comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iyo humił cũ sp̃u ꝯsilii sꝑm hab̾e fortitu¬
dinis. Exẽplar lit᷑arũ quas misi dño meo re¬
gi. caritati ure tͣnsmuto. ut eandẽ catisã me
habere sciatis. qm ⁊ uos habetis. cur nuptiis
ad quas nocati estis. subtͣhere uos debetis. Uos
gͥ qͥ ꝯuenistis nolite fieri canes muti ñ ualen¬

Expanded text:
fortitudinis Exemplar litterarum, quas misi domino nostro regi, charitati vestrae transmitto, ut eamdem causam me habere sciatis quam et vos habetis, cur nuptiis, ad quas vocati estis, subtrahere vos debetis. Vos igitur qui convenistis, nolite fieri canes muti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ paciet᷑ nos tẽptari sup᷑ id qd̾ potestis sustinere.
s parabit uob̾ ꝓ uno carnali amatore. centum
spuales amatores. ꝑ qͦs uob̾ nocessaria ministra¬
bit ⁊ res monast̾is ur̃i. tutas ⁊ incolumes
ꝯseruabit. Si eñ aliqua ur̃m nuptiali federe
ẽẽt sociata alicui. ⁊ ad alium transiret. ñ ne adul¬
tera udicaret᷑. ñ ne capitali sententia. aiudicib
puniret᷑: Quantomagis eã putatis maiora me¬
reri supplicia. que spretis castis in mortalis spon¬
totũ amorẽ tr̾m illi impendite. Fame ur̃ȩ quã
ex parte macłastis de cet̾o ꝯsulite. ne cõpellar
aduos quandoq in uirga uenire. ⁊ in ueniã uos
quales nolo. ⁊ uos me tirueniatis. qualẽ ñ uultis.
olo aũ ⁊ p̃cipio in sũma obedientia. ut omni
ebdomada. semel in comientu uro legat᷑ ħ epła.¬

Expanded text:
non patietur vos tentari supra id quod potestis sustinere , non patietur vos tentari supra id quod potestis sustinere , sed parabit vobis pro uno carnali amatore centum spirituales amatores, per quos vobis necessaria ministrabit, et res monasterii vestri tutas et incolumes conservabit. Si enim ale sociata et ad alium transiret, nonne adultera judicaretur? nonne capitali sententia a judicibus puniretur? Quanto magis putatis eam majora mereri supplicia, quae, spretis castis immortalis Spontotum amorem vestrum illi impendite, famae vestrae, quam ex parte maculastis de caetero consulite, ne compellar ad vos quandoque in virga venire, et inveniam vos quales nolo, et vos me inveniatis qualem non vultis. Volo autem et praecipio in summa obedientia, ut omni hebdomada semel in conventu vestro legatur ha
Abbreviated transcription (Latin):
anime. Ad hes fortasse dictureestis qd̾ dixerint qͥ¬
dã a dn̾o recedentes. ⁊ post satan ab euntos. Durus
ẽ hic sermo. ñ potest talia pati etas urꝰ. n potest
ferre nr̃a ingenuitas. Quibꝰ respondeo. Que ur̾m
nobilior beata cecilia. q̃ cilitio m̃bra domabat:
Quȩ nr̃m agnete beatissima tenerior. quȩ non
solũ ꝯuignim nobiliũ spreuit. s sic̃ ipsa de se di¬
cit. carius sꝑuititias immacłato calle transiui:
Plena st̃ exẽplis religiosarũ irreligiosa secła.⁊¬
eoꝵ qui in om̃i conditione. in om̃i sexii. in om̃i
etate. supͣdictis mͦis dño placuert̃. Quare gͦuos
ñ pot̾itis in patre luminũ. ꝙ iste. uel isti potu¬
erunt : Est aliud qd̾ fortasse uł tacita cogitati¬
one ꝓponetis. Si familiaribꝰ nr̃is denegau̾imꝰ
ꝯsueta colloqͥa. ⁊ ipsi denegabunt nob̾ solita ob¬
seqͥa. subtrahent nob̾ necessaria subsidia. Ad qͥd̾
ego uob̾ ex apłica uoce ꝓmitto. qd̾ fideł e̾ ds qͥ

Expanded text:
dicturae estis, quod dixerunt quidam a Domino recedentes, et post Satanam abeuntes: Durus est hic sermo . Non potest talia pati nostra aetas, non potest ferre nostra ingenuitas. Quibus respondeo: Quae vestrum nobilior beata Caecilia, quae cilicio membra domabat? Quae vestrum Agnete beatissima tenerior, quae non solum conjugium nobilium sprevit, sed sicut ipsa de se dicit, carnis spurcitias immaculato calle transivit? Plena sunt exemplis religiosarum et religiosorum saecula, qui in omni conditione, in omni sexu, in omni aetate supra dictis modis Domino placuerunt. Quare ergo vos non poteritis in Patre luminum, quod isti et istae potuerunt? Est aliud quod fortasse vel tacita cogitatione proponetis: si familiaribus nostris denegaverimus consueta colloquia, et ipsi denegabunt nobis solita obsequia, subtrahent nobis necessaria subsidia. Ad quod ego vobis ex apostolica voce promitto, quod fidelis Deus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbatione humerũ tuũ huic oneri nolle suppo¬
nere. dissuasione quorũdã dicentiũ. Propt̾ langui¬
dũ cap̃ egrotandi corꝑi n pene uiribꝰ destituto. ñ
posse cõmode subueniri. S imꝑitoꝵ medicoꝵ ẽ
tale consiliũ tumores palpantiũ &s palpando
putredines digestantiũ. amantiũ suã tranqͥllita¬
tẽ. ñ egrotantiũ sanitatẽ. nec attendentiũ ꝙ ue
gallico alt̾a ierabel. querentes altaria suffo¬
dere: ꝓpħas occid̾e. ñ ẽ tam̃ dicendũ helye relicꝰ¬
tꝰ sũ ego solꝰ. ⁊ quert̾ animã meã. ne diuntum
dicat ei responsũ. Reliqui mͥ .uii. milia uiroꝵ.
qͥ ñ curuauert̃ gaua ante baal. Licet ad pla¬
citũ herodis saltet herodias. ⁊ petat cap̾ ioħis. con¬
cedat herodes. dicat tam̃ ioh̾es. m̃ licet tͥ urorem
balac edere ⁊ fornicari. finees tam̃ ñ parcet isrłite.
cũ madianitide fornicanti. Licet ad ꝑsuasionem
sunonis nero petrũ liget in carcere. ñ minꝰ tamen

Expanded text:
perturbatione humerum huic oneri nolle supponere, dissuasione quorumdam dicentium, propter languidum caput aegrotanti corpori et pene viribus definito non posse commode subveniri. Sed imperitorum medicorum est tale consilium, tumores palpantium, et palpando putredines digestantium, amantium suam tranquillitatem, non aegrotantium sanitatem, nec attendentium quod Gallico autem altera Jezabel, quaerentes altaria suffodere, prophetas occidere, non est tamen dicendum Heliae: Relictus sum solus, et quaerunt animam meam ; ne divinum dicat ei responsum: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua sua ante Baal . Licet ad placitum Herodis saltet Herodias, petat caput Joannis, concedat Herodes , dicat tamen Joannes: Non licet tibi uxorem Balac edere et fornicari, Phinees tamen non parcat Israeliti cum Madianite fornicanti . Licet, ad persuasionem Simonis, Nero Petrum liget, incarceret , non minus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
religioni consulendũ. ⁊ lam̃tabilib eccłie ruinis
obuiandũ. Non ħ quasi ignoranti scͥbo. sed ꝑsu¬
asũ esse uellẽ tue pat̾nitati. ut iterũ manũ ad
aratrũ miteres. ⁊ de agro añi spinas quas posses
euelleres. ⁊ semina queq messẽ latura suꝑ semi¬
nare ñ differes. ħ actenꝰ. De cet̾o deuotissime
postulo pat̾nitatẽ tuã. quatinꝰ paruitati mee
rescͥbas. utrũ naui ꝑiclitantis eccłie: ⁊ iã pene
naufragiũ patientis. manũ ad hib̾e disponas.

Expanded text:
lamentabilibus Ecclesiae ruinis obviandum. Non haec quasi ignoranti scribo, sed persuasum esse vellem tuae paternitati, ut iterum manum ad aratrum mitteres, et de agro Domini spinas, quas posses, evelleres, et semina quaeque messem latura superseminare non differres. Haec hactenus. De caetero devotissime postulo paternitatem tuam quatenus parvitati meae rescribas, utrum navi periclitantis Ecclesiae, etiam pene naufragium patientis, manum adhibere disponas,
Abbreviated transcription (Latin):
usu laboratis: Legistis enĩ. corrũp̃t bonos mo¬
res ꝯfabulationes pessime. Non enĩ beata ma-¬
uel forma ꝓposita. residebat in publico. nec pro¬
coꝵ delectabat᷑ colloquio. qͣndo ẽ ab angło salu
fecta. Sic reliquȩ sc̾ȩ mulieres que in ꝓposito
scitatis do placere uoluert̾. iuroꝵ colloqͥa res¬
puert̃. pret᷑ eos qͦrũ necessitatibꝰ aliqñ de sua
substantia. caritate monente ministrauert̃. ł
a quib sc̃ȩ exhortationis grãm ꝑciꝑe meruert̃.
Non autẽ aliqñ carnis amatorib p̃ciosa ueste
uel fuscata facie. ñ gestu lubrico uł soluto in¬
cessu placere studuert̃. Immortał ⁊ enĩ sponsꝰ
inint̾iori hõie ur̾o in putͥbilẽ pulchrituduẽ¬

Expanded text:
usu laboratis? legistis enim: Corrumpunt mores bousu laboratis? legistis enim: Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae . Non enim beata Vi forma proposita, residebat in publico, nec procorum delectabatur colloquio, quando est ab angelo salutfecta. Sic reliquae sanctae mulieres, quae in proposito sanctitatis Deo placere voluerunt, virorum colloquia respuerunt, praeter eos, quorum necessitatibus aliquando de sua substantia charitate monente ministraverunt, vel a quibus sanctae exhortationis gratiam percipere meruerunt, non autem aliquando carnis amatoribus pretiosa veste, vel fucata facie, non gestu lubrico, vel soluto incessu placere studuerunt; immortalis etenim Sponsus in interiori homine vestro imputribilem quaerit pu
Abbreviated transcription (Latin):
exules amisert̃. Nlam qͥa sue ciuitatis munim̃¬
ta ꝓiecerunt. ab antiqͦ hoste facile expugnati.
⁊ in huiꝰ exilii ersinas expulsi. eiusd̃ crutatis
ornam̃ta merito ꝑdidert̃. Ut gͦ ualeatis de exi¬
lio ad patͥam repedare. eiusdẽ patͥe muinimen¬
ecentis. uos munite. enisdẽ ornam̃tis uos orna¬
te. quo & antiqui hostis callida tẽptamenta for¬
tit̾ respuatis. & inmortali sponso. cui integͥta
tẽ ur̃oꝵ deuouistis. cõplacere ualeatis. X p̃o eñ
uoiustis nubere. ñ clericis: xp̃o uoiustis mibere.
ñ scłariũ hominũ colloquia frequentare. Ad ħ
amatores. int̾ castra mundũ fugientiũ recipia¬
tis. ne ad publicũ ꝓdeatis. ac de corꝑali mundi
uisione. tractis introrsc̃ fedis immaginibꝰ. atq
expugnata interiꝰ uͥginitate. corpꝰ qͦq corrup¬
tioni subici ꝑmutatis. Quomͦ gͦ pudicitiã ser¬
uare ualebitis. que cũ impudicis hominibꝰ mi¬
scere colloquia publica uel pͥuata cotidiano

Expanded text:
erris amiserunt. Nam quia suae civitatis munimenta projecerunt, ab antiquo hoste facile expugnati, et in hujus exsilii aerumnas expulsi, ejusdem civitatis ornamenta merito perdiderunt. Ut ergo valeatis de exsilio ad patriam repedare, ejusdem patriae munimentis vos munite, ejusdem ornamentis vos ornate; quo et antiqui hostis callida tentamenta fortiter respuatis, et immortali Sponso, cui integritalacere valeatis. Christo enim vovistis nubere, non clericis. Christo vovistis nubere, non saecularium hominum colloquia frequentare. Ad hoamatores intra castra mundum fugientium recipiatis, ne ad publicum prodeatis, ac de corporali mundi visione, tractis introrsum foedis imaginibus atque expugnata intus virginitate, corpus quoque corruptioni subjici permittatis. Quomodo ergo pudicitiam servare valebitis, quae cum impudicis hominibus miscere colloquia publica vel privata quotidiano
Abbreviated transcription (Latin):
turginẽ pͥmũ decet cordis humilitas. facies pallida.
macieq confecta. cutis cilitio scalida. ñ balneis fre¬
quentib accurata. in loquendo uerecondia. in au¬
diendo obedientia. in cibo parcitas. in potu sobri¬
etas. in incessu grauitas. in ueste uilitas. ñ dissolu
te nutrix ⁊ index ꝓdigalitas. uit in om̃ibꝰ ñ uolup¬
tati seriuat᷑. s necessitati. Sic̃ eni bona domꝰ in
ipso uestibulo agnoscit᷑. sic religiose mentis ha¬
bitꝰ. his signis foris agnoscit᷑. ⁊ eisdẽ ad contẽptũ
su cotidianis ꝓfectib erudit᷑. Quanto enim
qͥsq uilior ẽ in ocłis sius. tanto sublimiorẽ in¬

Expanded text:
virginem primum decet cordis humilitas, facies pallida macieque confecta, cutis cilicio squalida, non balneis frequentibus accurata, in loquendo verecundia, in audiendo obedientia, in cibo parcitas, in potu sobrietas, in incessu gravitas, in veste vilitas, non dissolutae mentis nutrix et index prodigalitas, ut in his omnibus non voluptati serviatur, sed necessitati. Sicut enim bona domus in ipso vestibulo agnoscitur, sic religiosae mentis habitus his signis foris agnoscitur, et eisdem ad contemptum sui quotidianis profectibus eruditur . Quanto enim quisque vilior est in oc
Abbreviated transcription (Latin):
misse. infert. Nͥ. pictauensis in ore suoꝵ semꝑ re¬
pendens mala ꝓ honis. quẽ nec pudor humanus.
nec fides ꝙͣ mͥ debet ut dño detinet a rapinis. dũ
nulla nr̃a in eũ p̾cesserit inuiria. uł ulla a nob̾¬
eis sit denegata iusticia. Qd̃ gͦ certa ratione tunc
distulimꝰ. n̾c p̾sentib litt̾is flexis genibꝰ cordis po¬
stulamꝰ: ut eũ a nob̾ exc̃municatũ. exc̾municetis.

Expanded text:
missae infert Hugo Puteacensis, more suorum semper rependens mala pro bonis ; quem nec pudor humanus, nec fides quam mihi debet ut domino, detinet a rapinis, dum nulla nostra in eum praecesserit injuria, vel nulla ei a nobis sit denegata justitia. Quod ergo certa ratione tunc distulimus, nunc praesentibus litteris, flexis genibus cordis, postulamus, ut eum a nobis excommunicatum excommuniceti
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾ fr̃i manegaldo sic cruc̃e xp̃i portare. ut
eiꝰ remigio. mare huiꝰ mundi ualeat transfre¬
tare. Qm̃ pꝰ multos cirouitꝰ leuẽ xp̃i sarcinã
subire. ⁊ conptento mundi flore in domo dĩ
ab iecte uiuere elegisti. sciensq meltus ẽ modi¬
htimilib dat grãm. grates exsoluimꝰ ⁊ ut de
ꝯmisso tͥ talento. tanquã fidelis nũ mularius
ꝯditori tuo multiplicẽ referas usurã. eandem
bonitatẽ intentiꝰ obsecramꝰ. Sic enĩ ordo ratio¬
nis poscebat. ut qͥ uerbo ad uiã ueritatis plu¬
rimos informau̾as. aliqͦs aliquando ꝯformares
confirmares exemplo. ⁊ qͥ de semine patͥs iacob
tanquã Zelpha inueterata ⁊ ancillari ꝯsuetu¬
dine philo sophandi filios pepereras. iã de euis¬
dẽ patͥs semine tamqͣm sponsa rachel exinti¬
me iusionis lib̾tate sp̃ualem sobolẽ multipli¬
doceo. qui magis doceri indigeo. S fr̾is ꝓfectibus
congaudens. bonis pͥncipiis meliores exitus ap¬
poni desido. simul obsecro. ut pu sillanimitatẽ

Expanded text:
fratri MANEGALDO, sic crucem Christi portare ut ejus remigio mare hujus mundi valeat transfretare. Quoniam post multos circuitus levem Christi sarcinam subire, et contempto mundi flore in domo Dei abjecte vivere elegisti, sciens quia melius est modihumilibus dat gratiam, grates exsolvimus, et ut de commisso tibi talento, tanquam fidelis nummularius, creditori tuo multiplicem referas usuram, eamdem divinam bonitatem intensius obsecramus. Sic enim ordo rationis poscebat ut qui verbo ad viam vitae plurimos informaveras, aliquos aliquando conformares et confirmares exemplo; et qui de semine patris Jacob tanquam Zelpha inveterata et ancillari consuetudine philosophandi filios pepereras, jam de ejusdem patris semine tanquam speciosa Rachel ex intimae visionis libertate spiritualem sobolem multiplidoceo, a qua magis doceri indigeo; sed fraternis profectibus congaudens, bonis principiis meliores exitus apponi desidero. Simul obsecro, ut pusillanimitatem m
Abbreviated transcription (Latin):
care desidero. In qua ꝑturbatione solũ mͥ refrige¬
riũ ẽ orare. ⁊ eũ expectare qui saluũ me faciat.
apusillanimit̾ sp̃c ⁊ tẽpestate. A cuiꝰ uoluntate
si dissentire ñ timerẽ. tanto oneri impar. eidem
ad partes nrãs transierint uel redierint aliqͥ.
fac ut uideã interiorẽ hominẽ tuũ in lict̾is tuis.
sic̃ ex parte itdisti meũ. in meis. De cet̾o cõm̃do

Expanded text:
ione solum mihi refugium est orare, et eum exspectare qui salvum me faciat a pusillanimitate spiritus et tempestate . A cujus voluntate si dissentire non timerem, tanto oneri impar, eidem ad partes nostras transierint vel redierint aliqui, fac ut videam interiorem hominem tuum in litteris tuis, sicut ex parte vidisti meum in meis. De
Abbreviated transcription (Latin):
de uirginib legit᷑. quia secunt᷑ agnũ qͦcũq
ierit. Et cũ unusqͥsq gradꝰ coniugatoꝵ uel con¬
tinentiũ semꝑ habeat de ꝑ petrata carnis corrup¬
tione qd̾ defleat. uirginitas intemerata semꝑ ha¬
bet in auctore suo quo gaudeat. Cui qͣnto suꝑi
tanto cadenti miserior. ⁊ extrema estimanda
dãpnatio. Uirginitas suꝑne ciuitatis ẽ uirtꝰ.
suꝑnoꝵ cuiũ decus. ubi ñ habet qͥs de integͥ¬
tate ꝙ ꝑdat. de corruptione qd̾ doleat. Quã
quisqͥs in hac mortali uita studiosiꝰ emulabit᷑. eo

Expanded text:
a sequuntur Agnum quocunque ierit . Et cum unusquisque gradus conjugatorum vel continentium semper habeat de perpetrata carnis corruptione quod defleat, virginitas intemerata semper habet in Auctore suo quo gaudeat. Cujus quanto 6 tanto cadenti miserior et extrema timenda damnatio. Virginitas supernae civitatis est virtus, supernorum civium decus, ubi non habet quis de integritate quod perdat, de corruptione quod doleat. Quam quisquis in hac mortalitate studiosius aemulabitur, eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħicã irrisionẽ. canes milti ñ ualentes latrare
reputabim᷑. Res enĩ ecołiasticȩ sic̃ testant᷑ etiam
sołi leges. qaͥ dniini iuiris sunt in nulliꝰ bonis st̃.
⁊ id̾o prorsus errat. qͥ ꝓ suis occasionibꝰ. aut pͥnci¬
pũ uissionib. a quibꝰ eas maxime ꝯseruari ꝯue¬
nit. usurpat. ⁊ maletractat. Unde ait papa
cito correxerit. anathemate feriat᷑. sitq danti
⁊ accipienti ⁊ possidenti a nathema. Ista dicen¬
do. prudentiã urãm ñ docemꝰ. s ad officii sin
sarcinã fartit̾ portandã coartam᷑: quatinꝰ pu¬

Expanded text:
icam irrisionem canes muti non valentes latrare reputabimur . Res enim ecclesiasticae, sicut testantur etiam saeculi leges, quia divini juris sunt, in nullius bonis sunt, et ideo prorsus errat, qui pro suis occasionibus aut principum jussionibus, a quibus eas maxime servari convenit usurpat, et male tractat . Unde ait Papa cito correxerit, anathemate feriatur, sitque danti et accipienti, vel possidenti anathema. » Ista dicendo prudentiam vestram non docemus, sed ad officii vestri sarcinam fortiter portandam cohortamur, quat
Abbreviated transcription (Latin):
ipse quesiuit. quesitã suo sanguine redemit.
n⁊ adoiule a quo ab errauerat reportauit. Ne
gͦ nob̾ tanquã pastorib sua querentibꝰ a sũ¬
mo pastore cũ nr̃a ꝯfusione exꝑbret᷑. qd̾
ꝑierat ñ quesistis qd̾ ꝯfractũ fuerat non
consolidastis. nulłꝰ nos pͥuatꝰ amor. nullius
quãlibet excellentis ꝑsone fauor. nulla spes
qͦ minꝰ errantes ad mã reuocemꝰ. ⁊ aĩas propͥa
fragilitate uel diabolica illusione deceptas.
de fauce lupi iniisibił eriꝑe stuo eamꝰ. Qd
ido suggero dilectioni ur̃e. quia tã exu̾bis
turonentiũ monachoꝵ. ꝙͣ ex lut̾is dñe ad

Expanded text:
demit, et ad ovile a quo aberraverat reportavit. Ne ergo nobis tanquam pastoribus sua quaerentibus a summo Pastore cum nostra confusione exprobretur: Quod perierat non quaesistis, quod confractum erat, non consolidastis ; nullus nos privatus amor, nullius quamlibet excellentis personae favor, nulla spes quominus errantes ad viam revocemus, et animas propria fragilitate vel diabolica illusione deceptas, de fauce lupi invisibilis eripere studeamus. Quod ideo suggero dilectioni vestrae, quia tam ex verbis Turonensium monachorum, quam ex litteris dominae
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ sc̃bo. ex iuscerib ꝓfero caritatis. idem mͦ
a uob̾ fieri desid̾ans. si fieri desidem in si¬
mili ꝑicło audieritis. In uiã nanq di amby¬
lantes mutu as exhortationũ manꝰ inuicem

Expanded text:
vobis scribo, ex visceribus profero charitatis, idem mihi vobis scribo, ex visceribus profero charitatis, idem mihi a vobis fieri desiderans, si me desidem in simili periculo audieritis; in via Dei namque ambulantes mutuas exhortationum manus nobis invicem
Abbreviated transcription (Latin):
oñi gen̾i hominũ ꝓstituentiũ. Que qͥdẽ
si corrigi nollent ⁊ sibi tantũ mortẽ face¬
rent colerari forsitan possent. d qͥa mul¬
tarũ st̃ facte laqueus animar̃. suggero ⁊
consolo uigilantiȩ ur̃e. ut aut p̾dictas mu¬
lieres in suo loco ⁊ suo ordine corrigatis. aut
si id fieri ñ potest: religiosis monachis locr̃
alũ cũ sius possessionib cõmitt̾e studeatis.
accepta tñ ab eis cautione. ut p̾dictas muli¬
eres sub arta disciplina choeroeant ⁊ eiscl
necessaria de reb monastis quandu uixerint ꝓ¬
iudeant. Hoc eñi mͦ multiplicẽ fructũ de bono
pͥncipio facietis. qͥa ⁊ incontinentes illas mulieres
ad ꝓpositũ ꝯtinentie reducetis ⁊ possessiones mo¬
nast̾i necessitatibꝰ scõꝵ a fidelibꝰ deputatas. in
suũ statũ reformabitis.⁊ detestabile famã
religiosa monast̾ia malo odore contͥstantẽ cõ¬
pescetis. ⁊ incestuosoꝵ aĩas ex earũ contubermo
pereuntes. ab etero interitu lib̾abitis. Quȩ

Expanded text:
omni generi hominum prostituentium. Quae quidem si corrigi nollent, et sibi tantum mortem facerent, tolerari forsitan possent. Sed quia multarum factae sunt laqueus animarum, suggero et consulo vigilantiae vestrae, ut aut praedictas mulieres in loco suo et in suo ordine corrigatis, aut si id fieri non potest, religiosis monachis locum illum cum suis possessionibus committere studeatis; accepta tamen ab eis cautione ut praedictas mulieres sub arcta disciplina coerceant, et eisdem necessaria de rebus monasterii, quandiu vixerint, provideant. Hoc enim modo multiplicem fructum de bono principio facietis, quia et incontinentes illas mulieres ad propositum continentiae reducetis, et possessiones monasterii necessitatibus sanctorum a fidelibus deputatas, in suum statum reformabitis, et detestabilem famam religiosa monasteria malo odore contristantem compescetis et incestuosorum animas ex earum contubernio pereuntes, ab aeterno interitu liberabitis. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
animi uiribꝰ excludamꝰ. ⁊ qͣmiuis difficilior sit
labor ruinosa refice̾. ꝙͣ integͣ suo statu custo¬
dire. nos tñ ꝑ angusta ⁊ aroua int̾ cruenta¬
tiones spinarũ int̾ incerta itin̾a nebularũ
debemꝰ ꝑdita querere. disꝑsa colligere. qͣntũ
in nob̾ ẽ. sordidata mundare. moniti ⁊ instep¬
cti exẽplo sũmi patͥs familias. qͥ relictis xc¬

Expanded text:
animi viribus, excludamus. Et quamvis difficilior sit labor ruinosa reficere quam integra in suo statu custodire, nos tamen per angusta et ardua, inter cruentationes etiam spinarum, inter incerta itinera nebularum, debemus perdita quaerere, dispersa colligere, quantum in nobis est sordidata mundare, moniti et instructi exemplo summi patrisfamilias, qui relictis
Abbreviated transcription (Latin):
si decẽ milia pedagogoꝵ in xͦ ad custodiã depy¬
tarent᷑. iuix tũ sic regłaris ꝯtinentie legibꝰ liga¬
rent᷑. Sic̃ gͦ decet discretionẽ mod̾ationis ir̾e¬
ensis eccłia suo uire minuat᷑. nec latiniacense
monast̾ium aliqd gͣnam̃ a parisiensi eccłia in¬
debite paciat᷑. De senonensi electo cuiꝰ ꝯsecͣtio
a legato ur̃o luguñsi archiep̾o ob ħ inpedit᷑.
qͥa ei iure pͥmatꝰ sui ante ꝯsecͣtionẽ suã obedi¬
entiã ñ ꝓfitet᷑. qͥd nob̾ agendũ sit resc̾bat pa

Expanded text:
dagogorum in Christo ad custodiam deputarentur, vix tamen sic regularis continentiae legibus ligarentur. Sicut ergo decet discretionem moderationis ensis Ecclesia suo jure minuatur, nec Latiniacense monasterium aliquod gravamen a Parisiensi Ecclesia indebite patiatur. De Senonensi electo, cujus consecratio a legato vestro Lugdunensi archiepiscopo ob hoc impeditur, quia ei jure primatus sui, ante consecrationem suam, obedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
paruitas gratulat᷑. ⁊ sũme ꝓuidñtie gr̾as inde refe¬
rens. ut de bonis pͥncipiis meliores exitꝰ ꝓueniant.
ꝓ modulo suo deũ cotidianis or̾onib dep̾cat᷑. Cre¬
dimꝰ .N. religion̾ẽ ur̃am zelũ di hactenꝰ habuisse.
⁊ decorẽ domꝰ dĩ ñ ficte dilexisse. Uñ pꝰꝙͣ pat̾nitatẽ

Expanded text:
parvitas gratulatur, et summae providentiae gratias inde referens, ut de bonis principiis meliores exitus proveniant, pro modulo suo Deum quotidianis orationibus deprecatur. Credimus enim religionem vestram zelum Dei hactenus habuisse, et decore
Abbreviated transcription (Latin):
ad monast̾ium ꝯfugisse. Qd̾̃ absit ut credat sci¬
tas ur̃a. Nulla .. infana denotatꝰ. nulla cͥmina
tiauit. ⁊ ad portum monast̾ii ꝯfͣgiens de naufragio
mã. ẜ me sꝰ transiuit. in aurib meis corã deo to¬
tũ se effudit. ad ultimũ ꝓpositũ suũ aꝑuit. ⁊ cũ
ꝑsisteret multis mͦis ꝑsuad̾em. multis u̾bis ultro
citroꝙ habitis. sũma fuit ꝯsilii sui. se male in lo¬
co humili saluari. quã in alto ꝑiclitari. Uisa itaꝙ

Expanded text:
ad monasterium confugisse. Quod absit ut credat sanctitas vestra! Nulla enim infamia denotatus, nulla criminalntiavit, et ad portum monasterii confugiens de naufragio mam. Per me enim transivit, in auribus meis coram Deo totum se effudit, ad ultimum propositum suum aperuit: et cum persisteret multis modis persuaderem, multis verbis ultro citroque habitis, summa fuit consilii sui, se malle in loco humili salvari, quam in alto  quidam in summo
Abbreviated transcription (Latin):
cessi a facie ur̃e beatitudinis. multis hino inde
ꝯcurrentib causis. ñ fuit mͥ facultas ad uos
redeundi. nͦ ꝑuuntiũ meũ uiam celsitudinẽ
salutandi. Cum enĩ parisiensis ep̾c ad uos
qñ nudũ audierã eũ ad uos eẽ uenturũ.

Expanded text:
cessi a facie vestrae beatitudinis, multis hinc et inde concurrentibus causis non fuit mihi facultas ad vos redeundi, nec per nuntium meum vestram celsitudinem salutandi. Cum enim Parisiensis episcopus ad vos quando nondum audieram e
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑ in annis ad olescentie sue in nocen¬
tẽ. ⁊ sine querela ꝯu̾satũ. Pro eo itaq quia
ex indulgentia ur̃a pastoralem suscepit sollicitudi¬
nẽ. supplicamꝰ pat̾nitati ur̃e ut eũ mat̾na pieta¬
te colligatis. pat̾na grauitate corrigatis. quatinꝰ ex
disciplina ur̾̃a correctior. ex grauitate ur̃a nobis
reddat᷑ grauior. udłe ut studiũ uenandi. ⁊ alia
uuien ilia desicłia in se cõpͥmat. studiosiꝰ solito
or̃oni ⁊ lectioni incõbat. Pret̾ca sũmoꝑe rogamꝰ
excellentiã ur̃am. ut eũ munitũ apłicis litt̾is re¬
mittatis contͣ latuuacensẽ abbatẽ ⁊ monachos
eiꝰ. qͥ nescio qͣ noua lib̾tate suos excessus tuentur.
⁊ subiectionẽ parisiensi eccłie debitã. ⁊ hactenꝰ
ex hibitã contra canonicã institutionẽ de cer¬

Expanded text:
videbatur in annis adolescentiae suae innocenter et sine querela conversatum. Pro eo itaque quia ex indulgentia vestra pastoralem suscepit sollicitudinem, supplicamus paternitati vestrae ut eum materna pietate colligatis, paterna gravitate corrigatis, quatenus ex disciplina vestra correctior, ex gravitate vestra nobis reddatur gravior, videlicet ut studium venandi, et alia juvenilia desideria in se comprimat, studiosius solito orationi et lectioni incumbat. Praeterea summopere rogamus excellentiam vestram, ut eum munitum apostolicis litteris remittatis contra Latiniacensem abbatem et monachos ejus, qui nescio qua nova libertate suos excessus tuentur, et subjectionem Parisiensi Ecclesiae debitam et hactenus exhibitam, contra canonicam institutione
Abbreviated transcription (Latin):
inuirias acceꝑit. S qͥa illa u̾ba qͣcumꝙ
occasione aũin ur̃m exacerbauert᷑. ñ ẽ incũ adũ
nuntiare. quã iram ur̃am uiste uł iniuste susti¬
pite. si plus placet plus addite. Si desisto ẽẽ
sum ante eꝑatũ. plus pot̾o ꝓdeẽ in eccłia dĩ¬

Expanded text:
tudinis fieri voluit. Liceat cuique dicere quod sentit. Ego de me sentio, quod non est aliqua persona nuntiare quam iram vestram juste vel injuste sustipite; si plus placet, plus addite. Si desisto vester sum ante episcopatum, plus potero prodesse in
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ in honeste uiuentiũ ꝑ ͥ ͥ  ͦ ᷤ francie
tͣpissime diffamata. Quidã enĩ ꝯcubi sui
appellantes cũ floram. multas richmicas can¬
tilenas de eo ꝯposuert᷑. q̃ a fedis adolescñtibꝰ
sic̃ nostis miseriã t̾re illiꝰ ꝑ urbes francie
implateis ⁊ cõpitis cantitant᷑: quas ⁊ pp̾e aliqͣndo can¬
tare. ⁊ corã se cantari ñ erubuit. Harũ unam
dũo ludugduñsi in testimoniũ misi. ꝙͣ ciudã
eam cantitati iuolent᷑ abstuli. Auidendo itaq ure
honestati. ⁊ eccłie utilitati. nũꝙͣ. eũ ꝯsecrari ꝑuit¬
tatis. ne eccłiam dĩ ꝓstibulũ publicũ. ⁊ spelun¬
cam lationũ faciatis. Sciatis etiã qͥa turonensis
archiep̾o contͣ int̾dictũ legati ur̃i in natale dñi
quidã etiã de eligñtibꝰ in natale innocentũ in eli¬
gñdo ita locutꝰ ẽ. Eligimꝰ puerũ pueroꝵ festa oo¬
lentes. ñ nr̃m morẽ. s regis uissa seqͣntes.

Expanded text:
aliorum inhoneste viventium, per urbes Franciae turpissime diffamata. Quidam enim concubii concubi sui appellantes eum Floram, multas rythmicas cantilenas de eo composuerunt, quae a foedis adolescentibus, sicut nostis miseriam terrae illius, per urbes Franciae in plateis et compitis cantitantur, quas et ipse aliquando cantitare, et coram se cantitari non erubuit. Harum unam domno Lugdunensi in testimonium misi, quam cuidam eam cantitanti violenter abstuli. Providendo itaque vestrae honestati et Ecclesiae utilitati, nunquam eum consecrari permittatis, ne Ecclesiam Dei prostibulum publicum et speluncam latronum faciatis. Sciatis etiam quia Turonensis archiepiscopus contra interdictum legati vestri in Natale Domini quidam etiam de eligentibus in Natale Innocentium in eligendo ita jocatus est: Eligimus puerum, puerorum festa colentes, Non nostrum morem, sed regis jus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis copiosos. amor diuitiarũ facit erũno¬
sos. Ecce iam ħ tͣnsacto septẽni uineã mͥ cõ¬
missam ꝓ posse meo excolui. stercora etiam
circũ posiu. fructũ autẽ quẽ querebã ñ inue¬
sabbatirare. dulces fructꝰ ꝯtẽplationis caꝑe.
⁊ octaue illiꝰ gaudia p̾libare. Qd̾ si ur̃a
ꝑmissione id mͦ ñ facio. necessitate tñ me
oportet id face̾. ꝓpt̾ renouatas in me uet̾i
de causa regis inimicitias.⁊ ꝓpt̾ parrochianoᷤᷤ
meo ᷤsᷤ ꝯtẽptores u̾bi di. qͥ ꝓnisunt solis t̾re¬
nis inhiare. ñquã aut̃ sursũ cor leuare. qͥ¬

Expanded text:
ertatis copiosos, amor divitiarum facit aerumnosos. Ecce jam hoc transacto septennio, vineam mihi commissam pro posse meo excolui, stercora etiam circumposui; fructum autem quem quaerebam, non invesabbatizare, dulces fructus contemplationis carpere, et octavae illius gaudia praelibare. Quod si vestra permissione id modo non facio, necessitate tamen me oportebit id facere propter renovatas in me veteri de causa regis inimicitias , et propter parochianos meos contemptores verbi Dei, qui proni sunt solis terrenis inhiare, nunqua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑportitorẽ gͦ p̾sentiũ qd̾ uob̾ placet mͥ rescͥ¬
bite.⁊ si petitioni mce adqͥescitis. in manu ur̃a
me retinete. ne possint me pseudo xͥ ꝓ libi¬
tu suo fatigare. De cet̾o qͥcqͥd de me fiat. ob¬
secro uos ꝑ caritatẽ xͥ. ut si turon̾sis archi¬

Expanded text:
portitorem ergo praesentium quod vobis placet mihi rescribite, et si petitioni meae acquiescitis, in vestra manu me retinete, ne possint me pseudoepiscopi pro libitu suo fatigare. De caetero quidquid de me fiat, obsecro vos per charitatem Christi, ut si Turonensis archi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nouerunt. qͥ ⁊ iam approbata ꝯu̾sationis eiꝰ exꝑi¬
entia in patrẽ sibi elegerunt eũ. In qͦ nichil aliud
apponunt. qͥbꝰ plꝰ displicet bonũ insolitũ. quiam
ret inuiria. si qui ep̾c fuit. fieret archimandri¬
ria irrogat᷑. In quib om̃ibꝰ ur̾a expectanda ẽ.
censura. ur̃a ẽ tenenda sentũtia. Nam qͥcq sa hoꝵ
tẽꝑali sacram̃to uob̾ fieri uidebit᷑ ĩnuria. cum
alb̃is benedictio. nulla sit sacram̃ti repeticio. ł
huiꝰ bñdictiois abstinentia. inpediat uirũ ad ħ
electũ ad ꝓcuranda bona sp̾ualia ł tẽꝑalia. Qd̃
quã multis modenoꝵ ⁊ antiqͦrũ patrũ ꝓbari
possit exẽplis: ur̃a nouit prudentia. ħ suggeri
uolui scitati ur̾e. ut ñ om̃i sp̾ui credatis. nec de
honesta ꝑsona inhonesta mmurantibꝰ aurem
facile p̾beatis

Expanded text:
qui noverunt, qui etiam approbata conversationis ejus experientia in patrem sibi eum elegerunt. In quo nihil aliud opponunt, quibus plus displicet bonum insolitum, quam met injuria, si qui episcopus fuit, fiat archimandriria irrogatur. In quibus omnibus vestra exspectanda est censura, vestra est tenenda sententia. Nam quidquid horepiscopali sacramento nobis fieri videbitur injuria, cum abbatis benedictio nulla sit sacramenti repetitio, vel hujus benedictionis abstinentia non impediat virum ad hoc electum ad procuranda bona spiritualia vel temporalia . Quod quam multis modernorum et antiquorum Patrum probari possit exemplis, novit vestra prudentia. Haec suggerere volui sanctitati vestrae, ut non omni spiritui credatis, nec de honesta persona inhonesta murmurantibus aurem facile praebeatis
Abbreviated transcription (Latin):
alia causa p̾tend̾et᷑ p̃p quã eiꝰ ꝯsecratio differ¬
ret᷑. eo tñ iubente p̃p̃ reuerentiã ur̾am manꝰ
ab eiꝰ ꝯsecͣtione ꝯtinuimꝰ. c̃ de ꝓfessione a
etudine firmatũ. uł legib institutũ. ultra
qͣs metas nichil ꝯcessum ẽẽ pͥmatibꝰ testat᷑
papa slicholaus. ita scͥbens int̾ alia Radulfo

Expanded text:
ecratio differretur, eo tamen jubente propter reverentiam vestram manus ab ejus consecratione continuimus , cum de professione a gamus consuetudine firmatum, vel legibus institutum, ultra quas metas nihil concessum esse primatibus testatur papa Nicolaus ita
Abbreviated transcription (Latin):
consilia ur̃a cõmittitis sollicitudinẽ urãm
uolui eẽ p̃munitã. quatinꝰ cũ uicariis ur̃s
aliis se corrigendi exẽplũ p̃beret᷑. ⁊ fama
ur̃a illibata seruaret᷑. hinc simplex ocłs
totũ defendit corpꝰ illarũ lict̾arĩ. d qͥa
dño lugluñsi archiep̃o q̃dam ibi u̾ba du¬

Expanded text:
consilia vestra committitis sollicitudinem vestram consilia vestra committitis sollicitudinem vestram volui esse praemunitam, quatenus cum vicariis vestris aliis se corrigendi exemplum praeberetur, et fama vestra illibata servaretur. Hic simplex oculus totum defendit corpus illarum litterarum. Sed quia domno Lugdunensi archiepiscopo quaedam ibi verba
Abbreviated transcription (Latin):
xerim. qd̾ fecerim. unde mansuetudinem
urãm exasꝑauerim. nec occurrit mͥ. nisi
qd̾ dixeruit mͥ quidã qͣsdam lit̾as me
ꝯposusse. adu̾sus romanã disceptantes
eccłiam. quas miserã legato ur̃o lugdiñ¬
si arthiep̃o. ꝓ causa senonensis electi. Sed
cum has apd̾ me reꝑiens diligent̾ ꝑlegissẽ.
multa ibi ꝓ romana eccłia nichil contͣ
romanã eccłiam in his scͥptũ intellexi.
nisi qͥs forte ad uoluntatẽ scͥptoris ñ acce¬
dens. ⁊ unã faciem castoꝵ eloquioꝵ ñ at¬
tendens. dicat qd̾ absit. attentica scͥpta sibi
inuicem adu̾sari. ⁊ auctoritatẽ auctorita¬
te inpugnari. cũ multa dissona ibi legan¬
t᷑.nͥ suo mͦ intelligant᷑. ⁊ ad sentñtiã scͥpto¬
ris accõmodent᷑. In his .N. litt̾is siẽ mͥ te¬
stis ẽ. ꝯscientia mea.⁊ ip̾e tenor lict̾arum.
nichil aliud intendi. nͥ qd̾ ꝓpt̾ crebras in¬
uectiones ac mmurationes adu̾sus roma¬
nã eccłiam. quibꝰ cotidie tinniunt aures

Expanded text:
xerim, quid fecerim, unde mansuetudinem vestram exasperaverim. Nec occurrit mihi, nisi quod dixerunt quidam mihi quasdam litteras me composuisse adversus Romanam disceptantes Ecclesiam, quas miseram legato vestro Lugdunensi archiepiscopo, pro causa Senonensis electi. Sed cum has apud me reperiens diligenter perlegissem, multa ibi pro Romana Ecclesia, nihil contra Romanam Ecclesiam in his scriptum intellexi, nisi quis forte ad voluntatem scriptoris non accedens, et unam faciem castorum eloquiorum non attendens , dicat, quod absit! authentica scripta sibi invicem adversari, et auctoritatem auctoritate impugnari; cum multa dissona ibi legantur, nisi suo modo intelligantur, et ad sententiam scriptoris accommodentur. In his enim litteris, sicut mihi testis est conscientia mea, et ipsarum tenor litterarum, nihil aliud intendi, nisi quod propter crebras invectiones ac murmurationes adversus Romanam Ecclesiam, quibus quotidie tinniunt aures
Abbreviated transcription (Latin):
Mem̃tote qͥa pͥmũ parent̾e quẽ dñs unit̾i̾se ui¬
sibili creat᷑e p̃fecerat. mulier in paradiso sedu¬
xit. ⁊ ita ut̃q a paradỹso exulauit. Samson
qͦ fortissimꝰ ꝑ mulierẽ seductꝰ fortitudine a¬
missa qͣ hostes suꝑare solebat. ab hostibꝰ ẽ suꝑa¬
tꝰ. Salomon sapientissimꝰ ꝓpt̾ mulierũ ꝯcripi¬
scentiã a dõ apostatauit. ⁊ ita sapientiã qͣ p̾cel¬
lebat amisit. Caueat gͦ sublimitas ur̃a ne
inhonesta. ⁊ in utilia uitare. honesta ⁊ utilia
in om̃ibꝰ negociis ur̃is ualeatis ꝑficere. Ualt.¬

Expanded text:
Mementote quia primum parentem, quem Dominus universae visibili creaturae praefecerat, mulier in paradiso seduxit, et ita uterque a paradiso exsulavit . Samson quoque fortissimus per mulierem seductus, fortitudine amissa qua hostes superare solebat, ab hostibus est superatus . Salomon sapientissimus propter mulierum concupiscentiam a Deo apostatavit, et ita sapientiam qua praecellebat amisit . Caveat ergo sublimitas vestra, ne inhonesta et inutilia vitare, honesta et utilia in omnibus negotiis vestris valeatis perficere. Val
Abbreviated transcription (Latin):
in regno t̾reno. ne pͥuet᷑ et̾no. Sic̃ serenitati
ur̾e dixi p̾sens ante uiram̃tũ ur̾m. ita n̾e
sc̾bo absens. qͥa huc nptiarũ sollẽpnitati
ad quã me nocatis int̾ esse uͨ uolo nec ualeo.
nͥ pͥus gen̾alis concilii diffinitione decretũ¬
cognoscã ẽẽ int̾ uos iuxorẽ uram legitimũ
int̾uenisse diuortiũ. ⁊ oũ ista quã duce̾ uril¬
tis legitimũ nos posse inire matͥmonium.
Si aũ inuitatꝰ fuissẽ ad ħꝰ rei discussionem
in eb loco in qͦ cũ op̾is canonicas secure pos¬
sẽ ꝯferre sententias. ubi temerariã ñ timerẽ
multitudinẽ. libentissime ad ħ uenirẽ. qd̾
lex ⁊ iusticia dictaret. cũ audiontibꝰ audirẽ.
cũ dicentibꝰ dicerẽ. c̃ facientibꝰ facerẽ. Nõ uͦ
qͥa absolutȩ uocor ut parisiꝰ cũ uxore ur̾a
ueniã. de qua nescio utrũ possit eẽ uxor.
ꝓpt̾ ꝯscientiã meã qͣm corã do̾ ꝯseruare de¬

Expanded text:
Sicut serenitati vestrae dixi praesens ante juramentum vestrum, ita nunc scribo absens, quia huic nuptiarum solemnitati ad quam me vocatis interesse nec volo nec valeo, nisi prius generalis concilii diffinitione decretugnoscam, inter vos et uxorem vestram legitimum intervenisse divortium, et cum ista quam ducere vultis, legitimum vos inire posse matrimonium. Si autem invitatus fuissem ad hujus rei discussionem in eo loco in quo cum coepiscopis canonicas secure possem conferre sententias, ubi temerariam non timerem multitudinem, libentissime ad hoc venirem, quod lex et justitia dictaret cum audientibus audirem, cum dicentibus dicerem, cum facientibus facerem. Nunc vero quia absolute vocor ut Parisius cum uxore vestra veniam, de qua nescio utrum possit esse uxor, propter conscientiam meam, quam coram Deo conservare de
Abbreviated transcription (Latin):
tam q̃ em̃gentia mala tanto freqͤntiꝰ. qnͣto iu¬
ciniꝰ agnosc̾ẽt.⁊ leuamina quȩ meliꝰ ualerent
adhiberet. Ausu quidẽ familiaritatis ⁊ filiał
amoris ħ scͥbo. qͥa sic ego cũ multis eccłiȩ filiis
que adinformandã post̾itatẽ prelatoꝵ. non
solũ patient̾ audiuit. s &̾ equanimit̾ adim¬

Expanded text:
tam, quae emergentia mala tanto frequentius quanto vicinius agnosceret, et levamina quae melius valeret adhiberet. Ausu quidem familiaritatis et filialis amoris haec scribo, quia sic ego cum multis Ecclesiae Dei mquae ad informandam posteritatem praelatorum non solum patienter audivit, sed etiam aequanimiter adim
Abbreviated transcription (Latin):
ose agere. bona monast̾i ꝓut libuerit u¬
surpare. Unde &̾ in ħ anno in sy nodo agenᷤͤ
sic̾ dicunt qͥ affuerunt. qͣntũ inse e̾ uilia¬
nuntiat᷑us parrochianoꝵ suoꝵ. maiꝰ ingre¬
d̾et᷑ monast̾ium. Postremo si testificantir̃
ꝑ sone discutiant᷑. ⁊ cause: tales sibi subor
cũuictos. aut de domo sua ꝓductos. Qͥb
ꝑsonis. ut sciitis. facile pͭ imꝑari. ut testi¬
moniũ ꝑhibeant. tam m̃datio quã u̾ita¬
ti. Cũ gͥ ea que dicta sunt. ita se habeait.
qͣmuis ñ necessario. supplicando. tam̃ ex¬
hortamͣ sc̃ĩtatẽ uĩam. quatinꝰ sic ĩ hac
causa pat̾narũ traditionũ tͣmitẽ tenea¬
tis. ut ⁊ innocentia non ꝑiclitet᷑. ⁊ ꝑu̾sa
uoluntas iusto talione punienda sius
conatibꝰ corruat. sius nexibꝰ innodetrr

Expanded text:
ose agere, bona monasterii prout libuerit uose agere, bona monasterii prout libuerit usurpare. Unde etiam hoc anno in synodo agens, sicut dicunt qui adfuerunt, quantum in se est, Julianuntiaturus parochianorum suorum majus ingrederetur monasterium. » Postremo, si testificantium personae discutiuntur et causae, tales sibi subornconductos, aut de domo sua productos, quibus personis, sicut scitis, facile poterit imperari, ut testimonium perhibeant tam mendacio quam veritati. Cum igitur ea quae dicta sunt ita se habeant, quamvis non necessario, tamen supplicando exhortamur sanctitatem vestram, quatenus sic in hac causa paternarum traditionum tramitem teneatis, ut et innocentia non periclitetur, et perversa voluntas justo talione punienda suis conatibus corruat, suisque nexibus innodetur
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ti. cũ dicat iheronimꝰ. monachoꝵ in¬
stitutor p̾cipiuis. Monachus ñ docentis ht̃
officiũ. s plangentis. qͥ se ⁊ mundũ lugeat.
S dicit aliqͥs. qr tc̃ m̾ito tacuit qͣndo inep̾a¬
tu eũ ñ lesit. Tanto minꝰ utiq iste alienȩ
ite curiosus inspector. ⁊ suę desidiosus cor¬
re iusticie. s liuore uindicte. nitit᷑ incrusta¬
re. ñ incrustatũ a sorde mundare. Credo
enĩ ⁊ bene credo. qͥa cũ ueterẽ hominẽ de¬
posituiꝰ. ⁊ nouũ pariturꝰ. uetustati sue
saccũ in occłis di̾ me p̾sente ꝯcidet. ⁊ om̃e¬
noxiũ qd̾ intꝰ latebat ꝑ ꝯfessionẽ oris effũ¬
det. si ħ de decora in se agnouiss. nullatenꝰ
abscondisset. Deniq si causã huiꝰ accusa¬
tionis inspicitis. manifeste scitis. ñ aliun¬
de exarsisse istã maliuolentiã. nͥ inde qd̾
int̾dicente sed̾ apłicȩ decreto ñ pot̾ turo¬
nensis arthiep̾s in maiori monast̾i̾o pub¬

Expanded text:
sacramenti, cum dicat Hieronymus monachorum insacramenti, cum dicat Hieronymus monachorum institutor praecipuus : « Monachus non docentis habet officium, sed plangentis, qui se et mundum lugeat. » Sed dicet aliquis, quia tunc merito tacuit, quando in episcopatu eum non laesit. Tanto minus itaque iste alienae vitae curiosus inspector et suae desidiosus corre justitiae, sed livore vindictae nititur incrustare , non incrustatum a sorde mundare. Credo enim et bene credo, quia cum veterem hominem depositurus, et novum pariturus, vetustatis suae saccum in oculis Dei me noxium quod intus latebat per confessionem oris effunderet, si haec dedecora in se agnovisset, nullatenus abscondisset. Denique, si causam hujus accusationis inspicitis, manifeste scitis non aliunde exarsisse istam malevolentiam, nisi inde quod interdicente sedis apostolicae decreto non potest Turonensis archiepiscopus in Majori Monasterio pu
Abbreviated transcription (Latin):
Que om̃ia si obseruare uult sc̃ĩtas ur̃a ii
causa dñi alb̃is maioris monast̾ii. nͦ accusa¬
tores adinittendos credimꝰ ad accusandũ. nͦ
testes ad testificandũ. Primo N. si ꝑsonam
accusatoris turoñsis uideł archiep̃i attendi¬
mꝰ. pene omĩa q̃ inordinatiõe eiꝰ facta sunt.
ꝯͣ ordinẽ usurpata st̃. Crimina uͦ q̃ adueroꝰ
facile qͣntũ uidr̃ a uidicib eccłiasticis audi¬
enda. quȩ aut nunqͣm ꝑpetrata sunt aut
ordinata curatione ad sanitatẽ ꝑducta suit :
cũ dicat apłs. Qͥ uidebant᷑ eẽ colũne. quales
antea fuerit nichil inea ut̾ ẽ. Ds̃ eni ꝑsonã
hõis ñ accipit. Quȩ si u̾a eẽnt. tunc dicenda fu
calia sacmenta tractantẽ. quȩ tractare non
debet. nͥ manꝰ a cͥmine inmunis.⁊ ꝯscientia
innocentiȩ testis. Si de his recte pulsari po¬
t̾at. magis arguendꝰ erat ꝓpt̾ isurpationẽ
sac̾docii. ꝙ̃ ꝓpt̾ gerendã sollicitudinẽ mona¬
st̾ii. in qua nullũ nouimꝰ genꝰ eẽ eccłiastici

Expanded text:
e omnia si observare vult sanctitas vestra in causa domni abbatis Majoris-Monasterii, nec accusatores admittendos credimus ad accusandum, nec testes ad testificandum. Primo enim si personam accusatoris, Turonensis videlicet archiepiscopi attendimus, pene omnia quae in ordinatione ejus facta sunt, contra ordinem usurpata sunt. Crimina vero adversum facile, quantum videtur, a judicibus ecclesiasticis audienda; quae aut nunquam perpetrata sunt, aut ordinata curatione ad sanitatem perducta sunt, cum dicat Apostolus: Qui videbantur esse columnae, quales antea fuerint, nihil mea interest. Deus enim personam hominis non accipit . Quae si vera essent, tunc dicenda fuicalia sacramenta tractantem; quae tractare non debet nisi manus a crimine immunis, et conscientia innocentiae testis. Si de his recte pulsari poterat, magis arguendus erat propter usurpationem sacerdotii quam propter gerendam sollicitudinem monasterii, in qua nullum novimus esse genus ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
morte ⁊ morbis ouiũ xp̃i cruciami᷑. pat̾nitati
ure reuelemꝰ. Int̾ ẽ eñ capitis. m̃broꝵ in be¬
qͣntitate. congrua remedia ꝓcurare. Cum en̾i
a latere ur̾o mutitis ad nos cardinales ur̃os. tã¬
quã filios uterinos. qͥa in tͣnsitu apd̾ nos non
tantũ ñ possunt curanda curare. s nͨ curan¬
da ꝓspice̾. inde ẽ. qd̾ multi p̃positoꝵ facta gla¬
dio lingue ferire cupientes. dicunt sedẽ apłicã
um suoꝵ querere ꝯmoditatẽ. Uñ ego ⁊ quidã
scĩtati ur̾e. ut alicui tns alpino legationẽ sedis
apłicȩ inuingatis. qui ⁊ uiciniꝰ subrepentia
mala cognoscat. ⁊ ea uel ꝑ se uł ꝑlegationẽ ad
sedẽ apłicã mat᷑ius portare p̾ualeat. Cui solli¬
citudini nullũ eoꝵ nouimꝰ magis idoneũ. qͣm
dñ lugduñsem archiep̾m qͥ ⁊ in eod̾ officio iã¬
duu ministrauit. ⁊ in exꝑim̃to cognoumꝰ tam
unt. aut ꝑicła inminentia. aut rei familiaris
indigentia. aut itineris difficultas. aut ꝓpͥi cor¬

Expanded text:
morte et morbis ovium Christi cruciamur, paternitati vestrae revelemus. Interest enim capitis membrorum imbeate vel qualitate congrua remedia procurare. Cum enim a latere vestro mittitis ad nos cardinales vestros tanquam filios uterinos , quia in transitu apud nos sunt, non tantum non possunt curanda curare, sed nec curanda prospicere; inde est quod multi praepositorum facta gladio linguae ferire cupientes, dicunt sedem apostolium suorum quaerere commoditatem. Unde ego et quidam sanctitati vestrae, ut alicui transalpino legationem sedis apostolicae injungatis , qui et vicinius subrepentia mala cognoscat, et ea vel per se vel per relationem ad sedem apostolicam maturius curare praevaleat. Cui sollicitudini nullum magis cognovimus idoneum, quam domnum Lugdunensem archiepiscopum, qui et in eodem officio jamdiu ministravit, et ut experimento cognovimus, tam unt, aut pericula imminentia, aut rei familiaris indigentia, aut itineris difficultas, aut proprii cor
Abbreviated transcription (Latin):
regno aliqñ fieret ep̾c. Rex itaq uirulentis his
u̾b̾ succensꝰ. ⁊ ab onũ̃ bona uoluntate turbatꝰ. ñ
uult electiomi assensũ p̃b̃e. nͨ electo bona ep̃alia
dimitt̾e. Uñ electores eiꝰ ad pat̾nitatẽ ur̾am iam
ꝯfugissent. nͥ qͥa metͦpolitanꝰ eoꝵ eos detinet
dr. uolens ꝯpon̾e. uł forsitan ꝓpt̾ uoluntatẽ reg̃
rem callide impedire. Suꝑ ẽ gͦ dilectissime pat̾.
ut ꝓ potestate. ⁊ auctoritate urã sic̾ cepistis. eccłie:
ꝓ ut cłici incionabilit̾ postulau̾int. succurratis.
⁊ ꝯsiliũ ur̃m in c̾fusibile faciatis. ne insidiato¬
res. ⁊ decͣctores uni subsannando de uob̾ dicẽ
incipiant. Hic ho cepit ecdificarȩ ⁊ ñ potuit
ꝯsũmare. Decet̾o notũ facio sci̾tati ur̾e. qd̾ fran¬
coꝵ rex. romã in ꝓximo se uenturũ dic̃. qd̾ tñ

Expanded text:
ret  al. fuerit episcopus. Rex itaque virulentis his verbis succensus, et ab omni bona voluntate turbatus non vult electioni assensum praebere, nec electo bona episcopalia dimittere. Unde electores ejus ad paternitatem vestram jam confugissent, nisi quia metropolitanus eorum eos detinet volens componere, vel forsitan propter voluntatem regis rem callide impedire. Superest ergo, dilectissime Pater, ut pro potestate et auctoritate vestra, sicut coepistis, Ecclesiae, prout clerici rationabiliter postulaverint, succurratis, et consilium vestrum inconfusibile faciatis, ne insidiatores et detractores vestri, subsannando de vobis dicere incipiant: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . De caetero notum facio sanctitati vestrae, quod Francorum rex Rom
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ minist̾. debitã cũ om̃i deuotione
obedientiã. Quanta caritate hactenꝰ sollici¬
tudo romanoꝵ pontificũ qͥeti iniuigilauit
monachoꝵ. qͣnto feruore studuerit ꝓcul fie¬
re. infestaciones monast̾ia grauantiũ. a ue¬
xatione monast̾ioꝵ: qͣnto &̃ cautele studio
discuti mandauit ꝑsonas. ⁊ causas accusan¬
tiũ ⁊ testificantiũ. ñ ẽ nr̃m doc̾e̾ doctores
nros. a quib tantũ expectamꝰ formã p̃cep¬

Expanded text:
ensis minister, debitam cum omni devotione obedientiam. Quanta charitate hactenus sollicitudo Romanorum pontificum quieti invigilaverit monachorum, quanto fervore studuerit procul fieri infestationes monasteria gravantium a vexatione monasteriorum, quanto etiam cautelae studio discuti mandaverit personas et causas accusantium et testificantium, non est nostrum docere doctores nostros a quibus tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut aũ ꝑ subreptionẽ a sci̾tate ur̃a lict̾as catha¬
lauuensi ep̃o missas. extortas cognocatis: seriẽ
carise qͣm tractauimꝰ. prudentię ur̾̃e breuiter
ria a philippo cathalaunensi ep̃o canonice
fuisse inuestitũ. ⁊ ido iniuste spoliatũ.
Cuiꝰ rei u̾utas cũ diligñter fuisset euen¬
tilata testantibꝰ cathalauñsis eccłie cłicis.

Expanded text:
Ut autem per subreptionem a sanctitate vestra litteras Catalaunensi episcopo missas extortas agnoscatis, seriem causae quam tractavimus, prudentiae vestrae breviter ria a Philippo Catalaunensi episcopo canonice fuisse investitum, et ideo injuste spoliatum. Cujus rei veritas cum diligenter fuisset eventilata, contestantibus C
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ repudiati ꝯplices. qͦs sͣ pelliculis ꝑegͥnoꝵ mu¬
riũ. atq aliis huiꝰmͦi uanitatũ aucupiis inesca¬
u̾at. hiuc electioni ñ assentiunt. nͨ tã ei aliquid
qd̃ sacris canonibꝰ obuiet. obice̾ potuert̃. Cũ uͦ
rem ꝑse impedire ñ ualerent. regẽ adierunt. q̃dã
u̾ba aurib eiꝰ instillauert̾. q̃ facile in cor eiꝰ eliqua

Expanded text:
illius repudiati complices, quos sibi pelliculis peregrinorum murium atque aliis hujusmodi vanitatum aucupiis inescaverat, huic electioni non assenserunt, nec tamen ei aliquid quod sacris canonibus obviet, objicere potuerunt. Cum vero rem per se impedire non valerent, regem adierunt, quaedam verba auribus ejus instillaverunt, quae facile in cor ejus eliqua