comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit: cum alio loco dicat. saluos nos
fecit ꝑ lauacrum regenerationis. Cum gͦ
hic dicat saluos nos fecit. tamquã salus
ipsa iam data sit. quemadinodum acci¬
piendum sit: illic exponit ubi ait. spe
enim salui facti sumus. Ait gͦ inquibus
ad huc mortalib habitat. ipsam edificati¬
onem habitaculi sui: quam non in ista. s
in alia post hanc uitam ꝑficit: quando
absorbebitur mors inuictoria diceturq
illi. Ubi ẽ uictoria tua : ubi ẽ aculeus tiuus :¬
Cum itaq ꝓficientes in quib mortalib
habitat. dum de die in diem renouant᷑.
magis magisq scĩficet. exaudiat oranteᷤᷤ.
mundet confitentes. ut exhibeat sibi tẽ¬
plum immaculatũ in eternum: nierito
dicitur ñ habitare in eis. qui cognoscenteᷤ
dm̃. ñ sicut dm̃ głificauerunt. aut gras
egerunt. Colendo enim & seruiendo crea¬
ture potius quam creatori: ñ unius ueri
templum se ẽẽ uoluerunt. Atq ita dum

Expanded text:
apostolus dicit, cam alio loco dicat: Saluos nos apostolus dicit, cam alio loco dicat: Saluos nos fecit per lauacrum regenerationis. cum ergo hic dicat: Saluos nos fecit, tamquam salus ipsa iam data sit. quem ad modum accipiendum sit, illic exponit, ubi ait: Spe enim salui facti sumus. spes auadhuc mortalibus habitat, ipsam aedificationem habitaculi sui, quam non in ista sed in alia post hanc uitam perficit, quando obsorbebitur mors in uictoriam diceturque illi: Ubi est, mors, uictoria tua? ubi eCum itaque proficientes, in quibus mortalibus habitat, dum de die in diem renouantur, magis magisque iustificet, exaudiat orantes, mundet confitentes, ut exhibeat sibi templum inmaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt uel gratias egerunt. colendo enim et seruiendo creaturae potius quam creatori non unius ueri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum
Abbreviated transcription (Latin):
res est quemadmodũ quoꝵdam ñdum
cognoscentium dm̃. sit in habitator ds: & qͦ¬
rumdam cognoscentium ñ sit. Nec illi enĩ ad
templum dei ꝑtinent. qui cognoscentes dm̃. ñ
sicut dm̃ głificauerunt. aut gr̃as egerunt: &
ad templum di ꝑtinent. paruuli scificati sacra¬
mento xꝑi. regenerati sꝑu sc̃o: qui certe ꝑ eta¬
tem nondum possunt cognoscere dm. Unde
quem potuerunt illi nosse nec habere: isti po¬
tuerunt habere antequam nosse. Beatissi¬
mi sunt autem:. quib hoc ẽ dm habere qd̃
nosse. Ipsa quippe noticia: uerissima ac feli¬
iuderi:. cum apłs quibdam etiam maiorib
etate. s mentis. Non itaq ꝑcipiebant cogni
tante in se sꝑu sco adhuc animales nondũ
sꝑuales erant: quia nondum poterant ha¬
bitatorem suum sꝑm cognitione ꝑcipere.
Habitare autem ideo & intalib d̃r. quia
in eis occulte agit. ut sint templum etꝰ:
idq in ꝓficientib & ꝓficiendo ꝑseuerantib
ꝑficit. Spe enim salui facti sumus. sic̃t

Expanded text:
res est, quem ad modum quorundam nondum cognoscentium deum sit inhabitator deus et quorundam cognoscentium non sit. nec illi enim ad templum dei pertinent, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, et ad templum dei pertinent paruuli sanctificati sacramento Christi, regenerati spiritu sancto, qui certe per aetatem nondum possunt cognoscere deum; unde, quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. beatissimi sunt autem, quibus hoc est deum habere quod nosse; ipsa quippe notitia plenissima, ueuideri, cum apostolus quibusdam etiam maioribusaetate sed mentis. non itaque percipiebant cognittante in se spiritu sancto adhuc animales nondum spiritales erant, quia nondum poterant habitatorem suum spiritum cognitione percipere. Habitare autem ideo et in talibus dicitur, quia in eis occulte agit, ut sint templum eius, idque in proficientibus et proficiendo perseuerantibus perficit.. spe enim salui factisumus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
płm audite. Nescitis quia templum d̾i
estis: & sꝑc dei habitat inuobis: hoc
dixit xpianis. hoc dicit fidelib: nescitis
quia templum dei estis: & sp̃c dĩ habitat
in uobis: Siquis templum dei corruꝑit:
corrumpet illum ds. Uidete quõmodo mi¬
natur. Non uis corrumpi domum tuam:
flagitioꝵ: aut ad facinora nocendi. Quia
deo noceri ñ potest: in facinorib in flagitiis
eum offendis. in corruptelis eum offendis:
inte illi facis in uiriã. facis eñ iniuriã gr̃e
ipsius. Dono ipsius iam nosti pretiũ tuũ.¬
iam nosti quo accedis. quid mandices
quid bibas: immo quem mandices ꝙͣ
bibas. Ex seri

Expanded text:
m audite: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? hoc dicit christianis, hoc dicit fidelibus: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: flagitiorum, aut ad facinora nocendi. Quia Deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum oin te illi facis injuriam: facis enim injuriam gratiae ipsius, dono ipsiusjam nosti quo accedis, quid manduces, quid bibas, imo quem manduces, bibas. Absti
Abbreviated transcription (Latin):
lo astutior ad fingendi: nã &e nunc
omĩa falsa erimina de scĩs ipse confingit
Scit criminationes suas ualere non posse
apud dm: inter homines illas spargit. Et
hoc ei quid ꝓdest. cum dicat apłs. gła nr̃a¬
hec ẽ testimonium conscientiȩ nr̃e: Putatiꝰ
tam̃. quia ille falsa crimina nilla astutia
confingit: Nouit quid inde mali agat.
nͥ ei resistat uigilantia ficłi. Ideo enĩ & de
bonis mala spargit: ut infirmi ñ putent
aliqͦs eẽ bonos. & tradant se rapiendos libi¬
dini & dissipandos: dicentes apud seipsos.
Quis ẽ enim qui seruat mandatũ dei: aut
quis est qui seruat castitatem: Dũ putat
quia nemo: ipse fit nemo. Dei enim filiꝰ

