comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ent. Hos annos iste transiliens ñ ingar¬
calũniosus tendiculas uerborũ requirit.
incorde suo meditatꝰ. ẽ. Garriebam.
Ecce ẽ. illud garrire. obserua iterũ ne de¬
ficiat sp̃s tũus. Non in qͥt ñ sic garriebã.
quasi foris. Alio mͦ nunc. Quom nunc:
Garriehã. & strutabar spm meu. Si scru¬
taret᷑ iste t̾rã. ut uenas auri inueniret:
nemo eũ desipere diceret Immo sapien¬
tẽ multi dicerent. qͥ uellet ad aurũ ꝑ-¬
uenire. Quanta habet homo intꝰ & non
fodit. Scrutabat᷑ iste sp̃m suũ. & cũ
ipso sp̃ũ suo loquebat᷑. & in ipsa locu¬
cione garriebat. Se ipsũ int̾rogabat.
se ipsũ examinabat. in se iudex erat.
Q sequit᷑ Scrucabar sp̃mmeũ. Tim̃dũ ẽ¬
ne in ipso spu suo remaneat: Garriuit
enĩ foris. & qͥa anticipauer̃ uigilias
om̃s inimici eiꝰ: inuenit ibi tristiciã.
& defecit sp̃s eiꝰ. qͥ garriebat foris Ecce
coepit intꝰ garrire securus solus ibi

Expanded text:
ent . Hos annos iste transiliens, non in garent . Hos annos iste transiliens, non in garcalumniosus tendiculas verborum requirit, in corde suo meditatus est. Garriebam. Ecce est illud garrire. Observa iterum, ne deficiat spiritus tuus. Non, inquit: non sic garriebam quasi foris; alio modo nunc. Quomodo nunc? Garriebam, et scrutabar spiritum meum. Si scrutaretur iste terram, ut venas auri inveniret, nemo eum desipere diceret; imo sapientem multi dicerent, qui vellet ad aurum pervenire: quanta homo habet intus, et non fodit? Scrutabatur iste spiritum suum, et cum ipso spiritu suo loquebatur, et in ipsa locutione garriebat. Seipsum interrogabat, seipsum examinabat, in se judex erat. Et sequitur: Scrutabar spiritum meum. Timendum ne in ipso spiritu suo remaneat: garrivit enim foris; et quia anticipaverunt vigilias omnes inimici ejus, invenit ibi tristitiam, et defecit spiritus ejus. Qui garriebat foris, ecce coepit intus garrire securus, ubi solus
Abbreviated transcription (Latin):
futuri aut̃ nondũ uener̃. In uno die
sumꝰ & dicimꝰ hoc anno. Immo die ho¬
die. si aliqͥd uis p̾sens dicere. Nã de
doto anno. qͥd p̃sens tenes: Quic quid
de illo p̾teritũ. ẽ: iã ñ. ẽ. Quicqͥd de
illo futurũ . ẽ: nondũ .ẽ. Quomꝰ hoc
anno: Corrige locutionẽ. Hoc die dic.
Uerũ dicis. hoc die iã dicamꝰ. Rursus &
hoc attende. qđ hoc die horȩ matutinȩ
transier̃. horę futurȩ nondũ uenerꝰ.
Et hoc gͦ corrige. Hac hora dic. Et de ista
hora quid tenes: Mom̃ta eiꝰ quȩdã iã
transier̃. quȩ futura st̃ nondũ uener̃
Hoc mom̃to dic. Quo mom̃to dũ sillabas
loqͦr. si duas sillabas habeat. ñ sonat po
sterior littera: nisi pͥor abierit. Quid
gͦ tenemꝰ dehis annis: Anni isti mutabi¬
les st̃. Anni et̾ni cogitandi st̃. anni qͥ stant:
qͥ ñ uenientib & abeuntib dieb pagunt᷑.
anni de quib alio loco scriptura dicit dõ.
Tu aut̃ idem ipse es: & annitui ñ defici¬

Expanded text:
futuri autem nondum venerunt. In uno die futuri autem nondum venerunt. In uno die sumus, et dicimus, Hoc anno: imo dic, Hodie, si aliquid vis praesens dicere. Nam de toto anno quid praesens tenes? Quidquid de illo praeteritum est, jam non est; quidquid de illo futurum est, nondum est: quomodo, Hoc anno? Corrige locutionem: Hodie, dic. Verum dicis, Hodie, jam dicam. Rursus et hoc attende, quod hodie horae matutinae jam transierunt, horae futurae nondum venerunt. Et hoc ergo corrige: Hac hora, dic. Et de ista hora quid tenes? Momenta ejus quaedam jam transierunt; quae futura sunt nondum venerunt. Hoc momento, dic. Quo momento? Dum syllabas loquor, si duas syllabas dicam, sterior littera nisi prior abierit. Quid ergo tenemus de his annis! Anni isti mutabiles sunt: anni aeterni cogitandi sunt, anni qui stant, qui non venientibus et abuentibus diebus peraguntur; anni de quibus alio loco Scriptura dicit Deo: Tu autem idem ipse es, et anni tui non defici
Abbreviated transcription (Latin):
uos intꝰ ẽ apud se cogitat dies antiqͦs
N emo illi dicit male dixisti. nemo illi
dicit multũ locutꝰ es. nemo illi dicit
puerse sensisti. Ita sit ei bene secũ. ad¬
iuuet ds̃ Cogitet dies antiqͦs. & dicat
nob̾ in ipso interiore cubiculo suo qͥd
egerit. quo ꝑuenerit. qͥd transilierit.
ubi manserit. Cogitaui dies antiqͦs.
& annorũ ȩt̾noꝵ memor fui. Qui st̃
anni et̾ni: Magna cogitatio. Uidete¬
qͥd sibi uult ista cogĩtatio. nͥ magnũ
silentiũ ab omi formnsecus strepitu.
ab omĩ rerũ humanarũ tumultu.
ntus requiescat. qͥ cogitare uult annos
istos ȩt̃nos. Nunꝗͥd anni in quib sumꝰ
ȩt̾ni st̃. aut in quib fuer̃ maiores nr̃i.
aut in qͥb futuri st̃ posteri nr̃i : Absit
ut ȩt̾ni existiment᷑. Quid enĩ de his
annis manet: Ecce loquendo dicimꝰ
hoc anno. & qͥd tenemꝰ de hoc anno
p̃ter unũ diem in qͦ sumꝰ : Nã suꝑiores
dies anni huiꝰ iã transier̃ nec tenent᷑.

Expanded text:
vos. Intus est, apud se cogitat dies antiquos. vos. Intus est, apud se cogitat dies antiquos. Nemo illi dicit, Male dixisti; nemo illi dicit, Multum locutus es; nemo illi dicit, Perverse sensisti. Ita sit ei bene secum, adjuvet Deus: cogitet dies antiquos, et dicat nobis in ipso interiore cubiculo suo quid egerit, quo pervenerit, quid transilierit, ubi manserit: Cogitavi dies antiquos, et annorum aeternorum memor fui. Qui sunt anni aeterni? Magna cogitatio! Videte si vult ista cogitatio, nisi magnum silentium. Ab omni forinsecus strepitu, ab omni rerum humanarum tumultu intus requiescat, qui cogitare vult annos istos aeternos. Numquid anni in quibus sumus aeterni sunt, aut in quibus fuerunt majores nostri, aut in quibus futuri sunt posteri nostri? Absit ut aeterni existimentur. Quid enim de his annis manet? Ecce loquendo dicimus, Hoc anno; et quid tenemus de hoc anno, praeter unum diem in quo sumus? Nam superiores dies anni hujus jam transierunt, nec tenentur;
Abbreviated transcription (Latin):
scandala. ubiq muscipulas posu¬
erunt : Tediũ in est cordi: metuen¬
dũ.ẽ. ne absorbeat tristicia lȩticiã.
metuendũ. ẽ. ne garriendo deficiat
sp̃s tuus. Anticipauer̃ uigilias om̃s
inimici mei. Deniq in ipsa garrulitate
dũ loqueris. & securus loqueris: qͣn¬
ta plerunq inueniunt᷑ quȩ uelint
tenere in imici & rep̃hendere. unde
uelint etiã criminari & calũniari
Hocdis̃ illud sensit. hoc locutꝰẽ Qund
e ñ sũ locutꝰ. Conturbatꝰ gͦ ne in eiꝰ
garrulitate inimici anticipantes uigi¬
łus. calũnias quȩ rerent & inuenirent.
nẽ. locutꝰ Nunquã tam̃ iste transili.¬
ens cessaret in se. & si forte agartu¬
litate cessauit. qua subrepserat᷑ ei de
ipsa locutione placere hominib: ñ
tam destitit. ñ cessauit. ut conaret᷑
& hoc ipsũ transcendere. Et qͥd dic̃
In secretario suȩ m̃tis agit. & qͥd ibi
agat dicat nob̾. Cogitaui dies antiqͦs.
Ben̾e ẽ illi. Uidete quȩ cogitat. rogo

Expanded text:
scandala, ubique muscipulas posuscandala, ubique muscipulas posuerunt? Taedium inest cordi; metuendum est ne absorbeat tristitia: in laetitia metuendum est ne garriendo deficiat spiritus tuus: Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Denique in ipsa garrulitate, dum loqueris, et securus loqueris, quanta plerumque inveniuntur quae velint tenere inimici et reprehendere, unde velint etiam criminari et calumniari: Hoc dixit, illud sensit, hoc locutus est? Quid et non sum locutus. Conturbatus ergo, ne in ejus garrulitate inimici anticipantes vigilias, calumnias quaererent et invenirent, non est locutus. Nunquam tamen iste transiliens cessaret in se: et si forte a garrulitate cessavit, qua subrepserat ei de ipsa locutione placere hominibus; non tamen destitit, non cessavit ut conaretur et hoc ipsum transcendere. Et quid diciin secretario suae mentis agit. Et quid ibi agat dicat nobis: Cogitavi dies antiquos. Bene est illi. Videte quae cogitat, rogo
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ harũ. ad uersus spũalia
nequiciȩ in cȩlestib: Ergo aduersus
diabolũ & angłos eiꝰ. immicicias exer¬
cemus. Rectores eos mundi dix̃: qa
ipsi regunt dilectores mundi. Hon
enĩ regunt mundũ quasi rectores sint
cȩli & trȩ: sed mundũ peccatores dic̃
Et mundus eũ ñ cognouit: Talẽ mun¬
dũ illi regunt. qͥ non cognoscunt xp̃m.
Contra hos habemꝰ inimicicias ꝑpetuas.
Deniq quaslibet habeas inimicicias ad¬
uersus hominẽ: cogitas finire. siue
illius satisfactione si ipse te lȩsit. siue
tua si ti lesisti. siue alter utrius si uos
inuicẽ lȩsistis. Laboras satis facere.
& concordare. Cũ diabolo aut̃ & an¬
głis eiꝰ: nulla concordia. ẽ. Ipsi nobis
inuident regnũ cȩloꝵ. Mitescere
omĩno erga nos ñ posst̃: qͥa anticipa¬
uer̃ uigilias om̃s inimici mei. Plus illi
uigilauer᷑ ad decipiendũ: quã ego ad
custodiendũ me. Anticipauer̃ ui¬
gilias om̃s inimici mei. Quomͦ enĩ
ñ anticipauer̃ uigilias. qͥ ubiq

Expanded text:
arum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus ? Ergo adversus diabolum et angelos ejus inimicitias exercemus. Rectores eos mundi dixit, quia ipsi regunt dilectores mundi: non enim regunt mundum, quasi rectores sint coeli et terrae; sed mundum peccatores dicit. Et mundus eum non cognovit : talem mundum illi regunt, qui non cognoscit Christum. Contra hos habemus inimicitias perpetuas. Denique quaslibet habeas inimicitias adversus hominem, cogitas finire; sive illius satisfactione, si ipse te laesit; sive tua, si tu laesisti; sive alterutrius, si vos invicem laesistis; laboras satisfacere et concordare: cum diabolo autem et angelis ejus nulla concordia est. Ipsi nobis invident regnum coelorum. Mitescere omnino erga nos non possunt, quia anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Plus illi vigilaverunt ad decipiendum, quam ego ad custodiendum me: Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Quomodo enim non anticipaverunt vigilias, qui ubique
Abbreviated transcription (Latin):
spernere. id ẽ. lucerna in uob sẽꝑ luceat:
U hec quidẽ nox in cõparatione cuiusdã
ieffabilis diei: nox dr̃. Nã ipsa uita
sideliũ. in cõparatione uitȩ infideliũ
dies est. Quomꝰ aut̃ sit nox: iã diximꝰ.
& ostendimꝰ petri apłi testimonio
Qui quidẽ & lucernã nominauit.
& de ipsa lucerna nos ad monuit. ut
intendamꝰ ei. id. ẽ. ꝓphetico sermoni:
donec dies lucescat. & lucifer oriat᷑ in
cordib nr̃is. Quomͦ aut̃ iã uita fideliũ
dies sit incõparatione uite impiorũ:
paulus ostendit. Abiciamꝰ inqͥt oꝑa
tenebrarũ. & induam᷑ arma lucis.
sicut indie honeste ambulemꝰ Ergo
honeste uiuentes in cõparatione uitȩ
impiorũ: in die sumꝰ. Sed iste dies uitȩ
fideliũ: ñ sufficit huic idithun. Transi¬
lire uult & istũ diem: donec ueniat ad illũ
diem ubi noctis tẽptationẽ nullã omi no
formidet. Hic enĩ quanins dies sit inta fi

Expanded text:
spernere: id est, lucerna in vobis semper luceat. spernere: id est, lucerna in vobis semper luceat. Et haec quidem lux in comparatione cujusdam ineffabilis diei nox dicitur. Nam ipsa vita fidelium in comparatione vitae infidelium dies est. Quomodo autem sit nox, jam diximus, et ostendimus Petri apostoli testimonio: qui quidem etiam et lucernam nominavit, et de ipsa lucerna nos admonuit ut intendamus ei, id est prophetico sermoni, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus nostris. Quomodo autem jam vita fidelium dies sit in comparatione vitae impiorum, Paulus ostendit: Abjiciamus, inquit, opera tenebrarum, et induamur arma lucis; sicut in die honeste ambulemus . Ergo honeste viventes, in comparatione vitae impiorum, in die sumus. Sed iste dies vitae fidelium non sufficit huic Idithun; transilire vult et istum diem, donec veniat ad illum diem, ubi noctis tentationem nullam omnino formidet. Hic enim quamvis dies sit vita fi
Abbreviated transcription (Latin):
quin do dubitanti discipło cicatricesse¬
quinda ded nunqͥd cũ ille ex clamasset
tingens cicatrices uulnerũ eiꝰ ds ms &¬
merut ut op ꝓbriũ ci fuerit ita que sis¬
soros qͥbeati dicti sumꝰ qͥ ñ uicdimꝰ aeere¬
n ptinet manib querere: ꝑtinet. sic
diiopib querere. Quandõ hocꝰ Nocte
Quid & nocto: In hoc scło Nor enĩ ẽ ante¬
qua effulgeat dies in aduentu clarifica
in tenebris ꝑmaneremꝰ. Petrus enĩ dic̃
Nos habemꝰ certiorẽ ꝓpheticũ sermonẽ.
cui bene facitis intendentes uelut lu
cernȩ in obscuro loco: donec dies lucescat.
& lucifer oriat᷑ in cordib nrĩs. Uentu-¬
rus e. gͦ dies post istã noctẽ interĩ in
hac noc̾te lucerna ñ desit. Ꝙ hoc.ẽ. for-¬
tasse. qđ nunc facimꝰ has litteras ȩxpo-¬
nendo lucernã inferimꝰ. ut in hac nocte
guideamꝰ. Quȩ quidẽ debet accensa eẽ.
qͥd diceret: secutꝰ ait Prophetiã nolite

Expanded text:
quando dubitanti discipulo cicatrices oquando dubitanti discipulo cicatrices ostendit. Sed numquid cum ille exclamasset tangens cicatrices vulnerum ejus, Dommeruit, ut opprobrium ei fuerit ita quaesisse; nos qui beati dicti sumus qui non vidimus et crenon pertinet manibus quaerere? Pertinet, sicut dixi, operibus quaerere. Quando hoc? Nocte. Quid est, nocte? In hoc saeculo. Nox enim est antequam effulgeat dies in adventu clarificatin tenebris permaneremus. Petrus enim dicit: Et nos habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitiscenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Venturus est ergo dies post istam noctem; interim in hac nocte lucerna non desit. Et hoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut in hac nocte gaudeamus. Quae quidem debet accensa esse quid diceret, secutus ait, Prophetiam nolite
Abbreviated transcription (Latin):
putat. ẽẽ. tribulationẽ: nisi quȩ accide¬
rit huic uitȩ ex aliqͦ tristi tẽpore. At
uͦ iste transiliens: totã uitã istã tribu¬
lationẽ suã deputat. Sic enĩ amat
patriã suꝑnã. ut t̾rena ꝑegrinatio. ipsa
sit maxima tribulatio. Quomͦ enĩ ñ
sit tribulatio uita ista: Rogo uos qͦmͦ
ñ sit tribulatio. quȩ dicta. ẽ. tota tẽpta¬
tio: Habes scriptũ in libro iob Nun¬
quid ñ tẽptatio. ẽ. uita humana suꝑ¬
t᷑rã Nunqͥd dixit. tẽptat᷑ uitahuma¬
na suꝑ t̾rã: Ipsa uita tẽptatio. ẽ. Si
gͦ tẽp̾tatio. utiq tribulatio. In hac gͥ
tribulatione. hoc. ẽ. in hac uita. dm̃
ex qͥsiuit iste transiliens. Quomꝰ: Manib
inqͥt meis. Quid. ẽ. manib meis: Oꝑib
meis. Non enĩ aliqͥd corporeũ quȩrebat.
ut contrectando inueniret qđ ꝑdiderat
ut manib quęreret nũmũ. aurũ.
argentũ. uestẽ. quicqͥd tale ẽ qđ ma¬
nib teneri possit. Quanquã & ipse

Expanded text:
putat esse tribulationem, nisi quae acciderit huic vitae ex aliquo tristi tempore: at vero ille transiliens, totam vitam istam tribulationem suam reputat. Sic enim amat patriam supernam, ut terrena peregrinatio ipsa sit maxima tribulatio. Quomodo enim non sit tribulatio vita ista, rogo vos? quomodo non sit tribulatio, quae dicta est tota tentatio? Habes scriptum in libro Job: Numquid non tentatio est vita humana su Numquid dixit: Tentatur vita humana super terram? Ipsa vita tentatio est: si ergo tentatio, utique tribulatio. In hac igitur tribulatione, hoc est in hac vita, Deum exquisivit iste transiliens. Quomodo? Manibus, inquit, meis. Quid est, manibus meis? Operibus meis. Non enim aliquid corporeum quaerebat, ut contrectando inveniret quod perdiderat; ut manibus quaereret nummum, aurum, argentum, vestem, quidquid tale est quod manibus teneri possit. Quanquam et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tecũ fuer̃: cũ fecisti. qͣndo & ipsos
tu fecisti. Tuesds qͥ facis mirabilia solus.
Quomꝰ solus: Nunquid forte pat̾ & non
bilia solus. Non enĩtres dii: sed unus ds̃¬
qͥ facit mirabilia solus. & in ipso transili¬
ente. Nã ut etiã transiliret. & ad ista ꝑue¬
niret: miraculũ dĩ fuit. Quando intus
garriuit cũ spũ suo. ut transiliret & ipsũ
spm̃ suũ. & indĩ oꝑib delectaret᷑: ipsȩ
ibi fecit mirabilia. Sed qͥd fecit ds̃:
N otã fecisti in popłis uirtutẽ tuã. Inde
congregatio ista asaph transiliens: qͥa¬

Expanded text:
enim tecum fuerunt cum fecisti, quando et ipsos enim tecum fuerunt cum fecisti, quando et ipsos tu fecisti. Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Quomodo solus? Numquid forte Pater, et non ui facis mirabilia solus. Non enim tres dii, sed unus Deus facit mirabilia solus, et in ipso transiliente. Nam ut etiam transiliret, et ad ista perveniret, miraculum Dei fuit: quando intus garrivit cum spiritu suo, ut transiliret et ipsum spiritum suum, et in Dei operibus delectaretur, ipse ibi fecit mirabilia. Sed quid fecit Deus? Notam fecisti in populis virtutem tuam. Inde congregatio ista, Asaph transiliens, q
Abbreviated transcription (Latin):
gnꝰ sic̃ dĩ nr̃: habent gentes affecti¬
ones circa deos suos. idola adorant
Oculos habent & ñ uident. aures ha¬
bent & ñ audiunt. pedes habent &
ñ ambulant. Quid ambulas ad eũ
qͥ ñ ambulat : Non inqͥt ea colo. Et
qͥd colis : Nom̃ qđ ibi . ẽ. Certe hoc co¬
lis. qđ alibi dictũ .ẽ: quĩ om̃s dii
gentiũ demonia. Aut idola colis: aut
demonia. Nec idola nec demonia inqͥt.
Et qͥd colis Stellas solẽ. lunã. ista cęl estia.
Quanto melius qͥ fecit & t̾rena & cȩlestia:
mirabilia incorpore. in anima solus.
guidi. surrexer̃ mortui. constricti st̃
paralitici. Sed miracula ista tunc in cor¬
porib. uideamꝰ in anima. Sobrii st̃ pau¬
lo ante ebriosi. Fi deles st̃: paulo ante ad¬
oratores simulacrorũ. Res suas donant
pauꝑib: qͥalienas antea rapiebant. Quis
bilia solus. fecit & moyses: sed ñ solus.
Fecit helias. fecit heliscus. fecer̃ & apłi:
sed nullus eoꝵ solus. Illi ut facerent: tu
cũ eis: Tu quando fecisti: illi ñ tecũ. Non

Expanded text:
Deus noster? Habent gentes affectiones circa deos suos, idola adorant; oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; pedes habent, et non ambulant . Quid ambulas ad deum qui non ambulat? Non, inquit, ea colo. Et quid colis? Numen quod ibi est? Certe hoc colis quod alibi dictum est: Quoniam dii gentium daemonia . Aut idola colis, aut daemonia. Nec idola, nec daemonia, inquit. Et quid colis? Stellas, solem, lunam, ista coelestia. Quanto melius qui fecit, et terrena, et coelestia! mirabilia in corpore, in anima, solus guidi, surrexerunt mortui, constricti sunt paralytici. Sed miracula ista tunc in corporibus: videamus in anima. Sobrii sunt, paulo ante ebriosi; fideles sunt, paulo ante adoratores simulacrorum; res suas donant pauperibus, qui alienas ante rapiebant: Quis  facis mirabilia solus. Fecit et Moyses, sed non solus: fecit et Elias, fecit et Elisaeus, fecerunt et Apostoli; sed nullus eorum solus. Illi ut facerent, tu cum eis; tu quando fecisti, illi non tecum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
lauit uias suas: uias inqͥt eiꝰ uidi. & sanu
eũ. Hoc ubi cognouit iste: transcendit ꝙ
se delectatꝰ indõ. ut ibi. eẽt. & in eiꝰ opib
magis garriret. ñ in spũ suo ñ in eo qdđ
erat᷑: sed in eo a qͦ factꝰ erat. Et hinc g̾
N unc coepi. Cũ excessissem & me: nunc coe¬
pi. Hinc iã nullũ ꝑiculũ. ẽ. Nã in me¬
ipso remanere: ꝑiculũ fuit. Et dixi.
Nuno coepi. Hȩc e immutatio dexterȩ ex¬
celsi. Modo me coepit mutare excelsus:
modo coepi aliqͥd ubi securus sim. Modo
intraui aliquã aulã gaudioꝵ. ubi nullꝰ
timeat᷑ inimicus. Modo coepi. ẽẽ. in ea
regione. ubi ñ anticipent uigilias om̃s
inĩmici mei. Nunc coepi. hȩc immuta¬
tio dexterȩ excelsi. Memor fui oꝑũdnĩ.

Expanded text:
lavit vias suas. Vias, inquit, ejus vidi, et sanavi lavit vias suas. Vias, inquit, ejus vidi, et sanavi eum . Hoc ubi cognovit iste, transcendit et se delectatus in Deo, ut ubi esset, et in ejus operibus magis garriret; non in spiritu suo, non in eo quod erat, sed in eo a quo factus erat. Et hinc ergNunc coepi: cum excessissem et me. Nunc coepi. Hic jam nullum periculum est: nam et in meipso remanere, periculum fuit. Et dixi: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi. Modo me coepit mutare Excelsus; modo coepi aliquid, ubi securus sim, modo intravi aliquam aulam gaudiorum, ubi nullus timeatur inimicus, modo coepi esse in ea regione, ubi non anticipent vigilias omnes inimici mei: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicit: Non inȩt̾nũ repellet ds. & ñ
apponet ultra ut bene placeat ei adhiic
Id . ẽ. ut bene placeat ei adhuc repellere.
& in ȩt̾nũ repellere ñ apponet. Necesse
.ẽ. ut reuocet ad se seruos suos. necesse ẽ.
ut recipiat fugitiuos redeuntes ad dñm.
necesse. ẽ. ut exaudiat uocẽ cõpeditorũ.
Non iȩt̾nũ repellet ds̃. & ñ apponet ul¬
tra. ut bene placeat ei adhiic. Aut in fi
nẽ miscđiã suã abscidet. a generatione
ingenerationẽ : Aut obliuĩcet᷑ misere¬
rids̃: Inte ate in alterũ nulla . ẽ. mi¬
scdia nisi eã tͥ ds̃ donet. & ipse ds̃ obliui¬
scetur miscđiam: Ruius currit. fons
ipse siccabit: Aut obliuiscet᷑ misereri
ds̃. aut continebit in ira miserationes su¬
as : Id .ẽ. sic irascet᷑. ut ñ misereatur.
acilius ille irã. quã miscđiã continebit
Hoc & ꝑisaiam dixerat Non inȩt̾nũ uin¬
dex
in uob̾ ero. neq ꝑ om̃e tẽpus irascar uob.
Hoc & postea quã dix̃. abiit tristis &. ambu¬

Expanded text:
icit? Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere, et in aeternum repellere non apponet. Necesse est ut revocet ad se servos suos, necesse est ut recipiat fugitivos redeuntes ad Dominum, necesse est ut exaudiat vocem compeditorum: Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra nem misericordiam abscidet a generatione in generationem? aut obliviscetur misereri Deus? In te, a te, in alterum nulla est misericordia, nisi eam tibi Deus donet: et ipse Deus obliviscetur misericordiam? Rivus currit: fons ipse siccabitur? Aut obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira miserationes suas? id est, sic irascetur, ut non misereatur? Facilius ille iram quam misericordiam continebit. Hoc et per Isaiam dixerat: Non in aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis. Hoc et posteaquam dixit, Abiit tristis, et ambu
Abbreviated transcription (Latin):
s nonduĩ haibent fideles. quẽ angli habem
Tunc aut̃ habebunt cũ erunt ȩquales an¬
gris ddĩ qđ illis in resurrecꝰtione ꝓmissũ ẽ.
In hac gͦ iã die & adhuc nocte in cõpara¬
tione fucuri diei quẽ desideramꝰ. die in
cõparatione p̃teritȩ noctis cui renuncia¬
uimꝰ. in hac gͦ inquã nocte dm̃ reqͥramꝰ
manib nr̃is̃. Non cessent oꝑa. quȩramꝰ
dm̃. ñ sit in ane desideriũ. Si inuia
sumꝰ: sumptꝰ crogemꝰ. ut ꝑuenire possimꝰ
Manib quȩramꝰ dm̃. Etsi nocte quȩriꝰ
que manib querimꝰ ñ decipimꝰ quia co¬
rã ipso quęrimꝰ. Quid ẽ corã ipso: noli¬
te facere iusticiã ur̃am corã hominib.
ut uideamini abeis. Ali oqͥn ñ habebitis
mercedẽ apud patrẽ ur̃m. Cũ gͦ facis elȩ¬
mosina ait. manꝰ illȩ sc̃ quȩrentes dm̃
noli tuba canere ante te sic̃ hẏpocritȩ

Expanded text:
 nondum habent fideles quem Angeli habent: tunc autem habebunt, cum erunt aequales Angelis Dei; quod illis in resurrectione promissum est . In hac ergo jam die, et adhuc nocte; nocte in comparatione futuri diei quem desideramus, die in comparatione praeteritae noctis cui renuntiavimus: in hac ergo, inquam, nocte Deum requiramus manibus nostris. Non cessent opera; quaeramus Deum, non sit inane desiderium. Si in via sumus, sumptus erogemus, ut pervenire possimus: manibus quaeramus Deum. Etsi nocte quaerimus quem manibus quaerimus, non decipimur quia « coram ipso » quaerimus. Quid est « coram ipso? Nolite facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis; alioqui non habebitis mercedem apud Patrem vestrum. Cum ergo facis eleemosynam, » ait, manus illae sunt quaerentes Deum, « noli tubicinar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ ipsũ dñm: secutꝰ ait. Et uox mea ad
dm̃ Emittit᷑ enĩ uox. qua clamemꝰ ad dñm.
& ipsa uox ad aliud. ẽ ñ ad dm̃. Ad hoc enĩ
amabat. qͥ uoluntarie dõ sacrificabat. qͥ
transilierat qͥcqͥd infra.ẽ. nichilq aliud
supra se uiderat qͦ effunderet animã suã.
nisi exquo & ꝑquẽ. & in qͦ creatꝰ erat. ad
quẽ clamauerat uoce sua. ad illũ. eẽ. fe¬
cerat ipsã uocẽ suã. Uox mea inqͥt ad dm̃.

Expanded text:
propter ipsum Dominum, secutus ait: Et vox mea ad propter ipsum Dominum, secutus ait: Et vox mea ad Deum. Emittitur enim vox qua clamemus ad Deum, et ipsa vox ad aliud est, non ad Deum. Ad hoc enim amabat, qui voluntarie Deo sacrificabat , qui transilierat quidquid infra est, nihilque aliud supra se viderat quo effunderet animam suam, nisi ex quo, et per quem, et in quo creatus erat, ad quem clamaverat voce sua, ad illum esse fec
Abbreviated transcription (Latin):
uult: omĩa desideria carnalia tran¬
filiat. scłiq huiꝰ pompã & illecebram
calcet. nichilq sibi aliud ꝓponat ubi
consistat. nisi ex qͦ st̃ om̃ia inqͥb om̃ib
etiã ipse laborat. donec ad finẽ ꝑueniat
Quid gͥ n ob̾ indicat iste transiliens:
Sed multi clamant ad dñm ꝓdi
utciis ad qͥrendis damnisq deuitandis.
ꝓꝑ felicitate tẽporali. ꝓ dignitate scła¬
r.i. postremo ꝓipsa etiã salute corporis.
quȩ patrimoniũ. ẽ. pauꝑis. Prohis atq
Huiusmodi reb multi clamant ad dñm.
uix quisquã ꝓpt̃ ipsũ dñm. facile qͥppe
homini . ẽ qđ libet desiderare a dño.
& ipsũ dñm ñ desiderare. Quasi uͦ sua¬
uius. ẽẽ. possit qđ dat: quã ipse qͥdat
Quisqͥs gͦ ꝓ alia re qualibet clamat ad
dñm: nondũ. ẽ tratisiliens. Hic uero¬
transiliens qͥd dicit : Uoce mea ad dñm
clamaui. Et ne arbitreris uocẽ ipsius qua
clamauit ad dñm ꝓpt̃ aliudemissã quã

Expanded text:
vult, omnia desideria carnalia tranvult, omnia desideria carnalia transiliat, saeculique hujus pompam et illecebram calcet, nihilque sibi aliud proponat ubi consistat, nisi ex quo sunt omnia: in quibus omnibus etiam ipse laborat donec ad finem perveniat. Quid nobis ergo indicat iste transiliens? Sed multi clamant ad Dominum pro divitiis acquirendis damnisque devitandis, te temporali, pro dignitate saeculari; postremo pro ipsa etiam salute corporis, quae patrimonium est pauperis. Pro his atque hujusmodi rebus multi clamant ad Dominum; vix quisquam propter ipsum Dominum. Facile quippe homini est quodlibet desiderare a Domino, et ipsum Dominum non desiderare; quasi vero suavius esse possit quod dat, quam ipse qui dat. Quisquis ergo pro alia re qualibet clamat ad Dominum, nondum est transiliens. Hic verotransiliens quid dicit? Voce mea ad Dominum clamavi. Et ne arbitreris vocem ipsius qua clamavit ad Dominum, propter aliud emissam quam
Abbreviated transcription (Latin):
asapli. Infinẽ qͥd sit nostis.
Tinis enĩ legis xp̃c. ad iusticiã om̃i
credenti. Idichun int̾ptat᷑ transiliens
eos. Asaph int̾p̃tat᷑ congregatio. Loqͥt᷑
possimꝰ. ubi iã quo transiliamꝰ ñ habe.¬
bimꝰ: psalmi textꝰ ipse demonstrat Et¬
enĩ tã diu transilire debemꝰ. qͥoqͥd nos
impedit. qͥcqͥd irretit. qͥcqͥd uisco qͦdã
illigat & onere aggrauat uolatũ nr̃m.
donec pueniamꝰ ad id qđ sufficit. ultra
qđ nichil.ẽ. infra qđ sunt omĩa ex quo
sunt om̃ia Patrẽ qͥppe ipsũ uolens phy¬
esset: donec ꝑueniret ad patre ubi iã
securus assisteret. & qͥcqͥd ei ultra inqͥ¬
rendũ.eet ñ haberet. Hoc enĩ sufficit
Ueru ille qͥ uerissime dixerat. ego & pat
unũ sumus: admonuit phẏlippũ do¬
cuitq omnẽ hominẽ qͥ xp̃m intelligeret
etiã in eohabere finẽ: qͥa ipse & pater
unũ ft̃: Tanto inqͥt tẽpore uobiscũ sũ¬
me: uidet & patrẽ. Quis qͥs gͦ psalmi
huiꝰ animã sentire. imitari. denere

Expanded text:
. In finem quid sit, nostis: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti . Idithun interpretatur Transiliens eos; Asaph interpretatur Congregatio. Loquitur possimus, ubi jam quod transiliamus non habebimus, Psalmi textus ipse demonstrat. Etenim tamdiu transilire debemus quidquid nos impedit, quidquid irretit, quidquid visco quodam illigat, et onere aggravat volatum nostrum, donec perveniamus ad id quod sufficit, ultra quod nihil est, infra quod sunt omnia, et ex quo sunt omnia. Patrem quippe ipsum volebat Phiesset, donec perveniret ad Patrem, ubi jam securus assisteret, et quid ei ultra requirendum esset non haberet: hoc est enim, Sufficit. Verum ille qui verissime dixerat, Ego et Pater unum sumus , admonuit Philippum, docuitque omnem hominem qui Christum intelligeret, etiam in eo habere finem, quia ipse et Pater unum sunt: Tanto, inquit, tempore vobiscum sumvidet, videt et Patrem . Quisquis ergo psalmi hujus animum sentire, imitari, tenere
Abbreviated transcription (Latin):
meeito e orbis dicit᷑. Unde breuis
mea rocella. orbiculus appellat. Ner
contrui tui in rota. apparuer fulgu¬
ratta orbi trarũ. Nubes ille in rota
carouier orbẽ t̾rarũ. Circiuerunt
cenaudo & choruscando Abyssũ cõmo

Expanded text:
merito et orbis dicitur; unde brevis merito et orbis dicitur; unde brevis etiam rotella, orbiculus appellatur. Vox tonitrui tui in rota: apparuerunt fulgura tua orbi terraram. Nubes illae in rota circumierunt orbem terrarum; circumierunt tonando et corus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Uerba enĩ euangłistarũ sagittȩ
fucr̃. Similitudines enĩ st̃ Nã ꝓprie.
nec sagitta. ẽ. pluuia. nec pluuia sa¬
gitta. At uͦ uerbũ dĩ. & sagita ẽ. qͥa
ꝑcutit. & pluuia qͥa rigat. Nemo gͦ
iã miret᷑ abyssoꝵ conturbationẽ.:
quando sagictȩ cuȩ ꝑtransier̃ Quid ẽ.
ptransierunt : Non in aurib reman¬
serunt. sed corda transfixer̃. Uoxto¬
nitrui tui in rota. Quid. ẽ. hoc.: Quomͦ
intellecturi sumꝰ  Adiuuet dñs. Uox
tonitrui tui in rota. Solebamꝰ pueri
suspicari. cũ audiremꝰ tonitrua de ꝙ¬
lo: quasi uehicula de stabulo ꝓcessisse:
Habent enĩ tonitrua qͣndã concussionẽ
similẽ uehiculis. Nunqͥd ad ista pue¬
rilia redituri sumus. ut intelligamꝰ
uox conitrui tui in rota. quasi aliqͣ
uehicula habeat ds innubib &
tramnsitꝰ uchiculotũ illura sreptũ
cuponeota Non intelligo audiã qͥt
dici aoparuer fulgura tua orbiter¬
cari Die gͦ n intellexerã. Orbiscra¬
riro rota Na circuitꝰ orbis trarũ

Expanded text:
dixit. Verba enim Evangelistarum sagittae fuerunt. Similitudines enim sunt. Nam proprie nec sagitta est pluvia, nec pluvia sagitta; at vero verbum Dei, et sagitta est, quia percutit, et pluvia, quia rigat. Nemo ergo jam miretur abyssorum conturbationem, quando sagittae tuae pertransierunt. Quid est, pertransierunt? Non in auribus remanserunt, sed corda transfixerunt. Vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? quomodo intellecturi sumus? Adjuvet Dominus. Vox tonitrui tui in rota. Solebamus pueri suspicari, cum audiremus tonitrua de coelo, quasi vehicula de stabulo processisse: habent enim tonitrua quamdam concussionem similem vehiculis. Numquid ad ista puerilia redituri sumus, ut intelligamus, Vox tonitrui tui in rota; quasi aliqua vehicula habeat Deus in nubibus, et transitus vehiculorum illum strepitum tui in rota. Non intelligo: audiam quid dicis: Apparuerunt fulgura tua orbi terrarum. Dic ergo: non intellexeram. Orbis terrarum est rota: nam circuitus orbis terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonqͥa ñ ualet tanti. sed ut possideat᷑ qđ
emitur. Digna . ẽ. quidẽ emi labore ꝑpe¬
tuo: sed necesse. ẽ. ut labore tẽporali emat᷑
Certe tantꝰ debuit ẽẽ id ẽ. sẽpitnꝰ labor.
ꝓrequie sẽpit̾na. Decies centena milia an¬
nors. in labore qͥd ualent: Decies centena
milia annoꝵ. habent finẽ. Qđ tͥ dabo dic̃¬
ds̃ tuus: ñ habebit finẽ. Qualis miscđia
dĩ: Nec dicit decies centena milia annoꝵ
labora. ñ dicit uł mille annos labora.
ñ dicit quingentos annos labora. Cũ ui¬
uis labora in paucis annis. Inde iã reqͥes
erit. & finẽ ñ habebit: Ꝙ adhuc audi
consequentia. Onẽ. scđm multitudinẽ
dolorũ meoꝵ in corde meo. consolatio¬
nes tuȩ iocundauer̃ animã meã. Et pau¬
cos annos laboras. & in ipsis laborib ñ
de est consolatio. Non desunt gaudlia coti¬
diana. sed noli gaudere in scło. Gaude
in xp̃o. caude in uerbo eiꝰ. gaude in lege

Expanded text:
non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali ematur. Certe tantus debuit esse, id est sempiternus labor pro requie sempiterna. Decies centena millia annorum in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit. Et adhuc audi consequentia: «Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam meam.» Et paucos annos laboras, et in ipsis laboribus non deest consolatio, non desunt gaudia quotidiana. Sed noli gaudere in saeculo: gaude in Christo, gaude in verbo ejus, gaude in lege
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Dicat gͦ ds̃. quanta futura sit ipsa
requies. Beati qͥ habitant in domo tua.
in scła scłoꝵ laudabunt te. Hȩc. ẽ. reqͥ¬¬
es sempit̾na. Sine fine erit reqͥes ista.
sine fine erit gaudiũ hoc sine fine erit
hacia ista. siñe fine erit incorruptio.
U itã ȩcernã habebis. requiẽ quȩ ñ habet
finẽ. Quanto labore digna . ẽ. requies quȩ
ñ habet finẽ : Si uerũ uis cõparare. & uerũ
iudicare: ȩt̃na requies ȩt̾no labore recte
emit᷑ Uerũ hoc ẽ. sed noli timere miseri.¬
cors. ẽ. ds̃. Si enĩ haberes ȩt̾ñũ laborem
nunquã puenires ad ȩt̾nã requiẽ. Sẽꝑ
laborans: quando ꝑuenturus eras ad illud
qđ digne quidẽ põtest emi sempit̾no labo
certe labore digna. ẽ. ȩt̾na requiȩs cõpa¬
rari. Sed si sẽꝑ laborares: nunquã ad re¬
quiem ꝑuenires. Ergo ut aliqͣndo ꝑuenias
ad id qđ emis: ñ in ȩt̾nũ laborañdũ est:

Expanded text:
sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa requies. «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te.» . Haec est requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. Semper laborans quando perventurus eras ad illud quod digne quidem potest emi sempiterno laborcerte labore digna est aeterna quies comparari. Sed si semper laborares, nunquam ad requiem pervenires. Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ternã uitã tͥ claturus ẽ. ds. cogita qͣnto
labore em̃da sit. Intendite fr̃s mei. Ue¬
nale ẽ. Uenale ẽ. qđ habeo dicit tͥds.
eme illud. Quid habes uenale: Requiẽ
uenalẽ habeo. eme illã de labore. Inten¬
dide ut simꝰ in nominȩ xpi. fortes xp̃ia¬
ni. Iã modicũ.ẽ. qđ restat in psalmo.
n fatigem᷑. Quomꝰ enĩ fortis poterit. ẽẽ.
in faciendo. qͥ deficit in audiendo
Aderit dñs. ut uob qđ reliquũ est expli¬
ut Attendite. Quodã mͦ dĩ ꝓposuit ue¬
nale regnũ cȩloꝵ. Dicis illi. Quantum
ualet: Preciũ ipsius labor .ẽ. Quomͦ
si diceret. p̾ciũ illius aurũ. Non suffi¬
ciebat hoc solũ dicere. sed quęreres qͣn¬
tũ aurũ Nã solidus aurũ.ẽ. & semun-¬
cia & libra & tale aliqͥd: Idõ dix̃ p̃ciũ
quere tũ quantũ laborandũ sit Nondũ
dicit᷑ tͥ quantꝰ futurus sit labor iste.
uł quantũ laboris de te exigat᷑ Illud
tͥ dicit ds̃ Ego ostendo quañta sit illa
requies. tu iudica quanto labore em̃da

Expanded text:
 daturus est Deus: cogita quanto labore emenda sit. 24. Intendite, fratres; venale est. Venale est quod habeo, dicit tibi Deus; eme illud. Quid habet venale? Requiem venalem habeo; eme illam de labore. Intendite, ut simus in nomine Christi fortes christiani: jam modicum est quod restat in Psalmo, non fatigemur. Quomodo enim fortis poterit esse in faciendo, qui deficit in audiendo? Aderit Dominus ut vobis quod reliquum est, explicemus. Attendite: quodammodo Deus proposuit venale regnum coelorum. Dicis illi: Quantum valet? Pretium ipsius labor est: quomodo si diceret, Pretium ipsius aurum est, non sufficeret hoc solum dicere, sed quaereres quantum aurum. Nam et solidus aurum est, et semiuncia, et libra, et tale aliquid. Ideo dixit pretium, abor est? Jam quaere tu quantum laborandum sit. Nondum dicitur tibi quantus futurus sit labor iste, vel quantum laboris de te exigatur: illud tibi dicit Deus, Ego ostendo quanta sit illa requies; tu judica quanto labore emenda
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat. Ergo qđ dix̃ nunqͥd tͥ adhȩret
sedes iniqͥtãtis. qͥ fingis dolorẽ in p̃ce¬
pto. sicdicamꝰ. Nunqͥd adhȩret tͥ sedes
iniqͥtatis. qͥ formas dolorẽ in p̾cepto:
Formas inqͥt dolorẽ in p̃cepto. id. ẽ. de
dolore p̃ceptũ nob facis. ut ipse dolor
ceptũ: Quando te flagellat qͥ ꝓte mor
dabit qͥ hic ñ dat. qͥ hnic erudit. qͥ fingit
dolorẽ inp̃cepto: Labor. ẽ. hic tuus. &
requies tͥ ꝓmittit᷑ Attendis te hic¬
laborẽ habere. sed attende qualẽ ille
requiẽ pollicet᷑ Nunqͥd cogitare pote¬
ris: Si illã posses cogitare. uideres te
nichil laborare ad cõpensationẽ. Audi eũ
qͥ illud ex parte cernebat qͥdix̃ nunc

Expanded text:
fecerat . Ergo quod dixit, «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» sic dicamus, Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui formas dolorem in praecepto? Formas, inquit, dolorem in praecepto, id est, de dolore praeceptum nobis facis, ut ipse dolor ceptum? Quando te flagellat qui pro te dabit, qui hic non dat, qui hic erudit, qui fingit dolorem in praecepto? Labor est hic tuus, et requies tibi promittitur. Attendis te habere hic laborem; sed attende qualem ille requiem pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi eum qui illud ex parte cernebat, qui dixit, «Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
git illud testimoniũ. Et si iustꝰ uix sal¬
uabit᷑: peccator & impius ubi parebunt:
Quomꝰ gͦ erunt tecũ iniqui. quando nec
tuis fidelib parcis. ut exerceas & erudi¬
as eos: Sed qͥa ꝓpt̾ hoc ñ parcit ut erii¬
diat: idõ dix̃. qui fingis dolorẽ in prȩ¬
cepto. Fingis enĩ. ẽ. facis. formas. plasmas.
unde & figuli dicunt᷑. & uas fictile dicit᷑.
ñ figm̃tũ illud qđ mend aciũ. ẽ. sed qđ
format᷑ ut sit & habeat aliquã formã.
Sic̃ iã dudũ dixit. qͥ finxit oculũ ñ uide¬
bit. Nunqͥd fuixrit oculũ m̃daciũ est :
Sed intelligit᷑. plasmauit oculũ. fecit
oculũ. Nun ne figulus. ẽ. cũ fragiles infir¬
mos & t̃renos facit: Audi apłm dicentẽ
Habemꝰ thesaurũ istũ inuasis fictilib Sed
forte alius nob fecithec uasa. Ipsũ audi
dicentẽ: O homo tũ quis es qͥ respondeas
dõ: Nunqͥddicit figm̃cũ ei qͥ se fuxit.

Expanded text:
git illud testimonium: «Et si justus vix salgit illud testimonium: «Et si justus vix salvabitur, peccator et impius ubi parebunt» ? Quomodo ergo erunt tecum iniqui, quando nec tuis fidelibus parcis, ut exerceas et erudias eos? Sed quia propter hoc non parcit, ut erudiat; ideo dixit, «Qui fingis dolorem in praecepto. Fingis» enim est, Facis formas, plasmas; unde et figuli dicuntur, et vas fictile dicitur: non fictum illud quod mendacium est; sed quod formatur ut sisicut jamdudum dixit, «Qui finxit oculum, non videbit?» Numquid, «finxit oculum,» mendacium est? Sed intelligitur, Plasmavit oculum, fecit oculum. Nonne figulus est, cum fragiles, infirmos, et terrenos facit? Audi Apostolum dicentem: «Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus» . Sed forte alius nobis fecit haec vasa? Ipsum audi dicentem: «O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei
Abbreviated transcription (Latin):
ille. ueni. Calcat enĩ & eccła capita suꝑ¬
boꝵ. Sed qͥa ȩocła . ẽ. & habet infirmita¬
tẽ humana: ut cõpleret᷑ si dicebã motꝰ
ẽ. pesis. titubauit petrus in maria ex
si dicebã motꝰ .e. pesnis : hoc ibi positũ. ẽ.
rexit manũ iħs dicens. Modicȩ fidei. ut¬
faciunt liberantẽ. Nã uidete qđ seqͥt᷑
exponens ipsã dulcedinẽ dñĩ. exclamat
sed multȩ consolationes. Amara uulnera.
tu sedẽ iniqͥtatis habebis. Ꝙ unde hoc in¬
telligit: Reddit rationẽ. qͥ fingis dolo¬
rẽ inqͥt in p̃cepto. Exeo eni intelligo qđ
ñ tͥ adhȩret sedes iniqͥtatis. qͥa nec nob̾
peꝑcisti. Habes hoc in epła apłi petri.
& adhoc testimoniũ posuit de scriptura.
Tẽpus. ẽ. ait in choationis iudicii ex domo
nent ad domũ dni. Si flagellant᷑ filu.
qͥd debent sꝑare serui nequissumi: Idõq
addidit. Si aut̃ initiũ a nob quis finis eorg
qͥ ñ credunt dĩ euangłio: Deinde adiun¬

Expanded text:
ille: «Veni.» Calcat enim et Ecclesia capita supille: «Veni.» Calcat enim et Ecclesia capita superborum; sed quia Ecclesia est et habet infirmitatem humanam, ut compleretur, «Si dicebam, Motus est pes meus,» titubavit Petrus in mari, et «Si dicebam, Motus est pes meus;» hoc ibi positum est rexit manum Jesus dicens, Modicae fidei, utfaciunt liberantem. Nam videte quod sequitur. exponens ipsam dulcedinem Domini, exclamat dsed multae consolationes: amara vulnera, tu sedem iniquitatis habebis. Et unde hoc intelligat, reddit rationem: «Qui fingisrem in praecepto.» Ex hoc enim intelligo quod non tibi adhaeret sedes iniquitatis, quia nec nobis pepercisti. Habes hoc in Epistola apostoli Petri, et ad hoc testimonium posuit de Scriptura; «Tempus est,» ait, «inchoationis judicii ex domo nent ad domum Domini. Si flagellantur filii, quid debent sperare servi nequissimi? Ideoque addidit: «Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio?» Deinde adjun
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ adiuuabat me. Uide qͦmͦ confes¬
sionẽ amat ds̃. Mouet᷑ pes tuus. & ñ
dicis mouet᷑ pes ms̃. sed stare te dicis.
cũ iã ruas: Immo si iã coepisti moueri
si iã coepisti fluctuare. confitere motũ
ne plangas ruinã. ut adiuuec te ille
nẽ in inferno sit anima tua. Confessione
uuilt ds. humilitatt̃ uult Motꝰ es ut
homo. adiuuat tẽ ille ut ds̃. Sed dic tam̃
motꝰ .ẽ. pes ms. Quare ñ moueris. & dicis
sto. Si dicebã motꝰ.c̃. pes ms̃ miscdia tua
dnẽ adiuuabat me. Quomꝰ p̃sũpsit petrus
ñ inuirib suis Uidebat᷑ dñs ambulare
suꝑ mare. calcans capita om̃iũ suꝑboꝵ in
isto scło. Ipsũ iter suũ calcantis capita su-¬
ꝑborũ: significauit ambulans suꝑ tumi¬
dos fluctus. Calcat & eccła. Nã ip̃sa est
petrus. Non tam̃ ausus. ẽ. petrus ꝑ sẽ ipsũ
ambulare suꝑ aquas. Sed qͥd ait: Dnẽ.
si tues iubeme uenire ad te suꝑ aquas. Ille
in potestate sua. petrus in iussu illius
ube inqͥt tu uenire me ad te. Respondit

Expanded text:
ne, adjuvabat me.» Vide quomodo confessionem amat Deus. Movetur pes tuus, et non dicis, Movetur pes meus; sed stare te dicis, cum jam ruas. Imo si jam coepisti moveri, si jam coepisti fluctuare, confitere motum, ne plangas ruinam; ut adjuvet te ille, ne in inferno sit anima tua. Confessionem vult Deus, humilitatem vult. Metus es, ut homo; adjuvat te ille, ut Deus: sed dic tamen, «Motus» «est pes meus.» Quare jam moveris, et dicis, Sto? «Si dicebam, Motus est pes meus; misericordia tua. Domine, adjuvabat me.» Quomodo praesumpsit Petrus, non in viribus suis. Videbatur Dominus ambulare super mare, calcans capita omnium superborum in isto saeculo. Ipsum iter suum calcantis capita superborum, significavit ambulans super tumidos fluctus. Calcat et Ecclesia: nam ipsa est Petrus. Non taambulare super aquas: sed quid ait? «Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas.» Ille in potestate sua, Petrus in jussu illius. «Jube,» inquit, «venire me ad te.» Respondit
Abbreviated transcription (Latin):
puersa. Sicuti enĩ stellas incelo ñ extin¬
guit nox: sic m̃tes fideliũ inhȩrentes
firmamĩto scripturȩ dĩ. ñ uincit iniqͥtas.
Et hoc ipsũ qđ nr̃a t̾rena dant᷑ aliqͣndo
in potestate maloꝵ. ñ solũ ad nr̃am ꝑti¬
net eruditionẽ. ut fiat nob̾ dñs in rẽfu¬
giũ. & ds̃ in auxiliũ spei nr̃ȩ: sed etiã
ad ipsius peccatoris foueã ꝓficit. de qͦ
uob̾ longitudo sermonis: quanquã in
ista alacritate studii ur̃i ñ hoc appareat.
Sed & si ita . ẽ. ignoscite pͥmo qͥa iussus
de sede sua. Deinde qͥa tantũ auidi¬
ut sudor iste nr̃ sit uob̾ in ꝓfectum
salutis: ñ intestimoniũ accusationis.
Hoc dico fr̃s. ut ex eo qđ audistis ꝓficia¬
tis. & ruminetis uobiscũ. Non uos ꝑmit.¬
tatis obliuisci. ñ solũ ista recogitando
& colloquendo: sed ita etiã uiuendo.
Bona uita enĩ ex p̾ceptis dĩ quȩ agit᷑.
tanquã stilus ẽ. qđ audit᷑ scribens in

Expanded text:
perversa . Sicut enim stellas in coelo non extinperversa . Sicut enim stellas in coelo non extinguit nox; sic mentes fidelium inhaerentes firmamento Scripturae Dei non vincit iniquitas. Et hoc ipsum quod nostra terrena dantur aliquando in potestatem malorum, non solum ad nostram pertinet eruditionem, ut fiat nobis Dominus in refugium, et Deus in auxilium spei nostrae; sed etiam ad ipsius peccatoris foveam proficit, de quo vobis longitudo sermonis: quanquam in ista alacritate studii vestri non hoc appareat. Sed etsi ita est, ignoscite: primo, quia jussus de sede sua. Deinde, quia tantstum, ut sudor iste noster sit vobis in provectum salutis, non in testimonium accusationis. Hoc dico, fratres, ut ex eo quod audistis, proficiatis, et ruminetis vobiscum: non vos permittatis oblivisci, non solum ista recogitando et colloquendo, sed etiam ita vivendo. Bona vita enim ex praeceptis Dei quae agitur, tanquam stilus est, quod auditur scribens in
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. Non ẽ enĩ alia iusticia hominis in
hac uita: nͥ ex fide uiuere. quȩ ꝑ dilecti¬
onẽ opat᷑. Si aut̃ ex fide uiuit: credat¬
& sibĩ futurã requiẽ post p̃sentẽ labo¬
rem. & illi s sempit̾nos cruciatꝰ post pꝰ¬
sentẽ exultationẽ. Q si fides ꝑ dilectio¬
nẽ opat᷑: diligat etiã in imicos. & qͣntũ¬
.ẽ. in ipso ꝓdesse illis uelit. Ita enĩ faciet.
ne sibi obsint illi cũ hoc uelint. Q qͣn¬
do forte potestatẽ acceꝑint quasi no-¬
cendi & dominandi: sũrsũ cor habeat
ubi ei nemo nocet. edoctꝰ atq eruditꝰ
ex lege dĩ. ut mitiget᷑ a dieb malignis
donẽc fodiat᷑ peccatori fouea. Si enĩ in
lege dnĩ uoluntas eiꝰ est. & in lege cius
meditabit᷑ die ac nocte. cuiꝰ conuersatio
incȩlis. ẽ: de firmam̃tolucet suꝑ t̾ram.
unde iste psalmꝰ titulũ de quarta sab¬
bati accepit. quando facta st̃ luminaria.
ut omĩa faciat sine murmuratione. uer¬
bũ uitȩ habens innatione tortuosa &

Expanded text:
itia hominis in hac vita, nisi ex fide vivere, quae per dilectionem operatur . Si autem ex fide vivit, credat et sibi futuram requiem post praesentem laborem, et illis sempiternos cruciatus post praesentem exsultationem. Et si fides per dilectionem operatur, diligat etiam inimicos, et quantum in ipso est, prodesse illis velit: ita enim faciet ne sibi obsint illi, cum hoc velint. Et quando forte potestatem acceperint quasi nocendi et dominandi; sursum cor habeat, ubi ei nemo nocet, edoctus et eruditus ex lege Dei, ut mitigetur a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Si enim iest, et in lege ejus meditabitur die ac nocte , cujus conversatio in coelis est ; de firmamento lucet super terram: unde iste psalmus titulum de «quarta sabbati» accepit, quando facta sunt luminaria ; ut omnia faciat sine murmuratione, verbum vitae habens in natione tortuosa et
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ in p̃cepto. Facit mͥ de maliciã
malorũ tribulationẽ. Punctꝰ tribu¬
latione coepi quȩrere refugiũ. qđ
in illa felicitate scłari desierã quȩ¬
rere. Quis enĩ facile recordat᷑ dnĩ.
qͥ sẽꝑ felix . ẽ. & spe p̃senti gaudet:
Recedat spes scłi. & accedat ĩpes dĩ.
ut possit dicere. & factꝰ. ẽ. mͥ dñs in
refugiũ. Ad hoc doleã. ut fiat michi
dñs in refugium. Et ds̃ ms in
auxiliũ spei mex. Modo enĩ dñs spes
Quã diu enĩ hic sumꝰ. in spe sumꝰ ñ in re.
Sed ne inspe deficiamꝰ: adest ꝓmissor
erigens nos. & tẽpans mala ipsa quȩ
patim᷑ Non enĩ frustra dictum est
fidelis ds̃ qͥñ sinit uos tẽptari supra
quã potestis ferre sed faciet cũ tẽpta¬
tione etiã exitũ ut possitis sustinere.
S ic mittet in fornacẽ tribulationis ut
corrigit᷑ iam psalmꝰ. & tu cũ psalmo cor¬
rigerẽ. Ideo enĩ uoces tuas habeͣ psalmꝰ

Expanded text:
dolorem in praecepto. Facit mihi de malitia dolorem in praecepto. Facit mihi de malitia malorum, tribulationem; punctus tribulatione coepi quaerere refugium quod in illa felicitate saeculari desieram quaerere. Quis enim facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes Dei; ut possis dicere, «Et factus est mihi Dominus in refugium:» ad hoc doleam, ut fiat mihi Dominus in refugium. «Et Deus meus in auxilium spei meae.» Modo enim Dominus spes quamdiu enim hic sumus, in spe sumus, nondum in re. Sed ne in spe deficiamus, adest promissor erigens nos, et temperans ipsa mala quae patimur. Non enim frustra dictum est, «Fidelis Deus, qui non sinet vos tentari supra quam potestis ferre; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere.» , sic mittat in fornacem tribulationis, utcorrigitur Psalmus, et tu cum Psalmo corrigere: ideo enim voces tuas habebat Psalmus.