comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes laudã¬
tium. acq p̾cantiũ accendit auc¬
toritas. et tñ nisi breuit̾ ĩp̾ssã cͦq
doctͥne hr̃emꝰ in aĩo notcẽm nullo
ad eam discẽdam studio flagraremꝰ
etiam ip̃aꝵ doctrinaꝵ fines audi¬
tos. exꝑtos ue miram᷑. Et ex h exar¬
descimꝰ facultatem cõꝑare discẽ¬
do qua ad eos ꝑueĩre possimꝰ tanꝙ
si litt᷑as nescienti dicantꝰ. quãdam
ẽe doctrinã qua qͥsq ualeat ꝙͣuis
longe absenti. u̾ba mitt̾e. manustã
ĩsilentio. quamuis sꝯ ille cuimit¬
tuntꝰ non aurib sed̾ cccłis colli¬
gat. Ioq fie̾i uideat. Nõne dñ
ca illum finẽ mouet᷑ ꝙ̃ iam notũ
tenet sͨ accendũt᷑ studia discẽtiũ¬

Expanded text:
nos laudantium atque praedicantium accendit auctoritas: et tamen nisi breviter impressam cujusque doctrinae haberemus in animo notionem, nullo ad eam discendam studio flagraremus. etiam ipsarum doctrinarum fines auditos expertosve miramur, et ex hoc inardescimus facultatem comparare discendo, qua ad eos pervenire possimus. Tanquam si litteras nescienti dicatur quamdam esse doctrinam, qua quisque valeat, quamvis longe absenti, verba mittere manu facta in silentio, quae rursus ille cui mittuntur, non auribus, sed oculis colligat, idque fieri videat; nonne, dum ca illum finem movetur, quem iam notum tenet? Sic accenduntur studia discentiu
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo nõ amet᷑ peccuĩa. Si fiiam
hẽtur. ħ inde fiat. Diuites qui
illam hẽtis estote. Sed ubi dĩtes
in oꝑib bonis. facile inqͥt cͥbuãt
fuditur. et rigessit. st̾ngit et
dicit. Non ꝑto labores meos. In¬
felix ꝑde̾ non uis labores tuos.
Ecce moriẽĩs. et qui nicħ huc at¬
tulisti nicħ hĩc pot̾i̾s auferre. et¬
cũ nicħ abstuleris nõne ꝑdidi¬
sti oẽs labores tues.

Expanded text:
Ergo non ametur pecunia: sed si jam habetur, hoc inde fiat. Divites estote, qui illam habetis. Sed ubi divites? In operibus bonis. Facile, inquit, tribuant, erfunditur, rigescit, stringit sinum, et dicit, Non perdo labores meos. Infelix, perdere non vis labores tuos? Ecce morieris, et qui nihil huc attulisti, nihil hinc potes auferre: cum nihil abstuleris, nonne perdidist
Abbreviated transcription (Latin):
pie et recte uiu̾e ualeamꝰ. Ponde̾ te
siquide fragilitatis nr̃e dorsum
trahimur. Dono aũt tuo accẽdi et¬
mur. et sursum ferrim᷑. et in ardes¬
cimꝰ. et imus. adscendimꝰ. et ascen¬
siones incorde facimꝰ et cantamꝰ u
canticum gͣduũ Igne tuo bono m

Expanded text:
pie et recte vivere valeamus. Pondere siquidem fragilitatis nostrae deorsum trahimur; dono autem tuo accendimur, et sursum ferimur; inardescimus, et imus; ascendimus ascensiones in corde, et cantamus canticum
Abbreviated transcription (Latin):
Eam deꝰ inccẽ¬
ciam probat qua homo nõ metu pe¬
ne fit ĩuccẽs. S amore iusticie. Nã
qui timore nõ peccat ꝙͣuis non
noceat cui uult nocere. sibi tñ płi¬
mũ nocet. et abstinens abĩiquo
ope. sola tñ reus ẽ uolũtate. Sr̃¬

Expanded text:
Eam Deus innocentiam probat, qua homo non metu poenae fit innocens, sed amore justitiae. Nam qui timore non peccat, quamvis non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet; et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Iam leuiat qnͣtum uult pat̾ est. s
flagellauit nes. et afflixit nes. et cõ¬
triu̾it nos pater est. fili si ploras. sb
patre ploras.Loli cum ĩdignatione
noli cum typo suꝑbie qd̾ pat̾is uñ
plangis. medicina est non pena. ca¬
stigatio ẽ non dãpnatio. Nolli repel¬
lere flagellũ. sinon uis repelli ab here¬
ditate. Noli atcende̾ qnͣtam penam
hẽas in flagello. s ꝙͣ locũ in testam̃to

Expanded text:
am saeviat quantum vult, pater est. Sed flagellavit nos, et afflixit nos, et contrivit nos: pater est. Fili, si ploras, sub patre plora; noli cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, non poena; castigatio est, non damnatio. Noli repellere flagellum, si non vis repelli ab haereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ ineam. et bibit sangͥnẽ meũ
ĩ me manet. et ego in eo. Ostẽdit
manere. ut in illo maneat et xp̃s
S̾ enim hoc dixit tanꝙͣ diceret.
Qui nõ ĩ me manet. et in quo ego
non maneo. non se dicat. aut se ex¬
stimet. manducare corpus meiimi.
et bibere sanguinemmenm non
do ẽe destiterint. et ad hoc bonum re¬
conciliatione redierint.

Expanded text:
carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet et ego in eo. Ostendit manere, ut in illo maneat et Christus. Sic enim hoc dixit tanquam diceret. Qui non in me manet, et in 97 quo ego non maneo, non se dicat aut existimet manducare corpus meum, aut bibere sanguinem meum. Nodo esse destiterint, et ad hoc bonum reconciliatione redierint.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sacr̃m̃ fideles cõĩcantes de
altari simi̾e cõsueu̾unt. Ipe̾ uere di¬
cendꝰ ẽ manducare corpus xͥ ee bi¬
bere sanguinẽ x. Ac ꝑ hoc heretici
ee scismacici ab unitate hiꝰ corporis¬

Expanded text:
corporis sacramentum fideles communicantes de altari sumere consuerunt, ipse uere dicendus est manducare corpus Christi et bibere sanguinem Christi. Ac per hoc haeretici et schismatici ab huius
Abbreviated transcription (Latin):
ginem et siłitudinem suam. ut ꝙ̃¬
ad mod̾ ip̃e ꝑ om̃ipotentiam sua.
p̾est uniu̾se creature. sic homo per
intelligentia q̃ ecia creatorem
sium cognoscit et colit peet õĩbꝰ
adiucoriũ feĩam non ad carnalẽ
concupiscentia qñ quide nec cor¬
ruptibilia corpora tunc hẽbant.
anteꝙͣ ecs mortalitalitas ĩuadẽt.
pena pcc̃i. S ut ut hr̃et uir głiam
de femina. cũ ei p̾iret ad deum. se¬
q illi p̃beret imitandum ĩ scitate
atq pietate. sicut ip̃e eẽt głia der
cum eiꝰ sapiẽtia seq̃ret᷑¬

Expanded text:
inem ad imaginem suam, ut quemadmodum ipse per omnipotentiam suam praeest universae creaturae, sic homo per intelligentiam qua etiam Creatorem suum cognoscit et colit, prae caeteradjutorium feminam non ad carnalem concupiscentiam, quandoquidem nec corruptibilia corpora tunc habebant antequam eos mortalitas invaderet poena peccati, sed ut haberet vir gloriam de femina cum ei praeiret ad Dominum, seque illi praeberet imitandum in sanctitate atque pietate, sicut ipse esset gloria Dei cum ejus sapientiam sequeret
Abbreviated transcription (Latin):
sima au̾cte firmatum. Iustus exfi¬
erigit cordis et lingue. ait enim
ipłs. Corde creditur ad iusticiam.
Ore confessio fit ad salutem. Quod
nos ẽẽ et iusticie memores et salutis
quam quide in sempiterna insticia
regnaturi a pñti secło maligno sal¬
in fieri non possumus. nisi et ad sa¬
lutem proximoꝵ nitentes etiam
ore ꝓfiteamur. Fidem quam corde ge¬
stamus

Expanded text:
itate firmatum. quia iustus ex fiexigit et cordis et linguae — ait enim tolus: corde creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit ad salutem — oportet nos esse et iustitiQuandoquidem in sempiterna justitia regnaturi, a praesenti saeculo maligno salvi fieri non possumus, nisi et nos ad salutem proximorum nitentes, etiam ore profiteamur fidem quam corde gestamus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus nõ te ns̃ cõfundat auditꝰ. qnͣ
uirgĩtas qdqͥd ẽ hũani pudoris ex
sibi ĩtegͥtate cõsortiu. ñ ẽ int̾pres.
angła sices ꝓmiba. desponsatio casti¬
dei cõceptꝰ. Integritas uirginis ꝑtus.
s̾igo mat̾. nẽo urm̃ iudicet hũanũ
modũ. qñ dĩnum geritur sacrm.
Neo mist̾iu celeste discutiat. tra¬
oitõe t̾rena nẽõ ex usu tractet no¬
uitatis archanuz. Neõ ĩ eo qd̃ sin¬
głare ẽ meditet᷑ exẽpla. Nemo ca¬
lũpniam de pietate cõponat. neõ

Expanded text:
te partus confundat auditus, quando virginitas quidquid est humani pudoris excsemper integritate consortium? Ubi est interpres angelus, fides pronuba, desponsatio castiDeus, conceptus integritas, virginitas partus, virgo mater? Nemo ergo judicet humano modo quod divino geritur sacramento, nemo mysterium coeleste discutiat ratione terrena, nemo ex usu tractet novitatis arcanum, nemo quod singulare est metiatur exemplo, nemo contumeliam de pietate componat, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Et ut ex multis unũ ꝓferamus
dicit. Quid in petendo moras ãnectis
non hẽo quio tibi tribue possim celãs
utiq in corde quod ht̃. uł quod sibi
tribuat. Mendaciũ uero dicit. aĩmo
ingenio sicut fallacia. s sĩplici nega¬

Expanded text:
ltis unum proferamus, eris. Quid in petendo moras innectis? Non habeo quod tribuere possim. Celat utique in corde quae habet, vel quod sibi tribuat. MENDACIUM SUBJUNGIT: Omnino icioso ingenio, sicut fallacia, sed simplici nega
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Uita ubi nẽo fallit / et fallit᷑ nẽo.
Hic aũt hoĩes fallunt et falliuitur.
Miẜiores q sunt cũ mẽtiendo fal¬
lunt ꝙͣ cũ mentientib credendo fal¬
lũtͣ. Usq adõ tam̃ rõał tiatura refu¬
git falsitacem. et qnͣtum pot deuitat
errorẽ. ut falli nolint / etia qͥcimq
amant fatiere. Non em̃ sibi qͥ m̃tit᷑
uidet᷑ errare. s auũ ĩ errorem mitt̾e
credentẽ sibi. Et ĩ ea quide re non
errat quã mendacio contegit. S
Sed in hoc fallit᷑. qr putat sibi non
obẽẽ mendatiũ. cum facienti mag¬
ꝙͣ patienti obsit om̃e poẽm¬

Expanded text:
ubi nemo fallit, fallitur nemo. Hic autem homines fallunt atque falluntur; miserioresque sunt cum mentiendo fallunt, quam cum mentientibus credendo falluntur. Usque adeo tamen rationalis natura refugit falsitatem, et quantum potest devitat errorem, ut falli nolint etiam quicumque amant fallere. Non enim sibi qui mentitur videtur errare, sed alium in errorem mittere credentem sibi. Et in ea quidem re non errat quam mendacio contegit, si sed in hoc fallitur, quod putat sibi suum non obesse mendacium; cum magis facienti quam patienti obsit omne pe
Abbreviated transcription (Latin):
pudicꝰ ꝑmanet. ab illo regitur.
minꝰ suꝑbiatur. Multasunt do¬
na. et alia aliis clariora ac suꝑio¬
ra singłis singula. et aliqũ alter
fructuosus eit est. donis pancõri¬
b. Sed potiorib. alter inferioribꝰ
endis eternis honorib quis au¬
constet et młta ẽẽ ista diuersa
et nõ. id p̾sens tempꝰ. S ĩ eternũ¬
prodesse meliora.

Expanded text:
pudicus permanet, ab illo regitur; minus superbiatur. CAna, et aliis alia clariora ac superiora, singulis singula. Et aliquando alter fructuosus est donis paucioribus, sed potioribus; alter inferioribusendis aeternis honoribus, quis hoconstet et multa esse ista diversa, et non ad praesens tempus, sed in aeternuprodesse meliora.
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo ore
pcedens et fcã que ĩnotescunt hõi¬
bus nñt tẽptatione ꝑicłosissimã
ab amore laudis. qui ad pͥuatam
quãdã excellentia cõtrahit. enĩe¬
ditata suffragia tẽptat. Et cũ a
me in me arguit᷑. eo ip̃o ꝙ arguit̃
et sepe homo de ip̃o uane głie cõ¬
tẽptu uamꝰ gli̾atur. Idõq nõ iam
deip̃o cõtẽptu głie gliatur. Non
enim oĩa cõcẽpnitꝰ cum głiat᷑ ĩtꝰ¬
et int̾ ẽ alud in eodem gen̾e tẽp¬
tationis malum quo ĩanescunt.
qui placẽt sͥ de se ꝙͣuis auiis uł
non placeant. uł displiceãt. nec
placere affectant cet̾is. s sibi pla¬
cences multũ tͥ displicẽt. nõ tm̃
tuis. sed tanꝙͣ ex meritis suis:
Aut etia sicut ex tua grͣa. nõ tñ
sccialit̾ gaudentes. sed aliis ĩuidẽ¬
ces eam.

Expanded text:
em ore procedens, et facta quae innotescunt hominibus, habent tentationem periculosissimam ab amore laudis, qui ad privatam quamdam excellentiam contrahit emendicata suffragia; tentat et cum a me in me arguitur, eo ipso quo arguitur; et saepe homo de ipso vanae gloriae contemptu vanius gloriatur: ideoque non jam de ipso contemptu gloriae gloriatur, non enim  intus est aliud in eodem genere tentationis malum, quo inanescunt qui placent sibi de se, quamvis aliis vel non placeant, vel displiceant, nec placere affectent caeteris. Sed sibi placentes multum tibi displicent, non tantum tuis, sed tanquam ex meritis suis; aut etiam sicut ex tua gratia, non tamen socialiter gaudentes, sed aliis invidentes ea.
Abbreviated transcription (Latin):
labit᷑ uni cõtingit ꝑ tẽpestates na¬
uigia felicit̾ expucare. et alti talis
fencitas non pot euenire. S ed qui¬
exẽplu nolũt cõtẽplari qd̾ metu¬
ant. Et qui apłis coequari conten¬
dit. quare non mag̾ pbros adultes
apud damelem ad formtdie sibini
illos confunda qui se scĩs exequant.
Non nego ip̃os Ce sectandes ques
doctores accepimiꝰ cuncti. sed adner¬
sus eos contẽdo qͥ cupientes adma¬
la sua bonoꝵ ystorias deprauare
lege sibi existimãt suffragari. Sic̃¬
sunt om̃es quiꝑire festinant. et ss¬
do cõtrattõres. cõu̾timꝰ sb̾ide eostẽ qͦs uĩcimꝰ ĩsuꝑ erudire. ne aut scõs paciam i cͥ

