comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾dictamabsentiam omibus
uincit. aut uniciturrecte que
cum cet̾is agam qd̃ eictomis
nomine uictimis. ¶ Sifund̃
inquousus fructustiti erat
quiei relictus ẽ quo aduinet d¬
tracto usn fruetiignorantim
uendicłis. et titius capite dum¬
mitus fu̾it. et aget titius ius
sibi eẽ utendifren cliꝯpetit
nichi adusus te exstipulani

Expanded text:
et praedictam absentiam omnibus uincit aut uincitur, recteque cum ceteris agam, quod euictionis nomine uicti sint.Si fundum, in quo usus fructus Titii erat, qui ei relictus est quoad uiuet, detracto usu fructu ignoranti mihi uendideris et Titius capite deminutus fuerit et aget Titius ius sibi esse utendi fruendi, competit mihi aduersus te ex stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
nis nomine. ¶ Quiaut᷑ intͣ¬
dendo staculibm dic̃ in ilłigit᷑
hanc spẽ clum taxat lib̾tas tis
excipe que ex testam̃to imp¬
leta cõclitone erp̃̾t̾ito possit

Expanded text:
nis nomine. Qui autem in tradendo statuliberum dicit, intellegetur hanc speciem dumtaxat libertatis excipere, quae ex testamento impleta condicione ex praeterito possit
Abbreviated transcription (Latin):
dicentur abano quincus muꝰ
et sabinus existimant uendito¬
rem obeuictõm teñ non posse
nec enmeuictõnis nomine
ccte solcat accede soleat nisi

Expanded text:
dicentur ab alio, Quintus Mucius et Sabinus existimant uenditorem ob euictionem teneri non posse: nec enim euictionis nomine cite soleat accedere
Abbreviated transcription (Latin):
xlitõm qnsciebat ꝓpositameẽ
celauit sicun qui sunclum tra¬
dit et cumsciat c̃tam ẜuituter
deb̾ipfusorie dixit itu̾a accus
quibus sunt utiq sint. recte
recipitur enicionis quide
nomine selib̾at. s quia decip̃
emptorem empti indicio ten¬
etur ¶ Infundonendito eur
ad pcun diun taxat recipien
dampnũ emptoris erit.
finidum eicto eo anexempto
actio uł duple stipulatio ꝯni¬
tatur quasi pater dampnũ paci
dos ẽ. itaet pris ẽẽ dicipot nec
nec conferre fr̃ibus cogitur
dotõet ase ꝓfectam manente
matrimonio. s ideamus ne
ꝓbabilius clicatur ꝯmictibus
quoq caustipulationẽ. Intra¬
est enim pr̃is filiam dotata

Expanded text:
m sciebat praepositam esse, celavit: sicuti qui fundum tradit et, cum sciat certam servitutem deberi, perfusorie dixerit: "itinera actus quibus sunt utique sunt, recte recipitur", evictionis quidem nomine se liberat, sed quia decepit emptorem, empti iudicio tenetur. In fundo vendito cum ad pretium dumtaxat recipienddamnum emptoris erit. dedit: euicto eo an ex empto uel duplae stipulatio committatur, quasi pater damnum patiatdos est, ita patris esse dici potest nec conferre fratribus cogitur dotem a se profectam manente matrimonio. sed uideamus, n‹e› probabilius dicatur committi hoc quoque casu stipulationem: interest enim p
Abbreviated transcription (Latin):
nomine et ex natimaexemp¬
in tem̾ sicuti si acceptare in tr̃
betur enctoms nomine me
obligater placet. ¶ Sierqui
michi uendid̾it plures h̾rdes
ex tit̾unt una de enctõne o bli¬
gato est omĩbus q de nũciari

Expanded text:
nomine et ex natura ex empeneri, sicuti si acceptam rem tradabetur, evictionis nomine me obligari placet. Si ei qui mihi vendidit plures heredes exstiterunt, una de evictione obligatio est omnibusque denuntiari
Abbreviated transcription (Latin):
ancipata ẽ iixpot̾it oefendist᷑¬
timomitri stipuiatõmi cum¬
in uno cau ademmirgͥdi pos¬
sit unquid ergotimctdemum
ag̾e possit cum mortuamm̃io
filia potuit dotem repet̾e si en¬
iccus fundus non ẽet. an et ħ
Cũuint est pr̃is dotatam filiã
hr̃e ut statim conuenire ꝓmi¬
ssorem possit et piag̾. pat̾na af
mplures fundispãlit̾ noms¬
in aciminstrum̃ito unoemp¬
tõnis int̾ posito uenierint. ñ
int posito unlid̾it euctonis

Expanded text:
it defendi statim committi stipulationem, cum uno casu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum agere possit, cum mortua in matrimonio filia potuit dotem repetere, si evictus fundus non esset? an et hoc casu interest patris dotatam filiam habere, ut statim convenire promissorem possit? quod magis paterna afplures fundi specialiter nominatim uno instrumento emptionis interposito uenierint, noninterposito uendiderit, euictionis
Abbreviated transcription (Latin):
ateius qr usims habitarõne
fructuum dabiturscil si hos
s ad rem defendendã uenditor
conueninponit. ¶ Qui nom̃
quale fuit uenclicdit clumitax

Expanded text:
at eiusque usuris habita ratione fructuum dabitur, scilicet si hos stituendum, sed ad rem defendendam venditor conveniri potest. Qui nomen quale fuit vendidit, dumtax
Abbreviated transcription (Latin):
nencditur ꝑtis ad lectio neces¬
sana est quia nõ pot̃ uidi hom¬
o enictus sparas eius eucta
estͣsicum possnsu cape emp¬
tornõ usuceꝑit cul pasua hoec
fecisse uidetur. uñ si enictus
est yuus non tenetur nencli¬
tio. ¶ Sip̾sente ꝓmissore qͥ
de euictone ꝓmissit et non ig
non apparet ex cmuplestipula¬
tõne benignius xeceptum eẽ¬
Abe lic̾e rem̾undetur emptori
et siis qui emptorem in euis¬
tone renussit añ oblatam
abcluctam rem ñ ne successore
decesẜ̾it itaut neq. ad fiscu
bona puenire possint neqr p̾¬
natim ac̾clitoribus distra hi

Expanded text:
venditur partis adiectio necessaria est, quia non potest videri homo evictus, cum pars eius evicta est. Si, cum possit usu capere emptor, non cepit, culpa sua hoc fecisse videtur: unde si evictus est servus, non tenetur venditor. Si praesente promissore qui de evinon apparet, ex duplae stipulatione benignius receptum ee licere rem uidetur emptor et si is, qui emptorem in euictione rei uicerit, ante ablatam uel abductam rem sine successore decesserit, ita ut neque ad fiscum bona peruenire possint neque priuatim a creditoribus distrahi
Abbreviated transcription (Latin):
o̾unt et eiictõ ius nomine ꝓ
ptibus hrditariis spopondũt
Umalt̾ pignus ꝓ ꝑte sua li¬
bas s rẽeclitor euicit que re bã e
an ut̾q b̾rdum ꝯ uenin possit.
idq pla cebat ꝑp̃diuisam pi¬
guoris cã. ¶ Req remecdio
locus eẽ uidebatur. utꝑ dolier¬
ceptõm actones eiampeccã
c̾ditoridedit prarent quia ñ

