comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
era hoi symas ⁊ i̾bulos gͥ mĩaret
subinceligendũ fuit et rusticos doulie
cũctis asꝑiores d uillitꝰ ẽ mithi ne¬
quisui ⁊ aut uillici nequitiã tole¬
rare adisce aut famẽ ꝑeti mutare
em uillitũ ñ xderit ad unũ medĩ
ferme om̃s sc̃i sũt insi ꝙ sem peior
ẽ ultime d uillicꝰ fur ẽ mice
dixisti cãdem qd̾ dcũꝵ p̃siolabar ia
tñ est ferendũ nc q̃ri unu̾s debet
qd̾ om̃ib est cõe ꝓfecto aũt et si poeta
rusticos ultimos a. iusticia derelittos
faciat ut bis dixi apud uos tñ ho¬
mine pmũ hũano semñe genitum
et aq̃colã fuisse ꝯfeat et parricidam
ut fuisse semꝑ pessim bideant᷑ dũq
u u̾coł nõ mixeris fures  uillite
culpa uns ꝑditũ ac Asertũ est R
hoc condie mltis clariorib dnaxa¬
gore accidit et Archite bterq crexo
dolut nenter excanduir¬
d modicũ qd suꝑest a furib
uix defendo. L Uure te uillicꝰ
tuus pacienciã mali huiꝰ edocuit
quã in urbib exhiberes  Ne fures

Expanded text:
ra homini spinas et tribulos germinaret, subintelligendum fuit et rusticos tribulis cunctis asperiores. Villicus est michi nequissimus. Aut villici nequitiam tolerare condisce, aut famem perpeti; mutare enim villicum non proderit: ad unum modum ferme omnes facti sunt, nisi quod semper peior est ultimus. Villicus fur est michi. Dixisti tandem quod dicturum prestolabar; ita tandem est ferendum, nec queri unus debet, quod omnibus est commune. Profecto autem etsi Poeta rusticos ultimos a iustitia derelictos faciat, ut bis dixi, apud vos tamen hominem primum humano semine genitum, et agricolam fuisse constat et parricidam, ut fuisse semper pessimi videantur, dumque id recolis non mireris fures. Villici culpa rus perditum ac desertum est. Hoc quotidie multis clarioribus; Anaxagore accidit, et Archite, uterque credo doluit, neuter excanduid modicum quod superest a furibus vix defendo. Rure te villicus tuus patientiam mali huius edocuit, quanque in urbibus exhiberes. Me fures
Abbreviated transcription (Latin):
puta gͣ negligentiã t̾uã plecti rere
te tuaꝵ custodiã hoc p̃cio uceri ut̃¬
lia ñ discũt᷑ gratis d michi mo¬
lestissum fures st R importimũ
plane genꝰ hoim iure optimo toiẽ
om̃ib odiosũ lĩ mõ ut pestilens
sed ut uile sit eniz habe non alr
ꝙ sũma aĩ uilitate aliquẽ ad hoc
tralaa ã in merito gͥ Aurelin eex¬
ander pnceps Iuuenis s bonꝰ tato
furũ odio flagͣnit ut de illo sr̃eat
elius lampridius si quẽ talu᷑
uidisset paratũ digitũ suĩs se ui
illi oclimñ exueret tanti eũ stomati
fuisse in fureor infamia laborãtes
ut si eos casu aliquo uidet᷑ ꝯmocoe
amni colera euomeret toto uultu
in ardestente/ ia ut nichil loqui
forti et sb̃limi sit subito nausẽa
extorq̃ret Ouimimo cũ quidã ec
honoratis alñ furti rens ãbitiosẽ
ad miliciã aspirasset et statn
in furto dep̃densus esẜ uix emr
ille uitio asuete desistere un ꝙͣ stuĩt
q̃sinit alexander. a r̾gibus qm ills

Expanded text:
go negligentiam tuam plecti, rerumque te tuarum custodiam hoc pretio doceri. Utilia non discuntur gratis. Michi molestissimi fures sunt. Importunum plane genus hominum, iure optimo bonis omnibus odiosum; non modo ut pestilens, sed ut vile; sic enim habe: non aliter quam summa animi vilitate aliquem ad hoc trahi. Haud inmerito igitur Aurelius Alexander princeps iuvenis, sed bonus, tanto furum odio flagravit, ut de illo scribat Elius Lampridius, “si quem talium vidisset, paratum digitum habuisse, ut illi oculum erueret: tantique eum stomachi fuisse in furtorum infamia laborantes, ut si eos casu aliquo videret, commotione animi choleram evomeret, toto vultu inardescente, ita ut nichil loqui forti et sublimi sic subito nauseam extorqueret. Quin immo cum quidam ex honoratis, aliquando furti reus, ambitiose ad militiam aspirasset, et statim in furto deprehensus esset vix enim illi vitio assueti desistere unquam sciunt quesivit Alexander a regibus qui illum
Abbreviated transcription (Latin):
mã facili ꝓbatis exꝑimẽto us̃q
adeo rex filiũ curiost lem cõmes¬
sacõe aut bieni ꝯfabulacõe q̃ritis
amicũ nec citiꝰ q̃ritis ꝙͣ ꝑdicis si
tñ qd nõ hẽtur ꝓdi potest postea
ab amicis uos deceptes dicities, e
hãt infamiã aĩcicie ĩuritis ĩnocẽti¬
d dolo ranificatꝰ sum L ml̃tis

Expanded text:
m, facili probatis experimento, usque adeo rerum utilium curiosi, levi comessatione, aut brevi confabulatione queritis amicum. Nec citius queritis quam perditis, si tamen quod non habetur perdi potest. Postea ab amicis vos deceptos dicitis, et hanc infamiam amicitie inuritis innocenti. Dolo damnificatus sum. Multis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uillicꝰ d Iustitũ importimũ
f̾re neiõ ł atq uel feras uillitũ
uel ip̃e uilicꝰ sis oportet uel in¬
cultũ uus elige dura sũt omia¬
D Rusticꝰ intractabłis indigestus
ẽ mͥ u. u il hoꝵ ĩp̃meditatũ tibe
ẽẽ debuerat moꝵ ut t̾rã hm̃sti
labores uarios p̃sagire sterilitate
et uillici fastidia deonisti dixi dũ
uine gla̾reris exculto rusticos ulti¬
mes homi lris abeũtẽ iusticiam
ret eosdem illos puto ultiõs uꝑturã

Expanded text:
usticum importunum ferre nequeo. Atqui vel feras villicum, vel ipse villicus sis oportet, vel incultum rus; elige: dura sunt omnia. Rusticus intractabilis, indigestus est michi. Nil horum impremeditatum tibi esse debuerat: mox, ut terram habuisti, labores varios presagire, sterilitatem et villici fastidia debuisti. Dixi, dum rure gloriareris, excultos rusticos, ultimos hominum, terris abeuntem iustitiam ret, eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
gitas hãt᷑ tuqz ip̃e si assuenisses
ĩopie ubertatẽ hãc et copiã indica¬
res tm̃ in iudicio reꝵx semꝑ com¬
suetudo p̃indicat tatãq unni ht̃¬
qui suꝑuacuns assueue qua nllã
maior ꝓcella modestie est. ẜ.¬
Sterilitas urge insolita l Sepe quide
forcieres uiros sterilior plagra fert fer¬
tilior molliores neq fert mõ sed facit
at alibe natos durat a̾ mobit sic
mollunt gallos pͥmũ post rõnos asia
Alexandrũ babilon hambalẽ capua
ꝯͣ uero romanã indolã duranit et
cotis ĩmorẽ acuit illa arẽs q stopu¬
losa ꝑs liguꝵ de quẽ copiã mellie¬
bat duret indpia sobrietatẽ te deceas
ager tuus et qd lbri uberes neqmi¬
bere glebe faciãt aridule neõ despe¬
ciendus ẽ mg̃r discipline utilis diste
bñ uiuere diste ul senex diste ues
nolens diste ueniq uel indignãs
Illicũ insolentẽ pacior L Inso¬
lentẽ tm̃ et ñ furẽ bñ tecum
agit᷑ S uillicꝰ malꝰ ẽ miche ł

