comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectissimi paschale.
sacram̃tum euangłica nob̃
narratio p̾sentauit: et ita
aurem carnis penetratꝰ ẽ m̃tis
auditus. ut nemini nr̃m rerũ
gestarum imago defiiert: cũ
diuinitus inspiratȩ textus hẏ¬
storie euident̃ ostenderit. qua
tus: quo iudicio addictus: q̃ sȩui¬
tia crucificus: & qͣ sit gła susctta¬
tus. Sed aditiendum ẽ etiã nr̃i
sermonis officium: ut sicut pia
expectatione. reposcere. uos con¬
suetudinis debitum sentio: ita
sollempnitati sacratissimę lectiois
subuingatur exhortatio sacerdo¬
tis. Quia gͥ apud fideles aures ig¬
norantie locus non ẽ: semen u̾bi
qd̃ est in p̃dicatione euangłii de¬
bet in t̾ra ur̃i cordis augeri: ut
remotis suffocationibus spinarũ
atq tͥbuloꝵ. libera in fructꝰ suoꝰ
exeant plantaria pioꝵ sensuum:
& rectarum germina uoluntatũ:
Crux enim axp̃i quȩ saluandis ẽ
impensa mortalibus: & sacram̃titm
est & exemplum. Sacram̃tum qͦ
uirtꝰ impletur diuina: exemplũ

Expanded text:
 dilectissimi, paschale sacramentum evangelica nobis narratio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspiratae textus historiae evidenter ostenderit qua Dtus, quo judicio addictus, qua saevitia crucifixus, et qua sit gloria suscitatus. Sed adjiciendum est etiam nostri sermonis officium, ut sicut pia exspectatione reposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio sacerdotis. Quia igitur apud fideles aures ignorantiae locus non est, semen verbi, quod est in praedicatione Evangelii, debet in terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacramentum est et exemplum: sacramentum, quo virtus impletur divina; exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
lapsa enim in parentibus pͥmis
humani generis plenitudine:
ita misericors d̃s creature. adi¬
magniem suam factę. ꝑ unigeni¬
tum suum iħm xep̃m uoluit sub¬
uenire. ut nec eatra naturã ẽẽt
naturę reparatio: & ultra ꝓpͥe. ori¬
ginis dignitatem ꝓficeret scđa con¬
ditio. Feliax si ab eo ñ decideret qͦd
d̾s fecit: sed felicior si in eo maneat
qͦd refecit. Multum fuit a ap̃o
accepisse formam: sed plus ẽ in xp̃o
habere substantiam. Suscepit enĩ
nos in suam ꝓpͥetatem illa natura.

Expanded text:
lapsa enim in parentibus primis humani generis plenitudine, ita misericors Deus creaturae ad imaginem suam factae per 286 unigenitum suum Jesum Christum voluit subvenire, ut nec extra naturam esset naturae reparatio, et ultra propriae originis dignitatem proficeret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in eo maneat quod refecit. Multum fuit a Christo recepisse formam, sed plus est in Christo habere substantiam. Suscepit enim nos in suam proprietatem illa natura
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tercius. qui de fructu accipiant: cum lex
psalmodia. ꝓphetia. quarum monitionẽ
bene agendo sequatur. legitur. Sz missus
seruus contumeliis affectus uel cesus e¬
cinir: cum sermo auditus uel contempnit᷑.
uel quod est grauius etiam blasphemat᷑.
Missum insuꝑ heredem quantum in seẽ
occidit: qui ⁊ filium dĩ conculcaueritͥ. &¬
spiritui gre quo scĩficatus est contumeliã
fecerit. ꝑdito malo cultore uineẽ. dabitur
alteri: cum dono gr̃e quod suꝑb sprcuit.
humilis quisq ditabitur. S ⁊ hoc quod
principes sacerdotum ⁊ scribe manũ mitte¬
re querentes in ih̾m. terrore pplĩ retinentur.
cotidie geritur in eccłia: cum quilib solo de
uel timet upugnare. Qui tam̃ sicut de
stultissima auium structione dominus
ait. cum tempus furrit in atrum alas eri¬
get: quia ꝑsequendo eccłiam. quasi dnm̃
cruci addicere ⁊ ostentui gaudebit habere.

Expanded text:
et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia, quarum monitionem bene agendo sequatur, legitur. Sed missus servus contumeliis affectus vel caesus ejicitur, cum sermo auditus vel contemnitur, vel, quod pejus est, etiam blasphematur. Missum insuper haeredem quantum in se est occidit, qui et Filium Dei conculcaverit, et Spiritui gratiae quo sanctificatus est, contumeliam fecerit. Perdito malo cultore, vinea dabitur alteri, cum dono gratiae quod superbus sprevit humilis quisque ditabitur. Sed et hoc quod principes sacerdotum et scribae manum mittere quaerentes in Jesum terrore populi retinentur, quotidie geritur in Ecclesia, cum quilibet solo de  timet, impugnare. Qui tamen sicut de stultissima avium struthione Dominus ait, cum tempus fuerit, in altum alas eriget, quia persequendo Ecclesiam, quasi Dominum cruci addicere et ostentui gaudebit habere.
Abbreviated transcription (Latin):
essent. ⁊ ꝓpter intredulitatem impietatem
in filium dĩ habentes tamen aꝑtas ꝓposi¬
tiones negare non poterant: ⁊ intellige¬
bant contra se om̃s domini sententias
dirigi. Unde uolebant cum interfitere. sed
umebant turbas: quia sicut ꝓph̾am eũ
habebant. Principes sacerdotum ⁊ stribe.
quasi mentientem contra se dominum
querebant interfictre: s hoc idem que¬
rendo. docebant uera ẽẽ que dicebat. Ip¬
se quippe heres. cuius iniustam necem
aiebant uindicandam eẽ a patre: illi erãt
nequam coloni. qui ab occidendo dĩ filio.
ad modicum quidem timore humano re¬
tardari. donce ueniret hora eius: nunqͣm
uero diuino amore potuere cohiberi. Sẽꝑ¬
turba mobilis est. nec in ꝓposita uolunta¬
te ꝑsistens: atq in morem fluctuum diu̾
postea contra eum clamant ut crucifiga¬
tur. Morali sane intellectu. cuiq fidelium¬
cum misterium baptismi quod exerceat
oꝑando committitur: quasi iunea quam
excolat locatur. Mititur scrius unus alt.

Expanded text:
essent, et propter incredulitatem, et impietatem in Filium Dei hebetes, tamen apertas propositiones, negare non poterant: et intelligebant contra se omnes Domini sententias dirigi. Unde volebant quidem eum interficere, sed timebant turbas: quia sicut prophetam eum hquasi mentientem contra se Dominum quaerebant interficere; sed hoc idem quaerendo docebant vera esse quae dixerat. Ipse quippe est haeres, cujus injustam necem aiebat esse vindicandam a patre. Illi autem nequam coloni, qui ab occidendo Dei Filio ad modicum quidem timore humano retardari, donec veniret hora ejus, nunquam vero divino amore potuere cohiberi. turba mobilis est, nec in proposita voluntate persistens: atque in morem fluctuum, divepostea contra eum clamant: Crucifig. Morali sane intellectu, cuique fideliumcum mysterium baptismi quod exerceat operando committitur, quasi vinea quam excolat locatur. Mittitur servus unus, alter
Abbreviated transcription (Latin):
qiuti: ⁊ occiderunt eos qui p̃nuntiabant
de aduentu iusti. Et hi autem multa de
eius uince sterilitate dixerunt: s unius
ieremie planctum ponere sufficiat. Ego
autem inquit plantaui te iuncam electã.
om̃e semen uerum: quomodo gͦ conuersa es
in prauum uinee aliene: Pro cuius uinee
tuitione. ne uidelicet in ea siue ꝓea fragilis
⁊ infime citoq ꝑiture suauitatis olus nasce¬
retur: naboth iezraheliten non modo uul¬
neratum: uerum etiam legimus extinctũ.
tanen ꝓpħicum factum: quia multos pro
hac unta futuros mir̃es ꝓprio sanguine
ꝓph̾auit. His sanc trib seruoꝵ gradibus.
omnium sub lege doctoꝵ figuram posse
comp̃hendi: dominus alib manifeste ꝓ¬
nuntiat dicens. Qm̃ necesse ẽ impleri oĩa:¬

Expanded text:
cuti? et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu justi . Et hi autem multa de hujus vineae sterilitate dixerunt, sed unius Jeremiae planctum ponere sufficiat. Ego autem, inquit, plantavi te vineam electam, omne semen verum. Quomodo ergo conversa es in pravum, vinea aliena ? Pro cujus vineae tuitione, ne videlicet in ea sive pro ea fragilis et infirmae citoque periturae suavitatis olus nasceretur, Naboth Jezraheliten non modo vulneratum, verum etiam legimus exstinctum. tamen propheticum factum, quia multos pro hac vinea futuros martyres proprio sanguine prophetavit. His sane tribus servorum gradibus omnium sub lege doctorum figuram posse comprehendi, Dominus alibi manifeste prodit, dicens: Quoniam necesse est impleri o
Abbreviated transcription (Latin):
locaret: tunc ihe respondit. Idõ dico uobis:
quia auferctur auobis regnum dĩ. ⁊ dabit᷑
genti facienti fructus eius. Aliquotiens
faciamus fructus carum. Ista est cnim uinca¬
que traditur agricolis ⁊ uinitorib: in qua
qui oꝑati non fuerint. nom̃ tantum ha¬
bentes scripturaꝵ: fructus unee sunt ꝑ¬

Expanded text:
Ideo dico vobis, quia auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus. Aliquoties faciamus fructus quae traditur agricolis et vineatoribus, in qua, qui operati non fuerint nomen tantum habentes Scripturarum fructum vineae per
Abbreviated transcription (Latin):
palestinoᷤ montes sua obumbratione ꝑtexerat:
ne radicitus exterminaretur orabat. Dñe
ds̃ uirtutum conuerte nunc: respice de celo:
⁊ iude. ⁊ uisita uincam istam: ⁊ dirige eam
quam plantauit dextera tua. Ubi pariter
exposuit. quis sit homo ille qui hanc uincã
plantauit: dominus uidelicet ds̃ uirtutum.

Expanded text:
Palestinae montes sua obumbratione protexerat, Palestinae montes sua obumbratione protexerat, ne radicitus exterminaretur orabat: Domine Deus virtutum, convertere nunc, respice de coelo, et vide, et visita vineam istam, et dirige eam quam plantavit dextra tua . Ubi pariter exposuit quis sit homo ille qui hanc vineam plantavit, Dominus videlicet Deus virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
domoꝵ uitis eorum: ⁊ ꝓpago eoꝵ ex gomorra
uua corum uua fellis: botrus amaritudinis
in ipsis. Furor draconum uinum eoꝵ : ⁊ fu¬
ror aspidum insanabilis. Seriuis alter¬
dauid regem ꝓph̾amq ⁊ ceteros psalmistas
significat. qui post moysen missi sunt: ut
colonos uince post edicta legalia. psalmo¬
die modulatione ⁊ dulcedine cythare. ad exer¬
citiunboni oꝑis excitarent. Nam ⁊ ipse da¬
uid qui cor ppłi ad celestia desideranda suspen¬
derat : interttus carnalium iuctunaꝵ lau¬
des domini continuas suaui melodia decan¬
tari constituit. S ⁊ hunc affectum contu¬
melus in capite uulnerauerunt: quia psal¬
mistaꝵ carmina que ad laudem dñi uoca¬
bant pariupendentes. ipsum qui psalmo¬
die caput in sp̃u scõ ⁊ fons claruerat da¬
uid abiecerunt: dicentes enim que nobis
pars in dauid. aut que hereditas in filio
ysai: regnum simul eius ignobili styrpe.
⁊ ieligionem impietate mutart̃. Attamen
ipse ꝓhac uinea que de egypto translata

Expanded text:
domorum uinum eorum, et propago eorum ex Gomorra. uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis in ipsis. furor draconum uinum eorum et furor aspidum insanabilis. nonne haeDavid regem prophetamque et caeteros psalmistas significat, qui post Moysen missi sunt, ut colonos vineae post edicta legalia psalmodiae modulatione et dulcedine citharae ad exercitium boni operis excitarent. Nam et ipse David, qui cor populi ad coelestia desideranda suspenderet, inter ritus carnalium victimarum laudes Domini continuas, suavi melodia decantari constituit. Sed et hunc affectum contumeliis in capite vulneraverunt, quia psalmistarum carmina quae ad laudem Domini vocabant, parvi pendentes, ipsum qui psalmodiae caput in Spiritu sancto et fons claruerat, David abjecerunt. Dicentes enim: Quae nobis pars in David, aut quae haereditas in filio Isai ? regnum simul ejus ignobili stirpe, et religionem impietate mutaverunt. Attamen ipse pro hac vinea, quae, de Aegypto translata,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem suꝑ sapidem ⁊ conquassatur: sed
non omnino comminuitur: Reseruatur
enim ꝑ pctientiam ad salutem. Supra
quem uero ille ceciderit. Hoc ẽ tui lapis ipse
irruerit. ⁊ qui xp̃m penitus negauerit:¬
sic comminuet cũ ut ne testa quidem re¬
mancat. in qua hauriatur aque prisillũ:
Siue de his ditit quod cadunt qui ulum mo
nondum penitus utreunt: stam̃ conqͣs¬
santur. ⁊ non recti ambulant. Su p᷑ aut̃t
quos cadet. ueniet uus desuꝑ in iudicio cũ
pena ꝑditionis: idõ dixit comminuet eos:
ut sunit impii tanquam pulus quem ꝑi¬
cit uentus a facic terre. Cum pharisei res¬

Expanded text:
quidem super lapidem, et confringitur, sed quidem super lapidem, et confringitur, sed non omnino conteritur; reservatur enim per patientiam ad salutem. Super quem vero ille ceciderit, id est, cui lapis ipse irruerit, et qui Christum penitus negaverit, conteret eum, ut ne testa quidem remaneat in qua hauriatur aquae pusillum. Sive de nis dicit, quod cadunt super eum, qnondum penitus intereunt, sed tamen conquassantur ut non recti ambulent. Supra quos autem cadit, veniet illis desuper in judicio cum poena perditionis. Ideo dixit comminuet eos, ut sint impii tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Et cum audis
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta architectum paulum: uel in angu¬
lo. ut duos parietes id est ppłm utrumq
consociet. Qui reꝑbatus abeis factus est
in caput anguli: ⁊ hoc a domino factũ ẽ
non humanis uirib s dei potentia. Dehoc
lapide adiutorii:. pctrus quoq loquitur
confidenter. Iste ẽ lapis qui reꝓbatus est
a uobis edificantib: qui factus ẽ in caput
anguli. Et ysaias ait. Immittam in fun¬
damentis sỹon lapidem: lapidem electũ.
p̃tiosum. ⁊ angularem: ⁊ qui crediderit in eũ
negauere quasz agricole mali: idem quasi
mali cementarii. domui dĩ lapidem p̃tiosũ.
esectum. qui uel infundamentis uł ĩ angu¬
lo ponendus erat. subtrahere. hoc ẽ fidem xp̃i
auditorib suis conabant᷑ eripere. S illis
licet noientib idem lapis caput anguli
firmauit: quia de utroq ppło quotquot ip¬
se uoluit sua fide conunxit. Qui eccide¬
uero ceciderit conteret eum. Aluid ẽ offende̾
Qui peccator est. ⁊ tamen illi credit: cadit

Expanded text:
juxta architectum Paulum ; vel in angujuxta architectum Paulum ; vel in angulo, ut duos parietes, id est, populum utrumque consociet , qui reprobatus ab eis, factus est in caput anguli. Et hoc a Domino factum est, non humanis viribus, sed Dei potentia. De hoc lapide adjutorii Petrus quoque loquitur confidenter: Iste lapis qui reprobatus est a vobis aedificantibus, hic factus est in caput anguli . Et Isaias: Ecce, ait, immittam in fundamenta Sion lapidem electum, pretiosum, angularem: et qui crediderit in eum, negare quasi agricolae mali, iidem quasi mali caementarii domui Dei lapidem pretiosum electum, qui vel in fundamentis vel in angulo ponendus erat subtrahere, hoc est fidem Christi auditoribus suis conabantur eripere. Sed illis licet nolentibus, idem lapis caput anguli firmavit, quia de utroque populo quotquot ipse voluit sua fide conjunxit. Omnis qui cecidevero ceciderit, conteret eum. Aliud est offenderQui peccator est, et tamen illi credit, cadit
Abbreviated transcription (Latin):
eum finib excludentes. gentib suscipien¬
dim dederunt. Cum gͦ uenerit dominus
iunce. quid faciet colonis illis: Interrogat
eos dominus. ñ quod ignoret quid respon
suri sint: s ut ꝓpria responsione damp¬
nentur: Locata ẽ autem nobis uinca: ⁊ loca¬
ta ẽ ea conditione. ut reddamꝰ dño fructũ
temporib siuis :⁊ sciamus uno quoq tem¬
pore quid oporteat nos uł leqͥ uł facere. Di¬
cit illis ihc̃. Hunquam legistis in scriptu¬
ris̾. lapidem quem repbauer̃t edificantes.
hic factus est in caput anguli: a dño factũ
est istud. ⁊ est mirabile in oculis nr̃is: ua¬
riis parabolis diuersis ꝙ sermonib res ee¬
dem contexuntur. Quos enim supra oꝑa¬
rios ⁊ uinitores ⁊ agricolas appellarat: nc̃
edificatores id est cementarios uocat. Unde
catio estis. Hii gͦ dementarii quomodo ui¬
nitores accipiunt uineam. sic acceperunt
lapidem: quem uel in fundam̃tis ponant

Expanded text:
eum finibus excludentes gentibus suscipieneum finibus excludentes gentibus suscipiendum dederunt. Cum ergo venerit dominus vineae, quid faciet agricolis illis? Interrogat eos Dominus non quod ignoret quid resuri sint, sed ut propria responsione damnentur. Locata est autem nobis vinea, et locata ea conditione, ut reddamus Domino fructum temporibus suis, et sciamus unoquoque tempore quid oporteat nos vel loqui, vel facere. Dicit illis Jesus: Numquam legistis in Scripturis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. 173 A Domino factum est illud, et est mirabile in oculis nostris . Variis parabolis diversisque sermonibus res eaedem contexuntur. Quos enim supra operarios, et vinitores, et agricolas appellarat, nunc aedificatores, id est, caementarios vocat. Unde catio estis . Hi ergo caementarii quomodo et vinitores accipiunt vineam, sic acceperunt lapidem, quem vel in fundamentis ponant,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ibi occisus: ut suscipientib eum gentib.
aliis uinca locaretur. Extra uncam heres
suum sanguinem ppłm. extra portã passus
est. Siue tiectus extra uneam ⁊ occisus ẽ:
quia prius ab increduloꝵ corde repulsus:
ac deinde cruci addictus est. In cuius figu¬
ram moyses altare holocausti in quo uicti¬
maꝵ sanguis funderctur. non intra ta¬
bernatulum. s ad ostium posuit: mistice
docens. quia ⁊ dominice crucis altare extͣ
iherosolimoꝵ portam ponendumͥ ⁊ ipse
ueri patris hostia xp̃c. a domo uideorum
quam scĩficaturus adierat. non uitimo
corde iecipiendus. sed foris cẽt suo cruore
tinguendus. Quod uero sedm̃ marcum
mutato ordine dr ⁊ apprehendentes eũ
occiderunt. ⁊ eiecerunt eum extra uineam:
notat cos ꝑtinatie. qui nec crucifixo ⁊ resus¬
citato a mortus domino p̃dicantib apłis
credere uoluerunt:. s quasi cadauer uile ꝓ¬
iectrunt: quia quantum in se erat. a suis

Expanded text:
et ibi occisus: ut suscipientibus se gentibus, et ibi occisus: ut suscipientibus se gentibus, aliis vinea locaretur. Cum ergo suum sanguinem populum, extra portam passus est . Sive ejectus extra vineam et occisus est, quia prius ab incredulorum corde repulsus, ac deinde cruci addictus est. In cujus figuram Moyses altare holocausti, in quo victimarum sanguis funderetur, non intra tabernaculum, sed ad ostium posuit : mystice docens quia et Dominicae crucis altare extra Hierosolymorum portam ponendum, et ipse vera Patris hostia Christus a domo Judaeorum, quam sanctificaturus adierat, non intimo corde recipiendus, sed foris esset suo cruore tingendus. Quod vero secundum Marcum mutato ordine dicitur: Et apprehendentes eum occiderunt, et ejecerunt extra vineam , notat eos pertinaciae, qui nec crucifixo et resuscitato a mortuis Domino praedicantibus apostolis credere voluerint, sed quasi cadaver vile projecerunt. Quia, quantu
Abbreviated transcription (Latin):
Occidamus cum: ut nr̃a fiat hereditas.
Manifestissime dominus ꝓbat udoꝵ p̾n¬
cipes. non ꝑ ignorantiã uel ꝑinuidentiã
crucifixisse filium dĩ. Intellexerunt enim
hunc esse: cui dictum ẽ. Postuia a me: ⁊ dabo
tibi gentes hereditatem tuam. Et ꝓpterra
quasi sib consulentes aiebant. Etee mun¬
dus totus post eum abiit. Et si dimittimꝰ
eum sic: om̃s credent in cum. Hereditas gͦ
filii eccłia est. cunctis ei data de gentibus:
quam non moriens ili pater reliquit: sed
ipse sua morte mirabiliter adquisiuit: q
resurgendo possedit. Hanc autem occiso eo
mali coloni preripere moliebantur: cum
crucifigentes eum uidei. fidem que ꝑ eum
ẽ extinguere. ⁊ suam magis que ex lege ẽ
iusticiam p̃ferre. ac gentib imbuendis
conabantur inscrere. Et app̃hensum cum¬
ciecerunt eum extra uincam: ⁊ occiderunt.
Et apłs loquitur: quod extra portam dñs
trucifixus sit. Possumus autem ⁊ aliter
intelligere quod ciectus sit extra uincam.

Expanded text:
occidamus eum, et nostra erit haereditas. Manifestissime Dominus probat Judaeorum principes non per ignorantiam, sed per invidiam crucifixisse Filium Dei. Intellexerunt enim hunc esse cui dictum est: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Et propterea quasi sibi consulentes aiebant: Ecce mundus totus post eum abit. Et si dimittimus eum sic, omnes credent in eum . Haereditas ergo filii Ecclesia est, cunctis ei data de gentibus, quam non moriens ei pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quam resurgendo possedit. Hanc autem, occiso eo, mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei fidem quae per eum exstinguere, et suam magis, quae ex lege est justitiam praeferre, ac gentibus imbuendis conabantur inserere. Et apprehenejecerunt extra vineam, et occiderunt. Et Apostolus loquitur, quod extra portam Jesus crucifixus sit . Possumus et aliter intelligere; quod ejectus sit extra vineam,
Abbreviated transcription (Latin):
quos illi apprehensos uel cicider̃t ut ihere¬
miam. uel occiderunt ut ysaiam: uel lapi¬
dauerunt ut nabutha. ⁊ zachariam: que
interfeccr̃t uit̾ templum ⁊ altare. Legamꝰ
epistolam pauli ad hebiros: ⁊ ex ea plenissi¬
me discemus. qui seruoꝵ domini quanta ꝑ¬
pessi sunt. Nouissime autem misit ad cos
filium suum: dicens. Uerebunt᷑ filiũ meũ¬
In co quod sit pͣ legimus iterum misit
alios seruos plures priorib. ⁊ fecerunt il¬
lis similiter : patientiam ostendit patris¬
familias. quod frequentius miscrit ut ma¬
los colonos ad penitentiam ꝑuocaret. Iui
autem thesaurizauer̃t sib iram in diẽ ire.
Porro quod subiungitur. uerebunt᷑ filium
meum: non de ignorantia uenit. Quid
enim nesciat paterfamilras. qui hoc loco
ds̃ pat̃ intelligitur: S sepe ambigere ds̃
dr̃: ut libera uoluntas homini reseruetur
Interrogemus arrium ⁊ eunomium: ecce
pater dr̃ ignorare. ⁊ sententiã temperat.
⁊ quantum in nobis ẽ ꝓbat᷑ eẽ mentitus.

Expanded text:
quos illi apprehensos vel ceciderunt, ut Jeremiam; vel occiderunt, ut Isaiam; vel lapidaverunt, ut Naboth , et Zachariam, quem interfecerunt inter templum et altare . Legamus epistolam Pauli ad Haebreos ; et ex ea plenissime discemus qui servorum Domini quanta perpessi sint. Novissime autem misit ad eos filium suum, dicens: Verebuntur filium meuIn eo quod supra legimus: Iterum misit alios servos plures prioribus, et fecerunt illis similiter, patientiam ostendit patrisfamilias, quod frequentius miserit, ut malos colonos ad poenitentiam provocaret: illi autem thesaurizaverunt sibi iram in die irae . Porro quod jungitur: Verebuntur filium meum, non de ignorantia venit. Quid enim nesciat paterfamilias, qui hoc loco Deus Pater intelligitur? Sed semper ambigere dicitur Deus, ut libera voluntas homini reservetur. Interrogemus Arium et Eunomium. Ecce pater dicitur ignorare, et sententiam temperat, et quantum in vobis est, probatur esse mentitus.
Abbreviated transcription (Latin):
spicit non curamus. Accepta gͦ contune¬
la meditemur in opere uocem domini:
ego non quero głam neam. ẽ qui querat
⁊ iudicet. Hoc autem quod de domino scͥp¬
tum ẽ. abscondit se: intelligi ⁊ alit potest.
Multa quippe uideis predicauerat: sed
predicationis eius uerba deridebant.
Deteriores quoq ex predicatione facti st̃:
qui usꝙ ad iaciendos lapides ꝑuener̃t.¬
& quid abscondendo se dominus signat ÷
nis quodeis ipsa ueritas absconditur.
qui eius sequi uerba contempnunt:
Fam quippe quam non inuenit humi¬
lemiueritas fugit mentem. & quam mł¬
t sunt hodie qui udeoꝵ duritiam dete¬
stantur.quia p̃dicationcin domini au¬
dire noluerunt: ⁊tamen quales illos
arguunt fuisse ad fidem: tales ipsi sunt
ad oꝑationem. Precepta dĩ audiunt:
miracula cognoscunt: s conu̾ti a suis
prauitatib remiuunt. Ecce uocat ⁊ re¬
dire nolumus: ecce sustinet. ⁊ eius tam̃¬
patientiam dissimulamꝰ. Dum ergotẽ¬

Expanded text:
spicit non curamus? Accepta ergo contumespicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tem
Abbreviated transcription (Latin):
scondit se. nisi quod homo int̃ homine
factus redemptor nr. alia nobis uerbo lo¬
q̃uitur: alia exemplo: Quid autem nobis
hoc exemplo loquitur : nisi ut etiam cũ
ixsistere possumus. iram suꝑbientium
humiliter declinemus: Unde ꝑ paulũ
tr᷑. date locum ire. Quanta humilitate
iram proximi ferre debeat ꝑpendat ho¬
mo: si furores irascentium abscondendo
se declinauit ds̃. Nemo gͦ se contra accep¬
tas contumelias erigat: nemo conuitiis
conuitium reddat. Imitatione ⁊ enim dĩ
głosius est inuiriam tacendo fugere: qͣm
respondendo suꝑare. S contra hoc suꝑ¬
bia dicit in corde. Turpe est. ut accepta in¬
iuua taceas. Quisquis conspicit quia con¬
tuineliam accipis ⁊taces: non putat qͥa
patientiam exhibes: s crimen agnoscis.
S unde uox ista in corde nr̃o contra pati¬
entiam nasciturł nisi quia in imis cogi¬
tationem fiximus : & dum intra glam
queruis: placere ei qui nos de celo con¬

Expanded text:
scondit se, nisi quod homo inter homines scondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo con
Abbreviated transcription (Latin):
quia ei quicquam nec priori tempore m¬
cipitur: nec subsequenti terminatur.s
sustinere ista eternitatis uerba mentes
infidelium non ualentes. ad lapides tur¬
runt: ⁊ quem intelligere non poterant
obruere querebant. Quid autem contra
furorem lapidantium dominus fecerit
ostenditur. cum ꝓtinus subinfertur: h
autem abscondit se ⁊ exiuuit de templo
suos dominus sese abscondendo declima¬
uerit: qui si diuinitatis sue potentiam
exercere uoluiss. tacito nutumentis in
sius eos ictib ligaret᷑: aut in pena sub¬
te mortis obrucret:s qui pati uenerat ei¬
ercere iudicium nolebat. Certe sub ipso
passionis tempore ⁊ quantum potuerat
ostendit: ⁊ tamen hoc ad qd̾ uenerat ꝑtu¬
lit. Nam cum ꝑsecutorib sius se queren¬
tib diceret ego sum: sola hac uoce coꝵ
suꝑbiam ꝑculit. ⁊ om̃s in t̃ram strauit.
Qui gͦ ⁊ hoc in loco potuit manus lapidam¬
tium non se abscondendo euadere: eur ab¬

Expanded text:
quia ei quidquam nec priori tempore iquia ei quidquam nec priori tempore incipitur, 1509 nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecerit ostenditur cum protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo.suos Dominus se abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur ab
Abbreviated transcription (Latin):
tterata non desinit uoce predicaro dicens.
abraham pater ur exultauit ut uideret
diem meum: uidit ⁊ gauisus est. Tanc
quippe diem domini abraham uidit: cũ
in figura summe trintatis tres amngelos
hospicio suscepit. Quib ꝓfecto susceptis
sic trib quas uni locutus est: quia ⁊ si
in ꝑsonis numerus trmitatis ẽ. in uatꝰ
unitas diuinitatis. S carnales men¬
tes audientium ocusos a carne non su¬
sant dicentes. quinquaginta annos ñ¬
dum habes ⁊ abraham uidisti: Quos be¬
nigne redempto nr̃ a carnis sue intu¬
tu submouet. ⁊ ad diuinitatis coritempsi¬
tionem trahit dicens: am̃ anmen dico uo¬
bis: antequam abraham fieret ego sim
Ante enum preteriti temporis est: sump̃¬
habet: non ait ante abraham ego fui
sante abraham ego sum. Unde ⁊ adma¬
ẏsen dicit. Ego sum qui sum : ⁊ dices fuis
isrł. qui est misit me ad uos. Ante gͦ ⁊ pos
exhibitionem presentie: ⁊ recedere ꝑ tur¬
sum uite. Ueritas uero semꝑ esse haber:

Expanded text:
init voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exultavit, ut videret diem meum: et vidit, et gavisus est. Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio recepit: quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carne non susant, dicentes. Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, sum, praehabet, non ait: Ante Abraham ego fui: sed, ante Abraham ego sum. Unde ad Moysen 557 dicitur: Ego sum, qui sum; et, dices filiis Israel: Qui est, misiexhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet,
Abbreviated transcription (Latin):
primum mundꝰ enituit. Ille enĩ
hominibus ad laborem creatus ẽ:
hic factꝰ est ad quietem. Ille mor¬
tem meruit: hic formidinẽ mor¬
tis euasit. Ille bonis malisq cõ¬
munis ẽ: hic ꝓprius ẽ iustorum.
Illius diei lux tenebris sepelitur:
huius diei splendor etiam sepul¬
turas illuminat. Ad postremũ
illius diei lucẽ mortui nͦ uident:
huiꝰ diei lum̃ etiam defunctis emi¬
cuit. sicut ait ꝓpħa. Qui sedebãt
in regione umbrȩ mortis: lux or¬
ta ẽ eis. Lȩtemur gͦ in hac die quȩ
& iuuos circum fulget. & mortu¬
os uuificat: & uenturos illumi¬
nat: sicut ait beatus cuangłista.
Erat luac uera: quȩ illuminat om¬
nem hominem uenientem in hẽ¬

Expanded text:
primum mundus enituit: ille enim primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos circumfulget, et mortuos vivificat, et venturos illuminat, sicut ait beatus Evangelista: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in h
Abbreviated transcription (Latin):
ipse gestat: ut quem causa mei
susceꝑit. ñ eiꝰ causa quẽ susceꝑit
me requirat. Non inquam tã
inutis ẽ dñs: ut ñ diligat car¬
nem suami. menbra sua. uiscera
qsua. Ait scs apłs. Nemo iꝙͣ
trit & fouet eam: sicut xp̃c eccl̃i¬
am. Nichil gͦ de uenia desꝑe¬
mus frẽs: nichil de odio teneamꝰ.
Sabemus p̃rogatiuam sanguiniꝰ
Idiligit: sumus enum menbra eiꝰ
Hoc nunc os eox ossibus meis: & ca¬
ro de carne mea. Sacram̃tum hoc
magnum ẽ: ego autẽ. dico in xp̃o
H& in eccłia. Exxultemus gͦ frẽs:uiii.
sicut ait. scriptura in hac die
dñi. Excultemus plane: quia cũ
uotis in d̾m gratulamur. magis
nr̃a uota curamus. Quid enim
dicit ꝓpħa: Hȩc ẽ dies quã fecit
dñs. Bonus plane dies: qui lucẽ
intulit uniũsis: uerum ñ huiuꝰ
scłi lucem. sed resurrectionis ȩt̾nȩ.
Lux enim ista non caliginẽ noctis
detulit: sed mortis tenebras am¬
putauit. Bomis inquam dies:
& melior hic quam ille. in quo

Expanded text:
ipse gestat: ut quem causa mei ipse gestat: ut quem causa mei susceperit, non ejus causa quem susceperit, me requirat; non, inquam, tam immitis est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctus Apostolus: trit et fovet eam, sicut Christus Ecclesiam . Nihil ergo de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis diligit, sumus enim membra ejus Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mmagnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Exsultemus ergo, fratres, sicut ait Scriptura, in hac die Domini exsultemus plane, quia cum votis Domini gratulamur, magis nostra vota curamus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic quam ille in quo
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis p̾stitit gr̃am. in
cuius generationis tempore re¬
surrexcit: sed etiam sequuturis po¬
stea populis hoc p̃uidit. ut priꝰ
essemus de resurrectione securi
quã de morte solliciti: & ante cũ
dõ uiueremꝰ in cęlis: quam cum
hominibus conu̾saremur in t̾ris.
In saluatore. eium ouĩs surrexximꝰ:
om̃s reuixunus: om̃is ad cęlestia
transinigrauimꝰ. Est enim in il¬
lo xp̃i homine. uniꝰcuiusq nr̃m
caro. sanguis & portio. Ubi ergo
portio mea regnat: regnare me
credo. uͥ dominatur sanguis miͣs.
me sentio dnari. uͥ głificatur ca¬
ro mea: me głosum ẽẽ cognosco.
Quamuis gͥ peccator. de hac cõmu¬
nione gr̃e non diffidat: quia &¬
si peccata nos ꝓhibent. substantia
nos requirit: & si delicta ꝓpria
nos excluidunt. naturę. cõmunio
non repellit. Nam ꝓpt̾ bonitatẽ
diuinitatis peculiarem nob̃̾ sal¬
uator debet affectum: scilicet qͥa
necessitudinem exhibere deb&
& non meminerit illius quem

Expanded text:
resurrectionis praestitit gratiam, in resurrectionis praestitit gratiam, in cujus generationis tempore resurrexit, sed etiam secuturis postea populis hoc providit, ut prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigravimus; est enim in illo Christi homine uniuscujusque nostrum carnis et sanguinis portio: ubi ergo portio mea regnat, regnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim peccator de hac tamen communione gratiae non diffidat, quia etsi peccata nos prohibent, substantia nos requirit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quianecessitudinem exhibere debet et non meminerit illius quem
Abbreviated transcription (Latin):
Non igitur mirandu ẽ si in sal¬
uatore tam crudeles fuerunt:
qui extitẽrunt in suos posteroᷤ
tam crudeles. Non inmerito in
hac die sẽs dauid sine exceptio¬
ne exultandũ p̾cipit & lȩtandr̃:
in qua die totius mundi gaudi¬
a celebrantur. Omnibus enim lȩ¬
tandum est: quia ouinibꝰ ꝓdest.
Cunctis exultandum est quia
cunctis est salutare : & id̾o nͣ
adulatoria adhibenda nec fuca¬
ta lȩticia. Quisquis enĩ in xp̃i
resurrectione lȩtatur. lȩtet᷑ potiꝰ in¬
xp̃o : quia in xp̃o ipse surrexit.
In illo enim nr̃a portio nr̃a conditio.
& mortem ꝑtulit & reuixit: et
licet nos adhuc resolutio corpus¬
culi maneat: cępimus tunc in xp̃o
ȩt̾̃na uita iam uiuere. Unde ꝗͣ¬
uis fragilitatem nr̃am acceler&
inmaturę mortis occasio: in sal¬
uatore tam̃ discimus pruis resur¬
gere quam ꝑire. Ante enu
futurꝰ homo resurrexit in xp̃o:¬
quã uitam sortiretur in scło. Non
enim tantum illi dns generationi

Expanded text:
Non igitur mirandum est, si in SalNon igitur mirandum est, si in Salvatorem tam crudeles fuerunt, qui exstiterunt 474 in suos posteros tam crudeles. Non immerito in hac die sanctus David sine exceptione exsultandum praecipit et laetandum, in qua die totius mundi gaudia celebrantur. Omnibus enim laetandum est, quia omnibus prodest; cunctis exsultandum est, quia cunctis est salutare, et ideo non adulatoria est adhibenda, nec fucata laetitia. Quisquis enim in Christi resurrectione laetatur, laetetur potius quia in Christo ipse resurrexit: in illo enim nostra portio, nostra conditio, et mortem pertulit et revixit. Et licet nobis adhuc resolutio corpusculi maneat, coepimus tunc in Christo aeterna vita jam vivere; unde quamvis fragilitatem nostram acceleret immaturae mortis occasio, in Salvatore tamen didicimus prius resurgere quam perire: ante enim futurus homo resurrexit in quam vitam sortiretur in saeculo. Non enim tantum illi Dominus generationi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ morietur: mors illi ultra non
dnabitur. Custodiebant gͦ eum
sollicite. in sepulchro: p̃sertim qͥa se
die tercia dixerat surrecturum.
Custodiebant autẽ sollicite in se¬
pulchro: quia necesse illis erat
eum iam ñ doctorem timere sed
iudicẽ. Iudicem inquam ñ sui
tantum sed & crudelis sententię
sue: qua filios posteros suos. suis
sceleribꝰ addixerunt dicentes.
Sanguis euis suꝑ nos: & suꝑ filios
nr̃os. Crudelis sub tali sententia
suo ñ solum p̃sentes liberos damp¬
nat: s etiã ñ natos occidit. Quantoᷤᷤ
enim hac uoce ad conscientiam
facinoris uocant: quos scienna
criminis non tenebat: Crude¬
lis. inquam impietas: quę po¬
steros ante. in reatum uocat
quam ꝓdiicat in lucem: ut priꝰ
futuris contingeret peccare quã
uiuere. Cruenti plane genito¬
res: qui ante parricidȩ facti st̃
quam parentes ÷ & ante eos soci¬
os suiᷤ sceleribꝰ assumpserunt:
quos utrum sanguinis partici¬
pes possent habere nescirent.

Expanded text:
non moritur. Mors illi ultra non non moritur. Mors illi ultra non dominabitur . Custodiebant ergo eum sollicite in sepulcro, praesertim quia se die tertia dixerat surrecturum; custodiebant autem sollicite in sepulcro, quia necesse illis erat eum jam non doctorem timere, sed judicem: judicem, inquam, non sui tantum, sed et crudelis sententiae suae, qua filios posterosque suos sceleribus addixerunt, dicentes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Crudelis sub tali sententia suo non solum praesentes liberos damnat, sed etiam non natos occidit. Quantos enim hac voce ad conscientiam facinoris vocant, quos scientia criminis non tenebat! crudelis, inquam, impietas, quod posteros ante in reatum vocat, quam producit in lucem: ut prius futuris contingeret peccare, quam vivere. Cruenti plane genitores, qui ante parricidae facti sunt quam parentes: et ante eos socios suos sceleribus assumpserunt, quos utrum sanguinis participes possent habere, nescirent.
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis aꝑiret. Deniq di¬
cit scs̃ euangłista priꝰquam des¬
cenderet angłs magno t̾ram tre¬
more. fuisse cominotam. ita ut¬
fundaũta tumuli cõmouerent᷑:
& ꝑcussos pauore custodes qui ue¬
nerant custodire mortuum. esse
factos ut mortuos. Ut mortuos
inquam. Dignum plane iuditiũ:
si cũ iustus resurgit. peccator
emoritur: cum reuiuiscit in no¬
cens. eius int̾cipitur mnimieus.
Nam ido uec ꝓgredientẽ d̾nm cer¬
nere potuerunt: quia cͥminosas
mentes terror opp̾sserat: đu susti¬
nere fulgorem resurrectionis ru¬
tile ñ ualebant. Maiore gͦ solli¬
citudine pharisȩi dum custodie¬
runt mortuum quam uiuum
sunt ꝑsecuti: si quidẽ causa illos
maior urgebat. Intelligebant enĩ
facilus fuisse apud superos eum¬
despici. quam redeuntem ab infe¬
ris posse contempni: & qd̃ tunc
p̃dicans facile potuerit occidi. nẽ
autẽ resurgens iam ñ possit occidi.
dicente apło. Resurgens autẽ iͤa

Expanded text:
surrectionis aperiret. Denique disurrectionis aperiret. Denique dicit sanctus evangelista , 473 descendente angelo, magno terram tremore fuisse commotam, et fundamenta tumuli moverentur, et percussos pavore custodes, qui venerant custodire mortuum, esse factos ut mortuos. Ut mortuos, inquam: dignum plane judicium, si, cum justus resurgit, peccator emoritur; cum reviviscit innocens, ejus interficitur inimicus; nam ideo nec progredientem Dominum cernere potuerunt, quia criminosas mentes terror oppresserat, dum sustinere fulgorem resurrectionis rutilae non valebant. Majore ergo sollicitudine Pharisaei Dominum custodierunt mortuum, quam vivum sunt persecuti; siquidem causa illos major urgebat: intelligebant enim facilius fuisse eum apud superos despici, quam redeuntem ab inferis posse contemni; et quod tunc praedicans facile potuerit occidi, nunc autem resurgens jam non possit occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem jam
Abbreviated transcription (Latin):
resur rectionẽ cum discipłis lo¬
quentem. conũsantem. edentẽ.
thomã quoq clauoꝵ uulnera
etiã digito contrectantẽ⁊ ut hȩc
omnia p̃termittam: tam̃ fidem
nr̃am confirmat impietas uid̾oꝵ
Nani sufficit ad credulitatem nob̾:
coꝵ nimiũ cauta crudelitas. Qͦꝰ
enim diligentiꝰ custodierunt. tu¬
mulum: eo constat illum mani¬
festius surrexisse. Quo plures
apposuere custodes: eo plures te¬
stium reliquere. Nam hoc ꝓcu¬
rauit diuina ꝓuidentia: ut re¬
surrectioni dũ̾icȩ nͦ solum an¬
głi. ñ solum discipłi: s et testi¬
moniũ ꝑhiberent qͦd ẽ ampluis
inunici. Libentius gͦ accipimus:
qͦd eum diligentiꝰ adseruarunt.
Credimꝰ enĩ sub tot custodibus po¬
tuisse illum ꝓdire cituis quam
pire : & de cumulo iure d̾m ꝓ
gredi quã discipłoꝵ fraude sub¬
diici. Tanta enim sollicitudine
sepulchrum obstruaxit inpietas:
ut id nͨ p̃ualeret manus huma¬
na destruere: nisi sola uirtꝰ re¬

Expanded text:
resurrectionem cum discipulis loresurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentem, Thomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius surrexisse; quo plures apposuere custodes, eo plures testes reliquere. Nam hoc procuravit divina providentia, ut resurrectioni non solum angeli, non solum discipuli, sed et testimonium perhiberent, quod est amplius, inimici. Libentius ergo accipimus, quod eum diligentius observarunt; credimus enim sub tot custodibus potuisse illum prodire citius quam perire, et de tumulo jure Domini progredi quam discipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudine sepulcrum obstruxit impietas, ut id non praevaleret manus humana destruere, nisi sola virtus re
Abbreviated transcription (Latin):
xultandum nob̃ ẽ
fr̃s in hac die quã
fecit dns continua¬
festiuitate uigi gła
gratulandum. Nec enun quia
nar sollempnitati uit̾uenit gau¬
dia nr̃a p̃cidit: nec quia obscuri¬
tas distinxit tempora uesꝑtina.
resurrectionis lux uota ęt̾na de¬
seruit. Nob̃ enim heri & hodie
dies unus. dies ipse ẽ: quia sic¬
dicit de saluatore beatus apłs.
in ipso uiuimus. in ipso mouem᷑.
in ipso ũ morimur. Non morim᷑
inquã : quia sicut in lucem xp̃i
nulla percati incessit obscuritas:
ita & uiuentes in ea nulla tempo¬
ris absiunit uetustas. Letemur gͦ
in xxp̃i resurrectionis die: cõmu¬
nis enu om̃ium. communis ẽ
nra lȩticia. Communis planc:
quia om̃s illo resurgente surreximꝰ
Omĩrum enim reuixit saluti: qui
ꝓ omĩum peccatis addictus est
passioni. Resurrexit gͥ saluator
a mortius. Noua res & mira: s
habet. hȩc assertio ueritatem.
Iam ut taceam ꝓpħarum oracła.
angłor ministeria. aꝑta sepul¬
chri penetralia: ipsum d̾nm pꝰ

Expanded text:
andum nobis est, fratres, in hac die quam fecit Dominus continuafestivitate jugi gloria gratulandum. Nec quia nox solemnitati intervenit, gaudia nostra praescidit: nec quia nox distinxit tempora vespertina, resurrectionis lux vota aeterna deseruit. Nobis enim heri et hodie dies unus, dies ipse est, quia sicut de Salvatore beatus Apostoin ipso vivimus, in ipso movemur , in ipso non morimur: non morimur, inquam, quia sicut lucem Christi nulla peccati incessit obscuritas, ita et viventes nulla temporis absumit vetustas. Laetemur ergo in Christi resurrectionis die; communis enim omnium, communis est nostra laetitia. Communis plane, quia omnes illo resurgente resurreximus. 472 Omnium enim revixit saluti, qui pro omnium peccatis addictus est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis. Nova res et mira, sed habet haec assertio veritatem. Nam ut taceam prophetarum oracula, angelorum ministeria, aperta sepulcri penetralia, ipsum Dominum post
Abbreviated transcription (Latin):
erunt: sed quomodo in igne nussa
aqua. ita mox comesti spĩtali eiꝰ.
sunt uirtute absumpti. Sed & nr̃a
pꝰ resurrectionẽ corpora cȩlesti gła
p̃dita. credendum est ad quicquid
uoluerint agendum esse potentia:
ad ꝑueniendum ubicũq libuerit.
c̃ẽ ꝓmptissima: s quia tunc nuilla
manducaudi necessitas uel utilitas¬
tenus immortale scłm cybis iuor¬
talibus ẽẽ fruiturum: ubi filiis
resurrectionis ñ aluid esca & po
tus. uita & salus. gaudium. pa.
& omnia bona. quam illud ni¬
mirum sit qđ in psalmo canit᷑.
Beati qui habitant in domo tua:¬

Expanded text:
erint, sed quomodo in ignem missa erint, sed quomodo in ignem missa aqua, ita mox comesti spirituali ejus sint virtute absumpti. Sed et nostra post resurrectionem corpora coelesti gloria praedita, credendum est ad quidquid voluerint agendum esse potentia, ad perveniendum ubicunque libuerit esse promptissima; sed quia tunc nulla manducandi necessitas vel utilitatenus immortale saeculum cibis mortalibus esse fruiturum, ubi filiis resurrectionis non aliud esca et potus quam vita et salus, gaudium, pax, et omnia bona, quam illud nimirum sit quod in psalmo canitur: Beati qui habitant in domo tua
Abbreviated transcription (Latin):
rinchianoꝵs: ne quis uidelicet
pucriliter desipiens estimet. uł
mediatoris di & dni nr̃i corpꝰ
excitatum a mortius sustenta¬
resurrectionẽ corpora in uita &
conũsatione sp̃itali escis refici¬
enda carnalibus: ubi diuinę con¬
templatio caritatis esurire & si
nuriam pati nullatenus sinit.
Unde ardentissimus uitę illiꝰ ama¬
tor de sua certus deuotione: dõ
spe letabundꝰ loquitur. Ego au¬
tẽ cum iusticia apparebo conspe¬
ctui tuo: satiabor đu manifesta¬
tur gła tua. Et phylippꝰ codem
feruens amore: dñe in quit osten¬
de nob̃ patrem. & sufficit nobis.
Simplicit᷑ itaq & pie sentienłu ẽ.
resuscitatum a morte & im morta¬
le iam factum corpꝰ dñicum. nul¬
lam quidem necessitatẽ. attamen
facultatẽ habuisse uescendi: ideoq
ubi oportunitas ꝓbande substan¬
tie. naturalis exigebat. eybis esse
refectum: qui nimirum exbi nul¬
lum saginc adiumtum ut mor¬
talium corporibꝰ solent illi p̾bu¬

Expanded text:
rinthianorum, ne quis videlicet rinthianorum, ne quis videlicet pueriliter desipiens aestimet vel Mediatoris Dei et Domini nostri corpus excitatum a mortuis, sustentaresurrectionem corpora in vita et conversatione spirituali escis reficienda carnalibus, ubi divinae contemplatio claritatis esurire et sit penuriam pati nullatenus sinit. Unde ardentissimus vitae illius amator de sua certus devotione, Deo spe laetabundus loquitur: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua . Et Philippus eodem fervens amore: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Simpliciter itaque et pie sentiendum est resuscitatum a morte, et immortale jam factum corpus dominicum, nullam quidem necessitatem, attamen facultatem habuisse vescendi; ideoque ubi opportunitas probandae substantiae naturalis exigebat, cibis esse refectum, qui nimirum cibi nullum saginae adjumentum, ut mortalium corporibus solent, illi praebu