comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tertor temporalium po¬
testatum qñ uei̾tatem oppugnat
iustis fortib głosa probatio est.
in firmis ꝑiculosa temptatio. qñ
aũt ueĩtãte p̾dicat errantibus
cordatis utilissima ad moĩtio ẽ.
insensatis in utilis afflictio aĩ ẽ
stit. principes enĩ nõ sunt t̾rori
bono open. s malo. Llis antẽ nõ
timẽ potestatẽ bñ fac. et hẽbis
landem exilla. Siue enim pote¬
stas neitati fauens aliquẽ cori¬
gat. laudẽ ħt exilla. qui fuent i¬
emẽdatus sine mnunica ueĩtatiĩ
ali ꝙͣ seniat. laude ht exilla qui
uictor fuent coronatus.

Expanded text:
Terror temporalium potestatum quando veritatem oppugnat, iustis fortibus gloriosa probatio est, infirmis periculosa temptatio. Quando autem veritatem predicat errantibus, cordatis utilis est admonitio, insstit. Principes enim non sunt timori bono operi, sed malo. Vis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Sive enim potestas veritati favens aliquem corrigat, laudem emendatus; siue inimica ueritati in aliquem saeuiat, laudem habet ex illa, qui uictor fuerit coronatus.
Abbreviated transcription (Latin):
it lib̾i arbit̾i potestatem. Siłr pre¬
uidens ꝗd boni de malo ei ipe eẽt
gra sua colligit ut inde supleat et
instauret ꝑtem que lapsa est an¬
geloꝵ / ac sic illa dilecta et supnati¬
uitas nõ fraudetur suoꝵ nuõ ci¬

Expanded text:
it liberi arbitrii potestatem, simul praeuidens, quid boni de malo eius esset im gratia sua colligit, ut inde subpleat et instauret partem, quae lapsa est angelorum, ac sic illa dilecta et superna ciuitas non fraudetur suorum
Abbreviated transcription (Latin):
yħs filius ⁊¬
naue in henno pugnabat et moy¬
ses orabat. nõ quiã ambo pugna¬
bant. nec ambo orabant s unus
ille orando uincebat. Ita et ego
tib loquorut p̾cib eoꝵ cõtingat
michi ꝙ dñs ait. Apeĩ os tuu̾m q
ego adimplebo illud. Si ille abu¬
no tm̃ orante iuiuabatur ⁊ nõ suꝑ¬
abatur. quanto mag̾ ego ubi nõ
unus s multi rogant dm meũ lo¬
quẽdo iam non timebit cormen
qr laude dni loquet os meum. li.

Expanded text:
s filius Nave in eremo pugnabat, et Moyses orabat: non quidem ambo pugnabant, et ambo orabant; sed unualter orando vincebat. Ita et egotibus loquor, ut precibus eorum contingat mihi quod Dominus ait, Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Si ille ab uno tantum orante juvabatur, et non superabatur; quanto magis ego, pro quo non unus, sed multi rogant Deum mecum? Loquendo jam non timebit cor meum, quia laudem Domini loquetur os meum .
Abbreviated transcription (Latin):
git ecce xp̃s duos unũ piscato¬
rem alium crassꝗtore.illũ uo¬
cat exlitore. istũ clamat exthẽ
illum accersit expoĩto. istũ ter¬
ret de celo. dũ eni beatissimu¬
retia misit in uerbo. cepit petr
discipulu. et cum petius circũ¬

Expanded text:
git ecce duos, unum piscatorem, alterum grassatorem. Illum vocat ex littore, ad istum clamat ex aethere: illum accersit ex ponto, istum terret de coelo. Dum enim Petrus liretia misit in verbo. Cepit Christus, discipulum, Petrus piscicu
Abbreviated transcription (Latin):
retia. stabat enim petrus mo¬
bilitate gurgitis pendulus et
int̾ obscuras aquas inqeti ma¬
ns uictu que non hebat artifi¬
tio reꝗrebat. natabat suꝑ abigr¬
am unda ut posset inuenire i¬
captura. naĩo fertur. refertur¬
q uestigio stat mobił et moe̾t
stabił. n̾imatur ĩter cecos fluc¬
et sbobscura uurda fugitinam

Expanded text:
eum . Stabat Petrus mobilitate gurgitis pendulus, et inter obscuras aquas inquieti maris, victum quem non habebat, artificio requirebat. Nutabat super ambiguam undam, ut posset indagare capturam. Vario fertur referturque vestigio, stat mobilis, et movetur stabilis. Rimatur inter caecos maret sub obscura unda fugit
Abbreviated transcription (Latin):
sb̵ aqua muscipula. erigitur sb̾¬
ceca piscib inman custodia ut
dum insidiatur gregib petrus
equoreis. ipe inretia incidit i¬
saluatoris fit de predoe p̾da.
de piscatore piscatio. de pirata
captitas. dum eni petius in

Expanded text:
 muscipula, erigitur macaeca piscibus in mari custodia: et dum insidiatur Petrus gregibus aequoris, ipse in retia incidit Salvatoris. Fit de praedone praeda, de piscatore piscatio, de pirata captivitas. Venite, in
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙ et capd̾ ip̃m a nichil ĩope suo
saluatqr nr̃ meliore ꝑte dicit maĩe
q̃ sedẽs ad pedes eius requi esçebati
quo ei ministrabat circa multa occ¬
cupatet᷑. et licet bonu opus oparet.¬

Expanded text:
am et apud ipsum, qui nihil in opere suo saluator noster meliorem partem dicit Mariae, quod sedens ad pedes eius requiescebat in  obsequium, quo ei ministrabat, circa multa occupatae et licet bonum opus ope
Abbreviated transcription (Latin):
deserti atq cõcẽpti ꝙ si sua spõte
atq auc̃te fecisset crim̃ effusi hu¬
mani sanguinis incidisset.itaq
unde punitur si fecit miussus iñ
puniretũ nisi feceĩt iussus ꝙ si ita
est iubẽte in ꝑatore q̃nto mag in¬
bẽte creatore qui gͥ audit ñ licẽ
se occidẽ. faciat si iussit cuius ñ
licet iussa cõtẽpnẽs tmnmo uideat
utrum diuina uissio nullo inite¬
tur in cẽto/nos ꝑ aurẽ ꝯscĩam con¬
uenimus occłtoꝵ nobis irditium
nõ usurpamus nemo scit quid a

Expanded text:
deserti adque contemti; quod si sua sponte deserti adque contemti; quod si sua sponte adque auctoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit iniussus. inde punietur nisi fecerit iussus. Quod si ita est iubente imperatore, quanto magis iubente creatore! Qui ergo audit non licere se occidere, faciat, si iussit cuius non licet iussa contemnere; tantummodo uideat utrum diuina iussio nullo nutet incerto. Nos per aurem conscientiam conuenimus, occultorum nobis iudicium non usurpamus. Nemo scit quid a
Abbreviated transcription (Latin):
ut insectatores sue pudicitie d̾u¬
tarẽt in rapturũ atq necaturum
se fluuiũ proiecerunt eo q modo
desunte sunt eoꝵ q mãtiria ĩ cathe¬
lica eccłia ueneratioẽ celebeĩma ⁊¬
frequẽtãtur.d hus nil teniẽ audeo
iudicare utrũ enĩ eccłie aliqb fide
dignis testificatioĩb. ut eaꝵ meo¬
nam sic honoret diuina ꝑ sua ẜit ⁊¬
auc̃tas nescio. ⁊ fi en pot ut ita fit
Ꝙ si enim ħ fecerũt nõ humaĩtu
decepte s diuinitus iusse nec ẽrãte
s obedietes /d̾ sanson ald nob̾ fas ñ
ẽ credẽ cum aũt ds̃ iubet seq iubẽ
sine ullis ambagib ĩ timat quis
obĩam incrimen uocet. quis obse¬
quium pietatis accuset. s nõ ĩo sine
scelẽ facit. quisquis deo filiũ ĩ mola¬
re decteueĩt qr ħ etiam habraam lau
dabilit̾ fecit. nam ⁊ miles cum obe¬
diens potestati sb qua legitime cõ¬
stitutus est hoĩem occidit nulla
ciuitatis sue lege reus est homici¬
dii. ĩmo nisi feceĩt reus est ĩpetu

Expanded text:
ut insectatores suae pudicitiae deuitarent, in rapturum adque necaturum se fluuium proiecerunt eoque modo defunctae sunt earumque martyria in catholica ecclesia ueneratione celeberrima frequentantur. De his nihil temere audeo iudicare. Utrum enim ecclesiae aliquibus fide dignis testificationibus, ut earum memoriam sic honoret, diuina persuaserit auctoritas, nescio; et fieri potest ut ita sit. Quid si enim hoc fecerunt, non humanitus deceptae, sed disicut de Samsone aliud nobis fas non est credere. Cum autem Deus iubet seque iubere sine ullis am. bagibus intimat, quis oboedientiam in crimen uocet? quis obsequium pietatis accuset? Sed non ideo sine scelere facit, quisquis Deo filium immolare decreuerit, quia hoc Abraham etiam laudabiliter fecit. Nam et miles cum oboediens potestati, sub qualibet legitime constitutus est, hominem occidit, nulla. ciuitatis suae lege reus est homicidii, immo, nisi fecerit, reus est imperii
Abbreviated transcription (Latin):
facit tãꝙͣ si peiorare nolitꝗ facit
cum uult uiue̾ si qsꝙͣ uisi feceĩt
morte minetur nult ergo facẽ
qualia ħdicunt expiãda. Nam
si diligent̾ ĩspiciatur forte ip̃m
usq adeo ip̃ peccaẽ nemo appe

Expanded text:
facit. tamquam si peierare nolit et facit, cum uult uiuere, si quisquam, nisi fecerit, mortem minetur. uult ergo facerequalia hic dicuntur expianda. nam si diligenter consideretur, forte ipsum usque adeo ipsum peccare nemo appe
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Etñ ⁊̃ atq et̃ cogitam qd sit
sisq̃ fuent deteriores. ⁊ eĩ illis
steno pmanent᷑ nõ tñ nisi ꝓb.¬
atiores ac meliores incłicum
assũmere soleamus msi forte
buntur dicentes. malus m¬
nachus. bonus cli̾cus est. An¬
is dolendu ẽ siad tanta i¬
nosa suꝑbiam monachos e
quoꝵ nũo sumus. cũ aln̾abo
cłicas est monachus uix bo¬
nu cłicum cł̾icu faciat siadsi
do arbitrata sit beatitudo tua ꝙ
nr̃a uolũtate ut suis Uꝑtius qͥ¬
regionalibus utiles esse ut de
monasteno recessissent s flm
est. sponte eĩ abierunt. spon

Expanded text:
n etiam atque etiam cogitanti quid sit si facti fuerint deteriores. Et ipsis sterio permanent, non tamen nisi probatiores atque meliores in clerum assumere soleamus, nisi forte buntur dicentes: Malus monachus, bonus clericus est. Nimis dolendum, si ad tam ruinosam superbiam monachos suquorum numero sumus, cum aliquando etiam bonus monachus vix bonum clericum faciat; si adsit do arbitrata sit Beatitudo tua quod nostra voluntate, ut suis potius corregionalibus utiles essent, de monasterio recessissent: sed falsum est; sponte abierunt, spont
Abbreviated transcription (Latin):
E̾coe ad te suspi¬
ro creatura tra. geator es rectea
me. Eoce ad te clamo fcura tua
uita es refice me. Ecce ad te respicio
tuum plasma. plasmatores resta¬
ura me. parce michi dñe nichile
sunt dies mei. quid est hõ ut pos
ce michi cõloꝙ̾ti tibi igno sce ẜuo
qui p̃ suuit deo suo loqui. legem
non ht necessitas. dolor me cõpel
ad medicum clamo cecus łum ⁊
ad lucem propẽo. mortimᷤ ad uitã
suspiro tu es medicus tu lux. tu
que trãsis expecta cecum ꝓbe ma¬
num ut ad te ueniat.⁊ in lumi¬
ne tuo lum uideat ita uiuens

Expanded text:
En ad te suspicreatura tua; Creator es, recrea me. En ad te clamo factura tua; vita es, refice me. En ad te respicio tuum plasma; plasmator es, restaura me. Parce mihi, Domine, nihil enim sunt dies mei . Quid est homo, ut posce mihi colloquenti tibi, ignosce servo qui praesumit loqui Domino. Legem non habet necessitas. Dolor me compellsum, ad medicum clamo; caecus sum, ad lucem propero; mortuus sum, ad vitam suspiro. Tu es medicus, tu lux, tuquae transis, exspecta caecum: praebe manum, ut ad te veniat, et in lumine tuo lumen videat . Vita vivens,
Abbreviated transcription (Latin):
a. quale̾ caperent ꝓ mo suo angłi et
ĩ incelo põtates et uiriutes a sp̃us
intellectuales pascerentur. h̃o antem
infirmꝰ et carne in uolutus iaceret ĩ
t̾ra nec posset ad eum puenire paĩs
celestis ut panem anglor mãducãet
ho et mana descenderet ad u̾iore ipł
isrł. uerbu caro fim̃ ẽ ⁊ habitauit ĩ¬
in nob̾. Dicitur lac gͦ eius. sr̃. ps. ho

Expanded text:
 qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna descenderet ad veriorem populum Israel, «Verbum caro factum est, et habitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
iousꝙ iustitia segis attẽdat ut
tanta mora tpis qsq puniatur
quanta mora tp̃ris. uñ puniret᷑
ad misit. Octo geneã penaꝵ ĩ le¬
gib sc̃ibit ẽẽ tulliuꝰ. dãpnu uĩ¬
cula u̾b̾a talioe ignominia exi
dicetur morula ꝙ̃ta de phẽditur
ppetratum. nisi forte talio. id eĩ
agitur ut hoc patiatur quisq ꝙ fec̃
unde illo̾ est legis oculu pro oculo
dentẽ prodente. fiei̾ enim pot ut
tam breui tẽpoẽ ꝗsq admittat e¬
oculum seuertate m̃cclicte ꝙͣ̃
tulit ip̃e alteĩ improbitate peccati

Expanded text:
uam iustitia legis adtendat, ut tanta mora temporis quisque puniatur, quanta mora temporis unde puniretur admisit. Octo genera poenarum in legibus esse scribit Tullius, damnum, uincla, uerbera, talionem, ignominiam, exsildicetur morula, quanta deprehenditur perpetratum, nisi forte talio? Id enim agit, ut hoc patiatur quisque quod fecit. Unde illud est legis: Oculum pro oculo, dentem pro dente. Fieri enim potest, ut tam breui tempore quisque amittat oculum seueritate uindictae, quam tulit ipse alteri inprobitate peccati
Abbreviated transcription (Latin):
peccãte nichil aliud appetitũ ẽ in¬
si nõ eẽ sb dñ̇atioe dei qñ illud a¬
misfũ ẽ in quo ne amitteret sola
deberet uissio duantis attẽdi. q̃ si
sola attẽdẽtur qd alid ꝙ̃ dei uo¬

Expanded text:
peccante nihil aliud appetitum est nisi non esse sub dominatione Dei, quando illud admissum est in quo ne admitteretur sola deberet jussio dominantis attendi, quae si sola attenderetur quid aliud quam Dei vo
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt. na ⁊ mirra obtulerũt ad se¬
pulturam. ħ illi ẜm ꝯsuetudinem
considerationem sua. anob̾ autẽ¬
xp̃s amnũ accipit. si elyas faciamu.
chus siorationes fũdamꝰ. mĩramsi
ꝓ illo moriamur. Quo ad omĩa cõ¬

Expanded text:
rotulerunt ad sepulturam. Haec illi secundum considerationem suam. A nobis autem aurum accipit, si eleemosynas faciamus; thus, si orationes fundamus; myrrham, si pro illo moriamur. Proinde quia
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ꝑiculosum. moritur ille et i¬
recte moritur in ĩpietate sua ⁊¬
in pecc̃o suo moritur negligẽtia
enim eius occidit eum. nam pa̾¬
torem in ueniret iuiuẽtẽ quiait
uiuo ego dic̃ dñs s cum fuenit
negligens nõ ad monẽte illo q
ad hec p̾positus ẽ et speculator ut
ad inoneat et ille iuste moritur
et iste iuste dãpnatur si aũt di¬

Expanded text:
cere periculosum? Moritur ille, et recte moritur: in impietate sua et peccato suo moritur; negligentia enim ejus occidit eum. Nam pastorem inveniret viventem, qui ait, Vivo ego, dicit Dominus: sed cum fuerit negligens, non admonente illo qui ad hoc est praepositus et speculator, ut admoneat, et ille juste moritur, et iste juste damnatur. Si autem di
Abbreviated transcription (Latin):
Michi adherere deo bonu est qr
si non manebo in illo. nec in me¬
manere potero. ille autez in sei
manens ĩnouat omĩa.
Manus dei¬

Expanded text:
inhaerere Deo bonum est , quia si non manebo in illo, nec in me potero. Ille autem in se manens innovat omnia . minus De
Abbreviated transcription (Latin):
ue in qbusdam sacramtis siue ĩ nob̾
ip̃is debemus. hiꝰ enĩ templũ simul i¬
om̃s et singli templa sumus qõiu
concordia a singulos inhabitate di¬
gnatur. Non tãm ĩ om̃ib ꝙͣ in singu¬
u̾s maior. qñi nec mole distend icur
nec ꝑticipatione minuitur. Cũ ad il
tas uĩctimas cedimus qñ usq ad sã¬
guine pro eiꝰ uertatr certamus anz
Tu auissimo atolemus incenso cũ in
mus aredoimus sibũficioꝵ cius so¬
memorĩa ne uoliñe tepoꝵ ĩgrati sub¬
reꝑat obliuio ei sacrificam̃ rostĩa hũi¬
litatis et laudis in ara cordis igne feru¬
ite caritatis ad hũc indendi m̃teri pote
om̃i pcc̃oꝵ et cupiditatũ malaꝵ labe mũ¬
damur. ⁊ eius nõie cõsecramur. Ipe ẽl¬
est fons ñre beatitudinis ipe om̃is apꝑ¬
etitioĩs est finis hũc eligentes ułpotiitꝰ
religentes. amiẜamꝰ enĩ negligẽtes.i
hũe g̾ religentes ũ areligio dicta phi¬
betur. ad eu dilectiõe tendimus. ut pu¬

Expanded text:
ue in quibusque sacramentis siue in nobis ipsis debemus. Huius enim templum simul omnes et singuli templa sumus, quia et omnium concordiam et singulos inhabitare dignatur; non in omnibus quam in singulis maior, quoniam nec mole distenditur nec partitione minuitur. Cum ad illtas uictimas caedimus, quando usque ad sanguinem pro eius ueritate certamus: eum suauissimo adolemus incenso, cum inmus et reddimus; ei beneficiorum eius somemoriam, ne uolumine temporum ingrata subrepat obliuio; ei sacrificamus hostiam humilitatis et laudis in ara cordis igne feruidam caritatis. Ad hunc uidendum, sicut omni peccatorum et cupiditatum malarum labe mundamur, et ejus nomine consecramur. Ipse enim fons nostrae beatitudinis, ipse omnis appetitionis est finis. Hunc eligentes, vel potius religentes, amiseramus enim negligentes: hunc ergo religentes, unde et religio dicta perhibetur, ad eum dilectione tendimus, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
iuino uẜpata sũt / que honoribus de fe¬
ñitur humanis siue humilitate minia
uit. Qña porro antiqus ĩ sacrficando sit¬
tꝑi cultus. duo illi fr̃es Chaym⁊ abel
satis indicant quoꝵ maioriᷤ d̾s reprob¬
auit sacuficium ⁊ minoris aspexit. ⁊¬

Expanded text:
ivino usurpata sunt quae honoribus defeivino usurpata sunt quae honoribus deferrentur humanis, sive humilitate nimia, xit? Quam porro antiquus sit in sacrificando Dei cultus, duo illi fratres Cain et Abel satis indicant, quorum maioris Deus reprobauit sacrificium, minoris aspexit.
Abbreviated transcription (Latin):
uir tutib. Hoc enĩ bonũ diligere ĩ toto
corte in tota aĩa et iñtota uirtute p̾cip¬
iiur. Ad ħ bonũ debemꝰ ⁊ aqpus dilig¬
imur duci et quos diligimus ducere
stitutus ẽ ei fiuis quoreferret ei om̃ia
que ageret ut bts esset. Noneni qui
ad herẽre teo. Iaing̃ scientidiligere se
ip̃m cumandatur te proxĩo diligen¬
do sic̃ se ip̃. quit aliud mandatur ni¬
si ut ei ꝙͣtum põt com̃cet diligendum
teu̾. Hic ẽ dei culcus. ħ uera religio. ħ
uera pietas. ħ tm̃ deo debita ẜntus.⁊¬
Quecũq gͥ in mortał potestas ꝙͣtali¬
bus uirtutẽ predicta. sinos diligit siẽ
deum nõ uult se coli pro deo / illi enĩ po
tius diuine sirĩe sustragatur. ad ilecti¬
oñs unib fauet quia scriptũ ẽ. Sacu¬
ficans diis eradicabitur.nͥ deo soli. Ma
ut alia nũc taceam que ꝑtinẽt ad adi¬
teligionis obsequ̾. quo colitur deus sa¬
cuficm c̾te ulłs hõinu est q audeat dice
renͥteo soli. Multa deniq de cultud¬

Expanded text:
 bonum diligere in toto corde, in tota anima et in tota uirtute praecipimur; ad hoc bonum debemus et a quibus diligimur duci, et quos diligimus ducere.stitutus est ei finis, quo referret omnia quae ageret, ut beatus esset; non enim qui adhaerere Deo. Iam igitur scienti diligere se cum mandatur de proximo diligendo sicut se ipsum, quid aliud mandatur, nisi ut ei, quantum potest, commendet diligendum Deum? Hic est Dei cultus, haec uera religio, haec recta pietas, Quaecumque igitur immortalis potestas quantalibet virtute praedita, si nos diligit sicut Deum, non vult se coli pro tius divinae sententiae suffragatur, et dilectionis viribus favet, qua scriptum est. Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli. Nam, ut alia nunc taceam quae pertinent ad religionis obsequium quo colitur Deus, sacrificium certe nullus hominum est qui audeat dicete Dei: Multa denique de cultu d
Abbreviated transcription (Latin):
.i91. Querẽs adeo pacẽ sit ip̃e s̾
pacatus ne aluro inprofessioe
oris alind sit in cordisarchano
nichil enim ꝓro dest hoc eẽ ĩ cor¬
de ꝙ ueru est si hoc ꝙ dicitur in¬
credẽda ẽ et loq̃ da

Expanded text:
. Quaerens a Deo pacem, sit sibi ipse pacatus; ne aliud in professione oris, aliud sit in cordis arcano. Nihil enim prodest hoc esse in corde quod verum est, si hoc dicitur vcredenda est, et loq
Abbreviated transcription (Latin):
cum ante pec̾cm eẽt in suo genẽ
optimum. post pec̾cm fc̃m est in¬
becillosum et morti destinatum
ꝙͣ ꝙͣ iusta uidicta peccati sit pluᷤ
dit. Ita enim nob̾ suadetur acor¬
poris uoluptatib ad et̾na eẽn¬
tiam ueitatis amore nostrum
oportere cõu̾ti. et est iustitie pł¬
critudo cum benignitatis gr̃a q
cõcordans ut qmͣ bonoꝵ in ferio¬
num dulcecline decepti sumus
corpore tam cõmptibili ad iustitiã
tende licẽt. et de poĩta oĩ suꝑbia
uudeo nõ collum sb̾dẽ. nichili
de se fidere. Illi uni se regẽdum
tuendum q cõmictẽ. Ita ip̃o
duce hõ bone uolumtatis mole¬
tias huĩ uite inusum fortitudi¬
nis uertit. In copia nõ uolũpta¬

Expanded text:
cum ante peccatum esset in suo genere optimum, post peccatum factum est imbecillosum et morti destinatum, quanquam justa vindicta peccati sit, plus dit. Ita enim nobis suadetur a corporis voluptatibus, ad aeternam essentiam veritatis amorem nostrum oportere converti. Et est justitiae pulchritudo cum benignitatis gratia concordans, ut quoniam bonorum inferiorum dulcedine decepti sumus,corruptibili ad justitiam tendere liceret, et deposita omni superbia uni Deo vero collum subdere, nihil de seipso fidere, illi uni se regendum tuendumque committere. Ita ipso duce homo bonae voluntatis molestias hujus vitae in usum fortitudinis vertit: in copia vero volupta
Abbreviated transcription (Latin):
Qła pͥnͦ luna fc̃a sit młtilo¬
qͣcissime in qrũt. atq utina in¬
quirentes loquantur. ac nõ poci
docere conantes dicũt iõ eã plenã
factam q nõ decebat ut deus my¬
fectũ aliqd illo die faceret ĩ syder¬
bus quo scriptum est qd fcã sũt syd̃¬
ra. Qui autez resistunt dicunt.
ip̃a gͦ debuit p̾ma luna dici nõ qͣr¬
tadecima. quis eĩ incip̃ ita mun̾¬
re. Ego u̾o mectius int̾ istos ita
su. ut ueutrũ asẜam. s plene di¬
cam. siue prim̃a sine plenam lu¬
nam deus fecit fecisse ꝑfectam ip̃¬
dicor¬

Expanded text:
am luna facta sit, multi loquacissime inquirunt. atque utinam inquirentes loquantur ac non potius docere conantes! dicunt enim ideo plenam factam, quia non decebat, ut deus inperfectum aliquid illo die faceret in sideribus, quo scriptum est, quod facta sint sidera. qui autem resistunt, dicunt: ipsa ergo debuit prima luna dici, non quarta decima; quis enim incipit ita numerare? ego autem medius inter istos ita sum, ut neutrum adseram, sed plane dicam, siue primam siue plenam lunam deus fecerit, fecisse perfectam. ipsditor
Abbreviated transcription (Latin):
nitate ⁊ patientia que sũt bona di
male ututur. dum nõ corrigũtur.
sic ecõt deus etiam mał eoꝵ bñuti¬
tur nõ solum ad iusticiam suam q
eis digna in fine tribuet. s etiã adee¬
citatione et ꝓuectu scõꝵ suoꝵ ut
ex ip̃a etiã maloꝵ puersitate boniꝑ
ficiant et probentur et manifestẽ¬
ꝓbati maĩfesti fiant int̾ uos. Nã
si nullus etiam maloꝵ bonus usus
eẽt deo ad utilitatem electoꝵ suoꝵ
qui etiã de malo iuda tm̃bonũ nob̾
prestitit. ut xp̃i sanguine rectime¬
rentur poterat eos aut nasci nõ ꝑ¬
mictere quos malos fucturos eẽ
presciebat. aut in ipõ eo ꝵ ĩicio ma¬
lignitatis extingnere. s tm̃ eos ẽẽ
pm̃ictit. ꝙͣtum nouit expedire atq
suffiçere ad mouende atqr ex̾çende

Expanded text:
nitate et patientia, id est bonis Dei male utuntur, dum non corriguntur; sic contra, Deus etiam malis eorum bene utitur, non solum ad justitiam suam, qua eis digna in fine retribuet, sed etiam ad exercitationem et provectum sanctorum suorum, ut ex ipsa etiam malorum perversitate boni proficiant, et probentur, et manifestenprobati manifesti fiant inter uos. Nam si nullus etiam malorum bonus usus esset deo ad utilitatem electorum suorum, qui etiam de malo Iudae tantum bonum nobis praestitit. ut Christi sanguine redimeremur, poterat eos aut nasci non permittere. quos malos futuros esse praesciebat, aut in ipso eorum initio malignitatis extinguere. sed tantum eos esse permittit, quantum nouit expedire atque sufficere admonendae atque exercend
Abbreviated transcription (Latin):
Uir mitis ⁊bñignus ⁊ sipa¬
tiatur malum ꝓ nichiloducit.
audiens a pximo suo ꝯtu meli.¬
am arbitratur. qui caritate plenꝰ
est tranqllo aĩo ⁊ serenissimo u¬
ultu ꝓceclit. Uir oclio plenus ã¬
bulat irracundus.

Expanded text:
ir mitis et benignus, etiamsi patitur mala, pro nihilo ducit: audiens a proximo, contumeliam arbitratur. Qui charitate plenus est, tranquillo animo et serenissimo vultu procedit: vir odio plenus ambula
Abbreviated transcription (Latin):
hua fragilitas cadat. nec qrdeus
iustus est desperare. nec qr miẜi¬
cors est. debet nimia secuntate
pectat ut corigamur tm grauiꝰ
uindicat. si de cõue̾sioe tarlius

Expanded text:
a fragilitas, cadat; nec quia Deus justus est, desperare, nec quia misericors est, debet nimia securitatepectat ut corrigamur, tantum gravius vindicat, si de conversione tardius
Abbreviated transcription (Latin):
cumq fecit in uiria ueniã petat
et ita toto corde deliberet. ut si
euasent ꝙ̃ diu uixerit totis i¬
uinb illam cumingitu et gemi¬
tu et çum multis esemosinis i¬
huilit̾ ac fidelit᷑ agat. Et tñ tu
hõ sapiẽs int̾ista oĩa cõsidera
siiustu est ut ꝑ tota uita tuã
nno tuo ut ꝙ̃ diñ fortis ac inue¬
nis fuent inimicis tuis ẜuiat q
cum ad senectam uenei̾t tc̃ ad tu

Expanded text:
cumque fecit injuriam, veniam petat; et ita toto corde deliberet, ut si evaserit, quamdiu vixerit, totis viribus illam cum rugitu et gemitu et cum multis eleemosynis humiliter ac fideliter agat. Et tamen tu, homo sapiens, inter ista omnia considera, si justum est ut per totam vitam tuam vo tuo, ut quamdiu fortis ac juvenis fuerit, inimicis tuis serviat; et cum ad senectam vene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ multi se ctedebant lõgo tp̃e ⁊¬
iuuẽ et ita eos mors repẽtina i
eni bescimus m̃o panio tẽpore
penitẽtia agẽ. et nõ tineamus
sine ullo t̾mino et̾na supplitiã i¬
sustinẽ. O in felix hõ de ip̃o nul¬
nere nõ erubescis. et de ligatuã
dubio disimulas medicam̃ta i¬
trus uulnerib adibẽ. ⁊nõ angno¬
scis qr plus crescit et maiorem

Expanded text:
m multi sese credebant longo tempore vivere; et ita illos mors repentina suire? Erubescimus modo parvo tempore poenitentiam agere; et non timemus sine ullo termino aeterna supplicia sustinere. O infelix homo, de ipso vulnere non erubescis; et de ligatura dubio dissimulas medicamenta tuis vulneribus adhibere; et non agnoscis quia plus foedum est, et majorem
Abbreviated transcription (Latin):
qua cõscĩa ꝑiculosa nobis secu¬
nitate inducimus. et remediũ
peĩtetie qͥdã mortifera dissimu¬
latioe negligimus et cum in pe¬
lago mũdi huius in nuabilibu
fluctib fatigemur ad expecten¬
dum portũ penitẽtie. postͣlõga
nos tẽpoꝵ spatia resuanius. nõ
intelligetes ꝙ denultitudĩe poc¬
catoꝵ Respatio nascitur. ex desꝑa

Expanded text:
qua conscientia periculosam nobis secuitatem inducimus, et remedium poenitentiae quaerere mortifera dissimulatione negligimus: et cum in pelago mundi hujus innumerabilibus fluctibus fatigemur, ad expetendum portum poenitentiae post longa nos temporum spatia reservamus, non intelligentes quod de multitudine peccator
Abbreviated transcription (Latin):
stipendiu uita eterna aut si
nollet dicere fidei institie dice¬
ret fidei. qm iustus ex fide ui¬
tans. stipend iu inqd peccati
mors. recte stipendiũ qr debet
q digne retbuitur qr merico
cepturus es uita eterna iust
eqͥde stipendium est. s tibig
debita redderentur si ex te tib
eẽt iustitia cui deberetur. Nu̾c
gͦ deplenitudme eius om̃s a¬

Expanded text:
stipendium uita aeterna. aut si nollet dicere \'iustitiae\'. at diceret \'fidei\', quoniam iustus ex fide uitans: Stipendium, inquit, peccati mors: recte stipendium, quia debetur, quia digne retribuitur, quia merito cepturus es uitam aeternam, iustitiae quidem stipendium est, sed tibi debita redderetur, si ex te tibi esset iustitia, cui debetur. nunc uero de plenitudine eius ac
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ monẽdo ꝙ minado. sic eni agẽ¬
du᷑ ẽ cum multitudine seuei̾tas
minamũ cũ dolore fiat de scnptuns
cõminado uita futura. ne nos ip̃i
in nr̃a potestate s dñs innr̃o ẜmone
tim eatur ita prius iouebũt᷑ sp̃ua¬
les uł spetialib procimi quoꝵ aucto¬
ritate et lenissimis quide s iustis¬
simis admoĩtionib cetera multi¬
tudo frãgatur

Expanded text:
o. Sic enim agendum est cum multitudine: severitas minamur, cum dolore fiat, de Scripturis comminando vindictam futuram ne nos ipsi in nostra potestate, sed Deus in nostro sermone timeatur. Ita prius movebuntur spirituales vel spiritualibus proximi, quorum auctoritate, et lenissimis quidem sed instantissimis admonitionibus caetera multitudo frangatur
Abbreviated transcription (Latin):
origines pecc̃oꝵ unaspõtanea co¬
git᷑atioẽ aliͣ ꝑ suasioe alterius.
quo ꝑtinẽ arbitror ꝙ ꝓpħa dicit
ab occłtis meis mũda me dñe
et abalienis ꝑce ẜuno tuo utrũq
uolutãiu ẽ q̃uide. sic̃ propria
cogitatioẽ non peccat inuitus.
ita dum cõsentit ma le suadẽti
non utiq nisi uolũtate cõsentit
S tñ grauius est nõ solum mil¬
lo suadente propria cogitatioe i
peccare. s etia peccm alten ꝑ in¬
uidẽtia dolu q suad̾e ꝙͣ ad pec¬
catu alt̾ius suasiõe traduci.Et

Expanded text:
origines peccatorum, una spontanea cogitatione, alia persuasione alterius, quo pertinere arbitror quod Propheta dicit: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo : utrumque voluntarium est quidem. Nam sicut propria cogitatione non peccat invitus, ita dum consentit male suadenti, non utique nisi voluntate consentit: sed tamen gravius est, non solum nullo suadente propria cogitatione peccare, sed etiam peccandum alteri per invidentiam dolumque suadere, quam ad peccandum alteriu
Abbreviated transcription (Latin):
Gratiadei nõ
potuit gratius cõmẽdan. ꝙͣ ut ipe
unicus dei filius inse incõmuta
mine medio/ quo adillum ab ho
lis a cõmutabilib. iustus ab inpiis
bt̃s amiẜis. Et qr naturalit indidit
nob̾ ut bti in mortales q eẽ cupia¬
mus manẽs bt̃s suscipiẽsq mõ¬
talem ut nob̾ tribuẽt ꝙ amamus
ppetiendo docuit cõtẽpnẽ ꝙ timemꝰ¬

Expanded text:
Gratia Dei non potuit gratius commendari, quam ut ipse unicus Dei Filius in se incommutamine medio, qua ad illum ab homlis a commutabilibus, iustus ab inpiis, beatus a miseris. Et quia naturaliter indidit nobis, ut beati inmortalesque esse cupiamus, manens beatus suscipiensque mortalem, ut nobis tribueret quod amamus, perpetiendo docuit contemnere quod timem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc debet offẽdẽ ĩmo potius adpie¬
tatem suscipiẽdã debet adduce̾. ꝙ
melius recẜrectiõe mutatum. iam
cõruptibile atq in mortale in surẽ¬
na sb̾uexit.

Expanded text:
hoc debet offendere, immo potius ad pietatem suscipiendam debet adducere, qmelius resurrectione mutatum iam incorruptibile neque mortale in superna subuexit,
Abbreviated transcription (Latin):
sine ullo in t̾uallo mutioĩs ꝙuis in
utabłe tñ ñ mutatũ tua eteruitate ⁊¬
atq in ꝯmutabilitate ꝑfruatur. Alt̾ũ
ꝙ ita in forme erat ut ox qua forma
in quar formã mutatõis uł statioĩs
mutaretur. quo tpr̃e sbderetur ñ ha

Expanded text:
sine ullo interuallo mutationis, quamuis mutabile, tamen non mutatum aeternitate atque inconmutabilitate perfruatur; alterum, quod ita informe erat, ut ex qua forma in quam formam uel motionis uel stationis mutaretur, quo tempori subderetur, non ha
Abbreviated transcription (Latin):
came utolerabilius. nichil est nẽ
in fronte gloriosius. ꝗd ẜuat fide¬
li suo ꝗ talem honorẽ dedit supli¬
tio suo. deniq inpenis reor non
est apird romanos ubi enĩctux diĩ
honorata est putatumẽ ꝙ et reu
honoraretur si ctua figeretur.

Expanded text:
carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ crucis. illa morte peus i¬
nichil fuit in t̾ oĩa genẽa morti¬
rm. deniq ubi dolores accerimi
exagitãt cruciatus uocãtur et a
cruce nominãtur. pẽdẽtes eĩ in
ĩligno crucifixi clauis ad lĩgnũ
te necabantur. nõ enĩm eruafigi
hoc erat occidi. s diu mnebatur
in cruçe. nõ qr longior uita elige¬
batũ. s qr mors ip̃a ꝓtẽdebatur ne
dolor citius finiretur. mori nolu¬
it ꝓ nobis parum dicimus ctucifi¬
gi dignatus est usqr ad mortem
cnicis obediens fc̃s. elegit extre¬
mũ et pessimũ genus mortis ꝗ
de morte pessima decroit oem mõ¬
tem. pessima enĩ erat nõ eligẽtib
uideis. nam adño electa erat ip̃az
enĩ crucem suã signũ hĩtunus erat
ip̃am erucem⁊ e dyabolo fuꝑato
tanꝙͣ tropheum in frõtib fideliũ

Expanded text:
autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum te necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontib
Abbreviated transcription (Latin):
ille quesuit. ubi se noss nec me¬
morie deffuit quid iste idẽtrõe res¬
põderet totũ q nisu illu hynos q
sçõr ad quos audiẽdos eo duce ue¬
nerat qr recẽtissiõs recordabat fa¬
sõpns te uidẽ scies. hoc iste ita eẽ¬
dixit. tuc̃ qui hoĩem docebat ad ie
cit ⁊ ait. ubi est modo corpus tuũ
ille respõdit incubiculo meo. Scis
inquid ille ne in eodem corpusculo
nue eẽ ligatos et clausos et octioso
gculos tuos. nichilq illis oculis te

Expanded text:
ille quaesiuit, ubi se nosset. nec meille quaesiuit, ubi se nosset. nec memoriae defuit, quid iste identidem responderet, totumque uisum illum hymnosque sanctorum, ad . quos audiendos eo duce uenerat, qua recentissimos recordabatur fasomnis te uidere scies\'. hoc cum ait. Tunc qui hominem docebat, adjecit et ait: Ubi est modo corpus tuum? Ille respondit: In cubiculo meo. Scisne, inquit ille, in eodem corpusculo nunc illigatos esse, et clausos, et otiosos oculos tuos, nihilque illis oculis te
Abbreviated transcription (Latin):
bo umum aliqurd breuitẽ unde co¬
qui nuc̃ apud cartaginẽ degit. et
rome sue artis exercitatioe p̃polle¬
it. ut hoĩem religiosũ nosti atq
erga paupũ curam impigra mĩa
facillimo q aĩmo beĩgnissimũ.du¬
bitabat aũt ali quãdo ut nob̾ retu¬
lit cum ad huc eẽt adoloscẽs/ et in
elemosinis feuẽtissimus utrũ eẽt
ulla uita post mortẽ. huĩ igitur ⁊
modo desẽt. apparuit ei in sõpnis
cõspicuus inuenis et dignus ĩtẽ¬
di ei q dix̃. Sequẽ me. quẽ dũ se¬
queretur uenit ad quãdã ciuiratẽ
ubi audire cepit adextera ꝑte so¬
nos suauissime catilene. ultra so¬
li tã notãq suanitate. Tũc illo ĩ¬
tẽto ꝗd nã eẽt ait. hyinos ẽẽ bea¬
toꝵ atq scõr. sinistra aut ꝑte ꝯd
se uidisse retullerͣ̾t nõ satis memin
nocte ecce idem ipe iuuenis eidem
rursus apparuit. at q abillo utrũ
cogͦscẽt᷑ in terogauit. respõdit iste
ꝙ eum bñ plene q cõgnosceret. tũc

Expanded text:
 unum aliquid breuiter, unde coqui nunc apud Carthaginem degit et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti atque erga pauperum curam inpigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis rettulit, cum adhuc esset adulescens et in his elemosynis feruentissimus, utrum esset ulla uita post mortem. huius . igiturmodo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus iuuenis et dignus intendi eique dixit: "Sequere me". quem dum sequeretur, uenit ad quandam ciuitatem, ubi audire coepit a dextra parte sonos suauissimae cantilenae ultra solitam notamque suauitatem; tunc ille intento, quidnam esset, ait hymnos esse beatorum atque sanctorum; sinistrase vidisse retulerit, non satis memininocte, ecce idem iprursus apparuit atque, ab illo utrum cognosceretur, interrogauit; respondit iste, quod eum bene pleneque cognosceret, tum
Abbreviated transcription (Latin):
ubra retributionis. ut qui m alai
faciunt mala patiantur. Est gͥ li¬
habendi pecuia que auantia dr. est
catiat᷑. ẽ libito głandiq iactantia
nũcup̃atur. Sũnt młte uanẽꝙli¬
bidines qua nõ nulle hñt ia uoc¬
ab ula ꝓp̾a quedam nõ nõ habent.
ins enĩ facile dixent qͦ uocetur
libito dñandi. ꝙ tñpłimũ ualere

Expanded text:
umbra retributionis, ut qui male faciunt, mala patiantur. Est igitur lilibido habendi pecuniam, quae avaritia: est cacia: est libido gloriandi, quae jactantia nuncupatur. Sunt multae variaeque libidines, quarum nonnullae habent etiam vocabula propria, quaedam vero non habent. Quis enim facile dixerit, quid vocetur libido
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotenti deo summno ac sũme
neratori. malax aut relictori et
dãpnatori utrumq ordinatori
non defuit uriq con siliuz quo c̾¬
tum numerum çiuium in sua
tis. qñ quidem uniu̾sa massa tã¬
quar inuitiata radice dȧpnata ẽ
S gratia dei disçemes et liberanᷤ
etia et de nõ liberatis quid eis
largiat ostendẽs. sõ enim de bi¬
ta ł gratiita bonitate tũc se qsq̃¬
cum ab eoꝵ hoĩum cõsortio fit in¬
munis. cum quib illi iusta eẽt
pena comuĩs. Cur ergo nõ crearet
gr̃a donaretur posset ostendere
Nec so illo creatore ac dispositore
puẽsa inordinatio deliquẽtium
recte puertet ordine teꝵ. Pro in
il agunt. quo impediantur ma¬
gnã oꝑa dei. ex quisita in cẽs uo

Expanded text:
ipotenti Deo, summo ac summe neratori. malarum autem relictori et damnatori, utrarumque ordinatori, non defuit utique consilium, quo certum numerum ciuium in sua itis, quando quidem uniuersa massa tamquam in uitiata radice damnata est, sed gratia discernens et liberatis etiam de non liberatis, quid eis largiatur, ostendens. Non enim debita, sed gratuita bonitate tunc se quisqucum ab eorum hominum consortio fit inmunis, cum quibus illi iusta esset poena communis. Quur ergo non crearet gratia donaretur, posset ostendere, nec sub illo creatore ac dispositore peruersa inordinatio delinquentium rectum peruerteret ordinem rerum? il agunt, quo impediantur Magna opera Domini, exquisita in omnes vo
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe. firmior uolũtate cũ ab eo
queretur. hõ iussu imꝑatoris ꝑ
appantores ab eomissos. ꝙ̃ ad
se ꝯfugientẽ diligentia ꝙͣta po¬
terat atultabat. respondit que¬
rentibus. nec mentuni se posse nͦ
te impetraret. ꝗd ħ fien põt for¬
tius atq ꝯstantius.¬

Expanded text:
nomine, firmior uoluntate. nam cum ab eo quaereretur homo iussu imperatoris per apparitores ab eo missos, quem ad se confugientem diligentia quanta poterat occultabat, respondit quaerete impetraret. Quid hoc fieri potest fortius atque constantius
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝙͣ dum ip̃e affecrat᷑ deiectus est
Et quia om̃is natura acrimine libe¬
ra est. ex accidẽti sunt noĩa. añ eĩ
res est. postea sigfficatio/ ac ꝑ hoc i¬
sathanas et dyabolus exactu eius
propoĩtũ dei q. in cã creati hoĩs dec¬
uir manẽt. ⁊ fcm dyaboli ꝑ quod
hoĩem circũuenit ad cumulũ rea¬
tus eius proficẽt. xp̃s de sacris scoi
ad t̾ras uenire dignatus ẽ. ⁊ ut ho¬
minẽ atrã sgressioĩs sentẽtia libeã¬
ret et draboli furã ꝑdictioẽm ne
quis fem eius unitaret᷑ ostẽderet

Expanded text:
t, ad quam ipse dum adfectatur deiectus est. t, ad quam ipse dum adfectatur deiectus est. et quia omnis natura a crimine libera est, ex accidenti sunt nomina — ante enim res, postea significatio — ac per hoc satanas et diabolus ex actu eiuspropositum dei, quod in causa creati hominis decreuit, maneret et factum diaboli, per quod hominem circumuenit, ad cumulum reatus eius proficeret, Christus de sacris sedibus ad terras uenire dignatus est, ut et hominem a transgressionis sententia liberaret et diaboli futuram perditionem, ne qui
Abbreviated transcription (Latin):
gati cita semilitis extolli satel¬
u̾tib in hac re fomitẽ ꝯspirationisꝰ
p̃bentib inꝑium sibi uẽdieare uo¬
luerunt. Hic est un deus ut eius pẽ¬
sũptioem nõ potestate s ratioe des¬
trueret matenam cõdrdit que ẽẽr
ornatum. disc̾tis enim abinuicẽ
seggregata ad mũdum apparut
unius dei diũum ñ tm̃ uoce. s q̃
ymagine qr unus abuno deo fac¬
tus e. ex quo ceten orirẽt᷑ ostẽdẽt
Ideo enim unus unũ fecit ut doce¬
ret ab uno eẽ oĩa. ac phoc unũ eẽ
deum. ut supior creatura ad cõfu¬
sioẽm suam in hoĩe disceret qui
eterra cõditus ẽ iitatẽ. Ex eo i¬
dyabolus inmicus extitit hoĩs p¬
ludit enim qr ad accu satiõem eiꝰ
fẽs est hõ un sb̃ cilitate sua ioegit
ut in eãdem illum p̃uaricatioẽm
in qua ip̃e ruit inducẽt ut acceato¬
rem suum particepem sue dãpna¬
tioĩs efficẽt. Ex trangressioe eũm
mandati deitatem illi spopondi¬

Expanded text:
gati circa se militis extolliti satelgati circa se militis extolliti satellitibus in hac re fomitem conspirationis praebentibus imperium sibi uindicare uoluerunt. Hinc est unde deus, ut eius praesumptionem non potestate, sed ratione destrueret, materiam condidit, quae esset ornatum. discretis enim ab inuicemsegregata ad mundum apparuitunius dei dominum non tantum uoce, sed et imagine, qua unus ab uno deo factus est, ex quo ceteri orirentur, ostenderet. ideo enim unus unum fecit, ut doceret ab uno esse omnia ac per hoc unum esse deum, ut superior creatura ad confusionem suam in homine disceret, qui e terra conditus est, ueritatem. Ex eo diabolus inimicus exstitit hominis; peruidit enim quia ad accusationem eius factus est homo. unde subtilitate sua id egit, ut in eadem illum praeuaricatione, in quam ipse ruit, induceret, ut accusatorem suum participem suae damnationis efficeret. ex transgressione enim deitatem illi spopondi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erat. qui sine dubio melius
est eẽ ꝙ̃ non eẽ. S dicitur. Inane
fuit aliquid ubi facẽt aut ꝗo pͥuꝰ
erat ubi fecit. Hoc uas electionis
paucis u̾bis ab soluit ait enĩ. cu
de deo eẽt ẜmo. In ip̃o uinimus
et mouem̃ et sumus. hoc est oĩa
eẽ in deo. qr ubiq est. ⁊ añ oĩa so¬
lus et̾nus in uisibilis oĩcreatuẽ
Et ne mistenũ p̾t̾misisse uideamr̃
aut potius ignorasse cur murdus
fẽs sit. dicimus. dyaboli apposta
tẽtias secum in p̾uai̾cationẽ trisse
dum uult sibi regnũ inꝑia p̃sũp
dior apparebat. erat enim quasi
pͥnçeps multoꝵ intͥquos clanor
erat. quoꝵ societate ad inpiũ de¬
scendit cẽtam̃. Uidens eĩ in fra ser
multas spũales potẽtias q ꝑpe cũ
inpadiso dei eẽt pstantior. ꝯgniti¬
oẽ misteni celestis. ip̃a elatioe in¬
flatus uoluit dicideus. hac .s. ⁊
ratiõe qua etiã in p̃senti uita exe¬
plum eius quofdam imitatos iu¬
demus qui cõtem platioe aggre¬

Expanded text:
non erat, quia sine dubio melius est esse, quam non esse. sed dicitur: <inane fuit aliquid ubi faceret, aut quid prius erat ubi fecit?\' hoc uas electionis paucis absoluit. ait enim cum de deo esset sermo: in ipso uiuimus et mouemur et sumus, hoc est omnia esse in deo, quia ubique est et ante omnia solus, aeternus, inuisibilis omni creaturae. Et ne mysterium praetermisisse uideamur aut potius ignorasse cur mundus factus sit, dicimus diaboli apostasales potentias, secum in praeuaricatione traxisse, dum uult sibi regnum impia praesumdior apparebat\'. erat enim quasi princeps multorum, inter quos clarior erat, quorum societate ad impium descendit certamen. uidens enim infra se multas spiritales potentias, quippe cum in paradiso dei praestantior esset cognitione mysterii caelestis, ipsa elatione inflatus uoluit dici deus, hac scilicet ratione, qua etiam in praesenti uita exemplum eius quosdam imitatos uidemus, qui contemplatione adgre
Abbreviated transcription (Latin):
ma que fit cum utdẽtur boĩ esse
mẜi et felices mali. Hoc ĩquid
labor ẽ ante me donec in troeaz
in scũaniu dei et intelliga ĩ no¬
issimo urditio ꝯ ppe nouissimo
nõ sic erit. S aꝑta iniquoꝵ mis

Expanded text:
m, quae fit, cum videntur boni esse miseri, et felices mali: Hoc, inquit, labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima . Judicio quippe novissimo non sic erit: sed in aperta iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
ego frãg̾er calab tuis s nõ te dimit¬
to. seius et miẜeor. qd me ꝑ seq̃nꝰ
nõ eni te timeo ne iteꝵ crucifiga
me. s uolo ut agnoscas me. ne o¬
occidas non me s te hornut ergo¬

Expanded text:
ego frangerer calcibus tuis: sed non te dimitto. Saevis, et misereor. Quid me persequeris? Non enim timeo te, ne iterum crucifigas me: sed volo agnoscas me, ne occidas non me, sed te. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uitã fuisse ꝓpƀia totum q illuo
regnu gẽtis hebreoꝵ magnũꝙ dã
qi et magni cuiꝰdã fuisse ꝓpħa. Qͦ¬
uihiis que dicebãt. s et in hiis que
faciebãt. ꝙ au̾t ad ceteõs ac simł
omes illius gẽtis hoĩes in hiis que
in illis et de illius diuinitus fiebãt

Expanded text:
uitam fuisse propheticam totumque illud regnum gentis Hebraeorum magnum quendam, quia et magni cuiusdam, fuisse prophetam. quin his, quae dicebant, sed etiam in his, quae faciebant, quod autem ad ceteros ac simul omnes illius gentis homines, in his, quae in illis uel de illis diuinitus fiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
eloquiis reꝑitur scõs angelos appella¬
tos teos ea michi cã potissimũ occut
ne isto noĩe hoiẽs adħ eclificarentur
ficii. satis ĩtelligamus illũ ten a nob̾ co
li uelle quem nũptiant.

Expanded text:
reperitur sanctos Angelos appellatos deos, ea mihi causa potissimum occurrit, ne isto nomine homines ad hoc aedificarentur,ntiae, sed officii, satis intelligamus illum Deum a nobis eos coli velle, quem nuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
deus fecent longe incõꝑãbił ẽ eti¬
am illiluci quã facit deus untibu
pioꝵ. quas atenebris lucificat. fi¬
cut ab in pietate iustificat. ꝙͣto
magis illi accessibili. q̃ ista omĩa
facit. nec om̃ib ĩaccessibił. beatiẽi
mũdo corde qm̃ ipideu indebũt.

Expanded text:
deus 'fecerit, longe inconparabilis est etiam illi luci. quam fecit deus in mentibus piorum, quas a tenebris lucificat. sicut ab inpietate iustificat, quanto magis illi inaccessibili. quae ista omnia facit ! nec omnibus inaccessibilis est; beati enim mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
b̾dit cõcupiscẽtia q̃ fit ut peccãtes
est. cantas autẽ qua fit ut recte
uiuentes oĩa fortiter patiãt exdeo
est. et iõ illi fłe ratientie pot̾ sine
adiutorio dei uolimitas humana
sufficẽ tanto dunor quanto cupi¬
dior. et eo tollerabilius mala se sti¬
nens quo ip̃a fit peior. huic antẽ
eius. quo nisi accẽsa dilligat in¬
passibile bonum fẽre noñ pot̾ ꝙi
patitur malum fic̾ diuina prote¬
stãtur eloquia. deus caritas est .c̃.
caĩtatem sine dei adintorio. ꝗd a¬
liud cõtendit nisi hr̃i deui posse
dubitant pie mentes sicut caĩta
sce amantium. ita patiẽtia pie to¬
llerantium dei donum ẽẽ.

Expanded text:
 concupiscentia, qua fit, ut peccantes est; caritas autem, qua fit, ut recte uiuentes omnia fortiter patiantur, ex deo est. et ideo illi falsae patientiae potest sine adiutorio dei uoluntas humana sufficere tanto durior, quanto cupidior, et eo tolerabilius mala sustinens, quo ipsa fit peior; huic autem, eius, quo nisi accensa diligat inpassibile bonum, ferre non potest quod patitur malum. Sicut enim diuina testantur eloquia, deus caritas est, et caritatem sine dei adiutorio, quid aliud contendit nisi haberi deum posse dubitante pietate sicut caritas sancte amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut corpus no hñdo uł alterumñ
hirdo s non ulterius moriẽdo. Si
es diceretur. Uides qr non uultds
nos esse cum corpore. de corpore in¬
quid mortis buius. mortem tolle
et bonu est corpus. de trahatur ⁊¬
mors nouissima inimica ⁊ ent o
enĩ unquã suam camem o dio ha¬
buit. Et si sp̃s cõcupiscit adu̾sus
camẽ et caro cocupiscit aduersus

Expanded text:
 corpus non habendo, vel alterum habendo; sed non ulterius moriendo. Si et diceretur: Vides quia non vult Deus nos esse cum corpore? De corpore, inquit, mortis hujus. Mortem tolle, et bonum est corpus. Detrahatur mors novissima inimica, et eritenim unquam carnem suam odio habuit. Etsi spiritus concupiscit contra carnem, et caro concupiscit adversus
Abbreviated transcription (Latin):
nam domum. uberes t̾ras mł¬
ta p̃dia. młtũ aiuĩ et argẽti.no¬
uit qr in ip̃is nõ ẽ p̃sumdũ. hu¬
miliat sedeo fac̃ inde bñ.ita cõ
ip̃ius engitur addeũ ut noueit
ꝙ nõ solum nichil illi prosunt
diuitie ip̃e. s in peduit pedes ip̃iꝰ
nisi ille regat. ille sb̃ueniat. et
nuatur in t̾ paupẽs. inueĩs ali¬

Expanded text:
nam domum, uberes terras, multa praedia, multum auri et argenti, novit quia in ipsis non est praesumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui sa
Abbreviated transcription (Latin):
est inimicus. uesum dicis si
cõtraia m̃tati aut nõ sino per¬
seꝙ̃p tur. nõ rei negligẽtie mĩto
tenebuntur. S in omĩib tenẽ¬
dus ẽ modus aptus hũanita¬
ti cõgnius caiͣtati. ut nec to¬
cum q potestatis ẽ ex̾ceatur
et in eo ꝙ exentur dilectio ñ
amictatur. in eo ꝙ exentur ⁊¬

Expanded text:
est inimicus. Verum dicis, si contraria veritati. An vero si non persequantur, non rei negligentiae merito tenebuntur? Sed in omnibus tenendus est modus aptus humanitati, congruus charitati; ut nec totum quod potestatis est exseratur, et in eo quod exseritur, dilectio non amittatur, in eo autem
Abbreviated transcription (Latin):
intrĩsecus x amoris cu flãma torreba¬
t. a ꝙͣnis rex ĩprobus ligna sbiecerit.
aincendia maiora suppõsuerit tuscs
laurentius has flãmas fideicalore ñ
sentit. ⁊ du xp̃i precepta cogitat. fngi
sceribus iguiu torm̃ta sentire ꝗ sensi¬
bus ꝑadisi refugeria possidebat. Iate¬
at lic ante pecles cyrani exhusta caro
corͦq exaĩe nichil tñ detim̃iti patiturĩ¬

Expanded text:
intrinsecus Christi amoris flamma torrebat. Et quamvis rex improbus ligna subjiceret, incendia majora supponeret; tamen S. Laurentius has flammas fidei calore non sentit, et dum Christi praecepta cogitat, frigipoterat visceribus ignium tormenta sentire, qui et sensibus paradisi refrigeria possidebat. Jaceat, licet, ante pedes tyranni exusta caro, corpus exanime, nihil tamen detrimenti patitur