comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agamte. & ponã frenuminma xillistuis
& educamsiue congregabote & ominem ex¬
ercitumtuum equos & equites uestitis luri¬
cis uniuersos multitudinem magnam hasta
& cls peum arripientiũ & gladium siue
tera aquilonis siue ab extremis aquilonis
& totum robureius populiq: siue gentes mul:¬
tȩ tecum p̃para & instruete & omnem
multitudinem tuã quae co a ceruata est adte
& esto eis in p̃ceptum siue & eris mihi incustodia
norum uenies ad terram quaereuersa siue
ꝑuersa est agladio & congregata est de
qui fuerunt deserti iugiter. Hic depopulis
eductus est & habitabunt uniuersi confiden
ter. Ascendens autem quasitempesta sue¬
nies & qua si nubes ut operias terramtu& ag
Haecdicit dñs ds̃. Indie illa ascendent sermones
secundum cortuum & cogitabis cogitationem
pessimam & dices. Ascendam ad desertam
inpace. omnes habitant sine muro uectes & por¬
tae non sunt eis ut diripiasspolia & inuadas
p̃dam ut inferas manumtuam suꝑ eos qui de¬

Expanded text:
agam te, et ponam frenum in maxillis tuis, et educam  sive congregabo te, et omnem exercitum tuum, equos et equites vestitos loricis universos, multitudinem magnam, hastam et clypeum arripientium, et gladium  sive tera Aquilonis  sive ab extremis Aquilonis, et totum robur ejus, populique  sive gentes multae tecum. Praepara et instrue te, et omnem multitudinem tuam quae coacervata est ad te, et esto eis in praeceptum  sive et eris mihi in custodianorum venies ad terram quae reversa  sive perversa est a gladio: et congregata est de qui fuerunt deserti iugiter haec de populis educta est et habitaverunt in ea confidenter universi ascendens autem quasi tempestas venies et quasi nubes ut operias terram tu et haec dicit Dominus Deus in die illa ascendent sermones super cor tuum et cogitabis cogitationem pessimam et ditacet hi habitant sine muro, vectes et portae non sunt eis: Ut diripias spolia, et invadas praedam, ut inferas manum tuam super eos, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
A lii uero terrenum sensum relinquentes
&iudaicas atq aniles fabulas quae
noxiaesunt ad quiescentes sibi detra¬
hunt in profundumnimium ad alta con¬
scendunt & multo peiores finguntnenas
ut incaelesti hierusalem diaboli & omnis
exercitus eius bella describant. & sub
ΕΠΟΝΟΑΟΤ ΕΝΟ gentium singularum
interp̃tentur spiritalia nequitiae in cae¬
lestibus. Quaenosom̃a lectoris arbitno
concedentes. Nonta maliena dampnare
quameclesi astica explanationẽ ad firmare
conabimur. Gõggreco sermone aΟMa
latinotectum dicitur. porro magog inter¬
p̃tatur detecto. Omnis igitur suꝑbia &
falsi nominisscientia quae erigitse contra
notitiam ueritatis. his nomiinibus de monstrat᷑
I sta sunt tecta dequibus &isa iaslo quitur
in uisione contra uallemsion. Quid tibi
factum est nuno quõ ascendistis om̃s intecta
uana tectumq interp̃tabimur hereticorũ
principes & detecto eos quiillorũ suscepe

Expanded text:
» Alii vero terrenum sensum relinquentes, » Alii vero terrenum sensum relinquentes, et Judaicas atque aniles fabulas, quae noxiae sunt, et acquiescentes sibi detrahunt in profundum, nimium ad alta conscendunt, et multo pejores fingunt naenias: ut in coelesti Hierusalem diaboli, et omnis exercitus ejus bella describunt, et sub etymologiis gentium singularum interpretentur spiritalia nequitiae in coelestibus. Quae nos omnia lectoris arbitrio concedentes non tam aliena damnare, quam ecclesiasticam explanationem affirmare conabimur. Gog Graeco sermone δῶμα, Latine tectum dicitur. Porro Magog interpretatur de tecto; omnis igitur superbia et falsi nominis scientia quae erigit se contra notitiam veritatis, his nominibus demonstratur. Ista sunt tecta de quibus et Isaias loquitur in visione contra vallem Sion: « Quid tibi factum est nunc, quoniam ascendistis omnes in tecta vana? » Tectumque interpretabimur haereticorum principes, et de tecto eos qui illorum suscepe
Abbreviated transcription (Latin):
cas dein thubal qđ idem hiberos uel his¬
panos. hebrei hita los suspicantur . habentes
secum in exercitu persas. & hiopas & libias
gomerquoq & togorma quos galathas.
& phrigas interp̃tantur. sabeos quoq: & de¬
dan cartaginenses si ue tharsis. Et hocesse
finiti fuerint mille anni solu&ur satanas
gentes in quattuor angulis terrae gog¬
numerus est sicutꝰ a rena maris. Eta scender̃
perlatitudinem terrae. & circumdederunt
castra scõrum &ciuitatem dilectam . & des¬
cendit ignis ado decaelo & deuorauit eos
Etdiabolus quis educebat eos misus est instag¬
numignis & sulphuris. ubieratbestia et
pseudo proph&a & cruciabuntur diebus
& noctib insaecula sacculorum Nonin¬
tellegentes totum uolum̃ iohannis quod
reuelationis titulo p̃notatur esse mrsti¬
cum & reuelatione nos indigere ut pos
simus cumpro ph&adicere reuela oculos
meos & considerabo mira bilia delegetua:

Expanded text:
cas, dein Thubal, quos idem Iberos, vel Hiscas, dein Thubal, quos idem Iberos, vel Hispanos, Hebraei Itales suspicantur, habentes secum in exercitu Persas, Aethiopas et Libyas. Gomer quoque et Thogorma quos Galatas et Phryges interpretantur, Sabaeos quoque et Dedan, et Carthaginenses sive Tharsis; et hoc est finiti fuerint mille anni, soluetur satanas e sunt in quattuor angulis terrae, Gognumerus est sicut arena maris. Et ascenderunt super latitudinem terrae, et circumdederunt castra sanctorum, et civitatem dilectam. Et descendit ignis a Deo de coelo, et devoravit eos: et diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ubi erat bestia et pseudopropheta: et cruciabuntur diebus et noctibus in saecula saeculorum . » non intelligentes totum volumen Joannis, quod Revelationis titulo praenotatur, esse mysticum, et revelatione nos indigere, ut posimus cum Propheta dicere: « Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua .
Abbreviated transcription (Latin):
rimum historiȩ funda m̃ta iacienda s̃ scien¬
dumq qđ adhie techiel proph&amiste ex¬
tremus sermo dni sit. Neq enimpost hunc simi¬
lequid possumus inuenire : prȩt̃illud quo d in
uice simo quinto anno scriptum est transiigra¬
tionis hiechoniae. Facta est su ꝑ memanus dni
& adduxit meilluc hocẽ interramisrł quan¬
do aedificatio templi describitur & cerimoni¬
arum eius ordo narratur. De in obseruan¬
dum quod ponitur siue obfirmatur facies
uultus opus est ut quȩ dicuntur nosse posseͥme
secundum illud a postolicum. Nos aute moms
reuelata facie gloriam dñi contemplan¬
tes in eandem imaginem reformamur aglo
scrthicas immanes & innumerabiles quȩ
trans cauca sũ montem & mectinpaludem
& propter caspium mare ad indiam usq
tendantur. & has postinille a nnorũ regnũ
esse adiabolo commouendas. quaeuenian
in terram is rahel ut pugnent contra scõs¬
multis secum gentib congregatis. Primũ
mosoch quos io sephus interp̃tatur cappado¬

Expanded text:
riae fundamenta jacienda sunt, sciendumque quod ad Ezechielem prophetam iste extremus sermo sit Domini. Neque enim post hunc simile quid possumus invenire, praeter illud quod in vicesimo quinto anno scriptum est transimigrationis Jechoniae: Facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc, hoc est in terram Israel, quando aedificatio templi describitur, et caeremoniarum ejus ordo narratur. Deinde observandum est, quod ponitur, sive obfirmatur facies vultus opus est, ut quae dicuntur nosse possimus secundum illum apostolicum: « Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem reformamur a gloScythicas immanes et innumerabiles, quae trans Caucasum montem, et Maeotidem paludem, et propter Caspium mare ad Indiam usque tendantur, et has post mille annorum regnum esse a diabolo commovendas, quae veniant in terram Israel ut pugnent contra smultis secum gentibus congregatis. Primum, Mosoch, quos Josephus interp
Abbreviated transcription (Latin):
surgant & relinquant idola sua & abomi¬
nationessuas quas desuo corde confinxerant
& decunctis sedibussuis inquib: pec cauerant
transeant ad eclesi asticam fidem & munden
plenius inosee proph&a dictasse me Noui
Quod siiuda ei & xp̃ianiiudaizantes haec
admille annoꝵ uoluerint referre regnum.
necessitate coguntur & suscipiant omnes qui
salui fuerint habitaturos in terra isra hel
aedificandamhierus alem extruendum tem¬
plum cunctas legis cerimonias exercendas.
obseruandum sabbatum. accipienda mur¬
cumcisionis iniuriam manducandum & biben¬
dum & diuitiarũꝰ abundantiam prosumma
beatitudine & cuntis opibus a estimandam
cuma postolus dicat escauentri & uenterescis
ds̃ autẽ & hunc & illas destru&. Quomo do
autem intrpo resurrectionis superior sermo pro
ph&icus restitutionem iud aici populi demonstrauit¬
non carnalem sed sp̃iritalem sic & ista prophe¬
tia nequaquam ad carnis sed ad anima e per¬

Expanded text:
surgant, et relinquant idola sua, et abomisurgant, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant ad ecclesiasticam fidem, et mundes eorum: quae plenius in Osee propheta dictasse me novi. Quod si Judaei et Christiani Judaizantes, haec ad mille annorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui salvi fuerint habitaturos in terra Israel, aedificandam Jerusalem, exstruendum templum, cunctas Legis caeremonias exercendas, observandum sabbatum, accipiendam circumcisionis injuriam, manducandum et bibendum, et divitiarum abundantiam pro summa beatitudine et cunctis opibus aestimandam, cum Apostolus dicat: Esca ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illas destruet . Quomodo autem in typo resurpheticus restitutionem Judaici populi demonstravitnon carnalem sed spiritalem, sic et ista prophetia nequaquam ad carnis sed ad animae per
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris duae uirgae & ut in hebraico
positumẽ duoligna in unumiuncta sunt scep¬
trum & in baptis mate xp̃i dudum separata
sociantur ut fiant in unum nouum hominem
& inunaigentem nepolluantur ultra inido¬
lis & ab ominationibus sed mundila uacrosint
ꝑterram. terramq uiuentium quamdede¬
rat seruo suoia cob qui populum isrł in ma¬
tris utero supplantauit. Sin autem uolu¬
erimus iuxta proph&ia mosee qui poene
omnis ad decemtribus dirigitur id est ad
io seph. &ephraim & samariam &isrł in¬
tellegere falsi nominis scientia & diuersas
turbas her&i corum : hocdicemus quod inulti¬
motempore quando sub intra uerit plenitudo
gentium & omnis isrł saluus fuerit: tunc
&iam ad uersa rii populi qui contra domum
iudae & confessione mecdesiae pugnauer̃
tradant se eclesiasticae fidei & uniuersis
erroribus derelictis & principibus mundi hui:
blas phemia rum baratrum deduxerunt con¬

Expanded text:
salvatoris duae virgae, et ut in Hebraico salvatoris duae virgae, et ut in Hebraico positum est, duo ligna in unum juncta sunt sceptrum, et in baptismate Christi dudum separata sociantur, ut fiant in unum novum hominem et in unam gentem: neque polluantur ultra in idolis et abominationibus, sed mundi lavacro sintterram, terramque viventium quam dederat servo suo Jacob, qui populum Israel in matris utero supplantavit. Sin autem voluerimus juxta prophetiam Osee quae pene omnis ad decem tribus dirigitur, id est ad oseph et Ephraim, et Samariam, et Israel, intelligere falsi nominis scientiam, et diversas turbas haereticorum, hoc dicemus, quod in ultimo tempore quando subintraverit plenitudo gentium, et omnis Israel salvus fuerit , tunc etiam adversarii populi, qui contra domum Judae et confessionem Ecclesiae pugnaverunt, tradant se ecclesiasticae fidei, et universis erroribus derelictis, et principibus mundi istiublasphemiarum barathrum deduxerunt, con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutiamillis faedus pacis. Nequa quam utin
u& eri testamento certaminum atq bellorũ
sed pactum pacis quae ex superat omnem sensũ
Dequa saluator loquitur ada postolos. Pacem
meam do uobis. pacemineam relinquo uobis
& proph&a dicit Factus est in pace locus eius
re Statuit supra p&ram pedes meos: tunc mul¬
tiplicabuntur uel credentium numero uel multi
torobabel exstructum est. Sed quomodo sta¬
repoterit hoc quod dicitur imꝑp&uum : cum
quae oma referenda sunt ad ecclesiam & adtẽ¬
pora saluatoris quando tabernaculum eius po¬
situm est in eclesia ubi factus est đsnoster
& nos populus eius Pro fectusq omnium est. ut
scia nt quodipse sit dñs &ipse sci fic& isrł non iux¬
ta carnem sediuxta spm. quando scificatio cius
in medio credentium facta est in ꝑp&uum. Quod
autem dns abiecerit tribum effraim & elegerit
tribumiuda : & in psalmis legimus inquibus
scriptum est. & reppulit taberna culum ioseph

Expanded text:
cutiam illis foedus pacis, nequaquam ut in veteri testamento certaminum atque bellorum, sed pactum pacis, quae exsuperat omnem sensum, de qua Salvator loquitur ad apostolos: « Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis : » et Propheta dicit: « Factus est in pace locus ejus re: « Statuit supra petram pedes meos , » tunc multiplicabuntur, vel credentium numero, vel multiZorobabel exstructum est. Sed quomodo stare poterit hoc, quod dicitur, in perpetuum: cum Quae omnia referenda sunt ad Ecclesiam et ad tempora Salvatoris, quando tabernaculum ejus positum est in ecclesia ubi factus est Deus noster, et nos populus ejus, profectusque omnium est, ut sciant quod ipse sit Dominus, et ipse sanctificet Israel: non juxta carnem, sed juxta spiritum, quando sanctificatio ejus in medio credentium facta est in perpetuum. Quod autem Dominus abjecerit tribum Ephraim, et elegerit tribum Juda, et in Psalmis legimus, in quibus scriptum est: « Et repulit tabernaculum Joseph,
Abbreviated transcription (Latin):
tali et ecce subito mihe
nisi desalute omnium cog ei meque in
captiuitate scorum puta ENSse captiuum.
nec possemprius orarese
lis metrucio. Post quã E

Expanded text:
tali: et ecce subito mors nisi de salute omnium cogitarem: meque in captivitate sanctorum putarem esse captivum, nec possem prius ora resemalis me crucio. Postquam ver
Abbreviated transcription (Latin):
ham: & tamen hanc terrã hereditate pos¬
sedit Non quo ipse possederit: sed quod
semeneius terrã repromissionis acceperit
populos : nos multo plures qui relicti sumꝰ
interra iudȩa & habitamus in urbibus de¬
sertis acruinosis utiq multo amplius
multi plicabimur ut possideamus plures
qđ unus ille possedit. Quib: respondit dñs
abraham unũ fide possedisse terrã repro¬
missionis. crediditꝰ abraham & reputa¬
tũ ei adiustitiam. Istos aut̃ incredulitate
& sceleribus occupatos: & iamsiplures sint
possidere non posse. Simulq: enumerat
quid facientes offendant dm̃. sex uidelicet
genera peccatorũ. Qui in sanguine come¬
ditis. et oculos ur̃os leuatis ad inmundi¬
tias hoc estadidola ur̃a. & sanguinẽ fun¬
ditis hoc est omicidium ꝑp&ratis. Num¬
quid ista facientes poteritis terrã heredita¬
te tenere  Nec hoc estis scelerum fine con¬
tenti sed statis ingladiis ur̃is. cotidie para¬

Expanded text:
ham, et tamen hanc terram haereditate posham, et tamen hanc terram haereditate possedit, non quod ipse possederit, sed quod semen ejus terram repromissionis 402 acceperit. est populos, nos multo plures, qui relicti sumus in terra Judaea, et habitamus in urbibus desertis, ac ruinosis, utique multo amplius multiplicabimur ut possideamus plures, quod unus ille possedit. Quibus respondit Dominus, Abraham unum fide possedisse terram repromissionis. « Credidit enim Abraham Det ei ad justitiam . Istos autem incredulitate, et sceleribus occupatos, etiam si plures sint, possidere non posse. Simulque enumerat quid facientes offendant Deum, sex videlicet genera peccatorum. Qui in sanguine comeditis, et oculos vestros levatis ad immunditias, hoc est, ad idola vestra, et sanguinem funditis, hoc est, homicidium perpetratis: numquid ista facientes poteritis terram haereditate retinere? Nec hoc estis scelerum fine contenti, sed statis in gladiis vestris quotidie, para
Abbreviated transcription (Latin):
T unceñi aperit᷑ osproph&ae : quando
qđ prius nuntiauerat operis monstrarit ef¬
fectu. Et tota libertate proclamat quine¬
quaquam futura sed uel p̃sentia uel trans¬
acta demonstrat. Hoc secundum litte¬
ram. Ca&erum iuxta anagogen si ieze¬
chihel interp̃tatur fortitudo di. xp̃saut̃
est dĩ uirtus & dĩ sapientia: hoc intelle¬
gendũ qđ capta & subuersa hierus alem
quicumq: perfidiam iudae orum euade¬
repotuerit quales fuerunꝰ a postoli &
reliquiae quaes aluae factae sunt ipse  E¬
xpõnuntiat om̃s cerimonias iudaeorũ
esse subuersas. quas quidam usq hodie
obseruandas putant. Non audiente s ils¬
lud a postoli. A gratia excidistis. quiinle¬
ge iustificamini. Mirorq: hominum ꝑs¬
tinaciam id uelle sermone defenderes¬
qđ opere implere non audeant. Nisifors¬
te subpelle ouium id est xpĩanorũ lupis
celantur iudaici. Quid defensor syna
ergo ierusalem atq: subuersa a periat᷑

Expanded text:
Tunc enim aperitur os Prophetae, quando Tunc enim aperitur os Prophetae, quando quod prius nuntiaverat, opere monstrarit effectum, et tota libertate proclamat, qui nequaquam futura, sed vel praesentia vel transacta demonstrat. Hoc secundum litteram. Caeterum juxta ἀναγογὴν, si Ezechiel interpretatur fortitudo Dei. Christus autem est Dei virtus et Dei sapientia, hoc intelligendum, quod capta et subversa Hierusalem, quicunque perfidiam Judaeorum potuerit evadere, quales fuerunt apostoli, et reliquiae, quae salvae factae sunt, ipse Christo nuntiat omnes caeremonias Judaeorum esse subversas, quas quidam usque hodie observandas putant, non audientes illud Apostoli: « A gratia excidistis, qui in lege justificamini » Mirorque hominum pertinaciam id quod opere implere non audeant, nisi forte sub pelle ovium, id est, Christianorum, lupi celantur Judaici. Quid defensor  Al.ergo Jerusalem atque subversa, aperitur
Abbreviated transcription (Latin):
sermo fitdnĩ : Necdum enim uenerat ad duo¬
detimum: quinu merus plene consũmatae¬
que uistutis est: Vnde& duodecim fi¬
lii sunt ia cob: aquib: postea duod ecim nomi¬
na proph&arum. uno uolũmine continen¬
tur. &apostoliduod ecim sunt. quorum
quia unus iudas proditor fuit: in locum eius
annorum duod ecim ad nõ suscitatur:
ã emorousa quoque annoduo d ecimo reci¬
pit sanitatem: Sed quia corripitur pha¬
rao & posteti plangitur. propterea testi
us mensis & unus dies. undecim annorum
numero copulantur. Vnde & in conse¬
quentib: duod ecimo annomense duod eci¬
mo una mensis. fit uerbum dnĩ ad hiezechihel
dicens fili hominis ad sume planctum super
pharao regem a egrpti & dices adeum : Qui
enimplangitur: ideo plangitur ut intelle¬
gat quanta bona ꝑdiderit: Et tamen quia
pharao erat & brachium eius necdum fue¬
rat colligatum Nec pristinam receperat
fortitudinem propterea in anno & in men
manent: ut duod ecim annorum numeris

Expanded text:
sermo fit Domini: necdum enim venerat ad duosermo fit Domini: necdum enim venerat ad duodecimum, qui numerus plenae consummataeque virtutis est. Unde et duodecim sunt filii Jacob , a quibus postea duodecim nomina Prophetarum uno volumine continentur. Et Apostoli duodecim sunt , quorum quia unus Judas proditor fuit, in locum ejus annorum duodecim a Domino suscitatur . Hemorrhousa quoque anno duodecimo recipit sanitatem. Sed quia corripitur Pharao, et postea us mensis et unus dies undecim annorum numero copulantur. Unde in consequentibus, duodecimo anno, mense duodecimo, una mensis, fit verbum Domini ad Ezechiel dicens: « Fili, hominis, assume planctum super Pharaonem regem Aegypti, et dices ad eum . » Qui enim plangitur, ideo plangitur, ut intelligat quanta bona perdiderit, et tamen, quia Pharao erat, et brachium ejus necdum fuerat colligatum, nec pristinam receperat fortitudinem, propterea in anno duodecimomanent, ut duodecimo annorum numerus
Abbreviated transcription (Latin):
his quidescendunt in lacum. Quopulchrior es
descende & dormicum incircumcisis: In medio
interfectorum gladio cadent: gladius datus est
ad traxerunt eam &omnis populus cius. laquer¬
turti potentissimi robustorum demedio inferni.
Ibias sur& omnis multitudo eius: Incircuitu
illius sepulchra corum omnes interfecti & qui
ceciderunt gladio. quorum data sunt sepul¬
cra mnnouissimis laci: Et fasto est mubatudo
cius ꝑgrrum sepulchrieius uniuersi interfecti
cadentesq gladio quid ed erant quondam for¬
mi dinem interra uiuentium. Ibi aelam. &
omnis multitudocius ꝑgrrum sepulchruillius.
Iomnes hi interfecti ruentesq gladio quides¬
cendunt incircumcisi ad terram ultimam: qui
÷possunt terrorem suum interra uiuentium.
÷& postauer̃ ignominiam suam cumhis quides¬
cendunt in lacum in medio interfectorum. po¬
suerunt cubile eius in uniuersis populiscius.¬
÷ incircuitueius fepulchrum illius. omnes hi¬

Expanded text:
his qui descendunt in lacum. Quo pulchrior es, his qui descendunt in lacum. Quo pulchrior es, descende, et dormi cum incircumcisis. In medio interfectorum gladio cadent: gladius datus est, attraxerunt eam, et omnes populos ejus. Loquentur ei potentissimi robustorum de medio inferni, Ibi Assur, et omnis multitudo ejus, in circuitu illius sepulchra eius omnes interfecti et qui ceciderunt gladio quorum data sunt sepulchra in novissimis laci et facta est multitudo eius per gyrum sepulchri eius universi interfecti cadentesque gladio qui dederant quondam formidinem in terra viventium ibi Aelam et omnis multitudo eius per gyrum sepulchri sui omnes hii interfecti ruentesque gladio qui descenderunt incircumcisi ad terram ultimam qui posuerunt terrorem suum in terra viventium et portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum in medio interfectorum posuerunt cubile eius in universis populis eius in circuitu eius sepulchrum illius omnes hi
Abbreviated transcription (Latin):
sed ab ipsodnõ a quae purissi mȩ quae draconis
fuerunt dominatione turbatȩ itaut flumi¬
na corum labantur quasioleum. & sint ueri
lum inis nutrimentum: haec autem fient
cum dederit dns̃ terrã egrpti desolatam &
ꝑdiderit multitud inem cius. & percussi fue¬
rint omnes habitatores illius ut isto pro¬
fecto scire possint quia ipsesit dns̃: Quod aũ
iungitur planctus est & plaagent eum filię¬
animasomnium gentium quae prius oppres¬
sac fuerant. siue earum gentium quae nequa¬
quam in a egrpto morabantur sed in regione
uiuentium interfectum dra conẽ plangere
&omnem multitudinem eius non spesa lutis
sed quod detanta potentia suo uitio & suꝑbia
deicctus sit in aeterna supplicia:
Et factum est induod ecimo anno inquinta
decima mensis. factum ẽ uerbum dnĩ ad medi¬
cens. Filihominis canclugubre suꝑ mulatu¬
dinema egrpti. & detrahecam: ipsam & filias
gentium robustarum ad terram ultimam cum

Expanded text:
sed ab ipso Domino aquae purissimae, quae draconis sed ab ipso Domino aquae purissimae, quae draconis fuerant dominatione turbatae, ita ut flumina earum labantur, quasi oleum, et sint veri luminis nutrimentum. Haec autem fient cum dederit Dominus terram Aegypti desolatam et perdiderit multitudinem ejus, et percussi fuerint omnes habitatores illius, ut isto profectu scire possint, quia ipse sit Dominus. Quod autem jungitur, « planctus est, et plaanimas omnium gentium, quae prius oppressae fuerant: sive earum gentium, quae nequaquam in Aegypto morabantur, sed in regione viventium, interfectum draconem plangere, et omnem multitudinem ejus non spe salutis, sed quod de tanta potentia suo vitio et superbia dejectus sit in aeterna supplicia. « Et factum est in duodecimo anno, in quinta decima mensis: factum est verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, cane lugubre super multitudinem Aegypti: Et detrahe eam ipsam, et filias gentium robustarum ad terram ultimam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tur: In expugnabiles inquit siue pestilen¬
tes degentib omnesisti. ut maliad pdniendũ
tradantur pciorib Dequib scriptum est.
in missionem ꝑcingelos pessimos, &apostolis
Quostradidi inquit satanae ut discant non
blas phemare: uel in interitum carnis. ut
sps sciluus fiat: Cumautem ꝑhuiuscemodi
ministros deiesta fuerit suꝑbia ȩgrpti & mul¬
titudo illius dissi pata perdentur omnia iu¬
menta illius quae erant suꝑ ciquas plurimas.
& non conturbabit caspes hominis ultra:
Sienim beatus qui seminat suꝑ ciquas ubibos
&asinus calcat: econtrario infelix qui sim¬
plices quidem suo ultra poterit errore r&i¬
nere : itaut pes hominis noncaal& in eis
quo nesignum quidem sapientiae atq ratio¬
nes a quae aegrpticie in sehabere uideantur:
Vngula quoq: iumentorum non turbabit eas.
ut delimpidissimis atq nitentib: faciat turbi¬
das & cȩnosas: Tuncreddentur non abcilio

Expanded text:
tur. « Inexpugnabiles, » inquit, sive pestilentur. « Inexpugnabiles, » inquit, sive pestilentes de gentibus. « omnes isti » ut mali ad puniendum tradantur pejoribus, de quibus scriptum est: « Immissiones per angelos pessimos ; » et Apostolus: « Quos tradidi, inquit, Satanae, ut discant non blasphemare; vel in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . » Cum autem per hujuscemodi ministros dejecta fuerit superbia Aegypti, et multitudo illius dissipata, perdentur omnia jumenta illius, quae erant super aquas plurimas. « Et non conturbabit eas pes hominis ultra; si enim beatus, qui seminat super aquas, ubi bos et asinus calcat, e contrario infelix, qui simplices quidem suo ultra poterit errore retinere, ita ut pes hominis non calcet in eis, quo ne signum quidem sapientiae atque rationis aquae Aegyptiae in se habere videantur. « Ungula quoque jumentorum non turbabit eas, » ut de limpidissimis, atque nitentibus faciat turbidas et coenosas. Tunc reddentur non ab aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
culmine cecidisse. Reges quoque populorũ
horrorenimio formidabunt suꝑ eum
quorum regnad nõ diabolus ostendit.
&dequib: in psalmodicitur: Adstiter̃
reges terrȩ & principes conuenerunt in
unum hoc autem fi& cum uolare coepe¬
rit gladiusdnĩ suꝑ faciescorum: Subciuditꝰ.
regum siue populorum: Gladius autem
dnĩ intellegendus est uiuens sermodĩ & effi¬
cax & acutus suꝑ omnem gladium ex utra¬
q paste accutũ: Qui uolat utq discurrit
& ꝑ stringit cernentium oculos uultusque
deterr&. & obstupescentes suꝑ ruina pha¬
ra honiss cin illo uideant essedciectos. Et
dñi quidem gladius dequo scriptum est ecce
hic positus ẽ inruina & resurrectione multo¬
rum. iacentes el euat & male erectos humi¬
litite commutat: Eladius autem regis ba¬
brlonis ueni et suꝑdraconem a egrptũ: ut in
gladiis fortium si uegigantum deiciatdns
multitudinẽ eius qui regem aegrpti sectaba¬

Expanded text:
culmine cecidisse. Reges quoque populorum culmine cecidisse. Reges quoque populorum horrore nimio formidabunt super eum, quorum regna Domino diabolus ostendit, et de quibus in psalmo dicitur: Astiterunt reges terrae, et principes convenerunum . » Hoc autem fiet, « cum volare coeperit gladius Domini super facies eorum, » subauditur regum sive populorum. Gladius autem Domini intelligendus est vivens sermo Dei et efficax et acutus super omnem gladium ex utraque parte acutum, qui volat atque discurrit et perstringit cernentium oculos vultusque deterret. Et obstupescentes super ruina Pharaonis se in illo videant esse dejectos. Et Domini quidem gladius, de quo scriptum est: « Ecce hic positus est in ruina et resurrectione multorum , » jacentes elevat, et male erectos humilitate commutat. Gladius autem regis Babylonis veniet super draconem Aegyptium, ut in gladiis fortium, sive gigantum dejiciat Dominus multitudinem ejus, qui regem Aegypti sectaba
Abbreviated transcription (Latin):
extincto draconẽ caecabitur : siue me¬
rebunt principe perdito itaut ipsedns̃
terrã her&icorum operiat tenebris.
Ignerantia scilic& ueritatis ut cȩcicaccos
ducant in foueam & habitatoresterrȩ
mittantur intenebras exteriores ubi
est fl&us &stridordentium. posthȩc
dicitur. Et inritabo corpopulorũ mul¬
torum cum in duxero contritionem si
ue captiuitatem tuã ingentib suꝑ terrã
quam nescis: Vt qui prius pharahoni ser¬
uierant ira scantur contra eum. uidentes
captiuitatem eius adaliam terram quam
draco nesciebat eẽ ꝑductam Nec debe.¬
mus ambigerebonas eẽ terras quas phara¬
onesciat: scilic& quando captiuitas phara¬
onis alia captiuitatemutatur: De qua
dicitur ad saluatorem . Ascendens inaltũ
captiuã duxit captiuitatem accepitsiue
iuxta apłm dedit dona hominib Etstu¬
pescere inquit faciam suꝑtepopulos mul¬
tos & qui prius pharaonis ad mirabantur
potentiã : postea eum ad mirentur de suo

Expanded text:
exstincto dracone, siccabitur, sive moeexstincto dracone, siccabitur, sive moerebunt, principe perdito, ita ut ipse Dominus terram haereticorum operiat tenebris, ignorantia scilicet veritatis, ut caeci caecos ducant in foveam, et habitatores terrae mittantur in tenebras exteriores, ubi est fletus et stridor dentium. Post haec dicitur: Et irritabo cor populorum multorum, cum induxero contritiove captivitatem tuam in gentibus, super terram quam nescis, » ut qui prius Pharaoni servierant, irascantur contra eum, videntes captivitatem ejus, ad aliam terram, quam draco nesciebat, esse perductam. Nec debemus ambigere bonas esse terras, quas Pharao nesciat, scilicet quando captivitas Pharaonis alia captivitate mutatur, de qua dicitur ad Salvatorem: « Ascendens in altum captivam duxit captivitatem: accepit sive, juxta Apostolum , dedit dona hominibus . Et stupescere, inquit, faciam super te populos multos, ut qui prius Pharaonis admirabantur potentiam, postea eum admirentur de suo
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est luximpiorum extingueur:
caelum siue caeli operientur tenebris.
Dequib & paulus loquitur & spiritalia
nequitia incelestib & nigrescere fecit
dns stellu seius. uel draconis uel caeli:
suꝑquos & iudasapłs scribit sidera er¬
rantia quibus caligo tenebrarum in ȩt̃¬
num reseruatur : Solquoq nube teget᷑
solaniquitatis: qui contrarius ẽ soli iusti¬
tiȩ : Nubȩ autem uel ipsodnõ saluatore
quidescendit in a egrptum suꝑ nubem le
uem nullo peccatorum pondere prae¬
grauatam: uel proph&is & apostolis
dequib legimus mandabo nubibus
nepluant suꝑ eam imbrem. & in pscl¬
mis. Veritastua usque adnubes Cum
autem soliniquitatis fuerit obscuratus:
lunã quã her&icorum sentim us ecclesiã.
& qua ea sole iniquitatis lumen puta¬
batur accipere Nondabit lum en suũ
Nec decipi & credentes falsi nominis
scientia: Omnia quoq luminaria & quic¬
quid uid&ur in her&icis. eẽ . doctrinae.

Expanded text:
scriptum est: « Lux impiorum exstinguetur , » scriptum est: « Lux impiorum exstinguetur , » coelum sive coeli operientur tenebris, de quibus et Paulus loquitur: « Et spiritalia nequitiae in coelestibus . » Et nigrescere fecit Dominus stellas ejus, vel draconis, vel coeli: super quo et Judas apostolus scribit « sidera errantia , » quibus caligo tenebrarum in aeternum reservatur. Sol quoque nube tegetur, sol iniquitatis, qui contrarius est soli justitiae. Nube autem, vel ipso Domino Salvatore, qui descvem , nullo peccatorum pondere praegravatam, vel prophetis et apostolis, de quibus legimus: Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem . Et in Psalmis: Veritas tua usque ad nubes . Cum autem sol iniquitatis fuerit obscuratus, luna quam haereticorum sentimus Ecclesiam, et quae a sole 383 iniquitatis lumen putabatur accipere, non dabit lumen suum, nec decipiet credentes falsi nominis scientia. Omnia quoque luminaria et quidquid videtur in haereticis esse doctrinae,
Abbreviated transcription (Latin):
Nontam uitali & puro quam putrido atq fę¬
tenti sanguine compleatur: Iuxta illud quod
scriptum est. Ponecos sicut stercus terrae :
Dequo sc̃s ad nõ liberatur: Qui suscitat deterra
inopem. & destercore erigit pauperem.
Vt colloc& eumcum principib cum principi¬
bus populisui: Valle sautem inima depressus.
ut supradiximus. aut inferna significatur: aut
humilem her&icorum sensum propter uolun¬
tatem & terrenas opescuncta facientium:
tus fueris calum. & innigrescerefaciam
stella seius. solem nubetegam. & lunanon
dabit lumensuum. omina lumi naria eehi
tenebras superterrã tuã dicitdn ids̃ sisequam᷑
doenim interfecto pharaone siue dracone
sol &luna & stellae non deder̃ lum̃ suum
& cadum opestum ẽtenebris. iuxta illud
podicum. Impia qua e a eternam timuer
saccula noctem :ergo hocdicendum est:
quod extincto pharaone qui trans sigura¬
bat se in angelum lucis. De quo in alio loco

Expanded text:
non tam vitali et puro, quam putrido atque fenon tam vitali et puro, quam putrido atque fetenti sanguine compleatur, juxta illud quod scriptum est: Pone eos sicut stercus terrae . De quo sanctus a Domino liberatur: Qui suscitat de terra inopem, et de stercore erigit pauperem. Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Valles autem in ima depressae, ut supra diximus, aut inferna significant, aut humilem haereticorum sensum propter voluptatem et terrenas opes cuncta facientium. tus fueris caelos et nigrescere faciam stellas eius solem nube tegam et luna non dabit lumen suum omnia luminaria caeli tenebras super terram tuam dicit Dominus do enim interfecto Pharaone sive dracone sol et luna, et stellae, non dederunt lumen suum, et coelum opertum est tenebris, juxta illud poeticum: Impiaque aeternam timuerunt saecula noctem Ergo hoc dicendum est, quod exstincto Pharaone, qui transfigurabat se in angelum lucis, de quo in alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
uel uolatilia uocantur ł bestia e terrȩ.
Volatilia quae sem entem ut diximus iux¬
tauiam rapiunt. Bestiae terre uitus.
efferatȩ. Quod adher&icos atque genti¬
les referripotest. Qd cutem sequitur
& dabo carnestucas suꝑ montes & imple¬
bo collestuos sanictua siue implebo uaillessan¬
guinetuo hunc hab& sensum. ut uolatilia
caeli & bestias terrae. deceptorum popu¬
los intellegamus crudelitatemq gentiliũ:
Montes autem : ad principes referamus
hȩrescon: qualis fuit abentinus & mar¬
chion÷ Collesq successorescorũ qui saturan¬
tur sanie draconis siue ualles quȩ implent᷑
dra conis sanguine inferiores quos credentiũ
aut ceste montes aduersarias poreflates quȩ
inũcre discurrunt. &ualles quae inferna
penetrant & acternis supplicus mancipatę
bitur terta destercorib tuis suꝑ montes & ual¬
les implebuntur exte: illud significat. quod
omnis suꝑbia & arrogans her&icorum tumor

Expanded text:
vel volatilia vocantur, vel bestiae terrae . vel volatilia vocantur, vel bestiae terrae . Volatilia, quae sementem, ut diximus, juxta viam rapiunt. Bestiae terrae, vitiis efferatae, quod ad haereticos atque gentiles referri potest. Quod autem sequitur: Et dabo carnes tuas super montes, et implebo colles tuos sanie tua; sive, implebo valles sanguine tuo, hunc habet sensum: ut volatilia coeli, et bestias terrae, deceptorum populos intelligamus, crudelitatemque gentilium, montes autem ad principes referamus haereseon, qualis fuit Valentinus et Marcion, collesque successores eorum qui saturantur sanie draconis; sive valles, quae implentur draconis sanguine, inferiores quosque credentium. Aut certe montes adversarias potestates, quae in aere 382 discurrunt, et valles, quae inferna penetrant, et aeternis suppliciis mancipatae bitur terra de stercoribus tuis super montes, et valles implebuntur ex te, illud significat quod omnis superbia et arrogans haereticorum tumor,
Abbreviated transcription (Latin):
turbis & multitudine delectatur ut ex¬
trahateum in sagena sua siue in hamosuo
Isttiest sagena quar in mare huiusscłi.
mittitur & extrahit pisces multos. Ali¬
oscligendos & alios abiciendos: siue iste
hamus. de quo in iobscriptum est. Addu¬
ces autem draconem in hamo & circumda¬
bis capistrum circa nares eius. Proquo
interpretatus c̃ aquila extrihens leui¬
athan in amo& funibus colligabis linguã
cius. Ex trahitur autem draco siue leuĩ¬
athan demari bamo uel sagenadnĩ. ut ꝓ¬
iciatur siue extenditur superterrã & om̃s
spirȩ eius quib sucs insidias occultabat
aperiantur &ꝓ ferantur in publicum
& in terra abiciantur &iaceat qui incelopo¬
suerat ossuũ & fecibassimo similem eẽ. iac¬
tabit. Vnde sequitur. & habita resiue
sedere faciam suꝑte omnia uolatiliacęli.
& saturabo detebestias uniuersȩ terrę:
Sccundum illud quod scriptum est: De¬
disti ea escam populis & hropum: qui

Expanded text:
turbis et multitudine delectatur. Ut exturbis et multitudine delectatur. Ut extrahat eum in sagena sua, sive in hamo suo. Ista est sagena , quae in mare hujus saeculi mittitur, et extrahit pisces multos alios eligendos, et alios abjiciendos . Sive iste est hamus, de quo in Job scriptum est: Adduces autem draconem in hamo, et circumdabis capistrum circa nares ejus ; pro quo interpretatus est Aquila: Extrahes Leviathan in hamo, et funibus colligabis linguam ejus. Extrahitur autem draco, sive Leviathan de mari hamo, vel sagena Domini, ut projiciatur, sive extendatur super terram, et omnes spirae ejus, quibus suas insaperiantur, et proferantur in publicum, et in terra abjiciatur et jaceat, qui in loco posuerat os suum, et se Altissimo similem esse jactabat. Unde sequitur: « Et habitare, sive sedere faciam super te omnia volatilia coeli, et saturabo de te bestias universae terrae, secundum illud quod scriptum est: Dedisti eum escam populis Aethiopum . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sed aquas aegrpti turbidas atq cnoscis.
quae ante quam pedibus conculcarentur
dra conis. purae erant & suo fluentes or¬
dine: postquam autem pedib illius con¬
turbatȩ sunt . cursus sui ordinem ꝑdiderunt:
Neq enim utuntur heretici testimoniis scrip¬
turarum sibicoherentib: sed conturbant
omnia. & quia ipse ẽ. inimicus &ultor Ñ
solum aquas alienas draco a egrptius con¬
turbat pedib: suis. sed conculcat flumina
sua ne parcateis quossemel insuam redi¬
gerit potestatem : Quod deuitare cupiens
iustus precatur. Non ueniat mihi pes
suꝑbiae: & in alio loco conculcatus petit:
autem homo dicibolus est : Dequo & cilt̃
pscilmus loquitur ut non menific&tr
ultra homo suꝑ terrã: Propterea hȩcdi¬
cit dnĩds̃: Expandam suꝑte rete meũ
inmultitudine populorum multorũ:
Raedni u&eris & noui testamenti ratione
contextum mittitur suꝑ draconem quiha¬
bitat in populorum multitudine & semꝑ

Expanded text:
sed aquas Aegypti turbidas atque coenosas, sed aquas Aegypti turbidas atque coenosas, quae antequam pedibus conculcarentur draconis, purae erant, et suo fluentes ordine. Postquam autem pedibus illius conturbatae sunt, cursus sui ordinem perdiderunt. Neque enim utuntur haeretici testimoniis Scripturarum sibi cohaerentibus, sed conturbant omnia. Et quia ipse est inimicus et ultor, non solum aquas alienas draco Aegyptius conturbat pedibus suis, sed conculcat flumina sua, ne parcat eis quos semel in suam redegerit potestatem. Quod devitare cupiens justus precatur: « Non veniat mihi pes superbiae . » Et in alio loco conculcatus petit autem homo diabolus est. De quo et alter psalmus loquitur, « ut non magnificetur ultra homo super terram . » Propterea « haec dicit Dominus Deus: Expandam super te rete meum in multitudine populorum multorum. Domini Veteris et Novi Testamenti ratione contextum mittitur super draconem, qui habitat in populorum multitudine, et semper
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur: Aduersarius nrt dicibolus qua¬
sileo rugiens circuit: & in nono psalmo
Leodesilua ꝑcussit eos : Draconem autẽ
dicidicibolum. proquo aquila interp̃tat᷑.
leuiathan Nomendra conis expomens:
iuxta superiorem ex planationem multis
testimonus docui Quidixercit mea sunt
flumina & cgo feciea Isteigitur drtico
fluminib suis quasi cornibus uentilabat
plurimas nactiones. Quae suꝑ marchione
ualentino arrio & cunomio c&erisq: herescon
principibus intellegere possumus. qui imi¬
tantur ecclesiasticos uiros. dicentes ad dnm̃
scaluatorem. Inte inimicos nrõs uentila¬
bimus cornu: & non uentilant adsalu¬
tem ut decerra ad caelum leuent sed ut
in pro fundum abiciant: Deniq sequit᷑:
& conturbabas aquas pedib tuis. Iux¬
ta illud apłi: quiautem conturbatuos
portabit iudicium. Non uult enim aqs
siloe bibere quae uadunt cum silentio.

Expanded text:
loquitur: « Adversarius noster diabolus, qualoquitur: « Adversarius noster diabolus, quasi leo rugiens circuit ; » et in nono psalmo « Leo de silva percussit eos . » Draconem autem dici diabolum, pro quo Aquila interpretatus est Leviathan, nomen draconis exponens, juxta superiorem explanationem multis testimoniis docui; qui dixerat: « Mea sunt flumina, et ego feci ea. » Iste igitur draco fluminibus suis, quasi cornibus ventilabat plurimas nationes, quae super Marcione, Valentino, Ario, et Eunomio, caeterisque haereseon principibus intelligere possumus, qui imitantur ecclesiasticos viros dicentes ad dominum Salvatorem: « In te inimicos nostros ventilabimus cornu . » Et non ventilant ad salutem, ut de terra ad coelum levent, sed ut in profundum abjiciant. Denique sequitur: « Et conturbabas aquas pedibus tuis. » Juxta illud Apostoli: « Qui autem conturbat vos, portabit judicium ; » Non vult enim aquas Siloe bibere, quae vadunt cum silentio,
Abbreviated transcription (Latin):
ram et cecinerit bucina & adnuntiaue
rit populo. audiens autem quisq: ille
ẽ sonitũ bucinae nonse obserua uerit.
ueneritq: gladius &tulerit siue compre
eius erit. Sonitũ uel uocẽ bucinȩ audiuit
uenientẽ & non in sonuerit bucina. et
populus non secusto dierit. ueneritq
gladius & tulerit dehis animã: illequi

Expanded text:
ram; et cecinerit buccina, et annunram; et cecinerit buccina, et annunrit populo, audiens autem quisquis ille est sonitum bucinae non se obseruauerit, ueneritque gladius et tulerit eum: ejus erit. Sonitum vel vocem buccinae audivit,venientem, et non insonuerit buccina; et populus non se custodierit, veneritque gladius, et tulerit de his Vulg. ei
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine sua quȩ interfecta est gladio
Pharaonis scilic& uel omniũ sociorũ eius. precipu¬
eq assiru regis & mosoch & thubal &idume¬
orum & principum aquilonis & sidonio¬
rum hueñi dederant terrorem suũ inter¬
rauiuentium. Quod quinto dicit᷑ : ut om̃s
istius modinationes cauere & fugere debe¬
amus quae cunctis nos sensibus deceperunT
&scire eẽ horribiles nec facile posseuita¬
rinisi omnicustodia serua uerimus cor
nr̃m. Dormiuit inquit ipse pharao cũ
sociissuis interfectis gladio. qui socui mul¬
titudo eiussunt: perlatã & spatios̃ uiã
pergentes ad supplicia sempiterna.
Et factumẽ uerbum dñi ad medicens fili
hominis. loquere adfilios populitui &
dices adeos. Terra cũ induxero suꝑ eam
gladiũ et tulerit populus terrȩ uirũ u¬
nũ de nouissimissuis. siue hominẽ unũ de
suis et constituerit eũ suꝑsespeculatorẽ.
& ille uiderit gladium uenientẽ suꝑ ter¬

Expanded text:
multitudine sua quae interfecta est gladio, multitudine sua quae interfecta est gladio, Pharaonis scilicet, vel omnium sociorum ejus, praecipueque Assyrii regis, et Mosoch et Thubal et Idumaeorum, et principum Aquilonis, et Sidoniorum. Hi enim dederant terrorem suum in terra viventium. Quod quinto dicitur, ut omnes istiusmodi nationes cavere, et fugere debeamus, quae cunctis nos sensibus deceperunt, et scire esse horribiles, nec facile posse vitari, nisi omni custodia servaverimus cor nostrum. Dormivit, inquit, et ipse Pharao cum sociis suis interfectis gladio, qui socii, multitudo ejus sunt, per latam, et spatiosam viam pergentes ad supplicia sempiterna. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, loquere ad filios populi tui, et dices ad eos: Terra cum induxero super eam gladium, et tulerit populus terrae virum unum de novissimis suis sive hominem unum de suis, et constituerit eum super se speculatorem; et ille viderit gladium venientem super ter
Abbreviated transcription (Latin):
ardescunt mala superterram: & a quo uel in
hieremia uel in hoc eodem proph&a olla illa
plena carnium ossuumq: succenditur. & non
solum principes aquilonis : ueru momnes prin¬
cipes assur proquo in hebraico uerius positum est.
uniuersi sidonii quos nos inuenatores uestimus
iuxta illud quod scriptum est. Anima nr̃a sicut
passer erepta ẽ delaqueo uenantium. proquo
in hebraico positum ẽ sidoniorũ. Quisi donii
siue uenatores deducent᷑ ad inferos pauentes
in sua quondam confisi fortitudine. & dormi¬
ent inmundi. & portabunt confusionẽ siue
tormentũ suum. habentes malae conscientiȩ
paenitudinem sempiternam. Ita ut ignis eo¬
rũ non extinguatur & uermis eorum non mori¬
atur:. quos omnes cum uiderit pharao conso¬
labit᷑. uel habens ad huc malitiã pristinã &
multos poenȩ suȩ socios habere secernens : uł
ceste consolatus est. uidens & illos confundi in
suppliciis & terroribus suis. super uniuersa

Expanded text:
ardescunt mala super terram, et a quo vel in ardescunt mala super terram, et a quo vel in Jeremia, vel in hoc eodem propheta olla illa plena carnium ossiumque succenditur, et non solum principes aquilonis, verum omnes magistratus Assur. Pro quo in Hebraico positum est, universi Sidonii, quos nos in venatores vertimus, juxta illud quod scriptum est: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium , pro quo in Hebraico positum est, Sidoniorum. Qui Sidonii, sive venatores, deducentur ad inferos paventes, in sua quondam confisi fortitudine, et dormient immundi, et portabunt confusionem sive tormentum suum, habentes malae conscientiae poenitudinem sempiternam: ita ut ignis eorum non exstinguatur , et vermis eorum non moriatur . Quos omnes cum viderit Pharao, consolabitur, vel habens adhuc malitiam pristinam, et multos poenae suae socios habere se cernens, vel certe consolatus est, videns et illos confundi in suppliciis et terroribus suis super universa
Abbreviated transcription (Latin):
ad infernum cumarmissuis & ponunt gladios
subcapitib suis & in iquitas eorum usq: a dos¬
sa ꝑuenit. Post haec scriptum est: Et tuer¬
go inmedio incircumcisorum contereris
Quoduel ad pharaonem uel ad fostitud ine siue
multitudinem aegrptidicitur quod & ipsa con¬
tepctur: Iuxta illud quod scriptum est Ds
autem conterat satanan sub pedib uestris
uelociter: & dormies inquit cum interfec¬
tis gladio somno perp&uo : Ibicum assrrio
& cum a cgrptia erit multitudine idu mȩa
& reges eius. omnes qui terrenis operibus
seruierunt siue sanguine delectati sunt:
Et enim idumea: & terrenam & sanguinariã so¬
nat: Omnes reges &uniuersi principes de quib
crebro & apostolus loquitur terrenis operibus
incubantes & effundentes cotidie sanguinẽ eorũ
quossua fraude deceperint: cum in circumeisis &
in mundis dormierunt & cumhis quid escende¬
runt in lacum. de quibus supra diximus in ipso
comitatu erunt & principes aquilonis a quo ex¬

Expanded text:
ad infernum cum armis suis, et ponunt gladios suos ad infernum cum armis suis, et ponunt gladios suos sub capitibus suis, et iniquitates eorum usque ad ossa perveniunt. Post haec scriptum est: Et tu ergo in medio incircumcisorum contereris , quod vel ad Pharaonem, vel ad fortitudinem, sive multitudinem Aegypti dicitur, et quod ipsa conteratur, juxta illud quod scriptum est: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter. tis gladio. » Somno perpetuo ibi cum Assyrio et cum Aegyptia erit multitudine Idumaea et reges ejus omnes, qui terrenis operibus servierunt, sive sanguine delectati sunt. Etenim Idumaea, et terrenam et sanguinariam sonat. Omnes reges et universi principes, de quibus crebro et Apostolus loquitur, terrenis operibus incubantes, et effundentes quotidie sanguinem eorum quos sua fraude deceperunt, cum incircumcisis et immundis dormierunt, et cum his qui descenderunt in lacum. De quibus supra diximus, in ipso comitatu erunt, et principes aquilonis, a quo ex
Abbreviated transcription (Latin):
rum: quia terror fostium facti sunt int̃¬
rauiuentium: Hiinquit quiher&icorũ
principes exticerunt. ad tantũ malitia e¬
ꝑuenere culmen atq cruciatũ: ut naccum
fortibus atqigigantib qui a principio corru¬
erunt similia mereantur ferre supplicia
Quin equaquã errorissui asta paenitentia
descenderunt ad inferoscum armissuis
rebelles contradm̃ & ecdesiã eius secũ animos
deferentes: De quib: scriptum est: filii ho¬
minum denteseorum arma & sagittȩ : Et po¬
sucrunt ait gladios suos sub capitibus suis
requiescentes in animo ꝑrduelli & pro sũma
uictoria sententiarum suarum iacula com¬
plexentes in tantum ut iniquitatescorum fu¬
erint in ossibus corum hoc est fostissima fig¬
menta & erroris sui dogmata possidentes:
Qui a terror fortium facti sunt inuita sua siue
in terra uiuentium : Quod quasto dicitur:
ut fostissimos quoque & habentes scientiam
scripturarum & qui essent deregione uiuenti¬
um sua ꝑ uersitate terrerent dum descendun

Expanded text:
rum, quia terror fortium facti sunt in terra viventium. » Hi, inquit, qui haereticorum principes exstiterant ad tantum malitiae pervenere culmen atque cruciatuum, ut nec cum fortibus atque gigantibus qui a principio corruerunt, similia mereantur ferre supplicia, qui nequaquam erroris sui acta poenitentia descenderunt ad inferos cum armis suis, rebelles contra Deum et Ecclesiam ejus; secum arma deferentes. De quibus scriptum est: « Filii hominum dentes eorum arma et sagittae . » « Et posuerunt, ait, gladios suos sub capitibus suis, » requiescentes in animo perduelli, et pro summa victoria sententiarum suarum jacula complexantes. In tantum ut iniquitates eorum fuerint in ossibus eorum. Hoc est, fortissima figmenta et erroris sui dogmata possidentes: quia terror fortium facti sunt in vita sua, sive in terra viventium. Quod quarto dicitur: ut fortissimos quosque et habentes scientiam Scripturarum, et qui essent de regione viventium, sua perversitate terrerent, dum descendunt