comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝑ p̃sentiam de futuris loquit᷑. sicut in ꝑ¬
sona iherłm de eccłia. & sicut in ꝑsona effra-¬
im de hereticis. Pro factis diuinis plerumq
& dicta ponunt᷑ ĩdeirco qͥa ñ oꝑatione ma¬
nuũ ds s dicendi imꝑio oꝑatur: sicut scͥptũ
est. Dirit & facta sunt: mandauit & creata
sunt. Quod in scͥpturis sacris. unabis repeti¬
tur sententia. aut confirmationis causa est
aut mysterii: sic̃ lex & gr̃a. sicut mitium &
ꝑfectio. sicut bonũ & melius. Lex diuma in
trib distinguit᷑ partib: id est in hẏstoria.
in p̃ceptis & in ꝓpħis. Hystoria est: in his
quȩ gesta sunt. Precepta: in his quȩ ussa st̃.
Prophetia: in his quȩ futura ꝓnuntiata sunt.
Lex diuma: triplici sentienda est mͦ. Prmio
ut hẏstoricȩ. secło ut tropologioe: tercio ut mis¬
tice intelligat᷑. Hystorice namq iuxta litterã:
tropologice iuixta morale scientiam: mistice

Expanded text:
suo per praesentia de futuris loquitur, sicut in psuo per praesentia de futuris loquitur, sicut in persona Jerusalem de Ecclesia, et sicut in persona Ephraim de haereticis. 9. Pro factis divinis plerumque et dicta ponuntur; idcirco, quia non operatione manuum Deus, sed dicendi imperio operatur, sicut scriptum est: Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. 10. Quod in Scripturis sacris una bis repetitur sententia, aut confirmationis causa est, aut mysterii, sicut lex et gratia, sicut initium et perfectio, sicut bonum et melius. 11. Lex divina in tribus distinguitur partibus: In historia, 164 in praeceptis, et in prophetia. Historia est in his quae gesta sunt, praecepta in his quae jussa sunt, prophetia in his quae futura praenuntiata sunt. 12. Lex divina triplici sentienda est modo. Primo, ut historice: 165 secundo ut tropologice, tertio ut mystice intelligatur. Historice namque juxta litteram, tropologice juxta moralem scientiam, mystice
Abbreviated transcription (Latin):
toris & studium augeatur. Nam si cuncta pa-¬
terent: statim intellecta uilescerent. Rursus
sicuncta clausa existerent. confestim diffiden-¬
tiam gignerent. Ne gͦ de obscuris despatiofiat:
ea quȩ manifesta sunt satiant. Ꝙ ne de intellec¬
tis fastidium existat: ea quȩ clausa sunt deside¬
rium excitant. Nam pleraq quantomagis la-¬
tent: tantomagis exercirium prebent. In scͥptu¬
ris scĩs sepe ea quȩ futura st̃ quasi facta narran¬
tur: sicut est illud. dederunt in escam meam
fel. & in siti mea potauerunt me aceto. S cur
futura qͣsi p̃terita scribunt᷑: nͥ qͥa ea quȩ ad huc
facienda sunt in oꝑe. iam facta sunt in diuma
p̃destinatione: Nobis gͦ temporalit̾ accedint:
quȩ a conditore om̃ium sine tempore p̾uident᷑.
Propterea ꝓphetia rerũ suturarũ gesta p̾sentib
miscet reb: ut ita credantur illa futura: qũe¬
ad modu ista cernunt᷑ eẽ completa. More enĩ

Expanded text:
toris et studium augeatur. Nam si cuncta patoris et studium augeatur. Nam si cuncta paterent, statim intellecta vilescerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gignerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium excitant. Nam pleraque quanto magis latent, tanto magis exercitium praebent. 7. In Scripturis sanctis saepe ea quae futura sunt quasi facta narrantur, sicut est illud: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sed cur futura quasi praeterita scribuntur, nisi quia ea, quae adhuc facienda sunt in opere jam facta sunt in divina praedestinatione? Nobis igitur temporaliter accidunt, quae conditori omnium sine tempore providentur. 8. Propterea prophetia rerum futurarum gesta praesentibus miscet 163 rebus, ut ita credantur illa futura, quemadmodum ista cernuntur esse completa. More enim
Abbreviated transcription (Latin):
congaudet. In scͥpturis scĩs qͣs i in montib
excelsis. & uiri ꝑfecti habent sublimia in¬
telligentiȩ. in quib gressus contẽplationis
quasi cerui erigant: & simplices quasi par¬
ua animalia mueniunt modicos intellectꝰ.
ad quos humiles ipsi refugiant. Scͥptura
saera infirmis & sensu paruulis. sedm his-¬
toriam humilis uidetur in u̾bis. cũ excel¬
lentiorib autẽ uiris. altiuᷤᷤ meechit. dn eis
sua mysteria pandit. ac ꝑ hoc utrisq ma¬
net cõmunis & paruulis & ꝑfectis. Scrip-¬
tura sacra pro uniꝰ cuiꝰq lectoris intelligentia
uariatur: sicut manna quȩ ppło ueteri ꝓ singu¬
loꝵ delectatione uariũ dabat saporẽ. Iuxta sen¬
suũ enim capacitatẽ suigulis sermo dñicus ꝯ¬
gruit. & du sit ꝓ uinꝰcuiꝰq intellectu dm̃sus. in se
tam̃ ꝑmanet unus. Idõ in libris scĩs quecła ob¬
scura. quedam aꝑta reꝑiunt᷑: ut intellectus lec¬

Expanded text:
congaudet. 3. In scripturis sanctis, quasi in montibus congaudet. 3. In scripturis sanctis, quasi in montibus excelsis, et viri perfecti habent sublimia intelligentiae, quibus gressus contemplationis quasi cervi erigant, et simplices quasi parva animalia inveniunt modicos intellectus, ad quos humiles ipsi refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humilis videtur in verbis, cum excellentioribus autem viris altius incedit, dum eis sua mysteria pandit, ac per hoc utrisque, manet communis, et parvulis, et perfectis. 5. Scriptura sacra pro uniuscujusque lectoris intelligentia variatur, 162 sicut manna, quod populo veteri pro singulorum delectatione varium dabat saporem. Juxta sensuum capacitatem singulis sermo dominicus congruit. Et dum sit pro uniuscujusque intellectu diversus, in se tamen permanet unus. 6. Ideo in libris sanctis quaedam obscura, quaedam aperta reperiuntur, ut intellectus lec
Abbreviated transcription (Latin):
mutauert̃: & rectitudinẽ urȩ relinquentes
mamfractꝰ inciderunt erroꝵ. Primu unicui¬
q est scire qͥd appetat. scd̾m uͦ est ut id quod
appetit apprehendat. Im ꝑfecta quippe sapientia
est quo tendas scire: & nescire iter ꝑ quod ex¬
pediat ire. Quid enim ꝓdest. siqͥs fams tp̃re
ubertatis regionẽ uideat: & uiã ꝑ qͣm ad il¬
lam ꝑgat ignoret. Ecce pat̾am quisq que¬
rit: s uiam ꝑdidit. Errando graditur ñ ꝓfi-¬
ciendo: quantoq plus ambulat: tantoina-¬
gis ab eo quod querit elongat: qͥa uiam re-¬
giam hoc est xp̃m deserit. & si uideat ueri-¬
tatẽ a longe uidet: qͥa nͥ ꝑ uiam. ñ est quomͦ
ad eam ꝓpinquet. Quod si gradiens ꝑ desertum¬
leonẽ incurrerit: semetipsũ redarguat. dum
Sc̃ãrum scͥpturarũ altitudo qͣsi montes pas-¬
cue sunt: ad quos dĩ qͥsq iustoꝵ consoendit:
pascue indeficientis refectionẽ iiuenissese

Expanded text:
mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, in anfractus inciderunt errorum. 5. Primum unicuique est scire quid appetat; secundum vero est ut id quod appetit apprehendat. Imperfecta quippe sapientia est, quo tendas scire, et nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis famis tempore ubertatis regionem videat, et viam per quam ad illam pergat ignorat? Ecce patriam quisque quaerit, sed qui viam perdidit errando graditur, non proficiendo; quantoque plus ambulat, tanto magis ab eo quod quaerit elongatur. 6. Qui viam regiam, hoc est, Christum, deserit, etsi videat veritatem, a longe videt, quia nisi per viam non est quomodo ad eam leonem incurrerit, semetipsum redarguat, dum Sanctarum Scripturarum altitudo quasi montes pascuae sunt , ad quos dum quisque justorum conscendit, pascuae indeficientis refectionem invenisse se
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sicut oportet dm querentes. in anglos
inciderunt p̾uaricatores: factꝰq est illis me¬
diator diabolus ad mortẽ: sicut nob̾. xp̃e ad
uitam. Multũ mundi philosophi p̃dicant᷑¬
in dim̃sione tempoꝵ. cursuq fiderum ac
discussione elem̃toꝵ: & tam̃ hoc ñ nͥ a do
habuerunt. Uolando enim suꝑbe ut aues
aerem. & mergentes in ꝓfundum ut pisces
mare. & ut pecora gradientes tr̃am descͥp¬
serunt: uerũptam̃ tota m̃te auclorẽ eors
intelligere noluerunt. Quare ñ possunt
animalia bruta int̾rogaret Quia nescurt̃
ratiocinari. Idõ ñ dissimiles gentiles aĩalibꝰexti-
tert̃. qui talia ñ considerantes & ipsa ampliꝰ
diligentes. usq ad eoꝵ cultũ euanuerunt.
N ia xp̃c est. Siquis in ea non graditur: ñ est qͦ¬
mͦ ueniat ad dm. Philosophi autẽ mundi:
utiq dm cognouerunt. S qͥa displicuit illiᷤ
humilitas xp̃i: in inuio transierunt & ñ in
uia. Idoq euanescentes głam di in mendatio

Expanded text:
n, sicut oportet, Deum quaerentes, in angelos inciderunt praevaricatores; factusque est illis mediator diabolus ad mortem, sicut nobis Christus ad vitam. 2. Multum mundi philosophi pin dimensione temporum, cursuque siderum, ac discursione elementorum; et tamen hoc nonnisi a Deo habuerunt. Volando enim superbe, ut aves aerem, et demergentes in profundum, ut pisces mare, et ut pecora gradientes terram descripserunt, verumtamen tota mente Auctorem eorum intelligere noluerunt. 3. Quare non possunt animalia bruta interrogare? Quia nesciunt ratiocinari. Ideo non dissimiles gentiles homines animalibus exstiterunt; qui talia non considerantes, et ipsa amplius diligentes usque ad eorum cultum evanuerunt. 4. Via Christus est; si quis in ea non graditur, non est quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
t sunt nonnulli. qui ex sola
humilitate resugiunt: ne eis
quib se impares estimant prefe¬
rantur. Quoꝵs ꝓfecto humilitas
Si cet̾is quoq uirtutib cingitur.
tunc ante c̃i oculos uera est: cum
ad recipiendum hoc qđ utiliter
subire precipitur. ꝑtinax non est.
Neq enim uere est humilis. qui
suꝑni nutus arbitrium ut debe¬
at preesse intelligit: & tamen pre¬
esse contempnit. Sed diuinis dis¬
positionib subditus. atq a uicio
obstinationis auenus. cũ sͥ regimi¬
nis cliñ renbatur. si iã donis p̾uen-¬

