comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lorcur anteresurrectionẽ quod inmonte itatrans figuratus est ut fieret uultus
cius splendidus sicut sol Neminẽ mouet cum potuisse usq ad tantam excellentiã
fulgoris educiscolorem suicorporis mutare potuis se et pꝰresurrectionẽ mouet
aliquatenus lini amentamutata ẽẽ ut non possit agnosci etrursus eadem paen ten¬
tiae faculta tescut tunc pristinum colorem sic et pꝰresurrectionẽ pristinalinia¬
menta reuo casse Nam et illetres discipuli antequorum oculosinmonte trans¬
figuratus est non eum agnoscerent si ad eostalis aliunde uenisset. sed quia
cumillo erant ipsum eẽ certissimeretinebant. Addenim corpus ipsum erat in qͦ
surrexit: quid hoc ad rem nam illud utique ipsum corpuserat in quo in monte
transsiguratus ẽ et ipsumerat iuuenis in quonatusẽ. Et tamen siqui scũ uiuenẽre¬
pente uidisset qui non nisi infantulũ nosset non utique agnosceret. Anuero adlinia¬

Expanded text:
lor, cur ante resurrectionem, quod in monte ita transfiguratus est, ut fieret uultus lor, cur ante resurrectionem, quod in monte ita transfiguratus est, ut fieret uultus eius splendidus sicut sol, neminem mouet eum usque ad tantam excellentiam fulgoris et lucis colorem sui corporis mutare potuisse et post resurrectionem mouet aliquatenus liniamenta mutasse, ut non posset agnosci, et rursus eadem potentiae facilitate sicut tunc pristinum colorem sic et post resurrectionem pristina liniamenta reuocasse. nam et illi tres discipuli, ante quorum oculos in monte transfiguratus est, non eum agnoscerent, si ad eos talis aliunde uenisset; sed quia cum illo erant, ipsum esse certissime retinebant. at enim corpus ipsum erat, in quo resurrexit. quid hoc ad rem? nam illud utique ipsum corpus erat, in quo in monte transfiguratus est, et ipsum erat iuuenis, in quo natus est, et tamen, si quis eum iuuenem repente uidisset, qui non nisi infantulum nosset, non utique agnosceret. an uero ad linia
Abbreviated transcription (Latin):
illo cibo carosatureturcum ad eius necessitatem non ꝑtineat nisi quolibet ualitudini
apto alimentoreficiatq fulciri Decuangelio inquisitiotua solet multos mouere
quomodo dñs postrescirrectionẽ cũ in eodem corpore surrexerit aquib:dam qui eũ
nouerant utriusq sexus hominib: et agnitus nonsit et agnitus sit: ubi primũ quaeriso¬
let utrũ in eius corpore an potiusin illorũ oculis aliquid factũ sit quo n on posset
aqnosci Cumenim legitur tenebantur oculieorũ neagnoscerent eũ in pedimentũ
qđ dã agnoscendiuidetur inluminib factũ c̃ẽcernentium : Cũ uero aꝑtealibidicitur
apparuit eis in alia effigie utiq in ipsocorpore cuius alia erat effigies aliquid fac¬
tum fuis quo in pedimentotenerentur id est moramagnoscendi paterentur oculieor
sed egomiror cumduo sint in corpore quib: cuius species agnoscatur lini amenta et co¬

Expanded text:
illo cibo caro saturaretur, cum ad eius necessitatem non pertineat nisi quolibet ualitudini illo cibo caro saturaretur, cum ad eius necessitatem non pertineat nisi quolibet ualitudini apto alimento refici atque fulciri. De euangelio inquisitio tua solet multos mouere, quo modo dominus post resurrectionem, cum in eodem corpore surrexerit, a quibusdam, qui eum nouerant, utriusque sexus hominibus et agnitus non sit et agnitus sit. ubi primum quaeri solet, utrum in eius corpore an potius in illorum oculis aliquid factum sit, quo non posset agnosci. cum enim legitur: Tenebantur oculi eorum, ne agnoscerent eum, impedimentum quoddam agnoscendi uidetur in luminibus factum esse cernentium; cum uero aperte alibi dicitur: Apparuit eis in alia effigie, utique in ipso corpore, cuius alia erat effigies, aliquid factum fuisse, quo impedimento tenerentur, id est moram agnoscendi paterentur oculi illorum. sed ego miror, cum duo sint in corpore, quibus cuiusque species agnoscatur, liniamenta et co
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi et tamen hoc intellegitur. sic et istaratio sapientiae  Nichilenim ab eisdi¬
citur in huius modi suꝑstitiosis obseruationib: ubi non mundi huius elementa naturarũq
rerũratio quaedam sapientiae red diuidectur : Nam etcum dicit cauete nequisuosde¬
cipiat per phylosophram. Non ait huiusmundi. et quid ẽ phylosophya. latine
nisi studiũ sapientiae. Sunt ergo inquit istarationẽ habentia sapientiae. Id ẽdeqͥb:
aliquaratior eddatur secundum elementamundihuius et principatus ac potestates
in ob seruatione ethumilitate cordis idenim agunt ista ut superstitionis uitio corhu¬
milictur ad non parcendũ corporidum fraudatur istisescis quib: conpellitur abs¬
tinere non in honore aliquo ad saturitatẽ carnis non qđ honoratius illomagis quam

Expanded text:
huius mundi? et tamen hoc intellegitur. sic et ista ratio sapientiae; nihil enim ab eis dihuius mundi? et tamen hoc intellegitur. sic et ista ratio sapientiae; nihil enim ab eis dicitur in huius modi superstitiosis obseruationibus, ubi non secundum mundi huius elementa naturarumque rerum ratio quaedam sapientiae reddi uideatur. nam et cum dicit: Cauete, ne quis uos decipiat per philosophiam, non ait huius mundi\'; et quid est philosophia Latine nisi studium sapientiae? sunt ergo, inquit, ista rationem quidem habentia sapientiae — id est de quibus aliqua ratio reddatur secundum elementa mundi huius et principatus ac potestates — in obseruatione et humilitate cordis — id enim agunt ista, ut superstitionis uitio cor humilietur — ad non parcendum corpori — dum fraudatur istis escis, quibus compellitur abstinere —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, non quod honoratius illo magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dictũ ẽ superius ut hoc intellegamus. Non uult enim eos in his obseruationib: iudi¬
cari ubi dicitur necetigeritis negusta ueritis neat taminaueritis quae sunt inquit
omnia in corruptionẽ ꝑ abusionem : Omnia baec inquit magis ad corruptionẽ ualent
cumsuꝑstitio seab his abstinctur. ut eis homo ab utatur id ẽ non eis utatur. secundum
p̃cepta et doctrinas hominũ. hoc planũ ẽ  sed quod sequitur multum requiris. quaes
quidem rationem habentia sapientiae in obseruatione echumilitate cordis etuexa¬
tione corporis uel sicut alii interp̃tati sunt ad non parcendũ corpori non in honore
aliquo ad saturitatẽ carnis : Cur inquis haec dicit rationẽ habere sapientiae quaeita
rep̃hendit : dicam qđ et ipse in scripturis potes aduertere sepesapientiã positam etiam
in sedib: mundihuius quãdicit expressius sapienti amhuiu sin undiut diceret ubi sapiens

