comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec minora essent in parte quam in toto: hinc ẽ.
quod fiducialiter ille dixit. quod nec in loco ds̃ ui¬
detur sed mundo corde nec corporalibus oculis
quaeritur nec circum scribitur uisu nec tactum
tenetur. nec auditur affatu nec sentitur inces¬
su unde quia & inuisibilis inscripturis scĩs eius
substantia commendatur & uisus esse apluramis
percorꝰ & corporalibus locis in eisdem auetonitar¬
tibus inuenitur : aut spũ quo corporales cernuntur
imagines per aliquam licet in corpoream similitu¬
dinem corporis. sicut in somnis uel in estasi. segeauit
ille uir sc̃s adĩ natura huius modi uisiones easque
dixit esse quas dĩ uoluntas eligisset: non quas natu¬
sa formasset facit enim istas dĩ quibus uult. ut uult
cui uult quando uult apparet sua latente atq in
se incommutabiliter manente substantia ssi enim
uoluntas nostra apud se manens & latens. sine ulla
sui commutatione perquas seut cumque ostendat

Expanded text:
nec minora essent in parte quam in toto. Hinc est. nec minora essent in parte quam in toto. Hinc est. quod fiducialiter ille dixit, quod Cnec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu\'. unde quia et inuisibilis in scripturis sanctis eius substantia commendatur et uisus esse a . plurimis per corpus et corporalibus locis in eisdem auctoritatibus inuenitur ant spiritu, quo corporales cernuntur imagines, per aliquam licet incorpoream tamen similitudinem corporis sicut »I in somnis uel in extasi, secreuit ille uir sanctus a dei natura huius modi uisiones easque dixit esse, quas dei uoluntas : elegisset, non quas natura formasset. facit enim istas deus. quibus, ut uult, cui uult, quando uult, appareat sua latente atque in se incommutabiliter manente substantia. si enim uoluntas nostra apud se manens et latens sine ulla sui commutatione, per quas se utcumque ostendat,
Abbreviated transcription (Latin):
diuersitate & separatione naturae. & quod mun¬
di cordes eum uidebunt. & quod similes ei erimus
qnm uidebimus eum sicuti ẽ. & quod ds̃ caritas . ẽ. &
quimanet incaritate in dõ manet : & ds̃ in illo manet
& quod pacem ac scĩficationem sectari debemus
sine qua nemo poterit uidere dm̃. & quod cor¬
ruptibile hoc amortale corpus nostrum in resur¬
rectionem commutabitur . & induet incorruptio¬
nem atque immortalitatem. & quia seminatur
corpus animale resurget corpus spiritale trans¬
figurante dño corpus humilitatis nostraeiut confor¬
me faciat corpori gloriae suae. & quod ds̃ fecit
hominem ad imaginem suam. & quod sp̃ũ mentis
nostrae renouamur in agnitionẽ dĩ. secundum
lantes quidato uel adiuto diuinitus intellectu
spiritaliter profecerunt. & spiritalia spiritalib
comparare potuerunt: melius uiderimente quam
corpore : & ea uideri mente quae non continentur
locis nec inter se locorum interuallis separantur.

Expanded text:
diuersitate et separatione naturae et quod mundiuersitate et separatione naturae et quod mundi corde eum uidebunt et quod similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, et quod deus caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet t quod pacem ac sanctificationem sectari debemus, sine qua nemo poterit videre Deum; et quod corruptibile hoc mortale corpus nostrum in resurrectione commutabitur et inducet incorruptionem atque immortalitatem, et quia seminatur corpus animale, surget corpus spiritate, transfigurante Domino corpus humilitatis nostrae ut conforme faciat corpori gloriae suae; et quod Deus fecit hominem ad imaginem suam; et quod spiritu mentis nostrae renovamur in agnitione Dei, secundum r fidem ambulantes, qui dato vel adjuto divinitus intellectu spiritaliter profecerunt, et spiritalia spiritalibus comparare potuerunt, viderunt melius videri mente quam corpore et ea uideri mente, quae non continerentur locis nec inter se locorum interuallis separarentur
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis illa huic in comparabiliter suꝑeminens.
interior & cum optimum nostrum hocẽ mens atq
intellegentia in uisibile sit oculis corporis quomodo
id quod ẽ melius optimo nostro uisibile erit inferio¬
ri nostro arbitroriam te concedere his omnib
consideratis recte dictum esse quod dĩ nec in loco
uidetur sedmundo corde. Nec corporalibus ocu¬
lis quaeritur. nec circum scribitur uisu. Nec tac tu
tenetur. nec auditur affatu. Nec sentitur incessũ
Et siquid in his minus intellegimus. uel aliter sãpi¬
mus id quoque nobis ds̃ reuelabit: si in quod per¬
uenimus in eo ambulemus: peruenimus autem ut
credamus dm̃ non corpus esse sed spm. peruenimus
&iam ut credamus quod dm̃ nemo uidit um quam
& quod ds̃ lux ẽ & tenebrae in eo non sunt ullae.
quod apud eum non ẽ commutatio nec momenti
obumbratio. & quod lucem habitat in accessibilẽ
quem nemo hominum uidit nec uidere potest. &

Expanded text:
quanto magis illa huic incomparabiliter supereminens! quanto magis illa huic incomparabiliter supereminens! interior et cum optimum nostrum, hoc est mens atque. intellegentia, inuisibile sit oculis corporis, quo modo id, quod est melius optimo nostro, uisibile erit inferiori nostro? Arbitror iam te concedere his omnibus consideratis recte dictum esse, quod deus nec in loco uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec ctenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu, et si quid in his minus intelligimus vel aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit, si in quod pervenimus in eo ambulemus. Pervenimus autem ut credamus Deum non corpus esse, sed spiritum: pervenimus etiam ut credamus quod Deum nemo vidit unquam, et quod Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae; et quod apud eum non est commutatio, nec momenti obumbratio; et quod lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum vidit, nec videre potest; et
Abbreviated transcription (Latin):
sed omnia quae habet in uno simul habentem. sicuti ẽ
ipsa nostra intellegentiae. naturae quae ita partib:
constat ut minus sit dimidia quam tota sicuti ẽ
omne corpus. superfluo derebus tantis actibus dis¬
putamus : si autem hociam possumus: aliquid melius
quam intellectum nostrum dm̃ esse credamus ut
pax eius quae praecellit omnem intellectum: custo¬
diat corda nostra & intellegentias nostras in xp̃o
ihũ: Ipsa enim pax quae praecellit omnem in tel¬
lectum : non .ẽ. utiq minor nostro intellectu. ut
cum iste sit oculis corporalibus inuisibilis. illa pute¬
tur esse uisibilis: an aliud pax dĩ aliud splendor dĩ
cum idem ipse sit unigenitus filius cuius & illa cari¬
tas quae super eminet scientiae cuius cognitione
implebimur in omnem plenitudinem dĩ non ẽ lu¬
cȩ nosmentis inferior. quae illa inluminant &
tribuitur porro ista in accessibilis ẽ oculis carnis.

Expanded text:
sed omnia, quae habet, in uno simul habentem, sicuti est sed omnia, quae habet, in uno simul habentem, sicuti est ipsa nostra intellegentia, ei naturae, quae ita partibus constat, ut minor sit dimidia quam tota, sicuti est omne corpus, superfluo de rebus tantis ac talibus disputamus. si autem hoc iam possumus, aliquid melius quam intellectum nostrum deum esse credamus, ut pax eius, quae praecellit omnem intellectum, custodiat corda nostra et intellegentias nostras in Christo Iesu. ipsa enim pax, quae praecellit omnem intellectum, non est utique minor nostro intellectu, ut, cum iste sit oculis corporalibus inuisibilis, illa putetur esse uisibilis. an aliud pax dei aliud splendor dei, cum idem ipse sit unigenitus filius, cuius et illa caritas, quae supereminet scientiae, cuius cognitione implebimur in omnem plenitudinem dei, non est luce nostrae mentis inferior, quae illa inluminante tribuitur? porro si ista inaccessibilis est oculis carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
oculis in tuemur & discernuntur interse & nullis lo¬
corum spatus separantur. quanto magis ds̃ lucem habi¬
tat in accessibilem corporis sensib:: quo nec ipsius nisi
mundi potest esse cordis accessussigitur lucem istam
omni corporali luci non solum iudicio rationis sed
amoris quoque appetitu praeposuerimus quanto id
magis ualebimus : tanto magis ualebimus donec sã¬
nentur omnes languores animae nostraes ab illo
qui propitius fit omnib iniquitatib nostris. In hac
enim uiuaciore uita factis spiritales poterimus om¬
nia diuidicare. ipsi uero a nemine diiudicari Anima¬
lis autem homo non percipit quae sunt sp̃s dĩstultitia
ẽ enim illi & non potest scire: qñm spiritaliter di¬
iudicatur: quod si nondum possumus praeferre
lucẽ iudicantẽ ei lucide quia iudicatur. praeferre
uitam intellegentem. uitae tantum modo sentienti
praeferre naturam non alibi hoc & alibi aliud

Expanded text:
oculis intuemur, et discernuntur inter se et nullis looculis intuemur, et discernuntur inter se et nullis locorum spatiis separantur, quanto magis deus, qui lucem habitat inaccessibilem corporis sensibus, quo nec ipsius nisi mundi potest esse cordis accessus! cum igitur lucem istam omni corporali luci non solum iudicio rationis sed amoris quoque appetitu praeposuerimus, quanto id magis ualebimus, tanto melius ualebimus, donec sanentur omnes languores animae nostrae ab illo, qui propitius fit omnibus iniquitatibus nostris. in hac enim uiuaciore uita facti spiritales poterimus omnia diiudicare, ipsi uero a nemine diiudicari. animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei; stultitia est enim illi et non potest scire, quoniam spiritaliter diiudicatur. Quod si nondum possumus praeferre lucem iudicantem ei luci, de qua iudicatur, praeferre uitam intellegentem uitae tantum modo sentienti, praeferre naturam non alibi hoc et alibi aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tantum tibi cognita ẽ in quantum eam potes men¬
tis acie contueri quam non ideo magnam nosti quia
ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti: nec
cum tibi intus loquitur ut secundum eam uiuas ullis
perstrepit sonis. nec ut eam cernas corporalium lumen
erigis oculorum nec ut eam fortiter teneas corporaliũ
uires praeparas lacertorum nec tibi uenit in mentẽ
sentis eius incessum ecce &iam caritas quantula cumq
in nostra uoluntate consistit nobisq conspicua ẽ nec
in loco uidetur nec corporalibus oculis quaeritur
nec circum scribitur uisu nec tactu tenetur nec audi
tur affatu nec sentitur incessu quanto magis ds̃ ipse
cuius hoc pignus in nobis ẽ namsi interior homo noster
quantulacumq imago eius non de illo genita sed abillo
creata quamuis adhuc renouetur dedie indiem.
Iam tamen in tali luce habitat quo nullus oculorum
corporalium sensus accedit si ea quae in illa luce cordis

Expanded text:
tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri, quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec, cum tibi intus loquitur, ut secundum eam uiuas, ullis perstrepit sonis nec, ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum nec, ut eam fortiter teneas, corporalium uires praeparas lacertorum nec, cum tibi uenit in mentem, sentis eius incessum. Ecce etiam cantas, quantulacumque in nostra uoluntate consistit nobisque conspicua est, nec in loco uidetur nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tur affatu, nec sentitur incessu: quanto magis Deus ipse cujus hoc pignus in nobis est! Nam si interior hquantulacumque imago eius non de, illo genita sed ab illo creata, quamuis adhuc renouetur de\' die in diem, iam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit, si ea, quae in illa luce M cordis
Abbreviated transcription (Latin):
credat sic essẽ in memoria sua uel in ipso conspectu
cogitationis suae. solem lunam stellas amnes maria
montes colles parietes urbes denique domustuae
uel &iam cubiculi sui & quicquid peroculos corporis
tale cognouit & tenet. ut locorum spatiis atque
interuallis siue stent siue moueantur : porro si eaq̃
in animo nostro sunt corporibus locisque simillima
non tamen locorum spatus acfinibus continentur.
nec interuallis localibus in nostra memoria repo¬
nuntur. quanto magis illa quae nullam gerunt
similitudinem corporum. Caritas gaudium .pax.
longanimitas benignitas. bonitas. fides mansuetu¬
do continentia Nulla locorum spatia tenent. Nul¬
la inter capedine separantur. Aut aliqua oculi cor¬
dis quo radios suos mittant. & ea uideant interualla
conquirunt: Nonne omnia inuno sunt sine angus¬
tia & suis terminis nota sunt sine circuitu regionũ
aut dic inquo loco uideas caritatem: quae tamen in

Expanded text:
credat sic esse in memoria sua uel in ipso conspectu credat sic esse in memoria sua uel in ipso conspectu cogitationis suae solem, lunam, stellas, amnes, maria, montes, colles, urbes, parietes denique domus suae uel etiam cubiculi sui, et quicquid per oculos corporis tale cognouit et tenet, ut locorum spatiis atque interuallis siue stent siue moueantur. porro si ea, quae in animo nostro sunt corporalibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis ac finibus continentur nec interuallis localibus in nostra memoria reponuntur, quanto magis illa, quae nullam gerunt similitudinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt! nonne omnia in uno sunt sine angustia et suis terminis nota sunt sine circuitu regionum? aut dic, in quo loco uideas caritatem, quae tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
dolens in illa breui epistola & dixi audiat caro
carnalibus cogitationibus ebria sp̃s est ds̃ neque
enim cuius quam magis quam &iam ipsam eam ien¬
tem ab huiuscemodi uanitate illa increpatione
conpescui : facilius quippe inclinamur ad solita &
amicum ẽ infirmitati animae corporalem con¬
uersationem in trorsus uel mittere uel amittere :
non ubi sana consistat. sed ubi languida quodam mo¬
do aut incumbat aut iaceats proinde si non potes¬
¶ aciem mentis tuae acorporearum similitudinũ
quasi nubilo perspicue serenare : eas ipsa apud te
ipsam uigilanter attende intuere caelum & terrã
cogitando sicut oculis corporis cernendo consuesti.
easque imagines cacli & terrae quae ante oculos
cogitationis productae sunt: uide similitudines
gines tuas formas ab aciȩ tuae mentis abigese &
unde uinceris inde conuince: neq: enim ẽ ut opinor
quisquã &iam talib: imaginationib: ita deditus. ut

Expanded text:
dolens in illa breui epistula et dixi: \'Audiat caro dolens in illa breui epistula et dixi: \'Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Spiritus est deus\'. neque enim cuiusquam magis quam etiam ipsam meam mentem ab huius modi uanitate illa increpatione compescui. facilius quippe inclinamur ad solita et amicum est infirmitati animae corporalem conuersationem introrsus uel mittere uel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodam modo aut incumbat aut iaceat. Proinde, si non potes aciem mentis tuae a corporearum similitudinum quasi nubilo perspicue serenare, eas ipsas apud te ipsam uigilanter adtende. intuere caelum et terram cogitando, sicut oculis corporis cernendo consuesti, easque imagines caeli et terrae, quae ante oculos cogitationis productae sunt, uide similitudines ginarias formas ab acie tuae mentis abigere, et, unde uinceris, inde conuince. neque enim est, ut opinor, quisquam etiam talibus imaginationibus ita deditus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
distinguis atque illa istis in effabiliter ante ponis.
cum que istis foris relictis in illis in trinsecus demo¬
raris. & ea suis quibusdam incorporalibus mentien
do iudicassinulla te putas an in aliqua luce uersa¬
ris ego enim non existimo quod tanta ibi & alia
tam uera tam certa uideri sine luce non possunt:
Ipsam igitur lucem inqua illa cuncta perspicis in¬
tuere &uide utrum an adeam possit accedere
ullus corporeorum radius oculorum: profecto
non potest ad tende &iam &utrum in ea uideas
illa eorum spatia uel inter ualla. respondes nihil
ibi tale ut arbitror inuenisse. uigilanter᷑ abigis
ab aspectu intimo quic quid imaginum corporaliũ
exterioris hominis sensus inuexit. sed forte diffi¬
cile ẽ inruit enim de consuetudine carnalis uitae
in ipsos quoq interiores oculos turba phantasma¬
tum in similitudinibus corporum. cui resistere
conatus saltim auctoritate diuina: ex clamaui

Expanded text:
distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo diiudicas, in nulla te putas an in aliqua luce uersari? ego enim existimo, quod tanta ibi et talia tam uera, tam clara, tam certa uideri sine luce non possunt. ipsam igitur lucem, in qua illa cuncta perspicis, intuere et uide, utrum ad eam possit accedere ullus corporeorum radius oculorum. profecto non potest adtende etiam et, utrum in ea uideas ulla locorum spatia uel interualla, responde. nihil ibi tale, ut arbitror, inuenis, si uigilanter abigis ab aspectu intimo, quicquid imaginum corporalium exterioris hominis sensus inuexit. sed forte difficile est; inruit enim de consuetudine carnalis uitae in ipsos quoque interiores oculos turba phantasmatum in similitudinibus coi-porum, cui resistere conatus saltem auctoritate diuina exclamaui
Abbreviated transcription (Latin):
te tamen credere incunctanter uides distribuis &
discernis haec omnia nunc igitur his oculis cordis
tui. quibus haec omnia uera & certa esse contueris.
tibiq praesentia inuisibiliter cernis atq discernis.
ullomodo corporeos oculos comparabis. cum &iam
de ipsis rebus uisibilibus quae corporalium oculorũ
acie quodammodo radiantur. & de ipsis corporeis
tet ab inuisibilib: non excellentioribus quȩ &iam no¬
bis non uisis fidem debes sed abhis quae commemo¬
raui quae non credis absentia sed praesentia mente
contueris non eidem ipsis carnis oculis sed illis
isti autem illis quodam officio nuntiandi & minis
terii famulentur. multaque illi uideant quae
isti non uident. nihil istiuideant unde non illi
tam quam praesides iudicent. quis non illos istis
in comparabili aestimatione praeponat quẽ mn cum
ita sint obsecro tecum agitur inter ipsã hoc tam
grande negotium cum ab exteriobus interiora

Expanded text:
te tamen credere incunctanter uides. distribuis et te tamen credere incunctanter uides. distribuis et discernis haec omnia. Num igitur his oculis cordis tui, quibus haec omnia uera et certa esse contueris tibique praesentia inuisibiliter cernis atque discernis, ullo modo corporeos oculos comparabis, cum etiam de ipsis rebus uisibilibus, quae coracie quodammodo radiantur, et de ipsis corporeis tet ab invisibilibus, non excellentioribus, quibus etiam non visis fidem debes, sed ab iis quae commemoravi, quae non credis absentia, sed praesentia mente contueris, non iisdem ipsis carnis oculis, sed illis isti autem illterio famulentur multaque illi uideant, quae isti non uident, nihil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent, quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? Quae cum ita sint, obsecro te, cum agitur in te ipsa hoc\' tam grande negotium, cum ab exterioribus interiora
Abbreviated transcription (Latin):
legamus & non sicut dicta sunt sed sicut suspicamur
Exponantur a nobis forte enim dicis apud te ipsa
quidsi &mundo corde uidetur ds̃. & in loco ta¬
men uidetur : aut quid si &iam oculis corporalib
dm̃ uidebunt quimundo sunt corde. cum corrupti¬
bile hoc induerit in corruptionem. quando eri¬
mus a equales angelis dĩ quantum ergo nobis cre¬
dere debeas uel non debeas. fortassis ignoras &
uel plus uel minus quam debes nobis credendo:
ne fallaris ad tendis diuinis autem scripturis &iã
nondum perspicue intellectis credendum esse
& piam fidem quae diuinis debetur affatibus.
in tua mente itaut sunt adtendis & uides. nec de
his omnino quod apud te ita sint siue ut ego dixi siue
ut ipsa potius nosti aliquid ambigis: uides itaq fidẽ
tuam. uides dubitationem tuam uidesstudium tu¬
um uoluntatemq discendi & cum auctoritatem
diuinam mouearis ad credenda quae non uides. haec

Expanded text:
ligamus, et non sicut dicta sunt, sed sicut suspicamur, ligamus, et non sicut dicta sunt, sed sicut suspicamur, exponantur a nobis. Forte enim dicis apud teipsam: Quid, si et mundo corde uidetur deus et in loco tamen uidetur? aut: Quid, si etiam oculis corporalibus deum uidebunt, qui mundo sunt corde, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, quando erimus aequales angelis dei? quantum ergo nobis credere debeas uel non debeas, fortassis ignoras et, uel plus uel minus, quam debes, nobis credendo ne fallaris, adtendis; diuinis autem scripturis etiam nondum perspicue intellectis credendum esse et piam fidem, quae diuinis debetur affatibus, in tua mente, ita ut sunt, adtendis et uides nec de his omnino, quod apud te ita sint, siue ut ego dixi siue ut ipsa potius nosti, aliquid ambigis. uides itaque fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides studium tuum uoluntatemque discendi et, cum auctoritate diuina mouearis ad credenda, quae non uides, haec
Abbreviated transcription (Latin):
si recte indiiudicando sapis. longe nos infra uides
ab illa auctoritate distare. & me quidem longius.
sed utriq: nostrum quantum libet credas. utrumq
illi excellentiae nequaquam comparas: quo circa
id quod scriptum ẽ Dm̃ nemo uidit um quam. &
lucem habitat in accessibilem quem nemo hominum
uidit nec uidere potest Et beatimundo corde.
quia ipsi dm̃ uidebunt: & quicquid aliud ex illis scĩs
libris commemoraui firmius credis: quam id quod
dixit ambrosius. Nec in loco ds̃ uidetur. nec corpo¬
ralibus oculis quaeritur. nec circum scribitur uisu
nec tactu tenetur. nec auditur affatu. Nec senti
tur incessu: talem quippe esse uel intellexit uel
credit dm̃ : qui mundo corde conspicitur: hanc autẽ
&iam meam sententiam esse confiteor: aliter ergo
ista : aliter illa diuina uerba infide recipis de nobis
enim tibi sub est fortasse aliquis scrupulus. ne
in his diuinis eloquiis aliquid minus dilucide in tel¬

Expanded text:
si recte in diiudicando sapis, longe nos infra uides si recte in diiudicando sapis, longe nos infra uides ab illa auctoritate distare et me quidem 10 longius, sed utrique nostrum quantum libet credas, utrumque illi excellentiae nequaquam comparas. quocirca id, quod scriptum est: Deum nemo uidit umquam, et: Lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest, et: Beati mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, et quicquid aliud ex illis sanctis libris commemoraui, firmius credis quam id, quod dixit Ambrosius: Nec in loco deus uidetur nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tacttur incessu. Talem quippe esse vel intellexit vel credidit Deum, qui mundo corde conspicitur: hanc autem etiam meam sententiam esse confiteor. 40. Aliter ergo ista, aliter illa divina verba in fide recipis. De nobis enim tibi subest fortasse aliquis scrupulus, ne in his divinis eloquiis aliquid minus dilucide intel
Abbreviated transcription (Latin):
decustodia productas atq: in conspectu cogitationis
exhibitas iudicet & cum ualet &iam duo ista
discernit quid inspeciem corporali foris reli que¬
rit quid eius simile intus aspiciat. & illud absens
esse dinoscit sicut me absente faciem mei corporis
cogitas : & illa tibi ẽ imago praesens absens autẽ
facies cuius imago ẽ. & haec corpus. illa uero in¬
corporea corporis similitudo ẽ: his igitur quae ui¬
desdiligenter fidenterq: perspextis atque dis¬
tinctis. ad tende quae credis in hoc ipso sermone
toto exquo ad teloqui his litteris coepi & in eis ip¬
sis quib: non uisis ac commodas fidem: ipsa testium
pondera discernendo perpende: neque enim mihi
sic credis que mad modum ambrosio decuius libris
tanta illa testimonia posui: aut si ambobus nobis
aequa lance putas esse credendum. num quid
ullo modo nos euangelio comparabis. aut scripta
nostra scripturis canonicis coaequabis pro fecto

Expanded text:
de custodia productas atque in conspectum cogitationis de custodia productas atque in conspectum cogitationis exhibitas iudicet. et cum ualet, etiam duo ista discernit, quid in specie corporali foris reliquerit, quid eius simile intus aspiciat, et illud absens, hoc praesens esse dinoscit, sicut me absente faciem mei corporis cogitas et illa tibi est imago praesens, absens autem facies, cuius imago est; et haec corpus, illa uero incorporea corporis similitudo est. His igitur, quae uides, diligenter fidenterque perspectis atque distinctis adtende, quae credis in hoc ipso sermone toto, ex quo ad te loqui his litteris coepi. et in eis ipsis, quibus non uisis accommodas fidem, ipsa testium pondera discernendo perpende. neque enim mihi sic credis quem ad modum Ambrosio, de cuius libris tanta illa testimonia posui; aut si ambobus nobis aequa lance putas esse credendum, numquid ullo modo nos euangelio comparabis aut scripta nostra scripturis canonicis coaequabis? profecto,
Abbreviated transcription (Latin):
uidisti: adhuc discerne unde uideris. utrum reco¬
lendo illa te uidisse percorpus ut corpora caeles¬
tia uel terrestria. anuero Num quamea corpo¬
ralibus attigeris uisibus. sed sola mente in tuens
uera & certa esse perspexeris. sicut uoluntatem
tuam dequa ego tibi credere loquenti possum: eam
uero ut abste uidetur uidere ipse non possum. &
cum haec utraque discreueris. &iam id ad tende
unde discernas. quamuis enim alia corpore alia
mente uideamus. horum tamen duorum generũ
ipsa discretio uidetur mente non corpore. & ea
quaemente conspiciuntur: non indigent ullo cor¬
poris sensu. ut eauera esse nouerimus. quae autem
percorpus uidentur. nisi mensa sit quaetalia nuntia¬
ta suscipiat: nulla possunt scientia contineri. &
quod nuntiata quasi suscipere perhibetur: foris ea
relinquit. sed eorum imagines id est incorporeas
adsimilitudines corporum incorporaliter cõmendat
memoriae unde cum uoluerit & potuerit uelut

Expanded text:
uidisti, adhuc discerne, unde uideris, utrum recouidisti, adhuc discerne, unde uideris, utrum recolendo illa te uidisse per corpus sicut corpora caelestia uel terrestria, an uero numquam ea corporalibus adtigeris uisibus, sed sola mente intuens uera et certa esse perspexeris sicut uoluntatem tuam, de qua ego tibi credere loquenti possum. eam uero, ut abs te uidetur, uidere ipse non possum. et cum haec utraque discreueris, etiam id adtende, unde discernas. quamuis enim alia corpore, alia mente uideamus, horum tamen duorum generum ipsa discretio uidetur mente, non corpore. et ea, quae mente conspiciuntur. non indigent ullo corporis sensu, ut ea uera esse nouerimus; quae autem per corpus uidentur, nisi mens adsit, quae talia nuntiata suscipiat, nulla possunt scientia contineri. et quod nuntiata quasi suscipere perhibetur, foris ea relinquit; sed eorum imagines, id est incorporeas similitudines corporum incorporaliter commendat memoriae, unde, cum uoluerit et potuerit, uelut
Abbreviated transcription (Latin):
sed mundo corde: nec corporalibus oculis quae¬
ritur. nec circum scribitur uisu. nec tactu tene¬
tur. nec auditur ad fatu. nec sentitur incessu.
unigenitus autem filius qui est insinu patris.
deitatis naturam atq substantiam in sonabilit̃
narrat. & ideo dignis idoneisq tanto conspectu
oculis : &iam inuisibiliter monstrat: ipsi enim
sunt oculi: de quibus a postolus dicit. in luminatos
oculos cordis uestri. & dequibus dicitur. Inlumi¬
na oculos meos Neum quam obdormiam in mortẽ:
Dñs enim sp̃s ẽ. undẽ qui adheret dño unus sp̃s est
proinde qui potest dm̃ inuisibiliter uidere. ipse dõ
potest incorporaliter adhaerere puto iam non esse
in quaestione quam proposuisti. amplius quod requi¬
ras sed in hac tota nostra disputatione considera:
quid uideris. quid credideris. quiꝰ adhuc nescias siue
quia non dixi: siue quia non intellexisti. siue quia
non iudicasti esse credendum. & ea quae uera esse

Expanded text:
sed mundo corde nec corporalibus oculis quaesed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu. unigenitus autem filius, qui est in sinu patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam inuisibiliter monstrat, ipsi enim sunt oculi, de quibus apostolus dicit: Inluminatos oculos cordis uestri et de quibus dicitur: Inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in morte. dominus enim spiritus est; unde, qui adhaeret domino, unus spiritus est; proinde, qui potest deum inuisibiliter uidere, ipse deo potest incorporaliter adhaerere. Puto iam non esse in quaestione. quam proposuisti. amplius, quod requiras. sed in hac tota nostra disputatione considera, quid uideris, quid credideris, quid adhuc nescias, siue quia non dixi siue quia non intellexisti siue quia non iudicasti esse credendum. et ea, quae uera esse
Abbreviated transcription (Latin):
clarificaui & iterum clarificabo: uerum ta¬
men non esse mirandum. si aliqui &iam non
mundi cordes uident dm̃ inspecie quam uolun¬
tas eius fecerit latente inuisibili & apud se in¬
commutabili manente natura: si quaeris utrum
&iam sicuti est aliquando possit uideri: respon¬
deo filiis hoc esse promissum de quib: dictum ẽ
scimus quia cum apparuerit similes ei erimus :
qñm uidebimus eum sicuti ẽ : si quaeris unde eum
uidebimus. respondeo. unde angeli uident quib
tunc erimus a equales sicut enim uidentur ista
quae uisibilia nominantur. Dm̃ nemouidit um¬
quam nec uidere potest. qnm lucem habitat in¬
accessibilem & est natura inuisibilis sicut in cor¬
ruptibilis quae contexim apostolus posuit di¬
cens: regi autem saeculorum in uisibili incor¬
ruptibili: quia sicut nunc incorruptibilis. Nec
postea corruptibilis : Ita non solum nunc. sed
&iam semper inuisibilis. nec in loco enim uide tur

Expanded text:
clarificavi et iterum clarificabo . » Verumtaclarificavi et iterum clarificabo . » Verumtamen non esse mirandum, etsi aliqui etiam non mundi corde vident Deum in specie quam voluntas ejus fecerit, latente invisibili et apud se incommutabili manente natura. Si quaeris utrum etiam sicuti est aliquando possit videri, respondeo, filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est, Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam uidebimus eum, sicuti est. si quaeris, unde eum uidebimus, respondeo: unde angeli uident, quibus tunc erimus aequales; sicut enim uidentur ista, quae uisibilia nominantur, deum nemo uidit umquam nec uidere potest, quoniam lucem habitat inaccessibilem et est natura inuisibilis sicut incorruptibilis, quae contextim apostolus posuit dicens: Regi autem saeculorum inuisibili, incorruptibili, quia sicut nunc incorruptibilis nec postea corruptibilis ita non solum nunc sed etiam semper inuisibilis. \'nec in loco\' enim uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
& ad explicandum difficile uidebatur. utrum ex¬
plicitum sit diligenter adtendere colendo quae
dicta sunt: si enim quaeris utrum possit ds̃ uideri.
respondeo potest si quaeris unde sciam : respondeo
quia inueracissima scriptura legitur. Beati
mundo cordes qnm ipsi dm̃ uidebunt & cetera
taliã si quaeris quomodo dictum sit inuisibilis
siuideri potest : respondeo inuisibilem esse natu¬
raisuideri autem cum uult. sicut uult. Pluri¬
mis enim uisus ẽ non sicuti ẽ: sed quali specie
illi placuit apparere: si quaeris quo modo eum
uidit uel cain sceleratus quando de suo scelere
ab illo interrogatus & iudicatus ẽ. uel &iam ipse
diabolus quando uenit cum angelis ut coram
illẽ assisterent. si beati mundi cordes qñm ipsi
dm̃ uidebunt: Nespondeo non qui demesse
consequens. ut &iam uideant dm̃ qui uoces ab eo
stactas aliquando audiunt. neque enim uiderun
eum qui audierunt: quando dixit ad filium. &

Expanded text:
et ad explicandum difficile uidebatur, utrum exet ad explicandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtende recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quaeris, quo modo eum uidit uel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et iudicatus est, uel etiam ipse diabolus, quando uenit cum angelis, ut coram illo adsisteret, si beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ut etiam uideant deum, qui uoces ab eo factas aliquaneum qui audierunt, quando dixit ad Filium, « Et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. hanc enim sibi & nobis consequenter optauit
futurumq significauit dicendo qui nos in omnem
plenitudinem dĩ miseri cordia sua implere digne¬
tur ut uideri possit a nobis: hanc plenitudinem
dĩ quidam in sermone a postoli sic intellexerunt
ut putarent nos hoc futuros omnino quod ds ẽ.
haec enim uerba sicut recognoscis a postolus po¬
suit ita loquens cognoscere &iam super eminen¬
tem scientiae caritatem xp̃i ut impleamini in
omnem plenitudinem dr̃qua propter si aliquid
in quiunt minusquam ds̃ habebimus. & in aliquo
minores erimus. quomodo implebimur in omnẽ
plenitudinem dĩ sed qñm implebimur profecto
erimus a equales auersaris istum utique & detes¬
taris humanae mentis errorem scio recte facis:
sed quomodo intellegenda sit ista plenitudo qua
dictum ẽ implendos nos esse in omnem plenitudi¬
nem dĩ . postea ds̃ uoluerit. pro uirib: quas dederit
disseremus : nunc autem quod mihi proposueras.

Expanded text:
est. hanc enim sibi et nobis consequenter optauit est. hanc enim sibi et nobis consequenter optauit futuramque significauit dicendo: \'Qui nos in omnem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Hanc plenitudinem dei quidam in sermone apostoli sic intellexerunt, ut putarent nos hoc futuros omnino, quod deus est. haec enim uerba, sicut recognoscis, apostolus posuit ita loquens: Cognoscere etiam supereminentem scientiae caritatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. quapropter si aliquid, inquiunt, minus quam deus habebimus et in aliquo minores erimus, quo modo implebimur in omnem plenitudinem dei? sed, quoniam implebimur, profecto erimus aequales. auersaris istum utique et detestaris humanae mentis errorem, scio; recte facis. sed quo modo intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem dei, postea, si deus uoluerit, pro uiribus, quas dederit, disseremus. Nunc autem, quod mihi proposueras
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem xp̃i eam profecto ubi pax illa ẽ quae
praecellit omnem intellectum sed siue hoc in istis
a postolicis uerbis &iam ille senserit euangelicis dis¬
putator: siue aliud aliquid fortasse congruen¬
tius uides tamen &iam hoc nisi fallor a regula
fidei non abhorrere unde autem nunc agimus
propter contuitum spiritalẽ. cum dixisset qui
alicui tardissimo de corporali uisione dicere uide¬
retur. nos enim inquit iam secundum carnem non
mus. secundum fidem dixit quae nunc ẽ. non secun¬
dum contemplationem quae tunc erit : quia &
illud nouimus quic quid fide non ficta &iam si
non dum perspicue contuendo. iam tamen in con¬
retinemus: deniq: cum dixisset iam non se nosse
in omnem plenitudinem dĩ misericordia sua im¬
plere dignetur. ut uideri possit a nobis: certe
manifestum ẽ quod illam notitiam ubi dixerat
nouimus exfide posuit. ex qua modo iustus uiuit
non excontemplatione qua dm̃ uidebimus sicuti

Expanded text:
caritatem Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae caritatem Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. sed siue hoc in istis apostolicis uerbis etiam ille senserit euangelicus disputator siue aliud aliquid fortasse congruentius, uides tamen etiam hoc, ni fallor, a regula fidei non abhorrere. Unde autem nunc agimus propter contuitum spiritalem, cum dixisset: \'Qit et patrem\', ne alicui tardissimo de corporali uisione dicere uideretur, \'nos enim\', inquit, iam secundum carnem non mus, secundum fidem dixit, quae nunc est, non secundum contemplationem, quae tunc erit, quia et illud nouimus, quicquid fide non ficta etiamsi nondum per speciem contuendo iam retinemus. denique cum dixisset iam non se secundin omnem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. certe manifestum est, quod illam notitiam, ubi dixerat \'nouimus\', ex fide posuit, ex qua modo iustus uiuit, non ex contemplatione, qua deum uidebimus, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
unde ista gratia in homines uenit: & hunc intellectũ
coaptare &iam sacramento crucis: ut in latitudi¬
ne accipiatur trauersum lignum quo extendun¬
tur manus propter operum significationem in lon¬
gitudine ab ipso usque in terram. ubi totum corpus
crucifixum stare uidetur: quod significat ꝑsistere.
hoc ẽ longanimiter permanere. in altitudine ab
ipso trans uerso ligno sursum uersus quod ad caput
eminet propter expectationem supernorum: ne
illa opera bona atq in eis perseuerantia propter
beneficia dĩ terrena ac temporalia facienda cre¬
dantur: sed potius propter illud quod de super sempi¬
ternum sperat fides quae perdilectionem operatur.
in profundo autem pars illa ligni quae in terrae
abdito defixa latet sed inde consurgit omne illud
quod eminet. sicut ex occulta dĩ uoluntate uocatur
homo ad participationem tantae gratiae Alius
sic alius uero sic super eminentem uero scientiae

Expanded text:
unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei terrena ac temporalia facienda credantur sed potius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supereminentem uero scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
habuit populis uitalem rectorem & ministrum
in tota domo sua fidelem. ut quemadmodum con¬
cupiuerat uider et dm̃ sicuti ẽ: quae contemplatio
cunctis filiis infine promittitur: ista credo conside¬
rans uir ille sc̃s cuius uerba tractamus : Nec a postoli
inquit omnes xp̃m uidebant . qñm forte aliqui eorũ
&iam ipso tempore uiderunt. secundum ista quae
dixi: ut autem probaret quod dixit . quia non om¬
nes uidebant: Continuo subiecit. &ideo ait. Tanto
tempore uobiscum sum &adhuc me non cogno¬
uistis. Deinde subiungens aqualibus ds̃ uidea tur
illa contemplatione sic est. Qui enim cognouit
inquit quae sit latitudo. & longitudo. & altitudo
& profundum & super eminentem sciendae cari¬
tatem xp̃i uidit. E xp̃m uidit & patrem: Ego haec
uerba a postoli sic intellegere soleo. Inlatitudine
bona opera caritatis. In longitudine perseueran¬
tiam usq infinem. In altitudine spem caelestium
praemiorum in profundo inscrutabilia iudicia dĩ

Expanded text:
habuit populi sui talem rectorem et ministrum habuit populi sui talem rectorem et ministrum in tota domo sua fidelem, ut, quem ad modum concupiuerat, uideret deum, sicuti est, quae contemplatio cunctis filiis in fine promittitur ? Ista credo considerans uir ille sanctus, cuius uerba tractamus, nec apostoli\', inquit, omnes Christum uidebant\', quoniam forte aliqui eorum etiam ipso tempore uiderant secundum ista, quae dixi. ut autem probaret, quod dixit, quia non omnes uidebant, continuo subiecit: \'Et ideo ait: Tanto tempore uobiscum sum et adhuc me non cognouistis\'. deinde subiungens, a qualibus deus uideatur illa contemplatione, sicuti est: Qui enim cognouit\', inquit, quae sit latitudo et longitudo et altitudo et profundum, et supereminentem scientiae caritatem Christi, uidit uerba apostoli Pauli sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudine perseuerantiam usque in finem, in altitudine spem caelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia iudicia dei,
Abbreviated transcription (Latin):
quod faciem dĩ uidere non posset. quam nemo uideret¬
& uiueret: hoc modo dõ significante alterius potioris
uitae illam esse uisionem : deinde in uerbis dĩ futurae
xp̃i ecclesiae mysterium figuratum . ẽ: gestauit
quippe morses trpum populi iuda eorum in xp̃m pas¬
sum postea credituri. ideo illidictum cum transiero
posteriora mea uidebis. & cetera quae ibi dicuntur
mirabili sacramento praenuntiant ecclesiam post
futuram. unde modo longum ẽ disputare : quod au¬
tem dicere institueram desiderio &iam illud quod
petierat fuisse concessum: in libro numerorũ postea
de monstratum ubi dñs arguit contumaciam soro¬
ris ipsius . & dicit aliis prophetis inuisione se parere
& in somno. Morsi autem per speciẽ non ꝑenigmata.
ubi &iam addidit dicens & gloriam dñi uidit:
quidergo ẽ quod eum sic fecit exceptum. nisi for¬
te quia illa contemplatione dignum. &iam tunc

Expanded text:
quod faciem dei uidere non posset, quam nemo uideret etquod faciem dei uidere non posset, quam nemo uideret et uiueret, hoc modo deo significante alterius potioris uitae illam esse uisionem. deinde in uerbis dei futurae Christi ecclesiae mysterium figuratum est. gestauit quippe Moyses typum populi Iudaeorum in Christum passum postea credituri; ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea uidebis et cetera, quae ibi dicuntur, mirabili Ii sacramento praenuntiante ecclesiam post futuram, unde modo longum est disputare. quod autem dicere institueram, desiderio eius etiam illud, quod petierat, fuisse concessum, in libro numerorum postea demonstratum est, ubi dominus arguit contumaciam sororis ipsius et dicit aliis prophetis in uisione M se apparere et in somno, Moysi autem per speciem, non per aenigmata, ubi etiam addidit dicens: Et gloriam domini uidit. quid ergo est, quod eum sic fecit exceptum, nisi forte quia illa contemplatione dignum etiam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
morte contingit. nescire se dicere: ita fit ut & illud
uerum sit quod dictum ẽ nemo potest faciem meam
uidere & uiuere : quia necesse est abstrahi ab hac uita
mentem quando in illius in effabilitatẽ uisionis ad¬
sumitur : & non sit incredibile. quibusdam sc̃ĩs non¬
dumita de functis ut sepelienda cadauera remane¬
rent : &iam istam excellentiam reuelationis fuis sẽ
concessam quod existimo cogitasse illum qui noluit
eorum diuinitatis quoq: ipsius uisionem dequa loquebatꝰ
&iam tunc potuisse donari: certe propter beatũ
paulum quia & ipse quamuis nouissimus utiq: a posto¬
lus erat qui desua illa in effabili reuelatione non
tacuit : quam quam & illi antiquo fidelissimo famu¬
lodĩ morsi mirum nisi in hac terra laboraturo po¬
pulumq: illum adhuc recturo concessum ẽ quod peti¬
uit ut claritatem dñi uideret cui dixerat. si inueni
gratiam ante te:ostende mihi temetipsum manifes¬
te: Accepit enim in p̃sentia congruum responsum.

Expanded text:
ceret. ita fit, ut et illud uerum sit, quod dictum est: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, quia necesse est abstrahi ab hac uita mentem, quando in illius ineffabilitatem uisionis adsumitur, et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda cadauera remanerent, etiam istam excellentiam reuelationis fuisse concessam. quod existimo cogitasse illum, qui noluit eorum diuinitatis quoque ipsius uisionem, de qua loquebatur, etiam tunc potuisse donari certe propter beatum Paulum. quia et ipse quamuis nouissimus utique apostolus erat, qui de sua illa ineffabili reuelatione non tacuit. Quamquam et illi antiquo fidelissimo famulo dei Moysi mirum nisi in hac terra laboraturo populumque illum adhuc recturo concessum est, quod petiuit, ut claritatem domini uideret, cui dixerat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum manifeste. accepit enim in praesentia congruum responsum,
Abbreviated transcription (Latin):
quia si non erunt corpora. profecto illi oculi non
erunt corporales: si autem erunt corpora. erunt
quod uidere possint oculi corporales. sed haec iam
satis dicta sint quae abinitio huius opusculi mei dili¬
genter lecta considerans. sine ulla fortasse
dubitatione perspecies : aduidendum dm̃ per eius
auxilium cormundum te debere praeparare
decorpore uero spiritali si dñs iuuerit: opere alio
experiemur quid disputare ualeamus.

Expanded text:
quia, si non erunt corpora, profecto illi oculi non quia, si non erunt corpora, profecto illi oculi non erunt corporales; si autem erunt corpora, erit, quod uidere possint oculi corporales. sed haec iam satis dicta sint, quae ab initio huius opusculi mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali, si dominus iuuerit, opere alio experiemur, quid disputare ualeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
lum patris diuinitatem : sed ne filii quidem nec sp̃s scĩ.
quia una intrinitate natura ẽ. pos sunt oculi carnis
a spicere : sed oculi mentis de quib: ipse saluator ait.
Beati mundi corde quia ipsidm̃ uidebunt: Namq
sicut alibi idem hier onrmus breuiter acueraciter
definiuit. res incorporalis corporalib: oculis non uide¬
tur : has sententias dere tanta uirorum tantorum
non ob boc interponere uolui ut cuiusquã hominis
sensum tamqua scripturae canonicae auctoritatẽ
sequendum arbi treris: sed ut illi quialiter sapiunt
conentur mente uidere quod uerum ẽ . & simplici¬
tate cordis quaer ere dm̃: ne tam doctos diuinorum
eloquiorum tractatores temere reprȩhendant. nec
te moueat quod a quibusdam minus considerate dici¬
tur. quid tunc uidebunt oculi corporales sidm̃
non uidebunt: anforte caecierunt uel sine causa
erunt: neq enim adtendunt qui haec loquuntur.

Expanded text:
lum patris diuinitatem sed ne filii quidem nec spiritus sancti, lum patris diuinitatem sed ne filii quidem nec spiritus sancti, quia una in trinitate natura est, possunt oculi carnis aspicere sed oculi mentis, de quibus ipse saluator ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. namque, sicut alibi idem Hieronymus breuiter ac ueraciter definiuit, \'res incorporalis corporalibus oculis non uidetur. Has sententias de re tanta uirorum tantorum non ob hoc interponere uolui, ut cuiusquam hominis sensum tamquam scripturae canonicae auctoritatem sequendum arbitreris, sed ut illi, qui aliter sapiunt, conentur mente uidere, quod uerum est, et in simplicitate cordis quaerere deum, ne tam doctos diuinorum eloquiorum tractatores temere reprehendant. nec te moueat, quod a quibusdam minus considerate dicitur: Quid tunc uidebunt oculi corporales, si deum non uidebunt? an forte caeci erunt uel sine causa erunt? neque enim adtendunt, qui haec loquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quae non carnalia sed spiritalia sunt. in quantum in¬
tellegis &uera esse. non quia ipse dixit: sed quia ueri¬
tas sine strepitu clamat agnoscis. in tantum intellegis
unde adhaereas dño teq: ipsa in trinsecus praeparas
incorporalem locum mansioni eius ad audiendum
silentium narrationis eius. & uidendam in uisibilem for¬
mameius: Beati enim mundi cordes quia ipsidm̃ uide¬
bunt non cum eis sicut corpus exaliquo loci interuallo
apparebit sed cum uenerit ad eos & mansionem fecerit
apud eos qñm sic implebuntur in omnem plenitudinẽ
dĩ non cum fuerint ipsi plenus ds̃ secum perfecte fue¬
rint plenidõ : si autem non nisi corpora cogitamus.
& nec illud saltim cogitare possumus unde uel ip¬
sa corpora cogitemus non quaeramus. aduersum
nos ipsos loquamur: sed abhac potius carnali consue¬
tudine orando. & inanteriora nos extendendo corda
munde mus : ut enim non tantum quod beatus ambro¬
sius uerũ uerum &iã quod sc̃s̃ hieronrmus dicam non so¬

Expanded text:
quae non carnalia sed spiritalia sunt, in quantum intellegis et uera esse, non quia ipse dixit, sed quia ueritas sine strepitu clamat, agnoscis, in tantum intellegis, unde adhaereas domino, teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum mansionis eius ad audiendum silentium narrationis eius et uidendam inuisibilem formam eius. beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, non cum eis sicut corpus ex aliquo loci interuallo apparebit, sed cum uenerit ad eos et mansionem fecerit apud eos, quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem dei, non cum fuerint et ipsi plenus deus, sed cum perfecte fuerint pleni deo. si autem nonnisi corpora cogitamus et nec illud saltem digne cogitare possumus, unde uel ipsa corpora cogitemus, non; quaeramus, quid aduersum nos ipsos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando et in anteriora nos extendendo corda mundemus. ut enim non tantum quod beatus Ambrosius uerum etiam quod sanctus Hieronymus dicam, non so