comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa. aia geniti essentialet̃ deduci abhis excistimatur
Ipt᷑ qã sic̃ de corrupta carne caro corrupta seminatur.
tta ⁊̃ de aĩa peccatͥce aiã peaatͥx corruptio ẽ originali

Expanded text:
gignentis anima anima geniti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ordinatũ ñ ẽ. si aꝑpette ẽ ad cõmodũ ĩ effectaqͥa
hoc nature ẽ ĩsicũ: refrenãdꝰ tñ ẽ ab affectu ꝑꝑ debitũ
rationis cui ad ĩord̾inata ire nõ ẽ concessũ. In hoc epin
pulcͥtudo apparet ⁊ dignitas rationis quod affecͥ tum
suui ab ĩordinati choibet. qm̃ idcͥco pła ꝯmoda eẽ debuer̃.¬

Expanded text:
petitus est ad commodum in affectu quia hoc naturae est insitum refrenandus est tamen ab effectu propter debitum rationis cui ad inordinata ire non est concessum. In hoc enim pulchritudo apparet et dignitas rationis quod affectum suum ab inordinatis cohibet. Quoniam idcirco plura commoda esse debuer
Abbreviated transcription (Latin):
litia. Quañ eni par̃ d̾ suis uirib p̃sum̃s humanã
nat᷑am in eã partẽ ubi debilior uidebat᷑ aggres¬
sus est: ut si fortȩ illic aliqͣtenꝰ p̃uale potuiss pꝰ¬
modũ cũ maiori fidutia ad alt̾am quȩ robustior
fuit pulsandã aut potiꝰ subu̾tendã accedet. Sci¬
ens gͦ qd̾ uerũ ẽet ꝗͣuis ad huc dictũ nõ eẽt. ue
soli qr c̃ cecidĩt nõ habet subleuantẽ. et si qͥsprã
p̃ualuerit adu̾sus unũ duo resist᷑ ei : pͥm̃ diligen¬
ter solitariã feminã explorauit. ĩ ea pͥm̃ om̃ẽ
tiȩ incõspectu uirtutis. stans corã femina
hostis suꝑbꝰ ex sola malitia cogitata ñ dũ dicta
cõfundit᷑. ⁊ qͣsi se iã pͥꝰ quã ⁊̃ loq̾ret᷑ dep̃hensũ
metuens nõ audet exire ĩ u̾ba ꝑsuasionis do-¬
nec am̃ũ tẽptande ĩ terrogatione p̾sentiat.
Cur in qͥt p̾cep̃ d̾s uob̃ ne comedetis de om̃i lig-¬

Expanded text:
litia. Quasi enim parum de suis viribus praesumens humanam litia. Quasi enim parum de suis viribus praesumens humanam naturam in eam partem ubi debilior videbatur aggressus est, ut si forte illic aliquatenus praevalere potuisset, postmodum cum majori fiducia ad alteram quae robustior fuit pulsandam aut posterius subvertendam accederet. Sciens ergo quod verum esset quamvis adhuc dictum non esset Vae soli, quia cum ceciderit non habet sublevantem . Et si quispiam praevaluerit adversus unum duo resistunt ei; primum diligenter solitariam feminam exploravit, et inveniens; in itiae in conspectu virtutis. Stans coram et coram femina hostis superbus ex sola malitia cogitata nondum dicta confunditur; et quasi se jam prius quam etiam loqueretur deprehensum metuens, non audet exire in verba persuasionis, donec animum tentandae interrogatione praesentiat. Cur, inquit, praecepit Deus vobis ut non comederetis de omni lig
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ꝗ̃ uirtutȩ suꝑarȩ nõ poss. Ne aut̃ fraus illiꝰ
omnino nulla eẽt siñ manifestaret᷑ in ꝓpͥa forma
uenirȩ nõ debuit. ne manifestȩ cognosc̾et᷑. & nulla¬
tenus reciꝑet᷑. It̾m ne nmis uiolenta fraus eiꝰ eẽt
si ꝓrsus occultaret᷑. ⁊ homo similit̾ si dseũ tali fra¬
ude que cau̾i nõ poss decipi ꝑmit̾tet. ĩ uiriã pati
indetur : in aliena qͥd̃ forma uenire ꝑmissꝰ est.s
tali ĩ qͣ eiꝰ malicia ꝓrsꝰ nõ celaret᷑. Ut gͥ ĩ ꝓpria
forma nõ ueniret. sua uoluntatȩ factũ est. Ut
aut̃ illã formã nͥ talẽ q̃ malitiȩ suȩ cõueniret ha¬
bere nõ poss diuina ordinatione dispositũ est.
Uenit gͦ ad hominẽ inscrpente calidꝰ hostis qͥ fortas¬
sis si ꝑmissus fuiss ĩ forma colubȩ uenirȩ maluiss
erat ut sp̃s malignꝰ illã formã homini odiosam
facẽt.: in qua pꝰmodũ eidẽ sp̃i sc̃s apparere debupi¬
et libet cõsid̾arȩ ꝗͣ tuida fuent

Expanded text:
are non posset. Ne autem fraus illius omnino nulla esset, si nimis manifestaretur; in propria forma venire non debuit, ne manifeste cognosceretur, et nullatenus reciperetur. Iterum ne nimis violenta esset ejus fraus si prorsus occultaretur et homo simul si Deus eum tali fraude quae caveri non posset decipi permitteret injuriam pati videretur, in aliena quidem forma venire permissus est; sed tali in qua ejus malitia prorsus non celaretur. Ut igitur in propria forma non veniret sua voluntate factum est, ut autem aliam formam nisi talem quae malitiae suae conveniret habere non posset, divina ordinatione dispositum. Venit ergo ad hominem in serpente callidus hostis, qui fortassis si permissus fuisset in forma columbae venire maluisset.erat ut spiritus malignus illam formam homini odiosam faceret, in qua postmodum eidem Spiritus sanctus apparere debui Libet considerare quam timenda fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas mala illã p̃cessit ꝑ quã facta est.
Nec pot̾ inueniri un̾ uoluntas tał ł homini
aduem̃t. qͣ uelle bonũ qd̾ habuit desereret
qm̃ neq asemetipso uelle habere potuit.
neq a deo qͥcꝗͣ p̃t̾ cõmodũ niustũ uelle ac¬
cepit. S cõfiderandũ est qr cũ iustũ appet̾e
nchil aliud sit ꝗͣ nisticiã uellȩ . appetit̾ iusti
deserere idẽ est qd̃ iusticiã uelle desm̾e.
N aut̃ uelle definit. nõ uolendo uelle desinit.
s auoluntatȩ cessando quẽ admodũ ille qͥ ali¬
quid fac̾e desirat: nõ faciendo desinit. s ceffando
tañt i qͥ escendo abeo quẽ fac̃. Iuia gͥ hõ appeti¬
ut ħ aut uolens aut nolens fecissȩ dicat᷑. Uo¬
luit tam̃ aliqͥd qͥ qr cũ isto uelle nõ potuit:
desi it̃ istud uellȩ qd̾ uoluit. Nec ideo illud uo¬
lunit qr istud uellȩ desiit. s potiꝰ ideo istud
uelle desi it. qr illud uoluit. Peccatũ tam̃ et

Expanded text:
voluntas mala illam praecessit per quam facta est. voluntas mala illam praecessit per quam facta est. Nec potest inveniri unde voluntas talis homini advenerit, qua vellet bonum quod habuit deserere, quoniam neque a semetipso velle habere potuit, neque a Deo quidquam praeter commodum et justum velle accepit. Sed considerandum est quod, cum justum appetere nihil aliud sit quam justitiam velle, appetitum justi deserere idem est quod justitiam velle desinere: qui autem velle desinit, non volendo velle desinit, sed a voluntate cessando, quod quemadmodum ille qui aliquid facere desinit; non faciendo desinit, sed cessando et quiescendo ab eo quod facit. Quia ergo homo appetiut hoc aut volens aut nolens fecisse dicatur. Voluit tamen aliquid, quod, quia cum isto velle non potuit, desiit istud velle quod voluit. Nec imo illud voluit, quia istud velle desiit; sed potius ideo istud velle desiit, quia illud voluit. Peccatum tamen et
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ d̾s affectũ iusticiȩ hominis separabilẽ dedit :¬
⁊ ipsi affec tui c̃ inee̾t effectũ suũ ħ ẽ iusticiã in¬
separabilit̃ ad eẽ instituit. Affectũ cõmodi inse¬
parabilẽ tribuit.⁊ effectũ illiꝰ .i. comod̾̃ ñ eq̃ ĩ¬
tentaᷤ uniꝰ ialtiꝰ effectũ retm̾et. E hõ solũ qd̾ po¬
tuit fec̃. ⁊ qr appetitũ iusti spontȩ dereliqͥd id cir-¬
co merito nusticiã ⁊ cõmodũ ꝑdidit. solũ appe¬
titũ cõmodi ad augm̃tũ ĩ felicitatis retinens.
Sic̃ emĩ augm̃tũ głiȩ̃ fuisset iniusticia ꝑseueran¬
ti.nõ posse ab amore ⁊desicłio habiti bomi respi¬
cere. ita cumulus miseriȩ est ab apetitu boni
nõ posse sese qͣuis iłło adhipisci nequeat cohi
ed mĩr indet᷑ si
illũ amisit. utrũ uidelicet nolens aut uolens
illũ deseruit.Si enĩ uolens deseruit. ł potiꝰ si
spontanea quadã delib̾atione abiec̾ : iã ipsa de-¬
sertio iusticiȩ pͥmũ peccatũ fuisse negat᷑. qͥa

Expanded text:
 Deus affectum justitiae homini separabilem dedit, et ipsi affectui cum inesset, effectum suum, hoc est, justitiam inseparabiliter adesse instituit Affectum commodi inseparabilem tribuit, et effectum illius, hoc est tento, unius et alterius effectum retineret. Sed homo solum quod potuit fecit; et quia appetitum justi sponte dereliquit, idcirco merito et justitiam et commodum perdidit, solum appetitum commodi ad augmentum infelicitatis retinens. Sicut enim augmentum gloriae fuisset in justitia perseveranti non posse ab amore et desiderio habiti boni tepescere, ita cumulus miseriae est ab appetitu boni non posse sese quamvis illud adipisci nequeat cohied mirum videtur si illum amisit. Utrum videlicet nolens an volens illum deseruit. Si enim nolens deseruit, vel potius si  affectum spontanea quadam deliberatione abjecit; jam ipsa desertio justitiae primum peccatum fuisse negatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
po quedã posuerat ds in hominȩ
apͥncipio quib nat᷑a illiꝰ tota reg̾etur: ⁊ cõ¬
duceret᷑ ad cõsũmationẽ finis sui. Duo ħ erat
appetitꝰ iusti ⁊ appetitꝰ cõmodi. U̾nũ .i. appetitũ
iusti dedat. ut in esset scđm necessitatẽ: unũ uo¬

Expanded text:
o quaedam posuerat Deus in homine a principio, quibus natura illius tota regeretur et conduceretur ad consummationem finis sui. Duo hic erant, appetitus justi et appetitus commodi. Unum, id est appetitum justi dederat, ut inesset ad
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ior tẽptatio est. qñ ex motu praue delectationiͤ
intꝰ animꝰ ad peccandũ sollicitat᷑: hec aut̃ tẽptatio
diffitiliꝰ uncitui. qr int̾iꝰ oppugnans de nr̃o cõtra
nos roborat᷑. apt̾ea diabolꝰ ueniã nõ meruit qr
sm̃ ulla tẽptatione peccauit. Hõ uͦ qr sola ext̾ioꝵ
tẽpratione pulsatus cecidit. tanto gͣuiꝰ plec tendꝰ

Expanded text:
or tentatio est quando ex motu pravae delectationis intus animus ad peccandum sollicitatur. Haec autem tentatio difficilius vincitur, quia interius oppugnans de nostro contra nos roboratur. Propterea diabolus veniam non meruit, quia sine ulla tentatione peccavit. Homo vero quia sola exteriori te
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõsensũ : pꝰea ꝓpͥa deleclatione attracta descen¬
dit ad ac tũ. Insuꝑbia ⁊ auaritia p̃cii cupiditate
allecta se uenchidit. Ingula aut̾ pꝰea delec tata
lib̾ent̾ iã gratis seruire cupit. Nam c̾ amore
ꝓmissionis pͥꝰ m̃s stulta flect̾e̾tur. uidit in qͥd
scriptura mulier lignũ qd̾ eẽt pulcrũ uisu. ⁊ ad
uescendũ suauȩ.⁊tulit defructu eiꝰ ⁊ cõmedit. Pn¬

Expanded text:
ad consensum, postea propria delectatione attracta descendit ad actum. In superbia et avaritia pretii cupiditate allecta se vendidit; in gula autem postea delectata libenter jam gratis servire coepit. Nam cum amore promissionis prius mens stulta flecteretur: Vidit, inquit Scriptura, mulier lignum quod esset pulchrum visu et ad vescendum suave, et tulit de fructu ejus et comedit . P
Abbreviated transcription (Latin):
erex̃. Nos uͦ qͣnto grauiorẽ in peccando tẽptati¬
onis iuolentrã patim. tanto leuiori piaculo ad
gram amissam reuocam.
s sic̃ dic̃ apłs.mulier seducta ẽ. nõ uir.
Yua qͥ ppe seducta ẽ qr uer̃ eẽ credidit qd̾ diabolꝰ
dix̃. ⁊ id circo nõ solũ in ordinate similitudinẽ
dĩ cũ scientia bom appetiit. s intantã ⁊̃ ꝓlap¬
sa ꝑu̾sitatẽ ueri si milit̾ putat᷑. ut dm̃ ex in

Expanded text:
erexit. Nos vero quanto graviorem in peccando tentationis violentiam patimur, tanto leviori piaculo ad gratiam amissam renovamurSed sicut dicit Apostolus: Mulier seducta est, non vir . Eva quippe seducta est, quia verum esse credit quod diabolus dixit. Et idcirco non solum inordinate similitudinem Dei cum scientia boni et mali appetiit, sed in tantam prolapsa perversitatem verisimiliter putatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
neraret᷑ homo siue adpenã si alt̾m .i. appetitum
nisti desereret. siue ad gliã si eundẽ appetitũ .s.
iusti retineret. In appetitu gͥ iusti ds m̃itũ ho¬
minis cõstituit. in appetitu uͦ cõmodi p̃miũ.
ꝓ ptea appetitũ iusti solũ uoluntat hoĩs subiec̃.
qr nͥ inuoluntatȩ ⁊ lib̾o arbitrio m̾̃itũ eẽ nõ
potuit. P ost hos duos appetitus. duo effec tꝰ illo

Expanded text:
 homo sive ad poenam, si alterum, id est appetitum justi desereret, sive ad gloriam, si eumdem appetitum, scilicet justi, retineret. In appetitu justi Deus meritum hominis constituit; in appetitu vero commodi praemium. Propterea appetitum justi solum voluntati hominis subjecit, quia nisi in voluntate et libero arbitrio meritum esse non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ se c̾det. ł ĩ parificari uellet. s tamũne mulieris
animũ que sibi ꝑaffectũ dilectionis sociata fue¬
rat eiꝰ peticioni ⁊ uoluntati resistendo cõtͥstaret.
Maxime qr putaũ se ⁊mulieri morẽ gerere.⁊
postea ꝑ penitentiã ⁊uenie postulationẽ c̾a¬
tori posse plac̾e. Uere gͥ dictũ ẽ qr minꝰ peccauit
qͥ depenitentia ⁊ miscd̾ia cogitauit. peccauit
tam̃ qr peccanti cõsensit. ⁊peccantẽ nõ correx̃.
⁊ idcirco que in peccato originali est culpa qͣuis
dissimilit̃: adutrũq tam̃ tota redundat: In illã
qͥd̃ qͥa peccauit. inistũ uͦ qr peccanti cosensit: ⁊ pec¬
catũ illiꝰ cõsentiendo suũ fecit. ⁊ħ mͦ qͥd̾ pͥmꝰ hõ
cõsi d̾are uoluerimꝰ qͦmͦ peccatũ ĩ eũ uenit aut
⁊̃ qd̾ sit ipsũ peccatũ qd nat᷑am bonã uitiat. &

Expanded text:
 vel etiam parificari vellet; sed tantum ne mulieris animum quae sibi per affectum dilectionis sociata fuerat, ejus petitioni et voluntati resistendo contristaret. Maxime quia putavit se et mulieri morem gerere; et postea per poenitentiam et veniae postulationem Creatori posse placere. Vere igitur dictum est quia minus peccavit qui de poenitentia et misericordia cogitavit; peccavit tamen quia peccanti consensit et peccantem non correxit. Et idcirco quae in peccato originali est culpa quamvis dissimiliter ad utrumque tamen tota redundat; in illam quidem quia peccavit in istum, quia peccanti consensit et peccatum illius consentiendo suum fecit. Et hoc quidem modo pconsiderare voluerimus quomodo peccatum in eum venit, quid aut etiam fit ipsum peccatum q
Abbreviated transcription (Latin):
tie imali nõ tang̾et. S uoluit scͥptura osten.¬
de qͥa mulier que uiro subiecta fuit diuinũ
mandatũ nõ nͥ mediante uiro acciꝑe debuit :
ut sermo dĩ qͣsi pͥmũ inmediate ad uirũ fieret.
Dem̃ mediante uiro admulierẽ quȩ sub̃ta uiro¬
oc aut̃ dilig̾ẽt cõsidandũ quã callide
hostis pͥm̾ qd̾ mulier timuit malũ. negan¬
do remouit. ac dem̾ qd̃ ipsȩ intendit ma-¬
lũ lib̾e ꝑsuasit. Nouissime aut̾ ad ipsã ꝑfua¬
sionẽ sustulendam ꝓmissionẽ ad uux.⁊ ut ea¬
dẽ ꝑsuasio ciciꝰ reciꝑet᷑. ꝓmissionẽ duplicauit:
Qui eñi unã tant cõmestionẽ suasit. ꝓ una duo
reponens ĩ p̃mio: similitudinẽ di. scientiãq
bom ⁊mali spospondit. In ꝑsuasione gͥ cibi
hominẽ tẽptauit gula. In ꝓmissionȩ ditatis ⁊ cog¬
intionis uana głia ⁊ auaritia. In moderata nãq
edendi cõcupiscentia gula ẽ.Desid̾iũ aut̃ mordi-¬
natũ excellendi uana głia. Nimiꝰ uͦ appetitꝰ ha

Expanded text:
t mali non tangeret. Scilicet voluit Scriptura ostendere quod mulier quae viro subjecta fuit divinum mandatum non nisi mediante viro accipere debuit, ut sermo Dei primum quasi immediate ad virum fieret, deinde mediante viro ad mulierem quoque, Hoc autem diligenter considerandum quam callide hostis primum quod mulier timuit malum negando removit, ac deinde quod ipse intendit malum libere persuasit. Novissime autem ad ipsam persuasionem fulciendam promissionem adjunxit, et ut eadem persuasio citius reciperetur promissionem duplicavit. Qui enim unam tantum comestionem suasit, per una duo reponens in praemio similitudinem Dei scientiamque boni et mali spopondit. In persuasione igitur cibi hominem tentavit gula. In promissione divinitatis et cognitionis vana gloria et avaritia. Immoderata namque edendi concupiscentia, gula est. Desiderium autem inordinatum excellendi, vana gloria. Nimius vero appeti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfic̾e potuiss ħẽ enĩ illa ꝑu̾sa similitudo que crea¬
turȩ nõ cõueñ: que eximitatione nõ qͣr. s ex cõpa¬
ratione. Hanc gͦ mulier in suꝑbiã elata apeti it.⁊
ne hanc habere potuiss ipsũ creatorẽ in india trac¬
tũ lignũ ħ uetuisse putauit. Uoluntaria gͦ malitia
se cõtra c̾atorẽ suũ erex̾ ꝑu̾se cõt᷑ ipsũ uolendo ⁊
impiȩ ipso senciendo. Adam uͦ ñ ẽ seductus. qr

Expanded text:
c est enim illa perversa similitudo quae creaturae non convenit, quae ex imitatione non quaeritur, sed ex comparatione. Hanc ergo mulier in superbiam elata appetiit; et ne hanc habere potuisset, ipsum Creatorem invidia tactum lignum hoc vetuisse putavit. Voluntaria ergo malitia se contra creatorem suum erexit; perverse contra ipsum volendo, et impie de ipso sentiendo. Adam vero non est seductus
Abbreviated transcription (Latin):
ño gͥ mundi hominȩ
ꝓuidentia diumna mn
loco deliciarũ quasi in par-¬
te potiori cõstituto.⁊ ad cõ¬
seruanda bona quȩ habe¬
bat eadẽ d̾i ꝓuidentia ra¬
tioni humane ad uincta
munito: atq ad illa bona
quȩ habitur erat. querenda ⁊ optinenda p̃cep¬
to obedientiȩ ⁊ grã cooꝑante instructo: udit

Expanded text:
igitur mundi homine providentia divina in loco deliciarum quasi in parte potiori constituto, et ad conservanda bona quae habebat eadem Dei providentia rationi humanae adjuncta munito, atque ad illa bona quae habiturus erat quaerenda et obtinenda praecepto obedientiae cum gratia operante instr
Abbreviated transcription (Latin):
Prim̃ dix̾at d̾s.ĩ quacũq diẽ cõmederis exeo.
morte morieris. Dem̃ mulier dix̃.ne fortȩ mo¬
riam᷑. Nouissimȩ serpens dix̃. neqͣꝗͣ mortẽ mori¬
lemini:
Ss̃ affirmauit. mulier dubitauit. diabolꝰ negauit. Ne¬
quaꝗͣ aut̃ diabolꝰ corã muliere u̾ba di negare p̃sũp¬
siss. si nõ pͥꝰ ipsã mulierẽ dubitantẽ in uenisset.
Quȩ gͦ dubitauit a firmitatȩ receffit. me¬
ganti appropinquauit. Ipsa igit᷑ scđd̾m aliqͥd
incotunt malitiã que tẽptatori iniq ꝑsuasio.¬
nis dedit audatiã.

Expanded text:
ixerat Deus: In quocunque die comederis ex eo, morte morieris . Deinde mulier dixit: Ne forte moriamur . Novissime serpens dixit: Nequaquam morte moriemini . Deus affirmavit; mulier dubitavit; diabolus negavit. Nequaquam autem diabolus coram muliere verba Dei negare praesumpsisset, si non prius ipsam mulierem dubitantem invenisset. Quae ergo dubitavit ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. Ipsa igitur secundum aliquid inchoavit malitiam, quae tentatoris iniquae persuasionis dedit audaciam.
Abbreviated transcription (Latin):
imo actu completa st̃. unũ pecẽ dñt᷑. In uiciis
pͥma fuit suꝑbia. scda auaritia. tercia gula.
In suꝑbia ⁊ auaritia mobedientia fuit de p̾cepto
nature. Ingula sola iobedientia fuit de p̃cepto
disciplinȩ. Nusquã emĩ legit᷑ ds̃ ꝓhibuisse hoĩ
ne similitudinẽ diuinitatis ł scientiã boni ⁊
mali cõcupisc̾et. Rtam̃ in ordinate ħ cõ cupis¬
cens cõtra rationẽ fȩc̃ suã quodãmͦ nat᷑alus p̃-¬
cepti p̃uaricator extitit. De solo ligno scientiȩ
bom ⁊ mali legimꝰ qr ꝓhibuit ds̃ homin ne illud
cõting̾et.⁊ idcirco dũ muler illud appetendo

Expanded text:
uno actu sunt completa, unum peccatum dicuntur. In vitiis prima fuit superbia, secunda avaritia, tertia gula. In superbia et avaritia, inobedientia fuit de praecepto naturae; in gula sola, inobedientia fuit de praecepto disciplinae. Nusquam enim legitur Deus prohibuisse homini ne similitudinem divinitatis, vel scientiam boni et mali concupisceret. Quia tamen inordinate hoc concupiscens, contra suam rationem fecit, quodammodo naturalis praecepti praevaricator exstitit. De solo ligno scientiae boni et mali legimus quod prohibuit Deus homini ne illud contingeret; et idcirco dum mulier illud appetendo
Abbreviated transcription (Latin):
frctus illiꝰ ẽ. nistũ siñ iusticia ẽẽ nõ posse. Ipsã
em̃ uisticiã appet̾e. scdm aliqͥd iusticiã hab̾e ẽ.
Affectꝰ gͥ iusti a uoluntatȩ separari potest . s ef¬
fectuiꝰ eiꝰ .i. iusticia ab effectu ipso separari ñ potest.
R ursũ appetitꝰ cõmodi inseparabilis est: qͥa scd̃m neces¬
est qr desid̾ari cõmodũ.⁊ c̃ ñ habet᷑ potest.⁊ in ħ
sũma cõstat pena. c̃ c̾at᷑a pene ad dicta neq cõ

Expanded text:
e non potest. Ipsam enim justitiam appetere, secundum aliquid justitiam habere est. Affectus ergo justi a voluntate separari potest, sed effectus ejus, id est justitia, ab affectu ipso separari non potest. Rursum appetitus commodi inseparabilis est, quia secundum necesest; quia desiderari commodum, cum non habetur, potest. Et in hoc summa constat poena cum creatura, poena addic
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d noluit malũ factũ ẽ. Nõ gͦ ꝯsid̾ans qe sic̃ malum
nõ habet qd̃ factũ est q̃d noluit.: nec bono caret qd fac.¬
tũ nõ ẽ q̃d uoluit. Q uod uult enĩ et dilig̃ ht̃. et quod
nõ uult et odit. nõ ht̃. et q̃d uult ẽẽ ad ipiscr. qe sit.
et q̃d uult nõ ẽẽ similit̾. qx nõ sit. et nunꝗͣ cassa est¬

Expanded text:
quod noluit malum factum est. Non ergo consideras quod sicut malum quod noluit malum factum est. Non ergo consideras quod sicut malum non habet quod factum est quod noluit; ita neque bono caret, quod factum non est quod voluit. Quod enim vult et diligit habet; et quod non vult et odit non habet. Et quod vult esse adipiscitur quia fit; et quod vult non esse similiter, quia non fit. Et nun
Abbreviated transcription (Latin):
suũ nõ fuit in se nõ dilex̃: neq ad se ꝯcupiuit sed
reꝓbauit. et renuit animo dilectionis. et nõ suscep̃
ꝯsensu caritatis ut loc̃ illi daret in bñplacitis suis.
ed dicis michi gͦ si bonũ uoluit.
immo qe uoluit bonũ qd p̃cep̃. et malũ q ꝑmi¬
sit nõ uoluit. factum est quod noluit. et q̃d uoluit
factum nõ ẽ. q̾m factũ nõ est qd p̃cep̃: sed quod ꝓhi¬
buit factum est qd̾ ꝑ misit. Itaq factũ nõ est qd̾ uo.¬
qm bonũ erat sic fieri. et sic eẽ ut factũ est. et non
alit̾ esse. s sic esse boñ erat etiã in eo qd̾ boñ erat. Et
ipsum q̃d boñ nõ erat nõ uoluit sed ẽẽ ipsũ uoluit:
qm̃ id bonũ erat. & cum factũ ẽ id factũ ẽ q̃d uoluit:
quoniã bonũ erat. et hoc uoluit. Tam̃ dicis minus
habuit uoluitaᷤᷤ eiꝰ. et minꝰ ad epta est. et minꝰ impł̃ta.
et in ꝑfecta remansit: qr factũ nõ est boñ q̃d uoluit. et

Expanded text:
suum non fuit in se non dilexit, neque ad se concupivit; sed suum non fuit in se non dilexit, neque ad se concupivit; sed reprobavit et renuit animo dilectionis: et non suscepit in se consensu charitatis, ut locum ei daret in beneplacitis suis.i: Ergo si bonum voluit imo quia voluit bonum quod praecepit, et malum quod permisit non voluit, factum est quod noluit et quod voluit factum non est; quoniam factum non est quod praecepit, sed quod prohibuit factum est, quod permisit. Itaque factum non est quod voctum est, quia honum erat sic fieri et sic esse ut factum est, et non aliter esse. Et sic esse bonum erat etiam in eo quod bonum non erat. Et ipsum quod bonum non erat non voluit, sed esse ipsum voluit quoniam id bonum erat. Et cum factum est, id factum est quod voluit; quoniam bonum erat, et hoc voluit. Tamen dicis: minus habuit voluntas ejus et minus adepta est et minus impleta, et imperfecta remansit; quia factum non est bonum quod voluit; et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ malũ qx bonũ nõ est ipsũ malũ. sed uult
bonũ tant̾. et dilig̃ et delectatur in eo qͣsi in suo
et amico et cognato et ꝓximo.E ꝓpt̾ hoc beñ sonat.
et libent̾ accipimꝰ cũ dr̃ ds̃ uult bonũ qx illud
tant̃ dilig̃. et nõ malũ cũ qͦ participacio nulla ẽ.
neq similitudo sine his quȩ sunt ab ipso et quȩ
habent similitudinẽ cum ipso. Itaq uult deus
bonũ. et nõ uult ds̃ malũ. et uult omne bonũ.
et om̃e malũ nõ uult. et hoc tot̾ suscipimꝰ et ap¬
probamꝰ et dicimꝰ qx uerũ est tot̾ hoc qm̃ diligit
qd suũ ẽ totũ. et nõ dilig̃ q̃d a se ẽ alienũ. U nõ
dilig̾̃ nisi qd̾ suũ ẽ. neq odit nisi q̃d suũ ẽ: non.
et totũ suum dilig̃. et odit totũ non suũ: et ĩo
uoluie bonũ q̃d precep̃ et nõ uoluit malũ quod
ꝑmittit. quia suum fuit boñ. et de suo et amicũ
sibi et suo. Et dilex̾ suũ et approbauit et cõcupiuiit
ad se et amauit in se desidio et̾no. & malũ quod

Expanded text:
ipsum malum, quia bonum non est ipsum malum. Sed vult bonum tantum; et diligit et delectatur in eo, quasi in suo cognato et amico et proximo. Et propter hoc bene sonat et libenter accipitur cum dicitur Deus vult bonum, quia illud tantum diligit et non malum cum quo sibi participatio nulla est, neque similitudo, sine his quae sunt ab ipso et quae habent similitudinem cum ipso. Itaque vult Deus bonum, et non vult Deus malum; et vult omne bonum, et omne malum non vult. Et hoc totum suscipimus et approbamus et dicimus: quod verum est hoc totum, quoniam diligit quod suum est totum: et non ddiligit nisi quod suum est, neque odit nisi quod suum non est; et totum suum diligit, et odit totum non suum. Et ideo voluit bonum quod praecepit, et non voluit malum quod permisit, quia suum sui bonum et de suo, et amicum sibi et de suo, et dilexit suum et approbavit, et concupivit ad se et amavit in se desiderio aeterno. Et malum quod
Abbreviated transcription (Latin):
dũ in una aĩa mẽs ẽ:⁊ intelłs. ⁊ gaudiũ ⁊ mẽs qͥdem
a se ẽ. intelłs uͦ de sola mẽte ẽ. de m̃te aũ ⁊ intellectu:
imo ⁊ fig᷑a ẽ ⁊ forma ⁊ pulcͥtudo tͥaħ. ⁊ uidetur fi¬
gͣa pͥma ẽẽ ad sub̾am. deinde forma. ⁊ ex uttͦq pul¬
critudo.⁊ ħ tͥa inuno corpore ⁊ unũ corpꝰ ut utͣq
natura miago c̾atoris eluceat. In pͥma quidem ad si¬
militudinẽ: in scd̃a aũ ad similitudinis imitacionẽ
.ic gͦ dm̃ confitem᷑ ⁊ in essentia unũ ⁊ in ꝑͥstrinum¬

Expanded text:
ima mens et intellectus et gaudium; et mens quidem a se est; intellectus vero de sola mente est; de mente autem et intellectu guno, et figura est, et forma et pulchritudo tria haec. Et videtur figura prima esse ad substantiam, deinde forma, et ex utroque pulchritudo: et haec tria in uno corpore et unum corpus, ut in utraque natura imago Creatoris eluceat. In prima quidem ad similitudinem; in secunda autem ad similitudinis imitationem. Si ergo Deum confitemur ibi essentia unum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝯsid̾at creatorẽ suũ sapientẽ eẽ. ⁊ sapientiã hab̾e:
et ex ipso e̾ẽ. sapientiã suã. nec fuisse unꝗͣ sinȩ sa¬
pientia. qm̃ semꝑ sinȩ finȩ sapiens fuit. Et qr semꝑ
sinȩ finȩ sapientiã suã ipse dilex̃.⁊ semꝑ habuerit
amorẽ ad sapientiã suã. ⁊ erat co ȩt̾nꝰ amor ęt̾no.⁊

Expanded text:
et considerat creatorem suum sapientem esse et sapientiam habere, et considerat creatorem suum sapientem esse et sapientiam habere, et ex ipso esse sapientiam suam; nec fuisse unquam sine sapientia, quoniam semper sapiens fuit. Et quod semper sapientiam suam ipse dilexit et semper amorem habuit ad sapientiam suam, et erat
Abbreviated transcription (Latin):
suũ manifestãt que illiꝰ similitudini uitiniꝰ aꝓpͥn.¬
qͣnt. ħ at̃ ẽ ip̾a rationał cat᷑a que excellent̾. ⁊ ꝓprie
ad illiꝰ similitudinẽ facta ẽ. que t̾e ciciꝰ c̾atorem
siũ ꝗ̃ non uidet agnoscit: cum se ipsam ad illiꝰ
imaginẽ facta intellig̃. In ħ gͦ pͥmũ trinitatiᷤᷤ uesti.¬
giũ inuentũ ẽ: cũ agnoscere cep̃ ip̾a qd̃ erat in se ⁊
ex eo ꝯsiłauit qd̾ erat supͣ se. Uidit enĩ qm ex ipsa
nascit̾ sapientia q̃ ẽ in ipsa ⁊ dilig̾ ipsa saplentiã
suã: ⁊ ꝓcedit amor ex ipsa ⁊ sapientia sua. quo
amat eam genitam de se. ⁊ in se manentẽ nõ diuidit ase.
⁊ apparẽt tria quedã in uno. m̃s. sapientia. ⁊ amor. ⁊
est mens ⁊ sapientia de m̃te.⁊ de mente ⁊ sapientia
amor. Et surgit tͥnitaᷤᷤ quedã. et unitaᷤᷤ nõ redit. Et
sũt simul trinitaᷤᷤ ⁊ unitaᷤᷤ. scđ̾m potestatẽ.⁊ imagi¬
nis uirtutẽ. Et ꝯscendit mens abistis ꝑ ħ illuminata

Expanded text:
estant: quae illius similitudini vicinius appropinquant. Hoc autem est ipsa rationalis creatura, quae excellenter et proprie ad illius similitudinem facta est; quae tunc citius creatorem suum quem non videt agnoscit, cum seipsam ad illius imaginem factam intelligit. In hoc ergo primum Trinitatis vestigium inventum est cum agnoscere coepit ipsa quod erat in se, et ex eo consideravit quod erat supra se. Vidit enim quod ex ipsa nascitur sapientia quae est in ipsa; et diligit ipsa sapientiam suam; et procedit amor ex ipsa; et sapientia sua quo amat eam genitam de se, et in se manentem non dividit a se. Et apparent tria quaedam in uno: mens, sapientia et amor: et est mens et sapientia de mente; et de mente et sapientia amor; et surgit Trinitas quaedam, et unitas non recedit, et sunt simul Trinitas et unitas secundum potestatem et imaginis virtutem. Et conscendit mens ab istis per haec illuminata,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ uult q̃d facꝰtũ ẽ. quia factũ est. et uult ipse
qd̾ boñ ẽ. Et constat om̃ps uoluntaᷤ eiꝰ certa et
firma in beneplacito suo approbans bona et
ꝑ mittens mala ꝓpt̾ bona: quȩ nõ potest im¬
pediri ut non fiat quod in ipsa est. neq infir¬
mari aliqñ qͥd̃ ut fiat qd in ipsa nõ est¬
.

Expanded text:
am id bonum est quod factum est, et vult ipse quod bonum est. Et constat omnipotens voluntas ejus certa et firma in beneplacito suo, approbans bona et permittens mala propter bona, quae nec potest impediri ut non fiat quod in ipsa est, neque infirmari aliquando ut fiat quod in ipsa non est.
Abbreviated transcription (Latin):
est odor uitȩ in uitã aliis odor mortis in mortẽ q̃m
ex bono malũ et ex malo boñ. & quod boñ in totũ¬
hunc modum. Omne enĩ uniu̾sale boñ maiꝰ ẽ ꝗͣ id
quod in parte ꝯstat. et quod oducit mag̃. et expedit.
maiꝰ ip̃m merito nominat᷑. Nunc aut̃ ꝯgregemꝰ
in unum et colligamꝰ q̃ dicta sũt qͣm in plecio om̃is
mandati boñ illiꝰ est ꝓpt̾ quẽ factũ ẽ ip̃m mãdatũ:

Expanded text:
est odor vitae in vitam; aliis odor mortis in mortem ; quoniam ex bono malum et ex malo bonum, et bonuhunc modum. Omne enim universale bonum, majus est quam id quod in parte constat; et quod conducit magis et expedit, majus ipsum merito nominatur. Nunc autem congregemus in unum et colligamus quae dicta sunt, quoniam impletio omnis mandati bonum illi est propter quem factum est ipsum mandatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ipsũ aquo fit. aut ꝓpt̾ aliũ ꝓ quo fit. Tota aut̃
p̃cepti utilitas et boñ siuȩ in eo q̃d faciendũ p̃cipit᷑:
siuȩ in eo q̃d cauendũ mandat᷑. ad eũ solũ refertur
ꝓ quo fit. siuȩ id sit ille suiȩ aliꝰ ab eo cui fit. ł a quo
fit. finis aut̃ mandati. fructus et utilitas et causa
nũ ad eum tant̾ refertur ꝓ quo fit p̾ceptũ. et il.¬
lius boñ ẽẽ debet inpletio precepti.¬
qr ipsũ bonũ est. Quod uero ad aliquid et non
qm ex ipso bonũ ẽ. Iuoddã gͦ bonũ bonũ ẽ q̃m¬

Expanded text:
propter ipsum a quo fit; aut propter alium pro quo fit. Tota autem praecepti utilitas et bonum sive in eo quod faciendum praecipitur sive in eo quod cavendum mandatur, ad eum solum refertur pro quo fit: sive idem sit ille, sive alius ab eo cui fit, vel ab eo a quo fit. Finis autem mandati fructus est et utilitas et causa num ad eum tantum refertur pro quo fit praeceptum; et illius bonum debet esse impletio praecepti.quia ipsum bonum est. Quod vero ad aliquid et non quoniam ex ipso bonum est. Quoddam ergo bonum, bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
sitate defecto. ⁊ dictuᷤ ẽ filiꝰ sapiẽs nõ qd solꝰ erat.
s quia de ip̃o solo mag̃ dubitari pot̾at qͣsi de poste¬
riore ⁊ etate adhuc ĩmat᷑o ⁊ sensu ĩꝑtecto. Id circo
dictꝰ ẽ pat̾ potenᷤ. ne putet᷑ pͥor filio ⁊ filiꝰ sapienᷤᷤ ne
Sͤdat᷑ patre posterior. Et sp̃s sc̃s bonꝰ siuȩ benignꝰ ne
crudeł existimaret᷑ as ⁊ ꝯsternaret᷑ ad eũ ꝯscientia
humana si sp̃m habere diceret᷑ ds̃.⁊ ñ additũ fuiss sc̃s¬

Expanded text:
te defecto. Et dictus est Filius sapiens, non quod solus erat, sed quia de ipsa solo magis dubitari poterat quasi de posteriore et aetate adhuc immaturo et sensu imperfecto. Idcirco dictus est pater potens, ne putetur prior Filio; et Filius sapiens, ne credatur Patre posterior; et Spiritus sanctus bonus sive benignus, ne crudelis existimaretur Deus et consternaretur ad eum conscientia humana, si Sp
Abbreviated transcription (Latin):
q dicitur. uult ds̃ malũ dicẽdũ om̃ino nõ ẽ: qm̃
non approbat illud ꝓrsus neq estimat boñ s ꝯtra¬
riũ iudicat sibi bono malũ et a suo alienũ : et
nõ desid̾at illud quasi ꝯueniens et ꝯcordiã habens
cũ eo qd̾ ipse ẽ ẽt cũ eo q̃d ab ipso ẽ. et cũ eo q̃d sibi
simile est sed extͣneũ et longinquũ et in om̃i dis

Expanded text:
ult Deus malum dicendum omnino non est, quoniam non approbat illud prorsus, neque existimat bonum; sed contrarium judicat sibi bono malum, et a suo alienum, et non desiderat illud quasi conveniens, et concordiam habens cum eo quod ipse est, et cum eo quod ab ipso est, et cum eo quod simile si
Abbreviated transcription (Latin):
esse ut ẽ. Cuare gͦ p̾cep̃ ut alit̾ esset. et ꝓhibuit ne
sic ẽẽt cũ bonũ sit ita esse. et ita futurũ fuit priꝰ¬
ꝗͣ fuit. et bñplacitũ qx bonũ fuit ita esse et alit̾
non esse.
ali q̃stione coartam et ducim̃ in ambiguum
lũ q̃d ꝑmisit. Cũ tam̃ qd̃ p̃cip̃ fac̾tũ nõ sit bonũ
et bonũ putat qd̾ malũ ẽ. ẜt̃ iõ refutat hoc mens
non bene intelligit᷑¬

Expanded text:
esse, ut est. Quare ergo praecepit ut aliter esset et prohibuit ne sic esset, cum bonum sit ita esse, et ita futurum fuit priusquam fuit et beneplacitum, quia bonum fuit ita esse, et aliter non esse.ali quaestione coarctamur et ducimur in ambignum, malum quod permisit, cuet bonum putat quod malum est; et ideo refutat hoc mens non bene intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius. et ipsi effectus ter̾ nõ discordant ab illo. fit.
lt ut fiat q̃d nõ semꝑ ẽ aliq̾n q̃d uult. U hoc bñe placitum
uniu̾salȩ q̃d et̾nũ: et om̃ia quȩ fiũt temporibꝰ sius parit̾

Expanded text:
ipsius: et ipsi effectus rerum non discordant ab illo. Fit eipsius: et ipsi effectus rerum non discordant ab illo. Fit elt ut fiat, quod non semper est aliquando quod vult. Et hoc beneplacitum universale quod aeternum est, et omnia quae fiunt t
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtaᷤᷤ eiꝰ de illo qm̃ ẽẽ uult qd̃ fac̾ ł ꝑmitat ut
sit: ⁊ nõ incip̃ tũ c illo q̃d fit uoluntaᷤᷤ quȩ et̾na ẽ. sed
ostendit᷑ ex illo qn fit q̃ occulta est. Et ideo ipsum qd
ft dr uoluntas eiꝰ. qx signũ ẽ uoluntatiᷤᷤ eiꝰ. ⁊ apparet
uoluntatis eiꝰ dĩ inbnplacito eiꝰ et in signo beneplacta
ipsius. Et dicimꝰ qx beneplacitũ eiꝰ est uoluntaᷤᷤ. Et
signũ beneplaciti eiꝰ uocamꝰ uolautatẽ eiꝰ. Et uerũ
est utrũq et utrũq uere dr̃. Sed bñplacitũ eiꝰ ęt̾nũ ẽ.
nõ pot̾. Nec dtͣ ipsũ nec extͣ ipsum nec sin ip̃so ali¬
qͥd est in om̃i quod est. ⁊ ꝯstat ipsum ⁊ ratũ est nec
cassari potest. aliq̃no qd̾ in ipso est. Sm̃a quecũq uolu.¬
it fec̾. in hoc ꝓbatũ est qx nõ cassat᷑ uoluntaᷤᷤ eiꝰ. Et uo¬
luntati eiꝰ quis resistit. in hoc ꝓbatũ ẽ: qx nõ impedit᷑
beneplacitũ ipsiꝰ. Ita consonat rer̃ effectibꝰ bñe placitũ

Expanded text:
t ut sit; et non incipit tunc cum illo quod fit voluntas ejus quae aeterna est, sed ostenditur ex illo quanto fit quae occulta est. Et ideo ipsum quod fit dicitur voluntas ejus, quia signum est voluntatis ejus. Et apparet voluntatis divinae in beneplacito ejus et in signo beneplaciti ipsius, et dicimus quod beneplacitum ejus est voluntas ejus. Et signum beneplaciti ejus vocamus voluntatem ejus, Et verum esnon potest. Nec contra ipsum, nec extra ipsum, nec sine ipso aliquid est, in omni quod est. Et constat ipsum et ratum est; nec cassari potest aliquando quod in ipso est, Omnia quaecunque voluit fecit , in hoc probatum est, quia non cassatur voluntas ejus. Et voluntati ejus quis resistit? In hoc probatum est quod non impeditur beneplacitum ipsius. Ita consonat rerum effectibus beneplacitum
Abbreviated transcription (Latin):
quent̾ in temꝑre ꝑ missione ⁊ oꝑatione diumna que ⁊ ipsa
rer᷑ om̃iũ que effectũ capiũt. ł subsistũt uniu̾sitatẽ cõplec.¬
tunt᷑. et respondent illi q̃d unũ est in utroq ⁊ in dissimi¬
le ad adissimilia om̃ia bnplacitũ ereatoriᷤ. Et ꝓpt̾ea etiam
ipsa duo uoluntateᷤᷤ dñr. et ẽ uoluntaᷤ dei beneplaci¬
tum eiꝰ. et uoluntaᷤᷤ eiꝰ oꝑatio etus. et uoluntas eius

Expanded text:
na, quae et ipsa rerum omnium quae effectum capiunt vel subsistunt universitatem complectuntur, et respondent illi quod unum est in utroque, et indissimile ad dissimilia omnia beneplacitum Creatoris. Et propterea etiam ipsa duo voluntates dicuntur. Et est voluntas Dei beneplacitum ejus, et voluntas ejus operatio ejus, et voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
neq ad permitendũ sin uolũtate cogi igit᷑ q̃d fac¬
tum ẽ: uoluntate eiꝰ factũ ẽ. etiam si ꝑuoluntatẽ
eiꝰ factũ nõ est. qm̃ alia factũ est uoluntate que

Expanded text:
neque ad permittendum sine voluntate cogi. Igitur quod facneque ad permittendum sine voluntate cogi. Igitur quod factum est voluntate ejus factum est, etiam si propter voluntatem ejus factum non est; quoniam alia fact
Abbreviated transcription (Latin):
t uident᷑ p̾cepta dĩ fallatie obnoxia et m̃tiri
de ueritate. cum aliud significãt de uolun¬
tate eiꝰ: et affirmant nob̃ aliena quedã et extra¬
nea et que conaucta nõ sunt neq constant se¬
cundũ beneplacitũ ipsius q̃d ratum est de his
que fient omibꝰ. et grauit̃ colluctat᷑ consciencia
humana in duobꝰ aduersantibꝰ que nõ ꝯueniũt.
uł quare p̾cep̃ ds̃ quod noluit. ł quare facꝰtũ ñ
ẽ q̃d uoluit. Si enĩ ueritaᷤᷤ est in p̃cepto: uidet᷑
omnino uoluisse q̃d iuissit. et si om̃ipotentia eius
in beneplacito uidet᷑ factũ eẽ q uoluit. Nõ est aut̃
factũ q̃d uissit: et factũ est qͥ ꝓhiburt. Quid
uel non potuisse qd uoluit: Quod enĩ factũ
est ab eo factum ẽ. et si factũ nõ est: tam̃ ꝑmis¬
sum est. Et si factũ est: uoluntarie factum est
et si ꝑmissum ẽ: uoluntariȩ ꝑmissum ẽ. qx neq
ad faciendũ ꝯtra uoluntatẽ suã cõpelli potuit.

Expanded text:
 praecepta Dei fallaciae obnoxia, et mentiri de veritate, cum aliud significant de voluntate ejus, et affirmant nobis aliena quaedam et extranea; et quae conducta non sunt neque constant secundum beneplacitum illius quod ratum est de his omnibus quae fient. Et graviter colluctatur conscientia humana in duobus adversantibus quae non conveniunt, vel quare praecepit Deus quod noluit, vel quare factum non est quod voluit. Si enim veritas est in praecepto, videtur omnino voluisse quod  voluit. Non est autem factum quod jussit, et factum est quod prohibuit. Quid vel non potuisse quod voluit? Quod enim factum est ab eo factum est, et si factum non est tamen permissum est, et si factum est voluntarie factum est, et si permissum est voluntarie permissum est; quia neque ad faciendum contra voluntatem suam compelli potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
donec illud rerũ effectus in euidentiã educat᷑ siue
opatione siuȩ ꝑmissione. ut bonũ est esse et benepla¬
citũ qd futurũ est añ ꝗͣ est. Preceptũ aut̃ et
ꝓhibicio in nuunt tant̾ qm̃ tta in uoluntate¬
est iubentis ut fiat siue nõ fiat: et de monstrationẽ
faciunt qua iustũ et piũ est nõ aliud cͤde illũ
cui fit. etiam si altud est in illo a quo fiat. Et
p̃cipit᷑ sepe ut fiat ꝗd futturũ est et fiet et non
est in beneplactto nisi hoc solũ ut sit quod fiet.
qm̃ bonũ ita est esse. et non aliud quã fiet. sine
oꝑatione dei quod bonũ est sine ꝑmissione quod
malũ est. quod tot̾ eẽ bonũ est. Et nõ respondet
p̃ceptũ eiꝰ. et ꝓhibitio eiꝰ beneplacito eiꝰ. sic̃ oꝑatio

Expanded text:
donec illud rerum effectus educat in evidentiam sive donec illud rerum effectus educat in evidentiam sive operatione, sive permissione, ut bonum est esse et beneplacitum quod futurum est antequam est. Praeceptum autem et prohibitio innuunt tantum quod ita est in voluntate jubentis ut fiat, sive non fiat. Et demonstrationem faciunt quod justum est et pium non aliud credere illum cui fit etiam si aliud est in illo a quo fit. Et praecipitur saepe ut fiat quod futurum est in beneplacito nisi hoc solum ut sit quod fiet; quoniam bonum est ita esse et non aliud quam fiet sive operatione Dei quod bonum est, sive permissione quod malum est; quod totum esse, bonum est. Et non respondet praeceptum ejus et prohibitio ejus beneplacito ejus, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃ia tendunt̾. qx sine his nõ fit aliqͥd. sic ⁊ p̾ce.¬
ptum eiꝰ.⁊ ꝓhibitio eiꝰ. sed ad rõnalẽ c̾aturam dirigunt᷑.
ħ duo tant̃ q̃ sola capax est p̾cepti ⁊ ꝓhibitionis cauta
scãm insitam rationẽ ad utrumq. Itaq signa s̃ ex
parte ħ. que nõ ꝑtinẽt ad om̃a neq uniuersaliter
summã et que inea sunt om̃ia educunt ad manifes.¬
tationẽ sicut oꝑatio et ꝑmissio sed ea tantũ que ad
cito eterno. Neq similia signa sunt ħ quemadmodũ
oꝑatio et ꝑmissio eiꝰ certa sunt et uera signa benepla
oꝑatione ł ꝑmissione ꝓbetur eũ factum fuerit. Tunc
enĩ certũ est cum hoc fecerit ds siuȩ ꝑmiserit ut
fiat et factum fuerit. qͣm in beneplacito et̾no ita fuit
ut esset ut factũ est. ẜ quod uoluntariȩ fec̃ siue ꝑmi¬
sit ut fieret quod factum est q̃m ita bonũ est ẽẽ ut est.
Cum aut̃ p̾ceptũ fuerit et ꝓhibtaũ aliquid nondũ ꝯstat
ad huc quid de ipso diffinitũ sit in beneplacite ęterno.

Expanded text:
omnia tenduntur, quia sine illis non fit aliquid, sic et praeceptum ejus et prohibitio ejus. Sed ad rationalem creaturam diriguntur hic duo tantum, quae sola capax est praecepti et prohibitionis cauta secundum insitam rationem ad utrumque. Itaque signa sunt ex parte haec quae non pertinent ad omnia neque universaliter summam voluntatem et quae in ea sunt omnia educunt ad manifestationem, sicut operatio et permissio; sed ea tantum quae ad cito aeterno. Neque similia signa sunt haec, quemadmodum operatio et permissio ejus certa sunt et vera signa beneplacoperatione vel permissione probetur cum factum fuerit. Tunc enim certum est cum hoc fecerit Deus, sive permiserit ut fiat, et factum fuerit: quod in beneplacito aeterno ita fuit ut esset ut factum est, secundum quod voluntarie fecit sive permisit ut fieret quod factum est; quoniam bonum ita est esse, ut est. Cum autem praeceptum fuerit vel prohibitum aliquid, nondum constat adhuc quid de ipso definitum sit in beneplacito aeterno,
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa est de uoluntate. que nõ est diu̾sa. Nam uoluntas
dĩ in sacro eloquio aliq̾n accipit᷑ illa que u̾e est in ipso.
et idem cũ ipso. ⁊ coeterna ipsi. Aliqñ uero scãm ꝗͣ dã
uoluntatiᷤᷤ uoluntas cũ uoluntaᷤᷤ nõ sit. sed signũ tantũ:
quemad modũ ⁊ signa ire ira dñr. ⁊ dilectionis signa diło
tant̃ quȩ foris fiunt. q̃uibꝰ iratꝰ ostendit̾ ira ipsius nominat᷑.
Et est figura dicendi. scãm ꝗͣ nõ est falsum qd dr̾. sed qd dr̃ ue

Expanded text:
t de voluntate quae non est diversa. Nam voluntas Dei in sacro eloquio aliquando accipitur illa quae vere est in ipso, et idem cum ipso, et coaeterna ipsi. Aliquando vero secundum quamdam voluntatis voluntas, cum voluntas non sit sed signum tantum. Quemadmodum et signa irae ira dicuntur, et dilectionis signa dilectio tantum quae foris fiunt, quibus iratus ostenditur, ira ipsius nominantur. Et est figura dicendi secundum quam non est falsum quod dicitur; se
Abbreviated transcription (Latin):
bona cõmendarent᷑ et puleriora fierẽt comparatione¬
maloꝵ: et bona eẽnt mala int̾ bona. quȩ nõ erãt bona.
qͣm exeis ornarent᷑ bona ⁊ cõmendaretur: et ampli bon
acciꝑent ad decorẽ et pulcritudinẽ uniu̾soꝵ et
respex̃ cuncta in ordine suo. et uidit bona ibi. et
fuit qx ita bonũ fuit ut uidit et uoluit qx futurũ
fuit. Qpensauit equo uidicio uniu̾sa quȩ uidit in
cõpleto nu̾o qe bonũ fuit ⁊ iustũ tot̾ esse ⁊ nichil aliud
ẽẽ. ⁊ uoluit tot̃ ẽẽ. ⁊ aliud nõ ẽẽ. Et hac uoluntate postea
fec̃ ut bona essent. q̃ esse boñ erat sic̃ uidat ⁊ uolue¬
rat. ⁊ ꝑ misit ut mala e̾e̾nt q̃ esse boñ erat que ex boniᷤᷤ
futura ẽẽ p̾uidat. et ut essent cũ bonis uoluerat. quia
boñ erat. Et erat quidã uoluntas eiꝰ et̾na. et de bonis
et de mał que uoluit ut e̾e̾nt. sed nõ erat notũ homi¬
nibꝰ donec cõpłent̾ ⁊ fierẽt de qͥbꝰ bonis ⁊ mał uolun.

Expanded text:
bona commendarentur, et pulchriora fierent comparationem, et bona essent mala inter bona quae non erant bona. Quoniam ex eis ornarentur bona et commendarentur, et amplius bonum acciperent ad decorem et pulchritudinem universorum. Et respexit cuncta in ordine suo: et vidit bona ibi, et fuit, quia ita bonum fuit ut vidit et voluit quod futurum fuit. Et pensavit aequo judicio unnum fuit et justum totum esse, et nihil aliud esse; et voluit totum esse et aliud non esse. Et hac voluntate postea fecit ut bona essent quae esse bonum erat, sicut viderat et voluerat. Et permisit ut mala essent quae esse bonum erat, quae cum bonis futura esse praeviderat, et ut essent cum bonis voluerat quia bonum erat. Et erat quidem voluntas ejus aeterna et de bonis et de malis quae voluit ut essent; sed non erat notum hominibus donec complerentur et fierent, de quibus bonis et m
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: nõ sp̃c scĩ. Quod enĩ nasci ẽ de alio est ẽẽ nõ tam̃ in ali¬
ud. Quod aut̃ ꝓced̾e est: de aliquo ẽ esse. ⁊ aliquociens
in alud. Quod enĩ spirat᷑. spiratur ab aliquo: ⁊ spiratur
in aliqͦ. Id̾o sumpta s̃ uocabula ad significandũ id qd dicẽ¬
dũ erat de deo: ut intelligi aliquatenꝰ potuiss qd̾ cõprehẽdi
nõ pot̾at. Itẽ si ab inicio d̾s suã noticiã temꝑauit ab homine:
ut nec totus manifestꝰ esset. nec totus abscõditꝰ. Si enĩ totus
manifestus esẜ. fides nõ exc̾ceret᷑: et in fidelitaᷤᷤ couinc̾etur.
Si uͦ totus esset absconditꝰ. fides nõ iuuaret᷑. ⁊ infidelitas
excusaret᷑. Item quatuor modis in uisibil̃ d̾s ad noticiã
hominis egredit᷑. d uobꝰ intus: duobꝰ foris. Intus ꝑ r̾onẽ
et aspirationẽ: foris ꝑ c̾aturã ⁊ doctrinã. Et ex his duo

Expanded text:
 sancti. Quod enim nasci est, de alio est esse, non tamen in aliud. Quod autem procedere est, de aliquo est esse, et aliquoties in aliud. Quod enim spiratur ab aliquo spiratur, et spiratur in aliquo. Ideo sumpta sunt vocabula ad significandum id quod dicendum erat de Deo, ut intelligi aliquatenus posset quod comprehendi non poterat. Item sic ab initio suam notitiam Deus temperavit ab homine, ut nec totus manifestus esset nec totus absconditus. Si enim totus manifestus esset, fides non exerceretur et infidelitas convinceretur. Si vero totus esset absconditus, fides non juvaretur et infidelitas excusaretur. Item quatuor modis invisibilis Deus ad notitiam hominis egreditur: duobus intus, duobus foris. Intus per rationem et aspirationem; foris per creaturam et doctrinam. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ maiꝰ boñ quod ex ilł est q mag̃ uult. Sed
non ꝑtinet ad nos neq exigitur a nob̃ nisi q̃d
nr̃m est. et q̃d boñ nr̃m ẽ tant̃. ut faciamꝰ et
approbemꝰ. et diligamꝰ in nob̃. sic̃ et ds dilig̃. et
approbat bonũ nr̃m tant̾ in nob̾. ut ei simileᷤᷤ simꝰ
diligendo et faciendo bona. sic̃ et ipse bona tant̃
dilig̃ et fac̃. Et cum p̃cipit̾ nob̾ quod nr̃m bonũ
est. significat᷑ nob̾ qx d̃s hoc uult et ꝑtinet ad¬

Expanded text:
propter majus bonum quod ex illis est, quod magis vult. Sed propter majus bonum quod ex illis est, quod magis vult. Sed non pertinet ad nos neque exigitur a nobis nisi quod nostrum est et quod bonum nostrum est, tantum ut faciamus et approbemus et diligamus in nobis, sicut et Deus diligit et approbat bonum nostrum in nobis; ut ei similes simus diligendo et faciendo bona, sicut et ipse bona tantum diligit et facit. Et cum praecipitur nobis quod bonum nostrum est, significatur nobis quod Deus hoc vult; et
Abbreviated transcription (Latin):
est omniũ. et q̃d boñ ẽ. et alicui boñ ẽ minꝰ eẽ bonũ
ꝗͣ quod malũ est: et alicui malũ est. qm̃ ex eo ipso
maiꝰ boñ ẽ. ex quo om̃iũ boñ ẽ. et maiꝰ boñ ẽ esse
tione minoris boni impediri q̃d maiꝰ ẽ. boñ ab eo
lo et bono ẽẽ boñ. ꝗͣ ex solo bono. Permita itaꝙ
mala debuer̃ ut eẽnt qm̃ ut essent id boñ erat:
exqͥbus bonũ futurũ erat. P recep̃ itaq ds̃ quod
debuit. et nõ bonũ erat quod malũ erat aliciri
cuiꝰ auctor eẽ nõ potuit. Et ĩo precep̃ unicuq
quod boñ erat: et p̾cipiendo illud sig̃t se uelle
illud. et s̃ signa uoluntatis eiꝰ p̃cepta eiꝰ. et uocant᷑
uoluntas eiꝰ quia signa sunt uoluntatis eiꝰ.
qm̃ uule et approbat et dilig̃: et amica sͥ uidicat
bona quȩ precip̃. et mala quȩ ꝓhibet odit et
detestatur et non inueñ ꝯcordiam et amiciciam.
in ilł et uult tam̃ esse ipsa mala. que nõ uult

Expanded text:
est omnium. Et quod bonum est et alicui bonum est, minus esse bonum est omnium. Et quod bonum est et alicui bonum est, minus esse bonum quam quod malum est et alicui malum est; quoniam ex eo ipso majus bonum est: ex quo omnium bonum est. Et majus bonum est esse tione minoris boni impediri quod majus est bonum ab illo lo et bono, quam ex solo bono. Permitti itaque mala debuerunt ut essent, quoniam ut essent id bonum erat ex quibus bonum futurum erat. Praecepit itaque Deus quod debuit, et non bonum erat quod malum erat alicui, cujus auctor esse non potuit. Et ideo praecepit unicuique quod bonum erat, et quod na voluntatis ejus praecepta ejus, et vocantur voluntas ejus, quia signa sunt voluntatis ejus. Quoniam vult et approbat et diligit et amica sibi judicat bona quae praecipit, et mala quae prohibet odit et detestatur; et non invenit concordiam et amicitiam in illis, et vult tamen ipsa esse mala quae non vult,