comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat inciuitate peccatͥr quȩ amando
ueritatẽ lauit lacͥmis macłas cͥminiᷤ.
eccłȩ de gentib typum gessit. que agnita
ueritate turbas erroꝵ. quib ꝓstitita
fuerat deserens. ad fontẽ gr̃ȩ lauanda cu¬
currit. ⁊ uox ueritatis impletur dicentĩ.
dimissa st̃ ei peccata multa: iudaico inu¬
dente ppło. cuiꝰ typũ pharyseus ille te¬

Expanded text:
que amando veritatem, lavit lacrymis maculas criminis, Ecclesiae de gentibus typum gessit: quae agnita veritate turbas errorum, quibus prostituta fuerat, deserens, ad fontem gratiae lavanda cucurrit, et vox Veritatis impletur, dicentis. « Dimissa sunt ei peccata multa . » Judaico invidente populo, cujus in typum Pharisaeus ille
Abbreviated transcription (Latin):
Hic si eẽt ꝓpħa. sciret utiq que ⁊ qualis
mulier eẽt que tangit eũ qr peccatrix ẽ.
Hec ead̾e mulier sic̃ in hodierno legimꝰ
enugłio stabat ad monum̃tũ foris plo¬
rans: ⁊ post allocutionẽ angloꝵ ꝯu̾sare¬
trorsum uidet iħm: & ipsa pꝰ ab illouo¬
cata nomine suo. uocat ⁊ ipsa eũ ma¬
gistrũ. ⁊ cet̾a. In his qͦ tẏpum gerit
eiꝰde eccłiȩ. Sic enim eccłia de gentib fo¬
introierat. ⁊ tñ dñm querebat. sic̃ ile
beatissimus centurio corneliꝰ. ł sic̃ ille
cuius aditum ad intelligendũ inuenire
ñ pot̾at. Sic ⁊ multi gentilium dm̃
querentes. foris stabant: q aditũ ꝑ quẽ
ad ueritatis noticiã ingrederentur ñ
inuemebant. Futurũ erat scił ante dñi¬

Expanded text:
a, sciret utique quae et qualis esset quae tetigit eum, quia peccatrix est . » Haec eadem mulier, sicut in hodierno legimus Evangelio, stabat ad monumentum foris plorans; et post allocutionem angelorum conversa retrorsum, vidit Jesum: et ipsa prius ab illo vocata nomine suo, vocat eum et ipsa magistrum , etc. In his quoque typum gerit ejusdem Ecclesiae. Sic enim Ecclesia de gentibus fointroierat, et tamen Dominum quaerebat, sicut ille beatissimus centurio Cornelius , vel sicut cujus aditum ad intelligendum invenire non poterat . Sic et multi gentilium Deum quaerentes foris stabant, quia per quem ad veritatis notitiam ingrederentur, non inveniebant; futurum erat, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ in igne ñ passionis s amoris positum.
bilis erit. caminus. Inuenient ⁊ panem
ta debeati petri apłi p̾dicatione more suo
cum testimonio secuturi p̾currtt emu¬
głii: ulũ maxime locũ ꝯtingens. qͦ dicit᷑
ascendit aut̃ simonpetrus ⁊ traxit rete
int̾rã plenũ magnis piscib. Iã enĩ credo

Expanded text:
tunc in ignem non passionis, sed amoris propositum, , et inexstinguibilis erit caminus. Invenient et panem ta de beati Petri Apostoli praedicatione more suo, cum testimonio secuturi praecurrit Evangelii, illum maxime locum contingens, quo dicitur: Ascendit autem Simon Petrus, et traxit rete in
Abbreviated transcription (Latin):
unu̾sos ep̃os ꝑ siciliã ꝯstitutos. cũ de sab¬
bato sc̃o paschȩ qd t̾e baptizandũ sit di¬
riss: adiecit. Addit᷑ sane huic obseruan¬
tie etia pentecosten ex aduentu sc̃ĩ sp̃c sol¬
lẽpnitas. q̃ de paschalis festi pendet arti¬
alo. & cii ad alios dies cet̾a festa ꝑtineant.
hec sẽꝑ ad eñ diẽ qͥ de resurrectione xͥ insig¬
nis ẽ occurrit᷑. porrigens qͦdam auxiliantis gr̃ȩ¬
manii. & eos qͦs adie paschȩ aut molestia
infirmitatis. aut longinqͥtas itineris. aut
nauigationis difficultas int̾clusit mmuitais:
ut quib libet necessitatib impediti. desi¬
derii sui effectũ dono sc̃ĩ sp̃c ꝯsequant᷑. Et

Expanded text:
 Siciliam constitutos, cum de Sabbato sancto Paschae, quo baptizandum sit, dixisset, adjecit: « Additur sane huic observantiae, etiam Pentecostes, ex adventu Spiritus sancti solemnitas, quae de Paschalis festi pendet articulo, et cum ad alios dies caetera festa pertineant, haec semper ad eum diem, quae resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis grmanum, et eos quos a die Paschae, aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit, invitans, ut quibuslibet necessitatibus impediti, desiderii sui effectum dono Spiritus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iusta tanti dñi reuerentia. qͣndo eqͥtas
parib in reb paria nira desiderat: ut qi
filiꝰ ñ nͥ indigito di fortẽ armatũ resur¬
gendo deuicts. & nasa eiꝰ diripuit atq
mundauit: eque huic digito di scilicet
sp̃u scõ aduenienti sic̃ ⁊ fulio resurgen
effectꝰ: maxime qr baptismatis eiꝰdẽ rege¬

Expanded text:
et justa tanti Domini reverentia, quoniam aequitas paribus in rebus paria jura desiderat, ut quia filius non nisi in digito Dei fortem armatum resurgendo devicit, et vasa ejus diripuit atque mundavit , aeque huic digito Dei, scilicet Spiritui sancto advenienti, sicut et Filio resurgenteffectus, maxime quia baptismatis ejusdem rege
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ds̃ ac dñs nr̃ patͥ filioq ꝯsubstant¬
lis. ⁊ coet̾nus. increat᷑ atq imm̃sus. ui¬
te creatͥcis t̾cia ꝑsona tͥnitatis: cuiꝰ absi
ad quẽ accedens homo. dõ sumlis rel¬
ditus ẽ. Causa aut̃ aduentꝰ eiꝰ hec ell
ut qi sponsus eiꝰ ablatꝰ ẽ. filiorũ eiꝰ cui¬
atq tutelam pupillorum suscipiat a
testam̃to patͥs legatã. illis. immo sangl¬
ne et ꝯscriptã hereditatẽ. aduocatios
quis dierum dixerit. hiuic de qͦ loquimur
Sonso pupillbꝵ patͥ. postula ame ⁊ dabo

Expanded text:
substantialis et coaeternus, increatus atque immensus, utpote creatricis tertia persona Trinitatis, cujus absque ad quem accedens homo, Deo similis redditus est. Causa autem adventus ejus haec est, ut quia sponsus ablatus est, filiorum erum suscipiat, et testamento Patris legatam illis, imo sanguine ejus conscriptam haereditatem, advocatione s, et cum Antiquus dierum dixerit huic, de quo loquimur, sponso, pupillorum Patri: « Postula a me, et dabo
Abbreviated transcription (Latin):
origo baptisimi quo bapti zamur nos
quẽ a nullo accepit: s ipse pͥmꝰ eiꝰ autl
extitit. Hoc ido dicimꝰ ne putemꝰ illã
azohe suum accepisse baptismum. qd l
mana auctoritas ñ concedit. greconis
contradicens traditioni. ut die eprha¬
me baptismum celebremus sic̃ in nocte
paschati & qd̃ supͣdietũ ẽ. ubi de die epi¬
phane m̃tio ẽ facta. S de origine baptis¬
ma oportumꝰ cdicemꝰ: cũ de morte dm̃ in
sqnti parascene ł sab̃bi scĩ offitio tͣctat᷑
Pordo causarũ poposcerit. Sciendñ aut̃
q̃o rectiꝰ faciunt hi. qͦs & nos mittamͣ. &
h ipsa die parasceue lauant. Nam hac fi̾a
qͥnta cep̃ qͥde cłns ad uesꝑas agonizare.
s fr̃a sexta sanguinẽ & aquã de lat̾e suo
lanceat᷑ effudit. Iccirco &e cũ cantu ad pas¬
sioñ ꝑtinente ł cũ psalmodia penitenti¬
an lauare consueminus. Hispidi qͦ ra¬
musculi cũ qͥb lauant᷑ flagella signifi¬

Expanded text:
origo baptismi, quo baptizamur nos, origo baptismi, quo baptizamur nos, quem a nullo accepit, sed ipse primus ejus auctor exstitit. Hoc ideo dicimus, ne putemus illum a Joanne suum accepisse baptismum, quod Romana auctoritas non concedit, Graecorum contradicens traditioni, ut die Epiphaniae baptismum celebremus, sicut in nocte paschali, quod et supra dictum est, ubi de die Epiphaniae mentio facta est. Sed de origine baptismi opportunius dicemus, cum de morte Domini in sequenti Parasceve, vel Sabbati sancti officio, tractatus vel ordo causarum poposcerit. Sciendum autem quod rectius faciunt hi quos et nos imitamur, et sed ipsa die Parasceve lavant. Nam hac feria quinta coepit quidem Dominus ad vesperam agonizari, sed feria sexta sanguinem et aquam de latere suo lanceatus effudit. Idcirco et cum cantu ad passionem pertinente, vel cum psalmodia poenitentiali lavare consuevimus. Hispidi quoque ramusculi, cum quibus lavantur, flagella signifi
Abbreviated transcription (Latin):
fixissent eum duusert̃ sͥ uestim̃ta eꝰ e
fecert̃ sͥ qͣtuor partes. iunciiq militip:¬
tẽ. & de tumca dixerunt. Nonscindamꝰ
eã: s sortiam᷑ de illa cuiꝰ sit. Tale uinum
iħic. in qͦ reqͥẽ inuenimꝰ aminab nr̃is:
tale inqm uinum bibit ex uinea sua
quã plantauit. scił ex gente uidaica. qui
deegẏpto tͣnstulit: qr cunctis amaritu¬
dinib mnebriat᷑. soporat᷑ sõpno mortis
&e in cinictis adiuinitatis sue gła nuditͥ
ad tẽpꝰ apparuit. Cum gͦ altare xp̃m sig¬
iificet: recte ob cõmemorationẽ horui
nestitu & ornatu suo spoliatum est. Cur¬
cur lauentur altaria ñ minꝰ
tare significat ut dictũ ẽ de lat̾e suo ui¬
lancea militis ꝑforato sanguinẽ & aqmͣ
effudit: ido lauant᷑ uino & aqua. Umũ
dño auctore ascitum ẽ. Sanguinẽ inã
&e aquã effudit de lat̾e suo fumꝰ nr̃e qpi¬
fex salutis: q̃ pͥma sunt eiusde elem̃ta
salutis. Sanguine rediminnir: aqua
ablirmur. Hec enim aqua pͥma sui ful

Expanded text:
ssent eum, diviserunt sibi vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partem . » Et de tunica dixerunt: « Non scindamus eam, sed sortiamur de illa, cujus sit . » Tale vinum  in quo requiem invenimus animabus nostris, tale , inquam, vinum bibit ex vinea sua, quam plantavit, scilicet ex gente Judaica, quam de Aegypto transtulit , quia cunctis amaritudinibus inebriatus, soporatus est somno mortis, et in cunctis a divinitatis suae gloria nudatus ad tempus apparuit. Cum ergo altare Christum significet, recte ob commemorationem horum, vestitu et ornatu suo spoliatum est. CAcur laventurtare significat, ut dictum est, de latere suo lancea militis perforato sanguinem et aquam effudit . Ideo lavantur vino et aqua. Vinum Domino auctore, ascitum est. Sanguinem, inquam, et aquam effudit de latere suo summus nostrae opifex salutis, quae prima sunt ejusdem elementa salutis. Sanguine redimimur, aqua abluimur. Haec enim aqua, prima sui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
in matutinis ẽẽ p̃figuratũ indei sibine
extinxerunt. & tenebre facte sunt. La
Unde &e inbenectictione eiusclem igniᷤ
oratio talis ẽ. Ds̃ qui ꝑfiliũ tuũangular
scił lapidem carteatis ignẽ tuis fideli
contuusti ꝓductum e filice nrĩs ꝓtu¬
&e cet̾a. Prudentius qͦ in hẏmuo suo qͥ
ne querere ite ostenderet fieri hoc ad
sibi sumimis in xp̃i solido corꝑe conditã.
qui dici stabuẽ se uoluit petrã. nr̃is igni¬
ciuis unde genuis uenit. Lapis gͦ quẽ ꝑcu¬
cientes ignẽ elicimꝰ xp̃m significat qͥ ꝑcꝰ¬
sus n̾bere crucis. sp̃m sc̃m nob̃ estudit
Qd si cristani lapidẽ soli obicimꝰ. escamq
subicimus. ut mediante cristallo carbonẽ
extincti reuimscant. aspectu phebeȩ lam¬
padis. illud nob̃ gͣtissime cõmemorari de¬
bet qd̃ mediator dĩ & hominũ homo xp̃c

Expanded text:
in matutinis praefiguratum est, Judaei sibimet exstinxerunt, et tenebrae factae sunt. LapUnde et in benedictione ejusdem ignis oratio talis est: Deus, qui per Filium tuum, angularem scilicet lapidem, charitatis ignem tuis fidelibus contulisti, productum e silice, nostris profua, etc. Prudentius quoque in hymno suo, qui ne quaerere, ut ostenderet fieri hoc ad sibi luminis In Christi solido corpore conditam, Qui dici stabilem se voluit vetram Nostris igniculis unde genus venit. Lapis ergo, quem percutientes ignem elicimus, Christum significat, qui percussus verbere crucis, Spiritum sanctum nobis effudit. Quod si crystalli lapidem soli objicimus, escamque subjicimus, ut mediante crystallo carbones exstincti reviviscant aspectu phoebeae lampadis, illud nobis gratissime commemorari debet, quod « Mediatur Dei et hominum homo C
Abbreviated transcription (Latin):
uirum dolorum & scientẽ infirmitatem.
Uere languores nr̃os ipse tulit. c&e peccata
nr̃a ipse portauit. Hec de passione eius
ẽẽ dicta ꝑspicuum ẽ. Ille enĩ speciosꝰ forma
p̾ fulͥus hominum qui semetipsũ exina¬
muit formam serui accipiens. maxime
inpassione sua uisus ẽ. & ñ hñs speciẽ
neq decorẽ: & quasi absconditꝰ uult᷑ eiꝰ
Nam antea decorꝰ incedebat &e magniti¬
cabat᷑ ab omib: qr sic̃ laudat᷑ in canticis.
uent̃ eiꝰ eburneus distinctꝰ erat saphytiᷤ.

Expanded text:
dolorum, et scientem infirmitatem. Vere languores nostros ipse tulit, et peccata nostra ipse portavit . » Haec de passione ejus dicta esse perspicuum est. Ille enim « speciosus forma prae filiis hominum , » qui « semetipsum exinanivit, formam servi accipiens , » maxime in passione sua visus est non habens speciem, neque decorem, et quasi absconditus vultus ejus. Nam antea decorus incedebat, et magnificabatur ab omnibus, quia sicut laudatur in Canticis: « Venter ejus eburneus, distinctus e
Abbreviated transcription (Latin):
radiabat u̾bi gr̾a quando uendentes ce
em̃tes eiecit de templo. qd infinit᷑ facere
ñ poss exercit᷑: illa inqm facies nc despi¬
tiebatur. alapis cedebat᷑. uelabat᷑. conspu¬
ebat᷑ uellebant᷑ genȩ eiꝰ: qr sic̃ areole aro¬
matum gratũ ꝓpe accedentib spirãt odorẽ.
ita contuentib benignitatẽ eiꝰ expͥmebãt
& mansuetudinẽ. Manꝰ eiꝰ que ita faciles erãt
ad oꝑanda miracła diunibenefitii. ut me¬
rito dicte fuerint tornatiles. aureȩ. plene
ꝓpt̾ talia dictũ ẽ. & aspectꝰ in eo ñ ẽ & ñ ẽ

Expanded text:
dentes et ementes ejecit de templo , quod infinitus facere non possit exercitus, illa, inquam, facies nunc despiciebatur, alapis caedebatur, velabatur, conspuebatur. Vellebantur genae ejus, quae sicut areolae aromatum gratum prope accedentibus spirant odorem, ita contuentibus benignitatem ejus exprimebant et mansuetudinem. Manus ejus, quae ita faciles erant ad operanda miracula divini beneficii, ut merito dictae fuerint « tornatiles, aureae, plenae Propter talia dictum est: « Et aspectus in eo non est, et
Abbreviated transcription (Latin):
lã clarissimã rep̃ssit. conticint xp̃m reliqͥt.
fugit & t̾cio negauit. Igit᷑ ex hora quadñs
tͣdit᷑ ẽ recte signis eccłiȩ silentiũ indicimꝰ.
xp̃mq solũ torcular calcantẽ. solũq inlig¬
no crucis extenso corꝑe tympanizantẽ.
testimoniũq u̾teati humili ac solttaria
uoce ꝑhibentẽ. ligneo malleolo intabu¬
la suspenso & ꝑsonante ppłmq ad eccl̃am
inuitante significamus. Ci
uolentib facue liquet: si pꝰ adũ
terint quid ipsum altare significet. Sig¬

Expanded text:
lam clarissimam repressit, conticuit, Christum reliquit, fugit et negavit . Igitur ea hora qua Dominus traditus est, recte signis Ecclesiae silentium indicimus, Christumque solum torcular calcantem, solum in ligno crucis, extenso corpore tympanizantem, testimonium veritati humili ac solitaria voce perhibentem, ligneo malleolo in tabula suspenso et personante, populumque ad Ecclesiam invitante significamus. CAPvolentibus facile liquet, si prius animadverterint, quid ipsum altare significet. Sig
Abbreviated transcription (Latin):
uitã et̾nã habeamꝰ credentes meũ quẽ illi
ap̾senti uita extiuxert̃. Deinceps imminen¬
te uesꝑa maiora tristitie secunt᷑ increm̃¬
ta. altaria spoliantur. uino & aqua lauan-¬
tͣ. cãpane conticescunt om̃s p̾t̾ uigilias
noct᷑nas regłares horas absorbet tͥste silen¬
tiũ. Usum nonimꝰ: mnẏst̾ia reqͥramus.¬
igna ȩccłiȩ Cur campane non
sid̃s xp̃i p̾cones significare suo loco iam
dictũ ẽ qui caritatis igne excocti. & dim¬
na institutione formati. inꝓtectione di
celi tãqm̃ inturri fortitudinis cõmanen¬
nentes. iimo suspensa m̃te pendentes
quadam suꝑnȩ dilectionis corda cõmouent᷑.
totaq &e die & nocte cõmonent᷑ ut ñ tace¬
ant. p̃dicare nom̃ dñi dicentes. Qui remi¬
niscimini dñi ne taceatis. & ne decis silenti-¬
umei. Notũ ẽ aut̃ pͥmos huiusimi p̃cones

Expanded text:
itam aeternam habeamus, credentes in eum, quem illi a praesenti vita exstinxerunt. Deinceps imminente vespera, majora tristitiae sequuntur incrementa. Altaria spoliantur, vino et aqua lavantur, campanae conticescunt, omnes, praeter vigilias nocturnas, regulares horas absorbet triste silentium. Usum novimus, mysteria requiramus.APUT XXIX. Cur campanae non os Christi praecones significare suo loco jam dictum est, qui charitatis igne excocti, et divina instructione formati, in protectione Dei coeli, tanquam in turri fortitudinis commanentes , imo suspensa mente pendentes quadtotaque die et tota nocte commoventur, ut non taceant praedicare nomen Domini, dicentes: « Qui reminiscimini Domini ne taceatis et ne detis silentium ei . » Notum est autem primos hujusmodi praecones
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad matutinos ut dietũ e
extinguitur. ad lapidẽ ꝑ eoscdẽ tres
dies confugimꝰ ut uel lapidẽ ꝑcutim¬
tes ex ab strusis eius uenis ignẽ occutũ
eitiamus ł liqͥdũ cristalli lapidẽ sem¬
no celo soli obitientes radiũ enis tran¬
tum ꝑ eiꝰde cristalliorbiculũ spectabi¬
li miraculo in fubiestã suscipiamus
escam. Annirũ ꝑ hoc nob̾ pulchre di¬
pingninis. qd̃ d̾s qui dixit de tenebm

Expanded text:
qui ad matutinos, ut dictum est, exstinguitur, ad lapidem per eosdem tres dies confugimus, ut vel lapidem percutientes, ex abstrusis ejus venis ignem occultum eliciamus, vel liquidum crystalli lapidem sereno coelo soli objicientes, radium ejus trajectum, per ejusdem crystalli orbiculum spectabili miraculo in subjectam suscipiamus escam. Nimirum per hoc nobis pulchre depingimus, quod Deus, qui « dixit de tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
bas uocabis: indelicet tuus ipse testis.
hibet de me qui misit me pat̾. Iecursi
namq gentes credendo ad filium tur¬
runt: quas nesciebat: qi ipsum filum
patremq dm̃. qui duo testes funt quu
due ꝑsone s ñ duo dii sunt. fideles e
idoneos comprobant. quorum testmo¬
ma recipiant. ex dictis & ex factis utu¬
usq. certum tenentes qd̃ ipse filius
ad ipsorum salutem a patre missussit.
S &e in eo qd̃ ait in eiugłice pͥncipio
lectionis. ego sum lux mudi & cetera.
catum est omnes sitientes uentte adl
aquas & cet̾a: summa utriusq lectioĩs
consonantia ẽ. Nam &e illa lux mebn¬
at. & hec aqua sapientie potatos illu¬
minat. teste psalmista. Qui cũ dixih
Una eademq sapientia dĩ patͥs font
est uitȩ. lumen de lumine: & de utͦq:
p̃missum ẽ mebriabuntur ab uberel

Expanded text:
bas vocabis, videlicet tuus ipse testis, bas vocabis, videlicet tuus ipse testis, erhibet de me, qui misit me Pater. Idcirco namque gentes credendo ad Filium currunt, quas nesciebat, quia ipsum Filium Patremque Deum, qui duo testes sunt, quia duae personae, sed non duo dii sunt, fideles et idoneos comprobant, quorum testimonia recipiant, ex dictis et ex factis utriusque, certum tenentes quod ipse Filius ad ipsorum salutem a Patre missus sit Sed et in eo, quod ait in Evangelicae principio lectionis: Ego sum lux mundi , etc.; eordio praedictum est: Omnes sitientes, venite ad aquas , etc., summa utriusque consonantia est. Nam et illa lux inebriat, et haec aqua sapientiae potatos illuminat, testante Psalmista, qui cum dixiss» Una eademque sapientia Dei Patris, fons est vitae lumenque de lumine. Et de utroque praemissum est: « Inebriabuntur ab ub
Abbreviated transcription (Latin):
mum ꝑhibes testimonium tuum ñ ẽ
uerum: reumcit eos firmo &e uero argu¬
mento cum dicit. Et si ego testimoniũ
ꝑhibeo de meipso: testimonium meũ
uerum ẽ. Et statim ꝓponit qd̃ necessa¬
rio concedendum est. In lege ur̃a scrip¬
tum est qm̃ duorum hominũ testimo¬
mum uerum ẽ & ꝓtimis assummit.
Ego sum qui testimomum ꝑhibeo de
meipso: & testimonium ꝑhibet de me
qui misit me pat̾. Quod &e ipsũ conce¬
di oportet. Palam namq auditũ ẽ tes¬
timonium patͥs dicentis. Hic ẽ filiꝰ m̃s
dilectus: in quo mͥ bene complacui. Et
mortin resuscitati &e cẽt̾a que ostende¬
bat eis ex patre suo oꝑa bona: destimo¬
nia erant de ipso tã patris qmͣ filii.
Testimonium gͦ uerum atq fidele. fal¬
so calumpmabant᷑ contͣ legem suam
p̾uaricatores legis. Ad hoc que p̾currit
lectio ꝓpħica pulchre accedit. in eo qd̃ ait.
Ecce testem ppłis dedi eum: ducem ac pre¬
ceptorem gentib. Ecce gentẽ quã nescie¬

Expanded text:
nium dicis, testimonium tuum non est nium dicis, testimonium tuum non est verum , evincit eos firmo et vero argumento, dum dicit: Etsi ego testimonium perhibeo de meipso, testimonium meum verum est . Et statim proponit, quod necessario concedendum sit: In lege vestra scriptum est: Quoniam duorum hominum testimonium verum est . Et protinus assumit: Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso, et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater . Quod et ipsum concedi oportet. Palam namque est auditum testimonium Patris dicentis: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . » Et mortui resuscitati, etc., quae ostendebat eis ex Patre suo opera bona, testimonia erant de ipso, tam Patris quam Filii. Testimonium ergo verum atque fidele falso calumniabantur, contra legem suam praevaricatores legis. Ad haec, quae praecurrit lectio prophetica, pulchre accedit in eo quod ait: Ecce testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus: Ecce gentem, quam nescie
Abbreviated transcription (Latin):
fignratum ẽ. incuiꝰ domo &e ipse a sororib
euis pascebatur: hoc ide in clamore he¬
lẏe p̾cessit. clamantis ad dñm & dicentis.
Obsecro dñe etiãne iiduã ap̃ quã ego ut¬
crĩq sustentor afflixisti: ut int̾ficeres fili¬
um euis. Ad hoc qͦ qd̃ la zarum amicũ
suum appellauit dñs pulchre conuenit
sam ipsum puerum amathi uocita¬
tum Amathi namq ex hebreo in lati¬
nam linguam ueritas dr: ce ex eo qd̃
ẽ fuis mimcupatus ẽ uertratis. S¬
ce hoc quod mortuum ut suscitaret he¬
has supͣ lectum suum posuit. a myft̾io
non uacat. Lectus namq heliȩ catholicã
xp̃i designat eccł̃iam: in qua sola per
remissionẽ peccatorũ mortuȩ reuriuscunt
amme. Nam de hac eccl̃ia dr̃ in canticis
canticorum. En lectulum salomonis
sexaginta fortes ambiunt. Supͣdictam
gͣ lectionem eugl̃ii bene consonant. ista
tenebris. s habebit lum̃ uite: obuantib
iudeis & dicentib. tu de teipso testimo¬

Expanded text:
significatum est, in cujus domo et ipse a sororibus significatum est, in cujus domo et ipse a sororibus ejus pascebatur, hoc idem in clamore Heliae praecessit clamantis ad Dominum, et dicentis: « Obsecro, Domine, etiamne viduam, apud quam ego utcunque sustentor, afflixisti, ut interficeres filium ejus? » Ad hoc quoque, quod Lazarum amicum suum appellavit Dominus, pulchre convenit sam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur, et ex eo quod est, filius nuncupatus eet hoc quod mortuum ut suscitaret Helias, supra lectum suum posuit, a mysterio non vacat. Lectus namque Heliae, catholicam Christi designat Ecclesiam, in qua sola per remissionem peccatorum mortuae reviviscunt animae. Nam de hac Ecclesia dicitur in Canticis canticorum: « En lectulum Salomonis, sexaginta fortes ambiunt . » Supradictam ergo lectionem Evangelii bene, et consonanter ista  obviantibus Judaeis et dicentibus: Tu de te ipso testimo
Abbreviated transcription (Latin):
lazarꝰ quẽ amabat dñs de qͦ ipse ait.
lazarꝰ amicꝰ nr̃ dormit. s uado ut a sõp¬
no excitem illũ ce cuiꝰ sorores sepe dñomi¬
nstrau̾ant tẏpũ gesserit iã fidelis &
int᷑ ȩccł̃iam positi hominis. qui cum sit
obrutus. iamq fetens ꝑ infainiam. tan¬
dem ꝑoccultam aspirationẽ di. magno
timore fitt᷑i uiditii qiͣ magno saluatoris
clamore excussus ad uitam penitendo
resilit: & male sepulchrum conscientiȩ
ꝑ ultroneam aꝑiens confessionem uin¬
culis peccatorum meretur absolui. qͥa
uiuit. Hoc autem infilio mulieris sarep¬
tenȩ p̾figuratum ẽ ad quam helyas
dño iubente ierat: relicta aput carnalẽ
isrł siccitate ce fame. Nam de illa mulier
ut iam supͣ dictũ ẽ eccłiam de gentib my¬
stice significauit. que legẽ & ꝓpħ̃as immo
xp̃m qui in ipsis agnoscitur.: tanquam
dignum morte peccatum admitrit. Et
qd̃ inclamore dm̃ lazarum euocantis

Expanded text:
Lazarus, quem amabat Dominus, de quo ipse ait: Lazarus, quem amabat Dominus, de quo ipse ait: Lazarus, amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem illum , et cujus sorores saepe Domino ministraverant, typum gesserit jam fidelis et intra Ecclesiam positi hominis, qui cum sit obrutus, jamque fetens per infamiam, tandem per occultam inspirationem Dei magno timore futuri judicii, quasi magno Salvatoris clamore concussus, ad vitam poenitendo resilit, et malae sepulcrum conscientiae per ultroneam aperiens confessionem, vinculis peccatorum meretur absolvi, quia vivit. Hoc autem in filio mulieris Sarephtanae praefiguratum est, ad quam Helias Domino jubente ierat, relicta apud carnalem Israel siccitate et fame. Nam et illa mulier, ut jam superius dictum est, Ecclesiam de gentibus mys qui ipsis agnoscitur, tanquam dignum morte peccatum admittit. Et quod in clamore Domini Lazarum evocantis
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ morte timor suscitare non ualut
s ad statum uitȩ aspirata mansneill¬
dinis gr̾a erexit. S puier cum bacull
suscitare ñ ualute mortuũ: qr paulo as¬
testante. nichil ad ꝑfectum addixx lex
Ipse autem ꝑ semetipsum ueniens ce suꝑ
cadauer se humilit̾ st̾nens. ad exequen¬
da sͥ mortui menbra se collegit: quia
cum in forma dĩ esset non rapinam
arbitratus est esse se equalem do. sed
semetipsum exmnaniuit formã seri
accipiens. insimilitudinẽ hominũ
factus: & habitu inuentus ut homo.
Huc illucq deambulabat: qr & in iu¬
dra uixta. &e longe positas gentes uocat.
Suꝑ mortuum septies spirat. qr ꝑ oꝑa¬
tionem diuini muneris gr̃e septiformis
spm in peccati morte iacentib aspirat.
Moxq uiuenis erigitur: qi is que t̾rori̾
uirga suscitare non potuit. ꝑ amoris sp̃m
sternum huius miraculi &e pene a cumn¬
ctis doctorib celebratum. qd̃ iuidelicet

Expanded text:
igitur morte, timor suscitare non valuit, igitur morte, timor suscitare non valuit, sed ad statum vitae apparata mansuetudinis gratia erexit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia Paulo attestante: « nihil ad perfectum adduxit lex . » Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: « Quia cum in forma 54 Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . » Huc illucque deambulabat, quia, et Judaeam juxta et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies spirat, quia per operationem divini muneris gratiae septiformis Spiritum in peccati morte jacentibus aspirat. Moxque juvenis erigitur, quia is, quem terroris virga suscitare non potuit, per amoris Spisterium hujus miraculi, et pene a cunctis doctoribus celebratum, quod videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ci. qua morti infidelitate & ignoran¬
tia di sic resurgunt ut pͫ audiant. & ai¬
diendo reuiuiscant. Ista resurrectionesi
recte credimꝰ resurreximus &e nos ipsiqͥ nꝰ
resurgentes alteram in fine resurrectio¬
nem expectamus. Huic eugłio recte pͥ¬
mittit᷑ illa lectio libri regũ de filio sumi¬
mitis. quem puer ab heliseo missus. ũ
deambulans & more pueri septies aspi¬
rans. hunc ad reduiuum lumen pro¬
tinis ꝑ myst̾ium compassionis ani¬
mauit. Fandem enim resuscitationẽ
humam generis que fit ꝑfidem de
qua supͣdictum ẽ mengłio. teste beat
oregorio hec pueri resuscitatio signis¬
cauit. Anctor inquit humani generi
d̃s mortuum puerum doluit: eñ ex¬
tinctos nos iniquitatis aculeo mist¬
ratus aspexit: & quia ꝑ moẏsen legis¬
terrorem ꝓtulit. quasi ꝑ puerum ni¬
gam misit. Plegem quippe ds uirgan
tenuerat: cum dicebat. Siquis ista il
illa fecerit: morte moriatur. Aperral

Expanded text:
ci, qua mortui in infidelitate et ignoranci, qua mortui in infidelitate et ignorantia Dei sic resurgunt, ut prius audiant, et audiendo reviviscant. Ista resurrectione, si recte credimus, resurreximus, et nosipsi, qui jam resurreximus, alteram in fine resurrectionem exspectamus. Huic Evangelio recte praemittitur illa lectio libri Regum, de filio Sunamitis, quem puer ab Helisaeo missus cum deambulans, et in ore pueri septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per mysterium compassionis animavit . Eamdem enim resuscitationem humani generis, quae fit per fidem, de qua supra dictum est in Evangelio teste beato Gregorio, haec pueri resuscitatio significavit. « Auctor, inquit, humani generis Deus mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit: et quia per Mosen terrorem legis protulit, quasi per puerum virgam misit. Per legem quippe virgam Deus tenuerat, cum dicebat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. A peccati
Abbreviated transcription (Latin):
m engłio ubi ait dñs pat̃ m̃s
ũsq mͦ oꝑatur &e ego operor. ut uidelicet
nobis quomͦ oꝑetur. & qd̃ ñ falsum dixe¬
rit scriptura ꝑ moysen ministrata. qr
ds̃ requieuit ab omnib oꝑib suis in
die septimo: ut inqm indicet quia tc̃
oꝑatus ẽ cum fecit mundum. & usq nẽ
oꝑat᷑ cum regit mundum: paulopost
mures ut ait beatus augustims amor¬
te infidelitatis ad uitam fidei: a mor¬
te falsitatis ad uitam ueritatis: a mor¬
te mmiquitatis ad uitam iustitie: amen
inquit dico uob̃. qr qͥ u̾bum meũ audit
&e credit ei qͥ me misit habet uitã et̾nam.
Et in iudicium non uenit: s transit de
morte ad uitam. Et hoc attendite inqͥt
idem ang̾timis. Non nc tͣnsit: s iã tnsiit
a morte iuitã. Ac deinceps. Amen inqͥt
tuiqͥ in monumentis sunt audient uocem
fiii dĩ: &e qui audient uiuent. Non
inquit qui uiunt audiunt: sea
qui auduint reuiuiscunt. ꝑquod
amplus patet de resurrectione hoe di¬

Expanded text:
elio, ubi ait Dominus: Pater meus usque modo operatur, et ego operor , ut indicet nobis, quomodo operetur, et non falsum dixerit Scriptura, per Mosen ministrata, quia « Deus requievit ab omnibus operibus suis in die septimo , » ut, inquam, indicet, quia tunc operatus est, cum fecit mundum, et usque nunc operatur, cum regit mundum, paulo postmines, ut ait beatissimus Augustinus, a morte infidelitatis ad vitam fidei, a morte falsitatis ad vitam veritatis, a morte iniquitatis ad vitam justitiae. » Amen, inquit, dico vobis quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam, et in judicium non venit, sed transit a morte ad vitam . « Et hoc attendite, inquit idem Augustinus. Non nunc transit, sed jam transiit a morte ad vitam. » Ac deinceps: Amen, inquitui qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei, et qui audierint, vivent: « Non, inquit, quia vivunt, audiunt, sed quia audiunt, reviviscunt. » Per quod amplius claret de hac resurrectione haec di
Abbreviated transcription (Latin):
phibet de me: qui misit me pater. Uos inqͥt
his ꝓcul dubio consonat quȩ p̾missa ẽ ppħica
lectio de iheremia. in hec u̾ba. Maledictus uir
qui confidit inhomine. & ponit carnẽ brachi¬
um suum. ut a dõ recedat cor euis. Erit enĩ qͣi
mirice in deserto. Et post pauea. Benedictus
uir qui confidit indr̾e¬

Expanded text:
perhibet de me, qui misit me Pater. » Vos, inquit,perhibet de me, qui misit me Pater. » Vos, inquit,His procul dubio consonat, quae praemissa est prophetica lectio de Jeremia, in haec verba: « Maledictus vir, qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum, ut a Deo recedat cor ejus, erit enim quasi myricae in deserto . » Et post pauca: « Benedictus vir, qui confidit in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
creto reuelat dicens. Ecce ascendimus ihers¬
limã. &x filius hominis tradetur pͥncipib s¬
Phoc autẽ diabolus hostis nr ⁊ inmicus.
capiendus & iudicandus erat. Bene gͦ illals¬
tio p̾mittitur qua hester adu̾sus amandͥl
implorat auxiliũ. Aman quippe diabolit¬
pum gessit ieo qd̃ adorari affectans ppl̃a¬
ãi morti tradere uoluit: & mardocheo ꝑauit.
crucem. Q ui sicut in eandem crucem quam
isum cẏrographum tulit de medio: affigeis
sionis tẏpus ẽ: & minis longũ ⁊ onerosum fu¬
isser. Nob̃ qͦ diabolum uincendum ñ nͥ ꝑ
passionis eiusdẽ cõmunicationem. ex occasio¬
ne duoꝵ zebedei filioꝵ insimiat. De FRa¬
eria quinta dñs in euugłio quinta.¬
su exemplo docet ñ in hominum s in
solus dĩ confidendum esse testimonio: dum
dicit loquens scdm fragilttatem carnis. Et si
ego testimonium ꝑhibeo de me. testimoniũ
meũ ñ ẽ uerum. Alius ẽ qui testimonum
ꝑhibet de me. Et subiungit: & testimomũ

Expanded text:
creto revelat, dicens: Ecce ascendimus Hierosolymam, et Filius hominis tradetur ad haec autem diabolus, hostis noster et inimicus capiendus et judicandus erat. Bene ergo illa lectio praemittitur, qua Esther adversus Aman, Dei implorat auxilium . Aman quippe diaboli typum gessit in eo quod adorari affectans populuDei morti tradere voluit, et Mardochaeo crucem paravit. Qui sicut in eamdem crucem quam ipsum chyrographum tulit de medio affigens sionis typus est, nimis longum et onerosum fuisset. Nobis quoque diabolum vincendum, non nisi per passionis ejusdem communicationem, ex occasione duorum Zebedaei filiorum insinuat. Feria quinta, Dominus in Evangelio sui exemplo docet non in hominum, sed in solius Dei confidendum esse testimonio, dum dicit, loquens secundum fragilitatem carnis: Et si ego testimonium perhibeo de me, testimonium meum verum est: alius est qui testimonium perhibet de me . Et subjungit: « Et testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
diuites facti estis. ⁊ cet̾a. Ipsi enĩ dicunt in gͦ¬
duali. fiat pax muͥtute tua .i. remissio pecra¬
toꝵ in sp̃u sc̃o. tuo. Ipsis nichilominꝰ in cõmu¬
mone cdi: tollite hostias ⁊ intͦite in atͥa enis
iudelicet qr ur̃m offitiũ ẽ ut ꝓ subditis in¬
t̃ueniatis. exemplo moysi in ꝯspectu dñ stan¬
tes. in confractione cordes.¬

Expanded text:
divites facti estis , etc. Ipsi iidem dicunt in graduali: Fiat pax in virtute tua , id est remissio peccatorum in Spiritu sancto tuo. Ipsis nihilominus in communione dicitur: Tollite hostias, et introite in atria ejus , videlicet quia vestrum officium est: ut pro subditis interveniatis, exemplo Mosi, in conspectu Domini stantes in confractione cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tur iã ñ furet᷑. mag̃ aũ oꝑet᷑ manib suis: ut
habeat unde tͥbuat necessitatẽ patienti. Nã
bat᷑. mimo labores oꝑantiũ furabat᷑. Qualit̾
gͦ p̾lati ł rectores aĩaꝵ salutẽ ꝓcurare debe¬
ant subditoꝵ: sic̃ ⁊ in p̾cedenti officio dictũ ẽ
hoc sequens expͥmit offitiũ. Namipsoꝵ e
offerre paraliticũ inlecto iacentẽ .i. orare pn
his quoꝵ peccata animas in mala ꝯscientua
abono oꝑe torpentes detinent. ⁊ ita ꝓeis i¬
t̾uentre: ite uidens dñs fide illoꝵ dicat. qi¬
de fili remitunt᷑ tͥ peccata tua. In itͦitu di
qd̾ in euuglio iãdicto mmurantib phari¬
seis curatiõe paralytici ꝯꝓbat᷑: udelicet qr
potestatẽ habeat in t̾ra dimittendi peccata
Ingͣduali uͦ iã curat᷑ ide parali̇titꝰ iãq labi¬
rans oꝑando qd̾ bonũ ẽ manib suis. que pͥ¬

Expanded text:
tur, jam non furetur, magis autem operetur manibus suis, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti . Nam batur, imo labores operantium furabatur. Qualiter ergo praelati vel rectores animarum salutem procurare debeant subditorum, sicut in praecedenti officio dictum est, hoc sequens exprimit officium. Nam ipsorum est offerre paralyticum in lecto jacentem, id est orare pro his quorum peccata animas in mala conscientia a bono opere torpentes detinent, et ita pro eis intervenire, ut videns Dominus fidem illorum, dicat: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tquod et in evangelio jam dicto, murmurantibus Pharisaeis, curatione paralytici comprobatur, videlicet quia potestatem haberet in terra dimittendi peccata. In graduali vero jam curatus idem paralyticus, jamque laborans operando quod bonum est manibus suis, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cet̾a. Itẽ in offẽnda. suꝑ flumina bablb¬
nis alic sedimꝰ. ⁊ flerimꝰ. In hac em̃ seunl
ĩisib eiꝰ hoc deplorant. qd̾ ad salices babis¬
ns organa sua suspenderint .i. ꝓpt̃ infrnc
ꝯticuerunt: ꝓpt̾ eos inq̃m qui uocati ad np¬
tas ut dictii ẽ uenire noluerunt qi ñ fue

Expanded text:
etc. Item in offerenda: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus . In hac enim seu in versibus ejus hoc deplorant quod ad salices Babylonis organa sua suspenderunt, id est propter conticuerunt; propter eos, inquam, qui vocati ad nuptias, ut dictum est, venire noluerun
Abbreviated transcription (Latin):
offitiũ hoc mnuit ut ad miptias. xͥ.
quilibet inuitat᷑ talum loco recũbat. ut me¬
rito dicat᷑ ei amice ascende suꝑiꝰ. Huiꝰ autẽ
sequentis dñcȩ offitiũ. magna ⁊ mira decla¬
lit̾ in eode suꝑiori loco se habeat: indelicet
pharisei qͥ sedert̃ suꝑ cathedrã moysi: s sic̃
ipse moyses: de cuiꝰ exẽplo qͥd eccłiastici debeaił̃¬
seqͥ rectores longa ⁊ ualida declamatio ẽ iu
offenda. sc̃ificauit moises. ⁊ cet̾a. ⁊ u̾sib eiꝰ.
Non enĩ ignorare debent aĩaꝵ rectores quale
ad negociũ suꝑiorẽ in locũ uocati st̃. scił ut ñ
tã p̾esse studeant qmͣ ꝓdesse: ⁊ sedentes inca-¬
thedra moẏsi dicant ⁊ faciant. mimo pͥ faci¬
ant qmͣ cũ auctoritate dicant. neq uelint uo¬
cari rabbi: s ad hoc attendant ut portare
possint peccata ppłi: ⁊a subditis sins aũtere
nã di. Bene gͦ cũ ħ euũgłio positũ ẽ moffenda
exemplũ moysi qͥ sedit sic in cathedra magi

Expanded text:
officium hoc innuit ut ad nuptias Christi quilibet invitatus, tali in loco recumbat, ut merito dicatur ei: Ascende superius . Hujus autem sequentis Dominicae officium, magna et mira declaliter in eodem superiori loco se habeat, videlicet Pharisaei, qui sederunt super cathedram Mosi ; sed sint sicut ipse Moses, de cujus exemplo, quod ecclesiastici sequi debeant rectores, longa et valida declamatio est in offerenda: Sanctificavit Moses, et versibus ejus. Non enim ignorare debent animarum rectores, quale ad negotium in superiorem locum vocati sunt, scilicet ut non tam praeesse studeant quam prodesse, et sedentes in cathedra Mosi dicant et faciant, imo prius faciant quod cum auctoritate dicant; neque velint vocari, Rabbi, sed ad hoc tendant, ut portare possint peccata populi, et a subditis suis avertere iram Dei. Bene ergo cum hoc evangelio positum est in offerenda e
Abbreviated transcription (Latin):
plũ ponit effieacissimũ: qͥ cũ humiliatꝰ di¬
ceret. pecrauimꝰ. iniqͥtatẽ fecimꝰ. impie egimꝰ
⁊cet᷑a meruit ita exaltari. ut cũ oraret sic̃
in eadẽ offenda ipse testat᷑ dicens. oraui dm̃
meũ ego damel.⁊ cet̾a. mitt̾et᷑ ei index futu¬
roꝵ archangłs gabriel sic̃ habet sequens
u̾sus. adhuc me loquente ⁊ cet̾a. Pillã nãq
insionẽ sic exaltat᷑ ẽ. ut ñ tm uenturũ ad sa¬

Expanded text:
 ponit efficacissimum, qui cum humiliatus diceret: « Peccavimus, iniquitatem fecimus, impie gessimus , » etc., meruit ita exaltari, ut cum oraret, sicut in eadem offerenda ipse testatur, dicens: Oravi Deum meum ego Daniel , etc., mitteretur illi index futurorum archangelus Gabriel, sicut habet sequens versus: Adhuc me loquente , etc. Per illam namque visionem sic exaltatus est, ut non tantum venturum ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
asaͥ ⁊ eccłie sic intretis ⁊ distũbatis: qͦmͦ ⁊ il¬
le qͥ nos uocauit. qui ⁊ dixit. Ego aũ inmedio
ur̃m̃ sũ: sic̃ qͥmmiustrat. Et tã du ministrauit.
nec obedienti usq ad mortẽ daret illi nom̃
sed̾iam. ut dicas illi amice ascende suꝑiꝰ. Gr̃.¬

Expanded text:
ille qui vos vocavit, qui et dixit: « Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat . » Et tandiu ministravit, nec obedienti usque ad mortem, daret « illi nomsericordiam, ut dicas illi: « Amice, ascende super
Abbreviated transcription (Latin):
rabolã de diuite stulto disseruit. cuiꝰ ager
cũ uberes fructꝰ illi attuliss ⁊ dixiss ipse
destruã horrea mea ⁊maiora faciã. ⁊ dicã
amme mee. aĩa habes multa reposita man¬
nos plurimos. reqͥesce. comede. bibe. epula-¬
re: ait ad eũ ds. stulte hac nocte repetent
anmiã tuã a te. que aũ parasti cuiꝰ erunt.ad
Igit᷑ adu̾sus diuites qͥb p̾cipiendũ ẽ ñ suꝑbe

Expanded text:
rabolam de divite stulto, cujus ager cum uberes illi fructus attulisset, et dixisset ipse: « Destruam horrea mea et majora faciam, et dicam animae meae: Anima, habes multa reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare: ait ad eum Deus: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te, quae autem parasti, cujus erunt? » . Igitur adversus
Abbreviated transcription (Latin):
sine int̾inssione orate. Si aut̃ sollẽp¬
nitas aliqua sit. in illud tẽpꝰ respici¬
ens qͦ nr̃e salutis missio celebrata ẽ. &
diaconꝰ dalmatica indutꝰ. ꝑfectionem
significat fut᷑e beatitudinis: tc̃ dicit
enumeratione nitens rei dignitatẽ
expͥmere. & qiͣ extrema mani in abe¬
untis ppł̃i cordib memoriã eiꝰ stabilire.
Hoc ẽ sacroscm̃ altaris myft̾ium. iccirco¬
missa dr̃: qi ad placationẽ solutionẽq
inimicitiarum q̃ erant int̾ dm̃ & ho¬
mines sola ualens & idonea missio ẽ.¬

Expanded text:
sine intermissione orate . » Si autem solemnitas aliqua sit, in illud tempus respiciens, quo nostrae salutis missio celebrata est, e diaconus dalmatica indutus, perfectionem designat futurae beatitudinis, tunc dicit:ulantis enuntiatione nitens rei dignitatem exprimere, et quasi extrema manu in abeuntis populi cordibus memoriam ejus stabilire. Hoc autem sacrosanctum altaris mysterium imissa dicitur, quia ad placationem et solutionem inimicitiarum quae erant inter Deum et homines sola valens et idonea missio e
Abbreviated transcription (Latin):
Qaut̃ ab eis ꝑ ꝓuincias missi sunt
tam ipsi qm successores eorum archi¬
ep̃i uocant᷑: & qui ab his ꝑ urbes
comꝓuinciales ordinati sunt ce
qͥ ulis succedunt. usq hodie simpli¬
citer ep̃i nominantur. Initium gͦ
fidei habentes ab apłica sede reglam
hanc met᷑politanȩ obseruant eccłie.
ut neminem habeant pontificem.
nisi ab eadem sede missum: a qua pͥ¬
mus illis p̾dicator fidei missus est.
Ila autem missio supͣdicti palli lar¬
gitio ẽ: quod ut dictum ẽ a collo de¬
pendens humilitatem dñi significat
dicentis: sicut misit me pat̾ &e ego
mitto uos. Int̾ cet̾os uͦ galliarum archi¬
p̾sules merito remensis auctoritate
pͥminet: quia uidelicet antiqua
metͦpolis cum eẽt. accessit & hoc quod
euis pontifex beatus remigius qđ
magnum ẽ ab ipso dõ missus & ante¬
qm nasceretur magnifice ꝓmissus
gentem francorum simul cum rege
pͥmus ꝑdux̃ ad fidem catholicam.
Quam eius missionem ormiscla pon¬
tifex romanus a beato petro. lin.¬

Expanded text:
Qui autem ab eis per provincias missi sunt, tam ipsi quam successores eorum, archiepiscopi vocantur, et qui ab his per urbes comprovinciales ordinati sunt, et qui illis succedunt, usque hodie simpliciter episcopi nominantur. Initium ergo fidei habentes ab apostolica sede regulam hanc metropolitanae observant Ecclesiae, ut neminem habeant pontificem, nisi ab eadem sede missum, a qua primus illis praedicator fidei missus est. Illa autem missio, supradicti pallii largitio est, quod, ut dictum est, a collo dependens, humilitatem Domini significat, dicentis: « Sicut misit me Pater, et ego mitto vos . » Inter caeteros vero Galliarum archipraesules, merito Remensis auctoritate praeeminet, quia videlicet antiqua metropolis cum esset, accessit et hoc, quod ejus pontifex beatus Remigius quod magnum est ab ipso Deo missus, et antequam nasceretur, magnifice promissus, gentes Francorum simul cum rege primus perduxit ad fidem catholicam. Quam ejus missionem Ormisda pontifex Romanus a B. Petro quin
Abbreviated transcription (Latin):
bans eidem remensi pontifici uices
suas delegauit ꝑ omne regnum lo¬
deuuici: & remensis eccłie pͥmatum
adaugens: summa auctoritate con
tem pallii suis successorib dereliqͥt.
Mogontiȩ. cresens apli pauli disci¬
pulus p̾dicauit. Baiecto s c̃s Wille¬
brordus a sergio p̃p ẽ missus: s pri¬
matum colonia metpoł optinuit:
ea maxime causa quod crescens pre¬
ariȩ u nobili anglorum metropoli
augustinus abeato Gresorio missus
ẽ pontifex pͥmus: qui toti anglorũ
genti ut xp̃m agnoscerent stremia
p̾dicationis administratione subue¬
nit. Et de uestib quidem sacris qͣnͣ

Expanded text:
bans, eidem Remensi pontifici vices suas delegavit per omne regnum Ludovici, et Remensis Ecclesiae primatum adaugens, summa auctoritate conftem pallii suis successoribus dereliquit. Moguntinae Crescens, apostoli Pauli discipulus, praedicavit. Trajecti Sanctus Willibrordus, a Sergio papa missus. Sed primatum Colonia metropolis obtinuit, ea maxime causa, quia Crescens praeariae vero, nobili Anglorum metropoli, Augustinus a B. Gregorio missus est pontifex primus, qui toti Anglorum genti, ut Christum cognosceret, strenua praedicationis administratione subvenit. Et de vestibus quidem sa
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib filius ille ꝓdigꝰ. cui reu̾¬
tenti de longinqua regione ubi
porcos pauerat. benigmus pater
occurrens: uitulum saginatũ fecit
occidi. Applaudit sͥ tota familia
patris. ingła penitentis filii: fr̃
aut̃ eius maior ille agrariꝰ foris stans
st autem octauum archiep̾is
indumentum ꝓ aurea lamina
qͣuod dr̃ palliũ. ab apłica sede da¬
tum. quod a collo cirra pectus depen¬
dens: situ suo illã quȩ ualde conde
pẽ patenter designat. humilitatis
ł sap̃ie torquem. Quã hoc illorum
pͥuilegium ht̃ rationẽ ñ iudetur
pͣt̾eundũ: postqmͣ duodecim apłi¬
xp̃i ꝑ unuersum mundum disꝑ¬
si singłis citatib p̾sederunt. tã
ipsi qm successores eorum miseruĩ¬
ꝑ contiguas suis sedib ꝓuintias p̾¬
dicatores qͦs & ep̃os ordinauerunt
ut ubi recepti fuissent om̃ia xp̃ia¬
nitatis sacramenta uelitt ipsi apłi
ꝑagerent: itt ꝑ urbes comꝓuncia¬
les ep̃os ordiarent. Et aliorũ qui¬

Expanded text:
sacerdotibus filius ille prodigus, cui reversacerdotibus filius ille prodigus, cui revertenti de longinqua regione, ubi porcos paverat, benignus pater occurrens vitulum saginatum fecit occidi. Applaudit sibi tota familia patris in gloria poenitentis filii, frater autem ejus major ille agrarius foris stans st tamen octavum archiepiscopis indumentum pro aurea lamina, quod dicitur pallium, ab apostolica sede datum; quod a collo circa pectus dependens, situ suo illam, quae valde condeci principem, patenter designat humilitatis vel sapientiae torquem. Quam hoc illorum privilegium habeat rationem, non videtur praetereundum. Postquam duodecim apostoli per universum mundum dispersi, singulis civitatibus praesiderent, tam ipsi quam successores eorum, misere per contiguas suis sedibus provincias praedicatores, quos et episcopos ordinaverunt, ut ubi recepti fuissent, omnia Christianitatis sacramenta, velut ipsi apostoli, peragerent, ut per urbes comprovinciales epis
Abbreviated transcription (Latin):
ueterum pontificum cessit na cessit¬
qd olim erat infronte micans octa¬
num decus pontificum: inscripta
nunc ẽ pene eadem ieffabilis maies¬
tas nominis. Illic enim erat meffabi¬
le nomen dei: hic mestimabile mi¬
sterium crucis. Crux nãq mestima¬
bile signũ ẽ: admirabił utꝰ ẽ. Crux
spes xp̃ianorũ. resurrectio mortuoꝵ.¬
tio suꝑboꝵ consolatio pauꝑũ. susten¬
tatio inopiĩ: spes desꝑatoꝵ. Crux re¬
gum magnificentia: sacerdotum gła.
Crux gͥ aurea lamina: sacratiꝰ ornam̃¬
tũ ẽ. Nec statim occurrat decꝰ hoc ñ¬
ideo ẽẽ pontificis: quia cũ illo toti qͦ
cominune ẽ plebi. Namilla digni¬
tas ht in hoc aliquid: qͦd nec inferi¬
oris ordins sacerdotib commune sit
Sic enim in fronte sua xp̃icolarum
signifer hoc uexillum bauilat. ut
in subiectȩ plebis frontib soli sͥ sacͦ
crismate pingere liceat. Siẽ apłor
erat baptizatis imponere manus.
qͣle qnͣtumq ornam̃tũ accep̃ in suis

Expanded text:
eterum pontificum cessit, quod olim erat in fronte micans octavum decus pontificum , inscripta nunc est pene eadem ineffabilis majestas nominis. Illic enim erat ineffabile nomen Dei, hic est inaestimabile mysterium crucis. Crux namque inaestimabile signum est, admirabilis virtus est. Crux spes Christianorum, resurrectio mortuortio superborum, consolatio pauperum, sustentatio inopum, spes desperatorum. Crux regum magnificentia, sacerdotum gloria. Crux igitur aurea lamina sacratius ornamentum. Nec statim occurrant, decus hoc ideo non esse pontificis, quia cum illo toti quoque commune est plebi. Nam illa dignitas habet in hoc aliquid quod nec inferioris ordinis sacerdotibus commune sit. Sic enim in fronte sua Christicolarum signifer hoc vexillum bajulat, ut in subjectae plebis frontibus soli sibi sacro chrismate pingere liceat. Sicut apostolorum erat baptizatis imponere manus, quale quantumque ornamentum accepit in suis
Abbreviated transcription (Latin):
ora autẽ fere nona
quando mox traditurus sp̃m cla¬
mauit noce magna dicens. pat̾ in manꝰ
tuas commendo sp̃m meum. iudensq
emisiss sp̃m centurio nr̃e ficdi p̾centor:
clamante & ipseticens. nere filiꝰ di erat iste.
uifssitq pilat᷑ ad petitionẽ ioseph reddli
corpꝰ. uenitq nichodemus ferens mixtͣam

Expanded text:
ora autem fere nona , quando mox traditurus spiritum clamavit voce magna, dicens: « Pater, in manus tuas commendo spiritum meum : » vidensque emisisset spiritum, centurio, nostrae fidei praecentor, clamavit et ipse dicens: « Vere Filius Dei erat iste , » jussitque Pilatus ad petitionem Joseph reddi corpus, ven
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ihu & inuoluerunt lurtheis cum
aromatib t̾c inqm qi licuit his & aliis
discipłis appropinquare &e querelas
tanto funeri depmere. paulatĩ ailapsis
ꝑsecutorib uel q duitino dm̃ce mortis
satiati spectaculo discesserant. uel quia
niso t̃remotu quo uelum templi scissũ
ẽ & petrȩ scissȩ sunt. & monumenta aꝑ¬
ta sunt. territi diffugerunt cirea horã
supp̃mo non tam missale ofticium qm̃
funebrem ex hibeainis planctum: quem

Expanded text:
et involverunt linteis cum aromatibus ; tunc, inquam, licuit his et aliis discipulis appropinquare, et querelas tanto funeri depromere, paulatim dilapsis persecutoribus: vel quia diutino Dominicae mortis satiati spectaculo discesserant; vel quia viso terraemotu, quo velum templi scissum est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt, territi diffugerant . Circa nonam funeri, non tam missale officium, quam funebrem exhibeamus planctum, quem