comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simũ. & ȩccliȩ continens sacram̃tũ. Loeae siue qͥs
alius hunc ꝓpħam int̾pretatꝰ e. aut ignoratũ aut
omissũ ostenderẽ. Uerbĩ hebraicũ. Sionim. uel in
speculatores uł in speculas uertitur ut aquila
& siminachus int̾pretati sunt. Unde miror quid
sibi uoluerit uulgata editio. ut ꝓ Siorimi. hoc ẽ.
speculatorib fyon poner&. turbaretq lectoris in¬
telligentiã. ut putar& pꝰ ephraim. ad sion. & ad

Expanded text:
simum et ecclesiae continens sacramenta a LXX — sine quis simum et ecclesiae continens sacramenta a LXX — sine quis alius hunc prophetam interpretatus est — aut ignoratum aut omissum ostenderem. uerbum Hebraicum \'sionim\' uel in \'speculatores\' uel in \'speculas\' uertitur, ut Aquila et Symmachus interpretati sunt. unde miror, quid sibi uoluerit uulgata editio, ut pro \'sionim\', hoc est \'speculatoribus\', \'Sion\' poneret turbaretque lectoris intellegentiam, quo putaret
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ñ faciã furorẽ ire meȩ: & non disꝑdã ephra¬
im miserans imserebor euis ait dñs. Fuerunt qͥdẽ
sermones mei in eo. & om̃a mandata mea auidosus¬
cepit ammo. & in suo corde seruauit: s tam̃ mi¬
serans inserebor eius : ut ostender& omem̃ hominũ
iusticiã indigere miscđa dĩ. Statue tͥ speculas po¬
ne tͥ amaritudines. dirige cortuũ in uiã directã
in qua ambulasti: reuertere uirgo ifrł reuertere
Filia uaga. qr creauit dñs nouum suꝑ terrã. femi¬
na circũdabit uirũ. Laede. Statue tͥ speculatores.
fac penã da cortuũ in humeros tuos uia in qua
ambulasti. reuertere uirgo isrł reuertere inciuita¬
tes tuas lugens. Usqqͦ conuerteris filia despecta:
homines. Ubi nos diximus usq qͦ deliciis dissolueris
simmachus posuit usquequo demergeris in ꝓfundũ.
Utrãq autẽ editionẽ ex toto posuit caput obscuris¬

Expanded text:
mea. non faciam furorem irae meae et non disperdam Ephramea. non faciam furorem irae meae et non disperdam Ephraim. miserans miserebor eius, ait dominus. fuerunt quidem sermones mei in eo et omnia mandata mea auido suscepit animo et in suo corde seruauit; sed tamen miserans miserebor eius.\' ut ostenderet omnem hominum iustitiam indigere misericordia dei. Statue tibi speculas, pone tibi amaritudines, dirige cor tuum in uiam directam, in qua ambulasti; reuertere, uirgo Israhel, reuertere filia uaga? quia creauit dominus nouum super ter- ram: femina circumdabit uirum. LXX: statue tibi speculatores, fac poenam, da cor tuum in humeros tuos: uiam, in qua ambulasti. reuertere, uirgo Israkel, reuertere in ciuitates tuas lugens! usquequo conuerteris, filia despecta? homines. Lbi nos diximus: usquequo delicns dissolueris?, Symmachus posuit: usquequo demergeris in profundum? utramque autem editionem ex toto posui caput obscuris
Abbreviated transcription (Latin):
dentes & mittentes arcũ conuersi sunt in die belli.
Contra quẽ & adquẽ: totus osee ꝓpħe liber e̾. cui
benedicit iacob. Delicias autẽ in hoc loco iuxta
illud accipiamꝰ qđ in psalmo dr̃. Delectare in
dno & dabit tͥ peticiones cordis tui. ꝓ quo in
greco & in hebraico hab&: deliciis afflue. Unde
& paradisus in eodẽ: deliciarũ paradisus appellat᷑.
Quia inquit fuert̃ uerba mea in eo: recordatione
inemor ero eius. Adhuc ne putaret᷑ gratuita be¬
nedictio. & ex indulgentia potius largitoris quã
merito eius in quẽ conferebatur eẽ. conlata: ideo
ait. Recordabor eius. qr uerba mea fuerunt in eo:
non in ore euis. ñ in labus. s in uno cordis affectu.
ꝓpter quã causã & conturbata sunt uiscera mea suꝑ
eo. cui loquit᷑ & ꝑ osee. Quid tͥ faciã ephraĩ. quid
tibi faciã isrł: quasi adamã ponã te. & quasi seboĩ.
Conuersũ ẽ. ime cormeũ. conturbata sunt uiscera

Expanded text:
dentes et mittentes arcum conuersi sunt in die belli, dentes et mittentes arcum conuersi sunt in die belli, contra quem et ad quem totus Osee prophetae liber est, cui benedicit Iacob. delicias\' autem in hoc loco iuxta illud accipiamus, quod in psalmo dicitur: delectare in domino, et dabit tibi petitiones cordis tui, pro quo in Graeco et in Het paradisus in Eden, deliciarum paradisus appellatur. Quia, inquit, fuerunt verba mea in eo, recordatione memor ero ejus adhuc. Ne putaretur gratuita benedictio, et ex indulgentia potius largitoris, quam merito ejus, in quem conferebatur, esse collata, ideo ait: Recordabor ejus, quia verba mea fuerunt in eo. Non in ore ejus, non in labiis, sed in imo cordis affectu. propter quam causam et conturbata sunt uiscera mea super eo. cui loquitur et per Osee: quid tibi faciam, Ephraim? quid tibi faciam, Israhel? quasi Adama ponam te et quasi Seboim? conuersum est in me cor meum. conturbata sunt uiscera
Abbreviated transcription (Latin):
de & in consequentib ds̃ paritulũ eũ uocat. & deli
ciis affluentẽ. Hoc autẽ dic̃ ꝓpt̾ diuitiarũ magni-¬
tudinẽ & terre fertilitatẽ: qua ephraim trib
huc usq luxuriat. Si filius honorabilis siue dile¬
ctus mͥ ephraim : si puer delicatus: qr ex qͦ loquutꝰ
sum de eo siue uerba mea in eo. recordabor eiꝰ adhuc.
Iceirco conturbata sunt uiscera mea suꝑ eo: miserans
miserebor eiꝰ ait dñs. Penitentiã agente ephraim
& dicente inpͥncipio erudisti me. & eruditus sum
quasi uiuenculus indomitꝰ: & infine qm̃ sustinu
oppbriũ adolescentie mee: respondit dñs. & plena
ad se ñte conuersũ tali sustentat oraculo. Filius
dilectus mͥ ephraim. quẽ intantũ dilexi abtintio
ut frĩ p̃ferrẽ manasse filius honorabilis qͥ contra
nature ordinẽ honorẽ pͥmogeniti dnĩ dignatione sus¬
cepit : puer delicatꝰ de qͦ scribit᷑ filii ephraĩ inten¬

Expanded text:
de et in consequentibus Deus parvulum eum vocde et in consequentibus Deus parvulum eum vocciis afluentem\'; hoc autem dicit propter diuitiarum magnitudinem et terrae fertilitatem, qua Ephraim tribus hucusque luxuriat. Si filius h onorabilis — siue dilectus — mihi Ephraim, si puer delicatus? quia, ex quo o locutus sum de eo — siue uerba mea in eo —, recordabor eius adhuc; idcirco conturbata sunt uiscera mea super eo, miserans miserebor eius, ait dominus. Paenitentiam agente Ephraim et dicente in principio: erudisti me et eruditus sum quasi iuuencus indomitus et in fine: quoniam sustinui opprobrium adulescentiae meae, respondet dominus et plena ad se mente conuersum tali sustentat oraculo: \'filius dilectus mihi Ephraim, quem in tantum dilexi ab initio, ut fratri praeferrem Manasse.\' filius honorabilis, qui contra naturae ordinem honorem primogeniti domini dignatione suscepit; puer delicatus, de quo scribit: filii Ephraim inten
Abbreviated transcription (Latin):
amus. &pꝰ quã ait ostendisti mͥ uł ipsã penitentiã
uł tui noticiã. suie cognoui te ꝑcussi femur meu̾
qđ loquentis & plangentis. & suꝑ errore pͥstino
plorantis indiciũ ẽ: ut femur manu ꝑcutiat.
stultũ se ante fuisse faceatur. Confusus sũ inqͥt
& erubui fue ex die confusionis. Quod enĩ tẽpus
ñ ẽ. confusionis nr̃e. si recordem᷑ antiqͣ peccata.
& om̃ium quȩ male egimꝰ capiamꝰ inemoria. Qãq
dixere lxacͣ. & ostendi te significat qd̃ pꝰ ꝗͣ inge¬
muit & sua delicta cognouit. tunc in tantũ ꝓfectũ
uenerit ut etiã aliis ignorantib dm̃ ostenderit :¬
uixta illud qdđ & dauid pęnitens loqͥtur. Docebo
mniquos uias tuas. & impii adte conuertent᷑. Qm̃
sustinui oppbriũ inique adolescentiȩ meȩ. Petatis
ignorantiã peccasse se dic̃: ut facilius ueniã conse-¬
quat᷑. iuxta illud quod dauid canit. Delicta iuuen¬
tutis mee : & ignorantias meas ne memineris. Ut¬

Expanded text:
tendisti mihi, » vel ipsam poenitentiam, vel tui notitiam, sive cognovi te, « percussi femur meum, » quod dolentis et plangentis, super errore pristino plorantis indicium est, ut femur manu percutiat, stultum se ante fuisse fateatur. confusus sum, inQuit, et erubui siue ex die confusionis. quod enim tempus non est confusionis nostrae. si recordemur antiqua peccata et omnium, quae male egimus, capiamus memoriam? quodque dixere LXX: et ostendi te, significat, quod, postquam ingemuit et sua delicta cognouit, tunc in tantum profectum uenerit, ut etiam aliis ignorantibus deum ostenderit iuxta illud, quod et Dauid paenitens loquitur: docebo iniquos uisustinui opprobrium adolescentiae meae, per aetatis ignorantiam peccasse se dicit, ut facilius veniam consequatur, juxta illud quod David canit: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris . Un
Abbreviated transcription (Latin):
tero captiuitatẽ eoꝵ. Quid autẽ dicent: haut du¬
biũ quin hoc qđ seqr̃. Benedicat tͥ dñs pulchritudo
iusticie. mons scs. & cȩtera. Rursumq illis ista di¬
centib respondit dñs. Quia inebriaui animã lassã
siue sitientẽ : & omẽm animã esurientẽ saturaui.
Illoq ista dicente: respondit popłs qͥ de captiuita¬
te uenerat. Ideo exꝑge factus sum & uidi. & som¬

Expanded text:
d autem dicent? hau dubium quin hoc, quod sequitur: benedicat tibi dominus, pulchritudo iustitiae, mons sanctus et cetera. rursumque illis ista dicentibus respondet dominus: quia inebriaui animam lassam — siue sitientem — et omnem animam esurientem saturaui. illoque ista dicente respondet populus, qui de captiuitate uenerat: ideo expergefactus sum et uidi et som
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat ad me & bibat. Et qui credit in me sicut
dicit scriptura flumina de uentre eus fluent
aque uiue. & om̃em animã esurientem satiat.
atq sitientẽ. de qua siti &esurie idẽ in euangłio
contestatur. Beati qͥ esuriunt & sitiunt iustici
qm̃ ipsi saturabuntur. Nlotandũq qđ̃ ebrietas in
hoc loco in bonam partẽ ponatur. de qua & in can¬
tico canticoꝵ dr̃. Comedite amici. bibite & iebria¬
mini lẽrissimi. Qua ebrietate & ioseph in ebriatus
ẽ. cum frĩb suis in meridie. Inebriati autẽ atq
saturati hi qui lassi fuerant atq esurierant agurs
dñt mei dicentis. Ego dormiui & soporatus sum
Eresurrexi. qm̃ dñs suscepit me. Ecce dies uenrurs
dicit dñs & seminabo domũ isrł & domũ iuda
semine hominũ. & semine ium̃toꝵ. & sic̃ uigilaui
suꝑ eos ut euellerẽ eos & demolirer: & dissiparẽ.

Expanded text:
qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae et omnem animam esurientem satiat atque sitientem, de qua siti et esurie idem in euangelio contestatur: beati, qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. notandumque, quod \'ebrietas\' in hoc loco in bonam partem ponatur, de qua et in Cantico dicitur: comedite, amici. bibite et inebriamini, carissimi! qua ebrietate et Ioseph inebriatus est cum fratribus suis in meridie. inebriati autem atque saturati hi, qui lassi fuerant atque esurierant, agunt mei uerba dicentis: ego dormiui et soporatus sum; et exsurrexi, quia dominus suscepit me\', Ecce dies ueniunt, dicit dominus, et seminabo domum Israhel et domum Iuda semine hominum et semine iumentorum. et sicut uigilaui super eos, ut euellerem et demolirer et dissipare
Abbreviated transcription (Latin):
ri sui: qui iuxta merementa quidẽ ȩtatis ꝑuagitꝰ
&̾ infantiã ꝓficere uidebit̾ sapientia & etate. s ꝑfe¬
ctus uir in uentre femineo solitis m̃sib continebi¬
tur. Unde & simmachus & aquila iuxta nram̃
editionẽ int̾pretati sunt. Quid sibi autẽ in loco
hoc uoluerit editio uulgata non possĩ dicere. &
sensũ aliquẽ repꝑire: nisi uerbis dĩ humano sensu
argum̃ tari eet. sacrilegũ. Iheodotio autẽ & ipse
uulgate editioni consentiens interpͣtatus ẽ. Creaũ
dñs salutẽ nouã in salute. circuibit homo singula¬
re ponens ꝓplurali. Simulq & hoc notandũ quod
natiuitas saluatoris atq conceptus dĩ creatio nun-¬
cupetur. Hec dic̃ dñs exercituũ ds̃ isrł. Adhuc di¬
cent uerbũ istud in terra uida & murbib eius.
cũ conuertero captiuitatẽ eoꝵ. Benedicat te dñs.

Expanded text:
ri sui, qui iuxta incrementa quidem aetatis per uagitus ri sui, qui iuxta incrementa quidem aetatis per uagitus et infantiam proficere uidebitur sapientia et aetate, sed perfectus uir in uentre femineo solitis mensibus contine- bitur.\' unde et Symmachus et Aquila iuxta nostram editionem interpretati sunt. quid sibi autem in loco hoc uoluerit editio uulgata, possem dicere et sensum aliquem repperire, nisi de uerbis dei humano sensu argumentari esset sacrilegum. Theodotio autem et ipse uulgatae editioni consentiens interpretatus est: creauit dominus salutem nouam, in salute circumibit homo singularem ponens pro plurali; simulque et hoc notandum, quod natiuitas saluatoris atque conceptus dei creatio\' nuncupetur. Haec dicit dominus exercituum deus Israhel: adhuc dicent uerbum istud in terra Iuda et in urbibus eius, cum c
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretatꝰ ẽ. transinutationes. hoc indicat quod fle-¬
re debeat uł antiqua peccata uł gaudii magnitu¬
dine. & tota mente ad dm̃ conuerti. & ponere fiue
dirigere cor suũ inuiã ꝑ quã ꝓfecta ẽ. inde enim
illã eẽ. rediturã. Qđq ꝓ hoc dixere lcx. da cor
tuũ in humeros illud significat quod cogitationes
debeat oꝑib uingere. siue humeros contẽplari. por¬
tantiũ s & captiuitate reducentiũ. Qđ isaias ple¬
mus exsequitur in camelis & currib ac basternis
eos asserens reducendos. Reuertere inquit uirgo
isrł reuertere. ad ciuitates tuas quas captiuus de¬
seritisti. Usqueqͦ neglegentia dissolueris: & ꝓfundo
errore nagaberis : Respice quid dicturꝰ sũ. & un¬
de tͥ tanta beatitudo sꝑanda sit diligent̾ attende.
Audi qđ nunquã ante cognoueras. Nlouã re̾ crealut
dñs suꝑ terrã. absq uiri semine. absq ullo cortu
atq conceptu femina circũdabit uirũ gremio ute¬

Expanded text:
interpretatus est \'transmuta\', hoc indicat, quod flere debeat uel antiqua peccata uel gaudii magnitudine et tota ad deum mente conuerti et ponere siue dirigere cor suum in uiam, per quam profecta est; inde enim illam esse redituram. quodque pro hoc dixere LXX: da cor tuum in humeros, illud significat, quod cogitationes debeat operibus iungere sine humeros contemplari portantium se, de captiuitate reducentium; quod Isaias plenius exsequitur in camelis et curribus ac basternis eos asserens reducendos. \'reuertere. \' inquit, \'uirgo Israhel, reuertere ad ciuitates tuas, quas captiuas deseruisti! usquequo neglegentia dissolueris et profundo errore uagaberis? respice, quid dicturus sum et, unde tibi tanta beatitudo speranda sit, diligens attende; audi. quod numquam ante cognoueras! nouam rem creauit dominus super terram: absque uiri semine. absque ullo coitu atque conceptu femina circumdabit uirum gremio ute
Abbreviated transcription (Latin):
rama audita ẽ. lam̃tatio & fletus & luctus. rachel
plorans filios suos. & noluit conquiescere qr non
sunt. Nec ureta hebraicũ nec uixta locoͣe. mathe¬
us sumpsit testimoniũ. Legimꝰ enĩ in eo pꝰ descri

Expanded text:
Rama audita est, lamentatio et fletus et luctus Rachel Rama audita est, lamentatio et fletus et luctus Rachel plorantis filios suos et noluit conquiescere, quia non sunt. Nec iuxta Hebraicum nec iuxta LXX Mattneus sumsit testimonium; legimus enim i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa canit: tu es sacerdos in ȩxernũ scd̾m ordinẽ
melchi sedech. Qđ autẽ seq̃r uixta loxx. filioꝵ le¬
ui inhebraco ñ habet᷑. & ꝑspicuũ ẽ. nequaꝗͣ iad
dici de his sacerdotib qͥ sunt filii leui. s de his
in quoꝵ tipũ p̾cessit melchisedech. Ebrietas aut̃¬
sacerdotũ & inapłis comꝓbatur. quando feruebant
uallis pinguedinis sonat. Cũq sacerdotes pingues
fuerint doctrina dñi & in ebriati in contuuio ioseph
dicerint calꝑe tius inebrians quã p̾clarus ẽ: tẽ
erit & hoc qđ nunc dñs pollicet᷑ & poplsꝰ meus
bonis meis adimplebit᷑. que omĩa nc̃ ex parte tri¬
buunt̾. tc̃ autẽ dabunt᷑ in pleno. quando uide-¬
rimꝰ facie ad faciẽ. & corpꝰ in humilitatis nr̃e fu¬
erit resurrectionis głia cõmutatũ. Heo dic̃ dñs uox
chel plorantis filios suos & nolentis consolari suꝑ
filios suos qr ñ sue. Lxecͣae. Sic dixit dñs. Uox in

Expanded text:
propheta canit: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem propheta canit: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. quod autem sequitur iuxta LXX: filiorum Leui, in Hebraico non habetur et perspicuum est nequaquam hic dici de his sacerdotibus, qui sunt filii Leui, sed de his, in quorum typum psacerdotum et in Apostolis comprobatur, quando fervebant vallem pin guedinis sonat. Cumque safuerint doctrina domini et inebriati in conuiuio Ioseph dixerint: calix tuus inebrians quam praeclarus, tunc erit et hoc, quod nunc dominus pollicetur: et populus meus bonis meis adimplebitur. quae omnia nunc ex parte tribuuntur; tunc autem dabuntur in pleno. quando uiderimus facie ad faciem et corpus humilitatis nostrae fuerit resurrectionis gloria commutatum. Haec dicit dchel plorantis filio: suos et noluit consolari super filiis suis, quia non sunt. LXX; sic dixit dominus: uox in
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. & in om̃i ciuitate eius subaudit᷑ saluatoris cũ
agricola & ñ dubiũ quin deũ signific&. de quo &
in euangłio scriptũ ẽ. Ego sum uitis uos palmites.
pater meus agricola. Unde & apłs loquit᷑. Dĩ agri¬
cultura dĩ edificatio estis. Qđ̃q seqr̃ & eleuabit᷑
in grege hoc ostendit quod in singulis gregib iustꝰ
& ses agricola ipse dñs eleuetur & in seruis suis atq
credentib ad excelsa conscendat. Quia mebriaui
animã lassam stue qr in ebriaui omẽm animã siti¬
entẽ & omẽm auimã esurientẽ saturaui siue re¬
pleui. Ideo exꝑgefactus sum & uidi. & somnꝰ mous
dulcis fuit mͥ. Mutatio ꝑsonarũ: obscurã facit in

Expanded text:
bitur: Et in omni civitate ejus, subauditur Salvatoris: cum bitur: Et in omni civitate ejus, subauditur Salvatoris: cum agricolain euangelio scriptum est: ego sum uitis. uos palmites et pater meus agricola; unde et apostolus loquitur: dei agricultura, dei aedificatio estis. quodque sequitur: et eleuabitur in grege, hoc ostendit, quod in singulis gregibus iustus et sanctus et agricola ipse dominus eleuetur et in seruis suis atque credentibus ad excelsa conscendat. Quia inebriaui animam lassam — siue quia inebriaui omnem animam sitientem — et omnem animam esurientem saturaui — siue replent —, ideo expergefactus sum et uidi et somnus meus dulcis fuit mihi. Mutatio personarum obscuram facit in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs suꝑ iustũ montẽ sem̃ eius & qͥ habitant in terra
uideȩ & in om̃i ciuitate eius eũ agricola. & eleua¬
bitur in grege. Iuxta hebraicũ manifestũ ẽ. quan¬
do in reditu isrł & in terrã suã captiuitate̾ conuersa
habitentur urbes uide & dicatur eis ꝑ singula benedi¬
eat tibi dñs qͥ ẽ. uere pulchritudo iusticie & mons
ses. in quo qͥ habitauerit nullas timebit insidias. &
habitabit absq iniqͥtate udas inciuitatib suis erursq
agricolȩ & pecudũ multitudo qđ ex parte uidet᷑
sub rorobabel & erre eẽ. completũ. Pienitudo autẽ
uaticinii ad cxep̃i tempora referatur. uł in pͥmo ad¬
& nr̃os uidaizantes carnalit̾. Porro iuxta loeoͣe. hic
sensus ẽ. Adhuc sermo iste dicetur in terra uida
& in ciuitatib eius quando conuertero captiuita¬
eus. mons qͥ iusticie & scĩtatis mereatur acciꝑe.
onalẽ & insensibilẽ montẽ errore iudaico iustũ &
sem̃ credere. Ipse ẽ. de quo & in consequentib scri¬

Expanded text:
tum montem sanctum eius et, qui habitant in terra Iudaea e t in omni ciuitate eius cum agricola; et eleuabitur in grege. Iuxta Hebraicum manifestum est, quod in reditu Israhel et in terram suam captiuitate conuersa habitent urbes Iuda et dicatur eis per singula: benedicat tibi dominus, qui est uere pulchritudo iustitiae et mons sanctus, in quo qui habitauerit, nullas timebit insidias; et habitabit absque iniquitate ludas in ciuitatibus suis eruntque agricolae et pecorum multitudo. quod ex parte uidetur sub Zorobabel et Ezra esse completum, plenitudo autem uaticinii ad Christi tempora referatur: uel in primo adet nostros iudaizantes carnaliter. porro iuxta LXX hic sensus est: \'adhuc sermo iste dicetur in terra Iuda et in ciuitatibus eius, quando conuertero captiuitaejus. Mons qui justitiae, et sanctitatis mereatur significonalem et insensibilem montem errore Judaico justum et sanctum credere. Ipse est, de quo et in consequentibus scri
Abbreviated transcription (Latin):
grantẽ siue lanĩtantẽ castigasti me & eruditus sũ
sic̃ iuuenculus indomitꝰ. sue sic̃ uitulꝰ & ñ didici.
Conuerte me & conuertar : qr tu es dñs ds meus. Post¬
quã enim conuertisti me siue captꝰ sũ: egi peniten¬
tiã. & pꝰ ꝗͣ cognoui siue ostendisti mͥ ꝑcussi femur
meũ siue ingemui. confusus sũ & erubui siue ex die
confusionis & ostendite qm̃ fustinui obꝓbriũ ado

Expanded text:
grantem — siue la mentantem — : castigasti me et eruditus s sum grantem — siue la mentantem — : castigasti me et eruditus s sum sicut iuuencus indomitus— siue sicut uitulus et non didici — ; conuerte me, et conuertar. quia tu dominus deus meus. postquam enim con- uertisti me-siue captus sum —; egi paenitentiam et, postquam cognoui — siue ostendisti mihi —, percussi femur meum — sine ingemui — ; confusus sum et erubui — siue ex die con fusionis et ostendi te —, quoniam sustinui o
Abbreviated transcription (Latin):
uissimis tus ait dñs. Et reuertent᷑ filii ad tininoᷤᷤ
suos. Hoc uixta litterã necdũ factũ ẽ. Neq enim
decẽ trib quȩ incuitatib medoꝵ exul ant atq
sensus. Plorare desiste : pͥora enĩ oꝑa tua respex̃ dñs
& reuertent᷑ filii tui de terra inimici. nec p̾sen¬
ti dolore tenearis. Est enĩ spes innonissimis tuis
ait dñs: & reuertent᷑ filii ad tͣminos suos. quos
habuerunt patres eorũ abrahã ysaac & iacob.
Melius autẽ de paruulis intelligimus quod merce¬
inimici teneant᷑ regna celoꝵ: & reuersuri funt in
sede pͥstinã quando ꝓ corpore humilitatis corpus re-¬
ceperint głiosum. Ista ẽ. spes nouissima quando iusti
fulgebunt quasi sol. & infantes quondã paruuli
atq lactisntes atq etatũ increm̃to & inuriis ac labo¬
re corporeo resurgant in uirũ ꝑfectũ. in m̃suram
plenitudinis xp̃i. Audiens audiui ephraim transini¬

Expanded text:
uissimis tuis. ait dominus, et reuertentur filii ad terminos nos uissimis tuis. ait dominus, et reuertentur filii ad terminos nos suos. Hoc iuxta litteram necdum factum est — neque enim decem tribus, quae in ciuitatibus Medorum exsulant atque sensus: \'plorare desiste — priora enim opera tua respexit dominus — et reuertentur filii tui de terra inimici nec praesenti dolore tenearis! est enim spes in nouissimis tuis, ait dominus, et reuertentur filii tui ad terminos suos, quos habuerunt patres eorum, Abraham. Isaac et Iacob\'. melius autem de paruulis intellinimici, teneant regna coelorum: et reversuri sint in sedem pristinam, quando pro corpore humilitatis, corpus receperint gloriosum. Ista est spes novissima, quando justi fulgebunt sicut sol , et infantes quondam parvuli, atque lactentes, absque aetatum incremento, et injuriis ac labore corporeo resurgent in virum perfectum, in mensuram plenitudinis Christi . Audiens audivi Ephraim transmi
Abbreviated transcription (Latin):
pulchri eius hodieq testatur. flere dr̃ pueros
qui iuxta se & in suis regionib int̾fecti sunt.
Quidã iudeorum hunc locum sic interp̃tati st̃ qđ
capta ierłm sub uespasiano ꝑ hanc uiã gatam
& alexandriã infinita milia captiuorũ romam
directa sint. Alii uͦ qđ ultima captiuitate sub
adriano quando & urbs subuersa ͤ ierłm innu¬
merabilis popls diuerse ȩtatis & utriusq sexus
in mercato therebinthi uenundatꝰ sit : & iccirco
execrabile eẽ. iudeis mercatũ celebekrimũ iu¬
sere. Dicant illi quod uolunt : nos recte testimo¬
niũ sumpsisse dicimꝰ euangłistã matheũ. Pro loco
in qͦ rachel condita ẽ. & uicinarũ in cireuitu uil¬
larũ filios quasi suos fleueriat. Hec dicit dñs.
Quiescat uox tua a ploratu & ocłi tui alacrimis
quia ẽ. merces oꝑi tuo dic̃ dñs: & reuertent᷑
de terra inimici siue inimicoꝵ & erit spes no¬

Expanded text:
pulchri eius hodieque testantur —, flere dicitur pueros, pulchri eius hodieque testantur —, flere dicitur pueros, qui iuxta se et in suis regionibus interfecti sunt. quidam Iudaeorum hunc locum sic interpretantur. quod capta Hierusalem sub Uespasiano per hanc uiam, Gazam et Alexandriam infinita milia captiuorum Romam directa sint; alii uero, quod ultima captiuitate sub Hadriano, quando et urbs subuersa est Hierusalem, innumerabilis populus diuersae aetatis et utriusque sexus in mercato Terebinthi uenundatus sit; et idcirco exsecrabile esse Iudaeis mercatum celeberrimum uisere. dicant illi, quod uolunt, nos recte testimonium sumsisse dicemus euangelistam Mattheum pro loco, in quo Rachel condita est et uicinarum in circuitu uillarum filios quasi suos fleuerit. Haec dicit dominus: quiescat uox tua a ploratu et oculi tui a lacrimis, quia est merces operi tuo, ait dominus, et reuertentur de terra inimici — siue inimicorum — et erit spes no
Abbreviated transcription (Latin):
suos. & noluit consolari qr non st̃. Ex quo ꝑspicu¬
ũ ẽ. euuangłistas & apłos nequaquã ex hebreo
intͥp̃tationẽ alicuus secutos. s qͣsi hebreus ex
hebreis quod legebant hebraice suis sermonib
exp̃ssisse rachel mater ioseph cũ uenir& bethleẽ
subito partus dolore correpta peꝑtt filiũ quẽ
obstetrix qr moriebat᷑ pariens uocauit benoni.
hoc ẽ. filiꝰ doloris mei. Pat̾ autẽ iacob mutauit
uocabulũ & appellauit eũ beniamin hoc ẽ. fuiꝰ
dextere. Queritur itaq quomͦ matheus euangłi¬
sta testimoniũ ꝓpħe ad int̾fectionẽ transtulerit
paruulorũ : cũ ꝑspicue de decẽ tribubus scriptũ
sit. quarũ pͥnceps fuit ephrata. neqͣꝗͣ fuit in
tribu ephratm s in tribu uida. Ipsa ẽ. enĩ & beth¬
lee̾. R CNUMoc. Unde & nomina utriusq con-¬
cordant. Betleem uocatur domus panis. ephrata¬
cere. Qina gͥ rachel in ephrata hoc ẽ. in bethleẽ
condita ẽ. sicut & scripturę sce̾. &titulus se¬

Expanded text:
olari, quia non sunt. ex quo perspicuum est euangelistas et apostolos nequaquam ex Hebraeo interpretationem alicuius secutos, sed quasi Hebraeos ex Hebraeis, quod legebant Hebraice, suis sermonibus expressisse. Rachel, mater Iosepb, cum ueniret Bethleem, subito partus dolore correpta peperit filium, quem obsetrix, quia moriebatur pariens, uocauit Benoni, hoc est filius doloris mei; pater autem Iacob mutauit uocabulum et appellauit eum Beniamin, hoc est filius dexterae. quaeritur itaque, quomodo Mattheus euangelista testimonium prophetae ad interfectionem transtulerit paruulorum, cum perspicue de decem tribubus scriptum sit, quarum princeps fuit Ephrathae. et nequaquam sit in tribu Ephraim, sed in tribu Iuda. ipsa est enim et Bethleem διώνομος, unde et nomina utriusque concordant; \'Bethleem\' uocatur \'domus panis, \'Ephrathcere. quia igitur Rachel in Ephratha, hoc est in Bethleem, condita est — sicut et scriptura sancta et titulus se
Abbreviated transcription (Latin):
dierit & lamentantẽ. Nulli autẽ dubiũ quin decẽ
tribꝰ signific &: quib pͥmus imꝑauit ieroboã filiꝰ
nabath. qͥ & uitulos aureos fecit indan. & bethel.
ut hoc popłs errore seduetꝰ dnm isrł colere & ad¬
orare desisterent. Castigasti me inquit  castigatꝰ
sum. Omĩs correptio ꝓficit insalutẽ que ad p̃sens
uidetur eẽ. tristicia: & postea fruetꝰ affert paci¬
ficos. Qđq ait quasi iuuenculus indomitus. siue
uitulus & non didici hoc significat. qđ multo labo¬
re atq uerberib eruditus sit. ut ad penitentiam
uerteretur & non ꝓfecerit. Conuerte inquit me
& conuertar. Ergo & ipsum qđ̃ agimꝰ penitentiã
insi dĩ nitamtr auxilio implere ñ posumꝰ. Post¬
quã enim conuerteris me & conuersus fuero. te̾ co¬
gnoscã quia tu dñs ds̃ meus es: & nequaꝗͣ errores
mei atq peccata. Et pꝰ quã conuertisti me egi pe¬
nitentiã. Uide quantũ sit auxiliũ di. & quantũ
fragilis humana conditio: ut hoc ipsũ qđ agimus

Expanded text:
ulli autem dubium. quin decem tribus significet, quibus primus imperauit Hieroboam, filius Nabat, qui et uitulos aureos fecit in Dan et Bethel, ut hoc populus errore seductus deum Israhel colere et adorare desisteret. castigasti me, inquit, et castigatus sum. omnis correptio proficit in salutem, quae ad praesens uidetur esse tristitiae et postea fructus affert pacificos. quodque ait: quasi iuuencus indomitus siue uitulus et non didici, hoc significat, quod multo labore atque uerberibus eruditus sit, ut ad paenitentiam uerteretur, et non profecerit. \'conuerte,\' inquit. \'me, et conuertar\' — ergo et ipsum, quod agimus paenitentiam, nisi dei nitamur auxilio, implere non possumus —; \'postquam enim conuerteris me et ad te conuersus fuero, tunc cognoscam, quia tu dominus deus meus es et nequaquam errores mei atque peccata. et postquam conuertisti me. egi paenitentiam\'. uide, quantum sit auxilium dei et quam fra
Abbreviated transcription (Latin):
de gentib congregati scriptura testatur. fuit
enim posterior filius iosepħ & subripuit pͥmoge¬
nita manasse qͥ natura pͥmitiuus erat.s in miste¬
rio crucis decusatis manib. qͥ stabat asimstra ia¬
cob dextere manus eius suscepit benedictionẽ. &
qͥ steterat ad dexterã simstra benedictꝰ in scdm re¬
dactus ẽ. gradũ. Et quomͦ iacob esau sic ephraimi
manasse rapuit pͥmogenita. Omĩsq popłs decem
tribuũ uocatus ẽ. ephratm qͥa ieroboã filius na¬
bath. ex hac tribu regnũ obtinuit pͥmꝰ in samaria.
Audite uerbũ dni gentes & annuntiate in insulis
que ꝓeul sunt & dicite. Qui disꝑsit istł congre¬
gabit eũ : & custodi& eũ. Sic̃ pastor gregẽ siũ.¬

Expanded text:
de gentibus congregati scriptura testatur. fuit enim posterior filius Ioseph et subripuit primogenita Manasse, qui natura primitiuus erat; sed in mysterio crucis decusatis manibus, qui stabat ad sinistram Iacob, dextrae manus eius suscepit benedictionem et, qui steterat ad dextram. sinistra benedictus in secundum redactus est gradum. et quomodo Iacob Esau, sic Ephraim Manasse rapuit primogenita omnisque populus decem tribuum uocatus est Ephraim, quia Hieroboam, filius Nabat, ex hac tribu regnum primus optinuit in Samaria. Audite uerbum domini, gentes, et annuntiate insulis, quae procul sunt, et dicite: qui dispersit Israhel, congregabit eu
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt. Soli laoe. posuere calidũ. putantes ultimam
icũ : eũ popłs uideoꝵ qͥ romano remanserat gladio uł
certe irã furoris dm̃ potuerat euitare: Inuenit gram̃
in deserto gentiũ. ut int̾ turbã nationũ in ȩccłia sal¬
uetur. Unde & uad& inueni& reqͥẽ suã tsrł quã
semꝑ sꝑauerat. quã ei ꝓpħarũ ꝓmiserant uaticinia.
Porro iuxta. laxe. hec intelligentia ẽ. Dñs inuenit
calidos atq uiuentes apłos. & socios eorũ indeserto
gentiũ int̾ eos qͥ nifidelitate sua int̾fecti fuerant
nec habuerunt calorẽ uite. Unde p̾cipit᷑ angłis & his
qͥ in ministerio dĩ sunt. ne om̃s int̾ficiant ne ispł
penitus deleatur. dr̃q eis. Ite & nolite intͥficere isrł.
Sint aliqͥ qui uiuant. sint qͥ legant ardorẽ fidei sins
qͥ frigus infidelitatis & mortis effugiant quos dñs
iueniat indeserto. Longe dñs apparuit mͥ sie ei :

Expanded text:
tati sunt. Soli Septuaginta posuere calidum, tati sunt. Soli Septuaginta posuere calidum, icum: populus Iudaeorum, qui Romano remanserat gladio uel certe iram furoris domini potuerat euitare, inuenit gratiam in deserto gentium, ut inter turbam nationum in ecclesia saluetur; unde uadet et inueniet requiem suam Israhel quam semper sperauerat, quam ei prophetarum promiserant uaticinia. porro iuxta LXX haec intellegentia est: dominus inuenit calidos atque uiuentes apostolos et socios eorum in deserto gentium inter eos, qui infidelitate sua interfecti fuerant nec habebant calorem uitae. unde praecipitur angelis et his, qui in ministerio dei sunt, ne omnes interficiant, ne Israhel penitus deleatur. diciturque eis: ite et nolite interficere Israhel; sint aliqui, qui uiuant, sint, qui caleant ardore fidei, sint, qui frigus infidelitatis et mortis effugiant, quos dominus inueniat in deserto!\' Longe dominus apparuit mihi — siue ei —:
Abbreviated transcription (Latin):
pulsio udeoꝵ. nre salutis occasio sit. In tẽprẽ illo
dic̃ dñs ero ds untuersis cognationib isrł. siue gene¬
ris isrł. & ipsi erunt in popłm nisi cogitatio dñi fu¬
erit impleta. & furor eius reqͥeuerit suꝑ impioꝵ
caput : unuersttatis dñs cognationib isrł de eẽ. ñ
poterit. Hoc autẽ dicit reliquiis quȩ saluę facte st̃.
Qđ si opponit᷑ nobis id qđ dictũ ẽ. ero ds̃ generis isrł
cemodi isrł erit popłs di. Hec dic̃ dñs. Inuenit graim
indeserto popłs ꝗͥ remanserat gladio uad& ad reqͥem
suã isrł. Loẽ&. Sic drxeit ans. Inueni calidũ in deser¬
to cũ his qui ꝑierant gladio. Ite & nolite int̾ficere
ifrł Ridicule in hoc loco latini codices ambiguitate
uerbi greci ꝓcalido lupinos interp̾tati sunt. Grecũ
enim sepaian. utrũq significat. Quodq & ipsum
non habetur in hebreo. Est emm scriptũ hem. quod
aquila. simmachus & theodotio ariN. hoc ẽ. grã interp̃¬

Expanded text:
pulsio Iudaeorum nostrae salutis occasio sit. In tempore illo, dicit dominus, ero deus uniuersis cognationibus Israhel — siue generi Israhel — et ipsi erunt mihi in populum. Nisi cogitatio domini fuerit impleta et furor eius requieuerit super impiorum caput, uniuersitatis dominus cognationibus Israhel deus esse non poterit; hoc autem dicit reliquiis, quae saluae factae sunt. quodsi opponitur nobis id, quod dictum est: ero deus generi cemodi Israhel erit populus dei. Haec dicit dominus: inuenit gratiam in deserto populus, qui remanserat gladio; uadet ad requiem suam Israhel. LXX: sic dixit dominus: inueni calidum in deserto cum his, q ui perierant gladio; ite et nolite interficere Israhel! Ridicule in hoc loco Latini codices ambiguitate uerbi Graeci pro \'calido\' \'lupinos\' interpretati sunt; Graecum enim OEPMON utrumque significat, quod non habetur in Hebraeo. Est enim scriptum quod Aquila, Symmachus et Theodotio χάριν, hoc est, gratiam interpre
Abbreviated transcription (Latin):
recesserat adõ. ꝓpterea dñs pꝰ multũ tẽpꝰ apparuit
ei non tep̾ore zorobabel & erre. post quã rursum
capti sunt: s in caritate ꝑpetua dilexerit eũ quȩ
nullo fine delebitur. & attraxit eũ miserans. Neqͣꝗͣ
enim merito s clementia saluatus ẽ. Rursũq edifi
mus in ȩccłia. Delirant enĩ qͥ aureã atq gemmatã¬
suspicantur ierłm. suã auariciã in mysterio urbis
dm̃ constituentes. Adhuc ornaberis tampħis tuis
ut canas dñõ in ȩccłiis. om̃i in te maloꝵ oꝑm car¬
ne consumpta. & egredieris in choro ludentiũ cum
gentiũ turbis. Pantabis uineas in montib samariȩ.
Neq̃quã in uallib & humilib locis s in montib sama¬
riȩ qui post captiuitatẽ popłi isrł. & abalienigenis
possessi sunt quib dr̃. plantate plantaria & uinde¬
& in monte ephraĩ. quorũ alterũ custodiã alterũ
ubertatẽ sonat. Quid uͦ dicur̃ custodes samariȩ.
immo quid clamant in monte ephraim: Surgite qͥ

Expanded text:
recesserat a Deo, propterea Dominus post multum tempus apparuit ei, non tempore Zorobabel, et Ezrae, postquam rursum capti sunt —, sed in caritate perpetua dilexit eum, quae nullo fine delebitur, et attraxit eum miserans; nequaquam enim merito, sed clementia saluatus est. rursumque, aitmus in eccsuscipiant Hierusalem, suam avaritiam in mysterio urbis Domini consecrantes. Adhuc ornaberis tympanis tuis, ut canas Domino in Ecclesiis omni in te malorum operum carne consumpta. Et egredieris in choro ludentium cum gentium turbis: plantabis vineas in montibus Samariae, nequaquam in uallibus et humilibus locis, sed in montibus Samariae, qui post captiuitatem populi Israhel ab alienigenis possessi sunt. quibus dicitur: plantate plantaria et uindeet in monte Ephraim\', quorum alterum \'custodiam\', alterum \'ubertatem\' sonat; quid uero dicunt custodes Samariae, immo quid clamant in monte Ephraim? \'surgite, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quia heo dic̃ dñs. Exuitate in leticia racob & humi¬
te contra caput gentiũ. ꝑsonate canite & dicite.
Saluum fac dnẽ popłm tuũ. & reliquias ifrł. Signi¬
ficanter ñ totus saluat᷑ isrł s reliquiȩ isrł p̾cipi¬
ente dño atq dicente exultate in leticia qͥ estis
de iacob & hinnite. ad caput gentiũ cuncta refe¬
rentes. quia cauda quondã uersa ẽ. in caput ꝑso¬
nate & camte & dicite. quid ẽ. illud quod iubent᷑
dicere. saliũ fac dñe popłm tuũ. que popuilum

Expanded text:
Quia haec dicit dominus: exultate in laetitia, Iacob, ei hinnite contra caput gentium; personate, canite et dicite: saluum fac, domine, populum tuum, reliquias Israhel! Significanter non totus saluatur Israhel, sed reliquiae Israhel praecipiente domino atque dicente: \'exultate in laetitia, qui estis de Iacob, e t hinnite ad caput gentium cuncta referentes, quia cauda Quondam uersa est in caput; personate et canite et dicite! quid est illud, quod iubentur dicere? saluum fac, domine, populum tuum. quem populum?
Abbreviated transcription (Latin):
fuꝑ ea. & ascendit gła dñi de medio eiitatis:
stetitq suꝑ montẽ qͥ ẽ. ad orientẽ urbis. Paula¬
tĩ głia dñi recedit de ierłm. Primũ tẽplã de¬
serens stans in atrio uł in limine domus:. & pꝰ¬
ea in introitu pot̾e orientalis. nouissiie sub¬
latis pennis rotisq sequentib stat stiꝑ montẽ
qͥ ẽ. adorientẽ urbis. Haut dubiũ qͥn montẽ signi¬
fic& oliueti: unde saluator ascendit ad patrẽ.
Stabatq gła dnĩ quȩ de ierłm urbe discesserat
suꝑ montẽ oliueti in signũ refectionis & luminis.
ut inde ꝑiturã arsurãq cerner& ierłm. Qd̃q̃
dic̃ ascendit głia dñi de medio etuitatis : aliis
uerbis loqͥt᷑ dñs ad discipłos: surgite ab eamus
hinc. & ad udeos. relinquetur uobis domꝰ urã
deserta. Iosephus quoq refert auditã uocẽ in
tẽplo angłorũ & fortitudinũ cȩlestiũ quȩ prius
spectat tẽplũ qͦndã iudaicũ in fauillas & eineres
dissolutũ. Et sp̃s leuauit me: adduxitq in chal¬

Expanded text:
 ea. Et ascendit gloria Domini de medio civitatis: stetitque super montem, qui est ad Orientem urbis. Paulatim gloria Domini recedit de Jerusalem. Primum templum deserens, stat in atrio vel in limine domus, et postea in introitu portae Orientalis; novissime, sublatis pennis rotisque sequentibus, stat super montem, qui est ad Orientem urbis, haud dubium quin montem significet Oliveti, unde Salvator ascendit ad Patrem. Stabatque gloria Domini, quae de Jerusalem urbe discesserat super montem Oliveti, in signum resurrectionis et luminis, ut inde perituram arsuramque cerneret Jerusalem. Quodque dicit: Ascendit gloria de medio civitatis , aliis verbihinc . Et ad Judaeos: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Josephus quoque refert auditam vocem in templo angelorum et fortitudinum coelestium, quae prius spectat templum quondam Judaicum, in favillas et cineres dissolutum. Et spiritus levavit me, adduxitque in Chal
Abbreviated transcription (Latin):
Ciuitas in qua uersamur lebes ẽ. & nos om̃s car¬
nes: & de babilonio consumemur ardore. eiꝰ euiꝰ
iacula ignita sunt: nolentes agere penitentiam
& desperantes salutẽ. ꝓpterea audiunt qđ ñ ipsi
st̃ carnes p̃terite & ꝑdite ciuitatis : s hi quos
scandalizauerint. quos int̾fecerint. Iccireoq gladi¬

Expanded text:
Civitas in qua versamur, lebes est, et nos omnes carCivitas in qua versamur, lebes est, et nos omnes carnes, et Babylonio consumemur 108 ardore, cujus jacula ignita sunt: nolentes agere poenitentiam, et desperantes salutem; propterea audiunt, quod non ipsi sint carnes praeteritae et perditae civitatis, sed hi quos scandalizaverint, et quos interfecerint. Idcircoq
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines & qͥnq stulte repperiunt᷑: sciamꝰ hc̃
numerũ in medio positũ. & qualitate utentiũ
uł ad bonã uł. ad malã partẽ posse conferri.
Hii gͥ uiri qͥ cuncta ad sensus referunt. & habens
duos pͥncipes de qͥb supͣ diximꝰ. duali numero con¬
tinẽt᷑. qͥ sc̃idit unitatẽ: & in scde diei numero ñ
uidet᷑ a dño uixta hebraicã ueritatẽ. Unde
in archa noe. bina & bina introducunt᷑ immunda.
Dñs autẽ scissionẽ in unũ coartans. fecit utrũq
unũ. & soluit mediũ parietẽ iniicicias in sua
carne condeninans: unde & angustuis quid lo¬
qͥmur atq sublimius ego & pat̾ unũ sumꝰ: ut
a iudaica dualitate in unitatẽ nos reuoc& fidei
xp̃iane. Deniq pontificatu ꝑdito iudeoꝵ dñs pa¬
tit᷑ neqͣꝗͣ sub uno pͥncipe si sub duob anna & cai¬
Sunt multi in huiꝰ portȩ introitu ante domũ dni
orientalẽ : qͥ uiciis suis nationib cõparant᷑: et
peccatoꝵ conseientia desperant salutẽ. & dicuNs.

Expanded text:
uinque stultae reperiuntur , sciamus hunc numerum in medio positum, et pro qualitate utentium, vel ad bonam vel ad malam partem posse conferri. Hi igitur viri, qui cuncta ad sensus referunt, et habent duos principes, de quibus supra diximus, duali numero continentur, qui scindit unitatem, et in secundae diei numero non videtur a Domino, juxta Hebraicam veritatem. Unde et in Arca Noe, bina et bina introducuntur immunda . Dominus autem scissionem in unum coarctans, fecit utrumque unum, et solvit medium parietem, inimicitias in sua carne condemnans . Unde et augustius quid loquitur atque sublimius: Ego et Pater unum sumus , ut a Judaica dualitate, in unionem nos revocet fidei Christianae. Denique, pontificatu perdito Judaeorum, Dominus patitur nequaquam sub uno principe, sed sub duobus, Anna et Caistraret errorem. Sunt multi in hujus portae introitu ante domum Domini Orientalem, qui vitiis suis nationibus comparantur, et peccatorum conscientia desperant salutem, et dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
runt habitatores ierłm longe recessistis adnõ:
nobis data ẽ. t̾ra in possessionẽ. Loqͥt᷑ autem hec
quȩ sequuntur. Congregabo uos de popłis. &
reddã uobis terrã isri. Cumq ingressi fueritis
auferetis euneta idola ꝓpt̾ quę offenderatis
dm̃: & dabo uobis cor unũ timoris & serui¬
tutis dĩ. ut neq̃ꝗͣ diuersis idolis seruiatis. fiue

Expanded text:
Al. Israel: Longe recessistis a Domino, nobis data est terra in possessionem. Loquitur autem haec quae sequuntur: Congregabo vos de populis, et reddam vobis terram Israel. Cumque ingressi fueritis, auferetis cuncta idola, propter quae offenderatis Deum, et dabo vobis cor unum timoris, et servitutis Dei, u
Abbreviated transcription (Latin):
eleuetur axpo. Si enĩ resurrectio dñs: ruina
diabolus ẽ. In quo queritur quomͦ de saluato¬
re dicat᷑: ecce hic positus ẽ. in rumã & in re-¬
furrectionẽ multoꝵ in isrł. In runã eoꝵ qͥ sta
bant pessime : & resurrectionẽ eorũ qͥ ceciderans.
Qđ cũ ꝓpħa uidiss& cecidit in faciẽ suã: ñ peccan¬
tis merito s plangentis affectu: & uoce magna
quȩ de magnę fidei ardore ueniebat. t̾eio clama¬
uit & dix̃. Eheu. eħeu. eheu. dnẽ ds. consumma

Expanded text:
elevetur a Christo. Si enim resurrectio Dominus, ruina elevetur a Christo. Si enim resurrectio Dominus, ruina diabolus est. In quo quaeritur, 109 quomodo de Salvatore dicatur. Ecce hic positus est in ruinam, et resurrectionbant pessime, et resurrectionem eorum qui ceciderant. Quod cum Propheta vidisset, cecidit in faciem suam non peccantis merito, sed plangentis affectu. Et voce magna, quae de magno fidei ardore veniebat, tertio clamavit et dixit: « Heu, heu, heu,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ aliud in nram linguã uerti ñ potest: ait̃
pͥncip ũ seruat᷑ in columis iechonias filius atur
Iechonias aures eiꝰ sonat: qđ subaudit᷑ animȩ:¬
atur uͦ fulerum siue adiutoriũ. Qui gͥ cadendo
a dño declinarat: erat edificationis pestime: recte
cadit ꝓpħante eo quẽ confirmauit dñs. Qui au¬
tẽ p̾ceptis obedietat dĩ. & illius sustentabatur
ac fulciebat᷑ auxilio: reete in imꝑio popli ꝑma¬
n&. Legimus in exodo mortuo pharaone rege egio¬
ti ingemuisse filios isrł ab oꝑib luti palearum
ac lateris & clamasse ad dnm: quẽ illo uiuente
inelamare non poterant. Isaias quoq mortuo oria
rege lȩpso. uidit dnm̃ sedentẽ suꝑ thronũ excel¬
sum & eleuatũ : & seraphim stantia cirea eum.
Intelligensq immunda se habere labia. & habita¬
re in popło immunda labia habentẽ. meretur ut
de altari carbo mittat᷑: & labia eius purget
immunda. Hic autẽ ꝓpbante fortitudine dĩ. pͥn¬
ceps qͥ a dñi declinauerat seruitute cadit: ut

Expanded text:
aliud in linguam nostram verti non potest. Alter principum servatur incolumis, Jezonias filius Azur. Jezonias aures ejus sonat, quod subauditur animaAzur vero fulcrum, sive adjutorium. Qui igitur cadendo a Domino declinarat, et erat aedificationis pessimae, recte cadit, prophetante eo, quem confortavit Deus. Qui autem praeceptis obediebat Dei, et illius sustentabatur ac fulciebatur auxilio, recte in imperio populi permanet. Legimus in Exodo , mortuo Pharaone rege Aegypti, ingemuisse filios Israel ab operibus luti, palearum ac laterum, et clamasse ad Dominum, quem, illo vivente, inclamare non poterant. Isaias quoque , mortuo Osia rege leproso, vidit Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum, et Seraphim stantia circa eum; intelligensque immunda habere se labia, et habitare in populo immunda labia habente, meretur ut de altari carbo mittatur, et labia ejus purget immunda. Hic autem, prophetante fortitudine Dei, princeps qui a Domini declinaverat servitute, cadit ut
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ ꝓpłarũ uerba noseamus. Est autẽ sensꝰ
omĩs capłi hic. Supͣ ꝓpħauerat contra pͥncipẽ
qͥ erat in ierłm : deinde popło famẽ & ardorẽ
sitis nunti auerat eẽ. uenturũ. Qđ multitudo
ñ credens: uetus assumebat tritũq ꝓuerbtũ.
n longũ tẽpꝰ differtur comminatio ꝓpħarum:
& omĩs uisio ꝑibit: dũ frustra cernit᷑. uł iu¬
& aunĩ tenuẽ dissoluetur. Dic gͦ inquit eis
qđ neq̃ꝗͣ mea comminatio differat᷑: nec diuinatio
falsa atq ambigua ꝓferatur in popłos quę
finẽ habeat incertũ. aut alio tẽpore dicatur.
alio cõpleat᷑. s nuno uiuente te qͥ loqueris et
his qͥ audiunt uerbũ qđ loquutꝰ sũ compleat᷑.
Significat autẽ uicinã captiuitatẽ urbis ierłm¬

Expanded text:
arum verba noscamus. Est autem sensus omnis capituli hic: Supra prophetaverat contra principem qui erat in Jerusalem, deinde populo famem et ardorem sitis nuntiaverat esse venturum. Quod multitudo non credens, vetus assumebat tritumque proverbium: In longum tempus differtur comminatio prophetarum, et omnis visio peribit, dum frustra cernitur: vel juet auram tenuem dissolvetur. Dic ergo, inquit, eis, quod nequaquam mea comminatio differatur, nec divinatio falsa atque ambigua proferatur in populos quae finem habeat incertum, ut alio dicatur tempore, alio impleatur: sed nunc, vivente te, qui loqueris, et his qui audiunt, verbum quod locutus sum, compleatur. Significat autem vicinam captivitatem urbis Jer
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ di. aquas quȩ non meruimꝰ habere itales:
tune in dolore & penuria nr̃m sumemꝰ cibũ : et
terra ꝑd& multitudinẽ. & eiuitates quę in toto
orbe intelligunt᷑ eccłiȩ desolabuntur: & terra
deserta erit: ut om̃s sciant qͥa offensa fit dnĩ. Qđ
qͥdẽ & in ꝑsequutionis temꝑe: intelligere possu¬
mus. Et factus ẽ. sermo dñ ad me: dicens.
Fili hominis qđ ẽ. ꝓuerbiũ istud uobis in t̾ra isrł
dicentiũ : in longũ different᷑ dies & ꝑibit omĩs¬

Expanded text:
nem Dei, aquasque non meruerimus habere utiles: nem Dei, aquasque non meruerimus habere utiles: tunc in dolore et penuria, nostrum sumemus cibum, et terra perdet multitudineorbe intelliguntur ecclesiae desolabuntur, et terra deserta erit, ut omnes sciant quia offensa sit Domini, quod quidem et in persecutionis tempore intelligere possumus. « Et factus est sermo Domini ad me dicens: Fili hominis, quod est proverbium istud vobis in terra Israel dicentiu
Abbreviated transcription (Latin):
quaris ad popłm t̾re tuȩ & dicas. Hec dic̃ dñs
habitatorib ierłm que ẽ. in t̾ra ifrł: obsessis
anabuchodonosor atq chaldeis : famis & sitis
sustinebitis malũ. ut om̃s t̾ra cũ sua plenitudi¬
ne deleatur: habitatores significans ꝑ eã quę
in habitat᷑. Et ne putent sibi hoc euenire sine
causa : dic inqͥt eis qđ ꝓpter scelera eoꝵ & im¬
pietates om̃s urbes uidee ad solitudinẽ redigen¬
de sint. & uniuerse t̾re cultura disꝑeat: ut
cognocant dñm seuientẽ. quẽ miserantẽ cogno¬
scere noluerunt. Possumꝰ uixta anagogen. habi¬
tatores ierłm. credentes xp̃o dicere. qͥ habitant
in eccłia : & si ꝑ peccata illius offensa merueruis.
comedant panẽ cũ egestate. & bibant aquã
cũ merore & cũ angustia: ñ cibũ panis. nec potũ
aque. s famẽ sermonis & doetrinȩ dĩ sustinentes.
Quando enĩ uł intio pͥncipũ qͥ capiendi st̃. & tra¬
dendi babiloniis. uł nr̃a durieia ꝑdiderimꝰ sermo¬

Expanded text:
ad populum terrae tuae, et dicas: Haec dicit Dominus habitatoribus Jerusalem, quae est in terra Israel: Obsessi a Nabuchodonosor atque a Chaldaeis, famis et sitis sustinebitis malum; ut omnis terra cum sua plenitudine deleatur, habitatores significans per eam quae inhabitatur. Et ne putent sibi hoc evenire sine causa: Dic, inquit, eis, quod propter scelera eorum et impietates, omnes urbes Judaeae ad solitudinem redigendae sint, et universa terrae cultura dispereat, ut cognoscant Deum saevientem, quem miserantem cognoscere noluerunt. Possumus juxta anagogen habitatores Jerusalem credentes Christo dicere, qui habitant in Ecclesia. Et si per peccata illius offensam meruerint, comedant panem cum egestate, et bibant aquam cum moerore et angustia: non cibum panis, nec potum aquae, sed famem sermonis et doctrinae Dei sustinentes . Quando enim vel vitio principum, qui capiendi sunt et tradendi Babyloniis, vel nostra duritia, perdiderimus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ceterũ nulla dubitatio ẽ. ꝑiculosũ eẽ. regis impii
captiuitatẽ. & necẽ. sacram̃to dĩ cõparare. Et fa¬
etus ẽ. sermo dñ ad me dicens. Fi hominis panẽ
tuũ in conturbatione comede. & aquã tuã infesti¬

Expanded text:
Caeterum nulla dubitatio est, periculosum esse regis impii Caeterum nulla dubitatio est, periculosum esse regis impii captivitatem et necem, sacramento Domini comparare. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, panem tuum in conturbatione comede Vulg. addi