comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um qđ fit & qđ futurũ est. uel ꝓmissio
ꝑseuerans. Eccłam enĩ describit in dño diaeus
Et facies cius ficut sol. idest de resurrectione.
Sicut sol enĩ apparuit. quando a mortuis
resurręxit. Ꝙ pedes eius sicut columna ignis.
Pedes apłos dicit. ꝑ quos in uniuerso mundo
aoctrina discurrit. Aut certe quia pes no¬
uissima pars corporis est ȩccłam dicit. post
ignẽ nouissime ꝑsecutionis futurã sc̃orũ
caritatẽ. Et posuit pedẽ suũ dextrũ super
mare. sinistrũ autẽ suꝑ terrã: idest ad pre¬
dicandũ transmare. & in unuerso orbȩ ter¬
rarũ. Et clamauit uoce magna. & quẽ ad:

Expanded text:
 fit et quod futurum est, vel promissio perserverans. Ecclesiam enim describit in Domino, dicens, Et facies ejus sicut sol; id est, de resurrectione. Sicut sol enim apparuit, quando a mortuis resurrexit. Et pedes ejus sicut columnae ignis. Pedes Apostolos dicit, per quos in universo mundo doctrina ejus discurrit: aut certe, quia pes novissima pars corporis est, Ecclesiam dicit post ignem novissimae persecutionis futuram sanctorum claritatem. Et posuit pedem suum dexterum super mare, sinistrum autem super terram: id est, ad praedieandum trans mare, et in universo orbe terrarum. Et clamavit
Abbreviated transcription (Latin):
hereses sunt scilicet quȩ imitant᷑ ȩccłam. Q&
autẽ capillos habebant mulierũ: in capillis ñ
solũ flxũ effeminatũ. sed etiã utrunq sexum
uoluit ostendere. In caudis earũ quȩ erant ue¬
lut scorpius: duces uel principes hereticorũ intel¬
liguntur sicut scriptũ est. ꝓpħa docens menda¬
cium. Hec est cauda. Habentẽ suꝑ se regẽ abysfi
id est diabolũ. In abysso popłs intelligit᷑. cui dia¬
bolus dominat᷑. Altare qđ dixit esse in conspe¬
au dĩ. eccłam uult intelligi. quȩ uelut aurũ
purgatũ tẽpore nouissimȩ ꝑsecutionis. audeat

Expanded text:
haereses scilicet quae imitantur Ecclesiam. Quod haereses scilicet quae imitantur Ecclesiam. Quod autem capillos habebant mulierum; in capillis non solum sexum effeminatum, sed etiam utrumque sexum voluit ostendere. In caudis earum, quae erant tanquam scorpii, duces vel principes haereticorum intelliguntur: sicut scriptum est, Propheta docens mendacium hic est cauda. Habebant super se regem abyssi: id est, diabolum. In abysso populus malus intelligitur, cui diabolus dominatur. Altare quod dixit esse in conspectu Dei, Ecclesiam vult intelligi, quae velut aurum purgatum, tempore novissimae persecutionis au
Abbreviated transcription (Latin):
scuratũ solẽ dixt non occidisse. Hoc idco:
quia peccata malorũ uel suꝑborũ hominum
obscurare uident᷑ solẽ. dũ scis & iustis interdũ
ꝑ multas tribulationes faciunt obscuritatẽ. s
lumen eoꝵ extinguere non possunt. qͥa illis
ad malũ consentire nͦ adquiescunt. Qd̃ autem
dicit ex fumo puter exisse locustas & accepisse
potestatẽ lȩdendi. & datũ est eis ne occiderent
eos: hoc ideo quia duȩ partes sunt in ȩccła. bo¬
norũ scilicet & malorũ. Una pars sic ꝑcutit᷑
ut corrigat᷑. alia uoluptatib suis relinquit᷑:
Qđͥ autem dicit cruciatus earu̾ sicut cruciatꝰ
scorpii cũ ꝑcutit hominẽ: hoc tunc fiet qͣndo
diabolus luxuriosis hominib ꝑ uitia & peccata
in modũ scorpii uenena ꝓpinat. Et suꝑ capita
earũ. tanquã coronȩ similes auro. Uiginti &
quattuor seniores in quib ȩccła descripta est.
coronas aureas habebant. Isti autẽ similes auro.

Expanded text:
scuratum solem dixit, non occidisse. Hoc ideo, scuratum solem dixit, non occidisse. Hoc ideo, quia peccata malorum et superborum hominum obscurare videntur solem, dum sanctis et justis interdum per multas tribulationes faciunt obscuritatem. Sed lumen eorum exstinguere non possunt, quia illis ad malum consentire non acquiescunt. Quod autem dicit, Ex fumo putei exisse locustas, et accepisse potestatem laedendi: et datum est eis ne occiderent eos; hoc ideo, quia duae partes sunt in Ecclesia, bonorum scilicet et malorum. Una pars sic percutitur ut corrigatur, alia voluptatibus suis relinquitur. Quod autem dixit, Cruciatus earum sicut cruciatus scorpii, cum percutit hominem: hoc tunc fit, quando diabolus luxuriosis hominibus per vitia et peccata, in modum scorpii venena propinat. Et super capita earum tanquam coronae similes auro. Viginti et quatuor seniores, in quibus Ecclesia descripta est, coronas-aureas habebant: isti autem similes auro,
Abbreviated transcription (Latin):
huc. Hoc est ꝓpterea in similitudinib lo¬
quor illis. ut qui iustus est untiora faciat.
similiter & sc̃s sanctiora. Hoc est ur̃i felices
oculi qm uident. & aures qm audiunt.
lstis autem non sunt signata uerba libri.
malis autẽ signata sunt. & iurauit angłs
ille qm tẽpus iam non erit. sed in dieb
septimi angłi cuͦ coeꝑit tuba canere. Septi¬
ma tuba finis est ꝑsecutionis & aduentus
dñi. Propterea dixit apłs in nouissima tu-¬
ba fieri resurrectionẽ. Qđ autẽ sicut supͣ
dictũ est quinto angło canente iteru̾ stellã
dixit cetidisse de celo: etiã & hec stella corpus
est multarũ stellarũ. de cęlo id ÷ de eccła ca¬
dentiũ. & significat popłm suꝑbũ & impiũ.
Qđ autẽ data est clauis abẏssi: dimissus ÷
in potestate cordis sui ut aꝑiat cursũ diabo¬
lo. & absq tilla reuerentia exerceat omne malũ.
Qꝙ artẽ ascendit fumꝰ de puteo. id ẽ de
popło malo. & obscurauit solẽ & lunã: ob¬

Expanded text:
Hoc est, Propterea in similitudinibus loquor illis, ut qui justus est, justiora faciat, similiter et sanctus sanctiora; hoc est, Vestri felices oculi, quoniam vident, et aures, quoniam audiunt: istis enim non sunt signata verba libri, malis autem signata sunt. Et juravit angelus ille, quoniam tempus jam non erit: sed in diebus septimi angeli, cum coeperit tuba canere: septima tuba finis est persecutionis et adventus Domini. Propterea dixit Apostolus in novissima tuba fieri resurrectionem . Quod autem sicut supra dictum est, quinto angelo tuba canente iterum stellam dixit cecidisse de coelo; etiam et haec stella corpus est multa rum stellarum de coelo, id est de Ecclesia cadentium et significat populum superbum et impium. Quod autem data est ei clavis abyssi; dimissus est in potestate cordis sui, ut aperiat cor suum diabolo, et absque ulla reverentia exerceat omne malum. Quod autem ascendit fumus de puteo; id est, de populo malo: et obscuravit solem et lunam; ob
Abbreviated transcription (Latin):
perantib discedere. Solue quattuor angłos¬
ligatos in flumine magno eufraten. Elum¬
enĩ eufraten peccatorẽ popłm dixit. in quo
sathanas & ꝓpria uoluntas ligata est. łufra
ten fluuius est babylonis. sicut ieremias ix
medio babylonis summittit librũ in eufra¬
ten. Et soluti sunt quattuor angłi. id: in¬
choata ꝑsecutio est. Parati in horã & diẽ &
mensem & annũ. ut occiderent terciã pat¬
tem hominũ. Hec sunt quattuor tẽpora
triennii. & pars tẽporis. & numerus inqͥt
exertituũ bestiȩ. mẏriadis mẏtiadũ audiuis
numeru eorum. Sed non dixit quot mỹria¬
dum. ut occiderent terciã parte̾ hominum.
Hȩc est suꝑborũ pars tercia. de qua discedit
eccła. Et uidi equos in uisione. & qͥ sedebant

Expanded text:
dere. Solve quatuor angelos in flumine Euphrate. Flumen Euphratem peccatorem populum dixit, in quo satanas et propria voluntas ligata est. Euphrates autem fluvius est Babylonis, sicut Jeremias in medio Babylonis submittit librum in Euphratem . Et soluti sunt quatuor angeli, id est inchoata persecutio est. Parati in horam et diem et mensem et annum, ut occiderent tertiam partem hominum: haec sunt quatuor tempora triennii, et pars temporis. Et numerus, inquit, exercituum bis myriades myriadum, audivi numerum eorum: sed non dixit, quot myriadum. Ut occiderent tertiam partem hominum: haec est superborum pars tertia, de qua descendit Ecclesia. Et vidi equos
Abbreviated transcription (Latin):
sores uͦ sp̃s nequã sunt. armati igne fumo
& sulphure. & capita equorũ erant sicut
leonũ ad seuiendum in ꝑsecutione. & ex ore
eorꝰ exut fumus. ignis & sulphur. id÷ blas¬
phemiȩ de ore eor contra dm̃ egrediuntur
Caudȩ enĩ eoru similes serpentib. Caudas
prepositos diximꝰ. capita principes mundi. Et
inꝰ his nocet diabolus. & sine his nocere non
potest. Aut enĩ sacrilegi reges male ĩubendo.
aut sacrilegi sacerdotes male docendo nocent.
Et uidi inquit aliũ angłm fortẽ descendentẽ
de cęlo amictũ nube. & yris iqdest arcus in
caput eius. & facies erat eius ut sol. Ami¬
ctus nube. dñs intelligit᷑ amictus ęccła.
gimus enĩ scõs nubes. sicut ysaias dicit. Qui
sunt isti qui ut nubes uolant: Indutum

Expanded text:
s nequam, armatos igne, fumo et sulfure. Et capita equorum erant sicut leonum: ad saeviendum in persecutione. Ex ore eorum exit fumus, ignis et sulfur: id est, blasphemiae de ore eorum contra Deum egrediuntur. Caudae eorum similes serpentibus. Caudas praepositos diximus, capita principes mundi. Et in his nocet diabolus, et sine his nocere non potest: aut enim sacrilegi reges male jubendo, aut sacrilegi sacerdotes male docendo nocent. Et vidi, inquit, alium angelum fortem descendentem de coelo, amictum nube, et iris, id est arcus, in capite ejus, et facies ejus erat ut sol: amictus nube, Dominus intelligitur amictus Ecclesia. Legimus enim sanctos, nubes; sicut Isaias dicit, Qui sunt hi, qui ut nubes volant ? Indutum
Abbreviated transcription (Latin):
appareant boni. Sicut inquit fornacis magnȩ
ex fumo putei exierunt locustȩ in terrã. & data
est eis potestas sicut habent potestatẽ scorpri t̾re.
id÷ ueneno ledere. Et preceptũ est illis ne lede¬
rent foenũ t̾rȩ. neq omnẽ arborẽ nͥ homines.

Expanded text:
appareant boni. Sicut, inquit, fumus fornacis magnae. Et appareant boni. Sicut, inquit, fumus fornacis magnae. Et ex fumo putei exierunt locustae in terram, et data est eis potestas, sicut habent potestatem scorpii terrae; id est, veneno laedere. Et praeceptum est illis, ne laederent f
Abbreviated transcription (Latin):
obo tñs kõn cũ apocalypsis legeret᷑
audiuimus. quia quinto angło tu¬
ba canente stella de cȩlo cetiderit
suꝑ terrã. Ilna stella. corpus est
multorũ cadentiũ ꝑ peccata. & data est ei cla¬
uis putei abyssi. Stella abyssus. puteus. homi¬
nes sunt. Ergo stella cecidit de cęlo. idest po¬
pulus peccator de eccła. Et accepit clatiẽ pu¬
tei abyssi. id est potestatẽ cordis sui. ut aꝑiat
in quo diabolus delegatus non compescat᷑. ut
faciat uoluntatẽ suam. & aꝑuit puteũ abyssi.
Manifestauit cor suũ sine ullo timore uel
pudore peccandi. Et ascendit fumus de prteo.
idest de popło ascendit quẽ ceꝑat. & obscu¬
rat eccłam ita ut dicat᷑. & obscuratus est sol &
aer. De fumo putei obscuratũ dixit solẽ noꝵ
occidisse. Peccata enĩ malorũ. uel suꝑborum
hominũ quȩ passim committuntur ꝑ orbem
obscurant solẽ idest ȩccłam. ut scis ac iustis
interdũ faciant obscuritatẽ quia tantus est ma¬
lorum numerus: ut aliquotiens uix inter eos

Expanded text:
simi, cum Apocalypsis legeretur, audivimus quia quinto angelo tuba canente, stella de coelo ceciderit super terram. Una stella corpus est multorum cadentium per peccata. Et data est ei clavis putei abyssi: stella, abyssus, puteus homines sunt. Ergo stella cecidit de coelo: id est, populus peccator de Ecclesia. Et accepit putei abyssi clavem: id est, potestatem cordis sui, ut aperiatmpescatur ut faciat voluntatem suam. Et aperuit puteum abyssi: id est, manifestavit cor suum sine ullo timore vel pudore peccandi. Et ascendit fumus de puteo: id est de populo ascendit quod cooperit et obscurat Ecclesiam, ita ut dicatur, Et obscuratus est sol et aer de fumo putei. Obscuratum dixit solem, non cecidisse. Peccata enim malorum et superborum hominum, quae passim committuntur per orbem, obscurant solem, id est Ecclesiam, et sanctis ac justis interdum faciunt obscuritatem: quia tantus est malorum numerus, ut aliquoties vix inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
in paucis siue in multis. sue occulte seu aꝑte
qui non abinitio semꝑ insidient᷑ eccłȩ. De quo¬
morib separemtr: ne cũ illis ȩterno supplicio
perramus. sed magis cũ illi audierint. discedite
a me maledicti in ignẽ eternũ. nos audire
mereamur uenite benedicti patris mei ꝑcipite

Expanded text:
in paucis, sive in multis, seu occulte, seu aperte, in paucis, sive in multis, seu occulte, seu aperte, qui non ab initio semper insidientur Ecclesiae. De quomoribus separemur, ne cum illis aeterno supplicio pereamus: sed magis cum illi audierint, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum; nos audire mereamur, Venite, benedicti Patris mei, percipite
Abbreviated transcription (Latin):
ficti xp̃iani intelligunt᷑. quia foris quidẽ
parent quasi iusti. intus autẽ pleni sitnt
om̃i immundicia. Qdꝰ autẽ in fronte habe¬
bat scriptũ. baby lon mater fornicationũ.
nulla est suꝑstitio quȩ fronti det signũ nͥ
hẏpocrisis. idest fingunt se bonos cũ sint ma¬
li Quod autẽ dixit ebriam esse mulierem
sanguine scõrum & martyrũ uos: unũ cor¬
pus malorũ intelligi uoluit. qđ semꝑ aduer¬
satur eccłe intus ac foris. quia & in ȩccła suł
& licet intercdũ corpore separent᷑. uno tam̃
animo in eccłe ꝑsecutione iungunt᷑. Quod
autẽ dicit bestia fuit & non est & futura est
ascensura est de abysso: hoc intelligit᷑ quod
ex popło malo nascat᷑ popłs malus. ut possit
dici bestia ex bestia. abyssus ex abysso. Quid
est bestia ex bestia nisi popłs malus nascens
de popło malo: Hoc fit dũ filii mali pa¬
rentes pessimos imitant᷑. ac sic dũ alus mori¬
entibus alii succedunt. nunquã desunt siue

Expanded text:
guntur, qui a foris quidem parent quasi justi, intus autem pleni sunt omni immunditia. Quod autem, in fronte habebat scriptum, Babylon mater fornicationum; nulla est superstitio quae fronti det signum, nisi hypocrisis, id est, fingunt se bonos cum sint mali. Quod autem dixit, ebriam esse mulierem sanguine sanctorum et martyrum Jesu; unum corpus malorum intelligi voluit, quod semper adversatur Ecclesiae intus et foris: quia et in Ecclesia sunt Et licet interdum corpore separentur, uno tamen animo in Ecclesiae persecutione junguntur. Quod autem dicit, Bestia fuit, et non est, et futura est, et ascensura de abysso; hoc intelligitur, quod ex populo malo nascatur populus malus, ut possit dici, Bestia ex bestia, abyssus ex abysso. Quid est bestia ex bestia, nisi populus malus nascens ex populo malo? Hoc fit dum filii mali parentes pessimos imitantur: ac sic dum aliis morientibus alii succedunt, nunquam desunt sive
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguine martyrũ uu. Unũ est enum
corpus qd aduersat᷑ ȩccłȩ intus ac foris. id÷
in ȩccła ficti xp̃iani & extra ȩccłam heretici
uel pagani. qd licet corpus uideat᷑ loco
separatum. in ꝑsecutione tam̃ ęccłe unita¬
tem sp̃s oꝑat᷑. Impossibile est enĩ ꝓpħam
non potest fieri ut xp̾iani boni sine xp̃ia.¬
nis malis ꝑsecutionem aliquã patiantur
Sic ꝓ nepotes prauorũ consensu rachariã
lapidasse accusantur. cũ ipsi non feceriNT
Q bestia fuit & non est. & futura est. &
ascensura est de abisso. & in ꝑditionẽ ibit.

Expanded text:
 et martyrum Jesu. Unum est enim  et martyrum Jesu. Unum est enim corpus, quod adversatur Ecclesiae intus ac foris; id est, in Ecclesia ficti Christiani, et extra Ecclesiam haeretici vel Pagani. Quod licet corpus videatur loco separatum, in persecutione tamen Ecclesiae unitatem spiritus operatur. Impossibile est enim Prophetam non potest fieri ut Christiani boni sine Christianis malis persecutionem aliquam patiantur. Sic nepotes proavorum consensu, Zachariam lapidasse accusantur , cum ipsi non fecerint. Et bestia fuit et non est, et futura est, et ascensura de abysso, et in perdition
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i audiuimus beatũ iohem
dixisse. qua uiderit muliertm
sedentẽ suꝑ bestiã coccineã. idest peccatricẽ.
auentã plenã nominib blasphemiȩ. Osten¬
dit multa nomina esse in bestia. idest iN
popłs impio ut iã diximꝰ. Habentẽ capita
septẽ & cornua decẽ. Id est habentẽ mundi
seres & regnũ. cũ quib dabolus uisus est
in eelo lt mulier. ⁊ dͥest om̃is multitudo su¬
perborũ erat circundata purpuuta & edceo
& ornata auro. & lapide precioso. id est om̃i
alerebra simulate ueritatis. Quid sit deniq
intta hanc pulchritudinẽ sic exponit dicens.¬
dicia. Et in fronte eius nomen scriptũ my¬
sterium Babylon magna mat forncationũ
& abominationum terre. Nulla est suꝑstitio
que tronti det signũ nisi hỹpocrisis. dp̃s au¬
tem retulit quid sit scriptũ in fronte. Nam
quis tale titulũ aꝑte imponet: Mysteriũ
enĩ dixit esse. qͥd interpretatus est dicens.
A uidi mulierem ebriã sanguinȩ scõrum¬

Expanded text:
rissimi, audivimus beatum Joannem dixisse quia viderit mulierem sedentem super bestiam coccineam: id est, peccatricem, cruentam. Plenam nominibus blasphemiae: ostendit multa nomina esse in bestia, id est in populo impio, uti jam diximus. Habentem capita septem, et cornua decem: id est, mundi reges et regnum, cum quibus diabolus visus est in coelo. Et mulier, id est, omnis multitudo superborum, erat circumdata purpura, et cocco, et ornata auro et lapide pretioso: id est, omnibus illecebris simulatae veritatis. Quid sit denique intditia . Et in fronte ejus nomen scriptum, Mysterium, Babylon magna, mater fornicationum et abominationum terrae: nulla est superstitio, quae fronti det signum, nisi hypocrisis. Spiritus autem retulit quid sit scriptum in fronte. Nam quis talem titulum aperte imponat? Mysterium enim dixit esse, quod interpretatus est dicens, Et vidi mulierem ebriam de sanguine sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ex bestia ab ysfus ex abỹsso. idest popłs malus
nascens ex populo malo. Hoc fit. dum filii
mali parentes pessimos imitant᷑. Et ascendit
superstes & in ꝑditionẽ uadit sicut patres
sui. Et quib ascendit etiã non sunt. quia
aliis morientib alii succedunt eis. & sic nun¬
quã desunt seu in paucis seu in multis. seu
occulte siue quasi aꝑte qui ñ abinitio semꝑ
insidient᷑ eccłe. Quod autẽ dicit mulierem
sedentẽ suꝑ bestiã coccineã: peccatricẽ & cru¬
entam plebem intelligi uoluit. Qqͣ autẽ dicit
circundatã purpura & cocco. ornatã auro &
lapide precioso: ostendit suꝑborũ & impiorũ
omnẽ plebẽ om̃ib illecebris simulatȩ uerita¬
tis repletã. Qq autẽ poculũ habebat aureũ

Expanded text:
si populus malus nascens ex populo malo? Hoc fit dum filii mali parentes pessimos imitantur. Et ascendit superstes, et in perditionem vadit, sicut et patres sui, ex quibus ascendit. Et jam nunc sunt, quia aliis morientibus alii succedunt eis. Et sic nunquam desunt, seu in paucis seu in multis, seu occulte sive quasi aperte, qui non ab initio semper insidientur Ecclesiae. Quod autem dicit, mulierem sedentem super bestiam coccineam; peccatricem et cruentam plebem intelligi voluit. Quod autem dicit, circumdatam purpura et cocco, et ornatam auro et lapide pretioso; ostendit superborum et impiorum hominum plebem omnibus illecebris simulatae veritatis repletam. Quod autem pocul
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere sub timore tot mortiũ q̃ sc¬
mel morienelo nullã deinceps formidi¬
re. Sed aliud ẽ quod carnis sensus infir¬
miter pauidꝰ refugit̃: aliud qđ mentis
rõ diligenter enucleata conuincit
Mala mors putancla nõ ess: quam bo¬
na uita precesserit. neq ẽm facit ma¬
lã mortem: nisi quod seqͥtur mortẽ
Nonitaq multum curanclum eis qͣ
necessario morituri sunt quid acci¬
dit ut moriantur sed moriendo q
ire cogantur. Cum ig̃r christiãi nouę¬
rint longe meliorem fuisse religios
pauperis mortem inter lingentiũ ca¬
num linguas quã impu diuitis in pur¬
pura et bisso horrenda illa gnã mor¬
tiũ quid mortius obfuerunt qui
bene oixerunt :

Expanded text:
uiuere sub timore tot mortium quam seuiuere sub timore tot mortium quam semel moriendo nullam deinceps formidare. Sed aliud est quod carnis sensus infirmiter pauidus refugit, aliud quod mentis ratio diligenter enucleata conuincit. Mala mors putanda non est, quam bona uita praecesserit. Neque enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non itaque multum curandum est eis, qui necessario morituri sunt, quid accidat ut moriantur, sed moriendo quo ire cogantur. Cum igitur Christiani nouerint longe meliorem fuisse religiosi pauperis mortem inter lingentium canum linguas quam inpii diuitis in purpura et bysso, horrenda illa genera mortium quid mortuis obfuerunt, qui bene uixerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
LTOS inquiunt etiant
hriãnos sames cliuturna ua¬
tuit. Hoc quoq in ulus
boni fideles pie tollerando
necruit malis uite huiꝰ sicut corporis
morbi eripuit: quos aũt nõ nec uort
docuit parciꝰ uiuere docuit pralic¬
porcium feda uarietate consumot
Hoc si egreferendum est. cab enpi
ihanc uitam ꝓcirati sunt utiq
communc est. Hoc scio nemiẽs fiusse
mortuum: qui nõ fuerat aliqñ mo¬
riturus. Finis aũt uite tamꝰ longi
ꝙ̃ breuem uitamhidem facit Ncoe
em̃ aliud melius aliud deceriꝰ aut asi¬
ud maiꝰ et aliuel breuiꝰ est. quodum
panter nõ est. Quid aũt interest ꝙͣ
mortis gnẽ uita ista finiatur: qñ ille
cui finitur iterum mon nõ cogitur:
Cum aũt unicuiq mortalium sub co¬
tidianis uite huiꝰ calib innumerabiles
mortes quodam modo: cõminentur. q̃ dt¬
u incercum est quenã earũ uentura
sit. Quero utrum satiꝰ sit unã perpe¬
di morenclo an omnes timere uiuẽ¬
do. Nec ignoro ꝙͣ mnercĩ ehgaturdũ

Expanded text:
ltos, inquiunt, etiam Christianos fames diuturna uastauit. Hoc quoque in usus suos boni fideles pie tolerando necauit, malis uitae huius, sicut corporis morbus, eripuit: quos autem non necauit, docuit parcius uiuere, docuit producmortium foeda uarietate consumti. Hoc si aegre ferendum est, omnibus, qui in hanc uitam procreati sunt, utique commune est. Hoc scio, neminem fuisse mortuum, qui non fuerat aliquando moriturus. Finis autem uitae tam longam quam breuem uitam hoc idem facit. Neque enim aliud melius et aliud deterius, aut aliud maius et aliud breuius est, quod iam pariter non est. Quid autem interest, quo mortis genere uita ista finiatur, quando ille, cui finitur, iterum mori non cogitur? Cum autem unicuique mortalium sub cottidianis uitae huius casibus innumerabiles mortes quodam modo comminentur, quamdiu incertum est quaenam earum uentura sit, quaero utrum satius sit unam perpeti moriendo an omnes timere uiuendo. Nec ignoro quam citius eligatur diu
Abbreviated transcription (Latin):
ad amorẽ celestis patrie accendant. Et dix̃
mͥ. Hi sunt qui uenerunt ex magna tri¬
bulatione. & lauerunt stolas suas. & dealba¬
uerunt eas in sanguine agni. Hic demon
strat ñ adelectos qui in hac uita laborant.
sed ad eos qui in cęlesti uita cuͤ dño requi¬
escunt hȩc ꝑtinere. Non enĩ sc̃i de magna
tribulatione. sed ad magnas tribulationes ꝑfe¬
rendas in mundo ueniunt sicut dicit salo¬
mon. Homo ad laborẽ nascit᷑. & auris ad
uolatum. & dñs dicit in euangłio. Beati
qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiã. gm
ꝙsorũ est regnum celor. Et paulus. Per
multas tribulationes oportet nos intrare in
regnũ di. Hic & enĩ tẽpus est tribulationis.
illic tẽpus pacis. Sci itaq de magna tribu¬
latione ueniunt: quia abhac uita subtracti
ubi tẽpus tribulationis est. in eterna quiete
collocantur. Lauerunt autẽ stolas suas:
quia animas suas in hac uita posia aboĩb

Expanded text:
ad amorem coelestis patriae accendant. Et dixit ad amorem coelestis patriae accendant. Et dixit mihi. Ii sunt qui venerunt ex magna tribulatione; et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas inhac vita laborant; sed ad eos qui in coelesti vita cum Domino requiescunt, haec pertinere. Non enim sancti de magna tribulatione, sed ad magnas tribulationes perferendas in mundum veniunt, sicut dicit Salomon: Homo ad laborem nascitur, et avis ad volatum . Et Dominus dicit in Evangelio: Beati qui persecutionem patiuntur t regnum coelorum . Et Paulus dicit: Per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum coelorum ; hic enim tempus est tribulationis, illic tempus pacis. Sancti itaque de magna tribulatione veniunt, quia ab hac vita subtracti, ubi tempus tribulationis est, in aeterna quiete collocantur. Laverunt autem stolas suas, quia animas suas in hac vita positi, ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑus milia miliũ angłor in circũitu
throni dm̃ laudare dicunt᷑ hic autẽ nul¬
lo numero comprehendunt᷑ sed om̃s in cir¬
cũitu throni stare dicunt᷑. Possumꝰ ꝑ suꝑto¬
res angłos qui numero comprehendunt᷑
eos intelligere. qͥ ad diuersa officia in mun¬
do destinant᷑. eos autẽ qui sine numero
ponuntur. illos ꝗͥ in cȩlestib cũ dño con¬
uersantur. Sed & hic septẽ benedictiones
ponuntur sicut suꝑuis. ut demonstret
eodẽ modo & istos benedicere dm qͥ mun¬
dum sua gubernatione tuent᷑ sicut &
illos qui in cȩlestib cũ dño cõmorantur
& respondens unus de sentorib dix̃ mͥ.
Hi qui amicti sunt stolis albis. qui sunt
& unde uenerunt: Et dixi illi Dñe mi
ti scis. Interrogat ut doceat. Per sentorẽ
nanq doctores ȩocłe. ꝑ ioħem uͦ auditores
intelligunt᷑. Nam predicatores sciꝰ głam ani¬
marum sc̃arũ quibuscunq modis posfust̃
intimant auditorib suis. ut mentes eor

Expanded text:
us millia millium angelorum in circuitu throni Deum laudare dicuntur: hic autem nullo numero comprehenduntur, sed omnes in circuitu throni stare dicuntur. Possumus per superiores angelos, qui numero comprehenduntur, eos intelligere qui ad diversa officia in mundo destinantur: eos autem qui sine numero ponuntur, illos qui in coelestibus cum Domino conversantur. Sed et hic septem benedictiones ponuntur, sicut superius, ut demonstret eodem modo et istos benedicere Deum, qui mundum sua gubernatione tuentur, sicut et illos qui in coelestibus cum Domino commorantur. Et respondens unus de senioribus dixit mihi: Ii qui amicti sunt stolis albis, qui sunt et unde venerunt? Et dixi illi: Domine mi, tero auditores intelliguntur. Nam praedicatores sancti gloriam animarum sanctarum quibuscumque modis possunt, intimant auditoribus suis; ut mentes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tus: Sed sp̃s sc̃s antequã daret᷑ ignis altaris
crat. quia ꝑ repromissionis gram eũ iam eccla
possidebat. Nam dñs ante passionẽ suã pro¬
misit se sp̃m sc̃m daturũ discipłis suis. Et idẽ
iohes cũ uerba cayphe posuisset dicentis. ex¬
pedit uobis ut umnus moriat᷑ homo ꝓ popło
& ñ tota gens pereat: intulit. Hot autem
a semet ipso ñ dexit. sed cũ esset pontifex an¬

Expanded text:
tus? Sed Spiritus sanctus antequam daretur, ignis altaris erat; quia per remissionis gratiam jam eum Ecclesia possidebat. Nam Dominus ante passionem suam promisit se Spiritum sanctum daturum discipulis suis; et idem Joannes cum verba Caiphae posuisset dicentis: Expedit vobis, ut unus moriatur homo pro populo, et non tota gens pereat, intulit dicens: Hoc autem a semetipso n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequentiuꝰ in manu dĩ erant: In manu dia¬
boli erant. qui ad quętunq uolebat facino¬
uoluerit inclinabit ea. Sequit᷑. & data sunt
ei incensa multa. Incensa multa. prȩcepta sunt
cuangłu. Incensa in thuribulo ponunt᷑. ut
calore ignis accepto fragrantiã odoris sui cir¬
cuͦquaq spargant. Similit᷑ & xr̃c doctrinam
euangłii in cordib discipłoꝵ suor posuit. qui
igne caritatis succensi. odorẽ fidei suȩ ꝑ om̃s
gentes sparserunt. Vnde & sequit᷑. Ut daret
de orationib scorũ om̃tũ suꝑ altare aureum
qđ est in conspectu dĩ. Genera orationũ plu¬
ra sunt. Orant nanq fideles uerbis dm̃
deprecantes ut dimittant᷑ eis om̃ia peccata
eorũ. Orant & elemosinas largiendo sicut
Sicut aqua extinguit ignẽ. ita elemosina
extinguit peccatũ. Orant etiã dimittendo

Expanded text:
persequentium in manu Dei erant? In manu diapersequentium in manu Dei erant? In manu diaboli erant, qui ad quaecumque volebat facinovoluerit, inclinabit ea. 535 Sequitur: Et data sunt ei incensa multa. Incensa multa praecepta sunt Evangelii; incensa enim in thuribulo ponuntur, ut calore ignis accepto, flagrantiam odoris sui circumquaque spargant: similiter et Christus doctrinam Evangelii in cordibus discipulorum suorum posuit, qui igne charitatis succensi, odorem fidei suae per omnes gentes sparserunt. Unde et sequitur: Ut daret de orationibus sanctorum omnium super altare aureum, quod est in conspectu Dei. Genera orationum plura sunt; orant namque fideles verbis, Deum deprecantes, ut dimittantur eis omnia peccata eorum: orant et eleemosynas largiendo, sicutSicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Orant etiam d
Abbreviated transcription (Latin):
de orationib scor omniũ suꝑ altare aureum¬
qđ est ante dñm. Iste angłs xp̃m significat.
Uenit autẽ. quia ꝑ incarnationis mysteriu
in mundo apparuit. Per altare aureũ. eccl̃a
designatur. Qui ante altare stetisse dicitur.
dm̃ esse credebant. Ante altare gͦ stetit: quia
apłis & coeteris credentib ex quib eccła tunc
constabat. qđ ds esset manifestauit. Per thuri.¬
builum uͦ qđ in manu tenebat. corda apłor
coeterorumq fideliũ demonstrant᷑. Qđ aureu̾
fuisse dicit᷑: quia corda discipłorũ ꝑ fide̾ puri¬
ficata. & ꝑ sapientiã quã a xp̃o didicerant erait
inaurata. Qd thuribulũ in manu tenuisse dr̃:
quia corda apłor in manu dĩ erant. sic̃ dicit
salomon. Cor regis in manu i. quocunq uo¬
luerit indinabitꝰ illud. Nunquid cor istius
salomonis in manu dĩ erat quando idola ad¬
orabat: Nunqͥd cor antiochi aut herodis ix
manti dĩ erat: Hunquid corda regũ scos dĩ

Expanded text:
de orationibus sanctorum omnium sude orationibus sanctorum omnium su est ante Dominum. Iste angelus Christum significat: venit autem, quia per incarnationis mysterium in mundo apparuit: per altare autem aureum Ecclesia designatur. Qui ante altare stetisse dicitur; Deum verum esse credebant. Ante altare ergo stetit, quia apostolis et caeteris credentibus, ex quibus Ecclesia tunc constabat, quod Deus esset, manifestavit. Per thuribulum vero quod in manu tenebat, corda apostolorum, caeterorumque fidelium demonstrantur. Quod aureum fuisse dicitur, quia corda discipulorum per fidem purificata, et per sapientiam quam a Christo didicerant, erant inaurata. Quod thuribulum in manu tenuisse dicitur, quia corda apostolorum in manu Dei erant, sicut dicit Salomon: Cor regis in manu Dei, quocumque voluerit inclinabit illud . Numquid cor istius Salomonis in manu Dei erat, quando idola adorabat? Numquid cor Antiochi aut Herodis in manu Dei erat? Numquid corda regum sanctos Dei
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipse est requies omniũ sc̃or suorũ quȩ
ꝑ septimũ diem figurat᷑. & quia ea que in
natiuitate xp̃i gesta sunt sp̃ualem intelligentiã¬
optinent: septimi sigillu xp̃c aꝑuit cũ ea
quȩ ꝑ significationẽ gesta sunt. doctorib ȩccłe
pax que aboctauiano augusto xp̃o nascente ꝑ
uniuersuꝰ orbẽ facta est designatur. Media autẽ
hora silentiũ factũ est: quia pax quã ȩccła
initio fidei apud paganos habuit. pauco tẽpore
mansit. Nã a nerone imꝑatore interrupta est:
istorũ septẽ angłor in sequentib est. Nã sic̃
preco ante rege̾ aut principẽ mittitur. qui
eius aduentũ annunciet: ita & ioħes quia ma-¬
gna erant quȩ ꝑ angłos designabant᷑ eorũ mne¬
moriam facere uoluit. antequã ad eor narra¬
tionem uentret. Et alius angłs uenit & stecit
ante altare. habens thuribulũ aureuͦ in manu
sua. & data sunt ei incensa multa. ut daret

Expanded text:
quia ipse est requies omnium sanctorum suorum, quae quia ipse est requies omnium sanctorum suorum, quae per septimum diem figuratur. Et quia ea quae in nativitate Christi gesta sunt, spiritalem intelligentiaobtinent; septimum sigillsunt, doctoribus Ecclespax quae ab Octaviano Augusto, Christo nascente, per universum orbem facta est, designatur. Media autem hora silentium factum est, quia pax quam Ecclesia in initio fidei apud paganos habuit, pauco tempore mansit; nam a Nerone imperatore interrupta est, istorum septem angelorum in sequentibus est; nam sicut praeco ante regem aut principem mittitur, qui ejus adventum annuntiet; ita et Joannes, quia magna erant quae per angelos designabantur, eorum memoriam facere voluit, antequam ad eorum narrationem veniret. Et alius angelus venit, et stetit ante altare, habens thuribulum aureum in manu sua: et data sunt ei incensa multa, ut daret
Abbreviated transcription (Latin):
Uite fons est aẽc qui dicit. Ego sum uita.
Qđ eniꝰ sine illo est. mortuuͦ est. qđ uͦ
illo est uita est. Ad uitȩ fontẽ xẽc sc̃os suos
ducit. quia ad semet ipsum eos ducit ut sipł
tinũ cũ illo. Per aquas. eosdem sc̃os possumꝰ
intelligere Ipse est quippe & fons aquaru᷑.
quia abipso ꝓcedit om̃is sc̃itas electorũ sicut
ipse dicit. Sine me nichil potestis facere. Et
abstergͥet ds̃ omnẽ lacrimã aboculis eoruͦ.
Quia tẽpus flendi hic fuit. tẽpus ridendi
in illa beatitudine erit. sicut dñs dicit.
net. Sed querendũ nobis est cur in septimo¬
& ñ in quinto loco ponat᷑. In genesi scriptũ
est. quia sex dieb fecit ds̃ cuncta quȩ ex celo
& terra origine̾ sũpserunt. septimo autem
requieuit. & iccuto uocauit diem septimum
sabbatũ. ⁊dest requie̾. Quȩ est autẽ requies
nt̃a nisi xẽc : Non inconuenienter gͦ septi¬
mi sigilli aꝑtione natiuitas. xpͣi ponitur:

Expanded text:
Vitae fons Christus est, qui dicit: Ego sum vita . Vitae fons Christus est, qui dicit: Ego sum vita . Quod enim sine illo est, mortuum est: quod vero in illo est, vita est. Ad vitae fontem Christus sanctos suos ducit, quia ad semetipsum eos ducit; ut sint unum cum illo. Per aquas eosdem sanctos possumus intelligere; ipse est quippe et fons aquarum, quia ab ipso procedit omnis sanctitas electorum, sicut ipse dixit: Sine me nihil potestis facere . Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum. Quia tempus flendi hic fuit, tempus ridendi in illa beatitudine erit, sicut Dominus dicinet: sed quaerendum nobis est, cur in septimo, non in quinto loco ponatur. In Genesi scriptum est, quia sex diebus fecit Deus cuncta, quae ex coelo et terra originem sumpserunt, septimo autem requievit; et idcirco vocavit diem septimum sabbatum, id est, requiem . Quae est autem requies nostra, nisi Christus? Non inconvenienter ergo in septimi sigilli apertione nativitas Christi ponitur;
Abbreviated transcription (Latin):
& siciunt iusticia. qm ipsi saturabuntur:
cur hic sci dĩ nunquã esurire dicunt᷑:
Sed sicut suꝑius diximꝰ. non ad electos
qui i hac uita cõmorantur. sed ad eos
qui in celesti beatitudine cũ cdño exultar E
hoc ꝑtinere creddendũ est. lasti nanq in
hac utta posta. uidentes hominc̃ iniusti¬
cias
esuriunt & sitiunt iusticiã. cupientes omnes
homines iustos esse sicut ipsi funt. Esuriunt
ꝑciꝑe meruerunt. Et non cadet suꝑ illos sol.
carnales. Et quia sci in hac uita positi ꝑsecu¬
tiones iniquorũ tolerando uicerunt. tempta¬
tiones demonũ suꝑauerunt. desideria carna¬
lia in sẽ extinxerunt. in celesti beatitudine
positi. nullũ laborem in ꝑpetuũ sentient.
Qm agnus qui in medio throni est reget
Regit ds scõs suos. cũ uoluntates eor ita
disponit ut nichil uelle possint nͥ qđ asͦ
uult. Et deducet eos ad uitȩ fontes aquarũ.

Expanded text:
et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur ; et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur ; cur hic sancti Dei numquam esurire dicuntur? Sed sicut superius diximus, non ad electos, qui in hac vita commorantur: sed ad eos qui in coelesti beatitudine cum Deo exsultant, hoc pertinere credendum est. Justi namque in hac vita positi, videntes hominum injustitias, esuriunt et sitiunt justitiam, cupientes omnes homines justos esse, sicut ipsi sunt. Esuriunt percipere meruerunt. Et non cadet super eos sol, luptates carnales. Et quia sancti in hac vita positi persecutiones iniquorum hominum tolerando vicerunt, tentationes daemonum superaverunt, desideria carnalia in se exstinxerunt, in coelesti beatitudine positi, nullum laborem in perpetuum sentiunt. Quoniam Agnus, qui in medio throni est, reget Regit Deus sanctos suos, cum voluntates eorum ita disponit, ut nihil velle possint, nisi quod Deus vult. Et deducet eos ad vitae fontes aquarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ eciã in sanguine agni dealbate fuisse
dicunt᷑: quia animȩ electorũ quȩ antea
erant nigredine peccatorũ inuolute. ꝑ re¬
demptionem sanguinis xp̃i candorẽ mun-¬
diciȩ assũpserunt. Ideo sunt ante thronũ
dĩ. & seruiunt ei die ac nocte in tẽplo eiꝰ.
in conspectu nanq dĩ sc̃i dĩ assistunt: ac
uisigne eius indesinent᷑ ꝑfruunt᷑. Templũ
uͦ dĩ celestem patriam. seruitiu᷑ di. amorẽ
diꝰ uocat. Quod enim seruitiũ tam accepta¬
bile dõ. quã ut diligatur ex toto corde. tota
uirtute: Et quis ita ardenter diligit
am. sicut illi qui assidue contẽplantur
faciẽ eius: Et qui sedet suꝑ thronuͦ habi¬
tat suꝑ illos. Thronus dĩ sc̃i dĩ sunt sicut
suꝑius diximus. Qui gͦ designant᷑ ꝑ thro¬
num diͦ: ipsi sunt suꝑ quos habitat ds̃.
Habitat uͦ suꝑ scos suos ds̃. cũ eos suo lu.¬
mine illuminat. circundat & tuetur.
Non esurient. neq sitient amplius. Cũ
dñs dicat in euangłio. beati qͥ esuruint

Expanded text:
Quae etiam in sanguine Agni dealbatae fuisse dicuntur; quia animae electorum, quae antea erant nigredine peccatorum involutae, per redemptionem sanguinis Christi candorem munditiae assumpserunt. Ideo sunt ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. In conspectu namque Dei sancti Dei assistunt, ac visione ejus indesinenter perfruuntur. Templum vero Dei coelestem patriam, servitium Dei amorem Dei vocat. Quod enim servitium tam acceptabile Deo, quam ut diligatur ex toto corde, totaque virtute? Et quis ita ardenter diligit Deum, sicut illi qui assidue contemplantur faciem ejus? Et qui sedet super thronum, habitat super illos. Thronus Dei sancti Dei sunt, sicut superius diximus. Qui ergo designantur per thronum Dei, ipsi sunt super quos habitat Deus: habitat vero super sanctos suos Deus, cum eos suo lumine illuminat, circumdat et tuetur. Non esurient, neque sitient amplius. Cum Dominus dicat in Evangelio: Beati qui esuriunt
Abbreviated transcription (Latin):
ota apłoꝵ effudit. Fasta sunt fulgura. uo¬
ces & tonitrua & t̾re motus. Per fulgura.
uirtutes quȩ ꝑ apłos fiebant. ꝑ uoces predi¬
catio ꝑ tonitrua autẽ cõminatio ignis ȩt̾ni
designat᷑. Per terre motũ uͦ. conuersionem
iudeor possumꝰ intelligere. Conuersi sunt
nanq ad poenitentia ꝑ prȩdicationẽ beati
pecri. sicut liber actus apłoꝵ narrat. His
inquit auditis cõpuncti sunt corde. & di¬
xerunt ad petrũ & ad reliquos apłos. Uiri
fr̃s. quid faciemꝰ: Ostendite nobis. Et in
sequentib scriptũ est. quia ad hanc pͥmã
petri predicationẽ crediderunt ex illis tria
milia. postea uͦ innumerabiles. Hunc ignẽ
nalib spͣuales efficiamur. qui uiuit & regnat

Expanded text:
orum effudit. Facta sunt fulgura, voces, et tonitrua, et terrae motus. Per fulgura virtutes quae per apostolos fiebant, per voces praedicatio, per tonitrua autem comminatio ignis aeterni designatur: per terrae motus vero conversionem Judaeorum possumus intelligere; conversi sunt namque ad poenitentiam per praedicationem beati Petri, sicut liber Actuum apostolorum narrat: Iis, inquit, auditis, compuncti sunt corde, et dixerunt ad Petrum et ad reliquos apostolos: Viri fratres, quid faciemus? Ostendite nobis . Et in sequentibus scriptum est, quia ad hanc primam Petri praedicationem crediderunt ex illis tria millia, postea vero innumerabiles. Hunc ignem,nalibus spiritales efficiamur, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ gente & ñ tantũ ꝓ gente. sed ut filios dĩ
qui erant disꝑsi congregaret in unuͦ. Nun¬
quid hi qͥ in xp̃m credituri erant. qui per
untuersas gentes disꝑsi idolis seruiebant
unũ: quando ꝑ fidem quã in baptismate
susceꝑunt corpori ȩccłe sunt sociati. Misit
S angłs ignẽ quem in thuribulo posuerat
m terrã qucia doctrinã fidei quã in cordib

Expanded text:
tum pro gente, sed ut filios Dei qui dispersi erant, congregaret in unum . Numquid ii qui in Christum credituri erant, qui per universas gentes dispersi idolis serviebant, unum, quando per fidem, quam in baptismate susceperunt, corpori Ecclesiae sunt sociati. Misit ergo angelus ignem, quem in thuribulo posuerat, in terram; quia doctrinam fidei, quam in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
altaris ⁊dͥest sp̃u scõ impleuit quando post
ascnsionẽ suã in celo decuno die sp̃u scõ misso
de elo corda discipłor repleuit ac scientiam
omniũ linguaru dedit. & si ꝑ altare ȩccła
de signat᷑: cur sp̃s sc̃s antequã daret᷑ ignis alta

Expanded text:
t, de Spiritu sancto implevit; quando post ascensionem suam in coelum, decimo die Spiritu sancto misso de coelo, corda discipulorum implevit, ac scientiam omnium linguarum dedit. Et si per altare Ecclesia designatur, cur Spiritus sanctus antequam daretur, ignis alt
Abbreviated transcription (Latin):
efficiunt᷑. cũ abhac uita subtracti in celestib
sedib collocantur. ubi nichil est sinistrũ
sed totũ dextera. Igit᷑ quia interpretationes
nominũ duodecim tribuũ usq ad eu finẽ

Expanded text:
efficiuntur, cum ab hac vita subtracti, in coelestibus efficiuntur, cum ab hac vita subtracti, in coelestibus sedibus collocantur; ubi nihil est sinistrum, sed totum dextera . Igitur quia interpretationes nominum duodecim tribuum usque ad eum finem
Abbreviated transcription (Latin):
nare. abstinere cõpellimus atq uoluptates
eius edomamus. Isachar gͥ liȩ in mercedẽ datus
est a dõ. quia his qui tarnem domant. qͥ uitia
extingunt. ea merces datur a dõ ut uirtutib
ditentur & ideo post ysachar zabulon ponit᷑.
qui habitaculũ fortitudinis interpretat᷑. Quis
est autẽ fortis nisi ds̃ de quo psalmista dicit.
dñs fortis & potens. dñs potens in proelio:
Et quid habitaculũ fortitudinis. nisi habita¬
tio cdĩ In illo enĩ habitat ds̃ in quo fides.
patientia. castitas. humilitas. caritas. coeterȩq
uirtutes commorantur. Et quia ꝑ oꝑationẽ
uirtutũ augent᷑ proemia meritorũ: ioseph
subsequit᷑ qui augmentũ interpretat᷑. Benta¬
min ultimus immo & suꝑior ponit᷑. qͥ filius
dextere interpretat᷑. Dextera nanq patris filiꝰ
dicit᷑. & euangłium loquit᷑. quia sc̃i dĩ ad
dexteram dĩ ponent᷑. Electi itaq filii dextere

Expanded text:
nare, et abstinere compellimus, atque voluptates nare, et abstinere compellimus, atque voluptates ejus edomamus. Issachar igitur Liae in mercedem datus est a Deo; quia iis qui carnem domant, qui vitia exstinguunt, ea merces datur a Deo, ut virtutibus ditentur. Et ideo post Issachar Zabulon ponitur, qui habitaculum fortitudinis interpretatur. Quis est autem fortis, nisi Deus? de quo Psalmista dicit: Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Et quod habitaculum fortitudinis, nisi habitatio Dei? In illo enim habitat Deus, in quo fides, patientia, castitas, humilitas, charitas caeteraeque virtutes commorantur. Et quia per operationem virtutum augentur praemia meritorum, Joseph subsequitur, qui augmentum interpretatur. Benjamin ultimus, immo et superior ponitur, qui filius dexterae interpretatur. Dextera namque Patris Filius dicitur: et Evangelium loquitur, quia sancti Dei ad dexteram Dei ponentur. Electi itaque filii dexterae
Abbreviated transcription (Latin):
meon sequit᷑. qui exauditio interpretat᷑. Ille
enim ꝓ malis quȩ fecit deprecans ut ei dunit¬
tantur a dõ exaudit᷑: qui om̃ia uitia ex toto
deserit. Deinde leui sequit᷑. qui additus siue
assuptus interpretat᷑. Quia qui de peccatis que
fecit iam poenitentiã exercuit. qͥ contra uitia
pugnauit. eaq deuicit. qui erga indigentes
mtsericors excitit. atq his oꝑib hoc ꝓmeruit
ut eius peccata dimiterentur: de uenia iã
securus timorẽ ignis ȩterni a mente abicit.
atq in amore dĩ ac cȩlestis patriȩ totꝰ assumi¬
tur. hisq additur qui filit dĩ nuncupant᷑¬
& sunt Sequit᷑ ysachar qui merces interpre¬
tatur. Sed interpretationẽ huiꝰ nominis cla¬
rius uidebimus. si ea quȩ mater lia eo na¬
scente dixit ponamus. Ait enĩ. Reddidit as
mercedem michi. quia dedi ancillã meam
uiro meo. & iccirco appellauit nom̃ eius
seruitio mancipamus. si eam uigilare. ieiu¬

Expanded text:
meon sequitur, qui exauditio interpretatur; ille meon sequitur, qui exauditio interpretatur; ille enim pro malis quae fecit, deprecans ut ei dimittantur, a Deo exauditur, qui omnia vitia ex toto deserit. Deinde Levi sequitur, qui additus sive assumptus interpretatur; quia qui de peccatis quae fecit, jam poenitentiam exercuit, qui contra vitia pugnavit, eaque devicit, qui erga indigentes misericors exstitit, atque his operibus hoc promeruit, ut ejus peccata dimitterentur, de venia jam securus, timorem ignis aeterni a mente abjicit, atque in amorem Dei ac coelestis patriae totus assumitur, iisque additur, qui filii Dei nuncupantur et sunt. Sequitur Issachar, qui merces interpretatur: sed interpretationem hujus nominis clarius videbimus, si ea quae mater Lia, eo nascente, dixit, ponamus; ait enim: Reddidit Deus mercedem mihi, quia dedi ancillam meam viro meo . Et idcirco appellavit nomen ejus servitio mancipamus, si eam vigilare, jeju
Abbreviated transcription (Latin):
uisionis filius interpretat᷑. Quia ꝑ poeni¬
tentiam uisionis filius factus est. qui erat
antia filicis ꝑdttionis. Post ruben gad seqͣr.
qui accinctus interpretat᷑. Quia necesse est
ut qui poenttet se mala gessisse & petit ne
in eisdẽ relabat᷑: contra om̃ia uitia armetira.
uoluptatesq carnales a se prȩcidat. Quia nori
potest fieri ut a peccatis abstineat. qͥ in uolu¬
ptatibus carnalib requiescit. Et quia qͥ contra
uitia pugnat uiriliter. iã beatus esse incipit.
aser in ordine ponit᷑. qui beatus interpretat᷑
Post aser neptalim ponitur. qͥ dilatatio mea in¬
terpretatur. Om̃is enĩ qui scit sẽ dm̃ offendisse
& uult ut ei miscđia diuina succurrat: debet
cũq̃ꝗdilatatur: qui ꝑ dilectionẽ quã ꝓximis
pretatur. Quia expedit ut qui peccata sua de¬
flet. qui elemosinas pauꝑib largit᷑. ut peccata
cuus dimittant᷑ eadem peccata ua deserat. qua¬
tinus ea penitus oblitus. ẽẽ. uideat᷑. Q ideo sy¬

Expanded text:
s filius interpretatur; quia per poenitentiam visionis factus est filius, qui erat antea filius perditionis. Post Ruben Gad sequitur, qui accinctus interpretatur; quia necesse est, ut qui poenitet se mala gessisse, et petit ne in eadem relabatur, contra omnia vitia armetur, voluptalesque carnales a se praecidat: quia non potest fieri ut a peccatis abstineat, qui in voluptatibus carnalibus requiescit. Et quia qui contra vitia pugnat viriliter, jam beatus esse incipit; Aser in ordine ponitur, qui beatus interpretatur. Post Aser Nephthalim ponitur, qui dilatatio mea interpretatur. Omnis enim qui scit se Deum offendisse, et vult ut ei misericordia divina succurrat, debet cumquaque dilatatur, qui per dilectionem quam proximis pretatur; quia expedit ut qui peccata sua deflet, qui eleemosynas pauperibus largitur, 535 ut peccata ejus dimittantur, eadem peccata ita deserat, quatenus ea penitus oblitus esse videatur. Et ideo Si
Abbreviated transcription (Latin):
ura. Orant nichilominus & precepta carita¬
tis seruando. quẽ admodũ scriptũ est. quia
uniuersa delicta oꝑit caritas. Ille gͥ salubrit᷑
orat dm̃. qui seruat mandata dĩ. Nichil
eni᷑ ꝓdest nobis dementiã dĩ uerbis implorate.
& oꝑib irritare. Suꝑ altare gͦ aureũ de ora¬
tionib scõr dedit ds̃: quando suꝑ corda cre¬
dentium fidem. doctrinã: actusq apłorum
coeterorũq predicatorũ posuit. ut haberesł
unde erudirent᷑. & qđ imitarent᷑. Unde &
sequitur. & ascendit fumus atomatũ de
orationib scõtũ de manu angłi in conspectu
dĩ. Per fumũ aromatũ ñ solum orationes fi¬
delium. sed & fragrantia bonorũ oꝑum de¬
signatur. quȩ abȩccła indesinent᷑ ascendit
in conspectu dĩ. Qui fumus de manu angłi
conscendere dicitur: quia quicquid boni fi¬
deles faciunt. opante dõ faciunt. sicut ipse
dicit. Sine me nichil potestis facere. Et acce¬
pit angłs thuribulũ & impleuit illud de

Expanded text:
nihilominus et praecepta charitatis servando, quemadmodum scriptum est, quia universa delicta operit charitas . Ille igitur salubriter orat Deum, qui servat mandata Dei; nihil enim prodest nobis clementiam Dei verbis implorare, et operibus irritare. Super altare ergo aureum de orationibus sanctorum dedit Deus, quando super corda credentium fidem, doctrinam, actusque apostolorum, caeterorumque praedicatorum posuit; ut haberent unde erudirentur et quod imitarascendit fumus aromatum de orationibus sanctorum, de manu angeli in conspectu Dei. Per fumum aromatum non solum orationes fidelium, sed et flagrantia bonorum operum designatur, quae ab Ecclesia indesinenter ascendit in conspectu Dei. Qui fumus de manu angeli conscendere dicitur: quia quidquid boni fideles faciunt, operante Deo faciunt, sicut dicit ipse: Sine me nihil potestis facere . Et accepit angelus thuribulum, et implevit illud de
Abbreviated transcription (Latin):
mare dicunt᷑. salus dõ nr̃o qui sedet suꝑ
thronũ & agno. Sc̃i diͦ nunquã cessant᷑
a laudib dei. nec tamen labor est N
laudando dm̃. Quia sicut dulcis est scis
iusio dĩ sic & laus dĩ. Et om̃s angłi sta¬
bant in circu̾itu throni & sentorum &
quattuor animaliũ. & ceciderunt in me

Expanded text:
mare dicuntur: Salus Deo nostro, qui sedet super mare dicuntur: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno, sancti Dei numquam cessant a laudibus Dei, nec tamen labor est in laudando Deum; quia sicut dulcis est sanctis visio Dei, sic et laus Dei. Et omnes angeli stabant in circuitu throni, et seniorum, et quatuor