comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit de te ut custodiant de in
omnib uiis tuis. & in manib tollenꝰ
te neforte offendas ad lapidem pe¬
dem tuum. Hine de petro in actib
apłorum legimus. qui cum ab an¬
gło de carcere eductus. ianuam pul¬
sare cepisset: qui conuenerant dice¬
bant non ẽ petrꝰ. sed angłs eius est.
Angłi gͦ paruulorum semꝑ uident
faciem patris. quia sic ꝓpter nos fo¬
ras exeunt: ut ab eius uisione nun¬
quam recedant. sicut ipse angłs ad
tobiam ait. Ego sum unus de septẽ
sp̃itib qui assistimus ante dm̃i. Et
do annuntiare credunt᷑: sicut angłs¬
nuntiauit tobiȩ. Cum oraretis. ego
optuli orationes ur̃as ante dm̃. Et
danihel. Ex die qua posiusti cor tu¬
um ad intelligendum ut te afflige¬
res in conspectu d̃i: eraudita sunt
uerba tua. & ego ueni ꝓpter sermo¬
nes tuos.¬
EGIOUS.IN ECCLI¬
Siasticis hẏstoriis quod sc̃s
bonefacus qui quartꝰ
abeato Gres onio romane urbis
ep̃atum tenebat suis precib afo¬
ea cesare impetraret donari ȩccłie

Expanded text:
avit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis, et in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum . Hinc et de Petro in Actibus apostolorum legimus, quia cum ab angelo de carcere eductus, januam pulsare coepisset, fideles qui convenerant, dicebant: Non est Petrus, sed angelus ejus . Angeli ergo parvulorum semper vident faciem Patris, quia sic propter nos foras exeunt, ut ab ejus visione nunquam recedant, sicut ipse angelus Raphael ad Tobiam ait: Ego sum unus de septem spiritibus qui assistimus ante Deum . EtDeo nuntiare creduntur, sicut angelus ait Tobiae: Cum orares, ego obtuli orationes tuas ante Deum . Et Daniel: Ex die qua posuisti cor tuum ad intelligendum, ut te affligeres in conspectu Dei, exaudita sunt verba tua, et ego veni propter sermones tuosegimus in ecclesiasticis historiis quod sanctus Bonifacius, qui quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetraret donari Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
um fidem negauit. & ẽ infideli de¬
terior. Quantam autem sollicitu¬
dinem & curam dominus de his
habeat. qui totam spem in eoponũt
manifestat cum subiungit. Uidete.
ne contempnatis unum ex his pu¬
sillis. Q enim pusilli & humiles
in p̃senti uita ꝓpter dm̃ sunt. neqͣ¬
quam contempnendi sunt. Pusilli
enim sunt ut diximus. quia corã
oculis suis humiles sunt &e despe
num. Quisqͥs gͦ tales scandalirare
non metuit: offendit dm̃ qui habi
Qui tangit uos: quasi qui tangit
pupillam oculi mei. Et iterum. No
de dulce ẽ qd hic sub infertur. quare
non sint contempnend Dico enim
uob̾: quia angli eorum incȩlis semꝑ
uident faciem patris qui incęlis est.
Inhoc loco discimus: quia unusqͥsq
fidelium angłm obsui custodiam
deputatum habet. qui & eum a tẽy¬
tationib defendit. & in uirtutib

Expanded text:
um, fidem negavit, et est infideli deum, fidem negavit, et est infideli deterior . Quantam autem sollicitudinem et curam Dominus de his habeat, qui totam spem in eo ponunt, manifestat cum subjungit: Videte ne contemnatis unum ex his pusillis. Qui enim pusilli et humiles in praesenti vita propter Deum sunt, nequaquam contemnendi sunt. Pusilli namque sunt, ut diximus, qui coram oculis suis humiles sunt et despecnum . Quisquis ergo tales scandalizare non metuit, offendit Deum qui habitQui tangit vos, quasi qui tangit pupillam oculi mei. Et iterum: Nolde dulce est quod adhuc subinfertur, quare non sint contemnendi. Dico enim vobis, quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in coelis est . In hoc loco discimus, quia unusquisque fidelium, angelum ob sui custodiam deputatum habet, qui et eum a tentationibus defendit, et in virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
bris necessariora sunt ꝓpinquorum
carissimorum affectus. in his menbris¬
in hoc loco designatur. Acsi diceret
dominus. Siquis fuerit tͥ p̃ciosus
& proice abste. Melius ẽ te solum
intrare ad uitam. quam cum multa
turba ꝓpinquorum mitti inignem
ȩt̾num. Qd ꝓfuit homini si totum
suȩ detrimentũ patiatur: Uerbi
gr̃a. Blanditur uxor. minatur ptt̃
ꝑsuadet mater. lacrimat᷑ frater a
soror: tu autem inuia dei sta fimꝰ.
ne eos in utiliter amando adeia¬
more recedas. sed uixta illud quod
alibi ait. sine mortuos sepelire mor
tuos suos: tu autem sequere me.
Neq hoc dicimus. qđ parentib
uel amicis ingrati uel in obedientes
ẽe debeamus: sed quando nos auia
am̃ amare cognouerimus: duppli¬
citer a nob̾ amandi & honorandi st̃
Primum qͥa iusti sunt: deiede quia
ppinqui. domino dicente in lege.
Honora patrem tuum & matrem.
ut sit hene tibi: & longo uias tem¬
pore. Hinc & apłs aitꝰ. Siquis fuoꝵ
curam ñ habet. & marime fideli¬

Expanded text:
bus necessariora sunt, propinquorum et charissimorum affectus in hoc loco designatur, ac si diceret Dominus: Si quis tibi fuerit pretiosus et abs te projice. Melius est te solum intrare ad vitam, quam cum multa turba propinquorum mitti in ignem aeternum. Quid proficit homini, si totum suae detrimentum patiatur ? Verbi gratia: Blanditur uxor, minatur pater, persuadet mater, lacrymantur frater et soror, tu autem in via Domini sta firmus, ne illos inutiliter amando, a Dei amore recedas, sed juxta illud quod alibi ait: Sine mortuos mortuos suos sepelire, tu autem sequere me . Neque hoc dicimus, quod parentibus et amicis ingrati et inobedientes esse debeamus, sed quando a via Deium cum eos Deum amare cognoverimus, dupliciter nobis amandi et honorandi sunt: Primum, quia justi sunt, deinde, quia propinqui, Domino dicente in lege: Honora patrem tuum et matrem, ut bene sit tibi, et longo vivas tempore . Hinc et Apostolus ait: Si quis suorum curam non habet, et maxime fideli
Abbreviated transcription (Latin):
omnium scõrum erit una concordia:
par cuncta & leticia continent. Tran¬
quilla sunt omnia & quieta. uigis
splendor. Non iste qui nunc ẽ. sed tan¬
to głosior quanto felicior. quia ciuitas
ut legitur illa non egebit lumine so-¬

Expanded text:
omnium sanctorum erit una concordia. Pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior quanto felicior. Quia civitas, ut legitur, illa non egebit lumine so
Abbreviated transcription (Latin):
legimus discipłos dñi
de ordine pͥoratus inter
se contendisse. uel inter¬
rogasse. non liuori & in¬
uidie deputare debemus. sed huma¬
ne fragilitati ac infirmitati. quippe
quia rudes erant &e nouelli. Quia¬
enim audierant eum suam resur
surgens amortuis. corporalit̃ reg¬
num teneret. & ipsi honorib subli¬
marentur. Unde passionis illius
tempore facta ẽ contentio inter eos.
quis eorum maior eẽt in regno cȩloꝵ
Hac suspicione seducta fuerat mat̃
filioꝵ zebedei quando accessit ad
iħm dicens. Dñe dic ut sedeant hu
duo filii mei unus ad dexteram tuã
& alius ad sinistram in regno tuo.
Hinc cleophas & alius discipłs. qͥb
cum dominus post resurrectionem
inspecie ꝑegrina apparuisset dice¬
bant. Nos autem sꝑabamus. qđ
ipse eẽt redempturus isrł. Et qͥdam
discipłoꝵ int̾rogantes eum dicebant.
Domine si intempore hoc restitues reg¬
num isrł: Occasio autem interrogan¬
di dnm quis illoꝵ maior eẽt in reg¬

Expanded text:
legimus discipulos Domini de ordine prioratus inter se contendisse vel interrogasse, non livori et invidiae deputare debemus, sed humanae fragilitati ac infirmitati; quippe qui rudes erant ac novelli, quia audierant eum suam resurrsurgens a mortuis, corporaliter regnum teneret, et ipsi honoribus sublimarentur. Unde passionis illius tempore facta est contentio inter eos quis eorum major esset in regno coelorum. Hac suspicione seducta fuerat mater filiorum Zebedaei quando accessit ad Dominum, dicens: Domine, dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dexteram tuam, et alius ad sinistram tuam in regno tuo . Hinc Cleophas et alius discipulus quibus cum Dominus post resurrectionem in specie peregrini apparuisset, dicebant: Nos autem sperabamus quod ipse esset redempturus Israel . Et quidam discipulorum interrogantes eum, dicebant: Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel ? Occasio autem interrogandi Dominum, quis illorum major esset in reg
Abbreviated transcription (Latin):
se se ꝑhibet. quia qui inuisibili sẽꝑ
potestate preerat. corporali iam ui¬
sione recedebat. Paraclytus autem
sp̃e sc̃s quem mitcet pater in nomi¬
ne meo. ille uos docebit omnia. et
suggeret omnia quȩcumq dixero
uobis. Nostis plurimi fr̃s mei. qđ
greca loquutione paraclytus. lati¬
na aduocatus qr uel consolator
Qui ideireo aduocatus dicitur: qͥa
ꝓ errore delinquentiũ. apud iusti.¬
ciam patris interuenit. Qunius
substantie cum patre & filio exora
re ꝓ delinquentib ꝑhibetur. quia
eos quos repleuerit exorantes facit.
sp̃c postulat pro nobis: gemitib in¬
enarrabilib. Minor uero ẽ qui po¬
stulat. quam qui postulatur. Quo¬
modo ergo sp̃e postulare dicitur.
qui minor non ẽ: Sed ipse sp̃e po¬
stulat. quia ad postulandum eos¬
eos quos repleuerit in flammat.
Consolator autem idem sp̃e uoeat᷑.
quia depeccati ꝑpetratione meren¬
tib dum spem ueniȩ preparat. ab
afflictione tristiciȩ mentem leuat.

Expanded text:
se perhibet, quia qui invisibili semper se perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione s, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius sure pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit exorantes facit. Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat.
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ sp̃c pignus accipimus. Ad istum
finem doto amore tendamus: inquo
sine fine letabimur: Ibi suꝑnorũ enu¬
um societas sc̃a. ibi sollempnitas cer-¬
ta. ibi requies secura. ibi pax uera.
quȩ nobis iã ñ relinquitur: sed datur:¬

Expanded text:
sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur
Abbreviated transcription (Latin):
ut dum in offenso pede oꝑis ꝑ hunc
in terra gradimur: ad intuendũ illũ
quandoq oculos & incelum leuemus.
Sed in offenso pede iter nr̃m interra
agitur: si ds̃ ac proximus integra men
te diligatur. Nec d̾s enim uere
sine ꝓximo. nec ꝓximus uere dili¬
gitur sine deo. Hinc ẽ quod sicut in¬
sp̃e scdo legitur discipłis datus. pͥꝰ
a domino interra de gente: postmo¬
dum a domino in cȩlo p̃sidente. Int̾ra
quippe ut diligatur proximus: ecȩlo
uero ut diligatur. ds. S cur pͥus in
terra post modum ẽ cȩlo: nͥ quod paten¬
ter datur intelligi. quia iuxta ioħis
uocẽ. qui frẽm non diligit quem ui¬
det: dm̃ quem non uidet quomodo
potest diligere: Diligamus proxim¬
os frrs: amemus eum qui iuxta nos
ẽ: ut ꝑuenire ualeamus ad amorem
illius qui suꝑ nos ẽ Medicetur mens
in ꝓrimo. quod exhibeat dõ. ut ꝑfecte
mereatur in do gaudere cum proxi-¬
mo. tunc ad illam suꝑnȩ frequentiȩ
leticiam ꝑueniamus: de qua nunc

Expanded text:
dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus intte diligamus, nec Deus enim vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod idem secundo legitur discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra datus quippe, ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia juxta Joannis vocem: Qui fratrem non diligit quem videt, Deum quem non vidit, quomodo potest diligere ? Diligamus ergum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc
Abbreviated transcription (Latin):
aut tres dicant. & ceteri diuidicent¬
cent: sed nequaquã hos credider im
apłis incathalagi ordine p̃ferendos.
Ut inquiratur sanguis omniũ ꝓpħa-¬
rum. qui effusus ẽ a constitutione
mundi. ageneratione ista. Querit᷑
quomͦ sanguis ꝓpħarum atq iustoꝵ
cum & multi scoꝵ siue ante incar¬
natione seu post mortem & resur¬
rectionẽ saluatoris. ab aliis nationi¬
b in terempti: & ipse dñs uideis li¬
cet acclamantib: a romano tam̃ p̃si¬
de romanis sit militib crucifiris
S moris ẽ scͥpturarũ duas sepege¬
nerationes hominũ. bonoꝵ selltet
maloꝵ ꝙ computare: hoc ẽ eorim
qui non ex sanguinibus. neq ex uo¬
luntate carnis. neq ex uoluntate
uiri sed ex dõ nati sunt: & eorum
quib dicitur. uos ex patre diabolo

Expanded text:
aut tres dicant, et caeteri dijudiaut tres dicant, et caeteri dijudicent. Sed nequaquam hos crediderim apostolis in catalogi ordine praeferendos. Ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista. Quaeritur qucum et multi sanctorum sive ante incarnationem, seu post mortem resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt ; et eorum quib
Abbreviated transcription (Latin):
menta ꝓpħarum ornare. sed
intfectores ꝓpħarum imi¬
suoꝵ facta qui eos oceiderant argue¬
bant: sed paterna facinora emulan
tur. in se ipsos sententiã retorque¬
bant cadem uidelicet ipsi quȩ in
parentib dampnabant᷑ agentes. Profe-
fauorẽ uulgi captandam patrũ suoꝵ
horrere ꝑfidiam: memorias ꝓpħarũ
qui ab eis occisi sunt. magnifice or¬
nando. Sed ipso oꝑe testiticantur.
quantum paternȩ nequitiȩ consen¬
tiunt. dnm̃ qui abeisdem ꝓpħis est
ꝓnuntiatus iniuriis agendo: ubi se
pariter &e filios homicidarũ. & ad sua
dampnationis augmentũ. scientes
peccare declarant. Unde recte sub
tiam di se ipsum dicit: ipse ẽ enim
di uirtus & dĩ sapientia: sicut apłs
ci xp̃o ex uirgine pͥncipium dare:
ommutant. alium leges & ꝓpħarũ.
alium noui testam̃ti dm̃ p̃dicare
quamuis sepe etiam apłica scͥptu¬
ram xp̃i incarnationẽ. sed & eos qui
uentura cęlestis regni gaudia predi¬
cent appellat. Prophetae inquit duo

Expanded text:
menta prophetarum ornare, sed interfectores prophetarum imisuorum facta qui hos occiderunt arguebant, sed paterna facinora aemulandtur, in seipsos sententiam retorquebant, eadem videlicet ipsi quae in parentibus damnabant agentes. Profectfavorem vulgi captandum, patrum suorum horrere perfidiam, memorias prophetarum qui ab eis occisi sunt magnifice ornando, sed ipso opere testificantur quantum paternae nequitiae consentiant, Dominum qui ab eisdem prophetis est praenuntiatus, injuriis agendo. Ubi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde recte subjtiam Dei seipsum dicit, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, sicut Apostolus Christo ex Virgine principium dare, omittant alium legis et prophetarum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamvis saepe etiam apostolica Scripturam Christi incarnationem, sed et eos qui ventura coelestis regni gaudia praedicent, appellat. Prophetae inquit duo
Abbreviated transcription (Latin):
edem & altare. Quare a sanguine
abel qui pͥmus martyriũ passus
mirũ ñ ẽ: sed quare usq ad sangui¬
nem rachariȩ querendum ẽ. cumꝙ
multi post eum usq ad natiuitatẽ
dñi nr̃i. & ipło mox nato in nocen¬
tes in bethleem pueri sunt ab hae
generatione ꝑ empti. nͥ forte quia
abel pastor ouium. ⁊acharias sa¬
cerdos fuit. & hic in campo. ille in
atrio templi necatus ẽ utriusꝙ
gradus. martyres scilicet & laici.
& altaris officio mancipati. sub
eorum uoluit intimare uocabulo.
Ue uobis legis ꝑitis. quia tulistis
clauem scientiȩ: ipsi non introistis
& eos qui introibat ꝓhibuistis. Cla¬
uis scientiȩ humilitas xp̃i ẽ quã
legisꝑiti nec ipsi in lege & ꝓpħis
intelligere. nec ab aliis intelligi
uolebant. Intrare ẽ enim ñ eẽ cõ¬
tentum suꝑficie littere. sed usꝙ
ad intelligentie secretioris archa¬
na penetrare. Aliter. Omnis qui
auditores quos uerbo significat
exemplo scandalizat. nec ipse
intrat. nec eos qui poterant in

Expanded text:
edem. Quare a sanguine Abel qui primus martyrium passus est, mirum non est, sed quare usque ad sanguinem Zachariae, quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato, innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti, nisi forte quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulo. Vae vobis legisperitis, quia tulistis clavem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis. Clavis scientiae humilitas Christi est, quam legisperiti nec ipsi in lege et prophetis intelligere, nec ab aliis intelligi volebant. Intrare est enim, non esse contentum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant int
Abbreviated transcription (Latin):
uissime illis apparuit. ascendens in
cȩlum: aderit q nob̾. ut eum post mor¬
tem sequi mereamur adcȩlos: si an¬
te mortem ad eum in bethaniam un¬
de ascendit id est indomum obedien
tiȩ sequi curamus. Ipse etenim celũ
sicut apłs ait. factus ẽ obȩdiens usq
ad mortem mortẽ autẽ crucis. ꝓpter qđ
& ad̃s ilum exaltauit. Uenimus ibidẽ
& nos si qđ ille monet agimus: quod ꝑ¬
cum usq ad uitȩ huius terminum ma¬
net. post hanc nos uitam ad uidenda
secum uitae celestis p̃mia subleuet. in
qua uiuit ꝙ regnat cum patre ds inu

Expanded text:
vissime illis apparuit ascendens in vissime illis apparuit ascendens in coelum: aderit et nobis ut eum post mortem sequi mereamur in coelos, si ante mortem eum in Bethaniam, unde ascetiae, sequi curamus . Ipse etenim coelossicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et nos, si quod ille monet agimus, quod proiscum usque ad vitae hujus terminum manet, post hanc nos vitam ad videnda secum vitae coelestis praemia sublevet, in qua vivit et regnat cum Patre, Deus, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhiberetur: ad est eidem et nunc. eũ
inclinato ad fidem culmine regali. tror
quieuit ꝑsequutionis: & omnis mun¬
di sublimitas. apłicis ẽ subdita uesti¬
giis. Apparuit piscantib: eosq appa¬
rens. diuinis aduiuit beneficiis. aderit
& nob̃ cum necessaria uitȩ temporalis
recta intentione curamus: iustisq nr̃is
laborib subsidium suȩ pietatis aduin¬
git Apparuit recumbentib: aderit
ꝙ nobis. cum iuxta apłi monita. siue
manducamus siue bibimꝰ. siue aliud
quid agamus. omnia ingłam dñi fa¬
cimus. Apparuit pͥmo inuidea. ddein¬
de ingalilea. post hec rursus in uidea.
die quo ascendit in cȩlum. aderat ȩccłẽ
cum pͥmo soluis uideȩ t̾minis claude¬
retur. ad est modo cum uideis obeul¬
pam ꝑfidiȩ derelictis. transinigrauit
ad gentes. Aderit infuturo. cum ante
finem scłi reu̾tetur aduideam. & sicut
apłs ait. intrante gentium multitu¬
dine: sic omnis isrł saluus erit. No¬

Expanded text:
prohiberetur: adest eidem et nunc cum prohiberetur: adest eidem et nunc cum inclinato ad fidem culmine regali terror quievit persecutionis, et omnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparuit piscantibus, eosque apparens divinis adjuvit beneficiis: aderit et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidium suae pietatis subjungit. Apparuit recumbentibus; aderit et nobis cum juxta apostoli monita sive manducamus, sive bibimus, sive aliud quid agimus, omnia in gloriam Dei facimus. Apparuit primo in Judaea, deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea, die quo ascendit in coelum: aderat Ecclesiae cum primum solius Judeae terminis clauderetur; adest modo cum, Judaeis ob culpam perfidiae derelictis, transmigravit ad gentes, aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et sicut Apostolus ait: Intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . No
Abbreviated transcription (Latin):
amonumto. ut agnita resurrectio-¬
nis gaudia p̾dicarent. aderit et no-¬
bis. dum bona quȩ nouimꝰ proximis
fideliter annuntiare gaudemus. Ap¬
paruit infractione panis. his qui se
ꝑegrinum ẽẽ putantes ad hospiciũ
uocauerunt. aderit & nob̃ cum ꝑe¬
grinis &e pauꝑib quecumq pos¬
sumus bona libenter impendimus.
Aderit nob infractione panis: cum
sacram̃ta corporis euis uidelicet pa
nis uiiii. casta ac simplici conscientia
sumimꝰ. Apparuit in abdito de sua re¬
surrectione loquentib: adest nobis mͦ
eius dono idẽ agentib: aderit nobis
semꝑ. cum ab exintrinsecis oꝑib ad tẽpꝰ¬
uacantes de eius gra loquuturi conue¬
nimus. Apparuit cum forib clausis
intus uideorum metu residerent. appa¬
ruit cum minorato eodem metu. aꝑtis
eum gressib in montis uerticem que¬
rent. Affuit quondam confortaturus
suo sp̃u ȩccłiam. cum infidelib p̾mere¬
tur. & ad publicum uenire ac dilatari

Expanded text:
a monumento, ut agnita resurrectioa monumento, ut agnita resurrectionis gaudia praedicarent ; aderit et nobis, dum bona quae novimus proximis fideliter annuntiare gaudemus. Apparuit in fractione panis his qui se peregrinum esse putantes ad hospitium vocaverunt ; aderit et nobis cum peregrinis et pauperibus, quaecunque possumus, bona libenter impendimus. Aderit et nobis in fractione panis, cum sacramenta corporis ejus, videlicet, panis vivi  Al. om. vivi, casta ac simplici conscientia sumimus. Apparuit in abdito de sua resurrectione loquentibus; adest et nobis modo ejus dono idem agentibus. Aderit nobis semper cum, ab exvacantes, de ejus gratia locuturi convenimus. Apparuit, cum foribus clausis intus Judaeorum metu residerent. Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertice quaererent. Adfuit quondam confortaturus suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infidelibus premeretur, et ad publicum venire ac dilatari
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimam inuenerunt discipłos
loquentes quia surrexit dñs uere et
apparuit symoni. Nam plenius
alibi quando symoni apparuerit ñ
legitur. Quinto apparuit eis in eodẽ
loco ianus clausis: ubi non erat
thomas. Sexto. post dies octo: quan¬
do erat cum eis thomas. Septimo.
piscantib ad mare tyberiadis. Octa¬
uo in monte galileȩ qđ hodierna le¬
ctione audiuimus. Nono. recumben¬
tib illis undecim apparuit: die quo
ascendit in cȩlum. Decimo. uiderunt
eum ipsa die non iam in terra posi¬
tum sed eleuatum in aera cȩlosq pe¬
tentem dicentib sibi angłis. sic ue¬
niet quemadmodũ uidistis eum
untem incȩlum. Hac ergo frequen¬
tia corporalis sue manifastationis
ostendere uoluit dñs ut diximus.
in omni loco se bonoꝵ desideriis di¬
uinitus ẽẽ p̃sentem. Apparuit nãq
ad monum̃tũ lugentib. aderit et no¬
bis. absentiȩ eiꝰ recordatione salubrit̃
contristatis. Occurrit reũtentibus

