comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ confiteretur. In eo enĩ qđ ait tues. uir tutẽ ac ꝓprietatẽ natura lis
ueritatis explicuit. & pater dicendo hic ẽ. filius ms: petro reuelauit
ut diceret tues filius dĩ Quia in eo qđ dicitur hic .ẽ. reuelantis inditi¬
ũ e: in eo uero qđ respondetur. tues: confitentis agnitio ẽ Suꝑ hanc igitꝰ
confessionis petrã : ȩccłȩ aedificatio .ẽ. Sed sensus carnis ac sanguinis
nuncupatio potius quã natura petro reuelata .ẽ. si nuncupatio: tam
hanc ad nõ frequent̃ audierat. eẽ. se dĩfiliũ confitentis. In quo ergo
reuelationis ẽ gła: Innatura scilicet: quia nominis frequentata ꝓfessio¬
iam fuisset : hȩc fides ȩccłȩ fundam̃tũ .ẽ: ꝑ hanc fidẽ infirmȩ aduersus
nȩ reuelationis . ẽ. munus: xpm ñ creaturã nouit ex nihilo m̃tiri. sed scđm
ꝓprietatis naturã dĩfiliũ confiteri: Omiserȩ stultitiȩ furor impius: non

Expanded text:
filium confiteretur. In eo enim quod ait, Tu es, virtutem et proprietatem naturalis filium confiteretur. In eo enim quod ait, Tu es, virtutem et proprietatem naturalis veritatis explicuit. Et Pater dicendo, Hic est filius meus , Petro revelavit ut diceret, Tu es filius Dei: quia in eo quod dicitur, Hic est, revelantis indicium est; in eo vero quod respondetur, Tu es, confitentis agnitio est. Super hanc igitur confessionis petram Ecclesiae aedificatio est . Sed sensus carnis et sanguinis,nuncupatio potius quam natura Petro revelata est? Si nuncupatio; jam hanc a Domino frequenter audierat, esse se Dei filium confitente. In quo ergo revelationis eatur. --Haec fides, Ecclesiae fundamentum est: per hanc fidem infirmes adversus rnae revelationis est munus, Christum non creaturam ex nihilo mentiri, sed secundum proprietatis naturam Dei filium confiteri. O miserae stultitiae furor impius, non
Abbreviated transcription (Latin):
iõꝵ : ultra humanã aut̃ intelligentiã se fides apłica p̃tendi
rat utiq frequent̃ : qui recipit uos me recipit. & quime recipit recipti
eũ quime misit Missũ ergo iã ñ ignorabat: & quẽ missũ ñ ignorabat
audierat ꝓfitentẽ. Hinc om̃ia mihi tradita sunt a patre : & nemo
nouit filium nisi pat̾̃ neq patrẽ quis nouit nisi filius. Quid istud ẽ qđ nunc
in petro pat̾ reuelat. qđ beatȩ confessionis głam sumit. Nũquid patris
& filii nom̃ nesciebat : At qui frequenter audierat: sedloquitur quod
nandũ uox humana ꝓtulerat: Tues xp̃s filius dĩ uiui. Nam tã & si in co.¬
pore manens dĩse filiũ esset ꝓfessus: tam̃ apłica fides nunc primũ natu¬
rã ineo diuinitatis agnouit. Neq enĩ petro tantũ ex confesso honore
dixisse. tues xp̃s : sed in ane fuerat xpm ab eo confessũ fuisse. nisi dĩ

Expanded text:
sanctorum? Ultra humanam autem intelligentiam se fides apostolica protendisanctorum? Ultra humanam autem intelligentiam se fides apostolica protendirat utique frequenter, Qui recipit vos, me recipit: et qui me recipit, recipit eum qui me misit . Missum 160 ergo jam non ignorabat: et quem missum non ignorabat, audierat profitentem, Omnia mihi tradita sunt a Patre, et nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem qu Petro Pater revelat, quod beatae confessionis gloriam sumit? Numquid patris nomen et filii nesciebat? Atquin frequenter audierat. Sed loquitur quod nondum vox humana protulerat, Tu es Christus filius Dei vivi. Nam tametsi in corpore manens Dei se filium esset professus; tamen apostolica fides nunc primum naturam in eo divinitatis agnovit. Neque enim Petro tantum ex confesso honore dixisse: Tu es Christus. Sed inane fuerat, Christum ab eo confessum fuisse, nisi Dei
Abbreviated transcription (Latin):
creatura in dĩ nom̃ electa. Honut esset cepit exnihilo: sed
exiit amanente & exisse significationẽ habet natiuitatis : ñ
exisse dedõ & natiuitatis huiꝰ scientia licet ñ sub iecta uerbis sit cũ ine¬
narrabilis sit : habet tam̃ in doctrina filii fidĩ securitatẽ. ad õse manife-¬
quã natura credidisse. Siẽnĩ adoptionis hȩc nuncupatio .ẽ. & ñ idcirco
is ẽ. quia exierit adõ: quęro unde beatus simon bariona. ẽ¬
sus. tues xp̃s filius dĩuiui: anne cũ om̃ib. potestas sit ꝑsacramentũ
regenerationis infilios dĩnasci. si scđm hanc nuncupationẽ filius dĩ xp̃s
ẽ: in t̾rogo quid il lud sit qđ petro ñ caro neq sanguis reuelauit. sed
pat̾ qui in cęlis.ẽ. Generalis ꝓfessio quid habȩt meriti. aut quę reue¬
lationis ẽ. gloriari inpublica conscientia: Si ex adoptione filius .ẽ.
unde hȩc inpetro beata confessio.ẽ. hoc filio deferenti quod ẽ cõmune

Expanded text:
creatura in Dei nomine electa. Non, ut esset, cepit ex nihilo, sed creatura in Dei nomine electa. Non, ut esset, cepit ex nihilo, sed exiit a manente. Et exisse significationem habet nativitatis, non exisse de Deo. Et nativitatis hujus scientia licet non subjecta verbis sit, cum inenarrabilis sit, habet tamen in doctrina Filii fidei securitatem a Deo se manifequam natura credere  Al., credidisse. Si enim adoptionis haec nuncupatio est; et non idcirco Filius est, quia exierit a Deo, quaero unde beatus Simeon Barjona es filius Dei vivi ? anne cum omnibus potestas sit per sacramentum regenerationis in filios Dei nasci? Si secundum hanc nuncupationem filius Dei Christus est: interrogo quid illud sit, quod Petro non caro neque sanguis revelavit, sed Pater qui in coelis est ? Generalis professio quid habet meriti? aut quae revelationis est gloria in publica conscientia? Si ex adoptione filius est; unde haec in Petro beata confessio est, hoc Filio deferenti quod est commune
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓfessione alterũ insilentio. ẽ: ꝓfessionis causã dicti norntas exe¬
git. ꝓfitendi aut̃ contestationem. in telligentia ueritatis elicuit
Sciebant quidẽ eũ om̃ia ut dm̃ posse : sed nondũ rationẽ natiuitatis
acceꝑant & qui sciebant adõ missũ : exisse tam̃ adõ nesciebant
Inenarrabilẽ uero illã & ꝑfectã filii natiuitatẽ. ꝑ uir tutẽ dicti istiuꝰ
intelligentes. Nunc primũ cȩperunt aduertere : cũ illũ sine ꝓũbi is
exdõ nascitur : neq ꝑelem̃ta originis nrẽ. ut homo ex homine
ꝓpellit᷑ in tegra illa & ꝑfecta & in contam inata natiuitas cuiꝰ adõ
exitio potius quã partus. ẽ. Est enĩinus ex uno. Non ẽ. portio. ñ. ẽ.
desectio . ñ .ẽ. deminutio. ñ diriuatio. ñ ẽ ꝓtensio ñ passio : sed ui¬
uentis naturȩ exuiuente natiuitas. ẽ. ds̃ ex dõ exiens. ẽ: non

Expanded text:
in professione, alterum in silentio est; professionis causam dicti novitas exein professione, alterum in silentio est; professionis causam dicti novitas exegit, profitendi autem contestationem intelligentia veritatis elicuit. Sciebant quidem eum omnia ut Deum posse, sed nondum rationem nativitatis acceperant: et qui sciebant a Deo missum, exisse tamen a Deo nesciebant. Inenarrabilem illam et perfectam Filii nativitatem per virtutem dicti istius intelligentes, nunc secum ex Deo nascitur, neque per elementa originis nostrae, ut homo ex homine propellitur. Integra illi, et perfecta, et incontaminata nativitas est, cujus a Deo exitio potius quam partus est. Est enim unus ex uno, non est portio, non est defectio, non est diminutio, non derivatio, non protentio, non passio, sed viventis naturae ex vivente nativitas est, et Deus ex Deo exiens, non
Abbreviated transcription (Latin):
Nam om̃ĩ superiori sermone confitentẽ missũ. eẽ. frequent̃ audierant :
sed audientes adõ exisse. naturã in eodĩ ex oꝑibus cernentes. naturȩ
ueritatẽ ꝑid qđ adõ exiuit recognoscunt cũdicunt. Nunc gͦ. scimꝰ
quia nosti om̃ia: & non habes necesse ut aliquis te int̾roget. in hoc
naturã dĩ apatre uenisse: sed adõ exisse consũmat. Deniq hoc qđ nunc
primũ audiunt : confirmat᷑ ad fidẽ: Nam cũ dñs utrũq dixisset ego
adõ exiuii. & a patre ueni in hunc mundũ : nihil admirationis in eo
habuer̃. qđ frequent̃ audierant. & a patre ueni in hunc mundũ: Respon¬
sio aut̃ eoꝵ: fidẽ & intelligentiã huiꝰdicti. contestata.ẽ Ego adõ
exiuii: ñ adid tantũ responsũ.ẽ. cũdicunt. in hoc credimus ꝗm̃ adõ
existi : neq addunt. & a patre uenisti in hunc mundũ: & cũ alterũ

Expanded text:
nam omni superiore sermone confitentem missum esse se frequenter audierant: nam omni superiore sermone confitentem missum esse se frequenter audierant: sed audientes a Deo exisse, naturam in eo Dei ex operibus cernentes, naturae veritatem perid quod a Deo exiit recognoscunt, cum dicunt: Nunc ergo scimus, quia nosti omnia, et non hanaturam Dei a Patre venisse, sed a Deo exisse consummat. Denique hoc, quod nunc primum audiunt, confirmatur ad fidem. Nam cum Dominus utrumque dixisset: Ego a Deo exivi, et a Patre veni in hunc mundum ; nihil admirationis in eo habuerunt, quod frequenter audierant, et a Patre veni in hunc mundum. Responsio autem eorum, fidem et intelligentiam hujus dicti contestata est, Ego a Deo exivi. Nam ad id tantum responsum est, cum dicunt, In hoc credimus quoniam a Deo existi; neque addunt, Et a Patre venisti in hunc mundum. 159 Et cum alterum
Abbreviated transcription (Latin):
nou fragmenta pꝰanũ creuerant. & nature paruitas famspellens
ꝓsecerat in eiusde copiã naturae Reuiriuisse manus aridas cone¬
spexeratis: & inuoce mutoꝵ linguas solutas & incursu elaudoꝵ
pedes alacres & cȩcort oculos cernentes. & mortuor uitas reuerten¬
des Fatens latarus constiterat ad uocẽ esepulcdo uocatꝰ innul¬
lo int̃ uallo uocis & intȩ citus fuerat egressus. & ad huc odorem
mortis insensu nariũ spũ agente i eiamuiuus astiteratui Taceo
accȩteris magnarũ uirtutum & diuinarũ oꝑationib: Nunc ergo
primũ intelligtas quid sit hic missus ecelis. postquã audistis¬
depatre exiuii. & hoc uob̾ primũ iã sine ꝓuerbio dictũ est. & ꝑnaturȩ
uirtutẽ intelligitis uerũ esse qđ adõ exiuit. cũ uoluntatũ nr̃arũ cogi¬
tationes tacitus intuetur. cũ denullis tanquã ignarus int̾rogat. cũ om̃i¬
ũ conditor .ẽ ꝑ hȩc enĩ omia quȩ uirtute ac natura dĩ agit: adõ exisse

Expanded text:
fragmenta panum creverant, et naturae parvitas famem pellens profecerat in 158 ejusdem copiam naturae . Reviruisse manus aridas conspexeratis, et in vocem mutorum linguas solutas, et in cursum claudorum pedes alacres, et caecorum oculos cernentes, et mortuorum vitas revertentes. Foetens Lazarus constiterat ad vocem, et e sepulcro vocatus, nullo intervallo vocis et vitae, citus fuerat egressus, et adhuc odorem mortis in sensum narium spiritu agente, ipse jam vivus adstiterat . Taceo de caeteris magnarum virtutum et divinarum operationibus. Nunc ergo primum intelligitis qui sit hic missus e coelis, postquam audistisDe Patre exivi? Et hoc vobis primum jam sine proverbio dictum est, et per naturae virtutem intelligitis verum esse quod a Deo exivit, cum voluntatum vestrarum cogitationes tacitus intuetur, cum de nullis tamquam ignarus interrogat, cum omnium cognitor est? Per haec enim omnia, quae virtute ac natura Dei agit, a Deo exisse
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ patrem inse & se in patre inesse nesciret. cũq. se a patre missũ
frequentib dictis ante docuisset : tam̃ cũ ꝓfitentẽ eũ audissenti
se adđo exisse. hȩc eor responsio fuit: Conexus enĩ: hic sibi sermo
e Dicunt ei discipłieiꝰ Nunc palã loqueris & ꝓuerbiũ nullũ
dicis Nunc gͦ. scimnꝰ qr nosti om̃ia: & non habes necesse ut aliqsi¬

Expanded text:
tutem Patrem in se esse et se in Patre inesse nesciret, cumque se a Patre missum tutem Patrem in se esse et se in Patre inesse nesciret, cumque se a Patre missum frequentibus dictis ante docuisset : tamen cum profitentem eum audissent se a Deo exisse, haec eorum responsio fuit connexus enim hic sibi sermo est: Dicunt ei discipuli ejus, Nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Nunc ergo scimus quia nosti omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nasci & esse : tantũ a se ut̃q sermo discernit᷑. cũ alud sit adõ insubstan
atiuitatis exisse. alud ẽ. apatre in hunc mundũ ad consũma
exnatura: Neq exadoptione. sed ex natiuitate. Quam quã enim
plures & maximẽ adhuc unigeniti id ẽ dĩ existant ꝓfessiones quib.
generationis suȩ ueritatẽ sine leui saltim &mentiendȩ licet calũniȩ
occasione testatur : tam̃ quia neq legentiũ onerandus est sensus.
coaceruatis adcopiã dictis. &cũiã non nulla de ꝓprietate natuitatis
ostensa sinit. cȩtera om̃ia aliis erunt quȩstionib reseruanda Nunc
uero quia hic sermonis nr̃ĩ ordo institutꝰ .ẽ. ut post patris contesta
ex dõ exiui. alud ineo aliquid potius quã naturã intellexerinit
amoyse & propbis. confessũ quoq a nathanahel & difiliũ & rege
isrł. ob uirgato etiã philippo cũ depatre requireret. cur ꝑoꝑum uir¬

Expanded text:
rest nasci, et adesse, tantum a se uterque sermo discernitur. Cum aliud sit a Deo in substantiam rest nasci, et adesse, tantum a se uterque sermo discernitur. Cum aliud sit a Deo in substantiam nativitatis exisse, aliud est a Patre in hunc mundum ad consummanda  nuncupatione, sed ex natura; neque ex adoptione, sed ex nativitate. Quamquam enim plures et maximae adhuc unigeniti de se Dei exstent professiones, quibus generationis suae veritatem sine levi saltem ementiendae licet calumniae occasione testetur: tamen 157 quia neque legentium onerandus est sensus coacervatis ad copiam dictis, et cum jam nonnulla de proprietate nativitatis ostensa sint, caetera omnia aliis erunt quaestionibus reservanda. Nunc vero quia hic sermonis nostri ordo institutus est, ut post Patris contestatEx Deo exivi, aliud in eo aliquid potius quam naturam intellexerint um et regem Israel , objurgato etiam Philippo, cum de Patre quaereret, cur per operum vir
Abbreviated transcription (Latin):
& creditis qm̃ ego adõ exiui. & a patre ueni in hunc mundũ Caret aput pa-¬
trẽ int̾cessionis necessitate ꝑfecta defilio fides: quȩ qđ adõ exierit cre.¬
dat atq amat. & ꝑse ipa iam & audiri meretur & amari Natũ exdeo
filiũ. missũq confessa. Natiuitas itaq eius & aduentꝰ ostenditur : cũ
ab solutissima significandȩ ꝓprietatis ueritate. adõ ait exiuro ne in eo
aliqua natiuitas natura ẽẽ existimaret᷑. cũ exire adõ id ẽ ex natiui¬
tate subsistere quid aliud quãds̃ posset: & apatre inquit ueni in
hunc mundũ. Ut exitio illa adõnatiuitas significata esse intellige¬
retur expatre : apatre se in hunc mundũ ꝓfessus. ẽ uenisse Alterũ itaq
in dispensatione. alterũ innatura ẽ : nec patitur exitionẽ aduentum
existimari. cũ post exitionẽ ad õ aduentũ cõmemoret a patre Apatre
enĩ uenisse & exdõ exisse non ẽ significationis eiusdẽ. & quantũ int̃¬

Expanded text:
iam ego a Deo exivi, et a Patre veni in hunc mundum . Caret apud Patrem intercessionis necessitate perfecta de Filio fides, quae quod a Deo exierit credat atque amet: et per se ipsa jam et audiri meretur et amari, natum ex Deo Filium missumque confessa. Nativitas itaque ejus et adventus ostenditur cum absolutissima significandae proprietatis veritate. A Deo, ait, exivi; ne in eo alia quam nativitatis natura esse existimaretur; cum exire a Deo, id est, ex nativitate subsistere, quid aliud quam Deus posset? Et a Patre, inquit, veni in hunc mundum. Ut exitio illa a Deo nativitas significata esse intelligeretur ex Patre, a Patre se in hunc mundum professus est venisse. Alterum itaque in dispensatione, alterum in natura est. Nec patitur exitionem adventum existimari, cum post exitionem a Deo, adventum commemoret a Patre. A Patre enim venisse, et ex Deo exisse, non est significationis ejusdem: et quantum inte
Abbreviated transcription (Latin):
& fȩda cõmentans. cũ prȩt̃ principẽ diñ familiã deoꝵ & numerosas
mys terio occultatȩ uoluntatis asseruit: hanc ergo manẽ ꝓlationẽ.
ȩccłȩ fides nescit. Ignorat enĩ ualentini bẏthoniã & silentiũ. & ter
denos aeonas. nescit uero aliud quã unũ dm̃ patrẽ ex quo om̃ia sunt

Expanded text:
et foeda commentans, cum praeter principem Deum, familiam deorum et numerosas et foeda commentans, cum praeter principem Deum, familiam deorum et numerosas mysterio occultae voluntatis asseruit. Hanc ergo inanem prolationem, a Ecclesiae fides nescit. Ignorat enim Valentini bythona, et silentium, et ter denos aeonas: scit vero nihil aliud quam unum Deum patrem ex quo omnia sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cta fidei huius absolutio ex euangelicis atq apłicis.ẽ. p̃dicanda
doc trinis. ut uerus dei filius ds̃. ñ alienȩ apatre diuerseq naturae
sed eius dẽ esse diuinitatis ꝑueritatẽ natiuitatis exis tens possit
ones aut cognitas non intelligat. aut intellectas ase nolit intelli¬
gi. aut em̃ dandas putet humanȩ opinionis prudentia. Sed ante¬
quã res ipsas salutariũ sacram̃toꝵ loqui inciplamus. ne m aliꝗͥ
sibi edtas herecicoꝵ nominib heresis ꝓfessio blandiatur. demonstran¬
dũ ẽ omne huius argutȩ malitiȩ uelam̃ ut ꝑ qđ se uirus latens conte
rius cõmemoras sent unũ dm̃ solũ uerũ. neq adiecissent & patrem.
ut unius ueritatis esse patrẽ & filiũ exclusa proprietate natiuitatis
negarent. dixer̃ nec ut ualentinus ꝓlatione natũ patris cõm̃tatus .ẽ.
ut subspetie hereseos ualentinianȩ nomine ꝓlationis improbato.
natiuitatẽ dei exdõ improbarent. Ualentinus enĩ ridicula quȩdã

Expanded text:
elicis atque apostolicis est praestanda doctrinis, ut verus Dei filius Deus non alienae a Patre diversaeque naturae, sed ejusdem esse divinitatis, per veritatem nativitatis existens, possit ones aut cognitas non intelligat, aut intellectas a se nollet intelligi, aut emendandas putet humanae opinione prudentiae. Sed antequam res ipsas salutarium sacramentorum loqui incipiamus; ne in aliquo sibi, editis haereticorum nominibus, haeresis professio blandiatur, demonstrandum est omne hujus argutae malitiae velamen: ut per quod se virus latens contegrius commemorassent unum Deum solum 137 verum, neque adjecissent et patrem; ut unius veritatis esse Patrem et Filium exclusa proprietate nativitatis negarent, dixerunt, « Nec ut Valentinus prolationem Natum Patris commentatus est: » ut sub specie haereseos Valentinae, nomine prolationis improbato, nativitatem Dei ex Deo improbarent. Valentinus enim ridicula quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc solũ perit. qđ sibi deperit. Nam iudicaturus ip̃e deom̃ib ꝓmaies tatis
suȩ miscdia pęnȩmeritũ ignorati moderaturus errori. negantessẽ ñiã
uidicabit utiq sednegabit. Negat enĩ. negat furens heresis sacram̃tũ
uere fidei adimpietatis suȩ doctrinã religionis usa principiis cũ infide¬
litaitis suȩ ex positionẽ. ut superiorib libris contineturga cȩpi
Nouimus unũd im̃ solũ infectũ solũ sempit̃nũ. solũ sine inttio soliđ̃

Expanded text:
hoc solum perit quod sibi deperit. Nam judhoc solum perit quod sibi deperit. Nam judestatis suae misericordia pene meritum ignoranti moderaturus errori, negantes se jam non judicabit utique, sed negabit. Fidei verae fidei, ad impietatis suae doctrinam religionis usa principiis, cum infidelitatis suae expositionem, ut superioribus libris continetur, ita coepit: « Novimus un
Abbreviated transcription (Latin):
indm̃ fidei impia humanȩ stultitiae instituta desererent: & sedõ
redderent hereticis repudiatis : adq acibo mortis quo in laquȩum
aues solent illici. in uolatũ se liberȩ securitatis erigerent. sequere
tẽ in patris & filii confessione ꝑfectam: & cũ dictũ meminissent or e
dñ qui non honorificat filiũ non honorificat patrẽ qui mist illũ adhonori¬
ficandũ patrẽ ꝑhonor ẽ filii se referrent. Emersit enĩ pestifera & lȩtalis
popłis ꝓximalues: quȩ ingenti grassata contagio. ruinã miserandȩ mor¬
tis inuexit. Non enĩ ttentũ aut considentiũ inchaos cũ poplis suis repens
urbiũ uastitas: aut frequentes belloꝵ & funebres mortes. aut im medica¬
te egritudinis populosa contagia deseuer: inquantũ adexitiũ generis
humani heresis hȩc funesta grassata ẽ dõ enĩ cui om̃ia inmora uuunt

Expanded text:
in Deum fidei, impia humanae stultitiae instituta desererent, et se Deo in Deum fidei, impia humanae stultitiae instituta desererent, et se Deo redderent haereticis repudiatis, atque a cibo mortis, quo in laqueum aves solent illici, in volatum se liberae securitatis erigerent; sequerentem in Patris et Filii confessione perfectam; et cum dictum memiQui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum , ad honorificandum Patrem per honorem Filii se referrent. 3. Haeresis Arianae lues. --Emersit enim pestifera et letalis populis proxime lues, quae ingenti grassata contagio ruinam miserandae mortis invexit. Non enim tantum aut considentium in chaos cum populis suis repens urbium vastitas, aut frequentes bellorum et funebres mortes, aut immedicatae aegritudinis populosa contagia desaevierunt, in quantum ad exitium generis humani haeresis haec funesta grassata est. Deo enim, cui omnia in mortuis vivunt,
Abbreviated transcription (Latin):
huius p̃dicationis infectis. & lielut adpiȩ fidt̃ huus male usurpatam
ꝑsuasionẽ. longo doctrine usu & ementito nomine uerȩ religionis
imbutis. ñ ignor ans difficilẽ . eẽ. ad emendationis ꝓfectũ uolunta¬
tẽ. quã inerroris sui studio ꝑplurimũ assensũ auctoritas plublicȩ
iam sententiȩ contineret Grauis enĩ & periculosus ẽ error inpluꝰ¬
rimis. & multoꝵ lapsus etiã sise intelligat. tamen exurgendi
pudore auctoritatem sibi p̃sumit exnumero. habens hoc impuder¬
tiȩ ut qđ errat prudentiã uelit existimari qđ cũmultis errat. ac¬
intelligentiã. eẽ . asserat ueritatis dũminus error is. ẽẽ existimatur
quia hoc ȩccłȩ episcopus p̃dicationis euangelicȩ debeo ministe¬
rium : tamen eo ꝓpensior cura ad scribendum fuit: quo magis
plures periculo infidelis intelligentiȩ detinebantur. Uberius iu¬
gaudiũ consectans exsalute multoꝵ : si cognitis sacram̃tis ꝑfec tȩ

Expanded text:
hujus praedicationis infectis, et velut ad piae fidei hujus male usurpatam persuasionem, longo doctrinae usu, et ementito nomine verae religionis imbutis, non ignorans difficilem esse ad emendationis profectum voluntatem, quam in erroris sui studio per plurimorum assensum auctoritas publicae jam sententiae contineret. Gravis enim et periculosus est error in plurimis: et multorum lapsus, etiamsi se intelligat, tamen exsurgendi pudore auctoritatem sibi praesumit, ex numero habens hoc impudentiae, ut quod errat, prudentiam velit existimari; et quod cum multis errat, intelligentiam esse asserat veritatis, dum minus erroris esse existimatur qua hoc Ecclesiae episcopus praedicationis evangelicae debeo ministerium; tamen eo propensior cura ad scribendum fuit, quo magis plures periculo infidelis intelligentiae detinebantur; uberius gaudium consectans ex salute multorum, si cognitis sacramentis perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
loquentẽ Omis qui diligit patrẽ. diligit eũ qui exeo natus. ẽ Quid
ẽ . gͦ. ex eo nasci Nũquid idip̾ũ .ẽ. qđ ꝑ eũ creari Aut cur euan

Expanded text:
loquentem: Omnis, qui diligit Patrem, diligit eum qui ex eo natus est . Quid est, rogo, ex eo nasci? Numquid idipsum est, quod per eum creari? Aut cur Evan
Abbreviated transcription (Latin):
q intelligentẽ prȩstitisses ad cognitionẽ metui sacris ut arbitor
per seruos tuos moẏsen & ꝓpħas uoluminib erudisti. ex quib te non
insolitudine tua uenerandũ ꝓdidisti Cognouite cũ il lic dm̃. non
alterũ innatura sed insacramento substantie tuę. unũ cognouite
tu ds̃ es. in eo qui exte est inesses Hon ut idẽ tu esses & in esses : sed
in eẽ te ei in eo qui ex te esset. ꝑfectȩ natiuitatis ueritas edoceret.
hoc .mͥ. rursum euangelicȩ atq apłicȩ uoces loquuntur. & exipo
sacro unigeniti tui ore condita in libros uerba testantur: filiũ tuũ
xte ingenito dõ unigenitũdeum. hominẽ in uirgine adm
salutis meȩ natũ. in quote generationis exte uenittis

Expanded text:
oque intelligentem praestitisses; ad cognitionem me tui sacris, ut arbitror, oque intelligentem praestitisses; ad cognitionem me tui sacris, ut arbitror, per servos tuos Moysen et prophetas voluminibus erudisti, ex 146 quibus te non in solitudine tua venerandum prodidisti. Cognovi tecum illic Deum, non alterum in natura, sed in sacramento substantiae tuae unum. Cognovi teeus es, in eo qui ex te est, inesses: non ut idem tu esses, et inesses; sed inesse te in eo, qui ex te esset, perfectae nativitatis veritas edoceret. Hoc mihi rursum evangelicae atque apostolicae voces loquuntur, et ex ipso sacro Unigeniti tui ore condita in libros verba testantur, Filium tuum ex te ingenito Deo unigenitum Deum, hominem ex Virgine ad mysterium salutis meae natum: in quo te generationis ex te veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quia & homines religiosos appellatione huiꝰ nominis dignos ado
habitos memineritis. lũ porro ei non alia conditione dĩ nom̃ indulgeas
quã ea quadictũ sit. ego dixi dii estis. & filii altissimi om̃s. Wtatur
dignatione inuocabulo nuncupantis. ñ naturȩ in nomine ueritate:
uilegio primogenitꝰ exordine. totus creatio. exnullo deus. quia
ratio eius ñ naturalis exdõ natiuitassit: sed substantia er
me apud te omp̃s ds̃ patere. & me t̾rã accinerẽ. caritatis tam̃ tuȩ
religione deuinctũ liberũ in haec uerba ꝑmitte Ego infelix nihil
antea fui. & uita sensus expers sine mei intelligentia eo qđ sũ carebã:
sed miscđia tua aduiuendũ .mͥ. causa ẽ & non ambigo quintu bonꝰ
bonũ mͥ statueris esse qđ natussum. Neq enĩ quimei non eges.
ad malime originẽ incho asses: sed cũme inuitam animatũ. rationis qu¬

Expanded text:
est; quia et homines religiosos appellatione hujus nominis dignos a Deo est; quia et homines religiosos appellatione hujus nominis dignos a Deo habitos memineris: tum porro ei non alia conditione Dei nomen indulgeas, quam ea qua dictum sit: Ego dixi, dii estis: et filii Altissimi omnes , ut utatur dignatione in vocabulo nuncupantis, non naturae in nomine veritate; vilegio, primogenitus ex ordine, totus creatio, ex nullo Deus; quia generatio ejus non naturalis ex Deo nativitas sit, sed substantia creme apud te, omnipotens Deus, patere, et me terram ac cinerem, charitatis tamen tuae religione devinctum, liberum in haec verba permitte. Ego infelix nihil antea fui, et vitae sensu expers, sine mei intelligentia, eo quod sum carebam. Sed misericordia tua ad vivendum mihi causa est: et non ambigo, quin tu bonus bonum mihi statueris esse quod natus sum. Neque enim, qui mei non eges, ad mali me originem inchoasses. Sed cum me in vitam animatum, rationis qu
Abbreviated transcription (Latin):
inuiuentes animas gignerentur. nisi nefas essetdõ dese ñ credisse.
& ultimi furoris uesania iudicaretur adimere auctoritatẽ ad fidẽ.
cui uenerationẽ ꝓfitearis aduitã. Sienĩ nonnisi ꝑ eũ uita ẽ. quo . mͦ.
aut̃ ñ ꝑeũ fides uitȩ ẽ : fides aut̃ uitȩ quomodo ineo .ẽ. qui sibi desẽ
filii ad creationis uoluntatẽ . ut ñ ex dõ natussit. sed uolente eo quicre auit
excreatione substiterit. & tecũ idcirco ñds̃ ẽ. quia manente dõ uno ñ tene¬¬
at filius originis suȩ innatiuitate naturã : sed in substantia altera condi¬
tio ipe tanquã unigenitus conditionib & facturis cę̧teris p̃stantiorsit.
substitutus tam̃. ut creationis indulte sibi habeat substitutionẽ ñ dei
at tulerit ex generatione naturã: & natũ dicas qđ substiat exnihilo:
filiũ aut̃ idcirco nuncupes ñquia exdõ natus. ẽ sed quia ꝑdm̃ creatꝰ

Expanded text:
in viventes animas gignerentur: nisi nefas esset, Deo de se non credidisse; in viventes animas gignerentur: nisi nefas esset, Deo de se non credidisse; et ultimi furoris vesania judicaretur, adimere auctoritatem ad fidem, cui venerationem profitearis ad vitam. Si enim non nisi per eum vita est, quomodo non per eum fides vitae est? Fides autem vitae quomodo in eo est, qui sibi de se Filii ad creationis voluntatem; ut non ex Deo natus sit, sed volente eo qui creavit, ex creatione substiterit. Et tecum idcirco non Deus est, quia manente Deo uno, non teneat Filius originis suae in nativitate naturam; sed in substantiam alteram conditio, ipse tamquam unigenitus conditionibus et facturis caeteris praestantior sit: substitutus tamen, ut creationis indultae sibi habeat substitutionem, non Dei attulerit ex generatione naturam; et natum dicas, quod substitit ex nihilo: filium autem idcirco nuncupes, non quia ex Deo natus est, sed quia per Deum creatus
Abbreviated transcription (Latin):
stultitiȩ atq insolentiȩ dedecus ꝓfessionis suȩ dese dm̃ non modo
arguere ñ credendo. sed em̃dando dam nare: & illud in effabile ineo
naturȩ suae uirtutisq secretũ. hum anis contaminare & impugnare
doctrinis. & hȩc audere loqui. Si inqui T exdõ ẽ filius. demutabilis &
corporeus ds̃ ẽ.: qui exse ꝓtulerit uel extenderit qđ sibi esset infiliũ
Iuid sollicitus es. ne demutabilis ds̃sit : nos natiuitatẽ confitemur : nos
unigenitũ p̃dicamus exdõ docti Tu nenatiuitas maneat. ne ut unige¬
nitus ds in eccłȩ fide sit : naturã in demutabilis dei. quȩ nec extendi
nec ꝓtendi possit opponis. Afferrẽ tibi infelix error. etiã exreb
mundi quarundã naturarũ quȩ gignuntur exẽplũ. ne natiuitatẽ
ꝓptensionẽ existimares. ne nascentiũ naturas detrim̃ta crederes esse
gignentiũ. ut etiã multa sine corporali ad mixtione ex uiuentib

Expanded text:
stultitiae atque insolentiae dedecus, professionis suae de se Deum non modo stultitiae atque insolentiae dedecus, professionis suae de se Deum non modo arguere non credendo, sed emendando damnare; et illud ineffabile in eo naturae suae virtutisque secretum, humanis contaminare et impugnare doctrinis, et haec audere loqui: Si, inquit, ex Deo est Filius, demutabilis et corporeus Deus est, qui ex se protulerit vel extenderit, quod sibi esset in filium! Quid sollicitus es, ne demutabilis Deus sit? Nos nativitatem confitemur, nos unigenitum praedicamus ex Deo docti: tu, ne nativitas maneat, ne unigenitus Deus in Ecclesiae fide sit, naturam indemutabilis Dei quae nec extendi nec protendi possit opponis. Afferrem tibi, infelix error, etiam ex rebus mundi quarumdam naturarum quae gignuntur exemplum, ne nativitatem protensionem existimares, ne nascentium naturas detrimenta crederes esse gignentium, ut etiam multa sine corporali admixtione ex viventibus
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ fili i cõmemoraret. ait Ex utero ante luciferũ genuite: sed in enar¬
rabilẽ illã unigeniti exse filii natiuitatẽ ex diumitatis sue ueritate con¬
firmans. ad intelligentiȩ fidẽ locutus ẽ. ut dediuinis suis reb. scđm hu¬
manã naturã. humanȩ naturae sensũ ad fidei scientiã erudiret. Ut cũ
ait exutero : ñ exnihilo creatio substtasse. sed exsunigeniti sui naturalis
natiuitas doceretur. Postremo qđ dixit. expatre exiui &ueni : utrum
ambiguitatẽ reliquerit. qui intelligeretur ñ aliunde quã expatre. eẽ.
qđ deus est Expatre enĩ exiens. neq aliã natiuitatis habuit naturam
neq ullã : sed eũ sibi testatur auctorẽ. ex quose ꝓfitetur exisse Dehis
aut̃ demons trandis atq intelligendis posterior . mͥ. sermo. ẽ: interim
bentur quȩ qđ adõ dese dicta sint ñ negantur O grauissimũ humanȩ

Expanded text:
onem 144 Filii commemoraret, ait: Ex utero ante luciferum genui te ; sed inenaronem 144 Filii commemoraret, ait: Ex utero ante luciferum genui te ; sed inenarrabilem illam unigeniti ex se filii nativitatem ex divinitatis suae veritate confirmans, ad intelligentiae, fidem locutus est; ut de divinis suis rebus, secundum humanam naturam, humanae naturae sensum ad fidei scientiam erudiret: ut cum ait ex utero, non ex nihilo creatio substitisse, sed ex se Unigeniti sui naturalis nativitas doceretur. Postremo quod dixit: Ex Patre exivi, et veni , utrum ambiguitatem reliquerit, quin intelligeretur non aliunde quam ex Patre esse quod Deus est? Ex Patre enim exiens, neque aliam nativitatis habuit naturam, neque nullam: sed eum sibi testatur auctorem, ex quo se profitetur exisse. De his autem demonstrandis atque intelligendis posterior mihi sermo est. 17. Deo dbentur, quae quod a Deo de se dicta sint non negantur. O gravissimum humanae
Abbreviated transcription (Latin):
sit demons tratio ꝓditura dixistis ostulti. qui & hodie idem
dicitis: nescientes indm̃ sapere Sieñ qđ ex ipo & quod exutero
& quod expatre exiuit &uenit : quęro ate hoc totũ dictũ a dõ an-
neñ dictũ ñsit Dictũ utiq ẽ: & necessẽ ẽ cũ ado dese dictũ sit.
ñ alit̃ intelligendũ esse quam dictũ ẽ dedictis suo loco demon¬
stratis singulor quoꝵqͥ. uirtutib tractabimus. interim tamen
unius cuiusq intelligentiã consulo quid existimet in eo cũdictũ
sit. exipo. utrũne exaltero intelligendũsit. anne exnullo . an.uͦ.
de p̃terquã exdõ dssit Exnibilo ñ est qr exipso ẽ demons trat᷑
enĩ natura: unde natiuitas ẽ. Ipe non ẽ: qr ubi exip̾o ẽ. natiuitas filii
fertur expatre Deinde cũ significatur exutero ñ in t̾rogo ancre
esse natus exnihilo : cũ natiuitatis ueritas. ꝑ corporaliũ efficientiarum
nominet reueletur. Non enĩ m̃bris corporalib consistens ds̃ cũ generati¬

Expanded text:
 ex nihilo. --Dixistis, o stulti, qui et hodie idem dicitis, nescientes in Deum sapere, si enim quod ex ipso, et quod ex utero, et quod ex Pater exivi et veni. Quaero a te, hoc totum dictum a Deo, anne non dictum sit? Dictum utique est: et necesse est, cum a Deo de se dictum sit, non aliter intelligendum esse quam dictum est. De dictis suo loco, demonstratis singulorum quorumque virtutibus, tractabimus. Interim tamen uniuscujusque intelligentiam consulo, quid existimet in eo, cum dictum sit ex ipso: utrumne ex altero intelligendum sit, an ne ex nullo, an vero de, praeter quam ex Deo Deus sit. Ex nihilo non est: quia ex ipso est; demonstratur enim natura unde nativitas est. Ipse non est: quia ubi ex ipso est, nativitas filii refertur ex patre. Deinde cum significatur ex utero, interrogo an credi possit esse natus ex nihilo, cum nativitatis veritas per corporalium efficientiarum nomina reveletur? Non enim membris corporalibus consistens Deus, cum generati
Abbreviated transcription (Latin):
pit . sitq utrũq unũ dũ exeo qđ ẽ. nascitur . & qđ nascitur neq aliun¬
de neq aliud. ẽ Est enĩ lum̃ exlumine: Utergo fideihuius intel¬
ligentia aduerteret᷑. iera chȩ e lampas uellucerna ad crim̃ confitendi
ex lumine luminis subiecta . ẽ. nedici religiose existimetur. quod
impre dictũ & nunc & ante damnatũ.ẽ. Absiste absiste inanissime
timor hereticoꝵ: nec patrociniũ ȩcclesiasticȩ fidei falsa sollicite
assertionis opinione mentire. Nihil corporale scđmnos: nihil in ane
nisi beatitudo. nisi sp̃s. ẽ Materies hebetes natura illa ñ recipit: neq
genuit. Non continentur ut lampas & lampas : aut lychnus
lychnus. exteriore natura. Wnigeniti ex dõdĩ natiui tas ñseries. ẽ.
& ꝓgenies ñ tractus. ẽ : et exluminẽ luminis naturȩ unitas. ẽ. non ex¬

Expanded text:
epit, sitque utrumque unum dum ex eo quod est nascitur, et quod nascitur neque aliunepit, sitque utrumque unum dum ex eo quod est nascitur, et quod nascitur neque aliunde neque aliud est; est enim lumligentia averteretur, Hieracae lampas vel lucerna ad crimen confitendi ex lumine luminis objecta est; ne dici religiose existimetur, quod impie dictum et nunc et ante damnatum est. Absiste, absiste inanissime timor haereticorum, nec patrocinium ecclesiasticae fidei falsa sollicitae assertionis opinione mentire. Nihil corporale 141 secundum nos, nihil inanimunisi beatitudo, nisi spiritus est. Materies hebetes natura illa non recipit, neque permanens Deus Deum genuit. Non continentur, ut lampas et lampas, aut lychnus et lychnus, exteriore natura. Unigeniti ex Deo Dei nativitas non series est, sed progenies, non tractus est, sed ex lumine lumen. Luminis naturae unitas e
Abbreviated transcription (Latin):
creatum infilio. Hierichas nesciens unigenitinatiuitatẽ. nec euangeli-¬
coꝵ sacramentoꝵ uirtutẽ adeptus. unius lucernȩ duolumina p̃¬
dicauit : ut lychnoꝵ biꝑtita diuisio. substantiã patris & filii emula¬
retur. quȩ exunius uasculi unguine ac cenderetur in lumen : tanquã
esset substantia ex terior. ut olei in lucerna continens luminis
utriusq naturã. uel certe ut lampas papyro eodẽ intexta utroq
capite luceret. eẽtq media materies. lum̃ ex se utrũq ꝓtendens
hec stultitiae humanae error inuexit: dũ qđ sapiunt exse potius
quã exdõ sapiunt: Sed quia uerȩ fidei ꝓfessio . ẽ. ita dm̃ exdõnatũ
ut lumen exlumine. qđ sine de trim̃to suo naturã suã prȩstat. & sese
uidet qđ habet. & qđ dederit habeat. nascaturq qđ sit. cũ ñ aliud
quã qđ ẽ. natũsit. & natiuitas acceperit qđ erat. nec ademerit qđ acc¬

Expanded text:
ercreatum in filium. » Hieracas nesciens Unigeniti nativitatem, nec evangeliercreatum in filium. » Hieracas nesciens Unigeniti nativitatem, nec evangelicorum sacramentorum virtutem adeptus, unius lucernae duo lumina praedicavit, ut lychnorum bipertita divisio substantiam Patris et Filii aemularetur, quae ex unius vasculi unguine accenderetur in lumen: tamquam esset substantia exterior, ut olei in lucerna, continens luminis utriusque naturam; vel certe ut lampas papyro eodem intexta, utroque capite luceret, essetque media materies lumen ex se utrumque protendens. Haec stultitiae humanae error invexit, dum quod sapiunt, ex se potius quam ex Deo sapiunt. Sed quia verae fidei professio est, ita Deum ex Deo natum ut lumen ex lumine, quod sine detrimento suo naturam suam praestat ex sese, ut det quod habet, et quod dederit habeat, nascaturque quod sit; cum non aliud, quam quod est, natum sit; nativitas acceperit q
Abbreviated transcription (Latin):
detes tantes. unitatẽ diuinitatis tenemus: scilicet ut ds̃ exdõ unũ sit in
genere naturȩ. dũ qđ ꝑnatiuitatis ueritatẽ exdõ indeũ extitit. non
aliunde quam exdõ. eẽ. substiterit. Quod aut̃ ñ aliunde quã ex dõ
manet : maneat nec esse. ẽ. in ea ueritate quads̃. ẽ Ac ꝑ hoc unũ sunt.
cũ qui exdõ ds̃ ẽ. neq aliud ipse. ẽ neq aliunde qđ deus .ẽ. Idcirco
aute unionis in sabellio impietas p̃tenditur: ut ȩcclesi asticȩ fider
unitatis religio auferatur. Persequar deinde & cȩtera hereticim
genii artificia : neforte suspitiosis magis quãueris sollicitudinibus
maliuolus int̾pres alienȩ simplicitatis existimer : Ostensurus totuꝰ
ꝓfessionis conclusionẽ. inquẽ se exitũ p̃missio tã subdoli sermonis in¬
uł lampas induas partes: nec qui fuit ante post modũ natũ uł suꝑ¬

Expanded text:
detestantes, unitatem divinitatis tenemus; scilicet ut Deus ex Deo unum sint in detestantes, unitatem divinitatis tenemus; scilicet ut Deus ex Deo unum sint in genere naturae, dum quod per nativitatis veritatem ex Deo in Deum exstitit, non aliunde quam ex Deo esse substiterit. Quod autem non aliunde quam ex Deo manet, maneat necesse est in ea veritate qua Deus est: ac per hoc unum sunt, cum qui ex Deo Deus est, neque aliud ipse est, neque aliunde quod Deus est. Idcirco autem unionis in Sabellio impietas praetenditur, ut Ecclesiae fidei unitatis religio 140 auferatur. Persequar deinde et caetera haeretici ingenii artificia, ne forte suspiciosis magis quam veris sollicitudinibus, malevolus interpres alienae simplicitatis existimer: ostensurus totius professionis conclusione, in quem se exitum praemissio tam subdoli sermonis invel lampadem in duas partes. Nec qui fuit ante, postmodum natum vel sup
Abbreviated transcription (Latin):
nascentis. Si ex se scit : infer calũniã temerarie usurpatȩ scientiȩ Su uͦ.
dño suo didicit : natiuitatis suȩ scientiam ꝑmit te nascenti. Hȩt
ita ei adõ unigenito cõꝑta sunt: qđ pat̃ & filius unũ sunt. qđ plenitu do
dĩtatis infilio. ẽ : ꝑ quod & portionẽ unius substantiȩ odit ad filium.
& ꝑnatiuitatis ueritatẽ. uerȩ diuinitatis ꝓprietatẽ ueneratur infilio
seđ reposita pleniore singularũ responsionũ absolutione : ꝑreliqua
ipum dixit filiũ quẽ & patrẽ. Ignorat euangelica atq apłica sacram̃ta
sic credens sabellus. Sed hoc non simplicit̃ ab hereticis inhereticos damnat᷑
Uolentes enĩ nihil int̾ patrẽ & filiũ esse. unũ diuise asabellio unionis
crimen exprobrant cinus unionis diuisio ñ natiuitatẽ intulit. sed eun¬
dẽ diuisit inuirginẽ. Nobis aut̃ in confessione natiuitas . ẽ. & unionẽ

Expanded text:
nascentis. Si ex se scit, infer calumniam temerarie usurpatae scientiae: si vernascentis. Si ex se scit, infer calumniam temerarie usurpatae scientiae: si vero de Domino suo didicit, nativitatis suae scientiam permitte nascenti. Haec enim ita ei a Deo unigenito comperta sunt, quod Pater et Filius unum sunt, quod plenitudo deitatis in Filio est: per quod et portionem unius substantiae odit ad Filium, et per nativitatis veritatem, verae divinitatis proprietatem veneratur in Filio. Sed reposita pleniore singularum responsionum absolutione, per reliqua ipsum dixit Filium quem et Patrem. » Ignorat evangelica atque apostolica sacramenta sic credens Sabellius. Sed hoc non simpliciter ab haereticis in haeretico damnatur. Volentes enim nihil inter Patrem et Filium esse unum, divisae a Sabellio unionis crimen exprobrant: cujus unionis divisio non nativitatem intulit, sed eumdem divisit in Virgine. Nobis autem in confessione nativitas est: et unionem
Abbreviated transcription (Latin):
assertor. & solis suinescius cultor: id qđ inuirgine fuit portionem
unuis substantiȩ p̃dicauit. & id filiũ intelligi uoluit quod ex dĩ
substantia parte aliqua deductũ apparuerit in carne Ut igitur
unigeniti filii natiuitas. & unius substantiȩ nom̃ tolleretur. portio
unius substantiȩ infilii natiuitate p̃tenditur: ut quia ꝓfane ea quȩ
ex portione unius subs tantiȩ natuuitas asserta est p̃dicatur: primũ
natiuitas ipa ñ esset. quȩ inmanicheo esset exportionis ꝓfessione
damnata: Tunc deinde nom̃ acfides unius substantię tolleretur: qr
religionis spetie impius furor simulat. At manicheũ scđm hereticȩ
in saniȩ p̃dicatores piȩ ȩccłȩ fides damnat. Nescit enĩ infilio portio¬
nẽ : sed scit dm̃ totũ exdõ toto. scit exuno unũ. ñ desectũ sednatum.
scit natiuitatẽ dĩ nec diminutionẽ essegignentis. nec infirmitatẽ essẽ

Expanded text:
assertor, et solis sui nescius cultor, id quod in Virgine fuit, portionem assertor, et solis sui nescius cultor, id quod in Virgine fuit, portionem unius substantiae praedicavit, et id Filium intelligi voluit, quod ex Dei substantia parte aliqua deductum apparuerit in carne. Ut igitur unigeniti filii nativitas, et unius substantiae nomen tolleretur, portio unius substantiae in nativitate Filii praetenditur: ut quia profane ea, quae ex portione unius substantiae nativitas asserta est, praedicatur; primum nativitas ipsa non esset, quae in Manichaeo esset ex portionis professione damnata; tum deinde nomen ac fides unius substantiae tolleretur, quireligionis specie impius furor simulat? Manichaeum, secundum haereticae insaniae praedicatores, pia Ecclesiae fides damnat. Nescit enim in Filio portionem: sed scit Deum totum ex Deo toto: scit ex uno unum; non desectum, sed natum: scit nativitatem Dei nec diminutionem esse gignentis, nec infirmitatem esse
Abbreviated transcription (Latin):
tas Cęterũ non satis facit cõparationis exẽpło origo nascentium:
quȩ habent inse & coitũ & conceptũ. & tẽpus & partũ. cũ ds̃ exdõ natꝰ
nihil aliud intelligendussit esse quãnatus & quidẽ dediuinę natiui¬
tatis scđm fidẽ euangelicã atq apłicã ueritate suoloco tractabimꝰ:
interim tamen hereticȩ artis ingeniũ ostendi debuit: ne adueritatẽ
natiuitatis ab olendam ꝓlationis nom̃ ex tingueret. Tenet uero¬
etiã incęteris eiusdẽ artissuȩ malignã fraudulentiã dicens. nec
sicut manicheus. partẽ unius subs tantiȩ patris natũ exposuit
Negata superius platio. ẽ: ut natiuitas negaretur. Nunc quoq
sub manicher nomine neganda unius subs tantię infertꝰ & por¬
tio. ned s̃ ex dõ esse credatur. Manicheus enĩ abrupti in im pro¬
banda lege ac ꝓphetis furoris. & diaboli quantũ inse. ẽ ꝓfessus

Expanded text:
tas: caeterum non satisfacit comparationis exemplo origo nascentium, tas: caeterum non satisfacit comparationis exemplo origo nascentium, quae habet in se et coitum, et conceptum, et tempus, et partum; cum Deus ex Deo natus nihil aliud intelligendus sit esse, quam natus. Et quidem de divinae nativitatis, secundum fidem evangelicam atque apostolicam, veritate suo loco tractabimus: interim tamen haereticae artis ingenium ostendi debuit, quae, ad veritatem nativitatis abolendam, prolationis nomen exstingueret. 10. etiam in caeteris ejusdem artis suae malignam fraudulentiam, dicens: « Nec sicut Manichaeus partem unius substantiae Patris Natum exposuit. » Negata superius prolatio est, ut nativitas negaretur: nunc quoque sub Manichaei nomine neganda unius substantiae infertur et portio, ne Deus ex Deo esse credatur. Manichaeus enim abrupti in improbanda lege ac prophetis furoris, et diaboli quantum in se est professus
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitate ñ deus. ẽ. & qđ ds. ẽ noncepit esse sed natus ex dõ deus es t.
& quod nascitur id isum scđm humanȩ naturae sensũ uidetur esse ꝓla¬
tũ. ita ut prolatio ip̾a natiuitas esse existimetur. Idcirco tẽptatũ
ẽ ꝑualentini heresim ꝓlationis nom̃ excludi. ne natiuitatis ueritas
ꝑmaneret : qr prolationis intelligentia opinione t̾rena. ñ multũ ẽẽt.
anatura terrenȩ natiuitatis aliena Natura humana tarda ac dif-¬
ficilis adres diuinas intelligendas. exigit dehis quȩ semel dicta a
nob̾sunt. frequentius ad moneri. ne satis facere sacram̃tis diuinę
uirtutis humanȩ cõparationis exẽpla credantur: sed tantum ad
imbuendũ spiritalit̃ decȩlestibus sensũ spetiẽ t̾reni generis affer¬
ri. ut ꝑhunc naturȩ nr̃ȩ gradũ. ad intelligentiã diuinȩ magnifi¬
nes : dei natiuitas existimanda. Ubi enĩ unus exuno. ẽ. & deus natꝰ
exdõ.ẽ: afferat ttintũ significationis intelligentiã terrena natiui¬

Expanded text:
d natus ex Deo est; et quod nascitur, id ipsum secundum humanae naturae sensum videtur esse prolatum, ita ut prolatio ipsa nativitas esse existimetur: idcirco tentatum est per Valentini haeresim prolationis nomen excludi, ne nativitatis veritas permaneret; quia prolationis intelligentia, opinione terrena, non multum esset a natura terrenae nativitatis aliena. Naturae humanae tarda ac difficilis ad res divinas intelligentia exigit, de his, quae semel dicta a nobis sunt , frequentius admoneri, ne satisfacere sacramentis divinae virtutis, humanae comparationis exempla credantur; sed tantum ad imbuendum spiritaliter de coelestibus sensum, speciem terreni generis afferri, ut per hunc naturae nostrae gradum ad intelligentiam divinae magnifianda . Ubi enim unus ex uno est, et Deus natus ex Deo est, affert tantum significationis intelligentiam terrena nativi
Abbreviated transcription (Latin):
osci & beati uiri obfidei urẽ meritũ claues regniceloꝵ sortit & li¬
gandi & soluendi incęlo & int̾ra ius ad epti. gesta esse ꝑ dnm̃ur m̃
primu uos ueri intelligentiã assequi ꝓtestamint uderatisat ue
nuptiales aquas. & incisde nuptiale uinũ. & naturȩ umnaturla uel
demutta tione ut ꝓ fectũ uł creatione: quinq etiã panes adeibaor

Expanded text:
beati viri, et ob fidei vestrae meritum claves regni coelorum sortiti, et ligandi ac solvendi in coelo et in terra jus adepti, gesta esse per Dominum primum vos veri intelligentiam assequi protestamini? Videratis utique nuptiales aquas, et easdem nuptiale vinum, et naturae in naturam vel demutationem, vel profectum, vel creationem
Abbreviated transcription (Latin):
scđm generale scoꝵ nom̃ quidhabet fider. ut dicamus unꝰ exfiliis est
sed numquid & cȩteri in hac creaturȩ suȩ infirmitate ñ filii sunt : In qͦ
ergo filiũ dĩ iħm xp̃m fides confessa p̃cellit cũei scđm filios. filui non
exisset exdõ Exisse exdõ quidsit : requiro: Non utiq dici potest id
isũ esse adõ exire : qđ &iienisse. Nam utrũq significat : qm̃ adõ exiui
& ueni & ostendens quid esset adõ exiui. & quid esset & ueni: continuo
subiecit. Nec enĩ ame ueni. sed ille me misit Non ase sibi originẽ esse
testatur. sed cũ abhis quisibideum patrer dicerent idcircose diligen¬
dũ ait. qr̾ exdõ exisset: causam dilectionis. ex causa docuit esse nascen¬
di Exissẽ enĩ ad in corporalis natuntatis retulit nom̃: qi religio ꝓfi¬
tendi sibi patrẽ dm̃. exdilectione xp̃i. qui ex eo genitꝰ. ẽ sit merenda:
am cũ ait quime odit & patrẽ meũ odit : meum cũ ait. cõmun

Expanded text:
secundum generale sanctorum nomen, quid habet fidei, ut dicamus, Unus ex filiis est? Sed numquid et caeteri in hac creaturae suae infirmitate non filii sunt? In quo ergo filium Dei Jesum Christum fides confessa praecellit, cum ei secundum filios, filii non exisset ex Deo. Exisse ex Deo quid sit requiro. Non utique dici potest, id ipsum esse a Deo exisse , quod et venisse; nam utrumque significat: Quoniam a Deo exivi, et veni. Et ostendens quid esset a Deo exivi, et quid esset et veni: continuo subjecit, Nec enim a me veni, sed ille me misit. Non se sibi esse originem e, et ab eo missum esse testatur. Sed cum ab iis, qui sibi Deum patrem dicerent, idcirco se diligendum ait, quia ex Deo exisset; causam dilectionis ex causa docuit esse nascendi. Exisse enim ad incorporalis nativitatis retulit nomen: quia religio profitendi sibi patrem Deum, ex dilectione Christi qui ex eo genitus est sit merenda. Nam cum ait: Qui me odit, et patrem meum odit : meum cum ait, commun