comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hiis maus. longeq prestantius.
longe. superennentius quanr̃
deus acreatura. quantum conss¬
tor a conditione quantum sapis¬
tia ab eo qł factum est per sapil¬
tiam. longe ultra omnia debet ls¬
se lux ista. Et forte uieuu ei erul
ique sit lux ista cognouerunus. et
s cam nos applicauerimus. ut ex
psa illiuuinenur. quia in nobis
enebre sumtis. et ab illa illuiiua¬
ea possimus esse lux. et non confun¬
aendi de illa. quia de nobis confun¬
amur. Quis est qui de se confun¬
aiturs Qui se cognoscit peccatorem.
ꝯuis de illa non confundit᷑. Qui
ab illa illuminatur. Quid est ab il¬
sa illuminariQui iam uulet se
perratis tenebrari. et cupit ab illa
iluminari. accedit ad illam. un¬
de dicit et psalmus. Accedite ade¬
um et illuminamini. et uultꝰ ur̃i
non erubescent. S non erubesces
de illa. si quando tibi te felum os¬
tenderit. Displiceat tibi feditaᷤ tua
et percipias pulcritudinẽ ipsius.
hoc est qđ uult docere. et fortasse

Expanded text:
his majus, longe praestantius, his majus, longe praestantius, longeque supereminentius. Quantum Deus a creatura, quantum conditor a conditione, quantum sapientia ab eo quod factum est per sapientiam, longe ultra omnia debet esse lux ista. Et forte vicini ei erimus, si quae sit lux ista cognoverimus, et ad eam nos applicaverimus, ut ex ipsa illuminemur; quia in nobis tenebrae sumus, et ab illa illuminati possumus esse lux, et non confundi de illa, quia de nobis confundimur. Quis est qui de se confunditur? Qui se cognoscit peccatorem. Quis de illa non confunditur? Qui ab illa illuminatur. Quid est ab illa illuminari? Qui jam videt se peccatis tenebrari, et cupit ab illa illuminari, accedit ad illam: unde dicit Psalmus, Accedite ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non erubescent . Sed non erubesces de illa, si, quando tibi te foedum ostenderit, displiceat tibi foeditas tua, ut percipias pulchritudinem illius. Hoc est quod vult docere. 5. Et fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
dicere uoluitͤ Quare fecit hoc qł
fecit. ut uerbum caro fieret. ut d̃s
super omnia indigna ab homini¬
bus pateretur. ut alapas eorũ sus¬
tineret de manibz quas ipse for¬
mauit: Quul uoluit doceredQͥ a
uoluit ostendere; Quil uoluir
aduiuitiareᷤ Auiliamus. Nams¬
ne fructu precepti auditio rei ges
firmamentum. Quid magnum
audis: Quo fructu auilias uie
Quid uoluit docere: Quid aunun¬
tiare. Audi. Quia łs lux est inqͥt
et tenebre in eo non sunt ulle Ai¬
huc lucem nominauit. s obscura
sunt uerba. Bonum est nobis ar
ipsa lux quam nominauit illus¬
tret corda nostra. Et udeamus qͥ
dixit. Hoc est qł adnuntiamus
qͥa deus lux est et tenebre ieo nõ
sunt ulle. Quis enun auderet li¬
cere. quia in deo sunt tenebreͤ Aun
quid est ipsa lux ͤ Aut quid sint
tenebre ᷤ. Ne forte talia dicat que
ad oculos istõs nros pertineant.
Ueus lux est. Ait nescio quis. It
sol lux est. et luna lux ẽ lucrrra
lux est. Aliquid esse debet longe

Expanded text:
docere voluit? Quare fecit hoc quod docere voluit? Quare fecit hoc quod fecit, ut Verbum caro fieret, ut Deus super omnia indigna ab hominibus pateretur, ut alapas eorum sustineret de manibus quas ipse formavit? Quid voluit doceret? quid voluit ostendere? quid voluit annuntiare? Audiamus: nam sine fructu praecepti, auditio rei gestfirmamentum. Quid magnum audis? quo fructu audis, vide. Quid voluit docere? quid annuntiare? Audi: Quia Deus lux est, inquit, et tenebrae in eo non sunt ullae. Adhuc lucem quidem nominavit, sed obscura sunt verba: bonum est nobis ut ipsa lux quam nominavit, illustret corda nostra, et videamus quid dixit. Hoc est quod annuntiamus, quia Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae. Quis enim auderet dicere quia in Deo sunt tenebrae? Aut quid est ipsa lux? aut quid sunt tenebrae? ne forte talia dicat, quae ad oculos istos nostros pertineant. Deus lux est: ait nescio quis, Et sol lux est, et luna lux est, et lucerna lux est. Aliquid debet esse longe
Abbreviated transcription (Latin):
manu contrectare non possumus.
s fide contingere. ait illi. Qͥa uidisti¬
me credidisti. beati qui non iule¬
runt et crediderunt. Nos descrip¬
ti sumus. nos designati sumꝰ. Ei¬
at ergo in nob̃ beatitiudo. qũa dñs
predixit futuram. Firme teneamꝰ
qł non uidimus: qͥa illi nũtiant
qͥ uiderũt. Ut et uos inquit soci¬
etatem habeatis nobiscu. Et qͥd
magnum habere societatem cũ
hominibus ͤ Noli contempnere.
uide qͥd addat. Et societas nr̃a
sit cum deo patre. et ihesu xp̃o
filio eius. Hec inquit scribunꝰ
uobis. ut gaudium uestrum sit
plenum. Plenum gaudium di¬
cit in ipsa societate. in ipsa cari¬
tate. in ipsa unitate. Et hec ẽ in
quit adnuntiatio quam audiui¬
mus ab eo. et adnuntiamus uob̃.
Quil est hoc ͤ Ipsi uiderunt con¬
trectauerunt manib uerbum ui¬
te. Ab initio erat ad tempus uisi¬
bilis et palpabilis factus est unicꝰ
filius dei. Ad quam rem uenit. uł
quid nobis nouum nuntiauit ͥd

Expanded text:
manu contrectare non possumus, manu contrectare non possumus, sed fide contingere, ait illi: Quia vidisti credidisti; beati qui non vident et credunt . Nos descripti sumus, nos designati sumus. Fiat ergo in nobis beatitudo quam Dominus praedixit futuram: firme teneamus quod non videmus; quia illi nuntiant qui viderunt. Ut et vos, inquit, societatem habeatis nobiscum. Et quid magnum societatem habere cum hominibus? Noli contemnere; vide quid addat: Et societas nostra sit cum Deo Patre, et Jesu Christo Filio ejus. Et haec, inquit, scribimus vobis, ut gaudium vestrum sit plenum. Plenum gaudium dicit in ipsa societate, in ipsa charitate, in ipsa unitate. 4. Et haec est annuntiatio quam audivimus ab eo, et annuntiamus vobis. Quid est hoc? Ipsi viderunt, contrectaverunt manibus Verbum vitae: ab initio erat, ad tempus visibilis et palpabilis factus est unicus Filius Dei. Ad quam rem venit, vel quid nobis novum nuntiavit? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
go iudimus et audiuimus nun-¬
tiamus uobis. Iutendat carctas
uestra. Que ergo iudimus et au¬
diuimus nuntiamus uobis. Alli
uiderunt ipsum dñm presentẽ
in carne. et audierunt uerba ex
ore dñi et annuntiauerunt nob̾.
Et nos ergo audiuimus. s non ui¬
dimus. Minus ergo sumus feli¬
ces. quam illi qui et uiderunt ⁊
audierunt ͤ Et quomodo adiuu¬
git ut et uos societatem habeatis
nobiscum: Illi uiderunt nos nõ
uulimus. et tamen socii sumus.
quia fudem communem tenemꝰ.
Nam quulam uidendo non credi¬
dit. et palpare uoluit et sic crede¬
re et ait. Non credam. nisi digitoᷤ
meos misero in locum clauorum.
et cicatrices eius tetigero. Et pre¬
buit se ex tempore palpandum ma¬
nib hominum. qui semper se pre¬
bet ad uidendum aspectib ange¬
lorum. Et palpauit ille discipulꝰ
et exclamauit. dñs meus et deus
meus. Quia tetigit homunem. cõ¬
fessus est deum. Et dñs consolãs
nos qui xp̃m iam in celo sedentẽ

Expanded text:
go vidimus et audivimus, nungo vidimus et audivimus, nuntiamus vobis. Intendat Charitas vestra: Quae ergo vidimus et audivimus, nuntiamus vobis. Illi viderunt ipsum Dominum praesentem in carne, et audierunt verba ex ore Domini, et annuntiaverunt nobis. Et nos ergo audivimus, sed non vidimus. Minus ergo sumus felices quam illi qui viderunt et audierunt? Et quomodo adjungit, Ut et vos societatem habeatis nobiscum? Illi viderunt, nos non vidimus, et tamen socii sumus; quia fidem communem tenemus. Nam et quidam videndo non credidit, et palpare voluit, et sic credere, et ait: Non credam nisi digitos meos misero in locum clavorum, et cicatrices ejus tetigero. Et praebuit se ex tempore palpandum manibus hominum, qui semper se praebet videndum aspectibus Angelorum: et palpavit ille discipulus et exclamavit, Dominus meus et Deus meus. Quia tetigit hominem, confessus est Deum. Et Dominus consolans nos qui ipsum jam in coelo sedentem
Abbreviated transcription (Latin):
lum suum in sole posuit. idẽ car¬
nem suam in manifestatione hu¬
nis lucis ostendit. Et illius spon¬
si thalamus fuit uterus uirginis
quia tu illo utero uirginali con¬
iuncti sunt duo sponsus et spon¬
sa Sponsus uerbum. sponsa caro.
qͥa sic scriptũ est. Et er̃t duo in car¬
ne una. Et dñs dicit in ewange¬
lio. igitur iam non duo. s una ca¬
to.Et ysaias optime meminit u¬
num esse ipsos duos. loquitur e¬
nm ex persona xp̃i et dicit. Siẽ
sponso imposuit michi mitram.
it sieut sponsai ornauit me orna-¬
mento. Unus uidet᷑ loqui. et spon¬
sum se fecit et sponsam se fecit. qͥ a
non iluo s una caro. quia uerbũ
caro factum est et habitauit in no¬
lis.Illi carui adiungitur ecclesia.
et fit xp̃c totum caput et corpus.
Et testes inquit sumus. et ad nn¬
tiamus uobis uitam eternam qͥ
erat aput patrem. et manifestata
est ui nobis. Hoc est manifestata
liter nos quid apertius diceret᷑.
manifestata est in nobis. Que er¬

Expanded text:
lum suum in sole posuit, id est carlum suum in sole posuit, id est carnem suam in manifestatione hujus lucis ostendit: et illius sponsi thalamus fuit uterus Virginis, quia in illo utero virginali conjuncti sunt duo, sponsus et sponsa, sponsus Verbum et sponsa caro; quia scriptum est, Et erunt duo in carne una ; et Dominus dicit in Evangelio, Igitur jam non duo, sed una caro . Et Isaias optime meminit unum esse ipsos duos: loquitur enim ex persona Christi, et dicit, Sicut sponso imposuit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Unus videtur loqui, et sponsum se fecit et sponsam se fecit; quia non duo, sed una caro: quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Illi carni adjungitur Ecclesia, et fit Christus totus, caput et corpus. 3. Et testes, inquit, sumus; et annuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et manifestata est in nobis: hoc est, manifestata est inter nos; quod apertius diceretur, manifestata est nobis. Quae er
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. qui sunit testes grece. Et
usitatum nomen est omuibus et
religiosum. Quod euun testes
tine dicimus. grece martyress
Quis autem non auiltuit mar¬
cotidie habitat nomen marhñ
tq utinam sic habitet in enn
ut passiones martyrum imuitenꝰ
non eos caleibz persequanuir¬
go hoc dixit iudimus et testes si¬
mus. uidimus et martyres sunꝰ
Testimonium enum dicendo exe
quod uiderunt. et testimoniumss¬
cendo ex eo qił audierunt abhis
qui uiderunt. Oum displicereꝰ
ipsum testimonium homimbis
aduersus quos dicebatur. passi
sunt omnia que passi sunt marsꝰ¬
dius inquit. et testes sumus
bi iuderunt ͤ In manifestatione.
Quid est in manifestationeᷤ In so-¬
le. idest in hac luce. Inde autem po¬
tuit uideri in sole qui fecit solen.
nisi quia in sole posuit thaberna¬
culum suum. et ipse tanꝗͣ sponsus
procedens de thalamo suo. exulta¬
uit ut gygas ad currencdam uiã
Ille ante solem qui fecit solem. illl
solem uident. ipsum thabernaeu¬

Expanded text:
runt, quid sint testes graece: et runt, quid sint testes graece: et usitatum nomen est omnibus et religiosum; quos enim testes latine dicimus, graece martyres sunt. Quis autem non audivit marre non quotidie habitat nomen martyrum? Atque utinam sic habitet et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos calcibus persequamur. Ergo hoc dixit, Vidimus, et testes sumus: Vidimus, et martyres sumus. Testimonium enim dicendo ex eo quod viderunt, et testimonium dicendo ex eo quod audierunt ab his qui viderunt, cum displiceret ipsum testimonium hominibus adversus quos dicebatur, passi sunt omnia quae passi sunt martydimus, inquit, et testes sumus. Ubi viderunt? In manifestatione. Quid est, in manifestatione? In sole, id est in hac luce. Unde autem potuit videri in sole qui fecit solem, nisi quia in sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ? Ille ante solem qui fecit solem, ille solem vident; ipsum tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
pud deum. Ne forte de uerbo ui¬
te sic quisque acciptat. quasi lo¬
cutionem quandam de xp̃o. nõ
ipsum corpus xp̃i quoid manib
tractatum est. uide qͥd sequitur.
It ipsa uita manifestata ẽ. S p̃c
ergo uerbum uite. Et unde ma¬
nifestata estꝰ Erat enim ab initi¬
o. s non erat mantfestata homt¬
nib. Manifestata est angelis ui¬
dentib. et tanqͣ. pane suo cibanti¬
bus. S quid ait scriptura ͤ Panẽ
angłoꝵ manducauit ħo. Ergo mani¬
festata est ipsa uita in carne. quia
in manifestatione posita est: ut res
que solo corde iuderi potest. uide¬
retur et oculis. et corla sauaret.
Solo enum corde iudetur uerbũ.
caro autem et oculis corporalibus
iudetur. Erat unde uideremus
carnem. s non erat unde iudere¬
mus uerbum. Factum est uerbũ
caro quam uidere possemus. ut
sanaretur in nobis unde uerbũ
uideremus. Et uidimus inquit.
et testes sumus. Forte aliqui fra¬
trum uesciant qui grece non no¬

Expanded text:
pud Deum . Forte de Verbo vipud Deum . Forte de Verbo vitae sic quisque accipiat quasi locutionem quamdam de Christo, non ipsum corpus Christi quod manibus tractatum est. Videte quid sequatur: Et ipsa vita manifestata est. Christus ergo Verbum vitae. Et unde manifestata est? Erat enim ab initio; sed non erat manifestata hominibus: manifestata autem erat Angelis videntibus, et tanquam pane suo cibantibus. Sed quid ait Scriptura? Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est ipsa vita in carne; quia in manifestatione posita est, ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Solo enim corde videtur Verbum: caro autem et oculis corporalibus videtur. Erat unde videremus carnem, sed non erat unde videremus Verbum: factum est Verbum caro, quam videre possemus, ut sanaretur in nobis unde Verbum videremus. 2. Et vidimus, et testes sumus. Forte aliqui fratrum nesciunt, qui graece non no
Abbreviated transcription (Latin):
enim illi erit lectio ista. tamqũa
oleum in flamina. Si est ibi quod
nutriatur. nutritur et crescit et
permanet. Item quibusdam sic es¬
se debet tanquam flamina ad fo¬
mitem. ut sicut arilebat acceden¬
te sermone accendatur. In quib
dam nutritur qł est: in quibus¬
dam accendit᷑ si deest. ut omnes
in una caritate gaudeamꝰ. Ubi au¬
tem caritas. ibi pax: et ubi humi¬
litas. ibi caritas. Iam ipsum auli¬
amus. et ad eius uerba que dñs
suggerit etiam uob̃ ut bene intel¬
ligatis loquamur. Quoil erat ab¬
oculis nr̃is et manus nr̃e tractaue¬
ẽt de uerbo uite. Quis est qui ma¬
nib tractat uerbum. nisi quia uer¬
bum caro factum est et habitauit
in nobis ͤ Hoc autem uerbum qđ
caro factum est. ut manib tractare¬
tur cepit esse caro ex uirgine maria.
s non tunc cepit uerbum. quia qđ̃
erat ab tnitio dixit. Uidete si non
attestatur epła sua ewangłio suo¬
ubi modo audistis. In principio
erat uerbum. et uerbum erat a¬

Expanded text:
enim illi erit lectio ista, tanquam enim illi erit lectio ista, tanquam oleum in flamma; si est ibi quod nutriatur, nutritur, et crescit, et permanet. Item quibusdam sic esse debet, tanquam flamma ad fomitem; ut si non ardebat, accedente sermone accendatur. In quibusdam enim nutritur quod est, in quibusdam accenditur si deest; ut omnes in una charitate gaudeamus. Ubi autem charitas, ibi pax; et ubi humilitas, ibi charitas. Jam ipsum audiamus; et ad ejus verba, quae Dominus suggerit, etiam vobis ut bene intelligatis, loquamur. TRACTAoculis nostris, et manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae. Quis est qui manibus tractat Verbum, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis? Hoc autem Verbum quod caro factum est, ut manibus tractaretur, coepit esse caro ex virgine Maria: sed non tunc coepit Verbum, quia quod erat ab initio dixit. Videte si non attestatur Epistola sua Evangelio suoubi modo audistis, In principio erat Verbum, et Verbum erat a
Abbreviated transcription (Latin):
emunit sanctitaᷤ
uestra ewangeli¬
ex ordine lectio¬
num nos solere
tractare. seil quia
nune interposita est sollempnitaᷤ
sanctorum dierum quib certas
ex ewangelio lectiones oportet in
eclesia recitari. que ita sunt anni¬
eut alte esse non possint. ordo ille
quem susceperamus. necessitate
paululum intermissus est non a¬
missus. Qum autem cogitarem
quid scđłm hilaritatem presentiũ
dlierum per hanc ebilomailam uo¬
biscum de scripturis agerem quan¬
tum dñs donare dignatur quod
possit in istis septem uel octo ilie¬
bus finiri. occurrit michi epistola
beati iohannis. ut cuius ewange¬
lium paululum intermisimus.
cius epłam tractando ab eo non re¬
cedamus. presertim quia in ipsa e¬
pistola satis dulce omnib quibus
sanum est palatum cordis ubi sapi¬
at panis dei et satis memorabile
in sc̃a ecclesia dei maxime caritaᷤᷤ
commendatur. Locuturus est
multa. et prope omnia de carita¬
te. Qui habet in se unde audiat.
necesse est gauileat qił aulit. Sic

Expanded text:
eminit Sanctitas vestra Evangeliex ordine lectionum nos solere tractare: sed quia nunc interposita est solemnitas sanctorum dierum, quibus certas ex Evangelio lectiones oportet in Ecclesia recitari, quae ita sunt annuae, ut aliae esse non possint; ordo ille quem susceperamus, necessitate paululum intermissus est, non amissus. Cum autem cogitarem quid secundum hilaritatem praesentium dierum per hanc hebdomadam vobiscum de Scripturis agerem, quantum Dominus donare dignatur, quod posset in istis septem vel octo diebus finiri, occurrit mihi Epistola beati Joannis: ut cujus Evangelium paululum intermisimus, ejus Epistolam tractando ab eo non recedamus; praesertim quia in ipsa Epistola satis dulci omnibus quibus sanum est palatum cordis, ubi sapiat panis Dei, et satis memorabili in sancta Ecclesia Dei, maxime Charitas commendatur. Locutus est multa, et prope omnia de Charitate. Qui habet in se unde audiat, necesse est gaudeat ad quod audit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
bre excecauerunt oculos eiꝰ. Qͥaͥ
tam cecum quam isti qui oder̃t
fr̃es. Nam ut noueritis quia ce¬
ci sunt: in montem offenderũt.
Eailem dico. ne uobis exceilant.
Nonne lapis ille qui precisus
est de moute sine manibz. xp̃e
tali. nonne ille lapis confregit
regna terrarum. ulest omnes i¬
minationes idolorum et demos¬
et factus est mons magnus iti¬
pleuit uniuersum orbem tereas
Numquid digito ostendimꝰ m¬
tem istum. quomodo ostenclitis
hominib tercia lunaᷤ Terbi ga¬
tia quando uolunt homines u¬
ce ubi est. Et sunt ibi qui non ue¬
leant intendere aciem et dieante
ubi. intenditur illis digitus r
uideant. Aliquando ilum eru¬
bescunt. ne ceci putentur. dic̃ũt
se uidisse quod non iuderunt Aĩc¬
quul sic ostendimus ecclesiam fta¬
tres mei ͤᷤ Nonne aperta est ͤNon¬
ne manifestaᷤ. Nonne tenuit om¬
nes gentes ; Monne implet quiss
ante tot annos promissum est a¬
brahe in semine eius benedici

Expanded text:
brae excaecaverunt oculos ejus. Quid brae excaecaverunt oculos ejus. Quid tam caecum, quam isti qui oderunt fratres? Nam ut noveritis quia caeci sunt, in montem offenderunt. Eadem dico, ne vobis excidant. Nonne lapis iste qui praecisus est de monte sine manibus, Chritali? Nonne ille lapis confregit omnia regna terrarum, id est, omnes dominationes idolorum et daemonet factus est mons magnus, et implevit universum orbem terrarum ? Numquid digito ostendimus istum montem, quomodo ostenditur hominibus tertia luna? Verbi gratia, quando volunt homines vi luna, ecce ubi est: et si sunt ibi qui non valeant intendere aciem, et dicant, Ubi? intenditur illis digitus ut videant. Aliquando dum erubescunt ne caeci putentur, dicunt se vidisse quod non viderunt. Numquid sic ostendimus Ecclesiam, fratres mei? Nonne aperta est? nonne manifesta? nonne tenuit omnes gentes? nonne impletur quod ante tot annos promissum est Abrahae, in semine ejus benedici
Abbreviated transcription (Latin):
Pacem multam dixit eis qui di¬
ligunt legem dei et ideo non esse
eis scandalum. Illi ergo qui scan¬
dalum patiuntur. pacem paunt.¬
Et quos dixit non pati scandalũ
aut non facere; Oiligentib legẽ
dei. Ergo incaritate positi sunt.
S dicit aliquis. Legem det dix¬
it diligentib non fratres. Audi
qͥd dñs dicat. Mandatum no¬
uum do uobis. ut uos inuicem
diligaris. Quul est lex nisi man¬
datumͤ Quomodo ergo non pa¬
tiuntur scandalum nisi dum
sufferunt inuicem sieut paulꝰ
dicit. sufferentes inuicem indi¬
lectionem. studentes seruare u¬
nitatem spiritus in uinculo pa-¬
cis; Et quia ipsa est lex dei. eñ¬
dem audi ipsum apłm commen¬
dantem ipsam legem. Inuicem
inquit onera uestra portate. et
sic adimplebitis legem xp̃i. Nam
qui odit frẽm suum in tenebͥs
est: et in tenebris ambulat. ⁊ nes¬
cit quo eat. Dagna res fratres.
attendite rogamus uos. Qui
odit frẽm suum in tenebris am¬
bulat. et nescit quo eat. qm̃ tene¬

Expanded text:
Pacem multam dixit eis qui diPacem multam dixit eis qui diligunt legem Dei, et ideo non eis esse scandalum. Illi ergo qui scandalum patiuntur, pacem pEt quos dixit non pati scandalum, aut non facere? Diligentes legem Dei. Ergo in charitate positi sunt. Sed dicit aliquis, Legem Dei dixit diligentibus, non fratres. Audi quid Dominus dicat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Quid est lex, nisi mandatum? Quomodo autem non patiuntur scandalum, nisi dum sufferunt invicem? Sicut Paulus dicit, Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Et quia ipsa est lex Christi, eumdem audi apostolum commendantem ipsam legem: Invicem, inquit, onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . 13. Nam qui odit fratrem suum, in tenebris est, et in tenebris ambulat, et nescit quo eat. Magna res, fratres; attendite, rogamus vos. Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tene
Abbreviated transcription (Latin):
llli autem quos non usserat sol.
responderunt ex uoce petri. Dñe
uerbum uite eterne habes. quo
ibimus: Quos autem ussit ecde¬
sia tanqͣ. luna per noctemᷤ qͥ scis¬
mata fecerunt. Audi ipsum uer¬
bum positum in apło. Quis infir¬
matur et ego non infirmorᷤ Qͥs
scanlalizatur et ego non uror Qͦ¬
modo ergo non est scandalũ in eo
qui diligit frẽmᷤ Quia qui dili¬
git frẽm. tolerat omnia ꝓpter uni¬
tatem quia in unitate caritatis
est fraterna dilectio. Offendit te
nescio quis siue malus siue ut pu¬
tas malus. siue ut tu fingis malꝰ.
et deserit tot bonos: Qualis dilec¬
tio fraterna est: Qualis apparu¬
it in istisᷤᷤ cum accusant afros le¬
seruerunt orbem terrarum. Nũ¬
quid in orbem terrarum sc̃i non
erant aut inauditi a uob̾ lamp¬
nari potuerunt ᷤ E si diligerenꝰ
fratres scandalum in uobis non
esset. Audi psalmum quid dicat.
Pax multa diligentib legem tu¬
am dñe. et non est eis scandalum.

Expanded text:
Illi autem quos non usserat sol, Illi autem quos non usserat sol, responderunt ex voce Petri: Domine, verbum vitae aeternae habes; quo ibimus ? Quos autem urit Ecclesia tanquam luna per noctem? Qui schismata fecerunt. Audi ipsum verbum positum in Apostolo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Quomodo ergo non est scandalum in eo qui diligit fratrem? Quia qui diligit fratrem, tolerat omnia propter unitatem; quia in unitate charitatis est fraterna dilectio. Offendit te nescio quis, sive malus, sive ut tu putas malus, sive ut tu fingis malus, et deseris tot bonos? Qualis dilectio fraterna est, qualis apparuit in istis? Cum accusant Afros, deseruerunt orbem terrarum. Numquid in orbe terrarum sancti non erant? Aut inauditi a vobis damnari potuerunt? Sed o si diligeretis fratres, scandalum in vobis non esset. Audi Psalmum, quid dicat: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum .
Abbreviated transcription (Latin):
aut ecclesiam. Ende mtelligi l
ina inide dixit psalmus per di
sol non uret te neq luna per
pctemᷤ quia ipsam ustionẽ scau¬
alum uult intelligi. Primo ip¬
am similitudinẽ actende. Quo¬
noio qui uritur dicit non tole
non fero. et sub ducit se: sic qͥ
quedlam ferunt in ecclesia ⁊ sub¬
mahtuit se uel nomint xp̃i uel et¬
eesie. scandalum patiuntur. Ut¬
aete enim quomodo passi sunt
seanilalum tanquam a sole. illi
mruales quib predicabat car¬
nem suam xp̃c et dicebat. Qui
no manducauerit carnem filii
hominis et biberit sanguinẽ eiꝰ.
non habebit in se uitam eternã.
septuaguita ferme homines dix¬
erunt. durus est iste sermo. et re¬
csserunt ab eo. et remanserunt
auodecim. Omnes illos ussit
sol et recesserunt. non ualentes
ferre uim uerbi. Remanserũt
ergo duodecim. Et ne forte puta¬
rent homines quia ipsi prestant
xp̃o credendo in xp̃m. et non ab
ipso illis prestaretur beneficiũ
cum dduodecim remansissent. a

Expanded text:
aut Ecclesiam. Unde intelligimus aut Ecclesiam. Unde intelligimus quia inde dixit Psalmus, Per diem sol non uret te, neque luna per noctem, quia ipsam ustionem scandalum vult intelligi? Primo ipsam similitudinem attende. Quomodo qui uritur dicit, Non tolero, non fero, et subducit se: sic qui quaedam non ferunt in Ecclesia, et subtrahunt se vel nomini Christi vel Ecclesiae, scandalum patiuntur. Videte enim quomodo passi sunt scandalum tanquam a sole illi carnales, quibus praedicabat carnem suam Christus, et dicebat: Qui non manducaverit carnem Filii hominis, et biberit ejus sanguinem, non habebit in se vitam. Septuaginta ferme homines dixerunt, Durus est hic sermo; et recesserunt ab eo: et remanserunt duodecim. Omnes illos ussit sol, et recesserunt, non valentes ferre vim verbi. Remanserunt ergo duodecim. Et ne forte putarent homines quia ipsi praestant Christo credendo in Christum, et non ab ipso illis praestatur beneficium; cum duodecim remansissent, ai
Abbreviated transcription (Latin):
gauidere si non fiat aut qđ̃ plan¬
gere si fiat. Qui diligit fratrem
suum in lumine manet. et scan¬
lalum in eo non est. Obsecro p
xpp̃m pascit nos deus refectun
sumus corpora in nomine xp̃
aliquantum refecta sunt et rs¬
cienda sunt. Mens nr̃a pascat
non quia dui dicturus sum iit
Nam ecce iam finitur lectio. sta
ne forte ex tedio minus attente
audiamus qł maxime necessa¬
rium est. Qui diligit fratrẽ su¬
um in liuntne manet. et scandia¬
lum in eo non est. Qui sunt qui
patuntur scanlalun aut faci¬
untᷤ Qui scanilalirantur in pp̃t
et in eccłia. Qui in xp̃o scandla¬
lirantur. tanquam a sole urun¬
tur. qui in ecclesia tanqͣ a luna
Uieit autem psalmus. Per dũ
sol non uret te: neq luna ꝑ noct
Iddest si tenueris caritatem. neci
xp̃o scancdalum patieris nec mae
clesia. nec xp̃m relinques nec er¬
clesiam. Qui enun ecclesiam re¬
linquit. quomodo est in xpisto
lum. qui relinquunt aut xpa

Expanded text:
gaudere si non fiat, aut quod plangaudere si non fiat, aut quod plangere si fiat. 12. Qui diligit fratrem suum, in lumine manet, et scandalum in eo non est. Obsecro per Christum; pascit nos Deus, refecturi sumus corpora in nomine Christi, et aliquantum refecta sunt, et reficienda sunt; mens nostra pascatur. Non quia diu dicturus sum, dico; nam ecce jam finitur lectio: sed ne forte ex taedio minus attente audiamus quod maxime necessarium est. Qui diligit fratrem suum, in lumine manet, et scandalum in eo non est. Qui sunt qui patiuntur scandalum, aut faciunt? Qui scandalizantur in Christo et in Ecclesia. Qui in Christo scandalizantur, tanquam a sole uruntur; qui in Ecclesia, tanquam a luna. Dicit autem Psalmus Per diem sol non uret te, neque luna per noctem : id est, Si tenueris charitatem, nec in Christo scandalum patieris, nec in Ecclesia; nec Christum relinques, nec Ecclesiam. Qui enim Ecclesiam relinquit, quomodo est in Christo,lum, qui relinquunt aut Christum
Abbreviated transcription (Latin):
Nescio enim quis ex pagano fac¬
tus est xp̃iantis. Intendite ecce
tenebre erat quando paganus
erat. modo tam xp̃ianus factus
est. Deo gratias: omnes gratulã¬
tur. Recitatur apl̃s gratulans.
fuistis entm aliquando tenebre.
nunc autem lux in dño. Adora¬
bat tdola. adorat deum. adora¬
bat que fecit. adorat qui eum fe¬
cit. Nutatus est deo gratias.õs
gratulantur xp̃iani. Quare.d̾
Quia iam adorator patris et fi¬
lii et sp̃c sc̃i. et detestator demo¬
niorum et idolorum est. Adhuc
iste ioh̾es sollicitus est multis
gratulantib adhuc suspectus.
Est fratres materna sollicitudi¬
ne. libenter amplectamur. Non
sine causa mater sollicita est de
nobis cum alii gaudent. Matr̃e
dico caritatem. ipsa enim habita¬
bat in corde iohannuis cum tsta
diceret. Quare uisi quia aliqͥd
timet in nob̃ͤ Et cum iam nob̾
homines gratulantur quid est
qł tumet ᷤ Qui dicit se esse in lu¬
odit. in tenebris est usq alhuc.
Quod expouere non est: s quod

Expanded text:
Nescio quis enim ex pagano facNescio quis enim ex pagano factus est christianus; intendite: ecce tenebris erat, quando paganus erat; modo jam christianus factus est; Deo gratias, omnes gratulantur: recitatur Apostolus gratulans. Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino. Adorabat idola, adorat Deum; adorabat quae fecit, adorat qui eum fecit. Mutatus est; Deo gratias, omnes gratulantur Christiani. Quare? Quia jam adorator Patris et Filii et Spiritus sancti, et detestator daemoniorum et idolorum est. Adhuc de isto Joannes sollicitus est, multis gratulantibus adhuc suspectus est. Fratres, maternam sollicitudinem libenter amplectamur. Non sine causa mater sollicita est de nobis, cum alii gaudent: matrem dico charitatem; ipsa enim habitabat in corde Joannis, cum ista diceret. Quare, nisi quia aliquid timet in nobis, et cum jam nobis homines gratulantur? Quid est quod timet? Qui dicit se esse in luodit, in tenebris est usque adhuc. Quod exponere non est; sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
iueratis. Quare autem nouumͤ
Quia tenebre transierunt. ⁊ lux
uera iam lucet. Eece unde nouũ.
quia tenebre ad ueterem homi¬
nem. Lux uero ad nouum homi¬
nem pertinet. Quid dicit paul̾
apłsᷤ Exuite uoᷤᷤ ueterem hominẽ.
et induite nouum. Et iterũ qͥd
dicit ᷤ Eiustis aliquando tene¬
bre. nunc autem lux in clño. Qͥ
dicit esse se in lumine. Modo ma-¬
nifestat totum quod dixit. Qui
licit esse se in lumine. et fratrẽ
suum odit. in tenebris ẽ alhuc.
E ia fratres mei quamdiu dicamꝰ
qcł peus est: ne alhuc fratres o¬
deritis. Si fratres solum amare¬
tis. nondum essetis perfecti. Si
autem fratres oditis. quid estisͤ
Ubi estisͤ. Respiciat unusquisq
cor suum. non teneat odium con¬
tra fratrem pro aliquo uerbo du¬
ro. pro contentione terre ne fiat
terra. Quisquis enim oidit fra¬
trem suum. non dicat quia in lu¬
mine ambulat. Quid dixit: non
dixit quia in xp̃o ambulat. Q
dicit se esse in luce et oidit frẽm
suum. in tenebris est usq adhue.

Expanded text:
autem novum? Quia tenebrae transierunt, et lux vera jam lucet. Ecce unde novum: quia tenebrae ad veterem hominem, lux vero ad novum pertinet. Quid dicit apostolus Paulus? Exuite vos veterem hominem, et induite novum . Et iterum quid dicit? Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . 11. Qui dicit se esse in lumine; modo manifestat totum quod dixit: Qui dicit se esse in lumine, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Eia, fratres mei, quamdiu dicemus quod pejus est, ne adhuc fratres oderitis. Si fratres solum amaretis, nondum essetis perfecti: si autem fratres oditis, quid estis? ubi estis? Respiciat unusquisque cor suum: non teneat odium contra fratrem pro aliquo verbo duro; pro contentione terrae, ne fiat terra. Quisquis enim odit fratrem suum, non dicat quia in lumine ambulat. Quid dixi? non dicat quia in Christo ambulat. Qui dicit se esse in luce, et odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc.
Abbreviated transcription (Latin):
quo eant: quia tenebre exreca¬
uerunt oculos eorum. Montẽ
non uident nolo mireris. ocu¬
los non habent. Unde oculos
non habent ͤ Quia tenebre ex¬
cecauerunt eos. Inde ꝓbamꝰ ᷤ
Quia fratres oderunt. quia cũ
offenduntur in afris separant
se ab orbe terrarum. Qui non
toleraut pro pace xp̃i quos infa¬
mant. et tolerant pro parte do¬
nati quos clampnant.

Expanded text:
quo eant; quia tenebrae excaecaquo eant; quia tenebrae excaecaverunt oculos eorum. Montem non vident: nolo mireris, oculos non habent. Unde oculos non habent? Quia tenebrae excaecaverunt eos. Unde probamus? Quia fratres oderunt, quia cum offenduntur in Afris, separant se ab orbe terrarum quia non tolerant pro pace Christi quos infamant, et tolerant pro parte Donatiquos damnant.
Abbreviated transcription (Latin):
en posita. Iili autem offeudũt
nmnontem. Et cum eis dicitur
cendite non est mons dieunt.
facilius illuc faciem impin¬
gunt. quam illic habitaculum
merunt. ysaias hesterna die
etus est. Duisquis uestrum ui¬
gilabat. non oculis tantum. seil
ure nec aure corporis. s aure cor¬
dis auertit. Erit in nouissimis
aieb manifestus mons dm̃i pa¬
ratus in cacumine montium. Qa
tamn manifestum quam mons Sͤ¬
s sunt et montes ignoti. quia in
una parte terrarum positi sunt.
Quis uestrum nouit olympum
montem quomͦ qui ibi habitant
gybbam nrãm non norunt: In
partib sunt isti montes. ille au¬
tem mons nou sie: quia impleuit
unuiersam faciem terre. Et de
illo dicit paratus in cacumine
montium. Mons est super ca¬
eumina omnium montium. Et
ouines gentes. Quis errat in hoc
monteᷤ Quis frangit faciem of¬
fendendo in illum ᷤ Qs ignorat
tiuitatẽ suꝑ montẽ constiturã ͤ
S noli mirari quia ignoratur ab
stis qui oderunt fr̃es. quia in
tenebris ambulant et nesciũt

Expanded text:
nstituta . Illi autem offendunt in montem. Et cum eis dicitur, Ascendite; Non est mons, dicunt; et facilius illuc faciem impingunt, quam illic habitaculum quaerunt. Isaias hesterna die lectus est; quisquis vestrum vigilabat, non oculis tantum, sed aure, nec aure corporis, sed aure cordis, advertit, Erit in novissimis diebus manifestus mons domus Domini, paratus in cacumine montium. Quid tam manifestum quam mons? Sed sunt et montes ignoti, quia in una parte terrarum positi sunt. Quis vestrum novit Olympum montem? quomodo ibi qui habitant, Giddabam nostrum non norunt. In partibus sunt isti montes. Ille autem mons non sic, quia implevit universam faciem terrae; et de illo dicitur, Paratus in cacumine montium. Mons est super cacumina omnium montium. Et omnes gentes . Quis errat in hoc monte? Quis frangit faciem offendendo in illum? Quis ignorat civitatem super montem constitutam? Sed nolite mirari quia ignoratur ab istis qui oderunt fratres: quia in tenebris ambulant, et nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
imperant. non est a subditis dis
quia reges gentium lñantur
eorum. et qui potestatem habent
super eos: benefici uocant᷑. Uos
autem non sic:s qui uult in uo
bis esse maior erit omnium ser¬
uus. sicut filius hominis non
uenit ministrari s ministrare.
Seil tamen qͥa non om̃s tales fu¬
turos preuidit subiectorũ om̃i¬
um personas in discipulis assu¬
mens premonuit dicens. Suꝑ
cathedram moysi sederunt scri¬
be et pharisei. que dicunt uob
facite. que autem faciunt face¬
re nolite. Imponunt enu in
humeros hominum onera gra-¬
uia et importabilia. digito au
nuidia dicit. In quo illo uidia.¬
uel illo minores: Cur ergo eis
uel equalis uel superior non es:
Quanta uales que ipsi non ua¬
lent: Non ergo tibi aut superi¬
ores esse. aut etiam equales de

Expanded text:
imperant, non est a subditis discquia reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem exercent inter eos, benefici vocantur: vos autem non sic, sed quierit omnium servus . » Sic et « Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare . » Sed tunc, quod non omnes tales futuros esse praevidit, subjector omnium personas in discipulis assumens praemonuit, dicens: « Super cathedram Mosi sederunt Scribae et Pharisaei. Quae vobis dicunt facite: quae autem faciunt nolite facere. Imponunt enim in humeros hominum onera gravia, et importabilia, digito autVI. Item invidia dicit: In quo illo vel isto minor es? cur ergo eis vel aequalis vel superior non es? Quanta vales quae ipsi non valent? Non ergo tibi aut superiores, aut etiam aequales e
Abbreviated transcription (Latin):
Exiui a patre. et ueni in mũdũ.
Iterum relinquo mundum. ⁊ ua-¬
do ad patrem. Plane credidimꝰ.
neq: enim ꝓpterea debet incredibi¬
le uideri. quia sic ad mundũ ue¬
niens exiit apatre ut non lesere¬
ret patrem. et sic uadit ail patrẽ¬
relicto mundo ut non deserat mũ¬
dum. Exiit enim a patre. quia de
patre est. in mundum uenit. qͥa
mundo suum corpus ostendit qł
de uirgine assumpsit. Reliquit
mundum corporali dliscessione ꝑ¬
rexit ad patrem hominis ascen¬
sione. nec mundum deseruit pre¬
senti gub̾natione.¬

Expanded text:
Exivi a Patre et veni in mundum: Exivi a Patre et veni in mundum: iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Plane credidimus. Neque enim propterea debet incredibile videri, quia sic ad mundum veniens exiit a Patre, ut non desereret Patrem; et sic vadit ad Patrerelicto mundo, ut non deserat mundum. Exiit enim a Patre, quia de Patre est: in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit quod de Virgine assumpsit. Reliquit mundum corporali discessione, perrexit ad Patrem hominis ascensione, nec mundum deseruit praesentiae gubernatione.
Abbreviated transcription (Latin):
ankate. Ideo amat ille quia nos
linamus. an potius quia ille a¬
nat ideo nos amamus: Ex episto¬
lasua ewangelista idem ipse respon¬
deat. Nos diligimus inquit. quia
ipse prior dilexit nos. Hinc ergo fac¬
tum est ut diligeremus. quia dilec¬
ti sumus. Prorsus donum dei est
diligere deum. Ipse ut diligeret᷑
dedit. qui non dilectus dilexit Diͤ¬
plicentes amati sumus ut esset in
nobis unde placeremus. Non em̃i
amaremus filium. nisi amaremꝰ
et patrem. Amat nos pater quia
nos amamus filium. cum a patre
et filio accipimus ut et patrem a-¬
memus et filium. Diffundit eñi
caritatem in cordib nr̃is amboꝵ
spiritus. per quem spiritum ⁊ pa¬
trem amemus et filium. et quem
spiritum eum patre amamus
et filio. Amorem itaq nr̃m pium
quo colunus deum fecit deus. et
uidit quia bonum est. ideo qͥppe
amauit ipse qł fecit. S non in no-
bis faceret quł amaret. nisi anteqͣ.
id faceret nos amaret. Et credidis¬
tis inquit quia ego adeo exiiii.

Expanded text:
 Ideo amat ille, quia nos  Ideo amat ille, quia nos amamus; an potius, quia ille amat, ideo nos amamus? Ex Epistola sua evangelista idem ipse respondeat: Nos diligimus, inquit, quia prior ipse dilexit nos . Hinc ergo factum est ut diligeremus, quia dilecti sumus. Prorsus donum Dei est diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut esset in nobis unde placeremus. Non enim amaremus Filium, nisi amaremus et Patrem. Amat nos Pater, quia nos amamus Filium; cum a Patre et Filio acceperimus ut et Patrem amemus et Filium: diffundit enim charitatem in cordibus nostris amborum Spiritus , per quem Spiritum et Patrem amamus et Filium, et quem Spiritum cum Patre amamus et Filio. Amorem itaque nostrum pium quo colimus Deum, fecit Deus, et vidit quia bonum est, ideo quippe amavit ipse quod fecit. Sed in nobis non faceret quod amaret, nisi antequam id faceret, nos amaret. 6. Et credidistis, inquit, quia a Deo exivi.
Abbreviated transcription (Latin):
est uerbum facere uerba pronalis
mneruallo interposito inter os loq̃n¬
s et auriculas audientis. et alia
salia que sibi antmales ulemq car¬
nales in cordib fabricant. Quicqͥd
enim tale spiritualib de dõ cogitan¬
tib ex corporum consuetudine. oc¬
currit. negando atꝙ respuendo tã-¬
quam inportunas muscas ab inte¬
tiorib oculis abigunt. et sincerita
neius lucis adquiescunt. quates¬
teacuidice has ipsas imagines cor¬
poruni suis interius aspectib irru¬
entes. falsas omnino esse conuin-¬
cunt. Hii possunt utcumq cogita
tum homo est pro nobis interpel¬
lare patrem. in quantum autem
deus est nos exaudire cum patre.
Quodeum significasse arbitror u¬
biait et non dico uobis quia ego
ngabo patrem de uobis. Ad hoc-
quippe intuendum quomodo nõ
iigat patrem filius. s simul exau¬
iliunt rogantes pater et filius. ñ¬
nisi spiritualis oculus mentis as¬
cendit. Ipse enim pater inquit a¬
mat uos:quia me amastis.neoi-¬

Expanded text:
est Verbum facere verba pro nobis, est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse convincunt. Hi possunt utcumque cogitam in quantum homo est, pro nobis interpellare Patrem; in quantum autem Deus est, nos exaudire cum Patre. Quod eum significasse arbitror ubi ait, Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. Ad hoc quippe intuendum quomodo non rogat Patrem Filius, sed simul exaudiunt rogantes Pater et Filius, nonnisi spiritualis oculus mentis ascendit. 5. Ipse enim Pater, inquit, amat vos, quia vos me amastis.
Abbreviated transcription (Latin):
quecumq dicta sapientie. dem
porea inmutabiliq substantia :
qł ea tamquam ꝓuerbia depur
s quia sic cogitat quomodo qui
uerbia solent audire neq umei¬
gere. Cum uero spiritualis ap¬
rit omnia diuidicare ipseaut
a nemine diuidicari. etiam sin
hac uita adhuc uelut per sperise
ex parte perspicit. tamen non ns
corporis sensu. non ulla unagia¬
ria cogitatione capit aut fingr iꝰ¬
liumcumq similitudines corp¬
rum. s mentis certissima inteli¬
gentia deum non corpus esse set
spiritum. ita palam de patre an¬
nuntiante filio ut etusdem subefi¬
tie conspiciatur et ipse qui antꝰ¬
tiat tunc in nomine eius petunt
qui petunt quia in sono eius no-¬
intnis non aluid quam res ipsaẽ
que hoc nomne uocatur intellig̃.
Nec animi uanttate uel infirmie¬
te confingunt. tanquam in alio b¬
co patrem in alto filium ante par̃
stantem et pro nobis rogantẽ. spi¬
cia sua queq amborum occupaut¬
bus molib. et uerbum ad eiꝰ cuis

Expanded text:
quaecumque dicta sapientiae de quaecumque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire neque intelligere. Cum vero spiritualis coeperit omnia dijudicare, ipse autem a nemine dijudicari , etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte, perspicit tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione quae capit aut fingit qualiumcumque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, Deum non corpus esse, sed spiritum: ita palam de Patre annuntiante Filio, ut ejusdem substantiae conspiciatur et ipse qui annuntiat. Tunc in ejus nomine petunt qui petunt; quia in sono ejus nominis non aliud quam res ipsa est quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi nulla erit. ubi hec satietas e¬
rit. Reliquit᷑ itaq quantũ sa¬
pere ualeo. ut intelligatur ihesus
discipulos suos de carnalib uel
anunalib se spirituales promi¬
sisse facturum. quamius nondũ
tales quales erimus quando spi-¬
rituale etiam corpus habebumus.
s qualis erat qui dicebat sapien¬
tiam loquimur inter perfectos.
et non potui uobis loqui quasi
spiritualib s quasi carnalibus
et non spiritum huius mundi
accepimus s spiritum qui ex lo
est ut sciamus quea deo douata
sunt nobis que et loquimur. nõ
in sapientie humane doctis uer¬
bis. sed doctis spiritus. sptritua¬
lib spiritualia comparantes. ani¬
malis autem homo non percipit
que sunt spiritus dei. Non itaq
percipiens que sunt spiritus dei
homo auimalis sic audit quecũq
audit de dei natura. ut aliud ꝙͣ
corpus cogitare non possit. quam¬
libet amplissimum uel umensũ
quamlibet lucidũ ac speciosũ
pus. tamen ideo ꝓuerbia illisi

Expanded text:
ibi nulla erit, ubi haec satietas eibi nulla erit, ubi haec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum sapere valeo, ut intelligatur Dominus Jesus discipulos suos de carnalibus vel animalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales, quales erimus, quando spiritale etiam corpus habebimus, sed qualis erat, qui dicebat: Sapientiam loquimur inter perfectos ; et: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus ; et: Non spiritum hujus mundi accepimus: sed spiritum qui ex Deo est: ut sciamus que a Deo donata sunt nobis: quin sapientiae humanae doctis verbis, sed doctis Spiritus, spiritualibus spiritualia comparantes. Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei. » Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei homo animalis, sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum, corpus tamen: ideo proverbia illi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
inquit in ꝓuerbiis locutus sum
uobis. Uenit hora cum iam non
in prouerbiis loquar uobis. sed
palam de patre meo annuntiabo
uobis. Possem dicere hanc dequa
loquitur hora futurum oportere
seculum intelligi. ubi uidemus
palam qił beatus paulus dlicit
faciead faciem. ut qł ait hec in ꝓ¬
uerbiis locutus sum uobis. hoc
sit qł ab eodem apło dictum est:
uidemnus nunc per speculum in
enigiate: annuntiabo autem uo¬
bis. quia per filium pater uidebi-¬
tur. uixta illud qd̃ alibi ait neq
patrem quis cognoscit nisi filius
et cui uoluerit filius reuelare. S
istum sensum uidetur impedire
qł sequitur illo die in nomine me¬
o petetis. In futuro enim seculo cũ
peruenerimus ad regnum ubisi¬
miles ei erimus qm̃ uidebimus
eum sicimi est quul petituri sumꝰ¬
quanlo satiabitur in bonis desi¬
derium nostrumͤ Uiule et in ali¬
o psalmo dieitur satiabitur ilũ
manifestabit᷑ gloria tua. Petitio
namq alicuius est indigentie q̃

Expanded text:
inquit, in proverbiis locutus sum inquit, in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Possem dicere hanc, de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem , ut quod ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit, quod ab eodem Apostolo dictum est: Videmus nunc per speculum in aenigmate . Annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait: Neque Patrem quis cognoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: In illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saeculo cum pervenerimus ad regnum, ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumuquando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et in alio psalmo dicitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
est. quisquis uana presumit ni¬
chil est. Etiam. Sic ergo recte intel¬
ligi potest amen amen dico uobis
siquid petieritis patrem in nomi¬
ne meo dabit uobis. ut hoc qłait
siquid non qułlibet intelligat᷑ sed
aliquid qił non in beate uite com¬
paratione sit nichil. Et qil sequi¬
tur usq modo non petistis quicꝙͣ
in nomine meo. duobz modis intel¬
ligi potest uel quia non in nomi¬
ne meo petistis quod nomen non
sieut cognoscendum est cognouis¬
tis. uel non petistis quicqũa qm̃
in comparatione rei quam petere
lebuistis ꝓ nichilo habendum est
qił petistis. Et igitur in eius noĩe
non uichil s gaudium plenum pe-¬
tant. qm̃i si aliqͥd aliud petunt: iasẽ
aliquid nichil est exhortat᷑ dicens
petite et accipietis ut gaudium ueᷤ¬
trum sit plenum. idest hoc in no¬
mine meo petite ut gaudium ues¬
trum plenum sit et accipieris. Isto
enim bono in petendo perseueran-¬
tes sanctos suos nequaquam mi-
sericordia diuina fraudabit. Hec

Expanded text:
est, quisquis vana praesumit, niest, quisquis vana praesumit, nihil est. Etiam sic ergo recte intelligi potest, Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis; ut hoc quod ait, si quid, non quodlibet intelligatur, sed aliquid quod non in beatae vitae comparatione sit nihil. Et quod sequitur, Usque modo non petistis quidquam in nomine meo, duobus modis intelligi potest: vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est cognovistis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis. Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium plenum petant quoniam si aliquid aliud petunt, idem aliquid nihil est, exhortatur dicens, Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc in nomine meo petite, ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Isto enim bono in petendo perseverantes sansericordia divina fraudabit. Haec,