comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creatura Uoluptas autẽ creatoris de qua scriptum
est. & torrente uoluptatis tuȩ potabis eos: longe
alterius generis est: Neq enĩ sicut nos creatura est
Nlisi gͥ amor eiꝰ detur: inde nobis non est. unde ẽẽ
possit in nobis Ac ꝑ hoc uoluntas bona qua diligte
deus. in homine non potest ẽẽ: nͥ in quo ds̃ operat᷑
& uelle Hec gͥ uoluntas bona. id est uoluntas deo
fideliter subdita. uoluntas scĩtate suꝑm ardoris ac¬
censa. uoluntas quȩ diligit dm̃. & ꝓximum ꝓpter
deum: siue a more de quo respondet apłs petrus.
añe tu scis quia amote. siue timore de quo dicit
apłs paulus. intimore & tremore ur̃am ipsoꝵ sa-¬
lutem oꝑamini. siue gaudio de quo dicit. spe gauden¬
tes. intribulatione patientes siue tristicia qualem
se dicit habuisse magnam ꝓfr̃ib suis. quȩtumq
amara & asꝑa sufferat: caritas dei est que omĩa

Expanded text:
creatura. Voluptas autem creatoris, de qua scriptum creatura. Voluptas autem creatoris, de qua scriptum est: et torrente uoluptatis tuae potabis eos, longe alterius generis est; neque enim, sicut nos, creatura est. nisi ergo amor eius detur inde nobis, non est, unde esse possit in nobis. ac per hoc uoluntas bona, qua diligitur deus, in homine non potest esse, nisi in quo deus operatur et uelle. haec igitur uoluntas bona, id est uoluntas deo fideliter subdita, uoluntas sanctitate superni ardoris accensa, uoluntas, quae diligit deum et proximum propter deum, siue amore, de quo respondet apostolus Petrus: domine, tu scis quia amo te, siue timore, de quo dicit apostolus Paulus: in timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini, siue gaudio, de quo dicit: spe gaudentes, in tribulatione patientes, siue tristitia, qualem se dicit habuisse magnam pro fratribus suis, quaecumque amara et aspera sufferat, caritas dei est, quae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uel seducente uel incitante. in ipso diabolo satis ostendit᷑:
qui ꝑ nullum alium diabolum. s ꝓpͥa uoluntate factꝰ
diabolus inuenit᷑: Uoluntas itaq mala siue cupidi¬
tate rapiat᷑. siue timore reuocet᷑. siue leticia diffundat᷑.
siue tristicia contrahat᷑. atq in his om̃ĩbꝰ ꝑturbatio-¬
nib animi. quȩcumq st̃ aliis uel eo tempore gra-¬
uiora contempnat & ꝑferat : potest & sine alterius
sp̃c instinctu se ipsa seducere. & defectu a suꝑiorib
in inferiora. lapsando. quanto iocundius estimauerit
quod adipisci appetit uel amittere metuit. uel ad¬
eptum gaudet. uel amissum dolet: tanto tolerabi-¬
lius ꝓ eo ferre quod sibi minus est ad patiendum.
quam illud ad fruendum: Quicquid enim illud est.
ex creatura est: cuiꝰ nota uoluptas est: Quodam modo
enim familiari contactu atq conexu. ad ex ꝑiendã
eius suauitatẽ: adiacet amanti creature amata

Expanded text:
uel seducente uel incitante in ipso diabolo satis ostenditur. uel seducente uel incitante in ipso diabolo satis ostenditur. qui per nullum alium diabolum propria uoluntate factus diabolus inuenitur. uoluntas itaque mala siue cupiditate rapiatur siue timore reuocetur siue laetitia diffundatur siue tristitia contrahatur atque in his omnibus perturbationibus animi quaecumque sunt aliis uel alio tempore grauiora contemnat et perferat. potest et sine alterius spiritus instinctu se ipsa seducere et defectu a superioribus in inferiora lapsando, quanto iucundius aestimauerit. quod adipisci adpetit uel amittere metuit uel adeptum gaudet uel amissum dolet, tanto tolerabilius pro eo ferre, quod sibi minus est ad patiendum quam illud ad fruendum. quidquid enim illud est, ex creatura est, cuius nota uoluntas est. quodam modo enim familiari contactu atque conexu ad experiendam eius suauitatem adiacet amanti creaturae amata
Abbreviated transcription (Latin):
est caritas: ab illo patientia: Mundi autẽ cupiditas
quando patienter sustinet onera cuiuslibet calami-¬
tatis: głat᷑ de uirib ꝓprie uoluntatis. tamquam de
stupore morbi. non de robore sanitatis: Insana est ista
głatio: Non est patientiȩ: s dementie: Uolunt as
ista tanto uidet᷑ patientior acerboꝵ maloꝵ. quanto
est a uidior temporalium bonoꝵ: quia in anior er ter¬
noꝵ: Quod si eam ex agitat & inflammat fallacibus
uisib. & suasionib immundis diabolicus sp̃s. & maligna
conspiratione sociatus. efficit hominis uoluntatẽ uel
errore dementẽ: uel appetitu cuiuslibet mundane de¬
lectationis ardentem: Quȩ cũ uidet᷑ intolerabilia mi¬
rabiliter sustinere: non tamen ideo etiam uoluntas
mala. sine instigatione alterius ĩmundi sp̃c. sicut
uoluntas bona. sine adiutorio scĩ sp̃c non potest ẽẽ:
Nam ẽẽ posse uoluntatẽ malam. etiam sine aliquo sp̃u.

Expanded text:
est caritas, ab illo patientia. mundi autem cupiditas est caritas, ab illo patientia. mundi autem cupiditas quando patienter sustinet onera cuiuslibet calamitatis, gloriatur de uiribus propriae uoluntatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis. insana est ista gloriatio; non est patientiae, sed dementiae. uoluntas ista tanto uidetur patientior acerborum malorum, quanto est auidior temporalium bonorum, quia inanior aeternorum. Quodsi eam exagitat et inflammat fallacibus uisis et suasionibus inmundus et diabolicus spiritus et maligna conspiratione sociatus efficit hominis uoluntatem uel errore dementem uel adpetitu cuiuslibet mundanae delectationis ardentem quaecumque uidentur intolerabilia mirabiliter sustinere, non tamen ideo etiam uoluntas mala sine instigatione alterius inmundi spiritus sicut uoluntas bona sine adiutorio sancti spiritus non potest esse. nam esse posse uoluntatem malam etiam sine aliquo spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita ꝓpria uoluntate anteqͣm eligat & diligat
dm̃ ÷ nisi in iustus & impius: Quid est in qͣm homo ab er¬
rans a creatore creatura. nisi creator eius memor sit
eius: & eligat eum gratis. & diligat gratis: Quia
ipse non potest eligere uel diligere. nisi priꝰ electꝰ
dilectusq curet᷑ : qui cecitate eligenda non cernit. &
languore diligenda fastidit: S forte quis dicat: Quo¬
modo ds priꝰ eligit & diligit iniquos ut iustificet eos.
cum scriptum sit. o disti dñe om̃s qui oꝑant᷑ iniqui-¬
tatẽ: Quomͦ putamꝰ nisi miro & ineffabili modo: &
tam̃ etiam non possumꝰ cogitare quod medicꝰ bonus
egrotum & odit & diligit: Odit enĩ quia egrotat:
diligit ut egritudinẽ pellat Hec ꝓpt̃ caritatem
dicta sint. sine qua in nobis non potest ẽẽ uera pati-¬
entia: qm̃ in bonis caritas dei est quȩ tolerat omĩa.
sicut in malis mundi cupiditas: S hec caritas ꝑ sp̃m

Expanded text:
hac uita propria uoluntate, antequam eligat et diligat hac uita propria uoluntate, antequam eligat et diligat deum, nisi iniustus et inpius? quid est, inquam, homo aberrans a creatore creatura, nisi creator eius memor sit eius et eligat eum gratis et diligat gratis? quia ipse non potest eligere uel diligere, nisi prius electus dilectusque curetur, qui caecitate eligenda non cernit et langore diligenda fastidit. sed forte quis dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, ut iustificet eos, cum scriptum sit: odisti, domine, omnes, qui operantur iniquitatem? quomodo putamus nisi miro et ineffabili modo? et tamen etiam non possumus cogitare, quod medicus bonus aegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegrotat, qui diligit, ut aegritudinem pellat. Haec propter caritatem dicta sint, sine qua in nobis non potest esse uera patientia, quoniam in bonis caritas dei est, quae tolerat omnia, sicut in malis mundi cupiditas. sed haec caritas per s
Abbreviated transcription (Latin):
tequam xp̃s ueniret in carne. miserebor cui misertus ero÷
& miscłiam p̾stabo. cui misericors fuero: ex quibꝰ dei uer¬
bis tantopost apls paulus diceret: Igit᷑ non uolentis
neq currentis: s miserentis est dei: Ipsoꝵ etiam uox
est. longe antequam xp̃c uenisset in carne: Deus m̃s
miscdia eius p̃ueniet me: Quomodo autẽ possent
alieni ẽẽ a fide xp̃i. quoꝵ caritate etiam nobis p̾¬
nuntiatus est xp̃c: sine cuiꝰ fide quisqͣm mortalium.
nec fuit nec est. nec ẽẽ aliquando poterit iustus:
Si gͦ iam iusti a xp̃o eligerent᷑ apł̃i: prius illam ipsi
elegissent ut iusti eligi possent. quia sine illo iusti ẽẽ
non possent: S non ita factum est: Ipse quippe illis
ait: Non uos me elegistis: s ego elegi uos: Unde dicit
apłs ioħ̃s: Non qͦd dilexerimꝰ dm̃: sed qm̃ ipse prior¬
dilexit nos: Qͦd cum ita sit. quid est homo utens in

Expanded text:
tequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus ero, tequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus ero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero. ex quibus dei uerbis tanto post apostolus Paulus diceret: igitur non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. ipsorum etiam uox est longe antequam Christus uenisset in carne: deus meus, misericordia eius praeueniet me. quomodo autem possent alieni esse a fide Christi, quorum caritate etiam nobis praenuntiatus est Christus, sine cuius fide quisquam mortalium nec fuit nec est nec esse aliquando poterit iustus? si ergo iam iusti a Christo eligerentur apostoli, prius illum ipsi elegissent, ut iusti eligi possent, quia sine illo iusti esse non possent. sed non ita factum est; ipse quippe illis ait: non uos me elegistis, sed ego uos elegi. unde dicit apostolus Iohannes: non quod dilexerimus deum. sed quia ipse dilexit nos. Quod cum ita sit, quid est homo utens in
Abbreviated transcription (Latin):
collatum est: Quocirca si ꝑ suam iusticiam ñ ꝑ gr̃am eiꝰ
eligerent᷑: non de mundo electi ẽẽnt. qm de mundo iã
ñ ẽẽnt: si iam iusti ẽẽnt: Deinde si ꝓpt̾ea sunt electi qͥa
iam iusti erant: ipsi priores iam dñm elegerant: Qs
enĩ potest ẽẽ iustꝰ. nisi eligendo iusticiam: Finis autẽ
legis xp̃s ad iusticiam omni credenti. qui factus est
nobis sapientia a deo & iusticia. & scĩficatio. & re¬
demptio: ut quemadmodum scriptum est. qui głat᷑.
in dño głet᷑ Ipse est gͦ nr̃a iusticia: Unde antiqui
iusti ante incarnationẽ uerbi. in hac fide xp̃i. & in
hac uera iusticia quod est nobis xp̃c iustificati sunt:
hoc credentes futurum. qͦd nos credimꝰ factum: & ip¬
si gr̃a salui facti ꝑfidem: non ex se ipsis s dei dono.
non ex oꝑib ne forte ex tollerent᷑: Bona quippe
Ipsi quippe audierunt. ipsi scripserunt. longe an¬

Expanded text:
conlatum est. quocirca si per suam iustitiam, non per gratiam eius conlatum est. quocirca si per suam iustitiam, non per gratiam eius eligerentur, non de mundo electi essent, quoniam de mundo iam non essent, si iam iusti essent. deinde propterea sunt electi, quia iam iusti erant; ipsi priores iam dominum elegerant. quis enim potest esse iustus, nisi eligendo iustitiam? finis autem legis Christus ad iustitiam omni credenti, qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quemadmodum scriptum est, qui gloriatur in domino glorietur. ipse est ergo nostra iustitia. Vnde et antiqui iusti ante incarnationem uerbi in hac fide Christi et in hac uera iustitia, quod est nobis Christus, iustificati sunt, hoc credentes futurum quod nos credimus factum: et ipsi gratia salui facti per fidem non ex semet ipsis, sed dei dono, non ex operibus, ne forte extollerentur. bona quippe ipsi quippe audierunt, ipsi scripserunt longe an
Abbreviated transcription (Latin):
bitum: Si autẽ ut uera sit grã id est gratuita. ni¬
chil inuenit in homine cui merito debeat᷑: quod
bene intelligit᷑ & in eo qͦd dictum est. ꝓ nichilo saluos
facies eos. ꝓfecto ipsa dat merita. ñ meritis datur:
Preuenit gͦ etiã fidem: ex qua omĩa bona oꝑa in¬
cipiunt: Iustus enĩ sicut scriptũ est. ex fide uiuit:
Porro autẽ grã non solum adiuuat iustũ: uerum
etiam iustificat impium: & ideo etiam cum adiu-¬
nit ẽẽ gr̃a. qm id adiuuat. qͦd est ipsa largita:
ꝓpt̃ hanc itaq gr̃am quȩ cuncta bona merita
uerũ etiam ꝓ impiis mortuus est: & antequam
moreretur : non utiq iustos s iustificandos elegit
apłos quib ait: Ego uos de mundo elegi: Quibꝰ & dixit:
De mundo non estis & ne putarent se numqͣm fuisse
de mundo: mox addidit: Sed ego uos elegi de mundo:
ꝓfecto ut de mundo non eẽnt: ipsiꝰ in eos electione

Expanded text:
bitum. si autem, ut uera sit gratia, id est gratuita, nibitum. si autem, ut uera sit gratia, id est gratuita, nihil inuenit in homine, cui merito debeatur — quod bene intellegitur et in eo, quod dictum est: pro nihilo saluos facies eos — profecto ipsa dat merita, non meritis datur. praeuenit ergo etiam fidem, ex qua omnia bona opera incipiunt; iustus enim, sicut scriptum est, ex fide uiuit. porro autem gratia non solum adiuuat iustum, uerum etiam iustificat inpium. et ideo etiam cum adiunit esse gratia, quoniam id adiuuat, quod est ipsa largita. propter hanc itaque gratiam, quae cuncta bona merita uerum etiam pro inpiis mortuus est. et antequam moreretur, non utique iustos, sed iustificandos elegit apostolos, quibus ait: ego uos de mundo elegi. quibus enim dixit: de mundo non estis, et, ne putarent se numquam fuisse de mundo. mox addidit: sed ego uos de mundo elegi, profecto, ut de mundo non essent, ipsius in eos electione
Abbreviated transcription (Latin):
sibi amplius arrogarent. qͣm eoꝵ mensura poscebat
& hoc qͦd eos non ẽẽ dixit de mundo. naturȩ pu¬
t̾arent ẽẽ non gr̃ȩ: quia uero inquit de mundo ñ
estis. s elegi uos de mundo. ꝓpterea odit uos mundꝰ.
Ergo de mundo non erant: Nam ut de mundo non
ẽẽnt: electi sunt de mundo: Hanc autẽ dilectionẽ
non p̃cedentiũ in bonis oꝑib meritoꝵ. s electionẽ
gr̃e demonstrans apłs: sic inqͥt & in hoc tempore
reliquiȩ ꝑ electionẽ gr̃ȩ saluȩ factȩ sunt. Si autẽ
gr̃a: iam non ex oꝑibꝰ Alioquin grã: iam ñ est grã:
Hec est electio gr̃ẽ. id est electio. qua ꝑ dei gr̃am ho¬
mines eligunt᷑. hȩc est in qͣm electio gr̃ȩ: qua omnia
bona merita p̾ueniunt᷑ humana: Si enĩ ullis bonis
meritis dat᷑: iã ñ gratis donat᷑.s debita reddit᷑ Ac
ꝑ hoc non uͦ nomine gr̃a noncupat᷑. ubi merces sicut

Expanded text:
sibi amplius adrogarent, quam eorum mensura poscebat, sibi amplius adrogarent, quam eorum mensura poscebat, et hoc, quod eos non esse dixit ex mundo, naturae putarent esse, non gratiae, quia uero, inquit, de mundo non estis, sed ego elegi uos de mundo, propterea odit uos mundus. ergo de mundo erant; nam, ut non essent de mundo, electi sunt de mundo. Hanc autem electionem non praecedentium in bonis operibus meritorum, sed electionem gratiae demonstrans apostolus sic inquit: et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt; si autem gratia, iam non ex operibus; alioquin gratia iam non est gratia. haec est electio gratiae, id est electio, qua per dei gratiam homines eliguntur, haec est, inquam, electio gratiae. qua omnia bona merita praeueniuntur humana. si enim ullis bonis meritis datur, iam non gratis donatur, sed debita redditur, ac per hoc non uero nomine gratia nuncupatur, ubi merces, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ sci qͥ datꝰ est nob̃. Maloꝵ aut̃ concupis.¬
centia. ꝓpt̾ quã in eis ẽ falsa pacientia. ñ ẽ ex
dicet aliquis. Si ex mundo est concupiscentia maloꝵ.
ꝑ qͣm fit ut mala omĩa ꝓ eo qͦd ab illis concupiscitur
ꝑferant: quomodo ex eorũ dr̃ uoluntate: Quasi uero
non & ipsi ex mundo sint. cum ab eis diligit᷑ mundus:
deserto eo ꝑ qͦm factus est mundus. Seruiunt enim
creaturȩ potiꝰ qͣm creatori: qui est benedictus in scła:
Siue itaq mundi uocabulo. ioħs apł̃s dilectores signifi¬
cauerit mundi. uoluntas quȩ ex ipsis est. utiq ex mun¬
do est. siue mundi nomine celum & t̾ram & quȩcumq
in eis sunt. hoc est uniuersam compleus sit creaturã:
uoluntas ꝓculdubio creaturȩ quȩ non est creatoris
ex mundo est: ꝓpt̃ qͦd talib dñs dicit: Uos de deorsũ
estis: ego de sursũ sum. Uos de hoc mundo estis⁊ ego
non sum de hoc mundo. apłiᷤ autẽ dicit:. Si de hoc
mundo ẽẽtis: mundus qͦd suum est diligeret. S ne

Expanded text:
m qui datus est nobis; malorum autem concupiscentia, propter quam in eis est falsa patientia, non est ex dicet aliquis: si ex mundo est concupiscentia malorum, per quam fit, ut mala omnia pro eo quod \'ab illis concupiscitur perferant, quo modo ex eorum dicitur uoluntate? quasi uero non et ipsi ex mundo sint, cum ab eis diligitur mundus deserto eo, per quem factus est mundus; seruiunt enim creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. siue itaque mundi uocabulo Iohannes apostolus dilectores significauerit mundi, uoluntas, quae ex ipsis est, utique ex mundo est; siue mundi nomine caelum et terram et quaecumque in eis sunt, hoc est uniuersam conplexus sit creaturam, uoluntas procul dubio creaturae, quae non est creatoris, ex mundo est. propter quod talibus dominus dicit: uos de deorsum estis, ego de sursum sum; uos de hoc mundo estis, ego non sum de hoc mundo. apostolis autem dicit: si de hoc mundo essetis, mundus quod suum est diligeret. sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
uera pacientia ẽ. iđo uoluntas humana nisi
le bonũ. ferre ñ pot̾ qđ patitur malũ. Sicut
enĩ diuina ꝓtestant᷑ eloqͥa ꝰ ds̃ caritas ẽ: et
qͥ manet in caritate in dõ manet. & ds̃ in eo
manet. Quisqͥs gͦ contendit haberi posse dĩ
caritatẽ sine dĩ adiutorio ÷ qͥd aliud contendit
nͥ hab̾i dm̃ posse sine dõ: Quis aut̃ hoc dicat
E xultans gͦ apud apłm. uera. pia. fidelisq pa.

Expanded text:
vera patientia est, ideo voluntas humana, nisivera patientia est, ideo voluntas humana, nisile bonum, ferre non potest quod patitur malum. CAPUT enim diuina testantur eloquia, deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manet, et deus in illo manet. quisquis ergo contendit haberi posse dei caritatem sine dei adiutorio, quid aliud contendit nisi haberi deum posse sine deo? quis autem hoc dicat exulta
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia tolerant᷑. Ac ꝑ hoc inde patientia ustorum uera.
unde ẽ in eis caritas dĩ: & inde ẽ patientia iniquoꝵ S¬
Si quis dilesc̾it mundum: dilectio patͥs nõ ẽ in ipso. Ea
om̃e qd in mundo ẽ. concupiscentia carnis ẽ. & concu¬
piscentia ocłoꝵ. & ambitio scłi. que nõ ẽ de patre: s¬
ex mundo ẽ. Hȩc gͥ concupiscentia que nõ ẽ ex patre
s ex mundo. ꝗͣto fuerit in homine uehem̃tior et ar-¬
dentior: tanto fit quisq ꝓ eo q̃d cõcupiscit omĩum mo-¬
lestiarum dolorumq patientior. Iccireo sic̃ supͣdiael¬
mus: nõ ẽ ista patientia desursum descendens. Patiẽ
piscentia qua fit ut peccantes omĩa ꝑtina.¬
cit̾ paciant᷑ ex mundo ẽ : caritas aut̃ qua fic
ut recte uiuentes omĩa fortit̾ paciant᷑: ex
dõ est. Et id̾o illt falsȩ pacientiȩ pot̃ sine ad.¬
uitorio dĩ uoluntas humana sufficere. tanto
durior quanto cupidior ⁊ & eo tolerabiliꝰ ma-¬
la sustinens quo ipsa fit peior: huic aut̃ quȩ

Expanded text:
 patientia vera justorum, unde est in eis charitas Dei; et inde est patientia falsa iniquoSi quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso: quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia ocex mundo est. haec igitur concupiscentia, quae non est ex patre, sed ex mundo, quando fuerit in homine uehementior et ardentior, tanto fit quisque pro eo, quod concupiscit, omnium molestiarum dolorumque patientior. idcirco, sicut supra diximus, non est ista patientia desursum descendens; patientpiscentia, qua fit, ut peccantes omnia pertinaciter patiantur, ex mundo est; caritas autem, qua fit, ut recte uiuentes omnia fortiter patiantDeo est. Et ideo illi falsae patientiae potest sine adjutorio Dei voluntas humana sufficere; tanto durior, quanto cupidior; et eo tolerabilius mala sustinens, quo ipsa fit pejor: huic autem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
amantium. ut dõ nõ adiuuante int̾ atrocissima et lon-¬
ga torm̃ta. in iñdacio ꝑseuerent. ne sua facinora con¬
fitentes ubeant᷑ occidi: & nõ ẽ idonea iustorum uo-¬
luntas. nisi eis uires defuꝑ suggerant᷑. quaslibet penaᷤ
uł ipsiꝰ decore uisticie. uł et̃ne uite amore ꝑfeire: Q
hec dicunt. nõ intelligunt & quẽq iniquoꝵ tanto
ẽẽ ad quec̃q mala ꝑferenda duriorẽ. quanto in eo
maior ẽ cupiditas mundi: & quẽq tustorum tanto
ẽẽ ad quec̃q mala ꝑferẽda fortiorẽ. quanto in eo ma¬
ior ẽ caritas dĩ. S cupiditas mundi mitui habet
ex arbitrio uoluntatis ꝓgͥssum ex iocunditate
uoluptatis: firmam̃tũ ex uinculo consuetudinis.
patientia ustorum. ꝑ quẽ diffundit᷑ caritas eoꝵ. Ꝙ
caritatẽ laudans atq cõmendans apl̃s. int̾ cet̾a eiꝰ
bona: dix̃ eam & cuncta sufferre. Caritas inquit
magnanima ẽ. Et paulo pꝰ ait. Omĩa tolerat. Ento

Expanded text:
amantium, ut deo non adiuuante inter atrocissima et lonamantium, ut deo non adiuuante inter atrocissima et longa tormenta in mendacio perseuerent, ne sua facinora confitentes iubeantur occidi, et non est idonea iustorum uoluntas, nisi eis uires desuper suggerantur, quaslibet poenas uel ipsius decore iustitiae uel aeternae uitae amore perferre? Qui haec dicunt, non intellegunt et quemque iniquorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda duriorem, quanto in eo maior est cupiditas mundi, et quemque iustorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda fortiorem. quanto in eo maior est caritas dei. sed cupiditas mundi initium habet ex arbitrio uoluntatis, progressum ex iucunditate uoluptatis, firmamentum ex uinculo consuetudinis; patientia iustorum, per quem diffunditur caritas eorum. quam caritatem laudans atque commendans apostolus inter cetera eius bona dixit eam et cuncta sufferre. caritas, inquit, magnanima est, et paulo post ait: omnia tolerat. quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Cur enim nõ sit suꝑboꝵ falsa patientia. sic̃ supboꝵ.
ẽ falsa safientia : A quo ẽ aut̃ uera sapientia: ab
illo ẽ et uera patientia. Huic aut̃ cantat ille sp̃u
tia ma. S respondẽt. & loquunt᷑ dicentes. Sieut
uoluntas hominis sine ullo dĩ adiuterio uiribꝰ libi
arbitrii tã multa gͣuia et horrenda ꝓfert siue in
am̃o siue in corpore. ut mortał uite huiꝰ et pecc̃oꝵ
delectatione ꝑfruat᷑. cur nõ eod̃ modo ead ipsa uo¬
luntas hominis. eiss uiribꝰ lib̾i arbitrii. nõ ad hoc ex¬
pectans se diuinitꝰ aduuari. s sͥ nat᷑ali possibilitate
sufficiens. quicqͥd laboris uł doloris ingerit᷑ ꝓ iusticia.
et uita et̾ña patientissime sustinet: Anuͦ inquiunt
idonea ẽ inquorum uoluntas dõ nõ adiuuante. ut se
ipsi in cruciatibꝰ ꝓmiquitate. & ante quã ab aliis
crucient᷑ exc̾ceant. idonea ẽ uoluntas moras uite huius

Expanded text:
Cur enim non sit superborum falsa patientia, sicut superborum Cur enim non sit superborum falsa patientia, sicut superborum est falsa sapientia? A quo est autem vera sapientia, ab illo est et vera patientia. Huic enim cantat ille spiritu tia mea. Sed respondent et loquuntur dicentes: sicut uoluntas hominis sine ullo dei adiutorio uiribus liberi arbitrii tam multa grauia et horrenda perfert, siue in animo siue in corpore, ut mortalis uitae huius et peccatorum delectatione perfruatur, cur non eodem modo eadem ipsa uoluntas hominis eisdem uiribus liberi arbitrii non ad hoc expectans se diuinitus adiuuari, sed sibi naturali possibilitate sufficiens quidquid laboris uel doloris ingeritur, pro iustitia et uita aeterna patientissime sustinet? an uero, inquiunt, idonea est iniquorum uoluntas deo non adiuuante, ut se ipsi in cruciatibus pro iniquitate et, antequam ab aliis crucientur, exerceant; idonea est uoluntas moras uitae huius
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ & penitñdo. querñdo. pulsando dic̃. U
nĩs eripe me de manu peccatoris. & de ma¬
mi legẽ p̃t̾euntis. & unqui. qm̃ tues patien¬
tia meadñe. spes mea a iuiuentute mea. Isti
aũ qui habundãt & egere ad dm̃ dedignant᷑
ne ab illo accipiant ueram patientia. de sua¬
falsa głantes: consiliũ inopis uolunt confun-¬
dere. qm̃ dñs spes eiꝰ ẽ. Nec attendunt cum
homines sunt. et sue id÷ humane uoluntati tan¬
tum tribuunt. in illud se incurrere q̃d scriptum ẽ.
Maledictꝰ om̃is. qui spem suã ponit in homine. Unde
etiã si eis contingat. ut aliqͣ dura. et asꝑa. uł ne dis.¬
pliceant hominibꝰ uł ne gͣuora patiant᷑. uł sͥ placen¬
do ⁊ amando p̃sumptionẽ suã. eadem ipsa suꝑbissima
uoluntate. sustineãt: hoc illis dicendum ẽ. de patien-¬
tia qd de sapientia beatꝰ apł̃s iacobꝰ dic̃. Nõ ẽ ista¬
sapientia de sursum descendẽs. s trena. am̃ał. diabłica.

Expanded text:
eius et petendo, quaerendo, pulsando dicit: deus eius et petendo, quaerendo, pulsando dicit: deus meus, eripe me de manu peccatoris, de manu legem praetereuntis et iniqui. quoniam tu es patientia mea, domine, spes mea a iuuentute mea. isti autem, qui abundant et egere ad dominum dedignantur, ne ab illo accipiant ueram patientiam, de suafalsa gloriantes consilium inopis uolunt confundere, quoniam dominus spes eius est, nec adtendunt, cum homines sunt et suae, id est humanae uoluntati tantum tribuunt, in illud se incurrere. quod scriptum est: maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. unde etiamsi eis contingat, ut aliqua dura et aspera, uel ne displiceant hominibus uel ne grauiora patiantur uel sibi placendo et amando praesumptionem suam eadem ipsa superbissima uoluntate sustineant, hoc illis dicendum est de patientia, quod de sapientia beatus Iacobus apostsapientia desursum descendens; sed terrena, animalis, diabolica .
Abbreviated transcription (Latin):
creparis. Quẽ enĩ dñs diligit. corripit: flag¬
ellat aũ om̃em filũi quẽ recip̃. Quod hie posi.¬
tũ ẽ. filiũ quẽ recip̃: hoc ĩ supdicto testimoni¬
.o. est. homines receptabiles. Hoc enĩ iustũ ẽ
ut qͥ de pͥstina felicitate paradysi ꝓpt̾ cõti¬
macẽ delitiaꝵ appetñtiã dimissi sumꝰ: ꝑ hu¬
milẽ molestiarũ patientiã recipiam᷑. Fuga¬
ces mala faciendo: reduces mala patiendo Ibi
cont᷑ iustitiã facientes: hic ꝑ iusticia patienteᷤ
Set uera patientia quȩ huiꝰ ẽ noĩe digna u̾t u¬
tis: querendũ est ũ sumatur St̃ enĩ qͥ eã trr¬
buãt uirib uoluntatis humane: ñ qͥs hñt ex
diumo adiutorio. set quas ex libero arbito.
Srror aũ iste suꝑbus est. Corũ ẽ eim qͥ habur¬
dant de quib dr in psalmo. Obybriũ eis qͥ
habundãt. & despectio suꝑbis. Non gͦẽ ista
patientia pauperũ: quȩ ñ ꝑit inȩternum.
Hic enĩ pauꝑes ab illo eam cliuite accipiũt: cui

Expanded text:
pit, flagellat autem omnem filium quem recipit. quod hic positum est \'filium quem recipit,\' hoc in supra dicto testimonio est: homines receptibiles. hoc enim iustum est, ut qui de pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. Sed uera patientia, quae huisumatur. sunt enim, qui eam tribuant uiribus uoluntatis humanae. non quas habent ex diuino adiutorio, sed quas ex libero arbitrio. error autem iste superbus est; eorum est enim qui abundant, de quibus dicitur in psalmo: obprobrium eis qui abundant et despectio superbis, non est ergo ista patientia pauperum, quae non perit in aeternum. hic enim pauperes ab illo eam diuite accipiunt, cui
Abbreviated transcription (Latin):
eternum. ñ quia & illic patienter ferre uibemur:
s quia ꝓhis q̃ hic patient̃ ꝑtulimꝰ. et̾na beatitudi¬
ne ꝑ fruemur Non dabit finẽ sempit̾ne felicita¬
ti. qui donat temꝑalem patientiã uoluntati: qͥ a
utrũq munꝰ donatȩ donatũ ẽ caritati.Lem

Expanded text:
n quia et illic patienter ferre iubebimur, sed quia pro his quae hic patienter pertulimus, aeterna beatitudine perfruemur. non dabit finem sempiternae felicitati, qui donat temporalem patientiam uoluntati, quia utrumque munus donatae donatum est caritati am
Abbreviated transcription (Latin):
ut tm̃ hãt quantũ necessitas posc̃: ñ qͣntũ
cupiditas cõcupiscit. Habendi enĩ amor
nͥ ad integrũ resecet᷑ ardentio ẽ in parusꝰ
et plus torquet inminimis. Et nͥex corde
atq affectu pauꝑsis: pauꝑtas ipsa ñ uirtꝰ
s miseria iudicanda ẽ. Nouerimꝰ itaq fis̃¬

Expanded text:
ut tantum habeat quantum necessitas poscit, non quantum ut tantum habeat quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Habendi enim amor, nisi ad integrum resecetur, ardentior est in parvis, et plus torquentur in minimis: et nisi ex corde atque affectu pauper sis, paupertas ipsa non virtus, sed miseria judicanda est. Noverimus itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdẽ si inhabitatioẽ silentiũ sit. et ĩ habitato¬
rib uitioꝵ tumultus. ⁊ colluctatio passionũ:
si ext̾iora nr̃a serenitas teneat. et int̾iora tem¬
pestas: Nõ enĩ ido ad istũ conuenimꝰ locũ. noͣ
ad reqͥem. nõ ad securitatẽ. s ad pugnam
huc cõuenimꝰ : ad agonem ꝓcessimꝰ: ad exercẽ¬
da cũ uitus bella ꝓꝑauimꝰ ut linguę gladioᷤ
retdndamꝰ : ut ñ solũ inuicẽ ñ inferamꝰ innuri¬
as: S nec sent iamꝰ illatas: Peculiariꝰ aut̃ nc̃
istd̾̃ ad ꝑfessionem nr̃ãm ꝑtinet: nicħ ĩ hac
uita cõsolatioĩs reqͥrere: nicħ qͥetis: nec
reciꝑe uelle bona in uita suars: honores
refugere: subiectione atq abiectione ga¬
udere: pauꝑtatẽ studio q̃rere: et ñ solũ
facultates s et iã ipsas cupiditates. ẽ cordr¬
bus eradicare. Nicħ enĩ hr̃e. int̾dũ reᷤᷤ ne¬
cessitatis ẽ nicħ uͦ cupere res uirtutis. Et iõ
hunc s sp̃alit̾ modũ religiosus debet ĩ ponẽ

Expanded text:
dest si in habitatione silentium sit, et in habitatoribus vitiorum sit tumultus, et conluctatio passionum, si exteriora nostra serenitas teneat, et intpestas? Non enim ideo ad istum locum convenimus, ad requiem, non ad securitatem, sed ad pugnam huc convenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamliarius autem istud ad professionem nostram pertinet, nihil in hac vita consolationis requirere, nihil quietis. Nec recipere velle bona in vita sua, sed honores refugere, subjectione atque abjectione gaudere, paupertatem studio quaerere, et non solum facultates, sed etiam ipsas cupiditates e cordibus eradicare, nihil enim habere interdum res necessitatis est: nihil vero cupere, res virtutis: et ideo hunc sibi specialiter modum religiosus debet imponere,
Abbreviated transcription (Latin):
quis statuã fatiat aforis auream. ab intꝰ lu¬
te am: uł qͦmodo si clomꝰ magnifica arte
constructa aforis pulcherrimis colorib
depicta uideat᷑ : et ab intꝰ serpentibꝰ atq sco-¬
rpionib plena sit. Quid ꝓdẽ qͦd affligis cor.¬
pus tuumꝰ qñ nicħ ꝓficit cor tuũ : Ualde du-¬
ra et nimis dolenda conditio: om̃i intentiõe
studiũ labori inpendẽ: & fructũ pꝰ laborẽ ñ
gere sic ẽ: qͦmodo si aliquis extͣ uineã. aut
circa uineã extirpet. ⁊ colat: uineam aut̃¬
ipsam desertã atq incultã derelinqͣt ut¬
spinas ac tͥbulos germinet: q̃ iusistente cul¬
tore iocundissimos ex se fructus ꝓferre potuiset.¬

Expanded text:
quis statuam faciat a foris auream, ab intus luteam; vel quomodo si domus magnifica arte constructa a foris pulcherrimis coloribus depicta videatur, et ab intus serpentibus et scorpionibus plena sit. Quid prodest quod affligis corpus tuum, quando nihil proficit cor tuum? Valde dura et nimis dolenda conditio est, omni intentione studium laboris impendere, et fructum non gere? Sic est quomodo si aliquis extra vineam aut circa vineam exstirpet et excolat, et vineam ipsam desertam ac incultam relinqspinas ac tribulos germinet, quae, insistente cultore, jucundissimos ex se fructus proferre potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
.Na sic̃ p̾ciosum at c p̃cipuũ ẽ in me ano
niultoꝵ bñ agẽ. plurimos ad ꝓfectũ exẽplo
boni oꝑis excitare: ita ꝑicłosum atq ꝑnr¬
ciosum ẽ. neglugentiꝰ ac tepidiꝰ agendo mu¬
ltoꝵ fidem frangere: multoꝵq animas
de pͣuare. Sic̾ inquã fructuosũ ẽ in medio ͣ¬
tantoꝵ positum ꝓbabilit̾ uiuere : ita peri-¬
cłosum ẽ aliquid destructioĩs egisse. Hoc
aũ qͣre dico : Quia qͦd peiꝰ ẽ faciliꝰ iuenimꝰ
qui ea q̃ deteriora sũt quã qͥ meliora se.¬
ctent᷑. Pronior enĩ ẽ ad imitationẽ mali hu¬
mana fragilitas Quaꝓpt̾ nõ nob̾ suffic̾e̾ cre¬
damꝰ qͦd nos in hanc scolã cernimꝰ cõgrega¬
tos: nͥ qͦd uehem̃ciꝰ in nob̾ negligentias
nr̃as ꝓfessa ꝑfectio. quã nec assũpta cõdẽp.¬
multũ neceẽ ẽ ut repeteͣt ur ab eis O qͣn¬
tis ꝓderit. et qͣnt is ecõtͣrio oberit locihꝰ op¬
ortunitas: & cõgruę habitaciois occasio
Non enĩ in hoc loco uxisse s. ĩ hoc loco bñ

Expanded text:
Nam sicut pretiosum atque praecipuum est in medio multorum bene agere, plurimos ad profectum exemplo boni operis excitare; ita periculosum atque perniciosum est negligentius ac tepidius agendo multorum fidem frangere, multorumque animas depravare. Sicut, inquam, fructuosum est in medio tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum est aliquid destructionis egisse. Hoc autem quare dico? quia quod pejus est facilius invenimus qui ea quae deteriora sunt, quam quae meliora, sectentur; promor enim est ad imitationem mali humana fragilitas. Quapropter non nobis sufficere credamus, quod nos in hanc scholam cernimus congregatos, nisi quod vehementius in nobis negligentias nostras professa perfectio, quam nec assumpta condemmultum necesse est ut repetatur ab eis. O quantis proderit, et quantis e contrario oberit loci hujus opportunitas, et congruae habitationis occasio! Non enim in hoc loco vixisse, sed in hoc loco bene
Abbreviated transcription (Latin):
am alieni teporis exsuscitat : qui ꝓximi sui
turbatũ p̃ ira ocłm cordis gr̃a cõsolatioĩs atq
ȩdificacionis illuminat. M̾eliꝰ hic. quã ille qͥ
latii porrecta manu subleuat: s mag̃ tituba
ntem sic̃ parietẽ inclinatũ. maliloqͥorũ ĩpul¬
⁊ sic armat ut ꝑunat. ltaq frẽs cui mala ꝓpͥa
ñ sufficunt : ille sic ag̃ ut uditium etiam ali¬
cotidie rececemꝰ ⁊ cͥcũcidamꝰ passiões: det̾iores
nos multo effici. quã fuimꝰ dũ in hoc scło uiue¬
remus: ita ut fiant ext̾̃ma nr̃a peiora pͥoribꝰ.

Expanded text:
am alieni teporis exsuscitat. Qui proximi sui am alieni teporis exsuscitat. Qui proximi sui turbatum prae ira oculum cordis, gratia consolationis atque aedificationis illuminat, melius huic quam illi melatio suo porrecta manu sublevat, sed tntem sicut parietem inclinatum maleloquiorum impul sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui mala propria non sufficiunt, ille sic agit, ut iudicium etiam aliotidie resecemus et circumcidamus passiones, deteriores nos multo effici quam fuimus dum in saeculo viveremus, ita ut fiant extrema nostra pejora prioribus.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas nr̃a corr ũpat: ne aliorũ pulcͥtudinẽ
feditas nr̃a contaminet: ne aliorũ ardentes extĩ¬
guamus lãpadas: si nr̃as illuminare ñ possumꝰ
Et qͥdẽ stulte ille uirgines quamlibet stulte eẽnt. ñ
tũ alienas extinguere. s suas illummare cupiebãt.
Ił̃oq ad istaꝵ similitudinẽ sicui nr̃m deẽ pĩguis
ris. si oleum caritatis. si lum̃ discrecionis: ueniat
ad eos qͦs maq̃ habundare ꝑspexerit: ⁊ g̾rã
ĩ se ꝓximi ñ auferendo. s imitando tͣnsfundat:
accensus: nec minuit soł lucẽ cõsid̾antiu
multitudo. s qͣnti ad eũ cõspexerĩt: tãtis
munã sua cõmodat: ⁊ ipse senꝑ integer ꝑma¬
net. Bñdicta illa cło aĩa cuiꝰ humilitas alt̾ iꝰ
cõfundit suꝑbiã: cuiꝰ patientia. proximi extr̃¬
guit suꝑbiã iracundiã. cinꝰ obedientia. pigͥ¬
tiã alt̾ius tacite increpat: cuiꝰ feruor ĩherci¬

Expanded text:
infirmitas nostra corrumpat, ne aliorum pulchritudinem infirmitas nostra corrumpat, ne aliorum pulchritudinem foeditas nostra contaminet, ne aliorum ardentes exstinguamus lampadas, si nostras illuminare non possumus. Et quidem illae stultae virgines, quamlibet stultae essent, non tamen alienas exstinguere, sed suas illuminare cupiebant. Ideo ad istarum similitudinem, si curis, si oleum caritatis, si lumen discretionis, veniat ad eos quos magis abundare prospexerit, gratiam in se a proximis non auferendo, sed imitando transfundaaccensis, nec minuit solis lucem considerantium multitudo. Quanti ad eum perspexerint, tantis munera sua commodat, et ipse t. Benedicta a Deo illa anima, cujus humilitas alterius confundit superbiam, cujus patientia proximi exstinguit iracundiam, cujus obedientia pigritiam alterius tacite increpat, cujus fervor inerti
Abbreviated transcription (Latin):
multi cõmunicant: addunt᷑. Ad qͦd ⁊̃ sapientis illiꝰ
sententia respiẽ. Fili. si sapiens fueris: tͥ et ꝓximis
tuis. Itaq si ĩ cõgregaciõe positꝰ. obedientiã te-¬
nuit: si humilẽ pacientẽq se p̃buit: qͣntos edr¬
ficauit tantis fen̾auit: et quãtum bonũ ex se
ꝓximis cõmdauit : tm̃ in sua lucͣ cõu̾tit. Si uͦ
e cõtͣrio ꝑ inobedientiã. uł suꝑbiã suã alios qͦd
tos destruxit. de tantis ꝑicłm clãpnationis ur-¬
currit: quantis detͥm̃to fuit. de tantis damp¬
na cõtrax: ⁊ pecem qͦd ab illo semel ꝓcessit. ad
eum multiplicit᷑ redundabit. Quã obrẽ siẽ
ille ualde admirandus atq laudandꝰ ẽ. cuiꝰ
cursus multoꝵ ꝓfectus ẽ : ita ille mĩto lugẽ¬
dus ẽ. cuiꝰ uita multoꝵ riuna ẽ. Iłoq lem̃i¬
quȩ ad edificacioem ꝑtinent ea ĩ medio positi
age̾ studeamꝰ: ne uitia nr̃a alioꝵ uirtutib noce.
militatẽ suꝑbia nr̃a depͣuet. ne alioꝵ sanitatẽ

Expanded text:
te communicantur, adduntur. Ad quod etiam Sapientis illius sententia respicit: Fili, si sapiens fueris tibi, et proximis tuis . Itaque si in congregatione positus obedientiam tenuit, si humilem patientemque se praebuit, quantos aedificavit, tantis feneravit; et quantum bonum ex se proximis commodavit, tantum in sua lucra convertit. Si vero econtrario per inobedientiam vel superbiam suam alios quod pulit, quantos destruxit, de tantis periculum damnationis incurrit; de quantis detrimentum fuit, de tantis damna contraxit; et peccatum quod ab illo semel processit, ad eum multipliciter redundavit. Quamobrem sicut ille valde admirandus atque laudandus est, cujus cursus multorum profectus est; ita ille merito lugendus est, cujus vita multorum ruina est. Ideoquequae ad aedificationem pertinent, ea in medio positi agere studeamus, ne vitia nostra aliorum virtutibus noceanmilitatem superbia nostra depravet, ne aliorum sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nstruit nos atꝙ hortatur sermo diumꝰ qͣlit̃
nos accing̾e debemꝰ adĩquirẽda ꝓmissa sua
⁊ obt inenda illa bona sua. q̃ nec ussu capi nec
aͥctu ꝑcipi nec cogitatiõe cõprehẽdi possunt.
etite inquit. ⁊ dabit᷑ uob̾. querite ⁊ ĩueniteris:
pulsate.⁊ aꝑiet᷑ uob̾ idẽ ut petamꝰ orãdo
queramꝰ laborando. pulsemꝰ recte desicdando:
ut inspem celestiũ. tãto ĩcitem᷑ studio. tanto
mn ardescamꝰ affectũ ut cũ p̃mioꝵ. dignitate.
desidioꝵ magnitudo concordet. Nõ uult enim
ds nr̃ bona sua nimia ĩueniendi facilitate uiles:¬
c̃e. Preciosa. & cõcupiscibił merces: cupidũ ama¬
torẽ. atq auidũ negociatorẽ requirit. Ergo
ille tantoꝵ munerũ reꝓmissor ñ uult ĩ oꝑe
suo tepidũ: despic̃ fastidiosum: recusat coactũ
⁊ ingͣtum respuit indeuotũ. Lentũ enĩ ⁊ parũ
gratũ q̃rere grãm diumi mimeris: maxima ẽ
ĩuria remunatoris. Ergo totis lic&e anime. ⁊ co¬

Expanded text:
nstruit nos atque hortatur sermo divinus, qualiter nos accingere debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda illa bona quae nec visu capi, nec auditu percipi, nec cogitatu comprehendi possunt. Petite inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et quaeramus laborando, pulsemus perseverando; et in spem coelestium tanto incitemur studio, tanto inardescamus affectu; ut cum praemiorum dignitate, desideriorum magnitudo concordet. Non vult enim Deus noster bona sua nimia inveniendi facilitate vilescere. Pretiosa et concupiscibilis merx cupidum amatorem, atque avidum negotiatorem requirit. Ergo ille tantorum munerum repromissor non vult in opere suo tepidum, despicit fastidiosum, recusat coactum et ingratum, respuit indevotum. Lentum enim et parum gratum quaerere gratiam divini muneris maxima est injuria Remuneratoris. Ergo totis licet animae et co
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ⁊ hauc deus destruet. Ille aũ hoc uituĩ plene superat qui insu¬
m̃dis dapib ñ solũ parsimoniã tenet ut sclicet refect̾onẽ semꝑ
esur iens imperet. Uerũ etiam accuratiores simł ⁊ fuauiores epłas.
ex cepta corporis suauitate. ⁊ hopitũ susceptone ꝯtempnit  In epta leticia

Expanded text:
hunc et hanc destruet . » Ille autem hoc vitium superat plene, qui in sumendis dapibus non solum parcimeniam tenet, ut scilicet refectionem semper esuriens imperet, verum etiam, accuratiores simul et suaviores epulas, excepta corporis infirmitate et hospitum susceptione, contemnit. INEPTA LAETITIA
Abbreviated transcription (Latin):
currit. S dic̃ aliqͥs. Quomͦ pot̾ aĩa sentinariꝰ
Utiq orando ieiunando. uigilando: uerã carr¬
tatẽ. et uerã humilitatẽ. ⁊ uãm obedientiam
sentinat᷑ a sit ula: sic aĩa ab oꝑib mał orõne
dñica lib̾at᷑. Si dicat. et uerũ dicat. dimitte
nob̾ debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos dimittioꝰ debitoribꝰ
nr̃is. Qͥ enĩ om̃ib in se peccant ibꝰ clem̃ter ur¬
dulserit: nulliꝰ peccati uestigiũ in illiꝰ aĩa
remanebit. Attñdite fr̃s: & cõsidante qͦd di¬
xI: qui ĩ se peccanti indulserit Nõ dixi qd̾
Qđ peiꝰ ẽ. aliqͦtie̾s qͥ i nob̾ peccaui̾t. aut tar¬
de. aut difficile ueniã damꝰ: qui ĩ deo delr¬
querit celit̾ indulgemꝰ. Sed si uolumꝰ iuste
agere: illiqͥ indo peccauit sine seuerissima

Expanded text:
currit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? currit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? utique orando, ieiunando, uigilando, ueram caritatem et ueram humilitatem et ueram oboedientiam sentinatur a situla, sic anima ab operibus malis oratione dominica liberatur, si dicat et uerum dicat: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. qui enim omnibus in se peccantibus clementer indulserit, nullius peccati uestigium in illius anima remanebit. attendite, fratres, et considerate, quod dixi, qui in se peccanti indulserit, non dixi, ququod peius est, aliquotiens, qui in nobis peccauerit, aut tarde aut difficile ueniam damus, qui in deo deliquerit, celeriter indulgemus. sed si uolumus iuste agere, illi, qui in deo peccauerit, sine seuerissima
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deuictis fluctibꝰ pelagi etiã in portu tutis¬
simo laborare: ⁊ nͥ gͣndis cautela fuerit pe-¬
ne submergi: cũ summa humilitate. ⁊ ĩgen¬
tireuentia ãmonemꝰ: ut qͥa uos xp̾c capitalib
cͥminibꝰ tãquã de ꝑiclosis lib̾auit fluctibꝰ. in por¬
tu qͥet is. ⁊ beatitudinis cõstitut i. paruas negligẽ.¬
tias. ⁊ qͣsi minuta peccata q̃ sic ĩ aĩa cõfluunt qͦ¬
mͦ ꝑ minutissimas nauis rimulas ĩsentina gu¬
ttȩ cõcurrũt: c̃ om̃i uigilantia xp̃o adiuuãte
exhaurire iugit̾ festinetas. Nã qͦmodo nauis¬
ꝓclag postea quã fluctꝰ euaserit. si ĩportu sentinata
ñ fuerit. de minut issimis guttis ĩplet᷑. ⁊ m̾git᷑:¬
sic ce monachꝰ deuictis. ⁊ suꝑatis mũdi hꝰ cͥmini¬
bus. qͣsi ꝑicłosis fluctibꝰ: cũ ad portũ monast̾ii
uenerit. si surreppẽtia uitia. ⁊ minuta. ⁊ cotidi.¬
ana peccata de aĩe suȩ sent ina ex haurire ne-¬
glexerit: in ipso porti naufragii discrim̾ in¬

Expanded text:
 deuictis fluctibus pelagi etiam in portu tutissimo laborare et, nisi grandis cautela fuerit, paene submergi, cum summa humilitate et ingenti reuerentia admonemus, ut, quia uos Christus capitalibus criminibus tamquam de periculosis liberauit fluctibus, in portu quietis et beatitudinis constituti paruas neglegentias et quasi minuta peccata, quae sic in anima confluunt, quomodo per minutissimas nauis rimulas in sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitusic et monachus deuictis et superatis mundi huius criminibus quasi periculosis fluctibus, cum ad portum monasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen in
Abbreviated transcription (Latin):
ccata eoꝵ: dimittet uob̾ pat̾ ur̃ cȩlestis pecea¬
ta ur̃a. Qñ uͦ indm̃ aliqͥs peccatũ p̃sumit ad¬
mitt̾e: districionẽ debet monast̾ialẽ sustinẽ
Et hocbonũ pio animo debet fieri: ut sp̃ali casti¬
gatiõe ita corrigat᷑ ĩ hoc seło ut ñ ꝑͤat ĩ fut᷑o qr
om̃e pec̾em qͦd ĩ hoc mundo ñ corrigit᷑: infir¬
curo scło puniet᷑. Sic eiũ de filio. de seruo. dr¬
uina script᷑a cõmemorat. Tu inquit uirga
na diaboli respuamꝰ. St̃ enĩ nõnulli qͥ pꝰ religi¬
onis ꝓfessionẽ qͣ uidñr exisse de scło nimia se¬¬
curitate soluunt᷑. ⁊ ĩplet᷑ in ilł sentñtia dñi

Expanded text:
ccata eorum, dimittet nobis pater uester caelestis peccata uestra. Quando uero in deum aliquis peccatum praesumit admittere, districtionem debet monasterialem sustinere. et hoc bono et pio animo debet fieri, ut spiritali castigatione ita corrigatur in hoc saeculo, ut non pereat in futuro, quia omne peccatum, quod in hoc mundo non corrigitur, in futuro saeculo punietur. sic enim de filio, de seruo diuina scriptura commemorat: tu, inquit, uirgana diaboli respuamus. sunt enim nonnulli, qui post religionis professionem, quia uidentur exisse de saeculo, nimia securitate soluuntur, et impletur in illis sententia domi
Abbreviated transcription (Latin):
set gitia allꝰ magna Set forsitandie aliqs nũ¬
uacna ꝑuenat. Sic ñ gͣnde gaudiuẽ. si qasse
saiuslis suetus reuertens. nom̃ atq habitĩ ꝓnuss¬
sionis suie custodire uideat᷑ anima s. et negsiges¬
cas cabeseut ac defluat. Et qͥd qͣuiꝰ qͣm uit subito
cai quã auis repentinꝰ eradiceris de Ioco as quẽ

Expanded text:
iet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Nunvacua perveniat. Sicus revertens nomen atque habitum professionis suae custodire videatur, anima vero ejus negligentiis tabescat ac defluat; et quid gravius quam ut subito tamquam ales repentinus eradiceris de loco ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmixtio quandoq in ter stagna feruen¬
tia an helantis gurgitis exuretur: tͣnsi¬
turus ꝑuada igna. mora erit supplicii
magnitudo peccati. Escas arcdorib cͥmi¬
na ministrabt̃. M ebit in ħ p̃ceptũ auc¬
toris uidicis: ut uiscer. dolorib obno¬
xia. et solis cruciati. consecrata ignis
mentũ corꝑi rib¬
niati s
Euirtus.
sic ꝑeat ut resur Illa enĩ non causal
s rationalis & penlis exustio quaculpã
uibet᷑ inqͥrere: substantiã nescit absu¬
mere. Et quia uelud carbasa lenis au
ẽ: flamina illa ñ tã reũ ꝑ seqͥtur ꝙͣ rea¬
tum. Et si modus fuerit delictoꝵ: erit
et mensura cruciatũ. Siuero naturã
totã occupauit pariter et inuoluit ex¬
cessus capitaliũ icelerũ: quia non recipit
causa remeduĩ. car ebit fine supplicui.
Occidente itaq pena. & uiuificante sen¬
tentia ⁊ stabit a: mat̾eria reparabilis:

Expanded text:
permixtio, quandoque inter stagna fervenpermixtio, quandoque inter stagna ferventia anhelantis gurgitis exuretur, transituris per vada ignea mora erit supplicii magnitudo peccati; escas ardoribus crimina ministrabunt, manebit in hoc praeceptum et auctoris et judicis, ut viscera doloribus obnoxia, et solis cruciatibus consecrata, ignis mentum corporieniat, sed virtus sic pereat, ut resurgat. Illa enim non casualis, sed rationabilis et poenalis exustio, quia culpam jubetur inquirere, substantiam nescit absumere. Et quia velut carbasa  Forte uest, flamma illa non tam reum persequitur quam reatum; et si modus fuerit delictorum, erit et mensura cruciatuum. Si vero totam naturam occupavit pariter, et involvit excessus capitalium scelerum quia non recipit causa remedium, carebit fine supplicium. Occidente itaque poena, et vivificante sententia, stabit saeculis materia reparabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
supra diustes ⁊ ferua iꝑia dnos głificari.
et unum quẽq ꝓmeritis inmortalitatis
luce ꝑfusũ. in angłeꝵ statũ ex homĩbus
ꝓmoueri cũ terreno quondã corpore
supra excelsa regni celestis imponi: et int̾
filios maiestatis. opulenta parentis dei
hereditate ditari ⁊ se aũ int̾ hec cũ pecc̃is
sius relictã. de spectacło felicitatis aliene
doloꝵ uitia reportantẽe Quid post hec. cũ
con solatione nudatã in interiores tene¬
bras excutiꝰ et ab illa beatoꝵ eccłia ꝑpetua
ex communicatione se clusam. abipsa
uite radice p̾cidic Iilud aũ quom̃ trepi¬
dus & male conscius sermo poterit et¬
estibura more feruentiũ ac
decoqilepis metuloꝵ in extingiubili
parte consumi. &e parte nutrirri ut
int̾ medios igniũ globos dap̃nata nat᷑aͣ
det pabulũ. et accipiat increm̃tiun:
si forte in sꝑsũ illud ouclũ ꝯscientiis ui¬
tiũ. et ut eris ac plumbi adulterina

Expanded text:
supra divites, servos supra dominos glorificari? supra divites, servos supra dominos glorificari? et unumquemque pro meritis immortalitatis luce perfusum in angelorum statum ex hominibus promoveri, et cum terreno quondam corpore supra excelsa regni coelestis imponi, et inter filios majestatis opulenta parentis Dei haereditate ditari; se autem inter haec cum peccatis suis relictam, de spectaculo felicitatis alienae dolorum vitia reportantem? Qui  Forte Quid posthaec? cum consolatione nudatam in exteriores tenebras excuti, et ab illa beatorum Ecclesia perpetua excommunicatione seclusam ab ipsa vitae radice praecidi? Illud autem quomodo trepidus et male conscius sermo poterit exet more ferventium ac decoquentium metallorum inexstinguibili  animas ex parte consumi, ex parte nutriri, ut inter medios ignium globos damnata natura det pabulum, et accipiat incrementum? Si forte inspersum illud dudum conscientiis vitium, et aeris et plumbi adulterina