comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ.Sufficit michi dñe: tolle¬
queso animam meam.SSc̃ĩ uiri qui
subleuante spũ ad summa rapiun.¬
turꝰ quandui in hac uita sunt ne a¬
liqua elatione suꝑbiant. quibusdã
temptationibus reprimuntur:
ut nequaquam tantum ꝓficere
ualeant quantum uoluntł s
ne extollantur suꝑbia fit in eis
ipsarum quedam mensura uir-¬
tutum. Hinc ẽ quod helyas dũ
tot uirtutibus in alta ꝓfecisset.
quadam mensura suspensus ẽ:
dum iezabel postmodum quã¬
uis reginam tamen mulierculã
fugit. ꝑpendo quippe hunc mi¬
rȩ uirtutis uirum ignem de cę¬
lo trahereͥ et scđo quinquage¬
narios uiros eum suis omnibus
petitione subita concremare:
uerbo cȩlos a pluuiis claudereᷤ
uerbo cȩlos ad pluuias aꝑire:
suscitantem mortuos. uentura
queq preuidentem. et ecce rur¬
sus animo occurrit: quo pauo¬
re ante unam mulierculam fu.¬
git. Considero uirum timore
ꝑcussum de manu dñi mortẽ
petere nec accipere: de manu
mulieris mortem fugiendo ui.¬

Expanded text:
t: sufficit mihi Domine, tolle animam meam. « Sancti viri, qui sublevante spiritu ad summa rapiuntur, quamdiu in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant, quibusdam tentationibus reprimuntur; ut nequaquam tantum proficere valeant, quantum volunt; sed ne extollantur superbia, fit in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. Hinc est enim quod Helias, dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis Reginam, tamen mulierculam fugiit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare: verbo coelos a pluviis claudere: verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem: et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugit. Considero virum timore perculsum de manu Domini mortem petere, nec accipere: de manu mulieris mortem fugiendo vi
Abbreviated transcription (Latin):
eum ut maledicat iuxta preceptum
dñi: si forte respiciat dñs afflictionẽ
meam. et reddat mnichi bonum ꝓ
maledictione hac hodierna. Quibus
profecto uerbis indicat. quia ꝑpetra-¬
to bersabeȩ scelere exurgentem con¬
tra se filium fugiens reduxit ad ani¬
mum malum quod ꝑpetrauit: et
equanimiter ꝑtulit quod audiuitꝰ
et contumeliosa uerba non tam con¬
uitia quam aduitoria credidit: qͥb
se purgare sibiq misereri posse ui¬
dicauit. Tunc enuum illata conuitia
bene toleramus: cum in secreto m̃¬
tis ad mala ꝑpetrata recurrimus.
leue quippe uidebitur quod inui¬
ria peutimur: dum in actione nr̃a
conspicimnus. quia peius ẽ qͦd
meremur. Sicq fit ut contu.¬
meliis magis grã quam ira de¬
beatur: quarum interuentu
deo uidicȩ pena grauior decli¬
nari posse confiditur.

Expanded text:
eum ut maledicat juxta praeceptum eum ut maledicat juxta praeceptum Domini, si forte respiciat Dominus afflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna . Quibus profecto verbis indicat quia pro perpetrato Bethsabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum malum quod perpetravit, et aequanimiter pertulit quod audivit; et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus se 974 purgari sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod mereremur; sicque fit ut contumeliis gratia magis quam ira debeatur, quarum interventu Deo judice poena gravior declinari posse confiditur.
Abbreviated transcription (Latin):
compungitur: scõ desiderio de unis
ad summa uehi suꝑnę contemplati¬
onis pennis festinet: scõrum patrũ¬
precedentium gesta ante mentis o-¬
culos ponatl atq in eorum se uni¬
tatione exercendo ꝓficiat: et quod in
presenti titillat ex iutio uel prete¬
ritorum malorum memoria repri¬
matꝰ uel donorum precedentium
consolatione restringat: uel etiam
imitatione ut dictum ẽ patrum p̃¬
cedentium ꝓuocetur ad melius. Qđ
necesse ẽ: ut sicut ꝓposumus exem¬
plis euidentioribus approbemus:
lt enim unum de multis loquar. qͣti¬
nus studiosus lector multa in unum
intelligat: quisquis uerborum con¬
tumeliis pressus cum uirtutem pa-¬
tientiȩ seruare non sufficitꝰ dauid
factum ad memoriam reducat: que
cum semel tot conuitiis urgeret &
armati ꝓceres ulcisci contenderent.
ait. Quid michi et uobis filii sariiȩ:
Dimutite eum: ut maledicat. Dñs e¬
nim precepit ei: ut malediceret dđ.
Et quis ẽ qui audeat dicereͥ quare
sic fecerit: Et paulo post. Dimitite

Expanded text:
s ad summa vehi supernae contemplationis penna sustinet, sanctorum praecedentium patrum gesta ante mentis oculos ponat, atque in eorum se imitatione exercendo proficiat, et quod in praesenti titillat ex vitio, vel praeteritorum malorum memoria reprimat; vel donorum praecedentium consolatione restinguat; vel etiam imitatione ut dictum est patrum praecedentium provocetur ad melius. Quod necesse est ut sicut proposuimus exemplis evidentioribus approbemus. Ut enim unum de multis loquar, quatenus studiosus lector multa in uno intelligat, quisquis verborum contumeliis pressus, cum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat, quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: « Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum, ut maledicat. Dominus enim praecepit ei ut malediceret David; et quis est qui audeat dicere, quare sic fecerit ? Et paulo post: Dimittite
Abbreviated transcription (Latin):
atus dñs a pastorib in p̃sepi re¬
perit᷑: quia eius incarnatio qui
nos reficit. propħarum scripiura cog¬
uid enim facilus difficilius quã
hominẽ in terra editũ. terrem
et fragilia menbra gestantem. celoꝵ al¬
ta conscendere. suꝑnoꝵ spũum aida¬
na penetrare: S eorundẽ spĩũ ad nos
conditor uenit. seq hominem ettam
sub ipsisexhibuit. sicut de illo ꝑ pro
ab angłis. Et quia int̾ nos et eosdem
spirit᷑. discordantis uite scandalum
reppent: mira potentia. mirabiliori
etiam pietate. sũma creans. ima sus¬
piciens. ima cũ sũmis uinxit. Hins
ẽ. etiã qd eodẽ rege nato. angłoꝵ chou
in eius anmintiatione ꝓdeunt. hyn¬
num dicunt. et deuieta piauȩ iutȩ dis¬
corhia. hos quos dudũ despexerant. ciues
agnoscunt. consono ore pdicantes. gla in
excelsis deo et in terra pax hominib
bone uoluntatis. Ac si aꝑte dicant.
Quos a nobis malitia disuinterat. iã
nunc in terra nata bonitas ningat.
hinc ẽ. quod ante incainationẽ eius

Expanded text:
atus Dominus a pastoribus in praesepi reperitur , quia ejus incarnatio, in ea quae nos reficit Prophetarum scriptura coguid enim difficilius quam hominem in terra editum, terrena et fragilia membra gestantem, coelorum alta conscendere, supernorum spirituum arcana penetrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor venit, seque hominem etiam sub ipsis exhibuit, sicut de illo Patri ab angelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate, summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est enim quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sum: et frm̃ tuoꝵ. Quid enĩ hoc. quod¬
qui prius equanimnit᷑ concetebant: ado¬
ran post ab homine angłi recusant. nͥ
quod prius hominẽ. carnalib corrup¬
tionib declitũ. nec ab eisdem carnalib
uero humanam naturã. iam substratã
habere ñ poterant: quod hanc in aue¬
me suo etiam suꝑsemetipsos ductam
uicdebant. N̾eq enĩ debet in meubris
iam subiecta despici: quȩ in ipso men¬
broꝵ capite meruit p̃lata uenerari.

Expanded text:
um tuorum . Quid est enim hoc quod prius aequanimiter se concedebant adorari, post ab homine angeli recusant; nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus. Postmodum vero humanam naturam eo jam substratam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant. Neque enim debet in membris jam subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari.
Abbreviated transcription (Latin):
do stultius. quã amissa non querere.
possessa rapientib relaxare. nullam
pro acceptis in iuriis in uiriam red¬
dere. imino et adiunctis aliis pacien¬
tiam p̃bere: Quasi enĩ siccomoꝵ noᷤ
ascende dñs precipit: cũ dicit. Qui
auffert que tua sunt ne repetas.
quia ꝑ hanc sapientẽ stulticiã. et si
nec dum. ut ẽ. solide. iam tam̃ ꝑ cõ¬
templationem lum̃ dĩ sapientia. qͣsi
in transitu uidet᷑. Quam uidere
nequeunt. qui sibi sapientes ẽẽ ui¬
dentur. quia ad coneu piscendum
dĩm. elata cogitationũ suarũ tur.¬
ba depressi: adhuc sicomori arborẽ
ñ inrienerunt.

Expanded text:
do stultius quam amissa non quaerere, do stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere Dominus praecipit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt ne repetas .quia per hanc sapientem stultitiam etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia quasi in transitu videtur. Quam juxta Enequeunt qui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba depressi, adhuc sycomori arborem non invenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes ẽẽ. atq: ipsam sapien¬
tiam contemplari appetimꝰ: stultos
nos humilit̃ cognoscamus. Relinqͣ¬
mus noxiã sapientiã: discamꝰ lau¬
cdabilem fatuitatẽ. Hinc quippe
scriptũ ẽ. Sulta mundi elegit ds̃:
ut confundat sapientes. Hino rur¬
sum dr̃. Si quis udetur inter uos
sapiens ẽẽ. in hoc scło stultus fiat:
ut sit sapiens. Hinc euangłicȩ his¬
toriȩ uerba testantur: quod ⁊ache
us uidere cũ pre turba nichil pos¬
set. siccomori arboie ascendit. ut mͣ¬
seuntẽ dnm cerneret. Siccomorus
quippe. ficus fatua dicit᷑. Pusillus
itaq racheus siccomoꝵ subiit. et
dñm uidit: quia qui mundi stul¬
ticiam humilit eligunt. ipsi dĩ
sapientiã subtilit̃ contemplant᷑.
Du sillitatem nunꝙ nr̃am ad ui¬
dendũ dñm turba p̃pedit. quia
lucem ueritatis intendat. curarum
scłarium tumultus premit. S pru¬
dent̃ siccomoꝵ ascendimus: si proui¬
de eam quȩ diuinitꝰ p̃cipitur stulti¬
ciam tenemus. Quid enĩ in hoc mũ¬

Expanded text:
sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur quia Zachaeus cum videre prae turba nihil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur. Pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit , quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit, quia lucem veritatis intendat, curarum saecularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur stultitiam mente tenemus. Quid enim in hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
cernere. ꝙ iã ceꝑat ꝑ qͣscdã imagines uid̃e
ut sio suꝑna eentia mentis eiꝰ ocłis ad ẽẽt.
qͣtinꝰ ei ad et̾nitatis uisionẽ. nulla imago
creata. tẽporalit̾ intẽẽt. Et uidunt eggo
patres testam̃ti rieteris dum. et tam̃ iuxsa
ioħis uocẽ dm̃ nemo uidit ũqͣm. Et uix¬

Expanded text:
am imagines videre, ut sic superna scientia mentis ejus oculis adesset, quatenus eis ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo Patres Testamenti Veteris Deum, et tamen juxta Joannis vocem: Deum nemo vidit unquam . Et jux
Abbreviated transcription (Latin):
qͥescat. Est itaq reqͥes. ut ita dicã. similis
atq dissimił: quia qͦrł illiꝰ reqͥes ẽ. hoc nr̃a
in. itat᷑. Naq ut beati atq eterni simꝰ in
ȩt̃nuĩ: imitam᷑ eternũ. Et magna nob̾ ẽ ẽt̃¬
nita s: imitatio et̾ntatis. Nec exortes sumꝰ
eiꝰ quẽ imitari possumͦ: qr et uidentes parti¬
cipam᷑. et participantes imitam᷑. Qͤ ni mirũ

Expanded text:
 requies, ut ita dicam, similis atque dissimilis. Quia quod illius requies est, hoc nostra imitatur. Namque ut beati atque aeterni simus in aeternum, imitamur aeternum, et magna nobis est aeternitas imitatio aeternitatis. Nec exsortes sumus ejus quem imitari possumus. Quia et videntes participamus et participa
Abbreviated transcription (Latin):
in captiuitatem uirtutem eorum: et
pulchritudinem eorum in manus ini-¬
mici. Uirtus quippe et pulchritudo
arrogantium in manibus iniici
traditur: quia omne bonum quod ꝑ
concupiscentiam laudis ostenditur.
occulti aduersarii uiri mancipantur
Hostes namq ad rapinam ꝓuocant:
qui suas eorum noticiȩ diuitias de¬
nudant. Quo usq enim ab ȩternȩ pa-¬
triȩ securitate disiungimur: in la¬
tronum insidiantium iter ambula¬
mus. Q ui ergo initinere depredari
abscondat. O miseri qui affectantes
laudes hominum: in semet ipsis dis¬
sipant fructus laborum. Sumq se
ostendere alienis oculis appetis:
dampnant quod agunt. Quos
nimirum maligni sp̃s cum ad
iactantiam ꝓuocant: eorum sic̃
diximus oꝑa captiuantes denu¬
dant. Hinc ẽ enim quod ꝑ ȩuan-¬
głi ueritas dicit. Nesciat sinistra
tua. quid faciat dextera tua: ut
sit elemosina tua in absconso: et
pater tuus qui uidet in abscondi¬

Expanded text:
in captivitatem virtutes eorum, et in captivitatem virtutes eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici. Virtus quippe, et pulchritudo arrogantium, inimici manibus traditur, quia omne bonum, quod per concupiscentiam laudum ostenditur, occulti adversarii viri mancipatur. Hostes namque ad rapinam provocant: quia suas eorum notitiae divitias denudant. Quousque enim ab aeternae patriae securitate disjungimur, per in latronum insidiantium iter ambulamus. Qui ergo in itinere depraedari quae portat. O miseri, qui affectantes laudes hominum, in semetipsis dissipant fructus laborum: cumque se ostendere alienis oculis appetunt, damnant quod agunt. Quos nimirum maligni spiritus, cum ad jactantiam provocant, eorum, sicut diximus, opera captivantes denudant. Hinc est enim, quod per Evangelium veritas dicit: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna tua in abscondito, et pater tuus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod bona sua patefaciunt: ostendt̃
malignis sp̃itibus quasi insidiantib
hostibus quȩ predentur. Quorum ꝑfec¬
to uitam. illa cunctis notissima ẽte.¬
chiȩ culpa figurauit: qui postquam
una prece & sub unius noctis spatio cen¬
tum octoginta quinq milia hostium
angło feriente ꝓstrauit: postquam occa¬
su ꝑximum ad altiora celi spacia solem
reduxit: postquam uitam ꝓpinquante
iam termino coartatam in tempora lon¬
giora ꝓtelauit: susceptis babiloniȩ re-¬
gis nuntiis bona omnia quȩ possidebat
Ecce dies uenuint. & auferentur omĩa
quȩ in domo tua sunt in babilonem:
non relinquetur quicquam dicit dñs.¬
Sic sic nimirum hypochritȩ postquã
magnis uirtutibus excrescunt: quia ca¬
uere malignorum sp̃uum insidias ne¬
gligunt. et celari in eisdem uirtutib
nolunt: bona sua ostendendo hostiũ
faciunt: & ꝓdentes subito amittunt.
quicquid dutius studentes oꝑantur.
Hinc ꝑ psalmistam dicitur. Tradidit

Expanded text:
quod bona sua patefaciunt, ostendunt quod bona sua patefaciunt, ostendunt malignis spiritibus quasi insidiantibus hostibus quae praedentur. Quorum profecto vitam illa cunctis notissima Ezechiae culpa figuravit, qui postquam una prece, et sub unius noctis spatio, centum octoginta quinque millia hostium angelo feriente prostravit, postquam occasui proximum ad altiora coeli spatia solem reduxit, postquam vitam propinquanti jam termino coarctatam in tempora longiora protelavit, susceptis Babylonici regis nuntiis, bona omnia quae possidebat, Ecce dies veniunt, et auferentur omnia quae in domo tua sunt in Babylonem, et non relinquetur quicquam, dicit Dominus. Sic nimirum hypocritae, postquam magnis virtutibus excrescunt, quia cavere malignorum spirituum insidias negligunt, et celari in eisdem virtutibus nolunt, bona sua ostendendo, hostium faciunt, et prodentes subito amittunt quidquid diutius studentes operantur. Hinc per Psalmistam dicitur: Tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco ꝓpħȩ sententia contra
erechiam regem: nisi arrogan¬
tium hẏpochritarum cogitati¬
ones suas in exquirenda hominum
ammiratione multiplicent: ꝑ om̃e
enu quod hypochritȩ faciunt: oc¬
cultis cogitationibus hominum lau¬
des querunt. Oꝑaturi quippe lau¬
des suas cogitant: laudati autem has¬
secum taciti in cogitationibus uer¬
sant. Gaudent se precipuos in huma.¬
na estimatione claruisse: cumq in¬
flati fauoribus apud semet ipsos in¬
tumescuntł sepe mirantur taciti e¬
tiam ipsi quod sunt. Nideri cotidiȩ
Cogit namq mentem iuuenescere
et contra uires ualere: quia et quod
negat uigor ualitudinis: imꝑat a¬
mor laudis. Unde et factis suis: ut
narrant ipsi quȩ gesserint. Cumq
efferri fauoribus cȩꝑint: sepe eisdẽ
suis oꝑibus quȩ egisse se referunt.
mentiendo aliquid adiungunt.
Cum uero et uera dicunt. hȩc dicen¬
do aliena faciunt: quia quesitis re¬
munerati fauoribus ab eorum intima
retributione uacuantur. In eo enim

Expanded text:
hoc loco prophetae sententia contra Ezechiam regem, nisi arrogantium hypocritarum cogitationes suas in exquirenda hominum admiratione significat? Per omne enim quod hypocritae faciunt, occultis cogitationibus laudes hominum requirunt. Operaturi quippe laudes suas cogitant; laudati autem secum taciti in cogitationibus versant, gaudent se precibus in humana veste actione claruisse. Cumque inflati favoribus apud semettumescunt, saepe mirantur taciti etiam ipsi quod sunt. Videri quotidie Cogit namque mentem juvenescere, et contra vires valere, quia et quod negat vigor valetudinis, imperat amor laudis. Unde et factis suis, ut narrant ipsi quae gesserint. Cumque efferri favoribus coeperint, saepe eisdem suis operibus quae peregisse se referunt, mentiendo aliquid adjungunt. Cum vero et vera dicunt, haec dicendo aliena faciunt: quia quaesitis remunerati favoribus, ab eorum intima retributione vacuantur. In eo enim
Abbreviated transcription (Latin):
fiła nr̃a hȩc ẽ: testimonium cons¬
cientiȩ nr̃ȩ. Filia quippe regũ
generata. głam intus habet: qͥa
hoc quod agit. in ostentationis.
iactantia non habet. Głam suam
paulus testimonium conscientiȩ
memorat: quia fauores alieni o¬
ris non appetens. uitȩ suȩ gaudi¬
a extra semet ipsum ponere ig¬
norat. Occultanda sunt ergo quȩ
agimus: ne hȩc in huius uitȩ rci-¬
nere incaute portantes. latroci¬
nantium sp̃uum incursione ꝑ¬
damus.

Expanded text:
ia nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. » Filia quippe regum generata: gloriam intus habet, quia hoc quod agit, in ostentatione jactantiam non habet. Gloriam suam Apostolus testimonium conscientiae commemorat, quia favorem alieni oris non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursione perdamus.
Abbreviated transcription (Latin):
llic trepulauerunt timore ubi non
s tam̃ in ipso appetitu suo reprum in¬
dignatione potestatis humanȩ per¬
timescunt. Sumq in terra hominem
contra ueritatem pauent. eiusdem ue¬
ritatis iram cęlitus sustinent. Sunt
item ñ nulli qui peccatoꝵ suoꝵ conscii
ea quȩ possident indigentib ram lar¬
giri desiderant. s tam̃ ne datis rebus
egeant. ipsi formidant. Cumq carnis
subsidia. reseruando tepidi preparant:
alimentis misericordiȩ animã necant.
Et cum pati in terra in opiam metuunt
ȩternam sibi abundantiã suꝑnȩ refeo¬
tionis abscidunt. De quib recte ꝑ psal¬
mistam dicitur. Illic trepidauerunt tim¬
re uͥ non erat timor: quia profecto. qui
conculcanda in infimis metuunt. a sum
mis metuenda paciuntur. Et cum tran¬
sire nolunt qui calcare poterant: ui¬
dicium de suꝑnis excipiunt. quod tole¬
rare nequaquam possunt

Expanded text:
llic trepidaverunt timore, ubi non sed tamen in ipso suo appetitu trepidi indignationem potestatis humanae pertimescunt. contra veritatem pavet, ejusdem veritatis iram citem nonnulli, qui peccatorum suorum conscii, ea, quae possident, indigentibus jam largiri desiderant; sed tamen ne datis rebus egeant, ipsi formidant. Cumque subsidia carnis reservando trepidi praeparant, ab alimentis misericordiae animam necant: et cum pati in terra inopiam metuunt, aeternam sibi abundantiam supernae refectionis abscidunt. De quibus recte per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non fuit timor, quia profecto, qui conculcanda in mis metuenda patiuntur; et cum transire nolunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaquam possunt
Abbreviated transcription (Latin):
interficit. agit ut non sit in
uita: ita obliuio hoc quod intͣficit.
agit ut ñ sit in memoria. Unde recte
quia ioħs hebreoꝵ popło. eum quem
obliti fuerant. dm̃ p̃dicare ueniebat:
ꝑ rachariam dr̃. Illummnare his qui in
tenebris et in umbra mortis seclent. In
umbra enĩ mortis sedere ẽ. a duum
amoris noticia in obliuione lassescere.

Expanded text:
interficit agit ut non sit in vita, ita et oblivio hoc quod intercipit agit ut non sit in mequia Joannes Hebraeorum populo eum quem obliti fuerant Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris, et in umbra mortis sedent. In umbra enim mortis sedere est a divini amoris notitia in oblivione latescere.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ exequeris. In iuste quod uis
tum est exequitur: qui ad defensio¬
nem iusticiȩ non uirtutis emulatio¬
ne. s amore premii demporalis excita
qͥ ipsam quam pretendit
usticiam. uenundare minimȩ
ueretur. Iuste ergo iustum exe¬
qui ẽ: in assertione iusticiȩ. ip¬
sam eandem iusticiam querere.

Expanded text:
tum est, exequeris. Iniuste quippe, quod iustum est, exequitur quisquis ad defensionem iustitiae non virtutis emulatione, sed amore premii temporalis excitatustitiam, quam pretenditiustitiam venundare minime veretur. Iuste ergo iustum exequi est, in adsertione iustitiae eandem ipsam iustitiam quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
ad uentum mediatoris dei & hominũ.
omnis homo quamuis mundȩ ꝓbate.¬
q uitȩ fuerit. ad inferni claustra des.¬
cendit: dubium non ẽ. qm̃ homo qui
ꝑ se cecidit. ꝑ se ad paradisi requiem re-¬
dire non potuit: nisi ille ueniret. qui
suȩ incarnationis mysterio eiusdem
nobis paradysi iter aperiret.Unde et¬
et post culpam hominis ad paradysi
aditum rumphea flammea ẽe posita
memoratur. quȩ et uersatilis dicitur:
pro eo quod quandoq ueniret tempꝰ
ut etiam remoueri potuisset.

Expanded text:
adventum mediatoris Dei et hominis, omnis homo quamvis mundae probataeque vitae fuerit, ad inferni claustra descendit, dubium non est, quoniam homo qui per se cecidit, per se ad paradisi requiem redire non potuit, nisi veniret ille, qui suae incarnationis mysterio, ejusdem nobis paradisi iter aperiret. Unde et post culpam hominis ad paradisi aditum romphaea flammea posita esse memoratur, quae et versatilis dicitur, pro eo quod quandoque veniret tempus ut etiam removeri potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
pscurent᷑ ocłi eoꝵ ne uideant:
Hoc aꝓpheta de reprobis pronuntran¬
di studio. non aut̃ maledicentis dr̃
uoto. Oculi quippe sunt. qui in ipsa
honoris sumim facie positi. proui¬
dendi itineris officium suscepert̃.
Quibus hi nimirum qui subsequent᷑
inherent: dorsa nominantur. Obscura¬
tis gͦ oculis dorsum flectitur: quia cũ
culmen scientiȩ ꝑdunt. qui p̃eunt. pro.¬
et dorsum illoꝵ semꝑ incurua. Ac si
dicat. Qui humane uitȩ actionib. qͣ¬
si p̃udens itinerib presunt: ueritatis
lumen ñ habeant. ut et qui sequent᷑
subditi imquitatũ suarum oneribus
incuruati. omnẽ statũ rectitridinis amit¬
tant. Quo factũ procul dubio in iudea
nouimus. cũ in ipso nr̃i redemptoris
aduentu. phariseoꝵ turba atq sacer¬
dotum a uero lumine mentis ocłos
clausit. et ꝑ p̃positoꝵ exempla gradiens
in infidelitatis tenebris popłs errauit.

Expanded text:
scurentur oculi eorum ne videant, opheta de reprobis praenuntiandi studio, non autem maledicentis dicitur voto. Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, prodendi itineris officium susceperunt: quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent; dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, princurva, ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus, quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur, subditi iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant . Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu Pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens, in infidelitatis tenebris populus erravit.
Abbreviated transcription (Latin):
suit: cũ subiunx̃. Qͥ eñ dix̃ ñ mechab̾is:
dix̃ et ñ occides. Eto si ñ mechab̾is. occidas
aut̃ factꝰ es tͣnsg̃ssor legis. Cordis gͦ ocłis
curtũqͣq porrectis. undiq nob̾ adhiben¬
dda custoclia ẽ. Uñ recte qͦq ꝑ salomonẽ
dr̃. Om̃i custodia serua cortiuĩ: qͥa ex ip̃o
uita ꝓcedit. dicturꝰ enĩ eustodiã. p̃misit
omnẽ.: ut uidelicet unꝰqͥsꝙ hinc inde se
diligent̃ inspiciat. et ꝗͣ diu in hac uita ẽ.
contra sp̃ales immicos in acie se positum
sciat. ne m̃cedẽ ꝙͣ ꝑ has actiones colligit.
ꝑalias amitat. ne hinc hosti fores obstru¬
at. et aliunde aditũ pancdat. Si qͣ et enĩ ci-¬
uitas. contͣ insidiantes inimicos. magno ualle¬

Expanded text:
nxit: Qui enim dixit: Non moechaberis dixit: Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis. Cordis igitur oculis circumquaque porrectis undique nobis exhibenda custodia est. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno
Abbreviated transcription (Latin):
głos suspicant᷑. Et tam̃ dictũ ꝑueritatis sen¬
tentiã scim: angłi eoꝵ in ceł semꝑ iudẽt
faciẽ patͥs mei qͥ in cȩł ẽ. Nũqͥd gͦ aliud
ueritas. aliud p̃dicator insonat ueritatis :
S si sententia utiaq confert᷑. qr sibi neqͣꝗͣ
discordet agnoscit᷑. Dm̃ qͥppe angłi et uidẽt
et uide desid̾ant: et intueri sitiunt. et
intuent᷑. Sis eñ sic uitłe desid̾ant. ut effec¬
tui sui desicłii minime ꝑfruant᷑. desidiũ
sine fruotu auxietatẽ ht̃. et anxietas pe¬
nã. Beati uͦ angłi. ab oñ pena auxietatis
longe st̃: qr ñꝗͣ simul pęna et beatitudo
cõueniunt. Rursũ cũ eos dicimꝰ. dĩ uisio¬
ne saciari. qi et psalmista ait. saciabor
dum manifestabit᷑ gła tua. consideranclũ
nob̃ ẽ. qm̃ sacietatẽ sol et fastidiũ subsequi.
Ut gͦ recte sͥ utiaq comieniant. dicat ueri¬
tas qr semꝑ uidẽt. dicat p̃dicator eg̾gius
qͥa semꝑ uitłe desid̾ant. Ne enĩ sit in desi¬

Expanded text:
s sententiam scimus: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . Nunquid ergo aliud Veritas, aliud praedicator insinuat Veritatis? Sed si sententia utraque confertur, quia sibi nequaquam discordet, agnoscitur. Deum quippe angeli et vident, et videre desiderant, et intueri sitiunt, et intuentur: si enim sic videre desiderant, ut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quoniam et Psalmista ait: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . Considerandum nobis est quia satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat Veritas: Quia semper vident; dicat praedicator egregius: Quia semper videre desiderant. Ne enim sit in desi
Abbreviated transcription (Latin):
erroi admittit᷑. si fortasse qͥs cap̃ .ii.
estimet. qͦd in illa diinitatis substantia
furore tͣnqͥllitas uariet᷑. Creator nãq om¬
nũ eo sũmȩ immortalitatis ẽ. qͦ creat̾ȩ
morȩ mutabilis ñ ẽ. Hinc de illo ꝑ iaco¬
bũ dr̃. apud qͣ ñ ẽ mñsmutatio: nec uicis¬
situdinis obũbratio. Itẽ ibi libro.uii. sap̃.iii¬
uia aut̃ multiloqͥo qͥsq seruens. rectitu¬
dinẽ iusticiȩ tenere ñ possit: testat᷑ ꝓpha
qͥait. Uir linguosꝰ ñ dirget᷑ suꝑ ñã. Hinc sa¬
lomon iterũ dic. In multiloqͥo: peccm̃ ñ de¬
erit. hinc yfaias ait. Dultꝰ iusticiȩ silentiũ.
Uidelicet inqͥens indicãs. qi iñtis iusticia.
desolat᷑: qͣndo ab immot̾ata locutione ñ par¬

Expanded text:
error admittitur, si fortasse quis timet quod in illa divinitatis substantia furore tranquillitas varietur. Creator namque omnium eo summae immortalitatis est, quo creaturae more mutabilis non est. Hinc de illo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . CAP. III.-- rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolat
Abbreviated transcription (Latin):
ustorũ mentes a purigine et ardore
uitioꝵ: ad cogitationũ tempenan
tranquillitatẽq ꝑueniunt. dũ iam
terrena ñ appetunt. dũ flãmas car¬
nis desicłiis celestib extingunt. Prop¬
obumbrabit tͥ. Quãuis hac inre ꝑob
umbratonis uocabulũ in carnandi
dei utraq potuit natura signari. Umbra
eñ a lumine format᷑ et corpore. Dominꝰ
aut̃ ꝑdiuinitatẽ lum̃ ẽ. Qui median¬
te anima in eus utero fieri dignatus ẽ.
ꝑ bumanitatẽ corpus. Quia gͦ lumen
incorporeũ in eius erat utero corporan¬
dum: ei quȩ incorporeũ concepit. ad cor¬
pus dicit᷑. Uirtus altissimi obũbrabit
tibi. Id ẽ corpus inte humanitatis ac¬
cipiet. incorporeũ lum̃ diuinitatis.

Expanded text:
ustorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis desideriis coelestibus exstinguunt. Veobumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis vocabulum, incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est; qui mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi. Id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
d rachariam nanq de iohe an¬
głs dicit. Ipse precedet ante illũ.
in sp̃ũ et iuirtute heliȩ. Qui idcireo
uenturus in spũ et iurtute helie dr̃
quia sicut helias scdm diii aduentũ
bic̃ ille p̃cursor uenturꝰ ẽ uidicis: ita
iste p̃cursor factus ẽ redemptoris. Io¬
hannes igitur in spũ helias erat: in
fortitudo dĩ nominat᷑ Illũ quippe
nuntiare ueniebat: qui ad debellan¬
das aerias potestates. humilis appare¬
re dignatus ẽ. De quo ꝑ psal mistam

Expanded text:
d Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in spiritu et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in fortitudo nominatur: illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aerias potestates humilis apparere dignatus est, de quo per Psalmist
Abbreviated transcription (Latin):
ad iunctum ẽ: quod quatuor
fluminibus de paradiso egredienti¬
bus terra rigetur. Solidum mentis.
nr̃ȩ ȩdificium. prudentia. temꝑan¬
tra. fortitudo. iusticia. sustinet: quia
in his quatuor uirtutibus. tota boni
oꝑis structura consurgit. Quatuor
ergo paradisi flumina terram irri¬
gant: quia dum his quatuor uirtu-¬
tibus cor infunditur: ab omni desi¬
desriorum carnalium estu tempe¬
ratur.

Expanded text:
ientem . Quod quatuor fluminibus de paradiso egredientibus terra rigatur, solidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia continet; quia in his quatuor virtutibus tota boni operis structura consurgit. Quatuor ergo paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uatur aqua. cum defectum su¬
uum conspiciens ad penitentiȩ
lamenta conuertitur: ut fletib
diluat omne quod animum
occulta inquinatio accusat. S
post occasum solis ad castra re-¬
deat: quia de feruescente temp¬
tationis ardore. necesse ẽ. ut ite
rum fiduciam erga bonorum
sotietatem sumat. Post aquã
quippe occumbente sole ad ca¬
stra reuertitur: qui post lam̃¬
ta pęnitentiȩ frigescente flam¬
ma cogitationis illicitȩ ad fide¬
lium merita presumenda repa¬
ratur: ut iam se a cȩteris longe
ẽẽ non estimet. qui mundum
se ꝑ obitum intimi ardoris gau¬
det.

Expanded text:
atur aqua, cum, defectum suum conspiciens, ad poenitentiae lamenta convertitur, uti fletibus abluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia defervescente tentationis ardore, necesse est rum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole, ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae frigescente flamma cogitationis illicitae ad fidelium merita praesumenda reparatur, ut jam se a caeteris longe e se non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet.
Abbreviated transcription (Latin):
rit inter uos homo qui nocturno
pollutus sit somnio egredietur ex¬
tra castra et non reuertetur prius¬
quam aduesperum lauetur aqua:
et post solis occasum regredietur
in castra. Quid hoc loco ꝑ noctur
num somnium: nisi temptatio oc¬
culta signatur: ꝑ quam tenebrosa
cogitatione turpe aliquid corde con¬
cipitur: quod tamen corporis opere
non expletur. S somnio nocturno
pollutus egredi extra castra precipi.¬
tur: quia uidelicet dignum ẽ. uit
qui immunda cogitatione pollui¬
tur: in dignum se cunctorum fide¬
lium societate arbitretur. Culpȩ
suȩ meritum ante ocłos ponat: et
ex bonorum se existimatione despi-¬
ciat. Pollutum ergo extra castra exi¬
re est: turpi impugnatione laboran¬
tem sese ex continentium compara¬
tione despicere. Q ui ad uesperam la

Expanded text:
rit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somno, egredietur extra castra; et non revertetur priusquam ad vesperam lavetur aqua, et post solis occasum regredietur in castrnum somnium, nisi tentatio occulta signatur? Per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen cornon expletur. 2. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur. Culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. 475 3. Pollutum ergo extra castra exire, est turpi impugnatione laborantem sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam a
Abbreviated transcription (Latin):
ia enim ꝑ ꝓpħam dicitur. omĩs
caro fenum. uniu̾sitatis condi¬
tor ex nr̃a substantia carnem sumens
quia sancta animalia quȩ ieuina diu
apud legem in uenta sunt. incarnatio¬
nis eius feuo saciant᷑. Presepe enĩ natꝰ
impleuit: qui cibũ semet ipsũ mentib
mortaliĩ p̃buit dicens. Qui comedit
carnẽ meam et bibit sanguinẽ meũ:
in me manet et ego in eo. In expositi

Expanded text:
ia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum ; universitatis Conditor ex nostra substantia carnem sumens,qapud Legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Praesepe enim natus implevit qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Ipsa i
Abbreviated transcription (Latin):
sandum magnopere est: quia bona
prod̃esse nequeunt: si mala quȩ sub.¬
ripiunt non cauentur. Perit omne
quod agitur: si non sollicite in hu¬
militate custoditur. Ende bene qͦq
de ipso primo parente dicitur. Po¬
suit illum dñs in paradyso uolup¬
tatis: ut oꝑaretur et custodiret il
lum. Oꝑatur quippe qui agit bo-¬
num quod precipitur: s quod o¬
ꝑatus fuerit non eustodit. eui hoc
nopere oportet et bona semꝑ agere. & ab
ipsis nos bonis oꝑibus caute in cogitatio.¬
ne custodire: ne si mentem eleuant
bona non sint: quȩ non auctori mili-¬
tant. s elationi. De qua re non mordi¬
nate agimus: si ex libris licet non cano¬
nicis. s tamen ad ȩdificationem ȩccłiȩ
editis testimonium ꝓferamus. Elearar
namq in p̃lio elefantem feriens stra¬
uit: s sub ipso quem extinxit occubu-¬
it. Quos ergo iste significat quem sua
uictoria oppressitꝰ nisi eos qui uitia
suꝑant. s sub ipso quem subigunt su¬
ꝑbiendo succumbunt: Quasi enim

Expanded text:
sandum magnopere est, quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt, non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur, et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc nopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire. Nam si mentem elevant, bona non sunt, quia non auctori militant, sed elationi. De qua re non inordinate agimus, si ex libris, licet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae additis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantum feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit, occubuit . Quos ergo iste significat, quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subjiciunt, superbiendo succumbunt? Quasi enim
Abbreviated transcription (Latin):
listam aliũ dixisse describit᷑. Si ego in
gͦ in auriculasmutere ẽ. ꝑ dona scĩ
sp̃c mentẽ surdi ad obediendũ aꝑire.
Quid ẽ. uero quod expuens linguã
eius tetigit: Baliua nobis ẽ. ex ore ie¬
demptoris: accepta sapientia in eloqͥs
diuino. Baliua quippe: ex capite de¬
fluit in ore. La gͦ sapientia que ip̃e
ẽ. dũ lingua nr̃a tangitur. moxe ad
predicationis uerba formatur. Qui
suspiciens in cęlum: ingemuit. Non
quod ipse necessariũ gemitũ habe¬
ret. qui dabat quod p̃ostulabat. s
nos ad eum gemere qui cȩlo p̃sulet do¬
et lingua ꝑ saluiam oris. id ẽ. ꝑ scien¬
tiam diuinȩ locutionis solui debeat
ad uerba lopredicationis. Cui mox et¬
sunt aures enis: et solutum ẽ. uincłm
linguȩ eius. Qua in re notandũ ẽ qͥa¬
propter clausas aures dictum ẽ ad aꝑi¬
re. S cui aures cordis ad obediendũ
aꝑte fuerint. ex subsequenti proculdu¬
bio etiam linguȩ eius uincłm soluit᷑.

Expanded text:
listam alium dixisse describitur: Si ego inlistam alium dixisse describitur: Si ego inergo in auriculas mittere, est per dona sancti Spiritus mentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod expuens, linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris, accepta sapientia in eloquio divino; saliva quippe ex capite defluit in ore: ea ergo sapientia quae ipse est, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum, ingemuit: non quod ipse necessarium gemitum haberet, qui dabat quod postulabat; sed nos ad eum gemere qui coelo praesidet doet lingua per salivam oris, id est per scientiam divinae locutionis solvi debeat ad verba praedicationis. Cui mox Epsunt aures ejus et solutum est vinculum linguae epropter clausas aures dictum est « adaperire. » Sed cujus aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti procul dubio etiam linguae ejus vinculum solvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quod uoce dm̃ ad propħã
dicit᷑. ut prius sermones eius audi¬
at. et pꝰmodũ loquat᷑. Audimꝰ enim
uerba dĩ si facimus. Et tunc ea pro-¬
oimis recte loquim̃: eũ prius ipsi
fecerimus. Quod bene marrus ȩuange¬
lista confirmat: cum factũ dñi mira¬
culum. narrat dicens. Ad ducunt ei
surtũ et mutũ: et dep̃cabantur eum
ut imponat illi manũ. Cuius ordinẽ
curationis insinuat subdens. Misit
digitos suos in aiuicłas: expuensq te¬
rigit linguã eius. et suspiciens in cȩlo
ingemuit et art illi. Offeta. quod ẽ ad¬
aꝑire. Et statim aꝑte sunt aures euis.
et solutũ ẽ. uincłm lingue eius. et lo¬
quebat᷑ iecte. Quid ẽ. enĩ quod creator
omnũ ds. cum surdũ et mutũ sanare
uoluisset: in aures illiꝰ suos digitos
misit. et expuens linguã eius tetigit:
Q uid ꝑ digitos redemptoris: nͥ dona
lio eiecisset demoniũ: dixit. Si indi¬
gito dĩ eicio demonia: ꝓfecto ꝑuenit
in uos regnũ dĩ. Qua de re ꝑ euange¬

Expanded text:
est quod voce Domini ad Prophetam dicitur ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur. Audimus enim verba Dei, si facimus. Et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ci surdum et mutum, et deprecabantur eum ut imponat illi manum . Cujus ordinem curationis insinuat, subdens: Misit digitos suos in auriculas, expuensque tetigit linguam ejus, et suspiciens in coelum ingemuit, et ait illi: Ephphetha, quod est adaperire. Etet solutum est vinculum linguae ejus et loquebatur recte Quid est enim quod Creator omnium Deus, cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, ex expuens, linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona loco ejecisset daemonium, dicit: Si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . Qua de re per Evange
Abbreviated transcription (Latin):
uidens. Eum malos florere infirim con¬
spiciunt. trepidant. et apudsemet ip¬
sos peccantium ꝓsꝑitate turbati. intꝰ¬
ingressib mentis nutant. Hoꝵ speciẽ
sumpsit psalmista cum diceret. Mei au¬
tem pene moti sunt pedes. pene effu
si sunt gressus mei. quia zelaui in
peccatorib pacẽ peccatoꝵ uidens. Eñ
uero eoꝵ głam fortes aspiciunt. pro¬
tinus quȩ post głam pena sequatur
adtendunt. et alta intus cogitatione
despiciunt. hoc quod suꝑbi foras fastu
uacue inflationis intumescunt. Undde
et de hoc ꝑfectoꝵ despectu. ꝑ beatum
iob dicitur. Ego uidi stultum firma ra¬
dice: et maledixi pulchritudim eius
statim. Pulcritudim quippe stulti ma¬
ledicere ẽ : eius głam ex considerata
damnatione iudicare. Quia eo atro¬
cus in tormentis obruitur: quo altius
in peccatis eleuatur. Qura transit qd̾
extollitur: ꝑmanet quod punit᷑. Quia
honoratus in uia in ꝑuentione dam¬
nabitur: et quasi ꝑ amena prata ad
carcerem ꝑuenit. qui ꝑ uite p̃sentis

Expanded text:
um malos florere infirmi conspiciunt, trepidant, et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus gressibus mentis nutant. Horum ergo speciem sumpsit Psalmista, cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes . Cusi sunt gressus mei; zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns. Cum vero eorum gloriam fortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur attendunt, et alta intus cogitatione despiciunt hoc quod superbi foris fastu vacuae inflationis intumescunt. Unde et de hoc perfectorum despectu per beatum Job dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur, quia transit quod extollitur, permanet quod punitur. Qui honoratur in via, in perventione damnabitur, et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per vitae praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
to secdo nominatur. Cuius migratioĩs
flexus angularem lapidem signat.
Ubi enĩ ordo a rectitudine flectit᷑.
ut eat in diuersum: tamꝙͣ angulum
facit. Recte gͦ numerari bis potuit.
qr ꝑ utrumq parietem in se duo late¬
ra ostendit. Unde et eius bene imagi¬
nem tenuit. qui in uilea ortus gen¬
tilitatem collegit: et quasi ab ieroso¬
limis babiloniam uenit. atq in semet¬
ipso fidei fabricã. prius discordie stu¬
dio scissam aite caritatis intexuit.

Expanded text:
to secundo numeratur: cujus migrationis to secundo numeratur: cujus migrationis flexus angularem lapidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine flectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem, quasi duo in se latera ostendit. Unde et ejus bene imaginem tenuit qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi Jerosolymis Babyloniam venit; atque hanc in semetipso fidei fabricam, prius discordiae studio scissam, arte charitatis intexuit.
Abbreviated transcription (Latin):
omib liquet. quem scriptura sacra¬
uocet. Illum profecto. qui dũ in se hĩc
rudaicum. illinc gentilem popłm sus¬
cipit. in una eccłiȩ fabrica. quasi du-¬
os parietes iungit. Illum de quo scup¬
tum ẽ.fecit utraq unum. qr angula¬
rẽ se lapidẽ. ñ solum in inferioribus.
s etiam in suꝑnis exhibuit. quia et
in terra plebi israbeliticȩ nationes
gentium. et in utramq simul angłis
in cȩlo sociauit. ꝑo quippe nato cla¬
mauerunt angeli in terra pax homini¬
bus bone uolumtatis In ortu enim re¬
gis nequaquã pro magno offerrent ho¬
minib pacis gaudia: si discordiam ñ
haberent. Huius lapidis typum ie¬
chonias rex tenuit. quem matheus
dũ quatertdenas generationes descri-¬
beret. scdo numerauit. Quem enĩ fini
scdẽ. ipsum rursum initio terciȩ gene¬
rationis inseruit. Ipse namq in babi-¬
loniam cũ israhelitica plebe inigrauit.
qui dum ab aliis ad alia ducitur.
pro utriusq parietis latere. ñ in meri¬

Expanded text:
omnibus liquet, quem Scriptura sacrvocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discordiam non haberent. chonias rex tenuit, quem Matthaeus, dum quaterdenas generationes describeret, secundo numeravit. Quem enim fini secundae, ipsum rursum initio tertiae generationis inseruit: ipse namque in Babyloniam cum Israelitica plebe migratus est qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis latere non immeri
Abbreviated transcription (Latin):
cee iste uenit saliens in montibus:
transiliens colles. Consid̾auit nanq
tantorum oꝑum culmina: & ait. Ecce is¬
te uenit transiliens in montibus. Senien¬
do quippe ad redemptionem nr̃am. quos¬
dam ut ita dixerim saltus dedit. De cȩ
presepe: de presepi uenit in crucem: de
cruce uenit in sepulchrum: de sepulchro
rediit in cȩlum. Ecce ut nos post se eur¬
rere faceret: quosdam ꝓ nobis saltue
manifestata ꝑ carnem ueritas dedit.¬

Expanded text:
ce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit. Vultis,praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce, ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem veritas dedit
Abbreviated transcription (Latin):
busdam locis sacri eloquii sola exqui¬
renda ẽ. allegorra. et uerba litere om̃i
modo post ponenda. Ut unũ de multis
dicam: indicat psalinsta qui ait. Ua¬
num ẽ uobis ante lucẽ surgere. Quod
siquis acciꝑe iuxta litteram uelit. noc.¬
turnis dĩ laudib contradicit. Et qͦ mͦ
nocte surgebam ad confitendum tibi:
Si enĩ uanum ẽ. ante lucem surgere.
cur ad confitendũ dño media nocte sur-¬
rexit: S ille ante lucẽ surgit: qui
ante diem uenturi scłi in hac uita quȩ
nocti ẽ similis. extolli ac proficere ap¬

Expanded text:
busdam locis sacri eloquii exquirenda est allegoria, et verba litterae omni modo postponenda. Quod ut unum de multis dicam, indicat Psalmista, qui ait: «Vanum est vobis ante lucem surgere.» Quod si quis accipere juxta litteram velit, nocturnis Dei laudibus contradicit. Et quomodo nocte surgebam ad confitendum tibi?» Si enim vanum est ante lucem surgere, cur ad confitendum Domino media nocte surrexit? Sed ille ante lucem sante diem venturi saeculi in hac vita quae nocti est similis, extolli ac proficere ap