comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. limas. ¶Caltulã cingłi genꝰ: a co¬
acto loro clictũ. ¶ Fibula grecũ ẽ: ꝙͣ
illi fiblin dñt qd ligat. Subfibulũ.
subligacłm. redimidm ẽ qd̾ succĩe¬
coriũ sũ brachie nĩcupamꝰ. qd̾ des¬
cendẽs ꝑ ceruice et a lat̾ibꝰ colli cdi

Expanded text:
 limas. Caltulum cinguli genus, a coacto loro dictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligaculum. Redimiculum est quod subcinctorium sive bracile nuncupamus, quod descendens per cervicem et
Abbreviated transcription (Latin):
riũ aũt: ꝙ ut clictũ ẽ. sb̾ brachiis
ductũ alaꝵ sinũ ãbit. atq hĩc inde
sbcingit. ¶ Fascia ẽ: qͣ tegr̃ pectꝰ et
papille ꝯpͥmũt᷑ ati crispãti cĩgło a¬
gustiꝰ pectꝰ artut᷑. Et dicta fascia: qd̃

Expanded text:
um quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde subcingit. Fascia est qua tegitur pectus et papillae conprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus artatur: et dicta fa
Abbreviated transcription (Latin):
redi: uł dextro uł simst᷑. C tepidas a
dictas: ꝙ cũ sono stͥngñt̾ sũ a peclũ
arepitu in anibulãdo. ¶Calceos re
eñt. ¶Ocrea tibialia: calciamẽta
st̾. clictu qd̾ crurategãt. ¶ Cot᷑ni
sẜ: qͥb calciabant᷑ tragedi qͥ ĩ theatͤ
dicturi erãt: et alta intonãtiq uo¬
ce carmĩa cantaturi. Est eĩ calcia¬
m̃tũ ĩ mod̾ crepidarũ: qͦ heides u¬
tebat᷑. S tale ẽ ut et ĩ dext̾o ⁊ ĩ le¬
no ꝯueĩat pede. ¶Baxea calciam̃¬
tũ comedoꝵ erat. sic̃ tragedoꝵ co¬
tarni. qͦs qͥda ⁊̃ calones appellant.
eo qd̃ ex salice fierẽt. Nã grecuit
lares: calcis socii st̃: qm̃ et ĩde noĩa¬
liuidẽt᷑. qd̾ ea figura sĩt ut ꝯtĩgãt
malleoł ad qͦs lora deligͣbãt᷑. Dicti
st̃ at a colore rubro qͣł ẽ mulli pis
les: ex mat̾ia corio ĩtectu. ¶ Socci cꝰ
chiminutiuũ soccelli appellati ĩde ꝙ
saccũ ħcant: ĩ qͦ ꝑs plante u̾icit᷑.
Callicule uł calige acallo peclũ dic¬

Expanded text:
edi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos regerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciatum in modum crepidarum quo heroes utebantur, sed tale est, ut et in dextro et in levo conveniat pede. Braxea calciamenta comedorum erant, sicut tragedorum coturni, quos quidam etiam calones appellant, eo qlares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscles ex materia coreo intecta. Socci, cuius diminutivum socelli, appellati inde quod saccum habeant, in quo pars plantae inicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum dic
Abbreviated transcription (Latin):
na grecũ ẽ.ꝙͣ illi zonarm: nos cigu¬
lũ nũcuꝑamꝰ. ¶ Stgophiũ ẽ cĩgłm
aureũ cũ gẽmis. de qͦ ait cumastrophi¬
o. Lactãtis cĩcta papilla. S prudẽciꝰ
nom̃ hoc gẽme: strophio illagate.¬

Expanded text:
uam illi zonarion, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis, de quo ait Cinna: Strophio lactentes cincta papillas: sed Prudentius: « Nomen hoc gemmae strophio illigat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ea pectꝰ iuĩcit᷑ instar iuitis ligãtis¬
¶ Limbꝰ ẽ ꝙ̃ nos ornaturã cliñs. fus¬
ciola ẽ.q̃. amibit extremitatẽ uesti
aut ex fił aut er auro cõtexta assui¬
ta extͥnsecꝰ in extrema ꝑte uestiñt
uł clamidis de qͣ uirgili dic̾. Sidoi̾¬
ntores nũcupatos: qd̾ ĩẜtis fi¬
io porcor setis suat: id ẽ ꝯsuãt
qĩ sctores. ¶C aligariꝰ uͦ: nõ a callo
osui calciam̃ta nõ psũt: qͣs grea ca
m̃. Hinc et calciam̃ta dicta: qd̾ in
Ccreꝑidas greci añ reꝑtas usi st̃. est

Expanded text:
quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta adsutaque extrinsecus in extrema parte vestimenti vel chlamydisSutores nuncupatos quod insertis filo porcorum setis suant, id est consuant, quasi setores. Caligarios vero non a callo consui calciamenta non possunt, quas Graeci tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est
Abbreviated transcription (Latin):
mea uita maragdos berillosq mͥ
flacco nͨ nitẽtes ꝑ cãlida margiri¬
anulos. nec iaspios lapillos .iii
nꝰ lata semicict᷑. et ut̾sq guł
minima cingłm. Nã accincto per.
climinut᷑one cĩgłm noĩatũ. Cĩctu
a̾ iuuenes ĩ ex̾citutõne cãpestͥ u̾e¬

Expanded text:
maragdos berillosque mihi, Flacce, nec nitentes nec percandida margarianellos nec iaspios lapillos. § 33lata semicinctium, et utrisque minima cingulum; nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatum. Cinctu autem iuvenes in exercitatione campest
Abbreviated transcription (Latin):
lich. Anulũ aureũ ne ẜuꝰ neq lib̾ti¬
irꝰ gestabat ĩ pu. s amilo aureo li¬
beri ntebãt᷑. lib̾tim argẽteo ẜui fer¬
reo. l et mlti honestissimi anulo fe¬
rreo ut̾ent᷑. Apd̾ uet̾es ultͣ unũ a¬

Expanded text:
lidi. Annulum aureum neque servus, neque libertinus gestabat in publico, sed annulo aureo liberi utebantur, libertini argenteo, servi ferreo, licet et multi honestissimi annulo ferreo utebantur. 4. Apud veteres ultra unum a
Abbreviated transcription (Latin):
rro. apł latinos m̃u¬
merabiles libros scͥpsit. apud
grecos quoq calcitus miris at¬
tolłi laucdib: qd̃ tantos libros
ediderit quantos qͥsq nr̃m alie¬
nos scribere ꝓpͥa manu uix possit
De nr̃is quoq apd̾ grecos orige¬
ues ii scpturarũ labore tam gre¬
cos ꝙͣ latinos operũ suoꝵ mim̾o
suꝑauit. Deniq ieronimꝰ sex
milia libroꝵ eiꝰ legisse fatetur
Hoꝵ tũ oĩm studiũ: augustinꝰ
ingenio uł scĩa fua uicit. Nam
tanta sipsit ut lieb ac nectib
nõ solũ scribere libros eiꝰ quisq
S nec leg̾e qͥdẽ occurrat.
gn̾ibus

Expanded text:
rro apud Latinos innumerabiles libros scripsit. Apud Graecos quoque Chalcenterus miris attollitur laudibus, quod tantos libros ediderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud Graecos Origenes in scripturarum labore tam Graecos quam Latinos operum suorum numero superavit. Denique Hieronymus sex milia librorum eius legisse fatetur. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat. generibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne animoq fiit᷑. Maiores itaq
puncias in regionbꝰ. regiones ĩ
loncis. loca in t̾ritoruis. territoria
n agris. agros n centuriis. cen¬
turias in iugeribꝰ. iugera ĩ clima¬
tib. clenide climata in actꝰ. ꝑticas
passo. gracdus cubitos. pedes pal¬
mos. uncias ⁊ cligitos cdiuiserũt
Tanta enĩ fuit eoꝵ sollercia. Di¬
gitus est. pars minima aggres¬
tiũ mensuraꝵ. Incle uncia hũs
portica. Oñs enĩ p̃cedentes me¬
sure in corpore st̃. ut palmꝰ. pes
passus. et reliqͣ. Sola partica:
portatur. Est enĩ clece peclum
ad instar calami mezechiele tẽ¬
plũ mensurãtis. Actꝰ minimꝰ ẽ
latitudine peclũ .iiͦiͦi. Longitu¬
arando. scil. ¶Act̾ꝰ cluplicatꝰ iu¬
gere facit: ab eo qd̾ est iuĩctum
uigerũ nom̃ accepit. Iugerum
at ꝯstat longitudine peclũ lu¬

Expanded text:
ne, imo, finitur. Maiores itaque ciis, provincias in regionibus, regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agra in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus; deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos diviserunt. Tanta enim fuit eorum solertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habet portica. Omnes autem precedentes mensure in corpore sunt, ut palmus, pes, passus et reliqua; sola pertica portatur. Est enim decem pedum ad instar calami plum mensurantis. Actus minimus est: latitudine pedum IIII, longituarando scilicet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum du
Abbreviated transcription (Latin):
boctici triginta pedũ latitudine.
S porca ẽ ĩ arando.lxxx
exstat qd̾ defossũ estͣ
lira. ¶Ealli candetã
appllant. in areis urlanis spaci¬
um centũ pedũ. qͣi centũ. In a¬
grestib aut: peles centũ qͥnqͣ¬
scandetũ uocant. ¶ Porrd sta¬
id est pedes. dc exu. cuiꝰ mẽsura
octies conpututa: miliariũ fa¬
cit.: qͥ constat qͥnq milia peclibꝰ
¶Centuria at ager est clucẽtoꝵ
iugerũ: qͥ apd̾ ãtiqͦs acentũ iu¬
gerib appellabatur. S postea
duplicata est nom̃q p̾stinũ re¬
tinuit. In num̾o eĩ cẽturie młti¬
plicate st̃: si nom̃ mutare nõ
potuerũt.¬
xui. de itmeribus.

Expanded text:
itudine Sed porca est quod in arando extat; quod defossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes centum quinqucandetum vocant. Porro staid est pedes DCXXV; cuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centuriae multiplicatae sunt, nomen mutare non potuerunt. De itineribus
Abbreviated transcription (Latin):
cipatione. s qͥsq ut potuit oc¬
cu pauit atq posseclit. Uñ ⁊ nũ¬
cupati. ¶ Funclꝰ clictus: qd̾ eo
fundat᷑: uł stabiliat᷑ prĩ monu¬
m̃tũ. Fundꝰ at et urbanũ edifi¬
ciũ ⁊ rusticũ ĩtlłigẽclũ ẽ. Predi¬

Expanded text:
cipatione, sed quisque, ut potuit, occipatione, sed quisque, ut potuit, occupavit, atque possedit, unde et nuncupati. 236 4. Fundus dictus, quod eo fundatur, vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intelligendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
clinib q contectũ: qͥb possĩt ho¬
mines aui fugoris uł ab calo¬
us iniuna tueri: Tuguriũ casu¬
la ẽ ꝙͣ faciũt sibi custodes uinca¬
rũ ad tegm̃ sui qͣsi tegeriũ ł ꝓpt̾
ardorẽ soł et racdios cleclinan¬
dos. sũ ut inde hoĩcs uł bestias
q̃ insicliari solẽt natis frugibus
ibigãt. hãc rustici capinniã uo¬
cant: qd̾ unũ tantũ capiat. ¶Tes¬
cua: qͥdam putũt ẽẽ tuguria.
qͥdã loca prerupta et asꝑa.
Magalia: eclificia numidaͣ
agrestiũ oblongͣ incuruus lat̾i¬
bꝰ cecta qͣi nauiũ carme st̃ siue
rotũda in modũ fornoꝵ. & ma
galia dicta: qͣi magaria. qr ina
gur punici noua uillã cłñt .u¬
xiii. de agris.
eger latine appellari licit᷑.
co qd̾ in eo agatur ad. Alii
agrũ a greco noĩatũ manifes¬
trꝰ creclũt. Uñ et grece: uilla co¬
gere terre nũcupata: ꝙ ꝑro li¬
mite constitui sol. ¶Possessi¬
ones st̃ agri late patentes pb̃¬
blici pͥuatiq. quos u̾tõ nõ mã¬

Expanded text:
ntextum, quibus possint homines tueri a vi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. ga lia dicta, quasi magaria, quia Magar Punici novam villam dicunt, uXIII. De agris. 1. Ager Latine appellari dicitur, eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et aggere terrae nuncupata, quod pro limite constitui solet. 3. Possessiones sunt agri late patentes publici, privatique, quos initio non man
Abbreviated transcription (Latin):
quo pecus heri potest. uñ et a¬
cus nominat᷑. Dec agrestiũ ẽ¬
ina ⁊ ociosa felicitas. ¶Seges
ger est. in quo serit᷑. uni et iure
det auari agricole. ¶Compisi
ager dictus: q diuisorib agua
celictꝰ ẽ ad pascend̾ qͥt̾ uicinis.
¶Alluuiꝰ ager est. ꝙ paulati flis
in agrũ reddit. ¶ Arcifrr. aoi
dictꝰ est. qͥ certis lineaꝵ mensun¬
nõ continet᷑. s arcentur fiues qꝰ
obiectu fluminũ mõciũ. arbor
uñ et in hiis agris nicħ sb̾cidi¬

Expanded text:
quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. Seges ager est in quo seritur; unde et Verndet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qnon continetur, sed arcentur fines ejus objectu fluminum, montium, arborum, unde et in iis agris nihil subseci
Abbreviated transcription (Latin):
iuicliũ. uł ꝙ antiqͥ agros qͦs bel¬
lo ceꝑant: ut p̃cle noĩe h̾ebãt
Omĩs .it. iger ut uarro docet qͣ
tus arborib aut pascuis. qͥ h̾bis
tm̃ et aĩalib uacat. aut floreꝰ
qd̃ sint apti orti apibꝰ ꝯgruẽtes
georgicoꝵ secutꝰ est. ¶ Eura:

Expanded text:
ium: vel quod antiqui agros quos bello ceperant, ut praedae nomine, habebant. Omnis autem ager ut Varro docet qutus arboribus; aut pascualis, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut floreus, in quo sunt horti apibus congruentes Georgicorum secutus es
Abbreviated transcription (Latin):
monĩta regũ: a mausoło te¬
ge egyptõꝵ dicta. Nã eo defũc¬
to: uxor es mire magnitudĩs
et pulcͥtucłis extruxit sepulcrũ
in tm ut usq hodie oĩa monu¬
m̃ta p̾tõsa ex noĩe eiꝰ mausolea
nũcupẽtur. ¶Piramides genꝰ
Uñ ⁊ m̃surã u̾braꝵ egresse: nul¬
la h̾ere umbrã clũr. Cali eĩ edi¬
ficio surgũt ut alto ĩcipiãt ⁊ in
angto fimãt᷑: sic̾ ignis. Pir
eĩ cl̾r ignis. hos egỹptꝰ ħt. Apd̾
maiores enĩ potẽtes: aut sb̾mõ

Expanded text:
ta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genusunde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato incipiant et in angusto finiantur sicut ignis; πῦρ enim dicitur ignis. Hos Aegyptus habet. Apud maior
Abbreviated transcription (Latin):
dri magni et regio aurcis uenis
argentiq optima. Lapidẽ quẽ
ꝑnentes uocant. ista gignit. q
olimpus in ei est: q̃ excellet. uo¬
ce tantꝰ attollit᷑. ut in cacutaine
cuis nec nules nec uenti scine¬
tur. ¶Achaia ab acheo reger
be. & ꝓuĩcia appellata. Hec peue
rasula est. Nam absq septere¬
trionali parte qͣ macedome
git᷑ undiq septa est mari. Abo¬
ente enĩ ht mirteũ mare. ab
ro grecũ: a meridie iomũ ab
frico et ab occasu cassiopias ii¬
las. A sola septemtrionali parte
macedonie uł attice t̾re iũgitur
Huiꝰ capd̾ est. urbs chorintꝰ. gre¬
cie clecus. In achus est. achaie
ie. ut platani foliũ int̾ ioniũ
egeũ mare exposita: ꝙͣ archas
iouis et caliste filiꝰ pelasgis in
archacliam nũcupauit. Ip̃a et
et sicionia a ficione rege. aqͦ et

Expanded text:
dri Magni, et regio aureis venis dri Magni, et regio aureis venis argentique opima. Lapidem quem paeaniten vocant ista gignit. Mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus adtollitur ut in cacumine eius nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et urbs et provincia appellata. Haec pene insula est; nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae iungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Myrteum mare, ab Euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adiungitur. Huius caput est urbs Corinthus Graeciae decus. Inachus est Achaiae est, ut platani folium inter Ionium et Aegeum mare exposita, quam Arcas, Iovis et Callisto filius, Pelasgis in Arcadiam nuncupavit. Ipsa est et Sicyonia, a Sicyone rege, a quo et
Abbreviated transcription (Latin):
bocciam noĩauit. uͥ et thebas
urbem construrit. In qͣ olĩ ciu¬
lia bella detonuerũt. et uͥ nati
st̾ apollo et hercules maior ille
thebanus. Eaclem est eonia
uocata a fonte qͦclam apollim
et musis consecrato: qͥ in eaclẽ
boccia est. ¶Deloponẽsis sccła
attice uocata. ¶Chessalia a
thessalo rege cognoĩata q̃ ad
mericliauã plagũ macedonie
cõmĩcta est. cuiꝰ at̾go pieria ẽ
Multa in thessalia flumina ⁊
oppicla. Int̾ qͣs precipue thessa
tria a chilł et origo lapichaꝵ fu¬
it de qͥb fert᷑ qd̾ hu pͥmo equos
frenis cdomuerũt. Uñ et centau¬
ri dicti st̃: in thessalia p̾mũ soli¬
di aurei facti st̃: clomandoꝵ qͦ
ge. emathia nom̃ erat. s mace¬
do cleucalionis mat̾nus nepos
ptqͣ ibi accepͭ pͥncipatũ: mu¬
tauit uocabulũ macedoniãq ex
suo noie clixit. Est aũt ofinis
ab oriente egeo mari a mericlie
achaie ab occasu clalmatie ad
septẽtrione messie prĩa alexan¬

Expanded text:
Boeotiam nominavit; ubi et Thebas Boeotiam nominavit; ubi et Thebas urbem construxit, in qua olim civilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules maior ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnesus secunda ata atque vocata. 12. Thessalia a Thessalo rege cognominata, quae a meridiana plaga Macedoniae conjuncta est, cujus a tergo Pieria est. Multa in Thessalia flumina, et oppida, inter quae praecipue Thessaltria Achilit, de quibus fertur quod hi primo equos frenis domuerunt, unde et Centauri dicti sunt. In Thessalia primum solidi aurei facti sunt, domandorum qge Emathiae nomen erat, sed Macedo Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae; patria Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃is extincti ¶Elladas dicta a re¬
ge hellana dencalionis et pirre fi¬
lio: a quo et priꝰ groci hellenes nũ¬
cupatist̾. Ip̃a est et attica t̾ra at¬
ta pͥus dicta. Nam grauis qͥdã
iudigena grecie fuit. ex cuiꝰ filia
attis nomĩe attica t̾ra uocata c̃.
Hec int̾ mdcedonia et a chaia
mecha iacet. archadie a septẽtui¬
ouali parte comũcta. Ip̃a est et
uera grecia. uͥ fint athena ciuitaᷤᷤ
mat̾ liberaliũ lr̃aꝵ. et philoso¬
clarius atq nobiliꝰ. In eã ẽ mara¬
thoniꝰ campꝰ. opinione qͦntum
prelii cruentissimꝰ. Ellaclis. iũt
due st̃ prouĩcie: boecia et pelo¬
ponensis. ¶Boccia at dicta hs
ex cã: cũ cuthinꝰ agenoris filius
europam sororez a ioue raptam
ex precepto genitoris quereret
nec reciperet patris elegit iram
fornudans confiriato aĩo ele¬
git auriliũ. Nam bouis forte
conspecte socutꝰ uestigia ample¬
eus est secdem ubi illa reruba¬
uerat. sicq locũ de noĩe bouis

Expanded text:
fratris extincti. Hellas dicta a refratris extincti. Hellas dicta a rege Hellene, Deucalionis et Pyrrhae filio, a quo et prius Graeci Hellenes nuncupati sunt. Ipsa est et Attica terra Acte prius dicta. Nam Granus quidam Graeciae indigena fuit, ex cuius filia Attis nomine Attica terra vocata est. Haec inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas, mater liberalium litterarum et philosoclarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus opinione quondam proelii cruentissimus. Helladis autem duae sunt provinciae: Boeotia et Peloponnensis. Boeotia autem dicta hac ex causa. Dum Cadmus Agenoris filius Europam sororem a Iove raptam ex praecepto genitoris quaereret nec reperiret, patris iram formidans confirmato animo elegit exilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia amplexus est sedem, ubi illa recubaverat, sicque locum de nomine bovis
Abbreviated transcription (Latin):
ia funclit: qͥ ⁊̃ gentes barbaroꝵ
plurimas tangit ¶Grecia a gre¬
co rege uocata : qͥ cũcta eam egi¬
onem regno incoluit. Sũt ꝓuĩcie
se dalmatia. cleinde epirus: inde
elladas ide thessalia. nde mace¬
dnia. achaia et lue ĩ mari creta
aclades. Hilliricus generałr
omis grecia est. ¶Dilmatia. a de¬
lui maxima eiusdez ꝓuincie ciui¬
tate traxisse nom̃ existimͣt᷑: ad¬
heret aũ ab oriente macedonie
a septemtrione messie: ab occa¬
su istria t̾minatur: a mericlie uͦ
acluatico sinu claułr. E pirus
a pirro. a chilł filio cognomina.
Cuiꝰ pars chaonia q̃ aña molo¬
sia clicta est. A moloso filio pir¬
ri. quemi de andromada hũit.
S postꝙꝵ occisꝰ est piriꝰ orestis in¬
sicliis: anclroinadam helenꝰ sus¬
cep tenuitq regnũ pͥugni qui
successerat patri a quo molosia ẽ¬
dicta ẽ. dicta ẽ ꝑs epiri ꝙͣ helenꝰ
postea a fr̃e caone quẽ in uena¬
tu per ignorancia łr occidisse:
canomia noĩauit: qͣi. ad solaciũ

Expanded text:
cia fundit, qui etiam gentes barbarorum plurimas tangit. Graecia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem regno incoluit. Sunt autem prte Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter omnis Graecia. Dalmatia a Delmi maxima eiusdem provinciae citate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur. Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit tenuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chaoniam nominavit, quasi ad solacium
Abbreviated transcription (Latin):
Sita ẽ. aũt int̾ affricã et galli¬
am. a septẽtrione pireneis mõ¬
tib clausaus reliqͥs partibꝰ ũ¬
liq mari conclusa sahibrita¬
fecunda genimaꝵ metalloꝵ¬
q copiis clitissima. Int̾fluunt
eam flumina magna betis mi¬
neus iberis et tagus aurũ tra¬
hens ut pactolus. ¶ Ht ꝓuin¬
boecia. ⁊ transfreta in regicẽ
affrice tingitaniam. Due ãt¬
st̃ hispanie. cit̾ior q̃ in septẽ¬
trionis plaga a pireneo iisq
ad cartagine porrigit᷑. Ult̾ior
que in mericdie ab celtiberis us¬
que ad gaditanũ fretũ extẽłr.
Cit̾ior aũt et ult̾ior dicta: qua¬
si citra et ultra. s citra qͣi cͥca ter¬
sit post hans ulla. hoc est alia

Expanded text:
Sita est autem inter Africam et GalliSita est autem inter Africam et Galliam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare conclusa, salubritafecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna, Boetis, Minius, Iberus et Tagus, aurum trahens, ut Pactolus. Habet provinBaeticam, et trans freta in regione Africae Tingitaniam. Duae sunt Hispaniae: citerior, quae in septentrionis plaga a Pyrenaeo usque ad Carthaginem porrigitur; ulterior, quae in meridiem a Celtiberis usque ad Gaditanum fretum extenditur: citerior et ulterior dicta, quasi citra et ultra; sed circa, quasi citra tersit post hanc ulla, hoc est alia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Gallia:a candore ppłi nũcupata
est. ¶Gala enĩ grece. lac cłr.
Montes enĩ ⁊ rigorceli ab ea ꝑ¬
Ite soł ardorẽ excludũt qͦ fit ut
candor corpoꝵ nõ coloret᷑. hãc
ab oriente alpiũ iuga tuentur
ab occasu oceanꝰ includit a me¬
ridie prerupta pirenei. a sep¬
tentͥone reni fluenta acq ger¬
mania cuiꝰ iniciũ belgica finis
aqͥtania est. regio gleba uberiat
q pabulosa et ad usũ aĩanciũ
apta fluminib qͦ et fontib i
rrigua. ꝑfusa duob magnis
reno et rodio fluuiis. ¶ Bel¬
gis au̾t ciuitas est gallie a qua
belgica ꝓuĩcia dicta est cis alpi¬
na que cuta alpes est. Trans al¬
pina. id est tnͣs alpes ꝯͣ septẽtri¬
¶Aquitania aũt: ab obliquis
lugeri fluminis appellata qͥ ex
plurima ꝑte terminꝰ ẽ eiꝰ. cã¬
q pene in orbem cingit. ¶ His¬
pania pͥus ab ybero. anme. hy¬
beria nũcupata: postea ab hyᷤ¬
ꝑmo hyspamia cognominata
est. Ip̃a est et uera hesperia a
uespero stella occidentali licta

Expanded text:
Gallia a candore populi nuncupata est; γάλα enim Graece lac dicitur. Montes enim et rigor caeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium iuga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania; cuius initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi ac pabulosa et ad usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus rigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a quo Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra septentriAquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hespero stella occidentali dicta.
Abbreviated transcription (Latin):
orem a clamibio int̾ renũ ⁊ flum¬
um oceanũq conclusa: cingitura
septẽtrione ⁊ occasu oceano. ab or¬
tu u̾o clamibio. a merdie renofii¬
mine dirimit᷑. Cerra liues urb¬
nocte ꝑlucent. Bisontes qͦ fer
et uros atq alcos ꝑturit. Mitl
& gemimas cristallũ ⁊ succimĩ. al¬

Expanded text:
iorem a Danubio inter Rhenum fluviorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur. Terra dives virnocte perlucent; bisontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, crystallum et sucinum, cal
Abbreviated transcription (Latin):
pam stilũ uertimꝰ. Europa
qͥppe agenoris regis libie filia fux
aduexit. et partẽ tertiam orbe
eius nomine appellauͭ. Iste ẽ. iñt
agenor libie filiꝰ: ex qͣ et libiaiu
affrica fertur cognoĩata. Uñ ap
ret priꝰ libriã accepisse uocubi
p̾tea europa. ¶ E uropa aũt it
cia parte orb̾ cliisa: incipͭ a fliis
tanai. descendens . ad occasũ per
septemtrionale oceanũ usq ĩ fire
hispanie. Cuiꝰ pars orientał et me¬
ncliana a ponto consurgens: tota
mari magno cingitur. ⁊ ĩ ĩsulas
gades finitur. ¶Prima europe re¬
gio scicia inferior. que ameoticdis
paludib insipiens int cdanubui
et oceanũ septemtrionale usq a
gerinaniam porrigit᷑: q̃ t̾ra geni¬
rałr ꝓpt̾ barbaras gentes qͥb ĩbi¬
tatur barbarica cłr. Huiꝰ ꝑs pͥma
a lania est. que ad incotidas pal¬
des attingit. post hanc clacia ubi
et gothia. Demnde germnania ubi
plurimã partez sueui incoluem̃t
¶Germania post scithiam ifen¬

Expanded text:
pam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominarius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae: cujus pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari magno conjungitur, et in insulis Gadis finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidispaludibus incipiens inter Danubium et Oceanum septentrionalem usque ad Germaniam porrigitur; quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluerunt. Germania post Scythiam infer
Abbreviated transcription (Latin):
reꝙ̃cia sacroꝵ & turis uocata.¬
mbrib suꝑfu̾it et ob hoc imb̾a
adce cognoĩata. Est eĩ ĩ iugis ap¬
ennini montis fica in ꝑte ita¬
le uiẽ meriche. ¶ Eturia pars
icalie dicta: qd̾ eiꝰ fines tende
antea unam tm̃ tyberis ripam
tenebat. Alii eturia clictã ab
et rusco principe putãt. Idẽ et
tyrrema a tyrreno lidii fr̃e qui

Expanded text:
frequentia sacrorum et turis vocatafrequentia sacrorum et turis vocataimbribus superfuerit, ob hoc Umbriam Graece cognominatam. Est enim in jugis Apennini montis sita, in parte Italiae juxta meridiem. Etruria pars Italiae dicta, quod ejus fines tendebantea unam tantum Tiberis ripam tenebat. Alii Etruriam dictam ab Etrusco principe putant. Item et Tyrrhema a Tyrrheno Lydii fratre, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ibuam sũ pannoniã. Italia o¬
i a grecis ppłis occupata: mͣg¬
ungrecia appellata: demide a⁊ re¬
qs noĩe saturnia. mor et lati
dita: eo qd̾ id̾ saturnꝰ a ioue se¬
ab suis pulso ibi latuerit. Pos¬
crmo ab italo siculoꝵ rege ibi
egnante. italia nũcupata est.
Cuiꝰ sito longitudine amplius
latitudine a circio in eurũ ex¬
encłi: a meridie tirreno mari.
ib aqͥlone: aclriatico claudr ab
oeaduo: alpiũ iugis finit᷑. Terra
om̃ib in reb pulcherrima soli
fetilitate. pabuli ub̾tate gͣtissi¬
ma. Ht lacus benachũ a uernũ¬
atiꝑ lucrinũ. fluuios eridanum
et tyberim. et tepentes fontib
lua signit geminas sertitẽ lu¬
guriũ et coralliũ. boam qͦ ẜpen¬
mechias aues. Italia aũt et hispi¬
ma idcuco hesperie dicte: ꝙ gre
lut enĩ hesꝑia solam clicis: et
ignificas italia: aut addis ulti¬
nã et significas hisꝑaniã. q̃ ĩoc¬
adentis est fine. ¶Tuscia ꝑs italie
umbria ꝑs tuscie. Tuscia aũt a

Expanded text:
 Pannoniam. Italia olim a Graecis populis occupata Magna Graecia appellata est, deinde a regis nomine Saturnia; mox et Latium dicta eo quod idem Saturnus a Iove sedibus suis pulsus ibi latuerit; postremo ab Italo Siculorum rege ibi regnante Italia nuncupata est. Cuius situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mare, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab occiduo Alpium iugis finitur, terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima. Habet lacus, Benacum atque Lucrinum: fluvios, Eridanum et Tiberim, et tepentes fontibus Baias; gignit gemmas, syrtitem, lyncurium et corallium. Boam quoque serpenmedeas aves. Italia autem et Hispania idcirco Hesperiae dictaeaut enim Hesperiam solam dicis et significas Italiam, aut addis ultimam et significas Hispaniam, quia in occidentis est fine. Tuscia pars Italiae; Umbria vero pars Tusciae. Tuscia autem a
Abbreviated transcription (Latin):
e sũmã ꝑte. ¶ Fũdai genꝰ est pisca¬
toris retis clicta ab eo: ꝙ ĩ pfũclum
instatur. Id̾ etia a iactando iaculũ
cris. ¶Cragus genꝰ ẽ retis ab eo qd̾
thit᷑ nũcupatũ: Ip̃a ẽ et uerricłm
beniere enĩ trahere ẽ. Nassa. ¶Cas¬
gis genꝰ uenatorie retis qͦ capiat. hĩc
casib̾. sñ qͥbꝰ uenatõ ĩanis ẽ. ¶ Cono¬
pcũ: rete qd̾ culices excludũt᷑ ĩ mo
.uiI. de fabrorum for

Expanded text:
et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatur. Idem etiam a iactando iaculum eras. Tragum genus retis ab eo, quod trahitur, nuncupatum. Ipsa est et verriculum; verrere enim trahere est. Nassa. Cassis genus venatoriae cassibus, sine quibus venatio inanis est. Conopium retia qua culices excluduntur in moest. De fabrorum for
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥb̾dã maleolis ligneis cing̾. qͦꝵ
uolubilitate uela faciliꝰ eleuetur
¶ Modiꝰ ẽ cu arbor ĩsistit: ob silitu¬
cdine m̃surabił uasis dictꝰ Caitena
Lucida cõfulgẽt. alti cartera mali.

Expanded text:
si quibusdam malleolis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. 9. Modius est cui arbor insistit, ob similitudinem mensuralis vasis dictus. Carchesia Lucida confulgent alti carehesia mali.
Abbreviated transcription (Latin):
a cornibꝰ antemne dext̾a sinstͣ
tenclũt᷑ retro u̾so. ¶Psnesiũ fu¬
nis qͦ maiꝰ in lictore religͣtur adpi¬
lũ. ¶ Mitra funis qͦ uaiuis media
q ancina regat stabile fortissia
cursũ. Remũlcũ: fimis qͦ disliga¬
tu nauis trahit᷑ uice remi. cle qͥ

Expanded text:
temnae dextra sinistraque tenduntur retroverso. Prosnesium funis quo navis in litore ligatur ad palum. Mitra funis qua navis media tque anquina regat stabilem fortissima cursum. Remulcum funis quo deligata navis trahitur vice remi. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eudẽtes st̾ fues nauiũ: ex n¬
mio stͥcore ita clicti. ¶Spine fu¬
nes qͥbꝰ in tempestatib utũt᷑. quos
nautici suo more cucurbas uocant
spine. aũt a spargo uocate. ¶Pro¬
pes: funis qͦ pes ueli alligͣtur qͣsi
ꝓpe pedes. de qͦ t̾piliꝰ. Qͣ si cũ uen¬
tis fert naue: in mare secũclis.
Si qͥs ppendõ misit sb̾ uela sinistiũ
¶ Corm̃tũ. funis ĩ nauibꝰ lõgꝰ qͣ p¬
ra ad pupũ extencłr. qͦ m̃g̾ ꝯst̾u¬

Expanded text:
udentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. 2. Spirae funes, quibus in tempestatibus utuntur, quas nautici suo more cucurbas vocant. Spirae autem a sparto vocatae. 424 3. Propes funis quo pes veli alligatur, quasi prope pedes. De quo Turpilius: Quasi cum ventus fert navim in mare secundus, si quis propedem misit, si veli sinistrum. 4. Tormentum funis in navibus longus, quo prora ad pup
Abbreviated transcription (Latin):
mĩmũ uelũ. ⁊ ad pradefixũ. Arte¬
mõ: clirigende po̾ uanis cã acomẽ¬
datũ: ꝙͣ celeritatis. Sipaꝵ genus
ueli umũ pedẽ h̃ns. qͦ uiuan naui¬
gia solẽt ĩ naigatõne qͦciẽs us
uẽti languescit. cde qͦ lucanꝰ. sun¬

Expanded text:
minimum velum, et ad proram defixum. Artemo dirigendae potius navis causa conmentatum quam celeritatis. Siparum genus veli unum pedem habens, quo iuvari navigia solent in navigatione quotiens vis venti languescit. De quo Lucanu
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ. De quo plautꝰ. Ad loꝙ̃dũ et
tacẽclũ tute hes porticłin. ¶Con¬
sila uncusꝰ ferteꝰ uł ligneꝰ ad ꝙ̃ ĩ lit¬
tore defixũ fimes nauiũ illigant᷑
De qͦ enmꝰ. Tonsilla capĩt cõfig̾t
litꝰ ad undas. ¶Anchora deus fentꝰ
ex greca ethimologia nom̃ clucit.
płos uł harenas. Na manꝰ grece¬

Expanded text:
quo Plautus: Ad loquendum atque tacendum tute habeas porticulum. Tonsilla, uncinus ferreus vel ligneus, ad quem in littore defixum funes navium illigantur, de quo Ennius: Tonsillas rapiunt, configunt littus aduncas. Anchora dens ferreus ex Graeca etymologia nomen ducit: pulos vel arenas
Abbreviated transcription (Latin):
mi: qͦs uario delusa errore gen¬
tilitas faimos satirosq et ĩcu¬
bos colit. Dñt qͥdã ⁊ siluestres
homĩes: quos nõ nulli faunoᷤᷤ
ficarios uocant. Scinopod̾ genꝰ
fertur in ethiopia singłis cru¬
rib et celeritate mirabili. Qͦs
qd̾ ꝑ estũ in t̾ra resupini iacẽte
pedum suoꝵ magnitudine ad¬
umbrant᷑. Antipodes in libia
plantas uersas hñt pͦt ciura:
et octonos cligitos in plantis.¬
ypopodos m scithia st̃. huma¬
nam forͣm et eq̾nos pedes hñt
In nidia ferũt e̾ẽ gente. qͥ ma¬
crobii nũcupant᷑: cluodecĩ sta¬
tura pedũ hñtes. Est et gens
iͥ statura cubitał. quos greci a
cubitu pigieos uocant: de qͣ
supͣ clixiniꝰ. Dii montana in¬
die tenẽt: qͥb est uicinꝰ occanꝰ.
Peribent et in ead̾ incli gẽtẽ

Expanded text:
sa errore gentilitas Faunos Satyrosque colit.' Dicuntur quidam et silvestres homines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili: quos quod per aestum in terra resupini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent post crura et octonos Ippodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India ferunt esse gentem, qui Macrobii nuncupantur, duodecituram habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito Pygmaeos vocant, de qua supra diximus. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus Oceanus. 27. Perhibent et in eadem India esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtita cliuisio est. in planũ
in magnitulinẽ iuimerabilẽ. ĩ
magnitulinẽ rationale et ĩ fi¬
guns solidas. Plaue figure st̾
que et longitudine et latitudĩe
otinẽtur. Que st̃ iuxta platonẽ
nuino. U ͣ. Numerabił magnitu¬
do est que nunieris anchinetice
diuidi põt. Magnitudines ra¬
tionales st̃. quoꝵ mensurã scire
possumiꝰ. Irtatõnabiles u̾o quo¬
rũ mensure qͣntitas cognita ñ
habetur.
de figuris geometͥce

Expanded text:
tita divisio est, in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem, et in figuras solidas. Planae figurae sunt, quae longitudine et latitudine continentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo est, quae numeris arithmeticae dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quorum mensuram scire possumus, inrationales vero, quorum mensurae quantitas cognita non habetur. De figuris geomet
Abbreviated transcription (Latin):
an nõ : uĩcta est ex plurib cĩs¬
tionib in qͣ plurima q̃rũtur
Noc pacto utrũ cartago di¬
riuatur. an cartagincusibus
reddatur. an eo colonia declu¬
catur. Ex ꝯparatõne utrũ po¬
cuis aut quid potissimũ que¬
ratur ad hũc mod̾ uttũ ex̾citꝰ
in macedonia ꝯͣ philipũ mit¬
catur qui socus sit auxilio. an
teneatur in italia ut ꝙͣ mͣxĩe
ꝯtra hamnbalez copie sint.

Expanded text:
an non? Iuncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia deducatur? Ex conparatione, utrum potius, aut quid potissimum quaeritur, ad hunc modum: Utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Hannibalem copiae sint?
Abbreviated transcription (Latin):
¶Forfices clicti: sccłm ethimologi¬
am. Si a filo clũr .F. poĩt᷑. ut forfices
q̃ st̃ sartitoꝵ. Si a pilo. ꝑ .p. ut for¬
pices q̃ st̃ tonsor. Si ab accipiẽto
ꝓ .c. ut forcipes eo qd̾ formũ capi¬
ant q̃ st̃ fabroꝵ. Eormũ enĩ dixem̃
antiqͥ calidũ. uñ et formosꝰ. Nonͣ¬
¶Calamistrũ acus est. q̃ calefrã et
adħita calefacit et intorãt capil¬
los. Uñ et calamistrati applłat:
qui comã torq̃nt. ¶Clauis dicta:
qd claudat et aperiat. ¶Cathenl¬
rologiũ: qd̾ ibi horas legamꝰ. idẽ
colligamꝰ. Est enĩ insolarus poi¬
tũ: uͥ a clauo ꝑ lincas currit ũbra

Expanded text:
Forfices secundum ethimologiam si a filo dicuntur f ponitur, ut forfices, quae sunt sartorum; si a pilo per p, ut forpices, quae sunt tonsorum; si ab accipiendo per c, ut forcipes, eo quod formum capiunt, quae sunt fabrorum. Formum enim dixerunt antiqui calidum, unde et formosus. Calamistrum est acus quae calefacta et adhibita calefacit, et intorquet capillos. Unde et calamistrati appellantur qui comam torquent. 5. Clavis dicta quod claudat, et apertat. Catenrologium, quod ibi horas legamus, id est, colligamus. Est enim in solariis positum, ubi a clavo per lineas currit umbra,
Abbreviated transcription (Latin):
umeri disciplina apd̾
grecos: pͥ̾mũ pithta¬
ac deinde anchomacho cliffu¬
sius ẽẽ cdisposita ꝙͣ apd̾ lati¬
nos pͥmꝰ apulerꝰ deinde boe¬
cius transtulerũt.

Expanded text:
umeri disciplinam apud Graecos primum Pythaac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam. Cum apud Latinos primum Apuleius, deinde Boetius transtulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Neq eiũ alibi nisi in celo
st̾ syderri. Pisologia adiectõ plu
ruben et nõ moriatur cũ nõ sit
aliud uiu̾e ꝙͣm mori. ¶ Macro¬
logia est longinqͥũ. res nõ neces¬
ĩpetrata pace retro uñ uen̾ant
domũ reuersi st̃. ¶ Tantologia¬
si uescitur aura. detheria nẽq ad¬
huc crudelib occupat umbͥs. To¬
tum enĩ qd̾ repetitur una res est.
s crebo ẜmone enũciata. ¶ Eclip¬
sis est defecto dlictonis: in qͦ neces¬
saria uerba desunt. Ut cui ꝓbire¬
tra ex auro de est. enĩ erat. ¶ Su¬
pmosis est humilittis statũ rei¬
magne clictis affirmãs. Ut appa¬
rent rau nantes ingurgite uas

Expanded text:
enim alibi nisi in caelo sunt sidera. Perissologia adiectio plurRuben et non moriatur': dum non sit aliud vivere quam non mori. Macrologia longiloquium, res non necesimpetrata pace, retro unde venerant domum reversi sunt. 9. Tautologiasi vescitur aura, aetherea, neque adhuc crudelibus occubat umbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone annuntiata 10. Eclipsis est defectus dictionis, in quo necessaria verba desunt, ut, cui pharetra ex auro; deest enim erat. 11. Tapinosis est humilitas statum magnae rei dictis infirmans, ut: Apparent rari nantes in gurgite vas
Abbreviated transcription (Latin):
enera glacdiatoꝵ plura
qͦꝵ pͥmꝰ ludus eastriũ. Duo eĩ
eqͥtes p̃ceclẽtibꝰ pͥꝰ signis militaribꝰ
unꝰ aporta oriẽtis alt̾. ib occidẽtis ꝓ¬
cedebãt ĩ eqͥs alb̾ cũ.aureis galeis
mioribꝰ et ħilioribꝰ armis. Sicq atͦ¬
pugnã dimicãtes. quousq alt̾ ĩ a
tiꝰ morte ꝓsiliret. ut ħeret qͥ cndet
pugnabat marti duelli cã. ui
cacianiꝰ ab armature gn̾e igl¬
cliatorio ludo ꝯͣ alt̾m pugnan¬
te ferebat occulte rete qd̾ iachinꝙ
pellabat᷑. ut adu̾sariũ cuspide si¬
te oꝑiret implicitũq inribꝰ sr̃aret
q̃ armatura pugnabat neptumotr
ctus. Gestabat eĩ cuspidẽ ⁊ mas¬
sa plũbea. q̃ adu̾sarii iaculũ im¬
pediret. ut añꝙͣ ille feriret rete:
Iste exsuperaret. Hec arinat᷑a: sa¬
crata erat uulcano. ignis eĩ sẽꝑ a¬
aq̃atoꝵ pugna erat. fugiẽtes
ĩ ludo hoĩes miecto laq̃o ĩpedi¬
tos cõsecutosq ꝓstrare amictos ũ¬
bone pelliceo
elitũ pugna erat: ut ultͦ citra

Expanded text:
era gladiatorum plura, quorum primum ludus equestrium. Duo enim equites, praecedentibus prius signis militaribus, unus a porta Orientis, alter ab Occidentis, procedebant in equis albis cum aureis galeis, minoribus et habilioribus armis, sicque atrpugnam, dimicantlterius mortem prosiliret, ut haberet qui caderet pugnabant Marti duelli causa. Retiarius ab armature genere, in gladiatorio ludo contra alterum pugnantem ferebat occulte rete quod iaculum appellatur ut adversarium cuspide insistente operiret, implicitumque viribus superaretQuae armatura pugnabat Neptuno trctus. Gestabat enim cuspidem et massam plumbeam, quae adversarii iaculum inpediret, ut antequam ille feriret rete, iste exsuperaret. Haec armatura sacrata erat Vulcano. Ignis enim sempLaqueatorum pugna erat, fugientes in ludo homines, iniecto laqueo impeditos consecutosque prostrare, amictos umbone pelliceo. Velitum pugna erat, ut ultro citroque
Abbreviated transcription (Latin):
atra plauclũt prata mugiũt
clũ illic homines plaudũt hic
ad astra fauillam. uult enĩ
ꝑcererẽ frimĩti in uentricem.
intlłig̾e pane ꝑ libeꝵ inuẽto¬
rem iuitis uinum. ꝑ uenerez
libicline. ꝑ uulcanũ ignem
At ꝯtra ꝑ inuentũ inuentorẽ
pro lib̾o cuu uinũ apd̾ grecos
inuenitur. Item per efficientẽ
id qd̾ eficitur. sicut pigrũ fri¬
gus quod pigros homines fa¬
cit. et timor pallidꝰ qd pallicos
homines facit. At contra ꝑid
illud. Iungit equos auri geni¬
tor spumanciaq adit. Frena
feris. Spumancia frena dixit.
cũ utiq nõ ip̃a facĩt spumã¬
ex se. s equus qui ea gerit spu¬
mis ꝯsꝑgit effusis. ¶ Antono¬
masia est ꝓ nomine id est uice
nominis posita ut maia genitꝰ
felix puer atq impar ꝯgressus¬
achilli. Epitheton est. Supͣ po¬
sitim nomen. Preponit᷑ enĩ
lucres. Int̾ antonoma siã aũt
et epitheton hoc differt: ꝙ an¬
tonomasia pro uice nominis

Expanded text:
atra plaudunt', 'prata mugiunt', atra plaudunt', 'prata mugiunt', dum illic homines plaudunt, hicad astra favillam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intellegere panem, per Liberum inventorem vitis vinum, per Venerem libidinem, per Vulcanum ignem. At contra per inpro Libero, qui vinum apud Graecos invenit. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut 'pigrum frigus' quod pigros homines faciat, et 'timor pallidus' eo quod pallidos homines reddat. At contra per id Aen. 5, 817: Iungit equos auri genitor spumantiaque addit frena feris. 'Spumantia frena' dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus, qui ea gerit, spumis conspargat infusis. Antonomasia est pro nomine, id est vice nominis posita, ut 'Maia genitus' cus, ut infelix puer atque impar Achilli. Epitheton, supra nomen. Praeponitur enim lucres. Inter antonomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia pro vice nominis
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ra cana crepanti. Cuncta sa¬
lo resonant magnus cui ꝑpete
mento. Profluit oceanꝰ et flu¬
mina crinib errant. Mentum
enim timpora et crnes nõ ad
oceanũ ꝑtinent. s ad homines
sic et aliã reꝵ nomina de alio ge¬
nere in aliud genus decentissime
decoris gr̃a tranfferũtur ut or̾o
per ornetur. Metafora aũt aut
pntis uniꝰ est ut fluctuare se¬
getes nõ potes dice segetare ẜ¬
fluctus. aut antistrocha est. id
est recipcato ut remigiũ alaꝵ.
nam et ale nauiũ et alaꝵ remi¬
gia clicunt᷑. Katacrisis est alie¬
ne rei nom̃ appositũ. Hec eo a
metafora cliffeit. qd̾ illa uoca¬
nũc una ambe iũctis q ferũtur
Frontib et longͣ sulcat. uada
salsa caria. Dum facies ⁊ frõs
aindo. Nam per manꝰ uerba
per arũdinẽ littere significate
st̃. Metonomia tnͣsnominat̾o
ab alia significatõne ad aliam
ꝓrimitate tnͣslata fit ĩ młtis
modis. Aut enĩ ꝑ id qd̃ ꝯtin¬

Expanded text:
tempora cana crepanti cincta satempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, tempora et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes non potes dicere 'segetare fluctus', aut antistropha est, id est reciproca, ut 'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur. Catachresis est alienae rei nomen adpositum. Haec et a metaphora differt, quod illa vocanunc una ambae iunctisque feruntur frontibus, et longa sulcant vada salsa carina; dum facies et fronsarundo. Nam per manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. Metonymia, transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis. Aut enim per id, quod contine
Abbreviated transcription (Latin):
ropos greco nomine grã¬
matici uocant: qui la tine
tradenda ꝯscͥpsit. Metafora ẽ
uerbi alicuiꝰ usurpata tͣnslatõ
Sicut cũ clicimꝰ fluctuare sege¬
tes. gẽmare uites. clum ĩ hũs.
reb fluctꝰ. et gemas nõ ĩueni¬
mꝰ in quub hec uerba aliunde
trãsferũtur. S hee atq alie tͦ¬
pice locutones ad ea que intel¬
ligenda st̃ ꝓpt̾ ea figuratis a¬
mictibus obteguntur. ut sen¬
sũ legentis exceant. et ne nu¬
da atq in ꝓmptu iulescant
Cuit etiam metafore modis
iii. ab animali ad aĩale. ut ali¬
geros ascendit equos metafo¬
rice loquens miscuit qͣdrupe
ta petiuerit. miscuit uolatili
cursũ qͣdpedis ab in anima¬
li ad inanimale: ut Pontu
pinus arat. sulcũ p̃mit alta
carina. Miscuit usũ terre aqͥs
clum arare et sulcũ p̾mere ad
t̾ram ꝑtin̾at nõ ad mare. Ab in¬
anmali ad animale: ut florida
iuuẽtꝰ miscuit flores manima¬
les iuuẽtuti. q̃ animã ħt. Ab a¬
nimali ad inanimale: ut est hoc¬

Expanded text:
ropos Graeco nomine Grammatici vocant, qui Latine tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fiunt autem metaphorae modis quattuor: ab animali ad animate, ut: Aligeros conscendit equos. Metaphorice loquens miscuit quadrupedta petiverit; miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. Ab inanimali ad animale, ut 'florida iuventus': miscuit flores inanimales iuventuti, quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut:
Abbreviated transcription (Latin):
athlantes et ceci uidentes ⁊ uł¬
go ethiopes argenti appellant᷑
Int̾ u̾roniã aũt et antifrasim
hoc clistat qd̾ yronia sola pro¬
nũciatone inclicat qd intłłigi
uult. Sicut cũ clicimꝰ homini
agenti male. bonũ est. ꝙ facis
antifrasis u̾o nõ uoce ꝓnũcian
de comedente exiuit cibꝰ ⁊ de for¬
te egressa est. clulcedo. signifi¬
cans ex ore lconis fauũ extrac¬
tũ. ¶ Int allegoriã aũt ⁊ eiig¬
ma hoc mt̾est ꝗd allegoria bis
gemina est et sb̾re alia aliud
figuralr inlicat. E ingnia u̾o
tm̃ sensꝰ obscurus est et ꝑ qͣsdã
ymagines adumbratꝰ. Carien¬
tismos est. tropꝰ quo clura dic¬
tu gracius ꝓferũtur uti cũ int̾¬
rogantib nũqͥd nos q̃siuit ali¬
quis. respondetur bona fortima
uñ intłłr nemine nos que suus

Expanded text:
Athlantes et caeci videntes et vulAthlantes et caeci videntes et vulgo Aethiopes argentei appellantur. Inter ironiam autem, et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intelligi vult, sicut cum dicimus homini agenti male: Bonum est quod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantDe comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est, et sub re alia aliud figuraliter indicat. Aenigma vero tantum sensus obscurus est, et per quasdam imagines adumbratus. 27. Charientismos est tropus quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus nunquid nos quaesierit aliquis, respondetur: Bona fortuna. Unde i