comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ ẽ itaq qd̾ oꝑatio d̾i qͣdrifariã
discernit᷑. Primũ opus d̾i ẽ: conditõnis.
Scd̾m opꝰ: dispositõnis. Terciũ opꝰ: ꝓpa¬
gationis. Quartũ opus: gub̾nationis.
Primũ fecit d̾s: ance omnẽ diẽ. Scd̾m
facẽ non cessabit. Talit̃ accedit sacͣ scͥp¬
tura ꝑ opͦ conditõnis ad mat̾iam suam.
.i. ad opꝰ restauratõnis⁊ de qͣ mat̾ia tri¬
plicit̃ cͣctat sicut supͣ dictum ẽ: scdm hy¬
storiam. scdm allegoriã. scd̾m tropologi¬
am. S priꝰqm narrationẽ hystoricam
ingrediam᷑: oportet ut de situ trarum
non nulla dicamꝰ. Primũ namq sum¬
mã hystorie. non solũ diuine. s ⁊ mun¬
dane ꝑstringere ꝓponimꝰ: ac deinceps
myst̾ia allegorie ⁊ tropologie. ꝓposse
nr̃o declarabimꝰ.¬

Expanded text:
i quadrifariam discernitur. Primum opus Dei est opus conditionis, secundum opus dispositionis, tertium opus propagationis, quartum opus gubernationis. Primum fecit Deus ante omnem diem secundum facere non cessabit. Taliter accedit sacra Scriptura per opus conditionis ad materiam suam, id est ad opus restaurationis, de qua materia triplicitstoriam, secundum allegoriam, secundum tropologiam. Sed priusquam narrationem historicam ingrediamur, oportet ut de situ terrarum nonnulla dicamus. Primum namque summam historiae non solum divinae, sed et mundanae perstringere proponimus, ac deinceps mysteria allegoriae et tropologiae pro posse nostro declarabim
Abbreviated transcription (Latin):
nebre uocata dinoscit᷑ ⁊ hic in oꝑe
scd̾̃e diei. aquaꝵ uocabulo nominat᷑.
Factum ẽ autẽ firmam̃tũ in medio
aquaꝵ. ita ut partẽ eaꝵ ꝯclud̾et intͣ
se. ⁊ hr̃et subse: partẽ uͦ exclud̾et a
se. ⁊ hab̾et suꝑ se. In massa enĩ uniũ¬
sitatis. id qd ẽ intimũ. est infimũ qd̾
ẽ excremum. ẽ sup̃mũ. u̾bi gr̃a. Ter¬
ra in reb corꝑalib omniũ ẽ intimũ.
⁊ ipsa ẽ omiũ infimũ. Aque q̃ supͣ
firmam̃tum st̃. st̃ extrema: ⁊ ip̃e oĩ¬

Expanded text:
scitur; et hic in opere secundae diei aquarum vocabulo nominatur. Factum est autem firmamentum in medio aquarum, ita ut partem earum concluderet intra, et haberet sub se, partem vero excluderet a se, et haberet supra se. In massa enim universitatis id, quod est intimum, est infimum; quod est extremum, est supremum. Verbi gratia: terra in rebus corporalibus omnium est intimum, et ipsa est omnium infimum. Aquae, quae supra firmamentum sunt, sunt extrema
Abbreviated transcription (Latin):
celũ ⁊ t̾ram. Celũ uocat tͥa elem̃ta.
ignẽ. aerẽ. aquam. q̃ erant in una
ꝯfusione ꝑmixta. siue in una ꝑmix¬
tioneꝯfusa. circa qͣtum qd̾ ẽ t̃ra.
fluctuantia: que t̃ra in medio. ⁊ in
ino triũ. suo pond̾e libͣta subsidebat.
suꝑ aqͣs: tenebͣs. uͥ ait tenebͤ erãt suꝑ
faciem abyssi. Celum ꝓpt̃ suspensionẽ:
aqͣs ꝓpt̃ mobilitatẽ. ⁊ fluctuationẽ: te¬
nebras ꝓpt̾ ꝯfusionẽ. Abyssus ẽ ꝯcaui

Expanded text:
lum vocat tria elementa, ignem, aerem, aquam, quae erant in una confusione permista, sive in una permistione confusa circa quartum, quod est terra, fluctuantia; quae terra in medio, et in uno trium suo pondere librata subsidebat. super aquas ; tenebras ubi ait: Tenebrae erant super faciem abyssi . Coelum propter suspensionem, aquas propter mobilitatem et fluctuationem, tenebras propter confusionem. Abyssus
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ꝓpt̾̃ sp̃m: ita factus ẽ mundꝰ ꝓpt̃ cor
sp̃c creatori. Nec posset eloquiũ sacrũ
reꝑationẽ hominis fine eiꝰ lapsu. nec eiꝰ
lapsũ sine eiꝰ creatione. nec eiꝰ creationẽ
sine tociꝰ mundi oditione declarare:
⁊ ideo uoluit priꝰ opꝰ ocditionis ꝯmemo¬
rare.

Expanded text:
r spiritum, ita factus est mundus propter corpitui, spiritus Creatori. Nec posset eloquium sacrum reparationem hominis sine lapsu, nec ejus lapsum, sine ejus creatione, nec ejus creationem, sine totius mundi conditione declarare, et ideo voluit prius opus conditionis commemorare.
Abbreviated transcription (Latin):
inde ab adpiano ad optatꝰ in filiũ: im¬
ꝑium ẽ adeptꝰ. Hunc iustinꝰ phylosophus
benignũ erga xp̃ianos reddidit. Porro an¬
tomꝰ ita tranqͥllus excitit: ut m̃ito piꝰ sit
appellatꝰ Prat autẽ carens gła ⁊ ostenta¬
tione. Ad hunc indi. bact᷑ani. hyrcam.¬

Expanded text:
inde, ab Adriano adoptatus in filium, imperium est adeptus. Hunc Justinus philosophus benignum erga Christianos reddidit. Porro Antonius ita tranquillus exstitit, ut merito Pius sit appellatus. Erat autem carens gloriatione
Abbreviated transcription (Latin):
nis: ⁊ ecce mulier chananea a
finib ilł egͦssa clamauit dicẽs. Mise¬
rere mei dñe fili d̃auid. Mulier genti¬
ł s cũ fide ad dñm ueniens gentiũ
designat eccłiam. q̃ rogat ꝓ filia de¬
moniaca .i. ꝓ gente sua ñdũ saluata:
ut a diaboli fraudib absoluta uere
diuinitati seruiat lib̾ata. fines tyri ⁊
sydonis in quib mułr dnm̃ ꝓfilia ro¬

Expanded text:
nis. Et ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa, clamabat dicens: Miserere mei, Domine, fili David . Mulier gentilis, sed fide ad Dominum veniens, gentium designat Ecclesiam; quae rogat pro filia daemoniaca, id est pro gente sua nondum salvata, ut diaboli fraudibus absoluta, verae divinitati serviat liberata. Fines Tyri, et Sidonis, in quibus mulier Dominum ro
Abbreviated transcription (Latin):
de finib suis egͤssa. scd̃m marchũ do¬
mũ ingͦssa ad dnm. atq ad pedes eiꝰ
ꝓcidisse dicit᷑. ut ex utͦq colligat᷑ qr
illi soli fidelit̃ ⁊ recte ꝓ errantib orãt
qͥ pͥscas ꝑfidie sue mansiones relinqu¬
humili ac pia deuotione sese tͣnsferũt.
Non ẽ bonũ sumere panẽ filioꝵ: ⁊mit¬
tere canib. Mensa scͥptura. panis sci-
entia. filii uid̾i: canes gentiles. Qͣ si di
q̃ ñ habet noticiã fid̾i. S mulier gen¬
tilis ꝑ responsũ humilitatis: meruit
filie sue bñdictionẽ sanitatis.

Expanded text:
dum Marcum domum ingressa, ad Deum atque ad pedes ejus procidisse dicitur ut ex utroque colligatur; quod soli fideliter et recte pro errantibus orant, qui priscas perfidiae suae mansiones relinquhumili ac pia sese devotione transferunt. Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. Mensa, est Scriptura: paes: quasi dicquae non habet notitiam Dei, sed mulier gentilis: per responsum humilitatis meruit filiae suae beneficium sanitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ mortificatꝰ ẽ ꝑ culpã. Tantoq
minori purgat᷑ penitentie satisfactio¬
ne: qͣnto minori deprauatꝰ extitit ini¬
qͥtate. Uñ ⁊ dñs paucis arbitris adhi
muisse : turbatꝰ fuisse. lacͥmasse: uoce
magna clamasse. ꝑhibet᷑. Non qd̵ dño
tã facił ñ fuerit resuscitatio lazari. si
aliaꝵ rerũ st̃ exẽpla.

Expanded text:
minus mortificatus est per culpam. Tantoque minori purgatur poenitentiae satisfactione, quanto minori depravatus exstitit iniquitate. Unde Dominus, paucis arbitris adhibmuisse, turbatus fuisse, lacrymasse, et voce magna clamasse, perhibetur: non quod Domino tam facilis non fuerit resuscitatio Lazari quamaliarum rerum sunt exempla.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ dñs tres mortuos suscitaũit. Puellã
in domo. iuuenẽ in agͦ. lazarũ in mo¬
num̃to. Tres mortui: tria gen̾a peccõꝵ
sine demonstͣtione oꝑis conceptã ne¬
qͥciam adhuc in corde seruant. In agͦ¬

Expanded text:
Dominus tres mortuos suscitavit, puellam in domo , juvenem in agro . Lazarum in monumento . Tres mortui, tria genera designao, qui sine demonstratione operis conceptam nequitiam adhuc in corde servant. In ag
Abbreviated transcription (Latin):
barus: paraclytũ se nominabat. Ab ħ
diffusa ẽ heresis manicheoꝵ. Hic asse¬
rebat duo ẽẽ pͥncipia: unũ boni ⁊ alte¬
rũ mali. Porro probꝰ imꝑator. apd̃ sar¬
diniũ militari tumultu necatꝰ ẽ.
caro narbonensi .xxii.

Expanded text:
barus, Paraclitum se nominabat. Ab hoc barus, Paraclitum se nominabat. Ab hoc diffusa est haeresis Manichaeorum. Hic asserebat duo esse principia, unum boni, et alterum mali. Porro Probus imperator apud Sarmium militari tumultu necatus estII. De Caro Narbonensi
Abbreviated transcription (Latin):
bi uendicauit. His dieb apd̃ antiochiã ce¬
lebre ẽ conciliũ aggregatũ: in qͦ p̃fatꝰ pau¬
lꝰ conuictꝰ ⁊ damnatꝰ ẽ. Herũ cũ exire de
domo eccłie nollet: int̃pellatꝰ ẽ aurelianꝰ.
qͥ eũ ui publica p̃cepit expelli. Nondũ
enĩ erat aurelianꝰ pͣuis depͣuatꝰ consiliis:
quib ꝓcessu temꝑis bonũ ꝓpositũ muta¬
uit. d cũ pioꝵ sanguinẽ impiissimꝰ fund̾et
aurelianꝰ: int̃ ꝯstantinopolĩ ⁊ eracliam
diuinitꝰ ẽ extinctꝰ. Quo defuncto: tacitꝰ
imꝑauit mensib sex. Q hoc in ponto iñt¬
fecto: florianꝰ romanũ adeptꝰ ẽ imꝑium.
Qui ⁊ ip̃e imꝑii sui t̃cio mense: apd̾ tar¬
sum est occisus
iãdudũ a barbaris occupatas. ꝑ ml¬
ta bella tandẽ deletis hostib lib̾auit.
Egit duo ciuilia bella÷ unũ in oriente
qͦ saturnũ tyrannũ opp̃ssit: ⁊ aliud qͦ
ꝓculũ ⁊ bonosũ apd̾ agrippinã int̾fe¬
geñe ꝑses. acer ingenio. uita ⁊ moribꝰ bar¬

Expanded text:
Antiochiam celebre est concilium aggregatum, in quo praefatus Paulus convictus, et damnatus est. Verum cum exire de domo Ecclesiae nollet, interpellatus est Aurelianus, qui eum vi publica praecepit expelli. Nondum enim erat Aurelianus pravis depravatus consiliis, quibus processu temporis bonum propositum mutavit. Sed cum piorum sanguinem impiissimus funderet Aurelianus, inter Constantinopolim et Heracliam divinitus est exstinctus. Quo defuncto Tacitus imperavit mensibus sex. Et hoc in Ponto interfecto, Florianus Romanum adeptus est imperium. Qui et ipse imperii sui tertio mense apud Tarsum est occisus.jamdudum a barbaris occupatas, per multa bella tandem deletis hostibus liberavit. Egit duo civilia bella, unum in oriente, quo Saturnum tyrannum oppressit, et alterum quo Proculum et Bonosum apud Agrippinam genere Perses, acer ingenio, vita et moribus bar
Abbreviated transcription (Latin):
alia mundana. alia humana. alia
instrumentalis. Munclana: alia in ele¬
mentis. alia in planetis. alia intemꝑib.
in situ. alia in motu. alia in nat᷑a. In tẽ
estatis. autũni. ⁊ hiemis. Alia in m̃sib.
in crementis. detrimentisq lunarib :
alia in dieb. iuscissitudine lucis ⁊ noctiꝰ.
Musica humana: alia in corꝑe. alia in
anima. alia in conexu utriꝰq. In corꝑe:
alia in uegetationib. alia in humorib
alia in oꝑationib. Prima conuenit
omĩb nascentib. Sed̾a sensibilib.
Tercia rationalib. Musica in anima.
alia in potenciis. ut ira. ratio. alia in uͥ
conexii utriꝰq. ẽ illa naturał amicicia.
qͣ amima corꝑi. non corꝑeis uincuł alli¬
gata tenet᷑. Musica instrumentał. alia
in pulsu. ut in tympanis ⁊ corcdis. alia
in flatu. ut in tybiis ⁊ organus. alia in
uocȩ. ut in carminibꝰ. ⁊ cantilenis.

Expanded text:
alia mundana, alia humana, alia instrumentalis. Mundanarum, alia in elementis, alia in planetis, alia in temporibin situ, alia in motu, alia in natura. Quae iaestatis, autumni, et hiemis; alia in mensibus, ut in incrementis, decrementisque lunaribus; alia in diebus, ut in vicissitudine lucis et noctis. Musica humana alia in corpore, alia in anima, alia in connexu utriusque. In corpore alia in vegetationibus, alia in humoribus, alia in operationibus. Prima convenit omnibus nascentibus, secunda sensibilibus, tertia rationabilibus. Musica in anima, alia in potentiis, ut sunt ira et ratio; alia in virconnexu utriusque est illa naturalis amicitia, qua anima corpori non corporeis vinculis alligata tenetur. Musica instrumentalis alia in pulsu, ut in tympanis et chordis; alia in flatu, ut in tibiis et organis; alia in voce, ut in carminibus et cantilenis.
Abbreviated transcription (Latin):
In scd̾a tabula septẽ st̃ p̃cepta: qr in p̃¬
uoluit᷑ officia humanitatis ꝓximo exhi¬
bent᷑. Tria uͦ ⁊ septẽ. denariũ ꝯplent.
qr ꝑfectũ facit fides recta. ⁊ oꝑatio bo¬
na. Primũ p̃ceptum pͥme tabule. ad
scd̃e tabule. ad hominẽ prẽm: ut utrm¬
q pat̃nitas. pͥncipii auctoritate hono¬
ret᷑. In pͥma tabula p̃ceptio ẽ ⁊ ꝓhibi¬
tio. similit̾ ⁊ in scd̾a: ut utrĩq studeas
In alt̾o namq si offendis. delictũ ẽ.

Expanded text:
ptem sunt praecepta; quia in prvolvitur officia humanitatis proximo exhibentur. Tria vero et septem denarium complent; quia perfectum facit fides recta, et operatio bona. Primum praeceptum primae tabulae ad secundae tabulae ad hominem patrem, ut in utroque paternitas principii auctoritate honoretur. In prima tabula, est praeceptio et prohibitio; similiter in secunda, ut utrobique studeas In altero namque si offendis, delictum est;
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Duo p̃cepta qd̾ tͥ ñ uis fieri: aliine
fec̃is. Ꝙ q̃cunq uultis ut uob̾ faciant ho¬
mines: ⁊ uos eadẽ facite illis Tria sacͣ¬
menta: decime. oblatõnes sacͥficia. Decime
in portionib ÷ oblationes in rebꝰ. sacͥficia
in animalib. Sub lege scͥpta multa fue¬
nt̃ mandata: ⁊ multa sacͣmenta. Precep
ta legis scͥpte. alia fuert᷑ mobilia: alia
ĩmobilia. Mobilia st̃: q̃ ex clispositõne
ad tempꝰ st̃ ordinata. Immobilia: q̃ a
bona: ut nullo temꝑe possint sine
culpa dimitti.
continet mandata: q̃ ꝑtinẽt ad di¬
lectionẽ d̾i. Scd̾a aũ. qr inferiora ⁊ pxi¬
ma post hec p̃cepta continet: q̃ ꝑtinent¬

Expanded text:
cepta: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Et quaecunque vultis ut vobis faciant homines, eadem et vos facite illis . Tria sacramenta: decimae, oblationes, et sacrificia. Decimae in portionibus, oblationes in rebus, sacrificia in animalibus. Sub lege scripta multa fuerunt praecepta, et multa sacramenta. Praecepta enim legis scriptae, alia fuerunt mobilia, alia immobilia. Mobilia, sunt quae ex dispensatione a Deo sunt ordinata. Immobilia, sunt bona, ut nullo tempore possint sine culpa dimitti. continet mandata, quae pertinent ad dilectionem Dei. Secunda autem, quae inferiora et proxima post haec praecepta continet, q
Abbreviated transcription (Latin):
difficile fuit agnoscere: in hoc muncdo fa¬
mulos remansisse d̾o: S qͥ humilis. ⁊
occulta d̃i nouerat: elatꝰ. ⁊ aꝑta nesciebat.
Unde certũ ẽ. qd̾ humilitatis radio se il¬
luminat. qͥ alioꝵ bona subtilit̃ pensat:
qr dũ ea q̃ ip̃e fec̾it. facta foris ⁊ ab aliis
conspicit: eũ qͥ de singłaritate intꝰ erũ¬
ꝑe nitit᷑ suꝑbie tumorẽ p̃mit. Hinc ẽ¬

Expanded text:
difficile fuit cognoscere in hoc mundo famulos remansisse Deo? Sed qui humilis etiam occulta Dei noverat, elatus etiam aperta nesciebat. Unde certum est, quod humilitatis radio se illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat: quia dum ea quae ipse fecerit facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumorem premit. Hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
ps: in hoc loco frigidã infidelitatẽ de¬
signat uideoꝵ. Gestũ sigc̃at: ut uenit
iħc in bethaniã. ⁊ suscitauit lazarũ.
Bethania dicit᷑ domꝰ obedientie: ⁊ ad
obedientẽ uenit xp̃c ut resuscitet lazaꝵ:
.i. animã mortuã in peccatis.

Expanded text:
am infidelitatem designat Judaeorum. Gestum significat, ut venit Jesus in Bethaniam, et suscitavit Lazarum. Bethania dicitur domus obedientiae, et ad obedientem venit Christus, ut resuscitet Lazarum, id est animam mortuam in peccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
um forma ẽ. Scd̾m partiũ aggregati¬
onẽ: ut senariꝰ forma ẽ ꝑfectionis. ꝓpt̃¬
aggregate simul totũ oplent. ⁊ nec
ultͣ exuberant. nec infra subsistunt
Scd̾m multitudinẽ. ut binariꝰ ꝓpter
duas unitates caritatẽ dei ⁊ ꝓximi si¬
gnificat: ternariꝰ ꝓpt̃ tres. tͥnitatem.
Scd̃m exagg̃ationem: qͣie ẽ illud in
leuitico. Addã correptiones ur̃as sep
qmͣ multiplicitas signat᷑ pene: exp̃ssa
ꝑ septenariũ. Loca significant: ut ihe¬
rico sig̃cat defestionẽ mundanam.

Expanded text:
m partium aggregationem, ut senarius forma est perfectionis, propteaggregatae simul totum complent, et nec ultra exuberant, nec infra subsistunt, secundum multitudinem, ut binarius propter duas unitates charitatem Dei, et proximi significat, ternarius propter tres Trinitatem; secundum exaggregationem, quale est illud in Levitico: Addam correptquam multiplicitas signatur poenae expressa per septenarium. Loca significant, ut Jericus significat defectionem mundanam;
Abbreviated transcription (Latin):
mnes itaq artes
subseruiunt diuine sapientie:
Tinferior scientia recte ordinata. ad
suꝑiorẽ ꝯducit. Sub eo gͥ sensu qͥ int̃
uoces ⁊ res uersat᷑. otinetꝰ hystoria. ⁊
ei subseruiunt tres scĩe. gͣminatica.
int̾ res ⁊ facta mystica ũsatꝰ. ꝯtinetur
allegoria: ⁊ sub illo qui ẽ int̃ res ⁊ fa¬
cienda mẏstica. ꝯtinetꝰ᷑ tropologia. Et
his duab subseruiunt: arithinetica.
musica. geometͥa. astnomia. ⁊ phy¬
oces non plꝰqmͣ duas aut tres
habent significatõnes: res autẽ
tot possunt hr̃e significatõnes qͦt ha¬
bent ꝓpͥetates. He autẽ res pͥme. res
scd̾as significantes .ui. circũstantiis¬

Expanded text:
mnes igitur artes subserviunt divine sapiente et inferior scientia recte ordinata ad superiorem conducit. Sub eo igitur sensu qui inter voces et res versatur, continetur historia et ei subserviunt tres scientie, scilicet inter res et facta mystica versatur, continetur allegoria. Et sub illo qui est inter res et facienda mystica, continetur tropologia. Et his duabus subserviunt arithmetica, musica, geometria, astronomia et phyoces non plus quam duas aut tres habent significationes. Res autem tot possunt habere significationes, quot habent proprietates. Hae autem res primae, res secundas significantes sex circu
Abbreviated transcription (Latin):
hic intelligit᷑ in mat̃ia qͣcũq uł sub¬
stantia manimata. celestiũ siue t̃re¬
striũ osticuta: ut st̃ lapides. ligna. Reˢ
duob modis significat: nat᷑a. ⁊ forma.
Natura: ut nix. qi frigida ẽ. extinctio¬
nẽ designat libidinis. forma: qr can¬
dicda ẽ. munditiã designat boni oꝑis.
ꝑsona significat: ut ysaac significat
dmĩ prẽm. iacob. gentilẽ ppłm. Nu¬
meri significant nouẽ modis in diui¬
no eloquio. Scd̃m ordinẽ positionis.
ut unitas qͥa pͥma ẽ in num̃is: rerũ
omniũ pͥncipiũ sig̃cat. Oinariꝰ qͥa
scd̃s ẽ. ⁊ primꝰ ab unitate recedie: pec
catũ sig̃cat. qͦ a pͥmo bono deuiatũ ẽ.
Scd̃m qͣlitatem dispositionis: ut idẽ
binariꝰ qui sectionẽ recipit. ⁊ in duo
diuidi potest. corruptibilia ⁊ tnͣsito¬
ria sig̃cat. Ternariꝰ uͦ. qr unitate me¬
dia int̃ueniente. sectionẽ non recipit.
ut in duo eqͣ diuidat᷑: in corruptibi¬
lia sig̃cat. Scdm modũ porrectionis:.

Expanded text:
telligitur in materia quacunque, vel substantia inanimata coelestium, sive terrestrium constituta, ut sunt lapides, ligna. Res duobus modis significat, natura et forma. Natura, ut nix, quia frigida est, exstinctionem designat libidinis. Forma, quia candida est, munditiam designat boni operis. Persona significat, ut Isaac significat Deum Patrem, Jacob gentilium populum. Numeri significant novem modis in divino eloquio. Secundum ordinem positionis, ut unitas, qui prima est in numeris, rerum omnium principium significat. Binarius, quia secundus est, et primus ab unitate rcatum significat, quo a primo bono deviatum est. Secundum qualitatem dispositionis, ut idem binarius, qui sectionem recipit, et in duo dividi potest, corruptibilia et transitoria significat. Ternarius vero, quia unitate media interveniente sectionem non recipit, ut in duo aequa dividatur, incorruptibilia significat. Secundum modum porrectionis, u
Abbreviated transcription (Latin):
orsũ in desertũ locur̃ ⁊ reqͥesci¬
te pusillũ. Oue st̃ uite: actiua ⁊ con¬
tẽplatua. Actiua ẽ in labore. contem¬
platua in reqͥe: actiua in publico. con¬
tẽplatiua in secreto ⁊ actiua in necessi¬
tate ꝓximi: contẽplatuia in uisione
d̾i. Admonem᷑ itaq in his dm̃cis u̾biꝰ
ut aliqñ ab actione quiescamꝰ: ⁊ ad
secretũ contẽplationis transeamꝰ. Q̃
contẽplatio recte desertũ dicit᷑. qr a mł¬
tis deserit᷑ ⁊ a paucis inhabitatꝰ. In qͣ
redescimꝰ pusillũ q ꝓ nr̃a fragilita¬
te diu diine uisioni ñ ualemꝰ in he¬
rere: nec ꝓ necessitate ꝓximi curã illsꝰ
pret̾mittere. Erant enĩ qͥ uemebãt
⁊ redibant multi: nec spaciũ man¬
ducancdi habebant. Sic nr̃is dieb
multi uenuint: multi redeũt. Muslti
uenuint ꝑ credulitatẽ: s multi rede¬
unt ꝑ iniquitatẽ. uenit latro: recessit
iudas. ł spaciũ ñ habemꝰ mandducan¬
dr̃ dũ uł bonis uł malis ꝑ p̃clicationẽ¬

Expanded text:
sum in desertum locum, et requiescite pusillum . Duae sunt vitae: activa et contemplativa. Activa, est in labore; contemplativa, in requie. Activa in publico, contemplativa in deserto. Activa in necessitate proximi, contemplativa in visione Dei. Monemur itaque in his Dominicis verbis, ut aliquando ab actione quiescamus, et ad secretum contemplationis transeamus. Quae contemplatio recte desertum dicitur, quia a multis deseritur et a paucis inhabitatur. In qua requiescimus pusillum, cum pro nostra fragilitate divinae visioni diu non valeamus inhaerere, nec pro necessitate proximi, curam illius diu praetermittere. Erant enim qui veniebant et redibant multi, nec spatium manducandi habebant. Sic nostris diebus multi veniunt, multi redeunt. Multi veniunt per credulitatem, sed multi redeunt per iniquitatem. Venit latro, recessit Judas. Et spatium non habemus manducandi; dum vel bonis vel malis per praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ne primogenitꝰ ꝓph̾a. Quis ẽ hic nͥds̃
homo: S ⁊ hoc qd̾ anna remansit. ⁊ cũ
uiro ñ ascendit donec ablactaret᷑ ꝑuer.
nob̾ insinuatq eccłia nullũ ad sac̃doti¬
um ꝓuehit. dũ lactis infantie ꝑticeps
ẽ: ñ solidi cibi. ⁊ intelligentie sp̃ualis.
Canticũ anne ꝓ conceptõne ⁊ natuita¬
te samuelis. sig̃cat grãꝵ actionẽ sc̃ẽ ec¬
cłie. siue ꝓ incarnatione redẽptoris. ⁊ gr̃a¬

Expanded text:
e primogenitus, propheta. Quis est hic nisi Deus homo? Sed et hoc, quod Anna remansit et cum viro non ascendit donec ablactaretur puer, nobis insinuat quod Ecclesia nullum ad sacerdotium provehit, dum lactis infantiae particeps est, non solidi cibi, et intelligentiae spiritualis. Canticum Annae post conceptionem et nativitatem Samuelis, significat gratiarum actionem sanctae Ecclesiae, sive pro incarnatione Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
gauit: q̃ in p̃serti iustificata ex fide.
restaurari fac̃: cũ illos qͥ insidiis dia¬
boli fidẽ ꝑdiderãt. ad salutẽ reducens.
habitatione sua dignos efficit. Scͥptu¬
ras etiã scas ꝑuniũsum mundũ mit¬
tit: quib fidẽ sui nõis. ⁊ spem salutis.
cunctis qͥ ad regnũ suũ ꝑtinẽt: i. electiᷤ¬

Expanded text:
egavit, quae in praesenti justificata ex fide, restaurari fecit, cum illos qui insidiis diaboli fidem perdiderant ad salutem reducens, habitatione sua dignos efficit. Scripturas etiam sanctas per universum mundum mittit, quibus fidem sui nominis, et spem salutis, cunctis, qui ad regnum suum pertinent, id est
Abbreviated transcription (Latin):
erui regis syrie:
dixer̃t ei. Dii montiũ st̃ dii isrł. ido
suꝑauert̃ nos: s meliꝰ ẽ ut pugnemꝰ contͣ
eos in campestrib. ⁊ obtinebimꝰ eos. Di¬
abolus licet a scĩs sepiꝰ uincat᷑. tñ it̃um
instaurat p̾lium contͣ eos ⁊ dũ uno mo¬
do uincitꝰ. alio statĩ uncere conat᷑. Diabo¬
lus nãq ⁊ maligni sp̃c. si in sp̃ualibꝰ uin¬
cuntꝰ. in corꝑalib bellũ parant: satagen¬
tes ut aimas de suꝑnis ad una p̃cipitẽt.
qͦ faciliꝰ uincant. Si ud̾int celestia defi¬
derare: t̾rena ad amandũ inger̃t. Si ꝓs¬
ꝑitate concessa d̾o gr̃e agant᷑. student ut
ꝑ adũsa frangant᷑. S sic̃ syri: ita demo

Expanded text:
ervi regis Syriae dixerunt ei: Dii montium sunt dii Israel; ideo superaverunt nos. Sed melius est ut pugnemus contra eos in campestribus, et obtinebimus eos . Diabolus, licet a sanctis saepius vincatur, tamen iterum instaurat praelium contra eos, et dum uno modo vincitur, alio modo statim vincere conatur. Diabolus namque et maligni spiritus, si in spiritualibus vincuntur, in corporalibus bellum parant, satagentes ut animas de supernis ad ima praecipitent, quo facilius vincant. Si viderint coelestia desiderare, terrena ad amandum ingerunt; si prosperitate concessa gratiae Dei agantur, student ut per adversa frangantur. Sed, sicut Syri, ita
Abbreviated transcription (Latin):
stituti: spũalem a dño desid̾ant ac¬
longinqͦ ñ uenit. Qͥ etiã nulla imn¬
pudicitia nulł flagitiis inqͥnatꝰ. so¬
lũ autẽ coniugiũ exꝑtꝰ ẽ: ñ uenit de
longinqͦ. Qͥ uͦ multis ⁊ magnis fla¬
giciis semet ip̃m polluit. ⁊ posthec ad

Expanded text:
stituti, spiritualem a Deo desiderant palonginquo non venit. Qui etiam nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus est, non venit de longinquo. Qui vero multis et magnis flagitiis
Abbreviated transcription (Latin):
doctͥne pabulo d̃imittant᷑. Sepcẽ spor¬
te de fragm̃tis implete. spũales uiri
st̃: qͥ sublimiora q̃ capacitatẽ minoꝵ
suꝑant. ⁊ colligũt ⁊ custodiũt. Q di¬
misit eos. Om̃s refectos dimittit. cũ sp̃u¬
ali doctrina eruditos ut cognita ꝑficiãt
in ꝓprio ⁊ lib̃o arbitrio derelinqͥt. nec

Expanded text:
doctrinae dimittantur. Septem sportae de fragmentis impletae, spirituales viri sunt, qui sublimiora, quae capacitatem minorum superant, et colligunt et custodiunt. Et dimisit eos. Dominus refectos dimittit, cum spirituali doctrina eruditos, ut cognita perficiant; in proprio et libero arbitrio derelinquit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
test uasa fortis ingressus domũ
eiꝰ diriꝑe.: nͥ priꝰ fortẽ alliget. fortis dia¬
tis mundꝰ. uasa homines. fortis alliga¬
tio diaboli refrenatio. ne tẽꝑtet nos ul¬
tͣ iures nr̃as: direptio uasoꝵ conũsio
hominũ ad fidẽ uenientiũ. Fortior for¬
tẽ domũ illiꝰ intͣns alligauit. ⁊ uasa
dũ ueniens ⁊ diabolũ a seuitia tẽpta¬
tionũ cohibens. homines a diabolo
possessos ad fidẽ suã conũtit

Expanded text:
test vasa fortis ingressus domum ejus diripere, nisi prius fortem alliget . Fortis, est diatis, mundus vasa, homines; fortis alligatio, diaboli refrenatio, ne tentet nos ultra vires nostras. Direptio vasorum, conversio hominum ad fidem venientium. Fortior fortem, domum ejus intrans, alligavit, et vasa dum veniens, et diabolum a sententia tentationum cohibens, homines a diabolo possessos ad fidem suam convertit
Abbreviated transcription (Latin):
ant: qͥ secreta patrie celestis spũ scõ du
suas in hũc mundũ attulert̃. Lignũ
aũ uectis: lignũ design at crucis. &
sic̃ ille qͥ p̃cedebat ex duob uiris botrũ
portantib. botrũ post tergũ pendentẽ
ñ uidit in uecte: sic xp̃m p̃cedens ꝓph̾aꝵ¬
cuneꝰ xp̃m ñ uidit in cruce. Ille autẽ qui
de mundo recessit. ⁊ p̃sentem eũ in car¬
ne. ⁊ pacientẽ in cruce conspexit. Decem
exploratores qͥ pͣuis sermonib corda fi¬
lioꝵ isrł ab ingressu t̃re ꝓmissionis aũ¬
tert̃. in fideles uideos sub decalogo legis
positos designant: qͥ celestia ꝓmissa
ꝑ fidẽ xp̃i q̃rere detrectant. Duo aũ ex¬
ploratores qui popłm ad eiꝰdem t̃re initͦi¬
tum fidelit̾ exortati st̃. electos xͥanos sub
duob p̃ceptis caritatis positos expͥmunt:
qͥ celestis patͥe iocunditatẽ introire totis
iuscerib ꝯcupiscunt. Agnꝰ gͥ paschalis

Expanded text:
ant, qui secreta patriae coelestis Spiritu sancto ducsuas in hunc mundum attulerunt. Lignum autem vectis lignum designat crucis; et sicut ille qui praecedebat ex duobus viris botrum portantibus botrum post tergum pendentem non vidit in vecte, sic praecedens pem non vidit in cruce. Ille autem, quide mundo exivit, et praecedentem eum in carne, et patientem eum in cruce respexit. Decem exploratores, qui pravis sermonibus corda filiorum Israel ab ingressu terrae promissionis averterant, infideles Judaeos sud Decalogo legis positos designant, qui coelestia promissa per fidem Christi quaerere detrectant. Duo autem exploratores, qui populum ad ejusdem terrae introitum fideliter exhortati sunt, electos Christianos sub duobus praeceptis charitatis positos exprimunt, qui coelestis patriae jucunditatem introire totis visceribus concupiscunt. Agnus igitur paschalis
Abbreviated transcription (Latin):
de maria. Hyrcꝰ emissariꝰ qui in deser¬
tũ missus. pecc̃a auferebat: xp̃m signi¬
ficabat. Ip̃e nãq in cruce oblatꝰ. ⁊ ꝑ mor¬
tẽ de mundo emissus: abstulit ñ unius
tantũ peccã popłi. s tociꝰ mundi. uitu¬
la qͦq rufa. xp̃m sig̃cat. Ipsiꝰ ⁊ enĩ caro
recte dicit᷑ uitula qr incorrupta: ⁊ rufa.
qͥa sanguine passionis ꝑfusa. Istiꝰ ciñe
mundam᷑: qr ꝑ fidẽ mortis eiꝰ iustificam᷑.
ad serpentẽ eneũ curabant᷑ a morsibꝰ
serpentũ. ⁊ qͥ uera fide respicunt xp̃m¬

Expanded text:
virgine Maria. Hircus emissarius, qui in desertum missus peccata auferebat, Christum significat. Ipse namque in cruce oblatus per mortem de mundo emissus abstulit non unius tantum peccata populi, sed totius mundi. Vitula quoque rufa, Christum significat. Ipsius enim pta; et rufa, quia sanguine passionis perfusa. Istius cinere mundamur, quia per fidem mortis ejus justificamur. ad serpentem aeneum, curabantur a morsibus serpentum, et qui vera fide respiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tib deinde. ⁊ illꝰ q̃ infinẽ congͣganda est
qͣsi lilia donũ retributõnis expectare. Qct¬
tuor cyphi in hastili: qͣtuor libͥ st̃ euangłii.
Septẽ lucerne: septẽ dona sp̃c sc̃i. Altare:
offerebant᷑ sacrificia: ⁊ nos suꝑ xp̃m ꝑ¬

Expanded text:
est ecurrere, quasi lilia donum retributionis exspectare. Quatuor scyphi in hastili, quatuor libri sunt Evangelii; septem lucernae, septem dona Spiritus sancti; altare offerebantur sacrificia, et nos super
Abbreviated transcription (Latin):
mentes audientiũ. ꝑ p̃dicationẽ. ꝓpi¬
ciatoriũ significat xp̃m. Sic̃ enĩ dñs
de ꝓpiciatorio ꝓpiciꝰ fiebat filiis isrł. lo¬
quens de eo moysi mancdata sua: sic
tionis: significat xp̃m. In mensa nãq
ꝓpositõnis panes erant. Q xp̃c dixit. Lgo
sũ panis uiuꝰ. qͥ de celo descendi: ⁊ paniꝰ
quẽ ego dedero. caro mea. Candelabrũ

Expanded text:
tes audientium per praedicationem. Propitiatorium significat Christum. Sicut enim Dominus de propitiatorio proprius fiebat filiis Israel, loquens Moysi de eo mandata sua, sic tionis significat Christum. In mensa namque propositionis panes erant. Et Jesus dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi: et panis, quem ego dabo, caro mea e
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ydropicꝰ qnͣto plus bibit tanto plus
sitit. sic miser auarꝰ. ⁊ cupidꝰ qͣnto ã¬
pliꝰ tͣnsitoria accumulat: tanto mag̃
ad ãpliora congͤganda ꝑ cupiditatẽ
succensus hauelat. Qui recte fecidũ
hanelitũ emittit: dũ pͣuitatis sue in¬
famiã ubiq disꝑgit. Assimilatꝰ etiã
quislibet carnis uoluptatib deditꝰ ydͦ¬
tanto magis eadẽ concupiscentia fedari
desid̾at. Totiens gͦ ydropitꝰ ab infirmi¬
tate sua sanat᷑. qͦtiens aliqͥs uł carnalis
a luxuria. uł auarꝰ a cupiditate curat᷑.¬

Expanded text:
cut hydropicus quanto plus bibit, tanto plus sitit, sic miser avarus, et cupidus quanto amplius transitoria accumulat, tanto magis ad ampliora aggreganda per cupiditatem succensus anhelat. Qui recte fetidum anhelitum emittit, dum suae pravitatis infamiam ubique dispergit. Assimilatur etiam quilibet carnis voluptatibus deditus hydrtanto magis ea concupiscentia foedari desiderat. Toties ergo hydropicus ab infirmitate sua sanatur, quoties vel carnalis quisque a luxuria, vel avarus a cupiditate curat
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ: italiã occupauit. Qi ⁊ horestũ int̃¬
fecit: ⁊ filiũ eiꝰ augustulũ de regno
pulsũ. in lucullano cãpanie castello.
exilii pena cdãnauit. Sicq hesꝑiũ roma¬
ne gentis regnũ. qd̾. dcc. nono urb̃is con¬
sue pͥuilegiũ ꝑdidit. ⁊ in manib regũ
exceraꝵ gentiũ tandẽ collapsũ corruit.
Memoratꝰ deniq uesegothoꝵ rex theoderi¬
cꝰ illiricũ ⁊ ꝑtẽ magnã italie occupauit.
Porro leo orientis imꝑator ⁊ enonẽ geñum
suũ magistrũ totiꝰ orientis fẽc̃. ⁊ basilicũ

Expanded text:
tium, Italiam occupavit. Qui et Orestem intetium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello exsilii poena damnavit. Sicque Hesperium Romanae gentis regnum, qsuae privilegium perdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit. Memoratus denique Visigothorum rex Theodoricus, Illyricum et partem magnam Italiae occupavit. Porro Leo Orientis imperator Zenonem generum suum magistrum totius Orientis fecit, et Basilicum
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓposuit. S penitꝰ spe sua frustratꝰ ad
italiam ẽ regͤssus: ubi t̃cio pͥncipatꝰ sui
anno uix expleco. decessit. Tunc leo imꝑ¬
ator: arthemiũ in italia cesarẽ destina¬
uit. Qi ubi romã attigit. ricemerẽ gene¬
rũ suũ contͣ alanos direxit. ⁊ ꝑ eũ mul¬
titudinẽ alanoꝵ fugauit: ⁊ regẽ eoꝵ be¬
orgicũ pͥmo certaminis ĩpetu suꝑatũ
int̾emit. S ñ multo pꝰt idẽ arthemiꝰ ipsiꝰ¬
ricemeri fraude int̾emptꝰ: regnũ reliqͥt
tnͣsacto sui pͥncipatꝰ. finẽ uite dedit. Qͦ
defuncto: gliceriꝰ eiꝰ sibi p̃sũpsit imꝑiũ.
uerũ anno uix expleto. nepos quidã no¬
mne. eũ a regno eitiens. ep̃m ordinari
fecit: ⁊ sibi regnũ rapuit. Tantas uarie¬
tates. mutatõnesq romanoꝵ pͥncipũ cer
p̃sidio nudꝰ dalmacias fugit: ubi ⁊ pri¬
uatꝰ defecit. Augustulo uͦ in rauenna
degente. ocdacer totilmogoꝵ rex. habẽs
secũ herulos. diu̾saq auxiliarios gen¬

Expanded text:
posuit, sed penitus spe sua frustratus, ad Italiam est regressus, ubi tertio principatus sui anno vix expleto decessit. Tunc Leo imperator Arthemium Caesarem in Italiam destinavit. Qui ubi Romam attigit, Ricemerem generum suum contra Alanos direxit, et per eum multitudinem Alanorum fugavit, et regem eorum Beorgicum primo certaminis impetu superatum intRicemeris fraude interemptus, regnum reliquit nsacto sui principatus finem vitae dedit. Quo defuncto, Glycerius ejus sibi praesumpsit imperium. Verum anno vix expleto, Nepos quidam nomine eum e regno ejiciens episcopum ordinari fecit, et sibi regnum rapuit. Tantas varietates mutationesque Romanorum principum cernpraesidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gen
Abbreviated transcription (Latin):
eo magnus
post mortẽ marciani assecutꝰ imꝑiũ: imꝑ¬
auit annis .xui. Cuiꝰ pͥmo anno hesꝑiaꝵ
imꝑator aunitꝰ. intͣ gallias ab ex̾citu suo sp̃¬
tus. ⁊ derelictꝰ. ad italiam remeauit: ⁊ pꝰt
paucos dies honore dignitatis deposito.
placentioꝵ ordinat᷑ ep̃c. Todẽq anno mo¬
rianꝰ a romanis militib cesar italie ẽ or

Expanded text:
eo Magnus post mortem Martiani assecutus imperium, imperavit annis sexdecim. Cujus primo anno Hesperiarum imperator Avitus, intra Gallias ab exercitu suo spretus et derelictus, ad Italiam remeavit, et post paucos dies, honore dignitatis deposito, Placentinorum ordinatur episcopus. Eodemque anno Majoranus a Romanis militibus apud R
Abbreviated transcription (Latin):
facies cherub una fa¬
cies et facies. secunda
facies hominis. et ĩ
t̾cio facies leonis. et
inq̃rto facies aquile.

Expanded text:
facies cherub: et facies secunda, facies hominis: et in tertio facies leonis: et in quarto facies aquilae.
Abbreviated transcription (Latin):
et lat̾e nõ siit. In hoc
zane omnes inconu¬
in conune d̾ fendũt.
Quid queso horum
magis capabile. quid
incomp̾h̾nsibile neu¬
trum tñ in c̃dibile.

Expanded text:
it. In hoc sane omnes theoloin commune defendunt: quid, quaeso, horum magis capabile, quid incomprehensibile, neutrum tamen incredibile.
Abbreviated transcription (Latin):
ta numq rõ manifa
lat̾e nõ sinit. ad que
mens non sufficit.
Runquid dei etiutatẽ
apprehendis nectñ de
cius et̾nitate diffidis.
Nunquid d̾ dei iumẽ¬
sitate dubitas q̃muis
Si singulos thologos
introges ab omibus¬
accipies qd̾ idems.d̾i

Expanded text:
o manifesta latere non sinit, ad quae humana non sufficit. Nunquid Dei aeternitatem comprehendis, nec tamen de ejus aeternitate diffidis? Nunquid de Dei immensitate dubitas, quamvis Si singulos theologos interroges, ab omaccipies, quod idem si
Abbreviated transcription (Latin):
mentem humanani
multipharia expien̾
lat̾ẽ nõ sunt. Ex plica
mͥq̃so si potes ḋ quo
omnino dubitare ñ
potes. Mand sit qd̃¬
ꝙ ccculus corporeus i¬
ibi uidendo nõ sentit
ubi ẽ et uidendo sentit.
Ubi omnino nõ est.
In celo ubi nõ est stel¬
lam poĩtam uidet. pal¬
peb̃ tñ obductus ip̃a
sb̾ qua lat̾et palpebrã
nõ uid. Ceti̾ sensus
corporei sola ad heren¬
cia sencunit at disc̾¬
nunt. Solus ceculoꝵ
sensus adhẽncia d¬
et ad longinqͣ et rem¬
otissima uiget. Sun¬
quid quia quõ hoc sit
nõ ꝯprehendi idcͥco
bꝰ nõ esse contendis.
Ex plica mͥ si potes
ꝙnegare nõ audes
quõ in se ip̃o corpus
et anima tam du̾la
utiq nͣ suit una ⁊ ead̾¬

Expanded text:
mentem humanam multiplex experientia latere non sinit? Explica mihi, quaeso, si potes, de quo omnino dubitare non potes, quid sit qd oculus corporeus ibi videndo non sentit ubi est, et videndo sentit ubi omnino non est? In coelo ubi utique non est, stellam positam videt, palpebra tamen obductus, ipsam sub qua latet palpebram non videt. Caeteri sensus corporei sola adhaerentia sentiunt atque discernunt, solus oculorum sensus adhaerentia hebet, ad longinqua et remotissima viget. Nunquid quia quomodo hoc sit non comprehendis, idcirco verum non esse contendis? Explica mihi si potes, quod negare non audes, quomodo in teipso corpus et anima tam diversa utique natura sint una ead
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am solam et seorsũ
attendit᷑ nͣłl c̃clibiliꝰ
nͥl uerius uidet᷑. siqñ
autem unam cum aꝰ
confimus et quomo
xorclit̾ et simul sta¬
re possunt attendim
nisi fid̾i fimitas ob¬
sistat ꝓtims inambi¬
guumi uenit quicqd
młtiplex rẽcinatõ per¬
suasit. Non enim enĩ¬
facile capit humana
lices illa cismaticorin
bereses hinc est qd̃ alii
diuine sbẽ unitatemi
liani p ꝯ̃rias sectas st̃¬
ab inuicem diuisi.
accipiunt. et tam pro¬
funde u̾itatis intlłia
qmͣ explicare debuer¬
unt maiori ambiguo
inuoluunt. Namsi
siquis uelit ꝑ sone
nom̃ sb̾ comuni et
ꝓpria acceptõne intlłre
nullo modo putat
plures p̃s sb̾ ea acce¬
ptione intllc̾tas posse
sbsistẽ inunitatesb̾e¬

Expanded text:
sum attenditur, nihil credibilius, nihil verius videtur. Sed quando unam cum alia conferimus, et quomodo concorditer et simul stare possit attendimus, nisi fidei firmitas obsistat, protinus in ambiguum venit quidquid multiplex ratiocinatio persuasit. Non enim facile capit humana lices illae schismaticorum haereses, hinc est quod alii divinae substantiae unitatem liani per contrarias sectas sunt invicem divisi; accipiunt, et tam profundae veritatis intelligentiam quam, explicare debuerant, majori ambiguo involvunt. Nam, si quis velit personae nomen sub communi et propria acceptione intelligere, nullo modo putet plures personas sub ea acceptione intellectas posse subsistere in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
quał alt̾i alicui. Sane
ubi u̾a et̾nitas ẽ nõ pot̃
esse prius uł postĩus.⁊
sicut ibi in cõmuta¬
bilis in mensitas est
nõ pot̾ esse maius uł
minus. Quib itaq
eademdem et̾nitatis ⁊
inmensitatis rõ inẽ.
milla aliquatenus in¬
equalitatis incissitudo
nulla ibi tnͣsmutatio
nec uicissitudĩs obũ¬
bratõ nͥl enim prius uͥl
post̾ius nͥl maius aut
minus. S totetres co¬

Expanded text:
i alteri. Sane ubi vera aeternitas est, non potest esse prius aut posterius, sic ubi incommutabilis immensitas est, non potest esse majus vel minus. Quibus itaque eadem aeternitatis et immensitatis ratio inest, nulla aliquatenus inaequalitatis vicissitudo, nulla ibi transmutatio vel vicissitudinis obumbratio, nihil ibi prius, nihil posterius, nihil majus aut minus, sed tot
Abbreviated transcription (Latin):
de et inuenies quia alḋ
ei facile ẽ aliud diffici¬
le. aliud impossibile. ⁊
cliuinitatis in mensi¬
tatem ꝯp̾hend̾e. Uui
itaq un a cademq n᷑a
ialus ẽ efficat᷑om in
alus infirmnior. Inpte¬

Expanded text:
de, et invenies quia aliud est ei facile, aliud difficile, aliud impossibile, etDivinitatis immensitatem comprehendere. Dum itaque una eademque natura in aliis est efficacior, in al
Abbreviated transcription (Latin):
in hanc¬
equalitatem amplius
ad mireris. attende ⁊
laritas ẽ sine płitate.
nec cliu̾sitas sine ine¬
qualitate. taceo qd̃
sͥ ip̃i in equalis fĩ. taceo
qd̃ aliud est eius poͣ.
aliud est eius sapĩa.¬

Expanded text:
ut hancequalitatem amplius admireris, attende et laritas est sine pluralitate, nec unitas sine inaequalitate, taceo quod bi ipsi inaequalis fieri. Taceo quod aliud est ejus potentia, aliud est e
Abbreviated transcription (Latin):
quid in quam qiͣ ex de¬
bito exig̾e possunt qui
ip̃i debitum amorẽ
quẽ gͣtuito diłctori re¬
pendunt. ex eius dono
ora docent. h utiq am¬
ex illa plenitudine ꝙͣ
unicat. si om̃em ple¬
nitudinẽ hr̃e nec com¬
imicare uell cum poᷤ¬
set. plenitudĩem gra¬
tuitu amoris ñ hr̃et.¬

Expanded text:
quid, inquam, quasi ex debito exigere possunt, qui ipsum debitum amorem, quem gratuito dilectori rependunt, ex ejus dono ora docent. Habet itaque amex illa plenitudine quatum communicat. Si omnem plenitudinem haberet, nec communicare vellet, cum posset, plenitudinem gratuiti amoris non habe
Abbreviated transcription (Latin):
cxuno debitꝰ et ex aͦ
gͣtuitꝰ. amor gͣtuitꝰ
ẽqñ quis ciaquo nil
minus accipit gͣtuit
impendit. amor debi¬
tus ẽ qñ quis ei aquo
gͣtis accipit nͥl nisi
amorem impendit.
amor exutroq ꝑ mix¬
tus c̃ qui alt̾natun a¬
amando et gtis acci¬
pit et gͣtis impendit.
plenitudo aut amoris
gͣtuiti plenitude amo¬
ris debiti quenadm̃
et plẽitudo uutroq ꝑ¬

Expanded text:
uno debitus et ex alio gratuitus. Amor gratuitus est quando quis ei a quo nihil muneris accipit gratanter impendit. Amor debitus est quando quis ei a quo gratis accipit nihil nisi amorem rependit. Amor ex utroque permistus est, qui alternatim amando et gratis accipit et gratis impendit. Plenitudo autem amoris gratuiti plenitudo amoris debiti, quemadmodum et plenitudo in utroque p
Abbreviated transcription (Latin):
dubio ut alias dictuz
est inppetuum sola re¬
man̾et. Nullum itaq
in diuinitate lccũ qͣrta
pprictas ħre cognoliti.
und̾ et q̃t̾nitatis sus¬
picio omnino se clu¬
ditur constat itaq qd̃

Expanded text:
dubio, ut alias dictum est, in perpetuum sola remaneret. Nullum itaque in Divinitate locum quarta proprietas habere cognoscitur, unde et quaternitatis suspicio omnino secluditur. Constat itaque quod
Abbreviated transcription (Latin):
accepit ab aliquo alio
nͥl prorsus possid ex i¬
unere alieno amorem
itaq debitum et qualẽ
tͥ sr̃ius d̾ scͥpsimus nlło
anullo alio dep̾hendit
aliquid accepisse. unde
ci obnoxius fieret uł
in aliquo debitor ex is¬
teret. Gratiutum at̾

Expanded text:
accipit ab alio aliquo, nihil prorsus possidet ex munere alieno. Amorem itaque debitum et qualem tibi superius descripsimus nullo a nullo alio deprehenditur aliquid accepisse unde ei obnoxius fieret vel in aliquo debitor existeret. Gratuitum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprictatumq ad eam
dinius qd querimus
fortassis cicius ĩuem̃s
B̾e aũt dilctõnis ple¬
nitudo in solo consta

Expanded text:
prietatumque ad eam dimus, quod quaerimus fortassis citius inveniemus. Verae autem dilectionis plenitudo in solo constat
Abbreviated transcription (Latin):
plonis constat essei
comune omnem pl'¬
critudĩem habere.i
ꝓprietatim aũt di¬
tinctõ u̾satur c̾c̃ duo.
alt̾ius in solum acci¬
piendo. Int̾ has aũt
meatam indando ꝙ¬
maccipiendo. Sr ad
illa fortassis dictur
est aliquis una ꝓpri¬
etas ꝯstat in solada¬
tõne. alta insola ac¬
ceptione media int̃
has indatõne simul
ñ acceptõne cͦ nõ sit
sine dat̾one et sine ac¬
ceptõne in solo hr̃e. Ꝙ
sirecipimꝰ qͣternutatẽ
dĩnarum pͣrum fateri

Expanded text:
onis constat esse commune, omnem plenitudinem habere. Proprietatum autem distinctio versatur circa duo. alterius in solum accipiendo. Inter has autem media tam in dando quam accipiendo. Sed ad ista fortassis dicturus est aliquis, si una proprietas constat in sola datione, altera in sola acceptione, media inter has in datione simul et acceptione, cur non sit quarta sine datione et acceptione in solo habere? Quod si recipimus, quaternitatem divinarum personarum fateri
Abbreviated transcription (Latin):
pͣrum de esse ñ possit.
Eerte solus deus sũme
bonus est.solus deus
aut̃ diuinitatis nõ po¬
tuit esse sine plenitudi¬
ne bonitatis. Bonitatis
u̾o plenitudo nõ potu

Expanded text:
arum deesse non possit. Certe solus Deus summe bonus est. Solus ergo Deus autem divinitatis non potuit esse sine plenitudine bonitatis. Bonitatis vero plenitudo non potu
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑfecto sic tocius
uonitatis plenitudo
atq pfectõ. ubi auter
nitudo ẽ u̾a et simimͣ
caritas de esse nõ pot̾.
Nich̃ enum̃ caritate
melius nͥl caritate ꝑ¬
fectius. Nullus aut̃
pro priuato et ꝓprio
sui ip̃ius amore dr
itaq ut amor in alt̾z
esse nõ pot̾. o dicis
fortassis et si sola
una psona. in illai
u̾a diuinitate ess.¬
erga suam c̃aturam

Expanded text:
it totius bonitatis plenitudo atque perfectio. Ubi autem nitudo est, vera et summa charitas deesse non potest. Nihil enim charitate melius, nihil charitate perfectius. Nullus autem pro privato, et proprio sui ipsius amore dicitur itaque ut amor in alteruesse non potest. Sed dicis fortassis etsi sola una persona in illa vera divinitate esseterga creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
płitate uł ꝓprietatibꝰ
sentire ḋb̃amus. pͦ
itaq querendum uiꝰ
utr m illa u̾a et simp¬
lici diumnitate u̾ plu¬
ritas sit. et s̃ illarum¬
prum num̃us ꝓut cre¬
dimus int̾narium a¬
surgit. Ueinde qũo
possit ꝯuenire unitaᷤ
iuxͣ fidei nre docum̃ta
sit ibi sola una pso¬
na q̃ sit asemetip̃a.

Expanded text:
prietatibus sentire debeamus. Primo itaque quaerendum videtur utrum in illa vera et simplici divinitate vera pluralitas sit, et si ille personarum numerus, prout credimus, in ternarium assurgit? Deinde quomodo possit convenire unitas juxta fidei nostrae documenta sit ibi una sola persona quae sit a semetipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
s ex rõnis attestatõe
ꝯumc̃e. In hoc autem¬
mee inquisitõise ꝓpõi¬
to qui uolũit rideat.
qui uolu̾it rideat. ⁊ dig¬
ne quid̃. Nam ut u̾r
fatear adtemptandi
ausum nõ me quid.
tam scĩa eleuat ꝙͣ estu¬
antis anuni ardor in¬
stigat. Quid sino dẽ
ꝓuenire quo ũtendo.
Quid si in curredo defi¬
cio. Gaudebo tam̃ in¬
quirendo faciem dñĩ
mei semp prouiribus
cucurrisse. laborasse.
desudasse ⁊ si ꝯtingat
p̾nimia uie prolixita¬
te. aspl. arduitate. de¬
fic̾e. Non nͥl effeci si u̾a¬
cit̃ michi dr̃e ꝯtinga
feci ꝙ potui. Quesui
et nõ inueniem illum
uccaui et ñ respondit
mͥ. Ecce asina illa ba¬
laam q̃ sessorem suuz
Nescio quo pacto
me ad c̾rendam uiam
inceptam urget et ĩ¬
pellit. audio et ego
ad huc leq̃ntem ⁊ di¬
centem mͥ. Qui ꝙ loq̃¬
rez potuit dare mͥ. po¬
tuit dare ꝓculdubio
et tibi. Siminc ad id
diligencia intendam.¬

Expanded text:
is attestatione convincere. In hoc autem inquisitionis meae proposito, qui voluerit rideat, et qui voluerit irrideat et digne quidem. Nam, ut verum fatear, ad tentandi ausum non me quidem tam scientia elevat quam aestuantis animi ardor instigat. Quid si non detur pervenire quo tendo? Quid si currendo deficio? Gaudebo tamen inquirendo faciem Domini mei semper pro viribus cucurrisse, laborasse, desudasse. Et si contingat prae nimia viae prolixitate, asperitate, arduitate deficere, nonnihil, effeci, si veraciter mihi dicere contingat feci quod potui, quaesivi et non inveni illum, vocavi et non respondit mihi. Et ecce asina illa Balaam quae sessorem suum nescio quo pacto me ad currendam viam inceptam urget et impellit. Audio et ego eam adhuc loquentem et dicentem mihi; qui quod loquerer potuit dare mihi poterit procul dubio dare et tibi. Sed nunc ad id diligentia intendam
Abbreviated transcription (Latin):
gazophilacĩ
q̃ sb̃ ꝑticib erant
cum eis ipĩs domui
ad hẽbant ab ĩt̾io¬
ri ꝑte ꝑietem unũ
cuz ip̃a domo dẽm
hebant. qui qui dez
gazophilaciis porti¬
cuũ tanto longior
illoꝵ latitudo domꝰ
sr̃abat. Per ext̾iore
gͦ pietem qui atrio
ext̾iori ad hẽbat lõ¬
gitudo gazophila¬
ciorũ exprimit cu
ad iungit᷑ ⁊ pibolus
lacia q̃ erant ĩuiai

Expanded text:
gazophylacia quae sub porticibus erant cum eis ipsis domui adhaerebant, ab interiori parte parietem unum cum ipsa domo communem habebant; qui quidem gazophylaciis porticuum tanto longior illorum latitudo domus superabat. Per exteriorem ergo parietem qui atrio exteriori adhaerebat, longitudo gazophylaciorum exprimitur, cum adjungitur: Et peribolus la
Abbreviated transcription (Latin):
lacioꝵ diuisiones
nõtam uident pari¬
etib int̾ septe quã
columpiis destinc¬
te. Ita tñ ut has co¬
inclaustris fi solet
nõ nulliꝰ atitudis
murus supportaret
qui pauimĩtoꝵ eleũ¬
tõnes susapet. eieua¬
dissiparet. In hoc ñ
gazophilacia ext̾io¬
ris atrii ab istis ga¬
zophilaciis disc̾pa¬
bant qd̃ illas colũp¬
nas hẽbant. Inhiis
u̾o mille erant. tris¬
tega eĩ inqͥt erãt ⁊
colũpnas nõ hebãt.
sĩc erant colũpne
atriorũ. Uñ at d̾ hui
poticib ad dr̃ ꝓpt̾ea

Expanded text:
laciorum divisiones non tam videntur parietibus interseptae, quam columnis distinctae, ita tamen ut has coin claustris fieri solet nonnullius altitudinis murus supportaret, qui pavimentorum elevationes susciperet, elevadispararet. In hoc itaque gazophylacia exterioris atrii ab istis gazophylaciis discrepabant, quod illa columnas habebant, in his vero nullae erant. Tristega enim, inquit, erant et columnas non habebant, sicut erant columnae atriorum. Bene autem de his porticibus add
Abbreviated transcription (Latin):
uno cenacłm aliud
erant nainq portie
in horum srioribus
Infior porticus d̾ in¬
fiorib edificii emi¬
nebat quias gazo¬
philacia sita erat
que infi̾orib edifi¬
cii rendebat srĩor por¬
emnebat quia s̃
primam porticum

Expanded text:
oenaculum aliud Erant namque porticus in horum superioribus,Inferior porticus de interioribus aedificii eminebat, quia supra gazophylacia sita erat, quae inferioribus aedificiis respondebant. Superior poreminebat, quia supra primam porticum