comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dcirco timuisti plurimos non enim poteras dñs auxi
Dñs inluminatio mea et salua tormeus quemtimebo.
quod etsi contra mentistue conscientia m dicere aliquando
uoluisti mentitaes. Quomodo enim mepoteras in uocare
quae mei non habebas memoriã neq cogitastium quam
ꝓcepta dicentis honora dnm̃ et confortaberis et absq
illo nullum metuas e goenimsum qui iuxta symmac¬
hum et aquilam semper tacui peccatatua et scelera
quecumq faciebas quas i nonuiderem dissimulatio¬
nem neclexi ut si non timore mei. saltem patientia
admeredires qui non oculis sed palpebris.
inter rogo filios hominum. at tuergo e contrano obli¬
taes mei etaudire meruisti. Oblitaes legisditui et ego obliuis¬
car filiorum tuorum. Et iterum ⁊psiambula uerunt contra
me peruersi et ego ambula bo contraeos in furore peruer¬
so mensq in lxx cumcordesociatur nonẽ scripta in he¬
braico sed quasi inter pretatio addita que inscripturis

Expanded text:
dcirco timuisti plurimos. Non enim poteras dicere: DoDominus illuminatio mea, et salvator meus, quem timebo ? Quod et si contra mentis tuae conscientiam dicere aliquando voluisti, mentita es. Quomodo enim me poteras invocare, quae mei non habebas memoriam, neque cogitasti unquam praecepta, dicentis: Honora Dominum, et confortaberis, et absque illo nullum metuas ? Ego enim sum qui, juxta Symmachum et Aquilam, semper tacui peccata tua, et scelera quaecumque faciebas, quasi non viderem, dissimulatione neglexi, ut si non timore mei, saltem patientia ad me redires. Qui non oculis, sed palpebris interrogo filios hominum. At in econtrario oblita es mei, et audire meruisti: Oblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tuorum . Et iterum: Ipsi ambulaverunt contra me perversi, et ego ambulabo contra eos in furore perverso. Mens quae in LXX cum corde sociatur, non est scripta in Hebraico, sed quasi interpretatio addita, quid in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
lin quo uobis. Et adhierus alem siscis resquȩ ad pacem sunt tibi
qm̃ uenient diessuperte et circum dabunt te inimicitui uallo
et obsidebint te et filios tuos a llident adterram. Qui autem
quid enimper uertitur atq curuatur derectotorque¬
tur in prauum. Omnis doctrina phariseorum sub uersioue¬
ritatis ẽ perquam qui ambula uerit non solum non inue¬
nit pacem sed nec cognoscit quidem eam ut sciat quidque¬
rere debeat. propter hoc elongatum ẽiudicium a nobis. et
non ad p̃hendet nosiustitia ex pectauimus lucem et ecce
te nebrae splendorem et intenebris ambulauimus . pal¬
pauimus sic utceciparietem et quasi absq oculis ad trecta¬
quasi mortui Rugiemus quas iursi omnes et quasi columbe
salutem et elongata ẽ a nobis. pPropterea recessit iudicium.
abeis et non adp̃hendet᷑ iustitiam cum ex pectarent lucem

Expanded text:
relinquo vobis . Et ad Jerusalem: Si scires quae ad pacem sunt tibi, relinquo vobis . Et ad Jerusalem: Si scires quae ad pacem sunt tibi, quoniam venient dies super te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et obsidquid enim pervertitur atque curvatur, de recto torquetur in pravum. Omnis doctrina Pharisaeorum subversio veritatis est, per quam qui ambulaverit, non solum non invenit pacem; sed nec cognoscit quidem eam, ut sciat quid quaerere debeat. Propter hoc elongatum est judicium a nobis: et non apprehendet nos justitia. Exspectavimus lucem, et ecce tenebrae: splendorem, et in tenebris ambulavimus. Palpavimus sicut caeci parietem: et quasi absque oculis attrectais Vulg. caliginosis quasi mortui. Rugiemus quasi ursi omnes: et quasi columbae ulg. est: salutem, et elongata est a nobis. LXX: Propterea recessit judicium ab eis: et non apprehendit eos justitia. Cum exspectarent lucem
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis eius quieffususesł sanguine abel iustiusq ad sangui¬
nem ⁊achariae filuiba rachiae quemoccidistis inter templum
et altare unde et supra ad eos dicitur manus enimurãe pollu¬
tesunt sanguine et lingua urã loquitur iniquitatem Ethac
me ditationẽ orudelitatis at qiblasphemiae ad necem dñi
uenerunt quo modo etudas pera uaritiae uiam uenit ad
homicidium immos acrilegium auaritiae copulatum
Quodq: sequitur cogitationes eorum cogitationes stultorum. Con¬
tritio et infelicitas in uiis eorum etui ampacis non cognouerunt et
supra uelo cespedes eorum adeffundendum sanguinem a¬
postolus posuit adromanos. Quod multiignorantes detertio
decimopsalmo sumptum putant. qui uersus ineditio neuul¬
gata &ditis in hebraico non habentur. De quo plemus inexor¬
dio huius uoluminis diximus. Pec te autemuiampacis ignora ue¬
runt qui auctorem eius suscipere noluerunt. Ipseẽ enimpax
nr̃a quiloquitur ad a postolos pacem meam douobis pacemre

Expanded text:
sus est super terram: a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem occidistis inter Templum et altare . Unde et supra ad eos dicitur: Manus enim vestrae pollutae sunt sanguine: et lingua vestra loquitur iniquitatem . Et per hanc meditationem crudelitatis atque blasphemiae, ad necem Domini pervenerunt. Quomodo et Judas per avaritiae viam venit ad homicidium, immo sacrilegium avaritiae copulatum. Quodque sequitur: Cogitationes eorum cogitationes stultorum: contritio et infelicitas in viis eorum, et supra: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, Apostolus posuit ad Romanos : quod multi ignorantes, de tertio decimo psalmo sumptum putant, qui versus in editione Vulgata additi sunt, et in Hebraico non habentur. De quo plenius in exordio hujus voluminis diximus. Recte autem viam pacis ignoraverunt, qui auctorem ejus suscipere noluerunt. Ipse est enim pax nostra, qui loquitur ad Apostolos: Pacem meam do vobis, pacem meam
Abbreviated transcription (Latin):
autem cordiscius a generatione et generatione. et quic quid de¬
creuerit non potest in mutari : Vultis sure diuersitatem mei. ues¬
triq consilii quantum caelum locidistat aterra et aliud angelorum
aliud homiminum habitaculum est tantum meae cogitationes aues¬
tris consiliis sepurantur Demcis enim cogitationibus dicitur
inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiaeillius. porrodeues¬
tris cogita uerunt consilium. quod non potuerunt stabilire:
et in alioloco quod cumq: inieritis consilium dissipabitur. et quicquid
locuti fuerits non perma nebit in uobis. perspicua interp̃tatione non in¬
digent Id circostringbntur potius quam seruntur. et quo modo descen
dit imber etnix decelo et illucultra non reuertetur sedinebriatterra
et in funditeam et germina reeam facit et dutsemenserenti et pane
comedenti sicerit uerbum meum quod egredietur deoremeo

Expanded text:
autem cordis ejus a generatione in generationem; et quidquid deautem cordis ejus a generatione in generationem; et quidquid decreverit, non potest immutari. Vultis scire diversitatem mei vestrique consilii? Quantum coelum loci distat a terra, et aliud Angelorum, aliud hominum habitaculum est, tantum meae cogitationes a vestris consiliis separantur. De meis enim cogitationibus dicitur: Inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae illius . Porro de vestris: Cogitaverunt consilium, quod non potuerunt stabilire . Et in alio loco: Quodcumque inieritis consilium, dissipabitur, et quidquid locuti fueritis, non permanebit in vobis . Perspicua interpretatione non indigent, idcirco stringuntur potius, quam disseruntur. Et quomodo descedit imber et nix de coelo, et illuc ultra non revertetur, sed inebriat terram et infundit eam, et germinare eam facit, et dat semen ferenti et panem comedenti: sic erit verb
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim cogitationes me a ecogitationes ues trae nequeuia ques tae
uiatme aedicit dñs sicut enim ex altentur celia terra sicex altaesunt
uia emeat auis uestris et cogitationes meae a cogitationibus uestrs
distantui aemeae auus uestris. et cogitationes uestrae acorita tione
mta neputetis inqiuid dieficilees se quod spondeo etuobis in credibi¬
luideatus inpium et iniquum posse saluari uel populum iudat¬
orum uelom nes qui ingentibus uestiebant dm̃ hoc considerate
quodmulta inter mex uestraq consilia sitdifferentia. et quunda
naturae tanta uoluntatis diuersitas. multtenim cogitationes in corde
uiri consilium autem dñi. insempiternum manet. uos utomines sepe
promisi penitentem ueterem uoluntatem nouella uoluntatẽ sub uer¬
tistisi Dñs enim dissipat consilia gentium. etreprobatcogita tiones
populorum etirritas facit uolunta tes principum. Cogitationes

Expanded text:
. Non enim cogitationes meae, cogitationes vestrae: neque viae vestrae, . Non enim cogitationes meae, cogitationes vestrae: neque viae vestrae, viae meae, dicit Dominus. Sicut enim exaltantur coeli a terra, sic exaltatae sunt viae meae a viis vestris, et cogitationes meae a cogitationibus vestris. distat via mea a viis vestris, et cogitationes vestrae a cogitatione mea. Ne putetis, inquit, difficile esse quod spondeo, et vobis incredibile videatur, impium et iniquum posse salvari, vel populum Judaeorum, vel omnes qui in gentibus nesciebant Deum: hoc considerate, quod multa inter mea vestraque consilia sit differentia, et quanta naturae, tanta voluntatis diversitas . Multae enim cogitationes in corde viri, consilium autem Domini in sempiternum manet. Vos, ut homines, saepe promissi poenitentes, veterem voluntatem novella voluntate subvertistis. Dominus enim dissipat consilia gentium, et reprobat cogitationes populorum, et irritas facit voluntates principum . Cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
et in uocemus eum dum propeest. nenos trisuitus atq peccatis ꝓcul
recedat ad propinquatenim ad propinquantibus sibi etfilio
longo posttem porertuer tonta letus occurrit. quamobrem inpsalmo
sr canit mihicutim adherere dõbonum est et morses solus adpro¬
ab his quia me procul infidelitate discedunt. propter que di¬
citur ad credentes Ad propinqua tedõ et ad propinquabituo¬
bis acneocputaremus posses ufficere stitim subiungit resis¬
tite diubolo et fugieta uobis de quosu pradixenit. aduersurios
uester diubolus sicut leo circumiens queriddeuoret. aduer¬
sus quem resisate confortatifide nec satis est quererednm̃ etdõ
temur quimiserebitur nostri et adclementis simum patrem qui
multus est misericordus et facilis adignoscendum cum cogitatio¬
nes etuius pristinas relinquimus ut postea mereatur audire. bea
ti quorum remi sesunt iniquitates et quorũ tectas peccata

Expanded text:
Et invocemus eum, dum prope est, ne nostris vitiis atque peccatis procul Et invocemus eum, dum prope est, ne nostris vitiis atque peccatis procul recedat. Appropinquat enim appropinquantibus sibi, et filio longo post tempore revertenti, laetus occurrit. Quamobrem sanctus in psalmo canit: Mihi autem adhaerere Deo, bonum est . Et Moyses solus approab his, qui a me procul infidelitate discedunt. Propter quae dicitur ad credentes: Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Ac ne hoc putaremus posse sufficere, statim subjungit: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . De quo supra dixerat: Adversarius vester diabolus sicut leo circumiens, quaerit quem devoret. Adversum quem resistite confortati fide . Nec satis est quaerere Dominum, m, qui miserebitur nostri; et ad clementissimum patrem, qui multus est in misericordiis, et facilis ad ignoscendum, cum cogitationes et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur auti quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata
Abbreviated transcription (Latin):
lxx adignoscendum Quaerite d nm. et cum in ueneritis eum. inuocate
et postquam uobis ad propinquauerit relinquat impias uias suas.
etuir iniqus cogitationes suas. et conuertatur ad dnm̃ et misericor¬
dicom consequaetur quia multum dimitait peccata uestra: Quiaigi
tur ut anteiam diximus noluistis pactum recipere sempiternum.
et misericordias dauid fidel is. qu a s obis nolentibus suscipere sus¬
cepittur ba gentilium moneo uos popularemeas ego propheta atq
contestor dumtempus est agite penitentiam. Conuertimini ad eum
qui uobis nuncloquitur ꝑprophetas. qui postea locuturus est praesens
querite eum dum in ueniri potest. dum estis in corpore dũdatur
locus paenitentiae. et qua erite non locos ed fide. quomodo autẽ
queratur ds̃ in alioloco plenius dicitur: sentit e dednõ in bonita te
et insim plicitate cordis. quaerite eum quia inuenitur abhis quiñ
tem tantillum et apparet his qui nonsunt eius increduli. unde
et nos stientes illud dictum depecatoribus qui longerecedunt.

Expanded text:
 Apud Esaiam: Quaerite Dominum et mox inueneritis, inuocate eum. cum autem adpropinquauerit uobis, relinquat impius uias suas et uir iniquus cogitationes suas et conuertatur ad Dominum et misericordiam consequetur, quitur, ut ante jam diximus, noluistis pactum recipere sempiternum, et misericordias David fideles, quas, vobis nolentibus suscipere, suscepit turba gentilium, moneo vos populares meos ego Propheta, atque contestor, dum tempus est, agite poenitentiam. Convertimini ad eum, qui vobis nunc loquitur per Prophetas, qui postea locuturus est praesens. Quaerite eum dum inveniri potest, dum estis in corpore, dum datur locus poenitentiae, et quaerite non loco, sed fide. Quomodo autem quaeratur Deus, in alio loco plenius dicitur: Sapite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite eum: quia invenitur ab his qui non tentant eum: et apparet his, qui non sunt ei increduli . Unde et nos scientes illud dictum de peccatoribus: Qui longe recedunt
Abbreviated transcription (Latin):
et fatos turtures mulsum merum uxorum pul critudinemexa¬
minu liberorum dñs anim aepollicetur sedillus delitias ad quas
mnosmistice pro uocatdicens delet a esiuedelicuis firuerein dño
eedabit tibipetitiones cordistui. eta libi : credo uiderebona
dñi interrauiuentium et in aliopsalmo benedicanima mea
dño etominia interioramea nomens cm̃ eius qui implet inbo
nis desideriumtuum. denique infert audite meetuuetani¬
mauestra omnium bonorum promis sio uita est sempiterna
Quod siuo lueritis audire : et animaues trauixerit in aeternũ
ferium uobis pactum sempiternum misericordius da uro
fideles Dequibus idem psalmis tacanta bat ꝰ misericordias
dñi in aeternum cantabo ingeneratione et generatione
adnuntiaboueritatem tuamau tutstiamus ques int istt insc̃¬

Expanded text:
e phasides, et crassas turtures, mulsum merum, uxorum pulchritudinem, examina liberorum. Dominus animae pollicetur, sed illas delicias ad quos nos mystice provocat dicens: Delectare, sive deliciis fruere in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ; et alibi: Credo videre bona Domini in terra viventium ; et in alio psalmo: Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Qnis desiderium tuum. Denique infert: « Audite me, et vivet anima vestra. » Omnium bQuod si volueritis audire, et anima vestra vixerit in aeternum, feriam vobiscum pactum sempiternum, misericordias David fideles. De quibus idem Psalmista cantabat: Misericordias Domini in aeternum cantabo. In generatione et generatione annuntiabo veritatem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
rore : pursultima in haebra icoñhabetur Neq: enĩ inrepromissioni¬
b dĩ ira furorq ponendus est cum inceteris quuesequntar beatitu dosit.
futurorum et comminatio poeneꝰ peccantium. Iuxta hunca quilã autẽ
et theo dotionem sp̃s dnĩ qui signatus est in xp̃o et illud confirmat
exemplum quod iniohanne euangelista legitur. hunc enim ds̃ sig¬
nauit pat̃ dequo anteiã dictum est exiẽ t uirga dera diceies se
et flos deradice ascendet et requies cetsupereum sp̃s dnĩ sp̃ssapi

Expanded text:
rore, pars ultima in Hebraico non habetur. Neque enim in repromissionirore, pars ultima in Hebraico non habetur. Neque enim in repromissionibus Dei, ira furorque ponendus est: cum in caeteris quae sequuntur, beatitudo sit futurorum, et comminatio poenaque peccantium. Juxta Aquilam autem et Theodotionem, spiritus Domini qui signatus in Christo est, illud confirmat exemplum, quod in Joanne Evangelista legitur: Hunc enim Deus signavit Pater ; de quo ante jam dictum eset flos de radice ascendet, et requiescet in eo spiritus dei, spi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tib cum. Et tim& dni dm̃ disciplina et sapientia etuenite filii
audi teme timorem dnĩ docebouos etb eatus homo quitim etdm̃
etamor dĩ ad ditdies Quod a utem repulsois rahel gentiãturba
succedat malachi propheta plenius docet in quodicitur adudeos
ñ estuoluntas mea in uobis dicitd ñ s omnipotens ethostiam ñ sus cipt̃¬
demanib: ues trisrursumq demultitu dinenationũ abhortu enim solis.
usq ad occasum glorificatum ÷ nom̃ meum ingentib: heatitudinis ille
auctor est quiueniet quasi fluus uiolentus quẽ sp̃s dñi cogit siueuta q un¬
la transtulit quasi flum̃ angustum sp̃s dñi signa culũ eius auttheodotio
quasi fluuius oppugnans s pĩ dñĩ signatus est in eo ergo testimoni hu¬
ius quod lax trans tuler̃ quasi fluuius uiolentus ira dnĩ ueniet cũ fu¬

Expanded text:
mentibus eum . Et: Timor Domini disciplina et sapientia . Et: Venite, filii, mentibus eum . Et: Timor Domini disciplina et sapientia . Et: Venite, filii, audite me: timorem Domini docebo vos . Et: Beatus homo qui timet Dominum . Et: Timor Domini addit dies . Quod autem repulso Israel, gentium turba succedat, Malachias propheta plenius docet, in quo dicitur ad Judaeos: Non est voluntas mea in vobis, dicit Dominus Omnipotens. Et hostiam non suscipde manibus vestris . Rursumque de multitudine nationum: Ab ortu enim solis usque ad occasum, glorificatum est nomen meum in gentibus. Hujus beatitudinis ille auctor est, qui veniet quasi fluvius violentus, quem spiritus Domini cogit. Sive ut Aquila transtulit, quasi flumen angustum, spiritus Domini signaculum ejus. Aut Theodotio, quasi fluvius oppugnans, spiritus Domini signatus est. In eo ergo testimonii hujus, quod LXX transtulerunt, quasi fluvius violentus, ira Domini veniet cum fu
Abbreviated transcription (Latin):
tusolis nom̃ inditũ ueniet enĩ qua si fluuius uiolentus. ir adnĩ uenia
cum furore etueniet desi onquiliberet et conuertet impietates:
abia cob: Et hoceriteis amet᷑am̃tũ dicit dñs sp̃s meus questnte et
dñs exbocnunc et inaet̃num. Postquã dñs lorica iustitiae et ga¬
lea salutis etuestib ultionis teliq palliofuerit indutus ad pugnam
et ueneritadcertam̃ atq uinditt utretribuathostib: etreddatin¬
imicissuis ẽt insulas eorumidẽ urbes uiculosq: subuertat tuncalie¬
nigene quide hoccidente etoriente uenture sunt utrequies cantinsi¬
nubabraam. De quib: et supra dictum est ecceisti de longe uenient
aliideoccidente et alii aba quilone. et aliide t̃ra persarũ timebunt
dnm̃. Cotimore qui est initium sapientiae dequo in multis locis legimꝰ
equib: pauca ponamus. Beatus uirquitimet dnm̃ et non est in opiati¬

Expanded text:
tu solis, nomen inclytum. Veniet enim quasi fluvius violentus ira Domini, ÷ veniet tu solis, nomen inclytum. Veniet enim quasi fluvius violentus ira Domini, ÷ veniet cum furore  et veniet de Sion qui liberet. Et avertet impietates a Jacob, et hoc erit eis a me testamentum, dicit Dominus. Spiritus meus qui est in te, et Dominus ex nunc et in aeternum. Postquam Dominus lorica justitiae, et galea salutis, et vestibus ultionis, zelique pallio fuerit indutus ad pugnam, et venerit ad certamen atque vindictam, ut retribuat hostibus, et reddat inimicis suis, et insulas eorum, id est, urbes viculosque subvertat, tunc alienigenae qui de Occidente et Oriente venturi sunt, ut requiescant in sinu Abraham , de quibus et supra dictum est: Ecce isti de longe venient, alii de Occidente, et alii ab Aquilone, et alii de terra Persarum, timebunt Dominum, eo timore qui est initium sapientiae . De quo in multis locis legimus, ex quibus pauca ponamus: Beatus vir qui timet Dominum . Et: Non est inopia ti
Abbreviated transcription (Latin):
lum ut redderet ultionẽinimicissuis. Haud dubiũ quiniudeos
significet ꝑseuerantes in blas phemiis et uicissitudinẽ hostib suis
quando eos romanus cinxit exercitus. Quibus uincentibus
dñs pugnas semons tratur. Hoc testimonio usus ẽ paulus scri¬
bens adephesios uolens nos indui armatura xp̃i quo possimus
non habetur insulis uicem reddet urbes iudeae significat quas toma nus uas tadiit
exercitus Namet supra habitorib: insulae id est hierusadẽ dñs loquitur ꝑpro¬
phetam et timebunt quiab hoccidente nom̃ dñi et qui abortusolis gloriã
eius cũ uenerit quasi fluuius uiolentus quem sp̃s dni cogit etuenerit sion
redemtor. et eis quiredeunt ab in iquitate iniacobdicito
hocfedus meum cũ eis dicit᷑ . sps̃ meus qui est inte et uerba mea quaepo¬
lũ doetusq in sempit̃num. Et timebuntabhoccidente nom̃ dñ et qui abhor¬

Expanded text:
lum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos lum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnasse monstratur. Hoc testimonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo possimus rpretibus non habetur: Insulis vicem reddet, urbes Judaeae significat, quas Romanus vastavit exercitus. Nam et supra habitatoribus insulae, id est, Jerusalem Dominus loquitur per Prophetam. Et timebunt qui ab Occidente nomen Domini, et qui ab ortu solis, gloriam ejus: cum venerit quasi fluvius vioredemptor et eis qui redeunt ab iniquitate in Iacob dicit hoc foedus meum cum eis dicit Dominus spiritus meus qui est in te et verba mea quae podo et usque in sempiternum. LXX: Et timebunt qui ab Occidente nomen Domini, et qui ab or
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem scireuolumus quomodo sp̃s scs fluuius uiolentus sit
a postolorum acta relegamus in quib: spriptumẽ. cum autem congrega¬
ties sent pariter factus est subito decelosonus quasis p̃s uiolenti edmole
uit uniuersam domum ubiera ntsedentes a parueruntq: eis lingue
diuerse sicut et sedit super singulos eorum repletiq: s̃ omnesspũsco

Expanded text:
Sin autem scire volumus, quomodo Spiritus sanctus fluvius violentus sit, Apostolorum acta relegamus, in quibus scriptum est: Cum autem congregati essent pariter, factus est subito de coelo sonus quasi spiritus violentus, et implevit universam domum ubi erant sedentes. Apparueruntque eis linguae dispersae sicut ignis: et sedit super singulos eorum. Repletique sunt omnes S
Abbreviated transcription (Latin):
ritaueruntte. Et uocaberis ciuitas dni sion scĩ is rahel
sui et quod addiderunt obelo prae notaui. Libanus mons
foenics ẽ excelsis arboribus consitus . quas psalmis¬
ta describens ait. uidi impium et exaltatum eteleua¬
tum quasi cedros libanił multaq alia quae studiobiẽ
uitatis praetereo. De hocquondam brramrextrri
solomoni loppenligna mittebat ad cedificandum tem¬
plumdĩ. De quo etiam nunc scriptura promittit abi¬
num etcedrum aut iuxta aquilam abietem ⁊ haa
tur templumsion quod sutacẽ ubierit aurea et
remmata hierusalem ubiuxor agni ubipor teduo¬
decim gemmarum uarietate dis tinct& nisi forte
muros habebit et funda menta gemmata et templũ
quodornatius es sed eberet Liignis aedificabitur

Expanded text:
ritaverunt te; et vocaberis civitas Domini Sion. Sancti Israel. ritaverunt te; et vocaberis civitas Domini Sion. Sancti Israel. sui, et quod addiderunt, obelo praenotavi. Libanus mons Phoenicis est, excelsis arboribus consitus, quas Psalmista describens ait: Vidi impium superexaltatum, et elevatum quasi cedros Libani . Et in avitatis praetereo. De hoc quondam Hiram rex Tyri, Salomoni Joppen ligna mittebat, ad aedificandum Templum Dei . De quo etiam nunc Scriptura promittit, abinum, et cedrum, aut juxta Aquilam, abietem, thaatur templum Sion . Quod si ita est, ubi erit aurea et gemmata Jerusalem? ubi uxor Agni? ubi portae duodecim gemmarum varietate distinctae? Nisi forte muros habebit et fundamenta gemmata, et Templum quod ornatius esse deberet, lignis aedificabitur
Abbreviated transcription (Latin):
fieris apientiam supientium acprudentiãprudentiũ
re probariut fatuum dĩ sapientius sit hominibus
&entes autem et reges eccrum qui serui re ecclesiae
noluerint boncm etutili seruitute ut inapostolicã
trans ferantur dignitatem peribunt ea perditione
quoe impis praeparataẽ. Et quicquid in eis fuerit
redigetur insolitudinem quia haberenoluerurt
hospitem dm̃. Ulorialibani cdte ueniet
habies etbuxus etpinus simuladornandum locum scifi¬
cationis meae et locum pedum meorum glorificabo.
Et uenient adte curui filii eorum qui humilia uerunt
te et adorabunt uestigia pedumtuorum omnes quide¬
trahebanttibi. Et uocabuntte ciuitatem dñi sion sc̃i
israchel Caloria dñi ad teueniet et incrpresso etpino
et cedrus simul ut orificetur locus sc̃s meus. Et
locum pedum meorum glorificabo. Etibunt adteti¬
mentes filii eorum quite humiliauerunt et inritauer̃
te et adorauerunt uestigiape dumtuorum omnes qui ir¬

Expanded text:
fieri sapientiam sapientium, ac prudentiam prudentium fieri sapientiam sapientium, ac prudentiam prudentium reprobari : ut fatuum Dei sapientius sit hominibus. Gentem autem et reges earum, qui servire Ecclesiae noluerint bonam et utilem servitutem, ut in Apostolicam transferant dignitatem, peribunt ea perditione, quae impiis praeparata est, et quidquid in eis fuerit, redigetur in solitudinem, qui habere noluerunt hospitem Deum. Gloria Libani ad te veniet, abies et buxus et pinus simulcationis meae; et locum pedum meorum glorificabo. Et venient ad te curvi filii eorum, qui humiliaverunt te, et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes, qui detrahebant tibi, et vocabunt te civitatem Domini, Sion sancti Israel. LXX: Gloria Libani ad te veniet in cyparisso et pino, et cedro simul ut glorificetur locus sanctus meus, + et locum pedum meorum glorificabo  Et ibunt ad te timentes filii eorum qui te humiliaverunt, ÷ et irritaverunt te  et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes qui ir
Abbreviated transcription (Latin):
tate consistat ⁊ergo quod dicit: hocẽ: magis ds̃ iustora
diligit paupertatem : qua indiuitum munera quae
derapinis sunt et iniquitate Et dabo opus eorum
inueritate et foedus perpetuum feriameis. et scietꝰ¬
s ingentib: semen eorum. et germeneorum in medio
populorum omnss quiui derint eos cognoscent eos.¬

Expanded text:
tate consistat. Ergo quod dicit, hoc est: Magis Deus justorum tate consistat. Ergo quod dicit, hoc est: Magis Deus justorum diligit paupertatem, quam divitum munera, quae de rapinis sunt et iniquitate. Et din veritate, et foedus perpetuum feriam eis, et scietur in gentibus semen eorum et germen eorum in medio populorum. Omnes enim qui viderint eos cognoscent
Abbreviated transcription (Latin):
L audare partem suam haudubium quindnm de quo lo¬
quebatur et scs pars mea dñs hoc autem nemo potest di¬
cere nisiqui aliam partem non habet. quia igitur uossu¬
per eos duplicem habuistis confusionem etruboreor
peccaticorum super quo ipsi non erubescebant prrop¬
terea in terra sua Idẽ in terramitium atq uiuentium
duplicia possidebunt cumet praesentibus crediderint
et futuris. et habebunt lueatiam sempi ternam proquo
in bex legitur sic terram secundo possidebunt. Gaudiũ
sempiter numerit super capud eorum utqui possederant
terram inudecie angustissimis finib: poscea uniuersũ
orbem possideant i. dequa terra pater loquitur salua¬
tori: postula a me ec dabo tibi gentes hereditatem tuã
et possessionem tuam terminos terrae i hoc autem praes¬
titit dñs quidiligit iudicii ueritatem : etodio habetrapi¬
demniquitate : quasi aliqua si trapina quae non ex iniqui¬

Expanded text:
laudare partem suam. Haud dubium quin Dominum, de quo lolaudare partem suam. Haud dubium quin Dominum, de quo loquebatur et sanctus: Pars mea Dominus . Hoc autem nemo potest dicere, nisi qui aliam partem non habet. Quia igitur vos super eis duplicem habuistis confusionem et ruborem peccati eorum, super quo ipsi non erubescebant, propterea in terra sua, id est, in terra mitium atque viventium, duplicia possidebunt: cum et praesentibus crediderint, et futuris. Et habebunt laetitiam sempiternam. Pro quo in Septuaginta legitur, sic terram secundo possidebunt. Et gaudium sempiternum erit super caput eorum, ut qui possederant terram in Judaeae angustissimis finibus, postea universum orbem possideant. De qua terra Pater loquitur Salvatori: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Hoc autem praestitit Dominus, qui diligit judicii veritatem, et odio habet rapide iniquitate: quasi aliqua sit rapina quae non ex iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
gloria liberorum et profectus populi ȩ. pulae sacerdotum
Deistius modi diuitus paulus scribebat ad chorintios. Gra¬
estis in eo. In omni uerbo et in omniscientia sicut testi moniũ
xp̃i confirmatum ẽ in uobis. ut innullo indigeatis innulla
gratia fortuido autem gentiũ trrumphus ẽmartrrum
et nos in eorum aloria superbisumus Nonea superbia quȩ
inuitio ẽ Cuids̃ resistit ut humilibus det gratiam sed ea
quae propotentia et gloria accipitur. unde et morsi
cornuta facies erat quidicere poterat inte inimicos nr̃os
cornuuenti labimus. Et ꝓsuperbia gloriae interprae
purpura ues tiemini ut in signe regis decoris ostenderet
quod que sequitur proconfusione duplici et ꝓrobore laudad
partem suam. Q uod in septaginta non habetur sic mihi explanan¬
dum uidetur proeo quod duplicem habebant confusionem tamssꝑ
idolis seruiebant uidebitis eos conuersos adtimorem di

Expanded text:
gloria liberorum, et profectus populi, epulae sacerdotum gloria liberorum, et profectus populi, epulae sacerdotum . De istiusmodi divitiis Paulus scribebat ad Corinthios: Graestis in eo, in omni verbo, et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis, ut in nullo indigeatis in ulla gratia . Fortitudo autem gentium triumphus est Martyrum: et nos in eorum gloria superbi sumus, non ea superbia quae in vitio est, cui Deus resistit, ut humilibus det gratiam; sed ea quae pro potentia et gloria accipitur . Unde et Moysi cornuta facies erat , qui dicere poterat: In te inimicos nostros cornu ventilabimus . Et pro superbia gloriae, interpretid est, purpura vestiemini; ut insigne regii decoris ostenderet. Quodque sequitur: Pro confusione duplici, et pro rubore laudabunt partem suam, quod in Septuaginta non habetur, sic mihi explanandum videtur. Pro eo quod duplicem habebatis confusionem, tam suidolis serviebant, videbitis eos conversos ad timorem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
piternum erit super capud eorum Ego en imsum
dñs qui diligo iustitiam et odiorapinas deiniquitate
aedificatores urbium desertarum et pastores gregum qui ipsi
sunt aratores etuinitores hoc ẽ filupere grinorum. Ipsi quo¬
que sunt sacerdo tesdi adquos propheta nuncdicit uos aũt
uocabiminis acerdotes dũi et minis tridĩ nr̃i. dicetur uobis.
aut dubium quin ecdesiarum principes significet uelcerte
de apłis intelligendum ẽ ut si tordo cum caementarii pastores.
Aratores et uinitores degentib fuerint ecclesus praepositi uos
de quib: dictum ẽ reliquiae salucae fient. Etnis idominus sab a oth
reliquisset nobissemen quasi sodoma essemus etsimiles gomor¬
re fuissemus uocabiminisacerdo tes et minis tridĩ quales e¬
rant et filudauid de quib: scriptura dicit filii autem dauide¬
rant sacerdo tes dĩ. Isti fortitudinem gentium comedent et
indiuitiis earum admirabiles erunt. Coronam enim putrũ

Expanded text:
piternum erit super caput eorum. Ego enim sum piternum erit super caput eorum. Ego enim sum Dominus, qui diligo justitiam: et odi rapinas ex iniquitate. Aedificatores urbium desertarum et pastores gregum, qui ipsi sunt aratores et vinitores, hoc est, filii peregrinorum, ipsi quoque sunt sacerdotes Dei, ad quos Propheta nunc dicit: Vos autem vocabimini sacerdotes Domini, et ministri Dei nostri, dicetur vobis: haud dubium quin Ecclesiarum principes significet. Vel certe de Apostolis intelligendum est, ut sit ordo: Cum caementarii, pastores, aratores et vinitores de gentibus fuerint Ecclesiis praepositi, vos de quibus dictum est: Reliquiae salvae fient . Et: Nisi Dominus saset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus , vocabimini sacerdotes, et ministri Dei quales erant et filii David. De quibus Scriptura dicit: Filii autem David erant sacerdotes Dei . Isti fortitudinem gentium comedent, et in divitiis earum admirabiles erunt. Corona enim patrum
Abbreviated transcription (Latin):
alienigenis atq externarũ gentium hominib: qui ante
idolis seruientes et clieni ates tamen to dĩ acpere grini a
promis sionib: illius spemnon habentes ec sinedõ insaecu¬
lo nunc prae sunt ecclesiis etdura corda gentilium prius¬
que in domita ad fructus ferendos aratro fidei edomant
ut sementem doc trinȩ dñi bonorum operum ubertute
multi plicet Vos autem sacer dotes dñi uocabiminiminis
tridi nr̃i. dicctur uobis fortituidinem gentium comede¬
tis ingloria earum superbi eritis pro confusione uestra
duplici etrobore laudabuntur partem suam. propt̃
hoc in terra sua duplicia possidebunt luetitia sempit¬
na erit eis quia ego dnĩs diligens ui dicium et odio ha¬
bens rapinam in holoccus to Uos autem sacerdo tes¬
dñi uo cabimini ministridĩ ur̃i. fortitudi nem genti¬
um comedetis et indiuitias earum eritis ammirabi¬
les sic terram secundopos sidebunt et gaudium sem¬

Expanded text:
alienigenis, atque externarum gentium hominibus? qui ante alienigenis, atque externarum gentium hominibus? qui ante idolis servientes, et alieni a testamento Dei, ac peregrini a promissionibus illius, spem non habentes; et sine Deo in saeculo, nunc praesunt Ecclesiis, et dura corda gentilium, priusque indomita, ad fructus ferendos aratro fidei edomant; ut sementem doctrinae Domini, bonorum operum ubertate multiplicetri Dei nostri dicetur vobis fortitudinem gentium comedetis et in gloria earum superbietis pro confusione vestduplici et robore laudabunt partem eorum: propter hoc in terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis. Quia ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam in holocaustum: et dabo Domini vocabimini, ministri Dei nostri. Fortitudinem gentium comedetis, et in divitias earum eritis admirabiles. Sic terram secundo possidebunt, et gaudium sem
Abbreviated transcription (Latin):
ruinas antiquas susctent. tam populi iudae orum quã
cunctarum gentium qui n onsolum aedificandi atinstau¬
randi urbes habebunt scientiam sed et pastores erunt op¬
timi ut repulsis antiquis pastoribus quibus pere techiel
dixerat ds̃. O pastores israhel num quid pascunt seme¬
ipsos pastores et non magis oues audiant cum a postolo
petro pasceoues meas mirumq: ĩmodũ decementariis
atq pastoribus transibunt in agricolis ⁊demaratores etuini¬
tores ut pos sint cum a postolo dicere dia edificatio dĩ agricul¬
tura sumus denique scribas et pharis eos unitores et agri¬
colas iudaeorum saluator interrogat quid facietuinito¬
ribus malis etagricolis. Illisq respondentibus emalos ma¬
leperdet etuincam dabit aliis agricolis. intulit. Aufe¬
retur a uobis regnumdĩ et dabitur genti facienti fructis
eius quaeres inter praetatione non indiget quotusa
nim quis que ecclesiarum princeps ẽ deiudaeis eđ de

Expanded text:
ruinas antiquas suscitent, tam populi Judaeorum, quam ruinas antiquas suscitent, tam populi Judaeorum, quam cunctarum gentium, qui non solum aedificandi et instaurandi urbes habebunt scientiam; sed et pastores erunt optimi, ut repulsis antiquis pastoribus, quibus per Ezechielem dixerat Deus: O pastores Israel, numquid pascunt semetipsos pastores, et non magis oves ? Audiant cum apostolo Petro: Pasce oves meas . Mirumque in modum de caementariis atque pastoribus transibunt in agricolas, id est, in aratores et vinitores ut possint cum Apostolo dicere: Dei aedificatio, Dei agricultura sumus . Denique Scribas et Pharisaeos, vinitores et agricolas Judaeorum, Salvator interrogat, quid faciat vinitoribus malis et agricolis? Illisque respondentibus: Malos male perdet, et vineam dabit aliis agricolis ; intulit; Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . Quae res interpretatione non indiget. Quotus enim quisque Ecclesiarum princeps est de Judaeis, et non de
Abbreviated transcription (Latin):
iudaeis plurimos credidisse et stolam accipere mundissimã
prolugubri uestimento. Etuocabuntur in ea fortes iustitiae
plantãtio dñi ad glorificandum. Et ae dificabuntur de¬
serta cisȩculo etruinas anti quas erigent et ins trarabunꝰ
ciuitates desertas dissipatas. Ingenerationem et generatio¬
nem ets tabunt alieni et pascent peccora ur̃a et fili peregri¬
norum agri colae etuinitores ur̃i erunt : Et uocabuntur ge¬
nerationes iustitiae plantatio dñi ingloriam. etae dificabun
desertas sempiternas quae desolatȩ̃ fuerant. prius suscita¬
buñtur et innouabunt ciui tates desolitas ingeneratione.¬
lium siue luxta Tex stolam gloriae liudis que susceperint
tunc uocabuntur generationes iustitiae plantatio dñiglo¬
riosa ueliuxta hebraicum hełe per extensam utram que
rificandum utcum glorificati fuerint uel ipsi glorifica¬
uerint dnm tunc edificent desertas as aeculo ciui tates et

Expanded text:
Judaeis plurimos credidisse, et stolam accipere mundissimam, Judaeis plurimos credidisse, et stolam accipere mundissimam, pro lugubri vestimento. Et vocabuntur in ea fortes justitiae, plantatio Domini ad glorificandum. Et aedificabunt deserta a saeculo, et ruinas antiquas erigent, et instaurabunt civitates desertas et dissipatas in generationem et generationem. Et stabunt alieni, et pascent pecora vestra: et filii peregrinorum, agricolae et vinitores vestri erunt. LXX: Et vocabuntur generationes justitiae: plantatio Domini in gloriam. Et aedificabunt desertas sempiternas, quae desolatae fuerant prius, suscitabuntur, et innovabunt civitates desertas, desolatium, sive juxta Septuaginta, stolam gloriae laudisque susceperint: tunc vocabuntur generationes justitiae, plantatio Domini gloriosa: vel juxta Hebraicum ELE , per extensam utramque omini ad glorificandum: ut cum glorificati fuerint, vel ipsi glorificaverint Dominum, aedificent desertas a saeculo civitates, et
Abbreviated transcription (Latin):
ducene deuinculis ulligatos et dedomo carceris seden¬
tes intenebris Annum autem acceptabilem et diẽ
retributionis Omne praedicationis eius quo in car¬
neuersatus ẽ tempus intellige quod et apostolus pau¬
lus inprimo saluctoris inter praetatur aduentu di¬
cens. Eccenunc tempus acceptubile eccenuncdies sa¬
lutis. De quo supra plenius diximus. Sin autemre¬
tributio non in meritis bonorum sed in poenis acci¬
pitur peccatorum. Iuxta quo ddies dicitur ulti¬
onis deiudui copopulo sentiendum ẽ. Inquem p̃
passionem eius statimira dĩ ꝑuenit consolatus que ẽ
Et duret eis coronãq ꝓcinere de quib: fuit et a postol
puulus quilugebutsion atq dicebat tristitia eñi
mihiẽ dolor continuus. Etiterum optaba mego
anat hema eẽ axp̃o profratrib: meis et propinquis
Iuxta carnem qui sunt is rahelitae. Et propterea lugentes atq
plangentes. procinere oleum gaudii susceperunt. uidentes de

Expanded text:
ducere de vinculis alligatos, et de domo carceris sedenducere de vinculis alligatos, et de domo carceris sedentes in tenebris . Annum autem acceptabilem, et diem retributionis, omne praedicationis ejus quo in carne versatus est, tempus intellige. Quod et Apostolus Paulus in primo Salvatoris interpretatur adventu, dicens: Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . De quo supra plenius diximus . Sin autem retributio non in meritis bonorum, sed in poenis accipitur peccatorum, juxta quod dies dicitur ultionis, de Judaico populo sentiendum est, in quem post passionem ejus, statim Dei ira pervenit. Consolatusque est et daret eis gloriam coronamque pro cinere. De quibus fuit et apostolus Paulus qui lugebat Sion atque dicebat: Tristitia enim est mihi et dolor continuus : Et iterum: Optabam ego anathema esse a Christo pro fratribus meis, et propinquis juxta carnem qui sunt Israelitae . Et propterea lugentes atque plangentes, pro cinere oleum gaudii susceperunt, videntes de
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt tempora quue dicuntur: Nisi ferte possimus
hocdicere quod tunc exparte conpletum sit sed pleni¬
us esse complendum quan do omnis populus dĩ fuerit
iustus. Nunc enim exparte cognoscimus et exparte ꝓ¬
phetamus. cum autem uenerit quod perfectum est
eaquae exparte sunt destruentur. Vnctus ẽ igitur spũ scõ ut ad nun¬
tiaret pauperibus siue mansuetis. dicens eis in euangelio. beitipaupe¬
res spũ qr m̃ eorum ẽ regnum caelorum. etbeatimites qnm̃ ipsipos¬
sidebunt terram. Et missus ẽ ad sanandoseos quicor de con¬
triti sunt et dicunt cor contritum ethumiliatum ds̃ nõ
despicit siue uixta simmachum et theodotionem adul¬
ligan dec uulnera peccatorum praedicare captiuis re¬
missionem caecis utuideant ueldausis a pertionem
quod manifestius interpretatus ẽ symmachus uinctis
solutionem de quo immo adquem supra dicitur. Eoce
posuite in lucem gentium aperire oculos cecorum e¬

Expanded text:
ferunt tempora quae dicuntur: nisi forte possumus ferunt tempora quae dicuntur: nisi forte possumus hoc dicere, quod tunc ex parte completum sit, plenius esse complendum, quando omnis populus Dei fuerit justus? Nunc enim ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus: Cum autem venerit quod perfectum est, ea quae ex parte sunt, destruentur . Unctus est igitur Spiritu sancto, ut annuntiaret pauperibus, sive mansuetis, dicens eis in Evangelio: Beati pauperes spiritu, quoniam eorum est regnum coelorum . Et: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Et missus est ad sanandos eos, qui corde contriti sunt , et dicunt: Cor contritum et humiliatum Deus non despicit . Sive juxta Symmachum et Theodotionem, ad alliganda vulnera peccatorum, praedicare captivis remissionem, caecis ut videant, vel clausis apertionem, quod manifestius interpretatus est Symmachus, vinctis solutionem. De quo, immo ad quem supra dicitur: Ecce posui te in lucem gentium, aperire oculos caecorum, e
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s dĩ sp̃s sapientiae et intellectus sp̃s consiluetfor¬
titudinis sp̃s scientiae etpietatis. Vnde et salua tor cũ
uenis set innazareth in qua nutritus erat post quum
baptizatus ẽ inior dane ingressus ẽ iuxta consuetudinẽ
indiem scbbati sinagogam eorũ. Cum que surrexisset
ad legendum datus ẽ eiliber esaiȩ prophetae. quo aꝑto
inuenit scriptum. Sp̃s dñi superme propter quod un
xit me euangelizare pauperib: misit me praedicare
captiuis remissionem etcaecis uisum dimittere frac¬
tos in libertate praedicare annum dñi acceptum: quan¬
doconuolutum librum reddidit ministro et sedit et õ¬
nium oculi qui erat insynagoga at tendebant eum coe¬
pitque ad eos dicere hodie completaẽ scriptura huec
in auribus uestris. Etomnes testimonium praebebant
ei et mirabantur super sermonibus gratiae quie gre¬
diebantur deore eius: siergo illo completa tempore
prophetia. quomodo quidam ad censummationis re¬

Expanded text:
entiae et intellectus, spiritus consilii et forentiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis . Unde et Salvator cum venisset in Nazareth, in quo nutritus erat postquam baptizatus est in Jordane, ingressus est juxta consuetudinem in die sabbati synagogam eorum. Cumque surrexisset ad legendum, datus est ei liber Isaiae prophetae, quo aperto, invenit xit me, evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem, et caecis visum: dimittere fractos in libertatem, praedicare annum Domini acceptum. Quando convolutum librum reddidit ministro, et sedit; et omnium oculi qui erant in synagoga, attendebant eum, coepitque ad eos dicere: Hodie completa est Scriptura haec in auribus vestris, et omnes testimonium prabebant ei, et mirabantur super sermonibus gratiae, qui egrediebantur de ore ejus. Si ergo illo completa est tempore prophetia, quomodo quidam ad consummationis re
Abbreviated transcription (Latin):
et diemre tributionis. consolariomnes lugentes da¬
relugentib: sion dare eis gloriam procinere unctio¬
nem̃ laetitiae lugentib: habitum gloriae prospũme¬
roris. Ille qui supra dixerat ego dñs intempore con¬
gregabo eos siue iuxta hebraicum ego dñs intempo¬
sed quod iuxta dispensationem carnis ad sumptae
dicat ea quae humilia sunt adquem pscdmistaiam
dixerat dilexistiiustitiam et odistiini quitatem
propterea unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo exultationis prae
consortib: tuis. quan do enim consortes nominantꝰ
naturam curnis intellige quia ds̃ consortes substan
tiae succe non habet. Et quia erat unctio spĩritidis
et nequa quam humani corporis ut insacerdotibus
iudcceorum idcir coprae consortibus
idẽ ceteris sc̃is unctus ẽẽ memoratur. cuius untio expleta ẽ tem¬
pore quando baptizatus ẽ in ior dane et sp̃s sc̃s inspeciem
columbae descendit super eum et mansit in illo. Dequo et

Expanded text:
et diem retributionis: consolari omnes lugentes: daet diem retributionis: consolari omnes lugentes: dare lugentibus Sion: dare eis gloriam pro cinere, unctionem laetitiae lugentibus, habitum gloriae pro spiritu moeroris. Ille qui supra dixerat: Ego Dominus in tempore congregabo eos, sive juxta Hebraicum: Ego Dominus in temposed quod juxta dispensationem carnis assumptae dicat ea quae humilia sunt. Ad quem Psalmista jam dixerat: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae consortibus tuis . Quando enim consortes nominantur, naturam carnis intellige: quia Deus cotiae suae non habet. Et quia erat unctio spiritualis, et nequaquam humani corporis, ut fuit in sacerdotibus Judaeorum, idcirco prae consortibus, id est prae caeteris sanctis unctus esse memoratur. Cujus unctio illo expleta est tempore, quando baptizatus est in Jordane, et Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, et mansit in illo. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
do tempore constituto miserit dñs angelos suos et
dehisrahel sed et de gentium populo quem signifi¬
cando loquebar Etalics oues habeo que non sut
degregeisto etillus oportet me congregare ut fi¬
atunus grex etunus pastor. Hoc aũtem̃ subitofa¬
ciet utquando omnia fuerint desperata tunc in
gentem fortissimã congregentꝰ quue licet ex
purte inecclesia cotidie uide amus expleri tamen
inmundi consummatione plenius complebuntur.
et in secundo suluatoris aduentu. sp̃s dñi superme eo quodup
xerit dñs me ad adnuntiandum mansuetis misit me ut me¬
derer contritos corde et praedicarem captiuis indulgen¬
cabilem dño et diem ultionis dõnr̃o ut consolacrerom nes
lugentes ut ponerem lugentibussion etdarem eis coro¬
nam procinere oleum gaudii proluctu pallium lacu¬
unxit me euangelizare pauperibus misit me sana¬
re contritos corde pruedicare captiuis remissionem
et caecis ut uideant. uocare annum acceptabilem dño

Expanded text:
do tempore constituto miserit Dominus Angelos suos, et do tempore constituto miserit Dominus Angelos suos, et de Israel, sed et de gentium populo, quem significans loquebatur: Et alias oves habeo quae non sunt de grege isto, et illas oportet me congregare, ut fiat unus grex, et unus pastor . Hoc autem subito faciet, ut quando omnia fuerint desperata, tunc in gentem fortissimam congregentur. Quae licet ex parte in Ecclesia quotidie videamus expleri, tamen in mundi consummatione plenius complebuntur, et in secundo Salvatoris adventu. Cap. LXI Sxerit Dominus me: ad annuntiandum mansuetis misit me, ut mederer contritis corde, et praedicarem captivis indulgencabilem Domino, et diem ultionis Deo nostro: Ut consolarer omnes lugentes: ut ponerem lugentibus Sion. et darem eis coronam pro cinere, oleum gaudii pro luctu, pallium lauunxit me: evangelizare pauperibus misit me, sanare contritos corde: praedicare captivis remissionem et caecis ut videant: vocare annum acceptabilem Domino,