comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis mͥ manducare. &iterũ cũ ipse sit aqua uiua & potũ d& omnib sitientib : rursũ ipse dicit
adsamaritanã. da mͥbibere: sic & ꝓpheticꝰ sermo cũ ipse potũ det sitientib: nibil ominus
ipse ab his potari dr̃ : cum studiosoꝵ exercitia & iuigilantias suscꝓpit : Ista gͦ tał anima
quae agit cumcta patient̃ quȩ tã prompta ẽ. & tanta eruditione subnixa. quȩ de ꝓfundis haurire
patieris: Audi & dnm̃ dicentẽ in euangeliis: Quisitit: ueniat &bibat: Ied̾tuut uideo ñ esuris nec
sitis iustitiã . & qͦ modo poteris dicere. sic̃ ceruus desiderat ad fontes aquarũ. Ita desiderat animamea
ad tedr̃ : situt animamea addm̃ uiũ ꝗdo ueniã &̾ parebo ante c̃spectũ eiꝰ : Obsecrouos qͥ auditorio
bisemꝑ ad sistitis. patient̃ accipite.donec paululũ neglegentes & desides

Expanded text:
tis mihi manducare : et iterum cum ipse sit aqua viva, et potum det omnibus sitientibus; rursum ipse dicit tis mihi manducare : et iterum cum ipse sit aqua viva, et potum det omnibus sitientibus; rursum ipse dicit ad Samaritanam, Da mihi bibere : sic et propheticus sermo, cum ipse potum det sitientibus; nihilominus ipse ab his potari dicatur, cum studiosorum exercitia et vigilantiam suscipit. Talis ergo ista anima, quae agit cuncta patienter, quae tam prompta est, et tanta eruditione subnixa; quae de profundis haurire patieris. Audi et Dominum in Evangelio dicentem: Qui sitit, veniat et bibat . Sed tu, ut video, non esuris, nec sitis justitiam. Et quomodo poteris dicere, Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mea averbi semper assistitis, patienter audite; donec paululum negligentes ac desides
Abbreviated transcription (Latin):
& miscdia & agnoscis dnm̃: Quia ergo uultte sibi disponsare : p̃mittit ad te istũ puerũ : ꝓuer
iste . sermo ꝓphoicꝰ ẽ : quẽ nisi priꝰ susceperis. nubere. xpõ non poteris: scito tam̃ quia nemo in¬
exercitatus &imperitꝰ sermonẽ ꝓpheticũ suscȩpit: Sed qui scit haurire aquã dȩꝓfundo putei.
& qu intantũ scit haurire : ut &iã his sufficiat qui in rationabiles & ꝑũsi uident᷑ quoꝵ figuram
tenent cameli. ut etipse possit dicere : quia sapientib. & insipientib debitor sũ: Deniq sic dixe¬
ut uidit puerũ & inspex̃ ꝓpheticũ : deponit de humero hydriam deponit enĩ elatã grecȩfacun-¬
potatur a rebecca quã ipse magis potare deberet : Vdegꝰ ne forte sic̃ & dñs iħs cum ipse sit
panis uitȩ . & ipse pascat animas esurientes. ⁊ipse rursũ esurire se fatet᷑ cũ dic̃ ł suriui & dedis¬

Expanded text:
et misericordia, ut agnoscas Dominum . Quia ergo vult te sibi desponsare, praemittit ad te puerum istum. Puer et misericordia, ut agnoscas Dominum . Quia ergo vult te sibi desponsare, praemittit ad te puerum istum. Puer iste sermo propheticus est, quem nisi prius susceperis, nubere Christo non poteris. Scito tamen, quia nemo inexercitatus et imperitus sermonem propheticum suscipit; sed qui scit haurire aquam de profundo putei: et qui in tantum scit haurire, ut etiam iis sufficiat qui irrationabiles et perversi videntur, quorum figuram cameli tenent; ut et ipse possit dicere, quia sapientibus et insipientibus debitor sum . Denique sic dixeut vidit puerum, et inspexit propheticum verbum, deponit de humero hydriam; deponit enim elatam graecae facunpotatur a Rebecca, quam ipse magis potare deberet? Vide ergo ne forte sicut et Dominus Jesus, cum ipse sit panis vitae , et ipse pascat animas esurientes; ipse rursum esurire se fatetur, cum dicit, Esurivi, et dedis
Abbreviated transcription (Latin):
de huiꝰ cemodi sermonib : quia in int̃p̃tabiles s̃ ad dicendũ. qm̃ uos inquit in becilles factiestis
ciuitatis haurire aquã deputeo: Rebecca cotidie ueniebat ad puteos: cotidie hauriebat aquã
Et quia cotidie uacabat adputeos. id circo inueniri potuita puero abrahã. & in matrimoniũ sociari
isaac: Haec fabulas putatis cẽ. & historias narrare inscripturis spm̃ scm̃: Animarũ ẽ ista eru-¬
ditio & sꝑitał doctrina quȩ te instituit. & doc& cotidie uenire ad puteos scripturarũ. ad aq̃s sp̃sscĩ:
& haurire semꝑ ac plenũ uas domũ referre. sicut faciebat & scã rebetea: quȩ non alit̃ iungi
potuiss& tanto patriarchȩ isaac. qͥ ex reꝓmissione natꝰ ẽ: nisi hauriendo aquã. & in tantum
cessarent inquit bibentes : Mysteria s̃ cuncta q̃ scripta s̃ : Vult &te sibi xp̃s dispondere id est¬
disponsare : adit enĩloquit᷑ ꝑ ꝓpħas dicens: Disponsabo te mͥ in aet̃nũ. & disponsabote mͥ infide

Expanded text:
m vos, inquit, imbecilles facti estis civitatis haurire aquam de puteo . Rebecca quotidie veniebat ad puteos, quotidie hauriebat aquam: et quia quotidie vacabat ad puteos, idcirco inveniri potuit a puero Abrahae, et in matrimonio sociari Isaac. Haec fabulas putatis esse, et historias narrare in Scripturis Spiritum sanctum? Animarum est ista eruditio, et spiritualis doctrina, quae te docet quotidie venire ad puteos Scripturarum, ad aquas Spiritus sancti, et haurire semper, ac plenum vas domum reportare: sicut faciebat etiam sancta Rebecca; quae non aliter jungi potuisset tanto patriarchae Isaac, qui ex repromissione natus est, nisi hauriendo aquas: et in tantum t adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . Mysteria sunt cuncta, quae scripta sunt. Vult et te sibi Christus desponsare: ad te enim loquit
Abbreviated transcription (Latin):
quoda mõdo animã esꝰ: uade & lege sermones istos ad aqͥlonẽ : Siintellexisti historiã : uideamꝰ qͥd in his
mesticus sermo significet: Vocatio gentiũ expeccato isrł habuit exordiũ ut testant᷑ apostoli posteã
adnũtiationẽ quã iudeoꝵ p̃dicauerant synagogis ad uos dicentes erat missus sermo: sed qͥa ĩ dignos¬
uos uidicatis a t̾ne uite ecce c̃uertimꝰ adgentes. saulus quoq sacrata uoce loqͥt᷑. illorũ peccato
salus gentib facta ẽ: ad telandũ eos Igitur multa peccata illius popłi fecer̃ eũ adnõ derelinqui:
& nos adsp̃ẽ salutis uenire. qͥalieni eramus testam̃tor: dĩ et reꝓmissionis: unde et enĩ mihi nescio ubi
extra sc̃am t̾rã nato. nunc dereꝓmissionib disputare: et crelere in dm̃ patriareharũ abraã &i saac.

Expanded text:
quodammodo animam ejus. Vade et lege sermones istos ad Aquilonem . Si intellexisti historiam, videamus quid in his quodammodo animam ejus. Vade et lege sermones istos ad Aquilonem . Si intellexisti historiam, videamus quid in his sermo mysticus significet. Vocatio gentium, exspectatio Israel, habuit exordium, ut testantur apostoli, post annuntiationem quam Judaeorum praedica871 judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Paulus quoque sacra voce loquitur: Illorum peccato salus gentibus facta est ad zelandum eos . Igitur multa peccata illius populi fecerunt eum a Domino derelinqui, et nos ad spem salutis venire, qui alieni eramus testamentorum, et repromissionis. Unde etenim mihi nescio ubi extra sanctam terram nato, nunc de repromissionibus disputare, et credere in Deum patriarcharum Abraham, Isaac,
Abbreviated transcription (Latin):
de uida : qm̃ de om̃ib: c̃p̃hensa ẽ in qͥb: moechabat᷑ habitatio isrł dimisi eã : et dedi et libellũ repudii:
dimisi enĩ popłm isrł. et eiecieos in assirios: et dedi eilibellũ repudi in manu eiꝰ. et ñ timuit.
p̃uaricatrix iuda posttanta que passa ẽ isrł dimissadõ. accipiens libellũ repudii ĩ manꝰ suas:
& ipsa dãta sit iustior: Et dedi ei libellũ repudii in manꝰ ciꝰ. et ñ timuit p̃uaricatrix iudã soror ei. &abuit.
& fornicata ẽ. et ipsa : et facta ẽ fornicatio eiꝰ innihilũ. et mȩcabat᷑ lignũr & lapidẽ. et in his om̃ib ñ ẽ
c̃uersa ẽ ad me prauari catrix iuda extoto corde suo sed inmendaciun timuit ex his que fecerat isrł
ut toto corde c̃uerteret᷑ ad me. et deposito mendatio in qͦꝑseuerabat. uerã ageret perutentiã.: Et dix̃
dñs adme Iustificauit animã suã isrł: ap̃uari catrice iuda. feccata isrł cũ iude uitͦus c̃parata iustificant¬

Expanded text:
m de omnibus comprehensa est in quibus moechabatur habitatio Israel. Dimisi eam et dedi ei libellum repudii. Dimisi enim populum Israel, et ejeci eos in Assyrios: Et dedi ei libellum repudii in manu ejus, et non timuit praevaricatrix Juda . Post tanta quae passa est Israel, dimissa a Deo, accipiens libellum repudii in manus suas, ipsa damnata, sit justior. Et dedi ei libellum repudii in manus ejus, et non timuit praevaricatrix Juda soror ejus, sed abiit, et fornicata est conversa ad me praevaricatrix Juda, ex toto corde suo, sed in mendacium : nec timuit ex his quae fecerat Israel, ut toto corde converteretur ad me, et deposito mendacio, in quo perseverabat, vere ageret poenitentiam. Et dixit Dominus ad me, justificavit animam suam Isra
Abbreviated transcription (Latin):
quia potuissaer uinci a libidine & peccassa cũ uxore dñ sui: Non puto quol hoc a patriar elis
num ecatũ deeo fuis sae patrieius ia cob: quia filiustuus io sep uint: Hoc enum sisepasse:

Expanded text:
im potuisset vinci a libidine et peccasset cum uxore domini sui, non puto quod hoc a patriarchis nuntiatum de eo fuisset patri ejus Jacob: quia filius ejus viveret; hoc enim si fecisset,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. unꝰ qͥ inclibano. aliuꝰ qͥ insartagine. t̃cius qͥ in craticula coquit᷑: Posthȩc & om̃e inquit sacrificiũ facti
inoleo siueñ factũ : omib: filus a aronerit singulis ȩqualit̃ : Quod sacrificiũ ẽ factũ inoleo uł qđ ñ factũ
moleo : sacrificiũ salutaris inoleo fieri iubet᷑ sic̃ sup iã diximꝰ: Sacrificiũ ui ꝓ̃peccato ñ fit inoleo: Dic̃ enim:

Expanded text:
sunt, unus qui in clibano, alius qui in sartagine, tertius qui in craticula coquitur. Post haec: et omne, inquit, sacrificium factum sunt, unus qui in clibano, alius qui in sartagine, tertius qui in craticula coquitur. Post haec: et omne, inquit, sacrificium factum in oleo sive non factum, omnibus filiis Aaron erit singulis aequaliter, quod sacrificium est factum in oleo, vel quod est m jubetur salutaris in oleo fieri, sicut supra jam diximus: sacrificium vero pro peccato non fit in oleo. Dicit enim,
Abbreviated transcription (Latin):
cernunt᷑ : Triplicẽ nãq: inscripturis diuinis intelligentiȩ inueniri sepe iã diximꝰ modũ historicũ. moralẽ
Vnde & corpꝰ ineẽ ei & animã ac sp̃m intelleximꝰ cuiꝰ intelligentiȩ tripli
Triplex hic apparatꝰ ostendit Sed x alib muenimꝰ. idẽ in his ipsis quȩ de sacrificiis memorant᷑ dici caniftrũ
scm̃ ꝑfectionis: in qͦ trespanes haberi mandant᷑ : Vides c̃sonare sibi sacram̃toꝵ om̃ium formas: Canistrũ
ꝑfectionis in qͦ trespanes poni iubent᷑ quid aliud debemꝰ acciꝑẽ. nisi scripturas diuinas cybidũditoribus
triplicit̃ adponentes : Vis tͥ & de eũgłiis similis misteru ꝓferamꝰ ex ẽpla : recolamꝰ dñi uoces ubi ait:
qr media noctis ueñ qͥdã ad amicũ suũ pulsans ostiũ eiꝰ &ait : Amice cũiomoda mͥ trespanes : qm̃ amicꝰ
mͥ suꝑ uenit deuia & ñ habeo qđ ad ponã ei : Inql ͦ : ut breuit̃ ꝑstringamꝰ nox ẽ tẽpus hoc uitȩ : & trespanes

Expanded text:
non exuro ad perditionem, sed coquo ad sacrificium. Et fortassis illa coqui dicuntur in clibano, quae interiora sunt et recondita, nec proferri facile ad vulgus possunt. Sunt enim multa in Scripturis divinis hujusmodi: sicut apud Ezechielem, cum vel triplex hic apparatus ostendit. Sed et alibi invenimus, id est, in iis ipsis, quae de sacrificiis memorantur dici canistrum sanctum perfectionis, in quo tres panes haberi mandantur. Vides consonare sibi sacramentorum omnium formas; canistrum perfectionis, in quo tres panes poni jubentur, quid aliud debemus accipere, nisi Scripturas divinas, cibos auditoribus tripliciter apponentes? Vis tibi et de evangeliis similis mysterii proferamus exempla? Recolamus Domini voces ubi dicit: Quia medio noctis venit quidam ad amicum suum, pulsans ostium ejus, et ait: Amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus mihi supervenit de via, et non habeo quod apponam ei ; in quibus ut breviter perstringamus, nox est tempus hujus vitae, et tres panes
Abbreviated transcription (Latin):
fuge: Idcirco enĩ &apłsdicit: Fngite fornicationẽ : Sedetsi iniustitia tibi blandisut speca
psonã potentis accipias & grã eiũs flexus non rectũ iudiciũ feras. intelligere debes quia subspecie
udi bandã ꝑsecutionẽ ab in iustitia pateris: uerum & ꝑsingulas maliciȩ species &iamsi mol¬
les & delicatae sint & ludo similis. ꝑ secutionẽ sp̃s dicito: quia in his omnib uirtꝰ offenditur¬
Duo sunt ergo filii abraham: Unusde ancilla: & unusde libera: Uterq tam̃ filiꝰ abrahȩ lic& noni
ut̃q a& liberae: Proptea & isqui de ancilla nascitur. heresquidem non fit cum filio liberȩ: Acce¬

Expanded text:
 Fugite fornicationem . » Sed et si injustitia blandiatur, ut personam potentis accipias, et gratia ejus flexus non recte judicium feras, intelligere debes quia sub specie ludi blandam persecutionem ab injustitia pateris. Verum et per singulas malitiae species, etiam si molles et delicatae sint et ludo similes, persecutionum species dicito, quia in his omnibus virtus offenditurDuo autem filii Abraham, unus de ancilla, et alter de libera: uterque tamen filius Abraham, licet non uterque liber. Propterea qui de ancilla nascitur, haeres quidem non fit cum filio liberae acc
Abbreviated transcription (Latin):
etimꝰ scribi in corde triplicit &iã aliud p̃ter illa quȩ diximꝰ. quȩ cordimeo os¬
cur suati ablauras ueris ꝓ fera i & uos facite qđ scriptũ ẽ ut uno dicente eueri ecam mens. MLe& alicen

Expanded text:
er illa quae diximus, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum est, ut uno dicente, caeteri examinent . Me ergo dicente
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑ dubitare ñ possumꝰ Restat ut ostendamꝰ multo eẽ grauius & acciꝑe peccatũ & ha¬
be secũ: ꝗ morte ultari: Mors quȩ pęnȩ causa infert᷑ ꝓpeccato purgatio ẽ peccati ipsius
ꝓ qđ iubet᷑ inferri : Absoluit᷑ gͦ peccatũ ꝑpenã mortis : nec suꝑ ẽ. aliquid qđ ꝓcrimine iudi
a aet̃ni ignis inueni& : Vibi uͦ quis accipit peccatũ & hab& illud secũ. ac ꝑma¬
n& cũ ipso nec aliquo supplitio pęnaq deluit᷑ : transit cũ ipso &iã postmortẽ: & qr hic tẽ¬
poralia ñ ꝑ soluit ibi expendit ȩtna supplicia: Vides gͦ quanto grauius sit acciꝑe peccatũ.
quã marte ultari hic enĩ morsꝓuindictadat᷑ &capud iustũ iudicẽ dnm ñiudicabit bis in
ipsũ ⁊ sic̃ ꝓpheta dix̃: libi aut̃ non ẽ soluta lundicta peccatũ: man& illis et̃nis ignib exiger¬
bos filios meos occide nisi reduxero ad tẽ beniamin : Iudis uͦ ait : Peccator ero inte : nisi reduxero¬

Expanded text:
ubitare non possumus, Restat ut ostendamus multo esse gravius accipere peccatum et habere secum quam morte mulctari. Mors quae poenae causa infertur pro peccato, purgatio est peccati ipsius pro quo jubetur inferri. Absolvitur ergo peccatum per poenam mortis, nec superest aliquid quod pro hoc cria aeterni ignis inveniat. Ubi vero quis accipit peccatum, et habet illud secum et permanet cum ipso, nec aliquo supplicio poenaque diluitur; transit cum illo etiam post mortem; et qui hic temporalia non persolvit, ibi expendit aeterna supplicia. Vides ergo quanto gravius sit accipere peccatum quam morte mulctari; hic enim mors pro vindicta datur, et apud justum judicem Dominum non judicatur bis in idipsum, sicut propheta dixit ; ubi autem non est soluta vindicta, peccatum manet aeternis ignibus exigenbos filios meos occide, nisi reduxero ad te Benjamin . Judas vero ait: Peccator ero in te, nisi reduxero
Abbreviated transcription (Latin):
uam᷑ nec possessiones int̃ra ÷ inurbib: domos hab̵e ꝑmittt : & qͥd dico do¬
mus: neo ꝑlures tunicas nec mutta concedit pos siđe pecuniã: Habentes ent̃ in qͥt uictũ & uesdim̃¬
tũ his contenti simꝰ. Qquomꝰ gͦ nosdatas dedomib siue intra ciuitatẽ muratã positis siue iuiis
quib snuri ñsunt obseruabimꝰ leges Inuenimꝰ in aliis scripture locis qđ sermo diuinꝰ maiore
quoda saeram̃to nomina dopũ : Lt cũ dic̃ dȩia cob & quasi ꝓlaude illius penig ĩ ferat enĩ inqͥt
bant dñm obstetrices fecer̃ sibi domos: Videmꝰ gͦ qđ obstetricib quidẽ faciendarũ domor

Expanded text:
uamur nec possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, inquit, victum et vestitum, his contenti sumus . Quomodo ergo nos datas de domibus sive intra civitatem muratam positis, sive in vicis quibus muri non sunt observabimus leges? Invenimus in aliis Scripturae locis, quod sermo divinus majore quodam sacramento nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, bant Deum obstetrices fecerunt sibi domos . Videmus ergo quod obstetricibus quidem faciendorum domor
Abbreviated transcription (Latin):
perscrutantur. Nȩꝓiciamini inieiquitate babylonus : quia temp
iundincte eius ẽ. adño: Miro sensũ supplicia dicit in rogayi
ꝓpt̃ eiis qui ea patitur ultionẽ: quando enĩ quis non uincat᷑
nelinqͥtur in punitus: Frequenter dixis se memini. id quod

Expanded text:
perscrutantur. Ne projiciamini in iniquitatem Babylonis, quia tempus perscrutantur. Ne projiciamini in iniquitatem Babylonis, quia tempus vindictae ejus est a Domino. Miro sensu supplicia dicit irrogari propter ejus qui ea patitur ultionem. Quando enim quis non vindicatur, et relinquitur impunitus, frequenter me dixisse memini id quod
Abbreviated transcription (Latin):
scripturam quemodo licet  ex haebrȩa lingua in grecum sit translata sermonẽ :¬
ulominus quantum recipere potest differentias uerboꝵ si
non posuit. & ne abiciamini in in iustitia eiꝰ. sedne proiciamini in inustitia eus: Aliud
est enim proici : aliud abici Qđ enim indespectione ẽ. & neglectu. hoc non ꝑicitur.
Quod & in alio loco declarat scriptura diuina dicens: Duces popłi mei ꝓ icientur
ex domo deliciarum suarũ : ꝓpt̃ pessimas uoluntates suas cleri enim eorum
nona proderunt ẽis: Et tuipse poteris congregare si cubi inscripturis piec
confidens ferre sententiã: quia disPensatio ꝓuidentiȩ etiam siñ magnopere
curauit . ut disertitudinẽ quae ingrȩco sermone laudatur. grece
in t̃p̃tando sequeretur: Curauit tamer ea quae
significantia sunt
ex hiberẽ. & differen¬
ciam eorum
ex planare delucide
his qui scrupturtas diligentissime e¬

Expanded text:
Scripturam quomodo, licet ex Hebraea lingua in Graecum sit translata, sermonem nScripturam quomodo, licet ex Hebraea lingua in Graecum sit translata, sermonem nihilominus, quantum recipere potest differentias verborum, raesenti autem non posuit, ne abjiciamini in injustitia ejus, sed « ne projiciamini in injustitia ejus. » Aliud est enim pro, hoc projicitur. Quod et in alio loco declarat Scriptura divina dicens: Duces populi mei projicientur ex domo deliciarum suarum, propter pessimas voluntates suas. Cleri enim eorum non proderunt eis . Sed et tu ipse poteris congregare, sicubi in Scripturis projaratione verborum, magis possis confidens ferre sententiam. Quia dispensatio providentiae, etiamsi non magnopere curavit, ut disertitudinem, quae in Graeco sermone laudatur, Graece interpretando sequeretur: curavit tamen ea quae significantia sunt exhibere, et differentiam eorum explanare dilucide his qui Scripturas diligentissime
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid uacuum loquar : Ex plenitudine eius accipientes prophetã ea quee. aoirint᷑
u plenitudinis uerba: spirant aut̃ his qui habent & oculos ad iudendam cȩlestia. & au¬
res adaudienda diuina. & nares ad ea que sunt plenituidinis scienda Haee dix̃ quia
simpliciter positũ fugite demedio. babilonissed cum add
Crio fugite de medio babilonis: & resaluate unusquisq. animã suam: Omum¬
li dnopostet fugere babilones: Deinde singulos animas suas resaluare cum
Quia quondam gustantes salutẽ. & de ea ꝓpt̾ peccata postea coruentes uenerimus
unt ⁊u perdidit. scđm apłm petrũ ista dicentẽ. Reportauimus finẽ fidei salutem¬
aturꝰ lt dit animarum: De qua salute exquisierunt & scrutati sunt propħȩ: qui ꝓpter
nr̃ami artgitatiam prophetauerunt: Uerumtam̃ in nob̾ est. fugere de babilone:¬
non rgerit poenitentiam: tunc consequens ẽ ut proiciatur: Obserua uero

Expanded text:
aliquid vacuum loquatur. Ex plenitudine ejus accipientes prophetae, ea quae erant de aliquid vacuum loquatur. Ex plenitudine ejus accipientes prophetae, ea quae erant de sunt plenitudinis verba. Spirat autem his qui habent oculos ad videnda coelestia, et aures ad audienda divina, et nares ad ea quae sunt plenitudinis sentienda. Haec dixi quia non sit simpliciter positum: Fugite de Babylone, sed cumrio, fugite de medio Babylonis, et resalvate unusquisque animam suam. Primum oportet fugere de medio Babylonis, deinde singulos animas suas resalvare cum quia quondam gustantes salutem, et de ea propter peccata postea corruentes venimus undum Petrum apostolum ita dicentem: « Reportabimus finem fidei salutem animarum . » De qua salute exquisierunt et scrutati sunt prophetae, qui propter nostram gratiam prophetaverunt. Verumtamen in nobnon egerit poenitentiam, tunc consequens est, ut projiciatur. Observa vero
Abbreviated transcription (Latin):
& ita in umbilico eiꝰ. quasi in medio cordis animalis habitet: sĩcuti enĩ anima sis
medietas cor ẽ. t in euangelio scđm lucã cor: terrȩ medietas terrȩ nominat᷑: sis
mihi uidebatur. & inezechiel e dictum. in corde mars posita tyrus: Et tiunc
peccatores de medio babilonis: Hoc est de corde eius fugere debere:
F ugite ergo dẽmediobabelonis ut ł medietatẽ babilonis
deserentes: infinibus eius incipiatis esse
non in medio: Quod ficui uidetur obscurum: sic
faciet mariifestius. quia ualde dimersus inuitus.
hic medius baby lonis habitator. ẽ: Qui uͦ paulatim
rel inquens malum & naturam suam ad meliora c̃uertens.
babs lonis. tam̃ necdum de babrlone disceint: sccłm histius modi expositione. deco
saeras uit teras credero hc unuro qiuidem apicem. habere uacuiu sapientia di Quiem̃ nͥ
homini p̃cepit dicens . t̃ apparebis ante conspectũ meum uaciuis: multoplus apse boc aue. pe

Expanded text:
 ita in umbilico ejus, quasi in medio cordis animalis habitet. Sicuti enim animalis medietas cor est, et in Evangelio secundum Lucam: « Cor terrae , » medietas terrae nominatur. Sic mihi videtur, et in Ezechiele dictum: « In corde maris posita Tyrus , » et nunc peccatores de medio Babylonis, hoc est, de corde ejus fugere debere. Fugite ergo de medio Babylonis, ut in medietate Babylonis deserentes, in finibus ejus incipiatis esse, non in medio. Quod si cui videtur obscurum, sic fiet manifestius. Qui valde est dimersus in vitiis, hic medius Babylonis habitator est; qui vero paulatim relinquens malum, naturam suam ad meliora convertens,Babylonis, tamen necdum de Babylone discessit. Secundum istiusmodi expositiones docet sacras litteras credere, ne unum quidem apicem habere vacuum sapientia Dei. Qui enim homini praecipit, dicens. « Non apparebis ante conspectum meum vacuus , » multo plus hoc ipse agit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ ihoc mundo segregati ab onũ peccati contagione uiuamꝰ. utlib̾tatẽ suã adimaginẽ dĩ in quo exinicio crea¬
ta ẽ. anima unaquȩ brecipiat : ista decausa abillis iniquis ue erib: possessorib: earũ pugne exoriunt᷑ & p̃lia : & si oppri¬
mant᷑ primi. multo plures exsilgunt. Post modũ atq: inunũ coeant & conspirant inmalũ: qui sẽꝑ discedent a
ds̃ deđit discutere singulos quosq adũsi exercitꝰ reges & ꝓsignificantia nominũ unuꝰ cuiꝰq: &iã opꝰ qdgerit᷑
im alitiãq contẽplari. Primꝰ omium qui& auctor bellihuꝰ nominatꝰ ẽ : congregans ceeros aad coniurationem

Expanded text:
ti contagione, vivamus; et libertatem suam atque imaginem Dei, in qua ex initio creata est, anima unaquaeque recipiat: ista de causa ab illis iniquis veteribus possessoribus earum, pugnae exoriuntur et praelia. Et si opprimantur primi, multo plures exsurgent postmodum, atque in unum coeunt et conspirant in malum, qui semper dissidentsignificantiis nominum uniuscujusque etiam opus quod gerit malitia contemplari Primus omnium, qui et auctor belli hujus nominatus est, congregans caeteros et ad conjurationem
Abbreviated transcription (Latin):
apłm beneditione quadam benedicentẽ iustum atq dicentẽ. Dr̃ autẽ contenit satanan
subpedib uris ũdaciter Amimał ẽ. iste malleus. fontas se nuono fuerat aduepsum nos.
& quenit quia ista deco pandimus & conteritur anob̃ Neque enĩ coꝵ isringtur. tantũ
& non eciam conteritur ꝑnos. Consringere nos ye contrario &ueiconte enen
& multos quidem contriuit. qui non adtendunt sibi. neq custodia seruauer̃ coꝵ suum
Serumnos confidentefindõ. credentes in exp̃o d̃i. Montmeamꝰ tabulum : timor dĩ facit
nos nontimentes ⁊ abulum̃. nihil abeo ꝑpeti: sed & dicere non tantum generaliter
uerum & de nob ipsis quomodo confractus ÷ & coneritus: malleus: uiuuer¬
se terrae. Illo autẽ confracto &
exterminiũ nec prius confusionis cuuitasdissipatur : quã malleus uniuersȩ terne¬

Expanded text:
enedicentem justum, atque dicentem: Deus autem conterat Satanam enedicentem justum, atque dicentem: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter . Animalis est iste malleus, fortasse nunc furit adversum nos, et quaerit quia ista de eo pandimus, et conteritur a nobis neque enim confringitur tantum, et non etiam conteritur per nos, confringere nos econtrario et conterere. Et multos quidem contrivit eos, qui non attendunt sibi, neque custodia servaverunt cor suum. Verum nos confidentes in Deo, credentes in Christum Dei, non timeamus Zabulum. Timor Dei facit nos non timentes Zabulum, nihilque ab eo perpeti, sed et dicere non tantum generaliter, verum et de nobis ipsis: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Illo autem confracto, exterminium: nec prius confusionis civitas dissipatur, quam malleus universae ter
Abbreviated transcription (Latin):
malleum confrungere & conterere: Quisẽ iste iħs xp̃s confregit atq contriuit malleum
saluatorẽ eẽ . qui confnegerit malleum uniuersȩ̃ terrȩ. & contrierit eũ. Ueniã ad enanglium
& uideam primã temptationẽ quando dixit ei tabulus: Ista om̃a tibi dabo si procideris
adoruneris me. & rłꝗ: Et dicam quia illo tempore non conguiuerit ihs malleum uniuersȩ̃ ter
sed tantũ confregit eum: cum uero reces sit abeo usq adtempꝰ. & dempore postea uenit instante.
tunc contritus ẽ. Nonsolum consractꝰ ut primum malleus uniuersȩ terrȩ: & quia contritus :
qui suerat: ante confructus malleus uniuiersȩ terrȩ: Ideirco & ꝑ unum quemq nrm. canfriN¬
getur quidem quando introducinur in aeccłam & ꝓficimus ad falem : Cnteritur autẽ : & cominut᷑
quando ad ꝑfectam uenerimꝰ: Quod sicdlubitas conteri ⁊abulum ad ꝑfectũ uenientib nob̾: audi

Expanded text:
ae confringere, et conterere? Quis est iste? Jesus Christus confregit, atque contrivit malleum ae confringere, et conterere? Quis est iste? Jesus Christus confregit, atque contrivit malleum Salvatorem esse, qui confregerit malleum universae terrae et contriverit eum, veniam ad Evangelium, ut videam primam tentationem, quando dixitadoraveris me, » etc. ; et dicam, quia illo tempore non contrivit Jesus malleum universae terrae, sed tantum confregit eum. Cum vero secessit ab eo usque ad tempus, et tempore postea venit instante, tunc contritus est, non solum confractus ut primum, malleus universae terrae, et quia contritus est, qui fuerat ante confractus, malleus universae terrae, idcirco et per unumquemque nostrum confringitur quidem, quando introducimur in Ecclesiam et proficimus in fide. Conteritur autem et comminuitur quando ad perfectum veneri
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ etiã minorẽ malleum intelligi. qui non uniuerse terrȩ sit malleus. sed illius
ut ita dicam. & illius partis terr&  Et quidem cum una aliqua contraria fortitudo mͥ
repugnat. & collocatur mecum. Non ualens cũ uniuersis simul hominib: congredi ut tabulus:
unc est quidem malleus in me. sed non uniuersȩ terrȩ malleus. Uerum ut itam dicã: meae
tantum malleus terrȩ. Confractio autẽ. & contrito malleo uniuersȩ terrȩ̃. Quid necosse.
arbitrari demalleo pantiũ texrȩesimulq aestino admiratione dignum: qm̃ uniuersȩ terrȩ.
malleus cõmintꝰ sit Suid enĩ magnũ si fractus fuiss& & contritus malleus partiũ terrȩ
sed uere nunc admirandũ ẽ: quia uniuersẽ terrȩ malleus confractus atque contritus ÷:¬
abrabam. neq pꝰeum ihe sunaue.: neq aliuim quemꝗ proph&arũ. Quisergo potuit talem tantumq

Expanded text:
inorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, inorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, ut ita dicam, et illius partis terrae. Et siquidem una aliqua contraria fortitudo mihi repugnat, et colluctatur mecum, non valens cum universis simul hominibus congredi, ut Zabulus: tunc est quidem malleus in me, sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, meae tantum malleus terrae. Confracto autem et contrito malleo universae terrae, quid necesse est arbitrari de malleo partium terrae? Simulque existimo admiratione dignum, quoniam universae terrae malleus sit comminutus. Quid enim magnum, si fractus fuisset, et contritus malleus partium terrae? Sed vere nunc admirandum est, quia universae terrae malleus confractus atque contritus eAbraham, neque post eum Jesum Nave, neque alium quemquam prophetarum. Quis ergo potuit talem tantumque
Abbreviated transcription (Latin):
dicens quia acam fratricida oriantur malleatores Pice malleum demanii tuã. & trans¬
migra admeliorem quȩ sp̃itał ÷ generationẽ Seh. etenos & reliquorũ qui scripturarum
atus nunc mallens tabulus sit. malleus non partis alicuius terrȩ. sec¬
ꝓ eo qđ iomĩ terra militia eiꝰ disꝑsa sit. & ubiq malleus iste inoperetur. Est autẽ &iam hoc
dicendum. ⁊abulum uniuersȩ terrȩ malleum eẽ. Non cęli malleum: Neq enĩ tenuiori
substantiȩ conuenit malleus: sed erassiori Si portas imaginẽ terren malleus te quia terrenus
t Si peccas. et tenra es: & interra uadis Experieris malleum un
inte operantẽ: uixta istum intellectum. Illud quoq anim aduertendumẽ. uniuersȩ terrȩ
malleum qui aduniuersum cuncta terrena potentiã suam exerceat zabulum eẽ. Posse

Expanded text:
continebas, nunc discens, quia a Cain fratricida oriuntur malleatores, projice malleum de manu tua, et transcontinebas, nunc discens, quia a Cain fratricida oriuntur malleatores, projice malleum de manu tua, et transmigra ad malleatorum, quae spiritalis est, generationem, sicut Enos et reliquorum, qui Scripturarum dem, quoniam prophetatus nunc malleus Zabulus sit, malleus non partis alicujus terrae, seo eo quod in omni terra malitia ejus dispersa sit, et ubique 773 malleus iste malum operatur. Est autem etiam hoc dicendum, Zabulum universae terrae malleum esse, non coeli malleum. Neque enim tenuiori substantiae convenit malleus, sed crassiori. Si portas imaginem terreni, malleus te, quia terrenus es, percutit; si peccas, et terra es, et in terram ibis, experieris malleum universae terrae et in te operantem. Juxta istum intellectum, illud quoque animadvertendum est, universae terrae malleum, quia adversum cuncta terrena potentiam suam exerceat, Zabulum esse: posse
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ malleus inuenteur coneraria fortitudor& chaco incus inin ꝓducibit istuis modi semꝑ in scrip¬
ttiris malleo nel quecumq alia materia compositum nomen ad sumens instibo sermoni: Cain
generauit filios: seddẽ cam ortus suber aeris & ferri. Engo ut ⁊abulus qui omniui temptati¬
nem operaturẽ malleus dicitur . Ita qui ministrat malletor est filius cait
lus in sequitur. Uelut in ꝓditione saluatoris malleus t abulus. malleato
Et multi erant malleatores in tempore illo quo dñs passus ẽ clamantes Tolle tolle de terra
talem: crucifige. crucifige eum Om̃id malleatorib plena sunt : Quot quot enĩ in actusuo
tabulum suscipuint. & minstrant ei ad ꝓbandum iustum. & inuistum. co arguendum om̃s
ores sunt. Id cireo etiam si heri malleator eras: & in manii malleum

Expanded text:
quoniam malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripquoniam malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripturis malleo, vel quacumque alia materia compositum nomen assumens, instabo sermone: Cain generavit filios, et de Cain ortus est faber aeris et ferri. Ergo ut Zabulus, qui omnium tentationum operator est, malleus dicitur: ita qui ministrat, malleator est filius Cain. quem te Zabulus insequitur. Velut in proditione Salvatoris malleus Zabulus, malleator Judas fuit. Et multi erant malleatores in tempore illo, quo Dominus passus est, clamantes: tolle de terra talem: crucifige, crucifige eum. Omnia malleatoribus plena sunt. Quotquot enim in actu suo Zabulum suspiciunt, et ministrant ei ad probandum justum, et injustum coarguendum, omnes malleatores sunt. Idcirco si heri malleator eras, et in manu malleum
Abbreviated transcription (Latin):
ent cũ uoluerint ꝓbare ad amantẽ ignorantes utrum sit ad ama
inter incudem & malleum ꝑseuer&: siꝑcutiente desuꝑ malleo & incude suꝑposita durior
lapis natura conpringit Talis uir scs̃ ẽ. ante temptationis abhis qui ꝓbare lapides nescuiN
tam: Ego ipse ad huc nescio utrum ueniente malleo. ac ꝑcuciente me confringar & conterar
conuimetiis quia nonsi adamans ancerte uerus ad amans ostendar : si in gruentib ꝑ secutio¬
cu Uquȩ̃ audientium animos clanguore suo accendit adbellum Necessaruis c̃. malleus :¬
to R t ruba ꝓduetił fiat᷑ Multa cooꝑtus ẽ iste malleus tubȩ ꝓluctili paulo.
ut eum ꝑuaria temptamenta ꝓducer&. & ad ꝓbar&. quia inlȩsus possit ex cludi figura᷑ que ad sume¬
re tubȩ magnt sonȩ non incertũ dans uocẽ in audientes ut prȩȩrentur admilitie bellum: &

Expanded text:
exercent, cum voluerint probare adamantem, ignorantes utrum sit adamas,exercent, cum voluerint probare adamantem, ignorantes utrum sit adamas, si  Dele alter si inter incudem et malleum perseverat, si percutiente desuper malleo, et incude supposita, durior lapidum natura compingit. Talis vir est ante tentationes, ab his probare lapides nesciunt, tam. Ego ipse adhuc nescio utrum, veniente malleo, et percutiente me, confringar et conterar, convictus, quia non sum adamas, an certe verus adamas ostendar, si ingruentibus persecutiocutiat, quae audientium animos clangore suo accendit ad bellum. Necessarius est malleus, ut tuba productilis fiat. Multa cooperatus est iste malleus tubae productili Paulo, ut eum per varia tentamenta produceret, et approbaret, quia illaesus posset excudi, figuramque assumere tubae magnisonae, non incertam dans vocem in audientes, ut praeparentur ad militiae bellum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
demalleo uniuersȩ terrȩ : & qm̃ exemplum ecempliu & sem̃ ipma De sensibili malleo quero
materiã malleo fortiorẽ : que nibl abeo ꝑcussa patiatur: Quamquidẽ querens repperio meo¬
qđ scriptum ẽ : Eccc iur stans suꝑ muros amantinos. & inmani eius ad amans Refert autẽ ab
ad amarte historia quia fortior sit om̃i cedenti se malleo: in contritus & in uincibił ꝑseuerins.
Hic& suꝑst& malleus zabulus & suꝑpositus sit chaco qui ost quasi incus indomabił. Nihil tam̃
inmanu dĩ & in conspectu eius consistens adamans ꝑpetitur: Quo itaq contraria sunt ad¬
nes tritum uulgi sermone ꝓuerbͥum: ut de his qui anxietatib & ingentib mał p̃muntur. dicant.:
ad amantinus. uł in manu dñi ad amans ẽ: Non cur& neq demalleo neq de ineude. sed quantũ
plus cȩsus fuerit. tanto plus uirtutẽ eius splendescere Aiunt. Eos qui mercimonia lapidum

Expanded text:
de malleo universae terrae. Et quoniam exemplum assumptum est de sensibili malleo, quaero de malleo universae terrae. Et quoniam exemplum assumptum est de sensibili malleo, quaero materiam malleo fortiorem, quae nihil ab eo percussa patiatur. Quam quidem quaerens reperi iptum est: « Ecce vir stans super muros adamantinos, et in manu ejus adamas. » Refert autem de adamante historia, quia fortior sit omni caedenti se malleo, incontritus et inconvicibilis perseverans. Licet super stet malleus diabolus, et suppositus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, nihil tamen in manu Domini, et in conspectu ejus consistens adamas perpetitur. Duo itaque contraria sunt adnes tritum vulgi sermone proverbium, ut de his qui anxietatibus et malis premuntur, dicant: Inter adamantinus, vel in manu Domini adamas est, non curet neque de malleo, neque de incude; sed quanto plus caesus fuerit, tanto plus ejus virtutem splendescere. Aiunt eos, qui mercimonia lapidum
Abbreviated transcription (Latin):
Vomodo Ait Confractus est . & contritus malleus uniuersȩ terrȩ:. Quomodo
facta est in exterminium babilon Quȩrendum inter haec quĩsit malleus imiuersie
terrȩ̃ quȩ ue eius contritio ꝓphetata. quia ante confractus ẽ. quã contritus. Ut con¬
gregantes eaque alicubi demalleo scripta sunt. eũ inuenerimꝰ nonĩ eius. inuestigemus
etiã nominis uoluntatẽ ex his quȩ afferimus exemplis Domus quondim conpo¬
nebatur dĩ quantum urxta tertiũ regnorũ librum: & salomoꝵ erat construens & aedi¬
ficans eam: Ubiq quasi in laudẽ dr̃ de domo đi quia mallens & secirris non sunt audita in domo
o quomodo malleus non auditur indomo dĩ. Sic quia domus cħi.
ecda non auditur: Iuis ẽ iste malleus  Uolens quantum inse est impedire lapides aedificatio¬
nis templi : ut contriti non conueniant fundamentis cius. Nideamus tabulums si non ipse ÷
malleus uniuersȩ terrȩ: Ego autẽ ꝓnuntiabo confidens eẽ aliquem qui non magnopere cur&

Expanded text:
omodo, ait, confractus, et contritus est malleus universae terrae? quomodo facta est in exterminium Babylon? Quaerendum inter haec quis sit malleus universae terrae, quaeve ejus contritio: unde ait propheta, quia ante confractus est quam contritus, ut congregantes ea, quae alicubi de malleo scripta sunt, cum invenerimus nomen ejus, investigemus etiam nominis voluntatem ex his, quae afferimus exemplis. Domus quondam componebatur Dei, 770 juxta tertium Regnorum librum , et Salomon erat construens, et aedificans eam. Ubique quasi in laude dicitur de domo Dei, quia malleus et securis non sunt audita in domo Dei. Ergo quomodo malleus non auditur in domo Dei: sic quia domus Dei Ecclesia est, malleus in Ecclesia non auditur. Quis est iste malleus volens quantum in se est impedire lapides aedificationis templi, ut contriti non conveniant fundamentis ejus? Vide nunc 771 Zabulum, si non ipse est malleus universae terrae. Ego autem pronuntiabo confidens, esse aliquem, qui non magnopere curet
Abbreviated transcription (Latin):
qđ meretur : Tunc uimanu eiuif mȩbruns omnẽ terram Iste calix aureus babilom in ebriautti
Q uomodo autẽ iniuersam terrã in ȩbriuut facile sciens si condenaueris onis homimnes ebrios

Expanded text:
it Dominus ei restituere quod meretur: tunc in manu ejus inebrians omnem terram iste calix aureus Babylon inebriabit. it Dominus ei restituere quod meretur: tunc in manu ejus inebrians omnem terram iste calix aureus Babylon inebriabit. Quomodo autem universam terram inebriabit  Al. inebriaveri
Abbreviated transcription (Latin):
pessimo ꝵ dog nettu uerba mor t̾ifera. qualem habeant conpostionẽ qualem decone eloqus ntae
qualem rertꝰ luusione : & cognoseis quomodo unnis quisꝙ poetar eperta tur. apid dos chs¬
srtissim calict aartum ꝑataue. temperuit. & in calice aureu uenenũ in iecerit ndolatne:¬
M utenenũ tint loqur Uenenẽ eoꝵ qtȩ anmã hominis interemunt dognatũ uenenumo uis¬
falsi nominis seientiae Sed nis iħs contra fecit sciens aureũ caliçẽ tabuli. &̃ p̃cauens ne aliquis.
ad fidẽ suã ueniens suspicaretur &iam xp̃italem eẽ calicem qualem rediquerat :
& ꝑsimilitudinẽ materiae formidaret errorem . Ideo curabio ut habe sepmorsi
thes aurum ustum in uasis fictilibus: Sȩpe uidi aureum calicem in pulehro sermonis
or natr e atam atum uenenaconsiderans de prehendi calicen brobilonis
Calie aureus babilon inmanu dĩ non semꝑ calix aureus babylon: Cum̃

Expanded text:
pessimorum dogmatum verba mortifera, qualem habeant compositionem sermonum, qualem decorem eloquentiae, pessimorum dogmatum verba mortifera, qualem habeant compositionem sermonum, qualem decorem eloquentiae, qualem rerum divisionem, et cognosces quomodo unusquisque poetarum, qui putantur apud suos disertissimi, calicem aurvenenum eorum, quae animam hominis interimunt dogmatum, venenum falsi nominis scientiae. Sed meus Jesus contra fecit, sciens aureum calicem Zabuli, et praecavens ne aliquis ad fidem suam veniens, suspicaretur etiam Christi talem esse calicem, qualem esse requirat, et per similitudinem materiae formidaret errorem: ideo curavit 766, ut haberemus thesaurum istum in vasis fictilibus. Saepe vidi aureum calicem in pulchro sermonis ornatu, et dogmatum venena considerans, deprehendi calicem Babylonis. Calix aureus Babylon in manu Dei. Non semper calix aureus Babylon. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cictos lumbos ad sẽctionẽ teterrimi uulneris concitatur. Similit̃ itaq quando fent minora peccata
non restau& ds̃ ipse peccantib: sed aliis uttur ministris: Quando uero ꝑmerita sua ingens. hominẽ
agritudo conp̃hendit̃: ut nunc babilonẽ quȩ griuib ꝓpriae malitiȩ ẽ. confossã uulntrib: tune ad
ns gentes & subito cȩcidit babilon contritta ẽ: Nabucho donosor uolens decipere homines ꝑca
cem babilonis dolo sum: non miscuit inuaso fiçtili comparabat potionẽ. Sed neq in paulo melicre
& acreo uasẽ uel stagneo & quod ista p̃cell& argenteo: Terum digens uas cautum ineo poculum
tem perauit Ut quis iudens decorẽ auri. dum radiantis metalli pulchritudinis delatatur seo¬
ocuł hen& in specie ñ considen& quid intinsecus latit&. & accipiens calicẽ bibat : Fesciens
calicem nabuchodonosor. Intellegens autẽ calicẽ aureũ inp̃senti nominatũ. Sieplum aduentas

Expanded text:
praecinctus lumbos ad sectionem teterrimi vulneris concitatur. Similiter itaque quando sunt minora peccata, non restituit Deus ipse peccantibus, sed aliis utitur ministris: quando vero per merita sua, ingens hominem aegritudo comprehenderit, ut nunc Babylonem quae gravibus propriae malitiae est confossa vulneribus, tunc ad ncalicem Babylonis dolosum, non miscuit in vase fictili, quod parabat potari, sed neque in paulo meliore, et aereo vase, vel stanneo, et quod ista praecellit argenteo: verum eligens vas aureum, in eo poculum temperavit, ut quis videns decorem auri, dum radiantis metalli pulchritudine delectatur, e accipiens calicem bibat, nesciens calicem Nabuchodonosor. Intelliges autem calicem aureum in praesenti nominatum, si animadvertas
Abbreviated transcription (Latin):
ignoramus : Aliqui urm̃ ut recitari audierint quȩ leguntur : statim discedunt̃ Nulla
ue lecta sunt in quisitio ad inuicẽ: Nulla conlatio: nusquã memoria mandati illius
quo te diuina lex common&: Int̾roga patres tuos. &dicent tibi: prȩsbiteros tuos. & are.¬
tuutiabunt tibi: Alii ne hoc ipsumꝰ quidem patient̃ expectant: usq dum lectiones
inecda recitentur: Aln uero nec si recitentur scuint: sed in remotioribus dominicȩ
domꝰ locis sȩcularib fabulis occupant᷑: De quib ego ausussum dicere : quia cum legitur
merses iam non uelam̃ suꝑ cor eoꝵ: sed paries quidã & murus ẽ. positus sienim ille¬

Expanded text:
inum. Aliqui vestrum, ut recitari audierint quae leguntur, statim discedunt; nulla ex his quae lecta sunt inquisitio adinvicem, nulla collatio, nusquam memoria mandati illius, quo te divina lex commonet: Interroga patres tuos, et dicent tibi; presbyteros tuos, et annuntiabunt tibi . Alii ne hoc ipsum quidem patienter exspectant, quod lectiones in ecclesia recitentur. Alii vero nec si recitentur sciunt, sed in remotioribus Dominicae domus locis, saecularibus fabulis occupantur. De quibus ego ausus sum dicere, quia cum legitur Moyses, jam non velamen super cor eorum, sed paries quidam et murus est positus: »
Abbreviated transcription (Latin):
meis et missus .ẽ. ad me unꝰ descrafin: non .ẽ. unꝰ dnĩ mei iħu xp̃i aduentꝰ quo discen¬
dit ad tras: et adesaiã uenit. et ad moysenuenit. et ad popłm uenit. et adunumquenq
ꝓpħarũ uenit : neq tu timxas etiã si iã receptus. ẽ iterũ ueniet. qͥ auit̃ et ante p̃sen¬
salẽ quȩ occidis ꝓpħas et lapidas eos qͥ missi s̃. adte: quotiens uolui colligere filios tuos
quotiens uolui. nondic̃. nonuiditẽ nisi isto aduentu: sed dic̃ quotiens uolui. et ꝑsin¬

Expanded text:
 ad me unus de Seraphim. Non est unus Domini mei Jesu Christi adventus, quo descendit ad terras, et ad Isaiam venit, et ad Moysem venit, et ad populum venit, et ad unumquemque Prophetarum venit: neque tu timeas, etiamsi jam coelo receptus est, iterum veniet. Quia autem et ante praesalem, quae occidis Prophetas, et lapidas eos qui missi sunt ad te, quoties volui colligere filios tuos . Quoties volui. Non dicit, non vidi te nisi isto adventu, sed dicit, quoties volui. Et per sin
Abbreviated transcription (Latin):
deipso dici conueniat. quia defunctus ÷ ihesus : Ego arbitror secundũ scrip¬
turae. tamen hoc & autoritatẽ loguens : quod in quibusdam uiuitiħ s
inquibus dam uero defuctus est In paulo uiuit iħsi & inpoero & in illi:
omnib: qui merito possunt dicere: uiuo autẽ iam non ego: uiuit uero
talib iħs uiuere merto dicit᷑: In quib autem defimctus ÷ iħs: in illis sine
dubio gui sepe penitendo & iterum delin qendo insalutare morti iħu dicei

Expanded text:
dendum est, quomodo etiam de eo ipso dici conveniat, quia defunctus est Jesus. Ego arbitror secundum Scripturae sacrae auctoritatem loquens, quod in quibusdam vivit Jesus, in quibusdam vero defunctus est. In Paulo vivit Jesus, et in Petro et in illis omnibus qui merito possunt dicere: Vivo enim jam non ego, vivit vero talibus Jesus vivere merito dicitur. In quibus autem defunctus est Jesus? In illis, sine dubio, qui saepe poen
Abbreviated transcription (Latin):
caro xp̃i Erat priuꝰ pontifex ex sangiuine tauroꝵ & hyrcot purificans popł̃m: Sed ex quo
uenit uerꝰ pontifex qui sanguine suo sc̃ĩficaret credentes: nꝰ ꝗẽ. ille puntifex prior: nec ullꝰ
ei relictꝰ : locꝰ altare fuit prius exsa crificia cȩlebrabantur : in quo manifeste ostendit᷑¬
ẽẽ. quedã peccata ita leuia. ut stipulȩ comparentur: cui itaq ignis in latꝰ diu ñ potest in mo¬
rari : Aliauͦ foeno eẽ similia quȩ & ipsa ñ difficult̃ ignis assumit uerũ aliquanto tardi¬
us tam̃ ꝗ in stipulis inmoretur : Alia uͦ. eẽ quȩ lignis conferant᷑ in qͥb: ꝓqualitate cri¬
minũ diuinũ & grande pabulũ ignis inueniat. Ita gͦ unũ qđoq peccatũ ꝓqualitate uł
quantitate sui poenarũ iusta ꝑsoluit Verutam̃ qđ opꝰ ẽ. fidelib: & his qui cognouer̃ dm̃

Expanded text:
apidem. Erat prius pontifex sanguine taurorum, et hircorum, purificans populum: sed ex quo venit verus pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes, nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, sacrificia celebrabantur, sed ut venit veesse quaedam peccata, ita levia, ut stipulae comparentur, cui utique ignis illatus diu non potest immorari; alia vero feno esse similia, quae et ipsa non difficulter ignis assumat, verum aliquanta tardius tanquam in stipulis immoretur; alia vero esse quae lignis conferantur, in quibus pro qualitate criminum diutinum et grande pabulum ignis inveniat. Ita ergo unumquodque peccatum pro qualitate vel quantitate sui poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est fidelibus et his qui cognover
Abbreviated transcription (Latin):
pe illiuis sãpientiȩ quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiã quȩ caelestis est. quȩ min¬
di limitẽ excedit: hoc quod descendit ad homines fatuum dĩ ÷. Uerum ipsum fatuum
di sapientic̃ us hominib: quib hominib: non utiq stultis. sed sapentib dicas. Lic& sipientib
scłi istiuis siue principib siue uanis istis sapientib scłi. hoc quod ex posumus facuum di
sapientib est hominib. Mirabile quiddam uolamus inserere. qm̃ sapientia mundi stultitia ẽ.
apuid dm̃: & in fatuauit ds̃ sipientiã mundi: nec potest capere sapientia mundi. ut eẽ
stultitit arguatur: Neq enĩ dignatur sapientia dĩ ad mundi sapientit con uoncen¬
dam tota descendere. sed potius modicum qđ necessarium fuit. quod fatuum di erat
ut hoc paruo & fatuam dĩ. infatuaretur scłi sapientiã: magnitudinẽ ansẽ uenentis

Expanded text:
pe illius sapientiae, quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae munpe illius sapientiae, quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei est. Verum idipsum fatuum ei sapientius est hominibus: quibus hominibus? non utique stultis, sed sapientibus: dicas licet sapientes saeculi istius, sive principes, sive vates istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus: Fatuum Dei sapientius est hominibus. Mirabile quiddam volumus inserere: quoniam sapientia mundi stapientia sua infatuavit sapientiam mundi: nec potest capere sapientiam Dei sapientia mundi, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum quod necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei infatuaretur saeculi sapientia. Non enim valebat saeculi