Expanded text:
gitas haberetur, tuque ipse si assuevisses gitas haberetur, tuque ipse si assuevisses inopie, ubertatem hanc et copiam iudicares; tantum in iudicio rerum semper consuetudo preiudicat, tantamque qui supervacuis assuevere? Qua nulla maior procella modestie est. Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores viros sterilior plaga fert, fertilior molliores; neque fert modo, sed facit atque alibi natos durat aut mollit; sic mollivit Gallos primum, post Romanos, Asia, Alexandrum Babylon, Hannibalem Capua; contra vero Romanam indolem duravit et cotis in morem acuit illa arens et scopulosa pars Ligurum. Te quem copia molliebat, duret inopia. Sobrietatem te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe faciant aridule. Nemo despiciendus est magister discipline utilis: disce bene vivere, disce vel senex, disce vel nolens, disce vel indignans. licum insolentem patior. Insolentem tantum et non furem? Bene tecum agi
Abbreviated transcription (Latin):
urĩ que ubi ceꝑitis in dnõ delcari
auare ẽẽ nõ potert neq ciuste
in eo et ip̃e faciet. Iactate super
quid celesu manu editi ñ insi ter¬
rã cogitatis t̾rãq diligitis nolue
has fatras uoces et solẽtis sperne
nolite auras plumasqz et tempesti¬
tes ydoneas aucupari aut p̃cari
nolite in t̾ra spem hr̃e sed in illo
qui uspicit trã et facit eã trenere
qui de sapo durissimo fontes liq̃¬
dos elicit qui te deniq̃z as ag ello
tue falli passus est ut in illo
spem poueres qui nõ falliz d
mltũ solita de copia demptũ est¬
R dd m̃o subduicit᷑ qd̾ plus equo
uel dedert̃ anni p̃cedentes ñl septes
dabut̃ Modestie quãtulũ cñ q sat
est auaricia luero crescit eoq fit
pauꝑior quo plus ht magna
uicioꝵ genitx magna nutri
atr hortatrix est copia patere na¬
lis tins denti aliquid quo mine
copie mini erit infolencie mur i
libidinis ad ꝙ hec tn rirris in¬
iuria ap̃ ml̃tos bñficiũ at lar¬

Expanded text:
i, que ubi ceperitis in Domino delectari, avare esse non poterunt, neque iniuste. in eo, et ipse faciet. Iactate super Quid, celesti manu editi, non nisi terram cogitatis, terramque diligitis? Nolite has sacras voces, ut soletis, spernNolite auras pluviasque et tempestates ydoneas aucupari aut precari, nolite in terram spem habere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam tremere, qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit, qui te denique ab agello tuo falli passus est, ut in illo spem poneres qui non fallit. Multum solita de copia demptum est. Id modo subducitur quod plus equo vel dederunt anni precedentes, vel sequentes dabunt: modestie quantulumcunque sat est. Avaritia lucro crescit, eoque fit pauperior, quo plus habet. Magna vitiorum genetrix, magna nutrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, quo minus copie, minus erit insolentie, minusque libidinis. Adde quod hec tui ruris iniuria, apud multos beneficium ac lar
Abbreviated transcription (Latin):
illũ mortales agxͣ smie et sidere
qd agit᷑ et laudate simiem orifi¬
cem oꝑari et umiꝰ artifitn ꝑito
hom̃i exhibendã u̾uerentiã non
negetis deo pudeat t̾rea uastla
celestẽ figulũ argue p̃ in om̃ĩb
occuroit utrobiqz misicors utrouiq
t̾rillis in consiliis suꝑ filios hon
ut de illo sc̃ptum est frate iã tãde¬

Expanded text:
dete quid agitur et laudate; sinite opificem operari, et unius artificii perito homini exhibendam reverentiam non negetis. Deo pudeat, terrea vascula, celestem figulum arguere, sed in omnibus occurrit. Utrobique misericors, utrobique terribilis, in consiliis super filios hominum, ut de illo scriptum est. Sperate
Abbreviated transcription (Latin):
Serrã bob ac rastrie tetũ totie
at p̃cibus fatigatis uentoꝵ sp̃us
oportũtas imbrũ g̾minne ucor
agri spẽs puluis libernꝰ lutũ
uernũ esti soles maturitas
ãcimalis omĩa cupides in spẽ
trahũt ut arentẽ stupã flãma
oĩe incendit ut ĩanẽ puluerẽ fl̃a¬
tue omĩs impedit sit auaꝵ alm̃
lucrũ om̃e suspendit atq eoigit
om̃isq non rei modo sũl tenuus
spei iactura ꝯfũdit ac ueicit ses
frenate miseri motue intõduoe in¬
finitã ꝯrupistentiã coertete et spẽ
tredulã nlle ente delusã suctes i
castigate quid nc̃ celie t̾rama resp

Expanded text:
Terram bobus ac rastris, celum votis ac precibus fatigatis. Ventorum spiritus, opportunitas imbrium, germinum decor, agri species, pulvis hibernus, lutum vernum, estivi soles, maturitas autumnalis, omnia cupidos in spem trahunt. Ut arentem stupam flamma omnis incendit, ut inanem pulverem flatus omnis impellit, sic avarum animum lucrum omne suspendit atque erigit, omnisque non rei modo, sed vel tenuis spei iactura confundit ac deicit. Sed frenate, miseri, motus inconditos, infinitam concupiscentiam coercete, et spem credulam mille tandem delusam successibus castigat
Abbreviated transcription (Latin):
Serilitate p̃mor ana L.
Iam tibi fertilitas grata erit
optime res oĩs ꝯͣni collocactor cognos¬
cit᷑ d fefeait ager meã spen
Nion te ager fallit̾ si imabitas cupi¬
ditasꝙ am̃̃ dũcta nobis ad minĩ
suctessura ꝓ mnttitis insolente᷑
uro digni iudicro quib ipã uerum
pareat nat᷑a que si suũ ius seruae
ansa ꝓfundã semee auaritie urẽ
p̃ruipta̾q uoraginẽ cui nichil est
satis in expletam liquerit in solẽs
uobis et auara atz ĩmriosa uidesit᷑
non st̾ he aut iuste nec modeste
syes siĩmodici figm̃ta desidern
ea quide fuigiie euẽtura que
cupitis .si quid de est dãnũ dicit᷑
Tune acter suũ morẽ tenuit et
tu tuũ tenes t̾ro ⁊em̃ ubertas ac
ferilitas alterna s cupiditas urã

Expanded text:
erilitate premor annua. Iam tibi fertilitas grata erit: optime res omnis contrarii collatione cognoscitur. Fefellit ager meam spem. Non te ager fallit, sed improbitas cupiditasque animi. Cuncta vobis ad nutum successura promittitis insolentes, vestro digni iudicio, quibus ipsa rerum pareat natura; que, si suum ius servare ausa, profundam semel avaritie vestre perruptamque voraginem, cui nichil est satis, inexpletam liquerit, insolens vobis et avara atque iniuriosa videbitur. Non sunt he autem iuste nec modeste spes, sed immodici figmenta desiderii: ea quidem fingitis eventura que cupitis; si quid deest, damnum dicitur. Tuus ager suum morem tenuit. Et tu tuum tenes! Terre etenim ubertas et sterilitas alterna, sed cupiditas vestra
Abbreviated transcription (Latin):
atiqi exiliũ añponat. S huãna
hec atqicomĩa sin altiꝰ aspitis uide¬
bis p̃ssũ flõ indicio celi u̾gem fa¬
miliaq eius electissimã t̾anti uesti¬
gnis herentẽ ducis et qui hũc postea
secuti st̃ tanta ĩnocẽtia tantisq
u̾tutib in hos ipos indiciari tur¬
bine intͬsus ac scopulos incidisse¬
d falpo indicio offensor .R. Est q¬

Expanded text:
 exilium anteponat? Sed humana hec atque communia; sin altius aspicis, videbis pressum falso iudicio celi Regem familiamque eius electissimam, tanti vestigiis herentem ducis, et qui hunc postea secuti sunt tanta innocentia tantisque virtutibus, in hos ipsos iudiciarii turbinis incursus ac scopulos incidisse. Falso iudicio offendor.
Abbreviated transcription (Latin):
est f uos nich minꝰ ꝙ he phice uo
ces tãgũt herẽt quidã auriũ uesti¬
bulo m̃tis claustra ñ subeñt hunc
ad oem̃ corꝑis offensiũclam̃ ĩ gemis¬
citis amĩ iuge mortifeꝵq supoli¬
ciũ ñ sentitis illit in pacientes l
heberes d un equuleũ leuor R. ded
u̾fert ĩ equuleũ an ĩlectulũ torꝙ̃dꝰ
ascenaris de carinficis nodus p̃met

Expanded text:
est, sed vos nichilominus quam he philoest, sed vos nichilominus quam he philoces tangunt: herent quidem aurium vestibulo, mentis claustra non subeunt. Hic ad omnem corporis offensiunculam ingemiscitis, animi iuge mortiferumque supplicium non sentitis, illic impatientes, hinc hebetes. In equuleum levor. Quid refert in equuleum an in lectulum torquendus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
miã fortua ad r̾gnũ alios mltos
ad celũ misit ad sepulchiũ om̃s ullm
cepit quẽ nõ redderet
de tormẽts¬
I niuste torq̃or R dnd nc̃ dice̾s
si iuste nãm nempe tormẽtam
consciã maid est, illa incotumi hec
ext̾na despicito mera te est cõsolator
tuus d Corq̃or ꝓesus indigne r
tortoris mifere tur ille te gͣmꝰ torq̃t¬
ꝙͦnis ein mũdꝰ oẽsirepat min ꝰ mali
ẽ pati ĩmriã ꝙͣ infre d torqueor¬
R nouũ mali uet̾is lamẽtũ ñqd̃
eĩ ñ antea torq̃baris int̾ tormẽta
natꝰ int̾ torm̃ta uixisti miꝰ torint̾a
moriturꝰ quid nc̃ noni accidit
nuitãt᷑ tormẽtoꝵ spẽs tormẽta ñ
desmũt excute totũ tp̃s etatis quẽ
sine tormẽtis dĩe eg̾is recordare li¬
qua falsis forsan gaudiis ad um-¬
urata uꝑies ueris aũt plena torm̃tꝭ
quibz si at̾ter extimes ullãz uite
ꝑtem uacare fateberis uñ ñ ĩme¬
rito qͥbusdã oĩs uita smppliciũ uisa

Expanded text:
imiam fortunam, ad regnum alios, multos imiam fortunam, ad regnum alios, multos ad celum misit, ad sepulcrum omnes, nullum cepit quem non redderet. 65 DE TORMEIniuste torqueor. Quid nunc diceres si iuste? Nullum nempe tormentum conscientia maius est; illa incolumi, hec externa despicito: intra te est consolator tuus. Torqueor prorsus indigne. Tortoris miserere tui: ille te gravius torq obstrepat, minus mali est pati iniuriam quam inferre. Torqueor. Novum mali veteris lamentum: numquid enim non antea torquebaris? Inter tormenta natus, inter tormenta vixisti, inter tormenta moriturus: quid nunc novi accidit? Mutantur tormentorum species, tormenta non desinunt. Excute totum tempus etatis, quem sine tormentis diem egeris recordare: aliqua falsis forsan gaudiis adumbrata reperies, veris autem plena tormentis; quibus, si acriter extimes, nullam vite partem vacare fateberis. Unde non inmerito quibusdam omnis vita supplicium visa
Abbreviated transcription (Latin):
odio. uulgiq fastidio eligentes
Tu si hoc aĩo nõ es ciq carceris
fine cupis expecta aut te hinc
homo eruet a mors que clauẽ
carceris alt̾ã ħt̃ unꝰ quidẽ intro¬
itus exitus młti sũt aliũ misy¬
cordia aliũ us eiuisit, alius in¬
nocẽtia sua aliꝰ custodũ negligẽ¬
cia euasit aliꝯ p̃cio alĩ ingeio
et uel sus traneis cuniculis, uel¬
ꝑ tenebras amice noctis elapsꝰ
est ꝯuibusdã patrũ memeria ter¬
remotus, et ruina carceris diam
fecit Ad postrenũ quos nichae
emiserit mors absoluit Rec muꝰ
uarii euadenciũ euentus Illarũ
ꝯsulatin carcer dedit Iuliũ cesarem
yyiratar cuftodia sũmũ misig ad
imꝑuẽ hac etate qmir de linñe carce¬
ris ad dñus transueie et cathenã
s excussã ĩiecere aliis demq uͥgulũ
et sociatẽ mltosq alios nõ tã carcer
exeiuxit. ut uisus est ꝙͣ carceri clarꝰ
fus eripuit. Et ad simiã quosdã
carcer ad insignẽ gla alios ad ex¬

Expanded text:
odio vulgique fastidio, eligentes. odio vulgique fastidio, eligentes. Tu si hoc animo non es, tuique carceris finem cupis, expecta: aut te hinc homo eruet, aut mors, que clavem carceris alteram habet; unus quidem introitus, exitus multi sunt. Alium misericordia, alium ius eruit, alius innocentia sua, alius custodium negligentia evasit, alius pretio, alius ingenio, et vel subterraneis cuniculis, vel tenebras amice noctis elapsus est; quibusdam, patrum memoria, terremotus et ruina carceris viam fecit; ad postremum, quos nichil emiserit, mors absolvit. Nec minus varii evadentium eventus: Marium Consulatui carcer dedit, Iulium Cesarem Pyratarum custodia summum misit ad imperium; hac etate quidam de limine carceris ad dominium transivere, et catenam sibi excussam iniecere aliis; denique Regulum et Socratem multosque alios, non tam carcer extinxit, ut visus est, quam carceri clarus finis eripuit. Et, ad summam, quosdam carcer ad insignem gloriam, alios ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
solui ennes d carce det meor impor¬
euno. I mltos ꝑicło instanti at
hostui mãib carcer eripuit mlts
lnnẽ carceris pro clypes finit et
qd̾ intrasse ꝓfue̾rat, exisse nocuit
ut exitu admoniti qd̾ horruerãt
utile qd optarãt mise faterẽt᷑¬
d e arceri maciꝑatꝰ sum R Dud
p̃cis an fortasse ũ carcer ẜ ut dicit᷑
custodia sit quotiẽs uinolis exple¬
citos hostilis mucro sine hoste se¬
uerior pauꝑtas ĩuasit, quocrens
euasisse penituit et carcerẽ quem
diutnũ q̃ri cexant nõ fuisse ꝑꝑe¬
tuũ questi sũt uidimꝰ in carce̾
quosh laute habitos mox inde di¬
gressos tenuẽ ac difficilẽ uitã mes¬
to fine clausisse d miserã ĩ carc̾e
uitã dego R quidã libros ĩ carcere
texuert eu q̃relas texis Tutiles
quid̃ leãs in carce didicert̃ tu
pacienciã dedistis. d. Tarcerali cusi¬
todia uinctꝰ teneor R. plerisq ca¬
uerins ac spelutis alniͣ se muroꝵ
agustiis inclusere, carcerẽ sponta¬
neũ uel dei amore uol nũde

Expanded text:
solvi times. Carcere detineor importuno. Multos periculo instanti, atque hostium manibus carcer eripuit: multis limen carceris pro clipeo fuit, et quod intrasse profuerat, exisse nocuit, ut exitu admoniti, quod horruerant utile, quod optaverant miserum, faterentur. Carceri mancipatus sum. Quid scis an fortasse non carcer, sed, ut dicitur, custodia sit? Quotiens vinculis explicitos hostilis mucro, sive hoste sevior paupertas, invasit? Quotiens evasisse penituit? Et carcerem que diuturnum queri ceperant, non fuisse perpetuum questi sunt? Vidimus in carcere quosdam laute viventes, mox, inde digressos, tenuem ac difficilem vitam mesto fine clausisse. Miseram in carcere vitam dego. Quidam libros in carcere texuerunt, tu querelas texis inutiles; quidam literas in carcere didicere, tu patientiam dediscis. Carcerali custodia vinctus teneor. Plerique cavernis ac speluncis, alii se murorum angustiis inclusere, carcerem spontaneum, vel Dei amore vel mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Torqueor R dut ĩnocẽcia intormẽtis
Q̾ iusticia te ipm̃ ꝯsolare nã si ĩiuste
torq̃ris gaudendũ est exꝑim̃tũ tibe
atz aliis et fulgor quida tue ututis
accessit attrectati ac sb̃lati frãgatior
at nocior fama erit ut bñ oleam terũt᷑
aromata et pulcherrimia rex ne late¬
aut attolłũt᷑ dm̃n id iuste pateris ac¬
quieste u̾medio et ꝯciete sordes flãmis
aut aspitatib eluũt᷑ et magni ma¬
li medic ina tristior sit oporũt᷑ quẽ
Morboꝵ tedet amara ñ ĩspuat quẽ
scoleꝵ Denitet suplicia nõ r̾cuset
mequuleũ tolor ł di ĩmerieꝰ iñ¬
ex alto seniciã alienã despiciae at
si meritꝰ unde a t̾ra diuulsis ip̃e
doles nõ doleas plecte  Sorqror¬
N aut tentat᷑ uirtus ã puinit᷑ uniũ
Altere sepe uale alteꝵ semꝑ exra dir
bona exercitatio iuste est pessima
nocentis ĩpunitas d Sorq̃or R diste
iter ad pacienciã et ad mortẽ d
niusto Indicio dãnatus sum¬

Expanded text:
Torqueor. Aut innocentia, in tormentis, aut iustitia te ipsum consolare. Nam si iniuste torqueris, gaudendum est: experimentum tibi atque aliis, et fulgor quidam tue virtutis accesserit attractati ac sublati; fragrantior ac notior fama erit. Ut bene oleant, teruntur aromata; et pulcherrima rerum, ne lateant, attolluntur. Sin id iuste peteris, acquiesce remedio: et concrete sordes flammis aut asperitatibus eluuntur, et magni mali medicina tristior sit oportet. Quem morborum tedet, amara non respuat. Quem scelerum penitet, supplicia non recuset. In equuleum tollor. Si inmerinam despicias, at si meritus, unde a terra divulsus, ipse doles, non doleas plecti. Torqueor. Aut tentatur virtus, aut punitur vitium: alterum sepe utile: alterum semper expediens. Bona exercitatio iusti est, pessima nocentis impunitas. Torqueor. Disce iter ad patientiam et ad mortem. 66 DE niusto i
Abbreviated transcription (Latin):
q animũ ẜuat ut nobilis ac su auis
ri pectus in cole̾ uias q om̃s comi¬
tari se sciuerit hiis si grata societas
amici leti et eloquentis accesẜ̾it nõ
tĩ leue iter s et brene iudebitur mł¬
tos iocunda ꝯfabulatio sic reficit
ut et uie duriciem sentirent et de
breuitate longi sc ttiueris querentur
neq miisse s uectos esse se crederent
Est illud enĩ int̾minis publii notis¬
simũ Comes facundꝰ in uia proue-¬
Delterilitate. D.

Expanded text:
 animum serenat, ut nobiles ac suaves  animum serenat, ut nobiles ac suaves ri pectus incolere, viasque omnes comitari, nesciunt. His si grata societas amici leti et eloquentis accesserit, non tantum leve iter, sed et breve videbitur. Multos iucunda confabulatio sic affecit, ut et vie duritiem non sentirent, et de brevitate longi licet itineris quererentur, neque ivisse, sed vectos esse se crederent. Est et illud enim inter Mimos Publii notissimum: Comes facundus in via pro veDE STERILITATE
Abbreviated transcription (Latin):
eas quas dicebam militares sarciuas
subissent tum denũ uideri sibi esse bes¬
titos ne ut quis mod̾m ẜmonis ꝯsue¬
tudine labi possit militum appellatõe
pedites. accipi eos q ab equitibus ꝙ̃iuis
uiri q militent hoc sec̾ni nominẽ so¬
litos multis Romane h ystorie locis
aduertere est/. Pro inde magnĩe tibi
lenimen ac solaciũ laboris horũ retor¬
datio prestare p̃t non mermi tm̃ ac¬
uario. ac uatuo et duro licet tuto tũ
talle pergenti s armato eciau ata
benusto et ꝑiculoso tramita peditanti
Si quidem nch̃rs ad toller anciam as¬
perarum rerum effic arius ꝙͣ cogitare
eadem multos fortibus anims fuis¬
se ꝑpessos pudet eñĩ guͬosum sp̃m ũ
posse unum quod in nũabiles potue̾
Que cogitacio non in laboribus mõ
qui difficiles s in huis quoq qui mi¬
ẜuni uidentur cruciatibꝰ deloribus
morte profuerĩt D Longum ego
durum q pedibus mestus ago ꝑ̃ Ni¬
chil eque durum iter lenit mestum¬

Expanded text:
eas quas dicebam militares sarcinas eas quas dicebam militares sarcinas subiissent, tum demum videri sibi esse vestitos; neu quis moderni sermonis consuetudine labi possit, militum appellatione pedites accipi, eosque ab equitibus, quamvis utrique militent, hoc secerni nomine solitos, multis Romane historie locis advertere est. Proinde magnum tibi lenimen ac solatium laboris horum recordatio prestare potest, non inermi tantum ac vacuo et duro, licet tuto tamen calle pergenti, sed armato etiam atque onusto et periculoso tramite peditanti; si quidem nichil ad tolerantiam asperarum rerum efficacius, quam cogitare eadem multos fortibus animis fuisse perpessos; pudet enim generosum spiritum non posse unum, quod innumerabiles potuere; que cogitatio non in laboribus modo qui difficiles, sed in his quoque qui miserrimi videntur cruciatibus, in doloribus morte profuerint. Longum ego durumque iter pedibus mestus ago. Nichil eque durum iter lenit, mestum
Abbreviated transcription (Latin):
e quitem legis p̃ter unũ ex om̃ĩb ꝯ
Iohanneni neq id amplus quam
semel idq ꝑ exiguo me spacio dũ
quod clemens scripsit et ecclesiasti
ta hystoria ad recuꝑandum ꝑditi
adolescentis animã pia illũ festi¬
natio purgeret Qnõ aut̃s equi¬
tarent. quorum dñs pedes ibat
ix aselluu semel quidem ille mox
in crucem ascensurus ascendit E
si sanctitate in acessi  ͥ hec exem¬
pla te pregeauant at romane le¬
giones que orbem t̾rarum subege¬
de magna exꝑte pedestres fuisse
noscuntur In quibus non se solũ
atq arma suis pedibus quisqr
portabat s multorum panẽ atq
cepta nocturnis ab insultibus te¬
gerent᷑ ende eleganter ricero nr̃
quodam loco de militibus romaĩs
agens cum fortib urrs ceterarũ
genciũ arma nou mixedimentũ
s quasi nestimentũ dixisset. boc
precipuũ illis dedit ut dicere t
romaiis solis arma non ut uestem
esse s ut humeros aut lacertos dt cuu

Expanded text:
equitem legis, preter unum ex omnibus equitem legis, preter unum ex omnibus Ioannem? Neque id amplius quam semel, idque perexiguo vie spatio, dum, quod Clemens scripsit, et ecclesiastica habet historia, ad recuperandam perditi adolescentis animam, pia illum festinatio perurgeret. Quomodo autem equitarent, quorum dominus pedes ibat? Vix asellum semel quidem, ille mox in crucem ascensurus ascendit. Quod si sanctitate inaccessibili hec exempla te pregravant, at Romane legiones, que orbem terrarum subegere, magna ex parte pedestres fuisse noscuntur, in quibus non se solum atque arma suis pedibus quisque portabat, sed multorum panem ac septa nocturnis ab insultibus tegerentur. Unde eleganter Cicero noster, quodam loco de militibus Romanis agens, cum fortibus viris ceterarum gentium arma non impedimenta, sed quasi vestimentum esse dixisset, hoc precipuum illis dedit ut diceret. Romanis solis arma non vestem esse, sed ut humeros ac lacertos. At cum
Abbreviated transcription (Latin):
D longum iter pedibus ibõ se hbꝰ
pro libĩto nemo te tnͣsuehet. nemo
morabitur nemo ꝯcuciet nemo de¬
iciet. nemo aget inp̃ceps illius
est labor uie unũ opus ire nil p̾
cum tuo nectore negocii non cogĩs
nisi equũ frenare non pungere
non adequare. non substernere nẽ
circimĩducere non fricare nd̃ pasteᷤᷤ
nou aut tergui ungere aut arẽ¬
tem pedis ungulant et tractare
digitis ancipites daues aut noctꝰ¬
nos sudibus arce̾ ꝯcursus et somp¬
no excitari trepidus semper q solli¬
citus quid belua ꝑiulis cum uicins
agat saltem noctibus quiesçes nã
qui equitant noctu eciam laborant¬
D Pedibus iter longum ago R
Caltiatus forsit an sancti autẽ prẽs
nuidis pedibus deserta lustrabant
ñcii dei oĩpotentis apłi mundi cli¬
mata arciubant hic ad orienten
ille ad eccidentem hic ad arton ille
ad meridiem nauigantes interdũ
io quidem uaro neq aliter quam
cogitente lecorum situ s auem p̾cor

Expanded text:
? Longum iter pedes ibo. Ibis ? Longum iter pedes ibo. Ibis pro libito, nemo te transvehet, nemo morabitur, nemo concutiet, nemo deiciet, nemo aget in preceps; unus tibi labor vie, unum opus ire, nil tibi tuo cum vectore negotii. Non cogeris enim equuum frenare, non pungere, non adequare, non substernere, non circumducere, non fricare, non pascere, non aut tergum ungere, aut arentem pedis ungulam et tractare digitis ancipites clavos, aut nocturnos sudibus arcere concursus, et somno exciri, trepidus semperque sollicitus, quid belua, pervigil, cum vicinis agat; saltem noctibus quiesces: nam qui equitant, noctu etiam laborant. Pedibus longum iter ago. Calceatus forsitan. Sancti autem patres nudis pedibus deserta lustrabant, nuntii Dei omnipotentis Apostoli, mundi climata circuibant, hic ad orientem, ille ad occidentem, hic ad arthon, ille ad meridiem, navigantes interdum; raro id quidem, neque aliter quam cogente locorum situ. Sed quem, precor,
Abbreviated transcription (Latin):
Urum iter pedibus
meis ago R̃ Quid tu igit᷑
aliems males At qui neq aliems ma
habet ut tñi pedibus ampulare
delectet aliemis d Pedes eo R
An uero eciam hunc mũdum mtͣsti
eques an exibis quid ꝙ per niũdũ
ire insi eques doles/ o pñcipiũ hñi¬
utrumq sunt media et in breui cur¬
su quanta prorsus obluuo t̾minoꝵ
neq unde certe nec quo ꝑgitis re-¬
mĩscitis O Iter longum cogor pe-¬
dibus agere E Cogi quidem du¬
rum fateor. cogi antem nolens ne¬
quit andignatio et dolor et nr̃ãtris
animi fortue culpis ꝯcundit᷑ uis
non cogitur fac sponte ꝓ cogeris
us ut iter longum breue fiat D
E quitare nelim pedibus ambulo
RAu insame parum unũ ob qua¬
drupẽdem ciuiꝰ usum nescis quã¬
diu tibi fortuna concesẜit nature
muͣm obluusti quod ⁊nulti faciũt
qui uilis atq infctabilis et cadu¬
ti equi fiducia dedistunt pedibꝰ
suis ne quibus nescio quid aliud
quam diuitum capias podagram
hoc est pedes mntiles equos mltos¬

Expanded text:
urum iter pedibus meis ago. Quid, tu igitur alienis malles? Atque neque alienis manhabet, ut tantum pedibus ambulare delectet alienis? Pedes eo. An vero in hunc mundum intrasti eques, an exibis? quid per mundum ire nisi eques doles? O principium humiutrunque sunt media, et in brevi cursu, quanta prorsus oblivio terminorum, nec unde certe, nec quo pergitis meministis. Iter longum cogor pedes agere. Cogi quidem durum fateor; cogi autem volens nequit. Indignatio et dolor necessitatis animi fortune cuspis obtunditur. Vis non cogi? Fac sponte quod cogeris. Vis ut iter longum breve fiat? Volens i. Equitare velim, pedes ambulo. An insanie parum est, unum ob quadrupedem cuius usum nescis, quamdiu tibi fortuna concesserit nature munerum oblivisci? Quod multi faciunt, qui vilis atque intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt pedibus suis ire; quibus, queso, quid aliud quam divitem cupias podagram, hoc est pedes inutiles, equos multos
Abbreviated transcription (Latin):
in degia deniq suꝑbus qñ pulsus est regno
nullus locus ꝑuulis maccessus uullũ lũne
poris incolatus instat dies ꝯmigrandi
ciuem fingis aduena est es conducto q
Halntas ueniet qui te nudiun laribus hiis
exturbet ¶ Clara quidem et augusta
domius est ꝑ gint digressio fusca erit
et angusta s et nunt si uere domũ tuã
respicis obscura et arta illa ꝓrsus et cadu¬
ca est queq in dies tantis ad minuculis
uix fultri subsiscit assidue fatiscens tasus¬
q sui uuncia et que certe nec aruina ultĩã
longe sit nec intim gn̾osum incolam delcẽt
ut domuo s angat ut carcer insi mo¬
ras dedorit unde o absolui optet nũc go

Expanded text:
in regia denique Superbus quando pulsus est regno? in regia denique Superbus quando pulsus est regno? Nullus locus periculis inaccessus, nullum limen emporis incolatus! Instat dies commigrandi: civem fingens advena es conductoque habitas; veniet qui te nudum laribus his exturbet. Clara quidem et augusta domus est. Hinc digresso fusca erit et angusta. Sed et nunc si vere domum tuam respicis, obscura et arta illa prorsus et caduca est queque in dies tantis adminiculis vix fulta subsistat, assidue fatiscens casusque sui nuntia et que certe nec a ruina ultima longe sit nec interim generosum incolam delectet ut domus, sed angat ut carcer, ubi moras oderit, unde optet absolvi. I nunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Agnificentissne michi sunt edes¬
ꝑ Quid hic dicam insi tulliam̃
illud Ornanda est dignitas domo non¬
est ex domo tota querenda nec domo dñs
s domino domus honestandauls Orna¬
tissime edes sunt E Euid hiit tumes
architecti laus est non tota ¶ Edibus
amplissiis habito Nobi fures latitant
tu uageris ẜui luxirrientur uulgus hercat
liguriant ꝑasiti multiplicis tedn capax
lotus ¶ Maximis edibus habito E
Una est urbiũ et domorum lex non statini
melius habitant qui lacius neq eñ quam
late hĩtes sed quam lete requĩtur ad beatam
uitam Sepe nel in palacus regum labordo¬
lor q habitant uel ni tugurus mopum qui¬
es et gaudium Et̾ si amplitudo douius a
forn prestaret nobilissima arciũ esset ar¬
chitectura ¶ E gregiis edibus habito/
Quasi curas morbos q locus arceat siue
ad ap̃phiendenda tirrriũ fastigia mors egeat
scalis Monne in regia tullius hostilius hĩ¬
tabat qñ ictus est fulmine in regia q ͦ
tar quias priscus qñ percussus est ferro

Expanded text:
agnificentissime michi sunt edes. Quid hic dicam nisi Tullianum illud: “Ornanda est dignitas domo, non ex domo tota querenda, nec domo dominus, sed domino domus honestanda”? Ornatissime edes sunt. Quid hinc tumes? Architecti laus est, non tua. Edibus amplissimis habito. Ubi fures latitent, tu vageris, servi luxurientur, vulgus hereat, liguriant parasiti: multiplicis tedii capax locus! Maximis edibus habito. Una est urbium et domorum lex: non statim melius habitat qui latius; neque enim quam late habites, sed quam lete requiritur ad beatam vitam. Sepe vel in palatiis regum labor dolorque habitant vel in tuguriis inopum quies et gaudium, quod si amplitudo domus aut forma prestaret, nobilissima artium esset architectura. Regiis edibus habito. Quasi vero curas morbosque locus arceat sive ad prehendenda turrium fastigia mors egeat scalis. Nonne in regia Tullus Hostilius habitabat, quando ictus est fulmine, in regia quoque Tarquinius Priscus quando percussus est ferro,
Abbreviated transcription (Latin):
penitus ordinem mors habet et se¬
nes decrepiti q cũcantur et festmãt
iuuenes et p̾cipitaut pueri et infan¬
tes pͥmo uite de liuime retrahnntur
hic tardus licet ille ocius hic ma¬
turus ille acerbus nemo nõ moriꝰ
hec simima est hoc uicumq uere est
qualibet etatis ꝑte quis obierit et¬
si acerbus fuerat morte maturuit
DExtunctum fleo filium R Si
fleturus eras morientẽ et nascentẽ
flesses tuut mori ceꝑat nunt de¬
sut noli aũt tuam in illuis sor¬
tem optiniam lugere ille iter am¬
biguũ a tergo habet tu seturũ añ
oculos non iam ampluis aut raro
oneri tiuentes ut ait maro aut
lateri  Cum filio iute dulcedo
omnis extincta est R Magnũ fa-¬
teor et dulce solaciũ pri filius boꝰ
s sollicitũ at graue sepe dulcissiã
offendunt et tarissima impediunt
et p̃ciosissima rerum p̾nunt Et
fortassis hic filius obstabat altio¬
La auimo uolenti iam qnestior at
liberior factus assurge bona de ma¬

Expanded text:
penitus ordinem mors habet: et sepenitus ordinem mors habet: et senes decrepiti cunctantur, et festinant iuvenes, et precipitant pueri, et infantes primo vite de limine retrahuntur. Hic tardius licet, ille ocius; hic maturus, ille acerbus; nemo non moritur: hec summa est. Ubicunque vero hoc est, qualibet etatis parte quis obierit, etsi acerbus fuerat, morte maturuit. Extinctum fleo filium. Si fleturus eras morientem et nascentem flesses: tunc mori ceperat, tunc desiit. Noli autem tuam et illius sortem optimam lugere: ille iter ambiguum a tergo habet, tu securum ante oculos, non iam amplius, “aut caro oneri timens, ut Maro ait, aut alteri”. Cum filio vite dulcedo omnis extincta est. Magnum fateor ac dulce solatium patri filius bonus, sed sollicitum ac grave, et sepe dulcissima offendunt, et carissima impediunt, et pretiosissima rerum premunt. Et fortassis hic filius obstabat altiora animo volventi. Iam mestior licet ac liberior factus, assurge. Bona de ma
Abbreviated transcription (Latin):
iectus luges Q Amisi filiũ R̾ aAmi¬
sisti siniul et metus multos infinitã¬
ꝓ materiam solliti ͧ ᵈ et curaꝵ quibꝰ
nt carẽs uel tibi uel filio moriendũ
fuit securui prẽm̃ sola mors facit¬
D filiũ amsi R Si pĩi nichil est
iam ꝙ illi mẽtuas in tuto est at si
impui tuoꝵ nũatorem aimoꝵ tue sti¬
mulũ senectutis extrlisti D Filium
ficium agnosce sen ꝙ talem dedit seu
quod oñi tempore fieri p̃t/ in omuen
et atem multi sunt aditus mortis
madolescencia infmiti D Sine filio
remanslet sine angoribus et sine
pauoribus Ian non erit cui noctes in¬
sompnos cui sollicitos dies agas cui
spes longas atq mextricabiler ordiar̾
Qui canos tuos rugas quod ꝯsideret
hereditatem estimat sumptus arguat
moram mortis incuset undeq tibi
securitas et quies geinum bonũ et¬
ingens titulo licet mortis asꝑis¬
D Acerba filii morte deiectus
sum R aAn non angxagora andiẽas
multis in ordinata uita hom̃i sit ulli

Expanded text:
iectus luges? Amisi filum. Amiiectus luges? Amisi filum. Amisisti simul et metus multos, infinitamque materiam sollicitudinum et curarum, quibus ut careres, vel tibi vel filio moriendum fuit. Securum patrem sola mors facit. Filium amisi. Si pium, nichil est quod illi metuas: in tuto est; at si impium, tuorum numeratorem annorum, tue stimulum senectutis extulisti. Filium ficium agnosce, seu quod talem dedit, seuquod in omni tempore fieri potest. In omnem etatem multi sunt aditus morti, in adolescentia infiniti. Sine filio remansi. Et sine angoribus, et sine pavoribus. Iam non erit cui noctes insomnes, cui sollicitos dies agas, cui spes longas atque inextricabiles ordiare, qui canos tuos rugasque consideret, ereditatem extimet, sumptus arguat, moram mortis incuset. Undique tibi securitas et quies, geminum bonum ingens, titulo licet mortis asperius. Acerba filii morte deiectus sum. An non Anaxagoram audieras? m cum in multis inordinata vita hominum sit, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
occidiss Ideo ait illum gemu ⁊t
esset qui mori pro prĩa non tuneret
par lune uirtus/ maiorisq cornelie
s clariora suut nomĩa quaꝵ prior
ingentis nati et ad summũ spectan¬
tis imꝑiũ ut t̾re crẽditus fuit luctũ
mox deposut nũꝙͣ uero memoriam
int̾nusit alt̾a filuis multis in mo
ribus ainissis. quorũ aliquos in po¬
pulo interfertos inhũãtos q complex¬
erat cum ẜ imẜantib et illi ꝯ sortem
femineo more deplorantibus miseram¬
q uotantibus non se miseram s felicẽ
esse respondit que tales filios geniuss
Insignis mulier nec pñti misera et p̃¬
rerito ecian felix que contͣ publitam o¬
ꝑiõmi et ꝯsuetudiuem miseroꝵ se feli¬
citate p̃terita et leti temporis solaret᷑¬
grata q habuisset ꝙ amisisset eauam¬
mis ob hoc unũ digna uti ꝓsꝑiori suc¬
cessu Et illa quidem nulier tot et¬
tan granibus fortune uulm̾bus in¬
contussa per mansit tu uir unico de¬

Expanded text:
excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut esset qui mori pro patria non timeret”. Par Livie virtus maiorisque Cornelie, sed clariora sunt nomina; quarum prior ingentis nati, et ad summum spectantis imperium, ut terre traditus fuit, luctum mox deposuit, numquam vero memoriam intermisit; altera filiis multis, immo omnibus amissis, quorum aliquos a populo inteferctos inhumatosque conspexerat, commiserantibus et illius sortem femineo more deplorantibus, miseramque vocantibus, non se miseram, sed felicem esse respondit, que tales filios genuisset. Insignis mulier, nec presenti misera, et preterito etiam felix, que contra publicam opinionem et consuetudinem miserorum, se felicitate preterita et leti temporis megrata quod habuisset, quod amisisset equanimis, ob hoc unum digna uteri prosperiore successu. Et illa quidem mulier, tot tam gravibus fortune vulneribus inconcussa permansit, tu vir unico de
Abbreviated transcription (Latin):
nusꝙ̃ in uita pedem figere ꝑmissũ¬
M
est honu uno semper gradu id admoĩtẽ
mirũ dictu s ille muctus sen solutus
seu stans, seu ambulans, seu sẽdens,
sen sanus, seu eger, seu uigilans seu
sopitus ad metam fertur atq illorũ
more qui uehuntur nauibus inchil
posse pati desiderium ꝑui temporis
puerile seu femineũ est Uiro eñi uͭ
brene difficile nosti crẽdo quib ꝟbis
desideria hii ꝯ mõi apud ꝑlatonẽ so¬
crates apud ticeroneni tato et leluis
consolentur uirtute ꝙͣuis et gloria sũ¬
qui uiri h ac spe tameu longe inꝑes
nosti p̃terea quid aĩ enulius paulus
quid tato ĩp̃e/ quid parides quid zeuo¬
fon ille socͣticus discipulus platonis
enulus quid in mĩabiles alii natorũ
cie uerius quam pietatis est Quib
se uiribus exemplis int̾serit sparcaua
illa mulier apud scriptores quidẽ
in nonũata s non ꝑiter illaudat a
que audito ꝙ filius eius in prelio

Expanded text:
nusquam in vita pedem figere permissunusquam in vita pedem figere permissum homini, uno semper gradu itur ad mortem; mirum dictu, seu ille vinctus, seu solutus, seu stans, seu ambulans, seu sedens, seu sanus, seu eger, seu vigilans, seu sopitus, ad metam fertur, atque illorum more qui vehuntur navibus, vel posse pati desiderium parvi temporis, puerile seu femineum est; viro enim nichil breve, difficile. Nosti, credo, quibus verbis desideria huiusmodi apud Platonem Socrates, apud Ciceronem Cato et Lelius consolentur, virtute quamvis et gloria supremi viri, hac spe tamen, longe impares. Nosti preterea quid animi Emilius Paulus, quid Cato ipse, quid Pericles, quid Xenophon ille Socraticus condiscipulus Platonis atque emulus, quid innumerabiles alii natorum tie verius quam pietatis est. Quibus se virilibus exemplis interserit, Spartana illa mulier, apud scriptores quidem innominata, sed non pariter illaudata, que audito quod filius in prelio
Abbreviated transcription (Latin):
Atrem perdidi E Aaltra tibi
suꝑ est mater quam non ꝑdes
et si uelis, ex illa uemiens inhanc ꝑ¬
gis. Illa tibi pantorũ mensiũ domũ
dedit hec multorum dabit amorũ
illa tibi dedit corpus hec aufert Q
Mater obiit mitissiuia E Mater
subsistit diu̾sissima que te et mr̃em̃
quam requiris uno gremio ẜuabit¬
tecum erit te et illam ut credimꝰ
ultino die ꝑitura O ꝑia me de¬
ẜuit mater E Deseri metuens fes¬
tiuauit gratam q illi suam mortẽ
fusse credibile est tuam non uisure
amplius huit quoq unũ maxnne
D Defuncta est mr optua R
ffeliciter huic recessit te suꝑstite
quo p̃̾misso ut feminei sunt affec¬
tus flebiliter abisset & Obut mr¬
¶ R Obenudum erat idq ambobꝯ
nec de merte queri potes nec de or nͤ
De amisso filio. E.TO¬
Ed amisi filiu ꝑ Melius dic
premisi secuturus scito quidem
et fortasse hodie et quid sumꝰ an
hac ip̃a hora milla fides inte ẽ cũ
tanta sit fides morti secutur ꝯ dixi
sequens dicere debui, ꝯtine sequeris

Expanded text:
atrem perdidi. Altera tibi superest mater quam non perdes, et si velis; ex illa veniens, in hanc pergis, illa tibi paucorum mensium domum dedit, hec multorum dabit annorum, illa dedit corpus, hec aufert. Mater obiit mitissima. Mater subsistit durissima, que te et matrem quam requiris, in uno gremio servabitecum erit, te et illam ut credimus, die ultimo paritura. Pia me deseruit mater. Deseri metuens festinavit, gratamque illi suam mortem fuisse credibile est, tuam non visura amplius, atque unde maxime Defuncta est mater optima. Feliciter hec excessit, te superstite, quo premisso, ut feminei sunt affectus flebiliter abiisse. Obiit mater. Obeundum erat, idque ambobus, nec de morte queri potes nec ordine. 48 DE AMISSO FILIO Sed amisi filium. Melius dic “premisi”, secuturus cito quidem, et fortassis hodie, et quid scimus an hac ipsa hora? Nulla fides vite est, cum tanta sit fides morti. Secuturus dixi; sequens dicere debui: continue sequeris,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teritiq memoria pñs tedium effugias
excuso si ut scribendi morbe morbo quid̃
oculo et in sambili medeare misereor st̃
namq si nostis qui non seribunt insi qr
nequeunt desmere et uelud ex p̃cipiti de¬
tuxrentes uolentesq subsistere ⁊apuint᷑¬
¶ͦ Ecrbendi impetus ingens est R
Melancolie species infiitas ferut ali
lapides iactant alii libros scribunt huic
E Scripsi multa et scribo R Si pos¬
teris ꝓfuturus nichil sanctius si tibi
nudum nomen quesiturus nchil uamꝰ
EMulta scapsi R̾ O p̃claram insanĩa
nec miramur si membraue solito cari¬
ores sunt E Scubo et huic famami
spero A Diei iam meluis forsan araros
aut foderes messem sperans. humi eñi
tucius quam in uento seritur at qui
fame studiu et ꝑtinax scribendi oꝑa ut
quosdam claros sic nnumerabiles stul¬
tos atq inopes insemũ misit nudos¬
q et loq̃naces spectaculũ uulgo fent
Ecce dum srribĩtis melioribus curis y¬

Expanded text:
preteritique memoria presens tedium effugias, preteritique memoria presens tedium effugias, excuso; si ut scribendi morbo quidem occulto et insanabili medeare, misereor; sunt namque, si nescis, qui non scribunt nisi quia nequeunt desinere et velut ex precipiti decurrentes nolentesque subsistere rapiuntur. Scribendi impetus ingens est. Melancholie species infinitas ferunt: alii lapides iactant, alii libros scribunt; huic . Scripsi multa et scribo. Si poteris profuturus nichil satius; si tibi nudum nomen quesiturus, nichil vanius. Multa scripsi. O preclaram insaniaEt miramur si membrane solito cariores sunt! Scribo et hinc famam spero. Dixi iam: melius forsitan arares aut foderes messem sperans; humi enim tutius quam in vento seritur. Atque fame studium et pertinax scribendi opera ut quosdam claros, sic innumerabiles stultos atque inopes in senium misit nudosque et loquaces spectaculum vulgo fecit. Ecce dum scribitis, melioribus curis i
Abbreviated transcription (Latin):
est ut scripsisse illos nisi id alii scibent
nesciretur/ nullum opus himianũ semꝑ
durat et mortalis labor nullum efficit
an mortale sͦ Ecribo multa R EEx̃to
iłia libros edidisse trafeitur ardentẽ
spm̃ si nera si uera ree est R Olongũ
ecumi et tnͣquillum certe si unũ duos¬
ue ant oro pantos libros bene/ multi
negotinm est laboris tot unũ maia
scuipsisse non tani facile esti credere ꝙͣ
mirari sũmi tamen attestantur auc¬
tores quibus non credere durum sit
quiq hunt nuͣm non anditu sibi nec
uisu solo s ip̃orum librorum lcione tomꝑ¬
loniguni est enumerare qui uni apid
uos quid apud grecos et que scripserit
quorum nullus ad plenũ studiorum for¬
tunatus fuit s horum aliqua illorum
antem magna pars quoriundam om̃a
ꝑire tu de tius quid psagias uideto¶ S Ec̃¬
bo et ea michi internu uoluptas uinca R
Si ut in geniũ ex̾ceas/ scribendoq aliis
te doceas lando. si ut obliuiscaris tpm̃s

Expanded text:
est, ut scripsisse illos nisi id alii scriberent est, ut scripsisse illos nisi id alii scriberent nesciretur? Nullum opus humanum semper durat et mortalis labor nichil efficit immortale. Scribo multa. Quanto milia librorum edidisse traditur: o ardentem spiritum si vera res est, o longum otium ac tranquillum! Certe si unum duosve aut omnino paucos libros bene scribere multi negotium est laboris, tot unum milia scripsisse non tam facile est credere quam mirari. Summi tamen attestantur auctores, quibus non credere durum sit quique hunc numerum non auditu sibi nec visu solo sed eorum librorum lectione comperLongum est enumerare, qui viri apud vos, qui vero apud Grecos et que scripserint, quorum nullus ad plenum studiorum fortunatus fuit, sed horum aliqua, illorum autem magna pars, quorundam omnia periere. Tu de tuis quid presagias videto. Scribo et ea michi interim voluptas unica. Si ut ingenium exerceas scribendoque aliis te doceas, si ut obliviscaris temporum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis alio quni uerum sepe dep̃henditur
quod scriptun est sciam inflire clare
uelociter q intelligere multa simul et
grandia eadem q tenaciter meminisse et
ornate loqui et artificiose scubere et pro¬
nũciare suaniter hec omĩa nsi ad uitã
refe̾ntur quid sunt aliud quam mauis
instrumenta iactancie mutilisq labor
at strepitus E libros scribo E Porsan
utiliue arares campumi gregen pasceres
telam texeres maria nauigares multi
quos natura mechanicos fecerat illa ni¬
uita atq obluctante ꝑhan̾tur Contra
allquos phiẽ aptos natos marmus aut
pascius instãnis opificum aut nautaꝵ
canstris fortuna detmuit Nñ effectui
quod mirantur causarum inscii ut in
mari medio aut rure insilius aut offi¬
ciis/ acria et erecta reꝑiantur ingema / c̃
inscolis ex angiua at deiecta sint difficile
enĩ unicitur natura si uncitur E Scri¬
bo ardenter R Quanto ardencius o¬
lmi multi quorum ardor sit extinctus

Expanded text:
verbis; alioquin verum sepe deprehenditur verbis; alioquin verum sepe deprehenditur quod scriptum est: “scientiam inflare”. Clare velociterque intelligere multa simul et grandia, eademque tenaciter meminisse et ornate eloqui et artificiose scribere et pronuntiare suaviter, hec omnia nisi ad vitam referantur, quid sunt aliud quam inanis instrumenta iactantie inutilisque labor ac strepitus? Libros scribo. Forsan utilius arares campum, gregem pasceres, telam texeres, maria navigares. Multi quos natura mechanicos fecerat, illa invita atque obluctante philosophantur; contra aliquos philosophie aptos, natos in arvis aut pascuis, in scamnis opificum aut nautarum transtris fortuna detinuit, unde effectum, quod mirentur causarum inscii, ut in mari medio aut rure, in silvis inque officinis acria et erecta reperiantur ingenia, cum in scholis exanguia ac deiecta sint. Difficile enim vincitur natura, si vincitur. Scribo ardenter. Quanto ardentius olim multi, quorum ardor sic extinctus