comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abra hãmultis aegeptiorũmuNerib
ppterillã sedrionscribtũ quodcũe apha¬
pt odormierit ei quae ꝑ mixtus sit. Qumds̃ mul
gim hi libro qui p̃ notatur hester ꝑcli quod men¬
ses imoꝑtotum annũ unguenis lomentis a ro¬
matis acuraebantur earũ corpora prius quãcor¬
poriregomiscerenur hoc ergos patia factas
illa quaes cribta sun donẽc pharao contritus
& territus marito restituis se uxorem ab imelech
autem qnm somnio est ab eius conmixtione ꝓ¬
hibitis Ideo quis arram stuprũ nonuitas se con¬
tendun putant utiq rege ut somni ar& non niisi
posteius concubitũ dormire potuis sequasiuero
ut mittam tempus quo hac curaebanur ut suprte
dixi ad uoluptatem regiã corpora femin arũ
non potuit ds̃ prius quam conuenuiren eum mer¬
gerela somnũ & ad monere ꝑsomniiũ Dicam
quodfactum est in mauritania sitifensiNeq
enim ds scorũ patrũ non ipse est &iam ds̃ nost

Expanded text:
Abraham multis Aegyptiorum muneribus Abraham multis Aegyptiorum muneribus propter illam: sed non scriptum est, quod cum ea Pharao dormierit, eique permixtus sit; quoniam Deugimus in libro qui praenotatur Esther, per aliquot menses, imo per totum annum, unguentis, pigmentis, aromatibus accurabantur earum corpora, priusquam corpori regio miscerentur . Hoc ergo spatio facta sunt illa quae scripta sunt, donec Pharao contritus et exterritus marito restituisset uxorem. Abimelech autem quoniam somnio est ab ejus commixtione prohibitus, ideo qui Saram stuprum non vitasse contendunt, putant utique regem, ut somniaret, nonnisi post ejus concubitum dormire potuisse. Quasi vero, ut omittam tempus quo accurabantur, ut supra dixi, ad voluptatem regiam corpora feminarum, non potuerit Deus, priusquam convenirent, eum mergere in somnum, et admonere per somnium. 3. Dicam quod factum est in Mauritania Sitifensi. Neque enim Deus sanctorum Patrum, non ipse est etiam Deus noster.
Abbreviated transcription (Latin):
hri quisitionib diligentiorib perscribam: sed tamen
potius ex istimem: aliquidfactum maligno pr¬
thonis sac illius minis terioquam diun ob aliquid
amplius excoguare atq explicare nondatur
haec sunt quaetũ depromissa & samuhelerescrip¬
si sed quamnon frustra dixerim pedetemtim
Nos hhacregesta simulatam sam uhelis ima¬
ginem maligno prthonissaemysterio p̃sena¬
tam ex istimare debereNeln quisitionib: dili¬
gentiorib perscribam: in eaposterior INsiqui¬
sitionib: declara uit quando Inueniba libro
ecclesi asticum ubi patres laudaNurex ordi¬
ne ipsums amuhelem sic fuisselaudatũ ut pru¬
ph&as se&iam mostuos dicitirł¬
SEPTIMATUAPROPOSITIOEST QuA¬
IIT ERSATIS FACIENDUM sithis qui di¬
cuns arram stu prum non effugis secumdican¬
ab eius conuentiones omnium essereuocatũ
& in mis sum heius copulampharaonem
quomodo dicto bimissum in eius copulam
pharationem nonuideo cum adhoc creder¬
dum scriptura non cogataccepitenimeã
quid est uxorem continuo quaeditatus est

Expanded text:
inquisitionibus diligentioribus praescribamus, sed tamen potius existimemus tale aliquid factum maligno pythonissae illius ministerio, quamdiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur » . 5. Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuele scripsi. Sed quam non frustra dixerim, pedetentim nos in hac re gesta simulatam Samuelis imaginem maligno pythonissae ministerio praesentatam existimare debere, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, mea posterior inquisitio declarauit, quando inueni in libro Ecclesiastico, ubi patres laudantur ordine, ipsum sic fuisse laudatum, ut prophetasse etiam mortuus dicerSeptima tua propositio est, « Qualiter satisfaciendum sit eis qui dicunt Saram stuprum non effugissab ejus conventione somnio esse revocatum , et immissum in ejus copulam Pharaonem ? » 2. Quomodo dicant immissum in ejus copulam Pharaonem, non video; cum ad hoc credendum Scriptura non cogat. Accepit enim eam quidem in uxorem, continuoque ditatus est
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ diebus multis sedebunt filu urł sine rege. sine
principe. sine sacrifitio. sine altari. sine sacerdotio
sine manifestationibus: Sic nunc esse uideos: ambi¬
git nemo. Sed quod apłs paulus gentilibus loquens.
sic̃ onĩ uos aliquando non credidistis deo. nunc autẽ
miscđam consecuti estis. ꝓpt̾ illoꝵ incredulitatem.
postei reũtentur fili issł : & in quirent

Expanded text:
m diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus: sicut nunc esse Judaeum ambigit nemo. Sed quod ait Apostolus Paulus Gentibus loquens : Sicut enim vos aliquando non credidistis Deo: nunc autem misericordiam consecuti estis in illorum incredulitate. post revertentur filii Israel: et inquirent
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ testatur historia crudeliũ custodũ
uigibȩ ꝑmittebaNt: itacũ illos quioccisi
fueraNt in dila cenatione mẽbrorum
suorum conflagatione ossiũ in dis ꝑsio¬
ne cinerũ miseria nulla conmgeret.
istostamen quinibileorũ sepelire potu¬
eneIł magnamisericordia cruciabat. a¬
quia in nullo modo sen entłib: ipse quo¬
dã modo seniebant : & ubiiã illorũ nulla
entt passio eractistorũmint compassio
secundũ stã quã diximirtc̃ compassionẽ
laudanur illi & a regedauid benedicun¬
tur. quiscculis &ionathȩ ossib: aridis
saȩpulturȩ misercordiã prestiterunt :
quae tandẽ misericordia prestatur uihil

Expanded text:
eadem testatur historia, crudelium custodum eadem testatur historia, crudelium custodum uigiliae permittebant. ita cum illos, qui occisi fuerant, in dilaceratione membrorum suorum, in conflagratione ossuum, in dispersione cinerum miseria nulla contingeret, istos tamen, qui nihil eorum sepelire poterant, magna misericordia cruciabat, quia in nullo modo sentientibus ipsi quodam modo sentiebant et, ubi iam illorum nulla erat passio, erat istorum misera conpassio. Secundum istam quam dixi miseram conpassionem laudantur illi et a rege Dauid benedicuntur, qui Saulis et Ionathae ossibus aridis sepulturae misericordiam praestiterunt. quae tandem miser
Abbreviated transcription (Latin):
ciuari&atitem tationũ de eẽ pondebuit
ue fosttudo confessionis quae iñmanitati
persecutionis procorporis salute ponce¬
deret ꝓsepul chrihonore trepidaret :
postremone fides resurrectiones. con¬
sumptionẽ corporũ formidaredebue¬
runt ergo & ista ꝑmittuut &iã post
hanc tani horroris &empla mastrres
inxp̃i confessione feruenes huius quoq
testes fiereN ueritatis. in qua diceren
eos aquib: suacorpora iNerfice renur
postea nibil habere quod facereN
qñm quic quid mostuis corporibus fa¬
cereNT utiq nihil facerent quando lt
carne omniuita carenTe
nec aliquid senire possit quiindemignat uit
nec aliquid inde ꝑdere quicreauit: sed
iTerhaec quae fiebanT de corporib: occisorũ
cũ mastrres non eame tuentes magna
fostitudine paterentur . tamen apud frr¬
tres luctus ingens eract . quod nulla daba¬
tur potestas scõrũ funerib: iusta ꝑsolue¬
re nec occulte subtrihere aliquid s̃cut

Expanded text:
ci uarietati temptationum deesse non debuit, ci uarietati temptationum deesse non debuit, ne fortitudo confessionis, quae inmanitati persecutionis pro corporis salute non cederet, pro sepulcri honore trepidaret, postremo, ne fides resurrectionis consumptionem corporum formidaret. debuerunt ergo et ista permitti, ut etiam post haec tanti horroris exempla martyres in Christi confessione feruentes huius quoque testes fierent ueritatis, in qua didicerant eos, a quibus sua corpora interficerentur, postea nihil habere quod facerent, quoniam quidquid mortuis corporibus facerent, utique nihil facerent, quando in carne omni uita carente nec aliquid sentire posset, qui inde migrauit, nec aliquid inde perdere, qui creauit. sed inter haec, quae fiebant de corporibus occisorum, cum martyres non ea metuentes magna fortitudine paterentur, tamen apud fratres luctus ingens erat, quod nulla dabatur potestas sanctorum funeribus iusta persoluere nec occulte subtrahere aliquid, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
um quã carnẽ suã odio hab& ꝓuid et cada¬
uerisuo qui occiderat mendatio animã
suã: ex hocigitur quod carnẽ suã quisq:
naturaliter diligit: & illipoena fuit
addiscerenon eũ futurũ insepuchropa¬
trũ suorũ: & uhic curo prospicere ut
parcer&ur ossib: eius. si iuxta eũ icce¬
r& cuius sepul chrum nemouiolar& hunc
affectũ mastrres xp̃i certanes ꝓueritate
uiceruNT: nec mirũ quia conẽ seruNt quod
non fuerat ꝑ actamoste sensuri: qui non
potuerunt eis quos uiuentes senłiebant cru¬
ciatib: uinci: poterat utiq: ds̃ quileonẽ
proph&e corpus quod ipse occiderat
ulterius non ꝑmisit aqđtingere & fecit de
peremtore custodẽ poterat in quã suorum
iđer fectiscorporib: canes quib: fueraNł piec¬
ta phibere: poterat & ipsorũ hominũ mnume¬
rabibb modisterre sac eurtiã nec cadaue¬
r& incendere nec ineres disꝑgere aude¬
ren : sed hoc quoque & perimenTum multipli¬

Expanded text:
umquam carnem suam odio habet, prouiderat cadaumquam carnem suam odio habet, prouiderat cadaueri suo. qui occiderat mendacio animam suam. ex hoc igitur, quod carnem suam quisque naturaliter diligit, et illi poena fuit addiscere non eum futurum in sepulcro patrum suorum et huic cura prospicere, ut parceretur ossibus suis, si iuxta eum iaceret, cuius sepulcrum nemo uiolaret. Hunc affectum martyres Christi certantes pro ueritate uicerunt. nec mirum quia contempserunt, quod non fuerant peracta morte sensuri, qui non potuerunt eis, quos uiuentes sentiebant, cruciatibus uinci. poterat utique deus. qui leonem prophetae corpus, quod ipse occiderat, ulterius non permisit adtingere et fecit de peremptore custodem, poterat, inquam, a suorum interfectis corporibus canes, quibus fuerant proiecta, prohibere; poterat et ipsorum hominum innumerabilibus modis terrere saeuitiam, ne cadauera incendere, ne cineres dispergere auderent: sed hoc quoque experimentum multipli
Abbreviated transcription (Latin):
Iprepida pricesentia ad suidñi funus
asstane : quomiraebils signo apparer&
hominẽ đi quohercitũ potius tẽporaliter
usq ad mortẽ quã punitũ eẽ postmor¬
tẽ : dequare apłs cũ propterquã offen¬
sus commemorass& in firmitates
mostes quae multorũ : si enĩ nos ipsos
inquidiucaremus adño poniudicare¬
mur. Cũ iudicamur autẽ ad ño corri¬
pimur : necũmundo dãnemur : eum
sane ipse quides erat inmonumenło
ꝓprio satis honorifice sepeliuit. se¬
quaȩ sepeliendũ iuxta eius ossa curituil
hominis dĩ prophetiã losias reiuda
in illa terrã multorũ eruit ossamostuorũ
eisdẽ quue ossib: sacrimostuorũ. altaria quae
sculpitilib: constituta fueruNT funestauit :
pepercit quippeillimonumeNto ubi iacebat
proph&a qui ante annos amplius quã tre¬
centos ista pracedixerat & proꝑter ips&m
nec illius qui eum supraedixerat sepultu¬
rcuiolata ẽ: adfectunãq: illo quone mo

Expanded text:
intrepida praesentia ad sui domini funus intrepida praesentia ad sui domini funus adstante. quo mirabili signo adparet hominem dei cohercitum potius temporaliter usque ad mortem, quam punitum esse post mortem. de qua re apostolus, cum propter quasdam offensas commemorasset infirmitates mortesque multorum, si enim nos ipsos, inquit, iudicaremus, a domino non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino corripimur, ne cum mundo damnemur. eum sane ipse qui deceperat in monumento proprio satis honorifice sepeliuit seque sepeliendum iuxta eius ossa curauit, hominis dei prophetiam Iosias rex Iuda in illa terra multorum eruit ossa mortuorum eisdemque ossibus sacrilega altaria, quae sculptilibus constituta fuerant, funestauit. pepercit quippe illi monumento, ubi iacebat propheta, qui ante annos amplius quam trecentos ista praedixerat; et propter ipsum nec illius, qui eum seduxerat, sepultura uiolata est. affectu namque illo, quo nemo
Abbreviated transcription (Latin):
quod p̃cepit tibi dñs ds̃ tuus & reuersus es
e & come distipanẽ & bibistiaquã in loco
In quo p̃cepit᷑ ibi ne comederis panẽ Neq:
biberis aquã non infer&ur cadauer
gelũ cogitemus ubi postcorpus occisum
nihil metuendũ eẽ didicimus nemẽ bra
&canima paciantur : pec poena dicendaẽ :
si autẽ humanũ ergasuã carnẽ conside¬
remus affectũ potuit inde terraeri
uel contristariuiubs quod sensurus non
eraet mostuus : & haecerat poena qñm
dȩlebat animus id de suo corpore futurũ
quãuis cũ fier& nondoler&: actenus
enĩ uoluit dñs seruum suum plectere
qui non sua contumatia spreuenrt
preceptũ eius ipplere : sed alie na
decipiente fallatia obedire secre¬
didit quando ponobediurt: peque
em̃ puđandũ cita fuisse inTer emptum
mor subestiae ut ad suppliciũ tastareum
eius deinde anima raper&ur quando¬
quidẽ ipsum eius corpus idẽleo qui occi¬
dere t custodiuit. iumenło &iã quo uehe¬
batur ihleso & simulcũ illa inmaniferoo

Expanded text:
quod praecepit tibi Dominus Deus tuus, et reversus es, et comedisti panem, et bibisti aquam in loco in quo praecepi tibi ne comederes panem neque biberes aquam, non inseretur cadaver gelium cogitemus, ubi post corpus occisum, nihil metuendum esse diexanima patiantur, nec poena dicenda est. si autem humanum erga suam carnem consideremus affectum, potuit inde terreri uel contristari uiuus, quod sensurus non erat mortuus; et haec erat poena, quoniam dolebat animus id de suo corpore futurum, quamuis cum fieret non doleret. hactenus enim uoluit dominus seruum suum plectere, qui non sua contumacia spreuerat praeceptum eius inplere, sed aliena decipiente fallacia oboedire se credidit, quando non oboediuit. neque enim putandum est ita fuisse interemptum morsu bestiae, ut ad supplicium tartareum eius deinde anima raperetur, quandoquidem ipsum eius corpus idem leo qui occiderat custodiuit iumento etiam, quo uehebatur, inlaeso et simul cum illa inmani fera
Abbreviated transcription (Latin):
quominus beate requiescereNt eorũ uic¬
toriosis simĩ sp̃s : ponutiq: fierisiner& ur
re ipsuergodeclaratũ ẽ nonideo dixsse
nolite timere & qui corpus occidunt & postea
nonhaben quid faciant quod non ess& ꝑmis¬
surus aliquideos facere desuorũ corporib:
mostuorũ sed qnm quidquid facere ꝑmissi
esseN nihil quominuer &ur xp̃i anđile¬
functorũ felicitas fier& nihil inde ad
sensum postmostẽ uiuenium ꝑ uenir&:
nihil ad d&rimenTum sultẽ ipsorum cor¬
porũ quominus ine grare surgerent
disaffectu quone moum quã carnem
suã odio hab& si cognos cant homines
aliquid post mortem suã suiscorporib
defuturũ quod in sũa cuiusq: gexe uel
patria poscit solẽnitas suepulture
conristantur ut homines & quodeos
postmostẽ non ꝑtinebit ꝑ tin& ante

Expanded text:
quo minus beate requiescerent eorum victoriosissimi spiritus, non utique fieri sineretur. Re ipsa ergo declaratum est, non ideo dixisse Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant , quod non esset permissurus aliquid eos facere de suorum corporibus mortuorum: sed quoniam quidquid facere permissi essent, nihil quo minueretur christiana defunctorum felicitas fieret, nihil inde ad sensum post mortem viventium perveniret; nihil ad detrimentum saltem ipsorum corporum, quo minus integra resurgerent,dis affectu, quo nemo unquam carnem suam odio habet , si cognoscant homines aliquid post mortem suam suis corporibus defuturum, quod in sua cuiusque gente uel patria poscit sollemnitas sepulturae. contristantur ut homines et quod ad eos post mortem non pertinet, ante
Abbreviated transcription (Latin):
& ubieẽtrecautũ quo illa cautio uacuata
fuerit indicauit : Iquo in uento iuuenes ađ¬
que monstratõ non solũ falsi debiti calum¬
niã ꝓpuls auit : s& etiã paternũ recepit
chirograt fum quod pater non receperart
quando ẽ pecuna ꝑsoluta: hicutiq puta-¬
tur anima hominis curaẽ gessisse ꝓfilio
& ad eum uenisse uenis sedormientẽ. ut
docens quod ignorabat magna molestia
ibenc retꝰ sed eodẽ ipsi ferme Tem¬
pore quod audiuimus idẽ nobis
apud mediolaniũ constitutis. casta¬
ginis rh&or eulogius qui meus ip eadẽ
aste discipulus fuit sicut mihiipse pos¬
tea quã inafricã reme auimus rectulĩ :
cumr& horicos ciceronis libros distipu¬
lis suis traderet recem lectionẽ quã¬
post ꝗenduo fuerat traditurus quen

Expanded text:
et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dormientem, ut docens. quod ignorabat, magna molestia liberaret. sed eodem ipso ferme tempore, quo id audiuimus, id est nobis apud Mediolanum constitutis Carthaginis rhetor Eulogius, qui meus in eadem arte discipulus fuit, sicut mihi ipse, posteaquam in Africam remeauimus, retulit, cum rhetoricos Ciceronis libros discipulis suis traderet, recensens lectionem, quapostridie fuerat traditurus, quen
Abbreviated transcription (Latin):
imagoloquatur quae talsa qualiarefertꝰ¬
p&ur locutus ille fuisse pallinurus &
cũ euigilauerit ibi corpus eius eͥueniat
ubi iacereihumatũ Cum somnia r& audi¬
unt ad monitus &rogatus ut sepelir&
inuentum & quia iduerũ eẽ comperit
non nei stacredens plurimuma tracmit¬
te ueritatis & orbitat: sic autẽ infirmi¬
dere arbitretur: Q̃ autẽ uiuum simi¬
liter somnia uerit. non eius animã ueq:
corpus. sed hominis similitudinẽ sibi
apparuisse non dubitet
quasi non possent & mortuorũ hominum
eodẽ modonestienłiũ anima e si milstudines
apparere dormienib:: procerto cumme¬
diolanbiessemus audiuimus quod cum debi-¬
tũ rep& er&ur a quodã defuncti patris
cautione prolata quod fihonestiente a pa-¬
trelã fuerat ꝑsolutũ conristariho mo
dicuissime cõepit adq: mineri quod ei
pater moriens non dixerit quid deber&
cũ feciss& &ĩ testamesse : tunc einimis
Anxioapparuit idẽ pater eius in somnis

Expanded text:
imago loquaturque talia, qualia fertimago loquaturque talia, qualia fertur locutus illi fuisse Palinurus, et cum euigilauerit, ibi corpus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, admonitus et rogatus, ut sepeliret inuentum, et quia id uerum esse comperit, nne ita credens plurimum a tramite ueritatis exorbitat? Sic autem infirmidere arbitretur, cum autem uiuum similiter somniauerit, non eius animam neque corpus, sed hominis similitudinem sibi adparuisse non dubitet. quasi non possint et mortuorum hominum eodem modo nescientium non animae, sed similitudines adparere dormientibus. pro certo, cum Mediolani essemus, audiuimus, quod cum debitum repeteretur a quodam defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre iam fuerat persolutum, contristari homo grauissime coepit atque mirari. quod ei pater moriens non dixerit, quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei nimis anxio adparuit idem pater eius in somnis
Abbreviated transcription (Latin):
ambosiuedor miamus quando ille somni¬
um uidet inquo meuid&: quidmirũ sine¬
stienes popub negstas eni enes tamen
auiuents uidenur in somnis. & aliquid
dicunt quod euigilantes uerũ eẽ cognos¬
cant angelicis igitur operationib: fieri
crediderim siue ꝑmittatur de suꝑ
siue iubeatur ut aliquid dicere dese¬
peliendis corporib: suisuide antur in somnis
cum id penitus nesciant quorũ illa sunt corpo¬
roc id autẽ aliquando ut ilitersit : siue ad
uicorũ qualecũq solatiũ adquos pestineN
illimostui quorũ appareNt ima gines som¬
nianib: siue ut bis admonitionib: generi
humanosicepul turoce commend&ur hu¬
manitas: quaelic& de funtis nonopitu¬
i&ur culpanda tamen in relegiositate
peglagitur : alquando autẽ falla cib:
uisis homines inmagnos mittuNtur errores .
quostalia ꝑ p&i iustũ ẽ uelut siquis quũ
uideat in somnis quod teneas uidisse
apud inferos poetica falsitate nante¬
tur & eicuius piã non sepultia ppareat

Expanded text:
ambo siue dormiamus, quando ille somniambo siue dormiamus, quando ille somnium uidet, in quo me uidet: quid mirum, si nescientes mortui nec ista sentientes tamen a uiuentibus uidentur in somnis et aliquid dicunt, quod euigilantes uerum esse cognoscant? angelicis igitur operationibus fieri crediderim, siue permittatur desuper siue iubeatur, ut aliquid dicere de sepeliendis corporibus suis uideantur in somnis, cum id penitus nesciant, quorum illa sunt corpora. id autem aliquando utiliter fit siue ad uiuorum qualecumque solacium, ad quos pertinent illi mortui, quorum adparent imagines somniantibus, siue ut his admonitionibus generi humano sepulturae commendetur humanitas, quae, licet defunctis non opituletur, culpanda tamen inreligiositate neglegitur. aliquando autem fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores, quos talia perpeti iustum est. uelut si quisquam uideat in somnis, quod Aeneas uidisse apud inferos poetica falsitate narratur, et ei cuiuspiam non sepulti adpareat
Abbreviated transcription (Latin):
ruis s& uiuenib: ađq: ubieorũ corpora
iacerenT inhumata nestienłib: locisq
monstratis ad monuisse ut sibi sepultu¬
racquie defuerat preber&ur: haecsi
falscieẽ respondermus. conra quorun¬
dã scripta fidelũ & conra eorũ sensus
qui talia sibi accidisse confirmantinpu¬
denter uenireui debimur: sed responden¬
dũẽ nonideo putandũ eẽ mostuos
ista senire quia haecdicere uel indicare
uel p&ere uidenur in somnis : Nam &
uiuenes appareNt sepe uiuentib: dormieNT¬
b: dumse ipsinestiaNt apparere : & ab eis
haec qui somina uerint audiuNt dicentib:
quod eos in somnis uider iNT a genes aliquid
uello queNes: siergome potest aliquis
in somnis uidere sibialiquid quod factũ ẽ¬
indicanẽ uel &iã quod futurũ ẽ pnrenun¬
tiantẽ cũ dego prorsus ignorẽ. &omnino
noncurẽ non solũ quidille somniet sed
utrũ dormienTe euigil& anuigilane
dormiat. anuno eodẽq tẽpore uigilamis

Expanded text:
ruisse uiuentibus atque ubi eorum corpora ruisse uiuentibus atque ubi eorum corpora iacerent inhumata nescientibus locisque monstratis admonuisse, ut sibi sepultura quae defuerat praeberetur. haec si falsa esse responderimus, contra quorundam scripta fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inpudenter uenire uidebimur. sed respondendum est non ideo putandum esse mortuos ista sentire, quia haec dicere uel indicare uel petere uidentur in somnis. nam et uiuentes adparent saepe uiuentibus dormientibus, dum se ipsi nesciant adparere, et ab eis haec quae somniauerint audiunt dicentibus, quod eos in somnis uiderint agentes aliquid uel loquentes. si ergo me potest aliquis in somnis uidere sibi aliquid quod factum eindicantem uel etiam quod futurum est praenuntiantem, cum id ego prorsus ignorem et omnino non curem, non solum quid ille somniet, sed utrum dormiente me uigilet, an uigilante me dormiat, an uno eodemque tempore uigilemus
Abbreviated transcription (Latin):
quodinfernũ fluuium insepulti nequierir¬
prat trtons meare : ab sit hoc a fide xp̃iana:
aboquin pessime actũ ẽ cum tana mastr¬
rũ multi tudine quorũ nonpotueruNt
corpora sepelint: & fallaciter eis ueritas
dixit nolite timere eos qui corpus occidur̃
& postea nonhabent quid faciant si eis tanła
mala facere potuerunt quib: inpedi¬
reur ab loca &optata transire : sed quia¬
ab hoc sine ulla dubitatione falsissimũ ẽ
dec alquidobẽ fidelib negata eorũ cor¬
porib sepulturac nec aliquidsi exibeatur
infidelib: ꝓdest : quur ergo illiquis aulem
& eius filũ sepelerunł misericordiã fe¬
cissedicunur corda miseraniũ quando
cadolen & mostuorũ corporib alenis
quice illo affectuquone moumquã car¬
ne suã o diohab& nolunN fieri post mostũ
sua conporbsuis & quo dsibi exiberiuolit
uis aquedã quae huic disputationi non
negle gendã uideanur in ferre ques¬
tionẽ : ferunur quippe mostui non pulli
uel in somnis uel aliod quocũq: modo appa¬

Expanded text:
quod infernum fluuium insepulti non poterant transmeare? absit hoc a fide christiana: alioquin pessime actum est cum tanta martyrum multitudine, quorum non potuerunt corpora sepeliri, et fallaciter eis ueritas dixit: nolite timere eos, qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, si eis tanta mala facere potuerunt, quibus inpedirentur ad loca exoptata transire. sed quia hoc sine ulla dubitatione falsissimum est nec aliquid obest fidelibus negata eorum corporibus sepultura nec aliquid, si exhibeatur infidelibus, prodest, cur ergo illi, qui Saulem et eius filium sepelierunt, misericordiam fecisse dicunea dolent in mortuorum corporibus alienis, quae illo affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, nolunt fieri post mortem suam corporibus suis, et quod sibi exhiberi uolunt, uisa quaedam, quae huic disputationi non neglegendam uideantur inferre quaestionem. feruntur quippe mortui nonnulli uel in somnis uel alio quocumque modo adpa
Abbreviated transcription (Latin):
ena . Nonnecoe peritdites¬
cere uic inꝰ tuus. & incipere¬
e
quasi surgere & irepost.
te:imes nesequat᷑te.
times ne transeatte s Cer¬
tediligis ꝓximũ tãquã
teipsũ: Sed ñloquarde
inuidis: Auert& enĩds̃
hanc pestẽ ab animis om¬
niũ hominũ ne dũ xpĩ¬
anoꝵ uitiũ di aboli cũ quo
solus diabo ł reus ÷ & in ex¬
piabilit̃ reus : Ñ enĩdice¬
t᷑ diabolo ut dãnetur. ad¬
ulteriũ cõmisisti. furtũ
fecisti : uillã aliena ra¬
puisti : sed homini stanti
lapsus inuidisti: Inuiden¬
tiã diabolacdnuitiũ est:
Sed hab& matresuã: Suꝑ¬
bia uocat᷑ mat̃ inuidiae:
Suꝑbia inuidos facit:
Suffocamatrẽ: & ne¬
tib: loquor: illis loquor
quioptant beneamicis:
ut habeant tantũ quan¬
tũ habent & ipsi Optant
benecgentib ut habe¬
ant quantũ & ipsi . sed
noluntillis dare exeo
qđ habent: Indeteiac¬
tas homoxp̃ianȩ. quia
optas bene : meliorteẽ
mendicus: qui plurati¬
bi optat. & nihilhab&:

Expanded text:
ena? Nonne cum coeperit ditesena? Nonne cum coeperit ditescere vicinus tuus, et incipere quasi surgere, et ire post te, times ne sequatur te, times ne transeat te? Certe diligis proximum tanquam te ipsum. Sed non loquor de indivis. Avertat enim Deus hanc pestem ab animis omnium hominum, nedum Christianorum; vitium diabolicum, quo solus diabolus reus est, et inexpiabiliter reus. Non enim dicitur diabolo ut damnetur, Adulterium commisisti, furtum fecisti, villam alienam rapuisti: sed, Homini stanti lapsus invidisti. Invidentia diabolicum vitium est: sed habet matrem suam. Superbia vocatur mater invidentiae. Superbia invidos facit. Suffoca matrem, et non etibus loquor. Illis loquor qui optant bene amicis, ut habeant tantum quantum habent et ipsi. Optant bene egentibus, ut habeant quantum et ipsi: sed nolunt illis dare ex eo quod habent. Inde te jactas, homo christiane, quia optas bene? Melior te est mendicus, qui plura tibi optat, et nihil habet.
Abbreviated transcription (Latin):
&unde sit primũ uocata
ꝑecuniaꝰ. i deopecunia:
qr antiquitotũ qđ habe¬
bant in pecorib: habebant:
A pecore pecunia uocat᷑:
Legimꝰ antiquos patres
Ergopecuniã diligis. õ
homo : unde putastefi¬
eribeatũ: Pecunia ẽ:
& multũ eãdiligis:
Volebas diligere ꝓxi¬
mũ tãquã teipsum: di¬
uidecũ illo pecuniã tuã:
Quid ẽ discutiebã In¬
uentꝰ es: apparuistitibi:
Vidistite: consideras¬
tite : ñ esparatꝰ diuide¬
re cũ ꝓxima pecuniã
tuã: Sed quid mihi
respondet benigna aua¬
ritia . quid mihi respon¬
det . Si diuis ero cũ illo:
mina erit : & mihi & illi
minuit᷑Qđ amo: Nec
totũ habebitille: necto¬
tũ habebo ego: Sedqr di¬
ligo eũ tãquã meipsum.
opto illi ut tantũ habeat:
ut nec ineum minuatur
& ipsemihi coequetur:¬
opto . Inde nihilꝑdes:
atq utinã hoc uerũ dicas:
łoptes: Timeo enĩ: ne
inuideas. Quomodo enĩ
sotialis erit felicitas tua:
quã torqu& felicitas ali¬

Expanded text:
Et unde est primum vocata Et unde est primum vocata pecunia. Ideo pecunia, quia antiqui totum quod habebant, in pecoribus habebant. A pecore pecunia vocatur. Legimus antiquos patres Ergo pecuniam diligis, o homo: unde putas te fieri beatum, pecunia est, et multum eam diligis. Volebas diligere proximum tanquam te ipsum, divide cum illo pecuniam tuam. Quid esses discutiebam: inventus es; apparuisti tibi, vidisti te, considerasti te. Non es paratus dividere cum proximo pecuniam tuam. Sed quid mihi respondet benigna avaritia? Quid mihi respondet? Si divisero cum illo, minus erit et mihi et illi: minuetur quod amo, nec totum habebit ille, nec totum habebo ego. Sed quia diligo eum tanquam me ipsum, opto illi ut tantum habeat; ut nec meum minuatur, et ipse mihi coaequeturOptas unde nihil perdas: atque utinam hoc verum dicas, vel optes. Timeo enim ne invideas. Quomodo enim socialis erit felicitas tua, quam torquet felicitas ali
Abbreviated transcription (Latin):
Videte quomod oplus bre¬
uiatũ ẽ: & ad huc pigri
sumꝰ: eccequȩ duoerant : u¬
nũ factũ est: prorsus ꝓxi¬
mũdilige : & sufficit : Sed
dilige quomodo teipsũ dili¬
gis: ñ quo modote ipsũ o¬
disti. Dilige ꝓximũ tam
quã teipsũ: sed prius ẽ ut
diligaste ipsũ. Quȩrereha¬
bes quomodo diligas teipsũ.
& audirehabes: diliges
dnm̃ dm̃tuũ extoto cordetu¬
o. & extota animatua: et
extotamente tua: homo
enĩ quomodo a seficriñ po¬
tuit: sic nec beatꝰ ficria se
potest. Aliares eũ fecit
hominẽ : qđ non ẽ ipse homꝰ:
Alia res eũ factura ẽbe¬
atũ: qđ non ẽ ipsehomo
Deniq: errans. uidet&ip¬
& amataliud undesit
beatus. Vn de fieripu¬
tatbeatũ: hocamat.
quid putamꝰ amat. un¬
deputat se fieribeatũ
pecuniã: aurũ. argen¬
tũ. possessiones: Breuit̃
dico pecuniã : Totũ enĩ
quicquid homines possi¬
domini st̃: pecunia uo¬
cat᷑: Seruussit. uas a¬
ger. arbor. pecus: quic¬
quidhorũ ÷ pecunia dicit

Expanded text:
Videte quomodo plus breviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti. Dilige proximum tuum tanquam te ipsum: sed prius est ut diligas te ipsum. 6. Quaerere habes quomodo diligas te ipsum; et audire habes, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua. Homo enim quomodo a se fieri non potuit, sic nec beatus fieri a se potest. Alia res eum fecit hominem, quod non est ipse homo: alia res eum factura est beatum, quod non est ipse homo. Denique errans videt ipet amat aliud unde sit beatus. Unde se fieri putat beatum, hoc amat. Quid, putamus, amat, unde putat se fieri beatum? Pecuniam, aurum, argentum, possessiones: breviter dico, pecuniam. Totum enim quidquid homines possidomini sunt, pecunia vocatur. Servus sit, vas, ager, arbor, pecus; quidquid horum est, pecunia dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsũ. illuc illũ tra¬
has ad qđ & tuamas
humanꝰ homo: immo
beluin: amando ta¬
fec pastũ quȩrentes de
terra. Te in duospedes
erexit det̾ra: tuã fati¬
em sursũ attendereuo¬
luit : p̃discordetcortu¬
um a fatietua: Ñ habe¬
asfatiem sursũ : & cor
deorsũ. Immouerũ au¬
di. & uerũ facsursũ
cor: nementiaris in
domodisciplinȩ: quan
eniaudis. respondes sed
situerũ qđ respondes.
Sicte dilige: Et diliges
mente tua : q ergo duo
p̃cepta sunt : Siunũ dice¬
r& ñ sufficer& : sufficit
& unũ : si intelligatur.
Nã aliquando sic loqͥt᷑
scriptura: sic̃ paulus a¬
płs: Non adulterab. ñ
homicidiũ faties. ñ c̃¬
cupisces. & siqđ est ali

Expanded text:
te psum, illuc illum trate psum, illuc illum trahas ad quod et tu te amas. Humanus homo, imo belluinus, amando tafecit, pastum quaerentes de terra: te in duos pedes erexit de terra. Tuam faciem sursum attendere voluit. Non discordet cor tuum a facie tua. Non habeas faciem sursum, et cor deorsum: imo verum audi et verum fac, Sursum cor; ne mentiaris in domo disciplinae. Quando enim audis, responde: sed sit verum quod respondes. Sic te dilige, et diliges mente tua? Quia ergo duo praecepta sunt, si unum diceret, non sufficeret? Sufficit et unum, si intelligatur. Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est
Abbreviated transcription (Latin):
tepalpantẽ. sed a ꝑteti¬
bidicentẽ: Odisce: quan¬
tomagis dicis ꝙr amaste.
o diste : qui a utẽ diligit
iniqͥ tatẽ odit animã suã:
Quid dicã de carne. quȩ
pars uilior ÷ hominis.
Si animã odit: carnem
quomodo diligit: Deni¬
q: qͥ amant iniquitatẽ
& odert̃ animã suã : om¬
nẽ t᷑pitudinẽ exercent
de carnesua. Iã ergo qui
diligis iniqͥtatẽ. quomo¬
dotibi uolebas cõmitti
ꝓximũ ut diligeres eũ
tam quãte: homo qui
ꝑ diste : Sienĩ tuipse
sic tediligis ut ꝑdaste.
sicꝓfecto ꝑditurus es
& eũ quẽ diligissicutte.
Nolo ergo quẽ quã dili¬
gas: ł solus pereas: aut
corrige dilectionẽ : Aut
turus mihieris: diligo
ꝓximũ tãquã meipsũ:
Audio plane : audio:
Inebriariuis cũ illo: quẽ
diligis tãquã teipsũ.
Bene nob̵ fatiamꝰ hodie :
quantũ possumꝰ bibamꝰ:
Videq sictȩdiligis: & il¬
lũ ad tetrahiͦs. & ad qđ
amas uoces: Necesse
ẽ . ut quẽ diligis tãquã

Expanded text:
te palpantem, sed aperte tite palpantem, sed aperte tibi dicentem, Odis te. Quanto magis dicis quia amas te, odis te: Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam. Quid dicam de carne, quae pars vilior est hominis? Si animam odit, carnem quomodo diligit? Denique qui amant iniquitatem, et oderunt animam suam, omnem turpitudinem exercent de carne sua. Jam ergo, qui diligis iniquitatem, quomodo tibi volebas committi proximum, ut diligeres eum tanquam te? Homo, quid perdis te? Si enim tu ipse sic te diligis ut perdas te; sic profecto perditurus es et eum quem diligis sicut te. Nolo ergo quemquam diligas: vel solus peri. Aut corrige dilectionem, aut turus mihi es: Diligo proximum tanquam me ipsum. Audio plane, audio. Inebriari vis cum illo, quem diligis tanquam te ipsum. Bene nobis faciamus hodie, quantum possumus bibamus. Vide quia sic te diligis, et illum ad te trahis, et ad quod amas vocas. Necesse est ut quem diligis tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Videtequantos ꝓximos
habeat unꝰ homo: Om̃s
homines inquos incurre¬
rit. quib: iungi potuerit :¬
ꝓximiei suNł. Quo modo
ergo discutienđ ẽ utrũ
diligatse. cui cõmitten¬
dis totꝓximi ut sic eos di¬
ligat tã quã se. Ñ ergo
iras cat unꝰ quisq sidis¬
cutio quomodo sediligat.
Certe ergo discutio: qr
discutio: ut ipsese intꝰ¬
roget: ipse sibi appareat :
ipses eñ lateat: ipse sibi¬
señ abscondat: ipsesi¬
bia nte oculossuos non
postdor sũponat: melo¬
quente fatiat hoc: me
nesciente fatiat hoc.
Quomodo tediligis quis¬
quis meaudis. immo
in hacdomodisciplinȩ:
Attende te : quomodo
tediligis: ꝓfecto enĩ si
te int̃rogẽ utrũ diligas
te : respondes qr dili¬
gis : quis enĩ seodit
hocdicturꝰ es Quis enĩ
seodit: ergo ñdiligis
iniquitatẽ : si te diligis
nã sidiligis iniquitatẽ:
ñego dico psalmũ au¬
di: quidiligit iniquita¬
tẽ. odit animã suã. Ergo
sidiligis iniquitatẽ: au¬
diueritatẽ : Veritatẽ nĩ

Expanded text:
quantos proximos habeat unus homo. Omnes homines in quos incurrerit, quibus jungi potuerit, proximi ejus sunt. Quomodo ergo discutiendus est utrum diligat se, cui committendi sunt tot proximi, ut sic eos diligat tanquam se? Non ergo irascatur unusquisque, si discutio quomodo se diligat. Certe ego discutio, ipsdiscutio, ut ipse se interroget, ipse sibi appareat, ipse se non lateat, ipse sibinon abscondat, ipse sibi se ante oculos suos, non post dorsum ponat. Me loquente faciat hoc, me nesciente faciat hoc. Quomodo te diligis? Quisquis me audis, imo in hac domo disciplinae, attende te, quomodo te diligis. Profecto enim si te interrogem utrum diligas te, respondes quia diligis. Quis enim se odit? Hoc dicturus es: Quis enim se odit? Ergo non diligis iniquitatem, si te diligis. Nam si diligis iniquitatem, non ego dico, Psalmum audi, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Ergo si diligis iniquitatem, audi veritatem; veritatem non
Abbreviated transcription (Latin):
& magni metalli. Sed
quis potest scrutarithes¬
aurũ istũ. & uti eo &
quando hancsimilitudi¬
ne dñs dedit ineuange¬
lio suo & dix̃: Similcẽ
regnũ cȩloꝵ thesauro
inuento inagro. Nequis
seminꝰ idoncũ dicer& ad
ꝑ scrutandũ thesaurũ. c̃¬
tinuo deđ aliã similitu¬

Expanded text:
et magni metalli. Sed et magni metalli. Sed quis potest scrutari thesaurum istum, et uti eo, et Quando hanc similitudinem Dominus dedit in Evangelio suo, et dixit, Simile est regnum coelorum thesauro invento in agro; ne quis se minus idoneum diceret ad perscrutandum thesaurum, continuo dedit aliam similitu
Abbreviated transcription (Latin):
seminat. quid sũ: uuix
cofinꝰ seminantis Ipse
in me ponere dignatur
qđ uobspargat noli¬
teergo attendere adui¬
litatẽ cofini: sed ad¬
caritatẽ seminis & po
testatẽ seminatoris.
Quid ÷ ergo beneuiuere
quid hic discitꝰ: Precep¬
tamulta s̃ in lege: quib
ta omnino p̃ceptas. innu¬
merabilia .⁊ p̃ceptorũ ip¬
soꝵ paginas. uix quisque
enumerat: quantoma¬
gis ipsa: quȩ uoluit tam̃
cusare. ł quia eis ñuacat
mohabeat indiciudicii
Voluit sic̃ scriptũ ẽ con¬
sũmare. & breuia reuerbũ
suꝑterrã. sic̃ de illo pro¬
pheta p̃dixerat: Verbũ e¬
nĩ consũmans & breuians
fati& dñs suꝑ terrã. hoc
ipsũ uerbũ consũmatũ &
breuiatũ: nec obscurũ
eẽ ds̃ uoluit: Ideobreue:
ne ñ uacar& legere : Ide¬
o aꝑtũ: nedicatꝰ mihi
non licuit intelligere
Thes aur ergo ẽ magnꝰdi¬
uinarũ scripturarũ : ha¬
bens insemirabilia p̃¬
cepta multa. tãquãmu¬
tas gemas. & p̃tios a mo¬
nilia. & uasa ingentia

Expanded text:
seminat, quid sum? Vix cophinus seminantis. Ipse in me ponere dignatur quod vobis spargat. Nolite ergo attendere ad vilitatem cophini, sed atatem seminis et ad potestatem seminatoris.Quid est ergo bene vivere, quod hic discitur? Praecepta multa sunt in Lege, quibusta omnino praecepta sunt, innumerabilia. Praeceptorum ipsorum paginas vix quisquam enumerat, quanto magis ipsa? Quae voluit tamen cusare, vel quia eis non vacat mo habeat in die judicii, voluit, sicut scriptum est, consummare et breviare verbum terram, sicut de illo propheta praedixerat: Verbum nim consummans et brevians faciet Dominus super terram . Hoc ipsum verbum consummatum et breviatum, nec obscurum esse Deus voluit. Ideo breve, ne non vacaret legere: ideo apertum, ne dicat, Mihi non licuit intelligere. Thesaurus ergo est magnus divinarum Scripturarum, habens in se mirabilia praecepta multa, tanquam multas gemmas, et pretiosa monilia, et vasa ingentia
Abbreviated transcription (Latin):
quã te ipsũ. Dilectio ꝓxi¬
mi : malũ ñ operat᷑. ple¬
nitudo autẽ legis: cari¬
tas. quid ÷ caritas: di¬
lectio Nihil uide t᷑ di¬
xisse de dilectione dĩ.
Sed solã ꝓximi dilectionẽ
dixit sufficere adimplen¬
dã legẽ: quicquid ÷ ali¬
ud mandati. In hoc ser¬
mone recapitulat᷑ : in
hoc sermone impletur:
Inquodi liges ꝓximũtu¬
ũ tam quã teipsũ s ecce
unũ ẽ: Certe duo sunt.¬

Expanded text:
te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei, sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce unum est. Certe duo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ indomodisciplinȩ: di¬
ligere dm̃ diligere ꝓxi¬
ꝓximũ tãquãte: Ni enĩ
inuenis parem dõ ut
possittibi dicidilige dm̃
sic̃ diligis illũ: Deꝓxi¬
mo inuenta ẽ tibi regu¬
la : quia inuentꝰ ẽ pxi¬
motuo par Tuipsequȩ¬
ris quomodo diligasꝓxi¬
mũ: ad tendete ipsu: &
quomodote diligis. sic
dilige ꝓximũ: Ñ ẽ ubi
erres Voloi a ergo &
ibi cõmittere tib ꝓxinũ
tuũ: ut diligas eũ tam¬
quã teipsũ: uolo : sed ad¬
huctimeo: uolotibidi¬
cere dilige ꝓximũtu¬
ũ sic̃ diligis te ipsũ. &ti¬
meo i Adhuc enĩ discu¬
tere uolo quo modo dibi¬
gaste ipsũ ffioliergo ta¬
egrȩ ferre : ñ estũipsa
facile dimittenđ : cui
espximꝰ cõmittenđ:
N transitoriȩ tecũ
agendũ ẽ: Tuun homo
es : ꝓximitui multis. Ñ
enĩ primo ficdebes intel¬
ligere ꝓximũ ł fratrẽ
ł cognatũ. ł affinem:
Proximꝰ ẽ omnihomini
omĩs homo. Proximi sibi
dicuntur. pat̃ & filius :
focer & gener: ptihiltã ꝓ¬

Expanded text:
 in domo disciplinae: Diligere Deum, diligere proxiproximum tanquam te. Non enim invenis parem Deo, ut possit tibi dici, Dilige Deum sicut diligis illum. De proximo inventa est tibi regula, quia inventus es proximo tuo par tu ipse. Quaeris quomodo diligas proximum? Attende te ipsum; et quomodo te diligis, sic dilige proximum. Non est ubi erres. Volo jam ergo et tibi committere proximum tuum, ut diligas eum tanquam te ipsum: volo, sed adhuc timeo. Volo tibi dicere, Dilige proximum tuum sicut diligis te ipsum; et timeo: adhuc enim discutere volo quomodo diligas te ipsum. Noli ergo aegre ferre. Non es tu ipse facile dimittendus, cui est proximus committendus: non transitorie tecum agendum est. Tu unus homo es, proximi tui multi sunt. Non enim primo sic debes intelligere proximum, vel fratrem, vel cognatum, vel affinem. Proximus enim est omni homini omnis homo. Proximi sibi dicuntur pater et filius, socer et gener. Nihil tam p
Abbreviated transcription (Latin):
ri quaerentibonas mar¬
garitas. Qui inuenitu¬
nã p̃tiosã margaritã.
&uendiđ om̃a quȩ habebat
& emiteã : Vt sipigereris
ad pr scrutandũ thesau¬
rũ. ñsispiger unã mar¬
garitã sublingua ferre
& quo uis securꝰ ambula
Qđ ẽ ergo uerbũ consum¬
mans & breuians: Dili¬
ges dnm̃ dm̃tuũ extotocor¬
detuo. & extota anima
tua. & extotamentetu
a : & diliges ꝓximũtuũ¬

Expanded text:
enti bonas margaritas: qui invenit unam pretiosam margaritam; et vendidit omnia quae habebat, et emit illam : ut si piger eras ad perscrutandum thesaurum, non sis piger unam margaritam sub lingua ferre, et quo vis securus ambulare. Quod est ergo verbum consummans et brevians? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua . Et, Diliges proximum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest: & adhorã exit¬
& inaestu a rescit: qui ñ
s̃ agerspinos ubi sem̃ cũ
germina uerit & in au¬
ras surgere coeperit. spina
densitate suffocatur :
Sed quis terrabona. pa¬
rata sem̃ accipere & frũ¬
tũ reddere ł centenũ ł
sexagenũ ł tricenum

Expanded text:
non potest, et ad horam exit, etnon potest, et ad horam exit, et in aestu arescit; qui non sunt ager spinosus, ubi semen cum germinaverit et in auras surgere coeperit, spinarum densitate suffocatur: sed qui sunt terra bona parata semen accipere, et fructum reddere vel centenum, vel sexagenum, vel tricenum
Abbreviated transcription (Latin):
ocutus est ad nosser¬
mođi & de promptꝰ est
ad exhortationẽn ram̃:
dicente scriptura: Acci¬
pite disciplinã. indomo
disciplinȩ : Disciplina.
adiscendo dicta ẽ: Disci
Quidergo hic discit᷑. uel
a quo discunt: Discit᷑ bene
uiuere: ꝓpt̃ hoc discit᷑ be¬
neuiuere : ut ꝑueniat᷑ ad
go quid sit beneui uere de¬
inde quȩ sit merces boneui
gister : pauca loquentib
nob̾ sic̃ dñs donat. audire
dignemini: Om̃s indomo
disciplinȩ sumꝰ: sed multi
noluNT abere disciplinã :
& qđ est ꝑuersius : nec in
domo disciplinȩ uoluntha¬
beredisciplina: cũ ꝓpterȩ
debeant in domodiscipli¬
ne accipere disciplinã.
ut seruent illã & domib:
suis: Ipsi contra indisci¬
plinationẽ ñ solum indo¬
mib: suis habere uolunt:
sed ferre illã secũ & ad do¬
mũ disciplinȩ. Ideo apud
quos ñuacat uerbũ dĩ
qui cor auri c̃iungunt.
quͥi ñ s̃ uia ubi sem̃ qđ ce¬
ciderit ab auib colligit᷑
Qui ñs̃ petrosaloca ubi
sem̃ altã radicẽ habere

Expanded text:
Locutus est ad nos sermo Dei, et depromptus est ad exhortationem nostram, dicente Scriptura, Accipite disciplinam in domo disciplinae . Disciplina, a discendo dicta est: disciQuid ergo hic discitur, vel a quo discunt? Discitur bene vivere. Propter hoc discitur bene vivere, ut perveniatur ad go, quid sit bene vivere; deinde, quae sit merces bonae vgister, pauca loquentibus nobis, sicut donat Dominus, audire dignemini. Omnes in domo disciplinae sumus, sed multi nolunt habere disciplinam; et quod est perversius, nec in domo disciplinae volunt habere disciplinam. Cum propterea debeant in domo disciplinae accipere disciplinam, ut servent illam et in domibus suis; ipsi contra, indisciplinationem non solum in domibus suis habere volunt, sed ferre illam secum et ad domum disciplinae. Ideo apud quos non vacat verbum Dei, qui cor auri conjungunt; qui non sunt via, ubi semen cum ceciderit ab avibus colligitur; qui non sunt petrosa loca, ubi semen altam radicem habere
Abbreviated transcription (Latin):
mus: uel eã insuꝑ ac-¬
cusemꝰ dicentes. non
debere adulterã iudi¬
cari. &iã siꝓpt̃ causã
fornicationis repudia¬
ta a uiro alteri coniun¬
gat᷑ nemaritũ eius a
quo dimissa ẽ conpella¬
t̃ occidere dũ adulterũ
Inconubiũ cupit uiri
prioris morte conuerte

Expanded text:
mus uel eam insuper acmus uel eam insuper accusemus, dicentes non debere adulterium iudicari, etiamsi praeter causam fornicationis repudiata a uiro alteri coniugetur, ne maritum eius, a quo dimissa est, conpellatur occidere, dum adulterium in conubium cupit uiri prioris morte conuerte
Abbreviated transcription (Latin):
aggerares: dixisti: p
mihi uidet᷑ amantissi¬
nus eẽsensus: ubibenig¬
nitas & pictas exludit᷑:
Siergo quis piã nolens
credere eẽ adulterium.
quando amarito sinefor¬
nicationis criminerepu¬
diata. ab altero ducitur.
& hoc contrate inueniat
qr ista rationes uadet᷑ho¬
minib: homicidia ꝑpe¬
trare : & earũ maritos
quas comodo repudiatas
duxerint. ł insidiis quib:
potueri ł calumnus
appetere. ł aliquib ue¬
ris criminib accusare &
occidere. ut eis mortuis
possiNt eẽ coniugia quȩ ui-¬
uis fuerant adulteria :
nonne id ex aggerando
tibi dicturꝰ ẽ non mihi
uidet᷑ amantissime pa¬
ter hic diuinus eẽ sensus.
ubi nonsolũ benigni¬
tas & pietas excludit᷑.
sed &iã ingens malig¬
nitas & impietas exci¬
tatur : quando quidẽ
multo ẽ leuius & tole¬
rabilius. ut adulteras
mariti. quã ut maritos
adultera occidant.
Placet netibi ut ꝓpter
hancuanissimã inuidi¬
am dominicȩ defensi¬
onẽ sententiȩ differa¬

Expanded text:
aggerares. dixisti: \'non aggerares. dixisti: \'non mihi uidetur, amantissinus esse sensus, ubi benignitas et pietas excluditur\'. si ergo quispiam nolens credere esse adulterium. quando a marito sine fornicationis crimine repudiata ab altero ducitur, et hoc contra te inueniat, quia ista ratione suadetur hominibus homicidia perpetrare et earum maritos, quas eo modo repudiatas duxerint, uel insidiis, quibus potuerint, uel calumniis adpetere uel aliquibus ueris criminibus accusare et occidere, ut eis mortuis possint esse coniugia, quae uiuis fuerant adulteria, nonne id exaggerando tibi dicturus est: non mihi uidetur, amantissime pater, hic diuinus esse sensus, ubi non solum benignitas et pietas excluditur, sed etiam ingens malignitas et inpietas excitatur?\' quandoquidem multo est leuius et tolerabilius, ut adulteras mariti, quam ut maritos adulteri occidant. placetne tibi, ut propter hanc uanissimam inuidiam dominicae defensionem sententiae desera
Abbreviated transcription (Latin):
nicatione dimissã.
quidergo : cũ uiderit
senec ad baptismũ ad¬
mitti sicathicuminus
fiec utilit̃ a gerepȩniten¬
tiã
sibaptiratus. hoc fecit.
non corrigendo & re¬
linquendo qđ fecit: Si
eũ uoluerit & potuerit
occidere cuiꝰ duxerit u¬
xorẽ & hoc scelus ł bap¬
tis matediluat᷑ . ł peni¬
tendo soluat᷑: Atq:i
ta &iã illud adulteri¬
um ñ ꝑmaneat euacu¬
atamuliere alegeui¬
ripost mortẽ uiri. sed
& trans acco qđ factũ ẽ
ꝑ paenitentiã satisfi
at. Pgenerationedele¬
at᷑: Nũquid ꝓpterea
quã conpulerit fieriho¬
micidiũ. cũ sine crimine
fornicationis repudiatã
ducere diciteẽ adulteri¬
ũ  hic enĩsiparũ quid
loquamꝰ ad tendimꝰ mal¬
taͦ grauiora diciposse
quã ipsedixisti: Nãtu
dũ nonuis eẽ adulteria
si aliȩducant᷑ dimissis ad¬
ulteris: hoc inuenisti.
qm̃sihȩc adulteria dixe¬
rimꝰ. cogentꝰ maritioc¬
cidere adulteras. quarũ
uita in pediunt᷑ alteras
ducere. Atq: ut hoc ex¬

Expanded text:
nicatione dimissam. nicatione dimissam. Quid ergo, cum viderit se nec ad Baptismum admitti, si catechumenus, nec utiliter agere poenitentiam, si baptizatus hoc fecit, non corrigendo et relinquendo quod fecit, si eum voluerit et potuerit occidere cujus duxit uxorem, ut hoc scelus vel Baptismate diluatur, vel poenitendo solvatur, atque ita etiam illud adulterium non permaneat, evacuata muliere a lege viri post mortem viri, sed de transacto quod factum est,  paenitentiam satis fiat uel regeneratione deleatur: numquid propterea quam conpulerit fieri homicidium, cum sine crimine fornicationis repudiatam ducere dicit esse adulterium? Hic enim, si parum quid loquamur adtendimus, multo grauiora dici possunt quam ipse dixisti. nam tu dum non uis esse adulteria, si aliae ducantur dimissis adulteris, hoc inuenisti: quoniam si haec adulteria dixerimus. cogentur mariti occidere adulteras, quarum uita inpediuntur alteras ducere\'. atque, ut hoc ex