comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Facto autẽ mane. expletisq laudib di. ab ȩcclesia egras
sunt clerici. & inuenerunt ignotũ hominẽ ueruetem
tenentẽ manu. Res uenit indubiũ. utrum ueruecẽ
toller& an offerr&. sed culpȩ reus citius indicauit penua
Miratiomnes quia ingressus fur uiridĩ merito ad pli
suã stabat ligatus. qui se ꝓ eo ꝓtinus in orationẽ dederunt
suisq p̃cib uix optinere ualuerunt. ut qui res eorũ uentrd
rapere . saltẽ uacuus exire mereretur. Itaq furqui diu
steterat cũ preda captiuus. quandoq exiit uacuus & libi¬

Expanded text:
Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et lib
Abbreviated transcription (Latin):
eccorde ñ dimittim eillud rursus exigit᷑. qd nobis iã ꝑpyn
eentiã dimissũ fuisse gaudebanus.
ntus dum per indulgentiae tẽporis spatium lic&
n uidex sustin&e. dũ conuerfationem nostram
qui culpas examinat exspectat. confleamus
acrimnis duritiã mentis. formemus in proxinis
itia benignitatis. Et fidenter dico quia
utari hostia post mortem non indigebimus.
inte mortẽ dõ hostia ipsi fuerimus. ł iari. oro¬

Expanded text:
ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum tempordum judex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, exspectat, conflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis, et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem Deo hostia ipsi fuerimus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Si offers muni tuũ ad altare. & recordatus fueris qͥa¬
hab& aliqđ ad orsũ te fr̃tuus. relinq ibi munus tua
ante altare. & uade prius reconciliari frituo. &
tunc ueniens offeres munus tuũ. Qua in repensandum est
cũ omis culpa munere soluatur. quã grauis .ẽ. culpadisco¬
diȩ: ꝓqua nec munus accipitur. Debem itaq alpxir ui
quãuis longe positũ longeq disiunctũ m̃te is e. eiq aninũ
subdere. humilitate illũ atq beniuolentia placare. ut so¬
cato nos soluat. qͥ a mun ꝓculpa sumit. Ueritatis autẽ ua¬
ad testante didicimꝰ: quia seruus qͥ decẽ milia talenta de¬
bebat. cũ penitentiã agera. absolutionẽ debiti adnõ accep
Sed qͥa conseruo suocentũ sibi denarios debenti debituoi
non dimisit. & hoc est iussus exigi. qđ ei fuerat iã dimissã
Ex qͥb uidelic& dictis constat. qͥa si hoc qͦd mnos delinquit

Expanded text:
Si offeres munus tuum ad altare et recordatus fueris, qSi offeres munus tuum ad altare et recordatus fueris, qs tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . 14. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare, ut vicato nos solvat, quia munus pro culpa sumit. Veritatis autem voce testante didicimus, quia servus qui decem millia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ed necesse est ut cũ hȩc
agimus. nos m& ipsos dõ in cordis contritione mactemus:
Quia qͥ passionis dominicȩ inysteria celebramus. debemꝰ
mitari qđ agiibius. Iunc ergo uere ꝓ nobis dõ hostu¬
accepta erit. cũ nos ipsos hostiã fecerit. Sed studendũ
nobis est. ut &iã post orationis tẽpora. inquantum dõ
largiente possumꝰ. in ipso animũ suo pondere & ingore
seruemus. ue post cogitatio fluxa dissoluat. ne uana
menti lȩtitia subsepat. & lucrũ cõpunctionis anima
pincuriã flurȩ cogitationis ꝑdat. Sic quippe qđ popos¬
cerat anna optinere meruit. quȩ se post lacrimas
in eodẽ iñtis ugort̃ seruauit. Dequanimirũ scriptũ est¬
Uultusq eiꝰ non sunt ãplius indiuersa mutati. Quae
igit̾ non ẽ. oblitaquȩ petiit . non .ẽ. priuata munese
Sed int̾ hȩc sciendũ est. quia
ille recte sui delicti ueniã postulat. qͥ prius hoc
qđ in ipsũ de linquit relaxat. Munus enĩ non accipio
nisi ante discordia ab animo pellatur. Dicente uerita

Expanded text:
ed necesse est, ut, cum haec agimus, nosmet ipsos Deo in cordis contricione mactemus: quia, qui passionis dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vere pro nobis Da erit Deo, cum nos ipsos hostiam fecerimus. Sed studendum nobis est ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animam suo pondere et vigore servemus; ne post cogitatio 473 fluxa dissolvat, ne vana menti laetitia subrepat, et lucrum compunctionis anima per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod proposcerat Anna obtinere meruit, quia post lacrymas in eodem mentis vigore permansit. De qua nimirum scriptum estVultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati . Quae igitur non est oblita quod petiit, non est privata munereSed inter haec sciendum est, quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc, quod in ipso delinquitur, relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente veritate:
Abbreviated transcription (Latin):
curis sȩcularil obligatũ. lucrisq terrenis in hiantẽ fuisse
nouerimus. unde hoc p̃dicere potuit. nisi qͥa id qđ futurũ
erat eiꝰ corpori. ipsauis animȩ acsubtilitas preuidebat.
Quod autẽ sepe &iã reuelationib agitur. ut amorituris
futura p̃sciantur : ex his colligere possumus. quȩ apud nos
gesta in monasteriis scimus: n monasterio & enĩ meo¬
quidã frater ante decenniũ gerontius dicebatus. qui cũ
graui molestia torporis fuiss& depressus inuisione noc¬
turna albatos uiros & clari omĩ modohabitus in hoc
ipsũ monasteriũ descendere desuperioribus aspexit.
Quidũ corã lecto iacentis adsisterent. unus eorũ dixit.
Ad hoc uenimus. ut de monasterio gregorii quosdã fr̃s
inmilitiã mittamus: tq. alteri praȩcipiens. ad iunxit.
Scribe Marcellũ. ualentinianũ. Agnellũ. atq alios
quorũ nunc minine recordor. Quib expletis. addidit

Expanded text:
curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod futurum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis scimus. In monasterio etenim meoquidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
nitus ad flatȩ ensecretis cȩbestib in corporeum oculum
mentis mittunt. Nã quia uis animȩ aliquando subtili¬
tate sua ea quȩ sunt uentura cognoscit. pat& exeo.
quod cũ quidã aduocatus qui in hac urbe ante biduum
lateris dolore defunctus est. sed ante paululũ quamn
morere tur uocauit puerũ. parari sibi uestimenta
ad procedendũ iussit. Quẽ dũ puer quasi insanire ceruer&¬
eiꝰq minime p̃ceptis ohȩdir&. surrexit. uestim̃tũ se induit.
x ꝑuiã appiã adbeati sixti ȩccłam seesse processurũ dixit
ũq. post modicũ ingrauiscente molestia ess& defunctus.
deliberatũ fuerat ut apud beatũ ianuariũ martẏrẽ uia¬
p̃nestina eiꝰ corpus poni debuissoc. Sed quia longum hoc
is qͥ funus eiꝰ curauerant uisũ est. repente orto consilio ex¬
euntes cũ eius funere ꝑuiã appiã. nescientesq. illi qđ dixerat.:
in ipsa eũ ȩccla quã p̃dixerat posuerunt. Et cũ eundẽ uirũ

Expanded text:
nitus afflatae in secreta coelestia incorporeum mentis oculum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defunctus est, paululum antequam moreretur, vocavit puerum suum, pararique sibi vestimenta ad procedendum jussit. Quem dum puer quasi insanire cerneris minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem virum
Abbreviated transcription (Latin):
die autẽ tricesimo cũ hora eiꝰ exitus propinquasse
eandẽ beatã dĩ genitricẽ cũ pirellis quas ꝑ uisione
uiderat. adse uenire conspexit. Quise &iã uocasa
respondere cȩpit . & depressis reuerenter oculs
aperta uoce clamare. Ecte domina uenio. ecce domina
uenio. Inqua &iã uoce spm̃ reddidit. & ex uirgineo
cor pore. habitatura cũ scĩs uisginib exiuit
PETRO:

Expanded text:
Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
Sedneq hoc sileo. qđ predictus probus
dĩ famulus de sorore sua musa nomine puella parua
narrare consueuit dicens. quod quadã nocte ei ꝑ
coruas ei malbis uestib puellas ostendit. Quib cũ
illa ad misceri appeter&. sed sese ris iungere non
auder&. beatȩ MARIAt sẽꝑ iurginis est uoce re¬
quisita. an uell& cũ eis esse. atq in eiꝰ obseqo uiueri
Cui cũ puella eadẽ dicer&. uolo. ab ea mandatum
ꝓtinus accepit. ut nihil ultra leue & puellare age
Arisu & iocis abstiner&:. Stiens ꝑ omĩa quod intes
easdẽ uirgines quas uiderat. ad eiꝰ obsequiũ die
tricesimo uenir&. Iuib: uisis. incunctis suis mori
puella mutata est. omnẽq leuitatẽ puellaris
uitȩ magna grauitatis de tersit manu. Cũq ean
parentes eiꝰ mutatã esse mirarentus. reqsita r
retulit. qͥd sibi beata dĩ genitrix iusserit. uel
quo die itura esset ad obsequium eius indicauit
Cũ post uicesimũ & quintũ diem febre correpta ehi

Expanded text:
Sed neque hoc sileo quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei pecoaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo,  accepit ut nichil ultra leue et puellare ageret, a risu et iocis abstineret sciens pro certo quod inter easdem uirgines quas uiderat ad eius obsequium die tricesimo ueniret. Quibupuella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est.
Abbreviated transcription (Latin):
iesse scõrũ animas in caelo sacri eloquii satisfactione cre¬
didisti oport& ut ꝑ omĩa esse credas & iniquorũ animas
in inferno. qͥa exretributione internȩ iustitiȩ exqua iam¬
iusti gloriantur necesse r̃ ꝑ omĩa ut & in iusti cucientur.
Nã sicut electos bratitudo lȩtificat. itacredi necesse. est.
qđ adie exitus sui ignis reprobos exurat.

Expanded text:
esse sanctorum animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione aeternae justitiae, ex qua justi jam gloriantur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat.
Abbreviated transcription (Latin):
ellẽ quȩrenti mihi dexis aliqua narrares. neq
hac prore interrũpere expositionis studium
graue uideatur. quia non dispar ȩdificatio
oritur ex memoria uirtutũ. In expositione
quippe qualiter in uenienda atq tenenda
sit uirtus agnoscitus. In narratione uero signoꝵ
cognoscimꝰ. inuenta ac retenta qualit̾ declarant᷑.
Et sunt non nulli quos ad amorẽ patriȩ caelestis.
plus exempla quã prȩdicamenta succendurit.
Fit uero plerũq audientis animo duplex adiuto¬
rium in exemplis patrũ. quia si ad amorem
uenturae uitae ex prȩcedentiũ comparatione
accenditur. &iam si se esse aliquid ȩstimat.
dũ de aliis meliora cognouerit. humiliatur.

Expanded text:
ellem quaerenti mihi de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedificatio oritur ex memoria virtutum. In expositione quippe qualiter invenienda atque tenenda sit virtus, agnoscitur; in narratione vero signorum cognoscimus inventa ac retenta qualiter declaretur. Et sunt nonnulli, quos ad amorem patriae coelestis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium in exemplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium comparatione accenditur, etiam si se esse aliquid existimat, dum meliora de aliis cognoverit, humiliatur .
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Uade hoc scribe. & in aquã eiusdẽ fluminis ꝓice
Quofacto. scĩ uiri p̃ceptũ suscipiens. statĩ se a terris ȩcłȩ
fluminis aqua cõpescuit. atq. ad propriũ alueũ reuersa.
exire ulterius in loca eadẽ non p̃sumpsit. Qua in re
petre qđ aliud quã in obedientiũ hominũ duritia confun¬
ditur. quando in uirtute iħu & elementum inrationabile

Expanded text:
dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile
Abbreviated transcription (Latin):
uius quoq uenerabilis uiri uenantii epĩ aliud miraculũ
relatione cognoui. qđ in placentina urbe ꝑ hib& gestũ.
Iuod uis quoq ueracissimus iohannes in hac modo romana
ciuitate locũ prȩfectorũ seruans. qui in eadẽ placentina
urbe est ortus & nutritus. itaut ep̃s memorat quia
gestũ fuerat attestatur. In ea nãq ciuitate Sabinum
nomine fuisse asserunt. mirȩ uirtutis ep̃m. Cui dum
die quadã suus diaconus nuntiass&. qđ cursus sui padus
alueũ egressus ȩcdesie agros occupass&. totaq illic
loca nutriendis seminib profutura aqua eiꝰdẽ fluminis
tener&. uenerabilis uitȩ sabinus ep̃s respondit dicens.
Uade. & dic ei. Mandauit tibi ep̃s ut te compescas. &
ad ꝓpriũ alueũ redeas. Quod diaconus eius audiens.
despexit. & irrisit : Tunc uirdĩ accersito notario.
alueo tuo in locis istis ulterius non ex eas. nec terras
ȩxclesiȩ ledere p̃sumas. Atq idẽ notario subiunxit

Expanded text:
ujus quoque venerabilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, i nostri ut de alveo tuo in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit,
Abbreviated transcription (Latin):
repente datius tot bestiarũ uocib excitatus surrex̃
uehementer iratus: & contra antiquũ hostẽ magnis
cepit uocib clamare dicens Bene tibi contigit
miser. tu ille qͥ dixisti ponã sedem meã ad aqͥlonem.
& ero similis altissimo. ecce suꝑbiã tuã porcis & soricib
similis factus es: Et qui imitari dm̃ indigne uoluisti.
ecce ut dignus es bestias imitaris: Ad quã eius uocẽ¬
& ut ita dicã deiectionẽ suã. sp̃s malignus erubuit:
An non erubuit. qui eandẽ domũ ad exhibenda monstra
quȩ consueuerat ulterius non intrauit.  Sicq. post¬
modũ fideliũ habitaculũ facta est. quia dũ eam unus
ueraciter fidelis ingressus est. ab ea protinus mendax
ps atq infidelis abscessit. Sed oport& iã ut priora
taceamus. & ad ea qͣ dieb nris sunt gesta ueniendũ est.¬

Expanded text:
repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit vehementer iratus, et contra antiquum hostem magnis coepit vocibus clamare, dicens: “Bene tibi contigit miser. Tu es ille, qui dixisti: Ponam sedem meam ab aquilone, et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deum indigne voluisti, ecce, ut dignus es, bestias imitaris. Ad quam ejus vocem, ut ita dicam, dejectionem suam malignus spiritus erubuit. An non erubuit, qui eamdem domum ad exhibenda monstra quae consueverat ulterius non intravit? Sicque postmodum fidelium habitaculum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. Sed oportet jam ut priora taceamus, ad ea quae diebus nostris sunt gesta veniendum est
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex ꝑsecuione mortuus non est. De his autẽ talibus
tantisq uiris quorũ superius memoriã feci. curdicamus
quia siꝑsecutionis tẽpus exister& martsresesse : potuissent.
qui occulti hostis insidias tolerantes. suosq in hoc mundo
aduessarios diligentes. cunctisq carnalibus desiderus
resistentes. ꝑ hoc qđ se omĩ potenti dõ incorde mactaue̾runt.
&iã pacis tẽpore martyres fuerunt. dũ nr̃is modo tẽporib
uiles quoq & secularis uitȩ ꝑsonas. dequib nihil caelestis

Expanded text:
qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecularis vit
Abbreviated transcription (Latin):
uia recto orientis tramite. ab eiꝰ cella in caelũ usq
tendebatur. Cui uenerando habitu uir desuꝑ clarus
ad sistens. cuius ess& uia quã cernerent inquisiuit.¬
est uia. qua dilectus dnõ caelũ Bexiedicius ascendit.
Tunc itaq scĩ uiri obitũ sicut p̃sentes discipuli uiderunt.
ita absentes ex signo qđ eis p̃dictũ fuerat agnouerunt.
Sepultus uero est in oratorio beati baptistȩ iohannis.
quod destructa ara apollinis. ipse construxit. Qui
& in eo specu in quo prius sublatus habitauit. nunc

Expanded text:
via recto orientis tramite ab eius cella in caelum usque via recto orientis tramite ab eius cella in caelum usque tendebatur. Cui venerando habito vir desuper clarus assistens, cuius esset via, quam cernerent, inquisivitest via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ uero anno quo de hac uita erat exiturus. quihidĩ
discipulis secũ conuersantib quib dã longe manen¬
tibus. scis simi sui obitus denuntiauit diem: presen¬
tibus indicens ut audita ꝑ silentiũ tegereNit.
absentib indicans quod uel quale eis signũ fier&.
quando eius anima de corpore exir&. Ante sextũ
uero sui exitus diẽ. aperiri sibi sepulturam iub& :
qui mox correptus febrib aeri cȩpit ardore fatigari.
Cũq. per dies singulos languor in grauescer&. sexto
die portari se in oratoriũ adiscipulis fecit. ibiq
exitũ suũ dominici cor poris & sanguinis ꝑcepti¬
one muniuit. atq inter discipulorũ manus in be¬
cilla membra sustentans. erectis in carlum manib
stetit . & ultimũ spm inter uerba orationis efflauit.
ua scilicet die duob deeo frĩbus uni in cella cõmorant
alteri autẽ longius posito. reuelatio unius atq
in dissimilis uisionis apparuit. Uiderunt namq
quia strata pallus atq in numeris corusca lãpadib¬

Expanded text:
odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadib
Abbreviated transcription (Latin):
oc nimirũ eis crescit in iuditio.
quod nunc animarũ sola. postmodũ uero &iam corporũ
beatitudine ꝑfruuntur. Vt in ipsa quoq carne gaudeant
inqua dolores prodnõ cruciatusq ꝑtulerunt. Prohac
quippe gemina eorũ gloriascriptũ est. in terra sua dipli¬
cia possidebunt. Hinc &iã ante resurrectionis diem. de
scorũ animab scriptũ est. Datȩ sunt illis singulȩ stolȩ
albȩ & dictũ est illis ut requiescerent tẽpus ad huc modicuã
donec impleatur numerus conseruorũ & fratrum eorum.
Quiitaq nunc singulas acceperunt. binas in iuditio stolas
habituri sunt. quia modo animarũ tantũ modo: tunc
autẽ animarũ simul& corporũ gloria lae tabuntur.

Expanded text:
 nimirum crescit in judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur; ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe geminata eorum gloria scriptum est: In terra sua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae; et dictum est illis ut requiesdonec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt, quia modo animarum tantummodo, tunc autem animarum simul et corporum gloria laetabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc neq de omib iustis fateri possumꝰ.
runtur. In quo dilationis dãpno qͥđ aliud inuenitur.
nisi qͦđ deꝑfecta iustitia aliquid minus habuerunt.
Et̾tamen luce darius constat. qͥ a ꝑfectorũ iustorũ animȩ
mox ut huius carnis claustra exeunt. incȩlestib sedibus
recipiuntur. Quod & ipsa ꝑseueritas. at testatur dicens.
lbicũq fuerit corpus. illuc congregabuntur & aquilae.
Quia ubi ipse redep̃tor nr̃ est corpore. illuc ꝓculdubio
&cũ xpõ esse. Iui ergo xpm̃ esse incȩlo non dubitat.
nec pauli animã esse incȩlo negat. Qui &iã de dissolu¬

Expanded text:
oc namque de omnibus justis fateri non possuruntur. In quo dilationis damno, quid aliud innuitur, nisi quod perfectae justitiae aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur. Quod et ipsa per se Veritas testatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae: quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul dubio Christo esse . Qui ergo Christum esse in coelo non dubitat, nec Pauli animam esse in coelo negat, qui etiam de solu
Abbreviated transcription (Latin):
sps uidere non poterant. sed eorũ p̃sentia in confessi¬
one. in pallore. ac tremore illius qͥ trahebat̃ uidebant.
auore autẽ tetrȩ eorũ imaginis huc illucq uer¬
tebatur in lectulo. iacebat in sinistrolatere. as¬
pectũ eorũ ferre non poterat. Vertebatur
ad parietẽ ibi aderant. Cũq constrictus nimis
relaxari se ũ posse desperar&. cepit magnis uocibus
clamare. Indutias uelusq mane. inducdas uelusq mane
Sed cũ hȩc clamar&. in ipsis uocib de habitaculo suae
carnis euulsus est. Dequo nimirũ constat. qͥ a ꝓnobis
ista non ꝓsẽ uiderit. ut eiꝰ uisio nobis ꝓficiat. quos ad¬
huc diuma pacientia longanimiter expectat. Nan
illi tẽtros sp̃s ante mortẽ uidisse & indutias peti sse
qđ profuit. qui easdẽ indutias quas petut non accepit.
st etiã nunc apud nos athanasius licaonie presbit̃.

Expanded text:
s videre non poterant, sed eorum praesentiam, in confusione, et pallore, ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum imaginis huc illucque vertebatur in lectulo; jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, 441 quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse quid profuit, qui easdem inducias quas petiit non accepit? Est etiam nunc apud nos Athanasius Isauriae presbyt
Abbreviated transcription (Latin):
extinxit. Quod uiri dĩ discipulus maurus nomine
statĩ uenerabili patri benedicto qui ad huc aloco
eodẽ uix decẽ milibus ab erat. estimauit esse
nuntiandũ dicens. Reuer tere. quia presbiter
quite ꝑsequebatur extinctus est. Quod uir dĩ
Benedictus audiens. se se in grauibus lamentis
dedit. uel quia in imicus occubuit. uel quia di
in imici morte discipulus exultauit. Quade re
factũ est. ut eidẽ quoq discipulo pęnitentiam
indicer&. quod mandans talia. gaudere de
inimici interitu praesumpsiss&.

Expanded text:
exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in gravibus lamentationibus dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset.
Abbreviated transcription (Latin):
rentius quia magistri corpus necare non potuit.
se ad extinguendas discipulorũ animas accendit.
Ita. ut in horto celle cui benedictus inerat. ante
eorũ oculos nudas septẽ puellas mitter&. quȩ corã
eis sibi inuicẽ manũ tenentes &diutius ludentes.
illorũ mentes adꝑuersitatẽ libidinis in flãmarent.
Quod sc̃s uir decella conspiciens. lapsũq ad huc in¬
tenerioribus discipulis ꝑtimescens: idq. prosua solius
fieri ꝑsecutione ꝑtractans. in uidiȩ locũ dedit. atq.
oratoria cuncta quae construxerat sub¬
statutis p̃positis adiunctis frĩbus ordina
& paucis secũ monachis ablatis. habitatioriem
mutauit loci. Moxq ut uirdĩ eius odia humilit̾
declinauit. hunc omĩpotens ds̃ terribiliter ꝑcussit.
Nã cump̃dictus presbiter stans in solario Benedictũ
discessisse cognosces& & exultar&. per durante
immobiliter tota domus fabrica. hoc ipsũ in quo
stabat solarium cecidit. & brnedicti hostẽ contereis

Expanded text:
rentius, quia magistri corpus necare non potuit, rentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens
Abbreviated transcription (Latin):
tentis dnĩ infectũ ueneno panẽ quasi ꝓbenedicti¬
one trans mitter&. Quẽ uirdĩ cum gratiarum
actione suscepit. sed eũ quae pestis later& in pane.
non latuit. Ad horã uero refectionis illius ex
uicina silua coruus uenire consueuerat. & panẽ
demanu eius accipere. Qui cũ more solito ueniss&
panẽ quẽ presbiter transmiserat uirdĩ ante
ꝓice. ubi anullo homine possit in ueniri. Iunc
coruus aꝑto ore. expansis alis. circa eundẽ panẽ
coepit discurrere atq gͤracitare. Acsi aperte
dicer&. & oboedire se uelle. & tamen iussa im
proice. ubi inueniri non possit. Quem dhiu
demoratus quandoq coruus momordit. leuauit.
& recessit. Post triũ uero horarũ spaciũ abiecto
pane rediit. & demanu hominis di annonam quã
consueuerat accepit. Uenerabilis autem pater
contra uitã suã in ardescere sacerdotis animum
uidens. illi magis quã sibi doluit. Sed p̃dictus flo¬

Expanded text:
Dei infectum veneno panem quasi pro benedictiDei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei antjice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa impprojice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Flo
Abbreviated transcription (Latin):
Magna sunt ualde quae narras.
& multorũ aedificationi ꝓfutura. Ego autẽ b¬
Ego autẽ boni
uiri miracula. quo plus bibo plus sitio.
& subleui redẽp̃toris iugo ceruicẽ cordis edomarent.
sicut mos prauorũ est in uidere aliis uirtutis bonũ
quod ipsi habere non appetunt. uicinȩ aecclesiȩ
presbiter florentius nomine huius nrĩ sub¬
diaconi florentii auus. antiqui hostis malitia
ꝑ culsus. scĩ uiri studiis cepit emulari. eius quoq
conuessationi derogare. quosq &iam poss& ab
illius uisitatione cõpescere. Cũq iam se conspi¬
cer& eiꝰ ꝓfectibus obuiare non posse. & conũ sationis
illius opinionẽ crescere. atq multos ad statũ uitae
melioris ipso quoq opinionis eius p̃conio indesi¬
nenter uocari. in uidiȩ facibus magis magisq
succensus. de terior fiebat. Quia conuersationis
illius habere appetebat laudẽ. sed habere lau¬
dabilẽ uitã nolebat. Qui eiusdẽ in uidiȩ tenebrs
cȩtatus. ad hoc usq ꝑductus est. ut seruo omĩpo

Expanded text:
Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio.et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius nomine, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius appetebat habere laudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo
Abbreviated transcription (Latin):
uid si homo non fortasse ex malitia sed
ex linguȩ incuria maledictionis in ꝓximũ iaculatur uerbũ.
GRECORIUS: Siapud districtũ iudicẽ petre
otiosus sermo rep̃henditur. quanto magis noxius.
ensa ergo quantũ sit dãpnabilis qui amalitia non uacat.
si &ille sermo pȩnalis. ẽ : qui abonitate utilitatis uacat.

Expanded text:
uid si homo non fortasse ex malitia, sed ex linguae incuria, maledictionis verbum jaculatur in proximum? GREGOR. Si apud districtum judicem, Petre, otiosus sermo reprehenditur, quanto magis et noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis, qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est, qui a bonitate utilitatis vacat.
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tẽpore gothus quidã pauper spũ ad
conuersionẽ uenit. quẽ uir dĩ Benedictus libentis-.¬
sime suscepit. Quadã uero die ei dari ferramentũ
iussit. quod ad falcis similitudinẽ falcastrũ uocatus.
ut de loco quodã uepres abscider&. quatinus illic
hortus deber& fieri. Locus autẽ ipse quẽ mundan¬
dũ gothus susceperat. suꝑ ipsã lacus ripã iacebat.
Cũq gothus isdẽ densitatẽ uepriũ totius uirtutis
anisu succider&. ferrũ de manubrio prosiliens.
in lacũ cecidit. U bi scilic& tanta erat aquasũ
ꝓfunditas. ut spes requirendi ferramenti nulla
im ess&. Itaq ferro ꝑdito. tremebundus ad
maurũ monachũ cucurrit gothus. damsnum quod
fecerat nuntiauit. & reatus sui ȩgit penitentiam.
Quod maurus quoq monachus. mox Benedicto dĩ
dictus hȩc audiens. accessit ad lacũ. tulit de
manu gothi manubriũ &misit in lacum. & mox
ferrũ de profundo rediit. atq manubriũ intrauit.
Qui statĩ ferramentũ gotho reddidit dicens. ecce

Expanded text:
Alio quoque tempore Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famuedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ũ scriptũ sit. iustus quacũq morte prȩuent̾ fuerit.
iustitia eiꝰ non auferetur ab eo. electi qͥ ꝓcul dubio
ad ꝑpetuã uitã tendunt. qđ eis obest siad modicum
durȩ moriuntur. Et est fortasse non nũ quã eorũ
culpa lic& minima. quȩ in eadẽ debeat morte resecari
Vndefit ut reꝓbi potestatẽ quidẽ contra uiuentes
accipiant. sed illis morientib hoc in eis grauius uindi¬
cetur. qͦđ contrabonos potestatẽ suȩ qrudelitatis
acceperunt. Sicut isdẽ carnifex qͥ eundẽ uenerabilẽ
diaconẽ uiuentẽ ferire ꝑmissus est. gaudere super
mortuũ ꝑmissus non est. Quod sacra quoq testantur

Expanded text:
um scriptum sit: Justus quacunque morte praeventus fuerit, justitia ejus non auferetur ab eo , electi, qui procul dubio ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriuntur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut 408 reprobi potestatem quidem contra viventes accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicetur, quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut idem carnifex qui eumdem venerabilem diaconum viventem ferire permissus est, gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur
Abbreviated transcription (Latin):
in uia dĩ sotius fuerat. magis post mortẽ claruit
in uirtute signorũ. Nã cũ multa ciues illius urbis
de eo soleant narrare miracula. illud tamen ẽ. p̃cipuũ.
tũ ipsius assidue dignabatur operari. Nam quoties
pluuia deerat. & estu nimio terrã longa sic̃citas exĩ¬
rebat. collecti in unũ ciues urbis illius eiꝰ tunicã leuare.
atq in conspectu dnĩ cum p̃cibus offerre consueuerant.
Cu qua dũꝑagros exorantes ꝑgerent. repente pluuia
tribuebatur. quȩ plene terrã saciare potuiss&. Exqua
re patuit eiꝰ anima qđ uirtutis intus. qđ meriti haber&.
cuius foris ostensa uestis. irã conditoris auer ter&.¬

Expanded text:
ia Domino socius fuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miracula, illud tamen est praecipuum, timentum illius assidue dignabatur operari. Nam quoties pluvia deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum qua, dum per agros pergerent exorantes, repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris ostensa vestis iram Conditoris averter
Abbreviated transcription (Latin):
deuita inuisibiliũ non dubitamus. Qui autem in hac
qidulitate adhuc solidus non est. deb& ꝓculdubio
lilium experimentũ habentib credere. Nam stultus
est puer. simatrẽ ideo estimat deluce mentiri. quia
ipse nil aliud quã tenebras carceris agnouit.

Expanded text:
, de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul du sanctum invisibilium experimentum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
mulier mittatur in carcerẽ. ibiq. puerũ pariat. qui
natus puer in carcere nutriatur & crescat: Cui si
fortasse mater quȩ hunc genuit. solem. lunam. stellas.
montes. & cã pos. uolantes aues. currentes equos nomine
ille uero qͥ est in carcere natus & nutritus. nihil aliud
quã tenebras carceris sciat: Ethȩx quidẽ esse audiat
sed qͥa ea ꝑ experimentũ non nouit. ueraciter esse
diffidat. Ita & in hac exilii sui cȩcitate nati homines.
dũ esse sũma & in uisibilia audiunt diffidunt an uera
sint. qͥa sola hȩc iñfima inquib nati sunt uisibilia
nouerunt. Unde factũ est. ut ipse uisibiliũ & inui¬
sibiliũ creator ad humani generis redẽptionł uni
genitus patris ueniret. & scm̃ spm̃ ad corda nostra
mitter &. quatinus ꝑ eũ uiuificati crederemus. quae
adhuc scire experimento non possumus. Quot quot
ergo hunc sp̃m hereditatis nrȩ pignus accepimus

Expanded text:
mulier mittatur in carcerem, ibique pariat puerum, qui mulier mittatur in carcerem, ibique pariat puerum, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humani generis redemptionem Unigenitus Patris veniret, et sanctum Spiritum ad corda nostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus
Abbreviated transcription (Latin):
GENENIS PARENS
patimur aerũ pnã uenit: Quia peccando extra
semoc ipsũ fusus. iam illa cȩlestis patriȩ gaudia
quȩ prius contẽplabatur uidere non notuit.
In paradrso quippe homo aͥ sueuerat uerbis di
perfrui. beatorũ angelorũ spiritib cordis mun¬
ditia & celsitudine uisionis inter esse. Sed post¬
quã huc cȩcidit. ab illo quo implebatur mentis
lumine recessit. Excuius uidelic& carrie
nos in huius exilii cȩcitate nati. audimus
quidẽ esse cȩlestẽ patriã. audimus eiꝰ ciues
angelos dĩ. audimus eorundẽ angeloꝵ socios.
quia illa inuisibilia scire non ualent per experimentũ.
dubitant utrune sit qͦđ corporalib oculis non uident.
Quȩ nimirũ dubietas primo parenti nrõ esse nom potut
quia exclusus apa ra dr̃si gaudiis. hoc qͦđ amiserat¬
qđ prius uiderat recolebat. Hi autẽ sentire uel
recolere audita non possunt. quia eorũ nullu : sicut ille
saltẽ dep̃terito experimentũ tenent. Acsi enĩ pregiuis

Expanded text:
generis parens, patimur venit aerumnam, quia peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis interesse; sed postquam lumine recessit. Ex cujus videlicet carne, nos in hujus exsilii caecitate nati audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum sociosquia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a parad, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans
Abbreviated transcription (Latin):
Dic &iã quidam iuxta nos
ds dedit nomine religiosus habitabat qui calciam̃ta
solebat operari. dequo alter ꝑ reuelationem uidit
quđ eiꝰ domus ȩdificabatur. sed ineo constructores sui
solo die sabbati uidebantur operari. Qui eiusdẽ uiri
post modũ subtiliter uitã requirens inuenit qͥa exhis
quȩ dieb singulis labor abat. quicqđ exuictu atq.
uestitu suꝑ esse potuiss&. dre sabbati adbeati petri
ecclesiã deferre consueuerat. atq indigentibus
erogare : Iua ex re ꝑpende quia non inmeritodomꝰ
ipsius fabrica sabbato crescebat.
PETRUS

Expanded text:
ic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
nutritus est. Iui quandã scĩmonialt̃ feminiam
in loco eodẽ fuisse testatur. quȩ carnis quidẽ conti¬
nentiã habuit. sed lingue ꝓlacitatẽ atq stulti¬
loquiũ non declinauit. Hȩc igitur defuncta. atq
in eccłã sepulta est. Nocte autẽ eadẽ eiusdẽ ȩccłȩ
custos ꝑreuelationẽ uidit. qͥ a deducta ante sacrũ
altare ꝑ mediũ secabatur . & pars una illius igne
cremabatur . pars autẽ altera intacta remanebat.
Cũq hoc surgens mant frĩbus narrar&. & locum
uell& ostendere in quo fuerat igne consupta. ipsa
flãmȩ cõbustio ita ante altare in marmorib appa¬
ruit. ac si illic eadẽ femina corporeo fuiss& igne
conqemata. Exquare aꝑte datur intelligi. qͥa
hi quib dimissa peccata non fuerint. ad euitandũ
iuditiũ sacris locis post mortẽ non ualent adiuuari.
ohannes quoq uir magnificus in hac urbe

Expanded text:
nutritus est. Qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta atque in ecclesia posita est. Nocte autem eadem ecclesiae custos per revelationem vidit, quia deducta ante sacrum altare, per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque haec surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corporeo igne fuisset concremata. Ex qua re aperte datur intelligi, quia hi quibus hic dimissa peccata non fuerint, ad evitandum judicium sacris locis post mortem non valent adjuvari. Joannes quoque vir magnificus in hac urbe
Abbreviated transcription (Latin):
quod in ipsa montis celsitudine sitũ est ꝑger&. ei
antiquus hostis in modũ medici specie obuiam
factus est. cornu & tripedicã ferens. Quẽ cũ requi¬
sis s&c dicens. ubi uadis. Ille respondit. Ecce ad
fratres uado. potionẽ eis dare. Itaq perrexit
uenerabilis Benedictus ad orationẽ. qua cõpleta.
concitus rediit. Malignus uero sp̃s unum seniorem
monachũ inuenit aquã haurientẽ. inquẽ statim in¬
gressus est. eũq. interrã ꝓiecit . & uehementissime uex auit.
Quẽ cũ uirdĩ ab oratione rediens tã crudeliter uexari
ab eo ꝓtinus excussit. ita ut ad eũ redire ulterius
non auder&

Expanded text:
quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari o spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis diaconus fuit. quẽ inuentĩ langobas di tenu¬
erunt: Quorũ unis educto gladio. caput eiꝰ amputauit.
Sedcũ corpus eĩ interrã cader&. ipse qͥ hunc capite trun

Expanded text:
enerabilis diaconus fuit; quem inventum Langobardi tenuerunt. Quorum unus educto gladio caput eius amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qui hunc
Abbreviated transcription (Latin):
taest. Nã quantũ prȩsens sȩculũ ꝓpinquat
adfinẽ. tantũ futurũ sȩculũ ipsa iã iamq. sui propin¬
quitate tangitur. & signis manifestioribus aperitur.
Quia enĩ in hoc cogitationes nr̃as uicissĩ minime ui¬
demus. in illo autẽ nrã in alterutrũ corda conspiciemꝰ.
quid hoc saeculũ. nisi noctẽ. quid uenturum. nisi diẽ
dixerim. Sedquẽ ad modũ cũ nox finiri & dies
incipit oriri. ante solis: simul aliquomodo tenebrȩ
cũ luce cõmixtȩ sunt. quousq discedentis : seliquiȩ in

Expanded text:
ta est; nam quantum praesens saeculum propinquat ad finem, tantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in