Expanded text:
lo astutior ad fingendum. Nam et nunc omnia falsa crimina de sanctis ipse confingit. Sic suas criminationes valere non posse apud Deum, inter homines illas spargit. Et hoc ei quid prodest, cum dicat Aposec est, testimonium conscientiae nostrae ? Putatis tamen quia ille falsa crimina nulla astutia confingit? Novit quid inde mali agat, nisi ei resistat vigilantia fidei. Ideo enim et de bonis mala spargit, ut infirmi non putent aliquos esse bonos, et tradant se rapiendos libidinibus et dissipandos, dicentes apud se ipsos: Quis est enim qui servat mandatum Dei? aut quis est qui servat castitatem? Dum putat quia nemo, ipse fit nemo.
Abbreviated transcription (Latin):
hominum uult placere. Humilis
anima in occulto ubi ds̃ uidet. uult pla¬
cere: ut si placuerit hominib de bono o¬
ꝑe. illis gratuletur quib placet bonum
opus. non sibi cui sufficere debet. qi fecit
bonum opus. Głatio nr̃a inquit hec est:
testimonium conscientiȩ nr̃e. Quomodo¬

Expanded text:
hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum opus, non sibi cui sufficere debet quia fecit bonum opus: Gloria nostra, inquit, haec est, testimonium conscientiae no
Abbreviated transcription (Latin):
spenituam ẽẽ certam: nou̾is caritatẽ tuã
ẽẽ sine simulatione. S qm̃ multa st̃ ad¬
huc que forte possunt offendere ocłos di:
lauda eum qui tibi ista donauit. tũe ꝓfici¬
et q̃d donauit. Propt̾ea cum dixisset leta¬
bunt᷑ in cubilib suis. ne quasi sibi placẽ¬
tes uiderentur: ad iunxit statim. Exulta¬
tiones dei in faucib eoꝵ. Sic letabunt᷑ in
cubilib suis. ut non sibi tribuant quod
boni st̃. s ulum laudent a quo acceꝑunt
quod st̃. a quo uocantur ut ꝑueniant ad
id quod nondum sunt: & a quo sꝑant ꝑ-¬
fectionem cui grãs agunt. quia inchoauit

Expanded text:
spem tuam certam, noveris charitatem tuam esse sine simulatione. Sed quoniam multa sunt adhuc forte quae possunt offendere oculos Dei, lauda Deum qui tibi ista donavit; tunc perficiet quod donavit. Propterea cum dixisset, «Laetabuntur in cubilibus suis;» ne quasi sibi placentes viderentur, adjunxit statim, «Exsultationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quod sunt, a quo vocantur ut perveniant ad id quod nondum sunt, et a quo sperant perfectionem; cui gratias agunt, quia inchoavit
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩ in gła: letabuntur in eu bilib
suis. Non in theatris. ñ in amphiteatris.
non in circis. ñ in nugis. ñ inforis s in eubi¬
ub suis. Quid ẽ in cubilib suis: In cordib
suis. Audi apłm paulum exultantem in
cubili suo. Nam gła nr̃a. hec est . testimo¬
nium conscientiȩ nr̃e. Rursum timendũ
est. ne quisquam apud semetipsum fiat
ꝑb głetur. Debet enim quisq cũ tremore
exultare: quia donum dei ẽ unde exultat.
non meritum suum. Et enim sunt multi
sibi placentes. & iustos se ẽẽ arbitrantes: &
ꝓcedit aduersus illos alia pagina dicens.
Quis głabitur se castum habere cor aut qͥs¬
głabitur mundum se eẽ a peccato: Est gͦ¬

Expanded text:
gloria: laetabuntur in cubilibus suis.» Non in theatris, non in amphitheatris, non in circis, non in nugis, non in foris; sed, «in cubilibus suis.» Quid est, «in cubilibus suis?» In cordibus suis. Audi apostolum Paulum exsultantem in cubili suo: «Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae» . Rursum timendum est ne quisque apud seipsum fiat ia sua glorietur. Debet enim quisque cum tremore exsultare ; quia donum Dei est unde exsultat, non meritum suum. Etenim sunt multi sibi placentes, et justos se esse arbitrantes; et procedit adversus illos alia pagina dicens: «Quis ggloriabitur mundum se esse a peccato? T
Abbreviated transcription (Latin):
quã głaret᷑ in hoĩe: qm̃ dissensiones ex¬
ortȩ fuerant int̾ corinthios xꝑianos: ita ut
unusqͥsq diceret. Ego quidem sum pauli. aliꝰ
aũ ego apollo. alius uͦ ego cephe: & in de uen¬
tum ẽ ut diceret. stulta mundi elegit d̾s ut
confundat sapientes: & infirma mundi elegit
d̃s̃. ut confundat fortia. & ignobilia mundi
& contemptibilia elegit ds̃. & ea quȩ ñ sunt
tamꝙͣ sint. ut que ft̃ euacuet: ut ñ głetur
contra dm omĩs caro. Hie certe contra huma¬
nam suꝑbiam satis clara ẽ apłi intentio. ne
mox addidit. ex ipso aũ uos estis in xp̃o iħu.
qͥ factus ẽ uobis sapientia adeo & iusticia. &
scĩficatio & redemptio: ut quẽadmodũ scͥptũ
ẽ. qui głatur in dño głetur. Inde ꝑuenit ista
eiꝰ intentio: ut postea increpans dicat. ad huc
enĩ carnales estis. Cum enim sit int̾ uos emu¬
latio & contentio: ñne carnales estis. & scd̃m ho¬
minẽ ambulatis: Cum enĩ qͥs dicat ego qͥdẽ

Expanded text:
quam gloriaretur in homine; quoniam dissensiones exortae fuerant inter Corinthios christianos, ita ut unusquisque diceret, Ego quidem sum Pauli; alius autem, Ego Apollo; alius vero, Ego Cephae: et inde ventum est, ut diceret, Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes; et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobigit Deus, et ea quae non sunt tanquam sint, ut quae sunt evacuet; ut non glorietur coram Deo omnis caro. Hic certe contra humanam superbiam satis clara est Apostoli intentio, ne mox addidit, Ex ipso autem, vos estis in Christo Jesu, qui factus est nobis sapientia a Deo et justitia, et sanctificatio, et redemptio: ut, quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur : inde pervenit ista ejus intentio, ut postea increpans dicat, Adhuc enim carnales estis: cum enim sint inter vos aemulatio et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
taui apollo rigauit: ds aũ increm̃tũ dedit.
Itaq neq qui plantat ẽ aliqͥd neq qͥ rigat: s
q̃ͥ merem̃tũ dat ds̃. Uidetis ne nichil agere
apłm. nͥ ut humilietur hõ & exaltet᷑ ds solus.
qͥndoqͥdem meis qui plantant᷑ & rigant᷑. nec
ipsum plantatorẽ &e rigatorẽ dicit ẽẽ aliqͥd
s qͥ increm̃tũ dat ds: quãuis & hocipsũ qd̃
ille plantat. hic rigat. ñ ipsis s dño tribuat
dicens. unicuiq sicut dñs dedit. ego plantaui
apollo rigauit: hinc gͦ &e ineadem intentiõe
ꝑsistens: adhoc uenit ut dicet. Itaꝙ nemo glet᷑
in hoĩe. Iam enim dixerat qͥ głatur: in dño glet᷑.
Post hec &e alia ñ nulla quȩ his connectunt᷑: ad
hoc ꝑducit᷑ eadem ipsa eiꝰ intentio. ut dicat. Hec

