comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Umuersis saucte eccl̃ie fidelibus ad quos presens
scriptum peruenerit Nachauael deleuelande filuis
galfadi salutem. Notum fit pñtibus et futuris.
ꝙ ego nachanael de leuelande cũ uxoye mea desiree
et filio meo Rodberto et alus filus meis et filiabus
concessi et dedi deo et abbati et monachis sancei
bertu pro salute añne mee et uyoris mee et
siliorum meorũ et filiarũ. et oĩm parentũ meoꝵ
capellam de leuelande cũ om̃ibus pertinẽtus suls
et cum eadem capella guĩq acras bofti terre mee
capella Imppetuũ per abbatẽ et mõachos p̃dictos
plenariũ seruiciũ suũ habebit Et ip̃i quidem
mouachi supradicti oĩm benefitiorũ que fient
In eccł̃ia sua imppetuũ. participẽ me ẽẽ cõcesser̃t
et meos missarũ uidelicet elemosinarũ. uigiliaꝵ
Ieiumorũ orationũ et ceterorũ bonorũ ꝯccẽxn¬
quibus locus ille In capitẽ uel in membris
Inet̾nũ uigebit legitume igitur eã sancto
bertino et ip̃ius conuentui in elemosmnã cõfero

Expanded text:
rsis sancte Ecclesie fidelibus ad quos presens scriptum pervenerit, Nathanael de Levelande, filius Galfridi, salutem. Notum sit presentibus et futuris quod ego Nathanael de Levelande, cum uxore mea Desiree et filio meo Rodberto et aliis filiis meis et filiabus, concessi et dedi Deo et abbati et monachis Sancti Bertini, pro salute anime mee et uxoris mee et filiorum meorum et filiarum et omnium parentum meorum, capellam de Levelande cum omnibus pertinentiis suis, et cum eadem capella quinque acras terre mee capella in perpetuum per abbatem et monachos predictos plenarium servitium suum habebit. Et ipsi quidem monachi supradicti omnium beneficiorum que fient in ecclesia sua in perpetuum participem me esse concesserunt et meos, missarum videlicet, elemosinarum, vigiliarum, jejuniorum, orationum et ceterorum bonorum quibus locus ille, in capite vel in membris, in eternum vigebit. Legitime igitur eam Sancto Bertino et ipsius conventui in elemosinam confero,
Abbreviated transcription (Latin):
mgro hentico de chasteti tune archidiarono
cantuarien magio euerardo uitearchidiacono
Rad de hassinges. uit̾ filiõ radulphi manassetio
de hastinges Iohanne de sui linghonde doillce
de hugham petro de chileham Iohanne de herste
Eteyhano de ultrastura helto faurill Ricardo
Snuene duĩltio filiõ Radulxhi de haslinges
Wuiltmo de dudintuna. Simone clerico dee
Uoendene et gaufrido fratre eis Etmadoeno¬

Expanded text:
ro Henrico de Chastellis tunc archidiacono Cantuariensi. Magistro Everardo vice archidiacono. Radulfo de Haslinges. Ricardo filio Radulfi. Manasserio de Hastinges. Johanne de Suilinghoude. Willelmo de Hugham. Petro de Chilleham. Johanne de Herste. Stephano de Ultrasture. Helto Faucill... Ricardo juvene. Willelmo filio Radulfi de Haslinges. Willelmo de Dudintuna. Simone clerico de Wendene et Gaufrido fratre e
Abbreviated transcription (Latin):
quam michi et heredibus meis sub hac
frater .I. dei paciencia abbas sancti bertum
et conuentus salutem in dominr Nouerit
uniuti fitas uestra nos dedisse et conassisse
et hoc yñti stripto confirmasse dilerto
nr̃o mauclimo de donora et heredibus suis
quãdam portiont̃ terrs In uilla de douora
quã Robertus filius golstam nobis dn
elemosinã de dit que Iacet inter terram

Expanded text:
quam michi et heredibus de predicta  abbas Sancti Bertini et conventus, salutem in Domino. Noverit universitas vestra nos dedisse atque concessisse et hoc presenti scripto confirmasse dilecto nostro Manekino de Dovora et heredibus suis quamdam portionem terre in villa de Dovora, quam Robertus, filius Dolstani, nobis in elemosin
Abbreviated transcription (Latin):
ueldendo nobit᷑ ãmiatium orto solidet sĩt
sterlingoriu In pascha stiliet quatuor
soliros et In festo sauiti nuchaclis
quatuor solidos pro om̃ibus seruitus
saluo tamen dm̃ Regis serrcio de quo
Idem manclamis nos quitabit et

Expanded text:
octo solidos sterlingorum, in pascha scilicet quatuor solidos et in festo sancti Michaelis quatuor solidos pro omnibus servitiis, salvo tamen domini Regis servitio, de quo idem Manekinus nos quitabit et
Abbreviated transcription (Latin):
eclie beatibertim et eusdem loci tõuentiu eccliã
de chilleham tum om̃ibus pertinencus suis quam
hugo filius fulberti de deuoya eidem eccł̃ie et predicto
conuentui de dit in liberain et puram et perpetuamn
elemosinã Quare uolumus et firmiter p̃cipinius ꝙ
abbas predicti loci et monachi ꝯbidẽ deo seruientes
habeant et teneant predictã eccłiam cum om̃ibus
pertinẽtus suis bene et in pace libere et quiete Integre¬
In aquis et molenduis et in om̃ibus alus locis et
rebus cum om̃ibus libertatibus et liberis suis¬
consuetudinibus ͭ sicut carta prefati hugonis
donatoris testatur Testibus Ric̃ de hume. Rog̾o
de pcell̃ Stephano de longo campo dapifis datũ
apud Ruhoult .xuii. die decembris ꝓ mauum.
Will̃m elyens. electi cancellarii nr̃i. Regni nostri
Anno primo

Expanded text:
ati Bertini et ejusdem loci conventui ecclesiam de Chileham cum omnibus pertinentiis suis, quam Hugo, filius Fulberti de Dovora, eidem ecclesie et predicto conventui dedit in liberam et puram et perpetuam elemosinam. Quare, volumus et firmiter precipimus quod abbas predicti loci et monachi ibidem Deo servientes habeant et teneant prefatam ecclesiam cum omnibus pertinein aquis et molendinis et in omnibus aliis locis et rebus, cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus suis, sicut carta prefati Hugonis donatoris testatur. Testibus. Ricardo de Humes. Rogero de Pratellis. Stephano de Longo Campo dapiferis. Datum apud Ruhoult, XVIIa die decembris, per manum Willelmi Elyensis electi, cancellarii nostri, regni nostri anno primo
Abbreviated transcription (Latin):
deserm̾ant Si uero capellam Idem Idoneiinuẽti
fuerint consilio archiep̃i abbatis et nr̃o corriget᷑.
Insuper religiosi quiq qui ad me hospitalitatis
causa declinauerint in domo abbatis hospitabũ.
et in ea tantumodo paleas Recipiãt cetera omia
uictualia tam equis ꝙͣ. homĩbus adomo mea
recipient Testibus hus siluestro bt̃i augustim
abbate Willmo priore sancti angustu Petro
canonito sancte marie taruanensis Will̃mo
cada helya de chilleham mathilde uxore mea
Radulfo filio Willim Willmo et iohanne fũb
eius nepotibus meis baldewino de stura
gaufudo de thichestia Will̃mo de eslinges.
donacionem predecessoris mei sicut legitimus
heres Ratam habeo et presenti tarta et sigilli
mei appensione confume Hus testibus
gaufudo priore cantuarieñ mãgro henricode

Expanded text:
eserviant. Si vero capellani idem non idonei inventi fuerint, consilio archiepiscopi, abbatis et nostro corrigentur. Insuper, religiosi quique, qui ad me hospitalitatis causa declinaverint, in domo abbatis hospitabuntur, et in ea tantummodo paleas accipiant: cetera omnia victualia tam equis quam hominibus a domo mea recipient. Testibus hiis. Silvestro beati Augustini abbate. Willelmo priore Sancti Augustini. Petro canonico Sancte Marie Taruanensis. Willelmo Cada. Helya de Chilleham. Mathilde uxore mea. Radulfo filio Willelmi. Willelmo et Johanne fratribus ejus, nepotibus meis. Balduino de Stura. Gaufrido de Ticheseia. Guillelmo de Eslingis. donationem predecessoris mei sicut legitimus heres ratam habeo et presenti carta et sigilli mei appensione confirmo, hiis testibus: Gaufrido, priore Cantuariensi. Magistro He
Abbreviated transcription (Latin):
miss sunt c ad predicandum enunt : unã mia hoc est
unã candemq fubm que et circũ nsioni eredita est p̃stitecat
Sed hec quĩq nuas fent quia peutes rorporis fenfibꝰ autesa
mancipatas ad fuli enã gelite gr̃am conudtit Et huit ait
Et tuesto sugia qud q emitates hoc est ex eam̃ q̃nas inbuecas
falgeto dequibus nustite dint ysayas ꝑn iAla dis souĩt quãe¬

Expanded text:
minus ad praedicandum eunti unam minam, hoc est, unam eamdemque fidem, quae et circumcisioni credita est, praestiterat, sed haec quinque minas fecit, quia gentes corporis sensibus antea mancipatas ad fidei evangelicae gratiam convertit. Et huic ait: Et tu esto supra quinque civitates. Hoc est, ex earum quas imbuerat fulgeto. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
exerctinus allius populi doctoribus esst̃ confectudaim Dico autẽ
uobis quia onnm habenti Sabituo ab eo autẽ qui non h t quod
h anferctur abeo. hec ad superioñ scatturiã res piit docens
et alrm posse amitere nimus dei qui habeus non h Pest non
utitu et In eo augeri qui habens hy hoc est dine ulitue Que
yĩarũ mutano quia et io hac uita ger foret Nctandũ quod
illud dñi redentis goamen etram ex parte nũt relebtatũ sed luue
est uniũ salites Implendunt Cotidit namq accepto lipre reyno
redit qi peregimantis in teora ecclie semper statum rouspuit
uotidit in tanto fideliũ fuorũ nuẽro huic pecimũ neporiatino
cõmendat n ultero mõdio consiõmati optris examuãt unt
fueliter prudenterq laberautẽ amplions gre numere unat
Illuin de Infediis mollem ⁊ marnido luxu ocia sectanter
eo quod dederat prinat uerum unũ sali manifes tulo udico
reputabimint Et alii sumplinores fas et elimtntora ptuntis

Expanded text:
dam. Dico autem vobis quia omni habenti dabitur. Ab eo autem qui non habet et quod habet auferetur ab eo. Haec ad superiora sententia respicit, docens et illum posse amittere munus Dei, qui habens non habet, id est, non utitur, et in eo augeri, qui habens habet, hoc est, bene utitur. Quae gratiarum mutatio, quoniam in hac vita geri solet, notandum quod illud Domini reest universaliter implendum. Quotidie namque accepto a Patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae semper statum conspicit: quotidie in tanto fidelium servorum numero huic pecuniam negotiaturo commodat, in altero modum consummati operis examinatur: hunc fideliter prudenterque lillum desidias molles et marcida luxu otia sectantem, et eo quod dederat privat. Verum universali manifestato judicioreputabuntur. At alii simpliciores fratres et elementorum penitus
Abbreviated transcription (Latin):
ror est uep iudito enangelio dorma eq la dira
sem̃auit idest etiam eos impretas ito uece fubit de h¬
leggis aut enangelud non iniusiratum est hoc autẽ uccũti
peritulũ Iudirii demcantes pigro labore aocõci iinis tratione
conquies cunt Et hoc est quasi infudatio ligare id arcepems
diut ei de ore tuo te Iudico seait neꝙ Seruus nẽꝙ uocatut ꝙ¬

Expanded text:
non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia seminavit, id est, etiam eos impietatis reos telegis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Dicit ei: De ore tuo te judico, serve nequam. Servus nequam vocatu
Abbreviated transcription (Latin):
fus audambus precepit diceus Sumhe ps almũ et date
timpanũ hec est laudem predicatioĩs In rordis iuitationt
ecipite et deuotionem opers in carius ras ligatione redagite
Tmmpanũ puipet est pellis in ligno otensã spels uero in
ligno eotensa caro est snr̃a add xoemplum Diñce tatio
afflicta Cmes cutem sius oderat illum et miseciũ legatiomiõ¬

Expanded text:
suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date tympanum . Hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione redhibete. Tympanum quippe est pellis in ligno extenta. Pellis vero in ligno extenta caro est nostra ad exemplum dominicae crucis afflicta. Cives autem ejus oderant illum. Et miseru
Abbreviated transcription (Latin):
tuã et rossessionem tuã teonõs teore Qũe uidelinet h̃ta
ei possessio oifaria bationt longnica uocatur uel quia a finibus
Et xuii deus uoiq sit prepius  longe t̃r ab corum
senfa qui y dola rolũt uens deus abest Sed qui eruõ conge
suis dedit ollis dece nuas denarius nũegio ad lege xebuet ꝓpled
decalogũ. uotanit Itaq p̃r familias decẽ seruos suos quia elegit
disapulos per lettecã legis Imbutos det illis decẽ annas qr legis
Dicta spiatalies intelligenda lenellat ꝓost passionẽ quipes
dle sie rectionemp suam appecuat illis sensum ut incelligerent
senptucas mina namq quã gñ nnam uocant rentum deagnus
appendatur Et uniues seciptirre sermo quia uile celestis ꝓfectiõne
suggeat quafi mr̃ea rentenani pondere fulgesat li at llis
Negociamini dimm utiuo ueoba queppt leg̃is at ꝓphetarum
nssica inter pretatiõe difrussa opulis offertẽ etq ab el
fdci confessiõnem morimq probitate rongile Iuxta ꝙ psaluts

Expanded text:
possessionem tuam terminos terrae . Quae videlicet haereditas ac possessio, bifaria ratione regio longinqua vocatur: vel quia a finibus . Et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, s dedit illis decem minas. Denarius numerus ad legem pertinet propter decalogum. Vocat igitur paterfamilias decem servos, quia elegit discipulos per litteram dicta spiritaliter intelligenda revelat. Post passionem quippe resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina namque, quam Graeci innam vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discu probitatem recipite. Juxta quod Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
dam qrantotius si dim st dĩn uñdis indtudro. cuoo cum beato bito fuiset
intutut daro esset dleuata manu̾ signũm sancte etucis supde sgrobam
focit lico fugata fohis mulier conualuit bitamiq sibi a deo pdc
intomontum sancti una redditar. sopisins multis ipsa narrtiu̾it
phost q de itaz uenos uonotabilis portifex cemens paulatim uuror
fioi corpons minu. sudqud didri bocationib inmndre cutam copit non

Expanded text:
ram quantocius, si eum videre meruero. Quod cum beato viro fuisset intuitus eam fuisset, elevata manu signum crucis super aegrotam fecit, et illico fugata febre mulier convaluit, vitamque sibi a Deo per interventum sancti viri redditam saepissime multis ipsa narravit. 10. Post haec itaque venerabilis pontifex cernens paulatim sibi vires corporis minui, suaeque
Abbreviated transcription (Latin):
intexoguut eum dicons̃. dio misi uttum b ualeos sunate dam
ot peaculosum hoc ualda dso camebat Hrriun nupondus manum
sopius dis illa super ipsum uulnoris locum. dieebat bĩos firiane
patiaris Ribi facm imponi. erddo dtum in domini piatats quia ipsa to
fudit ad dominum ob dius iecuperationdii ucescents uero dis albia
a stratu sespes sunduit pudlla in tantrm Et ude u estigium nfimutatio

Expanded text:
interrogavit eum dicens: Dic mihi utrumne valeas sanare eam. et periculosum hoc valde esse cernebat. Verum imponens manum saepius die illa super ipsum vulneris locum, dicebat: Vide, filia, ne patiaris tibi ferrum imponi; credo enim in Domini pietate, quia ipse te  preces fudit ad Dominum ob ejus salutem. Lucescente vero die altera, a strato sospes surrexit puella, intantum ut
Abbreviated transcription (Latin):
sua sad domini presindns untute. necorto libio eepit legdis oꝑ orcif¬
muri super caput eneigumint dd hine beẽdicto oleo oculas nareso
et ob sus Riiuis. Et protõmis inmiũm̃dum ab ea sc fugauit dibecata
tamen puolla. pcu̾or qui do prestntia diabeli seminabis fuerab. ad hũe
poctor̾idus uicinorum merast. t uir domini predeopit seli aquem cum
sala deferi. euibus benẽdictĩs. iussit spargi pet cuncta monastem̃
lica. Et sic omnis pauoy cum auctore suo abcesit sabana
Alio quiqua tempors ducta est ad eum puolia quẽdam socubaris
plena demonio. ciuam iussit sibi in oratono deferti. Quo facto
Et a plasmats dei uiui recoderot ierẽpart. mirum in modum
hostĩs illa anriquũs cepit contĩmio cuxioi fcemers. diudisabqud
at dimis uoees efumdee. sanctus ulco Uismonis iusit eaim setra
ocat orium hrehi. ip̃se sulsequeat percusit sam tribus uicibus baculo
quem ges fabat maruibus. Cum spuitus ndquam exiit ab da tam celsir¬

Expanded text:
Domini praesumens 201 virtute, accepto libro, coepit legere exorcismum super caput ejus; dehinc benedicto oleo nares oculosque et os ejus linivit, et protinus immundum ab ea spiritum fugavit. Liberata tamen puella, pavor quidam, qui praesentia diaboli seminatus fuerat, adhuc peccatoribus vicinorum inerat. At vir Domini praecepit sibi aquam cum sale deferri; quibus benedictis, jussit spargi per cuncta monasterii loca et sic omnis pavor cum auctore suo abscessit Satana. 7. Alio quoque tempore ducta est ad eum puella quaedam saecularis, plena daemonio, quam jussit sibi in oratorium deferri. Quo facto,t a plasmate Dei vivi recederet increpare. Mirum in modum hostis ille antiquus coepit continuo anxiari et fremere, diversasque ac diras voces emittere. Sanctus vero Ursmarus jussit eam extra oratorium trahi, ipseque subsequens percussit eam tribus vicibus baculo quem gestabat manibus. Tum spiritus nequam exiit ab ea tam celeri
Abbreviated transcription (Latin):
scirguinem. soo adueisus pancipos eł por dstales. aondisus mundi reetorta
⁊ die brarum harum contra spnalia udquilis ñ celestibus. Ipse ueuit
hoe non meongrnenter posit accipi: sedm̃ illũd quõd et ꝙoti̾s ẜ psalmiste¬
ꝑtulit inquien tostimonium. estilecunt᷑ reges. et principesꝰ conududũt
in unum adudisus duͣm et ãdudisus xp̃m diuõ. sẽd illi principos unius¬
specialiter populi. non ptincipes gondraliter appellatĩ sunt seculi
Cum udeo sego ueracissimum sit tu es christus filus ddi uiui tescimonio
pobi mendacissimum dst scimius quis sis filius dei tostimonio diaboli¬

Expanded text:
us principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Ipse quoqunon incongruenter possit accipi secundum illud quod Psalmistitur: Astiterunt reges terrae et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et adversus Christum ejus . Sed illi principes specialiter unius populi, non principes saeculi generaliter appellati sunt. Cum ergo veracissimum sit, Tu es Christus Filius Dei vivi , testimonio beati Petri, mendacissimum est: Scimus quia sis Filius Dei, testimonio diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate ualios infirnitatio frebis correptus est. diuina preuidente
elmentia ut ubi plutinins in dei adauit serutio mds ad palmam eler¬
ns haatituont pauenrot et interarissimorim manis filioruu

Expanded text:
ciuitate ualidae infirmitatis febre correptus est, diuina praeuidente ciuitate ualidae infirmitatis febre correptus est, diuina praeuidente misericordia, ut ubi plurimum in Dei sudauit seruitio, inde ad palmam aeternae beatitudinis perueniret et inter carissimorum manus
Abbreviated transcription (Latin):
temgono multitũdidm popula catholico dognats ad chiasfiandfu¬
Ueonueitit sanctitem. e laruil ubiqus diuind cognitio legis
sanctissimum chrsti nomen. cunctorum audiebatur in on. Flomiti
menbus casbissis oite honosẜas adabat in pegtonbuo cunetonim
bal festa cum magno gandio nosen saluatoris oportums leb tabantur
didbus. elddmosyns encca domos uberrins paupeibus dispe trobantu
uerbum dei cotigio uer loca singula populis predicabatur : ymuicas
laudes deo hons canonieis eldrus cantabal in declosiis. Bgatun populun
dixidtunt cui hec sunt bdutus populus cuis est domimio deus eorum
Om̃s enim in pulchutudins paerõ quiese odbant y agnitiona udritatib
gaũd dhant: in sanetitato chistiand roligionĩs letalir sunt postqnan
ueto puis prodicator et sanctũo ddi sac erdgt menbia malumis etamib
premia sui laboris deo dispensante accipdis debur in dadom etrẽbatun

Expanded text:
temporis multitudinem populi catholico dogmate ad christianae fitemporis multitudinem populi catholico dogmate ad christianae fidei convertit sanctitatem. Claruit ubique divinae cognitio legis, sanctissimum Christi nomen cunctorum audiebatur in ore. Floruit in moribus castissimae vitae honestas, ardebat in pectoribus singulorum rebat. Festa cum magno gaudio Nostri Saluatoris oportunis celebrabantur diebus. Elimosinae circa domos uberrime pauperibus dispertiebantur. Verbum Dei cotidie per loca singula populis praedicabatur; hymnicas laudes Deo horis canonicis clerus cantabat in ecclesiis. «Beatum dixerunt populum, cui haec sunt: beatus populus cuius est Dominus Deus eorum». Omnes enim in pulchritudine pacis quiescebant, in agnitione ueritatis gaudebant, in sanctitate christianae religionis laetati sunt. Postquam uero pius praedicator et sanctus Dei sacerdos meritis maturus et annis praemia sui laboris, Deo dispensante, accipere debuit, in eadem Atrabate
Abbreviated transcription (Latin):
offudom ao secutũo uoro iex et optimaties illiuo huiu̾ai uisione
imiratuli. siscit abatur pontificem causem repentim ꝓdigii. Cui saucđ
respondit eps qer quasdam mal oflciorum ieantantiondi çid decipiondaq
conĩuuarum aniniad. diabolica in hĩs Rabuit liquonbus porentia: sõd
untuto cmeis xp̃i tonita sie muisibilitor. do domo offugiit ista. sicull
uisibibit er considdcastis liquorom effundi in torrar. hde bdgo rod. multio
epfierebat in salutem qam mull occultio dicibolieEt fraudis catduo
absoluti angunarum uanitats sprata. in cantaptionum consudtudina
relicta. cid uecs icdligionls connolandtunt puritaldm. Intolligontet¬
diui sanctitatom in antiqui seapentis ualdce machinanenta. Et
quõd ill d ad porditionem parauerit aliquorum. hoe christi gratia
cũ rodemptionem conudilit plurimoium.
exerat prefatuo igitur ddi sacbidos scclosiam xp̃i diuna cuxliãt

Expanded text:
effuderunt. Territus uero rex et optimates illius huius uisione effuderunt. Territus uero rex et optimates illius huius uisione miraculi, sciscitabatur pontificem causam repentini prodigii. Cui sanctus respondit episcopus: «Per quasdam maleficiorum incantationes ad decipiendas conuiuarum animas diabolica in his latuit liquoribus potentia, sed uirtute crucis Christi territa, sic inuisibiliter de domo effugit ista, sicut uisibiliter considerastis liquorem effundi in terram». Haec uero res multis proficiebat in salutem. Nam plurimi occultis diabolicae fraudis catenis absoluti, auguriarum uanitate spreta, incantationum consuetudine relicta ad uerae religionis conuolauerunt puritatem, intejus sancitatem antiqui serpentis valere machinamenta. Et quod ille ad perditionem paraverat aliquorum, hoc Christi gratia ad redemptionem convertit plurimorumexerat igitur praefatus Dei sacerdos ecclesiam Christi, divina auxiliante
Abbreviated transcription (Latin):
per officia cantatis non sua quereno. sõd que iesti chasti. Ehusti uestici¬
sseutus potontium coniuuia non contempsit non lupũnis causa sẽs predicat¬
onĩs obtontũ uł fauiliantats concordie fucilius bdibura dei conuuãtium
infunderet cordibus. Igitur quidam nobilis francus potentia clarus Ihocinus
nomins regem h lolhanum predieti regio bludoiui filiũni qui tunc remporis
francorum regni nobiliter rexecat sceptra uoccunt uoeut ad prundiũm quõd
magno apparatu in domo sua ragi et suo paraiudral optimatibus Rogatio
quoque est sanetus ad coniuuiun uẽdcistus. Qui domum inerana more sibi
solito dextbra exhenta omnia sanche cm̃cis uexillo signauit. Quẽd ami
uero uascula ibi edciuisia stabant implota: od mals gentili duore¬
ot paleutiam osmonicis me antationibus infecta. Que moꝵ ob potẽtian
sancte erncis destncta erdpudrmet quie quĩ lignoris habudrunt in tecrã

Expanded text:
per officia caritatis non sua quaerens sed quae Dei sunt, Christi secutus uestigiper officia caritatis non sua quaerens sed quae Dei sunt, Christi secutus uestigia, potentium conuiuia non contempsit, non luxuriae causa sed praedicationis obtentu, ut familiaritate concordiae facilius uerbum Dei conuiuantium infunderet cordibus. Igitur quidam nobilis Francus, potentiae clarus, Hocinus nomine, regem Hlotharium, praedicti regis Hlothuuii filium, qui tunc temporis Francorum regni nobiliter rexerat sceptra, uocauit ad prandium. Quod magno apparatu in domo sua regi et suis parauerat optimatibus. Rogatus quoque est sanctus ad conuiuium Vedastus. Qui domum intrans, more sibi solito, dextera extenta, omnia sanctae crucis uexillo signauit. Quaedam uero uascula ibi ceruisa stabant impleta, sed male gentili errore daemonicis incantationibus infecta. Qsanctae crucis destructa crepuerunt et quicquid liquoris habuerunt in terram
Abbreviated transcription (Latin):
dum boro eõperisset uir dei seclosias xp̃i desertus. cor populi
idolatus ciroubus infectum. ignorantis tendbrs obcecatum gemi¬
no sõ pitaliõ suedioit labora opulum sodula intontiond ad aigni¬
tionom ueni lunimo perduxit. et losials ad cukindy summi deçonõ efot
qore ibitdros et diciconos sobi in adiutorium per diu̾drsa dechssiarum disposint
loca. Et ubi prius spelunes fucrunt latronum ĩbi orationum domos
conslnixerat Magiõs diuinio intendit eaoͥ otnard laudibus. quani
põpaticis diuitiio ocuki comdrs fuit enim paupdaibus Rargus dinitibe
affribibis quatinus om̃o uel kargitate mundtum uel icunditato
uerborum in uiam dẽducoiot uentatio. sciens ĩtap nullal smis supdiba
sdculano potentis colla ad chnstiane religionis humilitatem incli =¬
nanĩ posse. nise per suauissimas pistatiõ ad momtiones apostolico insdruc¬
tus dtemplo omnibus omma factut ost ut oñs lucaficaret semoroo
hononbus preuenions iunioros patema dilections ad monons. ubigus¬

Expanded text:
Dum uero comperisset uir Dei ecclesias Christi desertas, cor populi idolatriae erroribus infectum, ignorantiae tenebris obcaecatum gemino se pietatis subdidit labori, populum sedula intentione ad agnitionem ueri luminis perduxit, ecclesias ad culmen summi decoris erexit, praesbiteros et diaconos sibi in adiutorium per diuersa ecclesiarum disposuit loca. Et ubi prius speluncae fuerunt latronum, ibi orationum domos construxerat, magisque intendit eas diuinis ornare laudibus, quam pompaticis saeculi diuitiis comere. Fuit uero pauperibus largus, diuitibus affabilis, quatenus omnes uel largitate munerum uel iocunditate uerborum in uiam deduceret ueritatis, sciens itaque nullatenus superba saecularis potentiae colla ad christianae religionis humilitatem inclinari posse nisi per suauissimas pietatis ammonitiones, apostolico instructus exemplo, omnia omnibus factus ut omnes lucri faceret, seniores honoribus praeueniens, iuniores paterna dilectione ammonens, ubiqu
Abbreviated transcription (Latin):
pate dm illu qui in eslis est ita ot diabolo calliditas ustulie o
sutilitas naturs hoc confiteri non fecit. sod ut uitꝰ at qua¬
posest potestas dius qui ad dum dostruendum de celas adudnil
Lot u̾dro difica illic in homino latentis presentia toctus meatidr¬
der uonim dixit dubiuio ita hle dominta in beato biro operante
potentis uecum digit mulus In utreqs udto non suo uoto usui. sdr
iubentis impano coactud¬

Expanded text:
Pater meus, qui in coelis est ; ita et diabolum calliditas astutiae et subtilitas naturae hoc confiteri non fecit, sed vis atque potestas ejus, qui ad eum destruendum de coelis advenit. Ut vero divina illic in homine latente praesentia tortus mentiendo vera dixit dubius, ita hic dominica in beato Ursmaro operante potentia, verum dixit invitus: in utroque vero non suo voto usus, sed jubentis imperio coactu
Abbreviated transcription (Latin):
illiu̾s tomon mentorum nobilitate clacescit Tetũdque pro dus sanctitalil
int oresssions gaudaat populus omnipotentiq deo etemas referat loud̃sr
qui tam clanim ibeis perdonauil doctorui enus predicatione uiar agno¬
uit uentatis euius precibus si in fiddi firmitate it uite sanctilate cons¬
stit ab omni adũdisitate secura peimanebit dt usqud ad ꝑdifectam bea¬

Expanded text:
illius tamen meritorum nobilitate clarescit, totusque pro eius sanctitatis intercessione gaudeat populus omnipotentique Deo aeternas referat laudes qui tam clarum illis perdonauit doctorem. Cuius praedicatione uiam agnouit ueritatis, cuius precibus si in fidei firmitate et uitae sanctitate consistit, ab omni aduersitate secura permanserit et usque ad perfectam bea
Abbreviated transcription (Latin):
def sasifccutas necsetm ierus feumint i ad stonsiie s ui
noꝵ eds teurtus minotions fugit her uirenam postea muleas Eoisto
mor ptustibuitas mĩna omnipotentis dei in sanctia surd portemtiau
quibus dostis foro cussime rotgdno seuunto miserabilu hominup aud¬
dinbui suutifere prodieationis uersa a sanctio ꝓlatu doctorbub
confompnore non no tuunt Irrationabilio bestiamoste perando

Expanded text:
ui mox tali territus minatione fugit nec umquam postea illis visus est in partibus. O mira omnipotentis Dei in sanctis suis potentia, quibus bestiae ferocissimae oboedire sciunt! O miserabilis hominum audacia, qui salutiferae praedicationis verba a sanctis prolata doctoribus contemnere non met
Abbreviated transcription (Latin):
musaninis flactuanton naufra gr̃a orationũm uestratum me cubras nbi
anchra ĩ dipsum a mõdicitute prestolamtos mea tanti peccatoro non
dadignotun dei pietas altendecs suspiria. Deud autem pacib qui
eduxit de mortuis pastorsm magntim oniunpͥscnguins tosbarenti
etdm dominum nosficam iesum ehtisturi. aptet uos in omui Bono Ra¬

Expanded text:
miserrime fluctuantem naufragia orationum vestrarum me contineat anchora, idipsum a modicitate praestolantes mea: tantum peccatoris non dedignetur Dei pietas intendere suspiria. Deus autem Pater pacis, qui eduxit de mortuis Pastorem magnum ovium in sanguine testamenti aeterni, Dominum nos
Abbreviated transcription (Latin):
rendõ si agnoscetet pose non mori non suadoret ciucifigi. snon enim
intelext qumiant perditionio aũid isiuint lamo quod suo frustracetur
mpeno in saluatoram nuñdi seuieudo Ignoranit antequa malitia
quia uim paditions humane non amitteret si se a tẽdemptoris
hominum sanguins contiunet. Uños et apostolus. si hune in quit
principeꝰ ueto quos gros dixdat seculi. &x alia dius sententia posumus

Expanded text:
teneri. Si agnosceret posse non mori, non hunc suaderet crucifigi. Non enim intellexit humanae perditionis audacissimus lanio quod suo frustraretur imperio in Salvatorem mundi saeviendo. Ignoravit antiqua malitia quia jus perditionis humanae non admitteret, si se a Redemptoris hominum sanguine continuisset. Unde et Apostolus: Si hunc, inquit, . Principes vero quos di
Abbreviated transcription (Latin):
Et si consoncit optis. sin alias discamat prudeatissimus urbanitatis
uestrs palatuo gĩd ex his meliuo aliquũ sapĩdiusqus contineat
dinditis nobiscum consul endo cogitano. quia iuꝑta cuis cuiusdam sapierr¬
ris sententiam. bona ost rocutio plans et suauitds congruduldeque
monẽnt audĩentom. ns̃ dum histonia aliquĩ corbindis debeo edrepon¬

Expanded text:
et si consonant, optime; sin alias, discernat prudentissimum urbanitatis vestrae palatum, quid ex his melius aliquid sapidiusque contineatruditis nobiscum consulendo cogitans, quia juxta cujusdam sapientis sententiam: Bona est locutio, plane et suaviter congruenterque movens audientem, nedum historia aliquid continere debeat crep
Abbreviated transcription (Latin):
gra: ut pdud omnds mortaldi anteiret feb secutog inhabitans
nihił in se seculi habdiets criplurarum deuique dector monas fon¬
muttitor orphanorum defensor uĩduanim redemiptor captiuonim etegon¬
lt sidi c̃misum itũ diligebat sicut uertas ipsa diligendum
docuerat pran s grasata osat ut antiquitus uestmia tyrtmoni non ꝑro
ouibuo donime minins trepidassot quio plura. Uiste dissin tibi Renge

Expanded text:
a, ut pene omnes mortales anteiret, saeculoque inhabitans, nihil in se saeculi haberet. Scripturarum denique doctor, monasterinutritor orphanorum, defensor viduarum, redemptor captivorum erat. Gregem sibi commissum ita diligebat, sicut Veritas ipsa diligendum docuerat . Nam si grassata fuisset, ut antiquitus, vesania tyrannorum, mori pro ovibus dominicis minime tre
Abbreviated transcription (Latin):
uite sus adisbus tacers hoc miraeulum pruo doͣ soli cognitus ese cupi¬
dus qiam hemimibus: Certissine sciens esse omnium uirtubir uecaui in
himnlitate custodiam et hane osse que cantatis gradibut altisstua
celi rogra conscendit ipsa diconta ueritatꝰ. Omnis qui sd sumiliat¬
dumg uir dei eslsbarrima uulgarobir fama et caritatis in do mũnifics̃¬
tia et religio uits et uali dli instantia longe latequd ab omnibus
eolebraretur. uisum est beatissimo pontifici remigio tem preelatam ddi
lucdenam melis essẽ supee candelabrum pondis et splendidissimo sus
sanetibłid fulgore latius ad salutem lũcort multorum. quam sus uniut
loci lat obuo propetãdum abscondita latuisse dinina dispensations. ar
salului confilio sacdedotum ordinanit sum episcopum et ad predicandu
uabum uits Atcobatun eum dicerdeat urbi: quatimis populus diuͣ
i antiqus mols consuotudinio er conbus iaconõ. deo aurilianto per

Expanded text:
uitae suae diebus hoc tacere miraculum, plus Deo soli cognitus esse cupiuitae suae diebus hoc tacere miraculum, plus Deo soli cognitus esse cupiens quam hominibus, certissime sciens omnium esse uirtutum ueram in humilitate custodiam et hanc esse qui caritatis gradibus altissima caeli regna conscendat. Ipsa dicente ueritate: «Omnis qui se  Dei celeberrima uulgaretur fama et caritatis in eo munificentia et religio uitae et uerbi Dei instantia longe lateque ab omnibus celebraretur uisum est beatissimo pontifici Remedio tam praeclaram Christi lucernam melius esse supra candelabrum ponere, ut splendidissimo suae sanctitatis fulgore latius ad salutem luceret multorum, quam sub unius loci latebris propemodum abscondita latuisset. Divina dispensatione et salubri sacerdotum consilio ordinavit eum episcopum et ad praedicandum verbum vitae Adravate eum direxerat urbi, quatenus populus diu in antiquis malae consuetudinis erroribus iacens, Deo auxiliante, per
Abbreviated transcription (Latin):
non corda patus cantate. anidum inugnit uasculum in quo uiuum
senei solebat mox trisfis tacito mutiũre. hoc ipsum puer patermm
intiniauit antibus. elui uerecundis mbord pecfusus cantatis tamen
dul codind halu dano cor̃os in dmina confisũs suffragia tacitas̾ paulispar
domino effudit procci ne de diuino dubitand auxilio nil de sus gebt¬
oñs hesitans effetũ. totus in sius ccodens clmentia qui de andae pelta
sitienti populo fonten aque uius perduxi udl i cana gulilde aqũa
in mirabilis uini conuectit saporem: dixit ꝓudro. Baõs in osi confieadꝰ
Qui celier pardruo obddions precepto cucuint. et bad unio opbinio supdt¬
apsluens inũenit. Sratias agont ddo alaeti animo uenienti et suis sociio
propincuit cim̾co. Qni duplici roboratus caribats remeauit in propnĩa
sdo frmulus christi ud uanis iactantis uerbis. uel nimigero populi
Rolrarotur fauore sub magna altestationd ꝑrecepit pudro : omnibud

Expanded text:
non arida patris caritate aridum inuenit uasculum in quo uinum non arida patris caritate aridum inuenit uasculum in quo uinum seruari solebat. Mox tristis tacito murmure hoc ipsum puer paternis intimauit auribus. Qui uerecundiae rubore perfusus caritatis tamen dulcedine habundans, corde in diuina confisus suffragia tacitas paulisper Deo preces effudit, nihil de diuino dubitans auxilio, nihil de suae petitionis hesitans effectu, totus in eius credens clementiam qui de arida petra sitienti populo fontem aquae uiuae produxit, uel in Cana Galileae aquam in mirabilis uini conuertit saporem. Dixit puero: «Vade in Dei confidens Qui celer paterno oboediens praecepto cucurrit et uas uino optimo superaffluens inuenit. Gratias Deo agens alacri animo uenienti et suis sociis propinauit amico; qui duplici roboratus caritate remeauit in propria. Sed famulus Christi ne uanis iactantiae uerbis uel rumigero populi celebraretur fauore, sub magna attestatione praecepit puero omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Snobllum uor ꝑ Rebialum umuim doi uisitato solebant. ut conso farcutir
pos srutians que hasunoabct in fabiis il liuo. Et quia de habundanbia
afubilem prostubat Acionum subutom sinm deputans lucturi. not dominie
talsatum psenuis pignitis elxo obiuit humo sd̃i cotũiano caribatis sũdor
nultoplieatt. stũdebat nd uacinis peuduieute domino suo in corspectũ
aipparoret illius. Igitur quidam uir nobilis et religio sus intet alios
fbmulum uenit uisit ard xp̃i. ut per sum colostis̾ doctrins reficorotut
indlls et dum sermo dul cissis allocutiona in longum traherotur
et soł medium celi tansiens contaumꝰ crescontes duplicetet umbras ¶
no lebat ucr dei hosp̾itom scum absqus captatis dimilteñ biatieo. mandanit
puero bt si quĩd illi romansisõt uniigerõ pocula portarot amico. quabinus
utrumq uel anima iefectus. uel corpors̃ confortabrs donum rodirat :
sed ptortet hospit um scequdubiom et bm̃ odi largami homimibus muni ficdubiaꝵ

Expanded text:
nobilium uel plebialium uirum Dei uisitare solebant ut consolarentur per gratiam quae habundabat in labiis illius. Et quia ex habundantia affabilem praestabat. Aliorum salutem suum reputans lucrum, nec dominicae talentum pecuniae pigritiae obruit humo, sed cotidiano caritatis sudore multipappareret illius. Igitur quidam uir nobilis et religiosus inter alios famulum uenit uisitare Christi ut per eum caelestis doctrinae reficeretur melle. Et dum sermo dulcissimae allocutionis in longum traheretur et sol medium caeli transiens centrum, crescentes duplicauit umbras, nolebat uir Dei hospitem suum absque caritatis dimittere uiatico. Mandauit puero ut, si quid illi remansisset uini caro pocula portaret amico, quatenus utrumque uel anima refectus uel corpore confortatus domum rediret. Sed propter hospitum frequentiam et uiri Dei largam hominibus munificentiam
Abbreviated transcription (Latin):
in uolmitate propnia sdo in uoluntats ambul abal diuina. Crescenta
mente incorturtus dimabilis cunctio: affaibilis uninafis. iimo bonig¬
nus. corpore pul sdnimus sonũ ditia callons̃. fortitũois uigdris
e mpdrantia seremis iustitia seuorus ponganimibats pdifectus.
Clemospnis em lcegnis abstineitia parcus̃ galientia et himilitata
prẽo itũ. mansuetũdins ne pietate iofotus. cantate perfecta coploli
fids robusta stabilas spereoncussa ronganimis harum uerco
onnium uĩrtuturi cõmortia. Exaggecabal diuiꝰ n animo cuneta
disponend sapientia. Sermo quoqua illiũs iuꝑta apostolum sals
etat conditũs. Si quendo oportunũꝰ tompus soĩdecat sue
edifieationa proxinirum sorani minins transire sinebcil¬

Expanded text:
in voluntate propria, sed in voluntate ambulabat divina. Crescente mente incorruptus; amabilis cunctis, affabilis universis; animo benignus, corpore pulcherrimus; prudentia callens, fortitudine vigens; temperantia serenus, justitia severus; longanimitate perfectus, eleemosynis largus; abstinentia parcus, patientia et humilitate praeditus; mansuetudine ac pietate refectus, charitate non ficta repletus; fide robusta stabilis, spe inconcussa longanimis. Harum vero omnium virtutum commercia exaggerabat ejus in animo cuncto disponens sapientia. Sermo quoque ejus juxta Apostolum sale erat conditus . Si quando opportunum tempus videret, sine aedificatione proximorum horam transire mini
Abbreviated transcription (Latin):
tas es iso quosit tagente frestimus ad ueuerabilom petuonit e uidbertum
Aet ills quĩd animo gererot. et quid sidi dillites essat diuinitus osbeusdm
referens pari hoto comuniq consilio cum magno popul giam gandio qui
undigue confuxetant ad focum oesignatum idatisimum ꝑcanstuleimn⁊ Uodcistum
In qua traiuslatione pechibetur baatus oludomarus lumen rocipissẽ oculotum
sod ilieo precibuo candem quam ultcondus ferdbat reimpotraisis citab ͦ
⁊domipeĩ ebat quipps fundꝰ camasium oculotum qui Enmao enuum moriul¬

Expanded text:
tus, Christo gressus regente, festinus ad venerabilem pervenit Autbertum. At ille quid animo gereret et quid sibi divinitus esset ostensum referens, pari voto communique consilio cum magno populorum gaudio, qui undique contiuxerant, ad locum designatum beatissimum transtulerunt Vedastum. In qua translatione perhibetur beatus Audomarus lumen recepisse oculorum, sed illico precibus eandem quam ultroneus ferebat reimpetrasse caecitatem. Parvi pendebat quippe lumen carnalium oculorum, qui lumen
Abbreviated transcription (Latin):
m da laleret omnimõdis inbentio sescipial igitur uditrs pcitemitatis¬
sanebissima charitas hune a uestro non audemus diesas filio sõo semlo.
Et oquĩdem pr̃os nefas fugitiũs quantulũcũquet spdnigns insfructionis
uestre fructum. Et cum his que apũo nõs loguntur cantatius confotat

Expanded text:
in ea lateat omnimodis intentio. Recipiat igitur vestrae paternitatiin ea lateat omnimodis intentio. Recipiat igitur vestrae paternitatisanctissima charitas hunc a vestro, non audemus dicere, filio, sed servulo, et equidem proh nefas! fugitivo, quantulumcunque benigne instructionis vestrae fructum, et cum his quae apud vos leguntur, charitative conferat:
Abbreviated transcription (Latin):
corbinsolti diuni ae spscialio patroni nostri sancti uedicot Corani¬
Sodto soloecistiꝰ itt prosui mõdulo resatisfno & dificisa suent dopre¬
hento utrim ftetu scurtono negri gontia añ dicta tors hoc contin¬
ttinsipente Quõd cum non pitrum pro temporo nos oftẽnoi set cutanĩ¬
mussu euustem optemñ openo solumimodo tenigdas sitia quibus cut
fonsã het tous ncũfingare potenat intellectus: aut qus nmnia luidẽsoris¬
a nolid ĩdeo minimo ost uisus penitus comnut uadus / quia ot sanctanm
auctores senpturarum femlas contempntre nouinius grummiaticorum¬
el ioelura doc timam simplicem pĩscatorũm quam sophisimata phalosop borim
dõ meagidiplaciuse m saluatione conu̾diserum ubique cinimub narionĩ¬
Foisto laue uao cuuudam ansonis sancti utcredi potose quaurquam suon
adgo disati uni. quam lĩoem suo open preposuit prefatio. cmilteñda ĩdeo¬
uisa ost oninino. quia tanta ei ĩnerut confrisio ⁊ ut ipsa quoquẽ auctoris

Expanded text:
continentem domini ac specialis patroni nostri, sancti videlicet Urvero soloecismis ita pro sui modulo refertissima, ut difficile fuerit deprehendere utrum scriptoris negligentia, an dictatoris hoc contigerit insipientia. Quod cum non parum pro tempore nos offendisset, curavimus ea ejusdem operis solummodo corrigere vitia, quibus aut in sensu lectoris naufragare poterat intellectus, aut quae nimia sui defora nobis ideo minime penitus visus est commutandus, quia et sanctarum auctores Scripturarum ferulas contemnere novimus grammaticorum; et doctrinam simplicem piscatorum, quam sophismata philosophorum, Deo magis placuisse in salvatione conversarum ubique cernimus nationumris vero cujusdam Ansonis, sancti, ut credi potest, quanquam non adeo diserti viri, quam eidem suo operi praeposuit, praefatio omittenda visa est omnino: quia tanta ei inerat confusio, ut ipsa quoque auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
sabutem. totue se io suerad offudit ps precol in diuina fisuo piotutte
deutetam cum signo cpau̾cis posiut super oenlob ceti dicenõ. Dominõ
iesu qui dõ lumen uerum. qui aperuste oculor ecinote clarcotis
apen oculos et istius. ut intelligat populud iste presens. quia tuieos
douo soluo facions mirabibia i celo et in rena. mox ills cfens
lumina is cepto. gañddus poroxit biam suam. Ig quo loco tomum
sequenti a reluriosis um̃o ediflenta ost occ losia i rostiunan
miratuli istiis : in qua orantibus et credentibus usus hodis bonficia
presfantur diu̾ina.

Expanded text:
salutem totum se in sacras effudit preces in diuina fidens pietate, dexteram cum signo crucis posuit super oculos caeci dicens: «Domine Iesu qui es lumen uerum, qui aperuisti oculos caeci ad te clamantis, aperi oculos et istius, ut intellegat populus iste praesens, quia Tu es solus Deus faciens mirabilia in caelo et in terra». Mox ille caecus lumine recepto, gaudens perrexit viam suam. In quo loco tempore sequenti a relegiosis viris aedificata est ecclesia in testimonium miraculi istius, in qua orantibus et credentibus usque hodie beneficia praestantur divina.
Abbreviated transcription (Latin):
unies potestatis sumius maiestntis qudm rogina pothildio colit consites i
adorathus conedds mihi hodis d mimitis ndis uictonam. ⁊ nanieg
hac die tu solus mihi dt̃io deus et benetanda potostas. Tu mĩsi
tnumosum presta et tibi ogo seruitium promitto sempitetium. quox
diuina operants pĩotata terga uertotunt etlegianni. uietona ces
regil ot francis.¬

Expanded text:
gina Hlothild colit, confitetur et adorat, concede mihi hodie de inimicis meis uictoriam; nam ex hac die Tu solus mihi eris Deus et ueneranda potestas. Tu mihi triumphum praesta et ego Tibi seruitium promitto sempiternum». Mox, diuina operante pietate, terga uerterunt Alamanni. Victoria cessit regi et Francis.
Abbreviated transcription (Latin):
osso nocossanum cordis lumomi quam csco oculorum il lustratiorend
el quod duuna opetata est est gratia per pieces famuli sui in oculis
escn nocto castigatio hoc pet semones eiusdem famuli tadem operari
potontia per spiritualiõ intelligentiam lucis in suo poctoro perficdcotun
mam regia ex dllontia condigno comilaldu cum multitudiuns moxima

Expanded text:
esse necessarium cordis lumen, quam caeco oculorum illustrationem: et quod divina operata est gratia per preces famuli sui in oculis caeca nocte castigatis; hoc per sermones ejusdem famuli, eadem operante potentia, per spiritualis intelligentiam lucis in suo pectore perficeretur. Nam dum regia excellentia condigno comitatu cum multitudine maxima
Abbreviated transcription (Latin):
cio con fuomt pi dicationlus. Ric ad fontem uita fortiuanto
deducebat rogon. illa in fontos salutio eleme uemienten abluebat
Amnbo parps mõdum poni piotate patres Nie doctuna fiodi. ibas
baptismatiõ bñda. Iotnqre otermo regi regem temporalem munus
ostulanunt accoptabils. hi sunt due oliua cande bulto luecntia
a quibis too prefatuõ in bia dei emuoitus mtro uobol btis¬

Expanded text:
coeptum fuerat praedicationibus. Hic ad fontem vitae festinantem deducebat regem, ille in fonte salutis aeternae venientem abluebat; ambo propemodum pari pietate patres, hic doctrina fidei, ille baptismatis unda, utrique aeterno regi regem temporalem munus optulerunt acceptabile. Hii sunt duo olivae, candelabra lucentia, a quibus rex praefatus in via Dei e
Abbreviated transcription (Latin):
infens qui tune rempons regno suo per ss potiti re sunt. sor non dos ita
ofenoit imparatos ut uoluit. nam foitissima coledeta manuĩ. rogi cuta
ripas ihdm fliminis obuiaubrunt: Unanimds belliga uiotut s patnam defna
udl libera manũ pro patria mori. coł fortisins uttimgud ddcoctatum ost
hi nd̃ triumphi gloriam ilt ne patrs perodidnt ladertatom. in muluam
foititer pignars. et suos pens ad intarnitiondri uinci magis cepit de salati
despetard quam ds bictoria sperats eet si ndcdum uokuntate rdnatrs

Expanded text:
inferre qui tunc temporis regno suo per se potiti sunt. Sed non eos ita inferre qui tunc temporis regno suo per se potiti sunt. Sed non eos ita offendit inparatos ut uoluit. Nam fortissima collecta manu regi circa ripas Reni fluminis obuiauerunt unanimes bellica uirtute patriam defendere uel libera manu pro patria mori. Et fortissime utrimque decertatum est, hi ne triumphi gloriam, illi ne patriae perderent libertatem in mutuam fortiter pugnare et suos pene ad internicionem uinci magis coepit de salute disperare quam de uicto
Abbreviated transcription (Latin):
omnes cib uno illustrantur sole. si et lata torrarum sorcta sancti solsudescen
doctonbus qui tomen al ctstno sols illuminati. diuina preudniente gratia.
leas ignorantis tonobras uere fidei fulguas et glorioso christi nomine
illussicurent. ut eis mimistrantibus longa ab milo sõculi essinẽs eleme uile
epulis folitatur. ds quonim mĩmero sanctus dei sacer̃dos uedcistus Et prȩ̃die¬
tor egregiũtꝰ temponbus fortisimi icogio tunc temporib franeorum hludouii.
in had diuna dirigonta gratia ob multarun salutom petueuit regiones.
quatmuõ supdrus pictatis suffultuo auxilio. populum diabolica frauõd
decoptum. et exrrum lagu̾dis captiuum in uĩam dirigdiet salubio stdimnẽ
et udi quein christo lilaitati est restitueret : sõo et hat aeceptabil secum̃no
dominua isfus qui bult omnds homindo salucofieti cõposdtem suo fomulo
preĩdobat cansam quomodo eportund administdrum dsi pemenirs ualuiset
Contigit uero prefatum ftancorum rogdm lũo ouicum alomannio bellum

Expanded text:
omnes ab uno inlustrantur sole, sic et lata terrarum spatia sanctis splendescerent doctoribus, qui tamen ab aeterno sole inluminati, divina praeveniente gratia, caecas ignorantiae tenebras verae fidei fulgore et glorioso Christi nomine inlustrarent, ut, eis ministrantibus, longa ab initio saeculi esuries aeternae aepulis satiaretur. De quorum numero sanctus Dei sacerdos Vedastus et praedicator egregius temporibus fortissimi regis tunc temporis Francorin has, diuina dirigente gratia, ob multorum salutem peruenit regiones, quatenus supernae pietatis suffultus auxilio populum diabolica fraude deceptum et errorum laqueis captiuum in uiam dirigeret salutis aeternae et uerae quae in Christo est libertati restitueret. Sed ut hoc acceptabili seDominus Iesus qui uult omnes homines saluos fieri conpetentem suo famulo praeuidebat causam quomodo oportune ad ministerium uerbi Dei peruenire ualuisset. Contigit uero praefatum Francorum regem Hlodouium Alamannis bella