comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quadrangulum contineret liquam̃ inquodintingere manum discipulus cũ magistro
posset quia utiq ꝑdispensationẽ humilitatis et pacientiae suae Non respuit daispri¬
ditorẽ suum ad communis mensae partici pationẽ ad mittere. ut impleretur illud
quod scriptum est homo pacis maeae inquosperabam. quiedebat panẽ meum
ampliauit aduersumme supplantationẽ Filius quidem hominis uadit sicut scriptũ
est deillo. Vae autem homini illi perquem filius hominis tradetur. Nec
primo Nec secundo correptus a proditionie retra hit pedem. sed pacientia dñ i nutrit
in pudentiam suam et thesauritat sibi iram indie indie irȩ. poena p̃dicitur ut quẽ pudor
non uicerat corrigant denunciata supplicia. Sed et hodie quoq et inisem piternum uae
homini illi quiad mensam dnii malignus accedit qui insidis mente coridits qui p̃cor¬

Expanded text:
quadrangulum contineret liquamen, in quod intingere manum discipulus cum magistro quadrangulum contineret liquamen, in quod intingere manum discipulus cum magistro posset. Quod utique per dispensationem humilitatis, et patientiae suae non respuit Dominus, proditorem suum ad communis mensae participationem admittere, ut impleretur illud quod scriptum est: Homo pacis meae in quo sperabam, qui edebat panem meum, ampliavit adversum me supplantationem . Filius quidem hominis vadit sicut scriptum est de illo. Vae autem homini illi per quem Filius hominis tradetur. Nec primo, nec secundo correptus a proditione retrahit pedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesauzirat sibi iram in die irae . Poena praedicitur, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae illi homini qui ad mensam Domini malignus accedit, qui insidiis mente conditis, qui praecor
Abbreviated transcription (Latin):
xuapli quod nibiltale centra dñm cogitaret sed plus creduat magistoqua msibi ctamtes
fragilitatẽ suam tristes int̃rogant de peccato Cuius conscientia &ion habebatbi etame
At ipse respondens ait qui intingit mecum in parapside hic metradet. Omira dr̃ ii poten¬
tia primum dixerat: unus exuobis metradet perseueret proditor in malo Manifestiũ
arziut etinm nom̃ propae nondesignat Iudas ceteris contristatis et recrabenit
manum et int̃ dicentib: cibos orisuo temeritate et impudentia qua proditurus erat
e tiã manum cũ magistro mittit inparapsidẽ ut audaciabonam conscientiam m̃tireti
Notandum autem quod ubi matheus posuit inparapside. marcus scripsit incatino Est aut̃
parapsidis ut quidam dicunt uasa escarum quadrangulũ. ob hoc ita dicea quod paribus
absidis sit hoc ẽ aequis laterib:. Catinum aut̃ uas fictile. Aptum ad immittendum
li quorẽ. Nec hic aliqua repugnantia ẽ. Potuit enim fieri ut in ipsa menisa uas fictilo

Expanded text:
uli quia nil tale contra Dominum cogitarent, sed plus credunt magistro quam sibi: et timentes fragilitatem suam, tristes interrogant de peccato, cujus conscientiam non habebant. « Qui Et respondens ait: Qui intingit mecum manum in paropside hic me tradet. O mira Domini potentia? Primum dixerat: Unus ex vobis me tradet. Perseverat proditor in malo: manifestius arguit, et tamen nomen proprie non designat. Judas caeteris contristatis ac retrahentibus manum, et interdicentibus cibos ori suo, temeritate et impudentia qua proditurus erat, etiam manum cum magistro mittit in paropsidem, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Notandum autem quod ibi Matthaeus posuit paropsidem, Marcus scripsit, in catino. Est autem paropsis, ut quidam dicunt, vas escarium quadrangulum, ob hoc ita dictum quod paribus absidis sit, hoc est, aequis lateribus. Catinum autem est vas fictile aptum ad immittendum liquorem. Nec hic aliqua repugnantia est. Potuit enim fieri, ut in ipsa mensa vas fictile
Abbreviated transcription (Latin):
tunitas iuddae quam quaerebat ut traderet magistrũ quod fuit timor sacerdotũ netumultu
fieret in populo Ipsum ergo meditabant᷑ simul uendior et emptores neimpediret fraudu¬
santa fabo eorums pim petum popali ne ꝑuim eripereturihs demduib: eoncon Inmtieitet
hodie sudo e scelus quođ dñm ac magistrum dm̃q suũ pecunia uendider  uelut im mine e
nesae iumer hoerent net ani cauent Namcum promuneribi fa uscoiura que liboriri fixien

Expanded text:
tunitas Judae quam quaerebat, ut traderet magistrum, quod fuit timor sacerdotum ne tumultus tunitas Judae quam quaerebat, ut traderet magistrum, quod fuit timor sacerdotum ne tumultus fieret in populo. Ipsum ergo meditabantur simul venditor et emptores, ne impediretur fraudulenta factio eorum per impetum populi, ne per vim eriperetur Jesus de manibus eorum. Multi ergo hodie Judae scelus, quod Dominum ac magistrum Deumque suum pecunia vendiderit, velut immane et nefarium exhorrent, nec tamen caven
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur iuda scariot Ad principes sacerdotum et ait illis. Quid uultis mͥidare et ego uo
eũ tradã : Et reliqua. Quod aut̃ dixit abut ad sum mos sacerdotes ut proderat eum
illis ostendit eũ ñ a principib: inuitatum non ulla necessitate constrictum sed sponte pro¬
pria sceleratȩ mentis in isse conisilium. Infelix iudas dampnũ quod exeffusione ungea¬
ti accessisse credebat uult magistri praetio compenscre. Nec certã põstolat summã ut
saltẽ lucrosam uiderent᷑ prodito sed quasi uilae tradens mancipium in potestate em̃ tiũ
posuit quantũ uellent dare. Qui censtituer ei xxx argenteos. Iosephnon ut multi
de qua erebat opontunitatẽ ut eũ traderet eis. bunic locũ manifestius lucas euangelitta.
dis seruit dicens et quaerebat oportuninitatẽ ut traderet illum sine turbis. Hoc enim fuit opor¬

Expanded text:
dicitur Judas Scarioth, ad principes sacerdotum, et ait illis: Quid vultis mihi dare, et ego vobis dicitur Judas Scarioth, ad principes sacerdotum, et ait illis: Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum tradam? etc. Quod autem dixit: Abiit ad summos sacerdotes ut proderet eum illis, ostendit eum non a principibus invitatum, non ulla necessitate constrictum, sed sponte propria sceleratae mentis inisse consilium. Infelix Judas damnum, quod ex effusione unguenti accessisse credebat, vult magistri pretio compensare. Nec certam postulat summam ut saltem lucro suaderetur proditio, sed quasi vile tradens mancipium in potestate ementium posuit quantum vellent dare. Qui constituerunt ei triginta argenteos. Joseph non ut multi de quaerebat oportunitatem ut eum traderet eis. Hunc locum manifestius Lucas evangelista disseruit dicens: Et quaerebat opportunitatem ut traderet illum sine turbis . Hoc enim fuit oppor
Abbreviated transcription (Latin):
geliũ suum toto orbe celebrandũ. Not andũ aut̃ quod sicut maria gloriã adepta ẽ. toto
orbe quacumq: ecclesia sca difusa ẽ deobsequio quod dño piae deuotionis ex hibuit Itaec̃tra¬
rio ille qui obsequio eius derrahere temeraria lingua nontimuit. ꝑ fidiȩ nota lon ge lateq:
infamatus et dõsimul atq hominib: merito factus ẽ exosus Sed dñs bonum laude digna
remunerans futuras impu contumelias tacenido praẽteriit. Tunic ab uit unus deduo decĩ
quidicit᷑udas scarioth ad principes sacerdotũ et ait illis. Quid uultis mͥ dare et ego uobis¬
eũ tradã: At illi constituer ei exx argenteos:. Haec senda ad illã iungenda ẽ Vbi superi¬
us consilium sacerdotum de int̃ feitione xp̃i retulit. Quando ergo principes sicerdotũ
consiliũ inierunt ut iłm do lotenerent et occiderent Tunc abuit unus deduo decim qui

Expanded text:
gelium suum toto orbe celebrandum, Notandum vero quod sicut Maria gloriam adepta est toto gelium suum toto orbe celebrandum, Notandum vero quod sicut Maria gloriam adepta est toto orbe quacunque Ecclesia sancta diffusa est, de obsequio quod Domino piae devotionis exhibuit, ita e contrario ille qui obsequio ejus detrahere temeraria lingua non timuit, perfidiae nota longe lateque infamatus, et Deo simul atque hominibus merito factus est exosus. Sed Dominus bonum, laude digna remunerans, impii contumelias tacendo praeteriit. III. Tunc abiit unus de duodecim qui dicitueum tradam? At illi constituerunt ei triginta argenteos. Haec sententia ad illam jungenda est ubi superius consilium sacerdotum de interfectione Christi retulit. Quando ergo principes sacerdotum consilium inierunt, ut Jesum dolo tenerent et occiderent, tunc abiit unus de duodecim, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit etcȩ ego uobiscum sum omnib: dieb: usq ad consũmationẽ scłi. Et nunc loquatur
me aut̃ nonsem ꝓhabecs Sed mibhi uidetur in hoc loco de p̃sentia ditere corporali. quod nequ
cũ eisita futurus sit postresurrectionẽ quomodo nunc in omni conuictu et familia ritate
cuiius rcimemor apłscut. Et si noueramus iħ m xp̃m secundum carnẽ sed nunciam non
nouimus eũ. Alittens enim haec unguentũ hoc in corpus meũ ad sepeliendum me fecit
Quoduos putatis ꝑdicionẽ eẽ ungenti officium sepulturȩ ẽ. Nec mirum simihi officium
odor ẽ suae fidei dederit cum ego proea fusurussim sanguinẽ meum. Am̃dico uobi subicũ
p̃dicatum fuerit hoc euangelium in toto mundo dicetur. et qđ fecit in memoriam eius
Nontã in toto mundo ista mulier qua mecdesia p̃dicat᷑ quod sepelierit saluatorẽ quod unxerĩ
capud eius. Attende nontiam fucurorum qđ passurus postbiduum et moriturus. sciat euaas¬

Expanded text:
discipulos: Ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem mundi , et nunc loquatur: Me autem non semper habebitis. Sed mihi videtur in hoc loco de praesentia dicere corporali, quod nequaquam cum eis ita futurus sit post resurrectionem, quomodo nunc, in omni convictu et familiaritate. Cujus rei memor Apostolus ait: Et si noveramus Jesum Christum secundum carnem, sed nunc jam non novimus eum . Mittens enim haec unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit. Quod vos putatis perditionem esse unguenti, officium sepulturae est. Nec mirum si mihi bonum odorem suae fidei dederit, cum ego pro ea fusurus sim sanguinem meum. Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod haec fecit in memoriam ejus. Non tam in toto mundo ista mulier, quam Ecclesia praedicatur, quod sepelierit Salvatorem, quod unxerit caput ejus. Et attende notitiam futurorum, quod passurus post biduum et moriturus, sciat Evan
Abbreviated transcription (Latin):
laudat et praedicat capud profecto illius ungento p̃tioso ꝑfundit Cũ uero as sumitae mrs¬
teria humanitatis aeq digna reuerentia suscipit inpedes utq dñi ungentũ nardipis ticumid ÷
fidede acuerum profundit: quia illã eius naturã qua terram c̃angere. hoc ÷ int̃ hominescuer¬
scridignatus e. picai p̃dicatione cõmendat. Ac deuoris ueneratur obsequis. Videntes aut̃ discipu¬
rib: Matheus haec qͥ odo et marcus sinec dochicos loquitur pluralẽ uidelicet uumerum
pro singulamponens Nam iobannes distinctus loquens iudam haec locutũ eẽ testatur et hoc
eratia cupiditatis et quco fur fuisset et loculos habens ea quae mittebantur portare porest etiã
intellegi quod et aliidiscipuli aut senserint hocaut dixerint. Aut eis iuda dicente ꝑsua sumstt
atq cm ium uoluntatem matheus et marcus etam uerbis ex praesserint sediudas protereano
dixerit quia fur erat ceteriuero propt̃ pauperum curã. Iohaunem aut̃ desolo illo id cõmomc¬

Expanded text:
laudat, et praedicat, caput profecto illius unguento pretioso perfundit. Cum vero assumptae mysteria humanitatis aeque digna reverentia suscipit, in pedes utique Domini, unguentum nardi pisticum, id est, fidele ac verum profundit: quia illam ejus naturam qua terram contingere, hoc est inter homines conversari dignatus est, pia praedicatione commendat ac devotis veneratur obsequiis. Videntes autem discipu. Aug. Matthaeus haec, quomodo et Marcus synecdochi κῶς loquitur, pluralem videlicet numerum pro singulari ponens. Nam Joannem distinctius loquens, Judam haec locutum esse testatur, et hoc gratia cupiditatis, eo quod fur fuisset, et loculos habens, ea quae mittebantur portaret. Potest etiam intelligi quod et alii disadque omnium uoluntatem Mattheus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pauperum curam, Iohannem autem de solo illo id commemo
Abbreviated transcription (Latin):
abeo ratio postula retur ita euit timui tam quam perreuerentiam oc metũ uete rũ p̃ceptoꝵ
usus eucngelicae liberaatis absuneat dicatq: ecce quod tuũ ẽ uelud inhis q̃ ad ñop̃cepias¬

Expanded text:
ab eo ratio expostularetur, ita ait: Timui te , tamquam per reverentiam ac metum veterum praeceptorum, ab eo ratio expostularetur, ita ait: Timui te , tamquam per reverentiam ac metum veterum praeceptorum, usu evangelicae libertatis abstineat dicatque: Ecce quod tuum est, velut in his quae a
Abbreviated transcription (Latin):
itsum fide eucingelu duplicuuerat. Ita istȩ in crementa duorum ttlertorum. de opericio¬
ne promerut et intruditione acreditu dissimib pcrtame apuddñm muntis amiborpi mest
ut gentiũ fidem exciequatum credentium exlege scentici nosceremus Ncm cum lcudatione
eadem iubetor ingtuidium dñi introire. Esc cuĩt dupli cadio sumpaie pecuniae operationẽ
fidei cddidisse et quae opinione crediderant reb stutisq gessis se qui uerounum
trdentum ciccepit et interra recendit popolus ẽ in lege persistens tous carnalis e fupidus¬
et nibil spiriaile intelligens et quem diruis praedicctionis eu angelicae subetit sed propter
inuidiã saluindarum gentium interra acceptum talentũ tibsconderit nequȩ ipse utens
neque utendum ciluis dis penset sed sufficere sibilegem existmet ad sulutem Adq ideo cum

Expanded text:
ipsum fide Evangelii duplicaverat, ita iste incremento duum talentorum, idque operatioipsum fide Evangelii duplicaverat, ita iste incremento duum talentorum, idque operatione promeruit. Et in traditione ac reditu dissimili par tamen apud Dominum munus amborum est, ut gentium fidem exaequatam credentium ex lege scientiae nosceremus, nam cum laudatione eadem jubetur in gaudium Domini introire. Est autem duplicatio sumptae pecuniae operationem fidei addidisse, et quae opinione crediderant, rebus factisque gessisse. Qui vero unum talentum accepit, et in terra recondit, populus est in lege persistens, totus carnalis eet nihil spiritale intelligens, et quem virtus praedicationis evangelicae non subeat, sed propter invidiam salvandarum gentium, in terra acceptum talentum absconderit; neque ipse utens, neque utendum aliis dispenset, sed sufficere sibi legem existimet ad salutem. Atque ideo cum
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus ille quiquinq ttlenta accepit. populus exlege credentinm et esqua prifectus
meritum ipsius recce probeq perfuncta euangebicae fidei o pertitione duplicauit
Tcraitionem cũt ponenda idicii ex am̃ẽ quõ cuelestis uerbi uscs gtq reditus dispensca taleni posti¬
lacur: Igitur cui erant quinq commissci dño reuerso dequinq decem obtulit
talis scilicet infide repertus qualis in lege qui decem uerborum quinq libris morsi¬
si praeceptorum obedientiom pergratiam eu angelicae iufaficattionis expleuerit.
Igiuir iubetur ingaudium dñi introire. Idẽ in honorem gloriae xp̃i recipitur. Ille
uẽro seruus cuiduo talenta commis sasunt. genaum populus ẽ fide &t̃q confessione et filu
et corde fidelis et ore confessio ẽ. Hae cergo huic suntdua talenta commis s
pedienar ille omnescitimentum inquinq tedentis id est in lege cognouerat ido:

Expanded text:
Servus ille qui quinque talenta accepit, populus ex lege credentium est, ex qua profectus Servus ille qui quinque talenta accepit, populus ex lege credentium est, ex qua profectus meritum ipsius recte probeque perfunctae evangelicae fidei operatione duplicavit. In ratione autem ponenda, judicii examen est, quo coelestis verbi usus atque reditus dispensati talenti postulatur. Igitur cui erant quinque commissa, domino reverso de quinque decem obtulit, talis scilicet in fide repertus qualis in lege, qui decem verborum quinque libris Moysi praeceptorum obedientiam, per gratiam evangelicae justificationis expleverit. Igitur jubetur in gaudium domini introire, id est, in honorem gloriae Christi recipitur. Ille vero servus cui duo talenta commissa sunt, gentium populus est, fide atque confessione et Filii et corde fides et ore confessio est . Haec ergo huic sunt duo talenta commissa. Sed ut prior ille omne sacramentum in quinque talentis, id est, in lege cognoverat, idque
Abbreviated transcription (Latin):
quam qui quinq ttilerat accepert daretur: Illienim dari debuit quiminus quã eiꝰplas haburt
sed sicut superius diximus perquinq: tulenar quinq: uidelicet sensus idẽ exteriorũ scientia
designatur. Perduo cũt talenee intellectis et operatio exprimitur: Plus ergobabuit
quiduo quã quiquinq: talenta percepit : Quic qui pertelentt quinqi extoriorũ administrutionẽ
meruit ab intellecta quoq: internorum adbuc uatuus fuit Vnum ergotalentm qđ intel¬
lectũ significari diximꝰ illidari debuit quibena exterumti : quae occeperct miniferciuit: Quod
cotidie in scã ecclesici cernimꝰ quia pleriq dũ beneminis trant exteriora quae aiccipiunt per
adiunitim grutiã cid intellectũ quoq mrstiũ ꝑducuntur ut enim dint̃na in telligentia pollean
qui extoriortĩ fidelit̃ administrunt. Item alit̃ haec parabola scđm cillogoriã expompotest

Expanded text:
quam qui quinque talenta acceperat, daretur: illi enim dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. quam qui quinque talenta acceperat, daretur: illi enim dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est, exteriorum scientia designatur; per duo autem talenta intellectus et operatio exprimitur: plus ergo habuit qui duo quam qui quinque talenta percepit: quia qui per talenta quinque exteriorum administrationem meruit, ab intellectu internorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significari diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant, exteriora quae accipiunt per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant, qui exteriora fideliter administrant. Item aliter haec parabola secundum allegoriam exponi potest.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ me nouertis et cliena seccri Ibiq metere ubi non seuerim quare nontibi iftius modi
curteitee uncus sit timorem ut scres me mat diligentius quaesiturum et dares pecanicm mai
siue crgentum num muliriis utrumq enim. ADTIBI ogreus sermo significet edoquir ma¬
quid dñ eloquici osit crgentum igne examincitum probatum teritie purgidum septuplũ¬
Pecoma ergo et airgentum pntiedicatio euangeli ẽ et sermo diuinus quii : dari debuit numirll̃¬
rus e traperetis idẽ uelciteris doctorib quod fecerunt Et apostoli persingultis prouinuia
prties bieros et ep̃s ordincintes uel cunctis credentib: qui possunt peuniam duplicatia
etium usuris reddere ut quicquid serui de dicertaait opere eplerem
Tollite uitin aibeo tilentum quet dateei qui habet decem cilentaplere
Oportunum ualde uidebatur. ut cum malo seruo unum ttilentum tollitur. ei potius qui duo

Expanded text:
esse me noveras, et aliena sectari, ibique metere ubi non severim, quare non tibi instiusmodi esse me noveras, et aliena sectari, ibique metere ubi non severim, quare non tibi instiusmodi cogitatio incussit timorem, ut scires me mea diligentius quaesiturum, et dares pecuniam meam, sive argentum nummulariis? Utrumque enim ἀργύριον, Graecus sermo significat. Eloquia, inquit, Domini eloquia casta, argentum igne examinatum. Pecunia ergo et argentum praedicatio Evangelii est, et sermo divinus, qui dari debuit nummulariis et trapezetis, id est, vel caeteris doctoribus quod fecerunt et apostoli per singulas provincias presbyteros et episcopos ordinantes, vel cunctis credentibus, qui possunt pecuniam duplicare, et cum usuris reddere, ut quidquid sermone discerent opere explerent. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. pportunum valde videbatur, ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo
Abbreviated transcription (Latin):
metere ubi non seminaui id est eticim cos impiettas reos tenere quib uerbum legis dut euan¬
geli non minisercitum est Exeoenim quodmncdus seruus cusus est dicere meter
ubi non semincisti et congregtis ubi nonsparsifa. Intelligimus eaiam gentilium et philo¬
sophorum bontim uitum recipere dñm et cliter habere eos quiiuftie aliter qui iniusta
ogiur et cidcom pariiionem eius qui naturalem legem seruant condempnari cos
quiscriptam legem neglegtint oportuit ergo tecommit tere pecuniam meam num¬
mularisEt ueniens ergo recepissem utq quod meum estcum usura Quod puttuuen
se pro excuscitione dixisse inculpam propiam ueraitur.  Seruus autem malus ideo
appellatur quia calumniam dñõ sticit. Niger quia talentum noluit duplicarete.
snaltero superbia in altero negligentia condempnctur Si inquid durum et cridelem

Expanded text:
non metere ubi non seminavi, id est, etiam eos impietatis reos tenere quibus verbum legis aut Evannon metere ubi non seminavi, id est, etiam eos impietatis reos tenere quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Ex eo enim quod malus servus ausus est dicere, Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturalem legem servat condemnari eos qui scriptam legem negligunt. Oportuit ergo te committere pecuniam meam nummulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura. Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Servus autem malus ideo appellatur, quia calumniam Domino facit; piger, quia talentum noluit duplicare, ut in altero superbiae, in altero negligentiae condemnetur. Si, inquit, durum et crudelem
Abbreviated transcription (Latin):
mos seeẽ conspiciunt quos et peccatores sefecentur et dnm̃ repellunt eumq sc̃ificari
debuertint fugiunt et uelut percurbationẽ consilium non habent dum moriantur et uittin
timent. Prustrai aũt quidam hac sibi peruersitaiteblandiuntur ut dicant: Sufficit ut đse
unus quisq rationõ reddat. Quidopus ẽ aliis p̃dicare duc ministrare ut eaam de ipsis ra¬
tionem reddere quisq: cogticur cũ apud dñm eac̃ illi sint in excusaibiles quib: lexdcti nor
est Neque cudito eucingelio dormierunt: quic percreaturam potertant cognoscere creitorem:
auus inuisibilia aconstitutione mundi perea quoe ftciti sunt intellecta conspiciuntur:
unde huic seruo protinus rospondetur. Res pondens cutem dñs cius Dixit ei. Serue male
etpoiger sciebas quia meto ubi non semino et congrego ubi nonsparsi c̃ hoc es enim quasi

Expanded text:
nfirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Domino repellunt, eumque in quo sanfirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Domino repellunt, eumque in quo sanctificari debuerant, fugiunt, et velut in turbatione consilium non habent, dum moriuntur et vitam timent. Frustra autem quidam hac sibi perversitate blandiuntur, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat, quid opus est aliis praedicare, aut ministrare, aut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur? cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant cognoscere creatorem, cujus invisibilia a constitutione mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Unde huic servo protinus respondetur: Respondens autem Dominus ejus dixit ei: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Hoc est enim quasi
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse consilio: nedum lucra pecuniae quaereret etiam desorte periditaretur. Nottũ¬
dum autem quod in utilis seruus durum dñm uocat. cuittonen adlucrum deseruire
dis simulct. Et aimuisse sedicit in lucro talentum expendere. qui hoc solum timere debuerat
ne hoc si nelucro reporturet addnm̃. Sunt enim pleriq in sca edesia quorumistte seruus
imaginem tenet qui melioris uias uitte aggredi meuiunt. et ttoen iacere insui temporis
ignduia non perti mescunt. Cumque sepeccatores considerant scitatis uias arripere
trepidunt et remanere in suusinquitatib: non formidant. Quorum bene pecrus adhuc
infirmitate positus speciem tenet cum uiso mirticulo piscium dixit Exiame dñe quio
peccator bomosũ. Immo sitepeccatorem considercis oportet ut ate dñm non repellas:
Sed qui idcirco melioris habitds uias et rectioris uitue cpp̃hendere arcẽ nolunt quia i¬

Expanded text:
fecisse consilio, ne dum lucra pecuniae quaereret, etiam de sorte periclitaretur. Notanfecisse consilio, ne dum lucra pecuniae quaereret, etiam de sorte periclitaretur. Notandum autem quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucro talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro reportaret ad dominum. Sunt enim plerique in Ecclesia quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vias vitae aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt. Cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet, cum viso miraculo piscium dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia i
Abbreviated transcription (Latin):
sermo blanditur. et ad bona multa ac maxima praemia inutate.
qui a edcom parationom futurorum quae permanent pruesentia on nia
quue trunseunt quasi pauca esse uidentur Intra inquid ingaudium dñi
tui. et suscipe quae nec oculus uidit. neo duris audiuit nec in cor homini
ascenderunt. Quid autom potest maius dari fideli seruo. quam ess
cum domino: et uidere gaudium dñi sui Accedens ctem et qui
unum talentum accẽperat. cut
Oñe suo quia homo durus es metis ubi non seminasti et congregcis ubi nonsparsifa. Et timen¬
abi et abscondi talentum tuum interra. Ecce babes quodtuum. ẽ. Uerum quodscriptum. ẽ
adexcusaindas excuscitiones in peccatis. ecce huic seruo contigit ut adpigritiam et neglegen¬
ticm superbice quo que crimen accederet. Quienim debuit simpliciter in hertiam
confiteri ep orare patrem ftimilias econtrario calum niatur. et dicit seprudent̃ĩ

Expanded text:
sermo blanditur, et ad bona multa et maxima praemia invitat, sermo blanditur, et ad bona multa et maxima praemia invitat, quia ad comparationem futurorum quae permanent, praesentia omnia quae transeunt, quasi pauca esse videntur. Intra, inquit, in gaudium dtui, et suscipe quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt . Quid autem potest majus dari fideli servo, quam esse cum Domino, et videre gaudium Domini sui? Accedens autem et qui unum talentum acceperat, ait: Domine, scio quia homo durus es: metis ubi non seminasti, et congregas ubi nones quod tuum est. Vere quod scriptum est, Ad excusandas excusationes in peccatis , etiam huic servo contigit, ut ad pigritiam et negligentiam superbiae quoque crimen accederet. Qui enim debuit simpliciter inertiam confiteri, et orare patremfamilias, e contrario calumniatur, et dicit se prudenti
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in sinuat quibone laberaintem seruum ad gcudium cieternum inuiata
Euigen quoque interucto .e. luettintis et bene gtuidens dñs seruuno banube&
cic fidelem ingaudium suum intrare iubet quia ipse est solus quem propheto
uit Heaficabis nos ineciudio cum uultu tuo. delecattiones in dexteratua usq
omni corruptionis molestia desieternis gaudus in illa ccuelesi sede gloricitur
Tunc ad dominisui gcuidium perfecttie into mittitur quando in cieterna
illa patria cissum ptus ceeq angelorum coeꝗb admixtus sic interius gaude
dem unere ut nonsitiam quodexterius doleat decorruptione Acces sit
cuitem et qui duo tulenta acceperat: et uit. D ũe duo tulenti trtid disti
mihi. ecce cilia duo lucrtitus sum Nt illi dñs euis. Euge serue bon&
etfidelis quia super ꝓcuica fuifa fidelis. supra multa te constituam intra
inguidium drũ tui. Vtriq seruo ut ante iam dixi. et quide quinq
talentis fecerait decem. et qui deduob quatuor. id est patris familias

Expanded text:
insinuat, qui bene laborantem servum ad gaudium aeternum invitat. Euge quoque interjectio est laetantis; et bene gaudens Dominus servum bonum ac fidelem in gaudium suum intrare jubet. Quia ipse est solus ad quem Propheta ait: Laetificabis nos in gaudio cum vultu tuo, delectationes et in dextera tua uomni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admistus, sic interius gaudet de munere ut non sit jam quod exteautem et qui duo talenta acceperat, et ait: Domine, duo talenta tradidisti mihi, ecce alia duo lucratus sum. Ait illi dominus ejus: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam, intra in gaudium domini tui. Utrique servo ut ante dixi, et qui de quinque talentis fecerat decem, et qui de duobus quatuor, idem patrisfamilias
Abbreviated transcription (Latin):
pnge tirs nonadustces num sedfidele fuit quo maria daui unait capudet pedes Nam
piruis eraas dicitur fides unde diriuatur pisticũ Feruitt aut̃ denando phisiclogiquia
uen inuiptlis ist exut gertis Vnde merito insunsetione capitis et pedu sni sdle uquast
un quidẽ uoubaeuis genera sed ominia herbas ipter indicum quod pracciosus : Mrsate
autem deuotio haec maniae duo minis crantis fidem ac pietatem desig nat ecdesiae
scae quae lo quitur in amoris cantico dicens: Dumiẽ ẽ trexin iab cubitu suo nardus mea dedit
odorinosiu. Nuaeniminum uerba et semel iuxta litterã manib: mariae com̃pleuret co¬
tidie in ounib suis membris spiritalit̃ implere non de sinitiatto disfusa orbe e aretco
noniieluae ĩ i. Po autem gratiuas qui sem pertrium ꝓhat nos in ap̃o mitet edoremm

Expanded text:
unguentum non adulterinum, sed fidele fuit, quo Maria Domini unxit caput et pedes, nam unguentum non adulterinum, sed fidele fuit, quo Maria Domini unxit caput et pedes, nam πίστις Graece, dicitur fides: unde derivatur πιστικόν. Ferunt autem de nardo physiologi, quia principalis sit in unguentis. Unde merito unctioni capitis et pedum Domini oblata est. Sunt quidem multa ejus genera, sed omnia hebetiora praeter Indicum, quod pretiosius est. Mystice autem devotio haec Mariae Domino ministrantis fidem ac pietatem designat Ecclesiae sanctae, quae loquitur in amoris cantico dicens: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum . Quae nimirum verba, et semel juxta litteram manibus Mariae complevit, et quotidie in omnibus suis membris spiritaliter implere non desinit, quae toto diffusa orbe gloriantur, et dicunt: Deo autem gratias qui sempe
Abbreviated transcription (Latin):
et unxit pedesiba. et exters capillis sius pedescius Et demurimpieta etexodore
nci e enoumdbi eriro marous posuit nardi spicati. uibi iobornes habeta rdipis¬
tei ehiomumdissdrariam in sub seq uenitib: demons trabimus : Est aut̃ alaba strũ
nici ea iero solent eo quodoptime seruare eainicorrupta dictaun a Nu ascuur uregito
thebasue grptias et damascum srriae ceteris catididius probatissimum uero in idia
fragllus cieicon eussiut a rom atica graui ut aiunt e eist pro adiersedbuer acnena
Scagulig qua e uis pingui situ redolerte aut̃ ciorersum aspero saponse frio aarugra
es ioaesietione odordi ierum etiam quo pracciosuis ett spicarum quoq acfolio nuim
bos & fidele ideo dicitur quic saeoe solent aliu midito rum ungenta pcioset simmlibi her¬
bis ulterare sicua pimentari quipig merita uendene iuitnunt peeqqueminsn siidibi fies
pnereentis q uaeidains genminci ꝑfraudem quib e mentium deladant a speccũ sed hoc

Expanded text:
nxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus, et domus impleta est ex odore unguenti. Ubi enim Marcus posuit nardi spicati, ibi Joannes habet nardi pistici: quorum differentiam in subsequentibus demonstramus. Est autem alabastrum ria cavare solent, eo quod optime servari ea incorrupta dicantur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae caeteris candidius, probatissimum vero in India. Nardus vero est frutex aromatica, gravi ut aiunt et crassa radice, sed brevi ac nigra fragilique, quamvis pingui, sic redolente, ut cypressus, aspero sapore, folio parvo ice confectum nardi, verum etiam quo pretiosius esset, spicarum quoque et foliorum , id est, fidele, ideo dicitur, quia saepe solent aliqui medicorum unguenta pretiosa similibus herbis adulterare. Sicut pigmentarii qui pigmenta vendere soliti sunt, frequenter intermiscent pigmentis quaedam germina per fraudem, quibus ementium deludant aspectum. Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
martusq ꝑhibent oleo sco ꝑfudit. Norandum autem quod debor inigaenta munu mathe
refert Et cũ esset ihs bechaniae indomosimonis leprosi et recum beret uenta musiera
habetis alab austrum un guenti nardispicati praeciosi et fracio a labaustro effudit super

Expanded text:
Matthaeusque perhibent, oleo sancto perfudit. Notandum autem quod de hoc unguento Marcus ita Matthaeusque perhibent, oleo sancto perfudit. Notandum autem quod de hoc unguento Marcus ita refert: Et cum esset Jesus Bethaniae, in domo Simonis leprosi, et recumberet, venit mulier habens alabastrum unguenti nardi spicati pretiosi, et
Abbreviated transcription (Latin):
cur quicerte publicanus. eẽ desiserat. Quidam simonis leprosi domameam uolunt intelleri
pantẽ popali quaȩ crediderit dũo : et ab eo curata sit. Srmoni quoq oboediens diciturAc¬
ces sit aut̃ mulier habens a lab austrum uniguenti p̃ciosi et effudit super ipsius recumberi¬
tis Mulier ista maria erat magdalena soror latari quem suscitauit iħsamantius
ut iobarines aperte commemorat. Qui etiam hoc ante sexdies paschae factum tefatur
pridie quama sinio sedens cumpalmis ec laude turbarum hierosolrmam uenireo  pfaerur
aut̃ ñ alia quae condam ut lucas scribit peccatrix. ad hucueniens pedes drũ lacrimis pae¬
urraam ase caagoui  ed uri gerito piae canfessionis liniuit et quia multum dilexit multonum
ueniam pecettorum apio udice promeruit. Nunc uero iufusica deeramiuataret
fecca dĩo nontantun pedes eius ut idem iohauines narrut Verum etiam capud ut matheu

Expanded text:
tur, qui certe publicanus esse desierat. Quidam Simonem leprosum, volunt intelligere tur, qui certe publicanus esse desierat. Quidam Simonem leprosum, volunt intelligere partem populi quae crediderit Domino, et ab eo curata sit. Simon quoque obediens dicitur. Accessit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi, et effudit super caput ipsius recumbentis. Mulier ista Maria erat Magdalena, soror Lazari, quem suscitavit Jesus a mortuis, ut Joannes aperte commemorat . Qui etiam hoc factum ante sex dies Paschae testatur, priusquam asino sedens cum palmis et laude turbarum Hierosolymam veniret. Ipsa est autem non alia, quae quondam, ut Lucas scribit, peccatrix adhuc veniens pedes Domini lacrymis poenitentiae rigavit, et unguento piae confessionis linivit. Et quia multum dilexit multorum veniam peccatorum a pio judice promeruit . Nunc vero justificata et familiaris effecta Domino non tantum pedes ejus, ut idem Joannes narrat , veru
Abbreviated transcription (Latin):
stictȩ suaꝰ plagȩ eorum Cũ aũt eẽt ihs in bethania in domosimonis leprosi huiꝰ
locs inorrtitionẽ matebeis et marcii cũiã dixissens postbiduũ fucurũ pascharecapit¬
lanlo adillũ diẽ redeuas inbetbaniã quierut ante sex dies pascbe et narrat qđ iobam̃s
decenȩ unguento refert unđuenturus ertet ils tero solyma. Cuiꝰ rer ꝑ acta uar¬
retione illuc iterũ rederiN unđ fuer digressi id ẽ ut eaã sermo dm̃i narr& quem
habuit antebiduũ pascbȩ et fuctũ uide e conungatur ad consiliũ sacerdotũ qđ
babuer̃ tractuases denecȩdai. Sed considertndũ qđ passuris proomni mundi
dñs etuniuersas nauones suo sadguine redẽptur moratur in bethania in domo
oboedientie quȩ condã stut symonis leprosi. Non quod leprosus illo tẽpare perma nere
sed qui ante leprosus postea a saluatore mundatus ẽ nomine pristino ꝑmanente ut uirtus cu¬
rantis appareat. Nam et incatalogt a płorum cũ pristinio uitiomatheus publictinus appella¬

Expanded text:
I. Cum autem esset Jesus in Bethania in domo Simonis leprosi. Hujus loci narrationem Matthaeus et Marcus, cum jam dixissent post biduum futurum Pascha recapitulando, ad illum diem redeunt in Bethaniam, qui erat ante sex dies Paschae. Et narrant quod Joannes de coena et unguento refert, unde venturus erat Jesus Hierosolymam. Cujus rei peracta narratione illuc iterum redeunt unde fuerant digressi, id est, ut jam sermo Domini narretur quem habuit ante biduum Paschae, et factum Judae conjungatur ad consilium sacerdotum quod habuerunt tractantes de nece Domini. Sed considerandum quod passurus pro omni mundo Dominus, et universas nationes suo sanguine redempturus, moratur in Bethania, in domo obedientiae, quae quondam fuit Simonis leprosi. Non quod leprosus illo tempore permaneret, sed qui ante leprosus postea a Salvatore mundatus est, nomine pristino permanente, ut virtus curantis appareat. Nam et in catalogo apostolorum cum pristino vitio Matthaeus publicanus appella
Abbreviated transcription (Latin):
ac felle pottindus recte promitut gloriam trium phantis ut secutura scan dala pollici¬
tacionis p̃mio compensaret. Et notandum qđ qui in maiestatis cernendus ẽ. filius homi¬
ueniet quem ad modum uid istis eum euntem in caelum. Et ipsede se hoc in locodit Cũ uene¬
rit filius hominis in in ciestate sua idemenim filius dĩ filius hominis. et filius homi¬
nis filius dĩ aliud scđm humanitatem cliud scđm diuinitatem. non alius sed unis¬

Expanded text:
ac felle potandus, recte praemittit gloriam triumphantis, et secutura scandala polliciac felle potandus, recte praemittit gloriam triumphantis, et secutura scandala pollicitationis praemio compensaret. Et notandum quod qui in majestate cernendus est, Filius homiveniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Et ipse de se hoc in loco ait: Cum venerit Filius hominis in majestate sua. Idem enim Filius Dei filius hominis, et filius hominis Filius Dei, aliud secundum humanitatem, aliud secundum divinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
prosectus ẽ redect Quasi peregre qui ppecibiit quide hac terra inqua natus ẽ longe
discessit Sed profecto reuertetur utđ ailentis rationes ponat. Quasiabona accionestor¬
pescaꝵ deipsis donis quaecontulit nos districcius iudicat. Consideremus ergo quae ticcepr¬
mus atq in eox erogtaone uigilemus. Nulla nos abspiritali opere terrena cara impedia
nesi interra talentum absconditur tulena dñs adiracundiam prouocetur. Piget etenĩ
seruuscũ im iud exculpas examinat talentum de terra leuat qr sunt pleriq: quituno
sea terrenis operib: subtrabunt quando iam percinim aduersionem iudicis. ad&eternum
supplicium trahuntur. Ante ergo deti lenti nr̃i ponenda ratione uigilemus. ut cumiam
.c. ud ex ad feriendum inminet. lucrum nos quod fecimas excuset: Post parabolas aũt pro¬
lctis definemundi sequitur dñs modum fucuri iudicii exponendo et dicit. Cumaũt uenerta
Ergo proxime pascha futurus. Et tradendus cruce. Et illudendus abhominib Etuc&o

Expanded text:
profectus est redeat: quasi peregre quippe abiit, qui de hac terra in qua natus est discessit, sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat: quia si a bona actione torpescemus de ipsis donis quae contulit, nos districtus judicat. Consideremus ergo quae accepimus atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti Dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus cum jam Judex culpas examinat talentum de terra levat. Quia sunt plerique qui tunc se a terrenis operibus subtrahunt, quando jam per animadversionem Judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam Judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset. Post parabolas autem prolatas de fine mundi, sequitur Dominus modum futuri judicii exponendo et dicit: III. Cum autemErgo proxime Pascha facturus, et tradendus cruci, et illudendus ab hominibus, et aceto
Abbreviated transcription (Latin):
iħs Ille cuiego intinctũ panẽ porrexero etcã in tinxisset panẽ dedit iadae symonis
scarioths et posibuccdia Func introiuit in illũ satanas. Sedhic questio oritur Quomo do
istt iobannes nec non etlucas dicant iã ante incroisse satanan in conde uttra deret dñm
cũio hannes dixerit qđ poe buccellã in troierit ineũ satanas : Hocem̃ ita soluitur Intrauo
engo posthunc panẽ sitanas in dñi traditorẽ ut sibi iã traditũ plenius possideret inquẽ
prius intrauerait ut deciperot. Auxit enim peccatũ intraditionis p̃satio sacramenti: Cã
h omini ingato intras sit panis inuentrẽ. hostis inmentẽ Nortassis ꝑpanis intinecion ẽ
illi significans fictione. qui ficto adeaenã uenit amici et falsis ad magisrũ uadit discipalis

Expanded text:
exero. Et cum tinxisset panem dedit Judae Simonis Scarioth, et post buccellam tunc introivit in illum Satanas . Sed hic quaestio oboritur: Quomodo iste Joannes, nec non et Lucas dicant jam ante introisse Satanam in cor Judae, ut traderet Dominum, cum Joannes dixerit quod post buccellam introierit in eum Satanas. Hoc enim ita solvitur: Intravit ergo post hunc panem Satanas in Domini traditorem ut sibi jam traditum plenius possideret in quem prius intraverat, ut deciperet; auxit enim peccatum traditionis praesumptio sacramenti cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem, fortassis per panis intinctionem illius significans fictionem, qui fictus ad coenam venit amicus, et falsus ad magistrum vadit discipulus
Abbreviated transcription (Latin):
posse confingat. Qđ siquẽ mouet cũ cenatis saluator apłis suũ corpus ac sariguine tra¬
diderit quare nos uniuersalis ec clesiae consuetudine ieiuni doceamur eadem sacra m̃to
ꝑcipere breuit̃ audiat ideo tunc cenatos communicasse apłos quia necesse erat pascha¬
illud tipicum antea consũmari et sicadueri paschae sacramerita trarisiri¬
Nunc in honorẽ tantitamq: t̃ribilis saeram̃ti placuisse magistri secclesiae primo
rios dominice passionis participatio muniri primo spirnalib: epulis initerius¬
exceniusq sacrari ac deiude terrerus dapib: corpus etuilib: aescis refici
Quod autem dicit hic ÷ sanguinis meus noui testa menia
Acedist inceonẽ respicit̃ uetenis tes anti qđ hnrtorũ et uitulorũ ÷ sanguine dedicatũ

Expanded text:
posse confingat; quod si quem movet, cum coenatis Salvator apostolis suum corpus ac sanguinem traposse confingat; quod si quem movet, cum coenatis Salvator apostolis suum corpus ac sanguinem tradiderit, quare non universalis Ecclesiae consuetudine jejunii doceamur eadem sacramenta percipere, breviter audiat ideo tunc coenatos communicasse apillud typicum antea consummare, et sic ad veri paschae sacramenta traNunc in honorem tanti tamque terribilis sacramenti placuisse magistris Ecclesiae, primo nos Dominicae passionis participatione muniri, primo spiritalibus epulis interius sacrari, ac deinde terrenis dapibus corpus et vilibus escis refici. Quod autem dicit: Hic est sanguis meus novi testamenti ad distinctionem respicit veteris testamenti, q
Abbreviated transcription (Latin):
aequanimit̃ flagella culpae portabat alienae ut hinc ostendat quid in correp¬
tione faciat subditus si in flagello positus patrigratias agit aequalis. hic est¬
enim sanguis meus noui testameniti qui promulꝰ effudetur in remissione peccatoꝵ¬
Quia engo panis corpus confirmat. Vinum uero sanguinem operatur incane
hocad corpus xp̃i mistice illud refertur ad sanguinem. Uerum quia et nosiN
xp̃o et in nobis xp̃m manere opontet uinum domini calicis aqua miscetur At¬
testante iohanne aquae populi sunt. et neq: aquam solam neq: solam uinum sicut uiec
granun frum̃ti solum sine aquae admixtione et c̃fectione in panẽ ciiquam licet of¬
feure neq udelicet oblato quasi capud a membris secernendũ ẽẽ significet et uel xp̃m
sinrȩ redẽptionis amore pati potuisse uel nossine xp̃i passione saluari ac pat offerni

Expanded text:
aequanimiter flagella culpae portat alienae ut hinc ostendat quid in correpaequanimiter flagella culpae portat alienae ut hinc ostendat quid in correptione faciat subditus, si in flagello positus Patri gratias agit aequalis. Seest sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur. » Quia panis corpus confirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus Christi mystice, illud refChristo, et in nobis Christum manere oportet, vinum dominici calicis aqua miscetur. Attestante enim Joanne, aquae populi sunt . Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in panem, cuiquam licet offerre, ne talis videlicet oblatio quasi caput a membris secernendum esse significet, et vel Christum sine nostrae redemptionis amore pati potuisse, vel nos sine Christi passione salvari, ac Patri offerri
Abbreviated transcription (Latin):
sccundũ ordinẽ mechisedech Prangitaut̃ ipse panẽ quem discipulus perrigat uitos¬
tendere torporis sui fraccionẽ. Non absq suasponte ac procuratione uelicet pariem
cerai quoq gratia sacram̃t prius quam frangeret benedixit quia naturã hutnsar ilen
quampassurus assum psit ipsauuia cũ patre et sp̃u scõ gratia diuinae uinaaas impleuit
Sencdixit panem et fregit quia hominano assumptũ ita monti sub derediouedis c̃iu
ut cidiuinȩ in mortalitatis ueracit in ce poteniam de monstraret ldeoq uelo qesi
eum amorte resustandum ee doceree łt accipiens calicem gratias aegit eo dedit
illis dicens Sibite ex hocomis Cumad propinquare passiõ dicitur acceptopane pu
calice eratias egisse ꝑ hibetur. Gratias itaq agit qui flagella aliena eneiquatatis sus¬
cipit Et quinihil dignum ꝑ cussioni exbibuit humilitate in ꝑcussione benedictt ut bido
uidelicet ostendat quidunus quisq: in flagello culpae propriae facere debeat supse

Expanded text:
s haedum comedat. Frangit autem ipse panem, quem discipulis porrigit, ut ostendat corporis sui fractionem non absque sua sponte ac procuratione venturam, certi quoque gratia sacramenti priusquam frangeret, benedixit. Quia naturam humanam, quam passurus assumpsit, ipse una cum Patre et Spiritu sancto gratia divinae virtutis implevit: Benedixit panem et fregit, quia hominem assumptum, ita morti subdere dignatus est, ut ei divinae immortalitatis veraciter inesse potentiam demonstraret. Ideoque velocius eumillis dicens: Bibite ex eo omnes. Cum appropinquare passioni dicitur, accepto pane et calice gratias egisse perhibetur. Gratias itaqcipit. Et qui nihil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit; ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse
Abbreviated transcription (Latin):
gotus occupetur uss̃ crediti sibi udent cõmunicare dño rediti eius asingulis pofataturo Sbqo
culpã tulensum ab eo ñ icũ eucia gelu qđ suffo dercit sed legis scufertur eiq qlucũq: dupliga
uenit dat̃ dño dicente Omnien ĩ habenti dabitur et abundabit E aũt qui ñ babet Etqdui detur
habere duferatur abeo Quia habenti usum enuai geliorum eacii cegis honior redditum
nons habenii autem fidem xp̃i. et am quod habera sibiuidebatr Ser honetiditur

Expanded text:
egotiis occupetur, usum crediti sibi talenti communicare, Domino reditus ejus a singulis postulaturo. Ob quam egotiis occupetur, usum crediti sibi talenti communicare, Domino reditus ejus a singulis postulaturo. Ob quam culpam talentum ab eo verit datur Domino dicente: Omni enim habenti dabitur et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferetur ab eo. Quia habenti usum Evangeliorum etiam legis honor redditur. Non habenti autem fidem Christi, etiam quod habere sibi vid