Expanded text:
d Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Videtisne nihil agere Apostolum, nisi ut humilietur homo, et exaltetur Deus solus? Quandoquidem in eis qui plantantur et rigantur, nec ipsum plantatorem et rigatorem dicit esse aliquid, sed qui incrementum dat, Deum: quamvis et hoc ipsum quod ille plantat, hic rigat, non ipsis, sed Domino tribuat, dicens: Unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Hinc ergo in eadem intentione persistens, ad hoc venit ut diceret, Itaque nemo glorietur in homine . Jam enim dixerat, Qui gloriatur, in Domino glorietur. Post haec et alia nonnulla quae his connectuntur, ad hoc perducitur eadem ipsa ejus intentio, ut dicat: Haec
Abbreviated transcription (Latin):
puericia. Quid aũ liisui puerili tã simi¬
le est quam idola colere: quando apłs ad hoc
retulit hoc genus suꝑsticionis cũ ait. neq ĩ dolis
seruiamꝰ quẽadmodũ qͥdam eoꝵ sic̃ scͥptũ est.
sedit ppłs manducare & bib̾e & surrexert̃ lu

Expanded text:
pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est, quam idola colere; quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis, cum ait, Neque idolis servientes, quemadmodum quidam eorum, sicut scriptum est, Sedit populus mand
Abbreviated transcription (Latin):
hominem fuisse: & ipsum eẽ totum
genus humanũ. Nam ita diximus si me¬
ministis. quasi fractus ẽ. & sparsꝰ colligit᷑
& quasi conflatur in unum societate atq
concordia sꝑuali: & gemit unus pauper
solueret in carne sua. & ut redintegraret sͥ
adam imaginem di. Adam ergo c̃aro xꝑi de
adam. frgo de adam templum qd̃ destruxe¬
runt iudei. resuscitauit dñs triduo: resus¬
citauit enĩ carnem suam. S ñ prius quod

Expanded text:
hominem fuisse, et ipsum esse totum genus humanum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et sparsus colligitur, et quasi conflatur in unam societatem atque concordiam spiritualem, et gemit unus pauper solveret in carne sua, et ut redintegraret sibi Adam imaginem Dei. Adam ergo caro Christi. De Adam ergo templum, quod destruxerunt Judaei, et resuscitavit Dominus triduo: resuscitavit enim carnem suam. Et post pauca: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ne quod dixit apłs exꝑimur: quia ñ pͥmũ
quod sꝑuale ẽ. s quod animale: postea spi¬
rituale. Unde unusquisq qm̃ ex dampna¬
ta ꝓpagine exoritur. primo sit necesse ẽ
ex adam malus atq carnalis: qui si in
xꝑm renascendo ꝓfecerit. post erit bonus
Sic enim scriptum ẽ. Factus est pͥmꝰ adam
in animam uiuentem: nouissimus adam

Expanded text:
ne, quod dixit Apostolus, experimur quia non primum quod spirituale est, sed quod animale, postea spirituale : unde unusquisque, quoniam ex damnata propagine exoritur, primo sit necesse est ex Adam malus atque carnalis; quod si in Christum renascendo profecerit, post erit bonus animam viventem: non quia illa insufflatio conversa est in animam viventem, sed operata est in
Abbreviated transcription (Latin):
nem uigilantia. Persecutio tamen hue
a leone siue a dracorie. num ꝙͣ cessat eccłiȩ.
& magis metuendꝰ ẽ cum fallit. ꝙͣ tũ seut
bat iuolentias: nc̃ insidias. Uidebat᷑ enim
fremens tune: lubricꝰ nunc oberrans. dif
coronabant᷑. Nunc aũ docet negare xꝑi.

Expanded text:
e a leone, sive a dracone, nunquam cessat Ecclesiae: et magis metuendus est eum fallit, quam cum saevit. bat violentias, nunc insidias: videbatur tunc fremens, lubricus nunc et oberrans difficoronabantur. Nunc autem docet negare Christum;
Abbreviated transcription (Latin):
iste adulterans: uͥginitatẽ corrũpendã
non carnis. s cordis inquirit. Sic̃ aũ adul¬
ter hõ letatur in neqͥtia sua. cũ carnẽ cor¬
rumpit: sic diabolus letat᷑. qñ mentẽ cor¬
rumpit. Sic̃ aũ patͥb nr̃is adu̾sꝰ leonẽ¬

Expanded text:
iste adulter antiquus, virginitatem corrumpendam, non carnis, sed cordis inquirit. Sicut autem adulter homo laetatur in nequitia sua, cum carnem corrumpit; sic et diabolus laetatur quando mentem corrumpit. Sicut autem patri
Abbreviated transcription (Latin):
icut enim iudas cui buccellam tradidit
dñs. non malum accipiendo. s male ac¬
cipiendo. locum in se diabolo prebuit: sie in¬
digne quisq sumens dominicũ sacramentũ
non efficit ut quia ipse malus ẽ malum sit:
aut quia non ad salutem accipit. nichil acce¬
ꝑit. Corpus enim dñi & sanguis dñi nichilo¬
minus erat etiam illis quib dicebat apłs
qui manducat indigne. iudicium sͥ man¬
ducat & bibit

Expanded text:
icut enim Judas, cui buccellam tradidit Dominus, non malum accipiendo, sed male accipiendo locum in se diabolo praebuit ; sic indigne quisque sumens dominicum Sacramentum non efficit ut quia ipse malus est, malum sit, aut quia non ad salutem accipit, nihil acceperit. Corpus enim Domini et sanguis Domini nihilominus erat etiam illis quibus dicebat Apostolus, Qui manducat indigne, judicium tibi manducat et bibit
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibili corpore &e ipsius aggra¬
uationis causam. ñ naturã substantiãq
corporis. s eus corruptionẽ scientes. nolu¬
mus corpore spoliari. s eiꝰ immortalitate
uestiri: qd̾ & tc̃ erit. S qͥa corruptibile ñ
erit: non grauabit. Aggrauat gͦ nc̃ anim̃ã
corpus corruptibile: & deprimit t̾rena ha¬
bitatio sensum multa cogitantẽ. Uerũtam̃¬

Expanded text:
corruptibili corpore et ipsius aggrauationis causam, non naturam substantiamque corporis, sed eius corruptionem scientes nolumus corpore expoliari, sed eius immortalitate uestiri. et tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit non grauabit. aggrauat ergo nunc animam corpus corruptibile et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. ueru
Abbreviated transcription (Latin):
fiet sermo qui scͥptus ẽ: absorta ẽ mors in ui¬
ctoria. Quod alio loco ait. uit absorbeat᷑ morta¬
le auita: hoc isto loco. absorta ẽ mors in ii¬
ctoriam. Nusquam mors: ñ infra. ñ supra: ñ
intra ñ extra. Absorta ẽ enim mors in uictoriã.
Ubi est enim mors contentio tua:¬

Expanded text:
t sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Quod illo loco ait, ut absorbeatur mortale a vita; hoc isto loco, Absorpta est mors in victoriam. Nusquam mors: non infra, non supra; non intra, non extra. Absorpta est enim mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua
Abbreviated transcription (Latin):
Non inquit. Uide quid sequitur. Nolumꝰ
spoliari: s suꝑuestiri. Sub t̾̃rena tunica
gemo: ad celestem festino. Illam uolo acciꝑe
istam nolo ponere. In quo nolumꝰ sꝑoliari:
s suꝑuestiri: frgo paule intelligam te.
Quid dicis: fiet in iuria tanto illi uestim̃to¬
celesti. ut ueniat tͥ suꝑ hos pannos morta¬
litatis & corruptionis: ut hoc sit inferius. illud
suꝑuis. hoc interius. illud externis: Absit in¬
quit. Non sic dico: ñ sic dico. Nolo spoliari: s
suꝑuestiri. Non tam̃ ut sub incorruptione
maneat corruptio: s ut absorbeat᷑ mortale
a uita. Bene exclamasti: qͥ scripturas nosti.
Sed ne aliquis ignarus scripturaꝵ u̾ba mea
putet subsecuta: pauli sunt omĩa uerba
ista apłica uerba sunt. Ingemiscimus gͣuati
in qͦ nolumus expoliari. sed suꝑuestiri: ut ab¬
sorbeatur mortale. a uita. Bene dicis qd̾ alibi

Expanded text:
Non, inquit. Vide quid sequitur: Nolumus Non, inquit. Vide quid sequitur: Nolumus spoliari, sed supervestiri. Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino: illam volo accipere, istam nolo ponere. In quo nolumus spoliari, sed supervestiri. Ergo, Paule, intelligam te, quid dicis? Fiet injuria tanto illi coelesti vestimento, ut veniat tibi super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius, illud superius; hoc interius, illud exterius? Absit, inquit: non sic dico. Nolo spoliari, sed supervestiri. Non tamen ut sub incorruptione lateat corruptio, sed ut absorbeatur mortale a vita. Bene exclamasti, qui Scripturas nosti. Sed ne aliquis ignarus Scripturarum verba mea putet subsecuta, Pauli sunt verba, omnia ista apostolica verba sunt: Ingemiscimus gravati, in quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Bene tenes
Abbreviated transcription (Latin):
disse: inerrore st̃. Nam corruptio corporis
quȩ aggrauat animã: ñ peccati pͥmi est
causa s pena. Nec caro corruptibilis ani¬
mã peccatricem: s anima pectatrix fecit
ẽẽ corruptibilem carnem. Ex qua corrupti¬
one carnis licet existant quȩdã incitam̃ta
uitioꝵ. & ipsa desideria uitiosa: ñ tam̃ oĩa
uite iniquȩ uitia tribuenda sunt carni: ne
ab his omnib purgemus diabolũ qui ñ
ngemiscimus grauati sub sarcia scilicet
corruptibilis carnis: ingemiscimꝰ gͣuãti
Si ingemiscis. libenter pone sarcinã istã
Certe ingemiscere se dixit. sub hoc onere
Grauari sedixit. sub sarcina corruptibilis
corpis. Uide utrum uelit hoc onere expol¬
ari: sub quo grauatur. sub qͦ ingemiseit.
Non hoc sequitur S qͥd ait: In quo nolu¬
mus expoliari. Ouocem nature: contessionẽ
pene. Graue corpus ẽ. onerosum corpus ẽ:
corruptibile corpus ẽ. Gemitur sub illo &
liari. Sic remansurꝰ es gemens: Et si inge¬
miscis grauatus: quare spoliari non uisͤ

Expanded text:
des nostra. Nam corruptio corporis, quae adgrauat animam, non peccati primi est causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. Ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia uitae iniquae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non ngemiscimus gravati: sub sarcina scilicet corruptibilis corporis. Ingemiscimus gravati. Si ingemiscis, libenter pone sarcinam istam. Certe ingemiscere se dixit sub hoc onere, gravari sub sarcina hac corruptibilis corporis: vide utrum velit hoc onere spoliari, sub quo gravatur, sub quo ingemiscit. Non hoc sequitur: sed quid ait? In quo nolumus exspoliari. O vocem naturae, confessionem poenae! Grave corpus est, onerosum corpus est, corruptibile corpus est: gemitur sub illo, et liari. Sic remansurus es gemens? Et si ingemiscis gravatus, quare spoliari non vis?
Abbreviated transcription (Latin):
ortis diem om̃s affuturũ sciunt. & eũ
tam̃ õs aut pene om̃s differre conantꝰ
etiam qui post mortẽ se beatius credunt esse
uicturos. Tantã habet ium carnis & animẽ
dulce consortiũ: nemo enĩ umquã carnẽ suã
odio habuit. Et ꝓptea non uult anima uel
ad tempꝰ ab eio etiam infirmitate discedere:
quamuis eam se sine infirmitate recept᷑am
ineternum ẽẽ confidat. Proinde mente serui¬
ens legi dei. carne aũ trahens desid̾ia peccati.
quib obediri uetat apłs: m̃tis quidẽ ratione
concupiscit homo pius dissolui & ẽẽ tũ xꝑo.
s id sensu carnis recusat &e refugit. Et si fieri
possit non uult expoliari. s suꝑuestiri ut
absorbeatur mortale a uita: id ẽ ut ab
infirmitate ad immortalitatẽ. etiam ipsũ
corpus sine morte media transferatuR.

Expanded text:
ortis diem omnes quidem adfuturum sciunt et eum tamen omnes aut paene omnes differre conantur, etiam qui post mortem se beatius credunt esse uicturos; tantam habet uim carnis et animae dulce consortium. nemo enim umquam carnem suam. odio habuit et propterea non uult anima uel ad tempus ab eius etiam infirmitate discedere, quamuis eam se sine infirmitate in aeternum recepturam esse confidat. proinde mente seruiens legi dei carne autem trahens desideria peccati, quibus oboedire uetat apostolus, mentis quidem ratione concupiscit homo pius dissolui et esse cum Christo, sed id sensu carnis recusat et refugit et, si fieri possit, non uult expoliari sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita, id est ut ab infirmitate ad inmortalitatem etiam ipsum corpus sine morte media transferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ. Dura necessitas: nolle qd̃ ñ potest uitari
siam si sic fieri posset: nollemus utiq mori.
Et effici qd̃ angeli uellemus: s cõmutatione
quadam ñ morte. sicut dicit apłs. Et enĩ qui¬
sumus in hac habitatione. ingemiscimꝰ gra
uati: eo qd̾ nolumus spoliari. s suꝑ uestiri.¬

