comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiñ suatur. quantũ tt̃ iniquitati seruiebatur.
sug̾etur. Inuenunt᷑ cñ forsitam aliqui. qui sicut
iusticie pec̾c̃i uoluptatem p̃posuer̃t. Ita p̃ponant
iusticie p̃paationem. delectationem. uolaptatibꝰ
carn ꝓ isticia tm̃ penas mordemq pati formidẽt
huma̾num ẽ hoc parum ẽ ut ꝯtempnas qͥeeruid
te delectabat. ꝯtempne ⁊ quicquid ce t̾ebat. car¬
ccrescormenta. ⁊̃ mortem. In utroq gͣdu amato¬

Expanded text:
iatur, quantum tunc iniquitati serviebatur. fugiatur. Inveniuntur tamen forsitan aliqui qui, sicut justitiae peccati voluptatem praeposuerunt, ita praeponant justitiae delectationem voluptatibus carnis, pro justitia tamen poenas mortemque pati formident. Humanum est hoc. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat, contemne etiam quidquid terrebat, carceres, tormenta, etiam mortem. In utroque gradu, amato
Abbreviated transcription (Latin):
tis debetis insticie. qͣm
pec̃co. s parco nfirmita¬
tati. nr̃e. non exigens:
plus boni. a nobis quam fecistis mali. Sequitua.¬
Sicut᷑ eram. ⁊ c̃. hic ostendit humanum pudorẽ
incutiens ilt. dum dic̃. ut hoc sattim. dependãt iꝰti¬

Expanded text:
tis debetis justitiae quam peccato; sed parco infirmitatrae non exigens plus boni a vobis, quam fecistis mali. Sicut enim, etc. Hic ostendit illud humanum, pudorem incutiens illis dum dicit, ut hoc saltem dependant justi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. lex.⁊ ꝓphetie. sunt credita sł. ut amitis:
ꝑ que intelligerẽtur. de futura redemptõe.
maxime laudis eoꝵ ẽ. Ut legem ꝑ qͣm addice¬
rent rectum. a ꝑuerso distinguere. digni in¬
dicarentur accipere. ⁊ iõ plus ẽ iudeis ẜ statũ
priorem: quam gentib. S diees. nõ io plus
factum ẽ eis ꝙ non crediderunt eloquiis
Ut xpissum ꝓmissum redemptorem accipe¬
det dicens. Sequit or.¬

Expanded text:
 et prophetae sunt credita illis, ut amicis, per quae intelligerent de futura redemptione, maxime laudis eorum est, ut legem per quam addiscerent rectum a perverso distinguere, digni judicarentur accipere: et ideo plus est Judaeis secundum priorem statum quam gentibus. Sed dices: Non ideo plus factum est eis, quia non crediderunt eloquiis, ut Christum promissum redemptorem recipedet dicens: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cant uidentez qr que¬
banc factis. andex pas¬
tor occidit oues cͣmt᷑
Man enim pastores ñ
ꝑcunt omibus. qui ñ¬
rm̃ mͦ languentes ⁊
eitantes ũ curant. s¬

Expanded text:
cant, videntes quibat factis. Aliter paor occidit oves quantum mali enim pastores non parcunt ovibus, qui nmodo languentes et errantes non curant, s
Abbreviated transcription (Latin):
si hñt iuros infideles
cimorem dei obscqui
debent. ⁊ congandere
ut ħ indentes ñ blas¬
phement nomen d̾a.¬

Expanded text:
si habent viros infideles timorem Dei obsequi debent, et congaudere, ut hoc videntes non blasphement nomen D
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pudica dilectione.
ris debicum potius
reddant qmͣ exigant
⁊ fi suos diligant.
non modo camnali. s
ĩ sp̃uali. amore. doce¬
ant eciam eas ẽẽ prit¬
denceꝰ mentis intelli¬
gentia. cas corporis
cantinentia. so. in ci¬
bo ⁊ potu. do. sue. cu

Expanded text:
etiam pudica dilectione, ris debitum potius reddant quam exigant, et filios suos diligant non modo carnali, sed etiam spirituali amore. Doceant etiam eas esse prudentes mentis intelligentia, castas corporis continentia, sobrias in cibo et potu, domus suae cu
Abbreviated transcription (Latin):
tinum uitõrum .i. ꝙ i igne non uror. ĩ
gis fide dico. filii dei. cuins fides ualere pat̾
fides ht̃ efficatiam ⁊ ꝑ dilectõem trad idt
pro me. non alud sacrifitium. s sen iꝑ.
tradidit uc hic dr̃. ⁊ pr̃ eum tradidit non
omnib nob̾ tradid̾ illum. Si pr̃ tradid̾
illun ⁊ filius tradidut se ip̃m iidas quid
dito a uida una res facta Qr uid ergo disc̃¬
uit ꝑfem tradentem filuim ⁊ filium cradẽ¬
temi se. ⁊ uidam tradentem magr̃m. qr ħ
fecit pr̃ ⁊ filius. in caritate. Iudas ã fecit
i ꝓdicõne. Tidens qr ĩniquid fatiat

Expanded text:
tiorum, id est quod in igne non uror, in gis. Fide dico, Filii Dei, cujus fides valere potesfides habet efficaciam, et per dilectionem tradidit pro me, non aliud sacrificium, sed semetipsum, tradidit ut hic dicitur, et per eum tradidit ut omnibus tradidit illum . Si Pater tradidit Filium, et Filius tradidit seipsum, Judas quid ditio a Juda, una res facta est. Quid ergo discrevit Patrem tradentem Filium, et Filium tradentem se, et Judam tradentem Magistrum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; Judas autem fecit in proditione. Videtis quia non quid faciat
Abbreviated transcription (Latin):
niotus deuderioꝵ maloꝵ nõ ip̃e oꝑabat᷑. quib nõ
consentiebat. ad ꝑpetranda pecc̃a. ¶ Multũ uͦ falli¬
tur homo. qui consentiens ꝯcupiscentie carnis su¬
e. ⁊ quod slla desiderat decertiens fac̾e.⁊ statuens
qr malum ẽẽ noutt. ⁊ ip̃e facit qd̾ facere statuit

Expanded text:
orum desideriorum non ipse operabatur, quibus non consentiebat ad perpetranda peccata. Multum vero fallitur homo, qui consentiens concupiscentiae carnis suae, et quod illa desiderat decernens facere, et statuens quia malum esse novit, et ipse facit quia facere statuit
Abbreviated transcription (Latin):
quod apostolus uellec et castus. ⁊ essec adulter ł mi¬
sericors. ⁊ ẽet crudeł. ⁊ alia huiꝰmodi. S aucdiens
legem dicentem. nõ concupisces. intiũ annou̾.
⁊ odit. bellum habuit ꝙ nolebat. non ꝯcupisc̾e
⁊ concupiscebat. io dicit ꝙ nolo facio .i. ꝯcupisto
t̾ ꝓponit. ne de hoc desperes uite. dstituit tͥ añ
oculos. pugnam suom. ne tim̾es tuã. si enim ħ
nõ dixiss apł. cum uid̾es ocupiscentiã. mou̾i. in
mebris tiuis. desperares. ⁊ dr̃es. Si ad dm̃ ꝑtinerẽ.

Expanded text:
Apostolus vellet esse castus, et esset adulter, vel misericors et esset crudelis, et alia hujusmodi; sed audiens legem dicentem, non concupiscas, vitium agnovit, et odit; bellum habuit, quia volebat non concupiscere, et concupiscebat. Ideo dicit, quod nolo facio, id est concutibi proponit, ne de hoc desperes vitae. Constituit tibi ante oculos pugnam suam, ne timeres tuam. Si enim hoc non dixisset Apostolus, cum videres concupiscentiam moveri in membris tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
dus. quidam esst̾s. uel languor. qͥ ꝯmouet
illicitum desi derium .i. carnalem deupiscẽ¬
tiam. ꝙͣ legem pecci nocat. ĩ hoc carnaler
sua. captium ã me clacit. ñ ex mende. s ex car¬
ne. ñ ex toto. S ex parte. qr mens repugnat
⁊ condelectatur legid̾i. sic de ip̃o apło ꝯueni¬
ent̃ accipit᷑. qui dicit se captiuum duci ex enr¬
ne. mens em̃ non consentit pecdo. titillanti
suggerenti. blandienti. quia hãt int̾iꝰ delec
ꝯsentit. ⁊ ẽ in me quiddam mortuũ ⁊ qͥddam
niuũ. Uel lex peccati. accipi pt̃. osensus.⁊ oꝑa¬
tio pec̾ci. Lex uero carnis. nel menbroꝵ. pͥmꝰ
motuis dcupiscentie. ⁊ ẽ .iii. al. le. Scił. ocu¬

Expanded text:
dus quidam affectus, vel languor qui commovet illicitum desiderium, id est carnalem concupiscentiam, quam legem peccati vocat, quae hoc carnale sua. Captivum autem me ducit non ex mente, sed ex carne; non ex toto, sed ex parte, quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de ipso Apostolo convenienter accipitur, qui dicit se captivum duci ex carne. Mens enim non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti, quia habet interius aliconsentit; et est in me, quiddam mortuum, et quiddam vivum. Vel lex peccati accipitur consensus et operatio peccati. Lex vero carnis vel membrorum, primus motus concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Scio.4. qͣi bñ dixi. pecc̃m. in me habitare. scio. e
caro erit. s iam uiciata. nel uiciosa ñ erit. hoc
enim ẽ concupiscentie uttiũ. ꝙ mens quid. ñ ex
se ẽ. s ex carne contraxit. slatura quippe humana¬
nõ oꝑe dei. non oꝑedi. cum iutõ primitꝰ ẽ ĩstituta
S ex uoluntatis arbitrio. priorum hominum
non ait facere. S ꝑfic̾e. qr nõ nicb fatit. rebellat
enin concupiscentia.⁊ nõ dsentit. delectat u
xor aliena.⁊ ñ annuit. ment̾e aũcit. ĩ secretari¬
um mentis intt. indecforis serpentem ꝯcupiscẽ¬
tiam. ⁊ intus mundat oscientiam. gͦ ãgit boñ¬

Expanded text:
si dicat: Bene dixi peccatum in me habitare, scio enicaro erit; sed jam vitiata vel vitiosa non erit. Hic enim est concupiscentiae vitium, quod mens quoque sed enon opere Dei cum vitio primitus est instituta, sed voluntatis arbitrio priorum hominum Non ait facere, sed perficere, quia non nihil facit; rebellat enim concupiscentiae, et non consentit. Delectat enim uxor aliena, et non annuit; mentem avertit, in secretarium mentis intrat, videt foris strepentem concupiscentiam et intus mundat conscientiam mali.
Abbreviated transcription (Latin):
gem laudat uoluntas mea. q̃ non ꝯlentit ocu¬
piscentie carms. ꝙ lex ꝓhibec c̃ dicis. ũ ꝯcupisce̾
bet. cui in hoc osentio. qr ocupiscentie resisto. a¬
uerco mentem. nego arma. teneo menbra. ⁊ tñ
fit in meꝙ nolo. qd̾ nõ uult. ⁊ lex. Nologͥ idẽ
cum lege. quia ꝙ nõ uult nolo.⁊ tñ facio. S nõ
consentio. ĩ mo legi.⁊ testis sum qm̃ bona ẽ. qr
idem uolo qdͥ lex. Dicit enim lex. ñ ꝯcupistes. ⁊ ego
motu. q̃ ẽ ueniale pecc̃m. si gͦ lex dicit᷑ illam
nolle .i. ꝓhibere. tunc ꝓhib ueniale pecc̃m ⁊
nibet aliquid qd̾ oĩo fiꝰ no pot̾. Pret̾ca ꝯtrariũ
uidet᷑ ei. ꝙ alibi legit᷑ uͥ dicit᷑ ꝓ hibi ꝗqd p̾tutis¬
nr̃e ẽ. Illd̾ uͦ ꝑmiti qd̾ uitare nõ possumꝰ. super
illum locũ Inascimini. ⁊ nolite pectare:. ad quod
Auter ꝯcupiscentiam delectationis. ⁊ ꝯsensus. il¬
lami qͥꝑpe nõ uult .i. reꝓbat detestat᷑. pecc̃m ẽẽ
ostendit. Hãc uͦ nõ mͦ ostend̾ cẽ peccatum. Uĩn¬

Expanded text:
untas mea, quae non consentit concupiscentiae carnis, quod lex prohibet quae dicit, non concupisces, bet, cui in hoc consentio; et quia concupiscentiae resisto, averto mentem, nego arma, teneo membra. Et tamen fit in me quod nolo, quod non vult et lex. Volo idem cum lege, quia quod non vult nolo, et tamen facio, sed ei non consentio, imo legi et testis sum quia bona est, quoniam idem volo quod lex. Dicit enim lex, non concupisces, et ego motu quae est veniale peccatum. Si ergo lex dicitur illam nolle, id est prohibere, tunc prohibet veniale peccatum, et jubet aliquid quod omnino fieri non potest. Praeterea contrarium videtur ei, quod alibinostrae est. Illud vero permitti quod vitare non possumus super illum locum: Irascimini, et nolite peccare . Ad quod aliter concupiscentiam delectationis et consensus. Illam quippe non vult, id est reprobat, detestatur, peccatum esse ostendit. Hanc vero non modo ostendit esse punctum
Abbreviated transcription (Latin):
carnał. ꝙr carnis dcupiscentias sentit. s non
totus carnał. quia concupiscentiis ñ ꝯseutit
ex parte gͥ mortali carnał ẽ. ex spũał parte
spirituali. ex parte meliore sp̃uał. ex parte ĩ¬
feriore ẽ carnalis. ⁊ quia hoc ex pecco primmi ho¬
minis accessit. subdit. ego. dico. uemindat᷑.
sub pec̃co .i. p̾cio male noluntatis ade sb̾iec¬
t̾as pecc̃o .i. concupiscentie: hoc enim pecͣti

Expanded text:
carnalis, quia carnis concupiscentias sentit. Sed non totus carnalis, quia concupiscentiis non consentit. Ex parte igitur mortali carnalis est, ex parte spirituali spiritualis. Ex parte meliori, spiritualis, ex parte inferiori carnalis est. Et quia hoc ex peccato primi hominis accessit, subdit: Ego, dico, venumdatus sub peccato, id est pretio malae voluptatis Adae, subjectus peccato, id est concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
S canendum ẽ ne reguet. alit̾ ⁊ potest legi ab
hoc apłi sermone. describi hominẽ sb̾ lege. ut
añ dcm̃ ẽ. secl ut ate. nõ ẽ nisi homo gr̃e. qui hic
loquit᷑ qui. ꝯdelectat᷑ aegi d̾i. ⁊ osentit. ⁊ qui ũ
oꝑatur⁊ malum. nec untt. ⁊ qui ignorat .i. non

Expanded text:
sed cavendum est ne regnet. Aliter etiam potest legi ab hoc Apostoli sermone describi hominem sub lege, ut ante dictum est, sed ut ait non est nisi homo gratiae qui hic loquitur, qui condelectatur legi Dei, et consentit: qui non operatur malum, nec vult, et qui i
Abbreviated transcription (Latin):
in .m. Ecce ꝑͥtim restat infirmitas. sex q̃ in
menbris. ẽ repugnans menti: intĩ carmsẽ
qd̃ ex pena peccati ⁊ ex traduce mortis ꝓue¬
nit. S lex ista q̃ ẽ in menbris remissa ẽ. regr¬
neratione spiritali. ⁊ manet ĩ carne mortali.
remissa ẽ qr reatus sõlutus ẽ. sacramento. qͦ:
renascintur fideles. manet ã qr oꝑat᷑ desid̾ia.¬

Expanded text:
is. Ecce partim restat infirmitas. Lex quae in membris est repugnans menti, vitium carnis est quod ex poena peccati, et ex traduce mortis provenit, sed lex ista quae est in meneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
que toca comburebantim ⁊ ꝓ pecc̃o. fiebant
qdam eniuũ ꝓto pecc̃o fiebaũt. Illa inqmͣ
consinuatõ ounium hostiar ceꝑunt illa d̾iꝰ¬
plicere. añ mnqmi ea destiux̃. s illis subdi¬
In figͣis iłł m̃icas p̃mintiabatircelebrabat.
figuras fid ure rei mula scientes. s plures
ignorances q̃ cessare debes. aut. re eꝑ hibita.
plicere tͥ ⁊ corpus ida¬
unc dixi ec

Expanded text:
quae tota comburebantur, et pro peccato fiebant. Quaedam enim non pro peccato fiebant. Illa, inquam, consummatio omnium hostiarum, coeperunt illa displicere. Ante nunquam ea destruxit, sed illis subdiIn figuris illis veritas praenuntiabatur. Celebrant figuras, figurae rem multi scientes, sed plures ignorantes quae cessare debent re exhibita. plicere, et corpus idum. Dixi: Ec
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio dei. in his ex suscitatur. memoria
bonorum pr̃m. quorum p̃rogatuia płima
a dõ bñficia ꝑceꝑunt. elcĩ ergo st̃. dilecti
sb patres. quib hec promisa sunt. ¶Ecce
ostensumest in his uerbis p̃dc̃is. quare pars
de eifcem loquatur. dicendo. ĩnici ⁊ di¬
lecti: quia una gens erat ommiũ illorũ
alii tñ sunt inimici di. ⁊ alii Rm̃i ⁊ dilc̃i.
ine peni¬
tentia esu

Expanded text:
dilectio Dei in his exuscitatur memoria bonorum patrum, quorum praerogativa plurima a Deo beneficia perceperunt. Electi ergo sunt dilecti propter patres, quibus haec promissa sunt. Ecce ostensum est in his verbis praedictis, quare pars de eisdem loquatur, dicendo, inimici et dilecti, quia una gens erat omnium illorum; alii tamen sunt inimici Dei, alii charissimi et dilecti. Sine poenitentia e
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m occiderunt. euangelio sũ dubitatione
ꝓfscit. ⁊ hoc ostendit. ex dei dispõe. uenisse.
qui bene uti nouit.⁊̃ malis nõ qd̃ eis ꝓsint.
S quia ip̃o illis bene utente ꝓsunt electis. Est
g̾. in malorimi potestate pecrare. ut ã peccã¬
Dohoc uł hoc illa inalicia faciant. nõ ẽ in
eorum potestate. s dei ꝑmittentis ex se gͦ
possunt inmicari. qd̾ ꝓficit eułigłio. de
utente mał adbonum: ut c̃ faciant cõtͣ
uoluntatem .i. p̃ceptum dĩ. impleat᷑ tñ¬

Expanded text:
Christum occiderunt, Evangelio sine dubitatione profecit. Et hoc ostendit ex Dei dispositione venisse, qui bene uti novit, etiam malis non quod eis prosint, sed ipso illis bene utente, prosunt electis. Est ergo in malorum potestate peccare, ut autem peccando hoc, vel hoc, illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei permittentis. Ex se ergo possent inimicari, quod proficit Evangelio Deo utente malis ad bonum, ut cum faciant contra voluntatem, id est praeceptum Dei, impleatur t
Abbreviated transcription (Latin):
umͤ .i. si malum eoꝵ ũtit d̾s in bonum: ĩ. ĩ di¬
uitias mundi. muldomag̾ bonum eoꝵ .s. cũ ĩ
na.⁊ exemplo. in quo osbenlit. nec inutilem¬
nec irrecuꝑabilem casum uid̾oꝵ. ⁊ qͣi aliquis
quereret. an pot̾unt ou̾t.i. ait pot̾nt utiq¬

Expanded text:
 si malum eorum vertit Deus in bonum, id est in divitias mundi, multo magis bonum eorum, cum in ina et exemplo. In quo ostennec irrecuperabilem casum Judaeorum, et quasi aliquis quaereret an poterunt converti? ait: Poterunt utiq
Abbreviated transcription (Latin):
qũ fac̾ contra id ꝙ ñ nouunus in nat᷑a. hãnc
t̾ a. it .⁊̃. appellamus cognitum nob̾ cͤsim
solitumꝙ nature. contra quem c̃ d̾s aliquid
fucit. magnalia. ł mirabilia nominant᷑
siue impioꝵ. siue infirmoꝵ dam d̾s ullo
iͦ fuc̃. quam ꝯͣ seip̃m non facit. qñto ma¬

Expanded text:
quod facit contra id quod novimus in natura. Hinc enim etiam appellamus cognitum nobis cursum naturae. Contra quem Deus cum aliquid facit, magnalia vel mirabilia nominantursive impiorum, sive infirmorum, tam Deus nullo modo facit, quam contra seipsum non facit. Po
Abbreviated transcription (Latin):
hñt scriptum ĩ cordib¬
uñ ip̃i testes erunt. sibi
in ficturo boni. ist ma¬
li. inde scientes merito:¬
dampuari uł saluari.
⁊ hoc ẽ natumlit fuciũt

Expanded text:
nt scriptum in cordibunde ipsi testes erunt sibi in futuro boni et mali: inde scientes meritdamnari, vel salvari. Et hoc est, naturaliter faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis canquͣ fermenti.
ne. cir. fraudulenta
suorum ab lacõne¬
ut psendo fatiunt
qui ur̃a blande au¬
ferunt: psendo enĩ
⁊ nocebant illis cor¬
rumpentes sensum
illorum ⁊ grauabãt¬
sacculos corum cir¬
cumuentõne serpẽ

Expanded text:
menti; venimus fraudulenta vestrorum ablationeut pseudo faciunt, tanquam vestra blande auferunt. Pseudo enim et nocebant illis corumpentes sensum illorum, et gravabasacculos eorum circumventione
Abbreviated transcription (Latin):
leutib omins de hac re senuo quo agitur ut
p̾ascit. ex quo fit ut spũales ista camalib
ũ ominmͦ taceant pp̃ catholicam fidem ẽ
omub p̃dicanda ẽ. nec tñ sic disserant ut
uolences ea ꝑducere ad intelligentimiũ
capacem facdluis fastidia fatiant ĩ iutate
seimonẽ. qͣm in sermone ꝑcipi ũitatem

Expanded text:
um? Omnis de hac re sermo, quo agitur, utpascit. Ex quo fit, ut spnon omnimodo taceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid ibi statuetur in et̾mra durabit.
ꝙ indicium qui non credait ñ ht̃ fundam̃tũ
ħec illi quos supra atgint apłs non incegre
credebant. Si enim scirent in bapõ omnia
rerent si scirent ꝑ eum tesiurecturos mor¬
cuo ⁊ niuficandos ⁊ indicandos. ⁊ uota
ħ sex recte dici fundam̃tum. lic̃ enim eũ
qui ad doctrinam litt̃ar̃ inducitur elem̃ta
re integre ⁊ uil dubitare de istis sũ quib in¬
ta non ader̃ integra: ĩo quienin aliquos
ad fidem conũtit prius facit penit̾e in deuni
credere. baptizanĩ bemissionem peccõrum. cõ¬

Expanded text:
quidquid ibi statuet in aeternum durabit. Quod judicium qui non credit, non habet fundamentum. Haec illi quos supra arguit Apostolus non integre credebant. Si enim scirent omnia in baptisrerent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui ad doctrinam litterarum inducitur elementa re integre, et nil dubitare de istis sine quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in remissionem peccatorum, co
Abbreviated transcription (Latin):
iu sanguine qr sic nundatur homo a pectis
supplet effusio sanguis ꝑto nomine xp̃i¬
⁊ eciam fides.⁊ pnĩa. ibi dum taxat ubi ar¬
ticulus neccĩtatis non contentus religiõis
sacram̃tum bapĩ exeludit. iõ sic intelligen¬
dum ẽ. illud qusi quis te. fu. ex a. ⁊ s.i. ñ

Expanded text:
in sanguine, quia sic mundatur homo a peccatisupplet effusio sanguinis, pro nomine Christi, etiam fides et poenitentia ibi duntaxat, ubi articulus necessitatis non contemptus religionis sacramentum baptismi excludit. Ideoque sic intelligendum illu
Abbreviated transcription (Latin):
a q̃ uou dum incelligteredauc. fatue ad
uanas ⁊ saculegas fabuias ꝓmussione scĩe
seducuntur. uit ⁊ bonum ⁊ iualum non nisi
corporalib mmaginib cogitent ⁊ ip̃m deum
uonuisi corpus aliꝙ esse existiment ⁊ ma¬
u uist sub̾am pucare non possuntẽ sit
patius ab inmutabili sub̾a nucabilium
subauim quidam defectus quas fecit ex
sib incelligit. ꝑcipit. noiit. non est iã me¬
tuendum ue ⁊ educatur ab eis qui malũ
ꝑueando eẽ sub̾ami quͣ non fecit deus. mu¬
tabilem sub̾am fatiunt ip̃m deum. sicuc
maicħr uł sique alie pestes ita desipiñt.
bapoterin apter durcer
eu increpatis eo qd̃¬
eos ad ꝑfectionem.

Expanded text:
um intelligunt, credant, facile ad vanas et sacrilegas fabulas promissione scientiae seducuntur, ut etiam bonum et malum non nisi corporalibus imaginibus cogitent, et ipsum Deum non nisi corpus aliquod esse existiment, et malum nisi substantiam putare non possint; cum sit potius ab immutabili substantia mutabilium substantiarum quidam defectus, quas fecit ex sibus intelligit, percipit, novit; non est jam metuendum ne seducatur ab eis qui malum putando esse substantiam quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita desipiunt.apropter. Duriter eis increpatis et ceos ad perfectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
par.est. ut nos in fide tenelli estis. ⁊ est ap¬
tã comparatõ. ut enim ꝑuulus non discer¬
uit cibos ⁊ ꝑit sumendo noxios sic indoctꝰ
qui nẽo etiam minoꝵ ue dũ maioꝵ ua¬
lec app̃ hendere rõem. Qui enim non cap̃¬

Expanded text:
est, ut vos in fide tenelli estis, et est apta comparatio. Ut enim parvulus non discernit cibos, et perit sumendo noxio, sic indoctus qui nec etiam minorum nedum majorum valet apprehendere rationem, qui enim non cap
Abbreviated transcription (Latin):
facti estis . ii .i. debiles. sensu ad audiendũ
.i. ad intelligend̾ ꝓ funda misti̾a . ł ita. con¬
enim int̾sent hic
inepationem de in¬
fumitate eorum ue
alca de ep̃o laborent
mnbecisle facti estis

Expanded text:
cilles, id est debiles sensu ad audiendum, id est intelligendum profunda mysteria. Vel ita conenim. Interserit hic increpationem de inmitate eorum, ut alta de Christo laborent imbecilles facti estis
Abbreviated transcription (Latin):
in.uix.s ut a prina¬
pio cath izanonis
nr̃e. ut nos doceami¬
prima elementa
elementa ex. ser. dei
exordium seionũ¬
t̾ei ẽ. simplex doctri
na .i. simbolum fid̾i.
elementa eius sũt
mat̾ĩa qmͣ continet¬
ut nacintas passio
redacti quib opus
sit lacte ad similitu¬
hunuli sermone nõ
.i. doctina que est de¬

Expanded text:
icet ut a prinpio catechizationis vestrae, ut vos doceamiprima elementa elementa exordii sermonum Dei. Exordium sermonuei est simplex doctrina, id est symbolum fidei elementa ejus sunt materia quam contineut nativitas, passio. redacti, quibus opus sit lacte, ad similituhumili sermone, non est doctrina quae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩta modo iaciamus uc ampluis iacͥere ñ
sit opus ecce in hus non solum uitam s eti¬
am aliud culpat ueluti commotis ⁊ opus
hũcib fundam̃tumm constituere cẽta nõ
unicanturEt hoc

Expanded text:
ita modo jaciamus, ut amplius jacere non sit opus. Ecce in istis non solum vitam, sed etiam aliud culpat veluti commotis et opus habentibus fundamentum constituere. Caetera non mutantur. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ra bona opera peccan¬
do fecerunt irita. mor¬
cua enim opera dic̃
peccata qr occidunt
aminas. uñ in lege
prohibebatur tang̾e¬
mortimm. taug̃ enĩ
mortim qui facit¬
pocẽm. uł priora bona

Expanded text:
ra bona opera peccando fecerunt irrita. Morua enim opera dicit peccata, quia occidunt mas. Unde in lege prohibebatur tangemortuum. Tangit enim mortuum qui facitvel priora bona,
Abbreviated transcription (Latin):
bulabo qͣi in lato ꝑ oautatem. deambulat e¬
nim in nobis p̃seutia maiestatis si latitudinẽ
inueũit eartatis. qmͣ tñ in uobis neu uisi de
⁊ ñ mundi. uł de corporali conũsacõne xp̃i in¬
t̃ homines agit ⁊ dicit xp̃c. isha. in il. ⁊ int̾ e.

Expanded text:
bulabo, quasi in lato per charitatem. Deambulat enim in nobis praesentia divinae majestatis, si latitudinem invenerit charitatis, quam tamen in nobis non nisi Deunon mundi. Vel de corporali conversatione Christi inter homines agit; et dicit Christus, inhabi
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sapientia a filiis suis. qui intelligt̃ itẽdis
ł facilitatẽ. uͦ carendi talib.⁊ amorem fruen¬
diet̾ius. nõ uariari oportere ꝑ tempora. s ꝑpecu¬
non suꝑbire. s huma iliter ⁊ grate acciꝑe. hoc
gandumm oritur. de fr̃na pace. sicut de dieep ta¬
tione nascitur ira. ubi non sp̃c .s. ẽ qui in soł¬

Expanded text:
iliis suis, qui intelligunt utendis  facilitatem vero carendi talibus, et amorem fruendi aeternis, non variari oportere per tempora, sed penon superbire, sed humiliter et grate accipere. Hoc gaudium oritur de fraterna pace, sicut de disceptatione nascitur ira, ubi non est Spiritus 62 s
Abbreviated transcription (Latin):
la. quos diabolus
cum in cuutate es̃
occidere non posset
ei excitabat in ma
curatis. iõ qr lege
corum deserta ad
cus sum inmister

Expanded text:
 quos diabolus cum in civitate eum occidere non posset, ei excitabat in viacuratis: ideo, quia lege eorum deserta ad tus sum minister
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. Ut nõ expositorie. s lectore incligeat. ⁊
notat᷑ bic quartꝰ actus hõis. in hac namq apłĩ
serie .iiiͬ. hominis actiones desiguantur. pͥm¬
a fute añ legem. Sccła sublege. Tercia sb̾ gr̃a
Quarta in inta et̾na. In pͥma actione añ legẽ
nulla pugna ẽ cum uoluptatib. huiꝰ scłi. in
scd̾a: sub lege pugnamus. s uncim᷑. In t̾cia

Expanded text:
tentia, ut non expositore, sed lectore indigeat. Et notatur hic quartus actus hominis. In hac namque Apostoli serie quatuor hominis actiones designantur. Prima fuit ante legem, secunda sub lege, tertia sub gratia, quarta in vita aeterna. In prima actione ante legem, nulla pugna est cum voluptatibus hujus saeculi; in secunda sub lege, pugnamus, sed vincimur; in tertia,
Abbreviated transcription (Latin):
pars trmicatis esse non pot̃. quicum unꝰ
iu trib: huiuus ergo tritatis nec certia
ꝑs ẽ unnuis. nec manis aliquid omnes qmͣ
suguli. ¶u nempe dixisti unum deuni
ex partib non eẽ compositum ⁊ ħ de patre
ius intelligi. Ille iniquis urcus ẽ ingeni¬
ca. simplex. huius audem uirtutis qͣm sim¬
plicem dixisti ẽẽ nunquid ꝑtes sunt bo¬
lutas. sapientia. clementia ⁊ pocentia. Si
dix̃is ꝑces sunt simplex ergo uirtus ex ꝑti¬
dico inquis. Non sunc ergo partes Si ergo
ẽ deus. ⁊ ppcer uuuiscuisq ppriecatem
ꝑtes unus dei non sunt. uirtus est pr̃. uir
iirtutem de uirtute ꝑcedentem n̾o ius
eaudem naturam hr̃e  ħ falsum dicis. ħ
contra fidem catholicam dicis eiuscem¬

Expanded text:
atis esse non potest, quicunque unus in tribus? Hujus ergo Trinitatis, nec tertia pars est unus, nec majus aliquid omnes, quam singuli. Tu nempe dixisti unum Deum ex partibus non esse compositum, et hoc de patre vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita simplex. Hujus autem virtutis quam simplicem esse dixisti, nunquid partes sunt bonitas, sapientia, clementia, et potentia? Si dixeris, partes suntdico, inquis, non sunt partes. Si ergo est Deus, et propter uniuscujusque proprietatem partes nullius Dei non sunt? Virtus est Pater, virtvirtutem de virtute procedentem, non vis eamdem naturam habere? Hoc falsum dicis. Hoc contra fidem catholicam dicis. VE
Abbreviated transcription (Latin):
uere. nam ⁊ si sunt
qui du. du. partici¬
patõne deitatis ut
saucti. siue in celo.¬
iam recepti ut qui
de corpore exienĩt¬
siue in tenra morã¬
ces ut qui ad huc ĩ
grinantur.⁊ nołn¬
falso putatos dico
deos s in sucate st̃¬

Expanded text:
si sunt qui dicantur dii, particione deitatis, ut sancti, sive in cojam recepti, ut qui de corpore exierve in terra, morantes, ut qui adhuc in grinantur, et nfalso putatos, dico deos, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
.i. nullius tei. que sic in mundo. snmilitu¬
Uiuem hñs. ydolum enĩ hic applłat spẽm
qmͣ non indit oculus. s animus sibi fu¬
git. ut siquis humanis membris cap̃ cau̾
uł anecis formet. uł in uno hĩtu hominis
nem. s ydolum facit. facit enim ꝙ nõ ht̃
aliquid sumile sui s quod mens otiosa
⁊ curiosa repꝑit. iõ distincte dictimi ẽ. in
lege. Non faties ydolum u omnem simi¬
ꝑcium ĩ deitatis uutate diuisio. Non enĩ
luutatum.Si enim natura unum ẽẽut ⁊ con¬
sensione non eẽnt non simime uuum ẽẽnt.
Si sio ui uatura disꝑes eẽnt unum non eẽnt.
ꝑsone dici pot. Auoquin filius dei an̾te qmͣ¬

Expanded text:
rei quae sit in mundo similitudinem habens. Idolum enim hic appellat speciem quam non videt oculus, sed animus sibi fingit. Ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis nem, sed idolum facit. Facit enim quod non habet aliud simile sui, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Ideo distincte dictum est in lege: Non facies idolum neque omnem simipartium in Deitatis unitate divisio. Non enim luntatum. Si enim natura unum essent, et consensione non essent, non summe unum essent. Si vero in natura dispares essent, unum non essent.personae dici potest: alioquin Filius Dei, anteq
Abbreviated transcription (Latin):
enim non dixerat
hoc uera est. quod de escis que ydolis imo¬
lautur. scumis. ego ⁊ uos. quod licet com¬
medi. ⁊ ꝙ nou ab ydolo concaminate st̃
⁊ scimus qr uͥl ẽ ydolum in mundo .i. int̾
c̃aturas mundi. Mat̾iam enim deus forma¬
uit. s stulticia hominum formam dedit ht̃
quidam qnͣdam formam humanã. s ip̃e
homo ꝑ ũbum factus est. Quecum emĩ fc̃a
sunt naturalit̾. q̃cum sunt in creaturis
facta. facta sunt ꝑ ubum. s forma homis
ĩ ydolo non ẽ fc̃a. ꝑ ũbum. sicut pec̃e non ẽ¬

Expanded text:
enim non dixerat hoc vera est, quod de escis, quae idolis immolantur, scimus ego et vos, quod licet comedi, et quod ab idolo non contaminatae sunt; et scimus quia nihil est idolum in mundo, id est inter creaturas mundi. Materiam enim Deus formavit, sed stultitia hominum formam dedit. Habet quidem formam quamdam humanam, sed ipse homo per verbum factus est. Quaecunque enim facta sunt naturaliter, quaecunque sunt in creaturis, facta sunt per Verbum; sed forma hominis in idolo non est facta per Verbum, sicut peccatum non e
Abbreviated transcription (Latin):
nunacõne no mul¬
ti uobiles genis cla¬
ritũdine. primo enĩ¬
nulli tales fuerũt
forsau pro sequi so¬
nitatis ꝑentela cõ¬
spienus fuit. qui tũ
hoc nichilipendit
nee usus est eis. Set
stulta simne miuidi
rignaros munda¬
ne sapĩe ut confun.¬

Expanded text:
minatione; non multi nobiles, generis claritudine. Primo nulli tales fuerunt forsan pro se qui sonitatis parentela conspicuus fuit, qui tamen haec nihili pendit, nec usus est eis. Sed stulta sunt mundi, id est ignaros mundanae sapientiae, ut confun
Abbreviated transcription (Latin):
studiumerat ĩ pe¬
cumiis. accipiendis¬
renuit. ne illis eẽc¬
forma ⁊ occ̃o accipi¬
accepi ut amputem ꝑseldo occ̃oem ut

Expanded text:
stolorum erat in pecuniis accipiendisrenuit, ne illis eforma et occasio accipiaccepi ut amputem occasionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sit post mortem nẽ
cri student ut peco¬
ra qui fidem asse¬
rentium resmrecti
iũ audiui. oruib respondetu stuice si pr̃
tinis surgec credẽs. deus omnium sinrex̃
⁊ non credis qui uoluit mori ⁊ resutgere.
s̃ omnes ẜni c̾detemus ne a multis deciꝑ¬
iam in mortali qui ⁊̃ se controctandum
discipulis prebuit quib ẜidentib ĩ celũ
ascendit. cinus fidem de celis misso sp̃n or¬
bis recepit. qui deniq cestimonium ht̃
ĩ celo. cestimonium in t̾ra. cestimoniũ
ab angelis. cestimonium ab inferis. or d
ergo temansic ꝙ non clamet : desiuant
gͣ murmura m̾ale loq̃ncium ⁊ cormiui¬
pentium bonos mores elloquiis malis. No¬

Expanded text:
sit post mortem, ventri tantum student, ut pecora, qui fidem asserentium resurrecti audivi; quibus respondetur: Stulte, si pater tuus resurgeret, crederes? Deus omnium surrexit et non credis, qui voluit mori et surgere ut omnes uni crederemus, ne a multis decipjam immortali? Qui etiam se contrectandum discipulis praebuit, quibus videntibus in coelum ascendit, cujus fidem de coelo misso spiritu orbis recepit, qui denique testimonium habet in coelo, testimonium in terra, testimonium ab angelis, testimonium ab inferis. Quid ergo remansit quod non clamet? Desinant ergo murmura male loquentium, et corrumpentium bonos mores colloquiis malis. N
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ uniare. qͣm lega¬
lis sacerdos. qui circ̃
datus est infimta
mus est ut alii q̃ mad̾¬
semet ip̃o simili aliis
debet offene ⁊ q̃ sit
illa necãtas aperit
frire ut instus semet
s ut ip̃e ⁊ alsi peccõies
nisi pro suis membris optul
ut sibi imputandũ¬
sic s deo qui uocat.
s ille recte fic ponti
uocatura deo
recte eligitur a deo
o emulorum elect
est ⁊ monstratus pla¬
cere deo. In hiis uer¬
qui uon bocancur
s iug̃unt se ica ⁊ xͦ¬

Expanded text:
potest juvare quam legalis sacerdos, qui circumdatus est infirmitmus est, ut alii, quemadsemetipso, simili aliis debet offerre. Et quae sit illa necessitas aperit ferre, ut justus servetur, sed ut et ipse et alii peccatores nisi pro suis membris obtulihonorem, ut sibi imputandused Deo qui vocat; sed ille recte fit pontifex, qui vocatur a Deo, recte eligitur a Deo aemulorum electus est, et monstratus placere Deo. In his verqui non vocantur, sed ingerunt se. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
no. qmͣ betus. hac aũt
facit. longius a suꝑie¬
nib iustiuens. ⁊ prese
a non sic iitro duẽt
infinuos ut corpora¬
lia. de hiis incipat age
uolens ostendere no.¬

Expanded text:
Novum quam Vetus. Hoc autem facit longius a superioribus instruens, et praesema non sic introducunt infirmos ut corporalia, ideo de his incipit agere, volens ostendere No
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sub e ut reuentiam
exhibeatis. Obediend̾
sc̃e. ⁊ pie existunt. Si
qualia agunt s qͣli¬
A dm̃r uisi forte ⁊ in
doctmnia. lbeirent.
Uñ dominusait.¬

Expanded text:
s, ut reverentiam exhibeatis. Obediendum, et pietas existant; si qualia agunt, sed qualia dicunt, nisi forte et in doctrina aberrent. Unde Dominus: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ita ibo dei conuinetꝰ t ip̃a conninctõne
uuis filius der ⁊ idem ipse inius filius. filius¬
hominis fieret. p̃cedentib sue uoluntatis m̃i¬
tis fecit. unũ enum illum eẽ oporcebat: Eent
ã plures si ħ fĩ possec non ꝑ de pprium doñ.
s ꝑ hominis libemnar hoc g p̃cipue ad

Expanded text:
ita verbo Dei conjunctus, ut ipsa conjunctione unus Filius Dei, et idem ipse unus Filius hominis fieret, praecedentibus suae voluntatis meritis fecit. Unum enim illum esse oportebat; essent autem plures, si hoc fieri posset, non per Dei proprium donum, sed per hominis li
Abbreviated transcription (Latin):
nis uͥtutum. ꝑ que
uita infidelitatis com
git deus miracula ad
confirmatõem ¶olo.
uos scire qua. sol. ha.¬

Expanded text:
nis virtutum, per quae vita infidelitatis compgit Deus miracula ad confirmationem. CAPUT vos scire qualem sol
Abbreviated transcription (Latin):
in car. ⁊ si scĩam au¬
diennt. ⁊ ad ħ inten
qui pro nobis filiũ
cradid̾. ħ siqnis aitẽ¬
dat potest se in hac
uusena consolari.
litacens ad prĩam
posse reñti untiorũ

Expanded text:
in carne, etsi scientiam audierunt. Et ad hoc intendqui pro nobis Filium tradidit. Hoc si quis attendit, potest se in hac miseria consolari, litatem, ad patriam posse reverti. Vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. ꝑfecti fĩ. ⁊ recte
ait. pro uolus. non
enimminus ꝓ hiis
quos non uioit sol¬
licitus erat. qmͣ pro
quib p̃sens predica¬
nis. nec minori affee¬
tu diligebat eas qͦs
non inderat qm ce¬
ceros aput quos erat.
⁊ non solum ꝑ nobis

Expanded text:
perfecti fieri. Et recte ait, pro vobis. Non enim minus pro his quos non vidit sollicitus erat, quam pro his quibus praesens praedicavit; nec minori affectu diligebat quos non viderat, quam caeteros apud quos erat. Et non solum pro vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
digni sacramenti. iu
quo sunc multa .s. fi¬
fucura beacitudo. ⁊ iõ
diuicias dicit. sacra¬
m̃ti dico exisdencis in

Expanded text:
digni sacramenti, in quo sunt multa, scilicet fifutura beatitudo. Et ideo dicit divitias, sacramenti dico, existentis; in
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ est enun ꝙ a m̃is
discipulis p̃dicatũ
uobis. qnͣtum si a
me ipso. ininistrũ
se esse dicit. ad quid
Antem ostendit .s.¬
ut mist̾nm a deo
ceptum ꝑ idoneun¬
senum impleatur.

Expanded text:
um est enim quod a meis discipulis praedicatum vobis, quantum si a me ipso. Ministrum se esse dicit. Ad quid autem? Ostendit, sut mysterium, a Deo susceptum per idonetium, impleatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iiusqmͣ elat lectu uerbum caro factum ẽ.
⁊ c̃ q̃ ad sãcram̃cu incamatõnis ꝑtuent.
uñ abscondisti ħ a sapientib ⁊ reuelasti ca
ꝑmilis. Q uosdam enim platonicoꝵ libro
De greca liugna ui laciuam ũsas uidi. ⁊ ibi
legi. non quidem hũs ũbis s hoc quidem oĩo
multis ⁊ mulcipliciu suad̾i rõnibris quod
in principio erat ũbum. ⁊ uer.e.a. deum.

Expanded text:
 etc. . Quae ad sacramentum incarnationis pertinent. Unde: Abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis . Quosdam enim Platonicorum libros ex Graeca lingua in Latinam versos vidi, et ibi legi, non quidem his verbis, sed haec quidem omnino multis et multiplicibus suaderi rationibus, quod in principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
cor cum saluandas.
es. quicquid parens¬
ab eis qui ñ sunt in
iiuni nonent. uisi cum sełmi finicũ erit
me sustinere precepit que adhuc de sunt adĩ
lo quod est ecc̃a. Quus. corporis. ego. pan.¬
inistrem sp̃ualia
minister ut ei deum¬
cuspensem. actu. ꝑ
diti in uobis. uł ita.¬

Expanded text:
um salvandis. es, quidquid paab eis qui non sunt in ionum non erit, nisi cum saeculum finitum eritme sustinere praecepit. Quae adhuc, desunt adimplo quod est Ecclesia, cujus corporis ego faministrem spiritualminister, ut ei demspensem actu per Deo in vobis. Vel ita
Abbreviated transcription (Latin):
ui quo ꝑ fecta iurtus est ꝑfecta q sapĩa. quie¬
cund anbi quentur. hic ꝑfecte unueint᷑. Nant
quid sapientius salomone. quid prudentus
auctorem eẽ sapiẽ totius ꝙ infideles ñ pu¬
tant qr non legunt in euungeliis. ꝓpħis.
astrologiam. geo metͥam ⁊ alia hiꝰ q̃ iõ despͦ¬

Expanded text:
 quo perfecta virtus est, perfectaque sapientia. Quidquid alibi quaeritur, hic perfecte invenitur. Nam quid sapientius Salomone, quid prudentiusauctorem esse sapientiae totius? Quod infideles non putant, quia non legunt in evangeliis et prophetis astrologiam, geometriam, et alia hujusmod
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m corpus animat.⁊ minficat. s in ca¬
pite ominib senlib sentit io capid cunc¬
ta subiecta sunt ad oꝑandimi. Illud aut̃
supra locatum ẽ consulendum qr ip̃ius
amme q̃ consulit corꝑi quodammodo ꝑ¬
sonam ger̃ caẜ̃. ibi enim omnis sensus ap¬
paret. sic uniuło ppło ominum scõrum
canqͣm mi corpori caput est homo xp̃ie.
quas omues ab abel usq ad ultimum
nistum sapĩa dei alumunat. Que plemus
fut in xp̃o. alit̃ enim ceci homines sapi¬
entes sinit. aliter homo xp̃e qui ipĩus sa¬
pientie dei ꝑ quͣ fimiti sapientei ꝗmc̃q
homines non solum bñficium ht̃ s etiam
ꝑsonam g̃it. niriute ip̃ms ⁊ gr̃a plenus. ⁊ id¬
do oñim qͣui de plenitudine ens accipuĩt
cap̃ est. ex quo apparet ꝙ saꝑĩa dei .i. uer
ut cet̾as. s mnuldo excellentiusi multo q
sublutuis. quo ip̃m solum assumi opor¬
tunt un quo sapia hominib apparert. sic̃e
eam iusibiliter decebat ostendi. de cet̾ĩs enĩ

Expanded text:
ficat, sed in capite omnibus sensibus sentit, ideoque capiti cuncta subjecta sunt ad operandum; illud autem supra locatum est ad consulendum, quia ipsius animae quae consulit corpori, quodammodo personam gerit caput. Ibi enim omnis sensus apparet, sic in universo populo omnium sanctorum, tanquam uni corpori, caput est homo Christus, quos omnes ab Abel usque ad ultimum justum Sapientia Dei illuminat, quae plenius fuit in Christo. Aliter enim caeteri sapientes sunt, aliter homo Christus, qui ipsius Sapientiae per quam fiunt sapientes quicunque homines, non solum beneficium habet, sed etiam personam gerit, veritate ipsius et gratia plenus: et ideo omnium qui de plenitudine ejus accipiunt, caput est. Ex quo apparet quod Sapientia Dei, id est ut caeteros, sed multo excellentius, multoque sublimius, quomodo ipsum solum assumi oportuit, in quo Sapientia hominibus appareret, sicut eam visibiliter decebat ostendi. De caeteris enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseũent. iõ enim
tot ⁊ tanta dix̾at
de xp̃o ut ponant¬
spemin eo solo ĩ
quo omina bona
sunt non alicui e¬
głorum se subi¬
ciendosputent. hic
tnim solus colen¬

Expanded text:
rseverent. Ideo enim t tanta dixerat de Christo, ut ponanspem in eo solo, in quo omnia bona unt, non alicui elorum se subjiciendos putent. Hic enim solus colen
Abbreviated transcription (Latin):
sum. nuruita potestis
scire quod sun est qui¬
iins ephesi positus
in carcere ꝓ eininge¬
quas sustineo ꝓ uob̾
confirmnandiꝰ. in uũ¬

Expanded text:
. Et ita potestis scire quod verum est: Quiunc Ephesi positus in carcere pro EvangeQuas sustineo, pro vobis, confirmandis in
Abbreviated transcription (Latin):
surgens. Sicut enĩ
uatus est ante oĩa
de deo ut omniac̃¬
aret. sic it̾m de uir¬
gine natus homo
primus resirrexit.
ut q̃ creanerat res¬
cauraret ut semꝑ
sic primus. ⁊ priu̾¬
ceps. uñ subdit. ut
cutum non mͦ eẽt s habitaret ⁊̃ reconci¬
li aret omuia deo .i. iudeos. ⁊ gentes. At¬
tende ꝙ plenitudo recte dr̃ in ipso eẽ. ⁊
manere. qr omina pot̃ ꝑ se. ut nͥl excep¬
cum sit quod ꝑ eni nõn possit pr̃ari.
⁊ filio uicam hr̃e in seurip̾o. Sic̃ enimi¬

Expanded text:
us Sicut enim natus est ante omnia de Deo, ut omnia crearet, sic iterum de virgine natus homo primus resurrexit, ut quod creaverat restauraret, ut semper sit primus et princeps. Unde subdit: Ut tutum non modo esset, sed habitaret. Et reconciliaret omnia, id est Judaeos et gentes. Attende quod plenitudo recte dicitur in ipso esse et manere, quia omnia potest per se, ut nihil exceptum sit, quod per eum non possit praestari. et Filio vitam habere in semetipso . Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c ã ꝓ ppło optuł. pro se ũo non miłi nt
membris sius unł ipse ait. u̾ba delictorũ
meorum .i. delictoꝵ sui corporis. delictae¬
nim nr̃a dicit sua ꝙ ea susceẜ̃ non ad
hũdum. s ad delendum. accende ꝙ aic
les sacuficare. aliter enim ad celestem non
mel in ano c̃ saugnine introibat epc est
qui ĩ auno beiugnitatis semel ĩ celrim int¬
ut ꝑ sanguinem suum. qͣm ꝑ pet̾cis hõm᷑

Expanded text:
 pro se vero non nisi in membris suis. Unde ipse ait: Verba delictorum meorum, id est delictorum sui corporis . Delicta enim nostra sua dicit, quia ea suscepit, non ad habendum, sed ad delendum. Attende quod ales sacrificare. Aliter enim ad coelestem patmel in anno cum sanguine introibat, Christus est, qui anno benignitatis semel in coelum intravit per sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
sorum temporum. Nam f statũ uet̾is legis. olim ꝑ¬
legis. ⁊ c̾. Quasi tunc
ꝓ dest circunicisio. Si
legem obsernes. Si ã
p̾uaricator legis es.
.i. si non imples. qd̾ ͥ¬
credas in xpistũ. cͥcũ¬
cisio tua carnał. frã¬

Expanded text:
sorum temporum. Nam secundum statum veteris legis olim plegis es; quasi dicat: Tunc prodest circumcisio si legem observes; si autem praevaricator legis sis, id est si non imples quod ccredas in Christum, circumcisio tua, carnalis, fa
Abbreviated transcription (Latin):
.i. uilissimos de
quib non curet
ad nullam utili
qi ad monstrum conueniunt homines.
nouissimis scĩs .s. helie ⁊ enoch in tribula¬
nobis. ut illis qui au̾ctorib morti serua¬
bantur. ad ꝙ spectaculuni conueniebat
ppłs. Sic ad dersionem helie ⁊ enoch tũc
conuenienc ⁊ modo ad dersionem apłorsi
ut insultent ⁊ uituꝑent. Som aut angłi
⁊ botu homnes laudant. ⁊ mali irrident.
ħ suic dextra. ⁊ suustra. hiis utimur qrͣ ar¬
os stulti sumꝰ
tacentes uidenu
ces. uñ subdit. uos

Expanded text:
ssimos de  non curet, ad nullam utilitquasi ad monstrum conveniunt homines, nctis, scilicet Eliae et Enoch, in tribulanobis, ut illis qui a victoribus morti servabantur, ad quod spectaculum conveniebat populus, sicut ad derisionem Eliae et Enoch tunc convenient, et modo ad derisionem apostolorum ut insultent et vituperent. Boni enim angeli et boni homines laudant, et mali irrident. Haec sunt dextra et sinistra. His utimur, quasi aros stulti sumustacentes, videmini es. Unde subdit: Vos
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. pro illis ł eos
ne plasphement
nos ⁊ facti sumus
inquinetur. uł
abiectis purget᷑
qr facti sumus.
ipsima purgam¬
cum ẽ ferri. uel
pomi. ⁊ quicquid
de qualz matena
ut purgatõi red¬
datur abicitur
ut lunatura enꝰ
bet domorũ quis¬
quilia. ꝑ ħ omĩa
ũo probamur
⁊ fortes. ⁊ si illis
aliter uideatur

Expanded text:
Deum pro illis; vel eos, ne blasphement nos; et facti sumus, inquinetur, vel abjectis purgetur. Quia facti sumus eripsema purgamentum est ferri, vel pomi, et quidquid de qualibet materia ut purgatior reddatur, abjicitur, ut limatura aeris, bet domorum quisquilia. Per haec omnia vero probamur et fortes, etsi illis aliter videatur
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis habitantibus
in babilone. ne cõi¬
carent babilomiis
uit̃ quos habitabãt
c̃stis in medio eorũ
uequitie. exite aũt¬
non corporaliter .s.
spũaliter ut nou ta¬
ceatis. s increpetise¬
orum scelera. colle¬
tandi enim sunt
mali pro pace nec¬
corporalicer ab eis te

Expanded text:
udaeis habitantibus in Babylone, ne ccarent Babyloniis inter quos habitabant.stis in medio eorum nequitiae. Exite autnon corporaliter, sed spiritualiter, ut non tceatis, sed increpetis eorum scelera. Tolandi enim sunt mali pro pace, neccorporaliter ab eis re
Abbreviated transcription (Latin):
exhibeamus nos¬
deo. ut nee boua
estimanone suꝑ¬
biamus nee mas a
doleamus. Itẽ nos¬
simius habiti sic̃
qui ig suit deo .i.
a deo reprobati st̃
ui̾e sumus cogn.¬

Expanded text:
exhibeamus nosco, ut nec bona aestimatione subiamus, nec mala doleamus. Item, noumus habiti sicut qui ignoti sunt Deo, id a Deo reprobati sunt. Et vere sumus cogn
Abbreviated transcription (Latin):
e pucabant eos
ũ euadere minas
iuiquoruim. Ip̃i enim ope dei tuti sunt
a morte dep̃senti ⁊ fucura. Item aput
mur cedere. aput alios non castigati ha¬
biti sumus ꝙ eẽt mortificatos esse. Ideo
b̾antur non cedebant. Mortificanir enini
qui in fidei confessione non ꝑuianet. uł
⁊si enũ multi martires occidiuitur ũ cñ

Expanded text:
e putabant eos non evadere minas iniquorum. Ipsi autem ope Dei tuti sunt a morte praesenti et futura. Item: Apud mur cedere, apud alios non castigati habiti sumus, quod esset mortificatos esse. Ideoque et bantur, nec cedebant. Mortificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel Etsi enim multi martyres occiduntur, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
faties pris ane quo
non cognoscitm¬
Hñis antẽ. hactenꝰ
coat de altitudine¬
scĩe sue. hic agit
de fragilitate car¬
ins qmͣ refert ad
głiam suam ⁊ si
contra iudeatur .4.

Expanded text:
facies Patris, sine quo non cognoscitbemus autem. Hactenus egit de altitudinentiae suae, hic agit de fragilitate carnis quam refert ad gloriam suam, etsi contra videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qr millus modus
tribuiandi abest
s de chesauro bene
animo. deinde aꝑde
quaso am tribułati¬
ones enumerat di¬
cens. aporiamur.i.
pauꝑes sumus adeo
ut uec̾tia desint. aporoᷤ
enum grece latine

Expanded text:
 nullus modus tribulandi abest: sed de thesauro bene animo. Deinde aperte quasdam tribulationes enumerat, dicens: Aporiamur, id est pauperes sumus adeo ut necessaria desint. Aporos enim Graece, et Latine
Abbreviated transcription (Latin):
memonam passĩois
xͥ inquinatos cõtac¬
cu mortuorum sane¬
.i. a pecc̃o nuuidat
.i. a pena. unde subd̾
cat ad emun¬
pena legis liberabat
qui morcuum terig᷑¬
at ñunida erat. llĩp

Expanded text:
memoriam passionis , inquinatos contactu mortuorum sancest a peccato mundat, id est a poena. Unde subdit: Valens ad emunena legis liberat. qui mortuum tetigerat, immunda erat sep
Abbreviated transcription (Latin):
hu cre .i. ꝑ camem que płba bona conferti
⁊ ꝑficit q̃ ⁊ sũ semine uni concepta ẽ. ⁊ for¬
galib sacrificiis. Si enim. ꝙ ꝑ xp̃m potuent¬
esse redemptio a mi¬
nori probat qr ꝑ illa
legalia fiebat num¬
datio corporał .e. uie¬

Expanded text:
 carnem quae plura bona confert et perficit, quae et sine semine viri concepta est et forgalibus sacrificiis. Si enim. Quod per Christesse redemptio, a minori probat, quia legalia fiebat mundatio corporalis.
Abbreviated transcription (Latin):
b̾naculũ accipiatur xp̃i earo. qmͣ ꝑto nobis op¬
culit in qua ⁊ diabõsum expugnant. est ent̃
xp̃c rex ⁊ saceidos. Rex pugnauit pro nob̾. sac̃¬
dos optunt se pro nobi. qñ pro nobis pug¬
fixus ẽ enun ⁊ de ciuce in qua erat fixꝰ diabolil
occid̾. ⁊ iñ rex nũ Sac̃tos aut̃ quid pro nobis
optulit : nicħ mundum ĩuenic i hominib
ꝙ offercet. pro eis se ip̃m optulit. ecce miin¬
d̾a ⁊ felix ⁊ uera bictima. aimẽ enĩde utõ uͥ¬
ginis accep̃. ut mundam offeitet ꝓ ĩmtindis
hanc uocat cab̾naculũ dicens. ꝑͦnc̃.pon. da¬

Expanded text:
accipiatur Christi caro quam pro nobis obtulit, in qua et diabolum expugnavit. Est enim Christus rex et sacerdos: rex pugnavit pro nobis, sacerdos obtulit se pro nobis. Quando pro nobis pugfixus est enim, et de cruce in qua erat fixus, diabolum occidit: et inde rex noster. Sacerdos autem quid pro nobis obtulit? nihil mundum invenit in hominibus quod offerret, pro eis seipsum obtulit. Ecce munda, et felix et vera victima. Carnem vero de utero Virginis accepit ut mundam offerret pro immundis. Hanc vocat tabernaculum, dicens: Christus