comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ne tanta ministerii dignitas: uni domui
⁊ tam paucis crederet᷑ ministris. Accusabãt¬
q moysem de deserti in opia. eo ꝙ. eoꝵ negoci¬
aretur inopiã ut semꝑ eius uiderent᷑ egere
auxilio. Tulit gͥ moyses ex precepto dñi uir¬
gas .xii. pͥncipũ ⁊ scribsit in unaqͦq nom̃ tͥb¬

Expanded text:
tes, ne tanta ministerii dignitas uni domui, et tam paucis crederetur ministris . Accusabantque Moysen de deserti inopia, eo quod eorum negotiaretur inopiam, ut semper ejus viderentur egere auxilio. Tulit ergo Moyses ex praecepto Domini virgas duodecim principum, et scripsit in unaquaque nomen t
Abbreviated transcription (Latin):
has .xiii. sumpsit unam seorsum. cunctas fa¬
milias ꝯtinentẽ. in qͣ ꝓbaret᷑ utrũ de omnib
tribub uellet deus hr̃e sacerdotes. In nu̾s tñ
suisset in tabernacło coram dño: seq̃nti die
regͥssus: ĩuenit g̃minasse uͥgam aaron. ⁊ foliis
dilatatis: amigdala ꝓtulisse. sane: ħ t̾cio: d̾o
ordinante aa ron sacerdotiũ firmissime posse¬
dit. nã ⁊ insignũ rebelliũ: p̾cepit dñs uͥgã aarõ
seruari in tabernacło in posterũ.¬

Expanded text:
has duodecim sumpsit unam seorsum, cunctas familias continentem, in qua probaretur utrum de omnibus tribubus vellet Deus habere sacerdotes. In Numeris tamen suisset in tabernaculo coram Domino, sequenti die regressus, invenit germinasse virgam Aaron, et foliis dilatatis, amygdala protulisse. Sane hic tertio, Deo ordinante, Aaron sacerdotium firmissimo possedit. Nam et in signum rebellium, praecepit Dominus, virgam Aaron servari in tabernaculo in posteru
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ ꝑcusserunt eosusq ad t̾minos terre sue.
Tulttq samuel lapidem. ⁊ posuit eũ in ter¬
minis. ⁊ uocauit nom̃ loci illius: lapis adiu¬
torii. nͨ apposuert ultra philistim ut intra¬
rent t̾minos isrł. dum uin̾et samuel. Iu¬
dicabat itaq samuel ppłm: in betel. ⁊ gal¬
gal. ⁊ maphat. oͥcuiens ꝑ singłos annos. ⁊
sionem scd̾am. ⁊ ma̾phat: p̃p freq̃ntiam iosue.
⁊ ascendebat ad eãs samuel uicissim. in tribꝰ
sollempnitatib ebdomadariis. ⁊ iudicabat
ibi ppłm. Aliis dieb ascendebat ad eũ ppłi in
ramatha: ad iudicandum.

Expanded text:
qui percusserunt eos, usque ad terminos terrae suae. qui percusserunt eos, usque ad terminos terrae suae. Tulitque Samuel lapidem, et posuit eum in terminis, et vocavit nomen loci illius Lapis adjutorii. Nec apposuerunt ultra Philisthiim, ut intrarent terminos Israel, dum viveret Samuel. Judicabat itaque Samuel populum in Bethel, et Galgala et Masphath circumiens per singulos annos, et sionem secundam; et Masphath propter frequentiam Josue, et ascendebat ad eas Samuel vicissim in tribus solemnitatibus hebdomadariis, et judicavit ibi populum. Aliis diebus ascendebat ad eum populus in Ramatha ad judicandum.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ fiduciam in dño: ait. Ascendamꝰ in ma̾phat.
ut orem ꝓ uobis. Cumq ascendissent in mãphait
effudert aqͣm coram dño. in qͣ maledicta ꝯgesta
erant. qͣm si bibebat idolatra: labia eius adhe¬
bant sibi in seꝑabiliter. forte insignũ fed̾is si¬
c̃ fecit iosue. ⁊ indicauit eos sibi samuel i. docuit
cosuiditia dei. Quidam tñ asserunt samue¬
lem qddam idolum redegisse in puluem. ⁊ mix¬
tum dedisse ppło ad bibendũ. ⁊ in barbis ẽoꝵ
iudicasse reos ydolaͥte: a ñ reis. sic̃ quondã fe¬
cit moyses. Et audierunt philistiim ꝯg̾ga¬
tum ẽẽ isrł mermẽ in mãphat. ⁊ armati ascẽ¬
Derunt adu̾sus eos. ⁊ timens isrł dixit ad sa¬
muelem. Clama ꝑ nob̾ ad dñm. E obtulit
samuel agnũ lactantẽ in holocaustũ. ⁊ dũ
elamaret samuel ad dñm: initum ẽ p̾lium
⁊ intonuit dñs fragore magno suꝑ philiste¬
os. ⁊ mota ẽ terra. oe ꝑ loca pandebat yatus.
⁊ philistei in fugam u̾si: cesi sunt a filiis i srł.

Expanded text:
asphath, ut orem pro vobis , » Cumque ascendissent in Masphath effundens aquam coram Domino, in qua maledicta congesta erant, quam si idololatra bibebat. Labia ejus adhaerebant sibi inseparabiliter, forte in signum foederis sicut fecit Josue, et indicavit eos ibi Samuel, id est docuit eos judicia Dei. Quidam tamen asserunt Samuelem quoddam idolum redegisse in pulverem, et mistum dedisse populo ad bibendum, et in barbis eorum indicasse reos idololatriae a non reis, sicut quondam fecit Moyses. Et audierunt Philisthiim congregatum Israel esse inermem in Masphath, et armati ascenderunt adversus eos, et timens Israel dixit ad Samuelem: « Clama pro nobis ad Dominum. » Et obtulit Samuel lactentem agnum in holocaustum. Et dum clamaret Samuel ad Dominum, initum est praelium, et intonuit Dominus fragore magno super Philisthaeos, et mota est terra, et per loca pandebat hiatus, et Philisthaei in fugam versi, caesi sunt a filiis Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat̃ ieb. a qͦ. dicta ẽ salem. pꝰea a dauid:
dicta ẽ iebusalẽ. s pꝰea mutata .b. in .r. dixit
ierusalem. qͣimunitã salem. lero . ił. ebraice.
municio ẽ. Tradit iosephꝰ qd̾ hanclitt̾e mu¬
tationẽ ab homero fcãm quidã putant. pꝰea
dicta ẽ a salomone: ierosalonia. ⁊ tandem ꝑ¬

Expanded text:
dicebatur Jebus, a quo dicta est Salem. Postea a David dicta est Jebusalem. Sed postea mutata b in r dixit Jerusalem, quasi munita Salem. Hiero enim Hebraice munitio est. Tradit Josephus quod hanc litterae mutationem ab Homero factam quidam putant, postea dicta est a Salomone Jerosolymia, et tandem
Abbreviated transcription (Latin):
lo. ⁊ partem illã ciuitatis: uocauit cuutatẽ
dauid. Reliquã urbis partẽ extruxit ioab.
Mello aũt erat pre cipium. ⁊ qͣi quedam
ꝓfunda uorago uallis. Porro: ip̃a ciuitas dl̃
pꝰea uocata ẽ mello. ⁊ edificauit dauid in ea
domũ. yram rege tyri ferente auxiliũ sͥ. mit¬
tendo ei ligna cedrina.⁊ artifices. Porro dł:
accepit alias uxores.⁊ natisunt ei filii in ierłmn¬

