comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
palam faceret imꝑator bellum futurum.
achanto. Circũtextum autẽ dictũ. quia ẽ
rotundũ palliũ. Diplois grecũ nom̃ ab eo
duplici panno patientia uelat. est autem
uestis militaris. cuiꝰ usus gallicis primũ
expeditonib cepit & p̾da hostili. de qͣ ẽ uox
illa senatui togiᷤ depositis qͥriteᷤ ad saga fugert̃
Sagum autẽ gallicũ nom̃ est. dictũ autem
sagũ quadrum. eo qđ apud eos primũ qua¬
dratũ uł quadruplex est. Penula ẽ palliũ
cum fimbriis longis. Lacerna palliũ fim¬
briatũ. quo olim solimilites utebantur.
unde & in distinguenda castrensi urbanaq
turba. hos togatos illos lacernatos uocabais.
inde autẽ lacernȩ qͣsi amputatis capitib
fimbriarũ. neq ita laxis ut st̃ penularũ.
Mantũ hispani uocant qͦ manꝰ tegat tm̃. ẽ enĩ
breue amictũ. Pretexta puerile ẽ palliũ
quousq ad sedecĩ annos pueri nobiles
sub disciplinȩ cultu utebant᷑. unde & pre

Expanded text:
palam faceret imperator bellum futurum. palam faceret imperator bellum futurum. acantho. Circumtextum autem dictum quia est rotundum pallium. Diplois Graecum nomen, ab eo duplici panno patientia velat. Est autem vestis militaris, cuius usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo quod apud eos primum quadratus vel quadruplex esset. Paenula est pallium cum fimbriis longis. Lacerna pallium fimbriatum quod olim soli milites utebantur; unde et in distinguenda castrensi urbanaque turba hos togatos, illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis ut sunt paenularum. Mantum Hispani vocant quod manus tegat tantum; est enim breve amictum. Praetexta puerile est pallium quo usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur; unde et p
Abbreviated transcription (Latin):
picta. eo qđ uictorias cũ palmis intextas
haberet. Toga candida eademq cretata in
qua candidati idest magistratũ petentes
ambibant. addita creta quo candidior
insigniorq esset. cicero in oratione quã
habuit contͣ cõpetitores in toga candida
scripsit. Cinctus gabinꝰ est cum ita impo¬
nitur toga. ut toge lacinia quȩ post secus
reicitur attrahitur ad pectus. ita ut ex
utroq latere ex humeris picturȩ pendeant.
ut sacerdotes gentiliũ faciebant. aut cin¬
gebant᷑ pretores. Trabea erat togȩ species
ex purpura & cocco. qua oꝑti romanoꝵ re¬
ges initio p̃cedebant. hanc primũ romulꝰ
adinuenisse phibetur. ad discretionẽ regũ
habitꝰ. Trabea autẽ dicta qđ in maiori gła
hominẽ transbearet. hoc est ultra & in po¬
sterũ ampliori dignitate honoris beatũ
faceret. Paludamentũ erat insigne palliũ
menta mutauit. erat autẽ palliũ bellicũ
dictũ ut quibdam uidetur. eo qdđ indutꝰ

Expanded text:
picta, eo quod victorias cum palmis intextas picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Toga candida eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorque esset. Cicero in oratione quam habuit contra conpetitores 'In Toga Candida' scripsit. Cinctus Gabinus est cum ita inponitur toga ut togae lacinia, quae post secus reicitur, adtrahitur ad pectus, ita ut ex utroque latere ex humeris picturae pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant aut cingebantur praetores. Trabea erat togae species ex purpura et cocco qua operti Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur ad discretionem regii habitus. Trabea autem dicta quod in maiori gloria hominem transbearet, hoc est ultra et in posterum ampliori dignitate honoris beatum faceret. Paludamentum erat insigne pallium mento mutavit.' Erat autem pallium bellicum, dictum, aliquibus videtur, quod eo indutus
Abbreviated transcription (Latin):
allium est. quol
ministrantiũ scapulȩ conteguntur. ut
dum ministrant expediti discurrant
plautus. siquid facturus es. appende in
humeris palliũ. & ꝑgas quantũ ualet
tuoꝵ pedũ ꝑncitas. Dictũ autẽ palliũ
a pellib quia priꝰ suꝑ indum̃ta pellicia
ueteres utebant᷑ qͣsi pellea siue a palla p
diriuationẽ. Clamis est quȩ ex una parte
induitur neq consuitur. s fibula infre¬
natur. hinc & grece nom̃ accepit. Toga
dicta. qd uelamento sui corpus tegat atq
oꝑiat. est autẽ palliũ purũ forma rotun¬
da effusiore & qͣsi inundante sinu & sub
dextro ueniens supra humerũ siistrum
ponit᷑. cuiꝰ similitudinẽ in opimentis
simulachroꝵ uł picturarũ aspicimꝰ.
easq statuas togatas uocamꝰ. Toga autẽ
romani in pace utebant᷑. belli autẽ tẽpore¬
paludam̃tis. mensura toge iustȩ si sex
ulnas habeat. Toga palmata dicebatur
quã merebantur n qui reportabant
de hostib palmas.ipsa uocabat᷑ & toga

Expanded text:
allium est quo ministrantium scapulae conteguntur, ut dum ministrant expediti discurrant. Plautus: Si quid facturus es, appende in humeris pallium, Et pergat, quantum valet, tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus, quia prius super indumenta pellicia veteres utebantur, quasi pellea, sive a palla per derivationem. 456 2. Chlamys est quae ex una parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur. Hinc et Graece nomen accepit. 3. Toga dicta, quod velamento sui corpus tegat, atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda effusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cujus similitudinem in operimentis simulacrorum, vel picturarum aspicimus, easque statuas togatas vocamus. 4. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tepaludamentis. Mensura togae iusta si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur quam merebantur hi qui reportabant de hostibus palmas: ipsa vocabatur et toga
Abbreviated transcription (Latin):
motusq siderũ continet. uł qua ex cau¬
sa ita uocentur. Astrologia uͦ parti᷑ na¬
turalis. partim suꝑstitiosa est. Natura¬
lis dum exequitur solis & lunȩ cursum
uł stellarũ certas tempoꝵ stationes.
Suꝑstitiosa uͦ est. illa quã mathematici
sequunt᷑. qui instellis auguriant᷑. quiq
etiã duodecim cęli signa ꝑ singula animȩ
uł corporis m̃bra disponunt. siderũq
cursu natiuitates hominũ & mores p̃di-¬
care conantur.
.De astronomiȩ ratione.

Expanded text:
motusque siderum continet, vel qua ex causa ita vocentur. Astrologia vero partim naturalis, partim sulis, dum exequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero est illa quam mathematici sequuntur, qui in stellis auguriantur, quique etiam duodecim caeli signa per singula animae vel corporis membra disponunt, siderumque cursu nativitates hominum et mores praedicare conantur. De Astronomiae ratione
Abbreviated transcription (Latin):
arithineticã & geometricã & musicam
hoc int̾ est. ut media inuenias in arith¬
metica: Primosicquęris coniungis extre¬
ma & diuidis & facis mediũ. ut᷑ puta fac
extrema esse sex . & xii. simul iungis. &
faciunt. x & uni. Partiris media. & facis
nouẽ qđ est analogiũ arithinetice. ut
mediꝰ quot monadib suꝑat primũ his
suꝑetur ab extremo. Suꝑant emĩ.uiiii.
uI.III. monadib his suꝑatur. a .xii.
Scđ̾m geometricã uͦ ita quęris. extrema
multiplicata tantũ faciunt quantũ &
media duplicata. ut puta.ui. & xii. mul¬
tiplicata. facient septuagies dipondius.
Aledia .uiii.x. uiiii. multiplicata tantũdẽ
faciunt. Scđ̾m musicã ita qua pͥmi parte
suꝑat mediꝰ primũ. ex eadẽ extremi parte
suꝑatur mediꝰ ab extremo. utputa.ui. &
Quod Numeri infiniti existunt.

Expanded text:
autem et Geometriam et Musicam hoc interest, ut media invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis extrema, et dividis, et facis medium: utputa fac extrema esse VI et XII, simul iungis et faciunt X et VIII: partiris media et facis IX, quod est analogicum arithmeticae, ut medius quot monadibus superat primum, his superetur ab extremo. Superant enim IX VI tribus monadibus, his superatur a XII. Secundum geometriam vero ita quaeris. Extrema multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII multiplicata facient septuagies dipondius, media VIII et IX multiplicata tantundem faciunt. 3. Secundum musicam ita: qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo, ut puta VI a APUT IX. Quod numeri infiniti existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
assis de lãmina est. galea de corio. nã
galeros coriũ dicitur. Cassida autẽ
a tuchis nominat᷑. illi enĩ galeã cassin
nominant. credo a capite Apex est qđ
in sũma galea eminet quo figit᷑ crista
quã greci conũ uocant. nam conus est
curuatura quȩ in galea ꝓminet. suꝑ
ĩa cristȩ sunt .xIII. O e foro.

Expanded text:
assis de lammina est, galea de coreo. Nam galeros coreum dicitur. Cassidam autem a Tuscis nominatam: illi enim galeam cassim nominant, credo a capite. Apex est quod in summa galea eminet, quo figitur crista; quam Graeci κῶνον vocant. Nam conus est curvatura quae in galea prominet, super quam cristae sunt. § 15 De foro.
Abbreviated transcription (Latin):
quandã primã materiã dicant. nul¬
lo ꝓrsus modo formatã. s omniũ corpo¬
ralium formarũ capacem. ex qua uisibilia
hȩc elem̃ta formata sunt. unde & ex eius
diriuatione uocabulũ acceꝑunt. Hanc
ylen greci dicunt. latini materiã appella¬
uerunt. ido quia om̃e informe unde ali¬
quid faciendũ est semꝑ materia nuncu¬
patur. ꝓinde & eã poetȩ siluã nomina¬
uerunt. nec incongrue quia materiȩ sil¬
nuncupant. eo qđ sibi societatis coricor¬
dia & coniunctione quadã conueniant.
nam sic ea int̾ se naturali quadã ratione
iuncta dicunt᷑. ut mͦ originem ab igne
repetentes usq ad terrã. modo a terra usq
ad ignẽ. ut ignis quidẽ in aere desinat.
aer in aqua densetur. aqua in terrã cras¬
sescat. rursusq t̾ra diluatur in aquam.
aqua rarescat maera. aer in ignẽ extenu¬
etur. quaꝓpter omĩa elem̃ta omnib dicun¬
tur inesse. s unũ qđq eoꝵ ex eo qd̾ ampliꝰ
habet accepisse uocabulũ. Sunt autem

Expanded text:
quamdam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde, et ex ejus derivatione vocabulum acceperunt. Hanc hylen Latini materiam appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Proinde et eam poetae silvam nominaverunt. Nec incongrue, quia materiae silnuncupant eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant, nam sic ea inter se naturali quadam ratione juncta dicuntur, modo originem ab igne repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat, rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aerem, aer in ignem extenuetur. 3. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
es catmia uocatur. sic rursꝰ in fornacib
existit. & nominis sui originẽ recipit.
Eris flos fit seu gignitur conflationib re¬
soluto atq reliquato ere suꝑfusa frigida.
repentina enĩ densatione tanꝗͣ de sputo
reparatur flos. Eruginẽ qͦ es creat. nam
lamminȩ ȩreȩ suꝑ uas aceti asperimi
sarmentis suꝑpositȩ. atq ita distillanti¬
bus qd̃ ex eo cecidit in ipsum acetũ teri¬
tur & cribratur. XX. De ferro.

Expanded text:
aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum teritur et cribratur. § 21 De ferro.
Abbreviated transcription (Latin):
pretenui brattea ignescit flammasq
imitat ur. unde & piropum dicitur
Regulare es dicit᷑. qđ ab aliis ductile appel¬
latur. quale omne ciprium ẽ. Ductile aut̃
dicitur eo qđ malleo ꝓducatur. sicut con¬
fragile est. Si quidẽ omne es diligentiꝰ
purgatis igne uitiis excoctisq regulare
efficitur. Campanũ qͦ int̾ genera ȩris
computatur. a campania scilicet ꝓuincia
dictũ. quȩ est in italiȩ partib utensilib
& uasis omnib ꝓbatissimũ. Es omne.
frigore magno meliꝰ funditur. ȩs rubi¬
ginem celeriꝰ trabit. nisi oleo ꝑungatur
seruari autẽ id optime. etã in liquida
pice tradunt. Inter omĩa metalla ȩs uo¬
calissimũ est & maximȩ potestatis. ido
cardo stridebat ȩneis. Origo ȩris carmia.
& calcitheus: purgamenta ęris catinia.
& erugo eris flos. catmnia gignitur in me¬
talloꝵ eris atq argenti fornacib insiden¬
te nitore. Namq ut ipse lapis ex quo fit

Expanded text:
praetenui brattea ignescit flammasque praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. Ductile autem dicitur eo quod malleo producatur, sicut confragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo 9: In foribus cardo stridebat aenis. Origo aeris cadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit
Abbreviated transcription (Latin):
dicaminib ꝑducitur ad aureũ colorem.
Corinthiũ est commixtio omniũ metalloꝵ
qd̃ casus primũ miscuit. corintho cũ cape¬
retur incensa: nam dum hanc ciuitatem
hanibal cȩpisset. & om̃s statuas eneas &
aureas & argenteas in unũ rogũ congessit.¬
& eas incendit. ita ex hac commixtione sabri
sustulerunt. & fecerunt parapsides. sic
corinthia nata sunt ex omnib in unum.
nec hoc nec illud. unde & usq in hodiernũ
diem siue ex ipso siue. ex imitatione eiꝰ es
corinthiũ. uł uasa corinthia dicuntur.
Huiꝰ tria genera. candidum unũ ad argen¬
ti nitorem accedens. alterũ in qͦ ipsiꝰ auri
fulua natura est: terciũ. in quo ȩqualis
cunctoꝵ temperies. Coronariũ ex ducti¬
li ȩre tenuatur in lamminas tauroꝵq
felle uinctũ speciem auri in coronis histri¬
onum prȩbet. unde & appellatũ. Piropũ
igneus color uocauit. namq in singulas
uncias eris additis auri scrupulis senis

Expanded text:
dicaminibus perducitur ad aureum colorem. dicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corintheum est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Hannibal cepisset, omnes statuas aeneas et aureas et argenteas in unum rogum congessit et eas incendit: ita ex hac commixtione fabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Corinthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec illud. Unde et usque in hodiernum diem sive ex ipso sive ex imitatione eius aes Corintheum vel Corinthea vasa dicuntur. Huius tria genera: candidum unum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quo ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. Coronarium ex ductile aere tenuatur in lamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis
Abbreviated transcription (Latin):
aeris uocatũ sicut aurũ & argentũ.
Apud antiquos autẽ prior ęris ꝙͣ.
ferri cognitus usus. Cre quippe primi
ꝓscindebant terrã. & certamina belli ge¬
rebant. eratq in p̃cio magis ȩs. Aurum uͦ
& argentũ ꝓpter inutilitatẽ reiciebant᷑
nunc uersa uice. iacet ȩs. aurum summo
crescit honore. sic uoluenda ȩtas cõmutat
tẽpora rerũ. & qđ fuit in p̾cio fit nullo
deniq honore: Usus ȩris postea transiit
in simula chris. in uasis. in ȩdificioꝵ stru¬
cturis. maxime & ad ꝑpetuitatem monu¬
mentoꝵ etiã prblice in eis constitutiones
scriptȩ sunt. Ciprium ȩs incipro insula
priꝰ reptum unde & uocatũ. factum ex
lapide eroso quẽ cadiniam uocant. & est
ductile. huic si addatur plumbũ colore
purpureo sit. Auricalcũ dictũ qđ et
splendorẽ auri & duriciam exis possideat.
Est autẽ nomen compositũ ex lingua latina
& greca. Es enĩ sermone grecoꝵ calcon uo¬
catur. fit autẽ ex ere & igne multo. ac me¬

Expanded text:
aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prius aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe prius proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem rejiciebantur. Nunc versa vice jacet aes, aurum in summum cessit honorem; sic volvenda aetas commutatempora rerum, et quod fuit in pretio fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris; maxime et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca; aes enim sermone Graecorum χαλκὸς vocatur. Fit autem ex aere et igne multo, ac me
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Hismiridis lapis asper. & indomitꝰ.¬
& omnia atterens. ex quo lapide gẽme
teruntur. Crisites colore similis ocreȩ
muenitur in egẏpto. Amnites similis
nitro s durior. gignitur egỹpto uł in¬
turidis s lacteus cũ resoluit᷑ remordens
uehement᷑. Coranus albus est duriorq
pario. Mollocius ueluti uiridis & gran¬
dis inuenitur in egypto. Tusculanus a
loco italiȩ dictus dissilire igni tradit᷑
Sabimus fuscus addito oleo etiam lucere
fertur. Est & quidã uiridis lapis uehe¬
menter igni resistens. Sifnius mollis &
candidus. excalefactus oleo igrescit atq
durescit. Lapides qͦ medicinaliũ mor¬
tarioꝵ & pigmentarioꝵ usibus apti
Edesius p̾cipuus & inde colaticus: Tebaicꝰ
qͦ & basanites lapides nichil ex sese re¬
mittentes. Specularis lapis uocatus qdđ̃
uitri more tnͣsluceat. reꝑtus primũ in
hispania citeriori. circa segobricã urbẽ.
inuenitur enĩ sub terra & effossus excidit᷑

Expanded text:
tat. Smyris lapis asper et indomitutat. Smyris lapis asper et indomituet omnia atterens, ex quo gemmae teruntur. 259 28. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. 29. Hammites similis nitro, sed durior, gignitur in Aegypto et viridis, sed lacteus cum resolvitur, remordens vehementer. Coranus albus est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito oleo etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleo nigrescit atque durescit. Lapides quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum usibus apti: etesius praecipuus et inde chalazius; Thebaicus quoque et basanites lapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; repertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditur
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur in india & in samo italiȩ.
Mitridas lapis eufratis sole reꝑcussus colo¬
rib micat uariis. Etites lapides reperi-¬
untur in nidis aquilarũ. aiunt binos
mueniri marem & feminã nec fine his
parere aquilas. Hoꝵ masculos duros si¬
miles gallȩ subrutilis. femineus uero
pusillus ac mollis. alligati partus celeri¬
tatem faciunt. etiã a quib aliqͥd uuluȩ
excidunt. nisi cito parturientib aufe¬
rantur. Fingites capadociȩ lapis duri¬
ciam marmoris candidus atq tñs luceis.
ex quo quondã templũ constructũ est ã
quodã rege forib aureis. quib clausis.
claritas intus diurna erat. Ebites eboris
similis. in quo dariũ conditũ ferunt. pa¬
rioq similis candore & duricia. minꝰ tam̃
ponderosus. qui porus uocat᷑. Ostracites
uocatus. qđ similitudinẽ testȩ habeat
usus eiꝰ ꝓpumice. Melanites lapis di¬
ctus est. eo qđ melleuꝰ & dulcẽ sucũ emit¬

Expanded text:
nascitur in India, et in Samnio Italiae. nascitur in India, et in Samnio Italiae. Mitridax lapis Euphratis, sole reribus micat variis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae lapis, duritia marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emit
Abbreviated transcription (Latin):
tur in ultuna egẏpti babẏlonia & hispi¬
nia. Androdomantus colore niger pon¬
dere & duricia insignis. unde & nomen
traxit. precipuus reperitur in affrica.
Trahere autẽ in se argentũ uł es dicitur.
quiq attritus ut emathites in colorem
redigitur sanguinis. Fustos inuenitur
in ultima hispania ceoco similis cũ leui
fulgore facile fricabilis. Amanthos
appellatus a ueterib eo qđ si ex ipso fue¬
rit uestis contexta. contra ignẽ resistat.
& igne imposita ñ ardeat. s splendore
accepto nitescat. & est scissi aluminis
similis. ueneficiis resistens omnib. speci¬
aliter magoꝵ. Bactracides similis ẽ testȩ
lamminosȩ scissibilis. Galactites colore
cinereus gustu suauis. s ido uocatus qdđ
quiddã de se lacteuꝰ attritus dimittat
Obsidius lapis niger est. trans lucidus &
uitri habens similitudinẽ. ponitur in
speculis parietũ ꝓpter imaginũ umbras
reddendas. gemmas multi ex eo faciunt.

Expanded text:
tur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispatur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, in colorem redigitur sanguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
similis est eboris sine ulla macula. Hic
defricatus ad cotẽ sucũ dimitut croco
similẽ. Iudaicus lapis albus ẽ atq forma
in scemate glandis scripturis subinuicẽ
modulatꝰ. quas greci grãmas appellant
Samus a samo insula ubi reꝑitur uocatꝰ.
& est grauis & candidus poliendi aurum
utilis. Memphitis uocatꝰ a loco ȩgypti.
& est gemmantis naturȩ. hic tritus atq
i his quȩ urenda sunt & secanda ex aceto
illinitus ponitur. ita obstupescere facit
corpꝰ ut ñ sentiat cruciatũ. Sorofagus
lapis dictus eo qđ corpora defunctoꝵ
condita in eo infra quadraginta dies absu¬
comedere. Pascitur autẽ in troade silicis¬
quȩ uena scinditur. Sunt & erꝰdem gene¬
ris in oriente saxa. quȩ etiã uiuentibus
alligata. erodunt corpora mitiores aut
seruandis corporib nec adsumentes.
Emathites appellatus eo qđ cote resolutꝰ
in colorem ueniat sanguinis. Est autem
admodũ liuidus. est & ferrugineus nasci¬

Expanded text:
similis est eboris sine ulla macula. Hic similis est eboris sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem sucum dimittit croco similem. Iudaicus lapis albus est atque in schemate glandis, scripturis subinvicem modulatus, quas Graeci γραμμὰς vocant. Samius a Samo insula, ubi reperitur, vocatus: et est gravis et candidus, poliendo auro utilis. Memphitis vocatus a loco Aegypti; et est gemmantis naturae. Hic tritus atque in his quae urenda sunt et secanda ex aceto inlinitus ita obstupescere facit corpus ut non sentiat cruciatum. Sarcophagus lapis dictus eo quod corpora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absucomedere. Nascitur autem in Troade, fissilique vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nasci
Abbreviated transcription (Latin):
scintillas emittit. quȩ excipiunt᷑ sulgore
uł aliis fungis uł foliis. & dicto celeriꝰ p̾bet
igne̾. hunc uulgus focarem petrã uocat.
Silenites qui latine lunaris int̾pretatur. eo
qd interiorẽ eiꝰ candorẽ cum luna crescere
atq deficere aiunt. gignitur in persida:
Dionisiꝰ lapis fuscus & rubentib notis spar¬
sus. uocatur autẽ ita. quia si aquę mixtus
conterat᷑ uinũ fraglat. & qđ in illo mirũ ẽ.
ebrietati resistit:. Traciꝰ niger & sonorus.
nascitur in flumine cuiꝰ nom est pontus
mequicia. Frigius lapis ex loco traxit uoca¬
bulũ. nascitur enĩ in frigia. colore pallidus
mediocrit᷑ grauis. Est autẽ gleba pumicosa
uritur antea uino ꝑfusus. flatusq follib
donec rubescat. acrursꝰ aulci uino extin¬
guitur. ternis nicib tinguendis uestib
tantũ utilis. Syrius lapis a sẏria ubi
repitur appellatus. Hic integer fluctuari
traditur. cõminutus mergi. Arabicus

Expanded text:
scintillas emittit, quae excipiuntur sulpure scintillas emittit, quae excipiuntur sulpure vel aliis fungis vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant. Selenites, qui Latine lunaris interpretatur, eo quod interiorem eius candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mixtus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum est, ebrietati resistit. Thracius niger et sonorus; nascitur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocabulum; nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extinguitur ternis vicibus, tinguendis vestibus tantum utilis. Syrius lapis a Syria, ubi reperitur, appellatus; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. Arabicus
Abbreviated transcription (Latin):
unde & nominatꝰ licet in britannia sit plu¬
rimus. Est autẽ niger planus. leuis & ardens
igni ad motus. fictilia ex eo scripta ñ delent᷑.
incensus serpentes fugat. demoniacos ꝓdit.
uirginitatẽ dep̾hendit. Mirũ qͥa accendit᷑
aqua. oleo restringuitur. Asbeston archa¬
diȩ lapis ferrei coloris ab igne nom̃ sortuꝰ.
eo qd accensus semel nunquã extinguit᷑.
De quo lapide mechanicum aliquid ars
humana molita est. qđ gentiles capti sa¬
crilegio mirarent᷑. Deniq in templo qnͦ¬
dam fuisse ueneris fanũ. ibiq candela¬
brum & in eo lucernã sub diuo sic arden¬
tem ut eã nulla tempestas nullus imber
extingueret. Pirites ꝑsicus lapis fuluus
aeris similans qualitatẽ cuiꝰ plurimus
ignis. Si quidẽ facile scintillas emittit.
hic tenentis manũ si uehementiꝰ p̾matur
adurit. ꝓpter qd̃ ab igne nomen accepit
Est aliꝰ pirites uulgaris quẽ uiuũ lapidẽ
appellant. qui ferro uł lapide ꝑcussus

Expanded text:
unde et nominatus, licet in Brittania sit pluunde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur; incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit; mirumque, accenditur aqua, oleo restinguitur. Asbestos Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus eo quod accensus semel numquam extinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentur. Denique in templo quodam fuisse Veneris fanum, ibique candelabrum et in eo lucernam sub divo sic ardentem ut eam nulla tempestas, nullus imber extingueret. Pyrites Persicus lapis fulvus, aeris simulans qualitatem, cuius plurimus ignis, siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius prematur, adurit, propter quod ab igne nomen accepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus
Abbreviated transcription (Latin):
aGnes lapis indicus ab inuentore.
uocatus. fu̾it autẽ in india primũ
reptus clauis crepidarum baculiq cuspide
herens cum armenta idem magnes pasceret
postea & passim. inuentus est autẽ colore
ferrugineus. s ꝓbatur cũ ferro adiunctus
qd eiꝯ fecerit raptũ. nam adeo apprehendit
ferrũ. ut cathenã faciat anuloꝵ. unde &
eũ uulgus ferrũ uiuum appellat. Liquore
qͦ uitri ut ferrũ trahere creditur. cuiꝰ tanta
uis est ut refert beatissimꝰ augustinus quod
quidã eundem magnetẽ lapidem tenuerit
sub uase argenteo ferrũq suꝑ argentum
posuerit. deinde subter mouente manu
cum lapide ferrũ cursu desuꝑ mouebat᷑.
unde factũ est. ut in quodã templo simu¬
lachrũ eferro pendere in aere uideretur.
Est quippe & aliꝰ in ethiopia magnes qui
ferrũ ñ ambigit respuitq. Omnis autẽ
magnes tanto melior est. qnͣto magis ceru¬
leus est. Gagates lapis primꝰ inuentus est
in sicilia gagatis fluminis fluore reiectus.

Expanded text:
agnes lapis Indicus ab inventore vocatus. Fuit autem in India ita primum repertus: clavis crepidarum, baculique cuspidi haerens, cum armenta idem Magnes pasceret, postea et passim inventus. Est autem colore ferrugineus, sed probatur cum ferro adjunctus ejus fecerit raptum. Nam adeo apprehendit ferrum, ut catenam faciat annulorum. Unde et eum vulgus ferrum vivum appellat.--2. Liquorem quoque vitri, ut ferrum, trahere creditur, cujus tanta vis est  ut refert beatissimus Augustinus quod quidam eumdem magnetem lapidem tenuerit sub vase argenteo, ferrumque super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est, ut in quodam 254 templo simulacrum ex ferro pendere in aere videretur. Est quippe alius in Aethiopia magnes, qui ferrum omne abigit, respuitque. Omnis autem magnes tanto melior est quanto magis caeruleus est. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus;
Abbreviated transcription (Latin):
rammatica est scientia. recte NN¬
loquendi & origo & fundamentum
liberalium litterarũ. Hȩc in disciplinis
post litteras communes inuenta est. ut ũ
qui didicerant litteras. ꝑ eam recte loquen¬
di rationẽ sciant. Grammatica autẽ
a litteris nom̃ accipit. ⁊ parerc ata.¬
sistat. Alii dicunt a grecis hoc tractũ esse
uocabulũ. ato En cape ⁊ec. idest a uir¬
dicta est quasi oris ratio. Nam ora¬
re est loqui & dicere. Est enĩ oratio con¬
textus uerboꝵ cum sensu. Contextus
autẽ sine sensu ñ est oratio. quia ñ est
oris ratio. Oratio autẽ plena est sensu.
uoce. & littera. Diuisiones autẽ artis
ticulata. Littera. Sillaba. Pedes. Accentus.
Positurȩ. Notȩ. Orthografia. Analogia.
Ethimologia. Glosȩ. differentiȩ. Barbari¬
smi. Soloecismi. uitia. Methaplasmi.
ropi. Prosa. metra. fabulȩ.

Expanded text:
rammatica est scientia recte loquendi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut iam qui didicerant litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit. Γράμματα constringat: alii dicunt a Graecis hoc tractum esse uocabulum, apo tes aretes, id est a uirdicta quasi oris ratio. Nam orare est loqui et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est sensu, voce et littera. Divisiones autem grammaticulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosa, metra, fabul
Abbreviated transcription (Latin):
gnauit athenis primꝰ quatuor equos iun¬
xisse fertur. sicut uirgiliꝰ auctor ẽ dicens:
primꝰ ericthoniꝰ currus & quatuor ausus
ungere equos. rapidisq rotis insistere ui¬
ctor. fuit autẽ mineruȩ & uulcani filius
de caduca in terrã libidine ut fabulȩ fert̾
ꝓcreatus. portentũ demonicũ. immo dia¬
bolus. qui primꝰ iunoni currũ dedicauit.
tali auctore quadrigȩ ꝓductȩ st̃ .Uiii
.De Curru.

Expanded text:
gnavit Athenis, primus quatuor equos junxisse fertur, sicut Virgilius auctor est dicens: Primus Ericthonius currus, et quatuor ausus Iungere equos, rapidisque rotis insistere victor. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae sunt. § . Curru
Abbreviated transcription (Latin):
sia ex nomine cuiꝰdam mulieris est
appellata quȩ apud antiquos impe¬
rium tenuit orientis. hȩc in tercia orbis
parte disposita ab oriente ortu solis. a
meridie. oceano. ab occiduo nr̃o marifinit᷑.
a septentrione meotide lacu. & thanai
fluuio terminat᷑. Habet autẽ ꝓuincias
multas. & regiones quarũ breuiter situs
& nomina expediam sũpto mitio aparadỹso.
Darahysus est locus in orientis partib
uertitur ortus. porro ebraice eden dicitur
qd in nram linguã deliciȩ int̾pretatur. qd̾
utrũq iunctũ facit ortum deliciarũ. est
enĩ omni genere ligni. & pomiferũ ar¬
boꝵ consitus. habens etiã & lignũ uitę.
ñ ibi frigus. nec estus. s ppetua aeris tem¬
peries. ex cuiꝰ medio fons ꝓrumpens to¬
tum nemꝰ irrigat. diuidit᷑q in quatuor
nascentia flumina. cuiꝰ loci post peccatũ
hominis aditus int̾elusus est: Septus est
enĩ undiq rumphea flammea idest muro
igneo accinctus. ita ut en cũ cȩlo pene

Expanded text:
sia ex nomine cujusdam mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Mfluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. Paradisus est locus in orientis partibusnum vertitur hortus: porro Hebraice Eden dicitur, quod in nostra lingua deliciae interpretatur. Quod utrumque iunctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus, habens etiam et lignum vitae: non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pene
Abbreviated transcription (Latin):
quis autẽ marmora secandi in crustas ex co¬
gitauerit. ñ constat. fiunt autẽ arena &
ferro serraq in p̾tenui linea p̃mente are¬
nas. tractuq ipso secante. s crassior arena
plus erodit marmores. nam tenuis fabri¬
cis. & polituris accõmodata est.UII.p e
itostrota sunt elaborata. Litostrotis.

Expanded text:
Qui autem marmora secandi in crustas excogitaverint non constat. Fiunt autem arena et ferro serraque in praetenui linea premente arenas tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodit marmoris; nam tenuis fabricis et polituris adcommodata est. De lithostrotis . Lithostrota sunt elaborata art
Abbreviated transcription (Latin):
cribuntur autẽ & quȩdam mon¬
struosȩ hominũ transformationeᷤᷤ.¬
& commutationes in bestias. sicut de
illa maga famosissima circe quȩ socios
qͦ ulixis mutasse fertur in bestias. &
de archadib qui sorte ducti transna¬
tabant qđdam stagnũ. atq ibi conuer¬
tebantur in lupos. Nam & diomedis
socios in uolucres fuisse conuersos. ñ
fabuloso mendacio. s hystorica affir¬
matione confirmant. s & quidã asse¬
runt strigas ex hominib fieri ad mul¬
ta enĩ latrocinia figurȩ falsȩ sceleratoꝵ
mutantur. & siue magicis cantibus.
siue herbarũ ueneficio. totis corporib
in feras transeunt. siquidẽ & ꝑnaturã
& ꝑ mutationẽ. pleraq mutationem
recipiunt. & corrupta in diuersas spe¬
cies transformantur. sicut de uituloꝵ
carnib putridis apes. sicut de equis
scarebei. & de mulis locustȩ. de cancris
scorpiones. ouidiꝰ. concaua littorei
si demas brachia cancri. scorpiꝰ exibit.
caudaq minabitur unca:.
liber undecimꝰ.

Expanded text:
cribuntur autem et quaedam monstrosae hominum transformationes et commutationes in bestias, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutasse fertur in bestias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos. 2. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio, totis corporibus in feras transeunt. 3. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque minabitur unca. LIBER DUODECIM
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sodiũ a sedendo. unde & sella qͣsi
sedda dicta est & subsellia qͣsi subsedia.
Sella currulis erat in quib magistrati se¬
dentes iura reddebant. dicte autẽ cur¬
rules. quia apud ueteres. p̾tores & consu¬
les ꝓpter itineris longinquitatẽ curru
forũ ꝓuehebantur. Sellȩ autẽ quȩ post
eos uehebantur. quib sedentes dicere
iura solebant. a curru curules sellȩ st̃
nominatȩ. Tripodes scãnelli sunt tres
pedes habentes. s & candelabra tripoda
sunt. quia similiter tres habent pedes.
XI.De uehiculis.

Expanded text:
quasi sodium, a sedendo. Unde et sella quasi quasi sodium, a sedendo. Unde et sella quasi sedda dicta est, et subsellia quasi subseddia. Sella curulis erat in quibus magistrati sedentes iura reddebant. Dictae autem curules, quia apud veteres praetores et consules propter itineris longinquitatem curru forum provehebantur; sellae autem, quae post eos vehebantur, quibus sedentes dicere iura solebant, a curru curules sellae sunt nominatae. Tripodes scamelli sunt, habentes tres pedes. Sed et candelabra tripoda sunt, quia similiter tres habent pedes. De vehiculis
Abbreviated transcription (Latin):
in eo mortui deferantur. & ẽ grecũ nom̃.
a ferendo. nam latine capulus dicit᷑ qđ
ad capita hominũ feratur. sicut plautꝰ¬
ait. capularis cineri. idest uicinꝰ capulo.
Scamna sunt quȩ lectis altiorib apponunt᷑.
qui lectis paruis uł sellis obascensũ appo¬
nuntur. Scabellũ autẽ & suppedaneum
xerunt latini scabellũ. & alii dixert̾ suppe¬
daneũ. qd sub pedib sit. Scandilia gradꝰ
sunt ubi honorati in sedib sedent. Sedes
accubandi. unde & consedere dicebant᷑.
postea ut ait uarro de uita popłi roma¬
ni. uiri discumbere cȩꝑunt. mulieres
sedere. quia turpis uisus est in muliere
Accubitus. Sedes singulari numero ꝓprie¬
regni est. qui grece thronꝰ aicitur. item
thronũ greci dicunt nossoliũ. Subsolia
uero cęteroꝵ. cathedrȩ doctoꝵ. Solium
in quo reges sedent. ꝓpter tutelã corpo¬
ris sui. scd̃m quosdam a soliditate dictũ.
quasi solidum. scđ̾m alios ꝑ antisticon

Expanded text:
in eo mortui deferantur, et est Graecum nomen. in eo mortui deferantur, et est Graecum nomen. a ferendo; nam Latine capulus dicitur, quod super capita hominum feratur, sic Plautcapularis senex,' id est vicinus capulo. Scamna sunt quae lectis altioribus adponunturqui lectis parvis vel sellis ob ascensum apponuntur, scabellum autem et suppedaneum xerunt Latini scabellum, et alii dixerunt suppedaneum, quod sub pedibus sit. Scansilia, gradus sunt, ubi honorati in sedibus haerent. 9. Saccubendi, unde et considere dicebantur. Postea, ut Varro ait de Vita populi Romani: Viri discumbere coeperunt, mulieres sedere, quia turpis visus est in muliere accubitus. Sedes singulari numero regni est, qui Graece θρόνος dicitur. Item thronum Graeci dicunt; nos solium. Subsellia vero ceterorum, cathedrae doctorum. Solium, in quo reges sedent propter tutelam corporis sui, secundum quosdam a soliditate dictum, quasi solidum; secundum alios per antistichon,
Abbreviated transcription (Latin):
ectice a lectis herbis uocatȩ. Stratus a
sternendo dictus. qͣsi storiatus. in his solis
antiqui ad dormiendũ accubabant. nundũ
lancis stramentis reptis. Storia qđ sit terra
strata. Cama est breuis & circa terrã. greci
enĩ cami breue dicunt. Cubile ẽ cubandi
locus. Grabbatũ grecũ est. Bauinola est
lectus qui in itinere baiulat᷑. a baiulando
idest deportando. Puluinar lectus est¬
diuitũ. inde & puluillus. Spinge sunt
in quib st̃ spingate effigies. quas nos gri¬
fos dicimꝰ. Punican lecti parui & hu¬
miles primũ a carthagine aduecti. et
inde nominati. Lecticȩ siue plutei lecti.
ipse ꝓ lectis lecticis utebatur. Sponda aut̃
exterior. pars lecti. pluteus interior
Geniales lecti ꝓprie sunt qui sternunt᷑ pu¬
ellis nubentib. dicti autẽ agenerandis
liberis. Cunabula st̃ lectuli in qͥb infan
tes iacere consueuert̾. dicta autẽ qd partui
adhibeantur qͣsi cinabula. nam cine est
grece geniti uł enixi. fẽretrũ dicit᷑ eo qd

Expanded text:
ecticae a lectis herbis vocatae. Stratus a sternendo dictus, quasi storiatus. In his solis antiqui ad dormiendum accubabant, nondum laneis stramentis repstrata. Cama est brevis et circa terram; Graeci enim χαμαὶ breve dicunt. Cubile est cubandi locus. Grabatum Graecum est. Baianula est lectus qui in itinere baiolatur, a baiolando, id est deportando. Pulvinar lectus divitum est: inde et pulvillus. Spingae sunt in quibus sunt spingatae effigies, quos nos gryphos dicimus. Punicani lecti parvi et humiles primum a Cartagine advecti, et inde nominati. Lecticae, sive plutei lecti. mperatorum ipse pro lectis lecticis utebatur.' Sponda autem exterior pars lecti, pluteus interior. Geniales lecti proprie sunt qui sternuntur puellis nubentibus; dicti autem a generandis liberis. Cunabula stes jacere consueverunt, dicta quod partui adhibeantur, quasi cynabula; nam κύειν est Graece eniti. 7. Pheretrum dicitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
a retinendis piscib siue a restib
quib tendant᷑. Alinꝰ autẽ reteᷤᷤ impla¬
gium dicit᷑ i plagis. nam ꝓprie plagas di¬
cimus funes illos quib retia tenduntur
cirea umnam & summã partẽ. fu̾nda genꝰ
est piscatoriȩ retis. dicta ab eo qd̾ in fundũ
mittatur. idem etiã a iactando iaculum
iaculator eras. Tragum genꝰ retis ab eo
qđ trahitur nuncupatũ. nam ipsa ẽ &
uerriculũ. uerrere enĩ trahere est. Nassa.
Cassis genꝰ uenatoriȩ retis qđ capiat.
hinc est qđ in cassũ dicimꝰ. idest sine causa
quasi sine casib sine quib uenatio ina¬
nis est. Conopeũ retis genꝰ quo culices
excluduntur. in modũ tentorii qͦ magis
alexandrini utuntur. quia ibi ex niło¬
culices copiosi nascunt᷑. unde & conopeũ
dicitur. nam canopea ȩgyptus est.Ui

Expanded text:
a retinendis piscibus, sive a restibus, quibus tenduntur. Minus autem rete simplagium dicitur a plagis: nam proprie plagas dicimus circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatur. Idem etiam a iactando iaculum iaculator eras. Tragum genus retis ab eo, quod trahitur, nuncupatum. Ipsa est et verriculum; verrere enim trahere est. Nassa. Cassis genus venatoriae retis, quod capiat. Hinc est quod incassum dicimus, id est sine causa; quasi sine cassibus, sine quibus venatio inanis est. Conopium retia qua culices excluduntur in modum tentorii; quo magis Alexandrini utuntur, quia ibi ex Niculices copiosi nascuntur, unde et conopea dicitur; nam conopea egyptus est. I
Abbreviated transcription (Latin):
sia iuxta ciceronẽ. aut simplex est. aut
iuncta: Et si iuncta erit. considerandũ
est. utrũ ex plurib questionib iuncta
sit. an ex aliqua comꝑatione. Contro¬
uersia simplex est. quȩ absolutã continet
questionẽ unã. hoc modo. Chorinthiis
bellũ indicamꝰ annon: Iuncta ex plurib¬
est questionib. in qua plura quęrunt᷑.
hoc pacto. Utrũ kartago diruatur. an
kartaginiensib reddatur. aneo colonia
deducatur. Ex comꝑatione. utrũ potiꝰ
aut quid potissimũ quęrit᷑ ad hunc modũ.
utrum exercitꝰ in macedoniã contͣ phi¬
lippũ mittatur. qui sociis sit auxilio. an
teneatur in italia ut quã maxime contͣ
hanibalem copiȩ sint
UII. De Quatu

Expanded text:
sia iuxta Ciceronem aut simplex est, aut iuncta. Et si iuncta erit, considerandum est utrum ex pluribus quaestionibus iuncta sit, an ex aliqua conparatione. Controversia simplex est, quae absolutam continet unam quaestionem hoc modo: Corinthiis bellum indicamus, an non? Iuncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia deducatur? Ex conparatione, utrum potius, aut quid potissimum quaeritur, ad hunc modum: Utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Hannibalem copiae sint? § 7 De quat
Abbreviated transcription (Latin):
onitruum dictũ. qđ sonus eiꝰ terreat
nam tonus sonꝰ. qui id̾o interdũ grauit᷑
concutit omnia.ita ut cębũ discisse ui¬
deatur. quia cũ ꝓcella uehementissimi
uenti nubib se repente immiserit. tur¬
bine inualescente exitumq quȩrente.
nubem quã excauauit impetu magno
p̾scindit. ac sic cũ horrendo fragore defer¬
tur ad aures. qđ mirari quis ñ debeat. cũ
uesicula quãuis parua magnũ tam̃ sonitũ
diplosa emittat. Cum tonitruo autẽ simul
& fulgura exprimi. s illud celeriꝰ uidetur.
truũ fulgur uocatur. quȩ ut diximꝰ ideo
ante uidetur. quia clarũ est lumen toni¬

Expanded text:
onitruum dictum, quod sonus ejus terreat, nam TONUS, sonus. Qui ideo interdum tam graviter concutit omnia, ita ut coelum discidisse videatur, quia cum procella vehementissimi venti nubibus se repente immiserit, turbine invalescente, exitumque quaerente, nubem quam excavavit impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. 2. Quod mirari quis non debet, cum vesicula, quamvis parva, magnum tamen sonitum displosa emittat. Cum tonitruo autem simul et fulgura exprimit, sed illud celerius videtur,truum, fulgetra vocatur. Quae, ut diximus, ideo ante videtur, 114 quia clarum est lumen, toni
Abbreviated transcription (Latin):
ISCIPTINA
a discendo no¬
men accepit.
unde & scien¬
tia dici potest.
Nam seire
dictũ a discen¬
do quia nemo
nĩm scit. nisi
qui discit.
Aliter dicta disciplina. quia discitur
plena: Ars uero dicta est qd̃ artis pre
a grecis hoc tractum esse uocabulum.
atrot ncapntuc. idest a uirtute quã
scientiã uocauert̃. Inter artẽ & disci¬
plinam plato & aristotiles hanc diffe¬
rentiã esse uoluert̃. dicentes artẽ esse
mn his quȩ se & alit̾ habere possunt.
Disciplina uero est. quȩ de his agit quȩ
aliter euenire ñ possunt: Nam qnͣdo
ueris disputationib aliquid disserit᷑
disciplina erit. quando uͦ aliqͥd ueri simi¬
le atq opinabile tractatur: nom̃ artis
habebit .ii.
De septẽ lib̾alib discipliniᷤᷤ.

Expanded text:
isciplina a discendo nomen accepit; unde et scientia dici potest. Nam scire dictum a discere, quia nemo nostrum scit, nisi qui discit. Aliter dicta disciplina, quia discitur plena Graecis hoc tractum esse uocabulum, apo tes aretes, id est a uirtute, quam scientiam vocaverunt. Inter artem et disciplinam Plato et Aristoteles hanc differentiam esse voluerunt, dicentes artem esse in his quae se et aliter habere possunt; disciplina vero est, quae de his agit quae aliter evenire non possunt. Nam quando veris disputationibus aliquid disseritur, disciplina erit: quando aliquid verisimile atque opinabile tractatur, nomen artis habebit. De septem liberalibus disciplinis .