comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flectit adiustitiã. regalis potestas ab impro¬
bitatt coerceat. Siquis autt̃ ep̃orũ id neg¬
lexerit: concilio reus erit XXXII
ius sitis. etiã sacerdotũ mentes optinet.
Multi fideliũ in amore xp̃i & martyrũ. in
parrochiis epõrũ basilicas construunt: obla¬
tiones scãs tribuunt. Sacerdotes hȩc auftr̃
atq in usus suos conuertunt. Inde est quod
cultores sacrorũ deficiunt: dum stipendia sua
ꝑdunt. Inde labentiũ basilicarũ ruinȩ ñ
reparantur: quia auaritia sacerdotali om̃ia
auferuntur. Proquare constitutũ est aprȩ¬
senti concilio epõs ita dioceses suas regere. ut
nihil exearũ iure p̾sumant auferre: sed
iuxta priorũ auctoritatẽ conciliorũ tam
de oblationib quã detributis ac frugibus
tertiã consequant᷑. Qđ si amplius quippiã
ab eis p̾sũptũ extiterit: ꝑ conciliũ restaure¬
tur appellantibus aut ipsis conditorib aut

Expanded text:
flectit ad justitiam, regalis potestas ab improflectit ad justitiam, regalis potestas ab improbitate coerceat. Si quis autem episcoporum id neglexerit, concilio reus erit. XXXIIjus sitis etiam sacerdotum mentes obtMulti fidelium in amore Christi et martyrum in parochiis episcoporum basilicas construunt, oblationes sanctas tribuunt, sacerdotes haec auferunt, atque in usus suos convertunt, inde cultores sacrorum deficiunt, dum stipendia sua perdunt. Inde labentium basilicarum ruinae non reparantur: quia avaritia sacerdotali omnia auferuntur. Pro qua re constitutum est a praesenti concilio episcopos ita diocaeses suas regere, ut nihil ex earum jure praesumant auferre: sed juxta priorum auctoritatem Conciliorum, tam de oblationibus, quam de tributis ac frugibus, tertiam partem consequantur. Quod si amplius quippiam ab eis praesumptum exstiterit, per Concilium restauretur: appellantibus aut ipsis conditoribus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
neũ occulte accipere. uel dirigere ñ p̃su¬
mant. Qui autẽ deprehenditur aut con¬
uincitur: denunciatus principi apud con¬
ciliũ condigna animaduersione multabit᷑¬
Iepe principes contra quoslibet XXX¬
maiestatis obnoxios. sacerdotib nego¬
cia sua committunt. Et quia sacerdotes
axp̃o administeriũ salutis clecti sunt. ibi
consentiant. regib fieri iudices ubi iure¬
iurando supplicui indulgentia promittitur
non ubi discriminis sententia p̃parat᷑. Si
quis ergo sacerdotũ contra hoc cõmune con¬
sultũ discussor in alienis periculis extiterit:
sit reus effusi sanguinis apud xp̃m & apud
ȩcclesiã perdat ꝓpriũ gradum. XXXI
impositã adõ sibi curã ñ ambigant. lae¬
q dũ conspiciunt iudices ac potentes pauperũ
oppressores existert: prius eos sacerdotali ad¬
monitione redarguant. Et si contẽpserint
emendari: eorũ insolentiã regiis aurib inti¬
ment. ut quos sacerdotalis ad monitio non

Expanded text:
mandatum occulte accipere vel dirigere non praesumandatum occulte accipere vel dirigere non praesumant. Qui autem deprehenditur atque convincitur, denuntiatus principi apud conciliuSaepe principes contra quoslibet majestatis obnoxios sacerdotibus negotia sua committua Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri iudices, ubi iureiurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia preparatur. Si quis ergo sacerdotum contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis extiterit, sit reus effusi saEcclesiam perdat proprium gradum. XXXIIimpositam a Deo sibi curam non ambigant, ideoque dum conspiciunt judices ac potentes pauperum oppressores existere, prius eos sacerdotali admonitione redarguant; et si contempserint emendari, eorum insolentias regiis auribus intiment, ut quos sacerdotalis admonitio non
Abbreviated transcription (Latin):
uando prb̃i aut diaconi ꝑparrochias
constituuntur: oportet cos ꝓfessionẽ
timore: ut dũ eos tali ꝓfessione obligaue¬
iuste deiectus. in sȩxunda synodo in¬
nocens reperiatur: ñ potest esse qđ fuerat.
nisi gradus amissos recipiat corã altario de
manu ep̃orũ. Si ep̃s est: orariũ. anulũ. &
baculũ. Si prb̃: orariũ. & planetã. Si diaco¬
nus: orariũ. & albã. Si subdiaconus: patenã
&calicẽ. Sic & reliqui gradus ea in reparati¬
onẽ sui recipiant: quȩ cũ ordinarentur
perceperant:¬
i ep̃s quis aut prb siue diaconus uel
quilibet exordine clericorũ magos.
aut aruspices. aut ariolas. aut certe augures.
aut alique eorũ similia excrcentes. consu¬
luisse fuerit deprehensus: abhonort digni
tatis suȩ depositus. monasterii curã excipiat.
ibiq ꝑpetua pęnitentia deditus. scelus ad¬
missum sacrilegii soluat. XXUIIII¬
onfinitimi ostiũ sacerdotes pret̾ eos
qui aregia potestate licentiã accepe¬
runt. aquolibet mandatũ agentes extra

Expanded text:
uando presbyteri aut diaconi per parochias constituuntur, oportet eos primum prtimore, ut, dum eos talis professio obligavejuste dejectus in senocens repperiatur, non potest esse quod fuerat, nisi gradus amissos recipiat coram altario de manu episcoporum. Si episcopus est, orarium, anulum et baculum; si presbiter, orarium et planetam; si diaconus, orarium et albam; si subdiaconus, patenam et calicem. Sic et reliqui gradus ea in reparationem sui recipiant, quae cum ordinarentur perceperantpus quis, aut presbyter, sive diaconus, vel quilibet ex ordine clericorum, magos aut aruspices aut ariolos aut certe augures aut aliquos eorum similia exercentes, consuluisse fuerit deprehensus, ab honore dignitatis suae depositus, monasterium ingressus poenam excipiat, ibique perpetuae poenitentiae deditus, scelus admissum sacrilegii solvat. Ionfinitimi hostium sacerdotes, praeter eos qui regia potestate licentiam acceperunt, quodlibet ad gentem extraneam
Abbreviated transcription (Latin):
auctor maxime sapardus arlatensis ep̃s extitit:
QUANTA DECIMA ARAUSICENSIS.
in quã patres xui statuerunt canones. Quorum
auctor maxime hilarius ep̃s extitit.
UINTA DECIMA EPAOXENSIS: IN
qua patres xxiiii statuerunt canones xl.
Quorũ auctor maxime caesarius ep̃s extitit
CEXTA deciua aGATHENSIS IOUA
Apatres xoxx iiii statuerunt canones. Quo¬
rũ auctor maxime caesarius ep̃s exticio:
EPTIMA DECIMA AUΗLIANENSIS
inqua patres locxii statuerunt canones:
Quorũ auctor maxime aureł arlatensis ep̃s ex¬
titit temporib chlodonei regis.
ctaua drcina itt̃auneliantx¬
sis. in quapatres xxxi ftatuerunt canones
ONA DECIMA ITEAUMELIANENSIS
in qua patres xxiii statuerunt canones.
Quorũ auetor maxne sc̃s albinus andagauen.
tres xv statuerunt canones. Quorũ aue¬
qua patres xxi statuerunt canones:
Quorũ auctor maxime priscus iugdunensis
ep̃s extitit

Expanded text:
auctor maxime Sapardus Arelatensis episcopus exstitit. Quarta decima Arausicensis, in qua Patres XVI statuerunt canones, quorum auctor maxime Hilarius episcopus exstitit. Quinta decima Epaunensis, in qua Patres XXVII statuerunt canones XL, quorum auctor maxime Caesarius episcopus exstitit. Sexta decima Agathensis, in qua Patres XXXIV statuerunt canones, quorum auctor maxime Caesarius episcopus exstitit. Septima decima Aurelianensis, in qua Patres LXXII statuerunt canones, quorum auctor maxime Aurelianus Arelatensis epis Clodovei regis. § 17. Octavadecima item Aurelianensis, in qua Patres XXXI statuerunt canones, . § 18. Nonadecima item Aurelianensis, in qua Patres XXX statuerunt canones, quorum auctor maxime S. Albinus Andegavensitres XV statuerunt canones, quorum aucensis, in qua Patres XXI statuerunt canones, quorum auctor maxime Priscus Lugdunensis episcopus exstitit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ pene pomnẽ spaniã siue galliam
idolatrię sacrilegiũ moleuit: hoc
cum consensu gloriosissimi principis sc̃ã sy¬
nodus ordinauit. ut om̃is sacerdos in loco
suo una cũ iudice territorii sacrilegium
memoratũ studiose ꝑquirat: exterminari
inuentũ ñ differat. Om̃s uero qui ad talẽ
errorẽ concurrunt sine discrimine: qua
potuerint animaduersione. coerceant.
Qđ si neglexerint: sciant se utriq excõ¬
municationis periculũ esse subituros.
Si qui uero domini extirpart hoc malũ
de possessione sua neglexerint. uel familiac
phibere nolucrint : ab ep̃o & ipsi a cominu¬
nione pellantur.

Expanded text:
m pene per omnem Hispaniam sive Galliam idolatriae sacrilegium inolevit, hoc cum consensu gloriosissimi principis sancta synodus ordinavit, ut omnis sacerdos in loco suo una cum judice territorii sacrilegium memoratum studiose perquirat, et exterminari inventa non differat; homines vero, qui ad talem errorem concurrunt, salvo discrimine animae, qua potuerint animadversione coerceant: quod si neglexerint, sciant se utrique excommunicationis periculum esse subituros. Si qui vero domini extirpare hoc malum a possessione sua neglexerint vel familiae suae prohibere noluerint, ab episcopo et ipsi a communione pellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ginta annos sine aliqua int̾pellatione
possederit: quia scđm ius legis eius uidetus
esse diocesis: admittenda non est contra cum
actio reposcendi. Sed hoc intra unã parro¬
chiã. Exetra uero nullomodo. nedũ diocess
deferdit᷑ ꝓiunciarũ termini confundantus
nalis possessio tollit: ita territorii co¬
uentũ ñ admittit. Ideoq basilicȩ quȩ no

Expanded text:
ginta annos sine aliqua interpellatione possederit, quia secundum jus legis ejus jam videtur esse dioecesis, admittenda non est contra eum actio reposcendi, sed hoc intra unam provinciam, extra vero nullo modo, ne dum dioecesis defenditur provinciarum termini confundantur.nalis possessio tollit, ita territorii conventum non a
Abbreviated transcription (Latin):
austinus ep̃s: legatus eccłae romanȩ
dixit. Adhuc secundũ professio¬
nem sc̃itatis urãe. tam sc̃i alippri. quã &iã
fr̃is nr̃i iocundi aliqua firmari credo. ali¬
ipsi canones uenerint Ergout plac&
et nob̾ & beatitudini ur̃ae : ad sc̃m et uene¬
rabilem eccłae romanae bonifatiũ ep̃m¬
sc̃s augustinus statuere dignatus est deli¬
berare possit. utrũ et hoc concedendũ sit
an roicendum. Hoc est de appellationi¬
bi inferioris gradus. Si ergo ad hucindu¬
biũ uenit dehoc capetulo : iustũ est urb¬
tissimae romanae sedis ep̃sinsormana
beat. si tamen in approbatis ca nomibidi

Expanded text:
austinus episcopus legatus Ecclesiae Romanae dixit: Adhuc secundum professionem sanctitatis vestrae tam sancti Alipii quam etiam fratris nostri Jucundi aliqua firmari credo, ali dubium ipsi canones venerint: ergo ut placet et nobis et beatitudini vestrae, ad sanctum et venerabilem Eccsanctus Augustinus statuere dignatus est, deliberare possit, utrum et hoc concedendum sit an reticendum hoc est, de appellationibus inferioris gradus, si ergo adhuc in dubium venit de hoc capitulo, justum est ut beatissimae Romanae sedis episcopus informari debeat, si tamen in approbatis canonib
Abbreviated transcription (Latin):
rum similibus : omnis quae ex mulierib ẽ.
suspicio declinat᷑. Qui autẽ praet̾haec agit :
pereclitatur declero¬
ordinari. Siuero hoc difficile fu¬
erit. uelaliqua urgente necessitate uelitine¬
ris longitudine : certe tres ep̃i debentinunũ

Expanded text:
rum similibus omnis quae ex mulieribus est rum similibus omnis quae ex mulieribus est suspicio declinatur. Qui autem praeter haec agit, perordinari. Si vero hoc difficile fuerit, vel aliqua urgente necessitate, vel itineris longitudine, certe tres episcopi debent in unu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ multa siue ꝑ necessitatẽ. siue ex qua¬
cũq causa contra regulã gestasunt.
liita ut homines exiutagentili nuper
adhuc catheer eati uelinstituti. statim ad spiri¬
talem baptismũ uenissent. Et continuo cũbap¬
tirati sunt &iam adepiscopatũ uel ad presbi¬
terium prouecti sunt : Recteigitur uisum ẽ
dec&ero nihil tale deberefieri: Nam & tem¬
pore opus est ut sit caticuminus: & post baptis¬
mũ multa probatione indig&. Euid ensnamq
est apostolicũ preceptũ dicens. Nonneofitũ.
ne fortelatus. in uidiciũ incurrat & laqueũ di¬
aboli: Si uero praecedente tempore mortale
aliquod peccatũ ad miserit. & conuictus du¬
obus uel tribus testib fuerit: cess& a clero
qui huius modi est. Si quis uero pra&erhace
facit: tam quã contraria statutis seĩ concilũ
gerens. & iamipse periclitabit̾ destatusui
cono. neq ulli clericorũ omnino
licere habere secũ mulierẽ extraneam. nisi
matertera sit: In his namq solisꝑsonis. & hõ¬

Expanded text:
m multa sive per necessitatem sive ex quacunque causa contra regulam gesta sunt, ita ut homines ex vita gentili nuper adhuc catechizati vel instituti statim ad spiritalem baptismum venissent, et continuo cum baptizati sunt etiam ad episcopatum vel ad presbyterium provecti sunt, recte igitur visum est de caetero nihil tale fieri; nam et tempore opus est ut sit catechumenus, et post baptismum multa probatione indiget. Evidens namque est apostolicum praeceptum dicens: Non neophytum, ne forte elatus in judicium incidat et laqueum diaboli. Si vero praecedente tempore mortale aliquid admiserit, et convictus duobus vel tribus testibus fuerit, cessabit a clero qui hujusmodi est; si quis vero praeter haec facit, tanquam contraria statutis sancti concilii gerens, etiam ipse periclitabitur de statu sucono, neque ulli clericorum omnino licere permitti habere secum mulierem extraneam, nisi matertera sit: in his namque solis personis et ho
Abbreviated transcription (Latin):
infirmus pęnitentiã postulat: id antt
cinere. & cilicio habitũ mutart faciat. & sic
penitentiã ei tradat. Si uero mulier fuc¬
rit: non accipiat pęnitentiã. nisi prius aut
uelata fuerit : aut mutauerit habitũ. Se¬
pius enĩ laicis cũ feminis tribuendo desidio¬
se penitentiã: ad lamentanda rursus facino¬
ra post acceptã pęnitentiã relabuntur.
riolita p̾sũptio usq adeo illicitis ausib XIIi
aditũ patefecit. ut clerici conclericos suos
relicto ponufice suo adiudicia publica per¬
trahant. Proinde statuimus: ut hoc dece¬
habere uxores. uel concubinas: Neq manci¬
piũ xp̃ianũ iusus ꝓprios cõparare. Sed &
filii qui extali coniugio nati sunt: assumen¬
dos esse adbaptismũ. Nulla officia publi¬
ca eis iniungantur: ꝑque eis occasio tribu¬
ab eis iudaismo ritu sunt maculati. uł etiã
circũcisi: ñ reddito precio ad libertatẽ &
religionẽ redeant xp̃ianam.

Expanded text:
infirmus penitentiam postulat, id ante cinere poenitentiam ei tradat. Si vero mulier fuerit, non accipiat poenitentiam, nisi prius aut velata fuerit, aut mutaverit habitum, saepius enim laicis cum feminis tribuendo desidiose poenitentiam, ad lamentanda rursus facinora post acceptam poenitentiam relabuntur. XIII. Inoleta praesumptio usque adeo illicitis ausibus aditum patefecit, ut clerici conclericos suos relicto pontifice suo ad judicia publica pertrahant. Proinde statuimus, ut hoc de caehabere uxores, vel concubinas, neque mancipium Christianum in usus proprios comparare, sed et filios qui ex tali conjugio nati sunt, assumendos esse ad baptismum. Nulla officia publica eis injungantur per quae eis occasio tribuab eis Judaismi ritu sunt maculati, vel etiam circumcisi, non reddito pretio, ad libertatem et religionem redeant Christianam.
Abbreviated transcription (Latin):
& diaconos ꝑparrochias liceat: quos
tamen uitȩ rectitudo & ꝓbitas morũ com¬
mendat: ea tamen ratione. ut antea manis¬
missi lib̾tatẽ status sui ꝑcipiant. & denuo ad
ecclesiasticos honores succedant. Inreligio
sũ est enĩ obligatos existere seruituti: qui
sacri ordinis suscipiunt dignitatt̃. Quicqui
autẽ talib aut plibtatẽ concessũ. aut suc¬
cessiont extittrit datũ. aut quolibet cõms¬
do collatũ: non licebit eis quippiã inde i
Etraneas ꝑsonas transmittert. sed omĩa al
eius ȩccłam qua manumissi sunt. post eorũ
habitũ ꝑtinere. His quoq sicut. &r ceteris
excłe libertis accusandi uel testificandi a¬
uersus ȩccłam aditus intercluditur. Q
nature. sed tẽpore necessitatis ꝓmerucr ul

Expanded text:
 diacones per parochias liceat, quos tamen vitae rectitudo, et probitas morum commendat, ea tamen ratione ut antea manumissi libertatem status sui percipiant, et denuo ad ecclesiasticos honores succedant. Est enim irreligiosum obligatos existere servituti, qui sacri ordinis suscipiunt dignitatem, quidquid autem talibus aut per libertatem concessum, aut successione exstiterit datum, aut quolibet commodo collatum, non licebit eis quippiam inde in extraneas personas transmittere, sed omnia ad ejus ecclesiam qua manumissi sunt post eorum obitum pertinere. His quoque sicut et caeteris ecclesiae libertis accusandi vel testificandi adversus ecclesiam aditus intercluditur, adnaturae, sed tempore necessitatis promerueru
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentia ad cõmunionẽ placuit admiti.
Qđ si infra tẽpora constituta fuerit infir
terũ coqđ sine idolatria ꝑficere sce¬
lus non potuit. nec infinẽ impertiendam
post tẽpora constituta acta pęniten¬
tia denuo fuerit fornicatus: placuit cũ¬
nec infinẽ habere cõmunionem. UIII¬
tem feminȩ quȩ nulla precedente causa
reliquerint uiros suos. & alteris se copula¬
uerint: nec infinẽ accipiant cõmunionẽ.
tem fidelis femina quȩ adulterũ uUIIII¬
maritũ reliquerit fidelẽ. & alterũ ducit:
ꝓhibeat᷑ neducat. Si autẽ duxerit: non
prius accipiat cõmumonẽ quã is qui re¬
liquerit de scło eierit. nisi forte necessitas
infirmitatis dare compulerit¬
qui uxorẽ inculpatã relinquit. & cũ scierit
illũ abuxore quã sine causa reliquit. pla¬
nitra quinquennii autẽ tẽpora XI¬
caticumina sigrauit᷑ fuerit infirmata. ad¬
dendũ ei baptismũ placuit non denegari:

Expanded text:
poenitentia, ad communionem plpoenitentia, ad communionem plquod si infra tempora constituta fuerit infirmterum, eo quod sine idololatria perficere scelus non potuit, nec in finem impertiendam post tempora constituta acta poenitentia, denuo fuerit fornicatus, placuit nec in finem habere eum communionem. Item feminae quae nulla praecedente causa reliquerunt viros suos, et alteris se copulaverunt, nec in finem accipiant communionem. IX. Item fidelis femina quae adulterum maritum reliquerit fidelem, et alterum duxerit, prohibeatur ne ducat; si autem dprius accipiat communionem, nisi is quem rerius de saeculo exierit: nisi si forte necessitas infirmitatis dare compuleritqui uxorem inculpatam reliquit, et cum scierit illum ab uxore quam sine causa reliquit, plaXI. Intra quinquennii autem tempora catechumena si graviter fuerit infirmata, addendum ei baptismum placuit non denegari.
Abbreviated transcription (Latin):
lãmines qui post fidẽ lauacri & re¬
generationis sacrificauerint: eo quod
geminauerint scelera accedente homici¬
dio. uł triplicauerint: facinus coherente:
mȩchia. placuit eos nec infinẽ accipere
communionem.
tem flãmines qui non immolauer̃ sed munꝰ
tantũ dederunt. eo qđ se afunestis abstinu¬
crunt sacrificiis. placuit infinẽ eis prestare
cõmunionẽ. acta tam̃ legitima pęnitentia.
Itẽ ipsi sipost pęnitentiã fuerint mexhati.
placuit ulterius eis non eẽ dandã cõmuni¬
onẽ. ne lusisse dedominica communione
tẽ flãmines si fuerint caticumini. & se asa¬
crificiis abstinuerint: post trienu tẽpora
placuit adbaptismũ admitt debert.U
i qua femina furore zeli accensa fla¬
gellis uerberaucrit. ancillã suã. ita
ut int̾ra tertiũ diẽ animã. cũ cruciatu ef¬
fundat: eo qđ incertũ sit uoluntate an ca¬
su occiderit. si uoluntate. post sepit̃ annos:
si casu. ꝑ quinq annoꝵ tẽpora acta legitima

Expanded text:
lamines qui post fidem lavacri et regenerationis sacrificaverint, eo quod geminaverint scelera accedente homicidio, vel triplicaverint facinus cohaerente moechia, placuit eos nec in finem accipere communionem. III. Item flamines qui non immolaverunt, sed munus tantum dederunt, eo quod se a funestis abstinuerunt sacrificiis, placuit in finem eis praestare communionem, acta tamen legitima poenitentia. Item ipsi si post poenitentiam fuerint moechati, placuit ulterius eis non esse dandam communionem, ne lusisse de Dominica communione Item flamines si fuerint catechumeni, et se a sacrificiis abstinuerunt, post triennii tempora placuit ad baptismum admitti debere. V. Si qua femina, furore zeli accensa, flagellis verberaverit ancillam suam, ita ut intra tertium diem animam cum cruciatu effundat, eo quod incertum sit, voluntate, an casu occiderit, si voluntate, post septem annos; si casu, per quinque annorum tempora, acta legitima
Abbreviated transcription (Latin):
Iirgines quȩ se dõ dicauerunt. XIII¬
si pactũ ꝑdiderint uirginitatis. atq eidẽ
libidim seruierint. Non intelligentes quod
amiserint: placuit nec infine dandã eis ẽt̃
cõmunionẽ. Qđ si semet ꝑsuaserint. qđ in¬
pore uitȩ suȩ huiusmodi feminȩ egerint
penitentiã. & abstinuerint se acoitũ eo qđ
lapsȩ potius uideant᷑ : placuit eas infinem
cõmunionẽ accipert debere XIIII

Expanded text:
Virgines quae se Deo dicarunt, si pactum perdiderint virginitatis, atque eidem libidini servierint, non intelligentes quid amiserint, placuit nec in fine eis dandam communionem. Quod si semel persuasae, aut inpore vitae suae hujusmodi feminae egerint poenitentiam, ut abstineant se a coitu, eo quod lapsae potius videantur, placuit eas in fine communionem accipere debere
Abbreviated transcription (Latin):
audiri ab ep̃rs suis uel afinitimis debeant.
quod inniceno concilio minime legimus
nde hoc ipsũ iubeat sc̃itas ur̃a nobis re.¬
citari: Aurelius ep̃s dixit. Recitetur
ad locum. &iam hoc qđ deposcit᷑ Dani¬
hel notarius recitauit. De appellationi¬
b autẽ clericorũ. id est minoris loci: res¬
tat ipsus sẏnodi certa responsio. Dequa
re quid acturi sitis. credimus inserenda. qđ
taliter dictum est. ex sardicensi concilio

Expanded text:
audiri ab episcopis suis vel a finitimis debeant, audiri ab episcopis suis vel a finitimis debeant, quod in Nicaeno concilio minime legimus: unde hoc ipsum jubeat sanctitas vestra nobis recitari. Aurelius episcopus dixit: Recitetur ad locum etiam hoc quod deposcitur. Daniel notarius recitavit: De appellationibus autem clericorum, id est minoris loci, et ipsius synodi certa responsio, de qua re quid acturi sitis credimus inserendum, quod taliter dictum est ex Sardicensi concilio
Abbreviated transcription (Latin):
aliis : quia dicere dignatus est frater nr̃
& coep̃s alippius dubios eẽ canones: Sed
haec ipsa ad scm̃ ac beatissimũ papã nr̃m
scribere dignemini : ut & ipse integros ea.¬
nones inquirens cũ urã sc̃itate de om̃ib con¬
stitutis tractare possit. Sufficit autẽ. ut¬
& ipse beatissimus ep̃s urbis romae. sicuti
et ur̃a sc̃itas apud se tractat : ita & ipse in¬
quirat. ne contentio intereccłas nasci ui¬
deatur. sed magis caritate fraterna delibe¬
rare possitis. ipso rescribente quid melius
obseruari debeat Aurelius ep̃s dixits
Prȩterista quae promisimus: actis neces¬
se est. ut &iam nrae paruitatis litteris sc̃o
fratri & consacerdoti nr̃o bonifacio singu¬
la quae tractamus. plenissime intimemus
Ergo si omnibus plac& prosecutio nr̃a : ore
omniũ condiscamus. Uniuersũ concili
fensis dixit. Nunc meminimus in
hoc presenti commonitorio lectũ &iã de
prb̃is. siue diaconib contineri : qualiter

Expanded text:
aliis, quia dicere dignatus est frater nostaliis, quia dicere dignatus est frater noster et coepiscopus Alippius dubios esse canones. Sed haec ipsa ad sanctum et beatissimum papam nostrum scribere dignemini, ut ipse integros canones inquirens cum vestra sanctitate de omnibus constitutis tractare possit. Sufficit autem ut et ipse beatissimus episcopus urbis Romae sicuti vestra sanctitas apud se tractat, ita et ipse inquirat, ne contentio inter ecclesias nasci videatur, sed magis charitate fraterna deliberare possitis ipso rescribente quid melius observari debeat. Aurelius episcopus dixit: Praeter ista quae promisimus actis necesse est, ut etiam nostrae parvitatis litteris sancto fratri et consacerdoti nostro Bonifacio singula quae tractamus plenissime intimemus; ergo si omnibus placet, prosecutio nostra ore omnium condiscamus. Universum conciliufensis dixit: Nunc meminimus in hoc praesenti commonitorio lectum etiam de presbyteris sive diaconibus contineri qual
Abbreviated transcription (Latin):
tuae sc̃ĩtatis mittere digneris. & non solũ ad ip¬
sum sem fratrẽ nr̃m constantinopolitanum
ep̃m. sed &iam ad alexandrinũ. et antioce¬
nũ uenerabiles sacerdotes. qui hoc nobis
conciliũ substipulatione litterarũ suarum
dirigant. ut om̃is postinodũ ambiguitas au¬
feratur. quia nos ita ut frater faustinus at¬
tulit. minime inuenimus ista Nos tamen
paulisꝑ seruaturos ut antea dixi. donec in¬
tegra exemplaria ueniant profite mur.
Petendus est autẽ litteris nr̃is &iam uene¬
rabilis eccłae romanae ep̃s bonifacius : ut ip¬
se quoq dignetur ad memoratas eocłas ali¬
quos mittere. qui eadẽ exemplaria prȩdic¬
ti nicen concilii secđm eius possint scripta
proferre. Nunc autẽ memorati niceni¬
concilii qualia exemplaria habeamus :¬
his gestis sociemus
austinus ep̃s legatus eccłae romanae
dixit N ec ur̃a sc̃itas prȩiudicat ec¬
cłae romanae. siue dehoc capitulo. siue de

Expanded text:
tuae sanctitatis mittere digneris, et non solum ad iptuae sanctitatis mittere digneris, et non solum ad ipsum sanctum fratrem nostrum Constantinopolitanum episcopum, sed etiam ad Alexandrinum, et Antiochenum venerabiles saceconcilium sub stipulatione litterarum suarum dirigant, ut omnis postmodum ambiguitas auferatur, quia nos ita ut frater Faustinus attulit minime invenimus ista. Nos tamen tantisper servaturos ut antea dixi donec integra exemplaria veniant profitemur, petendus est autem litteris nostris et venerabilis Ecclesiae Romanae episcopus Bonifacius, ut ipse quoque dignetur ad memoratas ecclesias aliquos mittere, qui eadem exemplaria praedicti Nicaeni concilii secundum ejus possint scripta proferre, nunc autem memorati concilii Nicaeni qualia exemplaria habeamus his gestis sociemus. V. Faustinus episcopus, legatus Ecclesiae Romanae, dixit: Nec vestra sanctitas praejudicat ecclesiae Romanae, sive de hoc capitulo, sive de
Abbreviated transcription (Latin):
qui rogat causam suam iterũ audiri. depre¬
citione sua mouerit ep̃m romanũ. ut elate¬
re suo prbm mittat : erit in potestate epiro¬
mani quid uelit. et quid existim&. Et si
decreuerit mittendos ẽẽ qui prȩsentes cũ
ep̃is iudicent: habentes auctoritatẽ eius aqͦ
destinati sunt. erit in suo arbitrio. Si uero
crediderit sufficere epõs ut negotio termi¬
num imponant: faci& quod sapientissimo
consilio suo iudicauerit. TIT¬
sis. legatus prouintiae numidiȩ dix̃:
Dehoc iam superiorib &iam litteris conci¬
lu nr̃i rescripsimus. et id nosseruaturos pro¬
sitemur. quod inniceno concilio constitu¬
tum est Adhuc tamen me mou&. qũo
cũ inspiceremus greca exemplaria huius
synodi niceni: ista ibi nescio qua rationemi¬
nime inuenimus. Unde poimus uene¬
rationẽ tuã scãe papa aureli: ut quia hoc
autenticũ conciliũ nicenũ in urbe dicitur
se constanti nopolitana. ali quos cũscrptis

Expanded text:
qui rogat causam suam iterum audiri, deprequi rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum, ut e latere suo presbyterum mittat, erit in potestate episcopi Romani quid velit et quid existimet. Et si decreverit mittendos esse qui praesentes cum episcopis judicent, habentes auctoritatem ejus a quo destinati sunt, erit in suo arbitrio. Si vero crediderit sufficere episcopos, ut negotio terminum imponant, faciet quod sapientissimo consilio suo judicaverit. sis, legatus provinciae Numidiae, dixit: De hoc jam superioribus etiam litteris concilii nostri rescripsimus, et id nos servaturos profitemur, quod in Nicaeno concilio constitutum est; adhuc tamen me movet, quomodo cum inspiceremus Graeca exemplaria hujus synodi Nicaenae, ista ibi, nescio qua ratione, minime invenimus, unde petimus venerationem tuam, sancte papa Aureli, ut quia hoc authenticum concilium Nicaenum in urbe dicitur esse Constantinopolitana, aliquos cum scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
ut scire possit ur̃a beatitudo quid ineoe
tineatur. ut ad singula respondeat᷑ I
scequantur. Danihel notarius recitauit
sonmonitorium. Fratri faustino. et filus
bis commissa negotia non latent. Uos ita
ue ura immo quia ibi in uobis prȩsentia ẽ
cuneta ꝑagite Maxime cũ & hoc nr̃m
possitis habere mandatũ: & uerba cano¬
pam quae in pleniorẽ firmitatẽ hiuic com¬
monitorio inscripsimus. Ita enim dixe¬
rant dilectissimi fratres in concilio nice¬
no: cũ de ep̃orum appellatione decerne¬
rent Placuit autẽ: ut si ep̃s accusatus
fuerit. et uidicauerint congregati ep̃i re¬
gionis ipsius. & degradu suo deiecerint eũ.
& appellasse uideatur. et confugerit ad be¬
atissi mũ eccłae romanae ep̃m. et noluerit
audiri. & iustũ putauerit. ut renouetur
examen: Scribere his ep̃ĩs dign&ur. qui
infinitima et propinqua prouintia sunt.
ut ipsi diligenter om̃a requirant. & iux¬
tafidem ueritatis definiant. Quod si is

Expanded text:
ut scire possit vestra beatitudo quid in eo ut scire possit vestra beatitudo quid in eo contineatur, ut ad singula respondeatur. sequantur. Daniel notarius recitavit commonitorium. episcopus. 1. Vobis commissa negotia non latent. Vos ita ut nostra, immo quia nostra ibi in vobis praesentia est, cuncta peragite; maxime cum et hoc nostrum possitis habere mandatum, et verba canonum, quae in pleniorem firmitatem huic Commonitorio inseruimus. Ita enim dixerunt, dilectissimi fratres, in concilio Nicaeno, cum de episcoporum appellatione decernerent: « Placuit autem, ut si episcopus accusatus fuerit, et judicaverint congregati episcopi regionis ipsius, et de gradu suo dejecerint eum, et appellasse videatur, et confugerit ad beatissimum ecclesiae Romanae episcopum, et voluerit audiri, et justum putaverit ut renovetur examen; scribere his episcopis dignetur, qui in finitima et propinqua provincia sunt, ut ipsi diligenter omnia requirant, et juxta fidem veritatis definiant. Quod si is
Abbreviated transcription (Latin):
quod esse non deb&. cito aut aspere cõmo¬
ueatur aduersus prb̃m. siue diaconũ suum.
et exterminare eũ de eccła uoluerit: ꝓui¬
dendũ est ne in nocens dampnour. aut ꝑ¬
dat communionẽ. Habeat potestatem
eiectus. ut finitimos interpell& ep̃os. ut¬
causam suã audiant. & diligent̃ tractent :
quia non oport& negari audientiã rogan¬
ti. Et ille ep̃s. qui aut iuste aut iniuste re
iecit : pacienter accipiat. ut negotiũ discu¬
tiatur. ut aut prob&ur eius. aut reemen.¬
detur sententia. & c&era. UII¬
umq recitar&ur : augustinus ep̃sec¬
cłae hypponi regiensis legatus puin¬
tiae numidie dixit. Et hoc nosseruatu¬
ros profitemur : salua diligentiore inquisi¬
tione concilii niceni Aurelius ep̃s dixit
Si hoc &iam omniũ urãe caritati placet.
responsione firmate. Uniuersum con¬
cilium dixit Omnia quae inniceno
concilio statuta sunt : nobis omnibus pla¬
cent Iocundus ep̃s eccłae suffitule. lega¬
tus prouintiae bizacenȩ dixit. Quod

Expanded text:
quod esse non debet, cito aut aspere commoveatur adversus presbyterum sive diaconum suum, et exterminare eum de ecclesia voluerit, providendum est ne innocens damnetur aut perdat communionem. Habeat potestatem ejectus, ut finitimos interpellet, causa ejus audiatur et diligentius tractetur; quia non oportet negare ei audientiam petenti: et ille episcopus, qui juste aut injuste eum rejecit, patienter accipiat, ut negotium discutiatur, ut aut probetur ejus aut emendetur sententia, etc. Cumque recitaretur, Augustinus Ecclesiae Hipponis Regiensis legatus provinciae Numidiae dixit: Et hoc nos servaturos profitemur, salva diligentiore inquisitione concilii Nicaeni. Aurelius episcopus dixit: Si hoc etiam omnium vestrae charitati placet, responsione firmate. Universum concilium dixit: Omnia quae in Nicaeno concilio statuta sunt, nobis omnibus placent. Jocundus episcopus Ecclesiae Suffitulae legatus provinciae Bizancenae dixit: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tani quarto nonas octobris.
cesaraugusta in secretario re¬
sidentib ep̃is. fitadio. delfino.
euticio. ampelio. augencio. lucio. itacio.
splendinio. ualerio. simposio. caterio. & itadio
ab uniuersis dictũ est. Recitent᷑ sententiae
Lucius episcopus legit.
t mulieres om̃s ȩccłȩ catholicȩ fideles.
a uirorũ alinoꝵ lectione &cętib sepa¬
rentur. ine ad ipsas legentes alii studio uel
docendi uł discendi conueniant. qm̃ hoc &
anathema futuros. qui hanc concilii sententi¬
am non obseruauerint.
tem legit: nequis ieumet die dominica cau¬
sa tẽporis. aut ꝑsuasionis. aut subreptionis.
riec quadragesimarũ dicb ab eccłis fidd a
desint. nec habitent in latibulis cubiculoi
ac montiũ qui in suspicioneb ꝑseuerant
eocemplũ & prȩceptũ. custodianti saceri. ui
& ad alienas nullas agendorũ conuciti
acceptã in ȩccła ñ sũpsissc̃: anathema st n
ꝑpetuũ. Abunuersis ep̃is dictũ est Pet

Expanded text:
m. Quarto Nonas Octobris Caesaraugusta in secretario residentibus episcopis, Siradio, Delphino, Raticio, Ampelio, Augentio, Lucio, Italio, Splendinio, Valerio, Simposio, Caterio et Italio, ab universis dictum est, Recitentur sententiae; Lucius episcopus legit. CAP. I. Ut mulieres omnes Ecclesiae catholicae fideles a virorum alienorum lectione et coetibus separentur, ne ad ipsas legentes alii studio vel docendi, vel discendi conveniant, quoniam etpis dictum est anathema futuros qui hanc concilii sententiam non observaverint. tem legit: Ne quis jejunet die Dominica causa temporis, aut persuasionis, aut subreptionis, nec quadragesimarum diebus ab ecclesiis fideles desint, nec habitent in latibulis cubitorum ac montium qui in suspicionibus perseverant, sed exemplum et praeceptum custodiant sacerdotum, et ad alienas nuacceptam in ecclesia non sumpsisse, anathema sit in perpetuum. Ab universis epi
Abbreviated transcription (Latin):
EHIS CLERI ES QUI
in obsessionibus necessitate po¬
siti fuerint. id statutum est.
ut qui altario ministrant. &
xp̃i corpus & sanguinẽ tra¬
unt. uł uasa sacro officio deputata con¬
tetant: ut ab om̃i humano sanguine etiã
ostili se abstincant. Qđ s in hocꝰ inciderint:
uob annis tã officio. quã cõmunione: pri¬
entur. ita ut duob annis uigiliis. ieiunus.
ationib & clemosinis ꝓuirib quas dñs do¬
auerit expient᷑: &ita demũ officio uł com¬
umoni reddant᷑. ea tam̃ ratione. ne ulte¬
us ad officia pociora ꝓuehant᷑. Qđ si infi¬
to tẽpore negligentiores circa saluit̃ suã
ctuerint: ꝓtelandi ipsius pęnitentie. tem¬
s in potestate mancat sacerdotis.
i uero qui male conceptos exadulttrio
fetus uł editos necare. studuerint. uł
uentrib matrũ potionib aliquib colli¬
uit. in utroꝙ sexu adulteris. post septem
annorũ curricula cõmunio tribuatur. ita
tamen ut om̃i tẽpore uitȩ suȩ fletibus &

Expanded text:
his clericis qui in obsessionibus necessitate positi fuerint, id statutum est ut qui altario ministrant, et Christi corpus et sanguinem tradunt, vel vasa sacra officio deputata contrectant, ut ab omni humano sanguine etiam hostili se abstineant; quod si in hoc inciderint, duobus annis, tam officio quam communione priventur, ita ut duobus annis, vigiliis, jejuniis, orationibus et eleemosynis pro viribus quas Dominus donaverit expientur, et ita demum officio 103 vel communioni reddantur, ea tamen ratione ne ulterius ad officia potiora provehantur. Quod si infinito tempore negligentiores circa salutem suam exstiterint, protelandi ipsius poenitentiae tempus in potestate manet sacerdotis. II. Hi vero qui male conceptos ex adulterio fetus vel editos necare studuerint, vel in ventribus matrum potionibus aliquibus colliserint, in utroque sexu adulteris, post septem annorum curricula communio tribuatur, ita tamen ut omni tempore vitae suae fletibus et
Abbreviated transcription (Latin):
qui est.uiii. id iañ continiuis dieb nullilit
incedere. sed concurrere ad ȩccłam. Qnds
qui ñ obseruauerit desusceptis. anathema
sit inꝑpetuũ. Ab uniuersis ep̃is dictum at
Anathema sit.
tentiã ep̃i ab ȩccła fuerint separati: ab alis
epĩs non sint recipiendi. Qđ si scientes ep̃i st
cerint: non habeant cõmunionẽ: b unus¬
sis epĩs dictũ est. Qui hoc cõmiserit ep̃ouũ.
non habeat communionem.
tem legit. Siquis clericus ꝓpter luxĩ uan¬
tatisq presũptũ de officio sponte dicscit:
ac uelut obseruatorẽ legis monachũ uadei
se maluerit esse quã clericũ: ita de ecdesa
repellendũ. ut nisi rogando atq obsectando
plurimis tẽporib satisfecerit: ñ recipiatir
Abuniuersis epĩs dictũ est. Ita fiat.
tem lectũ est: Nequis doctoris sibi nom̃ ins¬
nat pret̃ has ꝑsonas quib concessũ est. sid̃e
qđ scriptũ est. Abuniuersis ep̃is dictumd

Expanded text:
qui est VIII Idus Januarias continuis diebus nulli liceat incedere, sed concurrere ad ecclesiam: quod qui non observaverit de susceptis, anathema sit in perpetuum. Ab universis episcopis dictum est: Anathema sit. tentiam episcopi ab Ecclesia fuerint separati ab aliis episcopis non sint recipiendi; quod si scientes episcopi fecerint, non habeant communionem. Ab universis episcopis dictum est: Qui hoc commiserit, episcoporum non habeat communionem. Item legit: Si quis clericus propter luxum vanitatisque praesumptum de officio sponte discesserit ac velut observatorem legis monachum videri se maluerit esse quam clericum, ita de Ecclesia repellendum, ut nisi rogando atque obsecrando plurimis temporibus satisfecerit, non recipiatur. Ab universis episcopis dictum est: Ita fiat. VII. Item lectum est: Ne quis doctoris nomen sibi imponat, praeter has personas quibus concessum est, secundum quod scriptum est. Ab universis epi
Abbreviated transcription (Latin):
minis se abstineant.
De ineestis ut quã dui inscclere sunt inter
caticuminos habeantur.
Oc his qui altario seruiunt. si subito infra¬
gilitatt̃ carnis inciderint.
De his qui iuduȩ pęnitenti uł religiosȩ
uirgini stuprum intulcrit.
De his qui sacramento se obligant ne ad
pacem redeant.
Siclericus seruũ uł discipulũ de exclesia
traxerit. ut pęnitentiã agat.
De his qui iubente ep̃o remissa culpa ab
Declericis qͥ inmutuã cedẽ ꝓrumpunt.
De his qui contra canones ordinati sunt uti
deponantur.
De catholicis qui filios suos baptismati he¬
reticorũ tradiderint.
seruetur.

Expanded text:
minis se abstineant. De incestis, ut quandiu in scelere sunt inter catechumenos habeantur. 5. De his qui altario serviunt, si subito in fragilitatem carnis inciderint. 6. De eo qui viduae poenitenti vel religiosae virgini stuprum intulerit. 7. De his qui sacramento se obligant, ne ad pacem redeant.Si clericus servum aut discipulum de ecclesia traxerit ut poenitentiam agat. De his qui jubente episcopo omissa culpa ab De clericis qui in mutuam caedem prorumpunt. 12. De his qui contra canones ordinati sunt, ut deponantur. 13. De catholicis qui filios suos haereticorum baptismati tradiderunt. servetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aurelius ep̃s dixit. Ita fiat necesse est
lus hoc statutũ est. aco &u sacerdotali.
ut plebes quae indiocesib ab ep̃is r&men
nisi cum uoluntate eius ep̃i aquo tenent᷑
proprios acciprant rectores. id est epõs
At uero quia non nulli dominatu quodã
ad epto communionẽ fratrũ abhorrent.
uel certe cũ eleuati fuerint. quasi in qua¬
dam arce tẏrannicam sibi dominationẽ
ligno & illicito cosdem uelint sibi colloca¬
re rectores : Quod quidẽ insigne mentis
tuae tenemus uotũ frater religioseaure¬
li. quia haec sepe oppressisti. non curan¬
do tales p&itiones. Sed propter eorũ ma¬
los cogitatus. & praue concinnata conci¬
lia: Hoc dico non debere rectorem acci¬
pere eam plebẽ quae indiocesi semꝑ sub¬
iacuit. necumquam proprium ep̃m ha¬
buit. Qua propter si uniuerso scĩssimo
complac& concilio. hoc quod prosecutus
sum confirm& ur Aurelius ep̃sdixit
Fratris & consacerdotis nr̃i prosecutioni
non obsisto: Sed hoc me & fecisse et factu¬
rum esse confiteor

Expanded text:
Aurelius episcopus dixit: Ita fiat necesse est.liis hoc statutum est a coetu sacerdotali, ut pnisi cum voluntate ejus eproprios accipiant rectores, id est episcopos: at vero quia nonnulli, dominatu quodam adepto, communionem fratrum abhorrent, vel certe cum depravati fuerint, quasi in quadam arce tyrannica sibi dominatum ligno, ut illicito favore eosdem velint sibi collocare rectores, quod quidem insigne mentis tuae tenemus votum, frater religiose Aureli, quia haec saepe oppressisti non curando tales petitores, sed propter eorum malos cogitatus et prave concinnata concilia hoc dico: Non debere rectorem accipere eam plebem quae in dioecesim semper subjacuit, nec unquam proprium episcopum habuit; quapropter si universo sanctissimo coetui placet, hoc quod prosecutus sum confirmetur. Aurelius episcopus dixit: Fratres et consacerdotes nostri, prosecutioni non obsisto, sed hoc me et fecisse et facturum esse profiteor.
Abbreviated transcription (Latin):
culio &posteritate sua ingenui subpatroci¬
nio excłȩ maneant. utilitates inunctas si¬
bi iuxta qđ potuerint ꝓsequentes. Lxuiiii
dant: nec posteritas quidem eorũ sicut pri¬
ores canones decreuerunt: Ac ne libertas co¬
rũ infutura ꝓle non pateat. ipsaq posteri¬
tas naturali ingenuitatt obnitens sese ab
ȩxcłȩ patrocinio subtrahat: necesse est ut
tã idem liberti quã ab eis ꝓgeniti ꝓfessionẽ
cp̃o suo faciant. ꝑ quas exsamilia exelesiae
liberos effectos se essc fattantur. ciusq patr¬
cinũ ñ itlinquant. sed uicta uirtutt̃ sũ
obsequiũ ud obȩdientiã prebeant¬
Iiberti ȩccłt qui apatrocinio eius disce¬
dentes quibuslibet ꝑsonis adheserunt: si ad¬
moniti redire contẽpserint. manumissio
corũ irrita sit. quia ꝑ obędientic contẽptũ
ingrati actione tenentur. LXXI
si sunt. atq eccłç patrocinio cõmendati ex¬
istunt: sicut regule antiquorũ patrũ con¬

Expanded text:
culio et posteritate sua ingenui sub patrociculio et posteritate sua ingenui sub patrocinio Ecclesiae maneant, utilitates injunctas sibi juxta quod potuerint prosequentes. LXX. De dant, nec posteritas quidem eorum, sicut priores canones decreverunt; ac ne forte libertas eorum in futura prole non pateat ipsaque posteritas naturali ingenuitate obnitens sese ab Ecclesiae patrocinio subtrahat, necesse est ut tam idem liberti quam ab eis progeniti professionem episcopo suo faciant, per quam se ex familia Ecclesiae liberos effectos esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei veiberti Ecclesiae qui a patrocinio ejus discedentes quibuslibet personis adhaeserunt, si admoniti redire contempserint, manumissio eorum irrita sit, quia per inobedientiae contemptum ingrati actione tenentur. LXXIIsi sunt atque Ecclesiae patrocinio commendati existunt, sicut regulae antiquorum Patrum con
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s qui mancipiũ iuris ȩxcłȩ ñ retento
exclesiastico patrocimo manumitti
desiderat : duos meriti eiusdt̃ & peculii corã
concilio ȩxcłȩ cui preminet. ꝑ cõmutatio¬
nc̃ subscribentib sacerdotib offerat. ut rata
& iusta inueniat᷑ definitio cõmutantis. Iunc
enĩ liberã manumissionẽ sine patrocinio
ȩccłe concedere poterit: quia cũ quc̃ lib
tati tradert disponit. iã iuri ꝓprio adquisi¬
uit. Huiusmodi autẽ liberto aduersus aec¬
clesiã cuius iuris extitit. accusandi uel tes¬
tificandi deneget᷑ licentia. Qđ si p̃sũpserit.
placct ut stante cõmutatione inseruitutẽ
ꝓpriã ituocet᷑. quã nocere conat᷑. Lxi.iii
onsensus totius concilii definiuit. ut
sacerdotes qui aut ressuas ȩccłe re¬
linquunt. aut nihil habentes. aliqua tam̃
predia aut familias ęccłiis sus conquirunt.
licebit illis aliquos de familiis eiusdẽ eccłȩ
manumittere ucta rei collate modũ quẽ
antiqui canones decreuerunt. ita ut cũ pe¬

Expanded text:
pus qui mancipium juris Ecclesiae, non retento ecclesiastico patrocinio, manumitti desiderat, duos meriti ejusdem et peculii coram concilio Ecclesiae cui praeeminet, per commutationem subscribentibus sacerdotibus offerat, ut rata et justa inveniatur definitio commutationis. Tunc enim liberam manumissionem sine patrocinio Ecclesiae concedere poterit, quia eum quem lacquisivit. Hujusmodi autem liberto adversus ecclesiam cujus juris exstitit accusandi vel testificandi denegetur licentia. Quod si praesumpserit, placet ut stante commutatione in servitutem propriam revocetur cui nocere conatur. LXVIII. Consensus totius concilii definivit, ut sacerdotes qui aut res suas ecclesiae relinquunt, aut nihil habentes, aliqua tamen praedia, aut familias ecclesiis suis conquirunt, licebit illis almanumittere, juxta rei collatae modum quem antiqui canones decreverunt, ita ut cum pe
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiosa uetustate deftrantur. huic nt̃ con¬
stitutioni utraq decreuimus innectenda. ita
cunctorũ memoriȩ cõmendenda: ut acunctis
regulis superius ordinatis. nusquã maneant
segregata. Cetera quoq decretorũ nrorum
iudicia quȩ abhac scã sy nodo noscuntur esse
confecta. siquis conuellere forsitan decreue¬
rit. aut temere implere neglexerit. uel in¬
fringere quandoq uolucrit: ꝑudiciũ omi
potentis dĩ anathema sit. Soli autẽ dõ nr̃o

Expanded text:
obliviosa vetustate depereant huic nostrae conobliviosa vetustate depereant huic nostrae constitutioni utraque decrevimus innectenda, ita cunctorum memoriae commendanda, ut a cunctis regulis superius ordinatis nusquam maneant segregata. Caetera quoque decretorum nostrorum judicia quae ab hac sancta synodo noscuntur esse confecta si quis convellere forsitan decreverit aut temeranter implere neglexerit vel infringere quandoque voluerit, per judicium Dei omnipotentis anathema sit. Soli autem Deo no
Abbreviated transcription (Latin):
cui uotorũ instantia benigna ds̃ attulit com¬
plenda.: cuius cdispositio pussima pressurarũ re¬
mouit exitia. cuius tẽporib confest uigorẽ
post p̾sentis eui tẽpora. diuturnã cũ scĩs om̃ib
tribuat in remuneratione coronã. Nos autẽ
tes ut hanc & reuerent̃ adimpleant. & ab ȩmu¬
Obseruantib autẽ: miscłia ꝓfluens. pax ꝑ¬
petua. & gła sẽpiterna contingat. Huiꝰ quoq
sententiȩ fortitudine uel iugore decreti nr̃i
seriẽ. quã inscrenissimi domini nr̃i reccesun¬
ti regis edidimus nomine : ꝓreb adiuȩ me¬
morie patre suo quolibet titulo conquisitis.
decernimus omnino constart. Legẽ deniq
quã ꝓcoercenda principũ horrenda cupidita¬
tt idem clementisimus edidit princeps simili
robore firmamus. atq ut futuris retro tẽpo¬
ribus mocdis omnib obseructus pari sentenitia
definimus. Quȩ etiã ne taciturna tẽporũ uel

Expanded text:
cui votorum instantia benigna Deus attulit comcui votorum instantia benigna Deus attulit complenda, cujus dispositio piissima pressurarum removit exitia, cujus temporibus confert justitia post praesentis aevi tempora diuturnam cum sanctis omnibus tribuat in remuneratione coronam. Nos autem tes enixius ut hanc et reverenter adimpleant et ab aemuobservantibus autem omnia profluens pax perpetua et gloria sempiterna contingat. Hujus quoque sententiae fortitudine vel vigore decreti nostri seriem quam in serenissimi Domini nostri Reccesiunthi regis edidimus nomine, pro rebus a divae memoriae patre suo quolibet titulo exquisitis decernimus omnino constare; legem denique quam pro exsecranda principum horrenda cupiditate idem clementissimus edidit princeps simili robore firmamus, atque ut futuris retro temporibus modis omnibus observetur pari sententia definimus. Quae etiam ne taciturna temporum vel
Abbreviated transcription (Latin):
qł diuȩ memorie sisenandi regis aggregatũ
st it̃port: a nob̾ ac posteris omnimoda supple¬
ant᷑ intentione. Qui autẽ ab ciusdẽ sy nodi
uoluerit sententia dissentut: ut uere sacrile¬
ũ se nouerit condẽpnari. Diuinȩ trinitatis
pse parabile nom̃ sicut inspirationt mirabili
nr̃m tractatũ prmordio illuminauit: ita
consũmatione sublimi cundt̃ iã ꝑficiendo con¬
cdudat: ut in illo sit nr̃m explicuisse: a quo¬
nob̾ fuit inchoasse. Damus ergo głam & ho¬
nort̃ cidẽ scc̃ atq indiusibili trinitati: quȩ
nob &hec dicere contulit. & inse dicta cõple¬
uit. Quȩ reformauit in extremitate sclłorũ
remedietatũ. & resoluit ligamina
uiculorũ. Sit gr̃arũ salus. & benedictio ex¬
ercituũ dño: suꝑ screnissimo reccesuuinto
principe glorioso. Crãrũ actio & reuerentiȩ
plenitudo a nob̃ om̃ib in cõmune ipsi clemen¬
tissimo principi. bonorũ gratifico largitori:

Expanded text:
quod divae memoriae Sisenandi regis aggregatum quod divae memoriae Sisenandi regis aggregatum est tempore, a nobis ac posteris omnimoda suppleantur intentione: quisquis autem ab ejusdem synodi voluerit sententia dissentire, ut vere sacrilegum se noverit condemnari. Divinae Trinitatis inseparabile nomen sicut inspiratione mirabili nostrorum tractatuum primordia lineavit, ita consummatione 440 sublimi eadem jam perficiendo concludit, ut in illo sit nnobis fuit inchoasse. Damus ergo gloriam et honorem eidem sanctae et indivisibili Trinitati, quae nobis et haec dicere contulit, et in se dicta complevit, quae reformavit in extremitate saeculorum remedia aetatum, et resolvit ligamina vinculorum. Sit gratiarum salus et benedictio exercituum Domino superserenissimo Reccesiuntho, principe glorioso, gratiarum actio, et reverentiae plenitudo a nobis omnibus in commune ipsi clementissimo principi, bonorum gratifico largitori,