comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eit. qm̾ fuisse uolu̾tas ꝓbat᷑. ut hõ so¬
luatur aut pecuña debatur.
ñ eĩt souitua iniudicatu̾titiꝰ fe¬
cerit paułnotat non enun sunt
duo rei ineiuis atitius eiusdem
obuigõnis S meunus supcodit¬
ione deb. Natitio exigi ñ potit.
atur. quia andeuiturus sit inc̾¬
uio enim an̾titium excussumͣ
p̾ulatus ante qm eligem duo
rẽdes relinquero. nimõ diuid¬
itur stipło duisum ent  iamełe

Expanded text:
iam fuisse uoluntas probatur, ut homo soluatur aut pecunia petatur. non erit solutus, nisi iudicatum Titius fecerit. Paulus notat: non enim sunt duo rei Maeuius et Titius eiusdem obligationis, sed Maeuius sub condicione debet, si a Titio exigi non poterit: beratur qui an debiturus sit, incvio enim ante Titium excussum npulatus, antequam eligerem, duos heredes reliquero, numero dividitur stip
Abbreviated transcription (Latin):
eamq ibidari stipulanti spop.¬
ondit. post pancos ches rome
cum integrãm summã in qua
missa ẽ sua dieitegrapeti posset
ssy posse stipulatorem sua die
cuuam̃ nauticam accepit astic.
uitate uerito usꝙ ur itensuunn.

Expanded text:
eamque ibi dari stipulanti spopondisset, post paucos dies Romae cum in integrum summam, quamissa est, sua die integra peti posset. respondit posse stipulatorem sua die uniam nauticam accepit a Sticho vitate Beryto usque Brentesium:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽsio reddere rome ꝑfẽndam deb¬
ẽt. annicħ possit erotis consũsus
qui cumeo missus eratcur ni¬
cħamplius depecuna sup̃sc̃pt.a
minuis actõe exstipłaty eauma¬

Expanded text:
tesio reddere Romae perferendam deberet, an nihil prosit Erotis consensus, qui cum eo missus erat, cuique nihil amplius de pecunia supra scripta minus actione ex stipulatu Ca
Abbreviated transcription (Latin):
uiuis.⁊ sit taus quẽ nolamdo
nec iuditium dictet inutandi
potãtem he̾bit ¶ Si quis itasti¬
pulatus fuit ꝓcentum aure¬
is satis datbit ⁊ reum᷑ declis
imistam sĩniam ꝓculus ait
ut alias tota sors inteẽt ułutisi
idoneus ꝓmissor ñ sit. auasmi

Expanded text:
ius et sit talis "quem volam", donec iudicium dictet, mutandi potestatem habebit. Si quis ita stipulatus fuerit: "pro centum aureis satis dabis?" et reum dederit in istam summam: Proculus ait ut alias tota sors inesset, veluti si idoneus promissor non sit, alias mi
Abbreviated transcription (Latin):
umstipislatus sim
mͥ ꝓculo siopus arbĩtratu mõ
posse meclicere arbittu meo ꝯp
effectum ñ ẽẽ ante uł iunias cli
ip̃e arbitrio mõ aliam diem oꝑ
iam opus efficinõ poss añ lel
iunias.stipulator diemm irł

Expanded text:
um stipulatus sim mihi, Procule, si opus arbitratu meo me posse dicere arbitratu meo opus effectum non esse ante kalendas Iunias, cum ipse arbitrio meo aliam diem opeiam opus effici non posset ante kalendas Iunias, stipulator diem in ka
Abbreviated transcription (Latin):
actum stipilatur deuide itez
postĩore stipulatcẽ nich agit.
ssicut qui decemdenide y stip¬
ulatur ncͥ agit ¶Item siquis
nsumf deinde usumstipulat
fuĩt nic agit nisi in omib nou¬

Expanded text:
um stipulatur, deinde iter, posteriore stipulatione nihil agit, sicuti qui decem, deinde quinque stipulatur, nihil agit. item si quis fructum, deinde usum stipulatus fuerit, nihil agit. nisi in omnibus no
Abbreviated transcription (Latin):
quo echffitium extriu a possit.
n eium stipłonis status cuuis
dies certus in exordio fuit exp̾t
fcõ mutaturidemꝙ ⁊ instipł¬
atioẽ uiditu sistendi causa fcã p¬
lacuit. scil ut aꝑte diem stipso
nõ ꝯmittatur. sicertum ẽẽ cepe¬
nt parere stipulomresiduo tp̃r
non posse.

Expanded text:
quo aedificium extrui non possit: neque enim stipulationis status, cuius dies certus in exordio fuit, ex post facto mutatur. idque et in stipulatione iudicio sistendi causa facta placuit, scilicet ut ante diem stipulatio non committatur, si certum esse coeperit parere stipulationi residuo tempore non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
ditioẽ stipulatus uiã fui̾t. statim
fundo auenato enanescit stipło.
nem. quictiam ea que recte ꝯsti¬
cerĩt resomuiputant. cum inesiz
casum reciderunt. a quo ñpotue¬
runt consistee ¶ Ex iac stipło¬
ne insulam fulciri spondes. qõ
nascatir actio quentin. ⁊ utiq
recte agetur sinõclum pẽtĩerit
temporis tñi. quo fulcire potiũt¬

Expanded text:
ndicione viam stipulatus fuerit, statim fundo alienato evanescit stipulatio, nem, qui etiam ea, quae recte constiterunt, resolui putant, cum in eum casum recciderunt, a quo non potuissent consistere. Ex hac stipulatione: 'insulam fulciri spondes?' quan‹d›o nascatur actio, quaeritur. et utique recte agetur, si nondum praeterierit temporis tantum, quo fulcire potu
Abbreviated transcription (Latin):
ortuus arbitri i potiuis. qͥ
aliquoꝰ tempus post mortem
futum ẽẽ cepit opus ante eam
misit emptori fideuissores prã
sinmora. n. qui exstipuloẽ id fu¬
tum ꝓmisit. Quero quid uiriꝰ

Expanded text:
ortuus arbitrari non potuisset et aliquod tempus post mortemfuturum esse coepit opus ante eam misit emptori fideiussores praesin mora est is, qui ea stipulatione id futurum promisit: quaero quid iuris
Abbreviated transcription (Latin):
ta cum dar ꝓmsit. aut cul
dum nõ fatiẽclum teẽtur S si
sit quidemres nireb humani
s dan ñ possit. ut fũd̾ religioypuꝰ
ta uł sacer factus. eẜnusmanu¬
mussus. uł etiam abhostib̾ si ca¬
piatur culpa ihunc modu
diiudicatur. ut siquidẽ ip̾ius
ꝓmissoris res uł tempore stip¬
orum accidit incͥomunus tee̾¬

Expanded text:
t cum dari promisit, an culpa, dum, non faciendum tenetur. Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta vel sacer factus vel servus manumissus, vel etiam ab hostibus si capiatur, culpa in hunc modum diiudicatur, ut, si quidem ipsius promissoris res vel tempore stiporum acciderit, nihilo minus tene
Abbreviated transcription (Latin):
o quimpotãte sa sit dani quis
stipulatus sit. ĩnrecte filio souie¬
tur. quia filui ꝑsõa obligonim¬
agis ꝯm̃solutõni applicatur
Qui itastipulatur xͦ quoad uiuã

Expanded text:
n potestate sua sit, dari quis stipulatus sit, non recte filio solvetur, quia filii persona obligationi magis quam solutioni applicatur. Qui ita stipulatur: "decem, quoad vivam,
Abbreviated transcription (Latin):
cessioem intelligen eum qui uiꝰ¬
reat ¶ effectus his cõstituti¬
onis ille ẽ ut ad huc rõ petiposs¬
it ẜ ⁊ acceptum̾ eiposse ferre c¬
ditur. ⁊ fideuissorem accepi eiuᷤᷤ
obligõnis nomine ponan au¬
tem anpossit ħ obligõdubitati¬
onis ẽ. qui neq rominem ꝗ ñ
ẽ n pecumiam que ñ debetur sti

Expanded text:
cessionem intellegens eum qui iubeat. Effectus huius constitutionis ille est, ut adhuc homo peti possit: sed et acceptum ei posse ferri creditur et fideiussorem accipi eius obligationis nomine. novari autem an possit haec obligatio, dubitationis est, quia neque hominem qui non est neque pecuniam quae non debetur stip
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam hĩturus sum. ¶ Si t
nupso .x. dare spondes.causaco¬
gnita denegandam actõem puto.
nlec iõ ꝓbabilis causa eius mõiti¬
pulationis ẽ gtem siuir amun¬
ere eomo ñ indoteinstipuiatus ẽ.¬

Expanded text:
pecuniam habiturus sum? 'si tibi nupsero, decem dari spondes?' causa cognita denegandam actionem puto, nec raro probabilis causa eiusmodi stipulationis est. item si uir a muliere eo modo non in dotem stipulatus e
Abbreviated transcription (Latin):
um stip̃ulatisumus
ꝯusuris legitimis penã ĩsing¬
ulos m̃ses si sors soluta ñ sit. ⁊
suortis ꝯbuigo in iuditium de
ducta. adhucͤ tñ pena cresit. qr¬
eumꝓmissor expelitumẽ Si
autem negligat infirmũ. an
sineglectus apore fui̾t culpe

Expanded text:
um stipulati sumus pro usuris legitimis poenam in singulos menses, si sors soluta non sit, etiamsi sortis obligatio in iudicium sit deducta, adhuc tamen poena crescit, qumissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum, an si neglectus a possessore fue
Abbreviated transcription (Latin):
eet ꝙ dar ñ possit aut dar p̾¬
sit nam asinauem qͣn spopõ¬
derit dominus cliosuit. his¬
deintabulis compegĩt. quia e¬
ademnaus eẽt. incipet oblig̾a¬
riꝑ̃ quo ⁊ ullud cliciposse pecti
scribit sistipulatiis fuero exfñ¬
do centum amphoras uini. ex¬
pectare debo donec nascaturci
sinatum sine culpa ꝓmissoriᷤ
consumptum sit: rurius expec
latoẽm E ħ dissimilia sũt. ad¬
eo enim cumub̾ h̾o ꝓmissus
ẜuuꝰẽe ceꝑit dare spondes. Itẽ
eum iocum eñ exsacro religio¬
so ue ꝓfanus ẽẽ ceꝑit danq¬

Expanded text:
n possit aut dari possit: nam et si nauem, quam spopondit, dominus dissoluit et isdem tabulis compegerit, quia eadem nauis esset, inciperet obligari. pro quo et illud dici posse Pedius scribit: si stipulatus fuero ex fundo centum amphoras uini, exspectare debeo, donec nascatur: et si natum sine culpa promissoris consumptum sit, rursum exspeclationem. sed haec dissimilia sunt: adeo enim, cum liber homo promissus seruus esse coeperit, dare spondes?' item 'eum locum, cum ex sacro religiosoue profanus esse coeperit, da
Abbreviated transcription (Latin):
quop uonum sitatcum opti¬
mũ quisꝙ stipulatur. id stipu
ficatiua sit ¶ fundicerti siquis
usumf stipulatus fuĩt ancẽtũ
intelligͥ inobligõem dechͣx isse
iex enm magis une ntimir ¶ I
iud clubitatoem recipit siquis
natiennt dansibi stipulatus
sit: an unctum stipulatus urdt̃a
s ip̃anatura manifestissimũ ẽ¬

Expanded text:
que bonum sit. at cum optimum quisque stipulatur, id stipulficatiua sit. Fundi certi si quis usum fructum stipulatus fuerit, incertum intellegitur in obligationem deduxisse: hoc enim magis iure utimur. llud dubitationem recipit, si quinati erunt, dari sibi stipulatus sit, an certum stipulatus videatur. sed ipsa natura manifestissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
ulatus sit. tume einmnincipit
actio cumea prerum natura
praripo̾t᷑ ssic qui cartagini daĩ
stipulatur cumomesit. tacite
tempus complecti uideturaͦ ꝓ

Expanded text:
it: tunc enim incipit actio, cum ea per rerum naturam praestari potest. sic qui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti videtur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
celsus ait posse diciurta exti¬
piatoẽm fci dandam ẽẽ petitoẽ.
Si quis itastipulatus sit si añ
nłas martias primas opus ep¬
ꝑfectum ñ erit tunc q̃mtudo
pus erit tantam pecumam Daĩ.¬
dicunus diem ꝓmissionis cedẽ
ñ ex quo locatum ẽ opiis. spost
lilas matias. quia nec conuenĩ¬

Expanded text:
Celsus ait posse dici iusta aestimatione facti dandam esse petitionem. Si quis ita stipulatus sit: "si ante kalendas Martias primas opus perfectum non erit, tum quanti id opus erit, ta‹n›tam pecuniam dari?', diem promissionis cedere non ex quo locatum est opus, sed post kalendas Martias, quia nec conueni
Abbreviated transcription (Latin):
anniorũ erit ñ impelietur man¬
umisio. quia deminore lex loꝗt᷑.
missor reum locupletem dãdo
ubari. lab̾o ait. Id a marcelł¬
fuero sim pecunuam ñ ẽchdisses
quia iduenit instiploem qd̾¬

Expanded text:
annorum erit, non impedietur manumissio, quia de minore lex loquitumissor reum locupletem dando liberari, Labeo ait: idque et Celfuero, si mihi pecuniam non credidisses, quia id uenit in stip
Abbreviated transcription (Latin):
prio nomine. aut uinum frun¬
tum ue sine quautate dan sibi
stipulaturancertum declucit ĩ
obligoẽmius ꝙ ad eo ut siquis i¬
ta stipulatus sit trtici affrici
bom mocdos cẽtum. uini camp¬
ani bom amphoris cetum. incẽ¬

Expanded text:
roprio nomine aut uinum frumentumue sine qualitate dari sibi stipulatur, incertum deducit in obligationem Usque adeo, ut, si quis ita stipulatus sit 'tritici Africi boni modios centum' 'uini Campani boni amphoras centum', ince
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuus fien põt sñam ⁊ cumque
rei ꝓfananͤi aut stichum daẽ
ꝓmisit. ubatur si sine fco eius re
sacra ẽẽ ceperit. aut stichus adu
bertatem ꝑuenerit. nec reuocãt᷑
inobligoem sinirsns lege aliq̃
hus exurero ẜ uus effectus sit.

Expanded text:
uus fieri potest. nam et cum quis rem profanam aut Stichum dari promisit, liberatur, si sine facto eius res sacra esse coeperit aut Stichus ad libertatem peruenerit, nec reuocantur in obligationem, si rursus lege aliqua hus ex libero seruus effect
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓquo obligetur certum debat.
cum audqum introgentur idfi¬
fatiendo aut nõ ratiendo ꝯ sistit
stipulaturincertum stipinari
uidetin infatiendo ruti fossam
fodi. dõmum edificari. uacuã
te non fier qͦmin hoiem mͥero

Expanded text:
quo obligentur, certum debeat, cum alioquin ita interrogentur: 'id fifaciendo aut non faciendo ‹consistit›, stipulatur, incertum stipulari uidetur: in faciendo, ueluti 'fossam fodiri' 'domum aedificari' 'uacuam te non fie
Abbreviated transcription (Latin):
titii decesẜit. confestim cum titõ
agere potero nec seius existente
ẽẽ res in quam seuus opligaretur.
acceptilatoẽ intpoita suꝑ ẽ hooo.
quem seius ꝓmisẜat.

Expanded text:
e post moram Titii decesserit, confestim cum Titio agere potero, nec Seius existente esse res, in quam Seius obligaretur: acceptilatione interposita superest homo, quem Seius promiserat.
Abbreviated transcription (Latin):
insue fca sit. deinde incẽtlio cõ¬
sumpta sit. amintegrum tempꝰ
computandum sit̾ rursus ade¬
difficandam insułã. anno̾ reli¬
quum dumtaxat expectandum
eidetur.

Expanded text:
insulae facta sit, deinde incendio consumpta sit, an integrum tempus computandum sit rursus ad aedificandam insulam an vero reliquum dumtaxat exspectandumei detur.
Abbreviated transcription (Latin):
finein dindi alteri fore quo¬
adiuditiũ accipe tur. ⁊ ido oc¬
cupantis fore actoẽm.
quicq̃m peti possit q̃m explo¬
ratum sit añeamdiem inita¬
uam uesure titiu̾nõ possen
uenisse. siueniuosiue mõtuo

Expanded text:
finem dandi alteri fore, quoad iudicium acciperetur, et ideo occupantis fore actionem. quicquam possit, quam exploratum sit ante eam diem in Italiam uenire Titium non posse neque uenisse, siue uiuo siue mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
ulan uidinur. ⁊mea tacitetẽ
pus continetusõ uper certa
sp̃e continetur. ⁊ casum adus¬
amq fortimam spectari hoĩs
nam d hii reb negotiu recte
ger ⁊ m̾. que subici usibo do¬
minioq mõ statim possunt.
finaius si hãc m̃te resouita ẽ¬
ulut in auum usũ tabile desti
ꝑfitiatur tñ ⁊ ꝑempta pͥorna¬
fitiẽtł nauis causa omnes ta¬
bille retixe sunt.ndum in¬
t̃cidisse nauis uidetur. ⁊ ꝯpõi¬
cipit ¶sicuti dehelib depõĩta
tigna ea m̃te ut repõantur.e¬

Expanded text:
ulari videmur et tacite in ea tempus continetur: homo liber certa specie continetur. et casum adversamque fortunam spectari hominis nam de his rebus negotium recte geremus, quae subici usibus dominioque nostro statim possunt. et navis si hac mente resoluta est, ut in alium usum tabulae destificiatur, tamen et perempta prior naficiendae nauis causa omnes tabulae refixae sint, nodum intercidisse nauis uidetur et composicipit: sicuti de aedibus deposita tigna ea mente, ut reponantur
Abbreviated transcription (Latin):
no eo eunmͥ dares ¶ꝙ ita fit si.au̾
intplłatus ñ declisti. aut occidis¬
ti eum.
et si exstipulatu stic¬
eum mora fie̾ri. ut mortuo eo te¬
neatur nsi tutore auctore. aut
exstipulatu db̾atur: cuius stipu¬
latonis nomine exceptõe tutus
sit ꝓmissor: obligabitur expos¬
tenore stipulatoe̾. quia supior ẽ¬
qi uulla sit exceptoe obstantẽ.

Expanded text:
ivo eo eum mihi dares: quod ita fit, si aut interpellatus non dedisti aut occidisti eum.Sed si ex stipulatu Sticeum mora fieri, ut mortuo eo teneatur, nisi si tutore auctore aut ex stipulatu debeatur, cuius stipulationis nomine exceptione tutus sit promissor, obligabitur ex posteriore stipulatione, quia superior quasi nulla sit exceptione obstante.
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝓmittere possit hab̾e li¬
cere. ⁊ magis ẽ ut allena ꝓmit¬
ti possit. que res ita effectum
harebit. si ꝓpria ẽẽ ꝓmissoris
⁊ceꝑit. quare si ꝑseuerauĩt alie¬
nadiceclu erit stipulatoẽm ñ
cõmiti. nisi pena adiectasit.

Expanded text:
nam promittere possit habere licere. et magis est, ut et aliena promitti possit: quae res ita effectum habebit, si propria esse promissoris coeperit. quare si perseveraverit aliena, dicendum erit stipulationem non committi, nisi poena adiecta sit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum conuñtũ cohrdib eius erit.
¶Quisibi aut filio suo danstipul¬
atũ. manifeste ꝑsõam fu imxe
compiectitur ut ei recte soluatur.
sñ intẽ sibi aut er̃ neo cuilb an
Sͥ aut filio suo quis stipuletursqr
ł manẽti inpotãte ł emãcipato fi¬

Expanded text:
conventum coheredibus eius erit. Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte solvatur: neque interest, sibi aut extraneo cuilibet, an sibi aut filio suo quis stipuletur: quare vel manenti in potestate vel emancipato fi
Abbreviated transcription (Latin):
sauiam fore.ait marcelł posse
defendi stipulatoemuałe int̾¬
ẽ emin stipulatoris fĩ ꝙ stipła¬
tus ẽ cum obligatus futurus
eẽspup illo si abt̃ reᷤceit ¶ Si
quis insulã fatienda ꝓmisẜ it
aut cumclixĩt. deĩ abaliquo
ctoe̾nssiquis ergo stipulatus fu
tus sinistipło uires habe̾bit Et.
sic̾dit ori m̾o. quia unitest mea ne
pena ł comittatur ł p̃lia distra¬
hantur que pignori dataer̃t.
agere possumus.

Expanded text:
salvam fore. ait Marcellus posse defendi stipulationem valere: interest enim stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset pupillo, si aliter res cesserit. Si quis insulam faciendam promiserit aut conduxerit, deinde ab aliquo ctionem. Si quis ergo stipulatus fuetus sum, stipulatio vires habebit: et si creditori meo, quia interest mea, ne vel poena committatur vel praedia distrahantur, quae pignori data erantagere possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
adem clicemus ⁊ sido¬
ium abee̾ ate ħrdeꝙ tuo stipu¬
latus sum: iaut ꝓmissor aut
stipulator ꝓliũb hrclib relic¬
tis decesẜit ¶Cato libro xy
ꝓmissore siexyplũb Hdib u
ut ab omĩb yrdib penam cõ¬
a fecit ꝓportoe sua solum peniã
ꝯmite diffentie hanc eẽ ioẽm¬

Expanded text:
adem dicemus et si dolum abesse a te heredeque tuo stipulatus sim et aut promissor aut stipulator pluribus heredibus relictis decesserit. Cato libro quipromissore si ex pluribuut ab omnibus heredibus poenam coma fecit, pro portione sua solum poenam committere. differentiae hanc esse
Abbreviated transcription (Latin):
tespẽam enim cum stipulatur
quis nõ illud inspicitur ꝗ int̾¬
sit s que sit qͣm̃titas. queq cõ¬
ditio stipulonis ¶Instipula¬
tiomb cum cueritur quid ac¬

Expanded text:
t: poenam enim cum stipulatur quis, non illud inspicitur, quid intersit, sed quae sit quantitas quaeque condicio stipulationis. In stipulationibus cum quaeritur, quid ac
Abbreviated transcription (Latin):
pamphilum stipulãti tu ꝑam¬
phitum cifichũ spopõdes. stichi
to. nanintoͥtͭ sunt stipulatoes qt
sunt corpora. due sunt quodamo
stipulatoes. ima ũtilis. altera inu¬
deatur ncħ int̾estꝙinde siquis

Expanded text:
Pamphilum stipulanti tu Pamphilum et Stichum spoponderis, Stichi to: nam si tot sunt stipulationes, quot corpora, duae sunt quodammodo stipulationes, una utilis, alia inudeatur, nihil interest. proinde si quis
Abbreviated transcription (Latin):
hrdi. nec apsona m ꝑsoãm ceł¬
itur tͣnsisse eadem diffim̃tioẽ
quis utetur q̃ sues fuĩt subt̃e¬
ta. aut cessare ñ furti aut acti¬
aut sin̾o adierit patridabitũ
furti actio. nam ⁊ cõclitõ
tiens ẜuus hrelitarius stipula¬
na defuncti uires assumnt ut
uiliano placet. cuius ⁊ualuit
spectandam ẽẽ.¬

Expanded text:
di, nec a persona in personam creditur transisse.Eadem distinctione quis utetur etiam, si res fuerit subtracta: aut cessare aut non furti actiaut, si non adierit, patri dabitur furti actio.Nam et condictio, quotiens seruus hereditarius stipulana defuncti uires assumit, ut Iuliano placet: cuius et ualuit spectandam e
Abbreviated transcription (Latin):
te aucui ꝯm̃dare. ⁊ eas cõmẽ¬
datias tibi miẜo lit̾as ¶E
qua insula influmine ꝓp̾a
tua ẽ. nic̾ inea publicum e̾̃.¬
pauł umo ẽ ineo gnẽ in su¬
la quo ripe influ̾mine Gal¬
tora mari ꝓxima publicã st̃.
ñ secus atq incontineti agro
Idemiuis ẽ siqua insula inf¬
lumine pi ꝓxima tuo fu¬
mus ne hoc finisit de ea insu¬
la que nõ ip̃i alueo flumĩs
atq ipĩus flum̃s ẽ insula

Expanded text:
te alicui commendarem, et eas commendaticias tibi misero litteras.Si qua insula in flumine propria tua est, nihil in ea publici est.Paulus: immo in eo genere insularum ripae flumini et litora mari proxima publica sunt, non secus atque in continenti agro idem iuris est.Si qua insula in flumine publico proxima tuo fumus ne hoc falsum sit de ea insula, quae non ipsi alueo fluminisatque ipsius fluminis est insula
Abbreviated transcription (Latin):
autem in aueno. pars ¶Sicoi̾
ẜnus in aueno inuenerit u¬
trum ꝓdominii partibo an
sẽꝑ equis acquirat et simile
ẽ atq inħrditate uł legato ł
ꝙ ab alus dõatum ẜuotclitur.
quia thesaimi domui fortime
ceclit. silicet ut pars que imũe¬
tori ceclit. ad sotios ꝓqua par¬
te ẜuiquisꝙ dominus ẽ ꝑtin¬
eat ¶ Si comimunis ẜuus mn
dominunius fundo ꝓpͥo ĩue
mile sit atꝙ cum stipulatũ
usutructus auenus est inue̾i̾t
in eius locum quiẜuum ꝓpͥu̾
hãt. an totum illius fit. ⁊ nin
atur. fingetram fodientem ĩ¬
uenisse ut hoc clicatur fruct¬
uarii ẽẽ. ⁊ ꝙ nõ subito in ab¬
dito loco poitum incħ agens
s auter ambulans muenit
ꝓpͥetatis fit dominriiego nec
ilũus ad fructuariuin ꝑtinẽ
ptem arbitror.nemo enim ẜ¬
uorum oꝑa thesaurũ querit.
nec ꝑpea tunc t̾ram focdiebat.
s atius rei oꝑam su mebat ⁊¬
fortuna aliud dedititaq siin
ꝙ sibi ꝑtem debitori pr̃at ñ
et recẽpta pecimia restituet.

Expanded text:
autem in alieno, pars.Si communis seruus in alieno inuenerit, utrum pro dominii partibus an semper aequis adquiret? et simile est atque in hereditate uel legato uel quod ab aliis donatum seruo traditur, quia et thensaurus donum fortunae creditur, scilicet ut pars, quae inuentori cedit, ad socios, pro qua parte serui quisque dominus est, pertineat.Si communis seruus in domini unius fundo proprio inmile sit, atque cum stipulatur us fructus alienus est, inuenerit in eius locum, qui seruum proprium habet, an totum illius sit? et in atur. finge terram fodientem invenisse, ut hoc dicatur fructuarii esse: quod vero subito in abdito loco positum nihil agens, sed aliter ambulans invenit, proprietatis domini sit. ego nec illius ad fructuarium pertinror: nemo enim seruorum opera thensaurum quaerit nec ea propter tunc terram fodiebat, sed alii rei operam insumebat et fortuna aliud dedit. itaque sique sibi, partem debitori praestabit, nec recepta pecunia restituet,
Abbreviated transcription (Latin):
ine᷑ fficax sit tͣclitio. uł uti si
ego credam me extestõ tibi o¬
bligatum eẽ ut finidum tra¬
dam. tuexistimes exstipulaty
tibi eum deber Mam ⁊ sipecu¬
niam numeratam tibi tradã
doandi grã tueam quasi celitã
accipias. ꝯstat ꝓpͥetatem ad te

Expanded text:
inefficax sit traditio, ueluti si ego credam me ex testamento tibi obligatum esse, ut fundum tradam, tu existimes ex stipulatu tibi eum deberi. nam et si pecuniam numeratam tibi tradam donandi gratia, tu eam quasi creditam accipias, constat proprietatem
Abbreviated transcription (Latin):
insula natafiũt. m̃ sura cono¬
mine erit instruenda atua in¬
sula ñ ab agro tuo ꝓꝑ qͣuem e¬
a insula tuã fc̃ã fu̾it.nam qd
infest quaus ager sit cuius
ꝑꝑ ꝓpinquitatem posfior insu
que influmie publiconat
ier legata aut usucapta auo¬
ue quoquomõ auenat a pã¬
at. enis fiet pãrtus cuius ecte-

Expanded text:
insula nata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agro tuo, propter quem ea insula tua facta fuerit: nam quid interest, qualis ager sit, cuius propter propinquitatem posterior insulquae in flumine publico natier legata aut usucapta alioue quo modo alienata pariat, eius fient partus, cuius est
Abbreviated transcription (Latin):
mõ c̾ausa ꝓpetatis ñiitatur¬
¶Alluino agrum restituit ei
quem impetus fiummins toty
abstulitsitaq si ager quinit̾
uiam pũblicã ⁊flunifint in¬
undatioẽ flmmis occupatus.
cẽt sine paulatim occupatus
ẽ siue ñ paulatĩs eodẽ impety
recessu fuiminns restitutus. ad
pristinum dominũ ꝑtin. Au¬
mina enum censitorum ince
funguntur. ut expriuato in
publicum adlioant. ⁊ exp̃u¬
blico inpriuatum. ataq sic¬
uti hic fundus cũ alueus fui¬
mnus fõs eẽt fuiss publicu.
ita numc priuatus eius ẽẽ d
cuius anã fuit ¶ Siprlasm

Expanded text:
modo causa proprietatis non mutaturmodo causa proprietatis non mutatur.Alluuio agrum restituit eum, quem impetus fluminis totum abstulit. itaque si ager, qui inter uiam publicam et flumen fuit, inundatione fluminis occupatus esset, siue paulatim occupatus est siue non paulatim, sed eodem impetu recessu fluminis restitutus, ad pristinum dominum pertinet: flumina enim censitorum uice funguntur, ut ex priuato in publicum addicant et ex publico in priuatum: itaque sicuti hic fundus, cum alueus fluminis factus esset, fuisset publicus, ita nunc priuatus eius esse debet, cuius antea fuit.Si pil
Abbreviated transcription (Latin):
pam pclia hr̃it insula in flu¬
mine nata ñ ꝓnidiuiso cõĩs
fit s regĩonib quop diuise.
qͣuitum enim ante cuĩ qͣm
utilinea indirectum ꝑinsul¬
am tnsclucta qrusq eorũ in
ea habebit certis regiõib.
orem partem fundi uñdidõ
ad cuius frõtem insula ñ res¬
picit: nc exea insula ꝑtine¬
bit ademptorem eadem excã
quia nec abinitio quidẽ eius
fiẽtsiam tunc cũ insula na¬
um sit arbor natasit meam
cẽ ait. quia solum ip̃m meỹ
priuãtum ẽusus autem eius
ximorum fit. quia iam popu¬
insula ĩflumĩetitmomocũ a¬
gnĩ qui alueinon fuit ãn̾is
cucimfluit altero cum locy
qui aluei cẽt siccñ rełiquid
⁊ cutum fluẽ ceꝑit sttio cum
panlatim coluendo locum e¬
iinẽtẽ sup̃ alueum fecit ⁊
eum aluẽdo aux̃ duob post¬
iorib moclis priuata insula
fit eus ciius ager ꝓprior frãt
cum primum extitit. nam
nec quicqͣm int̾sit utrum dũ
sit querati. utiumq eni eius¬
dem gnĩs ẽ primo autem illo

Expanded text:
pam praedia habent, insula in flumine nata non pro indiuiso communis fit, sed regionibus quoque diuisis: quantum enim ante cuiusque uti linea in directum per insulam transducta, quisque eorum in ea habebit certis regionibus.orem partem fundi uendidero, ad cuius frontem insula non respicit, nihil ex ea insula pertinebit ad emptorem eadem ex causa, qua nec ab initio quidem eius fieret, si iam tunc, cum insula naum sit, arbor nata sit, meam esse ait, quia solum ipsum meum priuatum est, usus autem eius ximorum fit, quia iam popuinsula in flumine fit, uno, cum agrum, qui aluei non fuit, amnis circumfluit, altero, cum locum, qui aluei esset, siccum relinquit et circumfluere coepit, tertio, cum paulatim colluendo locum eminentem supra alueum fecit et eum alluendo auxit. duobus posterioribus modis priuata insula fit eius, cuius ager propior fuerit, cum primum extitit: nam nec quicquam intersit, utrum de sit, quaeratur, utrumque enim eiusdem generis est. primo autem illo
Abbreviated transcription (Latin):
ei aut doãtum fuit. ñ michi
s domino ꝓpͥetatis adquiritũ.¬
Idplacet deo a anobis bona fi¬
de possidetur siue uber sit siue
aliemis ẜuusꝙy enim placuit
deusufructuano idem ꝓbatũ

Expanded text:
ei donatum fuerit, non mihi, sed domino proprietatis adquiritur.Idem placet de eo, qui nobis bona fide possidetur, siue liber sit siue alienus seruus: quod enim placuit de usufructuario, idem probatur
Abbreviated transcription (Latin):
chil excederet logitudo regioem
adiunctum ẽ aneius urissit
cunis eẽt sumntio nata eius łogi¬
istud in quo insulam ⁊ frontẽ
agrituiuatam eẽ scͥpsimsita
nt nõ crcedet logitudie agri
tuisi alliuonis ush̾t. ⁊ msul

Expanded text:
hil excederet longitudo regionem adiunctum est, an eius iuris sit, cuius esset, si initio ea nata eius longiiagri tui enatam esse scripsisti ita, ut non excederet longitudinem agri tui, si alluuionis ius habet et insul
Abbreviated transcription (Latin):
creclitoris exthesauro ap̾ eñ re¬
mansit quecum ita sit. ⁊ cu
exprincipis auc̃te cclitor ut ꝓ¬
prium agrum tenẽ ceꝑit iuẽ
dominu intͣ constitutũ luẽdi
tempũs pignoris causa u̾tit.
post trsactum autẽ tp̃s. thesa¬
urum ineo inuñtum añt so¬
uitã pecumã totum teẽbit. o

Expanded text:
creditoris ex thensauro apud eum remansit. quae cum ita sint, et cum ex principis auctoritate creditor ut proprium agrum tenere coepit iure dominii, intra constitutum luendi tempus pignoris causa uertitur: post transactum autem tempus thensaurum in eo inuentum ante solutam pecuniam totum tenebit. o
Abbreviated transcription (Latin):
s ut sequens questio locum hãt
ꝯstituamus sotiũ Itaẜuo coi
pecuniam doãsse ũt ꝓprietatem
suam manẽ ulłet. si exhac pec¬
unia ẜuus fundũ ꝯꝑauĩt erit
is fundus cõmunis sotiorum
ꝓportione domnuii./nam ⁊ si
furtiñis numinis ẜuusꝯinuis¬

Expanded text:
 ut sequens quaestio locum habeat, constituamus socium ita seruo communi pecuniam donasse, ut proprietatem suam manere uellet. si ex hac pecunia seruus fundum comparauerit, erit is fundus communis sociorum pro portione dominii: nam et si furtiuis num
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ꝓprior agro uicim eius
ẽẽ intelligatiintelligo nt
cum exaltera ꝑtemsuse alue
fiuinis ex arũt. d̾sisse insu¬
lam ẽẽ. Quo facilius res intelu¬
gẽtur agrum quiinsiua fucãt
insulam appisasti.

Expanded text:
autem propior agro uicini eius esse intellegatur. intellego, ut et cum ex altera parte insulae alueus fluminis exaruerit, desisse insulam esse, sed quo facilius res intellegeretur, agrum, qui insul‹a› fuerat, insulam appellant.
Abbreviated transcription (Latin):
ruuus muetẽm se conuenit aget
qui aduob riuis comp̃hensis
informã insule redactiis ẽ eux¬
to natirali alueorelicito flum̃
aulas fluere ceꝑit. pͥor quidem
aluens corui ẽ qui ꝓpe rip̃ã p̃¬
dia possident ꝓmõ suicet lati¬
tudinis cuiusꝙ p̾dii. que lati¬
tudo ꝓperipam sit n ouus au̾t
aluens eius iũs ẽẽ incipit cuiꝰ
gẽtium ꝙ si post auꝙ temp̾
ad porem auieum reu̾sum fu
ent flum̾ rinrsus nouus aluẽ
eorum eẽ incipit ꝗ ꝓpe ripã eĩ
p̃clia possidẽticui tñ totũ agrũ
nonus aueusoccupauĩt liez
adpͥorem aluenin reu̾sũ fuĩt
rictarõe quicquam ineo alueo
habe pot. quia ille ager qui fu¬
erat desut ẽẽ. amissa ꝓpria fõ¬
lũ habet. ñpõt roẽ uicinitatis
ullam ꝑtem in eo alueo habe
s uix ẽ ut id optineat saliud
ẽ sicuuus ager totus iu̾idatũ
cesẜit aqua. pała ẽ ens dem eẽ¬

Expanded text:
riuus in ueterem se conuerterit, ager, riuus in ueterem se conuerterit, ager, qui a duobus riuis comprehensus in forto naturali alueo relicto flumen alias fluere coeperit, prior quidem alueus eorum est, qui prope ripam praedia possident, pro modo scilicet latitudinis cuiusque praedii, quae latitudo prope ripam sit: nouus autem alueus eius iuris esse incipit, cuius gentium. quod si post aliquod temporis ad priorem alueum reuersum fuerit et flumen, rursus nouus alueus eorum esse incipit, qui prope ripam eius praedia possident. cuius tamen totum agrum nouus alueus occupauerit, licet ad priorem alueum reuersum fuerit ricta ratione quicquam in eo alueo habere potest, quia et ille ager qui fuerat desiit esse amissa propria forlum habet, non potest ratione uicinitatis ullam partem in eo alueo habere: sed uix est, ut id optineat.Aliud sane est, si cuius ager totus inundatus cesserit aqua, palam est eiusdem e
Abbreviated transcription (Latin):
tunc cumreutetli confnetudĩẽ
erum nõ ẽfera natura.palam
est cnuim alias ce feras gallm
causa fintinob̾ teẽbitur qui
quid eorum ucrandi animo
dep̾henderit ¶ Item que exh¬
ostib capiuntur iure gẽtium
statim capientiun fu̾it.
S A deo quidemut
uberi homines inyuitutẽ del¬
ueantur. qui tũ si euasint ho¬
stium pot̾atem. recipunt pri¬
stinam uu̾tate ¶Pret̾ea qd
ꝑ aunuioem agro nrõ flumẽ
adiecit. iure gentium adquĩt
ut intelligere nõ possi mus
qnitum quoquo mom̃tote¬
poris aditiatur¶ꝙ siuiᷤ flumĩs
suegioretempore fundo meo
eo fundo adquisita eẽ ¶ Inu¬
la que inmiari nascitutꝙ ra¬
quidem mediã ptem fiumĩs
toẽt. ꝯmuns fit eorum qui a¬
but᷑q ꝑte flumiis ꝓpe ripã
pelia possident ꝓmo latitudy
ciuus ꝙ p̃dii. que latitudo ꝓ¬
pe ripam sit ꝙ Nalteri parti ꝓ
qui ab ea parte ꝓperipam p̾di¬
apossident ꝙ sumo latẽ prupit
flum̃ ciaua parte nouo riuo
fiuẽcepit dem̃ infranonus iste

Expanded text:
tunc, cum reuertendi consuetudinem erum non est fera natura: palam est enim alias esse feras gallincausa furti nobis tenebitur, qui quid eorum lucrandi animo adprehenderit. Item quae ex hostibus capiuntur, iure gentium statim capientium fiunt:  adeo quidem, ut et liberi homines in seruitutem deducantur: qui tamen, si euaserint hostium potestatem, recipiunt pristinam libertatem.Praeterea quod per alluuionem agro nostro flumen adicit, iure gentium nobis adut intellegere non possimus, quantum quoquo momento temporis adiciatur.Quod si uis fluminis longiore tempore fundo vicicini fundo adquisitae esse. Insula quae in mari nata est, quod raquidem mediam partem fluminis teneat, communis est eorum qui ab utraque parte fluminis prope ripam praedia possident, pro modo latitudinis cuiusque fundi, quae latitudo prope ripam siqui ab ea parte prope ripam praedia possident.Quod si uno latere perruperit flumen et alia parte nouo riuo fluere coeperit, deinde infra nouus iste
Abbreviated transcription (Latin):
dem sp̃em reu̾ti possunt dicẽ¬
dum est simateria manente
sp̃es duntaxat forte mutat¬
a sit: ułuti siex meo ẽre statu¬
amn uł argento sciphum fec¬
isses. meũ dominiũmañe

Expanded text:
dem speciem reuerti non possunt, dicendum est, si materia manente species dumtaxat forte mutata sit, ueluti si meo aere statuam aut argento scyphum fecisses, me eorum dominum mane
Abbreviated transcription (Latin):
uti cum alter fructuario ñ acꝗ
rii adquisitum fuiͣt ad eum
adutrumq dominũ ptineẜ̾.¬
Sicut ẜuus comñs stipusado
nominatin att̃i ex dominis.
ita per tclitoẽm accipiendoso
ues adauirit ¶ Qd unius ẜuꝰ¬

Expanded text:
uti cum alter fructuario non adqrii adquisitum fuerit, ad eum ad utrumque dominum pertinebit.Sicut seruus communis stipulando nominatim alteri ex dominis, ita per traditionem accipiendo soli ei adquirit.Quod unius
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ suta accessit ut ꝓcedẽt in sula
craccͣ frontes uicinorum su
fluxerat. mnquid dubites
fnss in sula flum̃ relicto. aii¬
eo maiore qui inter eam insu¬
lam fuerat ⁊ eumfundũ uci¬
ni qui tniflum erat fluẽ cep¬
it inteream in sułã ⁊ fundñ

Expanded text:
 ita accessit, ut procederet insula contra frontes uicinorum supfluerat, numquid dubites, fuisset insula, flumen relicto alueo maiore, qui inter eam insulam fuerat et eum fundum uicini, qui trans flumen erat, fluere coepit inter eam insulam et fundum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝙ auis tnsuolans exarea
anob̾ miluuis eripint sigitur
desinit si fuit ore bestielibatũ oc¬
cupantis erit quemadm̃n pis¬
nrãm cuasit. si abalio capiat
ip̃ius fit̾ss putat potius mo
issum nõ stat᷑im nrm eẽ desin¬
ere.demq quadruplo tnĩeu
quirapiutset sane meliuis ẽ
cutus qmius ⁊ hoc animo po
redclit supprimẽ ⁊ int̾cipe ui¬
detũt qur ⁊ furti ⁊ aderiben¬
dum teni eum arbitror. ⁊ uẽ¬
dican exhibitos abeo porcos

Expanded text:
dicit, quod auis transuolans ex area quod nobis eripuit? si igitur desinit, si fuerit ore bestiae liberatum, occupantis erit, quemadmodum pisnostram euasit, si ab alio capiatur, ipsius fit. sed putat po tius nostrum issum sit, non statim nostrum esse desinere: denique quadruplo teneri eum qui rapuit. et sane melius est cutus, quamuis et hoc animo potreddit, supprimere et intercipere uidetur. quare et furti et ad exhibendum teneri eum arbitror et uindicari exhibitos ab eo porcos
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑẜuum alienum que nos
bona fide possidemus.dominus
dit. cum quoherẽt exceptum er̃
abstiili. nõ tibiuidor tuum a¬
prum austuusse.⁊ sitim̃ putas
fuisse. si souitum eum insilua
dimisissẽ eo casu tius eẽ desuss
anmanẽt. ⁊ qm actoem pecu
haberes si dixissẽᷤ tuũ cẽ. Nĩ fc̃m
dan oportẽt. Quero siydi laq̇ũ
iud̾amus ne int̾sit inpublico

Expanded text:
seruum alienum, quem nos bona fide possidemus, dominusdit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi videor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in silvam dimississem, eo casu tuus esse desisset an maneret? et quam actionem mecum haberes, si desisset tuus esse, num in factum dari oportet, quaero. respondit: laqueum videamus ne intersit in publico
Abbreviated transcription (Latin):
ur inmari extruximus nrinfi¬
at. tñ decretum p̾toris adhiben¬
dum ẽ ut id facere lceat ĩmo
etiam ꝓhibendus ẽ mañu. si
cum in comõ ceterorum id fati

Expanded text:
 in mari exstruxerimus, nostrum fiat, tamen decretum praetoris adhibendum est, ut id facere liceat: immo etiam manu prohibendus est, si cum incommodo ceterorum id faci
Abbreviated transcription (Latin):
inc̾ int̾est interpurpurã autꝰ
eamianam que inuitũ aut̃
cenum cecidiss. atꝙ ita pristi¬
num colorem pclidiss.
gentotuo aueni argenti ad¬
diderisnõ ẽẽ tuum totũ arge̾¬
tum fatendum ẽ at cẽ situu
sciphum aueno plumbo plũ¬
baĩs. uł aueno argento ferr¬
inniauis ñdubitatur sciphũ
tuum. ate recte uñdicari¬
¶Ybi simul plura ꝯtribit᷑
ex quib unum ineclicam̃ti
fit. aut coctis odorib unguẽ¬

Expanded text:
il interest inter purpuram et eam lanam, quae in lutum aut caenum cecidisset atque ita pristinum colorem perdidissetgento alieni argenti addideris, non esse tuum totum argentum fatendum est: at contra si tuum scyphum alieno plumbo plumbaueris alienoue argento ferruminaueris, non dubitatur scyphum tuum esse et a te recte uindicari.Ubi simul plura contribuuntur, ex quibus unum medicamentum fit, aut coctis odoribus ungue
Abbreviated transcription (Latin):
ouium infructu sñt. ⁊ ĩdo ad
bone fideiemptorẽ ꝑtiuẽt. ⁊̃ si
p̾gnantes uenierint que sur¬
repte sintisane quin lac su¬
um fatiat q̃muis plenis ubi¬

Expanded text:
 in fructu sunt et ideo ad bonae fidei emptorem pertinent, etiamsi praegnates venierint vel subreptae sint. et sane quin lac suum faciat, quamvis plenis uberi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuusꝙ partis s smeutra alt̃i
accessio ẽ. iudamus ne aut
utrusq ẽẽ clicenda sit. sicuti
massa ꝯfusa aut gius cui no¬
mine ferruminata. s ꝓcuius
cipegasus existi̾at suamre
cuiusq rem̃arĩe.

Expanded text:
ue partis. sed si neutra alteri accessioni est, uideamus, ne aut utriusque esse dicenda sit, sicuti massa confusa, aut eius, cuius nomine ferruminata est. sed Proculus et Pegasus existimant suam cuiusque rem manere.
Abbreviated transcription (Latin):
Aius Seruus qui uõa fide
possidetur idꝙ exre aitius est
pori nõ acquirit ¶ Incorpor¬
ales res tͣclitoẽm̃ ⁊uincapioe
ñ recipe manifestum᷑. ¶ Sum ẜ¬
uus in quo art̾ius usus fructu
ẽ hominem emit. ⁊ ei tͣclitus

Expanded text:
ale. Seruus, qui bona fide possidetur, id quod ex re alterius est possessori non adquirit. Incorporales res traditionem et usucapionem non recipere manifestum est. Cum seruus, in quo alterius usus fructus est, hominem e
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝓpria qualitas expectaretur
siquid ad ditum erit totocedit.
ut statue pes aut Anus. scipho
fundus aut ansa. lecto fulery
naui tabula eeliffitio cemitu
fuãnt ¶AArborradicitus eru
coauũt pͥoris domini est subi
dominiun reu̾titur. namere

Expanded text:
pria qualitas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, naui tabula, aedificio cementum: fuerant.Arbor radicitus erutuerit, prioris domini est, ubi dominum reuertitur: nam cre
Abbreviated transcription (Latin):
teẜ uitutes debebantur fundo
libm cum traderet eum quiẜ
di dethit. umtũ obligat se de
quasim eo ꝓcuratori tͣclitasit.
un. quia placet ꝑlib̾am ꝑso¬

Expanded text:
seruitutes debebantur fundo liberum, cum traderet, eum qui di detrahit, uerumtamen obligat se debquasi meo procuratori tradita sit, ium, quia placet per liberam perso
Abbreviated transcription (Latin):
iena re suos mtim facit. ñ tm̃ e
o qui cliligẽtia ⁊ opaeius ꝑ¬
uenũnt. s ꝯmines quia ad fru¬
ctus attin loco domini penẽ ẽ.
ubi asolo sepati sut. Bone fid̾i
emptoris fiũtinec mtẽ eares
qm̃ bona fide eii logo tempore
cap̃iꝰ possit nec ne urutisipu¬
pul sit aut in possessa aut p̾¬
sidi cc̃ legem repetundãnim
donata. ab eoꝙ alienata sit boẽ
fidei emptori ¶ Inccͣiũm q̃ri¬
tur si eotempore quo mig̾ res
tͣclitur putemundẽtis eẽ d̾ ind̾
cognouero alienam cẽ.quia ꝑ¬
antea fructus meos fatiam.
p̃omponĩ puto uerẽduor ne
nonsit bone fidei por qmuis
capiat nsuhocemmñ adius idẽ¬

Expanded text:
iena re suos interim facit non tantum eos, qui diligentia et opera eius peruenerunt, sed omnes, quia quod ad fructus attinet, loco domini paene est.iat, statim ubi a solo separati sunt, bonae fidei emptoris fiunt. nec interest, ea res, quam bona fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti si pupilli sit aut ui possessa aut praesidi contra legem repetundarum donata ab eoque abalienata sit bonae fidei emptori.In contrarium quaeritur, si eo tempore, quo mihi res traditur, putem uendentis esse, deinde cognouero alienam esse, quia pan fructus meos faciam. Pomponius uerendum, ne non sit bonae fidei possessor, quamuis capiat: hoc enim ad ius, id
Abbreviated transcription (Latin):
ienus ẜuis duob bõa fide ẜ¬
uiat: ⁊ exunius eorum readq¬
xat rõẽm facere ut eidumtay¬
at insolidũm adquirat ss si a¬
ditiat eius nom̃ excuĩ restipł¬
atur. nec cdubitandum eẽ ait
quin ei soli adquiraturquia
⁊siexre ip̃uis stipularetur al¬
tĩ ex dominis nominatĩ stipł¬
ando soudum ei adquuret Enĩ
atim nec uissumeo exre
tłquir et snã ⁊ illud receptu¬

Expanded text:
ienus seruus duobus bona fide seruiat et ex unius eorum re adquirat, rationem facere, ut ei dumtaxat in solidum adquirat. sed si adiciat eius nomen, ex cuius re stipulatur, nec dubitandum esse ait, quin ei soli adquiratur, quia et si ex re ipsius stipularetur alteri ex dominis, nominatim stipulando solidum ei adquiret. et in atim nec iussu meo, ex re quirat. nam et illud, receptu
Abbreviated transcription (Latin):
Etrebatius ait agnu quiho¬
stib deuictis ea condictõe con¬
cessus sit ut inciuitatẽ uene̾t
habere alliuuoẽm n eẽ lum¬
tatiumnagrum aũt manucãp
tum limitatum fuisse. ut scire¬
tur ꝙ cuiꝙ datum ẽẽt. q uen¬
iss. qͣut mpubuco relictũeẽt.¬

Expanded text:
Trebatius ait agrum, qui hostibus deuictis ea condicione concessus sit, ut in ciuitatem ueniret, habere alluuionem neque esse limitatum: agrum autem manu tum limitatum fuisse, ut sciretur, quid cuique datum esset, quid uenisset, quid in publico relictum e
Abbreviated transcription (Latin):
exarescunt. suos tñ t̾minos reti
quia cum duisa materia es at¬
ꝙ argẽtum sit.abartificibs se¬
ꝑari  inpristinam matiã recdu
ment exmadato eiꝙ sit tͣclita
iuter ut ꝓcurato /rem em̃do no¬
atem ulis adquint engnoratib¬
canõ ĩta sunt ut ea q̃ inpatmo
ũt nec clissimł eorum codicti

Expanded text:
exarescant, suos tamen terminos retinquia, cum diuersae materiae aes atque argentum sit, ab artificibus separari et in pristinam materiam redumerit ex mandato meo eique sit tradita iliter ut procurator emendo noatem illis adquirit etia non ita sunt, ut ea, quae in patrimonerunt: nec dissimilis condici
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens ẽ ꝙ siuicini axborem .i.¬
radiceegent. meam effici ã
bor intelligatur. qm cuius m¬
infundum radicef egiss Gudo
ꝓpe confinum arbor poĩta si
eti am nincinumm fudũ radic¬
es egĩt. cominiuins ẽ¬
Atian Pro regione cuĩq
diuiso ꝯinunis siterra exemp
te que iirterra cohalescunt sol
que sata sunt solo cedere inte¬
iliguñtur cetͣum sicut isqui
in aueno solo ecdifficauĩt si
ptõnis auxillo tutus oẽ pot̾it
qui inalienum fũdñ suaim¬

Expanded text:
ens est, quod, si uicini arborem iradices egerit, meam effici arbbor intellegatur, quam cuius fundo radices egisset. et ideo prope confinium arbor posita, si etiam in uicinum fundum radices egerit, communis e pro regione cuiusqudiuiso communis, si terra exemptae quae terra coalescunt soloa quoque, quae sata sunt, solo cedere intelleguntur. ceterum sicut is qui in alieno solo aedificaverit si ptionis auxilio tutus esse potest is qui alienum fundum sua im
Abbreviated transcription (Latin):
domino adquiret Inam istipu¬
lando ex refructiiaru. domino
te ẜuo commumi meo ⁊ titu rẽ
tradere. is q hac iñte acceꝑit
ut rem titu facẽt. nicͥ ag̃itur.
Nam ⁊ siꝓcuratori meo rem tͣ¬
dideris ut meam face̾s is hac m̃¬
te accepitut suam face̾t. nicħ
agetur ꝙ siẜnus commnunis h¬
acm̃te acceꝑit ut dominorum

Expanded text:
domino adquiret: nam et si‹c› stipulando ex re fructuarii domino te seruo communi meo et Titii rem tradere isque hac mente acciperet, ut rem Titii faceret, nihil agetur: nam et si procuratori meo rem tradideri‹s›, ut meam facere‹s›, is hac mente acceperit, ut suam faceret, nihil agetur. quod si seruus communis hac mente acceperit, ut duorum
Abbreviated transcription (Latin):
untatem domim uolũtis rem
sicui liba negõrum administ̃¬
tio abeo qui ꝑegre ꝓfiscitur
ꝑmissa fuerit nis ex his neg¬
otus remuĩdiderit ⁊ tͣdiderit.
facit eam accipientis¶int̾lu
tas domini sufficit adrem tnꝰ¬
fẽndam. ułutisirem qm̃ om¬
odam aut locauitibi au̾ apũ
te deposu uũdidero tibi. licet
enim erea causa tibi eã titra¬
diderim. eotñ ꝙ patior eam
excausa emptõuis apudte cẽ
morreo põĩtas mĩdiderit. simł
atꝙ claues orreltcliderit emp¬
torituffert ꝓpͥetatem m̃tium
ademptorem ¶Hoc amplius

Expanded text:
untatem domini uolentis rem si cui libera negotiorum administratio ab eo qui peregre proficiscitur permissa fuerit et is ex negotiis rem uendiderit et tradiderit, facit eam accipientis.Interdum tas domini sufficit ad rem transferendam, ueluti si rem, quam commodaui aut locaui tibi aut apud te deposui, uendidero tibi: licet enim ex ea causa tibi eam non tradiderim, eo tamen, quod patior eam ex causa emptionis apud te esse, in horreo depositas vendiderit, simul atque claves horrei tradiderit emptori, transfert proprietatem mercium ad emptorem. Hoc amplius
Abbreviated transcription (Latin):
litere cartismbrauisne cedũt
ita solũt picture tabulis cedẽ.
s ex duso placuit tabulas ꝑ.¬
ictint cedẽ ũtiq tñ conuemi¬
ens ẽ dommo tabularũ adu¬
sus eum qui piuxĩt siistabul¬
as possidebat utilem actoẽ
dar. qua ita efficaciter exꝑi po¬
alioquin nocebit ei dolm. ex¬
ceptio.utiꝙ si bona fide por fue

Expanded text:
litterae chartis membranisue cedunt, ita solent picturae tabulis cedere, sed ex diuerso placuit tabulas picturae cedere. utique tamen conueniens est domino tabularum aduersus eum qui pinxerit, si is tabulas possidebat, utilem actionem dari, qua ita efficaciter experiri poalioquin nocebit ei doli mali exceptio: utique si bona f
Abbreviated transcription (Latin):
terie dominus fuerat desũt do
tignum alienum eclib sun¬
inͦ ninctum criine̾ cogatur s
dupium ꝓ eo pr̃et ¶ Appir¬
atione autem tigni dimtes
huc dominus materie uñdi¬
catoẽm enus hab causa dubi¬
tatõnis ẽ aneo ip̃o quo unui¬
sitas eliffitii sõgo tempore ca
placuit ¶ Ex cliu̾sosiquis

Expanded text:
teriae dominus fuit desiit eius tignum alienum aedibus suis iunctum eximere cogatur, sed duplum pro eo praestet. appellatione autem tigni omnes mhuc dominus materiae uindicationem eius habeat. causa dubitationis est, an eo ipso, quo uniuersitas aedificii longo tempore capplacuit.Ex diuerso si quis
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝗ dẽ cliyisse non debere du¬
bitani quin auenis spicisexcu
habent suani sp̾em quiercus¬
it spicas nõ nouam spemfas
cit s eam que ẽ detegit ¶Uõ¬
iuntas duorum dominorum
miscẽtium mat̾as counine
totum corpus efficit sue eius¬
dem gnis sint mat̾ie. ułuti si¬
nuas miscuũnt. uł argentũ
conflamint siue duise. ułuti
si alius uinũ ꝯtulit aliusm¬
el. a alius aurũ auus argentỹ.
qͣmius ⁊ mulsi cielextii noui
corporis sitͣ sp̃es s ⁊ si sine no

Expanded text:
te quidam dixisse non debere dubitari, quin alienis spicis excuhabeant suam speciem, qui excussit spicas, non nouam speciem facit, sed eam quae est detegit.Uoluntas duorum dominorum miscentium materias commune totum corpus efficit, siue eiusdem generis sint materiae, ueluti uina miscuerunt uel argentum conflauerunt, siue diuersae, ueluti si alius uinum contulerit alius mel, uel alius aurum alius argentum: quamuis et mulsi et electri noui corporis sit species.Sed et si sine uo
Abbreviated transcription (Latin):
nsfert dominium. s ĩta siuen¬
ditio aut aliqua insta cauisa
tio pecinne cuiũs nõ extat
memoria. ut iam dominu
nõ habeat. sic enim fit eiusꝗ¬

Expanded text:
nsfert dominium, sed ita, si uenditio aut aliqua iusta causa ptio pecuniae, cuius non exstat memoria, ut iam dominum non habeat: sic enim fit eius
Abbreviated transcription (Latin):
amiure cunu idem une propͥo
ciuitatis mẽ. ⁊ quia antiquu
uis gentum cum ip̃o gne̾ hu¬
mano pclitum ẽ opus est ut de
roc prius referendum sit ¶¬
ma igitur animalia q̃ terra mari
celoꝰ. capiũtur. id̾ ferie bestic i
oluicres pisces capic̃tium fuĩt.¬

Expanded text:
roprio ciuitatis nostrae. et quia antiquius ius gentium cum ipso genere humano proditum est, opus est, ut de hoc prius referendum sit.Omnia igitur animalia, quae terra mari caelo capiuntur, id est ferae bestiae et uolucres pisces, capientium fi