comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
affectũ concepere uirtutũ. Tcrũ sp̃alr
dei est ⁊ eoꝵ qui ise se ymaginẽ dei ac
alitudĩem receꝑunt. Ille namq solus
ea que bona sũt nullo metu nulla remu¬
nerafonis gr̾a ꝓuocante s solo bonita¬
tis oꝑat᷑ affectu. Om̃ia eĩ ut ait sałon¬
bonitatis obtentu omẽ bonorũ copiã
dignis idignis qz largitꝰ. Quia nec fa
bonitas ĩmutabłis ꝙ nat᷑a. u¬

Expanded text:
affectum concepere uirtutum, tertium specialiter dei est et eorum qui in sese imaginem dei ac similitudinem receperunt. ille namque solus ea quae bona sunt nullo metu, nulla remunerationis gratia prouocante, sed solo bonitatis operatur affectu. omnia enim, ut ait Salobonitatis obtentu, omnem bonorum copiam dignis indignisque largitur, quia nec fatbonitas immutabilisque natura.
Abbreviated transcription (Latin):
Unc bs ceremon. Tria sũt ĩqͥd
que facuĩt hoĩes a uiciis tẽpare
Id eli aut metus gehenne siue preiẽ¬
tiũ legum. Aut spes aciꝑ desid̾ium te¬
gni celorũ. aut affectus boni ip̃ius. ⁊¬
mor q uirtutũ. Nã timor ita mali ꝯ¬
tagiim legitur execrari. Timor dõ¬
num odit maliciam. Spes enã iucior
oĩm excludit incursu. Non eĩ delm¬
quet om̃s qui sparit in eũ. Amor qͦ
riuna nõ metuit peccatoꝵ quia kari¬
tas nũꝙͣ cadit. Et it̾m karitas operit in¬
multitudĩe peccatorũ. Et idcuco b̃s̃ apłs¬
om̃e salutis simiã ĩ istaꝵ triũ uirtutum
ꝯsumatõne ꝯcludens. Nunc inquid ma¬
net. spes. fides. caritas. tria hec/fides nã¬
q est que futuri iudicii ac supplicioru
metu uicioꝵ facit ꝯtagia declinari. Spes
que m̃tẽ nr̃a de p̾sentibus auocans u¬
nu̾sas corꝑis noluptates/ celestiũ pre¬
nioꝵ expectatõne ꝯtempnit. Caritas
lic ad unũ finẽ tende uideant pu ocãt

Expanded text:
us CHAEREMON: Tria sunt, inquit, quae faciunt homines a uitiis temperare, id est aut metus gehennae siue praesentium legum aut spes atque desiderium regni caelorum aut affectus boni ipsius amorque uirtutum. nam timor ita mali contagium legitur exsecrari: timor domini odit malitiam. spes etiam uitiorum omnium excludit incursum: non enim delinquent omnes qui sperant in eum. amor quoque ruinam non metuit peccatorum, quia caritas numquam cadit, et iterum: caritas operit multitudinem peccatorum. et idcirco beaomnem salutis summam in istarum trium uirtutum consummatione concludens nunc, inquit, manet fides, spes, caritas, tria haec. fides namque est quae futuri iudicii ac suppliciorum metu uitiorum facit contagia declinari, spes quae mentem nostram de praesentibus auocans uniuersas corporis uoluptates caelestium praemiorum expectatione contemnit, caritas licet ad unum finem tendere videantur, provocant
Abbreviated transcription (Latin):
cibi penitꝰ ori suo quisquã indulgere p̾¬
sumat. ut incedentibꝰ ꝑ ortos et pomͣ¬
ria cum passim blandeq ꝑ arbores po¬
ma pendentia nõ solum obiciant se
pectoribꝰ transeuntiũ. uerum etiam
strata ꝑ t̾ram conculcanda pedibꝰ offerãt.
atq ad colligendũ parata. facile ad cõsen¬
sum concupiscentie illicere ualeant intu¬
entes. ⁊ oportumtate uel copia quãuus i¬
districtos atq abstinentissimos ad sin
desid̾ium ꝓuocare: sacrilegiũ ducatur.
nõ mͦ qͥcquã ex his degustare. uerũ etiã
manui contĩgere. absq qd̾ palam cũctis
ĩ cõmime reficientibꝰ exibetur. ⁊ ad ꝑcipiẽ¬
dum economi dispensatione ꝑ frũm ob

Expanded text:
cibi penitus ori suo quisquam indulgere praecibi penitus ori suo quisquam indulgere praesumat, ut incedentibus per hortos et pomaria cam passim blandeque per arbores poma pendentia non solum obiciant se pectoribus transeuntium, uerum etiam strata per terram conculcanda pedibus offerant, atque ad colligendum parata facile ad consensum concupiscentiae inlicere ualeant intuentes et oportunitate uel copia quamuis districtos atque abstinentissimos ad sui desiderium prouocare, sacrilegum ducatur non modo quicquam ex his degustare, uerum etiam manu contingere absque eo, quod palam cunctis in commune reficientibus exhibetur et ad percipiend
Abbreviated transcription (Latin):
llud aũt ut reficientib̾ fñb̾ sacre lec¬
tiones in cenobiis recitentur. nõ de
egyptioꝵ tippo ꝓcessisse. sed decapadocũ
nouerimꝰ. quos nłłi dubiũ ẽ ñtã sp̾alis
exercitationis causa. quã compestende
suꝑflue ocioseq cõfabulationis grã. et
maxĩe cõtentionũque plerumq solent
ĩ conuiuiis generari. hoc stude uoluisse.
tantum silentiũ ab om̃ibꝰ exibet᷑. ut cũ
ĩunũ tanta nimerositas frũm refecti¬
onis obtentu consederit. nlłs ne muti¬
silentii huiꝰ disciplina ẜuat᷑: ut cucul¬
lis ultra oculoꝵ palpebras demissis. ne
scilic liber aspectus habeat copiam curi¬
osiꝰ euagandi. Nichil ampliꝯ ĩtueant᷑
quã m̾sam. et appositos mea. uel quos
ex ea capiunt cibos. ita ut ꝙ̃admodum.
uel quantũ reficiat aliꝰ nlłus ĩicẽ notet.
nte quã uł postꝙͣ legittĩam
cõmunẽq refectionem sũnia cau¬
tione ẜuatur. ne extra mensam quicꝙͣ

Expanded text:
llud autem, ut reficientibus fratribus sacrae lecllud autem, ut reficientibus fratribus sacrae lectiones in coenobiis recitentur, non de typo Aegyptiorum processisse, sed de Cappadocum noverimus. Quos nulli dubium est non tam spiritalis exercitationis causa, quam compescendae super Suae otiosaeque confabulationis gratia et maxime contentionum? quae plerumque solent in conuiuiis generari, hoc statuere uoluisse, tantum silentium? ab omnibus exhibetur, ut, cum in unum tanta numerositas fratrum refectionis obtentu consederit, nullus ne muttisilentii huius disciplina seruatur, ut cucullis ultra oculorum palpebras demissis, ne scilicet liber aspectus habeat copiam curiosius euagandi, nihil amplius intueantur quam mensam et adpositos in ea uel quos ex ea capiunt cibos, ita ut, quem admodum uel quantum reficiat alius, nullus inuicem notet. Ante quam uel post quam legitimam communemque refectionem summa cautione seruatur, ne extra mensam quicquam
Abbreviated transcription (Latin):
qui celle sue quohĩtator nõ ẽ. confabłan
quantulũcumq p̾sumpsert. si orauerit
cum illo qui ẽ ab oratione suspensus. si
parentum quẽ piam uł amitoꝵ sclariũ
uiderit. uł collocutus eis sine suo fu̾it
seniore. Si epłam cuicumq suscipere. si
rescribere sine suo abbate temptarit. Huc
usq ⁊ĩ hinꝰmodi ac siłibꝰ admissis. ꝓcedit
aĩadu̾sio sp̃alis. Residua u̾o que ap̾t nos
indifferent᷑ ad missa. a nb̾ queq reprehñ¬
sibilibꝰ sustinent᷑. id est aꝑta cõuicia ma¬
nfesti contempto. contradones tumide
libera et frenata ꝓcessio. familiaritas ap̃t
fin̾as. ire. rixe. simulates ⁊ iurgia: oꝑis p̃¬
culiaris p̾sũptio. filargirie contagio. af¬
fectus atq possessio rerum suꝑfluarum.
que a cetens fũbꝰ nõ habentur. extra or¬
dĩaria ac furtina cibi refectio. et his siłia.
Non illa increpatione qua diximꝰ sp̃ali.
sed uł plagis em̃dant᷑. uel expulsione p᷑¬

Expanded text:
qui cellae suae cohabitator non est, confabulari qui cellae suae cohabitator non est, confabulari quantu lumcuque praesumpserit, si orauerit cum illo qui est ab oratione suspensus, si parentum quempiam uel amicorum saecularium uiderit uel conlocutus eis sine suo fuerit seniore, si epistulam cuiuscumque suscipere, si rescribere sine suo abbate temptarit. huc usque et in huiusmodi ac similibus admissis procedit animaduersio spiritalis. residua uero, quae apud nos indifferenter admissa a nobis quoque reprehensibilius sustinentur, id est aperta conuicia, manifesti contemptus, contradictiones tumidae, libera et effrenata processio, familiaritas apud feminas.,;, irae, irxae, simultates et iurgia, operis peculiaris praesumptio, filargyriae contagio, affectus atque possessio rerum. superfluarum quae a ceteris fratribus non habentur, extraordinaria ac furtiua cibi refectio et his similia non illa increpatione qua diximus spiritali, sed uel plagis emendantur uel expulsione
Abbreviated transcription (Latin):
D iquis igit᷑ gillonem fictilem. quẽ
uli baucalem nncupant. casu ali¬
quo fregerit. nõ alit̾ neglegenciam suã
quã publica diluet penitencia. Cũctisq
insynaxi fr̃ibꝰ congregatis. tam diu ꝓstrat᷑
ĩ t̾ra ueĩam postulabit: donec orationum
cõsũmet᷑ sollẽpnitas. impetratur᷑ eam: cũ
iussus fuerit abbatis iudicio de solo sur¬
gere. Eodem mͦ satisfaciet. qͥsquis ad opo
aliquod accercitus. uł ad congregationẽ
solitam tardis occurrerit. aut si decantãs
psalmũ uel modicum titubauerit. Siłr
si suꝑfluo. si duxiꝰ. si cõtumaciꝰ responderit.
Si negligentiꝰ obsequia ĩumcta conple¬
uerit. si uel leuit̾ murmurarit. silectio¬
nẽ oꝑi obedientie p̾ferens. officia statut᷑¬
segniꝰ fu̾it exsecutus. si dimissa synari
nõ concito ad cellam retiurere festinatit.
sicum aliquo uł ad modicum sõstitent.
uł si ad punctum temporis uspiam se¬
cesserit. si alt̾iꝯ tenuerit mamĩi. si cũ illo

Expanded text:
 quis igitur gillonem fictilem, quem illi baucalem nuncupant, casu aliquo fregerit, non aliter neglegentiam suam quam publica diluet paenitentia, cunctisque in synaxi fratribus congregatis tamdiu prostratus in terram ueniam postulabit, donec orationum consummetur sollemnitas, inpetraturus eam, cum iussus fuerit abbatis iudicio de solo surgere. eodem modo satisfaciet, quisquis ad opus aliquod accersitus uel ad congregationem solitam tardius occurrerit aut si decantans psalmum uel modicum titubauerit, similiter si superfluo, si duiius, si contumacius responderit, si neglegentius obsequia iniuneta conpleuerit, si uel leuiter murmurauerit, si lectionem operi uel oboedientiae praeferens officia statutsegnius fuerit exsecutus, si dimissa synaxi non concitus ad cellam recurrere festinarit si, si cum aliquo uel ad modicum substiterit uel si ad punctum temporis uspiam secesserit, si alterius tenuerit manum, si cum illo,
Abbreviated transcription (Latin):
potuimꝰ. N on em̃ solus erato. cũ illud ce¬
deres. sed fint alino tecum quẽ nõ uidisti
qui tͥ in hoc oꝑe. nõ tam aditor. quã uio¬
lentissimꝰ ĩpulsor adstabat et idcaco mor¬
nõ possumꝰ. neq illaꝵ despectuo ueꝵ quaᷤ
si ad fectauerimus tam apnd̃ spales uuds
ꝙͣ apud scli hoĩes notabiles pͥma fronte
testati. et honestate quadã uidentur ob¬
nubi. rigida mentis districtione resꝑmm
Et reuera nõ minus hec q̃ ꝑua uidentur
et muuma queq ab hiis qui nr̃e ꝓfessi¬
oms sunt c̾minꝰ indiffẽnter ad mit̾ti. pro
qͥlitate aggͣuant mẽtem: ꝙ̃ illa maiora q̃
scd̃m suñ statũ scłariũ sensus meb̾ere cõsner᷑.¬

Expanded text:
Cpotuimus\'. non enim solus eras, cum illud caeCpotuimus\'. non enim solus eras, cum illud caederes, sed fuit alius tecum quem non uidisti, qui tibi in hoc opere non tam adiutor quam uiolentissimus inpulsor adstabat. et idcirco mornon possumus, neque illarum despectus rerum, quas si adfectauerimus tam apud spiritales uiros quam apud saeculi homines notabiles prima fronte testati et honestate quadam uidentur obnubi, rigida mentis districtione respuimus. et re uera non minus haec, quae parua uidentur et minima quaeque ab his qui nostrae professionis sunt cernimus indifferenter admitti, pro qualitate sua adgrauant mentem, quam illa maiora quae secundum suum statum saecularium sensus inebriare consuer
Abbreviated transcription (Latin):
leo saxũ durissimum ꝯt̾entẽ. uidisset ꝙ e¬
tiopem quẽdam adstantẽ illi. et ina cũ eod̾
ictus mallei iunctis ꝯsertisq manib illi¬
dentem. eũ ad oꝑis illius instanciam igni¬
tis facib instig̾antẽ. diutissime substitit.
uel ĩp̾ssionẽ dirissimi demoms. uel frau¬
dem tante illusionis ad mirans. Cũ emi
ninua lassitudĩe fatigatus frater repesc̾e
iam finemq oꝑi uoluisset ĩpon̾e. instigõ¬
ne sp̃c illius aĩatus. it̾m resumere malleũ
nͨ desm̾e ab intentione cepti oꝑis urgebu¬
tur: ita ut isd̾ eiuo. incitam̃tis infatigobi¬
liter sustentat᷑ tanti laboris non sentiret
imuriam. Tand̾ gͥ senex. tum dira demo¬
nis ludificatione ꝑmotus. ad cellam frĩs
diu̾tit. Salutansq eũ. quod inquid est frat
istud opud qd̾ agis : At ille. laboramus.
ait ꝯͣ istud durissimũ saxũ. uixq illud po
tunmꝰ alñ ꝯt̾ere. Adhec sener. Benedisti

Expanded text:
leo saxum durissimum conterentem uidissetque Aeleo saxum durissimum conterentem uidissetque Aethiopem quendam adstantem illi 6t una cum eodem ictus mallei iunctis consertisque manibus inlidentem eumque ad operis illius instantiam ignitis facibus instigantem, diutissime substitit uel inpressionem dirissimi daemonis uel fraudem tantae inlusionis admirans. cum enim nimia lassitudine fatigatus frater requiescere iam finemque operi uoluisset inponere, instigatione spiritus illius animatus iterum resumere malleum nec desinere ab intentione coepti operis urguebatur, ita ut isdem eius incitamentis infatigabiliter sustentatus taninjuriam. Tandem igitur senex tam dira daemonis ludificatione permotus, ad cellam fratris divertit, salutansque eum, Quid, inquit, est, frater, istud opus quod agis? At ille: Laboramus, ait, contra istud durissimum saxum, vixque illud pondo conterere. ad haec senex: bene dixisti
Abbreviated transcription (Latin):
sit oꝑatio unius solidi necessitatem nr̃i cor¬
ꝑio expedire. ad duoꝵ uel tͥum solidoꝵ ad¬
quisitionem nosmet ipos ꝓpensiore uelimꝰ
oꝑe ac labore distend̾e. Et̾ cũ uelamen duaꝵ¬
sufficiat tumicaꝵ ad usum .s. noctis ac diei
tͥum uel qͣtuor fieri diũ ꝓcuremuo. Cñq
unius sine duaꝵ habitatio sufficiat celli¬
laꝵ ambitione sclari atq amplitudine dele¬
ctati. qͣtuor siue qͥnq cellas. et has easdem
exqͥsiti oruatus. ⁊ capaciores ꝙͣ usus desid̾at
extruamꝰ passionem libidinis mũdiał inqͣ¬
bus possulus preferentes. Ui¬
Uod nõ sine instaictu demonũ fieri
maifestissima nos expimenta docue¬
runt. i lam ꝗdam ꝓbatissimus semoꝵ cũ
tnͣsiret iuxta cellam cuiusdã frĩs. hac am¬
iu qua diximꝰ egͥtudie laborantis. ut pote
qui in extruendis. reꝑandis q suꝑauis
inqͥetus cotidianis distentõnib desuda¬
ret. et eminus ꝯspexisset eum gram mal¬

Expanded text:
sit operatio unius solidi necessitatem nostri corsit operatio unius solidi necessitatem nostri corporis expedire, ad duorum uel trium solidorum adquisitionem nosmet ipsos propensiore uelimus opere ac labore distendere, et cum duarum uelamen sufficiat tunicarum ad usum scilicet noctis ac diei, trium uel quattuor fieri domini procuremus, cumque unius sine duarum habitatio sufficiat cellularum, ambitione saeculari atque amplitudine delectati quattuor seu quinque cellas et has easdem exquisiti ornatus et capaciores quam usus desiderat extruamus, passionem libidinis mundialis in quibus possumus praeferentes. Quod non sine instinctu daemonum fieri manifestissima nos experimenta docuerunt. nam quidam probatissimus seniorum cum transiret iuxta cellam cuiusdam fratris hac animi qua diximus aegritudine laborantis, utpote qui in extruendis reparandisque superfluis inquietus cotidianis distentionibus desudaret, et eminus conspexisset eum graui mal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutos freꝙ̃ter inuoluunt. de quib ꝓphi
amuo. Alius qͦ Obstupescite et ad mirami¬
m.fluctuate. et uacillate. ineb̾amini et ñ
a uino. mouemini et nõ eb̾etate Cuius
eb̾etatis uinũ. ꝯsequent̾ necesse est ut
scdm̃n ꝓpham furor drachonũ sit. Ip̃m qua
uinum de qua radice ꝓcedat. Ad uerte. Ex
uinea inquid sodomoꝵ uitis eoꝵ ⁊ sarm̃¬
tum eoꝵ ex gomorra. Dis ⁊ fructũ
uitis istius atq sarmenti germen agnos¬
cere. Una eoꝵ uua fellis botrus amaritu¬
dinis ip̃is. Que omia nͥ fuerimus cun¬
ctis uiciis expurgati. et ab oĩm passionũ
crapula sobrii. absq ebetate uim epulaꝵ¬
q õĩm affluentia. erit cor nr̃m ebrietate
et crapula mag̃ noria p̾gͣuatũ. Nã quia
seculares cure ⁊ innos qui nullis actib
mundi istius admiscem᷑ cadere nõ mĩqmͣ
cedit ad secularem difimerũt curam et sol¬
licitudĩem ꝑtinere. Ut uerbi gra. si cũ pos¬

Expanded text:
conetitutos frequenter inuoluunt de quibus propconetitutos frequenter inuoluunt de quibus propa uino. alius quoque: obstupescite et admiramini, fluctuate et uacillate: inebriamini, et non a uino: mouemini, et non ebrietate. cuius ebrietatis uinum consequenter necesse est ut secundum prophetam furor draconum sit, ipsumque uinum de qua radice procedat aduerte: ex uinea, inquit, Sodomorum uitis eorum et sarmenta eorum ei Gomorra. uis etiam frnctum nitis istius atque sarmenti germen agnoscere ? uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis ipsis, quia omnino nisi fuerimus cunctis uitiis expurgati et ab omnium passionum crapula sobrii, absque ebrietate uini epularumque omnium afluentia erit cor nostrum ebrietate et crapula magis noxia praegrauatum. nam quia saeculares curae etiam in nos, qui nullis actibus mundi istius admiscemur, cadere nonnumquam pcedit, ad saecularem definierunt curam et sollicitudinem pertinere: ut uerbi gratia si, cum pos
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtem dñs designauent. ⁊ lon eĩ
adult̾ia nõ forncationes. nõ homicidra.
nõ blasphemias. nõ rapiuas q̃ mortalia
esse ⁊ dampnabilia nullus ignorat s cͣpu¬
lam posuit et eb̾etatẽ. ⁊ curas sine sollicitu¬
dines scłares. que in tantũ nemo hõĩm
mundi huiꝰ. cauet aut dampnabilia indi¬
cat. ut eciã nõ milli quod pudet dr̃e semet
ip̃os monachos nuncupãtes. isd̾ ipis distẽ¬
tionib uelut innoxiis et utilib ĩplicentur
eoꝵ facilis declinatio. et maxime nobis.
qui tam longa remotione ab om̃i scħ̃ huiꝰ
ꝯuersatione disiugim᷑: et istis uisibilib
curis et ebetatib. et ccapulis nulla pem¬
tus occasione miscemur. Uerũ est alia qͦ
crapula nõ miuns noria. et ebrietas spña¬
lis difficilius enitanda. Cura qͦ ac sollicitu¬
do secularis. q̃ nos ⁊̃ post oĩm facultatum
nr̃aꝵ ꝑfectã remunerationẽ. et uiniepłaꝵ
q cunctaꝵ ꝯtinẽtiam. et quid̾ insolitudĩe

Expanded text:
s designauerit. non enim adulteria, non fornicationes, non homicidia, non blasphemias, non rapinas, quae mortalia esse et damnabilia nullus ignorat, sed crapulam posuit et ebrietatem et curas siue sollicitudines saeculares. quae in tantum nemo hominum mundi huius cauet aut damnabilia iudicat, ut etiam nonnulli, quod pudet dicere, semet ipsos monachos nuncupantes isdem ipsis distentionibus uelut innoxiis et utilibus inplicentur. eorum facilis declinatio et maxime nobis, qui tam longa remotione ab omni saeculi huius conuersatione disiungimur et istis uisibilibus curis et ebrietatibus et crapulis nulla penitus occasione miscemur. uerum est alia quoque crapula non miaus noxia et ebrietas spiritalis difficilius euitanda, cura quoque ac sollicitudo saecularis, quae nos etiam post omnium facultatum nostrarum perfectam renuntiationem et uin cunctarum continentiam et quidem in solitadine
Abbreviated transcription (Latin):
leuissimo spalis meditatõnis afflatu sub¬
limabit᷑ ad suꝑna. Et humilia deserens at¬
q t̾rena. ad ilła celestia ⁊ inuisibilia tãsfe¬
retur. Unde ꝓp̾e satis p̾ceptis dñcis ã mo¬
nemur. Uidete neqñ grauent᷑ corda ur̃a
in crapula. ⁊ ebͥetate. et curis secularib.
curemus mentẽ ab omnib t̾renis uiciis
expurgatam. cunctis q mũdatam fecib
passionũ. ad subtilitatem ꝑduc̾e nͣalem.
lit ita ad deũ or̃o eius nilllo uicioꝵ põ

Expanded text:
leuissimo spiritalis meditationis adflatu subleuissimo spiritalis meditationis adflatu sublimabitur ad superna, et humilia deserens atque terrena ad illa caelestia et inuisibilia transferetur. unde proprie satis praeceptis dominicis admonemur: uidete ne quando grauentur corda uestra in crapula et ebrietate et curis saecularibus. curemus mentem ab omnibus terrenis uitiis expurgatam cunctisque mundatam faecibus passionum ad subtilitatem perducere naturalem, ut ita ad deum oratio eius nullo ui
Abbreviated transcription (Latin):
orate. ⁊ in oĩ lodo leuantes puras manus
sine ira ⁊ disceptatione. Allas nãq mã¬
datum istud ꝑfic̾e nõ ualebiꝰ. nͥ mẽs nr̃a
ab omni uicioꝵ purificata ꝯtagio. uͥtu¬
tibus tm̃ uel ut nalibus bonis dedita. u¬
gi õipotentis dei ꝯtẽplatione pascatur.
t enim qualitas aĩe. nõ me iii¬
ꝑte subtilissime plume seu penne le¬
iussime oꝑatur. Que si humoris cuinꝙprã
extͥnsecus accidentis corruptione uiciata ñ
fuerit uel infusa. mobilitate spe sue temi
ad sublimia celestiaq subtollit᷑. Sin u̾o
humoris cuiusꝙͣ asꝑgine uel ĩ fusiõne fue¬
rit p̾granata. nõ modo in nullos aerios
uolatus naturali mobilitate raꝑtabit᷑
sed ⁊̃ adima t̾re ꝯcepti humoris pond̾e
depͥmetur. Ita mens qͦ nr̃a si accidentib
uiciis carisq mundans adgͣuata nõ fue¬
rit norie uel libidims humore corrup
ta: uel ut naͣli p̾itatio sue bñfõ sẜleuata

Expanded text:
orate, et : in omni loco leuantes puras manus orate, et : in omni loco leuantes puras manus sine ira et disceptatione. alias namque mandatum istud perficere non ualebimus, nisi mens nostra ab omni uitiorum purificata contagio uirtutibus tantum uelut naturalibus bonis dedita iugi omnipotentis dei contemplatione pascatur. Etenim qualitas animae non inepte subtilissimae plumae seu pennae leuissimae conparatur. quextrinsecus accidentis corruptione vitiata non fuerit vel infusa, mobilitate substantiae sad sublimia coelestiaque sustollitur. Sin vero humoris cujusquam aspergine vel infusione fuerit praegravata, non modo in nullos aereos volatus naturali mobilitate raptabitur, sed etiam ad ima terrae concepti humoris pondere deprimetur. Ita mens quoque nostra, si accedentibus vitiis curisque mundanis aggravata non fuerit, noxiaeve libidinis humore cota, uelut naturali puritatis suae beneficio subleuata
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Deinde suꝑponẽda u̾ͥtuta spãlio extru¬
ctio. et ab oĩ dicursu atq euagatione lub̾¬
ca. aminus inibendꝰ ut ita paulantim ad cõ¬
templationem dei. ac spales intintus ĩcipi¬
at sublimari. Qͥcquid enĩ ante or̃onis ho¬
ram aĩa nr̃a ꝯceꝑit. necesse ẽ ut orantib
nob̃ ꝑ ingestionem recordationis accurrat
& obrem. q̃les orantes uolumꝰ iuerari
ad p̾cem uerboꝵ qͦ uel sensumm. ante ocu¬
los ymago preludeus. aut irasci nos
scd̃m precedentẽ q̃litatem. aut t̾stari aut
ꝯcupildencios cansao ue p̾t̾itas retracta¬
re. aut risu fatuo qd̾ ⁊̃ pudet dr̃e cuiusq̃
scurrilis dicti uel facti titillatione pulsa¬
ri. aiel ad priores faciet uolitare discur sus
Et idcirco. quicqͥd orantib nobis nolumꝰ
ut inrepat. aute or̃onem de aditis nr̃i pec¬
toris extrudere festinemꝰ. ut ita illud apłi¬
cum possimus ĩplere. Sine int̾missione

Expanded text:
nere, deinde superponenda uirtutum spiritalis extrunere, deinde superponenda uirtutum spiritalis extructio et ab omni discursu atque euagatione lubrica animus inhibendus, ut ita paulatim ad contemplationem dei ac spiritales intuitus incipiat sublimari. quidquid enim ante orationis horam anima nostra conceperit, necesse est ut orantibus nobis per ingestionem recordationis occurrat. quamobrem quales orantes uolumus inueniri, ad precem, uerborum quoque uel sensuum ante oculos imago praeludens aut irasci nos secundum praecedentem qualitatem aut tristari aut concupiscentias causasue praeteritas retractare aut risu fatuo, quod etiam pudet dicere, cuiusquam scurrilis dicti uel facti titillatione pulsari aut ad priores faciet uolitare discursus. et idcirco quidquid orantibus nobis nolumus ut inrepat, ante orationem de adytis nostri pectoris extrudere festinemus, ut ita illud apostolicum possimus inplere: sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
ti totrentes instar arietis illidant᷑ ꝙͣuis
irruat et incũbat adu̾sarioꝵ spñum seua
tẽpestas: nõ solum rumara nõ diruet: sed
ne ip̃a aliquatenus uexabit ĩpulsio.iii
dimiodis obseruanda. Primũ. sollicitudo
reꝵ carnaliũ ge n̾alr abscidenda est. Deind̾
nillius negocii. cause ue. nõ solũ cura sed
ne memoria quid̃ penitꝰ admittenda. detra¬
ctiones. ust loqͥa. seu multiloqͥa: scurilitateᷤ
quoq siłr amputandẽ. Ire p̾omĩb siue cͥsticie
ꝑturbacio funditus erilenda. Concupiscẽtie
carnalis ac filargirie norius fomes. radi¬
citus enellendus & ita his ac similib ni¬
cuis extrusis penitus et abscisis. que hõim
possunt patere ꝯspectib. taliq ut diximus
repurgii enũdatione p̾missa. q̃ simplcitatiᷤ
⁊ ĩocẽtie puntate ꝑficitur. iacienda sunt pri¬
mũ ꝓfunde humilitatis in ꝯcussa fundami¬
nia que s. turtẽ int̾turã celos ualeant susti¬

Expanded text:
ti torrentes instar arietis inlidantur, quamuis ti torrentes instar arietis inlidantur, quamuis inruat et incumbat aduersariorum spirituum saeua tempestas, non solum ruina non diruet, sed nec ipsa aliquatenus uexabit inpulsio. Et nt omnimodis obseruanda. primum sollicitudo rerum carnalium generaliter abscidenda est, deinde nullius negotii causaeue non solum cura, sed ne memoria quidem penitus admittenda, detractationes, uaniloquia seu multiloquia, scurrilitates quoque similiter amputandae, irae prae omnibus siue tristitiae perturbatio funditus eruenda, concupiscentiae carnalis ac filargyriae noxius fomes radicitus I euellendus. et ita his ac similibus uitiis extrusis penitus et abscisis, quae hompossunt patere conspectibus, talique ut diximus repurgii emundatione praemissa, quae simplicitatis et innocentiae puritate perficitur, iacienda sunt primum profundae humilitatis inconcussa fundamina, quae scilicet turrem intraturam caelos ualeant susti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficitur. subitanea disputatione pot̾imus in¬
trare. nisi pͥus uniu̾sa que illius optentu. uel
abscidenda sunt uel ꝑanda ꝑ ordinem dinurae¬
rata fu̾int atq discussa: et secund̾ eungelice
pabole disciplinam. ea que ad spalis ac subli¬
missime illius ex tructionem ꝑtinent turris
supputata fuerint ac diligenter ante ꝯgesta
Q ue trm̃ nec ꝓderunt sparata. noc recte
suꝑpom sibimnet excelsa culimina ꝑfectioĩ
admittent. insi egesto pͥus omni repurgio
uicioꝵ. et effossis succidius mortuisq ru¬
derib passionũ. inue ut aũit ac solide t̾ie
pectoris nr̃i. mimo illi eũngelice petce suꝑ ic¬
cta fueruit simplicitatis ⁊ humilitatis firums¬
sima fundam̃ta. Qͥb. hec turtis spaliũ u̾tutũ
molicionib extruenda. et ĩmobilit̾ ualeat
stabiliri. et ad suma celoꝵ fastigia ꝯfidẽtia
pͥe firmitatis attolli. fundamentis et emĩ
Talib ĩnitentẽ. ꝙuis passionũ ymbres largis¬
simi ꝓfundant᷑: qͣuis et ꝑsecutionũ uiolen¬

Expanded text:
ficitur, subitanea disputatione poterimus intrare, nisi prius uniuersa, quae illius obtentu uel abscidenda sunt uel paranda, per ordinem dinumerata fuerint atque discussa, et secundum euangelicae parabolae disciplinam ea, quae ad spiritalis ac sublimissimae illius extructionem pertinent turris, subputata fuerint ac diligenter ante congesta. quae tamen nec proderunt praeparata nec recte superponi sibimet excelsa culmina perfectionis admittent, nisi egesto prius omni repurgio uitiorum et effossis succiduis mortuisque ruderibus passionum uiuae ut aiunt ac solidae terrae pectoris nostri, immo illi euangelicae petrae superiecta fuerint simplicitatis et humilitatis firmissima fundamenta, quibus haec turris spiritalium uirtutum molitionibus extruenda et inmobiliter ualeat stabiliri et ad summa caelorum fastigia confidentia propriae firmitatis adtolli. fundamentis etenim talibus innitentem, quamuis passionum imbres largissimi profundantur, quamuis ei persecutionum uiolen
Abbreviated transcription (Latin):
defita esse d intẽtio mõachũ respirare: Cũ ab il¬
lo sũmo bono ułꝑua sepetio. mors p̾sẽs ac ꝑnicio¬
sissimꝰ int̾itus ẽ credendꝰ. Cũq mẽs tali fuerit
cuqllitate fũdata uł ab oĩm crnaliũ passionũ ne¬
rbus ab soluta. ⁊ illi un sũmoꝙ bono tenacis¬
sia adheserit cordis intentio: apłicũ illud
ilebit. Sine int̾missione orate. et in omni
leco leuantes puras manꝰ. sine ira ⁊ discepta¬
cione. hac eĩ puritate si dici pocest sensu mentis
absorto. ac de t̾reno situ ad spãlem atq ange¬
licaunsibi̾tudĩem reformato. quicqͥd inserere¬
cepit. qͥqͥd tractaint. qͥqͥd egerit purissima
ac sincerissima erit oratio.
Cum em̃ fuerit sine ꝑ memoriam scͥpturaꝵ sen
tum sacͣmẽtoꝵ celestiũ nr̃o corde cõcepte: insẽ¬
sibili quadam fuga lapse ꝙͣ tocius euanescunt.
Cumq alias quaslibet octasiones spaliũ sensu¬
um mens nr̃a reperit rursus aliis in repẽ¬

Expanded text:
cui ab illo summo bono vel parva separatio, mors praesens ac perniciosissimus interitus est credendus. Cumque mens tali fuerit tranquillitate fundata, vel ab omnium carnalium passionum nexibus absoluta, et illi uni summoque bono tenacissima adhaeserit cordis intentio, Apostolicum illud implebit, Sine intermissione orate . Et, In omni loco levantes puras manus, sine ira et disceptatione . Hac enim puritate, si dici potest, sensu mentis absorpto ac de terreno situ ad spiritalem atque angelicam similitudinem reformato, quidquid in se receperit, quidquid tractaverit, quidquid egerit, purissima ac sincerissima erit oratio. Cum enim fuerint sive per memoriam Scripturarum, seu tum sacramentorum caelestium nostro corde conceptae, insensibili quadam fuga lapsae quantocius euanescunt. cumque alias quaslibet occasiones spiritalium sensuum mens nostra reppererit, rursus aliis inrepen
Abbreviated transcription (Latin):
d ne forte sub huius ꝯõnis indagine acepto
nartatõis ordĩe longiuis euagantes. expositõ¬
nẽ ꝓpositã sr̃ or̃oms statũ diucius retardemus.
suo hanc tempori reseruante. de qualitate orõis
ĩstãtissime qs ĩformari: p̾sertim cũ nullo tẽpore
nos ab ea cessare beatus apło moneat dicẽs sui¬
ne int̾missione orate ⁊ ĩo pͥmũ de qͣlitate eius.
desidamꝰ institui. idest qualis debeat eniiti semꝑ
or̃o. Deide qualit̾ hanc eand̾ q̃cũq est posside¬
re uel ex̾cere sine int̾missione possimꝰ. nõ emĩ
pua cordis ĩtentione eã ꝑsici posse ⁊ exꝑiẽtia co¬
tidiana. ⁊ ꝓsecutiosne scĩtatis oftendit: qua finẽ
mõachi ac tcciꝰ ꝑfectionis culm̃. ĩ or̃onis ꝯsũma¬
tione ꝯsistere difinsti.

Expanded text:
d ne forte sub hujus quaestionis indagine a coepto narrationis ordine longius evagantes expositionem propositam super orationis statu diutius retardemus, suo hanc tempori reservantes, de qualitate orationis instantissime quaesumus informari, praesertim cum nullo tempore nos ab ea cessare beatus Apostolus moneat dicens: Sine intermissione orate . Et ideo primum de qualitate ejus desideramus institui, id est, qualis debeat emitti semper oratio; deinde qualiter hanc eamdem, quaecumque est, possidere vel exercere sine intermissione possimus. Non enim parua cordis intentione eam perfici posse et experientia cotidiana et prosecutio tuae sanctitatis ostendit, qua finem monachi ac totius perfectionis culmen in orationis consummatione consistere definisti.
Abbreviated transcription (Latin):
mus .i. albatis ysaac dũo fauẽte ꝯpłebũt
Qͥbus explicatiꝰ. et p̾ceptis beatissime inemo
rie castoris. et desid̾io ur̃o obeatissime. pp. lec̃t.
et scẽ frat̾ elladi. satis fecisse me credo uolu¬
minis amplitudine pͥmitus excusata. Que
disputatione copiosa quam nos studio bro
cordisq ꝑfectio. adiugem atq in disru¬
humane fragilitati acedit᷑. ad minobilem
tuͣquillitotem mentis ac ppetuam intitur
puritatem. Ob quam omnẽm tam laborem
giter efercemꝰ. et est int̾ alt̾utrũ recipta que¬
dam inseꝑabilisq quĩctio. ⁊ lam sicut ad o¬
rationis ꝑsoctionẽ om̃m tendit structura iur¬
tutũ. ita isi huiꝰ culmme hec omia fint ꝯ¬
ligata atq ꝯpacta. nullo modo firma poter
uel stabilia ꝑdurare. Sad̾m eñ sine illio ad¬
quiri uel ꝯsumari non potest hec dequa
lequinꝰ ꝑpetua or̃onis lugisq tñsquillitaꝰ.
ita nec ille quid̾ nͥtutes que hanc ꝓstauunt
te tractare de or̃onis effectu. nec ad eius

Expanded text:
st abbatis Isaac domino fauente conplebunt. quibus explicatis et praeceptis beatissimae memoriae papae Castoris et desiderio uestro, o beatissime papa Leonti et sancte frater Helladi, satisfecisse me credo, uoluminis amplitudine primitus excusata, quaedisputatione copiosa, quam nos studio breucordisque perfectio ad iugem atque indisruhumanae fragilitati conceditur, ad immobilem tranquillitatem mentis ac perpetuam npuritatem, ob quam omnem tam laborem giter exercemus. et est inter alterutrum reciproca quaedam inseparabilisque coniunctio. rationis perfectionem omnium tendit structura virtutum, ita nisi hujus culmine haec omnia fuerint colligata atque compacta, nullo modo firma poterunt vel stabilia perdurare. Quemadmodum enim sine illis acquiri vel consummari non potest haec de qua loquimur perpetua orationis iugisque tranquillitas, ita ne illae quidem uirtutes quae hanc praestruunt te tractare de orationis effectu nec ad eius
Abbreviated transcription (Latin):
lapides. Tempꝰ ampleccendi. ⁊ tempꝰ lon¬
go fieri abampleru. Tempͦ adquirendi.
⁊ tp̃s ꝑdendi. lempꝰ custodiendi. ⁊ tempo
expellendi. Tempꝰ disrũpendi. ⁊ tempꝰ
sarciendi. Tempꝰ tacendi. ⁊ tp̃s loqn̾di.
Tempꝰ amandi. ⁊ tp̃s odiendi. Tempus
belli. ⁊ tp̃s pacis. et ĩfm. Quia tempo ẽ¬
quid oportune ⁊ competent̾ expletum.
Ita ut hec eadem que nc̃ oportune ges¬
ta benecedunt. si importuno uił ĩcon¬
gruo tp̃re p̾sumãt ĩutilia lueĩant᷑. ino¬
xia. abiq his dum taxat. que ꝑse pͥni

Expanded text:
endi et tempus longe fieri ab amplexibus, tempus acquirendi et tempus perdendi, tempus custodiendi et tempus expellendi, tempus dirumpendi et tempus sarciendi, tempus tacendi et tempus loquendi, tempus amandi et tempus odiendi, tempus belli et tempus pacis . Et infra, Quia tempus equid oportune et conpetenter expletum, ita ut haec eadem, quae nunc oportune gesta bene cedunt, si inportuno uel incongruo tempore praesumantur, inutilia inueniantur et noxia, absque his dumtaxat quae
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. siplacet de nat᷑a᷑ ip̃iꝰ ieiuni et
qualitate pauca dicamo. ut disputatõs
mãm sb̃sequens scͥpt᷑aꝵ consirmet auc¬
toritis. Diuina sapientia ꝑ ecclasten oĩ
rei. id̃t uniu̾sis seu. ꝓsperis. sen que ad¬
u̾sa putant᷑ ⁊ tustia tempꝰ. ẽẽ ꝓprium
designauit dice̾s. Oĩbꝰ tempꝰ est. et ip̃s
oĩ rei sub celo. Tempus pariendi. ⁊ tp̃s
moriendi. Tempꝰ plantandi. ⁊ tp̃s euel¬
lendi qd̾ pła̾tatiꝰ ẽ. Dempꝰ occidendi. i¬

Expanded text:
ratur, si placet, de natura ipsius jejunii et ratur, si placet, de natura ipsius jejunii et qualitate pauca dicamus, ut disputationem nostram subsequens Scripturarum confirmet auctoritas. Divina sapientia per Ecclesiasten omni rei, id est, universis seu prosperis, seu quae adversa putantur et tristia, tempus esse proprium designavit, dicens: Omnibus tempus est, et tempus omni rei sub coelo. Tempus pariendi et tempus moriendi, tempus plantandi et tempus evellendi quod plantatum est, tempus occidendi
Abbreviated transcription (Latin):
cum diebꝰ. quĩqͣgesĩe nos ĩ mã cellula
insitass. nesptina oronĩ sollẽpnitate
transacta. humi paululũ cõsidentes.
cepino. diligentius ꝑcontari. Cur apd̾
eos tanta obẜuancia caueret᷑. nequis
penitus totis qͥnqͣgesime diebꝰ. uł gemi¬
a ĩ or̃one c̾uaret. uł usq ad horã nenã
ieuinare p̾sumeret. eo qr id diligentius
scrutabam᷑. qd̾ uequaꝙͣ hoc tanta cau¬
tione ẜuari in sỹrie icãsteriis ud̾ail.
d hec alla theonas. tali usus x¬
eit ẜmonis exordio. Oꝑtet qͥdem no
auccoritati pattũ. cõsuetudiniq maioꝵ
usq ad nr̃m tp̃s ꝑ tantã ãnoꝵ seriem
ꝓtelate. et̾ nõ ꝑcepta rõe cõcedere. eamq
ut antiquitus tradita ẽ. iugi obẜuan¬
tia ac reu̾encia custodire. Uerũtam̃ qñ
causas hiꝰ rei. ꝙ rõem uultis agnoscere.
accipite breuit̾ ea q̃ a senioribꝰ. nĩs tindi¬
ta. suꝑhanc ĩstitutõ comperimꝰ. uerũ¬
tam̃ añ quã scripte̾ dĩne auctoritas ꝓfe¬

Expanded text:
cum diebus Quinquagensimae nos in nostra cellula uisitasset, uespertina orationum sollemnitate transacta humi paululum considentes coepimus diligentius percontari, cur apud eos tanta obseruantia caueretur, ne quis penitus totis Quinquagensimae diebus uel genua in oratione curuaret uel usque ad horam nonam ieiunare praesumeret, eoque id diligentius scrutabamur, quod. nequaquam hoc tanta cautione seruari in Syriae monasteriis uideramus. Ad haec abba Theonas tali usus est sermonis exordio. oportet quidem nos auctoritati patrum consuetudinique maiorum usque ad nostrum tempus per tantam annorum seriem protelatae etiam non percepta ratione concedere eamque, ut antiquitus tradita est, iugi obseruantia ac reuerentia custodire. uerumtamen quoniam causas huius rei et rationem uultis agnoscere, accipite breuiter ea quae a senioribus nostris tradita super hac institutione conperimus. uerumtamen antequam scripturae di
Abbreviated transcription (Latin):
monachoꝵ habentes quidẽ zelũ dei sed
cerunt s̾ cruces ligneas. eas q iugit̾ hume¬
ris circufe̾ntes. non edificationem sed risimi
cunctis uidentib intulerunt. Non nulla u̾o
ad utmnq ꝑceptionem id est tam istori̾am ꝙͣ
allegoricam ita comode ac necessarie caprũ¬
tur. ut utͣq explanatio. uitales sucos aĩe
subministcet. ut est illud. Si quis te ꝑcus¬
serit in dext̾a tua maxilla. prebe illi et al¬
teram. Et cum ꝑsecunt᷑ uos in ciuitate
ista: fugite in aliam. Et si uio ꝑfectus eẽ
uade uende omĩa que habes et da pauꝑi¬
bus. et habebis thesaurũ in celo et uemi
sequere me Pducit sane et fenũ iumentiᷤ.
quibus pabuͣlis om̃s scripturaꝵ repleti
sunt campi: simplicem scilicet puramq¬

Expanded text:
monachorum, habentes quidem zelum dei, sedmonachorum, habentes quidem zelum dei, sedcerunt sibi cruces ligneas easque iugiter umeris circumferentes non aedificationem, sed risum cunctis uidentibus intulerunt. nonnulla uero ad utramque perceptionem, id est tam historicam quam allegoricam ita conmode ac necessarie capiuntur, ut utraque explanatio uitales sucos animae subministret, ut est illud : si quis te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et alteram, et: cum persequuntur uos in ciuitate ista, fugite in aliam, et: si uis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni squibus pabulis omnes Scripturarum repleti sunt campi, simplicem scilicet puramq
Abbreviated transcription (Latin):
satis euident̾ aspicimꝰ in hoc uberrimo
spãliũ scͥpturaꝵ ꝑadiso ꝯtineri. in quo ita
quedam significatõe br̃e plana ac luculẽta
resplendent. ut cũ sublumore int̾pretatio¬
ne non egeant. simplici tm̃ litfe sono. abũ¬
de pascant ac nut̾ant audientes ut est
illud. Audi isrł. dñs deus tuus deus unus
est. Et diliges dũm deu tuũ ex toto corde
tuo. et ex tota aĩa tua. ⁊ ex tota u̾tute tua.
Quedam aũt si allegorica explanatione ex¬
tennata nõ fuerint. et spãlis ignis exami¬
natione mollita. nullo modo ad salutarẽ
iut̾ioris hoĩs cibimsine correptionis labe
ꝑuenient. Magisq ex eoꝵ ꝑceptione le¬
sio. quã utilitas aliqua subsequetur. ut
est illud. Sint luibi ur̃i precincti. et lu¬
cerne ardentes. et qui nõ habet gladiũ.
uendat tuncam suam. et emat gladiums.
et qui nõ accipit cricem suam. et seqͥt᷑ me
non est me diguus. Qͦd quidã districtissimi

Expanded text:
satis euidenter aspicimus in hoc uberrimo satis euidenter aspicimus in hoc uberrimo spiritalium scripturarum paradiso contineri, in quo ita quaedam significatione litterae plana ac luculenta resplendent, ut, cum sublimiore interpretatione non egeant, simplici tantum litterae sono abunde pascant ac nutriant audientes, ut est illud: audi, Israhel, dominus deus tuus dominus unus est, et: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota uirtute tua. quaedam autem si allegorica explanatione extenuata non fuerint et spiritalis ignis examinatione mollita, nullo modo ad salutarem interioris hominis cibum sine corruptionis labe peruenient magisque ex eorum perceptione laesio quam utilitas aliqua subsequetur, ut est illud: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes, et: qui non habet gladium, uendat tunicam suam et emat sibi gladium, et: qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus. quod quidam districtissimi
Abbreviated transcription (Latin):
dum intellectuũ spacia corã eis in mñsa
tendunt᷑. esset inquib et desidiosoꝵ ar¬
gu̾etur ignana. et studiosoꝵ a lacrita
atq ĩdustria ꝓbaretur ideo q satis ꝓprie
scaptura diluna agro optimo ac ferti
lopatur. Qͥ cũ multa gignat ac ꝓferat
que ad hot̾m iuctũ sine anqua ignid̃ coctioẽ
ꝓficiant quedem nisi pͥus flãme calore mi¬
tigata atꝙ mollita. ꝯuruẽ asꝑitatem sue
deposuerint cuuditatis. uel iñ ꝯgrua usib
humans. uel noxia sentientur ⁊ iõ nulla
uero ita ut̾q usui apta nascunt᷑ ut nec ĩ¬
cocta susi cruditate displiceant uel offen¬
dant. et tam̃ ignis calore de coctas alubora
reddantur Plura quoq ad escam tantũ mõ
irrationabilul unutoꝵ ⁊ animaliũ. uel fe¬
raꝵ ac uolucrũ ꝓferunt᷑. cibis hoĩm mim¬
me ꝓfutura. que ⁊ in sua asꝑitate manẽ¬
tia absq ulla ignis ꝯfectione uitalẽ in¬
mentis ꝯferũt᷑ saturitatem. Qͣ ratõem

Expanded text:
dum intellectuum spatia coram eis inmensa dum intellectuum spatia coram eis inmensa tenduntur, esset in quibus et desidiosorum argueretur inania et studiosorum alacritas atque industria probaretur. ideoque satis proprie scriptura dinina agro opimo ac fertili conparatur, qui cum multa gignat ac proferat quae ad hominum uictum sine aliqua ignis coctione proficiant, quaedam nisi prius flammae calore mitigata atque mollita omnem asperitatem suae deposuerint cruditatis, uel incongrua usibus humanis uel noxia sentientur. nonnulla uero ita utrique usui apta nascuntur, ut nec incocta sua cruditate displiceant uel offendant et tamen ignis calore decocta salubriora reddantur. plura quoque ad escam tantummodo inrationabilium inmentorum et animalium uel ferarum ac uolucrum proferuntur, cibis hominum minime profutura, quae etiam in sua asperitate manentia absque ulla ignis confectione uitalem iumentis conferunt sanitatem. quam rationem
Abbreviated transcription (Latin):
dño nr̃o. Unde ergo tante malitie emu-¬
la nobis emersit adu̾sitas: Anadhoc po¬
testates istas a dño conditas esse creden¬
nos uoluit erudire: quedam ⁊ his qui ac¬
cumine ingenii carent tam lucide et em¬
dent̾ effata est. ut nõ solũ nulla occulti¬
oris sensus obscuritate uelent᷑. sed ne
ullo quid̃ patrocimo int̾pretatiomis ĩdige¬
ant. et in suꝑficie uocis ac littere suos in¬
cellectus ac sentencias p̾ferant. quedam
uero ita ꝯtecta. et quibusdã sunit obscu¬
rata. muisteriis ut eoꝵ discussione et in¬
tellectu iniñisum nobis ex̾citii cãpum
ac sollicitudinis reseruaret. quã rem mł¬
tas obcansas dm̃ dispensare manifestũ
est. Primũ. ne sacramenta diuina nul¬
lum hũcia spãlis intellectus ulamẽ obdu¬
ctum cunctis hoĩb .i. tam fidelib. qmͣ
ꝓfanis equali scĩa et noticia pand̾ent᷑.
et ꝑ hoc. int̾ merdes ac studiosos nulla
esset u̾tutis prudentieq distantia Tuni
ut eciam inter ip̃os domesticos fidei

Expanded text:
nostro? unde ergo tantae malitiae aemula nobis emersit aduersitas? an ad hoc potestates istas a domino conditas esse credennos uoluit erudire quaedam etiam his qui acumine ingenii carent tam lucide et euidenter effata est, ut non solum nulla occultioris sensus obscuritate uelentur, sed ne ullo quidem patrocinio interpretationis indigeant et in superficie uocis ac litterae suos intellectus ac sententias praeferant: quaedam uero ita contecta et quibusdam sunt obscurata mysteriis, ut in eorum discussione et intellectu inmensum nobis exercitii \'campum ac sollicitudinis reseruaret. quam rem multas ob causas deum dispensasse manifestum est: primum ne saoramenta diuina nullum habentia spiritalis intellectus uelamen obductum cunctis hominibus, id est tam fidelibus quam profanis aequali sdentia et notitia panderentur et per hoc inter inertes ac studiosos nulla esset uirtutis prudentiaeque distantia, tum ut etiam inter ipsos domesticos fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
nematur obsistere. Quale est illud. ꝙ cly¬
as uenerit in iohonnẽ: et it̾m sit aduen¬
tũ dñi p̾cessurꝰ. et de abhominatione de¬
solationis. qd̾ stec̾it in locosco. ꝑ ilłud simu¬
lacrum iouis quod iłerosolimis in tẽplo
sositum legimus: et it̾ra starehẽat ieccꝰ¬
ꝑ aduentũ anticcisti Illa q osa que ĩ e¬
liangelio secunt᷑. que ⁊ impleta ante cap¬
ciutatem iherosolimoꝵ. et infine num¬
di huius intesaguntꝰ inplenda. & hus ne
neutia ꝯpinio impugnat aliam. nec seꝙ̃¬
tem pͥor intellectus enacuat. .U.

Expanded text:
ueniatur obsistere. quale est illud, quod Heliueniatur obsistere. quale est illud, quod Helias uenerit in lohaune et iterum sit aduentum domini praecursurus, et de abominatione desolationis, quod steterit in loco sancto per illud simulacrum Iouis quod Hierosolymis in templo positum legimus et iterum stare habeat in ecc adventum Antichristi ; illaque omnia quae in Evangelio sequuntur , quae et impleta ante captivitatem Jerosolymorum et in fine mundi istius intelliguntur implenda. E quibus neutra opinio impugnat aliam, nec sequentem prior intellectus evacuat.
Abbreviated transcription (Latin):
narrationem hystorie lectionis. qua simpli¬
ciores quiq ac minus capaces ꝑfecte ⁊ integ̾
rationis de quib dicitur. homines et unuen¬
ta saluabis dũe. scd̃m status ac mensure sue
conditionem. ad opus tñi et laborem actuar
uite uegetatiores robustioresq reddantur.
Dam obrem. De his que aꝑta ex .iiii.¬
planatione ꝓlata sunt. nos quoq ꝯstau¬
sulam. Ea uero que meditatiomi et exercicio
nr̃o reseruans obtecta sc̃is scripturis sp̃c
diuinus inseruit. quibusdã ea uolens indi¬
ciis et opimonib colligi. ita pedetemptim
debent caute q ꝯferii. ut sit eoꝵ assertio
uel ꝯfirmatio in disputantis uel suscipien¬
tio arbitrio collocata i õ nũqm̃ em̃ cum
suꝑ una re diu̾sa ꝓ matur sentencia potͣ
utraq rationabilis indicari. et smne detͥm̃¬
dofidei uel fixe uel medie suscipi. ⁊dest nt
ei nͨ plena credulitas. nec ab soluta refutu¬
tio deputetur. prioriq sequens opimo de¬
iogare non debrat. cum neutͣ eaꝵ fidei in¬

Expanded text:
narrationem historicae lectionis, qua simpliciores quique ac minus capaces perfectae et integrae rationis, de quibus dicitur: homines et iumenta saluabis domine, secundum status ac mensurae suae condicionem ad opus tantum et laborem actualis uitae uegetiores robustioresque reddantur. Quamobrem de his, quae aperta explanatione prolata sunt, nos quoque constanferre sententiam. ea uero, quae meditationi et exercitio nostro reseruans obtecta sanctis scripturis spiritus diuinus inseruit, quibusdam ea uolens indiciis et opinionibus colligi, ita pedetemptim debent cauteque conferri, ut sit eorum adsertio uel confirmatio in disputantis uel suscipientis arbitrio eonlocata. nonnumquam enim cum super una re dinersa promatur sententia, potest utraque rationabilis iudicari et sine detrimento fidei uel fixe uel medie suscipi, id est ut ei nec plena credulitas nec absoluta refutatio deputetur priorique sequens opinio derogare non debeat, cum neutra earum fidei in
Abbreviated transcription (Latin):
illi trogaliam uocant. ex quib quina tan¬
tum sumpsimꝰ g̾na. nuzaria bina. caricaᷤ
singulas. hũc enĩ ninierũ in illa h̾e mo
quemꝙͣ excessisse culpabile est. Qua re¬
foctione tnͣsacta. reꝓinissam q̃stioruis ab¬
solutionem cum repͤoscere cepissemus. ꝓfer¬
te inquid senes int̾iogationem ur̃amꝰ cuiꝰ
in hanc horam distuleramꝰ indaginem. N¬
Um germanus. Unde q̃s tanta uarie¬
tas adu̾sariarum potestatũ ꝯ̃ hoĩe.
ac diu̾sitas ista ꝓcessit. quã beatus apłs
ita dimimerat : Nõ est nob̃ cõluctatio ad

Expanded text:
illi trogalia uocant, ex quibus quina tantum sumpsimus grana, myxaria bina, caricas singulas. hunc enim numerum in illa heremo quemquam excessisse culpabile est. qua refectione transacta repromissam quaestionis absolutionem cum reposcere coepissemus, proferte, inquit senex, interrogationem uestram, cuius in hanc horam distuleramus indaginem. Tum GEBMANVS: Vnde, quaesumus, tanta uarietas aduer- . sariarum potestatum contra hominem ac diuersitas ista processit, quam beatus apostolus ita dinumerat: non es
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitas exigebat et ecchie cõ¬
gregatione dimissa. ren̾si ad cellã
senis. refecti pͥmũ lautissime sumꝰ Nam
ꝓ muria que sb̾̃iecta olei gutta cotidiane
refectioni solebat appom. modicũ liqͣm̃s
iiscuit. et olei quiddam solito ꝓpensus
suꝑfudit. ⁊ lam illã olei guttam. ob hoc
uiusqͥ cotidie refecturꝰ ĩstillat. nõ ut eui
ex hoc gustu quandã ꝑcipiat suauitatẽ
quippe cuins tantus Est modus. ut iux
ip̃ius gutturis ac fauciũ meatus nõ di¬
cam lenire. s ꝑtnͣsire sufficiat. sed ut ha
usu lactanciam cordis que ꝑ abstinenta
districtiorẽ. blande solet acłatent̾ inreꝑe
⁊ stimłos elationis obtundat. Qa qnͣto abͥ¬
stinẽtia ip̃a octulcius ex̾tetur. nulloq hõĩt
teste ꝑficitur. tanto subtilius occultatore
suũ temptare nõ desut/. de inde apposu¬
it salem frictũ. oliuas t̾nas. quib post
suꝑ intulit carstiũ. hñs cicer frctum. qͦd¬

Expanded text:
sollemnitas exigebat et ecclesiae congregatione dimissa reuersi ad cellam senis refecti primum lautissime sumus. nam pro muria, quae superiecta olei gutta cotidianae refectioni solebat adponi, modicum liquaminis miscuit et olei quiddam solito propensius superfudit. nam illam olei guttam ob hoc unusquisque cotidie refecturus instillat, non ut eius ex hoc gustu quandam percipiat suauitatem quippe cuius tantus est modus, ut uix ipsius gutturis ac faucium meatus non dicam linire, sed pertransire sufficiat, sed ut hoc usu iactantiam cordis, quae pro abstinentia districtiore blande solet ac latenter inrepere, et stimulos elationis obtundat, quia quanto abstinentia ipsa occultius exercetur nulloque hominum teste perficitur, tanto subtilius occultatorem suum temptare non desinit. deinde adposuit salem frictum, oliuas ternas: quibus post haec superintulit canistrum habens cicer frictum q