comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenent signatũ librũ. nec aꝑire posst̃.
nisi ille reserauerit qui habet clauem
dauid. qui aꝑit & nemo claudit: clau¬
dit & nemo aꝑit In actib apłoꝵ sc̃s¬
eunuchus immo uir. sic enĩ eũ scrip¬
tura cognominat. cũ legeret isaiam:
int̾rogatur aphillippo. Putas ne intel¬¬
ligis quȩ legis: Responditq. Quomͦ
possũ nisi aliquis me docuerit: Ego
ut de me interim loquar. nec sanctior
sũ hoc eunucho. nec studiosior qui de
ȩchiopia id. ẽ de extremis mundi fi-¬
nib uenit ad templũ: reliquit aulã
regiam: et tantꝰ amator diuinȩ scientiȩ
fuit. ut etiã in uehiculo sacras litteras
legeret. Tam̃ cũ librũ teneret. et uerba
dñi cogitatione ꝑciꝑet: lingua uolue¬
ret: labiis ꝑsonaret: ignorabat eũ quẽ
in libro nesciens uenerabat᷑. Uenit phi-¬
lippus: ostendit ei iħm qui clausus late¬
bat in littera. O mira doctoris uirtus.
Eadẽ hora credit eunuchus: baptizat᷑.

Expanded text:
tenent signatum librum nec aperire possunt, tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reserauerit, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo claudit, qui claudit et nemo aperit! in Actibus aposeunuchus, imo vir sic enim eum Scriptura cognominat, cum legeret Isaiam, interrogatus a Philippo: « Putasne intelligis quae legis? » respondit, « Quomodo possum, nisi aliquis me docuerit? » Ego, ut de me interim loquar, nec sanctior sum hoc eunucho, nec studiosior; qui de Aethiopia, id est de extremis mundi finibus, uenit ad templum, reliquit aulam regiam — et tantus amor diuinae scientiae fuit, ut etiam in uehiculo sacras litteras legeret — et tamen, cum librum teneret et uerba domini cogitatione conciperet, lingua uolueret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens uenerabatur. uenit Philippus, ostendit ei Iesum, qui clausus latebat in littera, et — o mira doctoris uirtus! — eadem hora credit, baptizatur,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ẽ. Ap̃s enĩ dĩ uirtꝰ & dĩ sapientia.
Hȩe sapientia in mysterio abscondita
ẽ :de qua & nom psalmi titulus p̃notat᷑
ꝓ occultis filii: in quo sunt om̃s thesau¬
ri sapientiȩ & scientiȩ dĩ absconditi. Et
qui in mẏsterio absconditꝰ erat: p̃de-¬
stinatꝰ ẽ. ante scła. Prȩdestinatꝰ ãũt & p̃fi¬
guratus in lege & ꝓpħis. VUnde & ꝓpħȩ
appellabant᷑ uidentes : quia uidebant
eũ quẽ ceteri ñ uidebant. Abrahã uidit
diẽ eiꝰ & lȩcatꝰ ẽ. Aꝑiebant᷑ cęli iezechieli
qui  p opło peccatori clausi erant. Reue¬
la inquit dauid oculos meos: et consi¬¬
derabo mirabilia de lege tua. Lex enim
sp̃ualis ẽ: et reuelatione opus ẽ. ut intel¬
ligatur: ac reuelata facie dĩ głam contẽ¬
plemur. Liber in apocalypsi septẽ sigil¬
lis signatꝰ ostendit᷑. Quẽ si dederis ho¬
mini scienti litteras ut legat: respon-¬
debit tͥ. Non possũ. Signatus ẽ. enim.
Quanti hodie putant se nosse litteras.:⁊

Expanded text:
s enim dei uirtus et dei sapientia. haec sapientia in mysterio abscondita est, de qua et noni psalmi titulus praenotatur \'pro occultis filii\',in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi et qui, jn mysterio absconditus, praedestinatus est ante saecula, praedestinatus autem et praefiguratus in lege et prophetis. unde et prophetae appellabantur uidentes, quia uidebant eum, quem ceteri non uidebant. Abraham uidit diem eius et laetatus est. aperiebantur caeli Ezechieli, qui populo peccatori clausi erant. reuela, inquit Dauid, oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua; lex enim spiritalis est et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. , Liber in Apocalypsi septem sigillis signatus ostenditur; quem si dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras
Abbreviated transcription (Latin):
tis et quotidiani simboli apęnitentia.¬
et tibi et sorori tuȩ misi quattuor cilici¬
ola apta ꝓposito. & usib ur̃is. & codicem
hoc ẽ. uisionis isaie ualde obscurissimas
quas nuꝑ hystoriaca explanatione dis¬
serui. ut quotienscũq mea opuscula ui-¬
deris totiens amici dulcissimi recordatꝰ.
nauigationẽ quã parũꝑ distuleras pares.
Et quia ñ ẽ in homine uia eiꝰ. & ad nõ
gressus hominis dirigunt᷑. si forte qđ
ꝓcul ab sit aliquid fuerit impedim̃to.
quȩso ut quos caritas iungit. terrarum
longitudo ñ separet. & ab sentẽ lucinũ¬

Expanded text:
tis et cotidianae symbola paenitentiatis et cotidianae symbola paenitentiae tibi et sorori tuae misi, quattuor ciliciola apta proposito et usibus uestris et codicem, hoc est uisiones Esaiae ualde obscurissimas, quas nuper historica explanatione disserui, ut, quotienscumque mea opuscula uideris, totiens amici dulcissimi recordatus nauigationem, quam parumper distuleras, pares. et quia non est in homine uia eius et a domino gressus hominis diriguntur, si forte - quod procul absit - aliquid fuerit inpedimento, -quaeso, ut, quos caritas iungit, terrarum longitudo non separet et absentem Lucinu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sertĩ que fidĩ ñ officiant ita obseruan-¬
das. ut amaiorib traditȩ sunt nec alia-¬
rũ consuetudinẽ aliarũ contrario more
subuertiz atq utinã omi tp̃r ieiunare
possemꝰ: Qđ in actib apłoꝵ dieb pente¬
coste. & die dñico apłm paulũ & cum eo
credentes fecisse legimꝰ. Nec tam̃ mani
chei accusandi s̃ eũ carnalis eybus p̃fer¬
ri ñ debuerit spĩtali. Eucharistiã quoq
absq condẽnatione nr̃i. & pungente con¬
scientia semꝑ acciꝑe et psalmistã audire
dicentẽ. Gustate & uidete qm̃ suauis est
dñs: & cũ eo canere. Eruetauit cor meum
uerbũ bonũ. Hec hoc dico quo festis dieb
ieiunandũ putẽ. & contextas quinquagin-¬
ta dieb feriis auferã. sed unaquęq pro-¬
uincia abundet insensu suo. & p̃cepta ma-¬
iorũ. leges apłicas arbitret᷑. Duo pallio la
amphimallũ de tuis usib uł utenda uł
scĩs danda suscepi. Ego insignia pauꝑta¬¬

Expanded text:
praesertim quae fidei non officiant, ita observanpraesertim quae fidei non officiant, ita observandas, ut a majoribus traditae sunt, nec aliarum consuetudinem, aliarum contrario more subvertit. Atque utinam omni tempore jejunare possemus. Quod in Actibus apostolorum diebus Pentecoste, et die Dominico apostolum Paulum et cum eo credentes fecisse legimus; nec tamen Mani accusandi sunt, cum carnalis cibus praeferri non debuerit spiritali. Eucharistiam quoque absque condemnatione nostri, et pungente conscientia semper accipere et psalmistam audire dicentem: gustate et uidete, quam suauis est dominus, et cum eo canere: eructuauit cor meum uerbum bonum! nec hoc dico, quo festis diebus ieiunandum putem et contextas quinquaginta diebus ferias auferam, sed unaquaeque prouincia abundet in sensu suo et praecepta maiorum leges apostolicas arbitretur. Duo palliola et amphimallum de tuis usibus uel utenda uel sanctis danda suscepi. ego insignia pauperta
Abbreviated transcription (Latin):
nec uiriũ ẽ. tantas res eadem inalteram
lingũa expͥmere uenustate. Origenis &¬
scĩ didimi pauca transtulimꝰ uolentes
nr̃is ex parte ostendẽ quid greta doc¬
trina retineret. Canonẽ hebraice ueri-¬
tatis excepto octa theuco quẽ nunc in
manib habeo pueris tuis & notarus
describendũ dedi septuaginta int̾̃p̃tum
editionẽ et te hab̾e dubito & ante
annos plurimos diligentissime emen¬
datũ studiosis tradidi nouũ testam̃tũ
grȩce reddidi auetoritati. Ut enĩ ueterũ
libroꝵ fides de hebreis uoluminib eoe¬
aminanda ẽ. ita nouoꝵ greci sermonis
normam desidat. De sabbato qđ quęris
utrũ ieiunandũ sit. et de eucharistia an
accipienda quotidie qđ romana eccłia
et hispanie obseruare ꝑhibent᷑ scripsit.
quidẽ & yppolitus uir disertissimus.
in carptm diuersi auctoris in uarus au¬
ctorib edidẽ. sed ego illud breuit̃ te am¬
monendũ puto traditiones eccłiasticas.

Expanded text:
nec uirium est tantas res eadem in alteram nec uirium est tantas res eadem in alteram linguam exprimere uenustate. Origenis et Didymi pauca transtulimus uolentes nostris ex parte ostendere, quid Graeca doctrina retineret. canonem Hebraicae ueritatis excepto octateucho, quem nunc in manibus habeo, pueris tuis et notariis describendum dedi-septuaginta interpretum editionem et te habere non dubito — et ante annos plurimos diligentissime emendatum studiosis tradidi. nouum testamentum Graecae reddidi auctoritati. ut enim ueterum librorum fides de Hebraeis uoluminibus examinanda est, ita nouorum Graeci sermonis normam desiderat. De sabbato quod quaeris, utrum ieiunandum sit, et de eucharistia, an accipienda cotidie, quod Romana ecclesia et Hispaniae obseruare perhibentur, scripsit quidem et Hippolytus, uir disertissimus —-{\' in carptim diuersi auctores in uariis auctoribus edidere-, sed ego illud breuiter te admonendum
Abbreviated transcription (Latin):
ditos quos nec fur possit suffode nec
latro uiolentꝰ eriꝑe. Opuscula mea
quȩ  sui merito sed bonitate tua desi¬
derare te dicis. ad desc̾ibendũ homini¬
bus tus dedi. & descripta uidi in char-¬
taceis codicib. ac frequent̃ ad monui
ut conferrent diligentius & em̃darent.
Ego enĩ tanta uolumina prȩ frequen¬
tia cõmeantũ & ꝑ egrinoꝵ turbis relege-¬
re ñ potui. et ut ipsi ꝓbauere p̃sentes
longo tentꝰ in cõmodo uix dieb quadra¬
gesime quib ipsi ꝓficiscebant᷑ respira¬
re cepi. Unde si paragramata reppereris.
uł minꝰ aliqua descripta sunt quȩ sensũ
legentis impediunt. ñ mͥ debes imputa-¬
re sed tuis. et imꝑiciȩ notarioꝵ librari¬
orumq incuriȩ. qui seribunt ñ quod
inueniunt sed qđ intelligunt. et dũ ali¬
enos errores em̃dare natunt᷑. ostendunt
suos. Porro iosephy libros & scõꝵ papiȩ
et policarpi uolumina falsus ad te rumor
ꝑtulit a me eẽ. tranolata. quia nec ocui

Expanded text:
ditos, quos nec fur possit suffodere nec ditos, quos nec fur possit suffodere nec latro uiolentus eripere. Opuscula mea, quae non sui merito, sed bonitate tua desiderare te dicis, ad describendum hominibus tuis dedi et descripta uidi in chartaceis codicibus ac frequenter admonui, ut conferrent diligentius et emendarent. ego enim tanta uolumina prae frequentia commeantium et peregrinorum turbis relegere non potui et, ut ipsi probauere praesentes, longo tentus incommodo uix diebus quadragesimae, quibus ipsi proficiscebantur, respirare coepi. unde, si paragrammata reppereris uel minus aliqua descripta sunt, quae sensum legentis inpediant, non mihi debes inputare, sed tuis et inperitiae notariorum librariorumque incuriae, qui scribunt non, quod inueniunt, sed, quod intellegunt, et, dum alienos errores emendare nituntur, ostendunt suos. porro Iosephi libros et sanctorum Papiae et Polycarpi uolumina falsus ad te rumor pertulit a me esse translata, quia nec otii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatis suȩ ingazo filatio aera mutens.
Totũ sensũ quẽ habuerant dño tradide¬
runt. & merent᷑ audire sedebitis super
duodecim solios uidicantes duo decĩ
trib isrł. Hȩc & ipse intelligis qͦ animo
replicẽ. & qđ sub aliis uerb te ad scõrũ
locoꝵ inutẽ habitaeulũ. Abundantia
tua. multoꝵ in opiã sustentauit: ut ec
hoꝵ diuitiȩ intuã indigentiã redunda¬
rent: fecisti tͥ amicos de iniqͦ mamona
qui te reciꝑent in aecna tab̃nacula.
sessionib suis credentes afferebant pe¬
cunias atq fundebant ante pedes apo-¬
stoloꝵ ostendentes auariciã eẽ. calcan¬
dam: sed dñs magis quȩ̨rit animas cre¬
dentiũ quã opesꝰ. Legimꝰ. redemptio
animȩ uiri ꝓpriȩ diuitiȩ. Possumꝰ qͥdẽ
diuitias ꝓprias intelligere quȩ non de
alieno. ñ de rapinis sunt. uixta illud.
Honora dm̃ de tuis iustis laborib Sed
melior ẽ. illa intelligentia ut diuitias
proprias cognoscamꝰ thesauros ab scon¬

Expanded text:
tatis suae in gazophylacio aera mittentes totum censum, quem habuerant, domino tradiderunt et merentur audire: sedebitis super duodecim solios iudicantes duodecim tribus Israhel. Haec et ipse intellegis quo animo replicem et quod sub aliis uerbis te ad sanctorum locorum inuitem habitaculum. abundantia tua multorum inopiam sustentauit, ut et horum diuitiae in tuam indigentiam redundarent. fecisti tibi amicos de iniquo mammona, qui te reciperent in aeterna tabernacula. sessionibus suis credentes afferebant pecunias atque fundebant ante pedes apostolorum ostendentes auaritiam esse calcandam. sed dominus magis quaerit animas credentium quam opes. legimus: redemptio animae uiri propriae diuitiae. possumus quidem diuitias proprias intellegere, quae non de alieno, non de rapinis sunt, iuxta illud: honora dominum de tuis iustis laboribus, sed melior est illa intellegentia, ut diuitias proprias cognoscamus thesauros abscon
Abbreviated transcription (Latin):
albinam: sororem marcellam. marcel¬¬
linam quoq et scãm felicitatem: et
dic eis. Ante tribunal xpĩ simul stabi¬
mus: ibi parebit qua mente quis uix¬
erit: Memento exemplo patientiae.
et uirginitatis insigne : fluctusq ma-
maris. tuis precib mitiga. EPRA¬

Expanded text:
Albinam, sororemque Marcellam, Marcellinam quoque, et sanctam Felicitatem, et dic eis: Ante tribunal Christi simul stabimus, ibi apparebit qua mente quis vixerit. Memento mei, exemplum pudicitiae, et virginitatis insigne; fluctusque maris tuis precibus mitiga.
Abbreviated transcription (Latin):
et ammonitȩ inimici isrł: quiusq ad
quartã et decimã ꝓgeniem et usq in
ȩternũ ñ ingrediuntur in eccłiam dei
helias cũ iezabel fugeret. & sub quer¬
cu fessus iaceret: ueniente ad se angło
suscitatur. & dr̃ ei. Surge & manduca.
Respexeit. & ecce ad caput eius sub eine
ricius panis: et uas aquȩ. Reuera non
poterat ds̃ condicũ ei merũ mutere.
et electos cibos. & carnes contusione¬
mutatas : Heliseus filios ꝓpħarum
inuitat ad prandium: et herbis agre¬
stibus eos alens. consonũ prandentiũ
audit clamorem. Mors in olla homo
dĩ. Non iratꝰ ẽ. coquis. lautioris enĩ m̃sȩ
consuetudinẽ ñ habebat: sed farina
desuꝑ iactata amaritudinẽ dulcorauit.
Eadem sp̃s uircute aquã moyses muta¬
uerat in marath. Nec non & eos qui ad

Expanded text:
et Ammanitae, inimici Israhel, qui usque ad et Ammanitae, inimici Israhel, qui usque ad quartam et decimam progeniem et usque in aeternum non ingrediuntur ecclesiam dei. Helias, cum lezabel fugeret et sub quercu fessus iaceret, uenisuscitatur, et dicitur ei: « Surge, et manduca. Respexit, et ecce ad caput ejus panis is olyrae et uas aquae. reuera non poterat deus conditum ei merum mittere et ex oleo cibos et carnes contusionemutatasPHeliseus filios prophetarum inuitat ad prandium et herbis agrestibus eos alens consonum prandentium audit clamorem: mors in olla. homo dei. non iratus est cocis — lautioris enim mensae consuetudinem non habebat -, sed farina desuper iacta amaritudinem dulcorauit eadem spiritus uirtute, qua Moyses mutauerat Merra. necnon et illos, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
et uinũ in quo ẽ. luxcuria. & bonum ẽ.
homini uinũ ñ bibere. & carnem non
manducare. Noe uinũ bibit. & ine¬
briatus ẽ rudi ad hue scło: et tune pri¬
in ebriari uino forfitan nesciebat. Et
ut intelligas scripturȩ in om̃ib sacra¬
mentum: margarita qui ppe ẽ. sermo
dĩ. & eoc om̃i parte forari potest. Post
ebrietatẽ nudatio femorũ secuta ẽ libido
iuncta luxcuriȩ. Prius uent̃ extenditur:
et sic cetera mẽbra concitantur. Mandu¬
cauit eñi popłs et bibit. & surrexerunt
ludere. Loth amicus dĩ in monte salua-¬
tus. & de tot milib popłis solus iustus
inuentus: in ebriatus ẽ a filiab suis. Et
licet illȩ putarent genus hominũ de-¬
fecisse: et hoc facerent liberorũ magis
desidio quã libidinis: tam̃ uirũ iustũ
sciebant. hoc nisi ebriũ ñ eẽ. facturum.
Deniq quid fecerint: ignorauit. Et
quãquã uoluntas ñ sit in crimine: er-¬
ror in culpa ẽ Inde nascunt᷑ moabitȩ

Expanded text:
et: uinum, in quo est luxuria, et: bonum est et: uinum, in quo est luxuria, et: bonum est homini uinum non bibere et carnem non manducare. Noe uinum bibit et inebriatus est rudi adhuc saeculo; et tunc priinebrut intelligas Scripturae in omnibus sacramentum, Margarita quippe est sermo Dei, et ex omni parte forari potest, post ebrietatem nudatio femorum subsecuta est, libido juncta luxuriae. Prius enim venter extenditur, et sic caetera membra concitantur. « Manducavit enim populus, et bibit, et surrexerunt ludere » . Lot amicus Dei in monte salvatus , et de tot millibus populi solus justus inventus, inebriatur a filiabus suis; et licet illae putarent genus hominum defecisse et hoc facerent liberorum magis desiderio quam libidinis, tamen uirum iustum sciebant hoc nisi ebrium non esse facturum; denique, quid fecerit, ignorauit: et — quamquam uoluntas non sit in crimine, error in culpa est — inde nascuntur Moabitae
Abbreviated transcription (Latin):
ut sponsa xp̃i uinũ fugiat ꝓueneno.
Hec aduersus adolescentiam. prima
arma sunt dȩmonũ. Non sit auaritia¬
quȩ quatit. inflat suꝑbia. delectat am¬
bitio. facile aliis caremus uitiis. hic ho¬
stis intus inclusus ẽ. Quocũq ꝑgimꝰ:
nob̾cũ portamꝰ inimicũ. Uinũ & ado-¬
lescentia duplete incendiũ uoluptatis.
Quid oleũ flammȩ adicimus: Quid
ardenti corpusculo fom̃ta igniũ mini¬
stramus : Paulus ad timoth eum: iam
noli inquit aquã bibere: sed uino mo-¬
dico utere ꝓpt̃̾ stomachũ tuũ. & frequen¬
tes cuas infirmitates. Vide quib causis
uini potio concedatur: ut ex hoe sto¬
machi dolore frequens medetur infir-¬
mitas. Et ne nob forsitan de egrotatio¬
nib blandiremur: modicũ p̃cepit
ẽẽ. sumendum: medici potius confilio
lis. & timotheus imbecillitate suꝑatus.
euangłii p̃dicandi ñ possit implere dis¬
cursus. Alioquin se dixisse meminerat.

Expanded text:
ut sponsa Christi uinum fugiat pro ueneno. ut sponsa Christi uinum fugiat pro ueneno. haec aduersus adulescentiam prima arma sunt daemonum. non sic auaritia quatit, inflat superbia, delectat ambitio. facile aliis caremus uitiis; hic hostis intus inclusus est. quocumque pergimus, nobiscum portamus inimicum. -uinum et adulescentia duplex incendium uoluptatis. quid oleum flammae adicimus? quid ardenti corpusculo fomenta ignium ministramus? Paulus ad Timotheum: iam noli, inquit, aquam bibere, sed uinum modicum utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. uide, quibus causis uini potio concedatur: uix hoc stomachi dolor et frequens meretur infirmitas. et ne nobis forsitan de aegrotationibus blandiremur, modicum praecepit esse sumendum, medici potius consilio lis — et, ne Timotheus inbecillitate superatus euangelii praedicandi non posset habere discursus. alioquin se dixisse meminerat
Abbreviated transcription (Latin):
darũ in edia subiugabam. Non erubesco
infelicitatis meȩ: quinpotius plango
ñ eẽ qđ fuerim. Memini me clamantẽ
diem crebro iungcisse cũ nocte: nec
prius apectoris cessasse uerberibus
litas. Ipsã quoq cellulã meã quasi
cogitationũ mearũ consciã ꝑtimesce-¬
bam : et michimet iratꝰ & rigidus.
solus deserta penitrabam: sicubi con-¬
caua ualliũ. asꝑa montiũ. rupiũ prę-¬
rupta cernebam: ibi meȩ orationis
locus. illud miserrime carnis erga-¬
stulum. Et ut mͥ ipse testis ẽ dñs post
multas lacrimas. post oculos cęlo in¬
herentes. ñ nunquã uidebar mͥ int̾eẽ
agminib angłorũ: et letus gaudensq
cantabã. Post te in odorem unguentoꝵ
tuoꝵ curremꝰ. Siaũt hȩc sustinent illi
qͥ exceso corpore solis cogitationib obpu¬
gnantur : quid patitur puella quae
deliciis fruitur: Nempe illud apłi
uiuens mortua ẽ. Siquid itaq in me
potest eẽ. consiluͣ siexꝑto creditur.⁊
hoc primũ moneo. hoc obtestor:

Expanded text:
darum inedia subiugabam. non erubesco infelicitatis meae, quin potius plango non esse, quod fuerim. memini me clamantem diem crebro iunxisse cum nocte nec prius a pectoris cessasse uerberibus, litas. ipsam quoque cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam et mihimet iratus et rigidus solus deserta penetrabam. sicubi concaua uallium, aspera montium, rupium praerupta cernebam, ibi meae orationi locus, illud miserrimae carnis ergastulum; et, ut mihi ipse testis est dominus, post multas lacrimas, post caelo oculos inhaerentes nonnumquam uidebar mihi interesse agminibus angelorum et laetus gaudensque cantabam: post te in odorem unguentorum tuorum currimus. Si autem haec sustinent illi, qui exeso corpore solis cogitationibus oppugnantur, quid patitur puella, quae deliciis fruitur? nempe illud apostoli: uiuens mortua est. si quid itaque in me potest esse consilii, si experto creditur, hoc primum moneo, hoc obtestor,
Abbreviated transcription (Latin):
aegyptus timore captiuȩ ñ michi
si lingue centũ sint. oraq centum.
ferrea uox : omĩa penarũ ꝑcurrere
nomina possim. Neq enĩ hystoriam
plicanda et chycidides et salustius.
muti sunt. Felix nepotianꝰ qui hȩc ñ
uidit. Felix qui ista ñ audit. Nos mi
seri qui aut patimur. aut patientes
fr̃s nr̃os tanta ꝑspicimꝰ: et tam̃ uiuere
uolumꝰ. eosq qui hiscarent flendos
potius qũa beabos putamꝰ. Olim of.¬
fensũ sentimꝰ: nec placamꝰ dm̃ nr̃is pec¬
catis. Barbari forte sunt nr̃is uitiĩs
romanus suꝑatus exercitus. Et quasi
ñ hoc sufficeret cladib pluspene bel¬
la ciuilia quã hostilis muero consũp¬
sit. Miseri ifrahelite ad quorũ cõpara¬
tionem nabucho donosor seruus dĩ scri¬
bit᷑: infelices nos qui tantũ displicemꝰ
dõ ut ꝑ rabiem barbarorũ illius ira in
nos deseuiat. E rechias egit pęnitentiã.
angło una nocte delata sunt. Iosaphat

Expanded text:
Aegyptus timore captiuae. non, mihi Aegyptus timore captiuae. non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnia poenarum percurrere nomina possim. neque enim historiam plicanda et Thucydides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui ista seri, qui aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen vivere volumus eosque, qui his carent, flendos potius quam beandos putamus. Olim offensum sentimus nec placamus Deum. Nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris vitiis Romanus superatur exercitus; et quasi non hoc sufficeret cladibus plus paene bella civilia quam hostilis mucro consumpsit. Miseri Israhelitae, ad quorum conparationem Nabuchodonosor servus Dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus Deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeviat. Ezechias egit paenitentiam, angelo una nocte deleta sunt; Iosophat
Abbreviated transcription (Latin):
et ingenua no biliaq corpora beluis
fuere ludibrio. capti ep̃i. int̃fecti
prb̃i. et diuersorũ officia clericorũ
equi martyrũ effossȩ reliquiȩ ubiq
luctus. ubiq gemitus. et plurima
mortis imago. Romanꝰ orbis ruit :
et ceruix nr̃a erecta ñ flectitur Iuto
putas nunc animi hab̾e corinthios.
athenienses. lacedemonios archadas.
cunctamq greciã quib imperant.
barbari : et certe paucas urbes nomi¬
naui. in quib olim fuere regna ñ
modica: Immunis ab his malis ui-¬
debatur oriens : et tantũ nuntiis con¬
sternatus. Ecce tibi anno p̃terito ex
ultimis caueasi rupib immissi in
nos ñ arabiȩ sed septẽptrionis lupi.
tantas breui ꝓuincias ꝑ currerunt:
quot monasteria capta. quantȩ fluui¬
orum aquȩ humano cruore mutatae
sunt. obsess a antiochia. et urbis re-¬
liquȩ quasalis cydnus. orontes. eu¬
frates. quȩ p̃t̃fluunt. tracti greges
captiuorũ arabia. fenix. palestina.

Expanded text:
et ingenua nobiliaque corpora his beluis et ingenua nobiliaque corpora his beluis fuere ludibrio! capti episcopi, interfecti presbyteri et diuersorum officia clericorum,equi, martyrum effossae reliquiae: ubique luctus, ubique gemitus et plurima mortis imago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. quid putas nunc animi habere Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas cunctamque Graeciam, quibus imperant barbari? et certe paucas urbes nominaui, in quibus olim fuere regna non modica. inmunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus: ecce tibi anno praeterito ex ultimis Caucasi rupibus inmissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi tantas breui prouincias percucurrerunt. quot monasteria capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae sunt! obsessa Antiochia et urbes reliquae, quas Halys, Cydnus, Orontes Eufratesque praeterfluunt. tracti greges captiuorum; Arabia, Phoenix, Palaestina,
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis quã hostili muerone con-¬
fossi sunt. Dicat aliquis. regũ talis
conditio ẽ ferier̃q sũmos fulgura
montes. Ad priuatas ueniã dignitates
nec de his loquar qui excedunt bien¬
niũ. atq ut ceteros p̃t̃mittã: sufficit
nob̃ triũ nuꝑ consulum diuersos eoe¬
itus seribere : ab undantius egens piti-¬
unte exulat rufini caput pylo con-¬
stantino poli gestatũ ẽ. et abscisa manꝰ
deaetera ad dedecus insatiabilis auari¬
tiȩ ostiatim stipesmendicauit. Timasi¬
us p̃cipitatus repente de altissimo dig¬
nitatis gradu euafisse se putat quod
ouansuiuit inglorius. Non calamitates
miserorũ. sed fragilem humanȩ condi¬
tionis statũ narro. Horret animꝰ tem¬
porũ nr̃orũ ruinas ꝓsequi. Uiginti
et eo amplius anni sunt qđ int̾ con¬
stantinopolim et alpes uilias quoti
cunctasq pannonias. gothus. samar¬
comanna uastant. trahunt. rapiunt.
Quot matronȩ. quot uirgines dei¬

Expanded text:
seruitutis quam hostili mucrone conseruitutis quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: \'regum talis condicio est, feriuntque summos fulgura montes. ad priuatas ueniam dignitates nec de his loquar, qui excedunt biennium; atque, ut ceteros praetermittam, \'Sufficit nobis trium nuper consularium diuersos exitus scribere. Abundantius egens Pityunte exulat; Rufini caput pilo Constantinopolin gestatum est et abscissa manus dextera ad dedecus insatiabilis auaritiae ostiatim stipes mendicauit; Timasius praecipitatus repente de altissimo dignitatis gradu euasisse se putat, quod in Oase uiuit inglorius. non calamitates miserorum, sed fragilem humanae condicionis narro statum — horret animus temporum nostrorum ruinas prosequi —: uiginti et eo amplius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Iulias cotidcunctasque Pannonias Gothus, Sarmacomanni uastant, trahunt, rapiunt. quot matronae, quot uirgines dei
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃iani uigulator exercitus. xep̃m sen¬
sit in media quẽ primũ ingallia de¬
negarat. Dũq romanos ꝓpagare uult:
fines ꝑdidit ꝓpagatos. Ioiuianus gu¬
statis tantũ regalib bonis. fetore p̾ru¬
narũ. suffocatus interut: ostendens
om̃ib. quid sit humana potentia.
Ualentianus uastato genitali solo. et
inultã patriã derelinquens uomitu
sanguinis extinctus ẽ. Huiꝰ germanꝰ
ualens gothico bello uictus. intracia
eundẽ locũ et mortis habuit et sẽ-¬
pulchri. Eratianꝰ ab eocercitu suo
ꝓditus. et ab obuiis urbib ñ receptꝰ
ludibrio hostis fuit. eruentate manꝰ
uestigia parietes tui lugdune testant᷑.
Adolescens ualentinianꝰ et pene pu-¬
er post fugam. post excilia. post recu-
loquar de ꝓcopio. maximo eugenio
qui utiq dũ rebuis potirentur. terrori
ingentib erant: om̃s capti steterunt
ante ora uictorũ. et qđ potentissimis
quondã miserrimũ ẽ. prius ignomia

Expanded text:
Christiani iugulator exercitus, Christum senChristiani iugulator exercitus, Christum sensit in Media, quem primum in Gallia denegarat; dumque Romanos propagare uult fines, perdidit propagatos. louianus gustatis tantum regalibus bonis fetore prunarum suffocatus interiit ostendens omnibus, quid sit humana potentia. Ualentinianus uastato genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. huius germanus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune, testantur. adulescens Ualentinianus et paene puer post fugam, post exilia, post recupeloquar de Procopio, Maximo, Eugenio, qui utique, dum rerum potirentur, terrori gentibus erant? omnes capti steterunt ante ora uictorum et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia
Abbreviated transcription (Latin):
stituta magistra ẽ publicȩ disciplinȩ.
Quicquid feceris id sibi om̃e facien¬
dũ putant. Caue ne cõmitas. quod
cerasse uideantur : aut qui imitari
cogantur derelinquere. Uince qͣn¬
tum potes. immo etiã plusquã potes.
molliciẽ animi tui: et ubertm flu¬
entes lacrimas reprime. ne grandis
pietas innepotẽ apud in credulas m̃tes
desꝑatio putetur in dm̃. Desiderandus
ẽ. tibi quasi abiens. ñ quasi mortuus.
ut illũ expectare ñ amisisse uidearis.
Uerũ quid ago medens dolori. quem
iam reor et tẽpore. et oratione sedatũ.
ac ñ potius replico tibi uicinas regum
miserias. et nr̃i temporis calamitates:
ut ñ tam plangendus sit qui hac lu-¬
ce caruit. quã congratulandũ ei. qui
de tantis malis euaserit. Constantiꝰ
arrianȩ fautor heresis dũ contra ini-¬
micũ paratur et concitus fertur ad
pugnam : immo ipso uiculo mori-¬
ens magno dolore hosti relinquit im¬
pium. Iulianus ꝑditor animȩ suae.

Expanded text:
stituta; magistra est publicae disciplinae; stituta; magistra est publicae disciplinae; quicquid feceris, id sibi omnes faciendum putant. Caue ne committas quod cerasse te uideantur aut, qui imitari cogantur, delinquere. Vince quantum potes, immo etiam plus quam potes, mollitiem animi tui et ubertim fluentes lacrimas reprime ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in Deum. Desiderandus est tibi quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse Uerum quid ago medens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non potius replico tibi uicinas regum miserias et nostri temporis calamitates, ut non tam plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congratulandum ei, quod de tantis malis euaserit? Constantius, Arrianae fautor hereseos, dum contra inimicum paratur et concitus fertur ad pugnam, in Mopsi uiculo moriens magno dolore hosti reliquit imperium. Iulianus, perditor animae suae et
Abbreviated transcription (Latin):
uixit annos. et illũ qui mille post¬
quã idem uitȩ finis aduenerit. et
irrecusabilis mortis necessitas. trans¬
actũ om̃e tantũdem ẽ. nisi qđ magis
senex onustus peccatoꝵ fasce ꝓficitur
obtima queq dies miseris mortalib
aeui. prima fugit. sub eunt morbitri¬
stisq senectus. et labor et durȩ rapit
inclementia mortis. Neuius po eta pa¬
ti inquit necesse ẽ. multa mortales ma¬
la. Unde et niobam quia multũ fle-¬
uerit in lapidem. et in diuersas bestias
odus natales hominũ plangert. gau¬
det in funere. prudent̃q ennius plebs¬
bes ait. In hoc rugiente stat loco. licet
laerimare plebi: regi honesta ñ licet.
ut regi sic ep̃o. immo minus regi quã
ep̃o. Ille enĩ nolentib p̃est: hic uolen¬
tib. Ille terrore subicit: hic seruitu¬
ti donatur. Ille corpora custodit ad
mortẽ: hie animas seruat ad uitam.
Inte oculi om̃iũ diriguntur. Domꝰ
tuȩ conuersatio quasi in sp̃ecula con-¬

Expanded text:
uixit annos, et illum, qui mille, postuixit annos, et illum, qui mille, postquam idem uitae finis aduenerit et inrecusabilis mortis necessitas, transactum omne tantundem est, nisi quod magis senex onustus peccatorum fasce proficiscitur. optima quaeque dies miseris mortalibus aeui prima fugit, subeunt morbi tristisque senectus et labor et durae rapit inclementia mortis. Naeuius poeta: pati, inquit, necesse est multa mortalem mala. unde et Niobam, quia multum fleuerit, in lapidem et in diuersas bestias odus natales hominum plangens gaudet in funere, prudenterque Ennius: plebes, ait, in hoc regio antistat loco: licet lacrimare plebi, regi honeste non licet. ut regi, sic eepiscopo; ille enim nolentibus praeest, hic uolentibus; ille terrore subicit, hic seruitute donatur; ille corpora custodit ad mortem, hic animas seruat ad uitam. In te oculi omnium diriguntur. Domus tua et concursatio quasi in specula con
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. Tu nepotẽ querebas: eccłia sacer¬
dotem. Precessit te successor tuus. qđ
tueras. ille post te iudicio om̃iũ mere¬
batur: atq ita ex una domo duplea
pontificatus egressa ẽ. dignitas: dum
in altero gratulatio ẽ. qđ tenuerit.
in altero meror qđ raptus sit netene.¬
ret. Platonis sententia ẽ. omnẽ sapi¬
entiũ uitã meditationẽ ẽẽ. mortis.S
Sed multo fortius apłs. quotidie
inquit morior ꝑ urãm głam. Alud
ẽ conari. aliud agere: aliud uiuere
moriturũ. aliud mori uicturũ. Ille
moriturus exgła ẽt iste moriturꝰ sem ꝑ
ad głam. Debemꝰ gͥ et nos animo prȩ¬
meditari qđ aliquando futuri sumꝰ.
et qđ uelimꝰ nolimꝰ ab eẽ. longuis ñ
potest. Nam si nongentos uitȩ exre¬
demꝰ annos. ut ante diluuiũ uiue¬
bat humanũ genus. et matusale no-¬
bis tempora donarentur : tam̃ rachil¬
tam̃ nichil ẽet p̃terita longitudo quȩ
eẽ. desisset. Et enĩ int̾ eũ qui decem

Expanded text:
ta est. tu nepotem quaerebas, ecclesia sacerta est. tu nepotem quaerebas, ecclesia sacerdotem. praecessit te successor tuus. quod tu eras, ille post te iudicio omnium merebatur. atque ita ex una domo duplex pontificatus egressa est dignitas: dum in altero gratulatio est, quod tenuerit, in altero maeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis sententia est omnem sapienti uitam meditationem esse mortis. sed multo fortius apostolus: cotidie, inquit, morior per uestram gloriamaliud est conari, aliud agere; aliud uiuere moriturum, aliud mori uicturum. ille moriturus ex gloria est; iste moritur semper ad gloriam. debemus igitur et nos animo praemeditari, quod aliquando futuri sumus et quod — uelimus nolimus — abesse longius non potest. nam si nongentos uitae excederemus annos, ut ante diluuium uiuebat humanum genus, et Mathusalae nobis tempora donarentur, tamen nihil esset praeterita longitudo, quae esse desisset. etenim inter eum, qui decem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ se erigens salutare uenientes. In¬
telligeres illũ ñ emori sed emigrare :
et mutare amicos ñ relinquere.
Uoluunt᷑ ꝑ ora lacrimȩ: & obfirma¬
to animo ñ quȩo dolorẽ dissimula-¬
re quẽ patior. Quis cređet in tali
illũ tp̃r nr̃ȩ necessitudinis recorda¬
ri: et luctante anima studiorũ scire
dulcedinẽ: App̃hensa auunculi
manu: hane inquit tunicã qua ute¬
bar in ministerio xep̃i mitte dilectis¬
simo michi. aetate patri. fratri colle¬
gio. et quicquid ate nepoti debebat᷑
affectus. in illũ transfer quẽ mecũm
parit̃ diligebas. atq intalia uerba
defecit. Auunculũ manu. me recor¬
dationẽ contreetans. scio qđ nolueris
amorem inte ciuiũ sic ꝓbare: & af¬
fectũ patriȩ magis quȩsisse in pros¬
peris. Et huiꝰ ce modi officiũ in nob̃̾
iocundius ẽ: inmalis gratius. Tota
hunc ciuitas. tota planacit italia. Cor¬
pus terra suscepit: anima xp̃o reddi¬

Expanded text:
sum se erigens salutare uenientes: insum se erigens salutare uenientes: intellegeres illum non emori, sed migrare, et mutare amicos, non relinquere. uoluuntur per ora lacrimae et obfirmato animo non queo dolorem dissimulare, quem patior. quis crederet in tali illum tempore nostrae necessitudinis recordari et luctante anima studiorum scire dulcedinem? adprehensa auunculi manu: \'hanc,\' inquit, \'tunicam, qua utebar in ministerio Christi, mitte dilectissimo mihi, aetate patri, fratri collegio, et, quidquid a te nepoti debebatur affectus, in illum transfer, quem mecum pariter diligebus.\' atque in talia uerba defecit auunculum manu, me recordatione contrectans. k Scio, quod nolueris amorem in te ciuium sic probare, et affectum patriae magis quaesisse in prosperis. sed huiusce modi officium in bonis iucundius est, in malis gratius. tota hunc ciuitas, tota planxit Italia. corpus terra suscepit, anima Christo reddi
Abbreviated transcription (Latin):
idem possumꝰ et de isto dicere: qui
basilicas eccłiȩ et martyrũ concilia-¬
bula diuersis florib. et arboꝵ comis.
uitiumq pampinis adumbrarit.
ut quicquid placebat in eccłia tam
Omiserabilis humana conditio. et
te subtrahis: quid tergi uarsaris ora¬
tio: Quasi enĩ mortem illiꝰ differri
possimꝰ. et uitã facere longiorem: sic
timemꝰ adultimũ ꝑuenire. Omnis
caro fenũ: et om̃is gła eiꝰ quasi flos fe
ni. Ubi nune decora illa facies: ubi
totius corporis dignitas quo ueluti
pulchro indum̃to pulchritudo ani¬
mȩ uestiebatur marcescebat: Pro do¬
lor flante austro liliũ et purpurea
uiola in pallorem sensim migrabat.
Cũq ȩstuaret febrib. et uenarum
fontes hauriret calor lasso anheli-¬
tu tristem auunculũ consolabatur.
Lȩtus erat uultu: et uniuersis cirea
plorantib solus ipse ridebat. Proi¬
cere palliũ. manus eoetendẽ. uidere
qđ alii ñ uidebant: et quasi in occur¬

Expanded text:
idem possumus et de isto dicere, qui idem possumus et de isto dicere, qui bisilicas Ecclesiae, et Martyrum Conciliabula, diversis floribus, et arborum comis, vitiumque pampinis adumbrarit: ut quidquid placebat in Ecclesia, tamO miserabilis humana conditio, et te subtrahis? 341 quid tergiversaris, oratio: quasi enim mortem illius differre possimus, et vitam facere longiorem, sic timemus ad ultimum pervenire. « Omnis caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni » . Ubi nunc decora illa facies, ubi totius corporis dignitas, quo veluti pulchro indummae uestiebatur? marcescebat, pro dolor, flante austro lilium et purpura uiolae in pallorem sensim migrabat cumque aestuaret febribus et uenarum fontes hauriret calor, lasso anhelitu tristem auunculum consolabatur. laetus erat uultus et uniuersis circa plorantibus solus ipse ridebat. proicere pallium, manus extendere, uidere, quod alii non uidebant, et quasi in occur
Abbreviated transcription (Latin):
citus si teneret altare. si parietes absq
fuligine. si pauim̃ta tersa : si ianitor
creber inporta uela semꝑ in ostus. si
saerariũ mundũ. si uasa lucentia. et
in om̃s cerimonias pia sollicitudo
disposita. non minꝰ. ñ mauis neglige¬
bat officiũ. ubicũq eũ in eccłia quę¬
reres inuenires. Nobilem uirũ quin¬
tũ fabiũ miratur antiquitas: qͥ etiã
romanȩ scriptor hystoriȩ ẽ sed magis
ex pictura quã exlitteris nom̃ inue¬
nit: et beselehel nr̃m plenũ sapientia
et sp̃u dĩ scriptura testatur. Urã qͦq
filiũ mulieris tiraȩ qđ alt̃ tab nacu¬
li. alt̃ templi suppellectilem fabri¬
catisint. Quo modo enĩ letȩ segetes &
uberes agri int̃dũ culmis aristisq
luacuriant: ita p̃clara ingenia & meis
plena uirtutib in uariarũ artiũ re-¬
dundat elegantiã. Unde et apud gre-¬
cos. philosophus ille laudatur : qui
om̃e qđ uteretur usq ad palliũ. & anu¬
lũ manu sua factũ. gloriatusẽ. Hoc

Expanded text:
citus, si niteret altare, si parietes absque fuligine, si pauimenta tersa, si ianitor creber in porta, uela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si uasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollicitudo disposita non minus, non maius neglegebat officium. ubicumque eum ecclesia quaereres, inuenires. nobilem uirum yuintum Fabium miratur antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est, sed magis ex pictura quam litteris nomen inuenit; et Beselehel nostrum plenum sapientia et spiritu dei scriptura testatur, Hiram quoque, filium mulieris Tyriae, quod alter tabli, alter Templi supellectilem fabricati sint . Quomodo enim laetae segetes, et uberes agri, interdum culmis, aristisque luxuriant : ITA PRAECLARA ingenia, et mens plena virtutibus, in variarum artium redundat elegantiam. Unde et apud Graecos Philosophus ille laudatur, qui omne quo uteretur usque ad pallium et annulum, manu sua factum gloriatus est. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nifesti erunt: qui signantur. Hoc si¬
gnaculũ inmanu datur. quando oꝑa
iustitiȩ scriptura significat: ut ibi fac
namento : et imposui tͥ armillas circa
manus tuas. Rursũ ad eũ qui indutus
ẽ. podere: alius locus signaculi demon¬
stratur. Ptransi mediam ierłm. et da
signaculũ infrontib uirorũ gementiũ
et dolentiũ in om̃ib iniquitatib quȩ
fiunt in medio eorũ. Quare : ut post¬
ea possint dicere. Signatũ ẽ. suꝑ nos
lum̃ uultus tui dñe. Et calciam̃tum
inpedib eius. Sponsi quippe ꝑ di-¬
derat dignitatẽ: nudis pedib pascha
celebrare ñ poterat. Hȩc sunt calcia¬
menta de quib dñs ait. Et caleiauite
iacincco. Et calciamenta in pedib eiꝰ
Ne ubi coluber insidians plantam
ingredientis inuadet: et suꝑ scorpio¬
nes et serpentes securius ambularet.
Ut p̃pararetur ad euangłium pacis
iam non ingrediens scđm carnem sed
scđm sp̃m: et dictũ ei ꝓpheticũ conue-¬

Expanded text:
nifesti erunt qui signantur. » Hoc sinifesti erunt qui signantur. » Hoc signaculum in manu datur, quando opera justitiae Scriptura significat, ut ibi: « Fnamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » . Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da signaculum in frontibus virorum gementium, et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum. quare? ut postea possint dicere: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. Et calciamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdiderat dignitatem. nudis pedibus pascha celebrare non poterat. haec sunt calciamenta, de quibus dominus ait: et calceaui te hyacinthum. et calciamenta in pedibus eius, necubi coluber insidians plantam gradientis inuaderet, ut super scorpiones et serpentes securius ambularet, ut praepararetur ad euangelium pacis iam non ingrediens secundum carnem, sed secundum spiritum, et dictum ei propheticum conue
Abbreviated transcription (Latin):
ce. ex illa sub stantia quã illi pat̾ fuerat
aliquando largitus. in nom̃ trepidus
ueritatis erũpit. Sat̃ inquiens peccaui
in cȩlũ. Frustra igit᷑ quidã argum̃tant᷑.
nom̃ patris in scõs tantũmͦ conuenire:
mine confitetur indignum: nisi forte
idõ patrem audet uocare quia plena
mente conuersus ẽ. Dixit autẽ pater
ad pueros suos. Celerius ꝓferte stolam
pͥorem : et induite eum. Stolam quam
adam peccando ꝑdiderat: stolã quae
in alia parabola indum̃tũ dr̃ nuptia
le. id.ẽ. uestis sp̃s scĩ. Qũa qui ñ habue¬
rit : non potest regis int̾eẽ. conuiuio. Et
date anulũ in manu illius. Signaculum
similitudinis xp̃i : scđm illud: creden-¬
tes signati estis sp̃u repromissionis scõ.
Et ad pͥncipẽ dr̃ tỹri: qui similitudinẽ
conditoris amiserat. Tu es signaculũ
similitudinis : et corona decoris in de-
liciis paradysi dĩ natꝰ es. Isaias quoq
de hoc signaculo loquitur. Tunc ma-¬

Expanded text:
ce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat ce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris in sanctos tantummodo conuenire, mine confitetur indignum: nisi forte ideo patrem audet vocare, quia plena mente conversus est. 23. « Dixit autem pater ad pueros suos: Celerius proferte stolam priorem, et induite eum; » stolam, quam Adam peccando perdiderat, stolam, quae in alia ple, id est uestem spiritus sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse conuiuio. Et date anulum in manu illius, signaculum simi-. litudinis Christi secundum illud: credentes signati estis spiritu repromissionis sancto. et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem conditoris amiserat: tu es resignaeulum similitudinis et corona dliciis paradisi Dei natus es » . Isaias quoque de hoc signaculo loquitur: « Tunc ma
Abbreviated transcription (Latin):
effectus ẽ. particeps: ita uigũ suũ leue.
id .ẽ. mandatorũ suorũ facilia p̃cepta.
ea grã magis qua ex merito suꝑ iunio¬
rem filiũ collo cauit. Et osculatus ẽ. eũ
iuxcta illud qđ in cantica canticorum
eccłia de sponsi p̃catur aduentu. Oscu¬
letur me osculo oris sui. Nolo mͥ dicens
ꝑ moysen. nolo ꝑꝓpħas loquatur: ip¬
se meũ corpus assumat: ipse me osculet᷑
in carne: ut et illud quoq quod in isa¬
ia scriptũ ẽ. huic sententiȩ coaptemus.
Siqueris quere ame. habita insaltu.
Et ibi quippe flens eccłia clamare iu¬
betur ex seir: quia seir pilosus & his¬
pidus int̃p̃tatur : ut antiquũ gentiliũ
significet errorem: illa parit̃ similitudi¬
ne respondente : Nigrasum & speciosa
filia ierłm. Dixit autẽ illi filius. Pat̃
peccaui in cȩlũ & corã te: iam ñ sũ dignꝰ
uocari filius tuus. Dicit se dignũ ñ ẽẽ.
filiũ nuncupari: et tam̃ ex naturę uo-¬

Expanded text:
effectus est particeps, ita et iugum suum leue, effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur me ab osculis oris sui, nolo mihi,\' dicens, per Moysen, nolo per prophetas loquatur; ipse meum corpus adsumat, ipse me osculetur in carne\', ut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic sententiae coaptemus: si quaeris, quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex Seir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut antiquum gentilium significet horrorem illa pariter I similitudine respondente: nigra sum et speciosa filia Hierusalem. Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae uo
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ Fac me sicut unũ de mercenariis
tuis. Fac me inquit sicut unũ eoe u¬
dȩis : qui te ob p̃sentiũ tantũ rerũ pro-¬
missa uenerantur. Recipe filiũ pęni-¬
tentem : qui mercenariisdius peccantib
sepissime peꝑcisti. Et uenit usq ad pa¬
trem suũ. Uenimꝰ ad patrẽ quando a
porcorũ recedimꝰ pastione : scđm illud.
statim ut conuersus ingemueris. saluus
eris. Cumq ad huc longe essec: cudit
eum pat̾ eius. Et miscđia motus est :
antequã dignis oꝑib et uera pęnitentia
ad patrẽ rediret antiquũ. Ds̃ apud quẽ
cuncta futura iã facta sunt. et qui om̃iũ
p̃eurrit aduentum: et ꝑ uerbum suum
quo carnẽ sũpsit ex uirgine : reditum
filii unioris anticipat: Et ꝓcurrens
incubuit suꝑ collũ ipsius. Ante uenit
ad terras : quã ille domũ confessionis
intraret. Incubuit suꝑ collũ ipsius: id
est corpꝰ sũpsit humanum: et sicuti suꝑ
pectus ioħs recubuit qui secretorũ eius

Expanded text:
tus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tuis. fac me, inquit, \'sicut unum ex Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum promissa uenerantur. recipe filium paenitentem, qui mercennariis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et uenit usque ad patrem suum. uenimus ad patrem, quando a porcorum recedimus pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et misericordia motus est. antequam dignis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret antiquum, deus, apud quem cuncta futura iam facta sunt et qui omnium ecurrit aduentum et per uerbum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mii auiditate cõpellitur Sed quia
hoc ipsum quod adeo iubetur ẽ. opti¬
mum. Sensus itaq ipse ẽ. Quanti ex
iudȩis ob p̃sentia tantũ bona a dĩ obse¬
quio ñ recedunt: et ego egestate confi¬
cior. Surgens ibo ad patrem meum.
lulchrȩ ait surgens. Patre quippe ab¬¬
sente: non steterat. Peccatorũ iacere: sta¬
re iustorũ ẽ. Ad moysen dr̃ Tu uero hic
sta mecũ. Et in centesimo tricesimo ter¬¬
tio psalmo. Eece nunc benedicite dñm
om̃s serui dñi : qui statis in domo dñi. Ad
benedictionẽ dñi stantes ꝓpħa indomo
dñi cohortatur. Et dicam illi. Pat̃ pec¬
caui in cȩlũ et coram te : iam non sum
dignus uocari filius tuus. Peccauerat
incȩlũ : qui ierłm cȩlestem relinquerat
matrem. Peccauerat coram patre : qui
conditore deserto. fuerat ligna ueneratꝰ
Non erat dignus uocari filius: qui ser¬
uus eẽ. maluerat idolorũ. Omĩs enim
qui peccatũ facit: de diabolo patre na-¬

Expanded text:
praemii auiditate conpellitur, sed quia praemii auiditate conpellitur, sed quia hoc ipsum, quod a deo iubetur, est optimum. sensus itaque iste est: cquanti ex Iudaeis ob praesentia tantum bona a dei obsequio non recedunt, et ego egestate conficior Surgens ibo ad patrem meum. pulchre ait \'surgens\'; patre quippe absente non steterat. peccatorum iacere, stare iustorum est. ad Moysen dicitur: tu uero hic sta mecum; et in centesimo tricesimo tertio psalmo: ecce nunc benedicite dominum, omnes serui domini, qui statis in domo domini, ad benedictionem domini stantes propheta in domo domini cohortatur. Et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. peccauerat in caelum, qui Hierusalem caelestem reliquerat matrem; peccauerat coram patre, qui conditore deserto fuerat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diabolo patre na