comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua. sic̃ in tẽprẽ obꝓbrii filiarũ siriȩ. & omĩum
quȩ incircuitu tuo sunt filiarũ palestinarũ.q
te ambiunt ꝑgirũ. Scelus tuũ. & nefas tuum:
tu portabis. Theodotio hoc mͦ. Et ñ erat sodoma
soror tua mauditu oris tui. in die suꝑbiȩ tue
ante quã reuelaretur malitia tua. sic̃ tepꝰ obpbrii
filiarũ spriȩ. & omĩum ꝑ circuitũ eius filiarum
aliengenarũ quȩ ab hominantur te ꝑgirũ. For-¬
nicationẽ tuã & contaminationes tuas. tu por¬
tasti : dicie adonai dñs. Caitioni aqͥle: congruit
nr̃a translatio. Quas om̃s posui: ut ex conlatione
cunctarũ alicuiꝰ sensus possimꝰ repperire uestigiũ.
Et interĩ absq alioꝵ p̃iudicio. sic nobis iudet̾ lecti¬
onis ordo reddendus. Indieb suꝑbiȩ tuę quando pec¬
cabas. non es recordata euersionis sodome sororis
tuȩ. ante quã pater& malitia tua quę hoc teprẽ

Expanded text:
tua, sicut in tempore opprobrii filiarum Syriae, et omnium tua, sicut in tempore opprobrii filiarum Syriae, et omnium quae in circuitu tuo sunt filiarum Palaestinarum, quae te ambiunt per gyrum. Scelus tuum et nefas tuum tu portabis. Theodotio hoc modo: Et non erat Sodoma soror tua in auditu oris tui, in die superbiae tuae, antequam revelaretur malitia tua: sicut tempus opprobrii filiarum Syriae, et omnium per circuitum ejus filiarum alienigenarum, quae abominantur te per gyrum. Fornicationem tuam, et contaminationes tuas, tu portasti, dicit Adonai Dominus. Editioni Aquilae congruit nostra translatio; quas omnes posui, ut ex collatione cunctarum, alicujus sensus possimus reperire vestigium, et interim absque aliorum praejudicio, sic nobis videtur lectionis ordo reddendus: In diebus superbiae tuae, quando peccabas, non es recordata eversionis Sodomae sororis tuae, antequam pateret malitia tua, quae hoc tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ dĩ uiuentis: & milia angłoꝵ frequentiã.
Et reuertet᷑ cũ filiabꝰ suis. quę in toto orbe disꝑse
sunt : dequo plenius in isaie explanationib dis¬
seruimus. Non fuit autẽ sodoma soror tua audi¬
ta in ore tuo in die suꝑbiȩ tue : antequã reuelare¬
tur malitia tua sic̾ hoc tẽprẽ. in obpbriũ filiarũ
sirie. & cunctarũ in circuitu tuo filiarũ palesti¬
narũ. quȩ ambiunt te ꝑ girũ. Scelus tuũ. et
ignominiã tuã tu portasti : ait dñs ds.Lxx.
Nisi fuiss& sodoma soror tua aa audiendũ inore
tuo in dieb suꝑbie tuȩ : ante quã reuelarentur
malitie tue. sic̃ nunc ẽ. filiarũ siriȩ. Et nisi hoc
fuiss&: quid factũ eẽt.tͥ. & omĩum in cireuitu
tuo filiarũ alienigenarũ quȩ circũdant te ꝑ
girũ  impietates tuas. & imqͥtates tuas: tu por¬
ta. Simmachus hunc locũ ita int̃pͣtatus ẽ. Quia
non fuit sodoma soror tua in atiditu ꝑ ostitũ in
die suꝑbie tuȩ. antequã reuelaret᷑ ignominia

Expanded text:
tem, et millia angelorum frequentium . » Et revertetur cum filiabus suis, quae in toto orbe dispersae sunt. De quo plenius in Isaiae explanationibus disseruimus. « Non fuit autem Sodoma soror tua audita in ore tuo in die superbiae tuae, antequam revelaretur malitia Syriae, et cunctarum in circuitu tuo filiarum Palaestinarum, quae ambiunt te per girum. Scelus tuum, et ignominiam tuam tu portasti, ait Dominus Deus. LXX: Nisi fuissent Sodoma soror tua ad audiendum in ore tuo in diebus superbiae tuae antequam revelarentur malitiae tuae, sicut nunc est filiarum Syriae, et nisi hoc fuisset, quid factum esset tibi, et omnium in circuitu tuo filiarum alienigenarum, quae circumdant te per girum? impietates tuas, et iniquitates tuas tu porta. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: 187 Quia non fuit Sodoma soror tua in auditu per os tuum in die superbiae tuae, antequam revelaretur ignominia
Abbreviated transcription (Latin):
um docebat eos: & in psalmo. aꝑiã inqͥt in paraboliᷤ
os meum. Pecratori autẽ dr̃. peccasti qͥesce : & ut qͥd
assumis testam̃tũ meũ ꝑos tuũ : & ñ ẽ. pulcbra lau¬
datio in ore peccatoris. Sẽsq meret̾ audire : aꝑios
pactũ euangłii sempit̾nũ : pꝰ quã placatus fuerit
nobis dñs in omĩb quę fecimus. memoriã p̾teriti
nos habere peccati: & semꝑ os cludere. qr ñ ex oꝑibꝰ¬

Expanded text:
 dicens et in psalmo: Aperiam, inquit, in parabolis os meum . Peccatori autem dicitur: Peccasti: quiesce . Et: Ut quid tu assumis testamentum meum per os tuum ? Et: Non est pulchra laudatio in ore peccatoris . Sanctusque meretur audire: Aperi os pactum Evangelii sempiternum, postquam placatus fuerit nobis Dominus in omnibus quae fecimus, memoriam praeteriti nos habere peccati, et semper os claudere, quia non ex o
Abbreviated transcription (Latin):
cabunt᷑ ciuitates uide. & habitabunt & cõmora¬
birat᷑ ibi : & sem̃ eoꝵ inet̾nũ diriget᷑. Nos autẽ
horũ ꝑfecta scientiã dĩ uidieio relinquentes ĩmo
humile. nichil futurũ eẽ. t̾renũ: s regna cȩlestia
que pͥmũ in euanglio ꝓmittunt᷑: hoc dicimꝰ qđ
in eccłie statu cuncta completa sint. & quotidie
cõpleantur. Sodoma reuertit᷑ in antiquũ statũ:
quando nature sue reddita gentilis prius & im¬
pia anima intelligit creatorẽ. Samaria recipit an¬
tiquã beatitudinẽ. hereticoꝵ errore contẽpto. & iun¬
eta doctrine & fidei xepianȩ. Cũq ille reuerse

Expanded text:
commorabuntur ibi, et semen eorum in aeternum dirigetur . Nos autem horum perfectam scientiam, Dei judicio relinquentes, immohumile, nihil futurum esse terrenum; sed regna coelestia quae primum in Evangelio promittuntur, hoc dicimus, quod in Ecclesiae statu, cuncta completa sint, et quotidie compleantur. Sodoma revertitur in antiquum statum, quando naturae suae reddita gentilis prius, et impia anima intelligit Creatorem. Samaria recipit antiquam beatitudinem, haereticorum errore contempto, et juncta doctrinae, et fidei Christianae. Cumque illae reve
Abbreviated transcription (Latin):
sera ꝓuocantur. Qđ dico: ita fi& manifestius.
Finge alique in sacerdotali culmmine constitutũ
ñ bene uiuere : & deturpare oꝑib dignitatẽ.
Nonne intatione uitioꝵ enis ilaicꝰ fr̃ corrũpit᷑.
Nã & qͥ imnũ de minimis scandalizauerit: mo¬
ia collo alligata. p̃cipitat᷑ in ꝓfundũ. Sorores
quoq ierłm sodoma & samaria. iustificantur:
ñ qͦ ꝑ se iuste sint. s ut diximꝰ cõparatione
peioris. Ergo & tu confundere. & porta ignomini

Expanded text:
lera provocantur. Quod dico, ita fiet manifestius: lera provocantur. Quod dico, ita fiet manifestius: Finge aliquem in sacerdotali culmine constitutum non bene vivere, et deturpare operibus dignitatem. Nonne imitatione vitiorum ejus, laicus frater corrumpitur? Nam et qui unum de minimis scandalizaverit, mola collo alligata, praecipitatur in profundum . Sorores quoque Jerusalem Sodoma, et Samaria justificantur: non quo per se justae sint, sed ut diximus, comparatione pejoris.
Abbreviated transcription (Latin):
rusalẽ. Seritus autẽ qͥ scit uoluntatẽ dñi su
& ñ facit eã : uapulabit multis : & potentes
potenter torm̃ta patientur. Porro qđ̃ ꝓ deliciis
otiũ in hebraico continetur: & hoc sciendũ¬
h̃t seiendũ ad illũ sensũ ꝑtinere : in desideriis
ẽ. om̃is anima otiosi. qđ udelic& sẽꝑ aliqͥd agen¬
dũ sit. ne ager pectoris nr̃i cessante manu. ma
larũ cogitationũ sentib occupetur. Ergo & tu por¬
ta confusionẽ tuã quę uicisti sorores tuas. pec¬
catis tuis. sceleratus agens illis. Iustificate enĩ
sunt ate.Lxx. Et tu sustine torm̃tũ tuum
in eo qđ corruperis sorores tuas in peccatis tuis.
qͥb iniq egisti suꝑ eas: & iustificasti illas suꝑ
te. Sed̃a pꝰ nanfragiũ tabula ẽi cũ peccaueris
ertibescere : & non illi subiacere increpationi.
t.nescis erubescere. Portat autẽ torm̃tũ suum.
qͥ ꝓpͥa torquet᷑ conscientia. & in isto seło susti¬
n& ppͥa uoluntate eruciatũ : ne et̾na torm̃ta

Expanded text:
us enim, qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis . » Et: « Potentes potenter tormenta patientur . » Porro quod pro divitiis otium in Hebraeo continetur, sciendum ad illum sensum pertinere: « in desideriis est omnis anima otiosi, » quod videlicet semper aliquid agendum sit, ne ager pectoris nostri clarum cogitationum sentibus occupetur. Ergo et tu porta confusionem tuam, quae vicisti sorores tuas peccatis tuis, sceleratius agens illis Al. ab eis: justificatae enim sunt a te. LXX: Et tu sustine tormentum tuum in eo quod corruperis sorores tuas in peccatis tuis, quibus inique egisti super eas, et justificasti illas super te. Secunda post naufragium tabula est, cum peccaveris, erubescere; et non illi subjacere increpationi, tibi: nescis erubescere . Portat autem tormentum suum, qui propria torquetur conscientia, et in isto saeculo sustinet propria voluntate cruciatum, ne aeterna tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
tuitur conuersio. suie captiuitatis sodome ut int̾¬
p̾tatꝰ ẽ. aquila: scdo captiuitas samarię. ut idẽ
aqͥla & sumachus transtulerunt : & nouissima
restituit᷑ ierłm quȩ maiore fuerat iniqͥtate dep̾ssã.
& peccatrices sorores conlatione sui iustas ẽẽ. mõ¬
strauerat. Cui enĩ dubiũ qͥn int̾ tres peccatores
immo impios. gentilẽ. hereticũ. eccłiasticũ. multo
maioribꝰ penis dignꝰ sit. qͥ maioris fuerat dignita¬
tis: Potentes eni ut dixinꝰ potent̃ torm̃ta paci

Expanded text:
ut interpretatus est Aquila: secundo captivitas Samariae, ut idem Aquila et Symmachus transtulerunt: et novissima restituetur Jerusalem, quae majore fuerat iniquitate depressa, et peccatrices sorores comparatione sui justas esse monstraverat. Cui enim dubium, quin inter tres peccatores, immo impios, gentilem, haereticum, ecclesiasticum, multo majoribus poenis dignus sit, qui majoris fuerit dignitatis? Potent
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͥ mirũ si ꝓuocetur ierłm ad confusionẽ & igno¬
miniã : quȩ intantũ peccauit ut iustificar& soro¬
timini in antiquũ statũ. Et conuertam restitu¬
ens eas conuersionẽ sodomoꝵ cũ filiab suis. &
conuersione samarie & filiarũ eius. & conuertam
reuersionẽ tuam in medio earũ ut portes ignomi¬
nã tuã : & confunderis in omĩb quȩ fecisti con¬
conuersione sodomorũ & filiarũ eius: & conuertã
conuersionẽ samariȩ & filiarũ eius. Et conuertã
conuersionẽ tuã in medio earũ ut portes torm̃tũ
tiũ : & habeas ignominã tua̾ ex om̃ib que fe¬
cisti : ut me ad iracundiã ꝓuocares. Grandis ꝓfe¬
ctus ierłm : ut pꝰ confusione & ignominiã quam
illatã sibi dĩ iudicio libent᷑ excepit atq portauit
dicens: irã dĩ sustinebo qm̃ peccaui ei : ꝓmittat᷑ ei
restitutio in antiquĩ statũ. Sed qm̃ comparatione¬

Expanded text:
 mirum si provocetur Jerusalem ad confusionem et ignominiam, quae intantum peccavit, ut justificaret soroae revertimini in antiquum statum. » « Et convertam restituens eas conversione Sodomorum cum filiabus suis, et conversione Samariae et filiarum ejus. Et convertam conversionem tuam in medio earum ut portes ignominiam tuam, et confunderis in omnibus quae fecisti cons, convertam conversionem Samariae, et filiarum ejus, et convertam conversionem tuam in medio earum, ut portes tormentum tuum: et habeas ignominiam ex omnibus quae fecisti, ut me ad iracundiam provocares. Grandis profectus Jerusalem, ut post confusionem, et ignominiam, quam illatam sibi Dei judicio libenter excepit atque portavit dicens: Iram Domini sustinebo, quoniam peccavi ei, promittatur ei restitutio in antiquum statum. Sed tamen quon
Abbreviated transcription (Latin):
tu confundere & suscipe ignominiã tua. eo qđ
iustificaueris sorores tuas. Confusionẽ seq̃r̃ igno¬
minia. ignominiã correptio: correptionẽ consola¬
tio: consolationẽ salus: uixta illud apłi. Tribu¬
latio oꝑatur patientiã: patientia ꝓbationẽ: ꝓba¬
tio spe: spes autẽ ñ confundit: haut dubiũ qͥn¬
in futurũ : quia inp̃sentiarũ sua ꝑ confusionẽ
peccata deleuit. Tale quid & illud uiri sapien¬
catores hortat᷑ in psalmis: confundant᷑ & reue¬
reantur om̃s immici mei: conũtant᷑ retrorsũ. con¬
fudantur ualde uelocit᷑. Scriptũ ẽ. & in alio lo

Expanded text:
tu confundere et porta ignominiam tuam, quae justificasti sorores tuas. » Confusionem sequitur ignominia, ignominiam correptio, correptionem consolatio, consolationem salus, juxta illud Apostoli: « Tribulatio operatur patientiam, patientia probationem, probatio rores tuas. » Confusionem sequitur ignon futuro, quia in praesentiarum sua per confusionem peccata delevit. Tale quid et illud Evangeue sanctus peccatores hortatur in Psalmis: « Confundantur et revereantur omnes inimici mei, convertantur retrorsum et confundantur valde velociter . » Scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. receꝑisq sorores tiais maiores uł minores. samariã
& sodomã earĩq socias. tribuã tibi eas in filias. si¬
ue in ꝓbationẽ. Oportet enĩ & hereses eẽ. ut ꝓbati
quiq manifesti fiant: ñ ex tuo merito. si ex mea
miscđia &tunc scies qđ ego sumn dñs: & recorda¬
beris beneficioꝵ tuoꝵ & confunderis : & dices utx

Expanded text:
rum, et receperis sorores tuas majores, vel minores Samariam rum, et receperis sorores tuas majores, vel minores Samariam et Sodomam earumque socias, tribuam tibi eas in filias, sive in probationem  oportet enim et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant , non ex tuo merito, sed ex mea misericordia, et tunc scias quod ego sim Dominus; et recorderis beneficiorum meorum, et confundari
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti mei qdđ feci tecũ in diebꝰ adolescentie tuȩ:
& suscitabo tͥ testam̃tũ sempitmũ. & recordaberis
uie tue. & despicieris cũ receꝑis sorores tuas te ma¬
iores cũ iuniorib tuis: & dabo tͥ eas in ꝓbationẽ.
& ñ extestam̃to tuo. Et suscitabo ego testam̃tũ meu̾
tecũ. & cognosces qͥa ego dñs. ut recorderis & con¬
fundaris: & ñ sit tͥ ultra aꝑtre os a facie ignomi¬
mę tuȩ : cũ ꝓpicius fuero tͥ. uixta omiã que feci¬
ssi dicit dñs d̾s. Ideo tͥ dixi scelus tuũ & ignomimã
tuã tu porta. suie portasti. aut portatura es. ut recipi¬
as qđ mereris : qͥa despexisti uiram̃tũ meũ : & irritũ
fecisti pactũ meũ. Cũ autẽ fuerit expletũ. ego ocei¬
dã & ego uiuificabo. ego ꝑcutiã & ego sanabo: tunc
recordibor pacti mei qd olim tecũ habui. & suscitabo
tibi pactũ nequaquã legis qđ pͣteriit. si pactũ euan¬
głii sempit̾nũ: ut cũ recordata fueris uiarũ tua¬

Expanded text:
ci tecum in diebus adolescentiae tuae, et suscitabo tibi testamentum sempiternum, et recordaberis viae tuae, et despicieris cum receperis sorores tuas te majores cum junioribus tuis, et dabo eas tibi in probationem, et non ex testamento tuo, et suscitabo ego testamentum meum tecum, et cognosces quia ego Dominus: ut recorderis, et confundaris, et non sit tibi ultra aperire os a facie ignominiae tuae, cum propitius fuero tibi juxta omnia quae fecisti, dicit Dominus Deus. Ideo tibi dixi: scelus tuum et ignominiam tuam tu porta, sive portasti, aut portatura es; ut recipias quod mereris: quia despexisti juramentum meum, et irritum fecisti pactum meum. Cum autem fuerit expletum, ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo : tunc recordabor pacti mei, quod olim tecum habui. Et suscitabo tibi pactum, nequaquam Legis quod praeteriit, sed pactum Evangelii sempiternum: ut cum recordata fueris viarum tua
Abbreviated transcription (Latin):
impenitens. thesauriras tͥ irã : quã dis naturalit᷑
ñ hab&. Unde & in alio loco scriptũ ẽ. Emisisti irã
tuã que deuorauit eos sic̃ stipulã. Qđ enĩ coniun-¬
ctũ ẽ. & in uno corpore copulatũ mitti ñ potest:
s illud quod extra corpꝰ ẽ: uerbi grã. lancea. telũ.
sagitta. gladius. Legimꝰ & in euangłio. tolerabiliꝰ
fore terre sodomoꝵ in die iudicii: quã ei que apłos
ñ receꝑit. Et soror tua sodoma & filie euis reũ-

Expanded text:
impoenitens cor, thesaurizas tibi iram , quam Deus naturaliter non habet. Unde et in alio loco scriptum est: Emisisti iram tuam, quae devoravit eos sicut stipulam . Quod enim conjunctum est, et in uno corpore copulatum, mitti non potest, sed illud quod extra corpus est. Verbi gratia, lancea, telum, sagitta, gladius. Legimus et in Evangelio , tolerabilius fore terrae Sodomorum in die judicii, quam ei quae apostolos non receperit. Et s
Abbreviated transcription (Latin):
uindemiauert̃ pͥncipia gentiũ. Om̃s enĩ beretici
despiciunt sion. quȩ intp̃tat᷑ specula & refert᷑
ad eccłtã. & confidunt sibi in monte samarie.
demiant atq populant̾ pͥncipia gentiũ : ut mira¬
culo doctrinarũ potentes quosq gentiliũ ad er-¬
rorẽ hereticũ ꝑtrahant. Uuo ego dic̃ dñs qt ñ fec̃¬

Expanded text:
vindemiaverunt principia gentium . Omnes enim haeretici vindemiaverunt principia gentium . Omnes enim haeretici despiciunt Sion, quae interpretatur, specula, et refertur ad Ecclesiam; et confidunt sibi in monte Samariae,demiant atque populantur principia gentium; ut miraculo doctrinarum, potentes quosque gentilium ad errorem haereticum pertrahant. Vivo ego, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
malis oꝑib p̾mebant᷑. Omĩno audit᷑ int̾ uos for
meatio: & talis fornicatio quȩ ne int̾ gentes qͣ¬
dẽ: ita ut uxorẽ patris qͥs habuerit: & cętera.
Solent heretici qͥ tam̃ uetus suscipiunt instrum̃tũ.
tres naturas ex hoc loco intellegere: spãle̾. am¬
malẽ. atq terrenã  & sp̃alẽ referunt ad ierłm.
animalẽ ad samariã. terrenã ad sodomã. Quos
breuit̃ int̾rogemꝰ. qͦmͦ tres nature. sp̃alis. anima¬
lis. & terrena. quȩ utiq int̾ se diuerse sunt.
unã matrẽ. & unũ patrẽ habere dicant᷑ : qđ fi¬
gm̃to eoꝵ ñ congruit. & quomͦ animalis & ter¬
rena natura iuxta hunc eundẽ ꝓpħam restitu¬
antur in antiquũ statũ : id ẽ. in spalẽ : qđ & ip
intelligat᷑ in heresibꝰ: & in osee ꝓpħa. & in multis
aliis locis.: p̾cipueq illo testimonio conpbatur.
Ue qͥ despiciunt sioñ. qͥ confidunt in monte samariȩ:

Expanded text:
malis operibus premebantur: « Omnino auditur inter vos malis operibus premebantur: « Omnino auditur inter vos nicatio, et talis fornicatio qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris quis habeat , et caetera. Solent haeretici, qui tamen vetus suscipiunt Instrumentum, tres naturas ex hoc loco intelligere, spiritualem, animalem, atque terrenam. Et spiritualem referunt ad Jerusalem; animalem, ad Samarianaturae spiritalis, animalis, et terrena, quae utique inter se diversae sunt, unam matrem et unum patrem habere dicantur, quod fingmento eorum non congruit. Et quomodo animalis et terrena natura juxta hunc eumdem Prophetam restituantur in antiquum statum idem in spiritalem, quod et et in multis aliis locis, praecipueque illo testimonio comprobatur: Vae qui despiciunt Sion, et qui confidunt in monte Samariae,
Abbreviated transcription (Latin):
one deserto in turbã ꝓficiunt ac multitudinẽ:
quȩ eũ iħu ñ ual& ad montana conscendere. Soro¬
res autẽ ierłm samariã & sodomã. quarũ altera
a sinistris altera adextris ẽ: etiã scam intelli¬
gentiã corporalẽ si de tẽplo ierłm ouentẽ aspi¬
cias
iunior sodoma. quę refert᷑ ad gentiũ turbã. Alio¬
quin eo tẽprẽ sodoma ñ erat: quę pͥusquã in seri¬
pturis legamꝰ ierłm. cũ gomorra adama. & seborn.
diuino fuerat igne deleta. Media autẽ int̾ duas
sorores ierłm. quȩ alio nomine appellat᷑ udas. a
ealdeis ducta ẽ. in babilonẽ : multoq ierłm scelera-¬
tiora peccaũ quã samaria & sodoma : in tẽplo
adorans idolũ zeli. & postea dĩ filiũ int̾ficiens.
Porro scđm tropologiã. samaria & sodoma. id est
heretici & ethnici. sepe leuiora committunt. ꝗͣ
hi qͥ putant᷑ ierłm. hoc ẽ. eccłiastici: unde ad
chorintbios dicit᷑. qͥ credebant qͥdẽ in xp̃o sed

Expanded text:
one deserta in turbam proficiunt ac multitudinem, quae cum Jesu non valet ad montana transcendere. Sorores autem Jerusalem Samariam et Sodomam, quarum altera a sinistris, altera a dextris est, etiam secundum intelligentiam corporalem, si de templo Jerusalem orientem aspicias, junior Sodoma, quae refertur ad gentium turbam: alioquin eo tempore Sodoma non erat, quae priusquam in scripturis legamus Jerusalem cum Gomorrha, Adama et seboim divino fuerat igne deleta. Media autem inter duas sorores Jerusalem, quae alio nomine appellatur Juda, a Chaldaeis ducta est in Babylonem: multoque Jerusalem sceleratiora peccavit quam Samaria et Sodoma, in 180 templo adorans idolum Zeli, et postea Dei Filium interficiens. Porro secundum tropologiam, Samaria et Sodoma, id est, haeretici et Ethnici, saepe leviohi qui putantur Jerusalem, hoc est, ecclesiastici. Unde ad Corinthios dicitur, qui credebant quidem in Christum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
isa ac. ds iacob: ñ ẽ. di mortuoꝵ. s uiuentiũ. Et
in alio loco. Placebo dño in regione uiuoꝵ. Que¬
rimus qua ratione cõmune uocabulũ. ꝓpͥe sibi
& bonus pastoꝵ: & bonus seruus : nemo autem
absolute bonꝰ nͥ solus ds : fic cũ anglice cȩtẽq
appellant᷑. Quis ẽ. enĩ homo qͥ uiu& : et ñ uideat
mortẽ : unde & apłs paulus de dõ qͥ solus hab&
immortalitatẽ. &lumen habitat in accessibilẽ. Q
de fonte iuuentiũ: uita in qͥt nrã ab scondita ẽ.
tũ. Unde idẽ apłs ne inflatꝰ ait suꝑbia iniudiciũ

Expanded text:
ac, Deus Jacob, non est Deus mortuorum sed viventium . » Et in alio loco: « Placebo Domino in regione viventium . » Quaerimus qua ratione commune vocabulum proprie sibet bonus pastor, et bonus servus: nemo autem absolute bonus nisi solus Deus: sic cum angeli caeteraeque appellantur: « Quis est enim homo, qui vivit, et non videbit mortem? » Unde et Apostolus Paulus de Deo: « Qui solus, ide fonte viventium « Vita, inquit, nostra abscondita est tum. Unde idem apostolus: « Ne inflatus, ait, superbia inc
Abbreviated transcription (Latin):
& saturatꝰ. & inpinguatus : & calcitrauit dile¬
ctus. Qđ sciens & sapientissimus omiũ salomon:
in ꝓuerbis dep̾catur. Tribue michi necessaria
& que sufficiant: ne saturatꝰ mendax fiã. & di¬
abhominationib tuis quas oꝑata es: ñ simpli¬
cit̾ iustas sodomã & samariã eẽ. decernit: s
cõparatione deteriorũ : quomͦ & publicanꝰ de quo¬

Expanded text:
 impinguatus, et calcitravit dilectus . Quod sciens et sapientissimus omnium Salomon in Proverbiis deprecatur: « Tribue mihi necessaria, et quae sufficiant, ne saturatus mendax efficiar, et diabominationibus tuis quas operata es, » non simpliciter justas Sodomam et Samariam esse decernit, sed pro comparatione deteriorum; quomodo et publicanus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sic̃ fecisti tu & filie tuȩ. Uerũptam̃ fuit iniqͥ¬
tas sodomȩ sororis tue. suꝑbia in saturitate pa¬
nũ & abundantia : deliciis affluebat ipsa & filiȩ
eiꝰ. Hoc habebat ipsa & filiȩ eiꝰ : & manũ pauꝑis
& egeni ñ assumebant. & głabantur magnifice.
& fecerunt iniqͥtates in compectu meo: & abstuli
eas sic̃ indisti. Et samarta dimidiũ peccatoꝵ tuoꝵ
ñ peccauit : & multiplicasti iniqͥtates tuas suꝑ¬

Expanded text:
ejus sicut fecisti tu et filiae tuae. Verumtamen fuit iniquitas Sodomae sororis tuae superbia in saturitate panum, et in abundantia, Deliciis affluebat ipsa et filiae ejus ÷ hoc habebat ipsa et filiae ejus  et manum pauperis et egeni non assumebant, et gloriabantur magnifice, et fecerunt iniquitates in conspectu meo, et abstuli eas sicut vidisti. Et Samaria dimidium peccatorum tuorum non peccavit
Abbreviated transcription (Latin):
abintio. Iudei int̾eeteras fabulas & int̾minabiles
genealogias. & deliram̃ta que fingunt. etiã hoc
somniant: in aduentu xp̃i sui quẽ nos scimꝰ an-¬
trxp̃m & in mille annoꝵ regno. sodomã restitu¬
endã. in antiquũ statũ. Ita ut sit quasi paradis¬
felicitatẽ. ut de assiriis reũtunt᷑ in terrã iudeã.

Expanded text:
it, inter ceteras fabulas et interminabiles genealogias et deliramenta, quae fingunt, etiam hoc somniant de adventu Christi sui, quem nos scimus Antichristum, et in mille annorum regno Sodomam restituendam in antiquum statum, ita ut sit quasi paradisfelicitatem, ut de Assyriis revertantur in ter
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sin autẽ ut loccͣe. & alii interp̃tes transtu¬
lerunt legitur. nunquid spelunca hyene he¬
reditas inea michi : Referamus ad iinmundiciã
noeturne bestie que uiuit cadauerib mor-¬
tuorũ. & de sepulchris sol& effodere corpo¬
ra: nichilq ẽ. imiundicie quo non uescat᷑.
Talis ẽ. isrł offendens dm̃ situm. & om̃ium besti¬
arũ morsibus traditur. Pastores multi demoliti
sunt siue corruperunt uineã meã : coneulcaue¬
runt siue polluerunt partẽ meã. Dederunt por-¬
tionẽ meã desiderabilẽ in desertũ solituduns: Ei¬
ue inuiã posuerunt eã uł posita ẽ. in dissipatio

Expanded text:
uit!\' sin autem. ut LXX et alii interpretes transtuuit!\' sin autem. ut LXX et alii interpretes transtulerunt, legitur: numquid spelunca hyaenae hereditas mea mihi?, referamus ad immunditiam nocturnae bestiae, quae uiuit cadaueribus mortuorum et de sepulchris solet effodere corpora nihilque est immunditiae, quo non uescatur. talis est Israhel offendens dominum suum et omnium bestiarum morsibus traditus. Pastores multi demoliti sunt — siue corruperunt — uineam meam, conculcauerunt — siue polluerunt - partem meam, dederunt portionem meam desiderabilem in desertum solitudinis — siue inuiam —. posuer
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ qͥa dedit contra eũ uocẽ suã: ideo eã odio habu
it & abiecit. Et que quondã fuit dilecta atq
lim̃a: nunc appellat᷑ odiosa. Nlũqͥd auis discolor
hereditas mea mͥ: Nuquid auis tincta ꝑ totum:
Uenite congregamini om̃s bestiȩ terre : ꝓperate
addeuorandũ. Loex̃. Nũquia spelunca hyene he¬
reditas mea mͥ. an spelitnea icireuitu eius : Suꝑ
eam ꝑgite .: congregate om̃s bestias agri. & ueni¬
ant & comedant eã. Quem discolorẽ tinctãq ꝑ
totũ. uxta litterã pauum uocat. Tantã inquio
habuit pulchritudinẽ issł. & tantis fuit ierłm
distincta uirtutib : ut nehil eẽt bonoꝵ qd non
cerneretur in ea. Quia gͥ mͥ facta ẽ. hereditas
qͦndã mea id ẽ. popłs isrł quasi leo in filua et
dedit contra me uocẽ suã. Ceã omi odio dete¬
status sum : iccirco uenite & congregamini con¬
tra eã om̃s bestie terrȩ diuerfarũ gentiũ mul¬
titudo. & deuorate eã quę suũ dnm̃ non cogno¬

Expanded text:
 quia dedit contra eum uocem suam, ideo eam odio habuit et abiecit et, quae quondam fuit dilecta atque carissima. nunc appellatur odiosa. Numquid auis d discolor herecu tas s mea mihi? numquid ciuis tincta per totum? uenite, congregamini, omnes bestiae terrae, properate ad deuorandum ! LXX: numquid spelunca hyaenae hereditas mea mihi? an spelunca in circuitu eius super eam? pergite, congregate omnes bestias agri et ueniant, ut comedant eamf Auem discolorem tinctamque per totum iuxta litteram pauum uocat. \'tantam\', inquit, \'habuit pulchritudinem Israhel et tantis fuit Hierusalem distincta uirtutibus, ut nihil esset bonorum, quod non cerneretur in ea. quia igitur mihi facta est hereditas quondam mea, id est populus Israhel, quasi leo in silua et dedit contra me uocem suam et eam omni odio detestatus sum, idcirco uenite et congregamini contra eam, omnes bestiae terrae, diuersarum gentium multitudo, et deuorate eam, quae suum dominum non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
am antequã contenebrescat: & anteꝗͣ offendant
pedes ur̃i ad montes caligosos siue tenebrosos.
Expectabitis lucẽ : & ibi umbra mortis. &ponent᷑
in tenebris : siue tuxta hebraicũ & ponent eã in
umbra mortis &m caligine. Qđ si non audiori¬
tis iabscondito: plorabit amma mea a facie suꝑbie
siue in iuriȩ. Eos quib dixerat sermo diumuf. au¬
dite & aurib ꝑcipite & nolite eleuari. nimc ꝓuo¬
cat ad penitentiã : ut priusquã ducant᷑ babilonẽ
& offendant pedes eorũ in montes tenebrosos siue

Expanded text:
iam, antequam contenebrescat et antequam offendant iam, antequam contenebrescat et antequam offendant pedes uestri ad montes caligosos — siue tenebrosos — ! exspectabitis lucem, et ibi umbra mortis et ponentur in tenebris — siue iuxta Hebraicum: et ponet eam in umbra mortis et in caligine -. quodsi non audieritis, in abscondito plosine in iniuriae . Eos quibus dixerat sermo diuinus: audite et auribus percipite et nolite eleuari, nunc prouocat ad paenitentiam, ut, priusquam ducantur Babylonem et offendant pedes eorum in montes tenebrosos sine
Abbreviated transcription (Latin):
Non defiderabo eof s odio habeam sepituo. Ilon
parcã & non concedã neq miserebor. Non crude¬
litate sententie: s ueritate iudicii. Qͥ enĩ meos
popłos trucidarunt: ipsi meternũ ꝑibunt. Potest
hoc iuxta hystoriã simplicit accipi: quod & reges¬
andus sit calice babilonio. & captiuitatis obruen¬
dus malis. Audite & aurib ꝑcipite: nolite ele¬
uari quia dñs loquutus ẽ. Quia fupra dixerat
omĩs uter implebitur uino. ita ut reges quoq
& sicerdotes & ꝓpħȩ. & omĩs habitator ierłm im¬
pleretur ebrietate : ꝓpterea iungit & dic̃. Audite
&̾ aurib ꝑcipite. Tam extrinsecus quã intrinsecꝰ
tã mente quã corpore: & nolite eleuare ꝑsuꝑbiã.
cogitantes fragilitatẽ uram̃. & qđ nullus sit qui
ꝓ qualitate peccati ebrietate careat. Unde disꝑdit᷑
atq corrumpitur. & dĩ miscđia indignus ẽ. eleuars
se aduersum eum ꝑ suꝑbiã. Date dño dõ nr̃o glĩ¬

Expanded text:
\'non desiderabo eos, sed odio habeam sempiterno, non \'non desiderabo eos, sed odio habeam sempiterno, non parcam et non concedam neque miserebor, non crudelitate sententiae, sed ueritate indicii. qui enim meos populos trucidarunt. ipsi in aeternum peribunt\'. potest hoc et iuxta historiam simplicitandus sit calice Babylonio, et captivitatis obruendus malis. Audite et auribus percipite: Nolite elevari, quia Dominus locutus est. Quia supra dixerat. omnis uter implebitur uino, ita ut reges quoque et sacerdotes et prophetae et omnis habitator Hierusalem impleretur ebrietate, propterea iungit et dicit: audite et auribus percipite, tam extrinsecus quam intrinsecus, tam mente quam 25 corpore, et nolite eleuari per superbiam cogitantes fragilitatem uestram et, quod nullus sit, qui pro qualitate peccati hac ebrietate careat. unde disperditur atque corrumpitur et dei misericordia indignus est eleuans se aduersum eum per superbiam. Date domino deo nostro glor
Abbreviated transcription (Latin):
atq peccatis omĩs impletur humana conditio.
dicente ꝓpħa. Non iustificabitur inconspectu tuo
omĩs uiuens: non ad comparationẽ dĩ ut uete¬
res & noui heretici uolunt & patroni hereticoꝵ.
s ad scientiã eius. Homo enim uid& in facie:
d̃s autẽ in corde. & quod nobis int̾dũ mundũ
uidetur: illius ocłis sordidũ dep̾henditur. Non
solũ uulgus ignobile uilisq plebicula: sed re¬
ges eccłiarũ de stirpe siue filii dauid. qͥ seders
restipini. erectaq ceruice & ꝓtento aqͣliculo.
suꝑ thronũ eius. Sacerdotes quoq ipsi scđs in
habere scientiã seripturarũ. &. om̃s. habitatores
didere loxx. Cũq ebrii fuerint disꝑgent᷑ asoci¬
etate sui. patresq afiliis. & fuii apatrib sepa¬
rantur : ut diuersis polluant᷑ heresib. & sub
xp̃i nomine int̾ se digladient᷑. & dimicent con¬
tra matrẽ suã quę eos genuit eccłiã. Unde dic̾.

Expanded text:
atque peccatis omnis impletur humana condicio atque peccatis omnis impletur humana condicio dicente propheta: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens — non ad conparationem dei, ut ueteres et noui heretici uolunt et patroni hereticorum, sed ad scientiam eius; homo enim 25 uidet in facie, deus in corde — et, quod nobis interdum mundum uidetur, illius oculis sordidum deprehenditur: non solum uulgus ignobile uilisque plebicula. sed reges ecclesiarum. de stirpe siue filii Dauid, qui sedent resupini erectaque ceruice et protento aqualiculo super thronum eius. sacerdotes quoque ipsi, secundus in habere scientiam scripturarum, et omnes habitatores didere LXX. cumque ebrii fuerint, dispergantur a societate sui patresque a filiis et filii a patribus separantur, ut diuersis polluantur heresibus et sub Christi nomine inter se digladientur et dimicent contra matrem suam, quae eos genuit, ecclesiam. unde dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
euis. & sacerdotes & ꝓpħas. & om̃s habitatores
ierłm ebrietate : & disꝑgã eos uirũ afr̃e suo
& patres & filios pariter ait dñs. Non parcã
siue ñ desiderabo. & non concedã neq miserebor:
ut non disꝑdam eos. Uerbũ hebraicũ nebel: aqͥla¬
& pͥma editio lagungulã. scd̾a ipsũ nebel. simma¬
cus craterẽ. Lxcx. utrẽ. theodotio uas int̾p̃tati st̃.
Quod om̃e: non oleo. non aqua. non melle. ñ lacte.
ñ alia qualib& materia liquentis elem̃tif. sed
uino & ebrietate completur : ostendens non uas
ẽẽ. fragilẽ. iuxta apłm dicentẽ. Habemus aut̃
thesaurũ istã in uasis fictilib: nec posse fieri
ut non illud impleat in nobis qđ scriptũ ẽ. Non
enim habitat in carne mea bonũ. &iterũ. Non
enim quod uolo bonũ hoc facio: s qđ nolo malũ
hoc oꝑor. Ac deinde. Miser ego homo. quis me
liberabit de corꝑe mortis huiꝰ: Hac autẽ ebri¬
etate qua obliuiscimus p̃ceptorũ dĩ. & uitiis

Expanded text:
erdotes et prophetas et omnes habitatores Hierusalem ebrietate et dispergam eos, utrum m a fratre suo et patres et filios pariter, ait dominus; non parcam — siue non desiderabo — et non concedam neque miserebor, ut non disperdam eos. Uerbum Hebraicum <nebel\' Aquilae prima editio \'lagunculam\', secunda ipsum \'nebel\', Symmachus <craterem\', LXX <utrem\', Theodotio \'uas\' interpretati sunt; quod omne non oleo, non aqua, non melle, non lacte, non alia qualibet materia liquentis elementi, sed uino et ebrietate conpletur ostendens nos uas esse fragile iuxta apostolum dicentem: habemus autem thesaurum istum in uasis fictilibus, nec posse fieri, ut non illud impleatur in nobis, quod scriptum est: non enim habitat in carne mea bonum, et iterum: non enim, quod uolo bonum, hoc facio, sed, quod nolo malum, hoc operor, ac deinde: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? hac autem ebrietate, qua obliuiscimur praeceptorum dei, et uitiis
Abbreviated transcription (Latin):
enta transierit. ita ut assirie regionis humo¬
rib imbuat᷑ : ꝑdit pͥstinã fortitudinẽ & com¬
putrescit atq dissoluitur. & quãuis in usum
dĩ redeat : tam̃ pͥstinam pulchritudinẽ habere
ñ potest. Non duricia dĩ: s suo uitio qͥa nolunt
audire uerba eius. Et ambulant in pͣuitate cor¬
dis sui. siue qđ rectũ uidet᷑ hoc faciunt. Sed &
ipse sermo diumus. cur hanc pofuerit similitu¬
dinẽ. exponit dicens. Sic̃ enim adher& lumbare
ad iũbos hominis: sic adglutiuu & adherere
michi feci omẽm domũ isrł. & omem domũ iu¬
da decẽ uidelic& & duȩ trib ut eẽt. mͥ in popłin

Expanded text:
enta transierit, ita ut Assyriae regionis umoenta transierit, ita ut Assyriae regionis umoribus imbuatur. perdit pristinam fortitudinem et conputrescit atque dissoluitur et, quamuis in usum dei redeat. tamen pristinam pulchritudinem habere non potest, non duritia dei, sed suo uitio, quia nolunt audire uerba eius et ambulant in prauitate cordis sui sine, quod sibi rectum uidetur, hoc faciunt. sed et ipse sermo diuinus, cur hanc posuerit similitudinem, exponit dicens: \'sicut enim adhaeret lumbare ad lumbos hominis, sic agglutinaui et adhaerere mihi feci omnem domum Israhel et omnem domum Iuda\' — decem uidelicet et duas tribu
Abbreviated transcription (Latin):
audierunt. Cinctoriũ siue lumbare quod dĩ
renib iungitur popłs isrł ẽ: qui in limi simili¬
tudinẽ assumptus de terra & in lotus. nec mol¬
litudinẽ habuit nec candorẽ & tamen ꝑ illius
miscdiã adhesit deo. Cumq peccass& rationale
quippe ẽ. huiuscemodi linũ atq lumbare : auctꝰ
ẽ. transeuphraten id ẽ. assirios. & ibi abscondit᷑.
Hoc ẽ. multitudine magnarũ & imnimerabilium
gentiũ quodã mͦ absortus & nichil reputatus.
Post iongũ autẽ tẽpꝰ ipse ꝓpħa in tipũ dnĩ po¬
płm liberat de captiuitate : qͥ iuichilominus &
pꝰ reditũ dĩ p̃cepta non fecit. s sequutꝰ deos
alienos. ad extremũ etiã in dĩ filiũ misit manꝰ
& ȩtͣna ꝑditione contabuit. Omĩs quoq uirscs
sortio copulat᷑: ut quodãmͦ quȩ in eccłia eius
uidentur obscena maiori diligentia oꝑit atq eir¬
cundat. ne gentiliũ & hereticoꝵ morsib pateans.
Qđ lumbare si aquã tetigerit. & euphrates flu¬

Expanded text:
audierunt. » Cinctorium sive lumbare, quod Dei renibus jungitur, populus Israel est, qui in lini similitudinem assumptus de terra et illotus, nec mollitudinem habuit, nec candorem, et tamen per illius misericordiam adhaesit Deo. Cumque peccasset, rationale quippe est hujuscemodi linum atque lumbare, ductus est trans Euphratem, id est in Assyrios, et ibi absconditus, hoc est, multitudine magnarum et innumerabilium gentium quodammodo absorptus, et nihili reputatus. Post longum autem tempus ipse propheta in typum Dei populum liberat de captivitate, qui nihilominus et post reditum Dei praecepta non fecit, sed secutus deos alienos, ad extremum etiam in Dei filium misit manus, et aeterna proditione contabuit. Omnis quoque vir sanctus sortio copulatur et quodammodo, quae in ecclesia eius uidentur obscena. maiore diligentia operit atque circumdat, ne gentilium et hereticorum morsibus pateant. quod lumbare, si aquam tetigerit et Eufratis flu
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enim resurgimꝰ in iurũ ꝑfectũ in mensu¬
ram etatis plenitudinis xp̃i. Neq unquã in ea
habitat qui homo dei ẽ. siue filius hominis.
s semꝑ ad maiora festinat. E&x quo ꝑspicuum
non eẽ. inuia ꝑfectionẽ : s in fine uie & in
mansione quę scis in celestib p̃paratur. E qͥb
dicitur : qͥ statis in domo dni in atriis domus

Expanded text:
omnes enim resurgemus in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi —; neque umquam in ea habitat, qui homo dei est siue filius hominis, sed semper ad maiora festinat. ex quo perspicuum est non esse in uia perfectionem, sed in fine uiae et in mansione, quae sanctis in caelestibus praeparatur et quibus dicitur: qui statis in domo domini, in atriis domus
Abbreviated transcription (Latin):
& possessio qđ hebraice dr̃ cena. eodẽ appellant᷑
parens hominẽ ꝑ dm̃:. Possessione hominis ad cam
nom̃ alludens. Ibiq erat gła dĩ isrł. Nlon qͦ dele¬
etaret᷑ tali uicinia: s ut sui p̾sentia idolũ reli
tẽplũq deler&: unde & subuersio urbis tẽpliq pꝰ
breue tẽpꝰ seqr̃. Et in isaia scriptũ ẽ. qđ lectus an¬
gustus nequaquã duos capiat. & palliũ breue u¬
trũq oꝑire ñ possit. Significante seriptura illud
apłi. Qui consensus xpõ & belial: tẽplo dĩ. &udo¬
lo: Et drxit ad me. fili hominis. leua ocłos ad¬
uiã aqͥlonis. & ieuaui ocłos meos ad uiã aqͥ¬
lonis: & ecce abaqͥlone porte altaris idolũ zeli
in ipso introitu. Pro eo quod nos posuimꝰ ab aqͥlo
transtulerunt ab aqͥlone ad portã orientalẽ. qđ

Expanded text:
et possessio quod 84 Hebraice dicitur CENA  , eodem appellantur parens, hominem per Deum , possessione hominis, ad Cain nomen alludens. Ibique erat gloria Dei Israel, non quod delectaretur tali vicinia; sed ut sui praesentia idolum Zeli, templumque deleret. Unde et subversio urbis templique post breve tempus sequitur. Et in Isaia scriptum est, quod lectus angustus nequaquam duos capiat, et pallium breve utrumque operire non possit ; significante Scriptura illud Apostoli: Qui consensus Christo et Belial? Templo Dei et idolo ? Et dixit ad me: Fili hominis, leva oculos lonis. Et levavi oculos meos ad viam Aquilonis: et ecce ab Aquilone portae altaris, idolum Zeli in ipso introitu. Pro eo quod nos posuimus: Ab AquiSeptuaginta transtulerunt: Ab Aquilone ad portam Orientalem, q
Abbreviated transcription (Latin):
unt: sic qͥ in peccato ꝓfundo sunt plantas igneoꝵ
pedũ tenere credendi sunt. Et emissa simiłitudo
manꝰ apphendit me: tcigno capitis mei. Laeõe.
Et extendit similitudinẽ manus. & assumpsit me
in fimbria uerticis mei. Et hic similitudo mamis.
ñ ipsa manus extendit᷑: neq enĩ in deo aliqͥd cor¬
porale ẽ. udeturq manꝰ. ut membrũ humani
corporis atq consueti neqͣꝗͣ terreat eũ qͥ assumi¬
tur atq comp̾hendit᷑. Si enĩ in colubri uł inqͣ¬
lib& alia bestiarũ sumilitudine tetigiss& ꝓpħam:
ipsa dissimilitudo membroꝵ terruiss& assum¬
ptũ. Parsq comp̃hendit᷑ capilioꝵ: qͥa totiꝰ appre¬
hensionẽ capttis humana natura ñ sustin& ꝓ cin¬
cigno septuaginta transtulerunt keẜaeneLon.
id ẽ. fimbriã : quorũ alterũ in capillis. alterum
in uestib accipi sol&. Et eleuauit me sp̃s inter
terrã & celũ. Primũ similitudine̾ manꝰ appre¬

Expanded text:
unt, sic qui in peccatorum profundo sunt, plantas igneorum unt, sic qui in peccatorum profundo sunt, plantas igneorum pedum tenere credendi sunt. Et emissa similitudo manus apprehendit me in cincinno capitis mei. LXX: Et extendit similitudinem manus, et assumpsit me in fimbria verticis mei. Et hic similitudo manus, non ipsa manus extenditur, neque enim in Deo aliquid corporale est. Videturque manus, ut membrum humani corporis atque consueti, nequaquam terreat eum qui assumitur atque comprehenditur. Si enim in colubri, vel in qualibet alia bestiarum similitudine tetigisset prophetam, ipsa dissimilitudo membrorum terruisset assumptum. Parsque comprehenditur capillorum, quia totius apprehensionem capitis, humana natura non sustinet. Pro cincinno, Septuaginta 83 transtulerunt κράσπεδον, id est fimbriam: quorum alterum in capillis, alterum in vestibus accipi solet. Et elevavit me spiritus inter terram et coelum. Primum similitudine manus appre
Abbreviated transcription (Latin):
ficat : ut uisionis possit sacram̃ta cognoscere.
Et hoc considerandũ qđ ñ ipsas uideat ueritates
s similitudinẽ ignis: qͥ aluibis usq deorsũ ignis
apparuit : & a lumbis sursũ quasi aspectꝰ splen
dĩ refrigeria demonstr&. Deniq & in regũ uo-¬
lumine beatꝰ helias aduentũ dm̃ ñ intẽpestate
contẽplatur & turbine. ñ ignis ardorib s in
aspectu aure tenus atq lenissime : ut dĩ omĩ-¬
potentis mansuetudinẽ comꝓbar&. Oꝑa autem
coitꝰ quȩ significant᷑ in lũbis. usq deorsũ igne
purgant᷑: & oꝑa uirtutũ quȩ alũbis ad suꝑiora con¬
surgt̃. splendorẽ habent atq fulgorẽ : & tamen
nec ignis usq ad pedes dr̃. nec fplendor electri usq
ad caput. s deorsũ & sursũ: ut tã in peccatorib ꝗͣ
in sc̃is ꝓ diuersitate meritoꝵ. aliꝰ usq ad illud &¬
illud mẽbrũ. aliꝰ usq ad illã ꝑuemat. Et qͦmͦ qui
scitudinis ꝑfectionẽ tenent. ad uerticẽ usq ꝓuemi¬

Expanded text:
ficat, ut visionis possit sacramenta cognoscere. Et hoc considerandum est, quod non ipsas videat veritates, sed similitudinem ignis quia a lumbis usque deorsum ignis apparuit. Et a lumbis sursum quasi aspectus splenDei refrigeria demonstret. Denique et in Regum volumine beatus Elias adventum Domini non in tempestate contemplatur et turbine, non in ignis ardoribus, sed in aspectu aurae tenuis atque lenissimae, ut Dei omnipotentis mansuetudinem comprobaret. Opera autem coitus quae significantur in lumbis usque deorsum igne purgantur, et opera virtutum quae a lumbis ad superiora consurgunt, splendorem habent atque fulgorem, et tamen nec ignis usque ad pedes dicitur, nec splendor electri usque ad caput, sed deorsum, et sursum, ut tam in peccatoribus, quam in sanctis pro diversitate meritorum, alius usqat. Et quomodo qui sanctitudinis perfectionem tenent, ad verticem usque perveni
Abbreviated transcription (Latin):
cere : dũ rationes singuloꝵ cogitatione cõplectim᷑.
Primũ autẽ uenit ad uestibulũ qd̃ respicit ad
aqͥlonẽ. ut ibi uideat statuã idoli zeli ad ꝓuo¬
candã emulationẽ : ut de illo loco possit ad in¬
teriora penitrare. & cernere reliqͣ quę postea
describunt᷑. Statuã autẽ idoli baal in tẽplo dĩ
positã : narrat historia. Pulchreq appellatur
idolũ zeli. qr ad emulationẽ & zelũ dñm ꝓuocat:
ureta illud qđ in deuteronomio dr̃. ipsi me ꝓuo

Expanded text:
ingulorum cogitatione complectimur. Primum autem venit ad vestibulum, quod respicit ad Aquilonem, ut ibi videat statuam idoli Zeli ad provocandam aemulationem; ut de illo loco possit ad interiora penetrare, et cernere reliqua, quae postea describuntur. Statuam autem idoli Baal in templo Dei positam, narrat historia. Pulchreque appellatur idolum Zeli. quia ad aemulationem et zelum Dominum provocat; juxta illud quod in Deuteronomio dicitur: Ipsi me pro
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ anno & sexto inse. & quinta m̃sis qͥ nume¬
ri ad fabricã mundi referuntur. & carneos sen-
solẽ. Sedebatq ꝓpħ̃a in domo sua fugiens fre¬
quentiã multitudinis. & senes iuda sedebant
corã eo : uł ꝓpħae uerba audire eupientes. uł
insidiantes serm ombꝰ eius. Significant᷑q dicũt᷑

Expanded text:
autem anno et sexto mense, et quinta die mensis, qui numeautem anno et sexto mense, et quinta die mensis, qui numeri ad fabricam mundi referuntur, et  Al. ad casolem, sedebatque propheta in domo sua fugiens frequentiam multitudinis; et senes Juda sedebant coram eo, vel prophetae verba audire cupientes, vel insidiantes sermonibus ejus. Significanterque dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
zechiel & pene omẽ studiũ amisimꝰ seriptura¬
rũ. Cupimꝰ uerba in oꝑa uertere : & ñ dicere
scã s facere. Unde rursus a te cõmoniti ouir¬
go xp̃i eustochiũ int̾missũ laborẽ repetimꝰ: &
t̾ciũ uolum̃ adgressi tuo desiderio satiffacere
desideramꝰ : illud & te & ceteros qͥ lecturi sunt
dep̾cantes. ut ñ uires nras s uotũ considerent.
quoꝵ alterũ fragilitatis humane. alterũ sce̾ e̾.¬
in dñm uoluntatis. Et factũ ẽ. in anno sexto.
in sexto m̃se. in qͥnta m̃sis. ego sedebã in domo
mea: & senes iuda sedebant corã me. Quinto
anno transinigrationis iechonie quarto mense
qͥnta iñsis. suꝑiorẽ uisionẽ factã ad ꝓpħã legimꝰ.
hec autẽ quã nunc exponere uoluniꝰ sexto anno
eiusdẽ regis. sextom̃se quinta m̃sis facta memo¬
rat᷑. Ex qͦ ꝑspicuũ ẽ. pꝰ annũ & duos menses
hec facta quę scripta sunt: & uł int̾missũ ꝑ an
menses gesta quȩ suꝑior sermo contexuit. Sexto

Expanded text:
chiel, et pene omne studium omisimus, Scripturarumque cupimus verba in opera vertere, et non dicere sancta, sed facere. Unde rursus a te commoniti, o virgo Christi Eustochium, intermissum laborem repetimus, et tertium volumen aggressi, tuo desiderio satisfacere desideramus: illud et te et caeteros qui lecturi sunt deprecantes, ut non vires nostras, sed votum considerent, quorum alterum fragilitatis humanae, alterum sin anno sexto, in sexto mense, in quinta mensis, ego sedebam in domo mea, et senes Juda sedebant coram me. Quinto anno transmigrationis Jechoniae, quarto mense, quinta mensis, superiorem visionem factam ad prophetam legimus Haec autem quam nunc exponere volumus, sexto anno ejusdem regis, sexto mense, quinta mensis facta memoratur. Ex quo perspicuum est post annum et duos menses haec facta quae scripta sunt, et vel intermissam menses gesta, quae superior sermo contexit. Sexto
Abbreviated transcription (Latin):
ichil iongũ ẽ. qd finẽ hab&. et
omĩs retro tẽporũ series transacta
non ꝓdest. nisi forte bonorũ oꝑm s
uiaticũ p̃pararit. que sẽꝑ ad fut᷑a
immo ad et̾na respiciunt. & nullis
terminis coartantur. Uera sententia ẽ. Omĩaq
orta occidunt: & cuncta senescunt. Et alibi. Ni¬
chil ẽ. enĩ oꝑe & manu factũ: qd ñ conficiat ⁊ c̃sumat
uetustas. Qiuis creder& ut totius orbis extru-¬
eta uictoriis roma corruer&. ut ipsa suis po-¬
płis & mater fier& ⁊ sepulchrũ: ut tota orien¬
tis. egipti. affrice littora olim dñatricis drbis
seruorũ & ancillarũ numero cõplerent᷑: ut
quotidie scã bethleẽ nobiles quondã utriusq
sexus. atq om̃ib diuitiis affluentes susciꝑet
mendicantes. quib qm̃ opẽ ferre non possumꝰ
condolemꝰ. & lacrimas lacrimis iungimꝰ  occu¬
patiq scĩ oꝑis sarcina dũ sine gemitu con-

Expanded text:
ihil longum est quod fidem habet, et omnis retro temporum series transacta non prodest: nisi forte bonorum operum sibi viaticum praeparaverit, quae semper ad futura, immo ad aeterna respiciunt, et nullis terminis coarctantur. Vera sententia est: Omnia orta occidunt, et aucta senescunt. Et alibi: Nihil est enim opere et manu factum, quod non conficiat et consumat vetustas. Quis crederet ut totius orbis exstructa victoriis Roma corrueret, ut ipsa suis populis et mater fieret et sepulcrum: ut tota Orientis, Aegypti, Africae littora olim dominatricis urbis, servorum et ancillarum numero complerentur: ut quotidie sancta Bethleem, nobiles quondam utriusque sexus, atque omnibus divitiis affluentes, susciperet mendicantes? Quibus quoniam opem ferre non possumus, condolemus, et lacrymas lacrymis jungimus: occupatique sancti operis sarcina