Expanded text:
unt et euictionis nomine pro partibus hereditariis spoponderunt: cum alter pignus pro parte sua liberasset, rem creditor euicit: quaerebatur an uterque heredum conueniri possit? idque placebat propter indiuisam pignoris causam. nec remedio locus esse uidebatur, ut per doli exceptionem actiones ei qui pecuniam creditori dedi
Abbreviated transcription (Latin):
tor id fac̾e supsedit. omĩm̃o
nocebit ei dolus so lus necꝰ
GIsqnir p. causa abfuit fun¬
dum petat utils possessori
penictone ꝯ petit actio. Item
sipriuatus aminte petar ead̾
cquitas ẽemptori restiruen¬
de ꝑeuictõne actõnis. ¶Si
sccłus emptoruenditorem
cundq emprorem adlitemh¬
ominis delit ꝓcuratorem ẽt
ñ restituto qioctampñtõ fu̾it
secuta qd̃ cumqr ex cã indicati
p̾sticit ꝓcuratorut inrem fcã¬

Expanded text:
tor id facere supersedit, omnimodo nocebit ei dolus suus nec ei publicae causa afuit fundum petat, utilis possessori pro euictione competit actio. item si priuatus a milite petat, eadem aequitas est emptori restituendae pro euictione actionis.Si secundus emptor uenditorem eundemque emptorem ad litem hominis dederit procuratorem et non restituto eo damnatio fuerit secuta, quodcumque ex causa iudicati praestiterit procurator ut in rem sua
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicemus ut puta accep¬
tum quidem cum pupillo
tutore auctore fu̾t iudiciũ
s ab sente pupillo turorc̃a
egigit et incdicatumẽ cõnt᷑¬

Expanded text:
quid dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit et iudicatum est cont
Abbreviated transcription (Latin):
nõ similt fuit obstrictus cũ
et aliis quibustum cãibusi
plenius adusus h̾rdem uł b̾r¬
di competit obligatio qͣm ꝯpe¬
cierat defuncto ut cumẜuus
post mortem emptoris hr̃s
institutus ẽ. iussuq emptoris

Expanded text:
non similiter fuerit obstrictus, cum et aliis quibusdam casibus plenior adversus heredem vel heredi competat obligatio, quam competierat defuncto: ut cum servus post mortem emptoris heres institutus est iussuque
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it nontn ut uulgus opm̃¬
tur etiam satis dare de bet qui
duplam ꝓmictit. s sufficit ma¬
dare ꝓmissio nisi aliud ꝯuen¬
erit. ¶ Si conpisẜo et ꝯtram¬
eclata fu̾it snũa nullamactio¬

Expanded text:
poterit. non tamen, ut uulgus opinatur, etiam satisdare debet qui duplam promittit, sed sufficit nuda repromissio, nisi aliud conuenerit.Si compromisero et contra me data fuerit sententia, nulla mi
Abbreviated transcription (Latin):
nes rectłe uissus intelligitur
sũam pet̾e que ex reliquis
colligitin uissusdare cui con¬
sequens ẽ ut summnus q̃mcen¬
tum in reliquis huit ułuti so¬
la quinq̃ginta om̃e eam peccr¬
mam dedit ad lib̾tatem puen̾¬

Expanded text:
nes reddere iussus intellegitur summam pecuniae quae ex reliquis colligitur iussus dare: cui consequens est, ut, si minus quam centum in reliquis habuerit, veluti sola quinquaginta, ut, cum eam pecuniam dederit, ad libertatem pervene
Abbreviated transcription (Latin):
sũ est simile iugibus traditis
pissent clucenta mox alluu¬
io paliam ꝑtem finidi ducẽ¬
ta attuliss ac postea ꝓinctui
te auetor ten̾etur dixiꝰ sequ¬
prata noue regiomis ẽẽ intel¬
ligi. cet̾mcum pcliso parsa¬
liqua fundi eumcitur. tamet¬
sic̾tus nus iugum traditus
regionis pr̃atur enictõ. ¶ De
unum iugu ꝓindiiso lum

Expanded text:
um est, si mille iugeribus traditis perissent ducenta, mox alluuio per aliam partem fundi ducenta attulisset ac postea pro indiuiso parte auctor teneretur. dixi consequpro rata nouae regionis esse intellegi.Ceterum cum pro diuiso pars aliqua fundi euincitur, tametsi certus numerus iugerum traditus regionis praestatur euictio.Qui unum iugerum pro indiuiso solum
Abbreviated transcription (Latin):
UIfundo tracdito pars eninc̃¬
tur. si singula uenierint c̾to
p̾cio tunc non probonitates
quanti singula ueniennt
que cuictatuint prandum ẽ.
emptor auctori deminiciatet
rumin structus etiam hoc
ipo uidetur dolo fecisse. exsti¬
pulatuage non põt.Gis.¬

Expanded text:
fundo tradito pars euincatur, si singula iugera uenierint certo pretio, tunc non pro bonitate, sed quanti singula uenierint quae euicta fuerint, praestandum, emptor auctori denuntiare, nrum instructus esset, hoc ipso uidetur dolo fecisse et ex stipulatu agere non potes
Abbreviated transcription (Latin):
it. ¶Non pocest ꝯmocla¬
n id qd usũ consumitu nsu
peccunie ut ditis grẽ nũatõis¬
loci habeat. ¶Siquis hac i¬
actione egit et oblatamins
estim atomi suscepit iem off¬
entis facit. ¶ Nunc uidendy
est. quioueniat in comocdan
accom utrumdolus anet cł̃¬
pa anuo etiam om̃e ꝑiculũ
et quidem in ꝯͣctibus intricł
solum douum int̾cum et cui¬
pam pr̃amus dolim de po

Expanded text:
it. Non potest commodari id quod usu consumitur, nisi pecuniae, ut dicis gratia numerationisris habeat. Si quis hac actione egerit et oblatam litis aestimationem susceperit, rem offerentis facit. Nunc uidendum est, quid ueniat in commodati actione, utrum dolus an et culpa an uero et omne periculum. et quidem in contractibus interdum dolum solum, interdum et culpam praes
Abbreviated transcription (Latin):
urb̃ adiri solet.⁊ pro mo querele
corrig̾e eum aũt cominan. aut
fu stib castigare. aut ult̾iꝰ ꝓoed̾e
inpenã eius solet.nam ⁊pimie̾¬
diplerumq sũt lib̾ci. certe si se
delatum aliberto uł conspirasse
eum contrase cum minucis do¬¬
ceat etiam metallipena m euz
statui dcura omis carius utiꝰ¬

Expanded text:
urbi adiri solet et pro modo querellae corrigere eum. aut comminari aut fustibus castigare aut ulterius procedere in poena eius solet: nam et puniendi plerumque sunt liberti. certe si se delatum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli poena in eum statui debet.Cura carnis omnis ut
Abbreviated transcription (Latin):
uib̾ exponant. ¶Hoc quo offi¬
ciũ prefecto urbis aduoseuero
datume̾ ut ⁊ mancipiatueãt᷑.
ut prostituantur. ¶ Pretea cusꝰ¬
rare debebit p̾fectus urb̃ ut nũ¬
mulani ꝓbeseagant. circa om¬
ne negaciu suu ⁊ tempent hui
contẽpnise alib̾to dixit. ułꝯtu

Expanded text:
urbi exponant. hoc quoque officium praefecto urbi a diuo Seuero datum est, ut mancipia tueatur ne prostituantur.Praeterea curare debebit praefectus urbi, ut nummularii probe se agant circa omne negotium suum et temperent his, contemni se a liberto dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
situm his locis supracum lo¬
cum quanulgo it̾ fieret quo¬
acciꝑe debemus positum bãt ⁊
etiam is recte uidecur quis ip̃¬
se quidem o non posuit. ueru
abalio patiatur. quare sis uus
posuit dnĩs aut̃ positum pacia
ait cuius casus noce poss ex
his u̾bis manifestatur non
omẽ quicꝙͣ positiun est. sedi¬
quid sic positum ẽ ut noce po¬
ssit hax solumm ꝓspisce p̾iore¬
ut noceat s omnino sinoc̾e
possit eclicto locus sit. Ccoh̾ee
erat decidit et nocuit meu
conpetitactionqui posuit ñ
ineum qui bĩtauit quasi hoc
acuo uon sufficiat quia posit̃
ictor in ꝑgyla clipeumuł tab

Expanded text:
situm his locis. "Supra eum locum, qua volgo iter fieret accipere debemus positum siue inetiam is recte uidetur, qui ipse quidem non posuit, uerum ab alio positum patitur: quare si seruus posuerit, dominus autem positait "cuius casus nocere posset". ex his verbis manifestatur non omne quidquid positum est, sed quidquid sic positum est, ut nocere possit, hoc solum prospicereut noceat, sed omnino si nocere possit, edicto locus sit. coercetur erat deciderit et nocuerit, in eum competit actio qui posuit, non in eum qui habitauerit, quasi haec actio non sufficiat, quia positum ictor in pergula clipeum uel tab
Abbreviated transcription (Latin):
tates et uicos s ad u̇os ꝑ
quas uulgo tune sic ꝑtinet. ⁊¬
Labeo ait locum habe ħ eclictũ
sunt̾ du deicctumsit. nonno
sit dabitur acc̃o utilis in eum
exeo qd̾ de icctumeffussumne

Expanded text:
tates et uicos, sed et ad uias, per quas uolgo iter fit, pertinet. Labeo ait locum habere hoc edictum, si interdiu deiectum sit, non nosit, dabitur actio utilis in eum ex eo, quod deiectum effusumue
Abbreviated transcription (Latin):
niumi non sarcitur peos qui
iocetis inconum cet̾is pieu¬
losalua nauidsultum esarbo¬
re cessaut naius cumninbus
lban possit cquitas ꝯtributo¬
nis hebit locum. Iulianus.
m̃tis et arbore et ad tenua. hi

Expanded text:
io non sarcitur per eos, io ceteris in communi periculo salua naui consultum est.Arbore caesa, ut navis cum mercibus liberari possit, aequitas contributionis habebit locum. Iulianus lmentis et arbore et antemna hi
Abbreviated transcription (Latin):
Timili mor silegatum repudi¬
et placet nob̾ ualere donatõez
si mulier si sostituta sit in lega
am. ¶Siquis. rogatus sit pre¬
titate nrori suc hrditatẽ resti¬
tuere ⁊ issine de duccõe restituit

Expanded text:
imili modo et si legatum repudiet, placet nobis ualere donationem, si mulier substituta sit in legatam. Si quis rogatus sit praetitate uxor‹i› suae hereditatem restituere et is sine d
Abbreviated transcription (Latin):
nda sunt quia lccupletor nder
sca. ¶Si donatois cansa iur
uł uo fuitute non utanturi
putd amitti sintutẽ. uerũ post
dinorciũ codici posse. ¶ Siuxor
nam sepulture cansalccũ ma¬
ritoaꝑ urore.l. ccͣ. posse dãi con¬
tar⁊siquidez intulit fari et loc
itligiosimi ħ. ant̃ exeo neĩt qͥ
difimur solz cam dennĩ donato¬
nem inpedr sołe que donantẽ
paupiorẽ ⁊ accipientẽ faciet lo¬
cuplcteem portohic nõ mdr fic¬
ilccupleto mea re qm̃ religi¬
nam ⁊ si paupior ea fieret nisi
fiat religiosus donantis mam
pm̃ sidistraxit mulier manet

Expanded text:
a in hoc locupletior uidetur facta. Si donationis causa uir uel uxor seruitute non utatur, puto amitti seruitutem, uerum post diuortium condici posse. Si uxor unam sepulturae causa locum marito ab uxore uel contra posse donari constat et si quidem intulerit, faciet locum religiosumdefiniri solet eam demum donationem impediri solere, quae et donantem pauperiorem et accipientem faciet locupletiorem: porro hic non uidetur fieri locupletior in ea re quam religinam etsi pauperior ea fieret, nisifiet religiosus, donantis manet. proinde si distraxerit mulier, manet
Abbreviated transcription (Latin):
mandata ualebit donatõ quia
ipcie nonsut. S fas non est ea
donatces ratas esse ne menor su
conditõ corum quidelinqͥnunt¬
paulim. senatoris cc̃ statunt qr ñ
erat affectc̃e uxoris hĩta s magis
concubine. ¶ Qui in eiusdem
potate sunt phibentur sibi doñ¬
reut puta frĩ mariti que ẽinso¬
cerpotate. ¶Ubum potatis ñ
solum Alibos trahimus. ueru
⁊ ad ẜuos. nam magis ẽ ut hi
queq̃ qui aliquo iure sb̾iectist
marito dotare nõ possunt. ẜm¬
qr prĩqueritur. ¶s si incastra
nis alius potate mariti sb̃iectu
de castiensi pectulio  donauit n o
erit intra donatõ ¶ꝓhibetur gͥ
et uxori et miru donare.⁊ isqui
ẽ in soci potãte si mõ mar tus sit¬

Expanded text:
mandata, ualebit donatio, quia nuptiae non sunt. sed fas non est eas donationes ratas esse, ne melior sit condicio eorum, qui deliqueruntPaulini senatoris contra statuit, quia non erat affectione uxoris habita, sed magis concubinae. Qui in eiusdem potestate sunt, prohibentur sibi donare, ut puta frater mariti, qui est in soceri potestate. Uerbum potestatis non solum ad liberos trahimus, uerum etiam ad seruos: nam magis est, ut hi quoque, qui aliquo iure subiecti sunt marito, donare non possint. quia patri quaeritur: sed si in castra uis alius potestat‹i› mariti subiectus de castrensi suo peculio do nauit, non erit irrita donatio. Prohibetur igitur et uxori et nurui donare etiam is, qui est in soceri potestate, si modo ma
Abbreviated transcription (Latin):
lo ẜuo alieno inminio col¬
locauit. ciuetiam dotem dedͭ
qͣm sub titiuo depositi in cau¬
decessit. mox et phamphilus
suus quero qua actone seia
peccuniam pet̾e possir cumip¬
sa prib̾rs ex tit̾it paulus.R̾.¬

Expanded text:
lo seruo alieno in matrimonium collocauit, cui etiam dotem dedit, quam sub titulo depositi in cauter decessit, mox et Pamphilus seruus: quaero, qua actione Seia pecuniam petere possit, cum ipsa patri heres extiterit.Paulus r
Abbreviated transcription (Latin):
ciam neuacui tibisint id est
ut usuras eorum accipias⁊
cure habeo. quesinum ẽ anex
ea epła etiamusine peti posst̃
respondit deb̾i ex bone fider
iuditio usuras sũ ꝑcepit sũ pͦ

