comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris anͥgłis tangit. ⁊ arescit. &
dũ mens in ꝯremplatõne dĩnas
app̾hendit duñcias ex car̃ desid̾io
carnis affc̃s emarcescit. Gustato¬
erũ imo n̾uo pes unꝰ ĩcolumis
manet. ⁊ alt̾ langͤt. qr mortifi¬
cata ĩ nob̾ carnis ꝯcupiscencia:
Infirmat᷑ ilłe qͦ ã dõ declinamꝰ.
In qͦ ⁊̃ notand̾ puto. qd̾ ꝑcnssus
firmiꝰ initit᷑. Infirmꝰ ã nͥ totꝰ
adheret t̾re: nͨ ã t̾ra totꝰ eleua¬
tur. qr iacob eo parũ sustentat᷑.
ra suspendit᷑. langͤidenttͣ ĩ nob̾

Expanded text:
ngit, et arescit , quia dum mens in contemplatione divinas apprehendit delicias, ex earum desiderio carnis affectus emarcescit. Arefactoervo pes unus incolumis manet, alter languet, quia mortificata in nobis carnis concupiscentia, infirmatur 72 ille, quo a Deo declinamus. In quo etiam notandum puto quod percussus firmius innititur, infirmus autem nec totus adhaeret terrae, nec a terra totus elevatur, quia Jacob eo parum sustentatur, um suspenditur. Languescente enim
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ supplicii. ꝙr tͣnsibũt ab aqͥs ni¬
uiũ: ad calorẽ nĩmiũ. sicq ĩ tͥpli¬
ci inferno punient᷑. pͥmo audito
u̾bo asꝑo. Surgite mortui. cũ exci¬
tabũt᷑ ⁊ euigilabũt ã sompno mor¬
tis statĩ torq̃nte ⁊ dampnãte eos

Expanded text:
ni supplicii, quia « transibunt ab aquis nivium, ad calorem nimium ; » sicque in triplici inferno punientur. Primo, audito « verbo aspero , Surgite mortui, » cum excitabuntur, et evigilabunt a somno mortis, statim torquente et damnante eos
Abbreviated transcription (Latin):
ad nooõ tube ꝑauebit t̾rti ẽ ppłis.
tu gandebis iudicat᷑o dño. lugubre
mũ nugiet. tͥb ad tͥbũ. feriẽt
p̃tora. potentissimi qͦnidã reges mi¬
do lat̾e palpitabũt. exhibebit᷑ cũ
ꝓle sua uere tc̃ ignitꝰ iupit̾ addu¬
cet᷑ ⁊ cũ suis staltꝰ plato disci płis.
tt̃ rusticanꝰ. ⁊ pauꝑ exulcabit. ri.¬
debis ⁊ dices. Eoce cͤcifixus d̾s m̃t.
Ecce iudex qͥ obuolutꝰ pãns ĩ pre¬
sepio uagiit. Hic ẽ ille oꝑarie.
tꝰ simi hõinẽ ds̃ fugit ĩ egipt̃.
hͥ nestitꝰ coccinio. sentib corona¬
tes. Cerne mauꝰ uidee qͣs fix̾as. c̾¬
ne latꝰ romane ꝙ fod̾as. uidete
corpꝰ an idẽ sit ꝙ dicebatis clam¬
nocte sustulisse discipłos. Ut ħ

Expanded text:
ad uocem tubae pauebit terra cum populis, tu gaudebis. indicaturo domino lugubre mundus inmugiet; tribus ad tribum ferient pectora; potentissimi quondam reges nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua uere tunc ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in prsepio uagiit. hic est ille operarii et tus sinu hominem deus fugit in Aegyptum, hic uestitus coccino, hic sentibus coronates. cerne manus, Iudaee, quas fixeras; cerne latus, Romane, quod foderas. uidete corpus, an idem sit, nocte sustulisse discipulos. Ut h
Abbreviated transcription (Latin):
agimina leta: ĩ et̾nũ uiuas. Rele¬
ctatus ã suauitate. ⁊ loci decore.
ꝯsorcioq sc̃oꝵ: multũ detestat᷑ sũ
ren̾ti ad corpꝰ. uͭ tñ ductorẽ alicͥ
rogare audebam. s uit̾ ħ nescio

Expanded text:
agmina laeta in aeternum vivas. Delectatus autem suavitate et loci decore, consortioque sanctorum, multum detestatus sum reverti ad corpus, nec tamem ductorem aliquid rogare audebam. Sed inter haec, nescio
Abbreviated transcription (Latin):
ianuã. uł fenest᷑m ł ascensũ.
In cuiꝰ sũmitate nescio qͦ ordĩe
statĩ fuimꝰ. Et Ecce ibi campꝰ la¬
tissimꝰ plenꝰ fragͣncia i̾ãciũ
flosculoꝵ. ⁊ splendore lucis ĩe¬
⁊ letanciũ agntĩa. Cui duxñs.¬

Expanded text:
januam, vel fenestram, vel ascensum: in cujus summitate, nescio quo ordine, statim fuimus. Et ecce ibi campus latissimus plenus fragrantia vernantium flosculorum, et splendore lucis ineet laetantium agmina. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾at. lucidꝰ inqͥens aspͤtu. et
clarͦꝰ erat ĩdum̃to: qͥ me duce¬
bat. sũ ã tacito inced̾emꝰ: deue¬
nimꝰ ad uallẽ latam. longã. ⁊
nes feruẽtissimos.⁊ stridulos.
In alt̾a: om̃e genꝰ frigoris. niui¬

Expanded text:
ens, aspectu, et clarus erat indumento, qui me ducebat. Cum autem tacite incederemus, devenimus ad vallem latam, longam et nes ferventissimos, et stridulos; in altera omne genus frigoris nivi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ p̾ueni : ut mãduces panem ĩ
regno dĩ. tẽ ex picturis in qͥb
genitalib uri. aliũ ĩ lingͣ. alium
ĩ palato. alii ocłos eruĩ. alii pedes
insurg̾e in pr̃em. ei ꝙ sub dialo¬
go exꝓbrare illũ. n᷑m dedisse sibi
raꝑine. ⁊ decentõnis rei aliene ¶t̃¬
lu seda de qͦdam p̃rẽtam̃. religi¬
ꝰ̃ osam uitã c̃ domo suia in bri¬
functus ẽ. s diluculo reniuisdẽs:
ac repente residens om̃s qͥ corꝑi
fleures assid̾ant. timore ꝑcus¬
mere. qr iã uͦ surrexi. ã morde:
multũ dissimiłr uitiã. Ic sta¬
pauꝑib dutͥbuit. uͨ multo pꝰ
scłi curis absolutꝰ. ad mõnasti¬

Expanded text:
go praeveni, ut manduces panem in regno Dei. Item: Ex picturis, in quibus genitalibus uri, alium in lingua, alium in palato; alii oculos erui, alii pedes insurgere in patrem, eique sub dialogo exprobrare illum materiam dedisse sibi rapinae, et detentionis rei alienae. Item Beda de quodam patrefamilias religiosam vitam cum domo sua in Brifunctus est, sed diluculo reviviscens, ac repente residens, omnes, qui corpori flentes assederant timore percusmere, quia jam vere surrexi a morte, multum dissimiliter vivam. Is stapauperibus distribuit. Nec multo post saeculi curis absolutus ad monast
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pondꝰ cathenar̃ p̾mẽciũ. stͥngẽ¬
heu me mr̃ mea. ut ꝙͥ me ge¬
nuisti filiũ doloris. filiũ amari¬
tudinis. ⁊ ĩdignatõnis. ⁊ plora¬
tionis et̾ne. cur exceptꝰ ĩ geni¬

Expanded text:
 pondus catenarum prementium, stringenHeu! me, mater mea, ut quid me genuisti , filium doloris, filium amaritudinis, et indignationis, et plorationis aeternae? « Cur exceptus in geni
Abbreviated transcription (Latin):
dñe iñ dibanũ ignis. ut ñ hãnt qͦ exe¬
ant. uͥ qͥescant. uł respirẽt. suꝑ singłis
põcis st̃. mordente. ⁊ urente eos igne.⁊
sic̃ crapulatꝰ ã uino ueniens ad iudi¬
ciũ. clangñte tuba ꝑ angłm. Surgi¬
disceptans c̃ eis. Esuriui ⁊ ñ de . mͥ.¬
septimo .s. de sepult᷑a mortuoꝵ. oꝑe
sc̃i tchobie. Et itẽ. S̾ue neꝙͣ ⁊ piger.
abscondẽs calent᷑ dñi tui. Sciebas
qi hõ austerꝰ sũ. Meto uͥ ñ se. ⁊ con¬
g̾go uͥ ñ sꝑsi. ñne oꝑtuit te ꝯmit¬
t̾e pecuniã meã mĩmulariis. ut¬

