comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hui Nõ pt̃ igit᷑ n ͨ religio a sapĩa seꝑari nec sapĩa a religiõe sec̾ni
Ita in duol nõĩb unauis est ꝙͣius diu̾sa eẽ uideant᷑. Alt̾m eñĩ positũ
nantib. Sons aũt sapĩẽ ⁊ religionis deur est a quohii duo Riui
si aberrauerint arrestant ncce ẽ. quẽ qui nescũit n ͨ sapiẽtes et̃
pñt nͨ religiosi Sic fit ut ⁊ pħi et qui deos colunt siłes sũt ãt filus
abdicatis aut siuis fugitunt qr neq illi prẽm q̃runt. neq hndñm
Et sicut ab dicati hereditatem patris non assequãt᷑ et fugitua Impi¬
hereditas .i. sumũ bonum qd illi magonne querũt neq cultoret deortũ
penam sempit̾ue mortis effugiant q̃ est aĩadu̾sio ueridm̃ aduersq
fugitios sue marestatib ac nominis. Deum u̾o rẽ prẽm eũd̾ ꝙ do¬

Expanded text:
 potest igitur nec religio a sapientia separari, nec sapientia a religioni secerni; Ita in duobus nominibus una vis est, quamvis diversa esse videatur. Alterum enim positum nantibus. fons autem sapientiae et religionis deus est, a quo hi duo riui si aberrauerint, arescant necesse est: quem qui nesciunt, nec sapientes esse possunt nec religiosi. sic fit ut et philosophi et qui deos colunt similes sint aut filiis abdicatis aut seruis fugitiuis, quia neque illi patrem quaerunt neque hi dominum. et sicut abdicati hereditatem patris non adsecuntur et fugitiui inpunihaereditas, id est summum bonum, quod illi maxime quaerunt, neque cultores deorum poenam sempiternae mortis effugient, quae est animadversio veri domini adversus fugitivos suae majestatis ac nominis. Deum vero esse patrem, eumdemque do
Abbreviated transcription (Latin):
punat ꝯͣ uelut in a̾ꝙͣ sublii specula ꝯstitutiẽ unrde unui̾i̾si etau¬
dioe possĩt. ꝑsiame illud ꝓclamare. Ocurus ĩt̾ras aĩe ⁊ celestiũ
in anes: celũ potiꝰ õtueim ad cꝰ expeitatłm uos excitauit ille aitisee¬
uester deꝰ.Ille uob̾sublicẽ uultũ dedit. uos ĩtrã c̾uamini. uosł altas
mẽtis ⁊ ad paretẽ suũ ꝯ cor̾b suis crectas adĩferiora depͥmitis: ¶ꝙͣ uos¬

Expanded text:
igitur uelut in aliqua sublimi specula constitutum, unde uniuersi exaudire possint, Persianum illud proclamare : o curuae in terris animae et caelestium inanes! caelum potius intuemini, ad cuius spectaculum uos excitauit ille artifeuester deus. ille uobis sublimem uultum dedit, uos in terram curuamini, uos altas me
Abbreviated transcription (Latin):
uaniqͣm in pͥmo libro Religiões deoꝵ falsas dẽ mõstra¬
terrã ꝯsensus homi stulta ꝑsuasione suscepit: morta¬
les fuerĩ: fuitiq uila dĩne ncc̃itati morte ꝯce sserint.
patefaciet exroꝵ. cãs ꝙ om̃es ex pluabit: qͥb de cli hoĩes ⁊ p̾mitꝰ
uos lẽ coediderit. ⁊ post mod ꝑsuasione Inultala: ĩsustetis p̃uissiẽ
reluiõib ꝑseuauerint᷑. Gestio n. quitis Inanibe  ⁊ hom ẽpra uaĩtate
detecta finglaris dei asserẽ marestatẽ susꝑiciẽs uailiꝰ ꝑ maiꝰ officũe.
penocãbi hoĩes aprauis iti̾ib. s ĩ qra fecie ip̃os Reducẽdi Nese ut sdc̃¬
pħi faciũs tãtoꝑe despicãt. Nleue se infirmo. ⁊ suiatuos. ⁊ nichil et
frustra oĩo natos piltert ¶Eue opĩo Plerosq ad uitia ꝯpellit. Nom
Lũ existimiãt nulli deo eẽ nos cure. as post mortẽ nͤ sutuitos. totos se
libidmib addicũt Et dũ lice̾ sib pulãt. hauriẽdis uoluptatib

Expanded text:
sse monstraterram consensus hominum stulta persuasione suscepit, mortales fuerint, functique vita, divinae necessitati morte concesserint; faciet errorum causasque omnes explicabit, quibus decepti homines et primitus deos esse crediderint et postmodum persuasione inueterata in susceptis prauissime religionibus perseuerauerint. gestio enim conuictis inanus et hominum inpia uanitate detecta singularis dei adserere maiestatem, suscipiens utilius et maius officium reuocandi homines a prauis itiphi faciunt, tanto opere despiciant neue se infirmos et superuacuos et nihili et frustra omnino natos putent, quae opinio plerosque ad uitia compellit. nani dum existimant nulli deo esse nos curae aut post mortem nihil futuros, totos se libidinibus addicunt et dum licere sibi putant, hauriendis uoluptatib
Abbreviated transcription (Latin):
ra hõm elabit᷑ cũ bñficiis tiꝰ faiẽtes honorẽ dare diuine indul¬
gẽtie debẽt. At u̾o si qua nctas gͣius presstrit: tũc dñi Recordãt᷑
Bi belliterror infremuit. Ei morboꝵ pesciferã uis Inicubuit. e alimẽta
frugib lõga sictitas de negauit᷑.si seua tẽpestas si grãdo ingouat. ad
deũ ꝯfugil᷑. adeo petit aupiliũ. eꝰ ut subueiãt orat᷑i S q̃s t̃̾ mate
uẽto seuẽte Iactat᷑. hũt iiocat. Si qͥs a̾ qua ui afflictat᷑ hũc potiꝰ Im

Expanded text:
honorem dare diuinae indulgentiae debent. at uero si qua necessitas grauis presserit, tunc deum recordantur: si belli terror infremuit, si morborum pestifera uis incubuit, si alimenta frugibus longa siccitas denegauit, si saeua tempestas, si grando ingruit., ad deum confugitur, a deo petitur auxilium, deus ut subueniat oratur. si quis in mari uento saeu
Abbreviated transcription (Latin):
Demonuĩs fraudib ab errassent nec ĩc repitiꝙ ꝓphas Reutili ad deũ uellent
filiũ suum pͥncipem angeloꝵ legauit ad hoĩes ut eos cõu̾teret
abruiqus et uanis cultib ad cognoscendũ ⁊ colendũdeũ um
Item ut eoꝵ mẽtes a stulticia ad sapĩãm ab iniquitate ad iu¬
sticie oꝑa traduc̾et hee sunt uie dei in quib eum ambulare pre¬
cepit. ħec precepta q̃ ẜuanda mandaiit Ille uero exhibuit deo
fidem docuit em̃ ꝙ mis deub sit: eũqz solum colĩ opportere
Nec unꝙͣ se ip̃e deum dicit qr non suasset fidem si missus ut
deos tolleret et unũ assereret inducet aliũ p̾ter unũ. hoc erat
non de uno deofacẽ p̾comũ nec eius qui miserat s suũ ꝓpͥum
ocium gerere ac se ab eo quẽ illustratuxꝰ uenerãt se
ut mandata mictentis imple̾t et sac̾dotis ꝑpetui dignitater
et regis sũm honorem et indicis ptãtem̃ ⁊ dei no ͫͥ accepit

Expanded text:
daemonum fraudibus aberrassent nec increpiti per prophetas reuerti ad deum uellent —, filium suum principem angelorum legauit ad homines, ut eos conuerteret ab inpiis et uanis cultibus ad cognoscendum et colendum deum uerum, item ut eorum mentes a stultitia ad sapientiam, ab iniquitate ad iustitiae opera traduceret. hae sunt uiae dei in quibus eum ambulare praecepit, haec praecepta quae seruanda mandauit. ille uero exhibuit deo fidem: docuit enim quod unus deus sit eumque solum coli oportere, nec umquam se ipse deum dixit, quia non seruasset fidem, si missus ut deos tolleret et unum adsereret, induceret alium praeter unum. hoc erat non de uno deo facere praeconium nec eius qui miserat, sed suum proprium negotium gerere ac se ab eo quem inlustratum uenerat separut mandata mittentis inpleret, et sacerdotis perpetui dignitatem et regis summi honorem et iudicis potestatem et dei nomen accepit
Abbreviated transcription (Latin):
Sath adoias fuit usq ad ãnũ quetũdecimũ Imꝑii hobtrii cesaidit
qᵈ iħus coutifipus ẽ ꝓpe quingeuti oẽui nimerat᷑. ꝙiq̃d̃ dari
tes de iħu hec ẽe̾ dicta filio nane qͥ successor moisi fuit aut de
sõ eĩ sordidati illi unꝙ fu̾iit ꝙũ alt̾ eoꝵ ꝙ̃nceps potẽtissum fuĩt.
Alter sacerdos aut ꝑpessi sũt ãd adu̾si. ut lãy titio ciectꝰ ex Igne
tarẽt᷑: Aut aliqñ in cõpectu deis angeloꝵ steterũt.¬
dei. ut ondẽt cñ p̃mo ĩ huilitate s⁊ carnre uẽtaꝵ. hec ẽ ẽi uestis¬

Expanded text:
ecimum imperii Tiberi Caesaris, quo Iesus fixus est, prope quingenti anni numerantur, siquidem Darii tes haec de Iesu esse dicta filio Naue, qui successor Moysi fuit, aut de sordidati illi umquam fuerunt, cum alter eorum princeps potentissimus fuerit, alter sacerdos: aut perpessi sunt aliquid adversi, ut tamquam titio ejectus ex igne putarentur. Aut aliquando in conspectu Dei Dei, ut ostenderet eum primo in humilitate et carne esse venturum. Haec enim est
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃teaa unpoit te deꝰ tuꝰ oleo exultatõis. Quo utrbo etiã nomẽ oñdit
Rquia ut sũ dociu ab unctõe appellatꝰ e xp̃s ¶ Deinde hoĩe fuisse
aadem Ilrdiias docet diceus Et hõ est et quis couͦuit cũ Ie pfaias
Et miltẽt eis deus hõĩem qͥ saluabit eos iudicãs sanabit eos. Sed̃
⁊ moyses ĩ nimeris Italoqut᷑/ Oriet᷑ stella ex acebs exurget hõ¬

Expanded text:
tiam nomen ostendit: siquidem ut supra docui ab unctione appellatus est Christus. Deinde hominem fuisse eumdem, Hieremias docet, dicens: Et homo est; et quis cognovit eum? Item Esaias : Et mittet eis Deus hominem qui salvabit eos, et judicans sanabit eos. Sed et Moyses in numeris ita loquitur : Orietur stella ex Jacob, et exurget ho
Abbreviated transcription (Latin):
dapnat Redde illis et bucionẽ illoꝵ qũ nõ intellextrũt an oꝑib dẽie.¬
Ethmꝰ ip̃us domo xp̃m genãtũ ini scdm̃ carnũ. et ip̃e dauidsr alii
ꝓpħẽ anĩtiaueiũt. ¶Aꝑud ꝑsaiã ita sc̃plũ est Et eoit in die illa fradix
Iesse/ et qui exurget prĩipaxi in naciones in eũ cẽntes ꝑꝑabũt ⁊⁊ eoit
Requies eius in honore. Et alłio loto E piet ucra de fRadi Iesse / et flos
DRddice ens astendet et requestet suꝑ eũ ppũs dei spũs sapũie ia

Expanded text:
damnat: redde illis retributionem eorum, quoniam non intellexerunt in operidamnat: redde illis retributionem eorum, quoniam non intellexerunt in operiavid, et alii Prophetae annuntiaverunt. Apud Esaiam ita scriptum est: Et erit in die illa radix Jesse, et qui exurget principari in nationes: in eum gentes sperabunt, et erit requies ejus in honore. Et alio loco: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum Spi
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse/ Quid ad hoc appolo Respondes. Ci saꝑiẽs est gᵒ dochia eius
supiã ⁊̃ nec ulla alia. et sapiẽtes qui secũt᷑ nec ullialins
eliã ip̃oꝵ deoꝵ cõfessione sapiẽtẽ /¶Aam qd̾ ait gortentifica
illũ oꝑa fecisse. quo maxie dĩnitatis fide̾ meruit. asse tiri nobis
Ia uidet᷑. cũd ͭ ead̾ quib nos gliamur. Sed collegit se iñ s ad
demonicas fraudes redit. Cũ e̾i uerũ ncciͭ dixisset. Iã deoꝵ
ac sui ꝓditor uidebat᷑. inisi qd ab eo uĩtas exp̾sserat mẽdacio fallẽte
celasset. Ait gͦ illũ fecisse oꝑa mirãda uerũ nõ diuina u̾tute sẽd
magica. ¶ Duid miriẽ si hoc appolo u̾itatẽ Igͤ ãtib ꝑsuasit:
cũ udei quoq cultores ut uidebant᷑ sũmi dei: hoc Idẽ putauerũt
cũ ante ocłos eoꝵ cotidie fie̾nt illa miratula net tñ tãtaꝵ utulũ
contemplaiõẽ Impelli potuerũt: ut deũ crederẽt quẽ uidebãt ꝓpt̾ea dd̃
uẽ preter cetos ꝓpħãs uel maxime legũt in p̾s uigesimo ses

Expanded text:
 Quid ad hoc, Apollo, respondes? Si sapiens est; ergo doctrina ejus sapientia est, nec ulla alia, et sapientes, qui sequuntur, nec ulli alii. etiam ipsorum deorum confessione sapientem? nam quod ait portentifica illum opera fecisse, quo maxime diuinitatis fidem meruit, adsentiri nobis iam uidetur, cum dicit eadem quibus nos gloriamur. sed colligit se tamen et ad daemoniacas fraudes redit. cum enim uerum necessitate dixisset, iam deorum ac sui proditor uidebatur, nisi quod ab eo ueritas expresserat, mendacio fallente obscurasset. ait ergo illum fecisse quidem opera miranda, uerum non diuina uirtute, sed magica. quid mirum, si hoc Apollo ueritatem ignorantibus persuasit, cum Iudaei quoque, cultores ut uidebantur summi dei, hoc idem putauerint, cum ante oculos eorum cottidie fierent illa miracula? nec tamen tantarum uirtutum contemplatione inpelli potuerunt ut deum crederent, quem uidebant. propterea Dauid, quem praeter ceteros prophetas uel maxime legunt, in psalmo XXVII sic eos
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e expugnauit ⁊ recordatꝰ est dieꝵ sc̃li qui sustitauit det̾ra
prastorẽ omũ ¶ Duis aũt futuooꝰ eet̾ ille pastor dectauut alio
Roco dicẽs. s pultẽt celi de sux e nubes induãt iusticiã aꝑꝑpiat
leroa y pullalet saluator̃ Ego Eĩ dña deus creaui eũ. Galuator
Ue̾ est ut supͣ diximꝰ Iħũs Ced et alio loco Idẽ ꝓpħã sic p̃di¬
cauit. Scce natꝰ est nobis puer et datꝰ est nobis filiꝰ cuius

Expanded text:
pse expugnauit et recordatus est dierum saeculi, qui suscitauit de terra pastorem ouium. quis autem futurus esset ille pastor, declarauit alio loco dicens: exsultent caeli desuper et nubes induant iustitiam, aperiatur terra. et pullulet saluator. ego enim dominus deus creaui eum. saluator uero est, ut supra diximus, Iesus. sed et alio loco idem propheta sic praedicauit: ecce natus es
Abbreviated transcription (Latin):
sanctꝰ ille ppus dei. fanctã uirginẽ cuiꝰ utero se ĩ¬
⁊et elegit At illa dĩno spu hausto Repleta ꝯcepit et suie ułrs
uirgo ¶ Item ꝓpħã ysaras cuiꝰ uerba funt hec. gpter hoc dabit
deus ir̃e uobis sigͫ Scc̃e uirgo tõcipiet in ubero et guooiet filiũ.
et uocabitis nomõ eiꝰ eumanues. Qund hoc manifesteꝰ dici ꝓt.

Expanded text:
sanctus ille spiritus dei sanctam uirginem cuius utero se insinuaret elegit. at illa diuino spiritu hausto repleta concepit et sine ullo uirgo. item propheta Esaias, cuius uerba sunt haec: propter hoc dabit deus ipse uobis signum: ecce uirgo accipiet in uterum et pariet filium, et uocabitis nomen eius Emmanuel.
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ pͥnũ dns saĩficasse. ac Rt nouos sacͦꝑ q põpas int̾ ͣne
huiꝰ duas fuisse filias amalthtã ⁊ mellissarii: q̃ Iorre pueꝵ cap̃̾no lacte
cmelle nus erst. unde poetica Illa fabula origniẽ sũꝑfit᷑ apes¬
os piu melle ꝯplesse. Nlellissam u̾o apre p̃mã sacͣdotĩ mõi magne ꝯstitutã.
unde adhuc eiusdẽ nrĩs ontistites mellisse nũcuxãt᷑. hystoria u̾o sacra
testat᷑ ir sũ iouẽ pestꝙ reꝵ potitꝰ sit᷑ inłalã ueĩsse ĩsolẽtiã. ut ip̃e sͥ fana
ĩ młtis lotis ꝯstituerit Nã cũ toos c̾ciuret in quãtũ Regionẽ uen̾ct:
ncipes ne płoꝵ hospio sibi ⁊ amicitia copulabat. Et tũ a
digrele̾t᷑ Iubebat sibi foũ hospitis sui noĩe. qͣsi ut posset amiticie
at federis nẽoria ꝯfruari. sic ꝯstitala fũt tõpla̾ iomi ataburio. Iou
labuãdo. Ataburus .n. atq labriãdꝰ. hospites eiꝰ atq adiutores in
bello fueret. Itẽ Ioui laprio. Iommolliom. Ioui tasio ⁊ q̃ sũt nrend̃ mcd̃

Expanded text:
gem primum diis sacrificasse, ac ritus novos sacrorumque pompas introduxisse. Hujus duas fuisse filias, Amalthaeam et Melissam, quae Jovem puerum caprino lacte ac melle nutrierunt. Unde poetica illa fabula originem sumpsit, aos pueri melle complesse —; Melissam uero a patre primam sacerdotem Matri Magnae constitutam, unde adhuc eiusdem Matris antistites Melissae nuncupentur. Historia uero Sacra testatur ipsum Iouem postquam rerum potitus sit, in tantam uenisse insolentiam, ut ipse sibi fana in multis locisncipesue populorum hospitio sibi et amicitia copulabat et cum a quoque digrederetur, iubebat sibi fanum creari hospitis sui nomine, quasi ut posset amicitiae ac foederis memoria conseruari. sic constituta sunt templa Ioui Ataburio, Ioui Labryandio: Ataburus enim et Labryandus hospites eius atque adiutores in bello fuerunt; item Ioui Laprio, Ioui Molioni, Ioui Casio et quae sunt in eundem modum.
Abbreviated transcription (Latin):
bat huc fe reotis arbit inferre ꝯsueuat. ut mẽtixi posset. monitu dee ꝯiugris
ea sae ppto setrade̾ que acceplissia dis ẽdut. uidelt astutiã iynois uo¬
euit Imntari: qͣ se ĩantrũ Iious recõdebat᷑ ⁊ Ib diu moratꝰ. leges qͥtãp᷑¬
suo ⁊poie ⁊ ditas asfełut ut hores ad pagedũ nõ mo̾ Imꝑio. ẜ etia Religĩo
ꝯstnget. net difficile sane fuit ꝑfuade̾ pastorib / te põtifices. flanẽs
salios auguores cotauit: deos ꝓsemilias desepsaredie noui płi strenes
fpee petili. sas Iannculo. abche due lapideesũt ⁊ ꝙte a fossorib qͣx ĩ alta

Expanded text:
bat. huc se remotis arbitris inferre consueuerat, ut mentiri posset monitu deae coniugis ea sacra populo se tradere, quae acceptissima diis essent. uidelicet astutiam Minois uoluit imitariparendum non modo imperio, sed etiam religione constringeret. nec difficile sane fuit persuadere pastoribus. itaque pontifices flamines Salios augures creauit, deos per familias discripsit: sic noui populi feroces scribae Petili sub Ianiculo arcae duae lapideae sunt repertae a fossoribus, quarum in
Abbreviated transcription (Latin):
Pesieã et em̃ uultꝰ suos in celũ tollu. Ged deorsũ mẽtes hõm
presse tercema ut religioib. it etra bonis inbe̾bant.  ecul
discidiũ gen̾ds huani. ꝑ fiaus ⁊ ntgbas õe. qr spritis t̾rems atq
lenebre ꝯpͥhenderũt. eet Et qd huic prauitati ꝯgrues erat. postar
blata sapiã est. cũ deniũ sibi hoĩes sapiẽtiũ nomẽ uẽd
¶ũaũt nẽe sapiẽs uocabit. cũ om̃s e ad utinã  nomẽ Ild̃
aliqñ publicũ. qͣrius ad qrintes Redactũ. tñ uim sũa relintat
uossent ẽi fortasse pauci illi. uel iodiõ. uel auc̃te. uel assidius
Borlamẽtis liberate ppłm uiciis⁊ etroril. ẜ ad eo in totũ sapĩa
ocriderãt ut ex ip̃a nõĩs arrogrãtia nullũ eoꝵ qm uorabe ł appa¬
reat suisse saꝑiente. Et tñ pusꝙͣ hec għia que dr̃ cẽ Inueta

Expanded text:
desierunt etenim uultus suos in caelum tollere, sed deorsum mentes hominum depressae terrenis ut religdiscidium generis humani et fraus et nefas omne, quia spretis aeternis atque tenebrae conprehenderunt: et quod huic prauitati congruens erat, postquam sublata sapientia est, tunc demum sibi homines sapientium nomen uindutinamque nomen illut aliquando publicum quamuis ad paucos redactum tamen uim suam retineret. possent enim fortasse pauci illi uel ingenio uel auctoritate uel adsiduis hortamentis liberare populum uitiis et erroribus. sed adeo in totum sapientia occiderat, ut ex ipsa nominis adrogantia nullum eorum qui uocarentur appareat fuisse sapientem. et tamen prius qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmũ ip̃m nomẽ sapiẽ a bronãs putauerũt. seq nõ sapũ tes ẜ stu¬
sos supĩe uorauerũt. Sieo facto et illos qui leme̾ sapiẽtũ
nomẽ adstueat: eororis stulticis q dãnarũt.⁊ se quoq ip̃os Ignorãtie
quãquid nõ diffitebant᷑ ¶Iam ubitũq na᷑ Reꝵꝭ natã ĩgdnis
oꝵ quasi manus opposuerat: ne rõnẽ possent aliquã rer̾dẽ
lestificari solelant n᷑ scice se nichil eerne ¶ uñ multo
sapiẽtiores Inuemũt᷑ : qui se aliqua exꝑrte uiderũt: ꝙͣ illi que

Expanded text:
men ipsum sapientiae arrogans putaverunt, seque non sapientes, sed studiosos sapientiae vocaverunt. Quo facto, et illos, qui temere sapientum sibi nomen asciverant, erroris stultitiaeque damnaverunt, et se quoque ipsos ignorantiae, quam quidem non diffitebantur. Nam ubicumque rerum natura ingeniis eorum quasi manus opposuerat, ne rationem possent aliquam reddere, testificari solebant, nihil scire se, nihil cernere. Unde multo sapientiores inveniuntur, qui se aliqua ex parte viderunt, quam illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nec em̃ fiita fuisset ad̾sꝰ Impudditos gamimede ꝓuepotẽ siue hr̃e
potuisset Itaq parẽtib illoꝵ quos sup noĩaui᷑ Ei ꝯgruẽtes ãdos
diuidas. nus ꝯfẽtue̾t ab excidio aũt troicne urbis colligĩdꝰ anni
mille quadrĩgẽ te septuagita. Sc hactẽpoꝵ rõe maĩfestũ est
ante ãnos nõ ampiꝰ ꝙͣ mille occingẽtos: natũ eẽ saturnẽ. q̃ sator¬

Expanded text:
dicos Ganymeden pronepotem suum habere potuisset. itaque parentibus illorum quos supra nominaui si congruentes annos diuidas, numerus consentiet. ab excidio autem Troianae urbis colliguntur anni mille quadringenti septuaginta. ex hac temporum ratione manifestum est ante annos non amplius quam mille octingentos
Abbreviated transcription (Latin):
huãnis petorib exrorẽ circũ fudit q tenebras Ctiã huis quĩ uẽ
Religionis sacramẽta Retinebant. ¶ ded nos id plane dilucideq
monstrabuꝰ. ut amatores sapĩe faciliꝰ ac deligẽtiꝰ Instruatuo
Qui audit dei filiũ diciaõ debet bñ nefas mẽte cõciꝑe ut existimet
extõmibio ac ꝑmixtione femẽ alicuiꝰ deũ ꝑcreasse. qd nõ facit
insi aĩal corꝑale mortiq subiectũ. Deus aũt cũ solꝰ adhuc eẽt
utiq ad crcandũ societate alt̾iꝰꝰ nõ Indicgebat iusi forte existrãbomꝰ
deũ eꝵ mars es sic̃ orpheus putauit si marẽ cẽ et seminã.
ꝙ alit̾ gen̾are neqͥuerit: nͥ hẽret uiii sexꝰ utrsq: q̃ͥsi ãt ip̃e
pecũ coierit at sine cohitu nõ potu̾it ⁊ c̃are ¶ ded er hermes

Expanded text:
pectoribus errorem circumfuditque tenebras etiam iis qui uerae religionis sacramenta retinebant. sed nos id plane dilucideque monstrabimus, ut amatores sapientiae facilius ac diligentius instruantur. qui audit dei filium dici, non debet tantum nefas mente concipere, ut existimet ex conubio ac permixtione feminae alicuius deum procreasse, quod non facit nisi animal corporale mortique subiectum. deus autem cum solus adhuc esset, utique ad creandum societate alterius non indigebat: nisi forte existimabimus deum, sicut Orpheus putauit, et marem esse et feminam, quod aliter generare non quiuerit, nisi haberet uim sexus utriusque, quasi aut ipse sec
Abbreviated transcription (Latin):
et quẽ ⁊ Regnare imꝑpetiũ ncͣe cẽ ¶ Ite salomon ip̃e uerbũ dtrẽc̃
de mõstrat cueꝰ manib opa Ita mũdi fabricala sũs ¶ Ego inquit
ex ore altissum ꝓdiui ante ot̾m creaturã/ Ogo ĩcelis seci ut oriretur
limuẽ ĩdesiciẽs ⁊ nebula lexi omnẽ terrã. Ego ĩ altis hĩtaui st
tionus meꝰ in colũpna nubis. Ioħes quo itakadit. Inp̃uͦ eat u̾bĩ

Expanded text:
e est. Item Salomon ipsum verbum Dei esse demonstrat, cujus manibus opera ista mundi fabricata sint. Ego, inquit, ex ore Altissimi prodivi ante omnem creaturam; ego in coelis feci ut oriretur lumen indeficiens, et nebula texi omnem terram. Ego in altis habitavi, et thronus meus in columna nu
Abbreviated transcription (Latin):
ram uespera ꝓfeti contrario uento laborare ceperunt Enqr lã
mediũ Rretu̾m tenerent. cũ pedibus mare ingressus cõsecũt
est xos tãꝙͣ In solido gradiens non ut poethe oriesĩe mentuntꝰ
t̃ pelago incetentẽ qui diu̾sa corꝑito ꝑrte humero supeminetum̃¬
dab Et ruxsus cum obdor misset in naui ac uentũt usq ad extie¬
mum ꝑiculum sentre cepisset excitatꝰ sõno silẽ uentum ꝓt̾inꝰ
t et fluctus qui macoi ferebantur conquiest sta¬
q sus uerbo eius tñsquillitas infecuta .ẽ. mentiut ᷑ fortasse
uentos olsequi maria seruire morbos cedẽ inferos obedire Euid
ꝙ ead sibille carim̃bus suis ante docuerunt Quaꝵ una cuuis
supra fecinuis mensionem sit ait uentos cõpescet sternet u̾õ¬
insanum mare pedibus pacis q fide calcatum Alius liber uentos
calcan Et Rursus alia qui dicit Suꝑ undas ãbubabit Infro¬
mitatem hom soluet resurge faciet mortuos ⁊epellẽt multos do¬

Expanded text:
iam uespera profecti contrario uento laborare coeperunt. cumque iam medium fretum tenerent, tum pedibus mare ingressus consecutus est eos tamquam in solido gradiens, non ut poetae Orionem mentiuntur in pelago incedentem, qui demersa corporis parte umero supereminet undas. et rursus cum obdormisset in naui ac uentus usque ad extremum periculum saeuire coepisset, excitatus e somno silere uentum protinus iussit et fluctus qui maximi ferebantur conquiescere: statimque sub uerbo eius tranquillitas insecuta est. mentiuntur fortasse  cogeret uentos obsequi, maria seruire, morbos cedere, inferos oboedire. quid quod eadem Sibyllae carminibus suis ante docuerunt? quarum una, cuius supra fecimus mentionem, sic ait.: insanum mare pedibus, pacisque fide calcatum. Et rurscalcatum. Et rursus aliqua dixit: Super undas ambulabit, infirmitatem hominum solvet, resurgere faciet mortuos, et pellet multos do
Abbreviated transcription (Latin):
et dauid in pͥncipio psalmoꝵ suoꝵ ꝓuidens in sp̃u quaentũ faciuꝰ
ad missuri essent bratum esse ait qui nõ abierit In ꝯsilio Imꝑiorũ
Et salomon in libro sapĩe hus u̾sibus usus est Crrcũuẽiamꝰ Iustã¬

Expanded text:
et Dauid in principio psalmorum suorum prouidens in spiritu quantum facinus et Dauid in principio psalmorum suorum prouidens in spiritu quantum facinus admissuri essent, beatum esse ait qui non abierit in consilio inpiorum. et Solomon in libro sapientiae his uerbis usus est: circumueniamus iust
Abbreviated transcription (Latin):
teruenits ad ẽe uen̾abile celoq dignũ s sola ẽ urctus sola iusticia q̃ pt̃
uerũ bonũ ⁊ celeste ⁊ ꝑpetuũ iudicari: quia n᷑ dat᷑ cuiꝙͣ n ͨ auffert᷑
Suo magristio at dei legacõne ꝑfitꝰ obeam ip̃a ututem qua sunt
ndocuit et fecit abõib eẽtib̾e ⁊ meruit ⁊ potuit de ꝯt edi e gotũ
nꝰ pplus adeum uel ob iusticĩa quã docebat uel obmir
que faciebat subinde consterue̾t et pcepta eiꝰ audiret ⁊ a deo missã
dei q filiũ crede̾t cum pͥmores Iudeoꝵ et sac̾dotes ⁊ fra stinuilati ꝙ
ab eo tãꝙͣ ꝓtoret increpabant ⁊ Imudia deprauati ꝙ ꝗfłuente ab
eum multitidine cõtempni se ac deseri uidebant Et qd̾ caput stelis
illoꝵ fuit stulticia eet exoore cicati et inmẽores p̾ceptoꝵ telestiũ
ac ꝓphetaꝵ ꝯͣ couerauerunt adu̾sas eũ inpiũ q consiliũ de eo tollẽ¬
do truciandoq ceperunt. qd̵ ꝓphete multo ante destaipserant nõ

Expanded text:
terrenis esse uenerabile caeloque dignum, sed sola est uirtus, sola iustitia quae potest uerum bonum et caeleste et perpetuum iudicari, quia nec datur cuiquam nec aufertur. quo magisterio ac dei legatione perfunctus ob eam ipsam uirtutem, quam simul et docuit et fecit, ab omnibus gentibus et meruit et potuit deus credi. ergo cum magnus populus ad eum uel ob iustitiam quam docebat uel ob miracula quae faciebat subinde conflueret et praecepta eius audiret et a deo missum deique filium crederet, tum primores Iudaeorum aam peccatores increpabantur, et inuidia deprauati, quod confluente ad eum multitudine contemni se ac deseri uidebant, et, quod caput sceleris illorum fuit, stultitia et errore caecati et inmemores praeceptorum caelestium ac prophetarum coierunt aduersus eum inpiumque consilium de eo tollendo cruciandoque ceperunt: quod prophetae multo ante descripserant. nam
Abbreviated transcription (Latin):
que ues fedendi uehicaliõ p̾bent. uel in cultib acoꝵ Inuãt. uel
plaustra colo tahũt. uel onera teroo gestant uel indirẽtũ exuiiis
suns et hibent: uel copia lactis e exuberãt: uel custodĩẽ dis domib
tib fauẽtes ad faciẽdã insticiã inutiles ẽeut ac morte affudat᷑
AItem ne fedis libidinib iumerg̾ent fici sus qui sein ixilet
ceno ues ne terieis ẜuiat simulatris: ac se luto Iinguuiͭꝭ. suto eĩ

Expanded text:
quae uel sedendi uehiculum praebent uel in cultibus agrorum iuuant uel plaustra collo trahunt uel onera tergo gestant uel indumentum exuuiis suis exhibent uel copia lactis exuberant uel custodiendis domibus tibus servientes, ad faciendam justitiam inutiles essent, ac morte afficerentur. Item ne se foedis libidinibus immergerent, sicut sus, quae se ingurgitat coeno; vel ne terrenis serviant simulacris, ac se luto inquinent. Luto enim
Abbreviated transcription (Latin):
Met satis fuit ꝙ uires Imbecillib redde̾t. ꝙ debilib Integͥtatẽ. ꝙ egͥs
eslanguetib sanitatẽ insi etia mortuos suscitaret uelut ẽ sõpn
solutot ad lertam ꝙ ⁊ euocaret Que uidentes tũt Indei demoĩta
potencia fieri arguebant cum oĩa sit futura ut facta sc̃t ercho
duum psaye dansu dicentis confortaĩ manus resolute ⁊ gcnua
debilia consolañ ui estit pusilli anu nolite tme nolite mi¬
tuete. deubrꝵ indiciũ retribuet ip̃e ueniet. et sasuos faciet nos
trai o ꝓpient᷑ eculi ceroꝵ et auris surdoꝵ audient Eñt saluet
landd que cetusiet plana erit lingua muitoꝵ qr iupta falit

Expanded text:
ires inbecillis redderet, quod debilibus integritatem, quod aegris et languentibus sanitatem, nisi etiam mortuos suscitaret uelut e somno solutos ad uitamque reuocaret. quae uidentes tunc Iudaei daemonica potentia fieri arguebant, cum omnia sic futura ut facta sunt arcanatum Esaiae uerba dicentis: confortamini, manus resolutae, et genua debilia, consolamini. qui estis pusilli animi, nolite timere, nolite metuere. deus noster iudicium retribuet, ipse ueniet et saluos faciet nos. tunc aperientur oculi caecorum et aures surdorum audient: tunc saliet clodus sicut cernus et plana erit lingua mutorum, quia rupt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aliis uita illius et iurmuitate sunt uĩe illuis tãꝙ̃ imigates
estimati fumꝰ ab eo et continet se ã uñs nr̃is quasi ab inuũdi¬
cus et prefert nouissima iustoꝵ et gloriat᷑ patrem se hr̃e deu¬
uideamiꝰ gͦ si simones illius ueri sunt et temptemꝰ q̃ uenta᷑
sunt illi contumelis et Iobmentis Int̾rogemꝰ eum ut sciamus
reuenciam illuit et ꝓbemꝰ pacĩãm illius. morte turpissima cõ¬
Aapuemub eum. hec cogitauerunt et exrauerunt exitauit iñ

Expanded text:
est aliis uita illius, et mutatae sunt uiae eius. tamquam nugaces aestimati sumus ab illo, continet se a uiis nostris quasi ab inmunditiis et praefert nouissima iustorum et gloriatur patrem Deum. uideamus ergo, si sermones eius ueri sunt, et temptemus, quae euentura sunt illi. contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reuerentiam illius et probemus patientiam eius. morte turpissima condemnemus eum. haec cogitauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tã multa st ut unus liber ad complenda omĩa satis nõ sit Suud¬
bo igͣ illa breuit᷑ al gen̾atim siĩ ułla ꝑsonaꝵ ac locoꝵ desigͣtõt
ut ad exponenda passionis eiꝰ crucis q rationẽ possim ꝑueire
qͦ Iã dudũ festiãt õro. u̾tutes eius fu̾it quas appols portẽtisi¬
cas appellauit ꝙ qͣcũq Iter faciebat Egros ac debiles ⁊ om̃i mor
qnẽ laborãtes uno uerbo unoq momits reddebat ĩcolumet
ut mẽbris oĩbur capti receptis repente uirib roborati ip̃i lectulos
suos reportarent in quibus fuerãt pauloañ delati glaudis u̾oat ped
uicio afflictib nõmodo gdiendi s etiã cuprendi dabat facutatem
Tum u̾o ceca luĩa in altissius tenebris erãt eoꝵ occłos ĩ pͥstinũ
restituebat asp̾tũ cꝯutoꝵ qͦ lĩguas ĩ eloqͥũ smonẽ q solieebat
Item surdoꝵ patefct̃is aurib Insumabat auditũ. pollutos ac asꝑ
uerbo ac iussione faciebat sic etiam sibilla predixerat

Expanded text:
enda omnia satis non sit. enumerabo igitur illa breuiter atque generatim sine ulla personarum ac locorum designatione, ut ad exponendam passionis eius crucisque rationem possim peruenire, quo iam dudum festinat oratio. uirtutes eius fuerunt quas Apollo portentificas appellauit, quod quacumque iter faciebat, aegros ac debiles et omni morborum genere laborantes uno uerbo unoque momento reddebat incolumes, adeo ut membris omnibus capti receptis repente uiribus roborati ipsi lectulos suos reportarent, in quibus fuerant paulo ante delati. claudis uero ac pedum uitio adflictis non modo gradiendi, sed etiam currendi dabat facultatem. tum quorum caeca lumina in altissimis tenebris erant, eorum oculos in pristinum restituebat aspectum. mutorum quoque linguas in eloquium sermonemque soluebat item surdorum patefactis auribus insinuabat auditum, pollutos et aspersos uerbo ac iussione faciebat, sicut etiam Sibylla praedixerat
Abbreviated transcription (Latin):
demõstrauit ueniamꝰ ad illa oꝑa mirranda q̃ cũ eent
celestis iudicia u̾tutꝭ magũ iudei putaunt Cum pͥmũ cepit ado¬
lestẽ tinctus ẽ a Iohanne ꝓpheta in iordane flũe ut lauachro
spitali pcc̃a non sua q̃ utiq non hẽbat s carus quã gerebat
aboleret ut ꝙͣ admod Iudeos suscepta c̾cũcisione sic ẽt gentes
baptismo . id. ẽ purifici roris ꝑfusione saluaret Tunc uox audita
de celo est filius mens es tu ego hõdie genui te. que uox apud
ud pditaimuenit᷑ et destendit suꝑeum spũs dei forne¬

Expanded text:
uit, ueniamus ad opera illa miranda, quae cum essent caelestis indicia uirtutis, magum Iudaei putauerunt. cum primum coepit adolescere, tinctus est ab Iohanne propheta in Iordane flumine, ut lauacro spiritali peccata non sua, quae utique non habebat, sed carnis quam gerebat aboleret, ut quemadmodum Iudaeos suscepta circumcisione, sic etiam gentes baptismo id est purifici roris perfusione saluaret. tum uox audita de caelo est: filius meus es tu, ego hodie genui te. quae uox aput Dauid praedicta inuenitur. et descendit super eum spiritus dei for
Abbreviated transcription (Latin):
rã c̃sͥ nõ caris sic̃ fuit ẜma. qua etiã nũt indei itũtur. sad
cordis ac spñs quã kradidit xipũs qui utrꝰ iħũs fuit. Nõ dĩ grħa
sic ait et d ͭ dñs ad me : ẜ ad iħm̃. ut oñderet ꝙ nõ de se loqueret᷑
sed de xp̃o ad quẽ tũc deꝰ loquebat᷑. cop̃i c̃i fugurã g̾ebat ille iħũs
u cũ pͥmũ auses uocciret᷑ moyses futura p̾senciẽs Iussit

Expanded text:
 non carnis, sicut fuit prima, qua etiam nunc Judaei utuntur, sed cordis ac spiritus, quam tradidit Christus, qui verus Jesus fuit. Non enim Propheta sic ait: Et dixit Dominus ad me, sed, ad Jesum; ut ostenderet quod non de se loqueretur, sed de Christo, ad quem tunc Deus loquebatur. Christi enim figuram gerebat ille Jesus: qui cum primum Auses
Abbreviated transcription (Latin):
amabiludts mistias ꝙ ꝑdiutie Wapiẽs ꝓisus disputatio si ututiẽ
ip̃aꝵ formas al t̃̾mĩos scirẽt Nõ ẽĩ didiscerẽt uel que sint uel quid
eas m̾tedis adeo manat qd̵ nos hia duob libris docebusꝰ hn uõ
qr Ignorabũt at dubitabãt aĩas homm̃ ĩmortales ẽẽ et u̾tutes et
uicia Prens honorib at penis estanauerĩt. ¶ Dmĩs gͦ hec de

Expanded text:
 sapiens prorsus disputatio, si uirtutum ipsarum formas ac terminos scirent. non enim didicerant uel quae sint uel quid eas mercedis a deo maneat: quod nos his duobus libris docebimus. hi uero quia ignorabant aut dubitabant animas hominum inmortales esse, et uirtutes et uitia terrenis honori
Abbreviated transcription (Latin):
Ad corpꝰ g ͦ et ad hat uitã quã ĩterradutumꝰ. fines eap uiaꝵ Retu¬
leuũt poete fortasse meliꝰ qui hoc biuiũ aꝑud inferon eẽ uoluernt
Nos gͣ meliꝰ ei ueriꝰ qr duas istas uras celi ⁊ inferoꝵ ẽẽ dicim
q ustis ĩmortalitas Iniustis pena et̾na ꝓpositaẽ Reuomõaũt her
uie uel ĩcelũ follãt uel ad ĩferna p̾cipitent explicabo et aꝑĩa que
sunt u̾tutes qͣs pħi nescierũt cũ eaꝵ que sint pͥmia fił etĩa q̃ sunt

Expanded text:
ad corpus ergo et ad hanc uitam quam in terra ducimus fines earum uiarum rettulerunt. poetae fortasse melius, qui hoc biuium aput inferos esse uoluerunnos igitur melius et uerius, qui duas istas uias caeli et inferorum esse dicimus, quia iustis inmortalitas, iniustis poena aeterna proposita est. quomodo autem hae uiae uel in caelum tollant uel ad inferna praecipitent explicabo, aperiamque quae sint uirtutes quas philosophi nescierunt; tum earum quae sint praemia, simul etiam quae sint
Abbreviated transcription (Latin):
¶lloꝵ aũt dii qr t̾rem sũt. egent lũib ne ĩtenebris sũ: Quoꝵ culto¬
res qr celeste nichal sapiũt etiã Religiones quib des̾uiũt ad terrã
Reuorãt. In ea cĩ liuẽ opꝰ ẽ. qr racio elus ⁊ natura tenebrosaest Ita
diis nõ celestẽ seusui s huanũ poliꝰ at buũt. I deo q illis ncc̃ia¬
credũt ẽẽ que nobis quib ãc esuriẽlib opꝰ est tibo
sicientib potu. aut ueste algentib aut cũ sol dẽcesstit lĩe ut uide
possimꝰ. Nlullis ei eplReb tã ꝓbari et intelligi p̃t deos istoti cũ alig̃ñ
urperit mortuos ẽẽ ꝙͣͣ ex ip̃o st̃itu qui ẽ lotꝰ eterra Quid ẽ celestis

Expanded text:
ia terreni sunt, egent luminibus, ne in tenebris sint: quorum cultores, quia coeleste nihil sapiunt, etiam religiones, quibus deserviunt, ad terram revocant. In ea enim lumine opus est quia ratio ejus, et natura tenebrosa est. Itaque diis non coelestem sensum, sed humanum potius attribuunt. Ideoque illis neccredunt esse quae nobis, quibus aut esurientibus opus est cibo aut sitientibus potu aut ueste algentibus aut cum sol decesserit lumine, ut uidere possimus. nullis igitur ex rebus tam probari et intellegi potest deos istos, cum aliquando uixerint, mortuos esse quam ex ipso ritu, qui est totus e terra. quid
Abbreviated transcription (Latin):
hereat mutabũdꝰ ac nestiat ĩ quã se ptẽ potiꝰ icliet. Ei ducem
fu̾it qui dirigat ad meliora titubãtem. hoc ẽ si ãt p̃
didicerit aut eloquẽtiã ãt ad honeste artis quo cuadat ad bonã
fruigẽ qd fĩ sine labore maxĩo nõ p̃t honestã ⁊ ropiosã uitã dispu¬
tãt pacturũ Gi uero doctorẽ fiugalitatis nõ ĩuer̾it ĩ simstã urã

Expanded text:
haereat nutabundus ac nesciat in quam se partem potius inclinet; si ducem nactus fuerit qui dirigat ad meliora titubantem, hoc est si aut philosophiam didicerit aut eloquentiam aut aliquid honestae artis quo euadat ad bonam frugem, quod fieri sine labore maximo non potest, honestam et copiosam uitam disputant peracturum; si uero doctorem frugalitatis non muenent, in sinistram uiam
Abbreviated transcription (Latin):
mẽte coleremꝰ. Quãius ei pcedentib libris ꝙ ẽgena medioe łat
desfenderimꝰ u̾itatẽ : lamẽ et fRitu ip̃s quo ip̃o eluce̾ uł mapie pt
Niciil eĩ stã et singłaris Illa maiestas aliud ab hore desid̾at ꝙͣ soł̃
Innotẽtiã. quã si hs oblulerit des satis pre satis Religiose litauit hoĩes
aũt neglecta Iusticia cũ sit om̃ib flaginis ãt scelerib ĩquinati.
Religiosos se putãt: si templa ⁊ aras hostraꝵ sangiue eouẽtantrĩt
gi focos adoraueũt ac uet̾is unu ꝑfusione madefecerĩt Cidees sacͣt
dares aparãt ⁊ exquisitas epulas qͣsi ad inde libaturi. Offerut
quicq̃d aspectu Rarũ qͥr quid oꝑe ãt odore p̃ciosũ ⁊ hec grataet dñs

Expanded text:
ate defenderim veritatem; tamen ex ritu quoque ipso elucere vel maxime potest. Nihil enim sancta et singularis illa majestas aliud ab homine desiderat, quam solam innocentiam: quam si quis obtulerit Deo, satis pie, satis religiose litavit. Homines autem, neglecta justitia, cum sint omnibus flagitiis ac sceleribus inquinati, religiosos se putant, si templa et aras hostiarum sanguine cruentaverint, si focos odorati ac veteris vini profusione madefecerint. Quin etiam sacras dapes apparant, et exquisitas epulas, quasi aliquid inde libaturis offerunt. Quidquid aspectu rarum, quidquid opere aut odore pretiosum est, id gratum es
Abbreviated transcription (Latin):
dis occupatꝰ nõ p̾iderit ea que pest mortẽ secutura fũt seq adeo
au̾terit. id uero ad ĩferos deiectꝰ ĩ ed̾nã dapnabit᷑ penã ¶ Uia ꝯ ͦ
celestis difficilis et cliuosa. ꝓposita ẽ uel spinis horrẽt
gna cadẽdi sollicitudĩe. sit cuiq gradiẽdũ. In hac posint Iusticiã.
teperãciã patĩam fide̾ castitatẽ libstmẽtiã. cõtordĩa: scia. tetdsq¬

Expanded text:
dis occupatus non praeuiderit ea quae post mortem secutura sunt seque a deo auerterit, is uero ad inferos deiectus in aeternam damnabitur poenam. uia uero uia caelestis difficilis et cliuosa proposita est uel spinis horrentigna cadendi sollicitudine sit cuique gradiendum. in hac posuit iustitiam tempera
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fie̾ntt idc̾co apud oratiũ p̾apꝰ ita loquit᷑ Olim toĩetꝰ erã ficulnus
iutille ligiũ Cũ faber incerlis stãmẽ face̾t ne. p̾opĩe. Maluit eẽdeie
deus ego furũ auiuq ¶ Maxĩa formido. Quis nõ sit hoc lãto custod
securꝰ fures i. lã stulti sũt. ut papi bẽtiginẽ timẽat cũ aues ip̃e qͣs
terrore falsis aũt ingumis abigi existimãt: simiłachris fabrefactis id
derisit hõm uoonitatẽ. uũ qͥ faciũt: feriã rẽ facẽ seopmiãt᷑. Demq poeta
noximꝰ: hõ incet̾is prudes: in hoc solo nõ poetite ẜ amlit̾d
cũe in illis em̃edatissimis libris : etĩa sĩ hot iubet. Et custos furũ alzauiud.
ꝯfalce sua ligna hellespontrati ẜuet tutela p̾api adorãt gᵒ mortaliaut
iortalib facta. frãt .n. ẽmari ꝑire pũt. Nã ⁊ rect  uetust¬

Expanded text:
non fierent? Idcirco apud Horatium Priapus ita loquitur: Olim truncus eram ficulnus, inutile lignum; Cum faber incertus, scamnum faceretne Priapum, Maluit esse deum. Deus inde ego, furum aviumque Maxima formido. Quis non sit tanto hoc custode securus? fures enim tam stulti sunt, ut Priapi tentiginem timeant, cum aues ipsae, quas terrore falcis aut inguinis abigi existimant, simulacris fabre factis idderisit hominum uanitatem, uerum u qui faciunt, seriam rem facere se opinantur. demque poeta maximus, homo in cetens prudens, in hoc solo non poetice, sed aniliter desipit, cum in illis emendatissimis libris etiam fieri hoc iubet: et custos furum atque auium cum falce saligna Hellespontiaci seruet tutela Priapi. adorant ergo mortalia aut a mortalibus facta: frangi enim cremari perire possunt. nam
Abbreviated transcription (Latin):
r to gͥ rectiꝰ est omissis ĩsenfililib et uanis: ocłos eotẽdẽ: ubisedes:
ubi ħilacio ẽ deiueri. qͣ t̾rã stabilifirmitate suspẽdit qͣ celũ distupit
is fulgẽlib: qui solẽ reb hũonis clarisfimin at singłate l
in argumẽliẽ sue unite marestats acc̃ẽdit. lerris aũs mauia c̾cĩfudit:
sluona sẽpitno loxsu flue pcopit Iussit ⁊ extẽdi cõpos sbsic̾e ualles
qui ante ãnos mille septĩgentos natꝰ est: s ale oꝑisexreꝵs nũidi me

Expanded text:
r rectius est, omissis insensibilibus et vanis, oculos eo tendere, ubi sedes, ubi habitatio est Dei veri; qui terram stabili firmitate suspendit; qui coelum distinxit astris fulgentibus; qui soleumentum suae unicae maiestatis accendit, terris autem maria circumfudit, flumina sempiterno lapsu fluere praecepit, iussit et extendi campos, subsidere ualles, qui ante annos mille septingentos natus est, sed ille opifex rerum, mundi me
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisse solꝰ uniu̾sis stantib uidebat ⁊ his uo uniu̾sis cadetib sceta sol
donec illũ et opib sãcledio partis ⁊⁊ uita sainiatũ: ac senectute ꝯfectĩe
ꝓsꝰ pcio tyumiuiralis auferret. ead st que tullũe uiolale deoꝵ mare¬
statis ultore. Duietiã selix in eo gpo fuit. ꝙ ante suã mortẽ conde¬
lissimũ exitũ sui accusatoris audiuit dnis se ꝓuidẽtib: ut sac̾legꝰ ac¬

Expanded text:
 solus, donec illum et opibus sacrilegio partis et uita satiatum ac senectute confectum proscriptio triumuiralis auferret, eadem scilicet quae Tullium uiolatae deorum maiestatis ultorem. quin etiam felix in eo ipso fuit, quod ante suam mortem crudelissimum exitum sui accusatoris audiuit, diis uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caom̃b sibilliuis : atiqͥssimã cererẽ debe̾ placari: legati sue hĩ nã
licebat. uel antiqͥsfima quã senatꝰ ppłs q Rõanꝰ sac̾ficiis don
placauat: Exarchanis uetustis q penitralib acauo ueris inmrisses lã¬
ratronib fruis. Impure sublata est. Idẽ uo̾ cũ affiraret se a siculi ut
ampłi  ꝙͣ materiã de qua sĩt fabritati ¶ Net ĩ mito ad te marte tulli:
Essẽt n stultissimi si ad eos ob defẽwdis hõim Iniurias ꝯfugissẽt : q̃m gaiõ¬

Expanded text:
 carminibus Sibyllinis antiquissimam Cererem debere placari, legati sunt Hennam licebat, uel antiquissima, quam senatus populusque Romanus sacrificiis donisque placauerat, ex arcanis ac uetustis penetralibus a Gaio Verre inmissis latronibus semis inpune sublata est. idem uero cum adfirmaret se a Siculis utamplius quam materiam de qua sint fabricati. nec inmerito ad te, Marce Tulli,essent enim stultissimi, si ad eos ob defendendas iniurias hominum co
Abbreviated transcription (Latin):
uelamũs nullꝰ est huis uoꝵ et argẽtũ ꝯfecrãt. q̃ tã nẽ hr̃a q̃ accipũt
ꝙͣ qͣ illa donarũt ¶Lle ĩrlto dyonisiꝰ sicilie syranꝯ post uitoriã ertĩa
potitꝰ. deos tales ꝯtẽpsit. spoliauit. illusit ciqͣd̃ sac̾ legia sua Ioculabib
stia dictis  sequebat᷑ Nã cũ Ioui olympio auriũ amicidũ de traxisset
laneũ Iusfa imponi dices: Estate ẽẽ gͣue auꝵ hitme frigidũ laliene
uo utriq tẽpori aptũ. Ide auteã lixbã dei ħens estulapio. Ingouẽs ⁊Ini

Expanded text:
uelaminis nullus est, his aurum et argentum consecrant, quae tam non habent qui accipiunt quam qui illa dona-runt. nec inmerito Dionysius Siciliae tyrannus post uictoriam Graecia potitus deos tales contempsit spoliauit inlusit, siquidem sacrilegia sua iocularibus etiam dictis prosequebatur. nam cum Ioui Olympio aureum amiculum detraxisset, laneum iussit inponi dicens aestate graue esse aureum, hieme frigidum, laneum uero utrique tempori aptum. idem aure
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ Iudiat: qũ sit s maiere̾ ⁊ pecudib act̾bute. et uno morbo sere frã¬
ganl ᷑ uel ip̃a senectute minuãt᷑ s iodouãt᷑ Ita idẽ ille cũ deformat
Ut̃b choros suos tue̾t. n sanari se uoluit: necsenẽ fi. Ne qñ se ip̃o
meo ãt defermior uide̾t ͦ hũc e cogo quõ uiiũ se ipsũ ꝯbri serat ostẽ¬
dasse delũ pulauerũt ta q̃ ip̃a stultisiẽ ad iuati simulacs ⁊ymaꝭ

Expanded text:
bonum judicet; cum sint et majores pecudibus attributae, et uno morbo saepe frangantur, vel ipsa senectute minuantur et corruant? Itaque idem ille, cum deformari ulceribus toros suos cerneret, nec sanari se voluit, nec senem fieri, ne quando seipso minor aut deformior videretur. Hunc e rogo quo vivum se ipse combusserat, ascend
Abbreviated transcription (Latin):
celestũ estẽde̾ ciuiꝙ̃ est michi soli celi maxĩa porta patet. st gr magnã
Nam ⁊ ħculi ead ista porta patuit tãꝙ ip̃e pͥane cũ id fir̾t Iaenitor
udł in celo ¶ Equidẽ statur̾ nõ possũ. dołẽdũ ne potiꝰ¬
miferãdis erroꝵ fluctib uolutari. Eti hecẽ u̾t que nos ẽmortalia et
mori quid̃ malim: ꝙ exitio ẽẽ ꝙpłilmis sti aliter Immortalitas pabi

Expanded text:
caelestum ascendere cuiquam est, mi soli caeli maxima porta patet, scilicet quia nam et Herculi eadem ista porta patuit; tamquam ipse plane, cum id fieret, ianitor fuerit in caelo. equidem statuere non possum dolendumne poti fluctibus volutari. Si haec est virtus, quae nos immortales facit, mori quidem malim, quam exitio esse quamplurimis. Si aliter immortalitas parar
Abbreviated transcription (Latin):
Rpiẽt. seuẽt. ⁊ Iniuois insolẽt᷑ illatis. hũane societatis fedꝰ Roĩ  et
ut hr̃e hostẽ possũ. quẽ sceleratiꝰ deleãt ꝙͣ lacesserũt
unt ad Reliqua ꝑgamꝰ. Nomiẽ deoꝵ Cereri ac libero
dicio nuniers fecit. Possũ dẽnis dote̾ lat̾a: Uniũ atq
frugẽs ante ꝓgemẽ celiatq saturm fuisse in usu homeꝰ ⁊
ab hris sane inuẽta eẽ fingamꝰ Num ꝙõt plꝰat maiꝰ uidi cole¬
gisse fruges: huis q fractis panẽ sace̾ dociusse: ãs uiias d uilib¬

Expanded text:
ut habere hostem possint, quem sceleratius deleant, quam lacessierint. Nunc ad reliqua pergamus. Nomen deorum Cereri ac Libero traditio munerum fecit. Possum divinis docere litteris, vinum atque fruges ante progeniem Coeli atque Saturni fuisse in usu hominum: sed ab his sane inventa esse fingamus. Num potest plus aut majus videri, collegisse fruges, hisque fractis, panem facere docuisse, aut uvas de vitib
Abbreviated transcription (Latin):
septa ꝑmansit᷑ in quatũ multa aliamira: tũ etiã hoc futuꝵ cẽ diperũt.
ut pꝰ brent tempꝰ emiltet deꝰ RRegẽ qui expugnaret Iudeoeri cuutates
eoꝵ solo adequaret ¶ Ipos aũt fame sitiq consectos olside̾t. Quc̃ fore
ut corporib suoꝵ ueste̾nt᷑ : et cõsumenit se mincẽ. ꝑostrtmo ut capti uẽdetit
⁊̃manꝰ hostuũe et in cõspectu suo uegari at uissie coiges suas ceruei᷑
uiolari at astitui uirgmes. direxi ꝓueros: alidi ꝑuulos. Diã demq igniq
ferro q uastari capłiuob eꝑpetiũ lerris suis eottrimãri. eo ꝙ epultauereẽ¬

Expanded text:
ripta permansit. in qua cum multa alia mira tum etiam hoc futurum esse dixerunt, ripta permansit. in qua cum multa alia mira tum etiam hoc futurum esse dixerunt, ut post breue tempus inmitteret deus regem, qui expugnaret Iudaeos et ciuitates eorum solo adaequaret, ipsos autem fame sitique confectos obsideret. tum fore ut corporibus suorum uescerentur et consumerent inuicem, postremo ut capti uenirent in manus hostium et in conspectu suo uexari acerbissime coniuges suas cernerent, uiolari ac prostitui uirgines, diripi pueros, allidi paruulos, omnia denique igni ferroque uastari, captiuos in perpetuum terris suis exterminari, eo quod exultauer
Abbreviated transcription (Latin):
etonculis alligatos et de domo carceris sedẽtes in tenebris Cũ g̾ nos
aulta tãꝙͣ ceci et tadpͣ carce̾ stulticie Inclusi sedi̾mꝰ ĩtenebria Igno¬
rãtes deũ et u̾itatẽ illiuĩãti ab eo sumꝰ qui nos testõ suo adoptauit.
⁊ uniculis malis liberatos. at in lucẽ sapiẽtie gductos in hẽ̾ditatẽ
Cat nõĩs sui pditatione : crotit fudit se repẽte nubes ꝑ cũq
in celũ sustullit quadragestõ post passionẽ die. isĩc dameł fore
oñderat dicẽs ¶t ecce ĩ nubib celi ut filius hõis ueniẽs usq ad¬
uelustũ dieꝵ ꝙuenit ¶ Discipłi uero ꝑ ppiũtias dispsi sundamẽta
ecclesit ubiq posutrũt. faciẽtes et ip̃i ĩnõĩe pmagr̃ dei magna et peue iee¬
dibilia miracula: qr diste̾dtus instruxerat eõs uirtube ac epłate. qua gosfet
noue ãmĩciatõis racio fundari et confirmadi. S et futura aꝑuit illis

Expanded text:
ex uinculis alligatos et de domo carceris sedentes in tenebris. cum igitur nos ex uinculis alligatos et de domo carceris sedentes in tenebris. cum igitur nos antea tamquam caeci et tamquam carcere stultitiae inclusi sederemus in tenebris ignorantes deum et ueritatem, inluminati ab eo sumus, qui nos testamento suo adoptauit et liberatos malis uinculis atque in lucem sapientiae productos in hereditatem ac nomiin coelum sustulit, quadragesimo post passionem die, sicut Daniel fore ostenderat , dicens: Et ecce in nubibus coeli ut filius homiipuli uero per prouincias dispersi fundamenta ecclesiae ubique posuerunt facientes et ipsi in nomine magistri dei magna et paene incredibilia miracula, quia discedens instruxerat eos uirtute ac potestate, quo posset nouae adnuntiationis ratio fundari et confirmari. sed et futura illis