comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o quoq mag¬
nificentissime. dio¬
nisius exiguus.
P̾io uenerationis
ur̃e ꝓposito qua ualui facultate
respondi: sc̃i pachomii uitam si¬
cut in greco reperta est. fide tnͣs¬
latoris exsoluens. In qua re cum
me dui morantem ur̃a compu-¬
lisset auctoritas: integrum non
erat ut qui reus iam sponsioniᷤ
extiteram ꝓmissa non deferre:
presertim uobis que uotum po¬
tius qũa uires atcendere consu¬
euistis. Plura namq pro xpisti
gratia relegenda atq imitanda
peragentes: auula uoluntate be¬
atorum patrum cupitis iustitu¬
ta cognoscere: quatinus eorum
studiis facta ꝓpria componen¬
tes: futuris scłis documentũ
diini muneris singulare pre¬
stetis. fatemini qͥppe maximã
uos operam dare uirtutib quiꝰ
diligitis in conuersatione sc̃o¬
rum: quib etiam illustru
operum qualitate choeretis. qͥl
uirtutem nullus amat nͥ qui
sequitur et similitudo morum
magnum profert coniunctio¬
nis indicium: sicut e contrario
dispar uita grandis est et ipsa

Expanded text:
in Christo quoque magnificentissimae Dionysius Exiguus. Pio venerationis vestrae proposito, qua valui facultate, respondi, sancti Pachomii Vitam, sicut in Graeco reperta est, fide translatoris exsolvens: in qua re cum diu me morantem vestra compulisset auctoritas, integrum non erat ut qui reus jam sponsionis exstiteram, promissa differrem, praesertim vobis, quae votum potius quam vires attendere consuevistis. Plura namque per Christi gratiam legenda simul atque imitanda peragentes, avida voluntate beatorum Patrum cupitis instituta cognoscere, quatenus eorum studiis facta propria componentes, futuris saeculis documentum divini muneris singulare praestetis; fatemini quippe maximam vos operam dare virtutibus, quas diligitis in conversatione sanctorum, quibus etiam illustrium operum qualitate cohaeretis; quia virtutem nullus amat, nisi qui sequitur, et similitudo morum magnum profert conjunctionis indicium: sicut e contrario vita dispar grandis est et in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
acebant in quodam tumulo u¬
bi et iustus reponenilus erat.
duoꝵ quondam ep̃orum qͥ ante
dormierant: sc̃a ueracit̾ corpora
sc̃oꝵ: que et in natura exanimi
interim degentia. tanqͣ. si uiua
reuera essent: equalem sc̃o hono¬
rem tribuerunt. Cum enun be¬
ati corpus inter duos illos com¬
ponendum esset. honorantes sũ¬
mum pastorem pastores. et mul¬
tam eus fiduciam apl ileum
reuerentes sunul et mirantes:
dei uissione tanqͣ. uiui corpora
sua separantes. in medio sacrũ
hoc corpus susceperunt: honorẽ
et ipsi ei uissu dei sicut a cło ho¬
norato. afferentes et onub sta¬
tun ostendentes que a deo ei do¬
nata est: głam atq sublunitatẽ.
Quod maximum atq gloriosis¬
simum miraculum. non unus
neq decem neq centum uder̃t:
s omnis turba que conueiit
ad preciosam eus sepulturam.

Expanded text:
acebant in quodam tumulo, ubi et justus hic reponendus erat, duorum quondam episcoporum, qui ante dormierant, sancta veraciter corpora sanctorum: quae et in natura exanimi interim degentia, tanquam si viva revera essent, aequalem sancto honorem tribuerunt. Cum enim beati corpus inter duos illos componendum esset, honorantes summum pastorem pastores, et multam ejus fiduciam apud Deum reverentes, simul et mirantes, Dei jussione tanquam vivi corpora sua separantes, in medio sacrum hunc susceperunt, honorem et ipsi ei praeceptione Dei sicut a Deo honorato offerentes, et omnibus statim ostendentes quae a Deo ei donata est gloriam atque sublimitatem. Quod maximum et gloriosissimum miraculum, non unus, neque decem, neque centum viderunt, sed omnis turba quae convenit ad pretiosam ejus sepulturam.
Abbreviated transcription (Latin):
Nter multos sepe dubitatũ
est: a quo potissimun mo¬
nachorum heremus habi¬
tari cepta sit. Quidã enim
altius repetentes: a beato
as plus nobis uidetur fuis¬
se qũa monachus: et iohan¬
nes ante ꝓphetare cepisse.
qũa natus sit. Alii autem
consentit. asserunt ancontum
huius ꝓpositi caput qł ex par¬
te uerum est. Non en tm t̃a ipse
ante omnes fuit: qũa ab eo oĩ¬
um initiata sunt studia. Ama¬
thas uero et machartus dis¬
cipuli anto nii. e quib superi¬
or corpus magistri sepeliuit. e¬
tiam nunc affirmant paulũ
quendam thebeum pͥncipem¬
rei istius fuisse. non tam noie
quam optiione: qđ nos quoq
ꝓbamus. Nonnulli hec et alia
ꝓut uoluntas tulit. iactitant
sub t̾raneo specu crinitũ calca

Expanded text:
nter multos saepe dubitatum est, a quo potissimum Monachorum eremus habitari coepta sit. Quidam enim altius repetentes, a beato as plus nobis videtur fuisse, quam Monachus: et Joannes 2 ante prophetare coepisse, quam natus sit. Alii autem, consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. Amathas vero et Macarius, discipuli Antonii, e quibus superior magistri corpus sepelivit, etiam nunc affirmant, Paulum quemdam Thebaeum principem istius rei fuisse, non 3 nominis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo specu crinitum calca
Abbreviated transcription (Latin):
totis monachoꝵ et oppidorũ tur¬
bis prosequentib in antiquo mo¬
nasterio condidit. illesa tunica.
cuculla et pallio et toto corpore
quasi adhuc uiueret integro:
tantisq fraglante odorib. ut de¬
libutum unguentis putaretur.
cendum: et constantie sanctissi¬
me illius mulieris deuotio. Que
perlato ad se nuntio. qł corpus¬
culum sc̃i hylarionis palestine
esset. statini exanimata est: ue¬
ram in seruum dei dilectionẽ
num solita peruigiles in sepul¬
chro eius noctes ducere: et qua¬
si cum presente ad adiuuanlas
orationes suas sermocinari. Cer¬
nas usq hodie mirã int̾ palesti¬
nos et cypros contentionẽ. his
corpus hylarionis illis spiritũ
se habere certantib: et tamen in
utrisq locis magna cotidie sig¬
na fiunt. s magis in ortulo cypͥ.
forsitan qͥa plus illũ locũ dilexe

Expanded text:
totis monachorum et oppidorum turtotis monachorum et oppidorum turbis prosequentibus, in antiquo monasterio condidit; illaesa tunica, cuculla, et palliolo, et toto corpore, quasi adhuc viveret, integro, tantisque fragrante odoribus, ut delibutum unguentis putares. 47cenda Constantiae illius sanctissimae mulieris devotio, quae perlato ad se nuntio, quod corpusculum Hilarionis Palaestinae esset, statim exanimata est, veram in servum Dei dilectionem nim solita pervigiles in sepulcro ejus noctes ducere, et quasi cum praesente ad adjuvandas orationes suas sermocinari. Cernas usque hodie miram inter Palaestinos et Cyprios contentionem, his corpus Hilarionis, illis spiritum se habere certantibus. Et tamen in utrisque locis magna quotidie signa fiunt; sed magis in hortulo Cypri, forsitan quia plus illum locum dilexe
Abbreviated transcription (Latin):
qdł eum dixisse audierant iam
se ad dñm mnigraturum et de
s et constantia quedam sc̃a femi¬
na cuius generum et filiã uncti
Quos omnes adiurauit. ut ne
puncto quidem hore post mor¬
tem seruaretur: s statim eũ in
eodem loct hortulo terra operi¬
rent. sĩc̃ uestitꝰ erat in tunica
cilicina. cuculla et sago rustico.
Iamq: modicus calor tepebat in
pectore: nec preter sensum qͥcqͣ
iuui hominis supererat. et tã¬
men apertis oculis loquebatur.
fgredere. Quid times: Egreidere
anina qͥd dubitas: Septuagin
caꝓpe annis seruisti xpisto. et
mortem times: In hec uerba ex¬
alauit spiritũ. Statimq humo
obrutum. ante urbi sepultum
quam mortuum nuntiauerũt.
Quod postquam palestine uir¬
sc̃s audiuit esichius: perrexit
ad cyprum. Et simulans uelle
diligentis custodie suspicionẽ
accolis tolleret: cum ingenti sa¬
tis uite sue periculo. post decẽ
ferme menses corpus eus fura¬
tus est. Qđ mauimam deferens

Expanded text:
quod eum dixisse audierant, jam quod eum dixisse audierant, jam se ad Dominum migraturum, et de sed et Constantia quaedam sancta femina, cujus generum et filiam de moruos omnes adjuravit, ut ne puncto quidem horae post mortem reservaretur; sed statim eum in eodem hortulo terra operirent, sicut vestitus erat in tunica cilicina et cuculla, et sago rustico. 45. Jamque modicus calor tepebat in pectore, nec praeter sensum quidquam vivi hominis supererat, et tamen apertis oculis loquebatur: Egredere, quid times? egredere, anima mea, quid dubitas? Septuaginta prope annis servisti Christo, et mortem times? In haec verba exhalavit spiritum. Statimque humo obrutum, ante urbi sepultum, quam mortuum nuntiaverunt.Quod postquam sanctus vir audivit Hesychius, perrexit ad Cyprum, et simulans se velle diligentis custodiae suspicionem accolis tolleret, cum ingenti vitae suae periculo, post decem fere menses corpus ejus furatus est. Quod Majumam deferens,
Abbreviated transcription (Latin):
tulus quoq in quo ipsi erant
pertineret. Et ille collacrimans
tendensq ad iacentem manus
tibi inquit dico in nomine du
uelocttas. Adhuc enu uerba
in ore loquentis uoluebantur
et iam menbra soludata ad stan¬
dum hominem subrigebaut.
Qł postquam auditum est. en¬
am difficultatem loci et inuuũ
iter plurimorũ uicit necessitas
nichil per circuitũ cunctis ua¬
lidius obseruantib. qũa neque
modo laberetur. Disseminaue¬
rat enim hoc de eo rumor: du
eum in eodem loco manere non
posse. Qđ tamen ille non leuice¬
te qualam. aut puerili sensu
uictus faciebat: s honorem fu¬
giens et importunitatem. semp
no cum absens esset esichius:
quasi in testamenti uice breuẽ
manu ꝓpͥa scripsit epłam. om̃s¬
et diuitias suas reluquens:e¬
uuangelium scilicet et tuni¬
cam saccineam. cucullam ⁊ pal¬
uolum. Nam minister eiꝰ aute
paucos dies obierat. Uener̃t
itaq ad egrotantem de papho
multi religiosi uiri: maxie

Expanded text:
hortulus quoque, in quo ipsi erant, hortulus quoque, in quo ipsi erant, pertineret. Et ille collacrymans tendensque ad jacentem manum: Tibi, inquit, dico in nomine Domvelocitas. Adhuc verba in ore loquentis volvebantur, et jam membra solidata ad standum, hominem surrigebant. Quod postquam auditum est, etiam difficultatem loci, et iter invium plurimorum vicit necessitas. Nihil aeque per circumitum cunctis villis observantibus, quam ne quo modo elaberetur. Disseminaverat enim hoc de eo rumor, diu eum in eodem loco manere non posse. Quod ille non levitate quadam, aut puerili sensu victus faciebat; sed honorem fugiens et importunitatem; sempeno, cum absens esset Hesychius, quasi testamenti vice brevem manu propria scripsit epistolam, omnes divitias suas ei derelinquens Evangelium scilicet, et tunicam sacceam, cucullam et palliolum, nam minister ejus ante paucos dies obierat. Venerunt itaque ad aegrotantem de Papho multi religiosi viri; et maxime
Abbreviated transcription (Latin):
motum locum arboribzq hinc
inde circumdatũ habentẽ etiã
aquas de supercilio collis irri¬
guas. et ortulum plenum pera¬
menum et pomaria plurima:
quoꝵ tamen fructum numqũa
erat antiquissimi templi ruina.
ex quo ut ipse referebat. et ut¬
eius discipuli testabantur. tã
iuntmerabiliũ per noctem et
diem demonum uoces resona-¬
bant: ut exercitum crederes.
Q ille ualde delectatꝰ. qđ scili¬
cet agonitistas haberet in ꝓxi¬
mo. habitauit tbi per annos
quinq:: et sepe inuisente esi¬
chio. in hoc extremo iam uite
sue tempore refocillatus est:
qd ipter asperitatem et diffi¬
cultatem loci. et umbrarũ ut
ferebatur uulgo multitudi¬
nem: aut nullus aut rarus
ad se uel posset uel auderet as¬
cendere: Quadam autem die
egressus hortulum: uidit ho¬
minem toto corpore paraliticũ
iacere ante fores. Interrogauit¬
q: esichium quisnam esset. uł
quomodo fuisset adductus. Q
respondens ait procuratorem
eum fuisse uillule: ad qũe ha

Expanded text:
motum locum, arboribus hinc motum locum, arboribus hinc inde circumdatum, habentem etiam aquas de supercilio collis irriguas, et hortulum peramoenum, et pomaria plurima, quorum fructum numquam et antiquissimi juxta templi ruinam ex quo ut ipse referebat et ejus discipuli testantur tam innumerabilium per noctes et dies daemonum voces resonabant, ut exercitum crederes. Quo ille valde delectatus, quo scilicet antagonistas haberet in proximo, habitavit ibi per annos quinque, et saepe invisente se Hesychio, in hoc extremo jam vitae suae tempore refocillatus est, quod propter asperitatem difficultatemque loci, et umbrarum ut ferebatur vulgo multitudinem, aut nullus, aut rarus ad se vel posset, vel auderet ascendere. Quodam autem die egressus hortulum, vidit hominem toto corpore paralyticum jacentem ante fores. Interrogavitque Hesychium quisnam esset, vel quomodo fuisset adductus. Qui respondens, ait, procuratorem se fuisse villulae, ad cujus jus
Abbreviated transcription (Latin):
mulum xp̃i: s ubi esset ignora-¬
re. Intra triginta igitur nͨ mul¬
to amplius dies ducenti ferme
tam uiri quam mulieres ad eũ
dongregati sunt. Quos cum u¬
disset dolens qil̃ se non pateren¬
tur quiescere: et quodamm in
ultionem sui seuiens. tanta eos
orationũ instantia flagellabat. ut
qͥdã statĩ alii post biduũ tridu¬
umq om̃s uero inter unam eb¬
taq ibidem biennio. et semper
de fuga cogitans: esichium ad
se ueris temꝑe reuersurũ pale¬
stinam misit ob salutationem
fratrum. et monasterii sui cine¬
res uisenilos. Qui cum reu̾tis¬
set: cupienti rursus ad egy ꝓ
ferox natio. suasit ut in ip̃a ma¬
gis insula ad secretiorem locũ
secederet. Quem cum diu lustnͣs
om̃ia repperisset: perduxit eũ¬
in duodecim milib a mari pro¬
cul inter secretos asperosq mon¬
tes: et quo uix reptando mani¬
bus genibꝙ possit ascendi. Q
introgressus contemplatꝰ qui¬
dem est terribilem ualde et re-¬

Expanded text:
mulum Dei, sed ubi esset ignoramulum Dei, sed ubi esset ignorare. Intra triginta igitur nec multo amplius dies, ducenti ferme, tam viri quam mulieres, ad eum congregati sunt. Quos cum vidisset, dolens quod se non paterentur quiescere, et quodammodo in ultionem sui saeviens, tanta eos orationum instantia flagellavit, ut quidam statim, alii post biduum triduumve, omnes vero intra unam hebtaque ibi biennio, et semper de fuga cogitans, Hesychium ad se veris tempore reversurum, Palaestinam ad salutationem fratrum, et monasterii sui 38 cineres visendos misit. Qui cum revertisset, cupienti rursum ad Aegyptferox natio, suasit ut in ipsa magis insula ad secretiorem locum conscenderet. Quem cum diu lustrans omnia, reperisset, perduxit eum duodecim millibus a mari procul inter secretos asperosque montes, et quo vix reptando manibus genubusque posset ascendi. Qui introgressus, contemplatus quidem est terribilem valde et re
Abbreviated transcription (Latin):
et porrecta contra uententes ma¬
nu. hucusq ait uenisse suffici¬
at. O mtra rerum fides. Statim
resiliere nauicule. et impellen¬
tib contra remis ad puppim i¬
perus redit. Mtrabantur pirat
post tergum se redire nolentes.
ne uidear in narratione signs¬
rum uolumen extendere. hoc
solum dicam quł ꝓspero cursu
inter cicladas nauigans. hinc
inde clamantium de urbibus
et uicis: et ad littora concurren¬
qium tmmundoꝵ spirituũ uo¬
ces audiebat. Ingressus ergo pa¬
rum tantum uestigiis quid o¬
im fuerit ostendit: in sccło ab
irbe miltarto habitabat igno¬
aucis dieb quietus iuueret.
berum non plus uginti tran¬
siere dies. cum per omnẽ illã
nsulam quicumq inmundos
habebant spiritus clamare ce¬
perunt uenisse hylarionẽ ser¬
uum xp̃i. et ad eum se debere
perare. Hoc salamina. hoc cu¬
rium. hoc laphidon et urbes re¬
lique conclamabant: plerisq as¬
serentib scire se quidem hyla¬
rionem. et uerum illum esse fa-¬

Expanded text:
et porrecta contra venientes maet porrecta contra venientes manu: hucusque, ait, venisse sufficiat. O mira rerum fides! statim resiluere naviculae, et impellentibus contra remis, ad puppim impetus redit. Mirabantur piratae post tergum se redire nolentes: ne videar in narratione signorum volumen extendere. Hoc solum dicam, quod prospero cursu inter Cycladas navigans, hinc inde clamantium de urbibus et vicis, et ad littora concurrentium, immundorum spirituum voces audiebat. Ingressus ergo Parum tantum vestigiis quid olim fuerit, ostendit, in secundo ab urbe milliario habitabat ignoaucis diebus quiete viveret. Verum non ad plenum viginti transiere dies, cum per omnem illam insulam quicumque immundos habebant spiritus, clamare coeperunt, venisse Hilarionem servum Christi, et ad eum se debere properare. Hoc Salamina, hoc Curium, hoc Lapetha et urbes reliquae conclamabant, plerisque asserentibus scire se quidem Hilarionem, et vere illum esse fa
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ fidem: et talem qualem il¬
lis habendam dñs imꝑauit. Qͥ
enim interest utrum mons de
montes repente obrigueruit. et
aute peles senis tantum saxei. ex
alia parte molliter fluxerint:
percrebuerat. Quod intelligens
senex in breui lembo clam fugit
nocte: et inuenta post biduum
oueraria naui perrexit ciprum.
Cumq inter maleas et cytherã
pyrate derelicta classe in littore.
que non antenua s conto regit᷑:
duobz hauil parinis mioparoni¬
bus occurrissent. duo huic uide
fluctus uerrentes renuge. om̃es
qui in naui erant trepidare. fe¬
re. discurrere p̾parare contos: et
quasi non sufficeret unus nun¬
tius certatim sent piratas ailes¬
se dicebant. Quos ille ꝓcul intu¬
ens. subrisit. Et conuersus ail dis¬
cipulos: dixit. Modice inquit fi¬
dei. quare trepudastis: Numqͥt
plures sunt hii qũa pliaraoni
exercitus: Et tamen om̃s deo uo¬
lente submersi sunt. Loquebat᷑.
et nichilominus spumantibus
rostris hostiles imminebant ca

Expanded text:
apostolorum fidem, et talem qualem ilapostolorum fidem, et talem qualem illis habendam Dominus imperavit. Quid enim interest, utrum mons desmontes repente obriguerint, et ante senis tantum pedes saxei, ex alia parte molliter fluxerint? percrebuerat. Quod intelligens senex, in brevi lembo clam nocte fugit, et inventa post biduum oneraria navi, perrexit Cyprum. Cumque inter Maleam et Cytheram piratae derelicta classe in littore, quae non antemna, sed conto regitur, duobus haud parvis myoparonibus occurrissent, et denuo hinc inde fluctus occurrerent, remiges omnes qui in navi erant trepidare, flere, discurrere, praeparare contos, 37 et quasi non sufficeret unus nuntius, certatim seni piratas adesse dicebant. Quos ille procul intuens subrisit. Et conversus ad discipulos dixit: Modicae, inquit fidei, quare trepidatis ? Numquid plures sunt hi quam Pharaonis exercitus? tamen omnes Deo volente submersi sunt. Loquebatur his, et nihilominus spumantibus rostris hostiles carinae  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
egressa sunt terminos suos. et
quasi rursus dñs diliuitũ mt¬
naretur. uł in antiquum chaos
redirent omnia: naues ad pre¬
rupta delate montium pepen¬
derunt. Quod cum uiderent e¬
py dauritani frementes fluctus
et undarum molem in montis
gurgitem litorib inferri. ueren¬
tes qđ̃ iam euenisse cernebant.
ne oppulum funditus subuer¬
teretur egressi sunt ad senem:
et quasi ad prelium ꝓficiscen¬
tes. posuerunt eum in lutore.
Qui cum tria crucis signa pin¬
xisset in sabulo. manusq contͣ
tenderet: incredibile dictu est.
in quantam altitudinem intu¬
mescens mare ante euni steterit.
ac diu fremens et quasi ad obi¬
cem indignans. paulatun in se¬
met relapsum sit. Hoc epydaurũ
et om̃is regio illa usq hodie pre¬
dicat: matresq docent filios suos
ad memoriam in posteros trans
dictum est. si credideritis dicetis
monti huie transi in mare et fi¬
et etiam iuxta litteram impleri
potest: si tamen quis habuerit

Expanded text:
egressa sunt terminos suos, et egressa sunt terminos suos, et quasi rursum Deus diluvium minaretur, vel in antiquum chaos redirent omnia, naves ad praerupta delatae montium pependerunt. Quod cum viderent Epidauritani, frementes scilicet fluctus et undarum moles, et montes gurgitum littoribus inferri, verentes, quod jam evenisse cernebant, ne oppidum funditus subverteretur, ingressi sunt ad senem: et quasi ad praelium proficiscentes, posuerunt eum in littore. Qui cum tria crucis signa pinxisset in sabulo, manusque contra tenderet, incredibile dictu est in quantam altitudinem intumescens mare ante eum steterit: ac diu fremens, et quasi ad obicem indignans, paulatim in semetipsum relapsum est. Hoc Epidaurus et omnis illa regio usque hodie praedicat, matresque docent liberos suos ad memoriam in posteros transmostolos dictum est: Si credideritis, dicetis huic monti, transi in mare, et fiet , etiam juxta litteram impleri potest, si tamen quis habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
us ad magistri genua ꝓuolutꝰ.
plantasq eus lacrimis rigans.
tandem ab eo subleuatus. post
biduum truluumq sermonem
audit a ranano non posse tam se
em in illis habitare regionib:
uelle ad barbaras quasdam
pergere nationes. ubi et nomen
t sermo suus ignotus foret. Du¬
rit itaq eum ad epydaurũ dal¬
matie oppidum ubi paucis die¬
lus in uicino agello mansitans.
non potuit abscondi. Siquidẽ
sraco intre magnitudinis ex his
quos gentili sermone boas uo¬
unit. ab eo qđ tam grandeᷤ sint.
nt boues glutire soleant:oẽm
late uastabat ꝓuinciam. Et non
slum armenta et pecudes. s¬
e agricolas atq pastores tractu
ram iussisset preparare. et orati¬
me ad xpistum missa: euocato
recepisset struem lignoꝵ scan¬
lere. ignem supposuit: cunctaq
spectante plebe. immanem besti¬
am concremauit. Unde estuans
qͥd faceret quo se uerteret aliam
p̾parabat fugam: et solitarias
terremotu totius orbis qui post
iuliani mortem accidit. maria

Expanded text:
us ad magistri genua provolutus, us ad magistri genua provolutus, plantasque ejus lacrymis rigans, tandem ab eo sublevatus, post bidui triduique sermonem audit a Gazano, non posse senem jam in illis habitare regionibus; sed velle ad barbaras quasdam pergere nationes, ubi et nomen et rumor suus incognitus foret. xit itaque eum ad Epidaurum Dalmatiae oppidum, ubi paucis diebus in vicino agello mausitans, non potuit abscondi. Si quidem draco mirae magnitudinis, quos gentili sermone boas vocant, ab eo quod tam grandes sint, ut boves glutire soleant, omnem late vastabat provinciam, et non solum armenta et pecudes; sed agricolas quoque et pastores tractosram jussisset praeparari, et oratione ad Christum emissa, evocato praecepisset struem lignorum scandere, ignem supposuit. Tum itaque cuncta spectante plebe, immanem bestiam concremavit. 36 Unde aestuans, quid faceret, quo se verteret, aliam parabat fugam; et solitarias terrae motu totius orbis, qui post Juliani mortem accidit, maria
Abbreviated transcription (Latin):
cuti: eadem die qua ad eum ue¬
nerat curatus est. Qui postea of¬
ferens ei infinita munera: audi¬
uit dictum saluatoris ad disci¬
pulos. Gratis accepistis: gratis
tur in sycilia: esichius
discipulus eius toto orbe senẽ
querebat lustraus littora. leser¬
ta penetrans: et hanc tantum
habens fidutiam. qͥa ubicũꝙ
esset dui latere non posset. Tis¬
acto ergo tam triennio audi¬
uilia ppłis scruta uendente. ꝓ¬
phetami xp̃ianoꝵ apparuisse mm
sicilia tanta miracula et signa
facienteni: ut de ueteribz sanels
putaretur. Interrogans itaq ha¬
bitum etus. incessum. et lingũa
maximeq etatem: discere nilys¬
tuit. Ille enun qui referebat: fi¬
hominis testabatur. Ingressus
curui litoris insula faman se¬
nis sciscitans consona omniũ¬
uoce cognouit ubt esset qui l
ageret: nil ita in eo cunctis ad¬
mirantib quam qđ post tanta
signa atq miracula nec fraginen
quidem panis a quoquam in il¬
us locis accepisset. Et ne longũ

Expanded text:
aquae, eodem 35 die quo ad eum veaquae, eodem 35 die quo ad eum venerat, curatus sit. Qui postea offerens ei infinita munera, audivit dictum Salvatoris ad discipulos: Gratis accepistis, gratis tur in Sicilia, Hesychius discipulus ejus, toto senem orbe quaerebat, lustrans littora, deserta penetrans; et hanc tantum habens fiduciam, quia ubicumque esset, diu latere non posset. Transacto igitur jam triennio, audivilia populis scruta vendente, Prophetam Christianorum apparuisse in Sicilia, tanta miracula et signa facientem, ut de veteribus sanctis putaretur. Interrogans itaque habitum ejus, incessum et linguam, maximeque aetatem, nihil discere potuit. Ille enim qui referebat, fahominis testabatur. Ingressus curvi littoris villula, famam senis sciscitatus, consona voce omnium cognovit ubi esset, quid ageret: nihil in eo ita cunctis admirantibus, quam quod post tanta signa atque miracula, ne fragmen quidem panis a quoquam in illis locis accepisset. Et ne longum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitans ne se negotiatores ab
oriente uenientes notum face¬
rent: ad mediterranca fugit lo¬
ca. idest uicesimo a mari milia¬
rio: ibiq in quolam deserto a¬
gello lignoꝵ cotidie fascem col¬
ligens. imponebat dorso disci¬
puli. Quo in proxima uilla ue¬
nundato et sibi altmoniam. et
hiis qui forte ad eos ueniebant¬
dautes pauxillulũ panis come¬
debant.
ed uere iuxta qđ scriptũ
est: non potest ciitas ab¬
scondi supra montem posita. ro¬
me scrutarius quidam dum in
basilica beati petri torqueretur.
ꝓclamauit in eo immundꝰ spi¬
ritꝰ. Ante paucos dies hylarion¬
seruus xp̃i siciliam ingressus
se esse secretum. Ego uadam.⁊
ꝓlam illum. Statimq cum ser¬
uulis suis ascensa in portu na¬
ui: appulsus est pachinnũ. Et
curatus est. Hoc est initiũ sig¬
norum etus in sicilia. Innume¬
rabilem deinceps ad eum egro¬
tantium s et religiosoꝵ homi¬
num adduxit multitudinem:
in tantum ut de priorib iuris tu¬

Expanded text:
cogitans ne negotiatores de cogitans ne negotiatores de Oriente venientes se notum facerent, ad mediterranea fugit loca, id est, vicesimo a mari millario; ibique in quodam deserto agello, lignorum quotidie fascem alligans, imponebat dorso discpuli. Quo in proxima villa venundato, et sibi alimoniam, et his qui forte ad eos veniebant, pauxillulum panis emebant. Sed vere juxta quod scriptum est: Non potest civitas latere super montem posita , Scutarius quidam cum in basilica beati Petri Romae torqueretur, clamavit in eo immundus spiritus: Ante paucos dies Siciliam ingressus se esse secretum; ego vadam, et prodam illum. Statimque cum servulis suis ascensa in portu nave, appulsus est Pachynum, et dlico curatus est. Hoc initium signorum ejus in Sicilia, innumerabilem ad eum deinceps aegrotantium, sed et religiosorum hominum adduxit multitudinem: in tantum, ut de primoribus viris qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Hylarion serue xp̃i. cur
nobis per te et in pelago turos
esse non licet: Da micht spati¬
um donec ad terram ueniam:
ne hic eiectus precipiter in a-¬
byssum. Cui ille ait. St deus me
us tibi concedit ut maneas: ma¬
ne. Sin autem ille te eicit. quil
mͥ inuidiam facis homini pec¬
catori atq mendico: Hoc autem
dicebat ne naute aut negotiato¬
res qui in naui erant. secum ad
terram peruenisset proderent.
Nec multopost purgatus est pu¬
er: patre fulem dante et ceteris
qui aderant. nulli se suꝑ nomi
ne eus locuturos. Ingressus
autem pachinnum ꝓmontoriũ
sycilie: obtulit nauclero ewan¬
gelium ꝓ subuectione sua et za¬
nant. Qui nolens accipere. maxi¬
me cum uideret eos excepto il¬
lo codice et hiis que uestiti erãt
amplius nichil habere: ad extre¬
mum iurauit se non accepturũ.
Seil et senex assensus est fiducia
pauperis conscientie: et in eo
magis letabatur qł nichil ha¬
beret scłi: et ab accolis loci illius

Expanded text:
dicere: Hilarion serve Dei, cur dicere: Hilarion serve Dei, cur nobis per te et in pelato tutos esse non licet? Da mihi spatium donec ad terram veniam, ne hic ejectus, praecipiter in abyssum. Cui ille: Si Deus meus, ait, tibi concedit ut maneas, mane; sin autem ille te ejicit, quid mihi invidiam facis, 34 homini peccatori atque mendico? Hoc autem dicebat, ne nautae et negotiatores qui in navi erant, se, cum ad terram pervenissent, proderent. Nec multo post purgatus est puer, patre fidem dante, et caeteris qui aderant, nulli se super ejus nomine locuturos. 36. Ingressus autem Pachynum promontorium Siciliae, obtulit nauclero Evangelium pro subvectione sua et Gazani. Qui nolens accipere, maxime cum videret illos, excepto illos codice, et his quibus vestiti erant, amplius nihil habere, ad extremum jurat se non accepturum. Sed et senex accensus fiducia pauperis conscientiae, in eo magis laetabatur, et quod nihil haberet saeculi, et ab accolis illius loci
Abbreviated transcription (Latin):
nouerant: ad solas nauigare
insulas cogitabat. ut qũe t̾ra
uulgauerat: saltem maria ce¬
tempore adrianus disci¬
pulus eus de palestina super¬
uenit. dicens uilianum occisu
re ad mouasterii sui reliquias.
Quoid ille audiens: detestatus ẽ
Et conducto camelo: per uastam
solitudinẽ uenit ad marctiniã
urbem lybie parathoniũ. Ubt
adrianus infelix uolens pale¬
stinam reuerti: et pͥstinam sub
nomine magistri gloriam que¬
rens. multas fecit et iniurias.
Ad extremum conuastatis que
a fratrib ei missa detulerat ne¬
sciente eo profectus est. Super
hoc sane quia alter locus refe¬
reudi non est. hoc tantum ilixe¬
rim in terrorem eoꝵ qͥ magistros¬
suos despiciunt: qđ post aliqͣn¬
rananum secum: ascendit clas¬
sem que siciliam nauigabat.
sumq uenundato ewangelioꝵ
codice quem manu sua adoles¬
cens scripserat. dare naulum
disponeret: in medio ferme a-¬
driatico naucleri filius arrep¬
tus demone. clamare cepit et

Expanded text:
noverant, ad solas navigare noverant, ad solas navigare insulas cogitabat; ut quem terra vulgaverat, saltem maria celarent. Etempore Hadrianus discipulus ejus de Palaestina supervenit, dicens Julianum occisumre ad monasterii sui reliquias. Quod ille audiens detestatus est: et conducto camelo, per vastam solitudinem, pervenit ad maritimam urbem Libyae, Paretonium: ubi Hadrianus infelix volens Palaestinam reverti, et pristinam sub nomine magistri quaerens gloriam, multas ei fecit injurias. Ad extremum, convasatis quae a fratribus ei missa detulerat, nesciente illo, profectus est. Super hoc quia alter locus referendi non est, hoc tantum dixerim in terrorem eorum qui magistros despiciunt; quod post aliquanGazanum secum, ascendit classem, quae Siciliam navigabat. Cumque venundato Evangeliorum codice, quem manu sua adolescens scripserat, dare naulum disponeret in medio ferme Adriae, naucleri filius arreptus a daemone, clamare coepit, et
Abbreviated transcription (Latin):
illumq parare ꝓficisci. Itaq ad¬
uoluti pedib eius: rogabant ne
hoc faceret. Et ante lumen ꝓstrati.¬
et citius se mori quam talt care¬
re hospite testabantur. Quibus
ille respondit. Idcirco abire festi¬
no: ne uobis molestiam generẽ.
Certe ex posteriorib cognoscetis.
gitur altera die garenses cũ lie¬
torib profecti: nam pridie eum
uenisse cognouerant: intrantes¬
autem monastertum cum illum
minime repperissent. inuice lo¬
quebant᷑. Nonue uera sunt que
auduumꝰ: Magus est: ⁊ futura
cognoseit. Urbs enti gara post¬
quam profecto de palestina hy¬
larione ultanus in impertum
successerat. destructo monastens
eius precib ad imperatorẽ ila¬
tis et hylarionis et esichii mor¬
tem impetrauerat amboq ut qͥ¬
uiam solitudinem intrauit o¬
soam. Ibiq anno plus minus
exacto. quia illuc quoq sui fa¬
ima peruenerat: quasi ĩa i or¬
ente latere non posset. ubi nul¬
ti illum et opinione et uultu

Expanded text:
illumque parare proficisci. Itaque adillumque parare proficisci. Itaque advoluti pedibus, rogabant ne hoc faceret; et ante limen prostrati, citius se mori, quam tanto carere hospite testabantur. Quibus ille respondit: Idcirco abire festino, ne vobis molestiam generem. Certe ex posterioribus cognoscetis, Igitur altera die Gazenses cum lictoribus praefecti nam pridie eum venisse cognoverant intrantes monasterium, cum illum minime invenissent invicem loquebantur: Nonne vera sunt quae audivimus? magus est, et futura cognoscit. Urbs enim Gaza, postquam, profecto de Palaestina Hilarione, Julianus in imperium 33 successerat, destructo monasterio ejus, precibus ad imperatorem datis, et Hilarionis, et Hesychii mortem impetraverat: amboque ut quaeviam solitudinem intravit Oasim: ibique anno plus minus exacto, quia illuc quoque sua fama pervenerat, quasi jam in Oriente latere non posset, ubi multi illum et opinione, et vultu
Abbreviated transcription (Latin):
seruire diceret. Porro iam tri¬
ennium erat. qđ clausũ celum
terras illas arefecerat: ita ut
uulgo dicerent autonii mortẽ
uirilis ac muliebris sexus ore
luridi et attenuati fame. pluui
tisq in celum oculis et utrasq
in sublime erigens manus. sta¬
tun impetrauit qł rogauerat.
fcce autem sitiens harenosaq
regio postqũa pluuiis irrigata
est: tantam serpentiũ ⁊ uenena¬
torũ animalium ex improuiso
ebulliuit multitudinem: ut ꝑ¬
cussi iunumerabiles. nisi ad hy¬
larionem concurissent statim
interirent. Benedicto itaq: oleo.
uniuersi agricole atq pastores
tangentes uulnera certam salu
miris honorib affici ꝑre¬
xit alexandriam: inde ad interi
numquam ex quo ceperat esse
monachus tn urbib manserat:
diuertit ad quosclam fratres no
tos sibi in bruchiũ haud procul
ab alexandria. Qui miro gaucdio¬
cum suscepissent senem. et iam
uicina nox esset: repente audiũt
discipulos eius asinũ sternere.

Expanded text:
servire diceret. Porro jam triservire diceret. Porro jam triennium erat, quod clausum coelum illas terras arefecerat; ut vulgo dicerent, Antonii mortem virilis ac muliebris sexus ore luridi, et attenuati fame, pluviatisque in coelum oculis, et utrasque in sublime erigens palmas, statim impetravit quod rogaverant. Ecce autem sitiens arenosaque regio, postquam pluviis irrigata est, tantam serpentum et venenatorum animalium ex improviso ebullivit multitudinem, ut percussi innumerabiles, nisi ad Hilarionem concurrissent, statim interirent. Benedicto itaque oleo universi agricolae atque pastores tangentes vulnera, certam salutmiris honoribus affici, perrexit Alexandriam, inde ad ulterionumquam ex quo coeperat esse monachus, in urbibus manserat, divertit ad quosdam fratres sibi notos in Bruchio, haud procul ab Alexandria; qui cum miro gaudio suscepissent senem, et jam vicina nox esset, repente audiunt discipulos ejus asinum sternere,
Abbreviated transcription (Latin):
in quib uententium frequenti¬
am et discipulorũ suoꝵ contuber¬
num fugiens moratus ẽ. uerũ
he in uiuo excise saxo: ostia tan¬
tum abdita habebant. Postqũa
autem ad ortulum uenerant:
merium arbusculus consitum.
et holerib uirens: Ante hoc fer¬
me trieunium cum onagrorum
grex hoc uastaret. unum e duc¬
torib eorum stare iussit: bacello¬
q tundens latera eus. ait. Qua¬
re comeditis qđ̃ non seruistis:
st exinde exceptis aquis ad qͣs
potandas uentitabant: numqͣ
eos nec arbuscula nec holera con¬
tigisse. Preterea rogabat senex:
ut sibi locum tumult eiꝰostende¬
rent. Qui cum seorsum eum ab¬
duxissent: utrum nec ne monstͣ
uerint ignoratur: Causam tan¬
tum occultandi iuxta preceptũ¬
beati antouii fuisse referentes:
ne pergamus qui tn illis locis
ditissimus erat. sublato ad uillã
secum fratrib. in uicina here¬
mo moratus est. Tante se namq
abstinentie et sileutio dedit:
ut tune primum se cepisse xp̃o

Expanded text:
in quibus venientium frequentiin quibus venientium frequentiam, et discipulorum suorum contubernium fugiens moratus est. Verum hae in vivo excisae saxo, ostia tantum addita habebant. Postquam autem ad hortulum venerant: rium  Al. pomerium arbusculis consitum, et oleribus virens; ante hoc ferme triennium cum onagrorum grex vastaret, unum e ductoribus eorum stare jussit, baculoque tundens latera: Quare, inquit, comeditis quod non seminastis? Et exinde exceptis aquis, ad quas potandas ventitabant, numquam eos nec arbusculam, nec olera contigisse. Praeterea rogabat senex, ut sibi locum tumuli ejus ostenderent. Qui cum seorsum eum abduxissent, utrum monstraverint necne ignoratur. Causam occultandi juxta praeceptum Antonii fuisse referentes, ne Pergamius, qui 32 in illis locis ditissimus erat, sublato ad villam s fratribus, in vicina eremo moratus est: tanta abstinentia et silentio, ut tunc primum se coepisse Christo
Abbreviated transcription (Latin):
mone habitaculum tanti uiri de¬
scribere. Saxeus eñi et sublimis
mons per nulle circiter passus
ad radices suas aquas expͥmit.
quarum alias harene ebibunt
alie ad inferiora dilapse. paula¬
tim ruium efficiunt: suꝑ qũe
ex utraq ripa palme innumen¬
biles multum loco et amenitati
et commodi tribuunt. Uideres
namq senem huc atq illuc cũ
discipulis beati autonii discuri
re hic operari. hic fessus reside¬
re solitus erat. Has uites has ar¬
busculas ipse plautauit: illã an¬
olam manibz suis ipse composu¬
it. Hanc pisemam ad irrigan¬
dum ortulum multo sudore fa-¬
bricatus est: istum sarculũ ad
fodiendam humum plurib ha¬
buit aunis. Iacebat uero in strati
etus: et quasi calens adhue cubi¬
le deosculabatur. Erat
autem cellula non plus mensu¬
re per quadrum tenens. quant
homo dormiens extendi poterat.
Preterea in sublinu montis uer¬
tice quasi per cocleam ascenden¬
dem mensure cellule uidebant.

Expanded text:
mone habitaculum tanti viri demone habitaculum tanti viri describere. Saxeus et sublimis mons per mille circiter passus, ad radices suas aquas exprimit, quarum alias arenae ebibunt, aliae ad inferiora delapsae, paulatim rivum efficiunt; super quem ex utraque ripa palmae innumerabiles multum loco et amoenitatis et commodi tribuunt. Videresinquit, senem huc atque illuc cum discipulis beati Antonii Isaac etre, hic operari, hic fessus residere solitus erat; has uites, has arbusculas ipse plantauit. Illam areolam manibus suis ipse composuit. Hanc piscinam ad irrigandum hortulum multo sudore fabricatus est; istum sarculum ad fodiendam terram plurimis annis habuit. Iacebat in stratu eius Hilarion et quasi calens adhuc cubile deosculabatur. Erat autem cęllula non plus mensurę per quadrum tenens, quam homo dormiens extendi poterat. Pręterea in sublimi montis uertice, quasi per cochleam ascendensdem mensurae cellulae visebantur:
Abbreviated transcription (Latin):
bus qui in uicina heremo et in
bantur: perrexit triduo ad ca¬
strum thonbaston. ut iuderet
tracontium ep̃m et confessorẽ:
qui ibi exulabat. Quo incredibi¬
liter consolato tanti uiri presen¬
tia. post aluid truduum multo
labore babylonem peruenit: ut
inuiseret filonem ep̃m et ipsũ
confessoren. Constantius enim
rex arrianoꝵ fauens heresi: u¬
trumq in ea loca deportauerat.
Inde egrediens: per biduum ue¬
nit ad oppidum afroditon. Ubi
conuento diacono baisano qui
locatis dromadib camelis ob a¬
que in heremo penuriam. consu¬
euerat euntes ad antoniũ duce¬
re: confessus est fratrib tustare
diem dormitionis beati autonii.
et per uigilem noctem in ipso qͦ
defunctus fuerat loco. a se ei de¬
bere celebrari. Trib ergo dieb
ꝑ uastam et terribilem solitudi¬
nem. tandem ad montem altis¬
sumum peruenerunt: repertis
ibi duob monachis ysaac uide¬
licet et pelusiano. quoꝵ ysaac in¬
prebet occasio. et ad il loct uent¬
mus: dignum iudetur breui ser¬

Expanded text:
bus, qui in vicina eremo erant, et in bantur, perrexit post triduum ad castrum Theubatum, ut videret Dracontium episcopum et confessorem, qui ibi exsulabat. Quo incredibiliter consolato tanti viri praesentia, post aliud triduum multo Babylonem labore pervenit, ut viseret Philonem episcopum et ipsum confessorem. Constantius enim rex, Arianorum favens haeresi, utrumque in ea loca deportaverat. Inde egrediens, post triduum venit ad oppidum Aphroditon: ubi convento diacono Baisane qui locatis dromadibus camelis, ob aquae in eremo penuriam consueverat euntes ad Antonium ducere, confessus est fratribus instare 31 diem dormitionis beati Antonii; et pervigilem noctem in ipso quo defunctus fuerat loco, a se ei debere celebrari. Tribus igitur diebus per vastam et horribilem solitudinem, tandem ad montem altissimum pervenerunt, repertis ibi duobus monachis, Isaac et Pelusiano, quorum Isaac inpraebet occasio, et ad loci venimus, dignum videtur brevi ser
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Quod cum percrebuisset.
quasi uastitas et exittum pa-¬
lestine incederetur: plusqͣ dec̃e
milia hominum diuerse etatis
et sexus ad retinendum eũ con¬
gregata sunt. Immobilis uͦ ille¬
ad preces. et bacello harenas dis¬
cutiens loquebat᷑. fallacem deũ
meum non faciam: nec possum
uidere subuersas ecclesias calca¬
ta xp̃i altaria. filioꝵ meoꝵ sangui¬
nem. Uniuersi autem qͥ aderant.
intelligebant reuelatum et quid¬
dam esse secreti: qđ nollet confi¬
teri. Et nichilominus tam̃ custo¬
diebant eum: ne ꝓficisceretur.
Decreuit ergo publica om̃s uoce
contestans. non cibi se nec potus
quippiam sumere: nisi dimitte¬
retur. Et post septem dies. inedie
tandem causa relaxatus. ac uale¬
dicens plurimis: cum infinito
agnune ꝓsequentium uenit be¬
thultam. Ubi suasis turbis ut re¬
uerterent᷑: elegit quadraginta
monachos qui habebant uiati¬
cum. ut possent ieuinantes in¬
gredi: id est post solis occasum.¬

Expanded text:
retur. 30 Quod cum percrebuisset, et retur. 30 Quod cum percrebuisset, et quasi vastitas et justitium Palestinae indiceretur, plus quam decem millia hominum diversae aetatis et sexus ad retinendum eum congregata sunt. Immobilis illead preces, et baculo arenas discutiens, loquebatur: Fallacem Dominum meum non faciam; non possum videre subversas ecclesias, calcata Christi altaria, filiorum meorum sanguinem. Universi autem qui aderant, intelligebant revelatum ei quiddam esse secreti, quod nollet confiteri; et nihilominus custodiebant eum, ne proficisceretur. Decrevit ergo, publica omnes voce contestans, non cibi se, non potus quidquam sumere, nisi dimitteretur. Et post septem dies, inediae tandem relaxatus, ac valedicens plurimis, cum infinito agmine prosequentium venit Betilium, ubi persuasis turbis ut reverterentur, elegit quadraginta monachos, qui haberent viaticum, et possent jejunantes ingredi, id est, post solis occasum
Abbreviated transcription (Latin):
bens uenit ad eum: uolens en¬
am ad antontum ꝑgere. Cui ille
flens ait. Uellemi ipse quoq ire
si non carcere huus monasterii
clausus tenerer. et si eundi fru¬
ctus esset. Biduo enim hodie ẽ.
qđ totus mundus tali parente
orbatus est. Credidit illa et ste¬
at. Et post paucos dies uemen¬
ce nuntio:antonii dormitionẽ
uis et portenta que fecit. miren¬
tur incredibilem abstinentiam.
scientiam. humilitatem. ego au¬
tem nichil ita stupeo: qũa głam
ilum et honorem calcare potu
isse. Concurrebant ep̃t presbite¬
n clericoꝵ et monachoꝵ greges.
matronarum quoq et xp̃iano¬
rum grandis temptatio: ⁊ hinc
iude ex urbib et agris uulgus
ignobile. sed et potentes uiri et
iudices: ut benedictum ab eo
panem uel oleum acciperent.
At ille nichil aliud nisi solitu¬
dinem meditabatur: in tantũ
ut quadam die ꝓficisci statue¬
rit: et adducto asello numiis
quippe exesus ieuiniis uix in¬
gredi poterat. iter arripere cona¬

Expanded text:
bens, venit ad eum, volens etbens, venit ad eum, volens etiam ad Antonium pergere. Cui ille flens: Vellem, ait, ipse quoque ire, si non carcere hujus monasterii clausus tenerer, et si eundi fructus esset. Biduum enim hodie est, quod totus mundus tali parente orbatus est. Credidit illa et substitit. Et post paucos dies veniente nuntio, Antonii dormitionem t portenta quae facit: mirentur et incredibilem abstinentiam, scientiam, et humilitatem. Ego autem nihil ita stupeo quam gloriam illum et honorem calcare potuisse. Concurrebant episcopi, presbyteri, clericorum et monachorum greges, matronarum quoque Christianarum grandis tentatio, et hinc et inde ex urbibus et agris uulgus ignobile, sed et potentes uiri et iudices, ut benpanem, vel oleum acciperent. At ille nihil aliud nisi solitudinem meditabatur, intantum, ut quadam die proficisci statuerit: et adducto asello nimis quippe exesus jejuniis, vix ingredi poterat iter arripere cona
Abbreviated transcription (Latin):
plus solito mnugientes. ruptis
uinculis in diuersa fugerunt.
habebat enim gratiam hanc
senex: ut ex odore corpoꝵ uesti¬
umq et earum rerum quas qͥs¬
q: tetigerat. sciret cui demoni uł
anno cernens iam grande mona¬
sterium et multitudinẽ fratrũ
secum habitantium. turbasq e¬
orum qui diuersis lauguorib
et immundis spiritib occupa¬
tos ad se delucebant. ita ut om̃i
genere hominum solitudo ꝑ cre¬
cuitum repleretur. flebat cot¬
die et incredibili desuderio con¬
uersationts antique recordaba¬
tur. Interrogatus ergo a fratri¬
bus quid haberet. cur se confi¬
ceret aiebat. Rursum ad scłm
redii: et recepi merceilem meam
in uita mea. Et homines pale¬
stine et uicine ꝓuincie estima¬
baut me alicuius esse monen¬
ti: et ego sub pretextu monaste
batur ergo intente a fratribus
maximeq ab esichio: qui miro
amore uenerationis seni deditꝰ
aristene illa cuius supra feciuꝰ
mentionem prefecti tunc uxor

Expanded text:
plus solito mugientes, ruptis plus solito mugientes, ruptis vinculis in diversa fugerunt. Habebat enim senex hanc gratiam, ut ex odore corporum vestiumque, et earum rerum quas quis tetigerat, sciret cui daemoni, vanno cernens grande monasterium, et multitudinem fratrum secum habitantium; turbasque eorum, qui diversis languoribus, et immundis spiritibus occupatos ad se deducebant, ita ut omni genere hominum solitudo per circumitum repleretur, flebat quotidie, et incredibili 29 desiderio conversationis antiquae recordabatur. Interrogatus a fratribus quid haberet, cur se conficeret, ait: Rursum ad saeculum redii, et recepi mercedem meam in vita mea. En homines Palestinae, et vicinae provinciae existimant me alicujus esse momenti; et ego sub praetextu monasterbatur autem a fratribus, maxime ab Hesychio, qui miro amore venerationi senis deditusAristaenete illa, cujus supra ecimus mentionem, praefecti tunc uxor,
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitate quadam in futurũ
seruarent sua: et diligentiam
haberent uel sumptuum uł ue¬
stium aut alicuius rei cũ seculo¬
transeuntis. Beniq unum de
fratrib in quinto ferme a se mi¬
liario manentem. quia compe¬
rerat hortuli sui nimis cautum
timidumq custodem: et pusil¬
lulum haberet nummoꝵ: ab o¬
culis suis abiecerat. Qui uolens
sibi reconciliari senem. frequen¬
ter ueniebat ad fratres: ⁊ maxi¬
me ad esichium. quo ille uehem̃¬
tissime delectabatur. Quadã igi¬
tur die ciceris fascem uirentis
sicut in herbis erat detulit.
us posuisset in mensam: excla
mauit senex se putorem eus
ferre non posse:simulq unde
esset interrogauit. Responden¬
te autem esichio qđ frater qui¬
dam primitias agelli sui fratͥ¬
bus detulisset. non sentis inqͥt
fetorem teterrimum. et in cice¬
re fetorem auaritie: Mitte bo¬
bus mitte brutis antmalib:
et uide an comeilant. Qđ cum
ille iuxta preceptum in p̾sepe
posuisset: exterriti boues et

Expanded text:
infidelitate quadam in futurum infidelitate quadam in futurum reservarent sua, et diligentiam haberent, vel sumptuum, vel vestitus, aut alicujus earum reruautus. --Denique unum de fratribus in quinto fere a se milliario manentem, quia comperiebat hortuli sui nimis cautum timidumque custodem, et pauxillum habere nummorum, ab oculis abegerat. Qui volens sibi reconciliari senem, frequenter veniebat ad fratres, et maxime ad Hesychium, quo ille vehementissime delectabatur. Quadam igitur die ciceris fascem virentis, sicut in herbis erat detulit. us posuisset in mensa ad vesperum, exclamavit senex, se putorem ejus ferre non posse, simulque unde esset rogavit. Repondente autem Hesychio, quod frater quidam primitias agelli sui fratribus detulisset, non sentis, inquit, putorem teterrimum, et in cicere foetere avaritiam? Mitte bubus, mitte brutis animalibus, et vide an comedant. Quod cum ille juxta praeceptum in praesepe posuisset, exterriti boves et
Abbreviated transcription (Latin):
deq uertigine accedentes det̾¬
rerent. Sine esu uite mane om¬
nes profecti sunt: ridente sene
et dissimulante scire qil euene
cho. cui abbas uocabulum est:
debemus quippe parci tacere
uocabulum largi dicere qͥa dñi¬
cus erat dies. inuitabaut᷑ ab eo
uniuiersi ad uineam: ut aute
horam cibi uitarum pastu labo¬
rem uie subleuarent. Et ait sc̃s.
Maledictus qui prius refectio¬
nem corꝑis quam anune quesi-¬
erit. Oremus psallamus redla¬
mus dño officium: et sic ad ui
miusterio. In sublime stans be¬
nedixit uinee: et suas ad pas¬
cendum dimisit oues. Erant au¬
tem qui uescebant᷑: non minus¬
ad tria milia. Cumq centũ lage¬
nis estimata fuisset iutegra ad¬
huc uinea: post dies uiginti tre¬
centas fecit. Porro ille parcus fr̃
multo minus solito colligens:
etiam id qđ habuerat uersum
tu acetum sero doluit. Hoc autẽ¬
multis fratrib senex ante futu¬
rum iam dixerat. Setestabatur
autem precipue monachos. qͥ

Expanded text:
daeque vertigine accedentes deterdaeque vertigine accedentes deterrerent, sine esu uvae mane omnes profecti sunt, ridente sene, et dissimulante scire quod evenecho, cui Sabas vocabulum est debemus quippe parci tacere vocabulum, largi dicere; quia Dominicus erat dies, invitabantur ab eo universi in vineam, ut ante horam cibi uvarum pastu laborem viae sublevarent. Et sanctus: Maledictus, ait, qui prius refectionem corporis, quam animae quaesierit. Oremus, psallamus, reddamus Domino officium, et sic ad 28 ministerio, in sublimi stans benedixit vineae, et suas ad pascendum dimisit oves. Erant autem qui vescebantur, non minus tribus millibus. Cumque centum lagenis aestimata fuisset integra adhuc vinea, post dies viginti trecentas fecit. Porro ille parcus frater multo minus solito colligens, etiam id quod habuerat versum in acetum sero doluit. Hoc multis fratribus senex ante futurum praedixerat. Detestabatur autem praecipue monachos, qui