comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expansis inqnibꝰ eleuataq leua ⁊ dext̾a int̃ latͦ nes se medisi ex hibebat: uolebat
inteligi cõmune ẽẽc illud bñficium. et non solum bonis s eciã impiis qd age¬
batur pficere. ⁊ se potiꝰ medicamina illa egris ꝓposuisse quam sanis et gr̃a a
ia pari libtate donasse eos qͥ de lib̾a ⁊ eos qui nati fuerant cle ancilla. Restat ai¬
titudo quam usq ad simimũ intrnat pars porrecta. hec est bone spei confioen¬
tia que crucifixos mundo celestibꝰ inuehit. ⁊ ex bone consciencie cestimonio se¬
curos certosq illi głe consociat. iã iamq bonis illis manũ intentat. iam gustat
iam os aꝑit. iam delibat. Iam conũsatur cũ angelis. iã illa psequit᷑ agniina iã
agnoscit. iam liquescit. iam amat. iam iubilat. iam lecatur ⁊ delectatur. hilarescit.
⁊ quiescit intelligit. ⁊ diligit. ⁊ cam̃ quantalibet ꝑfectõne quisquis q̃ sur sũ
sunt sapiat: int̾ ÷ tam̃ plurimũ inc̃ fidem ⁊ spẽm. nͨ sine cruce ẽ. eiectis dilato

Expanded text:
elevataque laeva et dextera inter latrones se medium exhibebat, volebat intelligi commune esse illud beneficium, et non solum bonis, sed et impiis quod agebatur proficere, et se potius medicamina illa aegris proposuisse quam sanis, et gratia illa pari libertate donasse eos qui de libera, et eos qui nati fuerant de ancilla . Restat altitudo, quam usque ad summum intimat pars porrecta. Haec est bonae spei confidentia, quae crucifixos mundo coelestibus invehit, et ex bonae conscientiae testimonio securos certosque illi gloriae consociat, jam jamque bonis illis manum intentat, jam gustat, jam os aperit, jam delibat, jam conversatur cum angelis, jam illa prosequitur agmina, jam agnoscit, jam liquescit, jam amat, jam jubilat, jam laetatur et delectatur, hilarescit et quiescit, intelligit et diligit; et tamen quantalibet perfectione quisque quae sursum sunt sapiat, interest tamen plurimum inter fidem et speciem, nec sine cruce est electis id latio
Abbreviated transcription (Latin):
uptates. Indumenta sacerdotum: multiplicium gr̃arũ oruatum contineb¬
ant fenunalia q̃ adoꝑienda pudenda pͥmo loco posita sunt. tantã edocent
oportere esse coneusencie uerecũdiã ut ne suspicioni quid̾ locũ relinquas
ꝯ ita abscondi quieqͥd ẽ. in honestatis notabile. ut nullo casu ad ea intuẽdi
delotes admitat᷑ aspectus s caiẽ se erhibe at. conuersa aosi cerdodmm auiasi sine

Expanded text:
uptates. Indumenta sacerdotum, multiplicium gratiarum ornatum continebuptates. Indumenta sacerdotum, multiplicium gratiarum ornatum continebant. Feminalia, quae ad operienda pudenda primo loco posita sunt , tantam edocent oportere esse continentiae verecundiam, ut ne suspicioni quidem locum relinquat; et ita abscondi quidquid, id est inhonestatis notabile, ut nullo casu ad ea intuenda, zelotes admittatur aspectus. Sed talem se exhibeat conversatio sacerdotum, quasi sine
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. nec molles. neq uiaticũ accipientibꝰ exiturisq de egipto auerenda sunt disi¬
soria uoluptatũ. s in exitu cle popło barbaro simul debent compon̾e amartu
do se penitencie ⁊ sinceritas uite. hec carnalit̾ aliquando sicut n cet̾a lega emgn¬
ata psuerunt. dũ fides et pietas ad id qd̾ ꝓmierat ueritas concurrebant. s ubi
uen̾it plenitudo temporis. finisq legis xp̃c. qͥ quicꝗͥ de agno. uł hedo. ł uiuẽ¬
ca rufa mandatũ ẽ. omnia factus scdm congruos status. ⁊in se omina referẽi
iusta pͥpos inteuectus. cessatũ ⁊ a multis uͥ unũ sufficientiã posuit. nec opo¬
rtuit adlnberi sig̃cancia uͥ sig̃catum aduenit. Sacͥticia de craticula uł sar¬
tagine. zelum feruorem q scõꝵs̾ p̃locuta sunt suffumigationes aromatũ: in¬
censiones orationum. ⁊ pia uota affectusq scõꝵ. Incensi adipes: emortuas uol¬

Expanded text:
esse nec molles, neque viaticum accipientibus exiturisque de Aegypto, quaerenda sunt diveesse nec molles, neque viaticum accipientibus exiturisque de Aegypto, quaerenda sunt diversoria voluptatupoenitentiae et sinceritas vitae. Haec carnaliter aliquando, sicut et caetera legis aenigmata, profuerunt, dum fides et pietas ad id quod promiserat veritas concurrebant, sed ubi venit plenitudo temporis , finisque legis Christus , quidquid de agno, vel haedo, vel juvenca rufa mandatum est, omnia factus secundum congruos status, et in se omnia referens juxta proprios intellectus, cessatum est a multis, ubi unum sufficientiam posuit; nec oportuit adhiberi signantia, ubi significatum advenit. Sacrificia de craticula vel sartagine , zelum fervoremque sanctorum praelocuta sunt: suffumigationes aromatum, incensiones orationum, et pia vota, affectusque sanctorum, incensi adipes, emortuas vol
Abbreviated transcription (Latin):
audeat uis inimica ingredi nisi desꝑatõne ⁊ consuetudine. delib̾atoq conie¬
su signum st̾m incta captiuaq mens apostasie scalpello eraserit. hinc ẽ. ꝗex
t̃minator angelus pͥmogenita q̃q egiptioꝵꝰ ꝑcutieniꝰ uiso hoc signo alim¬
inibꝰ sangurne illitis quasi increpatꝰ se choibet enecatisq egiptiis illesi in¬
columesq manent quoꝵ latera frontẽq cruoris huiꝰ consꝑsio rubricauerat.
Sic raab cum eẽt meretͥx appensa ad fenestrã reste coccin̾ea saluatur. et so¬
la ex iericho libera euadit uec patuit domus eiꝰ uastationi ⁊ p̃de quã tam
celebͥs signi reuerentia muniebat. Iub et᷑ etiã ut festinant̾ ꝯ auide ħ agat᷑
coniiuiũ uectesq icmerarios habentes in manibꝰ lũbis p̃cinctis panes qi¬
mos edant cũ lactucis agrestibꝰ. qr canti oꝑis ministros. nec desides decet

Expanded text:
audeat vis inimica ingredi, nisi desperatione et consuetudine, deliberatoque conseaudeat vis inimica ingredi, nisi desperatione et consuetudine, deliberatoque consensu signum sanctum victa captivaque mens apostasiae scalpello eraserit. Hinc est quod exterminator angelus, primogenita quaeque Aegyptiorum percutiens, viso hoc signo, a liminibus sanguine illitis, quasi increpatus se cohibet: enecatisque Aegyptiis, illaesi incolumesque manent quorum latera frontemque cruoris hujus conspersio rubricaverat . Sic Raab cum esset meretrix, appensa ad fenestram reste coccinea, salvatur, et sola ex Jericho libera evadit, nec patuit domus ejus vastationi et praedae, quam tam celebris signi reverentia muniebat . Jubetur etiam, ut festinanter et avide hoc agatur convivium, vestesque itinerarios habentes in manibus lumbis praecinctis, panes azymos edant cum lactucis agrestibus , quia tanti operis ministros, nec desides decet
Abbreviated transcription (Latin):
unis noca. Nec dubium qͥn oumiino formident clemones passionis formã. t̾ro-¬
remq eis caracteris huiꝰ inspectio ip̃a incutiat. etiam ip̃os sacmenta sc̃a ⁊ fidei mi¬
niunt signa quos constat nõ quantũ expedit xp̃iano doginati ⁊ castigatis moribꝰ
conformari. ⁊ soliꝰ fundamenti obtentu cui quoqͦ modo inherent. ñ statim ꝑꝑ
ligna ⁊ fenũ q̃ suꝑponi a neglegentibꝰ uident irruũt demones inquosẜ carnal¬
es s reuerent᷑ fundamentum ⁊ disparent ad uiuificum signum nec temere ac¬
cedunt ad consecratam sangunus balsamo domũ. Alioqͥn si ad singłos exceslis
lus pingeret᷑ nulla spes suꝑeẽt ruentibꝰ a quibꝰ licet lapsus articło sp̃c sc̃s absce¬
dat. manent tũ etiã in reis nec sunt mania sacͣienta. ad que ut com̃pongit᷑
qui deliquit id̾ sp̃c redit tantaq ⁊ sacͣmentoꝵ clignitas ut ip̃o sp̃u absente nõ

Expanded text:
inis nota. Nec dubium quin omnino formident daemones passionis formam, terroinis nota. Nec dubium quin omnino formident daemones passionis formam, terroremque eis characteris hujus inspectio ipsa incutiat. Etiam ipsos sacramenta sancta et fidei muniunt signa, quos constat non quantum expedit Christiano dogmatis et castis moribus conformari, sed solius fundamenti obtuitu, cui quoquomodo inhaerent, nec statim propter ligna et fenum quae superponi a negligentibus vident , irruunt daemones in quoscunque carnales; sed reverentur fundamentum, et disparent ad vivificum signum, nec temere accedunt ad consecratam sanguinis balsamo domum. Alioquin, si ad singulos excesslus pingeretur, et nulla spes superesset ruentibus. A quibus licet lapsus articulo Spiritus sanctus abscedat, manent tamen etiam in reis, nec sunt inania sacramenta, ad quae, ut compungitur qui deliquit, idem spiritus redit. Tantaque est sacramentorum dignitas, ut ipso spiritu absente, non
Abbreviated transcription (Latin):
uum uinũ in regno dei ꝓpinabitur accensisq lampadibꝰ uirgines. Snime ad
et̾uas nuptias admittentur: positaq mextingubili lucerna slꝑ candelabrũ
omuibꝰ qui in domo erunt lucebit tam sacͣmentoꝵ ueritas quã ip̃iꝰ ratio tͥ¬
nitatis. Inc̾im sane immensi questus res agitur. ⁊ uirtutem inusibiem ma¬
nifestus esfectus eloquit᷑. fideiq certicudinem bñficia indulta corroborabant.
⁊ ex collatõne p̾sentiũ fixa firmaq ẽ. expectatõ futuroꝵs. Patur nob agnꝰ
iste ad epulum datur sanguis eiꝰ ad pocłm mandat᷑ extͥ msecꝰ liminaribꝰ ⁊ postibꝰ¬
domoꝵ nr̃aꝵ sanguis ip̃e apponi in signum ut minutum sit qd̾ patet & ꝙ
latet habeantq caro ⁊ sp̃c secura p̃siclia. cum cibꝰ potꝰq diumus animã intͥr¬
orsus alat. et uegetet. abigatq extra untutes contrarios signũ crucis ⁊ sangi¬

Expanded text:
vum vinum in regno Dei propinabitur , accensisque lampadibus virgines animae ad vum vinum in regno Dei propinabitur , accensisque lampadibus virgines animae ad aeternas nuptias admittentur positaque inexstinguibili lucerna super candelabrum, omnibus qui in domo erunt lucebit tam sacramentorum veritas quam ipsius ratio Trinitatis. Interim sane immensi quaestus res agitur, et virtutem invisibilem manifestus effectus eloquitur, fideique certitudinem beneficia indulta corroborant, et ex collatione praesentium firma fixaque est exspectatio futurorum. Datur nobis Agnus iste ad epulum, datur sanguis ejus ad poculum. Mandatur extrinsecus liminaribus et postibudomorum nostrarum sanguis ipse apponi in signum , ut munitum sit quod patet et quod latet, habeantque caro et spiritus secura praesidia, cum cibus potusque divinus animam introrsus alat et vegetet, abigatque extra virtutes contrarias signum crucis et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
carnem gesta sunt.: humanitatis indagari affectꝰ. quasi ex caritatis ciꝰ uisceri¬
uꝰ religionis mansuetudo clepascit᷑. Carnem gͥ ħ mͦ comedimꝰ. ossa uero igne
conburimus q sacͣmenta quid̾ que quasi diuine uirtutis caro sunt et ueritatiꝰ
ligibilem ec inuisibilem statum firmã omnino ⁊ solidã. nec frangimꝰ. nec mi¬
nuimꝰ s flammis inicimꝰ id ẽ. spiritualibꝰ intelligentiis cõmendamꝰ qd̾ sp̃c ⁊ ui
ta sit in diuinis miff̾sis. nec fas sic incellectu humatio tante rei confringi no¬
ticiam. quam int̾im intͣ se sp̃c sc̃s colligit. cdonec euacuato qd̾ ex ꝑte ẽ. ꝑfectum
ꝓdeat palam. ⁊ cognoscentes sic̃ ⁊ cogniti sumꝰ. iam hoc non sacramento agamꝰ
s sp̃e. Ideo nocte agnũ mactare p̃cipipimꝰ qr nundum ad licͥdum elucet huiꝰ oꝑis
ratio. cuiꝰ fides ministra ẽ. quam in splendoribꝰ scõꝵs cleceget ueritas. cum no¬

Expanded text:
carnem gesta sunt, et humanitatis indagare affectus quasi ex charitatis ejus viscericarnem gesta sunt, et humanitatis indagare affectus quasi ex charitatis ejus visceribus, religionis mansuetudo pascitur. Carnem igitur hoc modo comedimus, ossa vero igne comburimus, quia sacramenta quidem quae quasi ligibilem et invisibilem statum firmam omnino et solidam, nec frangimus nec minuimus, sed flammis injicimus, id est spiritualibus intelligentiis commendamus, quod spiritus et vita sint in divinis mysteriis, nec fas sit intellectu humano tantae rei confringi notitiam, quam interim intra se Spiritus sanctus colligit, donec evacuato quod ex parte est , perfectum prodeat palam, et cognoscentes sicut et cogniti sumus, jam non hoc sacramento agamus, sed specie . Ideo nocte agnum mactare praecipimur, quia nondum ad liquidum elucet hujus operis ratio, cujus fides ministra est, quam in splendoribus sanctorum deteget veritas, cum no
Abbreviated transcription (Latin):
pomis incnseca qr fid es nr̃a in hoc uiuit ⁊ pficit. hoc adẽ s hoc eredit ad ue¬
nura m nrcat er pricipio apuid eum factumꝰ fit caro in fianbꝰ scłoꝵ et maiestaraoi¬
umau sas ed infirnuitatis nr̃e descend̾it in testina nec nr̃e fragilitatis abhorrint
consociaes caritis ⁊ corporis glam. in diuidua conexione astriutit munnum
n er ubescamus humitacem ita infirmũ ut forticudinẽ ꝙͦ nõ negenius. ita
st uitum. ut sapientiam admirem᷑ qi hoc ampliꝰ stupendũ ẽ in illo redempco¬
nis ñe negotio qd exinainri sic passa est diuinicatis sublimi i e demptõras quã
qd se in comutabilis urtꝰ. et in comp̃hensibilis magnitudo statusq beaticudinis
et n ouissima cherubin contegunt. media cancũ uidenda expomunt. quia q̃
ante mundi consticutõnem apud ĩpm erant. uł quis stritus rerũ futurus sit post
iudicium ultimũ: cibus est fidei ⁊ sper̃ int̾im dum incellig̾e satagit que scd̃m

Expanded text:
seca, quia fides nostra in hoc vivit et proficit, hoc fatetur, hoc credit quod Verbum quod erat in principio apud Deum factum sit caro in fine saeculorum, et majestas divina usque ad infirmitatis nostrae descenderit intestina, nec nostrae fragilitatis abhorruit et consocians corporis et capitis gloriam, individua connexione astrinxit in unum. amus, ut non erubescamus humilitatem; ita infirmum, ut fortitudinem quoque non negemus; ita stultum, ut sapientiam admiremur, quia hoc amplius stupendum est in illo nostrae redemptionis negotio, quod exinaniri sic se passa est divinitatis sublimitas, quam quod in se incommutabilis virtus et incomprehensibilis magnitudo stat in beatitudine seet novissima cherubim contegunt, media tantum videnda exponunt , quia quae ante mundi constitutionem apud ipsum erant, vel quis status rerum futurus sit post judicium ultimum, cibus est fidei et spei. Interim dum intelligere satagit quae secundum
Abbreviated transcription (Latin):
seoens medicantem non admittebat manum. ideoq qr se egrotare nesciesrnt
sinitat is contẽpnebant subsidia neq aliquid ip̃a fuice ocłis malignis erat infestui
hoc malũ uoluntarii: ut uoluntas consuetudinẽ. et consuetudo faceret nec¬
essictatem necessitas uͦ usq ad illam uecordiam erumꝑet. ut nescirent quio face¬
direut & exaspantes animos dignũ erat in ꝓpͥis sensibꝰ confundi. et ani abte¬
bant̃ iusticie documentis ⁊ ueritatis radios abhorrebant abdicati a nature:
gr̃e luce in eecitate sua tabescerent.⁊ haberent int̾ se fumosas exalationes q̃
tocuñ caooiem uateuetium⁊ sensuum denigiarent. Legis auippe saliua auam
abantiauio inbibant ita eoꝵ fancibꝰ ininscata herebat⁊ cerimomarĩ uet um
sapor ꝓ aatũ mentis ꝑfidie iea infecerat ut esset eis in sachaer. qaaias a uet urn

Expanded text:
sedens, medicantem non admittebat manum. Ideoque quia se aegrotare nesciebant, sedens, medicantem non admittebat manum. Ideoque quia se aegrotare nesciebant, sanitatis contemnebant subsidia. Neque aliquid ipsa luce oculis malignis erat infestius, sque adeo in hoc malum voluntarii ut voluntas consuetudinem, et consuetudo faceret necessitatem; necessitas vero usque ad illam vecordiam erumperet, ut nescirent quid facedirent : quia exasperantes animos dignum erat in propriis sensibus confundi; et qui abutebantur justitiae documentis, et veritatis radios abhorrebant, abdicati a naturae et gratiae luce, in caecitate sua tabescerent et haberent intra se fumosas exhalationes, quae totum candorem intellectuum et sensuum demigrarent. Legis quippe saliva quam ab antiquo imbiberant, ita eorum faucibus inviscata haerebat, et caeremoniarum veterum sapo
Abbreviated transcription (Latin):
fundamenta infigi. ⁊ ex ꝓfundis abditis pͥmũ sũmoueri sensus erroneos ut
firmam stabilemq clomum sibi ueritas aptaret ⁊ illustraret. fideq fundata
templum głe spes ping̃et. Nec tam̃ licet tanti criminis molem mediatoris auc¬
ctoritas elimaret. obstinatõ infidelitatis illiꝰ ex se excusabilis erat. nec habebat quid
opponeret destituta ratione mens. ⁊ animus ad uera ꝑspitienda caligans. cui
rectissima spẽs ueritatis ad instar remi qui in aqua dimisus curui p̃fractiq sim¬
ilitudinem reddit alic̃ incelligebat᷑ quã erat. et cum essec pre occuł res ip̃a. nu¬
rqi intietõ impediret ex se intransuersũ intuens strabus ludifficabat᷑ aspectus.
Ioeoq nec ratio nec doctrina in eulpa erant. que utiq non deerant s dum mi¬
ico impendio temporis querunt᷑ suꝑuacua. malum inolitum in ip̃is iisce au

Expanded text:
fundamenta infigi, et ex profundis adytis primum submoveri sensus erroneos, ut fundamenta infigi, et ex profundis adytis primum submoveri sensus erroneos, ut firmam stabilemque domum sibi veritas aptaret et illustraret, fideique fundatum templum spes gloriae pingeret. Nec tamen, licet tanti criminis molem mediatoris auctoritas elimaret, obstinatio illius infidelitatis ex se excusabilis erat; nec habebat quid opponeret destituta ratione mens, et animus ad vera prospicienda caligans, cui rectissima species veritatis, ad instar remi, qui in aqua demissus curvi praefractique similitudinem reddit, aliter intelligebatur quam erat; et eum esset prae oculis res ipsa, nullaque interjectio impediret, ex se in transversum intuens, strabus ludificabatur aspectus. Ideoque nec ratio, nec doctrina in culpa erant, quae utique non deerant. Sed dum multo impendio temporis supervacua quaeruntur, malum inolitum in ipsis visceribus
Abbreviated transcription (Latin):
in lege ꝓbarent: certe lace ^ nõ pot̾at s ħ in te imiu̾sitas nuralatur. Ex
ce sap̃is ex te intelligis disputas publice de lege cum scͥbis. ex lege bru¬
tos hebetesq doctores conuincis. Quis dubietatis locꝰ que ignorancie ra¬
c esse potest ubiteci uident surdi audiant lepsi mundant᷑. resurgũt
nortu ꝑauꝑes euangelizant᷑.  obstinatis anmius et nolentibꝰ inte¬
nige ut uene ag̾ent. nec ip̃a signa ꝑsuasoria erant nec uirtutes oꝑta¬
rie m tantum in eoꝵ pectore xp̃i induruerat odium ut et bona que
negare non pot̾ant nõ ¶uͥtute dei s p̃stigiĩs demonũ fieren. Oꝑa xp̃i
ire eos affirmat quid faciunt. ideoq pro errore eoꝵ et cecitate obnixe fu¬
ꝓplicat pat. S habelat ħ ip̃a postulatõ ordinẽ et necc̃e erat in t̾ra teri¬
li et paiustri et purgamenta creante ꝓ frugibꝰ usq ad imum fidei

Expanded text:
in lege probarent? Certe latere non poterat, sed in hoc te universitas mirabatur. Ex in lege probarent? Certe latere non poterat, sed in hoc te universitas mirabatur. Ex te sapis, ex te intelligis, disputas publice de lege cum scribis, et ex lege brutos hebetesque doctores convincis. Quis dubietatis locus, quae ignorantiae ratio esse potest, ubi caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, resurgunt mortui, pauperes evangelizantur? Sed, obstinatis animis et nolentibus intelligere ut bene agerent , nec signa ipsa persuasoria erant, nec virtutes operariae. In tantum in eorum pectore Christi induruerat odium, ut et bona quae negare non poterant, non virtute Dei, sed praestigiis daemonum fieri diire eos quid agant affirmat, ideoque pro errore eorum et caecitate obnixe supplicat Patri. Sed habebat haec ipsa postulatio ordinem, et necesse erat, in terra sterili et palustri et purgamenta creante pro frugibus usque ad imum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
cusas nõ queris uindictã potiꝰ excusas. ⁊ comuratõnis uiiꝰ spissamentũ accenuã
et hereditariũ honꝰ ab impiis tͣnfferens cͥmen malicie non opponis. qui ideo
dimittend̃ cemses q adinissũ ignorant̃ ip̃e testaris. Ubi ẽ. illud qd̾ dix̃as pͥus.
si non uenissem ec locut᷑ eis fuissem pecẽm nõ hab̾ent. nunc aut̃ et ud̾unt
et odunt et me et pacrẽ meũ: Uid̾unt quidem et od̾unt. et qd̃ de te scͥpserat
moyses⁊ antiqua conclamant uolumina omni sabbato decantabant. Intsti sina¬
gogam et siẽ palam erat neqͣqͣn ex conmnentario lict̾atꝰ librum ysaie expu¬
diaric maupn ꝑ testaris . Qͥs ignoranere iocꝰ erat eumi ip̃is indurent ibꝰ quon̾i
lictas nolles quas non didisceras hoc ip̃m diume sapientie documentũ
esset quod te quẽ in scolis suis ninquam elementariũ uidant eruditum

Expanded text:
cusas, non quaeris vindictam, potius excusas, et conjurationis illius spissamentum attenuas, cusas, non quaeris vindictam, potius excusas, et conjurationis illius spissamentum attenuas, et haereditarium onus ab impiis transferens, crimen malitiae non opponis, qui ideo dimittendum censes, quia admissum ignoranter ipse testaris. Ubi est illud quod dixeras prius: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent? Nunc autem, et viderunt et oderunt, et me et Patrem meum . Viderunt quidem et oderunt; et quod de te scripserat Moyses, et antiqua conclamabant volumina, omni Sabbato decantabant. Intrasti synagogam et, sicut palam erat nequaquam ex commentario litteratus, librum Isaiae explvaticinium, protestaris. Quis ignorantiae locus erat, cum, ipsis inquirentibus, quomodo litteras nosses quas non didiceras, hoc ipsum divinae sapientiae documentum esset, quod te, quem in scholis suis nunquam elementarium viderant, eruditum
Abbreviated transcription (Latin):
Nerini parcit moises omnes inuirias suas ꝑsequit᷑. et ulciscit᷑. et abs
uia miseratõne decrecoꝵ eiꝰ contẽptor occidit᷑. T̃ emꝑe gr̾e temꝑantur edie¬
ta et euangelica maniuetudo a populo ad quisitionis iram et conuicium et
esirascit᷑. et gladium in uagniam reuocari p̃cipiens ꝑcutientes in gͥladio ꝑituroꝰ
clenunciat. Ip̃e scisso dorso uerb̾ibꝰ. uellicatis genis. facie sputis illita. puncto ci¬
pite uepribꝰ lat̾e saucio. terebratis palmis pedibꝰꝙ confossis tamꝗͣ agnꝰ iugua¬
tor suo alluderis carnem suam ñ reluctans explicuit. et nudũ corpꝰ quasi ineu¬
dem malleatoꝵ itibꝰ patient̃ supposuit. Pot̾at utiq accictis multis milibꝰ ang¬
eloꝵ ag̾e ꝓ se. et cle cantis ludibriis exiii. s qui p̃ceꝑat ꝑcussori sinistre marille
porrigidext̾am: et auferenti paulliũ p̃beri et cunicã: se ip̃m intͣ regulas su¬

Expanded text:
Nemini parcit Moyses, omnes injurias suas persequitur et ulciscitur, et absque Nemini parcit Moyses, omnes injurias suas persequitur et ulciscitur, et absque ulla miseratione, decretorum ejus contemptor occiditur. Tempore gratiae temperantur edicta, et evangelica mansuetudo a populo acquisitionis iram et convicium et es irascitur , et gladium in vaginam revocari praecipiens, percutientes in gladio, gladio perituros denuntiat . Ipse scisso dorso verberibus, vellicatis genis, facie sputis illita, puncto capite vepribus, latere saucio, terebratis palmis, pedibus confossis, tanquam agnus jugulatori suo alludens, carnem suam non reluctans explicuit, et nudum corpus, quasi incudem, malleatorum ictibus patienter supposuit. Poterat utique accitis multis millibus angelorum agere pro se et de tantis ludibriis erui, sed qui praeceperat percussori sinistrae maxillae porrigi dexteram, et auferenti pallium praeberi et tunicam , seipsum intra regulas su
Abbreviated transcription (Latin):
et dubietas siccauerant. Ce sicit xͦ. o petre. reuert̾e. ⁊ dic libe. Obedire opoetet
deo magis quã hominibꝰ. Reuert̾e et confide. et cũ fr̃ tuus in aliquo delicto
hune readũ aꝑsit manet tͥ eadem gr̃a non pͥuaris apłatir manent t clauẽ
turet cadem excellencie tue dignitas ꝑseuerat. Exurge et bibe le fonte
mis ed̃ie et tu aliqñ conuersus corfirma fr̃s tuos⁊ in eadem mensura auaꝑ
pinatum ẽ. ÷ͥ remetire eis et ad formam cuam qͥ stat iudeatne enuit er tui
cridit adiciat ut resurgat Ẽtiã te uidee pateida xͥ caritas stcit muta untẽ¬
ciorie repliea dionem. Pixisti sanguis ei suꝑ nos et suꝑ flros nr̃os. Sonumẽ
qd ducis si reste intendis. Sic suꝑ te sanguis eiꝰ et consepelire ei ꝑ baptasimin.
m moitẽ. Opta saiuari nõ dampnari. Bibe nobisc̃ ⁊ tu: de calice pallionis uiꝰ
Seuades illesus:¬

Expanded text:
et dubietas siccaverant. Te sitit Christus, o Petre, revertere, et dic libere: Obedire oportet et dubietas siccaverant. Te sitit Christus, o Petre, revertere, et dic libere: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Revertere et confide, et cum frater tuus in aliquo delicto hunc reatum aspersit, manet tibi eadem gratia, non privaris apostolatu, manent tibi claves tuae, et eadem excellentiae tuae dignitas perseverat. Exsurge, et bibe de fonte misericordiae; et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos ; et in eadem mensura, qua propinatum est tibi, remetire eis ; et ad formam tuam, qui stat, videat ne cadat , et qui ceciderit, adjiciat ut resurgat . Etiam te, Judaee parricida, Christi charit Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Bonum est quod dicis, si recte intenderis. Sit super te sanguis ejus, et consepelire ei per baptismum in mortem . Opta salvari, non damnari; bibe et tu nobiscum, de calice passionis illievades illaesus
Abbreviated transcription (Latin):
eredat᷑ diumitas. Nec susfic̾e nobis possec ad intellectum ueritatis testimoniũ qs̾
de celo ẽ ꝗs sibi p̃i ꝑhibet cͥuitas nisi et nob̾ in notesc̾et aliquibꝰ signis et aliqnibꝰ argi
aqua purificõnis Non redimit sanguis nisi quos gr̃a uocat et ieuat. nec nisi
abuutos et morcuos peccato sp̃c scĩficat. Incõmune participant redempt̾o et ablutõ
que illiꝰ rei continet signũ cui et sanguis xͥ et p̃c dei p̃bet effectum. In aqua mun¬
damur in sanguine informamur. Mirũ cdlictu timendum relatu ꝓfluentibꝰ
de sacro late aquis i uuentibꝰ ⁊ emanantibꝰ de fonte ubi largis liquoribꝰ xp̃c si¬
tire se ꝑhibet ⁊ ip̃e mundũ irrigans ⁊ fecundans de ariditate causat᷑. Omnino
sane sitis ilia expͥmit raros tunc extitisse qui cred̾ent. cum et ip̃i et laterent et
dubitarent illa hora apostoli et adhuc non illabebat᷑ sanguis et aqua in cor¬
dibꝰ discipuloꝵꝰ radicitus nec inmachierant ebrietate sp̃c. quoꝵ̾ animas timor

Expanded text:
Nec sufficere nobis posset ad intellectum veritatis, testimonium quod de coelo est, quod sibi ipsi perhibet Trinitas, nisi et nobis innotesceret aliquibus signis et aliquibus arguaqua purificationis. Non redimit sanguis, nisi quos gratia vocat et levat; nec nisi ablutos et mortuos peccato spiritus sanctificat. In commune participant redemptio, et ablutioquae illius rei continet signum, cui et sanguis Christi et spiritus Dei praebet effectum. In aqua mundamur, in sanguine informamur. Mirum dictu! tremendum relatu! Profluentibus de sacro latere aquis viventibus et emanantibus de fonte uberi largis liquoribus, Christus sitire se perhibet; et ipse mundum irrigans et fecundans, de ariditate causatur. Omnino sane sitis illa exprimit raros tunc exstitisse qui crederent, cum ipsi et laterent et dubitarent illa hora apostoli, et adhuc non illabebatur sanguis et aqua in corda discipulorum radicitus, nec immaduerant ebrietate spiritus, quorum animas timor
Abbreviated transcription (Latin):
ultionem. nec exacerbata referat contumeliã. ⁊ si corrigat omnino sollicite
agit. uc plus agat beniuolentia quam seueritas. cohortatio quã cõmotõ. humi¬
licas quã potestas. Iustum et impium simul amplectitur. alt̾um ut stet. alc̾um
ut resurgat. Honẽ. ei aduena bonitas. nec emendicata aliunde clementia. nõsti¬
mulis non legibꝰ. nõ loris ad portanda oña aliena urget᷑. ultro diͤmisso poplite
curuat capulas. nec graue iudicat eos pati qui se ip̃os ferre non possunt. s de asciꝰ
miseria bñficium ordinat. et lib̃alitatem exornat. Si qua sunt apud infirmoᷤᷤ
inhonesta: his habundantiꝰ honorẽ circundat non impꝑat. non infamac sa¬
nat nõ uuln̾at. Curat nõ lacerat. exonerat s̃ grauat. oꝑit peccata nõ pudenda

Expanded text:
ultionem, nec exacerbata referat contumeliam; et si corrigat, omnino sollicite ultionem, nec exacerbata referat contumeliam; et si corrigat, omnino sollicite agit, ut plus agat benevolentia quam severitas, cohortatio quam commotio, humilitas quam potestas. Justum et impium simul complectitur: alterum, ut stet, alterum, ut resurgat. Non est ei advena bonitas, nec emendicat aliunde clementia; non stimulis, non legibus, non loris ad portanda aliena onera urgetur, ultro demisso poplite curvat scapulas, nec grave judicat eos pati qui seipsos ferre non possunt, sed de alterius miseria beneficium ordinat, et liberalitatem exornat. Si qua sunt apud infirmos inhonesta, his abundantius honorem circumdat , non improperat, non diffamat; sanat, non vulnerat; curat
Abbreviated transcription (Latin):
essiluentium temptationũ salsuginem sui imersione contactuq indulcat. Iam
uero longicudo que a pedibꝰ usq ad ligni transuersi in castraturam se erigit᷑. con¬
tinuum est mortificatõnis xp̃iane iudicium. et oportere conerucifigi simul cog¬
itacõnes et oꝑa efficiens documentum. Neccesse quippe est quancumcumq lõ¬
ga sint huiꝰ seculi spacia ut omni uita infatigabilis ad ea que ante sunt semꝑ tẽ¬
dat semꝑ se euehat. patientia constans. ⁊ longaninitas ꝑseuerans. Latitudo
aut̃ caritatis ⁊ eli amplitudine un i̾sa complectitur. cũ egris infirmat᷑. ⁊ eũ
his quibꝰ est scandalum uritur. extendit se et suꝑfertur afflictis affectu mitͥcio
expansisq alis pullos in plumes aggregat. et fouet. ⁊ ꝓcegit. ⁊ se ip̃am incu¬
telam paruuloꝵ exponens neglegit. neq dum alios defendat ꝓͥpͥa damna for¬
midat. Cum his etiã qui od̾unt paceni in tam̃ ẽ. paciffica ut nec lesa exigat

Expanded text:
omnem tentationum salsuginem sua immersione contactuque indulcat. Jam vero longitudo, quae a pedibus usque ad ligni transversi incrustaturam se erigit continuae mortificationis Christianae indicium est, et oportere crucifigi simul cogitationes et opera, efficax documentum. Necesse quippe est, quantumcunque longa sint hujus saeculi spatia, ut omni vita infatigabilis ad ea quae ante sunt semper tendat, semper se evehat patientia constans, et longanimitas perseverans. Latitudo autem charitatis zeli amplitudine universa complectitur, cum aegris infirmatur, et cum his quibus est scandalum uritur . Extendit se et superfertur afflictis, affectu nutritio; expansisque alis pullos implumes aggregat, et fovet, et protegit, et seipsam in tutelam parvulorum exponens, negligit; neque alios ut defendat, propria damna formidat. Cum his etiam qui oderunt pacem, in tantum est pacifica , ut nec laesa exigit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ghiuꝰ indulgentie pͥuilegium ut in ip̃iꝰ xp̃i erucifixi menbrana pͥpo
sanguine consc̾pte sint illiꝰ ab solut̾onis lict̾e maneatq infixum usꝙ hodie
mali p̾ensa radice licet recrudescat pece̾m in multis. generalicas cam̃ il¬
la ita abrasa est ut ad expiationem eoꝵs que cocidie admittunt᷑ ñ ic̃m xp̃m
crucifigi oporceat s imum confessionis ad onima cͥmina sufficit lanacrũ
⁊ ad omnia flagitia una penicencie sifficit hostia. Unde illud crucis sacͥ¬
sicium factum nob̾ ẽ. ⁊ sanitas ec exemplum. qi et pͥe sanguis ille nos
purgauit xp̃o asꝑgente ppłm. semel in sc̃a illat᷑ ⁊ nos similis incͦicus
formã in ppo sangiune crucifixis menbris nr̃is ec abdicatis uoluptatib
recinenouis. Nec nos lacitudinis crucis: alcicudinis ⁊ longicudinis.⁊ pfũ

Expanded text:
tum est hujus indulgentiae privilegium, ut in ipsius Christi crucifixi membrana proprio tum est hujus indulgentiae privilegium, ut in ipsius Christi crucifixi membrana proprio sanguine conscriptae sint illius absolutionis litterae, maneatque infixum usque hodie mali praecisa radice, licet recrudescat peccatum in multis, generalitas tamen in illa ita abrasa est, ut ad expiationem eorum quae quotidie admittuntur, non iterum Christum crucifigi oporteat; sed unum confessionis ad omnia crimina sufficit lavacrum, et ad omnia flagitia una poenitentiae sufficit hostia. Unde illud crucis sacrificium factum est nobis et sanitas et exemplum, quia et proprie sanguis ille nos purgavit, Christo aspergente populum, semel in sancta illatus : et nos similis introitus formam in proprio sanguine, crucifixis membris nostris, et abdicatis voluptatibus, retinemus. Nec nos latitudinis crucis et altitudinis et longitu
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑce completum est: in fine intͣ huiꝰ indulgentie simim tota istłicici ppłi
massa concurret cumi gencium intrauerit plenitudo. hoc sciens iħe qr om¬
nia clederat ei pat̾ in manus cum dare possec quod petebat et potestatiue ħ
ꝓpa contineret auctoritas supplicantis cam̃ ꝓ tempore ꝑsonam exibuit. ut ex
asfectu caritas. et ex subiectõne humilitas. ⁊ ex effectu innotesc̾et qd̃ in tanti
absolutione criminis. nulla ẽẽc int̾ aduocatũ ⁊ iudicem compugnantia uo¬
luntaci. s ima ⁊ concors ẽẽt in hoc negotio allegatio utꝰq qr nullus omĩ
gebat. Exauditur gͦ ꝓ sua reuerencia. nec tanĩ gratis accipit. ingens erog¬
at p̃cium. ut commendetur his ꝓ quibꝰ res tanti pond̾is agitur. quam desꝑta
ẽẽt humani generis causa que alit̃ componi non pot̾at nisi exsolueretur ꝑ
pace eiꝰ canti p̃cii quantitas. qd̾ singularit̾ apd̾ se habebat humilitas xp̃i
E ꝓ capciuo suo uadem fidelem lib̾ator se posuit cancaq auctoritate fir ma¬

Expanded text:
ecte complendum, quando intra hujus indulgentiae sinum tota Israelitici populi massa concurret, cum gentium intraverit plenitudo . Hoc sciens Jesus quod omnia dederat ei Pater in manus : cum dare posset quod petebat, et potestative hoc propria contineret auctoritas, supplicantis tamen pro tempore personam exhibuit, ut ex affectu charitas, et ex subjectione humilitas, et ex effectu innotesceret veritas, quod in tanti absolutione criminis nulla esset inter advocatum et judicem compugnantia voluntatum, sed una et concors esset in hoc negotio allegatio utriusque; quia nullugebat. Exauditur ergo pro sua reverentia , nec tamen gratis accipit, sed ingens erogat pretium; ut commendetur his pro quibus res tanti ponderis agitur, quam desperata esset humani generis causa, quae aliter componi non poterat nisi exsolveretur pro pace ejus tanti pretii quantitas, quod singulariter habebat apud se humilitaspro captivo suo vadem fidelem liberator se posuit; tantaque auctoritate firma
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ sp̃c ip̃is infingitur asfectibꝰ secretosq et abditos compͥmit motus
et totiꝰ petuiantie ꝑforat appecitꝰ. hoc in profundo cordis erux agit
abscondita. intͦ cũ pungit animã subẽq leuiathan uerme uenenato
hoc uedde transfixo incͥnseca nr̃a pacisicat.⁊ conseientiã mimit. et me¬
ditõnes sc̃ificat. ⁊ sicut ius lignũ auod moysi ostensum ẽ. a dommo oiẽ

Expanded text:
 , ipsis infigitur affectibus, secretosque et abditos comprimit motus, et totius petulantiae perforat appetitus. Hoc in profundo cordis crux agit abscondita. Intus compungit animam, subterque leviathan verme venenato hoc vecte transfixo, intrinseca nostra pacificat et conscientiam munit, et meditationes sanctificat. Et sicut lignum Moys
Abbreviated transcription (Latin):
sipent ao uesanas mentes nulsꝰ omnino ueritati patͥe ec estis io hui eis nom
cur. et in defensione legis iam nõ cam rationibꝰ quã coniuciis ucebantiur. Ex p̃a
qpuisb⁊ lete coniuncebant᷑: ipͥs coneludebantur sogniatib uec suꝑerat̃ auas¬
eri unaq & mnunis incencio omnium ad hoc conspiraueratc let ct ueneta
oiumi susfocareili n mioreis opprobrio parit nomenel delerent at ontaunen

Expanded text:
saperent. Ad vesanas mentes nullus omnino veritati patebat accessus; et quae palam interpretabantur, et in defensione legis jam non tam rationibus quam conviciis utebantur. Ex ipsa quippe lege convincebantem, unaque communis intentio omnium ad hoc conspiraverat, ut contumelia gloriam suffocarent, et mortis opprobrio pariter et nomen ejus delerent et famam. In
Abbreviated transcription (Latin):
asc itur nec ulciseit s sustimet ⁊ pͥstolatur. et affectat ut uumraet ꝑopult cer¬
aas tt coesualescat s curgat infidelitatis mole suffocata ala cranmica ⁊ esrent
obstinaton cuniesin q pateat ueritas et reoeat ab errore conũsa impietas Timnps¬
nitat gͥ ad hostia clausa ad aures oppilatas et in credudis cordibꝰ intonat ⁊ exdeus
neriice pboe ca toris sui in psastio decacordo uet̾is ⁊ nom mstrumendi eoneute
co i sonaueeã et auasi incantatis serpentibꝰ ad insolitam armoniã reddit edomi

Expanded text:
ascitur, nec ulciscitur, sed sustinet et praestolatur, et affectat, ut illuminetur populi caecitas, ut convalescat et insurgat infidelitatis mole suffocata illa tyrannica et effrenis obstinatio, tandemque pateat veritas et redeat ab errore conversa impietas. Tympanizat ergo ad ostia clausa, ad aures oppilatas, et incredulis cordibus intonat; et extensa in cruce pelle corporis sui, in psalterio decachordo, Veteris et Novi Instrumenti concutit consonantiam, et quasi incantatis serpentibus ad insolitam harmoniam reddit edomi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. casula sacer dotalis: et habebat in capite diadema gloriosum. qͣi iiiͬ. gen¬
mis p̃ciosis insignitum: eratq ei cͥconiscͥpta angelica illa salutacio. Aue marib
tauri. ꝑcidentẽ coram me in ax ͤ ec paulo post respexi. consolatͥcem meĩ

Expanded text:
est casula sacerdotalis; et habebat in capite diadema gloriosum, quasi quatuor gemmis pretiosis insignitum, eratque ei circumscripta angelica illa salutatio: Ave Maria,tauri, pendentem coram me in aere: et paulo post respexi consolatricem me
Abbreviated transcription (Latin):
summatis omnib sermonib hicͥ in die qua beati michaelis memoriã agebamꝰ
it̾m se mͥ p̾sentauit. & auoquuita sum eum dicens. Hunquid dñe mi secure asfir¬
mare pot̾imus om̃s hos sermones ex te pcessisse: Hec iccirco dicebã qr ex parte
uerba ista ꝓtułat. ita ut tñ faciem eiꝰ non uid̾em. ex ꝑarte uero ꝑ os meũ in ssu
fuerant pnuntiata Ille gͦ cum magna seueritate me intuens ait. Crede ex
toto corde tuo u̾ba hec que descͥpta sunt de ore meo ꝓcessisse. beatꝰ qui leg̾it et
audierit ũba libri huiꝰ & uera sunt. ⁊ aueritate ñꝗͣ declinaui

Expanded text:
ie qua B. Michaelis memoriam agebamus, iterum se mihi praesentavit, et allocuta sum eum, dicens: « Nunquid, domine mi, secure affirmare poterimus omnes hos sermones ex te processisse? » Haec idcirco dicebam, quia ex parte verba ista protulerat, ita ut faciem ejus non viderem: ex parte vero per os meum in spiritu fuerant pronuntiata. Ille igitur, cum magna severitate me intuens, ait: « Crede ex toto corde tuo verba haec, quae descripta sunt, et de ore meo processerunt. Beatus qui legerit et audierit verba libri
Abbreviated transcription (Latin):
in lectulo meo. nec adhuc sompnum ceꝑam. cum repente uisita¬
uit me sp̃c dñi. et repleuit os meum sermone huiꝰcemodi. atcendite ñc
gͥ uos: qui renuntiastis scłaribꝰ desid̾iis. et elegistis ut sequamini uesti.¬
isrł. Cogicate aput uos quo mͦ uiuatis cum omni humilitate. et obedi¬
entia et caritate. et sine murmuratione. et sine detractione. et inuidia.
et sine suꝑbia. et ab aliis uiciis abstinete uos. diligite uos inuicẽ ut nõ blas¬

Expanded text:
in lectulo meo, nec adhuc somnum coeperam, cum repente visitavit me Spiritus Domini, et replevit os meum sermone hujusmodi: « Attendite nunc ergo vos, qui renuntiastis saecularibus desideriis, et elegistis, ut sequamini vestiCogitate apud vos, quomodo vivatis cum humilitate et obedientia et charitate sine murmuratione et sine detractione et invidia, et sine superbia, et ab aliis vitiis abstinete vos . . . . . » Nondum verba
Abbreviated transcription (Latin):
autem in inc̾patione coniugatoꝵ. forncationis nom̃ adieci & n ip̃
añ quam ꝯuigii legem assumant. suꝑ modum in ea fedantur: e pii¬
cant iram d̾i inse. hinc ẽ. qd̾ ad matͥmonia legituna accedentes sru¬
tu gen̾ationis pͥuant᷑ a dño. ⁊ mirantur unde accidat eis ignorã¬
tes sc̾ilitatis sue cãm. Qͥ bꝰ aut̃ gen̾atio concedieur: aut in ip̃a pleuit
in alis resꝰ necessariis ꝑłibꝰ modis iudicio diuino ferumẽ s onina

Expanded text:
autem in increpatione conjugatorum fornicationis nomen adjeci, quia et ipsi antequam conjugii legem assumant, super modum in ea foedantur, et provocant iram Dei in se. Hinc est, quod ad matrimonia legitima accedentes, fructu generationis privantur a Domino, et mirantur unde accidat eis, ignorantes sterilitatis suae causam: quibus autem generatio conceditur, aut in ipsa prole, aut in aliis rebus necess
Abbreviated transcription (Latin):
dicens dñe ut audiui quidam ex eis aserunt qd legitinum ẽt non potest cõ¬
iugium nisi int̾ eos qͥusq ad tempꝰ iegitime coniunctionis uͥguiitate m
anbs eustodierunt. & uid ad hoc dicis: ẽt respondens ait. Uli tale conugiũ
eẽ pat̾: gratum est a domino. e rarum est ualde ut ita contingat. ue¬
rumtarem et ex his qui non continuierunt: muti sunt acceptabiles
domino legtia habentes conugia. et in mandatis dñi ambilantes Alio¬

Expanded text:
 audivi, quidam ex eis asserunt, quod legitimum esse non potest conjugium, nisi inter eos qui usque ad tempus legitimae conjunctionis virginitatem ambo custodierunt: quid ad hoc dicis? » Et respondens, ait: « Ubi tale conjugium esse potest, gratum est Domino; sed rarum est valde, ut ita contingat. Verumtamen ex iis, qui non continuerunt, multi sunt acceptabiles Domino, legitima habentes conjugia, et in mandatis Domini ambulantes, alio
Abbreviated transcription (Latin):
lis de ur̃is nimiũ in quib non clecet uideor assentire.¬
panca que et uobis displicere cognoui. & omnibꝰ bonis
uicanda esse non dubito necessarium reor subuingẽ. q̃
quidem et si fieri uidentur in ordine absit tam̃ ut
uersum ordinem s ꝑ ordine disputare putandis ero. si
non ordinem in hominibꝰ. s hominum uicia rep̾hendo.
& quidem cliͥgentibꝰ ordinem in hac re molestum me
fore non timeo. qum ĩmo gratum ꝓcul dubio acceptu¬
ri sunt si ꝑsequimur qd̃ ⁊ ip̃i oderint.Si quibꝰ uͦ displi¬
cuerit: ip̃i se manifestant. quia ordinem non diligunt.
Ciuiꝰ utiq correctionem id ẽ uicia cdamnari nolunt. Ipĩs
itaq illud gregorianum respondeo. Melius est ut sean¬
dalum oriatur quam ueritas relinquat᷑¬

Expanded text:
lis de vestris nimium, in quibus non decet, videor assentirelis de vestris nimium, in quibus non decet, videor assentirepauca quae et vobis displicere cognovi, et omnibus bonis vitanda esse non dubito, necessarium reor subjungere: 534 quae quidem etsi fieri videntur in Ordine, absit tamen uversum Ordinem, sed pro Ordine disputare putandus ero, si non Ordinem in hominibus, sed hominum vitia reprehendo. Et quidem diligentibus Ordinem in hac re molestum me fore non timeo: quinimo gratum procul dubio accepturi sunt, si persequimur quod et ipsi oderunt. Si quibus vero displicuerit, ipsi se manifestant, quia Ordinem non diligunt, cujus utique corruptionem, id est vitia, damnari nolunt. Ipsis itaque illud Gregorianum respondeo: « Melius est ut scandalum oriatur, quam veritas relinquat
Abbreviated transcription (Latin):
omunum est reus. Sin uͦ concedis aliqua posse putari dispẽ¬
satorie ꝓculdubio ⁊ tu illam tenes & ille auamauam dissimi¬
lit̾. Na̾m tu quidem cdiscretus. at ille fortasse disc̾tior. Neq
hoc clico quia hec exteriora neglegenda sint: aut qui se in
illis non exercuerit. mox ideo sp̃ualis efficiatur. cum po¬
tius sp̃ualia quamquã meliora nisi ꝑ ista aut uix aut nul¬
latenus ad quirantur uł optincantur. Sicut scͥptum est.
Non pͥus qd̃ sp̃uale s qd animale. deinde qd̾ sp̃uale. Sicut
meruit optinere. Unde rursus in psalmo. Sumite psalmũ
⁊ date timpanum. Qd̃ est dicere. Sumite sp̃ualia. S pͣri
enda erit. Quandoquidem ⁊ nr̃os de quibꝰ pat̾ conquestꝰ
estis qd̃ ordim ur̃o detͣherent satis quantum potui stilo
corripui. & me quoq adhuiꝰ modi falsa suspicione purga¬
ui ut clebul. S qm̃ dum nr̃is mimime parco. et nũ mul¬

Expanded text:
omnium est reus. Sin vero concedas aliqua posse mutari dispenomnium est reus. Sin vero concedas aliqua posse mutari dispensatorie, procul dubio et tu illam tenes, et ille, quanquam dissimiliter: nam tu quidem districtius, at ille fortasse discretius. Neque hoc dico, quia haec exteriora negligenda sint; aut qui se in illis non exercuerit, mox ideo spiritualis efficiatur: cum potius spiritualia quanquam meliora nisi per ista, aut vix, aut nullatenus vel acquirantur, vel obtineantur, sicut scriptum est, Non prius quod spirituale, sed quod animale; deinde quod spirituale . Sicut meruit obtinere. Unde rursus in psalmo, Sumite psalmum, et date tympanum : quod est dicere, Sumite spiritualia, sed prius enda erat, quandoquidem et nostros de quibus, pater, conquestus estis, quod Ordini vestro detraherent satis, quantum potui, stylo corripui; et me quoque ab hujusmodi falsa suspicione purgavi, ut debui. Sed quoniam dum nostris minime parco, nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑitatibꝰ mortificas menbͣ tua que sunt suꝑ terram: be¬
ne facis s quid si ille quem similit̾ non laborantem cli¬
iudicas. modicum quidem habeat de hac que ad modiẽ
uritis est. corporali ii delicet exercitatione. amplius ante
quam tu cle illa que ad ominia ualet. id est pietate: Qͥs
aueso ur̃in regłam meliꝰ tenet. Annon meliꝰ: qui melior:
Qis uͦ humilior melior an fatigatior: An non is qui a do¬
mino dielicit mittis esse & humilis corde. qui ⁊ cum maria
optimam ꝑtem elegit aue non auferetur abeo: Qd̾ si
regłam ab omnibꝰ qui eam ꝓfessi sint sic ad litt̾am tenen¬
dani censes ut nullam omnino oispensationem admitti
patiaris : audacter dico. nec tu eam nec ille tenetis. Nam
et si me quantum quidem ꝑtinet ad obseruationes corpo¬
reas in pluribꝰ offendit. impossibue est tam̃ te quoq uł in
uno non transgredi. Scis autẽ quia qui in uno offendit:

Expanded text:
asperitatibus mortificas membra tua quae sunt super terram. Beasperitatibus mortificas membra tua quae sunt super terram. Bene facis. Sed quid si ille quem similiter non laborantem dijudicas, modicum quidem habeat de hac, quae ad modicum est utilis, corporali videlicet exercitatione; amplius autem quam tu de illa, quae ad omnia valet, id est pietate? Quis, quaeso, vestrum Regulam melius tenet? Annon melius qui melior? Quis vero melior, humilior an fatigatior? Annon is qui a Domino didicit mitis esse et humilis corde , qui et cum Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab eo? 14. Quod si Regulam ab omnibus qui eam professi sunt, sic ad litteram tenendam censes, ut nullam omnino dispensationem admitti patiaris, audacter dico, nec tu eam, nec ille tenetis. Nam etsi ille quantum quidem pertinet ad observationes corporeas, in pluribus offendit, impossible est tamen te quoque vel in uno non transgredi. Scis autem quia in uno offendit,
Abbreviated transcription (Latin):
increpata. & maria quiescens laudata sit. & paulꝰ aꝑte dicat la¬
bor corꝑis ad modicum ualet. pietas aut̃ ad omnia: Optimus la¬
bor cde quo ꝓpħa clicebat. Laboraui ingemitu meo. & de quo
albi. Menior fui dei & delectatus sum. & exercitatus sum. e
ne corporale intelligas exerticium: & defecit inquit sp̃c meus
etiam hec aue ex regula habemus corporalia clamnes: hequa¬
auam. H illa oportet agere & ista non omitt̾e. Alioquin cum
ant ista omitti necesse est aut ula ista potiꝰ omittenda sũt
ꝯuani illa. Quanto enim sp̃c corpore melior est: tanto sp̃u¬
alis quã corporalis exercitatio fructuosior. Tu gͦ cum cle hopd
ouseruatione elatus aliis eadem non obser uantibꝰ derogas
nonne te magis traus gre ssorem regule iudicais oitiꝰ licet
in quo temet ip̃m extollis. ꝑdis humilitatẽ. in quo alios
tuum corpꝰ multis ⁊ nimiis laboribꝰ atteris ac regłarih

Expanded text:
increpata, et Maria quiescens laudata sit ; et Paulus aperte dicat: Laincrepata, et Maria quiescens laudata sit ; et Paulus aperte dicat: Labor corporis ad modicum valet, pietas autem ad omnia? Optimus labor, de quo propheta dicebat: Laboravi in gemitu meo : et de quo alibi, Memor fui Dei, et delectatus sum, et exercitatus sum. Ac ne corporale intelligas exercitium, Et defecit, inquit, spiritusetiam haec, quae ex Regula habemus, corporalia damnes? Nequaquam: sed illa oportet agere, et ista non omittere. Alioquin cum aut ista omitti necesse est, aut illa; ista potius omittenda sunt, quam illa. Quanto enim spiritus corpore melior est, tanto spiritualis quam corporalis exercitatio fructuosior. Tu ergo cum de horum observatione elatus, aliis eadem non observantibus derogas, nonne te magis transgressorem Regulae indicas, cujus licet in quo temetipsum extollis, perdis humilitatem; in quo alios tuum corpus multis et nimiis laboribus atteris, ac regularibus