comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ uentris. scđm qđ scriptũ
ẽ : Benedictatu inter mulie¬
res: & benedictus fructus
uentristui: Opus sp̃s. flos
radicisẽ : Ille inquã flos:
de quo beneẽ proph&atum ⁊
Exi& uirga exradiceiesse:
& flos deradice eius ascend&
Nadix iesse: patriarchȩ iu
deorũ: Virga : maria : Flos
remfidei toto sparsurus or¬
he uirginali exutero germi¬
nauit. sicut ipsedixit : Ego
flos campi. & lilium conual¬
lium: Flos odorem suumͦ suc¬
cisus reseruat. & contritus
adcumulat. nec auulsus amit¬
tit: ita & dñs ius in illo pati¬
bulo crucis net contritus
emarcuit nec auulsus euanu
it. &illa lancet punctio¬
ne succisus. sacro speciosior
fusi colore cruoris uerna¬
uit moriipse nescius. & mor¬
tus a &ernȩ uitȩ munus
exhalans : In hoc igitur sp̃s
scs uirgeregalis flore requi¬
euit. Bona uirga ut quidã
putant & carodnĩ: quaede
radice terrena ad superna
sesubrigens odoriferos sa¬
crȩ fructus religionis Cir¬
cum tulit mundo mysteria

Expanded text:
tus est ventris, secundum quod scriptum est: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui . Opus Spiritus flos radicis est: ille, inquam, flos, de quo bene est prophetatum: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Radix Jesse patriarchae familia Judaeorum, virga Maria, flos rem fidei toto sparsurus orbe, virginali ex utero germinavit, sicut ipse dixit: Ego flos campi, et lilium convallium . 39. Flos odorem suum et succisus reservat, et contritus accumulat, nec avulsus amittit; ita et Dominus Jesus in illo patibulo crucis, nec contritus emarcuit, nec avulsus evanuit; et illa lanceae punctione succisus, sacro speciosior fusi cruoris colore vernavit, mori ipse nescius, et mortuis aeternae vitae munus exhalans. In hoc igitur Spiritus sanctus virgae regalis flore requievit. 40. Bona virga, ut quidam putant, est caro Domini, quae de radice terrena ad superna se subrigens, odoriferos sacrae fructus religionis circumtulit mundo, mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
creaturae. Nos quilegimus
denegamus: Sed flatilem
putatis ab illis sp̃m de signatum
siilli auctore momnium flata¬
lem sp̃m decbanrunt. Nosdu¬
bitamus sp̃mdĩ esse. omnium
creatorem: Sed quid alienis inmo¬
ror: Accipiant documentum
euidens. nihil posseeẽ quod sp̃s
sc̃s neg&ur operatus. nec deange¬
lis netde archangelis. nec de thrp¬
nis acdominationibus posse dubi¬
tari quod eius operatione subsis¬
tant. quando quidem ipse
scđm carnem dñs cuiangłi ser¬
uiebant. sp̃ũ in uirginẽ super¬
ueniente generatus sit. sicut

Expanded text:
creaturae: nos qui legimus, creaturae: nos qui legimus, denegamus? Sed flatilem putatis ab illis spiritum designatum. Si illi auctorem omnium flatilem Spiritum declararunt, nos dubitamus Spiritum Dei esse omnium creatorem? 37. Sed quid alienis immoror? Accipiant documentum evidens, nihil posse esse quod Spiritus sanctus negetur operatus, nec de Angelis, nec de Archangelis, nec de Thronis, nec de Dominationibus posse dubitari, quod ejus operatione subsistant; quandoquidem ipse secundum carnem Dominus, cui angeli serviebant, Spiritu in Virginem superveniente, genitus
Abbreviated transcription (Latin):
horr& auera: Neq: enim dubs¬
umẽ : qđ noua terra melior
quamcreatasit: Aut si primo
sineo peratione sp̃s sc̃i terram
paterfecit & filius. postea
uero sp̃s scĩ operatio copulabitur.
uidebitur id quod factumẽ eius
quod accessit eguisse p̃sidio: sed
ab sit ut hoc quisquam aestim&.
ut operatio diuina uari&atemcre¬
atoris quammanicheus inducit
habere credatur Anuero sine
opere sp̃s scĩ substantiam putam
eẽ terrarum. sine cuuis opere
neccaeli conuexa subsistunt :
Scriptumẽ enim: Verbo dñi
quiddicat omnem: Omnem
inquit uirtutem caelorum ad
sp̃m eẽ referendam.: Quienim
superferebatur antequamter¬
ra fier&. quomodo cum terra
fier& & fericbatur gentiles
homines perumbram quandã
Nros secuti qui a ueritatem sp̃s
haurire non poterant. quod cȩ¬
lum ac terras lunae quoq stel¬
larumq micantium globos
sps intus alat sius uersibus in di¬
derunt: Ergo illi persp̃m non
negant uirtutem subsistere

Expanded text:
horret a vero; neque enim dubium est quod novata terra melior, quam creata sit. Aut si primo sine operatione Spiritus sancti terram Pater fecit et Filius: postea vero Spiritus sancti operatio copulabatur; videbitur id quod factum est, ejus quod accessit eguisse praesidio. Sed absit ut hoc quisquam existimet, ut operatio divina varietatem creatoris quam Manichaeus inducit, habere credatur. 35. An vero sine opere Spiritus sancti substantiam putamus esse terrarum, sine cujus opere nec coeli convexa subsistunt? Scriptum est enim: Verbo Dominquid dicat: Omnem, inquit, virtutem coelorum ad Spiritum esse referendam. Qui enim superferebatur, antequam terra fieret, quomodo cum terra fieret, feriabatur? 36. Gentiles homines per umbram quamdam nostros secuti, quia veritatem Spiritus haurire non poterant; quod coelum ac terras, lunae 641 quoque stellarumque micantium globos Spiritus intus alat, suis versibus indiderunt. Ergo illi per Spiritum non negant virtutem subsistere
Abbreviated transcription (Latin):
rgomutabilis creatura:
ri potest: quiomniũ ab ol&
uitia. peccata condonat. : Quo¬
modo ergomutabilis. qui scĩfi¬
cando aliosmutat ad gratiam.
Non ipse mutatur. ⁊ Quomodo
mutabilis qui semꝑbonus est:
Neque enimumquã malus sp̃s
sc̃s: perquẽ nobis quȩ bonas
ministrantur: Vnde& euan¬
gelistȩduo inuno eodemq: loco:
diuersis quidem interse uerbis
sed eadem de signarunt: habes
enim in matheo: Siuos cum
sitis mali nostis bona data
dare filus uris quanto magis
pater uester qui incȩlis est
dabitbona p&entibus se :
Secundum lucan autẽ inue¬
nies itascriptum. : quanto
magis pater uester decȩlo¬
dabit bonum datum p&en¬
tibus se: Hoc bonũ datũ grã
sp̃italis est : quam dñs ibs effudit
ecȩlo postquam patibulo cruci
fixus. triumphales reueens
aeuacuatȩ mortis exuiuias.

Expanded text:
mutabilis creatura, ri potest, qui omnium 614 abolet vitia, peccata condonat. Quomodo ergo mutabilis qui sanctificando alios mutat ad gratiam, non ipse mutatur? 65. Quomodo mutabilis, qui bonus semper est? Neque enim umquam malus Spiritus sanctus, per quem nobis quae bona sunt, ministrantur. Unde et evangelistae duo in uno eodemque loco, diversis quidem inter se verbis, sed eadem designarunt; habes enim in Matthaeo: Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester, qui in coelis est, dabit bona petentibus se ! Secundum Lucam autem invenies ita scriptum: Quanto magis Pater vester dedabit bonum datum petentibus se! Hoc bonum datum gratia spiritalis est, quam Dominus Jesus effudit e coelo, postquam patibulo crucis fixus, triumphales revehens evacuatae mortis exuvias
Abbreviated transcription (Latin):
Anillud quod oblatrare
uconsuestis ne tres facratis.
deos: Absit Abiẽ ninti
una deitas inteilegitur
unus ds̃ dicitur : Nequec
enimicum filium dp̃i dicimꝰ
duos deos dicimus: Namsi
cum deitatem sp̃s confite¬
mini putatis tres deos dici:
Ergo & cum deitatem filii
dicitis quia ñon potestis eã
negare. duos indũcitis de¬
os Necesse est igitur
iuxta sententiam uestrã
sidm̃ per sonae unius non
unius naturae nomen pu¬
tatis. aut duos deos dicatis
ut dm̃ filium degenetis
Sedex cuse mus uos ab insci¬
entia : & sinon excusemus
aculpa : Et onim se cundũ
noseram sententiam qui¬
aunus ds̃ una diuinitas
& unitas intellegitur
potestatis: sicut unum
dm̃ dicimus. et ipa trem
uero deitatis nõmine
confetentes neo filium
denegantes. Ita etiam
utres deos non asserimus
sed negamus. quia plura¬
litatemi non unitas facit.
sed dĩuisioi potestatis:
Qud moto enim plura li¬
tatem recipit unitas
diuinitatis. cum plura¬
lita s inumeri sit. nume¬
rum autem non recipiat

Expanded text:
an illud quod oblatrare consuestis, ne tres faciatis deos? Absit; ubi enim una deitas intelligitur, unus Deus dicitur. Neque enim cum Filium Deum dicimus, duos deos dicimus. Nam si cum deitatem Spiritus confitemini, putatis tres deos dici: ergo et cum deitatem Filii dicitis, quia non potestis eam negare, duos inducitis deos. Necesse est igitur juxta sententiam vestram, si Deum personae unius, non unius naturae nomen putatis, aut duos deos dicatis, aut Deum Filium denegetis. 93. Sed excusemus vos ab inscientia, etsi non excusamus a culpa. Etenim secundum nostram sententiam quia unus Deus, una divinitas, et unitas intelligitur potestatis. Sicut unum Deum dicimus, et Patrem vero deitatis nomine confitentes, nec Filium denegantes; ita etiam tres deos non asserimus, sed negamus; quia pluralitatem non unitas facit, sed divisio potestatis. Quomodo enim pluralitatem recipit unitas divinitatis; cum pluralitas numeri sit, numerum autem non recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
plum qui habitat nobis:
non quasi sacerdos nec qua¬
siminister sed quasi ds̃
in habitat. Qm̃ ipse dñs
dixit ibs̃: In habitabo in il¬
lis & inter eos ambulabo:
Ergo spĩ habitat intemplo
scõsuo sicut habitat pat̃.
habitat & filius qui ait
Ego & pater ueniemus:
& mansionẽ apud eum faci¬
pater perspm̃ quem dedit
nobis : Quo modo igitur si¬
re natura : Vtique non
potest : Manet autem
cum patre & filio sp̃s sc̃s
Vnde & a postolus cum gr̃a¬

Expanded text:
plum, qui habitat in nobis. non quasi sacerdos, nec quasi minister, sed quasi Deus inhabitat; quoniam ipse Dominus dixit Jesus: Inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo; Ergo Spiritus habitat in templo sancto suo, sicut habitat Pater, habitat et Filius, qui ait: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciPater per Spiritum, quem dedit nobis. Quomodo igitur pore natura? Utique non potest. Manet autem cum Patre et Filio Spiritus sanctus. Unde et Apostolus cum gra
Abbreviated transcription (Latin):
uertimus igituni quod
in uno eodemquea perna¬
turae eius dem mane ant
unitatem : Ergo diuinac
pla sed unum tem̃plum
quia unius i tẽmplũm esta
potestatis

Expanded text:
vertimus igitur quod in uno eodemque per naturae ejusdem maneant unitatem. Ergo divinae pla, sed unum templum; quia unius templum est potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
non offenditur tamen simo¬
douenias : P&itbibere datu¬
rus: Bibit autem non aquam
p̃termeantis riuuli. sed salu¬
temtuam ⁊ Bibit affectũ tuũ
bibit calicem hocẽ passionẽ
illam tuorũ criminum redẽp¬
tricẽ. ut tusitim istius mundi
sacro potus cruore restrin¬
gas : sic abraham dm̃ postea¬
quamputeũ fodit emeruit:
sicisaac dũ adputeũ deãbulat.
uenientem illã intypo ecđȩ
accepit uxorẽ : fidelis ad pute¬
ũ. in fidelis ad lacũ : Deniq
secruore lauerunt:

Expanded text:
Non offenditur tamen, si moNon offenditur tamen, si modo venias: petit bibere, daturus. Bibit autem non aquam praetermeantis rivuli, sed salutem tuam: bibit affectum tuum, bibit calicem, hoc est, passionem illam tuorum criminum redemptricem; ut tu sitim istius mundi, sacri potus cruore restinguas. 166. Sic Abraham Deum posteaquam puteum fodit, emeruit . Sic Isaac dum ad puteum deambulat , venientem illam in typo Ecclesiae accepit uxorem . Fidelis ad puteum, infidelis ad lacum. Denique se cruore laverunt
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit thesaurus tuus. ibierit
& cortuum: Erugo nr̃a lasci¬
uia ẽ : erugo nr̃a libi doẽ erugo
nr̃a luxuries ẽ quae flagitio¬
rum sordibus aciemmentis
impi&ate sua scindunt &uni¬
tatem diuinȩ potestatis indiui¬
duam separa recupientes. sacri¬
lego morsu p̃tiosum fideiue¬
lamen obrodut funditur
aqua si arrius indentẽ in pres¬
serit: efflu& siaculeũ suum
in alicuius uas fotinus infixe¬
rit: uile figmentũ sumus.
citouitia sentimus : sednemo
dicit figulo. Quid mefecistisicꝰ
Nam & siuile uas nr̃m: aliud
tamen in honore. aliud in con¬
tumeliaẽ : Noliergo aperi¬
re lacum tuum. noli fodere
uitis atq. criminibus. nequis
enim non adlacum sed ad pu¬
teũ sedere consueuit: Ibieũ
samaritana illa quȩ credidit
illa quȩa quã haurire cupiebat
inuenit: Quamius mane ueni¬
redebueris: tamnen &tã siseri¬
us ueneris. &iã sextahora
uim fatigatũ exitinere inuenies
Fatigatusẽ sed inde quia te
duiquȩ siuit tua illum tam¬
diu incredulitas fatigauit in

Expanded text:
s tuus, ibi erit et cor tuum. 164. Aerugo nostra lascivia est, aerugo nostra libido est, aerugo stra luxuria est, quae flagitiorum sordibus aciem mentis impietate sua scindunt; et unitatem divinae potestatis 634 individuam separare cupientes, sacrilego morsu pretiosum fidei velamen obrodunt. Funditur aqua, si Arius dentem impresserit: effluit, si aculeum suum in alicujus vas Photinus infixerit. Vile figmentum sumus, cito vitia sentimus. Sed nemo dicit figulo: Quid me fecisti sic ? Nam etsi vile vas nostrum, aliud tamen in honore, aliud in contumelia est. Noli ergo aperire lacum tuum, noli fodere vitiis atque criminibus, ne quis enim non ad lacum, sed ad puteum sedere consuevit. Ibi eum Samaritana illa quae credidit, illa quae aquam haurire cupiebat, invenit . Quamvis mane venire debueris, tamen etiamsi serius veneris, etiam sexta hora Jesum fatigatum ab itinere invenies. Fatigatus est, sed in te; quia diu te quaesivit, tua illum tamdiu incredulitas fatigavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ita &iam scĩficans angłos. domi.¬
nationes potestates. non hab&
consortium naturae: Siqui au¬
tẽ putant non eẽ sp̃ĩtalem in an¬
gelis scitatem sed aliã quandã
grãm suȩ propri&ate naturȩ :¬
hi inferiores profecto angłos
hominibus iudicabunt: Cum
enim & ipsi fateantur quod
sp̃uiscõ angło scõferre non au¬
deant nec possint negare quod
hominibus infundatur sp̃s sc̃s.
nus que diuinum sit : inuenient᷑
utiq: homines qui meliorẽ scĩ¬
ficationem habent angłis p̃fe¬
rendi : sed cumangeli homi¬
nibus in adiumenta descendant:
intellegendumẽ quod creatu¬
ra quidem superior angelorũ
sit. quȩ plures recepit gratiȩ
sp̃italis. eiusdem tamen &er¬
ganos & illosmunus auctor issit :
Quanta autemgr̃a quȩ p̃mus
angłorum &iam inferiorem
creaturam humanȩ conditio¬
nis exequat. sicut dñs ipse pro¬
misit dicens. Eritis sicut an¬
głi incȩlo : nec difficile: Qui

Expanded text:
ita etiam sanctificans Angelos, Domiita etiam sanctificans Angelos, Dominationes et Potestates, non habet consortium creaturae. Si qui autem putant non esse spiritalem in angelis sanctitatem, sed aliam quamdam gratiam suae proprietate naturae, hi inferiores profecto angelos hominibus judicabunt. Cum enim et ipsi fateantur quod Spiritui sancto angelos conferre non audeant, nec possint negare quod hominibus infundatur Spiritus sanusque divinum sit; invenientur utique homines qui meliorem sanctificationem habent, angelis praeferendi. 618 Sed cum angeli hominibus in adjumentum descendant , intelligendum est quod creatura quidem superior angelorum sit, quae plus recipit gratiae spiritalis; ejusdem tamen et erga nos et illos munus auctoris sit. 84. Quanta autem gratia, quae praemiis angelorum etiam inferiorem creaturam humanae conditionis exaequet, sicut Dominus ipse promisit dicens: Eritis sicut angeli in coelo ? Nec difficile; qui
Abbreviated transcription (Latin):
cum dñs seruulos suos apłos
destinar&. ut agnosceremꝰ
aliudereaturam ẽẽ. aliud
gram spĩtalem. alios alio
destinabat. quiaom nes simulubiq
eẽ non poterant : Dedit autẽ
omnibus sp̃m scm̃ : quilic& sepa¬
ratis apłis inseparabilis gratiȩ
munus in funderet : Erant igit᷑
diuersȩ personȩ: sed unus in om¬
nibus operationis effectus. quia
ria. &usque infinesterrȩ :
Incircumscriptus igitur & infini¬
tus sp̃s sc̃s. qui se discipulorũ sen¬
sibus perse paratarum diuortia
discr&a regionum remotos que
fines totius orbis infundit: quẽ
tua. De quo hoc angelo scriptu
radicit dequa dominatione:
dequa potestate : Cuius inue¬
ñimus angłi uirtutem perplu¬
rimos eẽ diffusam : Angelienĩ
ad paucos mittebantur: spsaut̃
igitur dubit& quindiuinum sit
quod infunditur simul plurib
necuid&ur: Corporeũ autẽ.
quod & uid&ur a singulis & te¬
n&ur: Sed quemadmodum
scĩ ficans a postolosspiritus.
non est humanȩ consorsnaturȩ :

Expanded text:
cum Dominus servulos suos apostolos destinaret, ut agnosceremus aliud creaturam esse, aliud gratiam spiritalem, alios alio destinabat; quia omnes simul ubique esse non poterant. Dedit autem omnibus Spiritum sanctum, qui licet separatis apostolis inseparabilis gratiae munus infunderet. Erant igitur diversae personae, sed unus in omnibus operationis effectus; quia ria usque in fines terrae . 82. Incircumscriptus igitur et infinitus Spiritus sanctus, qui se discipulorum sensibus per separatarum divortia discreta regionum, remotosque fines totius orbis infudit, quem am ? De quo Angelo Scriptura hoc dicit? de qua Dominatione? de qua Potestate? Cujus inveniemus Angeli virtutem per plurimos esse diffusam? Angeli enim ad paucos mittebantur, Spiritusigitur dubitet quin divinum sit, quod infunditur simul pluribus, nec videtur: corporeum autem, quod et videtur a singulis, et tenetur? 83. Sed quemadmodum sanctificans apostolos Spiritus, non est humanae consors naturae;
Abbreviated transcription (Latin):
seipsumnesciuit. arrius in
stertore uolutatus dm̃sciuit.
Paulus dicit dẽscipso ds̃scit.
arrius dedõdic̃. ego noui
sed ñ arrius raptus incelũ quã
is eum secutus sit qui iacta¬
tionedanmabili diuina p̃¬
sumeret dicens : ponam
thronumin cum supernubes.
et erosimilis altissimo ⁊
sicut enim illedixit ero
similis altissimo: sic etarri¬
us altissimum dĩ filium sui
similem uultuideri: quem ñ
indiuinitatis ȩt̃nȩ maiestate
ueneratur. sex carnis infirmi¬
tatemetitur

Expanded text:
se ipsum nescivit: Arius in se ipsum nescivit: Arius in stercore volutatus Deum scivit. Paulus dicit de se ipso: Deus scit; Arius de Deo dicit: Ego novi. 238. Sed non Arius raptus in coelum, quamvis 596 eum secutus sit, qui jactatione damnabili divina praesumeret, dicens: Ponam thronum meum super nubes, et ero similis Altissimo ; sicut enim ille dixit: Ero similis Altissimo: sic et Arius altissimum Dei Filium sui similem vult videri: quem non in divinitatis aeternae majestate veneratur, sed ex carnis infirmitate metitur
Abbreviated transcription (Latin):
baptitaremetuebat: lohannes
prohibebat dicens. Ego atedebeo
baptizari et tuuenis adme et
Morses excusat sacerdotiũ: petrus
imperatum inmssterio declinat
obsequiũ arrius scrutatur etiã alta
hominibus. Dictũ c̃altiora tene
quesieris .: Morses uultum dĩui¬
dereprohibetur arrius meruit
uidere secretum: Mor ses et aaron
insacerdo tibus eius. Morses
quicum dõ apparuit ingloria.
Mors es ergo ille posterior
tantum modo d intrpouidit
arrius totum dm̃ facie ad faciem
conp̃hendit : sed nemo inquit
uiderepotest faciemmeã etu
oribus dicit Exparte cognos¬
cimuss et exparte prophetam.
Arrius dicit: ex toto dm̃ ñ expar¬
te cognoui: inferior ergopaulus
qua marrius etuas electio¬
nis expartescit uas ꝑditionis
totum scit. scio inquit hominẽ
siuein corpore siue extracor p̾mnescio
ds̃ scit : qm̃ raptus est in para dr̃¬
sũ. et audiuit uerba in effabilia
Paulus raptus usq ad t̃tiũ cȩlũ

Expanded text:
baptizare metuebat, Joannes baptizare metuebat, Joannes prohibebat dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ; Moyses excusat sacerdotium, Petrus imperatum in ministerio declinat obsequium: Arius scrutatur etiam alta hominibus dictum est: Altiora te ne quaesieris . 236. Moyses vultum Domini prohibetur videre : Arius meruit videre secretum. Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, Moyses qui cum Domino apparet in gloria; Moyses ergo ille posteriora tantummodo Dei in typo vidit: Arius totum Deum facie ad faciem comprehendit. Sed nemo, inquit, videre potest faciem meam, etoribus dicit: Ex parte cognoscimus et ex parte etiam prophetamus . Arius dicit: Ex toto Deum, non ex parte cognovi. Inferior ergo Paulus, quam Arius; et vas electionis ex parte scit, vas perditionis totum scit: Scio, inquit, hominem, sive in corpore, 595 sive extra corpus nescio, Deus scit, quoniam raptus est in paradisum, et audivit verba ineffabilia . Paulus raptus usque ad tertium coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
meas. Quis me constituit
udicẽ aut duus orẽ dereb: huma¬
nis hoc filius dicit. et nos
interpatrem et filium diuisio¬
nẽ nobis et udicium uindica¬
mus: bonapieta s arbitros
refugit etiam in diuisione patri¬
monii. Nosergo erimus ar¬
bitri ut int̃te et filutuũ increa¬
te maiestatẽ substantiã diuida
mꝰ Ceneratio inquit genera¬
tionequã ẽ: signũ querit &
signum ñ dabitur ei nisi signũ
ion ȩꝓphetȩ : signũ utiq dat᷑
ñ diuinitatis sed incarnatio¬
nis. : Deniq deincarnatione
dicturus ait. petetibi signũ ⁊
quem dignerogare non possu
mꝰ ⁊ Vlidero tamen quid faciant
arriani : Egote pat̃ simaiorẽ
omnib: dixero: iniurio setetuis
operibus comparaui: simaiorẽ
filio ut arriusa serit: impie iudi¬
cauideteꝰ prius erit illa senten¬
tia: : Namneq: ulla fieripotest
nisi ex comparatione p̃latio.
neq p̃ferriquisquã nisi dequo
sed filiotuo soluudiciũ de om̃ib
detulisti: Iohannes carnem dñi

Expanded text:
mea sunt ? Quis me constituit mea sunt ? Quis me constituit judicem aut divisorem de rebus humanis? Hoc Filius dicit, et nos inter Patrem et Filium divisionem nobis et judicium vindicamus? Bona pietas arbitros refugit etiam in divisione patrimonii. Nos ergo erimus arbitri, ut inter te et Filium tuum increatae majestatem substantiae dividamus? 232. Generatio, inquit, haec, generatio nequam est: signum quaerit, et signum non dubitur ei, nisi signum Jonae prophetae . Signum utique datur non divinitatis, sed incarnationis. Denique de incarnatione dicturus ait: Pete tibi signum. quem digne rogare non possimus? 233. Viderint tamen quid faciant Ariani: ego te, Pater, si majorem omnibus dixero, injuriose te tuis operibus comparavi: si majorem Filio, ut Arius asserit, impie judicavi. De te prior erit illa sententia, nam neque ulla fieri potest nisi ex comparatione praelatio, neque praeferri quisquam, nisi de quo sed Filio tuo soli judicium de omnibus detulisti. 235. Joannes carnem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
angelus non arrius. metieba¬
tur hierł non dm̃: et fortasse
nechierus alemmetire
poterat angelus ⁊ uir enimerat.
Deniq sic habes: et ad leuaui
oculosmeos etuidi: Et ecce
uir et in manucifuniculus agri¬
mensorius : Virerat quia trpus
suscipiendi corporis declarabat᷑:
Virerat ille: de quodictum est :
Post meuenit uir cuius ñ sum
dignus soluere corrigiam
calciamentiei ⁊ Ergoxp̃s¬
ds̃ et satanas trans figuratsẽ
in angelũ lucis: Quidmirũ si
arrius suũ imitat᷑ auctorem
ut usurpet in licita: licet quod
pat̃ suus tabolus ꝑ semetipsum
non fecit: intolerabiliore iste
sacrrlegio diuinorũ sibi scien¬
tim secretorũ. et suꝑnȩge¬
nerationis archana p̃sumat:
Zabdlus enimuerũ dĩfilium
fatebatur: arrius negat :sier
possum nesine sacrilegio de
tuȩ generationis disputare
secreto Possũ nedicereali¬
qͥd int̃te etint̃ filiũtuũ plus
minusuesit cũ ipsequinatus c̃¬
dixerit: Om̃a quȩ pat̃ habet

Expanded text:
angelus, non Arius: metiebaangelus, non Arius: metiebatur Jerusalem, non Deum. Et fortasse nec Jerusalem metiri poterat angelus; vir enim erat. Denique sic habes: Et allevavi oculos, et vidi: et ecce vir, et in manu ejus funiculus agrimensorius . Vir erat quia typus suscipiendi corporis declarabatur. Vir erat ille, de quo est dictum: Post me venit vir, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . ErgoDeum. 230. Et Satanas transfigurat se in angelum lucis; quid mirum si Arius suum imitatur auctorem, ut usurpet illicita ? Licet quod Pater suus diabolus per semetipsum non fecit, intolerabiliore 594 iste sacrilegio divinorum sibi scientiam secretorum, et supernae generationis arcana praesumat; diabolus enim verum Dei Filium fatebatur, Arius negat. 231. Si erpossumne sine sacrilegio de tuae generationis disputare secreto? Possumne dicere quod aliquid inter te et Filium tuum plus minusve sit; cum ipse qui dixerit: Omnia quae Pater habet
Abbreviated transcription (Latin):
testatem: Et rursus : Nemonouit
patremnisi filius. et ipsenouit
plus dicis. et impiȩtalũniaris:
minus dico: et pieasstruo: Mino¬
rẽdicis et supͣangelos confiteris
Egominorẽ angelis dico. et ndero¬
go qr ñ diuinitatẽ arguo. sed mi¬
seri cordiã p̃dico: Ad tenunc omñ ps
pat̃: cum lacrimis uerba conuer¬
to ⁊ Egotequidẽ in acces sibilem.
in conp̃hensibilẽ. inestimabilẽ.
promptedixerim: sed filiũ tuũ
minorẽ ñ ausus sũ dicere : Nã
cũ illum splendorẽgłȩ etimaginẽ
substantiȩ tuȩ legerim : uereor
neminorẽ imaginẽ tuȩ dicendo
substantiȩ. minorem substantiã
tuã dicere uidear. cuius imago
sit filius. Cum plenitudotuȩ
diuinitatis omnis infiliosit.
bilem in enarrabilẽ legilibent̃
Credolibent̃ et ideo estimare
non possum: ut ex saminare
ausuq temerario metrite uelim:
undequesote meciar᷑ funiculũ
a grimensoriũ. uidit prophe¬
ta quo meciebatur angelus
hierłm. Meciebatur tam̃

Expanded text:
testatem. Et rursus: Nemo novit testatem. Et rursus: Nemo novit Patrem, nisi Filius; et ipse novitPlus dicis, et impie calumniaris: minus dico, et pic astruo. Minorem dicis, et supra angelos confiteris: ego minorem angelis dico, et non derogo; quia non divinitatem arguo, sed misericordiam praedico. Pater, cum lacrymis verba converto. Ego te quidem inaccessibilem, incomprehensibilem, inaestimabilem prompte dixerim: sed Filium tuum minorem non ausim dicere. Nam cum illum splendorem gloriae, et imaginem substantiae tuae legerim ; vercor ne minorem imaginem tuae dicendo substantiae, minorem substantiam tuam dicere videar, cujus imago sit Filius, cum plenitudo tuae divinitatis omnis in Filio sit. bilem, inenarrabilem legi frequenter, credo libenter. Et ideo aestimare non possum, ut examinare ausuque temerario metiri te velim; unde, quaeso, te metiar? Funiculum agrimensorium vidit propheta , quo metiebatur angelus Jerusalem. Metiebatur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qr filiũ sedicebat dĩęqualẽ sefaci¬
ens dõ iscriptũ ẽ : Ego et pat̾unũ
sum̃⁊ unũ legt̃ multa ñ legt̃⁊
Nũ quid ergo etminor etȩqualis
ꝑnaturam candem potest eẽ.
s aliud addiuinitatẽ refertur.
aliudad carnẽ : Minorem dict̃
quero qͥm̃ sus sit : quis tam̃ ex¬
altaticordis quelut ante tribu¬
nal suũ patrẽ dm̃ filiũq constitu¬
at ut dep̃latione duudicet.
ñẽ exaltatũ cormeũ. neq in
uanũ elatis oculimei. dauid dic̃
rex : Dđ exalta recormetuit
in reb: humanis: nos exaltamꝰ
aduersus diuina secreta : Quis
igit᷑ iudicat dedĩfilio .o throni.
dominationes. angeli. potestates.
sed famulantur et seruiunt
archangelĩ siministrant che¬
rubim etsera phrms: laudant .
qͥs igit᷑ udicat dedĩfilio cũ lege
risqu pse pat̃ nouerit filiũ ñ iudi¬
cetꝰ Nemo enim nouit filuĩ nisi pat̃
Nouit inquit ñ iuidicat.: Aliud ẽ nosse
aliudiudicare: Habet pat̾ in se
scientiã filius supras eñ hab et po¬

Expanded text:
bat Dei, aequalem se faciens Deo . Scriptum est: Ego et Pater unum sumus . Unum legunt, multa non legunt. Numquid ergo et minor et aequalis per naturam eamdem potest esse? Sed aliud ad divinitatem refertur, aliud ad carnem. 226. Minorem dicunt: quaero quis mensus sit, quis tam exaltati cordis, qui velut ante tribunal suum Patrem Deum et Filium constituat; ut de praelatione dijudicet? Non est exaltatum cor meum, neque in vanum elati sunt oculi mei, David dicit . Rex David exaltare cor metuit in rebus humanis, nos exaltamus adversus divina secreta. Quis igitur judicat de Dei Filio? Throni, Dominationes, Angeli, Potestates? Sed famulantur 593 et serviunt Archangeli, sed ministrant Cherubim et Seraphim, sed laudant. Quis igitur judicat de Dei Fil noverit Filium, non judicet; Nemo enim novit Filium, nisi Pater . Novit, inquit, non judicat. Aliud est nosse, aliud judicare. Habet Pater in se scientiam, Filius supra se non habet po
Abbreviated transcription (Latin):
quaratione neq angelos neq
filiũ. sed patrẽ scire memoraue¬
rit: solẽnẽ eiꝰ circidiscipulos
caritatẽ etiã in hoc loco et gram̃
recognosco: qđ ex frequentia ipsa
debet omnib: eẽiã cognitũ.
uult enim dñsnimio indiscipulos
amore ꝓpensus pendentibus. bisq̃
cognitu inutilia uidicaret uideri
ignorare qđ nouerat quã negare :
plusq amat nramutilitatẽ instru¬
erequã suã potentiã de monstrare.

Expanded text:
angelos, neque Filium, sed Patrem scire memoravit , solemnem ejus in discipulos charitatem etiam in hoc loco et gratiam recognosco, quod ex frequentia ipsa debet omnibus esse jam cognitum. Mavult enim Dominus nimio in discipulos amore propensus, petentibus his quae cognitu inutilia judicaret, videri ignorare quod noverat, quam negare; plusque amat nostram utilitatem instruere, quam suam potentiam demonstrare.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos traignoratione nescire
sediceret. ñ quia aliquid ipse
nesciret: Namet si homo in
ueritate corporis uidebatur.
erattam̃ uita erat lux. et uirtꝰ
exiebat de eo. quȩ uulnera sauci¬
orũmaiestatis suȩ auccoritate
tionem uob eẽ sublatã: cũ etfili i
dictum ad susceptionem inte¬
grȩconditionis referaturhu¬
manȩ. et de patreideo scriptũ sit
ut ł sic calumniari filio desina¬
tis. nih ilergo fuit quod ignora
rauit ut iam concludamus. dicant
in quo eũminorẽ uel intiuderi.:
siminorẽ generauit ds̃ filiũ:
minus contulit: siminꝰ c̃tulitaut
minuo luit. aut minꝰ potuit: sed
nec infirmus nec inuidus pat̃.
qr nec uoluntas ante filiũ. nec po¬
testas ⁊ in quo enimminor qui om̃ia
habet quȩ pat̃ habet. Nãetonĩa
a patre iure generationi saccepit:
et totũ patrẽ gła suȩ maiestatis
exp̃ssit ⁊ scriptũ ẽ inquiunt.
qm̃ pat̃ maioit me ẽ .⁊ s ed scriptũ ẽ.

Expanded text:
ut nostra ignoratione nescire ut nostra ignoratione nescire se diceret, non quia aliquid ipse nesciret. Nam etsi homo in veritate corporis videbatur; erat tamen vita, erat lux, et virtus exibat de eo, quae vulnera sauciorum majestatis suae auctoritate tionem vobis esse sublatam, cum et Filii dictum ad susceptionem integrae conditionis referatur humanae, et de Patre ideo scriptum sit, ut vel sic calumniari Filio desinatis. 224. Nihil ergo fuit quod ignoravravit, ut jam concludamus, dicant in quo eum minorem velint videri. Si minorem generavit Deus Filium, minus contulit; si minus contulit, aut minus voluit, aut minus potuit: sed nec infirmus nec invidus Pater; quia nec voluntas ante Filium, nec potestas: in quo enim minor, qui omnia habet quae Pater habet ? Nam et omnia a Patre jure generationis accepit, et totum Patrem gloria suae majestatis expressit. 225. Scriptum est, inquiunt: Quoniam Pater major me est . Sed scrip
Abbreviated transcription (Latin):
confidenter qđ scđm diuinitatẽ
quidẽ ea quȩ futuras̃ ignorareñpo¬
tuit: sed scđmnrȩ conditionis as¬
suptionẽ ignorarese quasi filiũ
hominis antecrucẽ dix̃ : et enĩcũ
filiũ dicit: ñ qua sid ealio dicit:
Nã ipse ẽ et dñs. non dĩ filius et filius
uirginis: sed medio uerbũ nrm̃
informat affectũ: ut quasihomi
do scđm diuinitatẽ proficit. in
quo habitat plenitu do diuinita¬
tis : aut quidẽ quod nesciat dĩfilius
qui dicebat. quid cogitatis mala
in cordib: ur̃is: quo modonescie¬
bat de quodieit scriptura Ihsaũ
nouerat cogitationes eoꝵ : Ecce
enimaludicant. Ego aũut ad su¬
periora redeã qui proposuerim
scriptũ qr pat̃ dix̃ fortasse reuere¬
bunt᷑ filiũ meũ. qđ utiq id eo arbi¬
tror positũ . ut quia debominib: loq¬
bat᷑ pat̃ humanolocutus uideat᷑
affectu: Multo magis arbitror
quia filius qui cũ hominib: con¬
uersatꝰ ẽ: et homin ẽ egit ec car¬
nẽ suscepit. Nrm̃assũpsit affectũ

Expanded text:
m divinitatem quidem ea quae futura sunt, ignorare non potuit, sed secundum nostrae conditionis assumptionem ignorare se quasi Filium hominis ante crucem dixit. Etenim cum Filium dicit, non quasi de alio dicit; nam ipse est et Dominus noster Dei Filius, et Filius Virginis: sed medio verbo nostrum informat affectum, ut quasi homido secundum divinitatem proficit, in quo habitat plenitudo divinitatis ? Aut quid est quod nesciat Dei Filius qui dicebat: Quid cogitatis mala in cordibus vestris ? Quomodo nesciat, de quo dicit Scriptura: Jesus autem norat cogitationesen alii dicant: ego autem ut ad superiora redeam, qui proposuerim scriptum quia Pater dixit: Fortasse reverebuntur Filium meum ; quod utique ideo arbitror positum; ut quia de hominibus loquebatur Pater, humano locutus videatur affectu: multo magis arbitror quia Filius qui cum hominibus conversatus est, et hominem egit, et carnem suscepit, nostrum assumpsit affectum;
Abbreviated transcription (Latin):
fallit᷑ pat̃ neq filius :: Uerũ eaẽ in
scripturis c̃suetudodiuinis. sic̃
et superiora etmulta alia exem¬
platestantur: ut ds̃ dissimulet
senes cire qđ nouit: Et in hocergo
unitas diuinitatis: et unitas
dispositionis inpatreprobat᷑
et filio. siquẽ ad modũ ds̃ pat̃
cognitadis simulat: ita filius
etiã in hoc ima godiquȩ sibis̃ nota

Expanded text:
fallit Filius: verum ea est in Scripturis consuetudo divinis, sicut et superiora, et multa alia exempla testantur, ut Deus dissimulet se nescire quod novit. Et in hoc ergo unitas divinitatis, et unitas dispositionis in Patre probatur et Filio, si quemadmodum Deus Pater cognita dissimulat, ita Filius etiam in hoc imago Dei, quae sibi sunt nota
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ dauid. dñs illuminatiomea
& salus mea. quemtimebo: dñsꝓ
tector uitaemeae a quo trepidabo
łtalibi Nonti mebo quid faciat mihi
homo : & alibi. nontimeboquid
naturae humanae timerepotui
quem homo ipse nontimui : Dsigit᷑
ante carnem : dsin carne ꝑfectionẽ
naturae a s̃ sumpsi humanae: Sus¬
cepi sensum hominis sed non sũ sensu
carnis inflatus ⁊ sen su hominis anmã
meã dixi essetur batã : sensu hominis
esuriui sensu hominis rogaui qui rogan¬
tes exaudire consueui. Sensu honiis
ꝓfeci sicut scriptũ est. &ihs ꝓficie¬
bat a&ate & sapientiae & gratia
apud dm̃ & homines: Quomodo
proficiebat sapientiadiedoce at te
& profectus sapientiae : sed humanȩ est:
deo acatẽ ante p̃misit : ut secundum
hominẽ crederesdictũ:: Aetas enim:
non diuinitatis. sed corporis est: Ergo
si ꝓficiebat a &ate hominis: ꝓstciebat
sapientia hominis Gapientia a ut

Expanded text:
dicentem David: Dominus illuminatio mea dicentem David: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo ? et alibi: Non timebo quid faciat mihi homo ; et alibi: Non timebo quid naturae humanae timere potui, quem homo ipse non timuit: Deus igitur ante carnem, Deus in carne, perfectionem naturae assumpsi humanae: suscepi sensum hominis, sed non sum sensu carnis inflatus. Sensu hominis animam meam dixi esse turbatam: sensu hominis esurivi: sensu hominis rogavi, qui rogantes exaudire consuevi: sensu hominis profeci, sicut scriptum est: Et Jesus proficiebat aetate et sapientia et gratia apud Deum et homines . 72. Quomodo proficiebat Sapientia Dei? Doceat te ois, 720 et profectus sapientiae, sed humanae est. Ideo aetatem ante praemisit, ut secundum hominem crederes dictum, aetas enim non divinitatis, sed corporis est. Ergo si proficiebat aetate hominis, proficiebat sapientia hominis: sapientia aut
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato: Totũ meredemit : quia in
uirũ ꝑfectũ fidelis nonex parte
sed totus resurgit: Desin antergo
istimisericor destimere nex p̃scar¬
nem suã uelanimã ꝑfertam sensũq:
hominis non potuerit gubernare.
qui &iam illũ a sinae pullum quem
ante nemosed erat gubernauit.
Qui plantauit aurẽ non audiet:
qui alios regebat seregere in se non
poterat: qui peccatadonabat pec¬
catũ ipse faciebat: desinant nimiũ
sollicitustitã quam pedago gixp̃i
uereriine &iam in ipso concupiscen¬
tia carnis legem mentis oppresserit
quae non oppressit in paulo sedtan¬
tũ modo repugnauit: At hl& ccxp̃i¬
xp̃iuictorias mentis num erat suae.
hii trepidant ne carotitubarit indño
quae uicit inseruulo : Non uult p
setimere nos xp̃s: non uult prose
flere nos dñs : Denique dicit: Faliae
iherusalem nolite me flere : uosipsas
flete: &istis dicit Noli tem time¬
re: uobis timete : Annon audistis

Expanded text:
in sabbato ? Totum me redemit, quia in in sabbato ? Totum me redemit, quia in virum perfectum fidelis non ex parte, sed totus resurgit. 69. Desinant ergo isti misericordes timere, ne Christus carnem suam, vel animam perfectam sensumque hominis non potuerit gubernare, qui etiam illum asinae pullum, quem ante nemo sederat , gubernavit. Qui plantavit aurem, non audiet ? Qui alios regebat, se regere ipse non poterat? Qui peccata donabat, peccatum ipse faciebat? Desinant nimium solliciti isti, tamquam paedagogi Christi, vereri ne etiam in ipso concupiscentia carnis legem mentis oppresserit, quae non oppressit in Paulo, sed tantummodo repugnavit . Athleta Christi victorias mentis numerat suae. hi trepidant ne caro titubaverit in Domino, quae vicit in servulo? 70. Non vult pro se timere nos Christus, non vult pro se flere nos Dominus. Denique dicit: Filiae Hierusalem, nolite me flere, vos ipsas flete . Et istis dicit: Nolite mihi timere, vobis timete. An non audistis
Abbreviated transcription (Latin):
ideo posita est ut ab oler& udi¬
icae suꝑstitionis errorẽ unus
sacrificii instituer& ueritatẽ:
Sedꝰde hoc dubitant ꝓphetico:
euuangelicum hoc refutare
non possunt deanimae ꝓpͥetate
dictũ. cum de morte dñi & re¬
surrectione sit dictum .:
ł andemigitur ponit quã suscepit .:
suscepit dico Non enim uerbũ ipsũ
diuiuũ insuacarne ad nr̃ȩ animae
uicem factum est : sed sicut carnem
nrãm ita & animam nrãm ꝑfecta
naturae humanȩ assumptionesus¬
cepit: As sumpsit inquã animam:
ut in carnationis suae benediceret
sacramento:. Suscepitaffectũ meũ:
ut emendar&: Quid autemopus
fuit carnẽ suscipere sine anima cũ
utiq insensibilis caro & in rationa¬
bilis anima nec peccato sit obnoxia
nec digna praemio e Illudergo ꝓ
nobis suscepit : quod in nobã plius
periclitabat᷑ :: Quid autem mihi p¬
dest sito tũ menon redemit o sed ootũ
meredemit qui ait: Mihi in dig¬
namini quitotũ hominẽ sanũ feci

Expanded text:
ideo posita est, ut aboleret Judaideo posita est, ut aboleret Judaicae superstitionis errorem, et unius sacrificii institueret veritatem. 67. Sed de hoc dubitent prophetico, evangelicum hoc refutare non possunt de animae proprietate dictum; cum de morte Domini et resurrectione sit dictum; ndi eam . Eamdem igitur ponit, quam suscepit. Suscepit dico; non enim Verbum ipsum Dei vivum in sua carne ad nostrae animae vicem factum est: sed sicut carnem nostram, ita et animam nostram perfectam naturae humanae assumptione suscepit. Assumpsit, 719 inquam, animam, ut incarnationis suae benediceret sacramento; suscepit affectum meum, ut emendaret. 68. Quid autem opus fuit carnem suscipere sine anima; cum utique insensibilis caro, et irrationabilis anima nec peccato sit obnoxia, nec digna praemio? Illud ergo pro nobis suscepit, quod in nobis amplius periclitabatur. Quid autem mihi prodest, si totum me non redemit? Sed totum me redemit, qui ait: Mihi indignamini, qui totum hominem sanum feci
Abbreviated transcription (Latin):
uinceretur sed carnis istius sicut
uolunt formidabat in lecebras.
ergo & carnis susceptionem decli¬
nare debuerat: ne ad lubricũ
tra heretur erroris:: Sed quo¬
modo lubricũ poterat timere
peccati. qui peccatũ remissurus
aduenerat et ideo cũ suscepe¬
rit carnẽ hominis. consequens
est ut ꝑ fectionẽ in carnations
plenitudinẽq: susceperit:
Nihilenim in xp̃o in ꝑfectũ: gusce¬
pit itaq carnem ut resuscitar &.
As sumpsit animã sed animã ꝑ fec¬
tã humanã rationabilem assump¬
sit atq suscepit: Nam quis potest
negare qđ susceperit animam
cum ipsedicat. animã meã pono
pouibus meis &iterũ ⁊ Prop¬
tereame pat̃ diligit: quia ego
pono animã meã ut iterum su¬
mã illã Non ꝑ parabolã hoc dr̃
nec ꝑ functoriã significationẽ
in qua aliud dicitur & aliud in¬
tellegitur: Sicut illud. nea¬
menias & sabbata ur̃a odit ani¬
mamea: Lic& &iam illudad
xp̃ianimam possit referri quȩ

Expanded text:
vinceretur? 65. Sed carnis istius, sicut vinceretur? 65. Sed carnis istius, sicut volunt, formidabat, illecebras. Ergo et carnis susceptionem declinare debuerat; ne ad lubricum traheretur erroris. Sed quomodo lubricum poterat timere peccati, qui peccatum remissurus advenerat? Et ideo cum susceperit carnem hominis, consequens est ut perfectionem incarnationis plenitudinemque susceperit; nihil enim in Christo imperfectum. Suscepit itaque carnem, ut resuscitaret: assumpsit animam, sed animam perfectam, rationabilem, humanam assumpsit atque suscepit. 66. Nam quis potest negare quod susceperit animam, cum ipse dicat: Animam meam pono pro ovibus meis? Et iterum: Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, ut iterum sumam illam . Non per parabolam hoc dicitur, nec perfunctoria significatione, in qua aliud dicitur, et aliud intelligitur, sicut illud: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea : licet etiam illud ad Christi animam possit referri, quae
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod ait dñs tristis est anima
meausque ad mortẽ. & in fra. pater
meus si possibile est trans ferame
calicẽ hunc sed tam̃ non sicut ego uolo
sed sicut tuuis: non ad sp̃sscĩ conpassi¬
onem sed adrationabilis as sumtionẽ
animae & naturae humanae refer¬
tur Affectũ consequens est : ut per
assertionem dominicis acramenti.
& plenitudinem naturae humanae
Non est enim obnoxius infirmitati:
qui non est obnoxius passionii Quae¬
roigitur quaratione animã putent
quidã ad ño ihm non esse susceptam :
anquia metus est ne sensu xp̃s laberet᷑
humano dicunt quippe: quia con¬
cupiscentia carnis legimentis
repugn&. sed qui hoc ait tintum
ab est ut xp̃m puta uerit lege ciriis
in peccitiuin cula fuisse ducendũ.
ut ipse in aestu positus fragilitatis
xp̃m dñm nostrũ : Qui ergo alios
a carnis lubri co uindicabat num¬
quid formida re poterat ne &iam
ipse se dominatu quodã carnis istius

Expanded text:
illud quod ait Dominus: Tristis est anima illud quod ait Dominus: Tristis est anima mea usque ad mortem ; et infra: Pater meus, si possibile est, transfer a me calicem hunc: sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis ; non ad Spiritus sancti compassionem, sed ad rationabilis assumptionem animae et naturae humanae refertur affectum, consequens est ut per assertionem Dominici sacramenti et plenitudinem naturae humanae remus. Non est enim obnoxius infirmitati, qui non est obnoxius passioni. 64. Quaero igitur qua ratione animam putent quidam a Domino Jesu non esse susceptam; an quia metus est ne sensu Christus laberetur humano? Dicunt quippe quia concupiscentia carnis legi mentis repugnet . Sed qui hoc ait, tantum abest ut Christum putaverit lege carnis in peccati vincula fuisse deducendum; ut ipse in aestu positus fragilitatis Dominum nostrum . Qui ergo alios a carnis lubrico vindicabat, numquid formidare poterat, ne etiam ipse dominatu quodam carnis istius
Abbreviated transcription (Latin):
quod assumpsit : & aliud quod assũp¬
tũ est. ⁊ uirtus uenit in uirginẽ sicut
& angelus ad eã dixit : Quia uirtꝰ
altis simi obum brabit te : Sed nitũ
est corpus exuirgine: &i deo caeles¬
tis quidem descensio sedhumana
conceptio est: Non ergo eadem carns
potuit essediuinitatis qu enatura:
possemlatius ꝓsequi sed uereor ne
haec ipsa aliquibus aut suꝑflua aut
ꝓlixaui deatur: fortassi senimdicat
aliquis: Nonne depatris & filii diui¬
nitate quinque illis quosscripsisti
libris conclusurũ teesse ꝓmiseras.
sed quid faciã cũcotidie nouas seri¬
nent questiones. non praeterit spon¬
sio. sed asstringit obiectio: Nam
quemam modũ potest finis eẽ respon¬
si si mod nullus obiectisit: & tam̃ depa¬
tris & filii diuinitate consumaturũ
responsionẽ in superioribus me spopon¬
derã hoc aũt libro de incarnationis
dominicȩ sacram̃to plenior sicut de¬
buit facta di gestio est: Nam cum

Expanded text:
quod assumpsit, et aliud quod assumpquod assumpsit, et aliud quod assumptum est. Virtus venit in Virginem, sicut et Angelus ad eam dixit quia virtus Altissimi obumbrabit te . Sed natum est corpus ex Virgine; et ideo coelestis quidem descensio, sed humana conceptio est. Non ergo eadem carnis potuit esse, divinitatisque natura. Possem latius persequi, sed vereor ne haec ipsa aliquibus aut superflua aut prolixa videantur. Fortassis enim dicat aliquis: Nonne de Patris et Filii divinitate quinque illis, quos scripsisti, libris conclusurum te esse promiseras? Sed quid faciam, cum quotidie novas seminent quaestiones? Non praeterit sponsio, sed astringit objectio. Nam quemadmodum potest finis esse responsi, si modus nullus objecti sit? 63. Et tamen de Patris et Filii divinitate consummaturum responsionem in superioribus me spoponderam: hoc autem libro de incarnationis 718 Dominicae sacramento plenior, sicut debuit, facta digestio est. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
tis exeo quod scriptum ẽ. qđ uerbũ
caro factum ẽ uerbum dĩ in car¬
nem eẽ conuersum. Num quid
negatis scriptum eẽ de dño quia
conuersus ẽ dñs : Nonita: Sed
quia nr̃a peccata suscepit : pec¬
catum dictus ẽ : Nam & male
in maledictum conuersus ẽ dns̃.
sed qui a nrm suscepit ipsema¬
ledictum : maledictus enim
qui pendet in ligno : Miraris
ergo quia scriptum ẽ uerbum
caro factum ẽ. cum caro assum¬
tasit ado uerbo quando depec¬
cato quod non habuit scriptũ
e. quia peccatum factus est :
Hoc ẽ nonnaturam operatio¬
nem que peccati ut pote insimi¬
litudinẽ carnis peccati factus¬
sed ut pec catũ nr̃ minsua carne
crucifiger&: Sus ceptione ꝓ nob
infirmitate obnoxii iãcorporis peca¬
ticarnalis assumpsit : desinantergo
dicerenaturã uerbi in corporisna¬
turã essemutatã ne pari int̃ prae¬
tatione uideatur natura uerbi in con¬
tagiũ mutata peccati:  liudest enim

Expanded text:
tis ex eo quod scriptum est, quod Verbum tis ex eo quod scriptum est, quod Verbum caro factum est, Verbum Dei in carnem esse conversum; numquid negatis scriptum esse de Domino, quia conversus est Dominus ? Non ita; sed quia peccata nostra suscepit, peccatum dictus est. Nam et malequia in maledictum conversus est Dominus, sed quia nostrum suscepit ipse maledictum: Maledictus enim, inquit, qui pendet in ligno . Miraris ergo quia scriptum est: Verbum caro factum est, cum caro assumpta sit a Dei Verbo; quando de peccato quod non habuit, scriptum est quia peccatum factus est, hoc est, non natura operationeque peccati, utpote in similitudinem carnis peccati factussed ut peccatum nostrum in sua carne crucifigeret, susceptionem pro nobis infirmitatum obnoxii jam corporis peccati carnalis assumpsit. 61. Desinant ergo dicere naturam Verbi in corporis naturam esse mutatam; ne pari interpretatione videatur natura Verbi in contagium mutata peccati. Aliud est enim
Abbreviated transcription (Latin):
cunt filium dĩ creaturameẽ cũ
ipsi dicatis patrẽ unius cũcrea¬
turis eẽ substantiae : Quidaut̃
aliud agitis istadicendo nisi ut
aut limum adae terramq: nram
diuinae substantiae compare¬
tis. aut certe diuinitatem inter¬
renae corruptelae iniuriam
trans feratis.  Dicendo enim
qđ uerbũ caro & ossa factũ est:
interrã utiq: dicitis eẽ conuer¬
sum qm̃ caro & ossa de terris s̃:
nego: sed considera quid sequa¬
tur sequitur enĩ & habitauit
innobis: hoc ẽ illud uerbũ quod
carnẽ suscepit hoc habitauit
innobis hoc ẽ in carne habitauit
humana. &ideo emmanu bel dic¬
tus ẽ hoc ẽ nobiscum ds̃ : Hocer¬
go uerbum caro factum ẽ : ꝓ eo
quodẽ homo factum ẽ : si cut &ã
in ioheldixit. effundam despũ
meo suꝑ omnem carnẽ: Non enĩ
suꝑ inrationabilem carnẽ : sed
in homines futura ꝓmittitur gra¬
tiae spiritalis effusio: Quodsise¬
cundũ litterã uostenetis ut pute¬

Expanded text:
cunt Filium Dei creaturam esse; cum cunt Filium Dei creaturam esse; cum ipsi dicatis Patrem unius cum creaturis esse substantiae? 58. Quid autem aliud agitis ista dicendo, nisi ut aut limum Adae, terramque nostram divinae substantiae comparetis, aut certe divinitatem in terrenae corruptelae injuriam transferatis. Dicendo enim quod Verbum caro et ossa factum est, in terram utique dicitis esse conversum; quoniam caro et ossa de terris suntnego: sed considera quid sequatur; sequitur enim: Et habitavit 717 in nobis, hoc est, illud Verbum quod carnem suscepit, hoc habitavit in nobis, hoc est, in carne habitavit humana; et ideo Emmanuel dictus est, hoc est, nobiscum Deus . Hoc ergo Verbum caro factum est, pro eo quod est, homo factus est. Sicut etiam in Joel dixit: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem ; non enim super irrationabilem carnem, sed in homines futura promittitur gratiae spiritalis effusio. 60. Quod si secundum litteram vos tenetis, ut pute