comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doliuit agnorut: ligni cesores uł aque gestatores
cos confftant. Inquorũ figura illi ostendune.
qui demindo ad ȩccłiam uementes habent fidẽ
indo emelinant caput suũ sacerdotibꝰ. scĩs quoq
ministrant & seruiunt. & aliquid utiltiatis im¬
pendunt. Adornam̃tum etiam eccłiȩ uł ministe¬
riũ ꝓmipi sunt. in moribꝰ uͦ suis & cont̾satione
pͥstina detinent᷑. induentes ueterem hominẽ sũ
achbus suis. & inuoluti inuetustis uttus. siẽ &
hoc qd indm̃ credunt. & erga seruos dĩ dułꝰ eccłie
cultus udent᷑ esse deuoti: nichil habent emen¬
danionis uł innouationis in moribꝰ. Tales igit
tantum quasi qͦddam salutis signũ intra ȩccłiam
temporalit᷑ ꝑferunt: int̾ istłitas aut̃ ide̾. inter
scõs dei regnũ et̃num uł libtate̾ minime con¬
sequuntur.
xII. De prelio in gabaon.

Expanded text:
dolum ut agnovit, ligni caesores vel aquae gestatores dolum ut agnovit, ligni caesores vel aquae gestatores eos constituit. » In quorum figura illi ostenduntur, qui de mundo ad Ecclesiam venientes, habent fidem in Deo, et inclinant caput suum sacerdotibus, sanctis quoque ministrant et serviunt, ut aliquid utilitatis impendant; ad ornatum etiam Ecclesiae vel ministerium prompti sunt; in moribus vero suis et conversatione pristina detinentur, induentes veterem hominem cum actibus suis, et involutihoc quo Deum credunt, et erga servos Dei vel Ecclesiae cultus videntur esse devoti, nihil habent emendationis vel innovationis in moribus. Tales igitur tantummodo quasi quoddam salutis signum intra Ecclesiam temporaliter praeferunt, inter spiritales autem, id est, inter sanctos Dei, regnum aeternum vel libertatem minime consequuntur. CAPUT XII. De praelio in Gabaon.
Abbreviated transcription (Latin):
quo maledictiones ꝓlatȩ sũnt: illos indicant
qui ñ amore benedictionũ uł ꝓmissionũ. sed fu¬
turoꝵ supplicior timore cõplent quȩ in lege
serpta sunt. ut ꝑueniant ad salutem. Om̃s aut̃
derio ȩt̃ns benedictionis amore qd̃ boni est
agunt᷑. quam illos qui ꝓmali metu bonũ sectant᷑
olus gͦ iħc potest eromĩbꝰ popłis huiꝰ mundi
mentes animosq condiscere. & alios quidem sta¬
tuere in montẽ garxim ad benedicendum. alios
uͦ statuere in montẽ gebal ad maledictionẽ. ñ ut
maledictiones accipiant. s ut intuentes p̃scriptã
maledictones & pęnas peccatoribꝰ constitutas in¬
currere caueant. ac semet ipsos timoris suppli¬
cio corrigant. XI. Degabaonits.
Nterea gabaonitȩ ꝑditionis metu ꝑterriti cũ
fraude &e caliditate uenerunt adiħm panuis cal¬
ciam̃tisq ueteribꝰ inditi. dep̾cantes ut saluarent¬
statimq ab iħu salutem suscipiunt. Quoꝵ tam

Expanded text:
quo maledictiones prolatae sunt, illos indicant quo maledictiones prolatae sunt, illos indicant qui non amore benedictionum vel promissionum, sed futurorum suppliciorum timore, complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem. Omnes autem derio, aeternae benedictionis amore quod bonum est agunt, quam illos qui pro mali metu bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hujusmodi mentes animosque concidere, et alios quidem statuere in monte Garizim ad benedicendum, alios vero statuere in monte Hebal, ad maledictionem; non ut maledictiones accipiant, sed ut intuentes perscriptas maledictiones, et poenas peccatoribus constitutas, incurrere caveant, ac semetipsos timoris supplicio corrigant. CAPUT XI. De Gabaonitis. 1. Interea Gabaonitae, perditionis metu perterriti, cum fraude et calliditate venerunt ad Jesum, pannis calceamentisque veteribstatimque a Jesu salutem suscipiunt; quorum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
os⁊ hec omis popłs & maiores natu. ducesq
ac iudices p̃cedebant hinc & inde arcam. ste¬
teruntq sic̃ p̾ceꝑat moyses in deuteronomio
sex tribus in monte garixim ut benedicerent popłn¬
& ipse tribus quȩ nobiliores st̃. idẽ. symeon. leui. uidas.
ysachar. ioseph beniamin. Aliȩ uero sex ignobiliores
stecerunt eregione in monte gebal. ut maledicerent.
nt̃ quos & rũben qui maculauerat thorum parentis.
& ꝑ zabulon ultimus filiꝰ lie & ancildarũ filii. Et
hec quidem ueteris hystoriȩ referunt gesta. Sed
inspiciendum est. quid innarratione m̃sticȩ intel¬
ligentiȩ referat᷑. Qui st̃ gͦ isti. qui incedunt iuxta
montem garixim. & qui st̃ qui incedunt iuxta
montae̾᷑ gẽbal: Isti rstaq qui inhoc loco iuxta mon¬
tem garixim incedunt electi ad benedicendũ: eossi¬
guralit̃ indicant. qui ñ metu pene. s celestis ꝓmis¬
sionis amore succensi ueniunt ad salittem. Illi uero
dimidii qui iuxta montem gebab. incedunt. in

Expanded text:
ost haec omnis populus et majores natu, ducesque ac judices praecedebant hinc et inde arcam, steteruntque sicut praeceperat Moyses in Deuteronomio sex tribus in monte Garizim, ut benediceret popul ipsae tribus quae nobiliores sunt, id est, Simeon, Levi, Juda, Issachar, Joseph et Benjamin. 2. Aliae vero sex ignobiliores steterunt e regione in monte Hebal, ut maledicerent, inter quos et Ruben, qui maculaverat torum parentis, et Zabulon, ultimus filius Liae, et ancillarum filii. Et haec quidem veteris historiae referunt gesta. Sed inspiciendum est quid in enarratione mysticae intelligentiae referatur. 3. Qui sunt ergo isti qui incedunt juxta montem Garizim? et qui sunt qui incedunt juxta montem Hebal? Illi namque qui in hoc loco juxta montem Garizim incedunt, electi ad benedictionem, eos figuraliter indicant qui non metu poenae, sed coelestis promissionis amore succensi, veniunt dimidii, qui juxta montem Hebal incedunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
LUD uͦ quid est cum abrahȩ defuturis dñs loquę¬
retur. ñ septem gentes legit᷑ dinumerasse s decem
quarũ t̾ra semini eiꝰ danda ꝓmittit᷑: Qui numerꝰ
adiecta idolatria gentiũ. blasphemia iudeorũ. errore
hereticoꝵ. eiuudentissime ad implet᷑. quibꝰ ante no¬
ticiam dĩ & grãm baptismi. uł impia gentiliũ uł
blasphema iudeorũ multitudo subiecta est. donec
spũali intellectuali egypto cõmorat᷑. Si aut̃ abre¬
nuncians quis egressus exinde ꝑdĩ grãm adhere-¬
mũ ꝑuenerit sp̃ualem. de impugnatiõe triũ gentiũ
lib̾atus: contra septem tantum̃ quȩ ꝑ morsem di

Expanded text:
lud vero, quod cum ad Abraham de futuris Dominus loqueretur, non septem gentes legitur dinumerasse, sed decem, quarum terra semini ejus danda promittitur. Qui numerus, adjecta idololatria gentium, blasphemia Judaeorum, errore haereticorum, evidentissime adimpletur. 2. Quibus ante notitiam Dei et gratiam baptismi vel impia gentium, vel blasphema Judaeorum multitudo subjecta est, donec in intellectuali Aegypto commorantur. Si autem abrenuntians quis, et egressus exinde per gratiam Dei ad eremum pervenerit spiritualem, de impugnatione trium gentium liberatus, contra septem tantum, quae per Moysem din
Abbreviated transcription (Latin):
excedunt uniu̾sam ereaturam. ut eũ inueniant in
pͥncipio uerbũ dm̃ apud dm̃. ꝑquẽ facta st̃ onrĩã. descen¬
dentes aut̃. ut eũ inueniant factũ exmuliere factũ
sub lege. ut eos qui sub lege erant redimeret. Inilla
enĩ scala at̾ra usq incęlum. acarne usq ad spm. qi
in illo carnales ꝓficiendo uelut ascendendo spũales
fiunt. Ad quos lacte nutriendos etiã ipsi spuales des
in corꝑore suo. idẽ. in eccłia. Ipsũ gͦ scalam in telligi¬
mꝰ: qr ipse dixit. ego sum uia. Adipsum gͦ ascendit᷑.
ut excelsiͥs in telligat᷑. & ad ipsum descendit᷑: ut inmẽ¬
bris suis paruulis nutriatur. & ꝑ illũ solũ se erigant

Expanded text:
 inueniant in principio deum apud deum, per quem facta sunt omnia; descendentes autem, ut eum inueniant factum ex muliere, factum sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimeret. in illo enim scalae a terra usque ad caelum, a carne usque ad spiritum, quia in illo carnales proficiendo uelut ascendendo spiritales fiunt. ad quos lacte nutriendos etiam ipsi spin corpore suo, quod est ecclesia. ipsum et scalas intellegimus, quia ipse dixit: ego sum uia. ad ipsum ergo ascenditur, ut in ecclesiis intellegatur; et ad ipsum descenditur, ut in membris suis paruulis nutriatur; et per illum ascenditur
Abbreviated transcription (Latin):
Post hanc uisionem inde iacob it̃ faciens uidit oues
x pastores & puteũ aquȩ uiuę & lapidem magnũ
suꝑpositum prteo. figuralit̾ ꝑoues iustorum po
et oũes ad dexteram. Pastores uͦ ꝓpħȩ st̃. qui usq ad
bant. Lapis puteo suꝑ positꝰ. siguram dñi p̃fere¬
turam adeccliam ergentibꝰ quȩ obtecta erat.
nondũi adueniente & homine facto apo.¬

Expanded text:
nem inde Jacob iter faciens vidit oves et pastores, et puteum aquae vivae, et lapidem magnum superpositum puteo. Figuraliter per oves, justorum popet oves quidbant. Lapis puteo superpositus figuram Domini praefereturam ad Ecclesiam ex gentibus, quae obtecta erat, nondum adveniente et homine facto Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ERsens aut̃ iacob in mesopotamiam.
uenit in locũ qui nẽ bethleem uocatur.
& posuit sub capite suo lapidem magnum.
dormiẽsq uidit scalam subnixam & in nitentẽ cęlo.
& angłos dĩ ascendentes e descendentes. Hoc iuso eigi¬
lauit̃. un xiq lapidem dic̾s here hic domꝰ dĩ est ꝙ por¬
ta celi. Et his dictis discessit. Somnꝰ iste iacob. mois
siue passio xp̃i. Lapis ad caput eiꝰ qui nominatĩ qͦdã¬
modo dictus ẽ. etiam unctus. xp̃m significat. Caput
enĩ uiri apẽ est. Qͥs enĩ nescit xp̃m abunctione appel¬
lari : Domꝰ aut̃ dĩ. qͥa ibi natꝰ ẽ. xp̃c in bethleem. Por¬
ta uͦ cęli: quia ibi int̾ram descendit. iterũ ibi ad celũ
conscendit. Erectio aut̃ lapidis. resurrectio xp̃i est.
Porro scala xpẽ ẽ. qͥ dixit. ego sum uia. Per hanc ascen¬
debant & descendebant angłi. in quibꝰ significati st̃
euangłistȩ & p̃dicatores xp̃i. Ascendentes utiq cum

Expanded text:
ergens autem Jacob in Mesopotamiam, venit in locum ubi nunc Bethlehem vocatur, et posuit sub capite suo lapidem magnum. Et dormiens vidit scalam subnixam, innitentem coelo, et angelos Dei ascendentes et descendentes. Hoc viso, evigilavit, unxitque lapidem, dicta coeli; et his dictis, discessit. Somnus iste Jacob mors sive passio est Christi. Lapis ad caput ejus, qui nominatim quodammodo dictus est, etiam unctus Christus significatur. Caput enim viri Christus est. Quis enim nescit Christum ab unctione appellari? Domus autem Dei, quia ibi natus est Christus in Bethlehem. Porta vero coeli, quia ibi in terram descendit, ibi iterum ad coelum conscendit. Erectio autem lapidis resurrectio Christi est. Porro scala Christus est, qui dixit: Ego sum via . Per hanc ascendebant angeli, et descendebant, in quibus significati sunt evangelistae praedicatores Christi, ascendentes uti
Abbreviated transcription (Latin):
lasitta compunetionũ sapiunt. Iile afligentes cruciant isfta
inficiunt dumm affligunt. Per illas in affuctione meruioi aꝑs estu
cande compunctionẽ ñ in congrue disciplinã uocat Auatuo¬
cire sunt qaalt ates quibꝰ iusti uiri anima in compundu¬
ne uehente afficit̾ eũ aut maloꝵ suoꝵ reminiset᷑ considuias
ubi fuit aut iudlicioꝵ dĩ sententiam metuesas. seisidleurs
rens agiast. uibi erit aut cũ mala uitȩ p̾sentis soliert ate que
merens considaet ubi ÷. aut cũ bona suꝑne patrie contẽ plt que
qura nec dũ adipiscit. lugens conspicit ubi ñ ÷. Maloꝵ suor paułꝰ
meminerat.&ex eis in qͥbꝰ fuerat se affligebat. cũ diceret hon ũ

Expanded text:
lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, ipsa compunctioquippe sunt qualitates, quibus viri justi anima in compunctione vehementer afficitur: cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum senrens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est, aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
tione collegit. dans consiliũ. ut exilla parte qua infir
mari nouerat filios isrł ꝑniciosi eis laquei tenderent᷑.
ñ dubitans eos oblata copia feminarũ fornicationis
ruina ꝓtinꝰ collapsirros. nͥ quia concupiscibilis ani¬
mȩ eorum partes sciebat esse corruptas : Ita gͦ unũ¬
quenq nr̃m nequicie sp̃uales uersuta malignitate
infigura balaam ꝑtẽptant. illis p̾cipue affectibus
animȩ insidiosos laqueos p̃struentes. quibꝰ nos sen¬
serint egrotare. Ut uerbi gr̃a. cum uiderint rationa¬
biles animȩ nr̃ȩ partes. eẽ. uitiatas. illo nos ordine de¬
cipere moliantur.

Expanded text:
tione colligit, dans consilium ut ex illa ptione colligit, dans consilium ut ex illa pmari noverat filios Israel, perniciosi eis laquei tenderentur, non dubitans eos, oblata copia feminarum, fornicationis ruina protinus collapsuros, quia concupiscibiles animae eorum partes sciebat esse corruptas? 7. Ita ergo unumquemque nostrum nequitiae spirituales versuta 458 malignitate in figura Balaam pertentant, illis praecipue affectibus animae insidiosos laqueos praestruentes, quibus nos senserint aegrotare, ut, verbi gratia, cum viderint rationabiles animae nostrae partes esse vitiatas, illo nos ordine decipere moliantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Plerunq enĩm caro ꝑmolestias tacta. flagello suo
menti dm̃ indicat. quem mens ipsa carui p̃sidens
ñ uidebat. ita ut anxietatem sp̃s ꝓficere in hoc mun¬
do cupientis. uelut iter tendentis impendiat. do¬
nec ei inuisibilem qui sibi obuiat in notescat. Unde &¬
ꝑpetrum dr̃. Correctionẽ habuit suȩ uesaniȩ subiugals
mutũ qd in homine uoce loquens. ꝓhibuit ꝓpħȩ in¬
sipientiam. In sanus quippe homo a subiugali muto
corripitur : quando elata mens humilitãtis bonum
qd̃ tenere debeat ab afflicta carne memorat᷑. S huiꝰ
correctionis donũ icctrco balaam ñ optinuit: quia ad
maledicendũ ꝑgens. uocem ñ mentem mutauit. Con¬
siliũ quippe regi dedit balach ut mulieres in mere¬
tricario poneret. & ante ianuas earum aras. ut ue
lieres. Unde ẽ. fornicatꝰ isrł cum filiabꝰ madian. S
quid ẽ. qd̾̃ iste balaam popłm dĩ posse decipi certa ra¬

Expanded text:
Plerumque enim caro per molestias tacta flagello suae Plerumque enim caro per molestias tacta flagello suae menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat; ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis, impediat, donec ei invisibilem, qui sibi obviat, innotescat. Unde Corruptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum , quod in hominis voce loquens prohibuit Prophetae insipientiam. Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum, quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia, ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit; consilium quippe dedit regi Balaac, ut mulieres in meritorio poneret, et ante januas earum aras, ut venlieres. Unde et fornicatur Israel cum filiabus Madian. Sed quid est quod iste Balaam populum Dei posse decipi certa ra
Abbreviated transcription (Latin):
uadragesima scd̃a mansio ẽ. in cãpestribus
moab suꝑ iordanem iuxta iericho. ubi fire¬
runt tentoria a domo solitudinis usꝙ
ad bethsachaim in planicie moab. Inquadragesima
scd̃a que extrema mansio ẽ. quedam quȩ st̃ gesta
narremꝰ. Rediens in ea popłs adiuino balaam quẽ
mercede conduxerat balach dĩ iussu benedicitur. &
maledictio mutat᷑ in laudes. S qͥd est quod iste
balaam dum ꝑuenire ad ꝓpositum tenderet. asina
cui p̃sidebat dum uidisset angłm loquit᷑: Que
enĩ est hȩc asina nͥ bruta gentilitas: Quã quondã
balaam idẽ. seductor idolatriȩ. quasi brutũ animal
& nulla ratione renitens. quo uoluit errore sub¬
strauit. S ista angłm dĩ quem homo uidere po
tuit & uidit & retulit : & locuta ẽ. ut agnosceremꝰ
posterioribꝰ temporibꝰ sub aduentu magni angłi dĩ
gentilem illam plebem mutata duriciȩ stolideͣtisꝙ
natura. solutis a deo linguis locuturam. sta ut
quȩ erat subierta ꝑ fidiȩ inuocem fidei & confessi¬

Expanded text:
uadragesima secunda mansio est in campestribus Moab, super Jordanem, juxta Jericho, ubi fixerunt tentoria a domo solitudinis usque ad Abelsatim in planitie Moab. In quadragesima secunda, quae extrema mansio est, quaedam quae sunt gesta narremus. 2. Sedens in ea populus a divino Balaam, quem mercede conduxerat Balac, jussu Dei benedicitur, et maledictio mutatur in laudes. Sed quid est quod iste Balaam, dum pervenire ad propositum tenderet, asina cui praesidebat, dum vidisset angelum loquitur? 3. Quae est enim haec asina nisi bruta gentilitas? Quam 457 quondam Balaam, id est, seductor idololatriae, quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore substravit. Sed ista angelum Dei potuit. et uidit et detulit et locuta est, ut agnosceres posterioribus temporibus sub aduentu magni angeli dgentilem illam plebem, mutata duritiae stoliditatisque natura, solutis Deo linguis, locuturam; ita ut quae erat subjecta perfidiae in vocem fidei et confessi
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. et annos tuos crudeli. ne forte impleant᷑ extͣnei ui¬
ribus tuis. et labores tui sint in domo aliena. et gemas in no¬
itissimis. qͦndo cũ sumpseris carnes tuas et corpꝰ tuum. Qui¬
namq alieni a nobis sunt nͥ maligni sp̃s. qͥ acelestis pat̾e¬
s̃ sorte separati:. Quis uͦ honor nr̃ est nͥ qͦd etiam in luteis coꝵ
tem humano gm̃i etiam ꝑditꝰ ñ peꝑcit: Honorẽ itaq suum
alienis dat: qui ad dĩ imaginẽ et similitudinem conditus.
uite sue temꝑa malignoꝵ spuum uoluntatib administrat.
Annos etiam suos crudeli tradit: qͥ ad uoluntatẽ male do¬
minantis aduersaris accepta uiuendi spacia expendit.
Ubi bene subdit᷑. Ne forte impleant᷑ extranei uiribus tuis.
et labores cui sint in domo aliena. Quisqͥs enĩ ꝑ acceptam
ualitudinẽ corꝑis. ꝑ tͥbittam s sapienciam m̃tis ñ exercẽ¬

Expanded text:
tuum, et annos tuos crudeli. Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes tuas, et corpnamque alieni a nobis sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quia in luteis corptem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam mentis, non exerce
Abbreviated transcription (Latin):
dis s ꝑpetrandis uiciis elaborat: nequaqͣm suis uiribus
suam domũ. s extraneoꝵ habitacula idest ĩmundorum
spĩum facta multiplicat. Nimtrũ ł luxuriando. uł siꝑ¬
biendo agens. ut etiã se addito ꝑclitoꝵ numerꝰ crescat.
Bene aũ subdit᷑. Et gemas in nouissimis. qͦndo consupm
seris carnes et corpꝰ tuum. Plerũq enĩ accepta salus¬
carnis ꝑ uicia expendit᷑. s cũ repente subtͣhit᷑ : cũ mo¬
lestiis caro atterit᷑. Cũ iam egredi aĩa urget᷑. dui ma¬
le habua qͣsi ad bene uiuendũ salus amissã reqͥritur.
Et tunc gemunt hoĩes qͦ deo seruire noluer̃. quando
damnna sue neglegencie recuperare seruiendo neq qͣm

Expanded text:
d perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subdiseris carnes et corpus tuum. Praeponendum acarnis per vitia expenditur: sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam anima egredi urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur, et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna suae negligentiae recuperare serviendo nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵ furor. Nerumq ira ꝑfilentiũ clausa. int mentẽ uehe¬
mentꝰ estuat . & damosas tacita uoces format. Uerba sibi
quibꝰ eraꝑet᷑ obicit. & quasi incauise eramine posita durius
erapata respondet. Qd̃ salomon breuit̃ insinuat dicens. sirto¬
latio impior furor.Sicq sit: ut ꝑturbatꝰ animꝰ maiorẽ stregi
tũ silentũ sui sentiat. eumq grauiꝰ dausa nȩ flamma consu¬
mat. Unde bene quidã sapiens ait. Cogitationes itacundi inperee¬

Expanded text:
mutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipere
Abbreviated transcription (Latin):
gressis popłis de mari rubro: occurrit
heremꝰ in qua tribꝰ diebus ingredientes non
habuerunt aquam. Et ꝑuener̃t ad fontẽ
marat quȩͥ examaritudine nom̃ accepit. Murmu¬
rat popłs uidens aquas. & potare ñ sustinens. Mit
tit moyses lignũ inaquas. & facte ft̃ dulces. Intel¬
ligamꝰ aquas occidentis littere & legis hab̾e figu¬
ram. Quibꝰ si immitat᷑ confessio erucis. & passio¬
onis dñicȩ sacram̃tũ iungat᷑. tunc efficit᷑ aqua
indulcedinẽ intelligttie spũalis. Unde seriptũ

Expanded text:
gressis populis de mari Rubro, occurrit eremus: in qua tribus diebus ingredientes, non habuerunt aquam, et pervenerunt ad fontem Marah, qui ex amaritudine nomen accepit. Murmurat poputit lignum Moyses in aquas, et factae sunt dulces. Intellige amaras aquas occidentis litterae, et legis habere figuram; quibus si immittitur confessio crucis, et passionis Dominicae sacramentum jungitur, tunc efficitur aqua in dulcedinem intelligentiae spiritualis. Unde scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aliquando in terra corporali specie uersatus est.
dic quo declinauerit ille. ut illum sequam᷑ tecũ.
matis. Quasi clixiss. Illuc ascendit unde descenctit. scili¬
cet in ortũ. idẽ in ecclãm suam. ut eã fonte gr̃e sue qͣsi
areolam aromatũ irrigaret. ut uirtutum flores ger¬
minaret. Ut pascat᷑ in ortis. ⁊ lilia colligat. P ascitur in
ortis. dum piis sc̃oꝵ laborib delectatur. Et liliũ colliit
dũ ad perfector meritoꝵ candorem puenientes ad eelesa
regna ꝑducit. Ego dilecto meo ⁊ dilectus nĩs mͥ. qͥ pascit᷑
inter lilia. Ego dilecto meo locum habitationis preparo
in me. i ipse mͥ apd̃ se. qͥ semꝑ inter sc̃a desideria men
Nunc quid quesitus respondeat subinfertur.

Expanded text:
eum. Qui aliquando in terra corporali specie versatus est, dic quo declinarit ille, ut illum sequamur  Al.,matis. Quasi dixisset, illuc ascendit, unde descendit. In hortum, id est in Ecclesiam suam, ut eam fonte gratiae suae, quasi areolam aromatum irrigaret, ut virtutum floribus germinaret. Ut pascatur in hortis, et lilihortis, dum piis sanctorum laboribus delectatur. Lilia colligit, dum ad perfectorum meritorum candorem pervenientes ad coelestia regna perducit. « Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia. Ego dilecto meo locum habitationis praeparo in me; et ipse mihi apud se, qui semper inter sancta desideria mentquaerentis sponsum; nunc quid quaesitus respondeat, subinfertur.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Nenter gͦ cdilecti fragilitatem hitinanitatis eiꝰ designat.
ebur decorem castitatis. saphirus sullimutate celestuinir¬
tutũ. Distinctus saphyris. qͥa partim esurie. temptatione.
fatigatione. morte. partim diuma cel situdo miraculis. resur¬
ra insmuant᷑ qͦ columnis marmoreis ꝓpter firmitatẽ
⁊ rectitudinẽ comparant᷑. Quȩ sundate sunt suꝑ benes
aureas. Quia qͥcqͥd ꝑ eum ł de eo gestum est. om̃ia diuine
alias arboresꝙͣ in libano nasciuit᷑ superat diguitate sua:
ita xp̃c om̃s qͥ in eccłã ad uitam nascint᷑ : sua tͣnscendit
uerboꝵ illiꝰ memorat᷑. qͣni qͥ sapit ñ esurit. Et totus de¬
siderabilis. Quid ampliꝰ qͣrisc Totus desiderabilis est:
tris. In illo creator. in hac saluator Talis ÷ dilectus
qr diligit dm̃: tanto samiliariꝰ habet amicũ dm. Et
talẽ necesse ẽ. ut intelligas eũ. si uis eũ habere amicũ.

Expanded text:
ris. Venter dilecti fragilitatem humanitatis ejus designat, ris. Venter dilecti fragilitatem humanitatis ejus designat, eburneus decorem castitatis. Sapphirus 201 sublimitas est coelestium virtutum. Distinctus sapphiris, quia cogitatione, morte, partim divina celsitudo, miraculis, resurinsinuantur, quae columnis marmoreis propter firmitatem et rectitudinem comparantur. Quae fundatae sunt super bases aureas. Quia quidquid per eum vel de eo gestum est, omnia divinaealias arbores quae in Libano nascuntur, superat dignitate sua, ita Christus omnes qui in Ecclesia ad vitam nascuntur, sua transcendit verborum illius memoratur, quam qui sapit, non esurit. Et totus desiderabilis. Quid amplius 403 quaeris? Totus desiderabilis est, tris; in illo Creator, in hac Salvator. Talis est dilectus que diligit Deum, tanto familiarius habet amicum Deum; et talem necesse est ut intelligas eum, si vis eum habere amicum.
Abbreviated transcription (Latin):
be sunt lote. ⁊ resident iuxta fluenta plenissima. Lact
lotas dic̃. idẽ gr̃a dulcissima mundatas. id ẽ om̃iũ clo
gis eruditio. ⁊ influentis plenissimis ꝑfectio eiunge¬
lice doctrinȩ designari. qͥa sc̃i p̾dicatores de thesauris
matum. Ingenis saluatoris nr̃i. eiꝰ modesta pietas si
mul ⁊ seueritas expͥmit᷑. Areolis aromatũ. uirtutes
⁊ dulcebo ⁊ fama głȩ eiꝰ designat᷑. Consitȩ apigm̃tariis.
Propħis ⁊ apłis. his futura icarnationis eiꝰ archana. illis
regni cȩlestis ꝓmittunt. distillantia mirrã pͥmam. qͥa
ꝑcontẽptũ uoluptatũ p̾sentiũ. ad hãc ueniendũ ee̾ prȩdi¬
cant. Manꝰ illiꝰ. Manꝰ id ẽ. oꝑa qͥa qd uerbis docuit. factis
impleuit. Pornatiles aureȩ. Quia m se. omnẽ regulan
iꝰticiȩ tenet ut dicit. Oportet me omnẽ iusticiã implere.
nos cȩlestiũ atq amorem ȩxcitauit. qͥa iacinctus acrũ
coloris gema est. Genter eius ebur neus. antinctus saphy¬

Expanded text:
cte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Lacte lotas dicit, id est, gratia dulcissima mundatas. Et resident juxtagis eruditio; et in fluentis plenissimis perfectio evangelicae doctrinae designari, quia praedicatores de thesauris matumul et severitas exprimitur. Areolis aromatum virtutes, et dulcedo, et fama designantur. Consitae a pigmentariis prophetis et apostolis, his futurae incarnationis ejus arcana, illis regni coelestis promittunt: distillantia myrrham primam: quia per contemptun voluntatum praesentium ad hanc perveniendum esse praedicinthis. Manus, id est, opera, quia quae verbis docuit, factis implevit. Tornatiles, quia in se omnem regulam justitiae tenent. Unde dicit: Oportet me omnem justitiam adimplerenos coelestium atque amorem excitant, quia hyacinthus aurei coloris gemma est. 18. Venter ejus eburneus, distinctus sapphi
Abbreviated transcription (Latin):
alintincia inͥ quȩ̃ dilexit anima mea ubi pascis. tibi cubas in meridiȩ. ne¬
quando fiam sicut croꝑta. suꝑ greges sodalium ttiorũ. Ut ista non patar
ut non fiam cooꝑta. ut ora non contegam. ⁊ alios tisq ꝑueniens. incipiam
forsitan ⁊ eos amare quos nescio: iccirto annuncia mͥ ubi te quȩram ⁊

Expanded text:
Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie; neAnnuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie; nequando fiam sicut cooperta super greges sodalium tuorum. Ut ista non patiar, ut non fiam cooperta, ut ora non contegam, et ad alios usque perveniens, incipiam forsitan et eos amare 514 quos nescio: idcirco annuntia mihi, ubi te quaeram
Abbreviated transcription (Latin):
cubas inmeridie. Non quero alia tempora. quando uespe quando dstticilo.
quando in solis pascis occtibitri. Illud tempus inquiro. quando inflorente
die. quando plena tuce in maiestatis ttie splendore uersaris. Annuncia mͥ
quem cuilexit anima mea ubi pascis ubi cubas. in merictiȩ. Diligenter ob¬
serua ubi meridiem legeris. Aptid ioseph meridie fr̃s prandium celebrant
Angeli meridiȩ abrahe suscipitintur hospitio. ⁊ cetera isttusmodi. Quȩre ⁊
inuenies scripturam diuinã non fruistra seu fortuitu unum quȩnq usurpare
sermonem. Quis putas: dignꝰ e nob̃ ut ad meridiem usq ꝑueniat ⁊ uideat
ubi pascat. uhi cubet sponstis: annuncia mͥ quȩm dilexit anima mea ubi
pascis ubi cubas in meridie. Hisi enim tu mͥ annunciaueris incipio ertabun¬
da iactart. ⁊ dum te quęro. in aliorum greges incurro. Et quia aliorum eru¬
faciem meam non ostendo. nͥ tibi soli quȩm iam pridem de obsculata sum.

Expanded text:
cubas in meridie. Non quaero alia tempora, quando vespere, quando diluculo, cubas in meridie. Non quaero alia tempora, quando vespere, quando diluculo, quando in solis pascis occubitu: illud tempus inquiro, quando in florente die, quando plena luce in majestatis tuae splendore versaris. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie . Diligenter observa, ubi meridiem legeris. Apud Joseph meridie fratres prandium celebrant. Angeli meridie Abrahae suscipiuntur hospitio , et caetera istiusmodi. Quaere, et invenies Scripturam divinam non frustra, seu fortuitu, unumquemque usurpare sermonem. Quis, putas, est dignus e nobis, ut ad meridiem usque perveniat, et videat, ubi pascat, ubi cubet sponsus? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Nisi enim tu mihi annuntiaveris, incipio errabunda jactari; et dum te quaero, in aliorum greges incurro; et quia alios erufaciem meam non ostendo, nisi tibi soli, quem jam pridem deosculata sum.
Abbreviated transcription (Latin):
faciat ipse in qubusdam damna sustineat. Et enim cũ fuerit lib ex omib: se¬
ipsum seruum fecit ut om̃s lucrifaceret. Factus sum inquit in firmis in firmꝰ¬
mdeis uideus. his qui sub lege erant quasi sub lege. ⁊ cetera. Dicatq uinea
meam non etstociuũ. Deinde conspicit sponscĩ. qui conspectas abscessit. Et
freqtent hoc intoto carmine facit. Quoo ñ qs ipse patiatur. non podest inteligen¬
Sepe as testisest sponsũ mͥ aduentare conspexi. ⁊ mecum eẽ quam plurmnũ
Quͦ subito recedente: inuenire non potui quod quȩrebam. Rutrsum gͥ desbdo
eius aduentum. Et non nunquam iterum uenit. ⁊ cũ apparuerit meisq
manibꝰ fuerit comp̃hensus: rursum elabitur. ⁊ cum fuerit elapsus ame rursuĩ
inquiritur ⁊ hoc crebro facit: donec illum uere teneam ⁊ ascendam innisus
suꝑ fratruelem metim Annuncia mͥ quęm dilexit anima mea. ubi pascis iubi

Expanded text:
faciat, ipse in quibusdam damna sustineat. Et 513 cum fuerit liber ex omnibus, sefaciat, ipse in quibusdam damna sustineat. Et 513 cum fuerit liber ex omnibus, seipsum servum fecit, ut omnes lucrifaceret: Factus infirmus infirmis, Judaeis Judaeus: his qui sub Lege erant, quasi sub Lege , et caetera: dicatque, vineam meam non custodivi. Deinde conspicit sponsum, qui conspectus abscessit. Et frequenter hoc in toto carmine facit, quod nisi quis ipse patiatur, non potest intelligeaepe, Deus testis est, sponsum mihi adventare conspexi, et mecum esse quam plurimum: quo subito recedente, invenire non potui quod quaerebam. Rursus igitur desidero ejus adventum, et nonnunquam iterum venit; et cum apparuerit, meisque manibus fuerit comprehensus, rursum elabitur; et cum fuerit elapsus, rursum a me inquiritur: et hoc crebro facio, donec illum vere teneam, et ascendam innixa super fratruelem meum. Annuntia mihi quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
apłm. filii matris mee pugnauerunt adũsũ meᷤ. Et quando adũsũ eam frm̃ pug
na surrexit: Hide paulum ȩccłiȩ ꝑsecutorẽ. ⁊ intelliges quomͦ filiꝰ matris eiꝰ
pugnauerit contra eam. Persecutores ȩccłȩ egerunt pęnitentiã. ⁊ aduersarii
eius rursum ad sororis signa conũsi: p̃dicauerunt fidem quam ante destrue¬
bant. hoc ꝓphico spũ sponsa nunc cantans. ait. Dimicauerunt in me posuer
me custodem in uineis. uineam meam non custodiui. Ego ȩccla. ego sponsa
ego sine macula plurimarũ custos sum posita uinearum. a filiis matris mex.
qui contra me aliquando pugnauerant. Qua sollicitu dine curaq districta. dũ
plures custoctio uinetis. uineam meam non seruaui. Intellige mͥ hoc de paulo
ialio quocunq scõium qui ꝑ omĩtim sit salite sollicitus. ⁊ uidebis quomodo
uineam suam non custodiens. aliorum uineta custodiat. quomͦ ut alios iueri¬

Expanded text:
Apostolum. Filii matris meae pugnaverunt adversum Apostolum. Filii matris meae pugnaverunt adversum na surrexit. Vide Paulum Ecclesiae persecutorem: et intelliges quomodo filius matris ejus pugnaverit adversus eam. Persecutores Ecclesiae egerunt poenitentiam, et adversarii ejus rursum ad sororis signa conversi, praedicaverunt fidem, quam ante destruebant. Hoc prophetico spiritu sponsa nunc cantans, ait: Dimicaverunt in me, posuerunt me custodem in vineis: vineam meam non custodivi. Ego Ecclesia, ego sponsa, ego sine macula, plurimarum custos sum posita vinearum a filiis matris meae, qui contra me aliquando pugnaverant. Qua sollicitudine curaque districta  Al. distracta, dum plures custodio vineas, vineam meam non servavi. Intellige mihi hoc de Paulo et alio quocumque sanctorum, qui pro omnium sit salute sollicitus: et videbis quomodo vineam suam non custodiens, aliorum vineta custodiat. Quomodo etiam, ut alios lucri
Abbreviated transcription (Latin):
deore conuentuuit. Aiunt hedrei. cedar int̾p̾tari tenebras. Nigra sum gͦ ut ta¬
b̾nacula cedar ut ȩthiopes: speciosa ut pelles salomonis. quas eo tempore uita¬
b̃naculi ornamento composuit. quando templũ summo studio ⁊ labore fabricatꝰ.
Diues quippe salomon. ⁊ in omĩ sapientia illiꝰ nemo p̃cessit illum. Nigra sum ⁊¬
speciosa. filia isrł. ut tab̾nacła cedar: ut pelles salomonis. Ne in tueamini me:
quia ego sum denigrata. Satis fecit de nigredine sua: ⁊ ꝑpenitentiam ad meli¬
suꝑiꝰ exposuimus: ⁊ dicit. Ne intueamini me quia ego sũ de nigrata. Ne inqͥt
admiremini me coloris eẽ. tetri. sol despexit me. Pleno quippe radio in me lu¬
minis sui fulgor illixit: ut eius sim calore fuscata. Neq enim ut decuerat ut
solis dignitas expetebat illius in me lumen excepi. Delicto eoũ salus gertib.
facta est. Et rursum in cretulitate gentiũ scientia isrł. Habes utrumq apud

Expanded text:
decore conveniunt. Aiunt Hebraei Cedar interpretari tenebras. Nigra sum ergo, ut tabernacula Cedar, 512 ut Aethiopes: speciosa, ut pelles Salomonis, quas eo tempore in tabernaculi ornamento composuit, quando templum summo studio et labore fabricatus est. Dives quippe Salomon, et in omni sapientia illius nemo praecessit illum. Sicut unum speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar, ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata. Satisfecit de nigrore suo, et per poenitentiam ad melisuperius exposuimus, et dicit: ne intueamini me, quia ego sum denigrata. Ne, inquit, admiremini coloris esse me tetri: sol despexit me, pleno quippe radio in me luminis sui fulgor illuxit, et  Al. ut ejus sum  Al. sim calore fuscata. Neque enim, ut decuerat, ut solis dignitas expetebat, illius in me lumen accepi. Delicto eorum salus gentibus facta est, et rursum incredulitate gentium, scientia Israel. Habes utrumque apud
Abbreviated transcription (Latin):
diligit quam uos: quȩ iuite filie ifrł tios foris statis. ⁊ sponsam. eribidli
uidetis intrante Hemo dubitet uigram uoeatam. tugram ee. formosaie
qͥ nos sum ut cognoscans dm̃: ut cantica cantici pduicemꝰ ut ab et oioole
finib ut abeetremo terte ueniremꝰ sapientia ueri audire salomons
⁊ quando saluatoris uox intonantis auditur regina austri ueniet in udiciũ
⁊ condemnabit homines generationis huiꝰ: quia uenit afinib terre audire
sapientia salomonis. Et gcce plusquam salomon hic. Audi mistica quȩ dicaut᷑.
legina auftri uenit afinib terrȩ ȩccłia: ⁊ condemnat homines geuerationis husꝰ¬

Expanded text:
diligit, quam vos: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cubiculum videtis intrantem. Nemo dubitet nigram vocatam, nigram esse formosam. Qui nos sumus, ut cognoscamus Deum, ut Cantica Cantici praedicemus, ut ab Aethiopiae finibus, ut ab extremo terrae veniremus, sapientiam veri audire Salomonis? Et quando Salvatoris vox intonantis auditur: Regina austri veniet in judicium, et condemnabit homines generationis hujus: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis: et ecce plus quam Salomon hic : audi mystica quae dicuntur. Regina Austri venit a finibus terrae, Ecclesia: et condemnat homines generationis hu
Abbreviated transcription (Latin):
Per lanam qͥppe simplicitas. ꝑlinũ uͦ subtilitas designa¬
tur. Et nimirum uestis quȩ exlana linoq confici¬
tur : linũ interiꝰ celat. insuꝑficie lanam demonstiat
Uestem gͦ exlana linoq contextam induit : qui sub
locutiõne in nocentiȩ intus subtilitatẽ celat maliciȩ.
hoc scd̃m moralem sensum. Cȩterum iuxta alteram
allegoriam lineis uestibꝰ misceri lanam uł purpu¬
ram & linostima ueste indui est. inordinate uiuere.
Et diuersi generis ꝓfessiones uelle miscere. ut uł sciꝰ¬
monialis habeat ornam̃ta nuptarũ. aut ea quę
se ñ continens nupsit. speciem uirginis gerãt. om̃i
modo hoc peccatum est. & siqͥd inconuenient̃ exdiu̾¬
so genere uł religione inuita cuiꝰq contexit᷑. Uerũ
illud tunc figurabat᷑ inuestibꝰ. quod nunc declara-
tur in moribus.
oribiiS. X. de non acopiendo loco pigneris suꝑiorem

Expanded text:
Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis quae ex lino lanaque conficitur linum interius celat, in superficie lanam demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui sub locutione innocentiae intus subtilitatem celat malitiae. Hoc secundum moralem sensum. 2. Caeterum secundum allegoriam lineis vestibus misceri lanam, 465 vel purpuram, et linostima veste indui, est inordet diuersi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimonialis habeat ornamenta nuptarum uel ea quae se non continens nupsit speciem uirginis gerat, omni modo peccatum est; et si quid inconuenienter ex diuerso genere in uita cuiusque contexitur. uerum illud tunc figurabatur in uestibus, qtur in moribus. CAPUT X. De non accipiendo loco pignoris superiorem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pectus fratruelis sui. ⁊ quȩ minc in exordio cantici nigra cnttiłt in
epith alami de ea fine cantatur: quȩ ⁊ ista quȩ ascendit de albata. Intellexi¬
mus qͥm ⁊ nigra ⁊ formosa sit sponsa. Siautẽ ⁊ tu non egeris poenteritiaui
caue ne anima tua nigra dieatur et turpis. ⁊ duplici feditate turperis higea
ꝓpter pecrata p̃terita turpis ꝓpter hoc quia in isdem uitus ꝑseuera s. Sut pne¬
nitentiam egeris: nigra erit anima tua ꝓpt antiqtia delicta. Prapt poenienta
d habebit aliqutid ut ita dicam ȩthiopiei decoris. Et quia semel ethiopem
nominaui uolo testem scripturam suꝑ hoc aduocare sermone. Aaron. mari
mtro  ⁊ inaria sinagoga eorũ: moyses de murmuratione nonearat. aimest
etduopissam suam. ae qu̾a ⁊ alibi dicitur ꝑ ꝓpħam. Abeetrerus fiuunini. asle¬

Expanded text:
super pectus fratruelis sui, et quae nunc in exordio Cantici nigra ponitur, in super pectus fratruelis sui, et quae nunc in exordio Cantici nigra ponitur, in epithalamii fine de ea cantatur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Intelleximus quomodo et nigra, et formosa sit sponsa. Si autem et tu non egeris poenitentiam, cave ne anima tua nigra dicatur, et turpis, et duplici foeditate turperis: nigra propter peccata praeterita, turpis propter hoc, quia in eisdem vitiis perseveras. Si vero poenitentiam egeris, nigra erit anima tua propter antiqua delicta: propter poenitentiam vero habebit aliquid, ut ita dicam, Aethiopici decoris. Et quia semel Aethiopem nominavi, volo testem Scripturam super hunc  Al. hoc advocare sermonem. Aaron et 511 Maria muret et Maria, Synagoga eorum: Moyses de murmuratione non curat: amat Aethiopissam suam, de qua et alibi dicitur per Prophetam: Ab extremis fluminum A
Abbreviated transcription (Latin):
nomen illi equitatis a ꝓprus uirtutib imponentes: equitas dilexit te. Rursum &
adolescentulas sponsa responaet. Nigra sum ⁊ speciosa fiuiȩ ierusalem. ut tabnaca
cedar: ut pelles salomonis. Ne intueamini me quia ego sũ denigrata: qm̃ despxat
me sol. Speciosa quidem ÷: ⁊ possum inuenire quomꝰ speciosa sit sponsa. Quȩ¬
rimꝰ autẽ qͦmͦ nigra. ⁊ sine candore sit pulchra. Poenitentiam egit a peccatis.
peccatorum sorde ptirgata. nec dũ lota ÷ insalute nigra dicitur s in atro o¬
lore non ꝑmͣenti fit itaq candiia quando ad maiora constirgit. ⁊ abhumi¬
lib incipit. ad alta eoscendere: diciturq de ea. Quȩ ⁊ ista quȩ ascendit
anima sponse ⁊ sermone dicitur suꝑ pectus eiꝰ recumbens: quia ibi pͥncipale
cordis ÷ nr̃i. Unde a carnalib recedentes. spũalia sentire debemꝰ: ⁊ intellige¬
re inulto melius eẽ sic amare. quã amare desistere Ascendit.gͥ. recumbens

Expanded text:
nomen illi aequitatis a propriis virtutibus imponentes: Aequitas dilexit te. Rursum ad adolescentulas sponsa respondet: Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar: ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata: quoniam despexit me sol. Speciosa quidem est, et possum invenire, quomodo speciosa sit sponsa. Quaerimus autem, quomodo nigra, et sine candore sit pulchra. Poenitentiam egit a peccatis, peccatorum sorde purgata, necdum lota est in salute, nigra dicitur: sed in atro colore non permanet. Fit itaque candida, quando ad majora consurgit, et ab humilibus incipit ad alta conscendere, diciturque de ea: Quae est ista, quae ascendit anima sponsae et sermone dicitur, super pectus illius recumbens: quia principale ibi cordis est nostri. Unde a carnalibus recedentes spiritalia sentire debemus, et intelligere multo melius esse sic amare, quam amare desistere. Ascendit igitur recumbens
Abbreviated transcription (Latin):
quia euenit occasio: ut de amore spũali aliqua diceremus. Expedit
autem nobis salomonis custodire p̃ceptum. ⁊ magis illius qui ꝑ salo¬
monẽ loquȩbatur: de sapientta ita dicens. Ama illam ⁊ seruabit te
circunda illam ⁊ exaltabit te. Honora illam: ut te amplectattr.
altior sponsi amplexus in cludat: ut ego quoq possim dicere. qͦ
ineodem libro sc̃ptum . Sinistra euis sub capite meo: ⁊ dextera eius
amplexabitur inȩ. Osculetur me ergo: ab osctlo oris sui. Aloris. sepda¬

Expanded text:
quia evenit occasio, ut de amore spirituali aliqua diceremus. Expedit quia evenit occasio, ut de amore spirituali aliqua diceremus. Expedit autem nobis Salomonis custodire praeceptum, et magis illius, qui per Salomonem loquebatur de sapientia, ita dicens: Ama illam, et servabit te: circumda illam, et exaltabit te: honora illam, ut te amplectatur altior sponsi amplexus includat, ut ego quoque possim dicere, quod in eodem libro scriptum est: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . E
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reliqua. Hȩc quidem in incensum. deinde adopus unguentaru uara
loquitur ad moysen dicens. Ego impleui eos spti sapientiȩ ⁊ intelectus
ut faciant oꝑa artis unguentariȩ: ⁊ unguentarios dds̃ docet. hec si non spũ¬
aliter intelligantur: nonne fabule sunt: Nisi aliqͥd habeant secreti nonne
indigna stint dõ Necesse ÷ gͥ etim qui audire scripturas spũalit̃ nouuit.
aut qui certe non nouit. ⁊ desiderat nosse. omĩ labore contendere: ut
a sathana ueniens. alius amor sp̃s addõ exordium habens. Et nemo po¬
test duob amorib possideri. Si carnis amator es: amorẽ sp̃s ñ capis.
Si omia corporalia despexisti. non dico carnem ⁊ sanguinẽ s argentum
⁊ possessiones: s ipsã t̾ra ipsumq oelum. hec quippe ꝑtransibunt si ista
omia contempsisti. ⁊ adnullũ horũ anima tua obligata ⁊: neq qͦquã
uitiorum amore retineris: potes amorem caꝑe spũalem. Ista locuti sumꝰ¬

Expanded text:
et reliqua. Haec quidem in incensum. Deinde ad opus unguentarii varia et terram, loquitur ad Moysen, dicens: Ego implevi eos spiritu sapientiae et intellectus, ut faciam opera artis unguentariae . Et unguentarios Deus docet. Haec si spiritualiter non intelligantur, nonne fabulae sunt? Nisi aliquid habeant secreti, nonne indigna sunt Deo? Necesse est igitur eum, qui audire Scripturas spiritualiter novit, aut qui certe non novit, et desiderat nosse, omni labore contendere, ut a Satana veniens, alius amor spiritus, a Deo exordium habens. Et nemo potest duobus amoribus possideri. Si carnis amator es, amorem spiritus non capis. Si omnia corporalia despexisti, non dico carnem aut sanguinem, sed et argentum et possessiones, et ipsam terram, ipsumque coelum haec quippe pertransibunt, si ista omnia contempsisti, et ad nullum horum anima tua obligata est, neque quoquam vitiorum amore retineris, potes amorem capere spiritualem. Ista
Abbreviated transcription (Latin):
tint̃. Si uideris sponsũ. tunc intelliges uerum eẽ qͦd dicitar: qm̃
bona ubera tua suꝑ uinc̃. ⁊ odor unguentorũ tuorũ suꝑ oĩa aromata.
Muet. habueruit aromata. Regina austri detulit aromata saomoni d
pluires ali aromata possederunt s habterit qtais quantalibet non posauit
y Mdorio. cõparari de qͥuo nunc sponsa ait. Odor unguentorĩ diono fen
ointa aromata. Ego arbitror quia e moy ses habuut aromata. Taduosi
omĩa aromata: unguentũ esfusũ nomen tut̃. ꝓpheticũ sacramente. lan¬
tũmodo nomen iesu tienit in mtndũ: & tinguenti p dicatir estusan

Expanded text:
vinum. Si videris sponsum, tunc intelliges verum esse quod dicitur: Quoniam vinum. Si videris sponsum, tunc intelliges verum esse quod dicitur: Quoniam bona ubera tua super vinum, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Multi habuerunt aromata. Regina austri detulit aromata Salomoni, et plures alii aromata possederunt: sed habuerit quis quantalibet, non possunt Christi odoribus comparari, de quibus nunc sponsa ait: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Ego arbitror, quia et Moyses habuit aromata, et Aaron, omnia aromata. Oleum effusum nomen tuum, Propheticum sacramentum est. Tantummodo no
Abbreviated transcription (Latin):
meliora sunt uino. quia bona ubera tcia suꝑ tuntim. In medus p̾cib: ad
sponsũ uerba conuertit. Et odor tinguentorũ tuor suꝑ omĩa aromata. non
uno s om̃ĩb. Sponsus uenit unctois uinguentis. Si autẽ ⁊ ad meam
animã factã sponsã. suã uenire dignabit᷑: ꝙ oportet. eẽ. formosã. at illũ de celo
adse trabat. uit descendere faciat adterras. ut tieniat ad amatam. quali
pulcritudine decoranda⁊. quali debet feruere amore. ut ea loquatur
adillam quȩ adꝑfectam locutus ÷ sponsã. Quia certux tua. quia oculi tui.
quia gene tuȩ. quia manus tuȩ. quia uenter tuus. quia humerittui. qͥa
pedes tui. de qͥb si concesserit dñs disputabimꝰ. qͦmͦ sponsȩ menbra uari¬
entur.⁊ singulariũ partium laus diuersa dicatur ut post disputationẽ
etiam ad nram dici animã similit̾ laboremtis. Bona gͥ ubera tua sitꝑ

Expanded text:
meliora sunt vino, Quia bona ubera tua super vinum. In mediis precibus ad meliora sunt vino, Quia bona ubera tua super vinum. In mediis precibus ad sponsum verba convertit: Et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Non uno, sed omnibus sponsus venit unctus unguentis. Si autem et ad meam animam factam sponsam suam venire 507 dignabitur, quam oportet esse formosam, ut illum de coelo ad se trahat, ut descendere faciat ad terras, ut veniat ad amatam! Quali pulchritudine decoranda est, quali debet amore fervere, ut ea loquatur ad illam, quae ad perfectam locutus est sponsam: Quia cervix tua, quia oculi tui, quia genae tuae, quia manus tuae, quia venter tuus, quia humeri tui, quia pedes tui ! de quibus, si concesserit Dominus, disputabimus: quomodo sponsae membra varientur, et singularum partium laus diversa dicatur, ut post disputationem, etiam ad nostram dici animam similiter laboremus. Bona igitur ubera tua super