comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit. Et alibi saulus. Neq temptemꝰ xpri¬
stum: sicut qͥdam eoꝵ temptauert̃. Non qͦd
iam eẽt iħc aut. xpristꝰ natꝰ ex maria: s qͥa
in illo unico filio di. iam unitas ꝑsonȩ com¬
mendat᷑. quȩ occulta erat in myst̾ĩo. Quod
&e alibi euident̾ qͥ elegit nos inqͥt ante mun-¬
di constitutionẽ in ipso: quia profecto quic¬
quid deus fecit ab initio. xpristus fecit
totũ ꝑ unitatẽ sacram̃ti. Et ido iam ih̾e
erat in filio qͥ ppłm educebat. &. xp̃c in eo qͥ
temptabat᷑: qm̃ semꝑ ꝑ sacram̃ti unitatẽ in
d̾o fuisse ñ dubitat᷑. Alioqͥn. nͥ tu ita credi-¬
deris: aut. xp̃c ds̃ ñ erit om̃mo: aut contra
ꝓph̾am ds̃ recens eẽ uidebit᷑. Sed ne talib
qͦq beatꝰ setrus loquens de patrib ait. Per

Expanded text:
perdidit . Et alibi Paulus: Neque tentemus Chriperdidit . Et alibi Paulus: Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum tentaverunt : non quod jam esset Jesus aut Christus natus ex Maria: sed quia in illo unico Filio Dei jam unitas personae commendabatur, quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter Paulus: Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso : quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, Christus fecit totum per unitatem sacramenti. Et ideo jam Jesus erat in filio, qui populum educebat, et Christus in eo qui tentabatDeo fuisse non dubitatur. Alioqui nisi ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens esse videbitur. Sed ne talibus quoque beatus Petrus loquens de patribus, ait: Per
Abbreviated transcription (Latin):
isto namꝙ uentris agro. patriarcha y saãe lon¬
ge odorans: aiebat dicens. Ecce odor filii
mei fic̾ odor agri pleni: quẽ benedixit dñs
Quamuis putent parũ intelligentes. qͦd pͥo¬
res scĩ minꝰ de. xp̃o intellexerint myst̾ium
incarnationis: cũ & ipsi eadẽ saluati ft̃ gr̃a.
Ande constat. tempꝰ ñ p̾udicasse sacram̃to u¬
niti hominis ac dĩ: ita ut iam eẽt in illo ꝑ
unitatẽ ꝑsonȩ ab intio scłi. qͥ necđu erat
natꝰ de oraria uirginȩ. qͦd multis scͥpturarũ
declarat᷑ indiciis. Unde dñs ad uideos. ante¬
uerbis: ostendit se qͥ loquebat᷑ in eo semꝑ fu
inqͥt ego sum. Nam abraham ante qũa fie¬
ret: humanitatis ẽ breuitas. Ego sũ aũ. et̾¬
nitas naturȩ declarat᷑. In qͣ nimirũ ȩterni-¬
tate iam se fuisse qͥ loquebat᷑ ꝑ sacram̃tum
suȩ incarnationis insinuat. Quod apłs u
ex egypto saluans. scdo eos qͥ ñ crediderunt

Expanded text:
isto namque ventris agro patriarcha Isaac lonisto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacramento uniti hominis ac Dei: ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui nondum erat natus de Maria Virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Anteverbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuit, ego sum . Nam, Abraham antequam fieret, humanitatis est brevitas. Ego autem sum, aeternitas naturae declaratur: in qua nimirum aeternitate jam se fuisse qui loquebatur, per sacramentum suae incarnationis insinuat. Quod apostolex Aegypto salvans: secundo eos, qui non crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
&e ñ aliunde accepit. E aciet inqͥt dñs nouum
suꝑ terr̃a: mulier curimdabit uirũ. Uere no-¬
uũ: & omniũ nouitatũ supereminens nouitaᷤ
uirtutũ: qͣndo ds̃ quẽ ferre ñ potest munduᷤ.
neq uidere aliqͥs ut iuuere possit. sic ingressꝰ
ẽ hospitium uentris. ut corporis claustra nes-¬
ciret: sicq gestatus ut totꝰ ds̃ in eo eẽt: & sic
inde exiuit. ut iherechiel fatetur porta om̃i-¬
no clausa. Unde canit᷑ in eisdẽ canticis de ea.
Ortus concltsus fons signatꝰ: emissiones tuȩ
paradysus. Uere ortus deliciarũ: in qͦ consita
st̃ uniu̾sa floꝵ genera & odoram̃ta uirtutũ.
Sicq conclusus: uit nesciat uiolari neq corrũpi
ullis insidiarũ fraudibꝰ. Fons itaq signatꝰ si¬
gillo totiꝰ trinitatis: ex qͦ fons uitȩ manat. in
cuiꝰ lumine om̃s uidebimꝰ lum̃: qͥa uixta io¬
hannẽ ipse ẽ qui illuminat omnẽ hominẽ
uenientẽ in h̾c mundu. Cuiꝰ ꝓfecto emissio
uteri: suꝑnoꝵ cuiũ omniũ ẽ parady su. De

Expanded text:
. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum, et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus, quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fatetur, porta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons itaque signatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia, juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De
Abbreviated transcription (Latin):
bia ꝓ certis recipiatis. Quod multi latinoꝵ
pietatis amore. studio legendi cariꝰ amplectũ-¬
tur: p̃sertim ex his cũ nichil aliud exꝑiri po¬
uit a corpore. Monstrat᷑ aũ sepulchrũ eiꝰ cer-¬
nentib nob̾. usq ad p̾sens in uallis iosaphat
medio. quȩ uallis ẽ int̾ montẽ syon & montẽ.
Ubi in eiꝰ honore fabricata ẽ ȩccłia miro lapideo
tabulatu: in qua sepulta fuisse ut scire pote-¬
stis. ab om̃ib ibidẽ p̃dicat᷑: s nc̃ uacuũ eẽ cer
nentib ostendit᷑. Hȩc idcirco dixerim. qͥa mul-
t nr̃oꝵ dubitant. utrum assumpta fuerit si-

Expanded text:
bia pro certis non recipiatis, quod multi Latinorum bia pro certis non recipiatis, quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur, praesertim ex his cum nihil aliud experiri pouit a corpore. Monstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuum nentibus ostenditur. Haec idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simu
Abbreviated transcription (Latin):
rogent filiȩ. quas lacte nutris: tu ea meliꝰ
reserabis: quȩ nescio si ꝑ speciem aliquã certe.¬
aut in spũ uidisti. Unde uos o filiȩ pulsate
matrẽ p̾cib : pulsate ad ostiũ inuitantis
amici. si q̃modo tandẽ uob̾ aꝑiant᷑. quȩ rese¬
rata sunt mat̾. Uerumptam̃ de his qͥd plura
dicam: Omĩa saluatoris gesta & beatȩ mariȩ
obsequia: necñ actus uitȩ: ex euangłio didi-¬
cistis. Et nc̃ qͥd suꝑest ut ab aliquo doctoꝵ re-¬
sens scribere uob̾ curaui: quȩ absentia p̾sens
deuotus obtuli: ut habeat sc̃m collegium
ur̃m in die tantȩ sollempnitatis munꝰ latini
sermonis. in qͦ discat tẽnera infantia lactis
exꝑuri dulcedinẽ. & de exiguis eximia cogita¬
re: qualit̾ fauente dõ ꝑ singulos annos tota
hec dies expendatur in laudem. & cũ gaudio
celebret᷑: ne forte si uenerit ur̃is in manib il¬
lud apocͥpħu de transitti eiꝰdem uirginis. du-

Expanded text:
rogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius rogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum resens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Tr
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt p̃coniis. Porro ab exordio sc̃i ȩuangłii.
Gabrielem archangłm colloquent̾ẽ mariȩ audi-¬
stis: & deinceps reliqua om̃ia pleniꝰ legistis. Ad
p̾sepe qͦq o paula te teste nato puero multitu-¬
relas nescii ploratꝰ. ꝓ fescenninis gła in excelsiᷤ
deo & in terra pax hominib bonȩ uoluntatis
cantantẽ audisti: & radiantẽ stellam uidisti:
pastorib insuꝑ ȩuangłiantib credidist Magoᷤ
p̾terea tͥa deferentes munera: inuisione beatis
ocłis conspexisti. Ipsa eadẽ munera bene intel-¬
ligendo. uotis om̃ib fide do obtulisti: & cũ eisdẽ
magis. eunde puerum d̾m in p̃sepi adorasti. Sed
mabis. Ad qͦd ego. Si celatũ ẽẽ uolebas teste
conscientia: mͥ narrare ante p̾sepiũ uͥ plurimũ
lacrimata es ñ deberes. Quod ut uerũ fatear:
xp̃i p̾conia etiam si uoluero adiuratꝰ. neq tuaᷤ
laudes om̃ino taeere queo. Iecirco tuȩ te inter-¬

Expanded text:
ferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii ferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero irelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatiscantantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed mabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te inter
Abbreviated transcription (Latin):
immo caritas xp̃i me compellit:
qͥ uob̃ dudu tractatib loqui con-¬
sueueram: ut nouo loquendi ge-¬
nere scĩs quȩ uobiscum degunt uirginib lati-¬
no utens eloqͥo. exhortationis gr̃a sermon̾ẽ fa-¬
ciam. de assumptione beatȩ & głosȩ semꝑ uir-¬
ginis mariȩ. more eoꝵ qͥ declamatoriȩ in ȩccl̃iis
solent loqui ad ppłm: qͦd utiq genus cͦ cendi nec-¬
dum attigeram. S quia negare nequeo quicqͥd
inuingitis. nimia ur̃a deuinctus dilectione. ex¬
ꝑiar quȩ hoctamini: affectu infantiũ ore bal-¬
butientiũ qͥ quȩcũq audierint fari gestiunt.
cum necdi possint ad plenũ u̾ba formare: ma-¬
xime qͥa ꝓpter simplitiores quasq id me deꝑ-¬
quib se occupent laudib ex eadem die. quib¬
ue diuinis uacent lectionib: p̾sertim cum &
trum studia miro cuderint eloquio: ꝗͣ de hac
qͥdem ub̾ius ubiq in scͥpturis duitnis p̾dicata
legunt᷑. Quid enim aliud sonant euangłia. nͥ

Expanded text:
i me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me deprquibus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et trum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, ni
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd alii scĩ & si passi sunt ꝓ xp̃o in carne: tam̃
in anima qͥa immortalis ẽ pati ñ potuerunt.
Beata uͦ dĩ genitrix qͥa in ea parte passa ẽ quȩ
impassibilis habet᷑: ido ut ita fatear qͥa sp̃ua-
animã eiꝰ totã ꝑtransiret & possideret ius do-¬
loris. ad testimonũ eximiȩ dilectionis. Quȩ
qͥa mente passa est: plus quã martyr fuit. sn-¬
flores rosarũ indesinent̾. eiꝰ ammirantes pul-¬
chriuidinẽ int̾ filias iherłm: in qͣ posuit rex
thronũ suũ. qͥa concupiuit eiꝰ speciem ac deco-¬
rem. Fuit enĩ plena caritate & dilectione: sd¬
curo sequit᷑ post eam purpuratoꝵ exercitus.
& candidatoꝵ greges: qͥa si diligentiꝰ inspitt&.
nichil uirtutis ẽ. nichil speciositatis. nicha
candoris głȩ. qͦd ex ea ñ resplendeat. Et idobe¬
ne curciuindant eam flores rosarũ & lilra
conualliũ: ut uiruites uirtutib fulciant᷑.
& formositas decore castitatis auigeatur. Nã
om̃is splendor & gła qͣnto illustrat᷑ fulgore

Expanded text:
que sancti, etsi passi sunt pro Christo in carne, tamen in anima, quia immortalis est, pati non potuerunt. Beata vero Dei genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, ut ita fatear, quia spirianimam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis. Quae quia mente passa est, plus quam martyr fuit. Niflores rosarum, indesinenter ejus admirantes pulchritudinem inter filias Jerusalem : in qua posuit rex thronum suum, quia concupivit ejus speciem ac decorem: fuit enim plena charitate et dilectione: idcirco sequitur post eam purpuratorum exercitus, et candidatorum grex. XV. Quam si diligentius aspicias, nihil virtutis est, nihil speciositatis, nihil candoris gloriaeque, quod ex ea non resplendeat. Et ideo bene circumdant eam flores rosarum, et lilia convallium, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore
Abbreviated transcription (Latin):
mo & mͥ apłico honore uenerabili
censurio pape: constantius peccator
Prima mͥ cura est pudorem conscien¬
tiȩ humilis custodire: cuius cancellos si in aliqͦ
forte transgredior: iubentum magis culpa quã
mea est. Itaq ut uitam gestaq beatissimi Ger¬
mani ep̃i uel ex parte perstringerem: fratris
tioni si non ut debui: ut potui tamen parui.
Cumq obedientia mea ad beatitudinis ur̃ȩ no-¬
ticiam puenisset: ut iterato in temeritatem pro¬
rumperem. precepistis iubendo ut paginula
quȩ adhuc intra secreti uiciniam tenebatur.
longius me auetore procederet: essemq ipse re¬
atus mei quodamm accusator et proditor.
Manifeste enim condempnatio in me manebit:
si uerboꝵ meorum abiectio. doctorum offe¬
ratur auditui. Reiecto itaq pudoris uelami¬
ne. obtemperans iussioni. transmisi uobis im-¬
pensȩ deuotionis obsequium. pro fidutia ca-¬
ritatis deposcens. ut duplici me fauore tueami-¬
ni: quatinus & legentium examen euadam.

Expanded text:
 APOSTOLICO HONORE VENERABILI CENSURIO PAPAE CONSTANTIUS PECCATOR. Prima mihi cura est pudorem conscientiae humilis custodire, cuius cancellos si in aliquo forte transgredior, iubentum magis culpa quam mea est. Itaque, ut vitam gestaque beatissimi Germani episcopi vel ex parte perstringerem, fratris tioni, si non ut debui, ut potui tamen parui. Cumque oboedientia mea ad beatitudinis vestrae notitiam pervenisset, ut iterato in temeritatem prorumperem, praecepistis iubendo, ut paginula, quae adhuc intra secreti vicinia tenebatur, longius me auctore procederet essemque ipse reatus mei quodammodo et accusator et proditor. Manifeste enim condemnatio in me manebit, si verborum meorum abiectio doctorum offeratur auditui. Reiecto itaque pudoris velamine, obtemperans iussioni, transmisi vobis inpensae devotionis obsequium, pro fiducia karitatis deposcens, ut duplici me favore tueamini, quatenus et legentum examen evadam
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ. ñ nͥ rode occurrit. id est congregatio sc̃
gr̃a baptismi traditur: ꝑ quã emundamur
ab om̃i sorde peccati & mundi efficim᷑. Quia gͦ
tantã cura nos dei miscd̾iam recognoscimꝰ. ut
indigni ad tantam eius grãm uocarem᷑ : pie ac iu-¬
ste in conspectu eiꝰ uuere. & conuersari debemꝰ:
ut in aduentu głȩ eiꝰ non cum impiis & immũ-¬
dis pęnas.s cum scĩs & electis eiꝰ ꝓmissa regni cȩ-

Expanded text:
Mariae Hrode occurrit, id est congregatio sancMariae Hrode occurrit, id est congregatio sanccti gratia baptismi traditur, per quam emundamur ab omni sorde peccati, ut mundi efficiamur. Quia ergo tantam circa nos Dei misericordiam recognoscimus, ut indigni ad tantam ejus gratiam vocaremur pie ac juste in conspectu ejus vivere et conversari debemus, ut in adventu ejus gloriae non cum immundis et impiis poenas, sed cum sanctis et electis ejus promissa regn
Abbreviated transcription (Latin):
corporis nr̃i pudicitiȩ cingulo circuundamꝰ: dicen-¬
te apło. S int lumbi ur̃i p̾cincti: in castitate. Cal¬
ciamus & pedes nr̃os. si gressus uitȩ nr̃e p̾ceptiᷤᷤ
euangłicis ac uitȩ fidĩ muniamꝰ: ut securi spi-¬
nas peccatoꝵ & iniquitatis tribulos conculce¬
mus. O ꝑiemus & nos uestimentũ nr̃m: si
uestem illam nuptialem. idest baptismi gra-¬
ciã integram conseruemꝰ in nobis. Si hȩc itaq
fideliter impleamꝰ: statim cadent catenȩ pecratoꝵ¬
bamur. S ed nec aliter de carcere. idest de mun-¬
di huiꝰ errore euadere possumꝰ: nͥ a dño ꝑ an¬
gelum uisitemur. Aꝑiet᷑ nobis porta ferrea.
idest porta mortis u pęnȩ: quã filiꝰ dĩ passio-¬
nis suȩ uirtute cõminuit. Et uenimꝰ ad do¬
& illic occurrit nobis puella nomine rode.
Conuenient̾ autẽ huiꝰ nom̃ rode. salutis nr̃ȩ.
myst̾ĩum est: rodẽ enim scdm litteram grecã.
rosa nuncupat᷑. Uenientib gͦ nobis ad domũ¬

Expanded text:
corporis nostri pudicitiae cingulo circumdamus, dicente Apostolo: Sint lumbi vestri in castitate. Calceamus et pedes nostros, si gressus vitae nostrae praeceptis evangelicis ac fidei muniamus, ut securi spinas peccatorum et iniquitatis tribulos conculcemus. Operimus et nos vestimento nostro, si vestem illam nuptialem, id est gratiam baptismi integram conservamus in nobis. Si haec itaque fideliter impleambamur. Sed nec aliter de carcere, id est de mundi hujus errore, evadere possumus, nisi a Domino per angelum visitemur. Aperitur nobis et porta ferrea, id est et porta mortis, et poena, quam Filius Dei passionis suae virtute comminuit; et tunc veniemus ad do illic occurret nobis puella nomine Rhode. Conveniens autem hujusmodi nomen Rhode salutis nostrae mysterium est. Rhode enim secundum litteram graecam rosa nuncupatur. Venientibus
Abbreviated transcription (Latin):
gens: sequebatur eũ. Et cũ ueniset ad port̾a
ferream cũ angło: statim ante se eadẽ porta
aꝑta est eis. Nec mirũ sane. si scõ Petro porta
ferrea sponte aꝑta est: qͥ portas inferoꝵ iam
potestate acceꝑat: dicente dño ad eũ. Tu es se-¬
tius & suꝑ hanc petram ȩdificabo ȩccłiam
q ligaueris suꝑ terrã. erunt ligata & in cȩlo
Ille gͦ scõ petro portam ferreã aꝑuit: qͥ portas
inferi patefecit. Ille de morte setrũ eripuit:
qͥ mort̾ẽ ipsam deuicit. S ed qͦd tunc eirra sc̃m
petrũ scđm luteram gestũ est: cura nos quoq
mysticȩ agere cognoscimꝰ: si fidem Petri sequa-¬
mur Sumus enim & nos in hoc mundo: ue¬
lut in carcere constituti. Si gͦ a dõ uisitari mę-¬
reamur: mittit᷑ ad nos angłs di: & dicit ad
unumquẽq nr̃m. Precingere tẽ & calcia tẽ
calciamenta tua: & oꝑi te uestimentũ tuũ.¬
& sequere me. Precingimꝰ eñ nos. si lumboᷤ¬

Expanded text:
gens sequebatur eum, et cum venisset ad portam ferream cum angelo, statim a se eadem porta aperta est eis. Nec mirum sane si sancto Petro porta ferrea sponte aperta est, qui portas inferorum jam in potestatem acceperat, dicente Domino ad eum: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam que solveris super terram erunt soluta et in coelo. Ille ergo sancto Petro portam ferream aperuit qui portas inferni patefecit. Ille de morte Petrum eripuit, qui mortem ipsam devicit. Sed quod tunc circa sanctum Petrum secundum litteram gestum est, circa nos quoque mystice geri cognoscimus si fidem Petri sequamur. Sumus enim et nos in hoc mundo velut in carcere constituti. Si ergo a Deo visitari meremur, mittitur ad nos angelus Dei, et dicit ad unumquemque nostrum: Praecinge te et calcea te calceamentis tuis et operi te vestimento tuo et sequere me. Praecingimus enim nos, si lumbo
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. in talib qͦq diligentissimꝰ. facto a se
construi iussit: suisq dotauit reb. Idem
marinꝰ in eadem ȩccłia requiescit. Suoꝵ he
tuerit: antiquissimi suꝑiꝰ memorati testa¬
iti eiꝰ pandit auctoritas. Quodq in nr̃is
adhuc conseruatũ artiꝰ: multã uiri digni¬
tatẽ. largitatẽ plurimã dispositiones cauta
semꝑ diligentia. curumspectas. copiosiꝰ con-

Expanded text:
tatem, in talibus quoque diligentissimus, facto a se tatem, in talibus quoque diligentissimus, facto a se construi jussit, suisque dotavit rebus. Idem Marinus in eadem ecclesia requiescit. Suorum haertuerit, antiquissimi et bis superius memorati testamenti ejus pandit auctoritas, quodque in nostris adhuc conservatum archivis, multam viri dignitatem, largitatem plurimam, dispositiones cauta semper diligentia
Abbreviated transcription (Latin):
mendantes: Is adeo fundoꝵ diues extitit. ut
nulla uł medianȩ burgundiȩ. uł aqͥtanicȩ
ꝓuintiȩ pͥncipalis ȩccłia inueniat᷑. quã ñ reb
auxerit ꝑ opimis. Eccłam sane beati stepha-¬
ni cui sedit. miro decore ampliauit: ingen-¬
ti testudine a parte orientis amplicita au-¬
roq ac musiuo splendidissime decorata. in¬
star eiꝰ quã si agriꝰ ep̃c augustidun fecisse
cognoscitur. Altare qͦq antiquũ eo transpo-¬
nens: sub die kalendarũ maiarũ .xiii. dedi-¬
cauit. Eandem qͦq ȩccłiam multis & mag-¬
nis patͥmoniis sollempnit᷑ extulit: cum in
locis diu̾sis. tum uł maxime in pago san¬
ctonico. B eati p̃terea sermani basilicam in
qua post mort̾ẽ requiescere disponebat: mul-¬
tis auxit reb uiri liberalitate. pariter atq
prestantia hodieq constantib Uasa aurea
atq argentea plurima contulit: quoꝵ &
opis faciem. & ponderis ꝑ singula quanti-¬

Expanded text:
mendantes. Is adeo fundorum dives exstitit, ut mendantes. Is adeo fundorum dives exstitit, ut nulla vel medianae Burgundiae, vel Aquitanicae provinciae principalis ecclesiae inveniatur, quam non rebus auxerit peropimis. Ecclesiam sane beati Stephani, cui sedit, miro decore ampliavit, ingenti testudine a parte orientis applicita, auroque ac musivo splendidissime decorata, instar ejus, quam Siagrius, episcopus Augustoduni fecisse agnoscitur. Altare quoque antiquum eo transponens, sub die Kalendarum Maiarum XIII dedicavit. Eamdem quoque ecclesiam multis et magnis patrimoniis solemniter extulit, cum in locis diversis, tum vel maxime in pago Sanctonico. 120. Beati praeterea Germani basilicam, in qua post mortem requiescere disponebat, multis auxit rebus, viri liberalitatem pariter atque praestantiam hodieque constestantibus: vasa aurea atque argentea plurima contulit, quorum et operis speciem et ponderis per singula quanti
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus: signoꝵ gła choruscauit. Functusq
sc̃o spũ plenꝰ decessit: & in basilica beati Geu-¬
mani ꝓpter corpꝰ eiꝰ debita reuerentia appositꝰ
ẽ. ad patres suos. Quid beatum desiderium
memorẽ: cuiꝰ ȩtiam scłaris dignitas tanta ex.¬
titit. ut ei nemo qͣmuis potentissimꝰ ex ȩqͦ se
conferre potuerit:Tuit enim ꝓpinquus
brunecchildi reginȩ. filiisq eiꝰ francoꝵ regib:
quoꝵ & munificentia pͥncipali ingentẽ pre-¬
dioꝵ amplitudinẽ consecutꝰ ẽ. Huiꝰ genitͥr
nectaria nomine. in monastĩo scĩ amantii
qͦd situm est in pago petragorico sepulta re-¬
quiescit: qͦd idem postea in matris memori-¬
am honestis donariis & maxima fundoꝵ do-¬
te pornauit: quead modũ testam̃ti eiꝰ pagina
declarat. Quantũ sane ex collatione tem¬
poꝵ licuit ꝑscrutari: beato papa Gregorio
coni temporalis fuit. Extant eiꝰ ad illum
epłȩ: celebritatẽ uiri litteris qͦq apłicis com¬

Expanded text:
mortuus signorum gloria coruscavit; functusque mortuus signorum gloria coruscavit; functusque Sancto spiritu plenus decessit; et in basilica beati Germani prope corpus ejus debita reverentia appositus est ad patres suos. 119. Quid beatum Desiderium memorem? Cujus etiam saecularis dignitas tanta exstitit, ut ei nemo, quamvis potentissimus, ex aequo se conferre potuerit: fuit enim propinquus Brunechildi reginae, filiisque ejus Francorum regibus: quorum et munificentia principali ingentem praediorum amplitudinem consecutus est. Hujus genitrix, Nectaria nomine, in monasterio S. Amantii, quod situm est in pago Petragorico, sepulta requiescit; quod idem postea in matris memoriam honestis donariis et maxima fundorum dote perornavit; quemadmodum testamenti ejus pagina declarat. Quantum sane ex collatione temporum licuit perscrutari, beato papae Gregorio contemporalis fuit. Exstant ejus ad illum epistolae, celebritatem viri litteris quoque apostolicis com
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s frat̾nus pontificali cathedrȩ subrogatur.
Is qua die a fidelib ȩp̃c ordinatꝰ: a barbaris
est martyrio coronatꝰ. die t̾cio kalendarum
octobriũ. Hinc censuriꝰ pontificatui suffectꝰ
est. Is est. cuiꝰ tempore constantiꝰ orator. ob¬
tentu scĩ patientis lugdunensis ep̃i uitam
beati germani mirabili stibo edidit: om̃iq
diligentia elaborata. ei postmodũ habendã
direxit. H ic post amministratũ rite sacer¬
dieb sex: obiit quarto idꝰ inii. sanctitatis
plenus bonisq om̃ib copiosus. S epultus
est in ȩccłia beatissimi germani. B eatꝰ uͦ au-¬
narius qũã excellentis pͥuilegii fuerit: relatio
gestoꝵ eius satis suꝑq declarat. Qui inter ce¬
tera suȩ sc̃itatis illustria. basilicam qͦq beati
Germam magnificis pͥsidiis locupletauit:
qͦd & natu splendidissimꝰ. & possessionũ ampli-¬
tudine fuerat copiosꝰ. I ic tam uiuens quã

Expanded text:
sanctus Fraternus pontificali cathedrae subrogatur. sanctus Fraternus pontificali cathedrae subrogatur. Is, qua die a fidelibus episcopus ordinatur, a barbaris est martyrio coronatus die III Kalendarum Octobrium. Hinc Censurius pontificatui suffectus est. Is est cujus tempore Constantius orator, obtentu sancti Patientis, Lugdunensis episcopi, Vitam beati Germani mirabili stylo edidit, omnique diligentia elaboratam ei postmodum habendam direxit. Hic, post administratum rite sacerdiebus VI, obiit IV Idus Junii sanctitatis plenus, bonisque omnibus copiosus. Sepultus est in ecclesia beatissimi Germani. Beatus vero Aunarius, quam excellentis privilegii fuerit, relatio Gestorum ejus satis superque declarat. Qui inter cetera suae sanctitatis illustria, basilicam quoque beati Germani magnificis praediis locupletavit; quod et natu splendissimus, et possessionum amplitudine fuerat copiosus. Hic tam vivens quam
Abbreviated transcription (Latin):
rii. desiderii. ac lupi: & extra hos scĩ mode-¬
rati pueri qͦndam martyrio coronati. Ho-¬
rum qͥa nomina p̃misimꝰ siqua ex eis ad
nr̃am manauere noticiam modesto com-¬
pendio ꝑstringamꝰ. Ac pͥmũ allodius cuiꝰ
uł meriti uł dignitatis extiterit. hinc colli-¬
gi ualet: qͦd beato Germano adhuc suꝑstite.
in monastĩo illiꝰ archimandrites p̃fuit. ipsoq
post sublimato ad cȩlestia. in pontificatꝰ sort᷑e
ei succedere meruit. Is imitator & heres ma-¬
gistri : postquã autisiodorensem. ꝓannos tͥ-¬
ginta. mensem unũ. dies .xii. rexit ȩccłiam.
optimoꝵ locuples stipendiis meritoꝵ. in pa-¬
ce decessit: atq in eadem beati Germani basi-¬
lica. decent̾ sepultus est. Eo decedente. man-¬
sit ciuitas absq ȩp̃o annis decem. ut in ꝓ enno
qͦq opusculi p̾notauimꝰ: obseuiciam scilicet
uastantiũ gallias barbaroꝵ. Quib explicitiᷤ:

Expanded text:
rii, Desiderii ac Lupi; et extra hos, sancti Moderii, Desiderii ac Lupi; et extra hos, sancti Moderati pueri, quondam martyrio coronati. Horum quia nomina praemisimus, si qua ex eis ad nostram manavere notitiam, modesto compendio perstringamus. 118. Ac primum Alodius, cujus vel meriti vel dignitatis exstiterit, hinc colligi valet, quod, beato Germano adhuc superstite, in monasterio illius archimandrites praefuit, ipsoque post sublimato ad coelestia, in pontificatus sortem ei succedere meruit. Is imitator et haeres magistri, postquam Antissiodorensem per annos XXX, mensem I, dies XII, rexit Ecclesiam, optimorum locuples stipendiis meritorum in pace decessit; atque in eadem beati Germani basilica decenter sepultus est. Eo decedente, mansit civitas absque episcopo annis X, ut in proemio quoque opusculi praenotavimus, ob saevitiem scilicet vastantium Gallias barbarorum; quibus explicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
gruũ &e sc̃oꝵ componendis pignorib condig-¬
num: exercitata sapientũ sententia optimum
factum iudicatũ ẽ. ut supͣ memorate mr̃m
reliquiȩ. necnon & corpora beatoꝵ pontificũ
autisiodorensiũ olim in ipsa eccłia tumulata.
tranfferrent᷑ incriptas. & cirra corpꝰ beatissimi
Germani p̃cipua officii diligentia conderentur.
Diuina mente. ꝓbo consilio. ut qͦs eadem cȩli re-¬
gio continet: eiꝰdem qͦq in terris habitaculi capa-¬
citas sociaret. E actum ita est. Et dextro qͥdem
latere idest a plaga australi: ossa beati urbani
papȩ cum capite scĩ innocentii mr̃is eodem lo¬
culo composita sunt. Hinc corpꝰ uenerabilis
alodii sucessoris qͦndam eiꝰ ac tͥum deinde sc̃oꝵ
pontificũ ursi. romani & theodosii Aparte pe-¬
dum id est plaga orientali secꝰ aram: p̃ciosi con-¬
fessoris & p̃sulis aunarii membra sacratissima
requiescunt. Sinistrum id est septentͥonale
latus. głosi mr̃is tyburtii pignora occupart̃:

Expanded text:
gruum et sanctorum componendis pignoribus condignum, exercitata sapientium sententia optimum factu judicatum est, ut supra memoratae martyrum reliquiae, necnon et corpora beatorum pontificum Altissiodorensium, olim in ipsa ecclesia tumulata, transferrentur in cryptas, et circa corpus beatissimi Germani praecipua officii diligentia conderentur: divina mente, probo consilio; ut quos eadem coeli regia continet, ejusdem quoque in terris habitaculi capacitas sociaret. Factum ita est; et dextro quidem latere, id est a plaga Australi, ossa beati Urbani papae cum capite sancti Innocentii martyris eodem loculo composita sunt. Hinc corpus venerabilis Alodii, successoris quondam ejus, ac trium deinde sanctorum pontificum, Ursi, Romani, et Theodosii. A parte pedum, id est plaga orientali, secus aram, pretiosi confessoris et praesulis Aunarii membra sacratissima requiescunt. Sinistrum, id est septentrionale latus, gloriosi martyris Tiburtii pignora occuparunt,
Abbreviated transcription (Latin):
am uͦ circa ipsius septa sepulchri. quanta se uir¬
tute p̃sentem exhibeat: hi maxime euidenter
exꝑti sunt. quib eiꝰdem ut uere. dicam scĩ scõꝵ
specialis est deputata custodia. Prequent̾ nam-¬
q oleũ lampadis ante sacrũ tumulũ dependen-¬
tis. excreuisse deprehensũ est: cũ qͥndecim ferme
dieb totidemq noctib in extinctũ manens ni-¬
chil imminutionis pateret᷑ Qͥd diligentiȩ a¬

Expanded text:
am vero circa ipsius septa sepulcri quanta se virtute praesentem exhibeat, hi maxime et evidenter experti sunt, quibus ejusdem, ut vere dicam, sancti sanctorum specialis est deputata custodia. Frequenter namque oleum lampadis ante sacrum tumulum dependentis excrevisse deprehensum est; cum quindecim ferme diebus totidemque noctibus inexstinctum manens, nihil imminutionis pateretur. 50. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
uennam nuꝑ collocata ẽ: sicut audiuimꝰ meruit
sanitatẽ. Ego aut̃ qͥ nascendi ordine sum sextus
illoꝵ. cũ hac sorore mea quȩ me etate subsequit᷑:
ubicumq gentiũ. ubicumq terrarũ loca eẽ sacra.
in quib oꝑaretur ds̃ miracła comꝑissem. magno
sanitatis amore carpebam iter. S ed ut de cetĩs
celeberrimis sc̃õꝵ tacram. etiam ad anchonam ita¬

Expanded text:
vennam nuper collocata est, sicut audivimus, meruit vennam nuper collocata est, sicut audivimus, meruit sanitatem. Ego autem qui nascendi ordine sum sextus illorum, cum hac sorore mea, quae me aetate subsequitur, ubicumque gentium, ubicumque terrarum loca esse sacra, in quibus operaretur Deus miracula, comperissem, magno desideratae sanitatis amore carpebam iter. Sed ut de caeteris celeberrimis sanctorum locis taceam, etiam ad Anconam, Ita
Abbreviated transcription (Latin):
locũ facile potuit inuenire: ut om̃ib maledicerae
ꝑsuasit. Illa autẽ uiꝑeis inflaminata consiliis. sa-¬
crum font̾e ꝓuoluta corripuit. Et sparsis cͥnib.
nudatisq uberib hoc a do potissimũ postalauit:
ut extorres patͥa & circũeuntes alienas terras om̃e
hominũ genꝰ nr̃o terreremꝰ exemplo. Mox mat̾-¬
mus: intra unũ annũ eadẽ nos om̃s pena corripu-¬
it. Uidens aut̾e mat̾ maledictiones suas ad tantã
efficatiam ꝑuenisse. impietatis suȩ conscientiam
&e obꝓbrium hominũ diutiꝰ ferre ñ potuit: s la-
queo asstringens gutttr. luctuosam uit᷑a t̾mino
funestiore conclusit. E gressi gͦ nos om̃s obꝓbriũ
nr̃m ñ ferentes. & comniuñe patͥam relinquentes.
passim sumꝰ ꝑ diu̾sa disꝑsi. E x nob̾ autẽ om̃ib
decem fr̾ib qͥ nascendi q̃q ordine pͥmũ sequit᷑. ad
głosi martyris laurentii memoriã quȩ apud ra-¬

Expanded text:
locum facile invenire potuit, ut omnibus malediceret locum facile invenire potuit, ut omnibus malediceret persuasit. Illa autem vipereis inflammata consiliis, sacrum fontem provoluta corripuit, et sparsis crinibus nudatisque uberibus hoc a Deo potissimum postulavit, ut extorres patria et circumeuntes alienas terras, omne hominum genus nostro terreremus exemplo. Mox matermus, intra unum annum eadem nos poena omnes corripuit. Videns autem mater maledictiones suas ad tantam efficaciam pervenisse, impietatis suae conscientiam et opprobrium hominum diutius ferre non potuit: sed laqueo guttur astringens, luctuosam vitam termino funestiore conclusit. Egressi ergo nos omnes, opprobrium nostrum non ferentes, et communem patriam relinquentes passim sumus per diversa dispersi. Ex nobis autem omnibus decem fratribus, qui nascendi quoque ordine primum sequitur ad gloriosi martyris Laurentii memoriam, quae apud Ra
Abbreviated transcription (Latin):
ogo dñe beatissime papa augustine: ut hc̃
libellũ quẽ ex p̃cepto obtuli. sc̃ẽ plebi
iubeas recitari. Cum adhue in pat̾a nr̃a cesaria
capadotiȩ moraremur. fr̃ nr̃ natu maior graui-¬
b atq intolerandis cõmunẽ matre affecit
iniuriis: in tantũ ut ei etiam manꝰ ñ dubita-¬
ret inferre. Quod nos om̃s eiꝰ filii parit̾ congre-¬
gati. patient̃ tulimꝰ: ut ne uerbũ quidem frĩ
nr̃o pro matre nr̃a cur hoc faceret dixerinus.
Illa autẽ feminei doloris stimulis incitata: inui-¬
riosum filiũ maledicendo puuare constituit.
Cumq ad sacri baptismatis fontẽ post galloꝵ can-¬
tꝰ memorato filio suo iram dĩ in p̃catura ꝓꝑaret:
tunc ei nescio qͥs in patnui nr̃i similitudine ut
intelligit᷑ dȩmon occurrit : & ab ea pͥor qͦ ꝑgeret
requisiuit. Qui illa ad maledicendu filio stio ob
intolerabiłẽ contumeliam: se ire respondit. Tunc
aut̃ ille mimicꝰ q̃m in mulieris corde. insanientẽ

Expanded text:
omine beatissime papa Augustine, ut hunc libellum meum, quem ex praecepto tuo obtuli, sanctae plebi ubeas recitari. Cum adhuc in patria nostra Caesarea Cappadociae moraremur, frater noster natu major gravibus atque intolerandis communem matrem affecit injuriis, in tantum ut ei etiam manus non dubitaret inferre. Quod nos omnes filii pariter congregati patienter tulimus, ut ne verbum quidem fratri nostro pro matre nostra, cur hoc faceret, dixerimus. Illa autem feminei doloris stimulis incitata, injuriosum filium maledicendo punire constituit. Cumque ad sacri Baptismatis fontem post gallorum cantus memorato filio suo iram Dei imprecatura properaret, tunc ei nescio quis in patrui nostri similitudine, ut intelligitur, daemon occurrit, et ab ea prior quo pergeret requisivit. Cui illa, ad maledicendum filio suo ob intolerabilem contumeliam se ire respondit. Tunc autem ille inimicus, quoniam in mulieris corde insaniente
Abbreviated transcription (Latin):
paschȩ sicut alii qͥ p̃sentes erant. uiderant: dũ
oraus cũ magno fietu cancellos teneo. subito ce-¬
cidi. Alienatꝰ autẽ a sensu: uͥ fuermi nescio.
Post paululũ reuersꝰ assurrexi: & illũ tremor̃ẽ
in meo corpore ñ inieni. Huc itaq tanto dĩbe¬
nefitio ñ ingratus. hunc libellum obtuli. In
qͦ etiam ea quȩ de nr̃is calamitatib ignoraba-¬
tis. & qͦd de mea calamitate & salute cogno¬
uistis exhibui: ut &e ꝓ mea sorore orare digne¬
mini. & pro me agere dõ grãs:. Relatio de¬

Expanded text:
Paschae, sicut alii qui praesentes erant, viderunt, dum Paschae, sicut alii qui praesentes erant, viderunt, dum orans cum magno fletu cancellos teneo, subito cecidi. Alienatus autem a sensu, ubi fuerim nescio. Post paululum assurrexi, et illum tremorem in corpore meo non inveni. Huic itaque tanto Dei beneficio non ingratus, hunc libellum obtuli; in quo etiam quae de nostris calamitatibus ignorabatis, et quod de mea incolumitate et salute cognovistis, exhibui: ut et pro mea sorore orare dignemini, et pro me agere Deo gratias. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
ante hos tres menses idest kalendarũ iuniarũ
die. tam ego quã soror mea quȩ hic mecũ est
eadem adhuc passione detenta: euidenti sumus
uisitatione cõmoti. Ait enim mͥ qͥdam aspectu
clanꝰ & candido crine uenerabilis: qͦd intra ter¬
cium mensem desiderata mͥ eẽt sanitas affutu-¬
ra. Sorori aut̃ meȩ in uisione sc̃itas tua in ea
esffigie in qua te p̃sentes uidemus apparuit:
ꝑ qͦd nob̾ significatũ ẽ ad istum locũ nos ueni-¬
re debuisse. Nam & ego beatitudinẽ tuã sepiꝰ
postea uidebam. ꝑ alias ciuitates in itmere quo
ueniebamꝰ: talem prorcꝰ qualẽ mͦ conspitio. Am¬
moniti gͦ euidenti auctoritate diuina: ad hane
ueninꝰ ciuitatẽ ante dies ferme qͥndecim. Pas-¬
sionis meȩ uł ocłi ur̃i testes sunt. uł miserabił
soror mea quȩ ad eruditionẽ omniũ cõmuniᷤ
mali p̃bet exemplũ: ut qͥ in ilła qualis ego sue¬
magnis lacͥmis: in loco uͥ ẽ memoria głosissi-¬
mi martyris ctephani. Die aut̃ dominico

Expanded text:
ante hos tres menses, id est, calendarum januariarum die, tam ego quam soror mea, quae hic mecum est, eadem adhuc passione detenta, evidenti sumus visione commoniti. Ait enim mihi quidam aspectu clarus, et candido crine venerabilis, quod intra tertium mensem desiderata esset mihi sanitas adfutura. Sorori autem meae in visione Sanctitas tua in ea effigie, in qua te praesentes videmus, apparuit: per quod nobis significatum est, ad istum locum nos venire debuisse. Nam et ego Beatitudinem tuam saepius postea videbam per alias civitates in itinere, quo veniebamus, talem prorsus, qualem modo conspicio. Admoniti ergo evidenti auctoritate divina, ad hanc venimus civitatem ante dies ferme quindecim. Passionis meae vel oculi vestri testes sunt, vel miserabilis soror mea, quae ad eruditionem omnium, communis mali praebet exemplum: ut qui in illa qualis ego fuemagnis lacrymis in loco ubi est memoria gloriosissimi martyris Stephani. Die autem dominico
Abbreviated transcription (Latin):
esterna die libellũ ꝓmisimꝰ caritati ur̃ȩ: uͥ de
illo sanato audire etiam possitis quȩ uidere
ñ potinstis. Si gͦ placet caritati uĩx̧. mimo qͥa pla¬
cere debet. qͦd & mͥ placet: ambo fr̃s stent in conspec-
tu ur̃o: ut qui illũ ñ uiderant. in isto uideant qͥd
ille patiebat᷑. Stent gͦ ambo: unꝰ cui donata ẽ gr̃a.
& altera cui petenda ẽ miscd̾ia: ł remplar libri da
ta saulo sẽo augustino

Expanded text:
esterno die libellum promisimus Charitati vestrae, ubi de illo sanato audire etiam possitis, quae videre non potuistis. Si ergo placet Charitati vestrae, imo quia placere debet quod et mihi placet, ambo fratres stent in conspectu vestro: ut qui illum non viderant, in isto videant quid ille patiebatur. Stent ergo ambo, unus cui donata est gratia, et alter cui petenda est misericordia. Exemplar libelli a Paulo dati Augustino
Abbreviated transcription (Latin):
celeste succurrit: quanta irruerat illata ꝑni¬
cies. Quod admissum malignoꝵ spirum in¬
sestatione contigisse. unus ab obsessis dim a
sc̃o uiro purgatur euomuit: om̃sq in suga
uersos eiꝰ oratione confessus est.
rat autẽ familiare beatissimo uiro. alt̾is¬

Expanded text:
caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicaeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu malignorum spirituum contigisse, unus ex obsessis, dum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fugam versos eius oratione confessus est. 9. Erat familiare beatissimo viro alt
Abbreviated transcription (Latin):
res quidem iam ante curauerat: s semꝑ no¬
ticiam. secreti obumbratione subp̃ssit. Hoc uͦ
factũ ideo memorabile: qͥa publicũ suii
uodam tempore conspiratio. xuIIi¬
ne terribili: beato uiro bellum qͦd d̾ar
demones intulerunt. Quẽ cum multiplice
infestatione temptatũ. indutum fidei lorie ad
m expugnabilem repperissent: conceptã i¬
chinam ad plebis excidium contulert. Nanen
primum paruuli deinde maiores natu repes¬
te tumefactis intrinsecus faucibus interibã
ut irruente morte egritudinis spacium uyc
triduo traheretur. Ita more furentis gladipͣ.
ppłs delebatur: nichil opis humana ꝓuisio
conferebat. Et pene sero plebs trepica: ad di o¬
uinũ presidium ꝑ antistitem decucurrit. Oe ͣ¬
ꝓtinꝰ oleũ benedixit: c̃uiꝰ tactu ita inͥnsecus
tumefacta tabescebat infirmitas: ut statim
meatus peruius & anhelitum & cibũ deficien¬
tib ministraret. Tantaq celeritate remediũ

Expanded text:
res quidem iam ante curaverat, sed semper nores quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia publicum fuit. 8. Quodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celeritate remedium
Abbreviated transcription (Latin):
praua consueuerant. imꝑat ut ueri fic ꝑ celerit̾
fateat᷑.S nequã sp̃e erimen ac maliciã quã con¬
miserat denegauit. Cum uͦ pia cõmotio sacer¬
aotis: ꝓduci inficiantẽ p̃cepit in ppłm. Nec mo¬
ra: missam celebraturus ingredit᷑. Premissaq
in plebe salutatone sollempni: in oratione
tota corporis strage ꝓsternit᷑. Statimq infelix
mimici & captiuus parit̾ & minister. in sub-¬
lime suspenditur: eccłia clamorib completur:
plebs uniuersa turbatur. Et quasi flammiᷤ cir¬
cumdatus. cum uoce maxima nomen inuo¬
cat sacerdotis: crimen qͦd cõmiserat consitet᷑.
Tanaem q iur beatuꝵ aiur exoratione con¬
surgens accedit ad ppłm: euocat estuantẽ: oĩa
discutit: uniuersa cognoscit. Solidi de late¬
bris ꝓferunt᷑: clamor popularis attollitur: &
una Germani meritum & diuinitatis poten¬
tia predicatur. Eodem miracło & deceptus
pecuniam: & obsessus recepit sosnitatẽ. Plu¬

Expanded text:
prava consueverant, imperat, ut veri fidem celeriter prava consueverant, imperat, ut veri fidem celeriter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a malitia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium; evocat aestuantem, omnia discutit, universa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plu
Abbreviated transcription (Latin):
sacculum perdidit quem ferebat. Nulloq de
circumstantibus intuente: casu is repperit. qui
uexari mimica infestatione consueuerat. Tar¬
demq in se reuersus: dampnum uiator agno¬
uit. Implet questibus ciuitatem: & a beatissi¬
mo sacerdote non aliter quam si ip̃si tradidis¬
set pecuniam requirebat. Quam ille in dei no¬
mine reformandam: quasi uerus debitor repro¬
misit. Ea tum dies sabbati fuit: qua per totam
urbem sollicita indagatione percucurrit. Et
cum nichil indicii fuisset inuentum: post tri-¬
duum is qui solidos requirebat. lacrimans ge-¬
nua sacerdotis amplectitur: contestans appeti-¬
turum se supremȩ mortis occasum. nͥ pecunta
tit securitatẽ. Nec multum post priusquã ꝓde¬
retur admissum: exhiberi secrete ad se unum ex
ti auctor fuerat: presentat᷑. Quem cum gistrie¬
ta examinatigne discuteret. dicens fier ñ pesse:
ut admissũ facinus lateret: in imico ꝑ hũẽ fieri

Expanded text:
sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de circumstantibus intuente, casu is repperit, qui vexari inimica infestatione consueverat. Tandemque in se reversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is qui solidos requirebat lacrimans genua sacerdotis amplectitur, contestans, adpetiturum se supremae mortis occasum, nisi pecunietur securitatem nec multum post, priusquam prodiretur ad missam, exhiberi secrete ad se unum ex ti auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, dicens, fieri non posse, ut admissum facinus lateret, inimico, per quem fieri
Abbreviated transcription (Latin):
personȩ domum prebuit: et conuiuium ieiu¬
nus passbr exhibuit. Pedes omnibus manib
suis lauit: dñicȩ institutionis minist̾ qͥeustos.
ficillimum inter frequentias populoꝵsolitu-¬
dinis uitam: & heremum in seculi conersatio¬
ne seruauit. Qui duplicem uiam xꝑ̃ ad pro¬
fec Stum religionis instituens. in conbectu¬
autisiodorensis oppidi. interposito ĩiuna
flumine monasterium collocauit: ut ad fid̾e
catholicam popu li ad congregationem mona¬
chortim. et ecclesiasticam gratiara raperentur.
presettim cum tali pontifice ziel magiitii acce¬
dentibus miraculis fides succensa ferueret: et
ut ad temptamenta uirtutum crescentibus
meritis ueniretur. non presumptionis. sed
misericordiȩ principium fuit.
Rat illo tempore uir bonis moribus:Ia¬
nuarius nomine. Qui cum princeps pre-¬
sidali militaret officio: exactos a prouinciali-¬
bus solidos. ad iudicem deferebat. Is cum cau-¬
sa uisendi episcopum ex itinere diuertisset:

Expanded text:
personae domum praebuit et convivium ieiupersonae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis lavit, dominicae institutionis minister et custosdifficillimum, inter frequentias populorum solitudinis vitam et heremum in saeculi conversatione servavit. Qui duplicem viam Christo ad profectum religionis instituens, in conspectu oppidi, interposito Icauna flumine, monasterium conlocavit, ut ad fidem catholicam populi et congregationibus monachorum et ecclesiastica gratia raperentur, praesertim cum tali pontifice vel magistro, accedentibus miraculis, fides succensa ferveret. Et ut ad temptamenta virtutum, crescentibus meritis, veniretur, non praesumptionis, sed misericordiae principium fuit. 7. Erat in illo tempore vir bonis moribus Ianuarius nomine; qui cum princeps praesidalis militaret officii, exactos a provincialibus solidos ad iudicem deferebat. Is cum visendi episcopum causa ex itinere divertisset,