comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rent platonici quaeneq: docerent carnideditos homines neq tanta essent
auctoritate apud populos ut redenda persuaderent donec ad eum habitũ
perdu cereturanimus quo ista capiuntur. ẽlegerunt occultare sententiam
suam et contra eos disserere quiuerum se inuenisse i actarent sũ inuentionẽ
ipsam ueri in carnissensib: ponerent et eo rum quidem consilium quale fue¬
rit quid attinet quaerere: diuinũ certe uel diuina aliqua auctoritate prȩ¬
dicum non fuit : Tantum illud attende qm̃ plato acicerone multis modis
a pertissime ostenditur in sapientia non humana sed planediuina unde hu¬
mana quodammodo accenderetur in illautiq: sapientia prorsusimmuta¬
bili atq: eo demmodo semꝑ sehabente ueritate constitus se Et finemboni
et causasrerum et ratiocinandi fiduciam: Oppugnato sautem ẽe nom ine epi¬
cureorum ee stoicorum aplatonicis eosqui in corporis uel in animi natura

Expanded text:
rent Platonici, quae neque docerent carni deditos homines neque tanta essent rent Platonici, quae neque docerent carni deditos homines neque tanta essent auctoritate apud populos, ut credenda persuaderent, donec ad eum habitum perduceretur animus, quo ista capiuntur, elegerunt occultare sententiam suam et contra eos disserere, qui uerum se inuenisse iactarent, cum inuentionem ipsam ueri in carnis sensibus ponerent. et eorum quidem consilium quale fuerit, quid adtinet quaerere? diuinum certe uel diuina aliqua auctoritate praeditum non fuit. tantum illud adtende, quoniam Plato a Cicerone multis modis apertissime ostenditur in sapientia non humana sed plane diuina, unde humana quodam modo accenderetur, in illa utique sapientia prorsus inmutabili atque eodem modo semper se habente ueritate constituisse et finem boni et causas rerum et ratiocinandi fiduciam, oppugnatos autem esse nomine Epicureorum et Stoicorum a Platonicis eos, qui in corporis uel in animi natura
Abbreviated transcription (Latin):
sũffragium raperetur restabat parsrationalium quaestionum: nostienim
quicquid ꝓpter ad ipiscendam sapientiam quaeritur. aut demorib: aut dena¬
tura autderatione habere quaestionem: Cumergo epicure inum quam sen¬
sus corporis fallidicerent stociautem falli aliquando concederent utiq ta¬
men regulam conprehenden dȩ ueritatis in sensib: ponerent qui sistis contra
dicentibus audiret platonicos quis non modo insapientium sed omnino in
hominum num ero habendosputaret si ab eis promte diceretur non solũ
eẽ aliquid qđ neq tactucor poris neq olfatu uelgustatu neque his aurib:
aut oculis percipi possit neq: omnino talium rerum qua eita sentiren tur
aliqua imaginatione cogitari sed id solũ uereẽẽ atq: id solum posseperci¬
pi quia in commutabile et sempiternum ẽ . percipi autem sola in tellegentia
qua un aueritas quomodo attingipotest attingitur : Cum ergo talia senti¬

Expanded text:
suffragium raperetur? Restabat pars rationalium quaestionum. nosti enim, suffragium raperetur? Restabat pars rationalium quaestionum. nosti enim, quicquid propter adipiscendam sapientiam quaeritur, aut de moribus aut de natura aut de ratione habere quaestionem. cum ergo Epicurei numquam sensus corporis falli dicerent, Stoici autem falli aliquando concederent, utrique tamen regulam comprehendendae ueritatis in sensibus ponerent, quis istis contra dicentibus audiret Platonicos? quis non modo in sapientium sed omnino in hominum numero habendos putaret, si ab eis prompte diceretur non solum esse aliquid, quod neque tactu corporis neque olfactu uel gustatu neque his auribus aut oculis percipi possit neque omnino talium rerum, quae ita sentirentur, aliqua imaginatione cogitari, sed id solum uere esse atque id solum posse percipi, quia incommutabile et sempiternum est, percipi autem sola intellegentia, qua una ueritas, quo modo adtingi potest, adtingitur? Cum ergo talia senti
Abbreviated transcription (Latin):
quaet amen etiam naturam ipsius mentis excederet eumq esse dm̃ ꝓposi¬
tum animo humano ad fruendum purgato ab omnilabe humanarum
cupiditatum in quouno dqui esceret omnis becctitudinis appetitus et
in quo nobis unobonorum omnium finiseẽt non eo sintellecturos etre¬
pugantib uel epicureis uel stoicis multo quam sibi facilius palmam da¬
turosid autuera salubrisq: sententia quodꝑnicio sissimum est generi hu¬
mano imperitorum populorum inrisione sordesceret : Et hocim mo¬
ra lib : in naturalib autem quaestionib: sustidicerent effectricem
omnium naturarum esse in corpoream sapientiam illi autem acorpore
nus quam discerent cum alii a tomis alii quattuor elementis in quib: ad effi¬
cienda omnia ignis praeualeret principiarerum darent quis nonuide¬
ret stultorum ab undantiam corporideditam cum in corpoream poten¬
tiam conditricem rerum nequaquam ualeret in tueri in quorum potius

Expanded text:
quae tamen etiam naturam ipsius mentis excederet, eumque esse deum proposiquae tamen etiam naturam ipsius mentis excederet, eumque esse deum propositum animo humano ad fruendum purgato ab omni labe humanarum cupiditatum, in quo uno adquiesceret omnis beatitudinis appetitus et in quo nobis uno bonorum omnium finis esset, non eos intellecturos et repugnantibus uel Epicureis uel Stoicis multo quam sibi facilius palmam daturos, ita ut uera salubrisque sententia, quod perniciosissimum est generi humano, inperitorum populorum inrisione sordesceret. et hoc in moralibus. In naturalibus autem quaestionibus si isti dicerent effectricemomnium naturarum esse incorpoream sapientiam, illi autem a corpore nusquam discederent, cum alii atomis alii quattuor elementis, in quibus ad efficienda omnia ignis praeualeret, principia rerum darent, quis non uideret stultorum abundantiam corpori deditam, cum incorpoream potentiam conditricem rerum nequaquam ualeret intueri, in quorum potius
Abbreviated transcription (Latin):
quodoportunissimo tempore per dñm nr̃m ihmxp̃m inlustratum est
cuiuni exemplo incuius uisanimo ferociter arrogantis omnis superbi a
cedit et frangitur et emoritur: Ideoq nonualentes illi auctoritate
turbasterren arum rerum dilectione caecatas ad inuisibilium fidem
ducerent cum ea suiderent epicur eis maxime contentionib: commoueri
non solum ad hauriendam quo ultro ferebantur sed etiam ad defensi¬
tandam corporisuoluptatem ut in ea sũmũ bonũ hominis constituere tur
o sautem qui aduersushanc uoluptatem uirtutis laude mouerentur mi¬
nus difficulter etim contem plari in animis hominũ unde factabona de
quib utcumq poterant iudicare ꝓcederent simului debant si eiscona¬
rentur insinuare aliquamrem diuinã et supra omnia in commutabilẽ
quae nullo attingeretur corporissensu sed solamente intellegeretur

Expanded text:
quod opportunissimo tempore per dominum nostrum Iesum Christum inlustratum est; quod opportunissimo tempore per dominum nostrum Iesum Christum inlustratum est; cui uni exemplo in cuiusuis animo ferociter adrogantis omnis superbia cedit et frangitur et emoritur. ideoque non ualentes illi auctoritate turbas terrenarum rerum dilectione caecatas ad inuisibilium fidem ducere, cum eas uiderent Epicureis maxime contentionibus commoueri non solum ad hauriendam, quo ultro ferebantur, sed etiam ad defensitandam corporis uoluptatem, ut in ea summum bonum hominis constitueretur, eos autem, qui aduersus hanc uoluptatem uirtutis laude mouerentur, minus difficulter eam contemplari in animis hominum, unde facta bona, de quibus utcumque poterant iudicare, procederent, simul uidebant, si eis conarentur insinuare aliquam rem diuinam et supra omnia incommutabilem, quae nullo adtingeretur corporis sensu, sed sola mente intellegeretur,
Abbreviated transcription (Latin):
polemonem in uenies : Quere cui polem onxeno craten: xenocratiautẽ
discipulo achademiam scolam suam reliquiđ plato: quantũ igitur ꝑ¬
tinet ad quaestionem desummo hominis bonoremoue ꝑsonas hominum
atq ipsam disceptionem constituae profecto repperies duo serrores
sia duersa fronte conlidi unum constituentem in corpore alium consti¬
tuentẽ animo summũ bonum Rationem autem ueritatis qua sum mum
bonum nr̃m dseẽ intellegitur utrique resistere Sed non prius docentem
uera quam praua dedocentem id ipsum rursum adiunctis ꝑ sonis constitue
repperies epicureos et stoicos interse acerrime dimicantes eorũ uero
litem conantes diudicare platonicos occultantes sententiam ueritatis
et illorum uanam infalsitate fiduciam conuincentes et redarguentes sed
non sicut illi errorum suorum it aplatonici uerȩ rationis personã im¬
plere potuerunt : Omnib enim defuit diuinȩ humilitatis exemplum

Expanded text:
Polemonem inuenies; quaere, cui Polemon: Xenocraten; Xenocrati autem Polemonem inuenies; quaere, cui Polemon: Xenocraten; Xenocrati autem discipulo Academiam, scholam suam, reliquit Plato. quantum igitur pertinet ad quaestionem de summo hominis bono, remoue personas hominum atque ipsam disceptationem constitue: profecto reperies duos errores inter se aduersa fronte conlidi, unum constituentem in corpore alium constituentem in animo summum bonum, rationem autem ueritatis, qua summum bonum nostrum deus esse intellegitur, utrique resistere sed non prius docentem uera quam praua dedocentem. id ipsum rursum adiunctis personis constitue: reperies Epicureos et Stoicos inter se acerrime dimicantes, eorum uero litem conantes diiudicare Platonicos occultantes sententiam ueritatis et illorum uanam in falsitate fiduciam conuincentes et redarguentes. Sed non sicut illi errorum suorum ita Platonici uerae rationis personam implere potuerunt. omnibus enim defuit diuinae humilitatis exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
dentes et potentias intuentes animi humani magnamq pul chritudinẽ
factorum atq dictorum etiam suncor pore pudurt ponere suminue
bonum In ipsotamen animo ponentes in frautiq posuerunt cesa mibr sin¬
cerissimaratione ponendum ẽ inter hos qui ita sentiunt apud grecos
phrlosophos et numero et disputandi subtilitate stoici preua lucr unt
quitamen innaturalibus corporea omniaeẽ arbitrants pnagisacarne
quam acorpore animũ auerterepotuerunt sinter eosautem qui fruendũdõ
a quo et nos et omnia facta sunt unum atq sum mumbonum nr̃m esse
dicunt apud illo seminuerunt platonici qui non in merito ad offitium
suum pertinere arbi trati sunt stoicis et epicure is maxime et ꝓpesolis
omninoresistere : Idem quippe achademici qui platonici quod doc&
auditorum ipsa successio arche sila s enim qui primus occultata senten¬
tia sua nichil aliudistos quam refellere statuit quaere cui suc cesserit.

Expanded text:
dentes et potentias intuentes animi humani magnamque pulchritudinem dentes et potentias intuentes animi humani magnamque pulchritudinem factorum atque dictorum, etiam si in corpore puduit ponere summum bonum, in ipso tamen animo ponentes infra utique posuerunt, quam ubi sincerissima ratione ponendum est. inter hos, qui ita sentiunt apud Graecos philosophos, et numero et disputandi subtilitate Stoici praeualuerunt, qui tamen in naturalibus corporea omnia esse arbitrantes magis a carne quam a corpore animum auertere potuerunt. » Inter eos autem, qui fruendum deo, a quo et nos et omnia facta sunt, unum atque summum bonum nostrum esse dicunt, apud illos eminuerunt Platonici, qui non inmerito ad officium suum pertinere arbitrati sunt Stoicis et Epicureis maxime et prope solis omnino resistere. idem quippe Academici qui Platonici, quod docet auditorum ipsa successio. Arcesilas enim, qui primus occultata sententia sua nihil aliud istos quam refellere statuit, quaere, cui successerit:
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilitate ꝓficit seudeficit: sibi autem illam commutationem expedire
qua ꝓficit ut perfecte illi cohaereat: eam uero commutationẽ quei defec¬
tu est esseuitiosam: omnem autem defectum: ad interitum uergerequo utrũ
aliqua res perueniat. tamen sinon apparet tamen apparere om̃nib eo du¬
cere interitum ut non sit quod erat : Vnde colligitnon obaliudres deficere
uel posse deficere. nisi quod ex nichilo facte sunt ut quod in eis est quod sunt
etmanent et ꝓdefectib: etiam suis ad uniuersi tatis complexum ordinan¬
turã deius bonitatem omnino potentiamq pertinetet qui samimeresina
conditor qui potens ẽ etiam exnichilo nont antum aliquid sed eciam mas¬
num aliquid facere: Primum autem peccatum hoc est primum uolunꝰ¬
tarium defeccum ec̃ gaudere ad ꝓpriam potestatem : Adminus enimgau¬
det quam si addĩ potestatem gaudeat qua eutiq maiorẽ . Hoenonua¬

Expanded text:
mutabilitate proficit seu deficit; sibi autem illam commutationem expedire, mutabilitate proficit seu deficit; sibi autem illam commutationem expedire, qua proficit, ut perfecte illi cohaereat, eam uero commutationem, quae in defectu est, esse uitiosam; omnem autem defectum ad interitum uergere, quo utrum aliqua res perueniat, tametsi non apparet, tamen apparere omnibus eo ducere interitum, ut non sit, quod erat. unde colligit non ob aliud res deficere uel posse deficere, nisi quod ex nihilo factae sunt, ut, quod in eis est, quod sunt et manent et pro defectibus etiam suis ad uniuersitatis complexum ordinantur, ad eius bonitatem omnipotentiamque pertineat, qui summe est et conditor, qui potens est etiam ex nihilo non tantum aliquid sed etiam magnum aliquid facere; primum autem peccatum, hoc est primum uoluntarium defectum esse gaudere ad propriam potestatem; ad minus enim gaudet, quam si ad dei potestatem gaudeat, quae utique maior est. hoc non ui
Abbreviated transcription (Latin):
atq ut it a dixerim beciti ficum bonum uel aliqua parseius : Nam cum
seipso sibi quasi suobono animus gaudet suꝑbus est : Cumuero ꝑspicit
seessemutabilem uel hoc uno saltm qđ destulto sapiens efficitur sapien¬
tiamq esse in commutabilem cernitsimul oportet cernat esse illam su¬
prasuãnaturã eiusq participatione atq inlustratione seuberius et cer¬
tius gaudere quam sei psoltacessans atq detumescens a iactatione atq
inflactione ꝓpria in hereredõ atq ab illo in commutabili reficiet refor¬
marinititur aquo esseiam capit non solum omnem speciem rerũ omnium
si uequae sensu corporis siuequae intellegentia mentis ad tinguntur sed
etiam ipsam capacitatem formationis ante formationem cumꝰ uel in forme
aliquid dicitur quod formari potest : Itaq tantominus se ec̃ sta bilem sentit
quan tominus haeret dõ qui sum me ẽ et illum ideo sum meẽẽ quia nullam

Expanded text:
atque, ut ita dixerim, beatificum bonum uel aliqua pars eius. nam cum atque, ut ita dixerim, beatificum bonum uel aliqua pars eius. nam cum se ipso sibi quasi suo bono animus gaudet, superbus est. cum uero perspicit se esse mutabilem uel hoc uno saltem, quod de stulto sapiens efficitur, sapientiamque esse incommutabilem cernit, simul oportet cernat esse illam supra suam naturam eiusque participatione atque inlustratione se uberius et certius gaudere quam se ipso. ita cessans atque detumescens a iactatione atque inflatione propria inhaerere deo atque ab illo incommutabili refici et reformari nititur, a quo esse iam capit non solum omnem speciem rerum omnium, siue quae sensu corporis siue quae intellegentia mentis adtinguntur, sed etiam ipsam capacitatem formationis ante formationem, cum uel informe aliquid dicitur, quod formari potest. itaque tanto minus se esse stabilem sentit, quanto minus haeret deo, qui summe est, et illum ideo summe esse, quia nulla
Abbreviated transcription (Latin):
summiboni : Hoc qui non uident caecatidulcedine carnalium uolupta¬
tum quam ex indigentia sanitatis uenire non in tuentur sanitas autem
perfecta corporis illa extrema totius hominis immortalita serit tam
potenti enim natura ds̃ fecit animã ut ex eius plenissim abeatitudine quȩ
in finetem porum sc̃ĩs ꝓmittitur redundet etiam in in feriorem naturã¬
quod est corpus non beatitudo quae fruentis et in tellegentis est propria
sed plenitudo sanitatis id est in corruptionis uigor quod qui non uident
ut dixibellant in quietis altercationib: uarie ꝓsuoquisq captuincor¬
pore constituentes summũ hominis bonum et carnalium seditiosorũ
turbas concitant interquos epicurei apud in doctã multitudinem ex¬
cellentiore auctoritate uiguerunt : Daitem quicitouidecit animum
quoq: ipsum non suo bonobectum eẽ cumbecctus est alioquinnum quã
esset miser : et recedetur aquerendo utrum in animo sit summũ illũd

Expanded text:
summi boni. hoc qui non uident caecati dulcedine carnalium uoluptasummi boni. hoc qui non uident caecati dulcedine carnalium uoluptatum, quam ei indigentia sanitatis uenire non intuentur — sanitas autem perfecta corporis illa extrema totius hopotenti enim natura Deus fecit animam, ut ex eius plenissima beatitudine, quae in fine temporum sanctis promittitur, redundet etiam in inquod est corpus, non I beatitudo, quae fruentis et intellegentis est propria, sed plenitudo sanitatis, id est incorruptionis uigor —, quod qui non uident, ut dixi, bellant inquietis altercationibus uarie pro suo quisque captu in corpore constituentes summum hominis bonum et carnalium seditiosorum turbas concitant; inter quos Epicurei apud indoctam multitudinem excellentiore auctoritate uiguerunt. Da item, qui cito uideat animum quoque ipsum non suo bono beatum esse, cum beatus est, alioquin numquam esset miser, et recedetur a quaerendo, utrum in animo sit summum illud
Abbreviated transcription (Latin):
ud iamnisids̃ occurret in quo summũ hominis bonum constitutũ siti non
quo aliabon a non sint sed summũ id dicitur quocuncta referuntur: eo enĩ
fruendo quisq bectus est : ꝓpter quod cetera uulthabere. cum illud iam non
ꝓpter aliud sed ꝓpt̃ seipsum diligatur: et ideo finis ibi dicitur: quiaiam qđ
excurrat et quo referatur non inuenitur: ibi requies appetendi ibi fru¬
endi securitas : ibitran quillis simũ gaudium optime uoluntatis: Daigitur
quicito uideat noncorpus esse animibonum sed animum potius essecor¬
poris bonum recedetur iam ab inquirendo utrum summum illudbonum
uel aliqua pars eius sit incorpore : quod enim stultissimenegatur melior
ẽ animus corpore. item stultissimenegatur meliorem esse eum quidat
beatamuitam uel partem aliquam beatȩuitȩ quam eum qui accipit: non
igitur accipit animus a corpore uł summũ bonum uel partẽ aliquam

Expanded text:
ud iam nisi deus occurret, in quo summum hominis bonum constitutum sit, non ud iam nisi deus occurret, in quo summum hominis bonum constitutum sit, non quo alia bona non sint, sed summum id dicitur, quo cuncta referuntur; eo enim fruendo quisque beatus est, propter quod cetera uult habere, cum illud iam non propter aliud sed propter se ipsum diligatur, et ideo finis ibi dicitur, quia iam, quo excurrat et quo referatur, non inuenitur, ibi requies appetendi, ibi fruendi » securitas, ibi tranquillissimum gaudium optimae uoluntatis. : Da igitur, qui cito uideat non corpus esse animi bonum, sed animum potius esse corporis bonum; recedetur iam ab inquirendo, utrum summum illud bonum uel aliqua pars eius sit in corpore. quod enim stultissime negatur, melior est animus corpore; item stultissime negatur meliorem esse eum, qui dat beatam uitam uel partem aliquam beatae uitae, quam eum, qui accipit; non igitur accipit animus a corpore uel summum bonum uel partem aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
ris periculoso morbo grauareris deliciosas et tenerrim as uestes potius
quam medicamentam̃edicosq conquireres : Non enimullo modo differen
daest ista cognitio aut illa huic ate praesertim iamin hac aetate uel discen¬
dendi ordine p̃ferenda est : Vide autem quam facile posses hoc scire siuelles:
Quienim Ar ÷ quaerit qua ad bectam uitam perueniat nichil aliud pro¬
fecto quaerit nisiubi sit finisboni hoc est ubi constitutum sit non prauaopi¬
nione atq temeraria sedcerta atq in concussaueritate summũ hominis
bonum qu od a quolibet ubi constituatur non inuenitur nisi aut incorpore
aut in animo aut indõ aut in duob: aliquibus horum aut certe inomnibus
quod sididiceris neque summũ bonum nealiquam partem summiboni omnino
eẽ in corpore duorestabunt animus et ds̃ quorum uel in uno uel in ambobus sit:
si autem adieceris et didiceris hocidem deanimo quod decorpore quid ali¬

Expanded text:
ris periculoso morbo grauareris, deliciosas et tenerrimas uestes potius ris periculoso morbo grauareris, deliciosas et tenerrimas uestes potius quam medicamenta medicosque conquireres. non enim ullo modo diffeda est ista cognitio, aut ulla huic a te, praesertim jam in hac aetate, vel discendi ordine praeferenda est. Viqui enim quaerit, qua ad beatam uitam perueniat, nihil aliud profecto quaerit, nisi ubi sit finis boni, hoc est ubi constitutum sit non praua opinione atque temeraria sed certa atque inconcussa ueritate summum hominis bonum. quod a quolibet, ubi constituatur, non inuenitur nisi aut in corpore aut in animo aut in deo aut in duobus aliquibus horum aut certe in omnibus. quod si didiceris neque summum bonum neque aliquam partem summi boni omnino esse in corpore, duo restabunt, animus et deus, quorum uel in uno uel in ambobus sit. si autem adieceris et didiceris hoc idem de animo quod de corpore, quid ali
Abbreviated transcription (Latin):
min exp̃i anogloriari uoluerunt utm arcionistarum et sab elli anorum
multorumq: p̃terea iam dissensiones quaestionesq silecenturs tatmen si
opus est ut dixiueritatiaduer santes praenoscere aliquas et pertractatas
babere sententias dehȩreticis potius qui sexp̃i anos uocant quam deanaxa¬
tore eedemocrito nobis cogitandum fuit: Ille autem quis quis abste quaesierit
quactu a nobis quȩris audiat quod ecidoctius et prudentius nescias: sienim
tomisto lesnoncurauit quod est habitus in doctiorcum cum canere neruis
in epulisrecusasset ubicum senescire illa dixisset ei quedictum esset quid
igitur nosti res pondit rempublicam expãruamagnam facere dubitandũ
tibiest dicere teistanescire. cum ei quirogarit quid noueris respondere pos¬
sis nossete quomodo etiam sin eistis homo esse possit becitus . quod si adhuc
non tenes tam peruerse ista conquiris quam peruersȩ siali quocorpo¬

Expanded text:
mine Christiano gloriari noluerunt, ut Marcionistarum et Sabellianorum mine Christiano gloriari noluerunt, ut Marcionistarum et Sabellianorum multorumque praeterea iam dissensiones quaestionesque sileantur? tamen si opus est, ut dixi, ueritati aduersantes praenoscere aliquas et pertractatas habere sententias, de haereticis potius, qui se Christianos uocant, quam de Anaxagora et Democrito nobis cogitandum fuit. Ille autem, quisquis abs te quaesierit, quae tu a nobis quaeris, audiat, quod ea doctius et prudentius nescias. si enim Themistocles non curauit, quod est habitus indoctior, cum canere neruis in epulis recusasset, ubi cum se nescire illa dixisset eique dictum esset: \'Quid igitur nosti?\' respondit: Rem publicam ex parua magnam facere\', dubitandum tibi est dicere te ista nescire, cum ei, qui rogarit, quid noueris, respondere possis nosse te, quo modo etiam sine istis homo esse possit beatus? quod si adhuc non tenes, tam peruerse ista conquiris, quam peruerse, si aliquo corpo
Abbreviated transcription (Latin):
aperta feriantur sed etiam abscondita eruantur si alienos opusest
cognoscere errores erigeo culos auresq: orote etuide atq auscultautrĩ
aliquis aduersusnos de an aximene et de anaxagora proferat aliquid
quando iam neipsorum quidem multo recentiorum multum queloquaciũ
sto icorum aut epicur eorum cineres caleant unde aliqua contra fidem
xp̃ianam scintilla excitetur sed circuliatq conuenticula partim fugatio
partim etiam audaciter prompta uel donatistarum uelmaximia nen¬
sium uel mani cheorum uel etiam ad quorum gregesturbam q uentu¬
rus es arrianorum eun omiatiorum macedonianorum catasrigarũ
ceterarumq pestium innumerabiliter perstrepant quorum omniũ
errores sicognoscere pig& quid nobis est ꝓpt̃ defensionem xp̃i anȩ reli¬
gionis quer ere quid senserit anaximenes et olim sopitaslites in ani
corio sitate requoquere cum quorundam etiam herecicorum quino¬

Expanded text:
aperta feriantur, sed etiam abscondita eruantur, si alienos opus est aperta feriantur, sed etiam abscondita eruantur, si alienos opus est cognoscere errores, erige oculos auresque, oro te, et uide atque ausculta, utrum aliquis aduersus nos de Anaximene et de Anaxagora proferat aliquid, quando iam ne ipsorum quidem multo recentiorum multumque loquacium Stoicorum aut Epicureorum cineres caleant, unde aliqua contra fidem Christianam scintilla excitetur. sed circuli atque conuenticula partim fugacia partim etiam audaciter prompta uel Donatistarum uel Maximianensium uel Manichaeorum uel etiam, ad quorum greges turbamque uenturus es, Arrianorum, Eunomianorum, Macedonianorum, Cataphrygarum ceterarumque pestium innumerabiliter perstrepant. quorum omnium errores si cognoscere piget, quid nobis est propter defensionem Christianae religionis quaerere, quid senserit Anaximenes, et olim sopitas lites inani curiositate recoquere, cum quorundam etiam haereticorum, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
nolle discere quodinfundaturintentis: Sed si hocte scire iam dicis idq ipsum
xp̃i anam doctrinamesserespondes quam te omnib: praeponere nouimus et in ea
sola esse presumere spemsalutis aeternae non opus est ei cognitione dialogorũ
ciceronis et collectione emendicatarum discordantium sententiarum alie¬
narum ꝓcurari auditores: Moribustus intentifiant qui absteali quid
tale accepturi sunt: Nolo prius aliquid docetis quod de discendum est utue¬
radocetis : Nam si alienarum sententiarum dissidentium et repumantiũ
cognitio aliquid adiuuat insinuatorem xp̃ian eueritatis ut nouerit quo
modo aduersantes destruat stlsitates Ad hoc dumtaxat nequis contra
disserens non nisi in refellendistuis figat oculum su auero sedulo occul¬
tec N am cognitio ueritatis omnia falsa simodo ꝓferantur etiam qu aepri¬
us in audita erant et diidicare et subuertere idonec est sed ut non solum

Expanded text:
nolle discere, quod infundatur intentis. sed si hoc te scire iam dicis idque ipsum nolle discere, quod infundatur intentis. sed si hoc te scire iam dicis idque ipsum Christianam doctrinam esse respondes, quam te omnibus praeponere nouimus et in ea sola esse praesumere spem salutis aeternae, non opus est ei cognitione dialogorum Ciceronis et collectione emendicatarum discordantium sententiarum alienarum procurari auditores. moribus tuis intenti fiant, qui abs te aliquid tale accepturi sunt. nolo prius aliquid doceas, quod dediscendum est, ut uera doceas. Nam si alienarum sententiarum dissidentium et repugnantium cognitio aliquid adiuuat insinuatorem Christianae ueritatis, ut nouerit, quo modo aduersantes destruat falsitates ad hoc dum taxat, ne quis contra disserens nonnisi in refellendis tuis figat oculum, sua uero sedulo occultet, nam cognitio ueritatis omnia falsa, si modo proferantur, etiam quae prius inaudita erant, et diiudicare et subuertere idonea est, — sed, ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
magna nec essitate dicis onerosum intanta doctorum multitudine apud car¬
thaginem constitutu si postremo facte de omnibus quae a nobis quaeris interroga
tum respondere potuisse: Ecceiam doccissimus atq a cutissimus diceris.
ecceiam telaudibus in caelom Greculus flacus at tollit tutantum memento
grauitatistuae. Illam merer ilaudem quo fine uolueris ut scilicet eos leuiter
leuia istamiratos łtbeniuolentissime atq auidissime iam in tua orasus pen¬
sos grauissimum aliquid et saluberrimum docets id ipsum quic quidest gͥra.¬
uissimum et salu berrimum utrum tenets et recte tradere noueris uellem cognos¬
cereridiculum ẽ enim cum ꝓpterea superfluamulta didiceris ut tibi aures homi¬
num ad necessarium praeparentur ips aneces saria nontenere quib: excipien¬
disecspersuꝑflua preparaueris etdum occuparis ut disca sunde facias intentos

Expanded text:
magna necessitate dicis onerosum, in tanta doctorum multitudine apud Carmagna necessitate dicis onerosum, in tanta doctorum multitudine apud Carthaginem constitutus? 11. Postremo fac te de omnitum respondere potuisse. ecce iam doctissimus atque acutissimus diceris, ecce iam te laudibus in caelum Graeculus flatus adtollit; tu tantum memento grauitatis tuae et illam mereri laudem quo fine uolueris, ut scilicet eos leuiter leuia ista miratos et beniuolentissime atque auidissime iam in tua ora suspensos grauissimum aliquid et saluberrimum doceas. id ipsum, quicquid est grauissimum et saluberrimum, utrum teneas et recte tradere noueris, uellem cognoscere. ridiculum est enim, cum propterea superflua multa didiceris, ut tibi aures hominum ad necessaria praeparentur, ipsa necessaria non tenere, quibus excipiendis eas per superflua praeparaueris, et, dum occuparis, ut discas, unde facias intentos,
Abbreviated transcription (Latin):
quã in grecorum nosseuoluisse : Qua responsione primo grȩciȩ facies iniu¬
riam. et nosti quam illi homines hoc nonferant de indeiam exulcerati etirati
quam citote quod nimis non uis. et hebetem iudicabunt qui grecorũ phylo¬
sophorũ dogmata uel potius dogmatum particulas quas das discerptas
atq dispersa sinlatinis dialogis quã in ipsorum auctorum libris grecisto¬
ta atq: contextadisceremaluisti:et in doctũ quicũ tam multa in tua lingua
nesciasecrum rerũ frustra in aliena colligere ambistianforte illu dres¬
pondebis non tegrȩcosdehisreb: libroscontemsisse sed prius latinoscu¬
ras secognoscere nunc autem uelle tein latinis doctũ grȩciiam quaere¬
re: Si hoc non pudet hominem grȩcum latina puerum didicisse. nunc
uelle discere grȩcabarbatũ pudebit netandem in ipsis latinisignorare¬
aliqua que quã multilatinidocti tecum nesciantiuel hoc ipso sentis quod tenobis

Expanded text:
quam in Graecorum nosse uoluisse? qua responsione primo Graeciae facies iniuquam in Graecorum nosse uoluisse? qua responsione primo Graeciae facies iniuriam et nosti, quam illi homines hoc non ferant; deinde iam exulcerati et irati quam cito te, quod nimis non uis, et hebetem iudicabunt, qui Graecorum philosophorum dogmata uel potius dogmatum particulas quasdam discerptas atque dispersas in Latinis dialogis quam in ipsorum auctorum libris Graecis tota atque contexta discere maluisti, et indoctum, qui cum tam multa in tua lingua nescias, earum rerum frusta in aliena colligere ambisti! an forte illud respondebis, non te Graecos de his rebus libros contempsisse sed prius Latinos curasse cognoscere, nunc autem uelle te in Latinis doctum Graeca iam quaerere? si hoc non pudet, hominem Graecum Latina puerum didicisse, nunc uelle discere Graeca barbatualiqua, quae quam multi latini docti tecum nesciant, vel hoc ipso sentis, quod te nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tantȩ urbes latinarum litterarum artificesroma atq carthago nec taedio
tibi sintut ateista perquirentem nec tediatua current ut teista ꝑ quirentem
ex audiant miror tantum quantũ dicinon potest uererite tam boni in genii
iuuenem nein grecis atq orientalib: urbibus quem quã de hisreb: molestum
interrogatorem feras facilius quiꝓpecorniculas in africa audieris quã in illis
partib: hoc genus uocis de inde sifallor et quis quam ibi fortehuius modi quaes¬
tionum tanto utiq: odiosior quanto in illis locis in eptior ꝑcontator extice¬
rit nonne magis caues nemulto facilius existant qui tegrecihomines ingre¬
cia constitutum et greca imbutum primitus lingua de ipsis phyloso phor
libris aliqua in terrogent quaecicero in suis lit teris non posuit : Quod si
acciderit quidres ponsuruses potiuste ista in latinorum auctorũ libris

Expanded text:
tantae urbes Latinarum litterarum artifices, Roma atque Carthago, nec taedio tantae urbes Latinarum litterarum artifices, Roma atque Carthago, nec taedio tibi sint, ut a te ista perquirant, nec taedia tua curent, ut te ista perquirentem exaudiant, miror tantum, quantum dici non potest, uereri te, tam boni ingenii iuuenem, ne in Graecis atque orientalibus urbibus quemquam de his rebus molestum interrogatorem feras. facilius quippe corniculas in Africa audieris quam in illis partibus hoc genus uocis. Deinde si fallor et quisquam ibi forte huius modi quaestionum tanto utique odiosior quanto in illis locis ineptior percontator extiterit, nonne magis caues, ne multo facilius existant, qui te Graeci homines in Graecia constitutum et Graeca inbutum primitus lingua de ipsis philosophorum libris aliqua interrogent, quae Cicero in suis litteris non posuit? quod si acciderit, quid responsurus es? potius te ista in Latinorum auctorum libris
Abbreviated transcription (Latin):
peregrina sunt ut si uellem respondendicura in spicere aliquiduolens uide¬
re quomodo ad sententiam quaemichi exponenda esset desuperueniatur aut
ab eade inceps que contexeretur oratiocodicem prorsus inuenire non possem
illi autem carthaginenses rethores sihuictuo studio defuerunt. Non modo a me
non rep̃hendȩtur sed etiam ab probantur. si forteiam recolunt non romano¬
rum fororum sed grecorum ymnasiorum ista solere eẽcertamina : Tuuero
cum et in gymnasia cogitationem in iecisti et eaquoq ipsa inuenistitalib:
rebus nuda atq frigida ubihascura stuas deponeres cristianorũ tibiba si¬
lica ipponiensis occurrit quia in ea nunc sed et ep̃s qui aliquando ista pueris
uendidit: Sed nec te uolo esse ad huc puerum et meiam ẽẽ puerilium rerum
sicut nonuenditorem itanec largitorem decet: quaecumita sint id est cum duȩ

Expanded text:
peregrina sunt, ut, si uellem respondendi cura inspicere aliquid uolens uideperegrina sunt, ut, si uellem respondendi cura inspicere aliquid uolens uidere, quo modo ad sententiam, quae mihi exponenda esset, desuper ueniatur aut ab ea deinceps quae contexeretur oratio, codicem prorsus inuenire non possem. illi autem Carthaginienses rhetores si huic tuo studio defuerunt, non modo a me non reprehenduntur, sed etiam adprobantur, si forte iam recolunt non Romanorum fororum sed Graecorum gymnasiorum ista solere esse certamina.\' tu uero cum et in gymnasia cogitationem iniecisti et ea quoque ipsa inuenisti talibus rebus nuda atque frigida, ubi has curas tuas deponeres, Christianorum tibi basilica Hipponiensis occurrit, quia in ea nunc sedet episcopus, qui aliquando ista pueris uendidit. sed nec te uolo esse adhuc puerum et me iam esse puerilium rerum sicut non uenditorem ita nec largitorem decet. quae cum ita sint, id est cum duae
Abbreviated transcription (Latin):
cantur : et in a frica usq ad eo dehisin terrogatorem pateris neminem ue nec te
ipsum quis patiatur inueniaseaq: in opia ep̃i exponenda eamit tere cogaris.
quasi uero isti ep̃i etiam si ad olescentes eodem quoturaperis animi arddores:
uel potius errore quasi aliquidmagnum haec discere curarunt usqr adcanos
epis copalesetusq ad cathedras eccłes asticus eo sibi in memoria durirerato¬
rentur aut si ipsiuellent non illa etiam de inuitorum cordib: cure maiores
grauioresq secluderent autsi aliqua ex eis in animis eorum nimia consuetudine
demanerent non etiam̃ ipsa obliuione sepelire mallent recordata quam in¬
eptia respondere quaesi tacum in ipsa etiam scholarileuitate et rechoricis
cathedrisita ommutuis seatq: obtorpuis seui deantur ut acarthagine ippo¬
nem quo ex ponipossint mittenda existimentur ubi tam in solita atq omnino

Expanded text:
scantur; et in Africa usque adeo de his interrogatorem pateris neminem, ut nec te scantur; et in Africa usque adeo de his interrogatorem pateris neminem, ut nec te ipsum quis patiatur inuenias eaque inopia episcopis exponenda ea mittere cogaris, quasi uero isti episcopi, etiam si adulescentes eodem, quo tu raperis, animi ardore uel potius errore quasi aliquid magnum haec discere curarunt, usque ad canos episcopales et usque ad cathedras ecclesiasticas ea sibi in memoria durarerentur aut, si ipsi uellent, non illa etiam de inuitorum cordibus curae maiores grauioresque secluderent aut, si aliqua ex eis in animis eorum nimia consuetudine remanerent, non etiam ipsa obliuione sepelire mallent recordata quam ineptia respondere quaesita, cum in ipsa etiam scholari leuitate et rhetoricis cathedris ita obmutuisse atque obtorpuisse uideantur, ut a Carthagine Hipponem, quo exponi possint, mittenda existimentur, ubi tam insolita atque omnino
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus utrum aliorum falsa existimatio qui sunt ut scribis aduituperan¬
dum ꝓcliues ita ut siteistaignorare persenser int in doctum atq hebetem
falso quidem sed tamen putent sic temouere debectut etiam ab epĩstibi haeo
exponinon in congruenter petas quando quidem cofine iamte ista cupere
credimus quo illis consulas ad ꝑsuadendamueritatem uitamq eorũ corrigen¬
dam qui tesi in illis ciceronis libris indoctum hebetemq putauerintindienũ
habebunt a quo aliquid utilis salubrisq scientiaesibiaccipiendum ẽẽ arbitren¬
tur: quod non ita ẽ michi credeprimum quia ẽẽ aliquos in illis terris ubum pe¬
ritus minimeq: acutus uideritimes quitedeistis quaestionib: quic quã inter¬
rogent omnino uideo quando quidem hic quo ad et discenda uenisti etromae
expertus esquam neglegenter habeantur et ob hoc neq doceantr neq di¬

Expanded text:
uideamus, utrum aliorum falsa existimatio, qui sunt, ut scribis, ad uituperanuideamus, utrum aliorum falsa existimatio, qui sunt, ut scribis, ad uituperandum procliues, ita ut, si te ista ignorare persenserint, indoctum atque hebetem falso quidem sed tamen putent, sic te mouere debeat\' ut etiam ab episcopis tibi haec exponi non incongruenter petas, quando quidem eo fine iam te ista cupere credimus, quo illis consulas ad persuadendam ueritatem uitamque eorum corrigendam, qui te, si in illis Ciceronis libris indoctum hebetemque putauerint, indignum habebunt, a quo aliquid utilis salubrisque scientiae sibi accipiendum esse arbitrentur. Quod non ita est — mihi crede —, primum quia esse aliquos in illis terris, ubi inperitus minimeque acutus uideri times, qui te de istis quaestionibus quicquam interrogent, omnino non uideo, quando quidem hic, quo ad ea discenda uenisti, et Romae expertus es, quam neglegenter habeantur et ob hoc neque doceantur neque di
Abbreviated transcription (Latin):
lubrius quae sote ipsasueritatis regulas multo certius eb reuius ꝑseipsas
accipis quib: falsa om̃a possis ipse refellere neqđ falsum et pudendumest
simultorum annosas et decrepitas fdsitatis studio iactantiore quam pri¬
dentiore didiceris doctũ atq intellegentem te eẽ arbitreris qđ iam non ex¬
istimo uideritibi : Non enim frustra tandiu tamuera dioscoro dĩmus ex
quo inhac epistolagradimur quaꝓpt̃ iamillud uideamus cumte istarũ
rerum ignorantiam nequaquã indoctum atq hebetem iudices sedipsius
potius ueritatis ut quis quis dehis rebus scripsit uel scripserit aut eo sint
queiam certustenes aut si falsa sunt securu signores. Neq dediuersitate
cognoscenda sententiarum alienarum quasin e in doctus et hebesremaneas
in ani sollicitudine macereris. Cumergo haec ita sint. etiam illud si placet

Expanded text:
lubrius, quaeso te, ipsas ueritatis regulas multo certius et breuius per se ipsas lubrius, quaeso te, ipsas ueritatis regulas multo certius et breuius per se ipsas accipis, quibus falsa omnia possis ipse refellere, ne, quod falsum et pudendum est, si multorum annosas et decrepitas falsitates studio iactantiore quam prudentiore didiceris, doctum atque intellegentem te esse arbitreris! quod iam non existimo uideri tibi; non enim frustra tam diu tam uera Dioscoro diximus, ex quo in hac epistula gradimur. Quapropter iam illud uideamus, cum te istarum rerum ignorantia nequaquam indoctum atque hebetem iudices sed ipsius potius ueritatis, ut, quisquis de his rebus scripsit uel scripserit, aut ea sint, quae iam certus tenes, aut, si falsa sunt, securus ignores neque de diuersitate cognoscenda sententiarum alienarum, quasi ne indoctus et hebes remaneas, inani sollicitudine macereris, — cum ergo haec ita sint, etiam. illud, si placet,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas negat uel tantis ad seam fractib: quae tam pxima ẽ ueltantis sum¬
tib: quaetam gratuita ẽ perueniri: An ipsahumana locude tam quam ins¬
trumento utendum existimas ut ad itum perhanc preparares ad animos
hominum persuadendouera atq: salubria et caues nececum indoctum atq
hebetem put auerint in dignum arbitrantur cuiaurem uelintentissi mã
uel pacientissimã prȩbeant siue ad rectefacta quẽ quã exhorterissiue
malitiam atq: nequitiam peccantis obuir geshunc tufinem iustitiae acbe¬
neficentiae si in illis in terrogandis quaestionib: cogitastinos detemale
meruimus quib: in episto latua non id potius quom oueremur posuisti ut
aut libenter daremus quod pecebas aut ideo non daremus quia causa quȩ¬
libet alia fortasseꝓhiberet non tam en qui atuaeuanȩ cupiditate non so¬
lũ seruire uerum etiam non resistere puderet: quanto enimmelius atq sa¬

Expanded text:
ueritas negat uel tantis ad se anfractibus, quae tam proxima est, uel tantis sumueritas negat uel tantis ad se anfractibus, quae tam proxima est, uel tantis sumptibus, quae tam gratuita est, perueniri. 10 An ipsa humana laude tamquam instrumento utendum existimas, ut aditum per hanc praepares ad animos hominum persuadendi uera atque salubria, et caues, ne te, cum indoctum atque hebetem putauerint, indignum arbitrentur, cui aurem uel intentissimam uel patientissimam praebeant, siue ad recte facta quemquam exhorteris siue malitiam atque nequitiam peccantis obiurges? hunc tu finem iustitiae ac beneficentiae si in illis interrogandis quaestionibus cogitasti, nos de te male meruimus, quibus in epistula tua non id potius, quo moueremur, posuisti, ut aut libenter daremus, quod petebas, aut ideo non daremus, quia causa quaelibet alia fortasse prohiberet, non tamen quia tuae uanae cupiditati non solum seruire uerum etiam non resistere puderet. quanto enim melius atque sa
Abbreviated transcription (Latin):
ineridanum emigres quote ipse fortassemincius etiam non emi grantem im¬
pingeret : Cum enim non saciauerit auidum sp̃m uanitas laudis humane
qui anichil ad cibandũ affertnisi in ane et inflatũ cogitur etm ipsa auiditas
referre in aliud quasiuberius atq fructuosius. Quo dnichil ominus sitem po¬
ralilapsup̃terfluit itaẽ quasi fluuius ducat in fluuium ut non sit fini smiseriȩ
quam diu finis officiorũ nrorũ inremstabilẽ comlocatur : In aliquo igitur fir¬
moatq: in cõmutabilibono tefigere uolumus constantissime intentionis domum
et securissimã requiem omnis bonȩ atq: honestȩ actionistuae : Anforteistam
ipsam terrenã felicitatem quã cõmemoraui si pros perirumoris aura aut etiam
flatib: uel apendendo ad eam potueris peruenire hanc etiam cogita sreferre
in aliuduerũ et certum et plenũ bonũ : Atmichi nonuidecuratq: omnino ipsa

Expanded text:
in Eridanum emigres, quo te ipse fortasse Mincius etiam non emigrantem imin Eridanum emigres, quo te ipse fortasse Mincius etiam non emigrantem impingeret. cum enim non satiauerit auidum spiritum uanitas laudis humanae, quia nihil ad cibandum adfert nisi inane et inflatum, cogitur eam ipsa auiditas referre in aliud quasi uberius atque fructuosius; quod nihilo minus si temporali lapsu praeterfluit, ita est, quasi fluuius ducat in fluuium, ut non sit finis miseriae, quam diu finis officiorum nostrorum in re instabili conlocatur. in aliquo igitur firmo atque incommutabili bono te figere uolumus constantissimae intentionis domum et securissimam requiem omnia bonae atque honestae actionis tuae. an forte istam ipsam terrenam felicitatem, quam commemoraui, si prosperi rumoris aura aut etiam flatibus uela pandendo ad eam potueris peruenire, hanc etiam cogitas referre in aliud uerum et certum et plenum bonum? at mihi non uidetur atque omnino ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
sub quo etiam tabesgignitur et pdpula ẽmentis ad nonuidendã opulentiã ueritatis
offunditur credesicest midioscore itatefruar in ipsauoluntate et in ipsacuius
umbra auerteri sdignitate ueritatis : Vn de enim tibi nisiuel hocmodo de hac re
fidem faciam non in uenio Nonenim uides ecm aut ullomodo quam diulinguis
humanis ruinosa gaudia construis potes etamuidere: Si autem non ibi finis est
harum actionum atq intentionistuae sed ꝓpt̃ aliud aliquidindoctus et hebesnon
uis putari quaero qui dillud sit si ꝑpterea neangustior tibi aditus ad ad quiren¬
das temporalesdiuitias uxorem in petrandam honores capessendo seccetera
huius modi precepi ti fluxu transcurrentia atq: inselapsos in imum rapientia
nequead huncfinem tibi seruire nos decet immo decet etiam hincteam monere:
Von enim sic te phibemus in incerto famȩ finem ponere ut tam quã demincio

Expanded text:
sub quo etiam tabes gignitur, et pupulae mentis ad non uidendam opulentiam ueritatis sub quo etiam tabes gignitur, et pupulae mentis ad non uidendam opulentiam ueritatis offunditur. crede, sic est, mi Dioscore, ita te fruar in ipsa uoluntate et in ipsa. cuius umbra auerteris, dignitate ueritatis. unde enim tibi nisi uel hoc modo de hac re fidem faciam, non inuenio. non enim uides eam aut ullo modo, quam diu linguis humanis ruinosa gaudia construis, potes eam uidere. Si autem noh ibi finis est harum actionum atque intentionis tuae, sed propter aliud aliquid indoctus et hebes non uis putari, quaero, quid illud sit. si propterea, ne angustior tibi aditus ad adquirendas temporales diuitias, uxorem impetrandam, honores capessendos et cetera huius modi praecipiti fluxu transcurrentia atque in se lapsos in imum rapientia, neque ad hunc finem tibi seruire nos decet, immo decet etiam hinc te amouere. non enim sic te prohibemus in incerto famae finem ponere, ut tamquam de Mincio
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dubitastih anc causam ethunc finẽ eẽ dixisti et tamen necessariũ ut eã nimium
necessitatẽ appellares nescilicet dehis interrogatus nequeres pondens abominib:
aduituperandum ꝓcliuius in doctus ehebesputeris : Ego autem quȩro hocineto¬
tum sitcura nobis istadesi deres anetiam indoctus et hebesputari ꝓpt̃ aliud aliquid
nobissihoc totum est cernis ut arbitror hunc ẽẽ finemtam uehementis in tentionistuȩ
qua nobis quoq: oneries ut fateris. quid autẽ adioscoro potest nobis eẽ onerini siqđ
ipsum dioscorum Etiam nescientem onerat quod non setiet nisicum surgereuolue¬
ritatq utinam non sic alligentur haec onera ut frustra etiam limero sconetur excute¬
re quod nonideo dico quia istediscuntur qua estiones sed quiatali fine discuntur: hunc
enimfinem certeiam sentis ẽẽ nugt corium in anemuento sum habet et tumorem

Expanded text:
esse dubitasti, hanc causam et hunc finem esse dixisti et tam necessarium, ut eam nimiam esse dubitasti, hanc causam et hunc finem esse dixisti et tam necessarium, ut eam nimiam necessitatem appellares, ne scilicet de his interrogatus neque respondens ab hominibus ad uituperandum procliuibus indoctus et hebes puteris. ego autem quaero, hocine totum sit, cur a nobis ista desideres, an etiam indoctus et hebes putari propter aliud aliquid nolis. si hoc totum est, cernis, ut arbitror, hunc esse finem tam uehementis intentionis tuae, qua nobis quoque oneri es, ut fateris. quid autem a Dioscoro potest nobis esse oneri, nisi quod ipsum Dioscorum etiam nescientem onerat? quod non sentiet, nisi cum surgere uoluerit; atque utinam non sic alligentur haec onera, ut frustra etiam humeros conetur excutere! quod non ideo dico, quia istae discuntur quaestiones, sed quia tali fine discuntur. hunc enim finem certe iam sentis esse nugatorium, inanem, uentosum; habet et tumorem,
Abbreviated transcription (Latin):
responderit in quis indoctus et hebesputabitur: ecce ego tein terrogo non decice¬
ronis libris aliquid cuius sensum fortasselegentes indagare nom possunt sed de
ipsa epistolatua et desententia uerborũ tuorũ: Quaero enim cur nondixeris qui
non responderit indoctus Et hebesmani festabitur. sed potius dixeris indoctus
Ethebesputabitur nisi quia satis etiam ipse in telligis eum qui talia non responde¬
rit non ẽe in doctũ Et hebetem sed putari adegote ammoneo eum quitadiũ putatorũ
lin guistam quam falcib: conciditim et lignũ eẽ aridum etideo non putari tantũ in doc¬
tũ acq hebetem seduero ẽẽ atq conuinei fortasse dixeris sed cum hebes animononsim
et praecipue non ẽẽ studeton. Nolohebes animo uel putari recte : sed quo finenolis:
id quero quod eniim in illis quaestionib: aperien distibi et explicandis nec nobi soner

Expanded text:
responderit,\' inquis, \'indoctus et hebes putabitur\'. ecce ego te interrogo non de Ciceresponderit,\' inquis, \'indoctus et hebes putabitur\'. ecce ego te interrogo non de Ciceronis » libris aliquid, cuius sensum fortasse legentes indagare non possunt, sed de ipsa epistula tua et de sententia uerborum tuorum; quaero enim, cur non dixeris: \'Qui non responderit, indoctus et hebes manifestabitur\', sed potius dixeris: \'Indoctus et hebes putabitur\', nisi quia satis etiam ipse intellegis eum, qui talia non responderit, non esse indoctum et hebetem sed putari. at ego te admoneo eum, qui talium putatorum linguis s tamquam falcibus concidi timet, lignum esse aridum et ideo non putari tantum indoctum atque hebetem sed uere esse atque conuinci. Fortasse dixeris: \'Sed cum hebes animo non sim et praecipue non esse studeam, nolo hebes animo uel putari\'. recte; sed quo fine nolis, id quaero. quod enim in illis quaestionibus aperiendis tibi et explicandis nec nobis oneri