comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iesuxͥ ẽẽ ⁊ sensualit̃ ñ solum sacram̃tũ. s
iueritate manib sac̃ dotũ tractari. fran
dogmatib ⁊ ꝯsecͣtorib suis et̃no anatħate
dignos ẽẽ ꝓnuncio. Qd̾ si ego ip̃e aliqñ
⁊ sponte subscͥpsi. banc ꝯfessionẽ sue fidei
sengario rome corã. exiii. ep̃is factam
Misit pp̃ nicholaus ꝑ urbes italie. ger¬
manie. gallie.⁊ ad q̃cumq loca fama pra

Expanded text:
esse, et sensualiter non solum sacramento, sed in veritate manibus sacerdotum tractari, frangdogmatibus et sectatoribus suis aeterno anathemate dignos esse pronuncio. Quod si ego ipse aliquando  sponte subscripsi. § 1. Hanc confessionem fidei  Christi a Berengario Romae coram CXIII. episcopis factam misit Papa Nicolaus per urbes Italiae, Germaniae, Galliae, et ad quaecunque loca fama prav
Abbreviated transcription (Latin):
sumoꝑe attendendũ ẽ: ne ñ infideles s fide¬
les inueniant᷑. Ip̃i nõ qui infidelitatis nota
asꝑguntur. infames efficiunt᷑. atꝙ int̃ fide¬
les minime reputant᷑. Hec nõ statuta nulla
debẽt imꝓbitate ꝯuelli. nulla nouitate m¬
mutari. quia alia rõ ẽ causaꝵ scłarium attꝑ¬

Expanded text:
summopere est attendendum, ne infideles, sed fideles inveniantur. Ipsi vero qui infidelitatis nota asperguntur, infames efficiuntur, atque inter fideles minime reputantur. Haec vero statuta nulla debent improbitate convelli, nulla novitate mutari, quia alia ratio est causarum
Abbreviated transcription (Latin):
petẽre: Iedo. an illi testes sint audiẽ
ertio. an illud sit usuras exig̾e
uarto. anliceat cłicis. uł laicis aqͦlibet
usuras expete. Quinto. an elemosi¬
ne d̾usuris fieri pꝰsunt. Sexto. an u¬
furarii penitñtiã agere ualeant. nͥ quod
male acceꝑint restituant. Quod sua

Expanded text:
petere? Secundo, an illi testes sint audiendi? Tertio, an illud sit usuras exigere? Quarto, an liceat clericis vel laicis a quolibet usuras expetere? Quinto, an eleemosynae de usuris fieri possint? Sexto, an usurarii poenitentiam agere valeant, nisi quod male acceperunt restituant. QUA
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ sibi stent corã iudice. s aliis. Aliis
aut̃ corã iudice astitisse. ⁊ ꝓeis iudicem
sitatib ꝓfutura repetũt ⁊ita ñ ꝓhiben¬
ur stare corã indice. ¶Illud uero
elangłn. Si quis abstulit  unicã ⁊ cet̃a.
Non p̃cipientis ẽ.s exhortantis. ¶ñ

Expanded text:
ut non sibi stent coram iudice, sed aliis. Aliis autem coram iudice astitisse et pro eis iudicem sitatibus profutura repetunt et ita non prohibentur stare coram iudice. Illud vero Evangelii: si quis abstulerit tibi tunicam et cetera, non precipientis est, sed exhortantis
Abbreviated transcription (Latin):
eo cm̃ bñdicitur. ita qui ex offino maledi¬
cit. maior ẽ eo cui maledicit᷑. liꝗdo ꝯstat
eũ qui ab integritate catholicȩ fidĩ rece¬
dit. maledicendi ł benedicendi potestatẽ
minime hr̃e. Catholicũ namꝙ ut pote¬
se suꝑiorẽ maledicere ñualet. In alienũ
afide tanꝗͣ insibi ȩqualẽ sententiã dare
multoꝵ auctoritatib ꝓbatur. Nit it¬

Expanded text:
eo, cui benedicitur, ita qui ex officio maledicit major est eo, cui maledicitur, liquido constat, eum, qui ab integritate catholicae fidei recedit, maledicendi vel benedicendi potestatem minime habere. Catholicum namque, utpoterem, maledicere non valet; in alienum a fide, tanquam in sibi aequalem, sententiam dare multorum auctoritatibus probantur. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
se ñ habitare incordib eoꝵ. ꝗ suꝑbiȩ sin¬
ens locũ ñbt̃. c̃um gͦ pecc̃a dimute. uel
tenere. excõĩcare. ł reconciliare possit sp̃s¬
sẽs ⁊ nirtus xͥ apparet qd̾ bii qui extra ec¬
cłam sunt. necligare pꝰsunt. nec soluere
nec rec̃ciliando ȩccłasticȩ cõioni reddere
nec excoĩcando eiꝰ societate pͥuare. quia
tp̃i. heresi uł scisinate polluti. siue sen¬
tentia notati: penit᷑ carere ꝓbant᷑ Und̃
cũ om̃ib discipłis parẽ ligandi atty soluẽ¬
di potestatẽ dñs daret. ꝑet̾ro ꝓ oĩb ⁊ pre¬

Expanded text:
se non habitare in cordibus eorum, qui superbiae sinens locum non habet. Quum ergo peccata dimittere vel tenere, excommunicare vel reconciliare opus sit Sps Christi: apparet, quod hi, qui extra ecclesiam sunt, nec ligare possunt, nec solvere, nec reconciliando ecclesiasticae communioni reddere, nec excommunicando ejus societate privare, qua ipsi, haeresi vel schismate polluti sive sententia notati, penitus carere probantur. Unde, quum omnibus discipulis parem ligandi atque solvendi potestatem Dominus daret, Pet
Abbreviated transcription (Latin):
miscuit. Itaꝙ necẽe ẽ ut in illã recideret ⁊¬
iustalance sentñtiã. ꝗͣcũ sius successorib
ꝑ coniuentiã smodalẽ susceꝑat auctor er
Sigͦ ep̃s ille inheresĩ iam dãp¬
natam lapsus ẽ. antiq̃ excoĩcatione damp¬
natus alios dampnare ñ pot̃at. exeoĩcatus
a alios excõĩcare ñualet. ¶ñ alexander

Expanded text:
miscuit. Itaque necesse est ut in illam recideret justa lance sententiam, quam cum suis successoribus per convenientiam synodalem susceperat auctor eriscopus ille in haeresim jam damnatam lapsus est, antiqua excommunicatione damnatus alios damnare non poterat. Excommunicatus enim alios excommunicare non valet. Unde Alexander
Abbreviated transcription (Latin):
patrie resarciret. atq angłoꝵ gaudia suꝑ¬
pleret. Qua spe angłicus chorus ad modicũ
de creatoris remansit inꝑfectus. donec in xͦ
cus exercitus gauisus. in nouũ alła conlur¬
rexit totus. ⁊ meo ꝑstat deuotus. Quẽ ⁊ nos
ꝓmodulo nr̃o imnitantes: aseptuagesima
qñ lapsus ꝓtoplausti in eccła recitat᷑. alła

Expanded text:
patriae resarciret, atque angelorum gaudia suppleret. Qua spe angelicus chorus ad modicum de Creatoris remansit imperfectus, donec in Chrcus exercitus gavisus, in novum « Alleluia » consurrexit totus, et in eo perstat devotus. Quem et nos pro modulo nostro imitantes, a Septuagesima, quando lapsus protoplasti in Ecclesia recitatur, « A
Abbreviated transcription (Latin):
s nec ⁊̃ addiaconatũ ꝓuebi posst̃. Unde
nec sac̃dotes accusare. nec ieos testificari
ualent. Legib qq̃ cautũ ẽ. ut obueretun¬
diam sui sexus mulier ap̃ p̃torem ꝓ alio
ñ int̃cedat. nͥ forte suas uł suoꝵ iniurias
ꝑ sequi maluĩt. Hec aũt q̃ nec fuas nec su

Expanded text:
sed nec etiam ad diaconatum provehi possunt, unde nec sacerdotes accusare, nec in eos testificari valent. Legibus quoque cautum est, ut ob verecundiam sui sexus mulier apud praetorem pro alio non intercedat, nisi forte suas vel suorum injurias persequi voluerit. Haec autem, quae nec sua
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓpt̃ disciplinã casu homĩcidiũ facit
qͣntũ ad legẽ reus ẽ. qͣntũ ad gr̃am inno¬
cens. sic iste sac̃dos qui furore homicidi¬
umfẽc̃. qͣniũ ad culpã innocens ẽ. qͣtum
d suscepti mim̃is executionẽ reus ꝓbat̾.
His ita respondet᷑. Non oia q̃ ordmnar¬
dũ impediunt. ordinatũ deitum̃t. Nõ ir
pot̃ ad sac̃dotium ꝓuehi qui aliqñ isani
ñ idõ sac̃cdotio carebit. nͥ forte nũꝗͣ ad sa¬
ne m̃tis officiũ illũ redire ꝯtingsit᷑ Sorat

Expanded text:
qui propter disciplinam casu homicidium facit, quantum ad legem reus est, quantum ad gratiam innocens, sic iste sacerdos, qui furore homicidium fecit, quantum ad culpam innocens est, quantum ad suscepti muneris executionem, reus probatur. His itaque respondetur: non omnia que ordinandum impediunt, ordinatum deiiciunt. Non enim potest ad sacerdotium provehi qui aliquando insnon ideo sacerdotio carebit, nisi forte nunquam ad sane mentis officium illum redire contingat
Abbreviated transcription (Latin):
tum uł dicoꝵ more scłarium iudĩcũ pro
impñsis patͦcitius mumera audeat acciꝑe.
neris uidñur accepta s collatioẽ deuo¬
tionis illata¶ Qd̾ si q̃sita ꝓbatur acciꝑe
ueluti exactor fenoris. aut usuraꝵ pos¬
sessor. ẜ statuta patrũ se nou̾it degͣdandũ¬

Expanded text:
um more saecularium judicum pro impensis patrociniis munera audeat accipereneris videantur accepta, sed collatione devotionis illata. Quod si quis ista probatur accipere, veluti exactor foenoris aut usurarum possessor secundum statuta Patrum se noverit degradandu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ moriens exheredat eũ. si inueret. non
eũ placare ñ ei filiũ reconciliare debemꝰ:
Quomõ gͦ cũ filio suo uolo ut hãt pacem
cniꝰ ap̃peto hereditatẽ : S plane sic faciat
qd̾ sepe hortatus sũ. umũ filiũ ht̃. putet

Expanded text:
 non eum placarem? non ei filium reconciliare deberem? Quomodo ergo cum filio suo volo ut habeat pacem, cujus appeto hereditatem? Sed plane sic faciat quod saepe hortatus sum. Unum filium habet: putet
Abbreviated transcription (Latin):
llud plane
ñ temere dixerĩ. qd̾ si quisꝗͣ fideliũ fue¬
rit anatłatizatus iniuste. ei potiꝰ obẽrit
qui fac̃. quã ei qui hanc patit᷑ inu̾iriam.
tur aut soluit᷑ mineritã nulli ingerit penã.
ꝑ eum quippe diffunditur caritas incordib¬

Expanded text:
llud plane non temere dixerim, quod, si quisquam fidelium fuerit anathematus iniuste, ei potius oberit, qui faciet, quam ei, qui hanc patietur iniuriam.tur aut soluitur, inmeritam nnlli ingerit poenam: per eum quippe diffunditur caritas in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
ichinaure soli audistis. Sic̃ qͦ exhis uerb̾ ostẽ¬
ditur. ñ solũ ille proditor ẽ ueritatis qui
tͣnsgrediens ueritatem. ꝓueritate palam¬
m̃datiũ loquit᷑. s ⁊̃ ille qui ñlibere uerita
dere ꝯuenit. ꝓditor ẽ uer̾itatis. Nã sieut
sac̃dos debitor ẽ ut ueritatẽ quã audunt.
ad eo lib̾e p̃dicet. sic laicus debitor ẽ ut ue
inscripturis defendat fiducialit᷑. Qd̾ si nõ
fecerit: ꝓdidit ueritatẽ. Corde u creditur
ad iusticiã. oris aũt ꝯfessio fit ad salutem

Expanded text:
in aure soli audistis. Sic ergo ex his verbis ostenditur, quod non solum ille proditor est veritatis, qui transgrediens veritatem palam pro veritate mendacium loquitur, sed etiam ille, qui non liberedere convenit, proditor est veritatis. Nam sicut sacerdos debitor est, ut veritatem, quam audivit a Deo, libere praedicet, sic laicus debitor est, ut vrobatam in scripturis, defendat fiducialiter. Quod si non fecerit, proditor est veritatis. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit a
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ ẽ ꝙ seniores ifrł. ⁊ siscirẽt ad nõ
ẽẽ imꝑatũ. ut d̾lerent gñtes t̃rȩ ꝓmis¬
sioĩs d̾cẽpti tñ agabaonitis. nesciebãt
eos eẽ incolas t̃re sͥ ꝓmisse. Uener̃ it
ut historia refert attͥtis calciam̃tis. ⁊
⁊uenimꝰ cõpon̾e pacẽ. Qd̾ u̾bũ placinit
seniorib isrł. ⁊ fecer̃ pacẽ cũ eis. pꝰ diem

Expanded text:
 seniores Israel, etsi scirent a Domino esse imperatum, ut delerent gentes terrae promissionis, decepti tamen a Gabaonitis nesciebant eos esse incolas terrae promissae. Venerunt enim ut historia refert attritis calceamentis, et et venimus componere pacem. Quod verbum placuit seni
Abbreviated transcription (Latin):
płica auctoritate ꝓbibemꝰ. nequis eccłas
⁊ p̃bendas. p̃posituras. capellanias . aut a¬
liqua eccłastica officia hereditario uire na¬
leat uendicare aut expostulare p̃sumat.
Qd̾ siquis inꝓb aut ambitionis reus attẽp¬
tare p̃sumpserit. debita pena mulctabit᷑.
⁊ postulatis carebit. ¶His omĩb auc
one cũ frĩb de lib̾are. ⁊ aliud ẽ ex testam̃¬
to. tanꝗͣ sue dignitatis sͥ heredẽ q̃rere.Il
tum assumi qui talẽ sͥ substituĩt. qualẽ

Expanded text:
ica auctoritate prohibemus, ne quis ecclesias et praebendas, praeposituras, capellanias, aut aliqua ecclesiastica officia hereditario jure valeat vendicare aut expostulare praesumat. Quod si quis improbus aut ambitionis reus attentare praesumserit, debita poena mulctabitur et postulatis carebit. Gratian. His one cum fratribus deliberare, aliud est ex testamento tanquam suae dignitatis heredem sibi quaerere. Iltum assumi, qui tales sibi substituunt, qualem
Abbreviated transcription (Latin):
sibi substitui ñ rogat. Cet̃um qñ aliꝗs. uł
senectute. ł infirmitate gͣuatus susceptũ
officiũ arininistrare ñualet. si aliũ sͥ fub¬
stitui petierit. rationabilit̃ fieri pot̃. Uñ
in eod̾ capitulo sequit᷑ Si uõ isdẽ ioħs for¬
tasse ꝓmolestia sua petierit ut ab ep̃usui
honore debeat uacare: eo petitionẽ scͥpto

Expanded text:
n rogat. Ceterum, quando aliquis vel senectute, vel infirmitate gravatus susceptum officium administrare non valet, si alium sibi substitui petierit, rationabiliter fieri potest. Unde in eodem capitulo sequitur: Si vero idem Joannes fortasse pro molestia sua petierit, ut ab episcopi honore debeat vacare, eo petitionem scripto
Abbreviated transcription (Latin):
no societ. aut adult̃et eũ. licet fornicatus
fit uir eiꝰ. s iuxta apłm aut iuro suo d̾br
rec̃ciliari. aut manere innupta: ita eccle
ñ licet dimit̃te epm̃ suũ. aut se ab eo segre¬
gare. ut altum uiuente eo accipiat. s aut
ip̃m hãt. aut innupta maneat .i. alterum¬

Expanded text:
se societ, ut eum adulteret, licet fornicatus sit vir ejus, sed juxta Apostolum, aut viro suo debet reconciliari, aut manere innupta: ita Ecclesiae non licet dimittere episcopum suum, aut ab eo se segregare, ut alterum eo vivente accipiat: sed aut ipsum habeat, aut innupta maneat, id e
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾ti illũ purgatũ absolutũꝙ ꝑmitsimus.
quia sic̃ dignũ eratͥ. sun aliqͦ reus existẽt.
culpã ineo canonice puuremꝰ. ita dignũ
ñ fuit ut eũ adiuuante innocentiã duitiꝰ
p̃bere tuo cõmittunus arbit᷑o inilgarẽ. d̾ni

Expanded text:
rti illuc purgatum absolutumque permisimus, quia, sicut dignum erat, ut, si in aliquo reus resisteret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem deni
Abbreviated transcription (Latin):
delicet ꝑ exorcistas uoce humana ⁊ potesta¬
te diuina flagellat᷑.⁊ uritur. ⁊ torq̃tur dia¬
bolus.⁊ cũ exire se ⁊ hoies dimitt̃e sepe dicat
ineo tñ qd̾ dixerat fallat.⁊ id qd ꝑpharao¬
nẽ pͥus gestũ ẽ eod̾ mõ obstinatiõis ⁊ fraudiᷤ
exceat. cũ tñ adaquã salutarẽ atꝙ ad baptiᷤᷤ¬

Expanded text:
er exorcistas uoce humana et potestate diuina flagelletur et uratur et torqueatur diabolus, et cum exire se et homines Dei dimittere saepe dicat, in eo tamen quod dixerit fallat et id quod per Pharaonem prius gestum est eodem mendacio obstinationis et fraudis exerceat.
Abbreviated transcription (Latin):
qua expiatiõis ñ ẽ asꝑsus. inmũdꝰ erit. et
man⁊ spurcitia eiꝰ suꝑ eũ ⁊ it̃um. Et locutuᷤᷤ
dio filioꝵ ifrł.⁊ purificab eos. Et ita facies eis
purificationẽ eoꝵ. Cutũsꝑges eos aqͣ purifi¬
cationis ⁊ it̾um. Aqua sparsionis purifica

Expanded text:
qua expiationis non est aspersus inmundus erit et manebit spurcitia eius super eum ista est lex dio filiorum Israel, et purificabis eos. et ita facies eis purificationem eorum. circumsparges eos aquam purificationis. et iterum: aqua asparsionis purifica
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adm̃suram datur s suꝑ credentes totus in¬
funditur. Nã si dies om̃ib equalit̃ nascit᷑. et
si sol suꝑ om̃s parieter equali luce diffimdit᷑.
qͣntomagis xp̃s sol⁊ dies uerus in eccła sua
lum̃ uite et̃nȩ pari equalitate largit. cinus
equalitatis sacram̃tũ uidemꝰ in exodo ẽẽ ce
lebratũ. cũ de celomanna deflueret.⁊ fut᷑o¬
rum p̃figuratione alim̃tũ panis cȩlestis.⁊
cibũ uł cultũ xͥ uenientis ostend̾. Ilic enĩ
sine discrimine ł sexus uł etatis gõmor sin¬
guli equalit̃ colligebãt. Uñ apparebat xp̃i
indulgentiã ⁊ celestẽ gr̃am pꝰ modũ secutu

Expanded text:
nsura datur sed super credentem totus infunditur. nam si dies omnibus aequaliter nascitur et si sol super omnes pari et aequali luce diffunditur, quanto magis Christus sol et dies uerus in ecclesia sua lumen uitae aeternae pari aequalitate largitur? cuius aequalitatis sacramentum uidemus in Exodo esse lebratum, quum de coelo manna deflueret, et futurorum praefiguratione alimentum panis coelestis, et cibum Christi venientis ostenderet. Illic enim sine discrimine vel sexus vel aetatis gomor singulis aequaliter colligebatur. Unde apparebat, Christi indulgentiam et coelestem gratiam postmodum secutu
Abbreviated transcription (Latin):
buere tantũmõ quartã antiquoꝵ redditu¬
um. Nunc nõ q̃sita suis usib retinere. Quã
rem prauã sub introductãq consuetudinem
frat̃nitas tua uiuacit̃ em̃dare festinet. Ut si¬
ue de p̃teritis redditib. sine dehis q̃ obuene¬
re. uł obuenientib quartȩ scd̾m diftribu¬
tionem canonicã dispensent᷑ In congniũ
namꝙ ẽ unam eandẽꝙ eccłȩ substantiam
duplici quodãmodo iure censeri. Id aug̃¬

Expanded text:
buere tantummodo quartam antiquorum redituum, nunc vero quaesita suis usibus retinere. Quam rem pravam subintroductamque consuetudinem fraternitas tua vivaciter emendare festinet, ut sive de praeteritis reditibus sive de his, quae obvenient, vel obvenientibus, quartae secundum distributionem canonicam dispensentur. Incongruum namque est unam eamdemque ecclesiae substantiam duplici quodammodo jure censeri, id
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o p̃cepta tradere. ut de om̃i stipendio
quod accidit. quattuor debeant fieri porti¬
ones. una uidelicet ep̃o ⁊ familiȩ eius ꝑꝑ
hospitalitatem atty susceptionẽ. Alia cle¬
ro. Tercia nõ pauꝑib. Quarta eccłiis repa¬
re. ut si quos infide xp̃i inuenerint ni¬
nuo affectu diligant. Insuꝑ confirmamꝰ.
ut si aliqua ab ipsis accipiunt dona statim
inquattuor diuidant partes. ita ut pͥma
atur. Scd̾a clericis. Tercia cunctis pauꝑi¬

Expanded text:
episcopis praecepta tradere, ut ex omni stipendio quod accidit quatuor debeant fieri portiones: una videlicet episcopo et familiae, propter hospitalitatem et susceptionem; alia clero; tertia pauperibus: quarta ecclesiis repare, ut, si quos in fide Christi invenerint, nimio affectu diligant. Insuper confirmamus, ut, si aliqua ab ipsis accipiant dona, statim in quatuor dividant partes, ita, ut primatur, secunda clericis, tertia cunctis pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
sine cã ⁊ cet̾a ꝓbatione int̾fecerit aliamq
in obediens extit̃it. anatħatizet᷑ qͦ usꝙ cõ¬
cũ lacͥmis ⁊ multo gemitu cordis i¬
curamꝰ fili astulphe. s ñfiliꝰ dici deb̾es. qui
tam crudelit̃ infelix homicidiũ ꝑpetrasti.
Nam occidisti uxorẽ tuã patẽ corꝑis tui legiti
mo n̾mm̾uo tͥ scciatã sine cã mortis ñtͥ resi¬
stentẽ. ñ insichantẽ qͦcumq mõ uite tue¬
ñ inuenisti eã cũ alio iuro nefariã rẽ faci¬
entẽ. s ꝯcitatus actiabolo ⁊ impio furore
inflãmatus. latͦnũ more atͦcius eã gladio
tuo crudelior oĩ bestia int̃emisti ⁊ nunc
pꝰ mortẽ eiꝰ addis iniꝗtatẽ suꝑ iniquitatẽ.¬

Expanded text:
sine causa et certa probatione interfecerit aliamqueinobediens extiterit, anathematizetur quousque cotecum lacrymis, et multo gemitu cordis curamus, fili Hastulphe, sed non filius dici debes, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam partem corporis tui legitimo matrimonio tibi sociatam, sine causa mortis; non tibi resistentem, nNon invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed concitatus a diabolo, impio furore inflammatus, latronum more atrocius eam gladio tuo, crudelior omni bestia, interemisti, et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
nemo fidĩ u̾itatẽ ꝑfida p̃uaricatiõe cor¬
lidum pars teneat᷑. ⁊ eccła una ẽ. q̃mmnł¬
titudinẽ latiꝰ increm̃to fecunditatis ex
imũ tenaci radice fundatũ:⁊ quomõ
de fonte uno riui plurimi d̾fluunt.
⁊ nuõsitas licet diuisa indeat᷑: ex undã¬
tis copiaᷤ largitate: umitas tñ seruatur
morigine. auelle radiũ soł acorpore.
Diuisionẽ unitas ñ capit. ab arbore

Expanded text:
nemo fidem ueritatis perfida praeuaricatione corlidum pars tenetur. ecclesia una est qtitudinem latius incremento fecunditatis extunum tenaci radice fundatum, et cum de fonte uno riui plurimi defluunt, numerositas licet diffusa uideatur exundantis copiae largitate, unitas tamen seruatur in origine. auelle radium solis a corpore, diuisionem lucis unitas non capit: ab arbore
Abbreviated transcription (Latin):
Tollit aũt aurẽ male audientis. Tollit
aũt gladio spũali aurẽ ut̾iorẽ male¬
audientis intelligñtis. Caueamꝰ necui
tollat᷑ auriculã. Legit᷑ passio dñi Si ad
diuiꝰnitatẽ eiꝰ refermiꝰ infirmitatẽ cor¬
poree passioĩs: exc̾idit᷑ auricula. ⁊ exci

Expanded text:
tollit autem aurem male audientis, tollit autem gladio spiritali aurem interiorem male intellegentis. Caueamus ne cui tollatur auricula. legitur passio domini: si ad diuinitatem eius referimus infirmitatem corporeae passionis, exciditur auricula et exci
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã hominũ ad ꝯfessionẽ uenien¬
tium. p̃sens positus inspicere uales. Itẽ
⁊ oratione aet ꝯfessione. ac penitentia.
maloꝵ suoꝵ ꝑfectã conu̾sationẽ demon¬
strant. ꝓ qualitate pecei penitñtiae tp̃s
attribuendũ ẽ. ꝓpt̃ mĩam ⁊ bonitatẽ dĩ.¬

Expanded text:
emitus hominum ad confessionem venientium praesens positus inspicere vales. C. IVet oratione, confessione ac poenitentia malorum suorum perfectam conversionem demonstrant pro qualitate peccati poenitentiae tempus attribuendum est p
Abbreviated transcription (Latin):
monere curauimus. ut siquispiã ep̃oꝵ
de hac luce mig̃uerit. uel quod absit pro
sius fuerit remotus exceffib. ꝯuenien¬
tib y conomus cunetisq elericis priorib
att insui p̃sentia inuentarium eccłe
rerum facientib omma q̃ reꝑta fiu̾nt
subtilit describant᷑. nec sicut antea fie¬
ridicebatur. speties q̃dam aut aliuid qd̾¬
libet de reb eccłȩ quasi ꝓ faciendi uniẽ¬
uitatis parrochias fatigantur aliquid la¬
boris sui capiant te disponente subsidu
Iustum namꝙ ẽ ut illi consequant᷑ stipẽ¬
dum. qui ꝓ tempr̃e suũ commodare

Expanded text:
monere curavimus, ut, si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel quod absit pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus oeconomis cunctisque clericis prioribus, atque in sui praesentia inventarium ecclesiae rerum facientibus, omnia quae reperta fuerint, subtiliter describantur, nec sicut antea fieri dicebatur species quaedam aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae quasi pro faciendi inven civitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant te disponente subsidium. Justum namque est, ut illi consequantur stipendium, qui pro tempore suum commodare
Abbreviated transcription (Latin):
si asac̃dote quifiũt comp̃hensus inadul¬
terio. siue deħ sola fama resꝑsus ẽ debea¬
tis cõĩonem susciꝑe nec ne: respondemꝰ.
ñ potest aliquis qnͣtũ cumq pollutussit. sa¬
cram̃ta diuina polluere. q̃ purgatoria
cunctaꝵ ꝯtagionũ existunt. Qualiscũq
N sac̃dossit: q̃ scã sunt coinquinari ñ pos¬
accensa sͥ quidẽ detrim̃tũ prãt. aliis uõ
lum̃ inteneb̾s amministrat.⁊ uñ aliis cõ¬
modũ exhibet. iñ sibi dispñdium prebet.¬

Expanded text:
si a sacerdote qui fuerit comprehensus in adulterio, sive de hoc sola fama respersus est, debeatis communionem recipere necne, respondemus: Non potest aliquis quantumcunque pollutus sit, sacramenta divina polluere, quae purgatoria cunctarum contagionum existunt. Qualiscunque enim sacerdos sit, quae sancta sunt coinquinari non posaccensa sibi quidem detrimentum praestat, aliis vero lumen in tenebris administrat: et unde aliis commodum exhibet, in
Abbreviated transcription (Latin):
primũ qr̃ utrũ monachis liceat ppłis of¬
fitia celebrare. penitentiã dare.⁊ bapti¬
zare. Ecd̃o. si ꝯtig̾it eos capellas hab̾e
ep̃ali bñfitio. an ab eissint instituende.
an ab ep̃is. Iertio. an iura eccłarũ pre¬

Expanded text:
r, utrum monachis liceat populis officia celebrare, poenitentiam dare et baptizare? Secundo, si contigerit eos capellas habere episcopali beneficio, an ab eis sint instituendae, an ab episcopis? Tertio, an jura ecclesiarum pr
Abbreviated transcription (Latin):
mẏstĩa. qm̃omĩa infide xͥ purgant᷑ fides
ẽ u q̃ uincit hc̃ mu̾ndũ. Et quia ñdantis.
s accipientis fit dicente bãto ieronimo
sacrȩ scͥpture ꝯ cordans ait. Priꝰ ꝗͣ audias
ne iudicau̾is q̃ uẽꝗͣ. atꝙ ant ꝓbationem
accusatioĩs illate. neminẽ atua cõione
suspñdas. quia nonstatim qui accus atur

Expanded text:
de purgantur. Fides est enim que vincit hunc mundum. Et quia non dantis, sed accipientis sit, docente sancto Hieronimo,sacre scripturę concordans ait: Priusquam audias, ne iudicaveris quemquam, atque ante probationem accusationis illate neminem a tua comunione suspendas, quia non statim qui accusatur
Abbreviated transcription (Latin):
incorꝑentur. ut m̃bra eiꝰ ⁊ consepeliantur.
⁊ oblati ꝑ sacram̃tũ caritatẽꝙ fideliũ rec̃cili¬
entur dõ ut meo iu. salui. lib̾ati. redemp¬
cred̾e infantib baptizari. ñcred̾e aũt non
ñ solum pecc̃a dimittit. s ⁊̃ legẽ implere

Expanded text:
onsepeliantur, et oblati per sacramentum charitatemque fidelium reconcilientur Deo, ut in illo vivi, salvi, liberati, redempcredere esse infantibus baptizari? non credere autem non non solum peccata dimit
Abbreviated transcription (Latin):
tium uita mordet᷑. nullus ex itrisione re¬
p̃henditur. nec in eis manes scłariũ nego¬
tioꝵ fabulȩ s u̾ba sacrȩ lectionis audiun¬
tur. cũ ñplusꝗͣ necesse ẽ seruitur corꝑi
s sola eiꝰ infirmitas reficitur. ut adusus e¬
xercendȩ uirtutis habeat᷑. Hec itaꝙ siuos
rint. se inebriari nullatenꝰ p̃sumat nec p̃¬
uaricari amore scoꝵ uł ip̃ius aĩe bibere.
ant alios ad bibendũ cog̾e uł se aliena p̃¬
dicatione ingurgitare nec plausus ⁊ risus
mꝯditos ⁊ fabulas manes referre au̾ cau¬
tare p̃sumat. ł t̾pia ioca uł urso uł iͦnatͥ¬

Expanded text:
s ex irrisione reprehenditur; et non in eis inanes saecularium negotiorum fabulae, sed verba sacrae lectionis audiuntur, cum non plus quam necesse est servitur corpori, sed sola ejus infirmitas reficitur, ut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque rint, se inebriare praesumat, nec precari in amore sanctorum vel ipsius animae bibere, aut alios ad bibendum cogere, vel se aliena precatione ingurgitare: nec plausus et risus inconditos, et fabulas inanes ibi referre aut cantare praesumat, nec turpia joca cum urso vel tornatr
Abbreviated transcription (Latin):
appellare d̾bent. patet qd̾ accusato siũ gra¬
uetur siue ñ: uoxappellatiõis ñ ẽ denegã¬
da: quidã tñ ita distingunt. ut uolentes ad
ꝯsecͣndos. necessitatẽ pacientes. ad opp̃ssos re¬
ferant : sit sensus õs quoluĩnt aromana
eccła ꝯsecrationẽ acciꝑe ⁊ ab aliquib impe¬
duri. eã d̾bent᷑ appellare quib cũꝙ inss
opp̃ssionib necẽe fuĩt ad eã suffug̃e simi¬
liter uocẽ appellationis exhibeant. ut insti

Expanded text:
ravetur, sive non vox appellationis non est deneganda. Quidam tamen ita distinguunt, ut volentes ad consecrandos, necessitatem patientes ad oppressos referant, ut sit sensus: Omnes, qui voluerint a Romana ecclesia consecrationem accipere, et ab aliquibus impediuntur, eam debent appellare; quibuscunque in suis oppressionibus necesse fuerit ad eam suffugere, similiter vocem appellationis exhibeant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cumq odio aut longinq̃ int̃ se lite dis¬
sesserint.⁊ ad pacẽ reuocari dirna ob¬
stinatione nequiu̾it asac̃dotib cuu¬
tatis. pͥmitus argũant᷑. Quisi mimicitiaᷤᷤ
dispon̾e. ꝑnitiosa intñtione nolũint de
eccłẽ cetu iustissima excoicãtiõe pellan¬

Expanded text:
quicunque odio aut longinqua inter se lite dissenserint, et ad pacem revocari diuturna contentione nequiverint. a sacerdotibus civitatis primitus arguantur, qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de Ecclesiae coetu justissima excommunicatione pellan
Abbreviated transcription (Latin):
tiana cũ sua plebe ꝯuersũ. ita cdiñco gre¬
geͥ uolumꝰ p̃sid̾e. ut libellũ fidĩsue me¬
minerit ad nos dirigẽdũ qͦ ⁊ nouati dog¬
matis dãpnet errorẽ.⁊ plenissime ꝯfite¬
atur catholicãueritatẽ. Que aũt nẽ cer¬

Expanded text:
s, cum sua plebe conversum, ita Dominico gregi volumus praesidere, ut libellum fidei suae meminerit ad nos dirigendum: quo et Novati dogmatis damnet errorem, et plenissime confiteatur catholicam veritatem. » Quod ut de
Abbreviated transcription (Latin):
intales p̃sules s ⁊ inordinatores eoꝵ cõ¬
petens ultio ꝓferat᷑. S nos cͥcũstat hinc
tes apłice sedis statutis. nec bãtoꝵ ꝑatrũ
regłas soluñtes. Quia remissio pecei ñ
dat licentiã delinq̃ndi. nec quod potuit

Expanded text:
in tales praesules, sed et in ordinatores eorum competens ultio proferatur. Sed circumstant nos hinc tes apostolicae sedis statutis, nec beatorum Patrum regulas resolventes, quia remissio non dat licentiam delinquendi, nec quod potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ria ñsumant. nec armati incedãt. sed ꝓ¬
fessionis sue uocabulũ religioĩs morib.
⁊ religioso habitu p̃beant. Qd̃si ꝯtẽpse¬
rint. tanꝗͣ sacioꝵ canonũ ꝯtemptores.
⁊ ȩccł asticȩ auctoĩtatis ꝓfanatores. ꝓpͥi
gͣduis amissioẽ mulctent᷑. ꝗa ñpossũt.
respondet᷑. Sac̃dotes ꝑͥa manu arma
arriꝑe ñdebent. s alios ad arripiendũ
ad opp̃ssoꝵ defensionẽ atꝙ adinmi¬
coꝵ dĩ oppugnationẽ eis licet hortari.

Expanded text:
ria non sumant, nec armati incedant, sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, tanquam sacrorum canonum contemptores et ecclesiasticae sanctitatis profanatores proprii gradus amissione mulcrespondetur: Sacerdotes propria manu arma arripere non debent; sed alios ad arripiendum ad oppressorum defensionem, atque ad inimicorum Dei oppugnationem eis licet hortari.
Abbreviated transcription (Latin):
t si illi qui nulla ex reb ⁊
suis pauꝑib xp̃i distribuunt ȩt̃m uidi¬
cis uoce ꝯ dempnabuntur infuturo. qͣn¬
tomagis hii qui auferunt pauꝑib quod
ex famuł eccłȩ ad ꝯdempnationẽ suam
facere ñ p̃sumant. Impiũ emim ẽ ut qui
inferat. ⁊ us eccłȩ alienare contendat.
Tales igitur liberos successor ep̃s absꝙ ul¬
la oppositione ad ius eccłȩ reuocabit. ꝗa
eos ñ equitas s improbitas absoluit.¬
Declericis qui
documenta eccłe supprimunt. aut i¬
gant᷑ aliis dampnabiliter tradunt

Expanded text:
t si illi qui nulla ex rebus suis pauperibus Christi distribuunt, eterni iudicis voce damnabuntur in futuro, quanto magis hi qui auferunt pauperibus quod ex familia ecclesiae ad condemnationem suam facere non praesumant. Impium enim est, ut quinferat, et jus ecclesiae alienare contendat. Tales ergo liberos successor episcopus absque ulla oppositione ad jus ecclesiae revocabit, quia eos non aequitas, sed improbitas absolvit.De clericis, qui documenta ecclesiae supprimunt, aut negant, aut aliis damnab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ alia diuina decreta statumꝰ.⁊ firma¬
mus usꝙ infinẽ mundi. illibata ⁊ in ꝯ¬
cussa ꝑman̾e decreuimꝰ. Uñ corã deo ui¬
uo qͥ nos regnare ĩp̃cipit ⁊ corã t̃ribili¬
⁊̃ amplissimũꝙ senatũ ⁊ uniu̾sũ ppłm ĩ
toto orbe t̃raꝵ. Nẽ ⁊ mnpostũm nulli eo
merator aũ ꝯtemptor extit̃it. et̃nis con¬
dempnationib sub iaceat innodatꝰ. ⁊ scõs
no inferiori ꝯcrematus cũdiabolo ⁊ oĩb
deficiat impiis. Huiꝰ nõ imꝑiał decreti

Expanded text:
alia, decreta statuimus et confirmamus usque in finem mundi illibata et inconcussa permanere decernimus. Unde coram Deo vivo, qui nos regnare precepit, et coram eius terribilet amplissimumque senatum et universum populum in toto orbe terrarum nunc et in posterum nulli eormerator aut contemtor exstiterit, aeternis condemnationibus subjaceat innodatus, et sancno inferiori concrematus cum diabolo et omnibus deficiat impiis. Hujus vero imperialis decreti
Abbreviated transcription (Latin):
onstantiiꝰ intp̃r qͣrto die siubaptismi
pͥmlegiũ romane eccłȩ pontifici ꝯtulit.
ut intoto orbe romano sac̃dotes ita hũc
cap̃ hãnt. sic̃ iudices regẽ . In eo pͥuilegio
ita int̃ cet̃a legͥ. Utile iudicamꝰ una cũ
omib satrapis nr̃is ⁊ uniu̾so senatu ob¬

Expanded text:
onstantinus imperator quarta die sui baptismi privilegium Romanae ecclesiae Pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant, sicut judices regem. In eo privilegio ita inter cetera legitur: « Utile judicavimus una cum omnibus satrapis nostris et universo senatu o
Abbreviated transcription (Latin):
exauro ñ e passus uti corona. Erigiũ
uõ candido nitore splendidã resurrecti¬
onem dñicã designans. eiꝰ sacratissimo u̾¬
tici manib nr̃is imposumiꝰ. Ettenentes
fremũ equi ip̃ius ꝓreuerentia b̃i .p. stc̃to¬
ris offitiũ illi exhibuimꝰ. Statuentes eod̃
frigio om̃s euis successores singusarit̃ nti
in processionib adĩmita tionẽ imꝑii nr̃i.
Uñ ii pontificał apex ñ uilescat. s mag̃¬
retur Ecce tã palatiũ nrm̃ quãꝙ tõanã
ubẽ.⁊ om̃s italiȩ siue occidentaliũ regio¬
nũ ꝓuncias. loca. ciuitates. bissimo pon

Expanded text:
uro non est passus uti corona. Phrygium vero candido nitore splendidum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manu nostra imposuimus, et tenentes frenum ipsius pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus, staphrygio omnes successores ejus singulariter uti in processionibus, ad imitationem imperii nostri. Unde ut pontificalis apex non vilescat, sed magretur, ecce tam pallacium nostrum quam Romanam urbem et omnes Ytalie sew occidentalium regionum provincias, loca, civitates beatissimo pon
Abbreviated transcription (Latin):
dñs reuelauit neqͣquã uuenilẽ etatem
ga nec dũ anniculo ꝑatussũ doceri. quosꝰ
poss̃im uł dõ uel hõib iustã redd̾e ratiõẽ.
si aĩas intiocentes ꝓscełẽ alieno. qd̾ non¬
supplitio puniamꝰ: ⁊ n classitiani filius:
⁊ si trax̃ expatre noxã pͥmi hõis. sacͦ fon¬
te baptismatis expiandã. tñ quicꝗd pꝰqm

Expanded text:
nus reuelauit, nequaquam in te aetatem ga necdum anniculo paratissimus discere, quo modo possimus uel deo uel hominibus iustam reddere rationem, si animas insupplicio puniamus? Etenim Classiciani filius et si traxit ex patre noxam primi hominis sacro fonte baptismatis expiandam, tamen quidquid p
Abbreviated transcription (Latin):
tatem qͣ tota domꝰ ista anathatizata est
sine baptismate d̾ corꝑe exeundo ꝑierit
inmĩabiliũ mors corpoꝵ. sid̾ eccła hõies
innocentes uiolent̃ abstrabant᷑ ⁊ int̃ficiã¬
tur. huic dãno ñ pot̃ comꝑari.¶ Sicͦ d̾ hac
re potes redd̾e rationẽ. utinã ⁊ nob rescri¬
bendo p̃stes. ut possimꝰ ⁊ nos. Si aũt nõ po¬
tes ꝗd tibiẽ. inconsulta cõmotiõe animi
facere. uñsi fueris int̾rogatus respõsionẽ
rectã ñ ualeas inuenire: Hec aũt dixi ⁊̃¬
si filius nr̃ classitianꝰ aliꝗͥ admisit quod tͥ

Expanded text:
tatem, qua tota domus ista anathemata est, sine baptismate de corpore exeundo perierit, innumerabilium mors corporum, si de ecclesia homines innocentes uiolenter abstrahantur et interficiantur, huic damno non potest comparari. si ergo de hac re potes reddere rationem, utinam et nobis rescribendo praestes, ut possimus et nos; si autem non potes, quid tibi est inconsulta commotione animi facere, unde si fueris interrogatus, responsionem rectam non uales inuenire? Haec autem dixi. etiamsi filius noster Cla
Abbreviated transcription (Latin):
cupimꝰ ate. qui petͥ. ⁊ fidẽ ⁊ sedẽ tenes.
Si aũt hec nr̃a ꝯfessio apłatus tui iudi¬
tio ꝯꝓbãtur. quicũꝙ me culpare uo¬
luerit. se imꝑitũ. uel maliuolũ. non ⁊̃
ñ catholicũ s hereticũ cõꝓbabit. Itẽ scã¬

Expanded text:
cupimus a te, qui Petri et fidem et sedem tenes. Si autem hec nostra confessio apostolatus tui judicio comprobatur, quicumque me culpare voluerit, se imperitum vel malivolum, vel etiam non catholico nomine hereticum comprobabit. Sec
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝙ i reus ẽ xp̃ianꝰ sibos eiꝰ aliquẽ
feriendo ł equus calcẽ iaciendo aliq̃
occidat. aut iõ ñ deb̾e xp̃ĩanoꝵ bo¬
ues hr̃e cornua. aut equus ungulas.

Expanded text:
enim reus est Christianus, si bos eius aliquem feriendo uel equus calcem iaciendo aliquem occidat, aut ideo non debent Christiani boues habere cornua aut equus ungulas
Abbreviated transcription (Latin):
guinis defendat eccła. nec effusioẽ
sangumis particeps fiat.
apparet qd̾ mali flagelł s̃ cohercẽdi
ñ m̃broꝵ truncatione ł tp̃rali morte
admoysen. Maleficos ñ patieris in¬
uere. Itẽ. Qui coierit᷑ cũ ium̃to mor¬

Expanded text:
guinis defendat ecclesia, ne in effusione sanguinis particeps fiat. Hinc apparet, quod mali flagellis sunt coercendi, non membrorum truncatione vel corporali morte it dominus ad Moysen: maleficos non patieris vivere. Item, Qui coierit cum iumento mor
Abbreviated transcription (Latin):
.t. inueniunt malos trucidasse. nec¬
tñ transgͥssores legis s defensores apel¬
lantur. Phibet᷑ gͦ illo p̃cepto quisꝙ
sua auctoritate innecẽ alicuiꝰ armãi
ñ legis imꝑio reos morti trad̾e. ꝙu publi¬
capeuefeate funciꝰ ĩ n.s legisimꝑio maloᷤᷤ
¶ñ aug̃ ad publicolam.
e occidendis hoĩb nec ab eis quisc
occidat᷑ ñ mͥ placet ꝯsiliũ nͥ forte sit
miles aut publica functiõe teneatur
state si eiꝰ congruit ꝑsone. Quinõ re¬
pellunt᷑ aliqͦ t̃rore ne mala faciãt : ip

Expanded text:
to inveniuntur malos trucidasse, nec transgressores legis, sed defensores appellantur. Prohibetur ergo illo precepto quisque sua auctoritate in necem alicuius armari, non legis imperio reos morti tradere. Qui enim publica potestate functus, ipsius legis imperio malos nus ad Publicolam: De occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium; nisi forte sit miles aut publica functione tstate, si eius congruit personae. Qui vero repelluntur aliquo terrore, ne mala faciant, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis deinceps ep̃atũ. uł abbatiã dema¬
mi alicuiꝰ laice ꝑsonȩ susceꝑit. millate¬
nus int̾ ep̃os. uł abbates habeat᷑. nec ul¬
la eiut ep̃o seu abbati audiẽntia ꝯceda
ydolate cepit resipiscendo ñdeserit Si¬
milit ⁊̃ de inferiorib eccłasticis digni¬
tatib ꝯstituimꝰ. Itẽ siꝗs imꝑatoꝵ regũ.¬
ducũ. marchionũ. comitũ. uł quilib
scłariũ potestatũ. aut ꝑsonaꝵ inũestatu¬
ram ep̃atuũ. uł alicuiꝰ eccłasticȩ digni¬
tũ: qui de manu laici eccłam susceꝑit.

Expanded text:
uis deinceps episcopatum vel abbatiam de manu alicuius laicae personae susceperit, nullatenus inter episcopos vel abbates habeatur, nec ulla ei ut episcopo seu abbati audientia concedatscelus idolatriae, cepit, resipiscendo non deserit. Similiter etiam de inferioribus ecclesiasticis dignitatibus constituimus. Item: Si quis imperatoruitum, vel quilibet saecularium potestatum aut personarum investituram episcopatuum vel alicujus ecclesiasticae dignitum, qui de manu laici ecclesiam susceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
intellex̃. ꝓpt̃ banc enĩ regłam fidĩ ⁊ pariuili
qui nichil pecc̃oꝵ insem⁊ ip̃is adhuc cõmit̃e
tizantur ut ineis reg̃atione mundet᷑ quod
gñatione traxer̃. ter

Expanded text:
intellexit. Propter hanc enim regulam fidei etiam parvuli, qui nihil peccatorum in seipsis adhuc committerciter baptizantur, ut in eis regeneratione mundetur quod generatione traxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
l acͤuit ut quicũꝙ paruulos recentes ab
ut̃is matrũ baptizandos negat. aut dicit
ex adã trab̃e originalis pecc̃i qd̾ lauacͦ regña¬
tionis expiet᷑. uñfit. ꝯseq̃ns ut ineisforma
baptm̃atis in remissiõe pecc̃oꝵ ñ uera s falsa¬

Expanded text:
 Quicunque parvulos recentes ab uteris matrum baptizandos negat, aut dicit ex Adam trahere originalis peccati, quod lavacro regenerationis expietur: unde fit consequens, ut in eis forma baptismatis, In remissionem peccatorum, non vere, s
Abbreviated transcription (Latin):
tet gͦ fr̃nitatem tuã sin odale cũ ep̃is ⁊ suf¬
fraganeis suis ꝯuocare ꝯciliũ. ⁊ hũc salu¬
tarib eloquiis ep̃m ꝯuenire: att illi pa¬
storali auctõitate pciꝑe. qͣtinus ab oĩum
bestiaꝵ uł uolucrũ uenatione: penitꝰ alie¬
parere ꝯtẽpserit: tã ꝓuenatiõis delicatio¬
da uob ãmonentib obedite distułit. aur̃o
collegio excõicatꝰ abscedat. qd̾si inħ cõtu¬
max ad huc appariñt: amimistĩo cessare
l gͥ q̃ nicessantib legalib instruntis uni
fac̃ affectus. ꝯcubinã uõlex nõĩat. de hac

Expanded text:
ternitatem tuam synodale cum episcopis et suffraganeis tuis convocare concilium, et hunc salutaribus eloquiis episcopum convenire, atque illi pastorali auctoritate praecipere quatenus et ab omnium bestiarum et volucrum venatione penitus alieparere contempserit, et tam pro venationis declinationdacollegio excommunicatus abscedat. Quod si in hoc contumax adhuc apparuerit, a ministerio cessare ligitur, quae cessantibus legalibus instrumentis unita facit affectus, concubinam vero lex nominat. De hac
Abbreviated transcription (Latin):
cognatiõe carnis axͦ erant alienȩ p̃dicati¬
o euangłica tͥrans lata ẽ ⁊ qͣsi ꝯsanguineȩ
copulã x̾c asꝑnatus. de aliena cognatiõe
sͥ uxorẽ elegerit. adimplens illud quod
ꝑ propb̾am p̃dixerat. In peccis ur̃is dimi¬
si matrẽ ur̃am qͣsi adult̾am ⁊ rẽpudiatã.¬

Expanded text:
is a Christo erant alienae, praedicatio evangelica translata est, et quasi cansanguineae copulam Christus aspernatus, de aliena cognatione sibi uxorem elegit, adimplens illud, quod per Prophetam promiserat: In peccatis vestris dimisi matrem vestram quasi adulteram et repudiatam.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ex conuitictõe infideliũ fideles adydo¬
latriam ꝓlab̾entur. ⁊ ita dm̃ offend̾̃. sic̃
qͦndã ante diluuiũ filũ dĩ cõmixti filiab
hominũ ip̃m ad iracundiã ꝓuocauerant.
rectissime cantũ ẽ ut patriarchȩ iuiri scĩssi¬
fideliũ suxores acciꝑent hinc ⁊̃ eum fili
isrł intraturi t̃rã repromissionis ad nõ au ex¬
dirent. ne filias chananeoꝵ sͥ inuxões ac¬
idumeas atq aliaꝵ nationũ mulieres ꝑqͣs
filii isrł ibant ad dõs alienos ab eisseparari
nissit. Est ⁊̃ ⁊ alia cã qͣre ꝯsanguineorũ

Expanded text:
delium fideles ad idololatriam prolaberentur, et ita Deum offenderent, sicut quondam ante diluvium filii Dei, commixti filiabus hominum, ipsum ad iracundiam provocaverant, rectissime cautum est, ut patriarchae viri sanctissifidelium, sibi uxores acciperent. Hinc etiam, quum filii Israel intraturi terram promissionis a Domino audirent, ne filias Chananaeorum sibi in uxores acIdumaeas atque aliarum nationum mulieres, per quas filii Israel ibant ad deos alienos, ab eis separari jussit. § 1. Est etiam alia causa, quare consanguineorum
Abbreviated transcription (Latin):
ducere liceat. exẽplis ⁊ auctoritatib ꝓbat᷑.
sabraham nãꝙ saray filiã fr̃is su. sororem
ꝯiugẽ accepit. qͥ erat filia consobr̃ini matͥs
sue. Iacob duas sorores liã uidł ⁊ rachel fili¬
as laban auunculi sui sibi matmoĩo sociaũ.
In lege q̃q p̃cepit dñs moẏsi ut nullus du¬
ceret uxorẽ nͥ de ꝓpͥa tribu ⁊ familia. Item
si aliquis absꝙ lib̃is moreret᷑. p̃cepit dñs
ut frat̃ enis uxorẽ defuncti s copularet. ⁊
ex ea sem̃ fr̃i suo suscitaret Porro: ad quos¬

Expanded text:
ducere liceat, exemplis et auctoritatibus probatur. ducere liceat, exemplis et auctoritatibus probatur. Abraham namque Sarai filiam fratris sui sororem uxorem accepit, quae erat filia consebrini matris suae. Jacob duas sorores, Liam videlicet et Rachel filias Laban avunculi sui, sibi matrimonio sociavit. § 1. In lege quoque praecepit Dominus Moysi, ut nullus duceret uxorem, nisi de propria tribu et familia. Item, si aliquis absque liberis moreretur, praecepit Dominus, ut frater ejus uxorem defuncti sibi copularet, et ex ea sem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥa cognatione duci inuxorẽ. S ed̾o. si
ex consanguinitate uxoris aliqͣ possit in
ab uxoris sue consanguieis. Quarto.
quare usꝙ ad septimũ gradũ ꝯsanguinitaᷤᷤ¬
tis cõpulat᷑. itaqd nec ułt ꝓtenditur. nec
infra subsistit. Quinto: quomõ graduᷤᷤ
ꝯsanguinitatis cõputandisũt. S exto.
qui iure uirando ꝓpinquitatẽ firmare de¬
beant. Septimo. an illi quidẽ incestuosi ᷤ
natisũt filii reputent᷑. Octano. sugnorã¬
ter de ꝯsangumitate uł de affinitate aliqͣ
in uxorẽ ducta ẽ: an ex dispñsatione possit
uiro suo adherere. Nono. si contigerit
eccłam decipi. ⁊ causaꝯ sanguinitatis aliquã
aiiro suo seꝑari q̃ post quadrienniũ nupti¬
is hinc m̃ celebratis dep̃henditur ñfusse
ꝯsanguineã pͥoris. an scd̾a ꝯiugia sint rescin¬
denda ⁊ pͥora sint reditegͣnda. Detimo.
si relicta alicuiꝰ de ꝓͥa cognatione ad scd̾as
nuptias tͣnsierit: an ꝓles exeis suscepta pos
as nr̃as siue ux̃oris nr̃e incomugiũ nobis

Expanded text:
a cognatione duci in uxorem? Secundo, si ex consanguinitate uxoris aliqua possit in ab uxoris suae consanguineis? Quarto, quare usque ad sextum gradum consanguinitas computatur, ita quod nec ultra protenditur, nec infra subsistit? Quinto, quomodo gradus consanguinitatis computandi sunt? Sexto, qui jurejurando propinquitatem firmare debeant? Septimo, an illi, qui de incestuosis nati sunt, filii reputentur? Octavo, si ignoranter de consanguinitate vel affinitate aliqua in uxorem ducta est, an ex dispensatione possit viro suo adhaerere? Nono, si contigerit ecclesiam decipi, et causa consanguinitatis aliquam a viro suo separare, quae post quadriennium nuptiis hinc inde celebratis deprehenditur non fuisse consanguinea prioris, an secunda conjugia sint rescindenda, et priora sint redintegranda? Decimo, si relicta alicujus de propria cognatione ad secundas nuptias transierit, an proles ex eis suscepta posas nostras sive uxoris nostrae in conjugium nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis cũ dũab sororib forncatu
fiũt.⁊ soror sororẽ ab eod̾ antea stuprata
nescierit ł se sororẽ enis quã ⁊̃ stuprau̾it
ñ intellex̾it. sidigne penitũit ⁊ se ꝯtiñe
ñ ualuĩnt. pꝰ annos septẽ coniugia ilł ñ ne¬
tem a comugio abstineant. Itẽ ex eodẽ.¬
Iquis cũ matre ⁊ filia fornicatus
ẽ: ignorante matre defilia.⁊ filia de ma¬
tre. ille nũquã accipiet uxorẽ. Ille uõ
si uolu̾nt: accipiant maritos. Si autẽ ħ
scierint: ip̃e feminȩ absq maritis ꝑpetuo
maneant. Itẽ ex eodẽ.
qd̾ cũ pat̃ rem scrret de se filioꝙ ꝯfessus ẽ.
statuer̃ melius ẽẽ ut talit̾ lapsiᷤ. cõdigna

Expanded text:
quis cum duabus sororibus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non netem a conjugio abstineant. De eadeSi quis cum matre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quod cum pater nesciret, de se filioque confessus, statuitur melius esse, ut taliter lapsis, condigna
Abbreviated transcription (Latin):
gebatur ⁊ filiis ⁊ filiab suis qñ frat᷑ soro¬
resꝙ in coniugio iungebant᷑. Sic et eua
uxor eiꝰ utriꝙ sexui filioꝵ fuit ⁊ socrus ⁊¬
mines erãt. fieri gͦ debuit qd potuit. ut e¬
xistente copia un ducerent᷑ uxores q̃iã
ñ erant sorores ñ solũ illud ñfieret. uͥ nulla
int̃ impios dõꝵ multoꝵ falsoꝵ q cultoreᷤᷤ
sic obseruari cernimꝰ. ut ⁊̃ st ꝑ uersis legib
ꝑmittebant᷑ fr̃na ꝯugia. melior tñ con¬
suetudo ip̃a malit ex horrere licentiã sicꝙ
adu̾setur. quasi nũꝗͣ licere potuit. Copu¬
latio gͥ maris ⁊ femine qͣntũ attinet ad
genus humatiũ qd̾dã seminariũ ẽ cari¬
tatis Cȩlestis nõ enutas opus ht̃. ut no¬
xamͣ gñationĩ euadat. ¶ Hac itacpͦ

Expanded text:
gebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sorogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungebantur. Sic et Eua uxor eius utrique sexui filiomines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam non erant sorores, ut non solum illud fieret, ut nulla deorum multorum falsorumque cultores, sic observari cernimus, ut etiamsi perversis legibus permittantur fraterna conjugia, melior tamen consuetudo ipsa malit exhorrere licentiam, sicque aversetur, quasi nunquam licere potuerit. Copulatio ergo maris et feminae, quantum attinet ad genus humanum, quoddam seminarium est civitatis. Coelestis vero civitas opus habet ut noxam generationis evada
Abbreviated transcription (Latin):
tur imꝑate. Cũ enĩ unus abmnitio uir atꝙ
una ex late eius mulier a dõforaretur.
necessario sorores fr̃ib copulabant᷑. Quod
tate parit cessare opoitet. Tanto g ncdãp¬
nitur: dño dicente: ꝑ moysen. Turpitucui¬
nẽ sororis tue ñ reuelab. Hinc aũg ait¬
humanũ post pͥmã copulã uiri facti ex
puluere ⁊ ꝯnigis eiꝰ exuiri lãte marium
feminaꝵ ꝙ cõmixtiõe opus hab̾et. ut gi¬
gnendo multiplicarent᷑. nec ẽẽnt ulli ho
ꝯ iuges sorores suas acceꝑunt. qd̾ ꝓfecto
qͣnto ẽ antiqunis cõpellente necessitate
tanto pꝰ ea faciũ ẽ dampnabilius religio¬
ne ꝓhibente. habita ẽ enĩ ilł rõ certissima
caritatis. ut hoĩes quib eẽt utił att hone¬
stissima ꝯcordia diuersaꝵz necessĩtudinũ
uincut nect̃ent᷑. nec unꝰ inimo multa hrẽt¬
necessitudines s: singłe spag̾ent᷑ insingulos
rimos optinerẽt. ł at̃ quippe ⁊ socer dua
tas porrigit. Utrũꝙ aũt unus adã ẽẽ co¬

Expanded text:
tur imperatae. Quum enim unus vir ab una ex latere ejus mulier a Deo formaretur, necessario sorores fratribus copulabantur. Quod ssitate pariter cessare oportet. Tanto ergo nunc damnitur, Domino dicente per Moysen: Turpitudinem sororis tuae non revelabis. Hinc Augusthumanum post primam copulam viri facti ex pulvere, et conjugis ejus ex viri latere, marium feminarumque conjunctione opus haberet, ut gignendo multipconjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima caritatis, ut homines, quibus esset utilis adque honesta concordia, diuersarum necessitudinum uinculis necterentur, nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos rimos obtinerent. Pater quippe et socer duartas porrigit. Utrumque autem unus Adam esse co