comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ .. Siuo custodiendus fuit enami¬
siuis noĩe dãpmn debebit. uttñ suisu
eum ñ cepit actor ei actõib suis ced̃at.
¶uilianus aũt inhis casib ubi ꝑꝑ fugã¬
sun¶loca sac̾ra itẽ religiosa quasinra
uirẽ actione petiñpossunt. ¶Siquis
sam ł fundum ł candelabro sigillum.
ũeq statuamnsuã dicturum ⁊ ciphum
sorbitur. aut intabula pͥmgitur. statĩ
sineilla eẽ nonpõt. Inomib igitur istiᷤ
inquib meares ꝑp̃uaseñtiam alieuã
ieitrahit meãqꝙ efficit. sieamrẽ uẽ

Expanded text:
 si vero custodiendus fuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actionibus suis cedat. Iulianus autem in his casibus, uLoca sacra, item religiosa, quasi nostra in rem actione peti non possunt. Si quis sam vel fundum, vel candelabro sigillum, vereque statuam suam dicturum et scyphum charta mea scribitur aut in tabula pingitur, statim sine illa esse non potest. In omnibus igitur istis, in quibus mea res per praevalentiam alienam rem trahit meamq
Abbreviated transcription (Latin):
uerum eotpr̃ eoificau quoiã scie¬
exceptionẽ non ꝑdeẽ. noc enm debu¬
it iamalienã certus ẽoificium in po¬
n̾e. s⁊ hoc ei concedendumẽ utsine
emeras edificasti. aut ꝯsernisti. deĩ¬
de euincit. bonus uidex uarie exꝑso o¬
ius causisꝙ constitue̾t. finge ⁊ dm̃n
eadem factĩ fuisse  ⁊ddat in pen¬
sat. ut fundum recipiat. comsꝓ gũ¬
tarat quop̃ciosior factus ẽ. Mplũ
p̃cio fundi accessit solum qd̾ ĩ npeu¬
sumẽ. finge puꝑẽ qui sibi reddere
ut siparatus ẽ oñs tantum dare qnͣtũ
habitũs ẽ poiessor ins reb ablatis.
fiat ei potẽsta̾s neꝙ maliciis indulgẽ¬
dimꝰ ẽ. si tectorium putaꝙ induxĩs
pictuirasq corradere ueł nicͥ laͣtũs.
nisi ut oͥffitias. finge eam ꝑ sonã eẽ
om̃ quereceptmi fuidũ mox uendit᷑a.
portere reddi diximus. cõdeducto ꝯ̃

Expanded text:
erum eo tempore aedificavi, quo iam scieexceptionem non prodesse: nec enim debuit iam alienam certus aedificium ponere: sed hoc ei concedendum est, ut sine emeras, aedificasti aut conseruisti, deinde evincitur: bonus iudex varie ex personis causisque constituet. finge et dominum eadem facturum fuisse: reddat impensam, ut fundum recipiat, usque eo dumtaxat, quo pretiosior factus est, et si plus pretio fundi accessit, solum quod impensum est. finge pauperem, qui, si reddere ut, si paratus est dominus tantum dare, quantum habiturus est possessor his rebus ablatis, fiat ei potestas: neque malitiis indulgendum est, si tectorium puta, quod induxeris, picturasque corradere velis, nihil laturus nisi ut officias. finge eam personam esse domini, quae receptum fundum mox venditura parte redd
Abbreviated transcription (Latin):
sioͣne eẽt. ł cui dãpni infecti nom¬
ne ñ cauebatur. quia onss ñporͦsicẽt.
usndicari nonposse. puto aut̃ ab oĩb
quitenent ⁊ hñt restituendi fa¬
cultatem. petͥiposse.

Expanded text:
sione esset uel cui damni infecti nomine non cauebatur, quia hi omnes non possident, uindicari non posse. puto autem ab omnibus, qui tenent et habent restituendi facultatem, peti posse.
Abbreviated transcription (Latin):
petiti querit̃. ñtantum pub̾tas eui ᷤᷤ ⁊¬
spectandaẽ. quia etiam inpubis aliq̃.
opere eẽ possuͣnt. Iniꝓbetũ desidera¬
bit petitor fructus ertimari. qͥ exar¬
tificioeius ꝑcipnpotuerint. ꝙ arti¬
ficium sup̃tib possessoris didicit.

Expanded text:
 tantum pubertas eius spectanda est, quia etiam impuberis aliquae operae esse possunt. improbe tamen desiderabit petitor fructus aestimari, qui ex artificio eius percipi potuerunt, quod artificium sumptibus possessoris didicit.
Abbreviated transcription (Latin):
cep̃natus p̃tit̾it peccunian. aut ma
rea quefuit petitoris ꝑ criorem in su¬
lam eoific̾ant. nul tn paratus sit
pentor pati tolle eũ edific̾nu. ꝙn
in aͥcͣta uxoriᷤ donata ꝑiudice quide

Expanded text:
itit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificavit: nisi tamen paratus sit petitor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
it comiesũt. etraut sit inuoca¬
bulo. rͣcte actumeẽ iuidetur. ¶ Si
plures sint eiusd̾ noĩs sui ut puta
plures eriorit slec npareat dequo
signarerẽ. ⁊utrũ totã. anpartẽ. ⁊ qͦ¬
tam petat. appellatio enimꝰ iueĩ nõ
gemie s⁊ spẽm ilgnificat. de tauenus
¶isiuestim̃ta nr̃acẽ. ł airiõportere
cogi nos dicere. tritaeit. an nona. ꝗ̃¬
uis etiaminuasis occurrat diffĩcil.¬
tas. utrum lancem dũ tarat oicio¬
tacoartataẽ̾res. lic̾r inpetẽdo hõe.¬

Expanded text:
 conueniat, error autem sit in uocabulo, recte actum esse uidetur.Si plures sint eiusdem nominis serui, puta plures Erotes, nec appareat de quosignare rem, ut utrum totam an partem et quotam petat: appellatio enim rei non genus, sed speciem significat.Octauenus re cogi nos dicere, trita sint an noua. quamuis et in uasis occurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici ota coartanda res est: licet in pe- tendo ho
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ xn. tabuł. nec eo nomine adex ħi¬
bendnm agi nͥ adu̾sus eum quisci̾ens
aliem̃ĩ iũrit eoib. si ẽ actio anti qͣ d̾
tigno inũicto induplũ ex lege.xii.¬
tabuł descendens. ¶Itemsiquis exali¬
eius cem̃tis insolo suo edifi cauerit
comũ quid̃ uindicar poterit. cem̃ta
fic̾ium: postꝗ̃ abone fidei ep̃tore pos¬
sessum sit. nec enim singła cem̃ta u¬
sucapuntur: sidomus ꝑtprĩs spati

Expanded text:
 tabularum, nec eo nomine ad exhibendum agi nisi adversus eum, qui sciens alienum iunxit aedibus: sed est actio antiqua de tigno iuncto, quae in duplum ex legearum descendit. Item si quis ex alienis cementis in solo suo aedificaverit, domum quidem vindicare poterit, cementaficium, postquam a bonae fidei emptore possessum sit: nec enim singula cementa usucapiuntur, si domus per temporis spati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sigratiuta pecunia utenda datasit
aut minoris locata uendita uere̾
ab aduersario siue ab alio quocũꝙ.
¶Si gͥ accep̃ ut negotium facet. suĩ
fecit. siueñfecit tenetur. ⁊ quiac¬
cep̃ ut faceret ⁊ sifecit tenet᷑. ¶ hoc
edietotenetur ⁊̃ is ꝗdepectus est.
depectus aũt dt̃ turpit̃ pactus. ¶i¬
lud erit notandũ ꝙ quidedit pecuni¬
am ut negotium quis pateret᷑. ñ ha¬
lebit ipe reꝑetioͣnc̃. turpit̃ emmfeẽ.
s eidabitur petitio ꝓpt̃ quẽ damimẽ
ut calũpni ei fiat. Qr̃ siquis ratepe

Expanded text:
 si gratuita pecunia utenda data sit, aut minoris locata uenditaue res ab aduersario siue ab alio quocumque.Si igitur accepit ut negotium faceret siue fecit siue non fecit, et qui accepit ne faceret etsi fecit, tenetur.Hoc edicto tenetur etiam is qui depectus est: depectus autem dicitur turpiter pactus.Illud erit notandum, quod qui dedit pecuniam, ut negotium quis pateretur, non habebit ipse repetitionem: turpiter enim fecit: sed ei dabitur petitio, propter quem datum est ut calumni
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ñ ẽ. pecuniã acceptam is cu̾ius
deeare notio ẽ edoetus fuit. idq illi¬
cite ex tortum ẽ. ẜ edicti formã ꝙ de
his ẽ qui peccuniam ut uegotitm faL¬
cerent. aut ñ facerent. accepisse oicẽn¬
tur.restitui ubeat. ⁊ ciqui id ꝯmisit

Expanded text:
tum non est, pecuniam acceptam is cuius de ea re notio est edoctus fuerit: id quod illicite extortum est secundum edicti formam, quod de his est, qui pecuniam ut negotium facerent aut non facerent accepisse dicerentur, restitui iubeat et ei, qui id commisit
Abbreviated transcription (Latin):
eius quidedit pecumam nesecum a
In illius uõ ꝑsonã cumquo ut agat᷑
beat: anpotius ex quo cognouit da¬
tamcẽ. quia quinescit. is uidr̃ pote¬
aur.r. Sĩꝗs ab auo accep̃ pecunũ
uem̾ negotium facẽt. Siꝗd̾ ex man¬
dato meo datũ ẽ. ł aꝑcuratoremeo
om̃iũ reꝵ. ł abeo ꝗ negotium meũ
gerere uolelat. ⁊ tatumhabui. ego
dedisse intelligor. Sinaũt surãda¬

Expanded text:
eius, qui dedit pecuniam ne secum ain illius uero personam, cum quo ut agaturbeat, an potius ex quo cognouit datam esse: quia qui nescit, is uideum.Si quis ab alio acceperit pecuniam ne mihi negotium faciat, si quidem mandatu meo datum est, uel a procuratore meo ‹o›mnium rerum, uel ab eo qui negotium meum gerere uolebat et ratum habui: ego dedisse intellegor. si autem non manda
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ heredi extorquebitir. ⁊ siquio aliũ
scelere quesitimẽ. ¶ Si etiam pret̃
hanc actione ꝯdictio conpetit. siso¬
la turpitudo accipientis uerset̃. nam
⁊ sidamtis. melior causaerit possiden¬
d̾tis. qr̃ sifun̾t condietum uirũ tollit̃
ħactio. anuõ intriplum danda sit.
anexemplo furis ⁊ quadruplum ac¬
tionẽ camus ⁊ ꝯdietionẽ. s⁊ puto slif¬
ficere altͣ umam actione. ubiaut coͣ¬
dictio. ꝯpẽtit᷑ ibi ñ est necessarnĩ pͦ

Expanded text:
 heredi extorquebitur et si quid aliud scelere quaesitum.Sed etiam praeter hanc actionem condictio competit, si sola turpitudo accipientis uersetur: nam si et dantis, melior causa erit possidentis. quare si fuerit condictum, utrum tollitur haec actio, an uero in triplum danda sit? an exemplo furis et in quadruplum actionem damus et condictionem? sed puto sufficere alterutram actionem. ubi autem condicti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eas facilius ꝓbari possit. ⁊ siñ his
aut̃ ualet ꝙ actumest. si ht̃ ꝓbatio¬
nem sicut ⁊nupͣtie sunt. licia testa¬
tio sint scptis habita est.
tercessit.

Expanded text:
ilius probari possit: et sine his autem ualet quod actum est, si habeat probationem, sicut et nuptiae sunt, licet testatio sine scriptis habita est. tercessit.
Abbreviated transcription (Latin):
tum solutum ẽ repeti nonpõt. Quã¬
obrem targuliani ħdsquicum exte¬
stam̃to eus pecuniam ad opꝰ aque
rĩt. ñ solum cautiones ñexłgerunt
quemt̃pomi solent. utꝙ. amplius ce¬
pissent municipes quã ꝑlegem fal¬
pulati sunt neea sũma inalio̾ usus

Expanded text:
m solutum est, repeti non potest. quamobrem Gargiliani heredes, qui, cum ex testamento eius pecuniam ad opus aquarint, non solum cautiones non exegerunt, quae interponi solent, ut quod amplius cepissent municipes quam per legem Falam stipulati sunt, ne ea summa in alios usus
Abbreviated transcription (Latin):
quib natũs sit sciat. Inaaut cogna¬
nonis hr̃e se nesdiat: iniure erratiaũ
siquis forte exponitus quoꝵ par̃etũ
eẽt ignoret. forrasse ⁊ ẜuiai alicui.
putans ses uũ ẽẽ. infacto mag̃ quã¬

Expanded text:
quibus natus sit sciat, iura autem cognationis habere se nesciat, in iure errat: at si quis forte expositus quorum parentium esset ignoret, fortasse et seruiat alicui putans se seruum esse, in facto magis qua
Abbreviated transcription (Latin):
beat᷑. ⁊ fact̃ intp̃tatio pleꝵ ꝙͣ etiam
altĩus causa ⁊ fact̃o ñ scuet. andeĩe
suo ignoret. s⁊ cissius ignorantiam
sabinũ. ita accipien du̾m extimasse
refert ñ ceꝑ diti ⁊ nimium securihois.
nenegatus ꝓdeẽ. facti uõ ignoran¬
tiã ꝓdeẽ constat.

Expanded text:
beat, facti interpretatio plerumque etiamalterius causa et facto non sciret an de iure suo ignorat. Sed Cassius ignorantiam Sabinum ita accipiendam existimasse refert non deperditi et nimium securi hominne negatur prodesse: facti uero ignorantiam prodesse constat.
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ possessionẽ ãacepisse. fiͣdiat
eum ñ pensse. tp̃s quoꝙ eipreternse.
Ignoret añt sͥ exsuccessorio cipite ꝯ¬
petere bonoꝵ possessionẽ: cedet ei tp̃
quia iniute ertat. ¶Io dicemus siex Iof
assẽ nr̃s inititutus ñ ꝑut: se bonoꝵ p̃¬

Expanded text:
bonorum possessionem accepisse. sed si sciat eum non petisse tempusque ei praeterisse, ignoret autem sibi ex successorio capite competere bonorum possessionem, cedet ei tempus, quia in iure errat. Idem dicemus, si ex asse heres institutus non putet se bono
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis testimonio eius ꝙ e dendum ñ
c̃. ¶ Sttͣeites om̃s eius dem honesta¬
tis. ⁊ extimatioms funt. ac negotii
qualitas. aciudicis motus. cimihisꝰ
concurrit. seqͦnda sunt omia tcitimo¬
m᷑a.Siuõ exhis quidam eoꝵ aliud
dixerunt. lic⁊ inpari nuõ creendũ
inimicicie aut grẽ suspitione caret ꝯ
firmabiq uidex motũ animi sui exar¬
guñttis ⁊ testimoniis ⁊ que rei aptiora

Expanded text:
tis testimonio eius credendum non est. Si testes omnes eiusdem honestatis et existimationis sint et negotii qualitas ac iudicis motus cum his concurrit, sequenda sunt omnia testimonia: si uero ex his quidam eorum aliud dixerint, licet impari numero, credendum inimicitiae aut gronfirmabitque judex motum animi sui ex argumentis et testimoniis, quae rei aptiora
Abbreviated transcription (Latin):
tumsit fidĩ conmissum ꝙ inͣ cebuiũ¬
eq̃ gnãlis ẽ. ut quiuiris ignorantia
legis falcidie benefitio usinon ft̃
ñpossint repetere. ut scd̾m ħ possit
endum relicta sit. ⁊ lici consũpta ñ¬

Expanded text:
tum sit fideicommissum, quod indebieralis est, ut qui iuris ignorantia legis Falcidiae beneficio usi non sunt, ‹non› possint repetere: ut secundum hoc possit endum relicta sit, et licet consumpta n
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ pͥncipis extat rescpͥtum adua¬
llum uarum dee recutienda fidetẽ
ri pot̃. Sicut ñ sẽꝑ ita sepe sine pup¬
blicis monum̃tis c̾ius ꝙ reuũtas
dep̃ henditur. auas nũs testium. a¬
lias dig̃nitas ⁊ auctoritas. alia̾ ue¬
luti consentiens fama con firmat
rei dequa queritur fidẽ. ħ gͦ solum
alerander ãpͣid. ⁊ quia ñpbabat nec
testes ꝓducebat sĩ testimoinis uti
uolebat ꝗb ap̃me locus nẽ. nã ip̃o
int̾rogare soleo. qliẽ remisi ad pro¬
uintie p̃si dem ut is  deside̾ testumꝰ
ꝯuereret ⁊ nin inplessi ꝙ intende¬
bat relegaretur. ¶ Ganmio ꝙ ma¬
alia testi monioꝵ q̃ recitari solent.

Expanded text:
que principis exstat rescriptum ad Valerium Verum de excutienda fide tesri potest. sicut non semper, ita saepe sine publicis monumentis cuiusque rei veritas deprehenditur. alias numerus testium, alias dignitas et auctoritas, alias veluti consentiens fama confirmat rei de qua quaeritur fidem. hoc ergo solum Alexander Apro et quia non probabat nec testes producebat, sed testimoniis uti volebat, quibus apud me locus non est nam ipsos interrogare soleo, quem remissi ad provinciae praesidem, ut is de fide testium quaereret et nisi implesset quod intenderat, relegaretur". Gabinio quoque Ma"Alia est
Abbreviated transcription (Latin):
pate uite. anuõ noͣtatus quis ⁊ rep̃¬
hensibilis. anlocuples ł egenꝰs sit ut
uicricã quid facile ad̾mittat. ł anei
inimieus sit. adu̾sus q̃ testimoniũ
fert. ł amicus eisit. ꝓ quo testimo¬
niumidat. Namsicareat suspitione

Expanded text:
patae uitae an uero notatus quis et reprehensibilis: an locuples uel egens sit, ut lucri causa quid facile admittat: uel an inimicus ei sit, aduersus quem testimonium fert, uel amicus ei sit, pro quo testimonium dat. nam si careat suspicione
Abbreviated transcription (Latin):
lia deui canetur. nehac lege m̾iem
testimonium dicere liẽr. quise ab
eopareñteue eius libauit᷑. quiue in¬
puber̾es erunt. quiꝙ iugicio publi¬
diaue pͦũblicaent. quiue aobestiaᷤᷤ
ut cepugnaret selocauĩt. qusuẽ pa
lamquestum faciet fecentue. que
cumͣ conscilii sui. alii uo ꝓpt̃ notam
pusamuam uitesue a dmittendi
ñsunt adtestimonii figẽ. ¶Testes
ñ temere euocandis̃ ꝑ longuin it̃. et
multominus milites auocandis̃
asignis. ł mumerib ꝑ hibendi testi
stes euocandos ꝑtim. diligentie iu¬
dicantis ẽ explorare: queꝯ suetudo
meapunitia in qua iudicat fuerit.
necessarios ipã mcognitione de p̃¬

Expanded text:
lia de ui cauetur, ne hac lege in reum testimonium dicere liceret, qui se ab eo parenteue eius liberauerit, quiue impuberes erunt, quique iudicio publidiaue publica erit, quiue ad bestias ut deplam questum facit feceritve, quivcum consilii sui, alii uero propter notam et infamiam uitae suae admittendi non sunt ad testimonii fidem. Testes non temere euocandi sunt per longum iter et multo minus milites auocandi sunt a signis uel muneribus perhibendi testimstes euocandos pertinet, diligentiae iudicantis est explorare, quae consuetudo in ea prouincia, in quam iudicat, fuerit'. necessarios in ipsa cognitione dep
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. It ouo frẽs qui mneuis d̾ patris s̃ potẽ¬
state testes utriq in eo& testam̃to. ł eõ¬
d̾ negotio fieri possunt. qm̃ nicħ no¬
e⁊ ex una como płes testes alieno no¬
gotio adhibẽti.

Expanded text:
est, item duo fratres qui in eiusdem patris potestate sunt testes utrique in eodem testamento uel eodem negotio fieri possunt, quoniam nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio adhiberi. 1
Abbreviated transcription (Latin):
sus frequẽs acnecessãruiẽ¬
⁊ ab his p̃cĩpue exigendu
b sicubi res postulat. et᷑ini quib
ñint̃ oicitur testimonium net ulla
lege agicendo testimonio excinia¬
tur. ¶ Quãquam quibdã legib. a
tus ẽ: tanteimexꝯ stitutionib pn̾¬
nata potestate aduerando hoĩes
suꝑ flua multitudo testium ꝓtralu¬
daẽ. ndõ testes quiã diisus fidẽ sue
testationis uacillant audiendi ñ¬

Expanded text:
sus frequens ac necessarit ab his praecipue exigendusbus sicubi res postulat, e‹x› his quibus non interdicitur testimonium nec ulla lege a dicendo testimonio excusantur.Quamquam quibusdam legibus atus sit, tamen ex constitutionibus prinata potestate ad uexandos homines superflua multitudo testium prda est et ideo testes qui adversus fidem sue testationis vacillant, audiendi n
Abbreviated transcription (Latin):
tiq ñdebẽtur. quia instipula num
ceducte noͣn sunt ¶P lane sicontẽ¬
sic accipimius. ut d̾uret u̾sum. Et
Sitam̃ uinecem creditoris idẽ ꝑdi¬
turo ẜuo ł filio solutum sit. qͣ ius
solumm sit defunt quidẽ uersũ.¬
Equissiinũ aũt dedolo malo adu̾su̾
patrem. ł dñ conpetere accõnẽ
Nam ⁊ peculiaris debitor si fraudu¬
lenter ẜuo soluĩt. qd̾ ei debebat. ñ
lib̾atur. ¶Si dñ debitor sit ẜuus

Expanded text:
tique non debebuntur, quia in stipulatum deductae non sunt. plane si contemsic accipimus, ut duret versum: et si tamen in necem creditoris, id est perdituro servo vel filio solutum sit, quamvis solutum sit, desinit quidem versuaequissimum autem est de dolo malo aduersus patrem uel dominum competere actionem: nam et peculiaris debitor, si fraudulenter seruo soluerit quod ei debebat, non liberatur.Si domini debitor sit seruus
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. siẜ uomeo argentum ded̾is.
ut poculatibi faceret ex quolib angẽ¬
to. mox factis poculis ẜuns decesserit.
ꝗm̃ possum pociũ ã undicare. ¶ Illnd
planeueꝵ est. qd̾ labeo scribit. si odore

Expanded text:
scribit, si seruo meo argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibeto, mox factis poculis seruus decesserit, quoniam possum pocula uindicare. Illud plane uerum est, quod Labeo scribit, si odore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pt boc qd̾ uirem altĩus socũ uer¬
sumest: demirtmuerso cũm alteio
agipõt. Quiꝯuentus a socio petere
põt io in quo dãpnatus fu̾erit. Quid
nͦ dicemus sipeculium ẜuoabꝰałtero
ad ep̃tum fuerit: paulus. S̾ questio ħ

