comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomodo poterit seruus domini mei loqͥ
cum deo meo. Nichil enim in me remansitui¬
rium. Ses ⁊ alitus meus intercluditur. Eur¬
sum ergo tetigit me quasi uisio hominis
⁊ confortaut me ⁊ dixit. Noli timere uir de¬
siderioꝵ pix tibi confortare ⁊ esto robustus.
Comq loqueretur mecum conualui ⁊ dixi.
Looguere mi domine q confortasti me Et̃
ait. Nunquid scis quare uenerun ad te ⁊ nunc
reuertar ut prelier aduersum puncipem ꝑsa¬
ꝵ Com enim egrederer aꝑpuit princeps gre¬
coꝵ ueniens. uerumptamen annuriciabo tibi
quod expresum est i scripturis uentatis et
nemo est aduitor meus in omnib his msi
michael pruiceps uester
go autem ab anno primo darii me¬
di stabam ut confortaretur ⁊ cotrolo¬
raretur ⁊ nunc ueritacem annuncabo tibi.¬
Et ecce ad huc tres reges stabunt in ꝑside
⁊ quartus distabitur oꝑib nimis suꝑ om̃s
Et com inualuerit diuitus suis concitabit
ommes aduersum regnum grecie. Surget

Expanded text:
Et quomodo potest servus Domini mei loqui Et quomodo potest servus Domini mei loqui cum Domino meo? nihil in me remansit virium, sed halitus meus intercluditur. Rursum ergo tetigit me quasi visio hominis, et confortavit me, et dixit: Noli timere vir desideriorum: pax tibi: confortare, et esto robustus. Cumque loqueretur mecum, convalui, et dixi: Loquere Domine mi, quia confortasti me. Et ait: Numquid scis quare venerim ad te? et nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum: cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum veniens. Verumtamen annunciabo tibi quod expressum est in scriptura veritatis: et nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester . Ego autem ab anno primo Darii Medi stabam ut confortaretur et roboraretur. Et nunc veritatem annucio tibiside, et quartus ditabitur opibus nimiis super omnes: Et cum invaluerit divitiis suis, concitabit omnes adversum regnum Graeciae. Surget
Abbreviated transcription (Latin):
mannaꝵ ⁊ ditit ad me. Damel uir desiderioꝵ
intellige nerba que ego loquar ad te ⁊sta m
gradu tuo. Iunc enim missus sum ad te.
Cõmq drcisset michi sermonem istum steci
tremens ⁊ ait ad me. Noli metuere dauel q
ex die primo quo posiusti cor tuum ad intel¬
ligendum ut ce affligeres in conspectu dei tu¬
i exaudita sunt uerba ila ⁊ ego ueni ꝑꝑter s̃̾¬
mones tuos. Princeps autem ꝑsaꝵ resticit¬
michi .xxi. dieb. Et ecce michael unus de prin¬
ciꝑib primus uenit in adiuitorium meum
⁊ ego remansi ibi iuxta regem ꝑsaꝵ. ueni autẽ
ut docerem te que uentura sunt populo tuo
in nouissimis dieb quoniam adhuc uisio¬
in dies ꝑtelatur. Cõmq loqueretur michi hu¬
iuscemodi uerba deieci uultum meum in
terram ⁊ tacui Et̃ ecce sumilitudo filu homi¬
nis tetigit labia mea ⁊ aꝑiens os meum lo¬
gucus sum ⁊ dixi ad eum qui stabat coram
me. Domune mi in uisione dissolute sunt ꝯ¬
pages mes ⁊ nichil remansit in me uirium.¬

Expanded text:
mearum. Et dixit ad me: Daniel, vir desideriorum, intellige verba, quae ego loquor ad te, et sta in gradu tuo: nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens. Et ait ad me: Noli metuere, Daniel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum ad intelligendum, ut te affligeres in conspectu Dei tui, exaudita sunt verba tua: et ego veni propter sermones tuos. Princeps autem regnii et uno diebus: et ecce Michael unus de principibus primis uenit in adiutorium meum, et ego remansi ibi iuxta regem Persarum. ueni autem ut docerem te quae uentura sunt populo tuo in nouissimis diebus. quem princiin dies. Cumque loqueretur mihi hujuscemodi verbis, dejeci vultum meum ad terram, et tacui. Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae,
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ facies uemiens suꝑ eum iuxta placitum su¬
um ⁊ non erit qui stet contra faciem eius. E
stabit in terra iclita ⁊ consumetur in manu
eius ⁊ ponet faciem suam ut ueniat ad tenen¬
dum unuiersum regnum eius ⁊ ꝓiecta faciet
cum eo ⁊ feminarm filiam dabit ei ut euer¬
tat illum ⁊ non stabit nec illius erit ⁊ conu̾¬
tet faciem suam ⁊ insulas ⁊ capiet multas ⁊

Expanded text:
do. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam, ut veniat ad tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo: Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud: et non stabit, nec illius erit: Et convertet faciem suam ad insulas, et capiet multas:
Abbreviated transcription (Latin):
eam in solitudmem ⁊ loquat ad cor euis ⁊ da¬
to er uuntores enis ex eodem loco ⁊ uallem a¬
chor ad aꝑiendam spem. Et canet ibi in hac di¬
es uiuentutis sue ⁊ uxta dies ascensionis sue
de terra egẏpti ⁊ erit in die illa ait dominus.
uocabit me uir meus ⁊ non uocabit me ultͣ
daalim ⁊ auferam nomina daalun de ote euis
⁊on recordabitur ultra nominis eoꝵ ⁊ ꝑcu

Expanded text:
eam in solitudinem: et loquar ad cor ejus. Et dabo ei vinitores ejus ex eodem loco, et vallem Achor ad aperiendam spem, Et canet ibi juxta dies juventutis suae, et juxta dies ascensionis suae de terra Egypti. Et erit in die illa, ait Dominus: vocabit me: Vir meus: et non vocabit me ultra, Baali. Et auferam nomina Baalim de ore ejus, et non reco
Abbreviated transcription (Latin):
to. Et in temꝑe prefinito preliabitur ad uer¬
sum eum rex austri ⁊ quasi tempestas ueni¬
et contra illum. Rex aquilonis in currib
⁊ in equitib ⁊ m clisse magna ⁊ ingrediecur
terras ⁊ contheret ⁊ ꝑtransiet ⁊ intidibit int̾¬

Expanded text:
to. Et in tempore praefinito praeliabitur adverto. Et in tempore praefinito praeliabitur adversus eum rex austri, et quasi tempestas veniet contra illum rex aquilonis, in curribus, et in equitibus, et in classe magna, et ingredietur terras, et conteret et pertransiet. Et introibit in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ruent in gladio ⁊ i flamina ⁊ in captiuitace ⁊
in rapina dieꝵ. Cõmq corruerint sublenabũ¬
tur auxilio ꝑuulo ⁊ applicabuntur eis pluri¬
im frandulenter ⁊ de erudicis muent ut conflẽ¬
tur ⁊ eligantur ⁊ dealbentur usq ad tempus
ꝑrefmitum q adhuc aliud tempus erit. ⁊ faci¬
ficabitut aduersus omnem deum ⁊ aduersus
deum deoꝵ loquetur magnificencia: ⁊ dniget᷑
donec compleatur iracondia ppetrata. Quippe ÷¬
diffinitio ⁊ deum patrum suoꝵ non reputa¬
bit ⁊ erit in concupiscentiis feminaꝵ. Neq
quemquam doꝵ curabit qr aduersum uni¬
uessa consurget. deum autem moazim in
loco suo uenerabitur ⁊ deur quem ignora¬
uerunt patres eiuis colet auro ⁊ argento ⁊ la¬
pnde precioso rebq preciosis ⁊ faciet ut mu¬
miat morim cum deo alieno quem cogno¬
uit Et multiplicabit gloriam ⁊ dabit eis po¬
testatem in multis ⁊ terram diuidet gratiui¬

Expanded text:
et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhuc aliud tempus erit. Et facificabitur adversus omnem Deum, et adversus Deum deorum loquetur magnifica, et diriget, donec compleatur iracundia: perpetrata est quippe definitio. Et Deum patrum suorum non reputabit, et erit in concupiscentiis feminarum, nec quemquam deorum curabit; quia adversum universa consurget. Deum autem Maozim in loco suo venerabitur: et Deum, quem ignoraverunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratui
Abbreviated transcription (Latin):
eius obprimentur ⁊ cadent interfecti eiuo¬
plurimi. Duoꝵ quoq regum cor eus erit
ut malefant. ⁊ ad mensam unam munda¬
mini loquentur ⁊ non ꝑficient q adhuc tẽ¬
pus in aliud finis ⁊ reuertecur in tetram su¬
am ⁊cum oꝑib mutis ⁊ cor eius adueraim
testamentum sanctum: faciet ⁊reuertetur in ter¬
ram suam. Statuto temꝑe reuertetur ⁊ ueniet ad
austrum m on erit priori sumle nouissimum ⁊
uement suꝑ eum trieres ⁊ romani ⁊ ꝑeutietur
⁊ reuertetur ⁊ indignabitur contra testamentũ
sanctuarii ⁊ faciet ⁊ reuertetur ⁊ cogitabit adu̾¬
sum eos qui reliquerunt testamentum sanc¬
tuarit. Et brachia ex eo stabunt ⁊ polluent sa¬
ctuarium fortitudinis ⁊ anferent uiga sacrifici¬
um ⁊ dadunt abhominationem in desolationez.
Et impii destamentum suum libunt fraudu¬
lenter. Iopulus autem seens deum suum oþci¬
nebit ⁊ faciet ⁊ docti in populo docebunt ꝑlurĩos

Expanded text:
ejus opprimetur: et cadent interfecti ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam mendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum sanctum, et faciet, et revertetur in terram suam. Statuto tempore revertetur, et veniet ad austrum: et non erit priori simile novissimum. Et venient super eum Trieres et Romani: et percutietur, et revertetur, et indignabitur contra testamentum sanctuarii, et faciet: Reverteturque et cogitabit adversum eos, qui dereliquerunt testamentum sanctuarii, Et brachia ex eo stabunt, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem, Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corruet ⁊ non muenetur ⁊ stabit in loco enis
uillissimus ⁊ indignus decore regio ⁊ in paucia
dieb contheretur non in furore neq in pre¬
lio. Et stabit in loco eius despectus ⁊ non tri¬
buetur ei honor iegius ⁊ ueniet clam ⁊ obti¬
nebit regnum in fraudulencia ⁊brachia pu¬
gnantis expugnabuntur a facie eins conche¬
retur. Insuꝑ ⁊ dux federis ⁊ post amicicias cũ
eo faciet dolum ⁊ ascendet ⁊ suꝑabit in modi¬
copopulo ⁊ habundantes ⁊ uberes urbes ingͦ¬
dietur ⁊ facies que non fecerunt patres enis
⁊ patres patrum eius que rapinas ⁊ predam
⁊ duuicias eoꝵ dissipabit. Et contra fumissimaᷤ
cogitationes consilium inibit. ⁊ hoc usq ad tẽ¬
pus ⁊ concitabitur fortitudo euis ⁊ cor eiusa¬
uersum regem austri in exercitu magno. E
rex austri ꝓnocabitur ab bellum multis au¬
Tilus ⁊ fortib minis ⁊ non stabunt q inibũt
aduersum eum consilia. Et comedentes pa¬
nem coram eo contherent eum exertiusq

