comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sonus eius: Non prius in¬
formiter sonat. & deinde
formatur incantũ. Qod
enĩ primo ut cunq sonue¬
rit prȩterit : nec ex eo
quicquã reperies qđ resũ¬
ptũ arte cõponas : Et idõ
cantus in sõno suo uertitur
Qui sonus eius. materies eis
ẽ: Idem quippe format᷑r
ut cantis sit Et idõ sicut
dicebã prior materies so¬
nandi : quã forma cantan¬
di: non ꝑfaciendi potentiã
prior. Neq enĩ sonus ẽ. can¬
tandi artifex: sed cantanti
animȩ sub iacet excorpore.
de quo cantũ faciat Nec
tẽpore prior simul enim
cũ cantu editur. Nec prior
electione: non enĩ prior sons
quã cantus: Quando qui¬
dem cantus . ẽ. non tantum
sonus: uerũ etiã speciosus
sonus. Sed prior. ẽ. origine.:
quia non cantus formatur¬
ut sonus sit. sed sonus fore¬
matur ut cantus sit: hoc
exemplo qui potest intel¬
ligat materiam rerum
primo factã & appellatã
caelũ & terrã : quia inde
facta sunt caelũ & terpa

Expanded text:
sonus eius, non prius insonus eius, non prius informiter sonat et deinde formatur in cantum. quod enim primo utcumque sonuerit, praeterit, nec ex eo quicquam reperies, quod resumptum arte conponas: et ideo cantus in sono suo uertitur, qui sonus eius materies eius est. idem quippe formatur, ut cantus sit. et ideo, sicut dicebam, prior materies sonandi quam forma cantandi: non per faciendi potentiam prior; neque enim sonus est cantandi artifex, sed cantanti animae subiacet ex corpore, de quo cantum faciat; nec tempore prior: simul enim cum cantu editur; nec prior electione: non enim potior sonus quam cantus, quandoquidem cantus est non tantum sonus uerum etiam speciosus sonus. sed prior est origine, quia non cantus formaturut sonus sit, sed sonus formatur, ut cantus sit. hoc exemplo qui potest intellegat materiam rerum primo factam et appellatam caelum et terram, quia inde facta sunt caelum et terra,
Abbreviated transcription (Latin):
& ultimũ quȩ cõmemora.¬
ui difficillime intelligun¬
tur: duo media facilli¬
me Nanq rara uisio. ẽ.
& nimis ardua conspicere
dr̃ e ae t̃nitatẽ tuã in¬
cõmutabilitate mutabi¬
lia facientẽ : ac ꝑ hoc
priorem. Quis deinde sic
acuto cernat animo. ut
sine labore magno dino¬
scere ualeat. quomodo sit
prior quã cantus. Ideo
quia cantus .ẽ. formatus
sonus. & eẽ utiq aliquid ñ
formatũ potest. formari
autẽ qđ non . ẽ. non poteste
sic ẽ prior materies: quã id
qđ ex ea fit Non idõ pri¬
or quia ipsa efficit. cũ poti¬
us fiat: nec prior int̃uallo
tẽporis Neq enĩ priore
tẽpore sonos edimus infor¬
mes sine cantu. & eos poste¬
riore tẽpore informã can¬
tici coaptamus aut fingi¬
mus: sicut ligna quibis
arc a. uel argentum quo
uasculũ fabricat᷑. Tales
quippe materiȩ. tẽpore
etiã prȩcedunt formas
rerũ quȩ fiunt ex eis
At in cantu non ita est
Cum enĩ cantatur. audit̃

Expanded text:
et ultimum, quae conmemoraet ultimum, quae conmemoraui, difficillime intelleguntur, duo media facillime. namque rara uisio est et nimis ardua conspicere, domine, aeternitatem tuam inconmutabiliter mutabilia facientem ac per hoc priorem. quis deinde sic acutum cernat animo, ut sine labore magno dinoscere ualeat, quomodo sit prior sonus quam cantus, ideo quia cantus est formatus sonus et esse utique aliquid non formatum potest, formari autem quod non est non potest? sic est prior materies quam id, quod ex ea fit, non ideo prior, quia ipsa efficit, cum potius fiat, nec prior interuallo temporis. neque enim priore tempore sonos edimus informes sine cantu et eos posteriore tempore in formam cantici coaptamus aut fingimus, sicut ligna, quibus arca, uel argentum, quo uasculum fabricatur; tales quippe materiae tempore etiam praecedunt formas rerum, quae fiunt ex eis. at in cantu non ita est. cum enim cantatur, auditur
Abbreviated transcription (Latin):
uocari hoc loco credunt:
sed alius in uisibilem atq
uisibilem alius solem ui¬
sibilem in qua luminosum
cȩlũ suspicimus. & terrã
Accipit in principio fecit.
quã si diceret᷑ primo fecit:
ñ habet quomodo ueracit̃
intelligat cȩlũ & t̃rã. nisi
materiã cęli & terrȩ in¬
telligat : uidelicet uni¬
uersae id . ẽ. intelligibi¬
lis corporalisq: creaturȩ
Si enim iam formatam
uelit uniuersã : recte ab
eo quȩri poterit. si hoc pri¬
mo fecit ds̃. quid fecerit
deinceps : & post uniuer¬
sitatem non inueniet. Ac
ꝑ hoc audiet inuitus : Quo¬
modo illud primo. sipost.¬
ea nichil: Cũ uero dicit
primo informẽ deinde t¬
formatã : non .ẽ. absurdũ:
si modo ẽ. id oneus discer¬
nere quid prȩcedat
aet̾nĩtate : quid tẽpore :
Oquid delectatione : quid
origine. Aet̃nitate sicut
ds̃ om̃ia: tẽpore sicut
flos fructũ: delectatione
sicut fructus florem : ori¬
gine sicut sonus cantũ.
Inhis quatuor. primum

Expanded text:
vocari hoc loco credunt; vocari hoc loco credunt; sed alius invisibilem atque visibilem: alius solam visibilem in qua luminosum coelum suspicimus, et terram accipit, In principio fecit, quam si diceretur, Primo fecit; non habet quintellegat caelum et terram, nisi materiam caeli et terrae intellegat, uidelicet uniuersae, id est intellegibilis corporalisque creaturae. si enim iam formatam uelit uniuersam, recte ab eo quaeri poterit, si hoc primo fecit deus, quid fecerit deinceps; et post uniuersitatem non inueniet ac per hoc audiet inuitus: quomodo illud primo, si postea nihil? cum uero dicit primo informem, deinde formatam, non est absurdus, si modo est idoneus discernere quid praecedat aeternitate, quid tempore, quid electione, quid origine: aeternitate, sicut deus omnia; tempore, sicut flos fructum; electisicut fructus florem; origine, sicut sonus cantum. in his quattuor primum
Abbreviated transcription (Latin):
PRinCipiẽ
quia && lo.¬
nobis Alius
itidem intendit in eadem
uerba : & principiũ intel¬
ligit exordiũ rerũ condita¬
rum : & sic accipi in prin¬
cipio fecit. acsi diceretr
primo fecit: Atq in eis
quiᷤ intelligunt in princi¬
pio qđ insapientia fecisti
caelũ & terrã. alius eorỹ
ipsum cęlũ & terrã. crea¬
bilem materiã cęli & t̃rȩ
sic eẽ credit cognominatã
Aliusiã formatas distin¬
ctasq naturas: alius unã
formatã eandẽq spiritu¬
alem cęli nomine. aliã
informem corporalisi
materiȩ. terrȩ nomine
Qui autẽ in telligunt in no¬
minib cęli & terrȩ ad huc
informem materiã de
qua formaretur cȩlum
& terra: nec ipsĩ uno modo
id intelligunt : sed alius.
unde consũmaret᷑ intel¬
ligibilis sensibilisq: creatu¬
ra: alius tantũ unde sen¬
sibilis moles ista corporea.
sinu grandi continens per¬
spicuas promptasq natu¬
ras. Nec illi uno modo
qui iã dispositas digestasq
creaturas cȩlũ & terram

Expanded text:
Principium, quia et lonobis. Alius itidem intendit in eadem verba, et principium intelligit exordium rerum conditarum; et sic accipit, In principio fecit, ac si diceretur, Primo fecit. Atque in eis qui intelligunt, In principio, quod in Sapientia fecisti coelum et terram; alius eorum ipsum coelum et terram, creabilem materiam coeli et terrae sic esse credit cognominatam: alius jam formatas distinctasque naturas: alius unam formatam, eamdemque spiritualem coeli nomine; aliam informem corporalis materiae, terrae nomine. Qui autem intelligunt in nominibus coeli et terrae, adhuc informem materiem, de qua formaretur coelum et terra, nec ipsi uno modo id intelligunt: sed alius unde consummaretur intelligibilis sensibilisque creatura; alius tantum unde sensibilis moles ista corporea, sinu grandi continens perspicuas promptasque naturas. Nec illi uno modo qui jam dispositas digestasque creaturas coelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ celum & terrã. terra
autẽ erat inuisibilis & in¬
cõposita. & tenebrȩ erant
suꝑ abrssum neq cõme¬
morantẽ quott odie fe¬
ceris: Hȩc sic interim
sentio ꝓpt̃ illud caelũ cȩli
Cȩlũ intellectuale. ubi. ẽ.
intellectus nosse simul. ñ
ex parte : non in enigmate.
non ꝑspeculũ. sed ex toto.
in manifestatione. facie ad
faciem. Non modo hoc. mͦ
illud. sed qđ dictũ. ẽ. nosse
simul. sine ulla uicissitu¬
dine tẽpor̃: Et ꝓpt̃ in uisi¬
bilem atq: in compositã t̃rã
sine ulla incissitudine tem¬
porũ quae solet habere
modo hoc. & modo illud
Quia ubi nulla species.
nusquã est hoc aut illud:
Propt̃ duohȩc primitus for¬
matum & penitus informe
illud cęlũ sed cęlũ cęli. hoc
uero terrã sed t̃rã inuisi¬
bilem & in cõpositã: ꝓpt̃
duo hȩc. interim sentio
sine cõmemoratione dieñ
dicere scripturã tuam.
in principio fecit ds̃ cęlũ
& terrã. Statim quippe sub¬
iecit quã terrã dixerit

Expanded text:
 terra autem erat inuisibilis et inconposita et tenebrae erant super abyssum, neque conmemorantem, quoto die feceris haec, sic interim sentio propter illud caelum caeli, caelum intellectuale, ubi est intellectus nosse simul, non ex parte, non in aenigmate, non per speculum, sed ex toto, in manifestatione, facie ad faciem; non modo hoc, modo illud, sed, quod dictum est, nosse simul sine ulla uicissitudine temporum, et propter inuisibilem atque inconpositam terram sine ulla uicissitudine temporum, quae solet habere modo hoc et modo illud, quia ubi nulla species, nusquam est hoc et illud: propter duo haec, primitus formatum et penitus informe, illud caelum, sed caelum caeli, hoc uero terram, sed terram inuisibilem et inconpositam, propter duo haec interim sentio sine commemoratione dierum dicere scripturam tuam: in principio fecit deus caelum et terram. statim quippe subiecit, quam terram dixerit.
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓfessione rethorica. unde
iam cogitatu solutus eram:
& factum ẽ et eruisti linguã
meã unde iam eruerascormeũ :¬
& benedicebam tibi gaudens:
ꝓfectus in uillã cum meis
om̃ib. Ibi quid egerim in lit¬
terisiam quidem seruientib
tibi. sed adhuc suꝑbiae scolã
tanquã pausationẽ anhelan¬
tibus : testantur libri. dispu¬
tati cũ prȩsentib & cũ ipso
me solo corãte. Quae autẽ
cum absente
NEBRIDIO

Expanded text:
a professione rhetorica, unde a professione rhetorica, unde iam cogitatu solutus eram. et factum est, eruisti linguam meam, unde iam erueras cor meum, et bprofectus in villam cum meis omnibus. Ibi quid egerim in litteris, jam quidem servientibus tibi, sed adhuc superbiae scholam, tanquam in pausatione anhelantibus, testantur libri disputati cum praesentibus, et cum ipso me solo coram te: quae autem cum absente Nebridio
Abbreviated transcription (Latin):
dius m̃s uiuit. dulcis amicusm̃s.
tuus autẽ ađoptiuus ex liberto
filius: ibi uiuit Nam quis alius
tili animae locus: Ibi uiuit:
unde me multa interrogabat
homuncionem in expertum
iã non ponit aurẽ ad os meũ
sed spirituale os ad fontẽ tuũ.
& bibit quantũ potest̃ sapienti¬
Am ꝓ auiditate sua. sine fine
felix. Nec eum sic arbitror
in ebriari ex ea ut obliuisca¬
tur mei : cũ tu dñe quẽ potat
ille. nr̃i sis memor. Sic ergo
eramus ue pecundum consõ¬
lantes tristem salua amicitia
de tali conuersatione nr̃a: et
exhortantes ad fidem gradus
sui uitae scilicet coniugalis . ÷¬
bridium autẽ opperi¬
entes quando sequeretur : ÷
quod de tã ꝓximo poterat &
erat iam iãq facturus. cũ
ecce euoluti sunt dies illitan¬
dem iam longi & multi uide¬
bantur prȩamore libertatis
ociosȩ ad cantandũ de medul
lis om̃ibis: tibi dix̃ cormeũ.
quesiui uultũ tuũ. uultũ tu¬
um dñe requirã: Et uenit di¬
es in quo etiã actu sol uerer

Expanded text:
dius meus uiuit, dulcis amicus meus, tuus autem adoptiuus ex liberto filius: ibi uiuit. nam quis alius tali animae locus? ibi uiuit, unde me multa interrogabat homuncionem inexpertum. iam non ponit aurem ad os meum, sed spiritale os ad fontem tuum et bibit, quantum potest, sapientiam pro auiditate sua sine fine felix. nec eum sic arbitror inebriari ex ea, ut obliuiscatur mei, cum tu, domine, quem potat ille, nostri sis memor. sic ergo eramus, Verecundum consolantes tristem salua amicitia de tali conuersione nostra et exhortantes ad fidem gradus sui, uitae scilicet coniugalis, Nebridium autem opperientes, quando sequerequod de tam proximo poterat, et erat jam jamque facturus: cum ecce evoluti sunt dies illi tandem; nam longi et multi videbantur prae amore libertatis otiosae, ad cantandum de lis omnibus: tibi dixit cor meum, quaesiui uultum tuum; uultum tuum, domine, requiram. Et uenit dies, quo etiam actu soluerer
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiant luminaria infirma¬
mento cȩli: & luceant suꝑ
terrã Quȩrebat diues ille a
MAGIS IROBONOquio
quid
faceret ut uitã ȩt̃nã conse¬
queret᷑ Dicat ei magist̃
bonus. quẽ putabat hominẽ
& nichil amplius. bonus est
autẽ quia ds̃. ẽ: dicat ei : ut
si uult uenire ad uitã. seruet
mandata: Separet ase a ma¬
ritudinẽ malitiȩ atq: nequi¬
tiae. Non occidat. nec mec¬
cetur : ñfuretur. non falsũ
testimoniũ dicat: ut appa¬
reat arida . & germinet
honorem matris & patris.
& dilectionẽ ꝓximi: fieei
inqͦit hȩc om̃ia: Cinde ergo
tantȩ spinȩ: si terra fructi¬
fera. ẽ : uade extirpa sil¬
uosa dumeta auaritiae.
uende quȩ possides: & im¬
plere frugib: dando pau¬
peribus : & habebis thes¬
aurum incęlis. Et sequere
dñm si uis essẽ ꝑfectus: eis
sociatus int̃ quos loquit᷑
sapientiã ille qui nouit
quid distribuat diei & nocti.
ut noris & tu: ut fiant &¬
tibi luminaria infirma¬

Expanded text:
ut fiant luminaria in firmaut fiant luminaria in firmamento caeli, ut luceant super terram. quaerebat diues ille a magistro bono, quid faceret, ut uitam aeternam consequeretur: dicat ei magister bonus, quem putabat hominem et nihil amplius — bonus est autem, quia deus est — dicat ei, ut, si uult uenire ad uitam, seruet mandata, separet a se amaritudinem malitiae atque nequitiae, non occidat, non moechetur, non furetur, non falsum testimonium dicat, ut appareat arida et germinet honorem matris et patris et dilectionem proximi. feci, inquit, haec omnia. unde ergo tantae spinae, si terra fructifera est? uade, extirpa siluosa dumeta auaritiae, uende quae possides et implere frugibus dando pauperibus et habebis thesaurum in caelis et sequere dominum, si uis esse perfectus, eis sociatus, inter quos loquitur sapientiam ille, qui nouit, quid distribuat diei et nocti, ut noris et tu, ut fiant et tibi luminaria in firma
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiae quo gaudet prȩ
dictus dies: tantũ in prin¬
cipia noctis sunt. His enĩ
sunt necessaria. quib ille
prudentissimus seruus tu¬
us non potuit loqui quasi
spiritualib: sed quasi carna¬
libus: ille qui sapientiã
loquit᷑ int̃ ꝑfectos: Ani¬
malis autẽ homo. tanquã
paruulus in xp̃o lactisq
potator . donec roboret᷑
ad solidum cibũ & aciem
firmet ad solis aspectũ.
ñ habeat desertã noc tem suã:
sed luce lunae stellarumq
contentus sit. Hȩc nobiscũ
disputas sapientissime ds̃
nr̃ in libro tuo. firmamento
tuo: ut discernamus om̃ia
contẽplatione mirabili :
quãuis ad huc insignis & in
tẽporib & in dieb & in an¬
nis. Sed prius lauamini
mundi estote : Auferte ne¬
quitiã ab animis ur̃is. atq
a conspectu oculorũ meor:
ut appareat arida. dis¬
cite bonũ facere: Iudicate
pupillo & iustificate uiduã.
ut germinet t̃ra herbã pa¬
buli & lignũ fructiferũ Et
uenite disputemus dicit dñs

Expanded text:
sapisapidictus dies, tantum in principio noctis sunt. his enim sunt necessaria, quibus ille prudentissimus seruus tuus non potuit loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, ille, qui sapientiam loquitur inter perfectos. animalis autem homo tamquam paruulus in Christo lactisque potator, donec roboretur ad solidum cibum et aciem firmet ad solis aspectum, non habeat desertam noctem suam, sed luce lunae stellarumque contentus sit. haec nobiscum disputas sapientissime, deus noster, in libro tuo, firmamento tuo, ut discernamus omnia contemplatione mirabili, quamuis adhuc in signis et in temporibus et in diebus et in annis. Sed prius lauamini, mundi estote, auferte nequitiam ab animis uestris atque a conspectu oculorum meorum, ut appareat arida. discite bonum facere, iudicate pupillo et iustificate uiduam, ut germinet terra herbam pabuli et lignum fructiferum, et uenite, disputemus, dicit dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
operarios in messem tuã.
inqua seminanda alii
laborauer̃: mittens etiã
maliam sementẽ cuuius
messis infine ẽ: itadas
uota optanti: & benedices
annos iusti. su autẽ idem
ipse es: & in annis tuis qui ñ
desinunt. horreũ preparas
Annis transeuntib: Aet̃no
quippe consilio ꝓpriis tem¬
porib: bona cȩlestia das suꝑ
tis luce delectant᷑ tanquã
iin principio diet: Alii autẽ
sermoscientiȩ scđm eundẽ
sp̃m: tanquã luminare
minus : Alii fides: aliido¬
natio curationũ: alii oꝑati¬
ones uirtutũ: Alui ꝓphetia:
alii diiudicatio spuum: al¬
teri genera lingilarum
Et hȩc om̃ia tanquã stellȩ
Om̃ia enĩ hȩc oꝑat᷑ unus
atq: idem sp̃s : diuidens
& faciens apparere sydera
inmanifestatione adutili¬
tatem. Sermo autẽ scien¬
tie qua continent᷑ om̃ia
sacram̃ta quae uariantur
tẽporib: tanquã luna:
& cȩtera notitia donorum
quȩ de inceps tanquã stellȩ
cõmemorata sunt. quantũ
differunt ab illo candore

Expanded text:
operarios in messem tuam, operarios in messem tuam, in qua seminanda alii laborauerunt, mittens etiam in aliam sementem, cuius messis in fine est. ita das uota optanti et benedicis annos iusti, tu autem idem ipse es et in annis tuis, qui non deficiunt, horreum praeparas annis transeuntibus. aeterno quippe consilio pro- priis temporibus bona caelestia das super tis luce delectantur tamquam in principio diei, alii autem sermo scientiae secundum eundem spiritum tamquam luminare minus, alii fides, alii donatio curationum, alii operationes uirtutum, alii prophetia, alii diiudicatio spirituum, alteri genera linguarum, et haec omnia tamquam stellae. omnia enim haec operatur unus atque idem spiritus, diuiden faciens apparere sidera in manifestatione ad utilitatem . Sermo autem scientiae qua continentur omnia sacramenta, quae variantur temporibus tanquam luna, et caeterae notitiae donorum quae deinceps tanquam stellae commemorata sunt, quantum differunt ab illo candore
Abbreviated transcription (Latin):
Quib: in t̾ra natis fructib
uide quia bonũ. ẽ: & erũ¬
pat tẽporanea lux nr̃a.
Et de ista inferiore fruge
actionis in delicias con¬
tẽplationis uerbũ uitȩ¬
sup huius optinentes. appa¬
reamus sicut luminaria
in mundo: coherentes fir¬
mamento scripturȩ tuae
bi enĩ nobiscũ disputamus
ut diuidamus int̃ intelli¬
gibilia & sensibilia tanq
int̃ diem & noctẽ. uel int̃
animas alias intelligibilib
Alias sensibilib deditas.
ut iã non tusolus in abdito
diuidicationis tuȩ: sicut
antequã fieret firmamtũ
diuidas int̃lucẽ & tenebnas
sed etiã spirituales tui in
eodem firmamento positi
atq distincti. manifestata
porbem gr̃a tua luceant
suꝑ t̃rã : & diuidant in ter
diem & noctẽ : & signifi¬
cent tempora. quia uete¬
ra transier̃ ecce facta suñ
noua: et quia ꝓpior est
nr̃a salus quã cũ credidi¬
mus: & quia nox prae¬
cessit dies autẽ apꝓpinqa¬
uit : & quia benedices.
coronã annitui. mittens

Expanded text:
quibus in terra natis fructibus quibus in terra natis fructibus uide, quia bonum est, et erumpat temporana lux nostra, et de ista inferiore fruge actionis in delicias contemplationis uerbum uitsuperius obtinentes appareamus sicut luminaria in mundo cohaerentes firmamento scripturae tuae. ibi enim nobiscum disputas, ut diuidamus inter intellegibilia et sensibilia tamquam inter diem et noctem uel inter animas alias intellegibilibus, alias sensibilibus deditas, ut iam non tu solus in abdito diiudicationis tuae, sicut antequam fieret firmamentum, diuidas inter lucem et tenebras, sed etiam spiritales tui in eodem firmamento positi atque distincti manifestata per orbem gratia tua luceant super terram et diuidant inter diem et noctem et significent tempora, quia uetera transierunt, ecce facta sunt noua, et quia propior est nostra salus, quam cum credidimus, et quia nox praecessit, dies autem adpropinquauit et quia benedicis coronam anni tui, mittens
Abbreviated transcription (Latin):
ctas a societate maris. occul¬
to & dulci fonte irrigas:
te iubente
gens ꝓximũ insubsidus ne¬
cessitatũ carnaliũ: habeas
insẽ sem̃ scđm similitudinẽ
qm̃ ex nr̃a infirmitate cõ¬
patim᷑ ad subueniendũ in¬
digentib: similit̃ opitulan¬
tes. quẽ ad modũ nobis uel¬
lemus opem ferri. si eodẽ
modo indigeremus: Non
tantũ infacilibus tanquã
in herba seminali: sed etiã
inꝓtectione ad iutorii forti
robore. sicut lignũ fructi¬
ferum: id est beneficium
ad eripiendũ eũ qui in iuriã
patit᷑ de manu potentis. &
prȩbendo ꝓtectionis umbra¬
culũ ualido robore iusti
iudicii: Ita DÑC ita orote
oriat᷑ sicut facis sicuti das
hilaritatẽ & facultatẽ ori¬
atur de terra ueritas: et
iustitia decęlo respiciat.¬
& fiant infirmam̃to lumi¬
naria. Frangamus esuri¬
enti panem nr̃m : & egenũ
sine tecto inducamus in
domũ nr̃am. Nudũ uesti¬
amus : & domesticos semi¬
nis nr̃i ñ despiciamus

Expanded text:
ctas a societate maris occulctas a societate maris occulto et dulci fonte irrigas, te iubente,gens proximum in subsidiis necessitatum carnalium, habens in se semen secundum similitudinem, quoniam ex nostra infirmitate conpatimur ad subueniendum indigentibus similiter opitulantes, quemadmodum nobis uellemus opem ferri, si eodem modo indigeremus, non tantum in facilibus tamquam in herba seminali, sed etiam in protectione adiutorii forti robore, sicut lignum fructiferum, id est beneficium ad eripiendum eum, qui iniuriam patitur, de manu potentis et praebendo protectionis umbraculum ualido robore iusti indicii. Ita, domine, ita, oro te, oriatur, sicuti facis, sicuti das hilaritatem et facultatem, oriatur de terra ueritas et iustitia de caelo respiciat, et fiant in firmamento luminaria. frangamus esurienti panem nostrum et egenum sine tecto inducamus in domum nostram, nudum uestiamus et domesticos seminis nostri non despiciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ita sciat᷑
ab illuminato cõmutabili.
Idõq: anima mea sicut t̃ra
sine aqua tibi: quia sicut se
illuminare dese ñ potest :
ita se satiare de se non potest
Sic enĩ apud te fons uitae :
Quomodo in lumine tuo
uidebimus lum̃: Quis con¬
gregauit amaricantes in sõci¬
etatẽ unã ÷ idemnanq: illis
finis est tẽporalis & terrenȩ
felicitatis ꝓpt̃ quã faciunt
om̃ia : quãuis innumerabili
uarietate curarũ fluctuen
quis dÑEnisi tu qui dixi¬
sti ut congregarent᷑ aquae
in congregationẽ unã. et
apparerẽt arida sitiens tibi :¬
Om̃ tuũ. ẽ. & mare. & tu fe¬
cisti illud: & aridã terrã
manus tuȩ formauer̃. Neq
enĩ amaritudo uoluntatũ.
sed congregatio aquarũ uo¬
catur mare: Tu enĩ coherces
etiã malas cupiditates ani¬
marũ : & figis limites quo¬
usq ꝓgredisinant᷑ a quae ut
inse cõminuant᷑ fluctus eañ
atq: ita facis mare. ordine
imperii tui suꝑ om̃ia. At
animas sitientes tibi & ap¬
parentes tibi alio fine distin¬

Expanded text:
ita sciatur ab inluminato conmutabili. ideoque anima mea tamquam terra sine aqua tibi, quia sicut se inluminare de se non potest, ita se satiare de se non potest. sic enim apud te fons uitae, quomodo in lumine tuo uidebimus lumen. Quis congregauit amaricantem societatem unam? idem namque illis finis est temporalis et terrenae felicitatis, propter quam faciunt omnia, quamuis innumerabili uarietate curarum fluctuent. quis, domine, nisi tu, qui dixisti, ut congregarentur aquae in congregationem unam et appareret arida sitiens tibi, quoniam tuum est mare, et tu fecisti illud, et aridam terram manus tuae formauerunt? neque enim amaritudo uoluntatum, sed congregatio aquarum uocatur mare. tu enim coherces etiam malas cupiditates animarum et figis limites, quousque progredi sinantur aquae, ut in se comminuantur fluctus earum, atque ita facis mare ordine imperii tui super omnia. At animas sitientes tibi et apparentes tibi alio fine distin
Abbreviated transcription (Latin):
animã uiuã  in
uerbo tuo ꝑ euangelistas
tuos animã continentẽ.
imitando imitatores xp̃i
ab amico.ẽ. Estote inquit
sicut & ego : quia et ego sicut
uos: Ita erunt in anima ui¬
ua. bestiae bonȩ : in mansu¬
etudine actionis: Manda¬
sti enĩ dicens : In mansuetu¬
dine oꝑa tua ꝑfice: & ab
om̃i homine diligeris Et
pecora bona: neq si mandu¬
cauerint abundantia. neq
si manducauerint egentia
Et serpentes boni: ñ ꝑniciosi
ad nocendũ. sed astuti ad
cauendũ : & tantũ exploran¬
tes tẽporalem naturã qan¬
tum sufficit. ut per ea
quae facta sunt intellecta
conspiciat᷑ Aet̃nitas. Serui¬
unt enĩ rationihȩc anima¬
lia: cũ aꝓgressu mortife¬
ro cohibita uiuunt. & bo¬
na sunt. Ecce enĩ¬

Expanded text:
animam uiuentem, in uerbo tu.o per euangelistas tuos animam continentem imitando imitatores Chrisab amico est: estote, inquit, sicut ego, quia et ego sicut uos. ita erunt in anima uiua bestiae bonae in mansuetudine actionis. mandasti enim dicens: in mansuetudine opera tua perfice et ab omni homine diligeris. et pecora bona neque si manducauerint, abundantia, neque si non manducauerint, egentia, et serpentes boni non perniciosi ad nocendum, sed astuti ad cauendum et tantum explorantes temporalem naturam, quantum sufficit, ut per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciatur aeternitas. seruiunt enim rationi haec animalia, cum a progressu mortifero cohibita uiuunt et bona sunt. Ecce eni
Abbreviated transcription (Latin):
Statĩ quippe cũ fine huiusce
sententiae quasĩ securitatis
in fusa cordi meo: om̃s dubita¬
tionis tenebrae diffugerunt
Tum inter ieeto aut digito aut
nescio quo. alio sĩgno codicẽ clau¬
ageretur quad ego nesciebã: sic
indicauit. Petit uidere quid
legissem. Ostendi: & attendit
etiam ultra quã ego legeram
& ignorabam quid sequeretur.
Sequebat᷑ uero : infirmum
ad sẽ retulit: michiq aꝑuit
Sed tali ad monitione firmatꝰ
est: placitoq ac ꝓposito bono &
congruentissimosuis moribus
quib: a me in melius iamolim
ualde longeq distabat: sine ulla
turbulenta cunctatione con¬
iunctus. ẽ: Inde ad matrem
camus : gaudet Namximus
quẽ ad modũ gestum sit Exul¬
tat & triumphat : & benedice¬
bat tibi qui potens es ultra
quã petimus & intelligimus
facere : quia tanto amplius
sibi a te concessum de me uide¬
bat : quam petere solebatͥ mi¬
serabilibus eius flebilibusq ge¬
mitibus. Conuertisti enim me

Expanded text:
statim quippe cum fine huiusce statim quippe cum fine huiusce sententiae quasi luce securitatis infusa cordi meo omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. Tum interiecto aut digito aut nescio quo alio signo codicem clauageretur — quod ego nesciebam — sic indicauit. petit uidere quid legissem: ostendi, et adtendit etiam ultra quam ego legeram. et ignorabam quid sequeretur. sequebatur autem: infirmum ad se rettulit mihique aperuit. sed tali admonitione firmatus est placitoque ac proposito bono et congruentissimo suis moribus, quibus a me in melius iam olim ualde longeque distabat, sine ulla turbulenta cunctatione coniunctus est. inde ad matrem camus: gaudet. narramus quemadmodum gestum sit: exultat et triumphat et benedicebat tibi, qui potens est ultra quam petimus aut intellegimus facere, quia tanto amplius sibi a te concessum de me uidebat, quam petere solebat miserabilibus flebilibusque gemitibus. conuertisti enim me
Abbreviated transcription (Latin):
solerent puera in aliquo
genere ludendi cantitare
tale aliquid: nec occurre¬
bat omnino audissẽ me quẽ¬
piam. Repressoq: impetu
lacrimarm surrexi nichil
aliud interpretans diui¬
nitus michi iuberi: nisi ut
aperirem codicem & lege¬
rem quod primum caput
inuenissem. Audierã enĩ¬
de ANTONIO
euangelica lectione cui
forte super uenerat ad mo¬
nitus fuerit: tanquam
sibi diceretur quod legeba¬
tur: Uade. uende om̃nia
quae habes: Da pauperib.
Uet habebis thesaurum in
caelis: Et ueni. sequere me :
Et tali oraculo. confestim
ad te esse conuersum. Itaq
concitus redii ad eum locũ
ubi sedebat ALipiuszibi enĩ
posueram codicem a postoli:
cum inde surrexeram. Ar¬
ripui. aperui. & legi in
silentio capitulum quo
primum coniecti sunt ocu¬
li mei: non in comessãtioni¬
bus et ebrietatibus. non in
cubilibus & impudicitis.
non incontentione & emu¬
latione: sed induite dnm
uidentiam ne feceritis in
concupiscentiis: Nec ultra
uolui legere: nec opuserat.

Expanded text:
solerent pueri in aliquo solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut aperirem codicem et legerem quod primum caput inuenissem. audieram enide Antonio, quod ex euangelica lectione, cui forte superuenerat, admonitus fuerit, tamquam sibi diceretur quod legebatur: uade, uende omnia, quae habes, da pauperibus et habebis thesaurum in caelis; et ueni, sequere me, et tali oraculo confestim ad te esse conuersum. itaque concitus redii in eum locum, ubi sedebat Alypius: ibi enim posueram codicem apostoli, cum inde surrexeram. arripui, aperui et legi in silentio capitulum, quo primum coniecti sunt oculi mei: non in comisationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et inpudicitiis, non in contentione et aemulatione, sed induite domiuidentiam ne feceritis in concupiscentiis. nec ultra uolui legere nec opus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
& ille sensit. nescia equid enĩ.
puto dixeramu inquo appa¬
rebat sonus uocis meae iam
fletu grauidus : & sie surre¬
xeram: Mansit ergo ille
ubi sedebamus: nimie stupens
Ego sub quadam fici arbore
straui me nescio qͥuo modo et
dimisi habenas lacrimis: et
proruperunt flummna oetui¬
lorum meorum acceptabile
sacrificium duu: Et noro
quidem his uerbis: sed ux.
hac sententioo multa digel
tibi Et tu dñe uiuequo¬
uisquequo dne irasceris infi¬
nem  Ne memor fueris ini¬
quitatum nostrarum anti¬
quarum Sentiebam enim¬
ab eishne teneri Iactabam¬
emmm: uoras miserabiles : Quã¬
diu. quam diucCras. eto.
eras Quare non modo
Quare non hac hora finis tur¬
pitudinis meae: Dicebam
haec: & flebam a marissima
contritione cordis mei
Et ecce audio uocem de ui¬
cina domo cum cantu dicen¬
tis & crebro repedentis.
quasi pueri. lan puellae
nescio ¶Tolle lege i doble
lege Statimq inutatoi
uultu. intentissimũs cogr̃a¬
tare coepildut pumnamli

Expanded text:
et ille sensit: nescio quid enim, et ille sensit: nescio quid enim, puto, dixeram, in quo apparebat sonus uocis meae iam fletu grauidus, et sic surrexeram. mansit ergo ille ubi sedebamus nimie stupens. ego sub quadam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa dixi tibi: et tuUsquequo, Domine, irasceris in finem? Ne memor fueris iniquitatum nostrarum antiquarum . Sentiebam enim eis me teneri. iactabam uoces miserabiles: "quamdiu, quamdiu cras et cras\'? quare non modo? quare non hac hora finis turpitudinis meae?" Dicebam haec et flebam amarissima contritione cordis mei. et ecce audio uocem de diuina domo cum cantu dicentis et crebro repetentis quasi pueri an puellae, nescio: "toIIe lege, tolle lege". statimque mutato uultu intentissimus cogitare coepi, utrumnam
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. me dedit eis: Quid in te
stas & non stas: Proice te
in eum: noli metuere: non sẽ
subtrahet ut cadas. Proice
te securuse: excipiet te & sa¬
nabit te Et erubescebã nͥi¬
mis quia illarum nugarum
murmur ad huc audiebam.
& cunctabundus pendebã
Et rursus illa quasi diceret :
obsurdesce aduersus immunda
illa membra tua suꝑ terram:
ut mortificentur : narrant
tibi delectationes  sed non sicut
lex dm̃i dĩ tui. Ista controuer¬
sia incorde meo non nisi de me
ipsõ aduersus me ipsum
At aliprus affixus lateri
meo : inusitati motus mei exi.¬
tum tacitus operiebatur.
Vbi uero a fundo archano
alta consideratio contraxit
& congessit totam miseriã
meam an consnectum
cordis mei :  orta est
procella ingens: ferens
ingentem imbrem lacrima¬
rum Et ut totum effun¬
derem cum uocibus suis.
suirrexi ab XLIPio Solitu¬
do michi ad negocium flendi
aptior suggerẽbatur. Et sẽ¬
cessi remotius : quam ut pos¬
set michi onerosa esse etiam
eius iprȩsentia: Sic tunc erã:

Expanded text:
eorum me dedit eis. Quid in te stas, et non stas? Projice te in eum; noli metuere, non se subtrahet ut cadas: projice te securus, excipiet et sanabit te. Et crubescebam nimis, quia illarum nugarum murmur adhuc audiebam, et cunctabundus pendebam. Et rursus illa, quasi diceret: Obsurdesce adversus immunda illa membra tua super terram, ut mortitibi delectationes, sed non sicut lex domini dei tui." ista controuersia in corde meo non nisi de me ipso aduersus me ipsum. at Alypius affixus lateri meo inusitati motus mei exitum tacitus opperiebatur. Vbi uero a fundo arcano alta consideratio traxit et congessit totam miseriam meam in conspectu cordis mei, oborta est procella ingens ferens ingentem imbrem lacrimarum. et ut totum effunderem cum uocibus suis, surrexi ab Alypio — solitudo mihi ad negotium flendi aptior suggerebatur — et secessi remotius, quam ut posset mihi onerosa esse etiam eius praesentia. sic tunc eram,
Abbreviated transcription (Latin):
UUS
IUUS.
ego seruus tuus & filius an¬
cillae tucce. Difrupisti uin¬
cula mea: tibi sacrificabo
hostiam laudis. Laudet te cor
meũ. & lingua mea: & om̃ia
ossa mea dicant. Dñe quis sĩmi¬
lis tibi : Dicant. & responde
michi: & dic anime meae.
Salus tua ego sum: Quis ego
& qualis ego : Quid non maliego.
aut facta mea.Aut si non fa¬
cta dicta mea Aut si ñ dicta
uoluntas mea fuit : Tuautẽ
dñe bonus & misericors: & dex¬
tera tua respiciens ꝓfunditatẽ
mortis meae: & a fundo cordis
mei exhauriens abrssum corru¬
ptionis & hoc erat totũ. nolle
qđ uolebã: & uelle qđ uolebas
Sed ubi erat tam annoso tẽpore.
Et de quo imo altoq sẽcreto euo¬
catũ est in momento liberum
arbitriũ meũ : quo subderem
ceruicẽ leni iugo tuo. & humeros
leui sarcinae tuȩ XP̃E IHUAD¬
iuror Mecis et REDEPTOR

Expanded text:
uus tuus, ego seruus tuus et filius ancillae tuae. disrupisti uincula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis. laudet te cor meum et lingua mea, et omnia ossa mea dicent: domine, quis similis tibi? dicant, et responde mihi et dic animae meae: salus tua ego sum. quis ego et qualis ego? quid non mali aut facta mea aut, si non facta, dicta mea aut, si non dicta, uoluntas mea fuit? tu autem, domine, bonus et misericors et dextera tua respiciens profunditatem mortis meae et a fundo cordis mei exhauriens abyssum corruptionis. et hoc erat totum nolle quod uolebam, et uelle quod uolebas. sed ubi erat tam annoso tempore et de quo imo altoque secreto euocatum est in momento liberum arbitrium meum, quo subderem ceruicem leni iugo tuo et umeros leni sarcinae tuae, Christe Iesu, adiutor meus et redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
coȩt̃na. par¬
ticeps tam̃ aet̾nitatis tuȩ
ualde mutabilitatẽ suã
prȩdulcedine felicissimȩ
contẽplationis tuȩ cohibet:
& sine ullo lapsũ ex quo fa¬
cta est inherendo tibi. ex¬
cedit om̃em uolubilẽ uicis¬
situdinẽ temporũ. Ista uͦ
informitas t̃rȩ in uisibilis
& in cõposita: nec ipsa in
dieb numerata. ẽ: ubi
enĩ nulla species : nullus
ordo nec uenit quenquã
nec prȩterit Et ubi hoc¬
÷ nonfit: non sunt u iq
dies. nec uicissitudo
spaciorũ temportiliũ
OUERITAS LUMEN

Expanded text:
coaeterna, particeps tamen aeternitatis tuae, ualde mutabilitatem suam prae dulcedine felicissimae contemplationis tuae cohibet et sine ullo lapsu ex quo facta est inhaerendo tibi excedit omnem uolubilem uicissitudinem temporum. ista uero informitas, terra inuisibilis et inconposita, nec ipsa in diebus numerata est. ubi enim nulla species, nullus ordo, nec uenit quicquam et praeterit, et ubi hoc non fit, non sunt utique dies nec uicissitudo spatiorum temporalium. 0 ueritas, lumen
Abbreviated transcription (Latin):
at ego intẽpora dissilui.
quorũ ordinẽ nescio: et
tumultuosis uarietatib
dilaniant᷑ cogitationes meȩ.
intima uiscera animȩ me¬
ae. donec inte confluam
purgatus & liquidus igne
amoris tui. Et stabo atq
solidabor inte informa
mea. ueritate tua: nec pa¬
tiar quȩstiones hominum :
qui pȩnali morbo plussiti¬
unt quã capiunt : & dicunt
Quid faciebat ds̃ ante quã
faceret caelum & terrã:
Aut quid ei uenit inmentẽ
ut aliquid faceret: cũ ante
nunquã aliquid fecerit :
Da illisoNebene cogitare
quid dicant: & inuenire.
quia non dicit᷑ unquam
ubi non ẽ. tẽpus: Qui ergo
dicit᷑ nunquã fecissẽ : qͦid
aliud dicit᷑. nisi nullotem¬
pore fecissẽ : Videant itaq
nullũ tempus eẽ possẽ sine
creatura: & desinant istã
uanitatẽ loqui. Exteni¬
dantur etiã in ea quae
ante sunt : & intelligaNT
te ante om̃ia tẽporaa¬
TERNŨ CREXTOREM

Expanded text:
at ego in tempora dissilui, quorum ordinem nescio, et tumultuosis uarietatibus dilaniantur cogitationes meae, intima uiscera animae meae, donec in te confluam purgatus et liquidus igne amoris tui. Et stabo atque solidabor in te, in forma mea, ueritate tua, nec patiar quaestiones hominum, qui poenali morbo plus sitiunt, quam capiunt, et dicunt: "quid faciebat deus, antequam faceret caelum et terram?" aut "quid ei uenit in mentem, ut aliquid faceret, cum antea numquam aliquid fecerit?" da illis, domine, bene cogitare, quid dicant, et inuenire, quia non dicitur numquam, ubi non est tempus. qui ergo dicitur numquam fecisse, quid aliud dicitur nisi ; nullo tempore fecisse? uideant itaque nullum tempus esse posse sine creatura et desinant istam uanitatem loqui. extendantur etiam in ea, quae ante sunt, et intellegant te ante omnia tempora aeternum creatorem
Abbreviated transcription (Latin):
sed sp̃m qui ex dõ ẽ.: ut
sciamus quae a dõdonata
sunt nobis. Et admoneor
lit dicã certe. nemo scit quȩ
ergo scimus & nos quedłõo
donata sunt nob: Res¬
sic nemoscit nisi sp̃s r̃
Sicut enĩ recte dictũ.ẽ N
enĩ uos estis qui loquimi¬
ni. eis. qui in dĩsp̃ũ loque¬
rentur : sic recte dicitur
ñ uos esas qui scitis. eis
qui in dĩ spũ sciunt. Ni¬
chilominus igit᷑ recte di¬
citur : non uos estis quiui¬
detis. eis qui in sp̃ũ dĩ ui¬
dent. Ita quicquid in sp̃ũ
dĩ uident quia bonũ est:
non ipsi sed os̃ uidet quia.
bonũ. ẽ. Aliud ergo ẽ. ut
putethuisq malũ eẽ quod.
bonũ ẽ quales supra dicti
sunt ⁊ aliud. ut qđ bonũ. ẽ.
uideat homo quia bonũ est :
Sicut multis tua creatura
placet quia bona. ẽ. quib
tam̃ non tu places in ea.
unde frui magis ipsa quã
te uolunt: Aliud autẽ ut¬
i ołi aliquid uidet homo qui
bonũs. ẽ: ds̃ in illo uideat
quia bonũ. ẽ: ut scilicet

Expanded text:
sed spiritum, qui ex deo est, ut sed spiritum, qui ex deo est, ut sciamus quae a deo donata sunt nobis. et admoneor, ut dicam: certe nemo scit quae ergo scimus et nos, quae a deo donata sunt nobis? ressic nemo scit nisi spiritus dei. sicut enim recte dictum est: non enim uos estis, qui loquimini, eis, qui in dei spiritu loquerentur, sic recte dicitur: "non uos estis, qui scitis" eis, qui in dei spiritu sciunt. nihilo minus igitur recte dicitur: "non uos estis, qui uidetis" eis, qui in spiritu dei uident: ita quidquid in spiritu dei uident quia bonum est, non ipsi, sed deus uidet, quia. bonum est. aliud ergo est, ut putet quisque malum esse quod bonum est, quales supra dicti sunt; aliud, ut quod bonum est uideat homo, quia bonum est, sicut multis tua creatura placet, quia bona est, quibus tamen non tu places in ea; unde frui magis ipsa quam te uolunt: aliud autem, ut, cum aliquid uidet homo quia bonum est, deus in illo uideat, quia bonum est, ut scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse alibi creata. & aliunde.
quȩ tu contraherłs & cõpagi¬
naris atq: contexeres. cũ
de hostib: uictis mundana
moenia molireris : ut ea con¬
structione deuincti: aduer¬
sus te iterũ rebellare ñ possent.
Aliã uero nec fecisse te. nec
om̃ino cõpegisse. sicut om̃s
carnes. & minutissima quȩq:
animantia. & quicquid
radicib teram tenet :
Sed hostili̾tatẽ mentẽ. natu¬
ramq: aliã. nec abste con¬
ditamTibiq contrariã.
in inferiorib: mundi locis ista
gignere atq formare:
tua: nec te cognoscunt in eis.
Quiautẽ ꝑ sp̃m tuũ uident ea:
tu uides in eis. Ergo cum
uident quia bona sunt. tu
uides oma bona sunt: et
quęcunq ꝓpt̃ te placent.
tu in eis places & quȩ per
sp̃m tuũ placent in nobis.
tibi placent in nobis. Quis
enĩ scit hominũ quȩ sunt ho¬
minis: nisi spiritus hominis
qui in ipso.ẽ : Sic &quȩ dĩ
sunt nemoscit. nisi sp̃s dĩ
Nos autẽ inquit non sp̃ms
huius mundi accepimus

Expanded text:
fuisse alibi creata et aliunde, fuisse alibi creata et aliunde, quae tu contraheres et conpaginares atque contexeres, cum de hostibus uictis mundana moenia molireris, ut ea constructione deuincti aduersus te iterum rebellare non possent; alia uero nec fecisse te nec omnino conpegisse, sicut omnes carnes et minutissima quaeque animantia et quidquid radicibus terram tenet, sed hostilem mentem naturamque aliam non abs te conditam tibique contrariam in inferioribus mundi locis ista gignere atque formare. tua nec te cognoscunt in eis. Qui autem per spiritum tuum uident ea, tu uides in eis. ergo cum uident, quia bona sunt, tu uides, quia bona sunt, et quaecumque propter te placent, tu in eis places, et quae per spiritum tuum placent nobis, tibi placent in nobis. quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? sic et quae dei sunt nemo scit nisi spiritus dei. nos autem, inquit, non spiritum huius mundi accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
UERITAS
dedisti eã : Cur
ergo tu michi dicis non ẽe
in tua uisione tẽpora: & ista
scriptura tua michi dicit.
ꝑsingulos dies ea quȩ fecisti
te uidisse quia bona sunt :¬
& cũ ea numerarem inueni
quotiens : Ad haec tu dicis
cis uoce forti in aurẽ interi¬
orem seruo tuo: perrũpens
meam surditatẽ. & clamans
Ohomo. nempe qđ scriptura
mea dicit ego dico: & tam̃
illa tẽporalit̃ dicita Uerbo
autẽ meo aet̾no tẽpus ñ acci¬
dit. quia ęquali mecũ ȩt̃ni¬
tate consistit: sed ea quae
uidetis ego
uideo. sicut eã quae uos
ꝑ sp̃m mosũ dicitis ego dico
Atq ita cũ uos tẽporaliter
ea uideatis ñ ego tẽporalit̃
uideo: quẽ ad modũ cũ uos
tẽporalit̾ eadicatis. ñ ego
tẽporalit̃ ea dico. Et au¬
& elinxi
stillã dulcedinis extua ue¬
ritate : & intellexi qm̃ sud̃
quidã quib displicent oꝑa¬
dicunt te fecisse necessitate
compulsum. sicut fabricas
cȩlorũ & cõpositiones syderũ
Et hoc non de tuo: sed iam

Expanded text:
ueritas edidisti eam? cur ergo tu mihi dicis non esse in tua uisione tempora, et ita scriptura tua mihi dicit per singulos dies ea quae fecisti te uidisse, quia bona sunt, et cum ea numerarem, inueni quotiens? ad haec tu dicis cis uoce forti in aure interiore seruo tuo perrumpens meam surditatem et clamans: "O homo, nempe quod scriptura mea dicit, ego dico. et tamen illa temporaliter dicit, uerbo autem meo tempus non accedit, quia aequali mecum aeternitate consistit. sic ea, quae uidetis, ego uideo, sicut ea, quae uos per spiritum meum dicitis, ego dico. atque ita cum uos temporaliter ea uideatis, non ego temporaliter uideo, quemadmodum, cum uos temporaliter ea dicatis, non ego temporaliter dico." Et ant elinxi stillam dulcedinis ex tua ueritate et intellexi, quoniam sunt quidam, quibus displicent opdicunt te fecisse necessitate conpulsum, sicut fabricas caelorum et conpositiones siderum, et hoc non de tuo, sed iam
Abbreviated transcription (Latin):
ad me attinet ÷ nulla reiam de¬
lector in hac uita Quid hic faciã
Aadhuc. & cur hic sim nescio : iã
consumpta spe huius saeculi Unũ
erat ꝓpter quod in hac uita ali¬
quantũ immorari cupiebã : ut
te xp̃ianũ catholicũ uiderem. pri¬
us quam morerer: Cumulatius
hoc michi ds̃ m̃s prestitit: ut te
etiã contempta felicitate tepyena
seruum eius uideã Quid hic facio :
Ad haec ei quid responderim:
non satis recolo Cum interea
uix intra quinq dies. aut noni
multo amplius. decubuit febribis
Et cum ȩgrotaret : quodã die de¬
fectum Animȩ passã.ẽ. et paulu¬
lum subtractam̃ a presentibus
nos concurrimus : Sed cito red¬
dita .ẽ. sensui: & aspexit astantes
me & fratrem meũ : & ait nobis¬
nobis quasi quaerenti similis
uibi eram: Deinde nos intuers
merore attonitos: ponitis hic inqͦit
matrem ur̃am. Ego silebam & fle¬
tum frenabã: fr̃ autem m̃s quid¬
dam locutus ẽ quod eã non pere¬

Expanded text:
ad me adtinet, nulla re iam dead me adtinet, nulla re iam delector in hac uita. quid hic faciam adhuc et cur hic sim, nescio, iam consumpta spe huius saeculi. unum erat, propter quod in hac uita aliquantum inmorari cupiebam, ut te christianum catholicum uiderem, priusquam morerer. cumulatius hoc mihi deus praestitit, ut te etiam contemta felicitate terrena seruum eius uideam. quid hic facio?" Ad haec ei quid responderim, non satis recolo, cum interea uix intra quinque dies aut non multo amplius decubuit febribus. et cum aegrotaret, quodam die defectum animae passa est et paululum subtracta a praesentibus. nos concurrimus, sed cito reddita est sensui et aspexit astantes me et fratrem meum et ait nobis quasi quaerenti similis: "ubi eram?" deinde nos intuens maerore attonitos: "ponitis hic" inquit "matrem uestram." ego silebam et fletum frenabam. frater autem meus quiddam locutus est, quo eam non in pere
Abbreviated transcription (Latin):
ea. & loquatur ipse solus non ꝑ ea
sed ꝑse ipsum ut audiamus uerbũ
eius non ꝑlinguã carnis. neq per
uocẽ angeli : neq per sonitũ nubis.
nec ꝑ enigia similitudinis: sed
ipsum quem in his amamus: ipsũ
sine his audiamus Sicut nunc
extendimus nos. & rapida cogi¬
tatione atti igimus aet̾nã sap̾ien¬
tiam suꝑ om̃ia manentẽ : si con¬
tinuetur hoc & subtrahantur
aliae uisiones imparis generis :¬
& hȩc una rapiat & absorbeat: &¬
recondat in interiora gaudia spe¬
ctatorem sũũ. ut talis sit sempit̃na
uita quale fuit hoc momentũ in¬
telligentiae cui suspirauimus : non¬
ne hoc est̃. intra ingaudiũ dñittu :
Et istud quando : Ancum om̃s
resurgemus sed non om̃s immuta¬
bimur: Dicebãtalia & si non
isto modo & his uerbis: tam̃ dñe
tu scis qđ illo die cũ talia loquere¬
mur & mundus iste nobis int̃ uerba
uilesceret cũ om̃ibus delectationib
suis: tunc ait illa Fili quantũ

Expanded text:
ea, et loquatur ipse solus non per ea, ea, et loquatur ipse solus non per ea, sed per se ipsum, ut audiamus uerbum eius, non per linguam carnis neque per uocem angeli nec per sonitum nubis nec per aenigma similitudinis, sed ipsum, quem in his amamus, ipsum sine his audiamus, sicut nunc extendimus nos et rapida cogitatione attingimus aeternam sapientiam super omnia manentem, si continuetur hoc et subtrahantur aliae uisiones longe inparis generis et haec una rapiat et absorbeat et recondat in interiora gaudia spectatorem suum, ut talis sit sempiterna uita, quale fuit hoc momentum intellegentiae, cui snspirauimus, nonne hoc est: intra in gaudium domini tui? et istud quando? an cum omnes resurgimus, sed non omnes inmutabimur?" Dicebam talia, etsi non isto modo et his uerbis, tamen, domine, tu scis, quod illo die, cum talia loqueremur et mundus iste nobis inter uerba uilesceret cum omnibus delectationibus suis, tunc ait illa: "fili, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam fiunt om̃ia ista & quae
fuerunt. & quae futura sunt et
ipiã nonfit : sed sic est̃ ut fuit. &
sic erit semꝑ. Quin potius fuissẽ
de futurũ essẽ non est inea : sed
esse solum : qm̃ a et̃na ẽ Nam
fuisse & futurum esse non est
aeternum : Et dum loquimur.
& inhiamus illi : attigimus
eam modice toto ictu cordis
et suspirauimus : & reliquims
ibi religatas primitias sp̃i et
remeaiuimus ad strepitum oris
nr̃i : ubi uerbũ & incipitur et
finitur. Et quid simile uerbo
sine uetustate. atq: innouanti
om̃ia: Dicebamus ergo. sicui
sileat tumultus carnis:. Sileant
phantasiae terrȩ . & aquarum
& aerir Sileant & poli. & ipsa
sibi anima sileat. & transeat
se non se cogitando. Sileant
somnia & imaginariae reuela¬
tiones omnis lingua. & omne si¬
gnum: & quicquid transeundo
fit : Sicui sileat omnino: qm̃ siquis
audiat. dicunt haec om̃ia. non ipsa
nos fecimus. sed fecit nos qui ma¬
net in aet̃nũ : His dictis siiã taceaN
qm̃ erexerunt aurem in eũ qui fecit

Expanded text:
 quam fiunt omnia ista, et quae fuerunt et quae futura sunt, et ipsa non fit, sed sic est, ut fuit, et sic erit semper. quin potius fuisse et futurum esse non est in ea, sed esse solum, quoniam aeterna est: nam fuisse et futurum esse non est aeternum. et dum loquimur et inhiamus illi, attingimus eam modice toto ictu cordis; et suspirauimus et reliquimus ibi religatas primitias spiritus et remeauimus ad strepitum oris nostri, ubi uerbum et incipitur et finitur. et quid simile uerbo sine uetustate atque innouanti omnia? Dicebamus ergo: "si cui sileat tumultus carnis, sileant phantasiae terrae et aquarum et aeris, sileant et poli et ipsa sibi anima sileat et transeat se non se cogitando, sileant somnia et imaginariae reuelationes, omnis lingua et omne signum et quidquid transeundo fit si cui sileat omnino — quoniam si quis audiat, dicunt haec omnia: non ipsa nos fecimus, sed fecit nos qui manet in aeternum — his dictis si iam taceant, quoniam erexerunt aurem in eum, qui fecit