comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquib criminib irretiti sunt. uel qui st̃
suspiciosi uocẽ aduersus maiores natu non
habeant accusandi. quia suspiciosa uox &
inimica ueritatẽ solet opprimere. Peregri¬
na uero iudicio salua in om̃ib apłica aucto¬
ritate generali sanctione ꝑhibemus: quia¬
indignũ est ut ab externis iudicet᷑. qui ꝓ¬
uintiales & ase clectos debet habert iudices.
nisi fuerit appellatũ. Unde oportet si aliqͥs
ep̃orũ suꝑ certis accusetur criminib ut ab
omib audiat᷑ qui st̃ in ꝓuintia ep̃ĩs. quia
ñ oportet accusatũ alicubi quã inforo suo
audiri. Si quis uero iudicẽ aduersũ sibi sen¬
serit. uocẽ appellationis exhibeat: Appel¬
lantẽ autẽ ñ debet afflictio ulla aut de¬
tentionis iniuriȩ custodia. sed liceat appel¬
latori uiciatã causã appellationis remedio
subleuare. Liceat. etiã in causis criminali¬
bus appellare: nec appellari uoac denegat᷑

Expanded text:
aliquibus criminibus irretiti sunt, vel qui sunt aliquibus criminibus irretiti sunt, vel qui sunt suspiciosi, vocem adversus majores natu non habent accusandi, quia suspiciosa vox et inimica veritatem solet opprimere. Peregrina vero judicia, salva in omnibus apostolica auctoritate, generali sanctione prohibemus. Uindignum est ut ab exteris judicetur qui provinciales et a se electos debet habere judices, nisi fuerit appellatum. Unde oportet, si aliquis episcoporum super certis accusetur criminibus, ut ab omnibus audiatur, qui sunt in provincia episcopis, quia non oportet accusatum aliubi quam in foro suo audiri. Si quis vero judicem adversum sibi senserit, vocem appellationis exhibeat. Appellantem autem non debet afflictio ulla, aut detentionis injuriare custodia, sed liceat appellatori vitiatam causam appellationis remedio sublevare. Liceat etiam in causis criminalibus appellare, nec appellandi vox denegetur
Abbreviated transcription (Latin):
peccata eorũ. nec pat̾ ur̃ cȩlestis dimittet
uob̃ peccata ur̃a. Et in ipsa dominica orati¬
one quã saluator nr̃ discipulos suos grare
docuit. cotidie supplicando dño dicimus.
Dimitte nob̃ debita nr̃a. sicut & nos dimit¬
timus debitorib nr̃is. & multa alia & his si¬
milia. his ita ꝑactis qui contra uoluntatẽ
om̃iũ ep̃orũ qui nobiscũ erant ꝓpt̃ humili¬
tatẽ sensus mei nullo cõpulsus iudicio ac̃ ui
dictũ est aliis dando. sed me purificando feci.
In aliis tam̃ epĩs cõpetens adhibenda est de¬
talib medela uulnerib ne immatura cu¬
randi facilitas mortifera capitis peste nihil
possit sed segnius tracta ꝑnities reatu non
legitimȩ curationis inuoluat. parit᷑ saucia¬
tos & medentes. Obid ergo statuentes decer¬
nimus. ut hi qui ñ sunt bonȩ conuersatio¬
nis & quorũ uita est accusabilis. uel quorũ
fides uita & lib̾tas nescitur. ñ possint dñi sa¬

Expanded text:
peccata eorum, nec Pater vester coelestis dimittet peccata eorum, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra . Et in ipsa Dominica oratione, quam Salvator noster discipulos suos orare docuit, quotidie supplicando Domino dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et multa alia his similia. His ita de me peractis, quia contra voluntatem omnium episcoporum qui nobiscum erant, propter humilitatem sensus mei, nullius compulsus judicio, aut vim  jam dictum est, aliis dando, sed me purificando feci. In aliis tamen episcopis competens adhibenda est talibus medela vulneribus, ne immatura curandi facilitas mortifera capitis peste nihil possit, sed segnius tracta pernicies reatu non legitimae curationis involvat pariter sauciatos et medentes. Ob id ergo statuentes decernimus, ut hi qui non sunt bonae conversationis et quorum vita est accusabilis, aut quorum fides, vita et libertas nescitur, non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
catione exilio deportari. Ista omĩa post po¬
sui. ñ aliis ut paulo superius p̃libatũ est ex¬
emplũ dando. sed me ap̃fata infamia & suspi¬
cione liberando. Condẽpnatus est autẽ me¬
moratus bassus aiãdicta synodo. ita tamen
ut inultima die uiaticũ ei ñ deneget᷑ ꝓpter
humilitatt̃ pietatis ȩccłȩ. Ualetiniañ quoq
antedictus imperator scripto cũ condẽpna¬
uit cũ augusta matre placidia. & omnia
predia facultatũ eius futuris detalib dans
hominib formã ita faciendi ȩccłȩ catholi¬
cȩ sociauit. Sepedictus ergo bassus nutu di¬
uino ñ multo post moritur. Cuius corpus
licet dignũ ñesset sepulture. ꝓpt̃ miscđiã
tamen sepeliui eũ incubiculo parentũ ciꝰ.
Et quã quã ipse erga me stulte & impru¬
dent̾ egisset : ego uero misericordit̾ circa
eũ egi. cogitans illud qđ dñs in euangelio
loquit᷑ dicens. Si ñ dimiseritis hominibus

Expanded text:
catione exsilio deportari. Ista omnia postpocatione exsilio deportari. Ista omnia postposui, non aliis, ut paulo superius praelibatum est, exemplum dando, sed me a praefata infamia et suspicione liberando. Condemnatus est autem memoratus Bassus a jam dicta synodo, ita tamen ut in ultima die viaticum ei non denegetur, propter humilitatem pietatis Ecclesiae. Valentinianus quoque ante dictus Imperator scripto eum condemnavit, cum Augusta matre Placidia, et omnia praedia facultatum ejus, futuris de talibus dans hominibus formam ita faciendi, Ecclesiae catholicae sociavit. Saepedictus ergo Bassus nutu divino non multo post moritur. Cujus corpus licet dignum non esset sepulturae, propter misericordiam tamen sepelivi eum in cubiculo parentum ejus. Et quanquam ipse erga me stulte et impudenter egisset, ego vero misericorditer circa eum egi, cogitans illud quod Dominus in Evangelio loquitur dicens: Si non dimiseritis hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
mea firmaret᷑ scitote me criminari aquodã
basso & iniuste ꝑsequi. Qđ audiens ualenti¬
nianus aug̃. nr̃a auctoritate synodũ congre¬
gari iussit. & facto concilio cũ magna exami¬
natione satis faciens om̃ib licet euadere alit̃
satis potuisse. suspicionẽ tam̃ fugiens coram
omĩb me purgaui. me scilicet a suspicione
& ȩmulatione: liberans. sed ñ aliis qui nolue¬
rint. aut sponte hoc ñelegerint faciendi for
re uoluerit. scribat se prius ꝓbaturũ. Et alibi.
Criminationes aduersũ doctorẽ nemo susci¬
sona fuerint accusati. quicũq fuerit siue ille
sublimis uir honoris siue ullius alterius ge¬
neris ꝑsona qui hoc genus in laudabilis inten¬
tionis arripuerit. nouerit docenda ꝓbatio¬
ribus monstranda documentis sedebere in¬
ferre:. Siquis ergo circa huiusmodi ꝑsonas
ñ ꝓbanda detulerit. intelligat se iacturam
infamiȩ sustinere. & submagna excõmuni¬

Expanded text:
mea firmaretur, scitote me criminari a quodam mea firmaretur, scitote me criminari a quodam Basso, et injuste persequi. Quod audiens Valentinianus Augustus, nostra auctoritate synodum congregari jussit, et facto concilio cum magna examinatione satisfaciens omnibus, licet evadere aliter satis possem, suspicionem tamen fugiens, coram omnibus me purgavi, me scilicet a suspicione et aemulatione liberans, sed non aliis qui noluerint, aut sponte hoc non elegerint faciendum, fore voluerit, scribat se prius probaturum; et alibi: Criminationes adversus doctorem nemo suscisona fuerint accusati, quicunque fuerit, sive ille vir sublimis honoris, sive ullius alterius generis persona, qui hoc genus illaudabilis intentionis arripuerit, noverit docenda probatioribus, monstranda documentis se debere inferre. Si quis ergo circa hujusmodi personas non probanda detulerit, intelligat se jacturam infamiae sustinere, et sub magna excommuni
Abbreviated transcription (Latin):
puluerẽ sufflant. atq in oculos suos terram
exercitant. Inde plus detractionis perflant.
inde magis nihil ueritatis uident. Pocandi
tamen sunt etiã ipsi & tranquille admonen¬
di eisq satis ficri modis om̃ib debet scientes
qđ de iudȩis ueruas dicit. neforte scandalite¬
mus eos. Si autẽ satis fieri sibi exueritate
noluerint. habes consolationẽ quã in euan¬
gelio aspicias. quia cũ dño dictũ fuisset. scis
te illos. ceci sunt duces cecorũ. Paulus quoq
apls admonet dicens. Si fieri potest qđ ex
uob̃ est. cũ omĩb hominib pacẽ habentes.
iunxit qđ potest fieri cũ dicit qđ ex uob̃ est.
Quia sinos inmente caritatẽ erga odientes
seruare cupimus. & si illi nobiscũ pacẽ non
habent. nos tam̃ cũ illis sine dubio habemus.
Qđ ergo mandastis ut scriberẽ: uob qualit̃
instans iurgiũ contra me suscitatũ sit uel
aquo ut ur̃o adminiculo pelleret᷑. & causa

Expanded text:
pulverem sufflant, atque in oculos suos terram pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant? ut unde plus detractionis perflant, inde magis nihil veritatis videant. Vocandi tamen sunt etiam ipsi, et tranquille admonendi, eisque satisfieri modis omnibus debet, scientes quod de Judaeis Veritas dicit, ne forte scandalizemus eos . Si autem satisfieri sibi ex veritate noluerint, habes consolationem quam in Evangelio aspicias, quia cum Domino dictum fuisset: Scis te illos, caeci sunt, duces caecorum . Paulus quoque apostolus admonet dicens: Si fieri potest, quod ex vobis est cum omnibus hominibus pacem habentes .junxit quod potest fieri, cum dicit quod ex vobis est. Quia si nos in mente charitatem erga odientes servare cupimus, et si illi nobiscum pacem non habent, nos tamen cum illis sine dubio habemus. « Quod ergo mandastis, ut scriberemus vobis, qualiter instans jurgium contra me suscitatum sit, vel a quo, ut vestro adminiculo pelleretur, et causa
Abbreviated transcription (Latin):
uos mundus. Hȩc fr̃s cũ & nos dicamus & aliis
nosse p̃dicamus. uosq ea ꝑfecte scire ñ dubite¬
mus. ꝓpt̃ insidiantiũ uituperationes aut ac¬
cusationes. uł ꝓpt̃ laudantiũ adulationes
nec addexterã nec ad sinistrã declinare debe¬
mus. sed int̾ uerba laudantiũ siue ut uitupe
rantiũ admentẽ sẽꝑ̃ recurrendũ est. & si in
ea ñ inuenit᷑ bonũ qđ de nob̾ dicit᷑ magnã
tristitiã generare debet. Et rursũ. Si in
ea ñ inuenit᷑ malũ qđ de nob̾ homines lo¬
quunt᷑. in magna debemus letitia prosilire.
Quid enĩ si om̃s laudant & conscientia nos
accusat. aut si om̃s accusent & conscientia nos
liberos demonstret: Habemus paulũ dicen¬
tẽ. Gła nr̃a hȩc est: testimoniũ conscientiȩ
nr̃e . Iob quoq dicit. Ecce incęlis testis m̃s
Si ergo est nob testis incelo. testis incorde.
dimittamus stultos foris loqui quod uolunt
Quid enĩ aliud detrahentes faciunt. nisi in

Expanded text:
vos mundus . Haec, fratres, cum et nos sciamus, vos mundus . Haec, fratres, cum et nos sciamus, nosse praedicamus, vosque ea perfecte scire non dubitemus propter insidiantium vituperationes, aut accusationes, vel propter adulantium laudationes, nec ad dexteram, nec ad sinistram declinare debemus, sed inter verba laudantium sive virantium ad mentem semper recurrendum est, et si in ea non invenitur bonum quod de nobis dicitur, magna tristitia generaea non invenitur malum quod de nobis homines loquuntur, in magnam debemus laetitiam prosilire. Quid enim si omnes laudent, et conscientia nos accuset? aut si omnes accusent, et conscientia nos liberos demonstret? Habemus Paulum dicentem: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Job quoque dicit: Ecce in coelo testis meus . Si ergo est nobis testis in coelo, testis in corde, dimittamus stultos foris loqui quod volunt. Quid enim aliud detrahentes faciunt, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
refermus scitati. qđ intribilatione & ꝑsecu¬
tione nr̃a nos uisitare milistis. & causȩ nrae
finẽ bonũ scire & eẽ optatis precib.q quib
dm̃ exorastis ut mihi intribulatione succur¬
reret mea. meq adiuuaret. & ab ęmulis tri¬
bulantib & ꝑsequentib me liberaret. O
quã bona est caritas. quȩ absentes ꝑ imaginẽ
p̃sentes sibimetipsis exhibet ꝑ amorẽ. diuisa
quoq unita confusa ordinat. inȩqualia so¬
ciat. imꝑfecta confirmat. Quã recte pre¬
dicator egregius apłs uidelicet paulus uin¬
culũ ꝑfectionis uocat. qm̃ uirtutes quidẽ
ceterȩ ꝑfectionẽ generant. sed tam̃ eas cari¬
tas ita ligat. ut abamantis mente dissolui
in meis anxietatib sentio. Nec mirũ km̃i
dicit. Si patrẽ familias beelzebub uocauer̃.
quanto magis domesticos eius: Quȩ iterũ
dicit. Si de hoc mundo essetis. mundus quod
suũ erat diligeret. sed quia de hoc mundo non
estis sedego elegi uos de mundo. ꝓpterea odit

