comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scolastici. ut humilitate induti xp̃iana dis
exercitatã nc conferre audeant. qͣm p̃ferre. etiã
consueuerant. His enĩ maxime. ittile ẽ nosse. tta¬
esse p̃ponendas u̾bis sententias: ut p̃pontt᷑ animꝰ
corpori. Ex quo fit ut ita malle debeant uerio¬
res qͣm disertiores audire sermones. sicut malle
debent prudentiores qͣm formosiores habere a¬
micos. Nouerint etiã ñ esse uoces ad aures dĩ.
nͥ animi affectũ. Ita enĩ ñ irridebunt si aliquos
antistites & ministros ȩccłĩȩ forte animadũtug.
uł cũ barbarismis & soloctismis dm̃ inuocare. uł
eadẽ u̾ba quȩ ꝓnuntiant ñ intelligere. ꝑturba¬
teq distinguere. ñ qͥa ista ininuns. corrigenda
st̃. ut ppłs ad id qd̾ plane. intelligit dicat am̃:
s qͥa pie toleranda st̃ ab eis. qͥa didicerant ut so¬
no in foro. sic uoto in ęccłia benedici. Itaq foren¬
sis illa ñnũqͣm forte bona dictio. nũqͣm tam̃
benedictio dici potest. Itẽ clemens ppͣ.

Expanded text:
scholastici, ut humilitate induti christiana, disexercitatam, nec conferre audeant, quam etiam preferre consueesse praeponendas verbis sententias, ut praeponitur animus corpori. Ex quo fit ut ita malle debeant veriores quam disertiores audire sermones, sicut malle debent prudentiores quam formonsiores habere amicos. nouerint etiam non esse uocem ad aures dei nisi animi affectum. ita enim non irridebunt, si aliquos antistites et ministros ecclesiae forte animaduerterunt uel cum barbarismis et soloecismis deum inuocare uel eadem uerba, quae pronuntiant, non intellegere perturbateque distinguere: non quia ista minime corrigenda sunt, ut populus ad id quod plane intellegit dicat amen, sed tamen pie toleranda sunt ab eis qui didicerint ut sono in foro sic uoto in ecclesia benedici. itaque forensis illa nonnumquam forte bona dictio numquam tamen benedictio dici potest. CLXXXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
onsec̃tionẽ nos dic̾e nullomͦ possumꝰ que
ab excõmunicatis hominib ẽ celebrata.
potestatẽ ordinandi ñ hñt.
Ubi aũ illicita ẽ manꝰ impositio. uulnꝰ infi¬
git᷑. Uñ rect̾ari necẽe ẽ: qd̾ minime. ꝓbat᷑ ce̾¬
uidebant᷑ accepisse aliqͥd habebant. Et ubi
uulnꝰ infixũ ẽ nece̾e ẽ medicinã adhiberi. ꝗͣ
fixa sanet᷑ macula. It̾ reit̾ari necce̾ ẽ. qd̃ legi¬
tune actũ aut collatũ minime ꝓbat᷑. Nam
qͦmͦ possit honorẽ retin̾e. qui ab illo accipit
qͥ potestatẽ dare ñ potuit: legitime inueni¬

Expanded text:
onsecrationem dicere nullo modo possumus, quae ab excommunicatis hominibus est celebratapotestatem ordinandi non habent. Ubi autem illicita est manus impositio, vulnus infigitur. Unvidebantur aliquid accepisse, habebant. Et ubi vulnus infixum est, necesse est, medicinam adhibere, qua infixa sanetur macula: id est, reiterari necesse est, quod legitime actum aut collatum minime probatur. Nam quomodo possit honorem retinere qui ab illo accepit, qui potestatem dare non habuit legitime, inveni
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥm infirmitate penitentiã petit. si casu dum
tate obmutuerit. uł in frenesim conu̾sꝰ fu̾it.
dent testimoniũ qͥ eũ audiert̃ ⁊ accipiat pem¬
tentiã. & si continuo credit᷑ moriturus. reconcilie¬
t̃ ꝑ manꝰ impositionẽ.⁊ infundat᷑. ori eiꝰ eucharistia
Si suꝑuicerit ammoneat᷑ a supͣdidis testib petici¬
om suȩ satisfacturus ⁊ subdat᷑ statutis pemtentie
legib qmͣ diu sacerdos qͥ penitentĩa dederit ꝓba

Expanded text:
 in infirmitate petit, si casu dum tate obmutuerit, vel in phrenesin versus fuerit, dent testimonium qui eum audierint, et accipiat poenitentiam. Et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus eucharistia. Si supervixerit, admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et subdatur statutis poenitentiae l
Abbreviated transcription (Latin):
uid crudele moẏ ses mandauit. aut fecit.
ad fabricandũ ⁊ colendũ ydolũ defluxisse.
mentẽq impudicã ꝓstituisse demonib in
paucos eoꝵ uindicans gladio qͦs ipse ds quẽ
offenderant. alto ⁊ secreto iudicio feriendos
uoluisset. mox feriri ⁊ in p̃senti salubriter ter¬
ruit. ⁊ disciplinã in posterũ sancit. Nlam eũ
nulla crudelitate. s magna dilectione fecisse

Expanded text:
 crudele Moyses aut mandauit aut fecit, ad fabricandum et colendum idolum defluxisse mentemque inpudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum uindicans gladio, quos deus ipse, quem offenderant, alto et secreto iudicio feriendos uoluisset inferri, et in praesenti salubriter terruit et disciplinam in posterum sanxit? nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s saluus sit in die dm̃ iñu. Tradidit ⁊ alios
ut discerent ñ blasphemare. Item innocentiꝰ
pͣp̃. Ion impitat᷑ fidelib qui ex officio aut
tormenta exertent. aut capitalẽ fert̃ sententiã.

Expanded text:
s salvus sit in die Domini Jesu; tradidit et alios, ut discerent non blasphemare. C. XLV. Non imputatur fidelibus, qui ex officio aut tormenta exercent, aut capitalem sententia
Abbreviated transcription (Latin):
udicio. de cłicoꝵ pene. om̃iũ testimonio.
de plebis quȩ tunc affuit suffragio. de sac̾do¬
tum antiquoꝵ ⁊ bonoꝵ uiroꝵ consensu. cũ ne¬
mo ante se factus eẽt. cum fabiani locꝰ. id est
cũ locꝰ pet̾ ⁊ gͣdus cathedre sac̾dotalis uacaret.
quo occupato ⁊ de di uoluntate. atq om̃ium
nr̃oꝵ consensione firmato. qͥsqͥs iam ep̃c fie¬
ri uoluerit. foris fiat necẽe ẽ. Nec habeat eccł̃ia
sticã ordinationẽ: qui eccłie ñ tenet unitatẽ.
Quisqͥs ille fu̾it. licet de se multũ iactans. ⁊
plurimũ sͥ uendicans. ꝓphanus ẽ. alienus ẽ.
foris ẽ. Et cum pꝰ pͥmũ eẽ ñ possit. qͥsqͥs post¬

Expanded text:
udicio, de clericorum paene omnium testimonio, de plebis quae tunc adfuit suffragio, de sacerdotum antiquorum et bonorum uirorum collegio, cum nemo ante se factus esset, cum Fabiani locus id est cum locus Petri et gradus cathedrae sacerdotalis uacaret quo occupato et de Dei uoluntate adque omnium nostrum consensione firmato quisque iam episcopus fieri uoluerit foris fiat necesse est sticam ordinationem, qui ecclesiae non tenet unitatem. Quisquis ille fuerit, licet de se multum iactans et sibi plurimum vendicans, profanus est, alienus est, foris est, et cum post primum secundus
Abbreviated transcription (Latin):
Leges enĩ scli accusatores p̃sentes exigunt. ⁊ ñ
ꝑ scͥpta absentes. Uñ canonica patrũ constitu¬
ta. ñ semel s sepissune clamant. nec accusati¬
ones nec testimonia ullũ ꝑ scͥpta posse referre.
nec de aliis negocus quic̃q testimoniũ dicaq.
n de his quȩ sub eoꝵ p̃sentia acta cẽ noscunt᷑
Similit̾ ⁊ qui accusare aliũ eleg̾it p̃sens ꝑ se
satores p̃sentes habeat. locũq defendendi
accipiat ad abluenda cͥmina. Curandũ qͦ
ẽ ne ira cuiqͣm surripiat. faciatq citiꝰ om̃e. qd̾

Expanded text:
Leges saeculi accusatores praesentes exigunt, et non per scripta absentes; unde canonica Patrum constituta non semel, sed saepissime clamant, nec accusationes, nec testimonia ullum per scripta posse proferre, nec de aliis negotiis quicunque testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia eorum acta esse noscuntur . Similiter, et qui satores praesentes habeat, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. Curandum namque est, ne ira quemquam subripiat, faciatque citius omne, quod
Abbreviated transcription (Latin):
elatũ est ad sedem apłicam uos accusatio¬
nes fr̃m ꝑ scͥpta susciꝑt. absq legitimo ac¬
cusatore. Qd̾ deinceps in om̃i orbe t̾rarum
ficri aplica auctoritate ꝓhibemꝰ.⁊ qd̾ nuꝑ fa¬
ctũ est. absq ulla retardatiõe. corrig̾e curamꝰ.
Nec unqͣm pͥus ꝑscͥpta eoꝵ qui accus ant᷑ causaᷤᷤ

Expanded text:
elatum est ad sedem apostolicam, vos accusationes fratrum per scripta suscipere absque legitimo accusatore. Quod deinceps in omni terrarum orbe fieri apostolica auctoritate prohibemus, et quod nuper factum est absque ulla retardatione corrigere curamus, nec unquam prius per scripta eorum, qui accusantur, causam
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlesti uita atq remedio ammȩ suȩ se¬
dulo cogitare. culpã me cõmiitere uehem̃ter
estimo. si ca quȩ ꝓ timore omĩpotentis cdĩ sunt
suggerenda siluero. & te scĩssimã de eccłiastica
pace sedulo ñ cõmonuero: minis me iuliani fr̃is
cũ uillȩ suȩ uideł eccl̃ie a nequissimis p̃donib
sint dep̃date. atq nocturnis incendiis more
em̃dare noluerint: & dum scłi leges hȩc eade ita¬
se habere uoluerint. lege uulgari teste. in qͣ sic
scribit᷑. Si quis manu armata usq ad quatuor
homines in uicũ alteriꝰ ad malefaciendũ uenent:
ille qͥ pͥor ẽ. ꝓ illicita p̃sumptione. cõponat soli
dos nongentos. S equaces uͦ eiꝰ. unus qͥsq solidos
octognita. Siuͦ incendiũ fecerint. nouies cõponait̃¬
Prȩda uͦ in qͣdruplũ restituent. Si scli leges talem
iusticiã hab̾e uoluerint: lex diuina cut inferior
eẽ debebit: cũ in ipsiꝰ uerttatis p̃sentia. a zacheo
collaudatũ sit. si quẽ defraudauit. in qͣdruplũ

Expanded text:
de coelesti vita atque remedio animae suae sedulo cogitare, culpam me committere vehementer existimo, si ea, quae pro timore omnipotentis Domini sunt suggerenda, siluero, et te sanctissimam de ecclesiastica pace sedulo non commonuero. Nimis me Juliani fratris cum villae suae, videlicet ecclesiae, a nequissimis praedonibus sint depraedatae, atque nocturnis incendiis more emendare noluerint; dum et saeculi leges haec eadem ita habere voluerint, lege vulgari teste in qua sic scribitur: « Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendum venerit, ille qui prior est pro illicita praesumptione compodos nongentos, sequaces vero ejus unusquisque solidos octoginta. Si vero incendium fecerint, ibi novipraedam vero in quadruplum restituant. Si saeculi leges talem justitiam habere voluerint, lex divina cur inferior esse debebit, cum in ipsius veritatis praesentia a Zachaeo collaudatum sit, si aliquem defraudaret, ut in quadruplum
Abbreviated transcription (Latin):
crimina ur̃is in partib ugere au¬
diuimꝰ & plebes contra ep̃os suos conspirare nob̾
mandatũ ẽ. cuiꝰ criminis astutia ñ solum inter
& ab exteris legib ꝓhibita. & ictirco huiꝰ crimi¬
nis reos ñ solum ȩcłiasticȩ. s etiã scłi leges dam¬
nant. & ñ solum conspirantes. s ⁊̃ consentientes
eis. antecessores uͦ nr̃i cum plitrima turba ep̃oꝵ
aut existunt cderici. honore qͦutunt᷑ carere p̾ce¬
perint. Cȩteros uͦ cõmunione pͥuari. & ab eccł̃ia

Expanded text:
crimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Hujus criminis astutia non solum inter et ab exteris lege prohibita. Et idcirco hujus criminis reos non solum ecclesiasticae, sed etiam saeculi damnant leges; et non solum conspirantes, sed etiam consentientes eis. Antecessores vero nostri, quamplurima turba episcoaut existunt clerici, honore, quo utuntur, carere praeceperunt. Caeteros vero communione privari et ab Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
gatꝰ. secure deinceps suũ exeqt᷑ officiũ. It̃ higmarꝰ¬
pb̾ro exierit. ⁊ accusatores uł testes legales de¬
fuerunt. ne cont̃ apłm infirmoꝵ corda de mala fa raras¬
ne securiores pb̃ri existentes. licentiꝰ in peccatũ ꝓla¬
bant᷑ scd̾m decreta maioꝵ cũ denominatis s uitinis
pb̾ris. qͦs scimꝰ se nolle ꝑuirare. sac̾m̃to famã suamͣ
expurget. n p̃missis auctoritatib subintelli¬
git᷑ si reus purgare se uolu̾it. ut sac̾ canones mo¬
dũ ñ necessitatẽ purgandi accusato imponant.
sic̃ apparet in fine. capli sixti pp̃. ⁊ auctoritate leo¬
is. qͥ data purgatiõe ait de seipso.¬

Expanded text:
gatus secure deinceps suum exsequatur officium. C. XIV. Dro exierit, et accusatores et testes legales defuerint, ne contra Apostolum infirmorum corda de mala fama prneque securiores presbyteri existentes licentius in peccatum labantur, secundum decreta majorum, cum denominatis sibi vicinis presbyteris, quos scimus se nolle perjurare sacramento, famam suam purget. gitur, si reus se purgare voluerit, ut sacri canones modum, non necessitatem purgandi accusato imponant, sicut apparet ex fine capituli Sixti Papae, et auctoritate Leonis, qui data purgatione ait de se ipso
Abbreviated transcription (Latin):
uadunt᷑ atq diripiunt᷑. sanximꝰ ut pͥus con¬
sulatuis pͥncipẽ ad resecandã tam p̃sumptiuam
factionẽ. & cognoscendũ utrũ illiꝰ sit concessio.
an muasoris pͣsumptio. Quod si pͥncipis mor¬
dinata fuerit largitio: ipse fit pͥnceps ꝓ datione
redarguendꝰ. Si aut̃ iuasoris declarat᷑ p̃sump¬
tio: usq ad em̃datiouẽ excõmunicationis sit
De reb
eccłie non est aliquid alienandum.

Expanded text:
addit atque diripiuntur sancimus, ut prius consulto principe, ad resecandam tam praesumptivam factionem, cognoscendum utrum illius sit concessio, an invasoris praesumptio. Quod si principis inordinata fuerit largitio, ipse sit princeps pro emendatione redarguendus: si autem invasoris declaratur praesumptio, usque ad emendationem excommunicationis sit De rebus ecclesiae non est aliquid alienandum.
Abbreviated transcription (Latin):
On mediocriter erant qui bono magͤ
p̃ferunt medioere bonũ: nõne ra¬
tionabiliter
qui uel ieiunium charitati au uigiliaᷤ
sensus integritati ut propter innocen¬
tiam ĩmoderatã atq indiscretam
psalmorum uel officiorum decanta¬
tionem aut amentie aut tristicie no¬
tam incureat nunquid uerborum
multitudine flecti deus ut hõ põt
non eniz uerbis tantum: sed corde orã¬
morum decantatio cũ cordis purita¬
te ac serenitate: ac spirituali hilaritate:
q tocius psalterii modulatio cum an¬
xietate cordis atq tristicia cũ igitur
pro cunctis aĩabus psalmus uel missa
dr̃ nihil minusqͣ si pro uno quolibet
ipõꝵ diceretur accipitur. Audiant
itaq q ea que necessaria sunt corpori
subtrabunt illud quod per prophetã
dominus ioquitur. Ego dñs odio ha¬
bens rapinam holo caustorum. De
rapina u̾o holo caustum offext. qui
penuria corpus suum immoderate
affligit. uideat itaq quid apostolu
dicat carnis curam ne feceritis in co¬
cupilcenciis ⁊c.

Expanded text:
on mediocriter errant qui bono magno praeferunt mediocre bonum. Nonne rationabilis qui vel jejunium charitati, aut vigilias praefert sensus integritati, ut propter abstinentiam immoderatam, atque indiscretam psalmorum vel officiorum decantationem aut amentiae, aut tristitiae notam incurrat? Numquid verborum multitudine flecti Deus ut homo potest? Non enim verbis tantum, sed corde oranmarum decantatio cum cordis puritate, et serenitate, et spiritali hilaritate, quam totius psalterii modulatio cum anxietate cordis et tristitia. Dum igitur pro cunctis animabus psalmus vel missa dicitur, nihil minus, quam si pro uno quolibet ipsorum diceretur, accipitur. Audiant itaque, qui ea, quae necessaria sunt, corpori subtrahunt, illud, quod per Prophetam Dominus loquitur: Ego Dominus odio habens rapinam holocaustorum. De rapina vero holocaustum offert qui penuria corpus immoderate affligit. Videat itaque quid Apostolus dicat: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis,
Abbreviated transcription (Latin):
rb̃ris. diaconib subdiaconib se
monachis concubinas habere seu matͥmo¬
niũ contrahere. penitus int̾dicimus. Contrac¬
ta qͦ matrimonia ab huiꝰ modi ꝑsonis disun
ã si ꝯsentimꝰ qd̾ om̃ia sacram̃ta ȩcłiastica qͥsq prit uult fingat. ⁊ ñ uere sͥ faciat. om̃is
ordo ȩccłi asticiꝰ turbabit᷑ nec catholicȩ ficm iura Ssistunt. nec canones sac̾ rite obscruantur.
Qͥt em̃ ꝓfuit symoni mago baptismũ sacrũ ficte susciꝑe. ⁊ ĩ xp̃tanitate se uicturũ finx

Expanded text:
ris, diaconis, subdiaconis et monachis concubinas habere, seu matrimonia contrahere penitus interdicimus; contracta quoque matrimonia ab hujusmodi personis disjunt vult fingat, et non vere faciat, omnis ordo ecclesiasticus turbabitur, nec Catholicae fidei jura consistunt, nec canones sacri rite observantur. Quid enim profuit Simoni Mago baptisma sacrum ficte suscipere, et in christianitate se permansurum finx
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ipse ex illis qͥ ext̾minare eccliam dĩ uolunt. ⁊ cũ
⁊ẽ multo neqͥor hostis hic qm illi qui foris st̃.
& euident᷑ st̃ inimici. Hic enĩ ꝑ amicitiaꝵ spẽm
que inuica st̃ gerit: ⁊ eccłiã disꝑgit ⁊ uastat.
Ido̾q huiꝰmͦi aplicis institutis ⁊ uos monentes
instruimꝰ. ut effecta certior caritas ur̃a. sollicitiꝰ
deinceps agẽ studeat ⁊ cautiꝰ ne ꝑu̾si ⁊ infideles
homines ledendi fideles ⁊ beniuolos habeant fa¬
cultatẽ. It̾. Gb̃
Anullo debet suscipi quẽ romana

Expanded text:
i ecclesiam volunt; et cum et est multo nequior hostis hic quam illi, qui foris sunt et evidenter inimici. Hic enim per amicitiarum speciem, quae inimica sunt, gerit et ecclesiam dispergit ac vastat.i,  his apostolicis institutis vos monentes instruimus, ut effecta certior caritas vestra sollicitius deinceps agere studeat et cautius, nec perversi et infideles homines laedendi fideles ac benevelos habeant facultatem. C. II. A nullo debet suscipi, quem Romana
Abbreviated transcription (Latin):
ut possit mutare. & conu̾tere gena & institu¬
ta nature. Deinde u ñ tulert̃ sermonẽ. xp̃i
discipłi eiꝰ. s audientes qͦd carnẽ suã daret
bant. Solus tñ peteꝰ dixͣ. Uerba uuitȩ etͥnȩ
habes. & ego qͦ a te recedam: Ne gͥ plures
hoc dicerent. & ne ueluti qͥdã eẽt horror cu
oris. s maneret gr̃a redemptionis: ⁊do insim¬
litudine qͥdẽ accipis sacram̃tum. s uiere na

Expanded text:
ut possit mutare et conuertere genera instituta nature. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli eius, audientes quod carnem suam daret bant: solus tunc Petrus dixit: Verba vitae aeternae habes, et ego quomodo a te recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, et ne veluti quidam esset cruoris horror, sed maneret gratia redemptionis, ideo in similitudinem quidem accipis sacramentum, sed verae na
Abbreviated transcription (Latin):
actib ꝓpriis distinctis officia potestatis utriꝰq
discernit. ꝓpͥa uolens medicinali humilitate sur¬
sum efferri ñ humana suꝑbia rursus in inferna
demergi. ut etiã xp̃iani imꝑatores ꝓeterna uita
pontificib indigerent. & pontifices ꝓ cursu tẽ¬
poraliũ tantũmͦ rerũ imꝑialib legib uterent᷑.¬
quatinꝰ spũalis actio a carnalib distaret incur¬
re uideretur. qui esset sclarib negotiis implicatꝰ¬

Expanded text:
atibus distinctis, officia potestatis utriusque discrevit, propria volens medicinali humilitate sursum efferri, non humana superbia rursus in inferna demergi; ut etiam Christiani imperatores pro eterna vita pontificibus indigerent et pontifices pro cursu temporalium tantuquatenus spiritualis actio a carnalibus distaret incuresidere videretur qui esset saecularibus negotiis implicat
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝓdesse ꝓtimis cupiens ẏsaias. officiũ p̃di¬
cationis appetitt. ꝑ contẽplatiuã uͦ iertinias
amori conditoris sedulo inhertre desiderans:
ne mitti ad p̾dicandũ debeat cont̾dicit. Qd̾ gͦ
laud abilit̾ unꝰ appetut. hoc laudabilit̾ alter
expauit. Iste ne tatite contẽplationis lucra lo¬
qñdo ꝑderet. ille ne dãpna studiosi oꝑis tacen¬
dũ qͥa ⁊ is qui recusauit plene ñ restitit. ⁊ is
qui mitti uoluit añ se ꝑ altaris calculũ pur¬
sub humilitatis spetie suꝑbe contͣdicat. Id̾ in¬

Expanded text:
vitam prodesse proximis cupiens Isaias officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetiit, hoc laudabiliter alter expavit: iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendum, quia et is qui recusavit plene non resistit, et is qui mitti voluit, ante per altaris calculum se pursub humilitatis specie superbe contradicat. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
gendis. Longa debet uitã suã ꝓbatione mon¬
stiare. cui gub̾nacula cõmittunt᷑ ȩcelie. Nõ ne¬
gamꝰ cẽ in laicis dõ beneplacitos mores. s milites
tionis de se potiꝰ aliis p̃stare. qm̃ sumere. Eñda¬
tiorẽ eẽ ꝯuenit ppło. quẽ neccẽ ẽ orare ꝓ ppło.¬
Longa obseruatione religiosꝰ cultꝰ tidatur. ut
luccat. & dericalib obsequiis erudiendꝰ inserui¬
at. ut ad uenerandi gdꝰ sũmã ꝑductꝰ qͥs sit fru¬
ctus humilitatis ostendat. Nec tm̃osecrare de¬
laicis inhibemꝰ. s ne de penitentib qͥsqͣm qͥdẽ
ad huiꝰmodi gͣdũ. ꝓfanꝰ temerator aspiret. Sa¬
tis illi postulanti sit: ueniã ꝯcedi. Qua ꝯscien¬
tia absoluat reũ. qͥ se peccata sua ppło scit teste
ueneret᷑ antistitẽ: Pferens memorandi c̃mi¬
nis labem. ñ ht̃ lucidã sac̃dotii dignitatem: d

Expanded text:
ntur. Longa debet vitam suam probatione monstrare, cui gubernacula committuntur Ecclesiae. Non negamus esse in laicis Deo placitos mores, sed militestionis de se potius aliis praestare, quam sumere. Emendationem esse convenit populo, quem necesse est orare plonga observatione religiosus cultus tradatur ut liceat, et clericalibus obsequiis erudiendus inserviat, ut ad venerandi gradus summa perductus, qui sit fructus humilitatis ostendit. Nec leve laicis inhibemus, sed ne de poenitentibus quidem quisquam ad hujusmodi gradum profanus temerator aspiret. Satis illi postulanti sit venia. Qua conscientia absolvat reum, qui se peccata sua populo scit teste veneretur antistitem? Praeferens miserandi criminis l
Abbreviated transcription (Latin):
N synodo ꝯgregata rome in eccłia sc̃i saluatoris
ad exemplũ beati adriani apłicȩ sedis antistitis
qͥ dño karolo uictoriosissimo regi francoꝵ ac lon¬
gobardoꝵ patͥatꝰ dignitatẽ ac ordinationẽ.
nrãm aplĩcã auctoritatẽ concedimꝰ atq largi¬
mͣ dño otconi pͥmo regi theutonicoꝵ eiꝰq suc¬
cessorib huiꝰ regni italie. in ꝑpettiũ facultatẽ s̃¬
eligendi successorẽ. atq sũmȩ sedis apłicȩ pon¬
tificẽ ordinandi. ac ꝑ hoc archyep̃os seu ep̃os ut
ipsi ab eo inuestituram accipiant ⁊ ꝯsetra¬
cũq dignitatis uł religionis eligendi uł patͥciũ
uł pontificẽ sũme sedis apłice. aut quẽt̃q epm̃¬

Expanded text:
n synodo congregata Romae in ecclesia Sancti Salvatoris ad exemplum beati Adriani apostolicae sedis episcopi, qui, domino Carolo victoriosissimo regi Francorum et Longobardorum, patriciatus dignitacam auctoritatem concedimus atque largimur domino Othoni primo, regi Teutonicorum, ejusque successoribus hujus regni Italiae, in perpetuum facultatem eligendi successorem, atque summae sedis apostolicae Pontificem ordinandi, ac per hoc archiepiscopos seu episcopos, ut ipsi ab eo investituram accipiant et consecrajusque dignitatis vel religiositatis eligendi vel patricium vel Pontificem summae sedis ap
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ñ obediat ep̃o. sese extollere atq exalta
re desiderans. querens ⁊̃ obumbrare merita
ep̃i simulata affectatione doctrine. aut humili¬
tatis. aut miscđie is autro deuius suꝑbit. qm̃
ueritatis ea regła ẽ. ut nil faciat comindan di
sui causa. quo minor aliꝰ fiat. ne si qͥd bom¬
oꝑis habeas. id ad deformationẽ alteriꝰ ad uituꝑa¬
tionẽ exerteas. ñ defendas imꝓbum. & scã in¬
digno cõmittenda ñ arbitreris. neq itm arguas
& impugnes cuiꝰ crimen ñ dep̃henderis. Item

Expanded text:
 non obediat episcopo, extollere atque exaltare sese desiderans, quaerens etiam obumbrare merita episcopi simulata affectione doctrinae, aut humilitatis, aut misericordiae, is a vero devius superbit, quoniam veritatis ea est regula, ut nihil facias commendandi tui causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen non deprehenderis. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cat. qͥa quicũq in his uł aliis ꝓhibitis scienter ex¬
cõmuncatis cõmunicauerit. iuocta apłoꝵ institu¬
tionẽ. & ipse simili excomunicationi subiacebit.
to. neq orare. neq loqui. nisi quȩ ad eandẽ excom¬
municationẽ ꝑtinent. neq uesci licet. Si qͥs eñĩ
cũ eo. aut palam. aut absconse. locutꝰ fuerit. com¬
munẽ cũ eo statim excõmun cationis trahet pe¬
uł orauerit. cũ excõmu¬
nicato: si laicus ẽ ex cõmunicet᷑. si cleritus de¬
ponatur. Item ex decreto honorii papȩ.E¬

Expanded text:
cat, quia, quicumque in his vel aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, iuxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicatione subiacebit. to neque orare, neque loqui nisi quae ad eandem excommunicationem pertinent nec vesci liceat. Si quis enim cum eo aut palam, aut absconse locutus fuerit, statim cum eo communem excommunicationis contrahet poeoraverit cum excommunicato, si laicus est, excommunicetur, si clericus, deponatur. Item ex decreto Honorii pape
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint uitio. ⁊ pollucrint se consentiendo. suꝑi¬
or sententia seruetur. Ecce quod non liceł
parentib sponsalia filiorum suorum frangere.
Uerum hoc de illis intelligendum est. quȩ
illorum consensu contrahuntiiR¬

Expanded text:
fuerint vitio, et polluerint se consentiendo, superifuerint vitio, et polluerint se consentiendo, superior sententia servetur. Gratian. Ecce, quod non licet parentibus sponsalia filiorum suorum frangere. Verum hoc de illis intelligendum est, quae illorum consensu contrahuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. ⁊ se a p̃fato rege głoso conqͣsta ẽ inuste
fuisse deiectam: ⁊ ui coactã falsum contͣ se com¬
posuisse piacłm. Nam eo temꝑe ad apłitam sedem
libellũ appellationis sue misit. in qͦ ñ quidẽ ad¬
huc ꝯfessam. s: ut contͣ se falsum diceret crim̃ cogi
sese innotuit: insuꝑ adiungens. qd̾ si ampliꝰ com¬
pulsa fuero. scitote ñ ueritate. s timore mortis
possum. Unde pͣcipimꝰ uob̃ ut cũ eadẽ teb̾ga
ad condictam sy nodũ ficut statuimꝰ aduenerit.
causam illiꝰ diligenti examinatione tractetis. ⁊ si
ei obicit᷑ qd illa se crim̃ aliqͦd cõmisisse confessa
fuisset. ⁊ etont᷑ illa iuolentiã se ꝑtulisse ꝓclama¬
uerit. uł si mimicos iudices illos sͥ fuisse testata
fuerit: tc̃ illud renouetis iudiciũ scđ̃m
equitatis normã ĩniusticiȩ mole ñ oppͥmatur.
Dis auctoritatib euidenter ostendit᷑. qd̾ nͥ libe ¶Q¬
ra uoluntate nulla ẽ copulanda alicui. Qd̃ aũ
i qui parentes fidẽ fregerint sponsalioꝵ:

Expanded text:
avit, et se a praefato rege glorioso questa est injuste fuisse dejectam, et vi coactam falsum contra se composuisse piaculum. Nam eo tempore ad apostolicam sedem libellum appellationis suae misit, in quo non quidem adhuc confessam, sed ut contra se falsum diceret crimen, cogi sese innotuit. Insuper subjungens, Quod si amplius compulsa fuero, scitote non veritate, sed timore mortis, s. Unde praecipimus vobis, ut cum eadem Theutberga ad condictam synodum sicut statuimus advenerit, causam ejus diligenti examinatione tractetis; et si ei objicitur, quod illa crimen se aliquod admisisse confessa fuisset, et contra illa violentiam se pertulisse proclamaverit, vel si inimicos sibi judices fuisse testata fuerit; tunc illud renovetis judicium secundum aequitatis normam, ut injustitiae mole non opprimatur.is auctoritatibus evidenter ostenditur, quod nisi libera voluntate nulla est copulanda alicui. QUAESTIOSi qui parentes fidem fregerint sponsaliorum
Abbreviated transcription (Latin):
sam illiꝰ diffiniatis. Si uͦ minime ꝓbatũ fuerit
gualdradã uxorẽ fuisse legitimã neq nuptiis
more celebratis ꝑ bñdictionẽ scił sacerdotis filio
nr̃o lothario extitisse coniunctã. suggerite illi
ut ñ moleste ferat legitimã sͥ si ipsa iinocens
apparuerit. retonciliari uxorẽ. Pret̾ea scire uos¬

Expanded text:
sam illius definiatis. Si vero minime probatum fuerit sam illius definiatis. Si vero minime probatum fuerit Gualdradam fuisse uxorem legitimam, neque nuptiismorem celebratis, per benedictionem scilicet sacerdotis, filio nostro Lothario exstitisse conjunctam: suggerite illi, ut non moleste ferat legitimam sibi, si ipsa innocens apparuerit, reconciliari uxorem; nec in ho
Abbreviated transcription (Latin):
othariꝰ rex in cõmonitorio ꝓfitet᷑ gualdradã
se a patre accepisse.⁊ sororẽ postmnodũ admisisse
uberti. Ubi pͥmũ diligenti inuestigatione in qui¬
rite. ⁊ si cundẽ głosum rege̾ p̃dictam gualdradã
p̃missis dotib eoram testib scd̾m legẽ ⁊ ritũ qͦ
nuptiȩ celebrari solent ꝑ omĩa inueneritis acce¬
pisse. ⁊ publita manifestatione eadẽ gualdrada
in matͥmoniũ ipsiꝰ adinissa ẽ. restat ut ꝑscrute¬
mini cur illa repudiata sit. uł filia bosonis am¬
missa. S qͥa idẽ glosus rex inetu teb̃gam adim¬
sisse se dicit: metu uniꝰ hominis tantus rex ñ
mergi d̾ebuerat. In hoc gͦ se mag rep̃hensibilem
ostendit. in qͦ amorẽ dĩ amori mundi p̾posuit.
cũ nec ĩ octisores corꝑis sint timendi contͣ iusticiã
hominẽ impellentes. Nichil itaq uob̃ aliud p̃ci¬
piinꝰ manifestatione sua eodẽ rege conuicto nͥ
ut. scd̃m canonicã auctoritatẽ nr̃a uice freti cau¬

Expanded text:
otharius rex in commonitorio profitetur, Gualdradam se a patre accepisse, et sororem postmodum admisisse Huberti. Ubi primum diligenti investigatione inquirite, et si eundem gloriosum regem praedictam Gualdradam praemissis dotibus, coram testibus, secundum legem, et ritum, quo nuptiae celebrari solent, per omnia inveneritis accepisse, et publica manifestatione eadem Gualdrada in matrimonium ipsius admissa est, restat, ut perscrutemini, cur illa repudiata sit, vel filia Bosonis admissa. Sed quia idem gloriosus rex metu Thiebergam admisisse se dicit, metu unius hominis tantus rex nonmergi. In hoc certe se magis reprehensibilem ostendit, in quo amorem Dei amori mundi postposuit, quum nec etiam occisores corporis sint timendi, contra justitiam hominem impellentes. Nihil itaque vobis aliud praecipimus, manifestatione sua eodem rege convicto, nisi ut secundum canonicam auctoritatem nostra vice freti cau
Abbreviated transcription (Latin):
eligiosam uitã eligentib congrua nos opor¬
tet consideratione ꝓspicere. ne cuiꝰqmͣ neces¬
sitat̾is occasio desides faciat. aut robur quod
absit conuersationis infringat. Ictito tͥ p̃senti
auctoritate p̃cipiniꝰ. quatinꝰ domũ positã ii hac
urbe regione quarta auxta locũ qͥ appellat᷑ gal¬
linas albas. uł ortũ uiris sc̃e Romane eccłie. cui
auctore dõ p̃sidem. in qua campana quondam
patͥcii mansisse dinoscit᷑. simul & ortũ atq
hospicia quȩ intͣ eandẽ domũ ianua conluasit
possidendam. In qua domo monast̾ium uibi
cũ congͥgatione sua habitare possit xp̃o adiu¬

Expanded text:
eligiosam vitam eligentibus congrua nos oportet consideratione prospicere, ne cujusdam necessitatis occasio aut desides faciat, aut robur, quod absit, conversationis infringat. Idcirco praesenti tibi auctoritate praecipimus quatenus domum positam in hac urbe, regione quarta, juxta locum qui appellatur Gallinas albas, vel hortum juris sanctae Romanae Ecclesiae, cui, Deo auctore, praesidemus, in qua Campana quondam Patritia mansisse dignoscitur, simul et hortum atque hospitia, quae intra eamdem domum janua concluditpossidendam. In qua domo monasterium, ubi cum congregatione sua habitare possit,
Abbreviated transcription (Latin):
aliud habuerit p̃ter dnm: pars eiꝰ ñ erit dñs.
Uerbi gĩa si aurũ si argentũ. si possessiones. si ua¬
riam suppellectilem: cum istis partib dñs ñ dig¬
funiculus hereditatis eiꝰ. ñ accipio partes inter
cȩt̾as tͥb. s: quasi leuita & sacerdos uiuo de de¬
cimis. & altari seruiens. altaris oblatione susten¬
tor: habens uictũ & uestitũ his contentus ero:
& nudam crucẽ nudus sequor. Item amb& de

Expanded text:
ter Dominum, pars ejus non erit Dominus; verbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si variam suppellectilem, cum istis partibus Domifuniculus hereditatis eius nec accipio partem inter ceteras tribus, sed quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris oblatione sustentor, habens uictum et uestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. obse
Abbreviated transcription (Latin):
mis fideles fuert̃: incipient eis apđ̃ d̾m
maiora cõmtiti. Ornat aut̃ doctrinã dm̃ qͥ ea
quȩ conditioni suȩ apta sunt facit ut ediuer¬
so confundat eam. qͥ ñ ẽ subiectꝰ in om̃ib cui
conditio sua displicet. Igit᷑ contͣdictor atq
fraudator. in nullo fide bonã ostendit. uomͦ
eñ fidelis potest eẽ in substantia di. qͥ carna¬
li dño fidẽ exhibere ñ potuit: Item ambꝵ¬

Expanded text:
mo fideles fuerint, incipient eis apud Deum majora committi. Ornat autem doctrinam Domini, qui ea, quae conditioni suae apta sunt, facit, et e diverso confundit eam qui non est subjectus in omnibus, cui conditio sua displicet, qui contradictor atque fraudator in nullo fidem bonam ostendit. Quomodo enim potest fidelis esse in substantia Dei qui carnali domino fidem exhibere n
Abbreviated transcription (Latin):
unt ñ nulli qͥ qͥdẽ nũmoꝵ p̃mia ex ordina¬
tione ñ accipiunt. ⁊ tñ sacͦs ordines ꝓ huma¬
na gr̃a uł laude largiunt᷑. atq de ipsa largita¬
te laudis solũm retͥbutionẽ quert̃. Hii nimirũ
qd̃ gͣtis accipiunt ñ gͣtis tͥbuunt. qͥa de. impenso
officio sc̃itatis. nũmũ expetunt fauoris. Unde
cutit manꝰ suas ab om̃i inunere. Non enĩ dixit
solũ a mun̾e. s ab om̃i mun̾e. qͥa aliud ẽ mimꝰ
ab obseqͥo. aluid a manu. aliud alingua. Mu¬
nus ab obseqͥo ẽ. seruitꝰ indebite impensa. Mu¬
nus amanu. pecuna ẽ. Munꝰ alingua. fauor.
Qui gͦ sacͦs ordines tͥbuit. tc̃ ab om̃i mnun̾e manꝰ
excutit. qnͣdo in diuinis reb ñ solũ ullã pecu

Expanded text:
m praemia ex ordinatione accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur; atque de ipsa largitate laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceperunt, gratis non tribuunt; quia, Dei impenso officio, sanctitatis expetunt nummum favoris. Unde cutit manus suas ab omni munere . Neque enisolum a munere, sed ab omni munere. Quia aliud est munus ab obsequio, aliud a manu, aliud a lingua. Munus ab obsequio, est servitus indebite impensa; munus a manu, pecunia est; munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando i
Abbreviated transcription (Latin):
ollicitudo dilectionis tuȩ studuit ꝯsulere
utrũ portitor istaꝵ litt̾aꝵ diaconatꝰ ⁊ p̃sbi¬
teratꝰ officiũ idoneus sit ꝑagere. necne: cũ ad
id p̃proꝑo cursu subdiaconatꝰ ordine pposito.
negligentia potiꝰ qm suꝑbia cognoscat᷑ ascendis¬
se. Uñ nos ꝯsulendo caritati tuȩ. mandamꝰ. ut
ab officio sac̾dotali eũ ꝓhibeas. donet ꝓocimo.iiiͬi.
tẽpoꝵ ieiunio subdiaconatꝰ ministeriũ fibi rite

Expanded text:
olicitudo dilectionis tuae studuit consulere, utrum portator istarum literarum diaconatus et presbyteratus officium idoneus sit peragere nec ne, quum ad id praepostero cursu, subdiaconatus ordine postposito, negligentia potius quam superbia cognoscatur ascendisse. Unde nos consulendo caritati tuae mandamus, ut ab officio sacerdotali eum prohibeas, donec proximo quatuor temporum jejunio subdiaconatus ministerium sibi rite
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit uxorẽ. aut ignorantẽ litt̾as. uł qualibet
parte. corporis uicratũ. uł penitentẽ. uł curiȩ
aut cuilibet conditiomi obnoxiũ. ad sacros or¬
dines ꝑmittas accedere. S si qͦs huiꝰ modi repe¬
Nonfiat sacerdos cuiꝰ uxorẽ euidenter

Expanded text:
us uxorem, aut ignorantem litteras, vel in qualibet parte corporis vitiatum, vel poenitentiae, vel curiae aut cuilibet conditioni obnoxium, ad sacros ordines permittas accedere: sed si quos hujusmodi repeNon fiat sacerdos, cujus uxorem evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
oberit qui fecit. qm̃ ei qͥ hanc patit̾ iniuriam.
aut. soluit̃. immeritani ingerit penã ꝑ eum qͥp¬
pe diffundit᷑ caritas in cordib nr̃is. quȩ ñ agit
ꝑperam. Pax eccłiȩ dimittit peccata. ab eccłie pace
columba tenet. columba dimittit. Itẽ salomon.¬

Expanded text:
us oberit, qui faciet, quam ei, qui hanc patietur iniuriam. aut soluitur, inmeritam nnlli ingerit poenam: per eum qpe diffunditur caritas in cordibus nostris, quae non agit perperam. Pax ecclesiae dimittit peccata, et ab ecclesiae pace columba tenet, columba dimittit; unitas ten
Abbreviated transcription (Latin):
le officiũ st̃ electi. locũ suũ tenere ꝑmittimus
ñ p̃iudicantes apłice sedis statutis. nec beatoꝵ
patrũ regulas soluentes. Quia remissio peccati
ñ dat licentia delinqñdi. nec hoc qd̃ potuit ali¬
qua ratiõe ꝯcedi. fas erit ampliꝰ impune com¬
mitti. ne qd̾ ad tempꝰ pia leuitate concessimꝰ. usta
Donatistȩ. ⁊ nouatiami qmius rep̃hensibilit̾ or

Expanded text:
le delecti sunt, locum suum tenere permittimus, non praejudicantes apostolicae sedis statutis, nec beatorum Patrum regulas solventes, quia remissio peccati non dat licentiam delinquendi, nec quod potuit aliqua ratione concedi fas erit amplius impune committi, ne quod ad tempus pia lenitate concessimus justa Donatis
Abbreviated transcription (Latin):
nt condecet tunica sacerdotali. s neq dum am¬
bulauerint in ciuirate. aut in uia. aut in platetᷤ
fine. oꝑimento p̃fumant ambulare. p̃ter quã
sim itinere longo ambulauerint: quia sicut
mulier orans in eccl̃iis ñ uelato capite detur¬
pat caput suũ uxta apłicam uocẽ. ita sacerdos
sine oꝑim̃to deturpat sacerdotiũ suum. Quod
si temere p̃sumpserit. contͣ statuta agere: com¬
munione pͥuetur: donec quȩ statuta sunt ad¬
xtra domos sine ꝓpͥo ornatu sacerdotes ñ appareatl

Expanded text:
t condecet, tunica sacerdotali; sed neque dum ambulaverint in civitate, aut in via, aut in plateis, sine operimento praesumant ambulare, praeter si in itinere longo ambulaverint, quia sicut mulier orans in ecclesia non velato capite deturpat caput suum, juxta Apostoli vocem, ita sacerdos sine operimento deturpat sacerdotium suum. Quod si temere praesumserit contra statuta agere, communione privetur, donec quae statuta sunt adxtra domum sine proprio ornatu sace
Abbreviated transcription (Latin):
ec is qͥ homitidiũ
aliqͦd inuitus fecerit. extͣ ministi̾um ẽ. Si qͥdẽ
lex ait de eo. qͥa ds dedit eũ in manꝰ eiꝰ. Manꝰ
gͦ eiꝰ: instrumͣti mͦ diuine ultioni minist̾ium
ꝑcussor aut̃ qͥ ñ ex dispofitiõe. s pͣter uolunta¬
tẽ fecerit homicidiũ: diumȩ intnister ẽ ultio
consecrat᷑. qͥa dũs dixit. In ea die gua nt̾feceto õe
pͥmogenitũ egẏpti: scĩficabo mͥ om̃ẽ pͥmogenitũ
ifrł. Quod ñ ad unũ tm̃ diem afflictionis egyp¬
cũ innocentẽ furore ꝑimens morti nequaꝗͣ ob¬
noxiꝰ ẽ. uł sit. cũ subito dem̃tes eoꝵ que fatiuis.
reatũ minime gestent. patet hunc minime sa
pͥuari debet. Obicit᷑ aut̃ illud qͦd inuenit᷑ in
penitentiali theodori.¬

Expanded text:
ec qui homicidium aliquod invitus fecerit, extra ministerium dei est. Siquidem lex ait de eo: Quia deus dedit illum in manus eius. Manus ergo eius instrumenti modo, divine ultioni ministerium qui tamen non ex dispositione, sed praeter uoluntatem fecerit homicidium, diuinae minister est ultiona dominus dixit: in ea die, in qua interfecero omne primogenitum Aegypti, sanctificabo mihi omne primogenitum Istrahel. quod non ad unum cum innocentem furore perimens morti nequaquam obnoxius est, cum subito dementes eorum que faciunt reatum minime gestent, patet hunc sacerdotemprivari debet. Obiicitur autem illud quod invenitur in penitentiali Theodori
Abbreviated transcription (Latin):
tnscuntis mundi despicere. qnͣto ⁊ religatꝰ agno¬
uetat nil fuisse qd̾ potuit auferri. Suꝑtiemente
aut̃ paschał festiuitans die in tẽpestȩ noctis silen¬
tio ad eũ ꝑfidꝰ pater arrianũ epm̃ misit. ut de
uir do deditꝰ arriano ep̃o uemienti exꝓbrauit ut.
debuit. eiꝰq a se ꝑfidiã dignis increpationib rep¬
pulit: qͥa ⁊ si extiꝰ iacebat ligatꝰ. apd̃ se tñ in ma¬
gno m̃tis culmine stabat securꝰ. Ad se itaq reu̾¬
so ep̃o arriano pater infremuit. statimq suos
apparitores misit qͥ constantissimũ dĩ ꝯfessorem
illic uͥ iacebat octiderent. Quod aũ pꝰ mortẽ¬

Expanded text:
transeuntis mundi despicere, quanto et religatus agnoverat nil fuisse quod potuerit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die , intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arianum episcopum misit, ut ex venienti exprobravit ut debuit, ejusque a se perfidiam dignis increpationibus repulit, quia etsi exterius jacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo Ariano pater infremuit, statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessorem Dei illic, ubi jacebat, occiderent. Quod et fact
Abbreviated transcription (Latin):
ane ꝑcussor dicit᷑ ille doctor. qͥ sermone inu¬
tili conscientiã ꝑcutit infirmoꝵ. Ido̾ tenere
uos ⁊ om̃s fideles oportet eũ qͥ scdm doctrinã est
fidelẽ sermonẽ: ut potens sit ꝯsolari in doctrina
scã. ⁊ contͣdicentes redarguere. & recte uiuentes
atq rectã fidem tenentes consolidare.
Parrogantia rusticoꝵ. qͥ garrulitatẽ suã auc¬
toritatẽ putant. ⁊ parati ad lites in subditos tumi¬
de intonant. qd̃ ex arrogantia suꝑbie ꝓuenire

Expanded text:
ane percussor ille dicitur doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet cum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sancta, et contradicentes redarguere, et recte viventes atque rectam fidem tuentes consolidare. arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumidi intonant, quod ex arrogantia et superbia provenire
Abbreviated transcription (Latin):
neratio ñ p̃cessit. Qui scelerate uiuunt in eccł̃ia
& cõmuncare ñ desiniuiit. putantes setali cõ¬
munione mundari. discant incħ ad emunda¬
pat in hoc mater infanti qͥ nascit᷑: ꝓpte̾a quod
unicuiq ꝓpͥa uoluntas in confessione monstrat᷑.

Expanded text:
neratio non praecessit. Qui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad emundapat in hoc mater infanti qui nascitur, propterea quod unicuique propria voluntas in confessione monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
nũqm q̃stib uł qͥb libet p̃miis uenundari
penitꝰ debet. dicente dno. qd̾ gͣtis accepistis. gn̾s
date. Et ido qͥcũq deinceps in eccłiastico ordine.
constitutꝰ aut ꝓ baptizandis consignandisq
ambitione susceꝑit. equidẽ. si sciente loci cp̃o¬

Expanded text:
um quaestu vel quibuslibet praemiis venundari penitus non debetur, dicente Domino: Quod gratis accepistis, gratis date. Et ideo quicunque deinceps in ecclesiastico ordine constitutus aut pro baptizandis consignandisqueambitione susceperit, equidem si, sciente loci ep
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ habuit: minima. Nam cũ huim᷑i successs
p̃cipit᷑. idẽ cũ locꝰ suꝑior imꝑatur. isqui ad
obedientia dirigit. qui ad ꝑcipienda huiꝰ utce
ꝓsꝑa. libidini ꝓpͥe ambitionis seruit. Rursꝰ cũ
mundi despectꝰ p̃cipit᷑ cũ ꝓbra adipisci ⁊ contu
meliȩ iubent᷑. nisi ex semetipso animꝰ appetat
obedientie sͥ m̾itũ minuit. qui ad ea quȩ in hac
uita despecta st̃ inuitꝰ nolensq descendit. Et¬

Expanded text:
n habuerit minima. Nam quum hujus mundi successus praecipitur, quum locus superior imperatur, is, qui ad obedientia dirigit qui ad accipienda hujus vitae prospera libidini propriae ambitionis servit. Rursus, quum mundi dec et ex semetipso animus appetat, obedientiae sibi meritum minuit, qui ad ea quae in hac vita despecta sunt invitus nolensque descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ctaua discussio agitata ẽ de oͦ¬
clam eliseph ex familia egabrensis eccłie. qͥ
malis uł insidiosis actib salutẽ ledere uoluit:
s ⁊̃ pat᷑uam eccłiam lib̃tatis iminemor p̃dam¬
nauit. Aduersꝰ quẽ ingrati actio canonũ acde¬
gum auctoritate iuste dirigit᷑. scł ut immerite
lib̃tatis clamno multatus. ad seruitutis nexum¬
coactꝰ reuocet᷑. ũ alium em̃ status qͥ cont᷑ epm
suũ. uł patronã eccłiam suã nitunt᷑. decidi potiꝰ
qmͣ conseruari conuenit: ut quoꝵ lib̃tas ꝑniti¬
osa ẽ: sit salutifera seruitus: & qͥ suꝑbire uolu¬
erint. adempta lib̾tate ꝓditi: discant obedire

Expanded text:
ctava discussio est agitata de quodam Eliseo ex familia Egabrensis Ecclesiae,  salutem laedere voluit, sed etiam patronam ecclesiam libertatis immemor praedamnavit. Adversus quem ingratum actio canonum ac legum auctoritas juste dirigitur, scilicet ut immeritae libertatis damno multatus, ad servitutis nexumst revocetur. Talium enim status, qui contra episcopum suum vel patronam Ecclesiam nititur, decidi potius quam servari convenit, ut quorum libertas perniciosa est sit salutifera servitus, et qui superbire noverint adepta libertate praediti discant obedire
Abbreviated transcription (Latin):
ipse suo iudicio hoc qd̾ errauiniꝰ abscondit.
Quod si in adułt̾io ꝑscuerare eleg̾it. patronꝰ turpi¬
tudinis & lenociniireꝰ maritꝰ habebit᷑. nisi eã
adulti reã fice uolu̾it. Uude in nono libro. capło t̃cio
cinii crim̃ contͣhunt. qͥ dep̃hensã in adult̾io uxorẽ
ĩ mat̾monio detintietint ñ qͥ suspectã habuernit
adult̾am. Hoc ĩ mulierib ñ optinet. Non enĩ
eis ꝑmittit᷑ maritos suos adult̾ii reos face. Uñ lip̾
sationẽ. qmͣuis de mat̾monio uiolato q̃ri
uelinit. lex rulia declarat. q̃ cũ masculis iure ma¬
riti accusandi facultatẽ detulisset ñ ide feminis
minꝰ ĩ coniugiũ dnci licebit. cuiꝰ pudiciciȩ milla
spes habebit᷑. Debet enĩ int̾ coniuges fides seruari
e sacram̃tũ q̃ cũ defu̾int ñ comuges s adtlti appel ¶Qu

Expanded text:
ipse suo judicio hoc, quod erravimus, abscondit. Gratian. Quod si in adulterio perseverare elegerit, patronus turpitudinis et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Unde in IX libro Cod. cinii contrahunt, qui deprehensam in adulterio uxorem in matrimonio detinuerunt, non qui suspectam adultadulteram. § 1. Hoc in mulieribus non obtinet. Non enim eis permittitur maritos suos adulterii reos facere. Unde insationem, quamvis de matrimonio suo violato queri velint, lex Julia declarat, quae quum masculis jure mariti accusandi facultatem detulisset, non idem feminminus in conjugium duci licebit cujus pudicitiae nulla spes habetur. Debet enim inter conjuges servari fides et sacramentum, quae quum defuerint, non conjuges, sed adulteri app
Abbreviated transcription (Latin):
pitulo legunt᷑ fuisse subu̾sã. Et paulo post.
rente dãpnauit. Nec moueat queqͣm illud
qͣd̾ in pͥmo regnoꝵ libro legimꝰ saulem uolen¬
tẽ ire ad samuelẽ dixisse puero suo ad eũ se. ire
pisse. stipes magis estimande st̃ taberna culi.
ta parsgͦ sicli .u. st̃ oboli. Nr̃i gͦ sac̾dotes si uo¬
lunt uendere ꝓpħiam.⁊ colũbã in cathedris
uillaꝵ. s .u. obolos acciꝑent. Hoc ipsũ sonat
in t̾cio regnoꝵ libro de uxore ieroboam ad ho¬
crustulã. ⁊ uas mellis. Hec magis in suptꝰ ꝓpħe.
suetudine idipsũ estimasse de ꝓpħis. ⁊ uoluisse
scĩs uiris offerre qd̾ diuinis offerre ꝯsueriera Ñ¬

Expanded text:
pitulo leguntur, fuisse subversam. Et paulo post: rente damnavit. Nec moveat quemquam illud quod in primo Regnorum libro legimus, Saul volentem ire ad Samuelem dixisse puero suo, ad eum se ire pisse? stipes magis aestimandae sunt tabernaculi, quarta pars sicli qulunt vendere prophetiam, et columbam in cathedris villarum, sed quinque obolos acciperent. » Hoc ipsum sonat in Regnorum libro de uxore Jeroboam ad crustulam et vas mellis, quia haec magis in sumtum prophsuetudine id ipsum aestimasse de prophetis, et voluisse sanctis viris offerre quod divinis offerre consueveran
Abbreviated transcription (Latin):
damascũ. ⁊ benad ab rex syriȩ egrotabat. Nun¬
ti auertq ei dicentes. Uenit uir dĩ huc. Ait rex
uiri dĩ. ⁊ consule dnm ꝑ eũ dicens. Si euadere
de infirmitate hac poto: Iuit gͥ azael in occui¬
sũ eiꝰ habens secũ mun̾a. ⁊ om̃ia bona damasci.¬

Expanded text:
Damascum, et Benadad rex Syriae aegrotabat: nuntiaveruntque ei, dicentes: Venit vir Dei huc. Et ait rex viri Dei, et consule Dominum per eum, dicens, si evadere de infirmitate hac potero. Ivit ergo Azael in occursum ejus, habens secum munera, et omnia bona Damasci
Abbreviated transcription (Latin):
concedat᷑ ⁊̃ sp̃c sc̃s posse crucifigi qd̾ impossibi¬
s eis qͥ nescientes aderant dona sue gr̃ȩ contu¬
lit. ꝓ quib ⁊̃ in cruce supplicauit. sic ⁊ sp̃c sc̃s
ad felices ꝑueniunt exitꝰ: ut iacob ꝑ supplan¬
tationẽ ꝑuenit ad benedictionẽ. ut seges quę
lepsa manu serit᷑. munda tñ metit᷑. ut ex adul¬
terino ꝯcubitu. pulchra soboles nascit᷑. sic ⁊ pe¬
cunia quȩ ꝑ symoniã adqͥrit᷑. felicẽ ht̃ exitũ

Expanded text:
iritus sanctus posse crucifigi, quod impossibi eis, qui nescientes aderant dona suae gratiae contulit, pro quibus etiam in cruce supplicavit; sic et Spiritus ad felices perveniunt exitus. Ut Jacob per supplantationem pervenit ad benedictionem, ut seges, quae leprosa manu seritur, munda tamen metitur, ut ex adulterino concubitu pulchra soboles nascitur: sic et pecunia, quae per Simoniam acquiritur felicem habet exitum,