comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te deus in die hac.: Unde appellatus . ẽ
locus ille amec. actioꝵ: id est itallis
conturbationis Simulque & hoc intel¬
ligimus: quod in principio terrę scẽ¬
uixta iericho quando de solitudine egres¬
sus est populus propter fluenta iorda¬
nis. in pͥma ifrahelis uictoria meror in gau¬
dium commutatus sit : ibiq aperta spes
ubi fuerat desperatio. ut piuiitis his qui
peccauere. & in xepm̃ commisere sacrilegi¬
um. saluentur ex eis qui blasphemantes
uideos fuerint detestati. & quantũ in se ẽ.
interfecerint. Hec concisio: & nr̃i uidai¬
zantes ad mille annorũ regnum referunt:
Que inprincipio ꝑ apłos uinitores & credenti¬
um multa milia ex isrł uidemus esse comple¬
ta: & compleri quotidie: in his qͥ credere uo¬
luerint Qđq nos diximꝰ lactabo eam. & septu
aginta interpretati sunt seducam eam.
ad antixp̃i tempus referunt. Ut qui
xp̃i non receperint ueritatem : illius re¬

Expanded text:
te Dominus in die hac . Unde appellatus est te Dominus in die hac . Unde appellatus est locus ille EMEC ACHOR  , id est, vallis conturbationis. Simulque et in hoc intelligimus, quae in principio terrae sancuxta Jericho, quando de solitudine egressus est populus, propter fluenta Joardanis, in prima Israelis victoria, moeror in gaudium commutatus sit. Ibique aperta est spes, ubi fuerat desperatio: ut, punitis his qui peccavere in Christo, et commisere sacrilegium, salventur ex eis qui blasphemantes Judeos fuerint detestati, et quantum in se est interfecerint. Haec Circumcisio et nostri Judaizantes ad mille annorum regnum referunt, quae et in principio per apostolos vinitores et credentium multa millia ex Israel videmus esse completa, et compleri quotidie in his qui credere voluerint. Quodque nos diximus: Lactabo eam, et LXX interpretati sunt: Seducam eam, ad Antichristi tempus referunt: ut qui Christi non receperint veritatem, illius re
Abbreviated transcription (Latin):
premiserat in qua moises & aaron de eadem
gente iudeorũ principes extiterunt: etiam
nunc pollicetur quod uinitores eius d& de¬
neam de egipto transtulisti : & in euanglio.
pater familias locat uineam suam fructus¬
q non recipit : & interfecto filio suo nouissime
locat eam aliis tunitorib. Hoc igitur ꝓpħalis ser¬
untis de gentib & de captiuitate hostiũ siue
uitiorũ : de ipso sint genere iudeorum id. ẽ.
apostoli. Qlocus tumultus uallisq tur¬
barum: hoc enim interpretatur achor:
mutetur in hostium spei. siue ad aperiendã
spem atq patientiã quod iccireo supplicia
et tormenta ꝑpessa sit ut per hȩc ad pro¬
spera ꝑueniret Quod autem uallis achor
in qua interfectus est achar. ob furtum
eorum quę deo fuerant consecrata. contur¬
batio et tumultus interpretetur: non ut
quidam putant aia⁊ PoꝙN. id est ꝑuer¬
sitas: ipse ihesus interpretatur loquens
ad achar.: Quia turbasti nos. conturb&

Expanded text:
praemiserat, in qua Moyses et Aaron de eadem praemiserat, in qua Moyses et Aaron de eadem gente Judaeorum principes exstiterunt, etiam nunc pollicetur, quod vinitores ejus de eneam ex Aegypto transtulisti . Et in Evangelio . Paterfamilias locavit vineam suam, fructusque non recepit. Et interfecto filio suo, novissime locavit eam aliis vinitoribus. Hoc igitur prophetalis seruntes de gentibus et de captivitate hostium, sive vitiorum, de ipso sint genere Judeorum, id est, apostoli: et locus tumultus, vallisque turbarum, hoc enim interpretatur Achor, mutetur in ostium spei, sive ad aperiendam spem atque patientiam, quod idcirco supplicia et tormenta perpessa sit, ut per haec ad prospera perveniret. Quod autem vallis Achor, in qua interfectus est Achan ob furtum eorum, quae Deo fuerant consecrata, conturbatio et tumultus interpretetur: non et quidam putant διαστροφὴ, id est, perversitas, ipse Jesus interpretatur loquens ad Achan: quia turbasti nos, conturbet
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. aꝑire patientiã uel expectationẽ eius.
Post quam reuelata fuerit ignominia ierusalẽ
siue iudee meretricis in oculis amatorũ eius.
& cessarit uniuersa solemnitas uineam & fi¬
cũ uel siccitas uel grando corruperit. & re¬
dacta insaluas. atq infructuosas arbores
a bestiis fuerit deuorata. & reddiderit ei dñs
cruciatus atq tormenta. quia demonibus ba¬
alim tura succenderat. & nequaquã se ui-¬
tra de cineribus ac fauillis putauerit pos¬
se consurgere : tunc hoc ẽ. in aduentu xpĩ
filii sui aꝑiet spem salutis. & dabit locũ pe¬
nitencie. & blandietur ei. Hoc enim significat.
iactabo eam : ut post penarum magnitudi¬
seruitute. & loquar ad cor eius uerba mol¬
lia uerba consolatoria : ut trifticiã gaudio
temperẽ. uixta idioma scripturarũ. Quib
uerbis & sichem locutꝰ est ad cor. dinę: et
sequitur & dabo ei uinitores euis ex eodẽ
loco : quia blandicias & solitudinẽ in prete-¬
rite historię exeuntiũ de egipto similitudine

Expanded text:
id est, aperire patientiam, vel, exspectationem ejus. Postquam revelata fuerit ignominia Jerusalem, sive Judaeae meretricis in oculis amatorum ejus, et cessaverit universa solemnitas, vineam et ficum vel siccitas vel grando corruperit, et redacta in silvas atque infructuosas arbores, a bestiis fuerit devorata, et reddiderit ei Dominus cruciatus atque tormenta; quia daemonibus Baalim thura succenderat, et nequaquam se ultra de cineribus ac favillis putaverit posse consurgere, tunc, hoc est, in adventu Christi Filii sui, aperiet spem salutis, et dabit locum poenitentiae, et blandietur ei: hoc enim significat, lactabo eam; ut post poenarum magnituservitute: et loquar ad cor ejus verba mollia, verba consolatoria, ut tristitiam gaudio temperem, juxta idioma Scripturarum: quibus verbis et Sichem locutus est ad cor Dinae , et sequitur. Et dabo ei vinitores ejus, ex eodem loco. Quia blanditias et solitudinem in praeteritae historiae exeuntium de Aegypto similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
moribus eius. donec ueniat cui repositũ est.
& ipse erit expectatio gentium Ergo postquã
defecit princeps ex uida & ux defẽmoribus eiꝰ.
& herodes alienigena & ꝓselitꝰ suscepit imꝑiũ:
intellegimꝰ uenisse cui regnum repositum est.
& ipse erat expectatio gentium haec est ceci¬
tas quȩ exparte accidit isrł. ut fub intraret ple¬
nitudo gentiñ. & tc̃ om̃is isrł saluus fieret.
Et multo post tempore reuertentꝰ & quęrẽt
dnm dm̃ suum. & dauid regem suũ. qui de
dauid styrpe generatꝰ est. Et int̾ptat᷑ fortis
manu Ipse enĩ soluit captiuitatẽ popłi sui:
& dedit unctis remissionẽ. Cumq eiũ uide¬
rint filii iłł quia suis fratribꝰ denegatꝰ est.
in patris & sua maiestate regnantẽ. pa¬
uebunt & stupebunt ad dñm &e adboñ eius.

Expanded text:
moribus ejus, donec veniat cui repositum est: moribus ejus, donec veniat cui repositum est: et ipserinceps ex Juda, et dux de femoribus ejus, et Herodes alienigena et proselytus suscepit imperium, intelligimus venisse cui regnum repositum est, et ipse erat exspectatio gentium. Haec est caecitas quae ex parte accidit Israeli, ut subintraret plenitudo gentium, et tunc omnis Israel salvus fieret : et multo post tempore revertentur, et quaerent Dominum Deum suum, et David regem suum, qui de David stirpe generatus est, et interpretatur fortis manu. Ipse enim solvit captivitatem populi sui, et dedit vinctis remissionem. Cumque eum viderint filii Israel, qui a suis fratribus denegatus est, in Patris et sua majestate regnantem, pavebunt, et stupebunt ad Dominum et ad bonum eju
Abbreviated transcription (Latin):
diem. Paulominꝰ quadrigentesimꝰ annis explet:
Et quantũ tempꝰ resgdeat usq ad diem udicu:
nȩc angłi nouerunt. nec filiꝰ qui idõ ignorare
se dicit: quia nobis non expedit discere hi sut
ergo multi dies quibus infelix sy nagoga ce
mulier adultera hordeo pascit᷑: sed & contrac¬
ta. quiacum xp̃o stare non pocest. sine rege:
clequo loquut̾ est pat̾ suscitaui regem cum
iusticia ⁊ & ipse dicit inpłilmo Ego autẽ consti¬
tutus sum rex ab eo. suꝑ fe on montẽ scm̃ eius:
sine principe uel ipso dño saluatore: uel certe
pontifice dequo seriptũ est. P rincipi populi
tui. non maledices Et sine sacrificio & sine al-¬
tari subuerso enĩ templo & incensa iherłm:
nec sacrificiũ. nec sacerdotiũ uidaica gens ex¬
ercere potest Et sine. ephod. & sine. theraphi.
instrumentis sacerdotalis habitꝰ dehoc rege &
ia cob inbenedictione uide patriarcha&e loquit᷑:
Hon deficiet princeps exuida neq dux defe¬

Expanded text:
paulominus quadringentesimus annus expletur, et quantum temporis resideat usque ad diem judicii, nec angeli noverunt, nec Filius. Qui ideo ignorare se dicit, quia nobis non expedit discere  Al. scire. Hi sunt ergo multi dies, quibus infelix Synagoga et mulier adultera hordeo pascitur, et sedet contracta, quia cum Christo stare non potest. Sine rege, de quo locutus est Pater: Suscitavi regem cum justitia . Et ipse dicit in Psalmo: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Sine principe, vel ipso Domino Salvatore, vel certe pontifice, de quo scriptum est: 33 Principi populi tui non maledices . Et sine sacrificio, et sine altari. Subverso enim templo, et incensa Jerusalem, nec sacrificium, nec sacerdotium Judaica gens exercere potest. Et sine ephod et sine theraphim, id est, instrumentis sacerdotalis habitus. De hoc rege et Jacob in benedictione Judae Patriarchae loquitur: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de fe
Abbreviated transcription (Latin):
desertũ. & loquar ad cor eiꝰ & dabo ei possessi¬
ones suas indeserto & uallem achor: ad aꝑien¬
dã intelligentiam eius Pro eo quod nos di¬
ximus ad aꝑiendam spem. & lxxc. uerterurs
ad aꝑiendam intelligentiã eius: interpretatꝰ
ẽ. simmachus eice ye anex miaoci. ia ẽ in osti

Expanded text:
desertum; et loquar ad cor ejus, et dabo ei possessidesertum; et loquar ad cor ejus, et dabo ei possessiones suas inde, et vallem Achor ad aperiendam intelligentiam ejus. Pro eo quod nos diximus, ad aperiendam spem, et LXX verterunt, ad aperiendam intelligentiam ejus, interpretatus est Symmachus εἰς
Abbreviated transcription (Latin):
nere feminino. Ergo seraphim & cherubin plu¬
rali numero intelligimꝰ genere masculino. Saba¬
oth autẽ qđ in terp̾tat᷑ militiarũ uel exercitu¬
um siue uirtutũ. numero plurali genere femi¬
nino: Itaq & baalim masculino genere nume-¬
do autẽ decipiant heretici amatores suos: &
componant᷑ eloquii uenustate structuraq uer-¬
borũ. ut mendatiũ simiͣlent ueritate : & conui-¬
galẽ pudiciciã derelinquant. & incendant ba-¬
alim. id ẽ. idolis quȩ de suo corde finxerunꝰ:
quotidie cernimꝰ.: Non enĩ habent curã simpli¬
cis rusticitatis que meretricia ornamenta ñ
querit: s artificis elegantisq mendatiis ama-¬
torib suis diabolis & demoniis placeant: ꝓpter
hoc ecce ego lactabo eam: & ducã eã insolitudi¬
nẽ & loquar ad cor eiꝰ. & dabo ei unitores
eiꝰ ex eodẽ loco. & uallẽ achor. ad aꝑiendã spẽ.
Laͫͥ. Ideo ecce ego seducã eam. & ponã eã quasi

Expanded text:
nere feminino. Ergo Seraphim et Cherubim plunere feminino. Ergo Seraphim et Cherubim plurali intelligimus numero, genere masculino. Sabaoth autem quod interpretatur militarium, vel exercituum, vel virtutum, numero plurali, genere feminino. Itaque et Baalim masculino genere, numedo autem decipiant haeretici amatores suos, et componantur eloquii venustate, structuraque verborum, ut mendacia simulent veritatem, et conjugalem pudicitiam derelinquant, et incendant Baalim, id est, idolis, quae de suo corde finxerunt, quotidie cernimus. Non enim habent curam rusticae simplicitatis, quae meretricia ornamenta non quaerit; sed artificis elegantisque mendacii, ut amatoribus suis diabolis et daemoniis placeant. Propter hoc ecce ego lactabo eam: et ducam eam in solitudinem, et loquar ad 21 cor ejus. Et dabo ei vinitores ejus, ex eodem loco, et vallem Achor ad aperiendam spem. LXX: Ideo ecce ego seducam eam, et ponam illam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
pul chritudinis non hab& ꝑuaturã arte con¬
quirit Has maures qͥb aures eius doctri¬
na dei fuerant adornatę. & has margari¬
tas quę ex collo preciose pendebant. ita ut¬
sponsus ad eã dicer& ⁊maritus. collũ tuum
sic̃ monilia. misit ante porcorũ pedes & dedit
Sic̃ mauris aurea in aurib suis: ita mulieriꝰ pas¬
stinȩ pulchritudo. Hec autẽ uniuersa faciebat:
ut sequeretur amatores & relinquer& uirũ.
Tantũq fuit desideriũ uoluptatis ac libidi¬
nis: ut omẽm memoriã amiserit maritalẽ.
& oblita sit fuisse se coniugẽ Quã obrem
in ipsis solemnitatib qͥb incendebat thura
demonibꝰ. uisitabitur in plagis: & corripiet᷑
in penis Bahal numero singulari baalim plu¬
raliter:: eadẽ idola nominant᷑ genere mascu¬
lino Ubicumq enĩ in fine hebraici sermonis
im. sillabã legimus : numero plurali ẽ. genere
masculino. Ubi autẽ oth. numero plitrali ge¬

Expanded text:
pulchritudinis non habet per naturam, arte conpulchritudinis non habet per naturam, arte conquirit. Has inaures, quibus aures ejus doctrina Dei fuerant adornatae, et has margaritas quae ex collo pretiosae pendebant, ita utsponsus ad eam diceret et maritus: Collum tuum sicut monilia , misit ante porcorum pedes, et dedit Sicut inauris aurea in naribus suis: ita mulieri pessimae pulchritudo . Haec autem universa faciebat, ut sequeretur amatores suos, et relinqueret virum. Tantumque fuit desiderium voluptatis ac libidinis, ut omnem memoriam amiserit maritalem, et oblita sit fuisse se conjugem. Quamobrem in ipsis solemnitatibus quibus incendebat thura daemonibus, visitabitur in plagis, et corripietur in poenis. Baal, numero singulari, Baalim pluraliter, eadem idola nominantur genere masculino. Ubicumque enim in fine Hebraici sermonis IM syllabam legimus, numero plurali est, genere masculino: ubi autem OTH, numero plurali, ge
Abbreviated transcription (Latin):
tabat dari ademonib: nine ob offensã dei abla-
tremũ seuissima lacerauit bestia imꝑium
ior formido bis qͥ deuorandi sunt augeatur:
Quȩ de uidea diximus refertur ad hereticos:
Qui pͥma fronte doctrinã & scientiã ꝓmitten¬
tes. egressi de eccłia deseruntur a deo. & om¬
nis eorũ ignominia in conspectu amatorã po¬
nitur quos prius deceperant. & traditi be¬
stiis quas ꝓpha declinat dicens. ne tradas be¬
stiis animã confitentẽ tͥ. earũ morsibus re¬
linquentur Et uisitabo suꝑ eã dies baalim.
qͥb accendebant incensũ & ornabatur inaure
sua. & monili suo. & ibat pꝰ amatores suos & mei
obliuiscebatur dicit dñs Loe. Et ulcisear su¬
ꝑ eã dies baalim in qͥb immolabat eis. & cir¬
cũdabat sibi maures suas & monilia. &ibat
post amatores suos mei autẽ oblita ẽ. dic̃ dñs
Seruat ꝑsonã meretricis quȩ auro ornatur
& gemmis ut placeat amatorib suis: & qͥeqͥd

Expanded text:
tabat dari a daemonibus, nunc ob offensam Dei ablatatabat dari a daemonibus, nunc ob offensam Dei ablatatremum saevissima laceravit bestia, Romanojor formido his qui devorandi sunt, augeatur. Quae de Judaea diximus, refer ad haereticos, qui prima fronte doctrinam et scientiam promittentes, egressi de Ecclesia deseruntur a Deo, et omnis eorum ignominia in conspectu amatorum ponitur, quos prius deceperant, et traditi bestiis quas propheta declinat, dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi , earum morsibus derelinquentur. Et visitabo super eam dies Baalim, quibus accendebat incensum, et ornabatur inaure sua, et monili suo: et ibat post amatores suos: et mei obliviscebatur, dicit 20 Dominus. LXX: Et ulciscar super eam dies Baalim, in quibus immolabat eis: et circumdabat sibi inaures suas, et monilia: et ibat post amatores suos: mei autem oblita est, dicit Dominus. Servat personam meretricis, quae auro ornatur et gemmis, ut placeat amatoribus suis, et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
menie id ẽ. kalendarũ. ñ sabbati exercere lea¬
ciã. nec om̃s festiuitates quas uno nomine cõ¬
prehendit. Uinea quoq & ficꝰ. & rerũ omĩum
abundantia corrumpetur In uinea letieiam.
in ficu suauitatẽ & dulcedinẽ intellige Quȩ
auferunt᷑ grauissime seruitutis malis. & au¬
ferentur iccireo quia non adõ sibi donata qͣsi
coniuigi. s ab amatorib suis quasi meretriei ꝓ
libidinis mercedib arbitrata ẽ Tunc nequaꝗͣ
habebit arbores pomiferas. s om̃a uertentur
in saltũ & qͥa semel metaphorã a siluis cepe¬
rat. fuit in reliquo: ut hostes a qͥbꝰ deuoran¬
da sunt om̃a bestias nuncup&. Hec & tuxta
historiã. & uixta tropologiã infelix tudea
ꝑpessa ẽ: cuiꝰ omĩs turpitudo in ocłis gentiũ
reuelata ẽ. & nullus eã eruere potuit de
manib dĩ. Cessauerunt uniuersę cerimonie :
in luctũ ẽ. uersa festiuitas Om̃a quȩ sibi pu¬

Expanded text:
meniae, id est kalendarum, non sabbati exercere laetmeniae, id est kalendarum, non sabbati exercere laetitiam, nec omnes festivitates quas uno nomine comprehendit. Vinea quoque et ficus et rerum omnium abundantia corrumpetur: in vinea laetitiam, in ficu suavitatem et dulcedinem intellige, quae auferuntur gravissimae servitutis malis: et auferentur idcirco, quia non a Deo sibi donata quasi conjugi; sed ab amatoribus suis quasi meretrici pro libidinis mercedibus arbitrata est. Tunc nequaquam habebit arbores pomiferas, sed omnia vertentur in saltum. Et quia semel metaphoram a silvis ceperat, finit in reliquo, ut hostes a quibus devoranda sunt omnia, bestias nuncupet. Haec et juxta historiam et juxta tropologiam infelix Judaea perpessa est, cujus omnis turpitudo in oculis gentium revelata est, et nullus eam eruere potuit de manibus Dei. Cessaverunt universae caeremoniae, in luctum est versa festivitas: omnia quae sibi pu
Abbreviated transcription (Latin):
tores mei : & ponã eam in testimoniũ: & co¬
medent eã bestiȩ agri Quod sequit᷑ uolati¬
lia cęli & reptilia terre obelo p̾notandũ
est: Psaltu quoq qđ̃ hebraice dr̃ iair. uu-
de & cariathiarim int̾pretat᷑ uilla siluarũ:
laxe. transtulerunt testimoniũ. res. & daleth.
litterarũ falsi similitudine Si enĩ ꝓ. res. da¬
leth. legatur: testimoniũ dr̃. ita dũ daxat ut
ioth. litcera ñ pcedat Liberatis gͦ ueste &
lintheamtne ne oꝑirent ultra ignominiam
fornicarie: Omĩs turpitudo ierłm siue stul¬
ticia ꝑ quã oꝑata ẽ. turpitudinẽ reuelabitur
in conspectu amatorũ euis. ut quã uelatã de¬
siderabant aꝑtã contemnant. Cumq tradi¬
ta fuerit amatorib suis assiriis siue demo¬
nib. qͥb & ipsa & assirii seruiunt. nullus
inqͥt eã de manu mea poterit eriꝑe. &łbata
dantes receperant oppressos malis liberari ñ
costes & tabernacłoꝵ celebrare possit ñ neo¬

Expanded text:
tores mei: et ponam eam in testimonium, et cotores mei: et ponam eam in testimonium, et comedent eam bestiae agri: Quod sequitur: Volatilia coeli et reptilia terrae, ÷ obelo praenotandum est. Pro saltu quoque, quod Hebraice dicitude CARIATH JARIM  , interpretatur villa silvarum, LXX transtulerunt testimonium. RES ET DALETH litterarum falsi similitudine. Si enim pro RES DALETH legatur, testimonium dicitur: ita dumtaxat, ut JOD littera non praecedat. Liberatis ergo veste et linteamine, ne operirent ultra ignominiam fornicariae, omnis turpitudo Jerusalem, sive stultitia, per quam operata est turpitudinem, revelabitur in conspectu amatorum ejus, ut quam velatam desiderabant, apertam contemnant. Cumque tradita fuerit 19 amatoribus suis Assyriis, sive daemonibus, quibus et ipsa et Assyrii serviunt, nullus, inquit, eam de manu mea poterit eripere, probata dantes receperant, oppressos malis liberare noncostes et Tabernaculorum celebrare poterit. Non neo
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ sp̃s scĩ. uestim̃ta quoq & linthea¬
mina quib credentes uestirent᷑ in xp̃o. Que
uniuersa uerterunt in idolatrie cultũ uaria
errorũ dognata componentes & decepti alioᷤᷤ
deceperunt Que om̃a aufert ds ut qͥ ex
copia datorẽ non senserant: sentiant ex pe
nuria. & nune reuelabo stulticiã eius in o-
manu mea. Et cessare factã omẽ gaudium
eius. solemnitatẽ eius. neomeniã eiꝰ. sabbatũ
eius. & omĩa festa temporũ euis & corrũ-
pã uineã eius & ficũ eiꝰ de qͥb dixit. Mer¬
cedes hȩ meę sunt quas dederunt mͥ ama¬
tores mei. Et ponã eam in saltu. & comed&
eã bestia agri. Loexe Et nunc reuelabo iminũ¬
diciã eiꝰ in conspectu amatorũ illius: & nul-¬
lus eru& eã de manu mea & auertã om̃s
leticias eius. solemnitates illiꝰ. & neomenias
& sabbata & cunctas festiuitates illius. & dis¬
ꝑdã uineã euis & ficꝰ eius quȩ dixit. Mer¬
cedes meȩ̨ iste sunt quas dederunt mͥ ama¬

Expanded text:
uoque et linteamina quibus credentes vestirentur in Christo: quae universa verterunt in idololatriae cultum, varia errorum dogmata componentes, et decepti alios deceperunt. Quae omnia auferet Deus, ut qui ex copia datorem non senserant, sentiant ex penuria. Et nunc revelabo stultitiam ejus in ocumanu mea, et cessare faciam omne gaudium ejus, solemnitatem ejus, neomeniam ejus, sabbatum ejudixit: Mercedes hae meae sunt, quas dederunt mihi amatores mei: et ponam eam in saltum, et comedet eam bestia agri. LXX: Et nunc revelabo immunditiam ejus in conspectu amatorum illius; et nullus eruet eam de manu mea: et avertam omnes laetitias ejus, solemnitates illius, et neomenias, et sabbatha, et cunctas festivitates illius, et disperdam vineam ejus, et ficas illius, quae dixit: Mercedes meae istae sunt, quas dederunt mihi ama
Abbreviated transcription (Latin):
tur longe quando .lxx. mnis de solatũ est tẽ¬
plũ &e altare. & uistieiȩ  ac sacerdocium nõ fue¬
runt. Et postea sub xorobabel insedes pristi¬
nas sunt reuersi: Alii ut nos infuturum tẽpꝰ
tempore relicti sint. maxime Cũ ielola non eo¬
lant. preter interfectionẽ saluatoris aliam non
ualent inuenire.

Expanded text:
nis desolatum est Templum, et altare et victimae ac sacerdotium non fuerunt, et postea sub Zorobabel in sedes pristinas sunt reversi. Alii, ut nos, in futurum temptempore relicti sint, maxime cum idola non colant, praeter interfectionem Salvatoris, aliam non valent invenire.
Abbreviated transcription (Latin):
& legumine. sed hordeo in rationabiliũ iumentoꝵ:
ruminans uilitatẽ littere quę interficiet & nõ
habens spm̃ uiuficantem. Unde & in loge mu¬
lier quȩ amarito accusatur. adulterii inputa¬
tione. EaC I NOU. id est con iunctionis: qũado
arguit᷑ ipeccato. farinam acceͥpit hordei: quȩ
em̃ imitata est equos & mulas quibus non . ẽ.
intellegentia. &quorũ atq mulorum substentat᷑
alimentis Prodimidio chors hordei nẽbeliun.
habet᷑. Et possumꝰ dicere innebeluim hoc est
mensura plena atq ꝑfecta in ebriatam adulterã.
& plenis afflictam. eẽ. supplicus Unde & hiere¬
mias calicem meri ꝓpinat gentibus ce iherłm ⁊
uir quoq sedẽt inmo expectat ad ultere pęnitẽ¬
tiam. Et postquam plenitudo gentium sub intͣrit
& nouissimus crediderit isrł. rta ut qui fuerat
capuꝗ. uertat᷑ in caudam. & cauda uertat᷑ in capd ᷑
tc̃ fiat unꝰ grex & unꝰ pastor:

Expanded text:
et legumine, sed hordeo irrationabilium jumentorum, et legumine, sed hordeo irrationabilium jumentorum, ruminans vilitatem litterae, quae interficit, et non habens spiritum vivificantem. Unde et in lege mulier, quae a marito accusatur adulterii, in potione ἐλεγμοῦ, id est, convictionis, quando arguitur in peccato, farinam accipit hordei , quae enim imitata est equos et mulos, quibus non est intelligentia , equorum atque mulorum sustentatur alimentis. Pro dimidio coro hordei, nebel vinihabetur. Et possumus dicere, in nebel vini, hoc est, mensura plena atque perfecta inebriatam adulteram, et plenis afflictam esse suppliciis. Unde et Jeremias calicem meri propinat gentibus et Jerusalem . Vir quoque sedet, immo exspectat adulterae poenitentiam, ut postquam plenitudo gentium subintraverit , et novissimus crediderit Israel, ita ut qui fuerat caput, vertatur in caudam , et cauda vertatur in caput, tunc fiat unus grex et unus pastor.
Abbreviated transcription (Latin):
uiro: hoc est nec aliis amatoribꝰ turpit̃ te prostitues:
nec michi iuro a quo conclucta legitime conuinge¬
ris: ac neputes factam tibi inuiriam. quia dixi expec¬
tabis me : par pari referam. & ego expectabote qͥnta
decima die mlucescente mensis. nĩsañ. ꝑeussa sut̃
agyptiorũ primogenita. & ifrahelis de ȩgypto eduo¬
communem. qui nos argenti accipẽtsiclos qui intẽ¬
sabbatũ & diem resurrectionis quo exercetur circũ¬
cisio sp̃italis. s qͦmͦ adultera mulier quę hordeo
pascit᷑ & a uiro aliena est. ut gumq mercedem
accipiat testam̃tũ: explanare non possunt: Qua¬
dragesimo.y. die admontem Ryna ꝑuenit po¬
pulus: statim alto pllẽnt die ut sanctificet᷑
ductꝰ. post aduentũ dnĩ saluatoris: & uiri sui
expectit aduentum: quodq dicit. Non fornca¬
beris & non eris uiro: hoc ostendit qđ interim
modo idolis nonseruiat. nec tam̃ habeat dm̃.
sed & amatoribus & uiro spoliata sit & quia uir̃
non habet. non uescitur cybo hominum frum̃to

Expanded text:
i. Hoc est, nec aliis amatoribus turpiter te prostitues, nec mihi, viro a quo conducta es, legitime conjungeris. Ac ne putes factam tibi injuriam, quia dixi exspectabis me, par pari referam, et ego exspectabo te. Quinta decima die illucescente mensis Nisan percussa sunt Aegyptiorum primogenita, et Israelis de Aegypto educcommunem, quinos argenti accipe siclos , qui in temsabbatum, et diem resurrectionis, quo exercetur circumcisio spiritualis. Sed quomodo adultera mulier quae hordeo pascitur, et a viro aliena est, utrumque in mercedem accipiat Testamentum, explanare non possunt. Quadragesimo quinto die ad montem Sina pervenit populus, statimque altero die ut sanctificentuductus, post adventum Domini Salvatoris, et viri sui exspectat adventum. Quodque dicit: Non fornicaberis, et non eris viro, hoc ostendit quod interim modo idolis non serviat, nec tamen habeat Deum; sed et amatoribus et viro spoliata sit. Et quia virum non habet, non vescitur cibo hominum, frumento
Abbreviated transcription (Latin):
regem suum. & pauebunt ad dñm ce adbonum
euis in nouissimo dierũ. lxx̃. Quia diebꝰ multis
sedebunt filii ifrł sine rege sine principe. sino
sacrificio. sine altari. sine sacerdotio. sine manifes¬
tationibus quȩ grecȩ dicunt᷑. a naoi &e post

Expanded text:
regem suum: et pavebunt ad Dominum et ad bonum ejus in novissimo dierum. LXX: Quia diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus quae Graece dicuntur δήλοι. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit dñs ad me Adhuc uade &e dilige
mulierẽ diligentẽ mala & adulterã: sicut
diligit dñs filios isrł. Et ipsi respiciunt
ad deos alienos: & amant coctiones cũ uina¬
ciis Priori mulieri. in tipũ decẽ tribuũ uł to¬
tius iudaici popli fornicantis ꝓpħa conurigit᷑
& abiectos filios atq cruciatus: tande̾ recipit
insalutẽ. Hie uibetur: ut adhue diligat adia¬
ostendit qđ pͥus amauerit formcariã: quã

Expanded text:
ad me: Adhuc vade et dilige mulierem diligentem mala et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel: et ipsi respiciunt ad deos alienos, et amant coctiones cum vinaciis. Priori mulieri in typum decem tribuum, vel totius Judaici populi fornicantis, propheta conjungitur, et abjectos filios atque cruciatos tandem recepit in salutem: hic jubetur ut adhuc diligat adulostendit quia prius amaverit fornicaria
Abbreviated transcription (Latin):
ce con. somnia diligentes Et neqͣquã uuas
habeant & uinum: & plena musto torcu¬
laria: sed uetera uinacia quȩ ꝓiecta sunt
ꝓpemiatib que septuagnita transtulerunt¬
& comeduntur cum uuis passis sue uina-¬
ciis. placentas possumus dicere uł crustu¬
las: quȩ idolis offerunt᷑ : & grece appellant᷑
NOMana. Filii autem tsrł in p̾senti loco:
xiͦi. uocantur tribus. Supra uero decem
quȩ erant in samaria: & possidebant metro¬

Expanded text:
ων somnia diligentes, et nequaquam uvas ων somnia diligentes, et nequaquam uvas habeant et vinum et plena musto torcularia, sed vetera vinacia quae projecta sunt. Pro pemmatibus quae LXX transtulerunt, et comeduntur cum uvis passis, sive vinaciis, placentas Latine possumus dicere, vel crustula, quae idolis offeruntur, et Graece appellantur πόπανα. Filii autem Israel in praesenti loco duodecim vocantur tribus; supra vero decem quae erant in Samaria, et possidebant metro
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ꝓphe in adulterã aliud qͥd significare ꝗͣ
dĩ dilectionẽ infilios ifrł : intulit sicutꝰ
diligit dĩ filios isrł. Ergo quod ꝓpħa diligit ad¬
ulterã. & tam̃ ñ ͤ matrimonio copulat᷑: nec for¬
nicatione conuingit᷑. s tantũ diligit delinquen¬
tẽ: tipus dĩ ẽ. qui filios ifrł pessimos dili¬
git. Qui cũ diligantur adomino : ad deos
alienos idolaq respiciunt. Et diligunt uina¬
cia uuarũ quȩ uinũ ñ habent: & pristinã
grãm ꝑdiderunt. sicut demones qͥ lapsi de
ꝓpria dignitate. & uichil antique gr̃ę pos¬
sidentes aridi sunt & ueteri siccitate mar-
lum uinacia sunt sed & uetera uinacia :
ut antiqua delicta testentur & notandum
qđ hȩc adultera presens tempꝰ significet
iudeorũ : qui absq deo et noticia scriptu
rarũ & grã sp̃s scĩ diligantur a domino qui
om̃ĩum spectat salutẽ. & aperit ianuam
penitentib nichilominus res inutiles amen
traditiones hominum et a e UTeꝑco¬

Expanded text:
nificare quam Dei dilectionem in filios Israel, intulit: sicut diligit Dominus filios Israel. Ergo quia propheta diligit adulteram, et tamen non ei matrimonio copulatur, nec fornicatione conjungitur, sed tantum diligit delinquentem, typus Dei est, qui filios Israel pessimos diligit, qui cum diligantur a Domino, ad deos alienos idolaque respiciunt, et diligunt vinacia uvarum, quae vina non habent, et pristinam gratiam perdiderunt, sicut daemones qui lapsi de propria dignitate, et nihil antiquae gratiae possidentes, aridi sunt, et veteri siccitate marcelum vinacia sunt, sed et vetera vinacia, ut antiqua delicta testentur. Et notandum quia haec adultera praesens tempus significet Judaeorum, qui absque Deo et notitia Scrratia Spiritus sancti diligantur a Domino, qui omnium expectat salutem, et aperit januam poenitentibus, et nihilominus illi res inutiles amant, traditiones hominum et δευτερωσέ
Abbreviated transcription (Latin):
to: & statuã eã sic̃ terrã sine aqua. & occidam
illã insiti Si noluerit ad meliora conuerti. fa¬
ciã illi quod feci insolitudine: ut ducti in capti-¬
uitatẽ cadant in t̾ram alienã patientes sitim
bonorũ omĩum. & ad patriã suã redire ñ uale¬
ant. Uel certe audiant in euangłio relinquetꝰ
uobis domꝰ ur̃a deserta. & mittat eis dñs non
famẽ panis nec stam aquę. s famẽ audiendi
uerbi dnĩ. De qͦ & ysaias loqͥtur. Erunt sicut
paradisus aquã non habens. Heretici qͥ abie¬
cti sunt a dño. si non redierint ad pͥstinã do¬
mum. sic omĩum rerũ patientur penuriam:
ad nichilũ. Et filiorũ eiꝰ non miserebor: qm̃
filii fornicationũ sunt. qm̃ fornicata ẽ. mater eoꝵ.

Expanded text:
tum, et statuam eam sicut terram sine aqua, et occidam tum, et statuam eam sicut terram sine aqua, et occidam illam in siti. Si noluerit ad meliora converti, faciam illi quod feci in solitudine, ut ducti in captivitatem cadant in terra aliena, patientes sitim omnium bonorum, et ad patriam suam redire non valeant. Vel certe audiant in Evangelio: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Et mittet ei Dominus non famem panis, nec sitim aquae; sed famem audiendi 15 verbum Domini . De quo et Isaias loquitur: Erunt sicut paradisus aquam non habens . Haeretici qui abjecti sunt a Domino, si non redierint ad pristinam domum, sic omnium rerum patientur penuriam, ad nihilum. Et filiorum illius non miserebor, quoniam filii forni
Abbreviated transcription (Latin):
nudã & deturpatã & conspsã in sanguine Et
post paulultĩ. Indui te bissmno & subtilib &
ornamenta circũposui tibi. Et dedi armillas
cirea manus tuas. monile circa collũ tuũ Hec
tunc dedit ei maritus largissimis: qͣndo inue¬
nit eã in egipto idolatriȩ. libidine constu prata.
& diuaricantẽ om̃ib pedes suos & nune cõmi¬
natur si ad iuirũ suũ noluerit reuerti. ita ea
futurã absq dõ & uiro. sic̃ prius in egipto fu¬
erat:. Ne semꝑ triplici explanatione tendamus
uolumina. hoc raro amionuisse sufficiat quȩ di¬
cta sunt conuenire : & iudeis negantib xp̃m. et
hereticis fidẽ relinquentib. Quorũ fornicatio
ꝓprie int̾ ubera ẽ. & in artificio idolorũ & ua¬
riorũ dognatũ corde uersatur. Nͥ reuertentur
ad diẽ natiuitatis suȩ. ut si non egerint peni-¬
tentiã. ethnicis comparentur Et ponã eã qua-¬
si solitudinẽ: & statuã eã uelut terrã inuiam

Expanded text:
nudam, et deturpatam, et conspersam in sanguine . Et nudam, et deturpatam, et conspersam in sanguine . Et post paululum: Indui te byssino et subtilibus, et ornamenta circumposui tibi, et dedi armillas circa manus tuas, et monile circa collum tuum. Haec tunc ei dedit maritus largissimus, quando invenit illam in Aegypto idololatriae libidine constupratam et divaricantem omnibus pedes suos. Et nunc comminatur, si ad virum suum noluerit reverti, ita eam futuram absque Deo et viro, sicut prius in Aegypto fuerat. Ne semper triplici explanatione tendamus olumina, hoc raro admonuisse sufficiat, quae dicta sunt convenire et Judaeis negantibus Christum, et haereticis fidem Domini relinquentibus: quorum fornicatio proprie inter ubera est, et in artificio idolorum et variorum dogmatum corde versatur, qui revertentur ad diem nativitatis suae, ut si non egerint poenitentiam, ethnicis comparentur. Et ponam eam quasi solitudinem, et statuam eam velut terram i
Abbreviated transcription (Latin):
ut expoliẽ eã nudã & restituã eã iuixta dies
natiuitatis suȩ. Huc usq ad isrł popłm. hoc ẽ.
decẽ trib sermo directus ẽ. Nunc alterũ caput
incipit. & precipit᷑ filiis. id ẽ. popło ut inears
iudiciũ aduersum matrẽ suam quȩ eos genuit.
quȩ de meretrice uxor effecta mores pͥstinos
non reliquit. & rursum fornicata ẽ. cũ amato
quã aduxorẽ patris quẽ illa dimisit. s ad
matrẽ suã loquant᷑ quȩ eos genuit Loqͣntur
autẽ. ad penitentiã ꝓuocantes. ut auferat
fornicationes a facie sua. & adulteria sua de
medio uberũ suorũ. Formcaria ẽ: que cũ plu¬
ribus copulatur: Adultera: quȩ unũ uirũ de¬
serens alteri uingitur Quorũ utrũq ẽ. sinago¬
ga. Quȩ si ꝑmanserit in fornicatione & adulte¬
rio: aufer& ab ea ds̃ uestes & ornanĩta quȩ de¬
derat. de qͥb seribit in iezechiel. In die quan¬
do nata es: non ligauerunt mamillas tuas et
sale non es sallita & transiui ꝑte: & iueni te

Expanded text:
eam nudam, et restituam eam juxta diem nativitatis suae. Hucusque ad Israel populum, hoc est, decem tribus sermo directus est. Nunc alterum caput incipit, et praecipitur filiis, id est, populo, ut ineant judicium adversum matrem suam, quae eos genuit, quae de meretrice uxor effecta, mores pristinos non reliquit, et rursum fornicata est cum amatorquam ad uxorem patris quam ille dimisit, sed ad matrem suam loquantur quae eos genuit. Loquantur autem ad poenitentiam provocantes, ut auferat fornicationes a facie sua, et adulteria sua de medio uberum suorum. Fornicaria est, quae cum pluribus copulatur. Adultera, quae unum virum deserens, alteri jungitur. Quorum utrumque est Synagoga, quae si permanserit in fornicatione et adulterio, auferet ab ea Deus vestem et ornamenta quae dederat. De quibus scribit Ezechiel: In die quando nata es, non ligaverunt mamillas tuas, et sale non es salita: et transivi per te, et inveni te
Abbreviated transcription (Latin):
pena ẽ. quando intemprẽ messis & iundemie
sꝑatȩ fruges auferuntur: & uinũ. & quodam¬
rilitatẽ p̃teritã nouis frugibus terra fecun¬
dat. om̃ium rerũ penuria ẽ: quid de reliquo
anni tẽpore quando uetera conseruantur.
estimare debemus: Liberat᷑ autẽ lana & linũ
siue uestis & lintheamina ne ultra ignomiiniã
oꝑiant meretricis: ut scilic& dĩ nudet᷑ auxi¬
uo & omĩum abea angłorũ tutela discedat.
Unde & apłs liberari dicit creaturã aseriuitu¬
te corruptionis in libertatẽ głie filiorũ dei:
Multi acceꝑe aurũ & argentũ sapientiȩ & elo¬
quentiȩ de qͥb facerent candelabrũ septẽ
lucernarũ ex auro purissimo. & mensã ꝓpo¬
sitionis aureã. & ꝓpiciatoriũ & cherubin

Expanded text:
poena est, quando in tempore messis et vindemiae poena est, quando in tempore messis et vindemiae speratae fruges auferuntur et vinum, et quodamrilitatem praeteritam novis frugibus terra fecundat, omnium rerum penuria est, quid de reliquo anni tempore, quando vetera conservantur, aestimare debemus? Liberatur autem lana et linum, sive vestes et linteamina, ne ultra ignominiam operiant meretricis: ut scilicet Dei nudetur auxilio: et omnium ab eo angelorum tutela 18 discedat. Unde et apostolus liberari dicit creaturam a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . Multi accepere aurum et argentum sapientiae et eloquentiae, de quibus facerent candelabrum septem lucernarum ex auro purissimo, et mensam propositionis auream, et propitiatorium, et Cherub
Abbreviated transcription (Latin):
& aurũ de quo legimus si dormiatis inter me¬
dios cleros penne columbe deargentate & poste-¬
riora. dorsi euis in pallore auri. uertit in ido¬
la & fecit bahal. qđ interpretat᷑ suꝑior & de¬
uoratio. Dũ aut maiora se putat habere do¬
gmata quã ęccła. aut in ipsa false opinatio¬
nis scientia deuoratur Quod autẽ iuxta lit¬
terã auro & argento & cunctis opibus ab un¬
dauerit ierłm & fecerit ⁊ dola baal demonio
sidoniorũ. siue ut quidã rectius arbitrantur
babilonio ex quo & bel dicit᷑. er echiel̾ in suo pleniꝰ
ponit uolumine. & omĩs ꝓpħarũ narrat ehorꝰ.:
Iccirco reuertar & sumã frumentũ meũ in tẽ-¬
pore suo. & uinũ meũ in tẽpore suo: & libera¬
bo lanã meã & linũ meũ que oꝑiebant igno¬
miniã eiꝰ. Lxc& Propterea reuertar & tollam
triticũ meũ in tẽprẽ suo & uinũ meũ irtẽ¬
pore suo. & auferã uestimĩta mea & litheami¬
na mea ne oꝑiant ignominiã eius Graiuor

Expanded text:
rmiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in virore auri , vertit in idola, et fecit Baal, quod interpretatur superior et devoratio: dum aut majora se putat habere dogmata quam Ecclesia, aut in ipsa falsae opinionis scientia devoratur. Quod autem juxta litteram, auro et argento et cunctis opibus abundaverit Jerusalem, et fecerit idola Baal daemoni Sidoniorum, sive, ut quidam rectius arbitrantur, Babylonio, ex quo et Bel dicitur, Ezechiel plenius in suo ponit volumine, et omnis prophetarum narrconvertar  et sumam frumentum meum in tempore suo, et vinum meum in tempore suo, et liberabo lanam meam, et linum meum, quae operiebant ignominiam ejus. LXX: Propterea revertar et tollam triticum meum in tempore suo, et vinum meum in tempore suo, et auferam vestimenta mea, et linteamina mea, ne operiant ignominiam ejus. Gravior
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. condonari .: Quod dei semen seminatur
in terra: ut multiplices fructus afferat
centenarium: sexagenarium. & tricena¬
rium.⁊ Et illa meretrix quę deo fuerat
copulata. & tres ediderat liberos. duos
masculos & unam feminam. primum
ierrael. secundam absque misericordia
tercium non populus meus: ideat non¬
propter semen dei mutata esse rerum
uocabula. & in xpisti fidẽ consequittam
misericordiam quę absque misericordia
erat : & uocatum populum dei qui pri-¬
us non populus uocabatur. Eo quo per¬
spicimus posse uniuersa quę dicta ft̃
referri. & ad deceni tribus quȩ israel
uocantur. & sub nomine meretricis tres
liberos ediderunt : & ad omnẽ gendem
iudaici nominis.: De exauditione cęli et
terrȩ. & frumenti. & uini. & olei. & ie¬
trael: hoc quidam sentiunt. quod post¬
quam xp̃s aduenerit omnia suo currans
ordine. & utilitati hominũ cuncta. deseruiat
creatura: ut abinitio condita est. Quȩ omnia

Expanded text:
. quod Christus est, condonari, quod Dei semen seminatur . quod Christus est, condonari, quod Dei semen seminatur in terra, ut multiplices fructus afferat, centenarium, sexagenarium, et tricenarium . Et illa meretrix, quae Deo fuerat copulata, et tres ediderat liberos, duos masculos, et unam feminam; primum Jezrael, secundam, absque misericordia; tertium, non populus meus, videat propter semen Dei mutata esse rerum vocabula, et in Christi fide consecutam misericordiam, quae absque misericordia erat, et vocatum populum Dei, qui prius, non populus vocabatur. Ex quo prospicimus posse universa quae dicta sunt referri et ad decem tribus quae Israel vocantur, et sub nomine meretricis tres liberos ediderunt, et ad omnem gentem Judaici nominis. De exauditione coeli et terrae, et frumenti, vini, et olei, et Jezrael, hoc quidam sentiunt, quia postquam Christus advenerit, omnia suo currant ordine, et utilitati hominum cuncta deserviat creatura, ut ab initio condita est. Quae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ illi exaudient terram: & terra exau¬
di& triticum & uinum & oleum: et
hec exaudient ietrael.. Et seminabo eã
mnichi in terra: & miserebor eͥus quę
fuit absque misericordia : & dicam non
populo meo populus meus estu : & ipse
in die illa dicit dominus exaudiam
celum: & celum exaudiet terram : &
terra exaudi&e frumentum & uinum
& oleum. &̃ hec audient ie zrael.. Et
seminabo eam michi super terram. et
diligam non dilectam.: Et dieam non¬
populo meo. populus meus tu: & ipse¬
dicet dominus qneus tu.. In die illa
& in illo tempore quando te michi
in fide despondero. & cognoueris quod
ego sim domints.: & exaudiam çȩlos
qui enarrant gloriam dei. Et cęli ex¬
audient terram : ut eam cȩlesti pluuia
irrigent Et terra de qua orta est ue¬
ritas & in euius agrum pater familias
egreditur. ut seminet semen suum. ex¬
audiet triticũ & uinum et oleum.
de quibus supra diximus . Et hec om¬
nia exaudient iezrael. id est semen dĩ:
ut intelligatur omĩum rerum abundan¬

Expanded text:
t terram, et terra exaudiet triticum, vinum, et oleum: et haec exaudient Jezrahel. Et seminabo eam mihi in terram, et miserebor ejus, quae fuit Absque misericordia. Et dicam Non populo meo, Populus meus es tu: et ipse in illa die, dicit dominus: exaudiam caelo et caelum exaudiet terrae et terra exaudiet frumentum et uinum et oleum eaque audiet Israhel. et seminabo eam mihi super terram et diligam Non-dilectam e t dicam Non-populo-meo: Populusmeustu. dicet, Dominus Deus meus es tu. In die illa et in illo tempore, quando te mihi in fide despondero, et cognoveris quod ego sim Dominus, exaudiam coelos, qui enarrant gloriam Dei , et coeli exaudient terram, ut eam coelesti pluvia 28 irrigent, et terra, de qua orta est veritas , et in cujus agrum paterfamilias egreditur, ut seminet semen suum exaudiet triticum et vinum et oleum, de quibus supra diximus, et haec omnia exaudient Jezrael, id est, semen Dei, ut intelligatur omnium rerum abundan
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cultorũ suorũ amaras ꝑdiderunti. Panes
& aquas habent. & heretici: quorũ panis luctꝰ
ẽ. & aque eorũ cenose. quȩ suffocant & int̾¬
ficiunt baptizatos. Habent & lanã de scabi¬
dis ouib & linũ in ingredine ꝑseuerans. Ole¬
umq de qͦ ꝓpb̃a dicit oleũ peccatoris non
inpinguet caput meũ & potũ aquarũ egi¬
pti: de quib clamat ieremias Quid tͥ & uię¬

Expanded text:
qui cultorum suorum animas perdiderunt. Panes qui cultorum suorum animas perdiderunt. Panes et aquas habent et haeretici, quorum panis luctus est, et aquae eorum coenosae, quae suffocant et interficiunt baptizatos. Habent et lanam de scabidis ovibus, et linum in nigredine perseverans, oleumque, de quo propheta dicit: Oleum peccatoris non impinguet caput meum , et potum aquarum Aegypti, de quibus clamat 16 Jeremia: Quid t
Abbreviated transcription (Latin):
faciã ei cui dixi non uxor mea & ego non uir tu¬
us. & ponã eam quasi solitudinẽ. & faciã uelut
terrã inuiã Quando enim de egipto eduxi eã
int̾fectis parentib filii eorũ terrã repmissio¬
nis ingressi sunt: Nunc autẽ forncarie matris
liberi ꝑibunt cũ matre meretrice. qm filii for¬
nicationũ sunt. & mali ex malis geniti: qͥb in e¬
uangłio dicitur. generatio iuꝑarũ Quȩ intan¬
tã uenit inpudentiã: ut audir& ꝑ ieremiã. fa¬
cies meretricis facta ẽ. tibi: mnpudorata es tu.
Acͥ non est durȩ frontis & meritriciȩ impuden¬
tiȩ. ut in suo scelere glietur & dicat. seqͣr ama¬
tores meos. uadã ad idola quȩ mͥ & ad uictum
& ad uestitũ necessaria tribuerunt: Oinĩa q¬
dei..
Et qͥa dĩ filiũ negauerunt eligentes sibi barab¬
ban latrocinii & seditionis auerorẽ. & erucifi¬
gentes filium dĩ. ꝓpterea usq hodie sequunt᷑
demonas. & dĩ beneficia ad illos referunt.

Expanded text:
 ego non vir tuus, et ponam eam quasi solitudinem, et faciam eam velut terram inviam. Quando enim de Aegypto eduxi eam, interfectis parentibus, filii eorum terram repromissionis ingressi sunt. Nunc autem fornicariae matris liberi peribunt cum matre meretrice, quoniam filii fornicationis sunt, et mali ex malis geniti. Quibus in Evangelio dicitur: Generatio viperarum : quae in tantam venit impudentiam, ut audiret per Jeremiam: Facies meretricis facta est tibi: impudorata es tu . An non est hoc durae frontis et meretriciae impudentiae, ut in suo scelere glorietur, et dicat: Sequar amatores meos; vadam ad idola quae mihi et ad victum et ad vestitum necessaria daei. Et quia Dei filium negaverunt, eligentes sibi Barabbam latrocinii et seditionis auctorem, et crucifigentes Filium Dei . Propterea usque hodie sequuntur daemones, et Dei beneficia ad illos referunt,
Abbreviated transcription (Latin):
est dies ierrael in quo uidas & ifrł unũ habent
principẽ. & nequaquã dicetur istł. non po¬
pulus meus. sed econtrario uocabunt᷑ filii
dĩ uiuentis: iccirco o homines trib iuda
nolite desꝑare. decẽ tribuũ salutẽ. s eam
quotidie & sermone & uoto & litteris ad
penitentiã ꝓuocate. quia fr̃ ur̃ appellatur
ex eo qđ appellatur miscđiã consequuta:
Aliter: Qui in xp̃m creditis & estis tã ex iude¬
is quã ex gentib aicite fractis ramis ⁊ priori
popło qͥ piectus ẽ. popłi meus qͥa fr̃ tuus ẽ.¬

Expanded text:
est dies Jezrael, in quo Judas et Israel unum habebunt principem, et nequaquam dicetur Israeli, non populus meus: sed econtrario vocabuntur filii Dei viventis: idcirco, o homines tribus Juda, nolite desperare decem tribuum salutem, sed eas quotidie et sermone et voto et litteris ad poenitentiam provocate, quia frater vester appellantur ex eo quod appellantur, misericordiam consecuta. Aliter: Qui in Christum creditis, et estis tam ex Judaeis quam ex gentibus, dicite fractis ramis, et priori populo, qui projectus est: populus meus, quia frater tuus e
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ inueni&. ⁊ dic&. Uadã & reuertar ad
uirũ meũ pͥorẽ: quia melius michi erat tc̃.
quã nunc ẽ. Dixerat meretrix Uadã post
amatores meos qui omnium rerum michi ab un-¬
dantiam prebuerunt. Respondit dñs Ego se¬
piã uiam tuã spͥmis. siue sudib ne possis ire
quo desideras: & in terponam macheriã siue
murũ. & semitas tuas quas crebro triue-¬
ras pede non inuenies. ne apprehendas eos qͦs
tanto studio sequebaris. Et rerũ necessitate
compulsa reuertaris ad uirum tuũ. & dicas
illud de euangłio. Quanti mercennarii pa-¬

Expanded text:
 inveniet; et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia melius mihi erat tunc, quam nunc est. Dixerat meretrix: Vadam post amatores meos, qui omnium rerum mihi abundantiam praebuerunt. Respondit Dominus: Ego sepiam viam tuam spinis, sive sudibus, ne possis ire quo desideras, et interponam maceriam, sive murum et semitas tuas quas crebro triveras pede, non invenies, ne apprehendas eos quos tanto studio sequebaris, ut rerum necessitate compulsa revertaris ad virum tuum, et dicas illud de Evangelio: Quanti mercenarii
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ.omer Qđ̃ om̃s interpretes absq .lxx.
cͥorũ int̾pretati sunt. sermone greco & maxi¬
me palestino : qui habet triguta mo¬
diosi Et ꝓnebel uini in hebraieo legit̃. let̾tee
ORI Mꝰ
transtuler̃. id est mediam partem chori quȩ facit.xu.
modios: quodq uingit᷑ in edicione uulgata. neq eris
alteri uiro alteri inebraico non habet᷑ sed simplicit̾ non
eris uiro si enĩ ponat᷑ alteri.: sub audit̾. quod aluo
habeatur uiro quando autẽ ab solute dr̃. non eris uiro:
intellegimꝰ quod nulli iungatur omnino & absq oecu
maritali sit Mensuram autem chori. in erechi& legi¬
mus & ineuangelio: fodit itaq eam sibi idest adulte¬
ram siue conduxit.xu. argenteis y quando dicit
fodi. ostendĩ uineam quȩ adño plantata est: & in
multis loeis ponit᷑ scripturar̃. sig̾ca̾s popłm iudõrũ:
sin autẽ legerimꝰ conduxi. ad ulterȩ preciũ: non ut
cdn propħa dormiat. sed ut contempta mercede

Expanded text:
tum est OMER  , quod omnes interpretes, absque LXX, corum interpretati sunt, sermone Graeco et maxime Palaestino, qui habet triginta modios. Et pro nebel vini, in Hebraico legitur LETHECH SEORIM transtulerunt, id est, mediam partem cori, quae facit quindecim modios. Quodque jungitur in editione Vulgata: Neque eris alteri viro: alteri in Hebraico non habetur, sed simpliciter, non eris viro. Si enim ponatur alteri, subauditur quod a suo habeatur viro. Quando autem absolute dicitur, non eris viro, intelligimus quod nulli jungatur omnino, et absque coitu maritali sit. Mensuram autem cori in Ezechiel legimus , et in Evangelio . Fodit itaque eam sibi, id est, adulteram, sive conduxit quindecim argenteis. Quando dicit, fodi, ostendit vineam, quae a Domino plantata est, et in multis locis ponitur Scripturarum, significans populum Judaeorum. Sin autem legerimus, conduxi, adulterae pretium est, non ut cum propheta dormiat; sed ut contenta mercede