Expanded text:
cadit, uni contingit per tempestates nauigia feliciter explicare et alteri talis felicitas non potest euenire; quexemplum nolunt contemplari, quod metuant: et qui Apostolis coaequari contendit, quare non magis presbyteros adulteros apud Danielem ad formidinem sibimeillos confundam, qui se sanctis exaequent. Nec nego ipsos esse sectandos, quos doctores accepimus cuncti; sed adversus eos contendo, qui cupientes ad mala sua bonorum historias depravare, legem Dei sibi aestimant suffragari; sicut omnes qui perire festinant, et sdo contradictores. conuertimus subinde eosdem quos uicimus insuper erudire, ne aut sanctos patiamur r
Abbreviated transcription (Latin):
phasse. Nunqͥd siles agones freꝙ̃ta¬
mꝰ contra luctamĩa uicõꝵ. et sic agim᷑
rigore. auc̃te. uigiluis. passiomibꝰ. laboẽ.
necitate. afflictione. abstinentia. qͥb
pccã salcantur. ut nẽo de nob̃ aliqͥd ma¬

Expanded text:
at. Numquid similes agones frequentamus contra luctamina vitiorum, et sic agimus rigore, austeritate, vigiliis, passionibus, labore, necessitate, afflictione, abstinentia, quibus peccata calcantur, ut nemo de nobis mali aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dicit piscinam. etiam q̃ non h̃t
pisces. nec fca ẽ pp̃ pisces. et tamẽ
apiscib nom̃ accepit. Qui tropus
cata cresis dicit᷑. Longũ ẽ isto modo
cect̾s ꝓsequi. Nam usq ad illes ꝑueĩt
uulgi locutio q̃ ppea mirabliores st¬

Expanded text:
non dicit piscinam etiam quae non habet non dicit piscinam etiam quae non habet pisces nec facta est propter pisces? et tamen a piscibus nomen accepit. qui tropus catacresis dicitur. longum est isto modo ceteros persequi; nam usque ad illos peruenit uulgi locutio. qui propterea mirabiliores s
Abbreviated transcription (Latin):
lrati modis om̃ib loqutões quas s̃¬
macici greco nomine tropos uccant
auctores nr̃os uses fuisse mltipliciꝰ
atq copiosius qmͣ possunt excima¬
re uł crede̾ qui nesciunt eos et in
aliis ista didiscerunt. Quos camẽ
tropoes qui nou̾unt cognoseunt. in
lr̃is scĩs. eoꝵ q scientia. ad eas ĩtel¬
lligendas aliqnͣtulum adiunantur.
S ħ eos ignaris tradere nondecet.
ne artem gramaticam doce uideam᷑.
Extͣ sane ut discantur admoneo.¬
lr̃as uocant. E igna utiq sunt sono¬
rũ ad articłandum uecem qualcoͥ¬
mur ꝑtinentiũ. Istoꝵ autem tropoꝵ
nõ soium exẽpla sicut om̃ium. s ed
quoꝵdam eciam noĩa in dinis libͣs
legunt. Sicut allegoria. Enigina.
ꝑabola. qm̃uis pene om̃s hni tropi
qui liberali dñtur arte cogtiosci. etiã
in eoꝵ reꝑiant᷑ loquel qui millos
gramatices audierunt. et eo quo
uulgus ucitur ẜmone contenti st̃.
Quis enĩ nou dic̃ sͥ floreas. Qui
tropꝰ methaphora uocatur. Quis ñ¬

Expanded text:
rati modis omnibus locutionis, quos grammatici graeco nomine tropos uocant, auctores nostros usos fuisse multiplicius atque copiosius, quam possunt existimare uel credere qui nesciunt eos et in aliis ista didicerunt. quos tamen tropos qui nouerunt, agnoscunt in litteris sanctis eorumque scientia ad eas intellegendas aliquantum adiuuantur. sed hic eos ignaris tradere non decet, ne artem grammaticam docere uideamur. extra sane ut discantur admoneolitteras uocant — signa utique sunt sonorum ad articulatam uocem, qua loquimur, pertinentium. istorum autem troporum non solum exempla, sicut omnium, sed quorundam etiam nomina in diuinis libris leguntur, sicut allegoria, aenigma, parabola. quamuis paene omnes hi tropi, qui liberali dicuntur arte. cognosci, etiam in eorum reperiantur loquellis qui nullos grammaticos audierunt et eo quo uulgus utitur sermone contenti sunt. quis enim non dicit: "sic floreas"? qui tropus metaphora uocatur. quis
Abbreviated transcription (Latin):
ppessatur yrronia uł antifrasis Sed
yrroma ꝓuũciatoe indicat. quid ue¬
ret intelligi. aut cũ dicimꝰ hoĩ mala
facienti. Res bonas facis. anthyfrasis
Do. ut contraria significet non uoce
pnunciantis efficitur. S aut ht̃ uba
sua. quoꝵ origo econtrario ẽ. sicut
appellatur lucꝰ ꝙ mĩme luceat. aut
consueuit ita aliquid diciqmͣ̃uis di¬
catur etiam non econtͣrio. uelut cũ
reipondetur uobis. Hũndat aut
adiunctis uerbis facimus. ut a cõ¬
trario intesligatur. quod loquimur
uelut si dicamꝰ. Caue illum qr bonꝰ
homo ẽ Et si quis talia etiam in
doctus non dicit. nec om̃ino sciẽs
quid sint. uł quid uocentur. hii tͦpi.
Quoꝵ cognitio pp̃ea scripturarum
ambiguitatib dissoluendis ẽ nec¬
cessaria. qr cum sensus ad ꝓpͥetate
u̾boꝵ sic accipiat᷑. absurdꝰ est. querẽ¬
dum ẽ itaq. ne forte illo uł illo tͣ¬
po dcm̃ fit qd̾ nõ ĩtelligimus. Et sic
pleraq ĩuenta sunt que latebant.

Expanded text:
atur ironia uel antiphrasis. sed ironia pronuntiatione indicat quid uelit intellegi, ut cum dicimus homini mala facienti: "res bonas facis"; antiphrasis uero ut contraria significet, non uoce pronuntiantis efficitur, sed aut uerba habet sua, quorum origo e contrario est, sicut appellatur lucus, quod minime luceat, aut consueuit aliquid ita dici, quamuis dicatur etiam non e contrario, uelut cum respondetur nobis: "abundat"; aut adiunctis uerbis facimus, ut a contrario intellegatur quod loquimur, uelut si dicamus: "caue illum, quia bonus homo est". et quis talia non dicit indoctus nec omnino sciens, qui sint uel qui uocentur hi tropi P quorum cognitio propterea scripturarum ambiguitatibus dissoluendis est necessaria, quia, cum sensus, ad proprietatem uerborum si accipiatur, absurdus est, quaerendum est utique, ne forte illo uel illo tropo dictum sit quod non intellegimus. et sic pleraque inuenta sunt quae latebant.
Abbreviated transcription (Latin):
69. ¶Deus non eget nr̃i. nos ege¬
nius ip̃ius. Icõ uerꝯ dñs. Nã tu
hoĩes. ãbo egentes dõ. Si autem
putas eg̾e tui ẜuũ tuũ ut des pa¬
nem. eges et tu ẜui tui ut adiu

Expanded text:
. Ille non eget nostri; nos egemus ipsius: ideo verus Dominus. Nam tu homines, ambo egentes Deo. Si autem putas egere tui servum tuum, ut des panem; eges et tu servi tui, ut adju
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ domesticos eius. si me ꝑsecuti
sunt. et nes ꝑseq̃nt᷑. S qnͣta sint.
in cdꝑatõne passionũ eius q̃ patim᷑
Ie aũt obprobria irrisiones ꝯtimie¬
nas alapas. sputa flagella spineam
coronam claues cruceniq sustinuit.
Et nes miẜi ad nr̃ãm cõfusionẽ ĩmo
smone fatigam᷑. unoq ubo deicimꝰ.
Et quio agimus de eo quod dicitur.
Sinon cõpatimꝰ non ꝯregnabimus
Quapp̃ retũdendi sunt ire stimuli.
et eiꝰ metuenda dãpnatio. Dñ scri¬
ptum legimus. Qui irascitur frĩ
legimus . Frĩ suo racha.reꝰ erit con¬
cilio. Qui autẽ fatue dixerit. rẽ eiͣt

Expanded text:
si me persecuti sunt, et vos persequentur . Sed quanta sunt in comparatione passionum illius quae patimur? ille enim opprobria, irrisiones, contumelias, alapas, sputa, flagella, spineam coronam, crucemque sustinuit; et nos miseri ad nostram confusionem uno sermone fatigamur, uno verbo dejicimur. 30. Et quid agimus de eo quod dicitur: Si non compatimur, nec conregnabimus ? Quapropter retundendi sunt irae stimuli, et ejus metuenda damnatio; unde scriptum legimus: Qui irascitur fratri xerit fratri suo: Racha, reus erit concilio; qui
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. non in corde tacitam p̾cẽ et ẽ.¬
ĩpacatꝰ effũdas. nisi prius offensu
ꝓximũ satisfaciendo ad leuitati mã¬
suetudinem ꝑducas. minꝰ eni nr̃m¬
p̾missa dampnatõem neq̃qm̃ ĩcur¬
ret. S ed sunt młti qui petenti sibi
ueniam delicta non remit̾tunt. cõtͣ
Plura sunt inquis que ꝯmisit. et
me sepiꝰ offendit. Ad hoc nõ ego. S
dñs respondet. Nam et petrus eũ¬
ad eum dr̃et. Quotiẽs peccaut ĩme
fr̃ mẽ. dimitta ei usq septies. Et
ille ad eum. Non dico tibi in qͥt usq
septies. s usq septuagies septies. Qmͣ
multi aũt sunt qui suas iinrias tar¬
de relaxãt. dei u̾o citiꝰ indulgent / fit¬
q nõ nũꝙͣ ut occasione dñi iniurias
uindicandi suas ũdicent irati. Quid
quoq de ił dicend̃ est qui furore ce¬
citatis usq ad u̾ba ꝓrũpunt male¬

Expanded text:
ceretur: Nec in corde tacitam precem effundas, nisi prius offensum proximum satisfaciendo ad lenitatis mansuetudinem perducas. Munus enim npraemissam damnationem nequaquam incurrit. Sed sunt multi qui petenti sibi veniam, delicta non remittunt. Contra Plura sunt, inquis, quae committit, et me saepius offendit. Ad haec non ego, sed Dominus respondet: Nam cum Petrus ad eum diceret: « Quoties peccabit in me frater meus, dimittam illi usque septies? » Ille ad eum: « Non dico tibi, inquit, usque septies, sed usque septuagies septies . » Quam multi autem sunt qui suas injurias tarde relaxant, Dei vero citius indulgent: fitque nonnunquam ut occasione Domini injurias vindicandi, suas vindicant irati. Quid quoque de illis dicendum est, qui furore caecitatis usque ad verba proruunt male
Abbreviated transcription (Latin):
tus exercitꝰ cecidit qui fortiter¬
au coꝰ face̾ ducis uł ĩꝑatoris sui dis¬
põĩtiones irrũpit. multomag̾ ꝓpe¬
ciroinez quisme armis doctrine
Ei qua gͥ in nob̃ ẽ fiducia uiriũ
spũaliũ. quid spũales deceat re¬
cordetur. Et si creditis ues spũ alit̾
militare. agnoscite ꝙ docemus nõ
eẽ carnale

Expanded text:
tus exercitus cecidit, qui auidus fortiter facere ducis uel imperatoris sui dispositiones inrupit: multo magis petudinem, qui sine armis doctrinae i qua igitur in uobis est fiducia uirium spiritalium, quid spiritales deceat recordetur, et si creditis uos spiritaliter militare, agnoscite quod docemus non esse carnale
Abbreviated transcription (Latin):
tueatur. ut illos muniat. qͥ renũ¬
tiant ĩportumtatib delictoꝵ nõĩ
eos qui se mag̾ ĩportune delictis eni¬
gunt᷑. custes nobis datꝰ ẽ sp̃s sauclꝰ.
S ut contraria declinantib assistẽ¬
do subueniat. non ut contraria eli¬
gentib faueat. nec ut uoluntario
et ꝓnes in adu̾sa conforcet. s ut ab
adu̾sis nitentes seꝑari cõfirmet.
uentus exquir̾e tũphes agnou̾it.¬

Expanded text:
tueatur, ut illos muniat qui renuntiant inportunitatibus delictorum, non eos qui se magis inportunis delictis inmergunt. custos nobis datus est spiritus, sed ut contraria declinantibus adsistendo subueniat, non ut contraria eligentibus faueat, nec ut uoluntarios et pronos in aduersa confortet, sed ut ab aduersis nitentes separari confirmet. uentus exquirere triumphos agnouerit
Abbreviated transcription (Latin):
cio. Quis eniz homo iudicat de hoĩe
cem̾ariis iudiciis plena st̃ oĩa. de quo
de quo multum p̾sũpsimꝰ subito defic̃.
et fit pessimꝰ. nec timor nr̃ certꝰ ẽ. nec
amor nr̃ certꝰ ẽ. Quid sit hodie qͥsq
rodie. Quid autez cras nec ip̃e. Pascit
gͦ ille cum iudicõ disꝑciens ꝓpria ꝓͥpͥiᷤ
hxe istis. Ill a illis. debita ilł quibꝰ debet᷑.
HUc aũt illd̃. nouit eniz quid agat.
cũ iudicio pascit ques iudicatꝰ redemit.

