comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crede remiuunt. Q enĩ non onorificat filiũ. non onorificat pants
qͥ misit illũ. Q non credunt filio qͥait ego& pat̾ unũ sumus. a ii¬
t̾rogante caipha ac dicente. tues xp̃s filius dĩ benedicti: Respondi
contendunt. mendacẽ ꝓfecto faciunt patrẽ. qͥ non credun
in estinonĩ qđ testificatus ẽds defilio suo. muillo undelicet qđ sup̃
memini tues̃ filius imñs didectus inte complacuit m.S. & in illo qd
eiinminente hora passionis ꝑ ibuit. dũ orante illo acdicente
pat̃ saluaficame exac ora .s. ꝓpt̾ea ueni inorã hanc. Pat̾ clarifica
nomen tuũ. Respondit turba audiente decȩlo. & clarifica ui¬

Expanded text:
credere renuunt. Qui enim non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum. Qui non credunt Filio, qui ait Ego et Pater unum sumus ; et interrogante Caipha, ac dicente, Tu Christus Filius Dei benedicti? respondit: ciunt Patrem, quia non credunt in testimonio quod testificatus est de Filio suo: in illo videlicet quod et supra memini: Tu es Filius meus dilectus, in te complacuit mihi ; sed et in illo quod ei imminente hora passionis perhibuit, dum orante illo ac dicente: Pater, salvifica me ex hac hora, sed propterea veni in hanc horam. Pater, clarifica nomen tuum , respondit, etiam tu
Abbreviated transcription (Latin):
ut exerreat oꝑando qđ eredit: abet testimoniũ dei inse Iiludutiq
qͥa ipse qͦq infilioꝵ dei numero urt cõputet᷑. ipso unico dĩfilio sic si
fidelibꝰ pollicente. Siqͥs iministrauerit. honorificabit eũ pat̾ m̃.
Q d si dĩ testimoniũ ab̾ e merueris. sidm̃ testẽ tue fidĩ intemerate pos¬
sedis. qͥd te hoũm infamia. qͥd etiã ꝑsecutioledit: Sienĩ ds̃ ꝓnolis aͥ

Expanded text:
do quod credit, habet testimonium Dei in se. Illud utique quod ipse quoque in filiorum Dei numero jure computetur. Ipso unico Dei filio, sic suis fidelibus pollicente: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quod si Dei testimonium habere merueris, si Deum testem tuae fidei intemerate possederis, quid te ho
Abbreviated transcription (Latin):
Nã unde diligeremꝰ. nͥ ille pͥor dilexisset nos: hinc enĩ ipse ineua¬
głio dic̃. Nonuos me elegistis.s ego elegi uos. Ita aut̃ ꝑfecti erim
incaritate: si
xerimꝰ obtentu. Uerũ quia st̃ qͥuerbotenꝰ dm̃ diligunt. consulit
subiungit᷑. Si qͥs dixerit q̃m diligo dm̃. & fr̃em suũ odit mñdas
Uñ ꝓbas quia mendax ẽ: Audi. Q enĩ non diligit fr̃em suum¬

Expanded text:
» Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Hinc enim ipse in Eva» Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Hinc enim ipse in Evangelio dicit: « Non vos me elegistis, sed ego elegi vos. . » Ita autem perfecti erimus in charitate, sixerimus obtentu. Verum quia sunt qui verbo tenus Deum diligunt, consulte subjungitur: Si quis dixerit, Quoniam diligo Deum, etc. Unde probas quia mendax e
Abbreviated transcription (Latin):
tante tarditatis ẽ. ut hõem quia hõ est
qu secũ candẽ
interra peregrinationẽ tolerat a mare
neglexerit. amonendus ẽ. ut saltẽ obid illũ amet. qͥa exdõnatus est
qua particeps secũ diuine gr̃e factus ẽ.quia eadẽ secũ uite celestis
pmia expectat. Que qͥdẽ exortatio specialit̾ ad illos ꝑtinet: qͥ ñ solũ
humane consortio nature.s & fidĩ ꝓfessione fr̃s st̃ nob̾effecti. Uerũ
q ñ nulli st̃ qͥ ꝓximos diligunt s: ꝓpt̾ consanguinitatẽ uł ꝓpt̃
aliqđ cõmodũ tẽporale. recte sc̃s euangłista qͥs sit uerus pximi
amator. subdendo manifestat. Inħ cognoscimꝰ qm diligimus
primũ diligẽ ꝓbat᷑. qͥ  conditoris amore flagrare cognoscit᷑.:
aneqͥs se ipse deconditoris amore falleret. uerbotenꝰ se amare ꝓfi¬
tendo. bene cũ dixisset inh cognoscimꝰ qmdiligimꝰ natos dei

Expanded text:
tantae tarditatis est, ut hominem quia homo est, quia secum eamdem in terra peregrinationem tolerat, amare neglexerit, admonendus est, ut saltem ob id illum amet, quia ex Deo natus est, quia particeps secum divinae gratiae factus est, quia eadem secum vitae coelestis praemia exspectat. Quae quidem exhortatio specialiter ad illos pertinet, qui non solum humanae consortio naturae, sed et fidei professione fratres sunt nobis effecti. Verum quia nonnulli sunt qui proximos diligunt, sed propter consanguinitatem, vel propter aliquod commodum temporale, recte sanctus evangelista, qui sit verus proximi amor subdendo manifestat: In hoc cognoscimus quoniam diligimus proximum diligere probatur, qui et Conditoris amore flagrare cognoscitur. Et ne quis seipsum de Conditoris amore falleret, verbo tenus se amare profitendo, bene cum dixisset: In hoc cognoscimus, quoniam di
Abbreviated transcription (Latin):
& uonr audeat amare. inparẽ. aut siforte amat & ducere
uxorẽ optat. & ut illã castã amet. ñcarnis faciem. Aĩa
uero nr̃a fr̃s mei feda est. ꝑiniquitatẽ. amando dm̃pulcͣ
efficitur. Qualis amor est qui reddat pulchrã amantẽ.
s aũt semꝑ est pulcher: nũquã deformis. in cõmutabilis.
Amauit uos pͥor quiseꝑ est puldher. Et qͦles amauit nisi fedos
& defomnes Non ido tam̃ utfedoꝰ dimitteret. sed ut
mutaret & exdefot mupuschrũ faceret. Quomͦtrimꝰ
pulchri amandotũ qͥ sẽꝑ est pul cher: Quantũ intecre¬
scit amor. tantũ crescit pulchritudo. qͥa ipsa caritas est
anumȩ pulchritudo. Nos diligamꝰ. quia priot ipse dilix̃no.¬

Expanded text:
et non audeat amare impar imparem: aut si forte amat et ducere et non audeat amare impar imparem: aut si forte amat et ducere uxorem optat, in illa castitatem amet, non carnis faciem. Anima vero nostra, fratres mei, foeda est per iniquitatem: amando Deum pulchra efficitur. Qualis amor est qui reddit pulchram amantem? Deus autem semper pulcher est, nunquam deformis, nunquam commutabilis. Amavit nos prior qui semper est pulcher; et quales amavit, nisi foedos et deformes? Non ideo tamen ut foedos dimitteret; sed ut mutaret, et ex deformibus pulchros faceret. Quomodo erimus pulchri? Amando eum qui semper est pulcher. Quantum in te crescit amor, tantum crescit pulchritudo; quia ipsa charitas est animae pulchritudo. Nos diligamus, quia ipse prio
Abbreviated transcription (Latin):
udiuiñ duas tibias consonantes. Illa detimore dicit. & illa
peamore dicit. sedilla detimore dei. quod timet aĩa
ne dapnetur. illa detimore qͦdtmet aĩa nedeseratur
ue est timor quẽ caritas exoludit. Ille est timor qͥperma
unde diligeremus nisi ipse pͥor dilexisset nos: Dibigendo
amci facti sumꝰ. sed ille inimicos dilexit ut amiciesfice¬
rem̃. Prior dilexit nos & donauit nobis ut diligeremꝰ cũ.
Nondum enĩ diligetamꝰ diligendo puleri efficinut.
Quuid̃ facit homo defor mis & clistorta facie si amet pulchi
Aat quid facit femina deforma. distorta & ngraaful
amet pulchrũ e Num quid amando poterit esse pulchra.:
N uquid amando poterit eẽ formosus:: Amat pulchra.
÷ xpectat ut ueniat pulchritudo. immo expectando se¬
nectus additur. & turpiorẽ facit. Non est gͦqͥd agere
non est qͦ modo illi des consiliũ. nisi ut compescat se.

Expanded text:
um saeculi. Audivimus duas tibias consonantes. Illa de timore dicit, et illa um saeculi. Audivimus duas tibias consonantes. Illa de timore dicit, et illa de timore: sed illa de timore quo timet anima ne damnetur, illa de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit: ille est timor permanen dilexit. Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Diligendo amici facti sumus; sed inimicos ille dilexit, ut amici efficeremur. Prior dilexit nos, et donavit nobis ut diligeremus eum. Nondum diligebamus eum; diligendo pulchri efficimur. Quid facit homo deformis et distorta facie, si amet pulchram? Aut quid facit femina deformis et distorta et nigra, si amet pulchrum? Numquid amando poterit esse pulchra? Numquid et ille amando poterit esse formosus? Amat pulchram; Exspectat ut veniat pulchritudo? Imo exspectando senectus additur, et turpiorem facit. Non est ergo quid agere, non est quomodo illi des consilium, nisi ut compescat se,
Abbreviated transcription (Latin):
a lloquamur & illam que habet iam timorẽ castum.
sẽꝑ manentẽ inscłm scłi. Putas in uenimꝰ illã. ut alloqͥm
illã: Putas est in hoc ppło: łutas est inista exedra.
Putas est in hac t̾ra : Non potest nisi eẽ. sedlatet. hyẽps
est. intus est. uiriditatis inradice. inuenimꝰ & aures
illius. Sed ubi cũ est illa anima. utinã illã inuenirem
& nonaures suas p̃beret michi. sed ego aures meas illi.
ñ ame aliqͥd doceret pocius quã ame disceret. Anima
quedã scã & ignea. desiderans regnũ di hanc ego non
noui quia molestiatibi est. sed magis expecta toleri
uenio. & cito uenio. sed amanti tardũ est. Audi eam
cantantẽ. tã quã illũ demedio spinarũ. audi eã suspi¬
rantẽ & dicentem. Psallã & intelligã inuia immaculata
quando uenies. adme: Sed inuia immaculata merito ñ
timet. quia ꝑfecta caritas forat mittit timorẽ. & cum
uenerit ad cua amplexũ timet sed secure. Qui timet.
nonnẽ mittatur ingeherinã. selne abillo deseratur. &

Expanded text:
e habet jam timorem castum, permanentem in saeculum saeculi. Putamus, invenimus illam, ut alloquamur illam? putas, est in hoc populo? putas, est in ista exedra? putas, est in hac terra? Non potest nisi esse, sed latet. Hiems est, intus est viriditas in radice. Forte invenimus aures illius. Sed ubicumque est illa anima, utinam illam invenirem, et non aures suas praeberet mihi, sed ego meas aures illi! Illa me doceret aliquid potius, quam a me disceret. Anima quaedam sancta, ignea, et desiderans regnum Dei: hanc non ego novi quia molestia est tibi: sed magis exspecta, tolera; venio et cito venio. Sed amanti tardum est. Audi eam cantantem tanquam lilium de medio spinarum: audi suspirantem, et dicentem, Psallam et intelligam in via immaculata; quando venies ad me ? Sed in via immaculata merito non timet; quia perfecta charitas foras mittit timorem. Et cum venerit ad ejus amplexum, timet, sed securiter. Quid timnon ne mittatur in ignem, sed ne ab illo deseratur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ni quidixit. egosum ata. Ad qͥuã patriã eurrimus:
ep̃m quidixit egosũ ueritas. Perillũ currimꝰ. ad
ibeut rimus. impso requiescimis. sed ut cur remꝰ
ptera. Dedicus uenit adegrotos. uia porrecta ẽ
peregrinis. saluem̃ abipso: ambulemꝰ ꝑipsum.
ocest credere quia iesus est xp̃s. Quomͦ creduno ap̃i¬
ani eu nonsolũ nomine xp̃iani sunt. sed & factis
& uuita ñ qͦm crecdunt: demones. Nam & demones
credunt & contremiscunt. sicut dicit scriptura.
Liuid potuert̾ plus eredere demones. quã ut dicerent
scimus qͥ sis filius di. Quod dixert̃ demones. hoc

Expanded text:
 dixit, Ego sum via. Quae patria, quo currimus? Christus dixit, Ego sum veritas . Per illum curris, ad illum curris, in ipso requiescis. Sed ut curreremupoteramus. Medicus venit ad aegrotos, via porrecta est ad peregrinos. Salvemur ab ipso, ambulemus per ipsum. Hoc est credere quia Jesus Christus est, quomodo credunt christiani, qui non solo nomine christiani sunt, sed et factis et vita: non quomodo credunt daemones. Nam et daemones credunt, et contremiscunt, sicut dicit Scriptura . Quid potuerunt plus credere daemones, quam ut dicerent, Scimus qui sis, Filius Dei? Quod dixerunt daemones, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
facumt: Quid gͦ uult: Ego aũt dicouobis. Diligite ini
micos ur̃os. & orate ꝓꝑsequentib uobis. Sigͦ iubet nos
diligere inimicos nr̃os unde nobis dat exẽplũ: De ipso do
Ait enĩ. Ut sitis filii patris ur̃i qui incęlis est. Quomodo illud
facit ds̃: Diligit in imicos suos. quifacit solẽ suũ oriri
suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ iustos & iniustos. Sigͦad
hanc ꝑfectionẽ nos inuitat dr̃. ut diligamꝰ inuicoꝰ nr̃os
sicut ipse diligit suos. ea nobis fiducia est indie iudicu
quia sicut ille est & nos sumꝰ in hoc mundo. quia sicut
ille diligit iniicos faciendo solẽ suũ oriri suꝑbonos&
malos. & pluendo suꝑ iustos & iniustos. itanos qͥ mimicis
nr̃is ñ possumꝰ pr̃are solẽ & pluuiã. p̃stemus lacrimas

Expanded text:
faciunt? » Quid ergo vufaciunt? » Quid ergo vustros, et orate pro persequentibus vos. » Si ergo jubet nos diligere inimicos nostros, unde nobis dat exemplum? De ipso Deo: ait enim, « Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est. » Quomodo illud facit Deus? Diligit inimicos suos, « qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos » . Si ergo ad hanc perfectionem nos invitat Deus, ut diligamus inimicos nostros sicut et ipse dilexit suos; ea nobis fiducia est in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo: quia sicut ille diligit inimicos suos, faciendo solem suum oriri super bonos et malos, et pluendo super justos et injustos; ita nos quia inimicis nostris non possumus praestare solem et pluviam, praestamus lacrymas,
Abbreviated transcription (Latin):
siriũ ꝓpt̃ uos. Ergofrs date operã. intus agite uobiscũ.
ut desideretis diem iudicii. Alit̃ nonꝓbatur ꝑfecta caritaᷤ
insi cũ ceꝑit ille dies desiderari. Ille aut desiderat eũ qͥ¬
fiduciã habet in illo. ille aut fiduciã habet millo. cuius
consciencia non trepidat ucaritate ꝑfecta atq sincera
Inhoc ꝑfecta est dilectio imobis. ut fiduciã habeamꝰ indie
iudci. Quare habemꝰ fiduciam : Quia sicut ille est &
nos sum᷑ tmhoc enimdo. Audisti causã fiduciȩ tuę. qͥa sic̃
ille est inquid. & nossumꝰ in hoc mundo. Nonne udetur
ita habet &e imago. Nũquid om̃inosic: Sed tam̃ dicitur sic
Si gͦ factisumꝰ adimaginẽ dĩ. quare nonsicut ds̃ sumus
cia indie iudicii: Quia sicut ille est & nõ sumꝰ in hoc mini¬
do. Debem̾ gͥ referre adipsã caritatẽ. & intellegere qͥd
dic tũsit. Dnis in eu angłio dicit. Si diligitis eos quiuos dili¬
gunt. quã mercedẽ habetutis: Nonne & publicani hoc

Expanded text:
I, 23, 24. Ergo, fratres, date operam, intus agite vobiscum, ut desideretis diem judicii. Aliter non probatur perfecta charitas, nisi cum coeperit ille dies desiderari. Ille autem eum desiderat, qui fiduciam habet in illo: ille autem fiduciam habet in illo, cujus conscientia non trepidat in charitate perfecta atque sincera. 3. « In hoc perfecta est dilectio ejus in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quare habebimus fiduciam? « Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. » Audisti causam fiduciae tuae: « Quia sicut ille est, inquit, et nos sumus in hoc mundo. » Nonne videtur ita habet et imago? Numquid omnino sic? Sed tamen dicis, sicut. Si ergo facti sumus ad imaginem Dei, quare non sicut Deus sumus?cia in die judicii? Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Debemus hoc referre ad ipsam charitatem, et intelligere quid dictum sit. Dominus in Evangelio dicit, « Si diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m int̾ra. Inuenis illũ loqͥ. sed decelo. & de ipsoglo
quare : Quia mñbra calcabant᷑ int̾ra. Per secutori enĩ
saulo dixit dĩ. Saule. saule. quid me ꝑsequeris: Ascen¬
diincclũ. sed adhuc int̾ra iaceo. Hic addexterã patris

Expanded text:
Christum in terra: invenis illum loqui, sed de coelo. Et de ipso coelo Christum in terra: invenis illum loqui, sed de coelo. Et de ipso coelo quare? Quia membra calcabantur in terra. Persecutori enim Saulo dixit desuper, Saule, Saule, quid me persequeris ? Ascendi in coelum, sed adhuc in terra jaceo: hic ad dexteram Patris
Abbreviated transcription (Latin):
uolui. amplectiuolui. Sed ñiudes oftulte. qͥa qͦduis
amplecti ꝑquandã cõpagẽ unitatis.ꝑuenit ad id qͦd
calcas : Sursũ me honoras. iusũ me calcas. Plusda&
qͦd cal cas quã gaudet qͦd honoras. qͥa & quẽ honoras
dolet peis quos calcas. Quomͦ clamat lingua doletm:
Nondicit dolet pedimeo. sed dolet mͥdicit. Olingua qͥs
tetigit : Quis ꝑcussit: Quis stimulauit: Quis pupugit.
Iemo. sed conumctasũ his quȩ calcantur. Qm̃ ñ sũ sepa¬
rata. qͦmͦ ñuis doleã: Dñs gͦ nr̃ iħs xp̃s ido ascendẽs
incelũ die quadragesuna. cõmendauit corpus suũ oͦd
habebat iacere. quia uidit multos honoraturos se.¬
Sed qui ascendit incelũ. & uidit qͥa honor ipsoꝵ inutilis
bra ipsius. Ascensurus eiũ dixit uerba nouissima. post
ipsa uerba non est locutꝰ int̾ra. Ascensurꝰ capud incelũ.
cõmendauit m̃bra uit̾ra & discessit. Iã noninuenis loqͥ

Expanded text:
volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quodvis volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quodvis amplecti, per quamdam compagem unitatis pervenit ad id, quod calcas? Susum me honoras, iusum me calcas. Plus dolet quod calcas, quam gaudet quod honoras, quia et quem honoras dolet pNon dicit, Dolet pedi meo; sed, Dolet mihi, dicit. O lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo, sed conjuncta sum eis quae calcantur. Quistus ideo ascendens in coelum die quadragesimo, commendavit corpus suum qua habebat jacere, quia vidit multos honoraturos se, quia ascendit in coelum; et vidit quia honor ipsorum inutilis bra ipsius. Ascensurus enim dixit verba novissima; post ipsa verba non est locutus in terra. Ascensurum caput in coelum commendavit membra in terra, et discessit. Jam non invenis loqui
Abbreviated transcription (Latin):
ab ierłm. Ibi diffundatur caritas tua. dicit xp̃s. uel
psalmꝰ. id est sp̃sdi. Latũ mandatũ tuũ ualde & ne¬
scio quis ponit in africa fines caritatis. Extende ca¬
nones. subcapite nones. Quid ꝓdest sicredis. & blas¬
phemas: Ad oras illũ incapite. blasphemas incorpore.
Amat ille corpꝰsuũ. situte p̾cidisti acorpore ipsius.
capud ñ se precidit acorpore suo. Sine causa me ho¬
noras clamat tibi capud desuꝑ. sine causame honoras.
Tã quã siuell et tibi aliquis osculari capud. & calcare
tibi pedes. forte caligis clauatis contereret pedestuo
uolens tibi tenere capud & osculare. Nonne inter
uerba honorantis clamares & dicere. qͥd facis homo.
Calcas me. Nondiceres calcas capudme ũ. qͥa capud ho¬
norabat. sedplus clamat¬
quã ꝓse qͦd honorabatur. ru clamat ipsũ capud
nolo honorẽ tuũ. calcare iãme noli : Iam tudicsi
potes. Quare tecalcaui: Dic illud capiti. Te osculari

Expanded text:
ab Jerusalem . Ibi diffundatur charitas tua. Dicit Christus et Psalmus, id est, Spiritus Dei, Latum mandatum tuum valde; et nescio quis ponit in Africa fines charitatis! Extende chanon es, sub capite non es. Quid prodest, quia credis et blasphemas? adoras illum in capite, et blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praescidisti a corpore ipsius, caput non se praescidit a corpore suo. Sine causa me honoras, clamat tibi caput desuper; sine causa me honoras. Tanquam si vellet aliquis tibi osculari caput, et calcare tibi pedes. Forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput et osculari. Nonne inter verba honorantis clamares, et diceres, Quid facis, homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput meum, quia caput honorabat, sed plus clamaquam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat ipsum caput: Nolo honorem tuum, calcare jam nunc me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? Dic illud capiti: Te osculari
Abbreviated transcription (Latin):
agar ancilla sare & afflicta est ad omina sua ꝓpt̾
suꝑbia. disciplina erat illi. nonpena Adeo cum
recessisset adomina sua. quid dixit ei angłs : Re¬
uertere addominã tuã Sicgͦ carnalis anima tã¬
quã ancillam suꝑba. si forte aliquas malestias passa
es ꝓpt̾ disciplinam quid insanis : Redi addominã
tuam. tene dominicã pacẽ. Ecce ꝓferunt᷑ euange¬
lia. legimus quia ꝑorbẽ diffunditur eccła. dispu¬
tatur. & contradicitur nobis. Traditores. Cuius
rei traditor sum : Xp̃s cõmendauit eccłam suam
& non credis. Ego tibi crediturus. maledicentibnis
parentib meis: Uis ut credã tibi detraditorib:
Crede tuprius xp̃o. Quid est dignius :. Xp̃s ds̃ est.
tu homoes. Cui prius debet credi: Xp̃seccłam suã
diffudit toto orbe. Si ego dico contempne. si euan¬
geliũ loquitur. caue. Quid dicit euangelium :

Expanded text:
 ancilla Sarae Agar; et afflicta est a domina sua propter  ancilla Sarae Agar; et afflicta est a domina sua propter superbiam. Disciplina erat illa, non poena. Ideo cum recessisset a domina sua, quid ei dixit angelus? Revertere ad dominam tuam . Sic ergo carnalis anima, tanquam ancilla superba, si forte aliquas molestias passa es propter disciplinam, quid insanis? Redi ad dominam tuam, tene dominicam pacem. Ecce proferuntur Evangelia, legimus qua diffunditur Ecclesia: disputatur contra, et dicitur nobis, Traditores. Cujus rei traditores? Christus commendat Ecclesiam suam, et non credis: ego tibi crediturus sum maledicenti parentibus meis? Vis ut credam tibi de traditoribus? crede tu prius Christo. Quid est dignum? Christus Deus est, tu homo es: cui prius debet credi? Christus Ecclesiam suam toto orbe diffudit: ego dico, contemne; Evangelium loquitur, cave. Quid dicit Evangelium?
Abbreviated transcription (Latin):
heredib tã sunt dulcia. tãgrata. tãmagniponderis.
xp̃i qualia debent esse uerlia nouissima. ñ redituri inse¬
pulchro. sed ascensuri incelũ : Nã ille qui uixit & mor¬
tuus est. rapitur ad alia loca anma eiꝰ. corpus ipsius.
ponitur in terra. anfiant illa uerba annonfiant. non
ad eũ ꝑtinent. Iã illud agat quis. ille aliud patitur.
ut insinu habrahe gaudet. aut inignẽ eternũ aque
modicũ desiderat. Insepulchro autẽ ipsius iacet cadauerꝰ
sine sensu. & custodiuntur uerba nouissima morien¬
tis. Quid sibi sꝑant illi qui uerba nouissima sedenes
incȩlo noncustodunt. uidentẽ desuꝑ ancontẽpnat
Nã non contẽpnatur illius quidixit. saule saule qͥd
me ꝑsequeris. quiseruat adiAciũ quicquid ui
unt: Nos suinus passi ꝑsecucionem. nonfecimus. uos
fecistis. Omiseri primo quia diuisistis ec cłam.
Maior est machera ligue quã ferri. Suꝑbia fuit¬

Expanded text:
haeredibus sunt tam dulcia, tam grata, tam magni ponderis haeredibus sunt tam dulcia, tam grata, tam magni ponderis Christi, qualia debent esse verba novissima, non redituri in sepulcrum, sed ascensuri in coelum! Namque ille qui vixit et mortuus est, rapitur ad alia loca anima ipsius, corpus ipsius ponitur in terra: an fiant illa verba, an non fiant, non ad eum pertinet; jam aliud agit, aut aliud patitur: aut in sinu Abrahae gaudet, aut in igne aeterno aquae modicum desiderat ; in sepulcro autem ipsius jacet cadaver sine sensu; et custodiuntur verba novissima morientis. Quid sibi sperant illi qui verba novissima sedentis in coelo non custodiunt, videntis desuper an contemnantur, an non contemnantur? illius qui dixit, Saule, Saule, quid me persequeris? qui servat ad judicium quidquid vidunt? nos sumus passi persecutionem, non fecimus. Vos fecistis, o miseri: primo, quia divisistis Ecclesiam. Major est machaera linguae quam ferri. Superba fuit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥascendo. Ascenapudsũ. iacet adhuc corpꝰ
uioles. caue necalces. Nouissma uerba xp̃i sunt ista.
ituri incęlũ. Considerate langantẽ in lecto hominẽ
indomosua iacentẽ. & maceratũ itudine. p̃uentũ
morte. anhelantẽ. iã animã qͥdammꝰ int̾dentes ha
diligit. ueniat illi inm̃te. & uocet heredes suos &dicat.
Rogouos facite hoc. Tenet qdãmodo iuolent̃ anunã ne
exeat ante quã illa uerla formentur. Cũ illa nouissi¬
ma uerba dictauerit. efflat animã. Tollitur cadauer
insepul chro. heredes ipsius qͦmͦ meminerunt nouissima
uerba morientis : Quomͦ si siquis existat quidicat eis
nolite facere. qͥd gͦ illidicant: Ego ñfacio quod mͥ
pat̃ efflans animã nouissime mandauit. qͦd ultimũ
sonuit maures meas: ficiscenti hinc patri meo que¬
us alia uerba ipsius aliter possũ habere. nouissuma
uerba me plus tenent. Honuidi eũ amplius. ñ audiui
loquentem. Fr̃s mei cogitate uiscerib xp̃ianis. Si

Expanded text:
acet adhuc corpus violes, cave ne calces: novissima verba Christi sunt ista, ituri in coelum. Considerate languentem in lecto hominem, in domo jacentem, et maceratum aegritudine, proximum morti, anhelantem, jam anidiligit, veniat illi in mentem, et vocet haeredes suos et dicat, Rogo vos, facite hoc. Tenet quodammodo violenter animam, ne ante exeat quam illa verba firmentur. Cum illa verba novissima dictaverit, efflat animam: tollitur cadaver in sepulcrum. Haeredes ipsius quomodo meminerunt novissima verba morientis? Quomodo, si quis existat qui dicat eis, Nolite facere: quid ergo illi dicant? Ergo non facio quod mihi pater meus efflans animam novissime mandavit, quod ultimum sonuit in aures meas, proficiscente hinc patre meo? Quaevis alia verba ipsius aliter possum habere, novissima verba me plus tenent: non eum vidi amplius, non audivi loquentem. Fratres, cogitate visceribus christianis, si
Abbreviated transcription (Latin):
dit unitatẽ ipsius. tudilige. & frat̾no amore dilige:
Nondũ est fr̃. sed iđo diligis utsit fratꝰ. Ergo tota
eiꝰ. Disciplina caritatis fr̃smei. roburꝰ. flores. fruct̾.
pulchritudo. amenitas. pastus. potꝰ. cib amplexꝰ
sine sacietate. Sic sic nos dilectos facit peregrinos
in patria qͦmͦ gaudebimꝰ : Curramꝰ gͦ fr̃s meiꝰ. cur

Expanded text:
dis vanitatem ipsius. Tu dilige, et fraterno amore dilige: dis vanitatem ipsius. Tu dilige, et fraterno amore dilige: nondum est frater, sed ideo diligis ut sit frater. Ergo tota ejus. Disciplina charitatis, fratres mei, robur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas, pastus, potus, cibus, amplexus, sine satietate est. Si sic nos delectat peregrinos, in patria quomodo gaudebimus? 8. Curramus er
Abbreviated transcription (Latin):
idet illũ facere aliqͥd mali. Laudat. uult eũ eẽ
p̃cipitẽ. uult cecũ ire ꝑabrupta cupiditatũ su&.
uñ forte ñrediet. & laudat. adibet illi unctionẽ¬
adulationis sue. Ecce odit. & laudat. Alt̾ uidec
amicũ suũ tale quid facere. reuocat. si illũ non
audiat ꝓfert uerba etiã castigacionis. oburgat.
litigat. aliquando uenit adhanc necessitatẽ ut liti¬
get᷑. Ecce odiũ blanditur. & caritas litigat. Noli at¬
tendere uerba blandientis. & quasi seuiciã obuirganꝰ
Uenã aspice. radicẽ unde ꝓcedat quere. Ille blandit᷑
ut decipiat. iste litigat ut corrigat. Ecce ñopus
est fr̃s utꝑ nos dstendat᷑ cor urm̃. impetrate dm̃ ut
diligatis inuicẽ om̃s homines etiã inimicos ur̃os dili¬
gatis: non qͥa fr̃s sunt. sed ut fr̃s sint. ut sẽꝑ frat̾no
amore flagretis. siue infratrẽ factũ. siue inimicũ
aut sic credidit xp̃o ut demones credunt. rep̾hen¬

Expanded text:
videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo non opus est, fratres, ut per nos distendatur cor vestrum; impetrate a Deo ut diligatis invicem. Omnes homines, etiam inimicos vestros diligatis: non quia sunt fratres, sed ut fratres sint; ut semper fraterno amore flagretis, sive in fratrem factum, sive in inimicum, aut si credidit Christo, ut daemones credit; reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
tacio manet. ñ solũ manet qͦ uenias. sed etiã reuo¬
cat fugientẽ. Hec est enĩ dilectio di ut p̃cepta eius
seruemus. Iã audistis. ĩnhis duob p̃ceptis totalex
pendet & ꝓpħe. Quomͦ noluit te diuidere ꝑmultas
paginas. In his duob p̃ceptis cotalex pendet & ꝓpħȩ
Inquib duob p̃ceptis: Diliges dnm dm̃ tuũ extotocor¬
& ꝓpħe. E ere dequib p̃ceptis narrat tota epła ista
Tenete gͦ dilectionẽ & secur i estote. Quid tunes ne
mali facias alicuie. Qaus mali facit ei quẽ diligit:
Dilige. ñ potesti fieri nisi bene facias. Sed forte cor¬
ripis: amor hocfacit. ñ seuitia. Sed forte cedis.
Ad disciplinã hoc facis. quia amor ipsius dilectionis.
ñte ꝑmittit negligere indisciplinatũ. & fit qͦdã¬
modo quasi diuersus fruetus & contrariꝰ. ut ali¬
quando odiũ blandiatur. caritas seuiat. Nescio
quis odit inimicũ suũ. & fingit illi amicitiam.

Expanded text:
tatio manet. Non solum manet quo venias, sed etiam revotatio manet. Non solum manet quo venias, sed etiam revocat fugientem. 7. Haec est enim dilectio Dei, ut praecepta ejus servemus. Jam audistis, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. Quomodo noluit te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus praeceptis? Diliges Dominum Deum tuum ex toto coret Prophetae . Ecce de quibus praeceptis narrat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amicitiam:
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ douobis. ut uos inuicẽ diligatis. Caritas gͦ ñ angu¬
stiat᷑. Uis ñ angustiari int̾ra : Inlato ambula. Quic qͥd
tibi enĩ fecerit homo ñte angustat. qͥa eũ diligimꝰ qͦd non
di diligis. sẽpit̃na erit. Laboras int̾ra. sedꝑuemes ad
fructũ ꝓmissũ. Quis tibi tollit qͦd diligit᷑  Sinemot̾
tollit qͦd diligis. securꝰ dormis. imo securꝰ uigilas.
nedor imendo ꝑdas qͦd diligis. Nonfrustra dictũ est.
illumina oculos ineos neqͦndo obdormiã u morte. Qui
claudunt oculos contra caritatẽ. obdorimiscunt incon¬
cupiscenciis delectaciones carnaliũ. Euigilagͦ. Delec¬
taciones enĩ sunt manducare & bibere. Luxuriari.
luuedere. uenari. Pompas istas uanas. oĩamala secinit᷑.
Nũqͥd nescimꝰ quia delectaciones sunt : Quis neget
qͦd delectent. Sed plus diligatur lex di. Clama
contra tales suasores. Nar rauert̃ michi in iusti de¬
lectaciones suas. sed ñsicut lextua dũe. Ista delee¬

Expanded text:
iligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non Dei diligis; sempiterna erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. Quis tibi tollit quod diligis? Si nemo tollit tibi quod diligis, securus dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte . Qui claudunt oculos contra charitatem, obdormiscunt in concupiscentiis delectationum carnalium. Evigila ergo. Delectationes enim sunt, manducare, bibere, luxuriari, ludere, venari: pompas istas vanas omnia mala sequuntur. Numquid nescimus quia delectationes sunt? Quis neget quia delectant? Sed plus diligitur lex Dei. Clama contra tales suasores, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine. Ista delec
Abbreviated transcription (Latin):
ligis: Cĩcgͦ m̃bra xp̃i diligis. xp̃m diligis. cũ xpistũ
diligis filiũ di diligis. cũ filium dĩ diligis. & patrem
diligis. Nonpotest gͦ separari dilectio. elige tibi
di qd diligas. secuntur te cęterã. Sidicas solũ diligo
dm̃patrẽ. m̃tiris. Si diligis. non solũ diligis. sed sidiligñꝰ
patrẽ. diligis & filiũ. Ecce inquis diligo patrẽ. & diligo
xp̃mqui ascendit incęlos & sedet ad dexterã patris
illud uerbũ ꝑ qͦd facta sunt om̃a. & uerbũ carofaet
& habitauit innobis. hoc solũ diligo. mentiris. Sie
diligis capid. diligis & menbra. Hon expauescis ur¬
capitis decȩlo clamantan: ꝓmenbris suis. saule sal
qͥdie psequeris:. Per secutorẽ suũ uocauit: ꝑsect¬

Expanded text:
i diligis, Christum diligis; cum Christum diligis, Filium Dei diligis; cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo qui ascendit in coelos, et sedet ad dexteram Patris, illud Verbum per quod facta sunt omnia, et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit pe
Abbreviated transcription (Latin):
idest patrẽ. diligit eũ qͥ genit̾ est abipso. id est filium
filiiđi corpꝰsunt unici filii đi. & cũ ille capud sit nos
menbra. unꝰ est filius di. Ergo qͥ diligit filios di. filiũ
d̃i diligit. & qui diligit filiũ cdĩ patremdiligit. nec
potest qͥsquã diligere patrẽ. tusi diligat filiũ. &qͥ
ailigit filiũ diligit filios di. Quos filiosđi: Menbra
filiidi. & diligendofit & ipse m̃brũ. & fit ꝑdilectionẽ
in cõpage corporis xp̃i. et erit unꝰ xp̃s amans seipsũ.
u̾enĩ se inuicẽ amant m̾bra. corpꝰse amat. & si patit᷑̾
unũ m̃brũ cõpaciuntur oĩa m̾bra. & si glorificaterr:¬

Expanded text:
id est, Patrem, diligit eum qui genitus est ex ipso, id est, Filiumfilii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Dei diligit; et qui diligit Filium Dei, Patrem diligit: nec potest quisquam diligere Patrem, nisi diligat Filium; et qui diligit Filium, diligit et filios Dei. Quos filios Dei? Membra Filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum, et fit per dilectionem in compage corporis Christi; et erit unus Christus amans seipsum. Cum enim se invicem amant membra, corpus se amat. Et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra;
Abbreviated transcription (Latin):
confessionẽ fidei intunore penȩ. non uianiorẽ corone.
Nã & illi pimiri tumebant. Adde huic fidei dilectionem.
ut fiat̾ fides qued ẽ dicit apłs paulus. fictes que ꝑdilei¬
tionem oꝑatur. Inuenisti xp̃i.niũ. inuenisti riuemies l¬
sabipso. Quis genuit: Pater. Quis genit̾ est : filius.
ideꝰ ait : Omis qͥ digit patrẽ diligit filiũ. In hoc cog¬
ioscimꝰ qͥa diligimꝰ filios di. Quid est hocfr̃s: Paulo añ

Expanded text:
confessionem fidei in timore poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae per dilectionem operatur : invenisti christianum, invenisti civemum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia dil
Abbreviated transcription (Latin):
din diligat & frẽmsuũ. Magnifice dicebas diligo
dm̃. & odi frẽm. Homicida quomͦ diligis dm̃: Non
audisti superius in ipsa epła. qui hodit frẽmsĩ ho¬
inicidit est: Sed ꝓrsus dicis diligodm̃ quãuis oderĩ
frẽm meũ. Arsus ñdiligisdm̃. sio distifr̾em & modo
ꝓbo. aliadocum̃ta: Ipse dixit. Dedit nobiis p̃ceptũ ut
diligamꝰ inuicẽ. Quomͦ diligis eũ cuiꝰ odisti p̃ceptum:
Quis est quidicat diligo imꝑatorẽ. sed odilegẽ eius
In hoe intelligit imꝑator sidiligis eũ. si obser uent̾ legis
eius p̾ꝓuineias. Lex imꝑatoris nr̃ique est: Mandat
nouũ. douobis. ut uos inuicẽ diligatis: Dicis gͦ ce diligen
quantũ & uos habetis. huius rei auariciã. tantũ sꝑamꝰ
quia crescit innobis ipsa. & foras mittit timorem. ut
remaneat ille timor castus ꝑ manens inscłm scłi. Tole¬
remus mundũ. toleremꝰ tribulationes ip̃sius tole¬
remus scandala tẽptacionũ. ñ recedemꝰ auia. Teneamꝰ

Expanded text:
 diligat et fratrem suum. Magnifice dicebas, Diligo Deum; et odis fratrem! O homicida, quomodo diligis Deum? Non audisti superius in ipsa Epistola, Qui odit fratrem suum, homicida est? Sed prorsus diligo Deum, quamvis oderim fratrem meum. Prorsus non diligis Deum, si odis fratrem. Et modo probo alio documento. Ipse dixit, Dedit nobis praeceptum, ut diligamus invicem : quomodo diligis eum, cujus odisti praeceptum? Quis est qui dicat, Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? In hoc intelligit imperator si diligis eum, si observentur leges ejus per provincias. Lex imperatoris quae est? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Dicis ergo te diligere Quantum et vos habetis hujus rei avaritiam, tantum speramus quia crescit in vobis ipsa, et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus permanens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, toleremus tribulationes, toleremus scandala tentationum. Non recedamus a via; teneamus
Abbreviated transcription (Latin):
acunt credo. sed fides sine oꝑib ñsaluat. Opus
i etecleres uel nulla erant. uelsibona uidebantent
unaerant. Si enĩ nulla erant. sic erastiuasi homo sine
obas: ut uexatis pedib ambulare nonualens. Siait̃
pna uide hantur antequã ctederes. eur rebas qtudem.

Expanded text:
cunt, Credo; sed fides sine operibus non salvat. Opus equam crederes, vel nulla erant, vel, si bona videbantur, inania erant. Si enim nulla erant, sic eras quasi homo sine pedibus, aut vexatis pedibus ambulare non valens. Si autem bona videbantur, antequam crederes, currebas quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
srem. diligit & dm̃. quia necesse est uddiligat ipsam
pilectionem. Nũquid potest diligere frẽm. & non dili¬
gere dilectionem: Necesse est ut diligat dilectionẽ
Qiudgͦ : Quia diligit dilectionẽ. idõ diligit dm̃: Utiq
ido. Diligendo dilectionẽ dm̃ diligit. An oblit̾ es quod
paulo ante dixisti. ds̃ dilectio est: Sid̾s dilectio est.
quisquis diligit dilectionẽ. dm̃ diligit. Diligue gͦfrm̃
& securꝰ esto. Nonpotes dicere diligo frẽm. sednondi¬
ligo dm̃. Quomͦ m̃tiris sidicas diligo dm̃ quando nondili-¬
gis fr̃em. sic falleris quando dicis diligo frm̃. siputes te
non diligi dm̃. quia necesse est ut siquis diligit frẽm
diligat ipsam dilectionẽ. dilectio aut̃ ds est. Necesse¬

Expanded text:
iligat Deum, necesse est ut diligat ipsam dilectionem. Numquid potest diligere fratrem, et non diligere dilectionem? Necesse est ut diligat dilectionem. Quid ergo, qui diligit dilectionem, ideo diligit Deum? Utique ideo. Diligendo dilectionem, Deum diligit. An oblitus es quod paulo ante dixisti, Deus dilectio est ? Si Deus dilectio, quisquis diligit dilectionem, Deum diligit. Dilige ergo fratrem, et securus esto. Non potes dicere, Diligo fratrem, sed non diligo Deum. Quomodo mentiris si dicas, Diligo Deum, quando non diligis fratrem; sic falleris, quando dicis, Diligo fratrem, si putes quia non diligis Deum. Necesse est qui diligis fratrem, diligas ipsam dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
dete fr̃s quanta transiuimꝰ in quib ñ est finis. His utimͥ
qͣsi inuia qͥsi inmansionib stabuloꝵ. reficim̾ & transuum.
bigͦ finis. Dilectissimi filii dĩ sumꝰ. & ñdũ apparuit quid
erimꝰ. Hinc dictũ est in hac epła. Adhuc gͦ inuia sumꝰ.
adhuc qͦcũq uenerimꝰ transire debemꝰ. usq qͦ ꝑueniamꝰ
ad aliquẽ finẽ. Scimꝰ qm̃ cũ apparuerit similes ei erimꝰ
qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti est. Iste finis. ibi erit ꝑpetua lauda¬
cio. ibi semꝑ alleliua sine defectu. Ergo ipsũ finẽ dixit
inpsalmo. om̃is consumacionis uidifinẽ Ꝙ̾ quasi diceret
illi. Quis est finis quã uidisti: Latum mandatũ tuũ ualde.
Ipse est finis. latitudo inandati. Latitudo mandaa carita̾ e:
qͥa ubi caritas est. ñ sunt angustię. Impsa latitudo mandati
erat apłs cũ dicer&. Osnr̃m patet aduos oc̾orinthi. cor
nri dilatatũ est. ñ angustiamim in nobis. Iđogͦ latum

Expanded text:
Videte, fratres, quanta transimus, in quibus non est finis. His utimur Videte, fratres, quanta transimus, in quibus non est finis. His utimur quasi in via; quasi in mansionibus stabulorum reficimur, et transimus. Ubi ergo finis? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus; hic dictum est, in hac Epistola. Adhuc ergo in via sumus; adhuc quocumque venerimus, transire debemus, usquequo perveniamus ad aliquem finem. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Iste finis; ibi perpetua laudatio, ibi semper Alleluia sine defectu. Ergo ipsum finem dixit in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem. Et quasi diceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est finis, latitudo mandati. Latitudo mandati charitas est; quia ubi est charitas, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus, cum diceret, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ istasalus corporis quȩ morte ꝑimitur. quȩ egri.¬
tudine debilitatur: Friuolã. mortalis. fluxa. Que¬
si illã impediat forte morbida ualitudo oꝑa tuabona.
ad aliqͥd agendũ. queris ut ꝑagas aliquid. & plxensdo.
noli ipsũ honorẽ amare. ne ibi remaneas. Queris laude.
si dĩ queris henefacis. si tuã queris male facis. & remanes
inuia. Sed amaris & tu. laudaris & tũ. noli głari qͥndo
inte laudaris. laudare in dño ut cantes. in dño lau¬
tabitur animamea. Sermonẽ bonũ aliquẽ dicis & kui¬
datur sermo tuus. ñ laudetur qͣsi tuus. ñsit ibi finis.
Si ibi ponis finẽ. finiris. sed nonfiniris qͦsi ꝑficeris: sed
finiras ut consumaris. Ego ñ laudetur sermotuus qͣsi abse.
inte qͦd sequitur. in đosꝑabo ñtimebo qͥd faciat mͥħo.
Quando enĩ oĩa tua indo laudant᷑. ñtimetur neꝑen
laus tua. quia ñdeficit đs. Ergo transi & te ipsũ. ui

Expanded text:
enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegrienim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impediat forte morbida valetudo opera tua bona.ad aliquid agendum quaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honorem amare, ne ibi remaneas. Quaeris laudem? Si Dei quaeris, bene facis: si tuam quaeris, male facis; remanes in via. Sed ecce amaris tu, laudaris: noli gratulari quando in te laudaris; laudare in Domino, ut cantes, In Domino laudabitur anima mea . Sermonem aliquem bonum dicis, et laudatur sermo tuus? Non laudetur quasi tuus, non est ibi finis. Si ibi ponis finem, finiris: sed non finiris quasi perficiaris, sed finiris ut consumaris. Ergo non laudetur sermo tuus quasi abs te, in te quod sequitur, In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi homo . Quando enim omnia tua in Deo laudantur, non timetur ne pereat laus tua; quia non deficit Deus. Ergo transi et ipsam. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
finitur ut ñsit. tunica finitur ut ꝑfectasit. Ergosic
audite finẽ. ut quando legitur psalmꝰ. ut audistis in
finẽ psalmꝰ dauid. Audistis assidue hoc inpsalmis. & de¬
betis nosse qͥd auditis. Quid est infinẽ : Finis enĩ legis
xp̃s estfinis. & finis p̃cepti caritaᷤᷤ. &ds caritas. qiuia pat̾.
& filius. & sp̃r sc̃s unũ sunt. Ibi tibi sinis est. alibi uia est.
Noli oberrare inuia. & non ꝑuenire adfinẽ. Ad qͥcqͥa
aliud ueneris transi usq quo ꝑuenias adfinẽ. Quis ẽ
finis : Michiaũt adherere dobonũ est. Ad hesisti do.
finisti uiã. ꝑ manebis inpatriã. Intendite. Pecuniã aliqͥs
querit. nonsit ibi finis transi tãquã peregrinꝰ. quere
ubi transeas. non ubi remaneas. Si aut̃ amas. ꝑ auari¬
ciã umplicatꝰ es. erit tibi auaricia catena pedũ. ultꝰ
ꝓgredi ñ potes. Transi gͦ & hinc. quere finẽ. Salutem
corporis queris adhuc : Noli ibi remanere. Que est

Expanded text:
finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psalmus David. Assidue auditis hoc in Psalmis, et debetis nosse quod auditis. Quid est, in finem? Finis enim Legiseus, et finis praecepti charitas, et Deus charitas: quia Pater et Filius et Spiritus sanctus unum sunt. Ibi tibi finis est: alibi via est. Noli haerere in via, et non pervenire ad finem. Ad quidquid aliud veneris, transi usquequo pervenias ad finem. Quid est finis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniam aliquis quaerit; non sit tibi finis: transi tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi remaneas. Si autem amas, per avaritiam implicatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc; quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rȩ. & circulũ orbis uniuersũ: iđo dixit om̃is con¬
sũmacionis uidifinẽ: Si hoc laudabile est oculos
carnis. queramꝰ adño tã acutos: ut aliquẽ excel¬
sissimũ montẽ quiest int̾ra requiramꝰ decuius cacii¬
mine uideamꝰ om̃is consumacionis uidi finem.
Noli ire longe ecce dico tibi. Ascende in montẽ.
uide inde finẽ om̃is consũmacionis. Quis est iste
finis : Paulũ int̾roga. finis aut p̃cepti est caritas.
decorde puro & consciencia bona. & fide ñficta.
Alioloco. Plenitudo aũt legis est caritas. Quid tã
finitũ & t̾minatũ quã plenitudo : Qenĩ fr̃s finẽ
poni laudabilit̃. nolite putare consũptionẽ. s&
consũmacionẽ. Alit̾ enĩ dr̃ finiui panẽ. alit̃ finiui
tunicã. finiuipanẽ manducando. finiui tunicã tȩxendo
Et ibi finissonat. & illicfinissonat. sed tam̃ panis finitur
ut consumatur. tuica finitur. ut consumetur. Panis

Expanded text:
terrae et circulos orbis universi; et ideo dixit, Omnis conterrae et circulos orbis universi; et ideo dixit, Omnis consummationis vidi finem? Si hoc laudabile est, oculos carnis quaeramus a Domino tam acutos, ut aliquem excelsissimum montem, qui est in terra, requiramus, de cujus cacumine videamus omnis consummationis finem. Noli ire longe: ecce dico tibi, ascende in montem, vides inde finem omnis consummationis. Quis est iste finis? Paulum interroga: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta ; et alio loco, Plenitudo autem legis charitas . Quid tam finitum et terminatum quam plenitudo? Etenim, fratres, finem ponit laudabiliter. Nolite putare consumptionem, sed consummationem. Aliter enim dicitur, Finivi panem; aliter Finivi tunicam. Finivi panem manducando; finivi tu nicam intexendo. Et ibi finis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis
Abbreviated transcription (Latin):
honorem. & forte ñ inuenturꝰ. Quis est qͥ me amauit.
& non adme ꝑuenit: Dicit tibi ds. Patronũ tibi uis
facere. aut amicũ potentẽ. abis ꝑaliũ inferiorem
me ama.Dicit tibi iterũ deus. Non adme abitur ꝑ
aliquẽ. ipse amor tibi p̾sentẽ mefecit. Quid dul¬
ciis dilectione istafr̃s: Honsine causa mͦ audistis
dĩ. Quid est mandatũ dei : Nouũ illũd mandatũ.
qͦd ido nouũ dr̃: quia innouat. Mandatũ nouũ
do uobis ut uos inuicẽ diligatis. Audi quia ipsũ est.
lexdi. Apłs dicit. Inuicẽ honora ur̃a portate. &
sic implebitis legẽ xp̃i. Ipsa est consũmatio operũ
ipsã currimꝰ. cũ uenerimꝰ ad eũ requiescimꝰ. Au
distis inpsalmo. Om̃is consu̾macionis uidifinem
Dixit om̃is consumationis uidifinẽ. Quid uiderat
iste: Putamꝰ ascend̾at inuerticẽ alicuius altissimi
montis. & a cutissime ꝑspexerat. & uidat ambitũ

Expanded text:
honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, et non ad me pervenit? Dicit tibi Deus, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis i? Novum illud mandatum, quod ideo novum dicitur, quia innovat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Audi quia ipsa est lex Dei: Apostolus dicit, Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Ipsa est consummatio omnium ipsam currimus; cum venerimus ad eam requiescemus. 5. Audistis in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem . Dixit, Omnis consummationis vidi finem: quid viderat iste? Putamus, ascenderat in verticem alicujus altissimi montis et acutissimi, et perspexerat, et viderat ambitum
Abbreviated transcription (Latin):
gatis. Nemose excuset ꝑaliã dilectionẽ. ad aliam
dilectionẽ. om̃inosicse tenet ista dileetio. Quom
ipsa cõpaginata est inunũ. sic om̃s qͥexilla ꝓdient.
unũ facit. & quasi ignis conflat illos. Aurũ est con¬
flatur massa. & fit unũ aliqͥd. Sed si non feruor can¬
tatis accedat. exmultis inunũ conflari ñ potest. Qua
dm̃ diligimꝰ inde cognoscimꝰ. qͥadiligimꝰ filios dei: ł
unde cognoscimꝰ quia diligimꝰ filios dei : Quiadn
diligimꝰ & p̃cepta eiꝰ facimꝰ. Suspiramꝰ hic ex difficultas
faciendi p̃ceptũ di. Audi quid sequatur. Homo qͥd
sine labore amatur ds̃. Auaritia uissura est. laboris
ꝑicula. tristicias. tribulaciones. & obtẽꝑaturusis
Quofine: Ut habeas im̃ impleas archã. & ꝑdasseci¬
ritatẽ. Secur ior forte eras quã haberes .: quam
cum habere cepisti. Ecce qͥd tibi iussit auaricia.
mplesti domũ. timentur latrones Ac quisistiauri.
ꝑ didistisomnũ. Ecce quid̃ uissit auaricia. Fac.

Expanded text:
gatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, quid sine labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac,