comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit: nunc usq si petentium fi¬
des exĩgat miraculis coruscat¬
uꝑ namq ẽ res gesta qmͣ
narro. Qͥa quedam muli¬
er m̃te capta. dum sensũ fun¬
ditus ꝑdidisset: ꝑ montes et ual¬
les. ꝑ silluas et campos. clie noc¬
tuq uagabat᷑: ibiq tantummͦ
qͥ escebat: ubi hanc qͥescere lassi¬
tudo coegisset. Quadam uͦ die
dum uaga nimium erraret: ad
beati uiri benedicti patͥs spe.¬
cum deuenit: ibiq nesciens
ingressa mansit. Facto autem
mane ita sa nato sensu egressa
ẽ. ac si eam numꝙͣ in sania ca¬
pitis ulla tenuisset. que omni
uite sue tempore in cadem qmͣ
acceperat salute ꝑmansit. Petrꝰ
uid nam eẽ dicimꝰ: quod ple¬
rumq in ipsis qͦq patro¬
ciniis martẏrum sic ec̃ sentimꝰ:
ut ñ tanta ꝑ sua corpora qnͣta
benesitia ꝑ reliquias ostendant:
atq illic maiora signa fatiant
bi in suis corporib scĩ marty Gs̃.¬
res iacent. dubium petre ñ ẽ
quod multa ualeant signa mõ¬

Expanded text:
vit, nunc usque si petentium fivit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat namque est res gesta quam narro; quia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore in eadem quam acceperat salute permansit. Petr. Quidnam esse dicimus, quod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt,t? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, dubium, Petre, non est quod multa valeant signa demon
Abbreviated transcription (Latin):
poris et sangͥnis ꝑceptione mu¬
niuit: atq int̃ discipuloꝵ manꝰ
imbecillia menbra sustentans.
erectis in celum manib stetit:
et ultimum sp̃m int̾ uerba ora¬
tionis efflauitz
ua scilicet die duob de eo
fr̃ĩb uni in cella commorã¬
t. alteri autẽ longius posito:
reuelatio unius atq indissimm¬
lis uisionis apparuit: Niderũt
namq qr strata palliis atq in¬
numeris chorusca lampadib
uia recto orientis tramite: ab eiꝰ
cella in celum usq tendebat᷑:
Cui uenerando habitu uir de¬
suꝑ clarus assistens: cuiꝰ c̾e̾t ia
qmͣ cẽrnerent inqͥsit: Illi
autem se nescire ꝓfessi sunt.
Qͥb ip̃e ait Hec est uia: qua
dilectus domino celum bene¬
dictus ascendit. Tunc itaq scĩ
uiri obitum sic̃ p̃sentes discipu¬
li uiderunt. ita absentes ex signo
quod eis p̃dictum fuerat agnoue.¬
runt Sepultus uͦ ẽ in oratoriobe¬
ta ara apollinis ip̃e construxit.
Qͥ et in eo specu in quo pͥus cͥ¬

Expanded text:
poris et sanguinis perceptione muporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cujus esset via quam cernerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beta ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo p
Abbreviated transcription (Latin):
nolo te lateat: quđ̃ uir dei int̾
claruit: doct᷑ne qͦq u̾bo nõ
mediõcrit̾ fulsit: Nam scͥp¬
sit monachoꝵ regulam: discre¬
tione p̃cipua. sermone lucu¬
lento Cuius siquis uelit sub¬
tilius mores uitamq cognos¬
cere: potest in cadem instituti¬
one regule omnes magisterii
sui actus inuenire: quia sc̃s uir
nullo mͦ potuit alit̾ docere qͣ
uixit:
odem uͦ anno quo de hac
uita erat exiturus qͥbus¬
dam cliscipulis secum conu̾¬
santib quibdam longe ma¬
nentib. scissimi sui obitus
denuntiauit diem: p̃sentib
indicens ut audita ꝑ silen¬
tium tegerent: absentibus
indicans: quod uł qͣle eis sig¬
num fieret: qñ eiꝰ anima de cor¬
pore exiret: Ante sextũ uͦ sui exi¬
tus diem apperiri sibi sepulturã
iubet: qͥ mox correptꝰ febribus
acri cepit ardore fatigari. Cum
q ꝑ singulos dies langor ingra¬
uesceret: sexto die portari se in
oratorium a discipulis fecit: ibi¬
q exitum suum dominici cor¬

Expanded text:
nolo te lateat, quod vir Dei Beneclaruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum Regulam discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione Regulae omnes magisterii illius actus invenire; quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit. odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici cor
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ subleuatus in mentis lumi¬
ne: extra mundum fuit : Q
autem collectus mundus ante
eiꝰ oculos dicit᷑: non celum et
terra contracta ẽ: syuidentis
animus dilatatꝰ est. qͥ in deo
raptus uidere sine difficultate
potuit omne quod infra dm̃
est. In illa gͦ luce qͦ exteriorib
oculis fulsit: lux interior m̃te
fuit: qͦ uidentis animũ quia
ad superiora rapuit: ei qmͣan¬
gusta essent omnia inferiora mõ¬
strauit:
petiꝰ
ideor mͥ utilit̾ ñ intellexisse
qͦ dixeras: qñ ex tarditate mea
tm̃ creuit expositio tua. Set
quia hec liquide meis sensibus
infudisti. qͤso ut ad narrationis

Expanded text:
qui sublevatus in mentis lumiqui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. qr ante oculos ip¬
sius quasi subunius solis radio
collectus omnis muncdus adluc¬
tus est: sicut numꝗͣ exꝑtus
sum ita nec conicere scio qͦ ordi¬
ne fieri potest. ut mundus oĩs
ixum tene petre quod lo¬
quor qr anime uidenti cre¬
atorem. angusta est omnis
creat᷑a Qmͣlibet et eĩ parũ
de luce creatoris aspexit: bre¬
ue ei fit omne quod creatum
est. quia ip̃a luce uisionis inti¬
me mentis laxat᷑ sinus tantũ¬
q expanditur in deo: ut supe¬
rior existat mundo. fit ueroro¬
sa uidentis anina etiam suꝑse
met ipãm: cumq in dei lumine
rapit᷑ suꝑ se in interiorib am¬
pliat᷑. ut dum ea sub se censpi¬
cit exaltata: comp̃hendit qm̃
breue sit qͦd comp̃hendere hu¬
miliata ñ poterat. Nir gͦ qui
intuens globum igneum. an¬
gelos qͦq ad celum redeuntes.
uidebat: hec ꝓculdubio cerne¬
re ñ nisi in dei lumine pote¬
rat: Quid itaq mirum si mũ¬
dum ante se collectum uidit.

Expanded text:
dictum est, quia ante oculos ipdictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omnisregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
lõꝵ atiem in hoc splendore cho¬
rusce lucis infigeret: uidit ger¬
mani capuani ep̃i animam in
spera ignea ab angelis in cebũ
deferri. Tunc tanti sibi testem
uolens adhibere mitaculi: ser¬
uandũ diaconẽ iterato bis terꝙ
eus nomine cum clamoris mag¬
nitudine uocauit: Eumq ille
fuisset in solito tanti uiri clamo¬
re turbatus: ascendit. respexit.
ꝑtemq ĩa lucis exiguam iudit
Cui tanto hoc obstupescenti mira¬
culo: uir dei ꝑ ordinem qͦ fuerant
gesta narrauit. Statimq in cas¬
sinum castrum religioso uiro theo¬
ꝓbo mandauit: ut ad capuanã
urbem sub eadem nocte tnͣsmi¬
tere t: et quid de germano ep̃o
a geret᷑ agnosceret et indicaret.
factumq est ut reuerentissimũ
uirum germanũ epm. is qui
missus fuerat iam defunctum
repiret: et inquirens subtilit̾
agnouit eodem mom̃to fuisse
illius obitum qͦ uir dñi eius
cognouit ascensum petrus.
ira res ualde: et uehement᷑
stupenda Set hoc quod

Expanded text:
lorum aciem in hoc splendore colorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem uite u̾ba tranffunderent.
et suauem cybum celestis patrie.
quia ad huc perfecte gaudendo ñ
poterant: saltem suspirando gus¬
tarent Cum uͦ hora iam quietis
exigeret: in cuius turris superio¬
rib se uenerabilis bñdictus: in
eus qͦq inferiorib se seruandus
cliaconus collocauit. Quo uide¬
licet in loco: inferiora suꝑiorib.
ꝑuius continuabat ascensus
Ante eanclem uͦ turrim largius
erat habitaculum: in qͦ utusq dis¬
cipuli quiescebant: Eumq uir dei
stans et omnipotentem dominũ
dep̃cans: subito in tempesta noc¬
tis hora respitiens uidit fusam
lucem desuꝑ cunctas noctis tene¬
bras effugasse: tantoq splendore
clarescere ut diem uinceret lux illa
que int̾ cenebras radias set. Mira
autẽ ualde res in hac speculatione
secuta ẽ: qi sicut ip̃e post narra¬
uit: omnis etiã mundus uelisd
sub uno solis radio collectus ante
oeulos eius adductus est. Qui ue¬
nerabilis pat̾ dum intentam ocu¬

Expanded text:
invicem vitae verba transfunderent, invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Deistans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam ocu
Abbreviated transcription (Latin):
umq die altero eadem uene¬
rabilis femina ad cellam pro¬
priam recessiss. uir dei ad monaste¬
rium rediit: cum ecce pꝰ tͥdium
in cella consistens: eleuatis in ae¬
ra oculis. uidit euisdem sororis sue
animam de cuis corpore egressam
in columbe spetie celi secreta pene¬
tͣre: Qui tante eius głe congaudẽs:
omnipotenti deo in ymnis et lau¬
dib grãs reddidit: eiusq obitum
frib denuntiauit: Quos etiam ꝓti¬
nus misit ut eius corpꝰ ad monaste¬
rium deferrent. atq in sepulcro
quod sͥ ip̃e sparauerat ponerent:
Qͦ facto: contigit ut quoꝵ mens
una semꝑ in deo fuerat: eorum qͦ¬
q corpora nͨ sepultura separaret:¬
lio qͦq tempore
seruandus diaconus ate ab¬
bas eius monasterii qͦd in campa¬
nie partib a liberio quondam pa¬
tritio fuerat constructum: ad eum
uisitationis gr̃ã ex more conuen̾at
Eius quippe monasterium freqñ¬
tabat. ut qi idem qͦq uir doctͥna
gͣtie celestis influebat dultia sibi

