comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filius patris. Tunc misit ad pylatum uxor sua
dicens. Nichil tͥ ⁊ iusto illi. Multa enĩ passa sum
ꝑusum dormiens. ꝓpt̾ eum. Iam dei nutu po¬
t̾at cognoscere diabolus mist̾ium crucis. ⁊ ideo
laborabat ne xp̃c moreret᷑. Forte iam gaude¬
bant sc̃i in inferno. unde hoc notauit. Uidens
autẽ pylatus qd̾ nichil ꝓficeret. sed magis tu¬
multus fieret. lauit manus suas dicens. In nocensg
guinis. Tunc ih̾m flagellis cȩsum tradidit eis.
ut crucifigeret᷑. Sancitum erat a romanis. ut cri¬
cifigendꝰ prius flagellaret᷑. uł forte ut iudei sati¬
ati flagellis. a morte desisterent. Ad huc columpna
ubi alligatus fuit iħic. uestigia cruoris ostendit
dedunt ei clamidẽ coccineã. ad similitudinẽ pur¬
pure qua reges utebant᷑. ⁊ potuit inclamide illa
assutum ẽẽ aliquid purpure. ut in estiua clami¬
de ficri solet. quia ⁊ marchꝰ dicit eum indutũ pur¬
pura. ꝓdiademate autẽ plectentes coronã de sprins

Expanded text:
figeretur. « Tunc misit ad Pilatum uxor sua dicens: Nihil tibi, et justo illi. Multa enim passa sum per visum, dormiens, propter eum . » Jam Dei ortu poterat cognoscere diabolus mysterium crucis, et ideo laborabat, ne Christus moreretur. Forte jam gaudebant sancti in inferno, unde hoc notavit. « Videns autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, lavit manus suas dicensguinis. « Tunc Jesum flagellis caesum tradidit eis, ut crucifigeretur. » Sancitum erat a Romanis, ut crucifigendus prius flagellaretur, vel forte ut Judaei satiati flagellis, a morte desisterent. Adhuc columna cui alligatus fuit Jesus, vestigia cruoris ostendit.dederunt ei chlamidem coccineam ad similitudinem purpurae, qua reges utebantur, et potuit in chlamide illa, assutum esse aliquid purpurae intus, ut in aestiva chlamide fieri solet, quia et Marcus dicit, eum indutum purpura. Pro diademate autem plectentes coronam de spinis,
Abbreviated transcription (Latin):
& glãm de ꝯscientia ꝑdit. qñ malũ qd̾ ex ꝓsundo cordis cõpunctio conat᷑
expellere. pudor in eptꝰ obstruso labioꝵ ostio ñ ꝑmittit exue.
cũ eum exemplo dd dicere potius oporteret. & labia mea ñ phibe¬
bo dñe tuscisti. Qui & se ipsũ redarguens. puto suꝑ huicemodi
stulto s irrationabil pudare: qm̃ tacui inqͥt inuet̾auert̃ ossa
mea. Uñ & optat ostiũ poni circũstantie labiis ueis. ut oris ia¬
nuã & aꝑire ꝯfessioni. & defensioni claudere norit. Deniq q a¬
ꝑte hoc ipsũ orans petit adũo: sciens nimirũ quia ꝯfessio &

Expanded text:
et gloriam de conscientia perdit, quando malum quod ex profundo cordis compunctio conatur et gloriam de conscientia perdit, quando malum quod ex profundo cordis compunctio conatur expellere, pudor ineptus obstruso labiorum ostio non permittit exire; cum eum exemplo David dicere potius oporteret: Et labia mea non prohibebo, Domine, tu scisti . Qui et seipsum redarguens, puto super hujuscemodi stulto et irrationabili pudore, Quoniam tacui, inquit, inveteraveverunt ossa mea . Unde et optat ostium poni circumstantiae labiis suis , ut oris januam et aperire confessioni, et defensioni claudere norit. Denique et aperte hoc ipsum orans petit a Domino, sciens nimirum, quia confessio et
Abbreviated transcription (Latin):
uid de bethphage dicã uicło sacerdotũ. quẽ pene p̃tieram. uhia
confessionis sacmentũ & sacerdotalis ministerii misteriũ ꝯtiẽ
Bethphage qͥipe. domꝰ buccȩ int̾pretat᷑. Scͥptũ ẽ autẽ. Prope ẽ ubĩ
in ore tuo & in corde tuo. Non in alt̾o̾ tantũ: s simul in utͦq ũbun
habere memineris. Et quidẽ u̾bũ in corde peccatoris oꝑat᷑ salutst¬
ram contritionẽ. ũbũ uͦ in ore. noxiam tollit ꝯfusionẽ: ne impedat
necessariam ꝯfessionẽ. Ait enĩ scͥptura. Est pudor adducens peceatũ.
& ẽ pudor ad ducens głam. Bonus pudor quo peccasse. aut certe pa¬
care ꝯfunderis. & om̃is licet humanꝰ arbit̾ forte absit. diuinũ tam̃
qͣm humanũ tanto u̾ecundius reuereris aspectũ. qͣnto & ueriꝰ dm̃
qͣnto constat longiꝰ ab illo eẽ om̃e peccatũ. Huiꝰcemodi ꝓculdubio
pudor. fugat obꝓbriũ. parat głam. dũ aut peccatũ omnino ñ
admittit. aut certe admissũ. & penitendo punit. &̃ confitendo

Expanded text:
uid de Bethphage dicam, viculo sacerdotum, quem pene praeterieram, ubi et confessionis sacramentum, et sacerdotalis ministerii mysterium continetur? Bethphage quippe Domus buccae interpretatur. Scriptum est autem: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo . Non in altero tantum, sed simul in utroque verbum habere memineris. Et quidem verbum in corde peccatoris operatur salutiferam contritionem: verbum vero in ore noxiam tollit confusionem, ne impediat necessariam confessionem. Ait enim Scriptura: Est pudor adducens peccatum, et est pudor adducens gloriam . Bonus pudor est, quo peccasse, aut certe peccare confunderis: et omnis licet humanus arbiter forte absit, divinum tamen quam humanum tanto verecundius revereris aspectum, quanto et verius Deum quanto constat longius ab illo esse omne peccatum. Hujuscemodi procul dubio pudor fugat opprobrium, parat gloriam, dum aut peccatum omnino non admittit, aut certe admissum et poenitendo punit, et confitendo
Abbreviated transcription (Latin):
Sponte reipulit uitam. cũ uiuere noluit. ñ ualeat eam deare cus
ssmuatenus uieluerit: ⁊ oluit regi a dõ. ñ quent regere corũ
nbillem cr eatuurã inueniat anima suã S rebellem pelissecum
ł unsgressor inuentꝰ ẽ hõ diuine loegis: inueniat s ipie alam le¬
ꝯe imnenbris siuis repugnantẽ legi m̃tis sus. s captiuante se

Expanded text:
vitam cum vivere noluit; non valeat eam dare cui, vel quatenus voluerit. Noluit anima regi a Deo: non queat regere corpusrebellem creaturam: inveniat anima suam sibi rebellem pedissequam. Transgressor inventus est homo divinae legis: inveniat et ipse aliam legem in
Abbreviated transcription (Latin):
nino qͦd amiserat recepit. Uita uͦ quͣe ad se ꝑtinuit. ꝑ sapientiã
ad impleuit: que nobis uitȩ & disciplinȩ. docun̾tũ acspeculũ
extitit. Porro gr̃a ex illa ut dictũ ẽ potestate peccata remisit.
qua om̃ia quecũq uoluit fecit. Mors itaq xͥ. mors ẽ meȩ mor¬
tis qͥa ille mortuus ẽ. ut ego iuiuerẽ. Quo pacto enĩ iam ñ ui¬
uat ꝓ quo morit᷑ uita. Aut quis iam inuia moꝵ. seu rerũ
noticia errare timebit. duce sapientia: Aut unde iam reus
tenebit᷑ quẽ absoluit iusticia: Nitam quidem se ipse pbibet
in eũgłio: ego sum inquiens uita. Porro duo sententia testat᷑
apłs diceus. Qͥ factꝰ ẽ nobis iusticia. & sapientia a dõ patre. Si
gͥ lex sp̃e uite in xp̃o iħu liberauit nos a lege peccati & mortiͤ

Expanded text:
quod ad se pertinuit, per sapientiam adimplevit, quae nobis vitae et disciplinae documentum ac speculum exstitit. Porro gratia ex illa, ut dictum est, potestate peccata dimisit, qua omnia quaecunque voluit, fecit. Mors itaque Christi, mors est meae mortis: quia ille mortuus est, ut ego viverem. Quo pacto enim jam non vivat, pro quo moritur Vita? Aut quis jam in via morum, seu rerum notitia errare timebit duce Sapientia? Aut unde jam reus tenebitur, quem absolvit Justitia? Vitam quidem se ipse perhibet in Evangelio: Ego sum, inquiens, vita . Porro duo sequentia testatur Apostolus, dicens: Qui factus est nobis justitia et sapientia a Deo Patre . 28. Si ergo lex sp
Abbreviated transcription (Latin):
mo quis aliꝰ remitt̾e̾ pot̾ qͦd in eũ peccatũ ẽ: Aut qͦm ipse ñ pot̾ qͥ
om̃ia pot̾ : Denͥeq ego qͦd in me delinquit᷑. ualeo si uolo donare. ꝙ
ipse peccatũ. Itaq ꝯgnouimꝰ qͦd peccata xͦ diuinitatis suȩ potentia
ualuit relarare. Porro iam de uoluntate quis dubitet: Qui enĩ
nrãm & induit carnẽ. & subiit mortẽ. putas suã nob̾ negabit usti¬
ciam: Uoluntarie in carnat᷑. uoluntariȩ passꝰ uoluntarie cruci¬
firus. & solam a nobis retinebit iusticiã: Qdͦ gͦ ex dĩtate ꝯstat
illũ potuisse: ex humanitate innotuit & uoluisse. S un rursum
ꝯfidimꝰ. qͦd & mortẽ abstulit: hinc plane qͦd eam ipse qui ñ meruit
ꝑtulit. Qua enĩ ratione itum exigeret᷑ a nobis. qͦd ꝓ nob̾ ille iã
soluit: Qui peccati meritũ tulit. suã nob̃ donando iusticiã ipse
mortis debitũ soluit: & reddidit uitam. Sic nãq mortua morte
mĩnit uita. qui adimodũ ablato pecato redit iusticia. Porro iouitas

Expanded text:
quis alius remittere potest quod in eum peccatum est? Aut quomodo ipse non potest, qui omnia potest? Denique ego quod in me delinquitur valeo, si volo, donare: et ipse peccatum. Itaque cognovimus, quod peccata Christus divinitatis suae potentia valuit relaxare. 22. Porro jam de voluntate quis dubitet? Qui enim nostram et induit carnem, et subiit mortem; putas, suam nobis negabit justitiam? Voluntarie incarnatus, voluntarie passus, voluntarie crucifixus, solam a nobis retinebit justitiam? Quod ergo ex deitate constat illum potuisse, ex humanitate innotuit et voluisse. Sed unde rursum confidimus quod mortem abstulit? Hinc plane, quod eam ipse qui non meruit, pertulit. Qua enim ratione iterum exigeretur a nobis, quod pro nobis ille jam solvit? Qui peccati meritum tulit, suam nobis donando justitiam; ipse mortis debitum solvit et reddidit vitam. Sic namque mortua morte revertitur vita, quemadmodum ablato peccato red
Abbreviated transcription (Latin):
atpinde qs mois int̃ corpꝰ nẽm ꝙs nos. Non potiunt diuidi a dĩ a¬
nmia nͥ peccando: nec corpꝰ ab ipsa nͥ moriendo. Quid ita q: ai¬
stm ꝑtulit in ustione. id solũ passa a subdito. qͦo p̾sũpserat in
asforẽ : N i ꝓfecto ꝯgruentiꝰ qͣm ut mors oꝑata sit martẽ
sp̃ualis corpalẽ cuspabilis penalẽ uoluntana nccessana. sug¬
hu qgenunq inorte sedin utramq naturam hõ daꝑrat᷑ fusst
altã qͥudem sp̃iiali os uoluntaria. alt̾a corporali ꝙ ucessaria. uita
ds̃ hõ una sua corꝑali ac uoluntaria benigne s potent̃ occulꝰ¬
nit: ulliq una sua. nt̃am utramq dãpnauit. Merito quid̃.
Nã er auab mortib nr̃is. cũ alta nobis in culpe meritũ alt̃a

Expanded text:
tiam mors inter corpus nostrum et nos. Non potuit dividi a Deo anima nisi peccando, nec corpus ab ipsa nisi moriendo. Quid itaque austerius pertulit in ultione, id solum passa a subdito, quod praesumpserat in auctorem? Nihil profecto congruentius, quam ut mors operata sit mortem, spiritualis corporale gemina morte secundum utramque naturam homo damnatus fuisset, altera quidem spirituali et voluntaria, altera corporali et necessaria; utrique Deus homo una sua corporali ac voluntaria benigne et potenter occurrit, illaque una sua nostram utramque damnavit. Merito quidem: nam ex duabus morti
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ recordatio. puto qͦd illa austerior. hȩc dulcior uideat᷑: mag̾̃q
infirmitati blandiat᷑ humanȩ. qͥes dormitionis qm labor ꝯu̾sa¬
gła extitit: mors a morte redẽptio. Illa uitã instruxit: mortẽ ista
destrurit. Nita qͥdem laboriosa. s mors p̃ciosa: utq uͦ ad modũ neces¬
scõs patres uitȩ scitas lib̾auit: Sicut scͥptum ẽ. Quis ẽ hõ qͥ .u.¬
ꝙ. ũ.u.m.e. a.s.d.m. inferi: Nc̃ gͦ quia utrũq nob̾ parit̾ ueces¬
sariũ erat. & pie iuuere & secure mori. & uiuendo uiuere docuit.
& mortẽ moriendo securam reddidit: qm̃qͥdem resurrecturꝰ oc¬
cubuit. & spem fecit morientib resurgendi. S addidit & t̾ciũ
beneficiũ cũ ꝙ̃ peccata donauit: sine quo utiq ceta ñ ualebãt.
dus eũ quantũ quidẽ ad uetam sumãca batitudunẽ spestat oũiti¬

Expanded text:
vitae recordatio. Puto quod illa austerior, haec dulcior videatur: magisque vitae recordatio. Puto quod illa austerior, haec dulcior videatur: magisque infirmitati blandiatur humanae quies dormitionis, quam labor conversai mihi regula exstitit: mors, a morte redemptio. Illa vitam instruxit, mortem ista destruxit. Vita quidem laboriosa, sed mors pretiosa; utraque vero admodum necessanctos patres vitae sanctitas liberavit? sicut scriptum est, Quis est homo qurumque nobis pariter necessarium erat, et pie vivere, et secure mori; et vivendo vivere docuit, et mortem moriendo securam reddidit: quoniam quidem resurrecturus occubuit, et spem fecit morientibus resurgendi. Sed addidit et tertium beneficium, cum etiam peccata donavit, sine quo utique caetera non valebant. Quid enim quantum quidem ad veram summamque beatitudinem spectat quant
Abbreviated transcription (Latin):
d. quatinꝰ in ore scõꝵ infantiũ & laᷤtentiũ ꝑficeret᷑ laus que ex
ore defeccrat inuidoꝵ coꝵ utiq de quib querit᷑ ita. filios enutͥui &
eraltaui: ipsi autẽ sp̃uert̃ me. Ascendi itaq crucẽ caluus nr̃ mund
ꝓ mundo expositꝰ & reuelata facie ac disce oꝑta fronte purgationẽ
peccatoꝵ faciens. ꝓbrose ꝙ austerȩ mortis tam ñ erubuit ignominã
qm nec penã exhorruit: ut nos obꝓbrio sempit̾no eriꝑet. restitue¬
ret gle. Nec mirũ. Quid enĩ erubesceret. qui ita lauit nos a peccatsꝰ
ñ quidẽ ut aqua diluens. & retinens sordes. s ueluti solis radius de¬
sicans. & retinens puritatẽ. Est qͥppe dĩ sapientia ubiq attingẽs
ꝓpt̾ mundiciã suam.
Nt̾ scã ac desiderabilia loca sepulchrũ tenet quodãmͦ pͥncipa¬
tũ. & deuotionis plus nescio quid sentit᷑ ubi mortuus requieuit.
qmͣ uͥ uiuens ꝯu̾satꝰ ẽ: atq ampliꝰ mouet ad pietatẽ mortis qͣm

Expanded text:
, quatenus in ore sanctorum infantium et lactentium perficeretur laus, quae ex ore defecerat invidorum, eorum utique, de quibus queritur ita: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Ascendit itaque crucem calvus noster, mundo pro mundo expositus: et revelata facie ac discooperta fronte purgationem peccatorum faciens, probrosae et austerae mortis tam non erubuit ignominiam, quam nec poenam exhorruit, ut nos opprobrio sempiterno eriperet, restitueret gloriae. Nec mirum. Quid enim erubesceret, qui ita lavit nos a peccatis, non quidem ut aqua diluens et retinens sordes, sed veluti solis radius desiccans et retinens puritatem? Est quippe Dei sapientia ubique attingens propter munditiam suam.nter sancta ac desiderabilia loca sepulcrum tenet quodammodo principatum, et devotionis plus nescio quid sentitur, ubi mortuus requievit, quam ubi vivens conversatus est; atque amplius movet ad pietatem mortis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sceudit᷑ in montẽ oluieti. descendit᷑ in uallẽ iosaphat: ut se
diuitias diuinȩ misediȩ cogites. quatuiꝰ horrorẽ iudicu. ne¬
quaq dissimiles. quia & si in multis miserationib sitis multꝰ c̃ as
ignoscendũ. iudicia tam̃ eiꝰ nichilominꝰ abyssus multa: quib
agnoscit᷑ ualde omnino t̾ribilis suꝑ filios homitũ. D auid den¬
q qui montẽ oliueti de monstrat dicens. homines s ium̃ta .s. d q¬
no ꝑ horrescere fatet᷑. cũ in alio psalmo ita loquit᷑ orans. Confige

Expanded text:
scenditur in montem Oliveti, descenditur in vallem Josaphat: ut sic divitias divinae misericordiae cogites, quatenus horrorem judicii nequaquam dissimules; quia etsi in multis miserationibus suis multus est ad ignoscendum, judicia tamen ejus nihilominus abyssus multa, quibus agnoscitur valde omnino terribilis super filios hominum. David denique qui montem Oliveti demonstrat, dicens, Homines et jumenta sino perhorrescere fatetur, cum in alio psalmo ita loquitur, orans: Confige
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ s sp̃m qui exdõ ẽ: ut sciamꝰ que a dõ donata sunt nobis.
nẽ que ex adam. manet ꝯcupiscentia nr̃is insita m̃bris. Et qͦmͦ
ista que a ꝓgenitore corꝑum descendit. nũꝙͣ in hac uita mortali
a carne recedit: sic illa ꝓcedens ex patre sp̃ĩum. ab intentione fili¬
oꝵ dũtarat ꝑfectoꝵ caritas nũqm excidit. Sigͦ ex dõ nati ꝙ ĩ
xp̃o electisumꝰ que nam iusticia ẽ ut plus noceat humana
atq t̾rena. qmͣ ualeat diuina cȩlestisq generatio. dĩ electionẽ
uincat carnalis successio. & ȩt̾no eiꝰ pposito carnis p̃scbat temꝑa¬
lit̾ traducta concupiscentia: Q nimmo si ꝑ unũ hominẽ mors

Expanded text:
pimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis pimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis nem quae est ex Adam, manat concupiscentia nostris insita membris. Et quomodo ista quae a progenitore corporum descendit, nunquam in hac vita mortali a carne recidit; sic illa procedens ex Patre spirituum, ab intentione filiorum duntaxat perfectorum nunquam excidit. 25. Si ergo ex Deo nati, et in Christo electi sumus: quaenam justitia est, ut plus noceat humana atque terrena, quam valeat divina coelestisque generatio; Dei electionem vincat carnalis successio, et aeterno ejus proposito carnis praescribat temporaliter traducta concupiscentia? Quinimo si per unum hominem mors,
Abbreviated transcription (Latin):
merito om̃s conthimꝰ in quo quippe om̃s peccauimꝰ qm̃ cũ peccauit
ipso eramꝰ ser eiꝰ carne ꝑ carnis concupiscentiã geniti sumus. At qͥ
nos inquit in ipso haut dubiũ qͥn pat̾ infilio. añ mundi ꝯstitut.¬
nẽ. Qd autẽ ꝙ̃ ex dõ nati sunt: testat᷑ eu̾głista ioħes uͥ ait. Q ñ ex
qui natꝰ ẽ ex dõ non peccat: quia gn̾atio cȩlestis conseruat eũ. A
carnis traducem ais carnalis testat᷑ concupiscentia: & peccatũ qͥd
in carne sentimꝰ manifeste. ꝓbat. qͦd scđ̾m carnẽ de carne peccatoris
descendimꝰ. S enĩ nichilominꝰ sp̃alis illa gn̾atio ñ quidẽ in carne
s in corde sentit᷑. ab his dum tarat qui cũ paulo dicere posst̃. nos
autẽ sensum xͥ habemꝰ in quo & eatemis ꝓfecisse sesentiunt. ut s ip¬
si cũ om̃i fidutia dicant: ipse enĩ sp̃c testimoniũ reddit sp̃ui nr̃o
qͦd sumus filii dĩ. Et illud. Nos autẽ non sp̃m huiꝰ mundi asce¬

Expanded text:
 in quo quippe omnes peccavimus: quoniam cum peccavit, in ipso eramus, et ex ejus carne per carnis concupiscentiam geniti sumus. Atqui nos, inquit, in ipso haud dubium quin Pater in Filio ante mundi constitutionem . Quod autem etiam ex Deo nati sunt, testatur evangelistqui natus est ex Deo, non peccat, quia generatio coelestis conservat eum . At carnis traducem, ais, carnalis testatur concupiscentia: et peccatum quod in carne sentimus, manifeste probat, quod secundum carnem de carne peccatoris descendimus. Sed enim nihilominus spiritualis illsentitur ab his duntaxat qui cum Paulo dicere possunt, Nos autem sensum Christi habemus ; in quo et eatenus profecisse se sentiunt, ut et ipsi cum omni fiducia dicant, Ipse enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei : et illud, Nos autem non spiritum hujus mundi acce
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ Alio qͥn si corꝑalit̃ ñ pat̾et᷑. debitũ non soluisset. si ñ uoluntin
moreret᷑ meritũ mors illa non habuiss. Nc̃ autẽ si ut dictũ ẽ
mortis m̃itũ ẽ peccatũ. s peccati debitum mors: xͦ remittente pit¬
catũ. ꝙ moriente ꝓpeccatorib ꝓfecto iam nullũ ẽ m̾̃itum. ꝙ soui¬
tum c̃ debitũ. Eȩt̾um unde scimꝰ. qͦd xp̃c possit peccata dinit¬
tere: Hinc ꝓculdubio. qͥa ds̃ ẽ. ꝙ quicqͥd uult pot̾. Unde ai
s qͦd ds̃ sit. miracula ꝓbant. facit quippe oꝑa. que nemo auꝰ
face possit: ut taceam oracła ꝓpħaꝵ nec ñ & pat̾ne uocis te

Expanded text:
 Alioquin si corporaliter non pateretur, debitum non solvisset: si non voluntarie moreretur, meritum mors illa non habuisset. Nunc autem si, ut dictum est, mortis meritum est peccatum, et peccati debitum mors; Christo remittente peccatum, et moriente pro peccatoribus, profecto jam nullum est meritum, et solutum est debitum. 21. Caeterum unde scimus, quod Christus possit peccata dimittere? Hinc procul dubio, quia Deus est, et quidquid vult, potest. Unde autem et quod Deus sit? Miracula probant. Facit quippe opera, quae nemo alius facere possit: ut taceam oracula Prophetarum, necnon e
Abbreviated transcription (Latin):
tente. qͦd esurut. qͦd situt qͦd fatigatꝰ ẽ itinere. & ceca quȩ passꝰ ẽ uo¬
luntate ñ necessitate. hȩc gͦ ipsitis quedã stulticia. nõne fuit nosꝰ¬

Expanded text:
tente; quod esuriit, quod sitiit, quod fatigatus est in itinere, et caetera quae passus est votente; quod esuriit, quod sitiit, quod fatigatus est in itinere, et caetera quae passus est voluntate, non necessitate: h
Abbreviated transcription (Latin):
ntosalitis ꝯsũmatũ ẽ. ⁊ lon autẽ metuendũ qͥd donandis pelaao¬
ts aut pocestas dõ. aut uoluntas passo & tanta passo ꝓ percato¬
eib cdesit. sitũ sollicit inueniam digne ut oportet & uitari
erempla. quenerari miracła doctne quoq non eristauiꝰ inete¬
duli & passionib ñ ingͣti. Itaꝙ totũ nobis dex p̃e ual uisi cntũ
salu ciferĩ totũq necessariũ fuit: nec minus ꝓfurt uraftr mi¬
casi qm &s marestas. quia & si ex dĩtatis potentia peccat uigũ
uibendo sub mouit ex carnis tñ infirmitate mortis uira mo¬
rendo ꝯcussit. Uñ pulere ait apłs. Qd infirmũ ẽ dĩ fortuis
c hominib. Sd s illa eiꝰ stulticia. ꝑ qmͣ eplacuit saluumsat¬
cere mundũ. ut mundi confutaret sapientiã confauiiderete
sapientes. qͥd udelicet eum informa d̃ eẽt dõ eaualis. semet¬
ilũ ex in ãuie. formã serui accipiens. qͦd diues cũ ẽt. ꝓpt̾
nos egenꝰ factẽ de magno paruus. de celso humił. infirmꝰ de po¬

Expanded text:
salutis consummatum est. Non autem metuendum, quod donandis peccatis aut potestas Deo, aut voluntas passo, et tanta passo pro peccatoribus desit: si tamen solliciti inveniamur digne, ut oportet, et imitari exempla, et venerari miracula; doctrinae quoque non existamus increduli, et passionibus non ingrati. 27. Itaque totum nobis de Christo valuit, totum salutiferum, totumque necessarium fuit, nec minus profuit infirmitas quam majestas: quia etsi ex deitatis potentia peccati jugum jubendo submovit, ex carnis tamen infirmitate mortis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait Apostolus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus. Sed et illa ejus stultitia, per quam ei placuit salvum facere mundum, ut mundi confutaret sapientiam, confunderet sapientes; quod videlicet cum in forma Dei esset, Deo aequalis, semetipsum exinanivit formam servi accipiens; quod dives cum esset, propter nos egenus factus est, de magno parvus, de celso humilis, infirmus de po
Abbreviated transcription (Latin):
stiñtoꝵ eiꝰ fraglantiã. haut dubiũ quin iacob: ecce inquit odor
Uestim̃t fraglantiã sensit. s uestiti p̃sentiã ñ agnouit. soloq ue¬
sis tanqͣ floris odore forinsecꝰ delectatꝰ quasi fructꝰ int̾ĩoris dul¬
cedinẽ nõ gustauit: dũ & electi filii simul & sac̾menti fraudat
ꝯguitione remansit. Qͦ spectat hoc : uestim̃tum ꝓfecto sp̃e¬
lita ẽ: & caro u̾bi. S ne nunc quidẽ uideus in carne ũbũ. in
hoie seit ditatẽ. nec sub tegmine litt̾e sensũ ꝑuidet spiritalem.
forisq palpans hedi pellem. que similitudinẽ maioris hoc ẽ
pͥmi santiqui peccatoris exp̃sserat. ad nudã ñ ꝑuenit u̾itatẽ
Non sane in carne percati. s in similitudine carns percat. qui
catũ non fac̾e. s tollere ueniebat apparuit. ea scilicet de causan
ipse ñ tacuit: ut qͥ ñ uident uideant. & qui uident ceci fiant

Expanded text:
stimentorum ejus fragrantiam haud dubium quin Jacob, Ecce, inquit, odor stimentorum ejus fragrantiam haud dubium quin Jacob, Ecce, inquit, odor Vestimenti fragrantiam sensit, sed vestiti praesentiam non agnovit: soloque vestis, tanquam floris odore, forinsecus delectatus, quasi fructus interioris dulcedinem non gustavit, dum et electi filii simul et sacramenti fraudatus cognitione remansit. Quo spectat hoc? Vestimentum profecto spt et caro Verbi. Sed ne nunc quidem Judaeus in carne Verbum, in homine scit deitatem; nec sub tegmine litterae sensum pervidet spiritualem: forisque palpans haedi pellem, quae similitudinem majoris, hoc est primi et antiqui peccatoris, expresserat, 551 ad nudam non pervenit veritatem. Non sane in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati, qui peccatum non facere, sed tollere veniebat, apparuit, ea scilicet de causa quam ipse non tacuit, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant
Abbreviated transcription (Latin):
oenit᷑ ꝙ narareth que int̾pretat᷑ flos. in qͣ is qui natꝰ in bech¬
lent erat. tãqm fructꝰ in flore coalescens. nutritꝰ ẽ ds̃ infãs.
te lous odor fructꝰ saporẽ p̃cederet. ac de narib ꝓphaꝵ. faucib
usolido reficeret ap̃ianos. Senserat tñ hunc florem natha¬
uli qͥo suꝑ om̃ia aromata suaue redoleret. uñ & aiebat: & aua¬
uanch potest aliquid boni eẽ. s nequaqmͣ sola contentꝰ fraglan¬
tia respondentẽ sͥ ueni & uide philupũ secutꝰ ẽ. Immo uͭ mux
Iis suauitatis ad modũ resꝑsione delectatꝰ. haustuq boni odo¬
yis factꝰ saporis auidior odore ipso duce. ad fructũ usq sine mo¬
rapuenire curauit: cupiens plenius expiri. qͦd teniuit᷑ p̾senserat.
pseusq degustare qͦd odorauerat absens. Uideamꝰ S de olfac t
yliae: ne forte aliquid qͦd ꝑtineat ad hȩc ipsa quȩ in manib st̃
portenderit. Loquit᷑ de illo scͥptura sie. S tatimq ut sensit ue¬

Expanded text:
et Nazareth, quae interpretatur flos, in qua is qui natus in Bethlehem erat, tanquam fructus in flore coalescens, nutritus est Deus infans: ut floris odor fructus saporem praecederet, ac de naribus Prophetarum, fgustu solido reficeret Christianos. Senserat tamen hunc florem Nathanael, quod super omnia aromata suave redoleret. Unde et aiebat: A Nazareth potest aliquid boni esse? Sed nequaquam sola contentus fragrantia, respondentem sibi, Veni et vide , Philippum secutus est. Imo vero mirae illius suavitatis admodum respersione delectatus, haustuque boni odoris factus saporis a vidior, odore ipso duce, ad fructum usque sine mora pervenire curavit, cupiens plenius experiri quod tenuiter praesenserat, praesensque degustare quod odoraverat absens. Videamus et de olfactu Isaac, ne forte aliquid, quod pertineat ad haec ipsa quae in manibus sunt, portenderit. Loquitur de illo Scriptura sic: Statimque ut sensit ve
Abbreviated transcription (Latin):
beati petri apłoꝵ pͥncipis ꝓhibemus. cuiꝰ uice huic ro¬
manȩ ȩccłe p̾sidemꝰ. ut nullus ep̃oꝵ aut scłariũ ultͣ p̃¬
lis ł de uillis quȩ ad ea ꝑtinẽt. quocũq mͦ ł qualibet
occasione minuere: ł dolos ł immissiones aliquã facere.
Sigͦ illis. hac decausa licuit qͦd in antĩorib canonieais ñ inueni¬
ebat᷑ sancire: plane s istis licitum fuit eadem ratione ea
de quib nos impetitis decernere & constituere. ut sicut illi ex
parte. ita isti ex toto. quasi sic expedire uidebant. monachos
sini spͥmi obtinuert̃. id totum in recentissimos & nouissimoᷤᷤ
tͣnssudert̃. Qͦ gͥ eccl̃a dĩ tantis temporib sub tot & tantis pa¬
tͥb ratũ habuisse cognoscit᷑: irritũ fieri debere quis iudicare
audeat nͥ qui se scĩs patͥb meliorẽ tumente suꝑbiȩ spũ iudi¬
cat: De his ita.

Expanded text:
 Principis prohibemus, cuius vice huic Romanæ Ecclesiæ præsidemus, vt nullus Episcoporum aut secularium vltra prælis, vel villis quæ ad ea pertinent, quocumque modo, vel qualibet occasione minuere, vel dolos, vel immissiones aliquas facere. Si ergo illis hac de causa licuit, quod in anterioribus Canonibus non inueniebatur, sancire: plane & istis licitum fuit, eadem ratione ea de quibus nos impetitis decernere & constituere: vt sicut illi ex parte, ita isti ex toto, quia sic expedire videbant, monachos simi & primi obtinuerunt, id totum in recentissimos & nouissimos transfuderunt. Quod igitur Ecclesia Dei tantis temporibus sub tot & tantis Patribus ratum habuisse cognoscitur: irritum fieri debere quis iudicare audeat, nisi qui se sanctis Patribus meliorem tumente superbiæ spiritu iudicat? De his ita.
Abbreviated transcription (Latin):
rib monasteriis. ia a p̾sulib p̃ iudicia atq gͣuamina
monachos ꝑtulisse cognoscimꝰ: oportet ut nr̃e fr̃nitatis ꝓ
quatinus ꝯũsantes in illis in dĩ seruitio. gr̃a illius suffra¬
gante m̃te lib̾a ꝑseuerent. S ne ex ea quȩ magis emenda¬
ta ẽ consuetudine qͥs qͣm monachis quicqͣm molestiȩ p̾su¬
mat inferre necesse ẽ. ut hȩc que inferiꝰ enumeranda cura¬
uimꝰ. ita studio fr̃nitatis ep̃oꝵ debeant custodiri. ut ex
eis ñ possit ult̾ius inferende in quietudinis occasio reppe

Expanded text:
rimis monasteriis multa a Præsulibus præiudicia atque grauamina rimis monasteriis multa a Præsulibus præiudicia atque grauamina monachos pertulisse cognoscimus, oportet vt nquatenus conversantes in illis in Dei servitio gratia ipsius suffragante mente libera perseverent. Sed ne ex ea, que magis emendanda est, consuetudine quisquam monachis quicquam molestie presumat inferre, necesse est, ut hec, que inferius enumerare curabimus ita studio fraternitatis episcoporum debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferende inquietudinis occasio repe
Abbreviated transcription (Latin):
publicas in cenobio fieri om̃imodo ꝓhibemꝰ. ne in dĩ seruo¬
rũ recessib & eoꝵ receptaculis ulla popularis p̃beatur
occasio ꝯuent᷑. quia ñ expedit animab eoꝵ. Nec audeat
ibi ep̃c cathedram collocare. ł quamlibet potestatẽ exercere imꝑ¬
andi: nec aliquam ordinationẽ qͣmus leuissimã faciendi nisi
ab abbate rogat᷑: quatinus monachi semꝑ maneant in abba¬
tũ suoꝵ potestate. ut remotis uexationib ac cunctis gͣuami¬
nib. diuinũ opus cũ sũma deuotione animi ꝑficiant. Item
ipse alibi isitandi exhortandiq gra ad monasteriũ quoti¬
ens placuerit. ab antistite ciuitatis accedatur. S sic caritatis
officiũ illic impleat ep̃c: ut gͣuam̃ aliquod monasterium
non incurrat. Quam sit necessariũ monastioꝵ quieti ꝓspi¬
cere & de eoꝵ ꝑpetua securitate tractare anteactũ nos officiũ
qͦd in regimine cenobii exhibuimꝰ informat. Et quia in plu¬

Expanded text:
publicas in Cœnobio fieri omnimodo prohibemus: ne in Dei seruopublicas in Cœnobio fieri omnimodo prohibemus: ne in Dei seruorum recessibus, & eorum receptaculis, vlla popularis præbeatur occasio Conuentus, quia non expedit animabus eorum. Nec audeat ibi Episcopus Cathedram collocare, vel quamlibet potestatem exercere imperandi, nec aliquam ordinationem quamuis leuissimam faciendi, nisi ab Abbate fuerit rogatus, quatinus monachi semper maneant in Abbatum suorum potestate, vt remotis vexationibus ac cunctis grauaminibus, diuinum opus cum summa animi deuotione perficiant. Item ipse alibi. Visitandi, exhortandique gratia ad monasterium quotiens placuerit, ab Antistite ciuitatis accedatur. Sed sic charitatis officium illic impleat Episcopus, vt grauamen aliquod monasterium non incurrat. Sed & alio in loco. Quam sit necessarium monasteriorum quieti prospicere, & de eorum perpetua securitate tractare, anteactum nos officium, quod in Cœnobij regimine exhibuimus, informat. Et quia in plu
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. & longe ante clumacũ ꝯditum. multis aliis mona¬
merita: miraculoꝵ quoq fulgore sollempnit̾ in mundo ela¬
ruerint: in credibile ẽ. aut decipi in talib potuisse. aut con¬
tͣ ꝯscientiã suã talia agere uoluisse. Eo namq animo. ea in¬
tes ea que diximꝰ qmͣ plurib monasteriis ꝯtulert̃ antiqui¬
ores quoq Romanȩ ȩccłȩ p̾sules. simil decausa in multis
a uigo ep̃oꝵ libera eẽ monasteria decreuert̃. Unde beatꝰ
gregoriꝰ in epła castorio aryminens ep̃o. Luminoso inqͥt ab¬
bate referente plurimis in monasteriis multa ap̃sulib p̃¬
iudicia atq gͣuamina monachos ꝑtulisse cõꝑimnꝰ. O portet¬
gͦ ut tuȩ fr̃nitatis ꝓusio de futura quiete eoꝵ salubri dispo¬
nat ordinatione: quatinus ꝯũsantes in illis. in dĩ seruicio
gra illis suffragante m̃te libera ꝑseuerent. Missas quoq

Expanded text:
nimus: & longe ante Cluniacum conditam, multis aliis monanimus: & longe ante Cluniacum conditam, multis aliis monaex ipsis merita miraculorum quoque fulgore solemniter in mundo claruerint: incredibile est, aut decipi in talibus potuisse, aut contra conscientiam suam talia agere voluisse. Eo namque animo, ea intes, ea quæ diximus quampluribus monasteriis contulerunt: antiquiores quoque Romanæ Ecclesiæ Præsules simili de causa in multis a iugo Episcoporum libera esse Monasteria decreuerunt. Vnde beatus Gregorius in Epistola Castorio Ariminensi Episcopo: Luminoso, inquit, Abbate referente, plurimis in monasteriis multa a Præsulibus præiudicia atque grauamina monachos pertulisse componat ordinatione: quatinus conuersantes in illis, in Dei seruitio gratia illius suffragante, mente libera perseuerent. Missas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
xerant. rogati ut ꝓpͥam retinuert̃ atq soli romano un¬
ꝑio pontifici eam in ęt̃num sub iacere decernentes plu¬
rib hoc pͥuilegiis ꝯfirmauert̃. Precepto uͦ ipsius. qm̃ ab
ipso quia nimiũ remotꝰ ẽ. non ualemꝰ: a quolibet catho¬
lico ep̃o chrisma. oleũ. sacros ordines. ȩccłarũ & cymiterioꝵ
ꝯsecrationes. & cet̾a his similia suscipimꝰ. atq aplicȩ sedi
cui obedire ñ nefas ẽ. in his & in om̃ib obedimꝰ. ꝙ ideo nec mo¬
nachoꝵ nec xp̃ianoꝵ regłam qͦd nos facere diristis. refringi¬
mus. Si autẽ adhuc ꝑstatis. & nos male agere iactatis: illũ
quẽ obtendimꝰ impetite & nobis dimissis. dehis cum ipso agi¬
te. Nos enĩ quia ꝯtraire ñ debemus: obedire uolumꝰ. nec de
eus umqͣm qͦd nulli mortaliũ licitũ ẽ. iudicio iudicare.
hoc non soli cluniacenses obtinent: s & quã plurib datũ cer¬

Expanded text:
xerant rogati, in propriam retinuerunt, atque soli Romanxerant rogati, in propriam retinuerunt, atque soli Romano pontifici eam in aeternum subjacere decernentes, pluribus hoc privilegiis confirmaverunt. Praecepto vero ipsius, quoniam ab ipso vtpote nimium remoto non valemus: a quolibet Catholico Episcopo chrisma, oleum, sacros ordines, Ecclesiarum & Cimiteriorum consecrationes, & cætera his similia suscipimus, atque Apostolicæ Sedi, cui non obedire nefas est, in his, & in omnibus obedimus: & ideo nec monachorum, nec Christianorum regulam, quod nos facere dixistis, infringimus. Si autem adhuc perstatis, & nos male agere iactatis: illum quem obtendimus impetite, & nobis dimissis de his cum ipso agite. Nos enim quia contraire non debemus, obedire volumus, nec de eius vnquam, quod nulli mortalium licitum est, iudicio iudicare. Hoc non soli Cluniacenses obtinent, sed & quampluribus datum cer
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ cenobia susciꝑe. retinere aut fouere debent.
is additis & multa inuectione extollitis: dicendo qͦd ꝓpͥũ
riũ opposita fronte existere: qm̃ patet nos ꝓpͥum ep̃m habere
Quis enĩ rectior. quis ũior. qͥs dignior Romano ep̃o. ep̃c pot̾
inueniri: Nonne ille ẽ. quẽ cet̾̃is p̃eẽ ñ huma s diuina au¬
ctoritas sanrit: Nonne ille ẽ cui dictũ ẽ. tu ꝯũsus ꝯfir¬
ma fr̃s tuos: Nonne ille ẽ cui dictũ ẽ tͥ dabo claues reg¬
ni celoꝵ.: E quodcũq ligaueris suꝑ tram. erit ligatũ & in
huic soli soli specialit̾ obedimꝰ: ab hoc si necessitas qͦo ab¬
sit exigeret. int̾dici. suspendi. atq excõmunicari possemꝰ.
Hoc ipsius sc̃ȩ sedis irrefragabilis sanxit auctoritas. nec
uniꝰ tantũ. s multoꝵ inde decreta apud nr̃am matͥcem
ȩccłam ꝯseruant᷑. hec ipsi ita ꝯdiderunt. ñ ut hanc deqͣ
loquim᷑ clumiacensem ęccłam altĩ ep̃o pͥus eam possiden¬

Expanded text:
 Cœnobia suscipere, retinere, atque fouere debent. His additis & multa inuectione extollitis, dicendo quod proprarium opposita fronte existere: quoniam patet nos proprium Episcopum habere. Quis enim rectior, quis verior, quis dignior Romano Episcopo Episcopus potest inueniri? Nonne ille est, quem cæteris præesse non humana, sed diuina auctoritas sanxit? Nonne ille est, cui dictum est, Tu conuersus confirma fratres tuos? Nonne ille est, cui dictum est, Tibi dabo claues regni cœlorum? Et quodcumque ligaueris super terram, erit ligatum & insoli specialiter obedimus: ab hoc solo, si causa quod absit! exigeret, interdici, suspendi atque excommunicari possemus. Hoc ipsius sanctae sedis irrefragabilis sanxit auctoritas: nec unius tantum, sed multorum decreta inde apud nostram matricem Ecclesiam conservantur. Haec ipsi ita condiderunt, non ut hanc, de qua loquimur, Cluniacensem ecclesiam alteri episcopo prius eam possiden
Abbreviated transcription (Latin):
immunes eẽ monstrate. Preuaricari qͥppe uos regłam dicimꝰ
quando eius rectitudine non seruata hoc ẽ caritate. que pleni¬
tudo legis ab apło dicitur neglecta: ur̃e eam potiꝰ uoluntati in
plerisq inseruire cogitis. Uñ in quib regłam sine caritate
seruatis. ut ex p̃cedentib colligitur: non iam regłam s recti¬
tudine remota tortitudinẽ seruatis. Ad ista forte ũbis ł cogita¬
tu respondetis. Et uͥ nos a p̃ceptis regłȩ caritatẽ excludere di¬
citis. Ilbi animarũ saluti ꝓuidere nẽgligitis. Et uͥ nos amma¬
rum saluti. ꝓuidere negligimꝰ. Ut exempli causa aliqua
ponamꝰ nonne animarũ salutẽ. atq iccirco caritatẽ negli¬
gitis. quando fr̃ib necessaria negatis. quando eos frigore
usu pellxtãiũ uigato asfligitis. quando hac uiolentia nar

Expanded text:
immunes monstrate. Praevaricari quippe vos Regulam dicimus, immunes monstrate. Praevaricari quippe vos Regulam dicimus, quando ejus rectitudine non servata, hoc est, charitate, quae plenitudo legis ab Apostolo dicitur , neglecta, vestrae potius voluntati eam in plerisque inservire cogitis. Unde in quibus Regulam sine charitate servatis, ut ex praecedentibus colligitur, non jam Regulam, sed rectitudine remota tortitudinem servatis. Ad ista forte vel verbis, vel cogitatu respondetis. Et ubi nos a praeceptis Regulae charitatem excludere dicitis? Ubi animarum saluti providere negligitis? Et ubi nos animarum saluti providere negligimus? Ut exempli causa aliqua ponamus. Nonne animarum salutem, atque idcirco charitatem negligitis, quando fratribus necessaria negatis, quando eos frigore usu pellicearum necato affligitis, quando hac violentia nam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd saluti hominũ ꝑ diusa tempora congeueret ꝓuisum ẽ
& ticet quedam in mandatis sint mutata. & ipsa mandata ꝑmu¬
tatos siñt data. ipse tñ mutatus ñ ẽ. quia in cõmutabilis ẽ: patet
quia regła scĩ benedicti in quibusdã suis capitulis absq ipsiꝰ in¬
iuria uob̃ qͣmuis muitis concedentib mutata ẽ. ꝑcaritatẽ nãq
tatem suã qua dilexit nos dã. filium suũ misit insimilitudinẽ
carnis peccati. Quia gͥ mutata sunt quedam in regula caritas.
fecit: ꝙ quia absq in iuria scĩ mutata sunt caritas fecit. Nec
putet aliquis. quod nos iustificare uolentes. ista dicimus. Non
enim nos iustoᷤᷤ uideri uolentes hȩc dicimus: s patrum nr̃oꝵ in¬
stituta. a uero non deuiare. & eos qui illa ut ab eis p̃cepta sunt
seruauerint non errare. tam ratione qmͣ diuinis auctoritatib
cõpbamus. Nobis gͦ tnsgressionis neuo auobis obiecto purgatia.
iam ꝓ uobis agitȩ: & ab ipsius regłȩ p̃uaricatione uos si potestis

Expanded text:
quid saluti hominum per diversa tempora congrueret provisum est; et licet quaedam in mandatis sint mutata, et ipsa mandata per mutatos sint data, ipse tamen mutatus non est, quia incommutabilis est, patet quia Regula sancti Benedicti in quibusdam suis capitulis, absque ipsius injuria, vobis, quamvis invitis, concedentibus, mutata est. Per charitatem namque m suam, qua dilexit nos Deus, Filium suum misit in similitudinem carnis peccati . Quia igitur mutata sunt quaedam in Regula, charitas fecit; et quia absque injuria sancti mutata sunt, charitas fecit. Nec putet aliquis quod nos justificare volentes, ista dicamus. Non enim nos justos videri volentes haec dicimus, sed Patrum nostrorum instituta a vero non deviare, et eos, qui illa, ut ab eis praecepta sunt, servaverint, non errare, tam ratione quam divinis auctoritatibus comprobamus. Nobis ergo transgressionis naevo a vobis objecto purgatis, jam pro vobis agite, et ab ipsius Regulae praevaricatione vos, si potestis,
Abbreviated transcription (Latin):
ambitiosa. non querit quȩ sua sunt: hii qui ea plenisunt ni¬
chil hoꝵ scuint. Et quia emulatione. inflatione. ambitione
carent: in dignari nesciunt. In uiria gͦ sc̃o facta non ẽ: quia suã
carita s regłam. ꝓtemporis olim illiuis congruentia fecit: ac pͦtqͣ
fore utile uidit. qͦd fecerat immutauit: qͦdq seruare decuit.
de eadem regła reseruauit. Sicut gͦ non eẽt consequens dic̃e
inuiriam notario factam. siquod pͥus scͥpserat. uł ab ipso uł
ab alio ĩnutari dictator certa de causa faceret quã causam
forte ipse solus nosset. sic nec sequit᷑ beato benedicto factam
iniuriam. si uł cuncta uł aliaua eoꝵ quȩ ꝑ eũ caritas sẽpse¬

Expanded text:
ambitiosa, non quaerit quae sua sunt , ii qui ea pleni sunt niambitiosa, non quaerit quae sua sunt , ii qui ea pleni sunt nihil horum sciunt. Et quia aemulatione, inflatione, ambitione carent, indignari nesciunt. Injuria ergo sancto facta non est, quia suam charitatis Regulam pro temporis illius congruentia fecit: ac postquam utile fore vidit, quod fecerat immutavit, quodque servari decuit de eadem Regula reservavit. Sicut ergo non esset consequens dicere injuriam notario factam, si quod prius scripserat, vel ab ipso, vel ab alio immutari dictator certa de causa faceret, quam causam forte ipse solus nosset: sic nec sequitur beato Benedicto factam injuriam, si vel cuncta vel aliqua eorum, quae per eum charitas scripse
Abbreviated transcription (Latin):
ideo mutanda ñ fuit: ꝯstat. Immo quia ꝑ caritatẽ condita ẽ:
sequit᷑ quia mutanda fuit. Et ut hoc pateat: caritatis officiũ
requiratur. Et qͦd. ẽ caritatis officiũ: Unũ & solum carita¬
tis officium ẽ: humanã salutẽ modis om̃ib que¬
mant. Iustum eẽ quicqͥd illa p̃cipit: om̃s ut sepe iam diximꝰ
diuini libri testant᷑. Et qͦd maius arguientũ : In ipsa uniũ¬
sã I legem & ꝓpħas pendere dñs dicit: hanc plenitudinem¬
ait. Si hec una desit in ania sunt cuncta: si hȩc sola assit. ple¬
humane ꝯsulat. facit quicqͥd uult. Qdͦ si ei licet qͥcqͥd uult
facere. licuit regłam facere. licuit & mutare. Nec iniuria
scõ facta dicenda ẽ: qͥa ñ ab alio mutata ẽ. s ab ea q̃ diffusa ĩ¬
corde eus ꝑ spm scm̃ qui datꝰ erat ei. ipso in condendo regłam.
canqm organo usa ẽ. Et quia ñ emulatur. ñ inflatur. non ẽ

Expanded text:
ideo mutanda non fuit, non constat. Imo, quia per charitatem condita est, ideo mutanda non fuit, non constat. Imo, quia per charitatem condita est, sequitur quia mutanda fuit. Et ut hoc pateat, charitatis officium requiratur. Et quod est charitatis officium? Unum et solum charitatis officium humanam salutem modis omnibus qumant. Justum esse quidquid illa praecipit, omnes, ut saepe jam diximus, divini libri testantur. Et quod majus argumentum? In ipsa universam legem, et prophetas pendere Dait: Si haec una desit, inania sunt cuncta; si haec sola adsit, plehumanae consulat, facit quidquid vult. Quod si ei licet quidquid vult facere, licuit Regulam facere, licuit et mutare. Nec injuria sancto facta dicenda est, quia non ab alio mutata est, sed ab ea, quae diffusa iritum sanctum, qui datus erat ei, ipso in condendo Regulam tanquam organo usa est. Et quia non aemulatur, non inflatur; non est
Abbreviated transcription (Latin):
ac tempoꝵ ñ supplere: ne dum ñ reddo homini qd suum ẽ ui
possit ipse redaere dõ qͥd eius ẽ. suꝑba supslitione salut arib
monitis obtempare dedignantur. Nec contenti a uire cari¬
tatis se solum subducere: alios ei parere cupientes. qua ua¬
lent instantia suȩ temptant tͣnsgressioni sociare Sic uos o
cystellenses agere. sic caritati resistere. sic nec regłam ꝓ qua uos
certamini obieceratis. ꝓbamini tenere. S redeamus ad questionis
nĩe solutionẽ. Quam ut lucidius soluere possimꝰ: ipsam rursꝰ
Diristis. Aut sine caritate beatꝰ benedictus regłam aut cum
caritate condidit. S sine caritate eum illam condidisse nemo
urm audet affirmare. Cum caritate gͥ eam non negatis ꝯditam
am quia ꝑ caritatẽ condita ꝯstat: mutanda non fuit. Aut gͦ
tis. Et nos ad hȩc. Quia ꝑ caritatẽ regula condita ẽ ꝯstat. quia

Expanded text:
ac temporum non supplere, ne, dum non reddo homini quod suum est, non ac temporum non supplere, ne, dum non reddo homini quod suum est, non possit ipse reddere Deo quod ejus est. Superba superstitione salutaribus monitis obtemperare dedignantur, nec contenti a jure charitatis se solum subducere, alios ei parere cupientes, qua valent instantia, suae tentant transgressioni sociare. Sic vos, o Cistercienses, agere: sic charitati resistere; sic nec Regulam, pro qua vos certamini objeceratis, probamini tenere. Sed redeamus ad quaestionis vestrae solutionem. Quam ut lucidius solvere possimus, ipsam rursus Dixistis: Aut sine charitate beatus Benedictus Regulam, aut cum charitate condidit. Sed sine charitate eum illam condidisse, nemo vestrum audet affirmare. Cum charitate igitur eam non negatis conditam. Jam quia per charitatem condita constat, mutanda non fuit. Si mutatis. Et nos ad haec: Quia per charitatem Regula condita est, constat quia
Abbreviated transcription (Latin):
re refugit. Sic plane iudicandi sunt. qui iubenti caritati. S
modis om̃ib salutẽ tantũ hominũ querenti ut nouitios in¬
fra annũ eũ uiderint expedire suscipiant. ut uestes necessaria
fr̃ib largiantur ut magis sp̃uali qmͣ corꝑali exercitio occupen¬
t ut multa his similia. de animarũ tantũ salute solliciti faci¬
ant. respondent. Quia olim hȩc mandata. ꝑ scm̃ benedictũ¬
tradidisti. ult̾ius ea mutari non patiem:
randos iabores fortier erat natura hominũ. ut pote seło ualen¬
tiore: nunc uͦ mundo senescente. s iam morti ꝓxutis. qͥcqͥs in
mundo ẽ elanguit: & ideo pleraq tunc necessaria mͦ facta sunt
ꝯtraria. qͦd mine necessariũ ẽ facite: nã non ẽ meũ aut ais¬
huuis temꝑis sic nouitios det̾rere. ut dũ uolo ꝑ aunũ ꝓbare se
quatur teꝑbare: non ẽ inquã meũ cibi s potus ate uestunis.
uł detãrũ rerũ indigentia ꝓ diũ̾sitatib infirmitatũ. regionũ

Expanded text:
re refugit. Sic plane judicandi sunt qui jubenti charitati, et modis omnibus salutem tantum hominum quaerenti, ut novitios infra annum, cum viderint expedire, suscipiant, ut vestes necessarias fratribus largiantur, ut magis spirituali quam corporali exercitio occupentur, ut multa his similia de animarum tantum salute solliciti faciant, respondeant: Quia olim haec mandata per sanctum Benedictutradidisti, illa mutari non patiemurrandos labores fortior erat natura hominum, utpote saeculo valentiore; nunc vero mundo senescente ei jam morti proximo, quidquid in mundo est elanguit, et ideo pleraque tunc necessaria modo facta sunt contraria, quod nunc necessarium est facite. Non enim est meum aut hu potus, atque vestitus, vel caeterarum rerum indigentiam, pro diversitatibus infirmitatum, regionum
Abbreviated transcription (Latin):
Domũ domum deportabo: & illa dicente. illud heri fuit ne¬
cessariũ. & iccireo iussi: iam quia necesariũ non ẽ. fac istud qͦd
mͥ necessariũ ẽ. illeq p̃cipientis reuerentiam ac domus utilitatẽ
paruupendens nullo pacto obedire uellet. immo ad augm̃tũ
ꝯtumatiȩ. ꝯseruos aquã afferre uolentes ꝓhiberet: sic iudican

Expanded text:
 domum deportabo: et illa dicente: Illud heri fuit ne domum deportabo: et illa dicente: Illud heri fuit necessarium, et idcirco jussi: jam quia necessarium non est, fac istud quod modo necessarium est; illeque praecipientis reverentiam ac domus utilitatem parvipendens, nullo pacto obedire vellet, imo ad augmentum contumaciae conservos aquam deferre volentes prohiberet. Sic judica
Abbreviated transcription (Latin):
adũsa. quia ẽ diũsa iudicanda: sic caritas qm̃ ad domus dĩ
tantũ mͦ utilitatẽ cuncta iubet. sͥ adũsari nonẽ dicenda. s¬
ꝑ quoscumq & quodcũq & quandocũq uisserit ẽ absq retra¬
ctione sequenda. Nam & sidiũsa mandata ꝑ diũsos nunti¬
os diu̾sis temꝑib ab illa data sunt: adu̾sa tñ ñ sunt. In man¬
datis nuntiis & temporib quedam quidem uidetur diũsitas:
s quia diuinȩ uoluntati & humanȩ saluti uniũsa famulant᷑.
nulla in his pot̾ ẽẽ adũsitas quȩ cuncta ad hoc unũ dispen¬
sat. ignorans falli caritas. Et sicut ꝯtumar & dãpnandus
seruus iudicaret᷑. si dñe aquã afferre p̃cipienti. responderet.
quia heri p̾cepisti ut ligna de silua succidens domũ deferrẽ.
iam ult̾ius nec aquã deferam. nec alt̾ĩus aliquid ultͣ oꝑis
faciam. s semꝑ ad siluam uadam. & ibi ligna succidens¬

Expanded text:
adversa, quia est diversa, judicanda: sic charitas, quoniam ad domus Dei adversa, quia est diversa, judicanda: sic charitas, quoniam ad domus Dei tantummodo utilitateper quoscunque, et quodcunque, et quandocunque jusserit, est absque retractatione sequenda. Nam et si diversa mandata per diversos nuntios diversis temporibus ab illa data sunt, adversa tamen non sunt in mandatis, nuntiis et temporibus: quaedam quidem videtur diversitas, sed quia divinae voluntati et humanae saluti universa famulantur, nulla in his potest esse adversitas, quae cuncta ad hoc unum dispensat ignorans falli charitas. Et sicut contumax, et damnandus servus judicaretur, si dominae aquam afferri praecipienti responderet: Quia heri praecepisti ut ligna de silva succidens, domum deferrem, jam ulterius nec aquam deferam, nec aliquid alterius ultra operis agam, sed semper ad silvam vadam, et ibi ligna succidens