Expanded text:
 Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne eis quibus se impares aestimant praeferantur. Quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est. Neque enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Sed divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis praeve
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ãmonendi st̃ iuueneᷤ. atq alit̾
seneᷤ: qͥa illos plerũq seueritas
ammonitionis ad ꝓfectũ dirigit:
istos uͦ ad meliora oꝑa. deprecatio
blanda cõponit. Scriptũ quippe
est. Seniorem ne increpaueris: Sed
obsecra ut patrẽ¬

Expanded text:
liter admonendi sunt juvenes, atque aliter senes, quia illos plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patre
Abbreviated transcription (Latin):
riorib quanta se melius agant᷑
ignorant. In examine nanq re-¬
cti iudicis mutat merita ordinũ:
qualitas actionum. Quis enĩ con-¬
sideratis ipsis rerum imaginib nes-¬
ciat: qđ in natura geminaꝵs carbin¬
culus preferatur iacinet oͦ S tam̃
cerulei coloris iacinctus p̃fertur
pallenti carbuncło: quia & illi qđ¬
ordo naturȩ subtrahit. species
decoris adiungit. et quẽ natura-¬
lis ordo p̃tulerat: coloris qualitas
fȩdat. Sic gͦ in humano genere. &
quida in meliori ordine deteriores
sunt. & quidam in deteriori melio¬
res: quia & isti sortem extremi habi¬
tus bene uiuendo transcẽdunt:
& illi suꝑioris loci meritum morib
ñ exequendo deminuunt. Qd̃ alit̃¬

Expanded text:
rioribus quanta se melius agantur rioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo diminuunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
deuntes. tanto se ardentius in
bonis oꝑib exhibent: quanto
dampnabiliores se de malis uident.
Et sepe quidã in carnis integrita¬
te ꝑdurantes. cum minus se re-¬
spiciunt habere qđ defleant.
plene sibi sufficere uitȩ suȩ in¬
nocentiam putant: ati ad feruorẽ¬
spiritus nullis se ardoris stimulis
inflaminant. Et fit plerumq dõ
gratior amore ardens uita post cul-¬
pens. Uinde & uoce iudicis dicitur.
Remutuntur ei peccata multa: qm̃
dilexit multum. Et gaudiũ erit
in cęlo suꝑ unũ penitentẽ: qm supͣ
nonaginta nouẽ iustos. quib non
est opus penitentia. Qđ citius ex ip-¬
so usu colligimus: si nr̃e mencis iu-¬
dicia pensemus. Plus nanq ter-¬
rã diligimus. quȩ post spinas ex-¬
arata fructus uberes ꝓducit: quã
quȩ nullas spinas habuit: s tam̃
exculta steriłe segetẽ gignit. Am-¬
monendi sunt peccata carnis igno-¬
rantes. ne suꝑioris ordinis celsitu-¬
dine se cętĩs preferant: cũ ab infe-¬

Expanded text:
deuntes, tanto se ardentius in deuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident; et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae innocentiam putant, atque ad fervorespiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Fit plerumque Deo gratior amore ardens vita post cul. Unde et voce judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Et: Gaudium erit in coelo super uno poenitente, quam super nonaginta novem justis, quibus non est opus poenitentia . Quod citius et ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus, quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab infe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicit. quia difficile capitur: audi-¬
entibus innuit. cȩptũ cum qua cau-¬
tela teneatur. Ammonendi itaq¬
sunt peccata carnis ignorantes.
ut & preminere uirginitatẽ con-¬
iugiis sciant: & tamen se suꝑ con-¬
niges ñ extollant: quatinus dum &
uirginitatẽ preferunt. & se post¬
ponunt: & illud non deserant.
qđ esse melius estimant: & se cu-¬
stodiant. qͦ se inanit̾ ñ extollant.
Ammonendi sunt ut considerent.
qđ plerumq actione scłarrũ. uita
confunditur continentium: cum
& illi ultra habitũ assumunt oꝑa:
& isti iuxta ordinem ꝓprium non
excitant corda. Linde benȩ ꝑ pro-¬
phetam dicit᷑. Prubesce sydon: ait
mare. Quasi enim ꝑ uocẽ ma¬
ris ad uerecundiã sydon adducit᷑.
quando ꝑ comparationẽ uitȩ se¬
cularium. atq in hoc mundo
fluc tuantium. eius qͥ munitus
& quasi stabilis cernit᷑. uita reꝓ¬
batur. Sepe enim ñnulli ad do¬
minum post carnis peccata re¬

Expanded text:
praedicit quia difficile capitur, audipraedicit quia difficile capitur, audientibus innuit coeptum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant; quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita confunditur continentium, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur vita reprobatur. Saepe nonnulli ad Dominum post carnis peccata re
Abbreviated transcription (Latin):
affectum in se p᷑ui oꝑis abscidunt.
Quo autẽ apud patrem loco habeant᷑.
ostenditur: qui in domo patris ui¬
delicet ȩtna mansione etiã filiis
p̃feruntur. Audiant qđ ꝑ iohan-¬
nem dicit᷑. Hi sunt qui cũ muli-¬
erib non sunt coinquinati: uirgi¬
nes enĩ sunt. Hi st̃ qui secunt᷑ agͥ¬
num quocumq iexit: cantantes can¬
qđ nemo possit dicere: nisi illa cen-¬
tum quadraginta quattuor milia.
Singularit᷑ quippe canticũ agno
cantare ẽ: cum eo in ꝑpetuũ p̃ cun-¬
ctis fidelib etiam de carnis incor-¬
ruptione gaudere. Qđ tam̃ electi
cȩtĩ canticum audire possunt. licet
dicere nequeant: quia ꝑ caritatem
quidem in illoꝵs celsitudine leti st̃.
quamuis ad eoꝵs p̾mia ñ assurgant.
Audiant peccatoꝵ carnis ignari: qͥd
ꝑ semetipsã de hac integritatenie-¬
ritas dicat. Non om̃s capiunt
uerbum hoc. Quod eo innotuit sum¬
mum. quo denegauit omniũ: & dũ

Expanded text:
affectum in se pravi operis abscidunt. affectum in se pravi operis abscidunt. Quo autem apud Patrem loco habeantur, ostenditur; quia in domo Patris videlicet aeterna mansione etiam filiis praeferuntur. Audiant quod per Joannem dicitur: Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati: virgines enim suntnum, quocunque ierit , et quod canod nemo possit dicere nisi illa centum quadraginta quatuor millia. Singulariter quippe canticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere; quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant; quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari, quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum
Abbreviated transcription (Latin):
dare: quia tanto grauiori improbi-¬
tate contempnit᷑: quanto & contẽp¬
tus adhuc uocare non dedigirat᷑.¬
At contra ammonendi sunt peccata
carnis ignorantes. ut tanto sollicitiꝰ
p̃cipitẽ ruinã metuant: quanto &¬
altius stant. Ammonendi sunt ut
nouerint: quia quo magis loco pro¬
minente consistunt: eo crebrioribus
sagutis insidiatoris impetuntur.
Quͦi tanto ardentius solet erigi. qͣnto
se robustius conspicit uinci: tanto¬
q intolerabilius dedignat᷑ uinci:
quanto contͣ se uidet ꝑ integra
infirmȩ carnis castra pugnari.
Ammonendi sunt ut incessant̃ prȩmia
suspiciant: & libent̃ ꝓculdubio tem¬
ptationum quas tolerant labores
calcent. Si enĩ attendat᷑ felicitas.
quȩ sine transitu attingit᷑: leue fit
qđ transeundo laboratur. Audiant
nuchis. qui custodierint sabata mea.¬
quȩ uolui: dabo eis in domo mea. &¬
a filiis & filiab. Funuchi quippe¬
sunt: qui compressis motib carnis.¬

Expanded text:
dare, quia tanto graviori improbidare, quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatAt contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Admonendi sunt, ut noverint, quia quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur. Qui tanto ase robustius conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatuquanto contra se videt per integra infirmae carnis castra pugnari. Admonendi sunt ut incessanter praemia suscipiant, et libenter proculdubio tentationum quas tolerant labores calcabunt. Si enim attendatur felicitas quae sine transitu attingitur, leve fit quod transeundo laboratur. Audiant nuchis qui custodierint Sabbata mea,quae volui; dabo eis in domo mea a filiis et filiabus. Eunuchi sunt qui compressis motibus carnis
Abbreviated transcription (Latin):
sit: in carne nr̃ȩ mortalitatis appa-¬
ruit. Ergo post tergum stans
nos ammonuit: qͥ ad recuꝑationẽ
nos gr̃ȩ etiã contemptꝰ uocauit.¬
4.
Quo gͥ generalit̾ simuil potuit dici
de cunctis: hoc necesse est specialiter
sentire de singulis. Quasi enĩ coram
positus do quisq uerba monitionis
eius ꝑcipit: cum priusqͣm peccata
perpetret. uoluntatis eius precepta
cognoscit. Adhuc enim ante eius
faciem stare est: neccdu eũ peccando
contempnere. Cum uͦ derelicto bo¬
no innocentiȩ. iniquitatẽ eligens
appetit: terga iam in eius faciẽ mit¬
tit. Sed ecce adhuc & post tergum
ds subsequens monet: qui etiã post
culpam ad se redire ꝑsuadet. Auer-¬
sum reuocat.: cum commissa non re¬
spicit: reuertenti sinum pietatis ex¬
pandit. Liocẽ gͦ post tergũ monen¬
tis audimus: si ad inuitantẽ dñm
nos saltẽ post peccata reuertimur.
Debemus gͥ pietatẽ uocantis eru¬
bescere.: si iusticiã nolumus formi¬

Expanded text:
sit, in carne nostrae mortalitatis ipse appasit, in carne nostrae mortalitatis ipse apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocavit. Quod igitur generaliter simul potuit dici de cunctis, hoc necsentiri de singulis. Quasi enim coram positus Deo quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatis ejus praecepta cognoscit. Adhuc enim ante ejus faciem stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae iniquitatem eligens appetit, terga jam in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet. Qui etiam post culpam ad se rediri persuasit, adversum revocat, cum commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem vocantis erubescere, si justitiam nolumus formi
Abbreviated transcription (Latin):
nicante & relicta coniuge exemplũ
iusticiȩ ꝓponit᷑: & tam̃ nobis post
lapsum redeuntib non iusticia sed
pietas exhibetur: ut hinc itiq colli¬
gamus. si nobis delinquentib tanta
pietate parcitur: a nobis nec post
delictum redeuntib quanta imꝓ-¬
bitate peccatur. Aut quȩ ab illo
erit suꝑ improbos uenia: qui non
cessat uocare post culpã: Quȩ ni-¬
mirum bene ꝑ ꝓphetam post deli-¬
ctum miscdã uocationis exprimit᷑.
cũ auerso homini dicit᷑. Et erunt
oculi tui uidentes preceptorem tuũ:
& aures tuȩ audient uerbũ post
tergum monentis. Humanum
quippe genus dñs in faciẽ monuit:
quando in paradiso condito homini
atq in libero arbitrio stanti. quid
facere. quidue non facere deberet
indixit. S homo in faciẽ di terga
dedit. cum suꝑbiens eiꝰ uissa contẽ¬
psit: nec tam̃ ds̃ suꝑbientẽ deseru¬
it. qui ad reuocandum hominẽ
legem dedit: exhortantes angłos mi¬

Expanded text:
nicante et relicta muliere argumentum nicante et relicta muliere argumentum justitiae proponitur, et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delinquentibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur; aut quae ab illo erit super improbos venia, qui non cessat vocare post culpam. Quae nimirum bene per prophetam post delictum misericordia vocationis exprimitur, cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus Dominus in faciem monuit, quando in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum superbiens ejus jussa contempsit. Nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum hominem legem dedit, exhortantes angelos mi
Abbreviated transcription (Latin):
deȩ specie. ꝑ ꝓphetam dñs corrup-¬
tis in hoc mundo mentib. trans
actas culpas ad menioriam reuo¬
cat: quatinus pollui in futuris
subacta sunt ubera eaꝵ: & fractȩ
sunt mamimȩ pubertatis earum.
In egypto quippe ubera subigunt᷑:
cum turpi huius mundi desiderio.
humanȩ mentes uoluptatib sub¬
sternuntur. In egypto pubertatis
mammȩ franguntur: quando na
turales sensus adhuc in semetipsis
integri. pulsantis concupiscentiȩ
corruptione uitiantur. Ammonen¬
di sunt peccata carnis exꝑti. ut
uigilanti cura conspiciant. post
delicta nobis ad se redeuntib ds̃
quanta beniuolentia sinũ suȩ pi-¬
etatis expandat: cum ꝑ ꝓphetam
dicat. Si dimiserit uir uxorem suã
& illa recedens dixerit uirum aliũ:
nunquid reuertet᷑ ad eã ult᷑ͦ Nun¬
quid ñ polliita & contaminata erit
nuilier illa: Lu autem fornicata es
cum amatoribus multis: tam̃ re-¬
uertere ad me dicit dñs. Lcce de for-¬

Expanded text:
aeae specie per prophetam Dominus corrupaeae specie per prophetam Dominus corruptis in hoc mundo mentibus tractas culpas ad memoriam revocent, et pollui in futuris subacta sunt ubera eorum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce de for
Abbreviated transcription (Latin):
lit ammonendi sunt peccatoꝵs
carnis conscii: atq alit̾ ignari.
Ammonendi nanq sunt peccata car-¬
nis exꝑti. ut mare saltem post nau¬
fragium metuant: & ꝑditionis suȩ
discrimina uel cognita ꝑhorrescant:
ne qui pie post ppetrata mala serua-¬
ti sunt. hȩc impie post repetendo
moriantur. Unde peccanti animȩ
nunquamq a peccato desinenti: đr.
Frons mulieris meretricis facta ẽ
tͥ: noluisti erubescere. Ammonen-¬
di itaq sunt: ut studeant quati¬
nus si accepta naturȩ bona integra
seruare noluerint:: saltem scissa re¬
sartiant. Quib nimirum necesse
est ut ꝓpendant. in tam magno fi¬
delium niimero. quam multi & se
illibatos custodrant: & alios ab er¬
rore conuertant. Quid gͥ isti dic¬
turi sunt. si aliis in integritate stan¬
tib ipsi nec post dampna resipisc̃t:
Quid dicturi sunt. si cũ multi & ali¬
expectante d̃no nec semetipsos re¬
diicunt: Ammonendi sunt ut
preterita admissa considerent: &
imminentia deuitent. Linde sub iu-¬

Expanded text:
liter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatnus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et aliexspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Amonendi sunt, ut praeterita commissa considerent, et imminentia devitent. Unde sub Jud
Abbreviated transcription (Latin):
sacris intendimus. malignorum
sp̃uum insidias grauius toleramꝰ:
quia menti nr̃e terrenarũ cogitatio-¬
num puluerem as ꝑgunt: ut inten-¬
tionis nr̃ȩ oculos a luce intimȩ uisio¬
nis obscurent. Qđ etiã in isaac oꝑe
ałophilors prauitate cognoscimus
designari: qui puteos quos isaac fo¬
dit terrȩ congerie replebant. Nos
enim hos nimirum puteos fodimus:
cum inscripturȩ abditis sensib alta
penetramus. Quos tñ occulte replent
allophili: qñ nobis ad alta tendentib.
immundi sp̃s terrenas cogitationes
ingerunt: & quasi inuentam diuinȩ
scientiȩ aquam tollunt. Qđ nimi-¬
rum psalmista ꝑtulerat: cũ dicebat.
Declinate ame maligni. & scrutabor
mandata cłi mei: uidelicet patenter
insinuans. quia mandata di ꝑscru-¬
tari non poterat: cum malignoꝵ
sp̃uum insidias in mente tolerabat:¬

Expanded text:
sacris intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod etiam Isaac opere et Allophylorum pravitate cognovimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant. Nos enim, nos nimirum puteos fodimus, cum Scripturae abditis sensibus alta penetramus: quos tamen occulte replent Allophyli, quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt et quasi inventam divinae scientiae aquam tollunt. Quod nimirum Psalmista protulerat cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans quia mandata Dei perscrutari non poterat, cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat
Abbreviated transcription (Latin):
redeat. seseq salubrit deorsum
premat: nec recta quȩ egit. sed
quȩ agere neggligit aspiciat: ut
dum cor ex mẽmoria infirmitatis
atteritur. apud humilitatis au-¬
ctorem robustius in uirtute soli-¬
detur : quia & plerumq om̃ps
d̾s. iccirco rectors mentes qͣmuis
ex magna parte ꝑfectȩ. imꝑfec¬
tas tamen ex parua aliqua par¬
te derelinquit. ut cum miris
uirtutib ritilant. imꝑfectionis
suȩ tedio tabescant: & nequaqm
se de magnis erigant: cum ad¬
huc contra minima nitentes
laborant. Sed quia extrema ñ
ualent uincere: de precipuis ac¬
tib non audeant suꝑbire. cce
bone uir reprehensionis meȩ ne-¬
cessitate compulsus. dum mon¬
strare qualis esse debeat pastor
inuigilo: pulchrum depinxi ho-¬
minem pictor fedus. Et alios
ad ꝑfectionis litus dirigo: qui
adhuc in delictoꝵ fluctib uersor.
Sed in huius queso uitȩ naufra¬
gio orationis tuȩ me tabula su¬
stineat: ut quia pondus ꝓpriũ

Expanded text:
redeat, seseque salubriter deorsum redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidetur. Quia et plerumque omnipotens Deus idcirco Rectorum mentes quamvis ex magna parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus non audeant superbire. Ecce, bone vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio orationis tuae me tabula sustine, ut quia pondus proprium
Abbreviated transcription (Latin):
tutes credidi: sed quantȩ infir-¬
mitatis sim derelictus agnoui.
Hinc rursum dicit. Iuraui & sta-¬
tui: custodire iudicia iusticiȩ
tuȩ. Sed quia eius uirium ñ
erat manere in custodia quam
iurabat: debilitatẽ suã ꝓtinus
turbatus inuenit. Unde & ad
precis opẽ repente se contulit:
dicens. Humiliatus sũ usq qͣq
domine: uiuifica me scd̃m
uerbũ tuum. Nonnunquam
uͦ suꝑna moderatio priꝰquã ꝑ
munera ꝓuehat. infirmitatis
memoriam ad mentẽ reuocat.
mescat. Unde hierechiel ꝓphe-¬
ta quotiens ad contemplanda
cȩlestia ducitur. prius filius
hominis uocatur: acsi hunc
aꝑte dominus ammoneat dicens.
Ne de his quȩ uides in elatione
cor subleues. caute ꝑpende qđ es:
ut cum summa penetras. esse te
hominem recognascas: quatinus
dũ ultra te raperis. ad temetipsũ
sollicitus infirmitatis tuȩ freno
reuoceris. Unde necesse est. ut
cũ uirtutum nobis copia blandi¬
tur. ad infirma sua mentis ocłs

Expanded text:
tutes credidi, sed quantae infirtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim derelictus agnovi. Hinc rursum dicit: Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde et ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum usquequaque, Domine; vivifica me secundum verbum tuum . Nonnunquam vero superna moderatio priusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, mescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus
Abbreviated transcription (Latin):
querit: & sibi arrogare incipit
om̃e bonum. qđ ut largitoris
p̾conio seruiret. accepitꝰ. Opi¬
nionis suȩ głam dilatare deside¬
rat: satagit ut mirabilis cunc̾¬
tis innotescat. In suo gͦ nomine
fornicatur: quȩ regalis thori co¬
nubium deserens. corruptori
spũi in laudis appetitu subster¬
nit᷑. Hinc dauid ait. Tradi¬
dit in captiuitatẽ uirtutẽ coꝵs:
& pulchritudinẽ eoꝵs in manus
inimici. In captiuitatẽ etenĩ uirtꝰ
& pulchritudo in manus ini¬
imici traditur: cum deceptȩ menti
antiquus hostis ex boni oꝑis ela-¬
tione dominatur. Quȩ tamen
uirtutis elatio quamuis plene
non suꝑat: uitumq tam̃ & elec¬
Sed cũ subleuatus destiruitur.
destitutus ad formidinẽ reuocat᷑.
Ego dixi in habundantia mea: non
mouebor in ȩternum. Sed quia
de confidentia uirtutis intumu
it: paulopost quid ꝑtulit ad¬
iunxit. Auertisti faciem tuam
a me: & factus sum conturbatꝰ.
Acsi aꝑte dicat. Fortẽ me int̾ uir-¬

Expanded text:
quaerit, et sibi arrogare incipit quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamen et elecsed cum sublevatus destituitur, destitutus ad formidinem revocatur. Ego dixi in abundantia mea, non movebor in aeternum . Sed quia de confidentia virtit, paulo post quod pertulit adjunxit: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ac si aperte dicat: Fortem me inter vir
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis: quia reminiscendo qđ
gessit. dum se apud se erigit: apd̃
humilitatis auctorẽ cadit. Hinc
nanq suꝑbienti animȩ dicitur.
Quo pulchrior es descende: & dormi
cum incircumcisis. Acsi aꝑte di-¬
ceretur. Quia ex uirtutum decore
te eleuas: ipsa tua pulchritudine
impelleris ut cadas. Hinc sub
hirłm specie uirtute suꝑbiens
anima reꝓbat᷑: cum dicit᷑. ꝑfe-¬
cta eras in decore meo quẽ posu¬
eram suꝑ te dicit dñs: & habens
fiduciã in pulchritudine tua.
fornicata es in nomine T uo.
fiducia quippe suȩ pulchritu¬
dinis animus attollit᷑: cum de
uirtutũ meritis leta apud se
securitate głatur. S ꝑ hanc
eandẽ fiduciã ad fornicationem
ducit᷑: quia cum interceptã
mentẽ cogitationes suȩ decipi-¬
unt: hanc maligni sp̃s ꝑinnii-¬
mera uitia seducendo corrum¬
punt. Notandum uͦ qđ dicit᷑
fornicata es in nomine tuo: quia
cũ respectũ mens suꝑni rectoris
deserit. laudẽ ꝓtinus priuatã

Expanded text:
virtutis; quia reminiscendo quod virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende, et dormi cum incircumcisis . Ac si aperte diceretur: Quia ex virtutum decore e elevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem posueram super te, dicit Dominus; et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo . Fiducia quippe suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutum meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni spiritus per innumera vitia seducendo corrumpunt. Notandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo; quia cum respectum mens superni rectoris deserit, laudem protinus privatam
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia sepe dũ p̃dicatio sextollat.¬
modis congruentib ubertim fun-¬
ditur. apud semetipsum de osten-¬
sione sui. occulta leticia loquentis
animus subleuatur: magna cura
necesse est. ut timoris laceratione
se mordeat: ne qui alioꝵ uulnera
medendo ad salutẽ reuocat. ipse ꝑ
negligentiam suȩ salutis intumescat:
ne ꝓximos iuuando se deserat: ne
alios erigens cadat. Nlam quibꝰdã
sepe magnitudo uirtutis. occasio
ꝑditionis fuit: ut cum de confi-¬
dentia uirium inordinate securi
essent: ꝑ neggligentiã inopinate
morerent᷑. Uirtus nanq cum u¬
tiis renitit᷑: quadã delectatione eiꝰ
sibimetipsi animus blanditur.
Fitq ut bene agentis mens metum
suȩ circum spectionis abiciat: atq
in sui confidentia secura requiescat.
Cui iam torpenti seductor callidus
omne qđ bene gessit enumerat:
eamq quasi pre cȩteris p̾pollentẽ
in tumorem cogitationis exaltat.
Onde agit᷑ ut ante iusti iudicis ocu¬
los fouea mentis sit memoria

Expanded text:
ed quia saepe dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendi sunt leti: atq¬
aliter tristes. Letis uidelicet infe¬
renda st̃ tristia. quȩ sequuntur
ex supplicis: tristib uͦ inferenda
sunt leta. quȩ ꝓmittunt᷑ ex regno.
Discant leti ex minaꝵ asꝑitate qđ
tuncant: audiant tristes p̾miors
gaudia de quib p̾sumant. Illis
quippe dicitur. Ue uobis qui ri-¬
dẽtis nunc: qm̃ flebitis. Isti uero
codem magistro dicente audiant.
ltm̃ uidebo uos & gaudebit cor ur̃m:
& gaudium ur̃m nemo tollet a uo-¬
bis. Nonnulli autem leti uel tristes
non reb fiuint: sed consparsionibꝰ
existunt. Quib ꝓfecto intiman-¬
dum est: qđ quedã uicia quib¬
dam ꝯsparsionib iuxta sunt.
Habent enim leti ex ꝓpinquo luxii¬
riam: tristes iram. Unde necesse
est. ut non solum quisq conside¬
ret qđ ex ꝯsparsione sustinet: sed
etiam qđ ex uicino deterius ꝑur-¬
get: nedum nequaquã pugnat.
contͣ hoc qđ tolerat: ei quoq a qͦ
se liberum estimat. uicio succum
subditi: atq aliter p̾lati. cap̃ .xxuiii.

Expanded text:
liter admonendi sunt laeti atqaliter tristes . Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta, quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia, de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis . Isti vero eodem Magistro dicente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbsubditi, atque aliter praelati. I
Abbreviated transcription (Latin):
recte sentire potuerit. sic in uocis
libertatem ꝓdeat. ut tamen liber¬
tas in suꝑbiam non erumpat:
ne dũ fortasse immoderatius lin-¬
guȩ eis libertas conceditur: uitȩ
ab his humilitas amutatur.
Sciendum quoq qđ oporteat. ut
rectores boni placere hominib
appetant: sed ut suȩ estimationis
dulcedine ꝓximos in affectũ ue¬
ritatis trahant: non ut se amari
desiderent: sed ut dilectionẽ suã
quasi quandam uiam faciant: ꝑ
quam corda audientiũ ad amorem
conditoris introducant. Difficile
quippe est: ut quelibet recta de¬
nuntians. predicator qui non di¬
ligitur libent᷑ audiatur. Debet
gͣ qui preest studere se diligi.
quatinꝰ possit audiri: & tamen᷑ a¬
morem suum pro semetipso ñ
querere: ne inueniatur ei cui
seruire ꝑ officium cernitur. oc¬
culta cogitationis tirannide re¬
sultare.ͦ Qđ bene paulus insinuat.¬
cum sui nobis studii occulta ma¬
nifestat: dicens. Sic̃ & ego ꝑ omĩa

Expanded text:
recte sentire potuerit, sic in vocis recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque est quod oporteat ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est, ut quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur, libenter audiatur. Debet ergo qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat,cum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: Sicut et ego per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
& cum potentia. Plus enĩ se suo aucto
re diligentes. iactanter contra subiectos
erigunt: nec quid agere debeant. sed
quid ualeant attendunt. Nil de
subsequenti iudicio netuunt: imꝓbe
de temporali potestate gloriantur.
Libet ut licenter & illicita faciant: &
subditoꝵ nemo contradicat. Qui
ceteros tacere: ipse sibiet testis est.
quia plus ueritate se appetit diligi:
quam contra se non uult defendi.
Nemo quippe est: qui ita uiuat ut
aliquatenus non delinquat. Ille gͦ
seipso amplius ueritatẽ desiderat᷑
amari: qui sibi a nullo uult¬
contra ueritatem parci. Hinc etenĩ
petrus increpationem pauli libent
accepit: hinc dauid correptionem
subditi humiliter audiuit : quia
rectores boni dum priuato amore¬
diligere se nesciunt: liberȩ puri¬
tatis uerbum a subditis. obs equiũ
humilitatis credunt. Sed inter hȩc
necesse est. ut cura regiminis tanti
moderaminis arte temꝑetur: quati¬
nus subditoꝵ mens cum quedam

Expanded text:
et cum potentia . Plus enim et cum potentia . Plus enim re diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe de temporali potestate gloriantur, libet ut licenter illsubditorum nemo contradicat. Qui caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vultcontra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ni cubito manus. & faqunt cerui¬
calia sub capite uniuersȩ ȩtatis: ad
capiendas animas. Puluillos quip¬
pe est sub omni cubito manus
ponere: cadentes a sua rectitucdine ani-¬
mas. atq in huius mundi se delectati¬
onem reclinantes. blanda adulatione
refouere. Quasi enim puluillo cubitꝰ.
uel ceruicalib caput iacentis excipit᷑.
cum correptionis duricia peccanti sub¬
trahitur. eiq mollicies fauoris adhibe¬
tur: ut in errore molliter iaceat: quẽ
nulla asꝑitas contradictionis pulsat.
Ded hȩc rectores qui semetipsos diligunt.
his ꝓculdubio exhibent: a quib se no¬
ceri posse ĩ studio głȩ temporalis timẽt.
Nam quos nil contra se ualere conspici¬
unt: hos nimirum asperitate semper
rigidȩ inuectionis premunt. Hunqͣm
clement̃ ainmonent: sed pastoralie
mansuetudinis obliti. uire dominati¬
onis terrent. Quos recte ꝑ ꝓpherã
diuina uox increpat dicens. Uos au¬
tem cum austeritate imꝑabatis eis:

Expanded text:
ni cubito manus et faciunt cervini cubito manus et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere est cadentes a sua rectitumas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum austeritate imperabatis eis
Abbreviated transcription (Latin):
Inter hec necesse est ut rector sollert̃
muigilet. ne hunc cupido placendi
Thominib pulset: ne cum studiose
interiora penetrat. cum ꝓuide exteri¬
ora subministrat. se magis a subditis
diligi. quam ueritatem querat: ne
cum bonis actib fultus a mundo iii¬
detur alienus: hunc auctori reddat
extraneum amor siuis. Hostis namꝙ
redemptoris est. qui ꝑ recta oꝑa quȩ
facit. eius uice ab ȩccła amari concui¬
piscit: quia adulterinȩ cogitationis
reus est. si placere puer sponsȩ ocłis
appetit: ꝑ quem sponsus dona trans¬
misit. Qui nimirum amor ꝓprius
cum rectoris mentem cȩꝑit: aliquando
hanc inordinate ad molliciem. aliqñ
uͦ ad asꝑitatem rapit. Ex amore eteni
suo mens rectoris an molliciẽ uertit᷑:
quia cum peccantes subditos respicit.
ne erga hunc eoꝵ dilectio torpeat.
corriꝑe non p̃sumit. Nonnunquam
uͦ errata subditoꝵ quȩ increpare de¬
buerat: adulationib demulcet. Lin¬
de & bene ꝑ ꝓphetam dicitur. Ue
his qui consuunt puluillos sub om

Expanded text:
quoque necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset; ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per prophetam dicitur: Vae hi