Expanded text:
banum ignis , » ut non habeant quo exeant vel ubi quiescant, vel respirent super singulis peccatis suis, mordente et urente eos igne etsicut crapulatus a vino , » veniens ad judicium, clangente tuba per angelum: « Surgidisceptans cum eis. « Esurivi, et septimo, scilicet sepultura mortuorum, opere sancti Tobiae. Et item: « Serve nequam et piger abscondens talentum domini tui, sciebas quia homo austerus sum, meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: Nonne oportuit te committere pecuniam meam
Abbreviated transcription (Latin):
uictitans usꝙ ad diẽ mortis ĩ pa¬
ne cͥbario. tenuiq dieta. int᷑ns
flum̃ cotidie. sepe ⁊̃ ꝯgelatũ. ob
carnis castigationẽ. in qͦ p̾ces ⁊ orõ¬
nes fudit dño. cui cũ obic̾et᷑ qͣre
tot se frigorib ⁊ mis̾is affligeret.
&dit. ut caueã maiora q̃ uidi. siꝙ

Expanded text:
victitans usque ad diem mortis in pane cribrario, tenuique diaeta, intrans flumen quotidie, saepe etiam congelatum ob carnis castigationem, in quo preces et orationes fudit Domino. Cui cum objiceretur quare tot se miseriis et frigoribus affligeret, respondit: Ut caveam majora quae vidi.
Abbreviated transcription (Latin):
fatigate igne. ꝓsiliunt ĩ medi¬
um ĩfesti frigoris. ⁊ uice uersa.
Cũ ã me peuilulũ in int̾iora pro¬
duc̾et: uidi añ me loca tenebͦsa
⁊ qͣi tencbs palpabiles. uͥ qͣi de
qͥbusdam pudeis uidi globos fa¬
uillaꝵ cũ fumo ascend̾e. ⁊ feco¬
re ebulliente ⁊ emisso int̾ glo¬
bos illos relabi in ꝓfundũ ui¬

Expanded text:
unt in medium infesti frigoris, et vice versa. Cum autem paululum me in interiora duceret, vidi ante me loca tenebrosa, et quasi tenebras palpabiles. Ubi, quasi de quibusdam puteis, vidi globos favillarum cum fumo ascendere, et fetore ebulliente, et emisso: item globos illos relabi in profundum vi
Abbreviated transcription (Latin):
da pñia a rigatione pedũ dñi
lacͥma fr̃a surgit pm̃itens cũ
maria. in serenitate ꝯscĩe ad
oscłm capitis. dĩtati gr̃as agñs
suꝑ pcc̃o sibi dimisso. dicent ⁊¬

Expanded text:
ntia, a rigatione pedum Domini lacrymis facta, surgit poenitens cum Maria in serenitate conscientiae ad osculum capitis Deitatis , gratias agens super peccato sibi dimisso, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
in mandatis tuis in tellexi. ⁊ c̾.
pͥma uoce sedes c̃ maria ad pe¬
des do. Scd̾a surgis ad osculum.
manuũ. ẽcia ad oscłm capitis.
Qͣta ad totũ xp̃m inungendũ.

Expanded text:
 mandatis tuis intellexi . » 166 Prima voce: Sedes cum Maria ad pedes Domini . Secunda: Surgis ad osculum manuum. Tertia: Ad osculum capitis. Quarta: Ad totum Christum inungendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħs ⁊̃ in cart̾e nͨ hñs fidem de cor¬
rectõne ħodis. ⁊ hodiadis. ĩue¬
hens pociꝰ in cͥmẽ ꝙͣ in hõiem. ĩ
eremplũ pꝰteris. ne minꝰ detesta¬
rent᷑ cͥmẽ adult̾ñ. ł in cestꝰ. si ta¬
cuisset. clamauit sepe. Iit̾m ñ
licet tͥ hr̃e uxorẽ fr̃is tui. qͥ si
celasset ei cap̃ amputatũ nõ
cẽt. damauit malens ꝑielitari
ap̃ regem : qͣm ĩmenor ẽẽ dñici

Expanded text:
iam in carcere, nec habens spem de correctione Herodis vel Herodiadis, invehens potius in crimen, quam in hominem, in exemplum posteris ne minus detestarentur crimen adulterii vel incestus, si tacuisset clamavit saepe: « Non licet tibi habere uxorem fratris , » qui si cessasset, ei caput amputatum non esset. Clamavit malens periclitari apud regem, quam immemor esse divini
Abbreviated transcription (Latin):
ex electõne suocedũt in regnũ.
ñ ex ħaditate. Si dix̾int. ecce nos
bunt subditis disꝑg̾e.⁊ erogare
bona sua pauꝑib. qͥ disꝑsa ñ
cessant ꝯg̾gare. ⁊ repon̾e. Euciuꝰ
eẽt nͨ hr̃e: unde aliis erogarent.
uidices uenirent. Item ĩ emigłio
oħis. Reliqͥt mulier samarita

Expanded text:
ex electione succedunt in regnum, non ex haereditate. Si dixerint: « Ecce nos bunt subditis dispergere, et erogare bona sua pauperibus, qui dispersa non cessant congregare et reponere? Tutius esset, nec habere unde aliis erogarent. judices venient? Item in Evangelio Joannis: « Reliquit mulier
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obseruanda disputare. uł qua
auctoritate derogabit᷑ pͥme ꝑti
p̾ceptiᷤ si dix̾is. qr ꝯsuetudine. ⁊
usu utenciũ ĩ ꝯͣrium. localia. ⁊
eris qr ħ ñ pꝰsideas. s ad uiꝰ pau¬

Expanded text:
 observanda, disputare. Vel qua auctoritate derogabitur primae parti praecepti? si dixeris consuetudine et usu utentium in contrarium, localia, eteris quia hoc non possideas, sed ad usus pau
Abbreviated transcription (Latin):
ora ⁊ p̾ciosiora qͣm q̃ ap̃ illos sũt
q̃rant᷑. sub infert. q̃ apponunt᷑
nob̾. Si gͦ cibum q̃ris: nõce est
ut modicitatem apłice p̾dicatõis
amplectaris. Si obserues pͥncipi
cibum erogari. qͦm enĩ finis mã¬
dati obseruabit᷑ : Inmo ⁊̃ młtis

Expanded text:
iosiora, quam « quae apud illos sunt, » quaerantur, subinfert: « Quae apponentur vobis. » Si ergo cibum quaeris, necesse est ut modicitatem apostolicae praedicationis amplectaris, ut observes principiucibum erogari, quomodo finis mandati observabitur imo multis
Abbreviated transcription (Latin):
Doctor gͦ qͥ mores pͥpͥ. ꝑ patĩam
sustinet. ⁊ sacͥ eloquis u̾bũ docet.
portat. auriga qr exhortando agi¬
tat. ⁊ excitat. Curtꝰ: qr mala su¬
stinet. auriga q pͣpͣ. bonis admo
⁊ hũilitate pastorali
qͣrũ nutͥx ẽ pauꝑtas.
q̃ ꝯtempta młtũ obest. Obs̾uata
uͦ maxĩe ꝓdest. Uñ dñs p̃cipienᷤ¬

Expanded text:
Doctor ergo qui mores populi per patientiam sustinet, et sacri eloquii verbis docet, portat; « auriga, » quia exhortando agitat et excitat. « Currus, » quia mala sustinet; « auriga » quia populum bonis admonet humilitate pastorali, quarum nutrix est paupertas, quae contempta multum obest, observata vero maxime prodest. Unde Dominus praecipien
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticũ alicui ꝯfeit bñficiũ.
⁊ digno. ⁊ gratis: pociꝰ accipit.
qͣm det. Si ã ĩdigno. ł ñ ĩdigen¬
ti : furat᷑ res pauꝑũ. ⁊ defraudat.¬
⁊ ille eas rapit. Quomͦ gͦ p̾lati eos
qͦs ꝓmouerũt sibi obligatos eẽ
putant ad obscq̃ndũ ĩ om̃ib.
ł se eis fuisse bñficos tͣpit̾ imꝑꝑ¬
ant. Si digne dant.⁊ assignant

Expanded text:
iasticum alicui confert beneficium, et digno et gratis, potius accipit, quam dat: si autem indigno vel non indigenti, furatur res pauperum, defraudat, et ille eas rapit. Quomodo igitur praelati eos quos promoverunt sibi obligatos esse putant ad obsequendum in omnibus, et se eis fuisse beneficos turpiter improperant? Si digne dant, id est assignant
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m. qͥ ãmbłatĩs ut descenda¬
tis ĩ egiptum.⁊ os meũ ñ int̾ro¬
gastis. sꝑantes auxliũ ĩ fortitu¬
dine pħonis. hñtes fiduciam in
famẽ suꝑ t̾min. ñ famẽ panĩs.
neq sitii.aq̃. s audiendi u̾bũ
dñi. Q ꝑuuli pecierũt pa. ⁊ ñ¬
e. qͥ fran eis. ĩmo adest qͥ panẽ
lem ⁊̃ rapina auferat. Uñ ⁊̃
psał .c .iiii. Et uocauit famẽ

Expanded text:
escendatis in Aegyptum, et os meum non interrogastis, sperantes auxilium in fortitudine Pharaonis, habentes fiduciam in famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei. » Quia parvuli petierunt paneetiam rapina auferat. Unde et ps. CIV: « Et vocavit famem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tñdacia. ꝑ falsas reliqͥas
racula. alii singunt se eẽ
ã dõ missos. ut deludatit
Tales hõies duo mala fa
pauꝑib ñ credit᷑. Re hiis
q̃rit᷑ utrũ sic accepta tene¬
aut᷑ restituere. pͥmi depre¬
hensi puniunt᷑. Ꝙ si dep̾hen¬
si ñ fu̾int: laudo qd̾ restitu¬
ant. uł pauꝑib distͥbuant.
Idem ꝯsulo ⁊ abscondins mimis.
⁊ qͣi ioculatorib. defimidane.¬
runt enĩ pauꝑes u̾os. ħ idetu

Expanded text:
ndacia, per falsas reliquias, miracula alii fingunt se esse a Deo missos, ut deludant Tales omnes duo mala facperibus non creditur. De his quaeritur utrum sic accepta teneantur restituere. Primi deprehensi puniuntur: quod si deprehensi non fuerint, laudo quod restituant, vel pauperibus distribuant. Idem consulo, et absconditis mimis, et quasi joculatoribus: Defraudant eni
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum ten et᷑ restituere. hͥ
enĩ turpitudo ẽ tm̃ ex parte
accipientis. Atem nemini
debet dolus suus mẽdaciũ.
uł staus patͦcinari. gͦ sic ac¬
cepta teu ent᷑ restitue. sal¬

Expanded text:
ceptum tenetur restituere. Hic enim turpitudo est tantum ex parte accipientis. Item: Nemini debet dolus suus, vel mendacium, vel fraus patrocinari; ergo sic accepta tenetur restituere, sal
Abbreviated transcription (Latin):
eri ꝯtoania: dõ semel dica¬
m. Ne cappis. ⁊ aliis q̃ p̾ciabi¬
lia sunt sic adqͥsiti: laudo
qd̾ uendant᷑ ⁊ restituant᷑
accepta. si memorie occuire¬
rint. q̃ ⁊ ã qͥb accepta fue¬

Expanded text:
eri communia, Deo semel dicata. De cappis et aliis, quae pretiabilia sunt sic acquisitis, laudo quod vendantur, et restituantur accepta, si memoriae occurrunt, quae, et a quibus accepta fue
Abbreviated transcription (Latin):
um. Qdam enĩ sunt qͥ temꝑe
tati pꝰsĩnt: habita abscondũt.
clamitant ꝑ plateas sub sp̃e
piniunt᷑. qr abscondita eis au¬
cia ñ adhibet᷑ in cłicis. ut de¬
p̾hecisi supͣ nc̃citatẽ acciꝑe siłt

Expanded text:
um. Quidam enim sunt, qui tempore tari possunt, habita abscondunt: clamitant per plateas sub specie puniuntur, quia abscondita eis autia non adhibetur in clericis, ut, deprehensi supra necessitatem acc
Abbreviated transcription (Latin):
sũt alii om̃i tꝑe clamosi. ⁊ ini¬
m̃ici. tbuałr se inflantes. tre¬
itulori.⁊ uarias fig᷑as egtan¬
ciũ induentes. uultũ sic̃ pro¬
theus iiutantes. hoꝵ qͥdam
sunt abscondici. qi nolunt
ab hominid dep̾hendi. alii
sunt qͥ acceptis uitu̾ib sta¬
tim exhibentes se tales qͣles
fueruot pͥstinũ. ⁊ natiuuta
sumentes uultũ. deridentes
⁊̃ sibi dantes. ⁊ hnĩ excusabr¬
liores sunt. ⁊ niuꝰ mali ab¬
⁊ turꝑitudinẽ suata dere¬

Expanded text:
Sunt alii omni tempore calamitosi et inimici trivialiter se inflantes, tremulosi, et varias figuras aegrotantium induentes, vultum sicut Protea mutantes. Horum quidam sunt absconditi, quia nolunt ab hominibus deprehendi. Alii sunt qui acceptis muneribus statim exhibent se tales quales fuerunt, pristinum et nativum sumentes vultum, deridentes etiam sibi dantes, et ii excusabiliores sunt, et minus mali abd turpitudinem suam e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾dens ded̾is. qr turpiꝰ agt̾
datido. qͣta illi accrpiendo.
ã siłi. ubi turpitudo ẽ tm̃
ex alt̾a ꝑte pocior ẽ pars reͣ.¬
lñq̃ntis. Sic ignorans dedi.
sic mẽdicanti recipiens eũ

Expanded text:
t prudens dederis, quia turpius agis dando, quam illi accipiendo. A simili: Ubi turpitudo est tantum ex altera parte, potior est pars reliquae partis. Si ignorans dedi sic mendicanti, recipiens eum
Abbreviated transcription (Latin):
Et iesx. in pͥmo alpħ. sub litera
men. ait. Re excelso misit ignẽ
in ossib meis. ⁊ erudi me. st
itẽ. Ignis flõmig̾ans ĩ ossib
meis. Et sponsꝰ ĩ cantico sponse
penitima cordis mei penet᷑sti.
sola cor meñ uulu̾as. Et item.
ritas enĩ ñ est ex sũmitate labi¬
orũ. ñ ex simulatõne diligit.
de penitimis cordis. plitrałr .st.¬

Expanded text:
a Mem ait: « De excelso misit ignem in ossibus meis, et erudivit me. » Item : « Ignis flammigerens in ossibus meis. » Et sponsus in Cantico, sponsapenitima cordis mei penetrasti. sola cor meum vulneras. Et item: ritas enim non ex summitate labiorum, non ex simulatione diligit, et penitimis cordis. Pluralit
Abbreviated transcription (Latin):
are. ubi enĩ suꝑbia: ibi enĩ rui¬
na. uͥ uͦ humilitas. ibi modestia.
Suꝑbiam seqͥt᷑ ruina ⁊ deiectõ.
humilitatem głia ⁊ exaltacio.
Meliꝰ ẽ hũiliari cũ ħum̾ib. ꝙͣ
diuidere spolia cũ suꝑbis. Meliꝰ
ẽ modicũ ito ⁊ c̾.Item g̾goriꝰ
Qui hũilitatem ñ ht̃: ypocͥta¬

Expanded text:
are. Ubi enim superbia, ibi ruina, ubi vero humilitas, ibi modestia. Superbiam sequitur ruina et dejectio: humilitatem, gloria et exaltatio. « Melius est humiliari cum humilitas, ibi modestia. Superbiam sequitur ruina et dejectio: humilitatem, gloria et exaltatio. « Melius est humiliari cum humi
Abbreviated transcription (Latin):
asinã animal hũile ⁊ mansue¬
tum sedet. ut oĩa hũilitatem
resonarent. laudatores: qr ex
eris saltem etate in eccłia decan¬
tat᷑ bñdicamꝰ dño. ut ostendat᷑¬

Expanded text:
icet animal humile et mansuetum, sedit, ut omnia humilitatem resonarent: laudatores, quia, « ex eris, saltem aetate, in Ecclesia decantatur: Benedicamus Domino, ut ostenda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfusio ⁊ abiͨtio. hũilẽ sp̃n susci¬
piet głia. Item libet intueri
qͦt ⁊ qnͣtis exemplis hũilitatis
sacͣ scͥptura resꝑsa sit. ut ex illiᷤᷤ
pauca. qͣi seminariũ colligamꝰ᷑.
uides itaq iacob mr̃i sue obtẽꝑ¬
antem. ⁊ cũ ea domi manẽtẽ
ã dño electum. Esau uͦ uenato¬
rem. ⁊ gndia appetentẽ reꝓbat̃¬

Expanded text:
fusio, et abjectio: « Humilem spiritu suscipiet gloria . » Item: Libet intueri quot et quantis exemplis humilitatis sacra Scriptura respersa sit, ut ex illis pauca, quasi seminarium, colligamus. Vides itaque Jacob matri suae obtemperantem, et cum ea domi manentem a Domino electum: Esau vero venantem et grandia appetentem reprobat
Abbreviated transcription (Latin):
em se ẽẽ ꝯfitent᷑. ⁊ ules se ẽẽ
ab hõib sustinẽt. s intꝰ ob hoc
incumescũt. Iõ ꝯͣ hos duostu¬
mores suꝑbe hũilitatis ait dd̾.
Ludam ⁊ uilior fiam: in ꝯspͨtu
dñi in ocłis meis .s. ⁊ ut uilẽ¬

Expanded text:
em se esse fatentur, et viles se esse ab hominibus sustinent, sed intus ob hoc intumescunt. Ideo contra hos duos tumores superbae humilitatis ait David: « Ludam et vilior fiam in conspectu Domini in oculis meis ; » scil
Abbreviated transcription (Latin):
sorio natꝰ. pãnis inuolunis.
ĩmodico p̾sepiolo collocatus.
scondo ħ sec̾ta natiuitatis mee
sapientib. ⁊ reuelo ea ꝑuulis.
In templo ⁊̃ cũ hostia pauꝑũ
oblatꝰ ꝑuo lacte ꝑ q̃m nͨ ales
esurit: lactatꝰ. ⁊ alitꝰ. qr hũilia
li patibło passus. in sepulcro
alieno põitꝰ. tu uͦ qͥcumq es
exemplo dr̃a qͣnto maior es. hu¬

Expanded text:
ersorio natus, pannis involutus, in modico praesepio collocatus: scondo haec secreta nativitatis meae sapientibus, et revelo ea parvulis . In templo etiam cum hostia pauperum oblatus, parvo lacte, per quem nec ales esurit , lactatus est et alitus, qui humilia, li patibulo passus, in sepulcro alieno positus . Tu ergo quicunque es, exemplo Domini, « quanto major es, hu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgnatis mores similes. Rumus
cẽrta animi. ⁊ indubitata res¬
ponsio. Dubis testis ñ renianz
impunitꝰ. ñ gͦ dubiꝰ assertor ali¬
sñiam ꝑ qͣm ledit᷑ fama alicuiꝰ
⁊ incrustat᷑. qͣm illa ꝑ qͣm mimu¬
itur. uł deꝑit resula ip̃iꝰ. Sdcra¬
tes p̾cepit dari inducias ad sol
facias. nͥl dicas. ⁊ pꝰ fc̃m nõ pe¬
indebis. precipitem enĩ dc̃onẽ.
stabile. ut nͥl sñ iudicio .i. pre¬
iudicio. ħ ẽ. discrecõne. ⁊ delib̃a¬
cõne p̾cedente facias. uł loqͣris.
t̾rogatõnem manfestat. ꝑabͥ
u̾bum. disponit smones suos

Expanded text:
gnatis mores similes, rumorocerta animi et indubitata responsio. Dubius testis non remanet impunitus, nec ergo dubius assertor aliquam laeditur fama alicujus et incrustatur, quam illam per quam minuitur, vel deperit recula ipsius. Socrates praecepit dari inducias ad solvfacias, » nil dicas; « et post factum non poenitebis. » Praecipitem enim dictionemstabile , » ut nil sine judicio, id est praejudicio, hoc est discretione et deliberatione praecedente, facias et loquaris. nterrogationem manifestat, parabit verbum, » « disponit sermones suos
Abbreviated transcription (Latin):
su. man. Et cato ait. Rumores
fuge ne incipias nouꝰ auẽtor
hẽri. Ram fides iõ ẽ qr mul. multa
locunt᷑. Et hoꝵ. Percunctatorem
m̃uciꝰ ait. Piet̾ca rumor ociosi
militis. lũciũ ẽ. fama malum
qͦ nõ uͥelociꝰ ullum. Mobilitate
inget. uiresq adqͥrit emido. Et
qͥ audiens uł ꝓferens illoco. st qͦxi

Expanded text:
. » Et Cato ait : Rumores fuge, ne incipias novus auctor haberi; Rara fides ideo est, quia multi multa loquuntur. Et Horat : Percunctatorem Curtius ait: Praeterea rumor otiosi militis est vitium. Fama malum, quo non aliud velocius ullum, Mobilitate viget, viresque acquirit eundo, Et qui audiens et proferens illoto et turpi
Abbreviated transcription (Latin):
eq̃ noyium. qͣm uoluptatis ad¬
muxtio: in ꝯcessis. negligñt̾ caue¬
t᷑ hostis cuiꝰ ing̾ssus pacificus
expͤcat᷑. Sic płmq bonũ corruit
ꝓpõitũ. cuiꝰ mẽs minꝰ illecebras

Expanded text:
aeque noxium est quam voluptatis admistio in concessis. Negligenter cavetur hostis, cujus ingressus pacificus exspectatur. Sic plerumque bonum corruit propositum, cum mens minus illecebras
Abbreviated transcription (Latin):
sĩt cet̾e uͥtutes. uł decidũt ã sũ¬
mo. uł ad sũmũ ñ ascendũt. s
sepe sũt ĩ uicio. sñ hac uiꝰ cuiꝰli¬
cuncta ministtͣ. impetꝰ. tẽꝑantia
metit᷑ uires. ⁊ a medio ñ reced̾.
uñ ⁊ nc̃ remissa intendit. nũc
ardua mod̾at᷑. sic ip̃a uͥtutes per¬
hẽnat. ꝑficit. ⁊ ad p̾miũ usꝙ ꝑ
ducit. per hãc imponit finẽ sa.
t̾e nimis hũndancia ħ ĩ p̾fato
p̃parata adu̾sus luxꝰ oẽm suꝑflu¬
itatẽ.⁊ latͦciniis occursura uolup¬
tatum. hac tͥ paulatĩ succidẽda
ẽ deliciaꝵ ꝯsuetudo. reicienda ẽ¬
obseqͥoꝵ sedulitas. festini cul¬
tus. ⁊ odortes ꝑegͥni penitꝰ dedis¬
cendi. qͥ dũ apud alios tͥ. uł ab
aliic apud ce male placerent.
difficillimũ ẽ reuelli qͥ multo
tenuit nos temꝑe. multa pla¬
cuit uoluptate ex qͣ grauior
hostis nos expͤtat. hostẽ apel¬
lo freq̃ntaras a cunis delicias.
gͣui mariti sobolis. obseqͥorũ
diligentiam.⁊ qͣmcũq felici¬

Expanded text:
 decidunt a summo, vel ad summum non ascendunt, sed saepe sunt in vitio. Sine hac enim usus cujuslicuncta ministrat Impetus. Temperantia metitur vires, et a medio non recedit. Unde et nunc remissa intendit, nunc ardua moderatur; sic ipsa virtutes perennat, perficit, et ad praemium usque perducit. Per hanc Imponit finem sapiens te nimis abundantia. Haec in praefato praeparata adversus luxus, omne superfluum, et latrociniis occursura voluptatum. Hac tibi paulatim succidenda est deliciarum consuetudo, rejicienda obsequiorum sedulitas festivi cultus et odores peregrini penitus dediscendi. Qui dum tibi apud alios, vel ab aliis apud te male placerent, difficillimum est revelli, qui multo nos tenuit tempore, multa placuit voluptate, ex quo gravior hostis nos exspectat. Hostem appello, frequentatas a cunis delicias, gratiam mariti, sobolis, obsequiorum diligentiam, et quamcunque felici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt etatis. ꝑce dispensandũ eẽt.
ut suffic̾et nõtus. magna enĩ
tem̃cia ẽ suꝑflui intend̾e. In
tanta temꝑis egestate ñ ẽ opuᷤᷤ
q̃ magis informat aĩmũ. uitã
disponit. actiones regit. ageni¬
da ⁊ omittenda demonstrat. Ae¬
det ad amplust᷑. ⁊ ꝑ añtipicia fl¬
uctuanciũ dirigit ciisũ. hemo
securꝰ sñ ea. Itaq cũ bͤue sit tp̃s.
cũ punctũ. ⁊ ⁊̃ mmꝰ puncto sit
mors iã teneat: dño ꝑ horam
tes colligamꝰ utiliora capitła
sũpta. tũ ex corꝑe sacͤ scͥpture.
tũ ex bñdc̃is alaꝵ scͥpturarum.

Expanded text:
esset aetatis, parce dispensandum esset esset aetatis, parce dispensandum esset ut sufficeret necessariis. Magna enim dementia est superfluitati intendere in tanta temporis egestate. Non est opus quae magis informat animum, vitam disponit, actiones regit, agenda et omittenda demonstrat, sed et ad amplustre, et per ancipitia fluctuantium dirigit cursum. Nemo securus sine ea. 2 Itaque cum breve sit tempus, cum punctum et etiam minus puncto sit, mors jam teneat, Domino per horam tes, colligamus utiliora capitula, sumpta tum ex corpore sacrae Scripturae, tum ex bene dictis aliarum scripturarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ u̾bum de sinu
patͥs ad nos missum
ĩmo si filiꝰ dĩ incͥcũ¬
sc̾ꝑtibilis qͤm totꝰ ñ
capit orbis. buitate ut̾i uͥgina¬
lis uoluit cͥcũscribi: qͣnto mag̾
arram. ⁊ pignꝰ sue dilectõnis
reliqͥt: uoluit abbreuiari: in
qͦ uias ⁊ semitas eiꝰ dep̾hend̾emꝰ.
cincte ad et̾nam bitudinem le¬
geremꝰ exp̃ssam ᷑ Suꝑfluitas u̾¬
borũ. ĩ mo infinidas ẽ. in aliis
scͥpt᷑is. respͨtu sacre scͥpture. ꝙͣ
respuit illa. Hanc suꝑfluitatẽ
ait. Distrahit nos librorũ mul¬
titudo. Itaq cũ legere nõpossis
qͣntũ hũerits: satis ẽ hr̃e qͣu¬
tũ legas. S mͦ inqͥs. hũc librũ
euolu̾e uolo mͦ ilũ fastidientiᷤᷤ
stomachi ẽ multa degustare. q̃
ꝯꝑans in auxiliũ adm̾ꝰ oĩa ui¬
cia. ⁊ oẽm pestem. Et cũ multa
ꝑcurreris: imũ excerꝑte. Qd̾ in¬
ilo die decoqͣs. ħ qͦ ip̃e facio. ex
płib q̃ legi aliqͥd app̾hendo: et¬
ercerpo.  dem̃ ⁊ si multũ super¬

Expanded text:
Si enim Verbum de sinu Patris ad nos missum, imo si Filius Dei incircumscriptibilis, « quem totus non capit orbis, » brevitate uteri virginalis voluit circumscribi, quanto magis arrham et pignus suae dilectionis reliquit voluit abbreviari: in quo vias et semitas ejus deprehenderemus, cincte ad aeternam beatitudinem legeremus expressam? Superfluitas verborum, imo et infinitas est in aliis scripturis respecto sacrae Scripturae, quam respuit illa. Hanc prolixitatem ait : Distrahit nos librorum multitudo. Itaque, cum legere non possis quantum habueris, satis est habere quantum legas. Sed modo, inquis, lo, modo illum. Fastidientis stomachi est multa degustare: quae, rans in auxilium adversus omnia vitia et omnem pestem; et cum multa percurreris, unum excerpe quod illo die decoquas. Hoc quoque ipse facio. Ex pluribus quae legi aliquper
Abbreviated transcription (Latin):
.lxxii. Qui in altũ mitcit lapidẽ
suꝑ cap̃ eiꝰ cadet. Et plaga doloca
uolosi diuidet uuln̾a. Et qͥ foneã
fodit in il. de. st qͥ statuet lapidẽ
ꝓrimo offendet ĩ eo. Et qͥ laq̃um¬

Expanded text:
cap. XXVII: Qui in altum mittit lapidem, super caput ejus cadet et plaga dolosa dolosi dividet vulnera, et qui foveam fodit, incidet in eam, et qui statuit lapidem proximo suo, offendet
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s uoluptates hõis in singla
eiꝰ torm̃ta ꝯu̾tũtur. Ebrietas ho¬
minẽ facit stupidũ. ĩsanum.
Castͥmargia libidinosum. pigrũ.
Et qͥd plura : Singła fercła singu¬
los peꝑere morbos. uñ hodie nlło
gn̾e morboꝵ egͦtamꝰ. qr nullo
gñe uiuendi: recte uiuimꝰ.
Tot enĩ nc̃ num̾abis cibos: qͦt

Expanded text:
Omnes voluptates hominis in singula ejus tormenta convertuntur. Ebrietas hominem facit stupidum, insanum; gastrimargia, libidinosum, pigrum. Et quid plura? Singula fercula, singulos peperere morbos. Unde hodie nullo genere morborum aegrotamus, quia nullo genere vivendi recte vivimus. Tot enim nunc numerabis cibo
Abbreviated transcription (Latin):
gladio qͦ putauit dd̾ int̾ficere
int̾fectꝰ ẽ. Item amã ĩ patibło
qd̾ p̾parau̾at mardocheo suspẽsꝰ
ẽ. cui in plenitudinẽ pͣatis. ⁊ di¬
uiciar̃ pꝰsessionẽ: mardocheꝰ suc¬
anlicꝰ nouũ genꝰ torm̃ti qͦ torq̃¬
rent᷑ rei docens regem sicilie.

Expanded text:
quo putavit David interficere, interfectus est . Aman in patibulo, quod paraverat Mardochaeo suspensus est; cui in plenitudinem potestatis, et divitiarum possessionem Mardochaeus sucaulicus novum genus tormenti, quo torquerentur rei, docens regem Siciliae,
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ueritis: eligite qͥs in ea sit
dignꝰ.⁊ in domo illiꝰ manete.
⁊ nolite tͣnsire de domo ad do¬
tnũ.Si gͦ hospes unius nectis
ita eligendus dignꝰ. ⁊ si ñ tͣnse¬
undum de domo ad dom̃ qͣuto

Expanded text:
intraveritis, eligite quis in ea sit dignus, et in domo illius manete, et nolite transire de domo ad domum . » Si ergo hospes unius noctis, ita eligendus est dignus, et si non transeundum est « de domo ad domum;
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tali belue multoꝵ capitũ:
scͥb̾et. ⁊ nõia dignitatũ. ⁊ p̾ben¬
darũ oĩum ĩ salutacione p̾mi¬
siss : audiuit ã qͦdam. adhuc
addendũ ẽ ⁊ istud. setuꝰ. ⁊ rusti¬
uiarios pp̃ diu̾sos uiꝰ eccłiarũ
qͥb p̾est. S qͥd ei agendũ cũ ex¬
cõicati sint in hac eccłia om̃s
alia reꝓbar: ste ẽ ⁊̃ ydolum
horacii młiforme. cuiꝰ exem¬

Expanded text:
capitum scriberet, et nomina dignitatum et praebendarum omnium in salutatione praemisisset, audivit a quodam: Adhuc addendum est istud: Servus et rustiviarios propter diversos usus ecclesiarum, quibus praeest. Sed quid ei agendum, cum excommunicati sint in hac ecclesia, omnes alia reprobat? Iste etiam est idolum Horatii multiforme, cujus exem
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ⁊ enĩ deb̾et ẽẽ argus. uͭͥ
qͥ ͣuxͣ poe . Centũ luminib
cunctum capꝰ argus habebat.
tales peiores sũt iulio cesare.
cuiꝰ singła uicia cũ enume¬
rasset luc̃. in fine dixit de
eodem. Oĩnia cesar erat. qr
res. Belua multoꝵ copitum.
siłis ẽ illi monstͦ de qͦ discep¬
tant theologi. qd̾ ab umbili¬
co inferiꝰ uidet᷑ uniforitis. su¬
ꝑiꝰ uͦ multiformus. ⁊ sic men¬
ciut᷑ qͥ dñt qd̾ sola gallia
caret mouitt. ¶ Nota qd̾ nicħ¬

Expanded text:
eret esse Argus, ut Quia juxta poetam: Centum luminibus cinctum caput Argus habebat. Tales pejores sunt Julio Caesare. Cujus cum singula vitia enumerasset Lucanus, in fine dixit de eodem: Omnia Caesar erat. Quares. Bellua multorum capitum, similis illi monstro, de quo disceptant theologi, quod ab umbilico inferius videtur uniforme, supra vero multiforme. Et sic mentiuntur qui dicunt quod sola Gallia caret monst
Abbreviated transcription (Latin):
domo prisfam̾: diu̾sa sũt offã
hũanarũ nõcitatũ. aliũ enĩ
ꝯstituit subulcũ. aliũ bubul
qͣnͣto magis distinctõ offõrũ.
diguitatũ in sp̃uali corpore .i.
in eccłia ẽ facienda. ut cͣaͣ .
tet᷑. uñ ille eg̾gius u̾sificator.
Exubias capitis ocłos. modu¬
laminis aures. Du ct̾oresq
pedis. oĩficasq manꝰ. ¶ ꝑude¬

Expanded text:
domo patris familias diversa sunt officia humanae necessitatis. Alium enim constituit subulcum, alium bubulcquanto magis distinctio officiorum, dignitatum, in spirituali corpore id est in Ecclesia est facienda, ut charitas tetur? Unde ille egregius versificator: 92 Excubias capitis oculos, modulaminis aures, Ductoresque pedes, omnificasque manus. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
me arguitis qͥ in tot eccłiis in
qͥb hẽtis dignitates. ⁊ a qͥb rd¬
ditꝰ ⁊ obuenciones cotidie reci¬
pitis. tot defectꝰ. ⁊ marancias¬
absencia ur̃a facitis: Et sic de.¬
canꝰ ille obuunit. nͨ eũ. uel
aliũ tali defectu. ⁊ marancia

Expanded text:
me arguitis, qui in tot ecclesiis, in quibus habetis dignitates, et a quibus redditus et obventiones quotidie recipitis, tot defectus et marranti asabsentia vestri facitis? Sic decanus ille obmutuit, nec eum, vel alium, super tali defect
Abbreviated transcription (Latin):
in posuit in ore uincencii. ali
lumbitia ã p̾dc̃a. ⁊ alia ab ea. de
qͣ legit᷑. Erat uir nõie iob sim¬
ħͥ dicat᷑ simplicitas q̃dam mo¬
destia m̃tis. q̃ in uultu ⁊̃ reful¬
get. minorq in reb discrecio.
Ibi dicat᷑ simplicitas᷑ pͤdencia.
⁊ om̃imoda discrecõ in om̃ib.
bono tñ noticia mali nͨ pͭ. nec
debet dẽẽssei Simplicitas aũ
marime decet theologum. qr
sacͣ scͥptura amica ẽ simplici¬
tati. apta ⁊ simplicia decent
bonitatem. Ectõte ꝑũnli ma¬

Expanded text:
ni, posuit in ore Vincentii . Alilumbina a praedicta, et alia ab ea de qua legitur: « Erat vir nomine Job, simhic dicatur simplicitas quaedam modestia mentis, quae in vultu etiam refulget, minorque in rebus discretio; ibi dicatur simplicitas pro prudentia et omnimoda discretione in omnibus. Bona tamen notitia mali, nec potest, nec debet deesse. Simplicitas autem maxime decet theologum, quia sacra Scriptura amica est simplicitati. Aperta et simplicia decent bonitatem. « Estote parvuli m
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ recti sunt: hĩtabunt ĩ t̾ra.
⁊ simplices hĩtabunt ĩ ea. t̃
.xxui. Simplicitas iustoꝵ diriget
dentem. ne ita simplex sit¬
qd̵ stultus. De simplicitate si¬
mulatõnis dr̃. atoendite a
falsis ꝓpħis. ⁊ c̾. Et itẽ. demis¬

Expanded text:
 recti sunt, habitabunt in terra, et simplices permanebunt in ea. » Item c. II: « Simplicitas justorum diriget dentem ; » ne ita sit simplex quod stultus. De simplicitate simulationis dicitur: « Attendite a falsis prophetis , » etc. Et item: Demis
Abbreviated transcription (Latin):
cens u̾sus horacii ĩ derisionẽ ꝓmo¬
toꝵ indignoꝵ ait. Lud̾e qͥ nescit cã¬
pestrib abstinet armis. Abͦtamĩ
dicoꝵ ẽ. ꝓmittunt medici tͣctant
fabͥlia fabri. Scͥbimꝰ indocti. doctiq
poemata passim. Sic ⁊ mͦ currimꝰ
docti.⁊ indocti passĩ: ad regimẽ aĩax
dicontes. Occupet extͤmũ scabies
mͥ turpe relinqͥ ẽ. Et qd̾ ñ didici
fãuor adularõnis. aures pͥncipũ
demulcentis. auarcia q̃ cã ẽ pre¬

Expanded text:
cens versus Horatii in derisionem promotorum indignorum ait: Ludere qui nescit campestribus abstinet armis. . . . . Adicorum est, Promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. Sic et modo currimus docti, indoctique ad regimen animarum, dicentes: Occupet extremum scabies; mihi turpe relinqui est, Et, quod non didici, favor adulationis aures principum demulcentis, avaritia, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
da eẽt hñs. qͥ eam portare eẽnt ydo¬
nei. regere. ⁊ reuelare eam per¬
sacͣmentoꝵ eccłie dignã administ ͭ¬
tionẽ. Uñ caueant s ne mures exta¬
les eoꝵ corrodant. siłiq pena phi¬
listeoꝵ ꝑcuciant᷑. ꝓmouẽtes ĩndig¬
nos. sicq ꝓmoti timeant ne cor¬
ruant. sic̃ dagon capite tncato.

Expanded text:
da esset arca his, qui eam portare essent idonei, regere et revelare eam persacramentorum Ecclesiae dignam administrationem. Unde caveant sibi ne mures extales eorum corrodant similique poena Philisthaeorum percutiantur promoventes indignos, sicque promoti timeant ne corruant sicut Dagon capite truncato,
Abbreviated transcription (Latin):
armentũ degener taurꝰ. s qͥ magni¬
tudĩe. ⁊ thoris alios suꝑat. elephan¬
toꝵ gͦgem elephans duc̃ excellẽ¬
tissimꝰ. ad̾o ã hũana nͥ desipuit: qd
u̾tens t̾gum suũ ad solem iusticie
declinans iudiciũ. statuens delina¬
re ocłos suos ĩ t̾ram. ñ obsu̾at ꝓ
calute et̾na aĩax ĩ eligendo ducam.
⁊ rectorem earum. qd̾ fit in brutis
ꝙ salute corꝑali nͦ duce. Item salo.
Sic̃ qͥ mĩttit lapidẽ ĩ ac̾uum m̾cu¬
riĩ : sic qͥ dat honorem insipienti.
nei. ĩbeues ĩ medio. alioqͥn nͨ t̾ribi¬
lis erit. uł ordinata. s porte inferi

Expanded text:
armentum degener taurus, sed qui magnitudine et toris alios superat. Elephantorum gregem elephas ducit excellentissimus. Adeo autem humana natura desipuit, quod vertens tergum suum ad solem justitiae, « declinans judicium, statuens declinare oculos suos in terram , » non observat pro salute aeterna animarum in eligendo ducem et rectorem earum, quod fit in brutis pro salute corporali natura duce. Item Salomon: « Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, sic qui dat honorem insipienti .nei, imbelles in medio. Alioquin nec terribilis erit, nec ordinata, sed portae inferi
Abbreviated transcription (Latin):
s. ⁊ ꝑ.o.p.s. Et ad qͥd nõ ad ne¬
cc̃itates regias p̾pandas. ñ ad mo¬
uendũ arma. ñ ad uiuendũ. ⁊ eqͥ¬
tandũ in pompatico. apparatu.
uł hĩtu. ñ ad ociandũ. ⁊ delician¬
dũ. s ut erudiret pͥncipes eiꝰ .s.
semet ip̃m. ⁊ se. eiꝰ p. dõc̾et. Si gͦ¬

Expanded text:
s suae. » Et ad quid? Non ad necessitates regias praeparandas, non ad movendum arma, non ad vivendum et equitandum in pompatico apparatu vel habitu, non ad otiandum, et deliciandum, sed « ut erudiret principes ejus sicut semetipsum, et sene
Abbreviated transcription (Latin):
Hospes eram.⁊ ñ collegistis
ad heboͣs .xxi. Hospitalitatem
nolite obliuisci. per hãc onĩ
ꝑlacuerũt qͥdam dõ. angelis
hospicio receptis. ut loch. nes¬
ualie mãbre. in hostio tab̾na¬
culi. in ip̃o f̾uore diei apꝑuit

Expanded text:
Hospes eram, et non collegistis  « Hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt, quidam » Deo « angelis hospitio receptis, » ut Lot, nesvalle Mambre, in ostio tabernaculi sui, in ipso fervore diei, apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. qr ꝑegͥni ad hospiciũ nõ solũ
sic̃ in omelia suꝑ hũc locum
cepit hospitem. qͣm in lecto suo
posuit. audiuitq a dño se dñm
in leꝓso recepisse. Ttem iosue
.xi. Ingredimini dom̃ mulieris

Expanded text:
regrini ad hospitium non solum sicut in homilia super hunc locum cepit hospitem, quem in lecto suo posuit, audivitque a Domino, se Dominum in leproso recepisse. Item Josue cap. VI: « Ingredimini domum mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt duo angłi sodomã
uesꝑe. sedente loch in forib
ciuitatis. Qui cũ uidisset eos
surrexit. ⁊ iuit obuiam eis.¬
dixit. Obsecro dñi. declinate
in dom̃ pu̾i ur̃i.⁊ manete
ibi. lauate pedes ur̃os.⁊ ma
ad eum. Ing̾ssiꝙ dom̃ illiꝰ fecit
eis ꝯuiuium. Item apłs ad¬
rom̃. xli. hospitalitatẽ sectã¬
pitales inuicem: sñ murmu¬
rõne. Unusqͥsq sic̃ accep̃ gr̃am
illam in alt̾utrirm administ᷑n¬
tes. sic̃ boni dispensatores mul¬
tiformis gr̃e dĩ. Nõ enĩ uni
oꝑi addicti eẽ debemꝰ. Item¬

Expanded text:
enerunt duo Angeli Sodomam vespere, sedente Loth in foribus civitatis. Qui cum vidisset eos, surrexit, et ivit obviam eisdixit: Obsecro, Domini, declinate in domum pueri vestri, et manete ibi: lavate pedad eum; ingressique domum illius, fecit eis convivium. » Item Apos. XII: « Hospitalitatem sectanpitales invicem sine murmuratione; unusquisque sicut accepit gratiam, illam in alterutrum administrantes, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei. » Non enim uni operi addicti e
Abbreviated transcription (Latin):
esto imitator iacobi scĩficati
ex ut̾o. qͥ ex assidutate. ⁊ fre¬
q̃ncra orandi. hñs genua cal¬
losa. ꝯtraxit in eis duriciam
cameloꝵ. Brratholomeus
cencies in die.⁊ cencies ĩ nocte
flexit genua ad dm̃. Om̃e ge¬
nus demoniĩ marime ĩ or̃one
⁊ ieiuinio eicit᷑. Si molestau̾it
te libido. uł aliud uicium cer¬
tum num̾um genuflexioñ
cũ lecania tͥ ꝯstitue. ⁊ euades.
oẽm temptatõnem. Item no¬
tandum qd̾ sepe id qd pecit᷑
qr ñ ẽ ad salutem impedit
indigni sũt. Uñ suꝑ lucã.cc.

Expanded text:
to imitator Jacobi sanctificati 290 ex utero, qui ex assiduitate et frequentia orandi, habuit genua callosa, contraxit in eis duritiam camelorum. Bartholomaeus centies in die et centies in nocte flexit genua ad Deum. « Omne genus daemonii maxime in oratione et jejunio ejicitur . » Si molestaverit te libido, vel aliud vitium, certum numerum genuflexionum cum litania tibi constitue, et evades omnem tentationem. Item, notandum quod saepe id quod petitur, quia non est ad salutem, impedit indigni sunt. Unde super Lucam, c.
Abbreviated transcription (Latin):
mentis decantare. qͣm totũ
psalt̾ium cũ torpore. fastidio.
⁊ accidia. Benedic̾tus ⁊̃ uidens
q̃iidam monachũ suum ab
assiduitate orandi deficere. ora¬
uit̃ ut cã pp̃ qͣm impediebat᷑

Expanded text:
mentis decantare, quam totum Psalterium cum torpore, fastidio et accidia. Benedictus autem videns quemdam monachum suum ab assiduitate orandi deficere, oravit ut causa propter quam impediebatur, ei
Abbreviated transcription (Latin):
sidium ꝑicłose sũt tͣdicõnes
date. de multitudine horar̃
⁊ ps̃orum. decantandorum.
Et qͥ indeuote orat: iudiciũ
sibi orat. Item muscea. ua¬

Expanded text:
stidium periculosae sunt traditiones datae de multitudine horarum et psalmorum decantandorum. » qui indevote orat, judicium sibi postulat. Item: « Musca
Abbreviated transcription (Latin):
illis qͥ recte uiuunt. qͥ ñ ꝯmi¬
serunt aliꝙͥ. suꝑ qͦ corripi de¬
bent.cũ ⁊̃ maior dñs fenldami¬
noris dñi ñ pꝰsit dare. uł ei p̾ci¬
pere: ut det. nͦ inaior p̾latus
minori ut eccłiasticũ bñfici¬
uni. s nͨ date.cũ illiꝰ sit illud

Expanded text:
illis qui recte vivunt, qui non commiserunt aliquid super quo corripi debent; cum etiam major dominus feuda minoris domini non possit dare, vel ei praecipere ut det, nec major praelatus minori, ut det ecclesiasticum beneficium. Sed nec dare, cum illius sit illud
Abbreviated transcription (Latin):
aci. Sic enĩ latͦ peior ẽ fure.
qi hic oocidi. ⁊ ille fustigari
p̾cipit᷑. sic ⁊ chorita symoni¬
aco. ep hic in pace .s. data pe¬
cunia intrat eccłiam. ille ꝑ¬

Expanded text:
aci. Sicut enim latro pejor est fure, quia hic occidi, ille fustigari praecipitur, sic et Corita Simoniaco; quia hic in pace, scilicet data pecunia, intrat eccle
Abbreviated transcription (Latin):
de quo oriebat᷑ pͣua suspicio: di¬
cebat᷑ domꝰ illiꝰ domus diaboli.
uinea. puteus. aget diab̾. ⁊ de¬
inceps. oscłm pacis ñ dabat᷑ ei ĩ
missa. ignis ã uicinis in domo eꝰ

Expanded text:
e oriebatur prava suspicio, dicebatur domus illius domus diaboli, vinea, puteus, ager diaboli, et deinceps osculum pacis non dabatur ei in missa. Ignis a vicinis in domo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
intuitu dĩ. uł gr̃a amici. uł
cã lucͥ. Si qͥ ĩntuitu dĩ hodie
rarꝰ ĩnuenit᷑ ob qͣm cãm si
aduocaret᷑ licite ⁊ m̾itorie ħ
posset fat̾e. uñ dñs. Cauca
iudue iutret ad te iudicem.
audienda. ⁊ t̾minãda. ad te
aduocatũ deferenda. E. Iob
⁊̃ aduocatꝰ fuit pauꝑũ in

Expanded text:
intuitu Dei, vel gratia amici, vel causa lucri, sed qui intuitu Dei hodie rarus invenitur; ob quam causam, si advocaret, licite et meritorie hoc posset facere. Unde Dominus: « Causa viduae intret ad te , » judicem; audienda vel terminanda: « Ad te, » advocatum defendenda. Job etiam fuit advocatus pauperum in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nouissimis suis repperiet᷑ insi¬
piens. ħ ẽ enĩ pͥma pena.q̃ ma¬
net tales. uix ħeditas talium
tͣusit in t̾cium ħedem. sic̃ płima
male dilabunt᷑. Scd̾a pena corũ
ẽ qi uix possunt ablata restitu¬
ere. donatores malũt ẽẽ qͣm ab
latorũ restitutores. Q̾cia erit eis
ĩ gehenna. qd̾ aurũ bulliens su¬
ꝑ ip̃os entes cũ nerone. effu¬
eo mortuo intͦiit sibi in dialo

Expanded text:
in novissimis suis reperietur insipiens. Haec est enim prima poena, quae manet tales. Vix 133 haereditas talium transit in tertium haeredem, sicut plurima male dilabuntur. Secunda poena eorum est, quod vix poterunt ablata restituere. latorum restitutores. Tertia poena erit eis in gehenna: quod aurum bulliens super ipsos entes cum Nerone effueo mortuo introiit, sibi in dialog
Abbreviated transcription (Latin):
amouerũt: ab eccłia. qͥ si eã
ã coterellis aduocatis mũdas¬
sent: opꝰ meliꝰ ⁊ utiliꝰ ꝑegisẽt.
tem hni in nouissimis suis
mnaxĩme ĩueniunt᷑ instpien¬
tes turpiꝙ morte decedentes.
stuidã enĩ qr lingͣm uenalem
hũerunt. muti ⁊ elingues mor¬
dem antecesserut. ¶Cuidami¬
⁊̃ morienti uisa eit lingua
cełtus aura moueri.Q.d. Gra-¬

Expanded text:
esia, qui si eam a coterellis advocatis mundassent, opus melius et utilius peregissent. Item: Hi in novissimis suis maxime inveniuntur insipientes, turpique morte decedentes. Quidam enim quia linguam venalem habuerunt, muti et elingues mortem antecesserunt. Cuidam etiam morienti visa est lingua celerius aura moveri, qua
Abbreviated transcription (Latin):
torii. dc̃m ẽ. qͥ publice faterent᷑
se ẽẽ usutarios. uł aliqͦ noto sig
no. ħ indicatit. ut si qͣi capisitũ
uenale in sũmitate u̾ͥge fene¬
randam pecuniam bͥcuniserant.
Sioq exsufslatũ ẽ dectetũ illud.

Expanded text:
torii, dictum est: Qui publice faterentur se esse usurarios, vel aliquo signo noto hoc indicant, ut scilicet qui capistrum venale in summitate virgae fenerandam pecuniam circumferant. Sicque est exsufflatum decretum illud.
Abbreviated transcription (Latin):
senoce. uisum ẽ cuidam qd̾ ui¬
d̾et neronem ap̃ ĩnferos balne¬
antem. ministͥs q cͥca illũ au¬
rum feruens infund̾e. diceroẽ¬
ꝙ cũ uid̾et chorũ aduocatarũ
ad se uenientẽ. huc inqͥt ue¬
uale gonꝰ hõmũ. õ aduocati
mei auici accedite. ut inecũ
ĩ ħ uase balneẽtis. ad huc enĩ
suꝑest locꝰ in eo. q̃e uob̾ reser¬
uami. Item ex eo qd̵ rutpe. et

Expanded text:
Senecae: Visum est cuidam quod videret Neronem apud inferos balneantem, ministrosque circa eum aurum fervens infundere, dicentemque, cum videret chorum advocatorum ad se venientem: Huc, inquit, venale genus hominum. O advocati amici mei accedite, ut mecum in hoc vase balneetis: adhuc enim superest locus in eo, quem vobis reservavi. Item: Ex eo quod turpe et
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ ad tp̃s tͥ ꝯcilias. ex ꝑte
aũ adu̾sarii cum multos solli¬
cites płimũ odii ⁊ ꝑpetui colli¬
gis. Si dix̾is. tucor cãm amici.
ut eũ ⁊ adu̾sariũ moneã ad pacẽ.
ic̃ mouebo ad paeem. ꝑ tͣnsactio¬
nem. gͦ. mones eũ ut pacistat᷑ de
alieno. ut alienũ recipiat ⁊ ita
ut tapiat. ⁊̃ cũ aliena iactura dice
qͣm priꝰ fou̾at: reliqͥt. tͣnsferenᷤᷤ
se ad ꝑtem adu̾sarii tuendã. ñ
ciĩ recipias. ne plus media ꝑte:
iusti p̾cii. ne ꝓ modico labore płi¬
mũ stipendii engas. Si uͦ ñ eges
⁊ acceꝑis: mortałr pcas. qr iusti¬
cia est. q̃ unicuiq gͣtis tͥbuit
qd̾ suũ ẽ.si ꝯsiliũ huit debitũ
uendis ei p̾sertim. cũ ñ occupe¬
ris honestiori. uł utiliori studio.
gͦ suũ ins. rem sibi debitam uẽ¬
dis. sic gͦ furtũ. uł mpinami
ꝯmittis. cũ ñ gratis ꝯferas. qd̾
gͣtis tͥbuere debueras. sic̃ legit᷑¬

Expanded text:
te ad tempus tibi concilias; ex parte autem adversarii, cum multos sollicites, plurimum odii et perpetui colligis. Si dixeris Tueor causam amici, ut eum et adversarium moneam ad pacem. c monebo ad pacem. Per transactionem ergo mones eum, ut paciscatur de alieno, ut alienum recipiat, et ita ut rapiat, et cum aliena jactura dicetquam prius foverat, reliquit, transferens se ad partem adversarii tuendam, non onem justi pretii recipias, ne plus media parte justi pretii, ne pro modico labore, plurimum stipendii exigas. Si vero non indiges et accipis, mortaliter peccas; quia justitia est, quae unicuique gratis tribuit quod suum est. Si consilium huic debitum vendideris ei, praesertim cum non occuperis honestiori vel utiliori studio, ergo jus suum, rem sibi debitam vendis. Sic igitur furtum vel rapinam committis, cum non gratis conferas, quod gratis tribuere debueras; sicut legit
Abbreviated transcription (Latin):
cursores. p̾cones. ⁊ hiꝰ. alii offici¬
ales uiles erant. ⁊ abiecti. ita ⁊
aduocati. nͨ fiebat aliqͥs aduocatꝰ.
nͥ in pauꝑtatis sue remedium.
ut officio cibũ q̃ritaret. hodie
ã ħ genꝰ hominũ maxĩe rep̾hẽ¬
dendũ ẽ. de cupiditate.⁊ negli¬
gencia sui. omissis enũ artib
lib̾alib. celestib ꝙ disciplĩnis.
om̃s codicẽ legunit. ⁊ forensia q̃¬
runt. ut siis in exc̾iorib apꝑa¬
reant. sibiq głiam. ⁊ lucrum
mẽdioent. hos apłs de uilitate

Expanded text:
officiales viles erant et abjecti, ita et advocati; nec fiebat aliquis advocatus, nisi in paupertatis suae remedium, ut officio cibum quaeritaret. Hodie autem hoc genus hominum maxime reprehendendum est, de cupiditate et negligentia sui. Omissis enim artibus liberalibus, coelestibusque disciplinis, omnes codicem legunt, et forensia quaerunt ut foris et in exterioribus appareant, sicque gloriam et lucrum mendicent. Hos Apostolus de vilitat
Abbreviated transcription (Latin):
siscant᷑ om̃ua bona eoꝵ c̃ decedũt.
uł ⁊̃ ip̃i si destari uolu̾int ex eis.¬
¶ Exemplũ ã de mouachis cadau̾
feneratoris ad sepult᷑am deferen¬
tib milite qͦdam dñio feneratoriᷤ
eiꝰ obiuio. patet supͣ in titulo de
accipientib mut̾ia illicite adqͥsi¬
ta. Tales maledc̃onem incurrunt

Expanded text:
fiscantur enim omnia bona eorum cum decedunt,  etiamsi testari voluerint ex eis. Exemplum autem de monachis cadaver feneratoris ad sepulturam deferentibus, milite quodam domino feneratoris ei obvio, patet supra in titulo: « De accipientibus munera illicite acquisita . » Tales maledictionem hanc incurrunt