comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinua ⁊ tam longa serenitas
ut fame defic̾ent honĩẽs. nͨ
ea hora qͣ ille ẜ mis orauit aer
ipẽ aliqua hũida facie moy
futẽ pluine signa pͥtułat.
ꝗsecutrs tantis et tam uelo¬
quib illud dispenabat᷑ dice¬
solempnia fulg̾a att tonit᷑a.
Strr in monte syna imisita¬
to modo fiebant uocesq ille
nõ strepitu ꝯfusd edebant᷑.
Szeis quedam signadare̾ t̾ti¬
ssimis indiciis apparebant mi¬
I racula erant. Quiͣs tͣhit hu.¬
morẽ ꝑ radicem nitis ad botrũ
⁊ uinũ facit. nisi deus qui ⁊
homie plantante ⁊ rigante
fatentib uis diuina decla¬
rata ẽ. Quis arbusta fronde
nũ deus. Yueruncũ floruit
u̾ga sac̾dotis aaron collocuta ẽ¬
trnodãmͦ cũ dubitante huai¬
tate diuinitas. Et lingnis
gignendis atts formandis
ꝯmiis ẽ t̾rena mat̾ies.
Et cuus ħ fecit isĩ qudixit
ut hec t̾ra ꝓduc̾et ⁊ inedẽ
u̾bo suo que c̾auit regit at¬
cs agit: S cum eandem ma¬
teiem er uͥga moysi ĩ carnẽ

Expanded text:
continua et tam longa serenitas, ut deficerent fame homines, nec ea hora qua ille Dei servus oravit, aer ipse aliqua humida facie mox futurae pluviae signa praetulerat, consecutis tantis et tam veloquibus illud dabatur dispesolemnia fulgura atque tonitrua: sed quia in monte Sina inusitato modo fiebant, vocesque illae non strepitu confuso edebantur, sed eis quaedam signa dari certissimis indiciis apparebat, miracula erant . Quis attrahit humorem per radicem vitis ad botrum, et vinum facit, nisi Deus, qui et homine plantante et rigante fatentibus vis divina declarata est . Quis arbusta fronde nisi Deus? Verum cum floruit virga sacerdotis Aaron, collocuta est quodam modo cum dubitante humanitate divinitas . Et lignis gignendis atque formandis is est terrena materies, et quis ea facit nisi qui dixit, ut haec terra produceret, et in eodem uerbo suo quae creauit regit atque agit? sed cum eandem materiam ex uirga Moysi in carnem
Abbreviated transcription (Latin):
Et cuis reddidit cadau̾ib
animas suas cum resurge¬
rent mortui. nͥ quii animat
tarnes in nt̾is matrum ut
oriant᷑ morituri.: S cũ fint̾ oẜo¬
illa: ꝯtinuato tinasi cruod̾a
fluuo labencium manenciũ¬
Satq exꝓmpto in occultum.
uaitato itin̾e transeuntium
naturatia dicunt᷑. Cum u̾o̾
ãmonendis hom̃ib imisi¬
tata mutabilitate ing̾unt᷑.
magnalia nominant᷑¬

Expanded text:
Et quis reddidit cadaveribus animas suas, cum resurgerent mortui , nisi qui animat carnes in uteris matrum, ut oriantur morituri? Sed cum fiunt illa continuato quasi quodam fluvio labentium manantiumatque ex prompto in occultum usitato itinere transeuntium, naturalia dicuntur: cum vero admonendis hominibus inusitata mutabilitate ingeruntur, magnalia nominant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uotauit et quos uocauit
ip̃os ⁊ iustificauit. Quos
autẽ iustisicauit ipõs ⁊ glo¬
rificauiti. Deillo quippes
dcm̃ est qd̃ iustificet tmpi¬
nin. de illo dcm̃ est qiuodsit
iustus ⁊ iustificatas sigͦ
quos iustificanit ip̃os ⁊ glori¬
ficauit: qui iustisicat ip̃ẽt
satagentib discpulis: de
dere adext̾amau̾t ad smi¬
stram meam. nõ ẽ meũ
dare uobis. s quib para¬
tũ ẽ apre meo. Quodan¬
dem paratũ ẽ aprẽcius:
⁊ ab ip̃o filio paratũ est.
qr ip̃e ⁊ pr̃ unũ sũt. Iam
ciñ ostendimus in hat cͥni¬
itate. ꝑ młtos locucionũ
diuinarũ modos: de singu¬

Expanded text:
auit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, ipsos et glorificauit de illo quippe dictum est, quod iustificet impium; de illo dictum est, quod sit iustus et iustificans. si ergo quos iustificauit ipsos et glorificauit, qui iustificat, ipse satagentibus discipulis de dere ad dexteram vel ad sinistram meam non est meum dare vobis, sed quibus paratum est atem paratum est a Patre ejus, et ab ipso Filio paratum est, quia ipse et Pater unum sunt. Jam enim ostendimus in hac Trinitate per multos locutionum divinarum modos, etiam de singu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ qd̾ locucus ẽ silius.
Quia ego inquid nõ ex me lo¬
cutus sumi s illequi misit
me pr̃. ille mandatũ mͥ dedit.
quid dic̃ã : quidloqͣr. ⁊ scioe
mandatũ eius uita et̾na est¬
O uia ego loquor. itaut dixit
iuditat filius. s u̾bũ qd̃ lotu¬
tus est filius. Ideoant̃ iudi
ei dedit quid dicat ⁊ quid loqͣt᷑.
pr̃ utiq iudicat: cuius u̾bũ
est qd̃ locutus est filus acti¬

Expanded text:
uod locutus est filius? quia ego, inquit, non ex me locutus sum, sed ille qui misit me pater, ille mandatum mihi dedit, quid dicam et quid loquar. et scio, quia mandatum eius uita aeterna est. quae ego loquor ita ut dixit iudicat filius, sed uerbum, quod locutus est filius, ideo autem iudei dedit, quid dicat et quid loquatur: pater utique iudicat, cuius uerbum est, quod locutus est filius, at
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ iã exñti ⁊ nõ hñti ded̾it ali¬
auid set ipĩn de dise utheret
genuisse ẽ ut esset. Non eniin
sic̃ cͥatura: ita dei filnis andeĩ¬
assũptã
c̾aturã. unigenitus ꝑquem
fc̃a sũt omia: aliutl est ⁊ ali¬
qid̾ nt̃ Quod illoloco manifes¬
stius dicitur. siquis adcapiẽ¬
dũ sit ydoneus: nͥisi ait Tic̃
dit filio here iutã insemet¬
habenti uicã de dit ut h̃ eo ui

Expanded text:
existenti et non habenti dederit aliquid, sed ipsum dedisse ut haberet, genuisse est ut esset. Non enim sicut creatura, ita Dei Filius, ante inassumptam creaturam unigenitus per quem facta sunt omnia, aliud est et aliquod habet, quod illo loco manifestius dicitur, si quis ad capiendum sit idoneus, ubi ait: Sicut dit Filio habere vitam in semethabenti dedit u
Abbreviated transcription (Latin):
dicit /Cñ gͦ iero mittam il¬
pater cũ alioloco dicat. ħ
lotutus sũ uobis aput uoᷤ
manens ad uotatus ille
ille uobis declarabit õia¬
nia .i. Hc rursus itadtm̃n
ẽst qͣ nõ eũ missurus cẽt:
⁊ filius s tm̃ pat̾ Sicut
gͦ ista: ita: ⁊ illud qd̾ ait.¬
it ꝑare sedes gł̾ie: qͥbr
uellet. S dicit auquis. il¬
lic cũ de spũ scõ loqueretur
ita se missurũ art ut nõne¬
garet prẽm missurũta
lio loco ita prẽm. ut non
negaret se missurũ lne
uero aꝑte ait nonẽmeũ
apr̃e dixit ista p̾ꝑata. S

Expanded text:
dicit: cum ego iero, mittam pater, cum alio loco dicat: haec locutus sum uobis apud uos manens; aduocatus autemille uobis declarabit omnia. hic rursus ita dictum est, quasi non eum missurus esset et filius, sed tantum pater. sicut ergo ista, ita et illud quod aitit parare sedes gloriae quibus vellet. Sed dicit aliquis: Illic cum de Spiritu sancto loqueretur, ita se missurum ait, ut non negaret Patrem missurum; et alio loco ita Patrem, ut non negaret se missurum: hic vero aperte ait, Non est meum a Patre dixit ista praeparata. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ pre ista ꝑaui. Nam til¬
lud quero. quomododõnsit
siquis nõ audit u̾ba mea.
ego nõ iudicabo illũ ffortas¬
ssis enĩ ita hic dixit egonõ
iudicabo illũ ꝙ̃ admodũ ibi
nonẽ meum dare ¶S quid¬
id hic sequitur⁊ nõ enim
ueni in quid ut iudicem
mũdũ sec ut saluũ faciam
mũdũ. Deinde aom̃giet
dicit. Qui me sꝑnit ⁊ non
acciꝑit u̾ba mea habet qui
se iudicet hic iam intlłireniꝰ
prẽm nisi adiug̾et tdic̾et.
ipm̃ iudicabit illũ in nouis¬

Expanded text:
et cum Patre ista paravi. Nam et illud quaero, quomodo dictum sit: Si quis non audit verba mea, ego non judicabo illum: fortassis enim ita hic dixit: Ego non judicabo illum, quemadmodum ibi, Non est meum dare. Sed quid hic sequitur? Non ueni, inquit, ut indicem mundum, sed ut saluum faciam mundum. deinde adiungit et dicit: qui me spernit et non accipit uerba mea, habet qui se iudicet. hic iam intellegeremus patrem, nisi adiungeret et diceret: sum iudicabit illum in nouis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e iqui inie c̾oit inauid
nõ mine c̾dit s meũ qui
me misit: nisi ita inclłigꝰ
qui in mec̾oit nõ iuhoc cio
uidet c̾dit. ne sit spes nrã
incatura. T in illo qui
suscepit c̾aturani. inqua
humanis oculis apperet.
Ad prẽm referens intencõnẽ
c̾denciũ. ⁊ dicens nõ cditni

Expanded text:
 Qui in me credit, inquit, non in me credit, sed in eum qui me misit: nisi ita intelligas, Qui in me credit, non in hoc quod videt credit, ne sit spes nostra in creatura; sed in illo qui suscepit creaturam, in qua humanis oculis appareretad Patrem referens intentionem credentium, et dicens, Non in
Abbreviated transcription (Latin):
hora. Nam tapłus. neq enĩ
iudicam me inquid scire alici
tate nõ pot̾ant: quib ⁊̃ pau¬
lopost dicit. Non pocuiuobis
loqui cnͣ sp̃ĩtalib s qͣi carna¬
lib. Hoc gͦ int̾ illos nesci¬
ebat qd̾ pillũ scire nõ pot̾¬
ant/ et hoc solũ nescire dice¬
bat ad eos̃ perillũ scire oꝑte¬
bat. Beniq sciebat ad̾ mnt̃
perfeccos cid̾ int̾ ꝑuulos nef¬
ciebat ibicimppe ait/Sapiẽ¬
ciam loquimur int̾ ꝑfeccos
Conãq gen̾e locucionis nesa¬
re quisq dr̃: cid̾ occultat: quo
d̃ fossa ceca q̃ occulta est Ne¬
scripture qd̾ inꝯsuecudine
humana non in ueniatur.
fermͣ dĩ dcm̃ est. ante omẽs
colles genuit me. i andeõeꝰ
altudines caturax. ⁊ antelu¬
omĩa tempora ⁊ tempora¬

Expanded text:
hora. nam et apostolus: neque enim iudicaui me, inquit, scire aliquid deitate non poterant. quibus etiam paulo post dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. hoc ergo inter illos nesciebat quod per illum scire non poterant, et hoc solum se scire dicebat quod eos per illum scire oportebat. denique sciebat inter perfectos quod inter paruulos nesciebat; ibi quippe ait: sapientiam loquimur inter perfectos. eo namque genere locutionis nescire quisque dicitur quod occultat, quo dicitur fossa caeca quae occulta est. nescripturae, quod in consuetudine humana non inueniatur, formam dei dictum est: ante omnes colles genuit me, id est ante omnes altitudines creaturarum, et: ante luomnia tempora et tempora
Abbreviated transcription (Latin):
temptatõne ꝓbatus in notu¬
it i Nam t illud utie ꝓditru¬
rus erat discipulis: temꝑe
oportimo. Deciuo fucuro
tanqmͣ p̾t̾ito locĩens ait /Iã
nõ dicam uos suos s amicoᷤ
Seruus enĩ nescit uolũtatem

Expanded text:
temtatione probatus innotuit. nam et illud utique dicturus erat discipulis tempore opportuno, de quo futuro tamquam praeterito loquens ait: iam non dicam uos seruos, sed amicos; seruus en
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ceus. Sicuti gͦ hic tancim᷑
abstulit a se fidem hõimi t iĩpa¬
trem tnstulit dicendo. non
in me c̾õit s meũ qui me
misit acuiotam̃ sexitiq nõ¬

Expanded text:
nus Deus. Sicut ergo hic, tanquam abstulit a se fidem hominum et in Patrem transtulit, dicendo, Non in me credit, sed in eum qui me misit, a quo tamen se no
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ prĩs ẽ ip̃e filius dĩ Sic¬
gͦ itlłigendũ ẽ ego nõ indica¬
bo. S ego iudicaboi O nom
istud pt̃ ẽẽ u̾m nisi ita: ego
tate humana. qr flius hõi¬
nis sumi ẜer ego iu dicabo
sũ aut si ꝯͣia ⁊ repugyan¬
cabo / Quid illic dicemus siu
nõ ẽ mea. s meadoctͥna no
ẽ mea. Quam dixac suami
em̃ dicit ndẽ mea. set euis
qui me misit ad ipũi u̾uũ
nos facit recurere. Hoctͥna
enĩ prĩs ẽu̾bũ prĩs qu est
nult. Qui inmet̾oit nõni
me c̾dit iQuomꝰ in ipm.
quomꝰ non inipm̃. quomͦ¬

Expanded text:
s est ipse Filius Dei. Siccine intelligendum est, Ego non judicabo, sed ego judicabo? Quomodo istud potest esse verum, nisi ita: Ego state humana, quia Filius hominis sum, sed judicabo sum. Aut si contraria et repugnancabo, quid illic dicemus, ubinon est mea; sed, Mea doctrina non est mea: quam dixit suam, enim dicit, Non est mea, sed ejus qui me misit, ad ipsum Verbum nos facit recurrere, doctrina enim Patris est Verbum Patris, qui est vult, Qui in me credit, non in me credit? Quomodo in ipsum? quomodo non in ipsum? quom
Abbreviated transcription (Latin):
os unũ. s in ipo: q̃uia ĩ se ipĩs
non pꝰsent. dissociati ab ĩuicem
ꝑdiusas nomũtates ⁊ cupidita¬
tes.⁊ in mũdiciam pcc̃oꝵ. unde
mũdant᷑ ꝑmediatorem. ut sint
ĩ illo unum. nontm̃ ꝑ eandem
nat᷑am: qua homin e̾ ex homĩb
mortalib equeles angelis frũt.

Expanded text:
os unum, sed in ipso; quia in se ipsis non possent, dissociati ab invicem per diversas voluptates et cupiditates et immunditias peccatorum: unde mundantur per Mediatorem, ut sint in illo unum; non tantum per eamdem naturam qua omnes ex hominibus mortalibus aequales Angelis fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nũciare. ñ ut ip̃a ab eis discat
si ut ab ilło ip̃i ꝑ u̾bũ eiꝰ fine
corporali sono. Nũcient eciam
qd̃ uoluit ad eo missi ad quos
nolũit totũ ab illo ꝑ illud ũbũ
eius crudientes .ĩ. ĩ eius u̾tate
iementes quid sibi faciendũ

Expanded text:
nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab eo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud Verbum ejus audientes, id est, in ejus veritate invenientes, quid sibi facien
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intlłire ⁊ uelle se Nouit enĩ
se illa: sensu tetig̾it sic̃ corͣlia
queq tangũt᷑. ex quorũ cogi¬
ut talc aliquid eẽ se putet. quie¬
quid ei de se remanet ħ solũ
ip̃a est.

Expanded text:
 intelligere, et velle se. Novit enim se illa sensu tetigerit, sicut corporalia quaeque tanguntur. Ex quorum cogiut tale aliquid esse se putet, qquid ei de se remanet, hoc solum ipsa est.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ c̾tase ẽ ¶ Sic eñ cogitat iguẽ
ut aerẽ ⁊ quicꝙͥ aliud corporis co¬
gitat. Neq ullo nõ sĩ ponet
ut ita cogitaret id ꝙ ip̃a est.
ꝙ̃ad̾ cogitat id ꝙ ip̃a nõ est.
ꝑ phantasiã quippẽ ymagina¬

Expanded text:
certa est. Sic enim cogitat ignem aut aerem, et quidquid aliud corporis cogitat. Neque ullo modo fieri posset ut ita cogitaret id quod ipsa est, quemadmodum cogitat, id quod ipsa non est. Per phantasiam quippe imagina
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. ⁊ ea que scire possu¬
mꝰ om̃s mẽtes de se ip̃is nos¬
se c̾tas q eẽ ẽẽ diligentius at¬
tendamus utrũ eĩ aeris sit uis
niuendi. remmniscendi. in tel¬
ligñdi. no lendi.cogitandi¬
discendi indicandi.an ignis
an c̾ebri. an satiguinis.Ian-
athoniorũ. an pt̃ usitata qͣ¬
quatuor ełta quĩti uescio tꝰ
corporis an ip̃iꝰ caris nr̃ ẽ ꝯ¬
dare It scire ⁊ iuditare qu̾it
dubitet᷑. Qũquidẽ ⁊̃ si du
brtđ uñ dubitẽt meninit
bi dubitat: dubitare se in¬
si dubitat togitat. si dubitat scit
se uescire.. si dubitat iudicat nõ
se teuiere ꝯsentire oport̾e.Quis¬
quis gͥ aliuude dẽbitat de hiic
onũbus dubitare nõ d. Q si nõ

Expanded text:
corporis; et ea quae posuimus, omnes mentes de se ipsis nosse certasque esse, diligentius attendamus. Utrum enim aeris sit vis vivendi, reminiscendi, intelligendi, volendi, cogitandi, sciendi, judicandi; an ignis, an cerebri, an sanguinis, an atomorum, an praeter usitata quatuor elementa quinti nescio cujus corporis, an ipsius carnis nostrae ctare, et scire, et judicare quis dubitat, unde dubitat meminit; si dubitat, dubitare se insi dubitat, cogitat; si dubitat, scit se nescire; si dubitat, iudicat non se temere consentire oportere. Quisquis igitur aliunde dubitat, de his omnibus dubitare non debet;
Abbreviated transcription (Latin):
tabił m̾tatis qͣtulacũq ex
tos exfidemt̾im sola niuẽ¬
tes: non dũ potuisse deridẽt.
ob hoc erubescenti: lignum
ꝯscend̾e̾. de ionginqino ꝓspi¬
c̾e: prĩam tmͣmarinan. aut
tud ob est hũil. de tanto
int̾uallo nõ eãdem ind̾e in
illo ligno ad eã ueĩ entĩtino
dedignat᷑ ille portari.¬

Expanded text:
veritatis quantulacumque ex multos ex fide interim sola viventes, nondum potuisse derident. ob hoc erubescenti lignum conscendere, de longinquo prospicere patriam transmarinam? Aut quid obest humili de tanto intervallo non eam videre, in illo ligno ad eam venienti, quo dedignatur ille portari
Abbreviated transcription (Latin):
ag̃ diuina lege resistitur.
⁊ inciuedinagiꝰ accipiat dña¬
di ins alle suꝑbissimꝰ spt̃. ad
ima mediator ad sũma in¬
c̾ctusor: nͥ ottulte insidians
ana uia deuitet᷑. ant ꝯppłm
negans. ꝑ crucemdiñ crne
moysi manib extensis ẽ

Expanded text:
gis diuina lege resistitur et in quod magis accipiat dominandi ius ille superbissimus spiritus, ad ima mediator, ad summa interclusor, nisi occulte insidians alia uia deuitetur aut per ponegans per crucem domini, quae Moysi manibus extentis est
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ñ pot̃. Ine quippe b̾e uiuit:
ꝙ iam sr̃ins diximuis. ⁊ astruẽ¬
do satis fiximꝰ. qui uiuit ut
male ult̾ ĩ morlitatẽ: si eiꝰ hũa
capax est deo donante ñ. Cuiꝰ¬

Expanded text:
esse non potest. Ille quippe beate vivit, quod jam superius diximus, et astruendo satis fiximus, qui vivit ut male vult immortalitatem, si ejus humana capax est Deo donante natur
Abbreviated transcription (Latin):
ba ẽ iita q̃ tał ẽ: ut quẽ b̾atũ
facit. amore euis: idigna sit
Nisi forte u̾tutes. quas pp̃ solã
b̾itudinẽ sit amamꝰ ꝑsnad̾e uo¬
bis airdent ut ipͣm bitudinẽ

Expanded text:
a est vita, quae talis est, ut quem beatum facit, amore ejus indigna sit.Nisi forte virtutes, quas propter solam beatitudinem sic amamus, persuadere nobis audent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nemo auserret auobis
Nuius gaudii similicu¬
dinem presignabat maria¬
sedens ad pedes dñi ⁊ intẽ¬
illud quod futurũ est ine¬
t̾nũ/ Martha cumpe so¬
rore sua. in nececitatis
bona tutili: tñ cũ requi¬
es acsescerit tͣnsicura
ip̃a requiescebat in u̾bo
dñ et ideo dñs ꝯqueren¬
ci marthe cid̾ eam soror
non adiuuaret respõdit.
maria optimam ꝑtem
elegit quie nõ aufretur
abea.Non ꝑtem malã
diit qiuod agebat mar¬
tha set istam optimam
ciue nõ aufretur. Illa gm̃
que in minist̾io indigẽ¬
cie ẽ/ cũ indigencia ip̃a
tͣnsierit aufretur. Bo¬
ni cumppe oꝑis tͣnsituri.
m̾ces ẽ recuues ꝑman¬
sura. In illagͥ ꝯtemp
łcõne deus erit omĩa ĩ
ominib : qr nchilabillos
alud recuiretur. S sꝑ¬
lo ip̃o illustri perfruiz
suficiet.Ideoq illem
quo sp̃t int̾pellat genu¬
tib inetͣabilib. unam
inqiuit pecii adño hãnc
requiram ut inhĩtem¬

Expanded text:
nemo auferet a uobis. huius gaudii similitudinem praesignabat Mariasedens ad pedes domini et intenillud quod futurum est in aeternum. Martha quippe sorore sua in necessitatis bona et utili, tamen, cum requies successerit transitura, ipsa requiescebat in uerbo domini, et ideo dominus conquerenti Marthae, quod eam soror non adiuuaret, respondit: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea; non partem malam dixit quod agebat Martha, sed istam optimam, quae non auferetur. illa enim quae in ministerio indigentiae est, cum indigentia ipsa transierit, auferetur. boni quippe operis transituri merces est requies permansura. in illa igitur contemplatione deus erit omnia in omnibus, quia nihil ab illo aliud requiretur, sed solo ipso inlustrari perfruique sufficiet. ideoque ille in quo spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus: unam, inquit, petii a domino, hanc requiram, ut inh
Abbreviated transcription (Latin):
suptam c̾atur ani minor
apparui.¶et quid ẽ uenũ
hunc mũd̃ nisi in forma sẽr¬
ui qmiͣ me ermnaniens ac¬
diligunt ocuł demonstͣuii et
quid est it̾ũ relinquo mũd̾:¬
fero qid̾ idert̃  et quidẽ ua¬
do ad prem̃: nisi doced sic in¬
tlłigend̾ afidelib meis: qͦ¬
modo ecͣlis slĩprĩ hoc quic̃
cͤdunt digni hebũtur ꝑduci
afide ad sp̃em .i. adipsam
uisionem: quoꝑducens dcũs
ẽ cbere regnũ deo ⁊ prĩ Fide¬
mit sanguine suo dcĩ sunt
S̾eaciens in herere ubieqͣ¬
lis ẽ prĩ nõ iam rogabit pa
at uos ^ ex hoc enĩ rognt quid
minor ẽ prẽ. Quo u̾o etͣlis
ex audit cũ prẽ Unde abeo
ad̾ dirit ip̃e enĩamat nos.
ca facit intlłi que supͣ ꝯme¬
morani isacisq insinuaui.
plerũq ita noĩnari unam¬
quͣq intͥuitate ꝑsonam. ut
⁊ alie illuc inclłigantur
qr modo nos/ amat nõ qui
bis omib tͣdidit eũ I d̾ ta¬
les nos amat deus quales
fut᷑i sumiꝰ uõ qles sumus.
¶Quales enĩamat tales ĩetͤ¬

Expanded text:
sumpta creatura minor apparui? Et quid est, Veni in hunc mundum nisi, Formam servi quam me exinaniens acdiligunt oculis demonstravi? Et quid est, Iterum relinquo mundfero quod uiderunt"? et quid est: uado ad patrem nisi "doceo me sic intellegendum a fidelibus meis, quomodo aequalis sum patri" ? hoc qui credunt, digni habentur perduci a fide ad speciem, id est ad ipsam uisionem, quo perducens dictus est tradere regnum deo et patri. fidemit sanguine suo, dicti sunsibi faciens inhaerere, ubi aequalis est patri, non iam rogabit patt, pater amat uos. ex hoc enim rogat, quo minor est patre; quo uero aequalis est, exaudit cum patre. unde se ab eo quod dixit: ipse enim ea facit intellegi quae supra commemoraui satisque insinuaui, plerumque ita nominari unamquamque in trinitate personam, ut et aliae illic intellegantur. quia modo nos non amat qui nobis omnibus tradidit eum; sed tales nos amat Deus, quales futuri sumus, non quales sumus. Quales enim amat, tales in aete
Abbreviated transcription (Latin):
istis in ꝯxp̃o: ciue sursum sũt¬
tangere nisi cum ascende
eremplum mortis ert̾ioris
homĩs nri dĩce carmꝰ mors
pertinet: t petalem passi¬
onem maxiẽ ortatus est.
ẜinis suos. ut nõ timeant
eos q corpͦ occidũt. ani¬
mam autem non pos¬
sunt occidere. pp̃ quod dic̃
apꝰtolus. ut supleara q̃
desunt pressuraꝵ ip̃i in
carne mea. Et ad eyem¬
plum resurrercõnis
Ext̾iors homnnis nostri
pertinere in ueritur re¬
siurerio corporis dm̃. clina
discipulis ait. paspate ⁊ ui¬
Et uinis ex discipulis enis ci¬
cattes eius contrectanssex¬
clamauit dicens dñs ms̃s⁊
dens meus. Et cum illius
ret: demonsttatum est
in ea quod suos eyhortãt
diyerat capilluis capitis
primo dr̃ noli me tang̾e.
Non dum enim ascendi
ad prẽm meuni ⁊ unde
anteqm ascendat ad prem̃
adiscipulis tangit᷑. nisi.
qiuia illis insinuabatur
int̾ioris hominis satramẽ¬
tum. hic prebebat eyt̾ioris
eremplim. an forte quis¬
quam ita ẽ ab surdus atq
au̾sus auero nt audeat

Expanded text:
e sursum sunttangere, nisi cum ascenderero ad exemplum mortis exterioris hominis nostri Dominicae carnis mors pertinet, quia per talem passionem maxime hortatus est servos suos, ut non timeant eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere . Propter quod dicit Apostolus: Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea . Et ad exemplum resurrectionis exterioris hominis nostri pertinere invenitur resurrectio corporis Domini, quia discipulis ait: Palpate, et viet unus ex discipulis etiam cicatrices eius contrectans exclamauit dicens: dominus meus et deus meus! et cum illius ret, demonstratum est in ea, quod suos exhortans dixerat: Capillus capitis primo: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum? et unde antequam ascendat ad patrem a discipulis tangitur, nisi quia illic insinuabatur interioris hominis sacramentum, hic praebebatur exterioris exemplum ? anne forte quisquam ita est absurdus atque auersus a uero, ut audeat
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ mͦ sigͣnda repente exti¬
terunt. Magis ista siłia
michi iudentur flamine
ilsi que in rubro apparint
moysi ⁊ illi tolumpne qmͣ
populus inhemo sequeba¬
tur ⁊ sulgorib atq donui¬
truis que fiebant cũler
daretur in monte. Ad hoc
eñ rerum issarum corꝑ¬
alis extitit spẽs ut anqͥt
pp̃ has gͦ coꝑales formas
qͥue ad eum sigͣndum. ⁊ sic̃
humauis sensib oꝑtebat
demonstrandũ temꝑasrer
titerunt. missus dicitur ⁊ͤ eẽ
su̾i mhesit ad imitatemꝑ
sone. ille uero spẽs corpo¬
ales ad demonstnͣdũ quod
ꝯpus fuit ad dempus apa¬
ruer unt / ⁊ ẽẽ pꝰcea destiter̃t
ur gͦ non

Expanded text:
icanda repente exstiterunt. Magis ista similia mihi videntur flammae illi quae in rubo apparuit Moysi , et illi columnae quam populus in eremo sequebatur , et fulguribus et tonitruis quae fiebant cum Lex daretur in monte . Ad hoc enim illarum rerum corporalis exstitit species, ut aliquid  has ergo corporales formas, quae ad eum significandum, et sicut humanis sensibus oportebat demonstrandum temporaliter exstiterunt, missus dicitur etiam servi inhaesit ad unitatem personae, illae vero species corporales ad demonstrandum quod opus fuit ad tempus apparuerunt, et esse postea destiterunt. Cur ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
reptiiam in manus hoĩme
ierant plimum discre parẽ
uenerõni tue ꝑ filium nr̃m ꝯ¬
diacõnum carissimum misẜ
et cuicumq audiendos. le¬
gendo. scribendos ꝑmis i In qͥ¬
b si sm̃ari mea disposicõ po¬
tuiss: eẽt ꝓfecto ⁊ sie asdez¬
suĩas hũtes młto tñ enoda¬
cõres atq plamores qnͣtũ
reꝵ dantaꝵ explicandaꝵ:
difficultas ⁊ facultas nr̃a
pateretur:Sunt autemqui
decimum sine extrema par¬
te non ꝑua ¶Set si eis hec
edicõ potu̾int innotescere
omĩa si uolu̾int ⁊ ualuerĩt
emendabunt. Peto sane
ut hanc epłam: seorsum
quidẽ S tñ ad caput eoꝵ¬
dem libroꝵ iubeas autepon

Expanded text:
repti iam in manus hominum repti iam in manus hominum exierant, plurimum discreparent, uenerationi tuae per filium nostrum condiaconum carissimum misi et cuicumque audiendos, legendos describendosque permisi. in quibus si seruari mea dispositio potuisset, essent profecto etsi easdees, multo tamen enodatiores atque planiores, quantum rerum tantarum explicandarum difficultas et facultas nostra pateretur. Sunt autem qui decimum sine extrema parte non parva: sed si eis haec editio potuerit innotescere, omnia si voluerint et valuerint, emendabunt. Peto sane ut hanc epistolam, seorsum quidem, sed tamen ad caput eorumdem librorum jubeas antepon
Abbreviated transcription (Latin):
Omino ueatissi¬
mo ⁊ sincerissima
caritate. uenerã¬
do scõ fratri ⁊ sa¬
cerdoti pape aurelio Augͦti¬
nus in dño salutem. De tri¬
nitate que deus si mius ⁊
uerus est: libros inuenis in¬
choaui: Senexedidi. O mis̾¬
am quippe ħ opus: postea¬
siue sb̾reptos andeqmͣ eos
absoluerem. et retractatos
ut mea dispõ fuerat exspo¬
lirem ⁊ lon enim singillatĩ
s om̃s simł edere ea rõne de¬
creueram. Qm̃ p̾cedentib:
ꝯsequentes inquisicõnis ꝓͥ¬
eo homirees qui priusqͣm
uellem: ad quosdam illoꝵ
ꝑ uenire potuerunt. dispõ
mea ne quunss inplerrint̾¬
ruptam dictacõm reluq̃¬
ram: cogitans ħ ipm̃ in a¬
liquib scriptis meis conq̃¬
ri. ut scirent qui possent:
non a me fuisse eosdem
libros edito:s ab latos
priusqmͣm edictõneme¬
a digni uiderentur. ꝟ̾m mł
a uissione ꝯpulsust opus¬
ħ tam labori osum adiuuate
dũo terñnare turauiseõs q
emendatos non ut uolin
s ut potur. ue abeis qui sb̃̾if¬

Expanded text:
OMINO BEATLSSIMO ET SINCERISSIMA CARITATE VENERANDO SANCTO FRATRI ET CONSACERDOTI PAPAE AURELIO AUGU- STINUS 1N DOMINO SALUTEM. De trinitate, quae deus summus et uerus est, libros iuuenis inchoaui, senex edidi. omiseram quippe hoc opus, posteasiue subreptos, antequam eos absoluerem et retractatos, ut mea dispositio fuerat, expolirem. non enim singillatim sed omnes simul edere ea ratione decreueram, quoniam praecedentibus consequentes inquisitione proeos homines, qui, priusquam uellem, ad quosdam illorum peruenire potuerunt, dispositio mea nequiuisset impleri, interruptam dictationem reliqueram cogitans hoc ipsum in aliquibus scriptis meis conqueri, ut scirent, qui possent, non a me fuisse eosdem libros editos sed ablatos, priusquam mihi editione mea digni uiderentur. uerum ma iussione compulsus opus tam laboriosum adiuuante domino terminare curaui eosque emendatos, non ut uolui, sed ut potui, ne ab illis, qui sub
Abbreviated transcription (Latin):
se amatur c̾atura: Tunoin
utentẽ adinuat: S corrũp
nob: aut ĩ fĩor c̾atura sit.
feriore utend̃ ẽ ad dm̃⁊ pĩ
aũt fruend̃ s in d̾o. Sic̃ ẽ
te ip̃o ñ in te ip̃o frui debes
S in eo qui fecitte. sic ĩ ill
quem diligis tanqmͣ̃ tei¬
⁊ indenor nec ad nozmetip̃os
remitt̾e ⁊ qiͣ relaxare de orsii
ub cum excogitatũ. placet.:
aut ad peccand̾ aut ad recte
tem deqͣ gignit᷑ qͣi medius a¬
plexũ in corporeo sine ulla cõ¬
fusione ꝯstringit.

Expanded text:
atura. Tunc non utentem adjuvat, sed corrumpit nobis, aut inferior creatura sit, inferiore utendum est ad Deum; pari autem fruendum, sed in Deo. Sicut enim te ipso, non in te ipso frui debes, sed in eo qui fecit te; sic etiam illo quem diligis tanquam teet inde nos nec ad nosmetipsos remittere, et quasi relaxare deorsum vem verbum, cum excogitatum placet, aut ad peccandum, aut ad recte tem de qua gignitur, quasi medius aplexu incorporeo, sine ulla confusione constringit.
Abbreviated transcription (Latin):
est. cum mag̾ qͣ hoc erpͤ¬
taretu ut dic̾ee qr filius
quod in soxma dĩ equalis est
pri: uide̾ iniqui non possũti
Oꝑtet autem ut iudicem ui¬
uorũ ⁊ mortuoꝵ coram quo¬
iudicabitur. ⁊ lusti uideat
⁊ iniquuss nolite inquit hoc
mirari qm̃ ueniet horain
sunt audient uocemeius ⁊
ꝓdient qui bona gesserunt
in resur pectionem uite qͥ
maia gesseruut ĩ resuri᷑tõ¬
nemiu¬
diciii
Ad hoc gͦ oꝑtebat ut ideoacci
ꝑet potestatem illam qr siliuꝰ
homuinis est: ut resurgenteᷤ
onmes uiderunt eũ in foriuͣ
in quauid̾i ab omnub p̃t ss
alii ad dampnacõnẽ saliad
uitam et̾nam .C. ne est aut̃
uita et̾na: nsi illa ussio quc
non ꝯceditur impiis sut co¬
odũ unũ uñ deum quio it¬
endit̃ se ipĩn illis. non quo¬
modo se ostendet ⁊̃ ꝑumiendi ᷤ
in formͣ silii homnus scoĩn
illam uifidnem benus est
scd̃m qmͣ uisienem deus aꝑ¬
ꝑet mũdis corde/ qm̃ qmͣ
bonus deus isrł rectis cor¬

Expanded text:
est, cum magis qest, cum magis qtaretur, ut diceret, quoniam filius quod in forma dei aequalis est patri uidere iniqui non possunt, oportet autem, ut iudicem uiuorum et mortuorum, cum coram iudicabuntur, et iusti uideant et iniqui: nolite, inquit, hoc mirari, quoniam ueniet hora, in sunt audient uocem eius, et prodient qui bona gesserunt in resurrectionem uitae, qui mala gesserunt in resurrectionem iudicii. ad hoc ergo oportebat, ut ideo acciperet illam potestatem, quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad uvita aeterna, nisi illa visio quae non conceditur impiis? Ut coodum unum verum Deum, qui ostendet se ipsum illis, non quomodo se ostendet etiam puniendis in forma filii hominis. Secunillam uisionem bonus est, secundum quam uisionem deus apparet mundis corde, quoniam quam bonus deus Israhel rectis cor
Abbreviated transcription (Latin):
uitur. ⁊ hoc ip̃m ꝯm̃daus
dicit. Sicut enĩ pr̃ ht̃ uitã
iusem ip̃o ⁊ta dedit ⁊ silio
Neinde uenit aduisionem
sue claritatis inqua uen¬
turus est ad indiciũ que
nisio ꝯĩs erit ⁊ impiis ⁊
iustis/ Sequitur enĩ ⁊ di¬
citi ⁊ pt̃tatem de dit ei iudi¬
ciũ fac̾e qm̃ silius hõnis
est.
Puto nichil esse maĩsesti¬
us nam qr filius dĩ ẽ tȩ
quaus est pr̃ĩ. non accipit
nanc potestatem iudicii
facieundi. s ht̃ illam cũ pr̃e
incecultos accipit autem il¬
laui. ut boui ⁊ mali cũ uideãt
iudicantem: qr silius hoimᷤ
est s insio quipꝑe silii hõmis
ex i bebitur ⁊ tnalis Inã uisio
forme dĩ nõ nisi mũdis code
qr ip̃i dm̃ uidebunt .i. soliss
piis quoꝵ dilectõni hoc ipm̃
ꝓmittituꝵ. qr ostendit se iꝑ¬
sum illis/ tideo inde quid
se quitur nolite mirari
hoc in quit ss quid nos ꝓibet
miari nisi illud qd̾ reͦuera
miratur omĩs qui non intłi¬
git ut ideo dẽceret ꝑiem̃ dedise¬
se ci potestitem iudicium

Expanded text:
ans dicit: sicut enim habet pater uitam in semet ipso, ita dedit et filio deinde uenit ad uisionem suae claritatis, in qua uenturus est ad iudicium, quae uisio communis erit et impiis et iustis. sequitur enim et dicit: et potestatem dedit ei et iudicium facere, quoniam filius hominis est. puto nihil esse manifestius. nam quia filius dei est et aequalis est. patri, non accipit hanc potestatem iudicii faciendi, sed habet illam cum patre in occulto; accipit autem illam, ut boni et mali eum uideant iudicantem, quia filius hominis est. uisio quippe filii hominis exhibebitur et malis; nam uisio formae dei non nisisolis piis, quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia ostendet seipsum illis. Et ideo vide quid sequatur: Nolite mirari hoc, inquit. Quid nos prohibet mirari? nisi illud quod revera miratur omnis qui non intelligit? ut ideo diceret Patrem dedisse ei potestatem judicium
Abbreviated transcription (Latin):
apparebit nisi adgau¬
dum: quod nõ aufcͥtur
ainstis. cui gaudio fut᷑o
suspirat qudicit unã
pecii a dommo hatic re¬
quir am ut in habitem
in domo doninu ꝑomnes
dies nite meeint ꝯtem
Unus gͦ dens ip̃e ẽ solꝰ¬
bonue ad hoc qr uemo eum
udit ad luctum ⁊ planctimis
set tantum ad sauitem ⁊ le¬
ticiam u̾ami Scdm̃ illam
formam. si mein tlłis bo¬
nus sum Siautẽse cũd̾
hanc solam quid inme in¬
t̾rogas de bonos. Si inter il¬
ios eris qui uidebunt inquẽ
pupugezunt : ⁊ ipã uisioma
alum eis exit. quia penaus
erits Ex iista sm̃a du issedo¬
nunũ quid me int̾ogas de
bonos nemobonus nssuꝰ
deus. His documentis q̃
uisio illa dĩ qiia ꝯtem plabi¬
mur in ꝯmutabilem acqr
iiumanis oculis imuussibi¬

Expanded text:
apparebit nisi ad gaudium, quod non auferetur a iustis, cui gaudio futuro suspirat qui dicit: unam petii a domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo domini per omnes dies uitae meae, utunus ergo deus ipse est solbonus ad hoc, quia nemo eum uidebit ad luctum et planctum, sed tantum ad salutem et laetitiam ueram. secundum illam formam si me intellegis, bonus sum; sin autem secundum hanc solam, quid me interrogas de bono? si inter illos eris qui uiderunt in quem pupugerunt, et ipsa uisio maeis erit, quia poenalis erit. Ex ista sententia dixisse Dominum Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus, his documentis quae visio illa Dei qua contemplabimur incommutabilem atque humanis oculis invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
sumimũ p̾miũ ꝓmitcitun
iustis s tip̃a siet cuin tͤͭet
regnũ deo prĩ in quo t sue
forme usionem uult intlli¬
gi: sb̾iecta deo imuier sa c̾a¬
tural ⁊ ipã in qua filius dĩ.
silius hoĩnis fcũs est. q
scd̃m hant tip̃e filius cũc
subieccus illi erit qui ei sb̾¬
iecit omĩa. ut sit deus om̃ia
inomĩbus. aliocium si fuliuᷤᷤ
dei iuder ui forma cina eua
caturus est appar ebit quid
est quod ꝓmagno dileccozi
suo pollicetur: dicens tego
duigameum ⁊ ostendamine¬
ip̃m̃ illi.¶Qua ip̃ filius hõi¬
nis iudicaturus esti nec
cũ erhumana pt̃tate. set
er ea qua silius dĩ est ⁊ rur¬
sus filius dĩ indicaturus
est. nec tñ mea forma appa¬
rens inqua deus est equalis
patri ¶Sr mnea qua filius
hominis est s Itaq uteridi¬

Expanded text:
summum praemium promittitur iustis, et ipsa fiet, cum tradet deo regnum et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, in qua filius dei filius hominis factus est, quia secundum hanc et ipse filius tunc subiectus illi erit, qui ei subiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus. alioquin si filius dei iudex in forma, in qua caturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur dicens: « Ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . » Quapropter Filius hominis iudicaturus est, nec tamen ex humana potestate, sed ex ea qua filius dei est; et rursus filius dei iudicaturus est, nec tamen in ea forma apparens., in qua deus est aequalis patri, sed in ea qua filius hominis est. Itaque utr
Abbreviated transcription (Latin):
nec ip̃e p̃r iudicabit ħ Secun¬
dũ hoc enĩ dciũ ẽ p̃r nõ iudicat
queniquͣ. sec om̃e ind̾cium
dedit filio ¶Quodutrũ ex il¬
la locõne dcm̃ est quam supͣ
ꝯme morauimus ubi ait sic̃
dedit filio ħ̾ere uitam in sem¬
et ip̃o. ut siguifi caret quia
ppe in forma dei equalis est
prĩt er qua se exmaniuit for¬
mam s̾ui accipiens. in ip̃a
forma s̾ui. ⁊ agit ⁊ patitur

Expanded text:
nec ipse pater iudicabit. secundum hoc enim dictum est: pa ter non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. quod utrum ex illa locutione dictum sit, quam supra commemorauimus, ubi ait: sic dedit filio habere uitam in semet ipso, ut significaret, quia ppe in forma dei aequalis est patri, ex qua se exinaniuit formam serui accipiens; in ipsa forma serui et agit et patitur
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ iste dolor urit. si ep̃c ĩ
quas ita diligͤ mag̃ carere
dam̃to ũ hũte: qui ħ priore
loco hũit. cũ medificõ prius
ñ sit aliquid fundam̃to. Igni
eĩ de quo eo loco est locutꝰ apꝰ¬

Expanded text:
autem iste dolor urit, si Christus in quas ita diligit, magis carere damento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Ap
Abbreviated transcription (Latin):
tanti ea q̃ st̃. mñdi qũõ plate¬
at uxori .i. edificanti suꝑ sd̾
fundam̃tũ. ligna fenũstipn¬
lam. illiꝰ .ii. opus ũ exuritur
Quia nõ eadilexit quoꝵ a
missione crucietur. Ex urit᷑ ded
urit eũ dolor qmͣ dilexerat qͣ¬

Expanded text:
di, quomodo placeat uxori, hoc est aedificanti super fundamentum, ligna, fenum, stipulam, illius opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum amissione crucietur. Exuritur auteurit eum dolor rerum quas dilexerat
Abbreviated transcription (Latin):
ob aliud ueratiter uoca
quid uult potest net uol¬
untate cuiuspiam treatu¬
re. Toliuitatis omi¬
potentis inpeditur
effectus

Expanded text:
ob aliud ueraciter uocatam quidquid uult potest, nec uoluntate cuiuspiam creaturae uoluntatis omnipotentis impeditur effectus
Abbreviated transcription (Latin):
qutꝙͥ adusitatis accidit.
Et si quod uitat ĩcrerit. Iõ uo¬
lẽs ferat: qr fi̾ ñ potuit ꝙ uole¬
bat . Ne opprimat᷑ gͦ sustim. s
p̃mi noll. Quõ gͦ uiuit ut ułt.s
an qr uolẽs qr fortis est ad fenda

Expanded text:
quidquid adversitatis acciderit; et si quod vitat, incurrerit, ideo volens ferat, quia fieri non potuit quod volebat. Ne opprimatur ergo sustinet: sed premi nollet. Quomodo ergo vivit ut vult? An quia volens fortis est ad ferenda
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Et pͥncipium dĩ silius
Orm eĩ dice̾tur ei tu quis
es. sxndit Principium qͥ.
pͥncipiũ. Creatorẽ qͥppe se
ostendere uoluit cũ se dix̃
ẽ creature eo ꝙ ab ipo sũt

Expanded text:
 et principium Filius dicitur. Cum enim diceretur ei: « Tu quis es? » Respondit: Principium qui . Creatorem quippe se ostendere voluit, cum se dixerit est creaturae, quod ab ipso sunt
Abbreviated transcription (Latin):
scpͥtura: sicut in euiꝰdẽ nar¬
racõnis exordio inisusẽ
in quit donimus abrahei
Inuitat gͦ ⁊ pedes lauatꝰ
⁊ deducit ab euntes tan¬
qmͣ homines. Loquitur
autem tanqmͣ cum dño
deo. siũ cũ ei promittitur
silius . Sine cum ei sodo¬
me ĩminens int̾itus iu¬
dicatur.¬

Expanded text:
sicut in ejusdem narrationis exordio, Visus est, inquit, Dominus Abrahae. Invitat ergo, et pedes lavat, et deducit abeuntes tanquam homines: loquitur autem tanquam cum Domino Deo, sive cum ei promittitur filius, sive cum ei Sodomis imminens interitus indicatur
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum ꝑfcm̃ cui non desit aͥd. i ars
q̃dam ommnipotẽtis atq sapic̃tis
dei plena õmi rone uiuentium.
sit̾ ip̃a nñ de unꝗͦ. cum quo iniuũ
ibi nouit ouiia d̾s q̃ fccit ꝑ ip̃am¬

Expanded text:
m; cui non desit aliquid, et ars quaedam omnipotentis et sapientis Dei plena omnium rationum viventium sicut ipsa unum de uno cum quo unum; ibi no
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sine ꝑfruicc̃e. sine cautate. sine
gaudio. Illa gͦ dilcccõ delectacõ
felicitas. uł batitudo sitũ aliqua
humana uoce digne dicitur usꝰ.
ab illo appłłatus ẽ breuit. Et

Expanded text:
est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab illo appellata est breviter,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ arte dina fcã sunt. ⁊ unitatẽ
nnũ aliquid esicut sunt nateͣ
petit aut tenet. sicut sunt põd̾a
uł collacões corꝑum : atq amo¬
tlłiganĩ M increatura quo dig¬
nũ ẽ aꝑp uestigiũ. In illa em̃
tͥuitate sũma origo ẽ rerũ õim.¬
⁊ ꝑfactissima pulcritudo/⁊ bissia
delectaco. ita illa tria ⁊ a seĩuicẽ
det̾iari uidentur. ⁊ inse infinita
sunt. Ita ⁊ singula sunt in sĩgłis.
a oĩa in singuł. ⁊ singła in om̃ib ⁊ oĩa ĩ¬

Expanded text:
 arte divina facta sunt, et unitatem unum aliquid est, sicut sunt naturaem aliquem petit aut tenet, sicut sunt pondera vel collocationes corporum, et amotelligamus, cujus in creatura quomodo dignum est, apparet vestigium. In illa enim Trinitate, summa est origo perfectissima pulchritudo, et beatissima dilectio. Itaque illa tria a se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nich morte dignũ ĩueni:
ocidit eñ tñ. Et utiq iustũ
est. ut debitores qͥs tene¬
bat lib̾i duu̾tãt᷑ i eũ cͥ dẽtes:
ꝙ̃ sũ ullo debito occidit. Hoc

Expanded text:
hil morte dignum inveniret, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes em sine ullo debito occidit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
u homines de¬
ñ querunt ⁊ ad
intłigentiameͥ¬
nitatis: procap¬
tu insiumitatis huma¬
ne animum intendunt
exꝑti disicltates labori¬
osas. siũ in ip̃a acie mẽ¬
tis conantis intueriĩ¬
Aceesibilem lutem siue
in ipã młtiplici ⁊ młtimo¬
da iocucõne lit̾arũ sacraꝵ¬
ium: ubi michi non ui¬
decur nisi atteri nĩmami
rint facillime debent ig¬
noscere errantibus in
tanti ꝑ uestigacõne sec̾ti
S duo sunc que mnerro¬
rem hoĩnum dificillime
tollantur pͣsumpcõ pͥ¬
usquam u̾itas pateadt
⁊ cũ iam patuerit pͥ sũp¬
te de fenfio falsitatis
¶A quib duobus inciis
minis inimicis in uen-¬

Expanded text:
 homines Deum quaerunt, et ad intelligentiam Trinitatis pro captu infirmitatis humanae animum intendunt; experti difficultates laboriosas, sive in ipsa acie mentis conantis intueri inaccessibilem lucem, sive in ipsa multiplici et multimoda locutione Litterarum sacrarum, ubi mihi non videtur nisi atteri animam, rint, facillime debent ignoscere errantibus in tanti pervestigatione secreti. Sed duo sunt quae in errore hominum difficillime tolerantur; praesumptio, priusquam veritas pateat; et, cum jam patuerit, praesumptae defensio falsitatis. A quibus duobus vitiis nimis inimicis inven
Abbreviated transcription (Latin):
ero segnis ad inguiren¬
rami que ucͣqͣ nõbis ad
hoc ꝓponitur intuen¬
da ut ip̃e queratur iꝑ¬
se diligaturi qui ⁊ illã
inspirauit ⁊ istaintre¬
auit. nec trepidus ero
sam. iiiqua magisa¬
mabo inspici anectis
qmͣ timebo morderi
aperuersis.¶ Gr̾atant᷑¬

Expanded text:
is ad inquirenram. Quae utraque nobis ad hoc proponitur intuenda, ut ipse quaeratur, ipse diligatur, qui et illam inspiravit, et istam creavit. Nec trepidus ero meam, in qua magis amabo inspici a rectis, quam timebo morderi a perversis. Gratant
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ pulchrima ⁊ modestit¬
sima caritas. Hentem aũt
caninũ uł euitat cautilli¬
ma humilitas: uł reun¬
dit solidissima u̾itas saa¬
gisq optabo aquolibet re¬
pꝰendi. qmͣ siue ab erante:
sine ab adhulante blanda¬
ri Nullus enim rep̾hũsor
formidandꝰ est amatori.ꝟi¬
tatis. Etenim aut inimicꝰ
rep̾hñsurꝰ est aut amitus
Si gͦ inimitꝰ insultat: fe¬
rendꝰ est ¶ Amicus autem
si errat docendꝰ si docet au¬
diendus. Laudator uero ⁊
errans ꝯfirmat errorem
⁊ adhulans illicit in erro

Expanded text:
inum pulcherrima et modestissima charitas; dentem autem caninum vel evitat cautissima humilitas, vel retundit solidissima veritas: magisque optabo a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si ergo inimicus insultat, ferendus est: amicus autem si errat, docendus; si docet, audiendus. Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in error
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ utͣ meminimꝰ. Nec
s phautasiam taleur. facili
intueor dũ alicui forme m¬
tili: qualẽ uidi: adĩgo ali
gillatĩ sensa memimimꝰ
mur nõ id ꝙ meminimꝰ co¬
tare: cũ id agamꝰ modeñt
memoria uñ si inimꝰoiã q̃

Expanded text:
mque meminimus. Nec sed phantasiam talem facillime intueor, dum alicui formae volatili qualem vidi, adjungo alios singillatim sensa meminimus, videmur non id quod meminimus cogitare; cum id agamus moderante memoria, unde sum
Abbreviated transcription (Latin):
di rerũ: iam qnͣtũ potui de¬
mͣre curam: formandam cogi¬
tantis aciem ꝑ ꝯdita memorie
dutͣ ut libit̃ ẽ  ad cogitanda
ea que nõ meniniimꝰ ee eis q̃
meminimꝰ aliud hĩc aliud ĩ
ut sumat᷑ pellit. Que ĩ unã
nisionẽ coeuncia sacuit aliqͥd

Expanded text:
di rerum jam quantum potui demonstrare curavi, formandam cogitantis aciem per abscondita memoriae ducit ut libitum est, et ad cogitanda ea quae non meminimus, ex eis quae meminimus, aliud hinc, aliud inde, ut sumat impellit; quae in unam visionem coeu
Abbreviated transcription (Latin):
reptisiam in manus hoĩm ex¬
ierant płimum discre parẽt:
uenerõni tue ꝑ filium nr̃mꝯ
diacõnum carissimum misii
b si sm̃ari mea disposicõ po¬
suĩas hũtes młto tñ enoda¬
cõres atq plamores qnͣtũ
reꝵ dantaꝵ explicandaꝵ:
difficultas ⁊ facultas nr̃a
pateretur:Sunt autemqui
decimum sine extrema par¬
te non ꝑua ¶Set si eis her
edicõ potu̾int innotescerẽ.
omĩa si uolu̾int ⁊ ualuerr̃e
emendabunt. Peto sane
ut hanc epłam. seorsum
quidẽ S tñ ad caput eoꝵ¬
dem libroꝵ iubeas auteponidale ⁊ orapine¬

Expanded text:
repti jam in manus hominum exrepti jam in manus hominum exierant, plurimum discreparent, Venerationi tuae per filium nostrum condiaconum charissimum misi,ibus si servari mea dispositio poes multo tamen enodatiores atque planiores, quantum rerum tantarum explicandarum difficultas et facultas nostra pateretur. sunt autem, qui decimum sine extrema parte non parua. sed si eis haec editio potuerit innotescere, omnia, si uoluerint et ualuerint, emendabunt. peto sane, ut hanc epistulam seorsum quidem sed tamen ad caput eorundem librorum iubeas anteponi. ora
Abbreviated transcription (Latin):
Omino ueatissi¬
mo ⁊ sincerissima
caritate. uenerã¬
do scõ fratri ⁊ sa¬
cerdoti pape autelio Augͦti¬
nus in dño salutem. De tri¬
nitate que deus simimus ⁊
uerus est: libres inuenis in¬
thoaui: Seuexedidi. O mis¬
am quippe ħ opus: postea¬
siue b̾reptos andeqmͣ eos
absoluerem. et retractatos
ut mea dispõ fuerat/ exspo¬
lirem ⁊ lon enim singillatĩ
s om̃s simł edere ea rõnede¬
creueram. Qm̃ p̾cedentib:
ꝯsequentes inquisicõnis ꝓ¬
eos homirees qui priusqͣm
uellem: ad quosdam illoꝵ
ꝑ uenire potuerunt dispõ
mea ne quiuiss inpleriant̾¬
ruptam dictacõm relinq̃¬
ram: cogitans ħ ipm̃ in a¬
liquib scriptis meis conq̃¬
ri. ut scirent qui possent:
non a me fuisse eosdem
libros edito. s ab latos
a digni uiderentur. Uͥm mł
postulacõne:⁊ maxnie tu¬
a iuissione ꝯpulsust opus¬
ħ tamlabori osum adnuate
dño terñnare turauis eõs q
emendatos non ut uoluni¬
s ut potur. ne abeis qui sb̃iᷤ¬

Expanded text:
OMINO BEATLSSIMO ET SINCERISSIMA CARITATE VENERANDO SANCTO FRATRI ET CONSACERDOTI PAPAE AURELIO AUGU- STINUS 1N DOMINO SALUTEM. De trinitate, quae deus summus et uerus est, libros iuuenis inchoaui, senex edidi. omiseram quippe hoc opus, posteasiue subreptos, antequam eos absoluerem et retractatos, ut mea dispositio fuerat, expolirem. non enim singillatim sed omnes simul edere ea ratione decreueram, quoniam praecedentibus consequentes inquisitione eos homines quia priusquam vellem, ad quosdam illorum pervenire potuerunt dispositio mea nequivisset impleri, interruptam dictationem reliqueram, cogitans hoc ipsum in aliquibus meis scriptis conqueri, ut scirent, qui possent, non a me fuisse eosdem libros editos, sed ablatos a digni viderentur. Verum mpostulatione, et maxime tua jussione compulsus, opus tam laboriosum, adjuvante Domino terminare curavi; eosque emendatos non ut voluised ut potui, ne ab illis qui sub
Abbreviated transcription (Latin):
minata non eent̃ nec a¬
ł animalia nulla marium
feminarum q cõmirtiõe
p̾cedente siue int̾ra siue
ãin aqua. que nõ c̾scunt ⁊¬
coeundo alia parint̃. cum
illa mllis coeuntib ꝑen¬
tib orta sñt. Et certe a¬
apes semina filioꝵ neͤnco¬
eundo concip̃iunt. S tã¬
qm spersa per artertas
rore colligunt. In uisibi¬
lium em̃ seminũ creatoꝵ
ipẽ creator est omĩũ rex¬
ex ottultis samͥb accipi¬
unt progrediendi pri.¬
mordia ⁊ incrementa
debite magnitudinis.
ginalib tantͣm regłis
sumut: Sicut gͦ nec ꝑ¬
ꝑentes dñis creatores fin
gum qͣmuis eoꝵ extͥnsetꝰ
ad hibitis motib ista creã¬
da dei uirt᷑ int̾is oꝑatur.
ita nõ solum maios. s nͨ
bonos angelos fas est pu¬
taretreatores. Si pro sub¬
tilitate sui sensus ⁊ corꝑis
semina reꝵ istaꝵ nobis oc¬

Expanded text:
minata non essent, nec aminata non essent, nec animalia tam multa nulla marium feminarumque commixtione praecedente siue in terra siue in aqua; quae tamen crescunt et coeundo alia pariunt, cum illa nullis coeuntibus parentibus orta sint. et certe apes semina filiorum non coeundo concipiunt, sed tamquam sparsa per terras ore decolligunt. inuisibilium enim seminum creator ipse creator est omnium reex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia, et incrementa debitae magnitudinis ginalibus tanquam regulis sumunt. Sicut ergo nec parentes digum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos Angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corporis, semina rerum istarum nobis oc