comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ente & ocoidente uenient & recũbent in
sinu abrahę. Cornelius centurio co-¬
hortis italicȩ iã nunc lucim mei p̃fi¬
gurabat fidem. Apłs paulꝰ scribens
ad romanos. cũ inspaniã ꝓficisci ceꝑo.¬
sꝑo qđ p̃teriens uideã uos & a uob de-¬
ducar illue. Tantis fructib apꝓbauit
quid de illa ꝓuincia quȩreret in breui
tp̃r ab hierosolẏmis usq in hiliricum
euangłii iaciens fundam̃ta romã uinetꝰ
ingredit᷑. ut uinctos suꝑstitionis erro-¬
rib liberos faciat. manet in hospicio
conducto ꝑ bienniũ. ut uob̾ utriusq
instrum̃ti aec̃nã reddat domũ. Piscator
hominũ misceret & apłico. te quoq qͣsi
pulcherrimã auratã int̾numera pisciũ
genera traxit adlittus. Reliquisti a ma¬
ros ftuctꝰ. falsos gurgites. scissuras mon¬
tiũ. ec leuiathan regnantẽ in aquis cum
iħu deserta expetens contẽpfisti. ut pos¬
sis ꝓpħicũ illud canere in t̾ra deserta.
et ininuio et ina quoso sic inscõ appa-¬

Expanded text:
ente et occidente uenient et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius, centurio cohortis Italicae, iam tunc Lucini mei praefigurabat fidem. apostolus Paulus scribens ad Romanos: cum in Hispaniam proficisci co praeteriens videam vos, et a vobis deducar illuc , tantis fructibus approbavit, quid de illa provincia quaereret. In brevi tempore ab Jerosolymis usque ad Illyricum Evangelii jaciens fundamenta, Romam vinctus ingreditur, ut vinctos superstitionis erroribus liberos faciat. Manet in hospitio conducto per biennium; ut nobis utriusque Instrumenti aeternam reddat domum. Piscator hominum, misso rete Apostolico, te quoque quasi pulcherrimum Auratam inter innumera piscium genera traxit ad littus. Reliquisti amaros fluctus, salsos gurgites, scissuras monitum, et Leviathan regnantem in aquis, cum Jesu deserta expetens, contempsisti, ut possis Propheticum illud canere: In terra deserta, et invio, et in inaquoso, sic in sancto appa
Abbreviated transcription (Latin):
tri hospitiũ cuiꝰ decẽ mensib in habi-¬
tator fuit. ab omĩ concubitus suspitione
tueatur. Ipse quoq ds̃ pat̃ ẽ inp̃candꝰ.
ut matrẽ filii sui uirginẽ ostendat fu¬
isse post partum : quȩ fuit mat̾ anteꝗͣ
nupta. Non campũ rethorici desiđamus
eloquii: ñ dialecticoꝵ tendicula: nec
aristotelis spineta conquerimus. Ipsa
scripturarũ uerba ponenda sunt: ipsis
quib aduersũ nos ususẽ. testimonis re¬
uincatur: ut intelligat se & legere & non¬

Expanded text:
tris hospitium, cujus decem mensibus inhabitator fuit, ab omni concubitus suspicione tueatur. Ipse quoque Deus Pater est imprecandus, ut matrem Filii sui, virginem ostendat fuisse post partum, quae fuit mater antequam nupta. Non campum rhetorici desideramus eloquii, non Dialecticorum tendiculas, nec Aristotelis spineta conquirimus: ipsa Scripturarum verba ponenda sunt: ipsis quibus adversum nos usus est testimoniis, revincatur, ut intelligat, se et legere
Abbreviated transcription (Latin):
UUER rogatus a frib ut aduer¬
sus libellũ euiꝰdã heluidui res-¬
pondem. facile distuli: ñ quod
difficile fuerit hominẽ rusticanum.
et uix pͥmis quoq imbutũ litteris
suꝑ ueri assertione conuincere: sed
ne respondendo dignꝰ fieret qui uin¬
ceretur. Huc accedebat qđ homo tur¬
bulentꝰ et solus in uniuerso mundo
sibi et laicus & sacerdos. qui ut ait ille
ledicere om̃ib bonȩ conscientiȩ signũ
arbitrat᷑. accepta materia disputandi:
amplius inciꝑet blasphemare. & qͣsi
de sublimi loco in totũ orbẽ ferre sen¬
tentiam: meq quia ueritate ñ posset
frm̃ qui ad eiꝰ rabiem mouebantur.
iustiori fine cessar̃: iam ad radices in¬
fructuosȩ arboris euangłi securis ẽ ad¬
mouenda: et cũ infȩcunditate filioꝵ
tradenda flãmis: ut discat aliquando
reticere: qui nũquã didicit loqui.

Expanded text:
uper rogatus a fratribus, ut adversus libellum cujusdam Helvidii responderem, facere distuli: non quod difficile fuerit, hominem rusticanum, et vix primis quoque imbutum litteris, super veri assertione convincere; sed ne respondendo dignus fieret, qui vinceretur. Huc accedebat quod homo turbulentus, et solus in universo mundo sibi et laicus et sacerdos qui, ut ait illeledicere omnibus, bonae conscientiae signum arbitratur accepta materia disputandi, amplius inciperet blasphemare, et quasi de sublimi loco in totum orbem ferre sententiam: meque quia veritate non posset,fratrum, qui ad ejus rabiem movebantur, justiori fine cessarunt, jam ad radices infructuosae arboris Evangelii securis est admovenda , et cum infecunditate foliorum tradenda flammis, ut discat aliquando 206 reticere, qui numquam didicit loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
in ea natũ de sp̃u scõ ẽ. Ecce inquit ha¬
bes desponsatã ñ cõm̃datam: ut dicis.
Et utiq ñ ob aliud desponsatam: nisi
quandoq nupturã. Neq enĩ de ñ con-¬
uenturis euangłista dixisset pͥusquã

Expanded text:
in ea, de Spiritu sancto est . Ecce, inquit, habes desponsatam, non commendatam, ut dicis, et utique non ob aliud desponsatam, nisi quandoque nupturam. Neque enim de non conventuris Evangelista dixis
Abbreviated transcription (Latin):
Legimꝰ et in euangłio de alio centurio¬
ne dñi testimonium: nec in isrł tantã
fidẽ inueni Et ut ad suꝑiora redeamꝰ⁊
io seph qui in egestate et in diuitis de¬
dit exꝑim̃ta uirtutum. qui seruos et
dominos docuit animȩ libertatem ::
nonne post pharaonẽ regiis ornatus
insignib. sic dõ carus fuit. ut suꝑ om̃s
patriarchas duarũ tribuũ pat̾ fieret.
Daniel et tres pueri sic prȩerant baby¬
lonie oꝑib. et erant int̾ principes ciui¬
tatis: ut habitu nabuchodonosor dõ
mente seruirent. Mardo cheus et
hester int̾ purpuras siricũ et gemmas
suꝑbiã humilitate uicerunt: tantiq fu¬
ere meriti. ut capti uictorib imꝑarent.

Expanded text:
legimus et in euangelio de alio centuriolegimus et in euangelio de alio centurione domini testimonium: nec in Israhel tantem fidem inueni. et ut ad superiora redeamus, Ioseph, qui et in egestate et in diuitiis dedit experimenta uirtutum, qui seruus et dominus docuit animae libertatem, nonne post Pharaonem regis ornatus insignibus sic deo carus fuit, ut super omnes patriarchas duarum tribuum pater fieret? Danihel et tres pueri sic praeerant Babyloniae operibus et erant inter principes ciuitatis, ut habitu Nabuchodonosor deo mente seruirent. Mardocheus et Hester inter purpuram, sericum et gemmas superbiam humilitate uicerunt tantique fuere meriti, ut captiui uictoribus imperarent.
Abbreviated transcription (Latin):
multas plebi et orans dm̃ semꝑ. Quic¬
quid de illo dr̃.: hoc nomine cõmuta¬
to in ne bridio meo uindico. Sie religi¬
osus fuit et amator pudicitiȩ: ut uirgo
sortiretur uacorem. Sic timens dm̃ cum
uniuersa domo sua: ut oblitus dignita.¬
tis. om̃e consortiũ cũ monachis habet
et clericis: Tantasq elemosinas faceret
inpoptis: ut fores eiꝰ pauꝑum ac debili¬
um obsident examina. Certe sic ꝑorans
dm̃: ut illi qđ optimũ eẽt. ueniret. Rap¬
tus ẽ ne malicia immutaret mentẽ eiꝰ.
quia placita erat dõ anima illiꝰ. Unde
et ego possũ suꝑ eo uere abuti apłi uoce
sito. qui timet dm̃ et oꝑatur iustitiã
acceptis ẽ. illi. Nichil noeuit militan¬
ti paludam̃tũ. et balteus. et apparitoꝵ
cateruȩ: quia sub habitu alteriꝰ. alteri
militabat. Siẽ e contrario nichil ꝓ¬
dest aliis uile palliolũ. furua tunica
corporis illuui es. et simulata pauptas:
si nominis dignitatẽ oꝑib destruant.

Expanded text:
multas plebi et orans deum semper. quidmultas plebi et orans deum semper. quidquid de illo dicitur, hoc nomine commutato in Nebridio meo uindico. sic religiosus fuit et amator pudicitiae, ut uirgo sortiretur uxorem; sic timens deum cum uniuersa domo sua, ut oblitus dignitatis omne consortium cum monachis haberet et clericis tantasque elemosynas faceret in populis, ut fores eius pauperum atque debilium obsiderent examina; certe sic semper orans deum, ut illi, quod optimum esset, eueniret. raptus est, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placita deo erat anima illius. unde et ego possum uere super eo abuti apostoli uoce sito, qui timet deum et operatur iustitiam, acceptus est illi. nihil nocuit militanti paludamentum et balteus et apparitorum cateruae, quia sub habitu alterius alteri militabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas, si nominis dignitatem operibus destruant.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ de sorore generatus auguste. et int̃
mat̃̾tere nutritus finũ. inuictissimo
principi ita carus fuit: ut ei coniugẽ
nobilissimã quereret: et bellis ciuilib
africã dissidentẽ hane uelut obsidem
sibi fidã redderet. Michi aprincipio
statim illud ẽ p̃dicandũ: quod quasi
uicinȩ mortis p̃scius. int̾ fulgorem pa¬
latu et honorũ culmina quȩ ȩtatem
ante ibant sic uixit. ut se ad xp̃m cre-¬
deret ꝓfecturũ. Sacra narrat historia
corneliũ centurionẽ eohortis italicȩ in
tantũ acceptũ deo : ut angłm ad eũ mit¬
teret. et om̃e mysteriũ quo petrus de
circũ cisionis angustis transferebatur
ad p̃puti latitudinẽ ad illius merita
ꝑtinere. qui prius ab apło baptizatus.
salutẽ gentium dedicauit. Scriptũq
ẽ deeo. Erat uir quidã in cesarea no-¬
mine cornelius. centurio cohortis quȩ
dr̃ italica. religiosus et timens dm̃ cũ
om̃i domo sua. faciens elemosinas

Expanded text:
quod de sorore generatus Augustae et in quod de sorore generatus Augustae et in materterae nutritus sinu inuictissimo principi ita carus fuit, ut ei coniugem nobilissimam quaereret et bellis ciuilibus Africam dissidentem hac uelut obside sibi fidam redderet. mihi a principio statim illud est praedicandum, quod quasi uicinae mortis praescius inter fulgorem palatii et honorum culmina, quae aetatem anteibant, sic uixit, ut se ad Christum crederet profecturum. sacra narrat historia Cornelium, centurionem cohortis Italicae, in tantum acceptum deo, ut angelum ad eum mitteret et omne mysterium, quo Petrus de circumcisionis angustiis transferebatur ad praeputii latitudinem, ad illius merita pertineret, qui primus ab apostolo baptizatus salutem gentium dedicauit. scriptumque est de eo: erat uir quidam in Caesarea nomine Cornelius, centurio cohortis, quae dicitur Italica, religiosus et timens deum cum omni domo sua, faciens elemosynas
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Cuiꝰ uenerabiliorẽ pudicitiã ado¬
lescentia facit: quȩ mortẽ iuuenis ma-¬
riti sic fleuit. ut exemplũ coniugii
dederit: sic tulit ut eũ ꝓfectũ credet
ñ amissũ. Orbitatis magnitudo: reli-¬
gionis occasio fuit. Nebridiũ suum
sic quęrit ab sentem: ut in xp̃o p̃sentẽ
nouerit. Cur gͦ ad eam scribimꝰ quam
ignoramꝰ: triplex nimirũ causa ẽ Pri¬
ma qua ꝓ officio sacerdotii. om̃s ap̃ianos
filioꝵ loco diligimus: et ꝓfectus eorũ¬
nr̃a ẽ gła. Altera qua pat̾ defuncti inti-¬
ma mͥ necessitudine copulatus fuit. Ex¬
trema quȩ et ualidior. qđ filio meo a¬
uito roganti negare nichil potui: qui
crebris litteris int̃pellatricẽ duri iu-¬
dicis suꝑans sed multoꝵ mͥ ad quos
ante suꝑ eadem materia scripseram. ex¬
empla ꝓponens. ita suffudit pudorem
negantis. ut plus considerarem quid
ille cuꝑet : quã quid me facere conue-¬
niret. Alius forsitan laudet nebridiũ

Expanded text:
ndat, cuius uenerabiliorem pudicitiam adundat, cuius uenerabiliorem pudicitiam adulescentia facit, quae mortem iuuenis mariti sic fleuit, ut exemplum coniugii dederit, sic tulit, ut eum profectum crederet, non amissum. orbitatis magnitudo religionis occasio fuit. Nebridium suum sic quaerinoverit. Cur ergo ad eam scribimus, quam ignoramus? Triplex nimirum causa est. Prima, quia pro officio Sacerdotii omnes Christianos filionostra est gloria; altera, qua pater defuncti intima mihi necessitudine copulatus fuit; extrema, quae et ualidior, quod I filio meo Auito roganti negare nihil potui, qui crebris litteris inter- . pellatricem duri iudicis superans et multorum mihi, ad quos ante super eadem materia scripseram, exempla proponens ita suffudit pudorem negantis, ut plus considerarem, quid ille cuperet, quam quid me facere conueniret. 1 Alius forsitan laudet Nebridium,
Abbreviated transcription (Latin):
e reor ne officium putetur am¬
bitio: et qđ illius exemplo faci-¬
dicamur: et ñ uiduã alloqui et in an¬
gustia constitutã. sed aulȩ nos insinua-¬
re regali : et sub occasione sermonis a-¬
micitias potentiũ quęrere. Quod li¬
quido ñ putabit: qui scierit ẽẽ. p̃cep¬
tum. ꝑsonã pauꝑis non accipies in iudi-¬
iudicemꝰ. Unũquẽq enĩ ñ hominum
sed rerũ ponde iudicandũ ẽ. Nec diui¬
tiobsunt opes. si eis bene utatur : nec
pauꝑem egestas cõm̃dabiliorem facit:
si int̃ sordes et in opiã peccata ñ caueat
Utriusq nob̵ testimoniũ et abraham
patriarcha et quotidiana eocempla
suppeditant: quoꝵ alt̃ in sũmis diui¬
tus amicus dĩ fuit: alii quotidie in
scelerib dep̃hensi pęnas legib soluunt.
Alloquimͦ gͥ pauꝑem diuitem: nesciat
ipsa quȩ possidet. Neq enĩ marsupiũ
eiꝰ discutimus : sed animȩ puritatem
Loquim᷑ ad eam cuiꝰ faciẽ ignoramus:
et uirtutes nouimꝰ. quã nob̾ fama cõm̃¬

Expanded text:
ereor, ne officium putetur ambitio et, quod illius exemplo facidicamur et non uiduam adloqui et in angustia constitutam, sed aulae nos insinuare regali et sub occasione sermonis amicitias potentium quaerere. quod liquido non putabit, qui scierit esse praeceptum: personam pauperis non accipies in iudijudicemus. UNUSQUISQUE enim non hominum, sed rerum pondere judicandus est. Nec diviti obsunt opes, si eis bene utatur: nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata non caveat. Utriusque nobis rei testimonium, et Abraham Patriarcha, et quotidiana exempla suppeditant: quorum alter in summis divitiis amicus Dei fuit; alii quotidie in sceleribus deprehensi, poenas legibus solvunt. Alloquimur igitur pauperem divitem, ut nesciat ipsa quae possidet. Neque enim marsupium ejus discutimus, sed animae loquimur ad eam, cuius faciem ignoramus et uirtutes nouimus, quam nobis fama comme
Abbreviated transcription (Latin):
Lugebit familia: sed angłi gratulabunt᷑.
faciat pat̾ qđ uult de substantia sua.
Non es eiꝰ cui nata es. sed eui renata: et qui
te grandi p̃tio redemit sanguine suo.
Caue nutrices. et gerula s. et istius modi
uenenosa animalia : quȩ decore tuo
saturari uentrẽ suũ cupiunt. Non sua¬
dent qđ tibi. sed qđ sibi ꝓfit: et sepe il-¬
lud obganniunt. Sola ne ꝑpetua me¬
rens carpere iuuenta : Nec dulces natos
ueneris nec p̃mia noris: Ubi pudicitia
et scĩtas: ibi frugalitas ẽ. Ubi frugalitas
ibi damna seruorũ. Quic quid ñ intu¬¬
lerint: sibi ablatũ putant. Nec conside¬
rant de quanto: sed quantũ accipiant.
hui rumores turpissimos serunt. Et
qđ ab ipsis egressũ ẽ. ab aliis audisse se si¬
mulant: idem auctores et exaggeratores.
Eocut infamia de m̃datio: quȩ cũ ad ma-¬
tronas ꝑuenerit. et earũ linguis fuerit
uentilata : ꝓuincias penitrat. Uideas ple¬
rasq rabido ore sȩuire: et tincta facie

Expanded text:
lugebit familia, sed angeli gratulabuntur. lugebit familia, sed angeli gratulabuntur. faciat pater, quod uult, de substantia sua: non es eius, cui nata es, sed cui renata et qui te grandi pretio redemit, sanguine suo. Caue nutrices et gerulas et istius modi uinosa animalia, quae de corio tuo saturare uentrem suum cupiunt. non suadent, quod tibi, sed, quod sibi prosit, et saepe illud obganniunt: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Ueneris nec praemia noris? ubi pudicitia et sanctitas, ibi frugalitas est; ubi frugalitas, ibi damna seruorum. quidquid non tulerint, sibi ablatum putant nec considerant, de quanto, sed quantum accipiant. i rumores turpissimos serunt et, quod ab ipsis egressum est, ab aliis audisse se simulant, idem auctores et exaggeratores. exin fama de mendacio, quae, cum ad matronas peruenerit et earum linguis fuerit uentilata, prouincias penetrat. uideas plerasque rabido ore saeuire et tincta facie,
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Eiecisti atescentes et morbidos cybos:
releuasti estuantẽ stoma chũ. Quid uis
rursũ ingerere qđ tibi noxiũ fuit: Ca-¬
nis reuersus ad suũ uomitum : et sus lo¬¬
ta in uoliitabro luti. Bruta quoq ani-¬
malia. et uage aues in easdẽ pedicas re-¬
tiaq ñ incidunt. An uereris ne ꝓles
furiana deficiat. et eacte parens tuus
ñ habeat pusionẽ qui reptet in pectore.
et ceruices eiꝰ stercore liniat. qui pene
om̃s habent filios: Quȩ habuere ma¬
trimonia. et quib natisunt liberi .
suo generi responderunt. Exhibuit
filius ciceronis patrẽ in eloquentia.
Cornelia ur̃a pudicitiȩ simul et fecun-¬
ditatis exemplar. grecos suos se genuisse
lȩtata ẽ. Ridiculum sꝑare ꝓ certo. quod
multos et ñ hab̾e uideas: et cũ habue¬
rint ꝑdidisse. Cui dimittis tantas di¬
uitias: Xp̃o qui mori ñ potest. Quem
habebis heredem: Ipsũ quẽ et dñm.
Contristabitur pater : sed lȩtabitur xp̃s.

Expanded text:
ces, egessisti acescentes et morbidos cibos, ces, egessisti acescentes et morbidos cibos, releuasti aestuantem stomachum: quid uis rursus ingerere, quod tibi noxium fuit? canis reuertens ad uomitum et sus ad uolutabrum luti. bruta quoque animalia. et uagae aues in easdem pedicas retiaque non incidunt. an uereris, ne proles Furiana deficiat et ex te parens tuus non habeat pusionem, qui reptet in pectore et ceruices eius stercore linat? quippini? omnes habent filios, quae habuere matrimonia, et, quibus nati sunt liberi, suo generi responderunt! exhibuit Ciceronis filius patrem in eloquentia? Cornelia uestra, pudicitiae simul et fecunditatis exemplar, Graecos suos se genuisse laetata est? ridiculum sperare pro certo, quod multos et non habere uideas et, cum habuerint, perdidisse. cui dimittis tantas diuitias? Christo, qui mori non potest. quem habebis heredem? ipsum, quem et dominum. contristabitur pater, sed laetabitur Christus;
Abbreviated transcription (Latin):
nora patrem tuũ: sed site auero patre
non separat: Tam diu scito sanguinis
copulam: quãdiu ille suũ nouerit
creatorem. Alioquin dauid ꝓciners
canit. Audi filia et uide. et inclina
aurem tuam: et obliuiscere popłm
tuũ et domũ patris tui. Et coneupis¬
cet rea decorem tuum : qm̃ ipse ẽ dñs
ds̃ aius. Grande p̃miũ parentis obli¬
ti. concupiscet rexe decorem tuũ: quia
audisti. quia uidisti. quia inclinasti
aurẽ tuã. et popłi tui domꝰq patris
oblita es: id cireo coneupicit reae deco¬
rem tuũ et dicet tib Tota pulchra es
poeima mea: et macula ñ ẽ inte Quid
pulchrius anima. quȩ dĩ filia nuncu¬
patur. et nullos extrinsecus quęrit
ampleus: Credit in xp̃o et hac am-¬
bitione ditata ꝑgit ad sponsum: eun¬
dem habens dñm quẽ & uirũ. Quid
angustiarũ habeant nuptiȩ didicisti
in ipsis nuptus: et quasi coturnicum
carnib usq ad nausiam saturata es
Amarissimã coleram tuȩ sensere fau-¬

Expanded text:
nora patrem tuum, sed, si te a uero patre nora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu ille suum nouerit creatorem; alioquin Dauid tibi protinus canet: audi, filia, et uide et inclina aurem tuam et obliuiscere populum tuum et domu-m patris tui; et concupiscet rex decorem tuum, quia ipse est dominus deus tuus, grande praemium parentis obliti: concupiscet rex decorem tuum. quia audisti, quia uidisti, quia inclinasti aurem tuam et populi tui domusque patris oblita es, idcirco concupiscet rex decorem tuum et dicet tibi: tota pulchra es, proxima mea, et macula non est in te. quid pulchrius anima, quae dei filia nuncupatur et nullos extrinsecus quaerit ornatus? credit in Christum et hac ambitione ditata pergit ad sponsum eundem habens dominum, quem et uirum. Quid angustiarum habeant nuptiae, didicisti in ipsis nuptiis et quasi coturnicum carnibus usque ad nausiam saturata es. amarissimam choleram tuae sensere fau
Abbreviated transcription (Latin):
Atq utinã p̃conia feminarũ imitaren¬
tur uiri: et rugosa senectus redderet
qđ sponte offert adolescentia. Sciens
et uidens in flammã muto manum:
adducentur suꝑ eilia. extendetur
brachium. iratusq cremes tumido
deseruiet ore: consurgent proceres.
et aduersus epłam meã turba patritia
detonabit: me magũ. me seductorem
clamitans: et in terras ultimas aspor¬¬
tandũ. Addant si uolunt et sa mari¬
ten: ut dñi mei titulũ recognoscam.
Certe filiã aparente ñ diuido: nec di¬
co illud de euangłio: sine mortui se¬
peliant mortuos suos. Uiuit enĩ qui
credit inxep̃o: et qui in illo credit de¬
bet utiq quo modo ille ambulauit
et ipse ambulare. Facessat inuidia quã
nomini xepĩano maledictoꝵ semꝑ genu-¬
inus infigit: ut dũ ꝓbra metuunt. ad
uirtutes non ꝓuocent. Exceptis eptis
ignoramꝰ alterutrum: solaq causa pi¬
etatis ẽ. ubi carnis nulla notitia ẽ. Ho¬

Expanded text:
atque utinam praeconia feminarum imitarenatque utinam praeconia feminarum imitarentur uiri et rugosa senectus redderet, quod sponte offert adulescentia! sciens et uidens in flammam mitto manum: adducentur supercilia, extendetur brachium iratusque Chremes tumido desaeuiet ore. consurgent proceres et aduersum epistulam meam turba patricia detonabit me magum, me seductorem clamitans et in terras ultimas asportandum. addant, si uolunt, et Samariten, ut domini mei titulum recognoscam. certe filiam a parente non diuido nec dico illud de euangelio: sine mortui sepeliant mortuos suos. uiuit enim, qui credit in Christo, et, qui in illum credit, debet utique, quomodo ille ambulauit, et ipse ambulare. Facessat inuidia, quam nomini Christiano maledicorum semper genuinus infigit, ut, dum probra metuunt, ad uirtutes non prouocent. exceptis epistulis ignoramus alterutrum, solaque causa pietatis est, ubi carnis nulla notitia est. ho
Abbreviated transcription (Latin):
AO TURIAM DE UIOUNATE SERUANDA
bsecras litteris. et fimpliciter
d ep̃ caris. ut tͥ rescribam. immo
scribam. quomͦ uiuere debeas.
et uiduitatis coronã illeso pudicitiae
nomine conseruare. Qaud et animus.
exultant uiscera. gestit affectus. hoc te
cuꝑe eẽ. post uirum : qđ scẽ memoriȩ
mat̾ tua titiana multo fuit tẽpore sub
marito. Eocaudite sunt p̃ces eiꝰ et orati¬
ones. Impetrauit in unica filia: quod
uiuens ipsa possederat. Habes p̃terea
generis tui grande priuilegium: quod
exinde a camillo uł nulla uł rara ur̃ȩ
familiȩ scribitur. Seđo nosse concubi¬
tus: ut ñ tam laudanda sis si uidua ꝑse¬
ueres: quã excecranda. si id xp̃iana non
serues: qđ ꝑ tanta scła gentiles feminę
custo dier̃: Taceo de paula et eristochio
stirpis ur̃ȩ floribus: ne ꝑ occasionem
eo hortationis tuȩ illas laudare uidear.
Blesillamq p̃tereo : quȩ maritũ suum.
tuũ secuta germanũ: in breuitate spa¬
ti. tẽpora uirtutũ multa compleuit.

Expanded text:
AD FURIAM DE UIDUITATE SERUANDA. Obsecras litteris et suppliciter deprecaris, ut tibi rescribam, immo scribam, quomodo uiuere debeas et uiduitatis coronam inlaeso pudicitiae nomine conseruare. gaudet animus, exultant uiscera, gestit affectus hoc te cupere esse post uirum, quod sanctae memoriae mater tua Titiana multo fuit tempore sub marito, exauditae sunt preces et orationes eius. inpetrauit in unica filia, quod uiuens ipsa possederat. habes praeterea generis tui grande priuilegium, quod exinde a Camillo uel nulla uel rara uestrae familiae scribitur secundos nosse concubitus, ut non tam laudanda sis, si uidua perseueres, quam execranda, si id Christiana non serues, quod per tanta saecula gentiles feminae custodierunt. Taceo de Paula et Eustochio, stirpis uestrae floribus, ne per occasionem exhortationis tuae illas laudare uidear, Blesillamque praetereo, quae maritum suum, tuum secuta germanum in breui uitae spatio tempora uirtutum multa conpleuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ac tenero supplantat uerba palato. Omis
consonat chorus. et latrant uniuersa
loquaces. ꝓse muti: quasi et ipsi aliud
sint quã monachi: et non quicquid in¬
in monachos dr̃ redundet in clericos
qui patres sunt monachorũ. Detrim̃tũ
gregis: pastoris ignominia ẽ. Sic̃ e regio

Expanded text:
ac tenero supplantat uerba palato. omnis consonat chorus et latrant uniuersa loquaces, pro se muti; quasi et ipsi aliud sint quam monachi et non, quidquid in monachos dicitur, redundet in clericos, qui patres sunt monachorum. detrimentum pecoris pastoris ignominia est, sicut e regio
Abbreviated transcription (Latin):
quid tã uerũ. quid tã catholicũ. quid
sole clarius ad instructionẽ om̃iũ ma¬
gis utile. uł contra hereticos certe qui
inimica aduersũ nos mente desęuiuit
Iuid tã irrep̃hensibile: Lios gͦ catholi¬
corum uirorũ p̃cepta tenacit̾ assequendo
iusti heredes sed & necessarii inuenimini:
qui latitari eloquio pollentes sapienti¬
orib p̃feramini & ñ magis stillantis li¬
quoris sicut p̃fatione cõp̃hendi quam
inundantiũ fluuioꝵ ubtate rigati re¬

Expanded text:
quid tam verum, quid tam catholicum, quid quid tam verum, quid tam catholicum, quid sole clarius, ad instructionem omnium magis utile, vel contra haereticos certe, qui inimica adversum nos mente desaeviunt, quid tam irreprehensibile? Vos ergo catholicorum virorum praecepta tenaciter assequendo, justi haeredes, sed et necessarii inveniemini: qui Latiali eloquio pollentes, sapientioribus praeferamini: et non magis stillantis liquoris, sicut praefatione comprehendi, quam inundantium fluviorum ubertate rigati, re
Abbreviated transcription (Latin):
quia angli eorũ semꝑ uident faciem pa¬
tris mei qui incȩlis ẽ. Magna dignitas
animarũ ut una quȩq habeat ab ortu
natiuitatis in custodiã sui angłm delega¬
tum: sufficiat nob memorata credulitas
& nr̃a tandẽ finiatur oratio. Ecce deo
fauente feci quod flagitastis. immo qđ
potui rationẽ animȩ uixta exemplum
primi hominis & uerbũ saluatoris a
dnõ dõ quotidie fieri. Iamq formato
ꝓfestinatione ad finẽ usq deduxi. atq
ꝑtenuitatẽ ingenioli mei ꝑ cunctos ec¬
cliȩ magistros p̃sertim ꝑ duos pingue¬
dinis liberos augustinũ uidelicet &e hie¬
ronimũ asfistentes aureo dextra leuaq
candelabro ad instar duorũ cęli lumi¬
nariũ cognitioni aliquidũ tradita de
qua plurimis eorũ opusculis sua eis sol¬
lerti uigilantia & sagaci ꝑ quisitione in¬
uaestigata restituens dicta loqui ueluti
p̃sentes alt̾nis uisib faciet qui tã rectũ

Expanded text:
quia angeli eorum semper vident faciem Paquia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui inanimarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum designatum. Sufficiat nobis memorata credulitas: et nostra tandem finiatur oratio. Ecce, Deo favente, feci quod flagitasti, immo quod potui: rationem animae juxta exemplum primi hominis, et verbum Salvatoris a Domino Deo quotidie fieri jamque formatopro festinatione ad finem usque perduxi: atque pro tenuitate ingenioli mei per cunctos Ecclesiae magistros, praesertim per duos pinguedinis libros, Augustinum videlicet et Hieronymum assistentes, aureo dextera laevaque candelabro, instar duorum coeli luminarium cognitioni ad liquidum tradidi: de quamplurimis eorum opusculis, sua eis solerti vigilantia, et sagaci perquisitione investigata restituens dicta, loqui veluti praesentes alternis vicibus feci. Quid tam rectum,
Abbreviated transcription (Latin):
suxta beatũ apłm unꝰ quisq in suo sensu
abundat: alius quidẽ sic. alius autẽ sic
Certe quicquid dici potuit. & sublimi
ingenio de scripturarũ scãrũ hauriri
laudare ingeniũ. Nos enĩ int̾ nos eruditi¬
onis causa disserimꝰ. Cęterũ ȩmuli & ma¬
xime heretici cũ diuersas int̃ nos senten:¬
tias uiđint. de animi calũniabunt᷑ ranco-¬
re descendẽ. Michi aũt decretũ ẽ. te ama
mea defende. augustinus. Qui animas
ex una ꝓpagari asserunt quã ds̃ homini
pͥmo dedit. atq ita eas ex parentib trahi
dicunt. sitertuliani opinionẽ sequunt᷑
ꝓfecto eas ñ sp̃s sed corpora eẽ contendun.
& corpulentis seminib exoriri. Quo per-¬
uersius quid dicipotest: ieronimus.
Qui dicunt prius animas fuisse quam
tur: Sine ulla quippe ambiguitate per
ꝓpham dicit. Omnẽ flatũ ego feci. animaᷤ
uidelicet intelligi uolens ierommꝰ
Dñs in eu̾głio. uidete inquit ne contem¬
natis unũ ex his pusillis. Dico enĩ uobis

Expanded text:
uxta beatum Apostolum: Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic. Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri laudare ingenium. Nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. Caeterum aemuli, et maxime haeretici, cum diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. Mihi autem decretum est te amarmea defendere. Augustinus. Qui animas ex una propagari asserunt, quam Deus homini primo dedit, atque ita eas ex parentibus trahi dicunt, si Tertulliani opinionem sequuntur, profecto eas non spiritus, sed corpora esse contendunt, et corpulentis seminibus exoriri: quo perversius quid potest dici? Hieronymus. Qui dicunt prius animas futur? Sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dixit: Omnem flatum ego feci, animas scilicet intelligi volens. Hieronymus. Dominus in Evangelio: Videte, inquit, ne contemnatis unum ex his pusillis. Dico enim vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ sc̃ẽ paulȩ nossem : totius in me ur-¬
bis studia consonabant. Om̃iũ pene u¬
dicio. dignus summo sacerdotio decer¬
nebar. Beate memoriȩ damasus. meus
sermo erat. Dicebar sẽs: dicebar huma¬
lis: et disertus. Nũquid domũ alicuiꝰ
lasciuioris ingressus sum: Nũquid me
uestes sericȩ. nitentes gemmȩ. picta faci¬
es auri raput ambitio: Nulla fuit ali
qua romȩ matronarũ. quȩ meã posset
edomare mentem: nisi lugens atq ieiu¬
nans: squalens sordibus. fletib pene
cecata: quã continuis noctib dñi mise¬
ricordiã dep̃cantem: sol sepe dep̃hendit.
cuiꝰ canticũ psalm sunt: sermo euange¬
lium : deliciȩ continentia: uita. ieiuniũ.
Nulla me potuit aliqua delectare: nisi
illa quã manducantẽ nunqua uidi Sed

Expanded text:
mum sanctae Paulae nossem, totius in me urmum sanctae Paulae nossem, totius in me urbis studia consonabant. Omnium paene iudicio dignus summo sacerdotio decernebar; beatae memoriae Damasi os meus sermo erat; dicebar sanctus, dicebar humilis et disertus. Numquid domum alicuius laseivioris ingressus sum? Numquid me vestes sericae, nitentes gemmae, picta facies, auri rapuquando matronarum Romae, quae meam posset edomare mentem, nisi lugens atque jejunans Paula, squalens sordibus, fletibus pene caecata: quam continuis noctibus Domini misericordiam deprecantem sol saepe deprehendit. Cujus canticum, psalmi: sermo, Evangelium: deliciae, continentia: vita, jejunium. Nulla me potuit aliquando delectare, nisi illa, quam manducantem nunquam vidi. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
et risum: ille uultui detrahebat: hic in
simplicitate aliud suspicabatur. Pene
certe trienniũ cũ eis uixi. Multa me
uirginũ erebro turba circũdedit. Diui¬
nos libros ut potui non nullis sȩpe disse¬
rui. Lectio assiduitatẽ assiduitas famili¬
aritatem: familiaritas fiduciam fecerat.
Dicant quid unquã in me alit̾ senserint.
quã xp̃ianũ decebat. Pecuniã cuiꝰquam
accepi. munera uł parua uł magna non
sprȩui: inmanu mea &es alicuiꝰ insonuit:
obliquus sermo. oculus peculans fuit.
nichil mͥ aliud obicitur: nisi sexus meus
Et hoc nũquã obicit᷑: nisi cũ hiero solymã
paula ꝓficiscitur. estocrediderunt menti¬
enti: Cur non credant neganti : Idem. ẽ¬
homo ipse qui fuerat. fatetur insontẽ.
qui dudũ noxiũ loquebatur. Et cer¬
te magis ueritatẽ exprimunt torm̃ta
qũa risus: nisi qđ facilius creditur. qđ
aut fictũ libent̃ auditur: aut ñ fictũ
ut fingatur impellitur. Ante quã do¬

Expanded text:
et risum, ille uultui detrahebat, haec in et risum, ille uultui detrahebat, haec in simplicitate aliud suspicetur. paene certe triennio cum eis uixi; multa me uirginum crebro turba circumdedit; diuinos libros, ut potui, nonnullis saepe disserui; lectio adsiduitatem, adsiduitas familiaritatem; familiaritas fiduciam fecerat. dicant, quid umquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? pecuniam cuius accepi? munera uel parua uel magna non spreui? in manu mea aes alicuius insonuit? obliquus sermo, oculus petulans fuit? nihil mihi aliud obicitur nisi sexus meus?, et hoc numquam obicitur, nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. esto: crediderunt mentienti; cur non credunt neganti? idem ehomo ipse, qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium praedicebat. Et certe veritatem magis exprimunt tormenta, quam risus, nisi quod facilius creditur, quod aut fictum libenter auditur aut non fletum, ut fingatur, inpellitur. Antequam do
Abbreviated transcription (Latin):
itibi putem a me gr̾as referrȩ¬
non posse: non sapiam. Potens ẽ.
restituere qđ meretur . Ego eñi indignꝰ.
nec estimare unqũa p̾otui nec optare:
ut mͥ tantũ in xep̃o largireris affectum.
Et licet me sceleratũ quidã putent. et
om̃ib flagitus obrutum. & ꝓpeccatis
meis etiã hȩc praua sint : tam̃ tubene
facis. qđ ex tua mente etiã malos bonos
putas. Riculosũ quippe ẽ de seruo alte.¬
rius iudicare: et ñ facilis uenia praua
dixisse derectis. Ueniet ueniet illa dies
et mecũ dolebis ardere ñ pauco. Ego
ꝓbõsus. ego uersipellis. et lubricus :
ego mendax et satane arte decipiens
Quid est astutius uł credidisse uel
finacisse de insontib. an etiã de noxris
credere noluisse : Osculabant᷑ quidã¬
mͥ manus: et ore uiꝑeo detrahebant.
Dolebant labis: corde gaudebant. Uide¬
bat dñs et subsannabit illos: et miserũ¬
me seruũ suũ futuro cũ eis iudicio reser¬
uabit. Alius incessum meũ calũnabat᷑

Expanded text:
tibi putem a me gratias referri posse, non sapiam. potens est restituere, quod meretur. ego enim indignus nec aestimare umquam potui nec optare, ut mihi tantum in Christo largireris adfectum. et licet me sceleratum quidam putent et omnibus flagitiis obrutum et pro peccatis meis etiam haec parua sint, tamen tu bene facis, quod ex tua mente etiam malos bonos putas. periculosum quippe est de seruo alterius iudicare et non facilis uenia praua dixisse de rectis. ueniet, ueniet illa dies, et mecum dolebis ardere non paucos. Ego probrosus, ego uersipellis et lubricus, ego mendax et satanae arte decipiens! quid est astutius, haec uel credidisse uel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? osculabantur mihi quidam manus et ore uipereo detrahebant; dolebant labiis, corde gaudebant: uidebat dominus et subsannabat eos et miserum seruum suum futuro cum eis iudicio reseruabat. alius incessum meum calumniabatur
Abbreviated transcription (Latin):
inuocabo. Et alibi. Calix tuus in ebriars
qua p̃clarus ẽ. Sienĩ panis qui de cęlo
descendit corpꝰ ẽ. dñi. et uinũ qđ disc̃ipu¬
lis dedit sanguis illius ẽ. noui testam̃ti
qui effusus ẽ. in remissionẽ pecͣcatoꝵ.

Expanded text:
inebrians quam praeclarus est! si enim panis, qui de caelo descendit, corpus est domini et uinum, quod discipulis dedit, sanguis illius est noui testamenti, qui effusus est in remissionem o
Abbreviated transcription (Latin):
Consuetudo ẽ. quȩ aut uitia aut uir¬
tutes alit: quȩcũq in his plurimum
ualet cũ quib ab in eunte aetate simul
creuerit. Optimi sunt ad institutionẽ
morũ primi. quiq anni. Habent enĩ
facile formari quȩat: atq ad arbi¬
trium uolentis trahi et incunctis
fere rebus citius assuescitur. Omẽ
quod tenerũ ẽ. nouellas adhuc et
uix firmȩ radicis arbusculas dum
ad omnẽ ductam sequaces sunt: in quã¬
libet partem flecti facile ẽ: Quȩ na¬
tura plerũq curuate cito ad colentis
arbitrium corriguntur. Tenera et
labore domarisolent: quantoq citi-¬
us auagandi libertate desuata sunt:
tanto facilius uel colla iugo. frenas
ora consuescunt. Ipsa quoq litterarũ
studia teneris melius inseruntur in
rimũ etiã in bene uiuendi ratione
ualec: dũ adhucꝰ mobilis ẽ et animꝰ

Expanded text:
Consuetudo est, quae aut vitia, aut virConsuetudo est, quae aut vitia, aut virtutes alit, quaeque in his plurimum valet, cum quibus ab ineunte aetate simul creverit. Optimi sunt ad institutionem morum primi quique anni. Habent enim facile formari queat: atque ad arbitrium volentis trahi: et in cunctis fere rebus citius assuescitur omne quod tenerum est. Novellas adhuc et vix firmae radicis arbusculas, dum ad omnem ductum sequaces sunt, in quamlibet partem flecti facile est. Quae natura plerumque curvatae, cito ad arbitrium colentis corriguntur. Tenera  Alabore domari solent. Quantoque citius a vagandi libertate dissueta sunt: tanto facilius vel colla jugo, vel frenis ora insuescunt. Ipsa quoque litterarum studia teneris melius inseruntur ingrimum etiam in bene vivendi ratione valet: dum adhuc mobilis est a
Abbreviated transcription (Latin):
gua. quo modo corpore scã dicenda
est: Deinde siuel odio infecta. uel
inuidia. uel auara. uel iracunda sit.¬
uel suꝑba. quo modo sp̃s obtinet
scĩtatem: Et sinupta quȩ auoeatur
amore conuigii cogitat quo modo¬
uiro placeat. quantũ liberis relin-¬
quat. quȩ uarus mundi districta
potest. Quid uirgo faciet quȩ soluta
ab om̃ib huius mundi impedim̃tis.¬
nitudinẽ aequare morib. et ꝑ om̃ia
dño copulari. si leue ac suaue xp̃i iu¬
gum suauius tibi leuiusq uis facere:
nunc qũã maxime in beata uita curã
impende. nune studiũ ut calentem
recentis conuersionis fidem nouus
semꝑ ardor accendat. et intenera ad¬
hue aetate facilius sc̃ẽ conuersionis
usus inolescat. Quiequid inte pͥmũ
institueris. hoc manebit: et adinitio
rum regulã reliqua uita decurret.
łinis in ipso exordio cogitandus est.¬
qualis ad ultimũ illũ diem ꝑueni¬
re cupis. talis iam nune ẽẽ. conare.

Expanded text:
gua; quomodo corpore sancta dicenda gua; quomodo corpore sancta dicenda est? Deinde si vel odio infecta, vel invidia, vel avaritia, vel iracundia sit; quomodo spiritu obtinet sanctitatem? Et si nupta, quae amore conjugii cogitat quomodo placeat viro suo, quantum liberis relinquat, quae variis mundi astricta potest; quid faciet virgo, quae soluta ab omnibus hujus mundi impedimnitudinem aequare moribus, et per omnia Deo copulari: si leve ac suave jugum Christi, suavius tibi leviusque vis facere: nunc maxime in beata vita curam impende: nunc stude, ut calentem recentis fidem conversionis, novus semper ardor accendat, et in tenera adhuc aetate facilius sanctae conversationis usus inolescat. Quidquid in te primum institueris, hoc manebit, et ad initiorum tuorum regulam reliqua vita decurret. Finis in ipso exordio cogitandus est.Qualis ad illum ultimum diem pervenire cupis, talis nunc jam esse conare.
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc sitient. Nullus unquã talib
expletur aepulis: nec aliquod patit᷑
de satietate fastidium. Tanto unꝰquisq
capatior. tanto auidior erit: quanto
inde plus hauserit. Dñs in euangłio.
Beati ait qui esuriunt et sitiunt ui¬
futuro iustitiȩ retributione satiemur.
et ita nobis desideranda iustitia ut
infame ac fiti cibus desideratur et
potus. Et hoc om̃ib in commune
direndũ ẽ. qui immortalis uitȩ pro¬
missa defiderant. lam tuũ ẽ estimare
quantũ animũ prȩstare debeas qͣuȩ
eam separauit anupta: et diuersis
studiis singularitatis meritũ conui¬
giiq diuisit. Innupta in quit & uir¬
go cogitat quȩ dñi sunt: ut sit scã et
sunt mundi quo modo placeat uiro:
quȩ corpore et sp̃u sc̃a ẽ. nec mẽbris
nec mente delinquit. Delinquere
test: sed etiã in quacũq parte iustiuȩ.
Quãuis enĩ uirgo corpore. uirgo sit
sp̃u. et nichilo minus aut manibus.
aut oculis. aut aurib peccet aut lin¬

Expanded text:
adhuc sitient . Nullus unquam talibus adhuc sitient . Nullus unquam talibus expletur epulis, nec aliquando patitur de satietate fastidium: tanto unusquisque capacior, tanto avidior erit, quanto inde plus hauserit. Dominus in Evangelio, Beati, ait, qui esuriunt et sitiunt jufuturo, justitiae retributione satiemur. et ita nobis desideranda est justitia: ut in fame, vel siti, cibus desideratur ac potus. Et hoc in communepromissa desiderant. Jam tuum est aestimare quantum animo praestare debeas: quae eam separavit a nupta: et diversis studiis, singularitatis meritum conjugiique divisit: Innupta, inquit, et virgo cogitat quae Dei sunt: quomodo placeat sunt mundi, quomodo placeat viro suo . Quae corpore et spiritu sancta est, nec in membris nec in mente delinquit. Delinquere  potest, sed etiam in quacumque parte justitiae. Quamvis enim virgo corpore, virgo sit spiritu, et nihilominus aut manibus, aut oculis, aut auribus peccet, aut lin
Abbreviated transcription (Latin):
quã dedi ante faciẽ eorũ. et ñ audie¬
runt uocẽ meã: sed abierunt post
uoluntatẽ cordiᷤ sui mali Ac rursus
idem ꝓpħa: et peceastis dño. et non
audistis uocẽ eius: et inmandatis illiꝰ.
et in legitmis. et in testimonuis eius
ambulare noluistis. Per isaiã quoq¬
dñs dicit: si uolueritis et audieritis
aũt nolueritis. neq audieritis: gladi¬
us uos comedet. Et rursum. Omnes
uos occisionẽ decidetis. ⁊ quia uocaui
uos et non audistis me. Locutus sum
et neglexistis. et fecistis malignum

Expanded text:
quam dedi ante faciem eorum, et non exaudiequam dedi ante faciem eorum, et non exaudierunt vocem meam, sed abierunt post voluntatem cordis sui mali . Ac rursus idem propheta, Et peccastis Deo, et non exaudistis vocem ejus, et in mandatis illius et in legitimis et in testimoniis ejus ambulare noluistis. Per Isaiam quoqeritis autem nolueritis, neque audieritis me: gladius vos consumet . Et rursum: Omnes vos occisione decidetis: quia vocavi vos, et non exaudistis: locutus sum, et neglexistis: et fecistis malum
Abbreviated transcription (Latin):
alibi diuitẽ eẽ. monstraret. In diui¬
tus inquit ñ confidebam: nec in la¬
pide prȩtioso. Et hoc non uerbis
tantum : sed ipsis quoq reb ꝓbauit
Qui cũ omĩa ꝑderet non dolebat .:
Nudus exiui de utero matris meae:
nudus et redeam. Quo animi affec.¬
tu possideamus aliquid docemais
cũ id amisimus: et cupiditatẽ fruen¬
di carendi dolor prodit. Iũa qui
incarendo non habet: is nec infru-¬
medium ꝓferens: ex se quid omnes
possimus ostendit. Docuitq exem¬
plo suo quantus sit ille thesaurus
animȩ quẽ nos sine usu possidemꝰ.
et quod proferre nolumus nec hab̾e
ra dixcimꝰ: etiã scõrũ exemplis bonũ
eius ostendimꝰ. Et ne econtrario ad
alii iniqui fuerunt: scripturarum
utar testimoniis quȩ peccantes cri.
mine uoluntatis ubiq grauant ñ
excusant necessitate naturę. Inge-¬
nesi legimꝰ: simeon et leui fratres
consummauer̃ iniquitatẽ ex uolun¬
tate sua. Ad hieremiam dñs loquit᷑

Expanded text:
alibi divitem esse monstraret: In divialibi divitem esse monstraret: In divitiis, inquit, non confidebam, nec in lapide pretioso . Et hoc non verbis tantum, sed ipsis quoque rebus probavit, qui cum omnia perderet non dolebat, Nudus exivi de utero matris meae, nudus redeam illuc . Quo enim affectu possideamus aliquid, docemus cum id amittimus: et cupiditatem fruendi, carendi dolor prodit; quam qui in carendo non habuit, in possidmedium proferens, ex se quid omnes possimus ostendit; docuitqueue quantus sit ille thesaurus animae, quem nos sine usu possidemus, et quod proferre nolumus, nec haberra diximus, etiam sanctorum exemplis bonum ejus ostendimus, ac probavimus. Et ne e contrario ad aliqui iniqui fuerint; Scripturarum utar testimoniis, quae peccantes ubique crimine voluntatis gravant, non excusant necessitate naturae. In Genesi legimus, Simeon et Levi fratres consummaverunt iniquitatem suam ex voluntate sua
Abbreviated transcription (Latin):
sus aiustitia declinante mundo solꝰ
gio: solus ex om̃ib meretur audire:
Intra tu et domus tua in arcã: quia
te uidi iustũ inista generatione ante
me. Ante dm̃ aũt ille iustus ꝓbatur :
qui et corpore sc̃s et corde ẽ. Melchi¬
sedech sacerdos dĩ legitur: cuiꝰ meritũ
ex hoc facile intelligi potest quod
multũ post futurum dñi sacram̃tũ
ipse signauit: et ꝑ sacrificiũ panis ac
uini mysteriũ corporis expressit. et¬
sanguinis. ac sacerdotu sui typo xp̃i
sacerdotium figurauit: cui a patre dr̃
tues sacerdos in ȩternũ scđm ordinẽ
melchisedech. Nam et quod benedi¬

Expanded text:
sus a justitia declinante mundo, solusus a justitia declinante mundo, solugio, solus ex omnibus meruit audire: Intra tu et domus tua in arcam: quia te vidi justum in generatione ista coram me. Ante Deum autem ille justus probatur, qui et corpore sanctus est et corde. Melchisedec sacerdos Dei legitur : cujus meritum facile ex hoc intelligi potest, quod multo post futurum Domini sacramentum ante signavit: ac sacrificio panis et vini, mysterium corporis et sangi sacerdotium figuravit, cui a Patre dicitur, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . Nam et quod benedi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ legem non habent naturaliter
quȩ legis sunt faciunt: eius modi
legem non habentes. ipsi sunt lede
qui ostendunt opus legis scriptum
incordib sus testimoniũ illis redden
te conscientia ipsorum: et int̾ se inui¬
cem cogitationũ accusantiũ aut etiã
quos inter adam atq moysen scẽ ui-¬
xisse et placuisse dõ seriptura cõme¬
morat. Quorũ tibi exempli causa
aliqui ꝓponendi sunt: ut facile in¬
strum secutus ita dm̃ ꝓmeruit: ut
cum ei offerret hostiam tam grate
sacrificium eius acceptum sit. ut
fratrem in inuidiã concitaret. quẽ
iustũ in euangelio dñs ipse cõme¬
morans breuiter ꝑfectionẽ eius
exeposuit. Om̃s eñĩ uircutum
species uno iustitiȩ nomine conti¬
nentur. Beatũ enoch ita placuisse
dõ legimus ut eum emedio morta¬
lium raꝑet : et in mundo consũma-¬
tum de mundi habitatione tranffer¬
ret. Noe iustus ingeneratione sua
et ꝑfectus asseriturꝰ. cuius sc̃ĩtas eo
magis est ad mirabilis quo toto pror¬

Expanded text:
que legem non habent: naturaliter ea que legis sunt faciunt: hujusmodi legem non habentes: ipsi sunt lex: qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis. Testimonium reddentes illis conscientia ipsorum: et inter se invicem cogitationum accusantium: aut etiam quos inter Adam atque Moysen sancte vixisse, atque placuisse Deo, Scriptura commemorat. Quorum tibi, exempli causa, aliqui proponendi sunt: ut facile instram secutus, ita Dominum promeruit, ut dum ei offerret hostiam, tam grate sacrificium ejus acceptum Deo fuerit, ut fratrem in invidiam concitaret . Quem justum in Evangelio Dominus ipse commemorans , breviter perfectionem ejus exposuit. Omnis enim virtutum species, uno justitiae nomine continetur. Beatum Enoch ita placuisse Deo legimus, ut eum e medio mortalium raperet: et in mundo consummatum, de mundi habitatione transferret . Noe justus in generatione sua, et perfectus, asseritur: cujus sanctitas eo magis est admirabilis, quod, toto pror
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃e fr̃ hieronime consulenste de his
quȩ nescio fructuosũ eẽ. nob uellẽ. quãꝗͣ
enĩ te multo quã ego sũ etate maiorẽ. tam̃
etiã ipse iam senes consulo. sed addiscen¬
dũ quod opus ẽ. nulla mͥ ętas sera uideri
potest. Quia & si senes magis decet doce-¬
re quã discere magis tam̃ discere quã qui
doceat ignorare

Expanded text:
er Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare
Abbreviated transcription (Latin):
stis luminib eruore: ut fera quȩ gusta¬
tum semel sanguinẽ semꝑ sitit. duplica¬
ri torm̃ta iubet. et seuius dentib fren¬
dens. similẽ carnifici minatus ẽ pęnam.
nisi confiteretur sexus infirmior quod
ñ potuerat robur uirile reticere. Suc.¬
curre dñe ihu : ad unũ hominẽ tuum
qũa plura sunt inuenta supplicia. Cri¬
nes ligantur ad stipitem. et toto corpore
ad eculeũ fortius alligato: uicin̾is pedib
ignis apponitur. Utrũq latus carnifex
fodit: nec papillis dantur induciȩ
Immota mulier manet :¬

Expanded text:
stis cruore luminibus ut fera, quae gustastis cruore luminibus ut fera, quae gustatum semel sanguinem semper sitit, duplicari tormenta iubet et saeuum dentibus frendens similem carnifici minitatus est poenam, nisi confiteretur sexus infirmior, quod non potuerat robur uirile reticere. \'Succurre, domine Iesu: ad unum hominem tuum quam plura sunt inuenta supplicia!\' crines ligantur ad stipitem et toto corpore ad eculeum fortius alligato uicinus pedibus ignis adponitur, utrumque latus carnifex fodit nec papillis dantur indutiae: inmota mulier manet