comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ferramenta ꝑstrepunt: quia nec
quelibet minuna ultra iam flagel¬
la sentiuntur. Lapides ergo extra tun¬
si sunt. ut in constructione templi
dñi absq mallei sonitu ponerent᷑.
quia uidelicet nunc foras ꝑ flagella
tundimur:. ut intus in templum
dñi postinodum sine disciplinȩ ꝑcus¬
sione disponamur: quatinus quie¬
quid in nobis suꝑfluum ẽ. modo ꝑ¬
cussio resecet. & tune sola nos in ȩdi¬
ficatione concordia caritatis liget.¬

Expanded text:
ibi ferramenta perstrepunt, quia nec ibi ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Lapides ergo extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur, quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamur: quatenus quidquid in nobis est superfluum modo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificatione concordia charitatis liget
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Domus autem cum ȩdificare¬
tur lapidibus dedolatis atqy ꝑ¬
fectis ȩdificata ẽ: et malleus et secu¬
ris & omne ferramentum non sunt
audita in domo cum ȩdificaretur.
Quid domus illa: nisi scãm ȩccł̃iam
quam incelestibus dñs habitat figu¬
rabat: Ad cuius edificationem electo.¬
rum animȩ quasi quidam expoliti
lapides deferuntur. Quȩ cum edifi¬
catur in cęlis nullus illic iam disci¬
plinȩ malleus resonat: quia dolati
atq ꝑfecti illuc lapides ducimur. ut
locis iuxta meritum congrius dispo.¬
namur. Hinc et enim foris tundimͣ:
ut illic sine reprehensione ueniamꝰ.
Hic malleus. hic securis: hic omnia
tunsionum resonant ferramenta.
Indomo autem dei nulli ictus audi.¬
untur: quia in ȩt̾na patria omnesĩa
ꝑcussionum strepitus conticescunt.
Nequaquam ibi malleus ꝑeutitͥ qr
nulla adnanimaduersio affligre: ne¬
quaquam securis inciditł quia re
ceptos interius. nulla foras seuerita
tis sententia proicit. Nequaquam

Expanded text:
r: Domus autem cum aedificaretur, de lapidibus 1126 dolatis atque perfectis aedificata est, et malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in domo, cum aedificaretur . Quid enim domus illa nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Hic malleus, hic secucuris, hic omnia tunsionum resonant ferramenta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam securis incidit, qceptos interius nulla foris sententia severitatis projicit. Nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
luterȩ fugimus quasi corticem sub¬
trahimus et dum plerumq intellec-¬
tum litterȩ seguimur. quasi corticem
reseruamus. Dumq ab ipsis cortex lie¬
terȩ subditire allegoriȩ candor inte¬
rior demonstratur: et dum cortex re¬
linquitur. exterioris intelligentiȩ
uirentia exempla monstrantur.
Quas bene iacob in aquȩ canalibus
posuit: quia et redemptor nr in li¬
bris eas sacrȩ scientiȩ quibus nos in¬
trinsecus infundimur fixit. Has
aspicientes arietes cum ouibus cõe¬
unt: quia rationales nr̃i sp̃s dum
in earum intentione defixi sunt.
singulis quibusq actionibus ꝑmis¬
centur: ut tales fȩtus operum pro¬
creent. qualia exempla preceden¬
tium in uocibus preceptorum ui¬
dent: et diuersum colorem ples
boni oꝑis habeat:. quia et non n¬
numquam subtracta litterȩ corti¬
cȩ. acutius interna considerat: et
reseruato non numquam hystoriȩ
tegmne. bene se in exterioribus for

Expanded text:
litterae fugimus, quasi corticem sublitterae fugimus, quasi corticem subtrahimus; et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident, et diversum colorem prolis boni operis habeat; quia et nonnunquam subtracta litterae cortice acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in exterioribus for
Abbreviated transcription (Latin):
trare desiderat. intus quidem nichil
in ueniat. s hoc sibi etiam quod foris
loquuntur. abscondat. Unde bene qͦq
narratione hystorica ꝑsignificationẽ
dicitur. Tollens iacob uirgas populeass
uirides. et amigdalinas. & ex platanis.
Quid ẽ. enim uirgas uirides. amigdali¬
nas. atq explatanis. ante oculos gregũ
ponere : nisi ꝑseriturȩ sacrȩ seriem.
antiquorum patrum uitas atq senten¬
tias in exemplum populis prebere :
Quȩ nuirum quia iuxta rationis.
examen rectȩ sunt: uirgȩ nominant᷑.
Quibus ex parte corticem subtrahit:
ut in his quȩ expoliantur intimus.
candor appareat. et ex parte corticem
seruatl ut sicut fuerant exterius in
uiriditate ꝑmaneant: tiariusq color
uirgarum efficitur. dum cortex ex
parte subtrahitur. et ex parte retine¬
tur. Ante considerationis enim nr̃e
oculos precedentium patrum sen¬
tentiȩ quasi uirgȩ uariȩ ponuntur:
in quibus dum plerumq intellectũ

Expanded text:
trare desideret, intus quidem nihil trare desideret, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. Unde bene quoque narratione historica per significationem dicitur: Tollens Jacob virgas populeas virides etQuid est enim virgas virides, amygdalinas, atque ex platanis ante gregum oculos ponere, nisi per Scripturae sacrae seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor aservat, ut sicut fuerant, exterius in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur et ex parte retinetur; ante considerationis enim nostrae oculos, praecedentium Patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In
Abbreviated transcription (Latin):
et ex platanis. ex parte decortica¬
uit eas: detractisq corticibus in
dor apparuit. Illa uero quȩ inte¬
gre erant uiridia ꝑmanserunt:
atq in hunc modum color effec¬
tus ẽ. uarius. Ubi et subditur.
Posuitq eas in canalibus in quib
effundebatur aqua: ut cum ue¬
nissent greges ad bibendum. an¬
te oculos haberent uirgasͥ et
in aspectu earum conciperent.
Factumq ẽ. ut in ipso calore coi¬
tus oues intuerentur uirgas:
et parerent maculosa. et uari-¬
a. et diuerso colore resꝑsa. Intel
et mysterium tanta ẽ. librati¬
one pensandus: ut utriusq par¬
tis lance moderata. hunc neq
nimiȩ discussionis pondus deprimat:
neq rursum torpor incuriȩ uacuum
relinquat. Multȩ quippe eus senten¬
tiȩ. tanta allegoriarum conceptione
sunt grauidȩ: ut quisquis eas ad solã
tenere hystoriam nititur: earum no¬
ticia ꝑ suam incuriam priuetur. Non¬
nullȩ uero ita exterioribus preceptis in¬
seruiunt: ut si quis eas subtilius pene¬

Expanded text:
erent, « ex parte decorticavit eas, detractisque corticibus, indor apparuit; quae vero integra erant, virides permanserunt, atque in hunc modum color effectus est varius . Ubi et subditur: Posuitque eas in canalibus in quibus effundebatur aqua, ut cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas, et parerent maculosa et varia, et diverso colore respersa . Quid et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnulla vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius pene
Abbreviated transcription (Latin):
longe sit. uel in ea quantum ꝓfece¬
rit innotescat: miro ordine cuncta
dispensans alios flagellis deprimit:
alios successibus fulcit: et cum quos.
dam temporaliter deserit. inquorũ.¬
dam cordibus quod malum latet os¬
tendit. Nam plerumq ipsi nos mi¬
seros insequuntur. qui felices sine
comparatione coluerunt. Cum eni
quis positus in ꝓsꝑitate diligitur.:
incertum ualde ẽ. utrum p̾rosꝑitas
an ꝑsona diligatur. Amissio autem
felicitatis: interrogat uim dilectio.¬
nis. Unde bene quidam sapiens dic̃.
Don agnoscitur in bonis amicus:
et non absconditur in malis inimi¬
cus. Nec prosꝑitas quippe amicũ
indicat: nec ad uersitas inimicum
celat: quia et ille sepe prosꝑitatie.
nr̃e reuerentia tegitur: et iste ex
confidentia aduersitatis aperitur.

Expanded text:
longe sit, vel in ea quantum profecelonge sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios sudam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. Duo sunt precepta cari-¬
tatis : dei uidelicet amor et ꝓ¬
ximi. Pamorem dei. amor pro-¬
ximi gignitur: et ꝑ amorem
proximi. dei amor nutritur.
Nam qui amare deum negli¬
git: profecto diligere proximũ
nescit. Et tunc plenius in dei
dilectione ꝓficimus: si in eius¬
dem dilectionis gremio prius
proximi caritate dilatamur.
Quia ergo amor dei. amorem ꝓ¬
ximi generat: dicturus ꝑ legem
dñs. diliges ꝓximum tuum. p̃¬
misit dicens. diliges dnm̃ d̃m
tuum: ut uidelicet in terra pec¬
toris nr̃i prius amoris sui radi¬
cem figeret: quatinus ꝑ ramos.
post modum dilectio fraterna
germinaret: et rursum quia
amor dei. et proximi amore
coalescit. testatur iohannes qui
in erepat dicens. Qui non dili¬
git frẽm suum. quem uidet: deũ
quem non uidet quomodo potest
diligere: Quȩ tamen diuina dilec
tio ꝑ timorem nascitur: s in affec¬
tum crescendo ꝑmutatur. Sepe
uero omnipotens deus. ut quantũ
quisq a caritate eius. ac proximi

Expanded text:
autem duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi Dei amor Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum tuum , praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum : ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum quia amor Dei ex proximi amore coincrepat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Quae tamen divina ditio per timorem nascitur, sed in affectu crescendo permutatur. Saepe vero omnipotens Deus ut quantum quisque a charitate ejus ac proximi
Abbreviated transcription (Latin):
Nte lucẽ surgere ẽ. priusquã clari¬
tas eterne retributionis appareat.
in p̃sentis uite nocte gaudẽ. Sedendũ
ergo prius ẽ. ut postea recte surgamus.
quia quisquis nunc sese spͦnte ñ hu¬
miliat. nequaquã hunc sequens gła

Expanded text:
nte lucem surgere est prius quam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum igitur prius est, ut post recte surgamus, quia quisquis nunc sese sponte non humiliat, nequaquam hunc sequens gloria
Abbreviated transcription (Latin):
quam diuina seueritas in ulta re¬
manere peccata ꝑmutit: sed ira
uidicii a nr̃a hic correptione in¬
choat. ut in reproborum damp¬
natione conquiescat: sicut scrip¬
tum ẽ. Tempus ẽ ut incipiat
uiditium de domo dei. Si autẽ
primum a nobis: quis finis eoꝵ
qui non credunt dei euuangłio:¬
Eant ergo nunc reprobi. et uo¬
luptatum suarum desideria c¬
multa iniquitate consumment:
atq eo temporalia flagella non
sentiant: quos ȩterna eos suppli¬
cia expectant. Bene autem eorũ
multa nequitia cham peccante
signata est: cui a patre dicitur.
Maledictus chanaan puer: ser¬
uus erit frm̃ suorum. Chanaan
uidelicet filius fuit cham. Et
quid ẽ. quod cham peccante. cha¬
naan eius filius sententiam ul¬
tionis accepit: Quid ẽ quod non
inse s inposteritate ꝑcutiturͥ
nisi quod reproborum nequitiȩ
hic quidem inultȩ ꝓficiunt. sed
in posterum feriuntur.¬

Expanded text:
quam severitas inulta remanere peccata permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat, sicut script, Tempus est vt incipiat iudicium de domo Dei: Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei EuangEant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment, atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem eorum inulta nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaam puer, servus erit fratribus suis. Chanaam videlicet Cham filius fuit. Et quid est quod, Cham peccante, Chanaam ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid est quod non in se, sed in posteritate percutitur, nisi quod reproborum nequitiae hic quidem inultae proficiunt, sed in posterum feriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
in ira sua contͣbabit eos et deuorabit eos
ignis. Sciendũ ẽ. quod om̃s reꝓbi qr ex aĩa
simul et corpore peccauerunt: illic in aĩa
parit̃ et incarne cruciant᷑. Clibanus nanq
intrinsetus ardet. hi uͦ qui ab igne deuo¬
rant᷑. ab exteriori incipiunt parte conere¬
mari. Ut gͦ sacra eloquia ardere et extenꝰ
et interius reprobos demonstrarent: eos et
ab igne deuorari. et sicut clibanũ poni tes.¬
tant᷑. ut ꝑignẽ crucient᷑ incorpore. et per
cdolorẽ arcdeant in mente. In tempore itaq
uultus dñi in iusti om̃s et ut clibanꝰ pomũ¬
tur. et ab igne deuorant᷑. qr apparente iu¬
dice. cũ auisione illius eoꝵ multitudo re
tia. et foris carẽ cruciat gehennia. In ex¬

Expanded text:
in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis. Sciendum est quod omnes reprobi, qui ex anima simul et carne peccaverunt, illic in anima pariter et carne cruciabuntur. Clibanus namque intrinsecus ardet; is vero, qui ab igne devoratur, ab exteriori incipit parte concremari. Ut ergo sacra eloquia ardere et exterius et interius reprobos demonstrarent, eos et ab igne devorari, et sicut clibanum poni testantur, ut per ignem crucientur in corpore, et per dolorem ardeant in mente. In tempore itaque vultus Domini injusti omnes et ut clibanus ponuntur, et ab igne devorantur; quia apparente judice, cum a visione illius eorum multitudo reptia, et foris carnem cruciat gehenna. VE
Abbreviated transcription (Latin):
pati timentꝰ nec de est in hoc ui¬
dicio mente concepto omne mi¬
nisterium. quo puinire reos suocs¬
plenuis debeat. Nam conscientia ac¬
eusat: ratio uidicat: timor ligat.:
dolor excruciat. Quod uidicium eo
certius punit quo interius sęuit:
quia uidelicet exterioribus non ac¬
cedit. Inus quisq enim cum causã
huius examinis contra se aggredi
cȩꝑit: ipse auctor qui exhibet. ipse
reus qui exhibetur. Odit se qualẽ
fuisse meminit: & ipse qui ẽ semet¬
ipsum in sequitur illum qui fuit:
atq ab ipso homine aduersum se¬
met ipsum fit quȩdam rixa in ani¬
mo. parturiens pacem cum dño.

Expanded text:
pati timent. Nec deest in hoc jupati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suosplenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim cum causam hujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus, qui exhibetur. Odit se, qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
ogitationes uistorum: iudicia
Aecedunt enim ad secretariũ
udicis: intra cordis sinum considanÑ.
quam districte quandoq feriat qui
dui pacienter expectat. Netuunt
inhis quȩ se egisse meminerunt:
puniunt flendo quod ꝑpetrasse se
intelligunt: timent subtilia diui¬
na uidicia. etiam de his quȩ inse¬
met ipsis intelligere fortasse non
possunt. Nident enim uideri diui¬
nitus: quod ipsi in se ꝑhumilitatẽ
non uident. Conspieiunt distric¬
tum udicem. qui quo tardius ue¬
nit. eo seuerius ꝑcutit: quorum &¬
in patrum residere conuentum
cum eo parider condemplantur:
eorumq uel exempla uel dicta se
contempsisse reprehendunt:atq
in hoc secreto interioris iudicii ipsa
mentis suȩ exsecutione constricti.
pęnitendo feruint. quod suꝑbi¬
endo commiserunt. Ibi namq ad¬
uersum se quicquid se impugnat
enumerant: ibi ante oculos suos
omne quod defleant coaceruant.
Ibi quicquid ꝑ uiam districti iu¬
dicis decerni possit intuentur:
ibi tot paciuntur supplicia. quot

Expanded text:
ogitationes justorum judicia. Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis, considerant quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat. Metuunt in his, quae se egisse meminerunt, et puniunt flendo, quod perpetrasse se intelligunt, timent subtilia divina judicia, etiam de his quae in semetipsis intelligere fortasse non possunt. Vident enim videri divinitus, quod ipsi in se per humanitatem non vident. Conspiciunt districtum judicem, qui quo tardius venit, eo severius percutit. Sanctorum etiam patrum residere conventum cum eo pariter contemplantur, eorumque vel exempla, vel dicta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreto interioris judicii ipsa mentis suae exsecutione constricti poenitendo feriunt, quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se, quidquid se impugnat enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid per iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Uoluimꝰ uenire ad uos. ego qđem̃
paubꝰ. et semeł et itm̃. s impediuit me
sathanas. Neq enĩ ꝑsemet ipsũ sathã
s̃pedire uias tanti apłi potuit: s occul¬
te dispensationis nutib dũ adũsat᷑.
nesciens deseruiuit. Ut nimirũ paulus
dũ ad alios uellet accede ne ualeret: eis
a qͥb recełe ñ poterat. aliis ꝓdesset. Ca
pitula ex epła ad thessalomcenses.ii.¬

Expanded text:
go quidem Paulus, et semel et iterum; sed impedivit me Satanas . Neque enim per semetipsum Satan praepedire vias tanti apostoli potuit, sed occultae dispensationis nutibus, dum adversatur, nesciens deservivit. Ut nimirum Paulus dum ad alios vellet accedere, nec valeret, eis a quibus recedere non poterat, aptius prodesset. IN EPISTOLAM AD THESSALONICENSES
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i. exhortari qͦscdã uolũt: s̃ neqͦui.
Sype quoscłã declinare apperũt. s tam̃
interne instigationis impulsu. exhorta.
meos instantissime cõpellunt᷑. Uideamꝰ
mibs dĩ. qͦmͦ gubnantis manu. et ad ea
q ñ appetit ducit᷑. atq impulsu suo tt̃
gub̃nantis manu renuet᷑. Serte paulus
cũ uestinta sua excutiens: a corithiis
discede uellet audiuit. Noli timere.s
logre etue taceas. qr ego tecũ sũ. et nemo
apponet᷑ t̾a noceat te. qm̃ multꝰ ẽ mͥ¬

Expanded text:
cti exhortari quosdam volunt, sed nequeunt; saepe quosdam declinare appetunt, sed tamen internae instigationis impulsu exhortari eos instantissime compelluntur. Videamus nubem Dei, quomodo gubernantis manu, et ad ea quae non appetit ducitur, atque ab impulsu suo iterum gubernantis manu retinetur. Certe Paulus cum vestimenta sua excutiens a Corinthiis discedere vellet, audivit: Noli timere, sed loquere, et ne taceas, quoniam ego tecum sum, et nemo apponetur tibi ut noceat te, quoniam m
Abbreviated transcription (Latin):
ritia: meritis congruit subiec¬
toꝵ. Quia quãuis lum̃ scientiȩ sua
culpa exigente non habeant. distric¬
to tam̃ iudicio agitur. ut ꝑ eoꝵ ig¬
norantiã. hi etiam qui sequntur of¬
fendant. Hinc namq in euangłio
ꝑ semetipsam ueritas dicit. Si cecus
ceco ducatũ prebeat: ambo in foue¬
am cadunt.¬

Expanded text:
ritia meritis congruit subjectorum. Qui quamvis lumen scientiae, sua culpa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: « Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Non indues uestem: ex lana lino¬
q contextam. Quid ꝑhanc uestem
nisi hẏpochritarum ꝑsona signatur.
qui benignitatem erga ꝓximos os¬
tendunt. et dolos suȩ iniquitatis oꝑi¬
unt: Pomne namq uel quod faciũt
uel quod loquuntur: simplicitatẽ
exterius exhibent: s subtilitate du
plicitatis interius callent. Puritatẽ
suꝑficiȩ simulant: s semꝑ malitiã
sub specie puritatis occultant. Per
lanam quippe simplicitas: ꝑ linum
uero subtilitas designatur. Et ni¬
mirum uestis quȩ ex lana linoq cõ¬
ficitur. linum interius celat: la¬
nam insuꝑficiȩ demonstrat. Uestẽ
ergo ex lana linoq contextam indu¬
it: qui in locutione uel actione qua
utitur. intus subtilita tem maliciȩ
oꝑitꝰ et simplicitatem foras in nocen¬
ciȩ ostendit. Quia enim sub purita¬
tis i magine depre hendi calliditas
non uallet: quasi
sub lane grossi¬
tudine linum
batet.¬
Item unde supra.

Expanded text:
est: Non indues vestem ex lana linoque contextam. --Quid per hanc vestem, nisi hypocritarum persona signatur, qui benignitatem erga proximos ostendunt, et dolo suae iniquitatis operiunt? Per omne namque quod faciunt vel loquuntur, simplicitatem exterius exhibent, sed subtilitatem interius duplicitatis callent. Puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis occultant. Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis quae ex lana linoque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi calliditas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet.Item unde supra.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. filiꝰ phariseoꝵ. De spe et resurrectione
mortuoꝵ: ego iudior. Dũꝙ saducei spẽ resur¬
rectionẽq mortuoꝵ ẽẽ denegarẽt: ꝙͣ pharisei
iuxta sacri eloquii p̃cepta credent. facta in
ꝑsecutoꝵ unanimitate dissensio ẽ. Et diuisa
turba illesus paulꝰ exiit: qͣ hc̃ unita pꝰ in¬

Expanded text:
one mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita pri
Abbreviated transcription (Latin):
tur xp̃s in uob̾. Uellẽ ẽẽ apud uos mͦ. et
mutare uoc̃ẽ meã. qm̃ confundor in uobis.
Ecce mutare uult uocẽ in partu suo. ut p̃¬
dicationis sermo in rugitũ u̾tatur doloris.
reformando gemens iterũ parturiebat. Q¬
lẽ rugitũ hȩc cerua pariens emittebat: qͣn¬
do eisdẽ post se redeuntib exclamare co¬
gebat᷑ dicens. Oinsensati galathȩ. qͥs uos
fascinauit : Eit sic stulti estis. ut c̃ spũ ce¬
ꝑitis. nc̃ carne cõsũmamini. Uł certe Cur¬
rebatis bene. qͥs uos impediuit u̾itati non
obedire: Qͣlis in huiꝰ cerue partu rugitus
fuit. quȩ dui conceptos filios. cũ tot diffi¬
cultatib peꝑit: et qͣndoq partos ad ma¬
litie iterũ redisse cognouit. Considemꝰ
qͥd doloris habuerit: qͥd laboris. Quȩ et
ptꝰꝗͣ. potuit coneepta edere. rursũ cõpulsa
ẽ. extincta su ͤ are.

Expanded text:
tur Christus in vobis, vellem esse apud vos modo, et tur Christus in vobis, vellem esse apud vos modo, et mutare vocem meam; quoniam confundor in vobis . Ecce mutare vult vocem in partu suo, ut praedicationis sermo in rugitum vertatur doloris; reformando gemens iterum parturiebat. Qualem rugitum haec cerva pariens emittebat, quando eisdem post se redeuntibus exclamare cogebatur, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit! et: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini? Vel certe: Currebatis bene; quis vos impedivit veritati non obedire ? Qualis in hujus cervae partu rugitus fuit, quae diu conceptos filios cum tot difficultatibus peperit, et quandoque partos ad malitiae uterum redisse cognovit? Consideremus quid doloris habuerit, quid laboris, quae et postquam potuit concepta edere, rursum compulsa est extincta suscitare?
Abbreviated transcription (Latin):
Neq eni p̃ciosiorẽ facio animã meã p̾t mne.
ꝑgens. adu̾sa cognoscit. et tam̃ hȩc liben¬
ter appetit. Audit qͦ timeat. s ad hȩc ar¬
dentior anhelat. Moyses itaq ad ꝓsꝑa
de suo nil habet. qͥa p̃cib renitit᷑. ne isra¬
helitice plebi p̃ferat᷑. Paulꝰ ad adũsa etiã
ex suo uoto ducit᷑. qͥa maloꝵ unminen
acd acriora feruescit. Ille p̃sentis potesta¬
tis głam. dõ uoluit iubente declinare:
iste dõ asꝑa et dura disponente. studuit
dientiȩ paliã apphende neracit̃ ni tim̃
ꝓsꝑis huius scłi ex sola iussione. adũsis
aut etiã ex deuotione inclinem.
dũ gaudioꝵ metant. Nc̃ qͣsi cerue indo¬
lore part st̃: ut sp̃itali prole pꝰmodũ sĩt
fecundȩ. Ut enĩ unũ de multis loqͣr. ui¬
deo paulũ. qͣsi qͣndã ceruã in partu suo
magni doloris rugit᷑ emitentẽ. Ait enĩ.
Filioli mei. qͦs iterũ parturio: donec forme¬

Expanded text:
neque enineque enigens adversa cognoscit, et tamen hoc libenter appetit: audit quod timeat, sed ad hoc ardentius anhelat. Moyses itaque ad prospera de suo nil habet, quia precibus renititur, ne Israeliticae plebi praeferatur; Paulus ad adversa 545 etiam ex suo voto deducitur, qad acriora fervescit. Ille praesentis potestatis gloriam Deo voluit jubente declinare; iste, Deo aspera et dura disponente, se studuit dientiae palmam apprehendere veraciter nitimur, prosperis hujus saeculi ex sola jussione, adversis autem etiam ex ddum gaudiorum metant. Nunc quasi cervae in dolore partus sunt, ut spiritali prole postmodum sint fecundi. Ut enim unum de multis loquar, video Paulum quasi quamdam cervam in partu suo magni doloris rugitus emittentem. Ait enim: Filioli mei, quos iterum parturio, donec forme
Abbreviated transcription (Latin):
te uocatꝰ ẽ: ut eripiende oĩ israhelitarũ mul¬
titudim p̃ẽet. S qi apud se mente humił
extitit: oblatã ꝓtinꝰ tanti regiminis głam
ex pauit. moxq ad infirmitatis patroci¬
heri em̃ et mitliꝰ terciꝰ. ex qͦ cepisti loqui ad
seruũ tuũ. tarclioris et impeditioris lingnȩ
factꝰ sũ. et se post posito muti aliũ postulat
dicẽs. mute que missurꝰ es. Ecce cũ aucto¬
re lingue loqr̃. et ne tanti regimus po¬
testatẽ suscipiat. elinguẽ se eẽ causat᷑.
tis dicit:. Deinde pꝰt annos quatuordicim
ascendi ierosolimã. assupto barnaba et tito.
Ascendi aut̃ scd̾m reuelanonẽ. Isq in it¬
nere cũ ꝓpħam agabũ repperiss: qͣnta
se adũsitas in ierosolimis maneret audi¬
uit. Scͥptũ qͥppe ẽ. qd̾ idẽ agabus ⁊onã pau¬
li suis pedib inserens dix̃. Uirũ cuiꝰ rona
hec ẽ. sic alligabĩt in ierłm. Apaulo aut̃
ꝓtinꝰ respondet᷑. Ego ñ solĩ alligari. s et
mori in ierłm: paratꝰ sũ ꝓ nomine iħu.

Expanded text:
te vocatus est, ut eripiendae omni Israelitarum multitudini praeesset. Sed quia apud se mente humilis exstitit, oblatam protinus tanti regiminis gloriam expavit, moxque ad infirmitatis patrociheri et nudiustertius ex quo coepisti loqui ad servum tuum, tardioris et impeditioris linguae sum factus . Et, se postposito, alium deposcit, dicens: Mitte quem missurus es . Ecce cum auctore linguae loquitur, et ne tanti regiminis potestatem suscipiat, elinguem se esse causatur. tis dicit: Deinde post annos quatuordecim iterum ascendi Jerosolymam, assumpto Barnaba et Tito; ascendi autem secundum revelationem . Isque cum in itinere prophetam Agabum reperisset, quanta se adversitas in Jerosolymis maneret audivit. Scriptum quippe est quod idem Agabus zonam Pauli suis pedibus inserens, dixit: Virum cujus haec zona est, sic alligabunt in Jerusalem, a Paulo autem protinus respondetur: Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Jesu:
Abbreviated transcription (Latin):
silium. aliud ꝑ peccatũ. Aliuid ẽ. grauem ẽẽ. per
constantiam: aliud ꝑ culpam. Ista enĩ grauitas
pondus ht̃ oneris: illa miitutis. Pondus ergo ac¬
cipiunt animȩ. ut ab intentione dei non iã leui
motu desiliant. s in eo fixa constantie grauitate
consistant. Adhuc ille popłs leuiter mouebat᷑:
de quo ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Abiit uagus in uia cor¬
dis sui. Niam eius uidi: et dimisi eũ. Grane an¬
tem consilium cordis omnẽ inconstantiã uaga.¬
tionis expellit. Et qm̃ st̃ amimȩ quȩ leui mo¬
tu. nunc ista. nunc illa desiderant. omp̃s
deus quia ipsas leues fluctuationes menti¬
um. non leuiter pensat. uagationẽ cordis
relinquendo dnudicat. s cum ꝑ grãm respic̃
uagam mentẽ. in consilii stabilitatẽ figit.

Expanded text:
silium, aliud per 607 peccatum; aliud est gravem esse per constantiam, aliud per culpam. Ista enim gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu desiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant. Adhuc ille populus leviter movebatur, de quo per prophetam dicitur: Abiit vagus in viam cordis fui; viam ejus vidi, et dimisi eum . Grave autem consilium cordis omnem inconstantiam vagationis expellit. Et quoniam sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant, omnipotens Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed cum per gratiam respicit vagam mentem, in consilii stabilitatem figit.
Abbreviated transcription (Latin):
me floribus stipate me malis:
quia amore langueo. Quid namq
sunt flores. nisi anumȩ. bonum iam
opus inchoantes: et desid̾ium cȩles-¬
te redolentes:Quid mala de flori
bus: nisi ꝑfecte bonorum mentes q̃
ad fructum ꝑueniunt boni oꝑisde
initio scẽ ꝓpositionis: Quȩ ergo a¬
more languet. fuleiri quȩrit flori¬
bus. stipari malis: quia si illum
quem desiderat uidere adhuc non
ꝓmittitur: magna ei ẽ consolatio¬
si de aliorum ꝓuectibus lecetur. An¬
ma ergo scõ amore languida. floribus
malisq fulciatur: ut requiescat in
bono oꝑe ꝓximi. quȩ ad hue contẽ
non ualet uultum dei. In ex.

Expanded text:
me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Quid namque sunt flores, nisi animae bonum jam opus inchoantes, et desiderium coeleste redolenbus, nisi perfectae jam bonorum mentes, quae ad fructum perveniunt boni operis, de initio sanctae propositionis? Quae ergo amore languet, fulciri quaerit floribus, stipari malis, quia si illum, quem desiderat videre, adhuc non permittitur, magna ei est consolatiosi de aliorum profectibus laetetur. Anima ergo sancto amore languida, floribus malisque fulciatur, ut requiescat in bono opere proximi, quae adhuc contemplari non valet vultum Dei. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia damna meroris penset. abiec¬
tionis detrimenta ñ timeat: s ꝑ hȩc ma-¬
nentis głȩ locum quęxat. Has et enĩ ui-¬
as sequentiũ ue monstrabat ocłis ueritas:
cum dicebat. Si quis michi ministtat:
me sequatur. Ad has uias tumentia dis¬
cipłoꝵ corda reuocabat. cũ locum iam
glȩ quererent. s eiusdẽ głȩ iter ignora¬
rent. dicens. Potestis bibe calicẽ quem
ego bibi uumturus sum. Confessi¬
onis quippe unori illius celsitudinem
a dextris sinis trisq quesierunt. s
quanta ad hanc ẽẽt itineris angustia
ñ uidebant. Unde et eoꝵ ocłis mox imi-¬
tandus calix passionis obicitur: ut ui¬
delicet si ad sublimitatis gaudia ten¬
derent. prius uiam humilitatis inue¬

Expanded text:
gaudia damna moeroris penset; abjecgaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis inve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: cogitacionũ interna discutere.
Corda uͦ cum manib leuat: qui ora¬
tionẽ suam oꝑib roborat. Nam qͥs¬
quis orat. s oꝑari dissimulat: cor le¬
uat. et manus ñ leuat. Quisquis uͦ
oꝑatur. et ñ orat: manus leuat et
cor ñ leuat. Iuxeta ergo iohanns
uocẽ. tunc cor fidutiam in oratione
accipit. cũ sibi uitȩ prauitas nulla
N mandatis tuis exercebor: et p̃.clxxuiiii.¬
considerabo uias tuas. Quid ꝑ has ui¬
as. nisi humanȩ conuersationis in nera
contempserat: Ac si aꝑte respondeat
dicens. Que mea sunt iam uidere re¬
fugio quia ꝑ imitacionis tuȩ uiam ꝑ¬
gere conuersationis gressib m ardesco.
Qui enim p̃senti iam mundo contradi.¬
cit. amoris excitacione continua redem¬
ptoris sui uias cordis oculo obicit. ut
mens ꝓsꝑa fugiat ad aduerfa prepa¬
retur. Nil quod demulcet appetat. nil
qͦd deterrere creditur ꝑtimescat. mero¬
rem gaudiũ deputet. presentis uitȩ.

Expanded text:
est cogitationum interna discutere; est cogitationum interna discutere; corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat et manus non levat; quisquis vero operatur et non orat, manus levat et cor non levat. Iuxta ergo Iohannis vocem tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vite pravitas nulla n mandatis tuis exercebor: et considerabo vias tuas . » Quid per has vias, nisi humanae conversationis itinera videre contempserat? Ac si aperte respondeat, dicens: Quae mea sunt jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quod quisqͥs a p̃ceptis dominicis
discordat oꝑe. quotiens ea audit. cor¬
de suo rep̃henditur. atq confundit᷑.
quia et quod ñ fecerit memoratur. Nsã
in quo se errasse considerat: ipsa se
latent̃ conscientia accusat. Hinc ergo
ꝓpheta dep̃canir dicens. Tunc ñ con¬
fundar: cum respicio in omĩa manda¬
ta tua. Grauit̃ enim unus quisq cõ¬
fundit᷑: qñ mandata dĩ uel legendo.
uł audiendo respicit: que uiuendo
contempsit. Hinc et enĩ ihohannis
uoce dr̃. Si cor nr̃m non reprehenderit
nos. fidutiã habemus ad dm̃. et quicqͥd
petierimꝰ ab eo. accipiemus. Re si dice¬
ret. Si id quod p̃cipit facimus: id
quod petimꝰ obtinemꝰ. Ualde namq
apud dm̃ utraq hȩc sibi necessario
congruunt: ut et oratione oꝑatio. et
oꝑatione fulciatur oratio. Hinc enĩ
ieremias ait. Scrutem uias nr̃as. et
queramus. et reuertamur ad dñm.
Leuemus corda nr̃a cũ manib ad din
in cȩlo. Uias et enim nrãs scrutari

Expanded text:
est quod quisquis a praeceptis Dominicis discordat opere, quoties ea audit corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod fecerit memoratur: nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Unde David propheta deprecatur dicens: « Tunc non confundar dum respicio in omnia mandata tua . » Graviter namque unusquisque confunditur, quando mandata Dei, vel legendo, vel audiendo respicit, qui vivendo contempsit. Hinc quoque Joannis voce dicitur: « Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum: et quicquid petierimus ab eo accipiemus, ac si diceret, si id quod precipit facimus, id quod petimus obtinemus. Valde namque apud Deum utraque haec sibi necessario congruunt, et ut oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc etenim Hieremias ait: Scrutemur vias nostras et queramus et revertamur ad Daminum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in celis. Vias etenim nostras scrutari
Abbreviated transcription (Latin):
diem sollemnem in con Cap̃. clu¬
frequentationib: usq ad cornu alta
in eius desiderio affligit. Qui nimi¬
rum sollemnitatis dies usq ad cornu
altaris tendi p̃cipitur: quia tã diu
necesse ẽ. ut quisq se afficiat. quo¬
usq ad suꝑni sacrificii altitudinẽ

Expanded text:
diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altarin ejus desiderio affligit. Qui nimirum solemnitatis dies usque ad altaris cornu tendi praecipitur, quia tandiu necesse est ut quisque se afficiat, quousque ad superni sacrificii altitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
octrina sapientie et ct¬
p̃dicatione pulchra ẽ. et pura uerita¬
te conspiena. nec aliud se ꝑfallatia p̃ten¬
dit exteris. et alind reseruat interuis. Neꝙ
indictis suis pulchia uicdi appent nitore ser¬
monis: s integritate ueritatis In manq̾atis
gͥ suis di sapientia ñ confert᷑ tinctis indiȩ
colorib: q dñ fucata eloqͥntiȩ ornam̃ta nou
ht̃: qͥsi uestis sine tinctura placet. Qm fu ca¬
tionẽ tincture bene paulus despexerat: cũ
dicebat. Nͤ et loquim᷑. ñ indoctis humane
sapientiȩ u̾bis: s in doctrina sp̃s. Malebat
qͥppe hanc sapientiã sola puritate ueritatis
ostendẽ: ñ aut̃ eloquii unctione fucari.

Expanded text:
octrina sapientiae et praedicatione pulchra est et pura veritate conspicua, nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et aliud reservat interius; neque in dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mandatis igitur suis Dei sapientia non confertur tinctis Indiae coloribus, quia dum fucata eloquentiae ornamenta non habet, quasi vestis sine tinctura placet. Quam fucationem tincturae bene Paulus despexerat, cum dicebat: Quae et loquimur non in doctis humanae saplentiae verbis, sed in doctrina spiritus . Malebat quippe hanc sapientiam sola puritate veritatis ostendere, non autem eloquii tinctione fucare.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥt gͦ aliud in auro ł uitro accipimꝰ. nisi
societatẽ: Q uoꝵ corcͥa sibi inuicẽ. et
claritate fulgent. et puritate transla¬
cent. Qͣm ioħs in apocalipsi conspexs¬
rat: cũ dicebat. Et erat structura muneꝰ
ex lapide iaspide. Ipsa uͦ oiuitas ex au¬
ro mundo. simili uitro mundo. Quia
enĩ sci om̃s. sũma in ea beatitudinis clil-¬
et dũ uniꝰ cuiꝰq uult᷑ attendit᷑. simul et cans.¬
cienta penetrat᷑ hoc ipsũ auni uĩro mun

Expanded text:
Quid ergo in auro vel vitro accipimus, nisi societatem, quorum corda sibi invicem et charitate fulgent, et veritate translucent? Quam Iohannes in apocalypsi conspexerat, cum dicebat: Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civitas auro mundo simili vitro mundo ? Quia enim sancti omnes summa in ea beatitudinis clariet dum uniuscujusque vultus attenditur, simul et conscientia penetratur: hoc ipsum aurum vitro m
Abbreviated transcription (Latin):
in libris. Lib̾ nãq uite ẽ. ipsa usio adue.¬
nientis iudicis. in qͦ qͣsi scͥptũ ẽ. om̃e manda¬
tũ: qr qͥsqͥs eum uiderit. mox teste conscien¬
tia. qͥcqͥd ñ fec̃ intelligit. Libri etiã aꝑti
referunt᷑: qr iustoꝵ tc̃ uita conspicit᷑. in
qͥb mancdata celestia oꝑe imp̃ssa cernũt᷑.
Et udicati st̃ mortui. ex his quȩ scͥpta erãt
in libris: ꝙ in ostensa uita ĩtoꝵ. qͣsi in expan¬
sione libroꝵ. legt̃ bonũ. qd ipsi agere nolu¬
erũt. atq ex eoꝵ qͥ fecert̃ cõparatione clam¬
nant᷑. Ne gͦ unusqͥsq ic uidẽs eos qd̃ ñ fec̃¬

Expanded text:
 vitae est ipsa visio advenientis judicis. In quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox, teste conscientia, quidquid non fecit intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum legunt bonum quod ipsi agere noluerunt, atque ex eorum qui fecerunt comparatione damnantur. Ne ergo unusquisque tunc videns eos, quod non fec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet᷑: q retrusꝰ in prauoꝵ cordib. poten¬
tia diuinȩ dispensationis astringit᷑. ne
in qͣntu nocere p̃ualet effrenet᷑. ut qͣuis ꝑ
eos occulte seiuat. ad uiolentas tam̃ rapi¬
nas suꝑbiȩ ñ erũpat. U illic qͦ qͦmͦ in mun¬
Millenario qͦ nãq numero. ꝓ ꝑfectione
sua. uniu̾sũ hoc qnͣtũlibet sit scẽ eccl̃iȩ
tẽpꝰ expͥmit᷑. Qͦ ꝑacto antiquus hostis sus
uirib tradit᷑. pauco qͥdẽ intẽpore. s in młꝰ¬
ta cont᷑ noᷤᷤ nirtute laxat᷑. Itẽ ibi libro .xiiii.¬

Expanded text:
 retrusus in pravorum cordibus, potentia divinae dispensationis astringitur, ne in quantum praevalet, effrenetur; ut quamvis per eos occulte saeviat, ad violentas tamen rapinas superbiae non erumpat. Sed illic quomodo in munMillenario namque numero, pro perfectione sua, universum hoc quantumlibet sit sanctae Ecclesiae tempus exprimitur. Quo peracto antiquus hostis suis viribus traditus, pauco quidem in tempore, sed in multa contra nos virtute laxatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
si. et cathenã magnã in manu sua. Et ap¬
p̃hendit draconẽ serpentẽ antiquũ qͥ ẽ di¬
abolꝰ et sathanas: et ligauit eũ ꝑannos mil¬
le. et misit in abyssũ. et clausit et signauit suꝑ
illũ. ut ñ seducat ampliꝰ gentes. donec cõsu¬
m̃t᷑ nulle anni. Millenanio enĩ numero
ñ qnͣtitatẽ tẽporis. s uniũsitatẽ qͦ regnat
eccła designat. Antiquus aut̃ serpens. liga¬
tus cathena in abissũ mitit᷑. qr relegatꝰ
a bonoꝵ cordib. apud reproboꝵ mñtes re¬
clusꝰ. eis atociꝰ dnatur. Qͥ paulopꝰt qͦ de
puteo abyssi etluci describit᷑. qr de iniqͦꝵ
icut enĩ cedrus arbusta cȩtera in al.¬
tũ crescendo deserit: ita nc̃ antixp̃c
mundi głam tẽporalit obtinens mensu¬
ras hominũ. et honoris culmine. et signoꝵ
potestate tͣnscendit. Sp̃s qͥppe in illoẽ qͥ in
sublimib condit᷑. potentiam naturȩ suȩ
minime ostendit᷑: qr dispensatione diui

Expanded text:
a: et apprehendit draconem serpentem antiquum, qui est diabolus et Satanas; et ligavit eum per annos mille, et misit in abyssum, et clausit, et signavit super illum ut non seducat amplius gentes, donec consummentur mille anni . Millenario enim numero non quantitatem temporis sed universitatem qua regnat Ecclesia designat. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur; quia religatus a bonorum cordibus apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum Sicut enim cedrus arbusta caetera in altum crescendo deserit, ita tunc Antichristus mundi gloriam temporaliter obtinens, mensuras hominum, et honoris culmine, et signorum potestate transcendit. Spiritus quippe in illo est qui in sublimibus conditus potentiam naturae suae min
Abbreviated transcription (Latin):
suł qͣlit̃ transeat. uł qͣlit̃ maneat distin
tũt. Hĩc nãq ꝑ paulũ dr̃. Preterit enĩ fig̾a
bꝰ mundi. Hĩc ꝑsemet ipsã ueritas dic̃. Cȩlũ¬
lũ nouũ: et t̃ra noua. Qͤ qͥdem ñ alia con¬
denda st̃: s hȩc ip̃a renouant᷑. Cȩlũ gͥ et tra
et tͣnsit et erit: qr et ab ea. qͣm nc̃ h̃t specie
ꝑ ignẽ t̃git᷑. et tam̃ insua semꝑ natura serua¬
tur. Uñ ꝑpsalmistã dr̃. Mutabis ea: et
mutabutur. Qͣm qͥd̾e ultimã cõmutationẽ
suã ipsis nob̾ nc̃ uicissitudinib ñtiant.
qͥb nr̃is usib indesinent̃ altectrant. Nam
terra a sua specite hyemali ariditate deficit.
ũnali humore iuiridescit. Cȩlũ cotidiȩ cali¬
gine noctis obducit᷑. et diurna claritate re¬
nouat᷑. Hinc gͦ hinc fideł qͥsq colligat. et in¬
terire hȩc. et tam̃ ꝑ innouationẽ refici. quȩ
constat nc̃ assidue uelut ex defectu reꝑari.
cator intelligi: qr qͥsqͥs nob̾ ianuam reg.¬

Expanded text:
ualiter transeat, vel qualiter maneat distingtunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Clum novum et terra nova ; quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovanda. Coelum ergo et terra et transit et erit, quia et ab ea quam nunc habet specie, per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde et per Psalmisimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu repararicator intelligi, quia quisquis nobis januam reg
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit. S patebit animꝰ. patebit cor¬
pora lib ocłis. ip̃a etiã corporis armonia.
Sicq unusqͥsq tt̃ erit conspicabił alteri:
tẽporis. misit d̾ si filiũ suũ natũ ex
muliere factũ sub lege. ut eos qͥ sublege erãt
redimeret. Qui natꝰ ex uirgine uelut luci¬
fer int̾ tenebras nr̃e noctis apparunt: qͥa
fugata obscuritate peccĩ. et̃nũ nob̾ mane ñci¬
auit. Luciferũ se in notuit: q dilucło ex
morte surrex̃ . et fulgore sui luminis morta
hannẽ dr̃. stella spendicda et matutina. Ui.
nob stella factus ẽ. ꝗ dũ in semetipso exem¬
plũ nob̾ resurrectionis p̃buit: qͥ lux sequa¬

Expanded text:
abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam corporis harmonia, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, temporis, misit Deus Filium suum, natum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret . Qui natus ex Virgine, velut lucifer inter tenebras nostrae noctis apparuit, quia fugata obscuritate peccati, aeternum nobis mane nuntiavit. Luciferum vero se innotuit, quia diluculo ex morte surrexit, et tatis, « stella splendida et matutina, » nobis stella factus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux sequa
Abbreviated transcription (Latin):
est: represso nr̃e corruptionis obstacu¬
lo. ad cognitionem ueritatis inciꝑe
exire. Unde et nube in tabernaculo
descendente. isrłitȩ e longinquo cer¬
nentes in papilionum suorum ostiis
stetisse memorantur: quia hii qui¬
aduentum diuinitatis ut oumq
conspiciuntł quasi ex habitaculo
carnis ꝓcedunt.

Expanded text:
est represso nostrae corruptionis obstacuest represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculo descendente, Israelitae e longinquo cernentes, in papilionum suorum ostiis stetisse memorantur, quia hi adventum Divinitatis utcunque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod cum audisset helyas oꝑuit uul¬
tum suum pallio: et ingressus stetit
in ostio speluncȩ. Post aure tenuis si¬
bilum. uultum suum ꝓpħa pallio
oꝑuit: quia in ipsa subtilissima con¬
templatione ueritatis quanta igno
rantia homo tegatur agnoscit.Yul¬
tui namq pallium suꝑducere ẽ. ne
altiora mens querere audeat. hanc
consideratione propriȩ infirmitatis
uelare: ut nequaquam intelligen¬
tiȩ oculos ultra se precipitanter ape¬
riat. s ad hoc quod apprehendere ñ
ualet. reuerenter claudat. Qui hec
agens: in speluncȩ ostio stetisse descri¬
bitur. Nuid namq spelunca nr̃a ẽ.
nisi hȩc corruptionis habitatio in
qua adhuc ex uetustate retinemur:
S cum aliquid ꝑciꝑe de cognitione
diuinitatis incipimus: quasi iam in
speluncȩ ostio stamus. Quia enim ꝓ¬
gredi ꝑfecte non possumus: ad cogni-¬
tionem tamen ueritatis inhiantes
iam aliquuid de libertatis aura capta.¬
mus. In ingressu ergo speluncȩ stare

Expanded text:
Quod cum audisset Elias, operuit vulQuod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio speluncae . Post aurae tenuis sibilum, vultum suum propheta pallio operit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis, quanta ignrantia homo tegatur agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc considerationem propriae infirmitatis velare, et nequaquam intelligentiae, oculos, ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cogitatione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi profecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare,