comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disciplis iohis baptistȩ. cũ apłi ut pote amici &i
coniuue celestis illius sponsi nec dũ ieuiniorũ
obseruantiã custodirent discipłi ioħis qͥ sũmã
peillius sectatores qͥ eximius poenitentiȩ ꝓeli¬
recorita cunctis poplis formã suo p̃bebat exem¬
plo ut ñ solũ uaria escarũ genera quȩ humanis
psib suggerunt᷑ abnueret. uerũ etiã cõmunẽ panis
upsus esũ penitꝰ ignoraret: dño conquerunt᷑ dicen¬
tes. Quare nos &e pharisei ieuinamꝰ frequent̃. dis
ieuinio cũ aliqua uł festiuitas tempoꝵ uł in¬
tueniens caritatis occasio indulgentiã refe¬
ctionis admittit. Nunqͥd posst̃ inquiens filii
sponsi leigere. quã dii cũ ipsis est sponsus : Uelix
autẽ dies cu au feret᷑ abcis sponsus & tunc icunau

Expanded text:
discipulis Iohannis Baptistae cum apostoli, utpote amici atque discipulis Iohannis Baptistae cum apostoli, utpote amici atque conuiuae caelestis illius sponsi, necdum ieiuniorum obseruantiam custodirent, discipuli Iohannis, qui summam pe illius sectatores qui eximius paenitentiae praedicator ita cunctis populis formam suo praebebat exemplo, ut non solum uaria escarum genera quae humanis usibus subgeruntur abnueret, uerum etiam communem panis ipsius esum penitus ignoraret, domino conqueruntur dicentes: quare nos et Phariarium, cum aliqua uel festiuitas temporum uel interueniens caritatis occasio indulgentiam refectionis admittit, numquid possunt, inquiens, filii sponsi lugere quamdiu cum illis est sponsus? uenient autem dies cum ab eis auferetur sponsus, et tunc i
Abbreviated transcription (Latin):
spei nr̃ȩ t̃minũ defigamꝰ sed ut ꝑ ipsũ ad puriti¬
tem cordis & apłicam caritatẽ ꝑuenire possimꝰ
git᷑ ex hoc ipso ieuiniũ cui ñ solũ specialia p̃fra
sunt tempora. quibꝰ uł exerceri debeat uił rem ale
sen etia puletas modusꝙ ꝓpositus est. ñ pͥncipale
sonu se q uaettũ qdda ee manifestũ ẽ sȩterũ het
qu es tortate luł mandant᷑ ut bona mł ont dli¬
cuot᷑ ut noxia: nunꝗ ita exceptioni temporũ
subia cent ut int̃dũ aut quȩ uetita sunt fieri
debcat aut quȩ imꝑata sunt pretermũti Nec
ces ellus iustidȩ pacientiȩ sobrietati puduictidee
ui tului statutus est modus nec rursũ inuisticie
ipaciente furori. impudicitie atoꝵ suꝑbiȩ. lib.¬
u aqndo ꝑmissa est. Qzam obrem his de ie¬
unil qualitate ꝑmissis: subdenda adhuc scarũ
lmpturaru uidet᷑ auctoritas ꝑ quã manifestiꝰ cõ¬
pbetur ieumnui ꝑpetuo custodiri nec debere nec
posse Ineuanglio ieumnantib phariseis una cũ

Expanded text:
rae terminum defigamus, sed ut per ipsum ad puritatem cordis et apostolicam caritatem peruenire possimus. igitur ex hoc ipso ieiunium, cui non solum specialia praefixa sunt tempora quibus uel exerceri debeat uel remitti, sed etiam qualitas modusque propositus est, non principale bonum, sed medium quiddam esse manifesuctoritate, vel mandantur ut bona, vel interdicuntur ut noxia, numquam ita exceptioni temporum subjacent, ut interdum, aut quae vetita sunt, fieri debeant; aut quae imperata sunt, praetermitti. Nec enim ullus justitiae, patientiae, sobrietati, pudicitiae, charitati, statutus est modus; nec rursum injustitiae, impatientiae, furori, impudicitiae, iuando permissa est. Quamobrem his de ieiunii qualitate praemissis subdenda adhuc sanctarum scripturarum uidetur auctoritas, per quam manifestius adprobetur ieiunium perpetuo custodiri nec debere nec posse. in euangelio ieiunantibus Pharisaeis una cum
Abbreviated transcription (Latin):
sam sed ꝓpt̃ suã tantũ agit᷑ honitatẽ. Qđ qͥdem
acȩteris quȩ media. ẽe p̃diximꝰ his secernit᷑ mo¬
dis. Siꝑse bonũ sit: & ñ ꝑaliud aliqͥd. Si ꝓpt̃ se
necessariũ sit. & ñ ꝓpter aliud. Si immutabilit̃
semꝑq sit bonũ ac ꝑpetuo suã retinens qͣ litat
emptio uł cessatio eiꝰ ñ possit non sum mã inten¬

Expanded text:
sam, sed propter suam tantum agitur bonitatem. Quod quidem sam, sed propter suam tantum agitur bonitatem. Quod quidem a ceteris, quae media esse praediximus, his secernitur modis: si per se bonum sit et non per aliud aliquid: si propter se necessarium sit et non propter aliud: si inmutabiliter semperque sit bonum ac perpetuo suam retinens qualitatem ademptio uel cessatio eius non possit non summam infe
Abbreviated transcription (Latin):
dia p̃ces eorũ: Non enĩ miscdia pacientia & caritas
uła p̾̃dictarũ p̃cepta uirtutũ. in quib utiq bonũ
ist pͥncipale ꝓpt̃ ieiunia sunt tenenda. sed potꝰ ieui¬
uia ꝓ pt̃ illa. E laborandũ est enĩ ut uirtutes ille
que honȩ sunt ieiuniis adquirant᷑ ñ ut adieiunioꝵ
⁊ minũ tendant il larũ gesta uirtutũ Obhoc gͦ. ẽ.
utilis carnis afflictio obhoc ei adhibenda inediȩ
medicina. ut ꝑ illam al caritatem inqua immobile
ac sine ulla temporis excȩptione ꝑpetuũ bonũ. ẽ
ꝓuenire possimꝰ. Neq eñi medicinȩ aurificine uł
ceterarũ quȩ in hoc mundo sunt artiũ disciplina.
potiꝰ ferram̃ta ꝓpt̾ artis studiũ prȩparant᷑. Quę
scut utilia sunt ꝑitis: ita suꝑflua iis qͥ artis ipsius
nesciunt disciplinã. Et sicut iis qͥ ad efficiendũ opus
possessione contenti sunt penitꝰ ꝓdesse ñ possunt
quia utilitatis suę sũmã in retentatione eorũ
media sunt. Ipsum uͦ pcipuũ bonũ ñ obaliã cau¬

Expanded text:
dia, patientia et caritas uel illa praedictarum praecepta uirtutum, in quibus utique bonum est principale, propter ieiunia sunt tenenda, sed potius ieiunia propter illa. elaborandum est enim ut uirtutes illae, quae uere bonae sunt, ieiuniis adquirantur, non ut ad ieiuniorum terminum teutilis carnis afflictio, ob hoc ei adhibenda est inediae medicina, ut per illam ad charitatem, in qua immobile ac sine ulla temporis exceptione perpetuum bonum est, pervenire possimus. Neque enim medicinae, aurificinae, vel caeterarum quae in hoc mundo sunt artium, disciplina, potius ferramenta propter artis studium praeparantur; quae sicut utilia sunt peritis, ita superflua his qui artis ipsius nesciunt disciplinam. Et sicut his qui ad efficiendum opus possessione contenti sunt, penitus prodesse non possunt, quia utilitatis eorum lla quae media sunt, ipsum uero praecipuum bonum non ob aliam cau
Abbreviated transcription (Latin):
ibi necessitas. Et ubi necessitas. ibi &e difficultas
Ibi difficultas. ibi & negligentia. Ubi negligei¬
tia. ibi & peccatũ. Ubi peccatũ. ibi corsequent᷑
&e poena. Custodientes uͦ hȩc adquȩ legis p̃fire
seueritate coguntur. poenam potius quȩ ab illa
intendebatur effugiunt: quã mercedem aut
p̃mia consequunt᷑. Itaq sicut fortes ad sullinia
atq p̃celsa euangłicus sermo sustollit: ita ñ pa¬
titur infirmos adima demergi. ꝑfectis quidem
tribuens beatitudinis plenitudinẽ. ueniam uͦ
imꝑtiens fragilitate suꝑatis. Lex enĩ consũman¬
te s p̃cepta sua inutriusq meriti ueluti quo¬
dã medit tullio collocauit. qͣntũ atransgres¬
sorũ damnatione se cernens. tantũ separans

Expanded text:
ibi necessitas, et ubi necessitas, ibi et difficultas; ibi necessitas, et ubi necessitas, ibi et difficultas; ubi difficultas, ibi et negligentia; ubi negligentia, ibi et peccatum; ubi peccatum, consequenter et poena. Custodientes vero haec ad quae praefixae legis severitate coguntur, poenam potius quae ab illa intentabatur, effugiunt, quam mepraemia consequuntur. Itaque sicut fortes ad sublimia atque praecelsa euangelicus sermo sustollit, ita non patitur infirmos ad ima demergi, perfectis quidem tribuens beatitudinis plenitudinem, ueniam uero inpertiens fragilitate superatis. lex enim consummantes praecepta sua in utriusque meriti uelut quodam meditullio conlocauit, quantum a transgressorum damnatione secernens, . tantumseparans
Abbreviated transcription (Latin):
compulsio. p̃ceptorũ indicat paruitatẽ. Contestor.
magnificentia sullimiũ mandatorũ. ipsa ñ tã
imꝑantis quã adhortantis conditione signatur.
Siuis ꝑfectus. ẽẽ. fac hoc aut illud. Ibi in excusabile
etiã recusantib moyses pondus imponit. hic con¬
silio tantũ uolentibꝰ & adꝑfectionẽ festinantib
paulus occurrit. Nonenĩ generalit̃ p̃cipienduis
uet ut ita dixerim canonicȩ abom̃ib exigeullua
id qđ ꝓpt̾ mirificam sullimmitatẽ ab om̃ib pasin
uirtude ñ immerito coronari. qui autẽ paruist
sunt. licet fulgore maiorũ uelut syderũ test
latere uideantur tam̃ atenebris maledictionũ
quȩ inlege sunt alieni. nec p̃sentiũ malorũ da¬
Iongͦ r ẽc adilla uirtutũ excelsa fastigia p̃cepti
quenquam necessitate constringit. sed liberi ar¬
bitruĩ ꝓuocat potestate. & salubritate consilu
ac desiderio ꝑfectionis accendit. Ubi enĩ p̃ceptũ

Expanded text:
conpulsio praeceptorum indicat paruitatem: contestor econpulsio praeceptorum indicat paruitatem: contestor emagnificentia sublimium mandatorum ipsa non tam imperantis quam adhortantis condicione signatur: si uis perfectus esse, uade, fac hoc aut illud. ibi inexcusabile etiam recusantibus Moyses pondus inponit, hic consilio tantum uolentibus et ad perfectionem festinantibus Paulus occurrit. non enim generaliter praecipiendum erat nec ut ita dixerim canonice ab omnibus exigendum id quod propter mirificam sublimitatem ab omnibus passim uirtutum non inmerito coronari, qui autem parui suere non possunt, licet fulgore maiorum uelut siderum tecti latere uideantur, tamen a tenebris maledictionum quae in lege sunt alieni nec praesentium malorum clao. non ergo Christus ad illa uirtutum excelsa fastigia praecepti quemquam necessitate constringit, sed liberi arbitrii prouocat potestate et salet desiderio perfectionis accendit. Ubi enim praeceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
pores aut patrem aut matrem. aut uxorẽ aut fili¬
os aut agros ꝓpt̾ nom̃ meũ. centuplũ accipiet &
uitã ȩt̾nã possidebit. Nec immerito. Non enĩ tã
laudabile ẽ. si abillicitis. quã si etiã alicitis tẽpe
infirmitatẽ nram utenda ꝑmisit. Itaq si etiã isqui
decimas fructuũ suorũ fidelit̾ offerentes p̃ceptis dñi
antiquiorib famulant᷑. necdũ possunt euangłicẽ
culm̃ ascendere illi qͥne hȩc quidem faciunt. qnͣtu
abeo absint manifestissime ꝑuidetis. Nam quẽ admo-¬
dũ potuerunt euangłice gr̃ȩ ẽe. participes. qͥ con¬
sumare etiã leuiora legis p̃cepta contennunt.
Quorũ facilitatem usq acleo imꝑiosa legis latoris
uerba testant᷑. ut etiã maledictũ ñ implentib ꝓ¬
ponat᷑. Maledictus enĩ inqͥt. qͥñ ꝑmanserit inoĩb
quȩ scripta sunt inlibro legis huiꝰ. ut faciat ea.
ic autẽ ꝓsullimitate & excellentia dr̃ mandatoꝵ.
Qui potest caꝑe capiat. Illic legis ferreȩ uiolenta

Expanded text:
ut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit . » Nec immerito, non enim tam laudabile est si ab illicitis, quam si etiam a licitis tempeinfirmitatem nostram utenda permisit. Itaque si etiam hi qui decimas fructuum suorum fideliter offerentes praeceptis Domini antiquioribus famulantur, necdum possunt evangelicum culmen ascendere; illi qui ne haec quidem faciunt, quantum ab eo absint, manifestissime pervidetis. Nam quemadmodum poterunt evangelicae gratiae esse participes, qui consummare etiam leviora legis praecepta contemnunt? Quorum facilitatem usque adeo imperiosa legislatoris verba testantur, ut etiam maledictum non implentibus proponatur: Maledictus enim, inquit, qui non permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro legis hujus, uthic autem pro snblimitate et eicellentia dicituru mandatorum: qui potest capere capiat. illic legiferi uiolenta
Abbreviated transcription (Latin):
LicEt añnullis soleant indifferent᷑ mo-¬
nasteria ꝓcȩnobiis appellari: tam̃ hoc int̃. ẽ qđ mo¬
nasteriũ nom̃ ẽ. diuersorii nichil aluid quã locũ
id ẽ. habitaculũ significans monachorũ cenobiũ
uͦetiã ꝓfessionis ip̃sius qualitatẽ disciplinãq de¬
signat. Et monasteriũ potest etiã uniꝰ monachi
habitatio nominari. cȩnobiũ aut̃ appellari ñ
potest nͥ ubi plurimorũ cohabitantiũ degit
unita cõmunio. Dicunt᷑ sane monasteria. etiã
inquibꝰ sarabattarĩ collegia cõmorant᷑. Qã obre quai
ar opto agenere monachorũ indeo uos ꝓfessionis puiꝰ
ae sipunsse pͥncipia id ẽ. de laudabili cenobiorũ pa-¬
lesti ader celsa fastigia anachoriticȩ tendere disci¬
ilie humilitatis pacientieq uirtutẽ quã uos illic
uuiucisse ñ cdubito uero sectamini cordis affectia
nci sicett qͥdã falsa humiliatione uerborũ netaf¬
setata atq suꝑflua inqͥblã officiis corporis inclina¬

Expanded text:
Licet a nonnullis soleant indifferenter monasteria pro coenobiis appellari, tamen hoc interest, quod monasterium nomen est diuersorii, nihil amplius quam locum, id est habitaculum significans monachorum, coenobium uero etiam professionis ipsius qualitatem disciplinamque designat. et monasterium potest etiam unius monachi hapotest, nisi ubi plurimorum cohabitantium degit unita communio. Dicuntur sane monasteria, etiam in quibus sarabaitarum collegia commorantur. CAPUT XIuideo uos professionis huius arripuisse principia, id est de Laudabili coenobiorum palaestra ad excelsa fastigia anachoreticae tendere disciplinae, humilitatis patientiaeque uirtutem, quam uos illic didicisse non dubito, uero sectamini cordis adfectu, non eam sicut quidam falsa humiliatione uerborum nec adfectata atque superflua in quibusdam officiis corporis inclina
Abbreviated transcription (Latin):
solitariȩ sedere desiderant. ut ita scilicet anmue
lacessiti pacientes. mansueti uł humiles posint
abhominib estimari. Quȩ institutio immo tepor
eos qͦs semel infecerit ad ꝑfectionẽ nunqm ꝑnit.¬
tit accetdere. Hoc enĩ mͦ ñsolũ ñ abscidunt᷑. uerũ etiuã
indeteriꝰ eorũ uitia conualescunt. dũ anemine ꝓ¬
uocati. ut qđ cã loetale & intestinũ uirꝰ quanto am¬
pliꝰ celatũ fuerit. tanto ꝓfundius serpens insanabilẽ
morbũ generat egrotanti. Preuerentia enĩ singularis
cellȩ nullus iam uitia solitarii audeat arguere.
quȩ ille ignorari maluit quã curari. Porro iurtu¬
tes ñ occultatione uitiorũ sed expugnatione pa¬
riunt᷑ bERMAEstne aliqua int̾ cȩnobiũ mona¬
steriũq distantia. an utroq nomine resuna censet᷑:
PiamoNi

Expanded text:
solitarie sedere desiderant, ut ita. scilicet a nemine solitarie sedere desiderant, ut ita. scilicet a nemine lacessiti patientes, mansueti uel humiles possint ab hominibus aestimari: quae institutio, immo tepor eos quos semel infecerit ad perfectionem numquam permittit accedere. hoc enim modo non solum non absciduntur, uerum etiam in deterius eorum uitia conualescunt, dum a nemine prouocata ut quoddam letale et intestinum uirus, quanto amplius celatum fuerit, tanto profundius serpens insanabilem morbum generat aegrotanti. pro reuerentia enim singularis cellae nullus iam uitia solitarii audet arguere, quae ille ignorari maluit quam curari. porro uirtutes non occultatione uitiorum, sed expugnatione pariuntur. GERМANVS: Estne aliqua inter coenobium monasteriumque distantia, an utroque nomine res una censetur? PIAMVN
Abbreviated transcription (Latin):
numerositate contendunt: Cȩterũ ꝑalias regiones qͣs
me necessitas catholicȩ fidĩ compulit ꝑagrare. istud
t̃ciũ sarabaitarũ genꝰ abundare ac ꝓpe solũ. ẽẽ. cogno¬
uimꝰ. Temporib quoq lucii qͥ arrianȩ ꝑfidiȩ ep̃s fuit
subualentis imꝑio. dũ diaconiã nr̃is fr̃ib deferremꝰ¬
iis uidelicet qͥ de egypto ac thebaida fuerant ob catho.¬
licȩ fidĩ ꝑseuerantiã metallis ponti atq armeniȩ rele¬
gati: licet cȩnobiorũ disciplinã inqͥb̾dã ciuitatib
rarissimã uiderimꝰ anachoritarũ tam̃ ne ipsũ qͥdẽ
unachoritarũ sibi speciẽ atq uagine blanduritꝰ. qsn
pͥmordus suis feruore quodã breui cȩnobis ꝑfeeti one
uident᷑ ex petere sed continuo tepe facti dũ pͥtinos im¬
res ac uitia resetare contẽnunt nec iugũ humilltau
ac patientiȩ diutꝰ sustinere contenti st̃ subdiq sem¬
orit̃ impio dedignant᷑: separatas expetunt celilsic

Expanded text:
numerositate contendunt. ceterum per alias prouincias, quas numerositate contendunt. ceterum per alias prouincias, quas me necessitas catholicae fidei conpulit peragrare, istud tertium Sarabaitaram genus abundare ac prope solum esse cognouimus. temporibus siquidem Luci, qui Arrianae perfidiae episcopus fuit, sub Valentis imhis videlicet qui de Aegypto ac Thebaida fuerant ob catholicae fidei perseverantiam metallis Ponti atque Armeniae relegati, licet coenobiorum disciplinam in quibusdam civitatibus rarissimam uiderimus, anachoretarum tamen ne ipsum quidem anachoretarum sibi specie atque imagine blandiuntur quique in primordiis suis feruore quodam breui coenobii perfectionem uidentur expetere, sed continuo tepefacti, dum pristinos mores ac uitia resecare contemnunt nec iugum humilitatis ac patientiae diutius sustinere contenti sunt subdique seniorum imperio dedignantur, separatas expetunt cellas ac
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ optimo ꝓposito congerunt᷑ melius quã diximꝰ
posse distribui: nec sic qͥdem admeritũ uirtutis illi¬
ac ꝑfectionis aspirant. Illi & enĩ tantos monasterio
redditꝰ conferentes. eisq cotidie renunciantes. intan-¬
ta subiectionis humilitate ꝑdurant. ut que admo-¬
dũ sui ita etiã eorũ quȩ ꝓprio sudore conquirunt:
potestate pͥuent᷑. abrenunciationis primȩ feruorem
dũ cotidie semet ipsos laboris sui fructib nudant
uigit̃ innouantes. Isti aut̃ in eo ipso qđ aliqͥd pau¬
ꝑib largiunt᷑ elati. inp̃ceps cotidie collabunt᷑. Illoᷤ
pacientia atq districtio qua tã deuote in hac quã
semel arripuer̃ ꝓfessione ꝑdurant. ut nunqͥm suas¬
expleant uoluntates. crucifixos huic mundo cotidie
uiuosq marty ras facit: hos arbitrii sui tepor uiuos
adinferna demergit. HEC gͥ diio gnr̃a monachoꝵ.
in hac quidem ꝓuincia e quali ꝓpemodũ int̾ se

Expanded text:
quae non optimo proposito congeruntur melius quam diximus quae non optimo proposito congeruntur melius quam diximus posse distribui, nec sic qac perfectionis aspirant. Illi enim tantos monasterio redditus conferentes, eisque quotidie renuntiantes, in tanta subjectionis humilitate perdurant, ut quemadmodum sui, ita etiam eorum quae proprio sudore conquirunt potestate priventur, abrenuntiationis primae fervorem, dum quotidie semetipsos laboris sui fructibus nudant, jugiter innovantes. Isti autem in eo ipso quod aliquid pauperibus largiuntur elati, in praeceps quotidie collabuntur. Illos patientia atque districtio, qua tam devote in hac quam semel arripuerunt professione perdurant, ut numqexpleant uoluntates, crucifixos huic mUDdo cotidie uiuosque martyras facit, hos arbitrii sui tepor ad : inferna demergit. haec igitur duo genera monachoram in hac quidem prouincia aequali propemodum inter se
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ isti faciunt. ñ ut fructũ su oꝑis subiciant
dispensatoris arbitrio: sed ut quęrant pecunias
qͥs recondant. Int̾ qͦs qͣntũ int̾ sit aduertite. Ili
nichil de crastino cogitantes. gratissimos dõ sudoris
sui offerunt fructꝰ. Istiuꝰ non solũ incrastinũ sedetiã
imultorũ annorũ spacia infidelem sollicitudinẽ
ꝓrogantes. aut m̃dacem diñ aut in opem credunt
qͥ ꝓmissam cotidiani uictꝰ atq indum̃torũ suffi¬
cientiã p̃bere eis aut ñ possit aut nolit. Illi hoc
affluentiã conseqͣnt᷑. Illi obhoc certatĩ statutũ
transcendere canonẽ diurnis oꝑibꝰ elaborant.
ut qđ monasi erii scĩs usib reduidauerit. uł
satione oeconomi uł indigentib. ꝓ abbatis dispenset᷑
arbitrio. isti ut quicqͥd cotidianȩ suꝑfuerit gulȩ. aut
ꝓfusiori ꝓficiat uoluptati: aut certe phy largiriȩ ui¬
tio recondat᷑. Postremo ut concedamꝰ abistis quoq hec

Expanded text:
enim isti faciunt non ut fructum sai operis subiciant enim isti faciunt non ut fructum sai operis subiciant dispequas recondant. Inter quos quantum intersit advertite. Illi nihil de crastino cogitantes, gratissimos Deo sudoris sui offerunt fructus. Isti vero non solum in crastinum, sed etiam in multorum annorum spatia infidelem sollicitudinem prorogantes, aut mendacem Deum aut inopem credunt, qui promissam quotidiani victus atque indumentorum sufficientiam praebere eis aut non possit, aut nolit. Illi hoc affluentiam consequantur. Illi ob hoc certatim statutum transcendere canonem diurnis operibus elaborant, ut, quidquid monasterii sanctis usibus redundarit, uel socomio uel indigentibus pro abbatis dispensetur arbitrio, isti ut, quidquid cotidianae superfuerit gulae, aut profusoriae proficiat uoluntati aut certe filargyriae uitio recondatur. postremo ut concedamus ab istis quoque haec
Abbreviated transcription (Latin):
tes sibi cellulas easq monasteria nuncupantes
suo ui eis uire ac lib̾tate consistunt. nequaqͥm euan¬
glicis p̃ceptionib succumbentes ut nulla scilicrar
cotidiani uictꝰ sollicitudine nulliꝰ rei familiaris
distentionib occupent᷑. Qđ illi soli absq ulla infiqe¬
li dubitatione consũmant: qͥ cunctis mundi huiꝰfa¬
cultatib ab soluti. ita se cenobiorũ p̃positis subdider
it ne sui quidẽ ipsius se fateantur dños. Illi autẽ qdi
strictionem ut diximꝰ cenobii declinantes binul qu
incellulis commorꝗnt᷑: ñ contenti abbatis cura ato
impio gubnari. sets p̃cipue ꝓcurantes. ut absolit
aseniorũ uigo. exercendi uoluntates suas aut ꝓe¬
dendi uł qͦ placuerit euagandi. agendiue qd libi¬
tũ fuerit habeant lib̾tatem: etiã ampliꝰ inopib
diurnis quã ii qͥ incȩnobiis degunt dieb ac noctib
consumunt᷑. sed ñ ea fide eodemq ꝓposito. hoc

Expanded text:
tes sibi cellulas easque monasteria nuncupantes tes sibi cellulas easque monasteria nuncupantes suo iure in eis ac libertate consistunt, nequaquam euangelicis praeceptionibus subcumbentes, ut nulla scilicet cotidiani uictus sollicitudine, nullis rei familiaris distentionibus occupentur. quod illi soli absque ulla infideli dubitatione consummant, qui cunctis mundi huius facultatibus absoluti ita se coenobiorum praepositis subdiderunt, at ne sui quidem ipsius fateantur esse se dominos. illi autem qui districtionem at diximus coenobii declinantes bini uel terni in cellulis commorantur, non contenti abbatis cura atque imperio gubernari, sed hoc praecipue procurantes, ut absoluti a seniorum iugo exercendi uoluntates suas ac procedendi uel quo placuerit euagandi agendiue quod libitum fuerit habeant libertatem, etiam amplius in operibus diurnis quam hi qui in coenobiis degunt diebus ac noctibus consamuntur, sed non ea fide eodemque proposito. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos acȩnobiorũ congregationib sequestrarent. ac
singillatim suas curarent necessitates. egyptiȩ lin¬¬
guȩ ꝓprietate sarabaitȩ nuncupati sunt. de illoꝵ
quos precdiximꝰ numero ꝓcedentes. Qui euanglicã
ꝓfectionẽ simulare potius quã inueritate arriꝑe
maluer. emulatione scilicet eoꝵ uł laudib ꝓuo.¬
uirtutis affectant: uł necessitate ad hanc ꝓfes¬
sionẽ uenere compulsi. dũ censeri tantũ modo
nomine monachorũ absq ulla studiorũ emu¬
latione festinant. cȩnobiorũ nullatenꝰ expetunt
disciplinã. nec seniorũ subdunt᷑ arbitrio aut eor
traditionib instituti suas discunt uincere uolun¬
tates. nec ullam sane districtionis regulam legiti¬
ma eruditione suscipiunt. sed ad publicũ tantũ¬
mͦ id ẽ. adhominũi faciem renunciantes. aut
insuis domiciliis sub pͥuilegio huiꝰ nominis isdẽ
obstricti occupationib ꝑseuerant. aut construen¬

Expanded text:
ipsos a coenobiorum congregationibus sequestrarent ac ipsos a coenobiorum congregationibus sequestrarent ac singillatim suas curarent necessitates, Aegyptiae linguae proprietate Sarabaitae nuncupati sunt, de illorum quos praediximus numero procedentes, qui euangelicam perfectionem simulare potius quam in ueritate adripere maluerunt, aemulatione scilicet eorum uel laudibus prouuirtutis adfectant, uel necessitate ad hanc professionem uenire conpulsi dum censeri tantummodo nomine monachorum absque nlia studiorum aemulatione festinant, coenobiorum nullatenus expetunt disciplinam nec seniorum subduntur arbitrio aut eorum traditionibus instituti suas discunt uincere uoluntates nec ullam sanae discretionis regulam legitima eruditione suscipiunt, sed ad publicam tantummodo id est ad hominum faciem renuntiantes ant in suis domiciliis sub priuilegio huius nominis isdem obstricti occupationibus perseuerant, aut construen
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. Uigilaui. & factꝰ sum sicut passer solitariꝰ
intecto:. Cym his cluab ꝓfessionib monachor
religio xxiana gauderet: cepisset aut̃ indeteriꝰ pau¬
latim hic quoq ordo recedere. emersit post hȩc
illud det̾rimũ & infidele monachorũ genꝰ. uł po¬
tiꝰ noxia illa plantatio rediuiua concreuit. quȩ ꝑ
annaniã & saphiram in exordio ȩccłȩ pullulans. apli
petri seueritate succisa. ẽ. Quȩ int monachos tam¬
qui de testabilis &e eretranda iudicata est net aquo quã
dltees usurpata: quãdiu illius tã clistrictȩ formido
sen tentis memoriȩ fideliũ inserta durauit. qua beatꝰ
Qpdictos noui facinoris pͥncipes ñ poenitentia ñ
ala passus ẽ satis factione curari sed ꝑniciosissimũ
derm celeri morte succidit. Illogͥ exemplo quo in
amnauiã & saphiram apłica districtione punitũ
amainulsorũ contemplatione ẜ aulatim longa
incuria & temporis oblitteratione subtracto.
emersit istucd sarabattarũ genꝰ. Qui abeo qđ semet

Expanded text:
igilaui, et factus sum sicut passer solitarius in tecto. Cumque his duabus professionibus monachorum religio Christiana gauderet, coepisset autem in deterius paulatim hic quoque ordo reccidere, emersit post haec illud deterrimum et infidele monachorum genus uel potius noxia illa plantatio rediuiua concreuit, quae per Annaniam et Sapphiram in exordio ecclesiae pullulans apostoli Petri seueritate succisa est: quae inter monachos tamdiu detestabilis execrandaque iudicata est nec a quoquam ulterius usurpata, quamdiu illius tam districtae formido sententiae memoriae fidelium inserta durauit, qua beatus apostolus praedictos noui facinoris principes non paenitentia, non ulla passus est satisfactione curari, sed perniciosissimum germen celeri morte succidit. illo igitur exemplo, quod in Annaniam et oapphiram apostolica districtione punitum est, a nonnullorum contemplatione paulatim longa incuria et temporis oblitteratione subtracto emersit istud Sarabaitarum genus, qui ab eo, quod semet
Abbreviated transcription (Latin):
cellȩ uł somni torpore ingruentes estus eiꝰ achora
euaporare malueris sed tolerantia potiꝰ & conflictu
didiceris triũ phare. Unde exꝑim̃to ꝓbatũ ẽ. acidie
impugnationẽ non declinando fugiendã sed re-¬
sistendo suꝑandam.¬

Expanded text:
cellae, vel somni torpore, ingruentes aestus ejus ad horam cellae, vel somni torpore, ingruentes aestus ejus ad horam evaporare malueris, sed tolerantia potius et conflictu didiceris triumphare. Unde experimento probatum est acediae impugnationem non declinando fugiendam, sed resistendo superandam.
Abbreviated transcription (Latin):
iugit̃ exigebat. Cũq oꝑe totius anni antrũ eiꝰ fuist
impletũ: id qđ sollicita cura laborauerat. singulis
annis suppostto igne concremabat:. intantũ ꝓbans sus
oꝑe manuũ nec in loco posse monachũ ꝑdurare. ue
adꝑfectionis culm̃ aliquando conscendere: ut cũhr
fieri nequaquã necessitas uictus exigeret. ꝓsola
purgatione cordis & cogitationũ soliditate ac ꝓs¬
uerantia cellȩ uł acidiȩ ipsius uictoria & expugna¬
tione. ꝑficeret Cyo incipiens inheremo cõmoran
abbati moysi omniũ scõrũ summo dixissen me egri¬
tudinȩ acidiȩ hesterno die grauissime fuisse confe¬
ctũ nec abea potuisse alias liberari . nͥ ad abbatẽ pau¬
magis ei dediticiũ ac subditũ prebuisti. Grauiꝰ enite
ut desertorem ac fugitiuũ de inceps aduersariꝰ impu¬
gnabit. quẽ de conflictu suꝑatũ ꝓtinꝰ aufugisse con¬
spexit. nͥ decȩtero cõmissa congressione. ñ desertione

Expanded text:
iugiter exigebat. cumque opere totius anni antrum eius fuisset iugiter exigebat. cumque opere totius anni antrum eius fuisset impletum, id quod sollicita cum laborauerat annis singulis igne subposito concremabat, in tantum probans sine opere manuum nec in loco posse monachum perdurare nec ad perfectionis culmen aliquando conscendere, ut, cum hoc fieri nequaquam necessitas uictus exigeret, pro sola purgatione cordis et cogitationum soliditate ac perseuerantia cellae uel acediae ipsius uictoria et expugnatione perficeret. Cum incipiens in heremo commorari abbati Moysi omnium sanctorum summo dixissem me aegritudine acediae hesterno die grauissime fuisse confectum nec ab ea potuisse alias liberari, nisi ad abbatem Paumagis ei te deditum ac subditum praebuisti. Gravius enim te, ut desertorem ac fugitivum, deinceps adversariis impugnabit, quem de conflictu superatum protinus aufugisse conspexit: nisi de caetero, commissa congressione, non desertione
Abbreviated transcription (Latin):
in eis iugit᷑ ꝑdurare: & si eis suppeditare quoquom
ualeat sufficientia uictꝰ alterius largitate. uolupta
tam̃ otii & ꝑuagatio cordis duitiꝰ eos in loco ꝑseue-¬
rare ñ patitur. Unde hec ẽ. apud egyptũ abantiqͥs pa-¬
trib scã seutentia. oꝑantẽ monachũ demone uno
pulsari. otiosũ uͦ innumeris spiritib de uastari.
eniq abba paulus ꝓbatissimꝰ patrũ cũ inheremo¬
uastiore consistens quȩ porphirio nuncupat᷑. palnarꝰ
fructib & orto modico securꝰ haberet sufficiente n¬
niȩ suȩ uictꝰq substantiã nec posset aliqͥd aliud unde
sustentaret᷑ oꝑis exercere. eo qđ aboppidis uł habitabi
t̾ra septẽ mansionib uł eo ampliꝰ de serti illius sepa
habitatio. plusq expeteret᷑ ꝓ mercede uecture quã
ualere posset p̃ciũ oꝑis desudati. collectis palmarũ fdis
cotidianũ pensũ uelut ex inde sustentandus asemet u

Expanded text:
in eis iugiter perdurare, et si eis subpeditare quoquo modo in eis iugiter perdurare, et si eis subpeditare quoquo modo ualeat sufficientia uictus alterius largitate, uoluptas tamen otii et peruagatio cordis diutius eos in loco perseuerare non patitur. unde haec est apud Aegyptum ab antiquis patribus sancta sententia, operantem monachum daemone uno pulsari, otiosum uero innumeris spiritibus deuastari. Denique abba Paulus, probatissimus patrum, cum in heremouastiore consistens, quae Porphyrio nuncupatur, palmarum fructibus et horto modico securus haberet sufficientem alimoniae suae uictusque substantiam nec posset aliquid aliud unde sustentaretur operis exercere, eo quod ab oppidis uel habitabili terra septem mansionibus uel eo amplius deserti illius separaretur habitatio, plusque expeteretur pro mercede uecturae quam ualere posset pretium operis desudati, conlectis palmarum foliis cotidianum pensum uelut exinde sustentandus a semet ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Ut subtrahatis uos inqͥt abom̃i frẽ ambulante in ordinate
ae n scdm traditionẽ quã acceper̃ anob. His itaq exem.¬
plis pegs ptũ patres eruditi nullomͦ otiosos. Ee monai¬
chorac precipue uuenes sinunt. actũ cordis ce ꝓfectũ
patientiȩ ee humilitatis sedulitate oꝑis metientes:
Qn solũ anullo qͥc quã achusũ uictꝰ sui acciꝑe patiunt᷑.
sedetiã delaborib suis ñ tantũ suꝑuenientes ac ꝑegri-¬
nos reficuint fr̃s uerũ etiã ꝑloca lybiȩ quȩ sterilita¬
te ac fame laborant. nec ñ etiã ꝑciuitatesiis ꝗͥ squa¬
lore carcerũ contabescunt. immanẽ conferentes diri¬
gunt alimoniȩ uictꝰq substantiã defructu manuũ
suarũ rationabile ac uerũ sacrificiũ dño tali oblati¬
one se offerre credentes. Hinc ẽ. qđ inhis regionib nul.¬
la uidemꝰ monasteria tanta frm celebritate fundata.
quia net oꝑũ suorũ facultatib fulciunt᷑. ut possint

Expanded text:
Ut subtrahatis vos, inquit, ab omni fratre ambulante inordinate, Ut subtrahatis vos, inquit, ab omni fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem, quam acceperunt a nobis plis per Aegyptum Patres eruditi, nullo modo otiosos esse monachos, ac praecipue juvenes, sinunt, actum cordis ac profectum patientiae et humilitatis sedulitate operis metientes: et non solum a nullo quidquam ad usum victus sui accipere patiuntur, sed etiam de laboribus suis non tantum superuenientes ac peregrinos reficiunt fratres, uerum etiam per loca Libyae, quae sterilitate ac fame laborant, nec non etiam per ciuitates his, qui squalore carcerum contabescunt, inmanem conferentes dirigunt alimoniae uictusque substantiam, de fructu manuum suarum rationabile ac uerum sacrificium domino tali oblatione se offerre credentes. Hinc est quod in his regionibus nulla uidemus monasteria tanta fratrum celebritate fundata, quia nec operum suorum facultatibus fulciuntur, ut possint
Abbreviated transcription (Latin):
ponant. dicentes scriptũ. ẽẽ Oꝑamini ñcibũ quipt
sed qui ꝑmanet inuitã ȩt̾nã. Q m̃scib ẽ ut facia
uoluntatẽ patris mei. Sed hec testimoruia: panni
quidã sunt de solida euangłicȩ lectionis plenitud¬
ne. & ad hoc assuunt᷑ ut contegant potiꝰ ignominia
otiositatis ac uerecundiȩ nr̃ȩ. quã ut calefaciant¬
& exornent nos illa p̾ciosa ueste ꝑfectaq uirtutũ
quã in ꝓuerbiis mulier illa sapiens quȩ fortitudine
&e decore induta. ẽ uł sibi uł uiro suo fecisse descri¬
bit᷑. De qua etiã consequent̃ infert᷑. Fortitudine
ce decore induta ẽ. & lȩtata . ẽ. indieb nouissimis¬
moilab uitin quc ap̃łs insupiorib de otio pullulare prȩfatꝰ ẽ
iaitio subiunx aliud & oꝑam detisut quieti sitis. & dem¬
de. utura negotia agatis ⁊ ut honeste ambuletis ad eos
qforisst̃ & nulliꝰ aliqͥd desideretis. Quosetiã in ordinatos
acrebelles notat ab iisstudiosos qͦsꝙ segregari prȩcipiens.

Expanded text:
ptum esse: operamini non cibum qui perit. sed qui permanet in uitam aeternam, et: meus cibus est ut faciam uoluntatem patris mei. sed haec testimonia panni quidam sunt de solida euangelicae lectionis plenitudine et ad hoc adsuuntur, ut contegant potius ignominiam otiositatis ac uerecundiae nostrae quam ut calefaciant et exornent nos illa pretiosa ueste perfectaque uirtutum, quam in Prouerbiis mulier illa sapiens, quae fortitudine et decore induta est, uel sibi uel uiro suo fecisse describitur: de qua etiam consequenter infertur: fortitudine et decore induta est, et laetata est in diebsimilibus vitiis quae Apostolus in superioribus de otio pullulare praefatus eseti sitis . Et deinde, Ut vestra negotia agatis, et ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt, et nullius aliquid desideretis . Quos etiam inordinatos, ac rebelles notat, ab his studiosos quosque segregari praecipiens,
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ grã & institutionis obtentu suis manib oꝑatũ imi-¬
tari contemnunt. & diligentiã cautionẽq suã exas¬
gerat. dicens ñ tantũ se hoc illis exemplo tradidisse pre¬
sentẽ. sed etiã uerbis iugit̾ prȩdi casse. ut si qͥs scilicet ñ

Expanded text:
nae gratia et institutionis obtentu suis manibus operatum iminae gratia et institutionis obtentu suis manibus operatum imitari contemnunt., et diligentiam cautionemque suam exaggerat, dicens non tantum se hoc illis exemplo tradidisse praesentem, sed etiam uerbis iugiter praedicasse, ut, si quis scilicet non
Abbreviated transcription (Latin):
& in hoc rep̾hensio. cũ dicit se nulla alia quã exempl
grã: laborẽ hunc & fatigationẽ die noctuq corpon
exegisse. & eos nichilominꝰ erudiri nolle. ꝓpt̃ qͦs ipse
necessitatẽ ñ habens. tantũ sibi fatigationis indix¬
rit Et quidẽ inqͥt cũ haberemꝰ potestate & paterent
nob̾ facultates omniũ urm̃ atq substantiȩ. & utensi
eis dni nr̃i nossem me habere ꝑmissũ: ñ sũ tam̃ usus
hac potestate. ne qđ ame bene ac licito fieret. aliis
otii noxii preberet exemplũ. Ꝙ iccirco euangłiũ pre¬
dicans. meis manib atq oꝑe malui sustentari: ut uibs
quoq uolentib iter uirtutis incedere. uiã ꝑfectionis
aꝑirem. & conuersationis formã meo labore preberem.
Sed ne forte tacitus oꝑans. erudire eos uolens exemplis. mn¬
nime illos etiã preceptorũ monitis instruxisse uideret᷑
illorũ desidiã. qͥ scientes eũ ut magistrũ bonũ. doctil.¬

Expanded text:
et in hoc reprehensio, cum dicit se nulla alia quam exempli et in hoc reprehensio, cum dicit se nulla alia quam exempli gratia laborem hunc et fatigationem die noctuque corporis exegisse, et eos nihilominus erudiri nolle, propter quos ipse necessitatem non habens tantum sibi fatigationis indixerit. et quidem, inquit, cum haberemus potestatem et paterent nobis facultates omnium uestrum atque substantiae, et utendi eis domini nostri nossem me habere permissum, non sum tamen usus hac potestate, ne, quod a me bene ac licito fieret, aliis otii noxii praeberet exemplum. et idcirco euangelium praedicans meis manibus atque opere malui sustentari, ut uobis quoque uolentibus iter uirtutis incedere uiam perfectionis aperirem et conuersationis formam meo labore praeberem. Sed ne forte tacitus operans et erudire eos uolens exemplis minime illos etiam praeceptorum monitis instruxisse uideretur, illorum desidiam, qui scientes eum ut magistrum bonum doctri
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ mͦ traderet᷑ exemplo: sed etiã om̃s qui erant
secũ administeriũ euangłii deputati id .ẽ. siluanu̾
ꝙ timotheũ qui hec eadẽ cũ eo scribunt. asserit
simili oꝑe laborasse. Ineo etiã qđ dicit. nequẽ urm
grauaremꝰ: ueretundiã eis incutit magnã. Si enĩ
ille qui euangłiũ predicabat: signis illud uirtutibꝙ
cõmendans ne grauaret quẽpiã gratis panẽ manducq
ñ audebat: quomͦ illi ñ estiment se grauare. qͥ cotidie ei
otiosi uacantesq pręsumunt: Non quasi ñ habuerimꝰ port¬
statẽ. sed ut nosmet ipsos formã daremꝰ uobis adimitandi
nos. Pandit causam. cur tantũ sibi laboris indixerit.
inqͥt formã daremꝰ uob̃ adimitandũ nos. Ut si forte dab¬
nã uerborũ: aurib uris frequent̃ ingestã: obluuom
traderetis: saltem conuersationis exempla subocłonis
de uob̃ traditã. memorit̾ retineretis. Haud leuis t

Expanded text:
tantum traderetur exemplo, sed etiam omnes, qui erant tantum traderetur exemplo, sed etiam omnes, qui erant secum ad ministerium euangelii deputati, id est Siluanum et Timotheum, qui haec eadem cum eo scribunt, adserit simili opere laborasse. in eo etiam quod dicit ne quem uestrum grauaremus uerecundiam eis incutit magnam. si enim ille, qui euangelium praedicabat signis illud uirtutibusque conmendans, ne grauaret quempiam, gratis panem i manducare non audet, quomodo illi non aestiment se grauare, qui cotidie eum otiosi uacantesque praesumunt? Non quasi non habuerimus potestatem., sed ut nosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum. nos. pandit causam cur tantum sibi laboris indixerit: ut, inquit, formam daremus uobis ad imitandum nos, ut, si forte doctrinam uerborum auribus uestris frequenter ingestam obliuioni traderetis, saltim conuersationis exempla sub oculorum fide nobis tradita memoriter retineretis. haud lenis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
oredicabat ta sullime ac spũale opus exercens. cibũ sibi
uominace ussionis auctoritate presumeret. Quid nos fa
ll quide h animȩ nr̃ȩ solius cura mandat᷑: Qua fidu-¬
cia otiosis manib gratis panẽ comedere audebimꝰ. que
iaselettionis euangłica sollicitudine & prȩdicatione
constrictũ sine oꝑe manuũ comedere ñ presumit
neque urmꝰ & huc usꝙ stecit. poterat enĩ uideri ꝓprio
otiosoq sumptu ac recondita pecunia uł alioru licet
n istorũ collatione seumunerib sustentatꝰ fuisse e sed
opia uictus ñ sine ingenti fatigatione corporis facere
compellebat. Non solũ nanq ꝑtotũ diei spaciũ. sed etiã
noctis tẽpore qđ quieti corporis uidet᷑ indultũ hoc op̃
manuũ ꝓ escȩ sollicitudine indesinent̾ urgebam Nec
tam̃ se solũ talit int̾ eos conuersatũ fuisse testat᷑ ne
forte ñ magna nec generalis uideret᷑ hȩc forma ipsius

Expanded text:
praedicabat, tam sublime ac spiritale opus exercens cibum sibi praedicabat, tam sublime ac spiritale opus exercens cibum sibi dominicae iussionis auctoritate praesumeret, quid nos faculla quidem nisi animae nostrae solius cura mandatur? qua fiducia otiosis manibus gratis panem comedere audebimus, quem uas electionis, euangelica sollicitudine et praedicatione constrictus, sine opere manuum comedere ntrum\' et huc usque stetit poterat enim uideri proprio otiosoque sumptu ac recondita pecunia uel aliorum, licet non istorum, conlatione seu muneribus sustentatus fuisse, seopia uictus non sine ingenti fatigatione corporis facere conpellebat. non solum namque per totum diei spatium, sed etiam noctis, quod quieti corporis uidetur indultum, hoc opus manuum pro escae sollicitudine indesinenter urguebam. Nec tamen se solum taliter inter eos conuersatum fuisse testatur, ne forte non magna nec generalis uideretur haec forma, si ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
portunitatẽ congruã honestãq sectantes. Omib eniui¬
mͦ & contemptores notat. qͥ traditionẽ quã ac cepert̃
abeo. tenere contemnerent. nec imitari uellent idad
magistrũ ñ solũ uerbo docuisse meminerint: sed etiã
oꝑe nouerint ꝑfecisse. Ipsi enĩ scitis. quẽ ad modũ opor¬
teat imiitari nos. Immanẽ cumulũ rep̃hensionis exag¬
gerat. cũ hoc eos asserit ñ obseruare. qd & memorie
eorũ inhereat. & ad imitandũ ñ solũ uerbo instruente
didicerint. sed etiã exemplo oꝑũ ꝓuocante susceꝑint
Quia ñ in quieti fuimꝰ int̾ uos. Cũ se uult inquietũ
int̾ eos ñ fuisse ꝑoꝑis exercitiũ comꝓbare: eos qui oꝑari
nolunt. abunde notat otiositatis uitio inquieto semꝑ
existere. Neꝗ gratis panẽ manducauimꝰ abaliquo
ꝑsingula uerba increpationis auxesin facit. Doctor
gentiũ. prȩdicator euangłii. dicit se ñ gratis paue

Expanded text:
portunitatem congruam honestamque sectantes. omnibus enim uiportunitatem congruam honestamque sectantes. omnibus enim uimodo et contemptores notat, qui traditionem, quam acceperunt ab eo, tenere contemnant nec imitari uelint id, quod magistrum non solum uerbo docuisse meminerint sed etiam opere nouerint perfecisse. ipsi enim scitis quemadmodum oporteat imitari nos. inmanem cumulum reprehensionis exaggerat, cum hoc eos adserit non obseruare, quod et memoriae eorum inhaereat et ad imitandum non solum uerbo instruente didicerint, sed etiam exemplo operum prouocante susceperint. Quia non inquieti fuimus inter uos. cum se uult inquietum inter eos non fuisse per operis exercitium conprobare, eos qui operari nolunt abunde notat otiositatis uitio inquietos semper exsistere. neque gratis panem manducauimus ab aliquo. per singula uerba increpationis auxesin facit doctor gentium, praedicator euangelii dicit se non gratis panem
Abbreviated transcription (Latin):
tissimꝰ medicꝰ. putrib mẽbris quib leni medicam̃to
remediũ ferre ñ potuit. mederi spũalis ferri incisi¬
one ꝑtemptat: ut subtrahatis uosinquiens abomi f
ambulante in ordinate. & ñ scđm traditionẽ quã accepr
a nob̾. Itaq abiis qui uacare oꝑi nolunt iubet subtraho
uelut mẽbra otii corrupta putredine desecari. nen¬
ertiȩ morb uelut loetale contagiũ: etiã sanas mẽ¬
brorũ partes tabo serpente corrũpat. Dicturꝰq de ns
qui oꝑari manib suis nolunt & panẽ suũ cũ filentio
manducare. aquib etiã precipit subtrahendũ: qu¬
lib eos aprincipio ꝓbris inurat attendite. Inpͥmii
ordinatos dicit nec scđm suã traditionẽ ambulare.
aliis uerbis contumaces eos ut pote qui nollent u¬
ta institutionẽ eiꝰ incedere. & in honestos. ee desiguas
id ẽ ñ ꝓcessiones. ñ uisitationes. ñ uerbi. ñ tẽporis ꝙ¬

Expanded text:
tissimus medicus putribus membris, quibus leni medicamento tissimus medicus putribus membris, quibus leni medicamento remedium ferre non potuit, mederi spiritalis ferri incisione pertemptat ut subtrahatis uos, inquiens, ab omni fratre ambulante inordinate et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. itaque ab his, qui uacare operi nolunt, ivelut membra otii corrupta putredine desecari; ne inertiae morbus, velut lethale contagium, etiam sanas membrorum partes tabe serpente corrumpat; dicturusque de his qui operari manibus suis nolunt, et panem suum cum silentio manducare, a quibus etiam praecepit subtrahendum; qualibus eos a principio opprobriis inurat, attendite. In primis inordinatos dicit, nec secundum suam traditionem ambulare: aliis verbis contumaces eos, utpote qui nollent juxta institutionem ejus incedere, et inhonestos esse designans, id est non processionis, non uisitationis, non uerbi, non temporis o
Abbreviated transcription (Latin):
donis & munerib inhiare: qui ñ delectat᷑ pio quietoꝙ
labore opissuui cotidiani uic̾tꝰ parare substantiã Uidetis
tot causas tam graues ac turpes una uitii labe generariꝰ
uerborũ qualit̃ in scda uelut qui ñ ꝓfecissent ad meli¬
ora remetia austeriorib quib dã & causticis medicam̃tis
sanare aggredit᷑. Nullaq iam mitiũ uerborũ fom̃ta
premiteit ñ ullam tenerã uocem ac blandã ut ibi.
rogam aut̃ uos fr̃s: sed denunciamꝰ uob̾ fr̃s in nomine
dñinñ iħuap̃. ut subtrahatis uos abomĩ frẽ ambulan-¬
te mordinate Ibi rogat hic denunciat. In illa blan¬¬
dientis affectꝰ. in hac ob testantis seueritas & minan¬
tis Denunciamꝰ uob fr̃s. Quia priꝰ rogantes contẽpsistis
audire: saltẽ nc̃ denunciantib oboedite. Ipsamq de¬
uelut humana uoce ꝓlatã rursũ contemnerent. nec
magnopere dacerent obseruandã. Statĩq ut peri¬

Expanded text:
donis et muneribus inhiare, qui non delectatur pio quietoque donis et muneribus inhiare, qui non delectatur pio quietoque labore operis sui cotidiani uictus parare substantiam. uidetis tot causas, tam graues ac turpes una uitii labe generari. uerborum, qualiter in secunda, uelut qui non profecissent ad remedia leniora, austerioribus quibusdam et causticis medicamentis sanare adgreditur nullaque iam mitium uerborum fomenta praemittit, non illam teneram uocem ac blandam, ut ibi: rogamus autem uos, fratres, sed: denuntiamus uobis, fratres, in nomineisti, ut subtrahatis uos ab omni fratre ambulante inordinate. ibi rogat, hic dennntiat: in illa blandientis affectus, in hac obtestantis seueritas et minantis. denuntiamus uobis, fratres: quia prius rogantes contempsistis audire, saltim nunc denuntiantibus oboedite. ipsamque deuelut humana uoce prolatam rursum contemnerent nec magnopere ducerent obseruandam, statimque ut peri
Abbreviated transcription (Latin):
mini manib uris. sicut prȩcepimꝰ uob. Ut enĩ illa fie¬
rent quȩ suꝑiꝰ rep̾hendit: otiũ. causã. ẽe. euident̃
expressit. Nullus enĩ potest uł inquietus. e̾e uł alie.¬
na curare negotia: nͥ qͥ oꝑi manuũ suarũ ñ ad quiescit
insistere. Quartũ quoq intulit morbũ qui exhoc ppso atio
mcit idẽ ut in honeste ñ ambulent dici. Et uet honeste
mouletis adeos qui foris sunt. Nunquã potest ne apud
eos ui scli homines sunt honeste incedere: qͥ nequaquã
esustris celle ae oꝑi manuũ suarũ inherere content.e
a necesse e eũ in honestũ ẽe. dũ necessaria uictus requirit
Iqulationi qͦq oꝑam dare. nouitates et iã rumorũ sec tari.
causarũ fabularũq oc casiones conquirere. ꝑquas sibi¬
met ipsi aditũ paret ac facultate. qua diuersorũ domos ua¬
leat penet rare Q nulliꝰ aliqͥdi desicderetis Non potest ñ alienis

Expanded text:
remini manibus vestris, sicut praecepimus vobis. Ut enim illa fieremini manibus vestris, sicut praecepimus vobis. Ut enim illa fierent, quae superius reprehendit, otium causam esse evidenter expressit. Nullus enim potest vel inquietus esse, vel aliena curare negotia, nisi qui operi manuum suarum non acquiescit insistere. Quartum quoque intulit morbum, qui ex hoc ipso otio nascitur, id est, ut inhoneste ambuletis ad eos qui foris sunt. numquam potest ne apud eos quidem qui saeculi homines sunt honeste incedere, qui nequaquam claustris cellae et operi manuum suarum inhaerere contentus est, sed necesse est eum honestum esse, dum necessaria uictus requirit, adulationi quoque operam dare, nouitates etiam rumorum sectari, causarum fabularumque occasiones conquirere, per quas sibimet ipsi aditum paret ac facultatem, qua diuersorum domos ualeat penetrare. et nullius aliquid desideretis. non potest non alienis
Abbreviated transcription (Latin):
buletis adeos quiforis sunt. Quintã. & nulliꝰ aliqd
desideretis. Eece illa cunctatio quã tantis ꝓferre
hemiis differebat. qͥd in eiꝰ pectore parturiret agnositꝰ
& oꝑam detis ut quieti sitis. Id ẽ. inur̃is cellulis cõmoran¬
tes. ne diuersis rumorib qͥ solent otiosorũ uotis uł fa¬
bulis generari. inquieti effecti. aliis qͦq inquietucins
inferatis. Et ura negotia agatis. ñ urã curiositate
actus mundi uelitis inquirere. ac diuersorũ conuer¬
sationes explorantes. oꝑam uram ñ ad correftionẽ
uram̃ seu uirtutũ studia. s ad detractiones frm̃ ue.¬
litis impendere. & oꝑemini manib ur̃is. sicut prece¬
pimꝰ uobis. Cur illa fierent quȩ monuerat suꝑiꝰ ne age¬
rent. id ẽ. ne inquieti ẽent. & aliena curarent nego¬
tia uł in honeste ambularent ad eos qͥ foris sunt. uł
alteriꝰ aliqͥd desiderarent: nc̃ infert dic̃s. Et oꝑe¬

Expanded text:
buletis ad eos qui foris sunt. Quintam: Et ut nullius aliquid buletis ad eos qui foris sunt. Quintam: Et ut nullius aliquid desideretis. Ecce illa cunctatio, quam tantis proferre prooemiis differebat, quid in ejus pectore parturiebat, agnoscitur. Et operam detis ut quieti sitis, id est, in vestris cellulis commorantes, nec diversis rumoribus, qui solent otiosorum votis, vel fabulis generari, inquieti effecti, aliis quoque inquietudines inferatis. Et ut vestra negotia agatis, non vestra curiositate actus mundi velitis inquirere, ac diversorum conversationes explorantes, opera vestra non ad correctionem vestram seu virtutum studia, sed ad detractiones fratrum velitis impendere. Et operemini manibus vestris, sicut praecepimus vobis: Ut illa fierent quae monuerat superius ne agerent, id est, ne inquieti essent, et aliena curarent negotia, vel inhoneste ambularent ad eos qui foris sunt, vel alterius aliquid desiderarent; nunc intulit, dicens: Et ope