comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceffit. ut ad hanc in effabilem excellenciam
se homo ex quo cep̃eẽ: filius oĩunicꝰ ẽẽ cep̃. Itẽ
Grã cłi nobis in homine xp̃o ꝯmendat᷑. Qiia
nec ipẽ ut tanta unitate dõ uerodiunctus
mus e̾e dm̃ uerbũ. n rur sus filium hominis
ex aĩa ⁊ corꝑe extitisse ignoramꝰ. hiis aliisqi auc¬

Expanded text:
eivit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam se homo, ex quo coepit esse, Filius Dei unicus esse coepit? a Dei nobis in homine Christo commendatur. Quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus, mus esse Deum Verbum. Neque rursus filium hominis ex anima et corpore constitisse ignoramus. Fiducialiter
Abbreviated transcription (Latin):
num principium. Intelligit enimquod si
huo e̾ent. ł uterq insuffitiens eẽt. uł alt̾. super¬
fiueret. quiasi aliquid ueẽet. uni. quodi hr̃et¬
uni deeẽt. quod haberet alt̾. cum in ino eẽnt
lexit eum hr̃e.sapĩam: que ab ip̃õgenita est.
⁊ quia sapientiam suam diligit ⁊ intellexit
ibi etiam ẽẽ amore.

Expanded text:
num principium. Intelligit enim quia si duo essent, vel uterque insufficiens esset, vel alter superflueret; quia si aliquid deesset uni quod habeil deesset, quod haberet alter, cum in uno essent lexit eum habere sapientiam, quae ab ipso genita est, et quia sapientiam suam diligit, intellexit ibi etiam esse a
Abbreviated transcription (Latin):
ib eadem trintate factam. ita
ei comparet: ut omnino existimet similitudi¬
nem. s potius in qualicumq sta similitudine:
magnam quoq dissimilitudinem cernat.

Expanded text:
ab eadem Trinitate factam ita ei comparet, ut omnino existimet similem, sed potius in qualicumque ista similitudine magnam quoque dissimilitudinem cernat.
Abbreviated transcription (Latin):
num intelligendum est qd̾ cdeus ita induret qĩ¬
non inuenimꝰ. quia nullum est mĩe m̃tũ ne
Miseret᷑ itaq sccłm grãm que gͣtis dat᷑. Obdurat
ligi. ut sicut repbatio di est nolle misereri. tta
obtlurõ łi sit: ñ misereri. ut ñ ab illo irrogetur
aliquid qd fit homo detĩor. s tm̃ quosit melior
non errogetur.

Expanded text:
num, intelligendum est quod Deus ita induret, qnon invenimus; quia nullum est misericordiae Miseretur itaque secundum gratiam, quae gratis datur. Obdurat ligi, ut sicut reprobatio Dei est nolle misereri, ita obduratio Dei sit non misereri; ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
N fincera ⁊ catholica fides tenet ac p̃dicat:
ut istud. qr̃ gͦ ait dicamꝰ u̾iꝰ cũ utͣq pariter
rẽ euidñtiã ⁊ecp̃ssionẽ u̾itatis aici quã
ills. His ⁊ enĩ u̾b oĩs calũpmandi u̾sutis hr¬
sine initio. ⁊ sine fine ẽẽ ad ꝑfc̃a monstͣtur.

Expanded text:
enim sincera et catholica fides tenet ac praedicat, ut istud. Quare ergo ait dicimus verius, cum utrumque pariter rem evidentiam et expressionem veritatis dici, quam illud. His etenim verbis omnis calumniandi versutis haeresine initio et sine fine esse ac perfecta monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
posse quod ñ posset ⁊ om̃e ꝙ uult fĩ. uult sepͦse.
s ñ ome quod uult se posse: uult ⁊ fĩ. Si enĩ uel¬

Expanded text:
 quod non possit; et omne quod vult fieri, vult se posse, sed non omne quod vult se posse, vult fieri; si enim vel
Abbreviated transcription (Latin):
cionis ł ex cominunicationis in dignos. int̾dum
ligant. uel soluũt. ⁊ inlignos sacͣmentis admit¬
tunt ⁊ dignos ad mitti arcent s inttłigendũ ẽ
ligari postulant. Tunc enim sentencia sac̾dotis
iudicio dĩ. ⁊ tocius celestis curie aꝓꝓbaẽ ⁊ confir.¬
matur. cũ ita exdisctione ꝓdit. i teoꝵ mĩta ñ tͣdi¬

Expanded text:
ionis vel excommunicationis interdum indignos ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti arcent. Sed intelligendum est ligari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione
Abbreviated transcription (Latin):
ñ itadstare. ex dõ ⁊ homine. qͣ totũ ex partibus.
diutna nata in xp̃o uniunt᷑. In explicabił ẽnĩ ẽ
istius unionis que ñ est parcium rõ. Quidam
tñ nõie dĩ ibi ꝑsonam significari putant. q
detͥb agebat personis quax nullamtͥnitatis
ẽẽ partem dicebat. sicut pars istius ꝑsone ñ ẽ ds.
ꝙ si de ꝑsona intelligit᷑: manifestum ẽ: ꝙ per¬
sona non est pars ꝑsone sposua ẽ diligent̃ sen¬
tencia ẜa. ⁊ enis explanacio. cui in ulłoł in mo¬
dico obuiant. auctoritates interciasnã adduc¬
te que iam ꝯsid̾anda ẽ.¬

Expanded text:
non ita constare ex Deo et homine, quasi totum ex partibus. divina natura in Christo uniuntur. Inexplicabilis enim est istius unionis, quae non est partium, ratio. Quidam tamen nomine Dei ibi personam significari putant, quia de tribus agebat personis, quarum nullam Trinitatis partem esse dicebat, sicut pars istius personae non est Deus. Quod si de persona intelligatur, manifestum est quia persona non est pars personae. Posita est diligenter sententia secunda, et ejus explanatio: cui in nullo vel in modico obviant auctoritates in tertia sententia inductae, quae jam consideranda e
Abbreviated transcription (Latin):
in caritate non profecisse. post confirmatio¬
nem: qi eoꝵ caritas postea non est aucta ⁊ sic di¬
cunt eos ñ profecissemm̃itis. S hoc quant̃ ad
uim merendi. s ñ ꝗtũ ad numerũ mĩtoꝵ. pła
enim bona fecerunt postea q̃ tt̃ non fecerant.
⁊ eoꝵ caritas exqua illa ꝓcesserunt non ẽ aucta
exqua tm̃ meruerunt. añ quam ista adderẽ

Expanded text:
in charitate non profecisse post confirmationem, quia eorum charitas postea non est aucta; et sic dicunt eos non profecisse in meritis, sed hoc quantum ad vim merendi, non quantum ad numerum meritorum. Plura enim bona fecerunt postea, quae tunc non fecerant; sed eorum charitas ex qua illa processerunt non est aucta, ex qua tantum meruerunt antequam ista adderent
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad hominis natãm. ñ ad ꝑsonam respi¬
cias. cumassumptũ uelunitũ. uel ꝙ̃ dã uel
aliq̃. inhuim̃ locucionib scriptã memorat.
aliquis. uł quidam hõ sit assumpt̾ aũbo.
uł imitus a uerbo. sine distinctione intelli¬
determinata si de hominis ꝑsona queris:
respondeo. ñ.Si de hominis nata. dico est.

