comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ursum orientalib uos locupleto mer-¬
cibus: et alexandrinas opes primo
romam uere transmito. Ds̃ ab austro ue-¬
niet. & sc̃s de monte pharan: umbra con¬
densa. Unde & sponsa lȩtatur in cantico
canticoꝵ dicens. Inumbra eiꝰ concupiui
et sedi: et fructus eiꝰ dulcis infaucib me¬
is. Uere nunc cõpletur isaiȩ uaticiniũ
dicentis: In die illa erit altare dñi inme¬
dio terrȩ egẏpti. Libi abundauit pecca¬
tum: suꝑ abundauit gr̃a. Qui paruulũ
dunt. Ut qui ꝑ illos herodis effugerat
manus: effugiat hereticũ blaspheman-
tem. Quẽ demetrius aleacandri urbe¬
pepulit : toto orbe fugat theophilus
Theophilus ad quẽ lucas scripsit euan¬
głium : qui ea amore dĩ nom̃ inuenit.
Obi nunc ẽ coluber tortuosus: Ubiue¬
nenatissima uipera : Prima hominis
facies utero cõmissa luporũ. Ubi heresis
quę sibilabat in mundo: et me & papam
theophilũ sui aactabat erroris: latra¬
tuq impudentissimoꝵ canũ ad indu¬

Expanded text:
ursum Orientalibus vos locupleto mercibus, et Alexandrinas opes primo Romam vere transmitto. Deus ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan, umbra condensa : unde et sponsa laetatur in Cantico Canticorum, dicens: In umbra ejus concupivi et sedi; et fructus ejus dulcis in faucibus meis . Vere nunc completur Isaiae vaticinium praedicantis: In die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti, ut, ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. qui paruulum dunt, ut, qui per illos Herodis effugerat matem. Quem Demetrius Alepepulit, toto orbe fugat Theophilus, Theophilus, ad quem Lucas scripsit euangelium, qui ex amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? ubi uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa luporum? ubi heresis, quae sibilabat in mundo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad indu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ gentili. Huic testimoniũ reddebant
qui inlistris erant & iconio fr̃s. Hunc uo-¬
luit paulus secũ ꝓficisci: et assumens cir¬
cũcidit eũ ꝓpt̃ uideos qui erant in illis lo-¬
cis. Sciebant enĩ om̃s quod pat̾̃ eiꝰ gentilis
eẽt. Obeate apłe paule qui in petro rep̃-¬
henderas simulationẽ. quare se subtraxis¬
set agentib ꝓpt̃ metũ iudȩorũ qui a iacobo
uenerant:. Cur timotheum filiũ hominis
gentilis. utiq & ipsũ gentilẽ. Neq enĩ u-¬
deus erat qui ñ fuerat circũcisus. contra
sententiã tuã circũcide cogeris: Respon¬
debis michi: ꝓpt̃ uidȩos qui erant in illis
locis. Qui igitur tibi ignoscis in circũcisio¬
ne discipłĩ uenientis eagentibus: ignos¬
ce & petro p̃cessori tuo quod aliqua fecerit
metu fideliũ udȩorũ. Rursũ scriptum ẽ.
Paulus uero cũ adhue sustinuisset dies mul¬
tos fr̃ib uale dicens. nauigauit sẏriam &
eũ eo priscilla & aquila: et totondit sibi in

Expanded text:
autem gentili. Huic testimonium reddebant qui Listris erant et Iconio fratres. Hunc voluit Paulus secum proficisci; et assumens circumcidit eum propter Iudaeos, quierant in illis locis; sciebant enim omnes, quod pater eius gentilis esset. o beate apostole Paule, qui in Petro reprehenderas simulationem, quare se subtraxisset a gentibus propter metum Iudaeorum, qui a Iacobo uenerant, cur Timotheum, filium hominis gentilis utique et ipsum gentilem — neque enim Iudaeus erat, qui non fuerat circumcisus —, contra sententiam tuam circumcidere cogeris? respondebis mihi: \'propter Iudaeos, qui erant in illis locis\'. qui igitur tibi ignoscis in circumcisione discipuli uenientis ex gentibus, ignosce et Petro, praecessori tuo, quod aliqua fecerit metu fidelium Iudaeorum. rursum scriptum est: Paulus uero, cum adhuc sustinuisset dies multos, fratribus uale dicens nauigauit Syriam et cum eo Priscilla et Aquila et totondit sibi in
Abbreviated transcription (Latin):
interim de ephod ut cȩpimꝰ eoeplicandũ
ẽ. In exodo ubi moysi p̃cipitur ut sacer
dotalia iubeat fieri uestim̃ta: post cȩtera
legitur. Et heȩ stolȩ quas faciunt. Pecto
Tac. et cidarim. et cinctoriũ. Ubi aũt nos
aa . et. lacxc. int̾p̃tes transtulerunt : quod
seilicet suꝑ humeros istius modi ueniat
uestim̃tũ. Deinde iungitur. Et hi acci¬
piaent aurũ. et iacinctum. et coccũ. et
purpurã. et byssum : et facient suꝑ hu¬
merale de bysso opus textile uarium.

Expanded text:
interim de Ephod, ut coepimus, explicandum interim de Ephod, ut coepimus, explicandum est. in Exodo ubi Moysi praecipitur, ut sacedotalia iubeat fieri uestimenta, post cetera legitur: ethae stolae, quasfacient. pectorta5 et cidarim et cinctorium. ubi autem nos et septuaginta interpretes transtulerunt, quod scilicet super humeros istiusmodi ueniat uestimentum. deinde iungitur: et hi accipient aurum et hyacinthum et purpuram et coccinum et byssum et facient superhumerale de bysso torta, opus textile uarium.
Abbreviated transcription (Latin):
sisunt domũ micha: et sumpserunt
sculptile et conflatile ephod & terafim. &¬
Co arguitur eorũ opinione: qui ut dis¬
solubilem facerent quȩstionem: ephod
argenteũ putauer̃. Illud breuit̃ attende :
quod nunquã nisi in sacerdotio nominet᷑.
Nam et samuhel qui illo cinctus refert᷑
leuites fuit: et sacerdotes nabad hoc di¬
gnitatis suȩ insigne portabant. Et qđ
in latinis codicib ñ habetur : quañdo
dauid fugiens a saul uenit ad ahime¬
lech et gladiũ postulauit dicens. Uide
sie ad manũ tuã lancea aue gladius.
qm̃ gladiũ et uasa mea ñ sustuli in manu
mea: Respondensq sacerdos dixcit. Ecce
gladius goliad alienigenȩ: quẽ ꝑcussisti
inualle terebinti. Et hic inuolutus ẽ uesti¬
m̃to post ephod. insaerario: utiq ephod
conditũ seruabatur. Hoc quoq qđ nunc
posuimꝰ ubi et̃ sculptile et conflatile le¬
geretur: licet idolũ sit. tam̃ quia ꝑ erro¬
insigne conficitur. Terafim quid sit : si
spatiũ dictandi fuerit ꝓsequęmͦ. Nune

Expanded text:
si sunt domum Micha et sumpserunt sculptile atque conflatile et ephod et teraphim. coarguitur igitur eorum opinio, qui, ut indissolubilem facerent quaestionem, ephod argenteum putauerunt. illud breuiter adtende, quod numquam nisi in sacerdotio nominetur. nam et Samuhel, qui illo cinctus refertur, leuites fuit et sacerdotes Nonbat hoc. dignitatis suae insigne portabant et — in Latinis codicibus non habetur —, quando Dauid fugiens a Saul uenit ad Achimelech et gladium postulauit dicens: uide, si est ad manum tuam lancea aut gladius, quoniam gladium et uasa mea mea: respondensque sacerdos dixit: Ecce gladius Goliath alienigenae, quem percussisti in valle Terebinthi, et hic involutus est vestimento post Ephod in sacrario » : utique Ephod conditum servabatur. Hoc quoque quod nunc posuimus, ubi sculptile atque conflatile legitur: licet idolum sit, tamen quia per erroinsigne conficitur. 4. Theraphim quid sit, si spatium dictandi fuerit, prosequemur. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Sed credo in dĩ miscđiam qui nos adiuit
indifficillimo principio supradicti oꝑis
qđ ipse adiuuet. Et in pene ultimis pro¬
phetȩ partib inquib gog. & magog
bella narrantur . et in extremis inquib
sacratissimi & inexplicabilis templi ȩdi-¬
ficatio. uarietas. mensuraq describitur.
Sc̃s frat̃ nr̃ oceanus cui uos cupitis com¬
m̃dari: tantus ac talis ẽ. & sic eruditus
in lege dñi. ut absq nr̃o rogatu instruere
uos possit. & nr̃am suꝑ cunctis questio¬
nib scripturarũ ꝓmodulo cõmunis
ingenii explicare sententiam. Incolumes

Expanded text:
sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit in difficillimo principio supra dicti operis, quod ipse adiuuet et in paene ultimis prophetae partibus, in quibus Gog. et Magog bella narrantur, et in extremis, in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi aedficatio, uarietas mensuraque describitur. Sanctus frater noster Oceanus, cui uos cupitis commendari, tantus ac talis est et sic eruditus in lege domini, ut absque nostro rogatu instruere uos possit et nostram super cunctis quaestionibus scripturarum pro modulo communis ingenii explicare sententiam. incolumes
Abbreviated transcription (Latin):
one confusus est. ut iuxta uulgare ꝓu̾biũ
ꝓpriũ quoq ignorarẽ uocabulũ. diuq ta¬
cui sciens tempus eẽ. lacrimarũ. Hoc autẽ
anno cũ tres explicassem libros. subitus im¬
petus barbarorũ: dequib tuus dicit uirgi¬
lius. lateq uagantes barchei: et scã scriptura
de ismael contra faciem om̃iũ fratrũ suorũ
habitabit. Sic aegypti limitẽ palestinȩ. phe-¬
nicis. sỹriȩ. ꝑcucurrit ad instar torrentis
cuncta secũ trahens. ut uix manus eorum
ta inclitũ oratorem filent int̾ arma leges
quanto magis studia scripturarũ quȩ et
librorũ multitudine & silentio ac librari
& otio dictantiũ indigent. Duos itaq libroᷤᷤ
misi sc̃ȩ̃ filiȩ meȩ fabiolȩ quorũ exempla
si uolueris ab ipsa poteris mutu ari. ꝓangu¬
stia quippe temporis alios describe ñ potui.
Quos cũ legeris. et uestibula uideris. facił
comectura erit. qualis ipsa futura sit domꝰ.

Expanded text:
one confusus est, ut iuxta uulgare prouerbium one confusus est, ut iuxta uulgare prouerbium proprium quoque ignorarem uocabulum, diuque tacui sciens tempus esse lacrimarum. hoc autem anno, cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus tuus dicit Vergilius: \'Lateque uagantes Barcaei\' et sancta scriptura de Ismahel: Contra faciem omnium fratrum s u o r u u h a b i t a b i t, sic Aegypti limitem, Palaestinae, Phoenices, Syriae percucurrit ad instar torrentis cuncta secum trahens, ut uix manus eorum ta inclitum oratorem \'silent inter arma leges\', quanto magis studia scripturarum, quae et librorum multitudine et silentio ac librariosecuritate et otio dictantium indigent! duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla, si uolueris, ab ipsa poteris mutuari; pro angustia quippe temporis alios describere non potui. quos cum legeris et uestibula uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura sit domus.
Abbreviated transcription (Latin):
dentaliũ autumat. ut corpus ex corpore sic
anima nascatur ex anima: Et simili cum
brutis animantib conditione subsistat.
Suꝑ quo quid michi uidetur in opuscut
contra rufinũ seripsisse me noui adũsus
eũ libellũ quẽ scẽ memoriȩ anastasio ep̃o
romanȩ eccliȩ edidit. In quo lubrica & sub¬¬
dola immo stulta confessione dũ auditorũ
simplicitati illudere nititur. suȩ fidei ĩmo
ꝑfidiȩ illusit. Quos libros reor scm̃ paren¬
tem ur̃m hab̾e oceanũ. Olim enĩ editisunt
multis rufini libris aduersus calumnias
respuentes. Certe habes ibi uirũ scm & eru-¬
ditum augustinũ epm qui uiua ut aiunt
uoce docere te poterit. & suã immo ꝑse nr̃am
explicare sententiã. Ezechielis uolumen
olim aggredi uolui. & sponsionem creber-¬
rimã studiosis lectorib reddẽ : sed in ipso
dictandi excordio ita animꝰ ins occidentaliũ
ꝓuinciarũ. & maxime urbis romȩ uastati¬

Expanded text:
dentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic dentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rufinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum, quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae, inlusit; quos libros reor stem uestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt multas Rufini libri aduersus nos calumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui uiua, ut aiunt, uoce docere te poterit et suam, immo per se nostram explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxime urbis Romae uastati
Abbreviated transcription (Latin):
ominis uere scĩs atq om̃i officiorũ
caritate uenerandis filiis marcellino
& anapsy chiȩ hieronimꝰ in xp̃o salutem.
Tandẽ exe africa ur̃ȩ litteras unanimitatis
accepi. Et ñ pęnitet impudentiȩ qua tacen-¬
tib uob̃ epłas meas frequent̃ ingessi ut re-¬
scriptũ mererer & uoseẽ sospites non aluis
nuntiantib sed ur̃o potissimo sermone
cognoscerem. Suꝑ animȩ statũ memant ur̃ȩ
quȩstiunculȩ. immo maxime eccłiasticȩ
quȩstionis utrũ lapsa decęlo sit. ut phita¬
goras philosophus om̃sq platonici. & ori¬
genes putant. Anima porro ea dĩ substan-¬
tiȩ ut stoici manicheus. & spaniȩ priscilli-¬
ani heresis suspicantur: An in thesauro ha¬
beantur dĩ olim conditȩ ut quidã ecłiasti-¬
ci stulta ꝑsuasione confidunt᷑: An quotidie
adõ fiant & mittantur in corpora seđm illuo
qdineuanglio scriptũ ẽ. Pat̃ m̃susq modo oꝑa¬
tur. & ego oꝑor. Ancerte ex traduce ut ter-¬
tulianus apollinaris & maxima pars occi-¬

Expanded text:
ominis uere sanctis atque omni officiorum caritate uenerandis filiis Marcellino et Anapsychiae Hieronymus in Christo salutem. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae statu memini uestrae quaestiunculae, immo maximae ecclesiasticae quaestionis, utrum lapsa de caelo sit, ut Pythagoras philosophus omnesque Platonici et Origenes putant, an dsiOQVOia dei substantiae, ut Stoici, Manicheus et Hispana Priscilliani heresis suspicantur, an in thesauro habeantur dei olim conditae, ut quidam ecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars occi
Abbreviated transcription (Latin):
idolatriȩ uoluptatis erroris libidinũ uel-
p̃cido. uel rado. & mixtus purissimo corpori
uernaculos eo ea genero dño sabahot᷑. Labor
m̃s infamilia xp̃i ꝓfioit. stuprũ in alienam
auget numerũ conseruoꝵ. Osee accepit uxo¬
rem filiã de belaim . id.ẽ. dulcedinũ. & nasce¬
tur ei de meretrice filius ietrahel qui uo¬
catur sem̃ dĩ . In isaia nouacula acuta bar¬
bam et crura peccantiũ radit. hiezechiel
intẏpo fornicantis hierłm tondit cesariẽ
suã. ut quicqͥd mea absq sensu et uita est
auferat᷑. Cyprianꝰ uir eloquentia pollens
& martỹrio. firmiano narrante mordet᷑.
cur aduersus demetrianũ scribens testi¬
ficta & cõm̃taticia eẽ dicebat᷑. Et ñ potius
philosophoꝵ ac poetarũ quoꝵ auctoritati
ut ethnicus contraire ñ potenit scripser̃
contͣ nos celsius atq porfirius. prioui ori¬
genis. alteri methodius. eusebius. & apolli¬
naris fortissime responder̃. Quoꝵ orige¬

Expanded text:
idolatriae, uoluptatis, erroris, libidinum, uel idolatriae, uoluptatis, erroris, libidinum, uel praecido uel rado et mixtus purissimo corpori uernaculos ex ea genero domino sabaoth? labor meus in familiam Christi proficit, stuprum in alienam auget numerum conseruorum. Osee accipit uxorem filiam Debelaim, id est dulcedinum, et nascitur ei de meretrice filius Iezrahel, qui uocatur \'semen dei\'; Isaias nouacula acuta barbam et crura peccantium radit; Ezechiel in typo fornicantis Hierusalem tondet caesariem suam, ut, quidquid in ea absque sensu et uita est, auferatur. Cyprianus, uir et eloquentia pollens et martyrio, Firmiano narrante mordetur, cur aduersus Demetrianum scribens testificta et commenticia esse ducebat, et non potius philosophorum ac poetarum, quorum auctoritati ut ethnicus contra ire non poterat. scripserunt contra nos Celsus atque Porphyrius: priori Origenes, alteri Methodius, Eusebius et Apollinaris fortissime responderunt. quorum Orige
Abbreviated transcription (Latin):
tinos metrũ ñ seruet aduerbũ expressa
translatio. cũ omerus eadẽ lingua uer¬
sus in ꝓsam uixe cohereat. In alia quoq
epła menandri ponit senariũ. corrũpurt
mores bonos confabulationes pessimȩ.
Et apud athenienses in martis curia dis
putans aratũ testem uocat. Ipsius enim
Ac ne parũ hoc essec ductor xp̃iani exer¬
citus et orator inuictus ꝓxp̃o causã agens
etiã in scriptionẽ fortuitam arte torquet
in argum̃tũ fidei didicerat. alero dauid
exxtorquere de manib hostiũ gladium. et
goliȩ suꝑbissimi caput ꝓprio mucrone¬
truncare. Legerat in deutero nomio dr̃a
uoce p̃ceptũ. mulieris captiuȩ radendum
caput. suꝑcilia. om̃s pilos. & ungues corpo¬
ris amputamlos. & sic eã habendã coniugio.
Quid gͦ mirũ si et ego sapientiã scłarem
ꝓpt̃ elo quii uenustatẽ. et mẽbroꝵ pulchri¬
tudinẽ de ancilla atq captiua ifraheliten
facere cupio. & siquicqͥd in ea mortuũ ẽ.

Expanded text:
tinos metrum non servet ad verbum expressa tinos metrum non servet ad verbum expressa translatio, cum Homerus eadem linqua versus in prosam, vix cohaereat. In alia quoque Epistola, Menandri ponit senarium: « Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. » Et apud Atheputans, Aratum testem vocat: ipsius enim Ac ne parum hoc esset, ductor Christiani exercitus et orator invictus pro Christo causam agens, etiam inscriptionem fortuitam arte torquet in argumentum fidei. Didicerat enim a vero David extorquere de manibus hostium gladium, et Goliae superbissimi caput truncare. legerat in Deuteronomio domini uoce praeceptum, mulieris captiuae radendum caput, supercilia, omnes pilos et ungues corporis amputandos et sic eam habendam in coniugio. quid ergo, mirum, si et ego sapientiam saecularem propter eloquii uenustatem et membrorum pulchritudinem de ancilla atque captiua Israhelitin facere cupio, si, quidquid in ea mortuum est
Abbreviated transcription (Latin):
Sebesium nr̃m tuis monitis ꝓfecisse¬
ñ tã epła cua quã ipsius penitudine didici¬
mus. et mirũ in modũ plus correctꝰ placuit
quã errans leserat. Certauer̃ int̾se indul¬¬
gentia parentis et filii pietas. dũ alt̾ p̃teri¬
toꝵ ñ meminit. alt̃ in futurũ quoq officia
pollicet᷑. Vnde & mutuo nob̶ tibiq gau¬
dib polluamꝰ. breuit̃ responsũ habeto.
Nũquã hoc quęreres. nisi te totũ tullius
possidẽt: Si scripturas scãs legeres. siint̾p̃tes
earũ omisso uulcatio e uolueres. Quis enim
uerbioꝵ cõmonet  ͭ intelligamꝰ sermones
prudentiȩ. uersutiasq. uerboꝵ parabolas.
et obscurũ sermonẽ dicta sapientiũ & enig-¬
mata quȩ ꝓprie dialecticoꝵ & philosopho-¬
rũ sunt. Sed & paulus apłs epimenidis po-¬
ete abusus uerficulo ẽ. seribens ad titum:
Cretenses semꝑ iñdaces malȩ bestię. uen-¬
tris pigri. cuiꝰ eroici emisticiũ postea cal¬
limacus usurpauit. Nec mirũ si apud la¬

Expanded text:
Sebesium nostrum tuis monitis profecissenon tam Epistola tua, quam ipsius poenitudine didicimus. Et 426 mirum in modum plus correptus placuit, quam errans laeserat. Certaverunt inter se indulgentia parentis, et filii pietas: dum alter praeteritorum non meminit, alter in futurum quoque officia pollicetur. Unde et mutuo nobis tibique gaudibus polluamus; breviter responsum habeto. Nunquam hoc quaereres, nisi te totum Tullius possideret; si Scripturas sanctas legeres, si Interpretes earum, omisso Volcatio, evolveres. Quis enim verbiorum commonet, ut intelligamus sermones prudentiae, versutiasque verborum, parabolas, et obscurum sermonem, dicta sapientum, et aenigmata , quae proprie dialecticorum et philosophorum sunt. Sed et Paulus Apostolus Epimenidis Poetae abusus versiculo est, scribens ad Titum: « Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri » . Cujus heroici hemistichium postea Callimachus usurpavit. Nec mirum si apud La
Abbreviated transcription (Latin):
etis a me nepotiane ke m̾e litteris
transmarinis. & crebro pecis ut tͥ
breui uolumine digerã p̃cepta uiuendi:
et quaratione is qui scłi milicia dere-¬
licta. uł monachus cȩꝑit eẽ uł clericus.
rectũ xp̃i tramitẽ teneat. nec aduersa
uitiorum diuerticula rapiat᷑. Dũ essem
adolescens. immo pen e puer. & primos
impetus lascuuentis & atis heremi du¬
ricia refrenarem: scripsi ad auunculũ
tuũ sc̃m helio dorũ exhortariã epłam
plenã lacrimis. querimoniisq. & quȩ
deserti sodalis monstraret affectũ Sed
in illo oꝑe ꝓ ȩcate tunclusimꝰ: et calen-¬
tib adhue rechorũ studus atq doctri¬
nis. quȩdã scolastico flore depriyimus.
Nunc iã cano capite. & arata rugis fron¬
te & ad instar boum pendentib am̃to

Expanded text:
etis a me, Nepotiane carissime, litteris transmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivendi, et qua ratione is, qui saeculi militia derelicta, vel Monachus coeperit esse, vel Clericus, rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Dum essem adolescens, imo pene puer, et primpetus lasciuientis aetatis heremi duritia refrenarem, scripsi ad auunculum tuum, sanctum Heliodorum, exhortatoriam epistulam plenam lacrimis querimoniisque et qudeserti sodalis monstraret affectum. Sed in illo opere pro aetate tunc lusimus, et calentibus adhuc Rhetorum studiis atque doctrinis, quaedam scholastico flore depinximus. Nunc jam cano capite, et arata rugis fronte, et ad instar bovum pendentibus a mento
Abbreviated transcription (Latin):
cobi et ioseph. Quartã mariã magdale¬
nen. licet alii matrẽ iacobi & ioseph
mat̾terã eiꝰ fuisse contendant. Non nul¬
li ut se liberent quȩstione in marco uo¬
lunt unã eẽ. de mariis: sed ñ ad itum
cognom̃ magdalene. Et ex suꝑ fluo
scriptoꝵ inoleuisse uitio qđ primum¬
in euangłista ñ scripserit. Uob̾ autem
simpleo uidetur et aꝑta respͥonsio scãs¬
feminas xp̃i absentiã ñ ferentes. ꝑ totã
noctẽ ñ semel nec bis sed crebro. ad se-¬
pulchrũ dñi cucurrisse. p̃sertim cum
terrȩmotꝰ et saxa difrupta. et sol fugi-¬
ens: et rerum natura turbata. et qđ his
maius ẽ desidiũ saluatoris somnꝰũ rupe-¬
rit feminarum.

Expanded text:
cobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalecobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanfeminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum.
Abbreviated transcription (Latin):
at: sero ñ uesꝑam significare sed tarde.
Solemꝰ enĩ dicere: sero uenisti. id. ẽ tar-¬
de. Et quȩ facere ante debueras. fac sal-¬
tem sero. id. ẽ. tarde. Sin aũt illud obi¬
citur. quo modo eadem maria quȩ pͥus
uiderat dñm resurgentẽ. postea ad se-¬
pulchrũ eiꝰ flere referatur: hoc dicendũ
ẽ. qđ et sola et cũ altera. siue cum aliis
mulierib memor beneficioꝵ quȩ in
se dñs contulerat. ad sepulchrũ eius fre¬
quent̃ cucurrerit. Et nunc adoraue¬
rit quẽ uidebat: nunc fleuerit quem
quȩrebat ab sentẽ. Licet quidã duas
marias magdalenas de eodem uico ma-¬
gdalo fuisse contendant. & alteram eẽ.
qͦuȩ in matheo eũ uiderit resurgentem.
alteram quȩ in ioħe eũ querebat ab.¬
sentem. Quactuor aũt fuisse marias
in euangłiis legimꝰ. U̾nam matrem dñi
saluatoris: alteram mat̾terã eiꝰ quȩ appel¬
lata ẽ. cleope Tertiam mariã matrem ia-¬

Expanded text:
at \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. at \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Ia
Abbreviated transcription (Latin):
sa sensisse: sed unũ atq idem tempus
mediȩ noctis et galloꝵ cantꝰ diuersis ap¬
pellasse nominib. Mach eus enĩ scribit.
Uesꝑe sabbati id ẽ sero ñ in eipiente
nocte. sed iam ꝓfunda et magna ex par-¬
te transacta apparuisse dñm marię
magdalene: et apparuisse uesꝑe sabba¬
ti illucescentis in unã sabbati. se ipsũ
apꝓpinquante iam luce sequentis diei.
et ioħem ñ ab solute diacisse. Una autẽ
sabbati uenit maria magdalene mane
ad sepulchrum. sed addidisse cũ adhuc
eẽnt tenebrȩ. Ciꝰ dem gͥ atq uniꝰ tẽporis
id ẽ. mediȩ noctis. atq galloꝵ cantus. al-¬
terum finẽ. alterũ diaeisse principiũ
michiq uidetur euangłista matheus qͥ
euangłiũ hebreo sermone conseripsit:
ñ tam uesꝑe dixisse quã sero. & eũ qui
int̃p̃tatus ẽ uerbi ambiguitate deceptũ.
Non sero int̃p̃tatũ eẽ. sed uesꝑe: quãquã
et consuetudo humani sermonis tene-¬

Expanded text:
sa sensisse, sed unum atque idem tempus, sa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum i\', id est adpropinquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati uenit Maria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpretatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis tene
Abbreviated transcription (Latin):
ria magdalene id. ẽ: pͥma sabbati.
Ita enim distinguendũ ẽ eũ aũt re¬
surreacisset. et paruꝑ sp̃u coartato:
inferendũ Prima sabbati mane. ap¬
paruit mariȩ magdalene. ut qui ues-¬
ꝑe sabbati iuxta matheum restrre¬
xerat. mane pͥma sabbati iuxta mar-¬
cũ apparuit mariae magdalenȩ.
qđ quidẽ et ioħs euangłista signi¬
ficat mane eũ alterius diei uisũ eẽ.
uo modo iuxta macħm uespere
sabbati maria magdalene uidit do-¬
minũ resurgentem : et ioħs euange¬
lista refere mane una sabbati eam
uaxcta sepulchrũ flere. Una sabbati
dies dñica intelligenda ẽ: quia om̃is
eb domada in sabbatũ et in primam
& scđam & tertiã. quartã. quintã. et
sextã sabbati diuiditur. quã ethnici
idoloꝵ et elem̃toꝵ nominib appel¬
lant. Deniq & apłs collectã pecu¬
nia quȩ indigentib p̃parabatur.
in una sabbati p̃ce̾pit congregandam.
Nec putandũ ẽ matħm et ioħem diuer¬

Expanded text:
ria Magdalene, id est mane prima sabbati. ria Magdalene, id est mane prima sabbati. ita enim distinguendum est: cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparuerit Mariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei uisum esse uomodo iuxta Matheum uespere sabbati Maria Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuer
Abbreviated transcription (Latin):
TERTIA Quȩ causa sit ut de re-¬
surrectione dña et apparitione e
uangłistȩ diuersa narrauerint In
quib primũ quęris cur matheus
dixerit. uesꝑe sabbati illucescente in
unã sabbati dñm resurrexisse. & mar¬
cus mane resurrectionẽ eiꝰ factam ẽẽ.
cõmemoret. ita scribens. Cũ aũt re¬
surrexisset una sabbati mane appa¬
ruit mariȩ magdalenȩ de qua eiece¬
rat septẽ demonia. Et illa abiens
nuntiauit his qui cũ eo fuerant lugen¬
gib et flentib. liiq audientes qđ
uiueret. et qđ uidissec eũ: credider̃.
Huius quȩstionis duplex solutio ẽ.
Nut enĩ ñ recipimꝰ marci testimoniũ
qđ in raris fertur euangłiis om̃ib
gre libris pene hoc capitulũ infine
ñ habentib . p̃sertim cũ diuersa atq
contraria euangłistis ceteris narrare
uideatur: aut hoc respondendũ qđ
ut̃q uerũ dixcerit. Matheus qͣndo
dñs resurrexit. id ẽ. uesꝑe sabbati:
marcus aũt quando eũ uiderat ma¬

Expanded text:
ae causa sit, ut de resurrectione et apparitione domini euangelistae diuersa narrauerint. — In quibus primum quaeris, cur Matheus dixerit uespere sabbati inlucescente in una sabbati dominum surrexisse et Marcus mane resurrectionem eius factam esse commemoret ita scribens: cum autem resurrexisset, una sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, de qua eiecerat septem daemonia; et illa abiens nuntiauit his, qui cum eo fuerant, lugentibus et flentibus. illique audientes, quod uiueret et qoud uidisset eum, crediderunt. cuius quaestionis duplex solutio est. aut enim non recipimus Marci testimonium, quod in raris fertur euangeliis omnibus Graeciae libris paene hoc capitulum in fine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, uterque uerum dixerit: Matheus, quando dominus resurrexerit,. id est uespere sabbati, Marcus autem, quando eum uiderit Ma
Abbreviated transcription (Latin):
uidaicas fabulas repellamꝰ & ascendamꝰ
cũ dño cenaculũ magnũ stratum. atq
mundatũ. & accipiamꝰ ab eo sursũ calicẽ
noui testam̃ti: ibiq cũ eo pascha celebran¬¬
tes in ebriem ab eo uino sobrietatis.
Non ẽ enĩ regnũ dĩ eybus et potus: sed
iustitia et gaudiũ et pax in sp̃u scõ. Nec
moyses dedit nob panẽ uerum: sed dñs
iħs ipse coniuiua et conuiuiũ ipse come¬
dens et qui comeditur. Ilius bibimus
sanguinẽ. et sine ipso potare ñ possumꝰ:
et quotidie insacrificiis eiꝰ de genimine
uitis uerȩ: et uinea sorech quȩ int̃¬
p̃tatur electa rubentia musta calea¬
mͦ. et nouũ eae his uinũ bibimꝰ in
regno patris: nequaquã inuetustate
litterȩ sed innouitate. sp̃s cantantes
canticũ nouũ qđ nemo potest cane¬
re nisi in regno eccłiȩ qđ regnũ pa-¬
tris ẽ. Hunc panẽ et iacob comeđe
patriarcha cupiebat dicens. Si fue¬
rit dñs ds̃ mecũ. & dederit mͥ panẽ
ad edendũ et uestim̃tũ ad induendũ.

Expanded text:
udaicas fabulas repellamus et ascendamus cum domino cenaculum magnum, stratum atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui testamenti ibique cum eo pascha celebrantes inebriemur uino sobrietatis. non est enim regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in spiritu sancto. nec Moyses dedit nobis panem uerum, sed dominus Iesus, ipse conuiua et conuiuium, ipse comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in regno ecclesiae, quod regnum patris est. hunc panem et Iacob comedere patriarcha cupiebat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi panem ad uescendum et uestimentum ad operiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
tentia: sciebam me genuisse mortalẽ.
Legimꝰ crantorẽ cuius uolum̃ ad con¬
fouendũ dolorẽ suũ secutus ẽ. cicero.
platonis. diogenis. clito machi. carne¬
adis. possidonu ad sedandos luctus
opuscula ꝑcurrimꝰ. Qui diuersis
etatib diuersorũ lam̃ta uel libris uel
epłis minuere sunt conati: ut etiam

Expanded text:
tentia: \'sciebam me genuisse mortalem\'? tentia: \'sciebam me genuisse mortalem\'? legimus Crantorem, cuius uolumen ad confouendum dolorem suum secutus est. Cicero, Platonis, Diogenis, Clitomachi, Carneadis, Posidonii ad sedandos lucttfs opuscula percucurrimus, qui diuersis aetatibus diuersorum lamenta uel libris uel epistulis minuere sunt conati, ut, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
et resurrectionẽ eius. cunctarũ gentiũ
uoces. et litterȩ sonant. Taceo de he¬
breis. grecis. et latinis quas nationes
fidei suȩ in crucis titulo dñs dedica¬
uit inmortalẽ animã. et post dissolu-¬
tionẽ corporis subsistentẽ: qđ pitago¬
ras somniauit. demochritus ñ credi¬
dit. in consolationẽ damnationis suȩ
so erates disputauit in carcere Indus.
ꝑsa. gothus. aegyptius. philosophant᷑.
bessorũ feritas. et pellitorũ turba po¬
płorũ. qui mortuoꝵ quondã inferis
homines immolabant. stridorẽ suũ
indulce crueis freger̃ melos. et totius
mundi una uox xep̃s ẽ. Quid agimꝰ
anima. quo nos uertimꝰ. quid pri¬
mũ assumimꝰ. quid tacemꝰ. excider¬
ne tibi p̃cepta rechorũ. et occupata lu¬
etu oppressa lacrimis p̃pedita singul-¬
tib: dicendi ordinẽ non tenes ubi ͤ il¬
lud ab infantia studiũ litterarũ et ana¬
xagorȩ et telamonis semꝑ laudata sen¬

Expanded text:
et resurrectionem eius cunctarum gentium et resurrectionem eius cunctarum gentium uoces et litterae sonant. taceo de Hebraeis, Graecis et Latinis, quas nationes fidei suae in crucis titulo dominus dedicauit. inmortalem animam et post dissolutionem corporis subsistentem, quod Pythagoras somniauit, Democritus non credidit, in consolationem damnationis suae Socrates disputauit in carcere, Indus, Persa, Gothus, Aegyptius philosophantur. Bessorum feritas et pellitorum turba populorum, qui mortuorum quondam inferiis homines immolabant, stridorem suum in dulce crucis fregerunt melos et totius mundi una uox Christus est. Quid agimus, anima? quo nos uertimus? quid primum adsumimus? quid tacemus? exciderunt tibi praecepta rhetorum et occupata luctu, oppressa lacrimis, praepedita singultibus dicendi ordinem non tenes! ubi illud ab infantia studium litterarum et Anaxagorae ac Telamonis semper laudata sen
Abbreviated transcription (Latin):
baptistȩ regnũ cȩlorũ uim passum ẽ.
et uiolenti diripuer̃ illud. Flãm ea
illa romphea custos paradẏsi & prę¬
sidentia forib cherubin: xp̃i restinc¬
ta et reserata sunt sanguine. Nec mi¬
rũ hoc nob̃ in resurrectione ꝓmitti. cũ
om̃s qui in carne ñ scđm carnẽ uiui¬
mus municipatũ habeamꝰ incȩlo: et
hic adhuc positis dicat᷑ in t̾ra. regnũ
dĩ intrauos ẽ Adde qđ ante resurre¬
ctionẽ xp̃i. notus tantũ erat iniudȩa
ds̃. in isrł magnũ nom̃ eiꝰ: et ipsi qui
nouer̃ eũ. tam̃ ad inferos trahebantur
ubi tunc totius orbis homines ab in¬
dia usq brit taniã: Arigida septẽtrio¬
nis plaga usq ad feruores ath lantici
oceani. tam innumerabiles populi.
et tantarũ gentiũ multitudines. quã
uariȩ linguae habitu.tam uestes & ar¬
mis. pisciũ ritu et locustarũ. et uelut
muscȩ et culices conterebant᷑. Absq
notitia et enĩ ereatoris sui om̃is homo
pecus ẽ. Nunc uero post passionẽ xp̃i.

Expanded text:
Baptistae regnum caelorum uim passum est et uiolenti diripuerunt illud. flammea illa rumphea, custos paradisi, et praesidentia foribus cherubin Christi restincta et reserata sunt sanguine. nec mirum hoc nobis in resurrectione promitti, cum omnes, qui in carne non secundum carnem uiuimus, municipatum habeamus in caelo et hic adhuc positis dicatur in terra: reg num dei intra uos est. Adde quod ante resurrectionem Christi notus tantum erat in Iudaea deus, in Israhel magnum nomen eius, et ipsi, qui nouerant eum, tamen ad inferos trahebantur. ubi tunc totius orbis homines ab India usque ad Britanniam, a rigida septentrionis plaga usque ad femores Atlantici oceani, tam innumerabiles populi et tantarum gentium multitudines quam uariae linguis, habitu tam uestis et armis? piscium ritu ac lucustarum et uelut muscae et culices conterebantur; absque notitia enim creatoris sui omnis homo pecus est. nunc uero passionem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ peccauer̃ alienis peccatis tenebant᷑
obnodeii : quid de his credendũ ẽ qui
ti et ab ominabiles facti sunt. qui decli¬
nauer̃ simul in utiles facti sunt in uo¬
usq adunũ. Quod si lazarus uidetur
in sinu abrahȩ locoq refrigerii : quid
simile infernus et regna cȩlorũ: Ante
xp̃m abrabam apud inferos: post
xp̃m latro in paradyso. et idcirco inre¬
surrectione eiꝰ multa dormientiũ cor¬
pora surrexer̃ et uisa sunt in cȩlesti
hierłm. Tuncq cõpletũ ẽ. illud elogiũ.
surge qui dormis. et eleuare: et illumi¬

Expanded text:
non peccaverant, alienis peccatis tenebantur non peccaverant, alienis peccatis tenebantur obnoxii, quid de his credendum est, quti et abominabiles facti sunt, in volnt, simul inutiles facti sunt; nousque ad unum? » Quod si Lazarus videtur in sinu Abrahae, locoque refrigerii, quid simile infernus et regna coelorum? ANTE CHRISTUM Abraham apud inferos: post Christum latro in paradiso. Et idcirco in resurrectione ejus, multa dormientium corpora surrexerunt, et visa sunt in coelesti Jerusalem. Tuncque impletum est illud elogium: « Surge qui dormis, et elevare, et illumi
Abbreviated transcription (Latin):
neue. illius p̃conio saluaretur. Ille ille
te uicit. ille iugulauit fugitiuus ꝓpħa.
qui reliquit domũ suã. dimifit here-¬
ditatẽ suã. dedit dilectã animã suã in
manꝰ quęrentiũ eã: qui ꝑ osee quondã
tibi rigidus minabatur. Ero mors tua
omors. ero morsus tuus inferne. Illius
morte tu mortua es: illius morte nos ui¬
uimꝰ. Deuorasti: et deuorata es. Dumq
assũpti corporis sollicitaris illecebra.
et auidis faucib p̃dã putas interiora
tua ab unco dente confossa sunt. Grãs
tibi xp̃e saluator de tua agimꝰ creatura:
qđ tam potentẽ aduersariũ nr̃m dum
occideris occidisti. Quis ante te mise¬
rior homine qui ab ȩt̃no mortis terro.¬
re ꝓstratus uidendi sensũ ad hoc tantũ
acceꝑat ut periret. Regnauit enĩ mors
ab adam usq ad moysen: etiã in eos qͥ
ñ peccauer̃ insimilitudinẽ p̃uaricatio¬
nis ade. Siabraham et isaac et iacob.
in inferno: quis in celoꝵ regno : sia mici
tui sub pena offendentis adam. et qui

Expanded text:
 illius praeconio saluaretur. ille, ille te uicit, ille iugulauit fugitiuus propheta, qui reliquit domum suam, dimisit hereditatem suam, dedit dilectam animam suam in manus quaerentium eam. qui per Osee quondam tibi rigidus minabatur: ero mors tuas o mors; ero morsus tuus, inferne, illius morte tu mortua es, illius morte nos uiuimus. deuorasti et deuorata es, dumque adsumpti corporis sollicitaris inlecebra et auidis faucibus praedam putas, interiora tua adunco dente confossa sunt. Gratias tibi, Christe saluator, tua agimus creatura, quod tam potentem aduersarium nostrum, dum occideris, occidisti. quis ante te miserior homine, qui aeterno mortis terrore prostratus uiuendi sensum ad hoc tantum acceperat, ut periret? regnauit enim mors ab Adam usque ad Moysen etiam super eos, qui non peccauerunt in similitudinem praeuaricationis Adin inferno, quis in coelorum regno? Si amici tui sub poena offendentis Adam, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
rogat : mͥq ut de eius mente securus
sum ueniã impetrat peccatorũ. Quoen
monui. qđ hortatus sum. qđ inuidiam
ꝓpinquorũ ut salua eẽt excepi Itaq
dũ sp̃s hos artus regit. dũ uitȩ huiꝰ
fruim᷑ cõmeatu: spon deo. ꝓmuto.
polliceor illã mea lingua resonabit.
illi mei dedicabuntur labores. illi su¬
dabit ingeniũ. Nulla erit pagina quȩ
ñ blesillam sonet quocũq sermonis
nr̃i momta ꝑuenerint: illa cũ meis
opusculis ꝑ egrinabitur. Hanc in me¬
am m̃tẽ defidcam lugent uirgines.
uiduȩ. monachi. sacer dotes. breuis
uitȩ spaciũ aeterna memoria cõꝑensa¬
bit: quȩ cũ xp̃o uiuit incęlis: in ho-¬
minũ quoq ore uietura ẽ. Transiit
et p̃sens ȩtas. sequent᷑ scła post futura.
que sine amore sine inuidia iudica¬
bunt. Int̃ paulȩ eustochiȩ q nomen
media ponetur. Nunquã in meis mori¬
tura ẽ. libris audiet me semꝑ loquentẽ
cũ sorore. cũ matre am̃. GXPLicit

Expanded text:
rogat mihique, ut de eius mente securus rogat mihique, ut de eius mente securus sum, ueniam inpetrat peccatorum, quod monui, quod hortatus sum, quod inuidiam propinquorum, ut salua esset, excepi. Itaque dum spiritus hos artus regit, dum uitae huius fruimur commeatu, spondeo, promitto, polliceor: illam mea lingua resonabit, illi mei dedicabuntur labores, illi sudabit ingenium. nulla erit pagina, quae non Blesillam sonet. quocumque sermonis nostri monumenta peruenerint, illa cum meis opusculis peregrinabitur. hanc in meam mentem defixam legent uirgines, uiduae, monachi, sacerdotes. breue uitae spatium aeterna memoria pensabit. quae cum Christo uiuit in caelis, in hominum quoque ore uictura est. transiet et praesens aetas, sequentur saecula post futura, quae sine amore, sine inuidia iudicabunt: inter Paulam et Eustochiae nomen media ponetur. numquam in meis moritura est libris. audiet me semper loquentem cum sorore, cum matre. XL.
Abbreviated transcription (Latin):
cruces. quȩq ferre torm̃ta. quod tibi
xp̃m uideat sub iratũ: clamat nune illa uo¬
ce lugenti. Si unqua me amasti mat̾.
si tua ub̃a sutei. situis instituta sum
monitis : ne inuideas głȩ meȩ nehoc
agas ut a nob inꝑpedũ separemur.
sutas eẽ me solã: habeo ꝓte mariam
matrẽ dñi. Multas hic uideo quas
antea nesciebam. O quã melior ẽ iste
comitatus: habeo annã quondã ira
euangłio ꝓphetantẽ: et quo magis gau¬
deas tantoꝵ annoꝵ laborẽ ego intrib
m̃sib consecuta sum. Uña palmã casti¬
tatis accepimꝰ: misereris mei qͥa mun¬
dũ reliqui. At ego ur̃i sortẽ doleo: qͦs
ad huc scłi carcer includit: qͦs quoti¬
die in acie p̃liantes nune ira. nunc
auaricia. nunc libido. nune uarioꝵ
incentiua uitiorũ ꝑtrahunt ad riu-¬
nam. Diuis ut mat̾ measis: cura place¬
re xp̃oz nonuis. Non agnosco matrem
meo dño displicentẽ. Loquitur illa
et alia multa quȩ taceo. et ꝓ te dnm

Expanded text:
cruces, quae ferre tormenta, quod tibi cruces, quae ferre tormenta, quod tibi stum uideat subiratum? clamat nunc illa lugenti: csi umquam me amasti, mater, si tua suxi ubera, si tuis instituta sum monitis, ne inuideas gloriae meae, ne hoc agas, ut a nobis in perpetuum separemur. putas esse me solam? habeo pro te Mariam, matrem domini. multas hic uideo, quas ante nesciebam. o quanto melior iste comitatus est! habeo Annam quondam in euangelio prophetantem et, quo magis gaudeas, tantorum annorum laborem ego in tribus mensibus consecuta sum. unam palmam castitatis accepimus. misereris mei, quia mundum reliqui? at ego uestri sortem doleo, quas adhuc saeculi carcer includit, quas cotidie in acie proeliantes nunc ira, nunc auaritia, nunc libido, nunc uariorum incentiua uitiorum pertrahunt ad ruinam. si uis, ut mater mea sis, cura placere Christo. non agnosco matrem meo domino displicentem\'. loquitur illa et alia multa, quae taceo, et pro te deum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponens doloris illecebrasdũ ante
oculos tuos filiȩ semꝑ imago uersa¬
tur : cupit matrẽ simul necare uictri¬
cis: et solitudine sororẽ inuadere de¬
relictam. Non ut t̾ream loquor. sed
ut mͥ testis ẽ. dñs quasi ante tribunal
eiꝰ assistens in hȩc te uerba conuenio
Detestandȩ sunt istȩ lacrimȩ plenae
dũ quȩ usq ad uiciniã mortis acce-¬
dunt. Ululas et exclamitas. et quasi
quib dã facib accensa : quantũ inte ẽ.
tui semꝑ homicida es. Sed ad talem
ras: non ẽ. mortua puella sed dormit.
Irrideant circũ stantes:. ista infelicitas
iudȩorũ ẽ. Tu quoq si ad sepulchrũ
bit. Quid quȩ̨ris uiuentẽ cũ mortuis:
Quod quia maria fecerat magdalene
postqũa uocẽ dñi se clamantis agnouit:
Nd eius ꝓuoluta pedes audit ne tetigo¬
ris me: necdũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ:
ld ẽ. non mereris ctangere surgentem
quȩ mortuũ aestimas in sepulchro. Quas

Expanded text:
proponens doloris inlecebras, dum ante proponens doloris inlecebras, dum ante oculos tuos filiae semper imago uersatur, cupit matrem simul necare uictricis et solitvldinem sororis inuadere relictae? non, ut terream, loquor, sed, ut mihi testis est dominus, quasi ante tribunal eius adsistens in haec te uerba conuenio. detestandae sunt istae lacrimae plenae dum, quae usque ad uicina mortis accedunt. ululas et exclamitas et quasi quibusdam facibus accensa, quantum in te est, tui semper homicida es. sed ad talem ras? non est mortua puella, sed dormit\'. rideant circumstJudaeorum est. Te quoque, si ad sepulcrum bit: « Quid quaeris viventem cum mortuis? » Quod quia Maria fecerat Magdalene, postquam vocem Domini se clamantis agnovit, ad ejus provoluta pedes, audit: « Ne tetigris me; necdum enim ascendi ad patrem meum, id est: \'non mereris tangere resurgentem, quem mortuum aestimas in sepulchro.\' Qua
Abbreviated transcription (Latin):
de tuis liberis triũphantẽ. obtritũ ẽẽ se
condolens querit in remanente uictoriã.
quã in p̃eunte iã ꝑdidit. Grandis in suo
pietas: impietas in deo ẽ. Abrahã unicum
filiũ lȩcus int̃fecit: et tu unã de plurib¬
queriris coronatã. Non possũ sine
gemitu eloqui qđ dicturus sũ cũ de
media pompa funeris exanimem te
referrent. Hoc int̾ se popłs musitabat.
Nonne illud ẽ quod sepius dicebamꝰ:
Dolet filiã ieiuniis int̾fectã qđ non
uel de scdo eiꝰ matrimonio tenuerit
nepotes: Quo usq genus detestabile
monachorũ ñ urbe pellitur: ñ lapidi¬
b obruitur. ñ p̃cipitatur influctib
Matronã miserabilẽ seduxerunt. Iuȩ
quia monacha ẽẽ. noluerit. Hinc ꝓba¬
tur qđ nulla gentiliũ ita suos unqũã
filios fleuerit. Qualẽ putas ad istas
uoces xp̃m habuisse tristitiam: Quo¬
modo exultasse satanam qui nunc
tuã animã eriꝑe festinans. et tibi pii

Expanded text:
de tuis liberis triumphantem, obtritum esse se de tuis liberis triumphantem, obtritum esse se condolens quaerit in remanente uictoriam, quam in praeeunte iam perdidit. grandis in suos pietas inpietas in deum est. Abraham unicum filium laetus interficit et tu unam de pluribquereris coronatam? non possum sine gemitu eloqui, quod dicturus sum. cum de media pompa funeris exanimem te referrent, hoc inter se populus mussitabat: \'nonne illud est. quod saepius dicebamus? dolet filiam ieiuniis interfectam, quod non uel de secundo eius matrimonio tenuerit nepotes. quousque genus detestabile monachorum non urbe pellitur, non lapidibus obruitur, non praecipitatur in fluctus? matronam miserabilem seduxerunt, quae quam monacha esse noluerit, hinc probatur, quod nulla gentilium ita suos umquam filios fleuerit\'. qualem putas ad istas uoces Christum habuisse tristitiam, quomodo exultasse satanan, qui nunc tuam animam eripere festinans et pii tibi
Abbreviated transcription (Latin):
exempla sectare. Scã melania nr̃i tẽporis
mq concedat indie sua habe partem.¬
quȩ calente adhue mariti corpusculo.
et necdũ humato. duos simul filios ꝑdi¬
dit. Rem sũ dieturus in credibilẽ. sed xp̃o
teste ñ falsam. Quis illã n putarit more
limphatico sparsis crinib. ueste conscis¬
sa. lacerũ pectus inuadere : lacrimȩ guita
ñ fluxit. stecit immobilis. et ad pedes aduo¬
luta xp̃i quasi ipsũ teneret arrisit. expe¬
ditius tibi seruitura sũ dñe. quia tanto
me onere liberasti. Sed forsitan suꝑatur
inceteris. quin immo qua illos mente
contẽpserit in unico postea filio ꝓbat.
cui om̃i quã habebat possessione conces¬
sa. ingruente iam hie me hiero solymã
nauigauit. Parce quȩso tibi. parce filiȩ
iam cũ xp̃o regnanti: parce saltim custo¬
diȩ tuȩ cuiꝰ parua ad huc ȩtas et rudis pe¬
ne infantia te magistrante dirigetur.
Seuit nunc diabolus. et quia cernit unã

Expanded text:
exempla sectare. sancta Melanium, nostri temporis exempla sectare. sancta Melanium, nostri temporis minus mihique concedat in die sua habere partem, calente adhuc mariti corpusculo et necdum humato duos simul filios perdidit. rem sum dicturus incredibilem, sed Christo teste non falsam. quis illam tunc non putaret more lymphatico, sparsis crinibus, ueste conscissa lacerum pectus inuadere? lacrimae gutta non fluxit; stetit inmobilis et ad pedes aduoluta Christi, quasi ipsum teneret, adrisit: \'expeditius tibi seruitura sum, domine, quia tanto me liberasti onere\'. Sed forsitan superatur in ceteris? quin immo, qua illos mente contempserit, in unico postea filio probat, cum omni, quam habebat, possessione concessa ingrediente iam hieme Hierosolymam nauigauit. Parce, quaeso, tibi, parce filiae iam cum Christo regnanti, parce saltim Eustochiae tuae, cuius parua adhuc aetas et rudis paene infantia te magistrante dirigitur. saeuit nunc diabolus et, quia cernit unam