comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ liberi modo sangnie sustineat peculas eẽ
ad alterus arbitriũ acqͥ eciã in aduocaros partis
aduerse libencei nõ nulli inuehũt᷑. quod insi forte
meruerũt: et inhumanũ est respectu cõiũ osticiorũ
et quom ip̃i qui dicit nutile. nãidẽ iuris reipon¬
suit et ĩuuici. et quãtulucũq eis uirũ est: cõtamelia
angetiu. suꝑ omĩa perit illa que plrĩmũ oratori et auc¬
toritatis et fidei affert modestia si a uiro beno in rabu¬
lam lariatorẽ que cõuertit᷑ compositus nõ ad amuĩ
iudicis sed ad stomachũ lingaroris. srequẽtei eciam
speties libertatis deducrre ad temeriratẽ solet. non
caniis modo. std ip̃is quoq dixerint peritulosã iurc
ĩento penches solebat optare ne quod sibi uerbũ in
mẽtem nennet quo populus oftendercti. Sed quod
ille de populo id ego de om̃ib sencio qui tãtũdẽ possiñt
nocere nãꝙ forcia dũ dicũt indebant᷑ stulta quom le¬

Expanded text:
hominum liberi modo sanguinis sustineat petulans esse hominum liberi modo sanguinis sustineat petulans esse ad alterius arbitrium? atqui etiam in advocatos partis adversae libenter nonnulli invehuntur; quod, nisi si forte meruerunt, et inhumanum est respectu communium officiorum, et cum ipsi qui dicit inutile nam idem iuris responfiunt et inimici, et quantulumcunque eis uirium est, contumelia augetur. super omnia perit illa, quae plurimum oratori et auctoritatis et fidei adfert, modestia, si a viro bono in rabulam latratoremque convertitur, compositus non ad animum iudicis sed ad stomachum litigatoris. frequenter etiam species libertatis deducere ad temeritatem solet non causis modo, sed ipsis quoque, qui dixerunt, periculosam. Nec immerito Pericles solebat optare, ne quod sibi verbum in mentem veniret, quo populus offenderetur. sed quod ille de populo, id ego de omnibus sentio, qui tantundem possunt nocere. nam quae fortia dum dicuntur videbantur, stulta cum lae
Abbreviated transcription (Latin):
tãquã infra eũ sunit: aut detractiia sit opiõni minꝰ¬
liberalis materia. Nã et suspiciẽdi racio iustissima
arcũlinũt. ac si defecerut alia cõuicus ĩplent uacua
cauiarũ si cõtĩgit neris. Nmmꝰ factis modo sit ma¬
reria ingemi mereatur que clamorẽ dũ dicit᷑ quod
ego adeo longe puto ab oracore ꝑfecto. ut cũ ire uera
quidẽ obiecturũ insi id causti exigit credã. Ea ẽ eñ¬
prorsus canina ut appiꝰ ait eloquẽcia cognituã
male dicendi subire. quod taciẽtib eciã male audi¬
endi presumẽda paciẽcia est. nã et in ipõs fit ĩpetꝰ
ficquẽtti qui egerũt et certe petulãciã patrom li¬
gator luit. Sed hec mĩora sunt. illo ip̃o uicio añm
quod maledictis a malesico nõ distat insi occasiõe
tuipis uoluptas. et inhumana et milli audiẽciũ
bono giata. alitigatorib quidẽ frequẽter exigitiri
qui ulcione malũt quã deffensionẽ. Sed neq alia
multa ad arbitriũ eoꝵ tacrẽda sunt. hoc quidẽ quis

Expanded text:
tanquam infra eum sint aut detractura sit opinioni minliberalis materia. nam et suscipiendi ratio iustissimacircumlinunt ac, si defecerint alia, conviciis implent vacua causarum, si contingit, veris, si minus, fictis, modo sit materia ingenii mereaturque clamorem dum dicitur. quod ego adeo longe puto ab oratore perfecto, ut eum ne vera quidem obiecturum, nisi id causa exigit, credam. ea est enprorsus canina, ut ait Appius, eloquentia, cognituram male dicendi subire; quod facientibus etiam male audiendi praesumenda patientia est. nam et in ipsos fit impetus frequenter, qui egerunt, et certe petulantiam patron litigator luit. sed haec minora sunt ipso illo vitio animi, quod maledicus a malefico non distat nisi occasione. turpis voluptas et inhumana et nulli audientium bona gratia a litigatoribus quidem frequenter exigitur, qui ultionem malunt quam defensionem. sed neque alia multa ad arbitrium eorum facienda sunt. hoc quidem quis
Abbreviated transcription (Latin):
suna queq forma eciã in fenñs placet. Ille uero ira
araifiripsit onnã it eũ legũ lators̃ uocent. quod
dẽoꝵ atq hetroũ estigies quales ab eo suni nadite. ce¬
teri tanꝙͣ ua ntcesse sit sequũt. floriit autẽ airca
philippĩ et usq ad furcessores alexandu puturo pre¬
apue. sed diuersis uirtutib. nã cura protogenes. ra¬
cone pamphilus ac melontius faciliate̾. anchiphi¬
lus coapiendis uisionib quas Gacilaciore. uocant.
Thuosannus ingemo et gratia quã in se ipe maxinie¬
iactat appelles est p̾stantissimꝰ Tuphiauorẽ adimuã
dum facit. quod et ceteris optuis suidus iurer preci¬
puos puigedi turtendiq idẽ nuiꝰ arcifex tuit. simił
instarius differencia. nã durioia et tuscanis proxiã
callon atq hegisias. iã minꝰ frigida calinus moliora
ad huc supiadictis myron fect diligẽcia ac decor in
policleo supra ceteros quoiꝙͣ quã aplerisq tribuitur
palina tamẽ ue inhil detrahatur deesse pondꝰ putat

Expanded text:
s placet. ille vero ita circumscripsit omnia, ut eum legum latorem vocent, quia deorum atque heroum effigies, quales ab eo sunt traditae, ceteri, tanquam ita necesse sit, sequuntur. floruit autem circa Philippum et usque ad successores Alexandri pictura praecipue, sed diversis virtutibus. nam cura Protogenes, ratione Pamphilus ac Melanthius, facilitate Antiphilus, concipiendis visionibus, quas φαντασίας vocant, Theon Samius, ingeiactat, Apelles est praestantissimus. Euphranorem admiran dum facit, quod et ceteris optimis studiis inter praecipuos et pingendi fingendique idem mirus artifex fuit. similis in statuariis differentia Nam duriora et Tuscanicis proxima Callon atque Hegesias, iam minus rigida Calamis, molliora adhuc supra dictis Myron fecit. diligentia ac decor in Polyclito supra ceteros, cui quamquam a plerisque tribuitur palma, tamen, ne nihil detrahatur, deesse pondus putant.
Abbreviated transcription (Latin):
opera nõ uemstatis modo graçia iusenda lu claou
uirtores suisse dicũt : polyguotꝰ atq aglophon quiiũ
spler tolor camsiu stndiosos ad huo habet in ilaꝓpe
mdia ac uelut future mox artis primordia insea
qua post eor extitruĩt auitorib preferãt. proptio qͦdã
inbligendi ut mea opimo est. ambitu post deusie
nq parchasus nõ multũ etare distãtes circa pelopo¬
uraio ambo tempora. nã quom parrachio sermo soca¬
tis aipud renophonte inueũ phimũ arti addideuit
quoꝵ puor lumiñ ũbraꝵq inueuisse iacione io
pecdus ex aunasse iubtiliꝰ lonis ar cdiã cas

Expanded text:
ia visenda sunt, clari pictores fuisse dicuntur Polygnotus atque Aglaophon, quorum simplex color tam sui studiosos adhuc habet, ut illa prope rudia ac velut futurae mox artis primordia maximis, qui post eos exstiterunt, auctoribus praeferant, proprio quodam intelligendi, ut mea opinio est, ambitu. post Zeuxis atque Parrhasius non multum aetate distantes, circa Peloponnesia ambo tempora Nam cum Parrhasio sermo Socratis apud Xenophontem invenitur plurimum arti addiderunt. quorum prior luminum umbrarumque inuenisse rationem, secundus examinasse subtilius lineas traditur.
Abbreviated transcription (Latin):
retinere infantẽ suũ macer. Et sic ubi maiꝰ luciũ
est. puguã inter inttores. licet eñn hec onnont dixi
compleciat eutrsio minꝰ est tamẽ totũ dicere quã
omniã. Consiquem ance int maĩtesta sum si fucrũ

Expanded text:
retinere infantem suum mater et, sicubi maius lucrum retinere infantem suum mater et, sicubi maius lucrum est, pugna inter victores. licet enim haec omnia, ut dixi, complectatur eversio, minus est tamen totum dicere quam omnia. consequemur aut
Abbreviated transcription (Latin):
intrãtes. alios uero exeũtes. quosdã exx uiuo uacillãtes.
quosdã hesterua potacõne osatãtes humꝰ erat ĩmũda
inculenta uino coronis languidulis et spris coo¬
perta pisciũ quid plus uiderat. quod mirasset. Sic
iubiũ captaꝵ cresat imseratio. sinc dubio cũm qui
dicit expugnatã esse ciuitatẽ complectit᷑ omnnia u¬
quecũq talis fortuna rcapit. sed in affeccib minꝰ
penctrat breuis hc uelur mĩcaꝰ At si aperias hec q̃
uerbo uno melania erant. apparebũt et fust per
domus ac tecta flãie. et ruẽciũ tectoꝵ fragor. et
diuersit fragoribus unus quidã sonus alioꝵ sonie
iuga incerta. Aln extremo cõplexu suoꝵ coherẽtes
et infancii feunãꝵq ploratũs et male usq ĩ illũ
dicm seruan fato senes. tum illa prophanoꝵ sacioꝵ¬
q duepaio esfercutiũ predas reperenciũq discuisus.
et ani ante suũ quisq predone cachenati et conani

Expanded text:
intrantes, alios autem exeuntes, quosdam ex vino vacillantes, intrantes, alios autem exeuntes, quosdam ex vino vacillantes, quosdam hesterna ex potatione oscitantes. humus erat immunda, lutulenta vino, coronis languidulis et spinis cooperta piscium. quid plus videret qui intrasset? sic et urbium captarum crescit miseratio. sine dubio enim, qui dicit expugnatam esse civitatem, complectitur omnia quaecunque talis fortuna recipit, sed in adfectus minus penetrat brevis hic velut nuntius. at si aperias haec, quae verbo uno inclusa erant, apparebunt effusae per domus ac templa flammae et ruentium tectorum fragor et ex diversis clamoribus unus quidam sonus, aliorum fuga incerta, alii extremo complexu suorum cohaerentes et infantium feminarumque ploratus et male usque in illum diem servati fato senes; tum illa profanorum sacrorumque direptio, efferentium praedas repetentiumque discursus et acti ante suum quisque praedonem catenati et conata
Abbreviated transcription (Latin):
angetur sed maxime neccessarias aitingã. Est igitiu
unũ genus quo tota rerũ imago quodãmodo uerbis
depingicur conistit in digitõs ex templo arceptus
uteiq et cetera que nobis illã pngilũ cõgrediẽtium
aciem ita ostendant ut nõ clarior futura fuerĩt spec¬
tantib plurimũ in hoc genere sient in ceteris eminet
cicero. An quisquã tã procul a cõcipiendis imaginiib
muliercula nxus in lictore. nõ solũ ipsum os mener
indeatu et locũ et habnũ sed quedã eciã ex his que
dicta nõ Iumt sibi ip̃e astruat. Ego certe inihi ceruere
uideor et uulrũ et occulos et de formes utrinsq blãdi¬
cias. et eoꝵ qui aderant tacitã aduersaciõem ac trim¬
dam uereaĩdia interim ex plurib efficit᷑. illa quam
conani᷑ ex primere facies it est apud eũdem. Namq
ad om̃iu ornandi u̾tutũ exemplũ uel uiuus infficit
in descripc̃õnt cõnuii luxuriesi indebar uidere alios

Expanded text:
augetur, sed maxime necessarias attingam. est igitur augetur, sed maxime necessarias attingam. est igitur unum genus, quo tota rerum imago quodammodo verbis depingitur: constitit in digitos extemplo arrectus uterque et cetera, quae nobis illam pugilum congredientium faciem ita ostendunt, ut non clarior futura fuerit spectantibus. plurimum in hoc genere sicut in ceteris eminet Cicero. An quisquam tam procul a concipiendis imaginibus muliercula nixus in litore, non solum ipsos intueri videatur et locum et habitum, sed quaedam etiam ex iis, quae dicta non sunt, sibi ipse adstruat? ego certe mihi cernere videor et vultum et oculos et deformes utriusque blanditias et eorum qui aderant tacitam aversationem ac timidam verecundiam. interim ex pluribus efficitur illa quam conamur exprimere facies, ut est apud eundem namque ad omnium ornandi virtutum exemplum vel unus sufficit in descriptione convivii luxuriosi: videbar videre alios
Abbreviated transcription (Latin):
confundas quoi sumile uiciũ est apud nos Ii quis subli¬
ur̃a humilib uetera nouis poetica uulgaribus misceat
Io em̃ tale est monstrũ quale oratine in prna ꝑte libride
aut poetita fingint. Humano capin ceruicẽ putor eqͥ¬
nam. Ingere si uelit et cetera ex diuersis nat̾is subuciat
omarũ est qd̾ perspino ac probabili plus est: eis primi
quons in precaptis nauacõius feci mẽcione. quia plus
est eidencia. uelut alii dicũt. representacio quia perspi¬
autas. et illud quod pacet. hoc se quodãmodo ostendit
incei ornamẽta ponamꝰ. magna untus est reb quib
loquimꝰ clare atq ut cerui iudeant᷑ emĩciare. non eñm
sans esticit neq ur debet. pleut dominat᷑ oracio. si usq
ad auieas ualet. atq ea sibi index de quibus cognescit
nauari credit. nõ ex primi ⁊ oculis mentis ostendi. did
quomã plinib modis accipi solet. nõ equidẽ in omet
ea particula locato quoꝵ ambiciose a quibriidã mũꝰ

Expanded text:
confundas. Cui simile vitium est apud nos, si quis sublimia humilibus, vetera novis, poetica vulgaribus misceat. id enim tale monstrum, quale Horatius in prima parte libri de arte poetica fingit: humano capiti cervicem pictor equinam iungere si velit, et cetera ex diversis naturis subiiciat. ornatum est, quod perspicuo ac probabili plus est. eius primicuius in praeceptis narrationis feci mentionem, quia plus est evidentia vel, ut alii dicunt, repraesentatio quam perspicuitas, et illud patet, hoc se quodam modo ostendit, inter ornamenta ponamus. magna virtus est res de quibus loquimur dare atque, ut cerni videasatis efficit neque, ut debet, plene dominatur oratio, si usque ad aures valet atque ea sibi iudex, de quibus cognoscit, narrari credit, non exprimi et oculis mentis ostendi. sed quoniam pluribus modis accipi solet non equidem in omnes eam particulas secabo, quarum ambitiose a quibusdam numerus
Abbreviated transcription (Latin):
acq uelociter. ac merito laudatur. breniras integia
sed ea minꝰ prestat quotieẽ inhil dicit. insi qd̾ nrecesse
est hodxi osioi uocãt que reddetur. inrer schemata
Est uero pulcherima quom plina pancie cõplectimͬ.
quale salustii est mirridates corpore ingenui proiide
arinatus in hoc male mmitantes fequitur obscritas
uicina predute. seo amplior unrus est. emphasis. altiorẽ¬

Expanded text:
atque velociter. ac merito laudatur brevitas integra; atque velociter. ac merito laudatur brevitas integra; sed ea minus praestat, quotiens nihil dicit, nisi quod necesse est  βραχυλογίαν vocant, quae reddetur inter schemata, est vero pulcherrima, cum plura paucis complectimur, quale Sallustii est, Mithridates corpore ingenti, perinde armatus. hoc male imitantes sequitur obscuritas. vicina praedictae sed amplior
Abbreviated transcription (Latin):
utendũ est. Dicit ccero pro murena ur amt in grecis
artificibus eos auloedos esse. qui cyeharedi fieri nõ potu¬
erunt: sic nos idemus qui oratores euadere nõ potuerũt
eos ad iuris studiũ diuertere uelut pro eodẽ. iam pent poe-¬
tico spiritu eo tanit cum iua reddicione. qued est ad or¬
natũ accõmodacuus. Nam ut tẽpestares sepe certo aliqͦ
celi signo cõmouent᷑. sepe improuise nulla excerpta
racont cuscura aliqua ex cania concicãt᷑. sic in hac comi¬
tioꝵ tempestate populari sepe intelligas quo signo cõ
mota sir. sepe ita obscna est: ut sune cansa excirara ui¬
deatur. Sinit et ille breues uagi per siluas ritu ferarũ.
et illud aceronis in clodiũ quo ex indicio uelut ex incẽdis
undue esfugit quib similia possũt quoitũq̃ eciã exe
quotidiano sermone iucaurere. huic subiecta est. u̾ms
nõ solum a parte ponendi ⁊c̃ ame oculos. sed arcũcise

Expanded text:
utendum est. dicit Cicero pro Murena, Vt aiunt in Graecis utendum est. dicit Cicero pro Murena, Vt aiunt in Graecis artificibus eos auloedos esse, qui citharoedi fieri non potiuerint, sic apud nos videmus, qui oratores evadere non potuerint, eos ad iuris studium devenire. illud pro eodem iam paene poetico spiritu, sed tamen cum sua redditione, quod est ad ornatum accommodatius: nam ut tempestates saepe certo aliquo caeli signo commoventur, saepe improviso nulla ex certa ratione obscura aliqua ex causa concitantur, sic in hac comitiorum temmota sit, saepe ita obscura est, ut sine causa excitata videatur. sunt et illae breves, vagi per siluas ritu ferarum, et illud Ciceronis in Clodium, quo ex iudicio velut ex incendio nudus effugit. quibus similia possunt cuicunque etiam ex cotidiano sermone succurrere. huic subiacet virtus non solum aperte ponendi rem ante oculos, sed circumcise
Abbreviated transcription (Latin):
alla nis que dissimilia iuderi uolut applicant. quoꝵ
urrũqz in his est. que me iuene ubiq cantari
et generosiorie arboris statim planta cũ fructu est. In
sid mirũ libera et seperata est. interĩ quod loge optimũ
est quom re quoie nago est cõnectit᷑. collacione ĩ̾utẽ
respondere quod facit redditio cõtraria que ancepodosis
diciur. precedit sniulundo alla quoniis modo feci mẽtioẽm
inde ceu lupi. raptores. acra in nebula. Sequit in pmo
georgicon post longã de bellis cuuilib arq exteruis con¬
questionẽ ⁊ ur cum carceribus se se estudẽre quaduge ad¬
dunt se in spacio et frustra retinacula tendes fere: equis
auriga neq audit currus habenas. Ses hec sunt sine ãte¬
podosi. reddicis auic̃ illa rem utrãq que cõparat uelut
subucit occulis et pariter ostendit. quonis preclara apd̾
uirgiliũ multa repperio exempla. sed oratoruis pocius

Expanded text:
illa iis, quibus similia videri volunt, applicant. quorum illa iis, quibus similia videri volunt, applicant. quorum utrumque in his est, quae me iuvene ubique cantari et generosioris arboris statim planta cum fructu est. At sed interim libera et separata est; interim, quod longe optimum est, cum re, cuius est imago, connectitur, collatione invicem resdicitur. praecedit similitudo illa, cuius modo feci mentionem: inde lupi ceu raptores atra in nebula. Sequitur in primo Georgicon post longam de bellis civilibus atque externis conquestionem: Vt , cum carceribus sese effudere quadrigae, addunt in spatia; et frustra retinacula tendens fertur equis auriga, neque audit currus habenas. Sed hae sunt sine antapodosi. redditio autem illa rem utramque, quam comparat, velut subiicit oculis et pariter ostendit. cuius praeclara apud Vergilium multa reperio exempla, sed oratoriis potius
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m essẽ clarue eo quod allumiãt. Quare portis
quidẽ periuntamꝰ sanc cuis modi exempla qualis¬
ubi hyberuã lyciam xanuq fluẽta deserit aut delon
materuã miusit appollo. nõ idẽ oratort̃ decebit ut oc¬
culra. sed aperta demõstret. ded illud quoq de quo ĩ
arguinẽtis diximus. similieudinis genus oruatã facit¬
uã quo queq longius petita est. hoc plus affert uo¬
iuntatie anqi iexpertara magis est. Illa uulgaria
uiden possut et urilia tantũ ad conciliandã fidem
ur trnã culm. dic aminũ discipluus meliorẽ nbenorẽ¬
qr ficu et ut medici ab alienara morbis mẽbra pre¬
cidant ira cupes ac peruiciosos eciã si nobis sãgnit
cohercant ampntãdos iam iublumꝰ illud pro archia
saxa acq solucudines uoa respondent. uestie sept
numanes cantu flectũt᷑. acq consistũt et cetera.
Quod quidẽ genus a quibusdã declamatoria ma¬
xune licẽtia corruptũ est. nã et fahis utim. nec

Expanded text:
ipsum esse clarius eo, quod illuminat. Quare poetis ipsum esse clarius eo, quod illuminat. Quare poetis quidem perubi hibernam Lyciam Xanthique fluenta deserit aut Delum maternam invisit Apollo. Non idem oratorem decebit, ut occultis aperta demonstret. sed illud quoque, de quo in argumentis diximus, similitudinis genus ornat nam quo quaeque longius petita est, hoc plus adfert novitatis atque inexspectata magis est. illa vulgaria videntur et utilia tantum ad conciliandam fidem: Vt terram cultu, sic animum disciplmembra praecidant, ita turpes ac perniciosos, etiamsi nobis sanguine cohaereant, amputandos. iam sublimius illud pro Archia; saxa atque solitudines voci respondent, bestiae saepe immanes cantu flectuntur atque consistunt et cetera. quod quidem genus a quibusdam declamatoria maxime licentia corruptum est. nam et falsis utuntur nec
Abbreviated transcription (Latin):
uensmmulia et liabir eciã falio affingere quitqͥdifetra
solet cotiugu cadẽ clarime ecã ex acrrdeunl mibi
pigi dur honor mebia quatit gelidus ꝙ cont forundine
sanguns et trepide maires pressere ad pectora naros
An huuiꝰ sũme indicio quidẽ nro u̾titis facilina est
Uiã natiuã intutami᷑ hanc sequami᷑ om̃s eloquẽtiã
aonta opora mre est ad se refert quisq que audit. et id
facillune accipim̃ amini quod agnosciũ Predaore
urio ad inferendã ⁊ebus lucẽ reperte sunt sum licudiuce
quaru alie sunt que probacõns gracia uiter argiẽ¬
ta pomat᷑. alie ad expriniedã reiũ imagiit̃ cõposat
quod est huiꝰ loci propriũ inde iupi. ceu iaptoree ana
mubula et ami similis que arcũ lutora. circũ pis¬
cosos scopulos huiilis uolat equora iuxta. quo in
genere idem pͥapue custodiendũ ne id quod sumliu¬
diis gratia adsciuimus aut obscurũ sit. aut ignotũ.
debet tĩm quod illustrande alierius iei gracia assiũt

Expanded text:
falso adfingere quidquid fieri solet. continget eadem claritas etiam ex accidentibus: mihi frigidus horror membra quatit, gelidusque coit formidine sanguis. Et Et trepidae mares pressere ad pectora natos. Atque huius summae, iudicio quidem meo, virtutis facillima est via. naturam intueamur, hanc sequamur. omnis eloquentia circa opera vitae est, ad se refert quisque quae audit, et id facillime accipiunt animi, quod agnoscunt. praeclare vero ad inferendam rebus lucem repertae sunt similitudines; quarum aliae sunt, quae probationis gratia inter argumenta ponuntur, aliae ad exprimendam rerum imaginem compositae, quod est huius loci proprium: inde lupi ceu raptores atra in nebula. Et avi similis, quae circum litora, circum piscosos scopulos humilis volat aequora iuxtgenere id est praecipue custodiendum, ne id, quod similitudinis gratia adsciverimus, aut obscurum sit aut ignotum: debet enim, quod illustrandae alterius rei gratia assumitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quom in uona tua inuasero: qued est. quom te docuero
maledicere et acre. ui illud crassi. ego te cõsulẽ putem
quom tu me nõ puces senacorẽ. sed ius oratoris omie
in angendo mumendoq cõfistit. Utriq parti cotidem

Expanded text:
cum in bona tua inuasero, hoc est, cum te docuero cum in bona tua inuasero, hoc est, cum te docuero nescire maledicere? Et acre, ut illud Crassi, ego te consulem putem, cum tu me non putes senatorem? sed vis oratoris omnis in augendo minuendoque consisti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tamẽ satis eloguẽtie ea de quib dicat clare atq eiu¬
deuiei ostendere. Sed sunt multi acuarui excolende
otõius modi. nam ipsa illa egeas simplex et maf¬
fecrata habet quẽdam purũ qualis eciã in Reminis
amami ornatũ et sunt quedã uelua temu diligẽtia
cca propuetatẽ signiticatõem q mũdicie alia copia
lompłox alia floribus lera uiuũ nõ unũ gtenus. Nã
quiteqͣuid in suo genere sans estectũ est. ualet precipua
tant᷑ euĩs opẽia Aripircio ex aggerenda in dictintare
et in ceteris alcitudo quedã Ogyłgeis incipiendis
uisionibus es eplozeipe in esficieudo uelur opere proposi¬
ons eiusdem et cumłus ex abundanti exrprio
consimis. Est eũn ab agendo ducca et quoius propria
pr iitus nõ esse que dicũt᷑ ociosa. Est amarũ quoddã
conferre in cõtiuelia est positũ. quale cassi quid facies.

Expanded text:
non tamen satis eloquentiae est, ea, de quibus dicat, clare atque evinon tamen satis eloquentiae est, ea, de quibus dicat, clare atque evidenter ostendere; sed sunt multi ac varii excolendae orationis modi. nam ipsa illa ἀφέλεια simplex et inadfectata habet quendam purum, qualis etiam in feminis amatur, ornatum, et sunt quaedam velut e tenui diligentia circa proprietatem significationemque munditiae. alia copia locuples, alia floribus laeta. virium non unum genus; nam, quidquid in suo genere satis effectum est, valet. praecipua tamen eius opera δείνωσις in exaggeranda indignitate et in ceteris altitudo quaedam, φαντασία in concipiendis visionibus, ecergasi/a in efficiendo velut opere proposionis eiusdem et cumulus ex abundanti, ἐνέργεια confinis his est enim ab agendo dicta et cuius propria sit virtus non esse, quae dicuntur, otiosa. est et amarum quiddam, quod fere in contumelia est positum, quale Cassii: quid facies,
Abbreviated transcription (Latin):
Rebendut simt species. altera que plue significar quã
dici. alrera qut eciã in id quod nõ dicir. prior est. ut
apiis hones quom mene laus graiot in equũ descẽdib
ar nã ueibo ino magnitudint᷑ eure ostendit. et apud
uigiłio duuissum lapsi per fuẽ. nã tit quoq altimu¬
do demostrara est i dest ꝙyclopa. quom iacusse dixit per
doitt prodigiosũ illud coipus spacio loai menius est
sequẽs pofittum est in uoce: aut omino suppressa aut enã
absasa supprumt uox ur fecit pro ligario cicero. Quod¬
si in tanta fortia bõnitus canta nõ esset ꝙͣ in parte ꝑ
te inqua obtines muellato quid loquar. Latint eñm illd
quos mlilon accipimꝰ nõ deesse homũte qui ad cru¬
delitan eum impellam. absaditur per &nocuriincis
quie quonia est figina redditui suo loco. Est ĩ uulgari¬
burs quoq uerbis emphasis. unũ esse oportet et homo
est ille et indendũ est a deo suulis est arci plerũq nat᷑a.

Expanded text:
quae plus significat quam dicit, altera, quae etiam id quod non dicit. prior est et apud Homerum, cum Menelaus Graios in equum descendisse ait nam verbo uno magnitudinem eius ostendit, et apud Vergilium, demissum lapsi per funem; nam sic quoque altitudo demonstrata est. idem , Cyclopa cum iacuisse dixit per antrum, prodigiosum illud corpus spatio loci mensus est. sequens positum in voce aut omnino suppressa aut etiam abscisa. supprimitur vox, ut fecit pro Ligario Cicero: quodsi in hac tanta fortuna bonitas tanta non este inquam, obtines: intelligo, quid loquar. tacuit enim illud, quod nihilominus accipimus, non deesse homines, qui ad crudelitatem eum impellant. absciditur per ἀποσιώπησιν quae, quoniam est figura, reddetur suo loco. est in vulgaribus quoque verbis emphasis: virum esse oportet, et homo est ille, et vivendum est. adeo similis est arti plerumque natura.
Abbreviated transcription (Latin):
trrinõ contesserim modo uemi᷑ eoã contendeum. sed hi qui
suit nõ quomisq est pronũciare. tutius cuta priorenam
tatio est uel enat᷑ ideoq haut nouoꝵ distuli lecaionẽm.
n iutacio indiaũ aueaderet. drep¬

Expanded text:
non modo concesserim, verum etiam contenderim? sed hi qui non modo concesserim, verum etiam contenderim? sed hi qui sint, non cuiuscunque est pronuntiare. tutius circa priores vel erratur, ideoque hanc novorum distuli lectionem, ne imitatio iudicium antecederet.
Abbreviated transcription (Latin):
optima sed nostris temporibus aliena contẽti qd est pessimũ
suuiles sibi magnis nius iudebunt. Alteꝵ qd hunc dineqũ
est ne recentie huiꝰ lascune fiosculis capti uoluptate p̃ua
delimant : ut predulce illud genne et pucrilib ingerus
hos gratius: quo propiꝰ est adament fuims auit̃ iudicus
iamq oxtra periculũ posins iuaserm et antiquõs legere
ex quibus si assũmatur solida ac urrołis ingemi ius de¬
terss iudis seculi squalore. tum noster hic culeꝰ clarius
emrescet et nouos quib et ipĩs multa uireus adest. neq
dĩm nos tardiatis natura dauinauit : sed dicendi iuta¬
umꝰ genus et ultra nobis quã oportebat indulsiume.
ira non tam ingenio illi uos superarũt quã ꝓposito.
Mulra eigo liccbit eligere. sed curandũ erit ut hĩs qͥb
permixta sunt inquinet. quesdã uero ecã quos totos
mutari oporitat⁊ et fuisse maper et mũt esse. quid in h̾bt

Expanded text:
optima, sed nostris temporibus aliena est, contenti, quod est pessimum, optima, sed nostris temporibus aliena est, contenti, quod est pessimum, similes sibi magnis viris videbuntur Alterum, quod huic diversum est, ne recentis huius lasciviae flosculis capti voluptate prava deleniantur, ut praedulce illud genus et puerilibus ingeniis hoc gratius, quo propius est, adament. firmis autem iudiciis iamque extra periculum positis suaserim et antiquos legere, ex quibus si assumatur solida ac virilis ingenii vis, deterso rudis saeculi squalore, tum noster hic cultus clarius enitescet, et novos, quibus et ipsis multa virtus adest. neque enim nos tarditatis natura damnavit, sed dicendi mutavimus genus et ultra nobis quam oportebat indulsimus; ita non tam ingenio illi nos superarunt quam proposito. multa ergo licebit eligere; sed curandum erit, ne iis, quibus permixta sunt, inquinentur. quosdam vero etiam, quos totos imitari oporteat, et fuisse nuper et nunc esse, quidni libenter
Abbreviated transcription (Latin):
OD si potuerit obeiueri non na diffralis
Imperent questio qui legendi suir mapiẽtib
nam quidã illos nuoree quia facilior intel¬
lectus indebatiui probantait alii floridius
genus ut ad alenda primaꝵ etatũ ingenia mactis accomo¬
datum. Egd optimos quidẽ it statm et semꝑ. sed tamen
coꝵ candidissimũ quemq et maynne exposini uelim ut
uniũ a puerie magis ꝙͣ salustiũ et hic historie maioi est
auctor. ad quẽ tanie᷑ incelligendũ iam profectu opue sit.
Cicero nt nihi quidem indetui et incũdus inapianbus
quoq et apertus sant est nee prodesse tãtũ. sed eciã amari
porest: cum quẽadmodũ luius precipit ut quisq eut cice¬
iom sinuilius: Duo ancẽ genera maxie cauẽda pueris
puco: unũ ue quis eos autiquitatis nnimus adunator in
gracchoꝵ carouisq et alioꝵ similĩ iecciont durescere uelit
fient cnm̃ horadi acq ieuiui. nã urq uim eoꝵ adhuc intel
lecu consequent et eloquiciont: que tr̃ siie dubio erat

Expanded text:
od si potuerit obtineri, non ita difficilis supererit quaestio, qui legendi sint incipientibus. nam quidam illos minores, quia facilior intellectus videbatur, probaverunt; alii floridius genus, ut ad alenda primarum aetatum ingenia magis accommodatum. ego optimos quidem et statim et semper sed tamen eorum candidissiLivium a pueris magis, quam Salustium: et hic historiae maioris est author: ad quem tamen intelligendum iam profectu opus sit. Cicero, ut mihi quidem videtur, et iucundus incipientibus quoque, et apertus est satis, nec prodesse tantum, sed etiam amari porest, tum quemadmodum Livius praecepit ut quisque erit Ciceroni simillimus. 5. Duo aurem genera maxime cavenda pueris puto: Unum, nequis eos antiquitatis nimius admirator, in Gracchorum, Catonisque, et aliorum similium lectione durescere velit. Fientenim horridi arque ieiuni. Nam neque vim lectu consequentur et elocutione, quae tum sine dubio erat
Abbreviated transcription (Latin):
quisq firmã esse alu̾us seme̾tia. et ipe pionũciatinrus¬
int libenati exmplũ quod in se fortasse readat facit.
confugiendũ ergo est in dnob suꝑiorib si ree ferer ad ali¬
quã dissimilitudine cause. uix antẽ ulla est por omia
alicri similis si id nõ ꝯtinget aut eadẽ cansa ^ acr̃õnũ¬
iicrisanda negligc̃nia aur de intiutate ꝑsouaꝵ q̃rcndit̃
contanpurs etre iuditatũ: aut de gracia que testosi
conupent aur demindia : aur de iguorãcia aut ĩe

Expanded text:
 firmam esse alterius sententiam, et ipse pronuntiaturlibenter exemplum, quod in se fortasse recidat, facit. confugiendum ergo est in duobus superioribus, si res feret, ad aliquam dissimilitudinem causae; vix autem ulla est per omnia alteri similis. si id non continget aut eadem causa erit, actionuincusanda negligentia aut de infirmitate personarum querendum, contra quas erit iudicatum, aut de gratia, quae testes corrup
Abbreviated transcription (Latin):
A MEN premdicioꝵ ie omins trib ĩ gene¬
robus uersati rebus que aliqñ et paribus
cansis sunt iudicate. Que exempla reccius
diciui: ut de rescissis pariũ testanẽtis uel
conria filios cõfirmatis indicus ad ipãm caniã ꝑtinẽti¬
uns. Unde eciã nouit ductũ est. qualia in opuanitũ
facta dicũt᷑ et senatu. aduersus nulonẽ aut quomt de
eadẽ cansa prouũciam̃ est: ut in reis deportatis, et asser¬
cione sccũda de ꝑtibus cẽtũ uialiũ que in duas hastab

Expanded text:
am praeiudiciorum vis omnis tribus in generibus versatur: rebus, quae aliquando ex paribus causis sunt iudicatae, quae exempla rectius dicuntur, ut de rescissis patrum testamentis vel contra filios confirmatis; item iudiciis ad ipsam causam pertinentibus, unde etiam nomen hoc ductum est, qualia in Oppianicum facta dicuntur et a senatu adversus Milonem; item cum de eadem causa pronuntiatum est, ut in reis deportatis et adsertione secunda et partibus centumviralium, quae in duas hastas
Abbreviated transcription (Latin):
X Hid caeterisq latione dignꝰ aiitorib
et uerborũ sumẽda copia et uarietas figu¬
raiũ et cõponẽdi racio tum ad exẽplum
uirtutũ omiu mens dirigeda. neq tñm
dubitari põt quin artis pars magua cõtiueat᷑ iiita¬
cione. Nã ut ĩuenire pmũ fuit. estq precipuũ. sic
ea que bene iẽta suns utile sequi. acqz omis uire ra¬
cio. sic cõstat utiq probamꝰ in alũs facere ipĩs ueli¬
mus Ii luteraiũ ductus scribendi fiar usus pueri
sequũt᷑. su imuifici uocẽ docẽciũ: putores opera prioꝵ
Rustia probatã experimiẽto culturã in exemplumꝰ
intuẽtur. om̃ĩs demq discipline itucia ad ꝓpositum
sibi prestriptũ formari uidemꝰ. et hercule ueccesse
est. aut similes aut distumles bonis sunꝰ similẽ
taio natia prestat frequeter imuitacio. sed hoc ip̃m
quod tanto faciliorẽ nobis racõem om̃iũ reꝵ facit
quã fuit his qui nnhil quod sequerent᷑ habuerũt insi
cante. et cũ iudicio apprehenditur nocet. Ante omiã

Expanded text:
x his ceterisque lectione dignis auctoribus et verborum sumenda copia est et varietas figurarum et componendi ratio, tum ad exemplum virtutum omnium mens dirigenda. neque enim dubitari potest, quin artis pars magna contineatur imitatione. nam ut invenire primum fuit estque praecipuum, sic ea, quae bene inventa suntio sic constat, ut quae probamus in aliis facere ipsi velimus. Sic literarum ductus, ut scribendi fiat usus, pueri sequuntur: sic musici vocem decentium, pictores opera priorum, rustici probatam experimento culturam in exemplum intuentur. Omnis denique disciplinae initia ad propositum sibi praescriptum formari videmus. Et hercule necesse est, nut similes, aut dissimiles bonis simus. Similem raro natura praestat, frequenter imitatio. Sed hoc ipsum quod tanto faciliorem nobis rationem rerum omnium facit quam fuit iis, qui nihil quod sequerentur habuerunt, nisi caute et cum iudicio apprehenditur, nocet. ante omnia
Abbreviated transcription (Latin):
¶łO queri eciam natura ne plus ad eloquẽtiã¬
conferat. an doctrina. quod ad ꝓpositũ quide̾ mĩ
operis inihil ꝑtinet. neq cĩm cõsumatus oraror
nisi ex utroq fier pocest plurimẽ tame᷑ referre
arbicior. quã esse in hoc loco questione ueliuus Nain si
parui utrilibet omino alterã detrahas nanna eciam sine
doctima multũ ualebit doctrina nuilla esse sine natura
poterit: sin ex pari cocant In mediocabus quidẽ utrisq̃
mains ad huc nature esse credam momẽtũ. cõsumatos
autẽ plus doccrinc de bere ꝙͣ nature purabo. sic terre
nullã fertilitate̾ habẽn in hil optimꝰ agrcola profucrit.
e terra uberi unle aliquid eciã nillo coleme nascetur.
ar in solo fecundo plus cultor quã ipsa perst bonitas.
soli effiret. Et si praxiteles signũ aliquod ex mollani
Lapide conatus esfet er iupete paum epasm eaallem
fuisset quã in marmore deinq natura marena doctrit

Expanded text:
 quaeri etiam, naturane plus ad eloquentiaconferat an doctrina. quod ad propositum quidem operis nostri nihil pertinet neque enim consummatus orator nisi ex utroque fieri potest, plurimum tamen referre arbitror, quam esse in hoc loco quaestionem velimus. nam si parti utrilibet omnino alteram detrahas, natura etiam sine doctrina multum valebit, doctrina nulla esse sine natura poterit. sin ex pari coeant, in mediocribus quidem utrisque maius adhuc credam naturae esse momentum, consummatos autem plunullam fertilitatem habenti nihil optimus agricola profuerit, e terra uberi utile aliquid etiam nullo colente nascetur, at in solo fecundo plus cultor quam ipsa per se bonitas soli efficiet. et , si Praxiteles signum aliquod ex molari lapide conatus esset exsculpere, Parium marmor mallem fuisset quam
Abbreviated transcription (Latin):
mus: quid uberius ꝙͣ mihi et pro uit connra auto¬
mũ dicere. Arrogantes etilli quist indicasse de cã.
nec aliter astucinos fuisse proponũt. nõ et inuiti
iudices audiũt presuurẽtes partes iuas. nre hoc ora¬
tor contingere inter aduersarios quos pythagore
inter discipulos cõtigit põt ipse dixit. Sed istud
magis minꝰ ue uiciosum ẽ pro personis dicenciũ.
defenditur en aliquarenꝰ etate. dictintarẽ auctͣte¬

Expanded text:
nius, quid uberius quam mihi et pro me et contra Antonius, quid uberius quam mihi et pro me et contra Antonium dicere? arrogantes et illi, qui se iudicasse de causa nec aliter adfuturos fuisse proponunt. nam et inviti iudices audiunt praesumentem partes suas, nec hoc oratori contingere inter aduersarios quod Pythagorae inter discipulos potest ipse dixit. sed istud magis minusve vitiosum est pro personis dicentium. defenditur enim aliquatenus aetate, dignitate, auct
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc se coegisset. et. M tulliꝰ sepe dicer de oppressa.
Uiracõne cauiline Sed modo id u̾tutis senatꝰ modo
prouidẽat deoꝵ ñnortaliũ assignat. plerũq contͣ
nimicos atq obtrectatores płus uindicar sibi. erãt
aisset que nõ desierũt carpere maligui cedant arina
toge cõcedant laurea lingne. o fortunatã uarã ine
consule ronã. et ionẽ illũ a quo in cõciliũ deoꝵ ad¬
uocatus et miueruã que omes artes eũ edocuit q̃
sibi ille sequntus quedã grecoꝵ exempla ꝑmiserat.
Derũ eloquẽtie ut indecora. iactatiõ ita nõ mĩquã
concedenda fiducia est. Nlã quis reprehẽdet hec.
Qud puem/ cõtemptũ ne me. nõ indeo. nec in
uita uec in gratia. nec in rebus gestis nee ĩ hac nca
mediocutare ingenii quid despicere postit. Anconius
et paulo post apercius an decertare mecũ uoluit cõ¬
tencione dicendi hoc qͥdẽ benefiaũ est. Quid cñm ple¬

Expanded text:
qui hoc se coegisset. et M. Tullius saepe dicit de oppressa qui hoc se coegisset. et M. Tullius saepe dicit de oppressa coniuratione Catilinae; sed modo id virtuti senatus, modo providentiae deorum immortalium adsignat. plerumque contra inimicos atque obtrectatores plus vindicat sibi. erant cisset, quae non desierunt carpere maligni: cedant arma togae, concedat laurea linguae; et O fortunatam natam me consule Romam; et Iovem illum, a quo in concilium deorum advocatur; et Minervam , quae artes eum edocuit; quae sibi ille secutus quaedam Graecorum exempla permiserat. verum eloquentiae ut indecora iactatio, ita nonnunquam concedenda fiducia est. nam quis reprehendat haec: quid putem? contemptumne me? non video nec in vita nec in gratia nec in rebus gestis nec in hac mea mediocritate ingenii, quid despicere possit Antonius? et paulo post apertius: An decertare mecum voluit contentione dicendi? hoc quidem est beneficium. quid enim ple
Abbreviated transcription (Latin):
magis idoneus ueniret. dicẽdi tamẽ faculiacem
maiꝰ illi detraxit. quã auoganu sibi seiq nẽcõsec¬
quitũ sed omĩo feasse ut põsset eã cõseqeo daxeit in
epłie aliqñ familiartꝰ apud amicos nõciũquã in¬
dialogis cum persona. Uerũ de eloquẽtia sua dicit et
aperte tamẽ gloriau nescio an sir magis tolerabile.
uet ip̃a incii huiꝰ simplicitate quã illa ĩ iactatõire¬
puersa. si habũdans opibus. pauꝑem. sereget nobi¬
lis obscurũ et potẽs infiriũ. et disertus imperitum.
plant et infantẽ nocet. ambiciosũ gloriãdi genus
est eciã deuidere. ergo ab illis laudem᷑. nõ ipõe ut demos¬
chents ait erubescere iam eciã quom ab aliis landa¬
bim᷑ decet neq hoc dico. nõ aliquãdo de rebus a se ges¬
tie esse oratori dicendũ. sicut idẽ demosthem pro the¬
si phonie quod tamẽ ita eiẽdauit ut neccesticatem
facitudi id ostenderet i̾uidiã q omtm in eũ regeretur

Expanded text:
magis idoneus veniret, dicendi tamen facultatem magis idoneus veniret, dicendi tamen facultatem magis illi detraxit quam adrogauit sibi, seque non consecutum, sed omnia fecisse, ut posset eam consequi, dixit. in epistolis aliquando familiariter apud amicos, nonnunquam intamen persona verum de eloquentia sua dicit. et aperte tamen gloriari nescio an sit magis tolerabile vel ipsa vitii huius simplicitate, quam illa iactatio perversa, si abundans opibus pauperem se neget, nobilis obscurum et potens infirmum et disertus imperitum plane et infantem vocet. ambitiosissimum gloriandi genus est etiam deridere. ab aliis ergo laudemur; nam ipsos, ut Demosthenes ait, erubescere, etiam cum ab alis laudabimur, decet. neque hoc dico, non aliquando de rebus a se gestis oratori esse dicendum, sicut eidem Demostheni pro Ctesiphonte; quod tamen ita emendavit, ut necessitatem id faciendi ostenderet invidiamque omnem in eum regereret,
Abbreviated transcription (Latin):
diocater cicero quã quã is quidã reꝵ a se gestaꝵ ma¬
ior quã eloquẽtie fuit in orõnb utiq iac̃tator et ꝑle¬
rũq illud quoq nõ sint aliqua racõe facit. aut cñm
tuebanu eos quib erat adiuitorib usus in opprimẽ¬
da cõiuracõne. aut respondebat i̾ndis. Quoi tamt̃
nõ fuit par seruate patrit poenã. passum exilium.
ut illoꝵ que egerat contul frequẽs cõmemoracio pos¬
sic iuderi. nõ glorie magis quã defferiione data.
eloquẽtiã quidẽ quom plenistinrã diuerse partis ad¬
uocatis concedere sibi nũꝙͣ in agẽdo ĩmodice arroga¬
uit Illiu̾̃s si quid c̃m est iudices ingenii mei quod seui¬
cio quã su exignũ. et quia ingemo possũ miꝰ suba
diũ mihi diligẽtiã comparaui. quineniã contia.
.Q. ceciliũ de accusatore in ueriem cõstituendo ꝙͣuis
multũ esset in hoc quoq momẽti. utere adagendũ

Expanded text:
diocriter Cicero, quanquam is quidem rerum a se gestarum madiocriter Cicero, quanquam is quidem rerum a se gestarum maior quam eloquentiae fuit in orationibus utique iactator. et plerumque illud quoque non sine aliqua ratione fecit. aut enim tuebatur eos, quibus erat adiutoribus usus in opprimenda coniuratione, aut respondebat invidiae cui tamen non fuit par, servatae patriae poenam passus exilium, ut illorum, quae egerat in consulatu, frequens commemoratio possit videri non gloriae magis quam defensioni data. eloquentiam quidem, cum plenissimam diversae partis advocatis concederet, sibi nunquam in agendo immodice adrogauit. illius sunt enim: si quid est ingenii in me, quod sentio quam sit exiguum, et, quo ingenio minusentia comparavi . quin etiam contra Q. Caecilium de accusatore in Verrem constituendo, quamvis multum esset in hoc quoque momenti, uter ad agendum
Abbreviated transcription (Latin):
de rebus aut aliems. aut nostris. dundẽda racio ẽ. eoꝵ
dumstiamꝰ pleraq neucio loco cõuenire. In pmis igit᷑
omĩs sui iiciosa iactacio est eloquẽtie tame moratõr
p̾cipue affert q audiẽtibus nõ tastidiũ modo. sed plerũ¬
q eciã odiũ habet eñm mens mã natina sublime qͥdã
et ereccũ et impaciẽs superions. Ideoq abicctos aut
sũmictentes se libenter alleuamꝰ. quia hoc facere tã¬
quã maiores iudem᷑. et quociẽs discessit emulacio. snc¬
cedit hũaniras. At qui se supramodũ ex tollit p̾mere
ac despicere creditur. nec tam se maiorẽ quã mĩores
ceteros facere. Inde undent humiliores. nõ hoc officiũ
est eoꝵ qui nec cedere uolũt nec possũt contẽdere ridẽt
suꝑiores. improbãt boni plerũq uerbo deprehendas
anogãciũ falsam de st opiõne. sed in uenis quoq
iusticit cõsciẽtia. reprehensus est in hac parte nõ me¬

Expanded text:
de rebus aut alienis aut nostris, dividenda ratio est eorum, de rebus aut alienis aut nostris, dividenda ratio est eorum, dum sciamus pleraque neutro loco convenire. in primis igitur omnis vitiosa iactatio est, eloquentiae tamen in oratore praecipue, adfertque audientibus non fastidium modo, sed plerumque etiam odium. habet enim mens nostra sublime quiddam et erectum et impatiens superioris; ideoque abiectos aut summittentes se libenter allevamus, quia hoc facere tanquam maiores videmur; et quotiens discessit aemulatio, succedit humanitas. at qui se supra modum extollit, premere ac despicere creditur, nec tam se maiorem quam minores ceteros facere. inde invident humiliores, hoc vitium est eorum, qui nec cedere volunt nec possunt contendere rident superiores, improbant boni. plerumque vere deprehendas arrogantium falsum de se opinionem; sed in veris quoque sufficit conscientia. reprehensus est in hac parte non me
Abbreviated transcription (Latin):
mullimo contendere de mocẽcia iua maluit inutiliter
uidetur sibi cõsuluisse. ant ꝑ. rutilius uel quom illo
pent socranico genere defensiomis ẽusus. uel quom
reuocanit eũ ꝑ sylla mancre in exilio maluit. quod
sibi moxiine cõduceret nestiebat. Hi uero parna illa
que abiectissimꝰ quisq aĩmꝰ utilia credit. si cũ utute
conterant᷑ despiciẽda iudicauerũt. Ideoq ꝑpetia secu¬
lorũ ad miracõne celebrant᷑. neq nam sumꝰ tã hũiles.
ut que landamꝰ mutilia credamꝰ. sed hoc qualecũq
discrimẽ roro admodũ euenit idẽ fere ut dixi in omi
genere causaz. et proderit et decebit. Est aute qd̾ oĩs
et semper et ubiqz deceat facere ꝑsuadere ac dicere ho¬
ueste contiaq neminẽ imꝙͣ ullo in loco turpiter.
Amora uero queque sut ex medus plura sur talia
ut alue suit cõcedenda aluis nõ fuit aut pro persona
tempore. loco. cauia magis ac minꝰ. uel excusata de¬
beant inderi. uel reprchendẽda. Quom dicamꝰ aute

Expanded text:
millimo contendere de innocentia sua maluit, inutiliter sibi videtur consuluisse; aut P. Rutilius, vel cum illo paene Socratico genere defensionis est usus, vel cum revocante eum P. Sulla manere in exilio maluit, quid sibi maxime conduceret, nesciebat. hi vero parva illa, quae abiectissimus quisque animus utilia credit, si cum virtute conferantur despicienda iudicaverunt, ideoque perpetua saeculorum admiratione celebrantur. neque nos simus tam humiles, ut quae laudamus inutilia credamus. sed hoc qualecunque discrimen raro admodum eveniet: idem fere, ut dixi, in omni genere causarum et proderit et decebit. est autem, quod omnes et semper et ubique deceat, facere ac dicere honeste, contraque neminem unquam ullo in loco turpiter. minora vero quaeque sunt ex mediis plerumque sunt talia, ut aliis sint concedenda, aliis non sint, aut pro persona, tempore, loco, causa magis ac minus vel excusata debeant videri vel reprehendenda. cum dicamus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ipãm imlitatẽ uĩcet quod decet. Nã quis irescit inhil
mãgis profuturã absolucõem Iocratis tuisse. quã si ell
uius ille indiciali genere destensionis et orõe suuussa
cõciliasset iudicũ añnos sibi. criure q ip̃m solicite redar¬
Lguisset᷑ Uerũ id cũ mĩmre decebat. Ideoq sic egie. ut qui
poenã suã honorib sũmus esset estimaturꝰ: maluit eũm
Luti sapiẽtissimꝰ quod suꝑesset ex uita sibi perire quã qd̾

Expanded text:
ipsam utilitatem vincet quod decet. nam quis nescit, nihil ipsam utilitatem vincet quod decet. nam quis nescit, nihil magis profuturum ad absolutionem Socrati fuisse, quam si esset usus illo iudiciali genere defensionis et oratione summissa conciliasset iudicum animos sibi crimenque ipsum sollicite redarguisset? verum id eum minime decebat; ideoque sic egit, ut qui poenam suam honoribus summis esset aestimaturus. maluit enim vir sapientissimu
Abbreviated transcription (Latin):
partes Iuas digerenda neq hũile acq quoctidianũ
sermonis genus et composicõne ip̃a dissolutũ epilo¬
gis dabimꝰ nec iocis lacrimas ubi pociꝰ erit misera¬
cione siccabimꝰ. Nã oruatꝰ oñĩs nõ tã sua quã rer
quoi adhibetur condicõne cõstat. nec plus refere qd̾
dicas. quã quo loco. sed totũ hoc apte dicere nõ eloqun¬
cionis tantũ genere cõstat. scd est cum iuẽnione cõe.
Nam li tantũ habent eciã uerba momẽtũ quãto re¬
in ipa magis. quaꝵq esset obseruacio luis locis subide
subiecimꝰ illud est diligẽtius docẽdũ eum demũ dicere
apte qui nõ solũ quid expediat sed eciã quid deceat
inspexerit nee me fugu plerũq hec eẽ cõmeta nam¬
quod deceat ferre prodest. neq alio magie amimi iudicũ
conciliau. aue si ree in cõtrariũ tulit alienari iolet.
Aliqñ taie et hec dissenciñt. Ouociẽs aurẽ pugnabt

Expanded text:
partes suas digerenda, neque humile atque cotidianum partes suas digerenda, neque humile atque cotidianum sermonis genus et compositione ipsa dissolutum epilogis dabimus, nec iocis lacrimas, ubi opus erit miseratione, siccabimus. nam ornatus omnis non tam sua quam rei, cui adhibetur, condicione constat; nec plus refert, quid dicas quam quo loco. sed totum hoc apte dicere non elocutionis tantum genere constat, sed est cum inventione commune. nam si tantum habent etiam verba momentum, quanto res ipsae magis? quarum quae esset observatio, suis locis subinde subiecimus. illud est diligentius docendum, eum demum dicere apte, qui non solum quid expediat, sed etiam quid deceat inspexerit. nec me fugit, plerumque haec esse conquod decet, fere prodest, neque alio magis animi iudicum conciliari aut, si res in contrarium tulit, alienari solent. aliquando tamen et haec dissentiunt. quotiens autem pugnabunt,