comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud crispu dicit mulie̾ibꝰ laborẽ ui¬
ris cõuenire. O Uestitꝰ ĩsignis aci
mollis est RSuꝑbie uexillũ indus¬
q luxurie G Uestis singularis et in¬
solita est RoNon obiciam tibi sacros pau¬
ꝑes seminudos et rigidis atq hirsu¬
tis cogis hybernũ frigus arcentes Eci¬
.o quidẽ ꝙ peccatrix opulencia sancta
terçia mẽmi ueste nõ teme̾ alia ꝙ do¬
mestica usus est ab uxore et sorore et
filia neptibꝰq cõfecta Nlam et hoc
qͦ de illo sc̃ptu est Sic ille cũctorũ
dñs pancas quidẽ sibiq ĩuictissimas fe¬
miãs fatigabat. Tu fortassis aliorã
ẜuus disimictissimas fatigas gentes
Eibi nẽt tibi pectũt texunt belige ti¬
bi perse tibi seres tibi iudi tibi tyrus
murex natat tibi fragrans bacta his¬
pidis pendet arbusculis / tibi oues albi¬
tant britãnice tibi indica sandix rubet
uterq tibi sudat occeanꝰ augusto aũt
uxor et filia sororq cũ neptibꝰ / eo dso
de creuit uirtus creuitq suꝑbia sic ꝯ¬

Expanded text:
 laborem viris convenire. Vestitus insignis ac mollis est. Superbie vexillum nidusque luxurie. Vestis singularis ac insolita est. Non obiciam tibi sacros pauperes, seminudos et rigidis atque hirsutis togis hibernum frigus arcentes; scio quidem quod peccatrix opulentia sanctam tertia memini, veste non temere alia quam domestica usus est, ab uxore et sorore et filia neptibusque confecta; nam et hoc quoque de illo scriptum est. Sic ille cunctorum dominus paucas quidem sibique iunctissimas feminas fatigabat; tu fortassis aliorum servos, disiunctissimas fatigas gentes. Tibi nent, tibi pectunt, tibi texunt Belge, tibi Perse, tibi Seres, tibi Indi; tibi Tyrius murex natat, tibi fragrans bacca hispidis pendet arbusculis, tibi oves albicant Britannice, tibi Indica sandix rubet; uterque tibi sudat occeanus, Augusto autem uxor et filia sororque cum neptibus: eousque decrevit virtus, crevit superbia. Sic c
Abbreviated transcription (Latin):
serit utq alia sileam que prosequi lon¬
gu ess quadã ad lucillũ epła. Si imi¬
tile inꝙͥ misteriis est corpus quid ni o¬
porteat educe̾ añm laborãtem de hunc
paucis int̾iectis prosileam inquit ex
edificio puttido ac ruẽti. Male ais d
seneca et multa bñdc̃ã uno polluis inale
dicto Non migrandi nempe s expec¬
tandũ est siue edificiũ tuũ ruat ut an¬
teqͣm fugias opp̾maris. O Non possũ
pati que ĩminẽt mori malo. Rcõ Ab.
hosce forsitan inferendã mortẽ supplẽ¬
expectas que cu turpiter latasit tur¬
pis esse nec potest cũ hec uolũtaria
bñ fieri pot̃ D Iori malĩ ꝙͣ que ĩstã¬
cia sunt uiderẽ. Nõ Non est uiri nõ posse
rc̃is oculis utrãq fortune faciem sp̃ta¬
re muliebre est trepidos oculos auerte
Quid est aut̃ quod te turbat usq adeo
ut solius opem mortis implores. Tua
ne forsitan an tuorũ an prĩe laborantꝭ
adilsitas lenta illa duo quidinichil em̃

Expanded text:
serit: utque alia sileam, que persequi lonserit: utque alia sileam, que persequi longum est, quadam ad Lucillum epystola “Si inutile, inporteat educere animum laborantem?” Dehinc, paucis interiectis, “Prosiliam, inquit, ex edificio putrido ac ruenti”. Male ais, o Seneca, et multa bene dicta uno polluis male dicto: non migrandum nempe sed expectandum est; sine edificium tuum ruat, ut antequam fugias opprimaris. Non possum pati que imminent, mori malo. Ab hoste forsitan inferendam mortem; que fortiter silata sit, turpis esse non potest, cum hec voluntaria bene fieri potest. Mori malim quam que instantia sunt videre. Non est viri non posse erectis oculis utranque fortune faciem spectare, muliebre est trepidos oculos avertere. Quid est autem quod te turbat usque adeo, ut solius opem mortis implores? tua ne forsitan, an tuorum, an patrie laborantis adversitas? Lenta illa duo quidem: nil enim
Abbreviated transcription (Latin):
sunt creauit ex nichilo. Nec dicas apud
temetipm corpͤꝰ meũ graui dolore angi᷑
non tu diñs s usu corporis accepisti b ͤ¬
ue ad tempꝰ lutre te dũm domiꝰ credis
inquiliuꝰ es qui fecit õma is est oĩm
dñs D Dolore nuno cogor. Ut mori
uelim. Rõ hic fortassis ad exꝑienciã
dolor qui se molestꝯ est esso poterit uti¬
lis si ĩtollerabilis longꝯ certe non eãt
expecta dum rͥuocantis edictũ Cũq
uocatꝰ fui̾s rũde et non prius fixa est
dies tua quã nec anticipare fas est nͨ
differre possibile p̃occupa uerũt tñ hãc
multi et du ꝑ uã fugiũt breuẽq mole¬
stiam met̾nas se atq irremediabiles de¬
merserũt ¶ Habuit hec opinio magͦ
auctores Anneũ Senecã in pͥmis qui
ad eam tam ꝯstant et tam sepe r̾uoluit᷑
ut mͥ quid uerius uideatur ne nõ ꝓpͥa
sua sit mirariq cogat interdu Unde
tam tristis sina tanti uiri pectus ĩua¬

Expanded text:
sunt, creavit ex nichilo? Ne dicas apud sunt, creavit ex nichilo? Ne dicas apud temet ipsum: “Corpus meum gravi dolore angitur”: non tu dominium, sed usum corporis accepisti, breve ad tempus. inquilinus es. Qui fecit omnia, is est omnium dominus. Dolore nimio cogor ut mori velim. Hic fortassis ad experientiam dolor datur, qui si molestus est, esse poterit utilis, si intolerabilis, longus certe non erit. Expecta domini revocantis edictum, cunque vocatus fueris responde, et non prius. Fixa est dies tua, quam nec anticipare fas est, nec differre possibile; preoccupaverunt tamen hanc multi, et dum parvam fugiunt brevemque molestiam, in eternas se atque irremeabiles demerserunt. Habuitque hec opinio, magnos auctores, Anneum Senecam in primis, qui ad eam tam constanter, et tam sepe revolvitur, ut michi quidem veritus videatur, ne non propria sua sit, mirarique cogat interdum, unde tam tristis sententia, tanti viri pectus inva
Abbreviated transcription (Latin):
toru. Sapiẽtibꝰ enĩ õns uita iocũ¬
da est letam libent᷑ tristem ferũt paciẽ¬
ter et si rebus ipis nequeũt paciẽcia
delcañcia Nil in rebus lecius nil dulciꝰ
uirtute illa que molesta lemt obliqua
duru mollit et mitigat ardua atq as¬
ꝑa queq ꝯplanat cessant querimoĩe
cessant p̃cipicia et ad sũmã sapiẽtis ui¬
ca nil serenius milq trãquilliꝰ lyii ãt
noruz flatus atq angores hee nubes
atq procelle que in scorpulos fragilẽ
uite cimbã trudũt e sola cristicia oriũt᷑.¬
O Morbi ĩpaciencia mori eligo Rõbtul¬
te eliges ac suꝑbe sine dñm de corpoe
quod ip̃e fecit suo arbit̾o statue an quid
tibi tuo ĩ edificio uis lice̾ in quo nõ lig¬
na non lapides tu iecisti in quo deniq
p̃ter structurã nichil est tuũ. Id ĩ suo
licitu dño oĩm non uis qui non illo car
nem tm̃ et ossa et sangͥne et spm̃ s ce¬
lum et t̾ras. et mare et õma que in eis

Expanded text:
omnium; sapientibus enim omnis vita iucunomnium; sapientibus enim omnis vita iucunda est: letam libenter, tristem ferunt patienter, et si rebus ipsis nequeunt, patientia delectantur. Nil in rebus letius, nil dulcius est virtute: illa est que molesta lenit, obliqua dirigit, dura mollit ac mitigat, ardua atque aspera queque complanat; cessant querimonie, cessant precipitia, et, ad summam, sapientis vita nil serenius nilque tranquillius. Hi autem animorum flatus atque angores, he nubes ac procelle, que in scopulos fragilem vite cymbam trudunt, e solida stultitia oriuntur. Morbi impatientia mori eligi. Stulte eligis ac superbe; sine dominum de corpore tuo, quod ipse fecit arbitrio suo, statuere; an quod tibi tuo in edificio vis licere, in quo non ligna, non lapides tu fecisti in quo denique preter structuram nichil est tuum, id in suo licitum domino omnium non vis, qui non in illo tantum carnem et ossa et sanguinem et spiritum sed celum et terras et maria, et omnia que in eis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtas hec sunt enĩ que poeta ꝯme¬
morat de hiis agens qui si letũ in¬
sontes peꝑere manu lucẽq ꝑosi pro¬
ice amimas de quo sera penitencia
mox adiecit ꝙͣ uellent ethere in alto
nũc̃ et pauperiem et duros peferre
labores Sunt ne aust tan mala gra
uia hec quorũ pͥmũ boni õnes forti at¬
q equo aĩo tule de quo suo loco dixi¬
mus quid sponte ĩsuꝑ elegerũt atq
hic głosi et ĩet̾nu diuites facti sune.
aꝑud scm̃ illu᷑ et afflictũ senem legimiꝰ
¶Ac uos inquietissima aĩalia ꝙꝙ non
ad nutũ auaricie ur̃e fluit urẽq libidi¬
nis iustam uolũtarie causam mortis
opinamini tam delicata tam p̃ceps lux¬
uries ur̃a est. ut lemibꝰ ex causis non
fortue tm̃ s uobis ip̃is irascinũ inq
ipm̃ deũ calcitrãtes impia ora laxatis
sequitur ĩiuria grauis sit O Mag¬
nis malis uictus mori eligo. Nõ Te¬
dio uite credo familiari uicio oĩm scul

Expanded text:
pertas? hec sunt enim que Poeta commepertas? hec sunt enim que Poeta commemorat, de his agens: qui sibi letum insontes peperere manu lucemque perosi, proiecere animas, de quorum sera penitentia mox adiecit: quam vellent ethere in alto, nunc et pauperiem et duros perferre labores! Sunt ne autem tam gravia mala hec? quorum primum boni omnes, forti atque equo animo tulere, de quo suo loco diximus, quidam sponte insuper elegerunt, atque hinc gloriosi ac in eternum divites facti sunt; apud sanctum illum et afflictum senem legimus. At vos, inquietissima animalia, quicquid non ad nutum avaritie vestre fluit, vestreque libidinis, iustam voluntarie causam mortis opinamini; tam delicata, tam preceps luxuries vestra est, ut levibus ex causis non fortune tantum, sed vobis ipsis irascamini, inque ipsum Deum calcitrantes, impia ora laxetis,sequitur, iniuria gravis sit. Magnis malis victus mori eligo. Tedio vite credo, familiari vitio stultorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ortem mͥ conscĩe ꝓpoĩtu est. Rõ¬
Rem unã nũc metuere nũc op¬
care hec tota constãcia urã est nũc ta
mortem muliebrit formidabas nũc
tandẽ ĩhũane appetis. Riogo que iã
subita mutandi aĩ causa est D Co¬
gor ip̃e michi manꝰ ĩicere. Rõdi co¬
geris iam non uolũtaria nectio est
ꝓp̾e que nolendo fit. A quo aut̃ co¬
geris nosce uelim inici enĩ manꝰ uł
ĩuito pñt tu tibi illas mice iuisi uo¬
lens nequis D Magne cause sunt
que me mori uelle cogũt. Rõ Mag¬
ne fateor si cogũt sed non cogerẽt
si uir esses nuc̃ in uestrã aĩ mollici¬
em nichil est ĩualiduz uide aũt an
obliuio deuiq tui ip̃ius Nam si te
hoĩem menũsses hũana oĩa equo
aĩo tolleranda cognosceres neq
extrema que te p̃mũt mala sũmu
illud et extremũ malũ quod te ur¬
get est despatio ceteris enĩ malis a¬
liquid huic uni nichil potest esse rͥme¬
dis Que sunt autẽ hec extrema q̃
dicis mala iisi labor forsitãs et pau¬

Expanded text:
ortem michi consciscere propositum est. Rem unam nunc metuere, nunc optare: hec tota constantia vestra est. Nunc tu mortem muliebriter formidabas, nunc eandem inhumane appetis. Rogo quenam subita mutandi animi causa est. Cogor ipse michi manus inicere. Si cogeris iam non voluntaria manuum inieproprie, que nolendo fit; a quo autem cogeris nosse velim: inici autem manus vel invito possunt, tu tibi illas inicere nisi volens nequis. Magne sunt cause que me mori velle cogunt. Magne, fateor, si cogunt; sed non cogerent si vir esses. Nunc in vestram animi mollitiem nichil est invalidum; vide autem an oblivio denique tui ipsius. Nam si te hominem meminisses, humana omnia equo animo toleranda cognosceres, nequextrema que te premunt mala, summum illud et extremum malum quod te urget, desperatio. Ceteris enim malis aliquid, huic uni nichil potest esse remedii. Que sunt autem hec extrema que dicis mala, nisi labor, forsitan et pau
Abbreviated transcription (Latin):
perit domuitq pͥma aureũ argent̾u¬
q nũmũ cudit pͥma pelagus rate tep̃¬
tauit martis seminariuz uisa est quod
non seł tot post seculis multo claroq i
sanguse patuit M Qͣn me putas iu¬
uat poeta nĩ ubi nobilis eqͥspiritũ mo¬
resq desc̾psit Rõnec te terreat heboꝵ
uates ubiant ab ĩcropatione tua deus
iacob dormitauerũt qui ascenderũt
equos. Excute singula non tam illud
lene ꝙͣ hoc asperuz
De uenatu

Expanded text:
perit domuitque, prima aureum argenteumperit domuitque, prima aureum argenteumque nummum cudit, prima pelagus rate tentavit, Martis seminarium visa est, quod non semel tot post secula multo claroque sanguine patuit. Quam me putas iuvet poeta noster, ubi nobilis equi spiritum moresque descripsit? Nec te terret Hebreorum vates ubi ait: “Ab increpatione tua, deus Iacob, dormitaverunt qui ascenderunt equos”. Excute singula, non tam illud leve quam hoc asperum. 32 DE VENATU
Abbreviated transcription (Latin):
niculu et fatigacõĩ remediu et nobi¬
litatis ĩsuue nec ĩfe̾tior głosũ uulgo
eꝑtantẽ ĩsigni equo uehi et cũctis excel¬
lere nec uertice solo sed humeris et toto
pene corpore supͣ esse. Cont ueo laboiᷤ¬
osissimꝰ/ et sepe dño silo pestifer ĩ mi¬
tis equus optes iter pedibꝰ age̾ tã nul¬
la est respirandi uel nimnũ facultas e¬
questre ꝑiculũ pedestri luto seu pulu̾e
ꝑmutatũ uelis ꝓ inde multos media
de morte rapuerũt equi multos ĩ mor¬
tem ĩpulerũt aut alliserũt aut corꝑi¬
bus opp̃ssernt. Q̾ hoc non ultimũ bel¬
li semen equi sunt tolle equos ꝑe g̾nos
terris ĩcursus partẽq ꝑ maxĩa bellice
cladis abstuleris ut qd̾ de uentis ĩ nã
quodq de Iulio Cesare ĩ hystoria ẽ q̃si¬
tuz expediens ne fuerit aut flare uẽtos
aut cesarẽ nasci et de equis siłr queri
possit tam multa sũt utriq ꝯͣria Nec
ĩmeito thessalia que p̾mo equos rep¬

Expanded text:
niculum et fatigationi remedium et nobiniculum et fatigationi remedium et nobilitatis insigne, nec inficior gloriosum vulgo extantem insigni equo vehi et cunctis excellere, nec vertice solo sed humeris et toto pene corpore supra esse. Contra vero laboriosissimus et sepe domino suo pestifer immitis equus: optes iter pedibus agere, tam nulla est respirandi vel minimum facultas, equestre periculum pedestri luto seu pulvere permutatum velis. Proinde multos media de morte rapuerunt equi, multos in mortem impulerunt aut alliserunt aut corporibus oppresserunt. Quid quod non ultimum belli semen equi sunt? Tolle equos, peregrinos terris incursus partemque permaximam bellice cladis abstuleris. Ut quod de ventis in natura quodque de Iulio Cesare in historia est quesitum, expediensne fuerit aut flare ventos aut Cesarem nasci, et de equis similiter queri possit, tam multa sunt utrimque contraria. Nec immerito Thessalia que prima equos rep
Abbreviated transcription (Latin):
noĩare non est ncc̃e fortuẽ utiq uir in-¬
gentis nec parui ĩgeniĩ cõsiliiq uir
ałn magni aĩ nec ĩsulsi ubi quid serio a¬
gendu ĩcidit qui tñ egrotanti eqͦ quẽ
amabat aureũ puluinar ac sericia sub
strauit cũq tp̃e ĩterim podagra uinctꝰ
atq ĩmobilis medicoꝵ legibꝰ regetur
nchiloĩꝰ tñ aut seruoꝵ uectus maĩbus
aut equo alteri uix nectus et suos me¬
dicos secũ ducens egrũ suũ bis terq co¬
tidie uisitabat. Illi suspirãs atq anxiꝰ
assidebatullũ leuiter maũ tractans blã¬
do m̾uure solabatur. Quidmulta:
Nullũ mediciẽ genꝰ intentatũ nllan¬
guẽti amico debitũ p̃t̾missũ fuit fabu¬
lã fortasse postei̾tas uocet uera res et
magna ĩ populo nota est Sic uir forti
equi curã gessit ut ꝓp̾am sic extĩctũ lux¬
it ut filiu S Delectat equitare Rõ Et
id quide utile int̾du et celeritati admi¬

Expanded text:
nominare non est necesse, fortune utique vir innominare non est necesse, fortune utique vir ingentis nec parvi ingenii consiliique vir, alioquin magni animi nec insulsi ubi quid serio agendum incidit, qui tamen egrotanti equo quem amabat aureum pulvinar ac sericum cubile substravit. Cumque ipse interim podagra vinctus atque immobilis medicorum legibus regeretur, nichilominus tamen aut servorum vectus manibus aut equo altero vix iniectus et suos medicos secum ducens equum egrum suum bis terque quotidie visitabat, illi suspirans atque anxius assidebat, illum leniter manu tractans blando murmure solabatur. Quid multa? Nullum medicine genus intemptatum, nichil languenti amico debitum pretermissum fuit. Fabulam fortasse posteritas vocet; vera res et magno in populo nota est: sic vir fortis curam equi gessit ut propriam, sic extinctum luxit ut filium. Delectat equitare. Est id quidem utile interdum et celeritati admi
Abbreviated transcription (Latin):
atq ĩgenio ĩpar fuit Nam diui Iulii
mõstruosus sompes an ab alio ip̃o an
ab alio ante edem ueneris marmorea
sic cõsecratus effigie dulitari põt miõr
multo uel etate uel gloria uerũ opibꝰ
ac cesareo noĩe pene equalis Antoniꝰ
uerus ut sileã quẽ uictũ quẽ ue amictũ
equo quẽ ĩmodice amabat exhibuit c̾te
et uiuẽti simulachruz aureũ fieri fecit et
mortuo sepulturã quo gͣuiꝰ stomachũ in
uaticano extrui Tot int̾ sacra ossa ibi cõ¬
dita et condenda uix credibilia loqͥmͬ ue¬
ra tamẽ. horu siłiuq cõscius uates hero¬
ruũ aĩas ad ĩferos q equoꝵ studio dedi¬
tas facit Nec mĩõr ideo sed maior ẽ ua¬
nitas que tam magnos ad se aiõs thẽ
potens est. Ne ue quis pristam tmñ non
modernã amẽtiam suspicet᷑ redeat ad n¬
ieõriam. nec longe seu loco seu tꝑe re
qͥrendus ad hͨ enĩ uiuit noc necdũ se¬
nuit et ĩ t̾ra ytalica uobiscũ degit is ꝙ̃

Expanded text:
atque ingenio impar fuit. Nam divi Iulii atque ingenio impar fuit. Nam divi Iulii monstruosus sonipes an ab ipso an ab alio ante edem Veneris marmorea sit consecratus effigie dubitari potest. Minor multo vel etate vel gloria, verum opibus ac Cesareo nomine pene equalis Antoninus Verus — ut sileam quem victum quemve amictum equo quem immodice amabat exhibuit — certe et viventi simulacrum aureum fieri fecit et mortuo sepulturam, quo gravius stomachemur, in Vaticano extrui, tot inter sacra ossa ibi condita et condenda: vix credibilia loquimur, vera tamen. Horum similiumque conscius, vates heroum animas apud inferos quoque equorum studio deditas facit; nec minor ideo sed maior est vanitas, que tam magnos ad se animos trahere potens est. Neve quis priscam tantum, non modernam amentiam suspicetur, redeat ad memoriam — nec longe seu loco seu tempore requirendus, adhuc enim vivit necdum senuit et in terra Italica nobiscum degit — is quem
Abbreviated transcription (Latin):
bile regni optabile colendũq dignu
qd̾ enormi p̃cio tõꝑaretur anxia nu¬
et ocii ĩpaciens et laboris illo tumidũ
sed deiectũ nũc ĩpetuosũ aiãl nunt
ignauũ ut̃ audax nũc trepidũ nunc
uolatile nũc cadutu hĩt culitũ memies
uersisq illũ uiis in discͥmie trahens
quis cõtumaciã aut morsus aut caltes
explicet quis hĩnitꝰ et ascẽsoris ĩpa¬
cien ͣ aut sessoris.¶ Equidẽ quot eqͦꝵ
mores. tot equitũ constat eẽ ꝑicula.
Equoꝵ scudeo detineor R ayi-¬
rarer nisi ingentes uiros usq ad lub̾¬
um captos hoc studio meĩssem. Qͥs a¬
lexandruz macedonẽ non audiuit ama¬
to equo tumulũ erexisse uibẽq equi¬
de noĩe appellatã sed nichil in illo mi¬
rabile ĩuẽte ĩeptus. et aĩ feruor fecit
Mirabilior ĩ augusto ꝙͣuis mior ĩep¬
tia neq enĩ urbem equo ille suo ĩstituit
sed sepulchru id q ip̃m illi grauitati

Expanded text:
bile, regium, optabile colendumque, dignum bile, regium, optabile colendumque, dignum quod enormi pretio comparetur, anxia nuet otii impatiens et laboris, illo tumidum, hoc deiectum; nunc impetuosum animal, nunc ignavum, nunc audax, nunc trepidum, nunc volatile, nunc caducuversisque illum viis in discrimen trahens. Quis contumaciam, quis morsus aut calces explicet, quis hinnitus et ascensoris impatientiam ac sessoris? Equidem quot equorum mores, totidem equitum constat esse pericula. Equorum studio detineor. Mirarer nisi ingentes viros usque ad ludibrium captos hoc studio meminissem. Quis Alexandrum Macedonem non audivit amato equo tumulum erexisse urbemque de equi nomine appellatam? Sed nichil in illo mirabile vivente impetus et animi fervor fecit; mirabilior in Augusto, quamvis minor, ineptia: neque enim urbem equo ille suo instituit sed sepulchrum idque ipsum illi gravitati
Abbreviated transcription (Latin):
Quo agili delector Rffero¬
tissimo et ĩquietissimo aĩante
ĩsõpmq et ĩ expleta uoragĩe. G Eqͦ
libens cricũ uector R Non multũ est
peius mari turbido ꝙͣ fremẽti equo
rapi nullu aiãl ĩsolencius dño suo ẽ
uec ĩepte iam equoꝵ domitõ̾ibꝯ ĩ ꝓu̾biũ
uenit uis equũ małũ face̾ ꝙ nimis hoĩt
huĩle hunc suꝑbũ sit qui illis uiribus
eaq ꝑnicitate pro uili cibo fie̾i altiꝰ do¬
mari durisq stringi fasciis nodosoq
fune uinciri ferro frenai ferroq cal¬
ciari ꝑtusa clauis ungula ferro ur¬
geri ferratũ sepe uectorẽ turpẽ carce¬
rem ac gͣue seruiciu pati possit Inde
aut̃ qͣiͣ iudomitus. non tantũ pro libe̾o
sepe gerat s ut dnĩ sui hostis agit oĩa
si currenduz est stimulos non audit si
subsistendũ frena mordens rapit si f ͨ¬
mendũ torpet si iacendũ fremit obse¬
quiosuz illud ut ꝑhibent fidũq aĩałd̾
quo tam multe iactaut᷑ fabule aĩal no¬

Expanded text:
quo agili delector. Ferocissimo et inquietissimo animante insomnique et inexpleta voragine. Equo libens circumvector. Non multo est peius mari turbido quam frementi equo rapi: nullum animal insolentius domino suo est — nec inepte iam equorum domitoribus in proverbium venit, bis equum male facere —, quamvis hinc humile, hinc superbum sit; qui illis viribus eaque pernicitate pro vili cibo fieri alterius domarique, duris stringi fasciis nodosoque fune vinciri, ferro frenari, ferro calciari, pertusa clavis ungula ferro urgeri, ferratum ferre vectorem, turpem carcerem ac grave servitium pati possit, inde autem quasi indomitus non tantum pro libero sese gerat, sed ut domini sui hostis agit omnia: si currendum est, stimulos non audit, si subsistendum, frena mordicus rapit, si fremendum, torpet, si latendum, fremit. Obsequiosum illud, ut perhibent, fidumque animal de quo tam multe iactantur fabule, animal no
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ aĩcitie uenenũ ĩ odio ergo cogitã¬
dus amor non odiũ ĩ amore longeq
aristotilicũ iᵈ in rethoricis bianteo cõ¬
silio p̃ferend non oportet ut ait amae
tamꝙͣ oditurũ s magꝭ odire tam ꝙͣ ama¬
turu quod ꝓfecto sc̾bens aristotiles
biantẽ ip̃m callidã q eiꝰ ac maliuola
sentẽ ͣ nõbat. D Inimicitias habes¬
Rõ. E ĩuito habe et armato semꝑ in
pectoe cor amicũ patis habitet atqͣ ita
bellũ ex̾teas ut a coactꝰ uideare ne for¬
te odio succũbat hũa nitas nõ tam uin¬
dicte studeas ꝙͣ gł̾e aut saluti scis ut rd̃¬
nis ĩuisior est hanibal ꝙͣ pirrꝰ tñ uter¬
q hostis et priori pirr ꝯ italiam ĩuasit
ac nõ delendi aĩõ ut hambal s uĩcendi
õnibꝰ euitend modis ut ĩ actu quoᵇ
uera uirtꝰ emmeat sic ut nichil bello q̃¬
ri aliud ꝙͣ pax honesta uide atur
De
Ptata facultas eripit᷑ ultioni.

Expanded text:
verum amicitie venenum. In odio ergo cogitanverum amicitie venenum. In odio ergo cogitandus amor, non odium in amore; longeque Aristotelicum illud in rethoricis Bianteo consilio preferendum: non oportet, ut aiunt, amare tanquam oditurum, sed magis odisse tamquam amaturum. Quod profectoBiantem ipsum, callidamque eius ac malivolam sententiam notabat. Inimicitias habeo. Sed invitus habe; et armato semper in pectore cor amicum pacis habitet, atque ita bellum exerceas ut coactus videare, non forte odio succumbat humanitas, neu tam vindicte studeas quam glorie aut saluti. Scis ut Romanis invisior est Hannibal quam Pyrrhus, cum uterque hostis et prior Pyrrhus Italiam invaserit, at non delendi animo, ut Hannibal, sed vincendi. Omnibus enitendum modis, aut in actu quolibet vera virtus emineat, sic ut nichil bello queri aliud quam pax honesta videatur. 33 DE ptate facultas eripitur ultioni
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfligit proxi ͫ nõ nũꝙͣ suo corpoi̾ ni¬
mia nẽpe cupiditas feriendi nocendi¬
q multos ĩcautos nudatosꝙ dedit hosti¬
bus sic senꝑ pͥma ꝑs malorũ in aucto¬
rem uertitur interdũq nouissiã cu
sepe interim sit illesꝯ ĩ quẽ ꝑnities para¬
batur. O U̾ndiq michi bella ꝯsurgãt¬
Rõ. Nũꝙͣ clarior sanctiorq fuit ppłs
romanꝰ ꝙͣ dũ multis ac gͣuibꝰ bellis
occupabatur pax iniciũ mali fuit secũ
nãq subiit libido blanda hostis ac pestĩ¬
lens. D Graues ĩimicitie mͥ st̃. Nõ
Magne inimicitie plerũq maguaꝵ ami-¬
citiaꝵ fuere pn̾cipiu. D habeo ĩimicos¬
Rõ. habeto et fidem simul clemẽtiam
de reliquo quidꝙ euenit cura saltez et
huãnitate sis ac uirtute suꝑior. Bunt
et sua iura cũ hostibꝰ cũ quibꝰ ita rem
gere ut amicos fieri posse non dubites
atq hoc saniꝰ ꝯsiliũ scito ꝙͣ biantis qui

Expanded text:
infligit, proximum nonnunquam suo corpori: niinfligit, proximum nonnunquam suo corpori: nimia nempe cupiditas ferendi nocendique, multos incautos nudatosque dedit hostibus. Sic semper prima pars malorum in auctorem vertitur, interdumque novissima, cum sepe interim sit illesus, in quem pernicies parabatur. Undique michi bella consurgunt. Nunquam clarior sanctiorque fuit Populus Romanus quam dum multis ac gravibus bellis occupabatur? Pax initium mali fuit. Secum namque subiit libido, blanda hostis ac pestilens. Graves inimicitie michi sunt. Magne inimicitie plerunque magnarum amicitiarum fuere principium. Habeo inimicos. Habeto et fidem simul et clementiam. De reliquo quicquid evenerit, cura saltem ut humanitate sis ac virtute superior. Sunt et sua iura cum hostibus, cum quibus ita rem gere, ut amicos fieri posse non dubites. Atque hoc sanius consilium scito quam Biantis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nimicitias habeo Rõ fac ut sis¬
iusticie amicus nullũ cercius p̃¬
sidiuz uera uirtus fortune minas cal¬
cat ac despicit D Inimititie mͥ sũt¬
Nõ Et cautior eris et notior mltos
ĩmititie illustrarũt qui obscuri si ho¬
mͥ. Nõ Obstabũt ne ĩuisibiles aĩoru
hostes sbeant uolupͣtes nõ tam hostes
tibi sors abstulit ꝙͣ custodes. malo ma¬
lũ maiꝰ arcebitur. D hinc illint ho¬
stibꝰ p̃mor Rõ Illi quoq suis p̃mũ᷑
affc̃ibꝰ. Est q apud illos ultor tuus
Isq nõ minꝰ ꝓ te ꝑtes faciũt ita me¬
tus odiu ĩ quietudo nec du ꝑ acti
penã cͥmĩs exigunt sic int̾dũ ultio
preit offensa et fortasse non secuturã
anhelabũt crepidabũt et fortasẜ horũ
nichil ad te multi sepe grauibꝰ odiis s.
non aliis nocu̾e. D Est in̾ pugna cũ
hostibꝰ Ro Est illis secũ et miciuis et
tuciꝰ aliqñ cũ hostibꝰ ꝙͥ cũ uiciis pugna᷑
quisquis aliũ odit pͥmũ aĩe sue uuluꝰ

Expanded text:
nimicitias habeo. Fac ut iustitie sis amicus: nullum certius presidium; vera virtus fortune minas calcat ac despicit. Inimicitie michi sunt. Et cautior eris et notior; multos inimicitie illustrarunt, qui obscurchi sunt. Obstabunt ne invisibiles animorum hostes subeant, voluptates; non tam hostes tibi sors obtulit, quam custodes, malo malum maius arcebitur. Hinc illinc hostibus premor. Illi quoque suis premuntur affectibus, estque apud illos ultor tuus, isque non unus: pro te partes faciunt ira, metus, odium, inquietudo, necdum peracti penam criminis exigunt; sic interdum ultio preit offensam, et fortasse non secuturam. anhelabunt, trepidabunt, et fortassis horum nichil ad te. Multi sepe gravibus odiis sibi non aliis nocuere. Est michi pugna cum hostibus. Et illis secum. Et tutius aliquando cum hostibus, quam cum vitiis, pugnatur; quisquis alium odit, primum anime sue vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ non tam mortis metu ꝙͣ ĩsidiaru
a sius apud ciceronẽ dicit uerũ tamẽ
neutͦ nimiũ tangi debes. Qñ eĩ iac
ta ut sors est ut lucrũ ac ꝑfidia ꝑdicõ¬
nes al proditorã bona fides dãꝑnuz¬
q fit proditi elige utrũ malis. D ꝓ¬
ditor me fefellit . Rõ plus ille nocuit
sibi ꝙͣ tibi qui te prodidit se ꝑdidit te
pupugit. se cõfodit te dũ spoliat seipm¬
ꝑimit tibi enĩ regnũ forte uel opes sibi
eripuit. Nil scelestius proditoe nl tur¬
pius sol uidet cuiꝰ obsceuitas tanta ẽ
ut et qui artificõ eius egent execrẽt᷑
artifice. et qui ceteo ꝵ sceleru fama
querant huiꝰ ĩfanuã r̾formident.
Proditus su Rõ Proderit forsã te
tam facile prodi ut possis. multi sepe
puis dãpnnis admoĩti magnis occurre
didicerunt
De Amissa tyrãmde capͣ.

Expanded text:
tum, non tam mortis metu quam insidiarum tum, non tam mortis metu quam insidiarum a suis, apud Ciceronem dicit. Veruntamen neutro nimium tangi debes, quando enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, bona fides damnumque sint proditi. Elige utrum malis. Proditor me fefellit. Plus ille sibi nocuit quam tibi: te prodidit, se perdidit, te pupugit, se confodit, te dum spoliat, se perimit. Tibi enim regnum forte vel opes, sibi eripuit. Nil scelestius proditore, nil turpius sol videt, cuius obscenitas tanta est, ut et qui artificio eius egent, execrentur artificem, et qui ceterorum scelerum famam querunt, huius infamiam reformident. Proditus sum. Proditus es ne tam facile iterum prodi possis: multi sepe parvis damnis admoniti, magnis occurrere didicerunt. 81 DE AMISSA TYRANNIDE
Abbreviated transcription (Latin):
Roditus sum ab amitis Nõ Hosti¬
bus crede si amici enĩ essent non
hostis dicit᷑ quo ꝑiculũ uita maius hoĩ¬
nũ non habet D. Proditus sũ ab hiis
quibꝰ ante alios fideba. Rõ Uix falli¬
tur qui non fidit enĩuero quo maior
ribus est ncce uñ fit ut cũ cõe tũ uł mxͣ¬
ime regũ sit prodi. Neq õnino ullum
genꝰ tam obnoxiũ huic malo proditus
a siuis. ut fama est pamꝰ proditꝰ niõs
uisus th tethes agamenon alexander
et ante ip̃m darius proditi ex nostris
Iuliꝰ cesar et mille alii uel reges ł re¬
gibꝰ altiores Et quid proditos loq̃r
qͣi querẽdi sunt. Quis aũt non pro¬
ditor et ĩ paruis cotidie et ĩ magnis nͥ
cui nullꝰ est penitꝰ a quo prodi possit
proditus ad extremũ xp̃s. nec regu
peste t̾restriu celestis ille rex cariut.¬
D Proditus suz magisqz memoru
fraudibꝰ ꝙy ꝓp̾is cangor ĩ cõmodis Rõ
Pie id quid ac magnifice nã et affri¬
canꝰ ille cꝯ proxime meĩm sese terri¬

Expanded text:
roditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim essent, non hostis dicitur, quo periculum maius vita hominum non habet. Proditus sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo maior ribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a suis, ut fama est, Priamus, proditus Minos, Nisus, Ethes, Agamennon, Alexander, et ante ipsum Darius, proditi ex nostris Iulius Cesar, et mille alii, vel reges, vel regibus altiores. Et quid proditos loquor, quasi querendi sint? Quis autem non proditur, et in parvis quotidie et in magnis, nisi cui nullus est penitus a quo prodi possit? Proditus ad extremum Christus, nec regum peste terrestrium, celestis ille rex caruit. Proditus sum magisque meorum fraudibus, quam propriis tangor incommodis. Pie id quidem ac magnifice. Nam et Africanus ille, cuius proxime memini, sese terri
Abbreviated transcription (Latin):
Etus Rumor ĩlonuit T o noli fa¬
me crede̾ mendax est. Baulti le¬
tos nũciant rumores hõ Sepe tucius u¬
in creditur ꝙͣ muitis G Quod tot nũ¬
ciis affertur falsũ penitus esse non potest
RMos fame uulgaris notus est. ueris
faisa misce̾ paucis ueris multa mendaci¬
a condrũtur. Omnia mencienti nichil c ͤ¬
ditur. G Rumoris auctor pͥmꝰ uerax
est. RAt nemo qnͣtũ audiei̾t aut uide¬
tu multi fecerint auctũ bre᷑ui mẽdacõꝵ
uideas aceruũ. Sit ꝑ manꝯ ut aĩt tra¬
ditũ intͤ manꝰ eciã crescit malũ ꝙq ait
eximius poeta mobilitate uiget. uires¬
que acquirit eũdo. P hatten ꝯ letissiã
fama est Nõ Quid si mulceat ut feriat
sepe letũ rumorẽ. mesta clades sequitur
creber hic fortuẽ stilus ut profũdi ꝯ uul¬
net spem ꝓ mittit cuspidemq uuliisicam
leti cuiꝯpiã rumoris illatã dulcedinẽ ui¬
gilo gaudentis infligit quod uir doctus
ĩtelligens letis nĩciis non quatit᷑ he̾tq

Expanded text:
etus rumor insonuit. Noli fame credere, mendax est. Multi letos nuntiant rumores. Sepe tutius uni creditur quam multis. Quod tot nuntiis affertur, falsum penitus esse non potest. Mos fame vulgaris notus est, veris falsa miscere; paucis veris multa mendacia condiuntur: omnia mentienti nichil creditur. Rumoris auctor primus verax est. At nemo quantum audierit aut videcum multi fecerint, auctum brevi mendaciorum videas acervum. Sic per manus, ut aiunt, traditum inter manus etiam crescit malum quodque ait eximius poeta: mobilitate viget viresque acquirit eundo. Hactenus letissima fama est. Quid si mulcet ut feriat? Sepe letum rumorem mesta clades sequitur, crebrer hic fortune stilus ut profundius vulneret spem premittit cuspidemque vulnificam, leti cuiuspiam rumoris illitam dulcedine, iugulo gaudentis infligit. Quod vir doctus intelligens, letis nuntiis non quatitur heretque
Abbreviated transcription (Latin):
laudatoẽm fumeri Ro philomenã surdo.
SAuream pyraundem Rõ Donuiz
pictã ceco B Gloriã post mortem Rõ
leues auras post nanfragiũ¶ Nomẽ
apud posteros. Rõ Testimoniũ ab ig¬
notis G heredem ĩuemi NoPatͥmo¬
no amitũ tuo et tibi irrideas. De

Expanded text:
Laudationem funeri. Philomenam surdo. Laudationem funeri. Philomenam surdo. Auream pyramidem. Domum pictam ceco. Gloriam post mortem. Lenes auras post naufragium. Nomen apud posteros. Testimonium ab ignotis. Heredem meum. Patrimonio amicum tuo
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib ꝯ tractam funibꝰ pulsam uenitis
Plucra de coemptis mercibus. hõ¬
Escam que te perpetua sollicitudine ca¬
piat lucroq uinco in nuelta credulũ dap̃¬
na pcipitet. mercator nouꝰ est facilis ad
credendũ ex ꝑius muelta circũspitit S
Monestas filie iptias filio ue. Rẽllui¬
li ferme res tam crebro fallit et tani
gͣme E Magnã potenciã. Rõ Inuidio¬
sam miseriã opulentã ĩ opiã pauidã su¬
piciiz et ꝓcellas et sub stellanti dyade¬
mate fuscu suꝑciliũ. cor anxiũ ĩfelicẽ
uitam¶ honores fori. Riõ Puluerẽ
ac strepitũ. B Cõmgiũ et natos. Rõ¬
litigiuz et curas  Micho miliciã et ux¬
orez filio Rõ Tibi laborem et dilecto pe¬
na E Uetule obituz uxoris et ꝯuigez
iuniorem. Rõ Attrito laqueo dissolui ut
nouo et ualido uinciar G Ingeniũ lĩ¬
guã lr̃ãsq. Rõ Incudẽ malliũ et massã
quibꝰ tibi atq aliis sompnũ frãgas G

Expanded text:
fluctibus, tractam funibus, pulsam ventis. fluctibus, tractam funibus, pulsam ventis. Lucrum de coemptis mercibus. Escam que te perpetua sollicitudine capiat lucroque unico in multa credulum damna precipitet: mercator novus est facilis ad credendum, expertus multa circumspicit. Honestas filie nuptias filiove. Nulla ferme res tam crebro fallit et tam graviter. Magnam potentiam. Invidiosam miseriam, opulentam inopiam, pavidam supitium et procellas et sub stellanti diademate fuscum supercilium, cor anxium, infelicem vitam. Honores fori. Pulverem ac strepitum. Coniugium et natos. Litigium et curas. Michi militiam et uxorem filio. Tibi laborem ac dilecto penam. Vetule obitum uxoris et coniugem iuniorem. Attrito laqueo dissolvi, ut novo et valido vinciaris. Ingenium, linguam literasque. Incudem, malleum et massam, quibus tibi atque aliis somnum frangas.
Abbreviated transcription (Latin):
Uita spero. Rõ Miata ĩ spe mul¬
ta est bonitas multusq fallendi
additꝰ fortune N Epero multa RõEpẽ
multiplicem multa destĩtuũt qui modi¬
cũ sꝑat iter casibꝰ artauit at qui nichil
obstruxit E Ualitudinez bonã spero.¬
Rõ Moitalitatis obliuione Elongã uitã¬
spero Rẽ Diuturnũ carcerem ubi ilta
feras multa uideas que nolis. B Mẽbͣ
uiuacia Rõ Umela tenacia gratatũ uñ
metuas absolui S Epero formã corꝑis
elegãtem Rõ Uoluptatũ stimulos. B¬
Spero ãnorũ prosperos exitus Nõ Pu¬
dendi materiã dolendiq D Epero añi¬
quẽtam noctem Rõ Breue fedũꝙ nes¬
cio quid.  Peccandi licẽtiã. Rõ Infelix
gaudiũ pnĩa longterã ultionis occasionẽ¬
C Aditũ seuicie. Rõ agile corpus et ua¬
lidũ mãcipiũ ꝯtumax et r belle. E di¬
uitias multas. RõGrauẽ sarcinã ex la
pidibꝰ ac tribulis B Edrasis equõi̾bꝰ
uenturas naues.  Miõ late dispsaz sortez
ĩter mõstra maris ac scopulos agitata

Expanded text:
ulta spero. Multa in spe multa est vanitas multusque fallendi aditus fortune. Spero multa. Spem multiplicem multa destituunt. Qui modicum sperat, iter casibus artavit atque nichil obstruxit. Valitudinem bonam spero. Mortalitatis oblivionem. Spero longam vitam. Diuturnum carcerem, ubi multa feras, multa videas que nolis. Membra vivacia. Vincula tenacia, grata tamen, unde metuas absolvi. Formam corporis elegantem. Voluptatum stimulos. Annorum prosperos exitus. Pudendi materiam dolendique. Amice convectam noctem. Breve fedumque nescio quid. Peccandi licentiam. Infelix gaudium, penitentiam longevam. Ultionis occasionem. Aditum sevitie. Agile corpus ac validum. Mancipium contumax et rebelle. Divitias mulppis et tribulis. E diversis equoribus venturas naves. Late dispersam sortem, intra monstra maris ac scopulos agitatam
Abbreviated transcription (Latin):
cesaris. qui amitu uolentẽ eũ ꝯmẽora¬
cione quorũd actuũ in meõria p̾stine
familiaitat adduce̾ cũ uix aꝑto ore hoc
unũ u̾bu emisiss meninisti p̃ueniens ĩ¬
t̾rupit. nec passus est id exple̾ qd̾ ceꝑat s
repente ait qͥd fuerĩ non menũ uocẽ ĩpro¬
bam ac suꝑbam nec aĩcitiaꝵ mõ. s tociꝰ
huãĩtatis ĩ memorẽ Ad rõnu ĩꝑiũ
ascendi Rõ Quid hinc gaudes et in acu-¬
leu ascenditur et ĩ rrucẽ. contͣ uero et
ĩlcũlũ et in sedile descenditur. et sepiuis
ĩ ymo quies hĩtat nõnullis obprobriũ.
mult suppliciũ õmb ꝯlabor est scande̾

Expanded text:
Cesaris, qui amicum volentem eum commemoraCesaris, qui amicum volentem eum commemoratione quorundam actuum in memoriam pristine familiaritatis adducere, cum vix aperto ore hoc unum verbum emisisset: “Meministi”, preveniens interrupit nec passus est explere quod ceperat, sed repente ait: “Quid fuerim non memini”: vocem improbam ac superbam, nec amicitiarum modo, sed totius humanitatis immemorem! Ad Romanum imperium ascendi. Quid hinc gaudes? et in eculeum ascenditur et in crucem; contra vero et in lectulum et in sedile descenditur et sepius in immo quies habitat. Nonnullis opprobrium, multis supplicium, omnibus labor est scandere. 97
Abbreviated transcription (Latin):
pũcti quidẽ ꝑtem possid̾e̾ hauc suꝑbi
nicole p̃mitꝭ. mox p̃mendi. neq ãpliꝰ
ex uniuerso possessuri ꝙͣ qd̾ frãgẽti¬
bus mẽbris ac pallidis occupabitis
Ite nũc ceci et ĩsani. elatoq uultu tu¬
midi. quod naͣ angustat laxate aĩs
et iuc̃ti ĩmẽsa ac moribũdi inorͣlia
cogitate. Inq hoc nichilo ridiculo
temporis hic rapiuas hic ĩiurias hic
uiudictas hic spes anxias hic honores
uanos. hic cupidines inexpletas. hic
furores urds deniũ hic regna pu̾cipa¬
tus et ĩꝑia hic classes hic acies hic bel¬
la molinĩ cũ multũ insameritꝭ. siue ĩꝑ¬
atores fuitis siue oratores seu diuites
seu mẽdici corpus ur̃m̃ putͥs t̾ra. uita ur̃a
fumus leuis magn᷑a flatu pulsꝰ fuit et
Uix tandẽ sero qd cognoscitꝭ uiã hãc fu¬
isse non prĩa. totũq hoc regni et ĩꝑii
falsũ nomen W Imꝑator factus sũ. Rõ¬
Stulti cũ ĩꝑatores fuint hoĩes se esse
non r̾colũt aut fuisse. quale est iᵈ tyberii

Expanded text:
m quidem partem possidere: hanc superbi incole premitis, mox premendi neque amplius ex universo possessuri quam quod frigentibus membris ac pallidis occupabitis. Ite nunc ceci et insani elatoque vultu tumidi quod natura angustat laxate animis et vincti immensa et moribundi immortalia cogitate inque hoc nichilo ridiculostemporis, hic rapinas, hic iniurias, hic vindictas, hic spes anxias, hic honores vanos, hic cupiditates inexpletas, hic furores demum vestros, hic regna principatus et imperia, hic classes, hic acies, hic bella molimini. Cum multum insanieritis, sive imperatores fueritis sive aratores, seu divites seu mendici, corpus vestrum putris terra, vita vestra fumus levis magno flatu pulsus fuerit, et vix tandem sero quidem cognoscetis vitam hanc fuisse non patriam totumque hoc regni et imperii falsum nomen. Imperator factus sum. Stulti cum imperatores fiunt, homines se esse non recolunt aut fuisse; quale est illud Tiberii
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. non eripuit libertatem uerũ est
qd̾ illa non cogit hortari. Respice ꝑ¬
uũ id sed diuinũ ał pone et tunon ĩ
uulne̾ s añ uuluꝰ aculeũ. Plebeũ eĩ
illud hoc regiũ alioqͥn ut sine iusticia¬
cõsit sine clemẽtia rex non eris. ac nͨ
hõ qͥd s qd̾ in fabulis dici solet coro¬
natus leo.  Imꝑator sũ rõnꝰ Rõ
Habes augustũ habes et neronẽ et ui¬
telliũ quos sequaris. ad hos tres tota
centioribꝰ delectaris. habes eiusde
ordinis tͣianũ decitĩ galienũ. D Eñ

Expanded text:
dedit, non eripuit libertatem. Meum est dedit, non eripuit libertatem. Meum est quod illa non cogit hortari. Respice parvum illud sed divinum animal, pone et tu non in vulnere, sed ante vulnus aculeum: plebeium enim illud, hoc regium. Alioquin ut sine iustitia, sic sine clementia rex non eris ac ne homo quidem sed, quod in fabulis dici solet, coronatus leo. Imperator sum Romanus. Habes Augustum, habes et Neronem et Vitellium quem sequaris; ad hos tres tota centioribus delectaris, habes eiusdem ordinis Traianum, Decium, Galienum. Sum
Abbreviated transcription (Latin):
et luxurie neqz thesauri neq ĩꝑia ipsa
sufficiũt. Et hec cã non tñ̃ mediotris
fortuẽ hoĩes. s pncipes quoq om̃es. eos
dico qui ne potino uictui operã dederũt
nccio ĩ rapiuas et ĩ p̃dam misit multꝭ¬
q q̃ festinatꝭ misereq mortꝭ occasio
fuit Nũc quid uniꝰ hoĩs ĩpense toti
urbes non sufficiant. Hii tibi respõde¬
ant de quibꝰ multa tibi diximꝰ. in¬
nuãbilesq alii quos par pestr pari
dedit exicio. Ad sũmã uo̾ ꝓfũdissimũ
hoc suptuũ. ut sic dicam qͣsi specus qͣi
illud olim cͣcii non opibꝰ exples ullis
s u̾tutibꝰ añ alias modestia cohiberi
constrĩgiq potest in qd̾ maxiẽ ꝓde¬
gos et hic qͦ unũ aliud adriam ꝟbũ
sepe ad memoriã r̾uocasse qd̾ sepe
ille et ĩ cõe et ĩ senatu legitur dixisse
titur is qui aĩt mea est ulcio ꝓfecto
autẽ si uerus es rex nichil tuũ minꝰ
arcinasset. nũc libero aĩali ex ẽplu

Expanded text:
et luxurie neque thesauri neque imperia ipsa et luxurie neque thesauri neque imperia ipsa sufficiunt. Et hec causa non tantum mediocris fortune homines, sed principes quoque pene omnes — eos dico, qui nepotino victui operam dedere — necessario in rapinas et in predam misit, que multis festinate misereque mortis occasio fuit. Nunquid unius hominis impense tot urbes non sufficient? Hi tibi respondeant de quibus multa diximus innumerabilesque alii, quos par pestis pari dedit exitio. Ad summam, vero profundissimum hoc sumptuum, ut sic dicam, specus, quasi illud olim Curtii, non opibus expleri ullis sed virtutibus, ante alias modestia, cohiberi constringique potest; in quod maxime prodegis et hic quoque unum aliud Hadriani verbum sepe ad memoriam revocasse, quod sepe ille et in contione et in Senatu legitur dixisse:titur is qui ait: “Mea est ultio”. Profecto autem si verus es rex, nichil tuum minus armasset! Nunc libero animali exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpediẽtiu ꝯcarsu quod opus si expless
ytaliã oem̃q rem publica exhausiss.
tãtꝭ autẽ mũdialis mors sola ꝯsuluit
Hũc igit᷑ aureliꝰ uerus. qui ut oĩttã
reliqua tenã illã fecit cui si per pran¬
diũ face̾ uoluisset. nescio an romã res
suffice̾ potuiss. Quo audito fr̃ eꝰ inͦ
cus aureliꝰ. tam modestie amicꝰ ꝙͣ
hic hostꝭ ĩgenuisse fert᷑ rei pub ͭ ͤ m¬
sertus. et ĩꝑio collabenti. linquo ali¬
os nimis multi sunt enĩ. nec me fai¬
lit posse ex uobis longiuscła hec uidẽi
remedia bremiora pollicitis. Sed de¬
lectat int̾dũ doctũ seu doctͥne deditu.
frugiq hoĩem stultoꝵ ĩsamas audire
que illi quasi pro gͣrio signo sint Uñ
sibi ut auĩt. remis ueloq fugiend sci¬
at hec autẽ eo spectãt ut cogites ꝙͥ ẽ.
ꝙ thesauris ĩpense parem spectas. ut eĩ
frugalitati et modestie. hand sane mͣg¬
nis thesauris ẽ opes. sic prodigalitati

Expanded text:
impedientium concurso. Quod opus si explesset, impedientium concurso. Quod opus si explesset, Italiam omnemque rem publicam exhausisset; tantis autem mundi malis mors sola consuluit. Hunc sequitur Aurelius Verus, qui, ut omittam cetera, cenam illam fecit, cui si par prandium facere voluisset, nescio an Romana res sufficere potuisset: quo audito frater eius Marcus Aurelius, tam modestie amicus quam hic hostis, ingemuisse fertur, reipublice misertus et imperio collabenti. Linquo alios; nimis multi sunt enim, nec me fallit posse ex nobis longiuscula hec videri remedia, breviora pollicitis: sed delectat interdum doctum seu doctrine deditum frugique hominem stultorum insanias audire, que illi quasi pro contrario signo sint, unde sibi, ut aiunt, remis veloque fugiendum sciat. Hec autem eo spectant, ut recogites quid est quod thesaurum impense speras; ut enim frugalitati et modestie haud sane magnis thesauris est opus, sic prodigalitati
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ampliꝰ miraretur ꝙͣ ut hoc solũ di¬
ceret Iam tandẽ qͣiͣ hõ habitare ĩcipio ..
mitto illa leuia ꝙ uestem nullã bis ĩ¬
duit nullũ iter minꝰ mille carrucis
egit calceatꝭ argẽto uisus mulis. au-¬
reo reche piscatꝰ/ purpureis atq coc¬
cineis fimbꝰ. ac reliqͣ fidẽ excedencia
simul et tediuz ꝑitura. S quis non¬
illa non scupens legit. scupẽcõr q non
aspicit ꝑitura uestigia enĩ extant pisci¬
naz illaz ceptaz a misserios mõte. uen¬
turãq usq ad au̾nũ locũ mirꝭ c̾cũcep¬
no usq ostiã. ꝑ tantũ uie spaciũ tot ꝙ
obiuos mõtes ut in dc̃o mari siue mai̾t¬
tinis casibꝰ nauigans et t̾re laborem
et pelagi fastidiũ declinaret. longitudo
qͥd et nũc ĩcole meciũtur noͣ oĩbꝰ ut
tñquillꝰ nuãt milia passuũ centũ sex¬
agĩta latitudo autez duaꝵ capax quĩq
renciũ ex adũso iter agenciu neq se

Expanded text:
non amplius miraretur quam ut hoc solum dinon amplius miraretur quam ut hoc solum diceret: “Iam tandem quasi homo habitare incipio”. Mitto illa levia, quod vestem nullam bis induit, nullum iter minus mille carrucis egit, calceatis argento usus mulis, aureo rete piscatus est, purpureis atque coccineis funibus ac reliqua fidem excedentia, simul et tedium paritura. Sed quis illa non stupens legit stupentiorque aspicit — vestigia enim extant —, piscinam illam ceptam a Miseno monte venturamque usque ad Avernum lacum miris circumsep tantum vie spatium totque obvios montes, ut inducto mari sine maritimis casibus navigans et terre laborem et pelagi fastidium declinaret? Longitudo quidem, ut nunc incole metiuntur, nota omnibus; ut Tranquillus numerat, milia passuum centum sexaginta; latitudo autem duarum capax quinque remium ex adverso iter agentium neque se
Abbreviated transcription (Latin):
queritus si nõ ut neios occupat ista do¬
mꝰ hanc aureã dici uoluit nõ ĩepte
qͥd signãs nomĩe p̃ciũ auro enĩ et gẽ¬
mis cri stata et stellata domꝰ fuit. tãte
altitudinis ut ĩ uestibulo colosus cẽtu
Uigĩti pedũ staret Intꝰ porticꝰ atq aule
laquearibꝰ aureis atq eburneis tabu¬
latis et ꝯuexa domoꝵ celi ĩstar ui ꝓpͥa
sese sensim diebꝰ ac noctibꝰ sine ĩtmis¬
sione uoluẽcia. Stagnũ quoq maris
emulũ. edificiisq cͥcũdatũ litore urbis
ĩ morẽ rura p̃terea et pascua et uineta
et silue oĩm geneibꝰ aĩaliũ referte. In
hac domo quãtu ꝯiecturis ad ueru
uia est illud qd̾ colliseũ uulgo dicunt
mediũ fuit cuiꝰ nũc et ruine scupo¬
rem spectantibꝰ afferũt. Et hec õma
duz qd̾ miraculũ rei auget rome me¬
dio ꝯsũmasset. ita non dicã excessisse
s nec ĩplesse qͥd ĩꝑatoris domo mod
nisꝰ est sibi ut dedigna domũ ipsã

Expanded text:
Quirites, si non et Veios occupat ista doQuirites, si non et Veios occupat ista domus. Hanc auream dici voluit, non inepte quidem signans nomine pretium: auro enim et gemmis crustata ac stellata domus fuit, tante altitudinis, ut in vestibulo Collossus centum viginti pedum staret, intus porticus atque aule laquearibus aureis atque eburneis tabulatis et convexa domorum celi instar vi propria sese sensim diebus ac noctibus sine intermissione volventia, stagnum quoque maris emulum edificiisque circumdatum litoree urbis in morem, rura preterea et pascua et vineta et silve omnium generibus animalium referte. In hac domo, quantum coniecturis ad verum via est, illud quod Collosseum vulgo dicitur, medium fuit, cuius nunc etiam ruine stuporem spectantibus afferunt. Et hec omnia dum, quod miraculum rei auget, Rome medio consummasset, ita non dicam excessisse, sed nec implesse quidem imperatorie domus modum visus est sibi, ut dedicans domum ipsam