Expanded text:
ciam, ne uacua tibi sint: id est ut usuras eorum accipias, curae habebo'. quaesitum est, an ex ea epistula etiam usurae peti possint. respondi deberi ex bonae fidei iudicio usu
Abbreviated transcription (Latin):
E peculio actione etiamcum ẽp¬
tore sui agi pot inbutoria non
dit pocius de pecculio age. q̃nt̃¬
butoria nam in hac acuione deq̃
loquimir hocsolum induusio¬
ne uenit qd̾ in m̃cibus ẽ quib
negociatur qd̃qr eonomine re¬
cepͦcumẽ. at inactione de peccu¬

Expanded text:
e peculio actione etiam cum emptore servi agi potest, tributoria non dit potius de peculio agere quam tributoria: nam in hac actione de qua loquimur hoc solum in divisionem venit, quod in mercibus est quibus negotiatur quodque eo nomine receptum est: at in actione de pec
Abbreviated transcription (Latin):
Amensinon opposita erceptꝰ¬
ione ꝯdempnati sunt utent᷑
senacus ꝯsulti cxceptone et ĩ
ul.scrib̾ in ip̃o filiofaminas
cpemplo mulicns int̾redentis

Expanded text:
amen, si non opposita exceptione condemnati sunt, utentur senatus consulti exceptione: et ita Iulianus scribit in ipso filio familias exemplo mulieris intercedentis
Abbreviated transcription (Latin):
actõnem. tñ sciendum et sũnł
lius sit potate. din de peculio
actionemat puta sicum suo
hrditano contractum sit. añ
aditam h̾rditatem uñ labeo sẽ¬

Expanded text:
actionem, tamen sciendum est et si in nullius sit potestate, dari de peculio actionem, ut puta si cum servo hereditario contractum sit ante aditam hereditatem. Vnde Labeo s
Abbreviated transcription (Latin):
tributoriapot̾atis u̾bum. adi
omẽnsexum. ¶ Item ad om̃s
qui alieno uni subiectisunt
porngendum enit. ¶Ronso¬
ium ad suos ꝑtinebit tributo

Expanded text:
tributoria.Potestatis uerbum ad omnem sexum, item ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit.Non solum ad seruos pertinebit tributo
Abbreviated transcription (Latin):
But obsequium paren tib ⁊pa
stium castigatone obsenareata
postulantium daturuł in ꝓbiti
cedr mediocres desidia sua non
aduocatos sibi prospexerunt. ad

Expanded text:
ut obsequium parentibus et pstium castigatione.Obseruare itapostulantium datur uel improbitati ceditur, mediocres desideria sua non aduocatos sibi prospexerunt.Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Olentaut custodiarum cogita¬
tonẽ madare łgatis.s. ut preau¬
ditas custolias a se remittant
ut iucentẽ ip̃e lib̾e̾t. s ħ genus
põt quis gladii potestatem sibi
ditam uł eiuꝰ us alt̾ius col¬
cionis ad aliũ transtre. nec libe¬
randi igitur reos ius ħt. cũ accu¬
san apud eũ ñ possint. sic̾ante

Expanded text:
olent etiam custodiarum cognitionem mandare legatis, scilicet ut praeauditas custodias ad se remittant, ut innocentem ipse liberet. sed hoc genus t: nec enim potest quis gladii potestatem sibi datam uel cuius alterius coercitionis ad alium transferre, nec liberandi igitur reos ius, cum accusari apud eum non possint.Sicut autem
Abbreviated transcription (Latin):
sibi cuutatem. laudesq suas n
grauitate audire. cuz honori su
opuiciales iduedicent.⁊ fenias
smmores et consuctudinẽqͥ re¬
tio optinut dare edes sacras ⁊
oꝑa publica circiure inspicien¬
di gracia. an sacra dectaq sint.i
an aliqua refectone idigeant
et si qua cepta suit ut ꝯsument
prout uires eius .l.p. pmittũt¬

Expanded text:
sibi ciuitatem laudesque suas non grauate audire, cum honori suo prouinciales id uindicent: et ferias secundum mores et consuetudinem quae retro optinuit dare.Aedes sacras et opera publica circumire inspiciendi gratia, an sarta tectaque sint uel an aliqua refectione indigeant, et si qua coepta sunt ut consummentur, prout uires eius rei pub
Abbreviated transcription (Latin):
oseueriano reserpsit.nemo pro
sciat senatum cocta ⁊ messella
consulib censuisse futurum
ut si quid uxores eorni quil
ad officia ꝓficiscũtur delique

Expanded text:
o Seueriano rescripsit.Nemo procsciat senatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum, ut si quid uxores eorum qui ad officia proficiscuntur delique
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad extrema ꝑtin audi ꝙͥ
c̃anemine accipe. s passĩ uilis¬
mandatis continetur nedoñ
ul munus ip̃e ꝓconsul ułqui
in aliquo officio erit accipiat
emat ue qui nͥ icto cotidiam¬

Expanded text:
tum ad xenia pertinet, audi quid est a nemine accipere, sed passim uilismandatis continetur, ne donum uel munus ipse proconsul uel qui in alio officio erit accipiat ematue quid nisi uictus cottidia
Abbreviated transcription (Latin):
risdictone idem edc̾m pretoris
primus diligent composint.a
namañ eum ẜuius duos libros
ad brutũ ꝑ quã breuissimos ad
edem subseriptus. fuit au̾t eodẽ
tp̃rtrebatius quid̃ cornelu ma
quĩto mutius. uolusu auditor
deniq in illiꝯ honorem testam̃¬
to publĩ mutĩmnepotẽ eius re¬
liquid hrdem. funt aut questori
nec ultra. ꝓfisc̾e uoluit. cum illi
etiam augustus consulatu of¬
ferret.⁊exeis trebatius pericior
casellio. casellius trebatio eloqͥn¬
tior fuisse d̾r. offilius utroq doc¬
tor. caselliscripta nõ exstant. nͥ
unus lib̾ bndeorum. trebaci cõ¬
plures sminus freqntantur.
¶Post hos quo tub̾o fuit qui ofti¬
lo oꝑam dedit. fuit aũt patriciꝰ
et transit acausis agendis ad iꝯ
cuule maxime postqm quitu
ligariu acc̾auit. nec optinut i
apud gaui cesarẽ isẽ quĩtꝯ liga¬
nus qui cũ affrice oram tenet

Expanded text:
risdictione idem edictum praetoris risdictione idem edictum praetoris primus diligenter composuit, nam ante eum Seruius duos libros ad Brutum perquam breuissimos ad edictum subscriptos reliquit. Fuit eodem tempore et Trebatius, qui idem Corneli MaQuintus Mucius Volusii auditor, denique in illius honorem testamento Publium Mucium nepotem eius reliquit heredem. fuit autem quaestorius nec ultra proficere voluit, cum illi etiam Augustus consulatum offerret. ex his Trebatius peritior Cascellio, Cascellius Trebatio eloquentior fuisse dicitur, Ofilius utroque doctior. Cascellii scripta non exstant nisi unus liber bene dictorum, Trebatii complures, sed minus frequenta‹n›tur. Post ho‹s› quoque Tubero fuit, qui Ofilio operam dedit: fuit autem patricius et transit a causis agendis ad ius ciuile, maxime postquam Quintum Ligarium accusauit nec optinuit apud Gaium Caesarem. is est Quintus Ligarius, qui cum Africae ora
Abbreviated transcription (Latin):
et̃. nec tñ pcepisse. ⁊ita ob uirgat
ee aquĩto muto. namq eũ dixisꝑ¬
se turpe ẽẽ pricio ⁊ nobili ⁊ cãs orĩ¬
tims in quo u̾saretur ignorare
ea ulut contumelia ẜuitꝯtac¬
tus oꝑam dedit nin ciuili. ⁊płi¬
mu eos de quib loquti sumus
audut instructus ab albolucil¬
lo. instructus aut maxime ag¬
allo aquilio qui fuit cereme. ita¬
q libri complures eius exstant
cerenie confecti. hic enĩ cumin
legatone puss statuam ei ppłs
romanus ꝓrostris posuit.⁊ ho¬
dieexstat ꝓ rostris angusti huiꝰ
uolimĩa ꝯplura exstant. reliq̃t
aut ꝓpe cẽtum. ⁊ octogĩta libros
aufidius. tuera aufidius. nam¬
usa. flauiꝯ. priscus. gaus. ꝓculꝰ¬
ubri digesti suit. abanfidio. nai¬
musam. cẽtũ quĩ quagita libr¬
os exhis auditoribꝰ plurimu
au̾ctis h̾uit. alphenus narus et
aulus offilius ex quibꝰ narus⁊
consulfinit. offilius inequestri
rent reliquid. nam delegibus
nicesime primꝯ ꝯscripbit. de in¬

Expanded text:
obiurgatum esse a Quinto Mucio: namque eum dixisse turpe esse patricio et nobili et causas oranti ius in quo uersaretur ignorare. ea uelut contumelia Seruius tactus operam dedit iuri ciuili et plurimum eos, de quibus locuti sumus, audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus autem maxime a Gallo Aquilio, qui fuit Cercinae: itaque libri complures eius extant Cercinae confecti. hic cum in legatione perisset, statuam ei populus Romanus pro rostris posuit, et hodieque exstat pro rostris Augusti. huius uolumina complura exstant: reliquit autem prope centum et octaginta libros. Aufidius Tucca, Aufidius Namusa, Flauius Priscus, Gaiu fuerunt libri digesti sunt ab Aufidio Namusa in centum quadraginta libros. ex his auditoribus plurimum auctoritatis habuit Alfenus Uarus et Aulus Ofilius, ex quibus Uarus et consul fuit, Ofilius in equestri rent reliquit. nam de legibus uicensimae primus conscribit: de iu
Abbreviated transcription (Latin):
crassus frat publu meuii quit
mucianus dcus ẽ. hũc citõ ait.
uirisconsultorum disẜtissimũ
po hos quinto mutius publu
filius pontifex maximus ius
cuule primus constituit. gña¬
tim inlibros.x⁊octo redigẽdo
mutu auditores fueñt ꝯpłes
ius mibntiꝰ ex quib gallum
maxie auc̃tis apud ppłm fuis
supplicio noĩantur. aliquĩ per
se eorum scripta nõ talla exista
ut ea oms appetant.deniq nec
ũsantur ominoscripta eorum
int̾ manus homu. s ẜuio libr¬
os suos compleuit ꝓemiꝯ scrip¬
tura eorũ quo memoria hẽtur
Seruiꝯ aut supplicius cum ĩo̾a
orandis primur locumaut pro
mutiu dere amicisu ꝓueisse
cũq cũ sibirendiss de mre ẜuiꝰ

Expanded text:
Crassus frater Publii Mucii, qui Munianus dictus est: h‹u›nc Cicero ait iurisconsultorum disertissimum. Post hos Quintus Mucius Publii filius pontifex maximus ius ciuile primus constituit generatim in libros decem et octo redigendo. Mucii auditores fuerunt complures,  Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Sulpicio nominantur: alioquin per se eorum scripta non talia exstant, ut ea ‹om›nes appetant: denique nec uersantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Seruius libros suos compleuit, pro cuius scriptura ipsorum quoque memoria habetur. Seruius ‹autem Sulpicius› cum in causis orandis primum locum aut proMucium de re amici sui peruenisse cumque eum sibi respondisse de iure
Abbreviated transcription (Latin):
gis cam mortis p̾stitisse. iide¬
tur qm occidisse et ĩo infaciũ
actione tenebitur. ¶Quocl
dicitur dampnum iniuiriad̃¬
tum aquiliam ꝑsequisicerit
accipiendum ut uideatur dãp¬
num iniuriadatum qd̾ cum

Expanded text:
titisse uidetur quam occidisse, et ideo in factum actione tenebitur. Quod dicitur damnum iniuria datum Aquilia persequi, sic erit accipiendum, ut uideatur damnum iniuria datum, quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
Niege aquilia et leuissimac¬
ulpauenit. ¶ Quociens sciẽ¬
te dño suus uuln̾anit uł occi¬
dit. aquilia dñm rem̾ dubui
Cienciam hic ꝓpasciençiam s¬
Aiccipimins ut᷑ qui ꝓhib̾e po¬
nit tene.itursinon fec̾it.
Lege aquilia agipot et sana¬
to iilnato suo.simeum suỹ
cum lib̾um putares occid̃is
nt. duo ociurerint. amboq ce¬
cid̾int et alter flama xcubu
sus sit. ¶ Quicumalit̾ tuen
se non possent dampiumiet
padecłint innoxiisunt um
enni indefende om̃s leges
omiaq iura ꝑmictunt s sid̾¬
fendendi mei causa lapidem
s p̾tereuntem ꝑcusso. tene¬
boriege ⁊quiua. Illum enimꝰ
na domino eius tenetip̃¬

Expanded text:
lege Aquilia et leuissima culpa uenit. Quotiens sciente domino seruus uulnerat uel occidit, Aquilia dominum teneri dubicientiam hic pro patientia accipimus, ut qui prohibere potuit teneatur, si non fecerit. Lege Aquilia agi potest et sanato vulnerato servo. Si meum servum, cum liberum putares, occiderint duo, concurrerunt amboque ceciderunt et alter flamma consusus sit. Qui, cum aliter tueri se non possent, damni culpam dederint, innoxii sunt: vim enim vi defendere omnes leges omniaque iura permittunt. sed si defendendi mei causa lapidem sed praetereuntem percussero, tenebor lege Aquilia: illum enim sria domino eius tenet
Abbreviated transcription (Latin):
bita ione borum que in cũ
excipetur. satis ꝑo ffm̃ iudi¬
cis consuli Ulpianus. Si
pars prditatis petatur ⁊

Expanded text:
tione eorum quae in eum exciperetur, satis per officium iudicis consuli. SI PARS HEREDITATIS PETATUR
Abbreviated transcription (Latin):
non debisse malienam rẽ
superuacuas inpensas face¬
ntas ut sñ potestas ei ficret i¬
tollendorum eorum que siñ
detrim euto ipins reitolli pos

Expanded text:
non debuisse in alienam rem superuacuas impensas facere: ut tamen potestas ei fieret tollendorum eorum, quae sine detrimento ipsius rei tolli pos
Abbreviated transcription (Latin):
testator uisrit non excedat.
negõrum gestorum repetit¬
mium uł uti brditario negõ
gesto. quiuiseni stricto uire
nlła teneatur actione b̾rdes
ad momiuntum tãfaciendu
tũ principali uł pontificali a¬
uecitate conpelluntur. adob¬
to. fructus mecdiitprĩs quibir¬

Expanded text:
testator iusserit, non excedat, negotiorum gestorum repetiturum, ueluti hereditario negotio gesto: quamuis enim stricto iure nulla teneantur actione heredes ad monumentum faciendum, tamen principali uel pontificali auctoritate compelluntur ad obto fructus medii temporis, quib
Abbreviated transcription (Latin):
tione auidice. Quod elec¬
tio locum habet sian aditar
brditatem occisus sit ẜuus
nam si postea ip̃ius actio ꝓ¬
pria efectae nec ueniet in
brditatis petitione.
pdolo dolo de siss posside¬
au̾t res autem eomo int̾i¬
erit quo eet intitura et sii

Expanded text:
tione a iudice. quae electio locum habet, si ante aditam hereditatem occisus sit seruus: nam si postea, ipsius actio propria effecta est nec ueniet in hereditatis petitionem.Si praedo dolo desisset possidere, res autem eo modo interierit, quo esset interitura et si
Abbreviated transcription (Latin):
restitue debeb̾. siue ante ce¬
ptum iudicium. siue postea
acquisient possessionemẽt
si fidc ussores quos de derat
adlitem nonsu fficiant ibe

Expanded text:
restituere debebit, siue ante acceptum iudicium siue postea adquisierit possessionem. et si fideiussores, quos dederat, ad litem non sufficiant, iube
Abbreviated transcription (Latin):
inpensis posse seꝑarari. ut boẽ
fidei quidem possessores has
quoꝵ imputent p̾coautem
desequendebeat quisciens in
rem alienampendit s benig¬

Expanded text:
impensis posse separari, ut bonae fidei quidem possessores has quoque imputent, praedo autem de se queri debeat, qui sciens in rem alienam impendit. sed benig
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑtes brditarias ñl ro¬
no senatus cosuito brditas
restituta est petio brditatis
datur. ¶Herts debitoris io
quoci defunctus pignori de¬
dat quin h̾rditatem petendo
consequi possit dubium ñ
est. ¶Cum pͥdia urbana ⁊
nustica negligencia.possess¬
orum peiora stã sunt usuti¬
consuetudinem prĩs famil.
res patidebent. dem.¬
Uicta hrditate bonc fidi po¬
ssessor quilege acquilia ex¬
fructus quos possor accepͭ
omimo restituendos et si pe¬
titoreos ꝑceptus non fu̾it¬

Expanded text:
qui partes hereditarias uel tono senatus consulto hereditas restituta est, petitio hereditatis datur. Heres debitoris id quod defunctus pignori dederat quin hereditatem petendo consequi possit, dubium non est. Cum praedia urbana et rustica neglegentia possessorum peiora sint factconsuetudinem patris familias res pati debent. icta hereditate bonae fidei possessor quod lege Aquilia exfructus, quos possessor percepit, omnimodo restituendos, etsi petitor eos percepturus non fuera
Abbreviated transcription (Latin):
ea queꝓponentur actoe ceosti¬
sente constituat quis ꝑuire¬
feit hoc amplius etiammuit¬
to eo ꝯstitue eum posse uñfa¬
lsam putat opiom pomponiꝰ
soluat infcm̃ erceptõm dan¬
dam nec ininito pomponius¬
ait. ¶Rameumsemel sir
obligatus qui constituit fc
debitoris nõ d eum excusare

Expanded text:
e proponerentur actione de constisente constituat quis, parvi refert. hoc amplius etiam invito constituere eum posse lsam putat opinionem soluat, in factum exceptionem dandam: nec immerito Pomponius: nam cum semel sit obligatus qui constituit, factum debitoris non debet eum excusare
Abbreviated transcription (Latin):
fiuusset. uł utisiei impani ut ad
emptorem uet qui pegre eẽt.
¶Namc̾te ea restuopiculo eẽ ñ
debet ita quodtota ea res. ad do¬
lummalurdumtarat ad culpã
uenditoris digenda ẽesi dolia
octoginta accede infundo quei
fosa eẽnt dictumerit et plura
bit emptori ex om̃ibus queq
nult dum mo integradet.si so

Expanded text:
isset: veluti si ei imperasti, ut ad emptorem iret, qui peregre esset: nam certe ea res tuo periculo esse non debet. itaque tota ea res ad dolum malum dumtaxat et culpam venditoris dirigenda est. Si dolia octoginta accedere fundo, quae infossa essent, dictum erit, et plura bit emptori ex omnibus quae vult, dum integra det: si so
Abbreviated transcription (Latin):
inhostium potãte sit. oͥctauenꝰ
magis putat uale emptõm et
stipulatõm qui int̾ uendentẽ
et emẽtem ẽẽt ꝯm̃cium pocius
enim difficultatem in pr̃ando
co inẽẽ q̃m mnaturaetiam sios¬
fitio iudicis sustinendei ẽẽt eiꝰ

Expanded text:
t, Octavenus magis putabat valere emptionem et stipulationem, quia inter ementem et vendentem esset commercium: potius enim difficultatem in praestando eo inesse, quam in natura, etiamsi officio iudicis sustinenda esset eius
Abbreviated transcription (Latin):
det. utiq emptori insolioum
deceptum ex uendito actõmi
sua int̾sit id non ẽe ft̃m ꝑ qͣm
piet uenditor et ita labeoni⁊
uerue placet s si neutrasubie¬
cit emptorem maiore aut p̾cõ
adcluctumẽ p̾cdum ei quisol¬
uendo non ẽabitumẽ ap̃o emp¬
tone quia camelior inteluigi¬
licuit non addicess ersipup

Expanded text:
idum deceptum ex uendito actisua intersit id non esse factum, per quam piet uenditor. et ita Labeoni et Neruae placet.Sed si neuter subiecit emptorem, maiore autem pretio addictum est praedium ei qui soluendo non est, abitum est a priore emptione, quia ea melior intellegilicuit non addicere.Sed et si pup
Abbreviated transcription (Latin):
n meliorem ꝯditõm allatam
si hoc erat nominatim. actum
ut lic̾e̾t resuere emptorimeli¬
orem conditom allatam. dicẽ¬
dum ent dissolutam pͥoremẽp¬
rõm etiam siuenditor sequen
indiem adclitum. nõ pot̾ uid̾i
bona fide negociu agiñ adie¬
ctõ recipiatur. quid ergo est
uideatur melior elito allata si
non secure ẜo emptori fundus
adiciatur s alia licitatio ꝓspi
tes actumsit nec impedire qͣ¬
quanruł hoc agi ut sepius fũ¬
sabinus.ait. ¶ Sitribus nẽ¬
dentibus duo possiori.ad lix

Expanded text:
 meliorem condicionem oblatam si hoc erat nominatim actum, ut liceret resilire emptori meliore condicione allata? dicendum erit dissolutam priorem emptionem, etiamsi uenditor sequentin diem addictum, non potest uideri bona fide negotium agi, nisi adiectio recipiatur. quid ergo est, uideatur melior condicio allata, si non secure secundo emptori fundus addicitur, sed alia licitatio prosptes actum sit, nec impedire quicquam uel hoc agi, ut saepius funSabinus ait, si tribus uendentibus duo posteriori addix
Abbreviated transcription (Latin):
Tem qd̾ dictum ẽ fiuetus int̾¬
ea captos emꝑtorem priorem
sequi tociens um est quociens
nullus emptor existat. suioqͥ
emptor postiorfrctus refun¬
de priorem debe ꝯstat uendito

Expanded text:
Item quod dictum est fructus interea captos emptorem priorem sequi, totiens uerum est, quotiens nullus emptor existit, qui melemptor posterior, fructus refundere priorem debere constat, sed uendito
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sub alutẽ fiat. cum melior
alitõ sit allata sifłs emptorso¬
iectus sit elegant̾ scribit sabi¬
nus p̾orei. remẽe emptam qr¬
aion urͣ melior alitio allata ẽẽ
uon existente non emptore. R
sic̃tistat alius emptor meliorẽ
steret. ¶ Melior auĩ ꝯlirõ aff

Expanded text:
ubi sub condicione fit cum melior condicio sit allata: si falsus emptor subiectus sit, eleganter scribit Sabinus priori rem esse emptam, quia non uidetur melior condicio allata esse non existente euro emptore. sed et si existat alius emptor, melioremsteret.Melior autem condicio adf
Abbreviated transcription (Latin):
tofumdo simelior xlito allatasit
rempignori ẽe desiñe. si emptor
cum fundum pignoridetissi ẽx
quo colligitur qd̾ emptor med¬
io tp̃r dñs ẽẽt. auoquin nec pig¬
indiem int̾iecto qduiant cla
ntiposse.namintrrdictum eio

Expanded text:
icio allata sit, rem pignori esse desinere, si emptor eum fundum pignori dedisset: ex quo colligitur, quod emptor medio tempore dominus e‹s›t: alioquin nec pigin diem, interdicto quod ui aut clam uti posse: nam hoc interdictum ei
Abbreviated transcription (Latin):
apparet quo pro ꝯsul in int̾re
stitimim se pollicetur ut hẽ
actione oftõ t̃ iudicis con¬
sequatur actor quantum ciꝰ
int̾ sit. alium ad usa rium ñ¬

Expanded text:
apparet, quod proconsul in integrum restituturum se pollicetur, ut hac actione officio tantum iudicis consequatur actor, quantum eius intersit alium adversarium n
Abbreviated transcription (Latin):
naius dunorura conditio fcã
intelligitur. qui si tecum age¬
turturis inpensis idopus tol¬
lere deb̾es. nuc u̾o cum incip¬
iat michi ad u̾sus alt̾um ac¬
tio ec. quanqui fec̾it conpello: opi¬

Expanded text:
ior nostra condicio facta intellegitur, quia si tecum ageretur, tuis impensis id opus tollere deberes, nunc vero cum incipiat mihi adversus alium actio esse quam qui fecerit, compellor m
Abbreviated transcription (Latin):
siͥ łtituit ĩdq data oꝑa infrau¬
dem̾mrmifecit. tanti nobis
fcm actioneteneatur quanti
nr̃a int sit allum adusanium
nos non buisse itaq si alt̾ius
ꝓuincie hominensant poten¬
ciorem nobis opposurit adu̾s¬

Expanded text:
substituerit idque data opera in fraudem nostram fecerit, tanti nobis in factum actione teneatur, quanti nostra intersit alium adversarium nos non habuisse. Itaque si alterius provinciae hominem aut potentiorem nobis opposuerit adv
Abbreviated transcription (Latin):
sueimandaru su non quiabo¬
Me fider ggruit ħne de alieno
siusuras exegit ꝓcurator et
inusus suos du̾tit usuras i¬
eum pr̃are debe. ¶Siquis
titio mandauit. ut abactori¬
bus suis mutuam peccimniã
accipet. mandatieum non a¬
turum. papimanus. imo¬

Expanded text:
ei mandaui siue non, quia bonae fidei hoc congruit, ne de alieno si usuras exegerit procurator et in usus suos conuertit, usuras eum praestare debere.Si quis Titio mandauerit, ut ab actoribus suis mutuam pecuniam acciperet, mandati eum non acturum Papinianus
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ꝓ̃missum aut̃ pot̾ refer¬
In et admidam ꝓmissiste sũ po¬
llicitatõmur ad sponsum. sccł
qd̾ incipiet is quide huiusmoĩ
causastipulantispopondit et
erstipulatu posse ꝯuenin re¬
ad mittendasumt quecũ sic di¬
cantur ut pr̃entur nõ nt iactẽ¬
tur. ¶Illlid sciendum ẽ siqͥs
artificem ꝓmisẜit uł dixit no
um nõ recdibeatur. s qͣnto min

Expanded text:
itur: promissum autem potest referri et ad nudam promissionem siue pollicitationem uel ad sponsum. secundum quod incipiet is, qui de huiusmodi causa stipulanti spopondit, et ex stipulatu posse conueniradmittenda sunt, quaecumque sic dicuntur, ut praestentur, non ut iactentur. Illud sciendum est: si quis artificem promiserit vel dixerit, non um non redhibeatur, sed quanto min
Abbreviated transcription (Latin):
dicłit et ab emptore euicsus
fu̾it dño quidem ad usus uẽ¬
ditorem in soudum conpetit
actio emptoriuo ad usus do¬
minu dumtaxat depeccuno
denũciare nõ de euict̃one emp¬
Siame bessem fundiem̃is et
cepas semis pecitus fu̾it titius
ñtenebitur siu̾o tiens qiti

Expanded text:
diderit et ab emptore euictus fuerit: domino quidem aduersus uenditorem in solidum competit actio, emptori uero aduersus dominum dumtaxat de peculio. denuntiare uero de euictione empSi a me bessem fundi emeris, a ceperas semis petitus fuerit, Titius non tenebitur, si uero triens quem
Abbreviated transcription (Latin):
nens promisit. mulieris pi
dedit quero an maritus qua¬
si hrs omib honcribus respo
se.set non plus esse in pronris¬
sionc bonorum qm quod i¬
suꝑ est de ducto ere alieno.
am patrem minto dolum er
culꝑam prare debere. ¶ꝑ aus¬

Expanded text:
neus promisit, mulieris perdedit: quaero, an maritus quasi heres oneribus resposse, sed non plus esse in promissione bonorum quam quod superest deducto aere alieno. am patrem mariti dolum et culpam praestare debere. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
sit marito uereor ne nõ sit obligͣ¬
tus. nam mulier in hoc tenetur
ut lirditate restituendo transfe¬
rat accones. ⁊ quas habet ⁊ quib
est obstrictus. Quas transferre
ad alium quam cui debet fideicõ¬
missum nõ potest aliquis dixit
incti cum co agiposse ut fidei cõ¬
missi prẽt estimattem ego con
rimulieris debitorẽ ita equũ est si
liano restituendam cẽ ꝑtem hr¬
diratis q̃ ei relicta est. ut eam suo
marito ꝑdoteeam soluit quia ⁊
ad cam fideiconmissum et hon̾a
enis ꝑtineiet delegatione ꝑꝑ m

Expanded text:
sit marito. uereor, non sit obligatus: nam mulieri in hoc tenetur, ut hereditatem restituendo transferat actiones et quas habet et quibus est obstrictus, quas transfer‹re› ad alium, quam cui debet fideicommissum, non potest. aliquis dixerit incerti cum eo agi posse, fideicommissi praestet aestimri mulieris debitorem ita aequum est, siliano restituendam esse partem hereditatis quae ei relicta est, ut ea suo marito pro dote eam solveret, quia et ad eam fideicommissum et onera eius pertinent delegatione
Abbreviated transcription (Latin):
dotis dande causa constirutus
sit ⁊ ampliꝯ doti ꝓmissum ẽ ꝙͣ
facultates mulieris ualet ip̃o
iure promisso non ualet. qr lege
rata nõ hẽrur auctoritas dolo ⁊¬
malo facta querendũ tñ utruz
tota obligo an qui amplius pro¬
missum est quã promitti oꝑtu¬
infirmari. ¶ Iste an curarores
dots nõe tradere d nõ ut etiam
uendar cuil et pcim eius indo¬
q alienarr. in peccina in dotem
conueiti. s ut expediatur q̃o si qͥ¬
dem res indotem mantus accipe
maluit nichil amplus querẽ¬
dum ẽ sm añ non aliter contrałx
matrimomũ uir patitur nisi pꝰ¬
it ꝑmitat itrum uendit̃e celeb̃¬
quartam hrditatis matris. suc
comunẽ sibi cum frib ꝑmuta¬
tut et accepit ꝑ ea ꝑte fuidum
quasi empioe int̾ se facta hũe
fundũ cum. Aln reb doti dedit. q̃ro¬

Expanded text:
dotis dandae causa constitutus sit et amplius doti promissum est quam facultates mulieris valent, ipso iure promissio non valet, quia lege rata non habetur auctoritas dolo malo facta. quaerendum tamen est, utrum tota obligatio an quod amplius promissum est, quam promitti oportuinfirmare. Iste autem curator res dotis nomine tradere debet, non etiam ut uendat cuilibet et pretium eius in doue alienari et pecunia in dotem conuerti. sed ut expediatur quaestio, si quidem res in dotem maritus accipere maluerit, nihil amplius quaerendum est: sin autem non aliter contrahere matrimonium uir patitur nisi pete permittat rerum uenditione celebquartam hereditatis matris suae communem sibi cum fratribus mutauit et accepit pro ea parte fundum quasi emptione inter se facta: hunc fundum cum aliis rebus doti dedit. q
Abbreviated transcription (Latin):
Trab eo quiurori eius dotem lib̾.¬
facere uolebat ceitam pecciñam eo
nommne scipulatus e deinde accep¬
tam eam fec̾querebatur eẽt neca
feciss. et proiissor soluendo eẽ desi¬
isset. queremꝯ an culpa mariti ea pͦ¬
uero. acceptam fecit omimo do ꝑi¬
culum ad eum ꝑtinebit. ꝑindeerͥ¬
cum ẽ ac si acceꝑat pectinam et eã¬
dem ꝓmissori donaint.ffricanꝯ¬
uti.x. indotem acciꝑet et fundu
est ibi restitueret ac datis decem pͥ¬
us quam fundo ei restitu̾etur m
matrinonio decessit illud ex bona
fide est et negocio ꝯtracto conuei̾t
ticiam apparebit et enin sicum
fundum cornelianum pignori
causa tibi tradidissem postea ex cõ¬
uenter fundum ticianum in hoc
tradiderm ut corneliamim michi
restitueres minime puto dubitã¬
dum er quin statim rectepignora¬
ticia ad recipiendu comelianum
uit ex uoluntate eio postea indotez
pro ea date sint a filia dotem non a

Expanded text:
ab eo, qui uxori eius dotem facere volebat, certam pecuniam eo nomine stipulatus est, deinde acceptam eam fecit: quaerebatur, essetne ea fecisset et promissor soluendo esse desisset, quaereremus, an culpa mariti ea peuero acceptam fecit, omnimodo periculum ad eum pertinebit: perinde enim est, ac si acceperit pecuniam et eandem promissori donaueriuti decem in dotem acciperet et fundum sibi restitueret, ac ‹d›atis decem, priusquam fundus ei restitueretur, in matrimonio decessit. illud ex bona fide est et negotio contracto conuenit, ticiam apparebit. etenim si, cum fundum Cornelianum pignoris causa tibi tradidisse‹m›, postea ex conuentione fundum Titradiderim, ut Cornelianum mihi restitueres: minime puto dubitandum erit, quin statim recte pigneraticia ad recipiendum Cornelianuuit, ex uoluntate eius postea in dotem pro ea datae sunt, a filia dotem, non a
Abbreviated transcription (Latin):
uod si mpcina debitori filia lb̃¬
familias actionemdum taxat
de pecculio promisic ioq erea i
causa si bi debetur nu peianmite¬
mpore inspicitur si ueroalu nu¬
ptura iusit filium famlias deb¬
storemd pecculio dotem promit¬
tere tempꝰ inspicitur ꝙ dos pro

Expanded text:
uod si nuptura debitori filio familias actionem dumtaxat de peculio promisit, id, quod ex ea causa sibi deberetur nuptiarum tempore, inspicitur. Si uero alii nuptura iussit filium familias debitorem de peculio dotem promittere, tempus inspicitur, quo dos pro
Abbreviated transcription (Latin):
Utus suid cccus dotis nomie
obligatur quia et iꝑcias cõ¬
trahere possunt. ¶ manente
m.animoio non ꝑditure uro¬
n ob has causas dos reddi potͥ.

Expanded text:
utus surdus caecus dotis nomine obligantur, quia et nuptias contrahere possunt. Manente matrimonio non perditurae uxori ob has causas dos reddi potest:
Abbreviated transcription (Latin):
quam q: suadotemaccipit s cti¬
aidiligenciam prastabit qu¬
am in suis rebus exibus ¶ire
estimacadata nupcie secute nõ
sunt uidendum ẽ quid repeti
debeat utium res an extunatio
s toaguuideturut itademum
fcm̃ ẽ uctantidem estimata de¬
uorcio fcõredoeres manere par¬
cum eorum ap̃te labeo  aitqr et
mancipiatuo ꝑiculo fiu̾n p̃
soleant ne auia exipiaturi q
ffem exactionem aliud ab incio
nudcempusstipular ꝙ matri¬
monium fucuum non sitadq
et anstõiet ueratio et pom prino
tat bre in secondicionem hanc
si nupcie fuur secute. et ita dem

Expanded text:
a sua dotem accipit: sed etiam diligentiam praestabit, quam in suis rebus exhibet. Si re aestimata data nuptiae secutae non sint, uidendum est, quid repeti debeat, utrum res an aestimatio. sed id agi uidetur, ut ita demum factum est, ut tantidem aestimata diuortio facto redderes, manere partum eorum apud te Labeo ait, quia et mancipia tuo periculo fuerint. 19 soleant, ne a uiua exhibeatur. qe exactionem, aliud ab initio in id tempus stipulari, quo matrimonium futurum non sit. idque et Aristoni et Neratio et Pomponio ptat habere in se condicionem hanc 'si nuptiae fuerint secutae', et ita dum
Abbreviated transcription (Latin):
oest. ¶sires indocem dace firesrit
quamuis estimace ucrum cuma¬
ꝯuenenerit auc uestimatio aut res
prestencur si quidem fui̾t adieccu
munrum mulier nelit ip̃a eliget
ucrummalit petererem anextun¬

Expanded text:
o est. Si res in dotem datae fuerint quamuis aestimatae, uerum conuenerit, ut aut aestimatio aut res praestentur, si quidem fuerit adiectum 'utrum mulier uelit', ipsa eliget, utrum malit petere rem aest