comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
totũ annũ eo modo ñfit. Qd̃q maxi¬
me p̃te̾undũ ñ ẽ. pͥma semꝑ de ueteri:
sequens de nouo testam̃to sũpta ẽ. Qd
inquirentib nob̃ splendida beati gre¬
gorii doctrina iuã intelligentie ꝓtinꝰ
aꝑuit: ait nãq. Bene duo cherubin que
ꝓpͥtiatoriũ regunt se se inuic̃e aspitũt:
u̾sis uultib inꝓpitiatoriũ. Cherubin
qppe plenitudo scientie dr. Et qͥd ꝑduo

Expanded text:
totum annum eo modo non fit. Quodque maxime praetereundum non est, prima semper de Veteri, sequens de Novo Testamento sumpta est. Quod inquirentibus nobis splendida beati Gregorii doctrina viam intelligentiae protinus aperit. Ait namque: Bene duo cherubim, quae propitiatorium tegunt, sese invicem aspiciunt, versis vultibus in propitiatorium. Cherub quippe plenitudo scientiae dicitur. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
significate st̃: & nunc oꝑiunt faciem
cordis udeoꝵ. De his gͦ tenebris exite.
& uidete intenta cont̾ẽplaciõe illũ
qui nos uocauit in ammirabile lum̃
suũ. regẽ magnũ. regẽ pacificũ. in
diademate sp̃ineo. qd̾ ẽ caritatis. &
magne miserationis ornam̃tũ: qͦ
coronauit eũ mat̾ sua finagoga. in
hac die despensionis eiꝰ: qua ut dic̃¬
tũ ẽ nasciture sibi sponse eccłie. in
leticia cordis sui pͥma elem̃ta ꝓdux̃.

Expanded text:
significatae sunt, et nunc operiunt faciem significatae sunt, et nunc operiunt faciem cordis Judaeorum. De his ergo tenebris exite, et videte intenta contemplatione illum, qui vos vocavit in admirabile lumen suum , regem magnum, regem pacificum, in diademate spineo, quod est charitas et magnae miserationis ornamentum, 337 quo coronavit eum mater sua Synagoga, in hac die desponsationis ejus, qua, ut dictum est, nasciturae sibi sponsae Ecclesiae in laetitia cordio sui, prima elementa
Abbreviated transcription (Latin):
tis actib & pompis suis. Igit᷑ ut su¬
pͣdictũ ẽ longe racionabilius fuit.
ut lancea militis latꝰ dñi aꝑiret᷑. ꝙͣ
ut eiꝰ crura frang̾ent᷑. Rationabiliꝰ
inqͣm ac decentiꝰ tanto salutis fuit
artifici. ualdeq accessit ad pulcͥtu¬
dinẽ oꝑis. ut illud sibimortuo de
lat̾e subducẽt. unde nasc̾e̾t᷑ eccłia:
qui dormienti ade. costã. eduxit un¬
de formaret᷑ eua. Hac enĩ similitu¬
dine qͥd pulchriꝰ. qͥd elegantiꝰ. qͥd
dultiꝰ: Siquidẽ ille pͥmꝰ adã obdor¬
miũ: iste scd̾s ut dictũ ẽ. surrectu¬
rꝰ obiit. Illi dñs soporẽ inmisit:
huic pat̾ calicẽ passionis dedit.
Eg̃dimini gͦ & uidete filie syon. re¬
gem salomonẽ indiademate qͦ coro¬
nauit eũ mat̾ sua: indie desponsio¬
nis eiꝰ. & indie leticie cordis eiꝰ. Eg̾di¬
mini inqͣm de tenebris illis. que suꝑ
t̾rã facte sunt ab hora sexta usq ad ho¬
rã nonã. inmode illis que ꝑistas

Expanded text:
tis actibus et pompis suis. Igitur, ut sutis actibus et pompis suis. Igitur, ut supradictum est, longe rationabilius fuit, ut lancea militis latus Domini aperiretur, quam ut ejus crura frangerentur. Rationabilius, inquam, ac decentius tanto fuit salutis artifici, valdeque accessit ad pulchritudinem operis, ut illud sibi mortuo de latere educeret, unde nasceretur Ecclesia, qui dormienti Adae costam eduxit, unde formaretur Eva . Hac enim similitudine quid pulchrius, quid elegantius, quid dulcius? Siquidem ille primus Adam obdormivit, iste secundus, ut dictum est, surrecturus obiit. Illi Dominus soporem immisit, huic Pater calicem passionis dedit. « Egredimini ergo et videte, filii Sion, regem Salomonem in diademate suo, quo coronavit cum mater sua, in die desponsationis ejus, et in die laetitiae cordis illius . » Egredimini, inquam, de tenebris illis, quae super terram factae sunt ab hora sexta usque in horam nonam . Imo de illis, quae per istas
Abbreviated transcription (Latin):
qr diuinꝰ ordo nr̃e salutis utrũq
deposcit. Sanguine nãq redimi¬
mͦ: aqua abluim᷑. Nec ad hoc re¬
dẽptisumꝰ ut tales nos ille possi¬
deret: quales eramꝰ priꝰ. Unde ce
apłs. Non enĩ in qͥt uocauit nos
ds̃ in immunditiã: s ĩseificationẽ
cõmemorasset peccata: & hec inquit
fiustis. s abluti estis. s sc̃ificati estis.
& cet̾a. Ut gͦ eet unde apeccatis la¬
uarem. aqͣ que corporales tantũ
lauare poterat sordes. sanguini qͥẽ
p̃cium nr̃e redẽptionis sociata ẽ. &
eiꝰ socierate uirtutẽ atq auctorita¬
tẽ sumpsit: ut abluendas inuisibi¬
les peccatoꝵ sordes. digna sit sc̃o cõ¬
parari spiritui. Societate inqm ui¬
uifici ac p̾ciosi sanguinis hoc acce¬
pit. ut cõpararet᷑ uera similitudi¬
ne rubro mari: ꝑ qd̾ saluatꝰ ppłs
tͣnsiuit pharaone submerso cũ c̾rib
& equitib sius.Nam fugientes egyp¬
sionis t̾rã tͣnsinittit: diabolũq ꝑ¬
sequentẽ penitꝰ absorbet. cũ p̾teri¬

Expanded text:
 divinus ordo nostrae salutis utrumque depoposcit. Sanguine namque redimimur, aqua abluimur. Nec ad hoc redempti sumus, ut tales nos ille possideret, quales eramus prius. Unde et Apostolus: « Non enim, inquit, vocavit nos Deus in immunditiam, sed in sanctificationem commemorasset peccata: « Et haec, inquit, fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis , » etc. Ut ergo esset unde a peccatis lavaremur, aqua, quae corporales tantum lavare poterat sordes, sanguini, qui est pretium nostrae redemptionis, sociata est, et ex ejus societate virtutem atque auctoritatem sumpsit, ut ad abluendas invisibiles peccatorum sordes, digna sit sancto cooperari Spiritui. Societate, inquam, vivifici ac pretiosi sanguinis hoc accepit, ut comparetur vera similitudine Rubro mari, per quod salvatus populus transivit, Pharaone submerso cum curribus et equitibus suis . Nam fugientes Aegypsionis terram transmittit, diabolum persequentem penitus absorbet cum praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
Rime namq misse offitiũ. dñs
dixit ad me filiꝰ m̃s estu. egoho¬
die genuite: diuna filii natiuitatẽ
pene ꝑom̃s partes suas manifeste ꝯ¬
memorat. Nã hodie ut beatꝰ ait augͦ
se desierit. nec futurũ qͣsi nondũ sit.
s p̾sens tantũ. qr quicquid et̾nũ ẽ sem

Expanded text:
rimae namque missae officium: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te , divinam Filii Dei nativitatem pene per omnes partes suas manifeste commemorat. « se desierit, nihilque futurum, quasi nondum sit, sed praesens tantum; quia, quidquid aeternum est, sem
Abbreviated transcription (Latin):
Ego exore altissimi ꝓcessi: pͥmogenita
ante omñe creatura. Ipse enĩ qͥ scd̃m
humanã natiuitatẽ pꝰt ioħem & pt ali¬
os multos scõs uenit: scdm altiorẽ glo¬
riã & gr̃e in labiis suis diffuse pͥuilegi¬

Expanded text:
imi prodivi, primogenita ante omnem creaturam . » Ipse enim, qui secundum humanam naturam post Joannem, et post alios multos sanctos venit, secundum altiorem gloriam, et gratiae in labiis suis diffusae privilegi
Abbreviated transcription (Latin):
itu. ĩ gradali. ĩ alła. & in ꝯmunione: nã
offerenda letent᷑ celi. letantib & angłis
& gła in excelsis canentib succinit. & in
collectis natiuitatis quidẽ dñi ꝯmemo¬
ratio fit. s incarnatio u̾bi nec in illis ad¬
huc expͥmit᷑ s magis claritas ueri lu¬

Expanded text:
itu, in graduali, in alleluia, et in communione: nam offerenda: Laetentur coeli , laetantibus angelis et gloria in excelsis canentibus succinit, et in collectis nativitatis quidem Domini commemoratio fit, sed incarnatio Verbi nec in illis adhuc exprimitur, sed magis claritas veri lu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑunũ illud dictũ splendide ac uene¬
rande dignitatis: qd̾ impurꝰ heluidius
cecis ñ uidens ocłis & uenerari nesciens.
in ꝯtumeliã uertit intemerate & ꝑpe¬
tue uirginis: hoc enĩ ibilegis. & pepit fi¬
liũ suũ pͥmogenitũ: heliudio quid̃ẽ pu¬
tide argum̃tante. qd̾ alios beata maria
filios habuerit de ioseph. qͥ fr̃es dm̃
dicti st̃. eo qd pͥmogenitũ illũ eiũgłista
dixerit. pͥmogenitũ ñ dici asserẽs illũ.
responsũ ẽ abeato ieronimo. pͥmoge¬
unigenitũ ẽẽ pͥmogenitũ: s ñ ꝯu̾ti. ñ¬
enĩ om̃is pͥmogenitꝰ ẽ euã unigenitꝰ.
Cet̾um uenerabilit̾ accipiendũ ẽ. neq
euũgłistã disertissimũ cã suꝑflue pͥmo¬
genitũ posuisse. ut ad matr̃e referret
cuiuis matͥ sit pͥmogenitũ parere. tota
suꝑiori narratione firmauerat:
beda quoq suꝑ eundẽ lucã idipsũ sen¬
tiente. Nã pͥmogenitꝰ ẽ om̃is creature.¬

Expanded text:
unum illud dictum splendidae et venerandae dignitatis, quod impurus Helvidius caecis non videns oculis, et venerari nesciens, in contumeliam vertit intemeratae et perpetuae Virginis. Hoc enim ibi legis, « et peperit filium suum primogenitum . » Helvidio quidem putide argumentanti, quod alios beata Maria filios habuerit de Joseph, qui fratres Domini dicti sunt, eo quod primogenitum illum evangelista dixerit, primogenitum non dici asserens eum, curesponsum est a beato Hieronymo primogeunigenitum esse primogenituenitus . Caeterum venerabilius accipiendum est, neque evangelistam disertissimum tam superflue primogenitum posuisse ut ad matrem referret, cuivis matri sit primogenitum parere, tota superiori narratione firmaverat, Beda quoque super eumdem Lucam idipsum sentiente. Nam primogenitus est omnis creatur
Abbreviated transcription (Latin):
citius elucet. Nã in euũgłio diei p̃¬
sentis in cantico beate uirginis dig¬
nũ illud memoria dictũ ẽ. qd̾ pa.¬
tent̾ ad ipsos apłos attinet: depo¬
suit potentes de sede & exaltauit
humiles. Nã de sede sp̃ualis
magisterii de cathedra moysi: depo¬
suit potentes de sede. id ẽ suꝑbos scri¬
bas & phariseos. & exaltauit in eandẽ
sede humiles apłos. sic̃ alias ipse dñs.¬

Expanded text:
citius elucet. Nam in Evangelio diei praesentis, in cantico Beatae Virginis dignum illud memoria dictum est, quod patenter ad ipsos apostolos attinet: « Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles . » Nam de sede spiritualis magisterii, de cathedra Moysi, deposuit potentes de sede, id est superbos, scribas et pharisaeos, et exaltavit in eamdem sedem humiles apostolos. Sicut alias ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
iuditii factũ ẽ. & cũ hec diceret beata
uirgo. ꝓpe erat dñs scilicet inutero
eiꝰꝰ Bene congruit hic introitꝰ. ꝓpe
esto dñe & om̃s iue cue ueritas. Et qr
florente tunc uirga radice iesse iam
de plenitudine eiꝰ accipiens ioħs
ant fastidiosum ẽ. Cõmunio tandẽ
ecce dñs ueniet. & om̃s sc̃i eiꝰ cũ eo.
adeoꝵde̾ ꝑspicue spectat glorifica¬
tionẽ apłoꝵ: qui cũ eo uenturi st̃

Expanded text:
judicii factum est, et cum haec diceret beata Virgo, prope erat Dominus, scilicet in utero ejus, bene congruit hic introitus: Prope esto, Domine, et omnes viae tuae veritas . Et quia florente tunc virga de radice Jesse, jam de plenitudine ejus accipiens Joannes, ant, fastidiosum est. Communio tandem: Ecce Dominus veniet, et omnes sancti ejus cum eo , ad eorumdem perspicue spectat glorificationem apostolorum, qui cum eo venturi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
de qua supͣdictũ ẽ. hodierne & om̃i¬
um dñicaliũ ꝓcessionũ causã sermo
recurrat: nunqͥd uł tunc qͣndo unde¬
cĩ discipłi abierunt in galileam.
inmont̾e sicut constituit illis dñs
iħc. hanc beatam dequa loquim᷑
mariã p̾terierunt. & absq illa iuiden¬
tes ad orauer̃t: Immo non alias qͣm
in domũ ipsius: ñ aliũ in montẽ ab¬
ierunt ut uident eũ. qͣm in illum
suꝑ que ciitas eiꝰ nazareth sita erat.
sicut iam dictũ ẽ. Igit᷑ pulchre &
laudabiliter ut supͣdiximꝰ traditũ
ẽ. a nr̃is maiorib ut in hodierna cũcꝰ¬
tisq ꝑannũ dñicalib ꝓcessiõib beate
d̾i genitricis meriam pͥma statiõe
uisitemꝰ eandem obcausam. qua

Expanded text:
de qua supra dictum est, hodiernae et omnium dominicalium processionum causam sermo recurrat, nunquid vel tunc, quando undecim discipuli 93 abierunt in Galilaeam in montem, sicut constituit illis Dominus Jesus, hanc beatam, de qua loquimur, Mariam praeterierunt, et absque illa videntes eum adoraverunt? Imo non alias quam in domum illius, non alium in montem abierunt, ut viderunt eum quam in illum super quem civitas ejus Nazareth sita erat, sicut jam dictum est. Igitur pulchre et laudabiliter, ut supra diximus, traditum est a nostris majoribus, ut in hodierna, cunctisque per annum Dominicalibus processionibus, beatae Dei Genitricis memoriam prima statione visitemus, eamdem o
Abbreviated transcription (Latin):
emicuit: qͣm singularib huiꝰ regi¬
ne angłoꝵ meritis. cuiꝰ ex carne sine
uiro xꝰ ut lapis de monte sine ma¬
nib ẽ editus: Et quo inuertice mõ¬
tiũ tantũ mirre. idẽ mortificationis.
cũ thuris. id ẽ pie orationis odorib
inueniri potuit. qͣncũ in huiꝰ beate
uirginis anima qͣm singłarit̾ dñi¬
ce p̾assionis gladiꝰ ꝑtnsierat: Adhũ
gͦ montẽ myrre uadimꝰ. & nos sepe
dicta statiõe ad scãm mariã diuerten¬
tes: & ipsa quoq eloquia cerui emissi.
de quo sup̃dictũ ẽ eloqͥa pulchritu¬
dinis. quib illic de baptizandis om̃ib̃
mandauit gentib exultantes mystice e¬
ꝓmimꝰ hac die cantando. tota puleꝰ
es. Nota namq omĩum pene senten¬
tia doctoꝵ ẽ. nouã his uerb̾ eccłiam
delibano uenire: id ẽ de candidatio¬
maria matre fidei nr̃e adiuuante .i.¬

Expanded text:
eminuit, quam singularibus hujus reginae angelorum meritis, cujus ex carne sine viro Christus, ut lapis de monte sine manibus , est editus? Et quo in vertice montium tantum myrrhae, id est mortificationis, cum thuris, id est, piae orationis odoribus inveniri potuit, quantum in hujus beatae Virginis anima, quam singulariter Dominicae passionis gladius pertransierat. Ad hunc ergo montem myrrhae vadimus et nos, saepe dicta statione ad sanctam Mariam divertentes, ipsa quoque eloquia cervi emissi, de quo supra dictum, « eloquia pulchritudinis , » quibus illic de baptizandis omnibus gentibus mandavit, exsultantes mystice depromimus hac die cantando: Tota pulchra es. Nota namque omnium pene sententia doctorum est, novam his verbis Ecclesiam de Libano venire , id est, candidatioere, Maria matre fidei nostrae adjuvante, i
Abbreviated transcription (Latin):
illi nuliꝰ eoꝵ nominatim edixit. S ab¬
sit. hoc ab illo qui in lege sua patr̃e &
matrem honorare p̃cepit. Absit in¬
qm: ut matrẽ ꝓpter se doloris gladio
tnͣsuerberatã. tam dura negligentia
talis filius in honorauerit. Non sic apłi¬
ca sc̃e romane ȩccłiȩ sensit ueritas:
que hanc beatã ierłm in pͥncipio leti¬
cie sue ꝓposuit. Nam cũ hac pͥma die
pasche stationẽ adhanc de qua loqͥ¬
m̃ scãm mariã misse offitio p̃scͥpsit:
qͥd aliud qm ierłm in pͥncipio leticie
sue ꝓposuit: Si eñ om̃is anima timẽs¬

Expanded text:
illi, nullus eorum nominatim edixit. Sed abilli, nullus eorum nominatim edixit. Sed absit hoc ab illo, qui in lege sua patrem et matrem honorare praecepit , absit, inquam, ut matrem propter se doloris gladio transverberatam , tam dura negligentia talis filius inhonoraverit. Non sic apostolica sanctae Romanae Ecclesiae sensit veritas, quae hanc beatam Hierusalem in principio laetitiae suae proposuit. Nam, cum hac prima die Paschae stationem ad hanc, de qua loquimur, sanctam Mariam missae officio prescripsit, quid aliud quam Hierusalem in principio laetitiae suae proposu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ñ defraudans honore. uictoriã
suã annuntiauit: & dulcia carnis
sue uulnera. qͣm illi ueram de carne
sua carnẽ conceptã peꝑit. de oscu¬
landa p̃buit. Quid gͦ: Repugnare
hoc udebitur euũgłio. reserenti qd̾
surgens iħc pͥmo marie magdalene
apparuit: Absit. S om̃ib beatam
uirgniem matr̃e excipimꝰ testib p̃oi¬
dinatis. quos solos nominare ad euu
illam nunciare decebat: ut u̾baeius
tanꝙͣ deliram̃ta uiderent᷑ ante apłos:
Si eni extraneaꝵ u̾ba feminarũ uisa
sunt ante eos tanqͣm deliram̃ta: qͦmͦ
ñ mag̃ matrem amore filii delirare.
credent: Uerissime gͦ matri filiꝰ resur¬
gens apparuit: s illa ut abinitio cepat
ita ce nunc ꝯseruabat omĩa uerba hec:
conferens incorde suo. Quod si iccirco
uerũ ñ uidet᷑ quia nullꝰ euũglistaꝵ
scriptis h attestatur: consequens ẽ
qd̾ nunqͣm pꝰt resurrectionẽ suã uisꝰ
sit matri qi qndo uł ubi apparuerit

Expanded text:
nem non defraudans honore, victoriam nem non defraudans honore, victoriam suam annuntiavit, et dulcia carnis suae vulnera, quam illa veram de carne sua carnem conceptam peperit, deosculanda praebuit. Quid ergo? repugnare videbitur Evangelio, referenti quod surgens Jesus primo Mariae Magdalenae apparuit? Absit. Sed omnibus, beatam Virginem matrem excipimus, testibus praeordinatis, quos solos nominare ad Evanillam nuntiare decebat, ut verba ejus tanquam deliramenta viderentur ante apostolos? Si enim extranearum verba feminarum visa sunt eis tanquam deliramenta , quomodo non magis matrem amore filii delirare crederent? Verissime ergo matri Filius resurgens apparuit, sed illa, ut ab initio coeperat, ita et nunc « conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . » Quod si idcirco verum non videtur, quia nullus evangelistarum scriptis hoc attestatur, consequens est quod nunquam post resurrectionem suam visus sit matri, quia quando, vel ubi apparuerit
Abbreviated transcription (Latin):
in huiꝰmi ꝓcessionib cunctis ꝑ annũ
añicis beate di genitricis memoriã
pͥma statione uisitemꝰ. decantando
quodlibet qd̾ eiꝰ ꝓpͥũ sit: eaq saluta¬
ta & oratione dicta. tunc demũ ꝓces¬
sionem ordine sup̃dicto ꝑagamꝰ. Sicq
feruente sacre religionis studio ẽ. ꝓ¬
uisũ. ut infra claustrũ habeat᷑ eiꝰdẽ
beate uirginis diuersoriũ: scilicet sa¬
eratũ in ipsius honore. maxime ꝓpt̾
hoc ipsum ꝓpͥũ nominis eiꝰ oratoriũ.
Quid euũgłice fidei conuenientius
xp̃iana sedulitas cõminisci potuit.
qͥd pulchriꝰ. qͥd uenerabiliꝰ. quã con¬
gratulari matri uirgini suꝑ resur¬
rectionẽ unigeniti iam ñ morituri:
in cuiꝰ passione gladiꝰ animã eiꝰ ꝑtͣnͣ¬
siit : ꝑpendere gestit xp̃iana deuo¬
tio. qnͣtus torrens gaudii repente in¬
undans. locũq uulneris replens. a¬
nima eiꝰ ferro doloris confossam in¬
ebriauit: ut rediuiuus filiꝰ illi ante
om̃s fortasse mortales. mat̾no uirgi¬

Expanded text:
in hujusmodi processionibus, cunctis per annum Dominicis beatae Dei Genitricis memoriam prima statione visitemus, decantando quodlibet, quod ejus proprium sit, eaque salutata et oratione dicta tunc demum processionem ordine supradicto peragamus. Sicque fervente sacrae religionis studio provisum est, ut infra claustrum habeatur ejusdem beatae Virginis diversorium, scilicet sacratum in ipsius honore, maxime propter hoc ipsum proprium nominis ejus oratorium. Quid Evangelicae fidei convenientius Christiana sedulitas comminisci potuit? Quid pulchrius, quid venerabilius, quam congratulari matri Virgini super resurrectione unigeniti, jam non morituri, in cujus passione gladius animam ejus pertransivit? Perpendere gestit Christiana devotio, quantus torrens gaudii repente inundans, locumque vulneris replens, animam ejus ferro doloris confossam inebriavit, cum redivivus Filius, illi ante omnes fortasse mortales, materno Virgi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ierłm. quod ẽ uisio pacis: qnͣto
magis ista terq quaterq beata uir-¬
go dicenda ẽ ierłm. que benedicta
inter om̃s mulieres uidit filiũ suũ. pa¬
utraq unũ: Ipsa p̃omĩb. ipsa an¬
te om̃s uidit hanc nr̃am pace. ipsa ẽ
ierłm pulchra. electa. suauis & for¬
mosa: qm uiderunt filie syon. & bea¬
tam dixerunt & regie laudauerũt¬
eã. Dũ gͦ hac hodierna statione sca

Expanded text:
quoque Hierusalem, quod est visio pacis: quanto magis ista ter quaterque beata Virgo dicenda est Hierusalem, quae « benedicta inter omnes mulieres , » vidit Filium suum pautraque unum . » Ipsa prae omnibus, ipsa ante omnes vidit hanc nostram pacem, ipsa est Hierusalem, pulchra, electa suavis et formosa, quam viderunt filiae Sion , et beatam dixerunt, et reginae laudaverunt. Dum ergo hanc h
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste dm ꝓnuntiat. Pariet inqͥt
filiũ. & uocab̾ nom̃ eiꝰ iħm. Ipse enĩ
saluũ faciet ppłm a peccatis eoꝵ. Sal¬
uare enĩ apeccatis soliꝰdi ẽ. Hec eacłe
tria. id ẽ mortalẽ hominẽ. regẽ atq
dm. tres magi postmodũ mysticis mu¬
nerib testati st̃. mira scĩ sp̃c oꝑante¬
genti ꝓmiserat: eacde cuncta subito
ad disceret bruta & indocta qͦndã gen¬
tilitas. Igit᷑ bene & quomͦ cȩlestiũ mis¬
terioꝵ inspector̾e decuit. sic sacra xp̃i
gen̾atio ꝯtexta ẽ ut duceret᷑ ad ioseph.
ad quẽ ut dictũ ẽ ultima quidẽ. s
optima repmissio facta ẽ: que sic fi¬
nit᷑. ipse eñi saluũ faciet ppłm suũ a
peccatis eoꝵ. Qd̃ & pinde maxime¬

Expanded text:
inquit, filium, et vocabis nomen ejus Jesum; ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . » Salvare enim a peccatis, solius Dei est. Haec eadem tria, id est mortalem hominem, regem, atque Deum tres magi postmodum mysticis muneribus testati sunt, mira sancti Spiritpromiserat, eadem cuncta subito addisceret bruta quondam et indocta gentilitas. Igitur bene et quomodo coelestium mysteriorum inspectatorem decuit, sic sacra Christi generatio contexta est, ut deduceretur ad Joseph, ad quem, ut dictum est, ultima quidem, sed optima repromissio facta est, quae sic finitur: « Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eo
Abbreviated transcription (Latin):
uerat nc̃ forte aliqͥs. cur eiũigłista
cũ posset ababrahã uł dauid il¬
lã tenere lineã gen̾ationis. qua carna¬
lẽ beate uirginis patrẽ & ipsã uirginẽ.
matrẽ filiũq ꝯtingẽt ex ea nascent̃e: cur
ita ꝯtexere maluit. ut ad ioseph descen¬
deret: qui sine dubio carnalis xp̃i pat̾
debuisset: si hoc eũigłista intendisset
qͦs uł quales ꝑpatres: carnalẽ dauid
uł abrahe gen̾ationẽ caro xp̃i ꝯting̾et.
S ñ hoc intendit quippe cũ ñ t̾a mag

Expanded text:
erat nunc forte aliquis cur evangelista, cum possit ab Abraham vel David illam tenere lineam generationis, qua carnalem beatae Virginis patrem, et ipsam Virginem matrem, filiumque contingeret ex ea nascentem, cur ita contexere maluit, ut ad Joseph descenderet, qui sine dubio carnalis pater Chridebuisset, si hoc evangelista intendisset, quos vel quales per patres carnalem David vel Abrahae generationem caro Christi contingeret. Sed non hoc intend
Abbreviated transcription (Latin):
longa linea piscatoris scłi huiꝰ fluctib
iniecta ẽ: insũmo hamũ ferreũ ha¬
bens mnesca. idẽ uerũ dm̃ in carne
uera ad capiendũ leuiatha n serpen¬
tẽ magnũ. humanas uelud / piscis
exiguos deuorantẽ animas. Constat
uͦ qr ñ carni s ferro linea piscatoris
quicũq xp̃i ñ carnalis sit pat̾. s. fidĩ
& sup̃dicte ꝓmissionis penultimꝰ he¬
res. quasi non carni s hamo ferreoli¬
nea subligata ẽ¬
uperiꝰ ĩa dictũ ẽ dñica nocte sit.¬
xp̃m natũ fuisse. uidelicet ut qͣ
die dixit dñs fiat lux. & facta ẽ lux.
eadẽ die uere nob̾ lux in tenebris exore¬
ret᷑: add̾e nc libet & illd̾ qd ide mirabi¬
lis plastes nr̃ qͥ ut dictũ ẽ dnĩca nocte
natꝰ ẽ. feria sexta conceptꝰ ẽ. Nlã si suꝑiꝰ
scͥptos illiꝰ anni quinq concurrentes
uni aprił regłari aditias: fiunt sex.
habet᷑. qnͣdo dñic̃a annuntiationẽ
habemꝰ. Igit᷑ piũ atq pulchrũ ordiñe
ꝓuid̾aq disposition̾e ĩ hoc salutis

Expanded text:
toris, saeculi hujus fluctibus injecta est, in summo hamum ferreum habens in esca, id est verum Deum in carne vera ad capiendum Leviathan, serpentem magnum, humanas, velut pisces exiguos, devorantem animas . Constat vero quia non carni, sed ferro linea piscatoris qui cum Christi non carnalis sit pater, sed fidei et supradictae promissionis penultimus haeres, quasi non carni, sed hamo ferreo linea subligata euperius jam dictum est Dominica nocte Christum natum fuisse, videlicet, ut qua die dixit Deus: « Fiat lux, et facta est lux , » eadem die vera nobis lux in tenebris exoriretur. Addere nunc libet et illud, quod hic idem mirabilis Plastes noster, qui, ut dictum est, Dominica nocte natus est, feria sexta conceptus est. Nam si superius scriptos illius anni quinque concurrentes uni Aprilis regulari adjicias, fiunt sex. habetur, quando Dominicam annuntiationem habemus. Igitur pium atque pulchrum ordinem, providamque dispositionem in hoc salutis
Abbreviated transcription (Latin):
ad se missos audiert̃. ut achaz cui cum
dixiss ꝓph̃a. pete tͥ signũ adño. paulo
huiꝰ modi contexuit: qr ꝑ illos autͣ il¬
los huiꝰ incarnationis ꝑmissio facta ẽ.
Nec uͦ dubiũ quin illoꝵ om̃iũ primꝰ
abraham. ultimꝰ beatꝰ iosephextiterit:
adquẽ tunc sermofactꝰ ẽ di: qnͣdo illi
dictũ ẽ. Iosephfili dauid: noli time ac
ciꝑe mariã coniugẽ tuã. Notandũ
atq abraham ceteris insigniꝰ nomina¬
ti sunt dicente euugłista: liber gen̾a¬
tionis iħu xp̃i filii dauid filii abrahe.
hic quoq beatꝰ ioseph ñ natura carniᷤ.
s affectu & offitio pat̾ dñi ñ minꝰ excel¬
lent̾ nominat᷑: cũ in eadẽ gen̾atione
appellat᷑ uir marie. hic autẽ dr ei ab
angło. ioseph filii dauid & cet̃a. Cũgͦ
sint tres pͥmi. tres nominatissimi. a¬
brahã. dauid. iosep: nominati inqm
interom̃s illos ad quos reꝓmissio facta
ẽ: querendũ sũ moꝑe ẽ. quo euũgłista

Expanded text:
 prophetas ad se missos audierunt, ut Achaz, cui cum dixisset propheta: « Pete tibi signum a Domino, » paulo hujusmodi contexuit, quia per illos, aut ad illos hujus incarnationis promissio facta est. Nec vero dubium quin illorum omnium primus Abraham, ultimus beatus Joseph exstiterit; ad quem tunc idem sermo factus est Dei, quando illi dictum est: « Joseph, fili David, noli timere 37 accipere Mariam conjugem tuam » Notandum atque Abraham caeteris insignius nominati sint, dicente evangelista: « Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . » Hic quoque B. Joseph non natura carnis, sed affectu et officio, pater Domini non minus excellenter nominatur, cum in eadem generatione apellatur « vir Mariae. » Hic autem dicitur ei ab angelo: « Joseph, fili David » etc. Cum ergo sint tres primi, tres nominatissimi, Abraham, David, Joseph; nominati, inquam, inter omnes, ad quos repromissio facta est, quarendum summopere est quo evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
menbra sumꝰ. licet ultrma. Desceda
inqͣm in nos unguentũ illud qd̾ ple¬
narie redundans incapite idẽ ĩ xp̃o
descendit pͥmũ in barbam aaron .i.
id ẽ inqm infortes atq ꝑfectos uiros.
patres nr̃os apłos. descenditq & in ho¬
tos exiudeis: & sicut ros descendit
in montẽ syon .i. in omnẽ ex nob̾
gentib fidelẽ huic gͦ expectatioi
p̃sentis introitꝰ offituĩ ualde congru¬
it: Exaudi dñe uocẽ meã qua clama¬
ui adte. Psalmꝰ namq uicesimꝰ sextꝰ
de quo sũptũ ẽ. hoc titulo inscribi¬
in regẽ ungeret᷑. Q & mittit nos ad
historiã. Dauid adhuc in domo patͥs
sui. scilicet in bethleem puerulꝰ. unc̾¬
Pꝰ ẽ asamuele: regem illũ futurũ sp̃u
aliquid. Sicut t̾cio unctꝰ ẽ dauid:
sic quiq fideles participes ẽẽ debẽt¬
t̃ne unctionis. priꝰ in baptismo. uͥ

Expanded text:
membra sumus, licet ultima. Descendat, inquam, in nos unguentum illud, quod plenarie redundans in capite, id est in Christo, descendit primum in barbam Aaron , id inquam, id est in fortes atque perfectos viros, Patres nostros apostolos, descenditque et in otos ex Judaeis, et sicut ros descendat in montem Sion , id est in omnem ex nobis gentibus fidelem. Huic ergo exspectationi praesentis introitus officii valde congruit: Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te. Psalmo namque vicesimo sexto descriptum est hoc, titulus hic inscribist regem ungeretur. Qui et mittit nos ad historiam. David adhuc in domo Patris sui, scilicet Bethlehem, puerulus unctus est a Samuele , regem illum futurum Spiritu aliquid. Sicut enim tertio unctus est David, sic quique fideles participes debent esse ternae unctionis. Prius in baptismo, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
& in deficiens ẽ. Igit᷑ scd̃m p̃dictã expec̃ꝰ¬
tationẽ cantamꝰ in intͦitu. exaudi dñe
uocẽ meã qua clainaui adte: & quia
ñ sufficit uox corporis addimꝰ. tͥ dix̃
cor meũ quesiu uultũ tuũ & cet̾a.
Epła qualit̾ hoc ipsũ orare debeamꝰ¬
indicat dicens: estote prudentes & iu

Expanded text:
et indeficiens est. Igitur secundum praedictam exspectationem cantamus in introitu: Exaudi, Domine, vocem meam qua clamavi ad te , et quia non sufficit vox corporis, addimus: Tibi dixit cor meum: quaesivi vultum tuum, etc. Epistola qualiter hoc ipsum orare debeamindicat di
Abbreviated transcription (Latin):
ipiscent᷑. Non ẽ autẽ credendũ. dd̾¬
hunc fecisse psalmũ anteqͣm ĩ domo
patris sui liniret᷑: s an post illã uncti¬
onem statim. an post scd̾am fecerit in¬
certũ ẽ. At nos quidẽ post scd̾am unc¬
tionem in expectatione tertie hoc of¬
fitiũ canimꝰ: iam enĩ impositionẽ ma¬
nuũ ab ep̃is accepimꝰ. Apłi autẽ quoꝵ
expectationẽ imitam᷑: scdam pꝰ pͥm̃a
unctionẽ p̃stolabant᷑. Nam illi pꝰ pec¬
catoꝵ remissionẽ qũa in morte xp̃i ac
peccata remittunt᷑ eis: manuũ impo¬
sitionẽ expectabant de celo ab eodẽ
pontifice magno. qui penetrauerat
extitit unctio. Nos autẽ hac scdã ꝑ
illoꝵ offitiũ. ab ep̃is cũ sacro crisma
tanta plenitudine. ut merito uocet᷑
ebrit̾as. & affluens uoluptas: sic̃ psal¬
mista ait. In ebriabunt᷑ abub̃tate

Expanded text:
ipiscentur. Non est autem credendum David fecisse hunc psalmum, antequam, in domo patris lineretur, sed an post illam unctionem statim, an post secundam fecerit, incertum est. At nos quidem post secundam unctionem in exspectatione tertiae hoc officium canimus, jam enim impositionem manuum ab episcopis accepimus. Apostoli autem quorum exspectationem imitatur, secundam post primam unctionem praestolabantur. Nam illi post peccpeccata, remittuntur eis , » manuum impositionem exspectabant de coelo, ab eodem Pontifice magno, qui penetravit coit illis unctio. Nos autem, hac secunda per illorum officium, ab episcopis cum sacro chrismattanta plenitudine, ut merito vocetur ebrietas, et affluens voluptas, sicut dicit Psalmista: « Inebriabuntur ab ubertate
Abbreviated transcription (Latin):
& mnusitato ordine decantamꝰ. & in
tenebris ꝯsũmamꝰ. exequias ẽẽ tͥdua¬
ne mortis dñi: & id̃o mortis eiꝰdẽ luc̃¬
tui gunte ferie uigilias attributas.
putari: cuiꝰ medio resurgens dñs. to¬
tã noctẽ ipsam cũ p̾cedente uesꝑa
uictorie sue gaudiis illustrauit. Ex¬
tunc ñaq ceptũ ẽ. ut inomĩ sollẽp¬
nitate diẽ p̾cedat nox: semꝑq uesꝑa
futuri diei claritate p̃fulgeat. Ut gͥ
triduane mortis dñi triduo ꝑagamꝰ
exequias: noctẽ ferie qͥnte ascuuimꝰ si¬
mul. qr miserrum iude infami cõmer¬
tio iã uenditꝰ fuerat dñs. Itaq qd
canonici nũqͣm inpͥuatis dieb. mo¬
nachi neq pͥuates neq sollẽpnib
un qͣm facere consueuert̃. ut̾q or¬
pendit lectionib : tali ordine. taliq
seemate. ut parũ aut nichil ab of¬
fitio defunctoꝵ distare uideat᷑.¬
Cur

Expanded text:
n tenebris consummamus, exsequias esse triduanae mortis Domini, et ideo mortis ejusdem luctui quintae feriae vigilias attributas, putari, cujus medio resurgens Dominus, totam noctem ipsam cum praecedente vespera victoriae suae gaudiis illustravit. Extunc namque coeptum est, ut in omni solemnitate diem praecedat nox, semperque vespera futurae diei claritate praefulgeat. Ut ergo triduanae mortis Domini triduo peragamus exsequias, noctem feriae quintae ascivimus simul, quia miserrimi Judae infami commercio jam venditus fuerat Dominus. Itaque quod canonici nunquam in privatis diebus, monachi vero neque privatis neque solemnibus unquam facere consueverunt, uterque orpendit lectionibus, tali ordine talique schemate, ut parum aut nihil ab officio defunctorum distare videatur
Abbreviated transcription (Latin):
neratione illustrant. Uere apłica scẽ ro¬
mane eccłie fides. que inuniꝰ natuita¬
tis filii di anniu̾sa nocte. gemine nati¬
uitatis diuine scilicae & humane glam
sollempnib ugiliis ita ꝯmemorari con¬
sticuit. ut in honorẽ eiꝰ natiuitatis qua
ex ut̾o suo id ẽ exꝓprie secreto substan¬
tie. ds pat̾ illũ genuit ance luciferũ .i.
ante angłicã naturã & anteqͣm qͥcqͣm
faceret. pͥmã missã ordinaret: & mue¬

Expanded text:
neratione illustrant. Vere apostolica sanctae Romanae Ecclesiae fides, quae in unius nativitatis Filii Dei anniversaria nocte, geminae nativitatis, divinae scilicet et humanae, gloriam solemnibus vigiliis ita commemorari constituit, ut in honorem ejus nativitatis, qua ex utero suo, id est ex propriae secreto substantiae, Deus Pater illum genuit ante luciferum , id est ante angelicam naturam, et antequam quidquam faceret, prima
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ. quia contͣ carnalis sensus eoꝵ
marent qd̾ nunc quoq sõpniant
regnante xp̃o aureã geminatãq ie¬
rusalẽ in terris. stratasq auro mun-¬
do plateas eiꝰ se habituros. Noster sab¬
batismꝰ hac die septima tͣnsfert᷑ ĩ
octauã. que & pͥma ẽ. Nam eade oc¬
taua dies ẽ. que pͥma. Iccirco autẽ
oꝑe dei qm decreatione mundi nr̃m
ut dictũ ẽ gaudiũ sumit᷑. Dupla
namq ẽ oꝑatio di: pͥma ẽ creatio
mundi: scda saluatio mundi. Scdm
creationẽ nicħ nouũ fit subsole: qi
qui uuit in et̾nũ creauit omĩa simul.
mͦ oꝑat᷑ & ego oꝑor. De creatione mũ¬
di sabbatizant dilectores mundi: nob̾
autẽ de saluatione mundi gauden
onis ꝓcessio cũ benedictione aq̃

Expanded text:
daeorum, quia contra carnalis sensus eorudaeorum, quia contra carnalis sensus eorumarent, 90 quod nunc quoque somniant regnante Christo, auream, gemmatam Hierusalem in terris, stratasque auro mundo plateas ejus se habituros. Noster Sabbatismus hac die de septima transfertur ad octavam, quae et prima est. Nam eadem octava dies, quae et prima. Idcircopere quam de creatione mundi nostrum, ut dictum est, gaudium sumitur. Dupla namque operatio Dei, prima est creatio mundi, secunda, salvatio mundi. Secundum creationem, « nihil novum fit sub sole , » quia qui vivit in aeternum, creavit omnia simul:  et ego operor . » De creatione mundi sabbatizant dilectores mundi. Nobis autem de salvatione mundi gaudendonis, processio cum benedictione aq
Abbreviated transcription (Latin):
mab requiescit. Nunc enĩ gaudet
mo quia una ẽ eccłia illa delectat
eũ regina illa que a stitit a dextͥs
amicã: & infuto torrente uolup¬
tatis sue potabit eam. Nulli itaq du¬
bium quin pͥma sabbati tanto ubĩ
sc̃ificata sit: quanto uerius suam in
linquamꝰ gͥ udeis postremi sabbati
sin uetꝰ gaudiũ. qd̾ ẽ illis mereatiõe
mundi uisibilis: cuiꝰ soliꝰ semꝑ fruc̾¬
tu tñsitorio delectati sunt. cuiꝰ solius
ꝓsꝑitatib semꝑ lactari appetierunt:
ꝓcuiꝰ solius acquisitione creatorem
etꝰ seruilit̾ timentes colere uisi sunt.
Intantũ enĩ t̾renis semꝑ in heserũt:
ut quecũq de celestib illis ꝓmissa
sunt. terrenarũ quas amant semꝑ
uelari oportuerit nominib rerũ.
ut ẽ illud. Audi isrł p̃cepta dñi. &
ea incorde tuo quasi in libro scribe:
&e dabo tͥ terrã fluentẽ lac & mel.
mundꝰ factꝰ ẽ. in ꝓpͥa uenientẽ iccirco
ipsi qui sui erant ñ receꝑunt: nec in¬
telligere eũ uoluerunt ẽẽ regem iu¬

Expanded text:
imabus requiescit. Nunc enim gaudet mo quia una est Ecclesia, illa delectat eum regina, quae astitit a dextris amicam, et in futuro torrente voluptatis suae potabit eam . Nulli itaque dubium, quin prima Sabbati tanto uberius sanctificata sit, quanto verius suam in linquamus igitur Judaeis postremi Sabbati sui vetus gaudium, quod est illis de creatione mundi visibilis, cujus solius semper fructu transitorio delectati sunt, cujus solius prosperitatibus semper lactari appetiverunt, pro cujus solius acquisitione creatorem ejus serviliter timentes colere visi sunt. In tantum enim terrenis semper inhaeserunt, ut quaecunque de coelestibus illis promissa sunt, terrenarum quas amant, semper velari oportuerit nominibus rerum, ut est illud: « Audi Israel praecepta Domini, et ea in corde tuo quasi in libro scribe, et dabo tibi terram fluentem lac et mel . mundus factus est, in propria venientem, idcirco ipsi qui sui erant, non receperunt, nec intelligere voluerunt eum esse regem Ju
Abbreviated transcription (Latin):
tere licet. Diuersis enĩ excausis lon¬
geq imparib. & sabbatũ creator
nr̃ benedixit: & pͥma sabbati idem
ipse saluator nr̃ dedicauit. Causa
namq benedictionis sabbato fuit
hec: qd̾ d̾s in illo cessauit ab om̃ĩo¬
ꝑe qd̾ patrauit. Causa uͦ pͥme sabb̃io
qd̾ d̾s homo factus in illa resurręxit
a mortius. Quis hec longius ase dif¬
ferre ñ uideat: Si enĩ requies dei
causa scĩficationis diei ẽ: consequen¬
t̾ ubi maior & uerior eiꝰ requies. illie
& scĩficatio copiosior ẽ. Itẽq ubima¬
iore moꝑante laborem intendimꝰ.
maiorẽ nicħominꝰ incessante requi¬
ẽ agnoscimꝰ. Constat uͦ quia ds cũ
condet mundũ fatigatꝰ ñ ẽ: ut pote
& factũ ẽ. At ipse idem cũ ut mun¬
pultꝰ ẽ: ꝓculdubio facigatione ñ
parua fatigatꝰ ẽ. Qua gͦ die resur¬
rexit. uerã utiq requiem gła & ho

Expanded text:
tere licet: Diversis enim ex causis longeque imparibus, et Sabbatum Creator noster benedixit, et primam Sabbati idem ipse Salvator noster dedicavit: Causa namque benedictionis Sabbato fuit haec, quod Deus in illo cessavit ab omni opere quod patravit , causa vero primae Sabbati, quod Deus homo factus in illa resurrexit a mortuis. Quis haec longius a se differre non videat? Si enim Dei requies, causa sanctificationis diei est, consequenter ubi major et verior ejus requies, illic sanctificatio copiosior est. Itemque ubi majorem in operante laborem attendimus, majorem nihilominus in cessante requiem agnoscimus. Constat vero, quia dum conderet mundum fatigatus non est, utpote qet factum est. At ipse idem, cum, ut munpultus est, procul dubio fatigatione non parva fatigatus est. Qua ergo die resurrexit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
cabimꝰ aut quid bibemꝰ & cet̾a. lucas
testatur: qui cũ eadẽ dicẽt. adiecit.
& nolite in sublime extolli. Et quidẽ
rea mea. & maiora faciã. & dicã ani¬
me mee: anima habes multa repo¬
sita in annos plurimos. requiesce.
comede. bibe. epulare. ait ad eũ ds̃.
stulte hac nocte repetent anim̃a tuã
ate: que autẽ parasti ciui erunt:
Igit᷑ adiisus diuites quib p̃cipiendũ

Expanded text:
abimus, aut quid bibemus , etc. Lucas 144 testatur quid, cum eadem diceret, adjecit: Et nolite in sublime tolli . Et quidemrea mea et majora faciam, et dicam animae meae: Anima, habes multa reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare: ait ad eum Deus: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te, quae autem parasti, cujus erunt? » . Igitur adversus di
Abbreviated transcription (Latin):
querens eiꝰ regnũ. Expectau que
adicienda sũt: & resperit me .i. ad
iecit ea que necessaria st̃ huic iute.
Cõmunio clare expͥmit cibũ eiꝰdẽ
regnũ dei. qͥ pͥmũ querendꝰ sit. Qui
manducat carnẽ meã & bibit me¬
ũ sanguinẽ: in me manet & ego ĩeo.
Qͥd ẽ eñi regnũ cłi: ñ mansio eiꝰ ĩ nob̾
Hoc autẽ ut maneat in nob̾: fit man¬
ducando carnẽ. & bibendo sangͥnẽ
eiꝰ. Unde & ħ in ꝯmunione recte po¬
nitur

Expanded text:
egnum, exspectavi quae adjicienda sunt, et respexit me , id est adjecit quae necessaria sunt huic vitae. Communio clare exprimit cibum ejusdem regni Dei, qui primum quaerendus sit: Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Quod est enim regnum Dei, nisi mansio ejus in nobis? Hoc autem ut maneat in nobis, fit manducando carnem ejus, et bibendo sanguinem ejus. Unde et hoc in communione recte ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
metet: & qui seminat in carne. de
carne & metet corruptionẽ. Cius
itaq qui hoc p̃ceptũ fidelit̾ amplec¬
titur. illa uox in introitu ẽ ad patre
nr̃m qui scit omĩa quib indigemꝰ.
inqͣm ula. inclina dñe aurẽ tuam
adme. uox ẽ pauꝑis de manu dei
de necessaria corporis que adicienda
sunt humilit̾ querentis. Qͥ & ingͣ¬
duali eodẽ respectu ait. Bonũ ẽ con¬
fiteri dño .i. necessaria uite querere
a dño: & in ea spe psallere .i. bene oꝑa¬
ri: nomini tuo. id ẽ adhonorẽ nomi¬
nis tui altissime. Adannuntiandũ

Expanded text:
t qui seminat in carne, de carne et metet corruptionem . Ejus itaque qui hoc praeceptum fideliter amplectitur, illa vox est in introitu ad Patrem nostrum, qui scit omnia quibus indigemus, inquam, illa: Inclina, Domine, aurem tuam ad me , vox est pauperis, de manu Dei de necessaria corporis, quae adjicienda sunt, humiliter quaerentis. Qui et in graduali eodem respectu ait: Bonum est confiteri Domino , id est necessaria quaerere a Domino, et in ea spe psallere, id est bene operari nomine tuo, id est ad honorem nominis tui, Altissime. Ad annuntiandum
Abbreviated transcription (Latin):
filius adipsoꝵ salutẽ a patre missꝰ
sit. S & ineo qd̾ ait in euugłice pͥn¬
cipio lectionis. ego sum lux mundi
ad aquas. & cet̾a: sũma utriusq lec¬
tionis consonantia ẽ. Nã & illa lux
inebriat: & hec aqua sapientie pot.¬
tos illuminat: teste psalmista. Qui
cũ dixisset q̃m apud te fons ẽ uite¬

Expanded text:
Filius ad ipsorum salutem a Patre missus Filius ad ipsorum salutem a Patre missus sit Sed et in eo, quod ait in Evangelicae principio lectionis: Ego sum lux mundi ad aquas , etc., summa utriusque consonantia est. Nam et illa lux inebriat, et haec aqua sapientiae potatos illuminat, testante Psalmista, qui cum dixisset: « Quoniam apud te est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet de me qui misit me pat̾. Qd̃ &
ip̃m ꝯcedi oporta palam namq audi¬
tũ ẽ testimoniũ patris dicentis. Hic
ẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ: in quo mͥ bene ꝯpla¬
cui. & mortui resuscitati & cet̾a que
ostendebat eis ex patre suo oꝑabo¬
na: testimonia erant de ipso. tã pa¬
tris quã filii. Testimoniũ gͦ uerũ
atq fidele: falso calũpniabant᷑ contͣ
legm suã p̃uaricatores legis. Ad hoc
que p̾currit lectio ꝓpħica pulchre
accedit. in eo qd̾ ait. Ecce testẽ ppłis
dedi eũ ducẽ ac p̃ceptorẽ gentib. Ec¬
ce gentẽ quã nesciebas uocabis: uide¬
licet tuus ipse testis. Et gentes que non
& testimoniũ ꝑhibet de me qui misit
me pater: Iccirco namq gentes creden¬
do᷑ filiũ currunt quas nesciebat: qr
ipsũ filiũ patreq dm. qui duo testes
sunt. ꝙr due ꝑsone. s ñ duo dii sũt.
fideles & idoneos c̃õꝓbant: quoꝵ tes¬
timonia recipiant: ex dictis. & ex fac¬
tis utriusq certũ tenentes. qd̃ ipse

Expanded text:
hibet de me, qui misit me Pater . Quod et ipsum concedi oportet. Palam namque est auditum testimonium Patris dicentis: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . » Et mortui resuscitati, etc., quae ostendebat eis ex Patre suo opera bona, testimonia erant de ipso, tam Patris quam Filii. Testimonium ergo verum atque fidele falso calumniabantur, contra legem suam praevaricatores legis. Ad haec, quae praecurrit lectio prophetica, pulchre accedit in eo quod ait: Ecce testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus: Ecce gentem, quam nesciebas vocabis, videlicet tuus ipse testis, et gentes, quae noEt testimonium perhibet de me, qui misit me Pater. Idcirco namque gentes credendo ad Filium currunt, quas nesciebat, quia ipsum Filium Patremque Deum, qui duo testes sunt, quia duae personae, sed non duo dii sunt, fideles et idoneos comprobant, quorum testimonia recipiant, ex dictis et ex factis utriusque, certum tenentes quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃is. Nam ut spem nr̃am ad pe¬
tendũ animaret: abiturꝰ in celũ ꝑ
passionis uiam: hoc circa finẽ sermo¬
nis que incena habuit. inculcare &
repplicare dignatꝰ ẽ. subiecta ꝓtinꝰ
oratione. Qua cõpleta: confestim t̃¬
ditꝰ ẽ. Uerũ ñ qualescũq simꝰ nos:
oblatam apłis petendi facultatẽ. no¬
bis eq̃ ut illis rapienda eẽ putemꝰ.
Nisi enĩ illoꝵ similes simꝰ. qͥ hic au¬
dire merebant᷑. quib & supͣ scđm
lucã dixerat. uosestis qͥ ꝑ mansistis

Expanded text:
torum . » Nam ut spem nostram ad petendum animaret, abiturus in coelum per passionis viam, hoc circa finem sermonis, quem in coena habuit, inculcare et replicare dignatus est, subjuncta protinus oratione qua completa, protinus traditus est. Verum non qualescunque simus nos, oblatam apostolis petendi facultatem, nobis aeque ut illis rapiendam esse putemus. Nisi enim illorum similes simus, qui haec audire mereantur: quibus et supra secundum Lucam dixera
Abbreviated transcription (Latin):
rit. sic̃ significauit sp̃c sc̃s. dũ suꝑ
eũ inspetie colũbe apparuit: istos
ide sp̃c miteꝰ parit̾ ⁊ ⁊elo feruentes red¬
dit÷ adsubditos namq ꝓut causa
sp̃u ueniunt mansuetudinis. Hec
illa iocunditas ẽ: cuiꝰ uocẽ mint̾itu
usq ad extremũ terre nuntiare iube.¬
mur. Hoc illud ẽ beneficiũ. ꝓ quo
m offerenda gentes dm benedic̃ẽ: &
in cõmumione cantare. & salutare
eiꝰ bene nuntiare cõmonent᷑: quia
nr̃e nat᷑e particip̃e aduocatũ habe¬
mꝰtcuiꝰ in nomine petentes. plenũ gau

Expanded text:
rit, sicut signavit Spiritus sanctus, dum super rit, sicut signavit Spiritus sanctus, dum super eum in specie columbae apparuit , istos idem spiritus mites pariter et zelo ferventes, reddit. Ad subditos namque, prout causa iritu veniunt mansuetudinis . Haec illa jucunditas est, cujus vocem in introitu usque ad extremum terrae nuntiare jubemur hoc illud est beneficium, pro quo in offerenda gentes Deum benedicere, et in communione cantare, et salutare ejus nuntiare commonentur , quia nostrae naturae participem advocatum habemus , cujus in nomine petentes, plenum gaud
Abbreviated transcription (Latin):
in typũ helyseus magistrũ ñ tantũ
corpore. s & corde secutꝰ. audire me¬
ruit. Postula ame qd̃ uis ut faciãtͥ.
ante qm tollar ate. At ille merito ꝯ¬
cessa cũ magna fide utens fidutia:
significat: qͥ eccłiam suã ut auriga
uerbo doctrine sue regit: & ut cur¬
rus. diuinitatis sue uehicło ĩ cȩlũ
subuehit. Heliseus uͦ qͥ semel & ite¬
rũ atq t̾cio residẽ sibimet ꝑmissꝰ.
obamorẽ magistri. ꝑmisso noluit
ros: qui ob amore xͥ. concessis qͦꝙ
recusantes uti. secunt᷑ illũ ult tmuũ
p̃ceptiꝰ spontanei sectatores consilii.
qd̾ in eiũgłio diues adolescens facẽ
ĩmi ẽ petenti & dicenti. obsecrout fi¬
at sp̃c tuꝰ duplex inme: dicit ascensor
celi. dñs iħc. Si uideris qñdo tollara
m̃tis ad t̾rena ñ deflexeris: s solis celes¬
tib inhiaueris: erit qd̾ petisti. Inta¬
lib quippe duplex fit sp̃c xͥ: quia
cũ ille mitis in t̾ homines ambulaue¬

Expanded text:
in typum Elisaeus, magistrum, non tantum in typum Elisaeus, magistrum, non tantum corpore, sed et corde secutus, audire meruit: « Postula quid vis, ut faciam tibi antequam tollar a te . » Et illa merito concessa, cum magna fide utens fiducia: significat, qui Ecclesiam suam ut auriga, verbo doctrinae suae regit, et ut currus divinitatis suae vehiculo in coelum subvehit. Elisaeus vero, qui semel et iterum atque tertio residere sibimet permissus ob amorem magistri, permisso noluit ros, qui ob amorem Christi concessis quoque recusantes uti, sequuntur illum ultra terminum praecepti, spontanei spectatores consilii. Quod in Evangelio dives adolescens facere i est petenti et dicenti: « Obsecro ut fiat spiritus tuus duplex in me, » dicit ascensor coeli Dominus Jesus: « Si videris, quando tollar a mentis ad terrena non deflexeris, sed solis coelestibus inhiaveris, erit quod petisti. In talibus quippe duplex fit spiritus Christi, quia cum ille mitis inter homines ambulave
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ similes si mꝰ: eadem fidutia.
Estote factores u̾bi. & ñ auditores
tantũ: fallentes uos metipsos. Fallit
enĩ sem&e ipsũ miles: qͥ audicor t̾m¬
& ñ factor imꝑii: larga ꝓsolo audi¬
tu donatiua reposcit. Iłe. post paua
Siqͥs autem putat se religiosũ eẽ ñ
refrenans lingũa suã. s seducens m
suũ: huiꝰ uana ẽ religio. Sane dũ pe
timꝰ. lingua que quad̃a ꝓpͥa legatiõe
sungit᷑. s absq freno & oris custodu
ꝑociosa uł etiã noxia u̾ba facile uagi¬
t᷑. difficile dũ petit audit᷑: quia uide¬
licet auanis quib assueta ẽ usq ad
aures dñi sabaoth tantũ ẽ int̾uallũ:
ut ñ facile m̾eat᷑ audiri. Et hisqͥle
qui eiusmodi sunt. alibi dicit idem
apłs: petitis & ñ accipitis: eo qd ma¬
le petatis. His autẽ qui sicut ait ĩs
ne lectionis huiꝰ. immaculatos se
abħ scło custodiunt. exemplo apłoꝵ
familiarit̾ dñs ait: petite & accipie¬
tise ut gaudiũ ur̃m plenũ sit. Quo

Expanded text:
illorum similes simus, eadem fiducia nEstote factores verbi, et non auditores tantum, fallentes vosmetipsos . Fallit enim semetipsum miles, qui auditor, tamen non factor imperii, larga pro solo audito donativa reposcit. Idem post pauca: Si quis autem putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, e fungitur, si absque freno et oris custodia, per otiosa vel etiam noxia verba facile vagatur, difficile dum petit, auditur, quia videlicet a vanis, quibus assueta est, usque ad aures Domini Sabaoth tantum est intervallum, ut non facile mereatur audiri. Et his quidem, qui ejusmodi sunt, alibi dicit idem apostolus: « Petitis et non accipitis, eo quod male petatis . » His autem qui, sicut ait in fine lectionis hujus, immaculatos se ab hoc saeculo custodiunt, exemplo apostolorum, familiariter Dominus ait: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum plenum sit. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
rat uestũta sua semetipsũ enĩ ex¬
inaniuit formã serui accipiens: &
ri: qmuis semel loti ꝑbatismũ. toti
simꝰ mundi ꝑsidem. Si enĩ dixcrimꝰ
qr peccatũ ñ habemꝰ. & sic lauari pe¬
des nr̃os recusa uerimꝰ: nos ipsos se¬

Expanded text:
rat vestimenta sua, « semetipsum enim exrat vestimenta sua, « semetipsum enim exinanivit, formam servi accipiens , » ri, quamvis semel loti per baptismum, toti simus mundi per fidem. « Si dixerimus quia peccatum non habemus, » et sic lavari pedes n