comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aptione dignus. qm̃ cum adhuc
pecc̃ores essemꝰ reconciliati sumꝰ dõ
ꝑ mortem filii eus. Ubi reconcili¬
atio. & remissio pecc̃õꝵ. Nam si di-¬
cente scriptura. pecc̃a nr̃a seꝑant in-¬
ter nos & dm̃ manente peccõ. non
est reconciliatio. In quo gͦ remissio
peccoꝵ. Hic calix inquit noui te¬
stamenti in meo sanguine qui ꝓ
uobis effundet᷑ in remissionẽ pec¬
c̃ꝵ. Itaq ubi reconciliatio: ibi re¬
missio pecc̃oꝵ. Et quid ipsa nisi iu-¬
stificatio Siue gͥ reconciliatio siue
remissio peccõꝵ. suie. iustificatio sit.
siue etiam redemptio. uł lib̾atio de
uinculis di aboli aquo captiui tene¬
bant᷑ ad ipsius uoluntatem int̾ce¬
dente. morte unigeniti optinemꝰ
iistificati gͣtis in sanguine ipsus.
in quo sicut item dicit. habemꝰ redẽ¬
ptionem ꝑ sanguinẽ eius & remissio¬
nem peccõꝵ scđm diuitias gr̃ȩ eius.
sur inquis ꝑ sanguinẽ. qd̾ potuit.
fac̾e ꝑ sermonem: Ipsum int̾roga.

Expanded text:
ceptione dignus! quoniam cum adhuc ceptione dignus! quoniam cum adhuc peccatores essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus . 655 Ubi reconciliatio, et remissio peccatorum. Nam si, dicente Scriptura, Peccata nostra separant inter nos et Deum , manente peccato, non est reconciliatio. In quo ergo remissio peccatorum? Hic calix, inquit, novi testamenti in meo sanguine, qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum . Itaque ubi reconciliatio, ibi remissio peccatorum. Et quid ipsa, nisi justificatio? Sive igitur reconciliatio, sive remissio peccatorum, sive justificatio sit; sive etiam redemptio, vel liberatio de vinculis diaboli a quo captivi tenebamur ad ipsius voluntatem: intercedente morte Unigeniti obtinemus, justificati gratis in sanguine ipsius, in quo, sicut idem dicit, habemus redemptionem per sanguinem ejus et remissionem peccatorum, secundum divitias gratiae ejus . Cur, inquis, per sanguinem, quod potuit facere per sermonem? Ipsum interroga.
Abbreviated transcription (Latin):
impleret᷑ ꝓpositum uoluntatis eiu
Angłoꝵ: ut numerꝰ impleret᷑ eoꝵ
Porro huius facti ratio. fuit digna¬
tio facientis. Quis negat omipora¬
ti ad manum fuisse. alioᷤ & alios m¬
dos nr̃e redemptionis. iustificato¬
nis. lib̾ationis. Uerum hoc nonyͥ¬
udicat. huius qũe emultis elegit
efficatiȩ. Et fortasse. is p̃stat ꝑ qu̾i¬
in terra obliuionis. gͣuedinis. laps
nr̃i tot & tantis gͣuaminib reꝑat¬
ris fortius & uiuatiꝰ ãmon̾em᷑. Alas
autem nemo hominũ nouit. net
nosc̾e̾ ad plenum potest. qͥd boni
ad grãm. qͥd cong̾uentiȩ ad sapi¬
entiam. qͥd decoris ad głam. qͥdĩ
modi ad salutem penes seipsan eli¬
tineat huiꝰ uen̾andi mysterũ usds¬
tabilis altitudo. qmͣ ꝓpha conside¬
scritari diuinȩ sacnitum uolun¬
tatis. licet tam̃ sentire effectum oꝑis.
fructũ utilitatis ꝑciꝑe. Et qd̃ licet.
sene non licet tacere. quia gła regũ
celare u̾bum. & gła dĩ inuestigare
semonem. Fidelis sermo & om̃i ac¬

Expanded text:
bolum nullum sibi jus in hominem nisi permissu Dei, et quod sine injuria o hujus facti fuit dignatio facientis. Quis negat Omnipotenti ad manum fuisse alios et alios modos nostrae redemptionis, justificationis, liberationis? Verum hoc non praejudicat hujus, quem e multis elegit, opus fuit, cum sola jussione sua, diin terra oblivionis, gravedinis, lapsus nostri, tot et tantis gravaminibus Reparatoris fortius et vivacius admoneremur. Alias autem nemo hominum novit, nec noscere ad plenum potest, quid boni ad gratiam, quid congruentiae ad sapientiam, quid decori ad gloriam, quid commodi ad salutem, penes se ipsam contineat hujus venerandi mysterii inscrutabilis altitudo: quam propheta considescrutari divinae sacramentum voluntatis, licet tamen sentire effectum operis, fructum utilitatis percipere. Et quod licet scire, non licet tacere: quia gloria regum celare verbum, et gloria Dei investigare sermonem . Fidelis sermo, et omni ac
Abbreviated transcription (Latin):
inde laborans doc̾e̾ : ꝑsuadere dia¬
bolum nullum sͥ us in hominẽ
uendicare potuisse. aut debuisse.
nisi ꝑmissu dĩ. & qd sine inuiria
diaboli iure ds ꝓfugam suum so
let misereri repet̾e. & solo u̾bo eris
posset. quasi hoc quisqͣm diffiteꝰ
post multa aliqñ infert. Quȩ ita
necessitas aut quȩ ratio. aut quod
opus fuit cum sola iussione sua di¬
uina miseratio lib̾are homĩs ap¬
cato posset ꝓpt redemptionẽ nram
filium dĩ carne suscepta. tot & tan¬
tas in edias. obꝓbria. fagella. spani
deniq ipsam crucis ignominiosan
& asꝑimam mortem sustine. ut cum
iniquis patibulum sustinet. Respo¬
demus. Necessitas nr̃a fuit. & necissi¬
tas dura. sedentium in tenebͥs & in¬
bra mortis. Opus eque nr̃m & di ps¬
& scõꝵ angłoꝵ. Nrm̃ ut auferreo¬

Expanded text:
inde laborans docere et persuadere, diabolum nullum sibi jus in hominem vindicare potuisse aut debuisse, nisi permissu Dei, et quod sine injuria diaboli jure Deus profugum suum, si vellet misereri, repetere, et solo verbo eripere posset, quasi hoc quis diffiteatur, post multa aliquando infert: « Quae itaque necessitas, aut quae ratio, aut quod opus fuit, cum sola jussione sua, divina miseratio liberare hominem a peccato posset; propter redemptionem nostram Filium Dei carne suscepta, tot et tantas inedias, opprobria, flagella, sputa, denique ipsam crucis ignominiosam et asperrimam mortem sustinere, ut cum iniquis patibulum sustineret. » Respondemus: Necessitas nostra fuit, et necessitas dura sedentium in tenebris et umbra mortis. Opus, aeque nostrum, et Dei ipsius, et sanctorum Angelinde laborans docere et persuadere, dia
Abbreviated transcription (Latin):
sius in libro de unita tͥnitate ita lo¬
quit᷑. Solum dm̃ ubi memoratꝰ sum
sola sub̾a patͥs ẽe non abnegaui.
hoc athanasius. Uidet scĩtas ur̃a¬
quomͦ isto non disputante s dem̃¬
tante. & tͥnitas non coheret & uni¬
tas p̾edet. nec istud sane absq in¬
uria maiestatis. Quicqͥd namq
ilud est. qͦd d̾s sit. id sine dubio est
quo non possit mais aliquid co¬
gitari. Si gͦ in hac unica & summa
maiestate iuxta considationẽ ꝑso¬
narũ uł parum aliquid claudica¬
re recipimꝰ. dum qd̃ uni plus dat᷑
alt̾i minuit᷑. minus ꝓfecto est totũ
ab eo quo nil maius ualeat cogi¬
tari. Maius enim sine dubio est
quod totum maximũ est: qm qd
ex parte. lile uͦ digne ꝓ sua possibi¬
litate diuinã estimat magnificen-¬
tiam qui nil in ea cogitat dispar.
ubi est totum sũmũ. nil distans
ubi totũ unum est. nil hyans ubi
totum est integrũ. nil deniq imꝑ¬
fectum uł egens. ubi totum est to¬

Expanded text:
sius in libro de unita Trinitate ita losius in libro de unita Trinitate ita loquitur: « Solum Deum ubi memoratus sumsola substantia Patris esse non abnegavi. » Hoc Athanasius. CAPUT II. In Trquomodo isto non disputante, sed dementante, et Trinitas non cohaeret, et Unitas pendet; nec istud sane absque injuria majestatis. Quidquid namque illud est quod Deus sit, id sine dubio est, quo non possit majus aliquid cogitari. Si ergo in hac unica et summa majestate juxta considerationem personarum vel parum aliquid claudicare recipimus, dum quod uni plus datur, alteri minuitur; minus profecto est totum ab eo, quo nihil majus valeat cogitari. Majus enim sine dubio est quod totum maximum est, quam quod ex parte. Ille vero digne pro sua possibilitate divinam aestimat magnificentiam, qui nil in ea cogitat dispar, ubi est totum summum; nil distans, ubi totum est unum; nil hians, ubi totum est integrum; nil denique imperfectum vel egens, ubi totum est to
Abbreviated transcription (Latin):
esse aquib non negat ꝓcedere: aut is¬
te cum arrio consubalitatem dengl̃l.
& p̾dicet aꝑte. creationẽ. Dem̃ si filul
de sub̃a patris est. sp̃c sc̃s non est.
aifferant necesse est a se inuicem ñ
solum quia sp̃c sc̃s genitꝰ non est. qd̾
slius est. sed etiam qd filius de sub̾a
usq nesciuit. Si enim admutimꝰ. ubi
initas ubi unitas. Si quid̃e sp̃u sco
silioq noua a se differentiarũ nume.¬
nsitate distantib unitas dissipat᷑.
p̃sertim cum substantialẽ esse pate¬
ut differentiã qͣm iste conat᷑ inducẽ.
Porro autẽ spũ scõ apatͥs filiiq sub̾a
recedente. non tͥnitas remanet s du-¬
alitas. Neq enim dignum est admit
at in sub̃a cõmune cum reliquis. De
merũ & tͥnitati minuat & tͥbuat um¬
tati. quod utrumq fides abnuit.xͥ¬
ana. Et ne de retanta solis uidear
stolam ieromini ad auitum. & certe
uidebit int cęt̾as quas redarguit ori-¬
genis blasphemias. etiam hoc eum

Expanded text:
re; aut cere; aut certe cum Ario consubstantialitatem deneget, et praedicet aperte creationem. Deinde si Filius de substantia Patris est, Spiritus sanctus non est: differant necesse est a se invicem, non solum quia Spiritus sanctus genitus non est, quod Filius est; sed etiam quod Filius de substausque nescivit. Si eam admittimus, ubi Trinitas, ubi Unitas? Siquidem Spiritu sancto Filioque nova a se differentiarum numerositate distantibus, unitas dissipatur: praesertim cum substantialem esse pateat differentiam, quam iste conatur inducere. Porro autem Spiritu sancto a Patris Filiique substantia recedente, non Trinitas remanet, sed dualitas. Neque enim dignum est in Triat in substantia commune cum reliquis. Desmerum et Trinitati minuat, et tribuat Unitati: quod utrumque fides abnuit christiana. Et ne de re tanta solis videar stolam Hieronymi ad Avitum: et certe videbit inter caeteras quas redarguit Origenis blasphemias, etiam hoc cum
Abbreviated transcription (Latin):
horreat ꝓfanas nouitates & uocum
& sensuum. Dicit etiam spm sc̃m
nime de patͥs esse filii ue substan¬
rẽt̾ dic̃e ex quo omĩa. Quid g̃. Dii¬
mꝰ ex patre & filio spm sc̃m non alis
ꝓrsus ꝓcedẽ mͦ qͣm omĩa. id est non
essentialit s causabilit̃. ac ꝑinde it¬
atum sicut & omĩa: Aut numqͥd ir¬
cium inueniet sibi modum quo ci
patre. & filio ꝓducat. homo qui ni¬
ua semꝑ inquirit. & quȩ non mu¬
nit fingit. affirmans ea quȩ non
sunt. tanqͣm ea quȩ sunt: At si
esset inquit de substantia patris
qua est. continuo ipsum aquo est lu¬
beat genitorem. Num uͦ pediculi
aut uermes de ligno putrido ꝓdem¬
tes aliunde qmͣ de ligni suba sum
in hunc modum. Miror aut̃e hom¬
ex patͥs filiiq ꝓdire sub̾a. nisi fort lls
exipsius ꝓcede uelit. quod quidemin¬
auditum est & nefandũ. Si aut̃ẽ nel
de illoꝵ. nec illi de huius sub̃a suis.
ubi queso consub̾alitas. Aut gͦ fala.¬

Expanded text:
horreat profanas novitates et vocum, horreat profanas novitates et vocum, et sensuum? Dicit etiam « Spiritunime de Patris esse Filiive substanre: Ex quo omnia . Quid igitur? dicemus ex Patre et Filio Spiritum sanctum non alio prorsus procedere modo, quam omnia, id est non essentialiter, sed creabiliter; ac perinde creatum sicut et omnia? aut numquid tertium inveniet sibi modum, quo eum ex Patre Filioque producat, homo qui nova semper inquirit, et quae non invenit fingit, affirmans ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt? « At si esset, » inquit, « de substantia Patris, qua est, continuo ipsum a quo est habeat genitorem. Num vero pediculaut vermes de ligno putrido prodeuntes, aliunde quam de ligni substantiin hunc modum. 3. Miror autem homex Patris Filiique prodire substantia. Nisi forte illos ex ipsius procedere velit: quod quidem inauditum est, et nefandum. Si autem nec is de illorum, nec illi de hujus substantia sunt; ubi, quaeso, consubstantialitas? Aut ergo fatea
Abbreviated transcription (Latin):
tardius credidissent. Deniq lauda¬
tur maria quod rationẽ p̃uenit fi
de. & punit᷑ zacharias quod fidem
ratione temptauit. & rursum abͣ¬
ham cõm̃dat᷑. qui contͣ spem in
spem credidit. At contͣ theologꝰ nr̃
quid inquit ad doctrinam loqui ꝓ¬
ficit. si quod doce uolumus exponi
non potest ut intelligat᷑. Et sic ꝓ¬
mutens intellectum auditorib
suis. in his etiam quȩ sublimiora.
& sacͣtiora ꝓfundo illo sinu sacrȩ.
ficdi contine̾t᷑. ponit in tͥnitate gra¬
dus. in maiestate modos. numeros
in ẽt̃nitate. Deniq constituit dm̃
patrem plenam esse potentiam. fi¬
lium qͣndã potentiam. sp̃m scm̃
nullam potentiam. atq hoc esse
filium ad patrem qd̃ qͣnda. poten¬
tiam ad potentiã. qd̾ speciẽ ad genꝰ
qd̾ mat̾iatũ ad mat̾iã. qd̾ hominẽ
ad animal. qd̃ ereum sigillũ ad es.
Nonne plus qmͣ arriꝰ hic.Quis
hec ferat.Quis non claudat au¬
res ad uoces sacrilegasꝰ Quis non

Expanded text:
tardius credidissent . Denique laudatardius credidissent . Denique laudatur Maria, quod rationem fide praevenit; et punitur Zacharias quod fidem ratione tentavit ; et rursum Abraham commendatur qui contra spem, in spem credidit . 645 2. At contra theologus noster: « Quid, » inquit, « ad doctrinam loqui proficit, si quod docere volumus, exponi non potest, ut intelligatur? » Et sic promittens intellectum auditoribus suis, in his etiam quae sublimiora et sacratiora profundo illo sinu sacrae fidei continentur, ponit in Trinitate gradus, in majestate modos, numeros in aeternitate. Denique constituit « Deum Patrem plenam esse potentiam, Filium quamdam potentiam, Spiritum sanctum nullam potentiam: atque hoc esse Filium ad Patrem, quod quamdam potentiaquod materiatum ad materiam, quod hominem ad animal, quod aereum sigillum ad aes. » Nonne plus quam Arius hic? Quis haec ferat? quis non claudat aures ad voces sacrilegas? quis non
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ & noua addit. Qui dum om̃iũ
que sunt in celo sursum & in terra
deorsum nichil p̃ter solum nes¬
cio nescire dignat᷑. ponit in celum
os suũ. & scrutat᷑ alta dĩ. rediensq
ad nos refert u̾ba inenarrabilia quȩ
non licet homini loqui. Et dũ ꝑatꝰ
est reddẽ de om̃ib rationẽ. etiam
quȩ st̃ supͣ rationẽ & contͣ rationẽ p̃¬
sumit & cont᷑ fidem. Quid enim ma-¬
gis contͣ rationẽ. qm ratiõe rationẽ
conari transcende. Et quid magis
cont᷑ fide. qmͣ credere nolle qͥcqͥd rõe ñ
possit attingere.. Deniq exponere.
adhib̾e fidẽ añ rationẽ. cum hoc sa¬
lomon non de fide in dm̃ s de mu¬
tua int̾ nos credulitate loquat᷑. Nã
negat plane habere meritum. si
ei humana ratio p̾bet exꝑim̃tum.
Laudat autẽ apłos. quod ad uniꝰ
ussionis uocẽ. secuti sunt redemp¬
torem. Scit nimirum ꝓ laude di¬
ctum in auditu auris obediuit mͥ
increpatos eregione discipłos quod

Expanded text:
super et nova addit. Qui dum omnium super et nova addit. Qui dum omnium quae sunt in coelo sursum, et quae in terra deorsum, nihil, praeter solum Nescio, nescire dignatur; ponit in coelum os suum, et scrutatur alta Dei, rediensque ad nos refert verba ineffabilia, quae ns reddere rationem, etiam quae sunt supra rationem, et contra rationem praesumit, et contra fidem. Quid enim magis contra rationem, quam ratione rationem conari transcendere? Et quid magis contra fidem, quam credere nolle, quidquid non possit ratione attingere? Denique exponere « adhibere fidem ante rationem: » cum hoc Salomon non de fide in Deum, sed de mutua inter nos credulitate loquatur. Namnegat plane habere meritum, si ei humana ratio praebeat experimentum: laudat autem Apostolos, quod ad unius jussionis vocem secuti sunt Redemptorem. Scit nimirum pro laude dictum, In auditu auris obedivit mihi ; increpatos e regione discipulos, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ & dño innocentio sũmo pon
dicum id quod est. Oportet. ad ur̃m
gentia in regno di: ea p̃sertim quȩ de
side contingunt. Dignum namq ar¬
bitror ibi potissimũ resarciri dam¬
na fidi: ubi non possit fides senti¬
re defectum. Hec quippe huius pre¬
rogatiua sedis. Cui enim alt̾i aliq̃n
dictum est. ego ꝓ te rogaui petre ut
non deficiat fides tua.d Ergo quod
sequit᷑ a petͥ successore exigitur. &
tu aliqͣn inquit conu̾sꝰ confirma.
fr̃s tuos. Id quid̃e mͦ necessarium.
Tempꝰ est ut ur̃m agnoscatis pater
amantissime. principatũ. ꝓbetis
zelum. ministerium honoretis. In
eo plane petri impletis uicem. cuiꝰ
tenetis & sedem. si ur̃a ammoniti¬
one corda in fide fluctuantia con-¬
firmatis. si ur̃a auctoritate. conte-¬
in francia. nouũ de ueti magistro the-¬
ologum. qui ab ineunte etate sua
in arte. dilectica lusit: & nunc in sc̃p¬
turis scis insanit. Olim damnata.
& sopita dogmata. tam sua uideli-¬
cet qͣm aliena suscitare conatur: in¬

Expanded text:
patri domino INNOCENTIO summo Pontdicum id quod est. Oportet ad vestrum gentia in regno Dei, ea praesertim quae de fide contingunt. Dignum namque arbitror ibi potissimum resarciri damna fidei, ubi non possit fides sentire defectum. Haec quippe hujus praerogativa Sedis. Cui enim alteri aliquando dictum est: Ego pro te rogavi, Petre, ut non deficiat fides tua? Ergo quod sequitur, a Petri successore exigitur: Et tu aliquando conversus confirma fratres tuos . Id quidem modo necessarium. Tempus est ut vestrum agnoscatis, Pater amantissime, principatum; probetis zelum, ministerium honoretis. In eo plane Petri impletis vicem, cujus tenetis et sedem, si vestra admonitione corda in fide fluctuantia confirmatis, si vestra auctoritate contein Francia novum de veteri magistro theologum, qui ab ineunte aetate sua in arte dialectica lusit, et nunc in Scripturis sanctis insanit. Olim damnata et sopita dogmata, tam sua videlicet, quam aliena, suscitare conatur, in
Abbreviated transcription (Latin):
do: assumptũ est in gła. An cõꝑa¬
bilis doctor qui etiam ꝓfunda dĩ
sibi aꝑiens. & ea qͥlii uult lucida &
ꝑuia faciens altissimum sacͣmͣtum
& mist̾ium absconditum ascłis sic
nob̾ suo mendacio planum & aꝑtũi
reddit. ut tͣnsire ꝑ illud leuit̃ possit
quiuis etiam incircũcisus & immũdꝰ.
qͣsi dĩ sapientia cau̾e nescierit. aut
neglexerit. quod ipsa ꝓhibuit. s de¬
derit & ipsa scm̃ canib & margaritas
portis.s non est ita. Nam & si mani
sit in sapientia u̾bi. s in uirtite
dĩ. Uñ saluator ait. Confiteor tibi
pater dñe cęli & terre qui abscondisti
hec asapientib & prudentib & re¬
uelasti ea paruulis. Et apłs. Et si

Expanded text:
do, assumptum est in gloria? . Incompado, assumptum est in gloria? . Incomparabilis doctor, qui etiam profunda Dei sibi aperiens, et ea quibus vult lucida et pervia faciens, altissimum sacramentum, et mysterium absconditum a saeculis, sic nobis suo mendacio planum et apertum reddit, ut transire leviter per illud possit quivis, etiam incircumcisus et immundus: quasi Dei sapientia cavere nescierit aut neglexerit quod ipsa prohibuit, sed dederit et ipsa sanctum canibus, et margaritas porcis. Sed non est ita. Nam etsi manifsit in sapientia verbi, sed in virtute Dei. Unde Salvator ait, Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea p
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & si iustꝰ fuero inquit non le¬
uabo caput. ne uideł responsum
accipiat. Quid habes quod ñ accepi¬
stiꝰ Si aut̃ẽ accepisti. quid głaris
quasi non acceꝑis. Hec est iusticia¬
hominis in sanguine. redemptoris.
qm homo ꝑditionis exsufflans & sub-¬
sannans in tm̃ euacuare. conat᷑. ut
niuit. qd̾ minoratꝰ est ab angłis. qd̾
natꝰ est de femina. qd̾ conu̾satꝰ est
inmundo. qd̃ exꝑtꝰ infirma. qd pas¬
sus indigna. qd demũ ꝑ mortem
crucis in sua reu̾sus id solum putet.¬
& disputet redigendum ut tͣdet ho¬
minib formam uitȩ uiuendo &
docendo. patiendo autẽ & morien¬
do caritatis metam p̃figeret. Ergo
docuit iusticiam & non dedit. osten¬
dit caritatem. s non infudit. & sic
redũt in sua. Atane hoc totum est
magnũ pietatis sacͣm̃tum quod ma-¬
nifestatum in carne ustificatũ ẽ.
in spũ. apparuit angłis. p̃dicatũ
est in gentib. creditũ est in mun-¬

Expanded text:
Nam etsi justus fuero, inquit, non leNam etsi justus fuero, inquit, non levabo caput ; ne videlicet responsum accipiat: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? CAPUT VIIhominis in sanguine Redemptoris: quam homo perditionis exsufflans et subsannans, in tantum evacuare conatur, ut d minoratus est ab Angelis, quod natus de femina, quod conversatus in mundo, quod expertus infima, quod passus indigna, quod demum per mortem crucis in sua reversus: ad id solum putet et disputet redigendum, ut traderet hominibus formam vitae vivendo et docendo, patiendo autem et moriendo charitatis metam praefigeret. Ergo docuit justitiam, et non dedit; ostendit charitatem, sed non infudit; et sic rediit in sua? Itane hoc totum est magnum illud pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit Angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in mun
Abbreviated transcription (Latin):
ita & donum. Nam in uidicium ex
uno in condenationẽ. gr̃a autẽ ex
multis delictis in iustificationem.
A pͥmo homine manauit delictum
a sũmo cȩlo eg̾ssio eius est. Utrumꝙ
aparente. illud apͥmo. ista a sũmo.
Terrena natiuitas ꝑdit me. & non
multo mag̃ gen̾atio celestis conser¬
uat me. Nec uereor sic erutꝰ de
potestate. tenebraꝵ repelli apans
luminũ. iustificatꝰ gͣtis in sangil¬
ne filii eius. Nempe. ipse qui uisdt¬
ficat. quis est qui condempne.
Non condemnabit iustum. qui
misertꝰ est pecc̃ori. Iustum me dixe¬
rim: s illius iusticia. Q ue nam ipsa ᷤ
ꝑinis legis xp̃s ad iusticiam om̃i cre¬
denti. Deniq qui factꝰ est nob̾ inqͥt
iusticia adõ patre. Quȩ gͦ mͥ iusti¬
cia facta est. mea non est Simea t᷑¬
aucta culpa. cur non & mea indul¬
ia iusticia.: Et sane mͥ tutior dona¬
ta: qm innata. Nam ista qui dem
qłam habet. s non apud dm̃. illa
autem cum salutis efficax sit. mate¬
riã ñ habet głandi. nisi in dño.

Expanded text:
num. Nam judicium ex uno in condemnationem; gratia autem ex multis delictis in justificationem . A primo homine manavit delictum, a summo coelo egressio gratiae. Utrumque a parente, illud a primo, ista a summo. Terrena nativitas perdit me: et non multo magis generatio coelestis conservat me? Nec vereor sic erutus de potestate tenebrarum repelli a Patre luminum, justificatus gratis in sanguine Filii ejus. Nempe ipse qui justificat: quis est qui condemnet? Non condemnabit justum, qui misertus est peccatori. Justum me dixerim, sed illius justitia. Quaenam ipsa? Finis legis Christus, ad justitiam omni credenti . Denique qui factus est nobis, inquit, justitia a Deo Patre . Quae ergo mihi justitia facta est, mea non est? Si mea traducta culpa, cur non eet mea indulta justitia? Et sane mihi tutior donata, quam innata. Nam ista quidem gloriam habet, sed non apud Deum: illa autem, cum sit salutis efficax, materiam non habet gloriandi nisi in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis xp̃i rorabat etiam lazaro
ne flammas sentiret. quod & ipse
credidiss in eum qui erat passurꝰ.
Sic de om̃ib electis illius temꝑis
sentiendum. natos quid̃e & ipsos
eque ut nos. sub potestate tenebra¬
rum ꝓpt̃ originale. pecc̃m. s erutosᷤ
ante qm moreret᷑. & non nisi in san¬
giune. xp̃i. Scriptum est enĩ. Turbe
autem quȩ p̃cedebant & quȩ seque-¬
bant᷑. clamabant dicentes. O san

Expanded text:
sanguis Christi rorabat etiam Lazaro sanguis Christi rorabat etiam Lazaro ne flammas sentiret: quod et ipse credidisset in eum qui erat passurus. Sic de omnibus electis illius temporis sentiendum, natos quidem et ipsos, aeque ut nos, sub potestate tenebrarum, propter originale peccatum: sed erutos antequam morerentur, et nonnisi in sanguine Christi. Scriptum est enim: Turbae autem quae praecedebant, et quae sequebantur, clamabant dicen
Abbreviated transcription (Latin):
in eungłor. dñm blasphemantẽ. Qm
prudentiꝰ qd̾ non ualet comp̃hendẽ
credere dignaret᷑. nec audẽt contem¬
nere aut conculcare sacrũ reu̾endũ¬
q myst̾ium. Longum est ad om̃s ciꝰ
meptias & calumpnias quas diuino
struit consilio. respondere. Pauca
tam̃ infero: equib cȩt̾a estim̃t᷑. Cum
eos diabolus po̾si debat. siuit in hoc
scło. siue in fut᷑o magis qm modoᷤ
Respondemus. Immo quia diabolꝰ.
impleret᷑ opus fuit lib̾atore. Opor¬
tuit aut̃e lib̾ari in hoc scło. ut lib̾os
hab̾et in fut᷑o. Demde infert. Nũ¬
quid etiam pauꝑem illum qui in
sinu abrahe. requiescebat. sicuit &
diuitẽ. dampnatũ. diabolꝰ crucia¬
bat. aut etiam in ipsum abraham
dñium habebat cȩt̾osq electos
Non. s habuiss. si non lib̾ati fuis¬
sent de fide uenturi. sicut de ipso
abraham scriptum est. Credidit
abraham dõ & reputatũ est ei ad
iusticiam. Item. Abraham exulta¬
uit ut uidet diem meum & uidit
& gauisus est. Propt̾ea. iam tunc.

Expanded text:
ominum blasphemantem. Quam prudentius quod non valet comprehendere, credere dignaretur, nec auderet contemnere, aut conculcare sacrum reverendumque mysterium. Longum est ad omnes ejus ineptias et calumnias, quas divino struit consilio, respondere. Pauca tamen infero, e quibus caetera aestimentur. « Cum eos diabolus possidebat siue in hoc saeculo, sive in futuro magis, quam modo? » Respondemus: Imo quia diabolus impleretur, opus fuit liberatore. Oportuit autem liberari in hoc saeculo, ut liberos haberent in futuro. Deinde infert: « Nunquid etiam pauperem illum, qui in sinu Abrahae requiescebat, sicut et divitem damnatum, diabolus cruciabat; aut etiam in ipsum Abraham dominium habebat, caeterosque electos? » Non: sed habuisset, si non liberati fuissent fide venturi, sicut de ipso Abraham scriptum est: Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam ; item: Abraham exsultavit ut videret diem meum; et vidit, et gavisus est . Propterea jam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. An iusticia iusti suꝑ eum
erit. & impietas impii non erit sii
eum. Non conuenit filium por¬
tare. iniquitatẽ patͥs. & fr̃ne fieri
exortem iusticie. Nẽ gͦ ꝑ hominẽ
mors: & ꝑ hominẽ uita. Sicut
enim om̃s in adam moriunt᷑. Ta
non sic illi attineo. ut non & isti
Si illi ꝑcarnem & ꝑ fidem huic. Et
si infectus ex illo originali concupis¬
centia. etiam & xp̃i gr̃a spiritali ꝑ¬
fusus sum. Quid mͥ plus imputat¬
plus de preuaricatore. SSi genera¬
tio: regenerationẽ oppono. Nisi quod
spiritalis est ista illa carnalis. nec pa¬
titur ratio equitatis ut ex equo con¬
tendant. s uncat necesse est sp̃c
carnem. & sit efficatior causa. cuius¬
est potior & natura. quo plus uide
ꝓsit gen̾atio scda. quam pͥma nocu¬
erit. Sane ꝑuenit delictum ad me

Expanded text:
ad me? An justitia justi super eum ad me? An justitia justi super eum erit, et impietas impii non erit super eum? Non convenit filium portare iniquitatem patris, et fraternae fieri exsortem justitiae. Nunc ergo per hominem mors, et per hominem vita. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita non sic illi attineo, ut non et isti. Si illi per carnem; et per fidem huic: et si infectus ex illo originali concupiscentia; etiam Christi gratia spirituali perfusus sum. Quid mihi plus imputatur de praevaricatore? Si generatio, regenerationem oppono: nisi quod spiritualis est ista, illa carnalis, nec patitur ratio aequitatis ut ex aequo contendant: sed vincat necesse est spiritus carnem, et sit efficacior causa, cujus potior est et natura; quo plus videlicet prosit generatio secunda, quam prima nocuerit. Sane pervenit delictum ad me
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. & ipsum tulit de medio affig̃ns
illud cruci. expolians pͥncipatꝰ & po¬
testates. Utinam ego mueniar in his
spoliis. quib spoliatȩ sunt contͣriȩ
potestates. t̃ductus & ipse in possessi¬
onem dñi. Si me insecut᷑ laban argu¬
erit quod recesserim clam ab eo: au-¬
diet clam accessisse me ad eum. & ob
hoc clam recessisse. Subiecit me illi
causa set̾tior pecẽi: subduxit me illi
ratio occultoris iusticie. Aut si gͣtis
uenundatꝰ sum: gͣtis non redimar.
Si assur sine ulla causa calumniat᷑
est mͥ: sine. causa causam exigit eua¬
sionis. Qd̃ si dixerit pat̾ tuus ad dix̃
te : respondebo. s fr̃ m̃s redemit me.
Cur non alũde iusticia. cum aliun-¬
de reatus. Auus qui pecc̃orem consti¬
tuit. alius qui iustificat apecc̃o. alt̾
in semine. alt̃ in sanguine. An pec¬
catum in semine pecc̃oris. & non iu¬
sticia in xp̃i sanguine. S iusticia
inquiet. sit cuius est. quio ad ted
Esto. s sit etiam culpa cuius est. qͥd

Expanded text:
nobis; et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci, exspolians principatus et potestates . 16. Utinam ego inveniar in his spoliis, quibus spoliatae sunt contrariae potestates, traductus et ipso in possessionem Domini! Si me insecutus Laban arguerit, quod recesserim clam ab eo, audiat clam me accessisse ad eum, et ob hoc clam recessisse. Subjecit me illi causa secretior peccati: subduxit me illi ratio occultioris justitiae. Aut si gratis venumdatus sum, gratis non redimar? Si Assur sine causa calumniatus est mihi, sine causa causam exigit evasionis. Quod si dixerit, Pater tuus addixit te; respondebo, Sed frater meus redemit me. Cur non aliunde justitia, cum aliunde reatus? Alius qui peccatorem constituit, alius qui justificat a peccato; alter in semine, alter in sanguine. An peccatum in semine peccatoris, et non justitia in Christi sanguine? Sed justitia, inquiet, sit cujus est: quid ad te? Esto. Sed sit etiam culpa cujus est: quid
Abbreviated transcription (Latin):
qu ẽ. caritas. A quo negotio quanto qͥ¬
etiores sumus. tanto minus quieseimus.
Quantoq occupatiores sumus in illo: tan¬
co nos quietiores sentimus ex illo. Ainemꝰ
a amcm̃. in altero nobis. in altero nr̃is
consulentes. nam quos amamus in ipsis
ꝓfcto reqiuescimus. A quib autẽ ama¬
mur. ipsis uos in nobis requiẽ paramus.
bor plixitatis exhibitor. Side fr̃e Serri¬
co desideras immo quia desideras scire.
sic currit non quasi in incertum. sie pug¬
nat non quasi aerem uerb̾ans. Sed qm
seit neq pugnantis cẽ. neq currentis
sid miserentis dĩ. ipsum rogat a te roga
ri ꝓse. quatinꝰ qui iam donauit ei &
mum corde meo. & ore tuo saluto. gra¬
tantissime eum uisurꝰ illo & temꝑe &
loco. quo ꝓmisisti. Notifico etiam tibi
quod & minc paulisꝑ agrauata manu
ani suꝑ me. impulsus eucrsꝰ sum ut
ciderẽ. ita ut sccuri ad radice̾ infructu¬
sie arboris corꝑis mei apposita iamiamꝙ¬

Expanded text:
quae est charitas. A quo negotio quanto quiquae est charitas. A quo negotio quanto quietiores sumus, tanto minus quiescimus: quantoque occupatiores sumus in illo, tanto nos quietiores sentimus ex illo. Amemus, et amemur; in altero nobis, in altero nostris consulentes. Nam quos amamus, in ipsis profecto requiescimus; a quibus autem amamur, ipsis nos in nobis requiem paramus. bor prolixitatis exhibitor. Si de fratre Guerrico desideras, imo quia desideras scire, sic currit non quasi in incertum, sic pugnat non quasi aerem verberans. Sed quoniam scit neque pugnantis esse, neque currentis, sed miserentis Dei; ipsum rogat a te orari pro se, quatenus qui jam donavit ei et mum, corde meo et ore tuo saluto, gratantissime eum visurus illo et tempore et loco quo promisisti. Notifico etiam tibi, quod et nunc paulisper aggravata manu Domini super me, impulsus eversus sum ut caderem, ita ut securi ad radicem infructuosae arboris corporis mei apposita, jamjam
Abbreviated transcription (Latin):
iubꝰ reddidi litteras occasion
utiq brenit rescribendi dͥe ta¬
rum breuitate libent᷑ accipicuis. Et u¬
re quid iuuat ueras & ut ueracit̾ loque¬
ris ȩternas amicitias. uanis atq transto¬
riis iactitare uerbulis: Quantalibet ne¬
suum diuersitate. uerboꝵ multiplici¬
tate scriptoꝵ uarietate tuam mͥ cartat
ostentare seu cominendare conerismuis
certe sentio te expͥmrre quam
diligis. Idemq tu de me sen¬
tiendo non falleris. Cum tuȩ littere u
manus nr̃as uen̾int te in corde nr̃o qͥ
eas miseras inuencrunt. has quoq nr̃l
nec me sine te scribere certas summ. ne
te sine me confido lecturum. Laboras
quidem ut᷑q ad alterutrum scriptita¬
do. fatigantur & nuntii alteriꝰ ad all¬
rum scripta portando. sed minquid
sp̃c grauantur amando: Cessent Sͥ
quȩ absq labore non possunt acticar.
cint inquam a dictando ingnia. labias
acon tibulando. a seribendo aigiar a dis¬
cuitrendo nuntii. non autẽ quieseant
cortta aie as nocłt meditari in lege dñ

Expanded text:
us reddidi litteras, occasionem utique breviter rescribendi de tuarum brevitate libenter accipiens. Et vere quid juvat veras, et, ut veraciter loqueris, aeternas amicitias vanis atque transitoriis jactitare verbulis? Quantalibet versuum diversitate, verborum multiplicitate, scriptorum varietate tuam mihi charitatem ostentare seu commendare coneris, minus certe sentio te exprimere quam diligis, idemque tu de me sentiendo non falleris. Cum tuae litterae in manus nostras venerunt, te in corde nostro qui eas miseras, invenerunt. Has quoque nostras nec me sine te scribere certus sum, nec te sine me confido lecturum. Laboramus quidem uterque ad alterutrum scriptitando, fatigantur et nuntii alterius ad alterum scripta portando: sed nunquid spiritus gravantur amando? Cessent igitur quae absque labore non possunt actitari; cant, inquam, a dictando ingenia, labia a confabulando, a scribendo digiti, a discurrendo nuntii: non autem quiescant corda die ac 97 nocte meditari in lege Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uerbo p̃cipere uob̃ nichil habeo:
consiliũ autem do. Adño egͥssus est
sermo. nolite impedire cursum gr̃ȩ
dĩ. nolite repͥmere pͥmitias bonȩ uo-¬
luntatis: quod enim in eo ceptum est.
de spũ scõ est. Uos aut̃e nolite dissi-¬
mulare iniuriam qm nob̃ infertis.
cum numqͣm uos leserimꝰ in hac par-¬
te: ut fr̃s quos ds̃ misit ad uos. uelle.¬
mus subtͣhere uob̃. Nouerit autem ip¬
se thomas si irritum fecerit uotum
suũ cuius me. testem adhibuit. nou̾it
alius quicũq sit ille qui eum adhoc
impulerit. qd̾ ascendam ex aduerso
& stabo contͣ eos in die dñi. S inte¬
rim melius est & uob̃ & nob seruas

Expanded text:
hoc verbo praecipere vobis nihil habeo: hoc verbo praecipere vobis nihil habeo: consilium autem do. A Domino egressus est sermo: nolite impedire cursum gratiae Dei, nolite reprimere primitias bonae voluntatis: quod enim in eo coeptum est, de Spiritu sancto est. Vos autem nolite dissimulare injuriam quam nobis infertis, cum nunquam vos laeserimus in hac parte, ut fratres, quos Deus misit ad vos, vellemus subtrahere vobis. Noverit autem ipse Thomas, si irritum fecerit votum suum, cujus me testem adhibuit: noverit alius, quicunque sit ille, qui eum ad hoc impulerit, quod ascendam ex adverso, et stabo contra eos in die Domini. Sed interim melius est ei, vobis, et nobis, s
Abbreviated transcription (Latin):
s & immutabile esse debet. in ocłis
nr̃is. Quisenim uł quid est homo
sic ut eam ulteriꝰ non ꝑdat. Quem
gͦ dñs uocauit. uide ne reuoces: qͣm
dñs erexit. tu inlinare. noli: nec po¬
nas ei offendiculũ. cui d̃s manum
porrigit ascendenti. S iam uiden-¬
dum est quid ponderis habeat illd̃
qd̃ dicitis eum oblatum aparentib
Uideat prudentia ur̃a quid habeat
plus uigoris & rationis: utrum illd̃
qd̃ factũ est de ipso ꝑ alium ipso nes¬
ciente: an illud qd̃ sciens & prudens
de seipso ipse fecit. Non aut̃e ipse.
s gr̃a dĩ quȩ nolentem p̃uenit. ut ue¬
lit. quȩ uolentem subsequit᷑. ne frust᷑
uelit. Ego autem dico qd̃ uotum pa¬
rentũ integrũ manet: & oblatio eoꝵ
non est exinanita. s cumulata. Nã
& idem offert᷑ quod prius oblatum
est: & eidem offert᷑ cui pͥus oblatũ est.
& quod pͥus asolis parentib oblatum
fuerat. nunc offert᷑ afilio. Pret̾a suꝑ

Expanded text:
sed immutabile esse debet in oculis sed immutabile esse debet in oculis nostris. Quis enim, vel quid est homo,sic ut eam ulterius non perdat. Quem ergo Dominus vocavit, vide ne revoces; quem Deus erexit, tu inclinare noli; nec ponas ei offendiculum, cui Deus manum porrigit ascendenti. 3. Sed jam videndum est quid ponderis habeat illud quod dicitis, eum oblatum a parentibus. Videat prudentia vestra quid habeat plus vigoris et rationis, utrum illud quod factum est de ipso per alium ipso nesciente, an illud quod sciens et prudens de se ipso fecit: non autem ipse, sed gratia Dei, quae nolentem praevenit ut velit, quae volentem subsequitur ne frustra velit. Ego autem dico, quod votum parentum integrum manet, et oblatio eorum non est exinanita, sed cumulata. Nam et idem offertur quod prius oblatum est; et eidem offertur cui prius oblatum est; et quod prius a solis parentibus oblatum fuerat, nunc offertur a filio. Praeterea super
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ in uob̾ honorabo. Uerũtam̃ ut raci.¬
onale sit obsequiũ nr̃m & honor in¬
rep̃hensibilis qũe uob̃ exhibere debe¬
mus. prudent̃ & caute id fieri oportet.
quia honor regis iudicium diligit.
caritati ur̃ȩ. quia nec ego audeo. nec.
uos debetis ꝓhibere eum qui bñfa ce.
potest. Quid enim respondẽ habemꝰ
apło dicenti. sp̃m nolite extinguere. d¬
Neq en mn securum est extinguere: qd̾ extinctũ
accendere non sit tuȩ potestatis. Et
ubi est illud unus quisq in ea uocati¬
one qua uocat᷑ est in ea ꝑmaneat:
Uocatus est inqͣm thomas non ame s
ab eo qui uocat. ea quȩ non sunt tanꝗͣ.
ea quȩ sunt. Quid ad nos respicitis.
qͥd nos intuemini in hoc facto: tanꝗͣ
opus hominis sit & non dĩ. Non ab
homine neq ꝑ hominẽ. s adño fa-¬
ctum est istud. Non enim homo s d̃s¬
uo
est qui oꝑat᷑ in cordib hominum:
ad inclinandas eoꝵ uoluntates. qͦcũq
uoluerit. Adño inqͣm factum est
istud. & ideo non solum mirabile.

Expanded text:
honorabo. 2. Verumtamen ut rationabile sit obsequium nostrum et honor irreprehensibilis, quem vobis exhibere debemus; prudenter et caute id fieri oportet, quia honor regis judicium diligit .Charitati vestrae, quia nec ego audeo, nec vos debetis prohibere eum qui bene facere potest. Quid enim respondere habemus Apostolo dicenti: Spiritum nolite exstinguere? Neque enim securum est exstinguere, quod exstinctum accendere non sit tuae potestatis. Et ubi est illud: Unusquisque in ea vocatione qua vocatus est, in ea permaneat? Vocatus est, inquam, Thomas, non a me, sed ab eo qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt . Quid ad nos respicitis? quid nos intuemini in hoc facto, tanquam opus hominis sit, et non Dei? Non ab homine, neque per hominem, sed a Domino factum est istud. Non enim homo, sed Deus est, qui operatur in cordibus hominum ad inclinandas eorum voluntates quocunque voluerit. A Domino, inquam, factum est istud: et ideo non solum mirabile,
Abbreviated transcription (Latin):
tus abb̃s. spm̃ u̾itatis quem mundꝰ
non potest accipere. Lit̾as dilectio-¬
nis ur̃e dilectissimi fr̃s suscepimus :
manu. hilari mente. uultu sereno
etibetis. in et̾num non obliuiscar.
s quid si non sum oblitus & ingͣtus in¬
uenior: Nũquid sola memoria habe¬
bit me excusatum Ammo acerbiis
acusabit. Nec immemorẽ. nec ingͣtũ
amicis meis exhibere me noui. S tñ
non habeo quid retribuam ꝓ om̃ib
quȩ accepi auob̃. ut minꝰ sapiens lo.¬
quor. Dñs retͥbuat ꝓ me. De alieno
lib̃alis sum: qm iobs & pauꝑ sum
ego. Honorem eccl̃iȩ ur̃e & decorem
domus dñi quȩ in uob̃ est qͣntum di¬
ligam ipse nouit: qui solus ꝓfundi¬
tatem humani cordis ingreditur.
s nec ego uereor uerum dicere in hac
parte. Ego diligentes me diligo.S
non in hoc iustificat᷑ sum. Nam et
ethnici hoc faciunt. Non multum
laudis habet si amantes me amaue¬
ro: s si non amauero. hoc etiam scele¬
rat᷑ ꝓ scelere iudicabor. Dilexi uos &

Expanded text:
bbas, spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere. 1. Litteras Dilectionis vestrae, dilectissimi fratres, suscepimus, imanu, hilari mente, vultu sereno exhibetis, in aeternum non obliviscar. Sed quid, si non sum oblitus, et ingratus invenior? Nunquid sola memoria habebit me excusatum? imo acerbius accusabit. Nec immemorem, nec ingratum amicis meis me exhibere novi. Si tamen non habeo quod retribuam pro omnibus quae accepi a vobis; ut minus sapiens loquor, Dominus retribuet pro me. De alieno liberalis sum, quoniam inops et pauper sum ego. Honorem ecclesiae vestrae, et decorem domus Domini, qui in vobis est, quantum diligam, ipse novit, qui plus profunditatem humani cordis ingreditur. Sed nec ego vereor verum dicere in hac parte: ego diligentes me diligo. Sed non in hoc justificatus sum: nam et Ethnici hoc faciunt. Non multum laudis habet, si amantes me amavero: sed si non amavero, sceleratus pro scelere judicabor. Dilexi vos, et
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem dñi tui dicentis. Et quid
uolo nisi ut ardeat. Aaudo: s suli
ea queras ubi te frustͣtum postmodi
non queraris. Erras si apud nosqu¬
ris. ego potius illa abs te mendicar
debuerim. Scio quidem dare qͣm ac¬
cipere beatius esse. s si detur qd̾ dan¬
ti honestum. accipienti utile sit. qu¬
le utiq penes me quicqͣm esse pentͥ
nescio. Quod autem habeo. uereor
si in medium uenerit. ne te quoq ꝙ¬
tasse illud pudeat. peniteat postu¬
lasse. S quid.  Non melius nos apuo
te tuipse excusabis. Tui tͥ certe oculi
fidem faciant. Cedo importunitati
tuȩ. ut uel exhibitio tollat suspicions
Res est cum amico non parco iamus¬
recundiȩ ꝓrsus dum fiat quod tuuls
insipientiȩ meȩ non memorabor. Ss¬
mones paucos in principio canticaꝵ
salomonis recens dictatos. en faciot̃s¬
cribi: & tͥ cum necdum ediderim qͥl
si tam̃ me inde confortes Dnm̃ & pali¬

Expanded text:
oluntatem Domini tui dicentis: Et quid oluntatem Domini tui dicentis: Et quid volo nisi ut ardeat? Laudo; sed si illic ea quaeras, ubi te frustratum postmodum non queraris. Erras si apud nos quaeris. Ego potius illa abs te mendicare debuerim. Scio quidem dare quam accipere beatius esse ; sed si detur quod danti honestum, accipienti utile sit: quale utique penes me quidquam esse penitus nescio. Quod autem habeo, vereor si in medium venerit, ne te quoque optasse illud pudeat, poeniteat postulasse. Sed quid? non melius nos apud te tu ipse excusabis? Tui tibi certe fidem oculi faciant. Cedo importunitati tuae ut vel exhibitio tollat suspicionem. Res est cum amico. Non parco jam verecundiae: prorsus dum fiat quod tu vis, insipientiae meae non memorabor. Sermones paucos in principio Canticorum Salomonis, recens dictatos, en facio transcribi: et tibi, cum necdum ediderim, quasi tamen me inde confortes. Domnum
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis spiritalit̾ amplectende fr̃. Cete¬
rum ubi ingeniũ. aut. qͣndo ocium mͥ
sufficiens ad id quod petis. Meq enim
leue quid aut uile & quod nos possumꝰ
postulare uideris. minime quippe ꝓ
minimis sic instares. Nam uoluntatem
tuam & curam in hoc satis ꝓdunt crebrȩ
Nimirum ꝓinde qͣnto id curiosius uel¬
le te sentio. tanto crede mͥ scrupulosius
acquiesco. Cur hoc. Me magna uide¬
licet expectanti ridiculum murẽ ꝓduc̃a.
Hoc uereor: & hȩc causa cunctationis
meȩ. Et quid mirum si uereor dare:
quod edere uerecundor. Anuitꝰ faun
prebeo: quod me eristimem non to
edere ꝓfuturum qm̃ ꝓdere contem¬
nendũ. Quis sane. dare uelit quos
dedisse dedeceat. accepisse non ꝓsit
Libens do. inuit᷑ ꝑdo. Scimus qͣm
sꝑanti grandia: modica minus gͥta
uenire solent. Quod autẽ non uent
gͣtum. ꝑditum est non datum. Tibi
studii est ut pote ocioso & uacantius¬
decumq ꝑ quirere incentiua igniqͥ
ardes. ut ardeas magis. & impleas u¬

Expanded text:
 specialiter amplectende frater. Caeterum ubi ingenium, aut quando otium mihi sufficiens ad id quod petis? Neque enim leve quid aut vile, et quod nos possumus, postulare videris. Minime quippe pro minimis sic instares. Nam voluntatem tuam et curam in hoc satis produnt crebrae Nimirum proinde quanto id curiosius velle te sentio, tanto, crede mihi, scrupulosius acquiesco. Cur hoc? Ne magna videlicet exspectanti, ridiculum producam murem. Hoc vereor, et haec causa cunctationis imeae. Et quid mirum si vereor dare, quod edere verecundor? Invitus, fateor, praebeo, quod me existimem non tam edere profuturum, quam prodere contemnendum. Quis sane dare velit, quod dedisse dedeceat, accepisse non prosit? Libens do, invitus perdo. Scimus quoniam speranti grandia, modica minus grata venire solent. Quod autem non venit gratum, perditum est, non datum. 2. Tibi studii est, utpote otioso et vacanti, undecumque perquirere incentiva igni quo ardes, ut ardeas magis, et impleas v
Abbreviated transcription (Latin):
Multoꝵ iam relatione letabundus a¬
cepi. locungrȩ non infimum huml¬
tatẽ nr̃am apud uram celsituduxe o¬
tinere. Hon sum meritꝰ. sed eo nonil¬
gratus. Itaq refero gram ꝓ gr̃a. & si
non condignamicerte quam possum
Nec uercor quantula sit oblatam il
ter ꝓmereri. & dignant᷑ p̃uenire ai¬
rastis. Ucrum plura mn seribere iu¬
sedi. donec ur̃o si dignum iudicatis ag¬
noscam rescripto. hȩc pauca qualit̾ acci¬
putis. Quȩ autẽ rescribere uel iniunge
uerbo placuerit. abbati ogerio comiit¬
& notum ex hoc habeat commendatũ.
itt pote hominem honestate. scientia
censis iuide exierat pͥor cũ aliqͥt fr̾ibꝰ.

Expanded text:
Multorum jam relatione laetabundus accepi, locum gratiae non infimum humilitatem nostram apud vestram Celsitudinem obtinere. Non sum meritus, sed eo non ingratus. Itaque refero gratiam pro gratia, etsi non condignam, certe quam possum. Nec vereor, quantula sit, oblatam, vel nter promereri, et dignanter praevenire curastis. Verum modo plura scribere supersedi, donec vestro, si dignum judicatis, agnoscam rescripto, haec pauca qualiter accipiatis. Quae autem rescribere vel injungere verbo placuerit, abbati Ogerio commitet notum ex hoc habeatis, et commendatum, utpote hominem honestate, scientia,CENSIS, UNDE EXIERAT PRIOR CUM ALIQUANTI
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. & non peccabis. Ergo qui ali¬
enam carnẽ fouet. facit ne peccet.
qui autẽ alienam sc̃itatẽ honorat. fru¬
ctificat sibi. ldeo ait. Desudet ele
stum cui des. Quo fructu: Qm̃ qui
recipit iustum in nomine iusti: mer¬
cedem iusti accipiet. Soliuamus ꝓuide
natuie debitum ne peccemus. sumis
grę coadiutores. ut & participes fien
mercamur. Sane utrumq ita in uob̾
aminiramur. ut utrumq datum uob̃
desuꝑ fateamur. quatinus diuinis lau¬
dib eternalit̾ mnisceatur. quicquid ex
nob̃ temꝑalit̾ necessitatib nr̃is impen¬
ditur. merito reuende & omni. amoris
sinceritate colende atq amplectende
pater. Al¬

Expanded text:
tuam, et non peccabis . Ergo qui alituam, et non peccabis . Ergo qui alienam carnem fovet, facit ne peccet: qui autem alienam sanctitatem honorat, fructificat sibi. Ideo ait: Desudet eleestum cui des. Quo fructu? Quoniam qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet Solvamus proinde naturae debitum, ne peccemus: simus gratiae coadjutores, ut et participes fieri mereamur. Sane utrumque ita in vobis admiramur, ut utrumque datum vobis desuper fateamur: quatenus divinis laudibus aeternaliter misceatur, quidquid ex vobis temporaliter necessitatibus nostris impenditur, merito reverende et omni amoris sinceritate colende atque amplectende pater.
Abbreviated transcription (Latin):
plendor oꝑis & oꝑiionis odor.
nerunt. Opinionẽ opꝰ ꝓbat.
nec falsam fuisse nec uacuam. cum qͦd
ante sparserat ubiq fama uolans. pes
ipsa res faciat manifestum. Quoin
nunc uel maxie claruit. zelus iusti¬
ciȩ eminuit. & inualuit sacerdotalis
uigor. in defensione iudelicet pauꝑ¬
um. & pauꝑum quib non erat ad
elemosinas ur̃as enarrabat omnis ȩccłã
scõꝵ. Sed hoc uob̾ cominune cum
płibꝰ. quippe quod & acunctis substan¬
tiam hui mundi habentib exigitur.
Uerum opus hoc ep̃ale. hoc paternȩ
pietatis tam egregium specim̃. hic
uere diunus feruor. quo ꝑ tuendis
suis pauꝑib ille ꝓculdubio celum
ut̃m accendit. & accinxit. qui facit an¬
głos suos sp̃e & miustros suos ignem
urentẽ. hoc totum inquam spẽciale
accessit uix dignitatis decus. insigne
officii. ornamentumn coronş. Aliud ẽ.
reficcre uenttẽ esurientis. & aliud sc̃ĩm
celare piuptatẽ. Ibi enim seruitur n¬
ture. hic gr̃e. Uisitabis inquis sp̃em

Expanded text:
plendor operis, et opinionis odor nerunt. Opinionem opus probat nec falsam fuisse, nec vacuam, cum quod ante sparserat ubique fama volans, res ipsa faciat manifestum. Quomodo nunc vel maxime claruit zelus justitiae, eminuit et invaluit sacerdotalis vigor in defensione videlicet pauperum, et pauperum quibeemosynas vestras enarrabat omnis Ecclesia sanctorum: sed hoc vobis commune cum pluribus, quippe quod et a cunctis substantiam hujus mundi habentibus exigitur. Verum hoc opus episcopale, hoc paternae pietatis tam egregium specimen, hic vere divinus fervor, quo pro tuendis suis pauperibus ille procul dubio zelum vestrum accendit et accinxit, qui facit Angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem; hoc totum, inquam, speciale accessit, vestrae dignitatis decus, insigne officii, ornamentum coronae. Aliud est relicere ventrem esurientis, et aliud sanctam zelare paupertatem. Ibi enim servitur naturae, hic gratiae. Visitabis, inquit, speciem
Abbreviated transcription (Latin):
Uidam clericus dicit᷑¬
aures dm̃i mez cirtumue
Si mei curaẽ uob̾. immo iusticie dĩ.
date oꝑam ut nichil lucret᷑ de fuo
mendatio susurro malignꝰ. nec leda¬
tur in alqͦ in nocens ep̃c. & fidelis¬
amicus.

Expanded text:
uidam clericus dicituaures domini mei circumvenSi mei 282 cura est vobis, imo justitiae Dei, date operam, ut nihil lucretur de suo mendacio susurro malignus, nec laedatur in aliquo innocens episcopus, et fidelisamicus.
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Legite litt̾as has dño meo.
Ipse udit quid detali homine fa¬
ciendum sit: ego lib̾aui aiãm me¬
am. Dico tam̃ p̃cipitatione qua so¬
leo. Bonum ẽ ei. si purget ipse cun¬
am suã. & si lib̾et conscientiam suã.
Decreueram ista tacere. s uenerabilis
pͥor montis dĩ. ad hoc me impulit &
animauit ut scriberem. & scitote mi¬
nus me dixisse qͣm plublice p̃dicatitr

Expanded text:
suum. Legite litteras has domino meo. suum. Legite litteras has domino meo. Ipse viderit, quid de tali homine faciendum sit: ego liberavi animam meam. Dico tamen praecipitatione qua soleo: Bonum est ei si purget ipse curiam suam, et sic liberet conscientiam suam. Decreveram ista tacere: sed venerabilis Prior Montis-Dei ad hoc me impulit, et animavit ut scriberem. Et scitote minus me dixisse, quam publice praedicatur