Expanded text:
. Dura necessitas nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam, non morte, sicut dicit Apostolusvati, in quo nolumus spoliari, sed supervestiri
Abbreviated transcription (Latin):
bono male uti. malũ ẽ: sic malo bene
utibonũ ẽ. Duo gͥ hec bonũ & malũ. &
alia duo. usus bonus ce usus malus. sibi¬
met adiuncta: quatuor differentias faci¬
unt. Bene utitur bono: continentiã dedi¬
cans deo. Male utit᷑ bono: continentiam
dedicans idolo. Male utitur malo: concu¬
ꝑiscentiam relaxans adulterio. Bene utit᷑
malo: concupiscentiam restringens conubio.
Sicut gͦ melius ẽ bene uti bono. quã bene
uti malo. cum sit utrumq bonũ: ita qͥ
dat iurginem suam bene facit: & qui non
dat nuptum. melius facit. Mulier alli¬

Expanded text:
bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono continentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, bene utitur malo concupiscentiam restringens conubio. sicut ergo melius est bene uti bono quam bene uti malo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat uirginem suam bene facit et qui non dat nuptum melius facit. de
Abbreviated transcription (Latin):
rectio mortuoꝵ.: quia magis uitabant bo¬
mines quod euitare non poterant. mortem
carnis. quam mortem sꝑc. id est magispenã.
quam meritum pene: nam non peccare. aut
non curatur. aut parum curatur. non mori
mediator. ostendens quam non sit mors me¬
tuenda. que ꝑ humanam conditionẽ iam
euadi non potest. s potius impietas. quȩ ꝑ
fidem caueri potest: octurrit nobis ad fi¬
dem quo uenimus: s ñ qua uenimꝰ. Nos
enim ad mortem ꝑ peccatum uenimꝰ: ule
ꝑ iusticiam. Et ideo cum sit mors nr̃a pe¬
na peteati: mors illius facta ẽ hostia ꝓ pec¬

Expanded text:
rectio mortuorum , quia magis vitabant homines quod evitare non poterant, mortem carnis, quam mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo venimus, sed non qua venimus. Nos enim ad mortem per peccatum venimus; ille, per justitiam: et ideo cum sit mors nostra poena peccati, mors illius facta est hostia pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
er hereticos timens paulus. ne ab eis
euam seduxit astutia sua: ita m̃tes ure cor¬
rumpantur a castitate quȩ ẽ inxꝑo. Uir
ginitatẽ corꝑis pauce femine hñt in eccłia:
s uͥginitatẽ cordis om̃s fideles hñt. In ipsa
fide: uͥginitatẽ cordis timebat corrũpi a
diabolo. Quã qͥ ꝑdid̾int: sine causa uir
gines st̃ corpore. Corrupta corde: qͥd ser¬
uat in corpe: Ideo mulier catholica: p̃cȩdit
u̾ginem hereticam. Illa enim ñ ẽ uirgo in
corpore. illa mulier facta ẽ in corde: & mu¬
lier ñ amarito dõ. s a serpente. Quid aũ
eccłia: Suꝑ aspidem & basiliscũ ambula¬
bis. Rex ẽ serpentium basiliscus: sicut
diabolus rex ẽ demonioꝵ.¬

Expanded text:
er haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis Evam seduxit astutia sua, ita et mentes vestrae corrumpantur a castitate quae est in Chrginitatem corporis paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror eos qui sedebunt suꝑ duodecĩ thro¬
nos: & cum dño iudicabunt. Terre aũ noĩe.
cȩteram multitudinẽ benedictoꝵ qͥ constituen
piantur abeis in tabnacula et̃na: quos ami¬
cos sibi de mãmona iniquitatis. in huiꝰ uitȩ
nos uobis spiritalia seminauimus: magnũ
ẽ si ur̃a carnalia sumamus: Quod &̃ his u̾biᷤᷤ
dici potest. Si nos uob̃ celestia seminauimꝰ.
magnũ ẽ si terrena ur̃a metamꝰ: In cȩlo gͦͥ
respexit celestia seminantes. int̾ra aũ t̃rena
reddentes: tam̃ huimiles. ce hos & illos. Hu¬
milia enim respicit in cȩlo & in t̾ra: quia me¬
minerunt utriq quid fuert̃ ꝑ suã maliciã.
qͥd facti ft̃ ꝑ dñi grãm.¬

Expanded text:
amus eos qui sedebunt super duodecim thronos, et cum Domino judicabunt ; terrae autem nomine, caeteram multitudinem sanctorum, qui constituentpiantur ab eis in tabernacula aeterna, quos amicos sibi de mammona iniquitatis in hujus vitae nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Quod etiam his verbis dici potest: Si nos vobis coelestia seminavimus, magnum est si terrena vestra metamus? In coelo ergo respicit coelestia seminantes, in terra autem terrena reddentes; tamen humiles et hos et illos. «Humilia» enim «respicit in coelo et in terra;» quia meminerunt utrique quid fuerint per suam malitiam, quid facti
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit illos d̃s in reꝓbũ sensũ. Ecce qͦmͦ
uerus d̾s & iustus excecat m̃tes infidelium.
seq enĩ umꝗͣ in his apłi u̾bis quȩ cõmemo¬
raui alius ds intellectus ẽ: quã ille qui fi¬
lium suũ misit dicentẽ. In iudicium ueni
in hunc mundũ. ut qui ñ uident uideant:
& qͥ uident cȩci fiant. Nam &e hic satis appa¬
ret mentib fidelium: qͣmͦ ds̃ excecet m̃tes
infidelium̃. Precedit enĩ aliqͥd occultũ. in
occultis uͥ ds agit iustissimũ examen iudi¬
cii sui. ut quoꝵdam mentes excecent᷑. quoꝵ¬
dam illuminent᷑: cui uerissime dictũ ẽ. iu¬
dicia tua abyssus multa. Cuuiꝰ ꝓfundita¬
tis impenetrabilẽ altitudinẽ. apłs admi¬
ratus exclamat: o altitudo diuitiaꝵ sap̃iȩ
& scientiȩ dĩ. quã in scrutabilia st̃ iudicia

Expanded text:
um. ecce quomodo uerus deus et iustus excaecat mentes infidelium. neque enim umquam in his apostoli uerbis, quae commemoraui, alius deus intellectus est quam ille qui filium suum misit dicentem: in iudicium ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant. nam et hic satis apparet mentibus fidelium, quomodo deus excaecet mentes infidelium. praecedit enim aliquid occultum in occultis, ubi deus agat iustissimum examen iudicii sui, ut quorundam mentes excaecentur, quorundam inluminentur. cui uerissime dictum est: indicia tua abyssus multa. cuius profunditatis impenetrabilem altitudinem apostolus admiratus exclamat:s o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei; quam inscrutabilia sunt iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
rauit ingłam: &e cȩt̾a. Cȩterũ hic nullo mͦ
dici potest alium dm cẽ qui ostendit iram
& demonstrat potentiam suam in uasis q̃
ꝑfecta sunt ad ꝑditionẽ: & alium qͥ ostendit
diuitias in uasis miscdiȩ. Nam unũ eundẽ
dm̃ facere utrumq apłica doctrina testatur
Hinc ẽ & illud. Propter hoc tradidit illos ds
in concupiscentias cordis eoꝵ in mimundi¬
ciã: ut contumeliis afficiant corpora sua in se

Expanded text:
rauit in gloriam et cetera. certe hic nullo modo dici potest alium deum esse, qui ostendit iram et demonstrat potentiam suam in uasis, quae perfecta sunt ad perditionem, et alium, qui ostendit diuitias in uasis misericordiae. nam unum eundemque deum facere utrumque apostolica doctrina testatur. hinc est et illud: propter hoc tradidit illos deus in concupiscentias cordis eorum, in inmunditiam, ut contumeliis adficiant corp
Abbreviated transcription (Latin):
anc sententiam pleriq nr̃m ita distin¬
gunt: ut dm̃ uerum dicant excecas¬
se infidelium mentes. Cum enĩ legerint in
qͥb ds̃. suspendunt ꝓnuntiationẽ: ac t̃c
inferunt. scłi huius excẽcat mentes infi¬
delum. Quia & si ita ñ distinguas. s expo
nendi grã. ita uerboꝵ ordinẽ mutes. inqͥb
ds̃ exdecauit m̃tes infideliũ scłi huiꝰ: sdem
qͥ in illa distinctione. sensus elucet. Potest
enim &ẽ talis oꝑatio qua excecant᷑ m̃tes
infidelium huiꝰ scłi scđ̾m quendã modũ
ꝑtinere ad uerum dm̃: qd ñ facit malicia
s iusticia: sicut idem paulus alibi dicit.
Dum qͥd iniquus ds. qui infert iram: Item
alibi. Quid gͦ dicemus inqͥt: ñqͥd inquitas
ẽ apud dm̃: Absit. Moyses enim dicit. Mise¬
rebor cui misertus ero: & misccłiam p̃stabo
cui misericors fuero. Cum gͦ p̃misisset qd in¬
concusse retinendũ ẽ. ñ eẽ inquitatẽ apd̾ dm̃:¬
& paulopost attende qͥd dicat. Si aũ uolens
ds̃ ostendere iram & demonstrare potentiã

Expanded text:
 sententiam plerique nostrum ita distingunt, ut deum uerum dicant excaecasse infidelium mentes. cum enim legerint: in quibus deus, suspendunt pronuntiationem; at tunc inferunt: saeculi huius excaecauit mentes infidelium. quia ta uerborum ordinem mutes: "in quibus deus excaecauit mentes infidelium saeculi huius" idem qui in illa distinctione sensus elucet. potest enim etiam talis operatio, qua excaecantur mentes infidelium, secundum quendam modum pertinere ad uerum deum. quod non facit malitia, sed iustitia, sicut idem Paulus alibi dicit: numquid iniquus deus, qui infert iram? item alibi: quid ergo dicemus? inquit; numquid iniquitas est apud deum? absit. Moses enim dicit: miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. cum ergo praemisisset, quod inconcusse retinendum est, non esse iniquitatem apud deum, paulo post attende quid dicat: si autem uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs inflat. Qd ẽ gͦꝰ Scientiã fu¬
gere debetis: & electuri estis nichil scire po¬
tuis. quã inflari: Utquid uob̃ loquimur.
si melior ẽ ignorantia. quã scientia: ut qͥd
uob disputamus:. Ut quid ista distinguimꝰ:
Ut quid qd̃ nostis admonemꝰ. qd̃ ñ nostis in-¬
ferimus: si scientia cauendaest. ne inflet:
frgo amate scientiam: s anteponite cari¬
tatem. Scientia si sola ẽ inflat: quia uero
ri. Ibi gͦ inflat scientia: ubi karitas ñ edi¬
ficat ubi aũ edificat: solidata ẽ. Non ẽ ibi
inflatio: ubi petra ẽ fundamentũ. Tan¬
tum aũ temptat inflatio. hoc ẽ elatio: ut
ꝓpt̃ hoc uicium oẽ tantus ille apłs apposi¬
tũ sibi ẽẽ diceret stimulũ carnis angłm sa¬
thane a quo colafitaret᷑. Qui colafrrat᷑ cap̃t
eiꝰ tundit᷑. ne erigat᷑. & ibi de scientia me¬
tus erat inflationis. hoc ẽ elationis. Ait
enĩ. In magnitudine reuelationũ meaꝵ.
ne extollar. Ibi gͦ metuenda ẽ elatio: ubi
erat rerum magnaꝵ reuelatio.

Expanded text:
tolus, inflat. Quid ergo? scientiam fugere debetis, et electuri estis nihil scire potius quam inflari? Utquid vobis loquimur, si melior est ignorantia quam scientia? utquid vobis disputamus? utquid ista distinguimus? utquid quod nostis admonemus, quod non nostis inferimus, si scientia cavenda est, ne inflet? Ergo amate scientiam, sed anteponite charitatem. Scientia si sola sit, inflat. Quia vero ri. Ibi ergo inflat scientia, ubi charitas non aedificat: ubi autem aedificat, solidata est. Non est ibi inflatio, ubi petra est fundamentum. CAtem tentat inflatio, hoc est, elatio, ut propter hoc vitium etiam tantus ille Apostolus appositum sibi esse diceret stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur? Qui colaphizatur, caput ejus tunditur, ne erigatur: nam et ibi de scientia metus erat inflationis, hoc est elationis. Ait enim: In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Ibi ergo metuenda erat elatio, ubi magnarum rerum erat revelatio:
Abbreviated transcription (Latin):
cientia inflat. Iam gͦ debemꝰ odisse
scientiã : absit. Et quid est scientia
inflat : sola sine caritate. Ido ad iunxit.
Raritas uͦ edificat. Adde gͦ scientiȩ ka¬
ritatẽ: & iitilis erit scientia. ñ ꝑ se s ꝑ ka¬

Expanded text:
cientia inflat. Jam ergo debemus odisse scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat . Adde ergo scientiae charitatem, et utilis erit scientia; non per se,
Abbreviated transcription (Latin):
psa origo nominis dȩmonũ: si diuinos
intueamur libros aliqͥd affert cognitione
dignissimũ. Demones enim dicunt᷑ qm̃
uocabulum grecum ẽ abscientia nominati.
karitas uero edificat. Qd̃ recte alit̾ ñ intelli¬
git᷑. nisi scientiã tunc ꝓdesse cum caritas
inest: sine hac aũ inflare: id ẽ in suꝑbiam
inanissime quasi uentositatis extollere.
Est gͦ indemonib scientia sine karitate:
& ideo tam inflati. hoc ẽ tam suꝑbi st̃. Ex¬

Expanded text:
ipsa origo huius nominis, si diuinos intueamur libros, aliquid adfert cognitione dignissimum. Daemones enim dicuntur quoniam uocabulum Graecum est ob scientiam nominati. caritas uero aedificat; quod recte aliter non intellegitur, nisi scientiam tunc prodesse, cum caritas inest; sine hac autem inflare, id est in superbiam inanissimae quasi uentositatis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi s
Abbreviated transcription (Latin):
homo ñ ꝑfantasmata sui cordis euaget᷑.
&e constituat sibi dm qualis ei ꝓ suo carnali
sensu placuerit. atq ita credat: tantũ longe
alit̾ quã ds ẽ. quantũ a ueritate differt. ue¬
rissimã quippe sententiã dixit apłs plenus
iam fuisse baptiratos ipse manifestat. Eis
enĩ dicit. Numqͥd paulus crucifixus ẽ ꝓuobis:
aut in noĩe pauli baptizati estis: Habebant
gͦ isti baptismi sacramentũ. Et tñ carnalit̃
sapiendo. qͥd poterant de dõ credere. nͥ scd̃m
sensum carnis suȩ: ubi animalis h̃o ñ ꝑcipit
quȩ sunt sp̃c dĩ ꝰ Talib dicit. ñ potui uob̃ loqͥ
quasi sp̃alibus. s quasi carnalib: quasi par
iuilis in xp̃o lac potũ dedi uob ñ escã. Nondũ
enim poteratis: s nec adhuc quidẽ potestis.
Adhuc enim estis carnales. Tales cẽ circũferun¬
t᷑ omni uento doctrinȩ: de qͥb dicit ut ultra ñ
simus paruuli lactati & circũlati omĩ uento
doctrine.¬

Expanded text:
on per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus iam fuisse baptizatos ipse manifestat. eis enim dicit: numquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi secundum sensum carnis suae, ubi animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei? talibus dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carna potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales . Tales etiam circumferuntur omni vento doctrinae de qualibus dicit: Ut ultra non simus parvuli, jactati et circumlati omni vento doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
ortem istam corporalem & uisibilẽ som¬
ni loco scripturas ponere notum ẽ oĩbꝰ
xꝑianis: cum dixerit de egrotantib apłs.
Propterea inquit in uobis multi infirmi &
egri: & dormiunt multi sufficient̃: dormiunt.
inquit moriunt᷑. Quod si nosmet ipsos diu¬
dicaremus: non itiq iudicaremur. E¬
ro illis peccatis que¬

Expanded text:
ortem istam corporalem et visibilem, quam somni loco Scripturas ponere notum est omnibus Christianis. Cum diceret de aegrotantibus Apostolus, «Propterea in vobis,» inquit, «multi infirmi et aegri, et dormiunt suffiinquit, moriuntur. Quod si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur. Pro illis peccatis qu
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui ꝑeunt. Aliis quidem odor mort
in mortem: aliis aũ odor uite in uitam. Et¬
cce unde grãs agit miles acerrimus. &
defensor inuictissimus grẽ. ecce un¬
de grãs agit: quia xꝑi bonus odor sunt
apłi deo & in his qui salui fiunt. grã eiꝰ. &
in his qui ꝑeunt iudicio eius. S ut minꝰ suc¬
censeatur hec parum intelligentib: ipse
ammonet. cum adiungit & dicit. &e ad hec
quis tam idoneus:¬

Expanded text:
mortis in mortem, quibusdam autem odor uitae in uitam.cce unde gratias agit miles acerrimus et defensor inuictissimus gratiae; ecce unde gratias agit: quia Christi bonus odor sunt apostoli deo et in his qui salui fiunt gratia eius et in his qui pereunt iudicio eius. sed ut minus suscenseatur haec parum intellegentibus, ipse admonet, cum adiungit et dicit: et ad haec quis idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ȩternam. Nemo sibi placeat. qͦsi
qui hic iuste uixerit. & comparet se il¬
lis qui male uiuunt. scd̃m phariseum
qui se iustificabat. qui ñ audierat apłm.
ñ quia iam acceperim. aut iam ꝑfectꝰ sim.
Ergo ñ acceꝑat adhuc hoc quod deside¬
rabat : pignus acceꝑat. Sic dixit. Qui
dedit nob̾ pignus sꝑm. Cui rei pignus
erat: ad hoc ꝑuenire cupiebat. Participa¬
tio quedam: s distat. Aliter modo partiti¬
pamur: aliter tc̃ participabim᷑. Modo ꝑfi
dem. ꝑ spem in eodem sꝑu: tunc aũ species
plenitudo:. qui clamat absentib. ex hibe¬
bit presentib: qui uocat ꝑ egͥnos. nutriet¬

Expanded text:
vitam aeternam. Nemo sibi placeat, quasi qui hic juste vixerit, et comparet se illis qui male vivunt, secundum Pharisaeum qui se justificabat , qui non audierat Apostolum, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Ergo non acceperat adhuc hoc quod desiderabat. Pignus acceperat, sic dixit: Qui dedit nobis pignus Spiritum . Cujus rei pignus erat, ad hoc pervenire cupiebat: participatio quaedam, sed distat. Aliter modo participamus, aliter tunc participabimus. Modo per fidem, per spem, in eodem Spiritu: tunc autem species plenitudo. Qui clamat absentibus, exhibebit praesentibus: qui vocat peregrinos, nutriet et
Abbreviated transcription (Latin):
tiuntur angustias. Et cum timent quod
fieri ñ potest. ne humana carne ueritas
inquinetur: ueritatẽ dicunt ẽẽ mentitã.
Et cum ille preceꝑit dicens. sit in ore ur̃o
est est. non non. & apłs clamet. ñ erat in
illo ẽ & ñ. s est in illo erat: isti totũ corpꝰ ei¬
us falsam carnem fuisse contendunt: ut
ñ sibi uideantur imitari xꝑm. si ñ suis
auditoribus mentiantur¬

Expanded text:
tiuntur angustias et, cum timent, quod tiuntur angustias et, cum timent, quod fieri non potest, ne humana carne ueritas inquinetur, ueritatem dicunt esse mentitam. et cum ille praeceperit dicens: sit in ore uestro: est, est; non, non, et apostolus clamet: non erat in illo est et non, sed est in illo erat, isti totum corpus eius falsam carnem fuisse contendunt, ut non sibi uideantur imitari Christum, si non suis auditoribus mentiantur
Abbreviated transcription (Latin):
apłm dicentẽ. Omĩa hec. figure nr̃e fie¬
runt. Itẽ dicẽtẽ dexpo. quia ñ
fuit etiam & non: s etiam in illo
erat. Quot quot enim ꝓmissiones di in
illo etiam: idest in illo exhibite. in illo
adimplete sunt. Ex ł de agone xꝑiano¬
ec eos audiamus qͥ uerũ hominẽ ñ¬
suscepisse dicunt filiũ di. neq natũ
eẽ de femina. s falsam carnẽ & imaginẽ
simulatã corporis humani ostendisse ui¬
dentib. Nesciunt enim. quomͦ substantia
dei amministrans uniu̾sam creaturam
inquinari omnino ñ possit: & tam̃ pre¬
dicant istum uisibilem solem radios suos
ꝑ om̃s feces & sordes corpoꝵ spargere: & eos
mundos & sinceros ubiq seruare. Si gͦ
uisibilia munda. uisibilib immundis
contingi possunt & non inquinari: qͣnto
magis inuisibilis & incõmutabilis ue¬
ritas. ꝑ sꝑm animam. & ꝑ animã corpus
suscipiens. toto homine assumpto. ab
omnib eum infirmitatib nulla sua cõ¬
taminatione lib̾auit: Itaq magnas pa¬

Expanded text:
 dicentem, Omnia haec figurae nostrae fuerunt ; item dicentem de Christo, Quia non fuit Etiam et Non, sed Etiam in illo erat: quotquot enim promissiones Dei, in illo Etiam ; id est, in illo exhibitae, in illo adimpletae sunt: et sine caligine viec eos audiamus, qui non uerum hominem suscepisse dicunt filium dei neque natum esse de femina, sed falsam carnem et imaginem simulatam corporis humani ostendisse uidentibus. nesciunt enim, quomodo substantia dei administrans uniuersam creaturam inquinari omnino non possit, et tamen pradicant istum uisibilem solem radios suos per omnes feces et sordes corporum spargere et eos mundos et sinceros ubique seruare. si ergo uisibilia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommutabilis ueritas per spiritum animam et per animam corpus suscipiens toto homine adsumpto ab omnibus eum infirmitatibus nulla sua contaminatione liberauit! itaque magnas pa
Abbreviated transcription (Latin):
uamdiu sumus  in corpore &
ꝑegrinamur a dño: gustemus saltẽ
quam suauis ẽ dñs. Quia dedit nobis
pignus sꝑm. in quo sentiamus eiꝰ dulce¬
dinem. &e desideremus ipsũ uite fontẽ. uͥ
sola ebrietate mundemur. & irrigem᷑. sic̃
lignũ qd̾ plantatũ ẽ secus decursꝰ aquaꝵ.
dat fructum in tempore suo. & folia eiꝰ nͥ
decident. Dicit en im sp̃s sc̃s. filii autem
hominum integmine alaꝵ tuaꝵ sꝑabt.
in ebriabunt᷑ ab ubertate domus tuȩ.¬
&e torrente uoluptatis tuȩ potab̾ eos:
qm̃ apud te ẽ fons uite. Talis ebrietas ñ
euertit mentem: s tamen rapit sursũ.
& obluuionem prestat omnium terrenoꝵ.
s si possumus toto affectu iam dicere.ꝙ̃¬
ad modum desiderat ceruus ad fontes a¬
quaꝵ. ita desiderat anima mea ad te ds.¬

Expanded text:
uamdiu sumus in corpore, et peregrinamur a Domino , gustemus saltem quam suavis est Dominus, quia dedit nobis pignus Spiritum , in quo sentiamus ejus dulcedinem: et desideremus ipsum vitae fontem, ubi sobria ebrietate inundemur et irrigemur, sicut lignum quod plantatum est secundum decursus aquarum, et dat fructum in tempore suo, et folia ejus non decident ? Dicit enim Spiritus sanctus: Filii autem hominum in tegmine alarum tuarum sperabunt: inebriabuntur ab ubertate domus tuaet torrente uoluptatis tuae potabis eos, quoniam apud te est fons uitae. talis ebrietas non euertit mentem, sed tamen rapit susum et obliuionem praestat omnium terrenorum; sed si possumus toto affectu iam dicere: quemadmodum ceruus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, d
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. credidi ꝓpter qd̾̃ locutuis sum:¬
& nos credimꝰ. ꝓpt̃ qͦd & loquim᷑. Non dic̾et
eũdem sꝑm fidei nisi ammonens &̃ antiqͦs
abatur. quȩ iam facta ẽ nobis anñtiat᷑ ae
tẽporis ueteris testam̃ti uelabat᷑. quo tp̃re
noui testam̃ti reuelat᷑ : ideo eiꝰ sacramenta

Expanded text:
tum est: credidi, propter quod locutus sum; nos credimus, propter quod et loquimur. non diceret: eundem spiritum fidei, nisi admonens etiam antiquos abatur, quae iam facta nobis annuntiatur, et tempore ueteris testamenti uelabatur, quae tempore noui testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
N hĩs duab causis. una de nubendo uł ñ
nubendo. altera de infideli coniuge dimit¬
tendo uel ñ dimittendo: aliqͥd simile est
in u̾bis apłi: aliqͥd dissimile. Simile qͥdem
illud. qd̾ & ibi dicit p̃ceptũ dñi ñ habeo cõ¬
silium aũ do: & hic dicit. ego dico. ñ dñs.
Quale est enim p̃ceptum dñi ñ habeo: tale
ẽ. non dicit dñs. Et quale ẽ consiliũ do: tale
ẽ ego dico. Illud aũ dissimile ẽ. quia de nubẽ¬
do &e non nubendo. potest dici hoc bene fieri.
illud melius: qm̃ utrumq expedit. minus
aliud. mauis aliud. At uͦ de conuige infide¬
li dimittendo uł ñ dimittendo. qm̃ unum
hoꝵ ñ expedit. aliud expedit̾. dici ñ oportet
qui dimittit bene facit: & qͥ ñ dimittit me¬
lius facit. Si dici oportet: ñ dimittat. Et ñ¬
dimittat: qͥa & si licet. ñ expedit. Sic gͦ possu¬
mus dice̾. melius eẽ infidelem coniugẽ ñ di
mittere. quãuis liceat & dimitt̾e: quẽ admo¬
dum recte dicimus melius eẽ quod licet.

Expanded text:
n his duabus causis, una de nubendo uel non nubendo, altera de infideli coniuge dimittendo uel non dimittendo, aliquid simile est in uerbis apostoli, aliquid dissimile. simile quidem illudquod et ibi dicit: praeceptum domini non habeo, consilium autem do, et hic dicit: ego dico, non dominus. quale est enim \'praeceptum domini non habeo\\ tale est non dicit dominus\'; et quale est \'consilium do\\ tale est e god i co, illud autem dissimile est, quia de nubendo et non nubendo potest dici, hoc bene fieri, illud melius, quoniam utrumque expedit, minus aliud, magis aliud; at uero de coniuge infideli dimittendo uel non dimittendo, quoniam unum horum non expedit, aliud expedit, dici non oportet: qui dimittit, bene facit; et qui non dimittit, melius facit, sed dici oportet: non dimittat, quia etsi licet, non expedit. sic ergo possumus mittere, quamvis liceat et dimittere, quemadmodum recte dicimus melius esse quod licet