Expanded text:
cio. Quis enim homo judicat de homine? Temerariis judiciis plena sunt omnia. De quo de quo multum praesumpserimus, subito deficit, et fit pessimus. Nec timor noster certus est, nec amor noster certus est. Quid sit hodie quisque ipse quid hodie; quid autem eras, nec ipse. Pascit ergo ille cum judicio, dispertiens propria propriis; haec istis, illa illis, debita eis quibus debetur hoc aut illud. Novit enim quid agat: cum judicio pascit, quos judicatus redemit.
Abbreviated transcription (Latin):
quales cunq fuerint non sunt o¬
dio heñdi ne cũ odit malos cũ pati¬
t᷑ malũ. sint duo mali. Diligat bo¬
nus. et cõpatiat᷑ malo. ut uł unus
sit malus. Illi ĩimici sut cõtͣ qͦs
orant ẽ dyaboiꝰ et angli eĩ. pp̃i nobꝰ¬

Expanded text:
qualescumque fuerint, non sunt odio habendi; ne cum odit malus quem patitur malum, sint duo mali. Diligat bonus et quem patitur malum, ut vel unus sit malus. Illi inimici sunt contra quos orandum est, diabolus et angeli ejus: ipsi nob
Abbreviated transcription (Latin):
ũmici dilectoe. Qũo gͦ hõ amabit
auferre tibi et detrũcare. aut aut̾e
felicitate qua uincit᷑. Sic et dyalꝰ
hoiẽm nult uinc̾e auferendo unde
uincit᷑. E ed cura in corde ẜuare
ĩmici dilectionem. qͣ dyabolũ ĩcis
Eeuiãt homo qnͣtum põt. auferat
quidquid põt. si intesligit᷑aꝑte seuiẽs.
uictꝰ est ooculte seuiens

Expanded text:
mici dilectione. Quomodo ergo homo ambit auferre tibi, et detruncare, aut evertere felicitatem qua vincitur, sic et diabolus hominem vult vincere auferendo unde vincitur. Sed cura in corde servare inimici dilectionem, qua diabolum vincis. Saeviat homo quantum potest, auferat quidquid potest; si diligitur aperte saeviens, victus est occulte saeviens
Abbreviated transcription (Latin):
uit ñ xp̃i corpus. Escam uite ac¬
cipit. et ecernitatis poculum bibͭ
est. Nam qui discordat axp̃o. nec
carnem eiꝰ manducat. nec sangͥnẽ
bibit. etiam si tante rei sacrm ad
idicium sue p̾sũptõis cotidie ĩ¬
diffe̾nt̾ accipiat.

Expanded text:
unt corpus Christi. Escam vitae accipit, et aeternitatis poculum bibit, est. Nam qui discordat a Christo, nec carnem ejus manducat, nec sanguinem bibit: etiam si tantae rei sacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dominũ p̾di¬
catũ atq ãnũtiatum suis aꝑte ex ip̃o¬
rum libris ac uolumĩb ꝯ⁊sẜimiꝰ ualidi
absq dubio nittitur pͥuilegiis qui
cãm de adũsarii asẜit instrimĩtis spe¬
tiosa uictoria est contrariam ꝑtem
cartulis suis uelut ꝓpriis laqueis i¬
reptire. et testimomoꝵ suoꝵ uocib
ꝯfutare. et emulum tens suis eum̃¬
cere. ut pugnatoris tui argumenta
tuis ꝓbentur utilitatib militare.

Expanded text:
m Dominum praedicatum, atque annuntiatum suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis; speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis veluti propriis laqueis irretire, et testimoniorum suorum vocibus confutare, et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta suis probentur utilitatibus militare.
Abbreviated transcription (Latin):
ibitem. Nonẽ contͣ p̾ceptũ dñi iura¬
tio que amalo non iurantis ẽ. s in¬
creduli aquo iurare cogitur. Nam
hinc intelligitur ita dominũ pro¬
hibuisse aiureiuraudo. ut qnͣtum
in ip̃o ẽ quisq non iuret. quod mul¬
ti faciunt in ore iurationez hñtes

Expanded text:
tas: Non est contra preceptum domini iuratio, que a malo non iurantis est, sed increduli, a quo iurarhinc intelligitur ita Dominum prohibuisse a jurando , ut quantum in ipso est, quisque non juret, quod multi faciunt, in ore habentes
Abbreviated transcription (Latin):
aĩma desinit illa. desinit ula ẽẽ caruis
pricentia. Sic enim dcm̃ ẽ prudentiã
caritis uon posse legi dei ẽẽ sbiectam.
ꝙ̃ ad mod̾ si dice̾tur glacialem uiue¬
niuuẽ calidam edamt ẽẽ nõ posse. Nuillo¬
em̃ pacto talem niuem qmͣdiu nix ẽ
calidam ẽẽ ns̃ posse credẽs ẽ. S ꝙ̃ admo¬
dũ ilia nix calore resoluit᷑ ⁊ desinit nx
eẽ ut possit calesce̾ sic illa carnis pͥ¬
tentia .i. consuetudo pcc̃i cũ carne cum
fuĩt mẽs nr̃a illiũata. et arbitinum
dĩne legis totum hoĩem sibi de sbiece¬
tit. ꝓ illa consuetudine aĩe facit cõ¬
suetuoinez bonam.

Expanded text:
anima desinit illa esse carnis anima desinit illa esse carnis prudentia. sic enim dictum est prudentiam carnis non posse legi dei esse subiectam, quemadmodum si diceretur glacialem niuem calidam esse non posse. nullo pacto enim quamdiu nix est, calida edum illa nix calore resolvitur, et desinit nix esse, ut possit calescere: sic illa carnis prudentia, id est, consuetudo facta cum carne, cum fuerit mens nostra illuminata, et ad arbitrium divinae legis totum hominem sibi Deus subjecerit, pro illa consuetudine animae mala facit consuetudinem bonam.
Abbreviated transcription (Latin):
Libeꝵ uoluntatis arbitriũ in homĩe¬
illo fuisse dico quiprius formatus
ẽ. Ille sic factus est ut nichũ om̃ino
uolũtati eiꝰ resistẽt si uellet dei p̾cep¬
luntate peceauit. nos in necc̃itatẽ p̾ci¬
qd dico. Homines namq maccõib
nr̃is añqm̃ ꝯsuetudie aliqͣ ĩplicem̃
libeꝵ hẽmꝰ arbitͥum faciendi aliquiduł
non faciendi. Cum aũt istalibertate
fec̾imus aliquid. et fcĩ ip̃ius tenũt
aĩam ꝑnitiosa dulcedo et uoluptas
eadem. ip̃a sua consuetuoine sic ĩplica¬
tur. ut potius ea ñcẽ non possit. qd̃
sibi ip̃a peccando fabricata ẽ. udemus
multos iurare nolle. s qr qͣi cõsuetu¬
dinez ram lingua tenuit nõ posse re¬
piri ueꝵ ẽẽ ꝙ dico instituite nõ iuira¬
re. et indebitis illam ꝯsuetuoinẽ fri
quo solet et hoc est ꝙ aduersus aĩam
pugnat. Consuetudo fc̃a cum carne
ip̃a ẽ nimiꝵ carns prucentia: Sie¬
qͥtam din legi dei sbici non põt. ꝙͣ diu
prudentia camis est. S illuminata

Expanded text:
liberum uoluntatis arbitrium in illo homine fuisse dico, qui primus formatus est. ille sic factus est, ut nihil omnino uoluntati eius resisteret. si uellet dei praecepluntate peccauit, nos in necessitatem praeciquod dico. hodie namque in actionibris antequam consuetudine aliqua inplicemur, liberum habemus arbitrium faciendi aliquid uel non faciendi. cum autem ista libertate fecerimus aliquid et facti ipsius tenuerit animam perniciosa dulcedo et uoluptas, eadem ipsa consuetudine sua sic inplicatur, ut postea uincere non possit, quod sibi ipsa peccando fabricata est. uidemus multos iurare nolle. sed quia iam consuetudinem lingua tenuit, non posse reperiri uerum esse. quod dico, instituite non iurare, uidebitis illam consuetudinem ferri quo solet. et hoc est, quod aduersus animam pugnat. consuetudo facta cum carne. ipsa est nimirum carnis prudentia. st, legi dei subici non potest, quamdiu prudentia carnis est; sed inluminata
Abbreviated transcription (Latin):
hoc etiam ꝑtinẽt om̃s ligature at
remedia que medicoꝵ q disciplina
cõdẽpnat. siue inp̾cantatõib siue
in qͥbdã notis quas caractes uocãt.
Siue in quibꝰq reb suspendẽdis
atq alligandis uł etiã saltandis
qdãmͦ nõ ad tẽꝑatõem corporũ¬

Expanded text:
m ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque disciplina condemnat, sive in praecantationibus, sive in quibusdam notis, quas characteres vocant, sive in quibusdam rebus suspendendis atque ligandis, vel etiam saltandis quodammodo, non ad temperationem corporu
Abbreviated transcription (Latin):
siłi a ĩ auissinraꝵ obẜuatõnũ si
menbrũ aliquos salierit. si uctĩ
ãbulantib amici ᷤ lapis aut ca¬
nis aut puer medĩ int̾ueñit.
acq illud quod lapidi calcanti
tanqmͣ directorem amicicie mi¬
nꝰ molestũ est qmͣ eñ inccẽtem
pueꝵ colapho ꝑcutiũt. si ꝑiter
ãbulãtibs intercurrit. sed bellũ
Nã pleꝵq ta suꝑsticõsi sunt qͥ¬
dam ut etiã canẽ eo ꝙ mediꝰ int̾¬
uen̾it fi̾re audeant. Non ĩpime
nãq auano remedio cito int̾dũ.¬
ille peussorẽ suũ adu̾sũ medicũ
mitcit. hĩc st̃ eciã illa limẽ cal¬
Redire adlectũ siquis dũ se cal¬
ciat st̾mtauĩt redire domum.¬
dolere. Uude illico elegant̾ dom̃ẽ.
Catonis. qui cũ ẽẽt consultꝰ aqda
qui sͥ asoricib erosas caligans di¬
cẽt respondit. non illd mõstrum
sed ueꝵ mõstrũ hr̃e fuisse si sori¬
ces a caligis roderentur.

Expanded text:
milia inanissimarum obseruationum, si membrum aliquod salierit, si iunctim ambulantibus amicis lapis aut canis aut puer medius interuenerit. atque illud, quod lapidem calcant tamquam diremtorem amicitiae, minus molestum est quam cum innocentem puerum colapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit. sed bellum nam plerumque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem, qui medius interuenerit, ferire audeant, non impune; namque a uano remedio cito ille interdum percussorem suum ad uerum medicum mittit. hinc sunt etiam illa: limen calredire ad lectum, si quis, dum se calciat, sternutauerit; redire domumdolere. Unde illud eleganter dictum est Catonis, qui cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas caligas diceret; respondit non esse illud monstrum, sed vere monstrum habendum fuisse, si sorices a caligis roderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e et pater unũ sunt a iohe ma¬
xime cõmẽdanda suscepta sunt.
qui sicut aquila in hiis que xp̃s sb̃¬
limiꝰ locutꝰ est moratur. nec ĩterrã
quodam mͦ nisi raro descendit.

Expanded text:
ipse et pater unum sunt, a Iohanne maxime commendanda suscepta est, qui sicut aquila in his quae Christus sublimius locutus est inmoratur nec in terram quodammodo nisi raro descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
mit adam ut fiat eua. morit᷑ xp̃s
ut fiat eccĩa. Tormienti ade fit e¬
ua de lat̾e. Mortuo xp̃o lançea peu¬
tit᷑ latus ut ꝑfluant sacrã quib
formet᷑ eccłia. Uñ m̾ito apłs ip̃m
adam dicit formã futuri. qr sicut

Expanded text:
mit Adam, ut fiat Eva: moritur Christus, ut fiat Ecclesia. Dormienti Adae, fit Eva de latere: mortuo Christo, lancea percutitur latus, ut profluant sacramenta, quibus formetur Ecclesia. Unde merito Apostolus ipsum Adam dicit formam futuri. Quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
b. plena fide digna. Intelligentib
autẽ oĩ errore purgata. Iam u̾o ip̃iꝰ
ip̃e totiꝰ doctrine modus ꝑtim oꝑtis¬
simꝰ ꝑtim siłitudinib in dictis in
factis insacrĩs ad omĩem aĩe instru
tus. Quid aliud qmͣ ratõnał regle
disciplinam ĩpleuit. Nam et mini¬
stioꝵ expoĩtõ ad ea dirigitur que
aꝑcissime dicta sunt. Et si ea tm̃
ẽent q̃ facillime intesligunt᷑. nec
studiose queret᷑ nec suauit̾ ĩueĩret᷑
u̾itas. Neq si essent in scripturis¬
tm̃ sacrã. et in sacrĩs non eẽnt mira¬
cula uitatis satis cũ cognitõe actõ
non ueniret¬

Expanded text:
bus plena fide digna, intellegentibus autem omni errore purgata. Iam uero ipse totius doctrinae modus partim apertissimus partim similitudinibus in dictis, in factis, in sacramentis ad omnem animae instrutus quid aliud quam rationalis disciplinae regulam impleuit? nam et mysteriorum expositio ad ea dirigitur quae apertissime dicta sunt; et si ea tantum essent quae facillime intelleguntur, nec studiose quaereretur nec suauiter inueniretur ueritas. neque si essent in scripturis sacramenta et in sacramentis non essent signacula ueritatis, satis cum cognitione actio conueniret
Abbreviated transcription (Latin):
tõ p̾sumn̾e. et inde sꝑare auxilium
non de se. non enĩ terta pluit sibi
terra de celo expectat pluuiam aut
lucem. Sic homo de dõ d expectare
p. 38. Que ẽ expectatio mea:. nõ¬
ne dñs. Ip̃e ẽ expectatio mea qui
dedit ista oĩa que contempnam.
ipe mͥ dabit et se qͥ ẽ suꝑ om̃ia per
quẽ fcã sunt om̃ia et a quo factus
sũ. int̾ om̃ia. ip̃e ẽ expͣtatõ mea dñs.

Expanded text:
Deo praesumere, et inde sperare auxilium, non de se. Non enim terra pluit sibi, terra de coelo exspectat pluviam et lucem, sic homo de Deo debet exspectareEt nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? Ipse est exspectatio mea, qui dedit omnia ista quae contemnam: ipse mihi dabit et se, qui est super omnia, et per quem facta sunt omnia, et a quo factus sum inter omnia, ipse est exspectatio mea Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶De quocũq alio
uono gaudeas. certe transitorium ẽ.
Di aũt gaudeas in domiuo dõ tuo
canto firmiꝰ gaudebis qnͣto firimor ẽ et
cercior in quo gaudebis. Si enim
gandes de nũmo times furẽ. Siãt
gantes de dõ. Quid times. Nõ t̾ qͥs¬
qmͣ aufert deum. Deum tibi ueo
aufert. si tu eum nõ dimisis¬

Expanded text:
de quocumque tali bono gaudeas, certe transitorium est. Si autem gaudeas in Domino Deo tuoTanto firmius gaudebis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes de Deo, quid times? Ne tibi quisquam auferat Deum? Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimis
Abbreviated transcription (Latin):
uium magnũ factum ẽ. non illd̾
maximũ in quo nussi hoĩes euase¬
tunt. ñ qui in archa eẽ potuerũt.
ꝙ gẽtiũ nec greca nec latina nou
ystoria. sed tamẽ maiꝰ qmͣ postea.
tpr̃e deucalionis fuit.

