comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia execrandus accipte: sed po¬
tius asserendũ est quia indigno
eaddẽ res facta est occasio mortis
quȩ boneᷤ ꝓcurata est ad reme¬
diũ salutis. Indubitant̾ gͥ ere¬
dendũ est quod si consecratio
cuius libet eccłiastici ordinis in¬
tra catholicã fiat ȩccłiam in
imitate uidelicet ortodoxȩ
fidei. & in utͦq nimirũ recta
sit fides quicqͥd bont̃ ꝑ bonũ
tradat᷑. hoc etiã malo ꝑ malũ
efficacit̾ exhibet᷑. qͥa sacramen-¬
tũ hoc non ministrantis ut
ministraturi pendet ex meri-¬
to: sed ex ordine ȩccłiasticȩ m-¬
stitutionis & inuocatione di¬
uini nominis. Et qm̃ sicut
culdubio unus idemq qui
consecrat: hoc ex larga benig¬
nitate xp̃i tribint᷑ quod is qͥ
accipie non meretur. Oui em̃
oriri facit solẽ suũ suꝑ bonos &
malos & pluit suꝑ iustos & in¬
iustos. quid mirũ si mibrẽ gr̃e
sue & in harenosũ litus effim¬
cdat: Quid nouũ si etiã ipsos

Expanded text:
quia execrandus accepit. Sed poquia execrandus accepit. Sed potius asserendum est, quia indigno eadem res facta est occasio mortis, quae bonis procurata est ad remedium salutis. Indubitanter igitur credendum est, quod, si consecratio cuiuslibet aecclesiastici ordinis intra catholicam fiat aecclesiam, in unitate videlicet orthodoxae fidei, ut in utroque nimirum recta sit fides, quicquid bono per bonum traditur, hoc etiam malo per malum efficaciter exhibetur, quia sacramentum hoc non ministrantis vel ministraturi pendet ex merito, sed ex ordine aecclesiasticae institutionis et invocatione divini nominis. Et quoniam, sicut ocul dubio unus idemque qui consecrat, hoc ex larga Christi benignitate tribuitur, quod is qui accipit non meretur. Qui enim oriri facit solem suum super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, quid mirum, si ymbrem gratiae suae et in arenosum litus effundat? Quid novum, si etiam ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nimirũ aliis quide ad salu¬
tem. aliis ꝓueniunt ad damp-¬
nationẽ Id tam̃ quod dat᷑ omĩno
bonũ est. licet reus sit ille qui
accipit. Neq enĩ bonus medicꝰ
uenenũ ꝓpinaret egroto. Nun¬
quid enĩ buccella illa quã iude
dñs porrexerat bona non fuit:
Sed quod erat causa salutis. illi
fac tũ est materia dampna¬
tionis. quia instrumentũ pacis
non pacatus accepit Cuncti
etia liquido nouimus qͥa myste¬
riũ encharistiȩ quod de sacro¬
sc̃o altari siue iusti siue pecca¬
tores accipimus: utiq bonũ est̃.
Nec bonus meliꝰ: nec malus acci¬
pit penis. Et tam̃ dicit apłs.
quia in dignus iudiciũ sibi man¬
ducat & bibit non diuidicans
corpus dñi. Si gͦ & illud corpus
am̃ est qđ in dignus accipit. ꝑ¬
spicuũ est qͥa res bona malo uer¬
tit᷑ ad ꝑniciẽ: que hono utiq
ꝓuisa est ad salutẽ. Nec tam̃
res mala dicenda est quia nocet.
nec ideo sacramentũ ẽẽ desiit.

Expanded text:
Quae nimirum aliis quidem ad saluQuae nimirum aliis quidem ad salutem, aliis proveniunt ad dampnationem. Id tamen quod datur omnino bonum est, licet reus sit ille qui accipit. Neque enim bonus medicus venenum propinaret egroto. Numquid enim buccella illa, quam ludae Dominus porrexit, bona non fuit? Sed quod erat? causa salutis, illi factum est materia dampnationis, quia instrumentum pacis non pacatus accepit. Cuncti etiam liquido novimus, quia mysterium eucharistiae, quod de sacrosancto altari sive iusti sive peccatores accipimus, utique bonum est. Nec bonus melius, nec malus accipit peius. Et tamen dicit apostolus, quia indignus iudicium sibi manducat et bibit, non diiudicans corpus Domini. Si ergo et illud corpus Domini est, quod indignus accipit, perspicuum est, quia res bona malo vertitur in perniciem, quae bono utique provisa est ad salutem. Nec tamen res mala est dicenda, quia nocet, nec ideo esse sacramentum desiit,
Abbreviated transcription (Latin):
seruo malcho auricułã reddidit
flagitanti herodi miracula non
exhibuit. dispensationis sute
Erat enĩ his qui optabat indignus:
nã ei a quo sꝑabat᷑ non deerat po¬
testatis effectus Porro & in cruce
suspensus postqͣm sp̃m reddidit
dum terra mouetur. dũ sol obscu¬
rat᷑. ueli insuꝑ facta diuisio. scis¬
sio lapidum. resurrectio mortuoꝵ
cunta hec liquido testant᷑ qd̾ in
ferioris potentie non fuerit int̾
supplicia positus. qm̃ nẽ uidelic̃
in dext̾a paternȩ głe sublimatus
Elodẽ itaq modo etiã de sp̃u sc̃o
credendũ est. quia uniꝰ uirtutis
impositione p̾bet᷑ Sicut gͥ redep¬
tor nr dũ uenderet᷑. dũ pateret᷑.
a sua non potuit maiestate de¬
ficere: ita etiã sp̃s sc̃s. licet ama¬
ritudo uenalitatis obrepat. dis¬
pendiũ tam̃ pati ꝓpͥȩ uirtutis
ignorat. Licet emĩ sacerdos qui¬
libet oꝑari uideat᷑ exterriꝰ. sed ip̃e
pontifex est accedentib ad diuer¬
sos exitus sua dona dispensat:

Expanded text:
servo Malcho auriculam reddidit.servo Malcho auriculam reddidit.flagitanti Herodi miracula non exhibuit, dispensationis fuit Erat enim is, qui optabat indignus, nam ei, a quo sperabatur, non deerat potestatis effectus. Porro et in cruce suspensus, postquam spiritum reddidit, dum terras movetur, dum sol obscuratur, veli insuper facta divisio, scissio lapidum, resurrectio mortuorum: cuncta haec liquido testantur, quod non inferioris potentiae fuerit inter supplicia positus, quam nunc videlicet in dextera paternae gloriae sublimatus. Eodem itaque modo etiam de Spiritu sancto credendum est, quia unius virtutis impositione prebetur. Sicut igitur Redemptor noster, dum venderetur, dum pateretur, a sua non potuit maiestate deficere, ita etiam Spiritus sanctus, licet amaritudo venalitatis obrepat, dispendium tamen pati propriae virtutis ignorat. Licet enim sacerdos quilibet operari videatur exterius, sed ipse pontifex, accedentibus ad diversos exitus sua dona dispensat.
Abbreviated transcription (Latin):
odierni autẽ temporis
symomaci quia miraculis se cla¬
obtinendi pͥncipatus ambitione
succensi. ad culmen tantummͦ
dignitatis anhelant. Itaq qnͣ¬
tũ ad fidem integri sunt qntũ
uͦ ad monetȩ fabrilia symonia¬
cȩ dampnationis laqueis unce-
auctores. alter sub ꝓpħica. alt̾
sub apłica pestilent̾ emersisse
doctrina: gez nimirũ qui ma-¬
gister ẽẽ uendentiũ. symon qͦ
gͥ sectatores sicut non sunt
in errore diuersi: ita nec in dãp¬
natione discreti. Quib tam̃ si
catholica fiat ordinatio: sacre
dignitatis officiũ ad quod non
merentes accedunt ꝑfecte sus¬
cipiunt. Eiisdẽ nãq uirtutis
est sp̃s sc̃s cũ enus gr̃a uendit᷑:
cuiꝰ est cũ & gratis dat᷑. Nec
ꝓpt̾ ꝑuersitatis humanȩ com-¬
mertiũ diuina potentia ꝓprie
potestatis ꝑdit effectũ. Plane &
saluator nr̃ cũ uenditus eẽt &
pestilentissimi talenti sũma ꝓ¬
ditoris iã crumena turgeret:
int̾ ipsas ꝑsecutoꝵ manus p̾cisã

Expanded text:
oderni autem temporis Simoniaci, quia miraculis se claobtinendi principatus ambitione succensi, ad culmen tantummodo dignitatis anhelant. Itaque quantum ad fidem integri sunt, tantum vero ad monetae fabrilia Simoniacae damnationis laqueis innectauctores, alter sub prophetica , alter sub apostolica pestilenter emersisse doctrina : Gezi nimirum, qui magister esse vendentium: Simon quoque,  sectatores, sicut non sunt in errore diversi, ita nec in dampnatione discreti. Quibus tamen si catholica fiat ordinatio, sacrae dignitatis officium, ad quod non merentes accedunt, perfecte suscipiunt. Eiusdem namque virtutis est Spiritus sanctus, cum eius gratia venditur, cuius est, et cum gratis datur. Nec propter perversitatis humanae commercium divina potentia propriae potestatis perdit effectum. Plane et Salvator noster, cum venditus esset et pestilentissimi talenti summa proditoris iam crumena turgeret, inter ipsas persecutorum manus precisam
Abbreviated transcription (Latin):
in offendiculum iniquitatis. Nemo
quippe amplus in ȩccłia noce. quã
qui ꝑuerse agens. nomen uel orcdi¬
nem sanctitatis habet. Delinquentẽ
namq hunc redarguere nullus pre¬
sumit. & in exemplum culpa uelye¬
menter extenditur. quando pro re-¬
uerentia ordinis peccator honoratur.
Indigni autẽ quiq tanti reatus pon-¬
dera fugerent. si uerctatis sententiam.
sollicita cordis aure pensarent qua
ait. Qui scandalitauerit unũ de pu-¬
sillis istis qui in ine credunt. expedit
ei ut suspendatur mola asinaria in
collo eiꝰ. & demergat᷑ in ꝓfundum
maris. Per molam quippe asinariã
huuis uitȩ circuitus ac labor expri-¬
mitur. & per ꝓfundum maris. extre¬
ma dampnatio designat᷑. Qui gͦ ad
sanctitatis speciem deductus. uel uer¬
bo ceteros destruit uel exemplo. me¬
lius ꝓfecto fuerat. ut hunc ad mor-¬
tem sub exteriori habitu. terrena acta
constringerent. quã sacra officia in
culpa ceteris imitabilem demonstra¬

Expanded text:
in offendiculum iniquitatis. Nemo in offendiculum iniquitatis. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit; et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Per molam quippe asinariam, secularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto fuerat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
t sunt non nulli. qui sollerti cu¬
ra spiritalia precepta ꝑserutantur
Ied quȩ intelligendo penetrant. uiuen¬
do concultant. Repente docent quȩ ñ
Vnde fit. ut cum pastor per abrupra
graditur. ad precipitium grex seqͣtur
tiam. querit᷑ dicens. Cum ipsi limpi¬
dissimã aquam biberetis. reliquam
pedibus ur̃is turbabatis. & oues meę
quȩ concultata pedib ur̃is fuerant
cum fluenta ueritatis recte intelli¬
gentes hauriunt. sed eandem aquã
pedibus ꝑturbare est. sc̃ȩ meditati¬
oms studia male uiuendo corrum.¬
pere. Aquam scilicet corum turbatã
pedibus oues bibunt. cum subiecti
quiq ñ sectantur uerba quȩ audi¬
unt. sed sola quȩ conspicunt erem¬
pla prauitatis imitantur. Qui cum
dicta sitiunt. quia per oꝑa ꝑuertun¬
tur. quasi corruptis fontibus in po-¬
tibus lutum sumut. Hinc quoq
scriptũ est per ꝓphetam. Laqueus ru-¬
inȩ popłĩ. sacerdotes mali. Hinc rur¬
sum de sacerdotib dominus per ꝓ¬
phetam dicit. Facti sunt domui isit

Expanded text:
t sunt nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant, repente docent quae nonugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequaturtiam queritur dicens: Cum ipsi limpidissimam aquam biberitis, reliquam pedibus vestris turbabatis, et oves meae quae conculcata pedibuscum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eamdem aquam pedibus perturbare, est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet eorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta sitiunt, quia per opera pervertuntur, quasi corruptis fontibus in potibus lutum sumunt. Hinc quoque scriptum est per prophetam: Laqueus ruinae populi mei, sacerdotes mali . Hinc rursum de sacerdotibus Dominus per prophetam dicit: Facti sunt domui Israel
Abbreviated transcription (Latin):
quam libet lumen scientiȩ sua culpa
exigente ñ habeant. districto tamen
iudicio agitur. ut per eoꝵ ignoranti¬
am hi etiam qui secunt᷑ offendant.
Hinc namq in euugłio. per semet¬
ipsam ueritas dicit. Si cecus ceco
ducatum prebeat. ambo in syueã ca¬
dunt. Hinc psalmista. ñ optantis am-¬
mo. sed ꝓphecantis misterio denuntiat
dicens. Obscurentur oculi eoꝵ ne ui¬
deant. & dorsum illoꝵ semꝑ incuri.
Oculi quippe sunt. qui in ipsa hono-¬
ris sumini facie positi. ꝓuidendi it¬
neris officium suscepertnt. Quibus¬
hi nimirum qui subsequent̾ in hereq
dorso. nominant᷑. Obscuratis gͦ ocłis
dorsum flectitur. quia cum culmen
scientiȩ ꝑdunt qui preeunt. ꝓfecto
cuncti ad portancda pectatoꝵ onera
curuantur. qui secuntur. C¬

Expanded text:
quamvis lumen scientiae sua culpa quamvis lumen scientiae sua culpa exigente non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista non optantis animo, sed prophetantis ministerio denuntiatdicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, providendi itineris officium suscipiunt, quibus nimirum qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuritatis ergo oculis dorsum flectitur; quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto cuncti ad portanda peccatorum onera curvantur qui sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipes extiterunt. & ñ cognoui.
Ex se namq. & i ex arbitrio sum¬
mi rectoris regnant. qui nullis ful¬
ti uirtutibus nequaquã aiuinitus
uocati. sed sua cupidine accensi.
tulmen regiminis rapuint potius
quam adsecunt᷑. Quos tamen int̾¬
quia ꝑmittendo quos tolerat. pro¬
fecto per iudiciũ reꝓbationis igno¬
rat. Unde ad se quibusdam. & post
miracula uenientibus dicit. Recedi¬
te a me oꝑarii iniquitatis. nescio qͥ
estis. Pastorum imperitia uoce ueri¬
tatis increpatur. cum per ꝓphetam
dicitur. Ipsi pastores. ignorau̾erũt
scientiam. Quos rursum dñs dete¬
statur dicens. & tenentes legẽ nesci¬
erunt me. Et nescrri se gͦ ab eis ue¬
ritas querit᷑. & nescire se pricipatũ
uescientium ꝓtestatur. quia ꝓfecto
hi qui ea quȩ sunt domini nesciunt.
a dño nesciunt᷑. paulo attestante qui
ait. Si quis autẽ ignorat. ignorabit᷑.
Quȩ minirum pastorũ sepe imptri¬
tia. meritis congruit subiectoꝵ. qui

Expanded text:
cipes exstiterunt, et ego ignoravi . cipes exstiterunt, et ego ignoravi . Ex se namque, et non ex arbitrio summi Rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus nequaquam divinitus vocati, sed sua cupidine accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Quos tamen intequos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam et post miracula venientibus dicit: Recedite a me operarii iniquitatis, nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per Prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursum Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas queritur, et nescire se principatum nescientium protestatur, quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Quae nimirum Pastorum saepe imperitia meritis congruit subjectorum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
u imperitis gͦ pastorale magiste¬
rium qua temertate suscipitur.
quando ars est artium regimen
animarum: Quis autẽ ccgitationũ
imlnera occultiora eẽ nesciat uul¬
neribus tuscerum: Et tanen sepe
qui nequaquã spiritalia precepta
cognouerunit. cordis se medicos ꝓfi¬
teri ñ metuunt: dum qui pigm̃to¬
rum uim nesciunt. uideri metici
carnis crubescunt. Sed quia aueto¬
re nło ad religionis reuerentiã em̃e
iam prescutis scłi tulien ineliuat᷑.
sunt nͥmilli qui intra sc̃ãm eccłiam
per speciem reguuinis glam affec¬
tant honoris. uderi doctores appe¬
tunt. transcendere cereros concu¬
in conuentib cathedras querunt.
Qui susceptũ curę pastoralis officiũ.
miiustrare digne tantomagis neque¬
unt: quanto ad humilitatis magiste¬
rium ex sola elationi ꝑuenerunt.
Ipsa quippe in magisterio lingua con¬
funditur. quando alud discitur. &
aliud docetur. Quos contra domi¬
nus per ꝓphetam querit᷑ dicens.
Ipsi regnauerunt. & ñ ex me. prin¬

Expanded text:
 imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando 3 ars est artium regimen animarum. Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nonnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concuin conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra Dominus per prophetam queritur, dicens: Ipsi regnaverunt, et non ex me; prin
Abbreviated transcription (Latin):
lominisᷤ abstin̾et: piscis sͥ ali¬
qndo delatꝰ ẽ in xenium.
Quẽ cocus exent̾ans. in ilib erꝰ
antilũ repꝑit: eũq mox dño
suo letabundus offerre curaute.
Quẽ beatꝰ ep̃c ut aspexit ilico
admirationis exaggerat. bidui
iter est a ponte ubi ꝓiect ⁊ est
anulus: usq ad locũ ubi piscoᷤ
uen̾abili fuit ep̃o p̾sentatꝰ. Tẽ
uir dĩ qͦ ã peccatis est absolutꝰ
hinc magis est sub diuino t̾ro¬
re constͥct. & eõ amplis se arbi¬
supne clementiȩ bonitatẽ. Eli¬
gens gͥ sibi successorẽ rursus
heremũ petire. ibiq pastorali
cura deposita usq ad felicẽ obi¬
tũ uixte. Insignis itaq uir qd̃
fecit: nos utiq ut faccremꝰ edo

Expanded text:
lominus abstineret, piscis alilominus abstineret, piscis aliquando sibi elatus est in xenium, quem coquus exenterans, in ilibus ejus annulum reperit, eumque mox domino suo laetabundus offerre curavit. Quem beatus episcopus ut aspexit, illico admirationis exaggerat, bidui iter est a ponte unde projectus est annulus usque ad locum ubi piscis venerabili fuit episcopo praesentatus. Tunc vir Dei quo a peccatis est absolutus, hinc magis est sub divino terrore constrictus: et eo se arbisupernae clementiae bonitatem. Eligens igitur sibimet successorem, rursus eremum petiit, ibique pastorali cura deposita, usque ad felicem obitum vixit. Insignis itaque vir quod fecit, nos utique ut faceremus edo
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Hic ꝓfecto sicut ueridica
fr̃m̃ relatione didicimꝰ qui
descͥptã er se lectitasse
testant᷑ hystoriã. in lotharm¬
co regno ñ ꝓcul a flandria du¬
catꝰ gerebat officiũ. Hic p̃terea
pipini pat̾ & karolomann reguꝰ
auus fuit. Cũq diuimi sp̃c arꝰ
dore succensꝰ. uxoris affectꝰ
filioꝵq pꝰtpon̾et. ac mundanȩ
tate mutaret: ad heremũ ppe¬
rans. contigit ut ꝑ fluuiũ qui
mosella dicit᷑ tñsitũ miatoe hab̾ee
Sed cũ iã mediũ fere suꝑiecti pon¬
ts atting̾et. ubi torrentis alueꝰ
ꝓfundioe decurrebat: alic anu¬
lñ suti sub hac federis conditi-¬
one ꝓiecit. Cũ ego inqͥt anulũ
hẽ receꝑo de spũmosis fluctib
eutũ: tc̃ me ꝓculdubio confi¬
dã omĩum peccatoꝵ meoꝵ nex¬
ib absolutũ. Moxq heremũ pe¬
tist: ubiñ paruo tẽpore eͥ ac
fũ ad pastoralis iura regimi-¬
nis dispensatio diuina ꝓuexre.
Dũq esu carniũ ꝓ ut in here¬
mo desueuerat. in eccłia mehi¬

Expanded text:
it. Hic profecto, sicut veridica fratrum relatione didicimus, qui descriptam ejus se lectitasse testantur historiam, in Lotharico regno non procul a Flandria, ducatus gerebat officium. Hic praeterea Pippini pater, et Caroli magni regum avus fuit. Cumque divini Spiritus ardore succensus, uxoris affectus filiorumque postponeret, ac mundanae ertate mutaret, ad eremum properans, contigit ut per fluvium, qui Mosella dicitur, transitum viator haberet. Sed cum jam medium fere superjecti pontis attingeret, ubi torrentis alveus profundior decurrebat, illic annulum suum sub hac foederis conditione projecit. Cum ego, inquit, annulum hunc recepero de spumosis fluctibus erutum, tunc me procul dubio confidam omnium peccatorum meorum nexibus absolutum; moxque eremum petiit, ubi non parvo tempore sibi ac phum ad pastoralis jura regiminis dispensatio divina provexit; dumque esu carnium, prout in eremo desueverat, in Ecclesia nihi
Abbreviated transcription (Latin):
ni amoris accipiunt Suisqͥs
gͥ carnalis illecebre stimmulis
estuat. & sacris assistere mys¬
teriis non formidat: illo pro¬
culdubio diuinȩ ultionis ig¬
scriptura testatur. Et ninc
ignis aduersarios consumit
Et sicut nune estuantis luxti¬
ris flamina decoquit᷑: ita post¬
modum nũquã fimendis atro¬
est cõburat᷑. Pret̾ea non expaues¬
cis infelix ep̃e. qͥa dũ in luxurie
uoragine corruis. nicholaitarũ
heresim incurris: Nicholauis
quippe unꝰ ex hi  qͦs Petrys apłs
diacones consecrauerat dogia¬
tizabat clericos cunslibẽt or¬
dinis nuptialib federandos
ẽẽ conrgiis. Quod gͦ ille doce¬
bat uerbis ad hoc tu in cathe¬
dra pestilentis sedens. multo
deteriꝰ inuitas exemplo De qͦ
udelicet scelere angło ephesi¬
nȩ eccłiȩ diuina uoxͦ ait Odis¬
ti facta nicholaitarũ:. quȩ & ego
odi. Eit cũ apłs dicat. omĩs for¬
mcator non habet heredita
bes quãlibet hereditatẽ. quo
pacto in eccłia quȩ nichilomi¬
nus regnũ dei est. p̃lationis

Expanded text:
ni amoris accipiunt. Quisquis igitur carnalis illecebrae ignibus aestuat, et sacris assistere mysteriis non formidat, illo procul dubio divinae ultionis inScriptura testatur: « Et nunc ignis adversarios consumit . » Et sicut nunc aestuantis luxuriae flamma decoquitur, ita postmodum nunquam finiendis atroest comburatur. Praeterea non expavescis, o infelix episcope, quia dum in luxuriae voraginem corruis, Nicolaitarum haeresim incurristi? Nicolaus quippe, unus ex his quos Petrus apostolus diacones consecraverat, dogmatizabat clericos cujuslibet ordinis nuptialibus foederandos esse conjugiis. Quod ergo ille docebat verbis, ad hoc tu in cathedra pestilentiae sedens, multo deterius invitas exemplis. De quo videlicet scelere, angelo Ephesinae Ecclesiae divina vox ait: « Odisti facta Nicolaitarum, quae et ego odi . » Et cum Apostolus dicat: « Omnis fornicator non habet haereditabes quamlibet haereditatem, quo pacto in Ecclesia, quae nihilominus regnum Dei est, praelationis
Abbreviated transcription (Latin):
riũ. lectorem. exorcistam. omĩsq
Deincepᷤᷤ sacros ordines. ꝓ quib
omib in districto dĩ idicio red¬
diturus es rationem. Ad impo
lib meretricũ:Lingne̾ tuȩ
obsequit᷑ ds: & tu non uereri s
obtẽꝑare demonib: Porro qui
ris conspicuus: non te erubes-¬
cis immerg̾e fornicib scortatoꝵͦ
Et qui p̾dicator constitutus es
castitatis: ñ te pudet seruum
ẽẽ libidinis: Uemet ueniet ꝓ¬
fecto dies immo nox. quando ista¬
libido tua conuertat᷑ in picem.
qua se ꝑpetuus ignis in tius tns
cersb mextinguibilit̃ nitriat:
& metullas tuas simul & ossa
indefectiua conflagratione de¬
pascat. Qui em̃ flama libidiniᷤᷤ
estuas. qua sronte. qua auda¬
cia sacris altarib appropinqͣs:
Ignoras qͥa filii aaron. nadab
Tidelicet & abiu. iccirco cęles
ti igne consumpti sunt qͣm

Expanded text:
rium, lectorem, exorcistam, omnesque rium, lectorem, exorcistam, omnesque deinceps sacros ordines, pro quibus omnibus in districto Dei judicio redditurus es rationem. Ad imposlibus meretricum. Linguae tuae obsequitur Deus, et tu non vereris obtemperare daemonibus? Porro qui tate conspicuus, non te erubescis immergere fornicibus scortatorum? Et qui praedicator constitutus es castitatis, non te pudet servum esse libidinis? Veniet, veniet profecto dies, imo nox, quando libido ista tua vertatur in picem, qua se perpetuus ignis in tuis 381 visceribus inexstinguibiliter nutriat, et medullas tuas, simul et ossa indefectiva conflagratione depascat! Qui enim flamma libidinis aestuas, qua fronte, qua audacia sacris altaribus appropinquas? Ignoras, quia filii Aaron, Nadab videlicet et Abiu, idcirco coelesti sunt igne consum
Abbreviated transcription (Latin):
carnali quidem quod minus est.
sed cũ sp̃ali potiꝰ ꝑire ñ metuiᷤ
Om̃s quippe eccłiȩ tuȩ filii: tui
ꝓculdubio sunt silii Et certe
ꝑspicium est. qͥa spiritais gene¬
ratio maior est quam carnalis.
Porro dũ tusis uir & sponsus ȩe-¬
cłiȩ tuȩ quod utiq ꝑhibent &
anulus desponsatioinis e uirga
cõmissionis: om̃s qui in ea rege-¬
nerati sunt ꝑ baptismi sacra¬
mentũ. tibi qͦ nichilominus
astͥngunt᷑ necessitudine filioꝵ.
Qui gͦ cũ sp̃ali filia comittis in¬
cestum: qua conscientia dñici
corporis audes tractare mnyste¬
rium: Sed fortassis obicias qͥa
longe antequã tu culmen sis ad
baptizata. tanqͣm tu eorum
tantũ qui nascituri erant fac-
sum. non canib sed lupauari¬
bus tradie: Et cum om̃s ec¬
cłiasticos ordines in te uno
habeas metuenda mole conges¬
tos: om̃s ꝓculdubio fedas. dũ
te ꝓstibuli ꝑmixtione cõmacu¬
las: Polluis itaq in te hostia¬

Expanded text:
quidem carnali, quod minus est, quidem carnali, quod minus est, sed cum spirituali potius perire non metuis? Omnes quippe Ecclesiae tuae filii, tui procul dubio filii sunt. Et certe perspicuum est quia spiritualis generatio major est quam carnalis. Porro cum tu sis vir et sponsus Ecclesiae tuae, quod utique perhibent et annulus desponsationis, et virga commissionis; omnes qui in ea regenerati sunt per baptismatis sacramentum, tibi quoque nihilominus astringuntur necessitudine filiorum. Qui ergo cum spirituali filia tua commitis incestum, qua conscientia Dominici corporis audes tractare mysterium? Sed fortassis objicias, quia longe antequam tu culmen sis adesit plebium baptizata; tanquam tu eorum tantummodo, qui nascituri erant, factusum, non canibus, sed lupanaribus tradis? Et cum omnes ecclesiasticos ordines in te uno habeas metuenda mole congestos, omnes procul dubio foedas, dum te prostibuli permistione commaculas. Polluis itaque in te ostia
Abbreviated transcription (Latin):
es antix: Que ꝯuentio lucis ad tenebͣsᷤ
Aut que societas dei ad belial.
Nunqͥd ignoras di filium adeo
carins elegisse mundiciã. ut
ne quidẽ de pudicicia comuga¬
li. sed de clausula potis in car-¬
natus sit uirginaliꝰ Et ne:
hoc sufficere uideat᷑ ut tantũ¬
mͦi uirgo sit mater. eccłiȩ fides
est ut uirgo fuerit: & ie qui
simulatus est pater: Si gͦ re-¬
demptor nr̃ tantoꝑe dilexit
floridi pudoris integritatem
ut non mͦ de uirgineo utero
nasceret᷑. sed etiam a nutricio
uirgine tractaret᷑. & hoc cum
adhuc paruulus uagiret in cui¬
nis: a quib nc̃ obsecro tractari
uult corpus suum. cum iam
immensts regnat in cęlis: Si
mundis attiñgi manib uole¬
bat in p̾sepio positus. quantã
corpori suo mune uult adesse
mundiciam.iam in paternȩ.
maiestatis gła sublimatus :
Plane si pater filiam suam cor
monẽ priuatur. & uł in car¬
cerem trudit᷑. uł in exstram des¬
tinat᷑ Quanto gͦ deteriꝰ ipse ab¬
iciendus es. quĩ cũ filia tua non

Expanded text:
e enim conventio lucis ad tenebras, aut quae societas Dei ad Belial? » Nunquid ignoras, Dei Filium adeo carnis elegisse munditiam, ut ne quidem pudicitia conjugali, sed de clausula potius incarnatus sit virginali? Et ne hoc sufficere videatur, ut tantummodo virgo sit mater, Ecclesiae fides est, ut virgo fuerit et is qui simulatus est pater. Si igitur Redemptor noster tantopere dilexit floridi pudoris integritatem, ut non modo de virgineo utero nasceretur, sed etiam a nutricio virgine tractaretur, et hoc cum adhuc parvulus vagiret in cunis, a quibus nunc, obsecro, tractari vult corpus suum, cum jam immensus regnat in coelis? Si mundis attingi manibus volebat in praesepio positus, quantam corpori suo nunc vult adesse munditiam jam in paternae majestatis gloria sublimatus? Plane si pater filiam suam incenione privatur, et vel in carcerem truditur, vel in exsilium destinatur. Quanto ergo deterius ipse abjiciendus es, qui cum filia tua non
Abbreviated transcription (Latin):
o sacerdos qui sacrũ
Dare. hoc est sacrificruã dõ de¬
bes offerre. temetipsũ priꝰ ma¬
ligno sp̃m ñ uereris inctimã
iminolare : Fornicans enĩ a men
corpus efficeris apło testante
qui ait. Qui adheret metͥci:
unũ corpus efficit᷑. Et item.
Tollam inquit menbra xpi: ce
faciam menbra meretricis: ꝑb¬

Expanded text:
o sacerdos, qui sacrum dare, hoc est sacrificium Deo debes offerre, temetipsum prius maligno spiritui non veteris victimam immolare? Fornicans enim a Chricorpus efficeris, Apostolo testante, qui ait: « Qui adhaeret 380 meretrici, unum corpus efficitur . » Et iterum: « Tollam, inquit, membra Christi, et faciam membra meret
Abbreviated transcription (Latin):
auctori do. sed sͥ uictoriȩ suę
uires asscribat. Hinc est eiũ qd̾
isrłitico ppło ꝑ moysen diciturr.
Postqm afflixit te añs ds & ꝓ¬
bauit. ad extremũ misertꝰ est¬
I tui. ne diceres in corde tuo for¬
Ititudo mea. & robur manus
Imeȩ hec omĩa mͥ p̃stitert᷑: sed
Srecorderis dñi di tui. qd̾ ipse tͥ
est qmͣuis sollert̾ inuigilet ñ
expugnat. Quod druina inini¬
rũ dispensatione agit᷑. ne hu-¬
mana condicio undiq uirtitti¬
bus splendens ꝑi elationẽ sub¬
leuet᷑: ut in eoꝰ se suꝑasse for¬
tia queq considerat. dũ par-¬
uum ñ potest diu conando
subig̾e. ñ sibi sed illi uictoriã
tribuat cum inun̾e potuit que
subacta sunt suꝑare. Illi dicit᷑
Heȩ st᷑ gentes quas dñs dere¬
liquit ut erudiret in eis
isrłem. Isrł nãq reseruatis
gentibus erudit᷑ dũ mens
nr̃a in paruis sͥ resisten¬
tibus discre. quia nequaquã
ex se maiora subiccit Hic totis

Expanded text:
auctori Deo, sed sibi victoriae suae auctori Deo, sed sibi victoriae suae vires ascribat. Hinc est enim, quod Israelitico populo per Moysen dicitur: «Postquam afflixit te Dominus, et probavit, ad extremum misertus est tui, ne diceres in corde tuo: Fortitudo mea, et robur manus meae, haec omnia mihi praestiterunt, sed recorderis Domini Dei tui, quod ipse tibi , quamvis solerter invigilet, non expugnat. Quod divina nimirum dispensatione agitur, ne humana conditio undique virtutibus splendens, in elatione sublevetur, ut in eo quod se superasse fortia quaeque considerat, dum parvum non potest diu conando subigere, non sibi, sed illi victoriam tribuat, cujus munere potuit quae subacta sunt superare. Unde illic dicitur: «Hae sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem .» Israel namque reservatis gentibus eruditur, dum mens nostra in parvis sibi resistentibus discit, quia nequaquam ex se majora subjecit. Hic totius
Abbreviated transcription (Latin):
uerit oburare: huc illucq se
circũductus uiuacis exꝑientiȩ
quibusq iaculis que mittunt᷑¬
congruȩ defensionis tegnien op¬
ponat: ut suꝑbiã humilitate
deiciat. gulã sobrietate restrin-¬
gat: mansuetudine iracundiã
calcet. auariciã largitate refre¬
net. ardorem libidinis t̾rore
ꝑpetui ignis extinguat: odii tra¬
bẽ flamina suauissimȩ carita¬
tis exurat. Delectat᷑ certe ds¬
in isto certamine: qui subti¬
lit̾ ac ꝓfunde considerat totũ
qͥeqͥd ilid̾ ẽ qd u̾satur in mente
Gratulant᷑ angłi ad tale spec¬
taculũ uidentes qd̾ humana
natura in eo quod contra se¬
metipsam pugnat. ad eorũ
se consortium unde fuerat
eiecta reformat. E sͥ rixando
tũ mox cuncta ñ uincimus: si
in huius conflictione certami¬
nis erũpuas. labores. angtias.
& grauissimũ sepe fluctuantis
animȩ tedrũ sustinemus. In
hoc enĩ druina nobis dispensa¬
tione ꝓspicit᷑. ne de repeittina
sua m ꝑfundis corruat. si non

Expanded text:
verit, obviare. Huc illucque verit, obviare. Huc illucque circumductis vivacis experientiae quibusque jaculis, quae mittuntur, defensionis tegmen opponat, ut superbiam humilitate dejiciat, gulam sobrietate restringat, mansuetudine iracundiam calcet, avaritiam largitate refrenet, ardorem libidinis terrore perpetui ignis exstinguat, odii trabem flamma suavissimae charitatis exurat. Delectatur certe Deus isto certamine, qui subtiliter ac profunde considerat totum quidquid illud est quod versatur in mente. Gratulantur angeli ad tale spectaculum, videntes quod humana natura in eo quod contra semetipsam pugnat, ad eorum se consortium, unde fuerat ejecta, reformat; et secum rixando tum mox cuncta non vincimus, si in hujus conflictatione certaminis, aerumnas, labores, angustias, et gravissimum saepe fluctuantis animae taedium sustinemus. In hoc enim divina nobis dispensatione prospicitur, ne de repentina sua profundius corruat, si non
Abbreviated transcription (Latin):
Monacho nãq cui adhue im:¬
possibile est suꝑbiam p̃mere.¬
n auariciã cohibere. inuidiȩ faces
extinguere. mundam mentẽ a
luxuriȩ petulantia custodire.
qui uirus maliciȩ adu̾sus of¬
fendentẽ nequit ex pellere.
qui ꝓ seruanda censura nsticiȩ
suecubit inruriã sustin̾e. quid
aliud dicendũ est nͥ quia qnͣtũ
ad ꝓfessionẽ quide iã in sacra
militia nomen dedit: sed quid
sit sp̃ale certamen adhuc peni¬
tus non agnort .s. Inimo ad
ꝑfectionẽ tendentibus hoc to¬
tis uiribus est anuitendũ ut sa¬
lubrit̾ rigidi magis discant ista
nescire. qũã uince. pudeat q hiis
qui se mortuos ꝓfitent᷑ ce̾ cum
xp̃o rebelles motꝰ carius & pas¬
siones animorũ adhuc in se ꝓ-¬
cacit᷑ uiuere. ad u̾sus que uelut
sub ipso congressionis inicio
necesse sit repugnare. ne cũ sit
emeriti: adhuc uersent᷑ int̾ bella
tyrones. Discat gͦ miles xp̃i
dum adhuc nouus est manus
conserere. discat emergentibus
quibusq uiciis ꝓut res dicta¬

Expanded text:
Monacho nempe, cui adhuc impossibile est superbiam premere, avaritiam cohibere, invidiae faces exstinguere, mundam mentem a luxuriae petulantia custodire; qui virus malitiae adversus offendentem nequit expellere, qui pro servanda censura justitiae succumbit injuriam sustinere; quid aliud dicendum est, nisi quia quantum ad professionem quidem jam in sacra militia nomen dedit, sed quid sit spirituale certamen, adhuc penitus non agnovit? imo ad perfectionem tendentibus hoc totis est viribus adnitendum, ut salubriter rigidi magis discant ista nescire, quam vincere. Pudeat hos, qui se mortuos profitentur esse cum Christo, rebelles motus carnis, et passiones animorum adhuc in se procaciter vivere; adversus 397 quae velut sub ipso congressionis initio, necesse sit repugnare, ne cum sit ermittantur emeriti, adhuc versentur inter bella tirones. Discat igitur miles Christi, dum adhuc novus est, manus conserere; discat, emergentibus quibusque vitiis, prout res dicta
Abbreviated transcription (Latin):
nes quousq uiolentus irrumnx
possit explorat. Qui semetipsũ.
gͦ uult uincere. in mensura sui¬
rũ uiriũ turpe est noticiam ũ
habere. Hinc est euĩ quod dñs
dicit Contendite int̾re ꝑ an¬
gustã portã. Necdũ enim exꝑi¬
mentũ sui miles ille dĩ accepit
de quo scriptura dieit. quia ĩpo¬
sita galea erea suꝑ capd̃ eis ee
uestitus lorica accinct etiã gli¬
dio suꝑ uestẽ suã cepit tẽptare
si armatus posset incedere non
enĩ habebat consuetudinẽ. &
dix̃ Non possũ sic incedere:

Expanded text:
nes, quousque violentus irrumpere nes, quousque violentus irrumpere possit explorat. Qui semetipsum ergo vult vincere, in mensura suarum virium turpe est notitiam non habere. Hinc est enim quod Dominus dicit: «Contendite intrare per angustam portam.» Necdum autem experimentum sui ille Dei miles acceperat, de quo Scriptura dicit: «Quia imposita galea aerea super caput ejus, et vestitus lorica, accinctus etiam gladio super vestem suam, coepit tentare si armatus posset incedere; non enim habebat convivere, quam imbelles intra bella sine ullis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conioꝵ titulis int̾ire. Eñiũ qui mona.¬
chico habiti carnis delectationẽ querit :
arido ligno succũ expͥmere gestit. Esx qua
nimirũ molestia ac remissione uiuea¬
di plerisq contingit ut cũ iulta scia ĩ.
se nesciant: & qd distrctionis pati ipsi
agnoscant. Sicq fit ut quibus datũ est
exteriora malta cognoscere: adhuc ad
cognoscendũ semetipsos uideant᷑ ꝓbatio¬
nib indigere Plerosq enim
uidimus iam dudum
in sago ordine constitutos: qͥ
necdũ nossent guid in ieuiui¬
is. qͥd uigiliis. qd in reliqͥs e¬
t̾is disciplinis. studiis ue ferri
potuissent. Et cũ scͥptura ai¬
eat. qui ignorat ignorabit᷑. q
mereat᷑ ipse cognoscere. qui
semetipsũ in eiꝰ obsequio con¬
uincit᷑ ignorare. s Porro autẽ
feruidus bellator qui menia ob-¬
sidione circundat. appropin¬
quare aggeribus uitit᷑. oceu¬
pare ualuas attẽptat. atq unt̾
ipsas crebrescentiũ mnissilrũ sñdi¬

Expanded text:
praeconiorum titulis interire. Enimvero qui monapraeconiorum titulis interire. Enimvero qui monachicho habitu carnis delectationem quaerunt, ex arido ligno succum exprimere gestiunt, ex qua nimirum mollitie, ac remissione vivendi plerisque contingit, ut cum multa sciant, se nesciant, et quid districtionis ipsi pati agnoscant: sicque fit, ut quibus datum est exteriora multa cognoscere, adhuc ad cognoscendum semetipsos videantur probationis indigere. Plerosque enim vidimus jamdudum in sacro ordine constitutos, qui necdum nossent quid in jejuniis, quid in vigiliis, quid in reliquisdimenta militiae, in tantam se mollitiem animo tepescente resolvunt, et cum Scriptura dicat: «Qui ignorat, ignorabitur ;» quo mereatur ipsum cognoscere, qui semetipsum in ejus obsequio convincitur ignorare? Porro autem fervidus bellator, qui moenia obsidione circumdat, appropinquare aggeribus nititur, occupare vallos attentat, atque inter ipsas crebrescentium missilium grandi
Abbreviated transcription (Latin):
dimenta miliciȩ. in tantã se mol¬
liciẽ animo torpescente resoluit̾t.
ut & si uideant᷑ mala ñ agere: nul¬
lis tamen student aminȩ suȩ ꝓfec¬
libus insudare. hii nimirũ ñ fa¬
mis in edĩã uinc̾e. ñ oblatis epula¬
rũ suauitatib repuguare. non
frigoris asꝑitatẽ serre: ñ cõmimes
satagt̃ uigilias p̃uenire. Qui ui¬
delicet & si usurpare illicita res¬
puunt: hiis tñ que licita sunt
suauit̾ ꝑfruunt᷑. Hii ꝓfecto intra
sacrã miliciã constituti sunt. sed
quid sp̃uale certamen sit nesci¬
sent᷑ asscripti:. sed militaris of¬
ficii ꝓbant᷑ ĩgnari. Siquide int̾
armatos ñ uerent᷑ inermes ince¬
dere. int̾ loricatas bellatoꝵ acies
ñ erubescunt discincti segniter
ambulare. atq iccireo ad pͥmũ
uibrantis curuslibet iaculi ictũ
corruunt: quia nullo cautȩ cir¬
cũspectionis clipeo muniuntur.
Maiꝰꝙ fuerat int᷑ septa domꝰ ignobilit᷑
uiuere: qͣm inbelles int̾ bella sine ullis

Expanded text:
dimenta militiae, in tantam se mollitiem animo tepescente resolvunt, ut et si videantur mala non agere, nullis tamen studeant animae suae profectibus insudare. Hi nimirum non famem inedia vincere, non oblatis epularum suavitatibus repugnare, non frigoris asperitatem ferre, non communes satagunt vigilias praevenire, qui videlicet, et si usurpare illicita respuunt, his tamen quae licita sunt suaviter perfruuntur. Hi profecto intra sacram militiam constituti sunt, sed quid spirituale certamen sit, nescisentur ascripti, sed militaris officii probantur ignari. Siquidem inter armatos non verentur inermes incedere, inter loricatas bellatorum acies non erubescunt discincti segniter ambulare; atque idcirco ad primum vibrati cujuslibet jaculi ictum corruunt, quia nullo causa circumspectionis clypeo muniuntur, meliusque fuerat intra septa domus ignobiliter vivere, quam imbelles intra bella sine ullis
Abbreviated transcription (Latin):
ta debet u̾sari intentio. qͥa ad
sacrũ ordinẽ nos uenisse gau¬
demus uidelic̃ ut mens nr̃a
uirtutũ armnis accucta. in sp̃a¬
li certamine se semꝑ exerceat:
& uiciorũ portenta que circa
nos mitescere nesciunt feruido
sp̃u debellare contendat. Quid
enĩ ꝓfuisset isrłitico ppło egypti¬
aea tantũmͦ rura relinquere.
nͥ ceruices hostiũ bellica ferbuis¬
sent strage ꝑcut̾e ut t̾ram op¬
timã qͥeto ptmodũ potuissent
ocio possidere.s. Quis deniq ꝓ¬
fectus ee̾t pharaonis rugũ sub
qͦ qualit̾cunq uiuere sineban¬
t᷑ effugere. si chanaueoꝵ enses
in ꝓprios iugulos ꝑ torporis
incuriam ꝓuocarent: Excuti
marcidȩ dissolutionis mertiã
qui ꝑ fortitudinẽ strenue dimi¬
candi. ꝑuenire uolumus ad co¬
ronã. Parati semꝑ simus irru-¬
entes uicioꝵ cuneos. ac frem̃tes
bestias ab agro cordis nr̃i cicere:
nullũq eis in ea que nr̃i iuris
tionis habere. Non uideant uos
minici nr̃i quod absit eu̾uit᷑

Expanded text:
ad sacrum ordinem nos venisse gaudemus, videlicet ut mens nostra virtutum armis accincta, in spiritali certamine se semper exerceat, et vitiorum portenta, quae circa nos mitescere nesciunt, fervido spiritu debellare contendat. Quid enim profuisset Israelitico populo Aegyptiaca tantummodo rura relinquere, nisi cervices hostium bellica ferbuissent strage percutere, ut terram optimam quieto postmodum possent otio pos idere? 398 Qui denique profectus esset, si Pharaonis jugum, sub quo qualitercunque vivere sinebantur, effugerent, si Chananaeorum enses in proprios jugulos per torporis incuriam provocarent? Excutiamarcidae dissolutionis inertiam, qui per fortitudinem strenue dimicandi pervenire volumus ad coronam. Parati simus semper irruentes vitiorum cuneos, ac frementes bestias de agro nostri cordis ejicere, nullumque eis in ea quae nostri juris tionis habere. Non videant nos inimici nostri, quod absit, enerviter
Abbreviated transcription (Latin):
Nobiscũ sẽꝑ sunt: qr in nr̃e m̃tis
penetͣbilib degunt. Septẽ nãq
quasi uenenate nithilominus
soboles oriunt᷑ que nimirũ
sũt suꝑbia. auaricia. iname
gła. ira. inuidia. luxuria. tͥsticia
De quib nos iccireo diligent̾ dis¬
putare omittimꝰ quia plerosq
sacri tͣctatores eloquii multipli¬
ces suꝑ his reliquisse sententias
inuenimus. Hoc tantũ nẽ af¬
firiare sufficiat quia quisqͥs
ad u̾sus ista confligere. quisqͥs
hec cũ cłi adiutorio neglex erit
suꝑare: ñ quã in militia sp̃ali
uictor existere. ñqͣm ad cororonã
unctoriȩ pot̾it ꝑuenire. Non em̃
coronab it᷑ ñ qͥ legitune c̾tau̾is

Expanded text:
Nobiscum semper sunt, quia in nostrae mentis Nobiscum semper sunt, quia in nostrae mentis penetralibus degunt. Septem namquequasi venenatae nihilominus soboles oriuntur, quae nimirum sunt, superbia, avaritia, inanis gloria, ira, invidia, luxuria, tristitia. De quibus nos idcirco diligenter disputare omittimus, quia plerosque sacri tractatores eloquii multiplices super his reliquisse sententias invenimus. Hoc tantum nunc affirmare sufficiat, quia quisquis adversus ista confligere, quisquis haec cum Dei adjutorio neglexerit superare, nunquam in militia spiritali victor existere, nunquam ad coronam victoriae poterit pervenire: «Non enim coronabitur, nisi qui legit
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotiũ. gens scã. ppłs acqͥsitio¬
nis. ut uirtutes aununcietis erꝰ
qͥ de tenebris uos uocauit in
ammirabile lumen suum Sed
quia in hanc t̾ram duce diuina
gr̃a sumus ingressi iã ñ nobis
uacandũ est ocio. non torpori uel
desidiȩ cedere. non somno uł in¬
caute securitati sanũ est indul¬
gere. Expedit itaq ut uirtutũ
armis sẽꝑ accincti ad custodiam
nr̃i iugit̾ excubemus: & ad u̾sꝰ
immanissimos hostes nr̃os
acrit̾ dimicemus. ꝑbellũ nãq
ꝑuenitur ad pacẽ. ꝑ laborẽ
tͣnsitur ad requiẽ Non est
enĩ smne pugna uictoria: non
absq uictoria ꝑtingit᷑ ad coronã
litestinos autẽ hostes habemus
cũ quib si ꝑire nolumus infati¬
gabilit̾ & sine ulla ꝓrsus inter¬
missione pugnare cõpellimur.
Hostes nẽpe ur̃os adu̾sus qͦs in
acie sẽꝑ assistimꝰ. ñ a nobis intͦ¬
iecti aggeres diuidunt. ñ menia
t᷑rita secernt̃: ñ ꝓfundi amnes
int̾fluunt. ñ p̃rupti moittes ne
qͦ minus cong̾diant᷑ obsistunt

Expanded text:
ens sancta, populus acquisitionis, ut virtutes annuntietis ejus, qui de tenebris vos vocavit in admirabile lumen suum .» Sed quia in hanc terram, duce divina gratia, sumus ingressi, jam non nobis vacandum est otio, non torpori, vel desidiae cedere; non somno, vel incautae securitati sanum est indulgere. Expedit itaque ut virtutum armis semper accincti, ad custodiam nostri jugiter excubemus, et adversus immanissimos hostes nostros acriter dimicemus. Per bellum namque pervenitur ad pacem, per laborem transitur ad requiem. Non est enim sine pugna victoria, non absque victoria pertingitur ad coronam. Intestinos autem hostes habemus, cum quibus si perire nolumus, infatigabiliter, et sine ulla prorsus intermissione pugnare compellimur. Hostes nempe nostros, adversum quos in acie semper assistimus, non a nobis interjecti aggeres dividunt, non moenia turrita secernunt, non profundi amnes interfluunt, non praerupti montes, ne cominus congrediantur, obsistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ea. Iã autẽ idẽ se docte ꝓbaticrat cũ¬
gladiũ goliat philistei in uolu¬
tũ pallio pt ephot abstulit &
secũ a facie ꝑsequentis saul fu¬
giendo portaũ dicens. qr ñ est
gadius alt̾ similis illi luhoe
autẽ ꝓbatio est ei. qui in mili¬
tiȩ sp̃alis agone ꝓfec̾at. si iã ũ¬
aebiliorẽ contra se uiciorũ contu¬
imnaciã senttit: si surgentes in se
motus carnis facile repͥmit. si
rumultuantiũ cogitationũ stre¬
pitũ minore iã labore compes¬
cit. si nascentes carnalis illecebrȩ
spinas mox ut oriri ceꝑint rese¬
rat.. si tumentia suꝑbiȩ. luxu¬
riȩ. cet̾orũq uicioꝵ colla. gladio
ꝓtinus timoris obtruncat. Cae¬
terũ quid ꝓdest diu quempiam
sacrȩ int̾esse miliciȩ. quẽ uelut
sisb ipsa pͥma tyrocinii rudimen¬
ta remissis mañibus & ten̾o ad huc
poplite uideas claudicare ius
a qua nimirũ negligentiȩ disso¬
lutione p̃dicator ẽgregnis discipu-¬
los suos ꝓhibet dicens. Remissas

Expanded text:
praeconiorum titulis interire. Enimvero qui monagladium Goliath Philisthaei involutum pallio post Ephod abstulit, et secum a facie persequentis Saul fugiendo portavit, dicens: «Quia non est gladius alter similis illi .» In hoc autem probatio est, quia qui in militiae spiritualis agone profecerit, si jam debiliorem contra se vitiorum contumaciam sentit; si surgentes in se motus carnis facile reprimit; si tumultuantium cogitationum strepitum minori jam labore compescit; si nascentes carnalis illecebrae spinas, mox ut oriri coeperint, resecat; si tumentia superbiae, luxuriae, caeterorumque vitiorum colla gladio protinus divini timoris obtruncat. Caeterum, quid prodest diu quemquam sacrae interesse militiae, quem velut sub ipsa primi tirocinii rudimenta remissis manibus, et tenero adhuc poplite videas claudicare? A qua nimirum negligentiae dissolutione praedicator egregius discipulos suos prohibet, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
debellandũ hostiũ cuneos animꝰ¬
resiauos incalescat. Nullũ int̾
nos atqs adii̾sarios sedus int̾ue¬
mat. nulla nos sequestre pacis
nra cõponant. Non ire ad bellũ

Expanded text:
bellandos hostium cuneos resides animi incalescant. Nullum inter nos atque adversarios foedus interveniat; nulla nos sequestrae pacis jura componant. Non ire namque ad
Abbreviated transcription (Latin):
inuitat. Ipse hostrum uires destru¬
it. & nobis uictoriȩ nom̃ asscri¬
bit. Uult nos sua fieri uirtute
uictores: ut merito coronare ua¬
leat triumphales. Nulla gͦ nos de¬
sꝑatio frangat: quos ad fortit̾ ageu¬
dum suꝑne uirtutis adhortatio. ꝓuo¬
cat Nulla infirmitas humanȩ
condicionis obsistat: ubi ad confbi¬
gendũ druine iussionis auctori¬
tae roborat. Audiamus e nos
qd illis dictũ est. Si chixeris in cor¬
de tuo plures sunt gentes istȩ¬
S quã ego quomodo pot̾o eas delere.
noli metuere sed recordare que¬
I fecerit dñs d̾s tuus pharaoni &
cunctis egyptiis. plagas maximas
quas iniderunt oculi tui. & sig¬
nad atq portenta. manũq robus¬
tam & brachium extentum ut
Seduceret te dñs ds tuus: sic fa¬
cies cunctis ppłis qͦs metuis.

Expanded text:
invitat; ipse hostium vires destruinvitat; ipse hostium vires destruit, et nobis victoriae nomen ascribit. Vult nos fieri sua virtute victores, ut merito coronare valeat triumphantes. Nulla nos ergo desperatio frangat, quos ad fortiter agendum supernae virtutis adhortatio provocat. Nulla infirmitas humanae conditionis obsistat, ubi ad confligendum divinae jussionis auctoritas roborat. Audiamus et nos quod illis dictum est: «Si dixeris in corde tuo: Plures sunt gentes istae quam ego, quomodo potero delere eas? Noli metuere, sed recordare quae fecerit Dominus Deus tuus Pharaoni, et cunctis Aegyptiis plagas maximas, quas viderunt oculi tui, et signa atque portenta, manumque robustam et brachium extentum, ut educeret te Dominus Deus tuus. Sic faciet cunctis populis quos metuis.