Expanded text:
umque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaretlio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cum utriusq uirtus fuerit dis¬
par in miraculo: utriusq tamen
meritum dispar ñ est in cȩlo.
lacet fateor omĩno petrꝰ.¬
quia uita & ñ signa querenda
sunt. s qm̃ ipsa signa quȩ fi¬
unt: bonȩ uitȩ testimonium se¬
runt: queso adhuc si qua sint
referas. ut esurientem me. per
exempla bonoꝵ pascas. u6̃.
ellem tibi in laudib redep¬
ytoris. de uiri uenerabilis
Benedicti miraculis aliqua uar¬
iare.: s ad hȩc explenda hodier¬
num tempus iudeo non posse
sufficere. Liberius itaq hȩc lo¬
quemur: si aluid exordium su-¬

Expanded text:
cum utriusque virtus fuerit discum utriusque virtus fuerit dispar in miraculo, utriusque tamen meritum dispar non est in coelo. PETR. Placet, fateor, omnino quia vita et non signa quaerenda sunt. Sed quoniam ipsa signa quae fiunt, bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redeptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodiernum tempus video non posse sufficere. Liberius itaque haec loquemur, si aliud exordium su
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe exiuit. Perpende queso hunc
de quo loquim᷑ seuerum. qmͣ di¬
lectum dñs attendit. quẽ contri¬
stari nec. ad modicum ꝑtulit.
dmiranda sunt P:¬
ualde hȩc. quȩ me inuenio
nunc usq latiusse. S quid. ẽẽ.
dicimus: quod tales uiri modo¬
nequeunt inueniri: G6.
go petae multos tales in hoc
seculo nec modo deesse. existi¬
mo: neq enĩsi talia signa ñ faciunt
ideo tales non surit: Uite namq
uera estimatio in uirtute est o¬
perum: non in ostensione signoꝵ.
Nam sunt pleriq. qui & signa
non faciunt: signa tamen facien¬
tib dispares non sunt. petrꝰ.
nde michi rogo hoc ostendi
potest. quod sint quidam. qui
in principatu apostolico fiater est
cio plane. nec dubi petrꝰ.¬
um est: quia & si minimus
uod bene ipse reminisceris
lauit: paulus in mari naufragi¬
um ꝑtulit: & in uno eodemq
elemento. ubi paulus ire cum na¬
ui ñ potuit: ibi petarus pedib
iter fecit. Aperte gͥ constat. qͥa

Expanded text:
corpore exivit. Perpende, Petre, quaeso, hunc corpore exivit. Perpende, Petre, quaeso, hunc de quo loquimur Severum, quam dilectum Dominus attendit, quem contristari nec ad modicum pertulit. PETR. Admiranda sunt valde haec, quae me 205 invenio nunc usque latuisse. Sed quid esse dicimus quod modo tales viri nequeunt inveniri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dispares non sunt. PETR. Unde mihi, rogo, ostendi potest, quod sint quidam qui sin principatu apostolico frater est? PETR. Scio plane, nec dubium est quia etsi minimus avit. GREGOR. Quod bene ipse reminisceris, lavit , Paulus in mari naufragium pertulit : et in uno eodemque elemento ibi Paulus ire cum navi non potuit, ubi Petrus pedibus iter fecit. Aperte igitur constat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lecto eius cum lacrimis in terrã
dedit. Cumq uehementer fle¬
ret. in terram caput tunderit.
& se reum mortis illius clamart.
repente is qui defunctus fuerat
animam recepit. Quod dum mul¬
ti qui circumstabant aspicereib.
admirationis uocib emissis: ce¬
perunt ampliuis pre gandio¬
flere. Cumq cum requirerent
ubi fuerit. uel quomodo rediss
ait. Tetri ualde erant homines
qui me dlicebant: ex quoꝵ ore.
ac narib ignis exibat. quem to¬
luare ñ poteram. Cumq per ob¬
scura loca me. ducerent. subrto
pulchiȩ uisionis uiuenis. cum
alis. nobis exeuntib obuiã factꝰ
est: qui me trahentib dixtt.
Reducite illum: quia seuerus
presbiter plangit: eiꝰ enim eum¬
lacrimis dñs donauit. Qui scili¬
cet seuerus ꝓtinus de terra sur¬
rexit. eiq pęnitentiam agenti.
opem sue intercessionis prebuit.
Et dum per dies septem de ꝑꝑe¬
tiatis culpis penitentiã eger redi¬
uuius ageret: octauo die. letus de

Expanded text:
lecto illius cum lacrymis in terram lecto illius cum lacrymis in terram dedit. Cumque vehementer fleret, in terram caput funderet, seque reum mortis illius clamaret, repente is qui defunctus fuerat animam recepit. Quod dum multi qui circumstabant aspicerent, admirationis vocibus emissis, coeperunt amplius flere prae gaudio. Cumque eum requirerent ubi fuerit, vel quomodo rediisset, ait: Tetri valde erant homines qui me ducebant, ex quorum ore et naribus ignis exibat, quem tolerare non poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito pulchrae visionis juvenis cum aliis nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite illum, quia Severus presbyter plangit, ejus enim lacrymis Dominus eum donavit. Qui scilicet Severus protinus de terra surrexit, eique poenitentiam agenti opem suae intercessionis praebuit. Et dum per dies septem de perpetratis culpis poenitentiam aeger redivivus ageret, octava die laetus de
Abbreviated transcription (Latin):
seuerus: eccliȩ beate marie dei
genitricis. & semꝑ uirginis
sacerdos. hunc cum qui¬
dam pater familias ad
extremum uenisset.
diem: missis concite.
nuntiis. rogauit ut
ad se qmͣtocius ueniret. suisq
orationib pro peccatis eiꝰ interte¬
deret. ut acta de malis suis pęnit¬
tentia. solutus culpa ex corpore.
exiret. Qui uidelicet sacerdos. ino¬
pinate contigit ut ad putandam
uineam. eẽt. occupatus: atq ad se
uenientib diceret. Antecedite.¬
me: ecce ego uos subsequar. Cumq
uideret sibi in eodem oꝑe parum
aliquid suꝑeẽ. paululum moiam
fecit: ut opus quod minimum
restabat expleret. Quo expleto. cep̃
ad egrum ꝑgere. Eunti uero in
itinere. occurrentes hii prius ue¬
nerant obuiam facti sunt dicen
tes. Quare tardasti pater:Noli fa¬
tigari: quia iam defunctus esł.
quo audito. ille contremuit. ma¬
gnisq uocib se interfectorẽ illiꝰ
clamare. cepit. ꝑlens itaq ꝑuenit
ad corpus defuncti: seq coram

Expanded text:
Severus, Ecclesiae beatae Mariae Dei Severus, Ecclesiae beatae Mariae Dei genitricis semper virgnis sacerdos . Hunc cum quidam paterfamilias ad extremum venisset diem, missis concite nuntiis, rogavit ut ad se quantocius veniret, suisque orationibus pro peccatis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poenitentia, solutus culpa ex corpore exiret. Qui videlicet sacerdos inopinate contigit ut ad putandam vineam esset occupatus, atque ad se venientibus diceret: Antecedite, ecce ego vos subsequor. Cumque videret sibi in eodem opere parum aliquid superesse, paululum moram fecit, ut opus quod minimum restabat expleret, quo expleto, coepit ad aegrum pergere. Eunti vero in itinere occurrentes hi qui prius venerant, obviam facti sunt, dicentes: Pater, quare tardasti? Noli fatigari, quia jam defunctus est. Quo audito, ille contremuit, magnisque vocibus se interfectorem illius clamare coepit. Flens itaque pervenit ad corpus defuncti, seque coram
Abbreviated transcription (Latin):
uidam namq in ea¬
dem ꝓuintia mar¬
tyrius nomine. deuo¬
tus ualde. omĩpoten¬
tis dei famulus fuigi
qui hoc de uirtuti
suȩ testimonio signum dedit.
dum quadam die fr̃s illiuis sub-
cineritium panem fecissent. eiq
mere. sicut in hac ꝓuntia crudi
panes ligno signari solent. ut per
quadias quartuor partiti uide-¬
antur. isdem dei famulus ad fuit:
eisq referentib. signatum non
fuisse cognouit. Cumq iam pa¬
nis ille prunis. eẽt. & cinerib co¬
oꝑtus. dixit. Quare hunc mini¬
me signastis: Qui hec dicens sig¬
num crucis digito contra prunas
fecit. quo signante. ꝓtinus in¬
mensum crepitum panis dedit.
ac si ingens in ignib olla crepu¬
isset. Qui dum coctus postmoduo
fuisset ab igne subtractus. ea cru¬
ce signatus inuentus est. quam
non contactus. s fides fecerat.
N eo eriam loco interorina .xii.¬
uallis dicit᷑. que a multis uer¬
bo rustico inter ocrina nomina¬
tur: in qua erat quidam uir ui
te admirabilis ualde. nomine.

Expanded text:
uidam namque in eadem provincia, Martyrius nomine , devotus valde omnipotentis Dei famulus exstitit, qui hoc de virtutis suae testimonio signum dedit. Dum quadam die fratres illius panem subcinericium fecissent, eique mere, sicut in hac provincia crudi panes ligno signari solent, ut per quadras quatuor partiti videantur, idem Dei famulus adfuit, eisque referentibus signatum non fuisse cognovit. Cumque jam panis ille prunis 204 esset et cineribus coopertus, dixit: Quare hunc minime signastis? Qui hoc dicens, signum crucis digito contra prunas fecit. Quo signante protinus immensum crepitum panis dedit, ac si ingens in ignibus olla crepuisset. Qui dum coctus postmodum fuisset ab igne subtractus, ea cruce signatus inventus est, quam non contactus, sed fides fecit.n eo etiam loco Interorina vallis dicitur, quae a multis verbo rustico Interocrina nominatur, in qua erat quidam vir vitae valde admirabilis, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uid est hoc queso te. quod
in amenis locis cuiuisdam
domꝰ laterculis aureis uidebat᷑
de si credimus quod in illa ui¬
ta adhuc metallis talibus ege¬
amue.

Expanded text:
uid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari de, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
um sanctus uir diu in eadem
solitudine. uirtutib signisq
succresceret. multi ab eo in loco
eodẽ ad omĩpotentis dei sunt ser¬
uitiũ congregati: tra ut illic du¬
odecim monasteria. cum omĩpo¬
tentis uĩu xp̃i domini opitula¬
tione construeret. In quib sta¬
tutis patrib duodenos mona¬
chos deputauit. paucos uero se¬
cum retinuit: quos adhuc in
sua presentia aptius erudiri-
iudicauit. Cepere. etiam tunc.
ad eum romanȩ urbis nobiles
& religiosi concurrere. suosq
ei silios omĩpotenti domino
nutriendos dare. Tunc quoq
bonȩ. spei suos soboles euitius
maurum. tertullius uero patͥ¬
cuis. placidum tiadidit. Equi¬
b maurus uiuenior cum bo¬
nis polleret morib: magistri
aduitor cepit ȩxistere. Placi¬
dus uero. puerilis adhuc in¬

Expanded text:
um sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
uigatoꝵ dicens uxori uir de¬
bitum reddat. similit̾ et ux¬
or uiro: quod ammiscet᷑ in cõ¬
templacione cetib angeloꝵ.
et tam̃ non asꝑnat᷑ cogitare.
atq dispon̾e facta carnali¬
um: quod gaudet in infirmi¬
tatib sibiq in contumeliis
placet : quod ei uiuere xp̃s
est et mori lucrum: quod
totũ iam extra carnẽ est:
hoc ip̃m quod uiuit in car¬
ne. Ecce qualit̾ uiuit: qui
ab inferno mentis. ad uitã
pietatis redut. Minus est
gͦ ꝗͥ piam in carne suscitari:
nisi forte cũ ꝑ uiuificationẽ
carnis ad uitam reducit᷑ men¬
miraculum: quatinꝰ conulsus

Expanded text:
jugatorum, dicens: Uxori vir dejugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in contumeliis placet ; quod ei vivere Christus est, et mori lucrum ; quod totum jam extra carnem est, hoc ipsum quod vivit in carne . Ecce qualiter vivit, qui ab inferno mentis ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur menmiraculum,
Abbreviated transcription (Latin):
maius est predicatois uerbo atqi
solatio orationis peccatorem
conuertere: qm carne mortuñ
resuscitare: In isto enĩ resusci¬
tat᷑ caro itẽrũ moritura: in
illo uero anima in et̾num uic¬
tura. Cum enim propono du¬
os: in quo hoꝵ existimas maio¬
ri factũ uirtute miraculum:
resurrectionem carnis: de la¬
zari uirtutib tacet᷑ Nam pꝰ
resurreccionẽ anime: capere
nr̃a infirmitas ñ ualet: qnͣ¬
ta insacro eloquio de pacili
uirtutib dicunt᷑. Quod illiꝰ
predicatione crudelissime na¬
tiones ad pietauinollia con¬
uerse sunt uiscera: quod mo¬
ri cupit pro fr̃ib in quoꝵ pͥꝰ
morte gaudebat: quod ple¬
um: quod pro xp̃o uirgis
libenter cedit᷑. quem gladius
insequebat᷑: quod apostolat᷑
honore sublimis est: s tamen
sponte fit pariuuilus in medio
discipuloꝵ: quod ad celi t̾cii se¬
creta ducit᷑: et tamen mentis
oculum ꝑ compassionem reflec¬
⁊it ad disponendũ cubile cẽ¬

Expanded text:
miraculum praedicationis verbo atque miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur; nam post resurrectionem animae capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro virtutibus dicuntur: quod illius praedicatione crudelissimae cogitationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera; quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat ; quod, pleum ; quod pro Christo virgis libenter caeditur, quem gladiis insequebatur ; quod Apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile con
Abbreviated transcription (Latin):
recepit animam: oscitaiit:
oculoᷤ aperuit: seseq eleuans re¬
sedit: quid erga se ageretur
miratꝰ est: ac si de graui somp
no fuisset excitatus: Quod
dum mulier lamentis fatiga¬
ta conspiceret: cepit ex gau¬
dio magis flere: et uocesã¬
pliuis ederez Quam uir dñi
modesta prohibitione com¬
pescuit dicens Tace. tace.
Set siquis uos reqͥsiuerit qͣ¬
liter factum sit: hoc solum¬
xp̃s opera sua fecit. Dixit hoc:
atq ab eus hospicio exiit:
Quadragesimũ subdiacom̃
reliquit protimis: et in loco
eodem ultra non apparuit: Tẽ¬
poralem namq honorem fu¬
giens. egit ut abhis aquib
uisus in tanta uirtute fue¬
rat: numqm iam in hac uita
uideret᷑:
petrꝰ
uid alii sentiant ignoro:
ego autem cunctis mra¬
culis hoc pocuis existimo
ẽẽ miraculum. quod ad uitã
mortui redeunt eoꝵqz anime
ad caruem ex occulto reuocã
cesse est ut credamus: Si uͦ
inuisibilia pensamus: nimi¬
rum constat: quia miraculũ

Expanded text:
recepit animam, oscitavit, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; sed 321 si quis vos requisiverit qualiter factum sit, hoc solumJesus Christus opera sua fecit. Dixit hoc, atque ab ejus hospitio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantsse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est
Abbreviated transcription (Latin):
in magnis fletib noctem du¬
ceus: continuis lamentorũ
uocib satisfatiebat dolori. Cũ¬
q hoc duitius fieret: ⁊ fiere muli¬
ernullo modo cessaret: uir dñi
Qͥ receptꝰ hospitio fuerat: qua¬
dragesimo subdiacono com¬
punctus ait. Dolorib huius
mulieris anima mea compa¬
tit᷑: rogo. surge. et oremus.
ꝑrexere itaq utrique ad uicinã
eccłiam : seseq parit̾ in oratio¬
uem dederunt: Cumq duutiuis
orassent: complere orationem.
quadragesimũ subdiaconum
seruus dei petutz Qa comple¬
ta de altaris crepidine pul¬
uerem collegit atq cum eo¬
dem quadragesimo ad defũc¬
surrexit: et quia dextera ma¬
mi collectum puluerem ges¬
tabat. sinistra pallium quo
facies defuncti uelabat᷑ abs¬
culit: Quod cum mulier fie¬
ri cerneret contradicere ue¬
hement̾ cepit. et mirari qͥd
uellet facere Ablato itaq
pallio diu eoquem collegit
puluere defuncti fatiẽ frica¬
uit: Qͥ cum duitiꝰ fricaret᷑.

Expanded text:
in magnis fletibus noctem duin magnis fletibus noctem ducens, continuis lamentorum vocibus satisfaciebat dolori. Cumque hoc diutius fieret et flere mulier nullo modo cessaret, vir Dei, qui receptus hospitio fuerat, Quadragesimo subdiacono compunctus ait: Dolori hujus mulieris anima mea compatitur; rogo, surge, et oremus. Perrexerunt igitur utrique ad vicinam ecclesiam, seseque pariter in orationem dederunt. Cumque diutius orassent, complere orationem Quadragesimum subdiaconum servus Dei petiit. Qua completa ab altaris crepidine pulverem collegit, atque cum eodem Quadragesimo ad defuncsurrexit. Et quia manu dextera collectum pulverem gestabat, sinistra pallium quo facies defuncti velabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñs modo temporib: quidam
quadragesimus nomine bux¬
entine eccłie subdiaconus fuit̾
qui ouium suaꝵ gregem pas¬
cere in eiꝰdem aitrelie ꝑtib sole¬
bat cuꝰ ualde ueracis uiri uar¬
ratione res mira innotuit: qͦ
secreto fuerat gesta Is namq
ut prediximꝰ dum gregis sui
in aurelia curam gereret: in
eisdem dieb uir fuit e monte
qui argentarius uocat᷑ uene¬
rabilis uite: qui habitum mona¬
chi quem pretendebat spetie:
morib explebat Hic itaq ade
eccłiam beati pet̾ apłõꝵ prin¬
cipis ab eodem monte argen¬
tario annis singulis uenire
consueuerat: atq ad hunc qͤ
predixi quadragesiũ subdi¬
aconum: sicut ip̃e narraint
hospitalitatis grã declinabat
Quadam uero die dum eiꝰ hos¬
pitium quod ñ longe ab eccł̃ia
aberat intrasset. cuiusdã mu¬
defunctus est. Qͤn ex more
lotũ. uestimencis indutum. ⁊
sabano constrictum: suꝑne¬
mente uespere sepelire ne qui¬
uerunt. Iuxta defuncti gͥ cor¬
pus iuduata mulier sedit: qͦ

Expanded text:
s modo temporibus quidam vir, Quadragesimus nomine, Buxentinae Ecclesiae subdiaconus fuit qui ovium suarum gregem pascere in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e monte, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic itaque ad Ecclesiam beati Petri apostolorum principis ab eodem monte Argentario annis singulis venire consueverat, atque ad hunc, quem praedixi, Quadragesimum subdiaconum, sicut ipse narravit, hospitalitatis gratia declinabat. Quadam vero die, dum ejus hospitium, quod non longe ab Ecclesia aberat, intrasset, cujusdam padefunctus est: quem ex more lotum, vestimentis indutum, et sabano constrictum, superveniente vespere, sepelire nequiverunt. Igitur juxta defuncti corpus viduata mulier sedit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
illis ut requiescerent cempus ad¬
huc modicum. donec impleatur
nuinerus conseruoꝵ et fratrũ
eoꝵ. Qͥ itaq nunc singulas acce¬
perunt binas inuiditio stolas
habituri sunt. quia mͦ animaꝵ
tantum modo: tunc autem ani¬
maꝵ simul et corporum gła le¬
tabunt᷑.
petrꝰ.
ssentio. set uellem scire quo¬
nam modo agit᷑ quod plerũ¬
q morientes multa predicunt.¬
Ipsa aliqñ animarũ uis subtili¬
tate sua aliquid preuidet: ali¬
qñ autem exiture de corpore aĩe
ꝑ reuelationem uentura cognos¬
cunt. aliqñ uero dum iam iux¬
ta fit ut corpus deserant: di¬
uinitꝰ afflate in secretis celestib
incorporeũ oculũ mentis mit

Expanded text:
requiescerent tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt, quia modo animarum tantummodo, tunc autem animarum simul et corporum gloria laetabuntur. PETR. Assentio; sed velim scire, quonammodo agitur quod plerumque morientes multa praedicuntIpsa aliquando animarum vis subtilitate sua aliquid praevidet. Aliquando autem exiturae de corpore animae, per revelationem ventura cognoscunt. Aliquando vero dum jam juxta sit ut corpus deserant, divinitus afflatae in secreta coelestia incorporeu
Abbreviated transcription (Latin):
S dum corpus eus ex more
ad lauandum fuiss nudatum.
ita manus pedesq eius sani in¬
uenti sunt. ac siumqmͣ uulne¬
ris nichil habuissent. Ductus
itaq ac sepultus est. eiusq
conuigi uisum est. ut quarto
die in sepulcro illus marmor
quod suꝑpositum fuerat muta¬
ri debuiss. Quod uidelicet mar¬
mor corpori eiꝰ suꝑpositum dũ
fuisset ablatum. tanta ex cor¬
pore ip̃ius fraglantia odoris e¬
mauauit. ac si ex putrescente
carne illius pro uermib a roma¬
ta ferbuissent. Quod factum
dum uarrante me in omeliis in¬
firmis infirmis quibdam ue¬
nisset in dubium die quadã
sedente me in conuentu nobi¬
lium ip̃i artifices qui in sepł¬
cro ipsuis marmor mutauerãt
ad fuerunt. aliquid me de ꝓpͥa
causa rogaturi. Quos ego de
eodem miraculo coram clero
nobilib ac plebe requisiui qͥ
et eadem odoris fraglantia mi¬
ro modo se repletos fuisse testa¬
ci sunt et quedam alia in aug¬
mentum miraculi que nunc

Expanded text:
Sed dum corpus ejus ex more Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque ejus sani inventi sunt, ac si nunquam vulneris aliquid habuissent. Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescente carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus ac plebe requisivi, qui et eadem odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in augmento miraculi, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
t autem de egredientib
animab que multa p̃nos¬
cunt. ea que cepitnus exeqͣm᷑.
neq hoc silendum est quod de
theophanio centum cellensis
urbis comite in cadem urbe
positus. multis attestantib
intent᷑. hospitalitati precipue
studens. Exercendis quidem co¬
mitatꝰ curis occupatꝰ agebat
terrena et temporalia: s ut pꝰ
in fine claruit magis ex debito
qmͣ ex intentione. Namcum
appropinquante mortis eius
tempore grauissima aeris
tempestas obsisteret ne ad se¬
peliendum duci potuisset eũ¬
q uxor sua cum fletu uehe¬
mentissimo inquireret dicẽs.
Quid faciam quomodo te ad
sepeliendum eitio. que hosti¬
um domus huius egredi pro
nimnia tempestate non pos¬
sum: cunc ille respondit. No¬
li mulier flere. quia mox ut
ego defunctus fuero. aeris se
cem mors : et mortem sereni¬
tas est secuca. Quod signum
ta. Nam manus eius ac pe¬
des podagre humore tumescen¬
tes: uersi in uulnerib fuerant
et profluenti saie patebãt.

Expanded text:
t autem de egredientibus t autem de egredientibus animabus, quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur, neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe positus, multis attestantibusintentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam dum appropinquante mortis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, eadem horcem mors, et mortem serenitas secuta est. Quod signum ta. Nam manus ejus et pedes podagrae humore tumescentes versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant.
Abbreviated transcription (Latin):
rant mirarent᷑. In ea quoq
domo predicti narsi spatarus
uulgar manebat. qui festine
ad egrum deductus ei uulgari¬
ca lingua locutus est. Set ita¬
puer ille initalia natus et nutri¬
tus in eadem barbarica loguutio¬
ne respondit. ac si ex eadem fuiss
gente generatus. Mirati sunt
omnes qui audiebant atq ex
duaꝵ linguarum experim̃to qͣs
cum antea nescisse nouerant.
crediderunt de omnib quas
probare minime ualebant. Tũc
ꝑbiduum mors eus dilata ẽ:
s die t̾cio quo occulto uiditio
nescit᷑ manus ac brachia lace¬
ratosq suos dentib laniauit.
atq ita e corpore exut. Quo
mortuo oinnes illi quos p̾dix¬
erat. ex hac protinus luce sub¬
tracti sunt. Nullusq ex illa
domo eadem tempestate defũc¬
tus est qui uoce illius denunti¬
atus non est.
petiꝰ.
alde terribile est quod qui
tale donum ꝑcipere meruit
tali etiam pꝰ. hoc pena plecteret᷑
mine comprehendere ñ possu¬
mus. tuere autem qmͣ discu¬
tere debemus.

Expanded text:
rant, mirarentur. In ea quoque rant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed itapuer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatus non est. PETR. Valde terribile est, ut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plectereturmine comprehendere non possumus, timere magis quam discutere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sedule atq iicessant̾ adherebat.
et queque in euis domo agebant᷑
nouerat. Qui mͥ iam in monas¬
terio positus narrauit quod
in ea morcalitate que patͥcii
narsi temporib hanc urbem
uehement̾ afflixit. in domo pre¬
dicti ualeriani puer arm̃tarius
fuit precipue simplicitatis et
humilitatis. Cum uͦ eiusdem ad¬
uocati domus eadem clade uasta¬
ret᷑. isdem puer ꝑcussus est. et
usq ad extremum deductus.
Qui subito sublatus a presenti
in celo fui: ⁊ qui de hac domo
ille morituri sunt. tu uero
ne tuneas quia hoc tempore
moriturus non es. Ut uͦ scias
quod me in celo fuisse uere
fateor ecce accepi illic ut lin¬
guis omnib loquar. Numqͥd
tibi cognitum non fuit . gre¬
cam linguam me omnino ñ
nosse: Et tamen grece loque¬
re ut cognoscas an uerũ sit.
quod me omnes linguas acce¬
pisse testificor. Cui cunc gre¬
ce dominus suus locutus est.
atq ita ille in eadem lingua
respondit. ut cuncti qui ade¬

Expanded text:
sedule atque incessanter adhaerebat, sedule atque incessanter adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur noverat. Qui mihi jam in monasterio positus narravit quod in ea mortalitate quae patricii Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus a praesenti413 in coelo fui, et qui de hac domo le, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino non nosse? et tamen Graece loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem lingua respondit, ut cuncti qui ade
Abbreviated transcription (Latin):
erant baptizat scriptos in eis¬
dem epistolis litteris aureis
inuenit. P̾rimum quidem ut
dicebat suum nomen repperit
ac deuide omnium illo in tẽ¬
pore baptiratoꝵ. Qua de re certũ
tenuit. et se et illos de hac uita
ee̾ sub celeritate migraturos. fãc¬
tumq est ut die eadem ip̃e mo¬
reret᷑. atq post eum cuncti illi
qui bapcizati fuerant ita secuti
sunt. ut intͣ paucos dies eor nul
lus in hac uita remaneret. De qͥb
nimirum constat quod eos predie¬
tus dei famulus. idcirco auro scͥp¬
tos uiderat. quia eoꝵ nomina apd̾
se fixa et̾na claritas habebat.
Sicut itaq hii reuelationib po¬
tuerunt. uentura cognoscere. ita
non numqͣm egressure anime
possunt etiam misteria celestia
non ꝑ sompnium set uigilando
prelibare.
omonuun namq monasterii
mei monachum bene nosti. qui
dum e̾e̾t in seculari habitu con¬
stitutus. ualeriani huiꝰ urbis ad¬
uocati naturalem filiam in con¬
iugiuim sortitus eius obsequiis

Expanded text:
erant baptizati scriptos in eiserant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris aureis invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam mysteria coelestia non per somnium, sed vigilando praelibare. Ammonium namque monasterii mei monachum bene nosti, qui dum esset in saeculari habitu constitutus, Valeriani hujus urbis advocati naturalem filiam in conjugio sortitus, ejus obsequiis
Abbreviated transcription (Latin):
quo fuerant in descͥpcione nomi¬
nati. ad extremum uero et ip̃e
obiit qui cosdem frẽs morituros
preuidit:
N ea quoq mortalitate que añ
criennium hanc urbem uohe¬
mentissima clade uastauit ui
mellitꝰ diictus est monachus.
ad huc in annis uiuenilib consti¬
tutus: s mire simplititatis atꝙ
humilitatis uir. Qͥ appropinqnͣ¬
de uocationis die eadem clade
ꝑcussus ad extrema ꝑductus est.
Quod uir uite uenerabilis felix
euisdem ciuitatis ep̃s audiens.
cuius et hec relatione cognoui.
ad eum accedere studuit. et ne
mortem timere debuiss. uerb̃
hunc ꝑsuasoriis confortare. Cui
etiam adhuc de diuina mĩa: Tõ
giora uite spacia polliceri cepit.
Set adhec ille respondit. cursus
sui tempora esse completa di¬
cens. apparuisse sibi uiuenem.
atq epłas detulisse dicentem.
aperi et lege. Quib apertie.
asseruit. quia se et omnes qui
eodem tempore a predcõ epõ
in paschali sollempnitate fu¬

Expanded text:
quo fuerant in descriptione nomiquo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante triennium hanc urbem vehementissima clade vastavit  SMellitus dictus est monachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora esse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo in Paschali festivitate fu
Abbreviated transcription (Latin):
rituris futura presciant᷑: exhiis
colligere possumus que apud
nos gesta in monasterus scimꝰ.
N monasterio etenim meo
quidam frat̾ ante decennium ge¬
rontius dicebat᷑ qui cum graui
molestia corporis fuiss depressus:
in uisione nocturna albatos ui¬
ros ⁊ clari omnimodo habitus.
in hoc tp̃m monasterium descend̾e̾
de superiorib aspexit. Qͥ dũ corã
lecto iacentis assisterent unus
eoꝵ dixit. Ad hoc uenimus ut
de monasterio gregorii quosdã
frẽs in militiam tamus. Atq
alteri precipiens adiunxit. Seri¬
be marcellum. ualentinianum.
agnellum. atq alios quoꝵ nũc
miuime recordor. Quib expletis:
addidit dicens. Seribe et hunc
ipm qui nos aspicit. Ex qͣ uisi¬
one certus reddit᷑ predẽs frat̾ ille
fcõ mane innotuit fr̃ib qui et
qui essent. ex eadem cella mori¬
turi. quos se etiam nuntiauit
esse secuturum. Cum die aliop̃¬
dcĩ frẽs mori ceperunt atq sub
eodem ordine se in morte secuti st̃.

Expanded text:
rituris futura praesciantur, ex his rituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis scimus. In monasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus praedictus frater, facto mane innotuit fratribus, qui et qui essent in brevi ex eadem cella morituri, quos se etiam denuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt