comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mã nostrã: est itaqͣ  conferri crimi ueni
nũ: propena cõmissi non solũ ueniã.
uerum &iam pyemiũ cum benedicti¬
one suscepit: Querebat uir dõ
plenus secreto & abiectione oculi cum
uistutib proderet᷑. in quo uere euan¬
gelica sententia probabitus. ciuitatẽ¬
supra montẽ positam latere non posse.
non poterat maiestatis luce cireũ datus
Nam uiciioms muni cipia ciuitatis susce
pere. inherentes ei tramitẽ porri¬
gebant. in occursum cũ coniugibus ac
liberis confluebant. ut continuatim
clerum quegmen dũ occurrentes un¬
gebantur. pessequentib coherebat.
reterire silencio impiũ puto. in alieno¬
sensuloco absens. quantum uirtutis
operatus sit. Erat illic pres biter
senator nomine. Natalib Nobilis. sed¬
religione nobilior. Coniux illi estet¬
Nec tariola similis sc̃ĩtate : Quos pre
pes studia antiquȩcaritatis expecut.
Aduenienti prȩparant mansionem.
& quanto maior persona aderat. tan¬
to minor impenditur apparatus.

Expanded text:
 nostrum est'. Itaque confessor criminis pro poena commissi non solum veniam, verum etiam praemium cum benedictione suscepit. 21. Quaerebat vir Deo plenus secretum et abiectionem oculi, cum virtutibus proderetur; in quo vere euangelica sententia probatur, cisupra montem positam latere non posse. non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civitates, quot sese per itineris eius tramitem porrigebant, in occursum cum coniugibus ac liberis convolabant et continuatum plerumque agmen, dum occurrentes iungebantur prosequentibus, cohaerebat. 22. Praeterire silentio impium puto, in Alisiensi loco absens quantum virtutis operatus est. Erat illic presbyter Senator nomine, natalibus nobilis, religione nobilior. Coniunx illi Nectariola, similis sanctitate; quos praeteriens pro studio antiquae caritatis expetiit. Advenienti praeparant mansionem, et quantum maior persona aderat, tantum minor inpenditur apparatus.
Abbreviated transcription (Latin):
nistrũ suũ ibidẽ starẽ precepit. Quod
cum uidiss& rusticus ep̃s una cũ clero
suo. dixit. Uidetis runc quid factu¬
rus est. Non est hȩc causa exdõ. Si
ex dõ fuissor. tã mane non comediss&
uel bibiss&. que anteriores scĩ per ele¬
mosinas & ie iunia intrauerunt in reg¬
autem ista causa quȩ sit nescio. Ma¬
ne comedit & bibit. bestias mulgit. cap¬
pam suã in radio solis pendit. Accedat
propius. & reddat ratio nẽ. siex dĩ par¬
te ista facit. an ex aduersarii: Cumq
interrogatus fuisso uir dĩ sc̃s goar. dixit.
Ds iuclex iustus & fortis. tuscis omĩa. tu
nosti quia de aduersarii parte ruhil
consentio. req consentire cupio. Neq:
cappam meã in radio solis pendentem
scio. sed in fuste roboreo. & bestias il¬
hora trans acta dñs mihi eas ordinauit.¬

Expanded text:
nistrum suum ibidem stare praecępit. Quod cum haec vidisset Rusticus episcopus una cum clero suo, dixit: 'Videtis nunc, quid facturus est? Non est haec causa ex Deo. Si ex Deo fuisset, tam mane non commedisset vel bibisset; quia anteriores sancti per ęlemosinas et ieiunia intraverunt in regautem ista causa quid sit nescio: mane commedit et bibit, bestias mulgit, cappam suam in radio solis pendit. Accedat propius et reddat rationem, si ex Dei parte haec facit an ex adversario'. Qui cum interrogatus fuisset, vir Dei sanctus Goar dixit: 'Deus iudex iustus, fortis, tu scis omnia, tu nosti, quod de adversario parte nihil consentio neque consentire cupio neque cappam meam in radio solis pendentem scio nisi in fuste roboreo et bestias ilhora transacta Dominus mihi ordinavit
Abbreviated transcription (Latin):
ntesea labor eorũ maior & prolixior
crescebat. Et dixit albuuinus ad al¬
uuinũ.Ialem famẽ ac sitim nũquã
habui. Et hȩc dicens. cecidit de equo
pie sacerdos. qui a fame & siti modo¬
morituri sumus. Sc̃s goar cum haec
recordart opost& quia ds̃ caritas est.
& qui man& incaritate. in dõ man&
& ds̃ in eo. Hodie filii quando uidistis
facere. Non debueratis excusare.
niunc autẽ ad corripiendũ uos facit
quentibus. uenerunt tres cesu ae
mirȩ magnitudinis. ueluti scam tri¬
nitatem prȩfigurantes quȩ steter̃
alonge. Quas cũ uidiss& uirdĩ
sc̃s goar. & in uocass& scãm trinita¬
tenł. iussit eas stare. Cumq ste¬
tiss&. apprehendit uasculũ suum.
& mulsit illas. Quod cũ factũ fuiss&.
uissit eas ire. & de ipso lacte liniebat
membra illorũ. statimq pullũ dolorem
senserunt inse. Miserunt manus ad
sacculos. & inuenerunt ad mandu candũ
& adbibendum usq ad habundantiam. &
aquã similiter. & coeperunt epulari.

Expanded text:
tem labor eorum magis et prolixius crescebat. Et dixit Alboinus ad Adalwinum: 'Talem famem ac sitim numquam habui'. Et haec se dicente, cecidit de equo pius sacerdos, quia fame et siti morituri sumus'. Sanctus Goar cum hec recordare oportet, quia Dem caritas est, et qui manet in caritate, in Deo manet et Deus in eo. Hodie, fili, quando vidistis facere, non debueratis excussare. Nunc autem ad corripiendum vos facit quentibus venerunt tres cervias mire magnitudinis, quasi sanctam trinitatem praefigurantes, qui steterunt a longe. Quas cum vidisset vir Dei sanctus Goar et invocasset sanctam trinitatem, iussit eas stare. Quae cum stetissent, conprehendit vasculum suum et mulsit illas. Quod cum factum fuisset, iussit eas irę; et apud ipsud lacte linebat membra illorum, et statim nullum dolorem insenserunt. Miserunt manus ad sacculos et invenerunt ad manducandum et ad bibendum usque ad habundantiam et aquam similiter et ceperunt epulare.
Abbreviated transcription (Latin):
& illi legati festinanter uenerunt ad¬
episcopũ. inueneruntq eum inciuitate
sedentẽ insolio suo una cũ clero. & nun¬
tiauerunt ei omia quȩ eis contigerat.
uel quod factũ uiderunt de ipso scõ uiro.
Quȩ cũ audiss&. cum iracundia coepit
dicere. Non est hȩc alia causa. nisi pres¬
ti natio : quisic mane comedit. & bestias
mulgit. inquirere debemus quȩ sit cau¬
ba finiss&r. ecce uirdĩ sc̃s goar intrauit
indomũ ubi ep̃s sedebat. Qui cum in¬
trass&. coepit preuidere locũ ubi disci¬
pulus suus stare potuiss&. uel ubi cap¬
pam suãpendere uel abscondere licu¬

Expanded text:
 illi legatari festinanter venerunt episcopo; invenerunt eum in civitate sedentem in solio suo una cum clero suo. Nuntiaverunt ei omnia, quod eis contigerat vel quod factum viderunt de ipso viro sancto. Qui cum audisset, cum iracundia caepit dicere: 'Non est alia causa nisi prestinatio, qui sic mane commedit et bestiis mulgit; inquerere debemus, quid sit cauhaec dixisset, ecce vir Dei Goar intravit in domo ubi episcopus sedebat! Qui cum intrasset, caepit providere, ubi discipulus suus stare potuisset, vel ubi cappam suam pendere vel abscondere licu
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoc qđ factũ uidistis pon est sine
causa. uel quod dñs hodie perbestias os¬
tendit nobis. nisi forte fiat ad exemplũ
credulitatis eorũ qui in ipso confidunt.
quia potens est dñs pareremensam inde

Expanded text:
quia hoc quod factum vidistis non est sine causa, quod Dominus hodie per bestias ostendit nobis, nisi fiat ad exemplum credulitatis, qui in ipso confidunt, quia potens est Dominus parare mensam in de
Abbreviated transcription (Latin):
inpsalmis. Nimis honoratisunt amici
tui ds̃. nimis confortatus . ẽ. principatꝰ
lus sc̃s goar habuit consuetudinẽ. ut¬
omĩ die excepto parasceuen missarum
ibidem per illã semitam ꝑgebant. liben¬
ter suscipiebat. & alebat tos ibidem
uoluntarie cũ ilaritate secundũ uires
suas quoilli dñs ordinabat. iuxta domi¬
nicũ preceptũ. Quã dui fecistis uni¬
ex his minimis fratrib meis. mihi fecistis.¬
adiuuante gratia dñi nrĩ ihũ xp̃i. iui

Expanded text:
nt amici tui,Deus, nimis confortatus est principatus tus Goar habuit consuetudinem omniquę dię, excepto parasceuen, missarumibidem per illam semitam pergebant libenter suscipiebat vel pauperes ibidem voluntarię et cum hilaritate alębat secundum vires suas, quod illi Dominus ordinabat iuxta dominica precepta: Quamdiu fecistis ex his minimis fratribus meis, mihi fecistis.adiuvante Domi
Abbreviated transcription (Latin):
NMEPUS CHILDEBERTI REGIS
francorum filui chlodo uei erat uir uene¬
rabilis nomine goar. homo equitanus
cuius pater uocabatur georgius. & mat̾
eius ualeria. Hic erat uir gloriosus
aspectuq decorus. mente humilis. cor¬
pore castus. perfectus infide. egregi¬
us in opere. inuistute summus. in pro¬
tinuatis ieunus & orationib instans. fu¬
tura prȩnos cere meruit sacramenta.
Hicq ingerman orũ oppida conuenier
super fluuiũ hrenũ in froc terminum
uuasaliacinsẽ sub urbano treuerico.
ubi fluuiolus uuorica uocabatur:
biq ipse uir dĩ una cũ consensu ep̃i
qui tunc tẽporis treuerorũ prȩsul esse
dinoscebatur . qui nuncupatur felicius
ibidemq ipse uirdĩ sc̃s goar die noctuq
dõ seruiens. in ieiuniis iuigiliis. in multa
pati entia. in longanimitate. in castita¬
te. in pura p̾dicatione. in oratione assi¬
dua. incaritate nonficta. iuxta apłica
te dĩ. Niuc enim dñs tantã gratiã
concedere dignatus fuit. ut multi¬

Expanded text:
ebus Childiberti regis Francorum, filio Chlodoveo, erat vir venerabilis nomine Goar, homo Aquitanicus, cuius pater vocatur Georgius et mater eius Valeria. Hic erat vir gloriosus aspectuque decorus, mente humilis, corporę castus, perfectus in fide, egregius in opere, in virtute summus, protinuatis ieiuniis et orationibus instans futura praenoscere meruit sacramenta. Hicque in Germaniorum oppedis conveniens super fluvium Reno infra terminum Wasaliacinse suburbano Treverico, ubi fluviolus Wocara vocatur, ibique ipse vir Dei una cum consenso episcopo, qui tunc temporis Treverorum presul esse denoscitur, qui noncupatur Felicius, Ibidemque ipse vir Dei sanctus Goar die noctuque Deo serviens in ieiuniis, in vigiliis, in multa patientia, in longanimitate, in castitate, in pura praedicatione, in oratione assiduę, in caritate non ficta, iuxta apostolica te Dei. Huicque Dominus tantam gratiam concedere dignatus fuit, ut multi
Abbreviated transcription (Latin):
uitate. Haec quoq. cogitabat rex.
ep̃m. sed uirdĩ aliud cogitabat. Con¬
siderabat uirdni sententiã diuinam.
quia quise exaltat humiliabitur. &
quise humiliat ex altabitur. Pergebat er
ad cellulam suã. Cumq ibidem uenis¬
sor. coepit tristis esse & febre ualida
affligere corpussuũ. diȩ noctuq do¬
minũ deprecans ut ei dñs donare auxi¬
lium & ad uitoriũ. & eruer& eũ detam
graui iugo qud sigebertus rex ei impo¬
rex illum supra uiginti noctes ad se
uenire precepit. Nec inseptem an¬
niss illũ postea uidit. Trans actis au¬
tem septẽ annis. rex memoratus de eo
precepit legatis suis. ut ipsũ ad se ueni¬
re facerent. Sed uirdĩ beatus goar
prose & pro aliis cotidie magna & in¬
estimabilia munera dõ offerebat. &

Expanded text:
civitate'. Hec quoque regi cogitante, opum, sed vir Dei aliud cogitabat. Considerabat sententia divina, quia qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur, pergebatque ad cellolam suam. 10. Cumque ibidem convenisset, coepit tristis esse et a febrę valido adfligere corpus suum, dię noctuque Dominum deprecans, ut ei Dominus donaret auxilium et adiutorium et erueret eum de tam grave iugum, quam Sigibertus rex ei inporex illum super viginti noctes ad se venire praecepit, nec in septem annis illum videbat. Transactis autem illis septem annis, rex memoratus de eo, praecepit legatariis suis, ut ipsum omnino ad se venire fecissent. Sed vir Dei beatus Goar et pro se et pro aliis quotidię magna et inaestimabilia
Abbreviated transcription (Latin):
ad partẽ parr echiȩ treuericȩ Nihil
profeciss&. nisiad malũ exemplum.
sed falsa &inanis erat eorũ loquela.
& sine mora iub& ipsos legatos addĩ
cepit. dicens quod inquisitionem
Qui uenientes ad hominẽ dĩ. dicunt
ei dolose. Episcopus pr̃ rusticus¬
has salutes tibi mandat. quas ullam
occasionẽ celatã habere potuisseNT.¬
festinanter ad se pergere treueris ci¬

Expanded text:
ad partem parrochia Treverica nihil proficisset nisi ad malum exemplum; sed falsa et inanis erat eorum loquella. sine mora iussit ipsos legataris iterum aecepit, dicens, quod inquisitionem Qui venientes ad ipsum virum Dei, dicentes ei dolose: 'Episcopus noster Rusticus salutem tibi mandat', – quasi illam accussationem ei celatam habere voluissfestinanter, ut ad ipsum ad Treveros ci
Abbreviated transcription (Latin):
reuocass&. multas ei & magnas tribu¬
lationes tamquã leo rugiens ingere¬
bat. Sed uirdĩ sc̃s goar hȩc nullatenꝰ
me tuebat. quia considerebat precepta
apostolica. qđ per multas tribulationes
opost& nos intrare in regnũ caelorum.

Expanded text:
revocasset, qui ei multas et magnas tribulationes tamquam leo rugiens ingerebat. Sed vir Dei sanctus Goar haec nullatenus metuebat, quia considerabat praecepta apostolica, quod per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto nos non ut alienos. sed ut ꝓprios &
domesticos respicere ñ dedignant᷑. causamq
nr̃am sua dilectione qua ꝑpauo flagrare
non desinunt arbitrant᷑:
Ita fit. ut & in p̾senti scło necessariis non
destituamur auxiliis. & infuturo sempi¬
ternis eorum iungamur consortiis: ad

Expanded text:
profecto nos non ut alienos, sed ut proprios et profecto nos non ut alienos, sed ut proprios et domesticos respicere non dedignabuntur, causamque nostram sua dilectione, qua perpetuo flagrare non desinunt, suam arbitrabuntur. Ita fiet, ut et in praesenti saeculo necessariis non destituamur auxiliis, et in futuro sempiternis eorum jungamur consortiis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
coronatos. tnis locis uenerabilit̃ c̃ditos. un a
die. id ÷ .Uͣ. id s octobris. festiuitate congrua
ueneraur: cũ tam̃ dubiũ sit. utrũ uno die an
duob eoꝵ martrriũ cõplerour. qr uerona
sup̃mus memorati martrrii locus. Non minis
xx .uI. milibus abelegantissima sc̃i uictoris
basilica distans. alit̃ hoc uno die nisi ꝑ
festinũ nimii furoris impaũ fitri posse. maximes
ꝓpt̃ moras in locis singulis necessarias credere
celebremus annua. ut fiant nob̾ illoꝵ int̃cessi¬
one continua: sic illoꝵ głae gratulemur. ut
quoscũq possumus nob̃cum parit̃ doctrin&e
uerbis & bonoꝵ operum exemplis in caritate
non ficta lugremur Ut enim ꝑ quendã
mundi huius sapientẽ dictum ÷: amicos
quoslib& eadem uelle & eadem nolle. ea demũ
firma amititia ÷: Et si nos scĩ martyres
patroni nr̃i. in ea uoluntate qua ipsi fuert̃
ad se clamantes & de se loquentes in ueneria.

Expanded text:
coronatos, ternis locis venerabiliter conditos, una coronatos, ternis locis venerabiliter conditos, una die, id est sexto Idus Octobris, festivitate congrua venerentur, cum tamen dubium sit, utrum uno die, an duobus, eorum martyrium compleretur, quia Verona, supremus memorati martyrii locus, non minus viginti sex millibus ab elegantissima sancti Victoris basilica distans, aliter hoc uno die, nisi per festinum nimii furoris impetum, fieri posse, maxime propter moras in locis singulis necessarias, crederecelebremus annua, ut fiant nobis illorum intercessione continua; sic illorum gloriae gratulemur, ut, quoscunque possumus, nobiscum pariter doctrinae verbis et bonorum operum exemplis in charitate non ficta lucremur. Ut enim per quemdam mundi hujus sapientem dictum est, amicos quoslibet eadem velle, et eadem nolle, ea demum firma amicitia est et si nos sancti Martyres, patroni nostri, in ea voluntate, qua ipsi fuerunt, ad se clamantes et de se loquentes invenerint,
Abbreviated transcription (Latin):
cuilib& religioso conloquit Nã quicũq
fide ñ dormitante qualẽ lib& ibi medelã
expostulat: ipsã illic sanitatẽ uoti cõpos
sẽꝑ adt̃e ñ dubitat Similia suoꝵ meritoꝵ
inditia. sc̃s quoq uictor. cassius. & florentiis.
cũ suis cõmilitonib crebro dare ñ desinua.
quȩ nemo utiq uerbis. necdũ scriptis ad plenũ
ex sequitur: In locis tam̃ suis ubi mirabiliter
frequentant̾: uberius &iam sermonib: & fidis
testimoniis cȩlebrant᷑: Qũ auis ea quȩ uulgant᷑
ꝑ singulos actitari. recte debeant mertus omiũ
simul adscribi: Sc̃a uero coloniensis accła.
ꝑ suffragia beatoꝵ martrrum quoꝵ corpora
in suo grenio meruit fouenda suscipere. non
desinit usq hodie fidẽ inuiolatã excolere:
qua a materno primo suo ȩp̃o se meminit
suscepisse: Apud qua c̃sueudo oȩlebris in ole¬
uit: Ubeatos martrres ꝯereonẽ uictorẽ
cassiũ & florentiũ. eoꝵq sotios trino marterio

Expanded text:
cuilibet religioso colloquitur. Nam quicumque cuilibet religioso colloquitur. Nam quicumque fide non dormitante qualemlibet ibi medelam expostulat, ipsam illic sanitatem voti compos semper adesse non dubitat. Similia suorum meritorum indicia SS. Victor, Cassius et Florentius cum suis commilitonibus crebro dare non desinunt, quae nemo utique verbis, nedum scriptis, ad plenum exsequitur. In locis tamen suis, ubi mirabiliter frequentantur, uberius etiam sermonibus et fidis testimoniis celebrantur, quamvis ea, quae vulgantur per singulos actitari, recte debeant meritis omnium simul adscribi. 23. Sancta vero Coloniensis ecclesia per suffragia sanctorum Martyrum, quorum corpora in suo gremio meruit fovenda suscipere, non desinit usque hodie fidem inviolatam excolere, quam a Materno, primo suo episcopo, se meminit suscepisse. Apud quam consuetudo celebris inolevit, ut beatos martyres, Gereonem, Victorem, Cassium et Florentium, eorumque socios, trino martyrio
Abbreviated transcription (Latin):
seuerini confessoris xp̃i successor. nomine
euergisilus. quadã die dũ capitis dolore nimiũ
cuciatus ad memoriã beatoꝵ martrrũ. Gereonis
& sotioꝵ eius oratũ acceder&. & ad huc in sci
illius thesauri inditiũ fastigiũ nullũ exceller&.
uersiculũ in laude sc̃oꝵ dici solitũ. exsultabt̃
scĩ in gła. ingrediens aeccłam inchoauit:
Cui ꝓtinus ex illo uenerabili sc̃o corpont
aditi responsũ ÷: lȩtabunt᷑ incubilib
suis: Qd cũ pontifex stupefactus audir&:
laudẽ dõ repente cũ om̃ib qui aderad
conclamauit: & apppiad de loci ipsius pul¬
uere capiti suo salutare remediũ ad posuit.
& c̃signato cũ suma reuerentia recessit :¬
alia quidẽ plurima ueridica relationẽ
cõmemorari posseN. si ꝓmissi cõpendii studia
ñ arcerent: ñ enĩ exinde erant uł ibi sunt
rara uirtutũ opera. sed pene cotidiana.
Quoꝵ multitudinẽ simul& magnitudinẽ
admirat᷑ : quisquis eiusdẽ aȩccłae cultori

Expanded text:
Severini confessoris Christi successor, nomine Severini confessoris Christi successor, nomine Evergisilus, quadam die, dum capitis dolore nimium cruciatus, ad memoriam beatorum martyrum Gereonis et sociorum ejus oratum accederet, et adhuc in sancti illversiculum in laudem sanctorum dici solitum, Exsultabunt sancti in gloria, ingrediens ecclesiam, inchoavit: cui protinus ex illo venerabili sanctorum corporum aditu responsum est: Laetabuntur in cubilibus suis. Quod cum pontifex stupefactus audiret, laudem Deo repente cum omnibus, qui aderant, conclamavit, et approprians, de loci illius pulvere capiti suo salutare remedium apposuit, et, consignato cum summa reverentia loco recessit alia quidem plurima veridica relatione commemorari possent, si promissi compendii studia non arcerent. Non enim exinde erant, vel ibi sunt rara virtutum opera sed pene quotidiana, quorum multitudinem simul et magnitudinem admiratur, quisquis ejusdem ecclesiae cultori
Abbreviated transcription (Latin):
reffigeriũ pausan. in signẽ neminiq.
prsus uł sententia sermonis explicabilẽ
uł arte operis imitabilẽ structura mirificȩ
& sublimis aeccłam : quã ita metalloꝵ fulgore.
& artifitii uarioate decorauit. muris &iã ualid
excelsisq sirmauit. ut nihil supͣ ꝑ om̃s illas
regiones. uł suisse uł futurũ eẽ celebri sermo
cile senio uł neglegentiae cȩdat materiã habu¬
isse negat᷑. cũ marmoreae soliditatis ibi tanta
copia fuerit. ut opus totũ colũnarũ illius
generis firmitudine & pulchritudine fulci¬
raur. Aurei uero fulgoris inea tantũ emi¬
cuit. ut musiua foris & inus fulgen ele¬
gantia. Nomen ad aureos scos ab in colis
sortir&ur: Quȩ quia ꝑse sũmo rerũ
omĩum auetori placere non potuit.
ut ad huc amplius & dignius resplen¬
der&: plurimis idoneis laudis diuine
cuius uitã multis claruisse uirtutib
gestoꝵ eius scripta cõmemoran. Huius
sedis antistes nob̵ cognitoꝵ tertius. sc̃i

Expanded text:
refrigerium pausant, insignem neminique refrigerium pausant, insignem neminique prorsus vel sententia sermonis explicabilem, vel arte operis imitabilem structurae mirificae et sublimis ecclesiam, quam ita metallorum fulgore et artificii varietate decoravit, muris etiam validis excelsisque firmavit, ut nihil supra per omnes illas regiones vel fuisse vel futurum esse, celebri sermoncile senio vel negligentiae cedat, materiam habuisse negatur, cum marmoreae soliditatis ibi tanta copia fuerit, ut opus totum columnarum illius generis firmitudine et pulchritudine fulciretur; aurei vero fulgoris in ea tantum emicuit, ut musiva foris et intus fulgens elegantia, nomen, Ad Aureos sanctos, ab incolis sortiretur. Quae, quia per se summo rerum omnium Auctori placere non potuit, ut adhuc amplius et dignius resplenderet, plurimis idoneis laudis divinaecujus vitam multis claruisse virtutibus, gestorum ejus scripta commemorant. Hujus sedis antistes nobis cognitorum tertius, S.
Abbreviated transcription (Latin):
delegatȩ suas: Sed c̃stantius galluis hispanisq
ẽtentus. has magna mansuaeudine gubnabat.
& accłas dĩ nullis molestiis infestabat: cũq
diem obir&&: cstantino filio suo xp̃ianȩ religi¬
onis cultori p̃cipuo. ꝓuincias tasdẽ regendas
reliquit Qui c̃fortatus in iperio. dũ regni
romani mon archiã ꝑ bella maxima optiner&.
beaussima hȩlena matri suae. honorandi
& sublimandi sc̃oꝵ martrũ sepulturas
ius & facultatẽ. ipse ꝑ omnẽ pene terrã¬
in eodẽ studio occupatus ẽtradidit Cuius
dõ dignȩ matronȩ. inbrati gereonis mo¬
nasterio adhuc plurima reseruantur
in signia. & qualis ipsa fuerit. testantur
ibidẽ apud ȩius memoriã crebro repaita
miracula: Iecit sane int̃ plurima specta¬
bilia suae deuotionis opera. suꝑ eiusdem
sc̃i martrris & socioꝵ eius corpora. ubi aiã
supra memorati sc̃i mauri martr res ad
singulare merentiũ & infirmantium

Expanded text:
delegatae sunt. Sed Constantius Galliis Hispaniisque delegatae sunt. Sed Constantius Galliis Hispaniisque contentus, has magna mansuetudine gubernabat, et ecclesias Dei nullis molestiis infestabat. Cumquediem obiret, Constantino, filio suo, Christianae religionis cultori praecipuo, provincias easdem regendas reliquit. 18. Qui, confortatus in imperio, dum regni Romani monarchiam per bella maxima obtinuisset, beatissimae Helenae matri suae, honorandi et sublimandi sanctorum Martyrum sepulturas jus et potestatem, ipse per omnem pene terram eodem studio occupatus, contradidit. Cujus Deo dignae matronae in beati Gereonis monasterio adhuc plurima servantur insignia, et, qualis ipsa fuerit, testantur ibidem apud ejus memoriam crebro repetita miracula. 19. Fecit sane inter plurima spectabilia suae devotionis opera, super ejusdem sancti Martyris et sociorum ejus corpora, ubi etiam supra memorati sancti Martyres ad singulare moerentium et infirmantium
Abbreviated transcription (Latin):
ibiq cũ duce suo castia inp̾atis uirentib posuit.
Nec minus audaces illi cruentiq milites adfueri
palustrib sub merserua: Tandẽ optatis locupl&
spolus: cũ exercitu reliquo. qr carausius ille
fugiea sese in britannia transtulit. ꝑ uiam qua
uenerant. leti ꝓ scelere regressi sua : Fodẽ fere
tempore. de mauritania quȩ ÷ pars affricae
finitimisq regionib: milites ab imperatore
ꝓpt̃ frequentes galloꝵ tumultus euocati.
ꝓ fide catholica trucidati. cũ beato gereone
eiusq sotiis. beatoꝵ corporũ quieẽ. & uenerationẽ
ꝑpaeuã delegert̃:¬
Post haec maximianus augustus reuersus italiã.
suadente diocliti ano. ut cũ ipso se transferr&
motiũ. lic& inuitus purpurã simul imperiũq.
sed ñ trrannidis usum deposuit. & uice sua
estantiũ uirũ mitissimũ. italiae affricȩ &galliis
augustũ eẽ cntituit. galerio uero ꝗterȩ ꝓuinciae

Expanded text:
ibique cum duce suo castra in pratis virentibus posuit. ibique cum duce suo castra in pratis virentibus posuit. Nec minus audaces illi cruentique milites affuerunt, palustribus submerserunt. 16. Tandem optatis locupletati spoliis, cum exercitu reliquo, quia Carausius ille fugiens, sese in Britanniam transtulit, per viam, qua venerant, laeti pro scelere regressi sunt. Eodem vero tempore de Mauritania, quae est pars Africae, finitimisque regionibus milites ab imperatore propter frequentes Gallorum tumultus evocati, inta pro fide catholica trucidati cum beato Gereone ejusque sociis beatorum corporum quietem et venerationem perpetuam delegerPost haec Maximianus Augustus reversus in Italiam, suadente Diocletiano, ut cum ipso se transferret in otium, licet invitus, purpuram simul imperiumque, sed non tyrannidis usum deposuit, et vice sua Constantium virum mitissimum, Italiae, Africae et Galliis Augustum esse constituit; Galerio vero caeterae provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
paululũ ante subsequentes carnifices: in capis
agrippinae magnȩ ciuitatis. martrrii glłam
sese inuicẽ cohortantes p̃stolati sur Quib
c̃tinuo suꝑuenientes hi qui missi erant aiudice.
nullã in eis defensionis causa. uł aꝓposito
dux & martyr egregius. cũ illis regis ȩt̃ni
uernaculis : edomitis om̃ib quȩ ad huiꝰ uitae
delectationẽ possea allicere. se m&ipsũ spon¬
taneus obtulit hostiam uiuã dõ: Insani uero
tortores sco ibidẽ corpora cruentantes. ꝑ cãpi
illius planiciem traxeruã : & in puteũ quendã
magnũ ꝓiecert̃: Monstrat᷑ aũt usq hodie
in loco ubi sc̃s gereon trucidatus ÷ sanguinis
ipsius spectaculũ: & ipse locus ad martires
ab incolis acceptũ seruat uocabulũ: Hat itaq
dũ agerentur. choors illa quȩ beatũ uictorẽ
comitabat̃. ad locũ cui destinata ÷ ꝓperaa.¬
ꝑ uenit ad opidũ francoꝵ qd̃ ex maioꝵ suor
sedib: troiam siue xanthum nuncupabađ:

Expanded text:
paululum ante subsequentes carnifices in campis paululum ante subsequentes carnifices in campis Agrippinae magnae civitatis martyrii gloriam, sese invicem cohortantes, praestolati sunt. Quibus continuo supervenientes hi, qui missi erant a judice, nullam in eis defensionis causam vel a proposito dux et martyr egregius, cum illis Regis aeterni vernaculis, edomitis omnibus, quae ad hujus vitae delectationem possent allicere, semetipsum spontaneus obtulit hostiam vivam Deo. Insani vero tortores, sanctorum ibidem corpora cruentantes, per campi illius planitiem traxerunt et in puteum quemdam magnum projecerunt. Monstratur autem usque hodie in loco, ubi S. Gereon trucidatus est, sanguinis ipsius spectaculum et ipse locus, Ad Martyres, ab incolis acceptum servat vocabulum. 15. Haec itaque dum agerentur, cohors illa, quae beatum Victorem comitabatur, ad locuenit ad oppidum Francorum, quod ex majorum suorum sedibus Trojam sive Xantum nuncupabant,
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ illã beatissimã legionẽ ubicũq fuiss&
dispsa. missis militib: statuit trucidari.
hoc sane lirtoꝵ laborẽ p̃cio cõparas. ut
quo quis plures occider&. eo ampliorib spo¬
Iliis se ditatũ fuisse gauder&:
Datc primũ apud agaunũ opidũ. ubi maxim a
multitudo scĩ resedit exercitus agebant᷑: inde
p̃cedentiũ secuti uestigia. repperert̃ primarios
milites. cassiũ & florentiũ cũ septẽ aliis similis
constantiae uiris. iuxta ueronã ciunatẽ in ripa
rheni fluminis consedentes. aliosq cũ ris qua¬
plurimos eiusdem agminis. sed ñ eiusdẽ inten¬
tionis satellites: Hos au cũ cognouissea de
orientali fuisse p̃sidio: seuientes c̃tratos. de
ꝓfessione fidei sciscitati sux. Cũq. illi nec uolun¬
tate cordis. nec sententia responsionis. asuꝑiorib
discreparent : submissis capitib in todẽ loco
uelotius an fama ꝑuenerit: Praegressi tam̃

Expanded text:
omnem illam beatissimam legionem, ubicunque fuisset omnem illam beatissimam legionem, ubicunque fuisset dispersa, missis militibus, statuit trucidari, hoc sane lictorum laborem pretio comparans, ut, quo quis plures occideret, eo amplioribus spoliis se ditatum fuisse gauderet. 13. Haec primum apud Agauni oppidum, ubi maxima multitudo sancti resedit exercitus, agebantur. Inde praecedentium secuti vestigia repererunt primarios milites Cassium et Florentium cum septem aliis similis constantiae viris, juxta Veronam civitatem in ripa Rheni fluminis consedentes, aliosque cum eis quamplurimos, ejusdem agminis, sed non ejusdem intentionis, satellites. Hos autem cum cognovissent de Orientali fuisse praesidio, saevientes contra eos, de professione fidei sciscitati sunt. Cumque illi nec voluntate cordis, nec sententia responsionis a superioribus discreparent, submissis capitibus, in eodem loco velocius, an fama pervenerit. Progressi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
britate c̃currer&: & asupplicatione diis ut
fatebat᷑ inmortalib agenda cõmuniq lȩtitia
se nemo uelut alterius sectator religionis
exciper&. Iam uero yereoniũ p̃cesserat
agm̃. & fidissimi comitatis societatẽ p̃sentia
corporali reliquit. unde factũ ÷ ut nunciũ
scelestissimi sacrilegii ñ audir&. seseq cũ
scissimis suis corporib nr̃ae ꝑpaue iucun¬
ditati seruar& Uentũ ÷ ad locũ constituti
flagitii. ubi dũ copiosus romanȩ uirtutis
exercitus. quasi ꝓ religione surdis & mutis
idolis inclinar&ur. Sc̃s mauritius cũ sua legi¬
one ñ ad fuit : quia interĩ ut cõmilitones suos
ad futura certamina roborar& in locũ spiri¬
talis exerrini secessit: Qđ cũ rex auidus bonor
exitii referente p̃cone rescir&. & ꝑsuasionib
callidis aciem diuinã reflectere ñ ualer&.
p̃cepit eã semel & iterũ decimari. & si ad huc
qui remanerent mori quã cedere mallext.

Expanded text:
britate concurreret, et a supplicatione diis, ut britate concurreret, et a supplicatione diis, ut fatebatur, immortalibus agenda, communique laetitia se nemo, velut alterius sectator religionis, exciperet. Jam vero Gereonium praecesserat agmen, et fidissimi comitatus societatem praesentia corporali reliquit. Unde factum est, ut nuntium scelestissimi sacrilegii non audiret, seseque cum sanctissimis suis corporibus nostrae perpetuae jucunditati servaret. 12. Ventum est ad locum constituti flagitii, ubi, dum copiosus Romanae virtutis exercitus quasi pro religione surdis et mutis idolis inclinaretur, S. Mauritius cum sua legione non adfuit, quia interim, ut commilitones suos ad futura certamina roboraret, in locum spiritualis exercitii secessit. Quod dum rex avidus bonorum exitii, referente praecone, resciret, et persuasionibus callidis aciem divinam flectere non valeret, praecepit eam semel et iterum decimari, et si adhuc, qui remanerent, mori quam cedere mallent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquabat : soloq aduentu suo amando &
eliano ducib tumultus memorati ꝑt̾ritis. sedi¬
tionis illiss tẽpestatẽ ꝑtinaciter excitatã. facile
sine sui exercitus dampno sedabat: cõꝑto uero
qd̃ carausius quidã nobilis. c̃tra romani fines¬
imperii molir&ur. qui tam̃ ꝓcurator con¬
stitus erat ꝓuinciae quȩ ÷ iuxta oceanũ. ubi
franci iã scđo a sedib suis expulsi. iuxta galloꝵ
& saxonũ c̃finia c̃sedert̃: misit illuc ꝑ hreni
fluminis alueum partẽ sui exercits. cui
militari uirtute nefarius cassar&ur incept:
In quo itinere : p̃cipuos belli dñici duces.
gereonẽ. Victorẽ. cassiũ. & florentiũ. felices
turmȩ xp̃ianoꝵ militũ sequebant᷑:
nterea maxim ianus fero cissimus xp̃iani
nominis ꝑsicutor. &tali tantoq. agmine
indignissims ductor. statuto iuxta radicem
alpium zeli idolo in loco quẽ dicun octodorũ.
p̃cepit ut om̃is exercitus uirtam festiua cele¬

Expanded text:
appropinquabat, soloque adventu suo Amando et appropinquabat, soloque adventu suo Amando et Aeliando ducibus tumultus memorati perterritis, seditionis illius tempestatem pertinaciter excitatam, facile sine sui exercitus damno sedabat. Comperto vero quod Carausius quidam nobilis, insidias contra Romani finesimperii moliretur, qui tamen procurator constitutus erat provinciae, quae est juxta Oceanum, ubi Franci, jam secundo a sedibus suis expulsi, juxta Gallorum et Saxonum confinia consederunt, misit illuc per Rheni fluminis alveum partem sui exercitus, cujus militari virtute nefarius cassaretur inceptus. 11. In quo itinere praecipuos belli dominici duces, Gereonem, Victorem, Cassium et Florentium felices turmae Christianorum militum sequebantur. Interea Maximianus, ferocissimus Christiani nominis persecutor, et tali tantoque agmine indignissimus ductor, statuto juxta radicem Alpium zeli idolo, in loco quem dicunt Octodorum, praecepit, ut omnis exercitus viritim festina cele
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ intrinsecus ꝑ innocentiã cogitabad̃. qui
ad expugnandos romanȩ pacis in imicos arma
ferebant. ad resistendũ c̃tra p̃meditatas in iurias.
ñ ferri. sed fidei arma firmissima p̃parabanT.
Nam hanc suã dño generalit̃ dicauere c̃cordiã
ut c̃tra hostes publicos edictis imperatoriis
obedirent. ẽtra susceptae fidei religionẽ. impe¬
ratorẽ nullũ agnoscerent : plusq. uellent ꝓ
unctione scĩ sp̃s edocti. recolebaã uerba ueri¬
tatis: quȩ desuis dis cipulis ad patrẽ loquit᷑
diceas Haec ẽ aũ uita et̾na. ut cognoscans
te solũ uerũ dm̃. & quẽ misisti iłm xp̃m.
OptabaN simul anhelanti desiderio citius in se
ꝑfectũ iri orationẽ illã dñi dicentis: pater.
uolo ut ubi ego sũ. ibi sit & minister m̃s
einde maximianus auguste coad unato
exercitu : ꝑ mixto tam̃ fideliũ & infidelium
coetu. festinus alpiũ iuga trans gredieas. galliaȩ

Expanded text:
pacem intrinsecus per innocentiam cogitabant; qui pacem intrinsecus per innocentiam cogitabant; qui ad expugnandos Romanae pacis inimicos arma ferebant, ad resistendum contra praemeditatas injurias, non ferri, sed fidei arma firmissima praeparabant. Nam hanc suam Domino generaliter dicavere concordiam, ut contra hostes publicos edictis imperatoriis obedirent; contra susceptae fidei religionem, imperatorem nullum agnoscerent, plusque vellent prunctione sancti Spiritus edocti, recolebant verba Veritatis, quae de suis discipulis ad Patrem loquitur, dicens: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Optabant simul anhelanti desiderio citius in se perfectum iri orationem illam Domini dicentis: Pater, volo ut ubi ego sum, ibi sit et minister meus. 10. Deinde Maximianus Augustus, coadunato exercitu, permisto tamen fidelium et infidelium coetu, festinus Alpium juga transgrediens, Galliae
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis uiros. iam sacram̃tus uerȩ fidei & saluta¬
ris baptismatis ꝑ hierosolimitanũ antistitẽ inici¬
atos. in auxilium accersiuit: Qui ꝓtinus ut erad
militari uirtute exercitati: p̃ceptis imperatoris
obsequentes. singuli cũ suis sequacib armis belli¬
cis instructi. c̃silio diuino muniti. sese mrandem
expeditionẽ unanimit̃ ctulerunt: Deinde
collo quiũ expaentes beati marcellini romani
pontificis. qui post beatũ paerũ apłm uigesim̃
octauus. ante sc̃m siluestrũ eiusdẽ sedis p̃sulẽ
quartus. nauĩ scae aeccła in medis tẽpestuosi
mundi iactatã fluctib gub̃nabat. abro quomͦ
sub armis romanae militiae xp̃ianȩ religionis
c̃seruanda e̾et innocentia didicert̃: eq. doctrinȩ
ꝑ spicuã ueritatẽ. usq ad finẽ boni certaminis.
in uicta fidei iustitia seruauert̃: Obeatus &
sater ille c̃uentus expeditoꝵ in ꝓcinctu militũ
qui bellũ quidẽ extrinsecus ꝑ obedientiam.

Expanded text:
ordinis viros, jam sacramentis verae fidei et salutaordinis viros, jam sacramentis verae fidei et salutaris baptismatis per Hierosolymitanum antistitem initiatos, in auxilium accersivit. Qui protinus, ut erant militari virtute exercitati praeceptis imperatoriis obsequentes, singuli cum suis sequacibus armis bellicis instructi, consilio divino muniti, sese in eamdem expeditionem unanimiter contulerunt. Deinde colloquium expetentes beati Marcellini Romani pontificis, qui post beatum Petrum apostolum vicesimus octavus, ante S. Sylvestrum, ejusdem sedis praesulem, quartus, navim sanctae Ecclesiae in mediis tempestuosi mundi jactatam fluctibus gubernabat: ab eo quomodo sub armis Romanae militiae, Christianae religionis conservanda esset innocentia, didicerunt, ejusque doctrinae perspicuam veritatem usque ad finem boni certaminis invicta fidei justitia servaverunt. 9. O beatus et sacer ille conventus expeditorum in procinctu militum, qui bellum quidem extrinsecus per obedientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
duit . ut ille inoriente. iste in occidente.
num funditus extirparent Sed diuino nutu.
quomodo tunc elaboratũ fuerit insemine:
postea factũ ÷ manifestũ ingermine. Haec enĩ
ꝑ secutio anerone decima. cęteris immanior
& diuturnior suisse ꝑ hib&ur:ita ut usq
ad decẽ annos incͥepta trudelitate ꝑ maneis
extender&ur: Quã mox subsecuta ÷ ruina
uehemens & ꝑ paeua destructio idoloꝵ cũ ꝑ
totũ orbẽ aeccłiis dĩ pax reddita. ipsos &iam
quos dudũ inimicos asꝑrimos ꝑtulit. iugo
fidei catholicae subdidit: in morẽ decima
aegyptiacae plagae . quȩ sicut primo genitoꝵ
ultima popłm dñi non solũ liberũ abire
ꝑ mitti. uerũ &iam auctũ pęcunia ut festi
adhuc cernere lic& Cum ergo ingallis ꝑniti¬
osus tumultus c̃tra romanũ imperiũ excreuiss&.
maximianus apud italiã collecto exercitu thebxos
milites mauritiũ. gereonẽ. Uictorẽ. aliosq qꝰdem

Expanded text:
duit, ut ille in Oriente, iste in Occidente cduit, ut ille in Oriente, iste in Occidente cnum funditus exstirpare studerent. Sed divino nutu, quomodo tunc laboratum fuerit in semine, postea factum est manifestum in germine. 7. Haec enim persecutio, a Nerone decima, caeteris immanior et diuturnior fuisse perhibetur, ita ut usque ad decem annos, in incepta crudelitate permanens, extenderetur. Quam mox subsecuta est ruina vehemens et perpetua destructio idolorum, cum per totum orbem pax ecclesiis Dei reddita, ipsos etiam, quos dudum inimicos asperrimos pertulit, jugo fidei catholicae subdidit, in morem decimae Aegyptiacae plagae, quae, sicut primogenitorum ultima, populum Domini non solum liberum abire permitti, veruadhuc cernere licet. 8. Cum ergo in Galliis pernosus tumultus contra Romanum imperium excrevisset, Maximianus apud Italiam collecto exercitu, Thebaeos milites, Mauritium, Gereonem, Victorem, aliosque ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
fessione ipsius extenderent. tanto plures ad
imitationẽ suae c̃stantiae & magnanimitatis
accenderent. cũ tam̃ ipsi cordla sursũ haben¬
tes. apłico illo feruerent desiderio quo dic̃.
cupio dissolui & ẽẽ cũ xp̃o. multo enĩ me¬
lius est: Nam in breui post patratũ eoꝵ mar¬
tyriũ. paucissimi in ea qua passi sunt ꝓuincia
remansert̃. qui ñ hoc ipsũ ardent̃ expaerent.
qd̾ in eis dudũ obstinatis pectorib ex horrerent.
quasi arta ipsa uia prius ñ eẽt cõmeabilis. quã
ducentesimũ & nonagesimũ uerteret᷑. diocloian
imperator romanus trigesimus tertius. ab
anno qua dragesimo scdo. singularis eadẽ¬
natiuitas ꝑ mariã ꝑ pauã uirginẽ administra¬
ta ẽ. maximianũ cognom̃to herculiũ primo
cȩsarem. dein c̃sortẽ sibi totius regni fecit. &
augusti nomine & potentia secũ parit̃ subli¬
mauit: Quoꝵ sȩuitia tanta c̃tra xp̃i anos incan¬

Expanded text:
fessione ipsius extenderent, tanto plures ad fessione ipsius extenderent, tanto plures ad imitationem suae constantiae et magnanimitatis accenderent: cum tamen ipsi corda sursum habentes apostolico illo ferverent desiderio, quo dicit: Cupio dissolvi et esse cum Christo, multo enim melius est. Nam in brevi post patratum eorum martyrium paucissimi in ea, qua passi sunt, provincia remanserunt, qui non hoc ipsum ardenter expeterent, quod in eis dudum obstinatis pectoribus exhorrerent, quasi arcta ipsa via prius non esset commeabilis, quae ducentesimum et nonagesimum verteretur, Diocletianus imperator trigesimus tertius ab anno quadragesimo secundo singularis eadenativitas per Mariam perpetuam virginem administrata est, Maximianum, cognomento Herculium, primo caesarem, deinde consortem sibi totius regni fecit, et Augusti nomine et potentia secum pariter sublimavit. Quorum saevitia tanta contra Christianos incan
Abbreviated transcription (Latin):
apls dic̃ non prius qd sp̃uale ẽ. sed qd anim ale
deinde qd̵ spuale . moueamꝰ & nos scđm qd̃
audiuimus quasi hystoriã. non quidẽ ex ordine
singula cõplectentẽ. sed sũmatĩ quȩdã necessa¬
riora  ronographiae more ꝑstringentẽ de
famosissimis huius legionis angłicae trronib
gereone uidelic&. uictore. cassio & florentio &
eoꝵ sociis. uniuerso t̾rarũ orbi merito uene¬
randis. cui suae ut ita dicã mortis uictoria.
securitatis & pacis suscessus iocundissimos
cõparaueruN :
Ios insignes trrumphatores. mirabilis &
ꝓuida om̃ipotentis dĩ dispensatio. post uic¬
toriosissimã beati mauritii passionẽ. ad eo
quantũ humanȩ dat̾ indagationi conicere.
spe gaudentes. intribulatione patientes.
mora qua uoluit reseruauit : ut quo plus
in lacrimis seminareN. eo iocundius fructũ
ꝑennis letitiae meterent. & quanto latius ad¬
exempla suscepti ꝓap̃i nomine laboris in con¬

Expanded text:
Apostolus dicit, Non prius, quod spiritale est sed animale: Apostolus dicit, Non prius, quod spiritale est sed animale: deinde quod spiritale. Moveamus et nos, secundum quod audivimus, quasi historiam, non quidem ex ordine singula complectentem, sed summatim quaedam necessariora chronographiae more perstringentem de sanctissimis hujus legionis angelicae tyronibus, Gereone videlicet, Victore, Cassio, Florentio et eorum sociis, universo orbi terrarum merito venerandis, qui sua, ut ita dicam, mortis victoria, securitatis et pacis successus jucundissimos comparaverunt. 5. Hos insignes triumphatores mirabilis et provida omnipotentis Dei dispensatio post victoriosissimam beati Mauritii passionem, adeo, quantum humanae datur indagationi conjicere, spe gaudentes, in tribulatione patientes, mora, qua voluit, reservavit, ut, quo plus in lacrymis seminarent, eo jucundius fructum perennis laetitiae meterent, et, quanto latius exempla suscepti pro Christi nomine laboris in con
Abbreviated transcription (Latin):
meditabant᷑: Quis nos separabit acartiate xp̃i
tribulatio. an angustia. an ꝑsecutio. anfames. an
nuditas. an penculũ. angladius : Subsequentes
eiã certã sidutia suae causam. sed in his om̃ib
inquiunt superamus. ꝓpt̃ eum qui dilexit
nos Nec moueat quequa. qd in hac nr̃ae
thebaidos serie. gesta beatoꝵ martyrum
& sacro scã ꝓ fide xp̃i certamina. plena narrano
ne scđm morẽ historias texentiũ ñ ꝑ soluimꝰ :
cũ id nob̾ sit in hoc sermone ꝓpositũ. ut nõb̃ cũ
parit̃ ad spiritale gaudiũ corda ꝓuocemꝰ au
ditoꝵ. quatinus suꝑnoꝵ accensi desiderio plus
appetant ꝑ caritatẽ edi sicantẽ ad martirum
soci&atẽ ꝓficere. quã ꝑscientiã inflantẽ ab int̃ni
gaudii delectatone deficere. Sed qr mos ẽ hu¬
mani ingenii tarditati. ut ab exterioꝵ cognitione
quȩrat. qd archano cordis inprimat. quasi
alit̃ ad rationẽ nisi ꝑsensibiliũ & imaginabiliũ
rerũ ducatũ ñ possit assurgere. ut hoc sit qd̾

Expanded text:
s separabit a charitate Christi? Tribulatio? an augustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an gladius? Subsequentes etiam certam fiduciae suae causam: Sed in his omnibus, inquiunt, superamus propter eum, qui dilexit nos. 3. Nec moveat quemquam, quod in hac nostrae Thebaidis serie gesta beatorum martyrum et sacrosancta pro fide Christi certamina plena ratione secundum morem historias texentium non persolvimus: cum id nobis sit hoc sermone propositum, ut nobiscum pariter ad spiritale gaudium s appetant per charitatem aedificantem ad martyrum societatem proficere, quam per scientiam inflantem ab aeterni gaudii delectatione dicere. 4. Sed quia mos est humani ingenii tarditati, ut ab exteriorum cognitione quaerat, quod arcano cordis imprimatur, quasi aliter ad rationem, nisi per sensibilium et imaginabilium rerum ducatum, non possit assurgere, ut hoc sit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
miseri cordia di iamn melius in descisiu¬
ñ in ex tinguibile p̃partuit. Flamȩar¬
dente saltius eleuatȩ sunt. sed xp̃o opi¬
fici famulantes scõ rũ p̃cipuã ostende¬
impn & iniqui ꝑ secutores inter mm̃sas
dentibus dec̃fusio neorisetristicia.i
Defecerunt itaq ligna & omĩa igniũ
increm̃ta. Sc̃iuero gemim deficien¬
tibus flãmis inmediostantes. ꝑ secutoru
malitias irridebant diceNites.

Expanded text:
misericordia divina in melius, inde sanctis lumisericordia divina in melius, inde sanctis lumen inexstinguibile praeparavit. Flammae ardentes altius elevatae sunt; sed Christi opificio famulantes sanctorum praecipuam impii et iniqui persecutoris inter inmensas dentibus. De confusione| tristicia deficerunt itaque ligna . et omnia ignium| incrimenta. Sancti uero gemmini . deficientibus flammis .| in medio stantes . persecutorum malicias inridebant| dicentes.
Abbreviated transcription (Latin):
seor sũmanib: pedis uero deorsũ. in arbore
una suspensisunt: Ianta ue rotormen¬
torũ ad inuentione extensi. ut pene
putarent᷑ ab ipsa m̃brorũ conpage
tutistolerantia diuinitus interius minis¬
trata inc̃fessione &credulitate xp̃i
uirilit̃ ꝑmanebant. & in ipsis torm̃tis
intrinitate colenđ pronr̃a sedẽptione
Sc̃õ pependit in ligno. undecrucis
signaculũ ad ipiscipromeruimꝰ. Nos quoq
tressui samuli ĩ unũ hunc peridentes
stipitẽ. proeiꝰ nomine effitiemurglo¬
riosimartyres. Obeatũ fructũ ipsi¬
us arboris quȩ tresportauit mastyres
tesq eosiudices c̃fortarinon c̃ tristari
bore si c̃uos uelle dicitis moriemini. sed
igne ultore ꝑibitis. Meleus yppus ĩ fit.
siꝑ ignẽ ꝓbatitransie rimus ad dm̃. & de
tenebris ꝑ hunc ignẽ ꝑ petuã uemie mad
lucẽ. Tũdeniq idices ꝓpt̃ metũ qͥade¬
rient populorũ lina & rłq quȩ solent focis
Obeatus ignis quitantũ originale pur
te sine mora cõburerent᷑ sed conuersa

Expanded text:
sursum manibus, pedibus vero deorsum, in arbore una suspensi sunt: tanta vero tormentorum adinventione extensi, ut pene putarentur ab ipsa membrorum compage tutis tolerantia divinitus interius ministrata, in confessione et credulitate Christi viriliter permanebant: et in ipsis tormentis in Trinitate colendus, pro nostra redemptione sancto pependit in ligno, unde crucis signaculum adipisci promeruimus. Nos quoque tres sui famuli in uno hoc pendentes stipite pro ejus nomine efficiamur gloriosi martyres. O beatum fructum ipsius arboris, quae tres portavit martyres, tesque eos judices confortari, non contristari bore sicut vos velle dicitis, moriemini, sed igne ultore peribitis. Meleusippus iterum resi per ignem probati transierimus ad Deum, et de tenebris per hunc ignem perpetuam veniamus ad lucem. Tum denique judices, propter metum qui aderant populorum, ligna et reliqua quae solent focis O beatus| igne que .+ tantum originale purgra sine mora comburerentur: sed conversa
Abbreviated transcription (Latin):
hebeoꝵ martrrũ sacratissimã legionẽ. hodi¬
erna dit festiuis attollere laudib ad monem: inqua
p̃ciosissima sc̃ae illius sodalitatis pignera. gerronẽ uic¬
torẽ. cassiũ & florentiũ cũ eoꝵ sociis ueneram: Neq
eñ secernunt᷑ ingaudio retributionis qui nullo modo

Expanded text:
hebaeorum martyrum sacratissimam legionem hodierna die festivis attollere laudibus admonemur, in qua pretiosissima sanctae illius sodalitatis pignora, Gereonem, Victorem, Cassium et Florentium, cum eorum sociis veneramur. Neque enim secernuntur i
Abbreviated transcription (Latin):
sruinspirantedo a pliatus. Uidens de
masitalic̃ sortioꝙ aruuli & unicifilii dulcĩ
pelinquens ãplexũ it̃ incredulastͥbas
adhuc imꝑsecutionis adore cumotas. uelo¬
cicur suꝑperans e clamauit. Ergoego¬

Expanded text:
inspirante domino ampliatus. Videns denmaritali| consorcio paruoli et unici filii dulci derelinquens amplexu .| inter +credulas turbas adhuc in persecucionis ardore con| motas . ueluce curso properans
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ & aliȩ diuersa par subiunguntur
t ibi expedita uoluntatis deuotio & ui¬
atũ oportunitas subiuncta collatiosẽ ꝑ
ad sit populor adeor̃ undiq: limina ado¬
ꝑeosdẽ sedule infirmantibus ministran
tur. Merentib c̃fortationis consolatio
usade uotiscotidie ãplificatur. Illud
& iã racionabilit̃ c̃gruit ad nec tendũ.
qđ ad laudẽ scõrũ geminorũ augendã
uelcultũ re ligionis dinoscitur ꝑtinere.

Expanded text:
ante has a diversa parte se subjungunt: ut ibi et expedita voluntatis devotio, et viantium opportuna satis subjuncta collatio sempeequens adsit populorum, et ad eorum undique limina ad oper eosdem sedule infirmantibus mintur . merentibus . confortaciones consolatio us a deuotis cot| tidiae ampliatur. Illut etiam racionabiliter congru| it adnectendum . quod ad laudem sanctorum gemenorum| augenda . uel cultum relegiones denuscitur pertenere.
Abbreviated transcription (Latin):
ut maior non fier& desiderantib mori
marts rii & ut p̃paratas dudũ imarcessi bilȩ¬
uider̃ choros angeloꝵ ad se exciprendo sue
nire & ante aculoseor̃ adstare paratos
Tunc continuo flectentes genua ĩ terran
oradionẽ ꝓstratifelicixp̃i e uocatione m¬
uitati. scm̃simul efflantes sp̃m. parit̃ pa

Expanded text:
ut| maior non fierit desiderantibus mora martyrii et ut| praeparatas dudum iam tes choros angelorum ad se excipiendos et ante oculos eorum astare paratos; tunc continuo flectentes genua in terra, in oratione prostrati, felici Christi evocatione invitati, sanctum simul efflantes Spiritum, pa