comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annis seruiuit isrł in egypto. pꝰ mortẽ io¬
seph. quib expletis: eadem die eg̾ssa est
mentote diei huius in qͣ egressi estis de egyp¬
tum eis: nullus egrediatur hostiũ domus
sue usq mane. Econtra: statim legitur hic.
Nox ista obseruabilis est. dñi. qñ eduxit
eos de terra egypti. Forte intelligendum
ẽ nocte eductos .i. ad mane egrediendum¬
ab egyptiis nocte ꝯpulsos. Pfectiq sunt

Expanded text:
annis servivit Israel in Aegypto post mortem Joseph. Quibus expletis, eadem die egressa est mentote diei hujus, in qua egressi estis de Aegyptum eis: « Nullus egrediatur ostium domus suae usque mane, econtra statim legitur hic: « Nox illa observabilis est Domino, quando eduxit eos de terra Aegypest nocte eductos, id est ad mane egrediendumab Aegyptiis nocte compulsos. « Profectique sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ũ .⁊. ecͥcc.lx. Reliqui u̾o: erant serui ⁊ ancille.⁊
homines gen̾is ꝓmiscui. ⁊ remisit cum eis cyrꝰ
⁊ quidam cum eis: dicentes se ẽẽ de geniere sac̃
gie suȩ. ⁊ ñ inuenirent: recepti sunt in isrł. set
eiecti asacerdotio. ⁊ reu̾si sunt in ierłm: ⁊ in cuu¬
tates uide.

Expanded text:
 sexaginta. Reliqui vero erant servi, et ancillae et  sexaginta. Reliqui vero erant servi, et ancillae et homines generis promiscui. Et remisit cum eis Cyrusetiam quidam cum eis, dicentes se esse de genere sacerdgiae suae, et non invenirent, recepti sunt in Israel, sed ejecti sunt a sacerdotio, reversi sunt in Jerusalem, et in civitates Judae.
Abbreviated transcription (Latin):
regionis. licet unum ꝓ alt̾o sepe legat᷑. Int̾ eos ⁊a¬
charias natꝰ in caldea: iam ꝓpħabat. hic benedix̃
salathiel infilio. uocans eum ⁊ orobabel. ꝙ int̾¬
pretat᷑ magister babẏlonis. o.d. hic erit magi¬
ster captiuitatis babylonice. Ad huiꝰ ꝓpħe exor¬
tationem: pͥmi surrexer̃t iuri uida: ut ascende¬
rent in ierłm. pꝰea uo: uiri beniamĩ. ⁊ leuite. ꝓpt̾ea
ut dicit iose: a uida cognominati sunt uidei. hꝰ
enim nõis: plures fuerunt cause. suꝑ turrĩ ba¬
bel legitur: qͥ. dedan qͥ cognominatꝰ est udas: dic¬
ti sunt udei. alibi :ꝙ. ã iuida filio iacob. alibi: ꝙ
hortabantur. s paucosinuenerunt qui assentirẽt
eis:  ꝓpt̾ea: tam in exhortatione qͣm in apparatu:
tres annos cõpleuert̃. Igit᷑ in tercio anno cyri egͥs¬
si sunt: sub rorobabel duce. ⁊ iħu magno sacerdo¬
te. ad hortantib eos:. ⁊acharia ꝓpha.⁊ aggeo iuue¬

Expanded text:
regionis, licet unum pro altero saepe legatur. Inter eos Zaregionis, licet unum pro altero saepe legatur. Inter eos Zacharias natus in Chaldaea jam prophetabat. Hic benedixit Salathiel in filio, vocans eum Zorobabel, quod interpretatur magister Babylonis. Quasi dicat: Hic erit magister captivitatis Babylonicae. Ad hujus prophetae exhortationem primi surrexerunt viri Juda, ut ascendereut dicit Josephus, a Juda cognominati sunt Judaei. Hujus enim nominis plures fuerunt causae; super turrim Babel legitur, quod a Dedam, qui cognominatus est Judas, dicti sunt Judaei; alibi quod a Juda filio Jacob; alibi quod hortabantur, sed paucos invenerunt, qui assentirent eis, et propterea tam in exhortationem quam in apparatu, tres annos compleverunt. Igitur in tertio anno Cyri regressi sunt sub Zorobabel duce, et Jesu magno sacerdote, adhortantibus eos Zacharia propheta, et Aggaeo juve
Abbreviated transcription (Latin):
fratri matuis suȩ tradidit regnum medoꝵ. tñ:
lutũ eẽt ad eum: in huiꝰ regni pͥmo anno uideis.
mie. ⁊ dedit libertatẽ omnib uideis qui erant in
uniu̾ so regno suo.⁊ licentiam redeundi inuideã.
⁊ edificandi domum dñi. Excitatus aũt fuit:
dñm dicentem. xp̃o meo cyro cuiꝰ app̾hendi dexce¬
ram: subiciam gentes ⁊ regna. ip̃e reedificabit do¬
mũ meam in ierłm. Ut ergo hanc munificã scͥp¬
turam impleret: ⁊̃ scͥpturam libertatis ⁊ licentie
traduxit in uniu̾sum regnũ suũ dicens. Omĩa
regna t̾re dedit m dñs deus cȩli. credo hunc ẽẽ: quẽ
gentes isrł adorat. In hac epła. hortatus ẽ ⁊̃ u
deos: ut ascend̾ent in uideam ⁊⁊ qͥ nollent ascen¬
dere: iuuarent ascendentes. in pecunia. uestib ⁊
iumentis. Porro: clarissimi udeoꝵ habitabant
in babylonia .i. int̾ra babilonis eũse. Babilon
enĩ: ꝓpͥe nomen ẽ ciuitatis. babylonia uo: nom̃

Expanded text:
fratri matris suae, tradidit regnum Medorum, tamen fratri matris suae, tradidit regnum Medorum, tamen lutum esset ad eum, in hujus regni anno primo dit libertatem omnibus Judaeis, qui erant in universo regno suo, et licentiam redeundi in Judaeam, et aedificandi domum Domini. Excitatus autem fuit Dominum dicentem: Christo meo Cyro, cujus apprehendi dexteram, subjiciam ei gentes, et regna. Ipse reaedificabit domum meam in Jerusalem . Ut ergo hanc munificam scripturam impleret, et scripturam libertatis et licentiae traduxit in universum regnum suum, dicens: « Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, credo hunc esse quem gens Israel adorabat. » In hac epistola hortatus est etiam Judaeos ut ascenderent in Judaeam, et qui nollent ascendere, juvarent ascendentes in pecunia, vestibus et jumentis. Porro clarissimi Judaeorum habitabant in Babylonia, id est in terra Babylonis eversae. Babylon enim proprie nomen est civitatis, Babylonia vero nomen
Abbreviated transcription (Latin):
dicans tñ ẽẽ nisi pastoris filiũ. Filium quidẽ illiꝰ
secretarii sui clancło dedit patͥ ad comedendũ.
qr ñ obedierat ori eiꝰ. ⁊ pꝰ id ip̃m indicauit ei. Fcm
ẽ aũt: ut astiages traderet exercitũ illi secreta¬
rio ad hostes expugnandos. ip̃e uo resedit ĩ me¬
dia. Porro: ille ñ in memor m̃aleficii regis: ꝑ¬
suasit exercitiu: ut spartacũ regem ꝑsidis sibie
timens astiages: darium ꝯsobrinũ adoptauit
sibi in filiũ. ⁊ collecto exercitu: cong̾ssus est adu̾¬
sus cyrũ.⁊ fugert̃ ꝑse. Uxores autem eoꝵ ⁊ ma¬
tres egresse ad eos: ⁊ detectis postiorib sus: aie¬
bant: Uultis ne introire in uteros matrũ: ⁊ re¬
nasci: Hoc pudore excitati ꝑse: acriter redier̃t
in hostes ⁊ uictus ẽ astiages. Cyrus aũt: magis
exhibuit se illi nepotem: qͣm uictorẽ. Nam reg¬
num hẏrcanoꝵ concessit ei. Dario u̾o: tamqͣm

Expanded text:
dicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius dicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius secretarii sui clanculo dedit patri ad comedendum, quia non obedierat ori ejus, et post id ipsum indicavit ei. Factum est autem ut Astyages traderet exercitum illi secretario, ad hostes expugnandos, ipse vero recedit in Media. Porro ille non immemor maleficii regis persuasit exercitui, ut Spartacum regem Persidis sibi etimens Astyages Darium consobrinum adoptavit sibi in filium, et collecto exercitu congressus est adversus Cyrum, et fugerunt Persae. Uxores autem eorum, et matres egressae ad eos, et detectis posterioribus suis aiebant: « Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudore excitati Persae, acriter redierunt in hostes, et victus est Astyages. Cyrus autem magis exhibuit se illi nepotem quam victorem: nam regnum Hircanorum concessit ei. Dario vero, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
plicauit ei mulier ut paruulũ deferret ei alen
dum ⁊ ꝓpͥum ꝓ eo expon̾et. Cumq rediisset pa¬
stor ad puerum: inuenit canẽ p̾bentem ei ub̾a.
⁊ a feris ⁊ auib defendentẽ. Cumq tulisset eũ
ad uxorem: allusit ei tamqͣm diu note. uocauit¬
q puerum spartacũ .i. catulũ. spartos .i. ꝑsice:
canem sonat. Qui eum eẽt gndius ch. a pueris
ludentib factus est rex eoꝵ. ⁊ ꝯtumaces ⁊ in obedi¬
entes sibi: grauit̾ affligebat. Qd grauit̃ feren¬
tes patres eoꝵ: ũbum detulerunt ad regem de fi¬
lio pastoris. Quem c̃ aduocasset rex: ⁊ argueret
eum q. pueros plagasset⁊ ille intrepidꝰ seut regẽ
fecisse respondit. ⁊ ammiratꝰ rex: ⁊ q̃dam signã ge¬
neris sui in eo dep̾hendens: accito pastore secreti
u̾itatẽ rei agnouit. Ueruntñ: timor eus dene¬
de regno: impletum eẽt in regno pueroꝵ.⁊ eidẽ
ciu priꝰ ꝯmiserat occidendũ: ꝯmisit alendũ. ñ in¬

Expanded text:
plicavit ei mulier, ut parvulum deferret ei alenplicavit ei mulier, ut parvulum deferret ei alenum pro eo exponeret. Cumque redisset pastor ad puerum, invenit Canem praebentem ei ubera, et a feris et avibus defendentem. Cumque tulisset eum ad uxorem allusit ei tanquam diu notae, vocavitque puerum Sparticum, id est catulum. Spartos enim Persica canem sonat. Qui cum esset grandiusculus, a pueris ludentibus factus est rex eorum, et contumaces et inobedientes sibi graviter affligebat. Quod graviter ferentes patres eorum, verbum detulerunt ad regem de filio pastoris. Quem cum advocasset rex, et argueret eum quod pueros plagasset, ille intrepidus se ut regem fecisse respondit. Et admiratus rex, et quaedam signa generis sui in eo esse deprehendens, ascito pastore secretius veritatem rei agnovit. Verumtamen timor ejus de neectorum de regno impletum esset in regno puerorum, et eidem cui prius commiserat occidendum, commisit alendum, non in
Abbreviated transcription (Latin):
ost mortem darii medi: cyrꝰ monarchiam
tenuit orientis. cuiꝰ sedem posuit ap̃ ꝑsas.
licet regnũ medoꝵ maiꝰ eẽt. ⁊ honorabilius. eͥo
ꝙ ꝑsȩ eum sublimau̾ant in regẽ. Iste fuit nepoᷤᷤ
darii. ex sorrore. nepos uo astiagis: ex filia. Por¬
ro: astiages unicã hũit filiam. ⁊ uidit somni¬
um: ꝙ. de genitalib filie oriebat᷑ uitis: q̃ totã
occupabat asiã. ⁊ accepit a ꝯiectorib se habitu¬
rum nepotẽ ex filia: qui dñs eẽt asie. a p̃m dei¬
ceret a regno. Qd̃ timens: dedit filiam suã mili¬
ti plebeio uxorẽ. ne filtus ex ea nasceretur nobi¬
lis ⁊ potens. Pret̾ea: filiam pregnantẽ adsciuiit.¬
⁊ natum ex ea filium: cuidam participi archano¬
rum tradidit occidendũ. Q credens regnum
tnsiturũ ad filiam: filiũ ipsius uitus ẽ oocid̾e.
⁊ uni de pastorib regis tradidit filiũ paruulũ:
exponendum in nemore. Qui c̃ exposuisset eũ
⁊ idindicasset uxori q̃ in dieb illis peꝑerat: sup¬

Expanded text:
ost mortem Darii Medi, Cyrus monarchiam tenuit Orientis, cujus sedem posuit apud Persas; licet regnum Medorum majus esset et honorabilius, eo quod Persae eum sublimaverant in regem. Iste fuit nepos Darii ex sorore, nepos vero Astyagis ex filia. Porro Astyages unicam habuit filiam, et vidit somnium, quod de genitalibus filiae oriebatur vitis, quae totam occupabat Asiam, et accepit a conjectoribus se habiturum nepotem ex filia, qui dominus esset Asiae, et ipsum dejiceret a regno. Quod timens dedit filiam suam uxorem militi plebeio, ne filius ex ea nasceretur nobilis et potens. Praeterea filiam praegnantem ascivit, et natum ex ea filium, cuidam participi arcanorum tradidit occidendum. Qui credens regnum transiturum ad filiam suam, filium ejus veritus est occidere, et uni de pastoribus regis tradidit parvulum exponendum in nemore. Qui cum exposuisset eum, et id indicasset uxori, quae in diebus illis pepererat, sup
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnecessariis obsequiis exhibendis. Hic phari¬
sei ipietatẽ sub noĩe pietatis docebant. dicẽ¬
tes filios meliꝰ face̾: si deo patͥ uouerẽt: q̃ parẽ¬
tib offerenda erant. instruentes eos: quid ege¬
nis parentib respondent. o pater: coban qd̵ ẽ
Primũ intellige: dẽ ore carnis. ẜ: de ore cordis.
nã ⁊ uomitꝰ inquinat hoĩem. uñ. ⁊ quidam

Expanded text:
necessariis obsequiis exhibendis. Hi Pharisaei impietatem sub nomine pietatis docebant, dicentes, filios melius facere si Deo vero Patri voverent quae parentibus offerenda erant, instruentes eos quod parentibus egenis responderent. O pater, « corban quod est Primum intellige de ore carnis, secundum de ore cordis. Nam, et vomitus inquinat hominem. Unde, et quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ti: ñ ne d̾s utrũq fecit : hoc ꝯtͣ manicheos. qui
animas t̃m a deo creatas dñt. carnem uo: a dia¬
bolo. Iadlidit. date elemosinã. ⁊ ecce onũa mũ¬
da sunt uobis. quidam qͦ scribe ⁊ pharisei ueni¬
entes a ierosolimis: uidentes discipłos eiꝰ ꝯmu¬
iub manib manducare: dicebant. Quare dis

Expanded text:
ti, nonne Deus utrumque fecit? Hoc contra Manichaeos, qui animas tantum a Deo creatas dicunt, carnem vero a diabolo. Et addidit: « Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Quidam quoque Scribae et Pharisaei, venientes a Jerosolymis, videntes discipulos ejus communibus manibus manducare,
Abbreviated transcription (Latin):
ministrabant ei.⁊ decies centena milia assi¬
Iudiciũ sedit. ⁊ libri aꝑti sunt .i. ⁊̃ iudicib se¬
dentib conscĩe singuloꝵ patebt.⁊ udi: qd̾
int̾fecta ẽẽt bestia quarta. aliarumq abla-¬
ta ẽẽt potestas. qr tunc cessabit omĩs prela¬
tio: cum tradet xp̃c regnũ deo ⁊ pat̃. & ecce

Expanded text:
ministrabant ei, et decies centena millia assiministrabant ei, et decies centena millia assi« Judicium sedit, et libri aperti sunt, » id est judicibus sedentibus, conscientiae singulointerfecta esset bestia quarta, aliarumque ablata esset potestas, » quia tunc cessabit omnis praelatio, « cum tradet Christus regnum Deo Patri . »
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tͥa de cornib pͥmis euulsa sunt: a facie eiꝰ .i.
tres reges de .x. priꝰ int̾ͥficiet. regẽ .s. affrice. egyp¬
ti. ⁊ echiopie. Iunc alii .uii. uctori colla subinit¬
tent. ⁊ ecce: qͣi ocłi hoĩs erant in eo .i. alta ⁊ mi¬
rabilis scĩa. qr magice miracła faciet. ⁊ inue
dm̃ se dicet. cͥciuncidet se. dicet se messiã eẽ.
ꝯfluent ad eũ iudei. reedificabit templũ. ⁊ so¬
lium suũ ponet in eo. ou̾tet ad se hoĩes. t̾rore.
munib miracłis. helẏam ⁊ enochint̾ficiet.
Aspiciebam hec .i. potestatem h. donec thro¬
ni positi sunt. de quib in eungło. sedebitis sr̃
thronos ⁊ antiquꝰ dierũ sedit .i. deus et̾nus u¬
dex. qͥ apd̾ ioħm solus in throno sedet. Uesti¬
mentũ eius qͣi nix candidũ. ⁊ capilli: qͣi lana
munda. głam maiestatis eiꝰ sig̾rãt. Thronꝰ eiꝰ
flaminẽ ignis. rote eiꝰ: ignis accensus. hoc ẽ
momento ⁊ in ictu ocħ futurã. Milia miliũ

Expanded text:
Et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie ejus, » id est tres reges de decem prius interficiet, regem scilicet Africae, Aegypti, et Aethiopiae. Tunc alii septem victori colla submittent. « Et ecce quasi oculi hominis erant in eo, » id est alta et mirabilis scientia, quia magice miracula faciet, et invenDeum se dicet, et circumcidet se, dicet se Messiam esse, confluent ad eum Judaei, reaedificabit templum, et solium suum ponet in eo, convertet ad se homines terrore, muneribus, miraculis. Eliam, et Enoch interficiet. « Aspiciebam haec, » id est potestatem hujus, donec throni positi sunt, de quibus in Evangelio: « Sedebitis super thronos , et Antiquus dierum sedit, » id est Deus aeternus judex, qui apud Joannem solus in throno sedet . » -- « Vestimentum ejus quasi nix candidum, et capilli ejus, quasi lana munda, » gloriam majestatis ejus significant. « Thronus ejus flammae ignis. Rotae ejus ignis accensus: » hoc emomento, in ictu oculi » futuram. « Millia millium
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cia. sexta. ⁊ nona. sic̃ legit᷑ de apło: qͥ trib uicibꝰ
orabat in die. ⁊ depetrõ ⁊ ioh̾e: ꝙ. ascendebant
ad horã or̾onis nonã. Int̾cia: orabant. qr t̾c est
nona orabant: qr tc̃ dedit petra aqͣm in cades.
In eadẽ orat eccła: qr t̾c dexͦ lauceato: fluxe¬

Expanded text:
tia, sexta, et nona, sicut legitur de Apostolo, quod tribus vicibus orabat in die; de Petro et Joanne, quod ascendebant ad horam orationis nonam . In tertia orabant, quia tunc eis nona orabant, quia tunc dedit petra aquam in Cades . In eadem orat Ecclesia, quia tunc de Christo l
Abbreviated transcription (Latin):
ab hac die qͣ ñc tͥ loquor: erat aũt annꝰ primꝰ
darii qui occidit balthasar. ⁊ regnũ caldeoꝵ
in ꝑsas medosq transtulit:usq ad septuage¬
popło tuo ꝑ partes accedent. pͥmũ ꝓpiciabit᷑ tͥ
deus: sic̃ p̾caris. ⁊ delebitur pecem. ⁊ finẽ accipi¬
et p̾uaricatio. Nunc.ił. urbe ⁊ tẽplo destructiꝰ.
in luctu e ppłs. s in breui: restaurabit᷑. ⁊ ñ solũ

Expanded text:
ab hac die, qua nunc tibi loquor. Erat autem annus primus Darii, qui occidit Baltassar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit, usque ad septuagepopulo tuo per partes accident: primum propitiabitur tibi Deus sicut precaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim, urbe et templo destructis, in luctu est populus, sed in brevi restaurabitur, et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ scõꝵ cessabit unctio ur̃a. Africanꝰ huic enu¬
merationi bede: ꝯsonat in pͥncipio. s in fine
zatus ẽ xp̃c. Tertulianꝰ uero inchoat nu̾are
ebdomades illas a pͥmo anno darii. in quo egͥs¬
sus ẽ sermoͣ dño ad danielẽ. ꝑ angłm: ut tt̾m
reedificentur muri ierłm. ⁊ extendit eas usq
ad captiuitatẽ fcãm ꝑ romanos. ⁊ tẽ ꝑtinet¬

Expanded text:
ctorum, cessavit unctio vestra. Africanus huic enumerationi Bedae consonat in principio, sed in fine zatus est Christus. Tertullianus vero inchoat numerare hebdomadas illas a primo anno Darii, in quo egressus est sermo a Domino ad Danielem per angelum, ut iterum reaedificarentur muri Jerusalem. Et extendit eas usque ad captivitatem factam per Romanos. Et tun
Abbreviated transcription (Latin):
de.lix. uo ebdomadib seꝑauit daniel ultimã.
dicens. Confirmabit a pactũ multis. ebdomaᷤ
una. Qd̾ intelligendũ est de trib anuis ⁊ di-
hꝰ ebdomadis nouissime pret̾ierant: qñ baptiza¬
tus ẽ dñs. ⁊ in dimidio euisdẽ ebdomadis resi-¬
duo: cͥca finem: deficiet hostia. ⁊ sacͥficiũ .i. ue
niente u̾itate: cessabunt umbre. ⁊ ĩ templo e¬
rit abhominatio desolationis .i. abominãda
mundi durabit ħ desolatio. Supͣ uo in litt̾a
posuit daniel tempꝰ mortis .xͥ. dicens. ⁊ pꝰ ebdo

Expanded text:
 Hebdomadis superavit Daniel ultimam, dicens: Confirmabit autem pactum hebdomada una , quod intelligendum est, de tribus annis et dimiium unius hebdomadis novissime praeterierant, quando baptizatus est Dominus, et in dimidio ejusdem hebdomadis residuo, circa finem, deficiet hostia et sacrificium , id est, veniente veritate, cessabunt umbrae, et in templo erit abominatio desolationis , id est abominanda » mundi « durabit haec desolatio. » Supra vero in littera posuit Daniel tempus mortis Christi, dicens: « Et po
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Ad huc me loquente: ecce uir gabriel tetig̃
me. in tempore sacrificii uesꝑtini. ⁊ ait. ab exor¬
dio pͥcum tuaꝵ egͥssa ẽ sña liberationũ a deo. Ego¬
uir desid̾ioꝵ estu. Tu ergo animadute uisionẽ.
⁊ sermonem intellige. Tunc aꝑuit ei liberati¬
onem spũalem: futurã ꝑ xp̃m. forsan: ĩminẽ¬
tem ꝓ qua orabat. differt. qr pꝰ dicet. de ea exau-¬
ditum.ibi: noli metuere. Addit ⁊̃. de destructi¬
one ꝑ romanos. Sẽptuaginta ebdomades abb̾¬
iuate sunt suꝑ ppłm duũ. ⁊ suꝑ urbem tuam
scãm. ut ꝯsum mat᷑ preuaricatio: ⁊ finẽ acci-¬
piat pec̃cm. ⁊ deleatur iniqͥtas. ⁊ adducat᷑ ui-¬
sticia semptt̾na. ⁊ im̃pleat᷑ uisio ⁊ ꝓpħes. ⁊ ungua

Expanded text:
ris. Adhuc me loquente, ecce vir Gabriel tetigit ris. Adhuc me loquente, ecce vir Gabriel tetigit me in tempore sacrificii vespertini, et ait: Ab exordio precum tuarum egressa est liberationis sentevir desideriorum es tu. Tu ergo animadverte visionem, et sermonem intellige. » Tunc aperuit ei liberationem spiritualem futuram per Christum, forsan imminentem, pro qua orabat; differt, quia post dicet de ea exauditum, ibi. « Noli metuere . » Addidit etiam de destructione per Romanos: « Septuaginta hebdomades abbreviatae sunt super populum tuum, et super urbem tuam sanctam, ut consummetur praevaricatio, et finem accipiat peccatum, et deleatur iniquitas, et adducatur just
Abbreviated transcription (Latin):
deum daniełꝰ. ipse est enĩ ds uiriens. ⁊ et̾nus in-
scła. Et egrotauit danel ꝑ dies płimos. Cumq
surrexisset: faciebat oꝑa regis. forte: mauseo¬
lum in ebathanis.q. hactenus manet ut dic̃ io¬
sephꝰ ita mirabile: ut ea die qͣ ꝯspicit᷑: putetur
ẽẽ ꝯstructum. Ibi sepeliunt᷑ medoꝵ reges ⁊ ꝑsax.
parit̾ ⁊ parthoꝵ. ⁊ cui cura illiꝰ ꝯmittit᷑. sacerdoᷤᷤ
est udeorum.: Octaua
equitur octaua uisio danielis. In anno pͥ¬
mo darii filii assueri qui ⁊ astiages dictus ẽ.
qͥ subiugauit sibi regnum caldeoꝵ: ego daniel
intellexi in libris ierẽmie: ut cõplerentur .i. ad
ꝯpletionẽ appropinqͣrent: desolationis ierłm¬
dicens. Iustꝰ es dñe. Peocauimꝰ. iniqͥtatẽ fecimꝰ.
⁊ adduxisti eã suꝑ nos. Au̾tatur obsecro in ira
tua a ciuitate tua ierłm. ⁊ monte sc̃õ tuo. osten¬
de faciẽ tuam suꝑ scũariũ tuum . ꝙ. desertũ est.
exaudi dñe. placare dñe. adtende ⁊ fac.ne more¬

Expanded text:
eum Danielis; ipse est enim Deus vivens, et aeternus in saecula. » Et aegrotavit Daniel per dies plurimos. Cumque surrexisset, faciebat opera regis, forte mausoleum in Ecbatanis, quod hactenus manet, ut dicit Josephus, ita mirabile, ut ea die qua conspicitur putetur esse constructum. Ibi sepeliuntur Medorum reges et Persarum pariter, et Parthorum; et cui cura illius committitur sacerdos est Medorum. CAP. Sequitur octava visio Danielis . « In anno primo Darii filii Assueri, » qui et Astyages dictus est, « qui subjugavit sibi regnum Chaldaeorum, ego Daniel intellexi in libris » Jeremiae, « ut complerentur, » id est ad completionem appropinquarent, « desolationis Jerusdicens: Justus es, Domine, peccavimus, iniquitatem fecimus, et adduxisti eam super nos. Avertatur, obsecro, ira tua a civitate tua Jerusalem, et a monte sancto tuo. Ostende faciem tuam super sanctuarium tuum, quod desertum est. Exaudi, Domine, placare, Domine, attende; et fac, ne more
Abbreviated transcription (Latin):
in mediã. ⁊ erat daniel unꝰ de tͥb satrapis: qui
erat. ⁊ cogitabat rex ꝯstituere eũ suꝑ õe regnũ.
uñ pͥncipes inuidebant ei. ⁊ q̃ rebant occasio¬
ex lat̾e regis. fabulant᷑ hebrei: qr q̃rebant
occasionem in sermone: tactu. nitu. uł int̾¬
nuncio: ad reginã. uł ad aliqͣm ꝯcubinaꝵ re¬
gis. nullãq cãm repperire potuer̾t. eoꝙ. fidelis
eẽt.⁊ suꝑ thesauros erat: ut dic̃ iosephꝰ. qr ad eo
iustus erat: ut mun̾a oblata respueret. ⁊ dixe¬
r̃t pͥncipes. Non ĩueniemꝰ occasionẽ adu̾sus
eũ: nisi in lege dei sui. ⁊ surripuer̃t regi dicenteᷤ.
Consiliũ inĩert̃ cuncti pͥncipes regnitiu. ⁊ satͣ

Expanded text:
in Mediam. Et fecerat eum unum de tribus satrapis, qui in Mediam. Et fecerat eum unum de tribus satrapis, qui erat. Et cogitabat rex constituere eum super omne regnum. Unde principes invidebant ei, et quaerebant occasiod erat ex latere regis. Fabulantur Hebraei, quia quaerebant occasionem in sermone, tactu, nutu, vel internuntio ad reginam, vel ad aliquam concubinarum regis, nullamque causam reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et super thesauros erat, dicit Josephus, quia adeo justus erat, ut munera oblata respueret. Et dixerunt principes: « Non inveniemus occasionem adversus eum; nisi in lege Dei sui, » et subripuerunt regi dicentes: « Consilium ini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ simile pecunie. q̃ numerata tollit᷑. ⁊ abscon¬
diuisum ẽ regnum tuũ. ⁊ datum medis ⁊ ꝑsis.
Cel fractum ẽ regnum tuũ. nam phares: frag¬
mentũ sigͥcat. ⁊ tradidit rex mun̾a danieli q̃ ꝓ
miserat. Eadem nocte: capta ẽ babylon. nãm
cyrꝰ diuiserat eufratẽ longe a ciuitate: ꝑ plu¬
res riuos. ut aliieũ qui influebat inciuitatẽ:
uadabilem fac̾e̾t. ⁊ ꝑ ip̃m ing̾ssi sunt hostes in
ciuitatẽ: sub muro. ⁊ int̾fectus ẽ balthasar. ⁊ sue¬
cessit ei dariꝰ in regnũ. annosnatꝰ. hx duos. nã¬
aũt eadem nocte uisionis capta sit ciuitas: ap-¬
paret in ẏsaia. qui loqñs ad balthasar: ait.
Pone mensam. ꝯtẽplare in specł̃a. comedenteᷤᷤ
⁊̃ bibentes surgite principes. arripite clipeos.
Quidã tradt̃ : ꝙ mat̾ balthasar ꝓ q̃ factus ẽ
ortꝰ suspensił: filia fuit darii. ⁊ qr balthasar
filiũ ñ habebat: festinabat dariꝰ occupare regnũ.

Expanded text:
 est dictum per simile pecuniae, quae numerata tollitur, et abscon est dictum per simile pecuniae, quae numerata tollitur, et abscondivisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis, vel fractum est regnum tuum: nam Phares fragmentum significat. Et tradidit rex munera Danieli, quae promiserat. Eadem nocte capta est Babylon. Nam Cyrus diviserat Euphratem longe a civitate per plures rivos, ut alveum, qui influebat in civitatem, vadabilem faceret, et per ipsum ingressi sunt hostes in civitatem sub muro, et interfectus est Baltassar, et successit ei Darius in regnum, annos natautem eadem nocte visionis capta sit civitas, apparet in Isaia qui loquens ad Baltassar ait: « Pone mensam, et contemplare in specula comedentes, et bibentes, surgite principes, arripite clypeos . Quidam tradunt quod mater Baltassar, pro qua factus est hortus suspensibilis, filia fuit Darii, et quia Baltassar filium non habebat, Darius festinabat occupare regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut introduc̾e̾nt᷑ magi caldeoꝵ. ⁊ ait ad eos. Qͥ
leg̾it script̾am hanc: ⁊ intͥprecationẽ dix̾it: pͣ¬
pura uestietur. torquẽ aureã habebit incollo.
⁊ tͥcius erit in regno meo .i. unꝰ erit trium pͥncipũ
qͥ presunt satrapis. Illi a ñ potuerunt scriptu¬
ram leg̾e. ⁊ ingͥssa ẽ regina. ñ uxor scd̾m porfiriũs
trasset daniel: ꝓmuisit ei mun̾a rex q̃ ⁊ supra.
Qͥ .R. Munera tua sint tͥ. uł alt̾i da. Scrip¬
turam a legam tibi rex. ⁊ exponã. Nosti: qr deꝰ
excelsus ded̾at regnum patͥ tuo. ⁊ ñ cognouit. ꝓp¬
terea: fenũ ut bos comedit. donec cognosceret.
Tu qͦ cum scires hec omĩa: adu̾sus deum cȩli
eleuatus es. ⁊ uasa eꝰ ꝓphanasti. tradens ea ma¬
nib ĩmundis. ⁊ bibens in eis deos laudasti. qͥ
nec iuuunt. nͨ sentiunt. dm̃ uo̾ qui flatũ tuũ
in manu sua ht̃: ñ głificasti. ꝓpt̾ea ista coram
te exarata sunt. mane. thechel. phares.ꝙ. so¬
nat: nuni̾us. appensio. diuisio. ⁊ est sensus. nu

Expanded text:
oducerentur magi Chaldaeorum. Et ait ad eos: « Qui legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus dixerit, purpura vestietur, torquem auream habebit in collo, et tertius erit in regno meo, id est unus erit trium principum, qui praesunt satrapis. » Illi autem non potuerunt scripturam legere. Et ingressa est regina, non uxor, secundum Porphyrium, trasset Daniel promisit ei rex munera, quae et supra. « Munera tua sint tibi, vel alteri da. Scriptura autem legam tibi, rex, et exponam. Nosti quod Deus excelsus dederat regnum patri tuo, et non cognovit. Propterea fenum, ut bos, comedit, donec cognosceret. Tu quoque cum scires haec omnia, adversus Deum coeli elevatus es; et vasa ejus profanasti tradens ea manibus immundis, et bibens in eis, deos laudasti; qui nec vivunt, nec sentiunt, Deum vero qui statum tuum in manu sua habet, non glorificasti, propterea ista coram te exaltata sunt: MANE, THECEL, PHARES, quod sonat numerus, appensio, divisio. Et est sensus: « N
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ꝑicope: iusio. ⁊ eductus ẽ damel de lacu: in
nullo lesus. E dixert̃ qui accusabant eũ: ñ
dei ꝓuidentia hoc fcm̃. s qr sat᷑ati erant leo¬
nes. Tunc rex iufsit leonib multas carnes
apponi. eisq sacratis: accusatores danieł mi¬
sit in lacũ: cum uxorib ⁊ filiis. ⁊ ñ ꝑuenert̃
usq ad pauim̃tũ. donec arriꝑent eos leones.

Expanded text:
icopa visio. Et eductus est Daniel de lacu leonum in nullo laesus. Et dixerunt qui accusabant eum, non Dei providentia hoc factum, sed quia saturati erant leones. Tunc rex jussit leonibus multas carnes apponi, eisque satiatis, accusatores Danielis misit in lacum cum uxoribus et filiis, et non pervenerunt usque ad pavimentum, donec arriperent eos leones
Abbreviated transcription (Latin):
nes. descendens a sceleuco. qͥ dum eẽt obses rome
os isrł. ⁊ deiecit de stellis. ⁊ ꝯculcauit eas ⁊ usq
ad pͥncipem fortitudinis .i. dm̃ magnificatꝰ ẽ.
⁊ ab eo tulit iuge sacrificiũ. ⁊ deiecit locũ scĩfi

Expanded text:
nes descendens a Seleuco. Qui dum esset obses Romae, nes descendens a Seleuco. Qui dum esset obses Romae, os Israel. « Et dejecit de stellis, et conculcavit eas, et usque ad principem fortitudinis, » id est Deum magnificatus est, « et ab eo tulit juge sacr
Abbreviated transcription (Latin):
pottã ulai. ⁊ ẽ ulai: nom̃ porte: uł lacꝰ: añ por¬
dam. ⁊ ecce aries unꝰ stabat añ paludẽ. hñs cor¬
nua excelsa ⁊ unũ excelsius ałtero. atq succres¬
cens. Hic ẽ eẏrus. potentior dario. ⁊ uentilabat
cornib ꝯtͣ occidentẽ. aquilonẽ ⁊ muidiẽ. ⁊ om̃s be¬
stie ñ pot̾ant resistere ei. ħ ad ip̃m regnũ refer¬
tur: ñ ad ꝑsonã. ⁊ ecce:. hyrcꝰ ueniebat ab occi¬
dente. ⁊ ñ tangebat terram. Hic ẽ alexander: qͣi
uolans. ꝑ mĩua q̃q gͣdiens: ut hyrcus. uł ab hir¬
cis ocłoꝵ:. quos diuersicolores hũit. ⁊ uenit ad
arietẽ: quem uid̾am. ⁊ efferatꝰ ẽ in eũ ⁊ ꝑcussit a¬
rietẽ.⁊ ꝯminuit duo cornua eiꝰ. qr darium arsa¬
mifiliũ ꝑcussit. ⁊ medos. ⁊ ꝑsas sibi subiecit. ⁊ or¬
ta sunt ei .iiiiͬ. cornua .i. qͣtuor successores de qͥb
suo loco dicemꝰ. de uno exeis: eg̾ssum ẽ cornu
modicum. ⁊ fcm̃ est grande. hic ẽ antiochꝰ epifa¬

Expanded text:
portam. « Et ecce aries unus stabat ante paludem habens cornua excelsa, et unum excelsius altero, atque succrescens; » hic est Cyrus potentior Dario « Et ventilabat cornibus contra occidentem, aquilonem et meridiem; et omnes bestiae non poterant resistere ei. » Hoc ad ipsum regnum refertur, non ad personam. « Et ecce hircus veniebat ab occidente, et non tangebat terram. » Hic est Alexander quasi volans, per invia quaeque gradiens, ut hircus, ut ab hircis oculorum, quos diversi coloris habuit. « Et venit ad arietem, quem videram, et efferatus est in eum, et percussit arietem, et comminuit duo cornua ejus, » quia Darium, Arsami filium, percussit, et Medos et Persas sibi subjecit; « et orta sunt ei quatuor cornua, » id est quatuor successores, de quibus suo loco dicemus. « De uno ex eis egressum est cornu modicum, et factum est grande. » Hic est Antiochus Epipha
Abbreviated transcription (Latin):
ħ refertur ad assuerũ. cui dix̃ aman: ut occid̾et
uideos. Tercia bestia: qͣi pardꝰ.⁊ habebat alas
auis. ⁊. iiͣ. capita erant in ea. ⁊ potestas data ẽ
ei h ẽ regnũ grecoꝵ. qd̾ comꝑatur pardo. qͥ sal¬
turuit in mortẽ: ꝓpt̾ impetum alexandri . iiiiʳ.¬
capita eiꝰ : iiiiͬ. sunt alexandri successores. nec
hanc potestatẽ hũit a sealexander. s fuit uͥ¬
ga furoris dñi in filios pestilentes. Quarta be¬
stra terribilis. ⁊ fortis. dentes ferreos hñs. come
rotius in bestiis cogitamꝰ: intelligamꝰ in romani.

Expanded text:
» hoc refertur ad Assuerum, cui dixit Aman, ut occideret » hoc refertur ad Assuerum, cui dixit Aman, ut occideret Judaeos . « Tertia bestia quasi pardus, et habebat alas avis, et quatuor capita erant in ea, et potestas data est ei; » hoc est regnum Graecorum, quod comparatur pardo, qui saltu ruit in mortem propter impetum Alexandri. capita ejus quatuor sunt Alexandri successores. Nec hanc potestatem habuit a se Alexander, sed fuit virga furoris Domini in filios pestilentes. « Quarta bestia terribilis, et fortis, dentes ferreos habens, comrocius in bestiis cogitamus, intelligamus in Romanis.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii. Porro: anno pͥmo balthasar uidit da¬
niel som̃niũ. cꝰ summã scribens: ait. Uidebã.
⁊ ecce .iiii. uenti pugnabant in medio mari. he
sunt angłice pocestates: q̃ laborant ꝓ regnis
de mari. prima: qͣi leena:⁊ habebat alas aquile.
pedes: qͣi homo stetit. ⁊ cor eiꝰ datum ẽ ei. hoc est¬
tiam. ⁊ libidinis inpatientiã. qr leena semꝑ in co-¬
itũ gestit. alas aquile hũit: ꝓpt̾ longeuitatem.
Nam in sccda etate inchoans sub saruch ꝓauo
abrae: descendit usq inqͥntam: sub baltasar.
Qd̾ autem ale auulse sunt ⁊stetit ut h̾o: ⁊ cor
ei datum ẽ: ad eiectionẽ nabucħ respicit. ⁊ resti¬
tutionem. Soda bestia: simił urso in parte. ⁊ tͤs
qd̾ comꝑat᷑ urso: ꝓpt̾ patientiã lãboris. ⁊ uictꝰ
parcitatẽ. Nam ꝓ pulmento: sale utunt᷑ ⁊ car¬
damomo. S simił fuit urso in partes ñ ex to¬
to. qr in ppłm dei nich̾ crudelit̾ egit. Unde in
tacharia dnͣr: equi albi. Tres ordines dentiũ

Expanded text:
christo, et die judicii. Porro anno primo Baltassar vidit Daniel somnium, cujus summam scribens ait: « Videbam, et ecce quatuor venti pugnabant in medio mari . » Hae sunt angelicae potestates, quae laborant pro regnis de mari, prima quasi leaena, et habebat alas aquilae. pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum etiam et libidinis impatientiam, quia leaena semper in coitum gestit. Alas aquilae habuit propter longaevitatem. Nam in secunda aetate inchoans sub Sarug proavo Abrahae et descendit usque ad quintam sub Baltassar. Quod autem alae evulsae sunt, et stetit ut homo, et cor ei datum est, ad dejectionem Nabuchodonosor respicit, et restitutionem. « Secunda bestia similis urso in parte, et tres quod comparatur urso propter patientiam laboris et victus parcitatem. Nam pro pulmento sale utebantur, et cardamomo, sed similis fuit urso in parte, non ex toto, quia in populum Dei nihil crudeliter egit, unde in Zacharia dicuntur equi albi . Tres ordines dentium
Abbreviated transcription (Latin):
solis. Qd̾ intelligentes uiri. dixer̃t̃. Scito
qr lex hꝰ regni ẽ: ũt decretũ regis ñ liceat ĩmu¬
dari. Tunc misert̃ dauielẽ in lacũ leonum
⁊ obsignauit rex anulo suo:⁊ anuł optima¬
tum: lapidem qui ꝓ ianuis positus erat. ⁊ in¬
cenatꝰ: totam noctẽ duxit in somnẽ. ⁊ dilucło
rediit ad lacũ. ⁊ flens exclamauit. Daniel
serue dei: ualuit ne deus tuus liberare te a

Expanded text:
lis. Quod intelligentes viri dixerunt: « Scito, quia lex hujus regni est, ut decretum regis non liceat immutari. Tunc miserunt Danielem in lacum leonum, et obsignavit rex annulo suo, et annulis optimatum lapidem, qui pro januis positus erat: Et incoenatus rex, totam noctem duxit insomnem, et diluculo rediit rex ad lacum, et flens exclamavit: « Daniel, serve Dei, valuitne Deus tuus liberare te a
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Sane illa annoꝵ septuagena nõndũ flũ¬
xat. s septima decas iam currebat. In eadẽ ho¬
ra: apparuit ꝯtͣ eũ manꝰ scribens in pariete. Cũq
rex uidisset ⁊ manũ ⁊ script᷑am : inc̾tum ẽ utrũ
astantes uidissent manũ. scͥpt᷑am qͥdẽ uid̾unt.

Expanded text:
bat. Sane illa annorum septuagena nondum fluxbat. Sane illa annorum septuagena nondum fluxerat, sed septima decas jam decurrebat. In eadem hora apparuit contra eum manus scribens in pariete. Cumque rex vidisset, et manum et scripturam, incertum est utrum astantes vidissent manum, scripturam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ingͥssu antiochi in ierłm: usq ad mundatio¬
nem templi fcãm a uida machabeo: ꝑ succes¬
siones d̾ei ⁊ noctis fluxerunt .ui. ani. mense ᷤᷤ
gentiã somnii: gabriel uenit ad eũ. ⁊ indicaũ¬
ei. ꝑhui modiuisiones scõꝵ ut ait iosephꝰ: de¬
prehendit᷑ error epicureoꝵ. qͥ hunc mundũ
sine rectore: ⁊ sine dei ꝓuidentia: casu ferri cõ¬
firmant: qr si mundus sine p̾sule ẽẽt: olim de¬
ꝑisset. sic̃ nauis desolata rectore. nec scd̃m ꝓphe¬
niele. s ⁊ ieronimꝰ sextam eã uocat in ꝓlo-¬
go abacuc. ⁊ ħ caldaice scripta ẽ. Factum ẽ ut
cirꝰ ⁊ darius obsid̾ent balthasar in babylone.
Balthasar uo fecit gͣnde ꝯiuuiũ: optimati¬
tas erat in babylone: instituta ob tuicionem
urbis. fabulant᷑ hebrei:ꝙ balthasar intellex¬
eiat lxx. annos captiuitatis q̃s p̾dixat ieremi¬
as: fluxisse. ⁊ tñ hebrei ñ erant liberati a uiris di¬
tione sua. Unde exultabat. ⁊ diis suis gratias age¬

Expanded text:
ingressu Antiochi in Jerusalem, usque ad mundationem templi factam a Juda Machabaeo per successiones diei et noctis fluxerunt sex anni, menses trgentiam somnii, Gabriel venit ad eum, et indicaer hujusmodi visiones sanctorum, ut ait Josephus, deprehenditur error Epicureorum, qui hunc mundum sine rectore et sine Dei providentia casu ferri confirmant, quia si mundus sine praesule esset, olim deperisset, sicut navis desolata rectore, nec secundum propheniele, sed Hieronymus sextam eam vocat in prologo Habacuc, et haec Chaldaice scripta est. Factum est ut Cyrus et Darius obsiderent Baltassar in Babylone. » Baltassar vero fecit grande convivium optimatium, solemnitas erat in Babylone instituta ob tuitionem urbis. Fabulantur Hebraei quod Baltassar intellexerat septuaginta annos captivitatis, quos praedixerat Jeremias fluxisse, et tamen Hebraei non erant liberati a jurisdictione sua; unde exsultabat, et diis suis gratias age
Abbreviated transcription (Latin):
Quinta uisio danieł.
equitur quinta uisio danieł. hebraice scͥpta
in eo. p̾cedentes u̾o: caldaice: Anno tercio
balthasar: ego daniel erã in helam regione: in
susis. q̃ est metropolis helamitarũ. quȩ in ui¬
dith uocatur: ecchabanis. in qͣ ioͣlephus fecit

Expanded text:
quinta Danielis. Sequitur quinta visio Danielis Hebraice scripta in eo, praecedentes vero Chaldaice. « Anno tertio Baltassar ego Daniel eram in Aelam regione, in Susis, » quae est metropolis Aelamitarum ; quae in Judith vocatur Ecbatanis . In qua, ut Josephus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ. redierunt ad ȩxercitũ qͥ erat ad aqͥlonẽ.
omni ppło suo. ignorans ꝙ. pꝰ tergum lat̾ent
insidie. Iosue uero fugiens: c̃ longiꝰ ꝑtraxiᷤ¬
set eos ab urbe: eleuãuit clipeũ quem gere¬
bat. Quouiso: surrexer̃t̃ qui erant in in¬
sidiis. ⁊ int̾ntes urbem: succendert̃ eã. Quibꝰ
eg̾ssis pꝰ hostes: ⁊ iosue faciente impetũ in eoᷤ
ex utraq parte cedebant᷑ adu̾sarii: ⁊ inter¬
fecert̃ om̃s a iuro usq ad mulierẽ .xii. homi¬

Expanded text:
exercitum qui erat ad aquilonem. omni populo suo, ignorans quod post tergum laterent insidiae. Josue vero fugiens, cum longius protraxisset eos ab urbe, elevavit clypeum quem gerebat. Quo viso, surrexerunt, qui erant in insidiis, et intrantes urbem, succenderunt eam. Quibus egressis post hostes, et Josue faciente impetum in eos, ex utraque parte caedebantur adversarii, et interfecerunt omnes a viro usque ad muliere
Abbreviated transcription (Latin):
deponentes eum: ꝓiecert̃ in introitu ciuita¬
tis. ꝯgesto suꝑ eum aceruo lapidũ. suocen¬
dentesq urbem : fecert̃ eam tumulũ sempi¬
t̾num. Hic p̾occupat historia de altari il¬
lo ꝙ. fc̃m est int̾ garram ⁊ hebal. suꝑ qd̾ scͥp¬
sit iosue deutronomiũ. ⁊ de benedictionib
⁊ maledictionib fcĩs suꝑ mondes illos. de qͥ

Expanded text:
deponentes eum, projecerunt eum in introitu civitatis, congesto super eum acervo lapidum, succendentesque urbem fecerunt eam tumulum sempiternum. Hic praeoccupat historiam de altari illo quod factum est inter Garizin et Hebal, super quo scripsit Josue Deuteronomium, et de benedictionibus et mal
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ opꝰ dix̃. c̃ cicatͥces se tacente clamarẽt. ip̃m
fidelem romanoꝵ. c̃ antigonꝰ filiꝰ fuisset fugia¬
auellere. nec modo a cesare quisquã eum esset
auulsurꝰ. Tunc.ce. ẽlibet dignitatis sub pon¬
tifice ĩ uidea dedit antipat᷑: optionẽ. qͥ remissa

Expanded text:
 esse dixit, cum cicatrices, se tacente, clamarent, ipsum fuisse fidelem Romanorum, cum Antigonus filius fuisset fugitavellere, nec modo a Caesare quisquam eum esset avulsurus. Tunc Caesar cujuslibet dignitatis sub pontifice in Judaea dedit Antipatro optionem. Qui remissa
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ꝓ te .m. argenteos. ħerit tibi in uelam̃
oculoꝵ:. coram omnib qui tecum sunt .i. in
memoriã uecundie: qr in mendatio depre¬
hensa es. uñ subdit exponendo. et: ꝓ .i. qͦ¬
cumq ꝑrexis: memento te depͥhensam eẽ.¬
uł elegans est irrisio. hoc erit in .ue. ocu.i.¬
in p̾parationem fun̾is. qͣi dic̾et. Amis es. ⁊
uicina fun̾i. ⁊ mentita es tñ. ⁊ decepisti. ha-
be h ergo in expensas funis. ꝙ. magnis expẽ¬
sis fieri solebat. maxĩe a iudeis. uł ad pepla
emenda: ut tegas faciem ne ameris.

Expanded text:
tuo pro te mille argenteos. Hoc erit tibi in velamen tuo pro te mille argenteos. Hoc erit tibi in velamen oculorum coram omnibus, qui tecum sunt, id est in memoria verecundiae, quia in mendacio deprehensa es. Unde subdit exponendo: Et quocunque perrexeris, memento te deprehensam. Vel elegans est irrisio: Hoc erit tibi iin praeparationem funeris, quasi dicat: Anus es, et vicina funeri, et mentita es tamen, et decepisti. Habe tibi ergo haec in expensas funeris. Quod magnis expensis fieri solebat, maxime a Judaeis, vel ad pepla emenda, ut tegas faciem, ne ameris.
Abbreviated transcription (Latin):
di. quo maiores natu patres uocamꝰ: mmo¬
res filios. ⁊ qr dignior ⁊ maior affectio solet
ẽẽ ꝓpinquoꝵ scd̾m uiros. quam scd̾m mu¬
lieres: ꝓpinquam suam ꝑ uitum digniori¬
noĩe uocauit sororem .s. potius quam nep¬
tem. uł fuixit eam filiam patͥs ẽ. nec ta
mentitus est sicit necañs cumfxt ielo¬
giꝰ abire. Presertim c̃ dño uibente ereditur
ħ dixisse. ⁊ ita relator fuit u̾boꝵ dñi. ut ho¬
liseus celauit se ñ cognoscentib. Quidam
tñ dicunt thare mortua matre abre.⁊ mor¬
tuo aram duxisse uxorẽ: filii. ⁊ genuisse sa¬
ram. uñ ⁊ hic dicitur filia thare scd̾m carnẽ.
⁊ supͣ filia aram scdm suscẽpͣtionẽ seminis.
qr solum mascłm reliquerat. Orauit aũt
abraham ꝓ eo. ⁊ sanatꝰ est. ⁊ uxor ⁊ ancille eiꝰ
genuerunt. uł peꝑer̃t. ⁊ dedit abimelechabͬẽ
iuria. ⁊ t̾ram ad habitandũ. adoptionem
suam. Sate autem dixit. Ecce dedi fratri

Expanded text:
di, quo majores natu, patres vocamus, minodi, quo majores natu, patres vocamus, minores filios, et quia dignior, et major affectio solet esse propinquorum secundum viros, quam secundum mulieres, propinquam suam nomine vocavit, sororem scilicet, potius quam neptem. Vel finxit eam filiam patris esse, nec tamen mentitus est, sicut nec Dominus cum finxit se longius ire : praesertim cum Domino jubente creditur hoc dixisse, et ita relator fuit verborum Domini, ut Elisaeus celavit se non cognoscentibus. Quidam tamen dicunt Thare, mortua matre Abrahae, et mortuo Aram, duxisse uxorem filii, et genuisse Saram. Unde et hic dicitur filia Thare secundum carnem, et supra filia Aram secundum suscitationem seminis, quia solum masculum reliquit Aram. Oravit autem Abraham pro eo, et sanatus est, et uxor et ancillae ejus pepererunt. Et dedit Abimelech Abrahae munera, et terram ad habitandum ad optionem suam. Sarae autem dixit: Ecce dedi fratri
Abbreviated transcription (Latin):
nagenaria ad huc amari pot̾at. S in egri¬
tudinem cecidit rex. dei uoluntate ne eã
tang̾et: ut ait iosephꝰ. In fine tñ huiꝰ capi¬
serat omnem uuluã domꝰ abimelec. ꝓpt̾ sa¬
ram. ne quid .s. femininũ in domo eius inte¬
rim conciꝑet. Medicis autem desꝑantibus
soporatꝰ audiuit a dño. hec sibi ꝓpt̾ uxorẽ
ꝑegrini inferri. ⁊ p̾cepit ei ut redderet uiro
ueret. Statim surgens uocauit seruos suoᷤ.
uocauit ⁊ abraam ⁊ dixit ei. Quid fecisti no¬
bis: Quiduidisti ut ħ faceres: Et ait abra¬
hani. Cogitaui ne timor dei esser in loco i¬
sto. ⁊ int̾fic̾e̾nt me ꝓ uxore. alias aũt ⁊ uere
soror mea ẽ. filia patris. hic distingue sui .s.
Uł filia patris mei ⁊ ñ matris meȩ. qd̾ ẽ nep¬
parte sororis. Unde alia tͣnslatio. soror mea
est ex patre :⁊ ñ a matre. sicut enini cogna-¬
tos dicebant frẽs: sic ⁊ cognatas sorores. fra¬
trem u̾o siuini aram: patrem suum uoca¬
uit. qr senior eo fuerat᷑. scđm usum loq̃n¬

Expanded text:
nagenaria adhuc amari poterat. Sed in aegritudinem cecidit rex Dei voluntate, ne eam tangeret, ut ait Josephus. In fine tamen hujus capiserat omnem vulvam domus Abimelech propter Saram, ne quid scilicet femininum in domo ejus interim conciperet. Medicis autem desperantibus, soporatus audivit a Domino, haec sibi propter uxorem peregrini inferri. Et praecepit ei, ut redderet viro veret. Statimque surgens, vocavit servos suos, vocavit et Abraham, et dicit ei: Quid fecisti nobis? Quid vidisti, ut hoc faceres? Et ait Abraham: Cogitavi, quod timor Dei non esset in hoc loco, et interficerent me pro uxore. Alias autem, et vere soror mea est filia patris. Hic distinguitur, sui vel filia Patris mei, et non matris meae, quod est, nepparte sororis. Unde alia translatio: Soror mea est a patre suo, et non a matre. Sicut enim dicebant cognatos fratres, sic et cognatas sorores; fratrem vero Aram, patrem suum vocavit, quia senior eo fuerat, secundum usum loquen
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm : dixit ad eos. Audiuit dñs mmu¬
rationes ur̃as contͣ eũ. ⁊ dabit uobis uesꝑe
carnes. ⁊ mane panes in saturitate. Factũq
est uesꝑe. ⁊ ascendens coturnix desinu ara¬
bico ubi p̾cipue nutrit᷑: tnscenso medio ma
moyses: ros descendens illinitꝰ est manib
eiꝰ. quem priꝰ imbrem suspicatꝰ est. s cũ gustã¬
set: sensit mellis dulcedinẽ. ⁊ panẽ ꝓmissum:
datum intellexit. ⁊ iacuit ros ꝑ curuitũ ca¬
stroꝵ ⁊ erat granũ minictũ qͣi semen corian¬
di. album in modũ pruinȩ.⁊ qͣi pilo tunsũ.
qd̾ uidentes filii isrł: dixerunt. manhu:.i.
quid ẽ hoc: uñ ⁊ dein ceps manna dictum ẽ.
ꝙ. quidam indeclinabile putant. alii in pͥ¬

Expanded text:
it ad eos: « Audivit Dominus murmurationes vestras contra eum, et dabit vobis vespere carnes, et mane panes in saturitate. Factumque est vespere. Et ascendens coturnix » de sinu Arabico, ubi praecipue nutritur, transcenso medio marMoyses, ros descendens illinitus est manibus ejus quem prius imbrem suspicatus est, sed cum gustasset, sensit mellis dulcedinem, et panem promissum datum intellexit, et jacuit ros per circuitum castrorum, et erat granum minutum quasi semen coriandri, album in modum pruinae, et quasi pilotusum. Quod videntes filii Israel dixerunt: Manhu, id est quid est hoc. Unde deinceps manna dictum est. Quod quidam indeclinabile putant, alii in p
Abbreviated transcription (Latin):
sufficeret gomor: qͥ ab aliis ⁊ comedebatur.
Colligebant aũt mane. qr c̃incalesc̾et sol:
liquefiebat. ꝙ miracłosum erat: cũ ad ignẽ
durum fiebat. terebant aũt illud in pulue¬
rẽ. ⁊ conglutinatũ: in panes formabant. cꝰ
sapor erat dulcissimꝰ. ꝓ quo dictum ẽi simi¬
le cũ melle. ⁊ alibi. sapor panis oleati. qd̾ dr᷑.
tenus rigatur locꝰ ille sicꝰ imbribus. dixitq
moyses ad ppłm. Nullus relinqͣt ex eo in
mane. quidam tñ reseruauerunt. ⁊ scatebat
u̾nib.⁊ ꝯputruit. Preceptiq moyses ut die
sexta colligent cibos duplices. qr sabbato
ñ inueniebat᷑ in agro. tñ: seruatum in diẽ
salbati: ñ corrũpebat᷑. tñ: quidam pittant
nec ⁊̃ sexta die collegisse quemq nisi unum
gomor. s illud ꝑmiraculum multiplicaba¬
tur ut duob sufficeret dieb. hoc inde colli¬

Expanded text:
si gomor, qui ab aliis etiam comedebatur. Colligebatur autem mane, quia, cum incalescebat sol, liquefiebat, quod miraculosum erat, cum ad ignem durum fiebat. Terebant autem illud in pulverem, et conglutinatum in panes formabant, cujus sapor erat dulcissimus, pro quo dictum est, simila cum melle. Et alibi « sapor panis oleati . » Quod vtenus rigatur locus ille siccis imbribus. Dixitque Moyses ad populum: « Nullus relinquat ex eo in mane. Quidam tamen reservaverunt, et scatebat vermibus, et computruit. » Praecepitque Moyses ut die sexto colligerent cibos duplices, quia Sabbato non inveniebatur in agro. Tamen servatum in die Sabbati non corrumpebatur. Quidam quoque putant nec etiam sexto die collegisse quemquam, nisi unum gomor, sed illud per miraculum multiplicabatur, ut duobus sufficeret diebus. Hoc inde colli
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriã retro habendã.⁊ fecit moyses u̾ ita
bum dñi ⁊ posuit illd̾ aaron. in urna aurea
plemsim de futuro tabernacuͣlo dictum
est. ħ cibo aliti sunt filii isrłꝰ .xb. annis. us

Expanded text:
ad memoriam retro habendam. « Et fecit Moyses juxta verbum Domini, et posuit illud Aaron » in urna aurea  Vel per prolepsim de futuro tabernaculo dictum est. Hoc cibo aliti sunt filii Israel quadraginta an
Abbreviated transcription (Latin):
runt ei lapidẽ. ⁊ exut᷑q parte manꝰ enis su¬
stentabant. erant enĩ graues: ꝓ labore orã¬
di. In huiꝰ rei figura: sacerdos manus eleuat
inmissa. ⁊ ⁊̃ in figuraxͥ orantis in cruce. nec
remisit moyses manus: usq ad solis occasũ.
fugauitq iosue amalechinore gladii. ⁊ ait
dñs moysi. Scribe ħ in libro obmoni mẽ¬
tum. adhuc enĩ delebo memoriã amalech
de sub celo. qd̾ in dieb saul impletum est.

Expanded text:
runt ei lapidem, et ex utraque parte manus ejus sustentabant, erantque graves, » prae labore orandi. In hujus rei figura sacerdos manus elevat in missa, etiam in figura Christi orantis in cruce. « Nec remisit manus Moyses, usque ad solis occasum. Fugavitque Josue Amalec in ore gladii. Et ait Dominus Moysi: Scribe hoc in libro ob monumentum. Adhuc enim delebo memoriam Amalec de sub coelo. » Quod in diebus Saul impletum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut pugnaret adu̾sus isrł in ra tra ama¬
phidim. strab ait. Amalech fuit filiꝰ lech.
hismaelis. a quo: amalechite: qui ⁊ hismae¬
lite. ipsi sunt sarraceni. Hos dicit iosephꝰ
⁊ a circumstantib c̃ductos ad bellum: adu̾¬
sus hebreos. Econtra legitur in genesi. qd̾
eliphat pͥmogenitꝰ esau: genuit de ꝯcubi¬
na: amalechũd̾em suꝑ regum. ubi filius do¬
echidumei nuncians dauid mortẽ saul: ait.
amalechites sum. forte: duo fuert̃ eqͥuoci.
⁊ ex his: duoppłi. Elegit aũt moyses ihm
de tͥbu effraim: uirum bellicosũ: ad dimi¬
candum cͣc hostes. cui ⁊ paucos tradidit ar¬
matos. płimos ad custodiã castroꝵ retinu¬
it. ip̃e aũt ascendit in montẽ: hñs uirgã
it filius caleph&e mariȩ. auus beseleel. Cũq

Expanded text:
ut pugnaret adversus Israel in Raphidim . » Strabus ait: Amalec fuit filius Ismael, a quo Amalecitae, qui et Ismaelitae ipsi sunt Sarraceni. Hos dicit Josephus  a circumstantibus conductos ad bellum adversus Hebraeos. Econtra legitur in Genesi, quod Eliphaz primogenitus Esau genuit de concubina Amalec . Unde in libro Regum, ubi filius Doech Idumaei nuntians David mortem Saul, ait: « Amalecites sum . » Forte duo fuerant equivoci, et ex his duo populi. Elegit autem Moyses Jesum de tribu Ephraim, virum bellicosum, ad dimicandum contra hostes, cui et paucos tradidit armatos, plurimos ad custodiam castrorum retinuit. Ipse autem ascendit in montem, habens virgam it filius Caleph, et avus Beseleel . « Cumque