comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pientiũ uerba comparantur:
qͥa culpas delinquentiũ nesci¬
unt palpare. s pungere.S qͥd
existis uidere in de tũ: ꝓpħam:
ł tiam dico uob: & plusꝙͣ ꝓpħam.
uentura predicere: ñ etiam de¬
monstrare. Iohannes ergo plꝰ
quam ꝓpha ẽ: quia eum quẽ
precurrendo ꝓpħauerat. etiam
ostendendo monstrabat.S qͥa
harundo uento agitata ẽẽ de¬
negatur. quia ñ ẽẽ uestitus mol¬
lib dicit᷑ quia ꝓpħȩ nom̃ huic
impar ẽẽ ꝑhibetur: iam quid
digne dici possit audiamus.
Sequitur. Hic est: dequo scͥptũ
est. Ecce ego mitto angłm meũ
ante faciem tuã: qui p̃parabit
uiam tuam ante te. Quod enĩ
grece angłs. hoc latine nunti-¬
us dicitur. Recte ergo qui nun¬
tiare suꝑnum iudicem mitti¬
tur. angłs uocatur: ut digni-¬
tatem seruet in nomine. quã
explet. in oꝑatione. Altum qui-¬
quia om̃s qui sacerdotii noĩe
censentur. angłi uocantur: pro¬
pheta attestante qͥ ait. Labia

Expanded text:
pientum verba comparantur, pientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam ventura praedicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat etiam ostendendo monstrabat. Sed quia arundo vento agitata esse denegatur, quia non esse vestitus mollibus dicitur, quia prophetae nomen huic impar esse perhibetur, jam quid digne dici possit audiamus. Sequitur: Hic est de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod enim Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet in operatione. Altum quiquia omnes qui sacerdotii nomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aꝑta sententia demonstra¬
re. quia non cȩlesti s terreno
regno militant. hi qui ꝓ deo
ꝑpeti asꝑa fugiunt: sed solis
exteriorib dediti. p̃sentis uitȩ
molliciẽ. & delectationẽ querunt:
Nemo ergo existimet influxuat
q studio p̃ciosarum uestium pec¬
catum de eẽ. quia si hoc culpa¬
ñ eẽt: nullo modo iohannem
dñs de uestimenti sui asꝑitate
appetitu compesceret dicens.
uiros appetere:a quo curauit
pastor ȩccł̃iȩ. & feminas ꝓhibere.
Quamuis hoc quod ioħes ñ eẽ
uestitus mollib dicitur: ꝑ sig¬
nificationẽ intelligi et aliter po¬
test. Mollib enim uestitus non
fuit: quia uitam peccantium
non blandimentis fouit: sed
rigore aspere inuectionis incre¬
pauit. dicens. Genimina uipe-¬
rarum: qͥs uobis demonstra-¬
uit fugere auentura ira : Un¬
de et ꝑ salomonem dicit᷑. Uer-¬
ba sapientium quasi stimuli:¬
et sicut claui maltũ defixi.
Clauis quippe atq stimulis. sa¬

Expanded text:
nisi aperta sententia demonstranisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terregno militant hi, qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae molliti sunt, et delectationem quaerunt. Nemo ergo exique studio pretiosarum vestium peccatum deenon esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate appetitu compesceret, dicens:viros appetere, a quo curavit pastor Ecclesiae et feminas prohibere.Quamvis hoc quod Joannes non esse vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli,et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sa
Abbreviated transcription (Latin):
de laudis aura ueniebat: mox
hunc quasi inpartem alterã
adiuim furoris inclinat.S ha¬
rundo uento agitata.iohan¬
nes ñerat: quia hunc nec blan¬
dum gr̃a. nec cuilibet detrac-¬
tio in ira asꝑum faciebat. Nec
sa nouerant inclinare. Harũ
nulla rerũ uarietas inflectebat.
solidemus animũ. inter auras
linguarũ positũ.Stet inflexi-¬
bilis: status mentis. Nulla
nos detractio ad irã ꝓuocet:
atq ad remissionẽ inutilis gr̃e
nullus fauor inclinet. Non
nos ꝓsꝑa eleuent. ñ aduersa
ꝑturbent: ut qͥ in soliditate fi¬
dei figimur: nequaquã rerũ
tͣnseuntiũ mutabilitate moue¬
amur. Adhuc autem: de eius
expressione subiungitur. Sed
quid existis uidere in desertũ:
hominem mollib uestitum:
Ecce qui mollib uestiuntur:
in domib regum sunt. Came¬
lorũ etenim pilis ut scitis: ue¬
stitus iohannes fuisse descͥbit᷑.
Et qͥd ẽ dicere. ecce qui mollib
uestiunt᷑ in domib regum st̃.

Expanded text:
de laudis aura veniebat, mox de laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec sa noverant inclinare. Arundonulla rerum varietas inflectebat. solidemus animum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid existis in desertum videre? Hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Camelorum etenim pilis contextis vestitus Joannes fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑat. Quid ẽ ergo dicere. beatꝰ¬
est qui ñ fuerit scandalizatus
in me. nisi aꝑta uoce abiectio¬
nem mortis sue humilitatẽq
signare: Acsi patent̃ dicat. Mi¬
ra quidem facio: s abiecta ꝑpeti
ñ dedignor. Quia ergo morien¬
do te subsequor: cauendum ual-¬
de est hominibus ne in me
mortẽ despiciant. qui signa ue¬
nerantur. S dimissis ioħis dis¬
cipulis: qͥd de eodem iohanne
turbis dicat audiamus. Quid
existis uidere in desertum: ha
rundinem uento agitatam:
Quod uidelicet ñ asserendo: s
negãdo intulit. Harundinẽ qͥppe.
mox ut aura contigerit: in par¬
tem alterã flectit. Et quid ꝑ ha-¬
rundinẽ. nisi carnalis animus
designatur: Qui mox ut fauore
uel detractione tangitur. statĩ
in partem quamlibet inclina¬
tur. Si enĩ abhumano ore au¬
ra fauoris flauerit: hilarescit:
ex tollitur: totũq se quasi ad
gratiam inflectit. S sunde uen-¬
tus detractionis eruperit. un-¬

Expanded text:
cepit. Quid est ergo dicere: Beatcepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, un
Abbreviated transcription (Latin):
fiam: et uenturũ inferno te nun-¬
tiem: quẽ iam uenisse mundo
enuntiaui. Unde et in quisitus
dñs enumeratis potentie suȩ
miraculis: de mortis sue ꝓti¬
nus humilitate respondit di¬
cens. Ceciuident: claudi ambu¬
lant: leprosi mundantur. Sur-¬
di audiunt: mortui resurgunt:
pauꝑes euanglizantur. Et bea¬
tus ẽ qui ñ fuerit scandalizatꝰ
in me. Uisis tot signis tantisq
uirtutib. ñ scandalizari quisq
potuit: s ammirari.S infide-¬
lium mens graue in illo scan-¬
dalum ꝑtulit: cum eũ et post
tot miracula morientẽ uidit.
Unde et paulus dicit. Nos au-¬
tem predicamus xp̃m crucifixũ⁊
iudeis quidem scandalum: gen-¬
tib autẽ stulticiam. Stultum qͥp¬
pe hominib uisum ẽ: ut ꝓ hoĩb
auctor uitȩ moreretur. Et inde
contra eũ homo scandalũ sũpsit:
unde ei amplius debitor fieri
debuit. Nam tanto ds̃ ab homini¬
bus dignius honorandus esset:
qͣnto ꝓ hominib & indigna sus-¬

Expanded text:
fiam, et venturum inferno te nunfiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resurgunt, pauperes evangelizantur, et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Visis tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, 1454 sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Unde et Paulus dicit: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna sus
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ ꝓximi necessitatẽ
illiꝰ nr̃am putamus. Qui enĩ
dolorem exhibet in aliena
necessitate: crucem portat
inmente. Sciendũ uero est:
qd̃ sunt. nonnulli. qui car-¬
nis abstinentiã ñ ꝓdeo. sed
ꝓinani gła exhibent. Et sunt.
pleriq qui compassionẽ ꝓxi¬
mo ñ spiritaliter sed carnalit̃
impendunt: ut ei ñ ad uͥtutem
s quasi miserando ad culpas
faueant. hi itaq crucem qui¬
dem uidentur ferre: s dñm
non secuntur. Unde recte hec
eadem ueritas dicit. Qui non
baiulat crucem suã et uenit
post me: ñ potest eẽ m̃s disci-¬
pulus. Baiulare etenim crucẽ.
et post dñm ire ẽ: uel carnis
abstinentiã. uel compassionẽ
ꝓximi. ꝓstudio et̾ne intenti¬
onis exhibere. Nam quisqͥs
hec ꝓtemporali intentione
exhibet: crucem quidẽ baui¬
lat: sed ire post dnĩ recusat.
Quia uero sublimia precepta
data sunt: ꝓtinus comparatio
edificande. sublimitatis ad-¬
iungitur. cum dicitur. Qͥs em̃i

Expanded text:
passionem proximi necessitatem passionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhihaec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
enim uaccȩ bethsamis per¬
gunt. Bethsamis quippedr̃
domus solis. Et ꝓpħ̾a ait.
Uobis autẽ qͥ timetis dñm:
orietur sol iustitiȩ. Si igitur
ad et̾ni solis habitationẽ ten¬
dimus: dignum ꝓfecto est.ut.
de dei itinere ꝓcarnalibus
affectibus ñ declinemus. To¬
ta enĩuirtute pensandum
est. qd uaccȩ dei plaustro sub-¬
positȩ ꝑgunt et gemunt: darl
ab intimis mugitus: et tamen
de itinere ñ deflectunt gressus.
Sie nimirũ p̾dicatores dei. sic
fideles quiq ẽẽ intra sc̃am ex¬
clesiam debent. ut cõpaciant᷑
ꝓximis ꝑ caritatẽ: et tam̃ de
uia dĩ ñ exorbitent ꝑ compas¬
sionẽ. Hoc ipsũ uero anime
odium qualit̾ exhiberi debe¬
at: ueritas subdendo mani¬
festat. dicens. Qui ñ baiulat
crucem suã et uenit post me:
ñ potest ẽẽ meus discipłs.Crux
quippe a cruciatu dicit᷑. Et du-¬
obus modis crucem dñi baui-¬
lamus: cum aut ꝑ abstinentiã
carnem afficimus: aut ꝑcom¬

Expanded text:
enim vaccae Bethsamis perenim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur domus solis, et Propheta ait: « Vobis autem qui timetis Deum orietur sol justitiae . » Si igitur ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est, ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est, quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt, dant ab intimis mugitus, et tamen de itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores sancti, sic fideles quique intra sanctam Ecclesiam debent ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per com
Abbreviated transcription (Latin):
pendenda caritas omĩb. et ꝓ¬
pinquis et extraneis:nec ta-¬
men ꝓ eadem caritate. a dei
amore flectendũ. Scimus au-¬
tem quia cũ de terra philisti
um archa dñi ad terram isra¬
helitarum rediret ÷ plaustro
suꝑimposita ẽ. et uacce plau¬
stro subiuncte sunt. quȩ fetȩ
fuisse memorantur: quarũ
filios clauserunt domi. Et
scͥptum ẽ. Ibant autẽ indirec¬
tum uacce: ꝑuiam quȩ du¬
cit bethsamis. Uno itinere
gradiebantur ꝑgentes et mu-¬
gientes: et non declinabant
neq ad dexteram neq ad sini-¬
stram. Quid igitur uaccȩ : nisi
fideles quosq in eccłia desig¬
nant: Qui dũ sacri eloquii pre¬
cepta considerant: quasi suꝑ¬
impositam d̾ni archam por¬
tant. De quib hoc ẽ etiã no¬
tandum: qd̃ fuisse fete me-¬
morantur. Quia sunt pleriq
qͥ in uia dei intrinsecus posi
ti. foris carnalibus affectib
ligantur: s ñ declinant a
recto itinere:quia archam
dei portant in mente. Eece et¬

Expanded text:
pendenda est charitas omnibus et propendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Philisthiim 1629 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae nisi fideles quosque in Ecclesia designant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam est notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinseti foris carnalibus affectibus ligantur, sed non declinant a recto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
is qui animã suã ꝑfecte ode¬
rat: qͥd dicebat: Ego non so¬
lum alligari. s & mori in ihe¬
rłm paratus sum ꝓ nomine
dñi iħu: nec facio animam
meam p̃ciosiorem. quã me.
Ecce quomodo animã suã
amando oderat immo odi
ens amabat: quã cupiebat
ꝓ iħu morti tradere: ut hãc
ad uitam de peccati morte
suscitaret. Ab hac ergo discre¬
tione odii nr̃i:trahamus
formam ad odiũ ꝓximi. Ame¬
tur quilibet in hoc mundo
aduersarius: s inuia dei contͣ¬
rius ñ ametur. etiã ꝓpinquus.
Quisqͥs enim iam eterna con¬
cupiscit mea quã aggredit᷑
causa dei. extra patrẽ. extra
matrem. extra uxorem. extra
filios. extra cognatos. ex tra se¬
metipsũ fieri debet: ut eo
uerius cognoscat dm̃. quo
in eiꝰ causa neminẽ recognos¬
cit. Multum namq ẽ qd̃ car-¬
nales affectu intentionẽ men¬
tis diuerberant: eiusq aciem
obscurant. Quos tamen ne¬
quaquam noxios patimur:
si eos premendo teneamus.
Amandi sunt ergo ꝓximi: im¬

Expanded text:
is qui animam suam perfecte oderat, quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu; nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, im
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte membris suis infir¬
mantib dicat. Nolite terreri:
nolite ꝑtimescere. Uos ad cer¬
tamen acceditis: s ego prelior.
Uos uerba editis: s ego sum qͥ
loquor. Sequitur. Trademini
autem a parentib. et fr̃ĩbus.
et cognatis et amicis: et morte
afficient exuobis. Minorem
dolorẽ mala ingerunt: quȩ
ab extraneis inferunt᷑. Plus
uero in nobis ea tormenta se¬
uiunt. quȩ ab illis patimur de
quorũ mentib p̃sumebamus:
quia cũ dampno corporis. ma¬
la nos cruciant amisse carita¬
tis. hinc ẽ enim qd̃ de iuda tra-¬
ditore suo. ꝑ psalmistã dñs di

Expanded text:
Ac si aperte membris suis infirAc si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Minorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim quod de Juda traditore su
Abbreviated transcription (Latin):
ta turbantur: ut cum rerũ
ordo confunditur. ex qua iã
retͥbulatione ueniat demon¬
stͥetur. Nam quãuis finis mũ¬
di ex ipso suo ordine pende¬
at: ꝑuersiores tamen quosq
inueniens qui digne ruinis
illiꝰ opprimant᷑. innotescit cũ
subditur. Ducentes ad reges
et p̾sides: ꝓpter nomen meũ.
Contingent hec uobis inte¬
stimonium. In testimoniũ ui-¬
delicet. quoꝵ: nisi eorũ qui
aut ꝑsequendo mortes infe¬
runt. aite uidendo ñ imitant᷑:
Mors quippe iustorũ bonis
in adiutorium est. malis inte¬
stimoniũ: ut inde ꝑuersi sine
excusatione pereant. unde
electi exemplum capiunt. ut
uiuant. S auditis tot terro¬
rib turbari poterant infirmo¬
rum corda: atq ideo consolati-¬
o adiungit᷑ cum ꝓtinus subin¬
fertur. Ponite ergo in cordib
ur̃is: ñ p̃meditari quẽadmo¬
dum respondeatis. Ego enim
dabo uobis os et sapientiã: cui
non poterunt resistere et con¬
tradicere om̃s aduersarii ur̃i.

Expanded text:
nta turbantur, ut cum rerum nta turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem haec vobis in testimonium. In testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. 3. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri.
Abbreviated transcription (Latin):
male subacta seruiebant: ut
quot prius in mundo incolu¬
mes habuimus gaudia. tot
de ipso postmodũ cogamur
sentire tormenta. Notandum
uero qđ dicitur: terroresq de
celo et tẽpestates. Cum tempe¬
states hiemales uenire ex or¬
loco tempestates uenire in ꝑ¬
ditionis signo. predicuntur:
nisi qdđ eas tempestates dñs
euenire denuntiat. quȩ neqͣ¬
quã ordinẽ tẽporum seruant:
Quȩ enĩ ordinate ueniunt. si¬
gnũ ñsunt: s tempestates in
signũ sunt. que ipsa quoq
temporũ statuta confund̃t.
Quodnos quoq nuꝑ exꝑti
sumus: quia estiuum tẽpus
omne conuersũ inpluuias
hiemales uidimus. Quia au¬
tem cuncta hec non de in iusti¬
cia ferientis sunt sed de meri-¬
to mundi pacientis: facta pra¬
uorum hominũ premittunt᷑
cipient uobis manus suas in
icere et ꝑsequent᷑: et tradent.
uos in synagogis.ducentes ad
reges et presides ꝓpter nom̃
meum. Acsi aꝑte dicat. Prius
corda hominũ et post elem̃¬

Expanded text:
male subacta serviebant, ut male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Notandum vero quod dicitur: Terrores de coelo et tempestates. Cum tempestates hiemales venire ex orloco tempestates venire in perditionis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire denuntiat quae nequaquam ordinem temporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cipient vobis manus re, et persequentur, et tradent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post eleme
Abbreviated transcription (Latin):
rilitas terre. Terroresq de cȩ¬
lo. et tempestates. Ecce in equa¬
litas aeris. Quia ergo omnia
consummanda funt: ante con¬
sũmationem omĩa ꝑturbant᷑.
Et qͥ incunctis delinquimus.
incunctis ferimur: ut imple¬
atur qd̃ dicitur. pugnabit pro
eo orbis terrarum contra insen¬
satos. Omĩa nãq quȩ ad usum
uitȩ accepimus: ad usum con¬
uertimus culpe. S cuncta quȩ
adusum prauitatis infleximꝰ:
ad usũ nobis uertuntur ultio¬
nis. Tranquillitatẽ quippe hu¬
mane pacis: ad usũ uertimus
uane securitatis. Pe regrinatio¬
nem terre: ꝓhabitacione di¬
leximus patrie. Salutẽ corpo¬
rum: redegimus in usum uiti¬
orum. Ubertatis habundan-¬
tiam: ñ ad necessitatẽ carnis.
s ad ꝑuersitatẽ intorsimus
uoluptatis. Ipsa serena blan¬
dimenta aeris: ad amorem no¬
bis seruire coegimus terre¬
ne delectationis. Iure igitur
restat. ut simul nos omĩa feri¬
ant. que simul omĩa uitiis nr̃is

Expanded text:
rilitas terrae; terroresque de coerilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ: et terre motus mag¬
nierunt ꝑloca. et pestilenti-¬
e et fames: terroresq de cȩlo
et signa magna erunt. Uel si¬
cut inquibus codicib inue¬
nitur. terroresq de cȩlo et
tempestates: atq post subdi-¬
tur. et signa magna erunt.
Ultima tͥbulatio: multis tͥbu¬
lationibus preuenitur. Et ꝑ
crebra mala que preuemunt:
indicant᷑ mala ꝑpetua quȩ
subsequent᷑. Et ideo post bel¬
la et seditiones ñ statim finis :
quia multa debent mala p̃¬
currere: ut malum ualeant si¬
ne fine nuntiare.S cũ tot si¬
gna ꝑturbationis dicta sint:
oportet ut eorũ consideratio¬
nẽ breuiter ꝑ singula ꝑstrin¬
gamus : quia necesse ẽ. ut alia
ẽ cȩlo.alia e terra: alia ab ele¬
mentis. alia ab hominibus
paciamur. Ait enim. Surget
gens contra gentẽ. Ecce ꝑtur-¬
batio hominũ. Erunt terre
motus magni ꝑloca. Ecce re¬
spectus ire desuꝑ. Erunt pe¬
stilentie. Ecce in equalitates
temporũ. Erit fames. Ecce ste¬

Expanded text:
regnum; et terrae motus magregnum; et terrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce ste
Abbreviated transcription (Latin):
uia longius ab
urbȩ digressi su¬
mus: ne ad rede¬
undũ nos tardi¬
or hora p̾pedi¬
at: necesse est ut expositionẽ
scĩ euangłii breuior sermo
transcurrat. Dñs ac redẽp¬
tor nr̃ perituri mundi precur¬
rentia mala denuntiat: ut
eo minus ꝑturbent uenientia.
quo fuerint prescita. Minus e¬
nim iacula feriunt: quȩ p̾uiden¬
tur. Et nos tolerabilius mundi
mala suscipimus: si contra hec
ꝑprescientiȩ clipeum munim᷑.
Ecce etenim dicit. Cũ audieritis
prelia et seditiones: nolite ter¬
reri. Oportet primum hec
fieri. s nondũ statim finis.
Pensanda sunt uerba redẽp¬
toris nr̃i: ꝑ quȩ nos aliud in¬
terius. aliud exterius passu-
ros denuntiat. Bella quippe
ad hostes ꝑtinent: seditio¬
nes adciues. Ut gͦ nos indicet
interius externas exteriusq
turbari: aliud nos fatetur ab
hostibus. aliud a fr̃ib ꝑpeti.
S his malis p̾uenientib qͥa
non statim finis sequatur:
adiungit. Surget gens contͣ
gentem. et regnũ aduersus

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Eterna p̾mia: ꝓ dampnis tẽ¬
poralib querite. Nec quisqͣ
ur̃m suis se uirib hanc im¬
plere posse confidat: s obti¬
nete precib. ut ipse hanc qͥ
imꝑat prestet. Et scimus quia
petentes libent̾ exaudiet:
qͣnͣdo hoc petitur largiri qd̃
iubet. Cum continue pulsat᷑
inprece:concite opitulatur

Expanded text:
Aeterna praemia pro damnis temAeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur
Abbreviated transcription (Latin):
amurmuratione. Nec hec a¬
gentes: retribui nobis p̾sentia¬
bona requiramus. Nam ꝓla-
bore pacientiȩ bona speranda
sunt sequentis uitȩ: ut tunc
premium nr̃i laboris incipi-¬
at. qͣndo omĩs iam funditus la-¬
bor cessat. Unde et ꝑpsalmi¬
stam dicitur. Non in finem
obliuio erit pauꝑis: patientia
pauperũ ñ ꝑibit infinem.
Quasi enim perisse pacientia
pauperum cernitur: cũ ni¬
chil ꝓilla in hac uita humi¬
libus recompensatur. S paci¬
entia pauperum in finẽ non
perit: quia tunc eius gła ꝑ-
cipitur. cũ simul omĩa labo¬
cum res exigit exercete in ope¬
ratione. Nullum ur̃m ad odiũ
ꝓxum contumeliosa uerba cõ¬
moueant: nulla periturarũ
rerum dampna ꝑturbent. Si
eni fixa mente mansura dãp¬
na ꝑtimescitis: dampna rerũ
transeuntium grauia ñ pu-¬
tatis. Si eternȩ retributionis
głam conspicitis: de tempora¬
li iniuria ñ doletis. Tolerate
ergo aduersarios ur̃os: sedut
fr̃s diligite. quos toleratis.

Expanded text:
a murmuratione. Nec haec aa murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia labo, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis.
Abbreviated transcription (Latin):
inegressione ꝑcepit. Probamꝰ
cotidie uerũ ẽẽ qd̃ ante nos
dictũ ẽ: quia sc̃a eccłia. electo¬
rum florib plena. habet in
pace lilia. in bello rosas. Sci¬
endum preterea est: qd̾ trib
modis uirtus pacientie exer-¬
ceri solet. Aliena nãq sunt
quȩ adeo: alia que abantiqͦ
aduersario: alia que a ꝓximo
sustinemus. Aꝓximo nanq
ꝑsecutiones.dampna & contu¬
melias:abantiquo uero ad¬
uersario temptamenta:adõ
autem flagella toleramus.S
in omnib trib his modis ui¬
gilanti oculo semetipsam
debet mens circumspicere. ne
contra mala ꝓximi ꝑtrahat᷑
ad retͥbutionẽ mali: nec contͣ
temptam̃ta aduersarii sedu-¬
catur ad delectationẽ uel con-¬
sensum delicti: ne contra fla¬
gella opificis. ad excessum ꝓ¬
ruat murmurationis. ꝑfecte
enim aduersarius uincitur.
qͣndo mens nr̃a et inter tẽp
hitur ÷ et inter contumelias
ꝓximi custoditur abodio: et
inter flagella dei compescitur

Expanded text:
in egressione percepit. Probamus in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo advesustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circcontra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali; ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem, vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentaatur, et inter contumelias proximi custoditur ab odio; et inter fl
Abbreviated transcription (Latin):
is oculis ingredientes angłos
uiderunt: s dicere aliqͥd nullo
modo potuerunt. Alii omnino
nichil uiderunt: s om̃s qui ad¬
erant ita uehementimus timor
ꝑculit: ut nullus egrediente
illa sc̃a anima illic stare potu¬
isset. Et hii ergo qui uiderant.
et hii qui omnino nichil uide¬
rant. uno om̃s timore ꝑcussi
et territi fugerunt: nullusq
illic assistere illo moriente po¬
sistentes terruit. qͣndo gratus
remunerans uenit: aut qͣlit̃
timeri potest. cũ uideri potu¬
erit: si sic mentes presentiũ
strauit. et qͣndo uideri non
cientia. ad qͣntum hunc re¬
tributionis culmen euexre.
Quid huic suus conditor int̾
dedit: de quo nobis tantã
głam in die exitus ẽius et fo-¬
ris innotuit: Quib hunc cre¬
damus. nisi scĩs martyribus
sotiatum:quẽ attestantibus
corporeis quoq: oculis. ab eatis
spiritib constat ẽẽ susceptũ:
Nullo iste gladio ꝑcussus oc¬
cubuit: et tamencoronam pa¬
cientie quã in mente tenuit

Expanded text:
is oculis ingredientes angelos is oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente posistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non tientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit
Abbreviated transcription (Latin):
rissimi: si unũ uobis exemplũ
seruande pacientiȩ. ad edifi-¬
cationẽ loquar. fuit quidã
diebus nr̃is stephanus nomi¬
ne pater monasterii iuxta re-
multi qui illũ nouerunt: eiꝰq¬
uel urtã uel obitũ narrant.
Erat autẽ huius lingua rusti-¬
ca: s docta uita. Hic ꝓ amore cȩ¬
lestis patrie cuncta despexerat:
possidere aliquid in hoc mun¬
do fugiebat. Tumultus deui-¬
tabat hominũ: crebris ac pro¬
lixioribus orationibus inten¬
tus erat. Uirtus tamen paci-¬
entie in eo uehementer excre¬
uerat: ita ut eũ sibi amicum
crederet.qui sibi molestiȩ a¬
liquid irrogasset. Reddebat
contumeliis grãs: si qd̃ in ipsa
sua inopia ei dampnũ fuisset
illatum. hoc maximũ lucrũ
putabat. Om̃s suos aduersa¬
rios: nichil aliud quã adiuto¬
res estimabat. Hunc cum di¬
esmortis egredi de corpore ur-¬
geret:. conuenerunt multi ut
mendarent. Cũq circa lectũ
illius hii qui conuenerant
om̃s assisterent: alii corpore¬

Expanded text:
rissimi, si unum vobis exemplum rissimi, si unum vobis exemplum servandae patientiae ad aedificationem loquar. 8. Fuit quidam diebus nostris Stephanus nomine, pater monasterii juxta Reatmulti qui illum noverunt, ejvel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, utmendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Itaq ẽẽ martyres possumꝰ:
etiam si nullo ꝑcucientium
ferro trucidem᷑. Mori quippe
a ꝑsequente. martyriũ in aꝑ-¬
to opere est:ferre uero contu
Nam quia duo sunt martyrii
genera unũ in occulto opere.
aliud inpublico: testatur ueri¬
tas. quȩ zebedei filios. requirit
dicens. Potestis bibere calicem.
quemego bibiturꝰ sum : Cui
cum ꝓtinus responderent. pos¬
sumus: ilico dñs respondit di¬
cens. Calicem quidẽ meũ bibe¬
tis. Qd enim ꝑ calicẽ: nisido¬
lorem passionis accipimus :
potest:transiat a me calix iste.
Et zebedei filii id ẽ iacob & io
hannes. ñ uterq ꝑ martyriũ
occubuit: ettamen qd̃ uterq
calicẽ biberet. audiuit. Ioħes
nanq nequaquã ꝑ matyriũ
uitã finiuit : sedtamen mar-¬
tyr extitit: quia passionem
quã ñ suscepit incorpore. ser¬
uauit inmente. Et nos ergo
hoc exemplo sine ferro esse
entiam ueraciter in animo
custodimꝰ. N abre arbitror fr̃s ca-¬

Expanded text:
ne. Itaque esse martyres possumus, ne. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumNam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur veritas, quae Zebedei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, ilico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus, potest, transeat a me calix iste. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque nequaquam per martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro esse entiam veraciter in animo custodimus. Non abs re arbitror, fratres cha
Abbreviated transcription (Latin):
at: & deteriora rependere si
occasio p̾beatur querat. Qui-¬
bus ergo isti sunt similes: ni¬
si his qui ꝑfortitudinẽ in c̃ã¬
po uictores sunt. s ꝑ negligen¬
tram postmodũ intra urbis
claustra capiunt᷑ : Quibus
isti sunt similes: nisi his qͦs
irruens grauis languor a
uita non subtrahit. s leniter
ueniens rediuiua febris occi¬
dit ⁊ Ille ergoueraciter paci¬
entiam seruat. qui et adtem-¬
pus aliena mala sine dolore
tolerat: et hȩc eadẽ retractanᷤᷤ
ꝑtulisse se talia exultat: ne bo¬
num pacientiȩ quietis tem-¬
pore ꝑdat. qd̃ in ꝑturbationi-¬
bus custoditur.S quia nata-¬
lem martiris hodierna die
colimus fr̃s mei: nequaquã
tiȩ extraneos debemus. Si enĩ
adiuuante nos dño uirtutem
pacientiȩ seruare contendimꝰ:
et in pace eccł̃iȩ uiuimus. et ta-¬
men martyrii palmam tene¬
mus. Duo quippe sunt marty¬
rii genera:unum in publico:
Aliud inmente simul et actio¬

Expanded text:
at, et deteriora rependere, si at, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos are extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actio
Abbreviated transcription (Latin):
ut contumelias lesus reddat.
S quia eius iam uictor extitit.
quem ad ꝓferendas contume¬
lias commouit: contra illum
acrius dolet. quẽ ad redden-¬
das iniurias commouere ñ
potuit. Unde fit ut tota se uir¬
tute contra eũ erigat: quem
contumelias fortiter ꝑtulisse
considerat. Quẽ quia cõmoue¬
re in ipsa iniuriarũ contume¬
lia non potuit: ab aꝑto certa¬
mine interim recedens. insecre¬
ta cogitatione deceptionis tẽpꝰ
inquirit. Et qui publice bellũ
ꝑdidit: ad exhibendas occulte
insidias exardẽcit. Quietis nã-¬
q iam tempore ad uictoris ani-¬
mum redit: et uel dãpna rerũ.
uel iniuriarũ iacula ad memo¬
riam reducit: cunctaq quȩ si¬
bi illata sunt uehement̃ ex ag¬
gerans. fuisse intolerabilia o¬
stendit. Et qͥ escentis animum nõi
tanto furore conturbat. ut ple-¬
runq uir patiens illa se equa-¬
nimit tolerase etiã post uicto¬
riam captiuus erubescat: seq
ñ reddidisse contumelias dole-¬

Expanded text:
ut contumelias laesus reddat. ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia ostendit, et quiescentis animum 1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias dole
Abbreviated transcription (Latin):
indicat dicens. Melior est pa-¬
ciens uiro forti: et qui dñatur
animo suo. expugnatore ur-¬
bium. Minor ergo uictoria ẽ¬
urbes expugnare:quia extra
sunt que uincuntur. Maius
citur. quia ipse a se animus
suꝑatur: et semetipsũ sibim&¬
ipsi subicit: qͣndo eum paci-¬
entia in humilitate toleran¬
tiȩ sternit. Sciendum uero ẽ
qd̾ plerũq euenire pacientib
solet ut eo quidẽ tempore qͦ
aduersa paciunt᷑. uel contu-¬
melias audiunt. nullo dolo¬
re pulsentur: et sic pacientrã
exhibeant. ut custodire etiam
cordis innocentiã curent. S
cum post paululũ hec ipsa
quȩ ꝑtulerint ad memoriã
reuocant. igne uehementissi¬
mi doloris instigantur: argu¬
menta ultionis inquirunt: &
mansuetudinẽ quã. toleranteᷤ
habuerunt. inretractatione
sua. semetipsos duudicantes
ꝑdunt. Callidus nãq aduer¬
sarius bellum contra duos¬
mouet: unũ uidelicet. inflã¬
mans. ut contumelias prior
inferat: alterũ uero ꝓuocans

Expanded text:
indicat, dicens: Melior est paindicat, dicens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Minor est victoria urbes expugnare, quia extra sunt quae vincuntur. Majus citur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duosmovet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans,
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓ ꝑsequentib et calump
niantib uobis. Hirtus itaq
est coram hominib. aduersa¬
rios tolerare: s uirtus coram
deo diligere: quia hoc solum
ds̃ sacrificiũ accipit. qd̃ ante
eius oculos in altari boni o¬
peris flamma caritatis accen-¬
dit. Sciendũ uero est. qd̃ ple¬
rũq ideo pacientes uidemur:
quia retribuere. mala ñ pos¬
sumus. S qui iccirco malum
ñ retͥbuit. quia nequaquam
ualet : ꝓculdubio ut p̃dixi¬
mus paciens ñ ẽ: quia pacien¬
tia non inostensione inquiri¬
tur. s incorde ꝑ inpacientiȩ
autẽ uicĩ: ipsa uirtutũ nu¬
trix doctrina dissipat᷑. Scrip¬
tum nãq est. Doctrina uiri:
ꝑ pacientiã noscit᷑. Tanto ergo
quisq minus ostendit᷑ doctuᷤ.
qͣnto conumcitur minus pa¬
ciens. Neq enim potest ueraci¬
ter bona docendo impendere:
si uiuendo nesciat equanimi¬
ter aliena mala tolerare. Qnͣ¬
to enĩ culmine uirtus pacien¬
tiȩ polleat: rursus salomon

Expanded text:
teteniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. 5. Sciendum vero quod plerumque ideo patientes esse videmur, quia retribuere mala non possumus. Sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Sa
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicens. Cur timetis ne
pereat qd̃ incisum dolet: qn
et illud inuobis ꝑire ñ potest
qd̾ incisum ñ dolet: Seqͥtur.
Inpacientia ur̃a. possidebitis
animas ur̃as. Iccirco possessio
anime in uirtute pacientiȩ
ponitur: quia radix omniũ
custosq uirtutũ pacientia ẽ.
ꝑpacientiã uero possidemus
animas nr̃as:quia dum nob̃
ipsis dñari discimus: hoc ipsũ
incipimus posside qd sumus.
latientia uero ẽ. aliena mala
equanimiter ꝑpeti:contra eũ
quoq qui mala irrogat nul¬
lo dolore morderi.Nam qui
sic ꝓximi mala portat. ut ta¬
men tacitus doleat. et tẽpus
dignȩ retributionis querat:
pacientiã ñ exhibet. s osten¬
dit. Scriptum quippe est. Cari-¬
tas paciens ẽ: benigna ẽ. Paci-¬
ens nanq ẽ. ut aliena malato¬
leret: benigna uero est.ut ipsos
etiam quos portat amet. Hinc
nãq ꝑ semetipsã ueritas dicit.
Diligite inimicos ur̃os: bene fa¬
cite his qui uos oderunt: ora¬

Expanded text:
aperte dicens: Cur timetis ne aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis aanimae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam qui sic proximi mala portat ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit: scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est, ut aliena mala toleret; benigna vero est, ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui vos oderunt: ora
Abbreviated transcription (Latin):
amore moriamur. Rece in re¬
surrectione auctoris nr̃i: mini¬
stros eius angłos conciues nr̃os
agnouimus. Adhorum ergo
ciuium illam frequentẽ sollẽp.¬
nitatem festinemus: hiscum
necdum uisione possumus¬
nngi. desiderio et mente iun¬
gamur. Transmigremus adu̾¬

Expanded text:
amore moriamur. Ecce in reamore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigrem