comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ieumare pucant inquadragessima mox
ut signum auclierint ad horã nonam
manclucate qui nuulatenus ienmare
creclenclisũt. Siañt manducauerint
quam uespertinum celebretur offm̃
concurrendueeĩ admissam. ⁊auditis
missarũ sollempnib ⁊ uesꝑtins offi¬
ciislargitis elemosis. ad cibum accedõ¬
dum est Sinõaliquis neccicateꝯstrictꝰ
fuit. at ad missam uenire non ualeat.
extimata uesꝑtina bora conpleta or̃one¬
qua tuorum tp̃rum circanes ꝑtina hoãᷤ
Insabbaco ueroscõ cirea noctis inim
missarum sollempnia sunccelebrap¬

Expanded text:
unare putant in Quadragesima mox ut signum audierint, ad horam nonam manducare. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solemnibus et vespertinis officiis, largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non valeat aestimata vespertina quatuor temporum circa vespertinas horas, in sabbato vero sancto circa noctis initium missarum solennia sunt celebra
Abbreviated transcription (Latin):
animo apꝑarent. s m̃orie si nonꝯcupiscẽdo
occurũt Item qui nocturna illurione poity¬
itur quam ius extra memoriam turpium
cogitationũ se se ꝑsentiat inquinatũ. tn hoc
ut temptaretur culpe sue tribuat suanꝙ in
tur. ñ tam quecũq in lege ⁊ mneuangelios
tinentur naturali um cycerere probantur:
Sunt enĩ in lege quedã moralia p̃ceꝑta. ut
non occides ⁊c. Quedam mistica. ut pote sa¬
ficiorum p̾ceptant de agri o. ⁊ aliaͣ ħis silia.
Ouralia mandata ad naturale ius spectant.
atq ideo nullam mutabi litatem recepisse
mostrantur: Mistica uero quantũ ad super¬
ficiem anaturali iure probantur iliena. ꝗͣ¬
tum admoralem intelligẽtiam inueniu̾t᷑

Expanded text:
animo apparent, sed innoxiae, si non concupiscendo animo apparent, sed innoxiae, si non concupiscendo occurrunt. § 1. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque itur; non tamen quaecunque in lege et evangelio inveniuntur, naturali juri cohaerere probantur. Sunt enim in lege quaedam moralia praecepta, ut: non occides, quaedam mystica utpote sacrificiorum praecepta, ut de agno, et alia similia his. Moralia mandata ad naturale jus spectant, atque imonstrantur. Mystica vero, quantum ad superficiem, a naturali iure probantur aliena, quantum ad moralem intelligentiam inveniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
at ip̃e tñ animus carnis uoluptatib
reluctans indelectatione caruali aliquo¬
modougatur inuitus. ut ei ex ratõne con¬
tradicat. nec consentiat. ⁊ tñ eͦi de lectatõne
ligatus sit. s ligotum se uehement ingel¬
scit. unde ⁊ ille ce lestis excitus precipinis
mues gemebat dicens. uideo aliam lega
menbris meis. repugnatem legi mentis
mee. ⁊ captiuum me ducente inlegem pec¬
citi. que ẽ inm̃bris meiꝰ. Si antemꝰ captiur¬
us erat minime pugnabat. s pugnabat.¬
qua .ꝑꝑ. ⁊ eaptiuus erat ⁊pugnabat.gͥ legi
mentis eius lex que ĩmenbris est repugna¬
bat.si autem pͥugsiabat captiutis non erat.
Itaq est homo utita dixerim captiuus ⁊
uber liber exiusticia. captiuus exdelecta¬
On est peceatũ quͥ uolentes ymaginib noc¬
turnis illudim. s tũc est peccatum si an̾¬
quam illudamur cogitationis affectib pre¬
uemiur: luxune quippe ymagmes quas
inueritate gessimus seꝑe dormientib in

Expanded text:
at, ipse tamen animus carnis voluptatibus at, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans in delectatione carnali aliquomodo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat nec consentiat; et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Si autem captivus erat minime pugnabat. Quapropter et captivus erat, et pugnabat: igitur legi mentis ejus lex, quae in membris est, repugnabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Itaque est homo, ut ita dixerim, captivus et liber. Liber ex justitia, captivus ex delectaNon est peccatum, quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur; sed tunc est peccatum, si, antequam illudamur, cogitationis affectibus praevenimur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in
Abbreviated transcription (Latin):
est inpecati con sensu accidei̾t trib qci
moĩs impletur om̃e peccatum. indelioet
suggestione. de lectatione. ⁊ con sensu.
Suggestio omppe fit ꝑdyabolum. delecta
pam serpens sub gessit. ena delectata est
uelut earo. adã uero uelut sp̃s cõsensit. Et
necessaria ẽ discretio magnainter sugge¬
stionem ⁊ delectationem atq cõsensu.
malignus sp̃s peccatum suggessir in m̾e
te. si nulla peccati de lectatõ sequatur pec¬
catum oĩmodo ꝑpetratum nõ esti cũ uero
delectaĩ caro ceperit. tunc pecatũ incipit
nasti. si autẽ s̃ ad ꝯsensum ex dlibatone
ꝯsentit. tunt peccatũ cognoscit᷑ ꝑfici In
suggestione ergo peeati semen est: in
desectatione fit nutrimentũ : In consẽ¬
su ꝑfectio. ⁊ sepe ꝯtingit ut hoc ꝙ mali¬
gnus spi ritus seminat incogitatione
caro in delectatiõem trahat. non tñ ami¬
mus eidem delectationi ꝯsentiat. ⁊¬
cum caro delectari sine animo neque¬

Expanded text:
est peccati consensu acciderit. Tribus enim est peccati consensu acciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatpam serpens suggessit, Eva velut caro delectata est, Adam velut spiritus consensit. Et necessaria est magna discretio, ut, inter suggestionem, delectationem atque consensum, malignus spiritus peceatum suggesserit in mete, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est; cum vero delectari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci: si autem etiam ex deliberatione consentit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati initium est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitacaro in delectationem trahat, nec tamen animus eidem delectationi consentiat, et cum caro delectari sine animo neque
Abbreviated transcription (Latin):
magis dolendus est quam fecisse. Cum
mendis alimentis rapiturato idciroo
uumorum receptacula grauantur hr
eruide animus aliquem reatum nõ tñ
andi. cum fortassis aut dies festus exigit
aut eribere misteium proeo ꝙ sacerdos
alius de est ip̃a necessitas ꝯpellit nam si
mienti  turpi ymaginatione nõ ꝯcussit.
nam sunt qui dã quib ita plerũq illusio
nascitur. ut eorum animus ⁊̃ in sompno
corporis poi̾tus turpib ymaginatõib non
fecetur. Qua inre imũ ibi ostenditur.
ipa mens rea ño tunc ł suo iuditõ
libera. cũ se qsi dormientis corꝑe in¬
chil meminit uidisse tñ inuigilus cor¬
cidisse si uero ex iupi cogitatone iugi¬
lantis oritur illuxio ĩmente dormiẽtis.¬
det enĩ aqua radice inquinato illa ꝓces¬
sit. qr qud̾ cogitauit sciens hoc ꝑtulit
nesciens ꝓp. talem pollitionem asacro
misterio eo die abstinere oportet. Sẽ
pensand̾ c̃ ip̃a cogitatioutrũ in suggẽstio¬
ne  aninde lectatione uł ꝙ magis

Expanded text:
magis dolendus est quam fecisse. Cum mendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen andi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi ministerium pro eo quod sacerdos alius deest, ipsa necessitas compellit. Nam simientis mentem turpis imaginatio non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, quod ipsa mens rea non tunc sit, sed suo judicio libera, cum se ex dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corcidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio idet enim, a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens; et propter talem pollutionem a sacro mysterio eo die abstinere oportet. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, an delectatione, vel quod majus
Abbreviated transcription (Latin):
Eriatumadnos fuerat ꝙ iconsidetato ce¬
lo succensus scõrumi magines sub hacqiͣ
excusationene adorar debuissent confreg¬
ens. Et quidemqieas adorariuetuisses o
omnolaudaũimus frẽgisse eas uero rep̾¬
bendimus. dic frater aquo fcm̃ sacerdote
picturã adorarealiud perpicture ystoriã¬
e quidsitad orandũ ad discerenam ꝙ legẽ¬
tib scͥptura bidiotis prat picturacnentib qr

Expanded text:
erlatum ad nos fuerat, quod inconsiderato zelo succensus sanctorum imagines sub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem, quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus, fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
neqi ꝯtra fidem. neq: ꝯtra bones mores ẽẽ cõ¬
mucitur in differenter est habẽdũ. ⁊ꝑ eorũ
inter quos inuitur secietate fuandum est.
Mater mea mediolanũ me secuta inuenit
ecc̃am sabato non iciunãtem. ccperat siucty¬
are quid ageret. tunc ego cõsului de luc re
beatissime memorie ambrosiũ epm̃. at
ille ait cum romia uenio ieumo sabato cu
te eceãm ueneĩs cius morem serua. si cuiꝙ̃
nõ uis eẽ scandalũ. nec quã quã tibi: hoc cñ
matri renũiciassem libenter amplexa est.

Expanded text:
ntra fidem neque contra bonos mores esse convincitur, indifferenter est habendum et pro eorum inter quos vivitur societate servandum est. Mater mea Mediolanum me secuta invenit ecclesiam sabbato non ieiunantem; ceperat fluctuare quid ageret. Tunc ego consului de hac re beate memorie Ambrosium episcopum. At ille ait: cum Romam venio, sabbato ieiuno, cum te ecclesiam ueneris, eius morem serua, si cuiquam non uis esse scandalum nec quemquam tibi.\' hoc cum matri renuntiassem, libenter amplexa est.
Abbreviated transcription (Latin):
gesima ꝓpositumꝰ ieumandi suscipiant᷑. qͦ
stitutiomiͤ adiciant. ⁊ eorum qui in laycali
ordine ꝯsistunt obẜuantiam sicut loco
ita religione precellant. Deip̃a uero die
dominea besitamus quid nam dicendũ
sit. cum om̃s layci ⁊ seculares illa dic plus
solito ⁊ ceteris diebus acciratius cibos cã¬
nium appetant. ⁊ nisi quadam noua aui
ditate usq ad medias noctes se ingurgi
tatiomi s uoluptati. ĩmo cuida cecitati m¬
tis a senbendum est uñ nec atali cõnsy¬

Expanded text:
positum jejunandi suscipiant, quo stitutionis adjiciant et eorum qui in laicali ordine consistunt observantiam, sicut loco, ita religione praecellant. De ipsa vero die Dominica haesitamus quidnam dicendum sit, cum omnes laici et saeculares illa die plus solito caeteris diebus accuratius cibos carnium appetant; et nisi nova quadam aviditate usque ad mediam noctem se ingurgitrationi, sed voluptati, imo cuidam mentis caecitati ascribendum est; unde nec a tali cons
Abbreviated transcription (Latin):
secularib quam ecłiasticis legib ꝯueniunt.¬
¶ Aunc ad differentiam naturalis iuris ⁊ ce¬
cͥorum redtamur. ¶ Naturale ius int̾ omĩa
primatum obtinet tp̃r ⁊ dignitate. cepit eĩ
aberordio rationalis creature. nam nec uaĩ¬
atur tp̃r s inmut᷑abi le ꝑmaniet. s cumi ña¬
turale ius lege ⁊ euangelio supra dieitur eẽ
comprebensum. quedam autem ꝯtraria hiᷤᷤ
que in lege statuta sunt nunc inueniantur
concessa. non uidetur ius naturale ĩmitabi¬
le ꝑmanere. ¶In lege nanq p̾cipiebatur
ut mulier si masculum pareret .xl. dieb si
eũc autem statim post partum. ecc̃amꝰ ingẽ¬
di non probibetur. Item nuilier que men¬
struam patit᷑ ex lege in mũda reputabatur.

Expanded text:
saecularibus quam ecclesiasticis legibus conveniunt.saecularibus quam ecclesiasticis legibus conveniunt. Nunc ad differentiam naturalis juris et ceum canonum Naturale ius inter omnia primatum obtinet et tempore et dignitate. Cepit enim ab exordio rationalis creature, nec variatur tempore, sed immutabile permanet. Sed cum naturale ius in lege et in Evangelio supra dicatur esse comprehensum, quedam autem contraria his quconcessa, non videtur jus naturale immutabile permanere. In lege namque praecipiebatur ut mulier, si masculum pareret, quadraginta, nunc autem statim post partum ecclesiam ingredi non prohibetur. Item mulier, quae menstrua patitur, ex lege immunda esse reputabatur;
Abbreviated transcription (Latin):
etiionie anti possunt ⁊ ideo cumuemia suõ:
ingemo relinquendi sunt. ne forte peiores
cxistant si atali consuctudine prohibeantũ
ut enim ait salomon. Qui multum emun¬
git elicit sang̾une. ⁊̃ post pauca. par auteor
est ut qui his dieb aearne animalium absti¬
nemꝰ ab om̃ib quoq que semetinam carnis
trabunt originem ieumemus. alacte uide¬
ucet. casco ⁊ ouis. ⁊ post pauca. Cetum piscir
esus ita xp̃iano reli quitur ut hoc ei infirmi¬
tatis solacium non lururie pariat incendiũ.
deniq qui acarne abstinent nequaquam
sũptuosioa marinarum belluaꝵ conuiuia
stat ut omia que corporib aibent simi liter
obfuantes transgressionis ieos non arguãt.
Auioquim his non obedientes ꝓprio ꝓrmet᷑
bonore. cum illi qui sacris nesciĩt obedire ca¬
nonib penitus offitio iubeantur erere su¬
sccpto nisi forte quis dicat ħ non decertien¬
do eẽ statuta s erortando ꝯscripta. Docretu
uero neccessitatem faci euortatio aut̾e libe

Expanded text:
etudine averti possunt; et ideo cum venia suo ingenio relinquendi sunt, ne forte pejores existant, si a tali consuetudine prohibeantur. Ut enim ait Salomon: Qui multum emungit, elicit sanguinem.--Et post pauca: § 2. Par autem est, ut quibus diebus a carne animalium abstinemus, ab omibus quoque, quae sementinam carnis trahunt originem, jejunemus, a lacte videlicet, caseo et ovis. Et post pauca: § 3. Caeterum piscium esus ita Christiano relinquitur, ut hoc ei infirmitatis solatium, non luxuriae pariat incendium. Denique qui a carne abstinet, nequaquam sumptuosiora marinarum belluarum convivistat, ut omnia, quae corpori libent, similiter observantes transgressionis reos non arguunt; alioquin his non obedientes proprio privarentur honore, quum illi, qui sacris nesciunt obedire canonibus, penitus officio jubeantur carere suscepto; nisi forte quis dicat, haec non decernendo esse statuta, sed exhortando conscripta. Decretum vero necessitatem facit, exhortatio autem liber
Abbreviated transcription (Latin):
ĩrelius ep̃s dixit. siquisquã imꝑiculo fuit̾
constitutus. et se reconcilian diuinis alicũ¬
b pecie̾it sieps̃ absens fuerit. debet utiq p̾̃s¬
biter consulete epĩ ⁊ sic piclitãtem eius p̾¬
cepto reconciliare. Auam rem debemus sali¬
bri ꝯsilio roborare. Abuniu̾sis ep̃is lictũ est

Expanded text:
Aurelius episcopus dixit, si quisquam in periculo fuerit constitutus, et se reconciliari divinis altaribus petierit, si episcopus absens fuerit, debet utique presbyter consulere episcopum, et sic periclitantem ejus praecepto reconciliare; quam rem debemus salubri consilio corroborare, ab universis episcopis dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
belientiam autem inferiores ordi¬
nes suꝑiorib debent sũmo eipõ¬
afici ea tebetur ab om̃ibi obedien¬
cMut milli liceat ei coĩcare cͥ pac
tib sus mimicus ip̃e crticetit nec in ecca
ẽc potent qui eius catredram defu unde bt̃s

Expanded text:
bedientiam autem inferiores ordines superioribus debent. Summo enim Pontifici ea debetur ab omnibus obedientia, ut nulli liceat ei communicare, cui pro actibus suis inimicus ipse exstiterit nec in ecclesia esse poterit, qui ejus cathedram deserit. Unde B.
Abbreviated transcription (Latin):
teres libres et uideque trib in monte garã
constitute sunt. ut beneclicetẽt populo ⁊que
mionte alcero ut maledicerent. Nuben ꝗ
maculauerat thorum parentis. ⁊cabulon
nouissumus lie filius. et ancillarum liberi
inmonte beliel ponũcur. ut maleclioant hio
qui maledictione dignisunt. dem in .ł.
cũ. Quos significent qui adbenedictio

Expanded text:
eres libros, et vide, quae tribus in monte Garizin constitutae sint, ut benedicerent populo, et quae in monte altero, ut maledicerent. Ruben, qui maculaverat torum parentis, et Zabulon novissimus Liae filius, et ancillarum liberi in monte Heliel ponuntur, ut maledicant his, qui maledictione sunt digni. C. XI. Quos significent
Abbreviated transcription (Latin):
seur ꝙm̃te alic̃ata age̾̃ soleat gemit̾ ⁊fictus
audire sit. ne ergo languescente pastore
grer qd absit insidiatoris lamandus den¬
tibus exponitur. uł ecc̾e̾ ipius utilitates de
nisi recusante eo nulla sunt ratio ordinari.
d sñt ualla egriritudinis habe̾ est solitus.
ip̃e data pęti tioe. non se ult̾ius ad hoc mistĩ
assurgere. ⁊ lium loco suo expe tat ordiniã¬
dum. quo facto omn sollempinter electi¬
one alt̾ qui dignus fuit ep̃e ordinetur. Sic
strentur. et uoͣ si nullo tp̃r ad sane mentis
redit offitium ꝑsona fideł. ac uite ꝓbabilis ẽ
eligenda. q̃ ad regimen ecc̃e ydonca possit
eristere. atq de animarũ ucilitate cogitare. in¬
quietos sb̾discipline uniculo constringere.
ecc̃istionum rerum curam gerẽ ⁊ matursi ac¬
qr efficacem se iom̃b cribere q̃ni etrii ep̃o¬

Expanded text:
ente alienata agere soleat gemitus et fletus audire sit. Ne ergo languente pastore grex quod absit! insidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel ecclesiae ipsius utilitates depnisi recusante eo nulla sinit ratio ordinari; sed si intervalla aegritudinis habere est solitus, ipse data petitione non se ulterius ad hoc ministeassurgere, et alium loco suo expetat ordinadum. Quo facto omnium solemniter electione alter qui dignus fuerit, episcopus ordinetur, sic strentur. Enimvero si nullo tempore ad sanae mentis redit officium, persona fidelis ac vitae probabilis est eligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vinculo restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnibus exhibere; qui etiam ep
Abbreviated transcription (Latin):
ss int ad pristiñ gradum redire aut adaltio¬
rem ascendẽ scito nos mulam oceasionẽ dare.
nequlamtribuere licentiam eis quenlib hoĩ¬
em quolib mõ occidendi ũm si ꝯtingent ut
d̾icus sacerdotalis ordinis saltem pag anũ occi¬
deĩt mulcum fibi ꝯsulit si ab officio sacerdota¬
ii recesfit sapctiusq est illimbas uita dño
sub infei̾ori hĩtu ireprehensibiliter famula
ri quam alta indebite. appetendo dampnabi¬
lter unprofundum inferi demergi. Itemex

Expanded text:
ssint ad gradum pristinum redire, aut ad altiorem conscendere: scito nos nullam occasionem dare, nec ullam tribuere eis licentiam quemlibet hominem quolibet modo occidendi. Verum si contigerit, ut clericus sacerdotalis ordinis saltem paganum occiderit, multum sibi consulit, si ab officio sacerdotali recesserit: satiusque est, illi in hac vita Domino sub inferiori habitu irreprehensiri, quam alta indebite appetendo damnabiliter in profundum demergi. C.
Abbreviated transcription (Latin):
aut insolentem insulcatõem hrncorum atq
gentiliũ si forte sue eie ad ee uolu̾int iinmo¬
centiam suam asserere. intra antiũ excõĩca.¬
tionis hor faciant. Si uõ intͣ annum cãm su¬
am expurgare contepẜit. nulla eorum
nox penitus audiatũr. I¬
tĩam sibi negat q

Expanded text:
aut insolentem insultationem haereticorum atque gentilium, si forte causae suae adesse voluerint et innocentiam suam asserere, intra annum excommunicationis hoc faciant. Si vero intra annum causam suam purgare contempserint, nulla eorum vox postea penitus audiatur. tiam sibi negat q
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis exillomat̾ialiter fuerat proseĩ¬
natus qu i ero aput deuz n sententia sacẽ¬
docum s uita eorum queritur patet ꝙ ñ
est notanclus sententiaquẽ peccatima¬
cula non inficit hincetiam paulus co¬
mithiis scribens ait. Siquis frat̾ noãc
fornicacoraut auarus autydol is ẜuiẽ
cum buiusmoinec cibum sum̃e debetis
Exquib uerbis dati incetligi quod
se confessus quodn seutentia est
stinenctu. Non ergo pro alicuius pec¬
cato tota fumilia excõmunicanda est.

Expanded text:
ex illo materialiter fuerat proseminatus. Quia vero apud Deum non sententia sacerdotum, sed vita eorum quaeritur, patet, quod non est notandus sententia quem peccati macula non inficit. Hinc Paulus Corinthiis scribens ait: Si quis frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, cum hujusmodi nec cibum sumere debetis. Ex quibus verbis datur intelligi, quod erit confessus, quod nec sententia est stinendum. Non ergo pro alicujus peccato tota familia excommunicanda est.
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ sc̃e̾ memorie consuluit et stacuitteniͣ
qui tali dogmati obnoxii sunt. anatheati
conuinceretin cecilianus. dehis que
infetunt᷑ eietiã post mortẽ eius ulũ an¬
thatico. Icem multi epĩ ꝯgregati sunt er
queclam decliu̾sis causis ad eccłasticum
statum ꝑtinẽtib disponẽtes de ipis statu¬
enĩt defu̾ctis. qui suas facultates mreticis
reli q̃u̾erũt. ut etiam post moitẽ. anachã¬

Expanded text:
Aug. sanctae memoriae consuluit et statuit tenerqui tali dogmati obnoxii sunt anathematizconvinceretur Caecilianus de his quae inferuntur ei, etiam post mortem illum anathematizo. » Item . Multi episcopi congregati, et quaedam de diversis ad ecclesiasticum statum pertinentibus disponentes, de episcopis statuerunt defunctis qui suas facultates haereticis relinquunt, ut et post mortem anathem
Abbreviated transcription (Latin):
ti fubiciunt᷑ Item sineia sunt que cecilia¬
no obiecta sunt. ⁊ nobis aliqũ possent.
monstiari ip̃m mortuũ anatbatigaremꝰ
Item clicis licere etiam michi demortuiᷤ
iudicare quudicium nontm̃ deuiuis
theodorum mosoptenũ post mortẽ inec̃¬

Expanded text:
tur. Item: « Et si vera sunt quae Ceciliano objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mortuum anathematizaremus. » Item: « Dicis licere mihi etiam de mortuis judicare, quia judicium non tantum de vivis, Theodorum Mosothenum etiam post mortem in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
lencluit diu̾se epłe recioate sunt. sigͥficã¬
tes quod oportet hr̾eticos p̾portem an¬
atheatigani calemaut ecclastica tracliti¬
onem etalii affrioni reuerentissimi ep̃i
damepos etia post mortem anatheatiça¬
uit. licet profide inuitasu anͥ e̾ent accu¬
sati quttũꝙ aput nos habitagesta sigͥsi
uod aũt propeccaco alicu cant¬
ius cota familia excoĩcande
sic multorũ exemplis ꝓbacũ.
ppecẽĩtonãqi sodomitarum
paruunli eorũ quibeneficio etatis pat̾na
flagitia nescietant. celesti igne sunt osup
ti Item propectato amalechiemum non
solum parmnili eorum secletiam brutaa¬
nimalia usq ad mĩgentẽ ad parie¬
tem uisa sunt ad nõ deleri. Item dacha
aabiron aucrores scismatis fuetũt cõt᷑
moysen et aaronnõ cñ ip̃i soli sedom¬
ni suba eorum cum ipis descendit ad in¬

Expanded text:
lenduit, diversae epistolae recitatae sunt, significantes, quod oportet haereticos et post mortem anathematizari. Talem autem ecclesiasticam traditionem et alii Africani reverendissimi episcopi episcopos et post mortem anathematizavit, licet pro fide in vita sua non essent accusati, et utrumque apud nos habita gesta signipro peccato alicujus tota familia excommunicanda sit, multorum exemplis probatur. Pro peccato namque Sodomitarum parvuli eorum, qui beneficio aetatis paterna flagitia nesciebant, coelesti igne sunt consumti. § 1. Item pro peccato Amalechitarum non solum parvuli eorum, sed etiam bruta animalia usque ad mingentem ad parietem jussa sunt a Domino deleri. § 2. Item Dathan et Abiron auctores schismatis fuerunt contra Moysen et Aaron, nec tantum ipsi soli, sed omnis substantia eorum cum ipsis descendit ad in
Abbreviated transcription (Latin):
sensu uoluerit ꝑmanere. nullus potent ie
uel ligare. uerum hoc nondeonĩ ctimine
inceisigenclum est. suntem̃ quedam cͥ¬
mina de quib etiã post mortẽ accusan pꝰ¬
sunt quilibet uel dampnari ueuici hesis.
ticietiam post mortem sunt ex comumcã¬
añe proferti aquibꝯdum qui dicunt cli.
oportere post mortem hreticos anath̾ati¬
giri. et sequi in hoc doctrinã scõrum patnĩ
quinon solum uiuentes hreticos damp¬
nauerũt. seretiam mortuos sicuc ilłos ꝗ
bri ita designant trachitorem suñ sicut do¬
nominatiꝰ et expresse uel cẽcitanũ. uel ems¬
ordinacores eorundẽ librorũ fuissetindi¬

Expanded text:
sensu voluerit permanere, nullus relaxare pvel ligare. Verum hoc non de omni crimine intelligendum est. Sum enim quaedam crimina, de quibus etiam post mortem accusari potest quilibet vel damnari, velut haeresis. I. Haeretici etiam post mortem sunt excommane profertur a quibusdam qui dicunt non oportere post mortem haereticos anathematizari, et sequi in hoc doctrinam sanctorum Patrum, qui non solum viventes haereticos condemnaverunt, sed etiam mortuos sicut eos qui bri ita designant traditorem suum, sicut denominatim et expresse uel Caecilianum uel ordinatores eius eorundem librorum fu
Abbreviated transcription (Latin):
suscipientũ ẽẽ cognosce. si uxorillius simi¬
licer conũti uoluent. Namdum unũ
utͦtũꝙ corpus conigu copulatione sue
factum. incongruũ est partẽ conu̾ti et paͤ¬
Continentie uota non ũcet uxori suscipere

Expanded text:
suscipiendum esse cognosce, si et uxor illius similiter converti voluerit. Nam dum unum utrorumque corpus conjugii copulatione sit factum, incongruum est partem converti, et parContinentiae vota non licet uxori suscipere,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ reuerentissimũ fre̾m ⁊coepischopu nr̃m
post qua ea que de eo deã fuerant requirentes
innusio inneĩmus eẽ culpabi lem qui in suꝑ
oppinioni sede monstrauit alienũ. reuerti illũ
purgatum absolutumq ꝑmi simus qr ficut di¬
gnum erat ut si maliquio rens exiir̾it culpa
meo eanoĩce puniremus. ita dignũ nõ fuit ut
el̃iadinuance innocentia diutius retinere uł ĩ
tũ dnobus sibi sacerdotib iunctis ubiaccusatõ
cessauĩt. eundem ex se p̾bere tuo ꝯmictimus aͣ¬
bĩtcnio. mlgarem quoq ac illa canonica sanc¬
tione fulta legem fernentis .s. sine fĩgede aque
ignitiq ferti ꝯtactũ aut cumistib ppͦłaris in¬
uencioĩs qr fabricante hec sunt õma feã inuidu.
nec eribere ipĩn nec. aliquo mõ ce nolumus post¬
ulare. mino apłica auctoritate ꝓbibemus firmi¬

Expanded text:
 reverendissimum fratrem et coepiscopum nostrum, postquam, ea quae de eo dicta fuerant requirentes, in nullo invenimus esse culpabilem, qui, insuper, e demonstravit alienum, reverti illuc purgatum absolutumque permisimus, quia, sicut dignum erat, ut, si in aliquo reus resisteret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel aftamen ante te duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eundem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique, ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis quia fabricante haec sunt omnino facta invidia nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmi
Abbreviated transcription (Latin):
utaqbdam iam fcm̃ auliuimꝰ quasi bre¬
ditarias reliqueritansicito res deiamoĩti
apontifice agͥta ueritate reclolitetĩt ꝓpetio
ur pocius arstocles earititũ quam defenso¬
res rerũ creclitar ut p̾ceptũ est iudicemũ¬

Expanded text:
usdam jam factum audivimus, quasi haereditarias reliquerint, nisi cito res Dei admoniti a pontifice, agnita veritate reddiderint, perpetuo ut potius custodes chartarum quam defensores rerum creditarum, ut praeceptum est, iudicemu
Abbreviated transcription (Latin):
manus mias adamel ante uuemilem etatez
spm̃ ꝓpbetie accepisse legunt᷑. dind qͦq ꝗ salom¬
on madolescentia uncti innemũtur ⁊ Ioħes ena¬
cũ ad huc eẽt adolescens adño in appłm electus q
⁊cũ aliis adp̃dicandum missus assitur. ecc̃a siłr¬

Expanded text:
mias et Daniel ante juvenilem aetatem spiritum prophetiae accepisse leguntur, David et Salomon in adolescentia uncti inveniuntur, Joannes eum adhuc esset adolescens, a Domino in apostolum electus et tus, et ad praedicandum missus asseritur: ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
tuirs consulib sin moĩb que ibumpata
fuennt probonore sue cunertis. Se ueroob¬
edientiam recusantes reatu periuni illa¬
queentur slpponiturbreue iuraciras inqͣ
aliud continetur quam semraturos arbitr¬
entur. indelicet ne paclum unmiluni conu̾¬
tat ul aliquid buiꝰmccli fao ant. Si ergocon¬
ti hoc quocł se utisse ctediderant. comulib

Expanded text:
us suis in omnibus que sibi imperata fuerint pro honore sue civitatis; ne vero, obedientiam recusantes, reatu periurii illaquearentur, supponitur breve iuraturis, in quo aliud continetur, quam se iuraturos arbitrentur, videlicet ne Padum in Nilum convertant, vel aliquid huiusmodi faciant. Si ergo contra hoc quod iurasse credideran
Abbreviated transcription (Latin):
sius se scripsisse arbitre tur. Contineat᷑autẽ
millohunc e̾ereum obieccorum nũquid
adomino peniurns reputs hituraut nũꝗt
poterit argui seuinisse adult̾u aũ futireat᷑

Expanded text:
suis se scripsisse arbitratur, contineatur autem in illo, hunc reum esse objectorum, numquid a Domino perjurus reputabitur? aut numquid poterit argui, se jurasse, adulterii aut furti reatum
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatem optineat regendi romanã
Qdbeatum. gͥg. ante suam ꝯsecrationem
fecisse congnonimus ꝙ siquis ꝯtra ħnr̃o¬
decretum synodali sẽꝑtentia ꝓmulgatum
pseditionẽ ur p̃sũptionem aut qͦ lib. inge¬
nio electusaut etiam ordinatus seuintro¬
mizatus fu̾it auctoritate diuni ⁊ sanctor
apłorum petri ⁊ parili ꝑpetuo anathemathe
aliminibus scẽ dei ecc̃e seꝑatus abiciatur
sicut antixp̃s ⁊ inuasor ⁊ destructor tocius
du inquecũq fuerat. prius sine retracta
tione deponatur cinquisqͥs adheserit. us q̃¬
lemcũq tanquam pontifici reuerentiã ex¬
buit aut in aliquo illum defendere ysump¬
sit pari sententia sit mancipatus quisqͥs

Expanded text:
auctoritatem optineat regendi sanctam quod beatus Gregorius ante suam consecrationem fecisse cognoscimus. quod si quis contra decretum synodali sententia promulgatum per seditionem vel presumptionem aut quodlibet ingenium electus aut etiam ordinatus seu intronizatus fuerit, auctoritate divina et sanctorum apostolorum Petri et Pauli perpetuo anathemate a liminibus sanctę Dei ęcclesię separatus abiciatur, sicut antichristus et invasor et destructor totius du, in quocumque fuetione deponatur: cui quisquis adhaeserit, vel qualemcunque tanquam Pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo eum defendere praesumserit, pari sententia sit mancipatus. § 8. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
dant ⁊inhac uita suꝑ eum aꝑtam rundic¬
tam ostendant obẜuatores autem huius
nr̃i decreti omĩpotentis gratia ꝓtegat ⁊ au¬
ctoritas beatorum apłorum petri ÷ parill.t
abomĩm peccatorũ uinculis ab soluat ¶ epĩ¬

Expanded text:
dant, et in hac vita super eum apertam vindictam ostendant. Observatores autem hujus nostri decreti, et omnipotentis Dei gratia protegat, et auctoritas beatorum apostolorum Petri et Pauli ab omnium peccatorum, vinculis absolvat. » Ni
Abbreviated transcription (Latin):
xillii iiii. cui inter finit aug tempore ho¬
nori aug̃i ostendamus ab eorum exami¬
natione incipientes.
quomo sit examina

Expanded text:
 1, cui interfuit Augustinus tempore Honorii Augusti, ostendamus, ab eorum examinatione incipientes. C. II. Quando sit examina
Abbreviated transcription (Latin):
qreuerentia diłctissum filii nostri bẽrici qĩ
presentiarum rex habetur ⁊ futurus inpa¬
tor dño acedente sꝑatur sic̃iam sibi xessimꝰ
⁊ successorib illius ꝗ ab hac apłica. sede ꝑ

Expanded text:
et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futurus imperator Deo concedente speratur, sicut jam sibi concessimus et successoribus illius qui ab ha
Abbreviated transcription (Latin):
ro. ecc̃e unu̾salis pontifice In primis cardi¬
nales ep̃i dilligentissum simul dalectiõe
tractantes mox xp̃i deĩcos cardinales adbi¬
beant. sicq reliqus clerus ꝯppłus ad ꝯsẽsu
noue el ectionis accedant nimirũ peau̾e
tes. neuenalitatis morbus aliqua occasione
suritpat. reliosissim inrip̃duces sint ĩꝑmo¬
uenda pontificis electione. reliqui at seq̃ceᷤᷤ
Certus uero atq legittimus hic electioĩs
ordo ꝑpenditur. si ꝑspectis diuersorum patr
ut inter epõs habeantur quinec acdicis sunt
ellecti nec aplebib expetiti. nec apuncialibꝰ
epis cũ metropolitam iudicio ꝯsecrati. quia¬
sedes apłica cunctis morbe terarũ prefertur
eccł̾ns. atq ideo suꝑse metropolitmnũ ur̃e
non põt. cardinales nõepĩꝓcuboubio metͦ¬
politam uice fũgũtur. qui in delicet electũ
antistitem ad apsici culminis apicem pro¬
nem̃t elligatur autem de ipĩus ec̃ce gremi¬
turexalia assumatur saluo debito honere

Expanded text:
ecclesiae pontifice, in primis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox sibi clericos cardinales adhibeant, sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedant. Et ne venalitatis morbus qualibet ocasione subripiat, religiosi viri praeduces sint in promovendi pontificis electione, reliqui autem sequaces. Et certe rectus atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si perspectis diversorum patruut inter episcopos habeantelecti, nec a plebibus expetiti, nec a provincialibus episcopis cum metropolitani judicio vero sedes apostolica cunctis in orbe terrarum praefertur ecclesiis atque ideo super se metropolitanum habere non potest, cardinales episcopi procul dubio metropolitani vice fungantur, qui electum antistitem ad apostolici culminis apicem provehant. Eligant autem de ipsius Ecclesiae gremin invenitur, ex alia assumatur. Salvo debito honore
Abbreviated transcription (Latin):
beñ possit ellectio. Cardinales ep̃i religi
suis potestatis obtineant agere eligere aplĩ¬
ce sedis pontificem ubi ꝯgruent plane post
quam electio fu̾it facta. Abellica tempestas
uł qualiscũq hominum conatus maligni¬
tatis studio restiterit ut is qui e lectus est
in apłica sede iuxta. ꝯsuetudinem introm¬
çari non ualeat e ⁊ ectus tũ sicut uerꝰ papa

Expanded text:
non possit electio, cardinales episcopi cum, ins potestatis obtineant eligere apostolice sedis antistitem, ubi congruerit. Postquam autem electio fuerit, si bellica tempestas vel qualiscumque hominum conatus malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est in apostolica sede iuxta consuetudinem intronizari non valeat, electus tamen sicut papa
Abbreviated transcription (Latin):
s ab icarnatione eiusano.
ꝙ luiiii. mense aprilis. indictione .xii. ꝓpositiᷤᷤ
sacro .s. euangelus. p̃sidente quo reuerentis¬
teranensis patriarchiique cognominaturꝯ
stantiruana ꝯsdentib etiam reuerentissis¬

Expanded text:
ab incarnatione ejusdem MLIX. mense Aprili, indictione XII propositis sacrosanctis evangeliis, praesidente quoque reverendisn basilica Lateranensis patriarchii, quae cognominatur Constantiniana, considentibus etiam reverendissi
Abbreviated transcription (Latin):
ea sedes cuiꝰ auctori dño de ẜuio quot ad¬
uersa ꝑtuulerit quot demq ꝑsimoniace
br̾sis trapecitas repetitis maleis crebrisq
tũsionib su̾biacuei̾t adeo ut collũpna dei
iuentis iam pene uideretur nutare ⁊ sa¬
gena sũm piseatoris ꝓceilis intimescetbꝰ
cegeretur innaufragii ꝓfunda sub megi.
unde si placet fraternitati ur̃e debemus a¬

Expanded text:
ca sedes cui, auctore Deo deservio, quot adversa pertulerit, quot denique per Simoniacae haeresis trapezitas repetitis malleis crebrisque tunsionibus subjacuerit, adeo ut columna Dei viventis jam pene videretur nutare, et sagena summi piscatoris procellis intumescentibus cogeretur in naufragii profunda submergi. Unde, si placet fraternitati vestrae, debemus, a
Abbreviated transcription (Latin):
omis nuqnits et orpressio et iniusticia
incliddum sanguinis est et licet gladionõ
conceptum deus prouidus añt dã pñauit
ut illic cogitatio mala et ꝑniciosa ꝯceptio
deo prouicente prospecta estataet in dei fuiꝰ
apitur anĩmus adbonum deditus deoi¬
dicecoronat aliudest martinoanimũ de¬
ẽẽ aliudanimo defetuisse martiriũ qualẽ
teinuem̃t dominus cumuoeat talẽparit
et ncłieat qm ip̃e testatur et dicix et scient
ces eccłie qi ego sum scrutatorrenũ ⁊ cõrdis

Expanded text:
Omnis iniquitas, et oppressio, et injustitia, judicium sanguinis est: et, licet gladio non ceptum Deus prouidus ante damnauit. ut illic cogitatio mala et perniciosa conceptio Deo prouidente prospecta est, ita et in Dei secipitur, animus ad bonum deditus Deo iudice coronatur. aliud est martyrio animum deesse, aliud animo defuisse martyrium. qualem te inuenit Dominus cum uocat talem pariter et iudicat, quando ipse testetur et dicat: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis
Abbreviated transcription (Latin):
fieri postulẽmus. quanto euocat nos ⁊ accersit ⁊
bec muido. ñ statim uoluntatis eius impio pea¬
te ẜuorui ad ꝯspectũ dm̃ cum tristiia ⁊ merore
ꝯducimũ. erenntes istine noccitatis uinculo nõ
stib bonorati ad quem uenimius inu̾iti sdem.
noris quom ipis minimis et extremis quociẽ
reuelatum est. quam frequenter atq maifeste
detei  dign atõe prcceptum est ut cũ testarẽt
assidue. uc publice predicarem frẽs no esse lii
ut ꝓficistentes ũ raingantes soleñti¶ tem iou¬

Expanded text:
fieri postulemus, quando euocat nos et arcessit de hoc mundo Deus, non statim uoluntatis eius imperio pareare seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis uinculo, stibus honorari ad quem uenimus inuiti.Nobis quoque ipsis minimis et extremis quotiens reuelatum est, quam frequenter adque manifeste de Dei dignatione praeceptum est, ut contestarer adsidue, ut publice praedicarem fratres nostros nout proficiscentes, ut nauigantes solent, desi
Abbreviated transcription (Latin):
is est abstinendum. Siau̾t in euitabilis ũg¬
et neccessitas nec quadragesinali ep̃i pro
defensione tam sua quam patne seu legum pa¬
t̾ranum est bellorum proculchubio p̃pationi
putendimm neuidelicet deum indeatin homo
tenptare. si habat ꝙ faciat ⁊ suealiorumq
ĩaluti consulere non procuitt et sc̃e religioĩs
Petrus. ananiam et psaphitam increpanto

Expanded text:
iis abstinendum. Si autem inevitabilis urget importunitas, nec quadragesimali tempore pro defensione tam sua quam patriae, seu legum paternarum, est bellorum proculdubio praeparationi parcendum, ne videlicet Deum videatur homo tentare, si habet quod faciat, et suae ac aliorum saluti consulere non procurat, et sanctae religionis Petrus Ananiam et Sapphiram increpando
Abbreviated transcription (Latin):
Ropositum monachi proprio ãbitͥo ⁊ uotu.¬
luntite susceptum deseri non põt absq peceato
Quolemm quis uouet deodebet redclere. uñqui
relicta singuiantatis professione admiliti¬
am uel adipcias deuolutus est publice penitẽ
cie satisfacrione purgandus est. ꝯuia et simno¬
cens militiaet bonestum põt ẽẽ comugnum elec¬
tionem camen meliorum desetuisse tũsgressio
n. Danreligiosum babitũ¬

Expanded text:
ropositum monachi proprio arbitrio vel voluntate susceptum, deseri non posse absque peccato. Quia quod quis vovit Deo, debet reddere. Unde eum, qui relicta singularitatis professione ad militiam, vel ad nuptias devotiae satisfactione purgandus est, quia, etsi innocens militia, et honestum potest esse conjugium, electionem tamen meliorum deseruisse transgressio religiosum habitu
Abbreviated transcription (Latin):
qui eclunt hostias ꝑticipes surtaltans.
crcum est ꝙ bii orui sacrificanc sinone¬
dunc teisunt comuci sacramenti qu¬
cumꝙ ergo sacerdotum deinceps diui¬
noartario sacrifitium oblaturus acce¬
setitet secomunione suspendȩrit abip̾a¬
qua se indecenter priuauit gea coĩonis
anno uno repulsum senouĩtiam qua¬
leerit sactifitium cuius nec ip̾e sacrific¬
cumꝙ sacrificans corpus et sanguinẽ¬

Expanded text:
sunt altaris? Certum est quod hi qui sacrificantes non edunt, rei sunt Dominici sacramenti. Quicunque ergo sacerdotum deinceps divino altario sacrificium oblaturus accesserit, et se a communione suspenderit, ab ipqua se indecenter privavit gratia communionis anno uno repulsum se noverit: nam quale erit illud sacrificium cui nec ipse sacrificunque sacrificans corpus et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
tiam sum̾e quot sacrificia muna chie plu¬
rima uidenturofferre. set simuno ie pl¬
urima deoofferunt sacrificia moĩb seob¬
lationib acomumone suspendũt et in
solacantũ extremi sacrisicn oblatione
comunionis scegram sumunt quasiũ
fic rotiẽ s illis uero et singłan saccifitio
participandum quociens corpons ⁊ san¬

Expanded text:
tiam sumere quot sacrificia in uno die videntur offerre, sed in uno die r se Deo offerant sacrificia, in omnibus se oblationibus a communione suspendunt, et in sola tamen extremi sacrificii oblatione communionis sanctae gratiam sumunt, quasi non sit toties illi vero et singulari sacrificio participandum quoties corporis et san
Abbreviated transcription (Latin):
omanus ecc̃e thianensis cł̾icus ꝓcrimine ad ul¬
teruꝙ ꝯmississe ꝓbiletur a cuicatus ordine de¬
poĩtus in monastĩo ħ inurbe roma ad agendant
b̾r aut diaconus qui in
forncatione ant ꝑiurio. aũtius ł pbr¬
furto aut homitidio eapͥtus est

Expanded text:
omanus Ecclesiae Thianensis clericus, pro crimine adulterii quod admisisse perhibetur, clericatus ordine deposito, in monasterio hic in urbe Romana ad agendam  aut diaconus, qui in fornicatione, aut perjurio, aut furto, aut homicidio, captus est
Abbreviated transcription (Latin):
astuctus bumane satutis passus est pro na
uocis cum uotumtate fallendi Sedenni fal¬
lere semper sit uoluntacio falliaũt uelm fĩm¬
itatis uel cementatis grauius aũt sic quod
exuolũtace quam extemetitate nel infilinta¬
te procechie. Aliquãdo contingit falliuel nul¬
lumnel minimum ee peccatum aliquando
exip̾a renim uana osideratione minus ẽe faͤi¬
lere quam falli. Unde idem aũg. mẽchetidiõ.¬
Fallimbis que ad fidem non pertinent aut par
bis entre .i. aliud proalio pueire non est abit¬
ranlum eẽ peccatum aut si est. minimu̾ee

Expanded text:
adstrictus humanae salutis, passus est prona vadstrictus humanae salutis, passus est prona vvocis cum voluntate fallendi. § 1. Sed quum fallere semper sit voluntatis, falli autem vel infirmitatis, vel temeritatis, gravius autem sit quod ex voluntate, quam quod ex temeritate vel infirmitate procedit: aliquando contingit falli vel nullum, vel minimum esse peccatum, aliquando ex ipsa rerum varia consideratione minus esse fallere quam falli. Unde Augustinus in EnchiridioFalli in his, quae ad fidem non pertinent, aut parhis errare, id est aliud pro alio putare, non arbitrandum est esse peccatum, aut si est, minimum esse
Abbreviated transcription (Latin):
uenum quod putat᷑ faisum Quantum
enim ad ammũ eius actinet quia non ꝙ sentit
boc chcit. nonuerum clicit quamius uenĩ inueĩ¬
atur eẽ quoel clicit. Nec uillomodo lib̾ est. am̾datio
qui ore nesciens. uerum loquit Siens aũt nolm¬
braliquid dicitur secd solamtentione dicentis.
melior est quinesciens falsum dicitqm idue¬
tum putat quam qui mentiendianimũsciẽ
sꝑ. Honmentitur quiamimũ fallendi non hab.
Eatus paulus apss non ideo quod absit fefellis
diuͦina maiorib occupatus excausis implete
non pocuit: ꝙ promisit. Quamtũ enim ip̃ius
uoluntatis interfint. hoc pronũciauit. ꝙ reu̾a
uoluisset efficere. Quantũ ad diuim secre¬
spũ dei plenus agnoscete. suꝑna pret̾misit disp¬
ositione preuentus. nec qrbeatus petrus aplo¬
ꝓiffectu diune teuetentie ip̃i domino tespon¬
se. quod absitaut in sua putatur mimime ꝯsti¬
tisse sña qua mox eidem chmme uoluntati cesse¬
nt et quod se dixert non ẽẽ factunĩ. causis

Expanded text:
erum, quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, quia non, quod sentit, hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum invenitur esse, quod dicit: nec ullo modo liber est a mendacio, qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem volualiquid dicitur, sed sola intentione dicentis, melior est qui nesciens falsum dicit, quoniam id verum putat, quam qui mentiendi animum sciens V. Non mentitur qui animum B. apostolus Paulus non ideo, quod absit, fefellissdivina majoribus occupatus ex causis implere non potuit quod promisit. Quantum enim ipsius voluntas interfuit hoc pronuntiavit, quod revera voluisset efficere. Quantum enim ad divini secreSpiritu Dei plenus agnoscere suprema praetermisit dispositione praeventus. Nec quia B. Petrus apostolus divinae reverentiae ipsi Domino responsse quod absit aut in sua putabitur minime constitisse sententia, quia mox eidem divinae voluntati cesserit, et quod se dixerat non esse facturum, causis
Abbreviated transcription (Latin):
siasNemomentiens iudicandus est. qui dicit
est. non fallit ip̃e sed fullitur Bonitaq m̃dacii
secd aliquãdo temeritatis arguendus est qui¬
falsa morutiꝰ creclic ac ꝓuais habet. pocius p
econtrano quan tũ ini p̃o estille m̃tit᷑ qui dic̃

Expanded text:
Nemo mentiens iudicandus est, qui dicit est non fallit ipse, sed fallitur. Non itaque mendacii, sed aliquando temeritatis arguendus est, qui falsa incautus credit ac pro veris habet potiusque e contrario quantum in ipso es
Abbreviated transcription (Latin):
num fideles eaueãt. et ab hoc simo opere absti¬
neant. scientes hoc grande scelus eẽ. et inlege et
inpropbetis. et meuanͣgelio prohibitu an¬
diuimus aũt quostã ꝑuipendere hoc scelu
ileuẽ quodam moto periuris penitentie modũ¬
imponere/Quetiã nosse debene talem deꝑim̃o
penitentiam imponi debere. qualem et dead¬¬
ulterio et deformeatione et dehomicicho spõte
conmisso et decetens etiminalib uiciis. Siquiᷤ
nero ppettato perintio aut quolibet ctiminali
peccrto timens penitentiam longam ad confes¬
sionem uenite noluĩt. ab eccłia repellendus
est siuea comunione ⁊ ꝯsortio fideliũ. ut nulłs
cumeo comedat neꝙ bibatmneꝙ in domosua

Expanded text:
um fideles caveant, et ab hoc summopere abstineant, scientes hoc grande scelus esse, et in lege, et in Prophetis, et in evangelio prohibitum. Audivimus enim, quosdam parvipendere hoc scelus, et levem quodammodo perjuris poenitentiae modumponere. Qui nosse debent, talem de poenitentiam imponi debere, qualem et de adulterio, et de fornicatione, et de homicidio sponte commisso, et de caeteris criminalibus vitiis. Si quis vero perpetrato perjurio, aut quolibet criminali peccato, timens poenitentiam longam, ad confessionem venire voluerit, ab Ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cu
Abbreviated transcription (Latin):
Nimau̾cendum est quedius iurandũbos habeat
comites nĩtatem iuditulm atꝙ nstitĩ Si ista de
illud psalmiste. perdes omnes qui locuntur mei¬
datium. Multom g̾ dampnabiles sunt qui mẽ¬
ciendo peletare con unicuntur. quam qui nomẽ¬

Expanded text:
nimavertendum est, quod jusjurandum hos habeat comites, veritatem, judicium atque justitiam. Si ista defillud Psalmistae: Perdes omnes, qui loquuntur mendacium, multo magis damnabiles sunt, qui mentiendo pejerare convincuntur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tiurat tanquã uerumsit. forteuerum est. ueibi
gracia. Ut intelligatis pluit in illo loco. int̾rogaᷤ
hominem et cicit pliusse. et ad negocium ip̃ius
competit. ut dicat ptuit. secl putat non plusse

Expanded text:
et jurat tanquam verum sit, forte verum est. Verbi et jurat tanquam verum sit, forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco. Interrogas hominem et respondit pluisse, et ad negotium illius competit ut dicat, pluit, sed putat non pluisse