comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ duodecimiae cȩt̾a.
Sicut mundus iste dupli¬
citer seruit homini. ad sustentati¬
onẽ carnis scilicet & ad eruditionẽ
mentis: sic uerbum caro factum. re¬
medium prestat &e exempłu. Reme¬
dium in eo quod oblatum ẽ ad re¬
demptionẽ: exemplum in eo quod
oꝑatum ẽ. ad imitationẽ. Remediũ
in eo quod factum est: exemplum

Expanded text:
annorum duodecim, etc. . Sicut mundus iste dupliciter servit homini, ad sustentationem scilicet carnis et ad eruditionem mentis, sic Verbum caro factum remedium praestat et exemplum. Remedium in eo quod oblatum est ad redemptionem; exemplum, in eo quod operatum est ad imitationem: remedium in eo quod fact
Abbreviated transcription (Latin):
mam innouat᷑. fõrma enĩ omĩno
potest ꝑire: eeñtia uͦ ñ omĩno pe¬
rit᷑ s deformatur amissa forma.
Unde est illud. Sp̃m rectum in¬
noua in uiscerib meis.Et de u¬
sticia creanda. Cor mundu crea

Expanded text:
am innovatur. Forma enim omnino potest perire; essentia non omnino perit, sed deformatur amissa forma. Unum est illud: Spiritum innova in visceribus meis . Et de justitia creanda: Cor mundum crea
Abbreviated transcription (Latin):
insania autẽ reputata. quod sine
necessitate dira sustinuit. Et tam̃
qui in sapientia sua cognosei ñ po¬
tuit. quasi in stulticia agnitus ẽ:
qͣm̃ qͥ in sua celfitudine manens ñ
potuit cõprehendĩin sua humilia¬
tione cepit agnosci. Quasi enim in
sapientia sua ds fuit. qͣndo in eo
qͦd ipsum decere uidebat᷑ ꝑmansit:
s ibi agnitꝰ ñ est. donec quasi desi-¬
puit. & indigna suscepit. Ibi autẽ
sapientiam mundi destruxit. uͥ
se in eo quod stultum mundo ui¬
debatur demonstrauit: ut disce¬
ret homo supra rationẽ mundi¬
uidebat in natura hominis dm
apparere. Deinde autẽ quasi ꝑ insa¬
niam ds prudentiã carnis euacu¬
auit: quando contra eiꝰ estimationẽ
agens. carnem suam sine retractio¬
ne ad penas &e torm̃ta exposuit: &e
sic eam ad incorruptionẽ resur¬
rectionis eduxit: ostendens qm̃ ñ
parcendo s castigando & ꝑsequẽ¬
do carnem seruare oportet. Sic gͦ
quia in sapientia sua. ꝑ sapientiã

Expanded text:
Insania autem reputata, quod sine Insania autem reputata, quod sine necessitate tam dura sustinuit. Et tamen qui in sapientia sua cognosci non potuit, quasi in stultitia agnitus est, quoniam qui in sua celsitudine manens non potuit comprehendi, in sua humiliatione coepit agnosci. Quasi enim in sua sapientia Deus fuit, quando in eo quod ipsum decere videbatur, permansit; sed ibi agnitus non est, donec quasi desipuit et indigna suscepit. Ibi autem sapientiam mundi destruxit, ubi se in eo quod stultum mundo videtur, demonstravit, ut disceret homo supra rationem mundiidebat in natura hominis Deum apparere. Deinde autem quasi per insaniam Deus prudentiam carnis evacuavit, quando contra ejus existimationem agens carnem suam, sine retractione ad poenas et tormenta exposuit, et sic eam ad incorruptionem resurrectionis eduxit, ostendens quod non parcendo, sed castigando et persequendo carnem servare oportet. Sic ergo quia in sapientia su
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia ꝑ sapientiam ñ cog¬
nouit dm: placuit dõ ꝑ stulticiam
p̾dicationis saluos facere credentes.
Munduᷤᷤ sapientiam habuit: ꝑ quã
ñ potuit dm cognoscere. positũ in
sapientia sua. Sapientia mundi
fuit ratio humana. scdm uisibili¬
um rerum naturã: & elem̾ta huiꝰ
mundi formata. Sapientia dĩ
fuit. eius ineffabilis maiestas: &e in¬
comp̾hensibilis bonitas. Erat &e pru¬
dentia mundi circa commoda car¬
nis diligens circum spectio. Sapien¬
tia gͦ mundi quȩ humana ratioẽ
incedit: negat fidem. Prudentia
autẽ mundi quȩ carnis tantũ com¬
moda querere docet. & uitare in cõ¬
moda: destruit bonam operationẽ.
Propterea sapientiã stultam repu¬
tat ds. prudentiã iudicat inmi¬
cam: qm̃ illa ueritati adu̾satur :
ista dilectioni. Propt̾e̾a utramq
destruxit ds: sapientiam ꝑstulti¬
ciam: prudentiã ꝑ insaniam. Qua¬
si enim stulticia quȩdã dĩ fuit. se¬
cundum humanũ sensũ qͦd ad ab¬
iecta & indigna sibi se humiliauit:

Expanded text:
sapientia, per sapientiam Deum non cognovit; placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Mundus sapientiam habuit, per quam Deum non potuit cognoscere positum in sapientia sua. Sapientia mundi fuit ratio humana, secundum visibilium rerum naturam et elementa hujus mundi formata. Sapientia Dei fuit ejus ineffabilis majestas, et incomprehensibilis bonitas. Erat et prudentia mundi circa commoda carnis diligens circumspectio. Sapientia ergo mundi quae humana ratione incedit, negat fidem; prudentia autem mundi quae carnis tantum commoda quaerere docet, et vitare incommoda, destruit bonam operationem. Propterea sapientiam mundi stultam reputat Deus, et prudentiam judicat inimicam, quoniam illa veritati adversatur, ista dilectioni. Propterea utramque destruxit Deus: sapientiam, per stultitiam; prudentiam, per insaniam. Quasi enim stultitia quaedam Dei fuit secundum humanum sensum, quod ad abjecta et indigna sibi se humiliavit.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia & ueritas a do cũ homine
erat:iam inter dm & hominẽ pro
iusticia pax erat: & ascendit iusti¬
cia ab homine ad d̾m pacẽ postu¬
lans: &e descendit paxa do ad ho¬
minẽ iusticiam amplectens & os¬
culans. Tunc ait iusticia ad pacẽ.
Nunquid optimo satis ẽ mala di¬
mittere: nͥ etiam studeat bona con¬
ferre: Laxauit peccata ꝑ indul¬
gentiam: nunc conferat dona uir¬
tutum ꝑ gr̃am. Respondit pax
& dixit. Dñs dabit benignitatẽ:
ce t̾ra nr̃a dabit fructũ suũ. Nc̃
autẽ interim iusticia ante eum
ambulabit: & ponet in uia gresus
suos. Quod audiens iusticia. p̾cur¬
rens reu̾sa ẽ ad hominẽ ut ab eo ñ
discedat: donec dñs ponat in uia
gressus suos ce ueniat.

Expanded text:
ia, et veritas a Deo cum homine erat jam inter Deum et hominem pro justitia pax erat, et ascendit justitia ab homine ad Deum, pacem postulans, et descendit pax a Deo ad hominem justitiam amplectens, et osculans. Tunc ait justitia ad pacem: Nunquid optimo satis est mala dimittere, nisi etiam studeat bono conferre? Laxavit peccata per indulgentiam; nunc conferat dona virtutum per gratiam. Respondit pax et dixit: Dominus dabit benignitatem, terra nostra dabit fructum suum . » Nunc autem interim « justitia ante eum ambulabit, et ponet in via gressus suos . » Quod audiens justitia praecurrens reversa est ad hominem, ut ab eo non discedat, donec Dominus ponat in via gressus suos, et veniat.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem hominis compellebat. Ue¬
ritas de terra ꝑ confessionẽ hominiᷤ
oriebat᷑: &e iusticia de cȩlo ꝓspicienᷤ.
Ueritas dixit prius pumendum.
qui prius malum fecerat: miscdia
dixit postea iustificandii & saluã¬
dum. qui &e malum confitendo be¬
nefecerat. Pueritatẽ accusabatur:¬

Expanded text:
tionem hominis compellebat. Vetionem hominis compellebat. Veritas de terra per confessionem hominis oriebatur, et justitia de coelo prospiciens, Veritas dixit prius puniendum qui prius malum fecerat. Misericordia dixit postea justificandum, et salvandum qui et malum confitendo bene fecerat. Per veritatem accusabatur
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ut sicut priꝰ miscdia cũ homine
fuit. & ipsa incelo ꝑmansit: ita nc̃
ipsa in t̾ra cum homine ꝑmaneat:
& miscdia cum dõ celũ conscendat.
Scͥptum ẽ enim ait: miscdia & ue¬
ritas p̾cedent faciemtuam. Si gͦ
prius miscđia p̾cessit &e ueritas per-¬
mansit: iustum ẽ ut nunc miscłia
maneat: & ueritas precedat. Tunc
miscdia rogans ueritatẽ memorẽ
eẽ communis pacti. scilicet ne qͥc¬
quã ultra concessum contra homi¬
nem moliatur: cum dũo ascendit
Ueritas autẽ intrans cor hominis.
inuenit ibi omĩa mala & digna
penis. &e clamare cepit de terra ho¬
minẽ accusans: miscdia uͦ ñ desiste¬
bat in cȩlo dñm orare. ꝓ homine.
postulans homo in terra ꝑuerita¬
tẽ stimulatus peccasse se confitebat᷑ :
& ds in cęlo ꝑ miscđiam flexus confi¬
tenti miserebat᷑. Homo confessionẽ
ad salutẽ ore ꝓpͥo faciebat: & mise¬
ricordia p̾cib suis dñm ad iustifica¬

Expanded text:
esse ut, sicut prius misericordia cum homine esse ut, sicut prius misericordia cum homine fuit, et ipsa in coelo permansit, ita nunc ipsa in terra cum homine permaneat, et misericordia cum Deo coelum conscendat. Scriptum est enim, ait: « Misericordia et veritas praecedent faciem tuam . » Si ergo misericordia praecessit, et veritas permansit, justum esse ut nunc misericordia maneat, et veritas praecedat. Tunc misericordia rogans veritatem memorem esse communis pacti, scilicet ne quidquam ultra concessum contra hominem moliatur, cum Domino ascendit. Veritas autem intrans cor hominis, invenit ibi omnia mala, et digna poenis, et clamare coepit de terra, hominem accusans. Misericordia vero non desistebat in coelo Dominum orare pro homine postulans. Homo in terra per veritatem stimulatus, peccasse confitebatur, et Deus in coelo per misericordiam flexus confitenti miserebatur. Homo confessionem ad salutem propriam ore faciebat, et misericordia precibus suis Dominum ad justifica
Abbreviated transcription (Latin):
eius. ñ potest illas discordes sustin̾e
Concordia autẽ eẽ non potest: ubi
uoluntas tam diu̾sa ẽ. Ueritas enĩ
uult ut totum imputet᷑: miscdia
uͦ ut totũ condonet᷑: quȩ simul fie¬
rinon possunt. P ropt̾ea ne ego qui
amator pacis sum compellar ur̃am¬
societatem relinquere: necesse ẽ. ut
uos studeatis utrimq ur̃as uolun¬
tates ad unum consensum inclina¬
re. Ad hȩc ueritas respondit se minꝰ
laudabilem. si aliquid inultũ re¬
linquat᷑: miscđia dixit. se minus
amabilem. si ñ totũ gratuita pieta¬
te soluatur. Tunc ds int̾rogauit
eiꝰ arbitrio ponere: & quod ipse in¬
de discerneret. sine contradictione
annuere. Quod utraq in quantum
fieri posset sine diminutione nomi¬
nis & dignitatis sue concedente. ds
dixit equum sibi uideri. ut peccatũ
hominis & ex parte ꝓpter ueritatem
puniat᷑. & ꝓpter miscdiam ex parte
dimittat᷑. In hoc gͦ ambab consenti¬
entib ueritas adiecit. dicens iustũ

Expanded text:
ejus , non potest illas discordes sustinere. ejus , non potest illas discordes sustinere. Concordia autem esse non potest ubi voluntas tam diversa est. Veritas enim vult ut totum imputetur. Misericordia  ut totum condonetur: quae simul fieri non possunt. Propterea nec ego, qui amator pacis sum, compellar societatem vestram relinquere, necesse est ut vos studeatis utrinque vestras voluntates ad unum consensum inclinare. Ad hoc veritas respondit se minus laudabilem, si aliquid inultum relinquatur. Misericordia dixit se minus amabilem, si non totum gratuita pietate solvatur. Tunc Deus, ejus arbitrium ponere et quod ipse inde discerneret sine contradictione annuere. Quod utraque, in quantum fieri posset sine diminutione nominis et dignitatis suae, concedente. Deus dixit aequum sibi videri ut peccatum hominis, et ex parte propter veritatem puniatur, et propter misericordiam ex parte dimittatur. In hoc ergo ambabus consentientibus, veritas adjecit dicens justum
Abbreviated transcription (Latin):
quam leuari & reuocari. Ueritas
autẽ respondit ñ eẽ decens. bonũ
dnĩn & iustum malos seruos &e
iniustos habere: Miscd̃ia dixit tã¬
tum dñm sine ministris eẽ ñ deb̾e.
Ueritas affirmauit nequã homines
merito debere dampnari: miscđia
respondit. eos ut boni fierent spon¬
tanea etiam pietate debere reuo¬
cari. ueritas dixit. quia d̾s malis
omĩno parcere ñ deberet: miscdia
dixit si nemini parceret ds. qͥa nũ¬
quã bonos haberet. Ueritas dixit
se nolle nec posse tot scelera hominũ
tolerare: miscłia respondit. grãm
dñi ad indulgendũ suꝑabundare.
Ueritas dixit. uinusqͥsq ꝓut gessit
in corpore accipiat: miscdia dixit.
desiderantib uidens ds tã diu̾saᷤᷤsen¬
tentias ad effectum simul ꝓcedere
non posse. ait. Scͥptum ẽ. Miscdĩã
&e ueritatẽ diligit ds. Quas gͦ dil¬
git. uult sͥ semꝑ presto eẽ: & quia rur¬
sus dicit᷑ de dõ in pace factus ẽ locꝰ

Expanded text:
quam levari, et revocari. Veritas quam levari, et revocari. Veritas autem respondit non esse decens bonum Dominum et justum malos servos et injustos habere. Misericordia dixit tantum Dominum sine ministris esse non debere. Veritas affirmavit, nequam homines merito debere damnari. Misericordia respondit eos, ut boni fierent, spontanea etiam pietate debere revocari. Veritas dixit quod Deus malis omnino parcere non deberet. Misericordia dixit: si nemini parceret Deus quod nunquam bonos haberet. Veritas dixit se nolle nec posse tot scelera hominum tolerare. Misericordia respondit gratiam Domini ad indulgendum superabundare. Veritas dixit: Unusquisque prout gessit in corpore accipiat. Misericordia dixit: desiderantibus, videns Deus tam diversas sententias ad effectum simul procedere non posse, ait: Scriptum est: Misericordiam et veritatem diligit Deus . Quas ergo diligit, vult sibi semper praesto esse; et quia rursus dicitur de Deo: In pace factu est locus
Abbreviated transcription (Latin):
debur̃nunc postrema. & quod magiᷤᷤ
me grauat ad comitatũ tuũ ñ uoca¬
ta accedo E contrario ueritas respõ¬
dit. in hac uia miscdiam comitẽ dñi
nec ẽẽ posse nec debere: tum qͥa consi¬
lium uoluntati eiꝰ contrariũ ordi¬
natũ sit. & iccirco in eiꝰ opere p̾sens
ipsa eẽ non possit:. tum etiã quia
cum ipso egressa ñ sit. Dixit etiã
ipsam miscdiam magis oportere ra¬
tionem reddere. quare ipsa egredien¬
ti dño ñ affuerit: & absentia eiꝰ ma¬
gis ẽẽ lesum dñm̾m tantũ ut uno
comite iter carꝑe compulsus sit. Ad
hec miscłia respondit. se nec ma¬
la intentione egressam. nec malo
oꝑe occupat̾a. s magis se honori
& utilitati dñi sui consulere: quȩ
ñ ꝑdere studeat. & destruere. sicut
ipsa ueritas.s saluare. Illam ẽẽ no¬
tandam potiꝰ & accusandam. quȩ
famulos & dñi ministros tantũ
uelit imminui: ut cũ om̃s abieria.
nullum patiat᷑ ꝑ indulgentiã al¬

Expanded text:
debui, nunc postrema, et quod magis debui, nunc postrema, et quod magis me gravat ad comitatum tuum non vocata accedo? E contrario veritas respondit in hac via misericordiam comitem Domini necesse posse nec debere, tum quia consilium voluntatis ejus contrarium ordinatum sit, et idcirco in ejus opere praesens ipsa non possit; tum etiam quia cum ipso egressa non sit. Dixit etiam ipsam misericordiam magis oportere rationem reddere, quare ipsa egredienti Domino non affuerit, et absentia ejus magis esse laesum Dominum, intantum ut una comite iter capere compulsus sit. Ad haec misericordia respondit se nec mala intentione egressam, nec malo opere occupatam. Sed magis se honori, et utilitati Domini sui consulere, quae non perdere studeat et destruere, sicut ipsa veritas, sed servare; illam esse notandam potius, et accusandam, quae famulos, et ministros Domini tantum velit imminui, ut cum omnes abierint nullum patiatur per indulgentiam ali
Abbreviated transcription (Latin):
di̾set miscdia. ñ ignara diuini con¬
silii. ꝑrexit in obuiam illi: d̾m cupi¬
ens mitigare: & placatũ adducere.
Cernens autẽ ueritatẽ obstinato uul¬
tit incedentẽ pͥmum occurrit illi. ro¬
gans ut gradum sisteret. nec nimiᷤᷤ
ꝓperaret: donec funderet orationẽ
suam ad dñm. Ibi gͦ miscdĩa & ueri¬
tas obiuauerunt sibi. Tunc miscdia
clementi causatione querelam corã
deo deposuit. dicens egre se ferre qͦd
ad hoc negociũ socia aduocata ñ
fuerat: presertim cum nunquã ds
sine utraq hac comite. iter aliquod
facere consueuerit. Cum enĩ inqͥt
scriptum sit uniu̾se uiȩ dñi mise¬
ricordia & ueritas. quomͦ sola ueri¬
tate contentus miscdiam dñs m̃s
ñ uocauit: precipue cum ñ solum eqͣ¬
lem. s pͥorem etiam miscđiam ẽẽ
debere scͥptura ubiq cõmemoret:
Neq emm scriptũ ẽ ueritas & mi¬
sericordia: s miscđia & ueritas uni¬
u̾se uiȩ dñi. Quare gͦ quȩ pͥma esse

Expanded text:
disset misericordia, non ignara divini condisset misericordia, non ignara divini consilii, perrexit obviam illi, Deum cupiens mitigare, et placatum adducere. Cernens autem veritatem obstinato vultu incedentem primum occurrit illi rogans ut gradum sisteret, nec nimis properaret, donec funderet orationem suam ad Dominum. Ibi ergo misericordia, et veritas obviaverunt sibi. Tunc misericordia clementi causatione querelam coram Deo deposuit, dicens aegre se ferre, quod ad hoc negotium socia advocata non fuerat, praesertim cum nunquam Deus sine utraque hac comite iter aliquod facere consueverit. Cum enim, inquit, scriptum sit: Universae viae Domini, misericordia et veritas : quomodo sola veritate contentus misericordiam Dominus meus non vocavit, praecipue cum non solum aequalem, sed priorem etiam misericordiam esse debere Scriptura ubique commemoret? Neque enim scriptum est, veritas, et misericordia, sed misericordia et veritas, universae viae Domini. Quare ergo quae prima esse
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: quia post pͥmam sugestionẽ
susceptã turba uitioꝵ sequens in
deceptam mentẽ cum uiolentia &
tumultu impetũ facit. Sic & in uir¬
tutib regina ẽ humilitas:. duces.
pͥncipales uirtutes: exercitꝰ. bonoꝵ
unit̾sitas. Et postquã pͥme uirtu¬
tes ab homine cum quadam ratio¬
ne suscipiunt᷑: mox uniu̾sitas bono¬
rum sponte subsequit᷑. Id̾o hic du¬
ces pͥmum posuit myrram &e thus:
post exercitũ. uniu̾sum puluerẽ: S
s̃ sursum erat. & homo
deorsum: ueritas erat in celo.
cum iudice do: & miscdia in terra
cum homine iudicando. Ubi enim
miscdia eẽt:si cum misero ñ eẽtꝰ De¬
scenderat enim forte nesciente ue¬
ritate: qm̃ illam ad hominẽ uentu¬
ram sciebat: &e de illius aduentu
metuebat. Descendit gͦ pͥus miseri¬
cordia: ne si ueritas p̾ueniro acces¬
sum ad hominẽ ipsa postea ñ inue¬
niret. Accepto gͥ tempore assũpta
ueritate descendit ds: ut rationẽ
poneret cum homine. Qd̃ cum ui¬

Expanded text:
ruit, quia post primam suggestionem ruit, quia post primam suggestionem susceptam, turba vitiorum sequens in deceptam mentem cum violentia et tumultu impetum facit. Sic et virtutibus regina est humilitas; duces, principales virtutes; exercitus, bonorum universitas. Et postquam primae virtutes ab homine cum quadam ratione suscipiuntur, mox universitas bonorum sponte subsequitur. Ideo hic primum duces posuit myrrham et thus; post exercitum, universum pigmentarii s sursum erat et homo deorsum. Veritas erat in coelo cum judice Deo, et misericordia in terra cum homine judicando. Ubi enim misericordia esset, si cum misero non esset? Descenderat enim forte nesciente veritate, quoniam illam ad hominem venturam sciebat, et de illius adventu metuebat. Descendit ergo prius misericordia, ne si veritas praeveniret accessum ad hominem, ipsa postea non inveniret. Accepto igitur assumpta veritate descendit Deus ut rationem poneret cum homine. Quod cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
gula ligni insensibilis &e duri: s
fumi qui speciem habet:. substan¬
tiam ñ habet. Cum enim cernit᷑.
aliquid ẽẽ uidet᷑: cum manus ap¬
ponitur. nichil inuenit᷑. Sic bonꝰ
quisq hic eẽ uidet᷑ ꝑ carnis speciẽ:
s hic non est ꝑ dilectionẽ. Iterum
fumꝰ de igne ascendit: quia desidi¬
um examore uenit. Et qualis fu¬
mus: Ex aromatib myrre &e thu¬
ris: & uniu̾si pulueris pigm̃tarii.
Pigmentariꝰ est xp̃c: pigmenta aro¬
mata & uirtutes: myrra carnis mor¬
tificatio:. thus mentis deuotio: uni¬
u̾sus puluiᷤs pigmentarii. uirtu¬
tum omniũ multitudo. Sicut in
uiciis.ita & in uirtutib intienit᷑.
ducum: & ululatum exercitus. Ha
los & exercitus. Regina ẽ suꝑbia:.
duces uicia capitalia: exercitus ẽ.
uniu̾sa mala subsequentia. Pri¬
mum gͦ duces uitioꝵ qͣsi in pu¬
gna exhortationẽ faciunt:qͥa hõinẽ
cũ ratione faciend decipiunt: exer-¬
citus autẽ postea qͣsi cũ ululatu ir¬

Expanded text:
gula ligni insensibilis et duri, sed gula ligni insensibilis et duri, sed fumi qui speciem habet, substantiam non habet. Cum enim cernitur, aliquid esse videtur; cum manus apponitur, nihil invenitur. Sic bonus quisque hic esse videtur per carnis speciem; sed hic non est per dilectionem. Item fumus de igne ascendit, quia desiderium ex amore venit. Et qualis fumus? Ex aromatibus myrrhae et thuris et universi pulveris pigmentarii. Pigmentarius est Christus, pigmenta aromata et virtutes, myrrha carnis mortificatio, thus mentis devotio. Universus pulvis pigmentarii virtutum omnium multitudo, sicut in vitiis, ita et iducum et ululatum exercitus Joblos et exercitus. Regina est superbia, duces vitia capitalia, exercitus est universa mala subsequentia. Primum ergo duces vitiorum quasi in pugna exhortationem faciunt, quia hominem in ratione faciendi decipiunt; exercitus autem postea quasi cum ululatu ir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ desertũ. ficut uirgula fumi
ex arõmatib myrre &e thuris: & uni¬
uersi pulueris pigmentarii: Dor¬
mit & ascendit: quia foris reqͥescit:
&e intus surgit. Desertum ẽ mun¬
dus. ꝓpter abundantiã mali. & in¬
opiam boni. Desertũ est cor malũ:
quia cultum ñ est. & germinat
noxia: &e in eo bestiȩ habitant. Qa
enim in eo agricola xp̃c ñ est. & pat̾
eius ñ seminat ibi u̾bum suum:
surgunt gͥmina uicioꝵ. urticȩ con¬
cupiscentie. & spinȩ sollicitudiniᷤ.
& alia talia &e requiescunt ibi de¬
monia: quia ñ est qui exterreat.
Desertũ ẽ iterũ corbonũ. qͥa longe
ẽ a strepitu ce tumultu̾&e ñ concul¬
catur frequentia t̾renaꝵ cogitatio¬
num: s uirens ꝑmanet & floridũ:
&e germina uirtutũ ꝓducit: & ca¬
uox hominis. neq ad hominẽ ꝑti¬
nentis. Uirgula recta ẽ ce graciliᷤͤ &e¬
in longum porrecta. Quia tantũ¬
sursum tendit. recta eẽ debet: et
quia arta ẽ uia. gracilis: & quia
longa porrecta. Iterum ñ est uir-¬

Expanded text:
r desertum sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris et universi pulveris pigmentarii? Dormit et ascendit quia foris requiescit et intus surgit. Desertum est mundus propter abundantiam mali et inopiam boni. Desertum est cor malum, quia cultum non est, et germinat noxia, et in eo bestiae habitant. Quia enim in eo agricola Christus non est, et Pater ejus non seminat ibi verbum suum, surgunt germina vitiorum, urticae concupiscentiae, et spinae sollicitudinis, et alia talia; et requiescunt ibi daemonia, quia non est qui exterreat. Desertum est item cor bonum, quia longe est a strepitu et tumultu, et non conculcatur frequentia terrenarum cogitationum, sed virens permanet et floridum, et germina virtutum producit, et can auditur vox hominis neque ad hominem pertinentis. Virgula recta est et gracilis in longum porrecta. Quia tantusursum tendit recta esse debet, et quia arcta est via, gracilis, et quia longa, porrecta. Item non est vir
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ quȩ dicebant᷑ s tam̃ ꝑ hȩc
demonstrata sunt magis stulta
quȩ ꝓbabant᷑ &e amabant᷑. quȩ
ꝓbabant᷑ ratione stulta. & qͦ amab̾a¬
t̃ dilectione in sana illa sine u̾i̾tate:
ista sine utilitate. Stultum enĩ fuit.
supra carnis sensum ueritatẽ dĩ ꝑ¬
tinacit᷑ non reciꝑe: & insanum fuit.
ꝓpter carnis commodũ det̾mentũ
anunȩ patienter sustinere. Q¬

Expanded text:
dicebantur, sed tamen per haec demonstrata magis sunt stulta quae probabantur et amabantur. Quae probabantur ratione stulta, et quae amabantur dilectione insana; illa sine veritate, ista sine utilitate. Stultum enim fuit supra carnis sensum veritatem Dei pertinaciter non recipere, et insania fuit propter carnis commodum detrimentum animae patienter sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
amoris ꝑ iohannẽ uiniorẽ expͥmitur.
grauitas autem &e mora consilii. per
petrum senem &e tardum figurat᷑
Illud autẽ qͦd dicis petrum amplius
amasse. & id̾o iustũ tͥ uideri. ut ꝑ il¬
lum potiꝰ desid̾ium siue amor signi¬
ficari debuisset. ad p̾sentem causam
nil attinet: quia in p̾senti tractatio¬
ne non agitur qualis petrus in ñ¬
te fuerit. s quã nobis ext̾iori specie
uł actione significationẽ p̾sentauit:
maxime cum hoc ubiq obseruandũ
sit. ut unde aliquid ꝑ significationẽ
trahimus: istud qͥdem ñ in occulto
s in manifesto querere debeamus.
Signum enim occultũ eẽ ñ debet
s manifestum: quia qͦd ꝑ se occul¬
tum ẽ. occulta pandere ñ potest.
Ociosum me ut cerniᷤ inuenert᷑ ta¬
bulȩ tuȩ. qui nemine lacescente
mecũ litigo: & quasi qui hostem ñ
habeam. iures inuentum effundo¬

Expanded text:
amoris per Joannem juniorem exprimitur; amoris per Joannem juniorem exprimitur; gravitas autem et mora consilii per Petrum senem et tardum figuratur. Istud quod dicis Petrum amplius amasse, et ideo justum tibi videri ut per illum potius desiderium sive amor significari debuisset, ad praesentem causam nihil attinet, quia in praesenti tractatione non agitur qualis Petrus in mente fuerit, sed quam nobis exteriori specie vel actione significationem praesentavit, maxime cum hoc ubique observandum sit ut inde aliquid per significationem trahimus, istud quidem non in occulto, sed in manifesto quaerere debeamus. Signum enim occultum esse non debet, sed manifestum, quia quod per se occultum est, occulta pandere non potest. Otiosum me, ut cernis, invenerunt tabulae tuae, qui nemine lacessente mecum litigo, et quasi qui hostem non habeam, vires in ventum effundo
Abbreviated transcription (Latin):
ligas. ut sis in audiendo aitentus. Ne
tam̃ querela tua ꝓrsus sibi iusta ui¬
deat᷑: ostendam tͥ quomͦ ip̃sam qͣm
queris causam. ibidem uͥ significa¬
tio eius explicata est. poteras inueniᷤ
p̾currens prior ad monum̃tum ue¬
nit. significari desidium animi ꝑ pe¬
trum qui post̾ius uenit consilium:
nonne exipsa eoꝵ actione manifesta
causa colligit᷑. cur in illo desid̾ium.
in isto consilium significet᷑: Si enĩ
queras cur iohannes desidium sig¬
nificet. causa manifesta ẽ quia p̾ces¬
sit: ce siinterroges cur petrus consi¬
lium. & hoc patet quia post̾us ue¬
nit. Ex diu̾sitate gͥ actionis manife¬
ste ostendit᷑: quȩ significationis diu̾¬
sitas in ꝑsonarum discretione tene¬
at᷑. Quod si fortassis existimas uim
significationis. ñ solum ex qualitate
actionũ s etiam ex discretione ꝑso-¬
narum colligendam eẽ: nec hoc qui¬
dem ego refutandum iudico: quia
satis conuenient̾ alacritas & feruor

Expanded text:
ligas, ut sis in audiendo attentus. Ne ligas, ut sis in audiendo attentus. Ne tamen querela tua prorsus sibi justa videatur, ostendam tibi quomodo ipsam, quam quaeris, causam ibidem ubi significatio ejus explicata est, poteras inveniss, qui praecurrens prior ad monumentum venit, significari desiderium animi; per Petrum, qui posterius venit, consilium, nonne ex ipsa eorum actione manifesta causa colligitur, cur in illo desiderium, in isto consilium significetur? Si enim quaeras cur Joannes desiderium significet, causa manifesta est, quia praecessit. Et si interroges cur Petrus consilium, et hoc patet, quia posterius venit. Ex diversitate igitur actionis manifeste ostenditur quae significationis diversitas in personarum discretione teneatur. Quod si fortassis existimas vim significationis non solum ex qualitate actionum, sed etiam ex discretione personarum colligendam esse, nec hoc quidem ego refutandum judico, quia satis convenienter alacritas et fervor
Abbreviated transcription (Latin):
negligentẽ scͥptorem
habere ñ uis. equum
tͥ uidet᷑ ut ego diligã
tepidum lectorẽ: festiuitatẽ mͦ cele¬
bramꝰ: libet parumꝑ suspensis inte¬
rim seriis. tͥ iocundiori sermone col¬
ludere: &e simul ut euigiles pulsare.
Causaris gͦ. qͦd ego cum de duob disci¬
pulis ad monum̃tum currentib. ioħe
udelicet &e petro sermonẽ facerem. &
quid in illoꝵ facto nobis faciendum
ostenderet᷑. tuȩ peticioni satis facere
num̃tum intrauit. hoc ẽ petrũ. consi¬
lium mentis significari asserui: & ta¬
men causam cur uł ille potius quã
iste desid̾ium. uł iste potius quã ille
consiliũ significaret ut asseris non
ostendi. Hoc gͥ ẽ. quod cum signifi¬
cationem exponerem: causam qͦ q¬
significationis tacere ñ debuissem.
Libens accipio quod hȩc tua causa¬
tio dum unum ammonet. utrosq
docet: in pͥmis me. ne dicenda p̾tereã.
ut eẽ studeam in scribendo sollicituᷤ:
deinde etiam te ne minus dicta intel¬

Expanded text:
negligentem scriptorem habere non vis, aequum tibi videtur ut ego diligam timidum lectorem? Festivitatem modo celebramus; libet parumper, suspensis interim seriis, tibi jucundari, sermone colludere, et simul te ut evigiles expulsare. Causaris ergo quod ego, cum de duobus discipulis ad monumentum currentibus, Joanne videlicet et Petro sermonem facerem, et quid in illorum facto nobis faciendum ostenderetur, tuae petitioni satisfacere numentum intravit, hoc est Petrum, consilium mentis significari asserui; et tamen causam, cur vel ille potius quam iste desiderium, vel iste potius quam ille consilium significaret, ut asseris, non ostendi. Hoc igitur est quod, cum significationem exponerem, causam significationis tacere non debuissem. Libens accipio quod haec tua causatio, dum unum admonet, utrosque docet: in primis me, ne dicenda praeteream, ut esse studeam in scribendo sollicitus; deinde etiam te, ne minus dicta intel
Abbreviated transcription (Latin):
ilecto frũ.R. h. peccator. Caritas
nunquã excidit. Audieram
hoc: &e sciebam quia uerum erat.
nunquã excidit. Peregre ꝓfectus
eram. &e ueni ad uos in t̾ram allenã:
& quasi aliena non erat. qͣm inue¬
ni amicos ibi: s nescio an prius fe¬
cerim. an factus sim. Tam̾ inueni
illic karitatẽ. & dilexi eam. & ñ po¬
tui fastidire. quia dulcis mͥ erat::
& impleui sacculum cordis mei:
& dolui qm̃ angustus inuentus ẽ.
&e non ualuit capere totam. Tam̃
impleui. qͣntum potui. Totum im¬
pleui quod habui. s totũ capere
ñ ualui quod inueni. Accepi gͦ qͣn¬
tum caꝑe potui: & onustus p̾cio p̾¬
cioso pondus ñ sensi: qm subleua¬
bat me sarcina mea. Nunc autem
longo itinere confecto. adhuc saccu
quicqͣm ex eo: qm caritas nunꝗͣ
tera memoria tui pͥmum inuenta
ẽ: & signaui ex ea litteras istas. cupi¬
ens te sanum ẽẽ. & saluũ in dño.
Tu gͦ uicem repende dilectionis:

Expanded text:
ilecto fratri R. HUGO peccator. Charitas nunquam excidit . Audieram hoc et sciebam quod verum erat. nunquam excidit. Peregre profectus eram, et veni ad vos in terram alienam; et quasi aliena non erat, quoniam inveni amicos ibi: sed nescio an prius fecerim, an factus sim. Tamen inveni illic charitatem, et dilexi eam; et non potui fastidire, quia dulcis mihi erat; et implevi sacculum cordis mei, et dolui quod angustus inventus est, et non valuit capere totam: tamen implevi quantum potui. Totum implevi quod habui, sed totum capere non valui quod inveni. Accepi ergo quantum capere potui, et onustus pretio pretioso pondus non sensi, quoniam sublevabat me sarcina mea. Nunc autem longo itinere confecto, adhuc sacculquidquam ex eo, quoniam charitas nunquam tera memoria tui primum inventa est, et signavi ex ea litteras istas, cupiens te sanum esse et salvum in Domino. Tu ergo vicem repende dilectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ usꝙ ad carnis libidinẽ
relaxauit
De trib tyranniᷤᷤ.liii.¬
nes sunt tiranni. qui contra
nos acies suas ꝓducunt.Di¬
abolus. mundus. & caro. In exerci¬
tu diaboli militant uicia. In casts
muncdi. ꝓsꝑa. & adu̾sa. In societate.
carnis. desid̃ia terrena. Ex his tͥb:
duo t̾cio coniurauerunt ad subu̾¬
sionem nr̃am. Mundus enim &e
caro diabolo auxilium ferunt cõ¬
tra nos Unus ẽ uicinus: alter do¬
mesticus. Mundus enĩ uixta nos
ẽ caro nobiscum: idcirco confidit
diabolus magis in auxilio carnis:
quia plus nocet domesticus hostiᷤ.
Diabolum uincimus: qnͣdo sugge¬
stionib eiꝰ resistimꝰ. Aundum uin¬
cimus: quando nec appetimus pro¬
sꝑã nec timemus aduersa. Carnẽ
uncimus: quando eiꝰ desidia nec
extinguimꝰ in necessariis. nec ad il¬
licita relaxamꝰ.¬

Expanded text:
dilectionem usque ad carnis libidinem dilectionem usque ad carnis libidinem relaxavitDe tribus tyrannis. Tres sunt tyranni qui contra nos acies suas producunt: diabolus, mundus, et caro. In exercitu diaboli militant vitia; in castris mundi prospera et adversa; in societate carnis desideria terrena. Ex his tribus duo tertio conjuraverunt ad subversionem nostram. Mundus enim et caro diabolo auxilium ferunt contra nos: unus est vicinus, alter domesticus. Mundus enim juxta nos est, caro nobiscum. Idcirco confidit diabolus magis in auxilio carnis, quia plus nocet domesticus hostis. Diabolum vincimus, quando suggestionibus ejus resistimus; mundum vincimus, quando nec appetimus prospera, nec timemus adversa; carnem vincimus, quando ejus desideria nec exstinguimus in necessariis, nec ad licita relaxam
Abbreviated transcription (Latin):
p̾teritoꝵ maloꝵ. Prima quȩ
animũ ad consensum prauitatis
inflectit: scd̾a quȩ delectatione
illicita memoriam afficit. tercia
quȩ ad compunctionẽ & contrici¬
onem penitentiȩ cor emollit:Qr¬
ta quȩ ex fiducia ueniȩ. ad gr̃arũ
actionẽ mentẽ accendit. Prima ẽ
cientiũ: quarta ꝑfectoꝵ. Primam
d̾s pro culpa imputat᷑ scd̾am con¬
donat: terciam remunerat: qͣrtam
glificat. Prima ẽ iniquitatis: scdã
felicitatis:
nem trahit.quia ñ est aliud
uicium. quã affectus naturalis
p̾ter ordinem & supra m̃suram:
Ordinem transgrediens qͣndo mo¬
uetur ad ea quȩ non debet: m̃surã
excedens. qͣndo mouetur plus quã
debet. Illa appetens ꝓpter indigen¬
tiam: hic efferuens ꝓpter uehem̃ti¬
am. Illic ꝑuersus: hic nimius. In
dauid ꝓpter indigentiã appetitus
mouebatur ad ea quȩ ñ debuit:.
qͣndo esuriens panes scĩficatos con¬
cupiuit. In amon filio eiꝰ proptͥ
uehem̃tiam mouebat᷑. plus quã
debuit: qͣndo thamar sororis suȩ

Expanded text:
aeteritorum malorum: Prima, quae animum ad consensum pravitatis inflectit; secunda, quae delectatione illicita memoriam afficit; tertia, quae ad compunctionem et contritionem poenitentiae cor emollit; quarta, quae ex fiducia veniae ad gratiarum actionem mentem accendit Prima est cientium, quarta perfectorum. Primam Deus pro culpa imputat, secundam condonat, tertiam remunerat, quartam glorificat. Prima est iniquitatis, secunda felicitatis. nem trahit; quia non est aliud vitium, quam affectus naturalis praeter ordinem et supra mensuram: ordinem transgrediens, quando movetur ad ea quae non debet; mensuram excedens, quando movetur plusquam debet. Illa appetens, propter indigentiam, haec effervens, propter vehementiam. Illic perversus, hic nimius. In David propter indigentiam: appetitus movebatur ad ea quae non debuit, quando esuriens panes sanctificatos concupivit . In Amnon filio ejus propter vehementiam movebatur plus quam debuit, quando Thamar sororis suae
Abbreviated transcription (Latin):
rogat: pro sp̃u scõ mittendo dis¬
cipulis. Qui rogat ds: quem ro¬
gat ds: ꝓ quo rogat ds. Ds̃ rogat
deum ꝓ deo. Mira res Unum bo¬
num ẽ:& insinuat se nobis. ut que¬
rere discamus illud. Uult enim
desid̾aride aptat semetipsum ad
nos: ut prouocet ad amorem que¬
rendi. Rogat docens: rogatur ap¬
pretians.: ꝓmittit consolans. Nisi
rogaret. non ostenderetur indigẽ¬
tis necessitas: nisi rogaret᷑. non in¬
telligeret᷑ muneris dignitas: nͥ ꝓ
mitteret. non confirmaret᷑ expe¬
ctantis tarditas. Ds̃ ꝓ homine
se inclinat ad p̾cem: Magna carita¬
te. magna necessitate. magna utili-¬
tate. Magna caritate qͣ tantũ diligi¬
t᷑ impiꝰ. magna necessitate. qͣ alit̾ ñ
saluat᷑ ꝑditꝰ magna utilitate. qͣ sic
reuocat᷑ au̾sus. Ego rogabo patrẽ. Qre
rogat: qui dare habet: Ostendit
quid de ipso sentias. hoc est ut in¬
telligas bonum tuum: & ibi senti¬
as unde queras.

Expanded text:
rogat pro Spiritu sancto mittendo discipulis. Qui rogat est Deus, quem rogat Deus, pro quo roget Deus. Deus rogat Deum pro Deo. Mira res! Unum bonum est, et insinuat se nobis, ut quaerere discamus illud. Vult enim desiderari, et aptat semetipsum ad nos, ut provocet ad amorem quaerendi. Rogat docens, rogatur appretians, promittit consolans. Nisi rogaret, non ostenderetur indigentis necessitas; nisi rogaretur, non intelligeretur muneris dignitas; nisi promitteret, non confirmaretur exspectantis tarditas. Deus pro homine se inclinat ad precem. Magna charitate, magna necessitate, magna utilitate. Magna charitate, qua tantum diligitur impius. Magnan ecessitate, qua alitur, non salvatur perditus. Magna utilitate, qua sic revocatur aversus. Ego rogabo Patrem. Quare rogat qui dare habet? ostendit quid de ipso sentias, hoc est, ut intelligas bonum tuum, et ibi sentias unde quaeras.
Abbreviated transcription (Latin):
s mundus eis crucifixus non ẽ.
Alii qui &e mundo crucifixi sunt:
& mundus eiᷤ crucifixus e. Illis ẽ
mundus crucifixus. qui despecti
habentur mundo: nec sequit᷑ eoᷤ
mundus. Illi sunt mundo cruci¬
fixi. qui affixi tenent᷑. irec secunt᷑
mundum: s ꝓrsus eũ abiecerut.
Apłs autẽ &e ꝓrsus abiecerat mun¬
dum: & mundus ipsum. Idoq di

Expanded text:
non est. Alii qui et mundo crucifixi sunt, et mundus eis crucifixus est. Illis enim mundus crucifixus est, qui despecti habentur mundo, nec sequitur eos mundus. Illi sunt mundo crucifixi qui affixi tenentur nec sequuntur mundum, sed prorsus eum abjecerunt. Apostolus autem prorsus abjecerat mundum, et mundus ips
Abbreviated transcription (Latin):
Reges babiloniȩ. M erodach baladan. N abuchodonosor. A abuchodonosor. Qiuilmero¬
dach. Egesar. Labosordach. G althasar. Isti st̃ reges chaldeoꝵ. qui quamuis gestis insig
niuersum qui macedonum uirib subactus eratͥ. inter se partiti sunt. s postea uaria bello-¬
rum sorte confligentes. ad paucos potestas collecta est. Prima particio talis fuit.¬
dri. Ptolomeus acceꝑit. Egyptum. africam. arabiam .L. aon¬

Expanded text:
Reges Babyloniae sunt Merodach, Baladam, Nabuchodonosor. Nabuchodonosor, Evilmerodach, Egesar, Labosordach, Balthasar. Isti sunt reges Chaldaeorum, qui, quamvis gestis fuerint niversum, qui Macedonum viribus subactus fuerat, inter se partiti sunt, sed postea varia bellorum sorte confligentes ad paucos potestas collecta est. Prima partitio talis fuit: Ptolomaeus accepit Aegyptum, Africam, Arabiam; La
Abbreviated transcription (Latin):
doctus interrogas. Queris quid tͥ
faciendum sit: ꝓ eo quod in habi¬
tu religionis positus. oꝑa digna
ꝑfessioni tue non habes. Recte eqͥ¬
considerans. Iustus est dolor: sita¬
men nimuue non est. Inuiriam
miscłiȩ facimus. si in qualicũꝙ
tuam: quando uͦ times ne forte tͥ
ñ ignoscat ds. tollis ill bonitatẽ
suam. Hȩc ẽ maior iniquitas. P luᷤ
impius efficeris: si ꝓ tua iniqui¬
tate aliquid minus senseris de ip¬
siꝰ bonitate. Demus gͦ confusionẽ
nobis. peccata nr̃a confitendo: de¬
mus głam illi. de ipsius miscdia
nullatenus diffidendo. Si opera
nr̃a nobis sufficerent: gr̃a quid
faceret: Propterea enim gr̃a ne¬
cessaria ẽ. quia exoꝑe suo ñ iustifi¬
catur homo coram illo. Nong
sic doleamꝰ de imꝑfectione nr̃a iut
minus respiremus uł speremꝰ in

Expanded text:
doctus interrogas. Quaeris quid tibi faciendum sit pro eo quod in habitu religionis positus, opera digna professione tua non habes. Recte equconsiderans. Justus est dolor, si tamen nimius non est. Injuriam misericordiae facimus, si in qualicunquetuam; quando vero times, ne forte tibi non ignoscat Deus, tollis illi bonitatem suam. Haec est major iniquitas. Plus impius efficeris, si pro tua iniquitate aliquid minus senseris de ipsius bonitate. Demus ergo confusionem nobis peccata nostra confitendo, demus gloriam illi de ipsius misericordia nullatenus diffidendo. Si opera nostra nobis sufficerent, gratia quid faceret? Propterea enim gratia necessaria est, quia ex opere suo non justificatur homo coram illo. Non igitur sic doleamus de imperfectione nostra, ut minus respiremus, vel speremus in
Abbreviated transcription (Latin):
te. magna necessitate. magna utili¬
tate. Magna caritate qͣ tantũ diligi¬
t᷑ impiꝰ magna necessitate. qͣ alit̾ ñ
saluat᷑ ꝑditꝰ. magna utilitate. qͣ sic
reuocat᷑ au̾sus. f go rogabo patrẽ. Qre
rogat: qui dare habet: Ostendit
quid de ipso sentias. hoc est ut in¬
telligas bonum tuum: & ibi senti¬
as unde queras.

Expanded text:
te, magna necessitate, magna utilite, magna necessitate, magna utilitate. Magna charitate, qua tantum diligitur impius. Magnan ecessitate, qua alitur, non salvatur perditus. Magna utilitate, qua sic revocatur aversus. Ego rogabo Patrem. Quare rogat qui dare habet? ostendit quid de ipso sentias, hoc est, ut intelligas bonum tuum, et ibi sentias unde quaeras.
Abbreviated transcription (Latin):
quod iure delectare debeat: itata¬
men si cor hominis ꝑ id quod infta
diligitur: ad amorem illiꝰ qui sum¬
me bonus est accendatur. P ropt̾ea
melius ẽ illud quo docetur homo
pͥmum semetipsum cognoscere. &
quod est ut corrigat: ce quod esse
debet ut eẽ studeat: postea creato¬
rem suum ut agnitum querat:
&e inueniens in illo requiescat. Cur fi
rogat. ꝑro sp̃u scõ mittendo dis¬
cipulis. Qui rogat ds: quem ro¬
gat ds.: ꝓ quo rogat ds. Ds̃ rogat
deum ꝓ deo. Mira res Uuum bo¬
num ẽ: ce insinuat se nobis. ut que¬
rere discamus illud. Uult enim
desidarĩde aptat semetipsum ad
nos: ut prouocet ad amorem que¬
rendi. Rogat docens: rogatur ap¬
pretians ꝓmittit consolans. Nisi
rogaret non ostenderetur indigẽ¬
tis necessitas:. nisi rogaret᷑. non in¬
telligeret᷑ muneris dignitas: nͥ ꝓ
mitteret. non confirmaret᷑ expe¬
ctantis tarditas. Ds̃ ꝓ homine
se iclinat ad p̾cem:. Magna carita¬

Expanded text:
quod jure delectare debeat; ita taquod jure delectare debeat; ita tamen si cor hominis per id quod infra diligitur, ad amorem illius, qui summe bonus est, accendatur. Propterea melius est illud quo docetur homo primum semetipsum cognoscere, et quod est ut corrigat, et quod esse debet, ut esse studeat; postea Creatorem suum ut agnitum quaerat, et inveniens in illo requiescat. TIT. LXrogat pro Spiritu sancto mittendo discipulis. Qui rogat est Deus, quem rogat Deus, pro quo roget Deus. Deus rogat Deum pro Deo. Mira res! Unum bonum est, et insinuat se nobis, ut quaerere discamus illud. Vult enim desiderari, et aptat semetipsum ad nos, ut provocet ad amorem quaerendi. Rogat docens, rogatur appretians, promittit consolans. Nisi rogaret, non ostenderetur indigentis necessitas; nisi rogaretur, non intelligeretur muneris dignitas; nisi promitteret, non confirmaretur exspectantis tarditas. Deus pro homine se inclinat ad precem. Magna charita
Abbreviated transcription (Latin):
rum hoc ad iniquitatẽ ducit ñ
ad bonitatem. Alius querit qͦmͦ
multiplicare possit pecuniam.
augere diuitias.lucra cumulare:
&e contingit aliquando ut inue¬
niatur quod querit. & uerum ẽ
omnino quia sic fieri potest. et
sic agr̾s uerum hoc bonum sibi
iunctum ñ habet. Uerum qui¬
dem bonum est. s cum uero bo¬
num ñ est: quia cupiditas boni¬
tas non ẽ. Alium curiositas tra¬
hit ad querendum uerũ. Insecta¬
tur rumores: noua captat: secreta
scrutatur: ut uicio suo pabułu
ministret. Et est hic similit̾ uerũ
sine socio bono: ut in om̃ib his
uerum bonum ñ inueniat᷑. Alii
uerum querunt. & amant illud
habere quia uerum ẽde hii recte
quidem diriguntur. quia uerũ
querunt ꝓpter bonum: s ñ ꝑdu¬
cunt᷑. quia non querunt ꝓpter
summum bonum. Tales sunt
qui scrutantur secreta nature: &
desiderio magno ferunt᷑: ut sci¬
ant solum quod uerum ẽ in reb
conditis. Et est quidem etiã illic

Expanded text:
rum hoc ad iniquitatem ducit, non rum hoc ad iniquitatem ducit, non ad bonitatem. Alius quaerit quomodo multiplicare possit pecuniam, augere divitias, lucra cumulare; et contingit aliquando ut inveniatur quod quaerit. Et verum est omnino quia sic fieri potest, et sic agi; sed verum hoc, bonum sibi junctum non habet. Verum quidem bonum est, sed cum vero bonum non est, quia cupiditas bonitas non est. Alium curiositas trahit ad quaerendum verum. Insectatur rumores, nova captat, secreta scrutatur, ut vitio suo pabulum ministret, et est hic similiter verum sine socio bono, ut in omnibus his verum bonum non inveniatur. Alii verum quaerunt, et amant illud habere, quia verum est. Et hi recte quidem diriguntur quia verum quaerunt propter bonum; sed non perducuntur, quia non quaerunt propter summum bonum. Tales sunt qui, scrutantur secreta naturae, et desiderio magno feruntur, ut sciant solum quod verum est in rebus conditis. Et est quidem etiam illic
Abbreviated transcription (Latin):
dam humanitatẽ suam ab ocłis
intuentiũ subducit.ut spirita¬
lis amoris dulcedinẽ tanto puriuiᷤ
ꝑcipiant: quo nichil foris habent
etiam de oꝑe uirtutis. ad quod
mentem suam ꝑ intentionẽ effũ¬
esiłium cognoscende uerita¬
tis in tantũ naturale animȩ est:
ut quantumlibet ꝑuersa illo
omnino carere non possit. Coti¬
dianȩ questiones indicant: quia
scire uerum om̃s cupimus. Tota
uita hominis in questione est.
Quam dui uiuit᷑. querit᷑. Nemo
falli uult: etiam si quisquã fal¬
lere uelit. In hoc uero ꝓbat cor
humanũ nichil magis ꝓpͥum si¬
bi eẽ. quam uerum. S ꝑuersi ue
rum querunt: ubi salus non est.
Uerum quia homines sunt: ubi
salus non est. quia ꝑuersi sunt.
Uerum. & non bonum. Propterea
non inueniunt uerũ bonum. Auꝰ
querit ad iniquitatẽ: alius querit
ad cupiditatem: alius querit ad
curiositatẽ. Querit alter quomͦ
ledere possit illum quem odit. :¬
& forte inuenit quod querit. & ue¬
rum est. quia sicledi potest. s ue¬

Expanded text:
dam humanitatem suam ab oculis intuentium subducit, ut spiritualis amoris dulcedinem tanto purius percipiant, quominus foris habent etiam de opere virtutis ad quod mentem suam per intentionem effunDesiderium cognoscendae veritatis intantum naturale animae est, ut, quantumlibet sit perversa, illo omnino carere non possit. Quotidianae quaestiones indicant quod scire verum omnes cupimus. Tota vita hominis in quaestione est. Quandiu vivitur, quaeritur. Nemo falli vult, etiam si quisque fallere velit: in hoc vero probat cor humanum nihil magis proprium sibi esse quam verum; sed perversi ibi verum quaerunt ubi salus non est. Verum quia homines sunt, ubi salus non est, quia perversi sunt. Verum et non bonum. Propterea non inveniunt verum bonum. Alius quaerit ad iniquitatem, alius quaerit ad cupiditatem, alius quaerit ad curiositatem. Quaerit alius quomodo laedere possit illum quem odit; et forte invenit quod quaerit, et verum est quod sic laedi potest. Sed ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgressio ẽꝑ sensum &e umaginati¬
onem: quȩ duo in spũ corporeo st̃.
Postea in spũ incorporeo ꝓxima pt
corpus est affectio imaginaria: qua
anima ex corporis comunctione af¬
ficit᷑: supra quã est ratio in imagi¬
nationẽ agens. Deinde ratio pu¬
ra supra imaginationẽ: in qua ra¬
tione supp̾mum ẽ animȩ a corpore
sursum. Quando autẽ ab anima
sursum itur ad dm. pͥma est intel¬
ligentia. que ẽ ratio ab int̾iori for¬
mata: quia rationi concurrens con¬
iungitur p̾sentia diuina: que sur¬
sum informans rationem. facit sa¬
pientiam siue intelligentiam. sic̃
imaginatio decesum informans
rationem. scientiam facit.

Expanded text:
progressio est per sensum et imaginatiprogressio est per sensum et imaginationem; quae duo in spiritu corporeo sunt. Postea in spiritu incorporeo proxima post corpus est affectio imaginaria, qua anima ex corporis conjunctione afficitur, supra quam est ratio in imaginationem agens. Deinde ratio pura supra imaginationem, in qua ratione supremum est animae a corpore sursum. Quando autem ab anima sursum itur ad Deum, prima est intelligentia, quae est ratio ab interiori formata, quia rationi concurrens conjungitur praesentia divina, quae sursum informans rationem facit sapientiam, sive intelligentiam, sicut imaginatio deorsum informans rationem, scientiam facit.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas diuina in illo fuit. Et qa
homo fuit:similit̾ uoluntas huma¬
na in illo fuit. Non dico humanã.
qͣm culpa & uicium hominis facit:
s quã natura hominis requirit. Ergo
in xp̃o diuina uoluntas fuit. in qͣn¬
quod eam ad consortium ignobilio¬
ris t̾minos nature transire cõpellit̾.
Et hoc uicium quanto altius animȩ
in corpore manenti inheserit: tanto
difficilius a corpore discedentẽ dese¬
rit: ce ñ tollitur passio. etiam cum
tollitur causa passionis. Ipsa quip¬
pe anima in quantũ delectatione
corporis afficitur: quasi quandã cor¬
pulentiam trahens. in eadem fan¬
tasiis imaginationũ corporaliũ
deformatur: eisdemq altȩ impres¬
sis etiam soluta a corpore ñ exiuit᷑
Quȩ uͦ in hac uita se ab eiusmodi fẽ¬
culentia mundare studuerint:
binc exeuntes. quia nichil corpore¬
um secum trahunt: a corporali pas¬
sione immunes ꝑsistunt. Sic itaq
ab infimis & extremis corporib sur¬
sum usq sp̃m̃ incorporeũ. quedã

Expanded text:
oluntas divina in illo fuit. Et quia etiam homo fuit, similiter voluntas humana in illo fuit. Non dico humanam quam culpa et vitium hominis facit, sed quam natura hominis requirit. Ergo in Christo divina voluntas fuit in qquod eam ad consortium ignobilioris terminos naturae transire compellit. Et hoc vitium quanto altius animae in corpore manenti inhaeserit, tanto difficilius a corpore discedentem deserit: et non tollitur passio, etiam cum tollitur causa passionis. Ipsa quippe anima, inquantum delectatione corporis afficitur quasi quamdam corpulentiam trahens, in eadem phantasiis imaginationum corporalium deformatur, eisdemque alte impressis etiam soluta corpore non exuitur. Quae vero in hac vita se ab ejusmodi faeculentia mundare studuerint, hinc exeuntes quia nihil corporeum secum trahunt, a corporali passione immunes persistunt. Sic itaque ab infimis et extremis corporibus sursum usque spiritum incorporeum, quaedam