comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut in oratorio qd̾ sedis nr̃e non legit᷑ ꝑmis¬
sione dedicatũ ꝓcessionẽ publicã putaret
ntipendi. ne ꝯditores furtiuis subreptioĩb
cͣc regularũstatuta prosilirẽt. S quia me¬
ientia spectaba femina petitorii noħ obla¬
tione suggessit inpossessionib ꝓͥis suoꝵ cor¬
puscula condidisse. frat̃ km̃e humanitatis
intiuttu qd̾ pͥora statuta ñ maculent funeri¬
bꝰ ⁊ sepulchris tm̃ incomphensis petitorio
locis misteria noueris ꝓsollemnitate p̃stan¬
da. ut defunctoꝵ noĩe sollimmõ diumap
celebrent᷑ officia publica freq̃ntatiõe ⁊ pro¬

Expanded text:
aut in oratorio sedis nostrae non legitur permissione dedicatum, processionem publicam putaret impendi: ne conditores furtivis subreptionibus contra regularum statuta prosilirent. Sed quia Magetia spectabilis femina petitorii nobis oblatione suggessit, in possessionibus propriis suorum corpuscula condidisse: frater carissime, humanitatis intuitur, quod priora statuta non maculent funeribus, et sepulcris tantum, in comprehensis petitorio locis ministeria noveris pro solemnitate praestanda, ut defunctorum nomine solummodo divina celebrentur officia, publica frequentatione, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas ñ ꝓbanda dtulerit auctoritate hꝰ¬
modi sanctiois intelligat se iacturã infa¬
miȩ sustinerẽ. ut dãno pudoris ⁊ estimatio¬
nis dispendio discat sͥ aliene uerecundiȩ
impune insidiari saltĩ de cet̃o non licere.
Si aceusator. inaccusa

Expanded text:
sonas non probanda detulerit, auctoritate hujus sanctionis intelligat se jacturam infamiae sustinere, ut damno pudoris et existimationis dispendio discat, sibi alienae verecundiae impune insidiari saltem de cetero non licere. Si accusator in accusa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis sentãtĩa̾s. ut p̃ponitur aĩmꝰ corpori.
desertiores audire sermones. sic̃ malle
debẽt. prudentiores ꝗͣ formosiores. hab̾e
amicos. nou̾int ⁊̃ non ẽẽ uocẽ ad aures
dĩ nͥ animi affectũ. Itan nirridebũt si
aliqͦs antistites ⁊ ministͦs eccłe forte anĩ¬
adu̾tint. uł cũbarbarismis ⁊ soloecismis
dim̃ inuocare. uł ead̾ u̾ba q̃ ꝓnunciant
nintellig̾e ꝑturbateꝙ distinguere. non
quia ista muume corrigñdas. ut ppłs
ad id qd̾ plane intelligit. dicͤat am̃ s ꝗa
pie toleranda s̃ ab eis quididicerĩt ut so¬
no inforo. sic uoto meccła bñdici
ob ꝓbriũ senectutis uł nobilitatẽ gñris
aparuuł. uł minimis eruditis siquid for¬
te ẽ utilitatis aut salutis inquirere. negli¬
gat. Quin rebellit̾ uiuit: discere attp
ag̾e bonaretusat. mag̃ diaboli quã xp̃i

Expanded text:
verbis sententias, ut praeponitur animus corpori. disertiores audire sermones, sicut malle debent prudentiores quam formonsiores habere amicos. nouerint etiam non esse uocem ad aures dei nisi animi affectum. ita enim non irridebunt, si aliquos antistites et ministros ecclesiae forte animaduerterunt uel cum barbarismis et soloecismis deum inuocare uel eadem uerba, quae pronuntiant, non intellegere perturbateque distinguere: non quia ista minime corrigenda sunt, ut populus ad id quod plane intellegit dicat amen, sed tamen pie toleranda sunt ab eis qui didicerint ut sono in foro sic uoto in ecclesia benediciopprobrium senectutis vel nobilitatem generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
xiui dies infestiuitatib hñtur. ñ nisimci
uitatib aut inparrochiis audiant. Cłici uõ
missas celebrare uoluĩnt: a cõione pellant᷑.¬
das. Prima cũ necessitas ꝑsecutoꝵ loca eo¬
rum gͣuauerit. Scd̾a: cũ difficultas locorũ
fiũt. Tercia: cũ maloꝵ societate gͣuant᷑.¬

Expanded text:
ximi dies in festivitatibus habentur, non nisi in civitatibus aut in parochiis audiant. Clerici vemissas celebrare voluerint, communione privent. Prima cum necessitas persecutorum loca eorum gravaverit; secunda cum difficultas locorum fuerit; tertia cum malorum societate gravant
Abbreviated transcription (Latin):
om̃num cͥminũ rei. quia bñdictione or¬
dinationis: cͥmina uł uicia pͥutant᷑ aufe¬
ri. Nullꝰ illi penitũtiȩ locꝰ sit. quia id pot̃
pr̃are ordinatio. qd̾ longa satisfactio p̃¬
stare ꝯsueuit. S nr̃e lex ẽ eccłe. uenien¬
tib abhr̃ticis. ꝗ tñillic baptratis ꝑma¬

Expanded text:
omnium criminum rei, quia per benedictionem ordinationis crimina vel vicia putantur auferri. Nullus sit penitentiae locus, quia id potest prestare ordinatio, quod longa satisfactio prestare consuevit. Sed nostrae lex est aecclesiae venientibus ab hereticis, qui tamen illic baptizati su
Abbreviated transcription (Latin):
de affinitate quã dicitis parentelã eẽ. q̃ tand̾
ad uirũ exparte uxoris. seu q̃ exparte ui¬
ri ad uxorẽ ꝑtinet. manifestissima ratio
ẽ. quia si scd̃m diuinã sententiã. ego ⁊ u
a fuacp parentela ꝓpinquitas una efficitur.
Quo cͥea ⁊ ego ⁊ soror uxoris meae iuno ⁊
pͥmo gͣdu erius. filius uõ enis scd̾o gradu
erit ame. neptis uõ t̃cio. Idꝙ utr̃ĩꝙ incẽtis
cuius cũq gͣdussit. itame oportet attend̾e
ꝗ̃ admodum ipsus quoꝙ gradus aliqua q̃ã¬
femina ꝓprie ꝓpinquitatissit. Qd̾ nimirũ
uxori mee de ꝓpinquitate sui uiri: incunc¬
tis cognitionis gͣdib conuenit obseruari. Ꝙ
uõ aliorsum sentiunt antixp̃i funt. aquib
tanto uos sollicitius oportet cauere: quanto
aꝑtius dep̃henditis illos diuinis legib oppu

Expanded text:
de affinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifestissima ratio est, quia si secundum divinam sententiam ego et ua suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae in uno et primo gradu erimus, filius vero ejus in secundo gradu erit a me, neptis vero tertio; idque utrinque in ceteris cujuscunque gradus sit, ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observari. Qui vero aliorsum sentiunt Antichristi sunt, a quibus tanto fortius vos oportet cavere, quanto apertius deprehenditis illos divinis legibus repu
Abbreviated transcription (Latin):
de eccłastici uiris proprietate legau̾it
aliter non ualebit nisi tanͣtum deꝓprii
iuris facultate suppleuerit. ¶Sed¬
et si eꝑiscopus. nel quilibet ex gradu ec¬
clesi astico intestatus defunctus fuerit.
nec aliqui inuenti fuerint. qui uire co¬
gnationis ei succedant: ecclesia ei succe¬
t̾at mnintegrum. nec licebit alicui aliqͣ
ex reb eius presumere. Unde inter

Expanded text:
de ecclesiastici juris proprietate legaverit, aliter non valebit, nisi tantum de juris proprii facultate suppleverit. ed si episcopus vel quilibet ex gradu ecclesiastico intestatus defunctus fuerit, nec aliqui inventi fuerint, qui jure cognationis ei succedant, ecclesia sua ei succedat in integrum, nec licebit alicui aliqua ex rebus ejus praesumere. Unde in Tar
Abbreviated transcription (Latin):
ui uiciis niitͥendis parẽ
⁊ fauet ne ꝯtͥstet peccantiũ uoluntatẽ
tã ñẽ misericors ꝗͣ qui ñ uult cultrum
raꝑe puero ne audiat plorantẽ. ⁊ nõ ti¬
met. ne uulneratũ doleat uel extinctũ.

Expanded text:
ui uitiis nutriendis parcit et fouet, ne contristet peccantium uoluntatem, tam non est misericors, quam qui non uult cultrum rapere puero, ne audiat plorantem, et non timet, ne uulneratum doleat uel extinctum.
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝯstituti ꝑꝑ homicidas. raptores. ut
⁊̃ illos dãpnent. ⁊ alios suo timore cõpe¬
nis. furta ⁊ cẽta cͥmina arege sunt

Expanded text:
es, homicidas, raptores, ut et illos damnent, et alios suo timore compeXL. Furta et crin ia a rege sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiis detñtũ cathedrã quidẽ hr̃e. s ab
offitio abstinere. p̃cipimꝰ. Suffic̃ it huiꝰ moĩ
indulgñtia ei: quia bñdic̃e aliis. eũ qui¬
uult̃a sua debet curare. c̃sequens ñẽ. Bñ
ñ it publice. neꝙ pͥuate. bñdieat. nec corpꝰ
dñ dispenset aliis. nec alio mõ ministret.
dimitat᷑ ei mniquitas ignorantiȩ sue. ma¬
nifestum ẽ aut̃ qd̾ ⁊ huiꝰ moĩ nõ legitime
niptiȩ solũntur. ⁊ nullatenꝰ uir accessum

Expanded text:
ptiis detentum, cathedram quidem habere, sed ab officio abstinere praecipimus. Sufficit enim hujusmodi indulgentia ei, quia benedicere aliis euera sua debet curare, consequens non Non igitur publice neque private benedicat, nec corpus Domini dispenset aliis, nec alio modo ministret;dimittatur ei iniquitas ignorantiae suae. Manifestum est autem, quod hujusmodi non legitimae nuptiae solventur, et nullatenus vir accessum
Abbreviated transcription (Latin):
uti pꝰsunt. Quia gͦ auctoĩtate ggii qͥ relictã
diaconi maĩto tͣclidit. puniendus ẽ. Itẽ
inneocesariensi ẽcilio. pbx ducens uxorẽ. ñ
sinodo cliaconi qͥi nordinatione sua cdicũt
diaconi neꝙ subchiacõĩ sũt ꝓbibendi. acõ¬
ugio S ꝙ de electione obicit᷑. ĩium ꝗdẽ
ẽ in ep̃atum ñ eligñdum. ẽẽ nͥinsacͥsordini

Expanded text:
uti possunt. § 1. Quia ergo auctoritate Gregorii, qui relictam diaconi marito tradidit, puniendus est; item in Neocaesariensi concilio presbyter ducens uxorem, non synodo diaconi, qui in ordinatione sua dicunt diaconi, nec subdiaconi sunt prohibendi a conjugio. Sed quod de electione objicitur, verum quidem est in episcopatum n
Abbreviated transcription (Latin):
ris: Ex loco: quia utͣq sinodꝰ orientalis ẽ.
⁊orientał eccła ñ suscepit gn̾ale uotũ ca¬
stitatis ħtñ diligñti obseruatiõe custodit.
ut pꝰ ad eptũ sac̃ dotium defucta pͥori uxo¬
re.cũqua sac̃dos factꝰ fuerat. si altam du¬
xeraͥt d̾pcãtur. Itẽ oppoitur illud ꝙ
legit᷑ incanone apłoꝵ.¬

Expanded text:
 orientalis est, et orientalis ecclesia non suscipit generale votum castitatis. Hoc tamen diligenti observatione custodit, ut post adeptum sacerdotium, defuncta priore uxore, cum qua sacerdos factus fuerat, si alteram duxerit, deponatur. Item opponitur illud quod legitur in canone Apo
Abbreviated transcription (Latin):
obtaueramꝰ in ip̃omicio głe ur̃e desid̾iis obe¬
dire . nͥ nos multiplex rõ ip̃ius nõ paueis
tempr̃ib ordinationẽ differre sac̃dotii
melius nostis: uł suꝑstes uxor au filii per
qͦs eccłastica solet ꝑiclitari suba. nostros
aĩos diutiꝰ ab enis ordinatioe suspend̾. et
qͣntũ ad cautelã humanã ꝑtinet. integͦ
pene anno distulimꝰ. opinantes ꝙ nime¬
lius. siracusanoꝵ ꝓuenire posset electio.
S ꝗa inuoluntatis sue ꝓposito in reuoca¬
bilit᷑ ꝑstiterunt.⁊ nullu̾e alius in eadẽ re¬
ꝑtus eocła. nͥ longiorib ad huc tpr̃um dif¬
feĩetur spatiis: ne paulo amplius insanit̃
sic̃ filii ur̃i uiri magnifici p̃toris testifica¬
tione didicimꝰ. int̾ huiꝰmoĩ ambiguitateᷤᷤ.
illud ꝯsultins iudicauimꝰ faciendũ. ut con¬
grua ꝓuidentia cãm ꝓp quã pͥs̃ctpał con¬
one c̃silii muniremꝰ. Qua de re summo
studio ab eod̾siracusane urħ epõ. pͥusquã
anob̾ ꝯtinget orclinari. huiꝰmõi exĩgi¬

Expanded text:
oriae vestrae desideriis obedire, nisi nos multiplex ratio ipsius non paucis temporibus ordinationem differre sacerdotii melius nostis, vel superstes uxor aut filii per quos ecclesiastica solet periclitari substantia nostros animos diutius ab ejus ordinatione suspenderent. Et quantum ad cautelam humanam pertinet, integro paene anno distulimus, opinantes, quod in melius Syracusanorum provenire posset electio. Sed quia in voluntatis suae proposito irrevocabiliter perstiterunt, et nullus est alius in eadem repertus ecclesia, nisi longioribus adhuc temporum differretur spatiis; ne paulo amplius insanirent sicut filii nostri magnifici viri praetoris testificatione didicimus, inter hujusmodi ambiguitates illud consultius judicavimus faciendum, ut congrua providentia casitione consilii muniremus. Qua de re summo studio ab eodem Syracusanae urbis episcopo, priusquam a nobis contingeret ordinari, hujusmodi exegi
Abbreviated transcription (Latin):
umgͣ insingłis quib ꝙ fideliũ
sit tał ꝓpositi uarietas. ħ mͥ designare ui¬
detur inħ loco qd̾ dimidii illi ꝗ uixta mõ¬
tẽ garizĩ incedũt illosqui adbñdictionẽ
electus ẽ. istos figuralit̾ indicẽt ꝗ nõ pene
metu. s bñdictionũ.⁊ remissionũ desid̾io
ueniunt ad salutẽ Illi uõ dimidii ꝗ uxta

Expanded text:
go in singulis quibusque fidelium talis sit propositi varietas, hoc mihi designari videtur in hoc loco, quod dimidii illi, qui juxta montem Garizin incedunt illum, qui ad benedictiones electus est, istos figuraliter indicent, qui non metu poenae, sed benedictionum et repromissionum desiderio veniunt ad salutem; illi vero di
Abbreviated transcription (Latin):
habentes etatis señił intuitũ. ⁊ ꝑiculoꝵ qͦ
rũcumq aut egritudinũ respicientes ne¬
cessitates. in quib siquis ita gͣnat̃ urguea¬
tur. ĩ oũ adhuc penitet de salute ip̃ius de¬
sꝑetur. oportet ei ꝑsac̃dotalem sollicitu¬
dinem coĩonis gr̃a subueniri. tẽ nico¬

Expanded text:
s aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque aut aegritudinum respiciens necessitates: in quibus si quis ita graviter urgeatur, ut, dum adhuc poenitet, de salute ipsius desperatur, oportet ei per sacerdotalem sollicitudinem communionis gratia subveniri. VI
Abbreviated transcription (Latin):
scrupulo ꝯsensiois occulte. qͥ manifesto
facinori d̾sinit obuiare ⁊ ꝓbat odisse se
uicia: ꝗ ꝯdẽpnat errantes nec relinquit
sͥ locũ deuiandi. qui ñ peꝑcit excedẽti.
⁊ pͥmus innocentie gͣdus ẽ odisse nefanda
⁊ latũ pandit delinq̃ntib aditũ. qui iũg̃
cũ p̃uitate ꝯsensũ ⁊ nicħ ꝓd ẽ alicui nõ
puniri ꝓͥo. qui puniendꝰ ẽ alieno pecc̃o.

Expanded text:
scrupulo consentionis occultae, qui manifesto facinori desinit obviare. Et probat odisse se vitia, qui condemnat errantes; nec relinquit sibi locum deviandi, qui non pepercerit excedenti. Et primus innocentiae gradus est odisse nefanda. Et latum pandit delinquentibus aditum, qui jungit cum pravitate consensum; et nihil prodest alicui non puniri proprio, qui puniendus est alieno peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
Iles cũ obediens potestati subqͣ
legitime ꝯstitutus ẽ hõiem occidit.
nulla cuutatissue lege reus ẽ homiei¬
dii. immo nͥfecerit: reus imꝑii deser¬
toritate fecisset. crim̃ effusi hũani san¬
guinis meidisset. Itaq un punit᷑ fecit
iniussus. inde puniet᷑ siñfecerit iussus.¬
hissit occidi. ꝓfecto si id sponte fac̃. hocite¬
micida ẽ. ⁊ si eũ occidat q̃ scit aiuidice
debuisse occidi.
rep̃hendat᷑ audatia in exeq̃ndis iure lau¬
detur obedientia. abrahẽ si spoñtaneus
in occidẽdo filio motꝰ fuisset: execrabilis
brẽtur. at iubenti dõ obsecudans famu
bono aĩo. quomõ uidex quomodolex.

Expanded text:
iles cum oboediens potestati, sub qualibet legitime constitutus est, hominem occidit, nulla. ciuitatis suae lege reus est homicidii, immo, nisi fecerit, reus est imperii desertoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit iniussus. inde punietur niussit occidi, profecto si id sponte facit, homicida est, etiamsi eum occidat, quem scit a iudice debuisse occidi. reprehendatur audacia, in exequendis iure laudetur obedientia. Abraham, si spontaneus in occidendo filio motus fuisset, execrabilis haberetur; at iubenti Deo obsecundans, fambono animo, quomodo iudex, quomodo lex.
Abbreviated transcription (Latin):
tĩqui ut quomõ in pͥncipio placuer̃ dõ.
sie pꝰ peceatũ ⁊ penitãtiã plac̃e incipiant.
cũ om̃i fuñit pecc̃oꝵ sorde pirgati. It
dũ dicis dehoc canonũ diu̾soꝵ te legisse
diu̾sas sententias. alias resigñdi alias ne¬
nasinodo incipientes: cureliquis qͣgue¬
cordant. nos uõ p̃cedentes patres seqͥmur.
quia auetore dõ asac doetna illoꝵ non
discordamꝰ. a cap̾tte itaꝙ incipientes us

Expanded text:
tiqui; ut quomodo in principio placuerunt Deo, sic post peccatum et poenitentiam placere incipiant; cum omni fuerint peccatorum sorde purgati. Etdum dicis de hoc canones diversos te legisse, diversasque sententias, alias resurgendi, alias neena synodo incipientes, hanc cum reliquis quatucordant. Nos ergo praecedentes Patres sequimur: quia auctore Deo a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes, us
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ gͥ patrũ instituti exc̃plis. quib ꝑicu¬
losissimũ ẽ refragari: credimꝰ asaẽ dotib
monachis. ligandi soluñdiq offm̃ dõ oꝑ¬
ante digne amministiari. si eos digne cõ¬
tig̾it. h ministĩo sublimari decertantes¬

Expanded text:
torum Patrum instituti exemplis quibus periculosissimum est refragari credimus a sacerdotibus monachis ligandi solvendique officium Deo operante digne administrari, si eos digne contigerit hoc ministerio sublimari. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħi defensori p̃cipimꝰ: ut cos debeat d̾tĩne¬
re. qͣtinus siꝗͣ desid̾ant sue ꝯtentiõĩs rõem.
cogͦscere. ad nos ũ inform̃tur d̾beant ex¬
hnb̃i . Certe sisola obstinatiõe ab eccłastico
corꝑe s̃ scissi. ineatina sic̃ petisti insula.
ut exulent᷑ p̃dicto d̾fensora duximꝰ inum¬

Expanded text:
i defensori praecipimus ut eos debeat detinere, quatenus, si quam desiderant suae contentionis rationem cognoscere, ad nos ut informentur debeant exhiberi. Certe si sola obstinatione ab ecclesiastico corpore sunt scissi, in Reatina sicut petisti insula ut exsulent, praedicto defensori duximus injun
Abbreviated transcription (Latin):
unt ñ nulli millo dogmate
monachos ꝗa mundo mortuis̃. ⁊ dõuiuũt
sac̃dotał offitii pot̃tiã indignos. neq¬
s̃penitentiã. neq xͥantatẽ largiri. neq
absolu̾e posse. ꝑsac̃dotał offitu diuinitꝰ
sͥ inunctã porestatẽ S om̃o labunt᷑ ne¬

Expanded text:
unt nonnulli nullo dogmate monachos, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdotalis officii potentia indignos, neque poenitentiam, neque Christianitatem largiri, neque absolvere posse per sacerdotalis officii divinitus sibi injunctam potestatem. Sed omnino labuntur
Abbreviated transcription (Latin):
dandi. pecẽaremittñdi. bñficiis eccł asticiᷤᷤ
ꝑfruendi rite potestatẽ accipiant. ut am¬
plius ⁊ ꝑfectiꝰ agãt ea q̃ sac̃dotał offitii eẽ
rũ. nͥ ab ep̃õ ꝯmoniti fuũit. nec scłatibus
causis occupent᷑. ũ resideant cognitões di¬
rim̃daꝵ litiũ. ¶ñ pelagiꝰ scͥbit antonine¬
sor factꝰ ñ ẽ. nulla uob̃ animi molestia
sit. qͥa satis ualde amarissimũ habeo d̾isto
lomͦ q̃ amoãchis dõ ꝓmissas̃ ualeant ad

Expanded text:
dandi, peccata remittendi, beneficiis ecclesiasticis perfruendi rite potestatem accipiant, ut amplius et perfectius agant ea, quae sacerdotalis officii esse rum, nisi ab episcopo commoniti fuerint, nec saecularibus causis occupentur, ut resideant cognitores dirimendarum litium. Unde Pelagius scribit Antoninsor factus non est, nulla vobis animi molestia sit, quia vere satis amarissimum habeo de isto modo quae a monachis Deo promissa sunt valeant ad
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ. s ap̃ hoĩes. Nunꝗd ap̃ dm̃
ualebit uͥ cã tua dicenda ẽ : qñ ds̃ erit ui¬
dex alius testis ꝗͣ conscientia tua non erit.
Iñt iustũ iudicẽ ⁊ ꝯscientiã tuã noli time¬
re nͥ cãm tuã.

Expanded text:
testimonium, sed apud homines. Nunquid apud Deum valet, ubi causa tua dicenda est? Quando Deus erit judex, alius testis quam conscientia tua non erit. Inter justum judicem et conscientiam tuam, noli timere nisi causam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
ncunctis q̃ inhac uita adu̾sa
ꝓueniunt. sola ẽ sic̃ nostis om̃ipt̃is dei
ubi ꝯscientia ñ accusat. Quẽ it ꝯscientia
accusatione ẽẽ ñ potest. sisola q̃ int̃ius ad¬
dicit ꝯscientia accuset. De ur̃a gͥ scĩtate¬
hominũ rumorib ꝯficta credimꝰ inqͣlic̃¬
ꝙ modulo fufpicionis adduci. quia ⁊ sacͥ

Expanded text:
cunctis quae in hac vita adversa proveniunt, sola est, sicut nostis, omnipotentis Dei ubi conscientia non accusat. Quem enim conscientiaaccusatione esse non potest, si sola, quae interius addicit, conscientia accuset. De vestra igithominum rumoribus conficta credimus in qualicunque modulo suspicionis adduci, quia et sacr
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis ep̃s aut abbas
pb̃to. autmonacho suo nsserit missas
ꝓbereticis cantare ñlicet. Nit expedit obe

Expanded text:
iscopus aut abbas presbytero aut monacho suo jusserit missas pro haereticis cantare, non licet, et non expedit obed
Abbreviated transcription (Latin):
suspecti ñ recipiantur. nec familiares uel
dedomo ꝓdeuntes. nec ⁊ ꝯsanguinei ac¬
cusatoris adu̾sus extͣneos testimonium
dicant: quia ꝓpinquitatis ⁊ familiarita¬
tis. acdñationis affectio ueritatẽ impedi¬
re solet: amot carnał ⁊ tim̾or. att aua¬
ricia plerũꝙ sensus hebetant humanos.
⁊ꝑuertunt opiniones. ut q̃stũ pietatem
putent.⁊ pecimiã qͣsi mercedẽ prudẽtiȩ.

Expanded text:
suspecti non recipiantur, nec familiares vel de domo prodeuntes, nec etiam consanguinei accusatoris adversus extraneos testimonium dicant, quia propinquitatis et familiaritatis ac dominationis affectio veritatem impedire solet. Amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
sub regula ꝯstituti. auariciã⁊ turpia lucͣ
sectant᷑. oblitiq diuinȩ scͥpturȩ dicetis. qui
pecunã suã non dedit ad usurã. mutuum
dantes .i. centesimã exigunt. Iuste censuit
siens. aut em̾ollia .i. sescupla exigens. uł aliqͥ
tale ꝓrsus excogitans tmpiꝰlucͥ grã deiciatur
acło. ⁊ alienus existat aregula. ¶ Hĩc

Expanded text:
sub regula constituti avariciam et turpia lucra sectantur oblitique divine scripture dicentis: Qui pecuniam suam non d. a. u. mutuum dantes centesimas exigunt, iuste censuit sigens, aut hemiolia, id est sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero et alienus exsistat a regula. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
itanec abieno noĩe: aliquis cłieoꝵ exerc̃e
fenus aitẽptet. Indeceris i ẽ. crim̃ suũ cõ¬
modis alienis impend̾e.⁊ ex̾cere. fenꝰ aũt
ħsolũ aspicere  excere debemꝰ ut quod hĩc
misericordit tͥbumus: adnõ ꝗd multipl¬

Expanded text:
ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercendum fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere, et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, 214 a Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłam potestatis ad epte culmina te a¬
nent ut ꝑ eandẽ potestatẽ disciplinã
eccłasticã muniant. Cet̃m ĩntͣ eccłam
potestates necessariȩ ñẽẽnt. nͥ ut quod
ñ p̃ualent sac̃ dotes efficere ꝑdoctrine

Expanded text:
esiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficere per doctr
Abbreviated transcription (Latin):
publicis nuptiis in coniugiũ liquide sum̃¬
da.⁊ om̃ib dieb uite sue. nͥ exconsensu
⁊ cã uacandi dõnũ ꝗͣ ꝓpt̃ hoĩem separanda
si fornieata fũt dimitenda. s illa niuẽte
altañducenda. quia ad ulti regnũ dĩ ñpos¬
sidebunt. ⁊ penim̃tia illiꝰ ꝑscriptiurã recipi

Expanded text:
publicis nuptiis in conjugium liquide sumenda, et omnibus diebus vitae nisi ex consensu, et causa vacandi Deo nunquam propter hominem separanda, et, si fornicata fuerit, dimittenda, sed illa vivente altera non ducenda, quia adulteri regnum Dei non possidebunt, et poenitentia illius per scripturam recipi
Abbreviated transcription (Latin):
uod aũt uxor cũ marito
inbaptismate simul ñ debeat sus cipere
pueꝵ. nulla auctoritate reꝑitur ꝓhibitũ.
S ut puritas spũał pat̃nitatis ab oĩ labe
⁊ infamiã ꝯseruet᷑ ummunis. dignũ ẽẽ
decreuimꝰ ut utͥq insimul ad ħ aspirare
minime p̃sumant. QQuia uõ piaculare cõ¬
duab sororib nupsit. magna uixta mo¬
dũ culpȩ penitñtia sͥ d̾b ĩungi.

Expanded text:
uod autem uxor cum marito in baptismate simul non debeat suscipere puerum, nulla auctoritate reperitur prohibitum. Sed ut puritas spiritualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, dignum esse decernimus ut utrique insimul ad hoc aspirare minime praesumant. Quia vero piaculare fladuabus sororibus nupsit, magna juxta modum culpae poenitentia sibi debet injungi.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugui nͥ abħis qui fuꝑ ip̃am feminam
dñationẽ hr̃e uident᷑. ⁊ a quib custoditur
uxor pẽtat᷑. ⁊ a parentib ꝓpiñquiorib
sponset᷑. ⁊ legib dotet᷑. ⁊ suo tp̃r sac̃dota¬
liter ut mos ẽ cũ p̃cib ⁊ oblationib asa¬
cerdote bñdicatur ⁊ aparanĩpbis ut cõ¬
suetudo docet custodita ⁊sociata. a pioxi¬
mis c̃gruo tpr petita. legib dotet᷑. ac̃ sol
acta legitima scitote ẽẽ conubia. aliter uõ
tima c̃iugia ẽẽ ñ dubitate. nisi uolutas
ꝓͥa suffragau̾it. ⁊ uota succurrerint legi

Expanded text:
um, nisi ab his qui super ipsam feminam dominationem habere videntur, et a quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus propinquioribus sponsetur, et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis congruo tempore petita, legibus detur ac solacta legitima scitote esse connubia, aliter verotima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint legi
Abbreviated transcription (Latin):
uos hãt scã lib̾tas aeris qͦs incarne ualidos
habuit: isus t̃renȩ uolu̾ntatis. Itẽ gg ci
ad sacͦs ordines usurariĩ

Expanded text:
os habeat sancta libertas aeris, quos in carne validos habuit usus terrenae voluptatis. C. IV. Ad sacros ordines usurarii
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiis atq honorib tołant. ⁊ cõꝵ se rerũ
ꝑ abstinentiã cruciant: ad qͣ ad ipiscenda fe
tardius putãt ¶¶Hui itaq qͣsi aliarũ ar¬
boꝵ more deorsũ uastis. finsũ angusti. qͥa
fortes minferiora subsistũt . s ad suꝑiora
defitiunt. At cͣc exequalitate palmãꝵ de¬
signant᷑ ꝓficiens uita nstoꝵ. quineqͣquã
sũt int̾renis desid̾iis fortes. ⁊ incelestib de¬
biles.S longius atꝙ distantius studiosos
sedõ exhibent. ꝗͣ scło fuisse meminerint.
Nam cũ quib dã ꝑ pdieatorem nm dr̃. hii

Expanded text:
divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cruciant ad quas adipiscendas fetardius putant. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles; sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent quam saeculo fuisse meminerunt. Nam cum quibusdam per praedicatorem nostrum di
Abbreviated transcription (Latin):
sũt in celestib s̃ debiles. Nam ꝓ tpĩali gła
usq ad mortẽ desuadare appetũt ⁊ ꝓspe
perpetua. ne paꝵ quidẽ inlabore subfistũt:
ꝓ t̾renis lucͥs. quaslibet iniurias tolerant.
ꝓcȩlesti mercede. uł tenissimi u̾bi ferre

Expanded text:
sunt , in coelestibus debiles. Nam pro temporali gloria usque ad mortem desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt. Pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre
Abbreviated transcription (Latin):
Erũt quippe duo incarne una. Qui ñ est
meretͥcis. E cͣcrio infideł infornicatione
sua ntrũ iuolet an edificet tẽplũydolo ne¬
scio. ꝑuitia ꝗppe luxurie. max̃e demones
colunt᷑. Hunũscio qd̾ qui pꝰfidẽ xͥ form¬

Expanded text:
erunt quippe duo in carne una. Qui non est meretricis. E contrario infidelis in fornicatione sua utrum violet, an aedificet templum idolo, nescio. Per vitia quippe luxuriae vel maxime daemones coluntur. Hoc unum scio, quod qui post fidem Chr
Abbreviated transcription (Latin):
saluus eris. Cũ dñs gͦ cordis inspector qͦuis
temp̃r ñ ẽ deneganda penitñtia postulan¬
ti. cũ illi se obliget iudici. cui occulta oĩa
ñ denegatur. nec rec̃ciliatio s deneganda
ẽ. In ꝯsulto gͦ epõ penitentẽ pb̃r rec̃cilia¬
re ñdebet. nisi ultima necessitas cogat.

Expanded text:
nus cordis inspector, quovis tempore non est deneganda poenitentia postulanti, quum ille se obliget judici, cui occulta omniaoenitentia non negatur, nec reconciliatio sibi deneganda est. Inconsulto ergo episcopo poenitentem presbyter reconciliare non debet, nisi ultima necessitas cogat.
Abbreviated transcription (Latin):
morientib denegari. nec illoꝵ desideriis
Lanniui. ꝗ obitus sin tpr̃ ħ ammȩ sue cupi¬
unt remedio subueniri. horremꝰ fateor
tante impietatis aliꝗ̃ reꝑiri. ut de pietate
dĩdesꝑet. quasi ñpossit ad se qͦuis temp̃r
ꝯcurrenti succurrere. ⁊ ꝑiclitantẽ sub one
ri desid̾at ⁊ libari. Ꝙd̾ ħ rogo aliud ẽ quã
morienti mortẽ add̾e. enisq animam sua
crudelitate ne absoluta possit ẽẽ occidere.
Cum dñs ad subueniendũ ꝑaratisumꝰ inui¬
tat ad penitãtiã sic ꝓmittit peccori. Inqua¬

Expanded text:
morientibus denegari, nec illorum desideriis annui qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus, fateor, tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet; quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onerri desiderat, liberare. Quid hoc, rogo, aliud est quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta possit esse, occidere? cum Deus ad subveniendum paratissimus invitans ad poenitentiam, sic promittat: Peccator, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ illud gg̃
dehis intelligendũ ẽ qui nõ causa neces¬
sitatis. s cã ingͣtitudinis callide ab epĩs
nensis ꝯcilii. de his intelligͥ qui nolũt
obtemꝑare ep̃is suis ꝓpt̃ necessitatem
eccłȩ uolentib eos ad altiora ꝓmouere.
Hanc cdistinctionẽ exdecreto simplicn
pp̃ quilibet corroborare ualet. qui scri

Expanded text:
erum illud Gregorii de his intelligendum est, qui non causa necessitatis, sed causa ingratitudinis callide ab episconensis concilii de his intelligitur, qui nolunt obtemperare episcopis suis propter necessitatem ecclesiae volentibus eos ad altiora promovere. Hanc distinctionem ex decreto Simplicii Papae quilibet corroborare valet, qui scrib
Abbreviated transcription (Latin):
relatione ꝑuenit. cosmã qui ex mõa¬
ho monast̾u scẽ luciȩ adecessore tuo ue¬
nerande memorie maximiano ĩ eccła
uebem̃t̃ afflictũ ut uitã sͥ penã existun⁊
⁊ ꝯstrictioĩ sue fuge q̃rat auxiliũ. ⁊ ideo
quia tales erga subiect̾os nr̃os debemus
tis ẽ si eñ ineccła ubi subdiaconii fũctus¬
ẽ offitio. scĩtas tua reducere. att illic stu

Expanded text:
 Cosmam, qui ex monacho monasterii sanctae Luciae, a decessore tuo venerandae memoriae Maximiano in Ecclesia vehementer afflictum, ut vitam sibi poenam existimet, et contritioni suae, fugae quaerat auxilium. Et ideo, quia tales erga subjectos nostros debemus tis est si eum in Ecclesiam, ubi subdiaconatus est functus officio, sanctitas tua reducere, atque illic pr
Abbreviated transcription (Latin):
undo euellerent spicas ⁊ ederent. ipsius xͥ
uox inuocentes uocat. quia coacti fame ħ
tas. facit perseuerantiam.

Expanded text:
undo vellerent spicas, et ederent, ipsius Christi vox innocentes vocat, quia coacti fame hotas facit perseverantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
cruilit̾ suiẽ publice cãm corã suis exͣcoĩ¬
catorib ñ ꝑ egerint. ipisibi aditũ audien¬
tiȩ clausisse uideant᷑. Qd̃ si obstinato aĩo
sine coĩone defuncti fin̾nt. nos illoꝵ causa
uixta beati leonis pdecessoris nr̃isentñtiã
diuino iudicio reseruantes quib uiuis nõ
ꝓ quacũꝙ culpa ab ȩccła exire ꝯtẽpseĩt.
ꝓnoxa ꝯtumeliȩ tardiꝰ recipiatur aduemi

Expanded text:
civiliter sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non egerint, ipsi sibi aditum audientie clausisse videantur. Quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint nos illorum causam, iuxta beati Leonis predecessoris nostri sententiam, divino iudicio observantes, quibus vivis non que culpa ab ecclesia exire contempserit, pro noxa contumelie tardius recipiatur ad veni
Abbreviated transcription (Latin):
auspicioꝵ. Unũ ad oculos. alteꝵ ad au¬
res ꝑtinens. Ad oculos scł uolatͦ. ad aures
ne dicte: qd̾ his auctor fui̾t dulinandi.
astrologi dietis: eo qd̾ mastris auguri¬
antur I Genethliaci appellatis ꝑꝑnata¬

Expanded text:
auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens: ad oculos scilicet volatus, ad aures ne dicti, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti, eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dissimili ⁊ diu̾so fatu. Sortilegis. ꝗ sub
noĩe. ⁊ c̃. ut supͣ. Salisatores uocatis qui
dũ eis m̃broꝵ q̃cumq partes salierĩt. ali¬
quid ÷ͥ ex iñ ꝓsꝑum seu triste significai
ualeant. uł qͦt modis futura p̃noseant.
ehis ita scrib̾ aug̃ in eod ł¬

Expanded text:
so fato. Sortilegi sunt qui sub nomine etc.. Ut supra: § 8. Salitores vocati sunt, quia, dum eis membrorum quaecunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significarivaleant, vel quot modis futura praenoscant? De his ita scribit Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
per iesum christum dnm̃ nr̃m propter
hoc tm̃ nos adiuare ad non peccandum:
quia per ipsam nobis reuelatur ⁊ appe¬
ritur intelligentia mandatorum ut scia¬
mus qd̾ appetere quod uitare debeamus.
non autem per illam nobis prestari ut
quod faciencdum cognouerimus ⁊ fa
cere debeamus aut ualeamus anathema

Expanded text:
per Jesum Christum Dominum nostrum propter hoc tantum nos adjuvare ad non peccandum, quia per ipsam nobis revelatur, et aperitur intelligentia mandatorum, ut sciamus quid appetere, quid vitare debeamus: non autem per illam nobis praestari, ut quod faciendum cognoverimus etiam facere diligamus atque valeamus, anathema
Abbreviated transcription (Latin):
enꝰ existat. Gibbꝰ uͦ ẽ: quẽ t̾rene sollicitudinis¬
pondꝰ depͥmit. ne unqͣm ad suꝑna respiciat. s
solis his que in infimis calcant᷑ intendat. Qui &¬
si qñ aliqͥd ex bono patͥe celestis audierit: ad hoc
nimirũ ꝑu̾se ꝯsuetudinis pondere p̃grauatꝰ cor¬
dis faciẽ ñ attollit. qͥa cogitationis statũ erigere
ñ ualet: quẽ t̾rene usꝰ sollicitudinis curuũ tenet.

Expanded text:
 terrenae sollicitudinispondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
Itimorẽ dĩ ante oculos ñ habentes. nec eccl̃ia¬
stica statuta custodientes. recesserint ab eccłia
sua. siue pbr. siue. diaconꝰ. uł in quoc̃q eccłiasti¬
co ordine positi fu̾int. ñ debent suscipi in eccłia
s om̃i necessitate cogant᷑. ut redeant ad eccl̃iam
suã. Qd̃ si ꝑmanserint: excõmunicare eos opor

Expanded text:
timorem Dei ante oculos non habentes, neque ecclesiastica statuta custodientes, recesserit ab Ecclesia sua sive presbyter sive diaconus, vel in quocunque ecclesiastico ordine positi fuerint, non debent suscipi in Ecclesia, sed cum omni necessitate cogantur, ut redeant ad Ecclesiam suam, quod si permanserint, excommunicare eos opor
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua cccłia ad aliã tͣnseundũ ẽẽ credid̾it. ⁊¬
ibi paulatĩ tẽptet quo migu̾it ꝑpetuo manere.
ult̾iꝰ ministrare ñ debet. p̾sertim si ab ep̃o suo
ad reu̾tendũ fu̾it exhortatꝰ. Qd̾ si pꝰ euocatio¬
nẽ sui ep̃i ñ obedierit. s mobediens ꝑseu̾auerit:
om̃ib modis ab officio suo depom debere. nec
aliqn spem restitutionis habere. Si uͦ ꝓpt̾ hanc
sẏnodo penã merebit᷑ increpationis. tanqͣm ex¬
cłiastica uira dissoluens. It̾ ex eod̃
Ion liceat
cꝑ̃o eccłiam suã relinquere. ⁊ ad aliã transire..

Expanded text:
ta sua ecclesia ad aliam transeundum esse crediderit, et ibi paulatim tentet quo migravit perpetuo manere ulterius, ministrare non debet, praesertim si ab episcopo suo ad revertendum fuerit exhortatus quod, et si post evocationem sui episcopi non obedierit, sed inobediens omnimodo ab officio suo deponi debere, nec aliquando spem restitutionis habere. Si vero propter synodo poenam merebitur increpationis tanquam ecclesiastica jura dissolvens. C. XXV. Non licet episcopo ecclesiam suam relinquere et ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
uto qd̾ sine ulla sui contumelia. cypͥanꝰ ep̃e
rii coronã. Cet̾m magis uereri debeo. ne. in petrũ
contumeliosꝰ cxistã. Quis enĩ nescit illũ apłat
pͥncipatũ cuilibet ep̃atui p̃ferendũ: S ⁊̃ si dis¬
tat cathedraꝵ gr̃a. uua ẽ tñ martyrũ gła. Item.¬
Cũ petrꝰ a paulo postiore corrigit᷑ ⁊ patis atꝙau
m̃nitatis uinculo custodito. ad martyriũ ꝓmouet᷑.
qnͣto faciliꝰ ⁊ fortiꝰ qd̾ ꝑ uniu̾se eccłie statuta fir¬
matũ ẽ ut uniꝰ ep̃i auctoritati uł uniꝰ ꝓuncie
contilio p̃ferendũ est. Ld̾.¬

Expanded text:
uto quod sine ulla sui contumelia Cyprianus episrii coronam. ceterum magis uereri debeo ne in Petrum contumeliosus existam. quis enim nescit illum apostolatus principatum cuilibet episcopatui praeferendum? sed etiamsi distat cathedrarum gratia, una est tamen martyrum gloriciens a Paulo posteriore corrigitur et pacis adque unitatis uinculo custoditus ad martyrium promouetur, quanto facilius et fortius, quod per uniuersae ecclesiae statuta firmatum est, uel unius episcopi auctoritati uel unius prouinciae concilio praeferendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdõ res eoꝵ concupiscamꝰ ⁊ auferamꝰ utinã
aut calummandi cupiditate cecant᷑ ut ñ atten¬
dant qmͣ sint int̾ se contraria que locunt᷑. Ipsi
certe dicunt ⁊ inuidiosissime sͥ conqueri uiden¬
tur. qd̾ eos in nr̃a cõmunione uiolento legũ
impio coartamꝰ. Hoc itaq nullomꝰ fateremꝰ.
si res eoꝵ possidere uellemꝰ. Quis auatꝰ. querit
compossessorem: Quis dnaͣndi cupiditate
inflammatꝰ. uł fastu dñationis elatꝰ. desidat
hab̾e consortẽ Ipsos certe attendant gnͦdã
suos mͦ ⁊̃ nr̃os socios. ⁊ fr̃ua nob dilectione con¬
iunctos. ut quẽadinodũ sua teneant ñ solũ

Expanded text:
d res eorum concupiscamus et auferamus, utinam autem calumniandi cupiditate caecantur, ut non adtendant, quam sint inter se contraria, quae loquuntur. ipsi certe dicunt et inuidiosissime sibi conqueri uidentur, quod eos in nostram communionem niolento legum imperio coartamus. hoc utique nullo modo faceremus, si res eorum possidere uellemus. quis auarus quaerit conpossessorem? quis dominandi cupiditate inflammatus uel fastu dominationis elatus desiderat habere consortem? ipsos certe adtendant quondam suos iam nostros socios et fraterna nobis dilectione coniunctos, quem ad modum sua teneant non solum,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdaminꝰ gerimꝰ. ñ ꝓpͥetatẽ nob̾ usirpatioẽ dam¬
nabili uendicamꝰ. Quicqͥd gͥ nomine eccłiaꝵ
gib religiosis cũ ipsis eccłiis ad catholieam tnͣs¬
ferri iusserunt. E um gͦ nob̾cum sunt plebes
dẽ possessiunculis alebant᷑: ipsi positi foris po¬
tius desinant. concupis cere aliena s intrent
untatis societatẽ. ut pariter gub̃nemꝰ ñ illa
tm̃ quȩ dicunt sua. uerũ ĩ quȩ dicunt ⁊ nt̃a.

Expanded text:
do gerimus. non proprietatem nobis usurpatione damnabili uindicamus. Quicquid ergo nomine ecclesiarum gibus religiosis cum ipsis ecclesiis ad catholicam transire iusserunt. cum ergo nobiscum sint plebes dem possessiunculis alebantur, ipsi potius foris positi desinant concupiscere aliena, sed intrent in unitatis societatem, ut pariter gubernemus non illa tantum, quae dicunt sua. uerum etiam, quae dicuntur et nostra.
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ atq iusticiã ⁊ lib̾are de manu calum¬
mantium ui oppressos. & ꝑegrino pupilloq¬
& uduę qui facilius oppͥmuntur a potestatib
p̃bere auxiliũ ⁊ ut curã eis p̃ceptoꝵ dĩ maiorẽ
iniceret intulit. Nolite contristari ut ñ solũ
eripiatis. s: ne patiamimi qͥdẽ ut ur̃a coni¬
uentia eueniat eos ab aliis contristari.⁊ san¬
guinẽ innocentẽ ñ effundatis in loco isto
homitidas eni ⁊ saclegos. ⁊ c̾. Ipost pauca.
Si inqͥt hoc feceritis o reges uida tenebitis
quã qui ñ exhibuerit. apd̾ dm̃ p̃mia inue¬
cede fraudat᷑. qͥ fidẽ ⁊ reuerentiã potestatib sẽr

Expanded text:
dicium et justitiam, et liberare de manu calumniatorum vi oppresso, et peregrino, pupilloqviduae, qui facilius opprimuntur a potentibus, praebere auxilium. Et ut curam eis praeceptorum Dei majorem injiceret, intulit: Nolite contristare, ut non solum non eripiatis, sed ne patiamini quidem per vestram conniventiam ab aliis contristari, et sanguinem innocentem non effundatis in loco isto. Homicidas enim, sacrilegos etc.. Et post pauca: Si, inquit, haec feceritis, o reges Juda, tenebitis quam qui non exhibuerit apud Deum praemia invecede fraudatur qui fidem et reverentiam potestatibus ser
Abbreviated transcription (Latin):
cia ꝑsonalia sine die ⁊ consule fueruit dep̃hensa.
net. sub ea conditione ꝓferri p̃cipimꝰ si p̃ces ueti¬
tate nitunt᷑. nec aliquẽ. fructũ p̃cator oraculi
ꝑcipiat. impetrati. licet in iudicio asseueret ue¬
riatẽ nͥ quelo fidĩ p̃cum imꝑali bñficio mon¬
stret᷑ inserta. Nam⁊ magnificꝰ uir questor ruu
ri spedabiles magistii serimioꝵ qͥ fine p̃fata ad¬
iectione qͣlecũq diutuũ responsũ dictauerint
⁊ udices qͥ susceꝑinit rep̃hensionẽ subibunt. &
qͥ licite dictata scribe ausi fuerint citiꝰcũq seri¬
mi meinorales seu pragiaticarii uł aduitores
pͥmicerii amissione cingłi ferient᷑. Item leo p̃p̃.¬

Expanded text:
a personalia sine die et consule fuerint deprehensa, netur, sub ea condicione proferri praecipimus, si preces veritate nituntur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in iudicio adserat veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor et viri spectabiles magistri scriniorum: qui sine praefata adiectione qualecumque divinum responsum dictaverint, et iudices, qui susceperint, reprehensionem subibunt et, qui illicite dictata scribere ausi fuerint cuiuscumque scrinii memoriales seu pragmaticarii vel adiutores primicerii, amissione cinguli ferientur. P
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s pͥuis cetinati ocłos luto ex sputo facto suꝑ¬
lriuit. & sic ad aquas syloe misit. qͥ pͥus de¬
bet baptizandus fide incarnationis  instrai.
& sic ad baptismũ iam credulus admitti. ut
sciat cuiꝰ gr̃e m eo ẽ particeps. & tui iã debitor

Expanded text:
ipse Jesus caeci nati oculos luto, ex sputo facto superlinivit, et sic ad aquas Siloe misit , quia prius debet baptizandus fide incarnationis Christi instrui, et sic ad baptismum jam credulus admitti, ut sciat cujus gratiae in eo est particeps, et cui jam debitor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ si p̃clare uł p̃sidiali curie honore p̃fulgeat. It̾.
alienas. si socii & participes cͥminis ñ dicant᷑ s fi¬
dis ab his noticie postulet᷑. Uenturis aũ ad uidi
ciũ ꝑ accusatores aut ab his ꝑ quos fuerant postu¬
lati sũptus cõpetentes ministrent᷑. ⁊̃ si in pccuni¬
aria causa ab alt̾utra parte testes suit ꝓducendi.¬

Expanded text:
etiamsi preclare curie honore prefulgeat. Sed alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibicium per accusatorem, vel ab iis, per quos fuerant postulati, sumtus competens ministretur, etiamsi in pecuniaria causa ab alterutra parte testes producendi
Abbreviated transcription (Latin):
excipit᷑ ne gener aut socer inuitꝰ testimoniũ
dicẽ cogat᷑ grña appellatione. sponsũ qͦ fi
liȩ contineri placet. It soceri sponse patrem.
ut testes fiant. It̾ serui responso tunc credend̾
ẽ cũ alia ꝓbatio ad eruenda u̾itatẽ ñ ẽ. Item.¬
luuiti testimoniũ dice ñ cogant᷑. senes ualitu¬
dinarii. uł milites. uł illi qui cũ magistratu rei
publice. causx abst̃. uł quib uenire ñ licet. Pn¬
detractandi testimonii causa aberit. It̾ is qui:
exercitu p̃bendã conduxit. s nec pupillis te¬
stimoniũ denuntiari pot̾. It̾. In testimoniũ ac¬

Expanded text:
excipitur, ne gener aut socer invitus testimonium dicere cogatur, generi appellatione sponsum filiae quoque contineri placet. Item soceri sponsae patrem.ut testes fiant. Item lege 7.: § 9. Servi responso tunc credendum est, quum alia probatio ad eruendam veritatem non est. Itemuiti testimonium dicere non coguntur senes ualetudinarii uel milites uel qui cum magistratu rei publicae causa absunt uel quibus uenire non licet. non detractandi testimonii causa aberit. § 13. Item is, qui exercitui praebenda conduxerit. Sed nec pupillis testimonium denunciari potest. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs testib usus fu̾it. idcq testes adu̾sꝰ eũ in alia
lite ꝓducant᷑. ñ licebit ei coꝵ ꝑsonas exciꝑe. insi
ostendit uumicitias int̾ se ⁊ illos pꝰea emersas fuis¬
se. ex quib testes repelli leges p̃cipiunt. ñ adim̃da
scił ei licentia ex ipsis depositionib testimonium
coꝵ arguere. S ⁊ si liquidis ꝓbationib datione
uł ꝓmissione pecuniaꝵ eos corruptos eẽ ostend̾it.
eã ⁊ allegationẽ in teg̃m ei seruare oportet.
ꝯscͥptio semꝑfiat. ut talione calũpniator reci¬
piat: quia ante inscͥptionẽ ncmo debet udica¬
ri uł dãpnari. cũ ⁊ scł̃i leges hec cadẽ retineant.¬

Expanded text:
Si quis testibus usus fuerit, iidemque testes adversus eum in alia lite producantur, non licebit ei personas eorum exciostenderit inimicitias inter se et illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis depositionibus testimonium eorum arguere. Sed et si liquidis probationibus datione vel promissione pecuniarum eos corruptos esse ostenderit, eam etiam adlegationem integram semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem nemo debet judicari, vel damnari, cum et saeculi leges haec eadem retineant
Abbreviated transcription (Latin):
eundemq meditatũ serionẽ afferant. an ad
rei u̾itas dep̃hendit᷑. Alias numerꝰ testiũ. alias
dignitas ⁊ auctoritas. alias ueluti consentiens
fama confirmat. rei de qͣq̃rit᷑ fidẽ. Non gͦ ad
unã ꝓbationis speciẽ. cognitionẽ suã iudex
allegare debet. s ex sententia animi sui estima¬
niculis causã approbatã. nulliꝰ ẽc̃ mom̃ti certũc̃.¬

Expanded text:
emeditatum sermonem attulerint, an ad rei veritas deprehenditur; alias numerus testium, alias dignitas et auctoritas, alias veluti consentiens fama confirmat rei, de qua quaeritur, fidem. Non ergo ad unam probationis speciem cognitionem statim judex alligare debet, sed ex sententia animi sui existimaniculis causam approbatam nullius esse momenti certu
Abbreviated transcription (Latin):
gotus. S ne hos hereticos cẽ denegetis. audi¬
te scqñtia. Hereticos aũ inqͥunt dicimꝰ. tam
cos qͥ olim ab eccl̃ia piecti st̃. qm̃ qͥ pꝰ hec a no¬
bis anathematiz ati st̃. Porro si adhuc nec
sic creditis. audite qd̃ subdit᷑. Preter hos aũ
aiuint. ⁊ eos qͥ fidẽ qͥdẽ sanã simulant confi¬
teri scismaticos ẽẽ. ⁊ eos qui seorsũ a cõmuni¬
cantib nobis ep̃is collectas faciunt. Dem̃ uͦ
siue ex laicali ordine. nec his lic̾e accusare ꝙp̃m
acceptabiles in accusatione ep̃i aut alioꝵ clicoꝵ
qm innoxios semetipsos illatoꝵ sͥ ostenderint
cͥminũ. Qd aũ ꝑiculi reglẽ huiꝰ immineat con¬

Expanded text:
facere. Sed ne hos haereticos esse denegetis, audite sequentia: Haereticos autem inquiunt dicimus tam eos, qui olim ab ecclesia projecti sunt, quam qui post haec a nobis anathematizati sunt. Porro, si adhuc nec sic creditis, audite quod subditur: Praeter hos autem aiunt et eos, qui fidem sanam simulant confiteri, schismaticos etiam , et eos, qui seorsum a communicantibus nobis episcopis collectas faciunt. Deinde vsive ex laicali ordine, nec his licere accusare episacceptabiles in accusatione episcopi aut aliorum clericorum, quam innoxios semetipsos illatorum sibi ostenderint criminum. Quid autem periculi regulae hujus immineat con
Abbreviated transcription (Latin):
cus ei sit ꝓ quo testimoniũ dat. Nam si carcat
suspitione testimoniũ uł ꝓpt̾ ꝑsonã a qͣ ꝓ
fert qd̾ honesta sit. uł ꝓpt̾ causã qd̾ neq lucri.
c̃. It̾. Lege iulia de ui cauet᷑ ne hac lege in reũ
testimoniũ dicẽ lic̾e̾t. qui se ab eo parente ue eiꝰ
liberau̾it. qͥ ue impubes eri. t. qui ue. iudicio
publico dãpnatꝰ erit. qui ue in uinculis custo
tutꝰ ñ erit. qui ue ad bestias ut depugnaret se
locau̾it. qui ue palã questũ facet fec̾it ue. qͥ ue
oh testimoniũ dicendũ uel ñ dicendũ pecumã

Expanded text:
cus ei sit, pro quo testimonium dat. nam si careat cus ei sit, pro quo testimonium dat. nam si careat suspicione testimonium uel propter personam a qua fertur quod honesta sit uel propter causam quod neque lucri ia". Lege Iulia de vi cavetur, ne hac lege in reum testimonium dicere liceret, qui se ab eo parenteve eius liberaverit, quive impuberes erunt, quique iudicio publico damnatus erit qui eorurum non erit, quive ad bestias ut depugnaret se locaverit, quive palam questum facit feceritve, quive ob testimonium dicendum vel non dicendum pecuniam