Expanded text:
ut ad hominis naturam, non ad personam respicias, cum assumptum vel unitum, vel quemdam vel aliquem in hujusmodi locutionibus Scriptura commemorat. aliquis vel quidam sit assumptus a Verbo vel unitus Verbo; sine distinctione intellideterminando: Si de Hominis persona quaeris, respondeo: Non; si de hominis natura, dico: Est.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tunc na h̾at᷑ penitencia. hoĩem lib̾at ⁊ uitam
mortuo impetrat. ñ sit tñ uͭ nlłam senciat penã.
nisifoite tanta sit uebemencia gentꝰ ⁊ contcis¬
ns que sufficiat ad delicti punicionem. licetgͦ
difficile uͥ tunc sit ua penitencia. q̃n tã sera ueñ.
qn cruciatꝰ membra ligat. ⁊ dolor sensum oppͥmit.
ut uit hõ aliquid cogitare ualeat. melior ẽ tñ sera.
qm nłła. penitentia enim si m extremo uite hiatu
aduenit: sanat ⁊ lib̾at. Multum sera fint latro¬
nis penitencia: s ñ fuit sera indulgencia. s licet
latro ueniam meruisset infine de om̃i crimine.
nͥ tñ dedit baptizatis: peccandi ⁊ ꝑseuandi aue¬
toritatem.
De his qui penitenciam ñ ꝯplent.

Expanded text:
 tunc vera habeatur poenitentia, hominem liberat, et vitam mortuo impetrat, non sic tamen, ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus, et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo difficile ut tunc sit vera poenitentia quae tam sera venit, quando cruciatus membra ligat et dolor sensum opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat, melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poenitentia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem. 2. De his qui hic poenitentiam non complent.
Abbreviated transcription (Latin):
aito tͥ quia setur᷑ es. ꝙ penitenciã egisti. eotemꝑe
quo peceare potuisti.Siuis ag̾e penitenciã qͥñ
ipectate ñ potes peccã tȩ dimiler. ñ tuilla.Ite̾
due rel sunt aut ignoscit tͥ: aut ñ ignoscit᷑. Qiid
hox tibi sit futm: nescio gͦ tenec̾tum.: dimute m¬
certum. s qr ħ dirit aus̃. Cum penitencia que
infine agit᷑ in psalmo appellet. lacrificiũ uesꝑtñ.
qd erat acceptabilĩ inlege. Et cum in quacũ die in¬
losqui penitenciam uiq infinem uite ꝓstrahũt.
⁊ tunc ñ ex ddiamore uident᷑ penitẽ: Si timore mor
cem. s dilige. q sñ caritate nemo pot̾ saluus e̾ẽ ⁊¬

Expanded text:
sti eo tempore quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item: Duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur; quid horum tibi sit futurum nescio. Ergo tene certum, et dimitte incertum. Sed quare hoc dixit Aug., cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die inillos qui poenitentiam usque in finem vitae protrahunt; et tunc non ex Dei amore videntur poenitere, scem, sed diligere, quia sine charitate nemo potest salvus esse.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊inqͣlibet parte eiꝰ. tota ẽ. Et iõ cum sit ali¬
quid ingͣmuis erigua particła corꝑis qd̃
sentiat aĩa ꝯmͣius nõ fiat intoto corꝑe. illa
tũ tota sentit. qr totam ñ latet. S tñ nec
in ipsa aĩa. simplicitas ẽ. u̾a. Cũ enĩ alid̾¬
sit arcificiosũ eẽ. alid̾ inertẽ. alid̾ acutũ.

Expanded text:
in qualibet ejus parte tota est: et ideo cum sit aliquid in quamvis exigua particula corporis, quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa anima vera simplicitas est. Cum enim aliud artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. ⁊ inspm̃ scm. Non quid de sacramento
ficłran de fidementis ibitur agitur lidesac̃¬
mnento: cur nominatim distinguntur ꝑsone:
Si uero defidi affectu. quomodo uerum est.
coneo careat paruulus: an illud facturꝰ par¬
uulus spõdetur ciuncrem̃t. Sicut ⁊ om̃ibus
pompis diaboli spondet᷑ abrenunciare: Qd̃
si non seruauerit fc̃s adultus tenebit᷑ ip̃e uel
sponsor: Sane lici potest. ibisponderi propar¬
uulo. qd̾ ad maioremetatem siuenerit: ⁊ pom¬
pis diaboli renunciabit.⁊ sanam fidem tene¬
bit. ciius sacramentum tunc recipit. hac aũt
sponsiõ paruulus. per qͦ fit. tenebitur. non
sponsor. sitñ ut cascio impleatur quantũ
in se est ⁊ oꝑam dedit. qi exigitur a pater
no diligens circa eum pro quo spopondit:
sollicitudo. De hoc ans̃. certissimam emisi¬
stis caucionem. qua renunciare ponpis di¬
aboli spospondistis.
de cathetismo ⁊ exorcismo.

Expanded text:
m sanctum. Numquid de sacramento fidei, an de fide mentis ibi agitur? Si de sacramento, cur nominatim distinguuntur personae? Si vero de fidei affectu, quomodo verum est, cum ea parvulus careat? An illud facturus parvulus spondetur cum creverit, sicut et omnibus pompis diaboli spondetur abrenuntiare, quod si non servaverit factus adultus, tenebitur ipse, vel sponsor? Sane etiam dici potest ibi sponderi pro parvulo, qui ad majorem aetatem, si venerit, et pompis diaboli renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quantum in se est, operam dederit, quia exigitur a patrino, ut sit diligens circa eum pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8. De catechismo et exorcismo.
Abbreviated transcription (Latin):
susom̃em terre altitudinem cegẽt. dici
pocest in ilł partib tc̃a. quasnũc illusfrat soł
dmrnalux. Hec mirum lucẽ maquis posse
lucere. cũ ⁊̃ nautaꝵ oꝑatione: sepuis illustr̃e¬
cur. Qui in ꝓfundũ m̃si missogxore oleo aqͣs
sibullustrant. que młto rariores fuerũt in pͥn
cernebat. Ibi ergo pͥm̃ lucẽ apparuisse ueri si¬
mile est: ubi sol cotidiano cursu circ̃uectus
apparet. uit eod̾ cramite lux cͥꝯcurrens ac pͥ¬
mo ad ocasum descendens: uesꝑam faceret.
Dem̃ reuocatã ad otũ: auroram .i. maneillus¬
traret. ⁊ ita diuisit ds̃ lucem ⁊ tenebras: ⁊ap¬