Expanded text:
rosolymam, invenerunt discipulos rosolymam, invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit, non legitur. Quinto, apparuit eis in eodem loco januis clausis, ubi non erat  Al., aberat Thomas. Sexto, post dies octo, quando erat cum eis et Thomas. Septimo, piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo, in monte Galilaeae, quod hodierna lectione audivimus. Nono, recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo, viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et nobis absentiae ejus recordatione salubriter contristatis. Occurrit revertentibus
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ sint uisiones quas commemorat.
ignoramus. Tantum scimus. quia qđ
sibi nouissime uisum ẽẽ dñm confir¬
mat. post ascensionẽ eius factum ẽ
uel quando illum de cęlo alloquens.
quando in paradysum & tercium cȩ-¬
quȩ non licebat homini loqui. Et si¬
cut alibi dicit. mysterium euuangłii
qđ ab homine non accepit: ꝑ reuela-¬
tionem iħu xp̃i didicit. Decies uero
uisum ut diximus post resurrectio¬
nem dnm. euuangłioꝵ nob̃ & actuũ
apłorum ꝓdit hystoria. ubi ipso re-¬
surrectionis suȩ die. quinquies ap¬
paruisse legitur. Primo quidem mariȩ
magdalenȩ flenti ad monum̃tũ de¬
inde ei mariȩ & alteri eiusdem no.¬
minis feminȩ regredientib a monu¬
mento nuntiare discipłis quȩ ibi cõ¬
pererant. occurrens apparuit. ter¬
cio sẏmoni petro. quarto cleophe.
& socio eus. cum quib ipse gradi¬
ens in emmaus. ibidem in panis fra¬
ctione cognitus ẽ Qui mox reũsi hie¬

Expanded text:
factae sunt visiones, quas commemorat, factae sunt visiones, quas commemorat, ignoramus. Tamen scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquens, quando in paradisum et tertium coequae non licet homini loqui , et sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit. Decies vero visum, ut diximus, post resurrectionem Dominum, Evangeliorum nobis et Actuum apostolorum prodit historia. Ubi ipso resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis, quae ibi compererant occurrens apparuit. Tertio Simoni Petro. Quarto Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus ibidem in panis fractione cognitus est; qui mox reversi Hie
Abbreviated transcription (Latin):
am patiuntur gaudeant boni. quib
dm diligentib omnia cooꝑantur in
honum: &e in quacumq tribulatione
positis nunquam eiꝰ pietas ab est cui
canitur in psalmo. Tibi enim derelic¬
tus pauꝑ. pupillo tu eris adiutor: cõ¬
tere brachium peccatoris & maligni.
Quam pietatis suȩ p̃sentiam non tan¬
tum nob̃ uerbo ꝓmisit. sed euidentib
designauit indiciis: eum post resur¬
rectionem suam discipłis sepius usq ad
diem quo celos petiit apparuit: eoꝵꝙ
animos ammonendo. increpando. sp̃e
scĩ donum tribuendo roborauit. Eqͥb
quidem apparitionib decem solum mͦ
in euuangłistarum scriptis inuenimꝰ
sed plures fuisse docet apłs dicens. &
resurrexi tertia die scđm scripturas.
qr uisus ẽ cȩphe & post hȩc undecim.
Deinde uisus ẽ plusquam quingentis
frĩb simul: deinde uisus ẽ iacobo. de¬
inde apłis omnib: nouissime autem
omnium tanquam abortiuo. uisus ẽ
q mͥ. Quib enim locis uel temporib

Expanded text:
am patiuntur gaudeant boni, quibus am patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas abest, cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae praesentiam non tantum nobis verbo promisit, sed et evidentibus designavit indiciis, cum post resurrectionem suam discipulis saepius, usque ad diem quo coelos petiit, apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus, dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim. Deinde fratribus simul, deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus, novissime autem omnium tanquam abortivo visus est et mihi. Quibus enim locis vel temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
sui cordis hospicio meruerunt ha¬
bere mansorem. Notandum interea
qđ p̃sens ubiq diuina maiestas aliter
electis siuis. aliter adest reprobis. Ad est
enim reꝓbis potentia naturȩ in com¬
prehensibilis. qua omnia cognoseit
nouissima & antiqua: intelligit cogi¬
tationes a longe: & omnes uias sin¬
guloꝵ p̃iudet. Ad est electis grã pie
ꝓtectionis qua illos specialiter ꝑ p̃¬
sentia dona uel flagella quasi filios
pat̾ erudit. atq ad possionem futiurȩ
hereditatis erudiendo ꝓuehit. Ad est
electis ut scriptum ẽ. suxta ẽ dñs his
qui tribulato sunt corde: & humiles
sp̃u saluabit. Ad est reprobis. ut p̃mis¬
sum est. Uultus autem dñi suꝑ faci¬
entes mala: ut ꝑdat de terra memoria.
eorum. U nde necesse ẽ ut semꝑ inoꝑibꝰ
nequam paueant mali: quorum cogi¬
tadiones etiam singule conspectui di¬
Aricti uidicis patent. Semꝑ in oꝑati¬
one iusticie & in his quȩ ꝓꝑter iustici¬

Expanded text:
sui cordis hospitio meruerunt hasui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea quod praesens ubique divina Majestas aliter electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit . Adest electis, ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut praemissum est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ut semper in operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent, semper in operatione justitiae et in his quae propter justiti
Abbreviated transcription (Latin):
seruare omnia quęcumq mandaui
uobis. quia sicut corpus sine sp̃u mo¬
tuum ẽ: ita & fides sine oꝑib mortu¬
a ẽ. Quanta autem merces pie cõnũ¬
sationis quale pignus future beati¬
tudinis etiam in presenti fideles mane¬
at subsequenter insinuat dicens. Et
ecce ego uob̃cum sum omnib dieb
usq ad consummationẽ scłi. Libet au¬
tem conferre huic testimonio: quod
mareus ait. Et dominus quidem post¬
quam locutus ẽ eis assumptus ẽ in
cȩlum ꝙ sedet a dextris dei. Quia e¬
num ipse d̾s & homo ẽ assumptus ẽ¬
in cȩlum humanitate quam de t̾ra sus¬
ceꝑat: manet cum scĩs ęt̾na diuinita¬
te qua t̾̃ram parit̃ implet & celum
manet autem omnib dieb usq ad
consummationẽ scłi. Ex qua intelli¬
gitur quod usq ad finem scłi non st̃
desi turi in mundo: qui diuina man¬
sione & in habitatione sint digni.
Nec dubitandum eos post huius
sełi certamina manere cum xp̃o in¬
regno: qui in scło certantes xp̃m in

Expanded text:
ecunque mandavi vobis. Quia sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis etiam in praesenti fidelibus  Al., fideles maneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet autem conferre huic testiMarcus ait: « Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei . » Quia enim ipse Deus et homo est assumptus in coelum humanitate quam de terra susceperat; manet cum sanctis in aeterna divinitate qua terram pariter implet et coelum. Manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur, quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum regno, qui in saeculo certantes Christum in
Abbreviated transcription (Latin):
quam mͦ audiuimus: &
uxta litteram gaudio
plena refulget᷑: quia
triumphum redemp¬
toris nr̃i simul & redemptionis nr̃e
dona. plano sermone describit. Et si
hane enucleacius ꝑtractare uelimꝰ: gra-¬
tiorem inlittera fructum spiritalis sen¬
sus. inditum ẽẽ comperimus. Sermo
etenim dei. aromatum more quo sub¬
cilus quasi terendo & cernendo dis-¬
cutit᷑: eo maiorem internȩ uirtutis
& dulce ad audiendum piis: quod
discipłĩ abierunt ingalileam in mon¬
tem ubi constituerat illis iħc: & ui
dentes eum adorauerunt. S non ua¬

Expanded text:
quam modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem internae suae virtutis et dulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et videntes eum adoraverunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
tris & filii ꝙ sp̃c sci: docentes eos
seruare omnia quȩcumq mandaui
uob̾. Rectissimus autẽ ordo predican-¬
di & modernis quoq p̃dicatoribus
ȩccłiȩ diligissimȩ sectandus. ut pͥmo
quidem doceatur auditor deinde fi¬
dei sacramentis imbuat᷑: deinde ser¬
uandis domini mandatis extempo¬
re liberus instruatur. quia neq in¬
doctus quisq ignarus xp̃iane fidei
potest eiusdem fidei sacramentis ab-¬
lui: neq lauachro baptismi a peccatis
mundari sufficit: si non post bap¬
tisma studeat quisq bonis oꝑibus
insistere. Prius gͦ docere gentes. Idẽ
sapientiam ueritatis instruere ac sic
baptizare precipit. quia & sine fide
impossibile ẽ placere dõ. Et nͥ quis re¬
natus fuerit ex aqua & sp̃ũ: non po¬

Expanded text:
cti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptizare praecipit, quia et: Sine fide impossibile est placere Deo ; et: Nisi quis renatus fuerit ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
iustus in terra qui faciat bonum. et
ñ peccet. Unde ꝓuide dominꝰ qui gͣ-¬
uib peccantiũ reatib. grandiora pe¬
nitendi medicam̃ta demonstrat. ipse
cotidianos electorum erratus. qui uer¬
bo maxime uel cogitatu contingunt.
cotidianis orationum studiis docet
debere curari: quos inter alia sic ora¬
re p̃cepit. & dimitte nobis debita no¬
stra. sicut & nos dimittimus debito¬
rib nr̃is. uel certe malos appellat
discipłos. quia in comparatione di-¬
uine bonitatis. omnis creatura ma¬
bonus: nͥ unus ds. cum tamen par¬
rationalis creatura bona fieri posse
cognoscitur. Unde & dñs pia pro-¬
missione testat᷑. quia pater de cȩlo da-¬
bit sp̃m bonum petentib se. ut pro¬
fecto ostendat. quia qui ex semet ipꝰ¬
sis mali sunt: ꝑ acceptam sp̃e grãm
boni possunt effici. Sp̃m bonum pe¬
tentib dandum a patre pollicetur.
quia siue fidem. spem. caritatẽ siue
alia quelibet bona cȩlestia desidera¬

Expanded text:
justus in terra qui faciat bonum et justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Unde providens qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appellat discipulos, quia in comparatione divinae bonitatis omnis creatura mabonus nisi unus Deus , cum tamen parrationabilis creatura bona fieri posse cognoscitur; unde et Dominus pia promissione testatur, quia Pater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se ; ut profecto ostendat, quia qui seipsis mali sunt, per acceptam Spiritus gratiam boni possunt effici. Spiritum bonum petentibus dandum a Patre pollicetur, quia sive fidem, spem, charitatem, sive alia quaelibet bona coelestia desidera
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentiae carnalis repetitio ue-
ueneno scorpionis. qđ retro idẽ in cau¬
da gestat comparat᷑. cum dr. Aut si
petierit ouum: nunquid porriget il¬
li scorpionem: Hȩc itaq petamus a
domino kmi: ut scilicet alimentum
nobis pure caritatis sincerȩ fidei. cer¬
te spei tribuat. ut duritiam odiorum.
ut ꝑfidie uirus. ut aculeum nobis
desꝑationis qui ad cadua retrahere
solet auferat: & absq ulla dubietate
quod petimus accipiemus. Ait enim
ueridica uoce iohannes apłs: quia
quȩ cumq petierimꝰ scdm uoluntatẽ
eiꝰ: audit nos. Sed & ipse dñs certã
nob̃ fiduciam dat impetrandi que re¬
cte petimus: subiungit. Si gͦ uos cũ
sitis mali nostis bona data dare fili-
is ur̃is: quantomagis pater ur de cȩ¬
lo dabit sp̃m bonum pedentib se:
udicium boni erant. quia nimirum
nemo ẽ qui in hac uita. acunctis ua¬
leat immunis ẽẽ delictis: salomone
affirmante qui ait. Quia ñ ẽ homo

Expanded text:
cupiscentiae carnalis repetitio, cupiscentiae carnalis repetitio, veneno scorpionis, quod retro est, quod in cauda gestat, comparatur, cum dicitur: Aut si petierit ovum, nunquid porriget ei scorpionem? Haec itaque petamus a Domino, fratres, ut, scilicet, alimentum nobis purae charitatis, sincerae fidei, certae spei tribuat, ut duritiam odiorum, ut perfidiae virus, et aculeum nobis desperationis qui ad vitam caducam retrahere solet auferat, et absque ulla dubietate quod petimus accipiemus. Ait enim veridica voce Joannes apostolus, quia quodcunque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos; sed et ipse Dominus certam nobis fiduciam dat impetrandi quae recte petimus, cum subjungit: Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? spectat, boni erant, quia nimirum nemo est qui in hac vita a cunctis valeat immunis esse delictis, Salomone attestante qui ait: Quia non est homo
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectio ꝓximi malum non oꝑatur.
Non ẽ autẽ metuendum: ne si gr̃ãm
dilectionis a dño pia deuotione que¬
ramus: si intimo excorde dicamus
panem nr̃m cotidianum da nobis
hode. ille cor nr̃m rigore odiorum
contringi ꝑ mitcat. Hunc etenim ri-¬
gorem: ꝑ duritiam lapidis insinuat
cum dicit. Quis autẽ ex uobis patrẽ
paecit panem: nunquid lapidem da-¬
bit illi: Non ẽ formidandũ. ne si forti¬
tudinẽ fidei contra hostis antiqui
temptam̃ta p̃cemur. toto ex corde
dicentes dñe auge nob̃ fidem. ille
nos infidelitatis sinat interire ue¬
nenis. Iure enim nomine serpentis.
uirus infidelitatis quod ꝑ ipsum ge¬
neri humano asꝑsum ẽ exprimitur.
cum d̾r. Aut si piscem petit. nunquid
ꝓpisce serpentem dabit illi: Non ẽ
domino postulemus. ille auditum
auertat. ac nos desꝑatione futuroꝵ
retro respicere: id est ea quȩ reliqͥmꝰ
patiatur labentis scłi cõmoda uiru¬
lenta requirere. Recte namq im¬
mutatio boni ꝓpositi nocua. ꝙ cõ¬

Expanded text:
Dilectio proximi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ; illorum cor nostrum rigore odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est Domino postulemus; ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere, id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et con
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirum quicquid boni ueraci¬
t̃ habemus. quicquid boni agimus. hoc
eodem sp̃u largiente ꝑcipimus. Quod
intelligens ꝓph̃a. cum cordis mundi.¬
ciam quereret dicens. cor mundum crea
in me ds. continuo subiuinxit: sp̃m̃ rec¬
tum innoua inuiscerib meis: quia fi
non interiora nr̃a sp̃c dñi rectus imple¬
uerit. eor in nobis mundum unde sit
cupiscens dixisset. domine ad te confu¬
gi doce me facere uoluntatẽ tuam.
statim quo hȩc ordine consequi debe¬
ret. ostendit cum subdidit. Sp̃c tius
bonus deducet me interram rectam.
Cuius uestigiis uixta modulum nr̃m
um patrem. ut sp̃c sui gr̃a nos inuiã
rectae fidei quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur in¬
ducat & ut optata mereamur opune¬
re. taliter uiuere studeamꝰ: ne tanto
patri simus indigni. quinpotius my¬
sterium regenerationis quo inbaptisma¬
te filii dei sumus effecti illibato semꝑ
mur remunerabit nos hereditate sem¬
piternȩ benedictionis quam nob̾ ante

Expanded text:
quia nimirum quidquid boni veraciter habemus, quidquid bene agimus, hoc eodem Spiritu largiente percipimus: quod intelligens Propheta, cum cordis munditiam quaereret dicens: Cor mundum crea in me, Deus, continuo subjunxit: Spiritum rectum innova in visceribus meis , quia si non interiora nostra Spiritus Domini rectus impleverit, cor in nobis mundum unde sit cupiscens dixisset: Domine, ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam statim quo hunc ordine consequi deberet ostendit cum dicit: Spiritus tuus bonus deducet me in viam rectam, cujus vestigiis juxta modulum nostrum Patrem, ut Spiritus sui gratia nos in viam rectae fidei, quae per dilectionem operatur, inducat. Et ut optata mereamur obtinere, taliter vivere studeamus, ne tanto Patre simus indigni, quin potius mysterium regenerationis quo in baptismate filii Dei sumus electi, illibato sempemur, remunerabit nos haereditate sempiternae benedictionis, quam nobis ante
Abbreviated transcription (Latin):
petitorib suis suo timore &e amore p̃-¬
ditis. non defectiua in cęlis bona largi¬
tur. Sed uxta tẏpicam intelligentiã
panis dilectionem significat: quia sic̃
ille pͥncipalis ẽ eybus. ita ut sine eo
mensa inops ẽẽ uideat᷑. ita hȩc pͥnci¬
palis ẽ uirtus. ita ut sine illa urtu
tes reliquȩ spiritales uirtutes eẽ neqͦ
agitur: in sola dilectione ꝑficitur. Un¬
de dicit apłs. quia si linguis hominũ
loqueretur & angłorum: & si haberet
ꝓpħiam. & nosset mysteria omnia. et
omnẽ scientiam & si haberet omnem
fidem ita ut montes transferret: ꝙ si
distribueret omnes facultates suas in
cẏbos pauꝑum. & si traderet corpus
suum ut arderet caritatem autem ñ
haberet: nichil illi ꝓ desset. Caritas¬

Expanded text:
petitoribus suis, suo timore et amore praepetitoribus suis, suo timore et amore praeditis, non defectiva in coelis bona largitur. Juxta typicam intelligentiam, panis dilectionem significat, quia sicut ille principalis est cibus, ita ut sine eo mensa inops esse videatur, ita dilectio principalis est virtus, ita ut sine illa virtutes reliquae spiritales virtutes esse videagitur in sola dilectione perficitur; unde dicit Apostolus quia si linguis hominum loqueretur et angelorum, et si habuerit prophetiam, et noscet mysteria omnia et omnem scientiam, et si habuerit omnem fidem, ita ut montes transferret, et si distribueret omnes facultates suas in cibos pauperum, et si traderet corpus suum, ita ut arderet, charitatem autem non haberet, nihil illi prodest . Charitas
Abbreviated transcription (Latin):
adicient᷑ uobis. Regnum autẽ dei
& iusticiam eiꝰ querere ẽ & cȩlestis
patriȩ dona desiderare: & quib iusti¬
eie meritis adhȩc ꝑueniri debeat. in¬
desinent̃ inquirere: ne si auia forte quȩ
illo ducit ab erremus: ꝑuenire quo ni¬
timur minime queamus. Quod si
uerba dñi ꝙ saluatoris nr̃i. quib nos
de exemplo terreni parentis ad rogan-¬
dum dm̃ patrem ortat᷑ diligenter in¬
spicimus. cicius agnoscimus: quȩ sit
lestis aꝑiat. Quis inquit ex uobis pa-¬
trem petit panem: Nunquid lapi-¬
dem dabit illi: Aut piscem. nunquid
ꝓpisce serpentẽ dabit illi: Aut si pe-¬
tierit ouum. nunquid porriget illi
scorpionem: Aꝑta etenim ẽ compa-¬
ratio hȩc: ꝙ cunctis audientib ad
intelligendum facillima. Quasi ho¬
mo quilibet mortalis ac fragilis. ꝙ
peccati adhuc carne grauatus. peten¬
tib se filiis quos diligit. quȩ habet bo¬
na quamuis t̾rena. & fragilia dare
ñ denegat: multomagis pater cȩlestis

Expanded text:
adjicientur vobis . Regnum autem Dei adjicientur vobis . Regnum autem Dei et justitiam ejus quaerere est et coelestis patriae dona desiderare, et quibus justitiae meritis ad haec pervenire debeatur indesinenter inquirere, ne si a via forte quae illuc ducit oberremus, pervenire quo nitimur minime queamus. Quod si verba Domini et Salvatoris nostri quibus nos de exemplo terreni parentis ad rogandum Deum Patrem hortatur, diligenter inspicimus, citius agnoscimus quae sit js regni aperiat. Quis, inquit, ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? aut si piscem, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? Aperta etenim est comparatio haec et cunctis audientibus ad intelligendum facillima, quia si homo quilibet mortalis ac fragilis et peccati adhuc carne gravatus petentibus se filiis, quos diligit, quae bona habet, quamvis terrena et fragilia dare non denegat; multo magis Pater coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
re. si tamen hȩc non numiȩ petant᷑
q si obid solummͦ petantur ut abe-¬
unte uiatico in presenti. lib̃ius ad
furura dona tendatur. S qͥa st̃ qͥ
temporalẽ quietẽ & ꝓsꝑitatẽ a suo
creatore requirunt. ñ quidẽ ut eide¬
creatori deuociorib animis obedian:
s ut habundantiꝰ cõm essationibꝰ et
ebrietatib uacent. & securius acli¬
centiꝰ suis concupiscentiis suȩ carnis
seruiant illecebris: merito tales male
petere dicunt᷑. Uerum quia omnes
huius mundi petitoreᷤ eoqđ male pe¬
tant acciꝑe ñ merentur: studeamus
dilectissimi & bene petere: & digni
ad optinenda quȩ petimus existere.
Qd̾ ita fit si ꝙ ea quia d̃s iussit oran¬
do querimus. & quales ipse nos fieri
docuit. tales ad orandum ꝓcedimus
& intenti inp̃cib donec impetremꝰ u¬
sistimus. Si autẽ scire cupimus. quȩ
ipse nos petere uelit. audiamus illud
euuangłicum. Querite pͥmum reg-¬
num dei & iusticiam eiꝰ & hȩc omnia

Expanded text:
re, si tantum haec minime petantur, re, si tantum haec minime petantur, et si ob hoc solummodo petantur, ut, abundante viatico in praesenti, liberius ad futura dona tendatur: sed quia sunt qui temporalem quietem et prosperitatem a suo Creatore requirunt, non quidem ut eidem devotioribus animis obediant, sed ut abundantius commessationibus et ebrietatibus vacent, ut securius et licentius suis concupiscentiis, suae carnis serviant illecebris, merito tales male petere dicuntur. Verum quod omnes hujusmodi petitiones, eo quod male petunt, accipere non merentur, studeamus nos, dilectissimi, et bene petere, et digni ad obtinenda quae petimus existere: quod ita fit, si ea quae Dominus jussit orando quaerimus, et quales nos ipse fieri docuit, tales ad orandum procedimus, et intenti in precibus donec impetremus insistimus. Si autem scire cupimus quae ipse nos petere velit, audiamus nos illud evangelicum: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia