comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as ambiens uoluptates. felix cuiꝰ cogita¬
tio hoc enim ẽ ũbum nr̃m om̃s ac̾tiões
suas ad iusticiã dirigit: ut et intentio
sana sit. et oꝑatio recta felix qui passioẽs
corporis sui ꝓpter iusticiã ordinat. ut qͥc¬
qͥd patitur ꝓpter dĩ filiũ patiat᷑: quatinꝰ
ce a corde tollat᷑ murmuratio. et in ore
uerset᷑ gr̃aꝵ actio et uox laudis. Qui
sic exculit se: iste tollit grabatũ suum
&e uadit in domũ suam. Grabatũ cor¬
pus nr̃m ẽ: in quo priꝰ languidi iace¬
bamus seruientes desideriis et concu
tamus: quia corpus mortuũ ẽ ꝓpt̾ pec¬
catum. Ambulamꝰ tam̃ ñ currimꝰ: qͥa
corpꝰ qd corrumpit᷑ aggrauat aĩam. &
depͥmit t̾rena inhabitatõ sẽsũ młta cogitãtẽ.¬

Expanded text:
as ambiens voluptates. 14. Felix, cujus cogitaas ambiens voluptates. 14. Felix, cujus cogitatio hoc est verbum nostrum omnes actiones suas ad justitiam dirigit, ut et intentio sana sit, et operatio recta. Felix, qui passiones corporis sui propter justitiam ordinat, ut quidquid patitur, propter Dei Filium patiatur: quatenus et a corde tollatur murmuratio, et in ore versetur gratiarum actio, et vox laudis. Qui sic extulit se, iste tollit grabatum suum, et vadit in domum suam. Grabatum nostrum corpus est, in quo prius languidi jacebamus servientes desideriis et concuptamus, quia corpus mortuum est propter peccatum. Ambulamus tamen, non currimus; quia corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum m
Abbreviated transcription (Latin):
uestit sibi uocem corporeã. absꝙ sui di¬
mminutione. uł ante uocem uł post uo¬
cẽ: sic filius dĩ assumpsit carnem ñ com¬
mixtionẽ passus nec diminutionẽ. nec
ante carnem. nec ꝑ carnẽ. Apud patrẽ
inuisibił. s hic manus nr̃e tractauert̃
de uerbo uite: & qd̾ erat ab initio uidi¬
mus ocłis nr̃is. Hoc autẽ ũbum qͥa car¬
nem purissimã et animã scĩssimam
unierat sibi moderabat᷑ actiones cor¬
poris sui. tum quia sapientia et iusti¬
tia erat: tum quia nullam ꝓrsus habe¬
bat legem in membris suis repugnan¬
tem legi m̃tis suȩ. Meum u̾bum nec
sapientia nec iustitia ẽ. s tam̃ utriusꝙ
capax: & possunt ei hec abeẽ & adesse.
abẽẽ autem facilius. familiare enĩ iam
nobis ẽ carnis nr̃ȩ seruire uiciis qͣm
astiones et passiones eiꝰ ordinare: ꝓ eo
qd̃ om̃is etas ab adolescentia ꝑna est
in malum: inter flagellaquoq & gla¬
dios. etiam sub discͥmine mortis ad su¬

Expanded text:
vestit sibi vocem corpoream absque sui divestit sibi vocem corpoream absque sui diminutione vel ante vocem vel post vocem, sic Filius Dei assumpsit carnem, non commistionem passus, neque diminutionem, nec ante carnem nec post carnem. Apud Patrem invisibilis: sed hic manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae; et quod erat ab initio, vidimus oculis nostris. Hoc autem Verbum quia carnem purissimam et animam sanctissimam unierat sibi, libere moderabatur actiones corporis sui; tum quia sapientia et justitia erat, tum quia nullam habebat prorsus legem in membris suis repugnantem legi mentis suae. Meum verbum nec sapientia, nec justitia est, sed tamen utriusque capax, et possunt ei haec abesse et adesse; abesse autem facilius. Familiare enim magis jam nobis est carnis nostrae servire vitiis, quam actiones et passiones ejus ordinare: pro eo quod omnis aetas ab adolescentia prona est in malum, inter flagella quoque et gladios, etiam sub discrimine mortis, ad su
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate diuitias pauꝑtate commu¬
tart̃. uł etiã ñ habitas tanqͣm habitaᷤᷤ
contempsert̃. relinquentes omĩa ꝓpt̃
ipsum. sicut et ipse reliquit omĩa ꝓpt̃
ipsos: secunt᷑ eum quocũq ierit. Huniᷤ¬
modi autẽ imitatio ualidissimũ mͥar¬
gum̃tum ẽ: qd̾ et passio saluatoris. et si¬
militudo humanitatis in meã transe¬
unt utilitatẽ. Hic enim sapor. hic fru¬
ctus ẽ: & laboris et doloris. uide gͦ qͣm
magnificaũit facere tecum illa maiesta ᷤ.
De omĩb que in celo sunt & sub celo:
dixit et fact̾a st̃. Et qͥd faciliꝰ dictu: Sed
nunqͥd solo uerbo factum ẽ. cum te quẽ
fecerat refecit: Criginta et trib annis
suꝑ terram uisus et cum hominib con¬
uersatꝰ. etiam hũit in factis calumniato¬
uerbum a sua subtilitate descenderat¬
& grossius acceꝑat indum̃tum. nã cam
factum erat: & ideo grossiori & morosio¬
ri oꝑe utebat᷑. Sicut autem cogitatio

Expanded text:
voluntate divitias paupertate commuvoluntate divitias paupertate commutaverunt, vel etiam non habitas tanquam habitas contempserunt, relinquentes omnia propter ipsum, sicut et ipse reliquit omnia propter ipsos, sequuntur eum quocunque ierit. Hujusmodi autem imitatio validissimum argumentum mihi est quod passio Salvatoris et similitudo humanitatis in meam transeunt utilitatem. Hic enim sapor, hic fructus est et laboris et doloris. 13. Vide ergo quam magnificaverit facere tecum illa majestas. De omnibus quae in coelo et sub coelo sunt, dixit, et facta sunt . Et quid facilius dictu? Sed nunquid solo verbo factum est, cum te quem fecerat refecit? Triginta et tribus annis super terram visus, et cum hominibus conversatus, etiam habuit in factis calumniato Verbum a sua subtilitate descenderat, et grossius acceperat indumentum. Nam caro factum fuerat, et ideo grossiori et morosiori opere utebatur. Sicut autem cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
dantiꝯ transiert̃. Facit gͣ mͥ fortitudo.
facit similitudo: s si accesserit etiam
imitatio. ut sequar uestigia eiꝰ. Alio¬
quin eciam exquiret᷑ a me sanguis iu¬
stus qui effusus ẽ suꝑ terram: nec in¬
munis ero ab illo. tam singulari sce¬
lere uideoꝵ: qd uidelicet tante carita¬
meliam fecerim. qd sanguinẽ testam̃ti
pollutũ duxerim. qd̾ conculcau̾im fili¬
um di. Sunt pleriq qui laborẽ & do¬
lorem patiunt᷑. s necessitas in causa ẽ ñ
uoluntas: ce hi ñ st̃ conformes imagi¬
ni filii đi. Sunt qui ex uoluntate susti¬
nent: s ñ ẽ eis sors neq pars in sermo¬
ne isto. uigilat tota nocte luxuriosus
ñ solum patienter s & libenter. ut suã
expleat uoluptatẽ: uigilat raptor fer¬
ro uestitus ut diripiat p̾dam: uigilat
fur ut domum ꝑfodiat alienã: s hui
om̃s et hoꝵ similes longe sunt a labo¬
re et dolore quẽ considerat dñs. Hoĩes
autem honȩ uoluntatis qui xp̃iana

Expanded text:
dantius transierunt. Facit ergo mihi fortitudo, dantius transierunt. Facit ergo mihi fortitudo, facit similitudo, sed si accesserit etiam imitatio, ut sequar vestigia ejus. Alioquin etiam exquiretur 889 a me sanguis justus, qui effusus est super terram, nec immunis ero ab illo tam singulari scelere Judaeorum: quod videlicet tantae charitaae contumeliam fecerim, quod sanguinem testamenti pollutum duxerim, quod conculcaverim Filium Dei. 12. Sunt plerique qui laborem et dolorem patiuntur; sed necessitatis in causa est, non voluntas: et hi non sunt conformes imagini Filii Dei. Sunt qui ex voluntate sustinent; sed non est eis sors neque pars in sermone isto. Vigilat tota nocte luxuriosus, non solum patienter, sed et libenter, ut suam expleat voluptatem; vigilat raptor vestitus ferro, ut diripiat praedam; vigilat fur, ut domum perfodiat alienam. Sed hi omnes et horum similes longe sunt a labore et dolore quem considerat Dominus. Homines autem bonae voluntatis, qui Christiana
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad animã eiꝰ. Uide inquit ad pa¬
trem humilitatẽ meam. et laborẽ meũ:
qͥa pauꝑ sum ego et in laborib a iuiuen¬
tute mea. Laborauit sustinens: manus
eiꝰ in laborib seruiert̃. De dolore uide
quid dixerit. O uos om̃s qui transitis
ꝑ uiam: attendite et uidete si ẽ dolor
sicut dolor meus. Uere languores nr̃os
ipse tulit. & dolores nr̃os ipse portauit:
uir doloꝵ pauꝑ et dolens. temptatus
ꝑ omĩa absq peccato. Et in uita passiuã
habuit actionẽ: & in morte passionem
actuiam sustinuit: dum salutẽ oꝑaret᷑
inmedio terre. Proinde memor ero
qͣm di fuero lab oꝵ illoꝵ quos ꝑtulit
inp̃dicando: fatigationũ in discurren¬
do. temptationũ in ieuinando. uigili¬
arum in orando: lacrimaꝵ in compa¬
tiendo. Recordabor etiã doloꝵ eius. con¬
incioꝵ sputoꝵ. colaphoꝵ subsannatio¬
num. exꝑbrationũ clauoꝵ horumq
similiũ: que ꝑ eum & suꝑ eum abun¬

Expanded text:
usque ad animam ejus. Vide, ad Pausque ad animam ejus. Vide, ad Patrem inquit, humilitatem meam, et laborem meum ; quia pauper ego sum, et in laboribus a juventute mea . Laboravit sustinens, manus ejus in laboribus servierunt. De dolore vide quid dixerit: O vos omnes qui transitis per viam, attendite, et videte si est dolor sicut dolor meus . Vere languores s et dolores nostros ipse portavit , vir dolorum, pauper et dolens, tentatus per omnia absque peccato. Et in vita passivam habuit actionem, et in morte passionem activam sustinuit, dum salutem operaretur in medio terrae. Proinde memor ero, quandiu fuero, laborum illorum quos pertulit in praedicando, fatigationum in discurrendo, tentationum in jejunando, vigiliarum in orando, lacrymarum in compatiendo. Recordabor etiam dolorum ejus, conviciorum, sputorum, colaphorum, subsannationum, exprobrationum, clavorum, horumque similium, quae per eum et super eum abun
Abbreviated transcription (Latin):
henderet sacram̃tum. Id̃o habitu et
omni habitu inuentꝰ ẽ ut homo: nec in
eo qͣntum ad naturȩ debitum. signum
aliqd̃ singłaritatis apparuit. Qa enim
ita inuentus ẽ: ideo crucitixuis. Paucis
autẽ reuelauit seipsum ut ẽẽnt quicre¬
derent: reliquis absconditus ẽ. quia si
cognouissent nunqͣm dñm głȩ cruei¬
fixissent. Ad hoc eciã illi singulari pec¬
cato ignorantiam copulauit: ut sub
aliqua iustitiȩ umbra ignorantib
posset ignosci. Duo autẽ nobis in here¬
ditate reliquerat ille uetustꝰ adam qͥ
fugit a facie di: laborẽ uidelicet et do¬
lorem. Laborem in actione: dolorẽ in
passione. Non hoc ipse audierat in pa¬
radiso quem acceꝑat: ut oꝑaret᷑ & cu¬
stodiret illum. Oꝑaretur delectabilit᷑:
custodiret fideliter: &e sibi et posteris
suis. Xp̃c dñs laborẽ et dolorem consi¬
derauit. ut traderet eos in manꝰ suas:
mimo se magis in manus eoꝵ. infixus
in limo ꝓfundi: & intrauert̃ aque iste

Expanded text:
henderet sacramentum. Ideo habitu, et henderet sacramentum. Ideo habitu, et omni habitu inventus est ut homo; nec in eo, quantum ad naturae debitum, signum aliquod singularitatis apparuit. Quia enim ita laventus est, ideo crucifixus. Paucis autem revelavit se ipsum, ut essent qui crederent; reliquis autem absconditus est: Quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ad hoc etiam illi singulari peccato ignorantiam copulavit, ut sub aliqua justitiae umbra ignorantibus posset ignosci. 11. Duo autem nobis in haereditatem reliquerat ille vetustus Adam qui fugit a facie Dei, laborem videlicet, et dolorem: laborem in actione, dolorem in, passione. Non hoc ipse audierat in paradiso, quem acceperat ut operaretur, et custodiret illum; operaretur delectabiliter, custodiret fideliter, et sibi, et posteris suis. Christus Dominus laborem et dolorem consideravit, ut traderet eos in manus suas; imo se magis in manus eorum, infixus in limo profundi, et intraverunt aquae istae
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quia passio hec potentissima ẽ ad
exhaurienda omĩum genera peccatoꝵ.
S quis scit si data ẽ mͥ: Michi data
ẽ: quia alteri dari ñ potuit. Nunqͥd
angło: S ille ñ eguit. Nunqͥd diabo¬
lo: S ille ñ resurgit. Deniq ñ in simi¬
litudinẽ angłoꝵ. absit autẽ ut in simi¬
litudinẽ demonũ s insimilitudinẽ
hominũ factus ẽ: & habitu inuentus
ut homo. Exinaniuit enim semet ip¬
sum: formã serui accipiens. Filius erat.
&e factus ẽ tanqͣm seruus: nec solum
formam serui accepit ut subẽẽt. s eci¬
am mali serui ut uapularet: e serui
peccati ut penam solueret. cum culpã
ñ haberet. In similitudinẽ inquit ho¬
minũ ñ hominis: qͥa pͥmus homo nec
in carne peccati. nec in similitudine car¬
nis peccati creatus ẽ. Ap̃c autẽ in um¬
uersali hominũ miseria p̃ssuis et pro¬
fundiꝰ se immersit: ne subtilis ille dia¬
boli ocłs magnum hoc pietatis depre¬

Expanded text:
igitur quia haec passio potentissima est ad igitur quia haec passio potentissima est ad exhaurienda omnium genera peccatorum. Sed quis scit si data est mihi? Mihi data est, quia alteri dari non potuit. Nunquid angelo? Sed ille non eguit. Nunquid diabolo? Sed ille non resurgit. Denique non in similitudinem angelorum, absit autem ut in similitudinem daemonum! sed in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo, exinanivit semetipsum, formam servi accipiens . Filius erat, et factus est tanquam servus. Non solum formam servi accepit, ut subesset; sed etiam mali servi, ut vapularet; et servi peccati, ut poenam solveret, cum culpam non haberet. In similitudinem, inquit, hominum, non hominis; quia primus homo nec in carne peccati, nec in similitudine carnis peccati creatus est. Christus enim in universali hominum miseria pressius et profundius se immersit, ne subtilis ille diaboli oculus magnum hoc pietatis depre
Abbreviated transcription (Latin):
firmata ẽ etiã suꝑ impros miscdia tua.
Mira res. Ille clamat ignosce: udei
crucifige. Molliti sunt sermones euis
suꝑ oleum: ce isti sunt iacula. O caritaᷤᷤ
patiens: s ce compatiens. Caritas pati¬
ens ẽ: sufficit. Caritas benigna ẽ: cumu¬
lus ẽ. Noli uinci amalo: caritas ab un¬
dans. S uince in bono malũ suꝑabun¬
dans ẽ. Non enim sola patientia. s be
nignitas d̃i ad penitentiã iudeos ad¬
duxit: qͥa benigna caritas etiã quos
tolerat amat. & amat tam ardenter.
Patiens caritas dissimulat. expectat su¬
stinet udelinquentẽ: s benigna trahit.
adducit. conũti facit ab errore uiȩ suȩ
deniq cooꝑit multitudinẽ peccatorim.
Ouidei lapides estis s lapidem ꝑcu¬
titis molliorẽ: de quo resonat tinnitꝰ
pietatis. et ebullit oleum caritatis. Quo¬
mͦ potabis dñe desiderantes te torren¬
te uoluptatis tuȩ: qui sic ꝑfundiscru¬
cifigentes te oleo miscdĩȩ tuȩ : Patet

Expanded text:
firmata est etiam super impios misericordia tua! firmata est etiam super impios misericordia tua! Mira 888 res! Ille clamat: Ignosce; Judaei: Crucifige . Molliti sunt sermones ejus super oleum, et isti sunt jacula. O charitas patiens, sed et compatiens! Charitas patiens est, sufficit; charitas benigna est , cumulus est. Noli vinci a malo, charitas abundans; sed vince in bono malum , superabundans est. Non enim sola patientia, sed et benignitas Dei ad poenitentiam Judaeos adduxit; quia benigna charitas etiam quos tolerat amat, et amat tam ardenter. Patiens charitas dissimulat, exspectat, sustinet delinquentem: sed benigna trahit, adducit, converti facit ab errore viae suae, denique cooperit multitudinem peccatorum. O Judaei, lapides estis, sed lapidem percutitis molliorem, de quo resonat tinnitus pietatis, et ebullit oleum charitatis! Quomodo potabis, Domine, desiderantes te torrente voluptatis tuae, qui sic perfundis crucifigentes te oleo misericordiae tuae? 10. Patet
Abbreviated transcription (Latin):
s caritas non irritat᷑. ñ precipitat᷑: nũꝙͣ
excidit. ñ in foueã ruit. Et ꝓ retributis
malis cumulat bona. Absit ut muscȩ
moriture exterminent suauitatẽ un¬
guenti. qd de tuo corpore fluit: qͥa apd̃
sinũ tuum miscdia. et copiosa apud eũ
redemptio. Musce moriture miserieft̃.
musce moriture blasphemie st̃: musce
moriture exultationes et insultatiões
quas tͥ reddit generatio praua et exas¬
ꝑans. Tu autẽ quid: In ipsa eleuatiõe
manuũ tuaꝵ. cum iam sacrificiũ ma¬
tutinũ in holocaustum uesꝑtinũ tran¬
siret: in ipsa inqͣm uircute incensi qd̃
celos ascendebat. terrã oꝑiebat. inferos
resꝑgebat. exaudiendꝰ ꝓ reuerentia tua
clamas pater ignosce illis: qͥa nesci¬
unt qͥd faciunt. O qͣm multus es ad ig¬
noscendũ: o qͣm magna multitudodul¬
cedinis tuȩ dñe. O qͣm longe st̃ cogi¬
tationes tue a cogitationib nr̃is: o qͣm

Expanded text:
sed charitas non irritatur, non praecipitatur, nunquam sed charitas non irritatur, non praecipitatur, nunquam excidit, non in foveam ruit, et pro retributis malis cumulat bona. Absit ut muscae moriturae exterminent suavitatem unguenti , quod de tuo corpore fluit! quia apud sinum tuum misericordia, et copiosa apud eum redemptio. Muscae moriturae, miseriae sunt; muscae moriturae, blasphemiae sunt; muscae moriturae, insultationes sunt, quas tibi reddit generatio prava et exasperans. 9. Tu autem quid? In ipsa elevatione manuum tuarum, cum jam sacrificium matutinum in holocaustum vespertinum transiret; in ipsa, inquam, virtute incensi, quod coelos ascendebat, terram operiebat, inferos respergebat, exaudiendus pro reverentia tua clamas: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. O quam multus es ad ignoscendum! o quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine! o quam longe sunt cogitationes tuae a cogitationibus nostris! o quam
Abbreviated transcription (Latin):
te uacuum. s faciet ad qd̾ misistĩ. uide
nunc oꝑa dni: que posuit ꝓdigia suꝑ
terram. Fagellis cesus. spinis coronatus.
clauis confossus. affixus patibulo. obpro¬
briis saturatus: omĩum tam̃ dolorum
immemor ait ignosce illis. Hinc multe
miserie corporis: hinc multe miscdie cor¬
dis. Hinc dolores. hinc miserationes:
Hinc oleum exultationis: hinc guite¬
sanguinis decurrentis in terrã. Miscł̃ie
dñi multe: s & miserie dm̃i multe. uin¬
cent ne miserie miscdias: an miscdie
miserias suꝑabunt: Uincant miscdie
tue antique dñe uincat sapientia mali¬
ciam: magna enun illoꝵ iiqͥtas. s nũ¬
quid ñ maior pietas tua dñe: Multum
ꝑ omnẽ modum. Nunqͥd reddit᷑ ꝓ bono
malum ait. qͥa foder̃t̃ foueam ammȩ
meȩ : Plane fodert̃ impacientiȩ foueã:
occasiones indignatioĩs plurimas. et ꝑ
maximas ministrantes. S qͥd eoꝵ fouea
ad abyssum mansuetudinis tuę᷑ Retri¬
buentes mala ꝓ bonis foueã fõdiunt:

Expanded text:
 faciet ad quod misisti. Vide nunc opera Domini, quae posuit prodigia super terram. Flagellis caesus est, spinis coronatus, clavis confossus, affixus patibulo, opprobriis saturatus; omnium tamen dolorum immemor: Ignosce, ait, illis. Hinc multae miseriae corporis, hinc misericordiae cordis, hinc dolores, hinc miserationes, hinc oleum exsultationis, hinc sanguinis guttae decurrentis in terram. Misericordiae Domini multae, sed et miseriae Dcentne miseriae misericordias, an misericordiae miserias superabunt? Vincant misericordiae tuae antiquae, Domine, vincat sapientia malitiam. Magna enim illorum iniquitas: sed nunquid non major pietas tua, Domine? Multum, per omnem modum. Nunquid redditur pro bono malum ait, quia foderunt foveam animae meae? Plane foderunt impatientiae foveam, occasiones indignationis plurimas, et quam maximas ministrantes. Sed quid horum fovea ad abyssum mansuetudinis tuae? Retribuentes mala pro bonis foveam foderunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sub hoc onere ambulamꝰ. posito
dirigendo. passiones ꝓpter iustitiã su¬
stinendo. dicamꝰq cum sponsa. Tenui
eum nec dimittã: dicamꝰ etiã cum pa¬
triarcha. Non dimittam te: donec be¬
nedixeris mͥ. Quid enĩ iam suꝑ est insi
benedictio: Quid post amplexũ nisi
oscłm restat: Si sic adhererem do: qͦmͦ
iam ñ exclamare liberet osculet᷑ me
osculo oris sur: Ciba nos interim dñe
lacrimis in m̃sura: donec ꝑducas nos
ad m̃surã bonam et confertã et ooagi¬
tatam quã dabis in sinus nr̃os: qui
es in sinu patͥs suꝑ omĩa d̾s benedict᷑
in secula aooen.

Expanded text:
Qui sub hoc onere ambulamus, posito dirigendo, passiones propter justitiam sustinendo. Dicamus quoque cum sponsa: Tenui eum, nec dimittam . Dicamus etiam cum patriarcha: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi . Quid enim jam superest, nisi benedictio? Quid post amplexum, nisi osculum restat? Si sic adhaererem Deo, quomodo non jam exclamare liberet: Osculetur me osculo oris sui? Ciba nos interim, Domilacrymis in mensura: donec perducas nos ad mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, quam dabis in sinus nostros, qui es in sinu Patris super omnia benedictus Deus in saecula. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
catum in se ꝑtulit. qui seipsum fecit pec¬
catũ. ut de peccato damnaret peccatum.
Phoc enĩ omne peccatũ tam originale
qͣm ꝑsonale deletum ẽ: et ipsum quoq
singłare eliminatũ ẽ ꝑ seipsum. Argu¬
m̃tum mͥ ẽ a maximo. qd duominora
st̃ explosa: & ecce argum̃tũ. Peccatum
multoꝵ tulit: &e ꝓ transgressorib roga¬
uit ut ñ ꝑirent. Pater ignosce illis. quia

Expanded text:
catum in se pertulit, qui seipsum fecit peccatum in se pertulit, qui seipsum fecit peccatum, ut de peccato damnaret peccatum. Per hoc enim omne peccatum tam originale quam personale deletum est, et ipsum quoque singulare eliminatum est per seipsum. 8. Argumentum mihi a maximo, quod duo minora sunt explosa: et ecce argumentum. Peccatum multorum tulit, et pro transgressoribus rogavit, ut non perirent: Pa
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Et qͥdem graue omĩno delictum
illud originale: qd̃ ñ solum ꝑsonam in¬
fecit. s & naturã ꝑsonale tam̃ cuiq gra¬
uius ẽ: cum iam laxatis habenis exhibe
mine compediti. Singulare uͦ grauissi¬
mum ẽ: qͦd cõmissumẽ in dñm maiesta¬
tis cum uiri imꝑii uirũ iustum innuste
occidert̃. et sacrilegas manus in ipsum
dĩ filium iniecert̃: crudelissimi homici¬
de: ĩmo si fas ẽ dicere eciam dicide. Qͥd
duo precedentia ad terciũ: Ad hoc expal¬
luit et expauit tota machina mundi¬
alis: & pene in antiquũ chaos st̃ omĩa
reuoluta. Ponamꝰ aliquem de regni pͥn¬
cipib terrã regiam populasse: in uasti¬
tate hostili. Ponamꝰ alium: qui cum eẽt
de conuio et consilio regis. unicũ eius
filium ꝓditoriis manib suffocarit. Nũqͥd¬
non primus scd̃i respectu in nocens uide¬
bitur et immunis: Sic ẽ omne peccatũ
qͣntum ad hoc peccatũ: et tam̃ hocpec¬

Expanded text:
onem. Et grave quidem omnino delictum onem. Et grave quidem omnino delictum illud originale, quod non solum personam infecit, sed et naturam. Personale tamen cuique gravius est, cum jam laxatis habenis exhibemmine compediti. Singulare vero est gravissimum, quod commissum est in Dominum majestatis, cum viri impii virum justum injuste occiderunt, et sacrilegas manus in ipsum Dei Filium injecerunt, crudelissimi homicidae; imo, si fas est dicere, etiam deicidae. Quid duo praecedentia ad tertium? Ad hoc expalluit et expavit tota machina mundialis, et pene in antiquum chaos sunt omnia revoluta. Ponamus aliquem de regni principibus terram regiam populasse in vastitate hostili: ponamus alium, qui, cum esset de convivio et consilio regis, unicum ejus filium proditoriis manibus suffocarit. Nunqnon primus respectu secundi innocens videbitur et immunis! Sic est omne peccatum quantum ad hoc peccatum: et tamen hoc pec
Abbreviated transcription (Latin):
exitu quoq terribiliter ammonet᷑ cũ
dicit᷑ breui uiuens tempore. Ac ne spa¬
ciosum illud qd̾ inter ingressũ et egreᷤ¬
sum relinquit᷑. sibi liberum putet: reple¬
tur ait multis miseriis. Multis et mul¬
tiplicib inqͣm miseriis corporis. mise¬
riis cordis: miseriis dum dormit. miseri¬
is dum uigilat miseriis quaqua u̾sum
se uertat. Nimirũ ipse quoq natus ex
uirgine. immo factus ex muliere. s be¬
nedicta in mulierib. qui loquit᷑ ad ma¬
trem. mulier ecce filius tuus. etiã breui
uiuens tempore suꝑ terram. & nichilo¬
minus multis repletus miseriis: in illa
breuitate appetitus ẽ insidiis. interroga¬
tus contumeliis. pulsatꝰ iniurus. uexatꝰ
supplicis: conuiciis lacessitꝰ. Tu ne hane
sufficere dubites obedientiã: que reatũ
omnẽ pͥmȩ p̾uaricationis absoluat :
Immo uͦ ñ sicut delictũ ita et donum.
Nam peccatũ ex uno in condemnationẽ:
gr̃a autẽ ex multis delictis in iustificati¬

Expanded text:
exitu quoque terribiliter admonetur, cum exitu quoque terribiliter admonetur, cum dicitur. brevi vivens tempore. Ac ne spatiolum illud, quod inter ingressum et egressum relinquitur, sibi liberum putet, repletur, ait, multis miseriis. Multis et multiplicibus, inquam, miseriis corporis, miseriis cordis: miseriis cum dormit, miseriis dum vigilat, miseriis quaquaversum se vertat. Nimirum ipse quoque natus ex Virgine, imo factus ex muliere, sed benedicta in mulieribus, qui loquitur ad matrem: Mulier, ecce filius tuus ; etiam brevi vivens tempore super terram, et nihilominus multis est repletus miseriis, in illa brevitate appetitus insidiis, interrogatus 887 contumeliis, pulsatus injuriis, vexatus suppliciis, conviciis lacessitus. 7. Tune hanc sufficere dubites obedientiam, quae reatum omnem primae praevaricationis absolvat? imo vero non sicut delictum, ita et donum. Nam peccatum ex uno in condemnationem; gratia autem ex multis delictis in justificati
Abbreviated transcription (Latin):
tendit᷑: & in singłis quoq aplanta pe¬
dis usq u̾ticem capitis diffundit᷑ hoc
uenenum: s &e aliter nichilominꝰ in uni¬
u̾sam dilatat᷑ etatem. ab ea scilicet die
qua sua quẽq concipit. usq ad eam
qua cõmunis eum recipit mater. Alio¬
quin unde graue iugum suꝑ om̃s et
totos filios adam. idq a die exitus de
uentre matͥs eoꝵ usq in diem sepulte
in matrẽ om̃ium: In sordib generam᷑ :
in tenebris confouemur: in dolorib par¬
turimur. Ante exitum miseras oneramꝰ
matres: in exitu more uꝑeo laceramꝰ :
mirum qd̾ ñ ipsi pariter laceramur:
Primã uocem plorationis edimus. me¬
rito qͥdem utpote uallem plorationis
ingressi: ut nobis illud sci iob ex omĩ
parte possit aptari. Homo natꝰ de mu
inquit natꝰ de muliere nichił abiectiꝰ
Et ne forte ex ipsa sibi uoluptate corpo¬
reoꝵ sensuum. qͣm de sensibilib hauri¬
at. blandiat᷑: in ipso statim introitu. de

Expanded text:
rotenditur: et in singulis quoque a planta perotenditur: et in singulis quoque a planta pedis usque ad verticem capitis diffunditur hoc venenum. Sed et aliter nihilominus in universam dilatatur aetatem, ab ea scilicet die, qua sua quemque concipit, usque ad eam, qua communis eum recipit mater. Alioquin unde grave jugum super omnes et totos filios Adam, idque a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium? In sordibus generamur, in tenebris confovemur, in doloribus parturimur. Ante exitum miseras oneramus matres, in exitu more vipereo laceramus: mirum quod non ipsi pariter laceramur. Primam vocem plorationis edimus, merito quidem, utpote vallem plorationis ingressi, ut nobis illud sancti Job ex omni parte possit aptari: Homo natus de muinquit, natus de muliere: nihil abjectius. Et ne forte ex ipsa sibi voluptate corporeorum sensuum, quam de sensibilibus hauriat, blandiatur; in ipso statim introitu de
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã carnis. concupiscentiã ocłorum:
&e suꝑbiã uite: funicłs tͥplex ẽ qui diffi¬
cile rumpit᷑ ꝓpterea multi trahunt ĩmo
trahunt᷑ hoc funicłõ uanitatis: s pͥor il¬
le ternariꝰ ñ immerito p̃ualet in electis.
Quomͦ enim ñ illuis patientie recordatio
omnẽ arceat uoluptatẽ: quomͦ ñ illius
humilitatis consideratio suꝑbiã uitȩ ꝓr¬
sus extundat: Nam caritas illa digna
plane. cuiꝰ meditatio sic m̃tem occupet.
sic totam sibi uendicet animã: ut omĩno
uitium curiositatis exsusflet. fortis gͥ ꝯt᷑
hec passio saluatoris. s aliud ego tͥplex
eque peccatum quẽ admodũ uirtꝰ cruciᷤ
expungat. dicere cogitaui. & id forte uti¬
lius audiat᷑. Primũ qͥdem originale:
scđm ꝑsonale dixerim: tercium singula¬
re. Et originale qͥdem maximũ illud de¬
sictum uocatur.⁊ quod apͥmo adam
contrahimꝰ in quo peccauiniꝰ om̃s pro
ñ sit qui euadat. ñ sit usq ad unum.
A pͥmo homine in nouissimũ usq ꝓ¬

Expanded text:
tiam carnis, et concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae? Funiculus triplex est, qui difficile rumpitur: propterea multi trahunt, imo trahuntur hoc funiculo vanitatis: sed prior ille ternarius non immerito praevalet in electis. Quomodo enim non illius patientiae recordatio omnem arceat voluptatem? quomodo non illius humilitatis consideratio superbiam vitae prorsus extundat? nam charitas illa plane digna cujus medidatio sic mentem occupet, sic totam sibi vindicet animam, ut omnino vitium curiositatis exsufflet. Fortis igitur contra haec passio Salvatoris. 6. Sed aliud ego triplex aeque peccatum quemadmodum virtus crucis expungat, dicere cogitavi; et id forte utilius audiatur. Primum quidem originale, secundum personale dixerim, tertium singulare. Et originale quidem maximum illud delictum vocatur, quod a primo Adam contrahimus, in quo peccavimus omnes, pro non sit qui evadat, non sit usque ad unum. A primo homine ad novissimum usque p
Abbreviated transcription (Latin):
meus cibus est inquit. it faciã ro¬
luntoctem eius qui misit me. Terti¬
us paois meditatio sancta. de qua
scriptum est. Cogitatio scincta con¬
seruabit te. Et quoe alio in loco no¬
minari ridetur panis ulte et intel¬
lectus. Quarltis panis orantium
lachaeyince. Quintus rero penitẽtice
labor est. Nec mireris quod laborẽ
aut lachrymas panem duerim uisi
forte excidit tibi quod in propheta
legisti. Cibabis nos pane lachrimci¬
rum. et cdem in alio psalmo. Labores
inquit. manuum tucceum quia mã¬
ducabis. beabus es. et bene tibi erit
Sertus panis est iucunda incoumi¬
tas socialis. panis. inquam. ex diuee¬
sis granis confectus. fermentatus
panis est Eucharistia quoniã pa¬
nis. inquul quem ego do caro mea
est pro munidi rita.

Expanded text:
meus cibus est, inquit, ut faciam vomeus cibus est, inquit, ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Tertius panis, meditatio sancta, de qua scriptum est: Cogitatio sancta conservabit te ; et aeque alio in loco nominari videtur panis vitae et intellectus . Quartus panis, orantium lacrymae. Quintus vero, poenitentiae labor est. Nec miraberis, quod laborem aut lacrymas panem dixerim, nisi forte excidit tibi quod in Propheta legisti: Cibabis nos pane lacrymarum : et item in alio psalmo: Labores, inquit, manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit . Sextus panis est jucunda unanimitas socialis; panis, inquam, ex diversis granis confectus, fermentatusqpanis est eucharistia; quoniam panis, inquit, quem ego do, caro mea est pro mundi vita
Abbreviated transcription (Latin):
omnium contra ipsos: Ni sunt qui se¬
parant semetipsos animales spiritũ
non habentes: quoniam nemo in spi¬
rita Dei loquens dicit anadbema lescĩ.
Nequissima plane et perniciossima pe¬
stis: quoniam iniuersos inius obsti¬
noctio barbat. et fit omnibus discor¬
dice fomes materia icandalorum.
Denique prophietã aicidi. qui de uinea
Domini loquens. Singularis sinquit.
ferus depastus est econ. Pro licuusmodi
rogo et obsecro ios fractres mei. fãgibe
simulactionen omnẽ. et angulos pro¬
price iolintatis: fagite in quietudin¬
em. et sp̃iectũ leuitactis: fugite obsti¬
noctionem et nequissĩmũ utiũ sin¬¬
gularilttis. nisi forte quod absit
feaudare i ultis animas restras pa¬
nis edulio benedicti. Iam iero nelõ¬
gras protralcim ios. septem panes
quibus reficiamini isti sunt. Primꝰ
panis rerbum Dei. in quo rita ho¬
minis est. sicut et ipse testatur. Secũ¬
dus panis obetientia est. quoniam

Expanded text:
omnium contra ipsos? Hi sunt qui seomnium contra ipsos? Hi sunt qui separant semetipsos, animales, spiritum non habentes; quoniam nemo in spiritu Dei loquens dicit anathema Jesu . Nequissima plane et perniciosissima pestis; quoniam universos unius obstinatio turbat, et fit omnibus discordiae fomes, materia scandalorum. Denique Prophetam audi, qui de vinea Domini loquens: Singularis, inquit, ferus depastus est eam . Pro hujusmodi rogo et obsecro vos, fratres mei, fugite simulationem omnem, et angulos propriae voluntatis: fugite inquietudinem et spiritum levitatis; fugite obstinationem, et nequissimum vitium singularitatis: nisi forte, quod absit! fraudare vultis animas vestras panis edulio benedicti. 4. Jam vero, ne longius protraham vos, septem panes quibus reficiamini, isti sunt. Primus panis, verbum Dei; in quo vita hominis est, sicut et ipse testatur . Secundus panis, obedientia est; quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dem cam aliis: sed non cum aliis
refecti. Porro si fuere qui discũ bẽ¬
tibus ciliis post dumeta sea diuerso¬
ria quoruis absconditi latuere: hor¬
mines erusmodi ieiunos racuosque
remansisse quis nesciat : Sic et eos ni¬
hlominus. qui leuitote et curiosita¬
te ducti circunquaque icigantes mi¬
nĩme resẽderunt: auł qui resẽderuĩt
quidem sed non in ordine nec innu.¬
mero coeterorum. Nortamur proĩ¬
de charitatem uestram. et pastora¬
li sollicitudine adnonemts: ne qu¬
is ex yobis inuematar angulos a¬
mare ⁊ sectari latebras ⁊ quere¬
re diuerlicula ᷑ quoniam quima¬
le agit odit lucem: et non uenĩt
ad lucem it non arguantur ope¬
ra eiuis. Sed nec inueniantar in
nobis qui circumferantur omni
rento doctrince instabiles et inq¬
uieti: nihil in se soliditatis. nilul
geauitatis liabentes lanquã pul¬
uis quẽ prou̾cit uentus a facie¬
terrae. Nam de his quid dicam quor¬
um mantis contra omnes. et manus

Expanded text:
idem cum aliis, sed non cum aliis sunt idem cum aliis, sed non cum aliis sunt refecti. 3. Porro si fuere qui, discumbentibus aliis, post dumeta seu diversoria quaevis absconditi latuere, homines ejusmodi jejunos vacuosque remansisse quis nesciat? Sic et eos nihilominus, qui levitate et curiositate ducti, circumquaque vagantes, minime resederunt; aut si qui resederunt quidem, sed non in ordine, nec in numero caeterorum. Hortamur proinde charitatem vestram et pastorali sollicitudine admonemus, ne quis ex vobis inveniatur angulos amare, sectari latebras, quaerere diverticula; quoniam qui male agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ut non arguantur opera ejus . Sed nec inveniantur in vobis, qui circumferantur omni vento doctrinae, instabiles et inquieti, nihil in se soliditatis, nihil gravitatis habentes, tanquam pulvis, quem projicit ventus a facieterrae. Nam de his quid dicam, quorum manus contra omnes, et manus
Abbreviated transcription (Latin):
solet exercere primordia conuer¬
sionis. Secanda est pielatis dĩes:
qua respinconus in luce miseratio¬
num Dei. Tertia dies est rodionis.
in qua uerctas innotescit. ut tan¬
quam ea debito quodam naturce
sine aliqua contradictione creci¬
tori subiecta sit creoctura. seruciꝰ
seruiat redemptori. Ex hinc iube¬
mur ĩam discambere: it charitas
ordinetur in nobis. Eitinc aperit
ddominus manum suam: et implet
õne animal benedictione. Uerũ quo¬
niam apostolis dicitur facite homi¬
nes discumbere: quorum nos Clic¬
et ad confrisionem nostrãꝰ habe
ricarios qualescunque discambere
uos admonemus fratres charissi¬
miyt refecti pane benedictionis
subsistere possitis in ua ne forte mi¬
sera necessitate compulsi descenda¬
tis et uos in Eoyptam. et incipiant
uobis illudere qui necdum u obiscum
in deserto sequati sunt saluatorem.
Miseri sane et ipsi qui non erire cum
exeuntibus sed plane miserabiliores
omnibus hominibus qui profecti qͥ¬

Expanded text:
solet exercere primordia conversolet exercere primordia conversionis. Secunda est pietatis dies, qua respiramus in luce miserationum Dei. Tertia dies est rationis, in qua veritas innotescit, ut tanquam ex debito quodam naturae sine aliqua contradictione Creatori subjecta sit creatura, servus serviat Redemptori. Exhinc jubemur jam discumbere, ut charitas ordinetur in nobis; exhinc aperit Dominus manum suam, et implet omne animal benedictione. Verum quoniam apostolis dicitur: Facite homines discumbere; quorum nos, licet ad confusionem nostram, habetis vicarios qualescunque, discumbere 939 vos admonemus, fratres charissimi, ut refecti pane benedictionis subsistere possitis in via; ne forte misera necessitate compulsi descendatis et vos in Aegyptum, et incipiant vobis illudere, qui necdum vobis cum in deserto secuti sunt Salvatorem. Miseri sane et ipsi, qui non exiere cum exeuntibus; sed plane miserabiliores omnibus hominibus, qui profecti qu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego quidem non confundorr
sed glorior pro uobis fratres mei.
quoniam saluoctorem in deserto
sequati eristis ad eum extea ca¬
tra. Sed uereor ne quis forte
in triduana expectatione pusil¬
lanimis inueniatur⁊ et in aEgy¬
otum seculi huius nequam uel
corde uel etiam et corpore reuer¬
toctur. Merito proinde clamat di¬
cna scriptura et dicit. Sapecta do¬
minuon uiriliter age et confortetur
cor tuum. et sustine dominum. Sea
quandiu necessẽ est sustinere: Pr¬
orsus donec miserecctur tui. Ouce¬
ris qaando. Misereor inquit sciper
turbam quia iam triduo sustinent
me. Uiam enim trium dierum eas
necesse est in deserto si gratũ Deo
tuo uolueris offerre sacrificium :
et triduo sustineas saluadorem ÷
si miraculi panibus desideras soctĩ¬
ari. Prima est dies timoris : dies ĩ¬
quam declarans et illuminans te¬¬
nebras tucis: interiores scilicet ÷
et horrendum gehienne suppliciũ
demonstrans. in quo sunt tenebece
siꝗuidem sicutipsi nostĩs nostroe

Expanded text:
Et ego quidem non confundor, sed glorior pro vobis, fratres mei, quoniam Salvatorem in deserto secuti, securi existis ad eum extra castra; sed vereor ne quis forte in triduana exspectatione pusillanimis inveniatur, et in Aegyptum saeculi hujus nequam vel corde, vel etiam et corpore revertatur. Merito proinde clamat divina Scriptura, et dicit: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Sed quandiu necesse est sustinere? Prorsus donec misereatur tui. Quaeris quando? Misereor, inquit, super turbam, quia jam triduo sustinent me. 2. Viam enim trium dierum eas necesse est in deserto, si gratum Deo tuo offerre volueris sacrificium; et triduo sustineas Salvatorem, si miraculi panibus desideras satiari. Prima est dies timoris; dies, inquam, declarans et illuminans tenebras tuas, interiores scilicet, et horrendum gehennae supplicium demonstrans, in quo sunt tenebrae gitatio, sicut ipsi nostis, nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: sermo meus ñ capit in uobis:
s in auditu u̾bi obedierant ei. Hesunt
sex ydrie posite in purgationẽ nr̃am:
que uacue sunt et plene uento. si pro
inani gła obseruant᷑. Aqua replentur.
sitimore dĩ custodiant᷑: qm timor dñi
fons uitȩ.Aqua inqͣm timor dñi est: &e¬
siminus sapida s oꝑtime refrigerans
animã noxiis desideruis estuantẽ. Aqͣ ẽ:
que iacula inimicipossit extinguere.
slam nec illud dissonat. qͦd aqua sẽꝑ
una petit: & timor ad ima cogitatio¬
nem deducit. et in inferiorib ĩmorat᷑:
atq horrenda loca pauida m̃te collu¬
strat uixta illud. uadam ad portas in¬
feri. S diuina uirtute aqua mutat᷑

Expanded text:
dicitur, Sermo meus non capit in vobis ; dicitur, Sermo meus non capit in vobis ; sed in auditu verbi obaudierant ei. Hae sunt sex hydriae positae in purificationem nostram, quae vacuae sunt et plenae vento, si pro inani gloria observantur. Aqua replentur, si timore Dei custodiantur, quoniam timor Domini fons vitae. Aqua, inquam, timor Domini est, etsi minus sapida, sed optime refrigerans animam noxiis desideriis aestuantem. Aqua est, quae jacula inimici ignita possit exstinguere. Nam nec illud dissonat, quod aqua semper ima petit, et timor ad ima cogitationem deducit, et in inferioribus immoratur, atque loca horrenda pavida mente collustrat, juxta illud: Vadant ad portas infer
Abbreviated transcription (Latin):
a xp̃i: ut si gratis uenundatꝰ es gratis
etiam redunaris. Si nesciens in adam
pistr: nesciens uiuificaris in xp̃o. Nesci¬
sti qͣndo ad lignum uetitum uetꝰ adã
tecendit manus noxias: nescisti nichil¬
ominus qͣndo in ligno salutifero in no¬
xias manus xp̃c extendit. Apͥmo ho¬
mine in te manauit macła qua inqui¬
natus es: a xp̃i latere aqua qua munda
pria ꝓpͥa nichilominus aqua munda¬
Tercia elemosinaꝵ largitio. Hinc enĩ
habes in eungłio. Date elemosinam:et
omĩa munda sunt uobis. Quarta re¬
missio iniuriaꝵ: sodm qͦd orantes dici¬
mus. dimite nobis debita nrã sic̃ &e nos
dimitimꝰ debitorib nr̃is. Quinta ẽ
afflictio corporis: unde et oramus ut
mundi ꝑ abstinentiã d̃o canamꝰ głam.¬
Sexta ẽ obedientia preceptoꝵ: sicut
audiert̃ discipłi qͦd utinam audire
mereamur et nos. uos mundi estis ꝓpt̃
sermonẽ quem locutus sum uobis. Ni¬
mirum quia sĩ erant sicut hii quibus

Expanded text:
Christi, ut, si gratis venumdatus es, gratis Christi, ut, si gratis venumdatus es, gratis etiam redimaris; si nesciens in Adam periisti, nesciens vivificeris in Christo. Nescisti quando ad lignum vetitum vetus Adam tetendit manus noxias; nescisti nihilominus quando in ligno salutifero innoxias manus Christus extendit. A primo homine in te manavit macula qua inquinatus es: a Christi latere aqua qua mundatulpa, propria nihilominus aqua mundaTertia, eleemosynarum largitio. Hinc enim habes in Evangelio: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Quarta, remissio injuriarum, secundum quod orantes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quinta est afflictio corporis; unde et oramus, ut mundi per abstinentiam, Deo canamus gSexta est obedientia praeceptorum, sicut audierunt discipuli quod utinam audire mereamur et nos!: Vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis . Nimirum quia non erant sicut hi quibus
Abbreviated transcription (Latin):
habentẽ macłam aut rugam. uł aliqͥd
huiusmodi. multis interim purificatio¬
nib opus habet: quatinus sicut ab un¬
dant peccata. abundet & indulgentia:
sicut multiplicat᷑ miseria sic et miscdia:
nisi qͦd ñ sicut delictum. ita & donum.
Gr̃a enm ñ solum peccata lauat. s me¬
post baptismum in peccata labunt᷑: de hiᷤ
enim loquim᷑ quia de his sumꝰ. Exuimꝰ
tunicã ueterem: s heu penus reindũimꝰ
eam. Lauimꝰ pedes nr̃os s peius inqui¬
nauimꝰ eos. Sicut gͦ qͦd alius inqͥnaue¬
rat lauit alius: sic inquinatos a nobis
quos culpa inquinauerat aliena. Neo
tam̃ sic alienam dixerim ut negem
nr̃am: alioqum nec inquinaret. S ali¬
ena ẽ. quia i adam om̃s nescientes pec¬
cauimus: nr̃a quia et si in alio nos tñ
peccauimꝰ: & nobis iusto di iudicio in¬
putabat᷑. licet occulto. uerumptam̃ ut
iam ñ sit qͦd causeris o homo contͣ mo¬
bedientiam adȩ. datur tibi obedient

Expanded text:
habentem maculam neque rugam, aut aliquid habentem maculam neque rugam, aut aliquid hujusmodi; multis interim purincationibus opus habet, quatenus sicut abundant peccata, abundet et indulgentia; sicut multiplicatur miseria, sic et misericordia: nisi quod non sicut delictum, ita et donum. Gratia enim non solum peccata lavat, sed et mehis qui post baptismum in peccata labuntur: de his enim loquimur, quia de his sumus. Exuimus tunicam veterem; sed, heu! pejus reinduimus eam. Lavimus pedes nostros: sed pejus inquinavimus eos. Sicut ergo quod alius inquinaverat, lavit alius, sic inquinatos a nobis quos culpa inquinaverat aliena. Nec tamen sic alienam dixerim, ut negem nostram; alioquin nec inquinaret. Sed aliena est, quia in Adam omnes nescientes peccavimus; nostra, quia, etsi in alio, nos tamen peccavimus, et nobis justo Dei judicio imputabatur, licet occulto. Verumtamen, ut jam non sit quod causeris, o homo, contra inobedientiam Adae datur tibi obedientia
Abbreviated transcription (Latin):
Uinum ñ habent. Compassa ẽ enim eoꝵ
uerecundiȩ sicut misericors sicut beni¬
gnissima. Quid de fonte pietatis ꝓcede¬
ret nisi pietas: Quid in qͣm mirum si
piecatem exhibent uiscera pietatis:
Nonne qui pomũ in manu sua tenuit
dunidia die: reliqua diei parce pomi
seruabit odorem: Qnͣtum gͦ uiscera illa
uircus pietatis affecit: in quib nouem
m̃sib requieuit: Nam et ante m̃tem
repleuit qͣm uentrem: & cum ꝓcessit ex
utero. ab animo ñ recessit. Durior fortas¬
se ce austerior uideri posset responsio
dñi: s nouerat ille cui loqueret᷑. & qͥs
loqueretur illa non ignorabat. Deniq
ut scias quomͦ responsum ipsum acceꝑit.
aut qͣntum de filii benignitate p̾sump
dis ueris uideis ñ littera s sp̃u. necẽẽ ha¬
bemus apponere: uel magis appositas
demonstrare. Quia enim nundũ ꝑue¬
nit eccłia ad ꝑfectam purificationẽ qͣn
do sibi eam xp̃c exhibebit głosam. non

Expanded text:
Vinum non habent. Compassa est enim eorum Vinum non habent. Compassa est enim eorum verecundiae, sicut misericors, sicut benignissima. Quid de fonte pietatis procederet, nisi pietas? Quid, inquam, mirum, si pietatem exhibent viscera pietatis? Nonne qui pomum in manu sua tenuerit dimidia die, reliqua diei parte pomi servabit odorem? Quantum igitur viscera illa virtus pietatis affecit, in quibus novem mensibus requievit? Nam et ante mentem replevit, quam ventrem; et cum processit ex utero, ab animo non recessit. Durior fortasse et austerior videri posset responsio Domini: sed noverat ille cui loqueretur; et quis loqueretur illa non ignorabat. Denique ut scias quomodo responsum ipsum acceperit, aut quantum de Filii benignitate praesumpsdis veris Judaeis non littera, sed spiritu, necesse habemus apponere, vel magis appositas demonstrare. Quia enim nondum pervenit Ecclesia ad perfectam purificationem, quando eam sibi Christus exhibebit gloriosam, non
Abbreviated transcription (Latin):
quia dñs nr̃ uit ad nuptias. faciamꝰ
gͥ qͦd alibi monet: &e studeamꝰ similes
fieri hominib expectantib dñm suũ qͣn¬
do reũtat᷑ anuptiis. Nam tenenti carru¬
cam in agro. uendenti aliquid uł eñ¬
ti in foro. ñ dicimus quid expectas. Ne¬
q enimsimiles sunt expectantib. Ei
uͦ quem uidemꝰ stare ante ianuam. pul¬
nichil mirum si dicitur quid expectaᷤ.
Illi gͦ sunt similes expectantib: quiũ
suila aure audierunt. uacate & uidece
qm ego sum ds̃. Ueniet dñs expectantib
eum in ueritate: qualis erat qui dixit.
Expectans expectaui dñmꝰ. Ueniet tan¬
qͣm reu̾̃tens a nuptiis: inebriatꝰ uino
caritatis. et ĩmemor iniquitatũ nr̃aꝵ.
ueniet ñ expectantib tanqͣm reuer¬
tionum suaꝵ. Tunc enim qͣntum ad
illos. obliuiscetur misereri ds̃. ueniet
Hec mͦ non tam et de presentib nup¬
tiis qͣm ꝓ earum occasione dicta sint.
Iam uͦ sequamur unacum discipłis do¬
Deficiente umo dixit mater iħu ad eũ.

Expanded text:
quia Dominus noster ivit ad nuptias. Faciamus ergo quod alibi monet, et studeamus similes fieri hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Nam tenenti carrucam in agro, et vendenti aliquid vel ementi in foro, non dicimus: Quid exspectas? neque enim similes sunt exspectantibus. Ei vero quem videmus stare ante januam, pulas; nihil mirum si dicitur: Quid exspectas? Illi ergo sunt similes exspectantibus, qui non surda aure audierunt: Vacate, et videte quoniam ego sum Deus . Veniet Dominus exspectantibus eum in veritate, qualis erat qui dicit: Exspectans exspectavi Dominum . Veniet tanquam revertens a nuptiis, inebriatus vino charitatis, et immemor iniquitatum nostrarum. Veniet non exspectantibus, tanquam revertionum suarum. Tunc enim, quantum ad illos, obliviscetur misereri Deus. Veniet Haec modo non tam de praesentibus nuptiis, quam pro earum occasione sint dicta. 2. Jam vero sequamur una cum discipuDeficiente vino, dixit Mater Jesu ad eum:
Abbreviated transcription (Latin):
scło. Sicut en im mercennariis &e eib¬
cotidianꝰ datur in oꝑe. & merces ser¬
uatur in fine: sic dñs uitam ecernã
in fine reddet: & interim centuplum
repmittit &e exhibet. Quid gͦ mirum
si timet ne ꝑdat hanc gr̃am: qui iã
consecutus ẽ eam: Hec ẽ metreta cer-¬
cia. qũa sub disiunctione signanter
posuit eo qͦd ñ omĩum sit: quia nec
omĩb centuplum reꝓmissum. s solis
qui omĩa reliquerunt.

Expanded text:
saeculo . Sicut enim mercenariis et qsaeculo . Sicut enim mercenariis et quotidianus cibus datur in opere et merces servatur in fine, sic Dominus vitam aeternam in fine reddet, et interim centuplum repromittit, et exhibet. Quid ergo mirum si timet ne perdat hanc gratiam, qui jam consecutus est eam? Haec est metreta tertia, quam sub disjunctione signanter posuit, eo quod non omnium sit; quia nec omnibus centuplum repromissum, sed solis qui omnia reliquerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdrie: ñ tam ꝓpter duriciam qͣm ꝓpt̃
stabilitatẽ. Capientes singule metre¬
tas binas uel ternas. Oue mecrete
duplex timor: ne forte trudi in ge¬
henuam ne forte ab eterna uita con¬
tingat excludi. S quia de contingen¬
ti futuro sunt ista: &e blandiri sibi¬
potest anima dicens. postqͣm ali-¬
quandiu in uoluptatib tuis uixe¬
ris ages penitentiã nec ista iam
cariturus. nec ꝑiturus in illa: bo¬
num ẽ adhiberi et terciũ. qui uti¬
q sꝑitalib notꝰ est. eo utilior quo
de presenti ẽ. Timent enim qui no¬
uerunt sp̃ualem cibum nequando
forte fraudent᷑ eo: cibo siquidem
forti egent. qui manum miserunt
ad fortia. uiuant de paleis egypti.
qui deseruiunt in oꝑib luti et late¬
ris: nobis fortior cib ẽ necessariꝰ qm̃
nobis grandis restat uia. ut ambule¬
mus in fortitudine cibi illius. Ipse ẽ
panis angłoꝵ: panis uiuus. panis co¬
tidianus. Hic ẽ de quo nobis ꝓmissũ
ẽ: quia centuplum acciꝑemus in hoc

Expanded text:
pter duritiam, quam propter stabilitatem. Capientes singulae metretas binas vel ternas. Duae metretae, duplex timor: ne forte trudi in gehennam, ne forte ab aeterna vita contingat excludi. Sed quia de contingente futuro sunt ista, et blandiri psibi anima dicens, Postquam aliquandiu in voluptatibus tuis vixeris, ages poenitentiam, nec ista jam cariturus, nec periturus in illa; honum est adhibere et tertium, qui utique spiritualibus notus est, eo utilior, quo de praesenti 807 est. Timent enim qui noverunt spiritualem cibum, ne quando forte fraudentur eo. Cibo siquidem forti egent qui manum miserunt ad fortia. Vivant de paleis Aegypti, qui deserviunt in operibus luti et lateris; nobis fortior cibus est necessarius, quoniam nobis grandis restat via, ut ambulemus in fortitudine cibi illius. Ipse est panis angelorum, panis vivus, panis quotidianus. Hic est de quo nobis promissum est quia centuplum accipiemus in hoc