Expanded text:
 non illud maximum quo nulli homines evaserunt, nisi qui in arca esse potuerunt, quod gentium nec Graeca nec Latina novit historia, sed tamen majus quam postea tempore Deucalionis fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
me semꝑ ad ip̃m. et ip̃e me tandem¬
ꝑducat ad te. illuc ubi ẽ in dextera
tua sedens ubi ẽ sempit̾na uita amõ
ta securitas secura transquillitas.
transquilla iecunditas. felix et̾nitas.
uis et regnas.¬

Expanded text:
me tu ad ipsum, et ipse me perducat ad te, illuc ubi ille est in dextera tua sedens, ubi est sempiterna vita, ta securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, vis et regnas
Abbreviated transcription (Latin):
O mi fr̃ nũqͥd ferree sunt carnes
nrẽ ut non contremescant. uł et̃
sẽsus nost̾ adamantinꝰ. ut nõ molle¬
escat. aut etia enigilet ad talia
dei u̾ba. Quare non dicimꝰ cũ ꝓpħa.
Quis dabit capiti meo aquam. et
occłis meis fontem lacͥmarũ. Plo¬
teniꝰ die ac nocte uulu̾ates filies

Expanded text:
O mi frater, numquid ferreae sunt carnes nostrae, ut non contremiscant; vel etiam sensus noster adamantinus, ut non mollescat, aut etiam non evigilet ad talia Dei verba? Quare non dicimus cum propheta, Quis dabit capiti nostro aquam, et oculis nostris fontem lacrymarum, et ploremus die ac n
Abbreviated transcription (Latin):
Quis luctus ydonior. Quis plan¬
ctus certior inueniri põt. ꝙͣ ille.¬
qñ unꝰ quisq ur̃m de anima ꝑdita
luget et dolet cũ apło qͥ dixit. Qͥs
ĩfirmat᷑. et ego nõ infirmor. Qͥs
scãdalizat᷑. et ego nõ uror. atq iteꝵ¬

Expanded text:
Quis luctus idoneior, quis planctus certior inveniri potest, quando unusquisque nostrum de anima perdita luget et dolet cum Apostolo, qui dixit, Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? atque ite
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ matheo. qr ĩ gnͣationib dñi regiã
mod̾ eẽt dñs ꝑ stirpem regiã de se¬
mĩe dauid regis. Lucas aũt qr ce¬
pit a sacerdotio zacharie sacer dotis.
faciens m̃tõem patris Ioħis bapti¬
ste unculo deputatꝰ ẽ. qr magna
nictima de uitulis etat ĩ sacrificiis
aliquid dix̾it. Neq a sac dotali

Expanded text:
tionibus Domini regiam modum esset Dominus per stirpem regiam de semine David regis. Lucas autem quoniam coepit a sacerdotio Zachariae sacerdotis, faciens mentionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio aliquid dixit, neque de sacerdotali
Abbreviated transcription (Latin):
toris que mõ ĩpendit᷑ qm̃diu gñi hu¬
mano ꝑcit᷑ͫ Adhoc eni pcitur hõi ut cõ¬
u̾tatur. et non sit qͥ dãpnet᷑ Diderit
fidei finis scłi. utrũ hic aliꝙ̃ nr̃m ĩueĩ¬
at nesciõ. et fortassis non inuemiet
les sumꝰ. et int̾ casus ambulamꝰ. Uñ

Expanded text:
impenditur, quamdiu generi humano parcitur. Ad hoc enim parcitur homini, ut convertatur, et non sit qui damnetur. Viderit fidei. Finis saeculi utrum hic aliquem nostrum inveniat, nescio: et fortasse non inveniet. les sumus. Inter casus ambulamus.
Abbreviated transcription (Latin):
corde et ore. Ecribe digito tuo ĩ
pectore meo dulcẽ meõriam tui
melliflui noĩs nula unqmͣ obliui¬
one delenda scribe ĩ tabulis cordi
mei noluptate tuam. et iustificati¬
ones tuas. ut te ĩmense dulcedinis
ne tuo. illo quem misisti in terram
et uoluisti uehem̃ter accendi. ut sa¬
crifitiũ sp̃s contͥbulati et cordis cõ¬
ecti obortis lacrimis cotidie offa
cesido sic tota mẽte peto.

Expanded text:
ore meo. Scribe digito tuo in pectore meo dulcem memoriam tui melliflui nominis, nulla unquam oblivione delendam. Scribe in tabulis cordis mei voluntatem tuam, et justificationes tuas, ut te immensae dulcedinis ne illo tuo quem misisti in terram, et voluisti vehementer accendi, ut sacrificium spiritus contribulati, et cordis contriti , obortis lacrymis quotidie of feram desidero, sicut tota mente mea
Abbreviated transcription (Latin):
facit homo male ip̃iꝰ est hominis.
qd̃ facit bñ. de ueneficio dei facit.¬
Et cum cepit uonum face̾ nõ sibi
tribuat cum nõ sibi tͥbuerit. grͣas
eiagat a quo accepit. Cũ aũt bñ
facit non insultet illi qui illd nõ
facit. Aut excollat se suꝑ eum.
Non enim in illo finita est gratia
dei et ad illum nõ ꝑueniet. ubͦ¬

Expanded text:
homo male, ipsius est hominis: quod facit bene, de beneficio Dei facit. Cum coeperit facere bene, non sibi tribuat: cum non sibi tribuerit, gratias agat ei a quo acceperit. Cum autem bene facit, non insultet illi qui illud non facit, aut extollat se super eum: non enim in illo finita est gratia Dei, ut ad alium non perveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ resurrectio ita credũt᷑. ut et̃
iudenda spentur. S oñdi mͦ nullo pos¬
rũt neq futura sint. sed et̾na ꝑma¬
neant. partim sunt ĩuisibłia sicut
iusticia sicut sapĩa. ꝑtĩ iusibłia sic̃
xp̃i ĩmortale iam corpus. s ĩuisi ͭ ͥ
ĩtellecta cõspiciunt᷑. ac ꝑ ħ et ip̃a mͦ
quodam sibi cõgruo utcent᷑. Et cũ
uident᷑ multo certiora sunt ꝙͣ ea q̃

Expanded text:
 ut etiam uidenda sperentur; sed ostendi modo nullo posreant neque futura sint, sed aeterna permaneant, partim sunt inuisibilia sicut iustitia, sicut sapientia, partim uisibilia sicut Christi inmortale iam corpus. sed inuisibilia intellecta conspiciuntur ac per hoc et ipsa modo quodam sibi congruo uidentur et, cum uidentur, multo certiora sunt quam ea,
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾. et post ascensionez apło paulo
et antiochiã cegito ĩcognita. s nõsic̃
carthagine /cognita qͥppe uisionem
cogitatõ mea fingit. Hanc recolit ne¬
qͣqmͣ tñ dubito siue ꝙ de illa testib
multis. siue ꝙ de ista meis aspectib
credidi. Iusticiam uo et sapiã et
quidqͥd himoĩ ẽ. nõ alit̾ ymaginam᷑
m̃tis at ĩtẽtõe ĩtellecta cõspiciiꝰ. siñ
uius for̾s et molib corporalibꝰ. sine
ullis liniam̃tis fig̾sq mẽbroꝵ sine
ullis localibꝰ sine finib sine spaciis
in qꝰ nob̾ satis aꝑpet qͥd credamꝰ ĩ coguitũ
quro cognitu teneamꝰ quã forma cors
recordem᷑. qua cogitatõem corporis fin¬
gamus. quid corporis sensus atringat
quid ymaginetur aĩmus siłe corpori.
cuncta diiudicãt᷑. non utiq sicut hiꝰ
solis et cuiꝰcũq corporei lumĩs fulgor.
ꝑ localia spacia circũqͣ diffundit᷑ m̃tẽ¬
q nrãm. qi usibłi candore collistͣt. s

Expanded text:
dit ; et post ascensionem Paulo apostet Antiochiam cogito incognitam sed non sicut Carthaginem cognitam; illam quippe uisionem cogitatio mea fingit, hanc recolit; nequaquam tamen dubito, siue quod de illa testibus multis siue quod de ista meis aspectibus credidi. iustitiam uero et sapientiam et quicquid eius modi est non aliter imaginamur, is intentione intellecta conspicimus sine ullis formis et molibus corporalibus, sine ullis liniamentis figurisque membrorum, sine ullis localibus siue finibus siue spatiis d credamus incognitum, quid cognitum teneamus, quam formam corporis recordemur, quam cogitatione fingamus, quid corporis sensus adtingat, quid imaginetur animus simile corpori, cuncta diiudicantur, non utique sicut huius solis et cuiusque corporei luminis fulgor per localia spatia circumquaque diffunditur mentemque nostram quasi uisibili candore conlustrat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas. et aĩa meoria. nõ tũtres
aĩe. in uno corpore. s una aĩa tres
eiꝰ ỹmagnnie gerit. mirabłr ĩ sua
natura nr̃ intior homo. Et ex hiiᷤ
ligitur semꝑ ĩmẽoria hẽatꝰ. nec so¬
lus sufficit incellectꝰ. nisifiat uo
duo sufficiunt. nisi memoria ad¬
dat᷑. qua semꝑ in mente ĩtelligẽ¬
tis et diligentis maneat deꝰ. sic

Expanded text:
tres animae in uno copore, sed anima una et divinam imaginem gerit mirabiliter in sua natura noster interior homo, et ex his ligitur, semper in memoria habeatur. Nec solus sufficit de eo intellectus, nisi fiat in duo sufficiunt, nisi memoria addatur, qua semper in mente intelligentis et diligentis maneat Deus;
Abbreviated transcription (Latin):
creatꝰ sit hõ. ut ex prime cõditõnis
honore inteslig̾et. qnͣtu suo cõditori
debet. dũ tm̃ incõditõe mox digͥtatis
pͥmligiũ p̾stitit ei cõditor. ut tanto
ardentiꝰ amaret conditore qnͣto mira¬
błiꝰ se ab eo conditum ĩtelliget pnͣtã¬
sits. Faciamꝰ ĩquit hoĩe ad ymagine
et similituomẽ nrã. Non adhoc so

Expanded text:
onis honore intelligeret quantum suo Conditori deberet, dum tantum in conditione mox dignitatis privilegium praestitit ei Conditor ut tanto ardentius amaret Conditorem, quanto mirabilius se ab eo conditum intelligeret. Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Nec ob hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
to corde cuo. et ex tota aia tua. et ex
fils. .i. ex coto ĩtellectu tuo. et ex to¬
ta uolũtate tua. et ex tota mẽoria
tua. Nã sic̃ expre gen̾at᷑ filius. Et
ambob ꝓcedit mẽoria. sicut facile

Expanded text:
to corde tuo, et ex tota anima tua, et ex st, ex toto intellectu tuo, et ex tota voluntate tua, et ex tota memoria tua. Nam sicut ex Patre generatur Filius, et ambobus procedit memoria, sicut facile
Abbreviated transcription (Latin):
homines nouimict hec leuior ẽ ꝙͣ illa
distantia. S ed tñ absit ꝙ aliqͥs
ita desipiat. ut existimet ĩ nũo hu¬
manoꝵ digitoꝵ errasse creatorem.
ꝙͣuis nesciens cur ħ fec̾it. Ita et si
mag̃ diu̾sitas oriet᷑. scit ille quid
egerit cuiꝰ opera iuste neõ rep̾hen¬
derit. apud yppone hariẽ. ẽtõ qͣi li¬
matas hñs plantas. et in eis binoᷤ
tĩmꝰ digitos siłes et manͦ. si alia gẽs
tał eẽt illi curiose atq mirabili ad¬
deret᷑ hystorie. Non igitur istum
pp̃ ħ negabimus ex illo uno qͥ pͥmꝰ
creatꝰ est ẽẽ ꝓpagatum. Andregini qͦs
etiam hermafroditos nũcupant ꝙͣ¬
uis admod̾ rarisunt. difficie ẽ tñ
ut tpr̃ib desint in quib sic uterq
sexꝰ aꝑpet. ut ex quo potĩ debeant ac¬
ccipe nom̃ incertum est. Nam nẽo¬

Expanded text:
homines nouimus; et haec leuior est quam ulla homines nouimus; et haec leuior est quam ulla distantia; sed tamen absit, ut quis ita desipiat, ut existimet in numero humanorum digitorum errasse Creatorem, quamuis nesciens quur hoc fecerit. Ita etsi maior diuersitas oriatur, scit ille quid egerit, cuius opera iuste nemo reprehendit. Aput Hipponem Zaritum est homo quasi lunatas habens plantas et in eis binos tantummodo digitos, similes et manus. Si aliqua gens talis esset, illi curiosae adque mirabili adderetur historiae. Num igitur istum propter hoc negabimus ex illo uno, qui primus creatus est, esse propagatum? Androgyni, quos etiam Hermaphroditos nuncupant, quamuis admodum rari sint, difficile est tamen ut temporibus desint, in quibus sic uterque sexus apparet, ut, ex quo potius debeant accipere nomen, incertum sit; a me
Abbreviated transcription (Latin):
lis quoꝵ canina capita. atq ip̃e latͣ¬
tus magis bestias qmͣ homines cõ¬
fitentur. S oĩa gnͣa hoĩmũ que di¬
cinitur eẽ. cred̾e non est nc̃ce. Ueꝵ
quisquis uspia nascitur homo .i.
imusitata sensib gerat corporis for¬
mam. seu colorem seu motũ sonũ
te nata. ex illo uno ꝓthoplausto
origine ducere. nullus fidelium
dubitau̾it. appet tũ quid inpluribꝰ
natura optinuerit. et quid sit ip̃a
raritate mirabile. Quał aũt rõ
minũ ꝑtub. tał de mõstruosis qͥbꝰ¬
da gentib reddi põt. Deꝰ enĩ cre¬
acor oĩu. qͥ uͥ et qñ creari quid
opporteat. uł opportuerit ip̃e nouit
sciens umu̾sitatis płtritudiẽ. qͣꝵ
ꝑtiu uł siłitudine uł diu̾sitate cõ¬
texat. S quid totũ inspice̾ non
pot̃ tanꝙͣ deformitate ꝑtis offen¬
ditur. qm̃ cui congruat. et quo
refatꝰ ignorat. pli̾b ꝙͣ quinis
digitis in manib et pedib nasci

Expanded text:
lis, quorum canina capita adque ipse latralis, quorum canina capita adque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur? Sed omnia genera hominum, quae dicuntur esse, credere non est necesse. Verum quisquis uspiam nascitur homo, id est inusitatam sensibus gerat corporis formam seu colorem siue motum siue te naturae, ex illo uno protoplasto originem ducere, nullus fidelium dubitaverit. Apparet tamen quid in pluribus natura obtinuerit, et quid sit ipsa raritate mirabile. 2. Qualis auteminum partubus, talis de monstrosis quibusdam gentibus reddi potest. Deus enim creomnium, qui ubi et quando creari quid oporteat uel oportuerit, ipse nouit, sciens uniuersitatis pulchritudinem quarum partium uel similitudine uel diuersitate contexat. Sed qui totum inspicere non potest, tamquam deformitate partis offenditur, quoniam cui congruat et quo referatur ignorat. Pluribus quam quinis digitis in manibus et pedibus nasci