comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um de incircumscripte
substantiȩ uisione corpore.¬
is in quantum negata ẽ oculis
ce dñs transibit. sp̃s grandis et
fortis. subuertens montes. &. con¬
torens petras ante dñm: non
tio: non in commotione dñs.
Et post commotionem ignis. ñ
conterit:quia pauor qui ex ad¬
uentu eius irruit. et altitudi¬
nem cordis nr̃i deicit et durici.¬
am lique facit. S sp̃ui commno¬
tionis et igni non in esse dñs di.¬
citur. in esse uero in sibilo au.¬
rȩ tenuis non negatur: quia ni.¬
mirum mens eum in contem¬
plationis sublimitate suspenditur.
quicquid ꝑfecte conspicere preualet
deus non est. Cum uero subtile aliqͥd
conspicit: hoc ẽ quod incomprehensi¬
bili substantia ȩternitatis audit.Qua¬
si enim sibilum tenuis aurȩ ꝑcipimꝰ:
cum saporem in circum scriptȩ ueri¬
tatis contemplatione subita subtilit̾
degustamus. Tunc ergo uerum est
quod de deo cognoscunus: cum plene
nos aliquid de illo cognoscere non pos¬
se sentimus. Unde bene illic subditur.

Expanded text:
um de incircumscriptae divinae substantiae visione corporeis in quantum negata est oculis ce Dominus transit: et spiritus grandis, et fortis, subvertens montes, et conterens petras ante Dominum. Non tio; non in commotione Dominus, et post commotionem ignis: nonconterit, quia pavor, qui ex ejus adventu irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duriam liquefacit. Sed spiritui commotionis et igni non inesse Dominus dicitur, esse vero in sibilo aurae tenuis non negatur; quia nimirum mens cum in contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est: cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit. Quasi enim sibilum tenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. et dominus in mont̾e
natur: Inquam nos ascendimꝰ:
ut ad ea quȩ ultra infirmitatẽ
nr̃am sunt uidenda subleuem᷑.
Sed in hanc dñs descendit: quia
nobis multum proficientibus
parum dese aliquid nr̃is sensibus
aperit: si tamen dici in illo uel
parum. uel aliquid potest: qui u¬
nus semꝑ et idem ꝑmanens intel¬
ligi participaliter non potest: et
tamen a suis fidelibus participari
dicitur. cum in eius substantia
pars nullatenus admittatur. S
quia hunc exprimere ꝑfecto ser¬
mone non possumus: humanita¬
tis nr̃ȩ modulo quasi infantiȩ
imbecillitate prepediti: eum ali¬
quantenus balbutiendo resona¬

Expanded text:
ascendit, et Dominus in monte datio, in quam nos ascendimus, ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur. Sed in hanc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus parum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in illo vel parum, vel aliquid potest, qui unus semper et idem permanens, intelligi partiliter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resona
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe quidam suꝑna iudi¬
cia mirantur: predicamenta cȩlestis
patriȩ cum audiunt diligunt: mi¬
ra oꝑa internȩ dispositionis obstupes¬
cunt: s tamen amando et uiuendo
ad hȩc eadem oꝑa assurgere negligt̃.
sacentes ergo dei miracula consiedant¬
qui eius potentiam sciendo pensant:
sea uiuendo non amant. ꝑ contem¬
plationem quidem in consideratio¬
ne oculos tendunt: sed tamen ꝑ in¬
tentionem sese a terra ñ erigunt.
Hinc ergo in balaam exprobrati¬
one dicitur: qui cadens aꝑtos ha¬
bet oculos.

Expanded text:
epe quidam aeterna judicia mirantur, praedicamenta coelestis patriae cum audiunt diligunt, mira opera internae dispositionis obstupescunt, sed tamen amando et vivendo ad haec eadem opera assurgere negligunt. Jacentes ergo Dei miracula considerantqui ejus potentiam sciendo pensant, sed vivendo non amant. Per contemplationem quippe in consideratione oculos tendunt, sed tamen per intentionem sese a terra non erigunt. Hinc ergo in Balaam exprobratione dicitur: Qui cadens apertos habet oculos.
Abbreviated transcription (Latin):
mista i terũ dicit. Et̃ in deo meo tͣnsgrediar
murũ. urus quippe. ẽ. om̃e qͦd itineri nr̃o
obcit᷑. ne ad eum qui diligit᷑ iranseat᷑. d
murũ tͣnsgredim᷑. cũ p̃amore suꝑnȩ patͥȩ
queq in hoc mundo fuerint obiecta cal

Expanded text:
ursum dicit: Et in Deo meo transgrediar ursum dicit: Et in Deo meo transgrediar murum . 822 Murus quippe est omne quod itineri nostro objicitur, ne ad eum qui diligitur, transeatur. Sed murum transgredimur, cum prae amore supernae patriae, quaeque in hoc mundo fuerint objecta cal
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ fixȩ. tanto adũsa queq despiciunt.
qͣnto cernunt qͦd contͣ precepta conditoris
excrescunt. Eternitatis quippe p̃mia p̃sto-¬
lantes uires ex adũsitatib sumunt. quia
crescente pugna głosiorẽ sibi ñ ambigunt
manere uictoriã. Sic itaq electoꝵ deside¬
ria dũ premunt᷑ adũsitate proficiunt.
sicut ignis flatu p̃mitur ut crescat. Et
unde quasi extingui cernit᷑. inde roborat᷑.
In eo namq ostendim̃ quanta ad dm̃ cupi-¬
ditate flagramꝰ: si ñ solũ ad eum ꝑ tqͥlla
et mollia. s etiam ꝑ asꝑa et dura tnͣsimꝰ.
Bene gͦ ꝑ psaliistã dicit᷑. Qui ꝑfecit pe¬
des meos tanquã ceriu. Ceruus enĩ cũ mon¬
obitiunt sentib illigata. dato saltu tͣu¬
greditur: et absq cursus sui obstaculo
insuꝑiorib eleuat᷑. Ita etiã electoꝵ
mentos queq sibi in hoc mundo obsiste¬
re atq obuiare conspiciunt: contem¬
plationis saltu tͣnscendunt. Et more
ceruoꝵ despectis terrenarũ rerã sentib¬

Expanded text:
liter fixae tanto adversa quaeque despiciunt, quanto cernunt, quod contra praecepta conditoris excrescunt: aeternitatis quippe praemia praestolantes, vires ex adversitatibus sumunt, quia crescente pugna gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorum desideria dum premuntur adversitate, proficiunt, sicut ignis flatu premitur, ut crescat; et unde quasi extingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus, quanta ad Deum cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tranquilla, et mollia, sed etiam per aspera, et dura transimus. Bene ergo per psalmistam dicitur: Qui perfecit pedes meos tanquam cervi. Cervus enim cum monue se objiciunt sentibus illigata, dato saltu transgreditur, et absque ullo cursus sui obstaculo, in superioribus elevatur. Ita etiam electorum mentes, quaeque sibi in hoc mundo obsistere, atque obviare conspiciunt, contemplationis saltu transcendunt: et more cervorum, despectis terrenarum rerum sentibu
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Predicatores namq scẽ ecclȩ bene¬
diuinȩ extremi temporis psalmista dita¬
ri conspexerat: qui dicebat. Adhuc mł¬
tiplicabuntur in senecta uberi. Qui
in senecta uberi multiplicant᷑: quia cũ
eoꝵ uita differtur semper ad melius
fortitudo producitur. eisq ꝑauginen¬
tum temporis crescunt etiam lucra
meritoꝵ. Bene autẽ pacientes sunt ut
annuntient. quia cȩlestia p̃dicantes.
tanto robustius aduersa tolerant. quã¬
to et per tolerantiam suam animarũ
commocda locupletius reportant.

Expanded text:
tc.--Praedicatores namque sanctae Ecclesiae benedictione extremi temporis Psalmista ditari conspexerat, qui dicebat: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi. Qui in senecta eorum vita differtur, semper ad melius fortitudo producitur, eisque per augmentum temporum crescunt etiam lucra meritorum. Bene autem patientes sunt ut annuntient, quia coelestia praedicantes, tanto robustius adversa tolerant, quanto et per tolerancommoda locupletius reportant.
Abbreviated transcription (Latin):
adũsitas designatur. Unde et ꝑ psal¬
mistam dicit᷑. Sicut tenebrȩ euis ita
et lum̃ eius. Quia enĩ scĩ iuri ita pros¬
pitatẽ scłi despicientes calcant. sicut¬
et aduersitatẽ eius calcantes tolerant.
per magnã mentis celsitudinẽ mundi
sibi aduersa et prosꝑa substernentes di¬
cunt. Sic̃ tenebre eius ita et lum̃ eius.
Ac si aꝑtius dicant. Sicut intentionis
nr̃e fortudinẽ eius tristia ũ premunt:
ita hanc nec blanda corrumpunt. In¬

Expanded text:
as designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. Quia enim sancti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut adversitatem ejus calcantes tolerant, per magnam mentis celsitudinem, mundi sibi et adversa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ila et lumen ejus. Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt.
Abbreviated transcription (Latin):
egypt saluans: scd̃o eos qͥ ñ crediđu st
ꝑdidit. Qͥ b tũ si consensũ pbemꝰ. qͣlibet
culpã bis feriri ñ posse. hoc ex peccõ ꝑcus¬
sis. atq in peccõ suo morientib debet esti¬
mari. q eoꝵ ꝑcussio. hic cepta illio ꝑficit᷑. ut
incorrettis unũ flagellũ sit qͦd tẽporalit̃ inci¬
p̃. s inet̾ns suppłitiis consũmat᷑. qͣunꝰ eis qͥ om¬
nino corrigi renuunt. ia p̃sentiũ flagelloꝵ
ꝑcussio. sequentiũ sit in initiũ torm̃toꝵ.¬

Expanded text:
Aegypti salvans, secundo eos qui non crediderunt perdidit. Quibus tamen si consensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic perficitur, ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt, jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormento
Abbreviated transcription (Latin):
oc semꝑ electi ꝓ̃uidẽt. ut ante i¬
ad iusticiã redeant. qͣm sese ira iudi¬
cis in extingiubilit accendat. ne ulti mo
flagello dephensis simul eis finiat᷑ uita cũ
culpa. E lagellũ nãꝙ tc̃ diluit culpã: tũ
mutauerit uitã. Nã cuiꝰ mores ñ mutat:
sio aut purgatio in nob intȩ p̃sentis ẽ. aut
initiũ pene sequentis. Propt̃ eos enĩ qͥ ex
flagello ꝓficiunt: dictũ ẽ. Qͥ fingis dolo¬
rẽ in p̃cepto. qi dũ flagellat᷑ iniquus et cor¬
rigit᷑. audire p̃ceptũ noluit. audiuit do-¬
loiẽ. Dolor gͦ in p̃cepto fingit᷑ ei: qͥa mał ope¬
rib. qͣsi p̃cepti uice dolore cohibet᷑. De his
uͦ qͦs damnant flagella ñ lib̾ant: dr̃. ꝑcus-¬
sisti eos. nec doluert̃. atriuisti eos et renu.¬
er̃t acciꝑe disciplinã. N is flagella ab hac

Expanded text:
oc semper electi provident, ut ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inextinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis liniatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpa, cum mutaverit vitam. Nsio aut purgatio in nobis vitae praesentis est aut initium poenae sequentis. Propter eos qui ex flagello proficiunt dictum est : Qui fingis dolorem in praecepto; quia, dum flagellatur iniquus et corrigitur, audire praeceptum noluit, dolorem audivit. Dolor ergo in praecepto fingitur ei qui a malis operibus quasi praecepti vice dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella, non liberant, dicsisti eos, et non doluerunt: attrivisti eos, et non renuerunt accipere disciplinam . » His flagella ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
itam quippe animȩ que libet
culpa polluit. seruatus uero
contia ꝓcimum dolor occidit. Menti
namq ut gladius figitur. et mucrone
illiuis ipsa uiscerũ occulta ꝑforantur.
Qui scilicet a tranffixo corde si prius
non educitur: nichil in p̃cib diuinȩ
opis obtinetur. Quia et uulneratis
menbris imponi salutis medicamina
nequeunt. nͥ ferrum a uulnere ante
subtrahatur. Hinc ẽ. enim quod per
semet ipsam ueritas dicit. Nisi remi
hinc admonet dicens. Cum stabitis
adorandum: dimittite siquid habe¬
tis aduersus alterum. Hinc rursum
ait. Date et dabitur uobis: dimittite
et dimittet᷑ nob̃. Hinc in constitutio¬
ne postulationis: conditionẽ posuit
pietatis dicens. Dimitte nobis debita
nr̃a. sicut et nos dimittimus debitorib
nr̃is.ut profecto bonum quod a deo
cõpuncti petimus : hoc primũ cum
proximo conuersi faciamus. Item ibi

Expanded text:
itam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde, si prius non educitur, nihil in precibus divinae opis obtinetur, quia et vulneratis membris imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remisHinc admonet, dicens: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus alterum . Hinc rursum ait: Date, et dabitur vobis; dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igi
Abbreviated transcription (Latin):
el et lac sub linb¬
gua tua. Qui enim mentis¬
suȩ dulcedinem aꝑire infirmis
nolunt. s loquentes quadam eos
asꝑitare feriuntꝰ et tamen int̾
uerba asꝑa quasi latent̃ quiddã
dulcedinis intermittunt: hii ui¬
delicet non in lingua s sub lin¬
guam habent dulcedinẽ: quia
inter dura quȩ ꝓferunt. emuttus
quedam blanda et dulcia: quib
constricta mens possit ex benig
sub lingua habent: sermonibus
dulcia p̃tendunt. et cogitationi¬
bus ꝑuersa moliuntur

Expanded text:
el et lac sub lingua tua. Qui enim mentis dulcedinem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos asperitate feriunt, et tamen inter verba aspera, quasi latenter quiddam dulcedinis intermittunt: hi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem; quinter dura quae proferunt emittunt quaedam blanda et dulcia, quibus contristati mens possit ex benignsub lingua habent, quia sermonibus dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa moliuntur
Abbreviated transcription (Latin):
diximus ꝓpriȩ infirmitatis hu¬
miliare. Atq ilico ferrum ad suꝑ¬
ficiem rediit: quia adusum exer¬
citationis pristinȩ intelligentia
recurrit. Igitur qm̃ donum in¬
tellectus quod accipitur. uix cũ
tot difficultatibus custoditur:
curandum ualde ẽ ne otio tor¬
pescat: curandum ne incitatio¬
ne oꝑis uitio elationis euanescat
Scĩ namq uiri minime erultał
cum cognoscunt quȩ faciant. sed
cum faciunt quȩ cognouerunt.
et si intelligendo congaudent mu¬
neri largitoris. merentes tamen
considerant debitum oꝑis: ut ui¬
delicet actione ꝑsoluant. quod eis
pre rogatum ẽ in cognitione. Stul¬
tus namq ẽ debitor qui gaudens
pecunias mutuas accipit: et tem.¬
pus quo reddere debeat. non at¬
tendit. Moderatur autem lȩti¬
cia accipiendi: quando sollerti
prouidentia etiam constitutum
tempus reddendi cogitatur. In¬

Expanded text:
diximus propriae infirmitatis hudiximus propriae infirmitatis humiliare. Atque illico ferrum ad superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinae intelligentiae recurrit. Igitur quoniam donum intellectus quod accipitur, vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum valde est, ne otio torpeat, curandum ne incitatione operis vitio elationis evanescat. Sancti namque viri minime exsultant, cum cognoscunt quae faciunt. Sed cum faciunt quae cognoverunt, etsi intelligendo largius congaudent a munere largitoris, moerentes tamen considerant debitum operis: ut videlicet actione persolvant, quod eis praerogatum est in cognitione. Stultus namque est debitor, qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debeat non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
to munere quȩ reddere etiam bo¬
na debuerunt: quia nimirum tan¬
to se amplius pecca tores sentiunt :
quanto ex neglectis bonisquȩ a¬
gere poterant debitores teneant᷑.
Lecte ergo qui ferrum ꝑdidit cla¬
mabat: heu. heu. heu. & hoc ip.¬
sum mutuum acceꝑam. Ac si di¬
cat. Illud ꝑdissolutionem negli-¬
gentiȩ ꝑdidi: quod ut ꝑ bona o-¬
ꝑa redderem ex gr̃a conditoris ac¬
cepi.S numquam mentem ds¬
deserit: quȩ in peccatis se uera¬
citer agnoscit. Unde et mox he¬
lyseus ueniens lignum deor¬
sum mutit. et ferrum in suꝑfi¬
ciem attollit: quia uidelicet re¬
demptor nr̃ pie nos respiciens cor
peccatoris humiliatͥ et ei quam
amiserat intelligentiam reform¬
mat. Lignum mergit et ferrũ
releuat: quia cor affligit et sci
fregit lignum atq iactauit: et
sic ferrum sustulit. Lignum nãq
confrigere ẽ: cor ab elatione con¬
terere. Dignum ad ima iactare
est: elatum cor in cognitione ut

Expanded text:
to munere quae reddere etiam boto munere quae reddere etiam bona debuerunt: quia nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis, quae agere poterant, debitores tenentur. Recte ergo, qui ferrum perdidit, clamabat: Heu, heu, heu, et hoc ipsum mutuo acceperam. Ac si dicat: Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bona opera redderem ex gratia creditoris accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Elisaeus veniens, lignum deorsum mittit, et ferrum in superficiem attollit, quia videlicet Redemptor noster pie nos respiciens, cor peccatoris humiliat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat, lignum mergit, et ferrum relevat, quia cor affligit, et scifregit lignum atque jactavit, et sic ferrum sustulit. » Lignum namque confringere est cor ab elatione conterere. Lignum ad ima jactare est elevatum cor in cognitione ut
Abbreviated transcription (Latin):
lii dum in iordane ligna cederent. u.¬
ni eorum securis ex manubrio inpro.¬
fundum lapsa disparuit. Inquo iacta¬
to ꝑ helyseum ligno manubrii: ad eũ
ferrum rediit. Ferrum in manubrio ẽ:¬
donum intellectus in corde. Ligna ue¬
ro ꝑ hoc cedere ẽ: praue agentes incre¬
pare. Quod nonnumquam dum flu¬
xe agitur: dum lapsus uanȩ głȩ in
accepta eadem scientia non uitatur.
ferrum in aqua ꝑditur: quia ex dis¬
soluto oꝑe intelligentia fatuatur.
Quam ꝓfecto intelligentiam ad hoc
nouimus dari: ut ante dantis ocłos¬
ex bona debeat actione restitui. Inde
et recte isqui ferrum amiserat clama¬
bat: heu. heu. heu. dñe mi. et hoc ip¬
sum mutuum acceꝑam. Habent e¬
nim hoc electi ꝓprium. ut siquando
eis in sua scientia furtiuȩ uanȩ gloriȩ
culpa subripitur. ad cor uelociter re¬
deant: et quicquid inse ante distrie¬
ti iudicis oculos dampnabile inue¬
nunt: lacrimis in sequantur. Qui
flentes non solum cautȩ inspiciunt
quȩ mala commiserunt. s ex accep¬

Expanded text:
lii dum in Jordane ligna caederent, uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit. In quo jactato per Elisaeum manubrii ligno, ad eum ferrum rediit . Cum donum intellectus in corde. Lignum vero per hoc caedere est prava agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hoc electis novimus dari, ut ante dantis ocex bona debeat actione restitui. Unde et recte is, qui ferrum amiserat, clamabat: Heu, heu, Domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam: habent enim hoc electi proprium, ut si quando eis in sua scientia furtiva vanae gloriae culpa subripitur, ad cor velociter redeant, et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequantur. Qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accep
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus quȩ cogitat putat. I. e di¬
uerso iustus studeat ut suꝑio rem
quemlibet proximum atten dat:
ac ne dum se alii alter humiliat.
iret alter in elationem: bene utraq
parte ammonuit dicens. Su ꝑiores
sibi inuicem arbitrantes: ut in co-¬
gitationibus cordis et ego il ꝑ lum¬
michi preferam: & uicissim me il
le sibi: ut cum abutraq parte cor in¬
ferius premiturͥ nullus ex impenso
honore subleuetur.

Expanded text:
omnem quem cognovit putat, e diomnem quem cognovit putat, e diverso justus studet ut superiorem quemlibet proximum attendat. Ac ne dum se alii alter humiliat, humiliatio iret alteri in elationem, bene utramque partem admonuit, dicens: Superiores sibi invicem arbitrantes, ut in cogitationibus cordis et ego mihi illum praeferam, et vicissim ille me sibi, ut cum ab utraque parte cor inferius premitur, nullus ex impenso honore sublevetur.
Abbreviated transcription (Latin):
rabiliter se nouerat ẽẽ meliorem.
Discant ergo quomodo humiliari se¬
proximis debeant. qui ad huc quo
loco apud deum habeantur nesciu&.
si sic electi se etiam illis humiliant.
quibus iam se ꝑ interna iudicia an¬
te positos deprehendunt. Hoc autẽ¬
let: quod de se semꝑ sentiunt infra
quam sunt. Hinc namq ab eodem
dauid dicitur. Si non humiliter sen¬
tiebam: s exaltaui animam meam.
paruulos uocat dicens. Siquis ẽ par-¬
uuilus: ueniat ad eam. Qui enu nec
dum semet ipsum despicit: humilẽ
dei sapientiam non apprehendit.
Hinc in euuangłio dñs dicit. Confite¬
or tibi pater dñe cęli et terrȩ: quia ab¬
condisti hȩc a sapientibus et pruden¬
tibus: et reuelasti ea paruulis. Hinc
psalmista ait. Custodiens paruuloc
dñs. Hinc magister gentium dicit.
facti sumus paruuli: in medio ur̃m.
Hinc discipulos ammonens dicit. Su¬
piores sibi inuicem arbitrantes. Nam
qua iniquus quisq supiorem se

Expanded text:
rabiliter se noverat esse meliorem. rabiliter se noverat esse meliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debeant, qui adhuc quo loco apud Deum habeantur nesciunt, si sic se electi etiam illius humiliant, quibus jam se per interna judicia antepositos deprehendunt. 43. let, quod de se semper sentiunt infra quam sunt. Hinc namque ab eodem David dicitur: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . parvulos vocat, dicens: Si quis est parvulus, veniat ad eam . Qui enim nec dum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Confiteor tibi, Domine, pater coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Hinc rursum Psalmista ait: Custodiens parvulos Dominus . Hinc magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestri . Hinc discipulos admonens, ait: Superiores sibi invicem arbitrantes . Nam quia iniquus quisque inferiorem se
Abbreviated transcription (Latin):
oculis suis ẽ: qui in eo quod se¬
met ipsum considerat. imparẽ
se alienis meritis pensat. Nam
quasi grandem se conspicit: quis¬
quis se suꝑ aliena merita elati¬
one cogirationis extendit. Sa¬
ul autem repbus in bono quod
ceꝑat non ꝑmansit: quia fastu
susceptȩ potestatis intumuit. At
contra dauid. semꝑ de se humi-¬
lia sentiens. eiusdemq saul se
comparatione post ponens: post¬
quam feriendi locum repꝑit
et peꝑcitͥ eidem seuienti aduer¬
sario humili se ꝓfessione ꝓstra¬
uit dicens. Quẽm ꝑsequeris rex
isrł. quem ꝑ sequeris : Canem
mortuum: et publicem unum:
Et certe iam unctus in regem fue¬
rat: iam ex orante samuel et cornu
suꝑ se oleo fundente didicerat: quod
eum diuina gr̃a saul reprobato. ad
regni gubernacula possidenda serua¬
bat: et tamen ꝑsequenti aduersario
mente se humili substernebat: cui
diuino uidicio prelatum eẽ se noue¬
rat. Illi itaq se humiliter post pone¬
bat: eui ꝑ electionis grãm in compa¬

Expanded text:
oculis suis est, qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se conspicit, quisquis se super aliena merita elatione cogitationis extendit. Saul autem reprobus in bono quod coeperat non permansit, quia fastu susceptae potestatis intumuit. At contra David semper de sese humilia sentiens, ejusdemque Saul se comparatione postponens, postquam feriendi locum reperit, pepercit; et eidem saevienti adversario humili se professione substravit dicens: Quem persequeris, rex Israel, quem persequeris? canem mortuum, et pulicem unum ? Et certe jam unctus in regem fuerat, jam exorante Samuele, et cornu super se oleum fundente didicerat quod eum divina gratia, Saul reprobato, ad regni gubernacula possidenda servabat, et tamen persequenti adversario mente humili se substernebat, cui divino judicio praelatum se esse noverat. Illi itaque se humiliter postponebat quo per electionis gratiam incompa
Abbreviated transcription (Latin):
psa ueritas quȩ repente quosRix.
uellet roborare potuisset: ut exem¬
plũ sequentib daret. ne imꝑfecti p̃¬
dicare potuissent. postquã plene dis¬
cipłos de uirtute p̃dicationis instru¬
xit. ilico subimnxit. Sos autẽ sede¬
te in ciuitate quoadusq induami
ni uirtutẽ exalto. In ciuitate quippe
consedem᷑. si intra mentiũ nr̃arum
nos claustra constringimꝰ. ne loquen¬
do externus enagem᷑. Ut cũ uirtu¬
te diuina ꝑfecte induimi: tunc qͣsi
a nob̾met ipsis foras. etiã alios instru¬
entes exeiamus

Expanded text:
psa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque ini virtute ex alto . In civitate quippe consedemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus
Abbreviated transcription (Latin):
puło ex egipti terra liberando repro¬
missionis terra ꝓmittitur: et cum
uoeandus eẽt ad dona celestia terre¬
nis repromissionibus suadetur. Cur
hoc nisi eum ẽẽt aliquid quod e ui¬
cino ꝑciperet: illud iam fidelius cre¬
deret. quod de longinquo audire po-¬
tuisset: Quod tamen si subtiliter
attendamus: quanta dispensatio¬
ne pietatis sit actum agnoscimus.
Rudi enim populo etiam de presen¬
ti uita aliquid promutendum fu¬
it: ut posset robustius in futura so¬
lidari. Carnalis et enim populus si
parua non acciperet: magna non
crederet. Omnipotens ergo deus
largiendo terrena. suadet ad cȩlesti¬
aͥ ut ꝑcipiens quod uideret. spera¬
re disceret quod minime uidebat:
et tanto solidior de inuisibilibus
fieret. quanto eum ad spei certitu¬
dinem uisibilia promissa fulcirers.

Expanded text:
pulo ex Aegypti terra liberando, repromissionis terra promittitur; et cum vocandus esset, ad dona coelestia terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? nisi cum esset aliquid quod e vicino perciperet, illud jam fidelius crederet, quod de longinquo audire potuisset. Quod tamen si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis sit actum, agnoscimus. Rudi enim populo etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possint robustius in futuro solidari. Carnalis etenim populus, si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens, quod videret, sperare disceret quod minime videbat. Et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃utui et ñ aꝑui os meũ: qm̃ tu fecisti.
Flagellatꝰ homo. considerans quia illo
maior ẽ. ds̃. in om̃i quod patitur eius
rudicio se post ponit. cui se minorem
eẽ ñ dubitat. Et quod a meliore patit᷑.
iustũ credit. etiam si ettã si eiusdem
iusticiȩ causas ignorat. Quisquis enĩ
pro peccato ꝑcutitur. nͥ murmurando
renitat᷑. eo ipso iam iustus ẽẽ inchoat.
quo ferientis iusticiam ñ accusat.
homo namq sub deo est conditus. et ad
conditionis ordinẽ redit. quando sibi
equitatẽ iudicis sui etiam quam non
intelligit ante ponit. ut considerata
potentia creatoris. deferueat tumor men-¬
tis. ꝑ memoriam conditionis. Unde dauid
propha. cum ꝑcussionis pondere in exces¬
sum uocis eriͣꝑe cogeretur. ad consideratio¬
nem considerationis suȩ se colligens ait.
Obmutui et ñ aperiu os meũ. qm̃ tu fecisti.
lensauit enĩ conditionis suȩ ordinẽ. et ius.¬
ticiam ꝑcussionis inuenit: quia qui be¬
nigne eum qui non erat condidit. eum

Expanded text:
mutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti. Flagellatus homo considerans quia illo major est Deus, in omni quod patitur ejus judicio se postponit, cui se minorem e non dubitat. Et quod a meliore patitur justum credat, etiam si ejusdem justitiae causas ignorat. Quisquis enim pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Homo namque sub Deo est conditus, et ad conditionis ordinem redit, quando sibi aequitatem judicis sui, etiam quam non intelligit, anteponit, ut conspotentia creatoris, deferveat tumor mentis per memoriam conditionis. Unde David propheta, cum percussionis pondere in excessum vocis erumpere cogeretur, ad considerationem conditionis suae se recolligens, ait: Obmutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me . Pensavit enim conditionis suae ordinem, et justitiam percussionis invenit, quia qui benigne eum qui non erat condidit, eum
Abbreviated transcription (Latin):
surge. nͥ mala q̃ p̃parasti derelinque: Et
qͥd ẽ. dic̾e sterne tͥ. insi m̃cedis causas in
qͥb reqͥescere debeas oꝑare: Ut et deserat
surgendo qͦd fecit: et inueniat st̃nendo
quod fecerit. Qͦd utrũꝙ ꝓpħa breuit̃ cõp̃¬
hendit dicens. Decliua a malo et fac bonu
Dedinare qͥppe a malo ẽ : ab eo qd̃ iacuit¬
surg̃e. Bonũ uͦ facere ẽ. m̃cedis oꝑa in qͥb
requiescere debeat p̃parare. Qͥ enĩ declinat
mala. s bona adhuc ñ facit: surrex̃ ab
eo qd̵ iacuit. s uͥ reqͥescere debeat: necdũ

Expanded text:
Surge, nisi mala quae perpetrasti derelinque? Et quid est dicere, sterne tibi, nisi mercedis causas in quibus requiescete debeas operare, ut et deserat surgendo quod fecit, et inveniat sternendo quod fecerit. Quod utrumque Propheta breviter comprehendit, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo,  facere est mercedis opera in quibus requiescere debeat praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debeat necdum
Abbreviated transcription (Latin):
uis ac male agentib sese etia cũ non
q̃rit᷑ opponit: recte de equo dĩ dr̃. In oe¬
cursũ ꝑgit armatis Intueri libet illũ ses¬
sori suo calcarib excitatũ: contia armatoᷤᷤ
hostes qͣntꝰ paulũ ⁊ eli feruor accendat.

Expanded text:
is ac male agentibus sese etiam cum non quaeritur opponit, recte de equo Dei dicitur: In occursum pergit armatis . Intueri libet illum sessoris sui calcaribus excitatum contra armatos hostes quantus Paulum zeli fervor acce
Abbreviated transcription (Latin):
se bella seruauit. Non enĩ loco uutꝰ: s
locus uirtuti defuit. Et idento fortissi¬
mus miles. ab obsidionis angustia. cer¬
taminis cãpũ quesinit. S aut̃ subiu¬
ganda regi proprio multa adũsarioꝵ colla
conspex̃: subire bellũ uł cũ morte ñ timut
Sic̃ ipse c̃ iero solunã ꝑgeret. eũq disciol.
passione illiꝰ ꝑ propħiã p̃scita ꝓhiberent.

Expanded text:
se bella servavit. Non enim loco virtus, sed se bella servavit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angustia certaminis campum quaesivit. Ubi autem subjuganda regi proprio multa adversariorum colla conspexit, subire bellum vel cum morte non timuit. Sicut ipse cum Hierosolymam pergeret, cumque discipuli passionem illius per prophetiam
Abbreviated transcription (Latin):
cuneos impetit. et mͦ se ab armatis hostib
qͣsi trepidꝰ abscondit. nisi hoc qͦd necesse ẽ.
ut in eiꝰ artificiosa uirtute discamꝰ adũ sa¬
noꝵ pugnã. et constant̃ aliqͣndo appetere:
et prudent̃ aliqͣndo declinare: Necesse qͥp¬
pe ẽ. ut ꝑ om̃e qͦd agimꝰ. in m̃tis trutina
positũ. hinc pondꝰ. illinc fructũ laboris
estimemꝰ. Et cũ ponclꝰ fructũ suꝑat. labo.¬
rẽ qͥsq in naxie declinat. dũ modo in aliis
exerceat. in qͥb luchro fructuũ. pondꝰ
laboris iuncat. Cũ uͦ sub sequenti quanti¬
aut uincit᷑. labor ñ sine graui culpa
declinat᷑. Uñ p̃dicator sos̃ cũ damasci
ualde obstinatas m̃tes ꝑsequentiũ cerne¬
ret: eoꝵ noluit adũsitati confligere. Qͥa¬
et semetipsũ. que ꝓfuturũ multis noue¬
rat. udit posse deficere. et aut nullis
se illic aut pauc is ꝓdesse. secessũ a certa¬
mine petiit. et pugna turũ feliciꝰ. ad alia

Expanded text:
cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus, adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando declinare. Necesse quippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina positum hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aestimemus. Et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantiaut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse deficere, et aut nullis se illic aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
et exclamaueit dicentes. Magna diana
ephesioꝵ. Et impleta ẽ. ciuitas confusiõe
et impetũ fecert̃ uno animo intheatrum
rapto gaio et aristarcho macedonib comi
tib pauli. Atq mox subdit᷑. Paulo ant̃
uolente intrare in popłm: ñ ꝑmisert̃
discipłi. Qͥdã aut̃ et de asiȩ pͥncipib
qͥ erant anici eiꝰ. miserunt adeũ rogan.
tes: nese daret in theatiũ. In qͥb ꝓfecto ũ¬
bis agnoscimꝰ: qͦ inpeti cont᷑ cuneos adũsan¬
tes irueret: nͥ eũ ꝑ amicos et discipłos cari¬
tatis frena tenuissent. S si obuiare hosti¬
b. si ultro pugnã petere. si nosmetipsos semꝑ
relinquere in cursũ nr̃i feruoris debemus.
qͥd ẽ. quod idẽ p̾dicator egregiꝰ desemet¬
ipso fatet᷑ dicẽs. damasci p̃positꝰ gentis a¬
rechȩ regis. custocdiebat oiuitatẽ damas¬
cenoꝵ ut me cõphendet. et ꝑfenestrã ins¬
porta demissꝰ sũ ꝑ murũ. et effugi manꝰ
eiꝰ: Qͥd ẽ. qͦd equus iste mͦ sponte armatoꝵ¬

Expanded text:
et exclamaverunt dicentes magna Diana Ephesiorum et impleta est civitas confusione et impetum fecerunt uno animo in theatrum rapto Gaio et Aristarctibus Pauli. Atque mox subditur: Paulo autem volente intrare in populum, non permiserunt discipuli, quidam autem et de Asiae Principibus qui erant amici ejus, miserunt ad eum, rogain theatrum . In quibus profecto verbis agnoscimus quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frena tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursum nostri fervoris debemus, quid est quod idem praedicator egregius de semetipso fatetur, dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum, ut me compreporta dimissus sum per murum: et effugi manus ejus . Quid est quod equus iste modo sponte armato
Abbreviated transcription (Latin):
quippe scđm suam speciem semen.
producit: cum mens nr̃a ex se c¬
considerationem in alterum col¬
ligit. et recti oꝑis germen parit.
Hinc quidam sapiens dicit. Quod
tibi non uis fieri: alii ne feceris..
Hinc in euuangłio dñs dicit. Que¬
cumq uultis ut faciant uobis ho¬
mines: et uos eadem facite illis..
Ac si aꝑte diceret. Speciem ur̃am
in altero respicite: atq ex uobism&¬
ipsis agnoscite. quid uos oporteat
aliis exhibere.

Expanded text:
secundum suam speciem semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in alterum colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens dicit: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Hinc in Evangelio dicit: Quaecumque vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis ; ac si aperte diceret: Speciem vestram in alterum respicite, atque ex vobismetipsis cognoscite quid vos oporteat aliis exhibere.
Abbreviated transcription (Latin):
proximis irrogant: si irrogata aꝓ
ximis equanimiter portant. si ob¬
iectis bonis temporalibus nequaqͣm
mens leticia soluitur: si subtractis
non nimio merore sauciatur: ac de¬
inde ꝑpendant secum ad semet ipsos
introrsus redeant. in eo quod spũalia
runantur. nequaquam secum re¬
rum corporalium umbras trahunt:
uel fortasse tractas manu discretio¬
nis abigantꝰ si incircumscriptum
lumen uidere cupientes. cunctas
circumscriptionis suȩ imagines de¬
primunt: et in eo quod suꝑ se con¬
tingere appetunt. uincunt quod st̃¬

Expanded text:
proximis irrogant, si irrogata a proximis irrogant, si irrogata a proximis aequanimiter portant, si objectis bonis temporalibus nequaquam mens laetitia solvitur, si subtractis non nimio moerore sauciatur, ac deinde perpendat, si cum ad semeintrorsus redeunt, in eo quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt: vel fortasse tractas, manu discretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt: et in eo quod super se contingere appetunt, vincunt quod s
Abbreviated transcription (Latin):
um de extirpando pri-¬
mum desideriorum ap¬
ad intuenda sublimia dirigen¬
quia et humiles ꝑclaritatem
suȩ ostensionis illuminatͥ et
suꝑborum oculos ꝑ caliginem
erroris obcurat: Pruis igitur
mens ab appetitu głȩ tempora-¬
lis. atq ab omni carnalis con¬
cupiscentiȩ delectatione ter¬
genda ẽ: et tunc ad aciem con¬
templationis erigenda. Unde
et cum lex accipitur. populus
a monte prohibetur: ut uide¬
licet qui in firmis adhue men-¬
tibus terrena desiderat: consi-¬
derate sublimia non presu-¬
mat. Ubi et recte dicitur. Si besti¬
a tetigerit montem : lapidabitur.
Bestia et enun montem tangit:
cum mens irrationabilibus deside.¬
riis subdita ad contemplationis se¬
alta erigit. Sed lapidibus ꝑcutitur
quia summa non sustinens. ipsis su¬
ꝑnilponderis ictibus necatur. Qui
igitur culmen apprehendere ꝑfecti¬
onis nituntur. cum contemplatio¬
nis arcem tenere desiderant: prius
se incampo operis ꝑ exercitium ꝓ¬
bent: ut sollicite seiant. si nulla malu

Expanded text:
um de exstirpando primum desideriorum carad intuenda sublimia, dirigenquia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem erroris obscurat? Prius igitur mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est, et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur, ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderat, considerare sublimia non praesumat. Ubi recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur . Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui igitur culmen apprehendere perfectionis nituntur, cum contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite ferant si nulla jam mala
Abbreviated transcription (Latin):
ror de uitandis super-¬
fluis cogitationibus
post uotum detonsos. in igne
sacrificii incendunt. Quid ẽ
quod natarei capillos nutri-¬
unt: nisi quod ꝑ uitam mag¬
nȩ continentiȩ presumptionũ
cogitationes crescunt: S quid
ẽ. quod deuotione completa ca¬
put nazareus radere. capillos¬
q in igne sacrificii ponere ui¬
betur: nisi quod tune ad per¬
fectionis summam ꝑtingimus.
cum sic exteriora uitia uincunꝰ.¬
ut etiam cogitationes suꝑfluas
amente resecemue: Quas nimi¬
rum sacrificii igne concremare
ẽ. flamma eas diuini amoris
incendere: ut totum cor in dei
amore ardeat et cogitationes.
suꝑfluas concremans. quasi na-¬
zarei capillos deuotionis ꝑfecti¬
one consummat.

Expanded text:
 de vitandis superfluis cogitationibus  votum detonsos in igne sacrificii deinceps incendunt. Quid enim quod Nazaraei capillos nutriunt, nisi quod per magnam vitnae continentiae, praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod, devotione completa, caput Nazaraeus radere, capillosque in igne sacrificii ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriorem vitam vincimut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus: quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos, devotionis perfectio consumat.
Abbreviated transcription (Latin):
illius nomine. quã eius adipisci lucra
concupiscunt. ẜ lecti autẽ dũ seruaie
ficłi meritũ rectis oꝑib eurant. ad
aucroris sui noticiam etiam inter
reproboꝵ tumultus appropinquant.
Quod bene in euangłio muliere.
sanguinis fluxu laborante signatũ
tigit. petrus raciocinando respondit.
Turbe te cõprimunt. et affligunt: et
dicis quis me tetigit. S audire cau¬
sas uere racionis meruit: cũ eidñs
dixit. Tetigit me aliquis. Nã ego nou
uirtutem de me exisse. Scce turbȩ pre¬
mebant dñm. s tam̃ sola tetigit. quȩ ad
illum humilit uenit. quia nimirũ mul¬
ti etiam in scã eccła reprobi ueritatẽ cog.¬
noscendo premunt: qũa bene uiuendo
rangere negligunt. Premunt et longe st̃
quia diuinã noticiã ꝓfessionib sequunt᷑.
morib fugiunt. Eremunt in quã. s longe
sunt. qui eidẽ fidei quã loquendo astru¬
unt. agendo contradicunt. Item ibi libro

Expanded text:
illius nomine, quam ejus adipisci lucra illius nomine, quam ejus adipisci lucra concupiscunt. Electi autem dum servare fidei meritum rectis operibus curant, ad auctoris notitiam, etiam inter reproborum tumultus appropQuod bene in Evangelio in muliere sanguinis fluxu laborante signatum tigit? Petrus ratiocinando respondit: Turbae te comprimunt, et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse. Ecce turbae premebant Dominum, et tamen sola tetigit quae ad illum humiliter venit, quia multi nimirum etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt quam bene vivendo tangere negligunt. Premunt et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, qui eidem fidei quam loquendo astruunt, agendo contradicunt. Multi er
Abbreviated transcription (Latin):
dñm agnouisset: utiq non ama¬
ret. S aliud ẽ. cognoscere ꝑ fidem.
atq aluid ꝑ speciem. Aliud inuemi
n ꝑ credulitatem. aliud ꝑ contempla.¬
tionem. E ax qua re agitur: ut electi õs
euu quem fide cognouerinit. uidere
quoq ꝑspeciem anhelant. Cuius amore
flagrantes estuant. quia eius dulcecdi¬
nis suauitatẽ iam in ipsa sue fidei cer¬
titudine degustant. Quod bene ille
ingerassenoꝵ regione sa natꝰ. ademo¬
nib designat: qui uult abire cũ iħu
s ei a magistro salutis dicit᷑. Redi in do¬
mũ tuam: et narra quanta tͥ fecit decis.
Amanti enĩ ahuc dilatio imponitur.
ut ex dilati amoris desiderio. meritum
ds̃ dulcis in miraculis. et tam̃ in sua
celsitudine manet occultus. tit et quid¬
dã inonstrando de se. occulta nos cogi¬
tacione in suo amore suecendat: et
tam̃ abscondendo maiestatis suȩ głam
amoris sui uim ꝑ estum desiderii augeat.
se tenere asserunt: premuat
potius quã uenerantur. dũ sua magis

Expanded text:
num cognovisset, utique non amaret. Sed aliud est cognoscere per fidem, atque aliud per speciem, aliud invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur, ut electi omnes eum, quem fide cognoverunt, videre quoque per speciem anhelant, cujus amore flagrantes aestuant, quia ejus dulcedinis suavitatem jam ipsa suae fidei certitudine degustant. Quod bene ille in Gerasenorum regione sanatus a daemonibus designat, qui vult abire cum Jesu, sed ei a magistro salutis dicitur: Redi in domum tuam, et narra quanta fecit Deus tibi . Amanti enim adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio, meritum potens Deus dulcis in miraculis, et tamen in sua celsitudine manet occultus; ut et quiddam monstrando de se, occulta nos inspiratione in suo amore succendat; et tamen abscondendo majestatis suae gloriam, amoris sui vim per aestum desiderii augeat. se tenere asserunt, premunt potius quam venerantur; dum sua magis
Abbreviated transcription (Latin):
um de incorrectȩ delinquen-¬
tium ultione ꝑpetua tracta
sit ab ira mea: et ardebit usq ad in
nati flagella non liberant. scriptũ
est. Percussisti eos nec doluerunt:
attriuisti eos. et renuerunt acciꝑe
disciplinam. His flagella ab hac
uita inchoant: et in eterna ꝑcussi¬
dñs dicit. Ignis exarsit᷑ abira mea:
et ardebit usq ad inferos deorsum.
ignis exarsit ab ira mea: quantum
uero ad ȩternam dampnationem

Expanded text:
um de incorrecte delinquentium ultione perpetua tractarsit ab ira mea, etc.--De his, quos damnnant flagella, et non liberant scriptum est: « Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos et renuerunt accipere disciplinam . » His flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussiDominus dicit: « Ignis exarsit ab ira mea et ardebit usque ad inferos deorsum .« Ignis exarsit ab ira mea. » Quantum vero ad aeternam damnationem
Abbreviated transcription (Latin):
latere: ñ in merito scdo numerat᷑. Cuiꝰ migra.¬
tionis flexu: angłarẽ lapidẽ signat. Ubi enĩ
ordo arectitudine flectit᷑ ut eat in diu̾sĩ:
tamꝗͣ angłm facit. Recte gͦ numerar bis po¬
tuit: q ꝑ utrũq parietẽ. quasi tluo in se la¬
tera ostendit. U ñ et eiꝰ bene imaginẽ tenuit:
qͥ in uidea ort᷑ gentilitatẽ colligens. qͣsi ab¬
ierosolimis babiloniã uenit. Atꝙ hãc in se¬
metipso ficdĩ fabricã. pꝰ discordie studio scis¬
sam: arte caritatis intexuit. In exp̃ iob libro¬

Expanded text:
latere non immerito secundo numeratur: cujus migralatere non immerito secundo numeratur: cujus migrationis flexus angularem lapidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine flectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem, quasi duo in se latera ostendit. Unde et ejus bene imaginem tenuit qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi Jerosolymis Babyloniam venit; atque hanc in semetipso fidei fabricam, prius discordiae studio scissam, arte charitatis intexuit. CAP. II
Abbreviated transcription (Latin):
liquet. ꝗͦ scͥptura sacra angularẽ lapidem
uocet. Illũ ꝓfecto qͥ dũ in se hinc iudaicũ.
illinc gentilẽ p̾płm suscepit: in una ȩcelȩ
fabrica. qͣsi duos parietes iungit. Illũ de qͦ
scͥptũ ẽ. Fecit utraq unũ. Qͥ angularẽ se
lapidẽ. ñ solũ in inferiorib. s et insuꝑnis
exhibuit: qi et in tra plebi israhelnicȩ na¬
tiones gentiũ. et utraꝙ simul angł̃is in cȩlo
sociauit. Eo qͥppe nato: clamauert̃ angłi.
In t̾ra pax hõib honȩ uoluntatis. In ortu enĩ
regis. neqͣqͣm ꝓ magno offerrẽt holninib pa¬
cis gaudia. si discordiã ñ hab̾ent. De hoc lapi¬
lapidis typũ. iecomas rex cenuit. Qͤm ma¬
theus dũ quattlenas generationes describ̾et:
scc̾o numerauit. Qm eiũ fine scde. ipsũ rur¬
sũ mitio t̃eie generationis inseruit. Ipse nãꝙ¬
in babiloniam cũ israhelitica plebe migratꝰ ẽ.
Qͥ dñ abaliis ad alia ducit᷑. putriꝰꝙ parietis

Expanded text:
liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discordiam non haberent. De hoc lapilapidis typum Jechonias rex tenuit, quem Matthaeus, dum quaterdenas generationes describeret, secundo numeravit. Quem enim fini secundae, ipsum rursum initio tertiae generationis inseruit: ipse namin Babyloniam cum Israelitica plebe migratus est qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis
Abbreviated transcription (Latin):
iunctum ẽ. Non apparebis in cons.¬
pectu. dnĩ uacuus. In conspectu do¬
mini uacuus apparet: qui nichil
secum de fructu sui laboris portat.
Alius namq adipiscendis honorib
exsudat: alius multiplicandis facul¬
tatib estuat: alius pro merendis
laudibus anhelat. S quia cuncta
hȩc hic quisq moriens deserit. ante
dñm uacuus apparet: quia secum
ante uidicem nil tulit. Hinc ergo
ꝑ legem salubriter ammonemur
dicentem: non apparebis in conspec¬
tu dñi uacuus. Qui enim prome¬
rendȩ uitȩ mercedem bene agendo
non prouidet: in conspectu dñi ua¬
cuus apparet. Hinc de iustis ꝑ psal¬
mistam dicitur. Nenientes autem
uenient in exultatione: portantes
manipulos suos. Aderamen quippe
iudicii portantes manipulos ueni¬
unt: qui in semet ipsis recta opera
quibus uitam mereantur ostendt̃.¬

Expanded text:
ictum est: Non apparebis in conspectu meo vacuus. In conspectu Domini vacuus apparet, qui nihil secum de fructu sui laboris portat. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat. Sed quia cuncta haec hic quisquis moriens deserit, ante Dominum vacuus apparet, quia secum ante judicem nihil tulit. Hinc ergo per legem salubriter admonemur dicentem: Non apparebis in conspectu Domini vacuus. Qui enim promerendae vitae mercedem, bene agendo non providet, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt, qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur, ostend