Expanded text:
omnem terrae altitudinem tegeret, dici potest in illis partibus facta quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundum mersi, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo rariores fuerunt in princernebat. Ibi itaque primo lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret, deinde revocata ad ortum, auroram, id est mane illustraret; et ita divisit Deus lucem a tenebris, et ap
Abbreviated transcription (Latin):
imilr̃ ⁊ aliã exponimꝰ auctoritatẽ
uͥait dilectionẽ dĩ ꝯmemorari. ñ qͣ
nos eũ s qua ip̃e dilex̃ nos. Ac si dic̾et ꝯme¬
.Aliud

Expanded text:
 auctoritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Comme15. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea angłica natura qm̃ non totaꝑi¬
erat. s ex parte ꝑstitãt: non est redẽmp¬
ta. humana uero: tota ꝑierat.⁊ iõ ne peni¬
tus ꝑd̾etur. exparte est redempta. Utm̃: ru¬
ma supplet᷑. angłica. uñ aũs in encħ. Pia

Expanded text:
rea angelica natura, quoniam non tota perierat, sed ex parte perstiterat, non est redempta; humana vero tota perierat, et ideo ne penitus perderetur, ex parte est redempta, ut inde ruina suppleretur angelica. Unde Aug. in Ench., ca
Abbreviated transcription (Latin):
de sua certissime cognita semꝑ felicita¬
te gaud̾et. At uero creatura rationalis
q̃in hominib erat. qm̃ pecc̃is atq suppli¬
angłice societati supłetur. qd̾ riuna illa
minua̾t. hoc enĩꝓmissũ ẽ scis: qd̾ erunt

Expanded text:
icitate gauderet. At vero creatura rationalis, quae in hominibus erat, quoniam peccatis atque suppliangelicae societati suppleretur quod ruina illa minuerat; hoc enim promissum est sanctis, quod erunt
Abbreviated transcription (Latin):
tet secumdum statum in quo c̃¬
ata sunt. Talis enim ⁊ hõ ⁊ angłs
creatus est. qui adutrumq flec̾ti
uui̾e nequeãt. Similiter ⁊̃ illud isi¬
dori intłłigendum est. angłi muta¬
biles natura: inmutabiles sunt gr̃a
qr ex natura in pͥmordio sue ꝯditio¬
nis mutari potuerunt ad bonum
no addicti sunt: ut in mutari neq̃¬
ant. Ad hoc repugnat gr̃a non na¬
non ꝑdiderunt ⁊ quib mod̾sciant

Expanded text:
tet secundum statum in quo creata sunt. Talis enim et homo et angelus creatus est, qui ad utrumque flecti vivere nequeant. Similiter etiam illud Isid. intelligendum est: Angeli mutabiles sunt natura, immutabiles sunt gratia; quia ex natura in primordio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum no addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non nanon perdiderunt, et quibus modis sciant
Abbreviated transcription (Latin):
Iob̃s ppͣ. ad limina b̾ati prtͥ hõ noĩe stepħs
ueniens: nr̃o p̃sulatui innocuit. ꝙ filiũ suũ
in extremo uite sue positum. nec dum bap.¬
tismi unda lotũ: absencia sac̃dotũ cogente
baptrrauĩt. eũq ꝓpͥis manib suscepit. atq
ꝓ huiꝰ mi neg̃o: reuetencia tua p̾fatũ hoiẽm
a sua ꝯiuge iudicaũ cẽ seꝑand̾. ꝙ sĩ ullatenꝰ¬

Expanded text:
ina: Ad limina sancti Petri homo nomine Stephanus veniens, nostro praesulatui innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerdotum cogente, baptizavit, eumque propriis manibus suscepit. Atque pro hujusmodi negotio, reverentia tua praefatum hominem a sua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. Item dictum est nob quafdã feĩas deͥ¬
sidiose quafdã uõ fraudulent᷑ ut auiris su¬
is seꝑent: ꝓpͥos filios coram ep̃is ad confirmã¬
dũ t̾enuisse. Uñ nos dignũ diximꝰ: ut si qua
mulier filiũ suũ desidia. aut fraude aliqͣ
coram epõ tenuit ad confirmandũ: pp̃ fal¬

Expanded text:
 Dictum est nobis, quasdam feminas desidiose, quasdam vero frudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut, si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter fal
Abbreviated transcription (Latin):
nob suscipientib. uł subtͥne m̃sionis uocabło
⁊̃ admonet: ut ad suã penitẽcialem nlłus sac̾¬
dos accedat. ꝙ scͥptũ ẽ. Om̃s quos in peitẽcia
accipimꝰ: ita nr̃i filii sũt: ut in baptismo suscep¬
ti. quoꝵ om̃iũ flagiciosa ẽ omixtio. Quod

Expanded text:
nobis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo etiam admonet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accedat, quia scriptum est: Omnes quos in poenitentia accipimus, ita nostri filii sunt, ut in Baptismo suscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
excep̃. ⁊ uitam diumitas ñ perdidit. Mortemgͥ
filius di. ⁊ in aia ñ ꝑtulit. ⁊ in maiestate ñ sẽut
s tm̃ participatione infirmmitatis. rex głie cru
in inferno. totum erat ⁊ si totus. Sicut ⁊xp̃c
totus est d̾s. totus homo. s n̾ totum. qr ñ solũ

Expanded text:
rdidit. Mortem ergo Dei Filius et in anima non pertulit, et in majestate non sensit; sed tamen participatione infirmitatis Rex gloriae crin inferno totum erat, etsi totus, sicut Christus totus est Deus, totus homo, sed non totum; quia non solum
Abbreviated transcription (Latin):
s rilliꝯ cedunt. origens testimomo. initẽtes.
prius. ⁊ non erat. qñ ñ erat. Aliis qͦ płib mis
nisstudium lectori relinqñtes.⁊ ad aliam ꝓ¬
parantes.
hic explanat sccłm sentenciam ⁊ eꝰa

Expanded text:
 illi concedunt, Origenis testimonio innitentes, prius, et non erat quando non erat. Aliis quoque pluribunis studium lectori relinquentes, et ad alia properantes. 2. Hic explanat secundam sententiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
dimissa redire xeplicant᷑ quib opponit᷑. Si q̃ui
ꝓpectõ de quo penituit. ⁊ idulgenciam acccp̃.
iterumpunit. non uidet̃ iustum si punit᷑ ꝓ eoꝙ
peccauit. ⁊ ñ emencdlauit. iusticia ẽ aꝑta. S̾i uero
requirit ꝗ fuãt condonatũ uł iniisticia ẽ. uel
iusticia occulta. Nidr etiã ds bis in ipsum ui¬
cłicate. ⁊ duplex tribulatio consurg̃e ꝗ scͥptã ne
tio consurgit. neq uidicat ds bis mnid ipsum.
ħ enĩ fiẽt si post condignam satisfactionẽ ⁊ sus¬
ficientẽ penam. itm̃ puniret. S ñ satiffec̃ digne
n sufficient̃: qui non ꝑseũauit. Debuit enim ni¬
gẽ peccĩ ħre memoriam. ñ ad faciendum. had
cauencdum debuit ñ obuisci om̃s retͥbuciones
gͦ debuit cogitare bona di. quot mala fua. Acꝓ
illis usq in fiem gr̾as age. S q ingͣtus ad uomi¬
tum. sicut camis rediit: añ bona acta mortifica¬
uit. ⁊ pece dimissum reuocauit. ut cui humilia¬
to ds ante pecẽ diniserat eid post. elato ⁊ ingͣto

Expanded text:
ntur, redire simpliciter. Quibus opponitur: Si quis pro peccato de quo poenituit, et indulgentiam accepit, iterum punitur, non videtur justum. Si punitur pro eo quod peccavit et non emendavit, justitia est aperta. Si vero requiritur quod fuerat condonatum, vel injustitia est, vel justitia occulta. Videtur etiam Deus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatitio consurgit, neque judicat Deus bis in idipsum. Hoc enim fieret si post condignam satisfactionem et sufficientem poenam iterum puniret; sed non satisfecit digne et sufficienter, qui non perseveravit. Debuit enim jugem peccati habere memoriam, non ad faciendum, sed ad cavendum. Debuit non oblivisci omnes retributiones ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Deus peccatum dimiserat, ei postea elato et ingrato
Abbreviated transcription (Latin):
questionis solucio obcura ẽ.⁊ ꝑplera. aliis assẽn¬
tib aliis econt᷑ negantib peccata semł dimissa.
ult̾ius replicari adpenam. Qui uõ dñt pecc̃ã di¬
missa redire: subditis se muniunt testimonus.
Amb&ait. Dõnate inuitem si alt̾ in altm̃ peccet¬
alioquĩ d̾s repetit dimissa. Si entm in his con¬
temptus fuerit: sine dubio reuocabit sentñ¬
sus est. It m rabanꝰ. Neqm seruũ tradidit deui
tortorib quo adusq reddet uniu̾sũ debitũ q¬

Expanded text:
quaestionis solutio obscura est et perplexa, aliis asserentibus, aliis contra negantibus peccata semel dimissa ulterius replicari ad poenam. Qui vero dicunt peccata dimissa redire, subditis se muniunt testimoniis. Ambalioquin Deus repetet dimissa. » Si entemptus fuerit, sine dubio revocabit sentensus est. Item Rabanus: Nequam servum tradidit Deus tortoribus, quoadusque redde
Abbreviated transcription (Latin):
mutite ⁊ dimittet uob̾. s ego pͥusdimisi: dimute
uł postea. Nam sin̾ dimiseris reuocabote.⁊qͥc¬
quid dimiseram replicabo t. Itẽ. Qui duum
bnficii oblitus suasuiltĩdicare inuirias. ñ so¬
lũ detutis pecc̾is ueniam ñ mebit᷑. s i p̃ti̾ta qͥ¬

Expanded text:
mitte, et dimittetur tibi; si ego prius dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam non merebitur, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
utͥq parti qõnis ꝓbati fauent doctores. Iõq a¬
licui partiꝰ pnudicans studioso lectoriiudicium
relinquo. ad dens mͥ tuti¬

Expanded text:
Utrique parti quaestionis probati favent doctores. Ideoque alicui parti non praejudicans, studioso lectori judicium relinquo, addens mi
Abbreviated transcription (Latin):
oprimat. Item quecumq emi post bap̃a siu
prauitas heretica. seu mundana cupiditas ar¬
ripũt. mox om̃ium prost̾net inima inciorum.
Item aiõ. Redire cdimissa pecca ubi fr̃na cantãᷤ
non est aptissime cdñs in euuangłio docet mnil¬
loseruo a quo dñs dimissum debitum peciit.

Expanded text:
primat. Item: Quaecumque enim post Baptisma sive pravitas haeretica, seu cupiditas mundana arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Item Augustinus: Redire dimissa peccata, ubi fraterna charitas non est, apertissime Dominus in Evangelio docet in illo se
Abbreviated transcription (Latin):
qua sapiens ẽ: ita nec ẽentiam qua ẽ. Ut N
sapĩa qua sapiens ẽ ⁊ potentia potens. ita ⁊
ẽntia ip̃e ẽ. Sademq sapĩa ẽ. ⁊ potentia q̃
essentia. Pacet gͥ exp̃dictisquia pat̃ eẽntiã
aiuinam ñ genuit.

Expanded text:
qua sapiens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et potentia potens; ita et essentia ipse est. Eademque sapientia est et potentia quae essentia. Patet itaque ex praedictis quia Pater essentiam divinam non genuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tinctione catholici tractatores dissentire
ut sup̃ diximus inueniuntur. Aliisdicen¬
tibus rescreatas atq distinctas sed̾m spẽs su
as ꝑ interualla .ui. dierum. Quoꝵ senten¬
cie ꝙ litt̾a genesis magis inserire uidr᷑. atq
catholica eccłia magis aꝓꝓbat. Iõ hactenꝰ
studio se dociumus. quomodo ex illa cõima¬
ita formata. sicut modo apparent abinicio

Expanded text:
tinctione catholici tractatores dissentire, ut supra diximus, inveniuntur; aliis dicentibus res creatas atque distinctas secundum species per intervalla sex dierum; quorum sententiae quia littera Genes. magis inservire videtur, atque catholica Ecclesia magis approbat, ideo hactenus studiose docuimus quomodo ex illa communi maita formata sicut modo apparent, ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
pacĩe. inpetro qui passus ẽ ⁊ in ioħe qui passus
ñ est. sic nͥ est impar mĩtum otinẽtie i iohe qui
nullas expertus est nupcias. ⁊ in abraham qui
um ꝓtemp̃m distributione xp̃o militauer̃t so
tinenciam ioħis inoꝑe abraham insolo habebat
habitu. Melior est ã castitas celibũ qmͣ nupciar᷑.
quar̾ unam abraham habebat inusu ambas in.
habitu. Caste enim ꝯiugalit̾ iuxit. Esse ã castꝰ sñ
noret sub alta dispensatione cłi om̃s retͦsc̃os eiꝰdẽ

Expanded text:
patientiae in Petro, qui passus est, et in Joanne qui passus non est; sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui um pro temporum distributione Christo militaverunt; sed continentiam Joannes in opere, Abraham in solo habebat habitu. Melior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; quarum unam Abraham habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim et conjugaliter vixit. Esse autem castus sine noret sub alta dispensatione Dei omnes retro sanctos ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
tenendum. Sane ꝙ sin̾ confessione oris ⁊ sa¬
lucione pene ext̾ioris peccã delentur. ꝑ contͥcio¬
nem ⁊ humilia cionem cordis. Ex quo enim ꝓpo¬
nit mente compuncta se confessurum. deus di¬
mitit. quia ibi est confessio cordis ⁊ siñ oris ꝑ quã
aĩci int̾ius mũdat᷑ a macła ⁊ contagio pecci com¬
mifsi ⁊ debit̾ẽ eterne mortis relaxatur. illa gͦ que
suꝑius dicta sunt deconfessione ⁊ penitencia. ł
ad confessionem cordis ⁊ adint̾iorem penã refe.¬
renda sunt: sic̃ illud auõi. ꝙ nullus dr ueniã ose¬

Expanded text:
sine confessione oris et solutione poenae exterioris peccata delentur per contritionem et humilitatem cordis. Ex quo enim aliquis proponit mente compuncta se confessurum, Deus dimittit, quia ibi est confessio cordis, etsi non oris, per quam anima interius mundatur a macula et contagio peccati commissi, et debitum aeternae mortis relaxatur. Illa ergo quae superius dicta sunt de confessione et poenitentia, vel ad confessionem cordis, vel ad exteriorem poenam referenda sunt. Sicut illud Au
Abbreviated transcription (Latin):
diligendi bom qui came nob̾ nͥ sũt niuncti. qm
tino caritatis. Sciõi est. it. copła cordiũ: qmͣ corpo.¬
mei. hu sũt qui uerbũ di faciunt. ait. Non iniu¬
riose negligit matre. nec mat̾ negat᷑. que ⁊̃ de cru¬
ce agnoscitur s religiosior es monstrant᷑ copłe.

Expanded text:
diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam tino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam corpomei hi sunt qui verbum Dei faciunt, ait: Non injuriose negligit matrem, nec mater negatur, quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores monstrantur copulae
Abbreviated transcription (Latin):
notandũ ẽ cũ dicat augꝰ. solũ dm̃ u̾e
simplicẽ ẽẽ cur dicat eund̃ multiplicit᷑ dici.
s hͣ non ꝓpt̾ diu̾sitatẽ accidentium uł par¬
tium dicit. s ꝓpt̾ diu̾sitatẽ ⁊ multitudinẽ
nominũ que de d̃o dicunt᷑ quelicet multi¬

Expanded text:
notandum est, cum dicat Aug., solum Deum vere simplicem esse, cur dicat eumdem multipliciter dici? Sed hoc non propter diversitatem accidentium vel partium dicit, sed propter diversitatem ac multitudinem nominum quae de Deo dicuntur, quae licet multi
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc dixit eis post resurrectionem p̃cipi¬
ens eis de uocatione gencium quos ante
passionem binos ⁊ binos miserat ad p̃di¬
candum in iunda.⁊ adbaptizandum
ergo insticitus erat baptismus q baptita

Expanded text:
 hoc dixit eis post resurrectionem, praecipiens eis de vocatione gentium, quos ante passionem binos miserat ad praedicandum in Judaea et ad baptizandum,ergo institutus erat Baptismus, quia bapt
Abbreviated transcription (Latin):
tͣa est. mala ẽ natura. Cuiresponoeo. exuolũ¬
tate peccm̃ ẽ. Querit forteutr̃ originale
pecc̃ exuoluntate sit. Respondeo ꝓrsus
⁊ originalepeccm̃ ex uoluntate ẽẽ. Quia
ħ ex uoluntate pͥmi hõĩs seminatũ ẽ. ut

Expanded text:
atura est, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originale peccatum ex voluntate esse, quia hoc ex voluntate primi hominis seminatum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tum uerbum aiõ sequit᷑ ꝙ inciperit ẽe uerbũ.
n si deus fc̃s est hũatum uerbum. sequitur
ꝗ factus fit uerbũ sicut de aliquo dr. hodie iste
incep̃ ẽe bonuis homo. uel factus est bonus hõ.
n tii hodie incep̃ ẽẽ homo. uel fc̾s ẽ homo.

Expanded text:
perit esse Verbum; nec si Deus factus est humanatum Verbum, sequitur quod factus sit Verbum; sicut de aliquo dicitur, hodie iste coepit esse bonus homo, vel factus est bonus homo, nec tamen hodie coepit esse homo, vel factus est homo.
Abbreviated transcription (Latin):
lud deillo fic̃ ubũ de u̾bo uł filiꝰ defilio. quia
ham noĩa diu̾sis ꝑsonis ꝯuenire ñpossunt.
Ꝙang̃ licet obscure i neod̾.l. ita dicit. Hoc
solũ de eis dici ñ potest illd̾ de illo quod
uti ad ostñdend̾ unũ deuno ꝙ simł ambo¬
ñ simł ambo t̾bũ nec imago de imagine.¬

Expanded text:
lud de illo, sicut Verbum de Verbo, vel Filius de Filio, quia hujusmodi nomina diversis personis convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quoduti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambonon simul ambo
Abbreviated transcription (Latin):
equa primus quam tͣctemꝰ duo nob̾ dis¬
cucienda occurrunt. Pmũ: quare illa m
ꝯfusa Iinformis dicat᷑. an q om̃i forma carũt:¬
ascñdĩt. Ad illud gͥqd̾ primo poĩtũ ẽ. breuit
respondentes dm̃s illam pͥmã matĩam ñ iõ dic¬
lam hãt formã. s iõ non absurde informẽ ap¬
tinctam receꝑat formam. qͣlẽ modo c̾nimus.
facta ẽ ergo illa matĩa informa ꝯfusionis. añ
formam dispositionis. In forma ꝯfusionis: pꝰ¬
pꝰmod in forma dispositionis .ui. dieb sũt ordi¬
nata. Ecce absolutum ẽ. qd̾ pͥmo in discussiõe

Expanded text:
e priusquam tractemus, duo nobis discutienda occurrunt. Primum, quare illa materia confusa informis dicatur, an quia omni forma caruit. Ad illud ergo quod primo positum est breviter respondentes, dicimus illam primam materiam non ideo dicllam habeat formam; sed ideo non absurde informem aptinctam receperat formam, qualem modo cernimus. Facta est ergo illa materia in forma confusionis ante formam dispositionis. In forma confusionis pm in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione
Abbreviated transcription (Latin):
lanti de tracta est costa de qua mulier inad¬
iutorium gn̾ationis uiro est formata. s ut
nullam in eo sensisse penam mon̾t᷑retur.
⁊ diuine simul potencie opusmirabłe ostn̾¬
deretur. que hominis dormientis latus ape-¬
ruit. nec eum tñ a quiete soporis excitauit.
dormientis formata est. ita eccłia de sacramẽ.¬

Expanded text:
lanti detracta est costa, de qua mulier in adjutorium generationis viro est formata; scilicet, ut nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. dormientis formata est, ita Ecclesia ex sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
peccm̃ corrupta fuit. in adam. ad̾ out
cum añpecẽ uir ⁊ mulier sine incentiuo li¬
bidinis ⁊ ꝯcupiscencie feruore possent cõ¬
uenire. eẽtq chorus in macłatus. iampost
peccm̃ ñ ualeat fĩ carnał copła absq libitli
nisi excuset ꝑ bona coniugii. In ꝯcupiscen¬
ciagͥ⁊ libidineꝯtipitur caro. formanda ĩ
corpus pł. uñ caro ip̃a que concipitur in inci¬
osa ꝯcuͣpiscĩa polluitur. ⁊ corrumpitur. excꝰ
contactu: aiã cũ infunditur: macłam trahit

Expanded text:
peccatum corrupta fuit in Adam, adeo ut cum ante peccatum vir et mulier sine incentivo libidinis et concupiscentiae fervore possent convenire, essetque thorus immaculatus, jam post pnisi excusetur per bona conjugii. In concupiscentia ergo et libidine concipitur caro formanda in corpus prolis. Unde caro ipsa quae concipitur, in vitiosa concupiscentia polluitur et corrumpitur; ex cujus contactu anima, cum infunditur, maculam trahit
Abbreviated transcription (Latin):
solent homines mou̾e qĩonẽ. S quis audeat
Si dormierit uir enis. cui nult mibat. Non
dampnare. nec eis uecundiã nũositatis aufer
te. nec cc̃ humane uerecundie sensũ aucło di¬
cẽ: ut quociens uoluĩt: nubant. nec ex meo
corde p̃ter script̾e auctoritatẽ: quotas libet
nupcias dampnare. Idem testat᷑ ierx. Ego nc̃
digam̾am. inmo nec ⁊riganniam ⁊ ita lic̾e̾
quinto ⁊ sexto. q̃ ad mod̾ ẜo marito nub̾e. apłc¬
tũ bigamos asacerdotali honore excludit. s
h ñ facit ꝓuicio digannie: ĩmo ꝓsac̃mentali
uirtute. ut sit una uniꝰ. sic̃ unica unici. Illd̾
gami prandere ñ comienit. ꝙ cũ penitẽtia
biganus indigeat: quis erit pƀ̃r qui talib
nuptiis possit p̾bere consensum: S ħ de illo

Expanded text:
solent homines movere quaestionem. Sed quis audeat Si dormierit vir ejus, cui vult nubat, tandamnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre; nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde, praeter Scripturae auctoritatem, quotaslibet nuptias damnare. Idem testatur Hieron., ibidbigamam, imo nec trigamam; et ita licere quinto et sexto, quemadmodum bigamos a sacerdotali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una unius, sicut unica unici. Illud gami prandere non convenit; quia cum poenitentia bigamus egeat, quis erit presbyter qui talibus nuptiis possit praebere consensum? Sed no
Abbreviated transcription (Latin):
qđ homo ordinem diligendi prescriptũ
seruauĩt. Ꝙ si est omẽm hominem sicut seip¬
sum dilixit. Om̃ib gͦ uitam optauit om̃s q
saluos sĩ uoluit. s non om̃s salui sunt. ⁊ ita ñ
est fcm ꝙ optauit. S ñ est ignorandum ieo
fuisse caritatem uixͣ mod patrie: non uie. eñ¬
q ordinẽ diligendi implesse. qui seruatur
in patria. ñ inuia. Qui enim in patria sunt:
i. iam batificati sunt: a dõ iusticie di addicti
sunt. ut mleis plactat: nisi ꝙ dõ placet. ac ꝑ¬
ħ tm̃ illorum salutem diligunt. ⁊ uolũt. quos

Expanded text:
 homo, ordinem diligendi praescriptum servaverit. Quod si est, omnem hominem sicut seipsum dilexit. Omnibus ergo vitam optavit, omnesque salvos fieri voluit, sed non omnes salvi fiunt, et ita non est factum quod optavit. Sed non est ignorandum in eo fuisse charitatem juxta modum patriae, non viae; eumque ordinem diligendi implesse qui servatur in patria, non in via. Qui enim in patria sunt, id est, jam beatificati sunt, adeo justitiae Dei addicti sunt, ut nihil eis placeat, nisi quod Deo placet; ac  tantum salutem diligunt et volunt quos
Abbreviated transcription (Latin):
minũ sub̾ałr intrent corꝑa eoꝵq aĩabus
luntate sua tͣhendo. Qd̾ i hoĩes introeãt:
atq ab eis erpulsi exeant: eugłm aꝑte de¬
clarat ꝯmemorans demonia inquosdam
dicant᷑ ingressa: ñ ad õ ꝑspicuum ẽ. De hoc
coꝵ dognatum ait. Demones ꝑmnergiam

Expanded text:
minum substantialiter intrent corpora, eorumque animabus voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant atque ab eis expulsi exeant Evangelium aperte declarat, commemorans daemonia in quosdam dicantur ingressa, non adeo perspicuum est. De hoc cis Dog
Abbreviated transcription (Latin):
Sitotum ludiere ⁊ mĩmice ⁊ iocularit᷑
ageretur: utr adꝓbandus eẽ baps. qui sicda¬
retur: diuinum udicium ꝑ alicuis reuela¬
cionis miracłm oratione implorandum ẽe cẽ¬
serem. Uidetur tñ sapientib non fuisse bap̃ã.
Nam in hoc ⁊ in aliis sacramentis. sicut for¬
ma ẽ seruanda: ita ⁊ intencio celebrandi illo̾¬
ẽhñda. Illuh̃ non temoueat. qd̾ quidam nõ
ea fide. paruulos ad bap̃m ferunt: ut ꝑspm̃ ad
noscendum ẽ ⁊̃ inbaptreandis electis. duo tem¬
pora ẽe seruanda .i. pasca ⁊ pentecostem. ut ĩ
sabb̃o pasche uetpente costes bap̃i sacramentũ
celebretur. Qui uero necessitate mortis uel ꝑi¬
culis urgentur omin tempore debent bapꝰ.¬
ari. De resione patrinorum.

Expanded text:
Si totum ludicre et mimice et joculariter ageretur, utrum approbandus esset Baptismus qui sic daretur, divinum judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, Nam in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud celebrandi est habenda. Illud etiam non te moveat, quod quidam non ea fide noscendum est etiam in baptizandis electis duo tempora esse servanda, id est, Pascha et Pentecosten, ut in sabbato Paschae vel Pentecostes Baptismi sacramentum celebretur. Qui vero necessitate mortis vel periculi urgentur, omni tempore debent baptizari. 7. De responsione patrinorum.
Abbreviated transcription (Latin):
it carnalem sensum discipłoꝵ. qui putabant
xp̃i carnem. situt aliam in partes diuidendã.
⁊ morsib lacerandam. Iõ quibdam placet. ꝙ
si putandum ẽ. insacrificio uĩtatis. uellic̃ in
magoꝵ fit p̃stigiis ubi delusione q̃dam fallũ¬
tur occłi. ut uideant ẽe ꝙ ñ est. Ad hoc illi di¬
deretur ita frangi ut uck̾. N ecillulio ẽ. q
adutilitatem fidei non ad decepcionẽ ita sit.
sicut ⁊xp̃c se ostendit duob discipłis in ina.

Expanded text:
it carnalem sensum discipulorum, qui putabant carnem Christi sicut aliam in partes dividendam, et morsibus dilacerandam. Ideo quibusdam placet quod si putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad hoc illi di si crederetur ita frangi, ut videtur. Nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem. ita fit; sicut et Christus se ostendit duobus discipulis in via
Abbreviated transcription (Latin):
sumeret semel.⁊ non sepius. qui ꝑ aliꝗͣ mo¬
ram in ꝑadisofiuisse intelligitur. cum scrip¬
tura dicat: eum ibi soꝑatum fusse. qñ costa
de latere eius assumpta ẽ. ⁊ iñformata mu¬
lier. ⁊ animalia añ eum ducta. quib noĩa
imposurt

Expanded text:
sumeret semel, et non saepius, qui per aliquam moram in paradiso fuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere ejus assumpta est, et inde formata mulier, et animalia ante cum ducta, quibus nomina imposuit
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicunt᷑ ẽẽ unum ⁊ unus d̾s. s nõ
unus. Nes enim due uel płes: recte possunt di¬
ci unumẽe. si sint unius ẽencie ⁊ earum una
sit natã. unus autem uł una:. ñ pot̾ dici de di¬
uersis reb. isi addat᷑ quĩd uniis uł una. Quo
acddito: recte pot̾ dici de reb. ⁊ unius ⁊ diuerse

Expanded text:
recte dicuntur esse unum et unus Deus, sed non unus. Res enim duae vel plures recte possunt dici unum esse, si sint unius essentiae, et earum una sit natura. Unus autem vel una non potest dici de diversis rebus, nisi addatur quid unus vel una, quo addito, recte potest dici de rebus et unius et diversae
Abbreviated transcription (Latin):
goł s cũ e ymago : necẽe: ut ymago demonstret.
patris est filius. et qͥd ymago est.
ut rei ymago sit speciem neces¬
se est et nacuram. et essentiam
secundum quod ymago est.
et inse babeat arcto.¬
diuersis nata. sic̾ anima ⁊ corpꝰ: ñ possunt utiq
uinum dici. Quid enim tam diuersum: nisi
addat᷑ uel sub intelligat᷑ quid unum.u unꝰ hõ :¬

Expanded text:
 cujus imago est, necesse est ut imago demonstret. Patris est Filius; et qui imago est, ut rei imago sit, speciem necesse est et naturam et essentiam, secundum quod imago est, in se habeat auctodiversa natura; sicut anima et corpus non possunt utique dici unum quid enim tam diversum? nisi addatur vel sub intelligatur quid unum,
Abbreviated transcription (Latin):
loqui potuerunt uelloquentem intelli¬
gere.qui non didicant inter loquentes ẽs
qui possent loqui ⁊ disc̾eabalus: siẽẽnt.
Dic uidr diligenter in uestigandum ẽẽ q̃
fu̾it origo ⁊ radix illus peccĩ Quidam pu¬
tant quandam elationem inaĩo hõĩs p̃ces¬
sisse ex qua diaboli suggestioni ꝯsensit. Qd̾
in eo quedam elatio comprimenda. ut ꝑ
humilitatem pecc̃i sciret. ꝗͣ falso dese pre¬
bona ⁊ utili ꝓhibuisse: nisi in eẽt euis m̃¬
ti amor ille pͣropͥepotestatis ⁊ desesuꝑba
da. aut ꝑuñda. Deniq non ꝯtenta suasiõe
serpentis: aspexit lignũ bonĩ esu decorũ
aspectu. nec credens se iñ posse mori. forte
cũ aliq̃ suasione q̃ scriptura intelligendã
reliquit. uł forte non fuit suasd̾i necesse. c̃
eam mortriam ẽe illo cibo non uid̾ ⁊ uir.
Sicut ergo non est ꝑmissug diabolus
temptare feminã nͥ ꝑserpentem. ita nec
uirum nisi ꝑfeminam. ut si c̃ p̃ceptum
di ꝑ uirum u̾enit admulierem. ita dia¬

Expanded text:
loqui potuerunt vel loquentem intelligere, qui non didicerant inter loquentes cresqui possent loqui, et discere ab aliis si essent.Hic videtur diligenter esse investigandum, quae fuit origo et radix illius peccati? Quidam putant quamdam elationem in animo hominis praecessisse, ex qua diaboli suggestioni concessit: quin eo quaedam elatio comprimenda, ut per humilitatem peccati sciret quam falso de se praebona et utili prohibuisset, nisi inesset ejus menti amor ille propriae potestatis, et de se superba da, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse illo cibo non videret vir. Sicut ergo non est permissus diabolus tentare feminam, nisi per serpentem; ita nec virum, nisi per feminam; ut sicut praeceptum Dei per virum venit ad mulierem, ita dia
Abbreviated transcription (Latin):
nel originał. S actuał ibi ñ ẽ. nec originał
culpa est. qr ip̃a cã est originalispectati.
Siautem pena que ẽilla: passibilitas uel
mortalitas. uel alia corruptio hos enĩ de¬
fectus: carni in e̾e iconstat.
hic aꝑit᷑ quid
sit .s. feditas tracta ex libidine coeuncium
que uicium uelcortuptio dicipocesł.

Expanded text:
actualis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est originalis peccati. Si autem poena est, quae est illa? Passibilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos enim defectus carni inesse constat. 6. Hic aperitur quid sit foeditas tracta ex libidine coeuntium, quae vitium vel corruptio dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
la. ł ñ fiãt. s ũ fi̾ sinat qr bonũ ẽ: sinẽ mala
fĩ. ⁊ utiq uolens sinit. ñ uolens mala. s uolẽs
sinẽ. ũ ipã fiant. Quia nͨ mala sũt boã. nec ea
fĩ uł eẽ. bonũ est.
st. Qmͦ sit intelligñd̾ sit illo̾ aũi

Expanded text:
l non fiat, sed ut fieri sinat, quia bonum est sinere mala fieri: et utique volens sinit non volens mala, sed volens sinere sinti ut ipsa fiant, quia nec mala sunt bona, nec ea fieri vel esse bonum est. 7. Quomodo intelligendum sit illud Au
Abbreviated transcription (Latin):
tates. ñ gͦuoluntatẽ eiꝰ fiũt mala. Itẽ. Sinol¬
let mala fĩ: uł uellet ñ fĩ. ⁊ tñ fierent om̃ip̃s ñ
eẽt. cũ eiꝰ uoluntas: hũe uolũtatis effectu im¬
pediret᷑. Iõq ñ ꝯcedũt: dm̃ uelle mala fĩ. nema¬
loꝵ auctorincdłigat᷑. nec ocedut̃ eũ uelle mala
ñ fĩ. uł nolle fł: ne ĩpotens uideat᷑. S et tñ dñt

Expanded text:
s voluntate fiunt mala. Item, si nollet mala fieri, vel vellet non fieri, et tamen fierent, omnipotens non esset, cum ejus voluntas humanae voluntatis effectu impediretur. Ideoque non concedunt Deum velle mala fieri, ne malorum auctor intelligatur; nec concedunt eum velle mala n
Abbreviated transcription (Latin):
inter sit. ex eo astruunt. qr licet sponse añ
carnalem copłam in consulto uł nolente spõ¬
so. monast̾ium eligẽ. quo fcõ. sponso ⁊̃ licet ali¬
am duc̃ẽ. Coniugatus uõ uł conuigata. nec
continenciam nisi ex commmunis osensu ser¬
uare ualet. non monasti̾um petẽ: nili ut̾q
continentiam parit continentiam ꝓfiteat᷑.
O̾ uõ liceat sponse monast̾ĩum eligẽ auctori
puellam non licet parentib aliiuitotralere.
tñ nonlicet sibi monast̾ĩũ eligere. Item. g̾g̾.
ing̃ssurꝰ ex urbe egrediens tnͣsmarma
pcciit ⁊ ħeremi sołitudinẽ sibi elegit. Be¬
atus a̾ alexiꝰ similit̾ ex imptiis. diuina gr̃a
nocatus. sponsaᷤ deseruit. ⁊ nudꝰ xͦ fam łari
licere sponsis sñ consensũ si uarũ spõsarͤ
⁊ econuerso continenciam ꝓfiteri
Quod con¬
nigatus uel cumugatusa nequeant conti

Expanded text:
sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo facto, sponso etiam licet aliam ducere. Conjugatus vero vel conjugata, nec continentiam nisi communi consensu servare valet, nec monasterium petere, nisi uterque continentiam pariter profiteatur. Quod vero liceat sponsae monasterium eligere, auctoripuellam non licet parentibus alii viro tradere; tamen licet sibi monasterium eligere. Item Gregor.ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari licere sponsis sine consensu suarum sponsarum, et e converso, continentiam profiteri. 8. Quod conjugatus vel conjugata nequeant conti
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine uł potentia aliꝰ alium non
excedat. ⁊priꝰ demagnitudine ideamus.
Quod ñ ẽ ma ior una ꝑsona. alia nec maiꝰ
aliquid aue quã una. nectres quam

Expanded text:
nitudine vel potentia alius alium non excedat; et prius de magnitudine videamus. 4. Quod non est major una persona alia, nec majus aliquid duae quam una, nec tres vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ suꝑbia est: ita nec humilitatis cã fati
se reum illius ꝙ se n̾ emississe noscit. q incau¬
ta ẽ tał humilitas: ⁊ peccorẽ ꝯstituit. Uñ aus̃.¬
Cum humilitaticã m̃tiris. si ñ eras pecco̾r añ¬
⁊ ẽe cognoscas. uitas ã ip̃a est ũꝙ esdicas. Nam

Expanded text:
 superbia est, ita nec, humilitatis causa, fateri se reum illius quod se non commisisse noscit; quia incauta est talis humilitas, et peccatorem constituit. Unde AuCum humilitatis causa mentiris, si non eras peccator antetiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
gendi. ⁊ actio transierit nũdũtñ u̾a.ha
quopeniteat. sit meo. qd̾ nonẽe iudetur.
qr uoluntas illa: que prius fuit. ñ ẽ. neq ac¬
it. ⁊ egit. S non est ignorandum: pecc̃du
catum est. ut actio uel uoluntas. inpec¬
cante est. Reatri uero. cum ꝓ eo. siue trã¬
sierit. siueassit. mens hominis polluta
est. ⁊ corrupta. totusq homo suppliciis
obligatus ꝑpetuis. Nec umquamẽ in ali¬
quo pect̃. actu pet originale. quinsit. ⁊̃
reatu. s est teatũ interdum: postqͣ transit
tu. Quibus modis insptura reatne.¬
tionepene. temporalis. uel et̾ne. Sͣienim
niale. obligat nospene temporali. Duo
nialium. Mortale ẽ ꝑ ꝙ homo: mortem
ne. uenialeã qd hominẽ usq ĩreatum ꝑ¬
petue mortis ñ gͣuat. ueruntñ penam m̾e¬
tur. s facileindulgetira
Demodis peccõi¬
qui multipliciterassig

Expanded text:
gendi et actio transierint, nondum tamen equo poeniteat sit in eo? Quod non esse videtur; quia voluntas quae prius fuit, non est, neque acit et egit. Sed non est ignorandum, peccatum catum est, ut actio vel voluntas, in peccante est; reatu vero, cum pro eo, sive transierit sive adsit, mens hominis polluta est et corrupta, totusque homo suppliciis obligatur perpetuis. Nec unquam est in aliquo peccatum actu, praeter originale, quin sit etiam reatu; sed est reatu intelligendum, postquam transiit actu. 5. Quibus modis dicitur intione poenae temporalis vel aeternae. Si enimniale, obligat nos poenae temporali. Duo nialium. Mortale est, per quod homo mortem ne. Veniale autem quod hominem usque in reatum perpetuae mortis non gravat, verumtamen poenam meretur, sed facile indulgetur. 6. De modis peccat multipliciter assig
Abbreviated transcription (Latin):
Item si inter bonos ministros cum sit aliuꝰ
alio melior noñ melior bap̃s. qui ꝑ meli¬
orem datur nullo modomodo mal̾ris ẽ. qͥ¬
lus illud ꝗ datum est umum ẽ. nec impar.
trratur uistos oportet ẽẽ tanti uidicis minis¬
tros. Sunt ministri iusti: siuolunt. Si autẽ¬

Expanded text:
 Si inter bonos ministros cum sit alius alio melior, non est melior baptismus qui per meliorem datur, nullo modo est malus qui etlus, illud quod datum est, unum est, nec impar tizatur, quia oportet esse justos tanti judicis ministros. Sunt ministri justi si volunt, si aute
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊ hãt dulcedinẽ in affectione disc̾tionẽ inuar¬
etate doceat ꝑseueranciam. Caueat ne corruat.
ne iuste ꝑdat iudiciariam pocestatem. ⁊ sienim pe¬
nitr̃tia possit ei aqͥr̾e grãm. ñ dñ mox restituit
in potestatem pͥmam. Et si petrꝰ pt lapsum resti¬
cutus sũt. ⁊ sepe lapsis sac̃dotibus reddita sit
s uetat. que scͥpture non repugnant s concor¬
dant. Cum enim tot sunt qui labunt᷑. ut p̾sti¬
nam dignitatem ex auctoritate defendant. qr
quasi usum peccandi s faciant recidenda est
spes ista. Si uͦ locus ist uͥ ista ñ concͤrant: resti¬
tui possunt qui peccant. Ex his satis ppendr̃ qͣ¬
lis debe at ẽe sac̾dos. qui alios ligat &e soluit.
disc̾tus scł & iustus. alioqui mortificat sepe
animas. que nou morunnitur. & uiutficat que
nonuunt. ⁊ ita meidit in maleclietionis iudi¬
tium. illud ã malachie .s. maledicamr benedie.¬
oñis sac̾dotes. qui uita ⁊ scĩa earentes bũdicere
p̃sumunt dictum accipiatur: sie uitelligi potest.

Expanded text:
re; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne corruat, ne juste perdat judiciariam potestatem. Etsi poenitentia possit ei acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Etsi Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit sed vetat; quae Scripturae non repugnant, sed concordant. Cum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. alis debeat esse sacerdos qui alios ligat et solvit: discretus, scilicet, et justus; alioquin mortificat saepe animas quae non moriuntur, et vivificat quae non vivunt; et ita incidit in maledictionis judicium. Illud autem Malachiae, scilicet: Maledines sacerdotes qui vita et scientia carentes benedicere praesumunt, dictum accipiatur, sic intelligi potest: