comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis scłi peccati sui nigredinȩ aꝑtus sepe ab eodẽ
scło in firmus despectusq relinquitur: ut c̃ eo
nequaꝙͣ currere ualeat. seo fractus aduersita¬
cȩ torpescat: Sed hunc dauid in uenit. quia re¬
demptor ñr ueracit̾ manu fortis non nunquã
quos despectos a mundi gła repperit in suum
amorẽ conuerait : Cibo pascit : quia scientia u̾bi
reficit: ducem it neris eligit: quia suum etã
p̃dicatorẽ fac̃ & qui a malechitam seqͥ non ua-¬
luit dux dauid efficit᷑ : quia is quẽ indignum mius¬
dus deseruit: Non solum conuersus in suam meg¬
tem dm̃ recipit: sed p̃dicando hunc etiã usq ad a¬
liena corda ꝑduc̃ Quo uideł ducȩ dauid ainale¬
chitam conuiuantẽ in uenit & extinguit ÷ quia
ipsis xp̃s p̃dicantib mundi lȩticiam deftruit :
quos comites mundus hab̾e dispexit:
Plerum q gͦ ipsi p̃dicando mentes scłariũ
suꝑant : qͥ p̾us cum secularib in hoc mundo

Expanded text:
tis saeculi, peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem tis saeculi, peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit: quia Redemptor noster, veraciter manu fortis, nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, in suum amorem convertit. Cibo pascit: quia scientia verbi reficit. Ducem itineris eligit: quia suum etiam praedicatorem facit. Et quia Amalecitam sequi non valuit, dux David efficitur; quia is quem indignum mundus deserit, non solum conversus in suam mentem Dominum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quod videlicet duce David Amalecitam convivantem invenit, exstinguit: quia ipsis Christum praedicantibus mundi laetitiam destruit, quos comites mundus habere despexit. Plerumque ergo ipsi praedicando mentes saecularium superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
captiuauer̃ om̃ia quȩ erant dauid & pueroꝵ eius:
Reu̾sus ergo dauid ad ꝑsequendos amalechitas: in¬
uenit egypitium puerum lassescentẽ quẽ ama¬
lechitȩ egrotum in itinerę reliquer̃: Hunc dauio
in uentum cibo reficit. duceniq sui itineris fec.
sicq a malechitas ꝑ seqͥtur. epulantes reperit &
funditus extinguit : Consid̾andũ ẽ gͦ: qͥd sit qđ
amalechithȩ absente dauio sicile̾h in uadunt
& p̃dam capiunt: Amalechitȩ qͥppe popłs lam¬
bens uocatur & qui ꝑlambentem popłin nisi
mentes scłarium de signant᷑. quȩ terrena cunc¬
ta ambiendo. quasi lambunt dum solis tempora¬
libus delectant᷑: Quasi eñi popłs lambens p̃dam
fac̃: dum terrena diligentes lucra de alienis
dampnis ex aggerant : & hoc absentȩ dauid a-¬
gunt: quia redemptorẽ antę oculos cordis hab̾e
neglegunt: Quid est eñi qđ egyptius amalechi-¬
tȩ puer in itinere lassatur: nisi qđ amator p̃sen¬

Expanded text:
captivaverunt omnia quae erant David et puerorum ejus. captivaverunt omnia quae erant David et puerorum ejus. Reversus ergo David ad persequendos Amalecitas, invenit Aegyptium puerum lassescentem, quem Amalecitae aegrotum in itinere reliquerunt. Hunc David inventum cibo reficit, ducemque sui itineris fecit, sicque Amalecitas persequitur, epulantes reperit, et funditus exstinguit. Considerandum est ergo, quid sit quod Amalecitae, absente David, Sicelech invadunt et praedam capiunt. Amalecitae quippe populus lambens, vocatur. Et quid per lambentem populum nisi mentes saecularium designantur, quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur? Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes, lucra de alienis damnis exaggerant. Et hoc absente David agunt: quia Redemptorem ante oculos cordis habere negligunt. Quid est enim quod Aegyptius Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesen
Abbreviated transcription (Latin):
gicis sacris seo dignec᷑ ostendi occultorib miste¬
riis: summȩ legi obtemians : Et si fieri non pos
se claruerit: ut non uterq sensus in huiꝰ scriptu¬
rȩ tͣctatione ad mittat᷑ : seo illo excluso imagina¬
ria similitudo samuelis diabolico ritu facta in¬
cella&ggat᷑. seo qm̃ siuȩ illud fieri possit siue non
possit : tam̃ fallacia sathanȩ atq imaginarũ
similanoaꝵ callida oꝑatio decipiendis sensib
humanis mulciformis in iugilat: pedȩ cemp¬
tim quidẽ nein qͥsitionib diligentiorib p̃scrilumꝰ
sed potius ex istimemꝰ tale aliqͥd factum in malig¬
no spu pithonisse illiis ministerio: quã du nob̾
Hȩc sunt quȩ tunc de pithonissa & samuele scrip¬
sit beatissimus augustinus
N terea dum ꝑgeret dauid cum achis rege phy¬
listinoꝵ in p̾lium ad uersus isrt: in surgentes ãma¬
lechitȩ in ruerunt in sicilech & succendentes eam

Expanded text:
gicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus impegicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus imperiis summae legis obtemperans, ut, si fieri se claruerit, non uterque sensus in hujus Scripturae tractatione admittatur, sed illo excluso imaginatione similitudo Samuelis diabolico ritu facta intelligatur. Sed quoniam sive illud fieri possit, sive non possit, tamen fallacia Satanae, atque imaginum simulandarum callidi operatio decipiendis sensibus humanis multiformis invigilat, pedetentim quidem, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, sed potius existimemus tale aliquid factum in maligno spiritu, pythonissae illius ministerio, quandiu nobis Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuele scripsit beatissimus Augustinusnterea dum pergeret David cum Achis rege Philisthinorum in praelium adversus Israel, insurgentes Amalecitae irruerunt in Sicelech, et succendentes eam,
Abbreviated transcription (Latin):
Magno qͥppe in teruallo separari bonos amalis:
post mortẽ in euangłio legimꝰ: cum in ter suꝑbum
illum diuitẽ qͥ iam apud in feros dormenta patere¬
tur: & illũ qͥ ad eius ianuam ulcerosus iacebat :
iam in reqͥe constituitũ: magnum chaos. interieo¬
tum esse testatur.: Aut si ꝓpt̾ea samuel ei dixit me¬
cum eris: ut non ad ȩqualitatan felicitateis sed
ad parem conditionẽ mortis referat᷑: qđ uterq
homo fuerit & uterq mori potuerit: Iamq mor¬
tuus mortẽ uiuo p̃nuntiabat : scđm utrumq
igitur intellectum hab̾ȩ exitum hanc lectione :
quia ñ sit contra fidem manifẽstũ est : nisi forte
ꝓfundiori in qͥsitioni in ueniat adliquidũ ł posse
ł non posse animã cum ex hac uita migͣuerit
magicis carminib euocari & uiuoꝵ apparere
aspectib: etiam corporis liniamenta gestantẽ ut
non solum uideri ualeant sed & agnosci: & si po¬
test utrumq. anima iusti non qͥdem cogatur ma¬

Expanded text:
Magno quippe intervallo separari bonos a malis Magno quippe intervallo separari bonos a malis post mortem in Evangelio legimus, cum inter superbum illum divitem, qui jam apud inferos tormenta pateretur, et illum qui ad ejus januam ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum, magnum chaos interjectum esse testatur . Aut si propterea Samuel ei dixit, Mecum eris, ut non ad aequalitatem felicitatis sed ad parem conditionem mortis referatur, quod uterque homo fuerit, et uterque mori potuerit, jamque mortuus mortem vivo praenuntiabat; secundum utrumque igitur intellectum, habere exitum hanc lectionem, qui non sit contra fidem manifestum est: nisi forte profundiori inquisitione inveniatur ad liquidum, vel posse vel non posse animam, cum ex hac vita migraverit, magicis carminibus evocari, et vivorum apparere aspectibus, etiam corponon solum uideri ualeat sed et agnosci. et si potest, utrum etiam iusti anima non quidem cogatur ma
Abbreviated transcription (Latin):
nat uelud ministros iusticis ⁊Iam uero si illud in qͥd̃
mouet quomodo a maligno sp̃u sauli uera p̾dicta
sint : potest & illud uideri mirũ quomͦ demones
noscere temporalia dum gixat. ad istam mortalita¬
tem ꝑtinentia. facile ẽ. & non in congruũ : ut om¬
nipotens & iustus ad eoꝵ pęnã qͥb ista p̃dicant᷑.
ut malum qđ eis in munet ante quã ueniat p̃nos¬
cendo patiantuꝵ: occulto apparatu misterioꝵ suoꝵ
& iam spiritib talib aliqͥd diinationis imꝑtiat :
& qđ audiunt ab angłis p̃nuntient hominib: Tan
tum auliunt: quantũ om̃ium dñs atq modera¬
tor ł uibet ł sinit nde etiam sp̃s pithonis in ac¬
conatur Miscent tam̃ isti fallacias: & qđ uerum
nosse potuer̃ non docendi magis quã decipiendi
fine ꝓnuntiant. E forte hoc ẽ: quia cum illa
imago samuelis saulẽ p̃dicares moriturum: di¬
xit etiam secum futurum qđ utiq falsum est

Expanded text:
nat velut ministros justitiae . Jam vero si illud, inquit, nat velut ministros justitiae . Jam vero si illud, inquit, movet, quomodo a maligno spiritu Sauli vera praedicta sint, potest et illud videri mirum, quomodo daemones scere, temporalia dumtaxat adque ad istam mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipotens et iustus ad eorum poenam quibus ista praedicantur, ut malum, quod eis impendet, antequam ueniat, praenoscendo patiantur, etiam spiritibus talibus aliquid divinationis impertiat, ut quod audiunt ab angelis, praenuntient hominibus. Tantum autem audiunt, quantum omnium Dominus atque moderator vel jubet vel sinit. Unde etiam spiritus pythonis in Acconatur . Miscent tamen isti fallacias, et quod verum nosse potuerunt, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant. Et forte hoc est, quia cum illa imago Samuelis Saulem praedicat moriturum, dixit etiam secum futurum: quod utique falsum est.
Abbreviated transcription (Latin):
les: Iste hec̾tor : hoc flum̃ simois: Illa roma: c̃
aliud nichil sint quã pictȩ imaginęs: Unde
cherubim cum sint cęlestes uirtutes. facti tam̃ ex
methallo quo imꝑauit ds̃ suꝑ arcam testamen¬
ti: magnȩ rei significandȩ gr̃a: ñ aliuo quã che¬
rubim illa quoq figm̃ta uocitabant᷑: Item que
dum qͥsq uidet somnium: son dic̃ uidi ima¬
ginem augustini: seo uidi augustinũ: Cum
eo cempore quo aliqͥd cale aliqͥs uidit. Ignorared
hoc augustinꝰ: usq adeo manifestũ ẽ : ñ ipsos
homines seo imagines eoꝵ uideri. & pharaospi¬
cas se dixit uidisse in somnis & boues: Non spica¬
rum aut bouum Imagines: Si igit᷑ constat liqͥ¬
do nominib earum rerum quarũ liagines st̃
easdem Imagines appellari: Non mirum est qđ
scͥptura dic̃. Sainuelẽ uisum: &tiam si forte samu¬
clis apparuit: ꝑficta machinamenta eius qͥ trans¬
figurat sȩ in angłm lucis : & ministros suos sub or¬

Expanded text:
les, iste Hector, hoc flumen Simois, illa Roma, cum les, iste Hector, hoc flumen Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint, quam pictae imagines. Unde cherubim cum sint coelestes virtutes, facti tunc ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei significandae gratia, non aliud quam cherubim illa quoque figmenta vocitabantur . Itemque dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini, sed, Vidi Augustinum, cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum videri. Et Pharao spicas se dixit vidisse in somnis et boves, non spicarum aut boum imagines . Si igitur constat liquido nominibus earum rerum quarum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit Samuelem visum, etiamsi forte imago Samuelis apparuit per ficta machinamenta ejus qui transfigurat se in angelum lucis, et ministros suos subor
Abbreviated transcription (Latin):
facientib: & ceneri se & iunciri & in ludi & crucifi¬
gi atq in cerfici passus ẽ :ñ ẽ absurdum crede ex
aliqͣ dispensationȩ uoluntatis diuine ꝑmissum fu¬
isse: ut non in uitus nec dominante magica poten¬
cia : seo uolens atq obtemꝑans occulte dispensa¬
uina eum sententia ꝑ cussurus: Quam ꝙͣ in hoc
fac̃to potest adesse alius facilior in tellectus: ut
non uere sp̃m samuelis excitatũ areqͥȩ sua creai¬
mus: seo aliqđ fantasia & imaginariã inͥ lusio¬
nem.: diaboli machinacionib factam ÷ quã ꝓpħa
scripturus nomine samuelis appellat Iuia sol&e
imagines earum rerum nominibus apellari
Iuarũ imagines sunt: sic̃ om̃ia quȩ pinguntiur
atq fingundꝰ earum rerum quarũ lmagines st̃
nominib appellant᷑: Sic̃ hominis pictura cum
pingit᷑: ꝓpͥum quodq nom̃ incunctanter adhi¬
betur & dicit᷑. Ille cicero ẽ: ille salustius : Ille achil¬

Expanded text:
facientibus, et teneri se, et vinciri, et illudi, et crucififacientibus, et teneri se, et vinciri, et illudi, et crucifigi, atque interfici passus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione voluntatis divinae permissum fuisse, ut non invitus, nec dominante magica potentia, sed volens atque obtemperans occultae dispensavina eum sententia percussurus. Quanquam in hoc facto potest adesse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellat, quia solent imagines earum rerum nominibus appellari, quarum imagines sunt. Sicut omnia quae pinguntur atque finguntur, earum rerum quarum imagines sunt, nominibus appellantur: sicut hominis pictura cum pingitur, proprium quodque nomen incunctanter adhibetur, et dicitur: Ille Cicero est, ille Salustius, ille Achil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam de in ferno euocauerit: an aliam aliꝗͣ.
imaginariam in lusionẽ fallacia demonum facꝰ¬
cam : De hac questione beate memoriȩ augustinꝰ
ep̃s: simpliciano mediolanensi ep̃o scripsit  in qͥris
in quã utrũ potuerit malignus sp̃s excitarȩ animã
uisti : & tamꝗͣ. de abditis mortuoꝵ repagulis euo-¬
care ÷ ut uidet᷑ & loqueret᷑ eum saul :Honne magis
mirandũ sit quia sathanas ipsum dñm ad sump-¬
sit & constituit suꝑ pumam templi : Quolibet eñi
liter lates: Nisi forte quis dixerit faciliorẽ diabolo
fuisse licentiam ad dñm uiuum undȩ uoluit ad¬
sumendum. & ubi uoluit constituendum: quam
ad samuelis defuncti sp̃m esius sedib excitandũ:
Qđ sullud in euangłio nos ideo ñ conturbat quia
dñs uoluit atq ꝑmisit nulla deminutione suȩ
potestatis & diuinitatis id fieri: sic̃ ab ipsis uideis
quamꝗͣ ꝑ uersis atq urmundis & facta diaboli

Expanded text:
prophetam de inferno evocaverit, an aliam aliquam prophetam de inferno evocaverit, an aliam aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam? De hac quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi episcopo ita scripsit: « Inquiris, inquam, utrum potuerit malignus spiritus excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum repagulis evocare, ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne magis mirandum sit quia Satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim liter latet; nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum e suis sedibus excitandum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non conturbet, quia Dominus voluit atque permisit nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis Judaeis, quanquam perversis atque immundis, et facta diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
est : fleuitq eum om̃is isrł & sepelier̃ eum inra¬
ma urbe sua: supͣ namq dr̃ sepultus fusse in
leguat᷑: cur hic repetat᷑ mortuus : Mortiuis hic
ut hebrei uolunt resuscitationis suę causa repeti¬
tur : & ut dampnatio saulis qͥ peccatis mortiuis
erat & relicto deo contra legem pithonem consu¬
lebt: iusta esse manifestaretur:
contia isył: consuluit q saul dñm & ñ respondto
ei: Neq ꝑsomnia. neq ꝑsacerdotes: Hebreus habet:
&̃ orando poscebant oraculũ. sibi fieri diuinum:
& deus illis ꝑsomnia reuelabat ea quȩ futura erañ
Iđ in hoc loco minimȩ saul fecisse legit᷑: ꝑ doccri¬
nani: ꝑephoch: scilicet qd̃ sacerdos impectore por¬
cabat Neq ꝑ ꝓprus: quia illis consulentib dñs
nequaqͣ respondebaat. hi ꝓpħȩ dicunt᷑ fuisse dis¬
ad eum Quare in qͥetasti me ut suscitaret: & cęt̃a
Querit᷑ scđm historiã utrum pithonissa ipsum

Expanded text:
est, flevitque eum omnis Israel. Et sepelierunt eum in Raest, flevitque eum omnis Israel. Et sepelierunt eum in Rama urbe sua. Supra namque dicitur sepultus fuisse in legatur, cur hic repetatur mortuus. Mortuus hic, ut Hebraei tur, ut et damnatio Saulis, qui peccatis mortuus erat, et relicto Deo contra legem pythonem consulebat, justa esse manifestaretur. contra Israel, consuluntque Dominum et non respondit ei, neque per somnia, neque per sacerdotes. » Hebraeus habet, ue jejunando et orando poscebant oraculum sibi fieri divinum, et Deus illis per somnia revelabat ea quae futura erant: quod in hoc loco minime Saul fecisse legitur. Per doctrinam, per ephod scilicet, quod sacerdos in pectore por per prophetas, quia illis consulentibus Dominus nequaquam respondebat. Hi prophetae dicuntur fuisse disad eum: « Quare inquietasti me, ut suscitarer? » etc. Quaeritur, secundum historiam, utrum pythonissa ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Dormientib cunctis egressus ecastris : transuut in
cacumine montis: Quid gͦ hoc ẽ nisi qđ ꝑseque¬
bantur xp̃m udei: sed ꝑsequendo dormiebant
quia ñ uigilabant corde: Duritia eñĩ cordis ob¬
dormitio ẽ dormiunt in uita uetere: non uigi¬
lant in noua : Uenit xp̃s: non eos occidit: seo cu¬
lit ab eis scyphum aquȩ id ẽ gram legis: tulit scep¬
trum regale regni scilicet potestatẽ : quã ꝓmag¬
no habebant: & unde se ꝓtegebant temporalit̃ : &
quam aduersus dñm ꝑ in credulitatẽ gerebant: de¬
inde uictor dł nr̃ de castris eoꝵ regressus : trans¬
cendit in altitudinẽ montis celoꝵ. Q ascen
suri & de getri & de amalechitis: hi em̃ pagi ha¬
hitabantur in terra antiquitus : hi pagi ñ erant
sub potestate achis: Hibitati interra. antiqͥtus dicun
tur: quia quieti & securi habitati fuerant & milliꝰ
hostis de p̃dationes ꝑpessi Samuel aut̃ mortius

Expanded text:
« Dormientibus cunctis egressusque e castris, transivit in « Dormientibus cunctis egressusque e castris, transivit in cacumine montis. » Quid ergo hoc est, nisi quod persequebantur Christum Judaei? Sed persequendo dormiebant, quia non vigilabant corde. Duritia enim cordis obdormitio est. Dormiunt in vita veteri: non vigilant in nova. Venit Christus: non eos occidit, sed tulit ab eis scyphum aquae, id est, gratiam legis; tulit et sceptrum regale, regni scilicet potestatem, quam pro magno habebant, et unde se protegebant temporaliter, et quam adversus Dominum per incredulitatem gerebant. Deinde victor David noster de castris eorum regressus transcesuri, et de Gezri, et de Amalechitis. Hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus. » Hi non erant sub potur, quia quieti et securi habitati fuerant, et nullius hostis depraedationes perpessi. Samuel autem mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
itus: Idem namq falthi de gallim: hoc ẽ de urun¬
datione erat: in undatio hec lex in telligit᷑: Legis
eñi doctor erat debaurim: id ẽ de electis: quando
autẽ a saulȩ michol ei datur: falthi io ẽ euadens ln¬
cerp̃tat᷑ Quando uero abeo eadem michol aufertur:
falthiel io ẽ euadens adeo in t̃pretat᷑: Euadens adeo
dicitur: quia custodiut eũ ne tangeret eam: no
fieret transgressor legis: Secutusq ẽ eam uir suus
plorans : usq baurim : plorasse dicit᷑ p̃gaudio: eo
qđ dñs eum custodisset neͤam tangeret::¬
tuenerunt ⁊ iphei ad saul in gabaa dicentes:
Ecce dd absconditus est in colle achile: que ẽ
ex ad uerso solitudinis: & surrexit saul & descen¬
dit in deseitũ ⁊ iph. & reliaͬ. ⁊Iterũ idem dauid
fugiens afacie saul : in castra regis cum dormientẽ
offendisset: Non ꝑcussit non occidit: sed solam lan¬
ceam quȩ ad cipud̃ eius erat: & lenticulam sustulit:

Expanded text:
itus. Idem namque Phalthi de Gallim, hoc est, de inunitus. Idem namque Phalthi de Gallim, hoc est, de inundatione erat. Inundatio haec lex intelligitur. Legis enim doctor erat de Baurim, id est, de electis. Quando autem a Saule Michol ei datur, Phalthi, id est, evadens, interpretatur. Quando vero ab eo eadem Michol aufertur, Phalthiel, id est, evadens a Deo, interpretatur. Evadens a Deo dicitur, quia custodivit eum, ne tangeret eam, ne fieret transgressor legis. « Secutusque est eam vir suus plorans usque Bannim . » Plorasse dicitur prae gaudio, eo quod Dominus eum custodisset, ne eam tangeretenerunt Ziphei ad Saul in Gabaa, dicentes: Ecce David absconditus est in colle Hachila, quae ex adverso solitudinis. Et surrexit Saul, et descendit in desertum Ziph, » etc. Iterum item David fugiens a facie Saul in castra regis, cum dormientem offendisset, non percussit, non occidit; sed solam lanceam, quae ad caput ejus erat, et lenticulam sustulit.
Abbreviated transcription (Latin):
di: Diluculo aũt cum digessisses uinũ nabal indi¬
cauit ei uxor sua uerba hȩc & reliã. ꝯ Quid nobis
abigail ꝑ renuntiationis suȩ dispensationẽ ĩ nuit:
nisi qđ iracundos meluis corrigemꝰ. sun ipsa ue
suȩ cõmotione declinamꝰ: ꝑ turbati qͥppe: qͥd audi¬
ant ignorant: S cũ ad se redeunt tanto libentuis
exortationis uerba recipiunt: quanto se tranqͥlli
coleratos erubescunt: menti aũt furore ebriȩ ⁊ om̃e
rectum qd dicit: ꝑuersũ uidetꝰ. Unde & recte na¬
bal ebrio culpã suã abigail laudabilit̾ cacuit :
quã digesto uino laudabilit̾ dixit: Id circo eñi ma¬
lum qđ focerat cognoscere potuit: quia hoc ebrius
ñ audiuit: Saul aũt dedit michol filiam suam
uxorẽ dauid. falchi filio lais qui erat de gallim
ut hebrei cradunt ñ cognouit eam idẽ falthi : qm̃
si cognouisset eam Nunquã dauo sibi eam postea
sociassed: quia in lege penitus huiꝰ modi ꝓhibetur co¬

Expanded text:
di. « Diluculo autem cum digessisset vinum Nabal, indidi. « Diluculo autem cum digessisset vinum Nabal, indicavit et uxor sua verba haec, » etc. Quid nobis Abigail per renuntiationis suae dispensationem innuit, nisi quod iracundos melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus? Perturbati quippe, quid audiant ignorant. Sed cum ad se redeunt, tanto libentius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae omne certum quod dicitur perversum videtur. Unde et certe Nabal ebrio culpam suam Abigail laudabiliter tacuit: quam, digesto vino, laudabiliter dixit. Idcirco enim malum quod fecerat cognoscere poterat, quia hoc ebrius non audivit. « Saul autem dedit Michol filiam suam, uxorem David, Phalthi filio Lais, qui erat de Gallim, » etc. Ut Hebraei, non cognovit eam idem Phalthi, quoniam si cognovisset eam, nunquam David sibi eam postea sociasset, quia in lege penitus hujusmodi prohibetur co
Abbreviated transcription (Latin):
apud eum essȩ custoditam Sic̃ eñi facillimũ est.
cui libet fasciłm herbȩ ł feni sua manu retentum
conseruare: ita uirtus dñi & saluatoris nr̃i om̃s
ꝑ orbẽ electos abinitio usq infinẽ scł̃i neqͥ ex eis ul¬
la ratione ꝑeant sine labore cuetur : iu̾sta qđ ipse
in euangłio sub figura ouium de eis loquens: &¬
sequentu me in qͥt & ego uitã ęternã do eis & ñ
ꝑibunt in ȩternũ: Nec rapiet eas qͥsqͣ de manu m̃a
sic̃ fasciculus unꝰ quib lib& iuncłis alligat᷑: Ita
om̃is scõꝵ cȩtus una eadẽq fide spe & caritate
ad in uicem constringitur: uno diuinȩ ꝓtec̾tionis
munimine circundat᷑: Ad litteram aut pates sensꝰ :
quia anima dauid ꝑsequentib licet hostib: eustodi¬
ta semꝑ fuit in sorte uiuentiũ: Porro inimici eius
in sistentib sibi ad u̾sitatib: sic̃ lapis funda cirtũ¬
actus : sic instabili motu ꝑ turbandi & suis esseno
expellendi de finib ł eciam humanis reb auferen¬

Expanded text:
apud Deum esse custoditam. Sicut enim facillimum est cuilibet fasciculum herbae, vel feni sua manu retentum conservare: ita virtus Domini et Salvatoris nostri, omnes per orbem electos, ab initio usque ad finem saeculi, ne quis ex eis ulla ratione pereat, sine labore conservat. Juxta quod ipse in Evangelio, sub figura osequuntur me, inquit, et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, nec rapiet eas quisquam de manu mea . Sicut faomnis sanctorum coetus, una eademque fide, spe et charitate ad invicem constringitur, uno divinae protectionis munimine circumdatur. Ad litteram autem patet sensus: quia anima David, persequentibus licet hostibus, custodita semper fuit in sorte viventium. Porro inimici ejus, insistentibus sibi adversitatibus, sicut lapis funda circumactus, sic instabili motu perturbandi et suis essent expellendi de finibus, vel etiam humanis rebus auferen
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ penitentiȩ conpͥmat᷑. Iuatenus ad semet ipsũ
redeat: & cum p̃positȩ potestati deliquerit eiꝰ contra
se uiditiũ qͦsibi p̃latus est ꝑhorrescat: Nam c̃ im
p̃posias delinqͥmus: eius ordinationi qͥ eos nobis p̃cu¬
lit obiuamꝰ. Unde moyses quoq cunxont᷑ sy & aar̾on¬

Expanded text:
tionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum tionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelatus est perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordini qui nobis eos praetulit obviamus. Unde Moyses quoque cu
Abbreviated transcription (Latin):
ud ferire metuit: quia piȩ sub ditoꝵ mentes ab
om̃i se peste ob tractacionis abstinentes: p̃positoꝵ
uitam nullo lingus gladio ꝑcutiunt. etiam cum
de in ꝑfectione rephendunt : qui & si quando ꝓpt̃
in firmitatẽ sese abstinere uix possunt ut extrema
quȩ dã atq exceriora p̃positoꝵ mala : Sed tam̃ huꝰ¬
milit̃ loquãnt᷑ qͣsi oram damidis silent̃ incidunt:
quia uidelic& dum p̃latȩ dignitati salti in noxis
& latent̃ de rogant: quasi regis suꝑ positi uestẽ fedatł
S tam̃ ad semes ipsos redeunt: seque uehementissime
ł de teniussima uerbi laceratione rep̃herdunt: Un-
de bene & illic scriptũ ẽ: Post hȩc dauid ꝑcussit cor
suũ eo qd abscidisses oram clamidis saul facta qͥp¬
pe p̃positoꝵ oris gladio ferienda ñ sunt: &iam c̃re¬
prehendenda recte iudicant᷑: Si quando uero contra
eos ł in minimis lingua labitur: necesse s̃. ut ꝑafflae¬

Expanded text:
vid ferire metuit; quia piae subditorum mentes ab vid ferire metuit; quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando propter infirmitatem sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter incidunt. Quia videlicet dum praelati dignitati sei latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant. Sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi lacertatione reprehendunt: unde et bene illic scriptum est: Post haec percussit David cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul. Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum reprehendenda recte judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflic
Abbreviated transcription (Latin):
sede ł imꝑio relinqͥsse clamidis eñi abcissio: regni
est amputatio hoc etiam alio loco idem saul: cũ
ꝑin obedientiam peccasset ostendit: Nam c̃ ueniã
precaret᷑ ragaietq samuelẽ ut reuerteret᷑ cum illo
conuertens faciẽ suam abiret: tenuit saul pin¬
nulam uestimenti euis &e disrupit eam: & dix̃ ad eũ
samuel: disrupit dñs reguũ isrł de manu cua hodie :¬
& dabit illud ꝑximo tuo & diuidet᷑ isrł in duospo¬
pulos: Isrł gͦ rex ifte ꝑsonam figurate gerebat uidȩ¬
oꝵ: significans qđ in de amissurus erat regnum
dũ ꝑseqͥt xp̃m: Item moraliter huius rei gestũ si
quis quesierit ita acciꝑe pocest: ut ꝑ saul mali rocto¬
res de signent᷑: Saui lgit̾ uentẽ purgare ẽ: pͣuos
p̃positos conceptã in corde maliciam usq ad oꝑa mi¬
seri odoris extende: & cogitata apuo se noxia fac̾as
exceriorib ex sequendo monstrare: Quẽ tam̃ da¬

Expanded text:
sede vel imperio reliquisse. Chlamydis enim abscisio regni sede vel imperio reliquisse. Chlamydis enim abscisio regni est amputatio. Hoc etiam alio loco idem Saul cum per inobedientiam peccasset, ostendit. Nam cum veniam precaretur, rogaretque Samuelem ut reverteretur cum illo convertens faciem suam, abiisset, tenuit Saul pinnulam vestimenti ejus, et disrupit eam. 8. Et dixit ad eum Samuel: Disrupit Dominus regnum Israel 525 de manu tua hodie, et dabit illud proximo tuo, et dividetur Isrpulos . » Ergo rex iste personam figurate gerebat Judaeorum, significans quod inde amissurus erat regnum dum persequitur Christum. Item moraliter hujus rei gestum si quis quaesierit, ita accipere potest, ut per Saul mali rectores designentur. Saul igitur ventrem purgare est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen Da
Abbreviated transcription (Latin):
cur: S q̃re usq ad mort̾ẽ eẽ patiens uoluit: ut fu¬
geret a facie saul inspelunca que inferior pars ter¬
re potest accipi: & certe qđ manifestũ & notũ est
om̃ib. eum in monumento positum eẽ qđ excissũ
fuerat impetra: hoc gͦ monuinentũ: spelunca erat
Illuc sugit nr dauio afacie saul : tam dui eñi ꝑsecu¬
tist̃ illũ iudei: quo usq poneret᷑ inspelunca S qͥd ẽ
qł saul ꝑsecutor ad purgandũ uentrẽ speluncam
in gredit᷑ : nisi qđ uidei conceptã in xp̃o malitiam
mentis quasi odorẽ fecidũ enuser̃ : & cogitata a pud
tenderunt: S tam̃ dd saulẽ occide noluit: & cum
eum in abdito occulcatus ante ro haberes in potesta¬
te: seruare patus quam occidẽ maluit  lta & xp̃s
dum esses in spelunca carhis: ꝑsecutor̃ popłm in
sũmitatẽ clamidis eiꝰ silent̃ abscidit: ut ostenđet
głan abstulisse: Sicq eos ꝑꝑsecutionȩ sua : uacuos

Expanded text:
tur. Sed quare usque ad mortem esse patiens voluit, ut futur. Sed quare usque ad mortem esse patiens voluit, ut fugeret a facie Saul in speluncam, quae inferior pars terrae potest accipi? Et certe manifestum et notum est omnibus, eum in monumento positum esse quod excisum fuerat in petra . Hoc ergo monumentum spelunca erat. Illuc fugit noster David a facie Saul. Tandiu enim persecuti sunt illum Judaei, quousque poneretur in spelunca. Sed quid est quod Saul persecutor ad purgandum ventrem speluncam ingreditur, nisi quod Judaei conceptam in Christum malitiam mentis, quasi odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud tenderunt? Sed tamen David Saulem occidere noluit. Et cum eum in abdito occultatus antro haberet in potestate, servare potius quam occidere maluit. Ita et Christus dum esset in spelunca carnis, persecutorem populum in summitatem chlamydis ejus silenter abscidit, ut ostenderegloriam abstulisse, sicque eos pro persecutione sua vacuos
Abbreviated transcription (Latin):
dis amputans abstulit: cũ utiq facilius sit se excep¬
tum in sidiis aduersarium ꝑdere magisꝗͣ. falle¬
re Quid gͦ est qđ iste fugiens a facię saul inspe¬
lunca latuit : quare aũt latuit: nisi ut occultarȩ¬
tur & non inueniret᷑ : Quid ẽ contegi spelunca: nͥ¬
contegi terra : Qui eñi fugit inspelunca: terra tegitꝰ
as̃ : Si eñi cognouissent: Nunqͦ. dñm glorie crucifixis¬
sent Quarȩ qg dñm gloriȩ ñ in uener̃: quia spelunca
se cexerait id ẽ carnis infirmitatõ oculis obiciebat: &¬
maiestatẽ diuinitatis in corporis tegmine tamqͦ. spe¬
luncȩ ab dito contegeliat: Illi ñ cognoscentes dm̃ ꝑse¬
cuti st̃ hominẽ : Nec mori potuit nisi in homine:
Nec crucifigi potuit nisi in hominȩ: quia nec tene¬
ri posset nisi in homine: Obposuit gͦ male queren¬
tib terrã : seruauit bene querentib uitam. Fugit
sus ẽ usq adeo se occultans coram uid̾eis ut morire¬

Expanded text:
dis amputans abstulit. Cum utique facilius esset excepdis amputans abstulit. Cum utique facilius esset exceptum insidiis adversarium perdere magis quam fallere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul in spelunca latuit? Quare autem latuit, nisi, ut occultaretur et non inveniretur? Quid est contegi spelunca, ncontegi terra? qui enim fugit in spelunca, terra tegiturDeus; si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Quare ergo Dominum gloriae non invenerunt? Quia spelunca se texerat, id est, carnis infirmitatem oculis objiciebat, majestatem autem divinitatis in corporis tegmine, tanquam terrae abdito contegebat. Illi ergo non cognoscentes Deum, crucifixerunt hominem. Nec mori potuit nisi in homine, nec crucifigi potuit nisi in homine; quia nec teneri posset nisi in homine. Opposuit male quaerentibus terram, servavit bene quaerentibus vitam. Fugit sus est, usque adeo se occultans coram Judaeis, ut morere
Abbreviated transcription (Latin):
orro dd erat in deserto ⁊ iph in silua: Q cet̾a
Tiph mons squalidus ł caligans siue nebulo¬
sus: iusta ⁊ iph in quo sedit dauid ꝓpt̃ chermelam
quȩ in scripturis carmelus apellat᷑: Sic eñi appel¬
latur uicus hodie uideoꝵ: unde fuit nabal car¬
melus : Sed & unus de posteris chaleb dic̾tus est
tem eius meditati sunt. Nisi qđ uidei quos ziphȩi¬
M merito significant. In t̾pretat᷑ eñi germinantes:
Cum in terreno regno germinare appecelant: apd̃
pͥncipes suos tractabant de nece saluatoris: qͣliter
eum ꝑ discipłm suum ꝓditũ ad p̃henderent &
p̾sidi ad in terficiendum tradeno: XX
cum ꝑsequendum dauid saul appeteret: in gres¬
sus est dd inspeluncam & ibi latebat : Seo rex in¬
prouisis exceptus in sidiis: qđ in nocuo moliebat᷑ in¬
ciderat: Scriptũ ẽ em̃i qͥ fodit foueã ꝓximo suo: in¬
cidet in eam : Dauid bona ꝓmalis retribuens inimi¬
cum ñ occidit sed ꝓtestimonio factiorã regiȩ clami¬

Expanded text:
orro David erat in deserto Ziph in silva, » etc. Ziph, mons squalidus vel caligans, sive nebulosus juxta Ziph, in quo sedit David prope Chermelam, quae in Scripturis Carmelus appellatur. Sic enim appellatur vicus hodie Judaeorum, unde fuit Nabal Carmelius. Sed et unus de posteris Caleb dictus est tem ejus meditati sunt nisi quod Judaei, quod Ziphaei merito significant, et interpretantur germinantes, cum in terreno regno germinare appetebant, apud principes suos tractabant de nece Salvatoris, qualiter eum per discipulum suum proditum apprehenderent, et praesidi ad interficiendum traderent. cum persequendum David Saul appeteret, ingressus est David speluncam, et ibi latitabat. Sed rex improvisis exceptus insidiis, quod innocuo moliebatur, inciderat. Scriptum est enim: « Qui fodit foveam proximo suo, incidet in eam . » David bona pro malis retribuens, inimicum non occidit, sed pro testimonio facti, oram regiae chlamy
Abbreviated transcription (Latin):
& conseruet᷑: Lapis in funda expeditus ponituu :
ut abitiatur sic & eñi sic in hoc scło elec̾t̾i pressuris
tribulationum coangustant᷑ : ut his ad moniti
petuum conseruentur: At uero reꝑbi ꝗͣtolatiꝰ
in hac uita uoluptatib ꝓpriis uelud liberi dimit¬
tuntͦ : tanto longius infuturo adiunȩ usionis
gła ꝓiciunt᷑: ut de eis merito dicat᷑: & qͥdẽ ipsi de
man̾u tua expulsi sund : Mite aũt omipotentẽ
ꝓuidentiam describit suꝑni ꝓtectoris: cum dic̃
antiam uiri sc̃i quasi infasciculo uiuentium

Expanded text:
et conservetur. Lapis in funda expeditus ponitur, et conservetur. Lapis in funda expeditus ponitur, ut abjiciatur. Sic etenim, sic in hoc saeculo electi pressuris tribulationum coangustantur, ut his admoniti aperpetuum conserventur. At vero reprobi quanto latius in hac vita voluptatibus propriis, velut liberi, dimittuntur, tanto longius in futuro a divinae visionis gloria projiciuntur, ut de eis merito dicatur: « Et quidem ipsi de manu tua expulsi sunt . » Mire autem omnipotentem providentiam describit superni pectoris, cum dicit animam viri sancti, quasi in fasciculo viventium
Abbreviated transcription (Latin):
lem bonoꝵ oꝑm & piȩ de uotionis obtulit: ꝗͣ.
ille post mortẽ uiri sui qͥdemens instulticia sua
ꝑiit ÷ ad sciuit in coniigium suum : & exibu¬
it sibi sponsã ñ habentem maculã aut rugami
Qđ abigail in terpellans ꝓse & ꝓ domo sua ait
ad dauid. quẽ uir eiꝰ stulticia & ebrietate sopitus
offendat: Si em̃ surrexerit aliquando homo ꝑse¬
quens te & querens animã tuã erit anima dñi
mei custodita qͣsi in fasciculo uiuentiũ apud dñm
dm̃ tuũ : Porro anima iniicoꝵ cuoꝵ rotabitur
qͣsi in impetu & circulo funde : Pulcherrima con¬
paratione. statum iustoꝵ arepboꝵ sortę discernit:
hoꝵ qͥppe animas appellat ui̾uentes: ut illoꝵ ecors¬
trario spiritali morte p̃ occupatas in sinuet uix¬
ta illud ꝓpħs : anima quȩ peccau̾it ipsa morię¬
tur: hosꝰ fasciculo: illos lapidi funde assimilat
Fasciculus eñĩ constringit᷑: ut integer maneat:

Expanded text:
lem bonorum operum, et piae devotionis obtulit. Quam lem bonorum operum, et piae devotionis obtulit. Quam ille post mortem viri sui, qui demens in stultitia sua periit, ascivit in conjugium, et exhibuit sibi sponsam non habentem maculam aut rugam . Quod Abigail interpellans pro se et pro domo sua ait ad David, quem vir ejus stultitia et ebrietate sopitus offenderat. « Si enim surrexerit aliquando homo persequens te, et quaerens animam tuam, erit anima Domini mei custodita, quasi in fasciculo viventium apud Dominum Deum tuum. Porro anima inimicorum tuorum rotabitur quasi in impetu et circulo fundae, etc.; » pulcherrima comparatione statum justorum a reproborum sorte discernit. Horum quippe animas appellat viventes, ut illorum e contrario spiritali morte praeoccupatas insinuet, juxta illud prophetae: « Anima quae peccaverit, ipsa morietur . » Hos fasciculo, illos lapidi fundae assimilat. Fasciculus enim constringitur, ut integer maneat
Abbreviated transcription (Latin):
durus & pessimꝰ & malitiosus esset. typum tenes
popłi uideoꝵ: quoꝵ aliqͥ uua: fellis & botro a¬
maritudinis debriati : dura ceruice & in circum¬
cisi cordib semꝑ sp̃ui sc̃o resistebant : atq car¬
nalem sensum in lege sequentes sculti facti suno:
Qđ bene nom̃ nabal ex pͥmit interp̃tat ᷑ erum in¬
ab eis refectionẽ fidei & bonȩ oꝑationis expetentẽ:
respuerunt dicentes: Hunc aũt nescimus unde sit:
nos moysi discipłi sumꝰ: Abigail uero de qua re¬
fero seriptura qđ mulier prudentissima & spe¬
ciosa fuerit : typum tenet plebis illius qͥ ex u¬
deis ad fidem conu̾si deo placero meruer᷑. Iđ be¬
ne nom̃ abigail sonat : interp̃tat᷑ eñi patris mei ex̃¬
ultatio : Unde & dñs in euangłio dicit: Gaudiũ
erit in celo suꝑ uno peccatore᷑: penitentiã agen¬
te : hȩc sepiꝰ in ꝓphetis & in apłis ꝓsalute popłi
iuauci dep̾cans: dauid nr̃o oblations̃ acceptabi¬

Expanded text:
durus et pessimus et malitiosus esset, typum tenet durus et pessimus et malitiosus esset, typum tenet populi Judaeorum. Quorum aliqui uva fellis, et botro amaritudinis inebriati, dura cervice, et incircumcisis cordibus semper Spiritui sancto resistebant, atque carnalem sensum in lege sequentes, stulti facti sunt. Quod bene nomen Nabal exprimit. Interpretatur enim inab eis refectionem fidei et bonae operationis expetentem, respuerunt, dicentes. « Hunc autem nescimus, unde sit? Nos Moysi discipuli sumus . » Abigail vero, de qua refert Scriptura quod mulier prudentissima et speciosa fuerit, typum tenet plebis illius, qui ex Judaeis ad fidem conversi Domino placere meruerunt. Quod bene nomen Abigail sonat. Interpretatur enim patris mei exsultatio. Unde et Dominus in Evangelio dicit. « Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . » Haec saepius in prophetis et in apostolis pro salute populi Judaici deprecans, David nostro oblationem acceptabi
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc seqͥt᷑ scriptura: narrans de morte samuelis
&e de fuga dauid ita dicens: moriuus ẽ aũt samu¬
el÷ & congregatus est uniuersus isrt̃: & plarxerunt
eum & sepelier̃ eum in domo sua in ramatha. Con¬
surgens quȩ dauid descendit in desertum faran: &
cȩtena⁊ Faran nunc est opidũ trans arabiam uine¬
tum sarracenis: qͥmi solitudine uagi erãnt ꝑhoc.
iter fecer̃ filii isrł. cũ de montȩ sinay castra mo¬
uissent: Est gͦ ut diximꝰ crans arabiam cont᷑ aus¬
tralẽ plagam: & distat ab allacontra orientẽ ltinere
tͥum dierum: In deseito aũt p̾haran scriptura com¬
memorat habitasse hismahelem: unde & hismae¬
litȩ qui nunc sarracera dicunt᷑: Legimꝰ codorlao¬
mor regẽ ꝑcussisse eos: qͥ erant in deserto pharan
Erat aũt iur qͥs piam in solitudine maon: & pos¬
sessio eius in carmelo & cȩt̾a: Historia quȩ de na
bal & de abigail uxore eiꝰ narrat: iysticum querit¬
in cellectum: Nabal em̃i de quo dictum ẽ. qđ uir

Expanded text:
ost haec sequitur Scriptura narrans de morte Samuelis et de fuga David, ita dicens: « Mortuus est autem Samuel, et congregatus est universus Israel, et planxerunt eum, et sepelierunt eum in domo sua in Ramatha. Consurgensque David descendit in desertum Pharan, » etc. Pharan nunc est oppidum trans Ara biam, junctum Saracenis, qui in solitudine vagi errant. Per hoc iter fecerunt filii Israel, cum de monte Sinai castra movissent. Est ergo ut diximus trans Arabiam, contra australem plagam, et distat ab Aila contra orientem itinere trium dierum. In deserto autem Pharan Scriptura commemorat habitasse Ismaelem. . Unde et Ismaelitae, qui nunc Saraceni dicuntur. Legimus Chodorlaomor regem percussisse eos qui erant in deserto Pharan. « Erat autem vir quispiam in solitudine Maon, et possessio ejus in Carmelo, » etc. Historia quae de Nre ejus narrat, mysticum intellectum quaerit. Nabal enim de quo dictum est quod vir
Abbreviated transcription (Latin):
I De sarepthena uidua que pascebat ꝓpħam
cuius farine & oleo obhoc benedirit᷑ dñs.
und e filio mulieris matris familiae quem re¬
suscitauit helias.
I. De disceptacione heliae contͣ ꝓpħas achab. &
quomͦ in molando ostenderit dm̃ uerum
ẽẽ dm̃ isrł idola autẽ falsos deos quos cole¬
bat achab & de pluuia quam orando impe¬
tͣuit helias.
ii de fuga helie qua fugiebat iezabel & quo¬
modo sedens in unbra iuniꝑi petiit ani¬
me sue ut moreretur quam angłs dñi sub¬
cinericio pane & a qua ibi pascebat.
Quomͦ helias inmonte oreb inspelunca la¬
titans multimoda locutione dñs ibi con¬
solatus ẽ. cui etiã delegat delegat dñs un
p̾otestatem ꝑ cutiendi gladio.

Expanded text:
 De Sareptana vidua quae pascebat prophetam, cujus farinae et oleo ob hoc benedixit Dominus; et de filio mulieris matrisfamiliae quem suscitavit Elias. I. De disceptatione Eliae contra prophetas Achab, et quomodo immolando ostenderit Deum verum esse Deum Israel, idola autem falsos deos quos colebat Achab. Et de pluvia quam impetravit Elias. De fuga Eliae qua fugiebat Jezabel, et quomodo sedens in umbra juniperi petivit animae suae ut moreretur, quem angelus Domini subcinericio pane et aqua ibi pascebat. Quomodo Elias in monte Horeb in spelunca latitans multimoda locutione Domini ibi consolatus est, cui et delegat Dominus ungpotestatem percutiendi gladio.
Abbreviated transcription (Latin):
dissimo & qđ magnificatus ẽ suꝑ om̃s
De diuisione dec̃ẽ tribuum adomo dauid
ꝓpter peccatũ salomonis & qđ roboam de¬
relicto senioꝵ consilio luuenitmobediuit
ꝑsuasioni.

Expanded text:
s De divisione decem tribuum a domo David propter peccatum Salomonis, et quod Roboam, derelicto seniorum consilio, juvenum obedivit persuasioni.
Abbreviated transcription (Latin):
xUDe eo qđ salomon trib uicib ꝑ annos sin¬
gulos offerebat holocausta & qđ classem in¬
stitutt ad ducendum aurum de ophyr.
d salomon fec̃ de lignis thynis fulcra
domus dñi & domus regie & eycharas &¬

Expanded text:
de eo quod tribus vicibus per annos singulos offerebat holocausta, et quod classem instituit ad ducendum aurum de Ophir. fecitque rex de lignis thyinis fulchra domus Domini et domus regiae et citharas
Abbreviated transcription (Latin):
xl .ii. De se sac rege aegypti quomͦi ꝓpt̃ peccata
roboam spoliauerit hierłm sub latis ches¬
auris domus dñi & thesauris regis. scu¬
tis quoq aureis que fecerat salomon ꝓqui¬
bus fecit rex roboam scuta aerea &ꝰ tra¬
didit ea in manu ducum scutariorum¬
& hieroboam & inter assa regem uida & ba¬
asa regem is rahel cunctis diebus eoꝵ¬
eliiiQ  sermo dr̃ai factus ẽ ad ieu filiũ anani con¬
tra baasa regem isrł p̃dicens penas ei futu¬
ras eo qđ peccare fecerit isrł & de amri re¬
ge isrł quomͦ emerit montẽ samariae.
ii.de cemporib acͥab & quomͦ achiel de bethel
aedificauit hiericho in abiram pͥmogeto
suo fundans eam & in segub nouissimo suo
ponens portas eius.

Expanded text:
 XIV. De Sesac rege Aegypti, quomodo propter peccata Roboam spoliaverit Jerusalem, sublatis thesauris domus Domini et thesauris regis, scutis quoque aureis quae fecerat Salomonbus fecit rex Roboam scuta aerea et tradidit ea in manu ducum scutariorumet Jeroboam, et Asa regem Juda, atque Baasa regem Israel cunctis diebus eo sermo Domini factus est ad Jehu, filium Anani, contra Baasa, regem Israel, praedicens poenas ei futuras, eo quod peccare fecerat Israel, et de Amri rege Israel, quomodo emerit montem Samariae. De temporibus Achab, et quomodo Achiel de Bethel aedificavit Jericho, in Abiran primogenito suo fundans eam, et in Segub novissimo suo ponens portas ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
& data ẽ ei iuctoria ꝑ pueros principum
d̾ e eo qđ benadad rex syriae semel iuctus
in staurat p̃lium iterũ contͣ isrł seo simi¬
lit̾ ab eo suꝑat᷑ qui confugiens ad clemen¬
tiam regis isrł sine iussu dñi federatus
est cum eo ob quod ꝑ pħam a dño missum

Expanded text:
ros principum d Benadad, rex Syriae, semel victus, instaurat praelium iterum contra Israel: sed similiter ab eo superatur; qui confugiens ad clementiam regis Israel, sine jussu Domini foederatus est cum eo, ob quod per prophetam a Domino m
Abbreviated transcription (Latin):
tionem dei in cęlum ꝓiecerunt : Dixitq saul
chineo: abite receditȩ atq discedite neforte in¬
uoluam ce cum eo: t̃ueñi fecisti miscđiam cum
omib filiis isrł: cum ascenderent de egypto: chi¬
neuis ipse ẽ iethro cognatus moysi: de cuiꝰ mun̾e
generȩ erant chinei. qui descend̾ant ad amalechꝰ
& habitabant cum eo: Qui ittiq eoꝵ cũ sangui¬
neus erat: & hereditatẽ in eius terra habebat.
miscđiam uero chineus cum filiis isrł fecisse
dicit᷑: siue quia moysen fouit in terra madian
siue quia consiliũ dedit moysi qualiter multicu¬
dinem popłi gubernaret :¬

Expanded text:
tionem Dei, in coelum projecerunt. Dixitque Saul tionem Dei, in coelum projecerunt. Dixitque Saul Cinaeo, abite, recedite atque discedite, ne forte involvam te cum eo. Tu enim fecisti misericordiam cum omnibus filiis Israel, cum ascenderent de Aegypto. Ceni ipse est Jethro cognatus Moysi, de cujus genere erant Cinaei qui descenderant ad Amalec, et habitabant cum eo, qui utique consanguineus eorum erat: et haereditatem in ejus terra habebat. Misericordiam vero Ceni cum filiis Israel fecisse dicitur, sive quia Moysen fovit in terra Madian, sive quia consilium dedit Moysi qualiter multitudinem populi gubernaret
Abbreviated transcription (Latin):
restict ei in uia cum ascenderet de egypto: Hunc
uersa eius: Non parchas ei: sed in terfice auiro
usq ad mulierẽ : & parlulum atq lactantẽ
bouem & ouem camelum & asinum: Ideo ium̃
EBtti a malech dñs iubet de moliri: ut nec in iuim̃¬
tis eius memoria fieret: dñs enĩ dixerat: se dele¬
turum memoriã amalech de sub celo id circo
p̃ciptauir sauli: ut eum penitus ad hominȩ usq
ad uimenta deleret: & quia eius memoria id
est amalech penitus delecha ñ fuit: saulis
peccatum & in obȩdientia in causa extiao: de
quo amalech lta in libro de utero nomis dicit:
memento quȩ fecerit tibi amalech in ua quars¬
do egrecliebaris ex egypto: quomodo occurrerit
tibi. & extemos agminis tui qui lapsi reside¬
bant ceciderit : Lassos hic ÷ ebrei in mundos secđm
legem extra castra manentes intellegunt: Iuos
cecidisse. amalechitȩ dicunt᷑: quia sic̃ ipsi tradias
eoꝵ circum cisionẽ amputauerunt & subsanna¬

Expanded text:
restitit ei in via cum ascenderet de Aegypto. Nunc restitit ei in via cum ascenderet de Aegypto. Nunc versa ejus: non parcas ei, sed interfice a viro usque ad mulierem et parvulum atque lactantem, bovem et ovem, camelum et asi num. » Ideo autem jumenta Amalec Dominus jubet demoliri, ut nec in jumentis ejus memoria fieret Dominus enim dixerat se deleturum memoriam Amalec de sub coelo. Idcirco praecipitur Sauli ut eum penitus ab homine usque ad jumenta deleret. Et quia ejus memoria, id est Amalec, penitus deleta non fuit, Saulis peccatum et inobediequo Amalec ita in Libro Deuteronomii dicitur: Memento quae fecerit tibi Amalec in via quando egrediebaris ex Aegypto: quomodo occurrerit tibi, et extremos agminis tui qui lassi residebant, ceciderit. Lassos hic Hebraei immundos secundum legem extra castra manentes intelligunt: quos cecidisse Amalecitae dicuntur: quia sicut ipsi tradunt, eorum circumcisionem amputaverunt et in subsanna