Expanded text:
 hoc quod in rem alterius socii uersum est de in rem uerso cum altero agi potest, qui conuentus a socio petere potest id in quo damnatus fuerit. quid enim dicemus, si peculium seruo ab altero ademptum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
us dobniss. reliqm fioret. Illud
sibi uideri bones quid̾ inrem dm̃ uẽ¬
sos eẽ s⁊ ꝓ eare soluisse tantum qnͣ¬
tum pͥores bones uenissent. Siquo
amplioris pecuie posteriores bone
nutuatus. sineculpa eamꝑdidit.
nicħ ominus posse eumdño deurẽ
uerso agieristimauit. Hamͣ ⁊ siꝑcu¬
ratorm̃õ innegotia mea impensurꝰ
pecumã mutuatus sineculpaeam ꝑ¬
diderit: recte eum ħ nominemãda¬
sticho uicano ẜuitin pãphili ꝯtrãti.
Aocio depeculio qmrem uersoitada¬
ri debet. utꝗd nel nmãm ipiuo re.
łinpeculium ꝑamphili uersumiit.¬
ꝯp̃hẽcat̃ .s. etiam simortuo łaliena¬
tostichoagãtur. Qd̾si pãphilo mor¬
tuo agam magis ẽ ut quãuis stichꝰ
uiuat. tam̃ deeo qd̾ inpeculiu pã¬
quãis decessit accio dari debeat. Et¬
enim quodam modo depeculiõ pam
mouere oebr qd sticlius decinus pe¬
sipmphili peculium manͣeat eod̾
mus. utptius eius ꝙ tibi pãphiluᷤᷤ
dbũit d̾luctiofiat ꝙ uͦ ĩtuã re ũsum

Expanded text:
 debuisset, reliquum fieret: illud sibi uideri boues quidem in rem domini uersos esse, sed pro ea re soluisse tantum, quanti priores boues uenissent: si quo amplioris pecuniae posteriores boues ne culpa eam perdidit: nihilo minus posse cum domino de in rem uerso agi existimauit. nam et si procurator meus in negotia mea impensurus pecuniam mutuatus sine culpa eam perdiderit, recte eum hoc nomine mandaSticho uicario serui tui Pamphili contraxi: actio de peculio et in rem uerso ita dari debet, ut, quod uel in tuam ipsius rem uel in peculium Pamphili uersum sitet etiamsi mortuo uel alienato Sticho agatur. quod si Pamphilo mortuo agam, magis est, ut, quamuis Stichus uiuat, tamen de eo, quod in peculio Paquam is decessit actio dari debeat: etenim quodammodo de peculio Pampmouere debet, quod Stichus de cusi Pamphili peculium maneat. eademmus, ut prius eius, quod tibi Pamphilus debuerit, deductio fiat, quod uero in tuam rem uersum
Abbreviated transcription (Latin):
iussu om̃ insolidum aduersus e¬
um uidicium dat᷑. Nã qͦdãmodo
cumeo ce̾hitur. ꝗ iubr¶Iussumaũt ac¬
cipiendumẽ. siueͤ testato quis. siue ꝑ
ego quero anteuocare ħ uissum añꝗͣ
ereditin possit: ⁊ puto posse q̃ admodũ
simandasfz. ⁊ postea ante ꝯtractum ceͣ

Expanded text:
iussu domini in solidum aduersus eum iudicium datur, nam quodammodo cum eo contrahitur qui iubet.Iussum autem accipiendum est, siue testato quis siue per ego quaero, an reuocare hoc iussum antequam credatur possit: et puto posse, quemadmodum si mandas
Abbreviated transcription (Latin):
qd pat̾ debuit. iudendumẽ andeunuẽ
nerso ᷤ a ctio dati debeat. atquiliba ot
Cumhi boues neẽnt idonei iusserat
eos uenire. ⁊his m̃imus quirecepti¬
eẽnt alios recõꝑari. Seriuiᷤᷤ boue̾uẽ¬

Expanded text:
d pater debuit, uidendum est, an de in rem uerso actio dari debeat. atquin non licum hi boues non essent idonei, iusserat eos uenire et his nummis qui receptsent alios reparari: seruus boues ue
Abbreviated transcription (Latin):
tũdẽ summã ad no iuituatus sit.
hãt p̃terea ⁊ peculium decem udẽdũ
ait. utrumdesiit eẽ uersum. anuõ¬
qm̃ẽ peculium unde detra hat̃ debi¬
tum. demirmu̾so ñ tollius accio¬
nẽ an potius erũtroꝙ ꝓrata detͣhimꝰ
Ego aũt puto sublatam deimeu̾so
accõne. cum debitor diũsit institũ¬
tus. ¶Idem querit sunrẽ tuam uerte¬
rit ⁊ debitortuus factus sit. moxc̾¬
ditor eiusd̾ sũme quãtibi debuit.
anrenascatur deunem u̾so accio: an
uõ expost facto ñ ꝯualescatꝰ: qdꝰ uetͤ

Expanded text:
tandem summam a domino mutuatus sit, habeat praeterea et peculium decem, uidendum ait, utrum desiit esse uersum? ande trahatur debitum, de in rem uerso non tollimus actionem? an potius ex utroque pro rata detrahimus? ego autem puto sublatam de in rem uerso actionem, cum debitor domini sit constitutus.Idem quaerit, si in rem tuam uerterit et debitor tuus factus sit, mox creditor eiusdem summae quam tibi debuit, an renascatur de in rem uerso actio an uero ex postfacto non conualescat? quod uerum
Abbreviated transcription (Latin):
a. ¶ꝑ ꝓpatre filius fidẽiufserit. ⁊ ẽ¬
diton soluit: inrempatris idetureẽ
u̾sum quia patiẽ uł̾auit. Cuisimule ẽ
Sifilius qiͣ defensorpatris iudicium
suiceꝑit. ⁊ it ꝯ dep̃naitus. deinrẽ u̾so
tẽne̾ri patrem. Nãq filius eumiuidicio¬
um suscept̃o uᷤ̾auit¶Idemiractat pipi¬
mams. Et id̾ panrẽ dare oportet afi¬
lio sĩstipulatus. n ta coienerĩ filiũ.
si donrepum filius uoluit. dunise
obligat. Quare dicipõt ⁊ si depeculi¬
oaccõnem quani defemor patris stude¬
ꝑit. teneri patrem deinremu̾so: insꝙ
adpeculii quantitatem. cuiuͦs senten¬
nie iderit emolum̃num. ut sifiita sit
accio depeculio. deiẽ uerso ꝯuem¬
anii. Ego ⁊ante condẽpnationẽ pꝰ
ludicium patr̃is nomine ad epti

Expanded text:
 patre filius fideiusserit et creditori soluerit, in rem patris uidetur uersum, quia patrem liberauit.Cui simile estsi filius quasi defensor patris iudicium susceperit et sit condemnatus, de in rem uerso teneri patrem: namque filius eum iudicio suscepto liberauit.Idem tractat Papinianus et si, quod patrem dare oporteret, a filio sim stipulatussi donare patri filius uoluit, dum se obligat.Quare potest dici et si de peculio actionem quasi defensor patris susceperit, teneri patrem de in rem uerso usque ad peculii quantitatem: cuius sententiae id erit emolumentum, ut, si finita sit actio de peculio, de in rem uerso conueniatur. ego et ante condemnationem post iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
su Quid gͦ si fidcuisserit ꝓẜuo ait in¬
arcellus ñteneri qd̾ uissu. Quasi extra¬
neus enimint̾uenit. Neꝙ ħ cłicit i dõ
ꝙ tenetur ex causa fidei uissiõms: sꝗ
a aliudẽ iubere: aliud fide iub̾e. De¬
rit. tam̃eum ñ obligari quasiiusẜit.
Quesententia ueriorẽ. ¶Siratumi
auctorͤ iussent. ¶Siuissu fructua¬
ponius dandam acc̾iouem idem la
Siussudñ ancille. ł uissupatris

Expanded text:
su.Quid ergo si fideiusserit pro seruo? ait Marcellus non teneri quod iussu: quasi extraneus enim interuenit: neque hoc dicit ideo, quod tenetur ex causa fideiussionis, sed quia aliud est iubere, ‹aliud fideiubere›: derit, tamen eum non obligari quasi iusserit, quae sententia uerauctore iussit.Si iussu fructuapotius dandam actionem idem La.Si iussu domini ancillae uel iussu patris
Abbreviated transcription (Latin):
ent p̃ciumꝰ solutum. adn tam̃ antapecu¬
niaͤ. ut uestis einereti. ⁊ recunu pierit.
uestis tam̃ famile dinisa ẽ. utiq credi¬
torem oeirem uerso hrẽ accõnem. Hã
ouobꝰ. ꝓinide ⁊ si tam pecuniam quã ue¬
stis ꝑut. dicendum erit ntiꝙ. dmm
teneri. qm̃ ambo unẽ dnĩ uertereuo¬

Expanded text:
etium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut uestis emeretur et pecunia perierit, uestis tamen familiae diuisa est, utique creditorem de in rem uerso habere actionem. an duobus. proinde et si tam pecunia quam uestis periit, dicendum erit utrique dominum teneri, q
Abbreviated transcription (Latin):
anuua adu̾sus patrẽ acciꝯ ẽ ꝗ̃ admo¬
dum adu̾us eum eẽt ꝑpetua uiuo fi¬
lio. idõ siexcansa redibinonis erat.
depeculio accio sexm̃sium erit post
mortem filii. idẽ dicendum inõĩb
ditumẽ ap̃hostes sit depeculio actio
indinũ non iannũ fimenda ẽ quã¬

Expanded text:
annua aduersus patrem actio est, duersus eum esset perpetua uiuo filio, ideo si ex causa redhibitionis erat de peculio actio, sex mensum erit post mortem filii: idemque dicendum in omnibus editum est apud hostes sit, de peculio actio in dominum non ann
Abbreviated transcription (Latin):
tuam accep̃. inpeculium quid̾ hanc
quantitatem ñ ꝯputari.inrẽ aũt ui¬
deri u̾sum si quid plus sit ineoꝗd ẜ
uus dedit. quamẽ in ẜ̃mp̃cio. EIn
ti si triticum acceꝑit. ⁊ id ipm̃ in fa¬
miliam dm̃ cibarioꝵ noĩe ꝯsũp ẜit
aut si pecuniam a creditore acceptã
dm̃ creditori soluentis ⁊ ⁊ sierraui̾t¬

Expanded text:
tuam accepit, in peculium quidem hanc quantitatem non computari, in rem autem videri versum, si quid plus sit in eo quod servus dedit quam est in servi pretio. In ti si triticum acceperit et id ipsum in familiam domini cibariorum nomine consumpserit aut si pecuniam a creditore acceptam dominico creditori soluerit se
Abbreviated transcription (Latin):
culium legare intelligi uilianus
scribit. quo lib̾tas conpetit. ⁊ dõꝙ oĩa
inerem̃ta peculii quo quomõ ante a¬
ditam hereditatem adquisit᷑am ad
luntatis testatoris testaporis questi¬
onẽ eẽ meri similiꝰs eẽt idlegatum c¬
exreb peculiarib ante aditam here¬
ditatem accesserĩt debeant̃. ueluti pai¬
tus ancillaꝵ ⁊ feius pecudum. q̃ aũt
ẜuodonata suerint. siũ ꝗd exoꝑib
suis ad quisierit ad legatarium nõ¬

Expanded text:
culium legare intellegi Iulianus scribit, quo libertas competit: ideoque omnia incrementa peculii quoquo modo ante aditam hereditatem adquisita ad ectura uoluntatis testatoris quaestionem esse, et uerosimilius esse id legatum ex rebus peculiaribus ante aditam hereditatem accesserint debeantur, ueluti partus ancillarum et fetus pecudum, quae autem seruo donata fuerint siue quid ex operis suis adquisierit, ad legatarium no
Abbreviated transcription (Latin):
set. cum ianuario ẜ uomeo gerinego¬
tium ueto. ħsolum ꝯsecutum eẽ dmn
constat neinstitutoria teneatur. ñe
dam depeculio accõnẽ indum̃ cums¬
uus fidẽ iussiss. nisi iiremdm̃ aut
inrẽ peculiarẽ fide ussisset. ¶ Si se¬
mel actumsit oepeculio quãius minꝰ
inueniatur rei uidicandanda tp̃t in
poculioquã debr. tñ cantionib locũ
eẽ ñ placuit defuturo increm̃to pecu¬
ii. ħ emiminpiocio agcõne lõcum
habet. quiasocius imiu̾sũ deb. ¶ Si
creditor ẜiiabep̃tore eẽt partemꝯ
sacutus. ꝯretere inreliquũ in uñdi¬
torem utile iuidiciu ꝓculus ait. s¬

Expanded text:
set 'cum Ianuario seruo meo geri negotium ueto', hoc solum consecutum esse dominum constat, ne institoria teneatur, non dam de peculio actionem in dominum, cum seruus fideiussisset, nisi in rem domini aut ob rem peculiarem fideiussisset.Si semel actum sit de peculio, quamuis minus inueniatur rei iudicandae tempore in peculio quam debet, tamen cautionibus locum esse non placuit de futuro incremento peculii: hoc enim in pro socio actione locum habet, quia socius uniuersum debet.Si creditor serui ab emptore esset partem consecutus, competere in reliquum in uenditorem utile iudicium Proculus ait, s
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ exꝓmisit. expeculio deduci debet.
⁊ adebitorenicħ ominus ñ dobet᷑. s
uideamus. nec credendum sit peculia¬
re fierĩ nom̃eins ꝓ quo exꝓmissũ ẽ.¬
Paułutiꝙ si depeculio agente aliqͦ
deducere uelit᷑ illud nom̃ peculiane fa

Expanded text:
mihi expromisit, ex peculio deduci debet et a debitore nihilo minus debetur. sed uideamus, ne credendum sit peculiare fieri nomen eius, pro quo expromissum est.Paulus: utique si de peculio agente aliquo deducere uelit, illud nomen peculiare fa
Abbreviated transcription (Latin):
ripoterat uͥnus fuĩt ꝯuentus. om̃s
Redes lib̾abmmtur. ꝗͣuis ñ inmaiore
qnͣtitate eiuopeculii qd̾ penes sehãt
quicomienitur ꝯdẽpnetur. Idꝙ ita
ulianus scribit. Idemꝙ ẽ ⁊ si maltĩus
rem fiñt ue̾rsum. Srisiplutes sint
fruenuarii ł tone fideͥpoisesdres. mmiꝰ
ꝯuentus cetõs lłit. quãnis ñmaioriᷤᷤ
poculii quantitate. quãpenes se est
ri quioccasione uiris liłuntur. nma
Ugis eos qui ꝑ ceptio quã intentio lib̾.
Nam qui cũ ẜuocont̾int. uniu̾sũ pe¬
moniumintuet᷑. ¶ Inħ aũt indicio
licr restauret̃ p̃ ce̾de̾̃ns. tam̃ ⁊ augm̃tir
Se cemonis rtionẽ naberi oportet. ⁊

Expanded text:
ri poterat, unus fuerit conuentus, omnes heredes liberabuntur, quamuis non in maiorem quantitatem eius peculii, quod penes se habet qui conuenitur, condemnetur, idque ita Iulianus scripsit. idemque est et si in alterius rem fuerit uersum. suarii uel bonae fidei possessores, unus conuentus ceteros liberat, quamuis non maioris peculii, quam penes se est,ri, qui occasione iuris liberantur, ut magis eos perceptio quam intentio liberet: nam qui cum seruo contrahit, uniuersum peimonium intuetur.In hoc autem iudicio licet restauretur praecedens, tamen et augmenti et decessionis rationem haberi oporte
Abbreviated transcription (Latin):
credido̾: eumq redemero. deind̾ ali¬
enauero: eq̃ non pͣutat m̾ inẽp̃torem.
can ceł̾e udicium. Inimditore aut
dũtaxat intra annũ p̾ redẽptionem
numerandum deeo ꝙ ad hucalieno
uo meo credid̾it. si is eui creditum fu¬
erit alienatus sit. negat ꝑutti mͥ
debere cum ep̃tore exꝑiri. ¶Siquis
ꝑ nuntendumẽ ei cum quo uelit do¬
huius dumitaxat peculii ratio haberi
tur. cumpossit rursus ipẽ iuditio so¬
cietatis. ł ꝯmum dundundo. qd̾ am¬
plius sua portione soluĩt. asocio so¬
cisue. suumius consequi. Qd̾ uili¬
anus ita locumhrẽait. si ap alteꝵ qqͣ
fuit peculium. quia eo casu soluẽdo
quisꝙ etiamsocium ere alieno libure
uidett. Qd̾ simillũsit ap̃alteꝵ pecu¬

Expanded text:
credidero eumque redemero, deinde alienavero, aeque non putat mihi in emptorem dari debere iudicium. In venditorem autem dumtaxat intra annum post redemptionem numerandum de eo, quod adhuc alienous servo meo crediderit, si is, cui creditum fuerit, alienatus sit, negat permitti mihi debere cum emptore experiri. Si quis permittendum est ei cum quo velit dohuius dumtaxat peculii ratio haberi tur, cum possit rursus ipse iudicio societatis uel communi diuidundo quod amplius sua portione soluerit a socio sociisue ‹suis› consequi. quod Iulianus ita locum habere ait, si apud alterum quoque fuit peculium, quia eo casu soluendo quisque etiam socium aere alieno liberare uidetur: at si nullum sit apud alterum pecu
Abbreviated transcription (Latin):
agere depeculio conabitur.¶ S⁊ ⁊ c̃
siconuematur. siue lib̾tatem ser¬
uus accepit. siueñ. Idẽꝙ ⁊ silega¬
tus puresit ẜuus. Namquasi p̃ue¬
nerit u pẽ secum egerit. sicdedu¬
oet quod sibi debetur si ꝯueniat᷑̃.¬
liez nllo mom̃to dnĩum inmany¬
misso ł legato pure ha̾buĩt. ⁊ ita
sub conditione ẜuus lib̾tatem ac¬
cepit minus clubitat. Iulianus n¬
erdem loco scribit. heredem deducẽ.
ducam qd̾m debẽtur. ¶ Siueaũt ex¬
to eidebeatur. puta obfurtũ qd̾ fec̃.
eue dedu̾cet. Siẽ questionioutrũ
ipõ furti extimatio. idẽ idsolũ qd̾
dnõ abẽ. anuerotiũ. quantũ sialie¬
nus ẜuus ꝯmisis. idẽ cum furti
penis: Si prior sententia ueriõest.
ut ipã enim furti extimatio sola de¬
ducatur. ¶ Su pẽ ẜnus sese uulne ra
uerit. Licet ueniam ẜuis natuti

Expanded text:
agere de peculio conabitur. Sed et crsi conveniatur, sive libertatem servus acceperit sive non, idemque et si legatus sit pure servus: nam quasi praevenerit et ipse secum egerit, sic deducet quod sibi debetur, licet nullo momento dominium in manumisso vel legato pure habuerit. et itasub condicione servus libertatem acceperit, minus dubitanter Iulianus eodem loco scribit heredem deducere:ducam quodto ei debeat, ut puta ob furtum quod fecit, aeque deducetur. sed est quaestionis, utrum ipsa furti aestimatio, id est id solum quod domino abest, an uero tantum, quantum, si alienus seruus commississet, id est cum furti poenis? sed prior sententia uerior est, ut ipsa furti aestimatio sola deducatur.Si ipse seruus sese uulnerauiuerit: licet enim etiam
Abbreviated transcription (Latin):
luputauit. quodolo malo dm̃fac¬
tum est. quomunus inpeculium eẽt.
⁊ dolum malum accipere oehemus go
siei ademit peculium. si ⁊sieum int¬
care peculuum innecem c̾oitoꝵ pasiꝰẽ.
mela seribit dolomalo eius factum.
S ⁊ siquis cumsuspicaretur alium se.¬
cum actuꝵ asio. peculium aue̾rtat.
⁊lic⁊ creditori uigilare ad suũ ꝯseꝗ̃
pillus ł furiosus. ł dñs depeculio ꝯue¬
niatur. uidendinꝰ etputo sisoiuẽd̾o
tutor sit prãie pup illum exdolo eiuo
Ep̃tor aut̃ exdolo unditoris ñtene¬
bitur. nec heres nec alius successor eiꝰ
post iudicium acceptum. siueante
dolu̾m factumsit. cõntinet᷑ offitio
uo accõnẽ nonẽ audiendus. Si ꝙ̾gẽ¬
um peculiariũ nomineꝓmisit. dñs¬

Expanded text:
putauit, quod dolo malo domini factum est, quo minus in peculio esset. sed dolum malum accipere debemus, si ei ademit peculium: sed et si eum intricare peculium in necem creditorum passus est, Mela scribit dolo malo eius factum. sed et si quis, cum sus‹pica›retur alium secum acturum, alio peculium auertat, et licet creditori uigilare ad suum conseqpillus uel furiosus uel dominus de peculio conueniatur, uidendum. et puto, si soluendo tutor sit, praestare pupillum ex dolo eius, Emptor autem ex dolo uenditoris non tenebitur nec heres uel alius successor, post iudicium acceptum siue ante dolio actionem, non est audiendus, sed cogenum peculiarium nomine promiserit d
Abbreviated transcription (Latin):
concesserit¶ Illudquoꝙ placuit qd̾ ⁊
iulianꝰ ꝓbat. omĩmodo ꝑmittendum
creditorib. ł m̃parte cunsuglis agẽ.
ł cumuno insolidum. Sr ipĩ quiũnd̾it
ẜunmi: ñ putat ulianus deeo qd̾ aute
um̃ ditionẽ cͤredid̾it. cumep̃toit depe¬
culio agetẽ ꝓmittendñ s⁊ ⁊ siãlieno

Expanded text:
Illud quoque placuit, quod et Iulianus probat, omnimodo permittendum creditoribus uel in partes cum singulis agere uel cum uno in solidum.Sed ipsi, qui uendiderit seruum, non putat Iulianus de eo, quod ante uenditionem crediderit, cum emptore de peculio agere permittendum.Sed et si alieno
Abbreviated transcription (Latin):
peculio geducendumẽ qd̾ sinoreͣde¬
squid dñs soluturum seseru noie
repromisit. dedũcioportebit. quẽ¬
sit effectus. Si ia demũ simanum¬
so eo agatur. ¶Sisiadebitoir om̃co
ẜuius exegerit. andm̃ debitorem se
fecerit. queritur. ⁊ uilianus .ł .xii.¬

Expanded text:
io deducendum est: quod si noxae desi quid dominus soluturum se serui nomine repromisit, deduci oportebit, quemsit effectus, sed ita demum, si manumisso eo agatur.Sed si a debitore dominico seruus exegerit, an domini debitorem se fecerit, quaeritur: et Iulianus li
Abbreviated transcription (Latin):
bat acconẽ ꝯpamssi. anpossit dedu¬
cere ꝙ sibi᷑debeatur. qm̃ aduersus
ũ ditorem ht̃ a cc̃onẽ depeculio. ⁊rec¬
teait̃ posse. Namet quiius alius põte
ligere. utrum cũ ẽptore.anͣcum uñ¬
ditore ageret. Hunc gͥ eligere ꝓ ac¬
cõne deductionẽ. nec indeo ꝗd hãnt
creditores ꝙ. quẽr᷑ͣat̃. cũ possint ipsi
uñditorem ꝯuenire siquid forte pu

Expanded text:
asset, an possit deducere quod sibi debetur, quoniam aduersus uenditorem habeat actionem de peculio? et recte ait posse: nam et quiuis alius potest eligere, utrum cum emptore an cum uenditore ageret: hunc igitur eligere pro actione deductionem. nec uideo quid habeant creditores quod querantur, cum possint ipsi uenditorem conuenire, si quid forte pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ̾etarium rem ꝯsequat᷑ur. ¶Nicħ int̃¬
ẽ opas suas conduxerit ẜuus afrũctu¬
ario. anpecumam mutuam abeo acce¬
ꝑit. dariita ꝙ debebit accio ei adusus
diñ ꝓprietatis deducto eoꝙ seruus
pecui nomine ap̃ fructuariũ babet

Expanded text:
erit, rem consequatur. nihil interest, operas suas conduxerit seruus a fructuario an pecuniam mutuam ab eo acceperit. dari itaque debebit actio ei aduersus dominum proprietatis deducto eo, quod seruus peculii nomine apud fructuarium habet
Abbreviated transcription (Latin):
fuius in arbitio ẽ creditoris utrumpor
tionehereditaria. an insolidum eũque¬
niat. s⁊ iħ uidex extimare debeat. neͣ
forte uud qd̾ facere põt debeat ꝯuẽmn.¬
Int̃dumaũt ⁊ si exhedatus filius łemã¬
cipinus sit miolidum accõ adu̾sus eum

Expanded text:
filius, in arbitrio est creditoris, utrum pro portione hereditaria an in solidum eum conueniat. sed et hic iudex aestimare debeat, ne forte in id quod facere potest debeat conueniri.Interdum autem et si exheredatus filius uel emancipatus sit, in solidu
Abbreviated transcription (Latin):
metur ethiscͤansis. Quesentia uera
est. ⁊ congruit cumeo qd̾ marrellus
ẜ uos hĩe nonposse. nisi concedente
dnõ. Egoaũt puto ñesse opus ꝯcedĩ
admũ ut hãt. ¶alia causa ẽ peculii
libere admnstrationis. Nam hec
utiꝙ singłas res debet. In hane sen¬

Expanded text:
metur ex his causis. quae sententia uera est et congruit cum eo, quod Marcellus seruus habere non potest nisi concedente domino. ego autem puto non esse opus concedi adimi, ut habeat'. alia causa est peculii liberae administrationis: nam haec utique singulas res debet, se
Abbreviated transcription (Latin):
tem. nepotines n crediminẽ uissupa¬
tris eius. Questtumẽ ancontra senatũ
consultum fieret: dixietiam siuerb̾ se¬
natus consulti filu cont̾ineientur. ⁊ñ
sumaũt huius patis nonefficere qͦmi¬

Expanded text:
tem: nepoti meo creditum est iussu patris eius: quaesitum est, an contra senatus consultum fieret. dixi, etiamsi uerbis senatus consulti filii continerentur, tameussum autem huius patris non efficere, q
Abbreviated transcription (Latin):
Reem᷑m ñ uerb peculum angendũ
erit. Ex his appret ñ qd̾ ẜuus ignorã¬
tednõ hinĩt peculii eẽ. s qd̾ uolente.
Alioquin ⁊ qd subripuit seruus oño.
fiet peculii qd̾ non est ueꝵ. Si sepe
fit ut ignorante dño incipiat minu
id expoculio dedudendumẽ. quominꝰ¬

Expanded text:
re enim, non verbis peculium augendum est. Ex his apparet non quid servus ignorante domino habuerit peculii esse, sed quid volente: alioquin et quod subripuit servus domino, fiet peculii, quod non est verum. Sed saepe fit, ut ignorante domino incipiat minuiid ex peculio deducendum est, quo min
Abbreviated transcription (Latin):
etiameius accõnis nomme ex qua ñ
potit pat̃ depeculio accõnẽ pati.
namsicut inslipulanoẽ contrahitim
ñ originẽ iudicii spoctand m̃. sup¬
sam iudicati uelut obligationẽ. Qr̃
⁊ siquasi cefensor ꝯdẽpnatus si t ͫ ĩdẽ
pu̾tat. ¶Exfurtiua causã filioquid̾
familias condici posse constat. Anuͦ¬
mpatrẽ ł indnm̃ depeculio danda est¬
accio: queritur. ⁊ ẽuerus in qntum
i ocupletior dñs factus eẽt exsurto
facto. accõnem depeculio dandam.
Idemlabeo ꝓbat. Quia iniquissimũ
ẽ exfurto ẜ uidum locũpletari im¬

Expanded text:
etiam eius actionis nomine, ex qua non etiam eius actionis nomine, ex qua non potuit pater de peculio actionem pati: nam sicut in stipulatione contrahitur n originem iudicii spectandam, sed ipsam iudicati uelut obligationem. quare et si quasi defensor condemnatus sit, idem putat. Ex furtiua causa filio quidem familias condici posse constat. aninum de peculio danda est, quaeritur: et est uerius, in quantum locupletior dominus factus esset ex furto facto, actionem de peculio dandam: idem Labeo probat, quia iniquissimum est ex furto serui dominum locupletar‹i i›m
Abbreviated transcription (Latin):
sore accepo. idme ñ deurem uerite¬
ꝵ. Idẽmaccipͦ as ⁊ mꝰ uitide iusso¬
re. Idemꝙ siasiu m ꝓ filio meo de¬
bitoie soluissi. Qdsi filius mo &e¬
brtor ñfuns. exceptione doli fide¬
uissorem usurum. ⁊ soluuiss cõdie¬
tuumᷤͤ s eriꝰbit. ¶ Siẜuus cumse ꝓ
libero gereret qmiserit. queritut
andepoculioᷤ accio expena ꝯꝓmissi.
quasi ex negotio gesto dandasit:
sicii maicctcie pecumedat. En¬
exconꝓmisso ẜui ñdandã depecu¬
lio acc̃õnẽ. quianer sunditio ꝯdẽp¬
neturẜuus: dãtur̾ meum a ceo.¬
¶ Sisi filius fide iussor. ł quasi int̾¬
uentor acceptus sit. andepeculio
patrem obligat: queritur. ⁊ ẽuerasa¬
bini ⁊ cassu sententia extimantium.
ait exqua causa conꝓmiserit. utrũ¬
qua poͣtũit cumpatre de peculio agẽ
anuõ exea quañ potuit. cumexsti¬
pulatũ pat coͣmiematur¶ Idẽ scribit
iudicati quoꝙ patrem depeculio ac¬
cõne teneri. Qd̾ marcellus putat eiꝰ

Expanded text:
sore accepero, id me non de in rem uersore accepero, id me non de in rem uerideiussore, idemque si alius mihi pro filio meo debitore soluisset. quod si filius meus debitor non fuisset, exceptione doli fideiussorem usurum et, si soluisset, condicturum scribit.Si seruus, cum se pro libero gereret, compromiserit, quaeritur, an de peculio actio ex poena compromissi quasi ex negotio gesto danda sit, sicuti traiecticiae pecuniaemisso serui non dandam de peculio actionem, quia nec si iudicio condemnetur seruus, datur in eum actio.Sed si filius fideiussor uel quasi interuentor acceptus sit, an de peculio patrem obligat, quaeritur. et est uera Sabini et Cassii sententia existimantium sait, ex qua causa compromiserit, utrqua potuit cum patre de peculio agere, an uero ex ea qua non potuit, cum ex stipulatu pater conueniatur.Idem scribit iudicati quoque patrem de peculio actione teneri, quod et Marcellus putat,
Abbreviated transcription (Latin):
dici depeculio eum conueniri.⁊ de
uirẽmũ so. ¶Parmaũt refert ser¬
uusquiss masculi anmmulieres ĩt.
Lam depecuno ⁊ mulier ꝯuenietur.¬
Pedius ⁊̃ impub̾os dnãs depeenlio
obligari ait. Noni ciuũpĩs impu¬
bib contrahitur. ut tutoris aucto¬
ritatem spectes. ¶Idem addieit
erit con cessum uthãt. S⁊ ⁊ siñfue¬
tit ꝓhibitum uelãt. ¶Si filius. f.¬
reuus ꝓali quo fideuisserint. łaliaᷤᷤ
int̾uenerint. ł mandau̾it. tractatũ
c̃ ansit depeculio accio: ⁊ ẽ uerius
sore. Si igitur quasi int̃cessor ser¬
uus int̃uenerit. ñrem peculiarẽ
agens: non obligãtur diĩs depecu¬
scribit. Si ẜuus mandauĩt ut cre¬
ditor meo soluere t̃. referreait. qͣ
cãmmandandi hũt. Si ꝓereditore
suo solui mandauit eẽ obligatum
dĩ depeculio. Qd̾ si int̃ecessori
offitio fimetus sit ñ obligatidñn
depaculio. ¶Cui con gͣrun qd̾ idem
iulianus scribit. Sia filio meo fide¬
nissorem accepero: quicꝗd afide ins¬

Expanded text:
dici de peculio eum conueniri et de in rem uerso.Parui autem refert, seruus quis masculi an mulieris fuerit: nam de peculio et mulier conuenietur.Pedius etiam impuberes dominos de peculio obligari ait: non enim cum ipsis impuberibus contrahitur, ut tutoris auctoritatem spectes. idem adicit erit concessum, ut habeat, sed si non fuerit prohibitum, ne habeat.Si filius fro aliquo fideiusserint uel alias interuenerint uel mandauerint, tractatum est, an sit de peculio actio. et est uerius sore. si igitur quasi intercessor seruus interuenerit, non rem peculiarem agens, non obligabitur dominus de pecuscribit, si seruus mandauerit, ut creditori meo solueretur, referre ait, quam causam mandandi habuerit: si pro creditore suo solui mandauit, esse obligatum dominum de peculio: quod si intercessoris officio functus sit, non obligari dominum de peculio. Cui congruit, quod idem Iulianus scribit, si a filio meo fideiussorem accepero, quidquid a fideius
Abbreviated transcription (Latin):
ex ceptione fub inouear. siadeũ auẽ
ignorem ñ submoueat. ¶ Siue aũt
subusuris mutna datasit. siue sine
usuris adsenatus consultum spectat.¬
¶ Quãquã antemi nondeclaret senatꝰ
cuiexceptionem det. tam̃ sciendũ ẽ
⁊heredem filii sipat̃ familias deces.¬
serit: ⁊ patrẽ cus. si filius .ẜ. decesse¬
rit. exceptione utiposse. IInt̃dum

Expanded text:
exceptione summouear, si ad eum quem ignorem, non summouear. Siue autem sub usuris mutua data sunt siue sine usuris, ad senatus consultum spectat. Quamquam autem non declaret senatus, cui exceptionem det, tamen sciendum est et heredem filii, si pater familias decesserit, et patrem eius, si filius familias decesserit, exceptione uti posse. Interdum
Abbreviated transcription (Latin):
siforte indiũ rationẽ impendit. ⁊ dñ
ei debitor manere uoluit. aut sidebi
duplum dus exegit. in peculium ẜui
exresua peculii eẽ petulium fec̃. fasi
tohabuit. Desia̾it enim res nituralẽt
aditionẽ. Contiaaũt simmul atꝙno¬
aut deducto qd̾ dno debetur ꝯputan¬
dum ẽ. quia p̃uenisse dñs ⁊ cumiser¬
uo suo egisse credit᷑. Hiuc defuntio¬
ni ẜuius adiecĩt. ⁊ si quid his debeat̃
quis ineius potestate. quĩ hoc qq̃ do

Expanded text:
forte in domini rationem impe‹n›dit et dominus ei debitor manere uoluit aut si debitduplum dominus exegit, in peculium seruex re sua peculii esse, peculium fecit, sed si to habuit: desiderat enim res naturalem dationem. contra autem simul atautem deducto quod domino debetur computandum esse, quia praeuenisse dominus et cum seruo suo egisse creditur.Huic definitioni Seruius adiecit et si quid his debeatur qui sunt in eius potestate, quoniam hoc quo
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊ inrem patris uertit: cessat se¬
natus consultum. Patrienimñsibi
acquint. ¶Si ⁊si abiuitio ñsic acce᷑¬
pit. uerum postea inrem patris uerat
cessare senatus ꝯsultum. ł .xii. dig̃.¬
uilianus ait. intelligendu᷑mꝙ abi¬
ntio sic accepisse ut inrem uerteret.
¶n tam̃ uertisse indebitur simutuã
pocuniam acceptam: patri in ꝓpͣrium
debitum soluit. Et idõ sipat̃ ignor̾aũ
adhucrenatuo consulto locus erit.¬
am ñ excessit. Certe adeam qͣmitatẽ
quãpat solebat sub ministrare. ¶ Si
fuuis accepit munuam pecimiã nt
sub moueretur. senatus consultices¬
sabit exeptio. ¶ hocamplius cessa¬
bit senatus consultum. si pat̃ soluẽ
ceꝑit qd̾ si filus. familias mutuum
familiꝰas ticut soluĩt partem debi¬
ti. cessãbn senatus. ꝯ. nec solutum
repeterepõt.¬

Expanded text:
am et in rem patris uertit, cessat senatus consultum: patri enim, non sibi accepit. sed et si ab initio non sic accepit, uerum postea in rem patris uertit, cessare senatus consultum libro dulianus ait intellegendumque ab initio sic accepisse, ut in rem uerteret. non tamen uertisse uidebitur, si mutuam pecuniam acceptam patri in proprium debitum soluit et ideo, si pater ignorauit, adhuc senatus consulto locus erit.non excessit, certe eam quantitatem, quam pater solebat subministrare.Si filius accepit mutuam pecuniam, ut summoueretur, senatus consulti cessabit exceptio.Hoc amplius cessabit senatus consultum, si pater soluere coepit quod filius familias mutuum familias factus soluerit partem debiti, cessabit senatus consultum nec solutum repetere pot
Abbreviated transcription (Latin):
mii. i. Sifilius.f. absenteꝑatre qͣsi
exmandato eius pecuniam accepit
caniss. ⁊ ad panẽ littãs emisit. ut eã
pecinam inꝓuintia solue̾t. debrpa¬
testationẽ int̃ponere comrarie uo
am ut eamꝓsoiore sua in dotemdaret.
aut cuulis aut natuiralis supest cui
fide uissor ac̃dedat.¶Plane apaur eiuiᷤ
accõniseius que depetulio adu̾sus e¬
um coupetat. fi deuissorem rẽcte acci

Expanded text:
filius familias absente patre, quasi ex mandato eius pecuniam acceperit, cauisset et ad patrem litteras emisit, ut eam pecuniam in prouincia solueret, debet patestationem interponere contrariae uoam, ut eam pro sorore sua in dotem daret,aut ciuilis aut naturalis supersit, cui fideiussor accedat: plane a patre eius actionis nomine, quae de peculio aduersus eum competat, fideiussorem recte acci