comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ĩ lecto suo Tholamoniu int̾fectꝰ/ inltis cõfossus uuluerib/ et
eiꝰ corpore mltimode decrũcato/. ¶Clamor ig ꝓ totũ ex̾citũ magnꝰ exube¬
rat/. et de mortescha lamonii cõiter om̃s dolent / et qiͣ crudelitate uera in
Agamenonẽ et menelaũ culpã impingũt/ ẜ pocius ĩ ulixẽ. ¶Pirtꝰ a¬
ꝗ Chalamonũ affectiono sincora dilecx̾at/ contra Ulixem et allios Thala/¬
monii necis ꝑticipes mlta cõminatoi̾a uerba diffudit/ ¶Er̃ Ulixes
de uita sua dubitans quada nocte/ sub ip̃uꝰ noctis tacitirrnitate nimis ob¬
scure/. cũ suis nauib recessit a troya furtiue/ et alto pelago se cõmisit/
dyomedi amicõ suo paladio ip̃o dimisso/ S purꝰ Thalamonii corpꝰ cre¬
mari mandauit/ et ex eo facto cinere/ i quodam uase aureo reponi et cõ¬
signari disposuit cinerẽ ip̃m/ mlti sagacis artificii munimine sigilatũ/
ad ip̃iuꝰ rogio Thalamanii Regnũ ꝓpriũ defferẽdu/ ¶Agãmenon uero

Expanded text:
fuerat in lecto suo Thelamonius interfectus, multis confossus uulneribus et eius corpore multimode detruncato. Clamor igitur per totum exercitum magnus exhuberat et de morte Thelamonii communiter omnes dolent, et quasi credulitate uera in Agamenonem et Menelaum culpam impingunt sed pocius in Vlixem. Pir Thelamonium affeccione sincera dilexerat, contra Vlixem et alios Thelamonii necis participes multa comminatoria uerba diffudit. Quare Vlixes de uita sua dubitans quadam nocte sub ipsius noctis cecitate nimis obscure cum suis nauibus recessit a Troya furtiue et alto pelago se commisit, Dyomedi amico suo Palladio ipso dimisso. Sed Pirrus Thelamonii corpus cremari mandauit, et ex eo facto cinere, in quodam uase aureo deponi et consignari disposuit cynerem ipsum, multi sagacis artificii munimine  regnum proprium deferendum. Agamenon uero
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ nõ sic solicite suggerebant/ ẜ post młta ab eo tracta suspiria/ eis ĩ sua sa¬
gacitate respondit occultando tñ ex inde sui aĩ cogitatũ dixit enin se uel¬
le hr̃e ꝯsilium ꝑ dies aliquos sap hoc/ Qui dix̾unt/ si dicis te exinde cõsilium
scrutaturũ audi ergo nr̃m / et si tibi displice̾ putauei̾s/ allioꝵ cõsilio potieris/¬
quib Rex sic dixit / consiliũ ur̃m nõ reꝓbo audire oĩ illud gratũ ẽ michi: et ei
crodere si sit bonũ ẜ si a bono discrepare uidebit᷑/ uob̃ displice̾ nõ deb si adhereͣ
uasseo meliori ¶Tunc surrecxit Anchenor et stans dix hec u̾ba/ Dñe Rexdis¬
si musare nõ põt ur̃a sagacitas qu̾ãto uos et uñ sitis ĩ discrimine ĩ uoluti/
hostes eĩ ur̃o qui ꝑdere aĩam ur̃a et ur̃oꝵ affettant/ ur̃as portas obsidẽt¬

Expanded text:
procederet quod ipsi sollicite suggerebant. Sed post multa ab eo protracta suspiria eis in sua saprocederet quod ipsi sollicite suggerebant. Sed post multa ab eo protracta suspiria eis in sua sagacitate respondit, occultando tamen exinde sui animi cogitatum. Dixit enim eis se uelle habere consilium per dies aliquos super hoc. Qui dixerunt: "Si dicis te consilium exinde scrutaturum, audias ergo nostrum, et si tibi displicere putaueris, aliorum consilio poterisQuibus rex sic dixit: "Consilium uestrum non reprobo; audire enim illud gratum est michi et ei credere si sit bonum. Sed si a bono discrepare uidebitur, uobis displicere non debet si adherere ualeo meliori. " Tunc surrexit Anthenor et stans dixit hec uerba: "Domine rex, dissimulare non potest uestra sagacitas quanto vos et vestri sitis discrimine inuoluti. Hostes enim uestri, qui perdere uestram animam et ue
Abbreviated transcription (Latin):
dia et iacturas / et nũc p̃cipue qui in spe manifesta sũt positi/ eos eẽ de p̃/¬
senti bello debere uiotoras / ut scd̾m coꝵ intentũ credant uniu̾sos troyanos
morti tradere/ et ciuitatem troye fonditꝰ eu̾tere iñ ruynã. ¶Qt̃ manifeste
comitit᷑ ꝯsiliu p̃dc̃õꝵ ex solo dolo ꝓcedere ut sub ip̃iuꝰ pacis tractat᷑ uellamine/
habilitatẽ captent et heant ꝓditores ꝓdendi ciuitatẽ eoꝵ si se allio modo saluo¬
re nõ possũt/ ¶ Cupientib gͦ eis ĩ cõsilio capto ꝑsistere Anchenor et Eneas¬
Ragem pͥamũ cũ grecis de pace querenda insimł aloquũtur p̃sente Anphima¬
co ex suis filus natunalib iuniore et p̃sentib mltis nobilib auitatis ip̃ius
Rex uͦ pͥamꝰ audito ꝙ Anchenor ⁊ aneas sͥ ꝑsuadent de ꝯcordia tractãda cũ
grecis statĩ suo cõcepit ĩ aĩo ꝙ nõ ex fidelitatis zello aut dilectiõis affectu

Expanded text:
dia et iacturas, et nunc precipue qui in spe manifesta sunt positi eos esse debere de predia et iacturas, et nunc precipue qui in spe manifesta sunt positi eos esse debere de presenti bello uictores, ut secundum eorum intentum credant vniuersos Troyanos morti tradere et ciuitatem Troye funditus in ruinam? Quare manifeste conicitur consilium predictorum ex solo dolo procedere, ut sub ipsius pacis tractatus uelamine habilitatem captent et habeant proditores prodendi ciuitatem eorum, si se alio more saluare non possunt. Cupientibus ergo eis in consilio cepto persistere, Anthenor et Heneas cum Grecis de pace regem Priamum querenda insimul alloquntur, presente Amphimaco, ex suis filiis naturalibus iuniore, et presentibus multis nobilibus ciuitatis ipsius. Rex uero Priamus, audito quod Anthenor et Heneas sibi persuadebant de concordia tractanda cum Grecis, statim suo concepit in animo quod non ex fidelitatis zelo aut dileccionis affectu
Abbreviated transcription (Latin):
inte gralo resartiendo/. ¶ S .s. ꝙͣ pͥamo feliat̾ succossisset si grea uellent tale
ꝯcordiã acceptare/ licet eĩ pͥamꝰ tante strenuitatis uiros filios amisisset tanta
fuerit dampna ꝓpenssus si talio fuisset acceptata cõcordia poterat se uxo¬
rem suã hecubam eiꝰ filiã polixenã/ suos etiã qui superãt filios natũales cui¬
tatẽ troye / et eiꝰ cines qui tunc eranc/ ꝑpetue ꝯmedare saluti ꝙ pͥamꝰ fecisse po¬
tuit iã est diũ tũc cũ grecoꝵ exertitũ apud tenedon existente fuit oxinde ꝑ
Agamienone requisitꝰ Unde apud quosda uulgares in ꝓu̾bio dictũ est. Quod iu¬
uetules tm̃ ꝯcordie bone sũt / ad est q̃ fiunt ĩ ip̃is yͥncipiis añꝙͣ partes sinc Ø¬
sua Dane quis posset ꝓ certo tenere. grecos/ uelle tali cõcordie cõscentire
post tanta eoꝵ dampna tor coꝵ nobilib intfectis tanta subisse ꝓpt̾a dispen/¬

Expanded text:
integraliter sarciendo. Sed O quam Priamo feliciter successisset, si Greci uellent talem integraliter sarciendo. Sed O quam Priamo feliciter successisset, si Greci uellent talem concordiam acceptare! Licet enim Priamus tante strennuitatis uiros filios amisisset, tanta fuisset dampna perpessus, si talis fuisset acceptata concordia, poterat se, uxorem suam Heccubam, eius filiam Polixenam, suos eciam qui supererant filios naturales, ciuitatem Troye, et eius ciues qui tunc erant perpetue commendare saluti. Quod Priamus fecisse potuit iam est diu tunc cum, Grecorum exercitu apud Thenedon existente, fuit exinde per Agamenonem requisitus. Vnde apud quosdam uulgares in prouerbio dictum est quod iuueniles tantum concordie bone sunt, id est que fiunt in ipsis principiis, antequam partes sint dsuo? Sane quis posset pro certo tenere Grecos uelle tali concordie consentire post tanta eorum dampna, tot eorum nobilibus interfectis, tanta subiisse propterea dispen
Abbreviated transcription (Latin):
torũ/ ne quis̃ ex hiis qui interuiꝰ cõmorãtur lib̾e ꝑ eas possit ęxire Corpus aũt
pantasisee aliqui ex greas decreuer̃t dandũ canib ad deuorandũ pirrꝰ tñ resi¬
stit et dixit illud tradendũ eẽ debite sepulture/ S dyomedes dix̃ cũ ꝓ pancasileã
tot goecoꝵ nobilas ꝑierũt eẽt sepultua̾ corpꝰ eiꝰ indiguũ demũ aũt ad hoc deuẽ
tu est/ ꝙ corpꝰ ip̃m ĩ quodã magno stagno aquaꝵ uicino auitatio troye ꝓii debetͣ
¶ Troyaĩs g̃ existentib tantis dolorib anxiosis et inclusis ĩ urbo Anchises
cũ eiꝰ fiłio Enea Anthenor etiã cũ eiꝰ filio polidama cõsiliũ ĩierũt/ quałt possẽt
uitatẽ ꝓpt̾ quod statuert̃ int̾se loqui cũ Rege pͥamo ue ip̃e rex grocoꝵ pacem
appeitat/ restituendo Ellenã menesao et dãpnũ datũ ꝑ paridem ĩ insula citarea

Expanded text:
torum ne quis ex hiis qui interius commorantur libere per eas possit exire. Corpus autem torum ne quis ex hiis qui interius commorantur libere per eas possit exire. Corpus autem Penthesilee aliqui ex Grecis decreuerunt dandum canibus ad deuorandum. Pirrus tamen resistit et dixit illud tradendum esse debite sepulture. Sed Dyomedes dixit, cum per Penthesileam tot Grecorum nobiles perierunt, esse sepultura corpus eius indignuus Penthesilee in quodam magno stagno aquarum uicino ciuitati Troye proici deberet. / Troyanis igitur existentibus tantis doloribus anxiosis et inclusis in urbe, Anchises cum eius filio Henea, Anthenor etiam cum eius filio Pollidamas consilium inierunt qualiter ipse rex Grecorum pacem appetat restituendo Helenam Menelao et dampnum datum per Paridem in insula Cytharea
Abbreviated transcription (Latin):
Rroyai gͥ clausis ciuitatis ianuis existentes inclusi młto dolore tor¬
quẽtur/ cũ amodo eos opes nulla reficiat de sucursu aliquo rehabendo
de quo eoꝵ ĩ aliquo possent spare salutẽ ad nichil alliud etgo uacant pret̾ꝙͣ
ad custodiã cuutatis fideles etiã ⁊ u̾tuosos ad hibuere custodes ꝑ quos ciuitas
tueatur. Saunt eĩ ꝙ ĩmenssa muroꝵ altitudo ciuitatis ip̃iuꝰ om̃o ab eio cõgres¬
sus ext̾iores excludit / et ꝙ p infinita scła sic inclusi possent ẽẽ securi si uietua¬
lia eis nõ deficerẽt ad substentationẽ eoꝵ ¶De morte eciã pantasilee que sic
uixiłr dũ potuit cos deffendit et tot hostes eoꝵ ip̃a morte cõsup̃sit / ĩ anxiera¬
te nimia satis dolent/ et mlto fortiuꝰ ex eo ꝙ corpus eiꝰ hr̃e nõ possũt / ut ei fu/¬
neralia debita deo lentes exoluerẽt/ que defuncis nobilib ꝯsueuert̃ exolui ¶ Gre¬
ci uero portas ciuitatis exteriuꝰ muniũt circũquaq ĩ glomerosa m̃stitudĩe arma¬

Expanded text:
royani igitur clausis ciuitatis ianuis existentes inclusi multo dolore torquentur, cum amodo eos spes nulla reficiat de succursu aliquo rehabendo de quo eorum in aliquo possent sperare salutem. Ad nichil aliud ergo uacant preter quam ad custodiam ciuitatis fideles ac uirtuosos adhibere custodes per quos ciuitas tueatur. Sciunt enim quod inmensa altitudo murorum ciuitatis ipsius omnes ab eis congressus exteriores excludit, et quod per infinita secula sic inclusi possent esse securi si uictualia eis non deficerent ad sustentacionem eorum. De morte eciam Penthesilee, que sic uiriliter dum potuit eos defendit et tot hostes eorum ipsa morte consumpsit, in anxietate nimia satis dolent, et multo forcius ex eo quod corpus eius habere non possunt ut ei funeraria debita dolentes exsoluerunt que defunctis nobilibus consueuerunt exsolui. Greci uero portas ciuitatis exterius muniunt circumquaque in glomerosa multitudine arma
Abbreviated transcription (Latin):
uẽiri nõ põt/ nͥ ꝑ auri ⁊ argenti maxĩas quãtitates ĩ restauracionẽ grauium
dampnoꝵ eoꝵ que ꝓpt̾a sunt pperissi ꝓpt̾ quod om̃ib ĩ suo ẜmon̾e suasit ħntib
peccimiã. et sp̃alit̾ ip̃i Ragi/ ut ad reseuationẽ tantoꝵ doloꝵ eoꝵ manꝰ aꝑpiant
qũ sodm uulgare ꝓu̾brum dictũ sit. ¶ Mellius est marsupiis pectuniariis
accomendare dolores. ꝙͣ cordis cõtinuis dolorib anpiciri. Berũ cũ nũdu a gre¬
cis poterit finasem agnoscere uolũtatẽ/ petiit et laudauit̃/ ut Eneas cũ eo ad

Expanded text:
erueniri non potest nisi per auri et argenti maximas quantitates in restaurationem grauium erueniri non potest nisi per auri et argenti maximas quantitates in restaurationem grauium dampnorum eorum que propterea sunt perpessi. Propter quod omnibus in suo sermone suasit habentibus pecuniam et specialiter ipsi regi ut ad releuacionem tantorum dolorum eorum manus apperiant, cum secundum uulgare prouerbium dictum sit "melius est marsupiis pecuniariis acomodare dolores quam cordis continuis doloribus anxiari. " Verum cum nondum a Grecis potuerit finalem cognoscere uoluntatem, petiit et laudauit vt Heneas cum eo ad
Abbreviated transcription (Latin):
uero die Rex pͥamꝰ ciuib ciuitatis troye ad coloquiũ cõuocatis/ ꝓ legatiõe Anche¬
noris audienda mandauit Anthenõ̾i ut quod ip̃e cũ greas tractauerat in cõi
audiencia om̃iu explicaret/. ¶Anthenor uo̾ uolens sue dolositatis cõmẽta
calide paliare/ longũ ꝯtecxuit ĩ sua u̾boꝵ ꝓlatione ẜmonẽ aẜans ĩ u̾bio suis̃
eos nõ extitit uiolata. Item adiecit de debilitate nimia troyanoꝵ et quało ad nichil
alliud sũs deducti/. nͥ ut ĩ ꝯtinus lacrimis et młta anxietate doloꝵ eoꝵ ꝯtinuer
flobilem uitã ducũt/ eo iõ astruere ꝓ u̾ba sua nimiũ est ĩnissus ꝙ admodo eẽt
utille et salubre/ uiã diligent̾ exquire̾/ et ĩuentũ diligenciũs eã sequi ꝑ quam
posset cor lacrimis et lamentis finis imponi. Adidit enã ꝙ ad hoc cũ grecio ꝑ¬

Expanded text:
uero die rex Priamus, ciuibus ciuitatis Troye ad colloquium conuocatis pro legacione Antheuero die rex Priamus, ciuibus ciuitatis Troye ad colloquium conuocatis pro legacione Anthenoris audienda, mandauit Anthenori ut quod ipse cum Grecis tractauerat in communi omnium audiencia explicaret. Anthenor uero uolens sue dolositatis commenta callide paliare longum contexuit in sua uerborum prolacione sermonem, asserens in uerbis suis eos non extitit uiciata. Item adiecit de nimia debilitate Troyanorum et qualiter ad nichil aliud sunt deducti nisi ut in continuis lacrimis et multa anxietate dolorum eorum continue flebilem uitam ducunt, et ideo astruere per uerba sua nimium est innisus quod amodo esset utile et salubre uiam diligenter exquirere et inuentam diligencius eam sequi per quam posset eorum lamentis et lacrimis finis imponi. Addidit eciam quod ad hoc cum Grecis p
Abbreviated transcription (Latin):
ri debeat ĩ secreto. donec suũ sorciat᷑ effectũ/ ne forte ip̃o negocio ꝓpalato cõtĩ¬
gat ip̃iuꝰ exicꝰ effectus impediri. Monet eos Anthenor attente ut quod dc̃m
ẽ int̾ eos sub sigilli taciturnitate ꝯseruẽt/ et ut res ip̃a sit melius ĩ secreto et¬
ꝙ aliquo colore quesito melius ꝓpaget᷑ petũt Anchenor a grecis ut Rox Talti¬
biũs senectute grauatꝰ/ cui facilius sit credendũ cũ eo sedirrigat apud troyamͣ
qui ficticie uo luntatõ teoyanoꝵ exquirat si pax comunit᷑. grata sit eis et quid
grecis facere uelino ꝓ p̃dea pace firmanda et nichilominꝰ Anchenor postulauĩt
a grecis panthasilee corpꝰ sͥ ꝯcedi quod greci cũ dificultate maxia et młcaꝵ p̃cũ
uitatẽ uẽiunt intrat̃ in ea et Regi p̾amo notificant aduentũ eoꝵ ¶ Sequẽti

Expanded text:
ri debeat in secreto donec suum sorciatur effectum, ne forte, ipso negocio propallato, continri debeat in secreto donec suum sorciatur effectum, ne forte, ipso negocio propallato, contingat ipsius effectus exitus impediri. Monet eos Anthenor attente vt quod dictum est inter eos ipsi sub sigilli taciturnitate consignent. Et vt res ipsa sit melius in secreto et aliquo colore quesito melius propagetur, petiit Anthenor a Grecis ut rex Talcibius, senectute grauatus, cui facilius sit credendum, cum eo se dirigat apud Troyam, qui ficticie uoluntatem Troyanorum exquirat si pax communiter grata sit eis et quid Grecis facere uelint pro predicta pace firmanda. Et nichilominus Anthenor postulauit a Grecis Penthesilee corpus sibi concedi. Quod Greci sibi cum difficultate maxima et multarum precum iuitatem ueniunt, intrant in eam, et regi Priamo notificant aduentum eorum. Sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
murũ ascende᷑ faciunt ciuitatis/ et eo a greçis recepto ⁊ Agamenoni p̃sentato
Rex Agamenon cũ grecis/ Regi crete.Dyomedi.et Ulixi. totũ ip̃m negotiũ ꝯmi¬
serũt/ et quidꝗd dc̃i tres cũ quarto eis Anthenore adiũcto/ de pdco nagocio sit̃
facturi om̃s greci ratũ hr̃e ꝑpetuo ꝓmiẜunt et eis ordinatis ꝓ parte om̃iũ
grecoꝵ ip̃oꝵ ad ẜiuandũ omĩa supͣdcã. corporali sacramẽto firmauer̃t̃ ¶Q
tus ꝓmisit eis ꝓdere ciuitatẽ sic ꝙ de ea lib̾e faciant uelle eoꝵ/ dũmodos
ip̃m et ffnea firmit̾ assecurẽt de ꝑsonis eoꝵ et ꝯsanguineoꝵ omium eoꝵdẽ
quos ip̃i duseriñt elligendos/ et ꝙ Enee om̃s possessiones suas/ et cetera bona
sua salua facient sic ꝙ libera eis at sine dampnoꝵ lexione dimittãt/ Et hec p̃¬
dc̃i tres firmit᷑ actendeͬ eidem Anthenori Iurauert̃. Uerũ etiã ut res ip̃a tane¬

Expanded text:
henorem per murum descendere faciunt ciuitatis. Et eo a Grecis recepto et Agamenoni presentato, henorem per murum descendere faciunt ciuitatis. Et eo a Grecis recepto et Agamenoni presentato, rex Agamenon cum Grecis regi Crete, Dyomedi, et Vlixi totum ipsum negocium commiserunt. Et quicquid dicti tres cum quarto, eis Anthenore adiuncto, de predicto sint facturi negocio omnes Greci ratum habere perpetuo promiserunt. Et eis ordinatis pro parte omnium Grecorum ipsorum, ad seruandum omnia supradicta corporali sacramento firmarunt. Quartus promisit eis prodere ciuitatem sic quod de ea libere faciant uelle eorum, dummodo ipsum et Heneam firmiter assecurent de personis eorum et consanguineorum omnium eorundem, quos ipsi sua salua faciant, sic quod libera eis et sine dampnorum lesione dimittant. Et hoc predicti tres firmiter attendere eidem Anthenori iurauerunt. Verum eciam res ipsa tene
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯdix̾ant / ad regõ pͥamũ ĩ młtitudiẽ se cõferũt armatoꝵ/ Quod Rex ip̃e
uidens mandauit Aniphimaco ut a p̃cepto sͥ facto desistat ¶SDequẽti uero
die Rex pͥamꝰ mandauĩt om̃s troyanos ad cõsiliũ ꝯuẽire et eis ueĩentib
Eneas assurgeno monet et suadet pacẽ cũ greas ee̾ tratãdam/ cuĩ om̃s
troyãi unanimit᷑ ꝯsonsẜunt/. ¶ Ad quod dũ Rex ip̃e resisteret/ Eneas dix̃
ei/ ad quid reniteris dñe Rex uelio nolis de pace tractabit̾ et fiet etiã
sentire ꝙͣ sub cõtradicioĩs errore/ aiues suos ad scandalsa ꝓuocare ꝓpt̾ quod
dixit Enee quid uob faciendũ uider̃ de p̃senti negocio facite Cũ et mͥ quidqd
inde feceritis uideat᷑ acceptũ ¶Cõmunicato ergo ꝯsilio Anthenor ĩ logatũ
esligit᷑ ut uadat ad grecos pacẽ cũ eis omĩ mode tinctaturꝰ/ et cosoquio disoluto

Expanded text:
se condixerant, ad regem Priamum in multitudine se conferunt armatorum. Quod rex ipse se condixerant, ad regem Priamum in multitudine se conferunt armatorum. Quod rex ipse uidens mandauit Amphimaco ut a precepto sibi facto desistat. Sequenti uero die rex Priamus mandauit omnes Troyanos ad colloquium conuenire, et eis uenientibus, Heneas assurgens monet et suadet cum Grecis pacem esse tractandam. Cui omnes Troyani vnanimiter consenserunt. Ad quod dum rex ipse resisteret, Heneas dixit ei: "Ad quid reniteris, domine rex? Uelis nolis, de pace tractabitur et fiet, eciasentire quam sub contradiccionis errore ciues suos ad scandala prouocare. Propter quod dixit Henee: "Quicquid uobis faciendum uidetur de presenti negocio facite, cum et michi quicquid inde feceritis uideatur acceptum. " Communicato igitur consilio, Anthenor eligitur in legatum ut uadat ad Grecos pacem cum eis omnimode tractaturus. Et colloquio dissoluto,
Abbreviated transcription (Latin):
cõsilio celebrato/ uolo ĩ ħoo palacio cũ aliquib nrĩs secirtis fidelib te latere ⁊
ubi statĩ tu et alis irruatis ĩ eos et ambos crudeło morti ꝯcludatis/ quod Am¬
phimacꝰ fideso exequi Regi spondet/ ⁊leonõ et ꝙ cõditũ est nimiũ intͤ eos occul
um Regio pͥami ꝙ habitũ extiterat de morte duoꝵ statĩ Eneas et Anchenor
ꝓdicionẽ ciuitatis insimł cũ quibdam eoꝵ cõpliab iurauerũc ꝓponẽtes ad
cõsiłia Regis pͥami si eos euocari ꝯtingat/ nõ ire nisi cũ magna ml̃titudiẽ
armatoꝵ ¶Erat eĩ tũc Eneas potens ualde ĩ ciuitate troye ĩ cõsanguineise
et amicis et nulsus de ciuib ditior erat eo adeo ꝙ Regispotencie poterat᷑
guincoꝵ suor penit salui fiant ¶Inca Rox pͥamꝰ Anchenorẽ ⁊ lneã ad se
uolre mandauit᷑ ꝓ hndo cõsilio quid de factis incũbentib sũt facturi cupi¬
eno sue intenciais ꝓpositũ finalr ꝑ cõplere. S Anchenor et Cneas ut int̾

Expanded text:
o in hoc pallacio cum aliquibus nostris secretis fidelibus te latere, vbi statim tu et alii irruatis in eos et ambos morti crudeliter contradatis. " Quod Amphimacus fideliter exequi regi spondet necnon et quod condictum est nimium inter eos occultum regis Priami quod habitum extiterat de morte duorum. Statim Heneas et Anthenor prodicionem ciuitatis insimul cum quibusdam eorum complicibus iurauerunt, proponentes, ad consilium regis Priami si eos euocari contingat, non ire nisi cum magna multitudine armatorum. Erat enim tunc Heneas ualde potens in ciuitate Troye in consanguineis et amicis et nullus de ciuibus dicior erat eo, adeo quod regis potencie poterat guineorum suorum penitus salui fiant. Interea rex Priamus Anthenorem et Heneam ad se uenire mandauit pro habendo consilio quid de factis incumbentibus sint facturi, cupiens sue intencionis propositum finaliter percomplere. Sed Anthenor et Heneas, ut inter
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝯmouer̃t. Et tu dñe Eneas qñ te cũ Paride cõtullisti/ Nõne fuisti auctor
cõsilii pͥnapalis/ Ut paris Hellenã raperet / et duce̾t ĩ hac regnũ/ et tu etiam
ros troye iuidisset Hellena/ et nũc post omiuz filioꝵ meoꝵ necẽ/ et post mea¬
tanta dispendia ot iacturas in cõsiliu inreuerẽt᷑ assurgitis ut grecoꝵ pacẽ
exquirã/ qui me sic impie sie crudelr finalr destruex̾unt/ Sane nõ ẽ talle
cõsiliu exequẽdũ ꝓpt̾ quod mͥ laqueus p̃paret᷑ ut finiã ĩ tanti dedecoi̾s obp

Expanded text:
am commouerunt. Et tu, domine Henea, quando te cum Paride contulisti, nonne fuisti auctor am commouerunt. Et tu, domine Henea, quando te cum Paride contulisti, nonne fuisti auctor consilii principalis ut Paris Helenam raperet et duceret in hoc regnum? Et tu eciam ros Troye. Et nunc post omnium filiorum meorum necem et post tanta mea dispendia et iacturas in consilium irreuerenter assurgitis vt Grecorum pacem exquiram, qui me sic impie sic crudeliter finaliter destruxerunt. Sane non est tale consilium exequendum propter quod michi laqueus preparet
Abbreviated transcription (Latin):
franare/ dicens postremo amodo nob aliqua opes nõ ẽ ꝯtra grecos ĩirẽ ꝗgres¬
ceps a nobis ẽ utilior exquirenda que nõ nͥ ꝑ pacẽ põt salubrius ꝓuidori.
¶Rex uͦ pͥamꝰ ad hec aĩ sui motꝰ temꝑare nõ uasens młta alia ꝓntus.
ad irã ꝯtͣ Anthenom̃ et Eneam eos incropando sic dixit. Quomodo potestis
erga mo ĩ tante crudelitatis ⁊ infidelitatis audaciã sine pudore u̾sari/ uere ꝑ
uos stimulo despacioĩs anxior et ĩuoluor/ Cũ quidꝗd ego hatenꝰ usq nũc fece¬
rim aut gesserim ꝯta grecos/ nõ nͥ instructu ur̃i cõsilii sum aꝗgressus/ tlõne
cũ tu dñe Anchonor a grecia redusti ꝓ querẽda agrecis Efxiona ꝓsuasisti mͥ
audacia guerrã ꝯtra grecos ĩ tanta mea pacis trãquilitate mouere/ S tui fal¬
si cõsilii monitꝰ et ꝯtinui stimuli tui ẜmouis/ me ad tance p̃sũptioĩs audaci¬

Expanded text:
frenare dicens: "Postremo nobis amodo aliqua spes non est contra Grecos inire congresfrenare dicens: "Postremo nobis amodo aliqua spes non est contra Grecos inire congresnceps uia a nobis est utilior exquirenda, que non nisi per pacem potest salubrius procurari." / Rex uero Priamus ad hec animi sui mot<us> temperare non ualens, multum alias promptus ad iram contra Anthenorem et Heneam, eos increpando sic dixit: "Quomodo potestis erga me in tante crudelitatis audacia et infidelitatis sine pudore uersari? Vere per uos stimulo desperacionis anxior et inuoluor, cum quidquid ego hactenus usque nunc fecerim aut gesserim contra Grecos non nisi instinctu uestri consilii sum aggressus. Nonne cum tu, domine Anthenor, a Grecia rediisti pro querenda a Grecis Exiona, persuasisti michi audacia guerram contra Grecos in tanta mee pacis tranquillitate mouere. Sed tui falsi consilii monitus et continui stimuli tui sermonis me ad tante presumpcionis audaci
Abbreviated transcription (Latin):
dixit Anchenori. Quã ope de te Rex et nos amodo gere possumꝰ/ qui cũ deberes
erga tuũ Regẽ et ciuitatẽ tuã aĩum firmũ hr̃e / et pedes om̃i firmitate sub̾mis¬
sos nũc te uidemꝰ peĩtꝰ uacilłare/ et ad lapsus dirige̾ pedos tuos/ et qui mori
nobꝰ et uiuere deberes affectione firmissima/ nũc reuo luto mãtello ꝑsuadeͬ
nob̃̾ in reuerẽt̾ intendis ꝙ Rex nr̃ grocoꝵ patẽ appettat/ in tante sue declinaci/¬
onis obꝓbrio quẽ deberes ĩ tue ꝓbitatis u̾tute/ in sua debilitate fulcire/ Bane
qui durus ẽ hic ẜmo quẽ ꝓponẽ studuisti pͥus uiginti miliũ hõiu aĩe de¬
struentur/ ꝙͣ ꝯtiñgat ꝓficisci ẜmo tuuꝰ cũ nõ ex fidelitatis zollo ꝓcesserit/
ẜ detestabilis ꝓdiciõis errore mlta gͥ alia obpbriosa u̾ba ꝯtra anteuorẽ ꝓtu¬
lit Amphinacꝰ. S Eneas ĩnissus est mltum u̾bis dulcib Amphimacũ re¬

Expanded text:
dixit Anthenori: "Quam spem de te rex et nos amodo gerere possumus, quod, cum deberes dixit Anthenori: "Quam spem de te rex et nos amodo gerere possumus, quod, cum deberes erga regem tuum et ciuitatem tuam animum firmum habere et pedes omni firmitate subnixos, nunc te penitus uacillare uidemus et ad lapsum dirigere pedes tuos, et qui mori nobiscum et uiuere deberes affectione firmissima, nunc reuoluto mantello persuadere nobis irreuerenter intendis quod rex noster Grecorum pacem appetat in tante sue declinacionis obprobrio, quem deberes tue probitatis uirtute in sua debilitate fulcire? Sane quia durus est hic sermo quem proponere studuisti, prius uiginti milia hominum anime destruentur quam contingat perfici sermo tuus, cum non ex fidelitatis zelo processerit sed detestabilis prodicionis errore. " Multa igitur alia obprobriosa uerba contra Anthenorem protulit Amphimacus. Sed Heneas nisus est multum uerbis dulcibus Amphimacum re
Abbreviated transcription (Latin):
qũa hanc nobilem ciuitatẽ uña eu̾tere fonditꝰ. et ꝙ de uob et ur̃io reliquie
nõ supsint ñ in uob̃ est tanta potencia/ ꝙ de eis possitio ẽẽ uictores/ nͦ etiã
eis posse resistere/. cũ ad tantã deueneritis ĩpotenciã ꝙ apiendi ciuitatio s¬
ur̃e portao/ nulla sit uob ꝑmissa lib̾tas nec uob aliqui nũc suppettãt deffen¬
sores/ qui uos ⁊ terrã ur̃ãm ĩ eoꝵ int̾esse deffendat/ cũ om̃s filii uri tanta stre¬
nuitata ꝯspicui in bello deffecarĩt/ et pars patior gentis ur̃e/ nũquid gͦ uos
et nos sic moriem̃ inclusi. ¶ Bonũ est gͦ ut de duob malis eligi debeat mi¬
nus mallu q̃r expedire potiũs uideret᷑ nob̾ et uob quere̾ pacero a grecis. Ut
ꝓ uxore tenebat clauserit diem extremũ et ꝙ restituant᷑ omĩa grecas que ꝑ
parida ablatr sũt ĩ insula Cytaree/ ¶Tut̃ Amphimacꝰ Regis fissui natuta¬
lio exurgens/ mltuz dictis sinthenõis ꝯtradiexit/ et expryobans que dixerat

Expanded text:
nditus et quod de uobis et uestris reliquie non supersint. Nec in uobis est tanta potencia quod de eis possitis esse uictores nec eciam eis posse resistere, cum ad tantam deueneritis inpotenciam quod aperiendi ciuitatis uestre portas nulla sit uobis permissa libertas, nec uobis aliqui nunc suppetant defensores qui uos et terram uestram in eorum interesse defendant, cum omnes filii, uiri tanta strennuitate conspicui in bello, defecerint et pars pocior gentis uestre. Nunquid ergo nos et uos sic moriemur inclusi? Bonum est ergo ut de duobus malis eligi debeat minus malum. Quare expedire pocius uidetur uobis et nobis pacem querere a Grecis ut pro uxore tenebat, clauserit drea. " Tunc Amphimacus regis filius naturalis exsurgens multum dictis Anthenoris contradixit, et ei exprobans que dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ u̾bis nimium iracũdis / Pͥamꝰ itaq młto dolore ꝯfusus młtas ꝓrũpitꝰ
in laccimas/ dũ appte ꝑcipit/ et ꝓbabily timere põt/ ne Anthenor et Ene¬
as ĩ grecoꝵ mauꝰ tradant ⁊ ꝓdeant ciuitatẽ/ ut grea exinde ip̃m nequiter
morti tradant / cuiꝰ rer causa cupiens ipõs ĩ eoꝵ ꝓditorus opib p̃uẽire Am¬
phimacũ filium suũ ad se secreto uocauit᷑ quẽ hiis u̾bis a locutꝰ ẽ dicens
¶Care fili nõne ego tuus sum gẽitor / et tu a me genitꝰ/ cũ sic simꝰ sangs¬
niẽ iũcturis iũcti ne ꝑ mortis disidiũ ĩuicem seꝑemur/ dũ possumꝰ occu¬
rramꝰ Scio eĩ ꝙ isti duo Anthenor uidel et Eucas tractare intendunt
ꝙ greci nos int̾ficiant/ et eis ꝓdeant ciuitatẽ Et ideo nõ est iniquũ ut ip̃i
cadant ĩ foueam / quã intondũt allus p̃parare/ ꝓposui ẽĩ ambos iñt̾fici anteꝙͣ

Expanded text:
 Priamus itaque multo dolore confusus multas prorupit in lacrimas, dum aperte percepit et probabiliter timere potest ne Anthenor et Heneas in Grecorum manus tradant et prodeant ciuitatem vt Greci ipsum exinde nequiter morti tradant. Cuius rei causa cupiens ipsos in eorum proditoriis operibus preuenire, Amphimacum filium suum ad se secreto uocauit, quem hiis uerbis allocutus est dicens: "Kare fili, nonne ego sum tuus genitor et tu a me genitus? Cum sic sumus sanguinis iuncturis vniti, ne per mortis discidium inuicem separemus, dum possumus occurramus. Scio enim quod isti duo, Anthenor uidelicet et Heneas, tractare intendunt quod Greci nos interficiant et eis prodeant ciuitatem, et ideo non est iniquum ut ipsi cadant in foueam quam intendunt aliis preparar
Abbreviated transcription (Latin):
ad bellu uenerint/ et grecos sic opp̃s ũt uiolent̾. Qr̃ re uera mi dnẽ cũ
troyani ip̃i sint inlto labore laxati si placibile uobis eeͣt nũc bellũ ingre/¬
di ꝯtͣ eos/ et̾ne fame memoriã uob exinde possetis acquire̾/ nã ꝑsolũ ingres¬
sum ur̃e u̾tutis ĩ bellũ om̃s eeñt statĩ troyãi deuicti qui ꝓpt̾ eoꝵ laxitu¬
dinẽ ꝯtͣ uires ur̃as manũ errige̾ nõ auderẽt. Achilles aũt ñ ad u̾ba famu¬

Expanded text:
cum cum Troyani ipsi multo iam sint labore lassati, si animi uobis esset nunc bellumn ingredi contra eos, eterne fame memoriam inde uobis possetis acquirere. Nam per solum ingressum uestre uirtutis in bello omnes essent statim Troyani deuicti, qui propter eorum lassitudinem contra uires uestras manus erigere non auderent. " Achilles igitur nec ad uerba su
Abbreviated transcription (Latin):
dũ trũcu gestaret ĩ corpore ad Achilis tẽptoriũ ꝓperauit qui tũc in ip̃o
tẽp̃torio morabat᷑/ et eo die ꝑꝑ amorẽ Polixene Achiles ad bellũ exire ne¬
gauit. Beber aũc sic letałs uulneratꝰ młtu ĩꝓperauit Achili se sic crudeli
modo ꝯtͣ cõpatͥotaꝵ excidiu exercere cũ eos turpit̾ mori ꝑmittat et eos
ĩ Gelso deficere ĩ m̃łta crudelitate substineat et ꝑmittat/ qui ĩ sue u̾tutis
p̃sidio ip̃oᷤ iuuare poterat et tueri Trunco gͥ ab Beber uulnere uiolont
extracto Heber com̃ Achille languẽtib occulis ꝓtinꝰ expirauit. Et nõ post
mlta horã ꝗdam Achillis famulus a bello uẽiens ad Achillis tentoriu
dixit illi Dñe/ grecis nr̃is O ꝙͣ hodie male suocessit ꝓpt̾ ĩmensa mltitu¬
diẽm troyanoꝵ ĩ terficienciũ ĩ ore gladii grecos ip̃os / nõ eĩ credit᷑ ꝙ dẽ trb¬
yanis om̃ib bellicosis ꝗ erant ĩ troya hodie unꝰ remãẜit ĩ eadem qui om̃s

Expanded text:
dum truncum gestaret in corpore, ad Achillis tentorium properauit, qui tunc in ipso tentorio morabatur et eo die propter amorem Pollixene ad bellum exire negauit. Heber autem sic letaliter uulneratus multum inproperauit Achilli se crudeli modo contra patriotarum excidium exercere, cum eos turpiter mori permittat et eos in bello deficere in multa crudelitate sustineat et permittat qui in sue uirtutis presidio ipsos iuuare poterat et tueri. Trunco igitur ab Heber uulnere violenter abstracto, Heber coram Achille languentibus oculis protinus expirauit. Et non post multam horam quidam Achillis famulus a bello ueniens ad Achillis tentorium dixit illi: "Domine, Grecis nostris O quam hodie male successit propter immensam multitudinem Troyanorum interficiencium in ore gladii Grecos ipsos! Non enim creditur quod de Troyanis omnibus bellicosis qui erant in Troya vnus remanserit in ead
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝙ om̃s nobiles mulieres q̃ a mortis laqueis euaẜ att/ libere ꝑmittãt᷑ abire
et standi ul eundi lib̃am ꝓ uelle eaꝵ habeãt facultatẽ/. ¶Disposuert̃ p̃terea
et ip̃i a troya recedere s tanta maris tempestas ĩualuit ꝙ nõ ualuerũt ꝑ mẽsẽ
ĩtegrũ nauigare/ et cũ nũdu tempestas marina quiescẽt/ Greci suꝑ hoc ab An¬
tiste Calcas diligent̾ explorãt ĩpedimẽti causa eoꝵ/ unde tã grauis culpe causa
ꝓcessit sic ꝑdurans. Quib Calcas sic dix̃ hoc eis accidere/ ꝓpt̾ furias infernales
ꝓ eo ꝙ nũdum ẽ Achilis aĩe satisfactũ ⁊̃ templo Appolonis intfecti Inmo

Expanded text:
 omnes nobiles mulieres que a mortis laqueis euaserant libere permittantur abire et standi uel eundi liberam pro uelle eorum habeant facultatem. Disposuerunt preterea et ipsi a Troya recedere, sed tanta maris tempestas inualuit quod non ualuerunt per mensem integrum nauigare. Et cum nondum tempestas marina quiesceret, Greci super hoc ab antis<ti>te Calcas diligenter explorant impedimenti causam eorum, vnde tam grauis culpe causa processit sic perdurans. Quibus Calcas sic dixit: hoc eis accidere propter furias infernales pro eo quod nondum est Achillis anime satisfactum in templo Appollinis interfecti. Immo
Abbreviated transcription (Latin):
cabisio sancea eꝰ gule organicas uenas int̾cidit/ qua de cã philomenis se talt
uulnerat᷑ abequo ceaidit semiuiuꝰ quẽ troyani putãtes extintẽ in mlta u̾tu¬

Expanded text:
cabilis lancea eius gule organicas venas intercidit. Qua de causa Philimenis letaliter cabilis lancea eius gule organicas venas intercidit. Qua de causa Philimenis letaliter uulneratus ab equo decidit semiuiuus. Quem Troyani putantes extinctum in multa u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsixes aũt uelut leo rugiens ĩ med̾io accier insignis armis ⁊ sancea e¬
quã gestabat ĩ manu młtos ĩt̾ficit extroyaĩs nũc allios uulnerat nũc
allios ꝓsternit ab oquis/ quẽ dũ philomenis Rex pagafotie uidit in
tanta strenuitate bellantẽ/ tãta dampnificãte clade troyanos/ eques ir¬
ruit in ulixem ⁊ eũ ab equo deiecit/ sic ꝙ ulixos pedes hũit necesse bellare
ẜ philomenis uibrata ĩ ip̃m lancea quã gerebat impulsu durissi mo ꝓcu
adsquamas/ qb discisis ⁊ aptis ĩ ictu ulixes ĩpessentis ictũ substinẽ nõ ual¬
lens ĩ terrã cecidit semiuiuus / nec cm̃ mlto ex ĩflicto sidi uulne̾ stupefactꝰ
ĩsurgit celer et uibrata ad u̾sus phisomenẽ sancea quã gerebat ĩ mltis ui¬
rib lacertoꝵ ex sũmitate scuti u̾sus gula philomeni/ uulne̾ letali ꝓcussit¬
seunde nã eiꝰ ꝯfractis armis ⁊ sorica disrupta ĩpelsentis ulixis accuta et se¬

Expanded text:
ixes autem, uelut leo rugiens in medio acierum, insignis armis et lancea quam gestabat in manu, multos interficit ex Troyanis, nunc alios uulnerat, nunc alios prosternit ab equis. Quem dum Philimenis, rex Paffagonie, uidit in tanta strennuitate bellantem, tanta damnificantem clade Troyanos, eques irruit in Vlixem, et ab equo deiecit, et Vlixes necesse habuit pedes bellare. Sed Philimenis, vibrata in Vlixem lancea quam gerebat, pulsu durissimo percuad squamas. Quibus discissis et apertis in ictu, Vllixes inpellentis ictum sustinere non ualens in terram cecidit resupinus. Nec tamen multo ex inflicto sibi uulnere stupefactus insurgit celer, et uibrata aduersus Ph<i>limenem lancea quam gerebat in multis uiribus lacertorum, ex summitate scuti uersus gulam Philimenis uulnere letali percussit. Nam eius confractis armis et lorica disrupta, inpellentis Vlixis acuta et se
Abbreviated transcription (Latin):
¶O. quantũ expedit sapienti / illã de se hr̃o cautellã/ ne turbatioĩs et se¬
dicioĩs tpr̃e sit ante allios ꝓlocutor / et ꝙ ip̃emet poriae custodiam
¶Sane nõ est ĩ sacerdotib nouũ istud / ĩ quib ex antiquo/ auaricia oni¬
uin uicior mater/ suas radices aficxic/ et ĩgluuiosa cupiditas suas
medulas Nullũ eĩ scelus põt ẽẽ tã gͣue ꝙ ad ꝯmittẽdũ illud sacerdotes
ĩfulgoe̾ auri subirã nõ recitatẽ. Sũt eĩ auaricie tẽplum / et cupidita¬

Expanded text:
O quantum expedit sapienti illam cautelam de se habere ne turbacionis et sediccionis tempore sit ante alios proloqutor et quod ipsemet ponat Sane non est in sacerdotibus nouum istud, in quibus ex antiquo auaricia, omnium uiciorum mater, suas radices affixit et ingluuiosa cupiditas suas medullas. Nullum enim scelus potest esse tam graue quod ad committendum illud sacerdotes in fulgore auri subitam non recipiant cecitatem. Su
Abbreviated transcription (Latin):
¶Attende gͥ miser homere ꝙ nũꝙͣ Achilles uirũ strenuũ nͥ ꝓditoi̾e int̾¬
fecit unde meĩto dignꝰ ẽ laude si ꝓdicio ẽ laudis titulis extolẽd̾a. ĩgͦo.¬
¶nde apud quosdaz uulgares ĩ ꝓu̾bio detm ẽ/ ꝙ iuueniles tm̃ cõcordie bo¬
no sũt/. id est q̃ fiunt ĩ ip̃is pͥncipiis añꝙͣ partes sinc̃ expẽsis damptiis ⁊
laboib fatigate/ post dãyna eĩ et ꝑsonaꝵ dispendia/ quis põt illũ ad cõ¬

Expanded text:
Attende, miser Homere, quod nunquam Achilles uirum strennuum nisi proditorie interfecit, vnde merito dignus est laude si prodicio est laudis titulis extollenda. Inde apud quosdam uulgares in prouerbio dictum est quod iuueniles tantum concordie bone sunt, id est que fiunt in ipsis principiis, antequam partes sint dampnis, expensis, et laboribus fatigate. Post dampna enim et personarum dispendia quis potest ad con
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lla licita ẽ et salubris discuasiois ratõ/ ĩnicia disuadere que placent/
anteqͣ infelicib mediis subsecutis/ eoꝵ exitis dampnis et dolorib cõ¬
¶Na si agricole diligenti de liberatiõe penssarẽt/ quãta a maptu uolucrũ
auferenda sũt semina/ nũꝙ forte semina sulcis darẽt. ĩ 2ͦ. folio¬
¶Nõne est timere ꝓpͥum sacerdotũ/ uitare bella/ uitare cõgressus/ quos
sola pusilanimitas facit amare delicias. et ef. ĩ roͦ folio¬

Expanded text:
 licita est et salubris dissuasionis ratio inicia dissuadere que placeant, antequam, infelicibus mediis subsequtis, eorum exitus dampnis et doloribus con agricole diligenti deliberatione pensarent quanta a raptu uolucrum auferenda sunt semina, nunquam forte semina sulcis darent. Nonne est timere proprium sacerdotum bella, uitare aggressus, quos sola pusillanimitas facit amare delicias et in sol
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dec sunt eĩ illa incerta / q̃ faciles ad credendũ ꝓ certo decipiũt et ap
ab eis plus ꝓcipitur/ magis appetit᷑/ quẽ odire nõ põt stomacꝰ satu¬
ratus/ cũ cordis auiditas et cupiditas uolũtatis ꝯtinuũ ĩ eo dũ eiꝰ
foruet dulcis anxietas nutͥat appettitũ. eĩ.ioͦ. folio.
liũ erbaꝵ narib adhibere medelas. ĩ.izͦ.folio¬
ei ĩ se sopiua leues ĩiurie ad instar ignis.et ꝙ ĩ rͦ. folio.¬
¶ Quiꝰ aũt ciuitatis/ diu̾sa ludoꝵ gnͣa diu̾sis ĩ ea ad ĩuencioĩb statuerũt
bi pͥmo adi̾uenta fuert̃ scacoꝵ solacia curiosa. Ibi ludi subito ir sabiles
aleaꝵ. Ibi repentina dampna/ et lucra mornẽtanea tayxilloꝵ ĩ.2oͦ.folio¬

Expanded text:
 sunt illa incerta que faciles ad credendum pro certo decipiunt et apeab eis plus recepitur magis appetitur, quem odire non potest stomachus saturatus, cum cordis auiditas et cupiditas uoluptatis continuum in eo, dum eius feruet dulcis anxietas, nutriat appetitum. Iam illius lium herbarum naribus adhibere medelas. Nisi foenim in se sepius leues iniurie ad instar ignis, cuius modi diuersa genera diuersis in ea adinuentionibus statuerunt. In ipsa primo adinuenta fuerunt scac<c>orum solatia curiosa, ibi ludi subito irascibiles alearum, hic repentina dampna et lucra momentanea taxillorum. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ay guerra eĩ amor ꝓcedere nũꝙͣ põt/ nec ex odio dilectio caritatis/ Amor
enĩ ex dulai aĩoꝵ cõueniencia duat orriginẽ/ ex odio ꝓcedit hostilitas
cuiꝰ p̃cipue mat̾ est guerra. ĩ oz.folio.
firma cõstancia / quaꝵ si dͥ unus occła lacrimat / ridet alliũs occłs ex
trauerso quaꝵ mutabilitas ⁊ uarietas ad illudẽdos uiros sẽꝑ ĩducit et
cũ magis amoris uiris ostendũt statĩ solicitate ꝑ alliũ.et g.ĩ beͦ fol¬
¶ Quid̾ est igit᷑ ꝙ dr̃ de cõstancia mulieꝵ quaꝵ sessus ꝓpͥum ĩ se habet
uUt occuli repentina fragilitate tapescant/ eaꝵ p̃posita disoluãtur et
hora breuissima mutabiłr uarient̃.ĩ. oqͦ. folio¬

Expanded text:
ere amor nunquam potest nec ex odio dileccio karitatis. Amor enim ex dulci animorum conueniencia ducit originem et ex odio procedit hostilitas, cuius precipue mater est guerra. Sane uolo stancia, quarum si vnus oculus lacrimatur, ridet alius ex ransuerso, quarum mutabilitas et uarietas eas ad illudendos uiros semper adducit, et cum magis amoris signa uiris ostendunt, statim sollicitate per alium amoris sui  quod dicatur de constancia mulierum, quarum sexus proprium in se habet ut repentina fragilitate earum proposita dissoluantur et hora breuissima mutabiliter uariantur? Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
gnita remaneret/ ad p̃sentis opis ꝑfectionẽ efficatit̾ laboraui.
Factũ aũt est p̃sens opus. Anno dominice Incarnatiõĩs millesimo
ducentesimo Oetuagesimo septimo eiusdem pͥme indiciõĩs feliciter.¬
¶ Explicit liber de casu Troye/ deo gracias.

Expanded text:
gnita remaneret ad presentis operis perfeccionem efficaciter laboraui. gnita remaneret ad presentis operis perfeccionem efficaciter laboraui. Factum est autem presens opus anno dominice incarnacionis millenio duecentesimo lxxxvii eiusdem prime indiccionis feliciter. Explicit liber de casu Troye. Deo gracias.
Abbreviated transcription (Latin):
ad finem/ ut pote sui carens beneficio cõplemẽti. In rantũ instici sp̃s
sçĩ grã ministrante/ ꝙ infra tres mensses/ a quĩta deciã uidelicet septẽ/
subsequetis opus ip̃m ĩ totum ꝑ me ꝑfectũ extitit et cõpletũ licer
longe ante/ ad instançiã dnĩ mathei de porta uenerabilis saler¬
mitan Archiepĩ magne scĩe uiri/. de p̃senti opere cõposuerĩ pͥmũ
librũ tantũ et nõ plus/ clã ip̃o postmodũ sublato de medio/ qui
condendi a me p̃sens opus m̾ enit stimulus et ĩstintus / ab ip̃iuꝰ
ꝓsecutione cessaui cũ nõ eeͬt cui de hoc placere merito potuissẽ
qui ĩ exprimẽda ueritate troyãi casus nimium defeccer̃t/ quãuis
eoꝵ opera cõteexuerĩt siue tractauerĩt scdm fabulas antiquorũ.
siue scdm appalogos ĩ stillo nimiu glorioso/ et specialr ille sun¬
mus poetaꝵ uirgiliũs/ quẽ nichil latuĩt/ ne eiũs ueritas inco¬

Expanded text:
ad finem, vtpote sui carens beneficio complementi_ in tantum institi, Spiritus ad finem, vtpote sui carens beneficio complementi_ in tantum institi, Spiritus Sancti gracia ministrante, quod infra tres menses, a xva uisubsequentis, opus ipsum in totum per me perfectum extitit et completum; licet longe ante ad instanciam domini Mathei de Porta, venerabilis Salernitani archiepiscopi, magne sciencie uiri, de presenti opere composuerim primum librum tantum et non plus. Nam ipso postmodum sublato de medio qui condendi a me presens opus erat michi stimulus et instinctus, ab ipsius prosequcione cessaui, cum non esset cui de hoc placere merito potuissem. qui in exprimenda ueritate Troyani casus nimium defecerunt, quamuis eorum opera contexuerint siue tractauerint secundum fabulas antiquorum siue secundum apologos in stilo nimium glorioso, et specialiter ille summus poetarum Virgilius, quem nichil latuit. Ne eius ueritas inco
Abbreviated transcription (Latin):
¶Suie fugam solus/ millia mł̃ta dedit¬
¶ Sectore ẜ magno suma est mͥ głia ceso
¶Qui sepe argolitas debilitauĩt opes
¶Ilie int̾emptus subut/ meuindate penas
¶Pergama tunc ferro succubuere meo.
¶Laudib ĩmenssis/ uietor suꝑ astra ferebat
¶Cum pruessi hostillem/ fraude ꝑemptus humũ¬
Go aũt Giuido de Columptras p̃dc̃m diytem grecũ ĩ om̃ib sum
ad literatoꝵ uidel solaciũ et ut ueram nocticiã hañt p̃sentis ystoie
et ut magis delectent̃ in ip̃a/. Et ego ystoriã ꝙpãm ornassem dica/¬
miña pulcriori/ ꝑ ampliores methaforas et colores/ et ꝑ transgres/¬
siones occurentes / q̃ ip̃ius ditaminis sũt pieture ẜ territꝰ ex ma¬
gnitudĩe oꝑis/ ne dũ occasione magis ornati ditaminis/ opus ip̃m
lenga narracione ꝓtra herẽ/ insia cuiꝰ tpr̃is longitudiẽm/ aliqua michi
suꝑuẽissent incõmoda ꝓut est fragilitatis humane ulmutacio
uoluntatis/ ꝓpt̾ quod cessassem ab oꝑe / et opus ip̃m suũ nõ ꝑuẽisser

Expanded text:
ue fugam solus milia multa dedi. Hectore sed magno summa est michi gloria cesso, Qui sepe Argolicas debilitauit opes. Ille interemptus subiit, me uindice, penas. Pergama tunc ferro succubuere meo. Laudibus immensis uictor super astra ferebar, Cum pressi hostilem, fraude peremptus, humudo de Columpnis predictum Ditem Grecum in omnibus sum ad litteratorum uidelicet solacium, vt ueram noticiam habeant presentis hystorie et ut magis delectentur in ipsa. Et ego hystoriam ipsam ornassem dictamine pulchriori per ampliores metaphoras et colores et per transgressiones occurrentes, que ipsius dictaminis sunt picture; sed territus ex magnitudine operis, ne dum occasione magis ornati dictaminis opus ipsum longa narracione protraherem, infra cuius temporis longitudinem aliqua michi superuenissent incomoda, prout est fragilitatis humane uel mutacio uoluntatis, propter quod cessassem ab opere et opus ipsum summ non peruenisset
Abbreviated transcription (Latin):
accumĩe ualde sectans uibrauit uitiłr in Achillem / et dũ ip̃m ꝑcussit ĩ un¬
guine sͥ graue uulnꝰ infliexit. Achilles aũt abello uulneratꝰ egredit᷑ s uul¬
nere sͥ sigato redũt ad belłu/ eo ꝓposito ꝙ hectorẽ morti tradetͣ / eciã si eũ
ex inde mori cõtingat/ ¶Hoctor aũt m̃t̾im ĩ queda regẽ grecoꝵ irruerat
ip̃m ceꝑat / et captũ conabat᷑ ip̃m a turmis extrahẽ scuto suo post terga
reiecto Ut abilius Regẽ ip̃m a turmis erriꝑe potuisset / qr̃ pectꝰ suũ disco¬
ꝑtũ tũc ragebat ĩ bello scuti sui subsidio destitutꝰ/ ¶ Qͣo dũ fchilles p̾sẽ¬
tit hectorẽ ante pectus scuti sui subsidiũ nõ hr̃e/ accepta quada sancea o ᷤᷤ¬
letałr uulnerauit in uentre sic ꝙ eũ mortuũ deiecit ab equo ¶ Rey uõ

Expanded text:
acumine ualde secans uibrauit uiriliter in Achillem, et dum ipsum percussisset in inacumine ualde secans uibrauit uiriliter in Achillem, et dum ipsum percussisset in inguine, graue sibi uulnus inflixit. Achilles autem a bello uulneratus egreditur, sed uulnere ipso ligato redit ad bellum, eo proposito quod Hectorem morti tradat, eciam si eum exinde morti tradi contingat. Hector uero interim in quendam Grecorum regem irruerat, ipsum ceperat, et captum conabatur ipsum a turmis extrahere, scuto sibi suo post terga reiecto ut habilius regem ipsum a turmis eripere potuisset. Quare pectus suum discoopertum tunc gerebat in bello, scuti sui defensione destitutus. Achilles dum persensit Hectorem ante pectus scuti sui subsidium non habere, accepta quadam lancea liter uulnerauit in ventre sic
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ suis uirib int̾fecit. Quod dũ inspecxisset quida grecoꝵ maximꝰ admi¬
ratꝰ noĩe Lethides / ĩ hectorẽ itruit morti tradere putãs eũ. S Hector
totus exardescens ĩ ira in ip̃m irruit/ et ĩ furrore ire sue int̾fec̃ eũde
¶Achilles uoͣ ut uidit hectorẽ tot gsecoꝵ nobiles et infinitos alios
morti sic ueloat᷑ tradidisse/ suo cõcepit ĩ aĩo ꝙ nͥ uelocit̾ Hector morti
traderet᷑/ nũꝙͣ greci adu̾sus troyanos poterũt p̃ualere/. Diligent̾ igit᷑
ob Achillis amorẽ in goecoꝵ subsidiũ se cõtullerat sperans etiã quandam
sororẽ Achillis duce̾ in uxorẽ qui asuꝑiori india ualde diues aduenerat/ dui
int̾ turmas hectoi̾ obuiasẜ. Hoctor ĩ ip̃m irruens int̾fecit eunde Achille uii¬
dente. ¶Achisles aũt furibũdus in hectorẽ irruit uindicare mortẽ poꝰ¬
simetes om̃i ĩtencione ꝑ optans. S hector quodda iaculũ cuiꝰ ferrũ erat ĩ eiꝰ

Expanded text:
in suis uiribus interfecit. Quod dum inspexisset, quidam Grecorum maximus amiratus, nomine Leochides, in Hectorem irruit, morti tradere putans eum. Sed Hector totus exardens in iram in ipsum irruit et in furore ire sue interfecit eundem. Achilles uero, ut uidit Hectorem tot nobiles Grecorum et infinitos alios morti sic uelociter tradidisse, suo concepit in animo quod, nisi uelociter Hector morti traderetur, nunquam Greci aduersus Troyanos potuerunt preualere. Diligenter igitur ob amorem Achillis in Grecorum subsidium se contulerat, sperans eciam quandam Achillis sororem ducere in uxorem, qui a superiori India ualde diues aduenerat, dum inter turmas Hectori obuiasset, Hector in ipsum irruens interfecit eundem, Achille uidente. Achilles autem furibundus irruit in Hectorem, uindicare Policenes necem intendens. Sed Hector quoddam iaculum cuius ferrum erat in eius
Abbreviated transcription (Latin):
quo ĩperator iustinianꝰ ĩ libro legũ suar uidel ĩ sibro autẽticoꝵ in Rca ut
p̃ponat᷑ nom̃ impatoi̾s legitimis documẽtis fecit inclitã mẽcionẽ dicendo ꝙ
si a magno Cesarẽ augusto Impatoes ceteri dicendi sunt Cesares mlto fortiuꝰ
sedm pͥmena tprͣa om̃s imꝑatores ab enea Enedes dicendi sũt. Qui pͥmus
rẽ publicã romanoꝵ ĩpiali q̃i septro imꝑiały gubernauit Huiꝰ aeĩt Enee ꝓ/

Expanded text:
erator Iustinianus in libris legum suarum, videlicet in libro Autenticorum in rubrica, vt preponatur nomen imperatoris legitimis documentis, fecit inclitam mencionem, dicendo quod si a magno Cesare Augusto imperatores ceteri dicendi sunt Cesares, multo forcius secundum primeua tempora omnes imperatores ab Henea Heneades sunt dicendi, qui primus rem publicam R