comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non est computandus herodes maior
in regib eius tanquã maritus thamar.
erat enim alienigena. nec ei sacram̃¬
to illo mysticȩ unctionis tanquani
conuigali federe coherebat. sed tan¬
quã extraneus dominabat᷑. Quam
potestatẽ a romanis & a cesare acce-¬
perat. Sic & filii eius tetrarchae.
quoꝵ unꝰ erat herodes patris nomi¬
ne appellatus. qui cũ pilato in pas¬
sione domini concordauit. Isti gͦ
alienigene usq adeo ñ deputaban¬
tur in regno illo mystico uideoꝵ.
ut ipsi iudei publice clamarent
frendentes adũsus xp̃m. nos non ha¬
bemus regem nisi cȩsarem. neq hoc
uerũ. nisi illa uniuer sali dominatio¬
ne. Romanors quippe etiã cȩsar
rex erat. ñ ꝓpͥe uideors. sed ut
xp̃m negarent & hunc adorarent.
ideo se tali uoce damnauerunt.
Illo enĩ tempore quo iam de tribu
uida regnũ defecerat. ueniendũ erat
xp̃o uero saluatori dño nr̃o. qui ñ
obesset multumq ꝓdesset. hoc enim

Expanded text:
non est conputandus Herodes maior non est conputandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum ; quippe etiam Caesar rex erat non proprie Iudaeorum; sed ut Christum negarent et hunc adularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iudae regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
ex paradyso. Sequentis aut̃ nomen
qui uocat᷑ onan. int̾p̃tat᷑ meror eors.
Quorũ. nisi quib nichil ꝓsunt cũ ha¬
beant unde ꝓdesse possint. atq id
ꝑdant in t̾ra : Maius porro malũ
est uel ablatȩ uite quod significat
pellis. quã ñ adiutȩ. qͦd significat
meror eoꝵs. Ds aut̃ ambos occidisse
dictus est. ubi figurat᷑ regnũ abstu
tur. significat tempus ex quo reges
plebi uideoꝵ cȩperunt de tribu iu¬
da non fieri. Et idõ erat quidẽ filuᷤ
uidȩ. sed eũ thamar maritum non
accipiebat : quia erat eadem tribus
uida. sed iam in populo nemo inde
regnabat. Unde & nomen eiꝰ idest
sela. int̾p̃tat᷑ dimissio eiꝰ. Non
ꝑtinent sane ad hanc significatio¬
nem uiri scĩ & iusti. qui lic& illo
tempore fuerunt. ad nouũ tamen
ꝑtinent testam̃tũ. qui ꝓphetando
scienter utiles fuerunt. qualis dauid
fuit. Eo sane tempore quo iam uidea
cȩꝑat reges ex tribu iuda ñ habere.

Expanded text:
ex paradiso. sequentis autem nomen, ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur "maeror eorum". quorum, nisi quibus nihil prodest, cum habeat unde prodesse possit perdat in terra? Majus porro malum est ablatae vitae, quod significat pellis, quam non adjutae, quod significat moeror eorum; Deus tamen ambos occidisse dictus est. Ubi figuratur regnum talibtur, significat tempus ex quo reges plebis Judaeorum coeperunt de tribu Juda non fieri. 336 7. Ideo erat quidem filius Judae; sed eum Thamar maritum non accipiebat, quia erat eadem tribus Juda, sed jam in populo nemo inde regnabat. Unde et nomen ejus Sela interpretatur dimissio ejus. Non pertinent sane ad hanc significationem viri sancti et justi, qui, licet illo tempore fuerint, ad Novum tamen pertinent Testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerfuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere.
Abbreviated transcription (Latin):
am deinde uidȩ factum considemus.
qui cũ sua nuru concubuit. quid signi
uida reges tanquã mariti adhibeban
tur. merito nom̃ eiꝰ amaritudo uit̾¬
p̃tat᷑. Ipsa enĩ dño fellis poculum
dedit. Duo aut̃ genera pͥncipum qui
non recte oꝑant᷑ in plebe. unũ eors
qui oberant. alterum eoꝵs qͥ nichil
ꝓderant significant᷑ in duob filuis
uidȩ. quoꝵ unus erat malignus. uel
sȩuus ante dnm. alter in terra fun¬
debat semen. ne sem̃ daret ad fȩcun¬
dandam thamar. Nec sunt amplius
quam duo genera hominũ inutilia ge¬
neri humano. unũ nocentiũ. alterum
p̃stare nolentũ. & si quid boni habent
in hac t̾rena uita ꝑdentiũ. tanquam
in t̾ra fundentiũ. Et quia ĩ malo
pͥor ẽ ille qui nocet. quã ille qui ñ
ꝓdest : idõ maior dicit᷑ malignus.
ille minor & sequens: qui fundebat¬
sem̃ in t̾ra. Nomen quoq maioris qui
uocabat᷑ her int̃p̃tat᷑ pellicius. qua¬
libus tunicis induti st̃ pͥmi homines
in pęnam damnationis suȩ dimissi

Expanded text:
am deinde Judae factum consideremus, qui cum sua nuru concubuit, quid signifJuda reges tanquam tur. Merito nomen ejus amaritudo interpretatur: ipsa enim Domino fellis poculum dedit. Duo enim genera principum, qui non recte operabantur in plebe: unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Judae, quorum unus erat malignus vel saevus ante Dominum, alter in terra fundebat semen, ne daret semen ad fecundandam Thamar. Nec sunt ampliquam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium et, si quid boni habent in hac terrena uita, perdentium tamquam in terram fundentium. et quoniam in malo prior est qui nocet quam ille qui non prode est, ideo maior dicitur malignus ille et sequens qui fundebat in terram. nomen quoque maioris, qui uocabatur Er, interpretatur "pellicius"; qualibus tunicis induti sunt primi homines in poenam damnationis suae dimissi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ingemũ ad cognitionẽ uerita¬
tis emicat. sed hõc carnaliter
uiuendo obscurat. Albuginẽ quoq
habet moculo. qui arrogantia sa¬
pientię seu iusticiȩ cecat᷑. Iugem
ũ habet scabiẽ. cui carnis petulan¬
cia sine cessatione dñat᷑. Impetiginẽ
quoq habet incorpore. qui auaritia
pescit᷑. nimirũ sine m̾sura dilatat᷑.
Ponderosus uͦ. ẽ. qui & si turpitudine᷑
n exercet opere. abhac tam̃ cogitati¬
one continua sine moderamine
granat᷑ iniñte. Talis nec sc̃a in gredi.
nec nom̃ antistitis poterit possidere:
quia & t̾renis grauat᷑ desideriis.¬

Expanded text:
cujus ingenium ad cognitionem veritacujus ingenium ad cognitionem veritatis emicat; sed hoc carnaliter vivendo obscurat. Albuginem quoque habet in oculo, qui arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. Impetiginem quoque habet in corpore, qui avaritia pescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Ponderosus vero est qui, etsi turpitudinem non exercet opere, sed ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente. Talis nec sancta ingredi, nec nomen antistitis poterit possidere, quia et terrenis desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
ne fracto pede aut manu. ne gibli¬
rosus. nec lippus. nec albugiem
habens moculo ne iuge̾ scabiem.
ne impetiginem incorpore. nec
ponderosus. Quȩ oñia referunt᷑ ad
animȩ uituĩ. mores onĩ in homine
ñ natura damnant᷑. Nã cecus sace¬
dos. ẽ: qui scripturarũ scientiã ñ
intelligit. & quo gressũ doctrine
uł oꝑis porrigat ꝑ ignorantiã nesct.
De qualib scriptũ ẽ. Speculatores
eiꝰ ceci om̃s. Elaudus est qui quidem
intelligit qđ docere debet. s tam̃ p¬
cepta quȩ docet. non implet.
Pꝰaruo aut̃ naso. ẽ. qui ad tenendam
mensurã discretionis idoneus non .iꝰ.
Grandi & torto naso. ẽ. furibundus
& minax cũ suꝑbiȩ arrogantia: uel
immoderanta discretione. Fracto
aut̃ pede uł manu. ẽ: qui niã dĩ quã
docet. ꝑ gere ñ studet. Oibbosus
quoq sacerdos. ẽ. quẽ t̾renę cupi¬
ditatis pondus deprimit. & cardiꝰ
ad suꝑna intendit. Lippus uͦ. eꝰ

Expanded text:
ne fracto pede aut manu, ne gibbne fracto pede aut manu, ne gibbosus, nec lippus, nec albuginem habens in oculo, nec jugem scabiem, ne impetiginem in corpore, ne ponderosus. Quae omnia referuntur ad animae vitium; mores enim in homine, non natura damnatur. 2. Nam caecus sacerdos doctrinae vel operis porrigat, per ignorantiam nescit. De talibus scriptum est: Speculatores ejus caeci omnes. Claudus est, qui quidem intelligit quod docere debet, sed tamen praecepta quae docet, non implet. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Grandi et torto naso est, furibundus et minax, cum superbiae arrogantia, vel immoderata discretione. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei quam docet, pergere non studet. Gibbosus quoque sacerdos est, qui terrenae cupiditatis pondus deprimit, et tardius ad superna intendit. Lippus vero est,
Abbreviated transcription (Latin):
templo. uinũ ⁊ sicerã nbibant. non
ebrietate ⁊ crapula. & curis huiꝰ
uite p̾grauentur corda eoꝵ. nec
partem habeant in t̾ra. nisi solũ¬
na obliuiscant᷑. Ab huiꝰ quoq con¬
uiuio iubet᷑ uicinus & mercenna¬
rius separari. & seruis cantũ ciboꝵ
asserit᷑. Mercennariũ iudeũ osten¬
dit. qui fruct̾ũ obseruantiȩ legis
carnalit̾ querit Cũ istis gͦ sacerdos
di non participiat euangłi pabulũ.
quod ẽ. ad refectionẽ animarũ. s
tancũmodo cũ xp̃i seruis. Bat᷑ de
his quȩ suꝑferunt᷑ altari. sacerdoti
pectus & brahium dextrum.
In pectore legis mundas cogita
a& pugnam contra diabolũ. & ar¬
matũ manũ ut quod corde concer
opere & exemplo ꝑficiat. Dat᷑ eͥ
et de priuato max illa. ut eloquent
habeat. Dat᷑ & de uict̾unis uentꝰ
cuꝰ radicio digcat luxitriã exti¬
guere. & contempnere gulam.
sacerdotib ut nulla debilitate i¬
signes sint. ne cecus. ne claudus.
ułꝰ paruo aut grandi. uł torto nas

Expanded text:
templo uinum et siceram bibant, ne ebrietate et crapulaet curis huius uitae praegrauentur corda eorum; ne partem habeant in terra nisi soluerna obliviscantur. Ab hujus quoque convivio jubentur vicinus, et mercenarius separari, et servis tantum ciborum tiani nominis asserit; mercenarius Judaeum ostendit, qui fructum observantiae legis carnaliter quaerit. Cum istis ergo sacerdos Dei non participet Evangelii pabulum, quod est ad refectionem animarum, sed tantummodo cum servis Christi. Datur de his quae superferuntur altariis, sacerdoti pectus, et brachium dextrum: in pectore legis mundas cogitatad pugnam contra diabolum, et armatam manum, ut quod corde conceperit, operum exemplo perficiat. Datur ei et de privato maxilla, ut eloquentiam habeat. Datur et de victimis venter, cujus indicio discat luxuriam exstinguere, et contemnere gulamsacerdotibus ut nulla debilitate insignes sint, ne caecus, ne claudus, vel parvo, aut grandi, vel torto naso,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. nec cęlestis scĩficationis par
ed neq panis alienigene offert᷑
dũo. id. ẽ. doct̾rina hereticoꝵ
uel studia suꝑsticiosa scłariũ lit¬
terarũ. quȩ extra fidem sunt. & aliena
putantur. Tales enĩ res hostiȩ a dño¬
reiciunt᷑. & reicit᷑ huiusmodi sacri¬
ficiũ ab ȩccła catholica.

Expanded text:
Christi, nec coelestis sanctificationis. Christi, nec coelestis sanctificationis. ed neque panis alienigenae offeretur Domino, et doctrinae haereticorum, vel studia superstitiosa saecularium litterarum, quae, quia extra fidem sunt, et aliena putantur. Tales enim repudiantur hostiae a Domino, et rejicitur hujusmodi sacrificium ab Ecclesia catholica.
Abbreviated transcription (Latin):
catrice̾ habens. quia ñ digna sacis¬
factione penitentiȩ uulnera pec¬
catoꝵ deplorat: si ad.: huc uet̾is
morbi signũ ꝑ desideriũ uoluptas
interiꝰ gestat. Repbat᷑ & lingua
amputatũ. qui d̾in non confitet᷑.
Reicitur & papulã habens. qui pra¬
ritu libidinis. & ardore concapis¬
centiarũ ex estuat. Similit̾ et sca¬
biosũ. qui pęccatũ carius ꝑficit con¬
tagio oꝑis. Iam uͦ impetiginẽ habens
hereticoꝵ de signat collectionem
quȩ frequent᷑ se in eccłie corpus im¬
mengit: & ut impetigo liuor ẽ facit.
Porro aure amputati sunt. qui uerbo
dĩ ñ obediunt. non faciendo quȩ̨
iussa sunt. Qui uͦ caulam habet
amputatã: ille. ẽ. qui bonũ qđ
incip̃ ꝑ seueranti fine ñ ꝑficit.
Porro de sectum uł cestib ampu¬
tatũ. indicat eos qui cum cor¬
pore uiri sunt. curpitudinis usu
effeminant᷑. His ergo criminib
inuoluti. a sacrificio dñi reꝓbant᷑.¬
nec efficiunt᷑ consortes passionis

Expanded text:
tricem habens, qui non digna satisfactione poenitentiae vulnera peccatorum deplorat; sed adhuc veteris morbi signum per desideria voluntatis interius gestat. Reprobatur et lingua amputatum, quae Deum non confitetur, Rejicitur et papulam habens, qui pruritu libidinis et ardore concupiscentiarum exaestuat. Similitbiosum, id est qui peccatum carnis perficit contagio operis. Jam vero impetiginem habens427 haereticorum figurat collectionem, quae frequenter se in Ecclesiae corpus immergit, et, ut impetigo, livorem facit. Porro aure amputati sunt qui verbo Dei non obediunt, non faciendo quae jussa sunt. 6. Qui vero caudam habet amputatam, ille est qui bonum quod incipit perseveranti fine non perficit. Porro desectum, vel testiculis amputatum, indicat eos qui cum corpore viri sint, turpitudinis usu effeminantur. His ergo criminibus innec efficiuntur consortes passionis
Abbreviated transcription (Latin):
uerint: quia corrupta & maculat
sunt omĩa: non suscipietis ea.
Primo reicit᷑ esa crificit inaculosi
animal uel uariũ.id. est. in quib
ẽ. diuersitas peccatoꝵ. & nunc in

Expanded text:
luerint, quia corrupta et maculata sunt omnia, non suscipietis ea. Primo rejicitur a sacrificio maculosum animal, vel varium, id est, in quibus est diversitas peccatorum, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Desutis cunicis io .ẽ. hominib secretis
mauifestatis. Caput deopto. ut acun
Ets denudatio eiꝰ udeatur. Ore clauso
ne ulteriꝰ impia doceat: uel loquat
Sed ad huc adiecit script᷑a. Lepram
esse iuasis. inparietib domus: in¬
uestuñto intrama. instamine. Aepra
in parietib donus: hereticors congre¬
gatio denotat᷑. quȩ ꝑ sacerdotem
purgari debet. Lepra in uasculis.
unicuiq homini ꝑ ꝓprii corporis
delicta. Lepra instamine uel in
uestim̃to. peccata quȩ extra corpus
cõmictuntur: uel quȩ in ipso corpore
ꝑpetrant᷑. Stanien enim anima
hominis intelligit᷑: & trama molis
id. est sacerdos maximus intꝰ
frs suos suꝑ cuiꝰ caput fusũ. ẽ. oleun¬

Expanded text:
dissutis tunicis, id est, omnibus secretis dissutis tunicis, id est, omnibus secretis manifestatis. Capite deoperto, ut a cunctis ejus denudatio videatur. Ore clauso, ne ulterius impia doceat, vel loquatur. Sed adhuc adjecit Scriptura lepram esse ivestimento, in trama, in stamine. Lepra in parietibus domus haereticorum congregatio denotatur, quae per sacerdotem purgari debet; lepra in vasculis, unicuique homini proprii corporis delicta; lepra in stamine, vel in vestimento, peccata quae extra corpus committuntur, vel quae in ipso corpore perpetrantur. Stamen enim anima hominis intelligitur, et trama mollissid est, sacerdos maximus inter fratres suos, super caput fusum est
Abbreviated transcription (Latin):
lore ꝑmixtũ dicit: eum hominem
denotat:. qui cũ sit imbecillis animo
& m̃dax. facile infitrorẽ ꝓrumpit:
& leuitate morũ cito pͤiu̾rat. Pallor
enĩ mentientẽ linguã significat.
Rubor iracundiã manifestat. Est itaq
lepra peccati. quȩ sacrificioꝵ oblationib
emendat᷑. id.ẽ. corde concrito. & hu¬
miliato. Sacrificiũ enĩ dõ sp̃c contri.¬
que septeᷤᷤ dierũ purgationẽ extra
potest. eoꝵ est. qui in spu sc̃o peccant.
uec dicunt penitentes consequi ue¬
niã. De his enĩ. ueritas aic. ui pec¬
cauerit in spm scm̃. ñ remictet᷑ i neq
in hoc scło. neq infuturo.
uod uͦ iubetꝰ lepsi s ut exeaut de
aastrnꝰ & sedeant foris donec mun¬
detur lepra eoꝵ intelligit᷑ hereticos
debere pici de eccłia: donec apprio
eriore pͥugent. l& sic reuert antuio
ad dm̃. Euismodi uͦ de sutis tunicis
capite deoꝑto & ore obuoluto sedere
uibet. lepie mundationẽ ex pectans.

Expanded text:
lore permistum, eum hominem lore permistum, eum hominem denotat, qui, cum sit imbecillis animo et mendax, facile in furorem prorumpit, et levitate morum cito perjurat. Pallor enim mentientem linguam significat, rubor iracundiam manifestat . Est itaque lepra peccati, quae sacrificiorum oblationibus emundatur, id est, corde contrito et humiliato. Sacrificium enim Deo spiritus contriiam septem dierum purgatione extra potest eorum est qui in Spiritu sancto peccant, nec dicunt poenitentes posse consequi veniam. De his ait Veritas: Qui peccaveritin hoc saeculo neque in futuro. Quod vero jubetur leprosis ut exeant de castris et sedeant foris, donec mundetur lepra eorum, intelligitur haereticos debere projici ab Ecclesia, donec a proprio errore purgentur, et sic revertantur ad Dominum. Ejusmodi vero dissutis tunicis, capite deoperto, et ore obvoluto, sedere jubentur, leprae mundationem exspectantes;
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc ad iecit colores leprarũ. id. ẽ. pal¬
lidã. rubentẽ. albam. liuidã. nigram.
florescentẽ. Itaq cũ pallidã leprã dicit:
imbecillã & fragilẽ fidẽ animȩ deuotat.
quȩ ꝑdito colore in tegrȩ sanitatis. er¬
roris infirmitate languescit. Cũ autẽ
rubicindã leprã ostendit. homicidii
cruore mente᷑ infect̾ã denotat. & urit.
Cũ uͦ albã. illos hereticos qͥ se mundos
appellant siue reliquos. siue qui de
falso merito głant᷑. si c̃ pelagis. & no¬
uatus. Cũ aut̃ atrã uel liuidã lepram
cõmemorat: inuidiȩ & liuoris notas
execratur. Cũ uͦ nigrã in sinuat: sacri
scentẽ toto corpore & co oꝑientẽ om̃ẽ
pelliculã corporis acapite usq ad pedes
dicit: auaritiȩ crim̃ ostendit. quia nẽ
felicẽ esse in hoc mundo: & diuite᷑ uideri¬
in scło. Hȩc enĩ pestis auaritiȩ omne
genus hommũ quasi totũ corpus cͥebro
erroris istiꝰ contagio maculat.
Cũ aut̃ leprã quȩ hab& ruborẽ cũ pal¬

Expanded text:
adhuc adjecit colores leprarum, id est, pallidam, rubentem, albam, lividam, nigram, florescentem. Itaque dum pallidam lepram dicit, imbecillem et fragilem fidem animae denotat, quae, perdito colore integrae sanitatis, erroris infirmitate languescit. Cum autem rubicundam lepram ostendit, homicidii cruore mentem infectam denotat, et injurii; cum vero albam, illos haereticos qui se mundos appellant, sive reliquos, qui de falso merito gloriantur, sicut Pelagius et Novatus. Cum autem nigram vel lividam lepram commemorat, invidiae et livorisexsecratur. Cum vero nigram insinuat, sacrifscente toto corio et cooperiente omnem pelliculam corporis a capite usque ad pedes dicit, avaritiae crimen ostendit, quia cum felicem esse in hoc mundo et divitem viderin saeculo. Haec enim pestis avaritiae omne genus hominum quasi totum corpus crebro erroris istius contagione commaculat. Cum autem lepram, quae habet ruborem, cum pal
Abbreviated transcription (Latin):
locũ. D quid. eꝰ. om̃s iniquitates &
maledictiones acciꝑe. uisi quia omĩa¬
peccata quę ab adam usq ad xp̃m
humanũ genus admisit. illi soli sunt
& sic̃ onusti. & p̾grauati iniquitatib
& maledictionib totiꝰ humani generis
indesertũ locũ ꝓiciunt᷑ id. ẽ intene¬
bras ext̾iores. ubi. est fletus & stri¬
dordentiũ. & in stangnũ ignis quod¬

Expanded text:
locum. 6. Sed quid est omnes iniquitates, et locum. 6. Sed quid est omnes iniquitates, et maledictiones accipepeccata quae ab Adam usque ad Christum humanum genus admisit, illi soli sunt  sic onusti et praegravati iniquitatibus et maledictionibus totius humani generis, in desertum locum projicientur, id est, in tenebras exteriores? ibi est fletus et stridor dentium; et in stagn
Abbreviated transcription (Latin):
popłors figuram ꝑspicua ratione
demonstrauerunt. ꝓpt̾ originalẽ
peccati p̃uaricationem hircoꝵ
ad sinistrã futuri. S ex his qui
in xp̃m credidissent ⁊ penitentiã
delictoꝵ suoꝵ toto corde egissent
baptisini gram consecutr. hi in si¬
militudine unius hirei qui nisorcẽ
dñ uenit figurã accipiunt. cuius
sanguis cũ sanguine uituli ꝑmisceri¬
ꝑ iubetur. ut consortes passionis
n xp̃i effecti: participes głe ipsius
efficiantur. S quid.ẽ. hircũ in sortẽ
dnĩ uenire. nisi ut popłs credentiũ
cuiꝰ ille figurã habebat consors ⁊ co¬
heres añi hab̾et᷑ in regno:: sicuti apłs
ait. Heredes dĩ sumus. coheredes
aut̃ xp̃i. Alius uero hircus qui in
sortẽ dñi ñ uenit. similitudinẽ cenet
infideliũ. qui numquã in xp̃m eredere
uoluerunt. Hi utiq accipiunt male¬
dictionẽ totiꝰ popłi. &. om̃s iniquitates
humani generis: ⁊ ꝓiciunt᷑ in desertũ

Expanded text:
populorum figuram aperta ratione populorum figuram aperta ratione demonstraverunt, propter originalem peccati praevaricationem, hircorad sinistram futuri . Sed ex his qui in Christum credidissent, et poenitentiam delictorum suorum toto corde egissent, baptismi gratiam consecuti, hi in similitudinem unius hirci, qui in sortem Domini venit, figuram accipiunt. Cujus sanguis cum sanguine vituli permisceri jubetur, ut, consortes passionis Christi effecti, participes gloriae ipsius efficiantur. 5. Sed quid est hircum in sortem Domini venire, nisi ut populus credentium, cujus ille figuram habebat, consors et cohaeres Domini haberetur in regno, sicut Apostolus ait: Haeredes Dei sumus, cohaeredes autem Christi? Alius vero hircus, qui in sortem Domini non venit, similitudinem tenet infidelium, qui nunquam in Christum credere voluerunt. Hi utique accipiunt maledictionem totius populi, et omnes iniquitates humani generis, et projiciuntur in desertum
Abbreviated transcription (Latin):
giaria. quȩ iubet u̾itulum
ꝓpeccato sa cerdotes ĩmolare. & san¬
guinẽ eius septies. adigito sac̃ dotis¬
hircos offerri debere. unũ in quo
sors dñi uenisset occidendũ. esse.
& sanguine eius similit̾. & de
sanguine uituli digito sacer¬
dotis popłm asꝑgendũ. alterũ
uͦ in quo omĩa peccata & ĩnale¬
dictiones totius popłi imponendȩ
essent. in locũ desertum ꝑducen¬
dum. ibiq dimittendũ. S prius
necesse. est uituli sacrificium
pandere. & tunc etiã hircoꝵ
causas mysteriaq eoꝵ narrare.
Uitulus itaq hic sꝓͥpeccato sacer¬
dotis & totiꝰ popłi emundatione
occidi iubet᷑. figurã dñi & salua¬
toris nr̃i in senet ipso liniabat.
qui ñ solũ ꝓpeccatis sacerdotis¬
⁊ popłi uerum & ꝓ om̃i hum ano
genere cunctisq̃ nationib deo
patre ꝑmittente est immolatus.
sicuti apłs ait. Qui filio suo non
sanguine septies popłs digito sa
collata ꝑ gr̃am septẽplici sp̃c de¬
monstret᷑ur. Duo aut̃ hirci duoꝵ

Expanded text:
ulum pro peccato sacerdotis immolari, et sanguine ejus septies digito pohircos offerri deberi: unum in quo sors Domini venisset occidendum esse, et sanguine ejus, similiter ut de sanguine vituli digito sacerdotis populum aspergendum. Alterum vero, in quo omnia peccata et maledictiones totius populi imponendae essent, in locum desertum perducendum, ibique dimittendum; sed prius necesse est vituli sacrificium pandere, et tum etiam hircorum causas mysteriaque eorum narrare. Vitulus itaque hic, qui pro peccato sacerdotis et totius populi emundatione occidi jubetur, figuram Domini et Salvatoris nostri in semetipso portabat, qui non solum pro peccatis sacerdotalis populi, verum et pro omni humano genere, cunctis nationibus Deo Patre permittente est immolatus. sicut Apostolus ait: Qui filio suo non sanguine septies populus digito scollata per gratiam septemplicis spiritus demonstraretur. Duo autem hirci duorum
Abbreviated transcription (Latin):
Non accipiunt uestes nisi prius lotis
sordib.: nec ornant᷑ ad sacra. nisi
in xp̃o noui homines renascantur.
legis indiciũ est. Preceptis dĩ lauan¬
di sumꝰ. & cũ parati ad indum̃tũ
tẽ induem᷑ ueste linea. Nichil in
nob̾ mortis habentes. s tota candida.
ut de baptismo consurgentes cinga¬
mus lumbos inueritate. & tota pre¬
Unde & dicit᷑. Beati in quit quor
remisse sunt iniquitates. & quoꝵ
tect̾a sunt peccata.¬

Expanded text:
Non accipiunt vestes, nisi prius lotis sordibus, nec ornantur ad sacra, nisi in Christo novi homines renascantur. legis indicium est. Praeceptis enim Dei lavandi sumus; et cum, parati ad induendum tunc induemur veste linea, nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes, cingamus lumbos in veritate, et tota peUnde et David: Beati, inquit, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Uestimentũ eiꝰ ñ scindet᷑. idẽ ñ patitꝰ
diuidi in hereses ⁊ scismata ecełiam
suã. que illi inherendo uestis. ẽ gril
Cuius indum̃ti figura fuit danica
illa iħu. ñ consũtilis. s ꝑ totũ tex¬
tilis⁊ quȩ in passione eius n semidit᷑.
sed indiuidua apossidente seruatur.
Aa mortuũ ñ accedit. qͥa peccatũ ñfecit.
Or peccatũ enĩ mors intelligit᷑. sicut
lutꝰ. eũ ante scła nasceret᷑ de patre:
similit̃ & inmatre non.ẽ. cõmacula¬
tus. cũ in scło nasceretur ex matre.
Solus enĩ ipse nscłum mundus ingres¬
sus. ẽ ꝓcedens ex utero uirginali
sine contagione uirili. Nam nosi
ans dum peccamus. cont̾aminam᷑.
inpatre. de quo creati sumus. si
inerrorem de uoluamur. Item in
matre contammamur. si credendes
tace matris cȩlestis in digna pec¬
cati seruitute fedamus. De scĩs
non discedet: quia xp̃e ꝑ suscep¬
cionem carnis sic descendre in
mon qum: ut nunquã desererere¬

Expanded text:
n patitur dividi in haereses et schismata Ecclesiam suam, quae illi inhaerendo vestis est propria, cujus indumenti figura fuit tunica illa Jesu inconsutilis, sed per totum textilis quae in passione ejus non scinditur, sed individua a possidente servatur. Ad mortem non accedat, quia peccatum non fecit . Per peccatum enim mors intelligitur, siculutus, cum ante saecula nasceretur de Patre; similiter in patre non est commaculatus, cum in saeculo nasceretur ex matre. Solus enim ipse in saeculo mundus ingressus est, procedens ex utero virginali sine contagione virili. Nam omnes nos dum peccamus, contaminamur in patre, de quo creati sumus, si in haeresim devolvamur. Item in matre contaminamur, si credentes tatem matris coelestis indigna peccati servitute foedamus. De sanctis non discedat, quia Christus per susceptionem carnis sic descendit in mundum, ut nunquam deserere
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in euangłio scriptũ ẽ. Ne dede¬
ritis sc̃m canib neq mittatis
margaritas ur̃as ante porgos. ne
roneulcent eas pedib suis. Huc usq
que ae suimo sacerdote p̾dicta sunt.
mistice ad xp̃m ꝑtinuerunt. De¬
hine ea ipła sic int̾ p̾tant᷑ in meni¬
bris suis. smaxinie in sacerdotibus
ad quos ꝑtmient spiritalia sacram̃ta.
Qui etiã quantis pollgant priuilegis
xpͣi qui caput eiꝰ ẽ uelam̃to myste¬
ne inheresim uł scisorata transeat.
Suꝑ om̃em aniniã quȩ mortua ẽ. ñ
in grediet᷑. idẽ ad om̃e peccatum
quod ad mortẽ ꝑtinet non accedet.
Su patre suo & matre ñ inquinabit᷑:
scilicet ne tanta indulgeat pietate
ꝓpinquis. ut erga dñm uideat᷑ cul¬
ꝑ diderunt. De sc̃is ñ egrediet᷑. ut sẽꝑ¬
in cogitatione sca & oꝑe uoretur.
Qui eniꝰ loquit᷑ quod otiosũ & rep̃hen
pudiatã & meretricem ũ ducet uxo¬
rem. s & uirginẽ.id. ẽ. nichil de ue¬
teri homine ⁊ pristina uoluptate

Expanded text:
est: Ne dederitis sanctum canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcos, ne conculcent eas pedibus suis . Hucusque quae de summo sacerdote praedicata sunt, mystice ad Christum pertinuerunt. Dehinc ea ipsa sic interpretantur in membris suis, et maxime in sacerdotibus ad quos pertinent spiritalia sacramenta, qui etiam quantis polleant privilegiisChristi, qui caput est, velamento mystene in haeresim et schismata transeat. Super omnem animam quae mortua est, non ingredietur; id est ad omne peccatum, quod ad mortem pertinet, non accedet. Super patre suo et matre non inquinabitur: scilicet ne tanta indulgeat pietate propinquis, ut erga Deum videatur culperdiderunt. De sanctis non egredietur, ut seet cogitatione sancta moretur. Qui enim loquitur, quod otiosum est et digpudiatam, et meretricem non ducat uxorem, sed virginem; id est, nihil de veteri homine et pristina voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
Lane hic liber repudũ matris uĩe.
quo dmusis eã ᷑ Meretrix autẽ
heresis & : quȩ multoꝵ errori. uel
lbretini patet. G alls non copulant᷑
xp̾o. nisi sola ȩccłia uirgo: quȩ non
habet macula. aut rugã. De qua
apłs ait. Despondi uos uni uiro
uitgine casta ex hibere xp̃o. Dicit᷑
quidẽ & anima sponsa. esse. sed illa
quȩ fidei simplicitate. & actiuim
puritate in corrupta ꝓbat᷑ & uirgo.ẽ.
Et uidua. anima quȩ discedens a iugo
legis. & euuangłii p̾cepta ñ seruat.
Est & repudiata. quȩ peccando a xp̃i
corpore separat᷑ etiã si non ꝓicit᷑¬
ab ep̃o. Est & meretrie quȩ ad se re¬
cipit amatores.id. ẽ contrarias po¬
testates & demones. qui desideriũ
capiunt pulchritudinis euis. Pul¬
chra nãq ado creata ẽ. anima. &
satis decora: quȩ imaginẽ habet¬
& similitudinẽ di. Squit᷑ dehinc.¬

Expanded text:
Quis est hic liber repudii matris vestrae, quo dimisi eam ? Meretrix autem haeresis est, quae multorum errori vel libidini patet; tales non copulantur Christo, nisi sola Ecclesia virgo, quae non habet maculam, aut rugam; de qua Apostolus ait: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo . 8. Dicitur quidem et anima sponsa esse, sed illa qupuritate incorrupta probatur et virgo. Est et vidua anima, quae discedens a jugo legis et Evangelii praecepta non servat. Est repudiata, quae peccando a Christi corpore separatur, etiamsi ab Ecpo. Est et meretrix, quae ad se recipit amatores, id est, contrarias potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinis. Pulchra namque a Deo creata est anima, et satis decora, quae imaginem et similitudinem Dei habet. Sequitur dehinc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ascendit aliquod iudiciũ erroris
prioris. aut pdia dognnatis ueteris.
In carne uitiata gestant leprã. qui de
anma quȩ uita. ẽ. carnis aliqͥd falsũ
existimant. sic̃ luctferiani. qui dicunt
animã de carnis substantia ꝓpagatã.
sic̃ arabici qui animã simul cũ corpore
putant inter ire. In cicatrice ustionis
leprã habent manichei heretici. qui
mani abstmentiȩ cruciatu. corpora
sua exurt̃. & ꝑnfidelitatẽ ñ munditiã
inde sed leprã gignunt. Detalib enĩ
predicabat apłs. Discedent in qͥt quidam
afide. actendentes spiritib erroris. & doc¬
trinis demonioꝵ in hipochrisi loquentiũ

Expanded text:
 ostendit aliquod indicium erroris  ostendit aliquod indicium erroris prioris aut perfidiam dogmatis veteris. In carne viva gestat lepram, qui de anima, quae vita est carnis, aliquod falsum existimat, sicut Luciferiani, qui dicunt animam de carnis substantia propagatam; sicut Arabici, qui animam simul cum corpore mori putant. In cicatrice ustionis lepram habent Manichaei haeretici, qui inani abstinentiae cruciatu corpora sua exurunt, et per infidelitatem, non munditiam inde, sed lepram gignunt. De talibus enim praedicabat Apostolus: Discedunt, inquit, quidam a fide attendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum, in hypocri
Abbreviated transcription (Latin):
cedoniani. antropomiorfitȩ priscillianistȩ.
donatiste. nestoriani. euticiani. quiq
om̃s incaluaria leprã gert̾. quia erro¬
ris sui ꝑfidiam aꝑta prauitate defendt̃.
falsũ quod libet predicasse confingunt.
xp̃i. Incorpore leprã habent. qui ȩc¬
cłiã detrahunt. sic̃ carpocratiani. qui
negant. carnis resurrectionẽ. sic̃ noua¬
tiani. qͥ nuptias dãpnant: & peccantib
penitentiã negant. sic̃ eraclitȩ. qui
int̾ alios errores regnũ celoꝵ paruulos
hab̾e ñ credunt. sic̃ arriani. qui uetant
ꝑ defunctis offerre sacrificiũ. In carne
& cute leprã gerunt: qui carnalia
uł exteriora suadere conant᷑:. ut coren¬
tiam qui resurrectionẽ futurã in carnis
uosuptate estimant. uł sic̾ euticiani
qui dicunt infide manenentib quã¬
uis carnalit̾ uiuant ñ posse cõputari
peccata. In cicatrice sanati ulceris
leprã portant. qui post agnitionem
& medicinã di. et manifestationẽ fidei
quã a xp̃o suscepit: rursũ incicatrice¬

Expanded text:
cedoniani, Antropomorfite, Priscillianiste, Donatiste, Nestoriani, Euticiani; quique omnes in capite lepram gerunt, quia erroris sui perfidiam aperta pravitate defendunt. falsum quodlibet predicasse configunt. Christi. In corpore lepram habent qui Ecclesie detrahunt, sicut Carpocratiani, qui negant carnis resurrectionem; sicut Novatiani, qui nuptias damnant et peccantibus penitentiam negant; sicut Eraclite, qui inter alios errores regnum celorum parvulos habere non credunt; sicut Eriani, qui vetant pro defunctis offerri sacrificium. In carne et cute gerunt lepram qui carnalia vel exteriora suadere conantur, ut Corintiniani, qui resurrectionem futuram in carnis voluptate existimant, vel sicut Ariani qui dicunt in fide manentibus, quamvis carnaliter vivant, non posse computari peccata. In cicatrice sanati ulceris lepram portat, qui post cognitionem et medicinam Dei et manifestationem fidei quam in Christo suscepit, rursum in ipsa cicatrice
Abbreviated transcription (Latin):
masculũ. septem dieb esse ĩmundã.
octaua purificari. Quȩ aut̃ feminã
peꝑit: bis septem dieb inmunda
scribit᷑ ꝑmanere. In talib gͦ quȩdã
my steria latentis archani non est.
dubiũ contineri. Septimana enĩ.
huiꝰ p̾sentis uitȩ tempus uideri po¬
test. quia inseptimana dierũ con¬
sũmatꝰ. est. mundus. in quo donec
sunuis incarne positi. ad liqui dum
puri esse ñ possumus. nisi octaua
uenerit dies. qđ ẽ futuri scłi tẽpus.
in quo tam̃ die purgandus ẽ. ille qui
uirilit̾ agit. Statĩ enĩ efficit᷑ munda
mat̾ eius. quȩ genuit eũ. Purgata
suscipi&. Qui nichil uͦ hinse habu¬
erit uirile ad uersus peccatum.
s remissus & effeminatꝰ ꝑmanserit
in actib suis. iste neq inp̃senti secłi
ebdomada: neq infutura purgabit̾
ab ĩmunditia sua.
fuerit diuersus color siue pustula. aut
quasi lucens quippiã. id. ẽ plaga lepre
adducet᷑ ad aaron sacerdotẽ. uł ad uni¬

Expanded text:
masculum, septem diebus esse immundam, masculum, septem diebus esse immundam, octavo purificari. Quae autem feminam peperit, bis septem diebus in immunditia scribitur permanere . In tabulis ergo quaedam mysteria latentis arcani non est dubium continere. Septimana enim hujus praesentis vitae tempus videri potest, quia in septimana dierum consummatus est mundus; in quo donec sumus in carne positi, ad liquidum puri esse non possumus, nisi octava venerit dies, quod est futuri saeculi tempus, in quo tamen die purgandus ille est qui viriliter egit. Statim enim munda efficitur mater ejus quae genuit eum. Purgatam suscipiet, qui vero nihil in se habuit virile adversus peccatum, sed remissus atque effeminatus permanserit in actibus suis, iste neque in praesentis saeculi hebdomada, neque in futura purgabitur ab immunditia sua. fuerit diversus color, sive pustula, aut quasi lucens quidpiam, id est plaga leprae, adducetur ad Aaron sacerdotem, vel ad unu
Abbreviated transcription (Latin):
lepra humana corpora uariando
coͣmaculant auditores. Huiꝰ scilicet
leprȩ inuenimꝰ legis latorẽ sex spe¬
cies in homine posuisse. Prima ca¬
pitis & barbȩ. Scd̾a caluitii & re¬
caluationis. Tertia. carnis. ⁊ cutis
Quarta cutis corporis. & cicatricis
albȩ cum rubore. Quinta. ulceris.
& cicatricis. Sexta: ustionis. Inca¬
pite lepram portat: qui in diuini¬
tate patris uł in ipso capite quod
est᷑. Hanc leprã habent iudei. ua¬
lentiniani. martioniste. Fortiman.
manichei. arriani. Sabelliani. ma

Expanded text:
locis humana corpora variando commaculat. Hujus scilicet leprae invenimus legislatorem sex species in homine posuisse: prima capitis et barbae, secunda calvitii et recalvitionis, tertia carnis et cutis, quarta cutis corporis, et cicatricis albae cum rubore, quinta ulceris et cicatricis, sexta ustionis. In capite lepram portat, qui in divinitate Patris, vel in ipso capite, quod est . Hanc lepram Judaei habent, et Valentiniani, Marcionistae, Fabiani, Manichaei, Ariani, Sabelliani, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ñ ingrediet᷑ onĩno. Suꝑ patre
quoq suo & matre ñ contaniin abitꝰ
Nec egrediet᷑ de sc̃is. ue polluat scũi¬
riuum dñ. quia oleum sc̃ę unctions
ducat uxorem. uiduani. & repubi¬
atam. & sordidã. atq meretrice
ña ccnpiet. sed puellã de popło su
nec contaminabit semen suuisi

Expanded text:
Super patrem quoque suum et matrem non contaminabitur. Nec egredietur de sanctis, ne polluat sanctuarium Domini, quia oleum sanctae unctionis ducet uxorem; viduam et repudiatam, sordidam atque meretricem non accipiet, sed puellam de populo suo; nec contaminet semen suum .
Abbreviated transcription (Latin):
uersitas uictimarũ & quȩ offerri
lebent uel ñ offerri in hoc libro
leuiticoꝵ dinumerant᷑. s ꝑ cõparionẽ
pecoꝵ conuersatio hominũ demonstrat᷑.
Iomo qui obtulerit uict̾imã paci¬
ficoꝵ dño uel uota soluens. uł sponte
offerens tã de bobus quã de ouibus
immaculatũ offerat ut acceptabile
sit. om̃is macula ñ erit ieo. Si cecũ
fuerit. si fractũ. si catricem halo
si papulã aut scabiem. uel impet¬
ginem ñ offeretis ea dño neq Adci¬
bitis ex eis suꝑ altare dñi. Bos e

Expanded text:
ersitas victimarum, et quae vel offerri debeant, vel non offerri, in hoc libro Leviticorum dinumerantur, sed per comparationem pecorum conversatio hominum demonstratur. omo qui obtulerit victimam pacificorum Domino, vel vota solvens, vel sponte offerens, tam de bobus quam de ovibus, immaculatum offeret, ut acceptabile sit: omnis macula non erit in eo. Si caecum fuerit, si fractum, si cicatricem habens, si papulas, aut scabiem, vel impetiginem, non offeretis ea Domino, neque adolebitis ex eis super altare D
Abbreviated transcription (Latin):
ex duplici tinctura refulget: cui bis
tincto cocco torta bẏssus adiungit᷑
de terra enĩ byssus intenti specie orit᷑.
ꝑ quod cadens decor & mundicia cor¬
poralis casticatis de signatur. quȩ
uidelicet torta pulchritudini super
humeralis innectit᷑: quia tunc casti¬
monia ad ꝑfectũ mundiciȩ candorem
ducit᷑: cũ ꝑ abstinentiã caro affligit᷑.
Siquidem & balcheo p̃emgit᷑. ꝑ quod renũ¬
incentiua. & luxuria libidmũ restrin¬

Expanded text:
ex duplici tinctura refulget. Cui bis ex duplici tinctura refulget. Cui bis tincto cocco torta byssus adjungitur; de terra enim byssus nitenti specie oritur, per quod candens nitor et munditia corporalis castitatis designatur. Quae videlicet torta pulchrihumeralis innectitur: quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur. Cum per abstinentiam carnem affligit, siquidem et baltheo praecingitur, per quod incentiva et luxuriae libidinum restrin
Abbreviated transcription (Latin):
scõs patres semꝑ in pect̾ore ferre de¬
beat. quoꝵꝰ exeniplũ imitari ñ cesset.
Et quod iutroq humero sacerdos
uel amine suꝑ humeralis astringit᷑¬
iõ fit. ut contra ad uersa ac ꝓspera
uirtutũ semꝑ ornamĩto mun̾iatur.
& quod suꝑ humerale ex auro & iacin¬
tho & purpura. bis tincto cocco & torta
fieri bysso p̃cipit᷑ quanta sacerdos
accrescere uirtutũ diuersitate de¬
beat demonstrat᷑. Isacerdotis qͥppe
habitu aurũ fulget. dum intellectu
sapientiȩ emicat. Cui iacmethus qui
aerio colore resplendet adiungit᷑. sci¬
licet ut om̃e quod tract̾at ad amorẽ
cȩlestiũ surgat. Huic amiscet᷑ regalis
purpura. ut suggestiones uitiors ue¬
luti ex postate regia comprimat.
Coccus quoq bis tinctus ipsius super¬
humerali ad iungit᷑. ut ante interni
iudicis oculos om̃ia uirtutũ bona ex
caritate roborent᷑. Quȩ caritas quia
ex cilect̾ione dĩ & ꝓximi pendet:. quasi

Expanded text:
os patres semper in pectore ferre deos patres semper in pectore ferre debet, quorum exempla imitari non cesset. 10. Et quod in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper 406 ornamento muniatur. Et quod superhumerale ex auro, et hyacintho, et purpura, et bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur, quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstratur. In sacerdotis quippe habitu aurum fulget, dum intellectu sapientiae emicat. Cui hyacinthus, quia aereo colore resplendet, adjungitur, scilicet, ut omne quod tractat ad amorem coelestium surgat. 11. Huic admiscetur regalis purpura, ut suggestiones vitiorum, veluti ex potestate regia, comprimat. Coccus quoque bis tinctus ipsi superhumerali adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur. 12. Quae charitas, quia in dilectione Dei et proximi pendet, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
duos lapides duo testam̃ta dixert̃: siue
litterã & spm. in quib tenent᷑ legis uni¬
uersa mysteria: indextera. sp̃c. in leua.
litt̾a. Rationale uͦ pect̾ori suꝑ positũ.
quaterno lapidũ ordine distinctũ: ser¬
monẽ figurat euangłicũ. qui quadru¬
plicato ordine ueritatẽ fidei nobis &
doctrinã trinitatis exponit. Cui con¬
uenit in gemiinis apłicus sermo tam
uirtute quã numero. Hoc aut̃ rationale
duplex ẽ: quia euangłicȩ doct̾rinȩ sci¬
entia aꝑta. ẽ. & abscondita. simplex
a cmystica. Item diem sacerdos xp̃c
ñ in congrue int̾p̃tat᷑ in m̃bris suis.
⁊ inaxime inpontifice. qui moratur
in sc̃ĩs. & offert uictimas ꝓ popło.
carnes umnmaculati agni sacro ore
conficiens. Primo enĩ quod in a aron
pectore rationale iudicii uittis li¬
gantib s̃primit᷑. significat ut sa¬
cerdotale cor nequaquã cogitati
ones fluxe possideant. seo ratio sola
constringat. Quod etiã rationali

Expanded text:
duos lapides duo Testamenta dixerunt, sive duos lapides duo Testamenta dixerunt, sive litteram et spiritum, in quibus tenentur legis universa mysteria: in dextra spiritus, in laeva littera. Rationale vero pectori superpositum, quaterno lapidum distinctum ordine, sermonem figurat evangelicum, qui quadruplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit. 8. Cui convenit in gemmis apostolicus sermo, tam virtute quam numero. Hoc autem rationale duplex est, quia evangelicae doctrinae scientia aperta est et abscondita, simplex et mystica. Item idem sacerdos Christus non incongrue interpretatur in membris suis, et maxime in pontifice, qui moratur in sanctis, et offert victimam pro populo carnem immaculati Agni sacro ore conficiens. 9. Primo enim quod in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, significat ut saceones fluxae possideant, sed ratio sola constringat, quod etiam rationali
Abbreviated transcription (Latin):
amorem cȩlestiũ surgat. Mala autẽ
punica in inferiorib posita eiusdẽ ecclis
unitatẽ declarant. Nam sic̃ in malo pu¬
nco uno exterus cortice multa interiꝰ
grana muniunt᷑: sic innumeros. sc̃ȩ ȩc¬
cłȩ popłos unitas fidei contegit: quos
intus diuersitas meritoꝵ tenet
Tintinnabula uͦ inter mala granata
Quoꝵ lingua doct̾rina scientię reso¬
nans tangit utrasq doctrine acies.
tintinnabuli. id.ẽ. partes legis & e¬
uangłii. Hȩc tirtinnabula in extre¬
mo uestimento sunt posita:. iccirco
ut de fine mundi & de uita futura
disputantes. nunquã sileant. Suꝑ¬
humerale aut̃ pallium. saluatoris
in sinuat. potestatẽ & regniui. sic̃
scriptũ.ẽ. principatꝰ eiꝰ suꝑ humeros
eius. Duo quoq lapides smaragdini
in suꝑ humerale adextra leuaqͦ po¬
siti. duo sunt popłi. & uideus dexter.
& gentiles. qui fuit aliquando sinister.
habentes inse sculpta nomina duodeci

Expanded text:
amorem coelestium surgat. Mala autem amorem coelestium surgat. Mala autem Punica in inferioribus posita, ejusdem Ecclesiae unitatem declarant. Nam sicut in malo Punico sub unico exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. 5. Tintinnabula autem inter mala granata quorum lingua, doctrinae scientia resonans, tangit utrasque acies tintinnabuli, id est, partes legis et Evangelii. Haec autem tintinnabula in extremo vestimento sunt posita, idcirco ut de fine mundi et de vita futura disputantes nunquam sileant. Superhumerale autem pallium Salvatoris insinuat potestatem et regnum, sicut scriptum est: Principatus ejus super humeros ejus . 6. Duo quoque lapides smaragdini, in superhumerali ad dextram et laevam positi, duo sunt populi: gentilis dexter; et Judaeus, qui fuit aliquando dexter, sinister; habentes in se sculpta nomina duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
neq rugã. Quattuor colores ex
quib uestis eiꝰ contexit᷑. meritoꝵ ẽ
diuersitas. quȩ int̾ra scam eccłiã
in xp̃i corpus rutilat. Poderem
aũtẽ illã id. ẽ. sacerdotalẽ lineã
in carnationẽ xp̃i accipimus quȩ
de t̾ra . ẽ. & significatur inpedib
linũ enĩ de t̾ra oritur. Cid arim
suꝑ caput eius. & aureã lãminã
splendorẽ diuinitatis intelligimus ut
unus atq idem scd̾m hominẽ podere:
scdm̃ dm cydari ornatus esse uideat᷑.
Feminalia uͦ illa quȩ induit. castitatẽ
corporis xp̃i & integritatẽ ostendit.
Cingulũ illud quo sacerdotale pectus as¬
tringit᷑ corpus scõꝵ uł concordiã figuat
qui unitate fidei xp̃m amplectunturꝰ.
Tunica illa talaris a capite usq ad plan¬
tas dimissa: eadem eccła xp̃i. ẽ. usq
infinẽ tẽpoꝵ ꝑmansura. Hȩc uestis fuit
tota iacinthina. Iacuithus enĩ aerio
colore resplendet. scilicet ut om̃is ec¬
cła quȩ sursũ sunt sapiat. & tota ad

Expanded text:
lores, ex quibus vestis ejus contexitur, meritorum est diversitas, quae intra sanctam Ecclesiam in Christi corpore rutilat. Poderem autem illam, id est, sacerdotalem lineam, incarnationem Christi accipimus, quae de terra est, et significatur in pedibus. Linum enim de terra exoritur. Cidarim super caput ejus, et auream laminam, splendorem divinitatis intelligimus, ut unus atque idem secundum hominem podere, secundum Deum cidari ornatus esse videatur. 3. Feminalia vero illa qucorporis Christi et integritatem ostendit. Cingulum vero illud, quo sacerdotale pectus astringitur, chorus sanctorum vel concordia figuratur, qui in unitate fidei Christum amplectuntur; tunica autem illa talaris, a capite usque ad plantas dimissa, eadem Ecclesia Christi usque finem temporum permansura. 4. Haec vestis fit tota hyacinthina. Hyacinthus enim aereo colore resplendet: scilicet ut omnis Ecclesia quae sursum sunt sapiat, et tota ad
Abbreviated transcription (Latin):
bitur: ut uidelicet uoces p̃dicationis
habeat: ne suꝑni inspectoris iudiciũ
ex silentio offendat. Alala quoq
punica intintinnabulis coniungunt᷑:
ut ꝑ enis doct̾rinã fidei unitas de¬
signetur.¬
uod autẽ inprima parte tab̾nacłi
cõtidie sacerdos ad immolandas ho¬
stias introibat: instantia nobis coti¬
diana p̃cipit᷑. ut ab hoc loco ubi popłs
di celestib uocib enutritur:. nunquã
abscedamus sed cotidie confessionis
& laudis spiritale sacrificiũ offẽramꝰ.
id.ẽ. humilitatẽ animarũ nr̃arũ. quȩ
sunt uerȩ hostiȩ. sic̃ scriptũ ẽ. sacrifi¬
ciũ dõ sp̃c contribulatus. Illud autem
quod semel in anno pontifex relicto po¬
pulo ingrediebat᷑ inscã scors. ubi erat
ꝓpitiaturiũ. significat pontificem
de quo ipse dic̃. Euangłi z are pauꝑib
misit me. & uocare annũ dñi acceptũ.
& diem ꝓpitiationis. Iste ergo semel
in isto anno indie ꝓpitiationis intrat
patrẽ. ut eum ꝓpitiũ humano generi

Expanded text:
s praedicationis habeat, ne superni inspectoris judicium ex silentio offendat. Mala quoque punica tintinnabulis conjunguntur, ut per ejus doctrinam fidei unitas designetur.uod autem in prima parte tabernaculi quotidie sacerdos ad immolandas hostias introibat, instantia nobis quotidiana praecipitur, ut ab hoc loco ubi populus Dei coelestibus vocibus eruditur, nunquam abscedamus, sed quotidie confessionis t laudis spiritale sacrificium offeramus, id est, humilitatem animarum nostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Illud autem quod semel in anno pontifex, relicto populo, ingrediebatur in sancta sanctorum, ubi erat propitiatorium, significat pontificem de quo ipse dicit: Evangelizare pauperibus misit me, et vocare annum Domini acceptum, et diem propitiationis . Iste ergo semel in anno in die propitiationis intrat Patrem, ut eum propitium humano generi
Abbreviated transcription (Latin):
hierico. id. ẽ. elati mundi. ac suꝑba
infidelitatis obstacula corruunt.
donec infine tempore mors nouis¬
sina inimica destruat᷑. & ex imꝑioꝵ
ꝑditione unica domus raab tãquã
unica ȩccłia liberet᷑. munda a cur¬
pitudine fornicationis. ꝑ fenestram
confessionis in sanguine remissionis.
sta enĩ meretrix in hierico tãꝗͣ in
hoc mortali seculo morat᷑. quę ut
saluari possit. ꝑ fenestrã domus suę
tã ꝙͣ ꝑ os corporis sui coceũ mittit.
quod. ẽ. sanguinis xp̃i signum.
& in remissionẽ peccatoꝵs c̃fitetur
ad salutẽ. Qui inuenti st̃ in domo
illiꝰ saluati sc̃ ab interitu urbis.
Et quicũq intra ęccłiã reꝑiunt᷑.
ipsi tantũ saluant᷑. Extra hanc
aut̃ domũ. id.ẽ. extra ȩccłiam
ꝓpt̃̾ quod irascente do ꝑierunt qͥdã
manu hostili. ex popło. Hierico itaq¬

Expanded text:
Jericho, id est, elati mundi, ac superbia Jericho, id est, elati mundi, ac superbia infidelitatis obstacula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica destruatur , et impiorum perditione unica domus Rahab, tanquam unica Ecclesia liberetur a turpitudine mundi fornicationis, per fenestram confessionis in sanguine remissionis. Ista enim meretrix in Jericho tanquam in hoc mortali saeculo moratur, quae ut salvari possit, per fenestram domus suae, tanquam per os corporis sui coccum mittit, quod est sanguinis Christi signum pro remissione peccatorum confiteri ad saltuem. Qui inventi sunt in domo illius, salvi facti sunt ab interitu urbis, et quicunque intra Ecclesiam reperiuntur, ipsi tantum salvantur. Extra hanc autem domum, id est, extra Ecclesiam,pro quo, irascente Deo, perierunt quidam manu hostili ex populo. Jericho itaq