comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dampnacio noĩatur quam facit
epale iudicium. qua pena in eccłia
milla maior ẽ. põt sideus uoluerit in
correptõe saluberrima cede̾ acq ꝓfice̾.
Neq euimi scimus quid contingat
respiciat et det pm̃an. Et accepto
sacrificio sp̃s contribłati cordisq cõ¬
tricti a reatu. ꝙuis iuste dampnatõiᷤ.
absoluat. dampnatumq ip̃e nõ dã¬
pnet. Pastorał tñ nccͣitas ht̃ ne plu
res ẜpant dira contagia separe de
ouib sanis morbidam ab illo cui n
ẽ ĩpossibiłe. ip̃a forsitan seꝑatõe. non
supandam. nescientes enm quis
ꝑtineat ad p̾destinatoꝵ mĩm. quis
non ꝑtineat sic affici debemus cari¬
tatis affectu. ut om̃es uelimus sal¬
nes fieri. Hoc quippe fit cũ singłes
quosq ut eccurrunt. cum quibus
id agere ualeanius adħ conamur
adduce̾ ut iustificati exfide pacem
hẽant ad deum.¬

Expanded text:
que dampnatio nominatur, quam facit episcopalem iudicium, qua pena in Ecclesia nulla maior est, potest, si Deus voluerit in correptionem saluberrimam cedere ac proficere. Neque enim scimus quid contingat respiciat, et det penitentiam, et, accepto sacrificio spiritus contribulati cordisque contriti, a reato quamvis iuste dampnationis absolvat, dampnatumque ipse non damnet. Pastoralis tamen necessitas habet, ne per plures serpant dira contagia, separare ab ovibus sanis morbidam: ab illo, cui nihil est impossibile, ipsa forsitan separatione sanandam. Nescientes enim quis pertineat ad praedestinatorum numerum, quis non pertineat; sic affici debemus charitatis affectu, ut omnes velimus salvos fieri. Hoc quippe fit, cum singulos quosque, ut occurrerint cum quibus id agere valeamus, ad hoc conamur addudere, ut justificati ex fide pacem habeant ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
sano sensu proumiꝰ diei deliciis cẽ¬
tum amicoꝵ pena elige̾t. Et mi¬
ẜi tũ et sine ulla sapĩa noluꝑcate
caris seq̃ntes non uitãt nõ effu¬
guint ĩtollerabłes penas. nõ cẽtũ

Expanded text:
sano sensu pro unius diei deliciis, centum annorum poenam eligeret? Et miseri tamen et sine ulla sapientia, voluptatem carnis sequentes, non vitant, non effugiunt intolerabiles poenas, non centum
Abbreviated transcription (Latin):
tari põt. Nichil in regno dei desid̾atur
iuenitur quod desidatur In regno dei
nichil ĩuenitur nsi qd̃ placet et de¬
lectat et satiat. At contra in lacu mis¬
ie ꝑẽpnis nichil ut oetur nichil audit᷑¬
nichil sentitur insi quod dispucet ñ
quod offendit nisi quod cruciat sꝑnei¬

Expanded text:
aboli. Nihil in regno Dei desideratur invenitur quod desideratur. In regno Dei nihil invenitur, nisi quod placet, et delectat, et satiat; at contra in lacu miseriae perennis nihil videtur, nihilque sentitur, nisi quod displicet, nisi quod offendit, nisi quod cruciat. Omne
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. Dñ in euangłio legitur. Inic eiͣt
fietꝰ et strccor dentiu. fletꝰ namq. et
liq̃facio ocłoꝵ. ex calore nascit᷑. Stri
transibunt ad calore niiiũ. de qͥb
fetoris. pena horroris peua timoris.
citas bestiaꝵ crudelitas mĩstrantiu
delaceratio ĩmortaliũ u̾miũ. umis
cõscĩe. ignite lactĩme. suspiriã mi¬
Fie. dolor sine remedio. uincla sine
solutione mors eterna pena sine
fine. et absentia xͥ post isionem
es̃ que sola omia supdra supat. et¬

Expanded text:
ilis. Unde in Evangelio legitur: Illic erit fletus et stridor dentium . Fletus namque et liquefactio oculorum ex calore nascitur; stritransibunt ad calorem nimium . De quibfetoris, poena horroris, poena timoris, citas bestiarum, crudelitas ministrantium, dilaceratio immortalium vermium, vermis conscientiae, ignitae lacrymae, suspiria, miseriae, dolor sine remedio, vincula sine solutione, mors aeterna, poena sine fine, absentia Christi post visionem ejus, quae sola omnia supra dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ad et̾nam cõꝑata głiam. Melius
erat eis quod dictũ ẽ de ĩfelice iu¬
da nõ uasci. qmͣ malis suis m̾itis
plagas inferm substiũe. Quid stł¬
tius quid ĩsaniꝰ est. qmͣ ibra et
ymagine et silitudine u̾e głie. et
tecipi. et suꝑari. Et ip̃am ueram głi¬
am nõ q̃rere nõ desiderare. Ouis
ymagine auri maqua ip̃o auro
neglecto elige̾t. et non statĩ acũc¬
tis fatuꝰ et insanꝰ crede̾tur. Quis
orbem soł inspeculo redditũ ułi
qual mat̾ia formatũ. plus diligẽt

Expanded text:
ad aeternam comparata gloriam. Melius erat eis, quod dictum est de infelice Juda , non nasci, quam malis suis meritis plagas inferni sustinere. Quid stultius, quid insanius est, quam umbra et imagine et similitudine verae gloriae et decipi et superari; et ipsam veram gloriam non quaerere, non desiderare? Quis imaginem auri in aqua, ipso auro neglecto, eligeret; et non statim a cunctis fatuus et insanus crederetur? Quis orbem solis in speculo redditum, vel in qualibet materia formatum plus diligeret,
Abbreviated transcription (Latin):
ad celu alii trahũt᷑ ad infernũ. Si¬
miles quippe silib iũgunt᷑ .. doĩ oĩs.
et mali malis. Iusti homnĩes iustis an¬
gelis. et tnͣsgressores trausgressoribꝰ
angeł. Serui dei deo. S̾ui dyaboli dỹ¬
abolo. Bñdeĩ uocant᷑ ad regnũ sibi pa

Expanded text:
ad coelum, alii trahuntur ad infernum. Similes quippe similibus junguntur, id est, et mali malis; justi homines justis angelis, et transgressores homines transgressoribus angelis; servi Dei Deo, servi diaboli diabolo: benedicti vocantur ad re
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ. Pcendo seuit. sed iuste
seuit. Est enĩ seu̾itas qiͣ seua u̾i¬
tas. S igꝰ aliqũ seuit ꝑcendo.
bonũ ẽ nobis. ut seuiat castigã¬
do. Et tñ si facta generis huma
uñ ħ probamus. Mortuus ẽ pro
nobis inncus ne reman̾et unus.
Noluit ẽẽ iuiꝰ qui mortũ ẽ inuus.
Multos eiũ dei filies fecit unic
filiꝰ dĩ. Emit enĩ fres sͥ. sangͥne
suo. probauit reprobatꝰ. redemit
uenditus. honorauit ĩiuriatꝰ ui¬
lificauit occisus. dubitas ꝙ da¬
bit tͥ bona sua qui non dedigna¬
tus ẽ recipe mala tua. Ergo frẽs
non ĩ flore uanitatis ita gaudete
dũs in proximo est nicħ solliciti

Expanded text:
d juste saevit. Est enim severitas, quasi saeva veritas. Si ergo aliquando saevit parcendo, bonum est nobis ut subveniat castigando. Et tamen si facta generis humanUnde hoc probamus? Mortuus est pro nobis Unicus, ne remaneret unus. Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim filios Dei fecit unicus Filius Dei. Emit sibi fratres sanguine suo, probavit reprobatus, redemit venditus, honoravit injuriatus, vivificavit occisus. Dubitas quod dabit tibi bona sua, qui non dedignatus est suscipere mala tua? Ergo, fratrnon in flore vanitatis. Ita gaudete: Dominus in proximo est, nihil solliciti
Abbreviated transcription (Latin):
ta. neqnitia. Luxuriẽt᷑ homines
fornicentur. in spectacłis angent᷑
ebriosigate ingurgitẽt᷑. curpitudĩe
fedent᷑. nch mali patiantur. Et
inde scli gaudium. Ista mala que
cõmeõraui. non castiget fames. nõ
alique adu̾sitates. s sint oĩa ĩ reꝵ
hũndancia. in pace caruis in secu¬
scłi gaitonim. s nõ cogitat deus
in extremo gehẽne dampnare.mͦ
flagello dignatur castigare. Intł¬

Expanded text:
ientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemoravi, non castiget fames, non aliquae adversitates; sed sint omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in secusaeculi gaudium. Sed non cogitat Deus in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare.
Abbreviated transcription (Latin):
mt̾ se ħ duo gaudia differunt. Sĩ¬
q õmo contraria. qñ gaudet᷑ ĩ scło
nõ gaudetur ĩ dño. qñ gaudet᷑ ĩ do¬
mino non gaudet᷑ in icło. Uĩcat
gaudiũ i dño. donec finiat᷑ gaudi¬
um in scło. Gaudiũ ĩ dño semꝑ
augeatur. Gaudiũ in scło sempẽs
minuat᷑. tones finas. Nio oĩo dis

Expanded text:
o gaudia differunt, suntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatur, donec finiatur. Non ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad illi scientia sit qͣ scit. aliud
eẽntia qua ẽ. S utrũq unum
ꝙͣ uis non utraq dicend̾um sit.
qr iussime simplex et umum est.
Ht̃ enĩ pr̃ uitam in semetip̃o. nec
aliud ẽ ip̃e ꝙͣ uita. q̃ in illo ẽ. et
dedit filio uitam hr̃e insemetip̃o.
h ẽ genuit filium qui et ip̃e uita
eẽt. Sic itaq debenius accipere
quod de sp̃u sancto dem̃ est. Nori
enim loquetur a semetip̃o. Sed q̃cũ¬
q audiet loq̃tur. ut intelligamꝯ¬

Expanded text:
ud illi sit scientia qua scit, aliud essentia qua est, sed utrumque unum: quamvis non utrumque dicendum sit, quod verissime simplex et unum est. Habet enim Pater vitam in semetipso; nec aliud est ipse quam vita, quae in illo est: et dedit Filio habere vitam in semetipso; hoc est, genuit Filium, qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod de Spiritu sancto dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audierit, loquetur ; ut intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
cede̾nt ĩpanti anquĩ uentus te iu¬
bente soluisset mortũ te necante re¬
surrexiss. sol te moriente palluiss.
terra te resurgence tremuiss. celu
te ascendente patuisset. adhuc enĩ
ĩ manib matris portabaris. et iam
dñs orbis aguoscebaris. Ubiq eis xp̃s
in ceł. pulcher in terris. pulcher in
patre u̾bum. płcher m̃matre caro
amisit dĩnitate /cum susciꝑet hũam¬
tatem. Quia cũ adhuc suis manibo¬

Expanded text:
cederent imperanti; antequam ventus te jubente siluisset, mortuus te vocante resurrexisset, sol te moriente palluisset, terra te resurgente tremuisset, coelum te ascendente patuisset. Adhuc enim in manibus matris portabaris; et jam Dominus orbis cognoscebaris. 5. Christus in coelis, pulcher in terris; pulcher in Patre Verbum, pulcher in matre caro amisit divinitatem, cum suscepit humanitatem: quia cum hic
Abbreviated transcription (Latin):
utiq moneret᷑. Illa quupe res cõtͣ¬
illi qui prohibuit obẽet. uelut si
quisꝙͣ in aliena pecciñam ĩisis¬
set manũ. prohibitꝰ ab islo cuiꝰ erat
illa peccunia. Itõ ẽẽt prohĩto pocm̃
qr prohibenti potãt eẽ dampnosu
Cum u̾o i cangitur quod nec tã¬
genti obẽet. si non prohiberetur
nec cuil altĩ. qñ licet cangeretur
dientie bonũ. et ip̃ius ꝑse malum
ĩobediẽcie mõstraret᷑. Deniq a
peccãte nich aᵈ appetitu ẽ. nisi nõ eẽ
sb̾ dñatione dei. qñ illd̾ admissũ ẽ
in quo ne admitt̾et᷑ sola debet iussio
dñantis attendi. ꝙ si sola attende̾t᷑.
Quid aliud qmͣ dei uoluntas hũa¬
ne uoluntati p̃̾pou̾et᷑.¬

Expanded text:
utique moreretur. illa quippe res congilli, qui prohibuit, obesset, uelut si quisquam in alienam pecuniam misisset manum prohibitus ab eo, cuius erat illa pecunia, ideo esset prohibito peccatum, quia prohibenti poterat esse damnosum. cum uero illud tangitur, quod nec tangenti obesset, si non prohiberetur, nec cuiquam alteri, quandolibet tangeretur, oboedientiae et ipsius per se malum inoboedientiae monstraretur peccante nihil aliud appetitum est, nisi non esse sub dominatione Dei, quando illud admissum est, in quo ne admitteretur, sola deberet jussio dominantis attendi. Quae si sola attendereturquid aliud quam Dei voluntas humanae voluntati praepone
Abbreviated transcription (Latin):
it melius et diligẽtiꝰ ꝙ̃tu malũ
sit sola ĩobedientia cũ io reꝰ ĩiq̾tatis
fc̃s ẽ homo. qr eam rẽ tecigit cõtra
ꝓhĩtionem. qmͣ sinon prohĩtꝰ tetigis¬
set. nõ utiq peccass. Nam qui dicit.
u̾bi grã. Noli tangere hanc herba
si force uenenosa est. mortemq pre¬
nũtiat. Si tetigerit sequit᷑ quide
mors cõtẽptore p̾cepti. E si neõ¬

Expanded text:
um sit sola inobedientia, cum ideo reus iniquitatis factus est homo, quia eam rem tetigit contra prohibitionem, quam si non prohibitus tetigisset, non utique peccasset. Nam qui dicit, verbi gratia, Noli tangere hanc herbam, si forte venenosa est mortemque praenuntiat, si tetigerit, sequitur quidem mors contemptorem praecepti; se
Abbreviated transcription (Latin):
Dera eternitas deiẽ qͥ solus ht̃ ĩ¬
mortalitate. qm̃ ex nulla sp̃e mu¬
tis. Non enĩ mortał est uolũtas q̃
alia. et alia ẽ.

Expanded text:
era aeternitas Dei est, qui solus habet immortalitatem: quoniam ex nulla specie motis. Non enim immortalis est voluntas, quae alia, et alia est.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut quib dãtur. p̾ceptum ĩquit
apłs ut apparet. peccatum ꝑ bonũ
michi oꝑatꝰ ẽ mortem. Ecce ꝑ bonũ
fcm̃ malũ dum male accipitur
bonum. Itemq ip̃e ait. Ne magͥ¬

Expanded text:
rint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ecce per bonum factum est malum, dum male accipitur bonum. Itemque ipse ait, « In magn
Abbreviated transcription (Latin):
.4. Añ oĩa peto ut cogitet religiosa
prudentia tua nicħ ẽẽ in hac uita
et maxime hoc cp̃re facilius et lec¬
tius et hoĩb acceptabilius epĩ aut
nich apd̾ deum mmiẜabilius et tri¬
stiꝰ et dampnabilius Ita ncħ est
in hac uita. Et maxime hoc tp̃re
modo militet᷑ quõ nr̃ ĩꝑator iubet
Quis aũt iste sit mod̾. nec apiuͣtia
nec ab adolescentia mea diorci.et
eo tẽpore quo disce̾ ceꝑam uis mͥ
aliud excimẽ nescio ut ẜs locus gu¬

Expanded text:
. Ante omnia peto, ut cogitet religiosa prudentia tua, nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore, facilius et laetius, et hominibus acceptabilius episcopi,nihil apud Deum miserius, et tristius, et damnabilius. Item nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore modo militetur quo noster imperator jubet. Quis autem iste sit modus, nec a pueritia, nec ab adolescentia mea didici: et eo tempore quo discere coeperam, vis mihi aliud existimem nescio, ut secundus locus gu
Abbreviated transcription (Latin):
ingenitũ filiũ genitum dico. Nec
ids tñ genitum ingenito coeternũ
eẽ non predico eo tm̃ docens ĩgeni¬
tum pr̃em qr non ꝓcessit ex altero.
eogenitum filiũ. qr non extititit ex
tpr̃is non diuelli. Itaq si propͥum
hẽ patrem. si ꝓprium filii satis est.
ꝙ non h̃t prem ꝓlem. Unam tñ
et cret̾nam prĩs et filii dicimus
dĩnitate.

Expanded text:
ingenitum, Filium genitum dico, nec ideo tamen genitum ingenito coaeternum esse non praedico, eo tantum docens ingenitum Patrem, quia non processit ex altero; eo genitum Filium, quia non exstitit ex temporis non divelli. Itaque si proprium habet patrem; si Filii, satis est quod non habet prolem: unam autem et coaeternam Patris et Filii dicimus deitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
non hẽbitis apud pr̃em ur̃m qͥ in
celis est. Hinc etiam oscendit eo
qui tales quales fideles suos ẽẽ
non uult. in eo ip̃o mercedem q̃
re bonum suũ. ibi oblectari ira¬
uitate cordĩs sui. ibi exini amiri
et inflari. Ibi cumesce̾. et cõta¬
besc̾e. Cur enim non sufficit ut
ut uideanũ ab eis. ñ qr sunt qͥdã
qui sic faciunt malicĩani suã corã
hoĩb. non ut uiceat᷑ ad eis. sed
ut ip̃a opera uideant᷑ et gu̾ficetꝰ
pater qui m ceł est. qui eainstifisa¬
tis impiis donare dignatꝰ ẽ. qui
putent. s eiꝰ ex cuiꝰ fide uiuũt.
ab hoĩb opera sua. ut ilie glificet
aͥ quo ea que in illo uitẽtur accep
pietate fidei ꝓuocentur u̾e linen
enis uicet coram hoĩb. qr lux d̾
illo caritatis radiat᷑ non suꝑbie
fumus enomt. Et in eo ip̃o cauet
ne msticiam suam faciat corã hoi¬
b neuideat᷑ ab ip̃is. qr nec suam
deputat illam iusticiam. nec ideo
facit ut ip̃e uideatur. Sed ut ille in¬

Expanded text:
non habebitis apud Patrem vestrum qui in non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Hinc enim ostendit eos qui tales sunt, quales fideles suos esse non vult, in eo ipso mercedem quare bonum suum; ibi oblectare vanitatem cordis sui, ibi exinaniri et inflari, ibi tumescere et contabescere. Cur enim non sufficit, utut videamini ab eis: nisi quia sunt quidam, qui sic faciunt justitiam suam coram hominibus, non ut videantur ab eis, sed ut ipsa opera videantur, et glorificetur Pater qui est in coelis, qui ea justificatis impiis donare dignatus est? CAputant, sed ejus ex cujus fide vivunt. hominibus opera sua, ut ille glorificetur, a quo ea quae in illo videntur accepit, pietate fidei provocentur, vere lumen ejus lucet coram hominibus: quia lux de illo charitatis radiatur, non superbiae fumus evomitur: et in eo ipso cavet, ne justitiam suam faciat coram hominibus, ut videatur ab eis; quia nec suam deputat illam justitiam, nec ideo facit ut ipse videatur; sed ut ille in
Abbreviated transcription (Latin):
mani qͦ dirigatur. et quid expectet
intuendũ ẽ. Si enim quinult i¬
deri ab hominib. bona oꝑa sua. głiã
et utilitate suam ponit añ homiies¬
Et hanc in cõspectu hoĩnum q̃rit
Se qͥppe uoluit glorificati nondeũ.
et suam quesiuit utuitatem. non
dilexit dĩ uolũtatem. de quolic
dicit apłs. om̃s enim que sua sũt
querunt. non que ih̾u xͥ. itaq non
illic sinã terminata ẽ ubi ait. sic lu¬
ceat lig ur̃a corã hoĩb ut uideãt bo¬
na opera ur̃a. S continuo subiũ¬
xit. cur faciendum sit. ut glificent
heat nͥ in landib dei. pp̃ eoꝵ quib
ĩnotescit utilitatem / quibꝰ ħ ꝓdest
ut deo placeat qui hoc p̾stitit᷑ hom̃i.
atq ita non despent etiã sibi si uo¬
luerint ħ posse p̾stari. Itaq aliam
siñam ubi ait.Attendite ne insti¬
ciã ur̃am faciatis cora hoĩb nõ
alibi t̾minauit. ꝙͣ ubi dicit. ut
uideanĩ ab eis. nec addidit. et głi¬
potius addidit. Aliqqͥn m̾cedem

Expanded text:
mani quo dirigatur, et quo spectet, intuendum est. Si enim qui vult videri ab hominibus bona opera sua, gloriam et utilitatem suam ponit ante homineset hanc in conspectu hominum quaeriSe quippe voluit glorificari, non Deum; et suam quaesivit utilitatem, non dilexit Domini voluntatem. De qualibus dicit Apostolus: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi . Itaque non illic sententia terminata est, ubi ait, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra: sed continuo subjunxit cur faciendum sit, ut glorificenhabeat nisi in laudibus Dei, propter eorum quibus innotescit utilitatem; quibus hoc prodest, ut Deus placeat, qui hoc praestitit homini; atque ita non desperent, etiam sibi si voluerint hoc posse praestari. Itaque aliam sententiam, ubi ait, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, non alibi terminavit, quam ubi dixit, ut videamini ab eis: nec addidit, Et gloripotius addidit, Alioquin mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
Et ioro deus miscet cri¬
bulationes gaudiis terrenis nou
tribulationes sentientes. ee ama¬
ritudinem. discamus eternam de¬
fiderare dulcedinem

Expanded text:
 unde Deus miscet tribulationes gaudiis terrenis, nisi ut tribulationem sentientes et amaritudinem, discamus aeternam desiderare dulcedinem
Abbreviated transcription (Latin):
ditias ht̃ sc̃ire d. qr non sunt ie
u̾e diuitie /ut auas desidẽt. Qui
enĩ diuitias falsas desiderat ueras
per est. et recte dicit pauꝑ et do¬
lens ego sum

Expanded text:
itias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, verasper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi de re obscurissima
disputatur. nõ adimuantib dĩna¬
ꝵ scͥpturaꝵ certis clarisq docu¬
mentis cohibere se debet huma¬
na p̾sumptõ nich faciẽs in ꝑte
alteram declinando. Et si enim
plicari possit ignore. Illud tamẽ
clarissima auccoritas eẽt si homo
id sine dispendio ꝓmisse salitis ig¬
norare non poss.¬

Expanded text:
 de re obscurissima disputatur, non adjuvantibus divinarum Scripturarum certis clarisque documentis, cohibere se debet humana praesumptio, nihil faciens in partem alteram declinando. Et si enim plicari possit, ignorem; illud tamen clarissima auctoritas esset, si homo id sine dispendio promissae salutis ignorare non poss
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es ut lectione istam toto corde et
sensu semꝑ uigilantissĩo audiatis. qr
nec laboriosa est adsciendũ. ut semꝑ
illa mẽorit̾ teneatis. et uirtutem
illius assidue cogitetis. Qui eĩ istã
lectione diligenter attendit. et iã¬
si reliquas scripturas legere nõ po¬
tuerit. ad omne opus bonũ faciẽd̾
et om̃e malũ fugiend̃ sola suffic̾e̾¬

Expanded text:
res, ut lectionem istam attento corde et sensu semper vigilantissimo audiatis: et quia nec laboriosa est ad parandum, semper illam memoriter teneatis, et virtutem illius assidue cogitetis. Qui enim lectionem istam diligenter attendit, etiamsi reliquas Scripturas legere non potuerit, ad omne opus bonum faciendum et ad omne malum fugiendum ista illi le
Abbreviated transcription (Latin):
um dõ supplicẽt. sola tñ tpͣr alia et
uisibłia bona de illo expectantes.
erudim̃ta noui ppłi ab hiũlitate sur¬
gentiã. in ip̃is sus scriptis iinia
securitate noluerunt adu̾te̾. atq
ita in uec̾e̾ hoĩe remanẜunt. Que
cum ita sint. neq in confusicẽ ꝑa¬
ganoꝵ. neq ĩpurgam̃tis hereticoꝵ.
neq in langoꝵe scismaticoꝵ. neq ĩ
des. et recta sectantes. ħ enĩ eccłia¬

Expanded text:
 deo supplicent, sola tamen temporalia et uisibilia bona de illo exspectantes rudimenta noui populi ab humilitate surgentia in ipsis suis scripturis nimia securitate noluerunt aduertere atque ita in uetere homine remanserunt. quae cum ita sint, neque in confusione paganorum neque in purgamentis haereticorum neque in languore schismaticorum neque in des, et recta sectantes. CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
gi aut sustin̾i. Sepe etiã sint dĩ¬
na ꝓuidentia ꝑ nõ nullas miniũ
turbulẽtas carualiũ hõrm seditõe.
expelli de congregatõe xana etia
bonos uiros quã cõtumelia et ĩu¬
riam suam cũ patientissie ꝓ eccłie
pace tule̾int. nec ullas nouitates
uł scismatis uł he̾sis moliti fuint
decebunt hoĩes. qm̃ u̾o affectu et
qnͣta s ine̾i̾tate caritatis dõ ẜmẽd̾
sit. talium gͥ uiroꝵ ꝓpoĩtum sic ẽ.
Aut sedatis remeare curbinib. aut
si id nõ sinantur. uł eade tẽpestate
ꝑseu̾ante. uł ne suo reditu aliqͥd
seuiꝰ oriat᷑. tenẽt uoliuitatẽ cõsu
tem defendetes et testĩonio inuã¬
tes eandẽ fide quã in eccłia catho¬
lica p̾dicari sciũt. hos coronat ĩ ccł¬
to pater in occłto uitens. Raꝵ hoe

Expanded text:
ustineri. 11. Saepe etiam sinit divina providentia, per nonnullas nimium turbulentas carnalium hominum seditiones expelli de congregatione christiana, etiam bonos viros Quam contumeliam vel injuriam suam cum patientissime pro Ecclesiae pace tulerint, neque ullas novitates vel schismatis vel haeresis moliti fuerint, docebunt homines quam vero affectu, et quanta sinceritate charitatis Deo serviendum sit. Talium ergo virorum propositum est, aut sedatis remeare turbinibus; aut si id non sinantur, vel eadem tempestate perseverante, vel ne suo reditu talis aut saevior oriatur; tenent voluntatem consultem defendentes, et testimonio juvantes eam fidem quam in Ecclesia catholica praedicari sciunt. Hos coronat in occulto Pater, in occulto videns. Rarum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnocentiã. ut quisqͥs ĩuocens sit nõ
timore pene. S amore iusticie. tẽ
eni liber ẽ ĩnocẽs. et nerus ẽ ĩno¬
cens. Qui aũt timore ĩnocens
fit. nõ ẽ ĩocẽs. ꝯm̃uis nõ noceat
cui uult nocere. Non enim uocet
alti ꝑfcm̃ malum s sibi płimu

Expanded text:
innocentiam, ut quisque innocens sit non timore poenae, sed amore justitiae. Tunc enim liber est innocens et verus est innocens. Qui autem timore innocens, fit, non est innocens, quamvis non noceat cui vult nocere. Non enim nocet alteri per factum malum, sed sibi plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ. et adecs qui foris a nro corde
sunt loqm᷑. Quod enĩ diciiꝰ ecd̃
quãdã ymaginẽ dicimꝰ quam
de illis hẽmꝰ imp̃ssã. Namsi oĩo
intꝰ ip̃i ẽẽnt. scirent utiq quio ĩ
corde nr̃o eẽt. acq ita ut eis loq̃¬
delectat quod foris agis inde ne
tumescas foris et non possis redi¬
re ꝑ angustũ. et nõ possit tibi dic̾e
deus cuus. Int̃ ingaudiũ dm̃i ti.
Sed dicat cibi quia forincecꝰ eãt
et mittite eum in cenebras ext̾ioreᷤ.
ubi em̃ ostendit malũ ẽẽ micciex¬
cerius. Ibi ostendit bonũ eẽ int̾re

Expanded text:
rde sunt, loquimur. Quod enim dicimur eos quamdam imaginem dicimur, quam de illis habemus impressam. Nam si omnino intus ipsi essent, scirent utique quid in corde nostro esset; atque ita ut eis loqudelectat quod foris agis; vide ne tumescas foris, et non possis redire per angustam, et non possit tibi dicere Deus tuus, «Intra in gaudium Domini tui:» sed dicat tibi, quia forinsecus erat et mittite eum in tenebras exteriores» . Ubi enim ostendit malum esse mitti exteri
Abbreviated transcription (Latin):
hre nccͣitate loꝙ̃di et di cendi et
om̃s sciremꝰ. et nemo docet alteꝵ
ut nõ ẽẽt alius loqñs. alius audi¬
ens. Sedom̃s audientes unũ illũ
cui dicitur. Auditui meo dabis
gaudiũ et lecitiam. Unde et ille
Ioħes non tam gaudebat. qr p̾dica¬
bat. et qr loq̃bat᷑. s gaudebat. qr
audiebat. ait emĩ. Amicꝰ aũt spõ¬
si stat. et audit eum. et gaudio
gaudet. pp̃ uoce sponsi. Itaq frẽs
locutõis exigat. gaudiũ aut tacitur¬
nitatis ĩ uolũtate hẽat uocem doct᷑¬
ne in ncc̃itate. Qñ enĩ opꝰ ẽ uocẽ
doctͥne qñ patĩs ĩꝑitũ. Qñ pat̾is ĩ¬

Expanded text:
habere necessitatem loquendi, et dicendi, et omnes sciremus, et nemo doceret alterum; ut non esset alius loquens, alius audiens, sed omnes audientes unum illum cui dicitur, «Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam» ? Unde et ille Joannes, non tam gaudebat quia praedicabat, et quia loquebatur; sed gaudebat quia audiebat: ait enim, «Amicus» «autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi» . Itaque, fratres, locutionis officium exigat; gaudium autem taciturnitatis habeat in voluntate, vocem doctrinae in necessitate. Quando enim opus est voce doct
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine tue. s in nccͣitate. Gaudiũ
tͥ sit ĩ auditõe dĩ ncc̃itas tibi ĩ locu¬
tõe tua. Et nõ eris ur lĩguosꝰ ne ñ
dirigaris. Quare loqͥ uis audire nõ
us. Semꝑ foras exis. iutro redue
decͣctas. Qui enĩ te docet int̾ ẽ. Qñ¬

Expanded text:
itate. Gaudium tibi sit in auditione Dei, necessitas tibi sit in locutione tua; et non eris vir linguosus, ne non dirigaris. Quare vis loqui, audire non vis? Semper foras exis, intro redire detrectas. Qui enim te docet, intus est: q
Abbreviated transcription (Latin):
toues age̾ ut om̃is de medio scrip¬
turaꝵ anferatur auͣctas. et siuis cui¬
q aĩmꝰ auctor sit. Quid in quaq scri¬
ptura probet. quid improbet item
ut non auc̃tati scͥpturarum sb̃iciatur
ad fidem. sed sibi scripturas ip̃e sõi¬
ciat. nõ ut ideo illi placeat aliquid.
quod in hac sublimi auc̃te scriptũle¬
git᷑. S nõ recte scriptum uideatur. qr
hoc illi placuit / quo te cõmittis aĩma
mis a infirma. carnalib nebuł ĩno¬

Expanded text:
vos agere, ut omnis de medio Scripturarum auferatur auctoritas, et suus cuique animus auctor sit, quid in quaque Scriptura probet, quid improbet; id est, ut non auctoritati Scripturarum subjiciatur ad fidem, sed sibi Scripturas ipse subjiciat: non ut ideo illi placeat aliquid, quia hoc in sublimi auctoritate scriptum legitur; sed ideo recte scriptum videatur, quia hoc illi placuit. Quo te committis, anima misera, infirma, carnalibus nebulis invo
Abbreviated transcription (Latin):
absq ad minicło scribendi usq adul
ꝑmittẽte nerua. de exilio rediret ep¬
phesũ. ꝯpulsus ab ep̃is asie. de coeter¬
añ mariam fuisse negabant. Unte
m̾ico infigura q̃tuor aĩaliũ q̃ uidit¬
lat altiꝰ ceteris auib. et soł radios

Expanded text:
absque adminiculo scribendi usque ad ulrmittente Nerva de exsilio redisset Ephesum, compulsus ab episcopis Asiae de coaeterhristum ante Mariam fuisse negabant. Unde merito in figura quatuor animalium aquilat altius caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ heretici corrũpant. Tres si quide
alii euangłiste dcã et fcã dñi tpͣralia
q̃ ad informandos mores uite pñtis
maxime ualent. copiosius ꝓsecuti
laboratur. ut cor mẽdet᷑ ad indenꝰ̃
gentiꝰ conscripsit. et sic ĩ ꝯtẽplatine
uite uͥtute ꝯñtoanda. intẽtionẽ sua
et p̃dicatõem tenuit. in qua stẽplatĩẽ
uacatur ut dñs uideatur Iste siquid̾
ẽ iohẽs quẽ dñs de fluctiuaga nuptiaꝵ
tepestate uocauit. cui matre u̾gine¬

Expanded text:
es siquidem alii evangelistae, dicta et facta Domini temporalia, quae ad informandos mores vitae praesentis maxime valent, copiosius consecuti, laboratur, ut cor mundetur ad videndum gentius conscribit, et sic in contemplativa vita virtute commendanda, intentionem suam et praedicationem tenuit. In qua contemplativa vacatur, ut Deus videatur. Iste siquidem est Joannes quem Dominus de fluctivaga nuptiarum tempestate vocavit, et cui matrem virgine
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem finem cũ uẽtũ fu̾it nich
tũc ampliꝰ de ip̃a re tãqmͣ diutius
docenda laborand̾ est. s forçe de cõ¬
mendenda ut in corde figat᷑. Qd̃ si
faciend̃ iudebitur. ita modeste faciẽ¬
do. nõ ut libeat quod horrebat. aut
ut fiat quod pigebat. sed ut appeat
quod latebat. Qd̾ cñ si fiat insuauitꝰ
ao paucos quide studiosissimes suus
puemet fructus. quia que discenda
sunt qmͣuis abiecte ĩculteq q di¬

Expanded text:
Ad quem finem cum ventum fuerit, nihil Ad quem finem cum ventum fuerit, nihil tunc amplius de ipsa re tanquam diutius docenda laborandum est, sed forte de commendanda ut in corde figatur: quod si faciendum videbitur, ita modeste faciendo, non ut libeat quod horrebat, aut ut fiat quod pigebat, sed ut appareat quod latebat. Quod tamen si fiat insuaviter, ad paucos quidem studiosissimos suus pervenit fructus, qui ea quae discenda sunt, quamvis abjecte i
Abbreviated transcription (Latin):
aut ẜmo fimendꝰ. aut in alia tnͣse¬
undũ ẽ. Sicut enĩ gratꝰ est qui
cognoscenda enubilat. Sic hon̾osꝯ
qui coguita inculcat eis dũ taxat
quoꝵ tota expectatio/ in dissoluẽda
eoꝵ q̃ pandũt᷑ difficłtate pendebat.
Nam delectandi grã etiam nota
dicunt᷑ ubi nõ ip̃a. sed modꝰ quo
dicũt᷑ actẽdit᷑. Qd̾ si et ip̃e iam no¬
tus ẽ. atq audicõib placet. pene
nichil interest utrũ is qui dicit.
dictor an lector sit. Solent enm
et ea que cõmode scͥpta sunt. nõ
solũ ab hiis qͥb p̾mitꝰ ĩnotescũt
iocunde legi. ueꝵ ab hiis etiam
qͥbꝰ iã nota st̃. Neq adhuc illa de
meoria delenit obliuio nõ sine
iocunditate relegi. uł ab utrisq li¬
bent̾ audiri. Que autez quisq ia
oblitꝰ ẽ cũ cõmonet᷑ dicet᷑. Sed
de mͦ delectandi nũc nõ ago. de mͦ qͦ
docendi st̃ qͥ disce̾ desiderant loquor.
Is aũt optimꝰ quofit. ut qui audit
ueꝵ audiat. et quod audit ĩtelligt

Expanded text:
aut sermo finiendus, aut in alia transeundum est. Sicut enim gratus est qui cognoscenda enubilat; sic onerosus est qui cognita inculcat, eis duntaxat quorum tota exspectatio in dissolvenda eorum, quae panduntur, difficultate pendebat. Nam delectandi gratia etiam nota dicuntur; ubi non ipsa, sed modus quo dicuntur attenditur. Quod si et ipse jam notus est, atque auditoribus placet, pene nihil interest utrum is qui dicit, dictor vel lector sit. Solent enim et ea quae commode scripta sunt, non solum ab iis quibus primitus innotescunt, jucunde legi; verum ab iis etiam quibus jam nota sunt, neque adhuc illa de memoria delevit oblivio, non sine jucunditate relegi, vel ab utrisque libenter audiri. Quae autem quisque jam oblitus est, cum commonetur, docetur. Sed de modo delectandi nunc non ago; de modo quo docendi sunt qui discere desiderant, loquor. Is autem est optimus, quo fit ut qui audit, verum audiat, et quod audit intelligat.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ p̃t dici. qr nͨ auris audiuit nec
in corhominis ascendit. Credat᷑
colat᷑. cum creditur colitur. cum
colitur crescit. cũ crescit capitur.
Aohuc emĩ in ista carne qm̃ du pe¬
grinam᷑ a dommno ad scos angeles

Expanded text:
otest dici: quia nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Credatur, et colatur. Cum creditur, colitur; cum colitur, crescitur; cum crescitur, capitur. Adhuc enim in ista carne; quamdiu peregrinamur a Domino, ad Angelos
Abbreviated transcription (Latin):
cuti est. Ecce ad quod nitrimur. ca
et qui comedit negetat᷑. Sicũ lux¬
płimos pascit occłes. et tanta est.
qnͣta erat. Et si illi pascũt᷑ͦ illa nõ
minuitur. Si sic dedit hec deus luci
quã fecit ad occłos carnis quid ẽ ip̃a
lux ad occules cordis.i ergo lau¬
daretur tibi aliquis cib magnus
quem pransurꝰ ees ꝑares uentrem
laudat᷑ t̾ de̾ para mẽtẽ.

Expanded text:
beatae. Ecce ad quid nutrimur capiet qui comedit vegetetur. Nam t quanta erat; et illi pascuntur, et illa non minuitur: si Deus dedit hoc luci, quam fecit ad oculos carnis; quid est ipse lux ad oculos cordis? Si ergo laudaretur tibi aliquis cibus magnus, quem pransurus esses, parares ventrem: laudatur tibi Deus, para mentem.
Abbreviated transcription (Latin):
2a. filius ex pre est. pr̃ non de filio.
Sed pr̃ filii pater est. et filius prĩs
est filius. Dexptam̃ filius de prẽ
genit᷑ non pater defilio. et semꝑ
filius semper ergo genitus. Nõ eĩ

Expanded text:
 enim de Patre est, Pater non est de Filio: sed Pater Filii Pater est, et Filius Patris est Filius. Verumtamen Filius de Patre genitus, non Pater de Filio: et semper Filius; semper ergo genitus. Quis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qui ineccłia eiꝰ nõ est. Qm̃ om̃ĩs
qui p̾ter illam ẽ. nec cum dõ ẽ. qͥ
fecunda integra integͣ et casta.
ubiq diffusa que filios dõ sp̃alr̃
parit. que ꝑuulos lacte u̾boꝵ eiꝯ¬
sp̃alr̃ nutcit. Que puec̃s sapĩam
docet. Que adolesçẽtes a luxuria
atq ĩpudicicia sua scã castitate cu¬
stooit. Que iuuenes robore uͥtu¬
tis contͣ dẏabolũ armat. Que se¬
nes prudentiam docet. Que seni¬
ore etate ꝓuectes ueu̾abłes facit.
ꝑ hãc iuuenes et u̾gines semores
laudat nom̃ dñi. Hec errantes
filios reuccat. mortues graniter
dolet. Secũ ꝑseu̾antes indeficiẽt̾
pascit. Hanc dilectissimi amemꝰ.
Om̃s tali matri sic amanti. sic ꝓfi¬
cienti. sic consulenti ĩseꝑabilr̃ inhe¬
amus ut simł cũ slia. et ꝑ ili

Expanded text:
qui in Ecclesia ejus non est; quoniam omnis qui praeter illam est, nec cum Deo est, qui fecunda, integra et casta, ubique diffusa, quae filios Deo spiritualiter parit, quae parvulos lacte ver nutrit, quae pueros sapientiam docet, quae adolescentes a luxuria atque impudicitia sua sancta castitate custodit, quae juvenes robore virtutis contra diabolum armat, quae senes prudentiam docet, quae seniores aetate provectos venerabiles facit. Per hanc juvenes et virgines, seniores laudant nomen Domini . Haec errantes filios revocat, mortuos graviter dolet, secum perseverantes indeficienter pascit. Hanc, dilectissimi, amemus omnes: tali matri sic amanti, sic prospicienti, sic consulenti inseparabiliter inhaereamus; ut simul cum illa et per i
Abbreviated transcription (Latin):
finis curaꝵ ꝓfecto est desidenoꝵ
Et in id quisq tendit ac nitit᷑. ut
ad urõ ꝑueniat quo delectatur. Sa¬
pientis gͦ ẽ ħ appete̾ quod bonum
facit. non ad id amare. qd̾ decipit.

Expanded text:
Finis curarum perfectio est desideriorum; et in id quisque tendit ac nititur, ut ad illud perveniat quo delectatur. Sapientis ergo est hoc appetere quod bonum facit, non id amare quod decipit
Abbreviated transcription (Latin):
discipules luctaturos cum mũdo.
quisi hr̃ent. unde cenentur. leuiꝰ
deice̾ntur. Tulit gͦ arma suis et
nostris hostib dum nes pͥuanit t̾¬
renis possessiombꝰ. Nudꝰ namq
latrones non solet cimere. Qui
u̾o se mundanis ĩplicat tela parat
quib confodiatur. Qmi ergo nõ
uult confodi nudꝰ ꝓcedat ꝑmam
factꝰ sit pruꝑ et egenus. nos ꝓ ip̃o
cur paupes ẽẽ erubescimꝰ. Nũqͥd nõ¬
eiꝰ pauꝑies nes facit dĩtes u̾tate
acestante regnũ celoꝵ paupeꝵ ẽ:
quidam erat diues.
Et post pau¬
ea subiungit.

Expanded text:
discipulos luctaturos cum mundo, qui si haberent unde tenerentur, levius dejicerentur. Tulit igitur arma suis et nostris hostibus, dum nos privavit terrenis possessionibus. Nudus namque latrones non solet timere: qui vero se mundanis implicat, tela parat quibus confodiatur. Qui ergo non vult confodi, nudus procedat per viam factus sit pauper et egenus, nos pro ipso cur pauperes esse erubescimus? Numquid ejus pauperies non facit divites, Veritate attestante, regnum coelorum non quidam erat dives. Et post pauca subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nõ litiget. nõ qui udereuelit se i¬
dere quod nõ uidet. Date qui resis
pũgat᷑ in cubili suo. qui resculpat
sp̃m suũ. Q nõ foras diligat uani¬
tates nec querat mendatiũ. Qmi iã
sibi nouit dice̾. Siuna ẽ roma quã

Expanded text:
non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. Date qui resistpungatur in cubili suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat mendacia ; qui jam sibi noverit dicere: Si una R
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sol falsus ẽ iste quẽ cogitans fingo.
Nam ille curricula sua certis locis
et temporib ꝑagit. Istum ego ubiuo¬
ip̃e certe uiꝯ sum et hoc loco ẽẽ sentio
corpꝰ meũ. Et tñ figmento cogitatõ¬
ns ꝑgo quol et loquor cũ quolitet
Falsa sunt hec. Nũquid forte istast¬
q̃ fantasmata dici solent. Implecaẽ
quod m̃te cõspicit᷑ Ita cogitanti iam
dici põt. Illa lux uera ẽ qua ħ nõ eẽ¬

Expanded text:
est sol, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille curricula sua certis locis et temporibus peragit; istum ego ubi voipse certe unus sum, et hoc loco esse sentio corpus meum; et tamen figmento cogitationis pergo quo libet, loquor cum quo libet. Falsa sunt haec; nec quisquam intquae phantasmata dici solent? Unde ergo quod mente conspicitur? Ita cogitanti jam dici potest: Illa lux vera est qua haec non e
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ se pascit ferro. alius ĩnocentem ꝑi¬
nt ferro. Unꝰ ferro agrum colit. ali
aliꝰ aũt ferro uitã eripit alienam.⁊
Nam et iudex gladium portat ut
reum puniat. et ĩnocentem ab sol¬

Expanded text:
alius se pascit ferro, alius innocentem perimit gladio: unus ferro agrum colit, aliualius autem ferro vitam eripit alienam. Nam et judex gladium portat, ut in reum animadvertat, innocentem absol
Abbreviated transcription (Latin):
stis u̾um cestĩoniũ. qr uendit aduo¬
catꝰ iustum procimu. et iuris ꝑitus
ueꝵ cõsilium. Illi enim inter utramiq
ꝑtem ad examẽ hũt᷑. isti ex una ꝑte
consistunt. Cñ aũt iudicia et testiõ¬
nia que usta et uera sunt. uẽdenda¬
nõ sunt. Iniqua et fła uendent᷑ Mł¬
receunã repet̾e qui iustu ũidiciũ emͤ
qm̃ uenale ẽẽ non debuit. Qnuo
ꝓiniquo iudicio dedit. uellet quidẽ

Expanded text:
stis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium et iuris peritus uerum consilium; illi enim inter utramque partem ad examen adhibentur, isti ex una parte consistunt. cum autem iudicia et testimonia, quae nec iusta et uera uendenda sunt, iniqua et falsa uenduntur, mupecuniam repetere, qui iustum iudicium emit, quoniam uenale esse non debuit; qui uero pro iniquo iudici
Abbreviated transcription (Latin):
uitur. ab aliqͦ utiq cõiũctione uł
resolutõe patit᷑. mũdꝰ ergo nõ ꝑ se
sb̾sistit. Et io sequit᷑ ꝙ creatura sit.
rem refert᷑. Solus gͥ creator ꝑ se
ip̃m. et in seip̃o existit. Omĩs aũt
creatura ꝑ ip̃m sbsistit. Si enim
cũ nicħ p̾ter creatorem et creat᷑a
existat. si dẽ ꝑ seip̃m non ht̃ esse
de nccͣitate conseqͥt᷑ ut ꝑ creatura
existat. quod ĩcõuenientissimũ ẽ.

Expanded text:
b aliquo utique conjunctionem vel resolutionem patitur. Mundus ergo non per se subsistit; et ideo sequitur quod creatura sit. rem refertur. Solus igitur Creator per se ipsum et in se ipso existit: omnis autem creatura per ipsum subsistit. Si enim cum nihil praeter Creatorem et creaturam existat, si Deus per se ipsum non habet esse, necessitate consequitur ut per creaturam existat; quod inconvenientissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
eentialr possidẽs. Uel ip̃a uita. Ip̃a
sapĩa. Ip̃a u̾itas. Ip̃a iusticia. Ip̃a et̾¬
nitas eristẽs. omẽm creatura ĩstar
pñti in se continẽs. Si aũt insipi
deffidat hunc solũ eẽ. et omĩa alia

Expanded text:
a vita, ipsa sapientia, ipsa veritas, ipsa justitia, ipsa aeternitas existens, omnem creaturam instar puncti in se continens. Si autem aliquidiffidat: hunc solum vere esse, et alia
Abbreviated transcription (Latin):
pͣmo. G emitꝰ ht̃ tristiciam. s
ẽ gemitus qui habet et gaudiñ.
Ego puto sarram st̾ilem letam ge¬
msse cũ peret. et nos a timore
tuo cocepimius et ꝑturiuimus spi¬
ritũ salutis. Uñ supe¬

Expanded text:
. Gemitus habet tristitiam; sed est gemitus qui habet et gaudium. Ego puto Saram sterilem laetam gemuisse, cum pareret: et nos a timore tuo concepimus et parturivimus spiritum salutis . Au
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli usui cõgruis uł ydoneis ĩfan¬
tib m̃bris aĩma rõnalis miẜabili ig¬
norantia p̾grauat᷑. Qua plane ig̾¬
norã nlło mo credidim fuisse ĩĩfãte
illo in qͦ u̾bũ caro fcm ẽ ne ullã ip̃iꝰ¬

Expanded text:
nulli usui congruis uel idoneis infantilibus membris anima rationalis miserabili ignorantia praegrauatur. quam plane ignorantiam nullo modo crediderim fuisse in infante illo, in quo uerbum caro factum est, ut habi
Abbreviated transcription (Latin):
sugg̾it. late̾ posse ꝯmissa. et ad tegẽda
oculta pec̾a astutissimas fallacias
cõꝑat. eo fit. ut hoĩes ques nondũ
delectat pulcritudo u̾tutis nisi pe¬
mis a peccando terreantur quau̾is¬
qm̃ fere.

Expanded text:
suggerit latere posse commissa et ad tegenda occulta peccata astutissimas fallacias comparat. eo fit, ut homines, quos nondum delectat pulchritudo uirtutis, nisi poenis a peccando deterreantur, quae uerisquam ferae.
Abbreviated transcription (Latin):
filia ẽ caritatis. nõ gaucet super
ĩiquitatem cõgandet aũt bõitati
simplex ut colunba. et sic astuta
ut serpẽs. nõ studio nocẽdi s nocẽ¬
tem cauendi

Expanded text:
filia est charitatis, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati . Simplex ut columba, et sic astuta ut serpens , non studio nocendi, sed nocentem cavendi
Abbreviated transcription (Latin):
se putat mͦ posse ĩplere iusticiam cũ
uixerit. bñ acq ĩnocenter. ẜm ꝓbabi¬
litatem excimationis humane. ĩ uia
remanet. nõ desiderat melius qr ĩples¬
se seputat. Maxime que sibi triouẽ¬

Expanded text:
itiam, cum vixerit bene atque innocenter secundum probabilitatem existimationis humanae; in via remansit: non desiderat melius, quia implesse se putat; maximeque sibi tribue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si exͣ disciplinã estis. eiꝰ ꝑticipes
fc̃i non estis. Om̃s enĩ adult̾i et
non filii estis. Qui gͦ adult̾i sine
disciplina sunt. et celestis regni
he̾ditatem nõ capiũt. Filii autem
paterne discipline correptões Fer̃t
Et hrdrtatem qñq recipe posse nõ de¬
sꝑant. De qua etiam disciplima
xp̃s indisciplinate plebi p̾dicat
dicẽs. Qͥescite ꝑu̾se age̾. Discite
bñ fac̾e̾. Et ad eande psalmista
cõsona uoce cõpsallit dicẽs. Decli¬
na amalo et fac bonũ inqͥ infelix
gͦ ẽ qui abicit disciplinã audet
enĩ extra milites aliqͥd qui dñm
corpꝰ p̾ter caput tegitur. Ita disci¬
qui caput est eccłie. et sub disci

Expanded text:
 si extra disciplinam estis, cuius participes facti sunt omnes, ergo adulteri et non filii estis. qui ergo adulteri et sine disciplina sunt, et caelestis\'regni hereditatem non capiunt: filii autem paternae disciplinae correctiones ferunt et hereditatem quandoque recipere posse non desperant. de qua etiam disciplina indisciplinatae plebi praedicat dicens: quiescite agere peruerse, discite bene facere. et ad eandem psalmista consona uoce compsallit dicens: declina a malo et fac bonum. infelix ergo est qui abicit disciplinam. audet enim extra milites aliquid, qui Domcorpus praeter caput tegitur, ita disciqui caput est Ecclesiae et sub discip
Abbreviated transcription (Latin):
ħ et ab ip̃o filio et aspũ scõ. Neq
eñ seꝑata sunt dona uł oꝑa ĩsepa¬
bilis trimitatis. Sed filius sic ho¬
norans prem non affert ullius
distantie docum̃tum. S magnin
p̾bet hũilitatis exẽplũ.

Expanded text:
hoc et ab ipso Filio, et a Spiritu sancto. Neque enim separata sunt dona vel opera inseparabilis Trinitatis; sed Filius sic honorans Patrem, non affert ullius distantiae documentum, sed magnum praebet humilitatis exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
auit. Ille iudicet qͥ redemit. Iustũ
ẽ ut oĩpotens deus mortales suos
in scło fuit uita diu̾sa eoꝵ post scłm
deũ cura credatur. Si¬

Expanded text:
avit, et ipse judicet qui redemit: justumque est ut omnipotens Dominus mortales suos,in saeculo fuit vita diversa, eorum post hoc Deum cura credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in absconso. in occulto siu̾itate ualla¬
tur. p̾dicatio tua puͣ sit doctrina tua
Demostra mͥ ecc̃am tuam. S no¬
nimus quid agatis. decepti et dece
occulte fiunt ab eis turpe est etiã
dicere.¬

Expanded text:
In absconso, in occulto. Si veritate fulcitur praedicatio tua, publica sit doctrina tua. Demonstra mihi Ecclesiam tuam. Sed novimus quid agatis decepti et decepens: Quae enim occulte fiunt ab eis, turpe est etiam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
ri.duceris in talium delectationes
fcõꝵ. et si nõ consentis saltim ĩueĩ¬
sti qd̃ expugnes. Qũo gꝰ tͥ non no¬
cebat. quilaborabas uincẽ qd̾ fecit
incorde tuo. Maliguꝰ est g om̃is
ĩiustꝰ et ncce est ut noxiꝰ sit siue
sit blandꝰ siue sit feror Ideo ibtoẽ

Expanded text:
ri, duceris talium delectatione factorum? Etsi non consentis, saltem invenisti quod expugnes. Quomodo ergo tibi non nocebat, qui laboras vincere quod fecit in corde tuo? Malignus est ergo omnis injustus, et necesse est noxius sit, sive si
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ sunt seui non sunt asꝑi nõsunt
ꝑseq̃ntes et pressuras hominu faci¬
luxuriosi. ebriosi uoluptacib dediti.
qũo nulli nocet qui sibi nõ ꝑeit. Inno¬
cens enim ille ẽ qui non uoc̃et. nõ ãt
qui sibinocet. ⁊ͥ aũt̃ quõ põt nõ noce̾
qui sibi nocet. S responde s in quo
michi nocet. non eni ĩuasit rem
meam aut petiuit salute meam.
luxuria sua pascit᷑. sius uoluptatibꝰ
delectatur. S ĩq̾natas ht̃ uolupta¬
tes. ip̃e inqͥnatur. michi qͥd ꝑtinet
cui molestus non est. Nocet tibi sal

Expanded text:
non sunt saevi, non sunt asperi, non sunt persequentes et pressuras hominibus faciluxuriosi, ebriosi, voluptatibus dediti. Quomodo nulli nocet qui sibi non parcit? Innocens enim ille est qui non nocet; non autem qui sibi nocet. Tibi autem quomodo potest non nocere qui sibi nocet? Sed respondes: In quo mihi nocet? Non enim invasit rem meam, aut appetivit salutem meam: luxuria sua pascitur, suis voluptatibus delectatur; sed si inquinatas habet voluptates, ipse inquinatur; mihi quid pertinet, cui
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ scripture que nescit
falli nec fallere. et sicut nondũ na¬
tos ad discernendũ merita eorum
aliquid boni uł mali egisse nõ credi¬
mꝰ. Ita om̃s sub pcc̃o eẽ quod ꝑimũ
hoĩem intrauit ĩ mũdũ. et ꝑ om̃s
hoĩes ꝑtransiit a qͦ nõ nͥ libe̾rat gr̃a

Expanded text:
e Scripturae, quae nescit falli, nec fallere. Et sicut nondum natos ad discernenda merita eorum aliquid boni vel mali egisse non credimus, ita omnes sub peccato esse, quod per unum hominem intravit in mundum, et per omnes homines pertransii
Abbreviated transcription (Latin):
puteus fons. nõ oĩs fons
putẽ. Ubi eniz aqua de terra ma¬
nat. et suo usui prebetur amienti¬
b fons dicitur. et si in prõptu et
insuꝑficie sit. fõs tm̃ dicit᷑. Si aũt¬
in alto malto et in ꝓfundo sit. ita
admictat.

Expanded text:
puteus fons, non omnis fons puteus: Ubi enim aqua de terra manat, et usui praebetur haurientibus, fons dicitur: sed si in promptu et superficie sit, fons tantum dicitur; si autem in alto et profundo sit, ita amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquitate dãpnam᷑. Si bomi fuerũt
in aree catholice tͥctura/ tãꝙͣ gͥna
mũdati sunt. Si mali fuerunt ĩ
aree catholice tͥctura tanꝙͣ stipule
cõminuti st̃. Intraistam areã boni
et mali ẽẽ post̾. extͣ eam boni eẽ
non post. Quisqͥs ab hac unita¬
te uento suꝑbie tanqm̃ sola palea

Expanded text:
iquitate damnamur. si boni fuerunt, in areae catholicae tritura tamquam grana mundati sunt, si mali fuerunt, in areae catholicae tritura tamquam stipulae comminuti sunt. intra istam aream et boni et mali esse possunt, extra eam boni esse non possunt. quisquis ab hac unitate uento superbiae tamquam sola palea
Abbreviated transcription (Latin):
epe expugnau̾ũt
me aiuuentute mea. Ecclialoqͥtur
de hiis que tollerat. Et tanꝙ̃ dicet᷑.
Nũquid mͦ. olim ẽ eccłia. ex qͦ uo¬
cantur scĩ ẽ eccłia in terra. Alñ in
so lo abel eccã erat. et expugnat᷑
ẽ a fr̃e malo. Et ꝑdito Caym alñ
in solo Enoch eccłia erat. et traus¬
latus ẽ abiniquis. Alñ in sola do¬
mo Noe eccĩa erat. et ꝑtulit om̃s
qͥ diluuio ꝑierunt. et sola archa
natauit in fluctib. et euasit ad
siccum. alñ in solo abraham eccã
erat. et qnͣta ꝑtulerit abñqͥs no¬
uimꝰ. In solo filio fr̃ĩs eiꝰ loth. et
in domo eiꝰ in sodomis eccłia erat
et ꝑtulit soͣcoꝵ ĩiqͥtates. et ꝑu̾sitateᷤ
qͦusq deꝰ eum de medio eoꝵ libera¬
uit. Et cepit ẽẽ in ppło isrł. eccłia.

Expanded text:
epe expugnaverunt me a juventute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousque Deus eum de medio ipsorum liberavit . Coepi