comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suã uoluntatẽ ꝑpetrandã & adpniciẽ illoꝵ.
Indie aut̃ iudicii peribit istud frenũ: quia
claudet᷑ igni ꝑpetuo cruciandus. Canticum
erit uobis sicut uox scĩficatȩ solennitatis & lȩti¬
cia cordis. Hactenus de poena repborũ. nunc
uero degła electorũ loquitur. Sicut filii isrł
liberandi ꝑpotentiã dñi seruitute egipti aca
aduesꝑũ comederunt agnũ glebrantes solen-¬
nitatem paschȩ. & transito mare rubro mane
cũ uidissent pharahonẽ & egiptios sũ mersos
cantauerunt dnõ canticũ dicentes cũ nimia
quod significat mundũ hunc cũ uiderint
pharahonẽ hoc ÷ diabolũ traditũ ȩt̃nȩ dam-¬
nationi parit̃ cũ omĩb sequacib illtus qui
significantur ꝑ egiptios: cũ magna exultati.¬
one & lȩticia cordis cantabunt᷑ dño laudes.
Sicut qui ꝑgit cũ tibia ad montẽ dñi Emanet
ꝓpheta in comparatione laudis illorũ Dñs

Expanded text:
suam voluntatem perpetrandam et ad perniciem illorum. suam voluntatem perpetrandam et ad perniciem illorum. In die autem judicii peribit istud frenum, quia claudetur igni perpetuo cruciandus. « Canticum erit vobis sicut vox sanctificatae solemnitatis, et laetitia cordis. » Hactenus de poena reproborum, nunc vero de gloria electorum loquitur. Sicut filii Israel liberandi per potentiam Domini a servitute Aegyptiaca ad vesperum comederunt agnum celebrantes solemnitatem paschae , et transito mari Rubro mane cum vidissent Pharaonem et Aegyptios submersos, cantaverunt Domino canticum, dicentes cum nimia quod significat mundum hunc, cum viderint Pharaonem, hoc est diabolum, traditum aeternae damnationi pariter cum omnibus sequacibus illius, qui significantur per Aegyptios, cum magna exsultatione et laetitia cordis cantabunt Domino laudes. « Sicut qui pergit cum tibia ad montem Domini. » Permanet Propheta in comparatione laudis illorum. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
filii dĩ repleta erunt indignatione : cũ dicet
repbis Esuriui. & non dedistis mͥ manduca
re lingua eiꝰ quasi ignis deuorans erit cum
dicet: ite maledicti in ignẽ ȩt̾nũ: Sententia
enĩ illa gladius acutꝰ erto: quia int̾ficiet om̃s
iniquoscũ auctore suo diabolo sicut apłs di
inundantiũ cũ ꝑueneritusq ad mediũ colli
hominis. ł animantis suffocat illũ: sic
sp̃s filucdi hoc est iucliciũ illuis om̃s impios
ꝑdet. & suffocabit indie iudicii in nichilũ id ÷
ne popłorũ ꝑdet & confringet Frenũ appel¬
lat hic diabolũ. qui quasi subfrenohoo ÷ sub
suodominio uniuersas gentes habebat: quan.
diabolus isto in loco frenũ popłorũ. ñ qđ ip se
regeret illos ad salute animarũ. sed sicut equũ
infrenatũ qua parte uult sessor deflectit ce
deducit: sic diabolus om̃e genus humariũ sub
sua potestate habens redactũ deducebat ad

Expanded text:
Filii Dei « repleta erunt indignatione » cum dicet Filii Dei « repleta erunt indignatione » cum dicet reprobis: « Esurivi, et non dedistis mihi manducare . » « Lingua ejus quasi ignis devorans, » erit cum dicet: Ite, maledicti, in ignem aeternum. Sententia enim illa gladius acutus erit, quia interficiet omnes iniquos cum auctore suo diabolo, sicut Apostolinundantium cum pervenerit « usque ad medium colli » hominis vel animantis, suffocat illum: sic spiritus Filii Dei, hoc est judicium illius, omnes impios perdet, et suffocabit in die judicii « in nihilum, » id est, ne « populorum » perdet et confringet. Frenum appellat hic diabolum, qui quasi sub freno, hoc est sub suo dominio universas gentes habebat: quandodiabolus isto in loco frenum populorum, non quod ipse regeret illos ad salutem animarum: sed sicut equum infrenatum qua parte vult sessor deflectit et deducit: sic diabolus omne genus humanum sub sua potestate habens redactum, deducebat ad
Abbreviated transcription (Latin):
te. quia &e ego sc̃s sum. Similitudinẽ uero
habuit: qr immortalis conditꝰ est. Hoc uulnꝰ
& hanc plagã in die iudicii dñs inȩlectis
suis sanabit. quando faciet eos immortales
& incorruptibiles corpore. & immutabiles
in anima E cce nomen dñi uenit de longinquo.
quippe nom̃ est patris & filii & sp̃s scĩ. iuxta
qđ ipse apłis dicit. Ite docete om̃s gentes. Hon
dicit in nominib. sed in nomine uno qđ est ds̃:
Ecce inquit filius dĩ uerus uenit de longinquo.
hoc est longo post tempore ueniet addamnan¬
dũ reꝓbos & remunerandũ electos. Undeo
subditur. Ardens furor eiꝰ. & grauis ad portan¬
dũ reꝓbis. Hunquid ds irasci potest ergone
mutabilis est: Absit hoc a cordib elẽctoꝵ
Tunc enĩ omp̃s ds̃ furere dr̃. more nrõ loquente
scriptura: quando ultionẽ & uindictam
excipit de inimicis suis. Nam in cdie iudicii
grauis & importabilis apparebit reꝑbis. u¬
stis aut̃ blandus & piis labia eius hoc est

Expanded text:
tus et ego sum . » Similitudinem vero habuit, quia immortalis conditus est. Hoc vulnus et hanc plagam in die judicii Dominus in electis suis sanabit, quando faciet eos immortales et incorruptibiles corpore, et immutabiles in anima. « Ecce nomen Domini venit de longinquo, quippe nomen est Patris et Filii et Spiritus sancti, juxta quod ipse Apostolus dicit: « Ite, docete omnes gentes . » Non dicit in nominibus, sed in nomine uno quod est Deus: Ecce, inquit, Filius Dei verus venit de longinquo, hoc est longo post tempore veniet ad damnandum reprobos, et remunerandum electos. Unde et subditur: « Ardens furor ejus et gravis ad portandum » reprobis. Nunquid Deus irasci potest? Ergo ne mutabilis est? Absit hoc a cordibus electorum. Tunc enim omnipotens furere dicitur, more nostro loquente Scriptura, quando ultionem et vindictam accipit de inimicis suis. Nam in die judicii gravis et importabilis apparebit reprobis, justis autem blandus et pius. « Labia ejus, » hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
accepisti. & noli dicẽre quia iħc te illumi¬
nauit sed s pat̃. Ideo enĩ eos suis falsis
docum entis imbuebant: ut auera xp̃ip̃
uocat eũ qr cum diues esset ꝓ nob̾ pauꝑ
factus est: ut nos sua pauꝑtate ditaret᷑
udiciũ loquebatur: quando dicebat. Si
bit. Dñs iħc ea quȩ ei digna eratt loquebat᷑
& cogitabat: cũ diceret ego ado ꝓcessi ceuem.
ego & pat̾ unũ sumus. &. Nonsum missus nis
adouesquȩ perierunt domꝰ isrł. Duces uocant᷑ꝰ

Expanded text:
accepisti, et noli dicere quia Jesus te illuminavit, sed Deus Pater . Ideo enim eos suis falsis documentis imbuebant: ut a vera Christi vocat eum, quia, cum dives esset, pro nobis pauper factus est, ut nos sua paupertate ditaret . Judicium loquebatur, quando dicebat: « Sbit. » Dominus Jesus ea quae eo digna erant loquebatur et cogitabat, cum diceret: Ego a Deo processi et veni, ego et Pater unum sumus. Et: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Duces
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs leoni comparatur qui ipse ÷ leo for¬
tissimꝰ qui t̾cia die surrexto: de quo dicit
iohannes euangłista in apocalipsi sua:
Ecce uicit leo detribniuda: Qui etiã assi¬
milatur sicut ipse dixit in euangłio. ie.
missi sunt: quotiens uolui congregare filios
tuos que admodũ gallinapullos suos. sed no¬
luisti. & indeutero nomio: Sicut aquila ꝓuo.¬
cans pullos suos. & extendit alas suas &e por¬
tauit eos: cęteraq huiusmodi quã plura
C Conuertimini filii isrł: sicut in ꝑfundum
maloꝵ recesseratis locutus est parũꝑ suꝑiꝰ
de illis qui reuersi sunt de capttuttate sub
iħu sacerdote magno. Iterum reuertitur ad
tẽpora ez echiȩ dpħia enĩ non seruat ordi¬
nem temporis neq historiȩ: Antequã sen¬
nacherib cũ assiriis reuertens de egipto
ueniret ierłm: pͣmonuit ꝓpħa tribũ iu-

Expanded text:
Dominus leoni comparatur, quia ipse est leo forDominus leoni comparatur, quia ipse est leo fortissimus qui tertia die surrexit, de quo dicit Joannes Evangelista in Apocalypsi sua : « Ecce vicit leo de tribu Juda. » Aut etiam assimilatur, sicut ipse dixit in Evangelio: Hiemissi sunt: « Quoties volui congregare filios tuos quemadmodum gallina pullos suos, sed noluisti . » Et in Deuteronomio : « Sicut aquila provocans pullos suos, et extendit alas suas, et portavit eos, » caeteraque hujusmodi quamplura. « Convertimini, » filii Israel, « sicut in profundum » malorum, « recesseratis. » Locutus est parumper superius de illis qui reversi sunt de captivitate sub Jesu sacerdote magno. Iterum revertitur ad tempora Ezechiae. Prophetia enim non servat ordinem temporis, neque historiae. Antequam Sennacherib cum Assyriis revertens de Aegypto veniret Hierusalem, praemonuit pr
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ a dño illic ꝓtecti sunt: & dicit. Quo¬
modo si rugiat leo ce catulus leonis suꝑ
prȩdã suam: ce cȩtera. Sicut leo esuriens.
sicernat gregẽ ouiũ currit & app̃hendit
arietem: cũ occurrerit ei multitudo pasto¬¬
rũ non t̾retur auoce illorũ confidens uir¬
tute uiriũ suarũ. & sicut auesut defendant
foetꝰ suos uolitant suꝑ nidos. & siue homi¬
nem seu serpente uiderint auesq alias
accedere ad pullos suos pugnant iostro
& unguib oblitȩ imbecilłitatis suȩ. &
si aliud non possunt dolorem pectoris
congeminant garrula uoce: sic descendet
dñs exercituũ ut prelietur suꝑ montem
Notandũ quod non dicit contra montem
sion. sed suꝑ montẽ sion: stanspugnabit
contra inimicos eiꝰ Sic fecit temporib
illis quando samaritani uoluerunt im-¬
pedire ut non reȩdificaret᷑ templũ. & tẽ¬
porib machabeorũ: quando paucis fi¬¬
delib multȩ uictoriȩ a dño collatȩ sunt

Expanded text:
quomodo a Domino illic protecti sunt, et dicit: « Quoquomodo a Domino illic protecti sunt, et dicit: « Quomodo si rugiat leo et catulus leonis super praedam suam: » et caetera. Sicut leo esuriens, si cernat gregem ovium currit et apprehendit arietem; cum occurrerit ei multitudo pastorum, non terretur a voce illorum, confidens virtute virium suarum; et sicut aves, ut defendant foetus suos, volitant super nidos; et sive hominem seu serpentem viderint avesque alias accedere ad pullos suos, pugnant rostro et unguibus, oblitae imbecillitatis suae, et si aliud non possunt dolorem pectoris congeminant garrula voce; « sic descendet Dominus exercituum ut proelietur super montem » Notandum quod non dicit contra montem Sion, sed super montem Sion stans pugnabit contra inimicos ejus. Sic fecit temporibus illis cum Samaritani voluerunt impedire ut non reaedificaretur templum, et temporibus Machabaeorum, quando paucis fidelibus multae victoriae a Domino collatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xit suꝑ egiptios: & illos quiꝰ eos confugerant.
ħ am diximꝰ suꝑus. quomͦ ieremias predixit
eis quod nabuchodonosor suꝑ egiptios. & suꝑ
illos qui fugerant ad auxilium eorũ uenerit:
& quomͦ om̃s aut gladio aut fame aut cap¬
tiuitate male ꝑdiderit. & corruet inquit
auxiliator egĩptus. a fortitudine nabucho.¬
donosor & cadet popłs reliqu̾arũ qui ad ex
confugit. cui prestabatur auxilium sitnul¬
q om̃s consumentur. & ȩgiptii & iudei:
qui in eis habebant fiduciam. Quia hȩe
dicit dñs ad me. Locutus est suꝑiusde reli¬
I quiis
quȩ ierunt in egiptũ. confidentes infortitu.¬
dine pharahonis. nunc uero loquit᷑ de illis
qui ducti sunt in babilonem cũ sedechia
rege iuda & principib eiꝰ sed post septua.¬
ginta annos dño miserante reuersi st̃
in ierłm sub iesit sacerdote magno. ceto¬
robabel ce esdra aliisq principib & ꝓ
mittit eis bona. dans duas similitu dines

Expanded text:
xit super Aegyptios et illos qui ad eos confugerant. xit super Aegyptios et illos qui ad eos confugerant. Nam diximus superius quomodo Hieremias praedixit eis quod Nabuchodonosor super Aegyptios, et super illos qui fugerant ad auxilium eorum venerit; et quomodo omnes aut gladio, aut fame, aut captivitate male perdiderit. « Et corruet » inquit, « auxiliator » Aegyptius a fortitudine Nabuchodonosor, « et cadet » populus reliquiarum qui ad eum confugit, « cui praestabatur auxilium, simulque omnes consumentur, » et Aegyptii et Judaei qui in eis habebant fiduciam. « Quia haec dicit Dominus ad me. » Locutus est superius de reliquiis quae ierunt in Aegyptum, confidentes in fortitudine Pharaonis: nunc vero loquitur de illis qui ducti sunt in Babylonem cum Sedecia rege Juda et principibus ejus; sed post septuaginta annos, Domino miserante, reversi sunt in Hierusalem sub Jesu sacerdote magno, et Zorobabel, et Esdra, aliisque principibus. Et promittit eis bona, dans duas similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
am. Cadat oratio nr̃a in conspectu tuo. &
ora ꝓ nob̾ dñm quid agere debeamꝰ. Requi¬
sierunt quidem uerbis: sed non corde. Cũ
enĩ decimo die sicut iam suꝑius diximus
sermo diui factus. ẽẽt. ad ieremiã. uade in¬
quiens ce dic filiis reliquiarũ manete iN
loco isto & ego ꝑtegam uos: responder̃ illi
Non faciemꝰ. sed ad egiptũ fugiemus. Idõq
dicit. ñ requisierunt. qui licet requirerent
uerbo: non requisierunt corde puro. Ipse aut̃
ꝑeos nabuchodonosor sicut sequentia doce¬¬
bunt. & consurgent inira furoris sui: contra
domũ pessimorũ. Hoc ÷ contra illos qui in
egiptũ fugerunt. & contra auxiliũ oꝑan.¬
tium iniquitatẽ. hoc ÷ contra egiptios qͥ
eis auxiliũ conati sunt prestare. ẜgiptius rex¬
sp̃s Et dñs inclinauit manũ suã. Scd̾m me¬
taphoram aurigȩ loquitur. Sicut auriga
qui regit currũ uł quadrigam. quando uult
ut equi celerius currant remittit habenas:
sic ds̃ om̃ps iram & uindictã suã cito ad du-¬

Expanded text:
 Cadat oratio nostra in conspectu tuo, et ora pro nobis Dominum quid agere debeamus. » Requisierunt quidem verbis, sed non corde. Cum enim decimo die, sicut jam superius diximus, sermo Domini factus esset ad Hieremiam: Vade, inquiens, et dic filiis reliquiarum: manete in loco isto et ego protegam vos: responderunt illi: Non faciemus, sed ad Aegyptum fugiemus. Ideoque dicit non requisierunt, qui licet requirerent verbo, non requisierunt corde puro. « Ipse auteos Nabuchodonosor, sicut sequentia docebunt. « Et consurget » in ira furoris sui « contra domum pessimorum. » Hoc est, contra illos qui in Aegyptum fugerunt, « et contra auxilium operantium iniquitatem, » hoc est, contra Aegyptios, qui eis auxilium conati sunt praestare. s. Et Dominus inclinavit manum suam. » Secundum metaphoram aurigae loquitur. Sicut auriga qui regit currum vel quadrigam, quando vult ut equi celerius currant remittit habenas; sic Deus omnipotens iram et vindictam suam cito addu
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ toto m̃tis affectu. ne craderent᷑ in
manib assiriorũ Indie enĩ illa abiciet uir
idola argenti sui & idola auri sui: quȩ fe¬
cerunt uob̾ manꝰ uiẽ inpeccatũ Hȩc uerba
sp̃s scĩ non iuxta historiam. sed spũaliter
sunt intelligenda. Si conuersi fueritis ofili i

Expanded text:
o mentis affectu, ne traderentur in manibus Assyriorum. « In die enim illa abijciet vir idola argenti sui, et idola auri sui, quae fecerunt vobis manus vestrae in peccatum. » Haec verba Spiritus sancti non juxta historiam, sed spiritualiter, sunt intelligenda. Si conversi fueritis, o filii
Abbreviated transcription (Latin):
trachidit sẽ assirio cũ multa mala ei minatꝰ
esset Timor dnĩ ipse thesaurus eiꝰ: idest
salutis. Sine timore enĩ dñi. neq sapien¬
tia neq scientia aliquid ꝓderit: neq salꝰ
adipisci potest. Initiũ quippe sapientiȩ.
timordni & tobias ad filiũ Habebis in¬
quit multa bona: si tumueris dm̃ Fcce
uidentes clamabunt foris: angłi pacis
amare flebunt Reuertit᷑ sermodiumnꝰ
adultimã captiuitatem. Isti sunt uiden¬
tes de quib suꝑius dixtt: beati qͥ seminias
suꝑ om̃s aquas. & de quib dñs dixit. Beati oculi
qͥuident quȩ uos uidetis. & ad iudeos. Ecce ego

Expanded text:
tradidit se Assyrio cum multa mala ei minatus tradidit se Assyrio cum multa mala ei minatus esset. « Timor Domini ipse thesaurus ejus, » id est salutis. Sine timore enim Domini, neque sapientia, neque scientia aliquid proderit, neque salus adipisci potest. Initium quippe sapientiae timor Domini . Et Tobias ad filium: Habebis inquit multa bona, si timueris Deum . « Ecce videntes clamabunt foris: angeli pacis amare flebunt. » Revertitur sermo divinus ad ultimam captivitatem. Isti sunt videntes de quibus superius dixit: Beati qui seminatis super omnes aquas. Et de quibus Dominus dixit: Beati oculi qui vident
Abbreviated transcription (Latin):
reuocans illũ ad cultũ dĩ ab idolatria
& hoc ꝑint̾nam inspirationẽ actũ est:
ut ip̃se iuste uiueret. & plebem dñi iuste
gi potest. Quidã enĩ codices habent intem.¬
porib suis Sedsi dixerimꝰ tuis: erio sensꝰ
ut alloquatur ꝓpħa er echiam. O er echia
cũ ꝑcusserit ds inimicos tuos: erit fides.
hoc ÷ ꝓbabitur in temporib tuis. Si aut̃
legerimꝰ suis: erit sensus Cum liberauert
dsꝰ omp̃s popłm suũ a timore hostiũ. ꝓ.¬
babitur fides obsessi popłi intẽporibus
suis In hoc enĩ ꝓbata ÷ quia relinquentes
idola: seruierunt dnõ cũ deuotione m̃tis
iuitiȩ salutis Iudicia popłi: sapientia &
scientia fuit Int̾ sapientiam & scientiam
beatꝰ augustinus hanc discretionẽ facit.
qđ sapientia diuinarũ rerũ ÷ intelligen¬
tia: scientia aut̃ humanarũ. & ille popłs
sapientiã habuit: qr conuersus ÷ de iniqͥ¬
tate ad iustitiã. de idolatria ad cultũ & ser¬
uitutem dei. Scientiam habuit: quia non

Expanded text:
b idololatria. Et hoc per internam inspirationem actum est, ut ipse juste viveret, et plebem Domini juste gi potest. Quidam enim codices habent in temporibus suis. Sed si dixerimus tuis, erit sensus, ut alloquatur propheta Ezechiam: O Ezechia, cum percusserit Deus inimicos tuos, erit fides, hoc est, probabitur in temporibus suis. Si autem legerimus suis, erit sensus: Cum liberaverit Deus omnipotens populum suum a timore hostium, probabitur fides obsessi populi in temporibus suis. In hoc enim probata est, quia relinquentes idola servierunt Domino cum devotione mentis. « Divitiae salutis » Judicia populi « sapientia et scientia » fuit. Inter sapientiam et scientiam beatus Augustinus hanc discretionem facit, quod sapientia divinarum rerum est intelligentia, scientia autem humanarum. Et ille populus sapientiam habuit, quia conversus est de iniquitate ad justitiam, de idololatria ad cultum et servitutem Dei. Scientiam habuit, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ arta est acl comparationem legis. Ciio
enim artius quam in duob mandatis legem &
ꝓphas consistere: Dñs dicit in euangłio. Dili.¬
ges dñm dm̃ tuũ extoto corde cuo. & ꝑximũ
t̾uũ sicut te ipsũ: & addidit. In his duobus
mandatis : tota lexpendet &e ꝓphȩ. Sciendũ
prȩterea. quia scã scriptura aliquando nob̾
:panis: aliquando aqua Illis enĩ in locis
panis est: ubi ꝓfunda & occulta sunt miste¬
ria quȩ non facile a nob̾ intelliguntur. sed
quasi mancdendo glutiunt: ut est illud:
In principio erat uerbũ Aqua uero est cum
facile capitur sicuti est suꝑficies litteralis.
cet intrinsecus. Nisi dñs cor illus trauerit
audientis: inuanũ laborat lingua docentis.
N onfaciet gͦ auolare hoc ÷ recedere ate ds̃
pat̾. opopłe xp̃iane ultra doctorem tuũ.
qui ꝓpt̃ peccatũ eccłȩ non abstrahit filiũ
abea ꝑ cõmunem consensum utrusq ꝑso¬

Expanded text:
quae arcta est ad comparationem legis. Quid quae arcta est ad comparationem legis. Quid enim arctius, quam in duobus mandatis legem et prophetas consistere? Dominus dicit in Evangelio: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum . » Et addidit: In his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae . Sciendum praeterea quia sancta Scriptura aliquando nobis est panis, aliquando aqua. Illis enim in locis panis est, ubi profunda et occulta sunt mysteria quae non facile a nobis intelliguntur, sed quasi mandendo glutiuntur, ut est illud: « In principio erat Verbum . » Aqua vero est, cum facile capitur, sicuti est superficies litteralis, cet intrinsecus . Nisi Dominus cor illustraverit audientis, in vanum laborat lingua docentis. Non faciet ergo avolare, hoc est recedere a te Deus Pater, o popule Christiane, ultra doctorem tuum, qui propter peccatum Ecclesiae non abstrahit filium ab ea per communem consensum utriusque perso
Abbreviated transcription (Latin):
tui id÷ precum tuarũ. statim ut audierit
hoc ÷ ut susceꝑit uota tua: respondebit tͥ
optinusse ueniam. loquitur ꝓpħa ad po-¬
ne. cum clamaueris ad dm̃ statim ȩxaudi¬
et te: & dicet ecce assum. Multos tredentes
legimꝰ clamasse ad dñm: & tam̃ nonstatim
exauditos esse. Orauit beatus paulus ut
auferretur ab eo sp̃s sathanȩ: sed tamen non
optinuit. Et quare hoc: h̾e magnitudine
reuelationum extolleretur. Ideo etiam solet
differri nrã postulatio. ut piȩmiũ ampliꝰ
ꝓꝑseuerantia capiamus. Et dabit uobis
dñs panem artũ & aquã breuem. Dicunt
hebrei qr quando egressi sunt de captiui.¬
tate. panem artũ & aquam breuem hoc
÷ inopiam cibi &e potus habuerunt: uolen¬
tes hoc referre ad se. Sed dicit beatꝰ ieronioꝰ
potius referendũ ẽẽ. ad popłm: in unitate
fidei congregatũ. Per panem gͦ & aquam
intelligiturꝰ isto in loco doctrina eugłica.

Expanded text:
tui, » id est, precum tuarum, « statim ut audierit, » tui, » id est, precum tuarum, « statim ut audierit, » hoc est ut susceperit vota tua: « respondebit tibi » obtinuisse veniam. Loquitur Propheta ad popne, cum clamaveris ad Deum statim exaudiet te, et dicet: Ecce adsum. Multos credentes legimus clamasse ad Dominum, et tamen non statim exauditos esse. Oravit beatus Paulus ut auferetur ab eo spiritus Satanae , sed tamen non obtinuit. Et quare hoc? Ne magnitudine revelationum extolleretur. Ideo etiam solet differri nostra postulatio, ut praemium amplius pro perseverantia capiamus. « Et dabit vobis Dominus panem arctum et aquam brevem. » Dicunt Hebraei, quia quando egressi sunt de captivitate, panem arctum et aquam brevem, hoc est inopiam cibi et potus, habuerunt, volentes hoc referre ad se. Sed dicit beatus Hieronymus potius referendum esse ad populum, in unitate fidei congregatum. Per panem ergo et aquam intelligitur isto in loco doctrina evangelica,
Abbreviated transcription (Latin):
ri ȩccłȩ sociati: post finitos huius uitȩ labores
lȩtabuntur semꝑ cũ dõ. sequentes agnũ quo¬
cunq ierit. Plorans neq plorabis licet enĩ
lugeant filii eccłȩ quam diu in ȩxilio huiꝰ
peregrinationis & erumnosȩ uitȩ degent
ꝓpter peccata sua & aliorum. ł quia dese¬
runtur a regno : sicut dñs dicit. mundus
gaudebit uos aut̃ contristabimini: tamen
letantur corde ob remunerationem quȩ :
inspe. Cũ aut̃ finitũ habuerint cursum
huius erumnȩ. tristicia illorũ uertetur
in gaudium: qm̃ auferet dñs om̃em lacri.¬
mam aboculis eorũ. Miserans miserebitur
tui his uerbis multitudo miscdiȩ xp̃i osten
seretur electoꝵ suoꝵ. quando aberumnis
huiusuitȩ eos liberat. & ad gaudia patriȩ
celestis ꝑuenire facit: sed plẽnius post diem
uidici i hȩc miseratio fiet: cũ receptis cor¬
porib in corpore & anima remunerabunt᷑
in secula seculorum: Ad uocẽ clamoris

Expanded text:
ri Ecclesiae sociati, post finitos hujus vitae labores ri Ecclesiae sociati, post finitos hujus vitae labores laetabuntur semper cum Deo, sequentes Agnum quocumque ierit. « Plorans neque plorabis. » Licet enim lugeant filii Ecclesiae quandiu in exsilio hujus peregrinationis et aerumnosae vitae degent, propter peccata sua et aliorum, vel quia differuntur a regno, sicut Dominus dicit: « Mundus gaudebit, vos autem contristabimini : » tamen laetantur corde ob remunerationem quae est in spe. Cum autem finitum habuerint cursum hujus aerumnae, tristitia illorum vertetur in gaudium, quoniam auferet Dominus omnem lacrymam ab oculis eorum . « Miserans miserebitur tui. » His verbis multitudo misericordiae Christseretur electorum suorum, quando ab aerumnis hujus vitae eos liberat, et ad gaudia patriae coelestis pervenire facit. Sed plenius post diem judicii haec miseratio fiet, cum receptis corporibus in corpore et anima remunerabuntur in saecula saeculorum. « Ad vocem clamoris
Abbreviated transcription (Latin):
donec relinquamini quasi malus in uer¬
tice montis & est sensus Sicut post naci¬
fragiũ maluis nauis cũ positꝰ fuerit inuer¬
tice̾ montis. uł suꝑ collem in signum est
fractȩ nauis: sicqui remanserit exuobis
insignũ erit immanissimȩ uastationis
templi & ciuitatis : ꝓpterea expectat dñs
ut misereatur urĩ Acsi diceret. Quia ista
supradicta uenient suꝑuos nisi egeritis
dinoscetur: quia ds id est xp̃c iudicii dñs.¬
qmĩ pat̾ non iuidicat nisi ꝑ filiũ: beati om̃s
qui expectant eũ. in spe scilicet futurȩ glȩ
opulus enim sion habitabit in ierłm. Uor ꝓ.
quando post septuaginta annos captiuita¬
tis a iħu sacerdote magno. & ⁊o robabel
reducti sunt in ierłm & flebant bona quȩ
ante habuerant. Sed melus est ut refera¬
tur ad ȩccłam electorũ. Sion quȩ int̾pieta-¬
tur speculatio: significat scãm ȩccłam.
quȩ in t̾ra corpore posita merite contem.¬

Expanded text:
« donec relinquamini quasi malus in ver« donec relinquamini quasi malus in vertice montis. » Et est sensus: Sicut post naufragium malus navis, cum positus fuerit in vertice montis, vel super collem, in signum est fractae navis: sic qui remanserit ex vobis in signum erit immanissimae vastationis templi et civitatis. « Propterea exspectat Dominus, ut misereatur vestri. » Ac si diceret: Quia ista supra dicta venient super vos « nisi egeritis dignoscetur, quia Deus, id est Christus judicii Dm Pater non judicat nisi per Filium : » « Beati omnes qui exspectant eum, » in spe scilicet futurae gloriae. « Populus enim Sion habitabit in Jerusalem. » Vquando post septuaginta annos captivitatis, a Jesu sacerdote magno et Zorobabel reducti sunt in Hierusalem, et flebant bona quae ante habuerant. Sed melius est ut referatur ad Ecclesiam electorum. Sion quae interpretatur speculatio  significat sanctam Ecclesiam, quae in terra corpore posita, mente contem
Abbreviated transcription (Latin):
nebunt ex uob̃ qui apti sint ad aliquod opꝰ
Slocoisto: salui eritis a malo hortat᷑ sermo¬
diuunus longe ante popłm reliquiatũ quam
ueniat eis calamitas ad poenitentiã. ut re¬
sipiscat ab omib scelerib suis & quiescat in
tra sua. ut possit saluari: uersa ira dni ad
mi sccłiam. Dixi uoħ̾ in silentio. quiescite
hic. & in sp̃e meȩ ꝓtectionis erit fortitudo
id defensio nr̃a Acsi diceret aliis uerbis.
abete ficluciam & spem firmã in me: & libe.¬
rabo uosnon insuꝑbia egiptiorũ. sed inforti.
idest oboedire uerbis meis: ponentes fidu¬
ciam inumbra egipti: & dixistis. nequaqͣm
hic manebimus: sed adequos egiptiorũ
fugiemꝰ. Idõ qr hȩc dixistis: certe fugietis
seđ uelotiores erunt chaldei qui ꝑsetunit᷑
uos: quorũ manus effugere non poterttis.
ille homines egiptiorũ inquib confiditis.
fugient a facie unius chaldei. & quinq mi¬
liã exuoħ fugient a facie quinq chaldeoꝵ:

Expanded text:
nebunt ex vobis qui apti sint ad aliquod opusloco isto, « salvi eritis » a malo. Hortatur sermodivinus longe ante populum reliquiarum quam veniat eis calamitas ad poenitentiam, ut resipiscat ab omnibus sceleribus suis et quiescat in terra sua, ut possit salvari, versa ira Domini ad misericordiam. Dixi vobis « in silentio » quiescite hic, « et in spe » meae protectionis, « erit fortitudodiceret aliis verbis: Habete fiduciam et spem firmam in me, et liberabo vos non in superbia Aegyptiorum, sed in fortitid est obedire verbis meis, ponentes fiduciam in umbra Aegypti. « Et dixistis, nequaquam » hic manebimus: « sed ad equos » Aegyptiorum « fugiemus. Ideo » quia haec dixistis, certe « fugietis, sed velociores erunt » Chaldaei « qui persequuntur vos » quorum manus effugere non poteritis. « Mille homines » Aegyptiorum in quibus confiditis fugient « a facie unius » Chaldaei et quinque millia ex vobis fugient « a facie quinque » Chaldaeorum:
Abbreviated transcription (Latin):
& contaminabis laminas sculptiliũ atgenti
tur loquitur sermo diuinꝰ gentib ad fidẽ
uenientib quȩ idolatriȩ deditȩ erant: ia
centes in uolutabro uiciorũ. Opopłe xp̃iane.
cũ uenerint apłi mei predicantes regni
uerbum: contaminabis tu. hoc ÷ contatni¬
natã ꝓicies om̃em scilicet idolatriam. tã
sculptile quam conflatile exauro uł argento.
cũ uestib id ÷ cũ ontĩb ornamentis ulo-¬
cũ immundũ: & disꝑges minutatim sic̃
immundiciã menstruatȩ mulieris łgre¬
dere dices ei. Uox dĩ omĩpotentis. Disaia
uł ieremia egredere & dic popło xp̃iano: &
dabitur pluiua semini tuo: ubicunq se¬
minaueris in t̾raꝑ pħa alloquitur ȩccłam
degentib. Pluuiã appellat grãm scĩ sp̃ł¬
Semen uͦ uerbũ doctrinȩ Icsi diceret aliis
uerbis. Oȩccła degentib congregata. dabit᷑
grã gelestis doctrinȩ tuȩ. ut ubicunq idest
in quamcunq gentem predicationẽ tuamin-¬

Expanded text:
Et contaminabis laminas sculptilium argenti Et contaminabis laminas sculptilium argenti tui. » Loquitur sermo divinus gentibus ad fidem venientibcentes in volutabro vitiorum. O popule Christiane, cum venerint apostoli mei praedicantes regni verbum, contaminabis tu, hoc est contaminatam projicies omnem, scilicet idololatriam, tam sculptile quam conflatile ex auro vel argento, cum vestibus, id est cum omnibus ornamentis in locum immundum, et disperges minutatim sicut immunditiam menstruatae mulieris. « Egredere et dices ei. » Vox Dei omnipotentis. O Isaia vel Jeremia egredere, et dic populo Christiano. « Et dabitur pluvia semini tuo, ubicunque seminaveris in terra. » Propheta loquitur de gentibus. Pluviam appellat gratiam sancti SpSemen vero verbum doctrinae. Ac si diceret aliis verbis: O Ecclesia de gentibus congregata, dabitur gratia coelestis doctrinae tuae, ut ubicunque, id est in quamcunque gentem praedicationem tuam in
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Siuis ꝑfectus ẽẽ uade uende om̃ia
quȩ habes: & sequere me. Oqui michi
ministrat me sequatur: id ÷ me imitetur.
Neq ad dexterã neq ad sinistrã declinetis.
Quomꝰ potest aliquis ad dexterã declinare:
Nunquid si ꝑlexteram ambulat. non gra¬¬
ditur recte: Salomon nanq: dixit. Uias
quȩ adextris sunt nouit dñs. sed ipse alio
in loco ostendit: quid sit declinare ad
dexterã cũ dicit. He sis multũ sapiens: neq
sis multũ iustus. Omĩa cũ mensura:
bona sunt Ad dexteram gͦ declinat. qͥ
ultra scã in religiosorũ conuersationem
prȩtendit scĩtatem. Sic itaq debet unus¬
quisq iustus apparere: ut de illoueracit᷑
possit dici. qđ de eacharia & helisabeth
dictũ est: erant aut̃ iusti ambo arte dm̃.
incedentes in om̃ib mandatis dnĩ si neque¬
rela. hoc ÷ sine reprehensione. Asinistrã
aut̃ declinare est: de bono deuiare ad maliĩ
Hichil gͦ melius ÷ quã regia uia gradiendii.

Expanded text:
is perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et sequere me . » Et, qui mihi ministrat me sequatur, id est me imitetur. « Neque ad dexteram neque ad sinistram declinetis. » Quomodo potest aliquis ad dexteram declinare? Nunquid si per dexteram ambulat, non graditur recte? Salomon namque dixit: « Vias quae a dextris sunt novit Dominus . » Sed ipse alio in loco ostendit: quid sit declinare ad dexteram, cum dicit. Ne sis multum sapiens, neque sis multum justus . Omnia enim cum mensura bona sunt. Ad dexteram ergo declinat, qui ultra sanctam religiosorum conversationem praetendit sanctitatem. Sic itaque debet unusquisque justus apparere, ut de illo veraciter possit dici, quod de Zacharia et Elizabeth dictum est : « Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis Domini, sine querela, » hoc est sine reprehensione. Ad sinistram autem declinare est: de bono deviare ad malum. Nihil ergo melius est, quam regia via gradiendum. «
Abbreviated transcription (Latin):
animal &e iugũ trahit. iudaicus popłs de¬
signat᷑ qui precepta di longa ꝑtempora
custodiens mundus extitit. &e graue iugũ
legis sustinuit. Asinus aut̃ qui immundus
.ẽ significat gentiles. qui ꝑidolatriȩ cultũ
immundi & iniqͥ exciterunt: longe semo¬
ti a cognitione & seruitio dĩ Dicit ergo
sermodiuinꝰ Beati estis oscĩ predicatores. qͥ
doctrinã euangłii & uerbũ fidei seminatis
suꝑ corda iudeoꝵ &e gentiliũ. immittentes
hoo ⁊ introducentes actionẽ ceoꝑationem
illoꝵ inuincula preceptorũ cȩlestiũ: ut ex

Expanded text:
animal et jugum trahit, judaicus populus designatur, quia praecepta Dei longa per tempora custodiens mundus exstitit, et grave jugum legis sustinuit. Asinus autem, qui immundus est, significat gentiles, qui per idololatriae cultum immundi et iniqui exstiterunt: longe semoti a cognitione et servitio Dei. Dicit ergo sermo divinus: Beati estis, o sancti praedicatores, qui doctrinam Evangelii et verbum fidei seminatis super corda Judaeorum et gentilium, immittentes, hoc est introducentes actionem et operationem illorum in vincu
Abbreviated transcription (Latin):
nobantiunciare uerbũ dñi: qr non audiemꝰ
illud. Qđ aut̃ dicit &e aspicientib nolite
aspicere nob ea quȩ recta sunt idest quȩ
dñs iubet ut hicstemꝰ: idipsum est. loqͥ¬
mini nob o ieremia & baruch & olda¬
nos errare. Auferce a me uiam. hoc ÷ ꝑmit¬
Stite ut receclat a nob̾ rectitudo: & declinate
Same semitã id ÷ tollite a me ueritatem.
S in terra urã & sꝑastis in calumniã hoc est
Cin deceptionẽ: & innixi estis suꝑeo hoc :
Espemposuistis in tumultu id ÷ insuꝑbia
Segipti. ꝓpterea erte uobis iniquitas hȩc
id ÷ transgressio peccati sicut irruptio id
÷ obmissio cacdens. & est sensus Sicut
murus sullimis casuruens post longam
int̾missionẽ dure reparat᷑. & sicut uas fi¬
ctile penitꝰ cõminutũ non remanet ex eo
parsinqua aut ignis aut aqua tolli possit.
siccito conteremini uos achaldeis. & ñ rema

Expanded text:
iare verbum Domini, quia non audiemus illud. Quod autem dicit « et aspicientibus, nolite aspicere nobis ea quae recta sunt, » id est quae Dominus jubet ut hic stemus, idipsum est. « Loquimini nobis, » o Jeremia et Baruchnos errare. « Auferte a me viam, » hoc est permittite ut recedat a nobis rectitudo, « et declinate a me semitam, » id est, tollite a me veritatem.  in terra vestra, et sperastis in calumniam, » hoc est in deceptionem: « et innixi estis super eo, » hoc est spem posuistis « in tumultu, » id est in superbia Aegypti. « Propterea erit vobis iniquitas haec, » id est transgressio peccati « sicut irruptio, » id est obmissio « cadens. » Et est sensus. Sicut murus sublimis casu ruens post longam intermissionem dure reparatur, et sicut si vas fictile penitus sit comminutum, non remanet ex eo pars in qua aut ignis aut aqua tolli possit: sic cito conteremini vos a Chaldaeis, et non rema
Abbreviated transcription (Latin):
redemit dñs abraham: Legimus iN
historiis. quia chaldei ꝓiecerunt abraham ce
aran in ignẽ qui lingua eorũ ur appellat᷑:
eo quod nollent colere illũ. Mortuus est
aut̃ ibi aran ante chare patrem suũ. &
abraham illesus exiuit abeo. Unde & dicit
ei dñs. Ego ds̃ qui eduxi tede ur chaldeoꝵ
N on modõ confundetur iacob: non modo
uultus eiꝰ erubescet. sed cũ uiderit filios
suos oꝑa maniuĩ mearũ in medio sui scĩfi.¬
cantes nom̃ meũ. loquitur dñs omp̃s ꝑ¬
isaiam ꝓpħam & dicit. Hon modo hoc :
isto in tempore erubescet iacob id  uere-¬
cundabitur. & dolebit suꝑ iniquitates
suas: sed cũ filios suos apłos scilicet meos
oꝑa manuũ mearũ. quos ego creaui &
reparaui. & erudiui scientia spũali: in
medio sui uiderint scĩficantes nom̃ meũ
Postquam enim dñs ac redemptor humani
generis deuicto mortis imꝑio resurrex̃.

Expanded text:
redemit Dominus Abraham? Legimus in redemit Dominus Abraham? Legimus in historiis: Quia Chaldaei projecerunt Abraham et Aran in ignem, qui lingua eorum ur appellatur: eo quod nollent colere illum. Mortuus est autem ibi Aran ante Tharan patrem suum, et Abraham illaesus exivit ab eo . Unde et dicit ei Dominus: « Ego Deus qui eduxi te de urbe Chaldaeorum. » « Non modo confundetur Jacob, non modo vultus ejus erubescet: sed cum viderit filios suos opera manuum mearum in medio sui sanctificantes nomen meum. » Loquitur Dom dicit: Non modo hoc, hoc est isto in tempore, erubescet Jacob, id est verecundabitur, et dolebit super iniquitates suas: sed cum filios suos, apostolos scilicet meos, opera manuum mearum, quos ego creavi et reparavi, et erudivi scientia spirituali: in medio sui viderint sanctificantes nomen meum. Postquam enim Dominus ac Redemptor humani generis « devicto mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ieronimꝰ iustũ exponit. dicensita. Quan-¬
tũ in ipsis demonib fuit declinare cona-¬
ti sunt ustũ a iusticia. sed frustra: qr
fundatus erat. Possumus etiã hoc refer.¬
re ad scribas & phariseos. qui semꝑ ui¬
gilabant ad iniquitate᷑. & qui peccare
faciebant homines simplices in uerbo. quan¬
conabantur supplantare. quando consiliũ
iniebant qualit̃ caperent eũ insermone.
Huic uero sensui congruit utrunq & decli.
sunt scribȩ & pharisei declinare iustum :
quia non prȩualuerunt. Uel etiam quando
dixerunt non habemꝰ regem nisi cesarẽ:
frustra declinauerunt a iusto. hoc est
stulte egerunt recedentes a uita: & eli-¬
gentes mortem. Post quam idem fecit q:
prȩualebat diabolus. & succisisunt tam
demones ministri illius quam scribȩ ce
pharisei addiderunt mites lȩticiam: &
pauperes spũ gentiles exultauerunt iN
dño Propter hoc hȩc dicit dñsad domũ
iacob qui redemit abraham. Quomodo

Expanded text:
Hieronymus « justum » exponit dicens ita: QuanHieronymus « justum » exponit dicens ita: Quantum in ipsis daemonibus fuit, declinare conati sunt justum a justitia, sed frustra, quia fundatus erat. Possumus etiam hoc referre ad scribas et pharisaeos, qui semper vigilabant ad iniquitatem, et qui peccare faciebant homines simplices in verbo, quando illi eum conabantur supplantare, quando consilium inibant qualiter caperent eum in sermone . Huic vero sensui congruit utrumque, « et desunt scribae et Pharisaei declinare justum, quia non praevaluerunt. Vel etiam quando dixerunt: « Non habemus regem nisi Caesarem , » frustra declinaverunt a justo, hoc est, stulte egerunt recedentes a vita, et eligentes mortem. Postquam idem fecit, quia praevalebat diabolus, et succisi sunt tam daemones ministri illius quam scribae et Pharisaei, addiderunt mites laetitiam: et pauperes spiritu, gentiles exsultaverunt in Domino. « Propter haec dicit Dominus ad domum Jacob qui redemit Abraham. » Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
etiã appellatur illusor: qui om̃e genus
hominũ illudebat. & seducebat a derio¬
F rem sus
Succisi sunt om̃s qui uigilabant suꝑ iniquitatẽ:
qui peccare faciebant homines in uerbo. Ipsi
qui succisi sunt: discipłi principis mundi
intelliguntur: demones uidelicet: qui uigi¬
labart̾ semꝑ ad malũ. Tunc illi succisi sunt
qui peccare fecerunt homines inuerbo. hoc
⁊ iudeosquando ueneno iniquitatis illoꝵ
cor occȩcat dixerunt dño. in beele ebub
principe demoniorũ eicis demonia: Et.
crucifige. crucifige eũ: & talia huiꝰ modi
ẜ t arguentẽ inporta supplantabant. Quis :
iste qui in porta supplantabatur: Dñsiħe.
nunciabat popło. quatinus agens poeni:¬
tentiam conuerteretur ad fidei oꝑationẽ:
tamen non supplantabatur ille: qr iustus
ex fide uiuens immobilis ꝑmanebat: &
declinauerunt frustra iustũ: Inquibus¬
dam codicib reperitur a iusto: sed beatꝰ

Expanded text:
etiam appellatur illusor, qui omne genus etiam appellatur illusor, qui omne genus hominum illudebat, et seducebat ad errorem sui. « Succisi sunt omnes qui vigilabant super iniquitatem, qui peccare faciebant homines in verbo. » Ipsi qui succisi sunt: discipuli principis mundi intelliguntur, daemones videlicet, qui vigilabant semper ad malum. Tunc illi succisi sunt qui peccare fecerunt homines in verbo, hoc est, Judaeos quando veneno iniquitatis illorum corde obcaecato dixerunt Domino: « In Beelzebub principe daemoniorum ejicis daemonia . » Et: « Crucifige, crucifige cum: » et alia hujusmodi. « Et arguentem in porta supplantabant. » Quis est iste qui in porta supplantabatur? Dominus Jnuntiabat populo, quatenus agens poenitentiam converteretur ad fidei operationem: tamen non supplantabatur ille, quia justus ex fide vivens immobilis permanebat . « Et declinaverunt frustra justum. » In quibusdam codicibus reperitur a justo, sed beatus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit Beati mites. qm̃ ipsi possidebunt
t̾ram. Cum uidissent gͦ apłi multitudinẽ
gentiũ ad fidem xp̃i concurrere: magna
lȩticia addita est illis Pauꝑes etiã apłi
dicuntur: qnĩ ipsi fuerunt pauꝑes spũ
Possumuis uero & nos gentiles. pauꝑes
appellari. Ham patres nri pauꝑes extite¬
runt: quia non habuerunt diuicias
spuales. & pinguedine spei & dilectionis
exꝑtes manserunt. Cũ aut̃ debriati fue-¬
rint aquis spualib de fonte saluatoris:
uentũ redemptoris nr̃i diabolus prȩuale¬
bat suꝑ om̃s gentes. quia ipse eas suo do-¬
minio subiugatas habuit. donec uenit
fortior illo dñs iħc qui uniuersa arma eiꝰ¬
abstulit. sicut in euangłio legit᷑ Cũ aut̃
fortior illo suꝑuenerit: uniuersa arma
eiꝰ aufert inquib confidebat Idõ enim
p̃ualebat: ꝙr princeps istius mundi erat
Sicut dñs dixit Uenit enĩ princeps mundi
huius. & in me non habet quicquã &
nunc princeps mundi eiciet᷑ foras. Ipse

Expanded text:
eati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . » Cum vidissent ergo apostoli multitudinem gentium ad fidem Christi occurrere, magna laetitia addita est illis. Pauperes etiam apostoli dicuntur, quoniam ipsi fuerunt pauperes spiritu. Possumus vero et nos gentiles pauperes appellari. Nam patres nostri pauperes exstiterunt, quia non habuerunt divitias spirituales, et pinguedine spei et dilectionis expertes manserunt. Cum autem ebriati fuerint aquis spiritualibus de fonte Salvatoris, ventum Redemptoris nostri diabolus praevalebat super omnes gentes, quia ipse eas suo dominio subjugatas habuit: donec venit fortior illo Dominus Jesus qui universa ejus abstulit, sicut in Evangelio legitur: « cum autem fortior illo supervenerit, universa arma ejus auferet, in quibus confidebat . » Ideo enim praevalebat, quia princeps istius mundi erat. Sicut Dominus dixit: « Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . » Et: « Nunc princeps mundi ejicietur foras. » Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eis ꝓdeẽ. non potuit. Dicit beatꝰ ieronimꝰ. qr
quando illi ierunt in egiptũ ad ciuitatẽ tanis
sꝑantes ꝓtegi afortitudine pharaonis. iuit parit̃
cũ eis ieremias Accipiensq magnos lapides com.¬
portauit illos suꝑ portã ciuitatis: & dixit. Hȩc
dicit dñs Ecce ego adducã nabuchodonosor

Expanded text:
eis prodesse non potuit. » Dicit beatus Hieronymus, quia eis prodesse non potuit. » Dicit beatus Hieronymus, quia quando illi ierunt in Aegyptum ad civitatem Taphnis sperantes protegi a fortitudine Pharaonis, ivit pariter cum eis Jeremias. Accipiensque magnos lapides comportavit illos super portam civitatis, et dixit: « Haec dicit Dominus: Ecce ego ad
Abbreviated transcription (Latin):
latis. loquit᷑ de futuro quasi de p̃senti
Nam abisaia qui hoc prȩdixit usq ad ie-¬
remiam cuiꝰ tẽporib adimpletũ est: C.
quinquaginta anni fuerunt. Os meum
inquit hoc ÷ ieremiã. ꝓpħȩ nanq os
dnĩ appellantur: qr ꝑ illorũ ora omp̃s
ds̃ misteriorũ archana predicit. Unde
solent ꝓpħe ita dicere. Os enĩ dnĩ locutũ
est. Et erit uob̾ fortitudo pharaonis in
confusionẽ. Pharaho nomen dignitatis est apud
ȩgiptios: sicut apud romanos ut augusti &e cȩsares
appellarentur. Iile enĩ pharaho cuius temporib
isti confugerunt in egiptũ: alio nomine uafre
uocitabatur. sicut & pharaho nechao lerant
legendus Ac si diceret. Recessisti ido acne ut ires
intanis. quid tͥ ꝓfuio: Tanis ciuitas ÷ regalis
egipti. in qua magi contra moisen signa fecer̃.
Anesetiã ciuitas : infinib egiptiorũ: ad ciui¬
tatem anes. Om̃s confusi sunt suꝑ popło qui

Expanded text:
latis, loquitur de futuro quasi de praesenti. latis, loquitur de futuro quasi de praesenti. Nam ab Isaia qui hoc praedixit usque ad Jeremiam cujus temporibus adimpletum est, centum quinquaginta anni fuerunt. « Os meum, » inquit, hoc est Jeremiam. Prophetae namque os Domini appellantur, quia per illorum ora omnipotens Deus mysteriorum arcana praedicit: Unde solent prophetae ita dicere: « Os enim Domini locutum est. » « Et erit vobis fortitudo Pharaonis in confusionem. » Pharao nomen dignitatis est apud Aegyptios: sicut apud Romanos ut Augusti et Caesares appellarentur. Ille enim Pharao cujus temporibus isti confugerunt in Aegyptum, alio nomine Vafre vocitabatur, sicut et Pharao Nechao. « Ierant legendus. Ac si diceret: Recessisti ideo a me ut ires in Taphnis, quid tibi profuit? Taphnis civitas est regalis Aegypti, in qua magi contra Mosen signa fecerunt. Anes etiam civitas est in finibus Aegyptiorum. « Omnes confusi sunt super populo qui
Abbreviated transcription (Latin):
uiri nequã cum eo. & int̾fecerunt godoliã:
inuidia ducti contra eũ. Tunc nunio timo¬
re pt̃riti om̃s qui remanserunt: uenerunt
ad ieremiam dixeruntq ei. Ora ꝓ nob ad
dñm dm̃: & dic quid agere debeamꝰ. Scie¬
bant enĩ qr ꝓ int̾fectione godoliȩ quẽ prȩ¬
posuerat illis nabuchodonosor: mala passu¬¬
ri erant. Decimo aut̃ die postquã illi iere¬
miam consuluerunt: factus est sermo diũ
ad illũ dicens. Dic reliqui is quȩ remanser̃
Manete in loco isto. & ꝑtegamuos : eritq
uob bene. Cumq ieremias hȩc uerba eis
retulisset: dixerunt illi Honmanebimus
hic: sed ad egiptũ fugiemꝰ. ne forte mori¬
amur isto in loco interfecti a chaldeis
Confilium & telam orditi sunt absq uo¬
luntate dñi: quando dixerunt. melius :
ut fugiamꝰ in egiptũ & ibi saluemur:
quãhic int̾ficiamur a chaldeis. Qui am¬
bulatis ut descendatis in egiptũ. & os
meũ non int̾rogastis cũ dicit qui ambu¬

Expanded text:
viri nequam cum eo, et interfecerunt Godoliam, viri nequam cum eo, et interfecerunt Godoliam, invidia ducti contra eum. Tunc nimio timore perterriti omnes qui remanserunt, venerunt ad Jeremiam dixeruntque ei: Ora pro nobis ad Dominum Deum, et dic quid agere debeamus. Sciebant enim quia pro interfectione Godoliae quem proposuerat illis Nabuchodonosor, mala passuri erant. Decimo autem die postquam illi Jeremiam consuluerunt, factus est sermo Domini ad illum dicens: « Dic reliquis qui remanserunt: Manete in loco isto, et protegam vos, eritque vobis bene. » Cumque Jeremias haec verba eis retulisset, dixerunt illi: « Non manebimus hic, sed ad Aegyptum fugiemus, ne forte moriamur isto in loco interfecti a ChaldaeisConsilium et telam orditi sunt absque voluntate Domini, quando dixerunt: Melius est ut fugiamus in Aegyptum et ibi salvemur, quam hic interficiamur a Chaldaeis. « Qui ambulatis ut descendatis in Aegyptum, et os meum non interrogastis. » Cum dicit qui ambu
Abbreviated transcription (Latin):
isto xp̃c est: qui tle semine &e ꝓpagine
discent in die illa errantes spũ intelle-¬
ctum: & musitatores discent legem.
Frrances appellantur iudei. a falso er-¬
rore seducti. idola adorauerunt rece¬
dentes a dõ uero Ipsi uocantur & mu¬
sitatores: qm̃ semꝑ murmuratores
extiterunt & musitatores. tam in heremo
quã etiã postquã introducti sunt in t̾ram
omĩb meliorem. Ne filii desertores dicit
dñs Ue sicuti suꝑius iã diximꝰ: interitum
ꝑditionis & morcis significat. De sertores¬
nanq iudei nuncupantur: qui derelique-¬
runt legẽ dñi & transgressi sunt pactũ
eiꝰ Hunc̃ predicit isaias spũ scõ debriatus
historiam quȩ tẽporib ieremiȩ adimple-¬
ta est quando nabuchodonosor rexcaldeoꝵ
uenit in ierłm. & duxit sedechiam orba.¬
tum oculis filiorumq morte: & omnem
popłm t̾rȩ pene captiuauit. reliquis qui
remanserunt prȩfecit godoliam qui erat
de semine regio. Uenit aut̃ ismahel & alii

Expanded text:
isto Christus est, qui de semine et propagine discent in die illa errantes spiritu intellectum et mussitatores discent legem. » Errantes appellantur Judaei, a falso errore seducti, qui idola adoraverunt recedentes a Deo vero. Ipsi vocantur et mussitatores, quoniam semper murmuratores exstiterunt et mussitatores, tam in eremo quam etiam postquam introducti sunt in terram omnibus melioremDominus. » Vae, sicuti superius jam diximus, interitum perditionis et mortis significat. Desertoresnamque Judaei nuncupantur, qui dereliquerunt legem Domini et transgressi sunt pactum ejus. Nunc praedicit Isaias Spiritu sancto ebriatus historiam quae temporibus Jeremiae adimpleta est, quando Nabuchodonosor rex Chaldaeorum venit in Hierusalem, et duxit Sedeciam orbatum oculis filiorumque morte, et omnem populum terrae pene captivavit, reliquis qui remanserunt praefecit Godoliam qui erat de semine regio. Venit autem Ismael et alii