comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudimis. nom̃ dm̃ ꝓpugnantib magni
dd regis &ͥ ducib. ipso qͥde corꝑalit̃ absen¬
te. s ꝑ diuinitatis p̾sentiam totã bellisũ¬
mã regente ac disponente. sũmaq cura
nitentib fidissimis eiꝰ ducib dũ capitur
ciuitas aduersa ut ñ suo s eiꝰ nomini ascͥ¬
bat᷑ uictoria: quẽ admodũ ⁊ dauid illi
dictũ legimꝰ a duce suo obsidente rebath
filioꝵ amon. Cong̾ga ppłm ⁊ obside ciui¬
tatẽ. qi capienda ẽ urbs: ne cũ capta fue¬
rit nomini meo ascͥbat᷑ uictoria. De qͦ ⁊
subdit᷑ qi tulit diadema regis eoꝵ de capi¬
te eiꝰ ⁊ipositũ ẽ suꝑ capitt dauid. Pro
regis eorum in hebreo scͥbitur melchom.
Inde ieronimꝰ. Rex eoꝵ uocatꝰ idolũ eoꝵ
qd̾ hic uocat᷑ melchom: cuiꝰ diadematis

Expanded text:
ini, propugnantibus magni David regis Christi ducibus, ipso quidem corporaliter absente, sed per divinitatis praesentiam totam belli summam regente ac disponente, summaque cura nitentibus fidissimis ejus ducibus, dum capitur civitas adversa, ut non suo, sed ejus nomini ascribatur victoria, questente Rabath filiorum Amon: « Congrega populum, et obside civitatem, quia capienda est urbs, ne cum capta fuerit, nomini meo ascribatur victoria . » De quo et subditur quia tulit diadema regis eorum de capite ejus, et impositum est super caput David. Pro regis eorum, in Hebraeo scribitur Melchom. Unde Hieronymus: « Rex eorum vocatur idolum eorum, quod hic vocatur Melchom. » Cujus diadematis
Abbreviated transcription (Latin):
cđm ea que dicta st̃ ualde ꝯgrunt
ce hoc: qd̾ p̾senti offitio p̾scͥpta ẽ
statio ad scm̃ petrũ. Cui enĩ pat̾ om̃ium
ds̃ largiori gr̃a dedie irriguũ suꝑiꝰ ⁊ irri¬
guũ inferiꝰ. Reuocemꝰ ad memoriam q̃
crca illum acta st̃: ce sic esse manifestiꝰ
apparebit. Mox it tͥna negatione cecidit.
ꝯu̾sus inqͥt enũgłista dñs respexit petrũ.

Expanded text:
 valde congruit et hoc, quod praesenti officio prescripta est statio ad S. Petrum. Cui enim Pater omnium Deus largiori gratia dedit « irriguum superius et irriguum inferius, » revocemus ad memoriam quae circa illum acta sunt, et ecce manifestius apparebit. Mox ut trina negatione cecidit, « conversus, inquit evangelista, Dominus respexit Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi manducaueritis carnẽ meã ce bibe¬
ritis sanguinẽ meũ: ñ habebitis uteam
in uob̃. Scd̃m hunc ueracẽ & a patͥbus
approbatum. huiꝰ enũgł̃ice lectionis sc¬
sum: recte illa de apło p̾mitcit᷑ lectio.
Conuenientib nob ĩ unũ. iã ñ ẽ dm̃ci
cenã manducare. ⁊ cet̾a. Illic enĩ ostenial

Expanded text:
rnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis . » Secundum hunc veracem et a Patribus approbatum hujus evangelicae lectionis sensum, recte illa de Apostolo praemittitur lectio: Convenientibus vobis in unum jam non est Dominicam coenam manducare , etc. Illic e
Abbreviated transcription (Latin):
uio pat̾ne gle & posuit uestim̃ta sua.
semetipsũ enĩ exmannit formã serui
accipiens. & t̾rena carne nr̃a quasi lui¬
teo. cuiꝰ utiq mat̾ia nascit᷑ e t̾ra p̾citͥ¬
sanguinẽ suum effudit uelut a quã in
peliũ atq inde cotidie lauat pedes nr̃us
cũ illum in remissionẽ peccatoꝵ nĩoꝵ
loti ꝑ baptismũ. toti simꝰ minidi ꝑ fidem
Si enĩ dixerimꝰ q peccatum ñ habemus

Expanded text:
vio paternae gloriae et posuerat vestimenta sua, « semetipsum enim exinanivit, formam servi accipiens , » et terrena carne nostra, quasi linteo cujus utique materia nascitur e terra psanguinem suum effudit velut aquam in pelvim, atque inde quotidie lavat pedes nostros, cum illum in remissionem peccatorum nostrorum loti per baptismum, toti simus mundi per fidem. « Si dixerimus quia peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnia eoloco quo pacem accipimꝰ
fas ẽ ꝯsecͣri. Et ante hoc baptisiũ celebra
ri sab̃b̃o sc̃o ratio exigit. de quo dicendũ ẽ
benedicere consecratur oleũ ꝓ infirmis.
ꝯcludit᷑q conclusione. ꝑ quẽ hec omĩa dñe
semꝑ bona creas. ⁊ cet̾a. Non enim ꝓpͥũ¬

Expanded text:
s, eo loco quo pacem accipimus s, eo loco quo pacem accipimus fas est consecrare. Et ante haec baptismum celebrari hoc Sabbato sancto, ratio exigit, de quo dicendum estbenedicere consecratur oleum pro infirmis, concluditurque conclusione: Per quem haec omnia, Domine, semper bona creas, etc. Non enim p
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem qua sumus redempti usq in
diem t̾tiũ quo uictor ille resurrexit dit¬
ferendum censuit: ut tẽ demũ ꝓ recrꝑa¬
ẽ. & ꝓ futura corꝑum resurrectione que
illo resurgente pͥma sab̃b̃i nob̃ donata
ẽ. comuuium paschalis agni celebremꝰ
indomib nr̃is. dicentes. Pascha nr̃m
iimolatus ẽ xp̾c: itaq epulemr in
azimis sinceritatis &e ueritatis. Rectiꝰ
gͦ sumentes illud. unde postes nr̃arum
frontium signemus quiesernus usq in
uesꝑam sab̃bi que nob̃ ẽ uesꝑa paschał
conuiuii: & tẽ signatis frontib baptiza¬
torum qui uerum pharaonẽ .i. diabolũ
effugientes ꝑ mare rubrum baptisim ad
dm̃ tenduit illud nr̃m in uoce exultati
onis & confessionis nichoamꝰ cominitũ.
Et si queras cur ñ ipsa qͦ cͥsmatis conse¬
cratio dilaca ẽ. ido scił qd̃ ab hac frr̃a qͥnta
usq in uesꝑam sabbati qua hora utendũ
ẽ cͥsmate uacanis a missarũ sollẽpniis.¬

Expanded text:
ejusdem, qua sumus redempti, usque in ejusdem, qua sumus redempti, usque in diem tertium, quo victor ille resurrexit, differendum censuit, ut tunc demum eet pro futura corporum resurrectione, quae illo resurgente prima Sabbati nobis donata est, convivium paschalis agni celebremus in domibus nostris, dicentes: « Pascha nostrum immolatus est Christus. Itaque epulemur in azymis sinceritatis 64 et veritatis . » Rectius ergo sumentes illud, unde postes nostrarum frontium signemus, quiescimus usque in vesperam Sabbati, quae nobis est vespera paschalis convivii, et tunc signatis frontibus baptizatorum, qui verum Pharaonem, scilicet diabolum, effugientes, per mare Rubrum baptismi ad eum tenduonis et confessionis » inchoamus convivium. Et si quaeras cur non ipsa quoque chrismatis consecratio dilata est, ideo scilicet quod ab hac feria quinta usque in vesperam Sabbati, qua hora utendum est chrismate, vacamus a missarum sole
Abbreviated transcription (Latin):
hunc quartũdetimum diẽ pͥmi
mensis referri: qͦ agnus immolari ad
postis signari & suꝑlimmare domoꝵ
in quib comedendꝰ eẽt: ut eo signo uiso
ext̾minator eg ypti. sacͥ conuiui domoꝰ
intactas p̾t̾iret. Consrat autẽ ideo frontib
nr̃is ex ipso cͥfinate impͥmi signũ crucis
xp̃i. ut ext̾mmnator diabolꝰ in domib
mullum habeat: & hoc typici illiꝰ agni
sanguine qͦ postes signabant᷑ fuisse p̾tigu¬
ratũ. Recte gͦ qua die figuratumm illd̾
agebatur nob hoc p̾sentis rei sacrũ sollẽp¬
niter conficitur. Scdm hanc similitudi¬
nem consequens uidetur: ut hac ipsa
nocte domus eorum in quib comedendꝰ
ẽ agnꝰ .i. frontes eorum in quorũ m̾tib
fides agnidi xp̃i reconditur sacro cͥsma¬
te signarentur. Qd recte uideret᷑ si hac
eadem nocte paschale comuiuũ celebrari
summa sit: rõnabilit̾ tñ sca eccł̃ia diẽ
illum in quo passus ẽ luctui potuis &
silentio dedicauit: & gaudiũ sollẽpnitatiᷤ

Expanded text:
quartum decimum diem primi mensis referre quo agnus immolari ad postis signari, et superliminare domorum, in quibus comedendus esset, ut eo signo viso, exterminator Aegypti sacri convivii domos intactas praeteriret. Constat autem, ideo frontibus nostris ex ipso chrismate imprimi signum crucis Christi, et ut exterminator diabolus in domibus nullum habeat, et hoc illius typici agni sanguine, quo postes signabantur, fuisse praefiguratum. Recte ergo, qua die figura tantum illud agebatur, nobis hoc praesentis rei sacrum solemniter conficitur. Secundum hanc similitudinem consequens videretur ut hac ipsa nocte domus eorum in quibus agnus comedendus est, id est frontes eorum, in quorum mentibus fides, Agni Dei Christi reconditur, sacro chrismate signarentur. Quod recte videretur, si hac eadem nocte, paschale convivium celebrare summa sit, rationabiliter tamen sancta Ecclesia diem illum, in quo passus est, luctui potius et silentio dedicavit, et gaudium solemnitatis
Abbreviated transcription (Latin):
imnnitaiit uultum suum &e ferebatur
in manib suis. significasse dñm iħm
qui coram abnelech qui int̾p̾tat᷑ patͥs
mei regnum. scił coram uideis minnitauit
uultum suum .i. sacͥficandi ritum qͣnͣdo
immolato iam pasche uet̾is agno sumẽs
panem &e uinum ferebatur inmanib
suis dicens: hoc ẽ corpꝰ meum. hic ẽ san¬
guis meus. Hoc aut̃ hac remissionis &
d̾o patri assistit tenens panem & uinum
& inuitat onmes ad corꝑis &e sanguinis
sin conuiiuiium. nullum iustum. nullum
excipiens peccatorem. dicensq ꝑ ora pon¬
tificum. uenite filii audite me: cuiꝰ pecca-¬
toris uel saxeum pectus ad lam̃tum pe¬
nitentiȩ ñ emolliatur  Magna uox in¬
nitantis ẽ: magnus & capax suscipien¬
tis simis ẽ. Omĩs ecclie patent ianue: ut
adu̾tas neq ab austro neq ab aquilone
uenientes .i. neq iustos neq peccatores
debere ꝓhiberi: quin accedant ad aptoᷤ
diuinȩ miscdiȩ fontes.
dñs ac ds̃ omnium pedes lauit

Expanded text:
immutavit vultum suum, et ferebatur immutavit vultum suum, et ferebatur in manibus 65 suis , significasse Dominum Jesum, qui coram Abimelech, quod interpretatur patris mei regnum, scilicet coram Judaeis immutavit vultum suum, id est sacrificandi ritum, quando immolato jam Paschae veteris agno, sumens panem et vinum ferebatur in manibus suis, dicens: « Hoc est corpus meum, hic est sanguis meus » Hoc autem hac remissionis et Deo Patri assistit, tenens panem et vinum, t invitat omnes ad corporis et sanguinis sui convivium, nullum justum, nullum excipiens peccatorem, dicensque per ora pontificum: Venite, filii, audite me, cujus peccatoris vel saxeum pectus ad lamentum poenitentiae non emolliatur? Magna vox invitantis est magnus et capax suscipientis sinus est, omnes ecclesiae patent januae, ut advertas neque ab austro neque ab aquilone venientes, id est neque justos neque peccatores debere prohiberi, quin accedant ad apertos divinae misericordiae fontes.Deus omnium pedes lavit
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis di nchil temporis uacet. nunc
tiam remissio peccatoꝵ: & copiosior ꝑ grãm
assumptio renascentumi: augemur reno¬
uandis: crescimus reu̾sis: lauant aquȩ:
lauant lacͥmȩ. Inde ẽ gaudium de assũp¬
tione uocatorum: hinc leticia de absoluti¬
one penitentium. Cuius peccatoris cor
adeo frigore criminum mduruit. ut ñ
colliquescat calore pietatis. dum audit
uocem sepedicti sac̾dotis. xp̃i. ꝓ forib eccłie
dicentis. ꝑ tubas suas rõnales. uenite ue¬
nite uenite filii audite me timorẽ dñi
docebo nos ad Nã ut ꝓbemꝰ hãc uocẽ eiꝰ ẽẽ.¬
sũptũ ẽ hoc de psalmo tͥcesimo t̾cio. cui
titulus inscribitur psalmus ipsi dd̃. cũ
cominiteauit uultum suum coram abi¬
melech. & ferebatur in manib suis. &
dimisit eum &e abiit. Est aut̃ celeberri¬
mum in scripturis scĩs. etiã a nob̃ dict᷑ ẽ¬
dđ .i. manu fortis & desiderabił. qͥ scdo fu¬
gienꝰ ꝑsecutionem saulis uenit ad achis
qui hic appellat᷑ abimelech ce coram illo

Expanded text:
vacet, nunc remissio peccatorum et copiosior per gratiam assumptio renascentium. Augemur renovandis, crescimus reversis. Lavant aquae, lavant lacrymae. Inde est gaudium de assumptione vocatorum, hinc laetitia de absolutione poenitentium. Cujus peccatoris cor adeo frigore criminum induruit, ut non colliquescat calore pietatis, dum audit vocem saepe dicti sacerdotis Christi, pro foribus Ecclesiae dicentis, per tubas suas rationales: Venite, venite, filii, audite me, timorem Domini, docebo vos? Nam, ut probemus hanc e hoc de psalmo tricesimo tertio, cui titulus inscribitur: Psalmus David, cum commutavit vultum suum coram Abimelech, et ferebatur in manibus suis, et dimisit eum et abiit. Est autem celeberrimum in Scripturis sacris, et jam a nobis dictum ed est manu fortem et desiderabilem, qui fugiens persecutionem Saul, venit ad Achis, qui hic appellatur Abimelech, et coram illo
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ite ꝓbet se qͥsq nr̃m. & sic deps¬
ne illo edat & de calice bibat: nullo qͥuꝰ
alio mͦ meliꝰ a sordib t̾renoꝵ. actuum
purificamur: qmͣ ut peccata nr̃a ñ ło¬
uentes s odio habentes. & toto corde Il¬
gientes. ad hane mensam accedamuis.

Expanded text:
videlicet ut probet se quisque nostrum, et sic de pane illo edat, et de calice bibat . Nullo quippe alio modo melius a sordibus terrenorum actuum purificamur, si non peccata nostra foventes, sed odio habentes, et toto corde fugientes, ad hanc mensam accedimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dedi uob̃. ut quẽ admodũ ego feci uob̃.
ita & uos faciatis. Quomͦ nos cũ simus
puluis & cinis ñ erubescamus rigidam
ceruicẽ & staturã. ad quã nemo nr̃m co¬
gitans cubitum unum adicere. in con¬
temptũ nr̃i similiũ erigẽ. cũ audimus
humam plasmatis opificẽ solo flexis ge¬
nib curuatũ. lauandis se discipłorum
applicuisse uestigiis. Hoc gͥ facto ualioũ
cont᷑ suꝑbiã nr̃am sue humilitatis posu¬
it exemplum. qd̃ id̾o iã moriturꝰ egit. ut
eorum quos suos conscribebat heredes
mentib artiꝰ inhereret. Solent eñ piis
& amantib filiis artiꝰ inberere dicta uł
facta que pat̾ moriens ultina dixit.
que mandauit. que locutꝰ ẽ. que roga¬
utt aut missit. Porro ꝑ hoc humilte atis

Expanded text:
di vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, ita et vos faciatis . Quomodo nos, cum simus pulvis et cinis, non erubescamus rigidam cervicem, et staturam, ad quam nemo nostrum cogitans cubitum unum potest adjicere , in contemptum nostri similium erigere, cum audivimus humani plasmatis Opificem, solo flexis genibus curvatum, lavandis discipulorum se applicuisse vestigiis? Hoc igitur facto, validum contra superbiam nostram suae humilitatis posuit exemplum. Quod ideo jam moriturus egit, ut eorum quos suos conscribebat haeredes mentibus arctius inhaereret. Solent enim piis et amantibus filiis arctius inhaerere dicta vel facta, quae pater moriens ultima dixit, quae mandavit, quae locutus est, quae rogavit aut jussit. Porro per hoc humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Continuo duo acoliti inuolittas ampuil¬
las. cum sindone alba de serico teneast
mbrachio dextro. ita ut uideri possul
a medio. Ampulla anteqmͣ ueniat an¬
te ep̃m ad altare. media eiꝰ pars ẽ cooꝑta
media nuda. Ampulla cum cͥsmate
qͦdam significat corpꝰ xp̃i sumptum
ex uirgine corꝑalit̾ in se habitantẽ con¬
tinens sp̃c sc̃i plenitudmnẽ. Qd̾ ante qmͦ
tͣnsiret ad altare crricis. aliquo tẽpore
erat cooꝑtum: &e aliqͦ nidũ. Primeno
tempore erat cooꝑtum. quando tea fugi
in eg yptum. qͣi ñ ẽẽt rex regũ. & qndo
auctor parentũ. In his &e similib latelit
postqmͣ benedicta fuerit. & ab altari re¬
dit. apontifice & aministris altaris
uisibilit̾ & mula salutatur. Hoc signl.
transinit. p̾sentiam corꝑalẽ eisprebut
qͦs testes sue resurrectionis esse uoluit

Expanded text:
Continuo duo acolythi involutas ampulContinuo duo acolythi involutas ampullas cum sindone alba de serico teneant in brachio dextro, ita ut videri possint a medio. Ampulla, antequam veniat ante episcopum ad altare, media ejus pars est cooperta, et media nuda. Ampulla cum chrismate quodammodo significat corpus Christi, sumptum ex Virgine corporaliter in se habitans, continens Spiritus sancti plenitudinem . Quod, antequam transiret ad altare crucis, aliquo tempore erat coopertum, et aliquo nudum. Primaevo tempore erat coopertum, quando ita fugit in Aegyptum , quasi non esset Rex regum, et quando auctor parentum. In his et similibus coopertpostquam benedicta fuerit, et ab altari redit, a pontifice et ministris altaris visibiliter et nuda salutatur, hoc signifitransivit, praesentiam suam corporalem eis praebuit, quos testes suae resurrectionis esse voluit
Abbreviated transcription (Latin):
Huius uͦ crismatis & olei consecͣtio que dr
ht̃ offitium ꝑ se. pͥmo exorcizat᷑: demide
ad dñs uob̾c̃. ⁊ sursum corda. eiꝰ benedic¬
secratur aut̃ in eo loco ubi pacẽ solemus
int̾ nos dare: &e hoc ẽ opꝰ diuine gr̃ȩ. ut
pax & concordia regnet in nobis. Duode¬
cim prb̃ri qui ordinantur circa ep̃m te
summus pontifex. xp̃c hodie testam̃tũ
conscͥpsit. totãq hereditatẽ salutis. suȩq
decessionis fructum .i. sp̃m parachtum
ostendit dicens. Nisi ego abiero parachs¬
tus non ueniet ad uos: si autẽ abiero.
mittã eum ad uos. Eiis namq gracie
sacmentum crisma continet. qui ex qͦ
mortis xp̃i p̾cio quodãmͦ emptꝰ & acqͥsi¬
tus est: cepit qd̃ ante ñ fiebat. in remissi¬
onem peceatorum dari. Unde &e para¬
elitus tunc pͥmum appelatus ẽ. qi pro
dampnatis nob̾ in pͥmo parente pera¬
torum sola remissio paraelysis .i. consola¬
b umqm acquisita fuiss. Dicit libellus
romani ordinis de consecratione cͥsmatis

Expanded text:
Hujus vero chrismatis olei consecratio, quae habet officium per se. Primo exorcizatur, deinde ad Dominus vobiscum, et sui sum corda, ejus benedictrum. Consecratur autem in eo loco, ubi pacem solemus inter nos dare, et hoc est opus divinae gratiae, ut pax et concordia regnet in nobis. Duodecim presbyteri, qui ordinantur circa episcopusummus pontifex Christus hodie testamentum conscripsit, totamque haereditatem salutis, suaeque discessionis fructum, id est Spiritumero, Paracletus non veniet ad vos. Si autem abiero, mittam eum ad vos . » Ejus namque gratiae sacramentum chrisma continet, qui ex quo mortis Christi pretio quodammodo emptus et acquisitus est, coepit quod ante non fiebat in remissionem peccatorum dari. Unde et Paracletus tunc primum appellatus est, quia pro damnatis nobis in primo parente, peccatorum remissio, sola paraclesis, id ess unquam acquisita fuisset. Dicit libellus Romani ordinis de consecratione chrismatis:
Abbreviated transcription (Latin):
tungimur: tãqm do exhortante ꝑ nos.
obsecramus ꝓ xp̃o reconciliamini deo.
Maxime tñ hoc die huiusmodi legatis
solẽpne ẽ hac legatiõe fungi: & peccatoreᷤ
quibaptismum criminib suꝑductis
ꝑdiderunt. & ꝓpt̾ hoc extͣ eccl̃iam missi
sunt. & sicut ablactatum suꝑ matrem
suam facti sunt: oblata reconciliatione
uit᷑ in sinum matris eoꝵ reuocare: &
ut ipsam reconciliationem libenter ac¬
quiescentes suscipiant. palam & sollẽp¬
inter foras egrediendo obsecrare. Astitit
tifex summnus inmultitudine miscdiȩ¬
& sicrit sierit supͣ dictũ ẽ semel offitio sui¬
sac̾dotii functꝰ ẽ. tradens sacram̃tũ cor¬
poris & sanguinis sui: statĩq sac̾dos ip¬
se qͥ & hostia capt᷑ & ligat᷑ ad passionẽ
ductus ẽ. Utqͥd enm miscdia ligata ẽ
nͥ ut miseros peccatores solueret peniten¬

Expanded text:
fungimur, tanquam exhortante per nos. Obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . » Maxime tamen hoc die hujusmodi legatis solemne est, hac legatione fungi, et peccatores, qui baptismum criminibus superductis perdiderunt, et propter hoc extra Ecclesiam missi sunt, et « sicut ablactatum super matre sua , » facti sunt oblata reconciliatione, ultro in sinum matris eorum revocare, et ut ipsam reconciliationem libenter acquiescentes suscipiant, palam et solemniter foras egrediendo obsecrare. Astitit tifex summus in multitudine misericordiae, et sicut supra dictum est: Semel officio sacerdotii functus est, tradens, sacramentum corporis et sanguinis sui, statimque sacerdos ipse, qui et hostia, captus et ligatus, ad passionem ductus est. Utquid enim misericordia ligata est, nisi ut misericors peccatores solveret poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ. ut diabolꝰ ad suȩ dãpnatioĩs cumulũ.
tu potit᷑ tẽ demũ ꝑ hominẽ ad iuditiũ the¬
trucidaret᷑: qd̾ in die iudicii futũ ẽ qnͣdo
mirabili & pulcherrima ordinatiõe hic ds
& homo puniet. & qd̾ in dm̃ &e qd̾ in hominẽ

Expanded text:
tttu potitus tum demum per hominem ad judicium traheretutrucidaretur, quod in die judicii futurum est, quando mirabili et pulcherrima ordinatione hic Deus et homo puniet, et quod in Deum, et quod in hominem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ panis uiius qͥ de celo descendi: s & mo¬
ẏses in deut̾onomio p̾scͥbit. Qd̃ cũ dixis¬
set ce deditͥ cibũ manna qd ignorabas
tu&e patres tui. statĩ addidit ut ostendet᷑
tͥ qr ñ in solo pane iuuit homo: s mom̃i
u̾bo qd̃ egreditur de ore dĩ. Et ut supͣdictũ
diuini ocłi simplicitatẽ .i. intentionis puri¬
tatẽ utͦbiq planiꝰ ꝑpendas. ꝓmptũ ẽ ꝑspi¬
cuis ꝓbare testimoniis. qd̵ ad erudiendã
creaturã ñ solum humanam s & angłicã
hec ł illa fieri oportuerit. Nã de manna
ad ephesios scͥbens. ut innotescat inquit
pͥncipib & potestatib in celestib ꝑ eccl̃am
gitur quẽ ad modum in speculo paret
subiecte similitudinis clarissimus & ab
omni qd̃ rep̾hensione ł nota stulticiȩ ut
gentib uisum ẽ dignum sit purissimus ititiȩ
sol indispensatione suȩ incarnationis ince
amundi huiꝰ sap̃ia quã stultã fec̃ ds. oĩum

Expanded text:
sum panis vivus, qui de coelo descendi , » sed et Mosum panis vivus, qui de coelo descendi , » sed et Moyses in Deuteronomio praescribit. Qui cum dixisset: « Et dedit tibi cibum manna, quem ignorabas tu et patres tui, » statim addidit, « ut ostenderet tibi quia non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo, quod egreditur de ore Dei . » Et ut supradictam divini oculi simplicitatem, id est intentionis puritatem utrobique planius perpendas, promptum est perspicuis probare testimoniis, quo ad erudiendam creaturam, non solum humanam, sed et angelicam, haec vel illa fieri oportuit. Nam de manna ad Ephesios scribens, « Ut innotescat, inquit, principibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam gitur quemadmodum in speculo patet, subjectae similitudinis clarissimus, et ab omni, quod reprehensione vel nota stultitiae, ut gentibus visum est , dignum sit, purissimus justitiae Sol, in dispensatione suae incarnationis inceda mundi hujus sapientia, quam stultam fecit Deus; omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
t uͦ illiꝰ diuine i̾titiȩ de qua supͣ ꝓpo¬
sitũ ẽ hec imago ẽ: atq ad exẽplar
celestiũ hec in t̾renis acta st̃. Eadẽ simpli¬
citate ocłi .i. intentione utilia faciendi ꝑ¬
msit adã uolentẽ descendere in hãc egyp¬
tũ .i. in tenebras peccati. cũ posuisset eũ in
amenttate paradysi. cuiꝰ illa t̾ratypum
gessit. inqua abrabã ce y̾saac &e iacob ꝑe¬
gͥnari iussit: reꝓmittens eam illis. Et cim¬
cta utilitas quȩ ꝓuenit ex eo qd̃ ifrł̃ in egyp¬
tum intͣre ꝑmisit. tanto minor ẽ illa quȩ
de peccato ade ꝓuenit. qnͣto minor ẽ figura
ueritate: similitudo re: umbra corꝑe. Nam
ubi cet̾a nc̃ omittam qͦrũ latissime qͥdẽ sig¬
nificationes st̃. s aliis tẽporib ł aliis locis
adhibende sunt. illud qd̃ pluit illis man¬
na ad manducandũ: & panẽ cȩli dedit
eis. Uere magnum &e mirificum bonum
illud manna u̾bi huiꝰ incarnati fuisse sig¬
nũ. ñ solꝰ in euugłio testat᷑ dñs ubi ait. ego

Expanded text:
 illius divinae justitiae, de qua supra propositum est, haec imago est, atque ad exemplar coelestium haec in terrenis acta sunt. Eadem simplicitate oculi, id est intentione utilia faciendi, permisit Adam volentem descendere in hanc Aegyptum, id est in tenebras peccati, cum posuisset eum in amoenitate paradisi, cujus illa terra typum gessit, in qua Abraham et Isaac et Jacob peregrinari jussit, repromittens eam illis. Et cuncta utilitas, quae provenit ex eo, quod Israel in Aegyptum intrare permisit, tanto minor est illa quae de peccato Adae provenit, quanto minor est figura veritate, similitudo re, umbra corpore. Nam, ut caetera nunc omittam, quorum latissimae quidem significationes sunt, sed aliis temporibus vel locis adhibendae sunt, illud quod pluit illis manna ad manducandum, et panem coeli dedit eis , vere magnum et mirificum bonum,illud manna, Verbi hujus incarnati fuisse signum, non solus in Evangelio testatur Dominus, ubi ait: « Ego
Abbreviated transcription (Latin):
nis inqm uisibilis ostensus ẽ. signum no¬
bis fuit diuinȩ euis oꝑationis: ut ꝑ effectꝰ
quos nouimus huius nr̃i ignis intelli¬
gamus quid hic ignis. hic ds. Hic ds.
in rerum uisibilium natura. iusibilis
ignis commnoditas. Cȩlum in sole ⁊ lu¬
na sẏderibq miris ornatib illustrat.¬
terram autem ñ solũ de suꝑfuso lumine
letificat. s ⁊ bñficio caloris adgignendũ
prouocat: ⁊ sinu eius recepta nutrit semi¬
na. Pret̾ea de silicũ uenis exceptꝰ. ⁊ cõpeten¬
tib almm̃tis eniitͥtꝰ. noctẽ nob̃ alleuiat. ab¬
sentẽq diẽ lux agit emula. ⁊mnnumera
mortalib p̾stat cõmoda. qͥb uite p̾sentiᷤᷤ
iuuat᷑ inopia. Adde qd̾ t̾e tẽporis ex ius¬
su dm̃ semꝑ ardebat in altari sac̃dote
iugiter ligna subiciente. qd̾q ꝯsumebat
holocaustũ. qd̾ sacͥficiũ sic dicebat᷑ eo qd̾
rũ ħ ht ignis: qd̃ diuisus in partes mutu¬
ati ñ sentit detͥmenta luminis. Horum

Expanded text:
nis visibilis ostensus est, signum nobis fuit divinae ejus operationis, ut per effectus, quos novimus, hujus nostri ignis, intelligamus quid hic ignis, hic Deus, hic Spin rerum visibilium natura, visibilis ignis commoditas. Coelum in sole et luna sideribusque miris ornatibus illustratterram autem non solum fuso desuper lumine laetificat, sed et beneficio caloris ad gignendum provocat, et sinu ejus recepta nutrit semina. Praeterea de silicum venis exceptus, et competentibus alimentis enutritus, noctem nobis alleviat, absentemque diem lux agit aemula et innumera mortalibus praestat commoda, quibus vitae praesentis juvatur inopia. Adde quod tunc temporis ex jussu Domini semper ardebat in altari, sacerdote jugiter ligna subjiciente, quodque consumebat holocaustum, quodque sacrificium sic dicebatur, eo quod rum hoc habet ignis, quod divisus in partes, mutuati non sentit detrimenta luminis, horum
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ tͥ: itẽ euangłice nob̃ gr̃ȩ claritas
magnificentiꝰ instituit. Nã dñs nr
media nocte de uirgine natꝰ. itidẽ ut
sanson qͦndã obsessus ab allophilis
media nocte confractis portis inferi
surrex̃ amortus. Media nich̃ominꝰ
nocte uenturꝰ asserit᷑ in similitudinem
egyptii temporis qñdo pascha celebra¬
tũ ẽ. & ext̾minator uenit. ⁊ dñs suꝑ ta¬
b̃nacła isrłis tͣnsiit. ⁊ in typo nr̃arũ
frontiũ sangͥne agni postes consec᷑ti sinł.
IInde reor inqͥt beat᷑ iheronimꝰ tͣditio¬
nem aplicam ꝑmansisse. ut die iugilia¬
rum paschȩ ante noctis mediũ dimitt̃e
ñ liceat ppłos expectantes aduentũ xp̃i
& postqͣm aduenerit illud tẽpꝰ securita¬
te p̾sũpta. festũ cunctos agere diem.

Expanded text:
claritas magnificentius instituit. Nam Dominus noster, media nocte de Virgine natus ; itidem, ut Samson quondam obsessus ab Allophylis , media nocte confractis portis inferi surrexit a mortuis . Media nihilominus nocte venturus asseritur , in similitudinem Aegyptii temporis, quando pascha celebratum est, et exterminator venit, et Dominus super tabernacula transiit, et in typum nostrarum frontium sanguine agni postes consecrati sunt . « Unde reor, inquit beatus Hieronymus, traditionem apostolorum permansisse, ut die vigiliarum Paschae ante noctis medium dimittere non liceat populos exspectantes adventum Christi, et postquam advenerit illud tempus, securitate praesumpta. festum cunctos agere diem.
Abbreviated transcription (Latin):
sint partes horarum: unus u̾sus. ds̃
in adutoriũ meum intende. cũ gla
ua. his horis octauum additur canti¬
cum de eiũgl̃io. quia scilicet canun¬
tur ꝓ octaua. spectant enim in beati¬
tudinẽ resurrectionis. qͣ maxime in¬
signitȩ sunt uixta sensũ illiꝰ eiũigłici
capłi. Liesꝑe sabbati que lucessit in pͥ¬
ma sabb̃i. & cet̾a. De completorio.
ora cõpletorii nob̃ illd̾ .uii.
cõmemorat de passione dm̃ qd̃
iam egresso uida. pauere cepit & te¬
dere. factusq in agonia plixiꝰ orauit
& sanguineas guitas ꝓstrato corpore
sudauit. torcular t̾ẽ solus calcans: &
dũ p̾signans. Itẽq illud de resurrec¬
tione eiꝰ qd̾ postqmͣ fecerat pacẽ int̾
dm̃ & homines legatus fideł redieis
euũgłizauit nob stans in medio disci¬

Expanded text:
sint partes horarum, id est versus Deus, sint partes horarum, id est versus Deus, in adjutorium meum intende, cum Gloria tio completiva. His horis octavum additur canticum de Evangelio, quia scilicet canuntur pro octava, spectant enim in beatitudinem resurrectionis, qua maxime insignitae sunt, juxta sensum illius evangelici capituli: « Vespere Sabbati, quae lucescit in prima Sabbati . » CAPUT VII. De completorio. Hora completorii nobis illud commemorat de passione Domini, quod jam egresso Juda, « pavere coepit et taedere , » factusque in agonia, prolixius oravit, et sanguineas guttas prostrato corpore sudavit , torcular tunc solus calcans , edum praesignans. Itemque illud de resurrectione ejus, quod priusquam fecerat pacem inter Deum et homines , legatus fidelis rediens evangelizavit nobis, stans in medio disci
Abbreviated transcription (Latin):
atq matutinȩ laudis sacͥficiũ.
magnis est nobis sacram̃tis dedicatũ.
Omitto quod in umbra uet̾is instru¬
menti mane &e uesꝑe iugit̾ offerebat᷑
holocaustum de quo dicit lex. sacͥfi¬
cium ẽ dño in odorem suauitatis. obla¬
tione ꝑpetua ingen̾ationes ur̃as.
Ad euangłicã enĩ ꝓpero grãm: inde
harũ splendida clarescit horarũ dig¬
nitas. Uesꝑe dñs panem & umũ assu¬
mens ꝙ in u̾itate sui corꝑis & sangͥnis repre¬
sentans: suis portat᷑ in manib. testa¬
m̃tũ seͥbte suis heredib. humiliratẽ
scił & caritatẽ lauando pedes discipło¬
rũ. maxime cõmendans. iterũq recũ¬
bens longi sollẽpnitate sermonis ami
suecendit. In matutino petrũ qͥ ter
negauerat galli cantus redarguit.
dñs respicit. &e negator penitens ad
tis angłis annuntiata: tͥstitia fideli¬
um iã incipit coni̾ti ingaudium.
Querit᷑ uiuens cum mortius. & uiuum
se ostendit: tangi qͦ dignat᷑ & adorari.
Notandum quod cum cet̾arũ septene

Expanded text:
atque matutinae laudis sacrificium magnis est nobis sacramentis dedicatum. Omitto quod in umbra veteris Instrumenti, mane et vespere jugiter offerebatur holocaustum, de quo dicit lex: « Sacrificium est Domino in odorem suavitatis oblatione perpetua in generationes vestras . » Ad evangelicam enim propero gratiam. Inde harum splendida clarescit horarum dignitas. Vespere Dominus panem et vinum assumens, et veritatem sui corporis et sanguinis repraesentans , suis portatus in manibus, testamentum scribit suis haeredibus ; humilitatem scilicet et charitatem, lavando pedes discipulorum, maxime commendans, iterumque recumbens, longi solemnitate sermonis, amitis igne succendit . In matutino Petrum, qui ter negaverat, galli cantus redarguit, Dominus respicit, et negator poenitens ad tis angelis annuntiata, tristitia fidelium jam incipit converti in gaudium . Quaeritur vivens cum mortuis, et vivum se ostendit, tangi quoque dignatur et adorari . Notandum quod cum caeterarum septenae
Abbreviated transcription (Latin):
seobedire mnuut. Nam in tͥgnntatͥb
annis quib suꝑ t̾ram ambulauit.
t̾narnus ẽ repetitus. Hac sola differen¬
tia qd imus t̾narius ut tͥgnita sint
in decenum limitem consurgit. alius
ut simplex sit. insingulari limite
subsistit. Hunis in typum Ysaac
quoq ad mmolandum t̾nario nu¬
mero dierum ductus ẽ. Nam de gera¬
ris ubi tunc habitabat abraham usq
admontem moria .i. sedem templi. it̃¬
dierum trium ẽ ut ait ier̾. & conseq̃n¬
ter illuc die tercio ꝑuenit. sicut lyysto¬
ria refert & uenit in locum quẽ dix̃
eid̃s indie tertio. S ut ad inceptum
redeam. mira nelocitate intrabilis ille
saluatricis gr̃e cursus & recursus. ut
in tͥluo trium temporum peccata scłi
deleret omines qui ante legem fuerant.
omnes qui sub lege erart. cunctos qui
sub gr̃a xp̃i uenturi erant. una xͥ mor¬
te pariter solueret: pro singłis tempo¬
rib singulos dies euscde mortis appen¬
dens. Lotam enis uelocitatẽ sp̃c sc̃s

Expanded text:
se obedire innuit. Nam in triginta tribus se obedire innuit. Nam in triginta tribus annis quibus super terram ambulavit, ternarius est repetitus hac sola differentia, quod unus ternarius, ut triginta sint, in decenum limitem consurgit, alius ut simplex sit, in singulari limite subsistit. Cujus in typum Isaac quoque ad immolandum ternario dierum numero ductus est . Nam de Geraris, ubi tunc habitabat Abraham, usque ad montem Moria, id est sedem templi, dierum trium est, ut ait Hieronymus, et consequenter illuc die tertio pervenit, sicut historia refert, et venit in locum quem dixit ei Deus die tertia . Sed ut ad incoeptum redeam, mira velocitas, mirabilis ille salvatricis gratiae cursus et recursus, ut in triduo trium temporum saeculi peccata deleret, omnes qui ante legem fuerant, omnes qui sub lege erant, cunctos qui sub gratia venturi erant, una Christi morte pariter salvaret, pro singulis temporibus singulos dies ejusdem mortis appendens. Tantam ejus velocitatem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
die resurrexerit a mortius. Et profit
tatis respicit sacramentum. Iccireo mãu
dñs non ante tercrã resurrexit diem
quia congruum fuit ut ꝓpitiationem
sc̃ȩ trmitatis triduana nob̃ optinert
mors carnis xp̃i: alioqum cur cũ sub
trina mersione baptizamur: in nomĩe
patris & filii &e sp̃c sc̃i complantar
dicimur. imino uere complantati facͥu
sumus similitudim mortis eius. msi
quia eandem mortem suam qua ant
baptisium suum appellauerat tͥlu
ter filio. sicut & filius testatur calicem
passionis dedit: & ipse filus amme sus
insua potestate ꝓpinauit sicut ipse
ait. potestatem habeo ponendi amnid
sum optulit Congruenter gͦ mors dĩl
triduana extitit. quam sc̃a trinital dl¬
posuit. quanq ad optinendam huil¬
no generi ꝓpitiationem eiusde sc̃ȩ es¬
nitatis nr̃a in illa natura sola ꝑtils¬
Non solum autem s & tora utta eius
annorum suorum numero sc̃e tͥnitati
famulatum se exhib̾e. &e eius p̾cepto

Expanded text:
die resurrexit a mortuis. Etdie resurrexit a mortuis. Etnitatis respicit sacramentum. Idcirco namque Dominus non ante tertiam resurrexit, quia congruum fuit ut propitiationem sanctae Trinitatis triduana nobis obtineret mors carnis Christi. Alioquin cur cum sub trina mersione baptizamur in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti complantati dicimur, imo vere « complantati facti sumus similitudini mortis ejus , » nisi quia eamdem mortem suam, quam ante baptismum suum appellaverat, triduo  Siquidem et Pater Filio, sicut et ipse Filius testatur, calicem passionis dedit; et ipse Filius animae suae in sua potestate propinavit, sicut ipse ait: « Potestatem habeo ponendi animam sum obtulit . Congrue ergo mors Domini triduana exstitit, quam sancta Trinitas disposuit, quamque ad obtinendam humano generi propitiationem ejusdem sanctae Trinitatis, nostra in illo sola Non solum autem, sed et tota vita ejus annorum suorum numero sanctae Trinitati famulatum se exhibere, et ejus praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
beatificantes illos ex eo qͦ qd̃ in fut᷑o
corporum receptorum immort alitatẽ
gloriosam feliciter optinebunt. Hoc
& ꝑ octo beatitudines euugłicas signifi¬
catur: ubi octaua redit ad caprit. Nãq
ce inpͥma & moctaua hec eadem beati¬
tudinis sententia ẽ: qm̃ ipsorum ẽ reg¬
sententia quȩ ad capud redit. ꝑfectũq
hominem declarat. significatur fortas¬
se & circumcisione octaua die iuet̾i
testamento & dm̃ resurrectione post
quas in regeneratione noui hommis
scił xp̃o: nunc scđm diei p̾sentis in qua
ante diem tercium resurgere uoluerit.
ernarns nuimerus qui apud
scłares qͦ philosophos msignsꝰ
habetur. ꝓ eo qd̾ imparium. & eorumqͥ
p̃ter unitatem nullam aliam recipns
setionem. pͥmus ẽ mimerorum. ap noꝰ
longe amplius p̾clari nominis. imio
primȩ acdiunȩ ẽ auctoritatis: tem
ꝓpter ipsam essentiam sc̃ȩ & indnudus
trmitatis. qmͣ ꝓ eo qd̃ saluator it̾r t̾cia

Expanded text:
beatificantes illos ex eo quoque, quod in futuro beatificantes illos ex eo quoque, quod in futuro corporum receptorum immortalitatem gloriosam feliciter obtinebunt. Hoc et per octo beatitudines evangelicas significatur, ubi octava redit ad caput. Namque et in prima, et in octava haec eadem beatitudinis sententia est « quoniam ipsorum est regsententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significatur fortasse et circumcisione octavo die in Veteri Testamento; et Domini resurrectione post quas in regeneratione novi hominis isto, nunc secundum diei praesentis, in qua ante diem tertium resurgere voluerit. ernarius numerus, qui apud saeculares quoque philosophos insignis habetur pro eo quod imparium et eorum, qui praeter unitatem nullam aliam recipiunt sectionem, primus est numerorum: Apud nos longe amplius praeclari nominis, imo primae ac divinae est auctoritatis, tam propter ipsam essentiam sanctae et individuae Trinitatis, quam pro eo quod Salvator noster tertia
Abbreviated transcription (Latin):
instruit. ad miscłiam: ut ꝯpatiens
mołatã inuingant penitentiã ꝯf̾itentib
quantũ debeant . ł quanta peccata ꝯmistis
consonat. retexendo de illis qͥ mare tͣnsierãt
scentes ⁊ fornicantes a serpentib ł ext̾mina¬
tore ꝑiert̃: ⁊ statĩ adiungendo. ttaq qͥ se exi¬
stimat stare uideat ne cadat. ⁊ cet̾a. Nã qͦ
euũgłio grãm diũ si habuerat a qua tñ
excidit: sic ⁊ p̾latꝰ qͥsq meminisse debet
possit peccare: atq de seipso ꝯmonitꝰ reco¬
gitet infirmarũ se suscepisse curã aĩarũ
ñ suꝑ sanas tẏ̃rannidẽ. Intͦitꝰ ecce ds ad

Expanded text:
instruit ad misericordiam, ut compatientes moderatam injungant poenitentiam confitentibus, quantum debeant, vel quanta peccata commiserconsonat, retexendo de illis qui mare transierant, scentes, et fornicantes, a serpentibus vel exterminatore perierunt , et statim adjungendo: Itaque qui se existimat stare, videat ne cadat , Evangelio gratiam domini sui habuerat, a qua tamen excidit; sic et praelatus quisque meminisse debet, possit peccare, atque de seipso commonitus, recogitet infirmarum se suscepisse curam animarum, non super sanas tyrannidem. Introitus, Ecce Deus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ne reseruatũ ẽ quia uidelicet longa
int̾iectio nouiarũ ꝯfuetudinũ de quib
dicendum uidebat᷑. lectoris memoriam
fatigare: uł etiã fraudare pot̾at. Nun
gͦ ubi rationes offitiorum paschaliũ con¬
midiei dñicȩ resurrectionis qd̃ ⁊ hic cet̾a
huiꝰ ebdomade offitia sccłm octo beatitu¬

Expanded text:
ne reservatum est, videlicet quia longa ne reservatum est, videlicet quia longa interjectio novarum consuetudinum, de quibus dicendum videbatur, lectoris memoriam fatigare, vel etiam fraudare poterat. Nunc ergo, ubi rationes officiorum paschalium conrimi diei Dominicae resurrectionis, quod et caetera hujus hebdomadae officia secundum octo beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
lectꝰ. cum inqͥt hoc mͦ ꝑuenerit ad inimi¬
ei dilectionẽ ascendit in sextũ gͣdũ. ubi
potest abhis qui huic scło moriuntur.
udelicet ꝑ speculum ⁊ in eiginate.
De sp̃u sapientie. ita inquit purgans
ocłm cordis. filius talis ascendit ad sapi¬
entiã que septima ẽ: qua placatiꝰ tnqͥlliꝰq
illo enĩ usq ad ipsã ꝑ hos gͣdus tenditur.
& ꝑuenit᷑. S nos iam ad rationes offiti¬
orum. ꝯsiderationẽ u̾tamꝰ: & cũ tantido¬
ctoris auctoritate eadẽ offitia que mͦ
octo beatitudines inỹsticȩ p̾dicant. a
re firmem᷑. Ad eonamq inhis pascha¬
lib p̾sentis ebdomadȩ offitiis illa octo
beatitudinũ ꝯsonantia obsernata ẽ.
ut sensib ł ordim sententiarũ. quib
illas dñs beatitudines ꝯtexuit. sensus
ce ordo offitioꝵ si diligent᷑ examinetur.
ꝯsonare ꝓbet᷑. Hoc enĩ suꝑiꝰ in offitio pͥ¬
mi diei dictũ ñ ẽ s usq ad huc oportu¬

Expanded text:
lectus, cum, inquit, hoc modo pervenerit ad inimilectus, cum, inquit, hoc modo pervenerit ad inimici dilectionem, ascendit in sextum gradum, ubiest, quantum potest ab his qui huic saeculo moriuntur, videlicet « per speculum et in aenigmate . » De spiritu sapientiae, ita, inquit, purgans oculum cordis talis filius ascendit ad sapientiam, quae septima est, qua pacatus tranquillusque illo enim usque ad ipsam per hos gradus tenditur et venitur. Sed nos jam ad rationes officiorum considerationem vertamus, et cum tanti doctoris auctoritate eadem officia, quae octo beatitudines mystice praedicant, a re firmemus. Adeo namque in his paschalibus praesentis hebdomadae officiis, illa octo beatitudinum consonantia observata est, ut sensibus vel ordini sententiarum, quibus illas Dominus beatitudines contexuit, sensus et ordo officiorum, si diligenter examinetur, consonare probetur. Hoc autem superius in officio primo diei non dictum, sed usque adhuc opportu
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes sp̃u .i. humiles efficiat. De sp̃u au
pietate: neq ꝯtradicere diuinȩ scͥpturȩ.¬
intellectȩ. quasi nos aliqͥd meliꝰ possimꝰ sa
qͦ cogitat de iudiciodi ⁊ illa pietas qua ñ
git eum seipsum lugere. Nam ista scientia
bonȩ spei hominem ñ iactantẽ s lam̃tan
tem facit. De sp̃u fortitudinis. hoc inquit
affectu impetrat sedulis p̃cib ꝯsolationẽ
dium aduitorii ne desꝑatione frangat᷑.
⁊ essi incipitin quarto gͣdu ħ ẽ fortitudi¬
nis. qͦ esurit᷑ ⁊ sitit᷑ iustitia: &e ab onñ mor¬
tifera iocunditate rerũ transeuntium
fortit̾ sese au̾tens anius extrabit. De
sp̃u consilii. ubi inquit aspexerit qnͣtũ
potest in longinquũ radiantẽ ⁊ incõmu¬
tabilem tͥnitatẽ eandemq unteatẽ. sinq
aspectus infirmitate sustinere se illam
lucẽ ñ posse ꝑsenserit. in quinto gradu
ħ ẽ inconsilio misccłie purgat animã
tumultuantẽ: seq indilectione ꝓximi
grauit̾ exercens. in ea ꝑficit᷑. De sp̃u intel¬

Expanded text:
u, id est humiles efficiat. De spiritu pietate, neqintellectae, quasi nos melius saquo cogitat de iudicio dei, et illa pietas, qua nogit eum se ipsum lugere. nam ista scientia bonae spei hominem non se iactantem, sed lamentatem facit. De spiritu fortitudinis, hoc, inquit, affectu impetrat sedulis precibus consolationem divini adjutorii, ne desperatione frangatur, et esse incipit in quarto gradu, hoc est, fortitudinis, quo esuritur et sititur justitia, et ab omni mortifera jucunditate rerum transeuntium fortiter sese avertens animus, extrahit. De spiritu consilii, ubi, inquit, aspexit quantum potest, in longinqua radiantem incommutabilem Trinitatem, eademque unitatem, suique aspectus infirmitate sustinere se illam lucem non posse persenserit, in quinto gradu, hoc et, in consilio misericordiae purgat animam tumultuantem, seque in dilectione proximi gnaviter exercens, in ea perficitur. De spiritu intel
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritatis fultum patrocinio forte ulli con¬
tẽptibile uideatur: beati aus̃. ñ longe dis¬
similem suꝑ eiꝰde dĩ sp̃itib eiꝰdeq beatitu¬
ctinib sententiã habemꝰ. Ille namq septẽ
gradus quib ad ꝯtẽplationẽ duinã pos
sit ascendi inlibro de doctrina xp̃iana
distinguens septẽ spiritib di septẽ supͣ¬
dictas beatitudines hoc mͦ coaptat. octauã¬

Expanded text:
ctoris patrocinio fultum, forte ulli conctoris patrocinio fultum, forte ulli contemptibile videatur, beati Augustini non longe dissimilem super eisdem Dei spiritibus, eisdem que beatitudinibus sententiam habemus. Ille namque septem gradusit ascendi, in libro De doctrina Christiana distinguens, septem spiritibus Dei, septem supradictas beatitudines hoc modo coaptat, octava
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. cu dicit in psalmo. Exurge gła
mea. exurge psalt̾ium ⁊ cithara. cantile¬
nam eiusde citharȩ mimo etcharã ipsã
& his octo beatitudinum sententiis tãꝗͣ
octo cordis quȩ integra reddunt diapason
consideremus. Et hoc placeat maxime¬
ł musicis: quia cum sicite tradunt mu¬
sicȩ artis scriptores citharas antiqͥtꝰ octo
ꝑdiapason cordis fieri. mos fuerit mu¬
sicus. cȩlestis ds hanc illis moytharasua
.u. in ea quã assũpsit humanitate de
carnuis nr̃e silua similitudinẽ rep̾sentat.
dum ȩt̃nȩ leticiȩ cantilenã ꝑ integrã
diapason .i. ꝑ octo beatitudinũ cordas
modulans. sc̃itos pueros ad saltandũ.i.
dociles discipłos ad bene oꝑandũ excitat.
Ilud quippe fidĩ nr̃e notissimũ. qr eitha¬
re hiuc de septem uocum discriminib
septẽ uocũ spualiũ discrimina: qͥb omnis
mina. ⁊ iccirco indiapason octaua eacse
munera. dum nob̃ cithara hec octo cordis

Expanded text:
indicat, cui dicit in Psalmo: « Exsurge, gloria indicat, cui dicit in Psalmo: « Exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara , » cantilenam ejusdem citharae, imo citharam ipsam, in his octo beatitudinum sententiis tanquam octo chordis, quae integram reddunt diapason, consideremus. Et hoc placeat vel maxime musicis, quia, cum sicut tradunt musicae artis scriptores citharas antiquitus octo per diapason chordis fieri mos fuerit, musicus coelestis Deus, hanc illis in cithara sua, id est in ea quam assumpsit humanitate, de carnis nostrae sylva similitudinem repraesentat, dum aeternae laetitiae cantilenam per integram diapason, id est per octo beatitudinum chordas modulans, scitos pueros ad saltandum, id est dociles discipulos ad bene operandum excitat. Illud quippe fidei nostrae notissimum est, quia citharae huic de septem vocum discriminibus septem vocum spiritualium discrimina, quibus omnis mina, et idcirco in diapason octava sempermunera, dum nobis cithara haec, octo cordis,
Abbreviated transcription (Latin):
su p̾occnpando celebramus. uera ⁊ ꝑfrcta
erit circumcisio significata ꝑ illam qul
in uet̾i lege. carnali isrł mandata ẽ. ocda¬
uadie circuncisionem: huiꝰ aut̃ uers
circũcisionis octo ut ate ier̃. beatitudi¬
nes sunt: ⁊ consiclera inquiens utt ipsi
nere circumcisionis octaua beatituds
ma tyrio t̾minetur. Beati qͥ ꝑsecntionẽ
olorum. Uerã gͦ circũcisionẽ resurrectio¬
nis recte sollẽpnib octo dierũ celebramiis
osfitiis: quã dñs ipse ut magnificã eẽ
ostenderet tãqm plenũ ⁊ solidũ corpus
longo. lato. atq alto ꝑmensus ẽ octona¬
robeatitudinum nuimero. qui eiꝰmodiẽ¬
apud geomet᷑s. ut plenum ⁊ solidum corpꝰ
pͥmꝰ ꝑficiat. Nr̃is enim numeris illiuti
familiare ẽ: inmo siuis quia ueracit̾
adeo geometͥcas tͣditiones. s potiꝰ et̃m
musici dłi cantiones in scͥptura sacra cog¬
noscere oꝑe p̾cium ẽ. qͥ ⁊ citharã se hr̃e

Expanded text:
su praeoccupando celebramus, vera et perfecta su praeoccupando celebramus, vera et perfecta erit circumcisio, significata per illam, quae in veteri lege carnali Israel mandata est, octavi diei circumcisionem . Hujus autem verae circumcisionis, octo, ut ait Hieronymus, beatitudines sunt, et considera, inquiens, quia verae circumcisionis, octava beatitudo martyrio terminetur. « Beati qui persecutionem coelorum . » Veram ergo circumcisionem resurrectionis recte solemnibus octo dierum celebramus officiis, quam Dominus ipse, ut magnificam esse ostenderet, tanquam plenum et solidum corpus, longo, lato atque alto permensus est octonario beatitudinum numero commeapud geometras, ut plenum et solidum corpus primus perficiat. Nostris enim numeris illi uti familiare est, imo suis, cui veraciter adeo geometricas traditiones, sed potius aeterni musici Dei cantiones in Scriptura sacra cognoscere operae pretium est, qui et citharam se habere
Abbreviated transcription (Latin):
paschalis ebdomade offitiis locuturus ut
oportimumẽẽ arbitror de ipsis pasche
octauis commnunit̃ aliqua p̾loqui. Que¬
ri etenim potest. cur cum hec sacra sollep̃¬
nitas octauã illã significet etatẽ. utt supꝰ
dictũ ẽ. que septẽ labentib huiꝰ mundi
etatib et̾na stabilisq succedet. ipsa quan
octauas habeat. Namde cet̾is sollẽprita¬
tib illud fere om̃ib notũ ẽ. qd̃ itcireo oe¬
ranas habeant: quia pͥncipium iam illiꝰ
adesse. finẽq .i. consummationẽ felicita¬
tis in resurrectionẽ futura ẽẽ parit̃ con¬
siderantes: iure moctauã usq diẽ celebn¬
tatis ꝑducumis leticiam. Hec aut̃ sollẽp¬
nitas quia resurrectionis ẽ. ipsã totã res¬
picit octauã: & celebritas eiꝰ ultͣ dies octo
.i. usq ad pentecosten ꝓtendit᷑. Cur gͦ ⁊ ip¬
sa octauas habeat merito queritur. Sci¬
endum itaq qd resurrectio nr̃a quã ei¬
pectantes iãnc̃ huꝰ sollẽpnitatis occur¬

Expanded text:
paschalis hebdomadae officiis locuturus, opportunum esse arbitror, de ipsis Paschae octavis communiter aliqua praeloqui. Quaeri etenim potest, cur, cum haec sacra solemnitas octavam illam significet, ut superius dictum est, quae septem labentibus hujus mundi aetatibus aeterna stabilisque succedet, ipsa quoque octavas habeat. Nam de caeteris solemnitatibus 98 illud fere omnibus notum est, quod idcirco octavas habeant, quia principium jam illis adesse, finemque, id est consummationem felicitatis in resurrectione futuram esse pariter considerantes, jure in octavam usque, celebritatis perducimus laetitiam. Haec autem solemnitas, quia resurrectionis est, ipsam totam respicit octavam, et celebritas ejus ultra dies octo, id est usque Pentecosten protenditur. Cur ergo et ipsa octavas habeat, merito quaeritur. Sciendum itaque est, quia resurrectio nostra quam exspectantes, jam nunc hujus solemnitatis occur
Abbreviated transcription (Latin):
upt hoc qd̾ ad fuscipiendã tantilumiuis
dantatẽ noua eccłia sacro baptismi fon¬
t sc̃ificat᷑. Hao enĩ die sollẽpne ẽ iuxta
uerã ⁊ eitugłicã patrũ tͣctitionẽ fontes
benectici: & p̾parata ꝑfidẽ tã corꝑum qm
amimarũ credentiũ uasa regeneratiõe
noua scĩficari. Preꝑant᷑ ammȩ que mor¬
tuy fuerant uitẽ inctͣcimorte uicta de
bello reu̾tenti: ut in magna regis xp̃i
curia nullus sit uernacłs aut serius ẽp¬
titiꝰ. qui ñ ad ingressũ tͥumphantis dm̃
gr̾e serico ł sc̃itatis auro nestiat᷑ S de ħ
in sequentib suo loco dicemꝰ. Quot ue¬

Expanded text:
propter hoc quod ad suscipiendam tantam luminis claritatem, nova Ecclesia sacro baptismi fonte sanctificatur. Hac enim die solemne est juxta veram et evangelicam Patrum traditionem, fontes benedici, et praeparata per fidem, tam corporum quam animarum credentium vasa, regeneratione nova sanctificari. Praeparantur animae, quae mortuae fuerant, vitae victrici, morte victa ; de bello revertenti, ut in magna regis Christi curia nullus sit vernaculus aut servus emptitius, qui non ad ingressum triumphantis Domini gratiae serico, castitatis auro vestiatur. Sed de hoc in sequentibus suo loco dicemus.