comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s qmͣ crudeles eenͣt serui di. si huic male uolun¬
tati tue te ꝑmitterent. ⁊ ñ te deilla morte libe¬
rarent. qͥs eos merito ñ culparet. quis ñ impios
recte iudicaret: & tñ tute uolens maqua
misisti. ut morereris. illi te nolentẽ de aqua
leuauerunt ne morereris. Tu fecisti scm uo¬
liuitatẽ tuã. s in ꝑnitiẽ tuã. Illi contͣ uolunta¬
tem tuã. s contͣ mortẽ tuã. Sigͦ salus ista cor¬
pał sic custodienda c̃. ut ⁊̃ in nolentib ab eis qͥ
eos diligunt seruet᷑. qnͣtomag̃ illa spũał. in cuiꝰ
desertione mors et̾na metuit᷑. qmͣqin ⁊ inusta
nec add eccłiȩ pacẽ ñ ad corꝑis xp̃i unitatẽ. non ad
scam̃ ⁊ indiuidua caritatẽ.s ad mala aliꝗͣ coge
reris. nec sic t ipse mortẽ inferre debuisti. confi¬
dera scpͥturas diuinas. ⁊ disce gnͣtũ potes:⁊ in
de utrũ hoc fecerit aliqͥs aliqñ iustoꝵ atq fide¬

Expanded text:
sed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uolunsed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uoluntati te permitterent et non te de illa morte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut morereris, illi te nolentem de aqua leuauerunt, ne morereris; tu fecisti secundum uoluntatem tuam sed in perniciem tuam, illi contra uoluntatem tuam sed propter salutem tuam. si ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magis illa spiritalis, in cuius desertione mors aeterna metuitur! quamquam in ista non ad ecclesiae pacem, non ad Christi corporis unitatem, non ad sanctam et indiuiduam creris, nec sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Considera scripturas divinas, et discute quantum potes, et vide, utrum hoc fecerit aliquis aliquando justorum atque fide
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mutatus ẽ ut mitteret᷑. ⁊ missus ẽ ut qͣlia
fecerat in errore: talia ꝓueritate pateretur.
Si uoluntas mala semꝑ suȩ ꝑmittenda ẽ lib̾¬
ad bouã discipliã coactus ac domitꝰ dirigat᷑:
Unde idẽ dicit. Gu ꝑcutis cũ uirga: animã aũ
ciꝰ liberas a morte. Si mala uoluntas semꝑ suȩ
ꝑmittenda ẽ libtati: qͣte corripiunt᷑ negligen¬
tes pastores. ⁊ dr eis. errantẽ ñ reuocastis. ꝑdi¬
tum ñ inquisistis. ⁊ uos oues xp̃i estis. caracte¬
rem dñcum portastis in sacram̃to qd̾ accepis¬
tis. s erratis ⁊ ꝑits. ñ idõ uob̃ displiceamꝰ. qd̾
retiocamꝰ errantes ⁊ querimꝰ ꝑditos: Meliꝰ em̃
facimus uoluntatẽ dm̃ uolentis. ut uos ad eiꝰ
ouile redire cogamꝰ. qm consentiamꝰ uoluntati
errantiũ. ut ꝑire uos ꝑmittamus. Noli gͦ iam
dicere. qd̾ te assidue audio dixisse. Si uolo er¬
morereris misisti. utiq libera uoluntate fecisti.

Expanded text:
, mu, mufecerat in errore, talia pro veritate pateretur? Si voluntas mala semper suae permittenda est liberad bonam disciplinam coactus ac domitus dirigatur? Unde idem dicit: Tu percutis eum virga, animam autem ejus liberas a morte. Si mala voluntas semper suae permittenda est libertati, quare corripiuntur negligentes pastores, et dicitur eis: Errantem ovem non revocastis, perditam non inquisistis. Et vos oves Christi estis; characterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis: sed erratis et peritis. Non ideo vobis displiceamus, quia reuocamus errantes et quaerimus perditos; m�lius enim facimus uoluntatem domini monentis. ut uos ad eius ouile redire cogamus, quam consentimus uoluntati ouium errantium, ut perire uos permittamus. noli ergo iam dicere, quod te assidue audio dicere: \'Sic uolo ermorereris, misisti, utique libera uoluntate fecisti.
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. donec eis assit uoluntas suscipiendi oꝑiᷤᷤ
boni: qnͣtomag uos ab errore ꝑnicioso in quo
uob̃ inmici estis tͣhendi estis. ⁊ ꝑducendi ad
ueritatẽ tił cognoscend̃a uł eligendã ñ solum
ut honorẽ salubrit᷑ habeatis. s ⁊̃ nequissime
ꝑeatis. Dicis dnm̃ dedisse liberũ arbitͥum.
miscditer impendit᷑: ut mala uoluntas ho¬
minis diligat᷑. Nam qͥs nesciat nec damnari
honiuẽ nͥ merito male uoluntatis. nec lib̾ari
nͥ bonã habuerit uoluntatẽ. ñ tñ ido qͥ dili¬
gunt᷑ malȩ suȩ uoluntati impune ⁊ crudelit̾
ꝑmittendi sunt: s uͥ potestas dat᷑. ⁊ a malo
ꝓhibendi. ⁊ ad bonũ sint cogendi. Lam si uo
luitas mala semꝑ sue ꝑmittinda ẽ lib̾tati. qͣre
isrłitȩ recusantes ⁊ murmurantes. tã duris
tenda ẽ lib̃tati: qͣre paulus ñ ẽ ꝑmissus uti
pesfima uoluntate. qͥa ꝑsequebat᷑ eccłiam. s
ꝓstratus ẽ ut cecaret᷑. ⁊ cecatus ẽ ut mutaret᷑.¬

Expanded text:
lunt, donec eis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed etiam ne pessime pereatis! dicis deum dedisse liberum arbitrium,misericorditer inpenditur, ut mala uoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam sluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitici recusantes et murmurantes tam duris tenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima voluntate qua persequebatur Ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur , excaecatus ut mutaretur
Abbreviated transcription (Latin):
nec apd̃ eccłiam eiꝰ aliqͥs grauat᷑ iniq̃ sententia.
sicut ex gelasii capło habet᷑. Non gͦ ab eiꝰ cõmunio¬
ne abstinendũ ẽ. nec tiꝰ ab officio cessandũ. in quẽ
cognoscit᷑ inique ꝓlata sententia. Cur gͦ capła car¬
thagniensis & asfricam. & alioꝵ concilioꝵ ꝓhibent.

Expanded text:
nec apud ecclesiam ejus aliquis gravatur iniqua sententia, sicut ex Gelasii capite habetur. Non ergo ab ejus communione abstinendum est, nec ei ab officio cessandum, in quem cognoscitur iniqua prolata sententia. Cur ergo capitula Carthaginensis et Africani, atque aliorum conc
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eligimꝰ. Qua de re si in sacro ordine constitutꝰ
nore dcposito. ad ministeriũ nullomͦ p̃sumas
accedere. securꝰ in animȩ tuȩ periculo te. mini¬
strare. & dõ nr̃o te sine dubio reddere rationem.
si huiꝰ sceleris consciꝰ in eo quo es ordine celans
ueritatẽ ꝑmanere uolueris. Domesticarũ qͦ¬

Expanded text:
dum. Qua de re, si in sacro ordine constitutusnore deposito ad administrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae periculo te ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujusmodi sceleris conscius, in eo quo es ordine celans veritatem, permanere volueris. Unde iterum
Abbreviated transcription (Latin):
& in utͣq parte constat sine summi pͥncipis aue¬
toritate eccłiam nouit̾. conditã ñ posse dedicari.
ꝓceffionis adducta. suspendisse missas ꝓbalulit̾
computamꝰ S qͥa deuotus locus ñ debet a mi¬
instioꝵ grã diu uacuus ꝑmanere. frͣ km̃e eoꝵ
tatis nrr̃e. siscepta. serie consetrabis. ut ppłoꝵ fre¬
quentatio qm̃ illic auide conuentre mandasti.
scruatis regłis eccl̃iasticis & canonib integiũ¬

Expanded text:
 in utraque parte constat, sine summi Pontificis auctoritate ecclesiam noviter conditam non posse dedicari; processionis adducta, suspendisse missas probabiliter computamus. Sed quia devotus locus non debet a ministeriorum gratia diu vacuus permanere, frater tatis nostrae suscepta serie consecrabis, ut populorum frequentatio, quam illic avide convenire mandasti, servatis regulis ecclesiasticis et canonibus, integru
Abbreviated transcription (Latin):
dupplici coniugio pb̃ri uł diaconi relicta
comunxerit. aut castitate. separent᷑. aut certe si
in sui criminis intentione ꝑstiterint. pari excom¬
Ini maritũ accepit. nullꝰ dericus. nulla reli¬
giosa ꝑsona cũ ea comugiũ sumat. nũqm com¬
municet. morienti tantũ ei sacram̃ta subueni¬
dinatio differt᷑. qui uxorem habet & filios.

Expanded text:
duplici conjugio presbyteri vel diaconi relicta conjunxerit, aut castigati separentur, aut certe si in criminum intentione perstiterint pari excomni maritum acceperit, nullus clericus, nulla religiosa persona cum ea convivium sumat, nunquam communicet; morienti tamen ei sacramenta subvenidinatio differtur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
manducare. qͥ nullatenꝰ ierrnare credendi st̃.
si añ manducauerint qm̃ uesꝑtinũ celebret᷑
officiũ. Concurrendũ ẽ eñ admissam. & au¬
ditis missaꝵ sollemirib & uesꝑtinis officiis
largitis elemosins ad cibũ accedeudum est.
Si uͦ aliqͥs necessitate. constrictꝰ fuerit. ut admis¬
sam uenire ñ ualeat. estimata uesꝑtina hora cõ¬
pleta oratione sua. ieiuniũ soluat. Ierumis¬
⁊̃ quatuor tempoꝵ circa uesꝑtinas horas. in
sabbo uͦ sc̃õ circa noctis initiũ. missaꝵ sollem¬
nia st̃ celebranda. Uñ leo ep̃c. Quod a pbͣris
Itẽ pelagiꝰ. Dilectionis tuȩ sc̃pͥta. Require in

Expanded text:
manducare. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebrofficium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solemnibus et vespertinis officiis, largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non valeat aestimata vespertina hora, completa oratione sua, jejunium solvat. am quatuor temporum circa vespertinas horas, in sabbato vero sancto circa noctis initium missarum solennia sunt celebranda. Unde Leo episcopus: Quod a patribus Item Pelagius: Dilection
Abbreviated transcription (Latin):
sumptio usq adeo illicis ausib aditũ patefecit. ut
clerici clicos suo relicto pontifice. ad iudicia publi¬
ca ꝑtrahant. Pinde statuimꝰ. ut hoc de cęt̾o ñ p̃¬
sumat᷑. Si qͥs pͣsumpserit face̾. conuentꝰ a ponti¬
fice. ⁊ causam ꝑdat. & a cõmunione efficiat᷑ extͣ¬

Expanded text:
sumptio usque adeo illicitis ausibus aditum patefecit, ut clerici conclericos suos relicto pontifice suo ad judicia publica pertrahant. Proinde statuimus, ut hoc de caetero non praesumatur. Si quis hoc praesumpserit facere, et causam perdat, a communione efficiatur extr
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło uita tenuerit. sũptus ei debiti de
eade ecclia ministrent᷑. Eniũ si nullo tẽpore
ad sane m̃tis redeat officiũ. ꝑsona fidelis ac
uite ꝓbabilis ẽ eligenda. quȩ ad regim̃ eccl̃iȩ
idonea possit existere. atq de animaꝵ utilita¬
te cogitare. inqͥetos sub discipline uinculo
constringe̾. eccliasticaꝵ rerũ curam gerere. ⁊
maturũ atq efficacẽ se in om̃ib exhibere.

Expanded text:
in hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de in hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo tempore ad sanae redit mentis officium, persona fidelis ac vitae probabilis est eligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vinculo restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
loquim᷑. atq fr̃na nos compassio potiꝰ ar¬
gͣuat. qͣm aliqͥd de auditis diffinire ꝑmittat. sus¬
cepti tñ sollicitudo regiminis. cor nr̃m instanti
pulsat aculco. magna nos eccłus cura ꝓspicere.¬
capitis incurrisse. ut qd̾ m̃te alienata age̾ sole¬
at. gemitus ⁊ fletꝰ audire. sit. Ne gͦ languescen¬
te pastore. grex qd̃ absit insidiatoris laniandꝰ
dentib exponatur. uł ecclie ipsiꝰ utilitates de.¬
peant. cauta nos nece̾e ẽ ꝓuisione. tractare. Et
idõ quia uiuentẽ epm ab officio suo necessitas
infirmitatis ñ crim̃ abducit. aliũ loco eiꝰ nͥ reqͥrente¬
cusante co. nulla sinit ratio ordinari. S si int̾¬
ualla egͥtudinis hab̾e ẽ solitꝰ. ipse data peti¬
tione ñ se ult̾iꝰ ad huiꝰ minist̾ium subu̾ten¬
te infirmitate posse fateat᷑ assurge̾. ⁊ alium
loco suo expetat ordinandũ. Quo facto. omi¬
um sollẽpnit̾ electione. aliꝰ qui dignꝰ fuerit
cp̃c ordinet᷑. sic tñ. ut quo usq eundẽ ep̃m

Expanded text:
loquimur, atque fraterna nos compassio flere potius urgeat, quam aliquid de auditis definire permittat, suscepti tamen solicitudo regiminis cor nostrum instanti pulsat aculeo, magna nos ecclesiis cura prospicerecapitis incurrisse, ut, quod mente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo, languente pastore, grex, quod absit! insidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel Ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione tractare. Et ideo, quia viventem episcopum ab officio suo necessitas infirmitatis, non crimen, abducit, alium loco ejus, nisi recusante eo, nulla sinit ratio ordinari. Sed si intervalla aegritudinis habere est solitus, ipse data petitione non se ulterius ad hoc ministerium, subvertente infirmitate, posse fateatur adsurgere, et alium loco suo expetat ordinandum. Quo facto omnium solemniter electione alter, qui dignus fuerit, cretur; sic tamen ut quousque eumdem episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾e se rep̃hendi uł accusari. ꝓ eo qd̾ cano¬
nes ñ cos passim constituunt accusandos. qd tm̃
negat᷑ cͥminosis solis. cũ de rep̃hendendo u̾itas
ipsa constituat. Si male. locutꝰ sum. testimoniũ
Ipsi sacͥ canon̾ distingunt in qͦ casu pastores sus
accusandi a subditis dicentes. Ques pastores su¬
os ñ accusent nec rep̃hendant. nͥ a fide exorbita¬
u̾int. Ecce in qͦ casu st̃ actusandi a subditis. in
intelligit᷑. Ques enĩ cͥminose ⁊ infames pastorẽ
suũ accusare uł rep̃hendere ñ posst̾. nͥ a fide ex¬
orbitau̾it. Cetm si ex fide exorbitaui .t. tanta ẽ

Expanded text:
debere se reprehendi vel accusari, pro eo quod canones non eos passim constituunt accusandos. Quod tamen negatur solis criminosis, quum de reprehendendo Veritas ipsa constituat: Si male locutus sum, testimonium Ipsi sacri canones distinguunt in quo casu pastores sint accusandi a subditis, dicentes: Oves pastores suos non accusent nec reprehendant, nisi a fide exorbitaverint. Ecce in quo casu sunt accusandi a subditis: in intelligitur. Oves enim criminosae et infames pastorem suum accusare vel reprehendere non possunt, nisi a fide exorbitaverit. Ceterum si a fide exorbitaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. me ac responsali mco nesciente ordina¬
tusẽ. ⁊ facta ẽ resquȩ sub nullis antioribꝰ pͥnci¬
renissimis dñis cognoscere si hoc fieri ussissent.
qd̃ ci sub excõmunicationis int̾positiõe manda¬
ui. Qui ꝯtẽpto me. atq despecto in audacia quoꝵ¬
dã scłariũ hominũ quib denudata sua eccłia pre¬
mia multa p̃bere dr̃ nunc usq missas facere p̃su¬
mit. atq ad me uenire scd̾m iussionẽ dñoꝵ nolu¬
it. Ego aũ p̃ceptioni pietatis eoꝵ obediens. eidẽ
in arimo qͥ me nesciente ordinatꝰ ẽ. hoc qd̾ ior¬
dinatione sua me uł responsalẽ meũ p̃termittẽ
p̃sumpsit. ita ex corde laxaui. acsi me audore fu¬

Expanded text:
pus, me ac responsale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus princirenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi: et contempto me atque despecto, in audacia quorumdam saecularium hominum, quibus, denudata sua ecclesia, praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem doit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui me nesciente ordinatus est, hoc, quod in ordinatione sua me vel responsalem meum praetermittpresumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fu
Abbreviated transcription (Latin):
repetit᷑. Peccat aut̃. qͥ exigit ultra debitũ. Ldoq
lex modũ figens: penã talionis instituit. S ed
tu eo longe es a peccato iniusti exactoris. qͦ om̃i
no ñ exigis debitũ. Id̾oq bonꝰ magister ait.
Oui te ꝑcutit in maxillam: pͣbe ei & alterã. p̃ser¬
tim ne cogamur & tpsi redlere debitũ ab eo qui

Expanded text:
repetitur. Peccat autem qui exigit ultra debitum, ideoque lex modum figens poenam talionis instituit. Sed tu eo longe es a peccato injusti exactoris, quo omnino non exigis debitum, ideoque bonus magister ait: Qui te percutit in unam maxillam, praebe ei et alteram, praesertim ne cogamur et ipsi reddere debitum ab eo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eadem epła int̾poni. & ñ sine causa. Greca
em̃ elementa litterarũ numeros ⁊̃ expͥmere.
nullus qui uł teniuter greci sermonis noti
ciam habet. ignorat. Ne gͥ in faciendis cano¬
nicis epłis. quas mos latinus formatas uocat.
aliqua fraus falsitatis temere. pͣsumeret. hoca
patb trecentis decem ⁊ octo niceni constitutis
saluberrime inuentũ ẽ. atq constitutu. uit
formate epłe hanc calculationris uł supputa¬
tionis habeant rationẽ .i. ut assumant᷑ in sup¬
octogenarrũ quadrin gentefimũ ⁊ pͥmũ signi¬
ficant numeros. petri quoq apl̃i pͥmalitera.
id ẽ.I. que numerũ octoginta fignificat. eiꝰ
qui scribit ep̃i pͥma lictera. cui scribit᷑ scd̃a. ac¬
cipientis tercia. Ciitatis quoq de qua scri¬
qui fuerit numerus assumat᷑. atq his om̃ib
luteris gretis quȩ ut dicimꝰ numerũ exp¬
munt inunũ ductis. unã quetũq collecta fue¬
rit summã epła teneat. Hanc qui suscipit:

Expanded text:
ea epistola, et non sine causa. Graeca enim elementa litterarum numeros etiam exprimere, nullus, qui vel tenuiter graeci sermonis notitiam habet, ignorat. Ne igitur in faciendis epistolis canonicis, quas mos Latinus formatas appellat, aliqua fraus falsitatis temere praesumeretur, hoc a Patribus trecentis decem et octo Nicaea congregatis saluberrime inventum est et constitutum, ut formatae epistolae hanc calculationis seu supputationis habeant rationem, id est. ut assumantur in supoctogenarium, quadringentesimum, et primum significant numeros; Petri quoque apostoli prima littera, id est Π, qui numerus octoginta significat: ejus qui scribit episcopi prima licipientis tertia; civitatis de qua scriqui fuerit numerus assumatur: atque ita his omnibus litteris Graecis, quae ut diximus, numeros exprimunt, in unum ductis, unam, quaecunque fuerit, summam epistola teneat. Hanc qui suscipit,
Abbreviated transcription (Latin):
dideris: ordinationes tͥ Rauennatis eccłie. uł emi¬
onoratꝰ archydiaconꝰ
salonitane. ȩccl̃iȩ a sc̃ȩ memorie decesso¬
re meo missa supplicatione poposcerat. ut ab
antistite suo inuitꝰ puchi ad fortioris gͣdꝰ ordi
bat. Pro qͣ re tc̃ ⁊̃ sc̃ẽ memoriȩ p̃decessor nr̃ scͥp¬
p̃dictũ honoratũ archydiac̃ inuitũ. ꝓueheret.

Expanded text:
dideris, ordinationes tibi Ravennatis Ecclesiae, vel Aemionoratus, archidiaconus Salonitanae, a sanctae memoriae decessore meo, missa supplicatione, poposcerat ut ab antistite suo invitus provehi ad fortioris gradus ordbat. Pro qua re tunc jam sanctae memoriae decessor noster, scrippraedictum Honoratum archidiaconum invitum proveheret,
Abbreviated transcription (Latin):
.h.ii.e. illi uͦ ñ intelligentes dixert̃ ad tinticẽ.
Dicentes qͥa durus ẽ hic sermo. seꝑauert se
ab illo. & remansit cũ xii. Discedentib illis.
instruxit eos qͥ remanserant. Sp̃s ẽ inqͥt qͥ¬
uiiificat: caro nicħ ꝓdest. Uerba ꝗͣ locuiꝰ sum
ad uos. sp̃s & uita sitit. Intellexistis sptialit̾.
intelligite quȩ locutus sum. Non hoc corpꝰ
qͦd uidetis manducauiri estis. nec bibituri san¬
guinẽ illũ quẽ fusiri st̃ qͥ me crucifigent
Sacram̃tum aliqͦd uob̃ comindaui. spũalit̾ in¬
S qͦm᷑ illi intellexerunt: Carnẽ qͥppe sic inteł¬
lexert sicut in cadauere uendit᷑. aut in inacello
dilaniat᷑. Sciens aũ iñc. ait. Hoc nos scandalitat
qͥa dixi. do uob̃ carnẽ meã manducare ⁊ sangͥ¬
nẽ meũ bibere: Si gͦ uideritis filiũ hominis
ascendentẽ pͥus. Quid ẽ hoc:  Hic soluit qͦd il¬
los mouerat. Hic aꝑirit uñ fuerant sandaliza¬
t. Hinc plane sit intelligerent. Illi aũ putabat

Expanded text:
telligentes, dixerunt ad invicem: Dicentes quia durus est hic sermo, separaverunt se ab illo, remansit cum duodecim; discedentibus illis, instruxit eos qui remanserant. Spiritvivificat; caro nihil prodest. Verba, quae locutus sum ad vos, spiritus et vita sunt. Intellexistis spiritaliteintelligite quod locutus sum: non hoc corpus quod videtis, manducaturi estis; et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi; spiritualiter in illi intellexerunt? Carnem quippe sic intellexerunt, quomodo in cadavere venditur, aut in macello dilaniatur. Sciens autem Jesus ait: hoc vos scandalizat, quia dixi: do vobis carnem meam manducare, et sanguinem met? Quid est hoc? Hinc solvit, quod illos moverat; hinc aperuit, unde fuerant scandalizati; hinc plane, si intelligerent. Illi autem putabant
Abbreviated transcription (Latin):
uitũq lib̾tatẽ a dñis suis tatẽ ꝑcipiunt
tentet. isti si sine cͥmine st̃. ad clericatꝰ ordinẽ lib̾e
suscipiant᷑. qͥa directa manumissione absoluti
noscunt᷑. Qui uͭ retento obseqͥo manumissi st̃. ꝓ
eo qd̃ adhuc patͦni seruitute tenent᷑ obnoxii. nui¬
latenꝰ st̃ ad ȩccłiasticũ ordinẽ ꝓmouendi. neq̃n

Expanded text:
uicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt, tentet, isti si sine crimine sunt a clericatus ordinem libere suscipiuntur, quia directa manumissione absoluti noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc a patrono servituti 387 tenentur obnoxii, nullatenus sunt ad ecclesiasticum
Abbreviated transcription (Latin):
cursis tempoꝵ curricłis. siue. cũ negotiũ porat᷑.
siue cũ iam ceꝑit ꝑmi sententia. siudiciũ eleg̾it.
sacrosc̃e sedis antistitis ilico fine aliqͣ dubitatiõe.
ĩ si alia pars refragat᷑. ad epõꝵ iudiciũ cũ sermo¬
tentiis. terminare. ꝑpetuo stabilitatis iure fir¬
mentur. nec ulteriꝰ liceat. retractari iudicium.
qͦd ep̃oꝵ sententia detiderit. Testimoniũ ⁊̃ ab
uno licet ep̃o ꝑhibitũ. om̃s iudices indubitanter
accipiant: nec aliꝰ audiat᷑ cũ testimoniũ ep̃i
a qualibet parte. fuerit. repmissum Allud emi
ueritatis auctoritate ꝓbatũ. illud incorruptum¬
habeatur. qͦd a sacroscõ homine conscientia
mentis illibate fuerit ꝓlatum. hoc nos edicto
censemꝰ Hec si quis antiquata attendat. quȩ
in iustiniam̃ codice nͨ inueniunt᷑ inserta ꝑ karo¬
lum renouata cognoscat. qui in suis capitula

Expanded text:
 sive quum negotium peroratur, sive quum jam coeperit promi sententia, judicium elegerit sacrosanctae sedis antistitis, illico sine aliqua dubitatione, etiamsi alia pars refragatur, ad episcoporum judicium cum sermotentiis terminatae perpetuo stabilitatis jure firmentur, nec ulterius liceat retractari negotium, quod episcoporum sententia deciderit. § 1. Testimonium etiam, ab uno licet episcopo perhibitum, omnes judices indubitanter accipiant, nec alius audiatur, quum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud est enim veritatis auctoritate firmatum, illud incorruptum, quod a sacrosancto homine conscientia mentis illibatae protulerit. Hoc nos edicto n. Haec si quis antiquata contendat, quia in Justiniani codice non inveniuntur ita inserta, per Carolum renovata cognoscat, qui in suis Capitula
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s nr̃e ditioni subiecti tam romani qmͣ fran¬
astricti. uł consuetudinario tonnexi mote. hauc
sententiã quã ex uicestino septimo theodosii im
ablanii ducis. quã illi & omĩb ꝑ scͥpͥturam misi¬
mus. & inter nr̃a capła ꝓ lege tenenda consultu
tua teneant.i. quicũq litem habens siue peti¬

Expanded text:
o auxiliante subiecti, tam Romani, quam Franconstricti vel consuetudinario more connexi, hanc sententiam, quam ex sextodecimo Theodosii impAblamus, et inter nostra capitula pro lege tenenda consultu tua teneant, ut quicunque litem habens sive peti
Abbreviated transcription (Latin):
cõntinentia soliꝰ concubitꝰ causa copłant᷑. ca fide me¬
candȩ. Et pot̾ qͥãe fortasse ñ absurde hoc appellari
conubiũ si usq ad mottẽ alicuiꝰ coꝵ ul int̾ eos placu̾it.
Et plis generationẽ qmuis ñ ea causa comuncti ft̃.
ñ tam̃ uitau̾int ut uł nolint sͥ nasci filios. uł etiã
oꝑe aliqͦ malo agant. ne nascant᷑ Cet̾m si uł utrũq
uł unũ eoꝵ desit. ñ inuenio quẽ ad modũ has nup¬
tias appellare possimꝰ. Etrĩ si aliqm sͥ ad tẽpꝰ adhi
solũ cũ illa qm cupit inuenire s cũ ista cũ qͦ sit cu¬
bat. ut cũ ea ñ hãt maritale consortiũ. Ide de nup

Expanded text:
continentiam, solius concubitus causa copulantur, ea fide mecande? Et potest quidem fortasse non absurde hoc appeconubium, si usque ad mortem alicuius eorum id inter eos placuerit et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etiam opere aliquo malo agant, ne nascantur. ceterum si uel utrumque uel unum horum desit, non inuenio, quemadmodum has nuptias appellare po cum illa, quam cupit inuenire, sed cum ista, cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. unde et
Abbreviated transcription (Latin):
um in captuitate ursa inulier teneret᷑.
altud conugiũ cũ restituta fontanũ cog
& nullo diffimiente uxorẽ se ẽẽ memorati urri
ꝑdocuit. Qua de re fili km̃e merito illustris
statumꝰ. fide catholita suffragante. comugum¬

Expanded text:
um in captivitate Ursa mulier teneretur, aliud conjugium cum Restituta Fontanum inis nullo diffitente, uxorem se memorati esse perdocuit. Qua de re, domine fili merito illustris, statuimus, fide catholica suffragante, illu
Abbreviated transcription (Latin):
etiã leges dicunt᷑ ab his qui cas condiderue
ut consulares. tribunitiȩ. iulię. cornelię. Nam
sub octouiano cesare suffecti consules papius
& pompeius legẽ tulerunt. quȩ a nominib eoꝵ
appellant᷑ pompcia & papia. continens patrũ
p̃mia. ꝓ suscipiendis liberis. Sub eodẽ q̃: imꝑa-¬
tore falcidiꝰ tribunꝰ plebis legẽ fecit. ne quis
plus in extraneis testator legaret: qͣm ut qͣrta
pars suꝑesset heredib. ex cuiꝰ nomine lex falci¬
dia nominata est
atira uͦ lex est. quȩ de plurib simul reb elo¬
quit᷑. dicta qͥde a copia rerũ & q̃si a saturitate
Inde satiram scbere est: poemata uaria condere.
odiȩ leges naualium cõmertioꝵ sunt. ab in¬
sula Rodo cognominatȩ: in qua antiquitus
legũ partes sunt. S quia constitutio alia est ciui¬
lis alia eccłiastica. ciuilis uͦ forense uł ciuile ius
appellatur: qͦ nomine. eccłi astica institutio appel¬
letur uideamꝰ. Eccł̾iastica constitutio canonis

Expanded text:
etiam leges dicuntur ab his qui condiderunt, ut consulares, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata estatyra vero lex est que de pluribus simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate: Unde et satyram scribere est poemata varia condere, odie leges navalium commerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominate, in qua antiquitus legum partes sunt. Sed quia constitutio alia est civilis, alia ecclesiastica: civilis vero forense vel civile jus appellatur, quo nomine ecclesiastica constitutio appelletur, videamus. § 1. Ecclesiastica constitutio canonis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝓdigus ule filiꝰ in cugłio rep̃hendit᷑. qͥ de
siliqͥs quas porti manducabant. uentrẽ suũ im¬
plere cupiebat. Hinc etiã origenes scẏniphes &era¬
nas quib egyptii st̃ ꝑcussi. uanã dialecticoꝵ gar¬
rulitatẽ & sophystica argum̃ta intelligit. Ex
qͥb om̃ib colligit᷑ qd̃ ñ est ab eccli̾asticis scłarium
ses & clamel om̃i scientia egyptioꝵ & chaldeoꝵ cru¬
diti fuerant. Legit᷑ ctiã qd̾ p̃cepit dñs filus isrł ut
spoliarent egyptios auro & argento. moralit̃ in
struens. ut snue aurũ sapientię siue argentũ elo¬
quentis apud poetas inueneitmnꝰ in usũ salutife¬
re eruditionis uertamꝰ. In leuitico etiã pͥmitias
mellis. id est dulcedinẽ humane eloquentiȩ. dño
intelligi. Deniq ut in expositione psalterii cassi¬
odore testat᷑. om̃tꝰ splendor rethoricȩ eloquentiȩ.
om̃s modi pocticȩ elocutionis. quelibet uarictas.
decore ꝓnuntiationis a diuinis scͥpturis sũpsit

Expanded text:
henditur, qui de siliquis, quas porci manducabant, ventrem suum replere cupiebat. § 1. Hinc etiam Origenes cyniphes et ranas, quibus Aegyptii sunt percussi, vanam dialecticorum garrulitatem et sophistica argumenta intelligit. Ex quibus omnibus colligitur, quod non est ab ecclesiasticis saecularium ses et Daniel omni scientia Egyptiorum et Chaldeorum eruditi fuerint. Legitur etiam, quod precepit dominus filiis Israel ut spoliarent Egyptios auro et argento; moraliter instruens, ut sive aurum sapientiae, sive argentum eloquentiae apud poetas invenerimus, in usum salutiferae eruditionis vertamus. § 3. In Levitico etiam primitias mellis, id est dulcedinem humanae eloquentiae Domino intelligi § 5. Denique, ut in expositione Psalterii Cassiodorus testatur, omnis somnis modus poetice locucionis, quelibet varietas decore pronunciacionis a divinis scripturis sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
um aut̃ feminȩ. Non eñi forneantẽ tm̃ uxo¬
rẽ dimittere concedit᷑: s si qͥs eã qͦ uxorẽ. di¬
mittit. a qͣ ipse cogit᷑ forncari. causautiq for¬
nicationis dimittit. uelut si aliquẽ cogat ux¬
or sacͥficare. ydolis. Qui tałe dimittit causa
forncationis dimittit: ñ tm̃ illiꝰ s suȩ i illiꝰ
illiꝰ qͥa fornicat᷑: suȩ ne fornicet᷑. Itẽ de adul¬

Expanded text:
 an feminae. Non enim tantum fornicantem uxorem dimittere conceditur, sed quisquis eam quoque uxorem dimittit, a qua ipse cogitur fornicari, causa utique fornicationis dimittit; velut si aliquem cogat uxor sacrificare idolis. Qui talem dfornicationis dimittit, non tantum illius, sed et suae illius qui fornicatur, suae ne fornicet. Iterum au
Abbreviated transcription (Latin):
di.ut qͥ uoluerit ñ dimittat. uxorẽ infidełe.
ꝗͥ sic fortasse posset fidelis fieri. Itẽ. Si iufi
delitas fornicatio. ẽ. ⁊ ydolatͥa insidelitas. ⁊ aua¬
ricia ydolat̾a. ñ ẽ dubitandũ ⁊̃ auariciã for¬
nicationẽ ẽẽ. Qutis gͦ iã qm̃lib⁊ illicitã con¬
cripi scentiã potest recte a fornicationis gn̾e
seꝑare: si auaricia fornicatio est: Ex quo
intelligit᷑ qͦd ꝓpt̾ illicitas concupiscentias ñ tm̃
q̃ in stupͥs cũ alienis uiris aut. feminis cõmittit᷑
s omĩno qͣslib q̃ aurinã corꝑe. male utentẽ. ale¬
ge dĩ aberrare faciunt ⁊ ꝑnitiose turpiterq cor

Expanded text:
di, ut qui voluerit non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fieri. Item c. 28: § 1. Si infidelitas fornicatio est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria, non est dubitandum, et avaritiam fornicationem esse. Quis ergo jam quamlibet illicitam concupiscentiam potest recte a fornicationis genere separare, si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur, quod propter illicitas concupiscentias, non tantum quae in stupris cum alienis viris aut feminis committuntur, sed omnino quaslibet, quae animam corpore male utentem a lege Dei aberrare faciunt, et perniciose
Abbreviated transcription (Latin):
simul effundi opes s dispensari. nͥ forte ut heli¬
seus qͥ boues suos occidit. ⁊ pauit pauꝑes ꝙ eo qd̃
habuit. ut nulla cura ten̾et᷑ domestica. s relictis
omĩb in disciplinã se ꝓpħicã daret. Itẽ. Est ⁊̃
illa ꝓbanda lib̾alitas. ut ꝓximos seminis tui ñ
despicias. si egere cognoscas. Meliꝰ enĩ ẽ ut ipse
subuenias tuis qͥb pudor ẽ ab aliis sũptũ depos¬
cere. aut aliqͦ postulare subsidiũ necessitatis:
Non tñ ut eo illi ditiores fieri uelint ex eo qd̾ tu
potes ꝯferre iopib Causã enĩ p̃stat natura. s
gr̃a. Neq enĩ ꝓpt̾ea te dõ dicasti ut tuos diuites¬

Expanded text:
simul effundi opes, sed dispensari, nisi forte, ut Helisaeus, qui boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo, quod habuit, ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati: non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; causa enim praestat, non gratia. Neque enim p
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiã ꝑpeti. qm̃ p̃tendere inclem̃tiã. Nos
aliqñ in inuidiã incidimꝰ. qd̾̃ ꝯfregimꝰ uasa my¬
stica. ut captiuos redimeremꝰ. Idem suꝑ lucam.¬
nsingłis qͦ gen̾ib hominũ ꝯueniens tͥbuit sc̃s ioħs
baptista responsũ unũ om̃ib ita. publicanis ne
ult̃ p̃scͥptũ exigant. Militib: ne calũpniam
faciant. p̃damue reqͥrant: docens iccͥco stipendia
ꝯstituta miliciȩ. ne dũ sũptꝰ querit᷑. p̃do gͣssetur.
officiis. om̃ibꝰ etatib necessaria. ab om̃ĩb deferen¬
da. Non publicanꝰ. ñ miles excipit᷑: ñ agͥcola uł
urbanꝰ. diues ⁊ pauꝑ. om̃s in cõmune admonent᷑.
ut ꝯferant ñ habenti. Miscdĩa enĩ plenitudo uir¬
tutũ ẽ. ⁊ ido om̃ib ẽ ꝓposita ꝑfecte forma uirtu¬
tis. ne uestim̃tis alim̃tisq suis parcant. Miscdie

Expanded text:
invidiam perpeti, quam praetendere inclementiam; ut nos aliquando in invidiam 103 incidimus, quod confregerimus vasa mystica, ut captivos redimeremus, qusingulis quoque generibus hominum conueniens tribuit sanctus Baptista responsum, unum omnibus, ita publicanis, ne ultra praescriptum exigant, militibus, ne calumniam faciant, praedam requirant, docens idcirco stipendia constituta militiae, ne dum sumtus quaeritur, praedo grassetur. eptum, omnibus officiis, omnibus aetatibus necessaria et ab omnibus deferenda. non publicanus, non miles excipitur, non agricola uel urbanus, diues et pauper, omnes in conmune admonentur, ut conferant non habenti; misericordia enim plenitudo uirtutum est. et ideo omnibus est proposita perfectae forma uirtutis, ne uestimentis alimentisque suis parcant. mise
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ lib̾alitas ẽ in ipso qͦ pauꝑis dato m̃surã ten̾e.
ut abundes płib. ñ conciliandi fauoris gr̃a ultͣ
modũ fluere. Qcͥqͥd enĩ ex affectu puro ac sin¬
cero ꝓmit᷑. hoc ẽ decorũ ñ suꝑfluas edificatioes
aggredi. nec p̃t̾mitt̾e necessarias.⁊ maxime.
sac̾doti hoc ꝯuenit. honorare dĩ tr̃plũ honore
congruo. ut ⁊̃ hoc cultu aula di resplendeat.
largiri ꝑegrinis. ñ suꝑfluas s cõpetentes. Itẽ¬

Expanded text:
 liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: largiri peregrinis; non superflua, sed competentia:
Abbreviated transcription (Latin):
on satis ẽ bñ uelle. s ⁊̃ bene fac̾e. nec satis
tur cͥca domesticos fidi. Grandis culpa si te scien
te fidelis egeat. si scias eũ sine sũptu ẽẽ ⁊ famẽ to¬
lerare. erimas ꝑpeti. qͥ p̃sertĩ egere erubescit. si m
causã cetiderit. aut captiuitatis suoꝵ sauit calũme.
& ñ adiuues: si sit in carce ⁊ penis: suppliciis⁊
ꝓpt̾ debitũ aliqd̃ iustꝰ excruciet᷑. nã ⁊ si om̃ib debe¬

Expanded text:
on satis est bene velle, sed etiam bene facere. Nec satis reris circa domesticos fidei. Grandis culpa, si sciente te fidelis egeat, si scias eum sine sumptu esse, fame laborare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat, si in causam ceciderit aut captivitatis suorum, aut calumniae, et non adjuves, si sit in carcere, et poenis et suppliciis propter debitum aliquod justus excrucietur nam etsi omnibus debe
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃stiterit. hoc deuino uł frum̃to accipiat
qͦd mercandi catisa temꝑe statuto decretũ fue¬
rit. uenundare. C eterũ si specse ñ habuerit
necessariã: ipsum qͦd dedit sine ullo augmͣto

Expanded text:
raestiterit, hoc de vino vel frumento accipiat, quod mercandi causa tempore statuto decretum fuerit venundari. Ceterum, si speciem non habuerit necessarium, ipsum, quod dedit, sine ullo augmento
Abbreviated transcription (Latin):
tib debet ẽẽ sollicitũ. ꝓpt̾ea fr̃nitatẽ urãm sci¬
re uolumꝰ. hc̃ p̃sentẽ pb̃rm ad sedem aplicam
uenisse. nobusq uiolentiã ⁊ excõmunicationẽ
suã pordinẽ retulisse. qd̾ ⁊̃ sine. iusto legis tͣmi¬
te sua illi fuisset ablata eccłia similit̾ indicauir.
qͣm aliꝰ dato mini̾e sac̃dos ⁊eloductꝰ inuidie. u¬
surpare p̃sũpsit. Inde parentes eiꝰ magno dolore
cõpulsi. pb̃rm illũ qͥ suã tenebat eccłiam mox cõ¬
p̃hender̃ ⁊ oculos ci eruert̃. tñ ipse sepe dictꝰ sac̃¬
dos dic̃. qd̾ absq sua uoluntate sine consilio hoc
sit ꝑactũ. Qd̾ si ita ẽ. ut ipse nobis suo ore testa¬
tus ẽ uob̃ magnoꝑe p̃uidendũ ẽ. ut si ipse ca¬
nonice excõmunitatꝰ ñ ẽ: cͣanoniea suꝑ eũ fiat

Expanded text:
 debet esse sollicitum, propterea fraternitatem vestram scire volumus hunc praesentevenisse, nobisque violentiam et excommunicationem suam per ordinem retulisse; quod etiam sine justo legis tramite illi sua fuisset ablata ecclesia, similiter indicavit: quam alius dato munere sacerdos zelo ductus invidiae usurpare praesumpsit. Inde parentes ejus magno dolore compulsi presbyterum illum, qui suam tenebat ecclesiam, mox comprehenderunt, et ei oculos eruerunt. Tamen ipse saepe dictus sacerdos dicit quod absque sua voluntate et sine ejus consilio hoc sit peractum. Quod si ita est, ut ipse nobis suo ore testatus est, vobis magnopere providendum est, ut, si canonice ipse excommunicatus non est, canonica super eum fia
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad me qͦd in eccłiis frat̾nitatis tue
aliqͣ loca dudũ monast̾iis consetrata. nc̃ ha¬
bitacula clericoꝵ aut ⁊̃ laicoꝵ facta sunt. Dũq
hii qͥ sunt in eciłns confingunt se religiose uiue¬
re. mnonastiis p̃pom appetunt: ⁊ ꝑ eoꝵ uitã mo
monasti̾a destruunt᷑. Nemo enĩ potest eccłiasti
cis obsequiis. ⁊ c̾. I infra. Promde frat̾intas tua¬
si hoc qͦlibet in loco factũ ẽ. emendare. festinet.
qͥa ego nullomͦ patiar ut loca sacra ꝓ clericoꝵ
ui in sacro ordine sunt constituti: in monasteriis

Expanded text:
ervenit ad me quod in Ecclesiis fraternitatis tuae aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum, aut etiam laicorum facta sunt, dumque hi qui sunt in Ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt, et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest, ecis officiis etc. Et infra: § 1. Proinde fraternitas tua hoc, quolibet in loco factum sit, emendare festinet, quia ego nullo modo patior, ut sacra loca per clericorum Qui in sacro ordine sunt constituti in monasteriis
Abbreviated transcription (Latin):
rreligiosũ ꝓrsꝰ ⁊ exetrabilẽ iudica¬
mꝰ. si qͥsqͣm uł extͣneos in sua tuitione susceptos.
ñ om̃i fide: tota animi sui edificau̾it sc̃itate At
cũ olimpiꝰ diac̃ dilectiomi tuȩ felicis atq olimpii
sugg̾at᷑ auunculꝰ. eosq paruulos tutele uice sus¬
nusculis parentũ sic̃ asser̃t reliqͥt extorres. alia
retinendo. alia contͣ leges ⁊ iura uendendo. Itẽ¬

Expanded text:
rreligiosum prorsus et exsecrabile judicamus, si quisquam vel extraneos, in sua tuitione susceptos, non omni fide et tota animi sui educaverit sanctitate. Ac cum Olympius diaconus dilectionis tuae, Felicis atque Olympii suggeratur avunculus, eosque parvulos tutelae vice susbonisculis parentum, sicut asserunt, reliquit extorres, alia retinendo, alia contra leges et jura vendendo. GE
Abbreviated transcription (Latin):
& theodosuis uniuersas terras quȩ a colonis
temploꝵ in qualibet ꝓuintia uenditȩ. uel
ullo alio pacto alienatȩ sunt. ab his qͥ ppera
atq tont᷑ leges eas detiuent. nulla longi tẽ¬
pis p̃scͥpͥtione officiente. iubemꝰ restitus. ita
ut net p̃cium quide iniquis comꝑatorib re¬
ui. quas actiones alias tͥcenalis. decennalis.
uicenalis p̃scͥptio secludit. si loco religioso. cõ¬
petunt. qͣdragnita aimis elaudunt᷑. tisu capio

Expanded text:
tarum. Universas terras || que ad colonis templorum in qualibet provincie vendite vel ullo alio pacto alienate sunt, ab his, qui perperam atque contra leges eas detinent, nulla longi temporis prescriptione officiente iubemus restitui, ita ut ne pretium quidem iniquis comparatoribus resexta: Quas actiones alias tricennalis, decennalis, vicennalis praescriptio secludit, si loco religioso competunt, quadraginta annis clauduntur, usucapio
Abbreviated transcription (Latin):
tomus. Iubemꝰ eos qui rem aliqmͣ ꝑ contimi¬
um annoꝵ q̃draginta curricłm sme quadam
legitima int̾pellatione possederint. de possessioe
quicłe rei seu ddĩo nequaqͣ temoueri. Fincli¬
ones seu cuuulem canonẽ. uł aliã quandã prib¬

Expanded text:
. Jubemus eos, qui rem aliquam per continuum annorum quadraginta curriculum sine quadam legitima interpellatione possederint, de possessione quidem rei seu dominio nequaquam removeri; functiones autem, seu civilem canonem, vel aliam quampiam p
Abbreviated transcription (Latin):
romano pontifice quilibet laicus suꝑ his reschͥ¬
tum impetrauerit. Rescͥpͥta eñ quȩ contra ius
mom̃ti ẽs̃ censent᷑. Ttem Decimȩ dõ mandatȩ.
sacerdotib & leuitis seꝑate sunt: ut de sorte
añ uiuerent. qui i eiꝰ sorte coniuinerantus.
Non gͣ cuiꝰ qm̃ pͥulegio laicis conteli possunt.

Expanded text:
Romano Pontifice quilibet laicus super his rescriptum impetraverit. § 1. Rescripta enim, quae contra jus momenti esse censentur. § 2. Item: Decimae Deo mandante sacerdotibus et Levitis separatae sunt, ut de sorte Domini viverent qui in ejus sorte connumerantur. Non ergo cujusquam privilegio laicis concedi possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fideles caueant:⁊ ab hoc summoꝑe absti¬
neant. scientes hoc gnͣde scelus eẽ.⁊ in lege.
⁊ in ꝓph̃is. ⁊in eiuigłio ꝓhibitũ. Audiuimus
eiũ quosdã parupendere hoc scelus:⁊ leuem
qͦdammꝰ ꝑuris pęnitentiȩ modũ imponere.
qui ĩ debent nosse talem de ꝑiurio penitenti¬
am imponi deb̾e. qͣlem ⁊̃ de adultio. ⁊ fortu¬
catione. ⁊ de homicidio sponte cõmisso. ⁊ de
cętis criminalib uitiis. Si quis uͦ ꝑpetrato ꝑ¬
iurio. aut qͦlibet criminali peccato timens
ei penitentiã longã. ad confessionẽ ueni¬
re noluerit: ab eccłia repellendus ẽ. siue a
cõmunione. ⁊ consortio fideliũ. ut nullus cr̃

Expanded text:
fideles caveant, et ab hoc summopere abstineant, scientes hoc grande scelus esse, et in lege, et in Prophetis, et in evangelio prohibitum. Audivimus enim, quosdam parvipendere hoc scelus, et levem quodammodo perjuriis poenitentiae modum imponere. Qui nosse debent, talem de perjurio poenitentiam imponi debere, qualem et de adulterio, et de fornicatione, et de homicidio sponte commisso, et de caeteris criminalibus vitiis. Si quis vero perpetrato perjurio, aut quolibet criminali peccato, timens poenitentiam longam, ad confessionem venire voluerit, ab Ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum
Abbreviated transcription (Latin):
uerentia. annũ unũ peniteat. Si ꝓ damnatiõe
buerit: decẽ annos peniteat. At si recesserit ab
ecclł̃ia catholica ii cong̾gationẽ ħeticoꝵ ⁊ aliis
ꝑ suaserit. ⁊ pꝰea penitentiã egerit.xii. annos
peniteat. tres extͣ eccł̃iam. septẽ int̾ audientes.
i duos adhuc extͣ cõmuirionẽ. De his ita i ca¬
none dr. ut duodecimo anno cõmunionẽ fine
oblatiõe ꝑcipiant. Itẽ sꝵ pp.¬

Expanded text:
us, annum integrum poeniteat; si pro damnatione buerit, decem annos poeniteat. Si recesserit ab ecclesia catholica in congregationem haereticorum, et aliis persuaserit, et postea poenitentiam egerit, duodecim annos poeniteat, tres extra ecclesiam, septem inter audientes, et duos adhuc extra communionem. De his in canone dicitur, ut duodecimo anno communionem sine oblatione percipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
onstantinopolitanȩ ciuitatis ep̃m
habere oportet pͥmatus honorẽ post roma
Apłicȩ. sedi constantinopo

Expanded text:
onstantinopolitanae civitatis episcopum habere oportet primatus honorem post Romane sedi Constantinopo
Abbreviated transcription (Latin):
ex ȩterna ita medio quodã loco posuit abiqͣ
ut in eis usurpandis ini̾to rep̃hendat᷑ audatia:
in exsequendis iure laudat᷑ obȩdientia. Abrahã
si spontaneus in occidendo filio motus fuisset
exetrabilis haberet᷑: at iubenti dõ obsecundans
ono ammno officia uindicte possunt impleri.

Expanded text:
ex eterna, ideo medio quodam loco posuit aliqua, ut in eis usurpandis merito reprehendatur audacia, in exequendis iure laudetur obedientia. Abraham, si spontaneus in occidendo filio motus fuisset, execrabilis haberetur; at iubenti Deo obsecundans,heum: Officia vindicte possunt impler
Abbreviated transcription (Latin):
nis in se rationẽ habuit. nec sua delicta det̾¬
sit. nec cͥm̃ filioꝵ correxit. canis impudicꝰ dicendus
Uñ scͥptura dissimulans pͥuilegiũ p̃uȩ sencctittis
ait. Maledictꝰ ñ senior. s puer .c. annoꝵ. Appa¬
rit gͦ qd̾ illi ex accusatione p̃latoꝵ infames sint.
qͥ coꝵ uitã rep̃hendere. & lacerare. conant᷑. qͥ locũ
si regiminis ñ nomine tm̃. s uita & moribꝰ te¬
nent. Alii aũ potiꝰ laudabiles fuuit ex accusati

Expanded text:
nis in se rationem habuit, nec sua delicta detersit, nec crimen filiorum correxit, canis impudicusUnde Scriptura, dissimulans privilegium pravae senectutis, ait: Maledictus, non senior, sed puer centum annorum. Apparet ergo, quod hi ex accusatione praelatorum infames fiunt, qui eorum vitam reprehendere et lacerare conantur, qui locum sui regiminis non nomine tantum, sed vita et moribus tenent. Alii autem potius laudabiles fiunt ex accusatio
Abbreviated transcription (Latin):
& uera anime resũptione. in qua ueniat iudi¬
care uiuos & mortuos. Querendũ est etiã ab eo
ꝑ conditionẽ s ꝑ arbitriũ factus sit malus.
carnis & ñ alteriꝰ resurrectionẽ. si credat futu¬
rũ iudiciũ. & recepturos singulos ꝓhis quȩ in¬
hac carne gesserunt. uł penas uł p̃mia. si nup¬
tias ñ phibeat. si scd̾a matrimonia ñ damnet.
si carmũ ꝑceptionẽ ñ culpet. si penitentib re¬
conciliatis cõmunicet. si in baptismo omĩa pec¬
cata. id ẽ tam illud originale peccatũ contractũ
quã illa que uoluntarie admissa sunt dimittan¬
in his omĩb examinatus fuerit inuentꝰ plane.
instructꝰ. tunc cũ consensu clericoꝵ & laicoꝵ &
litani uł auctoritate ut p̃sentia ordinetur ep̃c.
Suscepto in nomine. xp̃i ep̃atu. ñ suȩ dilectioni¬
s nec suis morib. s patrũ diffinitionib acqui¬

Expanded text:
umptione, in qua veniet judicare vivos et mortuos. Quaerendum etiam ab eo, per conditionem, sed per arbitrium suum factus sit malus. carnis resurrectionem, si credat judicium futurum, et recepturos singulos pro his, quae in carne gesserunt, vel poenas, vel praemia, si nuptias non prohibeat, si secunda matrimonia non damnet, si carnium perceptionem non culpet, si poenitentibus reconciliatis communicet, si in baptismate omnia peccata, id est tam illud originale contractum, quam illa, quae voluntarie admissa sunt, dimittanin his omnibus examinatus fuerit inventus plene instructus, tunc cum consensu clericorum et laicorum et litani vel auctoritate vel praesentia ordinetur episcopus, suscepto in nomine Christi episcopatu, non suae dilectioni nec suis moribus, sed his Patrum definitionibus adqui
Abbreviated transcription (Latin):
dum qͦ canones antiqui dant licentiã sint lib̾i.
& tñ a patͦcinio eccłiȩ tam ipsi qmͣ ab eis ꝓgeniti
ñ recedant. Ab aliis qͦ lib̾tati traditi & eccłie
comm̃dati. patͦcinio ep̃i colligant᷑. & ne cuigmͣ
ginquitate temꝑis ut sepe fit. obscuret᷑ condi¬
tio originis. temꝑe suȩ manumissionis scribad
lib̾ti suã ꝓfessionẽ: qua se ꝓfiteant᷑ de famlia
eccłiȩ. ẽẽ. & ab eiꝰ obsequio se numqͣ recessuros.

Expanded text:
dum quo canones antiqui dant licentiam, sint liberi, et tamen a patrocinio ecclesiae tam clerici quam ab eis progeniti non recedant, ab aliis quoque libertati traditi et ecclesiis commendati patrocinio episcopi colligantur, et ne cuiquam ginquitate temporis obscuretur conditio originis, tempore suae manumissionis scribant liberti professionem qua se profiteantur de familia esse ecclesiae, et ab ejus obsequio se nunquam recessuros.
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃mꝰ renouarent᷑. fictus sum traq executor
uet̾is constituti: ñ ꝓmulgator noui. Quicũq
em̃ in heresim semel damiiatã labit᷑: eiꝰ dam¬
natione seipsũ inuoluit. Idem.
Ion ẽ. rerͣc¬
tandũ qd̾ semel synodꝰ statuit contͣ uiiãqm̃q:

Expanded text:
tantummodo renovaretur. Factus sum itaque exsecutor veteris constituti, non promulgator novi. Quicunque enim in haeresim semel damnatam labitur, ejus damnatione se ipsum involvit. C. II. Non est retractandum quod semel synodus statuit contra unamq
Abbreviated transcription (Latin):
limũ. maioꝵ meoꝵ reuoluã sententias. fue¬
rat qͦ de illo qͦqͦ pacto. ut ⁊̃ iꝑsi cõmeministis.
aliqͥd utiq gͣuiꝰ constitutũ. Uerũ qm̃ id ꝑ tu¬
morẽ falsũ ut asseritis subreptũ huic sedi &
elicitũ ꝑ insidias demonstrat᷑. qͥa res ad salutẽ
ur̃is assertionib uobisq tã bonis. tã catis. ñ
tia ac postulatione epm fõtinũ habetote. lici¬
tũ ẽ ista constituere ut dep̃camini. & nr̃am
in meliꝰ conu̾sam sententĩa labore uł testimo¬
a me sepissime cõꝑbatũ. nolite expectare ut di¬
acomi gͣclu expoliet᷑. S ollicitos eni uos ꝓ salu¬

Expanded text:
limum, majorum meorum revolvam sententias . Fuerat de illo quoque pacto, ut etiam ipsi commeministis, aliquid utique gravius constitutum. Verum quia id per rumorem falsum, ut asseritis, subreptum huic sedi et elicitum per insidias demonstratis, quia res ad salutem vestris assertionibus, vobis tam bonis, tam charis, tia, ac postulatione episcopum Fotinum Habetote. Licitum est ita constituere, ut deprecamini, et nostram in melius conversam sententiam labore, vel testimoa me saepissime comprobatum nolite exspectare, ut diaconi gradu exspolietur. Sollicitos enim vos pro salu