comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in domino dominoꝵ ppetuan oꝑtat salutez.
Com sim ꝓraptus animoꝵ ad ꝑendum atq̃
seruiendum uestre uoluntati cotidie cogito
quid honorificencie uestre gratum echibeã
ut mei memoria sedulo apud uos maneat
⁊ deuotio menus mee erga obsequium ue¬
strum aꝑper̃t. Unde grandis michi quo nis an¬
gustia in animo uersatur cogitandi quid po¬
tissumum reuerencie uestre offeram quando
alii iuxta id quod sibi condecet ⁊ opulenciam
reꝵ uires illis miistrat multiplicia uobis
deferunt munera. Ego autem ita ꝑ me hoc
non efficere posse sentio. Sed tamen uacu¬
us a munere penitus non ero. quia iuxta
pauꝑtatem uirium meaꝵ ⁊ ingemi mei te¬
meritatem ea que in meditatione sanctaꝵ
scripturaꝵ elaboraui offerre decerno. Que li¬
cet non sit digna ꝓuidencie uestre tamen nõ¬
credo non sunt ułiq sꝑnenda. Preterito sicͥd̾
anno transmisi uobis tractatum in dame
illud quo romana ecclesia constituit libro
machaleoꝵ legi in ecclesia eoꝵdem libroꝵ ex¬

Expanded text:
ominorum perpetuam optat salutem Cum sim promptus animo ad parendum atque serviendum vestrae voluntati, quotidie cogito quid honorificentiae vestrae gratum exhibeam, ut mei memoria sedulo apud vos maneat, et devotio mentis meae erga obsequium vestrum appareat: unde grandis quaestionis mihi angustia in animo versatur, cogitanti quid potissimum reverentiae vestrae offeram, quando alii juxta id quod sibi condecet, et opulentia rerum vires illis ministrat, multiplicia munera vobis deferunt. Ego autem ita per me hoc non efficere posse sentio, sed tamen vacuus a munere penitus non ero, quia juxta paupertatem virium mearum et ingenui tenuitatem ea quae in meditatione sanctarum Scripturarum elaboravi, offerre decerno. Quae licet non sint condigna prudentiae vestrae, tamen credo non sunt ubique spernenda. Praeterito siquidem anno transmisi vobis tractatum in Danieillud quo Romana Ecclesia constituit libros Machabaeorum legi in Ecclesia, eorumdem librorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
minus ⁊erunt omnes suꝑbi ⁊omnes
facientes impietatem quasi stipula ⁊ inflam¬
mabit eos dies ueniens dicit dominus etertiu¬
um. que non derelinquet eis radicem nec ger¬
men ⁊orietur uobis timentib nomen meũ
sol uisticie ⁊ saintas in pennis eius. Eg̃redie¬
mini ⁊ salietis sicut uitulus de armento ⁊ cal¬
cabitis nupios com fuerint cinis sub planta
pedum uestroꝵ. In die quam ego facio aicit do¬
israel precepta ⁊ uiditia. Ecc̃e ego mito nob̾
heham ꝓphetam antequam ueniat dies dm̃
magnus ⁊ horribilis ⁊ comuertet cor patrum ad
filios ⁊ cor filioꝵ ad patres eoꝵ. ne forte ueruam¬

Expanded text:
minus, et erunt omnes superbi et omnes minus, et erunt omnes superbi et omnes facientes iniquitatem stipula: et inflammabit eos dies ueniens, dicit dominus exercituum, quae non relinquet eis radicem et germen. orietur uobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pennis eius: et egredimini et salietis sicut uituli de armento: et calcabitis impios, cum fuerint cinis sub planta pedum uestrorum in die, qua ego facio, dicit doIsrael, praecepta et judicia. Ecce ego mittam vobis Eliam prophetam, antequam veniat dies Domini magnus, et horribilis. Et convertet cor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuero uobis cacharactis celi ⁊ effundero uobis
benedictionem usq ad habundanciam ⁊ incre¬
pabo ꝑ uobis deuorantem ⁊ non corrumpet fru¬
desideradilis dicit dominus egercituum. Inua¬
luerunt suꝑ me uerba uestra dicit dominus ⁊
dixistis. Quid loquti sumus contra te: Et dixis¬
tis. uanus est quid seruit deo ⁊ quod emolu¬
mentum quia custodimus precepta eius. et
quia ambulammus tristes coram dominoexer¬
cituum. Er̃go nunc beatos dicunus arroganteᷤ
Siquidem edificati sunt facientes impietates
⁊ temptauerunt deum ⁊ salui facti sunt. Tunc
ꝓcimo suo ⁊ atcendit dominus ⁊ audunt et
scriptus est liber monumenti coram deo trm¬
tib deum ⁊ cogitantib nomen eius: ⁊ erunt
michi ait dominus exertitum in die qua ego
faciam impeculium ⁊ ꝑcam eis. sicut ꝑcitauir
filio suo sermenti sibi. ⁊ conuertimin ⁊ indebi¬
us quid sit inter iustum ⁊ impium ⁊ inter ser¬
uientem deo ⁊ non seruientem ei.
cte enun dies uenit succensa quasi ca¬

Expanded text:
s celi et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiam, et increpabo pro vobis devorantem, et non corrumpet frudesiderabilis, dicit Dominus exercituum. Quluerunt super me uerba uestra, dicit dominus. et dixistis: quid locuti sumus? dixistis: uanus est qui seruit deo: et quod emolumentum, quia custodiuimus praecepta eius et quia ambulauimus tristes coram domino exercituum? ergo nunc beatos dicimus adrogantes: siquidem aedificati sunt facientes iniquitatem, et temptauerunt deum et salui foximo suo: Et audivit Dominus, et attendit, et scriptus est liber monumenti coram eo, timentibus Deum et cogitantibus nomen ejus. Et erunt mihi, ait Dominus exercituum, in die qua ego facio, in peculium: parcam eis, sicut parcet vir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter seruientem deo et non seruientem ei. Ecce enim dies ueniet succensa quasi ca
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ lixorem pubertatis tue quam tu despexi¬
strthec ꝑticeps tua ⁊ uxor federis tui nonne
unus fecit ⁊ residuura sprricus eius est. et
quis unus querit nsi semen dei. Custodite
ergo spiritum uestrum ⁊ uxorem adolesoen¬
cietue noli despicere. Cem odio haliueris eã
dimicte dicit dominus deuo ifrael. Oꝑiat aũt¬
miquitas uestimentum eius dicit dominꝰ
exercituum. Custodite spiritum uestrum
⁊ nolite despicere. laborare fecistis dominũ
qui facit malum bonus est in conspectu do¬
mini ⁊ tales ei placent. aut certe ubi est deꝰ¬

Expanded text:
te et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexite et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti: et haec particeps tua et uxor foederis tui. nonne unus fecit, et residuum spiritus eius est? et quid unusquisque quaerit, nisi semen dei? custodite ergo spiritum uestrum: et uxorem adulescentiae tuae noli despicere. cum odio habueris, dimitte, dicit dominus deuiniquitas vestimentum ejus, dicit Dominus exercituum: Custodite spiritum vestrum, et nolite despicere. Laborare fecistis Dominum qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent: aut certe ubi est De
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊ legem requirent de ore eius. quia ã¬
gelus domini egertituuin est. uos autem
retessistis de ua ⁊ scandalizastis plurimos
in lege irritum secistia ꝓactum leni dicit
dominus exercituum. Ppter quod ⁊ ego de¬
di uos contemptibiles ⁊ humiles omnib
populis sicut non seruastis uias meas ⁊
cepistis faciem in lege. Nunquid non pat̾
unus omnium nostrum. Nunquid non de
us unus ceauit nos: Quare ergo nort despi¬
ct unusquisq uestrum fratrem suum uiolãs
da ⁊ abhominatio facta est in ierusalem et
in israel quia contaminauit uidas sanctifi¬
cationem domini quam dilexit. ⁊ habuerũt
filiam dei alieni. Disꝑdat dominus uirum qͥ
fecit hoc magistrum ⁊ discipulum de tabernacu¬
lo iacob ⁊ offerentem munus deo exerticuu.
Et hocrursum fecistis oꝑiebatis lacrimis al¬
tare domini fletu ⁊ gemitu ita ut non respi¬
ciam ultra ad sacrificium. nec accipiam placa¬
bile quid de manu uestra ⁊ dixistis. Quam ob
causam quia dominus testificatus est inter

Expanded text:
em requirent ex ore ejus: quia angelus Domini exercituum est. Vos autem recessistis de via, et scandalizastis plurimos in lege: Irritum fecistis pactum Levi, dicit Dominus exercituum. Propter quod et ego dedi vos contemptibiles, et humiles omnibus populis, sicut non servastis vias meas, et accepistis faciem in lege. Numquid non pater unus omnium nus unus creavit nos? Quare ergo despicit unusquisque vestrum fratrem suum, violans das, et abominatio facta est in Israhel et in Hierusalem : quia contaminauit ludas sanctificationem domini, quam dilexit, et habuit filiam dei alieni. disperdat dominus uirum, qui fecerit hoc, magistrum et discipulum de tabernaculis Iacob et offerentem munus domino exercituum. et hoc rursum fecistis: operiebatis lacrimis altare domini, fletu et mugitu, ita ut ultra non respiciam ad sacrificium, nec accipiam placabile quid de manu uestra. et dixistis: quam ob causam? quia dominus testificatus est inter
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitatum uestraꝵ ⁊ assumet uos setũ.
Et scietis quia misi ad uos mandatum istud
ut esset pactum meum cum leui dicit dñs
egercituum. Pactum meum fuit cum eo
uite ⁊ ꝑacis ⁊ dedi ei tiorem ⁊ timuit me
⁊ a facie nominis mei. Pauebat lex uerita¬
tis fuit in ore euis ⁊ maiquitas non est tauẽ

Expanded text:
solemnitatum vestrarum, et assumet vos secum. solemnitatum vestrarum, et assumet vos secum. Et scietis quia misi ad vos mandatum istud, ut esset pactum meum cum Levi, dicit Dominus exercituum. Pactum meum fuit cum eo vitae et pacis: et dedi ei timorem, et timuit me, et a facie nominis mei pavebat. Lex veritatis fu
Abbreviated transcription (Latin):
muuida quia magnum est nomen meum in
gentib dicit dominus deus exertituum et
uos polliuistis illus in eo quod dicitis mẽ¬
sa domini contaminata est. Et quod suꝑ poñ¬
tur contemptibile est cumigne qui alud de¬
uorat ⁊ dixistis ecce de labore ⁊ exufflastis il¬
lud dicit dominus exercituum ⁊ intulistis
de rapinis dũdum ⁊ languidum ⁊ intulistiꝰ
munus. Nunquid suscipiam illud de manuue¬
stra dicit dominus. Naledictus dolosus qui
habet in grege suo masculum ⁊ notum faci¬
ens immolat debile domino quia rex mag¬
nus ego dicit dominus exertituum ⁊ nomen
meum ħorribile ingentib ⁊ nunc ad uos
tuandatum hoc.
acerdotes si uolueritis audire ⁊ si uo¬
lueritis ponere suꝑ cor ut detis glori¬
am nomini meo ait dominus exertituum
mittam in uos egestatem maledicam bene¬
dictionib uestris ⁊ maledicam illis qui nõ
posuistis suꝑ cor. Ecce ego ꝑiciam uabis bra¬
chium. ⁊ disꝑgam suꝑ uultum uestrum stertꝰ

Expanded text:
n meum in gentibus, dicit Dominus exercituum. Et vos polluisti illud in eo quod dicitis: Mensa Domini contaminata est: et quod superponitur, contemptibile est, cum igne qui illud devorat. Et dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intde rapina claudum et languidum, et intulistis munus. Nunquid suscipiam illud de manu vestra, dicit Dominus? Maledictus dolosus qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino, quia Rex magnus ego sum, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile in gentibus . Et nunc ad vos mandatum hoc, o sacerdotes, Si nolueritis audire, et si nolueritis ponere super cor, ut detis gloriam nomini meo, ait Dominus exercituum: Mittam in vos egestatem, et maledicam benedictionibus vestris, et maledicam illis: quoniam non posuistis super cor. Ecce ego projiciam vobis brachium, et dispergam super vultum vestrum stercus
Abbreviated transcription (Latin):
tur mercedem mercennaris iuduas ⁊ pupilos
⁊ opprimunt ꝑegrimun nec tunuerunt me
dicit dominus exercituum. Ego enim dñs
⁊ non mutor. Etlos filii iacob ⁊ non estis con¬
sumpti a dieb enim parcum uestroꝵ recessistĩ
⁊ legutimis meis ⁊ non custodistis. Eeuertitaitu
ad me ⁊ reuertar ad uos dicit dominus exerti
tuum. Et dixistis. In quo reuertemur: Si af¬
fligit homo deum qui uos confligitis me ⁊ dixi¬
stis. In quo configimus teꝰ In decimis in primi
ciis ⁊ in penuria maledicti estis uos ⁊ uos me
configitis gens tota. Inferte omnem decima
in horreum meum ut sit cib in domo mea. et¬

Expanded text:
tur mercedem mercennarii viduas et pupillos et opprimunt peregrinum nec timuerunt me dicit Dominus exercituum ego enim Dominus et non mutor et vos filii Iacob non estis consumpti a diebus enim patrum vestrorum recessistis a legitimis meis et non custodistis revertimini ad me et revertatuum. Et dixistis: In quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me? Et dixistis: Itiis: et in penuria vos maledicti estis, et vos me configitis, gens tota, inferre omnem decimam in horreum, ut sit cibus in domo mea
Abbreviated transcription (Latin):
uid ⁊ suꝑ haxbitatores ierusalem spititum
aracie ⁊ precum. Et aspicient ad me quem ꝯ¬
ficerunt ⁊ plangent cum planctu quasi su¬
ꝑ unigenitum ⁊ dolebunt suꝑ eum sicut do¬
magnus erit planctus in ierusalem sicut
planctus ad temmon in campo maiedon ⁊
ꝙ langent terre familie. ⁊ familie seor sum
familie domus dauid seorsum ⁊ mulieres
eoꝵ searsum. Eamilie domus natham seor

Expanded text:
uid et super habitatores Ierusalem spiritum gratiae et praecum; et aspicient ad me, quem confixerunt, et plangent cum planctu quasi super unigenitum, et dolebunt super eum, ut domagnus erit planctus in Hierusalem, sicut planctus Hadremmon, in campo Mageddom, et plangent terrae familiae, et familiae seorsum: familiae domus David seorsum, et mulieres eorum seorsum: familiae domus Na
Abbreviated transcription (Latin):
rum coherentem michi dicit dorninurs ex¬
ertiuum. ꝑcute pastorem ⁊ disꝑgentur one¬
gregis. Et conueitam manum meam ad
ꝑuulos ⁊ erunt omni terra dicit dominus
ꝑtes due ⁊ disꝑgentur ⁊ deficient terra pars
uelinquetur mea ⁊ ducam tertiam ꝑter ꝑ
ignem ⁊ uram eos sicut uritur argentum
⁊ ꝑbabo eos sicut ꝓbauir aurum. Ipse uoca¬
bit nomen meumn ⁊ ego exaudiam eum ⁊
dicapi.Populus meus es ⁊ ppse dominus dẽ¬
dominus ⁊ diuidentur spolia tuaĩ
medio tui ⁊ congregabo omnes gentes as
ierusalem in prelim ⁊ capietur ciuitas
⁊ uastabuntur domus ⁊ mulieres iuolabũ¬
tur. Et egredietur media pars cuiitatis ĩ
captiuitatem ⁊ reliqum populi non aufe¬
retur ex urbe. Et egredietur dominus ⁊ pre¬
liabitur contra gentes illas sicut preliatꝰ
est un die certaminis: ⁊ stabunt pedes eius

Expanded text:
nus exercituum: Percute pastorem, et dispergentur oves; et convertam manum meam ad parvulos. Et erunt in omni terra, dicit Dominus: partes duae in ea dispergentur, et deficient; et tertia pars relinquetur in ea. Et ducam tertiam partem per ignem, et uram eos sicut uritur argentum, et probabo eos sicut probatur aurum. Ipse vocabit nomen meum, et ego exaudiam eum. Dicam: Populus meus es: et ipse diDomini, & dividentur spolia tua in medio tui. Et congregabo omnes gentes ad Hierusalem in praelium, & capietur civitas, & vastabuntur Domus, & mulieres violabuntur: & egredietur media pars Civitatis in captivitatem, & reliquum populi non auferetur ex urbe. Et egredietur Dominus, & praeliabitur contra gentes illas, sicut praeliatus est in die certaminis. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
stupore ⁊ ascensorem eius in amencia ⁊ suꝑ
domum uda aꝑiam oculos meos ⁊ omnem
equm populoꝵ ꝑcucam cecitate ⁊ dicent du¬
ces uida incorde suo. Confortentur michiha¬
bitatores ierusalem in domino exertituũ
deo eoꝵ. In die illa ponar duces uida ⁊ sicut
caminura ignis in lignis sicut fatiem ignis
in ferio ⁊ deuorabunt ad dexteram ⁊ ad sinistrã
omnes populos in cutuitu ⁊ habitabunt ieru¬
magnifice glorietur domus dauid ⁊ gloria
habitantium ierusalem contra iuidam.
N die illa ꝑteget dominus habitatores ieru¬
salem ⁊ ent qui offenderit ex eis in die illa

Expanded text:
stuporem, et ascensorem ejus in amentiam: Et super stuporem, et ascensorem ejus in amentiam: Et super Domum Juda aperiam oculos meos, et omnem equum populorum percutiam caecitate. Et dicent duces Juda in corde suo: Confortentur mihi habitatores Jerusalem in Domino exercituum Deo eorum. In die illa ponam duces Juda sicut caminum ignis in lignis, et sicut faciem ignis in faeno et devorabunt ad dextram et ad sinistram omnes populos in circuitu et habitabitur Hieruipio ut non magnifice glorietur domus David et gloria habitantium Hierusalem contra Iudam in die illo proteget Dominus habitatores Hierusalem et erit qui offenderit ex eis in die illa
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis. Et̃ tuli .xxx. argenteos ⁊ ꝑieci illos¬
in domum domini ad statuarium ⁊ preci¬
di uirgar meam secundam que appellatur
funiculus ut dissoluerem germanitatem
inter uida ⁊ ifrael. Et dixit dominus ad
me. Adhuc sume tibi uasa pastoris stulti
quia ecce ego sustitabo pastorem in terra.
qui derelicta non ulisitabit disꝑsum non
queret ⁊ contritum non sanabit ⁊ id quod
stat non enutriet. ⁊ carnes pinguium co¬
medet ⁊ ungulas eoꝵ dissoluet. O pastoꝵ ⁊
ydolum decelinquens gregem gladium
suꝑ brachium eius. ⁊ suꝑ oculum dextrum
eius. brachium eius ariditate sicrabitur et
dicit dominus. Etoendens celum ⁊ fũ¬
Alns terram ⁊ fingens spiritum hominis
in eo. Ecce ego ponam in ierusalem liuni¬
nare crapule omnib populis in cuturtu sed
⁊ uida erit in obsidione contra ierusalem. Et̃
erit in die illa ponam ierusalem lapidem ho¬
eam concisione lacerabuntur ⁊ colligentur

Expanded text:
ab eis. Et tuli XXX argenteos, et ab eis. Et tuli XXX argenteos, et in domum Domini ad statuarium. Et praecidi virgam meam secundam, quae appellabatur Funiculus, ut dissolverem germanitatem inter Judam et inter Israel. Et dixit Dominus ad me: Adhuc sume tibi vasa pastoris stulti. Quia ecce ego suscitabo pastorem in terra, qui derelicta non visitabit, dispersum non quaeret, et contritum non sanabit, et id quod stat non enutriet, et carnes pinguium comedet, et ungulas eorum dissolvet. O pastor, et idolum, derelinquens gregem: gladius super brachium ejus, et super oculum dextrum ejus: Brachium ejus ariditate siccabitur, et ixit Dominus extendens coelum, et fundans terram, et fingens spiritum hominis in eo. Ecce ego ponam Jerusalem superliminare crapulae omnibus populi in circuitu: sed et Juda erit in obsidione contra Jerusalem. Et erit: In die illa ponam Jerusalem lapidem oeam, concisione lacerabuntur: et colligentur
Abbreviated transcription (Latin):
parcebant eos. Et ego non ꝑcam ultra
suꝑ habitantes terram dicit dominus. Et̃¬
ce ego tradam homines unumquemq ĩ ma¬
nu ꝑtimi sui ⁊ in manu regis sui ⁊ conci¬
dent᷑ terram ⁊ non eruam. de manu eoꝵ ⁊
pastam peccus occisionis. ꝓpter hoc o pau¬
michi unam uocaui decoram. ⁊ alteram uo¬
taui funiculum ⁊ paui gregem. Et succidi
tres pastores in mense uno ⁊ contracta est
annna mea in eis siquidem ⁊ anima eoꝵ
uallauit in me ⁊ dixi. non pascam uos.
Quod moritur moriatur ⁊ quod suctiditur
succidatur ⁊ reliqui deuorent unusquisq
carnem ꝓximi sui. Et tuli uirgam meam
que uocabatur decus ⁊ abscidi eam ut uricũ
facerent fedus meum quod ꝑcussi cum õ¬
nib populis ⁊ ircitum deductum est. in die
illa. Et cognouerunt sic pauꝑes gregis qui
custodiunt michi quia uerbum domini est
⁊ dixi ad eos. Si bonum est oculis uestris af¬
ferte mercedem meam ⁊ si non. quiescite et
appenderunt mercedem meam .xxx. argente

Expanded text:
parcebant eis, et ego non parcam ultra super habitantes terram, dicit Dominus. Ecce ego tradam homines, unumquemque in manu proximi sui, et in manu regis sui, et concident terram, et non eruam de manu eorum, et pascam pecus occisionis propter hoc, o pau, unam vocavi Decorem, et alteram vocavi Funiculum: et pavi gregem. Et succidi tres pastores in mense uno et contracta est anima mea in eis: siquidem anima eorum variavit in me. Et dixi: Non pascam vos: quod moritur, moriatur: et quod succiditur, succidatur: et reliqui devorent unusquisque carnem proximi sui. Et tuli virgam meam, quae vocabatur Decus: et abscidi eam, ut irritum facerem foedus meum, quod percussi cum omnibus populis. Et in irritum deductum est in die illa: et cognovecustodiunt mihi, quia verbum Domini est. Et dixi ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam; si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam XXX argenteos.
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ ⁊ in plateis icendebant thura ⁊ sa¬
crificabant ⁊ libros lege dei combixerunt
igni. succendentes eos ⁊ apud quemcumq
inueniebantur libri testamenti dei ⁊ quiꝯ¬
q obseruabant legem domini secundum e¬
ditum regis trucidabant eum. In uirtute
sua faciebant hoc populo ifrael qui inueni¬
ebatur in om̃ni mense in cuitatib .u.¬
⁊ eo die mensis sacrisicabant suꝑ aram q̃¬
erat contra altare ⁊ mulieres que cutoncide¬
bant filios suos ⁊ trucidabantur secundum iꝰ¬
sum anchiochi ⁊ suspendebant filios a cer¬
uicib ꝑ uniuersas domos eaꝵ ⁊ eos qui cir¬
conciderant eos trucidabant ⁊ multi de popu¬
lo ifrael diffimerunt apud se ut non man¬
ducarent immunda ⁊ elegerunt magis mo¬
ri quam cibis comquinari immundis ⁊
noluerunt infuingere legem dei sanctã
⁊ trucidati sunt. ⁊ facta est ira magna su¬
per populum ualde.I¬
A dieb illis surregit mathathias filius io¬
hannis filii symeonis sacerdos ex filiis ioa

Expanded text:
plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum regis trucidabant eum in virtute sua faciebant haec populo Israhel qui inveniebantur in omni mense in civitatibuificabant super aram qerat contra altare et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira magna super populum valde in illis diebus surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑi libane portas tuas ⁊ comedetig¬
nis cedros tuos. ulula abies quia
decidit cedrus quoniam magnifici uastacist̃.
Uulate quercus basan quoniam succisus
est saltus munitus est nox ululatus pas¬
eoꝵ ut nox rugitus leonum. quoniam ua¬
stata est suꝑbia iordinis. Pec dicit dũs
deus meus pasce peccora occisionis que qui
possiderant occidebant ⁊ non deledant ⁊ uenñ

Expanded text:
 Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas. Ulula, abies, quia cecidit cedrus, quoniam magnifici vastati sunt: Ululate, quercus Basan, quoniam succisus est saltus munitus. Vox ululatus paseorum: Vox rugitus leonum, quoniam vastata est superbia Jordanis. Haec dicit Dominus Deus meus: Pasce pecora occisionis, quae qui possede
Abbreviated transcription (Latin):
re facias. Secetero quocs uolo sanctitatez
uestram scire quod ipsum opus ꝑtim de di¬
uina hẏstoria ꝑtimm de yosephi iudeoꝵ hystori¬
ci traditione ꝑtim uero de aliaꝵ gentium hy¬
storus contexiũ. Ut quia non tantum gentiᷤˢᷤ¬
uidee ac principium eius sed ⁊ abaꝵ gentiu
similiter in illo libro mentio fit. ut ex mul¬
toꝵ libroꝵ collatione ueritas sacre stripture
pateat ⁊ sensus narrationis eius lectori lu¬
cidior fiat. Tũ uero si quid in memorato oꝑe
tibi gratum atq utile inueneris largitori
omnium bonoꝵ inde gracias referas. Si
quis autem reprehensibile in eo esse ꝑspete¬
ris nostre infirmitati ⁊ imꝑicie deput̾es et
apud clementem iudicem ueniam impet᷑¬
re uobis ꝑ satras orationes festines. Sicc
oꝑtimo sargitori dignum honorem ⁊ fragi¬

Expanded text:
re facias. De caetero quoque volo sanctitatem re facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in eo esse prospexeris, nostrae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragi
Abbreviated transcription (Latin):
tem Iemins me in palacio unaigionum ci¬
uitatis constitutum cecum habere sermo¬
nem de eminencia sanctaꝵ scripturaꝵ ⁊ de
difficultate diuinaꝵ hystoriaꝵ in quib ñ
solum ꝑ aliquanta loca ꝓpter uarietate
est. quineciam ꝑ thropos siguraꝵ occultus
est intellectus. Et quia eodem temꝑe com¬
mentarios in libros regum imꝑa nobis
editos uenerabili abbati hilduino tradi¬
tam. Cu quidem ꝑuitatem meam exor¬
tatus est. quatinus in libros ꝑalipome¬
nion atq machabeoꝵ commentarios uc̃
uestigia maloꝵ ꝑi studio conderem. fetigͣ¬
tura potius ⁊ prioris libri egpositionemꝰ
lodouito tegi editam ddi. Peruentio ue¬
ro tue sanctitati tradendam reseruaui. ut pe¬
titio tua non esset tana neq haberes me sug¬
gillandum quasi tibi roganti nollem conferre
quod aliis gratis contulerim. ꝓuide quia u
confectum hales utere eo sicut decet seruu
xp̃i cum commnunione multoꝵ ⁊ quod solꝰ
impetraueras ad multoꝵ utilitatem ꝑueni¬

Expanded text:
tem. Memini me in palatio Vangionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficultate divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca propter varietatem ensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quatenus in libros Παραλειπομένων atque Machabaeorum commentarios juxta vestigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, utere eo sicut decet servum Christi cum communione multorum; et quod solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem perveni
Abbreviated transcription (Latin):
cui iratus est dominus usq ineternum ⁊ ocu¬
li uestri uidelunt ⁊ uos dicetis. Nagnificetur
dominus suꝑ terminum israes filius hono¬
rat ꝑatcem ⁊ seruus dominum suum trme¬
bit. Si ergo pater ego sum ubi est honor me¬
us. ⁊ si dominus ego sum ubi est timor me
suꝑ altare meum pollutum panem ⁊ dicitis.
In quo polluimus te in eo quod dicitis men
sa domni dispecta est. Si offeratis cecum ad¬
iimolandum nonne malum est: ⁊ si offera
susceꝑit faciem tuam dicit dominus exerci¬
tuum. Et non deprecamini uultum domi¬
ni ut misereatur uestri. De manit enim ue¬
stra factum est hoc. Si quomodo suscipiat
facies uestras dicit dominus exercituum
Quis est in uobis qui cdaudat hostia ⁊incen¬
dat altare meum gratuito. Non est michi no¬
luntas dicitin uobis dicit dominus exercitu¬
um ⁊ munus non suscipiam de manui uestͣ¬

Expanded text:
iratus est Dominus usque in aeternum. Et oculi vestri videbunt: et vos dicetis: Magnificetur Dominus super terminum Israel. Filius honorat patrem, et servus dominum suum: Si ergo Pater ego sum, ubi est honor meus? et si Dominus ego sum, ubi est timor meusuper altare meum panem pollutum, et dicitis: In quo polluimus te? In eo quod dicisa Domini despecta est: Si offeratis caecum vel claudum, nonne malum illud est? Offer susceperit faciem tuam, dicit Dominus exercituum. Et nunc deprecamini vultum Dei, ut misereatur vestri de manu enim vestra factum est hoc, si quomodo suscipiat facies vestras, dicit Dominus exercituum. Quis est in vobis, qui claudat ostia, et incendat altare meum gratuito? Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus exercituum: et munus non suscipiam de manu vestr
Abbreviated transcription (Latin):
erunt qui non ascenderint de familus
terre ad ierusalem ut adorent regem domi¬
num exercituum. Non erit suꝑ eos imber s
⁊ si familia egypti non ascendent ⁊ non uene¬
rit nec suꝑ eos erit sed erit ruma qua ꝑcuciet
dominus omnes gentes que non asdenderũt
ad celebrandam festiuitatem tabernaculoꝵ.
Doc erit pectatum egyptr ⁊ hoc peccatum
omnium gentium que non ascenderunt ad
celebrandam festuutatem tabernaculoꝵY
die illa erit quod suꝑ frenum equi est san¬
ctum domino ⁊ erunt lebetes in domo dei qua¬
si fiale coram altati. Et erit omnis leles in
ierusalem ⁊ iuida sanctificatus dominoexer¬
cituum ⁊ uement omnes umolantes ⁊
sument ex eis ⁊ coquent in eis ⁊ non erit
mercator ultra in domo domini exercituũ
in die illa.¬

Expanded text:
erit: qui non ascenderit de familiis erit: qui non ascenderit de familiis terrae ad Jerusalem, ut adoret regem Dominum exercituum, non erit super eos imber. Quod et si familia Aegypti non ascenderit, et non venerit: nec super eos erit, sed erit ruina, quia percutiet Dominus omnes gentes, quae non ascenderint ad celebrandam festivitatem tabernaculorum. Hoc erit peccatum Aegypti, et hoc peccatum omnium gentium, quae non ascenderint ad celebrandam festivitatem tabernaculorum. In die illa erit quod suctum Domino et erunt lebetes in domo Domini quasi fialae coram altari et erit omnis lebes in Hierusalem et in Iuda sanctificatus Domino exercituum et venient omnes immolantes et sument ex eis et coquent in eis et non erit mercator ultra in domo Domini exercituum in die ill
Abbreviated transcription (Latin):
ad portam anguloꝵ ⁊ a turre ananeelusq
ad tortularia regis ⁊ habitabunt in ea ⁊ a¬
nathema non erit amplius sed sedebit ieru
salem secura. Et hec plaga qua ꝑtutiet do¬
minus omnes gentes que pugnauerãt
aduersus ierusalera. Tabescet caro unius¬
cuiusq stantis suꝑ pedes suos ⁊ oculi ens¬
eius ꝯͥtabescent in foraminib suis ⁊ lin¬
gua eius contabescet in ore suo. In die illa
tumultus domini magnus in eis. ⁊ appre¬
hendit uir manum ꝓximi sui ⁊ ledetur ma¬
nus eius suꝑ mamĩm ꝓgumni sui sed ⁊ in¬
das pugnabit aduersus ierusalem. Et
um in crtuitu. aurum ⁊ argentum et
uestes multe satis. Sic erit riuna eqͥ
⁊mili ⁊ cameli ⁊ asim ⁊ omnium iumen¬
toꝵ que fuerunt in castris illis sicut ru¬
ma hec. Et ommes qui relicti fuerint de
unuersis gentib que uenerunt contra
ierusalem ascendent ab anno mamu
ut adorent regem dominum exertitiiũ
⁊celebrent festuuitatem tabernaculoꝵ et