Expanded text:
quod dictum est superius, ut hoc intellegamus. non uult enim eos in his obseruationibus iudiquod dictum est superius, ut hoc intellegamus. non uult enim eos in his obseruationibus iudicari, ubi dicitur: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, quae sunt, inquit, omnia in corruptionem per abusionem. omnia haec, inquit, magis ad corruptionem ualent, cum superstitiose ab his abstinetur, ut eis homo abutatur, id est non eis utatur secundum praecepta et doctrinas hominum. hoc planum est; sed quod sequitur, multum requiris: Quae sunt quidem rationem habentia sapientiae in obseruatione et humilitate cordis et uexatione corporis — uel, sicut alii interpretati sunt, ad non parcendum corpori —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. cur, inquis, haec dicit rationem habere sapientiae, quae ita reprehendit? Dicam, quod et ipse in scripturis potes aduertere, saepe sapientiam positam etiam in sedibus mundi huius, quam dicit expressius sapientiam huius
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ratione non reddita. ł tide omagnus sibi uidetur quia ei contigit quorundã
sacrorum uidere secreta sed plenior sensus est quaen onuidit inculcans frustra
inflacus mentecarnis suae mirabiliter ibi eum dix̃ inflatũmente carnissuae ubi
thelohumilem supra dixerat: Pit enimmiris modis in animahominis ut defalsahu¬
militate magis inflctur quam si a pertius superbiret et nontenens inquit caput
quoduult xp̃m intellegi ex quo omne corpus ꝑ contactũ et conexum subminis tratum
et copulatum crescit in in crementũ dĩ : Siergomor tuiesti scum xp̃o abelementis hui
mũdi quid ad huc uelut uiuentes dehocmundo decernitis hisdictis in serit uerbaeõr
quidecernunt de hocmundo ꝑhasobseruationes quasrationabiles affectata uanitate
humilitatis inflatinetetigeritis negustt ueritis neat tamin a ueritis. Reco lamus

Expanded text:
etiam ratione non reddita, et ideo sibi magnus uidetur, quia ei contigit quorundam etiam ratione non reddita, et ideo sibi magnus uidetur, quia ei contigit quorundam sacrorum uidere secreta. sed plenior sensus est: Quae non uidit inculcans frustra inflatus mente carnis suae. mirabiliter ibi eum dixit inflatum mente carnis suae, ubi thelohumilem supra dixerat; fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa humilitate magis infletur, quam si apertius superbiret. et non tenens, inquit, caput — quod uult Christum intellegi —, ex quo omne corpus per contactum et conexum subministratum et copulatum crescit in incrementum dei. si ergo mortui estis cum Christo ab elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? His dictis inserit uerba eorum, qui decernunt de hoc mundo per has obseruationes quasi rationabiles affectata uanitate humilitatis inflati: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris. recolamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tellegatur uolensuideri humiles affectans bumilitatem: Hoc enim intalib: obseruatio¬
nibus agitur ut corhominis uelut religionehumilereddatur Addit autẽ etculturã
angolorum uel sicut nr̃i codices habent religionẽ angelorũ quae grece trescia dicitur
Angolosuolens intellegi principatus quoselementorum mundihuius p̃positos. in hnsob¬
seruationib: colendo sesse arbitrantur. Nemoergouosinquit conuincat iudicat cũsitis
corpus x p̃i uolen suideri humilescorde incultura angelorum quae non uidit inculcans
uel sicut quidam codices habent qua euidit inculcans. Aut enim sic dicere uoluit quae
nonuidit inculcans quia isti homines suspitionib: et opinionib: agunt. Non quod
uiderint ita eẽ facienda aut certe qua euidit inculcans ideomagna existimans qͥa
uidit ea quib dam locis obseruari alii ab hominib: quorũ auctoritatihaberet fidẽ

Expanded text:
tellegitur uolens uideri humilis, affectans humilitatem. hoc enim in talibus obseruatiotellegitur uolens uideri humilis, affectans humilitatem. hoc enim in talibus obseruationibus agitur, ut cor hominis uelut religione humile reddatur. addidit autem et culturam angelorum uel. sicut uestri codices habent, religionem angelorum, quae Graece S-pyjoxsta dicitur, angelos uolens intellegi principatus, quos elementorum mundi huius praepositos in his obseruationibus colendos esse arbitrantur.. Nemo ergo uos, inquit, conuincat, cum sitis corpus Christi, uolens uideri humilis corde in cultura angelorum, quae non uidit inculcans uel, sicut quidam codices habent, quae uidit inculcans. aut enim sic dicere uoluit: Quae non uidit inculcans, quia ista homines suspicionibus et opinionibus agunt, non quod uiderint ita esse facienda, aut certe: Quae uidit inculcans, ideo magna existimans, quia uidit ea quibusdam locis obseruari ab horninibus, quorum auctoritati haberet fidem
Abbreviated transcription (Latin):
moergo uosinquit iudicet in cibo aut in potu. aut in partediei festi. aut neo meniae
Aut sabbatorum qđ est umbra futurorũ hoc ꝓpt̃ iudaismũ. De inde sequitur ꝓpt̃ suꝑ¬
stitiones gentiliũ. Corpus autẽ xp̃i inquit Nemouo sconuincat turpe ẽ inquit et nimis
in congruũ eta genero sitate. urã e liberatis alienũ ut cũ sitiscorpusxp̃i seducaminiumbru
Et conuinciuide am ini ueluti peccantes sihaec obseruare neglegitis. Corpus ergoxp̃imne
mouosconuincat uolen s in humilitate cordis. hocsiper uerbum grecum diceretur.
ł tiam in latina consuetudine populari sonarit usitatius si cenim et uulgo dicitur
qui diuitem affectat chelodiues et qui sapientẽ thelosapiens et cetera huiusmodi. Er¬
go et hiothelo humilis qđ plenius dicitur thelonhumilis idẽ uolens humilis affectans

