comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luteratura congruens: ñ doctrina. ñ af¬
fabilitas: ñ gr̃a in uultu &e sermone. S
suspecta ẽ uob̃ breuitas tp̃ris qͦd nob̾cũ
fuit: fateor & mͥ. fortassis bñ faciet: for¬
tassis malẽ. Uereor omĩa oꝑa mea: & qͦd
oꝑor ñ intelligo. Linde certus ñ sum.
certũ uos face̾ minime possũ. factũ ẽ:
& qͥd factum ẽ. ñ pot̾ ñ fieri. Si ꝓpħa fuis¬
sem. ñ ꝓfecto fecissem. unde amicũ offen-¬
derem: sc̃m turbarẽ: ep̃m scandalizarẽ.
Quid uultis ut faciam: Sic factum ẽ:
tali necessitate. taliq ordine. Hȩc excu¬
satio mea. Si sufficit. tollatur de medio
scandałii. Si minꝰ ego iudicium portem.
qͥd &e quale dccreu̾itis. Nam si qͦd edifica¬
ui tam cito iterũ destruã. graue: nͥ foc¬
tt causa conueniens suꝑuenit: qͦd for¬
tasse ꝓcessu tp̃is accidere potest. Si uul¬
tis uos amouere eum: potestatẽ habe¬
tis. Non obsisto: ñ me oppono torrenti

Expanded text:
litteratura congruens, non doctrina, non aflitteratura congruens, non doctrina, non affabilitas, non gratia in vultu et sermone. Sed suspecta est vobis brevitas temporis quod nobiscum fuit: fateor et mihi. Fortassis bene faciet: fortassis male. Vereor omnia opera mea, et quod operor non intelligo. Unde certus non sum certum vos facere minime possum. Factum est; et quod factum est, non potest non fieri. Si propheta fuissem, non profecto fecissem unde amicum offenderem, sanctum turbarem, episcopum scandalizarem. Quid vultis ut faciam? sic factum est tali necessitate, talique ordine. 5. Haec excusatio mea. Si sufficit tollatur de medio scandalum: si minus, ego judicium portem, quod et quale decreveritis. Nam si quod aedificavi, tam cito iterum destruam, grave; nisi forte causa conveniens supervenerit: quod fortasse processu temporis accidere potest. Si vultis vos amovere eum, potestatem habetis. Non obsisto, non me oppono torrenti.
Abbreviated transcription (Latin):
lum: qͥppe qui cũ eiꝰmoĩ tam notã om̃ib
familiaritatẽ atq amicitiã semel mitã.
tanto studio hucusq fouistis. Et de ar¬
chiep̃o qͥd dicitis. qͥd sentitis: an & ipse
quẽ talem sciret. nec enĩ potãt nescire eñ
notus eẽt ex longo. pͥor ꝑmoueret. & in
loco cui ipse p̾fuerat: Minime ego uel
tenuit̾ sũspicer istud de tali uiro: &e tan¬
to amatore honestatis. Et quide qui ꝓ¬
mouit ipse & amouit: ñ negauerim.
Qua ratione hoc fec̾it. uid̾it ipse: nam
multis displicuisse factum cognoscit᷑:
nempe nec rationẽ. nec ordinem. nec-
ꝯsuetudinẽ in eiꝰ amotione cernentibꝰ.
Tantũ archiep̃c sic uoluit: &e ne contͥ¬
staremꝰ eum. nr̃o hortatu iste in pace
cessit. & dedit locum ire. Linũ dico:
ex quo ad nos intrauit sic̃ testimoniũ
habet ab om̃ib nicħ in eo qͦd ꝓmotio¬
ni huic obuiaret comꝑtũ ẽ. Sine que¬
rela conu̾satꝰ ẽ. Ad hȩc ñ deest homini

Expanded text:
lum: quippe qui cum ejusmodi tam notam omnibus lum: quippe qui cum ejusmodi tam notam omnibus familiaritatem atque amicitiam semel initam, tanto studio hucusque fovistis. Et de archiepiscopo quid dicitis? quid sentitis? An et ipse quem talem sciret nec enim poterat nescire, cum notus esset ex longo prior promoveret et in loco cui ipse praefuerat? Minime ego vel tenuiter suspicer illud de tali viro, et tanto amatore honestatis. Et quidem qui promovit ipse et amovit; non negaverim: qua ratione hoc fecerit viderit ipse. Nam multis displicuisse factum cognoscitur, nempe nec rationem, nec ordinem, nec consuetudinem in ejus amotione cernentibus. Tantum archiepiscopus sic voluit; et ne contristaremus eum, nostro hortatu iste in pace cessit, et dedit locum irae. 4. Unum dico: ex quo ad nos intravit sicut testimonium habet ab omnibus, nihil in eo quod promotioni huic obviaret compertum est. Sine querela conversatus est. Adhuc non deest homini
Abbreviated transcription (Latin):
eum cũ suis imposuimꝰ onus. qͦd eo le¬
uius ferret: qͦ a nris parit̾ portaret᷑. Est
enĩ locꝰ nouit̾ ordinatꝰ de fr̾ib nris & ui-¬
cinior nob̃: ut possit a nob̃̾ faciliꝰ freq̃n¬
tari. De abbatib ad locũ ꝑtinentib.
qͥa assensũ ur̃m ñ tenebamꝰ nicħ ausi.
frẽm rob̃tum quo nemo mag̃ idoneus
ꝓhibitũ. Quid plura: Accepunt homi¬
nem: qui uĩx sic̃ accepimꝰ displicet sc̃itati.
Nec latet causa. In honestũ ut aunt pub¬
lice p̾dicatis: & ob turpitudinis notam
pͥori monast̾io. trusũ cui ante p̾fuerat.
Potest ita extitisse. me qͣntũ ualeo recordari
usq ad hoc tp̃s ñ audisse huiꝰmodi u̾bũ
de illo. dm testor & angłos eiꝰ. S neq ipse
archiep̃c cũ cũ amouere omĩmodis nitet᷑.
tale aliquid uł scͥpto uł nuncio nobis
aliqͣndo significauit. Ego ne t̃pitudi¬
de me sentitis:. uidete ne nr̃am quoq
excellentiã parit̾ in uoluat hoc nubi¬

Expanded text:
eum cum suis imposuimus onus, quod eo leeum cum suis imposuimus onus, quod eo levius ferret, quo a nostris pariter portaretur. Est enim locus noviter ordinatus de fratribus nostris et vicinior nobis, ut possit a nobis facilius frequentari. De abbatibus ad locum pertinentibus, quia assensum vestrum non tenebamus, nihil ausi, fratrem Robertum, quo nemo magis idoneus prohibitum. Quid plura? Acceperunt hominem qui vestrae, sicut accepimus, displicet Sanctitati. 3. Nec latet causa. Inhonestum, ut aiunt, publice praedicatis, et ob turpitudinis notam e priori monasterio trusum, cui ante praefuerat. Potest ita exstitisse: me, quantum recordari valeo, usque ad hoc tempus non audisse hujuscemodi verbum de illo, Deum testor et angelos ejus. Sed neque ipse archiepiscopus, cum eum amovere omnimodis niteretur, tale aliquid vel scripto, vel nuntio nobis aliquando significavit. Egone turpitudide me sentitis, videte ne vestram quoque Excellentiam pariter involvat hoc nubi
Abbreviated transcription (Latin):
loco ur̃i substitu frẽm nicholaũ: & ego
memini ñ diffiteor. Ita conuenit uob̾
parit᷑ & mͥ fore: eredidi ꝓpter qͦd locutꝰ
sum. Quod ita ñ ẽ factum. necessitas fꝑ¬
cit. ñ duplicitas. Res in discordiã u̾sa c̃.
Quid dico in discordiã: Concoedia mag̃¬
fuit. Tam concordit̾ discordes ab hac co
niuentia nr̃a om̃s inuenti st̾: ut nec unꝰ
quidẽ siue monachꝰ sine conu̾sus. p̾ter
duos aut tres qui ur̃ates erant adqͥeue¬
rit assentire. Temptauimꝰ nichilominꝰ
tam̃ in multis argum̃tis. nc̃ blandien¬
Do nc̃ t̾rendo quomͦ res effectũ sortiret᷑:
s ut unanimit̾ ita & ꝑtinacit̾ obstiter̃t.
Possemus ium facere: s sic mͥ parrat ds
quomͦ parcendo illi omisimꝰ. ne homo
uerecundꝰ & pusillus corde ut nostis. oe
fugitans oneris. in hoc tanto turbine
remaneret. Nam p̾ter ea que extͥnsecus
sunt. que ꝓbastis &e uos: supra uires
eius eẽ omĩa uidebant᷑. Itaq tollentes

Expanded text:
loco vestri substitui fratrem Nicolaum; et ego loco vestri substitui fratrem Nicolaum; et ego memini, non diffiteor. Ita convenit vobis pariter et mihi: fore credidi propter quod locutus sum. Quod ita non est factum, necessitas fecit, non duplicitas. Res in discordiam versa est. Quid dico in discordiam? Concordia magfuit. Tam concorditer discordes ab hac nostra conniventia omnes inventi sunt, ut nec unus quidem monachus sive conversus, praeter duos aut tres, qui vestrates erant, acquieverit assentire. Tentavimus nihilominus tamen in multis argumentis, nunc blandiendo, nunc terrendo quomodo res effecum sortiretur; sed ut unanimiter ita et pertinaciter obstiterunt. Possemus vim facere: sed sic mihi parcat Deus quomodo parcendo illi omisimus, ne homo verecundus et pusillus corde ut nostis et fugitans onus, in hoc tanto turbine remaneret. Nam praeter ea quae extrinsecus sunt, quae probastis et vos, supra vires ejus esse omnia videbantur. Itaque tollentes
Abbreviated transcription (Latin):
e mundo ab scandaliᷤᷤ. cccxx.
Ego uos scandalizo: Ego uob̾
scandalo sum: Quis hoc cre¬
deret posse contingere. nͥ cui nota ñ ec̃t
nr̃a unanimitas. nr̃a mutua caritas:
&xe quomͦ in domo di ambulauimꝰ eũ
consensu: Subita & dolenda mͥ mu¬
tatio. Qui me portabat. nẽ parat oppri¬
mere: qui me defensabat. ñc̃ t̾ret minis:
blasphemiis impetit. arguit p̾ͥuaricatio¬
nib. Prothoplasti suꝑ graui & singla¬
ri pecrato. confessionẽ irquisiti st̃: nini¬
uite ad penitentiã expectati funt: sodo¬
mite ñ de auditu s magis de uisu puni¬
ti sũt. Mecũ eo differentiꝰ qͦ contẽptibiliꝰ
actum ẽ. Non sum reputatꝰ qͥ ponerer
ad rationẽ: qui inuitarer ad satiffactio¬
nem: qui causam requirerer: qͥ ꝓ me
respondendi facultatẽ acciꝑem. Non
conuentꝰ iudicatꝰ sum: ñ conuictꝰ con¬
dempnatꝰ sũ. Et nc̃ audite si dignami¬
ni excusationẽ nr̃ãm: & si forte minime
sufficientẽ uobͣ: ueram tam̃. u oliuistis

Expanded text:
e mundo a scandalis . Ego vos scandalizo? ego vobis scandalo sum? Quis hoc crederet posse contingere, nisi cui nota non esset nostra unanimitas, nostra mutua charitas, et quomodo in domo Dei ambulavimus cum consensu? Subita et dolenda mihi mutatio! Qui me portabat, nunc parat opprimere; qui me defensabat, nunc terret minis, blasphemiis impetit, arguit praevaricationis! Protoplasti super gravi et singulari peccato confessionem requisiti sunt : Ninivitae ad poenitentiam exspectati sunt : Sodomitae non de auditu, sed magis de visu puniti sunt : Mecum eo differentius, quo contemptibilius actum est. Non sum reputatus qui ponerer ad rationem, qui invitarer ad satisfactionem, qui causam requirerer, qui pro me respondendi facultatem acciperem. Non conventus judicatus sum; non convictus condemnatus sum. 2. Et nunc audite, si dignamini, excusationem nostram, et si forte minime sufficientem vobis, veram tamen. Voluistis
Abbreviated transcription (Latin):
set desidio desid̾arem uide uos. ñ ꝓpter
uos tantũ. s ꝓpt̾ me cͥ magnũ certe solatium
c&e p̾grandis eẽt lȩticia amplecti uiscera
mea. gaudiũ meũ & coronã meã. qͦd estis
uos. At q̃m id nondu concedit᷑: conce
solatio. & leticia multa in his quȩ de
uob̾ audiui. ꝑ dilectissimũ frẽm & co¬
Multam enĩ uob̾ habeo grãm. qͦd tã bñ
sibi complacet in uob̃ ꝓ disciplina ura
&e ordinis zelo: ꝓ obedientia &e uolun¬
taria pauꝑtate: ꝓ quib sine dubio
meires multa ẽ in celis. Uñ rogo uos
fiẽs &e multũ obsecro. sic agite &e sic sta¬
te in dño dilectissimi. solliciti semꝑ cͥca
custodiã ordinis. ut ordo custodiat uoᷤ.
solliciti seruare unitatẽ sp̃c in uicło
pacis: mutuã in uob̾met ipsis. maxi¬
meq ad p̾latos caritatẽ humile ħntes.
quȩ ẽ uinclin ꝑfectionis: humilitatẽ
ante om̃ia. suꝑ omĩa pacẽ sectamini.¬

Expanded text:
set, desiderio desiderarem videre vos, non propter vos tantum, sed propter me, cui magnum certe solatium et praegrandis esset laetitia amplecti viscera mea, gaudium meum, et coronam meam, quod estis vos. At quoniam id nondum conceditur concedsolatio et laetitia multa in his quae de vobis audivi per dilectissimum fratrem et coMultam enim vobis habeo gratiam, quod tam bene sibi complacet in vobis pro disciplina vestra et Ordinis zelo, pro obedientia et voluntaria paupertate, pro quidus sine dubio merces vestra multa est in coelis. Unde rogo vos, fratres, et multum obsecro, sic agite, et sic state in Domino, dilectissimi, solliciti semper circa custodiam Ordinis, ut Ordo custodiat vos: solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis ; mutuam in vobismetipsis, maximeque ad praelatos, charitatem humilem habentes, quae est vinculum perfectionis . Humilitatem ante omnia, super om
Abbreviated transcription (Latin):
Scimꝰ aũ qͥa qͥ in carne uiuunt. do pla¬
ceie ñ possunt. S piritalia ꝑinde spiri¬
talib comparanda: & querenda potio
humilitatis & patientiȩ: & clamandũ in
toto coede: sana animã meã dñe quia
ꝑcccam tͥ. huic sanitati fr̃s dilectissimi
oꝑam date: hanc scctamini. hanc serua¬
te. qͥa uana salus hominũ:¬

Expanded text:
scimus autem quia qui in carne vivunt, Deo plascimus autem quia qui in carne vivunt, Deo placere non possunt; spiritualia proinde spiritualibus comparanda, et quaerenda potio humilitatis, et clamandum in toto corde: Sana animam meam, Domine, quia peccavi tibi. Huic sanitati, fratres dilectissimi, operam date, hanc sectamini, hanc servate, quia vana salus hominu
Abbreviated transcription (Latin):
terũ unũ quidẽ a me petiit uen̾abilis
abbas ur̃: qͦd mͥ minime bonũ uidet᷑.
Eredo autẽ qͦd & ego sp̃m di habeam:
& ꝯsiliũ di in hoc Scio equide qͦd in re¬
gione habiratis infirma: & mulus aliqͥ
ex uob̃ laborant infirmitatib: s me¬
m̃tote qͥs dixi̾t. Libent̾ głabor in infir¬
mitatib meiᷤᷤ ut ĩ habitet in me uirtꝰ¬
xp̃i: &e cũ infirmor inqͥt. tunc fortior sũ.
Compatior utiq & multũ ego cõpati¬
or infirmitati corporũ: s tim̃da mul¬
tomagis ampliꝰq cauenda infirmitas
animaꝵ. Propt̾ea minime competit
religioni uĩe medicinas quere corpora¬
ses: s nec expedit saluti. Nam de uilib
quide herb̾. & que pauꝑes deceant. intͥ¬
dum aliqͥd sum̾e̾ tolerabile ẽ: & hoc ali¬
qͣndo solet fieri. At uͦ sp̃es emere. quere
medicos. acciꝑe potiones. religioni inde¬
cens ẽ. & contrariũ puritati: maximeq
cedinis nr̃i nec honestati congruit nes
puritati. Hȩc eñ omĩa gentes inqͥrunt.

Expanded text:
t : « Unum a me petiit venerabilis abbas vester, quod mihi minime bonum videtur, credo autem quod et ego spiritum Dei habeam, et consilium Dei in hoc. Scio equidem quod in regione habitatis infirma, et multis aliqui ex vobis laborant infirmitatibus; sed mementote quis dixerit, Libenter gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtChristi; et: Cum infirmor, inquit, tum fortior sum . Compatior utique, et multum ego compatior infirmitati corporum: sed timenda multo magis, ampliusque cavenda infirmitas animarum. Propterea minime competit religioni vestrae medicinas quaerere corporales, sed nec expedit saluti. Nam de vilibus cuidem herbis, et quae pauperes deceant, interdum aliquid sumere, tolerabile est, et hoc aliquando solet fieri. At vero species emere, quaerere medicos, accipere potiones, religioni indecens est, et contrarium puritati, maximeque Ordinis nostri nec honestati congruit nec puritati; haec enim omnia gentes inquirunt:
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ abbas. salt & deuotas orationes
Bñdictus tu dño. qui tam copiose p̾ue¬
nisti nos in bñdictionib dulcedinis.
ut si qua misedię uiscera si quid affectio¬
nis. siquid caritatis inuenit᷑ in nobis:.
totum sibi m̃to uendicet illustris am¬
mi tui tam deuota humilitas. humi¬
lisq deuotio. Nam &e antea exultabam
om̃ino. & gratulabar zelo bono. quem
in te eẽ fratrũ nr̃oꝵ relatione didicerã:
s iam eo amplusᷤ siquid possũ in dño.
tuȩ dilectioni me sentio debitorẽ. quo
deuotius & humiliꝰ paruitati nr̃e cõ¬
mendatũ te reddere studinsti. Unde
& sollicitꝰ fui fr̾ib nr̃is indices tui pecdo¬
ris legere litteras. plenas deuotȩ affectio¬
nis. plenas pietatis & gr̃ȩ. bñdictionẽ q̃q
quã destinaueras ex hib̾e: & p̾cipe sicut
rogasti. in memoriã tui & tuoꝵ ipsis
in uasis missaꝵ sollemnia celebrari. fa¬
ciat te ds in magna domo fua uas in
honorẽ: ut de te quoq nos kañi tui. ope¬

Expanded text:
ocatus abbas, salutem et devotas orationes. 1. Benedictus tu a Domino, qui tam copiose praevenisti nos in benedictionibus dulcedinis: ut si qua misericordiae viscera, si quid affectionis, si quid charitatis invenitur in nobis, totum sibi merito vindicet illustris animi tui tam devota humilitas, humilisque devotio. Nam et antea exsultabam omnino, et gratulabar zelo bono, quem in te esse fratrum nostrorum relatione 332 didiceram: sed jam eo amplius, si quid possum in Domino, tuae dilectioni me sentio debitorem, quo devotius et humilius parvitati nostrae commendatum te reddere studuisti. Unde et sollicitus fui fratribus nostris indices tui pectoris legere litteras, plenas devotae affectionis, plenas pietatis et gratiae; benedictionem quoque, quam destinaveras, exhibere; et praecipere, sicut rogasti, in memoriam tui et tuorum, ipsis in vasis Missarum solemnia celebrari. Faciat te Deus in magna domo sua vas in honorem, ut de te quoque nos charissimi tui ope
Abbreviated transcription (Latin):
rabor. Sermones paucos in pͥncipio can¬
ticoꝵ salomonis recens dictatos. enfacio
transcribi & tͥ cum necđu ediderim qͣ
citius mitto. In quo oꝑe eum accepo
tempus xpristo imꝑante curis tẽpta¬
bo ꝓcedere: si tam̃ me inde confortes.
habere apud d̾m corde humili suppli

Expanded text:
rabor. Sermones paucos in principio Canrabor. Sermones paucos in principio Canticorum Salomonis, recens dictatos, en facio transcribi: et tibi, cum necdum ediderim, quam citius mitto. In quo opere cum accepero tempus, Christo imperante curis, tentabo procedere: si tamen me inde confortes. habere apud Deum corde humili suppli
Abbreviated transcription (Latin):
minus grata uenire solent. Quod aũ
ñ uenit gratũ: ꝑditum ẽ ñ datum.
Tibi studii ẽ utpote ocioso & uacanti. un¬
decunq ꝑquirere incentiua igni quo
ardes. ut ardeas magis: & impleas uo¬
luntatẽ dñi tui dicentis. Et qͥd uolo nͥ ut
ardeat: Laudo. s sullic ea q̃ras. u te fru¬
stratum postinodu ñ queraris. Erras si
apud nos queris: ego potius illa abs
te mendicare debuerim. Scio qͥdẽ dare
quã accipere beatius eẽ: s si detur qͦd
danti honestũ. accipienti utile sit: qͣle
utiq penes me quicquã eẽ penitꝰ nes¬
cio. Quod autẽ habeo. uereor si in me¬
dium uenerit. ne te quoq optasse illud
pudeat: peniteat postulasse. S quid:
Non meliꝰ nos apud te tu ipse excusa¬
bis: Tui tͥ certe oculi fidem faciant.
Cedo importunitati tuȩ: ut uł exhibi¬
tio tollat suspitionẽ. Res ẽ cum amico:
ñ parro iam uerecundie ꝑrsus dum
fiat qͦd tu uis: insipientiȩ mee ñ memo¬

Expanded text:
minus grata venire solent. Quod autem minus grata venire solent. Quod autem non venit gratum, perditum est, non datum. 2. Tibi studii est, utpote otioso et vacanti, undecumque perquirere incentiva igni quo ardes, ut ardeas magis, et impleas voluntatem Domini tui dicentis: Et quid volo nisi ut ardeat? Laudo; sed si illic ea quaeras, ubi te frustratum postmodum non queraris. Erras si apud nos quaeris. Ego potius illa abs te mendicare debuerim. Scio quidem dare quam accipere beatius esse ; sed si detur quod danti honestum, accipienti utile sit: quale utique penes me quidquam esse penitus nescio. Quod autem habeo, vereor si in medium venerit, ne te quoque optasse illud pudeat, poeniteat postulasse. Sed quid? non melius nos apud te tu ipse excusabis? Tui tibi certe fidem oculi faciant. Cedo importunitati tuae ut vel exhibitio tollat suspicionem. Res est cum amico. Non parco jam verecundiae: prorsus dum fiat quod tu vis, insipientiae meae non memo
Abbreviated transcription (Latin):
etis instant̾ &e ego constant̾ ab¬
nuo: s parcens mͥ. ñ te sꝑnens
Outmnam tuo studio ingenio¬
ꝙ dignum aliquid elaborare possem.
Lumen ocłoꝵ meoꝵ & ipsam quoq
de fr̃. Cȩterum uͥ ingeniũ aut qͣndo
ocium mͥ sufficiens ad id quod petis:
Neq enĩ leue quid aut uile. & qͦd nos
possumꝰ postulare uideris: minime qͥp
pe ꝓminimis sic instares. Nam uolu¬
tatẽ tuã & eurã in hoc satis ꝑdũt crebre
epłe tuȩ: & uehementior sp̃c cas animais.
Nimirũ ꝑinde quanto id curiosius uel¬
le te sentio: tanto crede mͥ scrupulosis
acquiesco. Cur hoc: Ne magna uide¬
licet expectanti. ridiculũ ꝓducã murẽ.
Hoc uereor: & hȩc causa cunctationis
meç. Et quid mirũ si uercoe dare. quod
ederc uerecundor: Inuitus fateor p̾beo:
qͦd me existimẽ ñ tam edere ꝓfuturũ.
quã ꝓdere contempnendu. Quis sane
dare uelit qͦd dedisse dedeceat: accepis¬
se ñ ꝑsit: Libens do: inuitus perdo
Scimus q̃m sꝑanti grandia modica

Expanded text:
etis instanter, et ego constanter abnuo, sed parcens mihi, non te spernens. O utinam tuo studio ingenioque dignum aliquid elaborare possem! Lumen oculorum meorum, et ipsam quoque de frater. Caeterum ubi ingenium, aut quando otium mihi sufficiens ad id quod petis? Neque enim leve quid aut vile, et quod nos possumus, postulare videris. Minime quippe pro minimis sic instares. Nam voluntatem tuam et curam in hoc satis produnt crebrae epistolae tuae, et vehementior spiritus eas animans. Nimirum proinde quanto id curiosius velle te sentio, tanto, crede mihi, scrupulosius acquiesco. Cur hoc? Ne magna videlicet exspectanti, ridiculum producam murem. Hoc vereor, et haec causa cunctationis imeae. Et quid mirum si vereor dare, quod edere verecundor? Invitus, fateor, praebeo, quod me existimem non tam edere profuturum, quam prodere contemnendum. Quis sane dare velit, quod dedisse dedeceat, accepisse non prosit? Libens do, invitus perdo. Scimus quoniam speranti grandia, modica
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ indigeas confortari: Deniq
in quantũ grauaris in tantũ lucra¬
ris: & in quantũ iuuaris. in tantũ tͥ
tua p̾mia minuis. Elige gͦ qͦs eligas: an
qui grauando iuuant: an qui iuiuan¬
do grauant. Hi t̾ ꝓmitores. illi frauda¬
tores m̾itoꝵ existunt. Nam qui socii
laboris: ꝓculdubio &e mercedis par¬
ticipes erunt. Sciens gͦ te missũ iu¬
uare ñ iuuari: illius te agnosce uica¬
riũ. qui uenit ministrare & ñ mini¬
strari. Plura tͥ ad tui consolationem
seribere uolebam: s ñ fuit necessariũ.
Nlam quid opus ẽ u̾bis suꝑfluis
mortuã cartã implere: & uͥ uiua pͥ¬
sens loquit᷑: Uiso siqͥdem pͥore pu¬
to qͦd ista tͥ sufficiant: & ad eiꝰ p̾senti¬
am sp̃c tuus reuixerit: ita ut iam
consolationẽ scͥptoꝵ ñ requiras. eui
interim licet uerboꝵ illius solatio
si quo modo tam̃ mittere potui mis¬
sum eẽ ñ dubitas: eui quippe ut bene
nosti idem mecũ consilium: eadem

Expanded text:
omnium indigeas confortari? Denique omnium indigeas confortari? Denique in quantum gravaris, in tantum lucraris; et in quantum juvaris, in tantum tua tibi praemia minuis. Elige ergo quos eligas, an qui gravando juvant, an qui juvando gravant. Hi tibi promeritores, illi fraudatores meritorum existunt. Nam qui socii laboris, procul dubio et mercedis participes erunt. Sciens ergo te missum juvare, non juvari, illius te agnosce vicarium qui venit ministrare, non ministrari. Plura tibi ad tui consolationem scribere volebam; sed non fuit necessarium. Nam quid opus est verbis superfluis mortuam chartam implere, ubi viva praesens loquitur? Viso siquidem Priore, puto quod ista tibi sufficiant, et ad ejus praesentiam spiritus tuus revixerit, ita ut jam consolationem scriptorum non requiras, cui interim licet verborum illius solatio si quo modo tamen mittere potui, missum esse non dubites; cui quippe, ut bene nosti, idem mecum consilium, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
meo. Uide quomͦ te oporteat pat̾nã
portare sairinam. Si enim sic portaᷤᷤ
ut me ñ alleues. s magis p̾̃mas: tu qͥ¬
dem es oneratꝰ. s ego ñ sum exoneratꝰ.
Hoc autẽ onus animaꝵ ẽ ce infirmaꝵ.
Nam que sanȩ sunt portari ñ indi¬
gent: ac ꝑ hoc nec onus sunt. Quos¬
cunq gͥ de tuis inueneris tristes. pu¬
sillanimes: murmuriosos: ipsoꝵ te
patrẽ: ipsorum te noueris ẽẽ abbatẽ.
Consolando exhortando increpando
agis opus tuum: portas onus tuũ:
& portando sanas qͦs sanandos por¬
tas. Si quis uͦ ita sanus ẽ ut magis
iuuet te quã iuuet᷑ a te: huiꝰ te ñ pa¬
trem s parem: comitẽ ñ abbatẽ agnoᷤᷤ¬
cas. Quid gͥ causaris te aliquoꝵ qui te¬
cum sunt magis grauari consortio.
quã frui solatio: cum solus omniũ
om̃ib datus sis solatiũ. tanquã om̃ib
sanior. omib fortior: qui om̃ib suf¬
ficias ꝑ dĩ grãm solatiari & ã nemine

Expanded text:
meo. Vide quomodo te oporteat paternam meo. Vide quomodo te oporteat paternam portare sarcinam. Si enim sic portas ut me non alleves, sed magis premas; tu quidem es oneratus, sed ego non sum exoneratus. 2. Hoc autem onus animarum est, et infirmarum. Nam quae sanae sunt, portari non indigent, ac, per hoc, nec onus sunt. Quoscunque igitur de tuis inveneris tristes, pusillanimes, murmurosos, ipsorum te patrem, ipsorum te noveris esse abbatem. Consolando, exhortando, increpando agis opus tuum, portas onus tuum, et portando sanas quos sanando portas. Si quis vero ita sanus est ut magis juvet te quam juvetur a te, hujus te non patrem, sed parem, comitem, non abbatem agnoscas. Quid igitur causaris te aliquorum qui tecum sunt magis gravari consortio quam frui solatio, cum solus omnium omnibus datus sis solatium, tanquam omnibus sanior, omnibus fortior, qui omnibus sufficias per Dei gratiam solatiari, et a nemine
Abbreviated transcription (Latin):
& tͥ si ircordaris p̾dixeram: puto te le¬
uius p̾scita portare debere: & mͥ unde
parrere potes. molestum ñ ẽẽ. Satis nã¬
q ac plusquã satis crucior te carendo
te ñ uidendo. te dulcissimo mͥ solatio¬
ñ fruendo: ita ut pene peniteat meqͦd
te elongauerim a me. Et licet caritas
hoc cogeret: quacunq tam̃ necessitate
quo te ñ uideam. missum plango te
tanquã amissum. Cum gͦ suꝑ hoc eti¬
am uelut qͦdam tuȩ pusillanimitatiᷤ
baculo me ꝑcillis. qui mͥ debueras eẽ
baculus sustentationis: tristiciã suꝑ
tristiciã ingeris: & cruciatũ cruciatib
addis. Et si mͥ pium ẽ nullas tuas an¬
gustias dissimulare: tͥ tam̃ durum ẽ
sie affecto cunctas indicare. Quid enĩ
necesse ẽ satis sollicitũ ampliuᷤ solli¬
citare: & absentia filii saucia patris
iuscera grauiorib torquere dolorib ⁊
Onus meũ tͥ partitus sum. ut filio.
ut necessario: ut fideli coadiutori

Expanded text:
et tibi, si recordaris, praedixeram, puto te leet tibi, si recordaris, praedixeram, puto te levius praescita portare debere, et mihi, unde parcere potes, molestum non esse. Satis namque et plusquam satis crucior te carendo, te non videndo, te, dulcissimo mihi solatio, non fruendo; ita ut pene poeniteat me quod te elongaverim a me. Et licet charitas hoc cogeret, quacumque tamen necessitate, quo te non videam, missum, plango te tanquam amissum. Cum ergo super hoc etiam velut quodam tuae pusillanimitatis baculo me percellis, qui mihi debueras esse baculus sustentationis; tristitiam super tristitiam ingeris et cruciatum cruciatibus addis: et si mihi pium est nullas tuas angustias dissimulare, tibi tamen durum est sic affecto cunctas indicare. Quid enim necesse est satis sollicitum amplius sollicitare, et absentia filii saucia patris viscera gravioribus torquere dololoribus? Onus meum tibi partitus sum ut filio, ut necessario, ut fideli coadjutori
Abbreviated transcription (Latin):
timor meus: Si pat. u ẽ honor meus:
Et patris qͥdem habere me erga te affe¬
ctum ñ nego: s auctoritatẽ renuo. Nec
enim te minore ut estimo. quã pat̾no
complector affectu. Hȩc gͦ ꝓ tituli causa.
Iam uͦ ut ad reliqua epłȩ tuȩ respon¬
deam: eande quã tu de mei. possem &
ego uicissim de tui absentia ñ immi
quippe obedientissimũ in agendis:
studiosissimũ in inquirendis. in con¬
ferendis utilissimũ ꝓmptissimũ in re-¬
memorandis: paterer longe fieri a me.
si ñ eẽt xp̃c in causa: Beati si sic per¬
manserimꝰ usq in finẽ: semꝑ & uͥq
querentes ñ quȩ nr̃a sunt s quȩ ihu
langis dilectissime fili ramal¬
de. suꝑ multis tͥbulationib tu¬
is: piisq querimoniis me quoq exci¬
tas ad plangendu. Nec enĩ te dolen¬
te possum ñ dolere: nec nͥ molestus ce
anxius tuas molestias &e anrietates
audire. Uerum qͥa hec ipsa mala quȩ
te inuenisse causaris. & ego p̾uideram.

Expanded text:
timor meus? si Pater, ubi est honor meus? timor meus? si Pater, ubi est honor meus? . Et patris quidem habere me erga te affectum non nego, sed auctoritatem renuo. Nec enim te minore, ut existimo, quam paterno complector affectu. Haec ergo pro tituli causa. 5. Jam vero ut ad reliqua epistolae tuae respondeam, eamdem, quam tu de mei, possem et ego vicissim de tui absentia non immem, quippe obedientissimum in agendis, studiosissimum in inquirendis, in conferendis utilissimum, promptissimum in rememorandis, paterer longe fieri a me, si non esset Christus in causa? Beati si sic permanserimus usque in finem, semper et ubique quaerentes non quae nostra sunt, sed quae Jesu langis, dilectissime fili Rainalde, super multis tribulationibus tuis, piisque querimoniis me quoque excitas ad plangendum. Nec enim te dolente possum dolere, nec nisi molestus et anxius tuas molestias et anxietates audire. Verum quia haec ipsa mala, quae te invenisse causaris, et ego praevideram,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽtam uilis & abiectus eis appareã.
quatinus pudeat eos talem ita laudaˢ¬
se: & sic ddesmant tam indiscrete lauda¬
re. Igitur adu̾sus utrosq laudatores.
illis me duob munire consueui u̾sieu¬
lis: contra maliuolos qͥdem pͥorem.
au̾tantur retrorsum &e erubescant qͥ
uolunt mͥ mala: contra beniuolos aut̃
ꝑferens sequentẽ au̾tant᷑ statim eru¬
bescentes qui dicunt mͥ euge euge. Cũ
gͣ ut ad te reu̾tar. exemplo apłi tuȩ re¬
ligiositati ñ dominari s congͣtulari
tantũ cdebeam. & iuxta u̾bum dñi unꝰ
sit ꝑater nr̃ in cęlis. nos autẽ om̃s fr̃s
simus: ñ imm̾ito dñi patrisq celsa no¬
mina. quib me honorandu s ñ one¬
rancdum putasti. scuto a me ueritatiᷤ
reppuli: congruentiꝰ ꝓ his frẽm me
nominans & conseruu. tum ꝓpt̾ ean¬
dem hereditatẽ. tum ꝓpt̾ equã condi¬
tionem: & ne si forte qͦd di ẽ usurpaue¬
ro mͥ. audiam ab ipso. Si ego dñs uẽ

Expanded text:
hoc est, tam vilis et abjectus eis appaream, hoc est, tam vilis et abjectus eis appaream, quatenus pudeat eos talem ita laudasse, et sic desinant jam indiscrete laudare. Igitur adversus utrosque laudatores illis me duobus munire consuevi versiculis: contra malevolos quidem priorem, Avertantur retrorsum et erubescant qui volunt mihi mala, contra benevolos autem proferens sequentem: Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. 4. Cum ergo, ut ad te revertar, exemplo Apostoli tuae religiositati non dominari, sed congratulari tantum debeam, et juxta verbum Domini unus sit pater noster in coelis, nos autem omnes fratres simus, non immerito domini patrisque celsa nomina, quibus me honorandum, sed non onerandum putasti, scuto a me veritatis repuli, congruentius pro his me fratrem nominans et conservum, tum propter eamdem haereditatem, tum propter aequam conditionem, et ne, si forte quod Dei est usurpavero mihi, audiam ab ipso: Si ego Dominus, ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
mox: &e attestantẽ qͦd uerax sit. Uere
inquit qui te beatificant. in eriorem
temittunt. Et ego. Au̾tant᷑ gͦ inquã
statim erubescentes. qui dicunt mͥ
euge euge. Quod tam̃. ne putet᷑ in qͦs¬
cunq adu̾sarios a me qͣndoq intor¬
ta malelictio uł imp̾catio: exponere
debeo qualit̾ intelligam. P recor nimi¬
rum ut quicũq estimant de me supͣ
id qͦd uident in me. aut audiunt ali¬
quid ex me au̾tant᷑ id est a laudib meᷤ
in quas ignari nimie ferunt᷑ resiliant:
oe pedem retrahant. Quom̃: Qndoq
uidelicet cognoscentes plenius quem
immoderatiꝰ laudant: & consequent᷑
erubescentes uł suũ errorẽ. uł amici de¬
p̾hensam inutilitatẽ. Et hoc modo utr̃¬
ꝙ nocentiũ genus. & illi scilicet qͥ uo¬
lunt mͥmala & me adulatorie. cõmen¬
dant. & hi qui licet innocentͥ tam̃ no¬
cent. dum beniuole qͥdem s ninue lau¬
dant au̾tant᷑ ietrorsum & erubescant:

Expanded text:
mox, et attestantem quod verax sit: Vere, mox, et attestantem quod verax sit: Vere, inquit, qui te beatificant, in errorem te mittunt . Et ego: Avertantur ergo, iuquam, statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Quod tamen ne putetur in quoscunque adversarios a me quandoque intorta maledictio vel imprecatio, exponere debeo qualiter intelligam. Precor nimirum ut quicunque existimant de me supra id quod vident in me, aut audiunt aliquid ex me, avertantur, id est, a laudibus meis, in quas ignari nimie feruntur, resiliant et pedem retrahant. Quomodo? Quandoque videlicet cognoscentes plenius quem immoderatius laudant, et cousequenter erubescentes vel errorem suum, vel amici deprehensam inutilitatem. Et hoc modo utrumque nocentium genus, et illi scilicet qui volunt mihi mala, et me adulatorie commendant, et hi qui, licet innocenter, tamen nocent, dum benevole quidem sed nimie laudant, avertantur retrorsum, et erubescant;
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso moueri ñ poterat auget qͥ¬
dem. s portabiliorẽ facit. Onus oñ
addit᷑: & minꝰ onerat. Sic & onerigͣ¬
uissimo legis accedens quadriga eu¬
angłii. & auxit ꝑfectionẽ: & difficul¬
tatẽ minuit. Uelocit̾ ait currit ser¬
mo eiꝰ. Sermo utiq ante notus in
iudea tantũ. nec se p̾ sui qͥdem gͣue¬
dine ualens ultra extendere: quippe
qui & ipsius moysi manꝰ suo ponde¬
re p̾grauatas dimitteret. leuigatuᷤ
ꝑ grãm & rotis euangłicis suppositꝰ.
uelocit̾ momnẽ t̾ram exiuit: & in
fines orbis tix celerrime ꝑuolauit. S
longe nimis digredior. Tu itaꝙ dilec¬
tissime: cessa me iam indebitis hono¬
rib magis obruere quã attollere. Ali¬
oquin: cetui te inimicantiũ mͥ. ami¬
ca licet uoluntate cõmisces. Ipsi sunt:
de quib soleo soli do ita conqueri in
orationib. Et qui laudabant me:
adu̾sum me iurabant. Ad quã meã
querimoniã d̾m audio respondentẽ

Expanded text:
ab ipso moveri non poterat, auget quab ipso moveri non poterat, auget quidem, portabiliorem facit. Onus oneri additur, et minus onerat. Sic et oneri gravissimo legis accedens quadriga Evangelii, et auxit perfectionem, et difficultatem minuit. Velociter, ait, sermo ejus . Sermo utique ante notus in Judaea tantum, nec se prae sui quidem gravedine valens ultra extendere, quippe qui et ipsius 74 Moysi manus suo pondere praegrava tas demitteret, levigatus per gratiam, et rotis evangelicis superpositus, velociter in omnem terram exivit, et in fines orbis terrae celerrime pervolavit. Sed longe nimis digredior. 3. Tu itaque, dilectissime, cessa jam indebitis me honoribus magis obruere quam attollere; alioquin coetui te inimicantium mihi, amica licet voluntate, commisces. Ipsi sunt de quibus soleo soli Deo ita conqueri in orationibus: Et qui laudabunt me, adversum me jurabant . Ad quam meam querimoniam Deum audio respondentem
Abbreviated transcription (Latin):
potentissime oꝑatur: hoc deniq facit
iugum xp̃i suaue & onus leue. Libet
ammirari: quã leue sit onus u̾itatis.
Non uere leue ẽ qͦd portantẽ ñ grauat
s leuat: Quid eo leuiꝰ onere: qͣd ñ sołu
ñ onerat. s ce portat omnẽ eui portan¬
dum imponit᷑: Hoc onis potuit ute¬
rum grauidare uirgineũ: grauare
ñ potuit. Hoc onus quib ipsa se p̾¬
buit sustentandu senis symeonis
brachia sustentabat. Hoc etiã pau¬
lum in grauilicet &e corruptibili cor¬
pore positũ: rapiebat usq ad t̾ciũ
celum. Quero in reb si qͥd forte huic
exoneranti oneri simile inueniam:
&e occurrit mͥ de pennis ausũ. quod
utcunq coaptẽ: quȩ quodã uideli¬
cet singulari modo. & corpulentiorẽ
reddunt substantiã & agiliorem.
Mirum opus nature. Ynde grosses¬
cit mat̾ia. inde sarcina leuigatur:
& quantũ crescit in massa: tantũ de¬
crescit in pondere. Hoc plane m
rum ad mota ium̃to. saicinã quȩ

Expanded text:
potentissime operatur; hoc denique facit potentissime operatur; hoc denique facit jugum Christi suave, et onus leve . 2. Libet admirari quam leve sit onus Veritatis. Num vere leve est, quod portantem non gravat, sed levat? Quid eo levius onere, quod non solum non onerat, sed et portat omnem, cui portandum imponitur? Hoc onus potuit uterum gravidare virgineum, gravare non potuit. Hoc onus ipsa, quibus se praebuit sustentandum, senis Simeonis brachia sustentabat. Hoc etiam Paulum, in gravi licet et corruptibili corpore positum, rapiebat usque ad tertium coelum. Quaero in rebus si quid forte huic exoneranti oneri simile inveniam, et occurrit mihi de pennis avium, quod ei utcumque coaptem; quae, quodam videlicet singulari modo, et corpulentiorem reddunt substantiam et agiliorem. Mirum opus naturae! Unde grossescit materia, inde sarcina levigatur; et quantum crescit in massa, tantum decrescit in pondere. Hoc plane inrum admota jumento, sarcinam quae
Abbreviated transcription (Latin):
mur fidi ur̃e. s adiutores sumus gau¬
dii ur̃i: & nolite uocari ab hominibꝰ
rabbi: & patrem nolite uocare uobis
suꝑ t̾ram. Quantum itaq tuis attol¬
lor fauorib: tantũ his molib p̾mor.
Unde m̾ito in psalmo ñ canto.s pła¬
go. Exaltatus autẽ humiliatus sum
& conturbatꝰ: & qͥa eleuans allisisti
me. S ueruᷤ fortasse ꝓferrem quad
sentio: quia uidelicet qui me exaltat
humiliat: &e qui me humiliat ex¬
altat. Tu me gͦ potiꝰ exaltando dẽiei .
&e extollendo p̾mis. S ne ita p̾mas ut
oppͥmas: consolant᷑ me hec & his simi¬
lia ueritatis testimonia: quȩ miro mͦ
dum repͥmunt erigunt. dũ deiciunt
erudiunt. ita ut unde ꝓiectꝰ. inde et
ꝓuectus tota cum humilitate decan¬
tem. Bonum mͥ dñe qͦd humiliasti
me. ut discam iustificationes tuas:
bonum mͥ lex oris tui suꝑ milia auri
ce argenti. Et hoc miraculu agit sermo
d̃i uius & efficax: hoc illud u̾bum ꝑ
qͦd facta sunt omĩa. benignissime &

Expanded text:
utores sumus gaudii vestri ; et: Nolite vocari ab hominibus rabbi; et: Patrem nolite vocare vobis super terram . Quantum itaque tuis attollor favoribus, tantum his molibus premor. Unde merito in Psalmo non canto, sed plango: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Sed verius fortasse proferrem quod sentio: quia videlicet qui me exaltat, humiliat; et qui me humiliat, exaltat. Tu me ergo potius exaltando dejicis, et extollendo premis. Sed ne ita premas ut opprimas, consolantur me haec et his similia Veritatis testimonia, quae miro modo, dum reprimunt, erigunt; dum dejiciunt, erudiunt; ita ut unde projectus, inde et provectus, tota cum hilaritate decantem: Bonum mihi, Domine, quia humiliasti me, ut discam justificationes tuas. Bonum mihi lex oris tui, super millia auri et argenti . Et hoc miraculum agit sermo Dei vivus et efficax; hoc illud Verbum per quod facta sunt omnia, benignissime et
Abbreviated transcription (Latin):
li conseruo. Primo ne mireris si t̾rear
Dignitatiᷤᷤ nominib: eũ me ipsis senti
am reb indignũ. Et te qͦd decet facis:
s m assentur ñ expedit. Nam si tͥ ob
cem p̾uenientes. & subiecti inuicem
in timore xp̃i: si ñ frustra utrobiq
positũ ẽ inuicẽ: intelligis & mͥ eque
utrunq congruere. Quod si cogitas tͥ
uenit ex regula ueritatis. Erunt pri¬
mi nouissimi & nouissimi pͥmi. & qͥ¬

Expanded text:
li conservo. 1. Primo ne mireris si terrear dignitatis nominibus, cum me ipsis rebus sentiam indignum. Et te quidem decet ut facis, sed mihi assentire non expeditcem praevenientes , et, Subjecti invicem in timore Christi ; si non frustra utrobique positum est invicem, intelligis et mihi aeque utrumque congruere. Quod si cogitas tibvenit ex regula Veritatis: Erunt primi novissimi, et novissimi primi ;
Abbreviated transcription (Latin):
turũ mee ꝓ te sollicntudinis
remediũ: si tua te ñ indican-¬
te nescirem inc̃omoda. Unde &e in ali
a epła memini me ad te sic int̾ cȩt̾a
scͥpsisse. Et si inquã mͥpium ẽ. nullaᷤᷤ
tuas angustias dissimulare: tͥ tam̃
durum ẽ sic affecto cunctas indicare.
S ecce unde meas mͥ curas credidi le¬
uigari: inde fateor ampliꝰ me graua
Immo uixta tuum ouidiũ: qͣndo ego
ñ tnnu grauiora ꝑicula ueris: Eo
quippe suspectus omia. quo incertꝰ
de om̃ib uerã sepe de falsis tͥsticiã
contrahere cogor. Mens siquidẽ quã
semel affecerit caritas: sui uiris eẽ ñ
sinitur. Aletuit quȩ nescit: dolet quȩ
ñ oportet: sollicitat᷑ plusquã uolue¬
rit. ce unde noluerit compatit᷑: no¬
lens miseretur inuita. Et quia ui¬
des fili. nec meã meticulosam indu¬
striam. nec tuam piam prudentiã
in hac parte ꝓdesse mͥ: iam queso no¬
li celare quȩ eura te agunt᷑: ne ũn te
mͥ parrẽ putas. magis affligas. O puᷤ¬

Expanded text:
turum meae pro te sollicitudinis remedium, si tua te non indicante nescirem incommoda. Unde et alia in epistola memini me ad te sic inter caetera scripsisse: « Et si, inquam, mihi pium est nullas tuas angustias dissimulare, tibi tamen durum est sic affecto cunctas indicare . » Sed ecce unde meas mihi curas credidi levigari, inde fateor amplius gravari Imo juxta tuum Ovidium . Quando ego non timui graviora pericula veris? eo quippe suspectus omnia, quo incertus de omnibus, veram saepe de falsis tristitiam contrahere cogor. Mens siquidem quam semel affecerit charitas, sui juris esse non sinitur. Metuit quod nescit, dolet quod non oportet, sollicitatur plus quam voluerit, et unde noluerit, compatitur nolens, miseretur invita. Et quia vides, fili, nec meam meticulosam industriam, nec tuam piam prudentiam in hac parte prodesse mihi, jam, quaeso, noli celare quae circa te aguntur, ne unde te mihi parcere putas, magis affligas. Opus
Abbreviated transcription (Latin):
& fas. contra mandatũ summi pon¬
tificis. in iniuriam sumine sedis &
totius romanȩ curiȩ. eũ ñ potuit per
ostium. fodit argenteo ut aiunt sar¬
culo. unde impudent̾ intrusit: Ante
nͥ fallor suis sedib exulabunt quam
dare manus acquiescant idolo huic:
nͥ ur̃a uiolenta auctoritas obuiarit.
digniori zelo. gladium finees in con¬
fusionẽ duoꝵ tam turpit̾ fornicanti¬
um stringeretis: quã tot scõs aut de
is fugere locis ꝑmittitis: aut contͣ suasᷤ
conscientias cogitis remanere. Ad totã¬

Expanded text:
et fas, contra mandatum summi Ponet fas, contra mandatum summi Pontificis, in injuriam summae Sedis et totius Romanae curiae, cum non potuit per ostium, fodit argenteo, ut aiunt, sarculo, unde impudenter intrusit. Ante, nisi fallor, suis sedibus exsulabunt, quam dare acquiescant manus idolo huic, nisi vestra violenta auctoritas obviarit. digniori zelo gladium Phinees in confusionem duorum tam turpiter fornicantium stringeretis, quam tot sanctos aut de suis fugere locis permittitis, aut contra conscientias suas cogitis remanere? EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
matus. ante uidicẽ accusatꝰ nec pur¬
gatus. immo & conuictꝰ: & sic conse¬
eratus ẽ. Uiderit qui huic manum
post ista imposuit. an magis exeerat᷑
debucrim dicere: ñ enim negabit sic
se ista habere: ñ negabit sic se ex littis
apłicis ad se ꝓ hoc ipso directis. eadẽ
comꝑisse. Dicat forte aliquis. qͥa ñ ẽ
datum iudiciũ ñ fuisse conuictum:
ego dico & confessum. Nam qui ut
iudicium euaderet. ultro elegit ad
testimoniũ Willelmi decani confu¬
gere: illo sibi deficiente. qͥd nisi suo¬
iudicio a causa decidit. ore ꝓprio
tes in obligationes. adducet dñs cũ
oꝑantib imquitatẽ. Alioquin qͦd
consilium datis miseris abbatib ilł.
quos ad accusandii eum uocatio apłi¬
ca romã traxit. s & aliis quãpłib ex
illo ep̃atu uiris religiosis: sint ne obe¬
dituri huic. & sacramenta accepturi
ab homine bis intruso:. pͥmo quide
ꝑ irgem. deinde ꝑ legatum:̃ quippe
qui illum in scuariũ di contra ius

Expanded text:
matus, ante judicem accusatus, nec purmatus, ante judicem accusatus, nec purgatus, imo et convictus, et sic consecratus est. Viderit qui huic manum post ista imposuit, an magis exsecratus dicere debuerim. Non enim negabit sic se ista habere, non negabit sic se ex litteris apostolicis ad se pro hoc ipso directis eadem comperisse. Dicat forte aliquis, quia non est datum judicium, non fuisse convictum. Ego dico et confessum. Nam qui, ut judicium evaderet, ultro elegit ad testimonium Willelmi decani confugere: illo sibi deficiente, quid nisi judicio suo a causa decidit, ore proprio tes in obligationem adducet Dominus cum operantibus iniquitatem . Alioquin quod consilium datis miseris abbatibus illis, quos ad accusandum eum vocatio apostolica Romam traxit; sed et aliis quam pluribus ex illo episcopatu viris religiosis? sintne obedituri huic, et sacramenta accepturi ab homine bis intruso, primo quidem per Regem, deinde per Legatum? Quippe qui illum in sanctuarium Dei, contra jus
Abbreviated transcription (Latin):
uicisse malicia. Monstrat᷑ digito matͥs ec¬
clesiȩ turpitudo patris innocentii:
ueienda irrident᷑ denudata a ser¬
uo nequã. qm̃ mortuũ putat: sed
uiuit in uob̃. Si is exitus immine¬
bat: cur elonginquo romã ẽ ꝑtra¬
ctata causa spurcissima. umbra
magis & angulo digna: cur tanta
mari t̾raq a multis assumpta fati¬
gatio: cur a finib t̾rȩ euocati uiri re¬
ligiosi qui eum accusarent. & pau¬
ꝑum xp̃imarsupia longi iun̾iᷤ
expensis exhausta sunt: Non pot̾at
ep̃ari turpis infamisq ꝑsona. quod
inuitꝰ dolensq loquor: nͥ que in illo
horrebat anglia. francia ab homina¬
batur: etiam roma cognosceret: Qm
melius in romana curia causa eiꝰ mi¬
nime uentilata fuisset: & ñ tang̾et
uł sacra limina generalis atq horri¬
bilis fetor. Quam tolerabiliꝰ ignoras¬
set aplica sedes tam intolerabile ma¬
lum: quã tolerat manifestũ. Quid is¬
tud temeritatis fuit: Publice infa¬

Expanded text:
vicisse malitia. Monstratur digito matris Ecvicisse malitia. Monstratur digito matris Ecclesiae turpitudo: patris Innocentii verenda irridentur, denudata a servo nequam, quoniam mortuum putat: sed vivit in vobis. Si is exitus imminebat, cur e longinquo Romam est pertracta causa spurcissima, umbra magis et angulo digna? cur tanta mari terraque a multis assumpta fatigatio? cur a finibus terrae evocati viri religiosi qui eum accusarent, et pauperum Christi marsupia longi itineris expensis exhausta sunt? Non poterat episcopari turpis infamisque persona quod invitus dolensque loquor, nisi quae in illo horrebat Anglia, Francia abominabatur, etiam Roma cognosceret? Quam melius in Romana curia causa ejus minime ventilata fuisset et non tangeret vel sacra limina generalis atque horribilis fetor! Quam tolerabilius ignorasset apostolica Sedes tam intolerabile malum, quam tolerat manifestum! Quid istud temeritatis fuit? Publice infa
Abbreviated transcription (Latin):
mento amoueret: suis om̃ino conati¬
b tanta frustraret᷑ ambitio. Hoc
autẽ ñ ex iudicio s ex miscd̾ia: sic
enim rogauerat ipse. Mitissima
plane sententia: quippe cũ de płib
& pessimis pulsaretur. que nullate¬
nus ꝓpulsare ualebat: & utinam
uł ipsa stet. Quid enim si non suf¬
ficit iuri: dum mͦ sufficiat eccłie li¬
bationi: Non causamur sententie
remissionẽ: quȩ nl nocuit. Neq e¬
nim ꝓfuit adu̾sario. & si largior
indulgentia: qui ne ipsum qͦd ul¬
tro spoponderat. implere p̾ualuit
Nam de quo p̾sumere uisus est de¬
fecit ei: ne sibi ipsi deficeret peierais.
Quando enĩ uir bonus attestaretur
homini: quẽ rumor publicȩ opinio¬
nis & oꝑis ueritas detestat᷑: Quid
& ꝑpetuo si fieri posset silentio com¬
pͥmendam. Uerum id sero. Heu notꝰ
ẽ orbi tͥumphus diaboli: ubiq ꝑto¬
nat plausus incurũ cisoꝵ. & planctꝰ
bonoꝵ: ꝓ eo qͦd uideatur sapientiã

Expanded text:
mento amoveret, suis omnino conatimento amoveret, suis omnino conatibus tanta frustra retur ambitio. Hoc autem non ex judicio, sed ex misericordia: sic enim rogaverat ipse. Mitissima plane sententia, quippe cum de plurimis et pessimis pulsaretur, quae nullatenus propulsare valebat. Sed utinam vel ipsa stet. Quid enim si non sufficit juri, dummodo sufficiat Ecclesiae liberationi? Non causamur sententiae remissionem quae nil nocuit. Neque enim profuit adversario etsi largior indulgentia, qui ne ipsum quod ultro spoponderat, implere praevaluit. Nam de quo praesumere visus est, defecit ei, ne sibi ipsi deficeret pejerans. Quando enim vir bonus attestaretur homini, quem rumor publicae opinionis et operis veritas detestatur? Quidet perpetuo, 230 si fieri posset, silentio comprimendam! Verum id sero. Heu! notus est orbi triumphus diaboli. Ubique pertonat plausus incircumcisorum et planctus bonorum, pro eo quod videatur sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
portet uos scdm iusticiam que
ex lege ẽ suscitare sem̃ frĩs ur̃i de¬
functi. Quod digne implebit᷑
si pape innocentio eui in hereditate do¬
mini successistiᷤ. & defenditis bene ge¬
sta: & minꝰ adimpleta ꝑficitis. Pre ma¬
nib ẽ. in quo id liceat exꝑiri. Causam
eboracensis ecclie ꝑ eum fuisse deci¬
sam quis nesciat: Aut quomͦ ex secu¬
tioni mandatũ sit. qͦd egressum ẽ de
labiis tanti uiri utinã nesciretur.
Quis det ut ñ annunciet᷑ in geth.
neq in compitis ascalonisꝰ S ut
uerbum adbreuiatũ faciam aurib
occuꝑatis. audiat paucis dñs meus
quid dictum fuerit: & quid factũ
teneamꝰ. Cum in multis accusaret᷑ is.
qui sibi uendicare electionẽ in p̾fata
eccłia impie cupiebat: tande om̃ĩs
controu̾sia. ad testimoniũ uiri illu¬
stris uillelimi ipsius eccłiȩ tunc de¬
cani. conquiescere iussa ẽ: ut nͥ capi¬
tulum intrusionis qͦd huic int̾ ce¬
tera impingebat᷑. ille ꝓpͥe manꝰ iura¬

Expanded text:
portet vos secundum justitiam, quae ex lege est, suscitare semen fratris vestri defuncti. Quod digne implebitur, si papae Innocentio, cui in haereditate Domini successistis, et defenditis bene gesta, et minus adimpleta perficitis. Prae manibus est in quo id liceat experiri. Causam Eboracensis Ecclesiae per eum fuisse decisam quis nesciat? At quomodo exsecutioni mandatum sit quod egressum est de labiis tanti viri, utinam nesciretur. Quis det ut non annuntietur in Geth, neque in compitis Ascalonis? Sed, ut verbum abbreviatum faciam auribus occupatis, audiat paucis dominus mens quid dictum fuerit, et quid factum teneamus. Cum in multis accusaretur is qui sibi vindicare electionem in praefata Ecclesia impie cupiebat, tandem omnis controversia ad testimonium viri illustris Willelmi, ipsius Ecclesiae tunc decani, conquiescere jussa est: ut nisi capitulum intrusionis, quod huic inter caetera impingebatur, ille propriae manus jura
Abbreviated transcription (Latin):
& tali pastore qui canones ñ ignorat
congrua penitentiȩ medicina: ne si
nos dõ illi inspirante mundu rełi¬
quere ꝑsuasimus: si tam̃ homo se¬
nex & pauꝑ. in aliquo se recipi intra
optinere potuerit int̾uentu. Plenũ
uos dierũ suscipiat dies una illa. me¬
lior in atriis dñi suꝑ milia: sc̃e ac ue¬
nerabił pater.

Expanded text:
et tali pastore, qui canones non ignorat, et tali pastore, qui canones non ignorat, congrua poenitentiae medicina: ne si nos Deo illi inspirante mundum relinquere persuasimus: si tamen homo senex et pauper in aliquo se recipi intra obtinere potuerit interventu. Plenum vos dierum suscipiat dies una illa melior in atriis Domini super millia, sancte ac venerabilis Pater.