Expanded text:
ad portam Angulorum et a turre Ananehel usque ad portam Angulorum et a turre Ananehel usque ad torcularia regis et habitabunt in ea et anathema non erit asalem secura. Et haec erit plaga, qua percutiet Dominus omnes gentes quae pugnaverunt adversus Jerusalem: tabescet caro uniuscujusque stantis super pedes suos, et oculi ejus contabescent in foraminibus suis, et lingua eorum contabescet in ore eorum. In die illa erit tumultus Domini magnus in eis; et apprehendet vir manum proximi sui, et conseretur manus ejus super manum proximi sui. Sed et Judas um in circuitu aurum et argentum et vestes multae satis et sic erit ruina equi et muli cameli et asini et omnium iumentorum quae fuerint in castris illis sicut ruina haec et omnes qui reliqui fuerint de universis gentibus quae venerint contra Hierusalem ascendent ab anno in annum ut adorent regem Dominum exeret celebrent festivitatem tabernaculorum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
oliuaꝵ et media ꝑte sui ad orientem ⁊
ad occidentem prerupto grandi ualde. Se
ꝑabitur montis medium eius ad aquilonẽ
⁊ anedium euio ad meridiem ⁊ fugietis ad
uallem montium meoꝵ quoniam coniun¬
getur uallis montium usq ad ꝑimum et¬
fugietis sicut fugistis a facie terremotus in
die ozie regis uidi: ⁊ uemet dominus deus
meus ommnesq sancti cum eo. Et erit in die
illa non erit lux sed fugus ⁊gelu ⁊ erit dies
una que nota est domino non dies neq nox
⁊ m temꝑe uesꝑi erit lix ⁊ erit in die ila egib̃t
aque uiue de ierusalem. Medium eaꝵ ad ma¬
re orientale ⁊ medium eaꝵ ⁊ mare nouissirũ.
In estate ⁊ in hyeme erunt ⁊ erit dominus
rex suꝑ omnem terram: In die illa dominꝰ¬
erit dominus unus ⁊ erit nomen eius unũ
⁊ reuertetur omnis terra usq ad desertum¬
⁊ de colle ⁊ reminon ad anstrum ⁊ ierusalez
exaltabitur. ⁊ habitabit i loco suo a porta
bemamin usq ad locum porte prioris usq

Expanded text:
Olivarum ex media parte eius ad orientem et ad occidentem, preruptus grandi valle, et separabitur montis medium eius ad aquilonem et medium eius ad meridiem. Et fugietis ad vallem montium eorum, quoniam coniungetur vallis montium usque ad fugietis sicut fugistis a facie terraemotus in diebus Oziae regis Iuda et veniet Dominus Deus meus omnesque sancti cum eo et erit in die illa non erit lux sed frigus et gelu et erit dies una quae nota est Domino non dies neque nox et in tempore vesperae erit lux et erit in die illa exibunt aquae vivae de Hierusalem medium earum ad mare orientale et medium earum ad mare novissimum in aestate et in hieme erunt et erit Dominus rex super omnem terram in die illa erit Dominus unus et erit nomen eius unum et revertetur omnis terra usque ad desertum de colle Remmon ad austrum Hierusalem et exaltabitur et habitabit in loco suo a porta Beniamin usque ad locum portae Prioris usque
Abbreviated transcription (Latin):
tribunus ⁊ ministri uideoꝵ comprehenderunt
ihesum ⁊ ligauerunt eum ⁊ addugerunt eum
ad annam ꝑtimum. Erãt autem socer cayphe
qui erat pontifex atiru illius. Er̃at autem cay¬
phas qui consilum dederat iuideis quia egpedit

Expanded text:
tribunus, et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum, et adduxerunt eum ad Annam primum: erat  autem socer Caiphae, qui erat pontifex anni illius. Erat autem Caiphas qui consilium dederat Judaeis: Quia expedi
Abbreviated transcription (Latin):
serui ⁊ ministri ad prunas quia stigus erat ⁊ calefa¬
ciebant se. Erat aucem cum eis ⁊ petrus stans ⁊ calefa¬
ciens se. Pontifes autem interrogauit ihesum de dis
go palam loqutus mundo ego semꝑ docu in fyna¬
goga ⁊ in templo quo omnes iudei conueniunt. ⁊
in occulto loqutus sum uichib. Quid me intetrogas:
sis. Ecce hu sciunt que digeum ego. Necantem co
digisset unus assistens ministroꝵ dedit alaꝑam ihe¬
su dicens. Si respondes pontificiꝰ Bespondit ihesus Si
male loqutus sum testimonium ꝑhibe de malo. Si
autem bene quid me credis. Et misit eum ana li¬

Expanded text:
lefaciebant se: erat autem cum eis et Petrus stans, et calefaciens se. Pontifex ergo interrogavit Jesum de discgo palam locutus sum mundo: ego semper docui in synagoga, et in templo, quo omnes Judaei conveniunt; et in occulto lsis. Ecce hi sciunt quae dixerim ego. Haec autem cum dixisset, unus assistens ministrorum dedit alapam Jesu, dicens: Sic respondes pontifici? Respondit ei Jesus: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo; si autem bene, quid me caedis? Et misit eum An
Abbreviated transcription (Latin):
loqueris: Nescis quia potestatem habeo crucifige¬
re te ⁊ potestater habro dimittere te. Raspondit
ihesus. Non haberes potestatem aduersum me il¬
lam nisi tibi esset datum desuꝑ. Ppter ei quitra¬
didit me tibi maius peccatum habet. Et ex inde
querebat pilatus dimitdere eum. Iudei autem
clamabant dicentes. Si hunc dimittis non
es ainicus cesaris. Omnis qui se regeni facit
contradicit cesari. Pilatus autem com audisset
hos sermones adduxit foras ihesum. Et sedit
ꝑ tribunali in loco qui dicitur licostratos he¬

Expanded text:
loqueris? Nescis quia potestatem habeo crucifigere te, et potestatem habeo dimittere te? Respondit Jesus: Non haberes potestatem adversum me ullam, nisi tibi esset datum desuper. Propterea qui me tradidit tibi, majus peccatum habet. Exinde quaerebat Pilatus dimittere eummabant dicentes: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis enim, qui se regem facit, contradicit Caesari. Pilatus autem cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum: et sedit pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos
Abbreviated transcription (Latin):
to. De ceteris autem ꝑ singula uerda manda¬
sis discon .xr. ⁊ quarta regis auteri epistola
ista continebat. Rex anthyochus lysie fratͥ
salutem. Patre nostro inter deos translato
nos uolentes eos qui sunt in regno uostro si¬
ne tumultu agere ⁊ reb suis adhibere dili¬
genciam. audiuius iudeos non consensisse
patti ut transferentur ad ritum grecoꝵ sed
tenere uelle suum institutum ac ꝑꝑter ea
postulare a nobis concedi sibi legitrina sua.
uolentes igicur hanc quoq gentem quietã
esse statuentes iudicamus templum testitui
illis ut agerent secundum maioꝵ suoꝵ con¬
suetudinem. Hene igitur feceris si misenis
ad eos ⁊ dextram dederis. Ut cognita nestra
uoluntate tono animo sint ⁊ utilitatibꝑ
priis deseruiant. Ad uideos autem regis ẽ¬
pistola talis erat. Rex anthyocus senatui
iudeoꝵ ⁊ ceterio iudeis salutem. Si ualetis¬
autem sic est ut uolumus. Sed ⁊ ipsi tone
ualemus. adiit nos menelaus dicens. del¬

Expanded text:
bo de ceteris autem per singula verbo mandabo de ceteris autem per singula verbo mandasis vicesima et quarta regis autem epistula ista continebat rex Antiochus Lysiae fratri salutem patre nostro inter deos translato nos volentes eos qui sunt in regno nostro sine tumultu agere et rebus suis adhibere diligentiam audivimus Iudaeos non consensisse patri ut transferrentur ad ritum Graecorum sed tenere velle suum institutum ac propterea postulare concedi sibi legitima sua volentes igitur hanc quoque gentem quietam esse statuentes iudicavimus templum restitui illis ut agerent secundum maiorum suorum consuetudinem bene igitur feceris si miseris ad eos et dextram dederis ut cognita nostra voluntate bono animo sint et utilitatibus propriis deserviant ad Iudaeos autem regis epistula talis erat rex Antiochus senatui Iudaeorum et ceteris Iudaeis salutem si valetis sic estis ut volumus sed et ipsi bene valemus adiit nos Menelaus dicens vel
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis.xb.m. peditum ⁊ equites mille. des uni¬
uersos autem in fugam uerterunt plures
uero ex eis uulnerati midi euaserunt. sed
⁊ ipse hysas turpiter fugiens euasit ⁊ quia non mi¬
sensatus erat secum ipse reputans factam erga se
diminutionem ⁊ incelligens uinctos esse hebrros
dei ommnpotentis auxilio intentes misit ad eos
ꝑmuisit se consensurum omnib que iusta sunt ⁊
regem compulsurum amicum fieri Annuit au¬
tem machabeus principib sp̃rie in quib utilita¬
ti consulens ⁊ quecumq machabeus scripsit
lysie de uideis ea rex concessit. Iam erant scrip¬
te uideis epistole a hỹsa quidem hunc modum ꝯ¬
tinentes. Lysias populo iudeoꝵ salutemͦIo¬
hannes ⁊ abessalom qui missi sunt a uobis tͤ¬
dentes scripta postulabant. ut ea que ꝑ illos fig¬
nificabantur implerem. Cõmq igitur regi põ¬
tuerunt ꝑfexti exposui ⁊ que res ꝑmittebant
concessi. Si igitur in negociis fidem conserua¬
uerim ⁊ deinceps honoꝵ nobiscum esse tempta¬

Expanded text:
 milia peditum et equites mille sescentos universos autem in fugam verterunt plures vero ex eis vulnerati nudi evaserunt sed t ipse Lysias turpiter fugiens evasit et quia non insensatus erat secum ipse reputans factam erga se diminutionem et intellegens invictos esse Hebraeos Dei auxilio nitentes misit ad eos promisitque consensurum se omnibus quae iusta sunt et regem conpulsurum amicum fieri annuit autem Macchabeus precibus Lysiae in omnibus utilitati consulens et quaecumque Macchabeus scripsit Lysiae de Iudaeis ea rex concessit nam erant scriptae Iudaeis epistulae a Lysia quidem hunc modum continentes Lysias populo Iudaeorum salutem Iohannes et Abessalom qui missi sunt a vobis tradentes scripta postulabant ut ea quae per illos significabantur implerem quaecumque igitur regi potuerunt perferri exposui et quae res permittebat concessit si igitur in negotiis fidem conservaveritis etiam deinceps honorum vobis causa esse tempta
Abbreviated transcription (Latin):
stitutis ꝑ choortes aduersus thimocheum
motheus premisit mulieres ⁊ filios ⁊ reli¬
quin aꝑꝑatum in presidium quod cannõ
dicitur. Erãt enim inexpugnabile ⁊ acces¬
su difficile ꝓpter locoꝵ angustias. Cõmq
dehors indepͣ aꝑpuisset trmor hostib incus¬
sus est ex presencia dei qui unuersa con¬
spicit ⁊ in fugam uersi sunt alius ab illo
ita ut magis a sius deicerentur.⁊ gladio¬
⁊ suoꝵ ictib debilitarentur. Iudas autez
uehementer instabat puniens ꝓphanos ⁊
eo quod multoꝵ ex iuideis parentes haberet at
fratres quos morte eius decipi eueniret ⁊ coz
fidem dedisset restiturum se eos secundurr
institutum illesum eum dimiserunt ꝓpt̾
fratrum salutem. Qudas autem egressua÷

Expanded text:
stitutis per cohortes adversus Timotheum motheus praemisit mulieres et filios et reliquum adparatum in praesidium quod Carnion dicitur erat enim inexpugnabile et accessu difficile propter locorum angustias cumque cohors Iudae prima apparuisset timor hostibus incussus est ex praesentia Dei qui universa conspicit et in fugam versi sunt alius alio ita ut magis a suis deicerentur et gladiorum suorum ictibus debilitarentur Iudas autem vehementer instabat puniens profanos eeo quod multorum ex Iudaeis parentes haberet ac fratres quos morte eius decipi eveniret et cum fidem dedisset restituturum se eos secundum constitutum inlaesum eum dimiserunt propter fratrum salutem Iudas autem egressus est
Abbreviated transcription (Latin):
mittens se.go. mancipia talenta distractanum.
Non respiciens ad undictam que eum ab õ¬
ipotente esset consequtura.Iudas autemu¬
bi comꝑit indicauit huis qui secum erant iu¬
deis nichanoris aduentum. Ex quib quidl̃
formidantes ⁊ non credentes dei iusticie in fu¬
gam uertebantur. Alii uero siquid huis suꝑ

Expanded text:
mittens se nonaginta mancipia talento distracturum non respiciens ad vindictam quae eum ab Omnipotente esset consecutura Iudas autem ubi conperit indicavit his qui secum erant Iudaeis Nicanoris adventum ex quibus quidam formidantes et non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero si quid eis su
Abbreviated transcription (Latin):
uestitum commendabam ⁊ scripsi ad eum q̃
subiecta sunt. Oro itaq uos ⁊ peto memores
beneficioꝵ publice ⁊ priuatim ut unusquisq
conseruet fidem ad me ⁊ ad filium meum. Cõ¬
fido enim eum modeste ⁊ humane acturum. et
sequentem ꝓposicum meum communem no¬
bis fore Igitur homicida ⁊ blasphemiis pessie̾
pcussus ⁊ ut ipse tractauerat ꝑegre in montib
paiserabili obitum uita functus est. Transfe¬
rebat autem corpus philippus collataneuse¬
ius. Qui metuens filium anchiochi ⁊ ad ꝓtho¬
lomeum philomethorem in egyptum abiit
achabeus autem ⁊ qui cum eo A
erant dommo se ꝑtegente templum
quidem ⁊ cuutatem recepit. Aras autem qͣͦs
aliemgene ꝑ plateas extruserant atq delubͤ
demolitus est. ⁊ purgato templo alud alta¬
re fecerunt. ⁊ de ignitis lampadib igne con

Expanded text:
vestrum commendabam et scripsi ad eum quae vestrum commendabam et scripsi ad eum quae subiecta sunt orate itaque vos et peto memores beneficiorum publice et privatim ut unusquisque conservet fidem ad me et ad filium meum confido enim eum modeste et humane acturum et sequentem propositum meum communem vobis fore igitur homicida et blasphemus pessime percussus et ut ipse alios tractaverat peregre in montibus miserabili obitu vita functus est transferebat autem corpus Philippus conlactaneus eius qui metuens filium Antiochi ad Ptolomeum Filometora in Aegyptum abiit Macchabeus autem et qui cum illo erant Domino se protegente templum quidem et civitatem recepit aras autem quas alienigenae per plateas extruxerant itemque delubra demolitus est et purgato templo aliud altare fecerunt et de ignitis lapidibus ig
Abbreviated transcription (Latin):
uib uideis plurimain salutem ⁊ bene uolare ⁊
esse felices. Rex ⁊ princeps anthyochus si bene
ualetis ⁊ filii uestri ⁊ ex sententia uobis acta st̃
maximas agimus gracias ⁊ ego in infirmi¬
tate constitutus uestri autem benigne memoꝵ
reuersus depsidis locis ⁊ in infirmitate graui
apprehensus necessarium ducit ꝑ communi u¬
tilitate causam habere non desꝑans meinzipsuz
sed spem multam habeo effugiendi infumitatẽ
Resꝑiciens antem quod ⁊ pater meus quib
temꝑib in locis suꝑiorib ducebat exertimm
estendit qui post se susciꝑet principatum ut si
quid contrarium accideret aut difficile nun¬
ciaretur. Scientes hu qui in regionib erant cͥ
esset sumina reꝵ derelicta nec turbarentur ad
hec considerans de ꝑximo potentes quosq ⁊ ui¬
cinos temꝑib insidiantes ⁊ euentum expectã¬
tes designaui filium meum anthyochum regẽ
quem sepe recurrens in suꝑiora regna multis

Expanded text:
vibus Iudaeis plurimam salutem et bene valere et vibus Iudaeis plurimam salutem et bene valere et esse felices rex et princeps Antiochus si bene valetis et filii vestri et ex sententia vobis cuncta sunt maximas agimus gratias et ego in infirmitate constitutus vestri autem benigne memor regressus de Persidis locis et infirmitate gravi adprehensus necessarium duxi pro communi utilitate curam habere non desperans memet ipsum sed spem multam habeo effugiendi infirmitatem respiciens autem quod et pater quibus temporibus in locis superioribus ducebat exercitum ostendit qui post se susciperet principatum ut si quid contrarium accideret aut difficile nuntiaretur scientes hii qui in regionibus erant cui esset rerum summa derelicta non turbarentur ad haec considerans de proximo potentes quosque et vicinos temporibus insidiantes et eventum expectantes designavi filium meum Antiochum regem quem saepe recurrens in superiora regna multis
Abbreviated transcription (Latin):
set ita ait. Iustum est subditum esse deo et
mortalem non paria deo sentire. Orabat aũt
hce scelestus dominum a quo non esset mise¬
ricordiam conseguturus ⁊ ciuitatem ad quã
festinus ueniebat ut eam ad solum deduce¬
iet ac sepulchrum congestoꝵ faceret nunc
optat liberam reddere ⁊ uideos quos nec se¬
pultura quidem esse dignos habituros sed
auib ⁊ feris diripientes traditurum. et
cum ꝑuulis exterminaturum dixerat eqͣ¬
les athemensib facturum pollicitur. Tez¬
plum ⁊ semen quod prius expoliauerat op
tuis ornaturum ⁊ sancta uasa multipli¬
caturum. ⁊ ꝑtinentes ad satrificia sumpti
de redditib sius prestaturum. Suꝑ hunc⁊
in deum se facturum. ⁊ omnem locum t̾¬
te ꝑambulaturum. ⁊ predicaturum dei po¬
testatem. sed non cessantib dolorib. Su¬
ꝑuenerat enim i eum uistum dei iudici¬
um desꝑans scripsit ad uideos in modum depreca¬
tiomis epistolam hec contmentem. Opturia ci¬

Expanded text:
set ita ait iustum est subditum esse Deo et set ita ait iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non esset misericordiam consecuturus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus facturum pollicetur templum etiam sanctum quod prius expoliaverat optimis donis ornaturum et sancta vasa multiplicaturum et pertinentes ad sacrificia sumptus de reditibus suis praestaturum super haec et Iudaeum futurum et omnem locum terrae perambulaturum et praedicaturum Dei potestatem sed non cessantibus doloribus supervenerat enim in eum iustum Dei iudicium desperans scripsit ad Iudaeos in modum deprecationis epistulam haec continentem optimis ci
Abbreviated transcription (Latin):
ille nullo modo a sua malicia cessaret. Suꝑ ħ
autem suꝑbia repletus ignes spirano animo
in udros ⁊ precipiens accelerare negocium con¬
tigit alum impetu euntem de curru cadere et
graui corꝑas collisione inembra uexare. Isq qͥ
sibi uidebatur etiam fluctib maris imꝑare supͣ
humanum modum suꝑbia repletus ⁊ monti¬
um altitudines in stathera appendere. Nunc
humiliatus ad terram in gestatorio portad̾at᷑
manifestam dei uirtutem in seizipso contes¬
tans. Ita ut decorꝑe ipii imunes scaturi¬
rent ac nuientes in doloribz carnis eius efflu¬
erent Odore eciam ipsius ⁊ fetore exertuus
grauaretux ⁊ qui paulo ante sidera celi contn¬
gere se arbitrabatur. eum nemo poterant in¬
toleranciam fecoris portare. Sinc igitur cepit
ex graui suꝑbia deductus ad ãgnitionem sui
uenire diuina admonitus plaga. ꝑ tormen¬
ta singula dolorib siuo agnierita capientib.
Et com nec ipse iam fetorem suum ferre pos¬

Expanded text:
ille nullo modo a sua malitia cessaret super haec ille nullo modo a sua malitia cessaret super haec autem superbia repletus ignem spirans animo in Iudaeos et praecipiens adcelerare negotium contigit illum impetu euntem de curru cadere et gravi corporis conlisione membra vexare isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare supra humanum modum superbia repletus et montium altitudines in statera adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam illius et fetore exercitus gravaretur et qui paulo ante sidera caeli contingere se arbitrabatur eum nemo poterat propter intolerantiam fetoris portare hinc igitur coepit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre pos