comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem suorum ⁊ sathanc operum adiunxisse:
quod scilitet ipse semꝑ poluita mundare. sa¬
tanas uero mundata grauiorib festinet at¬
taminare sordib:t amen ⁊ de heretico quoli¬
bet uel scismatico. uel ctiam malo catholico
potest non inconuenient᷑ accipi: de quotẽ¬
pore baptismatis sp̃e immundus qu m eo
prius habitauerat. ad corfessionẽ catholice
fidei abrenuntiationemq mundane conuer¬
sationis eiciaturꝰ. locaq in aquosa ꝑagret ⁊
idẽ corda fidelium que a mollitia fluxe cogi
tationis expurgata sunt callidus insidiator
exploret: si quos ibi forte sue nequitit gressus
figere possit. S bene dicitur querens requi¬
em ⁊ non inuenicns: quia castas mentes ef¬
fugiens. in solo diabolus corde praudꝵ. grata
sib potest inuenire quittm. Unde ⁊ de illo¬
dominus. sub umbra inquit dormit. in secreto
calami ⁊ locis humentib in umbra uidelicet
tenebrosas conscientias. in calano qui foris

Expanded text:
nem suorum et Satanae operum adjunxisse, nem suorum et Satanae operum adjunxisse, quod scilicet ipse semper polluta mundare, Satanas vero mundata gravioribus festinet attaminare sordibus, tamen et de haeretico quolibet, vel schismatico, vel etiam malo catholico, potest non inconvenienter accipi. De quo tempore baptismatis Spiritus immundus qui in eo prius habitaverat, ad confessionem catholicae fidei, abrenuntiationemque mundanae conversationis ejiciatur locaque inaquosa peragret, id est, corda fidelium quae a mtationis expurgata sint, callidus insidiator exploret, si quos ibi forte suae nequitiae gressus figere possit. Sed bene dicitur: Quaerens requiem, et non inveniens. Quia castas mentes effugiens, in solo diabolus corde pravorum gratam sibi potest invenire quietem. Unde de illoDominus: Sub umbra, inquit, dormit in secreto calami et locis humentibus . In umbra, videlicet, tenebrosas conscientias, in calamo, qui foris
Abbreviated transcription (Latin):
homines sunt ab eo decepti: que uictor xp̃c
distribuit. quod est insigne triumphantis:
quia captiuam duxit captiuitatem: dedit do¬
na hominib. Quosdam quidem aplos ali¬
os euangelistas: hos ꝓph̾as: illos pastores or¬
dinans ⁊ doctores. Qui non est metum. con¬
tra me ẽ: ⁊ qui non colligit mecum. disꝑgit.
Non putet quisquam de hereticis hoc dictũ
⁊ scismaticis. quamquam ⁊ ita ex suꝑfluo
possit intelligi: s ex consequentib textuq
sermonis ad diabolum refertur ⁊ eo quod ñ
possint oꝑa saluatoris beelzebub oꝑib com¬
parari. Ille cupit ammas hominum tencre
captiuas: dominus liberare. Ille p̾dicat idola:.
hic unius dĩ noticiam. Ille trahit ad uitia.
hic ad uirtutem reuocat. Quomddo gͦ posst̾
habere concordiam inter se. quorum opera di¬
iusa sunt: Cum immundꝰ sp̃e exierit de hoĩe:
ambulat per loca in aquosa. Quamuis sim¬
pliciter intelligi possit. dm̃ hec ad distinchio¬

Expanded text:
homines sunt ab eo decepti. Quae victor Christus homines sunt ab eo decepti. Quae victor Christus distribuit, quod est insigne triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evangelistas, hos prophetas, illos pastores ordinans et doctores . Qui non est mecum, adversum me est. Et qui non colligit mecum, dispergit. Non putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus, textusque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivas, Dominus liberare; ille praedicat idola, hic unius Dei notitiam; ille trahit ad vitia, hic ad virtutem revocat: quomodo ergo possunt habere concordiam inter se, quorum opera divisa sunt? Cum immundus Spiritus exierit de homine, perambulat per loca inaquosa. Quamvis simpliciter intelligi possit, Dominum haec ad distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam nunc a gentib seccrnuntur.¬
Et cum fortis armatus custodit atrium suũ:
in pace sunt omnia que possidet. Fortem di¬
abolum: atrium uero illius. mundum qui
in maligno positus est appellat: in quo us
q ad saluatoris aducntum male pacato
ponebatur imꝑio: quia in cordib infideliũ
sine ulla contradictione quiescebat. Unde
⁊ alib princeps mund uocatur. dicente
dño: uenit enim princeps mundi: ⁊ in me
nichil inueniet. Et iterum. Nunt pͥnceps¬
huius mundi eitictur foras. De qua hit e¬
iectione subiungitur:. Si autem fortior il¬
lo suꝑutniens uicerit cum: uniusa arma
eius aufert in quib confidebat: ⁊ spolia eius
distribuet. De scipso quippe loquitur: quod
non concordi fallax oꝑatione quemadmodũ
calumpniabantur:s fortiori potentia uictor
homines a demonio liberaret. Arma in qui¬
b male fortis ille confidebat: astucie doliq
sunt nequitie spũalis. Spolia uero eius ipsi

Expanded text:
poenitentiam nunc agentibus secernuntur.poenitentiam nunc agentibus secernuntur. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. Fortem diabolum, atrium vero illius mundum, qui in maligno positus est, appeque ad Salvatoris adventum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium, sine ulla contradictione quiescebat, unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me nihil inveniet , et iterum: Nunc princeps mundi ejicietur foras, de qua hic ejectione subjungitur. Si autem fortior illo superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet, in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione, quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor, homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat astutiae dolique sunt nequitiae spiritalis, spolia vero ejus ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
infilus ur̃is. dõ non demonib deputatur ⁊
quare idem in me opus non eandem habe¬
at causam: frgo ipsi iudices ur̃i erunt. ñ
potestate s comparaniont: dum illi expul¬
sioncu demonum dõ assignant᷑. uos beclze¬
bub principi demonioꝵ. Porro si in digito dĩ
eicio demonia: ꝓfecto ꝑuenit in uos regnũ
di. Iste ẽ digitus quem confitentur ⁊ magi.
qui contra moysen ⁊ aaron signa faciebant.
dicentes digitus dĩ est iste: quo ⁊ tabule lapi¬
dee scripte sunt in monte syna. Igitur ma¬
nus ⁊ brachium dĩ filius est: ⁊ digitus eiꝰ¬
est. Non te scandalizet menibroꝵ incquali¬
tas: cum edificet corporis unitas. Alit̃ digi
rum. que in eo dantur unicuiq ꝓpriãsi¬
ue hominum siue angeloꝵ. In nullis eñi
membris nr̃is magis apparet partitio: qũã
in digitis. Quod autem dixit. ꝑuenit in uo̾
regnu dĩ: rognrum dĩ nunc dicit quo dãp¬
nantur impii. ⁊ a fidelib de peccatis suis

Expanded text:
in filiis vestris, Deo, non daemonibus, deputatur, in filiis vestris, Deo, non daemonibus, deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium Dei Filius est, et digitus es. Nec te scandalizet membrorum diversitas, cum aedificet corporis unitas. Uterus Domirum, quae in eo dantur unicuique propria, sive hominum, sive angelorum, in nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dixit, pervenit in vos regnum Dei, regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspiciant. ⁊ recedant de regno cius: quod
aduersum se diuisum. stare non potest. In
quo autem dominus xp̃c eiciat demonis.
ne demoniorum principem existiment:
attendant quod sequitur. Si autem ego
in beeszebub eicio demonia: filii ũn in quo
cicuut: Idõ ipsi iudices ũ erunt. Drxit hoc
utiq de discipulis suis illius ppli filiis: qui
scii futrant nichil se malaꝵ artium a bono
magistro didicisse: ut in principe demoni¬
orum eicerent demones. Idõ inquit ipsi ui¬
dices ut̃i erunt. Ipsi inquit. ipsi ignobilia
⁊ contemptibilia huius mundi. in quib ñ
artificiosa malignitas s scã simplicitas mee
uirtutis apparet. ipsi testes mei. iudices ert̃
ur̃i. Aliter filios iudcorum. exorcistas gentis
illius ex more significat: qui ad inuocatio¬
uem dĩ eiciebant demones: ⁊ coartat eos in¬
terrogatione prudenti. ut confiteantur sp̃e
sĩ esse opꝰ. Quod si expulsio inquit demdnũ

Expanded text:
prospiciant, et recedant de regno ejus, quod prospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo autem Dominus Christus ejiciat daemones, ne daemoniorum principem existiment, attendant quod sequitur: Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis illius populi filiis, qui scii fuerant nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones. Ideo, inquit, ipsi judices erunt vestri. Ipsi, inquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei judices erunt vestri. Aliter Filios Judaeorum exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio, inquit, daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
s ad cogitata respondit: ut uel sic compille¬
rentur credere potentiam eius. qui cordis ui¬
debat occulta. Si autẽ om̃ẽ rognum in seip¬
sum diuisum desolabitur: ergo patris ⁊ fi¬
lii ⁊ sp̃c̃ scĩ regnum non est diuisum: quod
sine illa contradictione nullo unquam¬
⁊ in diuidue trinitatis indiuiduum. im¬
mo quia indiuiduum manet regnum:
desistant arriani minorem patre filium.
minorẽ filio scm̃ dicere spm̃: quia quor
unum est regnum: horumẽ ⁊ una maie¬
uisus est quomodo stabit regnum ipsius:
quia dicitis in beekebub cicere me demonia
Hoc dicens. ex ipsoꝵ confessione uolebat
intelligi. quod in eum non credendo. in
regno diaboli esse delegissent: quod utiq
adu̾sum se diuisum. stare non posset. Eli¬
gant gͦ pharise quod uoluerint. Si satha¬
nas sathanam non potest eicere: nichil con¬
tra dominum quod dicerent inuenire potu¬
erunt. Si autem potest: multomagis sibi

Expanded text:
sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellesed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolabitur, ergo Patris et Filii et Spiritus sancti regnum non est divisum, quod sine ulla contradictione, non aet individuae Trinitatis individuum, imo quia individuum, manet regnum, desistant Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio sanctum dicere Spiritum, quia quorum unum est regnum, horum est et una majevisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia? Hoc dicens ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint: si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si autem potest, multo magis sibi
Abbreviated transcription (Latin):
musca uocatur. Nec iuxta quedam mendo¬
sa exemplaria. uł i littera. uel d infine ẽ
nominis legenda: sedb. Beelzebub gͦ. baal
muscarum idẽ uir muscaꝵ siue habens mus¬
cas interp̃tatur. obsordos uidelicet immolati¬
cu cruoris: ex cuius spurcissimo ritu uł nõie.
principem demoniorum cognominabant.
Et alii temptantes: signum de celo querebãt
abeo. Uel in morem helie ignem de sublimi
uenire cupiebant: uel in similitudinem sa¬
muhelis tempore estiuo mugire tonitrua.
choruscare fulgura. ymbres niere: quasi ñ
possint ⁊ illa calumpniat: ⁊ dicere ex occuitis
⁊ uaris aeris passionib accidisse. At ti quica¬
lumpniaris ea que oeulis uides. manu tens
utilitate sentis: quid facies delus que de celꝰ
uentrint: Utiq respondebis: ⁊ magos in e¬
gypto multa signa fecisse de celo. Ipse autem
ut uidit eogitationes eoꝵ: dixit eis. Omne
rognum insc ipsum diuisum desolabitur:
⁊domus supra domum cadet. Non ad dicta

Expanded text:
musca vocatur. Nec juxta quaedam mendomusca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l litera, vel d, in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur, ob sordes, videlicet, immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant , vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere , quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid feceris de iis quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegyptut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta,
Abbreviated transcription (Latin):
emoniacus iste apud
matheum non solum
mutus. s ⁊ cecus fuisse
narratur: curatusq d̾r
a domino.ita ut loquere¬
tur ⁊ uideret. Tria ge¬
neralia signa:. simul in uno homine ꝑpetra¬
ta sunt. Cecus uidet: mutus loquitur: posses¬
sus a demone liberatur. Quod ⁊ tunc quidẽ
carnaliter factum est: s ⁊ cotidie completur in
conuersione credentium: ut expulso primum
demone. fidei lumen aspiciant: deinde ad lau¬
des di tacentia prius ora laxentur. Quidam
autem ex cis dixerunt. In bcelzebub pͥncipe
demoniorum: eicit demonia Non hoc ali qui
de turba. s pharisei calumpniabantur ⁊ scri¬
be: sicut alii euangeliste testantur. Turbis
quippe que minus erudite uidebantur dñi
semꝑ facta mirantib. illi contra uel negare
hec. uel que nogare nequiuerant. sinistra
interp̃tatione puertere laborabant: quasi
hec non diuinitatis. s immundi sp̃e oꝑa fu¬
issent: id est beclrebub qui d̃s erat accaron.
Nam bel quidem ipse ẽ baal.z⁊ebub autem

Expanded text:
emoniacus iste apud Matthaeum, non solum mutus, sed et caecus fuisse narratur. Curatusque dicitur a Domino, ita ut loqueretur et videret. Tria ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt. Caecus videt, mutus loquitur, possessus a daemonio liberatur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversione credentium, ut expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex his dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba, sed pharisaei calumniabantur et scribae, sicut alii Evangelistae testantur. Turbis quippe, quae minus eruditae videbantur, Dei semper facta mirantibus, illi contra, vel negare haec, vel quae negare nequiverant, sinistra interpretatione pervertere, laborabant, quasi non haec divinitatis, sed immundi spiritus opera fuissent, id est, Beelzebub, qui Deus est Accaron . Nam Beel quidem ipse est Baal, Zebub autem
Abbreviated transcription (Latin):
cum uiris generationis huius: ⁊ condemp¬
nabit illos. Condempnabit utiq ñ potesta¬
ti udicii: s comparatione facti melioris.
Si autem regina austri que electa ẽẽ non
dubitatur. surget in uditio cum reꝑbis:
ostenditur una cunctorum bonoꝵ scilicet.
maloꝵq resurrectio mortalium: ⁊ hec ñ
uixta fabulas uideorum mille annis an¬
te uidiium: s in ipso ẽ futura iudicio.
Quia uenit a finib t̃re audire sapientiã
salomonis: ⁊ ecce plusquam salomon hic.
Hic in hoc loco non ꝓnomen s adu̾bium
loci significat: id est in p̃sentiarum inter
uos cormuersatur: qui incomparabiltter
est salomone prestantior. Refert autẽ scrip¬
tura. quomodo regina saba ꝑtantas diffi¬
cultates. gente sua ⁊ imꝑio derelistis. uene¬
tit inuideam. sapientiam audire salomo¬
nis: ⁊ ei multa muncra deferens. ab eo
eum quesiuit. quem ꝑcepto dono sapien¬
die cognouerat esse famosum: illi uero se¬

Expanded text:
cum viris generationis hujus, et condemcum viris generationis hujus, et condemnabit illos. Condemnabit utique non potestate judicii, sed comparatione facti melioris. Si autem regina Austri, quae electa esse non dubitatur, surget in judicio cum reprobis, ostenditur una cunctorum, bonorum scilicet malorumque ressurrectio mortalium, et haec non juxta fabulas Judaeorum mille annis ante judicium, sed in ipso esse futura judicio. Quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, Hic in loco non pronomen, sed adverbium loci significat, id est, impraesentiarum inter vos conversatur qui incomparabiliter est Salomone praestantior. Refert autem Scriptura quomodo regina Saba per tantas difficultates, gente sua et imperio derelictis, venerit in Judaeam sapientiam auditura Salomonis, et ei multa munera afferens, ab eo eum quaesivit, quem percepto dono sapientiae cognoverat esse famosum: illi vero se
Abbreviated transcription (Latin):
ne hac. ⁊ condempnabunt illam. quia p¬
nitentiam egerunt ad p̃dicationẽ ione
ccce plusquam iona hic. Ionas pautis a¬
b p̃dicauit: ego tanto tempore. Iu e assius
genti increduse: ego udeis. ppło dĩ. Iui
peregrinis: ego ciuib. Inle uoce laentꝰ
simplici. nilq signoꝵ faciens. acceptisi
ego tanta signa faciens. beelzebub caluy¬
niam sustineo. Plus gͦ ẽ quam iona bie
hoc ẽ in medio ur̃m p̃dicans: ⁊ ꝓpterea
dem modo quo regina austri. uiri quaq
niniuite generationem condempnabt̃
iudeorum: hoc est infidelitatis arguenti
Aliter. In niniutis ⁊ regina austa. si¬
des eccł̃ie p̃fertur israheli: qui ñ minis
ꝑ penitentiam ꝑacte insipientie. quamy
sapientie discende industriam dño ꝯciliat᷑.
Et duab quippe partib untt̾as eccłie congre¬
gatur: coꝵ uidelicet qui poccare nesciunt :
⁊ coꝵ qui peccare desistunt. Penitentia e¬
nim delictum abolet: sapiertta cauet. Se
quitur. Regina austri surget in uidicio

Expanded text:
lam, quia poenitentiam egerunt ad praedicationem Jonae, et ecce plus quam Jona hic. Jonas paucis diebus praedicavit, ego tanto tempore. Ille Assyriis genti incredulae, ego Judaeis populo Dei. Ille peregrinis, ego civibus. Ille voce locutus simplici nilque signorum faciens acceptus est, ego tanta signa faciens Beelzebub calumniam sustineo. Plus ergo est Jona hic, hoc est in medio vestrum praedicans. Et propterea eodem modo quo regina Austri, viri quoque Ninivitae generationem condemnabunt Judaeorum, hoc est infidelitatis arguent. Aliter: In Ninivitis et regina Austri, fides Ecclesiae praefertur Israeli, quae non minus per poenitentiam peractae insipientiae, quam per sapientiae discendae industriam Domino conciliatur. Ex duabus quippe partibus unitas Ecclesiae congregatur, eorum videlicet qui peccare nesciunt, et eorum qui peccare desistunt. Poenitentia enim delictum abolet, sapientia cavet. Nequitur: Regina Austri surget in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe. Non enim signum de celo eis qd̃
indigni erant uidere. uerum de ꝓfundo
inferni tribuit: quale ionas ꝓpħa nau¬
fragus. cetoq sorbente uoratus. s de q
ac mortis fauce liberatus. ⁊ accepit.
Discipulis autem suis signum de e
ueraciter in celum subleuatus ostend

Expanded text:
pit, non eis signum de coelo, quod indigni erant videre, verum de profundo inferni tribuens, quale Jonas pfragus, cetoque sorbente voratus, sed de abysso ac mortis fauce liberatus, et accepit Discipulis autem suis signum de copost veraciter in coelum sublevatus ostend
Abbreviated transcription (Latin):
homo glorificare eum a quo est creatus.
Scio unde ueni:⁊ quo uado. Iste qui ini
sentia uobis loquitur. habet quod ñ di¬
ruit: stamen uenit. Non enim uenio
inide discessit: aut redeundo nos dereliqu
Quid miramini: Ds̃ est: non potest h
fiers ab homine. Non potest hoc fiena
ipso sole ÷ quando ꝑgit ad occidentem
serit orientem: ⁊ donce oriturus redeat d
orientem non ẽ moriente. Dominus as
hic est. Audi ipsum euangłistam auolo¬
co dicentem: ⁊ si potes cape: si non pons
crede. Dm̃ inquit nemo uidit unquan
nisi unigenitus filius qui est in simip
tris: ipse narrauit. Non dixit fuit inħ
nu patris: quasi ueniendo descruerit si¬
num patris. Hic loquebatur. ⁊ ibi se esse
dicebat: quia ⁊ hinc discessurꝰ quid dirt
Etce ego uobiscum sum.usq ad consi¬
mationem scłi. Ergo uerum est testimo¬
nium luminis. suic se ostendat siue
alia: quia sine lumme non potes uud¬
re lumenz ⁊ sine lumint non potes uid¬

Expanded text:
homo glorificare eum a quo est creatus? 5. homo glorificare eum a quo est creatus? 5. Scio unde veni, et quo vado. Iste qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit: non enim veniendo inde discessit, aut redeundo nos dereliquit. Quid miramini? Deus est. Non potest hoc fieri ab homine; non potest hoc fieri ab ipso sole. Quando pergit ad occidentem, deserit orientem, et donec oriturus redeat ad orientem, non est in oriente: Dominus authic est. Audi ipsum Evangelistam alio loco dicentem, et si potes, cape; si non potes, crede: Deum, inquit, nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Non dixit, Fuit in sinu Patris, quasi veniendo deseruerit sinum Patris. Hic loquebatur, et ibi se esse dicebat: qui et hinc discessurus, quid dixit? Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . 6. Ergo verum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive alia; quia sine lumine non potes videre lumen, et sine lumine non potes vid
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit alius inoccidente iusticiam. S¬
quid alia est iusticia quam ille intelligit:
alia quam iste: Separati sunt corpore: ⁊
inuno habent acies mentiun suarum.
Quam uideo iusticiam bic constitut᷑. si
iusticia est ipsam uidet alius. nescio qd̃
mansionib a me carne seiunctus. ⁊ mi
lius iusticie luce coniundus. Eigo testi¬
monium sibi ꝑlubet lux. aꝑit sanos ocu¬
Ios:⁊ sib ipsa testis estͥut cognoscaturlux
S quid agimnus de infidelib Dinnqius
illis non est p̃sens: Et p̃sens est ipsis i s.
quib eum uideant oculis non habent
cordis. Audi de ipsis ex euangłio ipso pla¬
tam sententiam. Et lux lucet in tencos.
⁊ tenebre eam non comp̃hender̃t. figo
ait dominus. ⁊ uerum aut̃ ⁊ si ego de me
testimonium ꝑhibeo. uerum est testino¬
nium meum: quia scio unde ueni ⁊ quo
uado. Patrem uolebat inteiligi: patri
glam dabat. fulius equalis: glorificat
eum a quo est missus. Quantum debet

Expanded text:
intelligit alius in occidente justitiam: numintelligit alius in occidente justitiam: numquid alia est justitia quam ille intelligit, alia quam iste? Separati sunt corpore, et in uno habent acies mentium suarum. Quam video justitiam hic constitutus, si justitia est, ipsam videt justus nescio quot mansionibus a me carne sejunctus, et in illius justitiae luce conjunctus. Ergo testimonium sibi perhibet lux: aperit sanos oculos, et sibi ipsa testis est, ut cognoscatur lux. Sed quid agimus de infidelibus? numquid illis non est praesens? Est praesens et illis sed quibus eam videant, oculos non habent cordis. Audi de illis ex Evangelio ipso prolatam sententiam: Et lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt Ergo ait Dominus, et verum ait, Etsi ego de mestimonium perhibeo, verum est testimonium meum; quia scio unde veni, et quo vado. Patrem volebat intelligi; Patri gloriam dabat Filius. Aequalis glorificat eum a quo est missus: quantum debet
Abbreviated transcription (Latin):
stinguat aures mentesq nr̃as: ⁊ audia¬
mus quid iudeis responderit dominus.
do. himen ⁊ alia demonstrat:⁊ seipsum. di¬
cendis luceruam. uerb gr̃a ut queras tuni¬
cam: ⁊ pr̃ãt t̾ ardens lucerna ut inueni¬
as tunicam. Nunquid accendis lucernam:
ut non uideas ardentem lucernam: Lucer¬
na quippe ardens idonea est ⁊ alia que te¬
nebris oꝑiebant᷑ nudare: ⁊ seipsam tuis
oculis demonstrare. Sie ⁊ dominus xp̃c
⁊ uiter fideles suos ⁊ int̃ mimicos uideos.
tanquam uit̃ lucem ⁊ tenebras distingue¬
bat: tanquam int̃ illos quos radio fidei
ꝑfundebat: ⁊ illos quoꝵ oculos clausos cir¬
cum fundebat. Nam etiam sol iste ⁊ uiden¬
tis faciem illustrat: ⁊ ceci. Ambo pariter
stantes ⁊ faciem ad solem habentes. illu¬
strantur in carne: s non ambo illumi¬
nantur in acie. Uidet ille: ille non uidet.
Ambob sol presens est: s presenti soliunꝰ
est: intelligit aliquis moriente iusticiam:

Expanded text:
stinguat aures mentesque nostras, et audiastinguat aures mentesque nostras, et audiamus quid Judaeis responderit Dominus: do. Lumen et alia demonstrat et seipsum. Accendis lucernam, verbi gratia, ut quaeras tunicam, et praestat tibi ardens lucerna ut invenias tunicam: numquid accendis lucernam ut videas ardentem lucernam? Lucerna quippe ardens idonea est et alia quae tenebris operiebantur nudare, et seipsam tuis oculis demonstrare. Sic et Dominus Christus et inter fideles suos, et inimicos Judaeos, tanquam inter lucem et tenebras distinguebat; tanquam inter illos quos radio fidei perfundebat, et illos quorum clausos oculos circumfundebat. Nam etiam sol iste et videntis faciem illustrat, et caeci: ambo pariter stantes, et faciem ad solem habentes illustrantur in carne, sed non ambo illuminantur in acie; videt ille, ille non videt; ambobus sol praesens est, sed praesenti soli unus . Intelligit quis in oriente justitiam;
Abbreviated transcription (Latin):
quod fecit solem sub quo fecit ⁊ nos. factũ¬
Nol contempnere nubem carnis. Dube te¬
gitur: non ut obscuretur. s ut tẽperetur.
Loquens ergo ꝑ nubem carnis lum̃ in defi¬
ciens. lumen sapientie: ait hominib. Ego
sum lux miuidi. Qui me sequitur. ñ am¬
buiat in tenebris: s habebit lum̃. Addidit
enim uite. sicut ib dictum est: qm̃ apud
te fons uite. Uidete itaq frẽs mei: quomodo
uerba domni cum illius psalmi ueritate
concordant. Et ib lumen positum est cũ
fonte uite: ⁊ a domino dictum est lum̃ uite.
In istis usib corporalib aliud est lumen:
aliud fons. fontem fauces querants lum̃
oculi. Quando sitimus querimus fonte:
quando in tenebris sumus querimus
lumen. ft si forte nocte sitiamus. lunien
accendimus ut ad fontem ueniamus
Non est sic apud dm̃: quod lum̃ est hocẽ
fons. Qui tib lucet ut uidras: ipse tibi
tuum non est uerum. Uideamus quid
audiant: audiamꝰ ⁊ nos: s non situr illi.
Iui contempnentes: nos credentes. Iui

Expanded text:
quod fecit solem, sub quo fecit Noli contemnere nubem carnis: nube tegitur, non ut obscuretur, sed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen sapientiae, ait hominibus, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitenim, vitae; sicut ibi dictum est, Quoniam apud te fons vitae: Videte itaque fratres mei, quomodo verba Domini cum illius psalmi veritate concordant: et ibi lumen positum est cum fonte vitae, et a Domino dictum est lumen vitae. In istis autem usibus corporalibus aliud est lumen, aliud fons: fontem fauces quaerunt, lumen oculi: quando sitimus quaerimus fontem; quando in tenebris sumus, quaerimus lumen; et si forte nocte sitiamus, lumen accendimus ut ad fontem veniamus. n oculi. Apud deum quod lumen est, hoc est fons; qui tibi lucet ut uideas, ipse tibi tuum non est « verum. » Videamus quid audiant, audiamus et nos, sed non sicut illi: illi contemnentes, nos credentes; illi
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uobis uidendus appareo: quomͦ
dixit abrahȩ. nc̃ cognoui quod ti¬
meas dm. ꝓ eo ut diceret. nẽ cognos¬
cere homines feci quod timeas dm̃:
lubri tristitia nc̃ afficimur: si uix¬
ta hortam̃ta apłi. spe gaudentes in
tͥbulatione existimꝰ patientes: si nr̃a
errata. si miserias ꝓrimoꝵ debita la¬
mentatione deflemus: uidebit nos
iterũ dñs. id est uidendũ se nob̾
ostendet in futuro: qui quoncła
nos uidere fidei suȩ nobis agniti¬
onẽ largiendo dignatꝰ est. Uidebit
ut coronet: qui quonła uidit ut
uocaret. Uidebit & gaudebit cor
a uobis: quia hȩc ẽ uera & unica
sit ipse sublimit᷑ cũ ait. Beati
mundo corde: qm ipsi dm uide¬
bunt. Quã desiderabat ardenter
ꝓpħa : cũ dicebat. Sitiuit anima

Expanded text:
rum vobis videntibus appareo, quo modo rum vobis videntibus appareo, quo modo dixit Abrahae: Nunc cognovi quod timeas Dominum , pro eo ut diceret: Nunc cognoscere homines feci quod timeas Deum, lubri tristitia nunc afficimur, si juxta hortamenta Apostoli: spe gaudentes, in tribulatione existimus patientes , si nostra errata, si miserias proximorum debita lamentatione deflemus, videbit nos iterum Dominus, id est, videndum se nobis ostendet in futuro, qui quondam vos videre, idem fidei suae nobis agnitionem largiri dignatus est. Videbit ut coronet, qui quondam vidit ut vocaret. Videbit et gaudebit cor a nobis, quia haec est vera et unica sit ipse sublimiter cum ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quam desiderabat ardenter Psalmista cum dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
oportet nos intrare in regnũ dei.
Q uod autẽ ait. iterũ uidebo uos
& gaudebit cor ur̃m: uidebo uos
dixit. eripiã uos ab aduersariis:
coronabo uos uictores: me uos de¬
certantes semꝑ uidisse ꝓbabo. Quan¬
do enĩ non uideret suos maxime
pressuris circũuentos: cũ quib se
ipse om̃ib diebus scłi manere ꝓmi¬
sitas Sed morientib uit̾ tormenta
fidelib: arbitrabant᷑ eos tortores di¬
uino carere p̾sidio dicentes. Ubi ẽ
ds eorũa unde quidam ex his cir¬
cũseptus erũpnis aiebat. Uide dñe
afflictionẽ meã: q̃m erectus ẽ inuni
micus insequens ceruicẽ suꝑbiȩ con¬
tra tuos humiles attollit: tuo nos
auxilio conditor omp̃s subleua: te
uictis ac repulsas hostib nr̃os semꝑ
agones uidisse tͥ hos placuisse com¬
ꝓba. Uidet itaq electos post tristi¬
tiam dñs: cũ coꝵ patientiã dapna¬
to impugnatore remunerat. Potest
& ita intelligi quod ait iterum
autẽ uidebo uos: quasi diceret. ite ᷤ¬

Expanded text:
oportet nos intrare in regnum Dei . Quod autem ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum. Videbo vos, dixit: eripiam vos ab adversariis, coronabo vos victores, me vos decertantes semper vidisse probabo. Quando enim non videret suos maxime pressuris circumventos, cum quibus se ipse omnibus diebus saeculi manere promisit? Sed morientibus inter tormenta fidelibus, arbitrabantur eos tortores divino carere praesidio, dicentes: Ubi est Deus eorum ? Unde quidam ex his circumseptus aerumnis aiebat: Vide, Domine, afflictionem meam, quoniam erectus est inimicus micus insequens cervicem superbiae contra tuos humiles attollit, tuo nos auxilio, Conditor omnipotens, subleva, te victis ac repulsis hostibus nostros semper agones vidisse, tibi hos placuisse, comproba. Videt itaque electos post tristitiam Dominus, cum eorum patientiam damnato impugnatore remunerat. Potest et ita intelligi quod ait: Iterum autem videbo vos, quasi diceret: Ite
Abbreviated transcription (Latin):
ad tẽpus ascensionis apparuit. Quod
autẽ subiunxit quia uado ad patrẽ
iuxta hunc sensum ad illud speciali¬
ter respicit quod p̃misit. & iterum
modicũ & uidebitis me. Ac si aꝑte di¬
ceret. Propterea me resuscitatũ a mor¬
tuis modico tẽpore uidebitis. quia ñ
semꝑ in terra corporalit̾ sum mansu¬
rus. sed ꝑ humanitatẽ quã assumpsi iã
sum ascensurus in cęlũ. Hȩc quidem
uerba dñi ut diximꝰ illis specialiter

Expanded text:
ad tempus ascensionis apparuit. Quod ad tempus ascensionis apparuit. Quod autem subjunxit: Quia vado ad Patrem. Juxta hunc sensum, ad illud specialiter respicit quod praemisit: Et iterum modicum, et videbitis me. Ac si aperte diceret: Propterea me resuscitatum a mortuis modico tempore videbitis, quia non semper in terra corporaliter mansurus, sed per humanitatem quam assumpsi jam sum ascensurus in coelum. Haec quidem verba Domini, ut diximus, illis
Abbreviated transcription (Latin):
pulchri ab humanis seclusus ootutib.
Et utrũ modicũ erat. usq dũ illũ uide¬
rent. Resurrexit enĩ a mortuis tercia¬
die. & apparuit eis in multis argum̃tis
per dies quadraginta. Quare autẽ mo¬
dicũ esset ut non uiderent eũ & iterũ
modicũ ce uiderent eum adnectit cau¬
sam dicens. quia uado ad patrẽ. Ac si
aꝑte dicat. Ideo post modicũ a urĩs
aspectib in monumenti claustris abscon¬
dor &e iterũ post modicũ destructo
mortis imꝑio uobis intuendus appareo.
quia tẽpus est ut expleta dispensatio¬
ne assumptȩ mortalitatis cũ resurrecti¬
onis triumpho iam reuertar ad patrẽ.
Potest ce aliter intelligi quod ait mo¬
dicũ & iam non uidebitis me: & iterũ
modicũ & uidebitis me. Modicũ quip¬
pe tẽpus erat futurũ quo eum non
eturus in monumento. Et iterũ mo¬
dicũ erat futurũ quo uiderent eum.
illi uidelicet dies quad raginta in qͥb
eis post passionem suam sepius usq

Expanded text:
pulcri ab humanis seclusus obtutibus. pulcri ab humanis seclusus obtutibus. Et iterum modicum erat, usque dum illum viderent; resurrexit enim a mortuis die tertia, et apparuit eis in multis argumentis per dies quadraginta. Quare autem modicum esset et non viderent eum, et iterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte dicat: Ideo post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustris abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assumptae mortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam revertar ad Patrem. Potest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum quippe tempus futurum erat, quo eum non eturus in monumento. Et iterum modicum erat futurum quo viderent eum, illi, videlicet, dies quadraginta, in quibus eis post passionem suam saepius usque
Abbreviated transcription (Latin):
missa fr̃s km̃i lȩto cordis auditu per¬
cipere debemus. sedulaq intentione
ꝑsistere: quatinus ad hȩc contingere
mereamur. Quid est eium quod me¬
rito lȩtius audiatur. quã puenire pos¬
se ad gaudiũ quod nũquã possit au¬
ferria Notandum autẽ quod tota
lectionis huius cugłicȩ series illis con¬
uenit. qui eam p̃sentes audierunt a
dño: pars autẽ illius etiam nobis qui
post passionem &e resurrectionẽ domi¬
nicã ad fidem uenimus aptissume con¬
gruit. Quodd gͦ ait modicũ &e iam non
uidebitis me & iterũ modicũ & uidebi¬
p̃dicantis in carne adhefere. & post
tristitiã passionis uisa resurrectione
&e ascensione eiꝰ letificari meruert̃. Nam
quia hȩc illa qua tradebatur nocte lo¬
quiitus est: modicũ erat idest ciꝰdem
noctis & diei sequentis tẽpus usq ad
horam qua illũ non uidere inciꝑent.
Tentus enĩ nocte illa a iudȩis &e in cra¬
stinum crucifixus cũ sero factũ esset
depositus est de cruce. & intra septa se¬

Expanded text:
issimi, laeto cordis auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait: Modvidebitis me, et iterum modicum et videbipraedicantis in carne adhaerere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa se
Abbreviated transcription (Latin):
ui mei lȩtabunt᷑. uos autẽ confunde¬
mini. Et ecce serui mei exultabunt in
leticia. uos autẽ clamabitis pre dolo¬
re cordis ur̃i: & pre contritione sp̃s
ululabitis. Sequit᷑. Mulier cũ pa¬
rit tristiciã habet. quia uenit hora

Expanded text:
vi mei laetabuntur, vos autem confundevi mei laetabuntur, vos autem confundemini. Ecce servi mei exsultabunt in laetitia, vos autem clamabitis prae dolore cordis vestri, et prae contritione spiritus ululabitis . Sequitur: Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora
Abbreviated transcription (Latin):
stes sunt quia necdũ ualent uide¬
re quẽ diligunt. quia quãduui suns
in corpore pegrinari se a sua patͥa
recognoscunt: quia ꝑ labores &e certa¬
mina ad coronã sibi ꝑueniendũ esse
ñ dubitant. Quorũ tristicia uertet᷑
in gaudiũ. cũ finito agone uite huiꝰ
brauiũ uitȩ perhennis accipiunt: de
quo dicit᷑ in psalmo. Qui seminant
in lacrimis: in gaudio metent. flen¬
tib autẽ &e contristatis sidelib mun.¬
dus gaudet. quia uire in p̃sentib
qualecũq gaudiũ habent. qui alte¬
rius uitȩ uel nulla eẽ gaudia spe¬
rant: uel se ad hȩc pertingere posse
desꝑant. Quod tam̃ specialit᷑ de ꝑsecu¬
torib fidei x pĩane potest intelligi: qͥ
cruciatis occisisq martyrib ad tẽpus
se p̃ualuisse. gaudebant. Sed ñ post
multũ illis in occulto coronatis ipsi
pęnas ꝑfidiȩ sue simul &e homicidii
subibant ęt̾nas. quib diuina increpa¬
tione recte dicit᷑ per ꝓpħam. Ecce ser¬

Expanded text:
stes sunt, quia necdum valent videstes sunt, quia necdum valent videre quem diligunt. Quia quandiu sunt in corpore, peregrinari se a sua patria et regno cognoscunt, quia per labores et certamina ad coronam sibi perveniendum esse non dubitant. Quorum tristitia vertetur in gaudium, cum finito agone vitae hujus bravium vitae perennis accipiunt, de quo dicitur in psalmo: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Flentibus autem et contristatis fidelibus, mundus gaudet, quia jure in praesentibus qualecunque gaudium habent, qui alterius vitae, vel nulla esse gaudia sperant, vel se ad haec pertingere posse desperant. Quod tamen specialiter de persecutoribus fidei Christianae potest intelligi, quia cruciatis occisisque martyribus, ad tempus se praevaluisse gaudebant. Sed non post multum illis in occulto coronatis, ipsi poenas perfidiae suae simul et homicidii subibant aeternas. Quibus divina increpatione recte dicitur per prophetam: Ecce ser
Abbreviated transcription (Latin):
flebitis uos mundus autẽ gaudebit
uos autẽ contristabimini sed tristicia
urã uertetur in gaudiũ: & ipsorũ &
totius ȩceliȩ statui congruit. Plorabañ
quippe & flebant amatores xp̃i. cum
illũ cõprehenili & ab hostib ligari. ad
conciliũ duci. dampnari. flagellari. de¬
risui haberi. ad ultimũ crucifigi. lancea¬
ri & sepeliri uiderent. Gaudebant mun¬
di amatores quos ol insimas cogitatio¬
nes mundũ uocat dñs: cũ morte tur¬
pissima condempnarent illũ. qui gra¬
uis erat eis etiã ad uidendũ. Contrista¬
bant᷑ discipuli posito i morte dño.
sed agnita eiꝰ resurrectione tristicia il¬
lors uersa ẽ in gaudiũ. Uisa ascensio¬
nis potentia iã maiore gaudio suble¬
uati laudabant & benedicebant dñm.
ut lucas eugłista testatur. Sed & cun¬
ctis fidelib hic dñi sermo conuenit.
qui ꝑ lacrimas pressurasq p̃sentes ad¬
gaudia ęt̃na ꝑuenire contendunt. qͥ
merito in p̃senti plorant flent ce tri¬

Expanded text:
gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob infimas cogitationes mundum vocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Dsed agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium; visa ascensionis potentia, jam majore gaudio sublevati, laudabant et benedicebat Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic Domini sermo convenit, qui per lacrymas pressurasque pgaudia aeterna pervenire contendunt. Qui merito in praesenti plorant, flent, et tri
Abbreviated transcription (Latin):
natus appellari: qui solutus a uin¬
culis carnis ad lucẽ sublimatur
ȩternã. Vnde mos obtinuit ȩccle¬
si asticus: ut dies beatoꝵs martyrũ
siue confessoꝵ xp̃i. quib de scło
transierunt natales uocitemꝰ: eoꝵꝙ
sollepnia non funebria. s natalitia
dicant᷑. Sequit᷑ dñs exponens ipse
paradigina: quod de muliere ꝓpo¬
suit. Et uos igitur. nẽ quicđe tri¬
stitiã habetis. Iterũ autẽ uidebo
uos & gaudebit cor ur̃m: & gau
diũ ur̃m nemo tollet a uobis. Qđ
de ipsis quidem discipulis facile
intelligit᷑: quia tristitiã habueruis
passo ac sepulto dño. s ꝑacta re¬
surrectionis gła gauisi sunt uiso
dño. & gaudiũ eoꝵ nemo tulit
ab eis: quia & si postmodũ ꝑsecuti¬
ones ꝓ xp̃i nomine ac tormenta
passi sunt: spe tam̃ resurrectionis
& uisionis illius accensi. libenter
aduersa quȩq ferebant: immo om¬
ne gaudiũ existimabant. cũ in tẽp¬
tationes uarias inciderent. Deniq

Expanded text:
natus appellari, qui solutus a vinnatus appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus ut dies beatorum martyrum, sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natalitia, dicantur. Sequitur Dominus exponens ipse paradigma, quod de muliere proposuit: Et vos igitur nunc quidem tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor dium vestrum nemo tollet a vobis. Quod de ipsis quidem discipulis facile intelligitur, quia tristitiam habuerunt passo ac sepulto Domino; sed peracta resurrectionis gloria, gavisi sunt viso Domino. Et gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia etsi postmodum persecutiones pro Christi nomine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis et visionis illius accensi, libenter quaeque adversa ferebant: imo omne gaudium existimabant cum in tentationes varias inciderent. Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
quia natꝰ est homo in mundum:
quia nimirũ scã ȩccła quam diu
in mundo spiritaliũ uirtutũ ꝓfe¬
ctib insistit: nũquã mundi tẽpta¬
tionib exerceri desistit. At cum
deuicto laboꝵ certamine ad palmã
ꝑuenerit. iam ñ meinunt pressurȩ
precedentis: ꝓpter gaudiũ ꝑceptȩ
retributionis. Non sunt enĩ con¬
dignȩ passiones huius tẽporis:
ad suꝑuenturã głam quȩ reue¬
labit᷑ in nobis. Non memunt
inquit pressurȩ ꝓpt̾ gaudiũ: qr
natus ẽ homo in mundũ. Sicut
enĩ mulier nato in hunc mundũ
homine lȩtat᷑: ita ȩccła nato in
uitã futurã fideliũ ppło digna
exultatione replet᷑: ꝓ qua eiꝰ nati¬
uitate multũ laborans & gemeis
in p̃senti. quasi parturiens dolet.¬
Nec nouum debet cuiquã uideri:
si natus dicat᷑ qui ex hac uita
nuigrauerit. Quomͦ enĩ consue¬
te nasci dicit᷑. cũ quis de utero
matris ꝓcedens hanc in lucem
egredit᷑: ita etiã rectissime potest

Expanded text:
quia natus est homo in mundum. quia natus est homo in mundum. Quia nimirum sancta Ecclesia quandiu in mundo spiritalium virtutum profectibus insistit, nunquam mundi tentationibus exerceri desistit: at cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis, propter gaudium perceptae retributionis. Non sunt enim condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Non meminit, inquit, pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Sicut enim mulier, nato in hunc mundum homine, laetatur, ita Ecclesia nato in vitam futuram fidelium populo, digna exsultatione repletur, pro qua ejus nativitate multum laborans et gemens, in praesenti quasi parturiens dolet.Nec novum debet cuiquam videri si natus dicatur, qui ex hac vita migraverit. Quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem egreditur, ita etiam rectissime potest
Abbreviated transcription (Latin):
De qua & alibi dicit. Simile ẽ regnum
cęloꝵ fermento. quod acceptũ mulier
abscondit in farinę sata tria: donec
fermentaret᷑ totũ. Mulier quippe fer¬
mentũ accepit: cũ ęccłia uim suꝑnę
dilectionis & fidei. dño largiente con¬
sequuta est. Abscondit hoc in farinȩ
sata tria donec fermentaretur
totum: cum asiȩ europȩ & africȩ
partib uerbum uitȩ ministra¬
uit: donec om̃s terrarũ t̾mini reg¬
ni cȩlestis amore flagrarent. Ad
huius mulieris membra se ꝑtine-¬
re signabat: qui recedentib qui¬
busdam a castitate fidei tristis aie¬
bat. Filioli mei. quos iterũ partu¬
rio: donec formet᷑ xp̃s in uobis.
d huius se membra ꝑtinere te¬
stant᷑: qui cęlestib desideriis ac¬
censi. in conditoris sui laude pro¬
clamant. A timore tuo dñe con¬
cepimꝰ & parturiuimꝰ: & peperunꝰ
sp̃m. Hȩc mulier cũ parit tristi¬
tiam habet: quia uenit hõra eiꝰ.
Cum autẽ pepererit puerũ. iam ñ¬
niemunit pressurȩ ꝓpter gaudiũ

Expanded text:
num coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria, donec fermentaretur totum . Mulier quippe fermentum accepit, cum Ecclesia vim supernae dilectionis et fidei, Domino largiente, consecuta est. Abscondit hoc in farinae sata tria, donec fermentaretur totum, cum Asiae, Europae, et Africae partibus verbum vitae ministravit, donec omnes terrarum termini regni coelestis amore flagrarent. Ad hujus mulieris membra se pertinere signabat, qui, recedentibus quibusdam a castitate fidei, tristis aiebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Ad hujus se membra pertinere testantur, qui coelestibus desideriis accensi, in Conditoris sui laude proclamabant: A timore tuo, Domine, concepimus et parturivimus, et peperimus spiritum . Haec mulier cum parit, tristitiam habet, quiaCum autem pepererit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram. erunt ligata ⁊ in celo. Quia dixerat.
si autem eccłiam non audierit. sit tibi sicur
ethnicus ⁊ publicanus:ͥ⁊ poterat contemp¬
toris frĩs hec occulta esse responsio uel tacita
cogitatio. si me despicis ⁊ ego te despicio. si tu
me condempnas ⁊ mea sententia condempna¬
ris: potestatem tribuit apliᷤᷤ successorib su¬
is. ut sciant qui atalib condempnantur. hu¬
manam sententiam diuna sententia robo¬
rari: ⁊ quodcunq ligatum fuerit in t̾ra. liga¬

Expanded text:
terram, erunt soluta et in coelo. Quia dixerat: Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus, et poterat contemptoris fratris haec occulta esse responsio, vel tacita cogitatio, si me despicis, et ego te despicio, si tu me condemnas, et mea sententia condemnaberis: potestatem tribuit apostolis, ut sciant qui a talibus condemnantur, humanam sententiam divina sententia roborari, et quodcumque ligatum fuerit in terra, liga
Abbreviated transcription (Latin):
uno uel fornicante uel aluid quodcunq sce¬
lus committente. plebs uniuersa polluitur.
ft idõ obseruemus nos inuicem: ⁊ uniꝰcuiusq
conu̾satio nota sit. maxime sacerdotib ⁊ mini¬
stris: nec putent se recte dicere. Quid hoc
aome spectat. si alius male agite Hoc est
dicere caput ad pedes. Quid ad me ꝑtinet
si dolent:.si male habent pedes mer: Non
mea inter ẽ: dum modo caput in sanitate
ꝑduret. Aut si dicat oculus manui non
indigeo oꝑere tuo: quidad me ꝑtinet si doles.
si uulnerata es: Nunquid ego oculus con¬
turbabo ex egritudine manus: Tale gͦ ẽ
quod agunt hi qui eccłiis p̃sunt: ñ cegitan¬
tes quia unum corpus sumus om̃s qui cre¬
dimus unum dm̃: habentes qui nos in uni¬
tate constringit ⁊ continet xp̃m. cuius corpo

Expanded text:
uno vel fornicante, vel aliud quodcunque sceuno vel fornicante, vel aliud quodcunque sceleris committente, plebs universa polluitur. Et ideo observemus nos invicem, ut uniuscujusque conversatio nota sit maxime sacerdotibus et ministris. Nec putent secrete dicere: Quid hoc ad me spectat, si alius male agit? Hoc est dicere caput ad pedes: Quid ad me pertinet, si dolent, si male habent pedes mei? non mea interest, dummodo caput in sanitate perduret. Aut si dicat oculus ma nui, Non indigeo opera tua, quid ad me pertinet s doles, si vulnerata es? Nunquid ego oculus conturbor ex aegritudine tua? Tale ergo est quod agunt hi qui Ecclesiis praesunt, non cogitantes quia unum corpus sumus omnes qui credimus, unum Deum habentes, qui nos in unitate constringit et continet. » Et Apo