Expanded text:
lo, et partem illam civitatis vocavit Civitatem David. Reliquam urbis partem exstruxit Joab. Mello autem erat praecipuum, et quasi quaedam profunda vorago vallis. Porro ipsa Civitas David postea vocata est Mello. Et aedificavit in ea David domum, Hiram rege Tyri ferente sibi auxilium, mittendo ei ligna cedrina, et artifices. Porro David accepit alias uxores, et nati sunt ei filii in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
dit in ierłm: ut eiceret iebuse ⁊ mir¬
um. Qui posuerunt cecos ⁊ claudos supͣ mu¬
rum: in derisionem dł. dicentes. Non ingre¬
dieris huc: nisi abstuleris cecos ⁊ claudos. &. d.¬
Adeo ẽ urbs fortis: ꝙ. fortium auxilio ñ indi¬
gemꝰ. Alii dñt: eos posuisse imagines super
debiles ⁊ similes his reputabat eos dł. Deincep
in ꝓu̾bio dictum ẽ. Cecꝰ ⁊ claudꝰ ñ intrabunt
nitores arcent inmundos: dicebant. enigma¬
tice. Cecus ⁊ claudus: ñ intrabunt. ponenteᷤᷤ
oecitatem ⁊ claudicationẽ ꝓ qͣlib inmundi¬
cia. Porro: inferiorẽ ciuitatem obtinuit dd̾.
tradente eã sibi ornam iebuseo. Cumq arcẽ
syon obtinere ñ posset: ꝓposuit in p̾miumi
prncipatum militie: illi qͥ pͥmũ ꝑcuteret ie¬
buseum.⁊ tang̾et domatum fistulas .i. tecto¬
rum canales. ꝑ quos defluunt stillicidia. Alii
diẽt fistulas: cuniculos subt̾raneos ꝑ qͦs erat
ascensus usq ad tecta. Multis itaq festinan¬

Expanded text:
dit in Jerusalem, ut ejiceret Jebusaeum. Qui posuerunt caecos et claudos supra murum in derisionem, David dicentes: « Non ingredieris huc, nisi abstuleris caecos et claudos . Adeo est urbs fortis, quod fortium auxilio non indigemus. Alii dicunt eos posuisse imagines super debiles eos, et similes his reputabat David. Deinceps in proverbio dictum est: « Caecus et claudus non intrabit nitores arcerent immundos dicebant aenigmatice. Caecus et claudus non intrabunt, ponentes caecitatem et claudicationem pro qualibet immunditia. Porro inferiorem civitatem obtinuit David, tradente eam sibi Ornan Jebusaeo. Cumque arcem Sion obtinere non posset, proposuit in praemium principatum militiae, illi qui primum percuteret Jebusaeum, et tangeret domatum fistulas, id est tectorum canales, per quos defluunt stillicidia. Alii dicunt fistulas cuniculos subterraneos, per quos erat ascensus, usque ad tectum. Multis itaque festinan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dictum est: uirentẽ. quidam dicunt mũ¬
dum in uere fem. qi uiror illius temꝑis est &
fructificatio. alii: qr legunt lignum faciẽs
fructum: & additum. herbam habentem
semen: fc̃m dicunt in augusto sub leone:
s imarcio fc̃m docinatizat eccła. Nota cũ
pͥmo ait. facientem semen: ⁊ addit. hñs unũ¬
animaliũ. seminium eꝰq rei exordiũ. Nec noꝰ
moneat: qr in dispositionẽ elementoꝵ uide¬
tur aer ñ dispositus. qr ñ est nominatus. s
disposttus ẽ: cum liber ab aquis notam no

Expanded text:
quod dictum est, virentem. Quidam dicunt munquod dictum est, virentem. Quidam dicunt mundum in vere factum, quia viror illius temporis est, et fructificatio. Alii quia legunt lignum faciens fructum, et additum, herbam habentem semen, factum dictum in Augusto sub leone. Sed in Martio factum dogmatizat Ecclesia. Nota cum primo ait, facientem semen, et addit, habens unumanimalium; seminium cujusque rei exordium. Nec nos moveat, quia in dispositione elementorum videtur aer non dispositus, quia non est nominatus, sed dispositus est, cum liber aer ab aquis notam nob
Abbreviated transcription (Latin):
ercia die: aquas sub firmam̃to ꝯg̾ga¬
uit deus: in unum locũ. quȩ licet pła
spatium aeris occupabant᷑ uaporabiles:
solidate: modicum obtineant locũ. uł t̾ra
paululum subsed̾. ut eos: tamꝗͣ in matͥce cõ¬
cluderet: ⁊ sic apparuit arida. quasi latens sub
aquis ꝓpriȩ humus dicta est. s cum apparuit
arida: eadem dicitur terra. qi teritur pedibꝰ
animantium. uł trib circumpositis elemẽ¬
tis. diettur solum: qr solida dicitur cellus:
qr tolerat labores hominũ. ꝯgregationem
aquarum uocauit mare. hebreo ỹdiomate.
ꝙ quaslibet aquarum ꝯg̾gationes uocat:¬
nuidit deus qd esset bonum. ⁊ addidit ali¬
ud opꝰ illi. cum dixit: Germinet t̾ra: ñ de
oꝑe germinandi tm̃: intelligendumẽ s de
potentia qͣ potens sit g̾minare. ꝓduxit i.
de t̾ra herbam iurentem ⁊ facientem sem̃.¬
ce lignum pomiferum faciens fructũ sidn
in maturitate uirili. inqͦ: & herbȩ semini¬
b: arbores pomis honustȩ sunt. Notandõ.

Expanded text:
ertia die aquas sub firmamento congregavit Deus in unum locum . Quae licet plura aeris spatium occupabant vaporabiles, solidatae modicum obtineant locum, vel terra paululum subsedit, ut eas tanquam in matrice concluderet, et sic apparuit arida, quae quasi latens sub aquis, proprie humus dicta est, sed cum apparuit arida eadem dicitur terra, quia teritur pedibus animantium. Vel circumpositis tribus elementis dicitur solum, quia solida. Dicitur tellus, quia tolerat labores hominum: Congregationes aquarum vocavit maria, Hebraeorum idiomate, qui quaslibet aquarum congregationes vocavidit Deus quod esset bonum; et addidit aliud opus illi, cum dixit: Germinet terra. Nec de opere germinandi tantum intelligendum est, sed de potentia, quasi potens sit germinare. Produxit enim de terra herbam virentem, et facientem semeet lignum pomiferum faciens fructum secundum in maturitate viridi, in qua, et herbae seminibus, et arbores pomis onustae sunt. Notandum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ rege torrentẽ cedron. ⁊ leuite portantes archã
deposuer̃t eã donec tͣnsiret ppłs. ⁊ ascendit abia¬
thar ad osulend̾ dñm. qͥ ñ responditei.⁊ iõ ait dd̾
ad sadoch. Reu̾tere ĩ cuitatẽ c̃ archa. Ego abs¬
condar in deserto achimaas filius tuus: ⁊ iona¬
than filius abiathar sint uob̾cum. ꝑ quos ue¬
niet ad me sermo a uob̾. ⁊ redier̃t cum archa.
Cumq ascendiss daiud cluiũ oliuaꝵ: occurrit
ei chusy arachites consiliariꝰ eius. ⁊ ait dd̾. Reu̾¬
tere. ⁊ esto cum absalon. ⁊ dissipabis ꝯsilium achi¬
tofel ⁊ ꝙ audieris in domo regis: indicabis sac̾¬
dotib qui dirigent ad me filios suos. ⁊ uenit
chusi ad absalon in ierłm. Cumq paululũ
ꝓcessiss dauid: apparuit ei syba cum duobus
asinis ferens panes. ⁊ uuã passam. ⁊ massas pa
lataꝵ .i. ficuũ. quȩ int̾ tabulas qͥs palas dm̃s:
p̾sse conpingunt᷑. ⁊ ait syba ad regem. Asinos
Duxi: ut insideant dom esticiregis. ⁊ tuli ciba¬