Expanded text:
mo ergo uos, inquit, iudicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae mo ergo uos, inquit, iudicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatorum, quod est umbra futurorum. hoc propter Iudaismum; deinde sequitur propter superstitiones gentilium: Corpus autem Christi, inquit, nemo uos conuincat. turpe est, inquit, et nimis incongruum et a generositate uestrae libertatis alienum, ut, cum sitis corpus Christi, seducamini umbris et conuinci uideamini ueluti peccantes, si haec obseruare neglegitis. corpus ergo Christi nemo uos conuincat uolens in humilitate cordis. hoc si per uerbum Graecum diceretur, etiam in Latina consuetudine populari sonaret usitatius. sic enim et uulgo dicitur, qui diuitem affectat, thelodiues et, qui sapientem, thelosapiens et cetera huius modi; ergo et hic thelohumilis, quod plenius dicitur thelon humilis, id est uolens humilis, affectans
Abbreviated transcription (Latin):
uersusuosnoserat crrogra fum in decretis qđ erat contrariũ nobis quia reos lexfa¬
ciebat quae sub intrauerat ut habundaret delictũ : Tollen s inquidillud demedio.
et affigensilludcruci: ex uenssecarnẽ principatus et potestartes exem plauit. Fi du¬
cialiter trium phanseo sinsemetipso : non uti quebonos sed malos principatus et malas
potestates diabolicas scilicet et demoniacasexem plauit idest exemplũ de illisde¬
dit ut quẽ ad modum ipse se exuit carne. sic suosostenderet exuendo scarnalib uitus.
ꝑq illi eis dominabantur: lam hic diligenter ad tende quẽ ad modũ inferat ꝓp̃t quod
cuncta ista cõmemorauimus. Nemoergo inquit uosiudicet in cibo tãquã ꝓpterea om¬
nia illa dixerit : quia isti huiusmodi obseruationes seducebantur aueritate qualibe¬
rifiebant. Dequa dictũ ẽ in euangelio et ueritas liberabituos idẽ liberos faciet: Ne¬

Expanded text:
uersus nos erat, chirographum in decretis, quod erat contrarium nobis — quia reos lex fauersus nos erat, chirographum in decretis, quod erat contrarium nobis — quia reos lex faciebat, quae subintrauerat, ut abundaret delictum —, tollens, inquit, illud de medio et affigens illud cruci, exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos principatus et malas potestates diabolicas scilicet et daemoniacas exemplauit, id est exemplum de illis dedit, ut, quem ad modum ipse se exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis, per quae illi eis dominabantur. Iam hic diligenter adtende, quem ad modum inferat, propter quod cuncta ista commemorauimus. nemo ergo uos, inquit, iudicet in cibo, tamquam propterea omnia illa dixerit, quia isti per huius modi obseruationes seducebantur a ueritate, qua liberi fiebant, de qua dictum est in euangelio: Et ueritas liberabit uos, id est liberos faciet. ne
Abbreviated transcription (Latin):
lorepleti qui est caput omnis principatus et potestatis. Hinc iam neumbris uidaismi
seducantur adiungit : Inquo etiam circum cisi estis circum cisione non manufacta.
in expoliationecorporiscarnis. uel sicut aliquid habent in expoliatione corporis
peccatorum carnis in circum cisi on exp̃i. Consepultiei inbaptismum. in quo et conre¬
surrexistis ꝑsidemoperationisdĩ qui suscitauit illũ a mortuis : Vi dequẽ ad modum
ethic corpus xp̃i eos ostendit ut ista contempnant coherentestanto capiti suome¬
diatoridĩ et hominũ xp̃o ihũ et nullũ falsum ueluti ualidũ mediũ ꝑ qđ dõ cohereant
requirentes : ł tuo sinquid cũ essetismortuidelictis et preputio carnisurãe. prȩ¬
putium uocauit : quod significatur preputio hoc est delicta carnalia quib expo¬
uandi sumus uiuificauit inquid cũ illo donansuobi somnia delicta. delens qđ ad¬

Expanded text:
lo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. Hinc iam, ne umbris Iudaismi lo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. Hinc iam, ne umbris Iudaismi seducantur, adiungit: In quo etiam circumcisi estis circumcisione non manu facta in expoliatione corporis carnis — uel, sicut aliqui habent, in expoliatione corporis peccatorum carnis —, in circumcisione Christi consepulti ei in baptismum, in quo et consurrexistis per fidem operationis dei, qui suscitauit illum a mortuis. uide, quem ad modum et hic corpus Christi eos ostendit, ut ista contemnant, cohaerentes tanto capiti suo. mediatori dei et hominum Christo Iesu, et nullum falsum uel inualidum medium, per quod deo cohaereant, requirentes. et uos, inquit, cum essetis mortui in delictis et praeputio carnis uestrae — praeputium uocauit, quod significatur praeputio, hoc est delicta carnalia, quibus expoliandi sumus —, uiuificauit, inquit, cum illo donans uobis omnia delicta, delens, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ elementamundi. et non secunduxp̃m. quia in ipso habitat omnis plenitudo di¬
uinitatis corporaliter. Ideo corporaliterdix . quia illiumbratiliter seducebant.
rans latauero usus sicut etiam umbrae nom en in hi srebus non ẽuti que uerbũ ꝓpriũ sed
quadam similitudinis rationetrans latũ : Et estisinquid in illo repleti qui ẽ caputomnis
principatus et potestatis. perprincipatusenĩet potestates. suꝑ stitiogentiliũ uel phy¬
losophi seducebant: Praedicantes illam quam uocant theo logiã ꝑelementa huius
mundi Caput autẽ omnium xp̃m: principiũ omniũ uoluit intellegi. sicut ipseait. Cũ
eidictũ eẽt tuquises respondit. Principium qđ etloquor uobis. Omnia enĩꝑipsũ
facta sunt et sineipso factum enichil Mirabiliterautẽ uult eo see horũ uelut mirabi¬
lium contẽptores cum eo sostendit corpus factos illius capitisdicendo. et estisinil¬

Expanded text:
secundum elementa mundi et non secundum Christum, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo disecundum elementa mundi et non secundum Christum, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. ideo \'corporaliter\' dixit, quia illi umbraliter seducebant, translato uerbo usus, sicut etiam umbrae nomen in his rebus non est utique uerbum proprium sed quadam similitudinis ratione translatum. et estis, inquit, in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. per principatus enim et potestates superstitio gentilium uel philosophi seducebant praedicantes illam, quam uocant, theologiam per elementa huius mundi. caput autem omnium Christum principium omnium uoluit intellegi, sicut ipse, cum ei dictum esset: Tu quis es? respondit: Principium. quod et loquor uobis. omnia enim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. mirabiliter autem uult eos esse horum uelut mirabilium contemptores, cum eos ostendit corpus factos illius capitis dicendo: Et estis in il
Abbreviated transcription (Latin):
it nedeciperentur. Et ideo comendauit in xp̃o qđ dulcissimũ habebant. thesaurũ scilicet
sapientiae et scientiae cuius nomine et ꝓmissione inducipoterant inerrorẽ: Nam et si
corpore in quid ab senssum spũ uobiscumsum gauden set uiden surãm ordinationẽ. Et id
qđ deẽ fidei urã e in xp̃o. Ideo illistimebat qm̃ quideis ad huc esset uidebat: Sicut ergo ac
firmati in fide sicut ecdidicistis abundante sin eagratiarum actione uult eos fidenutri¬
ri ut capacesfiant participandorũ thesaurorum sapientiae ecscientiae qui sunt abs¬
conditi in xp̃o. Neante quã sint ad haec idonei uerisimile sermone capiantur. et aueri¬
tatis itinere deuient : De inde apertius quid eistimeat ostendens : Videte inquid nequis
uos decipiat perphrlosophram et in anem seductionẽ. secundum traditionẽ hominum.

Expanded text:
it, ne deciperentur. et ideo commendauit in Christo, quod dulcissimum habebant, thesaurum scilicet it, ne deciperentur. et ideo commendauit in Christo, quod dulcissimum habebant, thesaurum scilicet sapientiae et scientiae, cuius nomine et promissione induci poterant in errorem. Nam etsi corpore, inquit, absens sum, spiritu uobiscum sum gaudens et uidens uestram ordinationem et id, quod deest fidei uestrae in Christo. ideo illis timebat. quoniam, quid eis adhuc deesset, uidebat. sicut ergo accfirmati in fide, sicut et didicistis, abundantes in ea gratiarum actione. uult eos fide nutriri, ut capaces fiant participandorum thesaurorum sapientiae et scientiae, qui sunt absconditi in Christo. ne ante, quam sint ad haec idonei, uerisimili sermone capiantur et a ueritatis itinere deuient. deinde apertius, quid eis timeat, ostendens: Videte, inquit, ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum traditionem homi num,
Abbreviated transcription (Latin):
loco euidenter ipsecõmendat : Totam ergo ipsius sententiae circum sttntiam uideamꝰ.
taenim a pluntentione ꝑspecta sensum eius quantum ualemus fortitsse tenebimus: quib
enim ista scribit metuebat eosseduciumbrisrerum dulci nomine scientiae et auertialu
curam udparũ suꝑfluarũ que obseruationũ et desuperstitione gentilitatis maximeque¬
qui ab eis phylosophynuncupati sunt et aiudaismocauenda eẽ decernebat. ubierant
umbrae futurorũ remouendae qm̃ lumen earum iamxp̃s aduenerat. Cum ergo cõmemo¬
ras set et commendasset quantũ certamen ꝓeis haberet. et ꝓhisqui lao diciefuerant.
et quicũ que non uiderant faciem eius in carne ut cordib: consolarentur copulatunca¬
ritate et in omnib: diuiti is plenitudinisintellectus ad cognoscendũ misteriũ dĩ qđ estxp̃s.
ueniat in uerisimile sermons: quiaueritatis amore ducebatur : Veri similitudinẽ illis timu¬

Expanded text:
loco euidenter ipse commendat. Totam ergo ipsius sententiae circumstantiam uideamus; loco euidenter ipse commendat. Totam ergo ipsius sententiae circumstantiam uideamus; ita enim apostoli intentione perspecta sensum eius, quantum ualemus, fortasse tenebimus. quibus enim ista scribit, metuebat eos seduci umbris rerum, dulci nomine scientiae, et auerti a lcuram uanarum superfluarumue obseruationum et de superstitione gentilitatis maximeque ab eis, qui philosophi nuncupati sunt, et a Iudaismo cauendam esse cernebat, ubi erant umbrae futurorum remouendae, quoniam lumen earum iam Christus aduenerat. cum ergo commemorasset et commendasset, quantum certamen pro eis haberet et pro his, qui Laodiciae fuerant et quicumque non uiderant faciem eius in carne, ut cordibus consolarentur copulati in caritate et in omnibus diuitiis plenitudinis intelectus ad cognoscendum mysterium dei, quodest Chrueniat in uerisimili sermone. quia ueritatis amore ducebantur, ueri similitudinem illis timu
Abbreviated transcription (Latin):
tibiobscura ee dixisti : Nec ego adhuc sinetaligine intellego: Atqueutinã p̃ sens deme
ista quaesis ses : Ineo qui ppesensu quẽ michi in hisuerbis habere uideor. Ad hibendaẽ
quaedam ꝓnuntiatio in uultu et modo uocis qui ex primilit teris non potest ut ex
aliqua parte aperiatur : qđ ideo fitobscurius qui a non recte sicut existimo ꝓnun¬
tiatur : Qdenim scriptũ s netetigeritis negusta ueritis. neat tamin a ueritis tã quã
pceptũ putatur apłi nescioquid tangere gusture at taminare ꝓhibentis: Contra
estautem si tamen in tanta ista obsesitatenon fallor : ꝑ inrisi onẽ quippe uerba posuit
eorũ a quibeo snolebat decipiat que seduci qui discernentes cibos secundum culturam
angelorum : atq ita dehocmundo decera entesdicunt necetigeris negustoueris nead¬
tamina ueriscumsint omniamundamundis. Et omnis creaturadĩ bona sit. quod alio

Expanded text:
tibi obscura esse dixisti, nec ego adhuc sine caligine intellego. atque utinam praesens de me tibi obscura esse dixisti, nec ego adhuc sine caligine intellego. atque utinam praesens de me ista quaesisses! in eo quippe sensu, quem mihi in his uerbis habere uideor, adhibenda est quaedam pronuntiatio in uultu et modo uocis, qui exprimi litteris non potest, ut ex aliqua parte aperiatur, quod ideo fit obscurius, quia non recte, sicut existimo, pronuntiatur. quod enim scriptum est: Ne tetigeritis, ne gustaueritis, ne adtaminaueritis, tamquam praeceptum putatur apostoli nescio quid tangere, gustare, adtaminare prohibentis. contra est autem, si tamen in tanta ista obscuritate non fallor. per inrisionem quippe uerba posuit eorum, a quibus eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes cibos secundum culturam angelorum atque ita de hoc mundo decernentes dicunt: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, cum sint omnia munda mundis et omnis creatura dei bona sit, quod alio
Abbreviated transcription (Latin):
cramento cum sinedubio ꝑtinerent aduitã aeternam. regnũ quec aelorũ si continuo ex
hacuitaemi grarent sinuntur crescere. et non nullietiã a postate fiant Vndenisi quia non
ptinet ad illã p̃destinationẽ et secundũ ꝓpositũ ac sine paenitentia uocationẽ : Cur
autꝰ adeã alii ꝑtineant alii non ꝑtineant : Occulta causa ẽẽ potest. iniusta non potest:
um quidenim iniquitas apuddm̃ absit : Nãechoc adillã ꝑtinet altitudinẽ iudiciorũm
quãmirans tãquã ex pauitapłs: Ideo quippeilla iudiciauocat. nequis quã talia fieri
pute siue iniquitate sue temeritate facientis siue casc et fortuito labentib: ullis parti¬
bus tam dispositorũ subtanta disapientia seculori sin epłaporro ad colosenses quod
scriptũ ẽ. Ne ouos seducat uolens in humilitate. et cetera quae secuntur: quousque

Expanded text:
cramento, cum sine dubio pertinerent ad uitam aeternam regnumque caelorum, si continuo ex cramento, cum sine dubio pertinerent ad uitam aeternam regnumque caelorum, si continuo ex hac uita migrarent, sinuntur crescere et nonnulli etiam apostatae fiunt? unde, nisi quia non pertinent ad illam praedestinationem et secundum propositum ac sine paenitentia uocationem? cur autem ad eam alii pertineant, alii non pertineant, occulta causa esse potest, iniusta non potest. numquid enim iniquitas apud deum? absit. nam et hoc ad illam pertinet altitudinem iudiciorum, quam mirans tamquam expauit apostolus; ideo quippe illa iudicia uocat, ne quisquam talia fieri putet siue iniquitate siue temeritate facientis siue casu et fortuito labentibus ullis partibus tam dispositorum sub tanta dei sapientia saeculorum. In epistula porro ad Colossenses quod scriptum est: Nemo uos seducat uolens in humilitate et cetera, quae sequuntur, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. Haec uocatio ẽ secundũ ꝓpositũ. haec est sine paenitentia : quo saut̃ uocauit:
illos et iustificauit. Quo sautemiustificauit illo setglori ficauit : Si ds̃ ꝓnobis quiscon¬
tranos : Non sunt iniste uocatione quin fide quaeꝑ dilectionẽo peratur etiam si ali¬
quantũ ambulant non ꝑseuerantusq infine : Et utiq potuer̃ rapinem alitia mutaret
intellectũ eorũ si adillam p̃destinationẽ et uocationẽ quae secundũ p̃positũ et sinepaeni¬
tentia ẽ ꝑtinerent : Ac nequisquã p̃sumptor itadeoccultis udicetalienis. ut dicatideo
non raptis ex hacuita antequã essent fidei desertores quia in eadem uita non sideliter
ambulabant. ethoc in eorum cordib nouerat ñs. quamuis hominib: aliterapparer&
Quiddicturus ẽ dein fantulis paruulis qui plerique accepto in illa eta texp̃ianaegraẽ sa¬

Expanded text:
uocauit. haec uocatio est secundum propositum; haec est sine paenitentia. quos autem uocauit, uocauit. haec uocatio est secundum propositum; haec est sine paenitentia. quos autem uocauit, illos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. si deus pro nobis, quis contra nos? Non sunt in ista uocatione, qui in fide, quae per dilectionem operatur, etiamsi aliquantum ambulant, non perseuerant usque in finem. et utique potuerunt rapi, ne malitia mutaret intellectum eorum, si ad illam praedestinationem et uocationem, quae secundum propositum et sine paenitentia est, pertinerent. ac ne quisquam praesumptor ita de occultis iudicet alienis, ut dicat: \'Ideo non rapti sunt ex hac uita, antequam essent fidei desertores, quia in eadem uita non fideliter ambulabant et hoc in eorum cordibus nouerat dominus, quamuis hominibus aliter appareret,\' quid dicturus est de infantulis paruulis, qui plerique accepto in illa aetate Christianae gratiae sa
Abbreviated transcription (Latin):
tem dĩ ad confirmandas promissiones patrũ. Gentes aut̃ suꝑmi seri cordia glorifica
redm̃ secundũ is tãmi sericordiã dictũ ẽ in imiciꝓpt̃uos. quodet supradixerat illorũ
dilecto salusgentib: Cum autem dixis set secundũ electionẽ ꝓpt̃patresuddidit si¬
nepenitentia enim sunt dona et uocatiodĩ : Videscerte illos signi ficari qui ꝑtinent
adnumerum praedestinatorũ. Dequib: alio loco dicit Scimusqui adiligentib dm̃¬
omnia cooperant᷑ in bono hisqui secundũ ꝓpositũ uocati sunt : Multienim sunt uocati
pauciuero electi. quiuero electi. ipsi sunt secundũꝓ positũ uocati In quib ꝓculdubio
dĩ praescientia fallinom potest. Hos praesciuit et p̃destinauit conformesimaginis fi¬
lii sui. ut sit ipseprimogenitus in multis fratribus : Quo sautem p̃destin auit. illoset

Expanded text:
tem dei ad confirmandas promissiones patrum, gentes autem super misericordia glorificare tem dei ad confirmandas promissiones patrum, gentes autem super misericordia glorificare deum. secundum istam misericordiam dictum est: Inimici propter uos, quod et supra dixerat: Illorum delicto salus gentibus. Cum autem dixisset: Secundum electionem propter patres, addidit: Sine paenitentia enim sunt dona et uocatio dei. uides certe illos siguificari, qui pertinent ad numerum praedestinatorum. de quibus alio loco dicit: Scimus, quia diligentibus deumnia cooperantur in bonum his, qui secundum propositum uocati sunt. multi enim sunt uocati, pauci uero electi; qui uero electi, ipsi sunt secundum propositum uocati, in quibus procul dubio dei praescientia falli non potest. hos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus; quos autem praedestinauit, illos et
Abbreviated transcription (Latin):
corpus litterarum eius creberrime sparsam . quisquis diligenter aduerterit : mul¬
tadis soluit quae interseuidenturtẽ contraria : In imicosergo aliosdicit.
Aliosdilectos : sed quia in uno populoerant uelut eosdem ipsos dicere uidetur : Quã¬
quã ex ipsis in imicis qui cruci fixer̃ dñm. plerique conuersi sunt. ec apparuer̃ electi:
Tunc electi quando conuersi quantum ad salutis initium . quantum uero ad dĩ praescien¬
nos ante constitutionem : Duob: itaq modis ipsi in imiciqui dilecti si uequia in unopo¬
pulo utriquefuerant siue quia ex in imicis seuientib: usq ad sanguinẽxp̃i. quidã eor ũ
dilecti factierant secundum electionẽ quala tebat in praescientia dĩ Ad hocenĩ ad di¬
dit ꝓpterpatres quia id qđ patribus ꝓmissum est oportebat impleri: sicut circa fi¬
nem epłae ad roma nosait: Dicoenim x p̃mminis trũ fuis secircũcisionis ꝓpt̃ uerita¬

Expanded text:
corpus litterarum eius creberrime sparsam quisquis diligenter aduerterit, mulcorpus litterarum eius creberrime sparsam quisquis diligenter aduerterit, multa dissoluit, quae inter se uidentur esse contraria. inimicos ergo alios dicit, alios dilectos; sed quia in uno populo erant, uelut eosdem ipsos dicere uidetur. quamquam et ex ipsis inimicis, qui crucifixerunt dominum, plerique conuersi sunt et apparuerunt electi, tunc electi, quando conuersi, quantum ad salutis initium, quantum uero ad dei praesciennos ante mundi constitutionem. duobus itaque modis ipsi inimici, qui dilecti, siue quia in uno populo utrique fuerant siue quia ei inimicis saeuientibus usque ad sanguinem Christi quidam eorum dilecti facti erant secundum electionem, quae latebat in praescientia dei. ad hoc enim addidit \'propter patres\', quia id, quod patribus promissum est, oportebat impleri, sicut circa finem epistulae ad Romanos ait: Dico enim Christum ministrum fuisse circumcisionis propter uerita
Abbreviated transcription (Latin):
inquid istł secundum carnem. Deinde interponit testimomũ ꝓphetae . Veniet exsron
qui eripiat et auertatimpiecatẽ ab iacob Et hoc illis ame testamentũ cũ abstulero
peccatacorũ : Non uti que omniũ iuda corũ sed dilectorũ . Hic ad iungit et quae
inquirenda posuisti. secundũ euangeliũ quidẽ in imici ppt̃ uos. Praetium quippe
redemptionis nrãe sanguis ẽxp̃i. qui utiquenornisi ab inimicis potuit occidi. hic est
illeu susmalorũ in ꝓuec tum bonorum. Quoduero ad uingit. secundũ electionẽ
autẽ dilectiꝓpt patres. Hin costendit non illos inimicos sedelecto seẽ dilectos
Sed scripturae mosẽ italoquide parte tãquãdecoto. Sicut corinthios in primis episto¬
lae suae partib: italcudat tam quã om̃s talessint cũ essent laudabilesquidã eorũ
St postea non nullis epłae ipsius locis it arep̃hendit tam quã om̃sculpabile sessent.
Pro pt̃ quosdam qui taleserant: istam diuinarũ scripturarũ consuetudinẽ ꝑ omne

Expanded text:
inquit, Israhel secundum carnem. deinde interponit testimonium prophetae: Veniet ex Sion, qui eripiat et auertat impietatem ab Iacob; et hoc illis a me testamentum, cum abstulero peccata illorum non utique omnium ludaeorum sed electorum. Hinc adiungit ea, quae inquirenda posuisti: Secundum euangelium quidem inimici propter uos. pretium quippe redemptionis nostrae sanguis est Christi, qui utique non nisi ab inimicis potuit occidi. hic est ille usus malorum in prouectum bonorum. quod uero adiungit: Secundum electionem autem dilecti propter patres, hinc ostendit non illos inimicos sed electos esse dilectos. sed scripturae mos est ita loqui de parte tamquam de toto, sicut Corinthios in primis epistulae suae partibus ita laudat, tamquam omnes tales sint, cum essent laudabiles quidam eorum, et postea in nonnullis epistulae ipsius locis ita reprehendit. tamquam omnes culpabiles essent, propter quosdam, qui tales erant. istam diuinarum scripturarum consuetudinem per omne
Abbreviated transcription (Latin):
clesiarem anere caueat in eam simulatus intrare aut si antalis intrauitcaue¬
at in eadem simu latione persistere ut ueraciter coalescat arbori uites proł¬
xumtibi librum direxi et tuis fortasse occupationib: onerosum : Si ergo
potuerit tibiuel partibus legi dabit tibi dñs intellectum ut habeas quidres¬
pondecis eis corrigendis atq sanandis quosetiam tibi ipsitam quam fide¬
lifilio mater et cła ubi poteris et quomodo potueris siuei pseloquendo de
res pondendo siuead doctores eccłae perducendo in adutorio dni corri¬
gendossanandosq: commendat

Expanded text:
clesia remanere, caueat in eam simulatus intrare aut, si iam talis intrauit, caueclesia remanere, caueat in eam simulatus intrare aut, si iam talis intrauit, caueat in eadem simulatione persistere. ut ut ueraciter coalescat arbori uitae. Proliium tibi librum direxi et tuis fortasse occupationibus onerosum. si ergo potuerit tibi uel partibus legi. dabit tibi dominus intellectum, ut habeas, quid respondeas eis corrigendis atque sanandis, quos etiam tibi ipsi tamquam fideli filio mater ecclesia, ubi potueris et quo modo potueris siue ipse loquendo et respondendo siue ad doctores ecclesiae perducendo, in adiutorio domini corrigendos sanandosque commendat
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit apłs secundum duritiam cordis sui et cor inpenitens thesauri¬
tat sibi iram indie irae etreuelationis iusti uidiciidĩ non ei remittetur
neq in hoc scło neq: in futuro Istiautem cum quibus agimus uel de quibus
agimus non sunt desperandi ad huc enim sunt in corpore sed nonquerant
non tenent intus cuius illud est sacramentum et ideo sibiiu dicium mandu¬
unus panis unum corpus multi sumus Pro inde eccła catholica solacor¬
pus estxp̃i. Cuius ille capuł est saluator corporissui Extrahoccorpus
dibus nr̃is perspm scmquidatus est nobis: Non est autem particeps diuinȩ
deillis quippescriptum est qui seipsos segregant anim ales sp̃mnonb abentes
sed nec ille eum percipit qui fictus est in ecclesia qm̃ et in descriptum est sc̃s enim
sp̃s discipline effugiet fictum qui ergo uulth abere sp̃mscm cauectforis ab ec¬

Expanded text:
adiungit apostolus, secundum duritiam cordis sui et cor inpaenitens thesauriadiungit apostolus, secundum duritiam cordis sui et cor inpaenitens thesaurizat sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, non ei remittetur neque in hoc saeculo neque in futuro. I Isti autem, cum quibus agimus uel de quibus agimus, non sunt desperandi; adhuc enim sunt in corpore. sed non quaeranon tenent intus, cuius illud est sacramentum, et ideo sibi iudicium manduunus panis, unum corpus multi sumus. proinde ecclesia catholica sola corpus est Christi, cuius ille caput est saluator corporis sui. extra hoc corpus itum sanctum, qui datus est n obis. non est autem particeps diuinae  ecclesiam; de illis quippe scriptum est: Qui se ipsos segregant, animales, spiritum non habentes. sed nec ille eum percipit, qui fictus est io ecclesia, quoniam et inde scriptum est: Sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum. qui ergo uult habere spiritum sanctum. caueat foris ab ec
Abbreviated transcription (Latin):
qui uerbum dixerit aduersus spm sc̃m non utiqueomne quod in sp̃m sc̃m pec¬
catur facto siue dicto sed aliquod certum et proprium intellegiuoluit hoc
est autem duritia cordisusq: ad finem huiusuitȩ qua homo recusat in unitate
corporis xp̃i quoduiui ficat sp̃s sc̃s remissionem accipere peccatorum:
ritis peccata dimĩtentur ei sicui tenueritis tenebuntur: Huic ergo donogra¬
tia edĩ quicumq restiterit et repugnauerit uel quomodo ab eo fuerit alie¬
nususq: infinem huius tem porali suitaenon remit tetur ei neque in hoc scło
Ineq infuturo : Hoc scilicet tam grande peccatum ut eoten eantur cuncta pec¬
cata quod non probatur ab aliquo esse conmis sum nisicum de corpore exi¬
erit Quam diuuero hicuiuit eum sicut dicit apłs pacientiadĩ adpaeniten¬
tiam adducit sed si ipse perseueranti ssima iniquitate sicut consequentur

Expanded text:
qui uerbum dixerit aduersus spiritum sanctum. non utique omne, quod in spiritum sanctum pecqui uerbum dixerit aduersus spiritum sanctum. non utique omne, quod in spiritum sanctum peccatur facto siue dicto sed aliquod certum et proprium intellegi uoluit. hoc est autem duritia cordis usque ad finem huius uitae. qua homo recusat in unitate corporis Christi, quod uiuificat spiritus sanctus, remissionem accipere peccatorum. ritis peccata, dimittentur ei; si cui tenueritis, tenebuntur. huic ergo dono gratiae dei quicumque restiterit et repugnauerit uel quoquo modo ab eo fuerit alienus usque in finem huius temporalis uitae, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro, hoc scilicet tam grande peccatum, ut eo teneantur cuncta peccata, quod non probatur ab aliquo esse commissum, nisi cum de corpore exierit. quam diu uero hic uiuit, eum, sicut dicit apostolus, patientia dei ad paenitentiam adducit; sed si ipse perseuerantissima iniquitate, sicut consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
esse substantiam sed unum tantum modo es sedm̃ patrem siue alii heretici
quoscommemorare longum est: Nulliergo istorum liberandi sunt aut ipsu
uda ei quibus hoc dñs obiecit si in eum crederent non erant baptirandi : Non
enimait saluator inbaptismoremittetur sed non remittetur in quid neque
in hoc saeculoneque in futuro : Intellegant ergonon omne. sed ali quod significa¬
tum esse peccatum in sp̃m sc̃m quodomnimodo non remit tetur Sicut enim cum
dixis set si non uenirem peccatum nonhaberent utiq non omne peccatum in tel¬
legiuoluit quando quidem plenierant magnis multisq peccatis sed aliquod
proprium peccatum quod sinon harent possent illi somnia dimitti quae
habebant id ẽ qđ in eum uenientem non crediderunt: Hoc enim peccatum
non haberent si non ueniret sic etiam cum dixit qui peccauerit in sp̃m sc̃m uel

Expanded text:
esse substantiam, sed unum tantum modo esse deum patrem, siue alii haeretici, esse substantiam, sed unum tantum modo esse deum patrem, siue alii haeretici, quos commemorare longum est? nulli ergo istorum liberandi sunt? aut ipsi Iudaei. quibus hoc dominus obiecit, si in eum crederent, non erant baptizandi? non enim ait saluator in baptismo remittetur\', sed \'non remittetur, inquit, \'neque in hoc saeculo neque in futuro\'. Inteliegant ergo non omne sed aliquod significatum esse peccatum in spiritum sanctum, quod omnino non remittetur. sicut enim, cum dixisset: Si non uenirem, peccatum non haberent, utique non omne peccatum intellegi uoluit, quando quidem pleni erant magnis multisque peccatis, sed aliquod proprium peccatum, quod si non haberent, possent illis omnia dimitti, quae habebant, id est quod in eum uenientem non crediderunt - hoc enim peccatum non haberent. si non ueniret ―. sic etiam, cum dixit: Qui peccauerit in spiritum sanctum uel
Abbreviated transcription (Latin):
ergomirantur aut queruntur. aut calumniantur. quodeos sic suscepimus ꝓ
uera pacex p̃ietnon recordantur quidipsifecerint prouana quae contra
xp̃m est pacedonati Qđ eorum factum si contraeosteneatur. et in tellegen¬
terad seratur quidomnino respondeant non habebunt : Quod autem
dicunt sipeccauimus in sp̃m sc̃m quia ex sufflauimus baptismum ur̃mut
quidnos quȩritis cum remittin obis hoc peccatum omnino non possit dicen¬
tedño qui petcauerit in sp̃m sc̃m non remit tetur ei neque in hocsaeculoneq
infuturo non ad tendunt qui a secundum istum sensum nemoliberandus est:
quisenim nonloquitur aduersus sp̃m sc̃m et peccat in eum siue qui nondum est
xp̃ianus siue qui es hercticus arrianus. aut eun omianus. aut macedonianus
qui eum dicunt essec recturã aut fotinianus qui eius omninonegat aliquã

Expanded text:
ergo mirantur aut queruntur aut calumniantur, quod eos sic suscepimus pro ergo mirantur aut queruntur aut calumniantur, quod eos sic suscepimus pro uera pace Christi, et non recordantur, quid ipsi fecerint pro uana, quae contra Christum est, pace Donati? quod eorum factum si contra eos teneatur et intellegenter adseratur, quid omnino respondeant, non habebunt. Quod autem dicunt: Si peccauimus in spiritum sanctum, quia exsufflauimus baptismum uestrum, ut quid nos quaeritis, cum remitti nobis hoc peccatum omnino non possit dicente domino: Qui peccauerit in spiritum sanctum, non remittetur ei nequein hoc saeculo neque in futuro? non adtendunt, quia secundum istum sensum nemo liberandus est. quis enim non loquitur aduersus spiritum sanctum et peccat in eum, siue qui nondum est Christianus siue qui est haereticus Arrianus aut Eunomianus aut Macedonianus, qui eum dicunt esse creaturam, aut Photinianus, qui eius omnino negat aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
in ecclesi a romana intercecilianum et partem don atiiudicauerunt dam¬
natoq: uno quodam donato qui auctor schismatis fuis se manifestatus ẽ:
cȩteroscorreccos etiamsi extra ecclesiam ordinatiessent in suis honoribus
suscipiendo sesse censuerunt non quo etiam foris ab unitate corporis xp̃i
pe et susception eilliu smuneris impedire : De indeut eciam ipsorum in fir¬
mitas lenius excepta intus sanabilis fieret iam nulla pertinaciaclaudente
oculo scordis aduersus euidentiam ueritatis: Quid autem aliud etiam ipsi
cogitauerunt quando maximianistas quosin sacrilego sicut eorum conci¬
lium indicat schis mate dam nauerant et in quorum iam locum alios ordi¬
nauerant poste a quam uiderunt ab eis populos non recedere : N eom nes
perderent in suis honoribus receperunt et baptismoquem foris ab eisdam¬
nati dederant nullam contradictionem quaestionemq mouerunt : Quare

Expanded text:
in ecclesia Romana inter Caecilianum et partem Donati iudicauerunt damin ecclesia Romana inter Caecilianum et partem Donati iudicauerunt damnatoque uno quodam Donato, qui auctor schismatis fuisse manifestatus est. ceteros correctos, etiamsi extra ecclesiam ordinati essent, in suis honoribus suscipiendos esse censuerunt, non quo etiam foris ab unitate corporis Christi re et a susceptione illius muneris impedire. deinde ut etiam ipsorum infirmitas lenius excepta intus sanabilis fieret iam nulla pertinacia claudente oculos cordis aduersus euidentiam ueritatis. quid autem aliud etiam ipsi cogitauerunt, quando Maximianistas, quos in sacrilego, sicut eorum concilium indicat. schismate damnauerant et in quorum iam locum alios ordinauerant, posteaquam uiderunt ab eis populos non recedere, ne omnes perderent, in suis honoribus receperunt et baptismo, quem foris ab eis damnati dederant, nullam contradictionem quaestionemque mouerunt? quare
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta tenuerunt : et tam quam ciuilibello nr̃is contranos erertis signis
armisq: pugnarunt ueniant fiat paxinuirtute hierusalem : Qua euirtus cari¬
tas est cui scã e ciuitati dictum est fiat pax inuir tute tua et abundantia intur¬
ribustuis non se extollant aduersus maternam sollicitudinem quam proip¬
sis et ꝓtantis populis quos decipiunt uel decipiebant colligendis et habuit
et habet non suꝑbiant quia sic eossuscipit non referant ad elationis suae
malum quod facit ipsa ꝓp̃t pacis bonum sic multitudinibus perschismata et
hȩreses pereuntibus subuenire consueuit. hoc displicuit luci fero quia fac¬
tum est in eis suscipiendis atq sanandis qui ueneno perierant Arriano et
cuidisplicuit in tenebrascecidit schismatis amis solumine caritatis : Hoc erga
istos ab initio seruauit africana catholica ex episcoporum sententia qui

Expanded text:
sacramenta tenuerunt et tamquam ciuili bello nostris contra nos erectis signis sacramenta tenuerunt et tamquam ciuili bello nostris contra nos erectis signis armisque pugnarunt. ueniant; fiat pax in uirtute Hierusalem, quae uirtus caritas est, cui sanctae ciuitati dictum est: Fiat pax in uirtute tua et abundantia in turribus tuis. non se extollant aduersus maternam sollicitudinem, quam pro ipsis et pro tantis populis, quos decipiunt uel decipiebant, colligendis et habuit et habet: non superbiant. quia sic eos suscipit; non referant ad elationis suae malum. quod facit ipsa propter pacis bonum. Sic multitudinibus per schismata et haereses pereuntibus subuenire consueuit. hoc displicuit Lucifero, quia factum est in eis suscipiendis atque sanandis, qui ueneno perierant Arriano, et cui displicuit, in tenebras cecidit schismatis amisso lumine caritatis. hoc erga istos ab initio seruauit Africana catholica ex episcoporum sententia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
non huius aut illius hominis est periculum sed populorum strages iacent : detra¬
hendum ẽ aliquid sa eueritati ut maioribus malis sanandis caritas sincera sub ue¬
niat Nab eant ergo isti dep̃terito decestabili errore sicut petrus habuit de
mendaciitimore amarum dolorem : Etueniant ad ecclesiamxp̃iueram hoc
est matrem catholicam sint in illa clerici. sint ep̃i utiliter qui contra illam fue¬
runt hostiliter : Non inuidemus immo amplectimur optamus: Hortamur
et quo sinuiis et sepibus inuenimus. intrarecogimus : Et sic nondum quibusdã
persua demus qui a nonreseorum sed ipsos quaerimus : Apostolus petrus quan¬
do saluatorem negauit et fleuit. et a postolus mansit nondum acceperat ꝓmissũ
sp̃m sc̃m sed multom agis istieum non acceperunt ubi a corporis conpagediuis:
quod solum corpusuiui ficat sp̃s sc̃s extra ecclesiam et contraecclesiam ecdae

Expanded text:
non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detranon huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habeant ergo isti de praeterito detestabili errore, sicut L etrus habuit de mendaci timore, amarum dolorem et ueniant ad ecclesiam Christi ueram, hoc est matrem catholicam; sint in illa clerici. sint episcopi utiliter, qui contra illam fuerunt hostiliter; non inuidemus, immo amplectimur, optamus, hortamur et. quos in uiis et saepibus inuenimus, intrare cogimus. et sic nondum quibusdam persuademus, quia non res eorum sed ipsos quaerimus. apostolus Petrus quando saluatorem negauit et fleuit et apostolus mansit, nondum acceperat promissum spiritum sanctum; sed multo magis isti eum non acceperunt. ubi a corporis compage diuisi, quod solum corpus uiuificat spiritus sanctus, extra ecclesiam et contra ecclesiam ecclesiae