Expanded text:
t non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, nec in praelio. Et stabit in loco ejus despectus, et non tribuetur ei honor regius: et veniet clam, et obtinebit regnum in fraudulentia, Et brachia pugnantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur: insuper et dux foederis. Et post amicitias, cum eo faciet dolum: et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes et uberes urbes ingredietur; et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum ejus: Rapinas, et praedam, et divitias eorum dissipabit, et contra firmissimas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque
Abbreviated transcription (Latin):
qui audierit sonitum tube fistule ⁊ cythate
sambuce ⁊ psalterii ⁊ symphonie ⁊ uniuera
generis musicoꝵ ꝓsternat se ⁊ adoret statuã
auream. Siquis uero non ꝑcidens adoraue¬
tit mutatur in fornacem ignis ardentis St
ergo uri iudei quos constitiusti suꝑ oꝑa re¬
gionis babilonie. sydrach. misach. ⁊ abdena¬
gõ. uiri isti condempserunt rex decretum tu¬
um deos tuos non colunt ⁊ statuam aureã
quam erexisti non adorant. Tutic nabucħ ĩ
furore ⁊ in ira precepit ut adducerent sydrach
mẏsach. ⁊ abdenago. Qui confestim adductist̃
dos meos non colitis ⁊ statuam aureamgͣ
consutui non adoratis: Nunc ergo sitis ꝑa¬
ti quacumq hora audieritis sonitum tu¬
be fistule ꝙ̃thare. sambuce. ꝑsalteru. ⁊ sytr¬
phonie omneq genus musicoꝵ ꝑsternite

Expanded text:
et cithare: sambuce et psalterij et simphonie et omnis generis musicorum: prosternat se et adoret statuam auream. Siquis autem non procidens adoraverit: mittatur in fornacem ignis ardentis. Sunt autem viri Judei quos constituisti super opera regionis Babylonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt Rex decretum tuum: deos tuos non colunt: et statuam auream quam erexisti non adorant. Tunc Nabuchodonosor Rex in furore et in ira precepit: ut adducerent Sidrac: Misac: et Abdenago. Qui confestim adducti sunt nago deos meos non colitis et statuam auream quam constitui non adoratis nunc ergo si estis parati quacumque hora audieritis sonitum tubae fistulae et citharae sambucae psalterii et symphoniae omnisque generis mus
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝑlacare domine atcende ⁊ fac. Ne mo¬
reris ꝓpter teizipsum deus meus q no¬
men tuum inuocatum est suꝑ ciuitatez
⁊ suꝑ populum tuum. Cõmq ad huc loq̃¬
rer ⁊ orationem ⁊ confiterer peccata mea
⁊ peccata populi mei ifrael ut ꝓsternerez
preces meas in conspectu dei mei ꝓ mon¬
te sancto dei mei. Adhuc loquente me in
oratione mea. Etce uir gabriel quem ui¬
deram in uisione a principio cito uolãs
tetigit me in temꝑe sacrificii uesꝑtini ⁊
docuit me ⁊ loqutus est michi. Draitq¬
dmiesunc ergo egressus sum ut docerem te ⁊
intelligens ab exordio precum tuaꝵ egressus:
setino ego autem uem ut indicarem tibi quia.
uir desiderioꝵ es. Tũ ergo ammaduerte sermo¬
nem ⁊ intellige uisionem seꝑtuaginita ebdõa¬
des adbremate sunt suꝑ populum num et

Expanded text:
mine, placare, Domine: attende, et fac: Ne moreris propter temetipsum, Deus meus: quia nomen tuum invocatum est super civitatem, et super populum tuum, Cumque adhuc loquerer, et orarem, et confiterer peccata mea, et peccata populi mei Israel, et prosternerem preces meas in conspectu Dei mei, pro monte sancto Dei mei: Adhuc me loquente in oratione, ecce vir Gabriel, quem videram in visione in principio, cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Et docuit me, et locutus est mihi, dixitqunc egressus sum ut docerem te, et intelligeres. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo. Ego autem veni ut indicarem tibi, quia vir desideriorum es. Tu ergo animadverte sermonem, et intellige visionem. Septuaginta hebdomades
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcul in uniuersis terris ad quas eiecistie¬
os ꝓpter iniquitates eoꝵ in guib pecca¬
uerunt in te domine. Nobis confusio fa¬
ciei ⁊ regib nostris ⁊ ptincipib nostris et
patrib nostris qui pettauerunt. Tibi aũt
domino deo nostro misericordia ⁊ ꝓpitiatõ
qr recessimus a te ⁊ non audiuimus no
cem dei nostri ut ambularemus in legee¬
ius quam posuit nobis ꝑ seruos suos ꝓ¬
phetas ⁊ omnis ifrael preuancati sunt
legem tuam ⁊ declinauerunt ne audirent.
uocem tram. ⁊ stillainit suꝑ nos maledic¬
si serui dei. Qiua pectauimus ei ⁊statuit
seruos suos quos loqutus est suꝑ nos ⁊ su¬
ut suꝑ inducerent in nos malum magnuz
quale nunquam fuit sub omni celo secũ¬
dum quod factum est in ierusalem sicutsqͥ¬
tum est in lege moysi. Enme malum hoc

Expanded text:
procul, in universis terris, ad quas ejecisti eos, propter iniquitates eorum, in quibus peccaverunt in te. Domine, nobis confusio faciei, regibus nostris, principibus nostris, et patribus nostris, qui peccaverunt. Tibi autem Domino Deo nostro misericordia, et propitiatio, quia recessimus a te: Et non audivimus vocem Domini Dei nostri, ut ambularemus in lege ejus, quam posuit nobis per servos suos prophetas. Et omnis Israel praevaricati sunt legem tuam et declinauerunt, ne audirent uocem tuam, et superuenit nobis maledicsi serui dei, quoniam peccauimus, et statuit nes suos, quos locutus est ad nos et aUt superinduceret in nos malum magnum, quale numquam fuit sub omni coelo, secundum quod factum est in Jerusalem. Sicut scriptum est in lege Mosi, omne malum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uaricatio ⁊ finem accipiat peccatum ⁊ deleatur
nuquitas ⁊ adducatur iusticia sempiterna ⁊
impleitur insio ⁊ ꝓphetia ⁊ ungatur sanctus
sanctoꝵ. Scito ergo ⁊ animaduerte ab exitu
sermonis ⁊ iteꝵ edificetur ietusalem. usq ad
erunt ⁊ tursum edificabitur platea ⁊ muri inã¬
gustia temꝑum ⁊ post ebdomades sexaginta
duas occidetur xp̃c ⁊ non erit populus qui e¬
nim negaturus est. ⁊ cuutatem ⁊ sanctuariũ
dissipabit populus cum duce uenturo ⁊ finis

Expanded text:
accipiat peccatum, et deleatur iniquitas, et adducatur iustitia sempiterna, et impleatur uisio et prophetia, et ungatur Sanctus Sanctorum. Scito ergo et animaduerte: ab exitu sermonis ut iterum aedificetur Ierusalem usque ad erunt. Et rursus ædificabitur platea & muri, in angustia temporum. Et post hebdomades sexaginta duas occidetur Cqui negaturus est eum et ciuitatem et sanctuarium dissipabit populus subaudi romanus cum duce uenturo id
Abbreviated transcription (Latin):
sit uniuersis populis ⁊ tribus ⁊ linguis habitã¬
tib in imiuersa tetra. ax nobis multiplicetur
a me. ergo constitutum est decretum ut uniu̾¬
so imꝑio ⁊ regno meo tremiscant ⁊ paueant
deum damelis. Iꝑse est enun deus uiuens ⁊ et̾¬
nus in secula ⁊ regnum eius non dissipabitur
num. Pbrro daniel ꝑseuerauit usq ad regnũ
darii ⁊ regnum tỹri ꝑse.¬

Expanded text:
populis, tribubus, et linguis, habitantibus in universa terra: PAX vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant et paveant Deum Danielis. Ipse est enim Deus vivens, et aeternus in saecula, et regnum ejus non dissipabitur,num. Porro Daniel perseveravit usque ad regnum Darii, regnumque Cyri Pe
Abbreviated transcription (Latin):
cepit educi de lani. Couctusq est damel de la¬
cu ⁊ nulla lesio inuenta est in eo. q tredidit
deo suo: Iulente autem rege ad ducti sunt
uiri illi qui accusauerant danielem ⁊ in
lacum leonum missi sunt ipsi ⁊ filii ⁊ uxoreᷤ
eoꝵ ⁊ non ꝑuenerunt usq ad paiument
laci donec atripent eos leones ⁊ omma ossa¬

Expanded text:
aecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de laaecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi sunt, ipsi, et filii, et uxores eorum: Et non pervenerunt usque ad pavimentum laci, donec arriperent eos leones,
Abbreviated transcription (Latin):
tum quod constituit rex non liceat inmuta¬
ri. Tunc rex precepit ⁊ adduxerunt damelẽ
⁊ miserunt eum in lacum leonum. Dixitq
sex dameli. Deus tuus quem colis semꝑ ip̃e
liberabit te olllatus lapis unus ⁊ positus est
suꝑ os laci. quem obsignauit rex anulo suo
⁊ anulo optimatum suoꝵ ne quiõ fieret
contra damelem. Et abiit rex in domum su¬
am ⁊ dormuut incenatus cibiq non sunt al¬
lati coram eo insuꝑ ⁊ sompnus recessit ab es.¬
Et tunc rex primo diluculo consurgens
festinus ad lacum leonum prexit ꝓpinqͣns¬
q lacui danelem uoce lacrimabili incla¬
mauit ⁊ affatus est eum. Daniel serue dei
iuentis deus tuus cui tu seruis semꝑ pu¬
tas ne ualuit liderare te a leonib. Et dan
us meus mnsit angelum suum ⁊ conclusit
ora leonum. ⁊ non nocuerunt michi q co¬
ram eo iusticia muenta est in me. S ⁊ co¬
ram te rex delictum non feci. Tũnc uehem̃¬
ter rex gauisus est suꝑ eum ⁊ damelem p̾¬

Expanded text:
tum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse liberabit te. Allatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei um. Deus tuus cui tu servis semper, putasne valuit liberare te a leonibus? Non us meus misit angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem pr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intersiciet robustos ⁊ populum sanctoꝵ se¬
cindum uoluntatem suam ⁊ duigetur dolus
in manu eius ⁊ cor suum magnificabit ⁊ in co¬
pia reꝵ ommnium occidet plurimos ⁊ contra pͥn¬
cipem principum consurget ⁊ sine manu con¬
theretur Et uisio uespe ⁊mane que data est
uera est. Tũ ergo signa uisionem. q post di¬
es multos erit. Et ego damel langui ⁊ egro¬
faciebam oꝑa regis ⁊ stupebam ad uisionez¬

Expanded text:
Et interficiet robustos, et populum sanctorum, secundum voluntatem suam, et dirigetur dolus in manu ejus: Et cor suum magnificabit, et in copia rerum omnium occidet plurimos: Et contra principem principum consurget, et sine manu conteretur. Et visio vespere et mane, quae dicta est, vera est: tu ergo signa visionem, quia post dies multos erit, Et ego Daniel langui, et aegrofaciebam opera regis, et stupebam ad
Abbreviated transcription (Latin):
respondens rex ait. uerus est sermo uicta decre
Tunc respondentes dicerunt coram rege. Dani¬
el de filuis captiuitatis uide tion curauit de lege
tua ⁊ de edicto quod constitiusti s trib tem¬
ꝑib ꝑ diem orat obsecratione sua. Quod uer¬
bum com audisset satis contristatus est ⁊ ꝓ da

Expanded text:
respondens rex, ait: Verus sermo, juxta decretrespondens rex, ait: Verus sermo, juxta decretTunc respondentes dixerunt coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis con
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris exeat ⁊ edictum ut omnis qui
petient aliquam pecitionem a quocumq
deo ⁊ homine usq ad dies .xxx. nisi a te rex
mittatur in lacum leonum. Nunc itaq rex
confirma sentencia ⁊ scribe deccetum ut nõ
minutetur quod statutum est a medis ⁊
ꝑsis nec preuaricari quicquam liceat. Ibr
ro darius rex ꝓposuit decretum ⁊ statuit. Qd̃
com daniel comꝑisset idest constuntain le¬
gem ingressus domum suam fenestris a¬
ꝑtis in cenaculo suo contra ierusalem tri¬
b temꝑib in die flectebat genua ⁊ orabat
conficebatur coram deo suo sicut ante fa¬
cere consueuerat uiri ergo illi curiosius mn¬
quirentes inuenerunt damelem orantemi
⁊ obsetrantem deum suuin. ⁊ accedentes loqu¬
ti sunt reti suꝑ edicto. Rex nunquid non
constitinsti ut omius homo qui id garet quem¬
quam de dis ⁊ hominib usq ad dies .xxx. nisi
te rex mitteretur in lacum leonum. Ald quos

Expanded text:
imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam: Et fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem tribus temporibus in die flectebat genua sua, et adorabat, Confitebaturque coram Deo suo, sicut et ante facere consueverat. Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem et obsecrantem Deum suum. Et accedentes locuti sunt regi super edicto: Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leonum? Ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
nocte interfectus est balthasar rex chaldeus ⁊ da¬
tus medus successit in regnum annos natus
satrapas centum⁊ ut essent in toto re¬
gno suo ⁊ suꝑ eos paincipes tres ex quib dani¬
el inuiserat ut satrape illis redderent rationẽ
trex non sustinet aliquam molestiam: Igitur
damel suꝑadat omnes principes ⁊ satrapas q
spiritus dei amplior erat in eo. Porro rex cogita¬
bat eum constituere suꝑ omne regnum. Inde
principes ⁊ satrape querebant ut inuemient
causam ⁊ suspitionem reꝑire potuerunt eo ꝙ
fidelis esset. ⁊ omins culpa ⁊ suspitio non mue¬
nretur in eo. Sycerunt ergo uui illi. Non in¬
ueniemus dameli huic aliquam occasionẽ
insi forte in lege dei sui. Tunc principes ⁊ sa¬
trape subripuerunt regi ⁊ sic loquti suntei.
Dari rex ieternum uine. Consilium ini¬
erunt cuncti principes regni tui ⁊ magistͣ¬
tus ⁊satrape ⁊senatoies ⁊iidices ut decretuz

Expanded text:
nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Danocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnum annos natus satrapas centum viginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut rire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non inveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum
Abbreviated transcription (Latin):
gris erat habitatio eius. fenum quoq ut
bos comedebat ⁊ tore celi corpus eius infect̃
est. donec cognosteret quod potestatem habe¬
filius eius balchasar non humibasti cor
ius allata sunt coram te. ⁊ tu ⁊ optimates
tui ⁊ uxores tue ⁊ concubine tue uinum bi¬
bistis in eis. Deos quoq argenteos: ⁊ aureos.
⁊ ereos. ferreos ligneosq ⁊ lapideos. qui non
uident neq audiunt neq sentiunt lauda
sti. Porro deum qui habet flatum tuum in
manu sua ⁊ omnes ias tuas non glorifica¬
strꝰ Idcudo ab eo missus est articulus manꝰ
que scripsit hoc quod exaratum est. Hec
est autem scriptura que digesta est mane te¬
chel. phares. Et hec interpretatio sermonis
Mlane numerauit deus regnum tuum ⁊
⁊ datum est medis ⁊ ꝑsis. Tunc rubente rege in¬
dutus est damel purpura ⁊ circumdata est tor¬
que aurea collo euis ⁊ predicatum est de eo qd̃
haberet potestatem tertuis in regno suo. Eãdẽ

Expanded text:
gris erat habitatio ejus: foenum quoque ut gris erat habitatio ejus: foenum quoque ut bos comedebat, & rore coeli corpus ejus infectum est, donec cognosceret, quod potestatem habefilius eius Balthasar non humiliasti cor ius allata sunt coram te et tu et optimates tui et uxores tuę et concubinę tuę vinum bibistis in eis, deos quoque argenteos et aureos et ęreos ferreosque, ligneos et lapideos, qui non vident neque audiunt neque sesti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, eet datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in regno suo. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
magi ut scripturam hanc logetent. ⁊ interpreta¬
tionem eius indicatent michi. ⁊ nequiuerunt
go audiui de te quod possis obscura interpretati
tligata dissoluere. Si ergo uales scupturam le¬
gere ⁊ interpretationem indicare michi purpu¬
ra uestieris ⁊ tozquem auteam circa collur cu¬
um habebis ⁊ tertius in regno meo punceps
eris ad quem respondens damel ait coram re¬
ge. Munera cua sunt tibi ⁊ dona tue domus alte¬
ri da. Eccipturam autem legam tibi rex ⁊ in¬
terpretationem eius ostendam tibi. O cer deua
altissimus regnum ⁊ magnificenciam głoria
⁊ honorem dedit nabucħ patri tuo. ⁊ ꝓpter mag¬
nificenciam quam dederat ei unuersi populi
trib ⁊ lingue tremebant ⁊ metuebant eum.
Quos uolebat interficiebat ⁊ quos uolebat ꝑꝑ¬
cutiebat quos uolebat exaltabat ⁊ quos uo¬
lebat humiliabat. Quando autem eleuatuz
est cor eius spiritus eius obfirmatus est ad su¬
ꝑbiam depositus est de solio regni sui ⁊ glorae

Expanded text:
tationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt go audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, univerTribus, & linguae tremebant, & metuebant eum: quos volebat interficiebat: & quos volebat percutiebat, & quos volebat exaltabat, & quos volebat, humiliabat. v.20. Quando autem elevatum est cor ejus, & spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, & gloria
Abbreviated transcription (Latin):
targenteos eseos.⁊ ferreos. ligneosq ⁊ lapideos.
In eadem hora aꝑꝑuerunt digiti quasi mnanus
hominus scribentis contra scandelabrum in suꝑ¬
ficie ꝑietis aule regie ⁊ rex aspiciebat articuloᷤ
manus scribentis. Tunc facies tegis commuta¬
ta est ⁊ cogitationes eius ꝑturbabant eum ⁊
oꝑages tenum eus soluebantur ⁊ genua eiꝰ

Expanded text:
et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos, in eadem hora apparuerunt digiti quasi manus hominis scribentis contra candelabrum, in superficie parietis aulae regiae, et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum, et compages renum ejus solvebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
q spiritus amplior ⁊ prudencior intelligẽ¬
caq ⁊ interpretatio sompnioꝵ ⁊ oftensio se¬
cretoꝵ ac solutio ligatoꝵ inuente surs in eo.
hoc est in damele cui rex nomen inposuit
balthasar. nunc itaq damel uocetur ⁊ int̾¬
pretanonem narrabit. Igitur damel intͦ¬
ductus est coram rege ad queni prefatus
rex ait Tu es daniel de filiis capnuitatis
uide quem ad diꝑait rex pater meus de ui¬
dea Gludiui de te quoniam spiritum deoꝵ ha

Expanded text:
ia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, quem adduxit rex pater meus de Judaea? Audivi de te, quoniam spirit
Abbreviated transcription (Latin):
chaldeos ⁊ arupistes ⁊ ꝓloquens ret ait sapiẽ¬
tib lubilonis. Quicumq legerit sccipturam
hanc ⁊ interpretationem eius manifestam
nuichi fecerit purpura uestietur. ⁊ tor quem
auream habebit in collo ⁊ tertius in regno
meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes
regis non potuerunt scripturam legere nec
interpretationem indicate regi. unde rex lul¬
thasar satis conturdatus est ⁊ nultus illius
mmutatus est. S ⁊ optimates eus tur¬
babantur. Regina autem ꝓ re que accidͤat
regr ⁊ optimatib eius domum coniiuii in¬
gressa est ⁊ ꝓloguens ait. Rex ineternura
niue. Non te conturbent cogitationes tue ne¬
q facies tua mutetur. Ett uir in regno tuo
qui spiritum deoꝵ sanctoꝵ habet in se ⁊ in di¬
eb pums tui sciencia ⁊ sapiencia muente st̃
in eo. Iam ⁊ tex nabucħ pater tuus princi

Expanded text:
ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum sanctorum habet in se: et in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex
Abbreviated transcription (Latin):
secundum suam bibebat etatem. Precepit au¬
tem iam cenulentus ret ut aufferrentur
uasa aurea targentea que asportauerat
nabugodonosor pater eius detemploquos
fuit in ierusalem ut biterent i eis rex ⁊¬

Expanded text:
. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea atque argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo quod fuit in Jerusalem, ut biberent in eis rex
Abbreviated transcription (Latin):
ui ⁊ głorificaui q potestas eius potestas sẽ¬
piterna. t regnum eius ingeneratione ⁊
generationem ⁊ omnes habitatores terre
apud eum in nichm reputati sunt. Iuxta
uoluntatem enim suam fecit tam in niitu¬
tib celi quam in habitatorib terte. Et non
est qui resistat manui eiis ⁊ dicat ei. Quate
fecisti: In ipso temꝑe sensus meus reuersus
est ad me ⁊ ad honorem regni mei decorem¬
q ꝑuem ⁊ figura mea reuersa est aͦ me:⁊
optimates mei ⁊ magistratus mei requi¬
sierunt me: ⁊in regno meo constitutus suz
unagnuficencia mea amplior addita est mͥ.

Expanded text:
tas ejus potestas sempiterna, et regnum ejus in generationem et generationem. Et omnes habitatores terrae apud eum in nihilum reputati sunt; juxta voluntatem enim suam facit tam in virtutibus coeli, quam in habitatoribus terrae: Et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me: Et optimates mei, et magistratus mei requisicrunt me, et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amplior addita est mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
di quod ꝑterruit me ⁊ cogitationes mee in
stratu meo ⁊ uisiones capitis mei conturba¬
uerunt me ⁊ ꝑ me ꝓposicum ⁊ decretum ut
introducerentur m conspectu tneo cuncti
sapientes babilonis ut solutionem somp¬
nu indicarent michi. Tunc ingrediedant᷑
arioli magi. chaldei ⁊ arupisces: ⁊ sompniũ
narraui in conspectu meoꝵ ⁊ solutionem eius
non indicauerunt michi donec collega ingreᷤ¬
sus est in conspectu meꝯ. Daniel cui nomen
balchasar secundum nomen dei mei. qui ha¬
bet spiritum deoꝵ sanctoꝵ in semzipso ⁊ somp¬
nium coram eo loqutus sum. Balthasarpͥn¬
teps arioloꝵ quem ego scio quod spiritum
sanctoꝵ deoꝵ habeas in te ⁊ ornne sacramen¬
tum non est impossibile tibi uisiones somp¬

Expanded text:
et cogitationes meae in stratu meo, et visiones capitis mei conturbaverunt me. Et per me propositum est decretum, ut introducerentur in conspectu meo cuncti sapientes Babylonis, et ut solutionem somnii indicarent mihi. Tunc ingrediebantur harioli, magi, Chaldaei, et aruspices, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen Dei mei, qui habet spiritum deorum sanctorum in semetipso: et somnium coram ipso locutus sum. Baltassar, princeps hariolorum, quem ego scio quod spiritum sanctorum deorum habeas in te, et omne sacramentum non est impossibile tibi: Visiones somn
Abbreviated transcription (Latin):
ec dicit dominus deus. Porta atru inte¬
rioris que respicit ad ouientem erit cdau¬
sauii. dieb in quib opus fit. Die antem salba¬
ti aꝑietur. s in die kalendaꝵ aꝑietur ⁊ intrabit
princeps ꝑ mam uestibuli porte deforis ⁊ stabit
in limine porte ⁊ facient sacerdotes holocausta
eius ⁊ pacifica eius. Et adorabit suꝑ limen per¬
te ⁊ egredietur. porta autem non claudetur us
ad uesꝑam. Et adorabis populus terre ad ho¬
strum porte ilius in sacbatis ⁊ in kalendis
coram domino. Dolocaustum autem hoc
crificium ephy ꝑ arietem: In agnis autem¬

Expanded text:
ec dicit Dominus Deus: Porta atrii interioris, quae respicit ad orientem, erit clausa sex diebus, in quibus opus sit, die autem Sabbati aperietur, sed et in die kalendarum aperietur. Haibuli portae deforis, et stabit in limine portae: et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: Et adorabit super limen portae, et egredietur: porta autem non claudetur usque ad vesperam. Et adorabit populus terrae ad ostium portae illius in sabbatis, et in kalendis, coram Domino. Holocaustum autem hoc crificium ephi per arietem: in  Al. t
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Tunc nabuch̾ rex obstupuit ⁊ surrexit
ꝑpe ⁊ait optimatib suis. Nonne tres uiros mi¬
simus in medio ignis compeditos. Qui respõ¬
dentes regi diterunt. uere ret. Sesponditrex et
ait. Ecce ego indeo uiros .iiii. solutos ⁊ ambu¬
lantes in medio igns ⁊ nichil corruptionis
nieis est ⁊ species quarti similis filio dei. Tunc
accessit nabuch ad hostium fornatis ignis
ardentis ⁊ ait. Sydrach. mẏ sachrtabdenago
serui dei excelsi uiui egtedimini ⁊ uenitese
statim egressi sunt sõdrach. mysach ⁊ abdena¬
go. de medio ignis ⁊ satrape congrati ⁊magi

Expanded text:
Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit et surrexit propere et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medio ignis compeditos? Qui respondentes regi dixerunt: Vere, rex. Respondit rex et ait: Ecce video viros quattuor solutos et deambulantes in medio ignis, et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egressi sunt Sidrach, Misach, et Abdenago de me
Abbreviated transcription (Latin):
li infanderia. Septem quoq temꝑi muta¬
buntur suꝑ te donec scias quod dominet᷑
extelsus suꝑ regnum hominum ⁊ cuicuz
uoluerit det illud. Quod autem precepit
Postquam cognorieris potestatem esse celes¬
tem quam obrem rex consilium meui¬
tibi placeat ⁊ pettata tua elemosinis redime
⁊ miquitates tuas misericordiis pauꝑũ
forsitan ignoset delictis mis. Omina hec
sium .xii. in aula babilonis deambulabat Res¬
ponditqz iex ⁊ ait. Nonne hec est babilon ciuitas¬
magna quam ego edificaui in domum regnũ
robore fortitudinis mee ⁊ in gloria decoris mel.
Com adhuc ess sermo in ore regis uox de ce
fenum quasi bos comedes.⁊uii. temꝑa muta¬

Expanded text:
uoque tempora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepitpostquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsisium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore m adhuc esset sermo in ore regis, inquit Scfenum quasi bos comedes, et septem t
Abbreviated transcription (Latin):
Balthasar sompnium ⁊ interpretatio eius
non conturlent te . Respondit balthasar ⁊ di¬
xit. Domme mi sompnium huis qui te ode¬
runt oderunt ⁊ interpretatio eius hostibus
tius Arborem quam indisti sublimem atq
robustam cuius altitudo ꝑtingit usq ad ce¬
lum ⁊ aspectus illius in omnem terram ⁊ ra¬
mi eius pulcherru ⁊ fructus eius minius
⁊ esca omnium in ea. Subter eam habitãt
bestie agri ⁊ in ramis eiua commorantes
aues celi. Tũ es rex qui magnificatus es ⁊ ĩ¬
ualiusti q magnitudo tna creme ⁊ ꝑuenit
usq ad celum ⁊ potestas tua intermmos
uruerse terre. Quod autem iudit rex uigi¬
lem ⁊ sanctum descendere de celo ⁊ dicere. suc¬
cindite arborem ⁊ dissipate ilam Attamen
germen radicum in terra dimittite ⁊ uin¬
ciatur feno ⁊ere in herbis foris ⁊ iore celiꝰ
sꝑgatur ⁊ cum feris sit pabulum euis doul
terpretatio sentencie altissimi que ꝑuenit
suꝑ dominum meum regem. Eicient te

Expanded text:
Baltassar, somnium et interpretatio ejus Baltassar, somnium et interpretatio ejus non conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit: Domine mi, somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostuis sit: Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius, et esca omnium in ea, subter eam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli; tu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti: et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem, et dissipate illam; Attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec interpretatio sententiae Altissimi, quae pervenit super dominum meum regem: Ejicient te
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sanctus de celo descendit ⁊ clamaiit fortit.
ramos eius: ⁊disꝑgite fructus eius. fugiant
testie que subter eam sunt ⁊ uolucres de ra¬
mis eius. uerumptamen germen radi¬
cum eius in terra sinite. ⁊ alligetur uin¬
culo fetreo ⁊ ereo in herbis que foris sunt
⁊ rore celi tingatur ⁊ cum teris ꝑs eius ĩ
herba tetre. Cor eius ab humano commit¬
tetur ⁊ cor fere detur ei ⁊ uii. tempa mittẽ¬
tur suꝑ eum in sentencia iugilum decre¬
tum est ⁊ sermo sanctoꝵ ⁊ petitio donec
cognoscantur uiuentes. quomam do¬
minatur excelsus in regno hominun
t ticumq uoluerit dabic illud t humi¬
lmum hominen constiuet sux eim Dr
chasar interpretationem narra festinus q õs
sapiences regni mei non queunt solutionẽ
edicere michi tu autem potes q spiritus san¬
ctoꝵ deoꝵ in te est. Tunc damel cuius nom̃
balthasar cepit intra semzipsum tacitus co¬
gitate quasi hora una ⁊ cogitationes eius con¬
turbabant eum: Bespondens autem rex ait.

Expanded text:
t folia ejus, et dispergite fructum ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super tassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, quia spiritus deorum sanctorum in te est. Tunc Daniel, cujus nomen Baltassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondens autem rex ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. Uiri hu tres sydrach. mysach. ⁊ alidenago
ceciderunt in medio camini ignis ardentis obli¬
gati. Q sequntur in hebreis uolum inib non
rerꝑi. Et ambulabant in medio flimme lau¬
dantes deum ⁊ benedicentes domino. Stans ã
atarias orauit si Iꝑienoq os suum in me¬
dio ignis ⁊ ait. Benedictus es domine deus pa¬
trum nostroꝵ ⁊ laudabilis ⁊ gloriosum nom̃
tuum in secula. q uistus es in omnib que

Expanded text:
id est, Sidrach, Misach, et Abdenago, ceciderunt in medio camino ignis ardentis, colligati, Quae sequuntur, in Hebraeis voluminibus non reperi. Et ambulabant in medio flammae, laudantes Deum, et benedicentes Domino. Stans autem Azarias oravit sic, aperiensque os suum in medio ignis, ait: Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum, et laudabile et gloriosum nomen tuum in saecula: Quia justus e
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilib tins ⁊ da glotiam nomini tuo dñe¬
⁊confundantur ommnes qui ostendunt seruis
tius mala. Confundintur in ommpotencia
tua ⁊ tobur eoꝵ contheratur: ⁊scient q tu es
dominus deus solus ⁊ gloriosus suꝑ orbem ter¬
raz. Et non cessabant qui miserant eos mini¬
stri uegis succendere fornacem napta ⁊ stuꝑa ⁊
ꝑice ⁊ malleolis ⁊ effundebatur flamina suꝑ for¬
nacem cubits. xl .ix. ⁊ erupit ⁊ incendit quos re

Expanded text:
mirabilia tua et da gloriam nomini tuo, domine, et uereantur omnes, qui ostendunt seruis tuis mala, et confundantur ab omni potentia et uirtus eorum conteratur; sciant, quoniam tu es Dominus Deus solus, et gloriosus super orbem terrarum. Et non cessabant qui miserant eos, ministri regis succendere fornacem, naphtha, et stuppa, et pice, et malleolis; Et effundebatur flamma super forn
Abbreviated transcription (Latin):
qui crediderunt in eum ⁊ uerbum regis im¬
mutauerunt ⁊ tradidernt corꝑa sua nes¬
uirent me ⁊ ne adorarent omnem deum
excepto deo solo ¶me ergo posicum est hoc de¬
cretum ut omnis populus ⁊ lingne quicũ¬

Expanded text:
qui crediderit in eum: & verbum Regis immutaverunt, & tradiderunt corpora sua, ne servirent, & ne adorarent omnem Deum, excepto Deo suo. 96. A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribu
Abbreviated transcription (Latin):
quod iudisti ferrum mixtum teste ⁊luto ⁊ di¬
gitos pedum ex ꝑte ferreos ⁊ exꝑte fictiles ex
ꝑte regnum erit solidum ex ꝑte contrictum.
Anod autem iudisti ferrum mixtum teste
ex luto. comuuscebuntur quidẽ humano se¬
mine s non adherebunt sibi. sicuti ferrum
regnoꝵ illoꝵ suscitabit deus celi regnum qd̃
i eternum non dissipabitur rregnum ei
alteri populo non tradetur comminnet ⁊ consu¬
met unuiersa regna hec aipse stabit in eterturz.
Secundum iudisti quod de monte abscisus :
lapis sine manib ⁊ cominiunetur testam ⁊ fer¬
riur ⁊ es ⁊ argentum ⁊ aurum deus magnus
ostendit regi que uentura sunt. Post eruie¬
rum est sompnium ⁊ sidelis interpretatio eiꝰ.
Tunc rex nabuch cecidit in faciem suam ⁊ ad
pit ut sacrificarentur ei. Loquens ergo rex
ait danieli uere rex noster deus deoꝵ est ⁊ do¬
minus regum reuelins misteria quoniaz
potinsti aꝑire sacramentum hoc. Tunc dame¬

Expanded text:
quod vidisti ferrum mixtum testae ex luto et diquod vidisti ferrum mixtum testae ex luto et digitos pedum ex parte ferreos et ex parte fictiles ex parte regnum erit solidum et ex parte contritum quia autem vidisti ferrum mixtum testae ex luto commiscebuntur quidem humano semine sed non adherebunt sibi sicuti ferrum regnorum illorum suscitabit Deus caeli regnum quod in aeternum non dissipabitur et regnum eius populo alteri non tradetur comminuet et consumet universa regna haec et ipsum stabit in aeternum secundum quod vidisti quod de monte abscisus est lapis sine manibus et comminuit testam et ferrum et aes et argentum et aurum Deus magnus ostendit regi quae futura sunt postea et verum est somnium et fidelis interpretatio eius tunc rex Nabuchodonosor cecidit in faciem suam et pit ut sacrificarent ei. Loquens ergo rex, ait Danieli: Vere Deus vester Deus deorum est, et Dominus regum, et revelans mysteria: quoniam potuisti aperire sacramentum hoc. Tunc rex Danie
Abbreviated transcription (Latin):
ta donec abscisus est de monte lapis sine mani¬
b ⁊ pcussit statuam in pedib eius ferreis ⁊ ficli¬
lib ⁊ comininurt eos. Tunc contricta ꝑiter
uento nullusq locus inuentus est in eis. La¬
pis autem qui pcusserat statuam factus est
mons magnus ⁊ impleuit uniuersam terrã
hoc est sompniun  Incerpretationem quoq
eius dicemus coraui te rex. Tu rer regumes
⁊ deus celi ⁊ regnum fortitudinem ⁊ impium
⁊ gloriam dedit tibi ⁊ omnia in quib habitãt
filui hominum: ⁊ bestie agri ⁊ uolucres celi de¬
dit tu manu tua ⁊ subditione tua uniuersa ꝯ¬
stituit. Tn ergo rex caput aureurr ⁊ post te ꝯ¬
siuget regnum aliud minus te ⁊ regnum t̾¬
tium aliud ereum quod imꝑabit uiuerset̾¬
se. Et regnum quartum erit uelud ferreum
quomodo ferrum comminurt ⁊ domat omnia
sic commi nuet ⁊ contheret omma hec Prro
q indisti pedum ⁊ digitoꝵ ꝑtem testeam figli
⁊ ꝑtem ferream regnum diuisum etit quod
tamen deplanctario ferri orietur. Secundũ

Expanded text:
us est lapis sine manibus et percussit statuam in pedibus eius ferreis et fictilibus et comminuit eos. Tunc contrita sunt pavento, nullusque locus inventus est eis; lapis autem, qui percusserat stmons magnus et implevit universam terram hoc est somnium interpretationem quoque eius dicemus coram te rex tu rex regum es et Deus caeli regnum fortitudinem et imperium et gloriam dedit tibi et omnia in quibus habitant filii hominum et bestiae agri volucresque caeli dedit in manu tua et sub dicione tua universa constituit tu es ergo caput aureum et post te consurget regnum aliud minus te et regnum tertium aliud aereum quod imperabit universae terrae et regnum quartum erit velut ferrum quomodo ferrum comminuit et domat omnia sic comminuet omnia haec et conteret porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli et partem ferream regnum divisum erit quod tamen de plantario ferri orietur secundum