Expanded text:
cum rege torrentem Cedron, et levitae arcam portantes, deposuerunt eam, donec transiret populus, et ascendit Abiathar ad consulendum Dominum. Qui non respondit ei. Et ideo ait David ad Sadoc: « Revertere in civitatem cum arca, ego abscondar in deserto. Achimaas filius tuus, et Jonathas filius Abiathar sint vobiscum, per quos veniet ad me sermo a vobis. » Et redierunt cum arca. Cumque ascendisset David clivum Olivarum, occurrit ei Chusai Arachites consiliarius ejus, et ait David: « Revertere, et esto cum Absalon, et dissipabis consilium Achitophel, et quod audieris in domo regis indicabis sacerdotibus, qui dirigent ad me filios suos. » Et venit Chusai ad Absalon in Jerusalem. Cumque paululum processisset David, apparuit ei Siba cum duobus asinis, ferens panem, et uvam passam, et massas caest ficuum, quae inter tabulas, quas palas dicimus, pressae compinguntur . Et ait Siba ad regem: « Asinos duxi, ut in eis sedeant domestici regis, et tuli ciba
Abbreviated transcription (Latin):
te unu̾isi qͣi unꝰ ħo. E ait absalon. Uocemꝰ
chusi. ⁊ ꝯsulamꝰ eum. Iait chusi. Non est bo
ros eius ẽẽ fortissimos. Si mͦ ꝑcusserit aliquos
de tius: quic̃q audierit dicet. fcã est plagam¬

Expanded text:
te universi, quasi unus homo. Et ait Absalon: Vocemus te universi, quasi unus homo. Et ait Absalon: Vocemus Chusai et consulamus eum, et ait Chusai. Non est bonros ejus esse fortissimos. Si modo percusserit aliquos de tuis, quicunque audierit dicet. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
rex sybe. Tua sint omĩa quȩ fuerunt mifibo¬
sech. Uenit gͦ dauidusq ad baurĩ ⁊ egͥssꝰuir
de cogultione saul noie seme. ꝓiciens lapides
⁊ lutum maledicebat regi. dicens. Egred̾e ur san¬
guinũ. ecce p̾munt te mala q̃ fecisti in domũ saul.
mag̃ filius iemini: Misit eum dñsut maledi-¬
cat mͥ. Respiciat dñs hanc afflictionem meam.
fabulantur hebrei hunc semey fuisse nabath pa¬
trẽ ieroboam. ⁊ nom̃ aui eiꝰ iemiii. ⁊ descendit da¬
cm̃ est a qd̾̃ chusi ueniens ad ab achitofel.¬
salon: ad orauit dicens. Salue rex. Ad quẽ
absalon. Quare ñ uusti c̃ amico tuo: Quisx.
uiam : Nonne filio regis: Sic̃ patri tuo sic pa¬
rebo ⁊ tibi. Tunc ing̾ssus est absalon corã om¬
nib ad concubinas patris de ꝯsilio achitofel.
ut sic intellig̾et omĩs isrł: qd̃ ex animo ꝑseq̃re¬
tur patrẽ. ⁊ roborarentur c̃ eo. Post hec dixit
te dauid ⁊ ꝑcutiã eũ: qr fessus est. ⁊ redibunt ad

Expanded text:
rex Sibae: Tibi sint omnia quae fuerant Miphiboseth. » Venit ergo David, usque ad Bahurim, et egressus vir de cognatione Saul nomine Semei, projiciens lapides, et lutum, maledicebat regi, dicens: « Egredere, vir sanguinum. Ecce premunt te mala, quae fecisti in domum Saul. magis filius Jemini. Misit eum Dominus, ut maledicat mihi. Respiciat Dominus hanc afflictionem meam. » Fabulantur Hebraei hunc Semei fuisse Nabath, patrem Jeroboam, et nomen avi ejus Jemini, et descendit Dam est autem, quod Chusai veniens ad Absalon, adoraret, dicens: Salve rex. Ad quem Absalon: Quare non ivisti cum amico tuo? Qui respondit: ui serviam? Nonne filio regis? Sicut patri tuo, sic parebo tibi . Tunc ingressus est Absalon, coram omnibus, ad concubinas patris sui, de consilio Achitophel, ut sic intelligeret omnis Israel quod ex animo persequeretur patrem, et roborarentur cum eo. Post haec dixit te David, et percutiam eum, quia fessus est, et redibunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ preced̾ẽt eũ ⁊ mane ꝯsurgens stabat in por¬
ta. ⁊ blandiebatur ascendentib ad regis udici¬
um dicens. Bona sunt q̃ dicis. s ñ est quite au¬
diat ꝯstitutꝰ a rege. Qͥs ꝯstituet me ut iuste
exilio uoui. Si redux̾it me dñs in ierłm sacͥ¬
ficabo dño in hebron. Uadam gͦ ⁊ reddam uo¬
sacdotem fefellit. Abit absalon in hebronutẽs
consilio achitophel gilonite qͥ fuerat ꝯsiliariꝰ
dauid. ⁊ egͥssi sunt c̾eo multi de ierłm remigno¬
rantes. Cumq ĩ molasset hostias fc̃ã est ꝯui¬
ratio ualida. ⁊ augebatur ppłs c̃ absalon. Qd̃
c̃ accepiss ddł: ait seruis suis. Egrediam̃ cito
c. uiri pugnatores qui secuti fuerant eũ degeth.
Isti creduntur bñficia p̾stitisse dauid q̃ñ latu¬
it in geth ⁊ in retͥbutionẽ ded̾at eis locũ in ie¬
rłm. Iosephꝰ dic̃ illos. d.c. egͥssos cũ eo. qͥ quondã

Expanded text:
 praecederent eum; et mane consurgens stabat in porta, et blandiebatur ascendentibus ad regis judicium dicens: Bona sunt quae dicis, sed non est qui te audiat constitutus a rege. Quis constituet me regem, ut juste exsilio vovi, si reduxerit me Dominus in Jerusalem: Sacrificabo Domino in Hebron. Vadam ergo, et reddam voAbimelech sacerdotem fefellit. Abiit ergo Absalon in Hebron, utens consilio Achitophel Gilonitae, qui fuerat consiliarius David, et egressi sunt multi de Jerusalem rem ignorantes. Cumque immolasset hostias facta est conjuratio valida, et augebatur populus cum Absalon. Quod cum accepisset David, ait servis suis: « Egrediamur cito nti viri pugnatores, qui secuti fuerant eum de Geth. Isti creduntur beneficia praestitisse David quando latuit in Geth, et in retributionem dederat eis locum in Jerusalem. Josephus dicit illos sexcentos egressos cum eo, qui quonda
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hoc ẽ consiliũ bonũ. Congreget᷑ ad te omĩs
⁊ placuit omnib ꝯsiliũ chusi. ⁊ dixit chusi sa¬
cerdotib ut nunciarent dd̾ ne manet in deser¬
to: nocte illa. s transiret iordanẽ. E abiit
ancilla ad filios sacerdotũ qͥlatebant uxta fõ¬
absalon. Qmisit pꝰ eos ut comp̾hend̾ent᷑. At illi
ing̾ssi sunt ĩ baurĩ. domũ mulieris. rogantes ut
celaret eos. q̃ dimisit eos in puteũ. ⁊ expandit ue¬
lam̃ suꝑ os putei: qͣi siccans tẏpsanas .i. ordeũ ad
tẏpsanam. ⁊ sic res latuit. Cumq reu̾si eẽnt qui
missi fuerant. illi ascendentes de puteo nuncia¬
uer̃t dd̾ q̃ tradita eis fuant. ⁊ tͣnsiuit dd̾ iordanẽ
c̃ sius priusꝗͣ. dilucesc̾et.⁊ uenit in manaĩ. Por¬
ro achitofel sciens regnũ rediturũ ad dd̾: ⁊ timẽs
incid̾e in manꝰ eiꝰ: descendit in domũ suã in gilo.
⁊ laqueose suspendit.

Expanded text:
a te omnis Et placuit omnibus consilium Chusi. Et dixit Chusi sacerdotibus ut nuntiarent David ne maneret in deserto nocte illa, sed transiret Iordanem. Et ancilla ad filios sacerdotum, qui latebant juxta fonAbsaloni. Qui misit post eos, ut comprehenderentur. At illi ingressi in Bahurim domum mulieris, rogabant ut celaret eos. Quae dimisit eos in puteum, et expandit velamen super os putei, quasi siccans ptisanas, id est hordeum ad ptisanam, et sic res latuit. Cumque reversi fuissent qui missi fuerant, illi ascendentes de puteo nuntiaverunt David quae tradita eis fuerant. Et transivit David Jordanem cum suis prius quam dilucesceret, et venit in Manaim. Porro Achitophel sciens regnum rediturum ad David, et timens incidere in manus ejus, descendit in domum suam in Silo, et laqueo se susp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gad ⁊ dimidie tribui manasse. feci midie.¬
sti q̃ precepit uob̾ moyses famulus dei. ⁊ qr
dedit dñs fratrib ur̃is quietem: reu̾tunini
ad t̾ram possessionis ur̃e. ita dũ taxat ut cꝰ¬
stodiatis legem dei ⁊ colatis eũ. nec eatis pꝰ
deos alienos: quia archam ⁊ tabernaculu
ñ habetis. fratres sumꝰ ⁊ serui uniꝰ dei. licet
int̾iecto flumine sepeͣrem᷑. In multa sub̾a
reditis. diuidite eã c̃ fratrib qui remanse¬
runt. Qui reu̾tentes: uener̃t ad tumu¬
los iordanis. sic enĩ dictus est locꝰ ꝑ quẽ
transierunt. Aliꝰ ꝑ quẽ transierant filii is¬
rł. dr uada iordanis. ⁊ edificauer̃t iuxta
iordanẽ: altare infinite magnitudinis. uo¬

Expanded text:
 Gab, et dimidiae tribui Manasse: « Fecistis quae praecepit vobis Moyses, famulus Dei. Et quia dedit Dominus fratribus vestris quietem, revertimini ad terram possessionis vestrae, ita duntaxat ut custodiatis legem Dei, et colatis eum, nec eatis post deos alienos, quia arcam et tabernaculum non habebitis. Fratres sumus et servi unius Dei, licet interjecto flumine separemur. In multa substantia reditis, dividite eam cum fratribus, qui remanserunt. Qui revertentes venerunt ad tumulos Jordanis . » Sic enim dictus est locus per quem transierunt, alius per quem transierunt filii Israel dicitur vada Jordanis. Et aedificaverunt juxta Jordanem altare infinit
Abbreviated transcription (Latin):
risuꝑ inscripsissent illud. Cumq redis¬
sent ad ꝓpͥa: nuntiatũ est iosue ⁊ his qui re¬
manserant. de edificatione altaris.⁊ arbi¬
trati sunt eos erexisse illd̾: ut immolarent
suꝑ eo  uictimas. ꝙ. ñ licebat: nisi suꝑ al¬
tare q. statuerat deus añ tabernacłm. Cũ¬
q corripuissent arma ut eos delerent: de
consilio missus ẽ ad illos phinees.⁊ .x. hono¬
rati c̃eo. Qͥ dixerunt ad eos. Que ẽ ista
transgressio: Cur reliquistis dm̃ isrł. ⁊ cul¬
tum euis: edificantes uobis altare sacͥlegũ:
At illi respondert̃. Absit a nobis ħ scelus.
Alioquin: ip̃e deus querat ⁊ iudicet. S ti¬
muimꝰ: ne cras dic̾e̾nt filii ur̃i filiis nr̃is
quid uobis ⁊ nobis: quid uobis ⁊ dño deo ifrł:
Terminũ posuit dñs int̾ nos ⁊ uos. Quam¬

Expanded text:
ri superinscripsissent illud. Cumque redissent ad propria, nuntiatum est Josue et his qui remanserant de aedificatione altaris, et arbitrati sunt illos erexisse illud, ut immolarent super eo victimas; quod non licebat nisi super altare quod statuerat Deus ante tabernaculum. Cumque arripuisset arma, ut deleret eos, de consilio missus est ad eos Phinees, et decem honorati cum eo, qui dixerunt ad eos: « Quae est ista transgressio? Cur reliquistis Deum Israel, et cultum ejus, aedificantes vobis altare sacrilegum? At illi responderunt: Absit a nobis hoc scelus! alioqui Deus ipse quaerat, et judicet. Sed timuimus, ne cras dicerent filii vestri filiis nostris: Quid vobis, et nobis? Quid vobis, et Domino Deo Israel? Terminum posuit D
Abbreviated transcription (Latin):
.u. cubitoꝵ. q̃ est in arabia. cuius uirgultas
arabes exurunt. ut meliꝰ pullulent ⁊ fructi¬
rent morbos: nisi fumostoracis occurrerent.
Cina momi: ducenti quin qͣginta sicli. ⁊ cala¬
mi: totidẽ. cassie uo: quingenti. ⁊ ẽ cinamo¬
mũ: uͥgultum in die. uł ethiopie. duoꝵ cubi¬
toꝵ dicł. qͣi cannamomũ. qr in modũ canne
subtiles ht̃ calamos ⁊ replicatos. qͥfracti: spi¬
ramerttũ uisibile reddunt. Calamꝰ uo: spe¬
ties a romatica. iuxta libanũ. cassia: in aquo¬
sis nascitur. crescit in inmensũ. odorem red¬
dit. Hȩc redacta in puluem: cũ oleo oliua¬
rũ submensura b̾ui ꝯficiebant᷑ opere unguẽ¬
tarii. ⁊ dicebat᷑. scm unctionis oleum. uł un¬
guentũ sc̃m. de cuiꝰ usu: loco suo dicemꝰ. Iose¬
phꝰ. ⁊̃ balsamun apponi dicit. D¬

Expanded text:
ue cubitorum, quae est in Arabia, cujus virgulta Arabes exurunt, ut melius pullulent et fructintolerabiles morbos, nisi fumo storacis occurrerent. Cinnamomi ducenti quinquaginta sicli, et calami totidem, casiae vero quingenti. Et est cinnamomum virgultum Indiae, vel Ethiopiae duorum cubitorum, dictum quasi cannamomum, quia in modum cannae subtiles habet calamos, et replicatos, qui fracti spiramentum visibile reddunt. Calamus vero species aromatica juxta Libanum. Casia in aquosis nascitur, crescit in immensum, odorem reddit. Haec redacta in pulverem cum oleo olivarum, cum mensura Hin, conficiebantur opere unguentarii, et dicebatur sanctum unctionis oleum, vel unguentum sanctum, de cujus usu loco suo dicemus. Josephus etiam balsamum apponi dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
toriũ. qd̃ ⁊̃ luter dr᷑. qd̾ erat int̾ tabernacu¬
lum ⁊ altare holo caustoꝵ. in qͦ missa aqͣ la¬
uabant sacerdotes manus suas ⁊ pedes: uesteᷤ
nacłi. forte de sedib specłoꝵ eneis fc̃m fut
uł potiꝰ eo fc̃o: in cͥcuitu labii supͥmi cͥcumpo¬
sita fuerunt specula. in quib sacerdos uid̾e
posset: si uspiam uł in facie uł ueste maculã
haberet abluendam. D¬

Expanded text:
etiam luter dicitur, quod erat inter tabernaculum, et altare holocaustorum; in quo, missa aqua, lavabant sacerdotes manus suas, et pedes, accepnaculi. Forte de sedibus speculorum aeneis factum fuit. Vel potius eo facto in circuitu labii supremi circumposita fuerunt specula, in quibus sacerdos videre posset, si uspiam, vel in facie, vel in veste, maculam haberet abluendam.
Abbreviated transcription (Latin):
les suos honoratos: alt̾m sacerdotio: aleorũ.¬
terũ ducatu ppłi: inuidit. ⁊ m̾murans oͤ moy¬
sem ⁊ aaron: ꝯplices secũ hũit ducentos. qͥnqͣ¬
gita de leuitis maioribꝰ. quos ⁊̃ dignos sacer¬
dotio preferebat. adiunx̾atq sibi datan ⁊ abi¬
ron: potiores rubenitaꝵ. qͥb pͥncipatũ ppłi de¬
beri dicebat: qr fuerant de ruben pͥmogeni¬
to. Quib moyses ait. Tollat quisq ur̃m
turibulũ suũ. ⁊ cras hausto igne suꝑponat
thimiama. ⁊ aaron uobiscũ. ⁊ quem elegerit
dñs: ip̃e sit sc̃s. Misit gͦ moyses mane: ut
⁊ abiron ut dicit iosephꝰ: ex parte leuita e¬
rat. illi ã stabant c̃ uxorib ⁊ lib̾is. ⁊ om̃i fre¬
quentia domꝰ sue in introitu papilionũ suoꝵ.
parati potiꝰ ad resistendũ siuim inferre uellet
moyses : qͣm ad obediendũ. Qd̾ uidens moyseᷤᷤ
orauit dñm: ut in solita morte ꝑurent. ⁊ sic pla¬
nũ fieret:ꝙ dñs ip̃m miserat. Quo orante &

Expanded text:
les suos honoratos, alterum sacerdotio, alterum ducatu populi, invidit , et murmurans contra Moysen et Aaron, complices secum habuit ducentos quinquaginta de levitis majoribus, quos etiam dignos sacerdotio praeferebat: adjunxeratque sibi Dathan, et Abiron, potentiores Rubenitarum, quibus principatum populi deberi dicebat, quia fuerant de Ruben primogenito. Quibus Moyses ait: « Tollat unusquisque vestrum thuribulum suum; et cras hausto igne superponat thymiama, et Aaron vobiscum, et quem elegerit Dominus, ipse sit sanctus. » Misit ergo Moyses mane, ut et Abiron, ut dicit Josephus, ex parte Levita erat. Illi autem stabant cum uxoribus et liberis, et omni frequentia domus suae in introitu papilionum suorum, parati potius ad resistendum, si vim inferre vellet Moyses, quam ad obediendum. Quod videns Moyses oravit ad Dominum, ut insolita morte perirent; et sic planum fieret quod Dominus ipsum miserat. Quo orante, et
Abbreviated transcription (Latin):
olentia sp̃uum: uisus ẽ unꝗͣ exilire. ⁊ deuorauit
eos: aaron in leso stante. Tulitq eleazar thu¬
nbula eoꝵ ex p̾cepto dñi. igne huc illucq dis
coronulas: affixit eas altari eneo. ad cõmonẽ¬
dũ filios isrł: ne quis nisi de semine aaronacce¬
d̾et ad offerendũ incensum dño: ne simiba pa¬
teretur. tñ ⁊ sic fabrefacte erant: ꝙ. ibi stabant
ad decorem
De exustione populi extincta ꝑ

Expanded text:
olentia spirituum, visus est unquam exsilire, et devoravit eos, Aaron stante illaeso. Tulitque Eleazar thuribula eorum, ex praecepto Domini, igne huc illucque discoronulas aureas, affixit eas altari aeneo, ad commonendum filios Israel ne quis, nisi de semine Aaron, accederet ad offerendum incensum Domino, ne similia pateretur. Tamen et sic fabrefactae erant, quod ibi stabant ad decorem. CAP. XXI. De exustione populi exstincta
Abbreviated transcription (Latin):
plangere. ⁊ fouere ea: a qua calida. ut scire¬
tur utrum anima egressa ansopita foret.
condita u̾o: xl diebis seruabant. hebreis
mos erat: incondita seruare dieb .uii. con
diebus .xix. ⁊ ita: sub amboꝵ custodia tͣnsie
fide & uirtutib conditos aiuint :xx. dieb
eos plangunt .i. sp̃ales missas sub numero
tot dierum ꝓ eis celebrant. quidam terciã
diem maxime celebrant. ꝓ sp̃u anima ⁊ cor¬
pore. alii septimam: qr transeunt mortui
ad septimam quietis. uł ꝓ septenario ani¬
me ⁊ corꝑis. Significauit᷑ autem iosephpha¬
raoni ꝑ intercessores: ꝙ uirau̾at patri de
sepultura.⁊ accepta licentia a pharaone:
comitatus fratrib suis: ⁊ multis senibus
egẏpti: detulit patrem ad sepeliendum in
ebron. s timentes bella: deiuauerunt ab
itinere recto. ueneruntq ad aream agad.
ubi populus postea murmurans contͣ dm̃
diuino igne consumptus est. ⁊ planxerũt
ibi dieb.uii. ⁊ obhoc: indigene dixerunt¬
locum illum planctum egẏpti. Tandem

Expanded text:
plangere, et fovere ea calida aqua, ut sciretur utrum anima egressa an sopita foret; condita vero undecim diebus servabant. Hebraeis mos erat incondita servare septem diebus, conddiebus triginta, et ita sub amborum custodia transierfide et virtutibus conditos aiunt, triginta diebus eos plangunt, id est speciales missas sub numero tot dierum pro ipsis celebrant. Quidam tertiam diem maxime celebrant, pro spiritu, anima et corpore. Alii septimam, quia transeunt mortui ad septimam quietis, vel pro septenario animae et corporis. Significavit autem Joseph Pharaoni per intercessores, quod juraverat patri de sepultura, et accepta licentia a Pharaone comitatus fratribus suis, et multis senibus Aegypti detulit ad sepeliendum patrem in Hebron; sed timentes bella deviaverunt a recto itinere; veneruntque ad aream Azad, ubi postea populus murmurans contra Deum divino igne consumptus est, et planxerunt ibi diebus septem. Et ob hoc indigenae dixerunt illum Planctum Aegypti. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
secessio dici potest. ⁊ subiũxit. De corde a exe¬
unt furta. ⁊cͥ. plato: pͥncipale aĩȩ pitauit ẽe
incerebro .i. rõnem. iram: ĩ felle. desid̾iũ: in ie¬
core. s uixta xp̃m: pͥncipale aĩe ẽ in corde mar
um idioma. qͥ ꝯmune: inmundũ dicebant. qr
cibos ꝯmunes uocabant: ꝓhibitos in lege. qͦs
ĩmundos iudicabant. qr alie gentes ꝯmunit̾
illis uescebantuR

Expanded text:
escit et manet. Et subjunxit: « De corde autem exeunt furta, etc. » Plato principale animae putavit esse in cerebro, id est rationem, iram in felle, desideria in jecore, sed juxta Christum principale animae est in corde. Marcus um idioma, qui commune immundum dicebant, quia cibos communes vocabant prohibitos in lege, quos immundos judicabant, quia aliae gentes communiter illis vescebantur
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ⁊ ragabat eũ mulier gentił chananea.
siphenissa gene: ꝓ filia sua. q̃ male a demo¬
nio uexabatur. Chananei¬
quondam udeã incoluerãt.
s pꝰ: disꝑsi sunt. ex hac disꝑ¬
sione: erat mulierista. ex siriꝰ

Expanded text:
nis . Et rogabat eum mulier gentilis Chananaea, Syrophoenissa genere, pro filia sua, quae male a daemonio vexabatur. Chanaquondam Judaei incoluerant, spersi sunt. Ex hac dissione erat mulier ista ex Syris
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe uoluit. semꝑ u. ab aliquib nationibañ
legem: dicit᷑ sabbatum fuisse obseruatũ.
huiꝰ obseruantiã in lege ⁊̃ dixit scĩficatio
Quidam hic t̾minant oꝑa .ui. dierũ. qͥdã
ibi. cognouit adam ux. su. alii ibi. hicẽ liber
genationis ad .a. Pret̾misso aũt qd̾ dubiũ
est: litt̾ȩ insistamꝰ. qr c̾ationem maris ⁊¬

Expanded text:
ibus nationibus ante legem etiam dicitur Sabbatum fuisse observatum. Hujus observantiam in lege etiam dixit sanctificationQuidam hic determinant opera sex dierum; quidam ibi: Cognovit Adam uxorem suam ; alii ibi, Hic est liber generationis Adae . Praetermisso autem quod dubium est, litterae instamus. Quia de creatione maris
Abbreviated transcription (Latin):
i genata ne est preceundum. q̃bait frcit
omne uͥgultum. anquã oriet interra. ⁊ ħbã:
priusꝙͣ germinaret. cum suꝑꝰiꝰ dix̾it urgul¬
tum: qu̾am cito scm: statim adultũ ⁊ hñs
fructum:⁊ herbam ortam ⁊̃ ferentem sem̃.
Ad qd̾ dicit᷑ duos fuisse modos oꝑationisᷤ
diune. ut dc̃m ẽ. mat̾ialem .s. ⁊ essentialẽ.
fẽcit gͥ ea mat̾ialit̾ priusꝙͣ. orirentur. et
sequens littͥa. cum d̾r. ñ enim pluerat d̾s
suꝑ terram. Fecit equidem illa t̾c ꝑfecta:
⁊ essentialit̾ priusꝗͣ. orie̾nt᷑ germinarent.
ut mͦ facunt. cũ paulatim beneficio roris
infusi:⁊ labore homunũ adhibito: ad ortũ
⁊ mat᷑itatem ꝑueni runt. tc̃ .R. fons unꝰ ir¬
rigabat t̾ram ut nilus egẏptum uicissim
ꝑ̃ partes diu̾sas. sic̃ cred̾r̃ iordanis añ sub¬
mersionr̃irrigasse totam pẽtapolim. ui¬
cissim .s. sic̃ ⁊ de quibdam fontib dicit. au¬
gustinꝰ. qui mira uicissitudine totam qͣn¬
dam irrigat regionem. ne si totam simul

Expanded text:
 generata. Nec est praetereundum quod ait, fecit omne virgultum antequam oriretur in terra, et herbam priusquam germinaret, cum superius dixit virgultum quam cito factum statim adultum et habens fructum, et herbam ortam et ferentem semen. Ad quod dicitur duos fuisse modos operationis divinae, ut dictum est, materialem scilicet et essentialem. Fecit ergo ea materialiter, priusquam orirentur, et sequens littera cum dicitur: Non enim pluerat Dominus super terram. Fecit equidem tunc illa perfecta, et essentialiter priusquam orirentur, et germinarent, ut modo faciunt cum paulatim beneficio roris infusi, et labore hominum adhibito, ad ortum et maturitatem perveniunt. Tunc enim fons irrigabat terram, ut Nilus Aegyptum , vicissim per partes diversas, sicut dicitur Jordanis ante subversionem irrigasse totam Pentapolim vicissim, scilicet sicut de quibusdam fontibus dicit Augustinus, quia mira vicissitudine totam quamdam irrigant regionem, ne si simul totam
Abbreviated transcription (Latin):
romanos ꝓ põpeio ⁊ uilio. ce. Cesarmorte.
ã. pꝰ senatꝰ ⁊ pompeii fugã tñs mare ioniũ: reb
õĩb romaq potitꝰ. solutũ aristobolũ ẽ duabus
a studiosis põpeii ueneno ꝑiit aristobolꝰ. ser¬
uabat᷑q corpꝰ eius melle ꝯditũ ꝓhibita sepult᷑a.
donec iussu antonii ĩ monum̃tis regalib sepł¬
tus ẽ. occidit᷑ qͦ filius eiꝰ alexander antiochie:
a scipione securi ꝑcussus. scł̃m põpeii litt̾as.
accusatione ꝓ tͥbunali priꝰ habita: suꝑ his q̃ ĩ
romanos admiserat. Solus a suꝑstes antigo
tolomeꝰ minorẽ soroꝵ alexandrã: uxorẽ. ex qͣ
ut qͥdam tͣdunt. suscepit lisaniã abiline pꝰ ea
tetrarcham.

Expanded text:
Romanos pro Pompeio et Julio Caesare. Caesar autem post senatus et Pompeii fugam trans mare Ionium, rebus omnibus Romaque potitus, solutum Aristobolum, cum duabus a studiosis Pompeii veneno periit Aristobulus. Servabaturque corpus ejus melle conditum, prohibita sepultura, donec jussu Antonii, in monumentis regalibus sepultus est. Occiditur quoque filius ejus Alexander, Antiochiae a Scipione securi percussus, secundum Pompeii litteras, accusatione pro tribunali prius habita super his quae in Romanos admiserat. Solus autem superstes AntigonPtolemaeus minorem sororem Alexandram uxorem, ex qua, ut quidam tradunt, suscepit Lisaniam, Abilinae postea tetrarcham.
Abbreviated transcription (Latin):
iuduã tempore aliquo. pꝰ hec: mortuus ẽ filiꝰ
mulieris. Quȩ dixit ad heliã. Cur ing̾ssus
es ad me uir dei: ut rememorarent᷑ iniquita¬
tes mee :i. mag̃ appar̾ent ex cͣcrio eqͥtatis cue:
⁊ iõ int̾ficeretur filius meus: Ꝙ posuit hely¬
as puerũ suꝑ lectũ suũ in cenacło suꝑiori. ⁊ ex¬
pandit se suꝑ eum: tͥb uicib.⁊ clamauit ad
dñm. ⁊ reiuxit puer. Quẽ recipiens mulier
ait. Nunc cognoui q̃m uir dei es tu. Hunc pu¬
erum trad̾t hebrei fuisse ionã ꝓpħam. P

Expanded text:
uam tempore aliquo. Post haec mortuus est filius mulieris. Quae dixit ad Eliam Cur ingressus es ad me, vir Dei, ut rememorarentur iniquitates meae, » id est magis apparerent ex contrario aequitatis tuae, « et ideo interficeretur filius meus. » Et posuit Elias puerum super lectum suum in coenaculo superiori, et expandit se super eum tribus vicibus, et clamavit ad Dominum, et revixit puer. Quem recipiens mulier ait: « Nunc cognovi, quoniam vir Dei es tu. » Hunc puerum tradunt Hebraei fuisse Jonam p
Abbreviated transcription (Latin):
ut pascat ce.⁊ erat sarepta urbs modica: int̾
tyrum ⁊ sydonẽ. s ⁊ silua uxta urbem: sarep¬
ta dicebatur. Cumq uenisset helias ad por-¬
tam ciuitatis: apparuit ei mulier uidua col¬
ligens ligna. Cumq quesisset ab ea poculũ aquȩ
addidit ⁊̃ ut afferret ei bucellam panis. Quȩ .R.
lum olei qͦꝯsꝑgeret eã. ⁊ panẽ ex ea fcm comed̾et
c̃ filio suo. s pꝰ deficiente cibo tabesc̾ent. Ad qͣ
helias ait. Noli tin̾e. Fac mͥ pͥmum subcineri¬
ciũ panẽ. tͥ ⁊ filio tuo facies p᷑ea. Hec enĩ dicit
dñs. hidria farine ñ deficiet. nͨ lechitꝰ olei mimi¬

Expanded text:
ut pascat te. » Et erat Sarephta urbs modica inter ut pascat te. » Et erat Sarephta urbs modica inter Tyrum et Sidonem. Sed et silva juxta urbem Sarephta videbatur. Cumque venisset Elias ad portam civitatis, apparuit ei mulier vidua colligens ligna. Cumque quaesisset ab ea poculum aquae, addidit etiam ut afferret ei buccellam panis. Quae resplum olei, quo conspergeret eam, et panem ex ea factum, comederet cum filio suo, sed post deficiente cibo tabescerent. Ad quam Elias ait: « Noli timere, fac mihi primum subcinericium panem; tibi et filio tuo facies postea. Haec enim dicit Dominus: Hydria farinae non deficiet, nec lec
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑duxit ydola gentiũ in isrł. ⁊ duxit uxo¬
rem: iezabel filiam mechabal regis sẏdonio¬
rum. & edificauit in samaria: fanũ ⁊ alta¬
re baal.⁊ adorauit eũ. In dieb eiꝰ. ieedifica¬
uit ahiel de bethel: ierico. cũq poneret
fundam̃ta eiꝰ: mortuus est abiran pͥmo
segub nouissunꝰ filiꝰ eiꝰ. uixta ĩprecationẽ
iosue. & misit dñs heliã thesbiten de ha¬
bitatorib gala ad: ad achab. Qui ait ad re¬
gem. Giut dñs ds isrł: in cuiꝰ conspec¬
tu sto. sierit annis his rospluuia: nͥ uixta
oris mei u̾ba. apoyopesis est. Qel ꝓomt̃ si:
ꝓ non. & q̃rebat a chab aĩam helie. Qͥ fu¬
git exp̾cepto dñi. ⁊ latuit in torrente ca¬
rith. qͥ est contraiordanẽ. Corui a deferebant ei
panem ⁊ carnes: mane ⁊ uesꝑe. ⁊ bibebat de torrẽ¬
te. Post cdies aũt: siccatus est torrens. ñ enim
pluerat suꝑ t̾ram. ⁊ ait dñs ad heliam. Uade in
sarepta sidonioꝵ p̾cepi enĩ ibi mulieri uidue

Expanded text:
t idola gentium in Israel, et duxit uxorem Jezabel filiam Ethbaal regis Sidoniorum, et aedificavit in Samaria fanum, et altare Baal et adoravit eum. In diebus ejus reaedificavit Hiel de Bethel Jericho. » Cumque poneret fundamenta ejus, emortuus est Abiram filiuSegub novissimus filius ejus, juxta imprecationem Josue. « Et misit Dominus Eliam Thesbitem de habitatoribus Galagem: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto, si erit annis his ros et pluvia, nisi juxta oris mei verba; aposiopesis est, vel ponitur si, pro non, et quaerebat Achab animam Eliae. Qui fugit ex praecepto Domini, et latuit in torrente Carith, qui est contra Jordanem. « Corvi autem deferebant ei panem, et carnes, mane et vespere, et bibebat de torrente. Post dies autem aliquot siccatus est torrens. Non enim pluerat super terram. Et ait Dominus ad Eliam. Vade in Sarephta Sidoniorum; praecepi enim ibi mulieri viduae,
Abbreviated transcription (Latin):
te suscipiam. Uiuit dñs. Surrexit itaq bo¬
och de loco uͥ iacuerat: iuxta archoniũ ma¬
nipuloꝵ: anteꝗͣ hoĩes mutuo se cognosc̾ent.
⁊ impleuit palliolum illiꝰ ordeo. qͣi .ui. moduꝰ
⁊ rediens ritth onusta ad socrũ: indicauit ei
q̃ dixat ei booth. Ascendit gͦ booth ad por¬
tam.⁊ sedit ẽ uidicib. ⁊ uocauit .x. de seniori¬
b ciuitatis. ⁊ aduocans ꝓpinquiorẽ illũ de
quo dix̾at: ait ad eũ. Partem agri patͥs nr̃i
elimelec: disposuit uendere noemi. Nos duo
soli ꝓpinqͥ sum. s tu ꝓpinqͥor. Eme g̃ sipla¬
at. At ille. Enam. Ciu booth. gͥ ñ exme¬
dia parte: oportet telegum hr̃e memoriam.
habeas necẽe est: c̃ agro relictam maalon. ut
suscites nom̃ ꝓpinqui. At illeait. Cedo ã iui¬

Expanded text:
piam, vivit Dominus. » Surrexit itaque Booz de loco ubi jacuerat juxta arconium manipulorum, antequam homines mutuo se cognoscerent, et implevit palliolum illius hordeo, quasi sex modiis, et rediens Ruth onusta ad socrum, indicavit ei quae dixerat Booz. Ascendit ergo Booz ad portam, et sedit cum judicibus, et vocavit decem de senioribus civitatis, et advocavit propinquiorem illum, de quo dixerat, et ait ad illum: « Partem agri patris nostri Elimelech disposuit vendere Noemi. Nos duo soli propinqui sumus, sed tu propinquior. Eme ergo, si placet. At ille; ego emam. Cui Booz: Ergo non ex media parte oportet te legum habere memoriam, habeas necesse est cum agro relictam Maalon, ut suscites nomen propinqui tui. At ille ait, cedo a ju
Abbreviated transcription (Latin):
ait. cꝰ ñ sum dignꝰ corrigiã calciam̃ti solu̾e.
ip̃e repudians soluebat sibi calciamentũ. qñq
uo mulier soluebat ei. qñ uir qͥ suscipiebat eã.
S quoc̾q modo fieret: in opprobriũ repudii ꝯͣ
legem: domꝰ eius dicebat᷑ domꝰ discalciati. ⁊ ait
booth astantib. Huiꝰ rei testes estis: Qͥ dixe
runt. Testes sumꝰ. faciat dñs hanc mulierẽ
tͥ: sic̃ rachel ⁊ lyam. q̃ edificauert̃ domũ isrł.
Accepit itaq boothruth in uxorẽ. ⁊ pꝰ annũ
natꝰ est ei filius. quem posuit noemi in sinu
suo. nitͥtcis ⁊ gerule fungens officio. Qe dixer̃t
ad eam uicine ꝯgͣculantes. Ecce habes qui.
nutͥat senectutem tuã. ⁊̃ seruiat tͥ plusqͦ . uii.
filii. Ob ħ uocauit nom̃ eius obeth. ꝙ ebrai¬
ce int̾pretatur seruiens. Hic ẽ pater ysai: pa

Expanded text:
n sum dignus corrigiam calceamenti solvere . ipse repudians solvebat sibi calceamentum, quandoque vero mulier solvebat ei, quandoque vir qui suscipiebat eam. Sed quocunque modo fieret, in opprobrium refugii contra legem domus ejus dicebatur, domus discalceati. Et ait Booz astantibus: « Hujus rei test. Faciet Dominus hanc mulierem tibi sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel. » Accepit itaque Booz Ruth in uxorem. Et post annum natus est ei filius quem posuit Noemi in sinu suo, nutricis et gerulae fungens officio. Et dixerunt ad eam vicinae congratulantes: « Ecce habes qui nutriat senectutem tuam, et serviat tibi plus quam septem filii. Ob hoc vocavit nomen ejus Obed, quod Hebraice
Abbreviated transcription (Latin):
alon ⁊ chelion.⁊ ingressus ẽ¬
regionem moabitidẽ: ut piᷤ¬
ceretur ibi. Qͦ mortuo:¬
filii eiꝰ duxert̃ uxores moa¬
filiis suis uxores. ⁊ manser̃t ibi .xamus. ⁊ mor¬
tui sunt ambo sine lib̾is. Noemi u̾o udua
⁊ orbata filiis: surrexit ut rediret in patͥam.
Audierat .i. qd̃ dñs dederat ppło suo escas.
⁊ comitabant᷑ eam nurꝰ sue. Quȩ ait ad eas.
Reu̾timini filie meȩ in domũ matris ur̃e.
Non enĩ ultra potestis sꝑare uiros ex itt̾o meo.
E nota: qm̃ ap̃ moabitas seruabatur lex de
semine suscitando.⁊ ad qͥeuit orpha. ⁊ reu̾saẽ.
Ruihuo sequebatur eã. Ciu noemi. Nudi
filia. Non est deus nr̃ sicut dii gentiũ. nec po¬
pulus nr̃ scd̾m ritum gentiũ: iuuit. Expe¬
dit tͥ: ut redeas ad ppłm tuũ: ⁊ ad deos tuos.
& ait ruth. Populus cuus: ppłs m̃s. deus
tuus: deus m̃s. ꝓfecteq sunt simł. ⁊ uener̃t
in bethleem. quȩ priꝰ dicebatur effrata. ab
uxore caleph. hec fuit maria soror moysi . ẜ.

Expanded text:
alon, et Chelion. Et ingressus eregionem Moabitidem, ut pceretur ibi. Quo mortuo,filii ejus duxerunt uxores Mfiliis suis uxores, et manserunt ibi decem annis, et mortui sunt ambo sine liberis. Noemi vero vidua, et orbata filiis, surrexit ut rediret in patriam. Audierat enim quod Dominus dederat populo suo escas, et comitabantur eam nurus suae. Quae ait ad eas: « Revertimini, filiae meae, in domum matris vestrae. Non enim ultra potestis sperare viros ex utero meo. » Et nota quoniam apud Moabitas servabatur lex de semine suscitando, et acquievit Orpha, et reversa est. Ruth vero sequebatur eam. Cui Noemi: « Audi, filia: Non est Deus noster, sicut dii gentium, nec populus noster secundum ritum gentium vivit; expedit tibi ut redeas ad populum tuum, et ad deos tuos. » Et ait Ruth: « Populus tuus, populus meus, Deus tuus, Deus meus. » Profectaeque sunt simul, et venerunt in Bethlehem, quae prius dicebatur Ephrata ab uxore Caleb; haec fuit Maria soror Moysi, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
leel. s tc̃ pͥmo ꝑꝑ incredibilẽ ubertatem s
redditam: cepit uocari bethleem. qͥ est do¬
mus panis. ꝑcrebuit fama in bethleem.⁊ di¬
cebant. hec ẽ illa noemi. Quib illa. Ne uo¬
oetis me noemi qd̃ est pulcra. s uocate me ma

Expanded text:
 primo propter incredibilem ubertatem sibi redditam cepit vocari Bethlehem. quod est domus panis. Percrebuit fama in Bethlehem, et dicebant: « Haec est illa Noemi. Quibus illa: Nec vocetis me Noemi, quod est pulchram, sed vocate me M
Abbreviated transcription (Latin):
eiugilans ho expauit. dicens. Quȩ es: Silla.
Egosum ancillatua. Expande palliũ tuũ
suꝑme: qi ꝓpinquꝰ es. Cumq indicass ei bo¬
oth calib derogationib castitatẽ ẽẽ seruandã

Expanded text:
evigilans homo expavit dicens: « Quae es? Et illa: evigilans homo expavit dicens: « Quae es? Et illa: Ego sum ancilla tua. Expande pallium tuum super me, quia propinquus es. » Cumque indicasset ei Booz in talibus derogationibus cas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bibe. hora uescendi: ueni huc ⁊ comede. ⁊
intingue bucellã in accto. Reddat tͥ d̾s isrł
mercedem: qm̃ ꝯfugisti sub alas eiꝰ. Pueris
qͦ suis dixit. Picite de manipulis ur̃ĩs de in¬
dustria ut absq indũstria colligat. Cumq
comedisset ruth ad latꝰ messoꝵ: coniecit po¬
lentam. qͣm iosephꝰ alphitam uocat.⁊ ꝯserua¬
cutiens: inuenit ordei qͣi ephi .i. modios tres.
Cumq redisset ad socrum⁊ indicauit ei q̃ fe¬
cerat sibi booth. E ait noemi. ꝓpinquus
bus. ⁊ dormiebat. in area. ⁊ qͣi sollẽpnizans ab¬
stinebat ab amplexibꝰ. id ip̃mfiebat in tonsi¬
one ouium. si pꝰ uindemias fieret: ñ legi. Ce
ait noemi ad ritth. Lauare filia. ⁊ ungere. ⁊
in duere cultiorib uestim̃tis. ⁊ ascende in a¬
ream c̃ aliis. Honte uideat ħo donec inebri¬
atus fuerit. Cumq obdormierit: ꝓicies te
a parte pedum eiꝰ ⁊ ibi iacebis. ⁊ fecit oĩa que
socrus sibi imꝑau̾at. Et ecce media nocte:

Expanded text:
 hora vescendi veni huc, et comede, et intinge buccellam in aceto. Reddat tibi Deus Israel mercedem, quoniam confugisti sub alas ejus. » Pueris quoque suis dixit: « Projicite de manipulis vestris de industria, ut absque rubore colligat. » Cumque comedisset Ruth ad latus messorum, conjecit polentam, quam Josephus alphitam vocat, et conservacutiens, invenit hordei quasi ephi, id est tres modios. Cumque redisset ad socrum, indicavit ei quae fecerat sibi Booz. Et ait Noemi: « Propinquus bus. Et dormiebat in area et quasi solemnizans abstinebat ab amplexibus. Idipsum fiebat in tonsione ovium. Si post vindemias fieret non legi. Et ait Noemi ad Ruth: « Lavare, filia, et ungere, et induere cultioribus vestimentis, et ascende in aream cum aliis. Non te videat homo, donec inebriatus fuerit. Cumque obdormierit, projicies te a parte pedum ejus, et ibi jacebis . » Et fecit omnia, quae sibi socrus imperaverat. Et ecce media nocte
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacłm in medio castroꝵ. ⁊ filii isrł
dem hic accipitur. turma .i. ꝓpͥe :xx. militũ
⁊̃ large hic accipit᷑. excubie enĩ ꝑpͥe: diei. ui
ita tũ remoti:ut maximas in medio plateas
hr̃ent. eratq ornatus: qͣi fori rerũ uenaliũ.
singłis in ordine constitutis. Opifices ⁊̃ arci¬
um: instationib suis erant. ita: ut urbi cõ¬
petent̃ edificate: castra eoꝵ simillima uide¬
rent᷑. Iudas itaq ẏsachar. ⁊ zabulon: castra
metabant᷑ ad orientẽ. ruben. simeon. ⁊ gad:
ad meridiẽ. effraĩ. beniamĩ. ⁊ manasses: ad occi¬
dentẽ. dan. aser.⁊ neptalĩ: ad aquilonẽ. Int̾ ta¬
bernacłm u̾o ⁊ castra: excubabant leuite in
aaron c̃ suis: ad orientẽ. reliqͥ abhis caathite: ad
meridiẽ. sub custodia eleatar filis aaron.g̃sonite:
ad occidentẽ. merarite: ad septemtonẽ ⁊ erãt
ittq sub custodia ithamar¬

Expanded text:
tabernaculum in medio castrorum, et filii Israel dem hic accipitur. Turma enim proprie triginta etiam large hic accipitur; excubiae enim proprie dicuntur ita tamen remothaberent, eratque ornatus quasi fori rerum venalium, singulis in ordinem constitutis. Opifices etiam artium in stationibus suis erant; ita ut urbi competenter aedificatae castra eorum simillima viderentur. Judas itaque, Issachar, Zabulon castra metabantur ad orientem; Ruben, Simeon, et Gad ad meridiem; Ephraim, Benjamin, et Manasses ad occidentem; Dan, Aser, et Nephtalim ad Aquilonem. Inter tabernaculum et castra excubabant Levitae in Aaron cum suis ad orientem; reliqui ab his Caathitae ad meridiem, sub custodia Eleazar filii Aaron; Gersonitae ad occidentem; Meraritae ad septentrionem, et erant utrique sub custodia Ithamar
Abbreviated transcription (Latin):
actum est aũt qd̾ nilus preter solitũ
adhuc inundabat terram: in qua se
pulcrũ ioseph erat. Tenebantur aũt ex
iuramento asportares eius. tunc moyses
gramaton. q̃ suꝑposita aquȩ suꝑnata-¬
uit: usq ueniens stetit supra ubi erat
sepulcrũ. ⁊ effodientes: sustuler̃t ossa. q̃
sublata: leguntur eis ꝓpħasse. Forte de
difficultate itineris. tn hebrei tradunt
ꝙ. ouis ex imꝑuiso astitit iuxta eos. q̃ lo¬
cita est ad eos. ob qͣm rem duxert̃ eam se¬
cum multo tempore: ꝑ desertum. ⁊ dixer̃t
eam ouem ioseph. de qua ibi: qui deduciᷤ
uelut ouem ioseph. ⁊ in egressu eoꝵ facto
lis suis corruert̃. Habitatio aũt filioꝵ

Expanded text:
actum est autem ut Nilus praeter solitum, adhuc inundaret terram, in qua erat sepulcrum Joseph. Tenebantur autem juramento asportare ossa ejus. Tulit Moyses agrammaton, quae superposita aquae, supernatavit, usque dum veniens staret supra ubi erat sepulcrum. Et effodientes sustulerunt ossa, quae sublata leguntur eis prophetasse, forte de difficultate itineris. Tamen Hebraei tradunt quod ovis ex improviso astitit juxta eos, quae locuta est ad eos. Ob quam rem duxerunt eam secum multo tempore per desertum, et dixerunt eam ovem Joseph, de qua ibi: « Qui deducis velut ovem Joseph . » In egressu etiam eorulis suis corruerunt. « Habitatio autem filiorum