comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abieci uirgã scd̾am que appellat᷑ funiculꝰ: ut dis¬
siparẽ testam̃tũ qđ erat it̾ iudã & ifrł. & in hoc
loco longũ cuiꝰdã explanationẽ immo tricas in-¬
explicabiles legisse me noui : duarũ uirgarũ in
unã societatẽ ex ierechielis uoltimine ꝓferentes.
& oma que de concordia uide & epbraim sp̃alit̃

Expanded text:
abjeci virgam secundam, quae appellabatur funiculus, ut dissiparem testamentum quod erat inter Judam et Israel. Et in hoc loco longam cujusdam explanationem, immo tricas inextricabiles legisse me novi, duarum virgarum in unam societatem ex Ezechielis volumine proferentis, et omnia quae de concordia
Abbreviated transcription (Latin):
chiũ eius ariditate siccabitur : & ocłs dexter
eiꝰ tenebrescens obscurabitur. Lxxͣ. Et dix̃ dñs
ad me. Adhuc sume tͥ uasa pastoralia pastoris
imꝑiti : quia ecce suscitabo pastorẽ suꝑ t̾rã qui
derelictũ ñ uisit&. & disꝑsum ñ reqͥrat. & fra-¬

Expanded text:
chium ejus ariditate siccabitur, et oculus dexter ejus tenebrescens obscurabitur. LXX: Et dixit Dominus ad me: Adhuc sume tibi vasa pastoralia pastoris imperiti: Quia ecce ego suscitabo pastorem super terra, qui derelictum non visitet et dispersum non requirat,
Abbreviated transcription (Latin):
& uobis a dõ ꝓuirtutũ munere ex hostili condo¬
nata : bracbiũ ꝓ qͦ locac. humerũ int̾pretati st̃
id ẽ. armũ animalis dextrir̃. & disꝑgã in qͥt¬
ex hostiis sacerdotes. Quȩ om̃ã ꝓpeccatis eoꝵ
se abicere & in facies sacerdotũ mittere contestat᷑.
ut scilic& tales sint qͥ offerunt qͣalia & illa
que offeruntur. Qassum & uos inqͥt secũ id ẽ.
stercꝰ solemnitatũ urarũ: ut fetentes facies pu¬
tida stercoris commmixtione turpentur. & ex eo
qđ uos abicio intelligatis ipsũ eẽ me: qͥ qͦndam
elegi patrẽ ur̃m leui. & ꝑ leui aaron. & uobis
sacerdotii głam condonaui : ut ẽẽt. pactũ meũ
siue testam̃tũ cũ leui & et̾no mͥ sacerdotio mi¬

Expanded text:
et vobis a Deo pro virtutum munere ex hostiis condonata: Brachium, pro quo LXX humerum interpretati sunt, id est, armum animalis dextrum. Et dispergam, inquiex hostiis sacerdotes . Quae omnia pro peccatis eorum se abjicere, et in facies sacerdotum mittere contestatur , ut scilicet tales sint qui offerunt, qualia et illa 957 quae offeruntur. Et assumet vos, inquit, secum, id est, stercus solemnitatum vestrarum, ut fetentes facies putida stercoris commixtione turpentur, et ex eo quod vos abjicio, intelligatis ipsum esse me, qui quondam elegi patrem vestrum Levi, et per Levi Aaron, et vobis sacerdotii gloriam condonavi, ut esset pactum meum sive testam
Abbreviated transcription (Latin):
legendũ. ut sit sensus. Hec ẽ. fortitudo eius
quã dedit ei bel ds̃ suus : ad cuius cultum
om̃s nationes etiã ꝑ scripturarũ & cõminati¬
onẽ mortis : seuissimo imꝑio compellebat. Hec
iuxta hebraicũ. Nunc ueniamus ad loeoͣc. &¬
ꝓpositis singulis sententiis int̾pretatione al

Expanded text:
legendum, ut sit sensus: Haec est fortitudo ejus, quam dedit ei Bel deus suus. Ad cujus cultum omnes nationes etiam per Scripturam et comminationem mortis saevissimo imperio compellebat. Haec juxta Hebraicum: nunc veniamus ad LXX, ut, propositis singulis sententiis, interpretationem al
Abbreviated transcription (Latin):
sic uastabitur ut ipsa uastabit. Eqͥ qͦq & eqͥtes
qͥ de longe uenient tanquã ꝑnices ad ꝑsequendũ
& cuncta populanda: erunt ut pardos suꝑent.
& lupos uesꝑe. Siquidẽ lupi seuioies ẽẽ. dicunt᷑
nocte uicia: & totadie fame ad rabie̾ concitati.
Uolabunt gͦ equites. ñ ad pugnandũ qͥa nullus
resist& sed ad discurrendũ ut aqͥla: eui in uola¬
tilibꝰ om̃a subiacent festinans ad deuorandũ.
& quomͦ ad flatũ uenti urentis uirentia cuncta
marcescunt: ita ad aspectũ eoꝵ om̃a uastabunt᷑.
Tantusq erit numerꝰ captiuorũ & p̾de: ut ꝑ yx¬
solen etiã arenę possit equari. Ipse quoq nabuco
suũ triumphans de regibus. eos habebit deri¬
sui : & inter delicias computabit. Tanteq po¬
tentie & suꝑbie erit ut naturã suꝑare conten¬
dat : & urbes miuirtissimas robore sui exerertꝰ
capere. Ueni& enim tyrũ: & iacto inmari agge¬

Expanded text:
sic vastabitur, ut ipsa vastavit. Equi quoque et equites, sic vastabitur, ut ipsa vastavit. Equi quoque et equites, qui de longe venient, tam pernices ad persequendum et cuncta populanda erunt, ut pardos superent, et lupos vespertinos. Siquidem lupi saeviores esse dicuntur nocte vicina, et tota die fame ad rabiem concitati. Volabunt ergo equites non ad pugnandum, quia nullus resistet; sed ad discurrendum ut aquila, cui in volatilibus omnia subjacent, festinans ad devorandum. Et quomodo ad flatum venti urentis virentia cuncta arescunt, ita ad aspectum eorum omnia vastabuntur, tantusque erit numerus captivorum et praedae, ut  etiam arenae possit aequari. Ipse quoque, id essuum triumphans de regibus, eos habebit irrisui, et inter delicias computabit: 596 tantaeque potentiae et superbiae erit, ut naturam superare contendat, et urbes munitissimas robore sui exercitus capere. Veniet enim Tyrum, et jacto in mari agge
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Qđ uobis dixerã. aspicite in gentibꝰ & uide¬
te . & admiramini & obstupescite: qr opꝰ fi& in
diebꝰ uris qđ nemo cred& eũ narrabitur. Hoc ẽ.
quod sequens sermo describit. Ecce ego susertabo
locẽ : cuius roboris ad bellandũ audatie. Om̃s
pene greci. qui barbaras historias conscripseruns
testes sunt. Hec non ẽ. contenta finibꝰ suis: sed
hue illucq discurrens. suꝑ terre latitudinẽ ꝑuagi¬
tur. & hoc ẽ. opus eius non ut terrã uomere ex¬
erceat : sed ut rapto uiuat & gladio & possideat
urbes non suts. Ante quã manũ inferat : ante ꝗͣ
ꝓrumpat ad bellũ : terrorẽ portat in uuttu. Qđ
autẽ ait ex semet ipsa iudiciũ & omuis eius e¬
gredietur: ꝓ quo interp̾tatꝰ ẽ. simmacus ipsa sͥ
uidicabit. & de secreto suo egredietur. Uel ita m¬
telligendũ ẽ. De sua gente constitu& pͥncipes.
& potestas eius & gladiuis aliarũ gentiũ satelli¬
tes non habebit. Uel certe qͦmͦ fecit fi& ei: et

Expanded text:
ite in gentibus, et videte, et miramini, et obstupescite: quia opus fiet in diebus vestris, quod nemo credet cum narrabitur, hoc est quod sequens sermo describit: Ecce ego suscitabo locem, cujus roboris, et ad bellandum audaciae, omnes pene Graeci, qui barbaras historias conscripserunt, testes sunt. Haec non est contenta finibus suis, sed huc illucque discurrens super terrae latitudinem pervagatur. Et hoc est opus ejus, non ut terram vomere exerceat; sed ut rapto vivat et gladio, et ut possideat urbes non suas: antequam manum inferat, antequam prorumpat ad bellum, terrorem portat in vultu. Quod autem ait: Ex semetipsa judicium et onus ejus egredietur, pro quo interpretatus est Symmachus: ipsa sibi judicabit, et decreto suo egredietur, vel ita intelligendum est, de sua gente constituet principes, et potestas ejus, et gladius aliarum gentium satellites non habebit, vel certe quomodo fecit, fiet ei, et
Abbreviated transcription (Latin):
subiugauit exercitũ suum. Oꝑe magno: aduer¬
sũ tyrũ. Om̃e caput caluum & omĩs humerꝰ
depilatus : & merces non data ẽ. ei. & exercitu
eius contra tyrũ : & oꝑe in quo seruut aduer¬
sum eam. Cũ autẽ comportauerit aggerẽ & ni¬
chil uiribus euis obuiũ fuerit: tunc mutabit᷑
spc̃ eius in suꝑbiã. & deũ eẽ. se credens imaginẽ
aureã statu& in babilonẽ: quã unuiersas gen¬
tes adorare compell&. Quod cũ fecerit: tran¬
sibit in bestie figurã & postea corru& oł quo
hanc babente scriptura scã consuetudine ut
as aM Id .ẽ. delinquet ponat: ꝓ eo quod ẽ. desin&
eẽ. qđ fuerat. Tale qͥd & nos habemus in lingue
nr̃ẽ idionate dicentes. uapulauit exercitus.
ꝓ eo quod ẽ. interfectus. & cesus ẽ. Et peccaũ¬

Expanded text:
bjugavit exercitum suum opere magno adversum Tyrum. Omne caput calvum, et omnis humerus depilatus, et merces non data est ei, et exercitui ejus contra Tyrum, et operi in quo servivit adversum eam . Cum autem comportaverit aggerem, et nihil viribus ejus obvium fuerit, tunc mutabitur spiritus ejus in superbiam: et Deum esse se credens, imaginem auream statuet in Babylone, quam universas gentes adorare compellet. Quod cum fecerit, transibit in bestiae figuram, et postea corruet: pro hanc habente Scriptura sancta consuetudinem, ut VASAM  , id est, delinquet, ponat pro eo quod est, desinet esse quod fuerat. Tale quid et nos habemus in linguae nostrae idiomate, dicentes: Vapulavit exercitus, pro eo quod est, interfectus et caesus est: Et, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
deat tab̾nacula non sua: terribilis & illustris est.
De semet ipsa udiciũ eius erit : & assumptio eiꝰ de
se egredietur. & exilient suꝑ pardos equi eius.
& uelociores erunt lupis arabie. Et eqͥtabunt᷑ e¬
qͥtes eiꝰ. & impetu uenient de longinquo: & uo¬
labunt quasi aqͥla ꝓmpta ad comedendũ. Consũ¬
matio impiis ueni& : resistentes faciebꝰ eorũ ex ad¬
uerso. Et congregabit quasi arena captiuitatẽ:
& ipse in regibꝰ delectabitur : & tẏraii ludibria
eius. & ipse in omẽm munitionẽ illud&: et mit¬
tet aggerẽ & obtinebit eã. Tunc nuitabit spm̃

Expanded text:
 illustris est: ex semetipsa judicium ejus erit, et assumptio ejus ex se egredietur: Et exsilient super pardos equi ejus, et velociores erunt lupis Arabiae, et equitabunt equites ejus, et impetu venient 595 de longinquo: et volabunt quasi aquila prompta ad comedendum, consummatio in impios veniet resistentes faciebus eorum ex adverso, et congregabit quasi arenam captivitatem: et ipse in regibus delectabitur, et tyranni ludibria ejus: et ipse in omnem munitionem illudet, et mittet aggerem,
Abbreviated transcription (Latin):
ar ciuitatẽ Dnĩ enĩ psalmista dicente: sunt
exitus mortis. Quã obrẽ & una. fugitiuorũ
ciuitas appellatur ramoth: quod interpretat᷑
uisio mortis & recte qͥcũq fugitiuus ẽ: & ꝓpt᷑
peccata non meretur habitare ierłm. habrtat
in urbe mortis: & ẽ. tranffluenta iordanis qͥ
descensus exprimitur. In greditur gͦ colũba¬
uel dolens de istiusiddi ciuitate & habitat
contra orientẽ unde sol oritur: & erit ibi in
tabernaculo suo. Labentiaq tẽpora contẽplatꝰ:¬

Expanded text:
ar civitatem . Domini enim, Psalmista dicente, sunt ar civitatem . Domini enim, Psalmista dicente, sunt exitus mortis . Quamobrem et una fugitivorum civitas appellatur Ramoth  , quod interpretatur visio mortis. Et recte quicumque fugitivus est, et propter peccata non meretur habitare Jerusalem, habitat in urbe mortis, et est trans fluentas Jordanis, qui descensus exprimitur. Egreditur ergo columbavel dolens, de istiusmodi civitate, et habitat contra Orientem, unde sol oritur: et est ibi in tabernaculo suo, ubi labentia quaeque temp
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuens unã isrł gente̾ saluare non potui: moriar
mundus saluabitur Historia manifesta ẽ: et
L&exe. Et dixit dñs ad ionã. Si uehementer con
rratus sit ne uideretur apud mniuitas fuisse
mentitꝰ: uł contristatꝰ intelligens ifrł eẽ. peri¬
turũ: & rationabiliter non ei dicit male iratꝰ
es uł contristatus es: ne uideretur rephende¬
re contristatũ Nec rursũ bene iratus es aut
meroris. Aut si ille tacuerit: uerũ dĩ iudiciũ
ex eius silentio comꝓbetur. Et egressus ẽ. ionas
de eiuitate. & sedit contra oriente ciuitatis
& fecit sibi m& ibi umbraculũ & sedebat sub¬
ter illud in umbra: donec uider& qͥd acci der&
ciuitati Lxx. simliter: Primus cain frĩcida & ho¬
micida. cruentũ mundũ germani sanguine de¬
dicans: edificauit eiuitatẽ. & uocauit eã ex no¬
mine filii sui camam Unde & osee ꝓpħa dicit:
Ds ego & ñ homo in medio tui ses: & non ingredi¬

Expanded text:
Vivens unam Israel gentem salvare non potui: moriar, et Vivens unam Israel gentem salvare non potui: moriar, et mundus salvabitur. Historia manifesta est, etLXX: Et dixit Dominus ad Jonam: Si vehementer contconvenit, quod vel iratus sit, ne videretur apud Ninivitas fuisse mentitus, vel contristatus, intelligens Israel esse periturum. Et rationabiliter non ei dicit, male iratus es, vel contristatus es, ne videretur reprehendere contristatum. Nec rursum, bene iratus es, autmoeroris: aut si ille tacuerit, verum Dei judicium ex ejus silentio comprobetur. Et egressus est Jonas de civitate, et sedit contra orientem civitatis, et fecit sibimet umbraculum ibi, et sedebat subter illud in umbra, donec videret quid accideret civitati. LXX similiter. Primus Cain fratricida, et homicida cruentum mundum germani sanguine dedicans, aedificavit civitatem, et vocavit eam ex nomine filii sui Enoch . Unde et Osee propheta dicit, Deus ego et non homo, in medio tui sanctus: et non ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
obsecro: & loeoe. transtulerunt m an. in hebraico
legitur anna Quȩ mͥ uidet᷑ interiectio dep̃can¬
tis: significare blandientis affectũ Qa igitur
oratio eius dũ se dicit iuste fugere uoluisse
quodãmͦ iniusticie arguit deũ. querelas suas
obseerationis exordio temperat Nũ quid non hoc
ẽ. uerbũ meũ cũ adhuc eẽm in terra mea : Sei¬
ui te hoc eẽ. facturum. Non ignorabã misericor¬
dẽ: ꝓpterea seuerũ & truculentũ nunciare nole¬
bam. Ideo uolui fugere in tharsis. uacare contẽ¬
platione rerũ. & in mare istius seli qͥete potiꝰ
&̾ ocio ꝑfrui. Dimisi domũ meã reliqui heredita¬
tẽ meã : egressus sũ de sinu tuo & ueni Si mise¬
ricordẽ dicerẽ atq clem̃tẽ & ignoscentẽ malicie :
quã ut penitentes lenitate decipere: aut de te
predicare quod non eras Tolle igitur dnẽ ani¬
mã meã : qr melior mͥ mors ẽ. quã uita Tolle
spm̃ ieũ. Melior quippe mͥ ẽ. mors quã uita.

Expanded text:
o, et Septuaginta transtulerunt ὦ δὴ, in Hebraico legitur ANNA  , quae mihi videtur interjectio deprecantis significare blandientis affectum. Quia igitur oratio ejus, dum se dicit juste fugere voluisse, quodammodo injustitiae arguit Dominum, querelas suas obsecrationis exordio temperat. Numquid, ait, non hoc est verbum meum, cum adhuc essem in terra mea? Scivi te hoc esse facturum: non ignorabam misericordem, propterea severum et truculentum nuntiare nolebam: ideo fugere volui in Tharsis, vacare contemplationi rerum, et in mari istius saeculi quiete potius et otio perfrui. Dimisi domum meam, reliqui haereditatem meam, egressus sum de sinu tuo, et veni. Si misericordem dicerem atque clementem et ignoscentem malitiae, quam aut poenitentes lenitate decipere, aut de te praedicare quod non eras. Tolle igitur, Domine, animam meam: quia melior mihi est mors, quam vita. Tolle spiritum meum , melior quippe mihi est mors, quam vita.
Abbreviated transcription (Latin):
bita gaudio magno. In hoc loco qͥdã chanterius
de antiquissimo genere corneliorũ. siue ut ipse
iactat de stirpe asimi poluonis dudũ romȩ dr̃
me accusasse sacrilegii qđ ꝓ encurbita hederã
transtulerim Timuit uidelic& ne si ꝓcucurbi¬
tis hedere nascerentur: unde occulte biberet

Expanded text:
bita gaudio magno. In hoc loco quidam Cantherius bita gaudio magno. In hoc loco quidam Cantherius de antiquissimo genere Corneliorum, sive ut ipse jactat de stirpe Asinii Pollionis, dudum Romae dicitur me accusasse sacrilegii, quod pro cucurbita, hederam transtulerim: timuit videlicet, ne si pro cucurbitis hederae nascerentur, unde occulte et
Abbreviated transcription (Latin):
cep̃i euangłiũ choruscabat. & compleretur ⁊acha¬
rie ꝓpħia. ecce uir oriens nomen eiuis Ionas sub
ũbraculo erat Ilecdũ qui ppe ueritas uenerat:
culũ ibi Ibi iuxta niniuen: sibun& fecit Fuliꝰ
enim de niniuetis tune tempore habitare pote¬
rat cũ ꝓpħa. & sedebat subumbra Uel iudicis ha¬
bitu. uł sua maiestate contractꝰ & accinetꝰ lũbos
infortitudine. ut non tota ad pedes & ad nos qͥ
deorsum sumus uestimenta defluerent sed in se
ut uider& qͥd accider& ciuitati: solita consue¬
tudine utitur scripturarũ. ut humanos deo
iungat affectus & p̃parauit dñs ds̃ hederã.:
& ascendit suꝑ caput ione. ut ẽẽt. umbra supͣ
caput eius. & ꝓtegeret eũ Laborauerat enĩ &
letatus ẽ. ionas suꝑ hedera : leticia. magna Laax:¬
& p̾cepit dñs dis cucũbitȩ & ascendit suꝑ caput ionȩ
ut eẽt. uimbraculũ suꝑ caput eius: & ꝓteger&
eum a malis sius Letatusq ẽ. ionas suꝑ eucur¬

Expanded text:
i Evangelium coruscaret; et compleretur Zachariae prophetia: Ecce vir 425 Oriens nomen ejus , Jonas sub umbraculo erat. Nec dum quippe veritas venerat, culum ibi , juxta Niniven. Sibimet fecit, nullus enim de Ninivitis tunc temporis habitare poterat cum propheta: et sedebat sub umbra, vel judicis habitu, vel de sua majestate contractus, et accinctus lumbos in fortitudine, ut non tota ad pedes, et ad nos, qui deorsum sumus, vestimenta defluerent, sed in seut videret quid accideret civitati, solita consuetudine utitur Scripturarum, ut humanos Deo jungat affectus. Et praeparavit Dominus Deus hederam, et ascendit super caput Jonae, ut esset umbra super caput ejus, et protegeret eum, laboraverat enim: et laetatus est Jonas super hedera laetitia magnaput Jonae, ut esset umbraculum super caput ejus, et protegeret eum a suis malis: laetatusque est Jonas super cucur
Abbreviated transcription (Latin):
Possumus autẽ ium̃ta oꝑta saccis & alit̾ interp̾̃tari.
de his testimoniis maxime in quibꝰ legimus. Sol
& luna induentur cilicio. & in alio loco. Induã cę¬
lũ sacco ꝓlugubri scilic& habitu: & merore atq
lludq qđ dicitur Quis si conuertat᷑ & ignoscat
ds. ideo ambiguũ ponitur & incertũ : ut dum
homines dubii sunt de salute fortius agant pe¬
nitentiã. & magis ad penitentiã ꝓuocent dm̃
Et uidit ds oꝑa eorũ qr conuersi sunt deuia

Expanded text:
Possumus autem jumenta operta saccis et aliter interpretari, de his maxime testimoniis, in quibus legimus: Sol et lunainduentur sacco . Et in alio loco: Induam coelum sacco , pro lugubri scilicet habitu, et moerore atque Illud quoque quod dicitur: Quis scit si convertatur, et ignoscat Deus? Ideo ambiguum ponitur et incertum: ut dum homines dubii sunt de salute, fortius agant poenitentiam, et magis ad misericordiam provocent Deum. Et vidit Deus opera eorum; quia conversi sunt de via
Abbreviated transcription (Latin):
cularis: Cuius non ammos cõpositione uerborũ¬
homines potentes & nobiles & diuites. & multo his
difficilius eloquentes credunt deo: Obcecat᷑ enĩ
mens eorũ diuiciis & opibꝰ atq luxuria. & cir¬
eumdati uituiis non possunt uidere uirtutes Sĩ¬
plicitatẽq scripture scẽ ñ ex maiestate sensuũ s
ex uerborũ iudicant ulitate Cum autẽ ipsi qͥ
prius mala docuerant. uersi ad penitentiã doce¬
re ceperint bona. tunc uidebimus mniueticos
popłos una predicatione conuerti. & fieri illud
quod inisaia leginus. si nata ẽ. gens semel Ho¬
mines quoq & iumenta operta saccis & clamancia
ad dm̃ eodẽ sensu intellige: quod & rationales &
irrationabiles. & prudentes & simplices. ad p̾dica

Expanded text:
cularis? cujus non animos compositione verborucularis? cujus non animos compositione verborue potentes, et nobiles, et divites, et multo his difficilius eloquentes credunt Deo. Obcaecatur namque mens eorum divitiis, opibus atque luxuria, circumdati 421 vitiis, non possunt videre virtutes simplicitatemque Scripturae sanctae, non ex majestate sensuum, sed ex verborum judicant vilitate. Cum autem ipsi qui prius mala docuerant, versi ad poenitentiam, docere coeperint bona, tunc videbimus Niniviticos populos una praedicatione converti, et fieri illud quod in Isaia legimus: Si nata est gens semel. Homines quoque et jumenta operta saccis, et clamantia ad Dominum, eodem sensu intellige: quod et rationabiles, et irrati
Abbreviated transcription (Latin):
& uidete nequis uos spoli&: ꝑ philosophiã & manẽ
seductionẽ: Ex quo ꝑspicuũ ẽ. p̃dicationẽ axp̃i re¬
ges mundi audire nouissimos: & deposito fulgore
eloquentiȩ. & ornam̃tis ac decore uerborũ: totos
se simplicitati ac rusticitati tradere. & in plebiũ
cultũ redactos. sedere in sordibꝰ. & destruere quod
antea predicarant Proponamus nobis beatũ cipri¬
anũ. qͥ pͥus idolatrie assertor fuit. & in tantam
gloriã uenit eloquentie ut oratoriã qͦq docer&
cartagini: audisse tandẽ sermonẽ ione & ad pe¬
nitentiã conuersum in tantã uenisse uirtutem
ut xp̃m publice p̾dicar&. & ꝓillo ceruicẽ gla¬
dio flecter&: ꝓfecto intelligemus rege̾ mniue
descendisse de solio: & purpurã sacco. unguen¬
ta luto. mundicias sordibꝰ cõmutat᷑e: non sordibꝰ
sensuum sed uerborũ. Unde & de babilone in ie¬
remia dicitur. Calix aureus babilon in ebrians
omẽm terrã. Quẽ non inebriauit eloquentia se¬

Expanded text:
Videte, ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem seductionem . Ex quo perspicuum est, praedicationem Christi reges mundi audire novissimos, et deposito fulgore eloquentiae et ornamentis ac decore verborum, totos se simplicitati et rusticitati tradere, et in plebeium cultum redactos sedere in sordibus, et destruere quod ante praedicaverant. Proponamus nobis beatum Cyprianum qui prius idololatriae assertor fuit, et in tantam gloriam venit eloquentiae, ut oratoriam quoque doceret Carthagini audisse tandem sermonem Jonae, et ad poenitentiam conversum, in tantam venisse virtutem, ut Christum publice praedicaret, et pro illo cervicem gladio flecteret. Profecto intelligimus regem Ninive descendisse de solio suo, et purpuram sacco, unguenta luto, munditias sordibus commutasse: non sordibus sensuum, sed verborum. Unde et de Babylone in Jeremia dicitur: Calix aureus Babylon inebrians omnem terram . Quem non inebriavit eloquentia sae
Abbreviated transcription (Latin):
ri de niniue qͥ ad etatẽ xpi ꝑuenerant : p̾dicans¬
q ieiuniũ & uestiunt᷑ saccis a maiore usq ad
minorẽ: Dignus & uictus & habrtus penitencie.
ut qui offenderant deũ luxu & ambitione eoꝵ
damnatione placent ꝑ que prius offenderant
Saccus & ieiuniũ arma penitentię : auxilia pec¬
catoꝵ. Ante ieuiniũ: & sie saccꝰ. Ante quod oc¬
cultũ ẽ: & postea quod palã. Hoc semꝑ deo: il¬
lud interdũ exibetur & hominibꝰ. Ꝙ sic duobꝰ
necessariis : unũ ẽ. subtrahendũ. Magis ieiu¬
niũ absq sacco: quã saccũ eligant absq ieiu¬
nio. Maior etas incipit: & usq ad minorẽ ꝑue¬
int. Nullus enim absq peccato: nec si unuis qͥ¬
dẽ diei fuerit uita eius. & numerabiles anni
uitȩ illius. Si enĩ stelle non sunt mundȩ in con¬
spectu eius: quantomagis uermis & putredo. &
bii qͥ peccato offendentis adam tenentur obnoxu:
ũ p̾dicantibꝰ. omĩs etas saceo induitur. Uiri ñ p̾di¬

Expanded text:
dicantque jejunium, et vestiuntur saccis a majore usque ad minorem. Dignus et victus et habitus poenitentiae, ut qui offenderant Deum luxu et ambitione, eorum damnatione placent, per quae prius offenderant. Saccus et jejunium arma sunt poenitentiae, auxilia peccatorum: ante jejunium, et sic saccus; ante quod occultum est, et postea quod palam: hoc semper Deo, illud interdum exhibetur et hominibus. Et si e duobus necessariis unum est subtrahendum, magis jejunium absque sacco, quam saccum eligam absque jejuit, aetas incipit, usque ad minorem peruenit. nullus enim absque peccato nec si unius quidem diei fuerit uita eius et numerabiles anni uitae illius. si enim stellae non sunt mundae in conspectu dei, quanto magis uermis et putredo et hi qui peum praedicantibus, omnis aetas sacco induitur. Viri non praedi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ pꝰ resurrectionẽ scdo mittit᷑ ad niniuen. ut
qͥ pͥus quodãmͦ fugerat dicens. pat̾ si possibile
ẽ. transeat ame calix iste : & noluerat dare pa
crucifige talẽ. nos non habemus rege̾ nͥ cesarẽ.
sponte ꝑgat ad nimuẽ. & hoc p̾dic& pꝰ resurre¬
ctionẽ. qđ ut p̃dicaretur ante passionẽ ei fue¬
rat imperatũ Iotũ autẽ quod iubetur qđ obe¬
dit. quod non uult. quod iterũ uelle eogitur.
qđ patris scd̾o ex sequitur uoluntatẽ: refert
ad hominẽ & ad forma serui cui talia uerba
comieniunt & surrex̃ ionas & abut ad nini¬

Expanded text:
r post resurrectionem secundo mittitur ad Niniven, ut qui prius quodammodo fugerat, dicens: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste , et noluerat dare pancrucifige talem: Nos non habemus regem nisi Caesarem , sponte pergit ad Niniven, ut hoc praedicet post resurrectionem, quod ut praedicaret, et ante passionem ei fuerat imperatum. Totum autem quod jubetur, quod obedit, quod non vult, quod iterum velle cogitur, quod Patris secundo exsequitur voluntatem, refer ad hominem et ad formam servi, cui talia verba conveniunt. Et surrexit Jonas, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
fore res publicas si aut philosophi regnent aut
reges pbilosophent᷑. Quã autẽ difficile istius modi¬
homines credant in deum. ut quotidiana exẽpla
pretereã & sileã de ueteribꝰ historiis ethnicoꝵ:
sufficit nobis apłi testimoniũ qͥ ad corinthios
scribens ait Uidete fr̾s uocationẽ uram̃ qͥa non
sunt multi sapientes uixta carnẽ. non multi po

Expanded text:
fore respublicas, si aut philosophi regnent, aut fore respublicas, si aut philosophi regnent, aut reges philosophentur. 420 Quam autem difficile istiusmodhomines credant in Deum, ut quotidiana exempla praeteream, et sileam de veteribus historiis ethnicorum, sufficit nobis Apostoli testimonium, qui ad Corinthios scribens, ait: Videte, fratres, vocationem vestram, quia non sunt multi sapi
Abbreviated transcription (Latin):
si finis om̃ium similis ẽ: p̃teritũ omẽ ꝓnichi¬
lo ẽ. qͥa non querimus quid aliquando fuerimus
sed quid semꝑ futuri sumus Nec ignoro quȩ
aduersũ hec soleant dicere : & spem sibi ac salu¬
tẽ cũ diabolo p̃parare. Uerũ non ẽ. istius tempo¬
ris contra dogina ꝑuersum. & singrafa diaboli¬
cũ : docentiũ m angłis & in publicoꝰ latius dene¬
gantiũ scribere Sufficit nobis indicasse qͥd in hoc
testimonio senserimꝰ. & quasi in commentariis bre¬
uiter intimare. quid sit rex niniue : ad que ex¬
tremũ dei fermo ꝑuemat. Quid ualeat apud ho¬
mines seculi eloquentia & sapientia scłaris te-¬
stes sunt demostenes. tullius. plato. xenophon.
theophrastus. aristotiles: & ceteri oratores ac phi¬
losophi. qͥ uelut reges habentur hominũ. & p̾cep¬
ta eorũ non ut p̾cepta mortaliũ sed quasi oracu¬
la accipiuntur deorũ. Unde & plato dicit Felices

Expanded text:
si finis omnium similis est, praeteritum omne pro nihisi finis omnium similis est, praeteritum omne pro nihilo est, quia non quaerimus quid aliquando fuerimus; sed quid semper futuri simus. Nec ignoro quae adversum haec soleant dicere, et spem sibi ac salutem cum diabolo praeparare. Verum non est istius temporis contra dogma perversum, et σύμφραγμα diabolicum docentium in angulis, et in publico denegantium, latius scribere. Sufficit nobis indicasse, quod de hoc testimonio senserimus, et quasi in commentariis breviter intimare, quis sit rex Ninive, ad quem extremum Dei sermo perveniat. Quid valeat apud homines saeculi eloquentia et sapientia saecularis, testes sunt Demosthenes, Tullius, Plato, Xenophon, Theophrastus, Aristoteles, et caeteri oratores ac philosophi, qui velut reges habentur hominum, et praecepta eorum non ut praecepta mortalium, sed quasi oracula accipiuntur deorum. Unde et Plato dicit: Felices
Abbreviated transcription (Latin):
eatoꝵ fons. acta penitentia posse saluari : de
nr̃is mentibꝰ abiciamus & sciamꝰ peccatores in
euangłio mitti in ignẽ eternũ. qͥ p̃paratꝰ sit di¬
abolo & anglis eius: & de his dici. uermis eorũ
non morietur: & ignis eorũ non extinguetur:
Sciamus quidẽ clementẽ eẽ. dm̃: nec qͥ peccatores
sumꝰ crudelitate illius delectamur. Sed legimꝰ
iudiciũ ambitione ꝓcedit. Sic parcit ut iudic&:
sic udicat ut misereat᷑ Misedĩa & ueritas ob¬
uiauerunt sibi: iusticia & pax osculate ft̃ se
Alioquin si om̃s rationabiles creaturȩ ȩqͣles sunt
& uł ex uircutibꝰ uł ex uiciis sponte ꝓpͥa aut
sursũ eriguntur. aut ad ima merguntur. & lon¬
go post circuitu atq infinitis scłis om̃iũ rerũ
restitucio fi&. & una dignitas militantũ: quȩ
scelus ẽ. uictimas libidinũ publicarũ: Idemne
erit gabriel & diabolus: Idem apłi & demones:
dupplicia. & infinitas etutes congere cruciatibꝰ

Expanded text:
catorum fons, acta poenitentia, posse salvari, de catorum fons, acta poenitentia, posse salvari, de nostris mentibus abjiciamus. Et sciamus peccatores in Evangelio mitti in ignem aeternum, qui praeparatus sit diabolo et angelis ejus , et de his dici: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Scimus quidem clementem esse Deum, nec qui peccatores sumus, crudelitate illius delectamur; sed legimusjudicium ambitione procedit: sic parcit, ut judicet: sic judicat, ut misereatur. Misericordia et veritas obviaverunt sibi: justitia et pax osculatae sunt se . Alioquin si omnes rationabiles creaturae aequales sunt, et vel ex virtutibus, vel ex vitiis sponte propria aut sursum eriguntur, aut in ima merguntur, et longo post circuitu atque infinitis saeculis, omnium rerum restitutio fiet, et una dignitas militantium, quae scelus est victimas libidinum publicarum? Idemne erit Gabriel et diabolus? Idem apostoli et daemduplica, et infinitas aetates congere cruciatibus:
Abbreviated transcription (Latin):
uertatur abira furoris sui & non pereamus:
Scio plerosq regem niniue qui extremus audiat
p̾̃dicationẽ & descendat de solio suo. & pͥstinum
abiciat ornatũ uestitusq sacco sedeat in cinere:
nec sua conuersione contentus. ceteris quoq con¬
ducibꝰ suis p̾dic& penitentiã dicens. ut & homi¬
nes & iumenta. & boues & peccora crucientur fa¬
me. oꝑiantur saceis. & damnatis pͥstinis uiciis. to¬
tos se conferant ad penitentiã. suꝑ diabolo inter¬
p̾tari qͥ in fine mundi qr nulla rationabilis &
que adeo facta sit pereat creatura: descendens
de sua suꝑbia acturus sit penitentiã. & in locũ
p̃stimnuĩ restituendus Ad cuius sensus compbati¬
onẽ. etiã illua de daniele exemplũ ꝓferunt ubi
nabuchodonosor acta ꝑ septẽ annos penitencia.
in regnũ pͥstinũ restituitur Sed hoc qͥa scriptu¬
ra scã ñ dic̃. & euertit penitus timorẽ di. dum
facile homines labuntur ad uicia. putantes
etiã diabolũ qͥ auctor maloꝵ ẽ. & omĩum pec¬

Expanded text:
ertatur ab ira furoris sui, et non pereamus? Scio plerosque regem Ninive qui extremus audiat praedicationem, et descendat de solio suo, et pristinum abjiciat ornatum, vestitusque sacco, sedeat in cinere: nec sua conversione contentus, caeteris quoque conducibus suis praedicet poenitentiam, dicens: Homines, et jumenta, et boves, et pecora crucientur fame, operiantur saccis, et damnatis pristinis vitiis, totos se conferant ad poenitentiam super diabolo interpretari, qui in fine mundi quia nulla rationabilis, et quae a Deo facta sit, creatura pereat descendens de sua superbia, acturus sit poenitentiam, et in locum pristinum restituendus. Ad cujus sensus comprobationem etiam illud de Daniele exemplum proferunt: ubi Nabuchodonosor, acta per septem annos poenitentia, in regnum pristinum restituitur . Sed hoc quia sancta Scriptura non dicit, et evertit penitus timorem Dei, dum facile homines labuntur ad vitia, putantes etiam diabolum, qui auctor malorum est, et omnium pec
Abbreviated transcription (Latin):
in niniue a rege & abom̃ibꝰ maioribꝰ eius dicens
Homines & uim̃ta. & boues & oues non gustent qͥe¬
quã nec pascantur: & aquã non bibant Ꝙ cooꝑti
sunt saccis homines & iumenta : & clamauerunt
ad dnm̃ uehementer Et reuersus ẽ. unusqͥsq de
uia sua mala: & abiniquitate quę erat in ma

Expanded text:
st Ninive a rege, et ab omnibus majoribus ejus, dicentibus: Homines et jumenta et boves et oves non gustent quidquam, nec pascantur, et aquam non bibant: et cooperti sunt saccis homines et jumenta, et clamaverunt ad Dominum vehementer, et reversus est unusquisque de via sua mala, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
deuteronomio dicitur. Ipsi me irritauerunt in
bis qͥ non sunt dii. & ego eos irritabo suꝑ gentẽ
que non ẽ. suꝑ natione stulta eos ad iracundiã
ꝓuocabo: desperat de salute israelis. & magnos
dolores concutitur. qͥ erũpit in uocẽ. & causas
meroris exponit: & quodãmͦ loqͥtur. Ego solus
statur ut quidã putant quod gentiũ multitudo
cupit eẽ. anathema ꝓ fribꝰ suis qͥ sunt ifrlite
Quorũ adoptio & gloria. & testam̃tũ. & rȩꝓmissi¬
tatur ionas affligitur dolore & tristis ẽ. anima
eus usq ad mortẽ : quia ne ꝑir& popłs iudeoꝵ
quantũ in se fuit multa ꝑpessus ẽ. Historie qͦq ma¬
gis dolentis conuenit nomen: significans laborio¬
sum ꝓpħam & peregrinationis atq naufragii mise¬
riis pregrauatũ Obsecro dñe. numquid non hoc
ẽ. uerbũ cũ adhuc eẽm in terra mea: ołpter ħ
p̾occupaui ut fugerẽ in tharsis. Seio enĩ quia

Expanded text:
Deuteronomio dicitur: Ipsi me irritaverunt in Deuteronomio dicitur: Ipsi me irritaverunt in his, qui non sunt dii, et ego eos irritabo super gente, quae non est: super natione stulta eis ad iracundiam concitabo , desperat de salute Israelis, et magno dolore concutitur, qui erumpit in vocem, et causas moeroris exponit, et quodammodo loquitur: Ego solus statur, ut quidam putant, quod gentium multitudo anathema pro fratribus suis, qui sunt Israelitae, et quorum adoptio et gloria, et Testamentum, et repromissitatur Jonas  affligitur dolore, et tristis est anima ejus usque ad mortem; quia ne periret populus Judaeorum, quantum in se fuit, multa perpessus est. Historiae quoque magis dolentis convenit nomen, significans laboriosum prophetam, et peregrinationis atque naufragii miseriis praegravatum. Obsecro, Domine, numquid non hoc est verbum meum, cum adhuc essem in terra mea? propter hoc praeoccupavi ut fugerem 423 in Tharsis. Scio enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
bona uidelic& implere dm̃ quę ꝓmiserit si boni
uertantur ad uitia : nec mala quȩ pessimis cõmi¬
natur. si illi reuersi fuerint ad salutẽ. Ita gͥ et
nunc uidit ds̃ oꝑa eorũ qr conuersi sunt auia sua
pessima Non uerba audiuit quę solebat isrł ꝓ-
mittere : omĩa quecũq dixerit dñs faciemus:¬
s oꝑa conspex̃ qͥ magis uult penitentiã peccato¬
ris quã mortẽ Libenter mutauit sententiam:
qr uidit oꝑa cõmutata Qum potius ds̃ ꝑseuera¬
uit in ꝓposito suo: misereri uolens abinitio Nemo
enĩ punire desiderans: quod facturus ẽ. cõmi¬
natur Mlaliciã ut supradiximus ꝓ suppliciis
& torm̃tis accipe : ñ quo ds mali quicquã facere
cogitar&. Et afflictus ẽ. ionas afflictione magna:
& iratꝰ ẽ. & mrauit ad dnm & dixit Lacxo Et
contristatꝰ ẽ. ionas tristicia grandi : & confusus
ẽ. orauitq ad dñm & dixit Uidens subintra¬
re gentiũ plenitudinẽ. & illud impleri quod in

Expanded text:
bona videlicet implere Dominum quae promiserit, si boni vertantur ad vitia; nec mala quae pessimis comminatur, si illi reversi fuerint ad salutem. Ita igitur et nunc vidit Deus opera, quia conversi sunt a via sua pessima: non verba audivit quae solebat Israel saepe promittere: Omnia quaecumque dixerit Dominus, faciemusa conspexit: et quia mavult poenitentiam peccatoris, quam mortem , libenter mutavit sententiam, quia vidit opera commutata. Quin potius Deus perseveravit in proposito suo misereri volens ab initio: nemo enim punire desiderans, quod facturus est comminatur. Malitiam autem, ut supra diximus, pro suppliciis et tormentis accipe: non quod Deus mallictus est Jonas afflictione magna, et iratus est: et oravit ad Dominum et dixit. LXX: Et contristatus est Jonas tristitia grandi, et confusus est: oravitque ad Dominum, et ait. Videns subintrare gentium plenitudinem, et illud impleri quod in
Abbreviated transcription (Latin):
licũ illud expletur Stans clamabat in templo
dicens:. Qui sitit : ueniat & bibat. Omĩs enim
sermo saluatoris qr de magnis predicat: clamor
appellatur Ꝙ crediderunt uiri nimuitȩ indm̃:¬

Expanded text:
licum illud expletur: Stans clamabat in templo, licum illud expletur: Stans clamabat in templo, dicens: Qui sitit, veniat ad me et bibat. Omnis enim sermo Salvatoris, quia de magnis praedicabat, clamor appellatur. Et crediderunt viri Ninivitae in
Abbreviated transcription (Latin):
raginta dies: & nimue subuertetur Laex. Et p̃-¬
dicauit & dixit. Ad huc tres dies & niniue
subuertetur. Irinus numerus qͥ ponitur alaxx.¬
non conuenit penttencie & saluti. Miror cur¬
ita translatũ sit : cũ in hebreo. nec litterarũ nec ͥ¬
accentuũ. nec uerbi sit ulla cõmunitas Ires
udea tanto itinere missus ꝓpħa in assirios di
gnã p̃dicationis sue penitenciã flagitabat: ut
antiqua & putrida uulnera di apposito cura¬
rentur emplastro. Porro quadragenarius nume¬
rus conuenit peccatoribꝰ. & ieiunio & orationibꝰ
& sacco. & lacrimis. & ꝑseuerantie dep̃eandi. Oo
quod & moises quadraginta diebꝰ ieiunauit in
monte sina: & helias fugiens zezabel indicta fa-¬
me terrȩ isrł. & dei de superiora pendente: qͣa¬
raginta dies ieiunasse describitur Ipse qͦq dñf
relinquens ad esũ corporis sui sub hoc numero
animas nras p̾parat. Qd̃ autẽ clamauit: euange¬

Expanded text:
raginta dies, et Ninive subvertetur. LXX: Et praraginta dies, et Ninive subvertetur. LXX: Et praedicavit et dixit: adhuc tres dies, et Ninive subvertetur. Trinus numerus qui ponitur anon convenit poenitentiae: et satis miror curita translatum sit, cum in Hebraeo nec litterarum, nec syllabarum, nec accentuum, nec verbi sit ulla communitas. Tres Judaea tanto itinere missus propheta in Assyrios, dignam suae praedicationis poenitentiam flagitabat, ut antiqua et putrida vulnera diu apposito curarentur emplastro. Porro quadragenarius numerus convenit peccatoribus et jejunio, et orationi, et sacco, et lacrymis, et perseverantiae deprecandi: ob quod et Moyses quadraginta diebus jejunavit in monte Sina , et Elias fugiens Jezabel, indicta fame terrae Israel, et Dei desuper ira pendente, quadraginta dies jejunasse describitur . Ipse quoque Dorelinquens, ad esum corporis sui sub hoc numero nostras animas praeparat. Quod autem clamavit, Evange
Abbreviated transcription (Latin):
introire in ciuitatẽ itinere diei unius Lxͣc. Et
surrexit ionas & abiit in nimue̾: sic̃ loquutꝰ¬
ei fuerat dñs Erat autẽ nimue ciuitas magna
deo quasi itinere uiȩ dierũ triũ. & cepit ionas¬
ionas ingredi ciuitatẽ: quasi itinere uie diei u
nius. Statim ionas quod sibi fuerat imperatum
oꝑe ꝑficit. Niniue autẽ erat ad quã ꝑgebat
ꝓpħa ciuitas magna: & tanti ambitus. ut uix
triũ dierũ possit itinere circiure Atille pcep¬
ti & superioris naufragii memor uiã triũ die¬
rũ unius diei festinatione compleuit Quã ꝗͣ
feros consurgere dicit᷑. & uerbũ dm̃ p̾dicare di¬
cit᷑ qͣndo mittit apłos ut baptizent eos qͥ erans
uniuersa ꝑ ipsum facta sint. & sine ipso factũ
sit nichil Notandũ quoq qđ non dixerit tribꝰ
diebꝰ & tribus & noctibꝰ uł uno die & nocte. sed
absolute diebꝰ & die. & ostender& in misterio tri¬
nitatis. & in unius diei confessione: nichil eẽ.
tenebrosũ Et clamauit & dixit. Adhuc quad¬

Expanded text:
nius. LXX: Et surrexit Jonas, et abiit in Niniven, sicut ei locutus fuerat Dominus. Erat autem Ninive civitas magna Deo, quasi itinere viae dierum trium: et coepit Jonas ingredi civitatem quasi itinere viae unius diei. Statim Jonas quod fuerat sibi imperatum opere perfecit. Ninive autem erat, ad quam pergebat propheta, civitas magna, et tanti ambitus, ut vix trium dierum posset itinere circumiri. At ille praecepti et superioris naufragii memor, viam trium dierum unius diei festinatione complevit, quamquamferos consurgere dicitur, et verbum Domini praedicare, quando mittit apostolos ut baptizent eos, qui eranuniversa per ipsum facta sint, et sine ipso factum est nihil . Notandum quoque quod non dixerit, tribus diebus et noctibus, vel, uno die et nocte, sed absolute, diebus et die, ut ostenderet in mysterio Trinitatis, et unius Dei confessione nihil esse tenebrosum. Et clamavit et dixit: adhuc quad
Abbreviated transcription (Latin):
ta annorũ captiuitate retinetur: & non ꝑcittitur ru¬
inis s& scissionibꝰ. Scissa enĩ domis: sarciri potest Rui-¬
ne : non tã instaurationẽ ꝗͣ edificationẽ desiderant:
Cuius utriusq damus runas & scissiones. equis & buba¬
lis comparat: quorũ pͥores in petris currere nequeunt:
posteriores tã indomiti sunt. ut iugũ ceruicibus non
uomere scindere. Nos autẽ cũ & eqͥ & bubali natura
suã mutare non possint: mutastis naturã dĩ ut dulcẽ
amarũ faceretis : & fructũ iusticie eius in absintium
uerteretis quȩ ẽ.herba amarissima: Qui letamini
in nichili uł in idolo uitulisq aureis qͥ nichil sunt: di¬
cente hester ad dnm̃. Ne tradas sceptrum tuũ his qui
non sunt. Uel innichili atq mendatio: qͥ ꝓpria fortitu¬
dine putatis assumpsisse uos cornua. & reges & potenci¬
am quibꝰ uentilaretis inimicos Qa gͥ ista fecistis: ecce

Expanded text:
XX annorum captivitate retinetur, et non percutitur ruXX annorum captivitate retinetur, et non percutitur ruinis, sed scissionibus. Scissa enim domus sarciri potest: ruinae non tam instaurationem, quam aedificationem desiderant. Cujus utriusque domus ruinas, scissiones, equis et bubalis comparat, quorum priores in petris currere nequeunt, posteriores tam indomiti sunt, ut jugum cervicibus non vomere scindere. Vos autem cum equi et bubali naturam suam mutare non possint, mutastis naturam Dei, ut dulcem amarum faceretis, et fructum justitiae ejus in absinthium verteretis, quae est herba amarissima. Qui laetamini in nihili, vel idolis vitulisque aureis, qui nihil sunt, dicente Esther ad Dominum: Ne tradas sceptrum tuum his, qui non sunt , vel in nihili atque mendacio. Qui propria fortitudine putatis assumpsisse vos cornua et reges et potentiam, quibus ventilaretis inimicos. Quia igitur ista fecistis, ecce
Abbreviated transcription (Latin):
mus iftł ait dñs ds uirtutũ gentẽ. & conterent uos¬
ut non introeatis in emath & usq ad torrentẽ occi-¬
dentis.: Quia intantã rabiẽ ꝓsilistis. ut etiã mortis
tempre & imminentibꝰ malis nolueritis nom̃ dm̃ no¬
minare : id eo mandabit dñs. & ꝑcuti& domũ maio-¬
rẽ ruinis. & domũ minorẽ seissionibꝰ. Si mandat.
quomͦ ꝑcutit : Si ꝑcutit quomꝰ mandat: Sed in eo quo
mandat & iub& ministris: uidetur ipse ꝓcutere. qͦmͦ
iubente patre & faciente filio facit ipse qͥ iussit: im¬
minatore cesa referuntur : se dñs interfecisse testatur.:
Sic & in presenti loco mandat dñs & ipse ꝑcutit ꝑminis¬
tros domũ maiorẽ ruinis id ẽ.&ͤ. tribus quę appella¬
bantur isri. & domũ minorẽ scissionibꝰ duas tribus que
regebantur stirpe domus dauid. & nota singulorũ ꝓpͥe¬
tates: Isrł qr maiora peccauerat feritur rumis: & in
eternã traditur captiuitatẽ.: Domus autẽ iuda in qͣ
erat templũ. & quę ex parte peccauerat septuagin-¬

Expanded text:
onterent vos: non ut introeatis in Emath, et usque ad torrentem Occidentis. Quia in tantam rabiem prosiliistis, ut etiam mortis tempore, et imminentibus malis, nolueritis nomen Domini nominare: ideo mandabit Dominus, et percutiet domum majorem ruinis, et domum minorem scissionibus. Si mandat, quomodo percutit? Si percutit, quomodo mandat? Sed in eo quod mandat et jubet ministris, videtur ipse percutere. Quomodo in jubente Patre et faciente Filio, facit ipse qui jussit, imminatore caesa referuntur, se Dominus interfecisse testatur . Sic et in praesenti loco mandat Dominus, et ipse percutit per ministros domum majorem ruinis, id est, decem tribus, quae appellabantur Israel, et domum minorem scissionibus, duas tribus, quae regebantur a stirpe domus David. Et nota singulorum proprietates. Israel, quia majora peccaverat, feritur ruinis, et in aeternam traditur captivitatem. Domus autem Juda, in qua erat templum, et quae ex parte peccaverat, L
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eas incendiũ om̃s eẽ. morituros ea ^ que ducit
ad tartarũ : de quo zezechiel scribit : anima que
peccauerit: ipsa morietur: Istorũ ossa sepeliunt ꝓpin¬
qui & domestici eorũ de qͥb dicit᷑. dimitte. sine mor¬
tui sepeliant mortus suos R ille qͥ forif ẽ. & domũ
non ingreditur mortuorũ. s magis mortuos foras ei¬
eit: iperat ei qͥ comburit mortuos & dissoluit in
cineres. & eorũ ossa comminuit. ut taceat & purissi¬
ꝑ os tuũ : Unde & nos ꝓuidere debemꝰ ne mortui sepe¬
liamus mortuos: sed ut magis uiuentes eos qͥ st̃ mor¬
tui ꝓducamꝰ ad uitã Quod si non fecerimus : imꝑatur
nobis & dicitur tace. qr indigni dei nomine iudicam᷑.
Quia ecce dñs mandabit & ꝑcuti& domũ maiorẽ rui¬
nis. & domũ minorẽ scissionibꝰ Numquia currere que¬
unt in petris eqͥ. aut arari potest in bubalis: Qm̃ con¬
uertistis in amaritudinẽ iudiciũ. & fructũ iusticie
in absinthiũ: qͥ letamini in nichil: qͥ dicitis. Nũqͥd ñ

Expanded text:
set incendium, omnes esse morituros ea morte, quae ducit ad tartarum, de qua Ezechiel scribit: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Istorum ossa sepeliunt propinqui et domestici eorum, de quibus dicitur: Sine, 318 mortui sepeliant mortuos suos . Et ille qui foris est, et domum non ingreditur mortuorum; sed magis mortuos foras ejicit, imperat ei qui comburit mortuos, et dissolvit in cineres, et eorum ossa comminuit, ut taceat: et purissiper os tuum ? Unde et nos providere debemus, ne mortui sepeliamus mortuos; sed ut magis viventes, eos qui sunt mortui, producamus ad vitam. Quod si non fecerimus, imperatur nobis et dicitur: Tace, quia indigni Dei nomine judicamur. quia ecce Dominus mandabit et percutiet domum maiorem ruinis et domum minorem scissionibus numquid currere queunt in petris equi aut arari potest in bubalis quoniam convertistis in amaritudinem iudicium et fructum iustitiae in absinthium qui laetamini in nihili qui dicitis numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutientis ostendit manũ Quã si uolumus effugere :
comparationes audiamus & faciamꝰ exemplũ In petͥs
eqͥ: ꝑseqͥ non ualent.: Petra xp̃c ẽ: qui donauit apłis
fuerit: aduersarię potestatates que appellantur
eqͥ de qͥbꝰ supradiximꝰ ꝑsequi eũ non poterunt. cursibꝰ
p̃peditis & ꝑ singulas petras corruentibus. Ueniamus
& ad aliã similitudinẽ iuxta consuetudinẽ nram̃:
edicionẽ. lacx. interp̃tum disserentes Ne si omĩno¬
hereamꝰ hebraico inlusisse lectoris diligentię. & tacen¬
do de edicione uulgata frustra eam ꝓposuisse uideam̃:
Aut reticebunt inqͥt in femins haut dubiũ quin equos
signifie& de quibꝰ sup̃dixerat. si ꝑsequentur in petris

Expanded text:
percutientis ostendit manum: quam si volumus effugere, percutientis ostendit manum: quam si volumus effugere, comparationis audiamus et faciamus exemplum. In petris equi persequi non valent. Petra Christus est , qui donavit apostolis fuerit, adversariae potestates, quae appellantur equi, de quibus supra diximus, persequi eum non poterunt, cursibus praepeditis, et per singulas petras corruentibus. Veniamus et ad aliam similitudinem, juxta consuetudinem nostram, editionem LXX interpretum disserentes, ne si haereamus omnino Hebraico, illusisse lectoris diligentiae, et tacendo de editione Vulgata, frustra eam proposuisse videamur. Aut reticebunt, inquit, in feminis, haud dubium quin equos significet, de quibus supra dixerat. Si persequentur in petris
Abbreviated transcription (Latin):
unt. usq ad torrentẽ deserti siue occidentis ut. loeoc.
transtulerunt. idẽ. ab emath usq ad rinocorurã Inter
quã & pelustiũ riuus nili siue torrens de heremo ue¬
niens. mare ingreditur Emath & suꝑ epiphaniã dixi¬
mus: que ab anthiocho cui cognom̃tũ epiphanes fuit.
nom̃ sortita ẽ. Qͥ autẽ putant qđ hic domus isrł. x ͤ.
tribꝰ significat explanare ñ poterunt. qͦmͦ in cõminati¬
one dicat᷑ aduersus. x ͤ. tribꝰ qđ conterendȩ sint ab epi
beniamin.: Quidã entm uixta anagogen. domũ ma-
qui absq testam̃to fumus & mandatis dei.: Deqͥb &
ui cantico legimus Soror mea parua ẽ.: & ubera ñ hab&.
Quȩ domus magna & parua in unã dĩ familiã congre¬
gata si non habuerit disciplinã & dei mandata non
fẽcerit : ꝑcutietur ruinis & scissionibꝰ Quociens cũq
ergo uł in ꝑsecutionibꝰ uel in heresibꝰ & scismatibus
domus dei quȩ ẽ. eccłia corruit. atq laceratur: dĩ

Expanded text:
unt, usque ad torrentem deserti, sive Occidentis, ut LXX transtulerunt, id est, ab Emath, usque ad Rhinocoruram, inter quam et Pelusium rivus 320 Nili, sive torrens de eremo veniens, mare ingreditur. Emath supra Epiphaniam diximus, quae ab Antiocho cui cognomentum Ἐπιφανὴς fuit, nomen sortita est. Qui autem putant quod hic domus Israel decem tribus significet, explanare non poterunt, quomodo in comminatione dicatur adversus decem tribus, quod conterendae sint ab EpipBenjamin. Quidam juxta anagogen, domum magnquia absque Testamento fuimus et mandatis Dei, de quibus et in Cantico legimus: Soror mea parvula est, et ubera non habet . Quae domus magna et parva, in unam Dei familiam congregata, si non habuerit disciplinam, et Dei mandata non fecerit, percutietur ruinis et scissionibus. Quotiescumque ergo vel in persecutionibus, vel in haeresibus et schismatibus domus Dei, quae est Ecclesia, corruit atque laceratur, Dei
Abbreviated transcription (Latin):
guiẽ iꝰtũ. Atilli qm̃ p̾ciũ sangͥnis erat noluert il¬
lud reponẽ in corbana il ẽ. ingaropbilatio: s emert
ex eo agrũ figuli insepult᷑a ꝑ egrinoꝵ. Nos enĩ oms¬
sanguine in domo figuli creatoris que om̃iũ sepelim᷑
& reqͥescimꝰ.  plasta atq fictore statuariũ olĩ int̾¬
p̃tatꝰ sũ. uerbi ambiguitate cõpuls quȩ statuariũ

Expanded text:
guinem justum . At illi quoniam pretium sanguinis erat, noluerunt ilguinem justum . At illi quoniam pretium sanguinis erat, noluerunt illud reponere in corbonam, id est, in gazophylacio; sed emerunt ex eo agrum figuli in sepulturam peregrinorum. Nos enim omsanguine, in domo figuli 892 Creatorisque omnium sepelimur et requiescimus. Pro πλάστῃ atque fictore, statuarium olim interpretatus sum, verbi ambiguitate compulsus, quod statuarium