comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&igni : Ex quo discimus quod
homo tantum aquatribuat.
ta purgantur:.
dequa alibi legimus Ve tero
troensierunt. & ecceftista sunt
omnianoua. proquo lxxtrocas¬
tulerunt. &ueni& erit omnis
locus montission & omnia
quae in circuitu eius sunt. prote¬
g& nubesꝑdiem & lumenignis
flammantis in noste Quis
autem ueni& nisiilledequo
scriptum est Veni& &sion
quiliber& Et dequo alius ꝓph&a
cõmemorat. Ad huc paulu¬
lum modicumq: qui uenturus
est uenit & non tardabit Cum
ille uenerit red deturpopulo¬
felicitas pristina. quam aliquan¬
do habere inheremo procece¬
dente eos dño ꝑdiem in colum¬
nanubis & ꝑ nostem in colum¬
naignis. Vt nec in prosperis
nec inad uersis ediquando tur
bentur: quod & in psalmo dr̃.
ꝑdiem sol non ur&te . nequeluna
ꝑnostem: fumus cuitem in hoc
loco non errorem & ignoran¬
tiam sed loricm significat
iuxta illud quod in codem pro¬
ph&a secundum qorundam
opinionem lecturisumus. Et do
mus impleta est fumo &iohel

Expanded text:
igni . Ex quo discimus, quod homo tantum aquam tribuatta purgantur. Ede qua alibi legimus: Vetera transierunt: ecce facta sunt omnia nova . Pro quo LXX transtulerunt: Et veniet, et erit omnis locus montis Sion, et omnia quae in circuitu ejus sunt, proteget nubes per diem, et lumen ignis flammantis in nocte. Quis autem veniet nisi ille, de quo scriptum est: Veniet ex Sion qui liberet . Et de quo alius propheta commemorat: Adhuc paululum modicum, qui venturus est veniet, et non tardabit . Cum ille veneritfelicitas pristina, quam aliquando habuere in eremo, praecedente eos Domino per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis , ut nec in prosperis, nec in adversis aliqbentur. Quod et in psalmo dicitur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Fumus autem in hoc loco non errorem et ignorantiam, sed gloriam significat, juxta illud quod in hoc eodem propheta, secundum quorumdam opinionem, lecturi sumus : Et domus impleta est fumo. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
niunt in profundum in feri: Est
quo que iustus periens in iustitia
sua cuidicitur: Nesisiustus mul¬
tum : Quas obaaiusas isrł repromit¬
tt seui ambulaturum regia : Nec
ad sinistrum nec add& tram de¬
dinaturum : Et ut loquar quod
sentio difficilehoc maledisto
quis carere potest. cum & malis
frequenter ad lemur propter
potentiam & bonos despiciamus ꝓpt̃
in opicm : Vnde significantius in ter¬
p̃tatus estaquila: Vae quidicunt ma¬
lobonus es & bono malus & in hunc
congruit sensũ illud quod solomon
in pro uerbus loquitur: quiiudicas
iustum in iustum & in iustum iustum:
aib omincibilis est uter queci put dñm:
scribȩ quoque & pharisciei uerba sciluc¬
toris non recipientes sed traditiones
hominum & cniles sabulcis feccrunt

Expanded text:
niunt in profundum inferni. Est niunt in profundum inferni. Est quoque justus periens in justitia sua, cui dicitur: Ne sis justus multum . Quas ob causas Israel repromittit se via ambulaturum regia, nec ad sinistram, nec ad dexteram declinaturum . Et ut loquar quod sentio: difficile hoc maledicto quis carere potest, cum et malis frequenter adulemur propter potentiam, et bonos despiciamus propter inopiam. Unde significantius interpretatus est Aquila: 83 Vae qui dicit malo, bonus es, et bono, malus es . Et in hunc congruit sensum illud quod Salomon in Proverbiis loquitur: Qui judicat justum injustum, et injustum justum, , abominabilis est uterque apud Deum . » Scribae quoque et Pharisaei verba Salvatoris non recipientes, sed traditiones hominum, et inanes fabulas, fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Neque enimlucerna tollenda est
&ponenda sub modio uel sublec¬
to sed suꝑ candelcibrum utom¬
nibus luceat : Nec arbor malos
adferens fructus bonae Arbo¬
riscippellandẽ uoctibulo : Vnde
ingenesi mrstico sermone narroc¬
tur : quod diuiseritds̃ in terlucẽ
& tenebras quae in principio sup
cibrssum ferebantur : qđ bonus
scilutor sit appellatus ipse ine¬
uangelio loquitur : Pastorbonꝰ
ponit animam sua proouibus
Lucem quoq: seessedicit Egosum lux
ti panes dicimus Custate &uide te
quam succuis est dñs : Econtrario
quando dicimus liberanos cmalo
& mundus in maligno positus est
adiabolicupimus in sidiis libercri
Quod autem ipse tenebracrum & a¬
maritudinis significetur nominibus
crebrius legimus: Sed & hoc possu¬
dogmata ueritatia maras int:¬
& sola dulcis ueritas: undecauen¬
dum est nepro ueritate sequa¬
murmendacium ne prolumine
tenebras : Multaeenim sunt
uice quaeuidentur hominib
rectȩ : & nouissima earum ꝑue¬

Expanded text:
Neque enim lucerna tollenda est, et ponenda sub modio, vel sub lecto, sed supra candelabrum, ut omnibus luceat. Nec arbor malos afferens fructus, bonae arboris est appellanda vocabulo . Unde et in Genesi mystico sermone narratur, quod diviserit Deus inter lucem ac tenebras, quae in principio super abyssum ferebantur . Quod autem bonus Salvator sit appellatus, ipse in Evangelio loquitur: Pastor bonus ponit animam suam pro ovibus suis . Lucem quoque esse se dicit: Ego sum lux aturati dicimus: Gustate et videte, quam suavis est Dominus . E contrario quando dicimus: Libera nos a malo ; et: Mundus in maligno positus est , diaboli cupimus insidiis liberari. Quod autem ipse tenebrarum et amaritudinis significetur nominibus, crebrius legimus. Sed et hoc possudogmata veritati amara sint, et sola dulcis veritas. Unde cavendum est, ne pro veritate sequamur mendacium, ne pro lumine tenebras. Multae enim sunt viae quae videntur hominibus rectae, et novissima earum perve
Abbreviated transcription (Latin):
Cum abluerit dñs sordes filicrum
siom. scnguinem hieru salem laue¬
conbustionis: Tunc sciluabun¬
tur reliquiae isrł. Quando in
baptis mate saluactoris eis fueriT
peccatti dimissa & illesan guis
ablutus qud ẽ suꝑse entens popuł
in praceccitus est. sanguis eius sup
nos & suꝑfilios nrõs Vnde supra
legimus Cum extenderitis ma¬
nus non & cudiamuos. Manus
enimurãce sanguine plenesunt
Et postea eosad paenitentiam
prouocans infest: lauamini
mundiestote : Et nota quod sor¬
des filicrumsion lauerit spũ
iudicii sanguinem autem hieru¬
scilem spũ conbustionis. Quod
enim leue est lauatur quod gra¬
uius ecuritur. Dequo iudicii

Expanded text:
Cum abluerit Dominus sordes filiarum Sion, et sanguinem Hierusalem lavecombustionis. Tunc salvabuntur reliquiae de Israel, quando in baptismate Salvatoris eis fuerint peccata dimissa, et ille sanguis ablutus, quem super se errans populus imprecatus est: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Unde supra legimus: Cum extenderitis manus, non exaudiam vos: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Et postea eos ad poenitentiam provocans infert: Lavamini, mundi estote. Et nota quod sordes filiarum Sion laverit spiritu judicii, sanguinem autem Jerusalem, spiritu combustionis. Quod enim leve est, lavatur: quod gravius, exuritur. De quo judicii
Abbreviated transcription (Latin):
in campum sennar quiinterp̃¬
tatur &cussio dentium & edifi¬
cant ciuitatem confusionis
Turrem que suꝑbiae . &cudiunt
sub uerbis ciliis: Auditehoc duces
domus ia cob & residuidomusisrł
quiabominam ini uidicium &om¬
nia resta ꝑ uestitis. quiaedifica¬
tission in sanguinib: & hierus clẽ
in iniquitate : istidomos domib:
id est dogmata coniungunt
dogmatibus quibus dicitur ꝑ
michecim Noli te cedificare
in domo derisum ne suꝑ funda¬
mentum xp̃i quodapostolus
piculus posuit & in quo debue¬
rocnt aedificare aurum argeñ¬
tum lapides procetiosos e con¬
trocrio cedificent ligna fenũ
stipulam quorum finis incen¬
dium est : dehuius cemodihomi¬
ne scluator in euan gelio loqr
Omnis quicudierat uerbamea
& non secerit ea adsimllabi tur¬

Expanded text:
in campum Sennaar, qui interprin campum Sennaar, qui interpretatur excussio dentium: et aedificant civitatem confusionis, turrimque superbiae, et audiunt sub verbis aliis: Audite haec, duces domus Jacob, et residui domus Israel, qui abominamini judicium, et omnia recta pervertitis, qui aedificatis Sion in sanguinibus, et Jerusalem in iniquitate . Isti domos domibus, id est, dogmata conjungunt dogmatibus; quibus dicitur per Michaeam, Nolite aedificare in domo derisum , ne supra fundamentum Christi, quod apostolus Paulus posuit et in quo debuerant aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: econtrario aedificent ligna, fenum, stipulam, quorum finis incendium est. De hujuscemodi domibus Salvator in Evangelio loquitur: Omnis qui audierit verba mea, et non fecerit ea, a
Abbreviated transcription (Latin):
terea damorem proiustitia
red diderunt: luxta illud genesi
legimus. Vox sanguinis
cibel fratris tui clamat adme
Vae qui coniungitis domum
addomum & cigrum a grocopu¬
latis usq ad terminum loci
num quidhabitabitissoli super
Proeo quod nos diximus usque
ad terminum loci: Laxtrans¬
tulerunt ut cuferatis pximo
Srmmachus & theo docio donec
deficiat uel non sit locus ut de¬
ficiente te rrocnequaquã setu¬
retur auaritia: quod quidem
& generacliter aduersus om̃s
quibus nihil satis est distum puto
& specialiter controcuincam dñi
quae prouuis fecitla bruscas
id est proiudicio in iquitatem
& proiustitia damorem. Queest
enim rocbies cum testa & agri
rendas fruges haberi debecnt
echabere cupere. in quibus cunc¬
tis habitare non possis & quae
colere non sufficias alteriusq
necessitatem tuam facere uolup
tatem Iuxta trophologiam.
controchereticosquidam hoc
dictum arbitrantur quĩmoue¬
rint pedessuos deoriente uenient

Expanded text:
terea clamorem pro justitia terea clamorem pro justitia reddiderunt, juxta illud quod in Genesi legimus, Vox sanguinis Abel fratris tui clamat ad me . Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci: Numquid habitabitis soli vos super Pro eo quod nos diximus, usque ad terminum loci, LXX transtulerunt, aut auferatis proximo: Symmachus et Theodotio: donec deficiat, vel non sit locus; ut deficiente terra, nequaquam saturetur avaritia. Quod quidem et generaliter adversum omnes, quibus nihil satis est, dictum puto: et specialiter contra vineam Domini, quae pro uvis fecit labruscas, id est, pro judicio iniquitatem, et pro justitia clamorem. 74 Quae est enim rabies, cum tecta et agri rendas fruges haberi debeant, ea habere cupere, in quibus cunctis habitare non possis, et quae colere non sufficias: alteriusque necetatem? Juxta tropologiam, contra haereticos quidam hoc dictum arbitrantur. Qui cum moverint pedes suos de oriente, veniun
Abbreviated transcription (Latin):
Si ueutlex transtulerunt Gepe¬
tauił ut facer& iudicium & fect
iniqui tatem & noniustitiom sed
damorem : uolum latinis insinu¬
arecuribus : Quod abhebres
didicimus: iudicium aput eos
appellatur mesphat: in iquitas
siue dissipatio ut in terp̃tatus est
rur sum iustitia dĩdicitur. sadca
mutata sic uerborum similitu¬
dinẽ temperocuit: ut promes¬
phat. dicer& mesphaat. Et
proscidaca poner& scraca
Et elqͥ gentem structuroc insonũ¬
que uerborum. iuxta hebrariut̃
linguam redder& Ex pelttuit
autemds̃ ut populus iudceorũ
facer & iudicium idest uucas. &
fecit iniqui tatẽ. id est labruscus
& ex pecttuit iustitiam ud as¬
gitorem tantorummu nerum.
cidũ premissum susciper& & fecit
clamorem quouociferoctus est
contra dnm̃ & damauitdicens:
tolle tolle crucifigetalem: Vnde
&apostolus paulus scribit:
Omnisiroc & clamor &blasphe¬
mia auferotur a uobis cumomni
maliti uelceste qm̃ iusti sanguinẽ
funderant & sanguis dominicaie
pacssionis damabat addm̃ : prop¬

Expanded text:
transtulerunt, Exspectavi ut faceret judicium, et fecit iniquitatem, et non justitiam, sed clamorem. Volumus Latinis insinuare auribus quod ab Hebraeis didicimus: Judicium, apud eos appellatur MESPHAT  : iniquitas, sive dissipatio, ut interpretatus est Rursum justitia dicitur SADACA mutata, sic verborum similitudinem temperavit, ut pro MESPHAT, MESPHAA: et pro SADACA poneret SAACA, et elegantem structuram sonumque verborum, juxta Hebraeam linguam redderet. Exspectavit autem Deus, ut populus Judaeorum faceret judicium, id est, uvas: et fecit iniquitatem, id est labruscas: et exspectavit justitiam, ut largitorem tantorum munerum a Patre missum susciperet, et fecit clamorem, quo vociferatus est contra Dominum, et clamavit, dicens: Tolle, tolle, crucifige talem . Unde et Paulus apostolus scribit: Omnis ira et clamor, et blasphemia auferatur a vobis cum omni malitia . Vel certe quoniam justi sanguinem fuderant, sanguis Dominicae passionis clamabat ad Dominum: prop
Abbreviated transcription (Latin):
& meruerint luxerint que por¬
tcie eius & ipsci deso lato conci¬
rit Om̃sq bellatores cius per
in pradio intantum ut multue
mulieres unum uirum habere
uix possint: tuncori&ur ger¬
men nominis xp̃iani. & terroc
dabitfrustum suum. & ex ultatio
erit his quideisrł saluati fuerint
dequibus & supracdictum est.
Nisi dñs scibaohreliquiss& nobis
semen qud sodoma essemus & si¬
milis gomorre fuissemus: Et no¬
ta quod nom omnis isrł salu&ur
sed reliquice populision: & resi¬
duus inhierusclem omnis quiscrip¬
tus est inuita in hieruscilem.
Quibus & dñs loquebatur gcude¬
teqnm nomina urãc scripta sunt

Expanded text:
erint luxerintque portae ejus, et ipsa desolata conciderit, omnesque bellatores ejus perierint in praelio, in tantum ut multae mulieres unum virum habere vix possint: tunc orietur germen nominis christiani, et terra dabit fructum suum: et exultatio erit his qui de Israel salvati fuerint, de quibus et supra dictum est: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrae fuissemus . Et nota quod non omnis Israel salvetur, sed reliquiae populi Sion, et residuus in Jerusalem: omnis qui scriptus est in vita in Jerusalem, quibus et Dominus loquebatur: Gaudete, quoniam nomina vestra scripta su
Abbreviated transcription (Latin):
laborruerit: & cupidi tate prre¬
dandi somnum oculis non ad¬
miserint: Col tamenta quoq
illius non sint adtrita sagitta¬
riorum multitudinem. equitũ
turmas curruum quadri¬
garum que feruorem: quod
instarleonis non tam ad
pugnandum. quam ad proce¬
dandum & uortendum uene¬
rit & ululatus uincentis ex¬
ercitus : marinis flustibus
comparantur: Exquo no¬
tandum ubi cum que sonitus
maris inscripturis cappella¬
tur quid signific& : Cumigi¬
tur uenerit romanus exer¬
citus et tenuerit procedam.
& non fuerit qui eruat: pro¬
phetaͦ patientis affectus e
iungit populo & ait: Aspi¬
ciemus interram: et eccete¬
nebrace tribulationis
Cuelum enim aspicere non cu¬
debimus cuius habita torem
offendimus et lux nr̃oc quã
semper habebamus in dõ
tribulationem caligine
obscurctt est Legi incuius¬
dam commentariis hoc quod
dicitur leuabit signum in na¬
tionibus procul & sibilabit
ad eum definibus terroce : deuo¬
catione gentium debere intelligi

Expanded text:
laboraverit, et cupiditate praelaboraverit, et cupiditate praedandi, somnum oculis non admiserit, calciamenta quoque illius non sint attrita, sagittariorum multitudinem, equitum turmas, curruum quadrigarumque fervorem, quod instar leonis, non tam ad pugnandum, quam ad praedandum, et vorandum venerit, et ululatus vincentis exercitus, marinis fluctibus comparatur. Ex quo notandum ubicumque sonitus maris in Scripturis appellatur, quid significet. Cum igitur venerit Romanus exercitus, et tenuerit praedam, et non fuerit qui eruat, Propheta compatientis affectu se jungit populo, et ait: Aspiciemus in terram et ecce tenebrae tribulationis. Coelum enim aspicere non audebimus, cujus habitatorem offendimus: et lux nostra quam semper habebamus in Deo, tribulationum caligine obscurata est. Legi in cujusdam Commentariis, hoc quod dicitur: Levabit signum in nationibus procul, et sibilabit ad eum de finibus terrae, de vocatione
Abbreviated transcription (Latin):
assirii atq caldei in septentrio¬
nali plaga sint : uel ceste a per¬
tius babylonios: assirios que
describeret: Nunc uero dicen¬
dum leuabit signum innatio¬
nibus procul & sibilabit ad eũ
definibus teraxe: gentes longe
positas significat : & quȩ in
te rroce finibus commorantur.
&uit dubium quin romanos
& omnes itedicegallorum q
& hispania populos: qui sub
ues pasicno et adriano romano
imperio subiacebant
Vnde &italia ab eo quod ibi
hesperus occidat : olimspe¬
ria uocabatur. Et hoc ueni¬
ente percussus est. & omnes
iudaemontes turbati sunt
Vt interprocetatus est theodo¬
tio et symmachus uel com¬
morti ut aquila posuit:
uel ex acerbati. ut lxx trans¬
tulerunt: ut impetuhostiũ
replerentur omnes plathecie
cada ueribus mostuorum.
Describi tergo sermo diuinus
uel ocitatem uenientis exer¬
citus : qui non sua sed dñi uenerit
uoluntate immo ad tracctussit¬
& sibilo illius prouocatus : quod
non defecerit nec tanto itinere

Expanded text:
Assyrii atque Chaldaei in SeptentrioAssyrii atque Chaldaei in Septentrionali plaga sint. Vel certe apertius Babylonios Assyriosque describeret. Nunc vero dicendo: Levabit signum in nationibus procul, et sibilabit ad eum de finibus terrae, gentes longe positas significat, et quae in terrae finibus commorantur: haud dubium quin Romanos, et omnes Italiae, Galliarumque et Hispaniae populos, qui sub Vespasiano et Adriano, Romano imperio subjacebant. Unde et Italia ab eo quod ibi Hesperus occidat, olim Hesperia dicebatur. Et hoc veniente percussus est, et omnes Judaeae montes turbati sunt, ut interpretatus est Theodotio et Symmachus, vel commoti, ut Aquila posuit, vel acerbati, ut LXX transtulerunt, ut impetu hostium omnes replerentur plateae cadaveribus mortuorum. Describit ergo sermo divinus velocitatem venientis exercitus, qui non sua, sed Domini venerit voluntate; immo attractus sit, et sibilo illius provocatus, quod non defecerit, nec tanto itinere
Abbreviated transcription (Latin):
Sagittȩ eius accute : & omnes
carcus eius extenti. Vngulae
equorum eius ut silex: et rotae
eius quasi impetus tempestatis
IRugitus eius ut leonis: rugiet
Iut catuli leonum: Et frendet
Iet tenebit procedam & ample¬
xcibitur et non erit qui eruat.
& sonabit super eum indiclla
sicut sonitus maris: Aspicie¬
mus interraem et eccetenebre
tribulationis & lux obtene¬
bra tacest incaligine eius
Hebracei hunc locum debabr¬
loniis & nabuchodonosor
intellegunt prophetari : quod
dĩ uoluntate ad ductus sit
iniudaeam & hieru salem
templum quae sub uesterit:
Nosccutem sequentes ordinem
& sequentia superioribus co¬
pulantes : ideo signum inna¬
tionibus procul eleuatum¬
esse dicimus : & sibilas sed nm̃
uel traxisseeos definibus terra
ꝗm̃ ab iecerunt legem euangelii.
et sermonem scmblas phaeuer:
Sienim debabyloniis essa ser¬
mo iuxta consuetudinem
prophetalem dixisset Voca¬
bo eum quiabaquilone est
eo quod iuxta iudaeciesitum

Expanded text:
Sagittae ejus acutae, et omnes Sagittae ejus acutae, et omnes arcus ejus extenti: ungulae equorum ejus ut silex, et rotae ejus quaRugitus ejus ut leonis, rugiet ut catuli leonum: et frendet, et tenebit praedam: et amplexabitur, et non erit qui eruat. Et sonabit super eum in die illa sicut sonitus maris: aspiciemus in terram, et ecce tenebrae tribulationis, et lux obtenebrata est caligine ejus. Hebraei hunc locum de Babyloniis et Nabuchodonosor intelligunt prophetari, quod Dei voluntate adductus sit in Judaeam et Jerusalem, templumque subverterit. Nos autem sequentes ordinem, et sequentia superioribus copulantes, ideo signum in nationibus procul elevatum dicimus esse, et sibilasse Dominum, vel traxisse eos de finibus terrae; quoniam abjecerunt legem Evangelii, et sermonem sanctum blasphemaverunt. Si enim de Babyloniis esset sermo, juxta consuetudinem prophetalem dixisset: Vocabo eum qui ab Aquilone est, eo quod juxta Judaeae situm,
Abbreviated transcription (Latin):
Mon tes quidam putant con¬
trocrias fostitudines. siue
eos sp̃s qui in ministerio dĩ
sunt & quibus tracduntur
pec catores ad puniendum:
Nosciutem hyperbolice pu¬
magnitudinemalorum im¬
minentium etiam montes
commouecintur. & cada¬
ueribus mostuorum replean¬
tur omnes plateae urbium:
Hoc accidisse iudaeis post
passionem dñi sub uespasiano
& cidriano nemodubitat:
Cum que hec facta sint non ẽ
auersus furor : sed ad huc ma¬
nus eius extenta siue excelsa
quȩ habitum i paescentis & per¬
cutientis ostendit Et no¬
ttndum in his omnibus quod
non eis exprobr& idolatriã
non alia peccata Propter
qua e offenderint dm̃: sed
quia ab iecerint legem euangelii.
& sermonem dñi blasphema¬
uerint:
Etleuabit signum innationib:
procul & sibilabit adeum
definibus tenoce. Et eccefestin
uelociter ueniet: non erit defi¬
ciens neque laboransin eo
Inon dormitabit neque dormiet.
Ineque soluetur cingulum lum¬
Iborum eius. nec rumpetur
Icorrigia calciamenti eius

Expanded text:
montes quidam putant conmontes quidam putant contrarias fortitudines; sive eos spiritus qui in ministerio Dei sunt, et quibus traduntur peccatores ad puniendum. Nos autem hyperbolice dmagnitudine malorum imminentium etiam montes commoveantur, et cadaveribus mortuorum repleantur omnes plateae urbium. Hoc accidisse Judaeis post passionem Domini sub Vespasiano et Adriano, nemo dubitat. Cumque haec facta sint, non est adversus furor ejus: sed adhuc manus ejus extenta, sive excelsa, quae habitum irascentis, et percutientis ostendit. Et notandum in his omnibus, quod non eis exprobret idololatriam, non alia peccata, propter quae offenderint Deum, sed quia abjecerunt legem Evangelii, et sermonem Domini blasphemaverunt. Et levabit signum in nationibus procul, et sibilabit ad eum de finibus terrae, et ecce festinus velociter veniet. Et non erit deficiens, neque laborans in eo: non dormitabit, neque dormiet, neque solvetur cingulum lumborum ejus, nec rumpetur corrigia calciamenti ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
non quohumanis ꝑturbationib
sub iacet: sed quonos quide
linquimus nissi rascentem
ccudierimus dnm non timea¬
mus: Vnde & cpostolus
scribit: quod bonitas dĩ & pa¬
tientia . prouoc& nos aidꝓcie¬
nitentiam : Noscutem secun¬
dum duritam. & in paenitens
cornostrum: Thescurite¬
mus nobis iram in die iroce.
& reuelationis iusti iudicuidĩ :
Ouce sit autem manus quoe
extenditur uel eleuatur
super populum peccatorem.
iobloquitur manifestius
uniuersis gentibus reuelatum
est dicit ad dnm: Mit tema¬
num tuam. & tan ge omnia
quaehab& : nisi in faciem
benedixerit tibi: Quod autẽ
quasi proce teritum dicitur
Quod futurum est : consu&udinẽ
sequitur prophetalem. in qua
tam cesta sunt. quae futura
dicuntur ut putentur eẽ
proce terita Quod & in pscl¬
mis dicitur Dederunt
in cibum meumfel: & insiti
mea potauerunt me aceto:
Et iterum Diuiserunt sibi
uestimenta mea. & super
uestemmeum miserunt sostẽ
Quodque sequitur. & percus¬
sit eum id est populum suũ.
Et conturbati sunt montes

Expanded text:
non quo humanis perturbationibus subjaceat, sed quolinquimus, nisi irascentem audierimus, Dominum non timeamus. Unde et Apostolus scribit, , quod bonitas Dei, et patientia provocet nos ad poenitentiam: nos autem secundum duritiam et impoenitens cor nostrum, thesaurizemus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Quae sit autem manus quae extenditur, vel elevatur super populum peccatorem, Job loquitur manifestius:universis gentibus revelatum est, dicit ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in faciem benedixerit tibi . Quod autem quasi praeteritum dicitur, quod 86 futurum est, consuetudinem sequitur prophetalem, in qua tam certa sunt quae futura dicuntur, ut putentur esse praeterita. Quod et in Psalmis canitur: Dederunt in cibum meum fel, et siti mea potaverunt me aceto . Et iterum: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem . Quodque sequitur: Et percussit eum, id est, populum suum, et conturbati sunt montes:
Abbreviated transcription (Latin):
lic& iux ta hebyoccisermonis
ambiguitatem qui uerbum
sc̃iba nunc septem nuncplures
nunc iuramentum interproce¬
tatur. Possit in hocloco non
septem significare sed plures:
hoc secundum litteram: cete¬
rum in aduentu scluatoris
septem mulieres id est septem
groctiae sp̃ssc̃i de quibus in con¬
sequentibus idemproph&c
dicturus est. Exiet uirga deroc¬
dicciesse & flos derodicecons
sp̃s consilii & fostitudinis sp̃ssa
pientiae & pi&ctis impleuit
eum sp̃stimoris dñi. Et adp̃hen¬
dentihm quem multo tempore
desiderocuerant quia nullum
alium potuerant in uenire. in
quo a&erna statione requies¬
cerent Vn de &iohannes
baptista refest in euangelio
charia quoque legimus
suplapidem unum septe moculos
& inuno cureo candelabro
septem lucernas & septem suffu¬
soria &ducis oliuas exu traque
pastelam padis firma rocdice
fundatas Quod autem grrtia
nibus semper patiebatur obpao
nomen sibi cupiunt in uocare.
ut quod in lege in ꝑfestum erat

Expanded text:
licet juxta Hebraei sermonis licet juxta Hebraei sermonis ambiguitatem, qui verbum SABA , nunc septem, nunc plures, nunc juramentum interpretantur, possit in hoc loco non septem significare, sed plures. Hoc secundum litteram. Caeterum in adventu Domini Salvatoris, septem muligratiae Spiritus sancti, de quibus in consequentibus idem propheta dicturus est, Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus s consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis: et implebit eum spiritus timoris Domini ; apprehendent Jesum, quem multo tempore desideraverant, quia nullum alium potuerant invenire, in quo aeterna statione requiescerent. Unde et Joannes Baptista refert in Evangelio: charia quoque legimus super lapidem unum septem oculos, et in uno aureo candelabro septem lucernas, et septem suffusoria, ac duas olivas ex utraque parte lampadis, firma radice fundatas . Quod autem gratia nibus semper patiebatur opprobrea Jesu nomen sibi cupiunt invocari, ut quod in Lege imperfectum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
de& celsis corruens in tenicepul¬
Et ad pyocehendent septem mu¬
lieres uirum unum in die illa di¬
centes. Panem nr̃m comedemus
& uestimentis nr̃is operiemur:
tantum modo in uocetur nomen
tuum suꝑnos cuferoꝓbrium nr̃m:
Cum pulcherrimi urbis hieruse¬
lem gladio ceciderint & fosteperi¬
erint in proelio & in qũerint
luxerint que portaeeius &ipsa
fuerit desolata obnimiam ho¬
minum pocritatem interfectis
bellatoribus septem mulieres
ad pracehendent uirum unum
cupientes habere semen insion
& domesticos in hierusedem
Cibum &uestimentum sehabere
dicentes Tantum necibsq mari¬
tos esseuidecintur. & subiacere
illimaledicto quod scriptum est
Maledicta sterelis & que non faicit
fruedum inisrł: Zacharias quoq
huic congruit sen sui: Indiebus
illis adprachendent decem homi¬
nes & omnibus linguis gentium
& denarius numerus. propter
sabbatum. & decemprarecepta
legis iuda eis proce fcmiliaris &
ideo hoc frequenter abutuntur

Expanded text:
de excelsis corruens, in terrae pulde excelsis corruens, in terrae pulEt apprehendent septem mulieres virum unum in die illa, dicenteset vestimentis nostris operiemur, tantummodo invocetur nomen tuum super nos: aufer opprobrium nostrum. Cum pulcherrimi urbis Jerusalem gladio ceciderint, et fortes perierint in praelio; et moeruerint, luxerintque portae ejus; et ipsa fuerit desolata ob nimiam hominum raritatem, interfectis bellatoribus, septem mulieres apprehendent unum virum, cupientes habere semen in Sion, et domesticos in Jerusalem: cibum et vestimentum se habere dicentes: tantum ne absque marito esse videantur, et subjacere illi maledicto, quod scriptum est: Maledicta sterilis, et quae non facit semen in Israel . Zacharias quoque huic congruit sensui: In diebus illis apprehendent decem homines ex omnibus linguis gentium et denarius numerus propter sabbatum, et decem praecepta legis, Judaeis familiaris est: et ideo hoc frequenter abutuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
Propulcherrimis uiris lxx intor¬
proc&ati sunt & filiustuus puldo¬
rimus quem diligis gladio cad&
Quod side anima estatu in telli¬
gimus quae postuistutes peccauot
Pulcherrimum filium eius bona
accipiamus opere quaehostli
conciderunt gladio: & fostes
quoque perisse in proelio. quiaus¬
titia iusti nonbberx uit eum inq
cumque dic ab erraeuerit sin aũ
sequamur historiã & hissermo¬
nibus docebimur non demuli¬
eribus ꝓph&ce esse sermonem
quarum uiri inproelio corruer̃.
sed de urbibus iuda eȩ quas filics
sion appellauit. Et quarum
bellatores ceciderunt incestamine:
Denique decademsion. sequens uer¬
siculus loquitur. Et merebunt
ad quelugebunt poste eius. &
ipsccurbs desolata sedebat interro
Quodusque hodie oculis cernimus
Facilis secundum trophologiam
interproc&atio est: quod qui¬
cum que locum dederit dicibolo
& non omnia custodi seruaue¬
rit corsuum lugentpostoeeius
& cibsente sponso in luctusit ac

Expanded text:
Pro pulcherrimis viris, LXX interPro pulcherrimis viris, LXX interpretati sunt, et filius tuus pulcherrimus, quem diligis, gladio cadet. Quod si de animae statu intelligimus, quae post virtutes peccaverit, pulcherrimum filium ejus, bona accipiamus opera, quae hostili gladio conciderunt: et fortes quoque periisse in praelio, quia justitia justi uacumque die aberraverit . Sin autem sequamur historiam, ex his sermonibus docebimur, non de mulieribus prophetae esse sermonem, quarum viri in praelio corruerunt; sed de urbibus Judaeae, quas filias Sion appellavit, et quarum bellatores ceciderunt in certamine. Denique de eadem Sion sequens versiculus loquitur. Et maerebunt atque lugebunt portae ejus, et ipsa urbs desolata sedebit in terra. Quod usque hodie oculis cernimus. Facilis secundum tropologiam interpretatio est, quod quicumque locum dederit diabolo, et non omni custodia servaverit cor suum, lugeant portae ejus: et absente sponso, semper in luctu sit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
id est dauatam purpuram
trocns tulerunt quod a quila
gingillum eculiationis & proces¬
sit Theo dotio ipsum uerbum
g̃il posuit: quod genus
ornamenti muliebris est fas¬
ceapestus tegit & eum possid &
locum in feminis quem roctiona¬
le in pontificibus deccfascia peo¬
torcili & hieremias mystico
sermone dicebat: si obliuiscipo¬
test sponsaa ornamenti sui aut
uirgo fascȩa pector cilissuce:
& ego obliuis cartui dicit dñs
Virgo qualem exibere noscupit
pimur in aegrpto Nec franguntꝰ
mammillae eius quae pectora¬
lis fascia conligatae sunt iungitr
sponso: & cum cottidie uistutum
filios generet nequaquam uir¬
go esse desistit: Quod si aliquan¬
do diuaricauerit pedes omnitran¬
seunti & secuta fuerit amatores
suos. Et iuxit osee uaticinium
se pserit dñs uiciseius & inter¬
cluserit semitas reuestetur adu
rum suum priorem & audi & &u¬
ere uestimentis luctus & induere
uestibus gloriaetuae :
Pulcherrimi quoque uiritui glad¬
ocadent & fostes tui in pracelio

Expanded text:
id est, clavatam purpura transtulerunt: quod Aquila cingulum exultationis expressit. Theodotio ipsum verbum GIL   posuit, quod genus ornamenti muliebris est. Fascia pectus tegit, et eum possidet locum in feminis, quem Rationale in Pontificibus. De hac fascia pectorali, et Jeremias mystico sermone dicebat: Si oblivisci potest sponsa ornatus sui, aut virgo fasciae pectoralis suae, et ego obliviscar tui, dicit Dominus . Virgo, qualem exhibere nos cupitpitur in Aegypto, nec franguntur mamillae ejus, quae pectorali fascia colligatae sunt, jungitur sponso: et cum quotidie virtutum filios generet, nequaquam virgo esse desistit. Quod si aliquando divaricaverit pedes omni transuenti, et secuta fuerit amatores suos: et juxta Osee vaticinium, sepserit Dominus vias ejus, et intercluserit semitas, revertetur ad virum suum priorem, et audiet: Exue te vestimentis luctus, et induere vestibus gloriae tuae . Pulcherrimi quoque viri tui gladio cadent: et fortes tui in praelio.
Abbreviated transcription (Latin):
dit crmbalo sonitum quidam ex
eo quod sequitur. Quimitat inma¬
rilaegatos. et in uasis paprrisup
aquas romanorum regnum intel¬
legunt. et omnem his toriam pefe¬
runt adues pasiani et tratempo¬
roc quibus hiero solima sub uersc
est sed hoc fidemn rõce non conue¬
ni tutmine turdñs regnoro ma¬
no quare impiam gentem sub¬
uesterit et rursum in montem
siondicat munera deferenda :
nisi foste haec spiritaliter in ecde¬
sici accipimus:
Iuimittit in marilegatos et in
ucsis paprri superciquas ite
angeli uelo cescid gentem con¬
uulsam et dilaceratum ad popu¬
lum terribilem postquem non
est alius gentem expestantem
et conculcatam. cuius diripuer̃
flumina terraeius:
Aput hebrtieos et aegyptus et
ae gyptius et aegypti ũno uoca¬
bulo nuncupantur mes roim
Hoc dictum sit nequis in uerbo here¬
at cum progenere feminino
masculinum inuencrit. Idest
proterra hominem. quia et nunc
dicitur: Quimitat in mari
legatos hocest ipsam mesrocĩ

Expanded text:
dit cymbali sonitum. Quidam ex dit cymbali sonitum. Quidam ex eo quod sequitur: Qui mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aquas, Romanum regnum intelligunt et omnem historiam referunt ad Vespasiani et Titi tempora, a quibus Hierosolyma subversa est. Sed hoc fidei nostrae non convenit, ut minetur Dominus regno Romano, quare impiam gentem subverterit, et rursum in montem Sion dicat munera deferenda, nisi forte et haec spiritualiter in Ecclesia accipiamus. Qui mittit in mavasis papyri super aquas ite angeli veloces ad gentem convulsam et dilaceratam ad populum terribilem post quem non est alius gentem expectantem expectantem et conculcatam cuius diripuerunt flumina terram ejus. Apud Hebraeos et Aegyptus et Aegyptius et Aegyptii, uno vocabulo nuncupantur MESRAIM . Hoc dictum sit, ne quis in verbo haereat, cum pro genere feminino masculinum invenerit, id est, pro terra hominem, quia et nunc dicitur: Qui mittit in mari legatos, hoc est, ipsa Mesraim,
Abbreviated transcription (Latin):
frugum et media opera. salutem
pedibus requirentes: sic et terrocm¬
srł multo tempore desolata per¬
maneat : Vnde miror procute¬
tris et aceruis frugum uoluisse
aquilam interprocetari testa
etemir simmachũs siluam et
amir. lax aimorreos et eucieos:
solus theo dotio hebyacicum uerbũ
posuit ar̃s etemir quod aputeos
emendatius legitur hores etamir.
Quic oblittes dĩ sciluatoris tuiet
fortis cdiutoris tui nonesrecor¬
data Is tt inquit perpetieris
disrł quia dereli quistidm̃ salua¬
torem tuum qui teliberauit ex
aegrpto qui tibi gentes subiecit
inimicais et aidiutoris tui nones
recordactci
Propterea plantabis plantatio¬
nem fidelem: et germen alienũ
seminabis
Hoo pracessius et cum hironia
legendum : quia inquit oblitaes
dĩ sciluatoristui. et fortiscidiuto¬
ristui non esrecordata: Num
id circo planttpe debebis plan¬
tationem fidelem et non potius
alienum seminaregermen qđ
hostis eripiat uelceste sic filios
meos quidepopulimei stirpege¬

Expanded text:
frugum et media opera, salutem frugum et media opera, salutem pedibus requirentes: sic et terra Israel multo tempore desolata permaneat. Unde miror pro aratris et acervis frugum voluisse Aquilam interpretari, testam et Emir; Symmachum, silvam et Amir; LXX, Amorrhaeos et Evaeos. Solus Theodotio Hebraicum verbum posuit, ARS ET EMIR: quod apud eos emendatius legitur HORES ET AMIR Quia oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata. Ista, inquit, perpetieris, o Israel, quia reliquisti Deum Salvatorem tuum, qui te liberavit ex Aegypto, qui tibi gentes subjecit inimicas: et adjutoris tui non es recordata. Propterea plantabis plantationem fidelem, et germen alienum seminabis. Hoc pressius et per ironiam legendum. Quia, inquit, oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata: num idcirco plantare debebis plantationem fidelem, et non potius alienum seminare germen, quod hostis eripiat? Vel certe sic: filios meos, qui de populi mei stirpe ge
Abbreviated transcription (Latin):
et ido latriae error est imminutus.
pici quidem uoluntas inter procetũ
Noscutem dicemus quod sub uersc
dcmasco etdecem tribus ductis in
assyrios residui tribuum quie raNT
exisrł ad e techiae litteras conuer¬
si suntadcultumdĩ et ad templum
hiero solimam uenerint sicut pa¬
raclipome non naract historiciȩ
delettergodamasco conuerten¬
tur homines cid stictorem suum:
idestdm̃ qui eos creciuit : Et oculi
corum nequaquam idola quaefe¬
ceraent in becheletindan seddm̃
pespicient: contempnentes delu¬
broc et altaria qua eo perati sunt
digitieorum
In die illa erunt ciuitates fortitu
dinis eius de pelistae sicut arxtro
et segetes quaederelisttie sunt
a facie filiorum isrł et erit desesta
Hoc non loquitur contrada mascum
sed contradecem tribus quae uocaban¬
tur isrł : Vt quomodo aduentum
ex cegypto populidĩ. omnes gentes
quue in colebantte rramre promis¬
sionis subitȩ pauore conterritae
aratra dimiserunt aceruosque

Expanded text:
et idololatriae error est imminutus. et idololatriae error est imminutus. Pia quidem voluntas interpretantium, Nos autem dicimus, quod subversa Damasco, et decem tribubus ductis in Assyrios, residui tribuum qui erant ex Israel, ad Ezechiae litteras conversi sint ad cultum Dei, et ad templum Jerusalem advenerint, sicut Paralipomenon narrat historia . Deleta ergo Damasco, convertentur homines ad factorem suum, id est, ad eum qui eos creavit, et oculi eorum nequaquam idola quae fecerant in Bethel et in Dan, sed Deum respicient, contemnentes delubra et altaria, quae operati sunt digiti eorum. In die idinis ejus derelictae sicut aratra, et segetes quae derelictae sunt a facie filiorum Israel, et erit deserta. Hoc non loquitur contra Damascum, sed contra decem tribus, quae vocabantur Israel; ut quomodo ad adventum ex Aegypto populi Dei, omnes gentes quae incolebant terram repromissionis, subito pavore conterritae aratra dimiserunt, acervosque
Abbreviated transcription (Latin):
putant completa quae dista sunt:
hoc uolunt intellegi quod subasspria
captiuitate da mascus non sitom¬
nin o deleta sedtiaens latis quibus¬
dam incrrenen alia parsculto¬
rum tencedimisscsit Quae et
ipscipostea babylonio uastante
deletaest donec sub macedonib:
et ptolomeis rursus instaurare¬
tur. Et in aduentuxpi essetquidẽ
ciuitas sed non tantae potentiae
quanta ante fuerat. Et esł sensus
Tam pauciremanserunt indamas¬
co quam solent post messores
paucae remanere spicae. quasin
ualle raphcum latissima etpo¬
tentissima solent pauperes le¬
gere uel in olea paucae oliuce
qua ediligentia  legentiam legen¬
tis eua serint
Indieilla indinabitur homo ad
stictorem suum et oculieius ad scm̃
isrł respicient et non inclinabi
tur adaltaria quae fecerunt
manus eius et qua eo perati sunt
digitieius non respiciet lucoset
delubroc. Hoc xp̃i temporibus
putantes se completum quando
destructoregnoda masci perpe¬
tuum scluatoris successit imperiũ

Expanded text:
putant completa quae dicta sunt, putant completa quae dicta sunt, hoc volunt intelligi, quod sub Assyria captivitate Damascus non sit omnino deleta, sed translatis quibusdam in Cyrenem, alia pars cultorum terrae dimissa sit, quae et ipsa postea Babylonio vastante deleta est: donec sub Macedonibus et Ptolemaeis rursum instauraretur, et in adventu Christi esset quidem civitas, sed non tantae potentiae quantae antea fuerat. Et est sensus: tam pauci remanebunt in Damasco, quam solent post messores paucae remanere spicae, quas in valle Raphaim latissima et potentissima solent pauperes legere: vel in olea paucae olivae, quae diligentiam legentis evaserint. In die illa inclinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respitur ad altaria quae fecerunt manus eius et quae operati sunt digiti eius non respiciet lucos et delubra. Hoc Christi temporibus putant esse completum, quando destructo regno Damasci, perpetuum Salvatoris successit imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
reet cortuum ne formidet Adu¬
obus cuidis titionum fumigtti¬
tium horum in rate furoris
rasin et spriae et fili romeliae
eo quod consilium inierit controc
Eterit sicut congregans in messem
quod restiterit et brachium eius
spicas leget. Et sicut quaerens
spicas inualleraphaim et relin¬
quetur in eo sicut racchemus et sicut
excussio olecie duarum actrium
oliuarum in summitate siuequat¬
tuor autquinq in cacuminibus eius
fructus eius dicit dñs ds̃ isrł¬
Qui procesentem da masciuas ti tatẽ
subromano intellegent regno
Haec decipostolis significata conten¬
dunt Quod quomodo paucaespicȩ
et oliue remanere soleant in agro
uel in arbore sic reliquiae scluen
turisrł maxime quia sequatur
Indieilla inclinabitur homo ad feic¬
torem suum et oculieius ad scm̃ isrł
respiciunt idestad xpm̃ : Duas
oliuas et tresetquattuor etquimq
quat tuor decim cipostolos interp̃¬
tantes: id est duodecim quielecti
sunt. et tertiundecimũa cobum

Expanded text:
re, et cor tuum ne formidet a duabus caudis titionum fumigantium istorum: in ira furoris Rasin regis Syriae, et filii Romeliae: eo quod consilium inierit contra tet erit sicut congregans in messe quod restiterit et brachium eius spicas leget et erit sicut quaerens spicas in valle Rafaim et relinquetur in eo sicut racemus et sicut excussio oleae duarum aut trium olivarum in summitate rami sive quattuor aut quinque in cacuminibus eius fructus eius dicit Dominus Deus IsrQui praesentem Damasci vastitatem sub Romano intelligunt regno, haec de Apostolis significata contendunt, quod quomodo paucae spicae et olivae remanere soleant in agro vel in arboribus, sic reliquiae Israel salventur; maxime quia sequatur: In die illa inclinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respicient, id est, ad Christum. Duas olivas, et tres, et quatuor, et quinque, quatuordecim Apostolos interpretantur, id est, duodecim qui electi sunt, et tertiumdecimum Jacobum,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum seditio fuerit ostaincaegrptosiue
bcbrlonio seruirecupientium & nolor¬
tium iugo eius colla submittere siue
ediis xp̃o credentibus aliis repugnantibus
disrum petur. et sundetur sp̃suegrpti
nonecedem cunctis uolentibus etomnecon¬
silium corum redigetur cdnihili.
T uncibunt codsimulatra sua et diuinos

Expanded text:
Cum seditio fuerit orta in Aegypto, sive Cum seditio fuerit orta in Aegypto, sive Babylonio servire cupientibus, sive nolentibus jugo ejus colla submittere: sive aliis Christo credentibus, aliis repugnantibus, disrumpetur et scindetur spiritus Aegypti, non eadem cunctis volentibus, et omne consilium eorum redigetur ad nihilum. Tun
Abbreviated transcription (Latin):
te consentiens: ettes surein quit
faciam multitudinẽ in manuna¬
bucho donosor regis babrlonis
& ittrum. consos lubo brahice
regis babrlonis daboque gladiũ
incum in manueius ec confringũ
brachia pharaonis et scent quia
ego dñscum dedero gladium meũ
inmunu pegis bubrlonis ecexten¬
derit cum suꝑ terraam uegrpti
& disꝑgam ue grptum innationes
sicatem adtem paspeferimus
scducctoris illud decuc gelio suma¬
mus exemplũ. polite puitre quod
ueni pacem mictone supestentom
Nonueni pucem mittere sed gla¬
dium Uenienim diuidereuirũ
uduersus proximum suum et filian con¬
tra matrem sucm etnurum contrasocrũ
sucm & inimici hominis domesticicius.
& rur sum in alio loco erunt diuisi intres
et qesinduo Pater contrasilium
& mater contra filicm et nurus contrao
socrum et disrum petur sp̃s cegipti inuis
ceribuscius et consilium eius precipitabo
etinter rogtbunt simulcana sua et diuinos
suos etphicones etariolos

Expanded text:
tate consentiens: Et cessare, inquit, tate consentiens: Et cessare, inquit, faciam multitudinem Aegypti in manu Nabuchodonosor regis Babylonis. Et iterum: Confortabo brachia regis Babylonis, daboque gladium meum in manu ejus, et confringam brachia Pharaonis. Et scient quia ego Dominus, cum dedero gladium meum in manu regis Babylonis, et extenderit eum super terram Aegypti, et dispergam Aegyptum in nationes . Si autem ad tempora referimus Salvatoris, illud de Evangelio sumamus exemplum: Nolite putare quod veni pacem mittere super terram: non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim dividere virum adversus proximum suum, et filiam contra matrem suam, et nurum contra socrum suam, et inimici hominis domestici ejus . Et rursum in alio loco: Erunt divisi duo in tres, et tres in duo: pater contra filium, et mater contra filiam, et nurus contra socrum . Et disceribus ejus: et consilium ejus praecipitabo: et interrogabunt simulacra sua, et divinos suos, et pythones et hariolos.
Abbreviated transcription (Latin):
a nubelcui postactus sit Id est
corpore uirginali. etad in gressũ
eius omnes daemones contremu¬
erint. Tuncque primaidolorũ
ruina fuerit presenti cmdni fer¬
renon sustinens: Et concurrepe
fecciam cegrptios aduersus ciegip¬
tios etpugnadut uir contra firc¬
trem suum etuir contra amicum
suum Ciuitas ceduersus ciuitatẽ
regnum aduersus regnum
Ingres sum ciegrptum dño etpo¬
aentissimam gentem sui p̃sentia
destruente eritprimauiccoria¬
yiccrna dis sad erecegrptios con¬
tra cegrptios. & aduersum se
rebelli odio dimiccre quod tẽ¬
poribus assrriorum et nabu¬
chodonosor regis babrlonis
factumes se mani sestum est. Alus
sedentibus et cdiis repugnantibus:
Quod cutem hac debabrlonia
cuptiui tate predicat hicremias tes¬
tis esł dicens Vitula elegans atq
formosa uegrptus stimulator
ciba quilo neuenietei. & rur sum:
Confuscest filici aegrpti et tradita
inmanupopuli aquilonis. Ercchi¬
d quoque puriꝓphetiȩ cuccori¬

Expanded text:
a nube levi portatus sit, id est, a nube levi portatus sit, id est, corpore Virginali, et ad ingressum ejus omnes daemones contremuerint, tuncque prima idolorum ruina fuerit, praesentiam Domini ferre non sustinens. Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegtios; et pugnabit uir contra fratrem suum, et uir contra amicum suum, ciuitas aduersus ciuitatem, et regnum adversus regnum. Ingresso Aegyptum Domino, et potentissimam gentem sui praesentia destruente, erit prima victoria dissidere Aegyptios contra Aegyptios, et adversum se rebelli odio dimicare: quod temporibus Assyriorum et Nabuchodonosor regis Babylonii factum esse, manifestum est, aliis sedentibus, et aliis repugnantibus. Quod autem haec de Babylonica captivitate praedicat, Jeremias testis est, dicens: Vitula elegans atque formosa Aegyptus, stimulator ab Aquilone veniet ei. Et rursum: Confusa est filia Aegypti, et tradita in manu populi Aquilonis . Ezechiel quoque pari prophetiae auctori
Abbreviated transcription (Latin):
est dona mittenda sint &offerende
et in gredictur uegrptum et mouebun¬
tur simulucra cegrpti cifucierius &
cor aegrpti tabescet in mediocius.
Moris est scripturarum obscuris mani¬
fes tu subnectere. et quod prius subenig¬
matibus dixerint cpes lauoce profere
Unde & in presenti loco quia contra ue¬
grptum fuerat cominatus ueterre
obumbranti cdis quaces ł trans flumina
aehropice et ceteraquiaꝓph&icus
sermo contexuit nunc mani festiopẽ
facit intellegentiam. et id ipsam cõmi¬
nus aegrptum loquitur. quod ne¬
quiquam perangelos sedipsedns ue¬
niat super nubem lum id estudocẽ
& in gredictur aegrptum etomnia idola
uegrpti contremescant. tabes cacque
complcatur. Disꝑdac simulaacra
& cessare fecciam idola dememphis
Quidam totam hanc proph&iã
cdsiducctoris tempora referunt
quando ingressus est suꝑnubem
leuem id est corpus humanum
quod exuirgine cadsumpserat
Nullam humane comixtionis
semine p̃grauatum si uequod

Expanded text:
est, dona mittenda sint, et offerendae est, dona mittenda sint, et offerendae ngredietur Aegyptum, et movebuntur simulacra Aegypti a facie ejus, et cor Aegypti tabescet in medio ejus. Moris est Scripturarum, obscuris manifesta subnectere, et quod prius sub aenigmatibus dixerint, aperta voce proferre. Unde et in praesenti loco, quia contra Aegyptum fuerat comminatus: Vae terrae obumbranti alis, quae est trans flumina Aethiopiae, et caetera qusermo contexuit: postea manifestiorem fecit intelligentiam, et ad ipsam comminans Aegyptum loquitur, quod nequaquam per angelos, sed ipse Dominus veniat super nubem levem, id est velocem: et ingrediatur Aegyptum, et idola Aegypti contremiscant, tabescatque compleatur: Disperdam simulacra, et cessare faciam idola de Memphis . Quidam totam hanc prophetiam ad Salvatoris tempora referunt, quando ingressus est super nubem levem, id est, corpus humanum, quod ex Virgine assumpserat, nullo humanae commixtionis semine praegravatum: sive quod