Expanded text:
ati, quod in tribulatione et persecutione nostra nos visitare misistis, et causae nostrae finem bonum scire et esse optatis, precibusque Deum exorastis, ut mihi in tribulatione succurreret mea, meque adjuvaret, et ab aemulis tribulantibus et persequentibus me liberaret. O quam bona est charitas, quae absentes per imaginem, praesentes sibimetipsis exhibet per amorem: divisa quoque unit, ac confusa ordinat, inaequalia sociat, imperfecta confirmat. Quam recte praedicator egregius, apostolus videlicet Paulus, vinculum perfectionis vocat, quoniam virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas charitas ita ligat, ut ab amantis mente dissolvi in meis anxietatibus sentio. Nec mirum, chardicit: Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Quae iterum dicit: Si de hoc mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret; sed quia de hoc mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit
Abbreviated transcription (Latin):
& uinculũ illius uinculũ ęreũ est. Mors
illius mors nequissima. & utilis potius infe
rus quã illa. Perseuerantia illius ñ ꝑmanebit.
sed obtinebit uias iniustorũ & flãma sua ñ
cõburet iustos: Qui derelinquunt dm̃ in¬
cidant in illã. & exardescet in illis & ñ ex¬
tinguetur. & immittetur in illos quasi leo.
& quasi pardus ledet illos. Sepi aures tuas
spinis. & noli audire linguã. nequã. & ori
tuo facito ostia. & seras aurib tius Aurũ

Expanded text:
et vinculum illius vinculum aereum est mors et vinculum illius vinculum aereum est mors illius mors nequissrnus quam illa. Perseverantia illius non permanebit, sed obtinebit vias injustorum, et in flamma sua non comburet justos. Qui derelinquunt Deum incident in illam, et exardescet in illis, et non exstinguetur, et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus laedet eos. Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam, et ori tuo facito ostia, et seras
Abbreviated transcription (Latin):
Certamen festinatũ incendet ignẽ. & lis
festinans effundet sanguinẽ. & lingua
testificans adducet mortẽ. Si sufflaueris
quasi ignis exardebit. & si expueris suꝑ illã
extinguetur. & utraq exore ꝓficiscuntur.
Susurro & bilinguis maledictus multos enĩ
turbabit. pacẽ habentes. Lingua tertia
multos cõmouit & dispersit illos agente in
gentẽ. Ciuitates muratas diuitũ destruxit.
&domos magnatorũ effodit. Uirtutes po¬
pulorũ concidit. & gentes fortes dissoluit.
Lingua tertia mulieres ueritas eiecit. & pri¬
uauit illas delaborib suis. Qui respicit illã
ñ habebit requiem. nec habitabit cũ requie.
flagelli plaga liuorẽ facit. plaga autẽ lin¬
guȩ cõminuit ossa. Multi cecider᷑ in ore gla¬
dii. sed non sic quomodo interier̾ ꝑ linguã
suã. Beatus qui tectus est alingua nequã¬
& qui in iracundiã illius ñ transiuit. & qui
ñ attraxit iugũ cius. & uinculis illius ñ est
ligatus. Iugũ enĩ illius ugũ ferreũ est.

Expanded text:
incendit ignem et lis festinans effundit sanguinem et lingua testificans adducit mortem si sufflaveris quasi ignis exardebit et si expueris super illam extinguetur utraque ex ore proficiscuntur susurrio et bilinguis maledictus multos enim turbavit pacem habentes lingua tertia multos commovit et dispersit illos a gente in gentem civitates muratas divitum destruxit et domos magnatorum effodit virtutes populorum concidit et gentes fortes dissolvit lingua tertia mulieres viritas eiecit et privavit illas laboribus suis qui respicit illam non habebit requiem nec habitabit cum requie flagelli plaga livorem facit plaga autem linguae comminuet ossa multi ceciderunt in ore gladii sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum ferreum est
Abbreviated transcription (Latin):
facito staterã. & frenos orituo rectos. &
attende neforte labaris in lingua tua. &
cadas inconspectu inimicorũ insidiantium
tibi. & sit casus tuus insanabilis inmortem.
Ista caueant om̃s & cohibeant linguas ama¬
lo. & labia corũ neloquant᷑ dolũ. Deccit¬

Expanded text:
 frenos ori tuo rectos. Et attende ne forte labaris in lingua tua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi. et sit casus tuus insanabilis in mortem. » Ista caveant omnes, ut cohibeant linguas a malo, et labia eorum ne loquantur dolum. De c
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ qđ cũ gr̃arũ actione ꝑcipit᷑. Hȩc igrꝰ
sequentia patrũ uenerabiliũ constituta sp̃c¬
cialit̾ eos censuer̃ et̃ dãnandos. qui cũ carub
abstinerent. ea quoq credebant et̃ uitandi
quȩ carnib fuisse uidebant᷑ admixta. Nani

Expanded text:
jiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur . Haec igitur jiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur . Haec igitur sequentia patrum venerabilium constituta specialiter eos censuerunt esse damnandos qui, cum carnibus abstinerent, ea quoque credebant esse vitanda, quae carnibus fuisse videbantur admixta. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. iuste patrũ uenerabiliũ constitutis ab
hac suꝑstitione sub anathematis s̃ int̾minati¬
one ꝓhibiti. quando aliquid ciborũ contagi
holicis eẽ iudicatur immundũ. Sic enĩ titũ
doctor gentiũ paulus monet apłs dicens.
Om̃a munda mundis. coinquinatis autẽ &
infidelib nihil est mundũ. sed pollutas eorũ¬
& mens & conscientia. dm̃ confitent᷑ se nosse.
factis autẽ negant: abhominabiles & incre¬
duli & adomne opus bonũ reꝓbi. Similit̾ &
alio in loco ad timotheũ dehuiusmodi cauendis
errorib p̃dicauit dicens. Innoiussimis tẽpori¬
bus discedent quidã afide attendentes spiritib
erroris & doctrinis demoniorũ in hẏpocrisi lo¬
quentiũ mendaciũ & cauteriatã habentium
suã conscientiã. ꝓhibentes nubert. & abstinc¬
tes acibis quos ds̃ creauit ad ꝑcipiendũ cũ grã¬
rũ actione fidelib & his qui cognouer̃ ueria¬
tẽ: quia om̃is creatura dĩ bona. & nihil re¬

Expanded text:
tur, juste Patrum venerabilium constitutis ab tur, juste Patrum venerabilium constitutis ab hac superstitione sub anathematis sunt interminatione prohibiti, quando aliquid ciborum contagioholicis esse videatur immundum. Sic enim Titum doctor gentium Paulus monet apostolus dicens: « Omnia munda mundis: coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum, sed polluta sunt eorum mens et conscientia. Deum confitentur se nosse, factis autem negant, abominabiles et increduli, et ad omne opus bonum reprobi . » Similiter et alio in loco ad Timotheum de hujusmodi cavendis erroribus praedicavit dicens: « In novissimis temporibus discedent quidam a fide, attendentes spiritibus erroris, et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium, et cauteriatam habentium suam conscientiam, prohibentes nubere, et abstinentes a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus, et his qui cognoverunt veritatem: quia omnis creatura Dei bona est, et nihil re
Abbreviated transcription (Latin):
fines orbis terrȩ uerba eorũ distensa. dilecti
siquid ex his mnȩccła quȩ tuȩ gubnationi dõ
auciliante cõmissa est. nec dũ plena luce cla¬
ruerit. ad eundẽ fontẽ dequo illa salutaris
manarat limpha. recurritis : id est qđ debi¬
ta caritate sumus amplexi. quia fiducialiter
de his unde apud cos obseruantiã eẽ dicistis
ambiguã. nr̃ã uoluistis responsione firmari.
Quappt̃ dilectionẽ tuã indño salutantes de
singulis quid nixta catholicã disciplinã tene¬
at apłicȩ sedis auctoritas. subiectis aliquibus
etiã scõrũ capitulis regularũ te credimus in¬
resis indicasti uicus inquinari. scã & conueni¬
enti religioni catholicȩ cosdetestatione iu¬
dicas arguendos. Qui ita se subabstinentię
simulatȩ p̃textu ab escis uident᷑ carnũ sub¬
mouere. ut hoc execrationis potius animo
quã deuotionis ꝓbent᷑ efficere:. Inquare qͥa
nefandissimis manicheis eẽ consimiles apꝓban¬

Expanded text:
fines orbis terrae verba eorum distensa , dilectifines orbis terrae verba eorum distensa , dilectisi quid ex his in Ecclesia, quae tuae gubernationi, Domino auxiliante, commissa est, necdum plena luce claruerit, ad eumdem fontem, de quo illa salutaris manarat lympha, recurritis, id est, quod debita charitate sumus amplexi: quia fiducialiter de his, unde apud vos observantiam esse dixistis ambiguam, nostra voluistis responsione firmari. Quapropter dilectionem tuam in Domino salutantes, de singulis, quid juxta catholicam disciplinam teneat apostolicae sedes auctoritas, subjectis aliquibus etiaresis indicasti vitiis inquinari sancta et convenienti religioni catholicae eos detestatione judicas arguendos, qui ita se sub abstinentiae simulatae praetextu ab escis videntur carnium submovere, ut hoc exsecrationis potius animo quam devotionis probentur efficere: in qua re quia nefandissimis Manichaeis esse consimiles approban
Abbreviated transcription (Latin):
ILECHSSINO
fratri eutero. Uigilius.
Directas adnos tuȩ cari¬
tatis epłas plenas catho¬
licȩ inquisitionis & solli¬
citudine. gratanter accepimꝰ. benedicentes dĩ
nr̃i clem̃tiã: quia tales extremis mundi par¬
tib dignat᷑ suis ouib ꝓuidere pastores. per
quos & pascius ualeant salutarib abundare.
& ab iniqui lupi rapacitate seruari: ut insidi¬
as nequeant eius subreptionis incurrere. Un¬
de certũ est quia ꝓmissȩ uos beatitudinis gr̃ã
subsequatur. quando a uob̃ cȩlestiũ ꝑfectio doc¬
trinarũ tã uotiua suscitatione ꝑquirit᷑. Scrip¬
tũ est enĩ. Beati quiscrutant᷑ testimonia eius.
in toto corde exquir̃ cũ. Hoc igit᷑ frãt kiñe ꝓ
positũ tuȩ consultationis tota m̃te tractantes
dete quoq ꝓuenire contendimus. qui regulã
catholicȩ fidei isdem studes tenere uestigiis.
quib eã apłica sede cognoscis et̃ fundatã. Et
quãus sonus eorũ toto orbe diffusus & usq ad

Expanded text:
ilectissimo fratri Profuturo Vigilius. 154 Directas ad nos tuae charitatis epistolas plenas catholicae inquisitionis sollicitudine gratanter accepimus, benedicentes Dei nostri clementiam, quia tales extremis mundi partibus dignatur suis ovibus providere pastores, per quos et pastibus valeant salutaribus abundare, et ab iniqui lupi rapacitate servari, ut insidias nequeant ejus subreptionis incurrere. Unde certum est, quia promissae vos beatitudinis gratia subsequatur, quando a vobis coelestium perfectio doctrinarum tam laudabili sciscitatione perquiritur. Scriptum est enim: Beati qui scrutantur testimonia ejus, ipositum tuae consultationis tota mente tractantes, de te quoque provenire confidimus, qui regulam catholicae fidei iisdem studes tenere vestigiis, quibus eam in apostolica sede cognoscis esse fundatam. Et quamvis sonus eorum toto orbe diffusus, et usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
muneramus. Facto igit᷑ prb̃rio constitit
Unde apłicũ secuti p̃ceptũ quia alit̃ quã ac¬
cepimus annuntiabant. omniũ nr̃orũ tam
unã factã constat. eẽ sententiã. ut iouinia¬
nus. ausentius. genialis. geminator. felix.
plotinus. martianus. ianuarius. & ingenio¬
sus. qui accentores nouȩ heresis & blasphemiȩ
inuenti sunt. diuina sententia & nr̃o udicio
inꝑpetuũ dãpnati extra eccłam remanerent.
qđ custoditurã scĩtatẽ urãm ñ ambigens hec
tẽ leopardũ. & alexandrũ. qui religiosũ offi¬
ciũ fidei possint spũ adimplere feruente.
It in dignus nullus efficiatur ep̃s.
UIUt ignotis sacerdotiũ non detur.
IIIt neofiti uel laici sacerdotes non fiant.

Expanded text:
muneramus. Facto ergo presbyterio, constitit muneramus. Facto ergo presbyterio, constitit Unde apostolicum secuti praeceptum, quia aliter quam accepimus annuntiabant, omnium nostrorum taunam factam constat esse sententiam, ubi Jovinianus, Ausentius, Genialis, Geminator, Felix, Plotinus, Martianus, Januarius, et Ingeniosus, qui accentores novae haeresis et blasphemiae inventi sunt, divina sententia et nostro judicio in perpetuum damnati, extra Ecclesiam remanerent. Quod custodituram sanctitatem vestram non ambigens, haec tem et Leopardum et Alexandrum, qui religiosum officium fidei possint spiritu adimplere fervente. Ut indignus nullus efficiatur episcopus. 2. Ut ignotis sacerdotium non detur. 3. Ut neophyti vel laici sacerdotes non fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendo ꝓposuerint conuellere atq con¬
ipere dediuinis institutionib isti ñ habentes
uestẽ nuptialẽ sauciantes catholicos noui ut
teris testam̃ti. ut dioci continentiã ꝑuerten¬
tes pũ diabolico & illecebroso atq ficto ser
mone aliquantos xp̃ianos cȩperint iã uas¬
tare atq suȩ dementiȩ sociare. intra se
continentes nequitiȩ suę uirus uelut elec¬
ti blasphemias suas conscriptione temera¬
ria publice. ꝓdider̃. & desperatȩ m̃tis furo¬
re conciti passim in furore gentiliũ publi¬
carunt. Sed afidelissimis xp̃ianis uiris ge¬
nere optimis. religione p̃claris. ad meã hu¬
militatẽ subito scriptura honorifica uidet᷑
eẽ delata. ut sacerdotali iudicio detecta. di¬
uinȩ legi contraria sp̃italis sententia dele¬
atur. Nos sane nuptiarũ uota. ñspernant᷑
accipimus quib uelamine. int̾sumus sed uir¬
gines dõ deuotas maiore honorificentia

Expanded text:
intelligendo proposuerint convellere atque conintelligendo proposuerint convellere atque concerpere de divinis institutionibus, isti non habentes vestem nuptialem, sauciantes catholicos, Novi et Veteris Testamenti, ut dixi, continentiam pervertentes, spiritu diabolico, ilmone aliquantos Christianos coeperint jam vastare, atque suae dementiae sociare, intra se continentes nequitiae suae virus, velut electi blasphemias suas conscriptione temeraria publice prodiderunt, et desperatae mentis furore conciti, passim in furore gentilium publicarunt. Sed a fidelissimis Christianis viris, genere optimis, religione praeclaris, ad meam humilitatem subito scriptura honorificata videtur esse delata, ut sacerdotali judicio detecta divinae legi contraria spirituali sententia deleantur. Nos sane nuptiarum vota non aspernanter accepimus, quibus velamine interfuimus, sed virgines Deo devotas majore honorificentia
Abbreviated transcription (Latin):
gesta st̃ adurãm conscientiã cognoscenda
mandare. ne ignorantia cuiuspiã sacerdo¬
tis pessimorũ hominũ ȩccłam irrũpentiũ
sub religioso nomine contagio uiolaret. sic̃
scriptũ ÷ dño dicente. multi ueniunt aduos
inuestim̃tis ouiũ. int̾ autẽ st̃ lupi rapaces.
delicct. qui subtilit. xp̃ĩanos sese iactant. ut
sub uelam̃to pii nominis gradientes domũ
orationis ingresi. sermonẽ serpentinȩ dispu¬
tationis effundant: ut sagutent in obscuro
rectis corde. atq aueritate: catholica auer¬
tendo ad suȩ. doctrinȩ rabiẽ diabolico ore
transducant. atq ouiũ simplicitatẽ defrau¬
dent. Et quidẽ multarũ heresiũ maligni¬
tatẽ ab apłicis tẽporib nunc usq ad dicimus
epti pbauimus. sed nũquã tales canes ȩocdȩ
mysteriũ latrantib fatigauer̃ quales nunc̾
puli uerborũ fructb ꝓdider̃. Nãq cũ alii
heretici singula sibi genera questionũ male

Expanded text:
gesta sunt ad vestram conscientiam cognoscendam gesta sunt ad vestram conscientiam cognoscendam mandare, ne ignorantia cujuspiam sacerdotis pessimorum hominum Ecclesiam irrumpentium sub religioso nomine contagio violaret, sicut scriptum est Domino dicente: Multi venient ad vos in vestitu ovium, intus autem sunt lupi rapaces: delicet qui subtiliter Christianos sese jactant, ut sub velamento pii nominis gradientes, domum orationis ingressi sermonem serpentinae disputationis effundant, « ut sagittent in obscuro rectos corde » atque a veritate catholica avertendo, ad suae doctrinae rabiem diabolico ore transducant atque ovium simplicitatem defraudent. Et quidem multarum haeresum malignitatem ab apostolicis temporibus nunc usque didicimus, et experti probavimus; sed nunquam tales canes Ecclesiae mysterium latratibus fatigarunt, quales nunc puli verborum fructibus prodiderunt. Namque cum alii haeretici singula sibi genera quaestionum male
Abbreviated transcription (Latin):
cursione sua uacare hostis antiquitus sine¬
ret. qui abinitio mendax. inimicus. ueri¬
tatis. ȩmulus hominis. quẽ ut deciperet: se
ante decepit: pudicitiȩ aduersarius. luxu¬
riȩ magister. crudelitatib pascit᷑. abstinen¬
tia punit᷑. odit ieunia. ministris suis pre¬
dicantib dũ dicit eẽ suꝑflua. spem non ha¬
bens defuturis. apłi sententia reꝑcussus di¬
centis. manducemꝰ & bibamꝰ. cras enĩ moria¬
mur. Omfelix audacia. odesperata m̃tis
astutia. iã incognitus sermo hereticorũ in¬
tra eccłam cancri more se respergebat. ut
occupans pectus totũ homint̃ precipitaroe
in mortẽ: & nisi dñs sabaoth laqueũ quẽ
parauerat disrupisset scena tanti mali &
hypocrisis publicata multorũ simplicium
corda traxerat in ruinã. quia facile ad de¬
teriorẽ partẽ mens humana transducitur
uolens magis ꝑspaciosã uiã ambulare. quã
artȩ uiȩ: it̃ cũ labore transire: Quadere
necessariũ satis fuit dilectissimi hȩc quȩ hic

Expanded text:
cursatione sua vacare hostis antiquus, ab initio mendax, inimicus veritatis, aemulus hominis, quem ut deciperet se ante decepit, pudicitiae adversarius, luxuriae magister, crudelitatibus pascitur, abstinentia puniendus, odit jejunia ministris suis praedicantibus dum dicit esse superflua, spem non habens de futuris, Apostoli sententia repercussus dicentis: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur. O infelix audacia! O desperata mentis astutia! Jam incognitus sermo haereticorum intra Ecclesiam cancri more serpebat, ut occupans pectus totum hominem praecipitaret in mortem. Et nisi Dominus Sabaoth laqueum, quem paraverant, disrumperet, scena tanti mali et hypocrisis publicata multorum simplicium corda traxerat in ruinam, quia facile ad deteriorem partem mens humana transducitur, malens per spatiosam viam ambulare quam arctae viae iter cum labore transire. Qua de re necessarium satis fuit, dilectissimi mihi, quae hic
Abbreviated transcription (Latin):
definita nulli sacerdotũ dñi ignorare sit
liberũ. utilius tam̃ & ꝓantiquitate sacerdo¬
tu tui dilectioni tuȩ eẽ ad modũ poterit
gloriosũ. si ea quȩ adte speciali nomine ge¬
neralit̾ scripta st̃ ꝑ unanimitatis tuȩ sollici¬
tudinẽ inuniuersorũ frm̃ nr̃orũ notitiã
te sed ꝓuide subnimia cautela & deliberati¬
one sunt salubrit᷑ constituta. intemerata
ꝑmaneant. & om̃ib inposterũ excusationi¬
bus aditus qui iã nulli apud nos patere po¬
terit obstruat᷑. Data .iii. idus feb̃. archa¬
dio & bautone. uii.cc. conss.
AECCłEUNITATE REMOUENDOS
nuntiare. ita ut uicissim

Expanded text:
definita nulli sacerdotum Domini ignorare sit definita nulli sacerdotum Domini ignorare sit liberum, utilius tamen atque pro antiquitate sacerdoti tui dilectioni tuae esse admodum poterit gloriosum, si ea quae ad te speciali nomine generaliter scripta sunt, per unanimitatis tuae 255 sollicitudinem in universorum fratrum nostrorum notitiam te, sed provide sub nimia cautela et deliberatione sunt et salubriter constituta, intemerata permaneant, et omnibus in posterum excusationibus aditus, qui jam nulli apud nos patere poterit, obstruatur. Data III idus Februarii, Arcadio et Bauto vv. cc. conss. Ecclesiae unitate removendos.nuntiare, ita ut vicissim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuexerint. congruã ab apłica sede ꝓmendã
ẽẽ sententiã. Explicuimus ut arbitror fra¬
ter km̃e uniuersa quȩ digesta st̃ inquerdã.
& ad singulas causas dequib ꝑfiliũ nr̃m ba¬
sianũ prb̃m ad romanã ęcclesiã ut pote ad
caput tui corporis retulisti. sufficientia
quantũ opinor responsa reddidimꝰ. Nunc
frat̾nitatis tue animũ ad seruandos canones
& tenenda decretalia constituta magis ac
magis incitamus. ut hȩc quȩ ad tua consul¬
tare scripsimus. in omniũ coeporũ nr̃orũ
ꝑferri facias notionẽ. & ñ solũ eorũ qui in
tua sunt diocesi constituti. sed etiã ad uni¬
uersos cartaginienses acboeticos lusitanos
atq gallicos. uł eos qui uicinis tibi conlimi¬
nant hinc inde ꝓuintiis hȩc quȩ a nob suns
salubri ordinatione disposita sub litterarũ
tuarũ ꝓsecutione mittant᷑. Et quamquã
statuta sedis apłicȩ uł canonũ uenerabilia

Expanded text:
provexerint, congruam ab apostolica sede promendam provexerint, congruam ab apostolica sede promendam esse sententiam. XVI. Explicuimus, ut arbitror, frater charissime, universa quae digesta sunt in querelam, et ad singulas causas de quibus per filium nostrum Bassianum presbyterum ad Romanam Ecclesiam, utpote ad caput tui corporis, retulisti, sufficientia, quantum opinor, responsa reddidimus. Nunc fraternitatis tuae animum ad servandos canones et tenenda decretalia constituta magis ac magis incitamus; ut haec quae ad tua consulta rescripsimus, in omnium coepiscoporum nostrorum proferri facias notionem, et non solum eorum qui in tua sunt dioecesi constituti, sed etiam ad universos Carthaginenses, ac Baeticos, Lusitanos, atque Gallicos, vel eos qui vicinis tibi collimitantur hinc inde provinciis, haec quae a nobis sunt salubri ordinatione disposita, sub litterarum tuarum prosecutione mittantur. Et quanquam statuta sedis apostolicae, vel canonum venerabilia
Abbreviated transcription (Latin):
ita & post penitudinẽ ac reconciliationem
nulli umquã laico liceat honorẽ clericatus
adipsci: quia quãuis sint omniũ peccatorũ
contagione mundati nulla tam̃ debent ge¬
rendorũ sacram̃torũ instrumenta suscipere.
qui dudũ fuerint uasa uiciorum.U
ueniunt sola excusatio ignorationis
obtendit᷑. cui nos interim solius pietatis in¬
tuitu necesse ẽ clem̃t᷑ ignoscere. Quicumq¬
igit᷑ penitens qui cũq bigamus. quicumq
uiduȩ maritus ad sacrã militiã indebite &
incõpetent̃ irrepsit. hac sibi conditione a no¬
bis ueniã intelligat relaxatã. ut in magno
debeat cõputare beneficio. si adempta sibi
omĩ spe ꝓmotionis in hoc quo inuenit᷑ ordi¬
ne ꝑpetua stabilitate ꝑmaneat. Scituri
posthac ꝓuintiarũ omniũ sũmi antistices
qđ siultra ad sacros ordines quẽquã de talib
crediderint assumendũ. & desuo & de eorũ
statu quos contra canones & int̾dicta nostra

Expanded text:
ita et post poenitudinem ac reconciliationem ita et post poenitudinem ac reconciliationem nulli unquam laico liceat honorem clericatus adipisci; quia quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum sacramentorum instrumenta suscipere, qui dudum fuerint vasa vitiorum. 2ehensionem veniunt, sola excusatio ignorationis obtenditur, cui nos interim solius pietatis intuitu necesse est clementer ignoscere: quicunque poenitens, quicunque digamus, quicunque viduae maritus ad sacram militiam indebite et incompetenter irrepsit, hac sibi conditione a nobis veniam intelligat relaxatam, ut in magno debeat computare beneficio, si adempta sibi omni spe promotionis, in hoc quo invenietur ordine perpetua stabilitate permaneat scituri posthac provinciarum omnium summi antistites, quod si ultra ad sacros ordines quemquam de talibus crediderint assumendum, et de suo, et de eorum statu, quos contra canones et interdicta nostra
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis sane clericus aut uiduã. XI¬
aut certe scdam coniugẽ duxerit.
omni eccłasticȩ dignitatis priuilegio mox
nudetur. laica tantũ sibi cõmunione con¬
cessa. quã ita demũ poterit possidere. si ni¬
hil postea ꝓp᷑ qd̃ hanc ꝑdat admittat . xii
eminas uero ñ alias eẽ patim indomi¬
bus clericorũ. nisi eas tantũ quas ꝓpt᷑
solas necessitudinũ causas habitare cũ hisdẽ
synodus nicena ꝑmisit. X¬
onachos quoq quos tam̃ morũ gra¬
uitas & uitȩ ac fidei institutio sc̃a cõ¬
mendat. clericorũ officus aggregari & op¬
tamus & uolumus. ita ut qui intra tricesimũ
annũ ȩtatis st̃ digni. inminorib ꝑ gradus
singulos crescente tẽpore ꝓmoueantur ordi
turȩ etatis consecratione ꝑueniant. nec per
saltus ad episcopatus culm̃ ascendant. nisi in
his eadẽ quȩ singulis dignitatib superius
llud quoq nos par fuit ꝓuidere. ut sicut pe¬
nitentiã agere cuiquã ñ concedit᷑ clericorũ.

Expanded text:
uisquis sane clericus, aut viduam, aut certe secundam conjugem duxerit, omni ecclesiasticae dignitatis privilegio mox nudetur, laica sibi tantum communione concessa, quam ita demum poterit possidere, si nihil postea propter quod hanc perdat, admittat. XI. Feminas vero non alias esse patimur in domibus clericorum, nisi eas tantum quas propter solas necessitudinum causas habitare cum iisdem synodus Nicaena permisit. XMonachos quoque quos tamen morum gravitas, et vitae ac fidei institutio sancta commendat, clericorum officiis aggregari, et optamus, et volumus, ita ut qui intra tricesimum annum aetatis sunt digni in minoribus, per gradus singulos crescente tempore promoveantur ordturae aetatis consecratione perveniant, nec per saltus ad epishis eadem quae singulis dignitatibus superiusllud quoque nos par fuit providere, ut sicut poenitentiam agere cuiquam non conceditur clericorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ant. quorũ quodlibet inesse claruerit. meri¬
to clericalib infulis rȩꝓbabilẽ conuincat ẽẽ
ꝑsonã. Et sulla ñ nũquã sinenda st̃ quȩ si
ceterorũ constet integritas sola nocere uale¬
ant. illa tam̃ sunt magnopere. p̃cauenda quȩ
recipi nisi manifesta decoloratione ñ possunt.
yIcsi ea ipsa quȩ nullo detrim̃to aliquotiens
indulgenda credent᷑ uł rerũ tẽporũ quȩ cogit
intuitus. uł accelerate ꝓuisionis respecꝰtus ex¬
cusat. quantomagis illa nullatenus mutilan¬
da sunt. quȩ nec ulla necessitas. nec ȩcđasti¬
ca prorsus extorquet utilitas

Expanded text:
ant quorum quodlibet, si inesse claruerit, meriant quorum quodlibet, si inesse claruerit, merito clericalibus infulis reprobabilem convincat esse personam. Etsi illa nonnunquam sinenda sunt, quceterorum constet integritas, nocere sola non valeant, illa tamen sunt magnopere praecavenda, quae recipi nisi manifesta decoloratione non possunt. Ac si ea ipsa, quae nullo detrimento aliquoties indulgenda creduntur, vel rerum temporumque cogit intuitus, vel acceleratae provisionis respectus excusat, quanto magis illa nullatenus mutilanda sunt, quae nec ulla necessitas, nec ecclesiastica prorsus extorquet utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃a cũ ordine: fiant. Atq iterũ psalmista
p̃dicante. Circũdate syon &cõplecꝰtimini ẽa.
narrate inturrib eĩ. Ponite corda ur̃a in uis¬
tute eius. & distribuite gradus eius. ut enar¬
retis inꝓgenies alteras. Qm̃ hic est ds̃ nr̃ in¬
ȩt̃nũ. & ipse reget nos in scła. Hic ꝓcul dubio qͥ
in ȩccłasticarũ narrat᷑ altitudine. dignitatum.
& incuius uirtute: boni operis corda ponenda
sunt gradib utiq distributis cuncꝰtis ds̃ nr̃. &
rector populis p̃dicandus est xp̃ianis. ubi nems
sibimet aliquid iã existimet imminutũ. cum
& unius cuiusq gradus ꝑfectioni nihil deperib
& conuenient̃ retinendo qđ cȩlesti dispensatio¬
ne collatũ est: parit᷑ nob̾ & cognoscibilẽ dñi
fieri. & tribuit ẽt rectort̃. Nã & siquid indal¬
getur detc̃porũ quantitate morib aggrege¬
continetur qđ ꝓtelata fuerat ętate curandũ.
dũ modo illa nullatenus dissimulata subripi¬

Expanded text:
Omnia cum ordine fiant ; atque iterum Psalmista Omnia cum ordine fiant ; atque iterum Psalmista praedicante, Circumdate Sion, et complectimini eam, narrate in turribus ejus. Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite gradus ejus, ut enarretis in progenies alteras, quoniam hic est Deus, . Hic procul dubio, qui in ecclesiasticarum narratur altitudine dignitatum, et in cujus virtute bonis operibus corda ponenda sunt, gradibus utique distributis, cunctis Deus noster et rector populis praedicandus est christianis: ubi nemo sibimet aliquid jam existimet imminutum, cum et de uniuscujusque gradus perfectione nihil deperit, et convenienter retinendo, ne donatum est, pariter nobis, et cognoscibilem Deum fieri tribuit esse et rectorem. Nam et si quid indulgetur de temporum quantitate moribus aggregacontinetur, quod protelata fuerat aetate curandum, dummodo illa nullatenus dissimulata subrepant  al. subripi
Abbreviated transcription (Latin):
os non in prb̃rio insidere cũ diuina
poris ꝓrogatione. sub conspecꝰtu pontificis seu
prb̃ri nisi his absentib ius ñ habeant: exercen¬
di. Cũ enĩ decreta uenerabiliũ sanctionum
nos quoq magnopere custodire nitanur. ac
sine eorũ dispendio etiã illa quȩ ꝓalicuius
utilitatis fortasse compendio uideantur. lax¬
anda cedamus
uro quȩ nobis contra salutariũ reue.¬
rentiã regularũ capiamus temere
nihil licere. & cũ sedes apłica suꝑior his om̃ib
fauente dño quȩ paternis canonib st̃ p̃fica.
pio deuotoq studeat tenere ꝓposito. satis indg¬
nũ est quenquã uł pontificũ uł ordinũ subseqͥͣn¬
tiũ hanc obseruantiã refutare. quã beati petri
sedẽ & sequi uideat & doceat. Satis conueniens
sit ut totũ corpus ȩccłȩ in hac sibimet obserua¬
tione concordet. quã illic iugere conspiciat.
ubi dñs eccłȩ totius posuit principatũ. dicente
scriptura. Ordinate in me caritatẽ. Et item

Expanded text:
os non in presbyterio insidere cum divina poris praerogationem sub conspectu pontificis seu presbyteri, nisi his absentibus jus non habeant exercendi. Cum enim decreta venerabilium sanctionum nos quoque magnopere custodire nitamur, ac sine eorum dispendio etiam illa quae pro alicujus utilitatis fortasse compendio videantur laxanda cedamus. XI. Cumque nobis contra salutarium reverentiam regularum cupiamus temere nihil licere, et cum sedes apostolica superior his omnibus, favente Domino, quae paternis canonibus sunt praefixa, pio devotoque animo studeat tenere pnum est quemquam vel pontificum vel ordinum subsequentum hanc observantiam refutare, quam beati Petri sedem et sequi videat, et docere: satisque conveniens sit, ut totum corpus Ecclesiae in hac sibimet observatione concordet, quam illic vigere conspiciat, ubi Dominus Ecclesiae totius posuit principatum. Dicente autem Scriptura, Ordinate in me charitatem, et item,
Abbreviated transcription (Latin):
factus est: & natus. & factus. & predestinat᷑ esse
atdendus est. Ambȩ tamen illȩ gencratio¬
nes mirabiles. quia & depatre ante scła sine
matre ost genitus. & in fine scłoꝵ de matre.
sinc patre est generatus. Qui tam̃ scđm qđ
omo creatus est. marie matris est filius
tẽ ꝑhoc qđ ds̃ est. equalis patri: ꝑ hoc quod
omo. minor est patre. Itẽ & maior & minor
scipso eẽ credendus est. Informa enĩdĩ etiam
ipse filius scipso maior est ꝓpt̾ humantatẽ as¬
sũptã: quia diuinitas maior est. Informa autẽ
serui scipso minor est: idest humanitate. quȩ
minor diuinitate accipit᷑. Nã sicut ꝑ assũptã
carnẽ ñ tantũ patre sed scipso minor accipit᷑:
ita scđm diuinitatẽ qua ȩqualis est patri &
ipse &epat̾ maior est homine. quẽ sola filui ꝑ

Expanded text:
factus est et natus, et factus et praedestinatus esse factus est et natus, et factus et praedestinatus esse credendus est. Ambae tamen illae generationes mirabiles, quia et de Patre ante saecula sine matre est genitus, et in fine saeculorum de matre sine Patre est generatus; qui tamen secundum quod homo creatus, Mariae matris est Filius. Item, per hoc quod Deus est, aequalis est Patri; per hoc quod homo, minor est Patre. Item, et major et minor se ipso credendus est; in forma enim Dei etiam ipse Filius se ipso major est propter humanitatem assumptam, quia divinitas major est. In forma autem servi se ipso minor est, id est humanitate, quae minor divinitate accipitur. Nam sicut per assumptam carnem non tantum Patre, sed seipso minor accipitur, ita secundum divinitatem qua est aequalis Patri, et ipse et Pater major est homine, quem sola Fili
Abbreviated transcription (Latin):
nitati qđ absit accidere uideatur quat᷑nitas
naturã : & inȩt̃nũ ꝑsona diuinitatis tẽpora¬
lẽ accepit substantiã carnis. Itẽ unius sub
tatẽ maria uirgo genuerit. sed tantũ modo
filiũ qui solus naturã nr̃ãm inunitate ꝑsone
suȩ assũpsit. Incarnationẽ quoq huius filii
dĩ tota trinitas operata ẽt̃ credenda est: quia
inseparabilia sunt opera trinitatis. Solus
tamen filius formã serui accepit insingula¬
ritate ꝑsonȩ: ñ inunitate diuine naturae
in id qđ est ꝓpriũ filii. ñ qđ cõmune trinitati.
stantiis. Uerbi. qđ ad solius dĩ essentiã referen¬
dũ est: corporis & anime: qđ aduerũ hominẽ
ꝑtinet. Habet igitur in se geminã substantiã
diuinitatis suȩ. & humanitatis nr̃ȩ. Hic tam̃
ꝑ hoc qđ dedõ patre sine initio ꝓdit. natus
tantũ. Nã neq factus. neq p̾destinatus acci¬
pitur. Per hoc tamen qđ de maria uirginc

Expanded text:
nitati, quod absit, accedere videatur quaternitasnitati, quod absit, accedere videatur quaternitasnaturam, et in aeternam personam Divinitatis temporalem accepit substantiam carnis. Item cum unius tatem Maria Virgo genuerit, sed tantummodo Filium, qui solus naturam nostram in unitate suae personae assumpsit. Incarnationem quoque hujus Filii Dei tota Trinitas operasse credenda est, quia inseparabilia sunt opera Trinitatis. Solus tamen Filius formam accepit in singularitate personae, non in unitate Divinae naturae. In id quod est proprium Filii, non quod commune Trinitati, stantiis verbi, quod ad solius Dei essentiam referendum est, corporis et animae, quod ad verinam substantiam divinitatis suae et humanitatis nostrae, hic tamen per hoc quod de Deo Patre sine initio prodiit natus tantum. Nam neque factus, neque praedestinatus accipitur, per hoc tamen quod de Maria Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine credimus assũpsisse: dequo nouo
ordine nouaq natiuitate. est genitus. qua in¬
uisibilis diuinitate usibilis monstraret᷑ in
carne. Noua autt̃ natiuitate est genitus. quia
trauit. Qui partus uirginis. nec ratione col¬
ligit᷑. nec exemplo. Erit enĩ singulare . N
tamen sp̃s sc̃s̃ pater esse credendus est filii ꝓec
ne duos patres filii uideant᷑ asserert. qđ utiq
nefas est dici. Inquo mirabili conceptu. edifi¬
cans sibi sapientia domũ. uerbũ caro factũ
est & habitauit innobis. Nec tamen uerbum
ipsũ ita in carnẽ conuersũ atq mutatũ est.
ut desisteret ds̃ eẽ. qui homo eẽ. uoluisset:
ut ñ tantũ ibi sit uerbũ dĩ & hominis omĩa.
ẽẽ naturas: unã diuinitatis alterã humani¬
tatis. Quos ita inse una xp̃i ꝑsona uniuit :
ut nec diuinitas abhumanitate. nec humani¬
tas adunitate possit aliquando se iungi. Un¬
turas: duas ꝓfitemur in eo eẽ ꝑsonas: ne tri¬

Expanded text:
Virgine credimus assumpsisse, de qua novo Virgine credimus assumpsisse, de qua novo ordine, novaque nativitate est genitus, quia invisibilis divinitate visibilis monstratur in carne, nova autem nativitate est genitus, quia travit. Qui partus Virginis nec ratione colligitur, nec exemplo erit enim singulare. Nec tamen Spiritus sanctus Pater esse credendus est Filii pro ne duos patres Filii videamur asserere, quod utique nefas est dici. In quo mirabili conceptu « aedificans sibi sapientia domum . » « Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . » Nec tamen Verbum ipsum ita in carnem conversum atque mutatum est, ut desisteret Deus esse qui homo esse voluisset, ut non tantum ibi sit Verbum Dei, sed et hominis omnia, esse naturas, unam Divinitatis, alteram humanitatis. XII. Quas ita in se una Christi persona univit, ut nec Divinitas ab humanitate, nec humanitas a Divinitate possit aliquando sejungi. Unturas, duas causabimus in eo esse personas, ne Tri
Abbreviated transcription (Latin):
illas unius atq inseparabilis naturȩ personas
sicut ñ confundimus. ita separabiles nullatenꝰ
p̃dicamus. quando quidẽ hoc nob̾ dignata est.
ipsa trinitas cuidenter ostendere. ut etiã in
om̃ĩb quib uoluit singillatim ꝑsonas agnosci.
unã sine altera ñ ꝑmittat intelligi. Nec enĩ
pat̾ absq filio cognoscitur: nec sine patit fi¬
lius inuenitur. Relatio quippe ipsa uoca¬
buli ꝑsonalis. ꝑsonas separari uetat. Quȩ eti¬
am non simul nominat. simul insimiat. Ne¬
mo audire potest unũ qđq istorũ nominũ:
inquo ñ intelligert cogat᷑ & alterũ. Cũ igit᷑
hȩc tria sint unũ. & in unũ tria: est tam̃ uni¬
cuiq ꝑsone manens sua ꝓprictas. Pater enĩ
ȩt̃nitatẽ habet sine natiuitate: filius ȩt̾nita
tiuitate. De his trib ꝑsonis solã filii ꝑsonã
ꝓliberatione humani generis hominẽ ue¬
rũ sinc peccato descã & immaculata maria

Expanded text:
illas unius atque inseparabilis naturae personas, illas unius atque inseparabilis naturae personas, sicut non confundimus, ita separabiles nullatenus praedicamus, quandoquidem hoc nobis dignata est ipsa Trinitas evidenter ostendere, ut etiam in omnibus quibus voluit sigillatim personas agnosci, unam sine altera non permittat intelligi, nec enim Pater absque Filio cognoscitur, nec sine Patre Filius invenitur. Relatio quippe ipsa vocabuli personalis personas separari vetat. Qua etiam non simul nominat, simul insinuat. Nemo audire potest unumquodque istorum nominum, in quo non intelligere cogatur et alterum. Cum ergo haec tria sint unum, et in unum tria, est tamen unicuique personae manens sua proprietas. Pater enim aeternitatem habet sine nativitate, Filius aeternita sine nativitate. De his tribus personis solam Filii personam pro liberatione humani generis hominem verum sine peccato de sancta et immaculata Maria