comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sola accipienciũ prauitas conferu sibi indulgenaa
abnegat. In hac uita tantũ penitẽcie pacet lib̾tas
post mortẽ uero nullam correpcionis ẽẽ licencia.
qui milit me. donec dies est Demet aũt nox in
quam mors et̾ua p̾uemat. ĩ hac uita dũ estis di
ppenitenciã glificare. Ad huc in hoc scło̾ penitencia
operantibus: dei misericordia subuenit. In futuro
dei spacunit accipunit enĩ dandi. qua illi mora uiuẽ¬
di nõ utinitur ad penitenciã s peccandi usupant au
ndulto ad lib̾tatẽ praui operis utitur. festinuare de
bet ad deũ penitendo imulquilq dumi potest. ne li dũ
potest. noluerit aĩ tarde uoluerit. omĩuo nõ possit
Proinde ꝓphã ait. Querite dinũ dũ iuueniri potest.
tũc iam longe erit: quãdo dixerit ite in ignẽ et̾rum.
Modo enĩ nõ uidetur ⁊ ppe est. Tunc aut̃ indebitur ⁊
ꝓpe nõ erit. qr ⁊ iuderi poterit. ⁊ nõ potent iuuenin. Si
quando quilq peccare potest penitet. uitamq luam

Expanded text:
pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. In hac vita tantumdem poenitentiae patet libertas; post mortem vero nullam correctionis esse licentiam qui me misit, donec dies est; veniet autem nox, quam mors aeterna praeveniat. In hac vita dum estis, Deum per poenitentiam glorificate. 11. Adhuc in hoc saeculo poenitentiam operantibus Dei misericordia subvenit. In futuro Dei spatium accipiunt emendandi; qua illi mora vivendi non utuntur ad poenitentiam, sed ad peccandi usundulto, ad libertatem pravi operis utitur. Festinarbet ad Deum poenitendo unusquisque dum 211 potest, ne, si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde propheta ait: Quaerite Dominum, dum inveniri potest, tunc jam longe erit, quando dixerit: Ite in ignem aeternum . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit, quia videri pore potest, poenitet, vitamque suam
Abbreviated transcription (Latin):
agere nõ opostuit. Ille penitenciami digne agit qu
reatũ luum latillacione legituna plaugit cõdẽpm¬
do salicet ac defleudo que geslit: tanto in de ploraud
profimidius. quanto extitit in peccato proclinus. l
penitenciam digne agit: qui sit p̾terita mala depl
ut futura iterum nõ cõmictat. Naui qui pct̾ui p

Expanded text:
am digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit, tanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit p
Abbreviated transcription (Latin):
dei cingatur ab altero ⁊ quo nõ uult ipe ducatun:
uisi quod ⁊ ꝓpr̃ gli̾am futurã de certannĩe iustus
gandet ⁊ ipter paslioiis molenciã. refugit subire
quod dolet. Accipe exemplũ ad emndi sub trepi dacio¬
ne martir. de ulu bellandi: in quo exercitatus qͥsq
inprelio. ⁊ ꝑandaciã certanẽ aggreditur ⁊ per ti¬
morẽ auictacione mouetur. Item accipe exemplum
martim. dereꝑatione hũani corporis ad salutem:
dum quisq ⁊ despe reꝑacionis gaudet ⁊ de inciliombꝰ
seu amarillimis poculis meret

Expanded text:
Dei cingatur ab altero, et, quo non vult ipse, ducatur, Dei cingatur ab altero, et, quo non vult ipse, ducatur, nisi quod et propter gloriam futuram de certamine justus gaudet, et propter passionis violentiam refugit subire quod dolet. 5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de usu bellandi, in quo exercitatus quisque in praelio et per audaciam certamen aggreditur, et per timorem cunctatione movetur. 6. Item accipe exemplum martyrii de reparatione humani corporis ad salutem; dum quisque et de spe reparationis gaudet, et de incisionibus ceu amarissimis poculis moeret
Abbreviated transcription (Latin):
ei leruus adu̾sitate ulla nõ frangitur. s pro ue¬
ritatis dellensione. ultro se certamini offert.
nec iniuiquã pro ueritate diffidit. Sepe ex discipulis
ad martiruu clignutur. qui suos doctores ad corouã
prece diit. ⁊ qui sunt ordine postrenu siunt nõ mĩquã
incertamĩe pͥmi. Dir scĩs ultro se in agone ꝓcerta¬
mine nõ debet offerre insticie l taniẽ si agonis
fiuctũ indet ub̃rimmm nõ debet delinare laboris
ꝑiculũ. Quod li maior est. labor quã aĩarum luciũ
de clinandus est labor quẽ niiimũ comitatur aug¬
mentũ. Utrũq enĩ fecit apłs: qui ⁊ ꝑiculis le ultro
piculo abstulit. in quo pociorem laborem quã lucrũ
eẽ ꝑspexit. Ttro se paulus aput ephesũ ꝑicuł obtu¬
lit. qr pocius ꝑiculo lucrũ indit damasceno aũt ideo
piculo lub trahit lemetip̃m qr nullũ ꝑiculi ip̃ius
arbitratus est lructũ. Dilce quomodo le ad martuiũ
offerat quisq ultro uł quomodo iuxta sentenciam

Expanded text:
ei servus adversitate ulla non frangitur, sed pro veritatis defensione ultro se certamini offert, nec unquam pro veritate diffidit. 2. Saepe ex discipulis ad martyrium eliguntur, qui suos doctores ad coronam praecedunt; et qui sunt ordine postremi, fiunt nonnunquam in certamine primi. 3. Vir sanctus ultro se pro agone certaminis debet offerre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet 178 declinare laboris periculum. Quod si major est labor quam animarum lucrum, declinandus est labor, quem minimum comitatur augmentum. Utrumque enim fecit Apostolus qui et periculis se ultro enter se periculo abstulit, in quo potiorem laborem quam lucrum esse perspexit. Ultro se Paulus apud Ephesum periculis obtulit, quia 179 potius periculo lucrum vidit. Damasci autem ideo periculo subtraxit semetipsum, quia nullum periculi ipsius arbitratus est fructum. 4. Disce quomodo ad martyrium se offerat quisque ultro, vel quomodo juxta sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ⁊ scriptũ est Quie caput languidũ. ⁊ ouĩe
le mereus aplanta pedis usq adu̾ticem nõ est in
lo lauitas laput euĩ languidum doctoz est ageus
pctm̃. Cuius mualũ ad corpus prouehitur: dũ eo it
peccante ul praue docente pestifer lauguor adpls¬
bes subiectas trauflert. Deteriores lũt qui sine
doctrinis siue exemplis nitã inciresq bonoꝵ cor¬
rũpunt his qui substaucias alioꝵ ⁊ predia dui¬
piunt. Hi enĩ ea que extra nos lz tũ ea que ma
lunt auferũt corruptores uero morũ ꝓpͥe nos ipe
decipiũt. quĩ diuicie hoim mores eoꝵ sũt Mult

Expanded text:
e caput languidum, et omne cor maerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput enim languidum doctor est agens peccatum; cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subditas transit. Deteriores sunt qui sive doctrinis, sive exemplis, vitam moresque bonorum corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque diripiunt. Hi enim ea quae extra nos, sed tamen quae nostra sunt, auferunt. Corruptores vero morum proprie non ipsos diripiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
docet᷑ ꝑipõs pctĩ mozbus irrepit. ⁊ mors ad
plebes ꝑtrausit scilicet uel dumui mala docent uel
dum faciũt praua. Plerq lacerdotes ⁊ clerici pra¬
ne uiuentes forma ceteris in malũ eastũt qui ĩ
bonis exemplũ eẽ debuerũt. De his enĩ quolcũq ex¬
emplo male gu̾sacionis ꝑdũt. de illis siue dubio rõ-
llem redditimi lunt. Ex carualiũ ĩpolitoꝵ exemplo
sou edificent. Ex merito enĩ plebiũ nonnũꝙ̃ epĩ¬

Expanded text:
er ipsos peccati morbus irrepit, et mors ad plebes pertransit: scilicet vel dum mala docent, vel dum faciunt prava. Plerique sacerdotes et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis su reddituri sunt. Ex carnalium praepositorum exemplo,non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam epi
Abbreviated transcription (Latin):
ia cademq doctrina est ad hibenda. s pro
quos dam increpacio dura: quasdã uero ex o ta
corrigit blanda. Sicut periti medici aduarios
corporis morbos. diu̾lo medicauũe ẜunĩt ita i
iuta buluenĩ uarietates: medicina diu̾la li
sic ⁊ doctores eccĩe singulis quibusq cõgriũ dr¬
trine remediũ ad hibent. ⁊ quid cuiq oporten
petate prolexu. ac profellione aniiciat̃ loi
omibus ca que lunt claula aꝑienda st. Mult
eni lut qui capere non possũt: quibus si indil¬
te manifestentur aut de trahunt aut negliqu
Prima quippe puideucie uirtus est. eã quã do¬
cere oporteat existimare ꝑsonã Rudibꝰ ppsisles
carualibus plaua atq cõmunia nõ sũnma ali
ardua p̾dicanda sunt. ne nnmensitare doctina

Expanded text:
a eademque doctrina est adhibenda, sed pro am quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit; sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit; et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione, annuntiabit. Non omnibus ea quae sunt clausa aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negliguPrima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua, praedicanda sunt, ne
Abbreviated transcription (Latin):
landibus eoꝵ. quos salubit obiurgatos corrigere
mpii. sicut apłs ad corinthios facit quos alaudi¬
lis inchoat. ⁊ increpacionibus probat. S erant
apud cornithios: qui ⁊ laude ⁊ increpacione dig

Expanded text:
laudibus eorum quos salubriter objurgatos corripere laudibus eorum quos salubriter objurgatos corripere cupit, sicut Apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios qui et laude et increpatione dig
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicare: l mediocrit. ut uicia eoꝵ morelq dela¬
rant edocen Coruus dũ luos pullos iud̾it al
coloris. nullis cibis eos alit lz tautũdẽ ad tendl
donec patuo colore ni grescat et lic illas lieql
alo reficiat Ita ⁊ ecc̃ie doctor streminis: nisi eos quos
doct inderit ad suã simuili tudinẽ penitencie. cõfes¬
ibns ingrescere et nitore sclari deposito lamĩtacio¬
ins hĩtũ depctĩ recordacione inducere inpote ad huc
mioribus hoc est carnalibus nõ aꝑit intelligẽcie
palis ꝓfundiora misteria: ne dũ audita nõ capi¬
un prius incipiant qtempnere. quã uen̾au mã¬
nra celestia. Alit̾ est agendũ si affendũt erga eos¬
in ur̃o cõmictũtur regimini. si offendũt atq ali¬
ter eũ his qui nobis cõmissi nõ sũt. Qui si iusti
sint: uen̾andi liit. Si uero delinquũt. prosola ca¬
nate ut locus est corripiendi sunt. no tamẽ cum
seueritate. licut hi qui nobis regendi gmissi sũt.
docere Ingenium boui doctoris est incipientis a

Expanded text:
dicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agendum circa eos qui nosqui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum iis qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola critate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commissidocere . Ingenium boni doctoris est incipere a
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacio ferũ omnnium thelaurus. mẽoria ẽ. Ipã
ẽ enĩ cstos rebus inuentis. ip̃a cogitatis. De qua
ad liquidum diffiale est aliquem disputare: quia
grandis enis per plexitas ẽ et ãimꝰ ip̃a est. I mago
sensibus corpons remiota: sue specier similitudinem
relinquit ĩ meq̃ria. Eunilitudinẽ aũt nõ ꝑ uuagi¬
nes sicut cetera: l licut gaudiũ sine imagnie reuui¬
uiscim̃. Dũ oblimonẽ dei mc̃oramus: nõ ꝑse ip̃ãm
riam. nullũ aũt animali irracionali intellertu
ĩ ẽẽ nisi honum tantũ predito rõue. Ceteris enĩ
in ipla qua litate coulideracionis sue. sensus carius.

Expanded text:
cogitatio. Rerum omnium thesaurus memoria est. Ipsa cogitatio. Rerum omnium thesaurus memoria est. Ipsa est enim custos rebus inventis, ipsa cogitatis; de qua ad liquidum difficile est aliquem disputare, quia grandis ejus perplexitas est, et animus ipsa est. 8. Imago a sensibus corporis remota, suae speciei similitudinem relinquit in memoria; beatitudinem autem non per imagines sicut caetera, sed sicut gaudium sine imagine reminiscimur. Dum oblivionem memoramus, non per seipsam riam, nullum autem animalibus irrationabilibus intellectum inesse, nisi homini tantum praedito ratione. Caeteris enim in i
Abbreviated transcription (Latin):
intudines relpicit: de le autẽ tanta nen ignorãcia
inficitur: ut inhis om̃ibus nichil certius cõtem¬
pletur. Lomo qui miraris lyderũ altitudinem.
⁊ maris profunditatem animi tui abyssum in¬
tra ⁊ mirare li potes. Multa cogitantes sine sẽ¬
su caruis. ł sine imaginibus uinis. animo tãtũ
ceruentes in tuemur memoriaq m̃te sibi eas
lingente tenemus. Multa quoq in telligimꝰ
sensii q̃ lingua explicare nõ possimmiꝰ. Innoxios
ẽẽ infantes opere nõ ẽẽ innoxios cogitacioẽ. qr
motum quẽ gerunt mẽte nũdũ possũt explere
mopere. Ac ꝑhoc in illis etas ẽ inbecillis: nõ ãmiꝰ
Ad mitum eñ uolũtatis. nandu obtemperat
illis fragilitas corponis: nec ad eo opere nocere pos¬
sunt: sicut cogitacione mouentur. Exraula noca¬
bulum. sortita est cogitacio. sogendo eĩ aminũ
reminisci: quod memorie cõmendatũ est in de dicit̾

Expanded text:
nitudines perspicit; de se autem tanta veri ignorantia nitudines perspicit; de se autem tanta veri ignorantia inficitur, ut in his omnibus nihil incertius contempletur. 5. Homo, qui miraris siderum altitudinem, et maris profunditatem, animi tui abyssum intra, et mirare, si potes. Multa cogitantes 147 sine sensu carnis, et sine imaginibus vivis, animo tantum cernentes intuemur, memoriaque mente sibi eas figente, tenemus. Multa quoque intelligimus sensu quae lingua explere non possumus. 6. Innoxios esse infantes opere, non esse innoxios cogitatione, quia motum quem gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est imbecillis, non animus. Ad nutum enim voluntatis nondum obtemperat illis fragilitas corporis; nec adeo opere nocere possunt, sicut cogitatione moventur. 7. Ex causa vocabulum sortita est cogitatio. Cogendo enim animum reminisci quod memoriae commendatum est, dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris. Pro rebꝰ corporeis utendis. lufficit senlus
carnis. nõ pro specialibus capiendis. Illecti autẽ
hoĩes usu corporearũ rerũ: nichil putant alit̾ ẽẽ
sibi corporei sensus diu̾sitate locorũ: ita sibimet.¬
et uirtute lenciendi p̃cellurit. Nam prestancior est
odoratus lapore ⁊ policione loci. ⁊ lenciendi longin¬
quitate. Sic auris odoratui. longius enĩ audimus
quã odoramꝰ. Sic oculi auribꝰ: longius enuu
iudemus quã audimus. Anmꝰ aũt ⁊ loco ⁊
merito his uniu̾sis sensibus superfertur. In
arce enĩ capitis constitut quod illi corporalit
non actingunt. iste intellectualit cõtu etur:
Amplius excellit oculoꝵ lensus ceteris sensibꝰ
quando quidem que ad alios ꝑtinent sensus
inde dicamꝰ ueluti cũ dicimꝰ unde quomodo so¬
uat. uide quomodo sapit. sic ⁊ cet̾ Quẽ ad mo¬
dum oculus ita ⁊ auimꝰ cet̾a uidet: sese nõ in¬
tuetur. Aliarũ enĩ rerun arigines species ⁊ mag¬

Expanded text:
eteris. 2. Pro rebus corporeis utendis sufficit sensus carnis, non pro spiritualibus capiendis. Illecti autem homines usu corporearum rerum nihil putant aliter essesibi corporei sensus diversitate locorum, ita sibimet virtute sentiendi praecellunt; nam sicut praestantior est odoratus sapore, et positione loci, et sentiendi longinquitate, sic auris odoratu. Longius enim audimus quam odoramus; et sic oculi auribus: longius enim videmus quam audimus. 3. Animus autem et loco, et merito his universis sensibus superfertur. In arce enim capitis constitutus, quod illi corporaliter non attingunt, iste intellectualiter contuetur. Amplius excellit oculorum sensus caeteris sensibus, quandoquidem quae ad alios pertinent sensus inde dicamus, veluti cum dicimus: Vide quomodo sonat, vide quomodo sapit, etc. 4. Quemadmodum oculus, ita et animus caetera videt, sese non intuetur. Aliarum enim rerum origines, species, et mag
Abbreviated transcription (Latin):
se sciat. non deici. Uiri lcĩ plus formidant
prospera quã ad u̾sa: qr dei ẜuos prospera deici¬
uuit adu̾sa erudiũt. ł deoq scĩ uiri constancia.
lta portare debet adũsa: ut frangi non queat.
Tunc magis lunt dei ocli luꝑ iustas quando eos
affligi abiui quis prouidencia diuina ꝑiuictis.
llam tunc eis gaudia disponuntur et̾na. qũ pus¬
quia si cui in hac uita tribulacio acciderit nõ stn
scelerit̃ trausit. Qui uite future p̾mia diliget
cogitat mala omuia uite p̾lentis equa nimit po¬
tat quĩ exillius dulcedine huiꝰ amaritudinẽ tẽ¬
perat. ⁊ exefnitate illius breuitatẽ huiꝰ despinit
tranlitoriam. Grauari diu̾lo malo tpr̃ali ꝓlitili
loze grauantur. cupiditatis ac luxurie niciorumi
ceterorũ mala non appetunt. Plus prodẽẽ lala
temptaciones sclĩ: quã prospitates. Nlam exproba¬
tate iu deteriꝰ itur. ex temptacionis dolore iuiell
ꝓlicitur. Unus quilq aniuium ad temptacionẽ¬

Expanded text:
scat, non dejici. 2. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, qsi quid in hac vita tribulationis acciderit, non stat sed celeriter transit. Qui vitae futurae praemia diligenter excogitat, mala omnia vitae praesentis aequanimiter portat: quoniam ex illius dulcedine hujus amaritudinem temperat, et ex aeternitate illius brevitatem hujus despicit transitoriam. Qulore gravantur carnis, cupiditatis et luxuriae et vitiorum caeterorum mala non appetunt, plus prodest saluti tentatio saeculi quam prosperitas. Nam ex prosperitate in deterius itur, ex tentationis dolore in melius proficitur. Unusquisque ad tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
du lupat: et queni turbata mens de exterioribus
afficit dulcedo interioris transquilitatis lenis
duersus inindiam preparatur caritas: ⁊ ad u̾sꝰ
rre incendiũ. mauluetudis adhibetur trauquil¬
tas. Cuꝑbiam diaboli imitantur suꝑbi: adu̾sus
nicia qr ita liuiuuet quadami coguacione iungunt᷑.
nt exaltero alterũ oriatur. Sicut pͥnceps leptem
niciorum luꝑbia. nos eorum potestatibus lubdit
ita xp̃s leptiforini grã plenus adñatu niciorum
nos eruit. ⁊ quos illa ad dicit septemplia uicio: iste
liberat septifornus gr̃e dono¬

Expanded text:
dii superat; et quem turbata mens de exterioribus dii superat; et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis lenit. Adversus invidiam praeparetur charitas, et adversus irae incendia mansuetudinis adhibeam autem diaboli imitantur superbi, adversus vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. 9. Sicut princeps septem vitiorum superbia nos eorum potestatibus subdit, ita Christus septiformi gratia plenus a dominatu vitiorum nos eruit; et quos illa addicit septemplici vitio, iste liberat septiformis gratiae dono
Abbreviated transcription (Latin):
nintur. Interdum ncia cũ uirtutibus adiiti¬
tatem cõfligunt ut ip̃o certamine uel excercea
uel ab elacione concussus aninus restringai¬
ad uersus impetus incioꝵ cõtrarus u̾tutibus
pugnaudum Coutra liarriã nauq. cordis a
ad hibenda mundicia. contra odiu. dilectio pn¬
paranda contra iracundiam. paciencia p̃̾pona
ẽ. Porro contra tumorem fiduciead hibenda est
uirtus. contra torporem zeli p̾lum trilticie que
gaudiunm actidic fortitudo auarice largitas su¬
bie hũilitas oppouenda est. Sicq singule uirture
nascencia contra le uicia repuimunt: ac tempta¬
nun motus. uirtute duine caritatis extingunt
Libidinem abstiuencis domat. Nam quantũ cos
inedia traugitur. tanto mens ab illicito appetio
reuocatur.  Id u̾lus iram tolerancia dimicat.
ira aut lemet ip̃am necat. lultiuendo aut̃ paciẽd
uictoriã portat. Tristicie merorem lpes et̾ui gan¬

Expanded text:
nuntur. Interdum vitia cum virtutibus ad utilinuntur. Interdum vitia cum virtutibus ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine vel mens exerceatur, vel ab elatione conversus animus restringatAdversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium 240 dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est. Porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium; tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gau
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciterꝰ. Alie uero u̾tutes medie sunt qr ⁊ adꝰ hẽnt᷑
utilitatem ⁊ ad ꝑmaemi poslut habert. si de eis¬
quilq arrogant in tumuerit: ut puta doctri¬
na ieninuz caltita s laiencia. liue temporales
diuicie. de quibus scilicet ⁊ bene operari possumꝰ
⁊ male. Quisqͥs exdeteriore iam melioreẽ cepit.
caueat de acceptis extolli mriutibꝰ ne grainus
ꝑuirtutes coruat. quã prius ex laplu inciorum
iacebat. Quenz deus iustificat ne iterũ le de u¬
tutibus erigat. quedã illi uirtutũ dona tribuit.
quedam retrahit. ut duin mens de hoc quod habet
engitur. iterum de hoc quod nequaꝙ̃ habere coguo¬
latur humilietur. Quisquis dono celestis grẽ ĩ
spiratus. aduirtutes erigitur. li forte moderantis
dei manui aliqua adu̾sitate reprimit. ne de accep¬
tis uirtutibꝰ extollatur. frangi nõ debet: quia ⁊
hoc ip̃m quod plagis humiliatur: equanit᷑
ferte proculdubio uirtutis est mague. de p̾agis
eis contra lingula nicia uirtutes linigule oppo¬

Expanded text:
tutes mediae sunt, quia et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de his arroganter quisque tumuerit, utpote doctrina, jejunium, castitas, scientia, sive temporales divitiae, de quibus scilicet et bene operari possumus, et male. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, si forte moderantis Dei manu aliqua adversitate reprimitur, ne de acceptis virtutibus attollatur, frangi non debet, quia et hoc ipsum, quod plagis humiliatur, aequanimiter ferre procul dubio virtutis est magnae. CAPUT XXXeis contra singula vitia virtutes singulae oppo
Abbreviated transcription (Latin):
ad alciora ꝑtingant: ita ⁊ qui dilabunt᷑ adiuu
non statim amagnns crimunbꝰ in apunt. le
amodicis alluescũt ⁊ lic in maxnia pruunt
Sicut paulatim homo auicus miims ĩ max¬
ma proruit. ita amodicis uirtutibus gradatm
adea que sũt excella conscendit. Qui aũt in¬
ordinate uirtutes conpreheudere intitur. cito
piclitatur. Hec est caula in rerun natura ul
quecumq uelociter ad profectũ tendũt: sine du¬
bio celeriter fimautur: sicut herbe que tantoli¬
stinius ꝑeunt. qͣnto celenus crelcũt. Ac uero cõla
arbores alta radice fundate. ideo ꝑdurant dinaiᷤ
quia gradatim ad profectũ ꝑueniũt. Nichil pi¬
dest anunixto malo. agere aliquid boni. lz prins¬
est cohibendum amalo. deinde extercendum
bonum Hoc enĩ indicat ꝓphã cum dicit.
Qmelcite. agere ꝑule dilcite bene lacere. Prius
ucia extupanda sunt ĩ houine deinde inserende
iytutes. Nami coherere ⁊ comungi nõ potelt intas

Expanded text:
ad altiora pertingant; ita et qui dilabuntur ad ad altiora pertingant; ita et qui dilabuntur ad non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit. 4. Qui autem inordinate virtutes comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, agere aliquod bonum; sed priest cohibendum a malo, deinde exercendum bonum. Hoc enim indicat propheta cum dicit: Quiescite agere perverse, discite benefacere . Prius vitia exstirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam cohaerere et conjungi non potest veritas
Abbreviated transcription (Latin):
tis iurtutem mutatur. Porro uiciuz inquietudinis.
iitute̾ le uult uocari lollicitudinis. Et p̾cipitacioĩs
faliatas: feruor boni studii creditur Et bene agendi
tardiras: consilu eẽ mora indetur. dũ tamen ista sit
uirtus illa niciunz. Tali igitur exemplo. uiaia species
mitutum imitantur. ⁊ inde le nõ nulli ẽẽ iustos cõ¬
tidũt unde maxame reprobant᷑. Aptum exemplu
nicioꝵ. de latronis specie sumit. Nam sicut ex nsidiis
latro prodit ⁊ le it agentibꝰ mugit lingens le lociũ
dnec decipiat in prouilum ⁊ dui lubito eruperit ad
eriaum latro manifestꝰ ostenditur: ita le nulcent
uitia mt̾dum ꝑiculose nirtutibꝰ. quousq onmnen
bom operis essicacias. in sius usibus rapiant. ut
amma que sibi erat placens de mrtutibus decep
consurgimꝰ aduicia sine labore dilabiu
sta enĩ prona: illa ardua sunt. Grandes enĩ
sudores ꝑpecunur. ut ad celuz conscendere ualea¬
mus. Quem admodum ad uirtutũ tendenter
culũi nõ alũmis inchpant. s a modicis ut senli

Expanded text:
Porro vitium inquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis, et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia species virtutum imitantur; et inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculose virtutibus vitia, quousque omnem boni operis efficaciam in suis usibus rapiant, et anima quae sibi erat placens de virtutibus deceptnsurgimus, ad vitia sine labore dilabimur. Ista enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim
Abbreviated transcription (Latin):
uedam uicia lpeges nirtutum preferunt. ideoq
ꝑniciolius luos lectatores decipiunt, qr le lub
uelamie uirtutum tegunt. Nam incia que statim
uirtutibus contraria apparent. ato dum in palam
uenerint emeudentur. Propter quod lequaces eoꝵ
de talibus criminibꝰ erubescunt. Carnales aute pli¬

Expanded text:
edam vitia species virtutum praeferunt, ideoque perniciosius suos sectatores decipiunt, quia se sub velamine virtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus erubescunt. 2. Carnales autem ple
Abbreviated transcription (Latin):
bitat sinilis est iide maris: que auento fertur
oraton: si ad huc animus le senciat cirra pectãdi
allectionẽ u̾lari. Non enĩ potest habere p̾cis cer¬
lam fiduciam. qui ad huc in p̾ceptis dei pigritat.
⁊ pctĩ recordacione delectat. Qui ap̾ceptis dei
nec impetrat ab illo bonun quod poscit cuius
legi nõ obedit. Si euĩ quod p̾cipit facimꝰ idquo

Expanded text:
bitat similis est undae maris, quae a vento fertur,bitat similis est undae maris, quae a vento fertur,orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei nec impetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
tismodis int̾rũpitur orõnis intericio: dũ le ꝑui
cunq orantis animo Tunc aut̃ magis diabola
pditir dracis ne smmpetrare quisꝙ ualeat postula¬
in ldoc est. si aut quisꝙ ad huc mala cãmictit a
i dehuquenti libi debita non dimictit. Quad ge¬
mimim malum dumi quisq alemet ip̃o absterse¬
i potinus securus studis or̃onis in cũbit ⁊ adea
que precibus iupetrare cupit mentem libere eri
qit Qui le ditur non delistat orare prose leden¬
nbus al lioquini iuxta dei sentenciam pectat qͥ
pomimicis non orat. Sicut nullũ prolicit in
nulnere medicamen tum. si adhuc fertum in eo
sit ita nichil proficit or̃o illiꝰ cuiꝰ ad hue doloꝵ ĩ
mente uel odiun manet in pectore. Lautus elle
debet orantis erga deum affectus. ut nõ delperet
p̾cis effectum. Iu aniter aut̃ oramus. li spei fidu¬
ciam non habenius. Petat erga ut aplũs ait
bnusquilꝙ infide. nichil dubitans. Llam qui du¬

Expanded text:
ultis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per ultis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per cum oramus. Tunc autem magis diabolus peditur, ut impetrare non valeat postulata: si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere eri13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Domini sententiam, peccat qui pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. 15. Tantus debet esse orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui du
Abbreviated transcription (Latin):
comtemplatur qũ nullis freuis curis aut errons
impeditur. Apta est enĩ ad bouũ in sua natura.
in aliena uero turbati Pura est crracio quãn
suo tempore: sclĩ nõ intueniũt cure. Louge aũt ag
est animꝰ qui in oracione cogitanonibus sclĩ fu
occupatus. Tnuc ergo neraciter oramꝰ. qñ aliu
non cogitauus. Saz ualde pauci sũt qui talesu
nes habeant. Et licet inquibusdam suit: difficles
tanĩ ut semꝑ sint Illens que ante oracionẽ uaci
adeo illicitis cogitacionibꝰ occupatur dũ in or̃an
uenerit confestin illi imagines rerũ quas ipe
cogitauit occurrũt aditumq p̃as obstruunt ne
se meus libera ad celeste desideriũ erigat. Pinrgd
est itaq animus primui. atq ad temporaliumm
rerun cõgitacoĩ bus segregandus: ut pura acu
cordis ad deũ uere ⁊ simpliciter dirigatur. Na
reuera tunc impetranda diuina iuuera credin
qũ simplici affectu asistimꝰ dum oramus Illia¬

Expanded text:
contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. 8. Pura est oratio quam in suo tempore saeculi non intDeo animus qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt, qui tales orationes habeant. Et licet in quibusdam sint, difficile tamen est ut semper sint. 9. Mens quae ante orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. M
Abbreviated transcription (Latin):
dis est. nou labiorum llec cnĩ n̾ba dep̃cantis de
intendit lz orautis cor alpicit. Quod li tacite cor
oret ⁊ nox lileat: quãuis hominibus lateat᷑ deũ
latere non potest. qui cousciencie presens ẽ Meliꝰ
estaũt cum si lencio ozare corde sine sono uots
quani lolis uerbis. liue ĩtuitu meutis. Numqe ẽ
line genuitu orandum. Ilam pctõrum recordacio.
merorem gignit. Dum enĩ oramꝰ admemorias
culpani reducimꝰ ⁊ magis tuc reos nos ẽẽ agnosci¬
mus. ł deoq cum deo asistimꝰ geniere. ⁊ flere debemꝰ
remiuscentes quami grauia sũt scelera, que cõ¬
milimus quamq dira iu ferni lupplicia. que time¬
uus. Meus qualem se in oracione offert talem¬
le post or̃ouem couleruet. Llam nichil proficit cr̃o:
si dennocõmictitur. linde iau uenia postulatur.
Ille enĩ p̃cis desideratum effectũ. sine dubio ꝑcipit¬
qui quod orando ab lui postulat. delinquendo nõ
iterat. Aleus nr̃a celestis est ⁊ tũc orando deũ bene

Expanded text:
dis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latere non potest qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intuitu mentis. 5. Nunquam est sine gemitu orandum; nam peccatorum recordatio moerorem gignit. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene
Abbreviated transcription (Latin):
oc est remediuns eins. qui uiciorũ tep̃taml
ex estuat ut quociens quolibet tangit᷑ mai
tocieus adoronẽ le lubdat qr lrequens oracio mar
inpugnacionem extinguit. Tam ꝑ leueraut̃ inta¬
edere oportet aniium nrm orauda atq plallẽd
quoulq inportuas desiderioꝵ caruialiũ luggella¬
ues que nr̃is obltrepunt lensibus farcissiia il¬
tancione luꝑeuius: ac tandur insistere quousqs
ylistendo uiicanius. Maui negligentes or̃ones.
ne abipõ homine impetrare ualent quod lolũt
Quando quisq orat sañ ad se spm̃ aduocat alc
ubi uenerit: confestim tẽp̃tameuta demonior

Expanded text:
oc est remedium ejus qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties qtoties ad orationem se subdat. Quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tamen perseveranter intendere oportet animum nostrum orando atque psallendo, quousque importunas desiderioruones, quae nostris obrepunt sensibus, fortissima intentione superemus; ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. 3. Quando quisque orat, sanctum ad se spiritum advocat. At ubi venerit, confestim tent
Abbreviated transcription (Latin):
os liut tortores in penis. qui fuerũt lualores ĩuicus.
Ri sipietas prodefunctis fidelibꝰ flere iubeat. fides
tameu proeis lugere uetat. Illi enĩ deplorandi st̃
iuorte quos mileros in fernus exhac ini ta recipit
ii. quos celestis aula letificandos excipit

Expanded text:
eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiiseis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit
Abbreviated transcription (Latin):
emĩ morien ciui languie. iusti lauant manus
qr dum eoꝵ pena conspicitur coulpicientis uisa
mundatur. Luius enĩ crudelis exitus cernitur nõ
lolum qui inderit refugit. lzeciam alios abum¬
tacione illius quanta ualuerit exortacione cõn¬
psat. In exitu uite anime electoꝵ ninio terrẽt᷑
etu incerti utrum ad p̾mium uł ad luppliciuus
pauseant. Quidam aũt electi. infine luo purgã¬
r aleuibus quibusdã pct̃ĩs quidã uero ĩ ipõ suo
ie: hilarescunt et̾uoꝵ cõtemplacione bonorum
Ouaniis eiũ quisq inhac uita sit iustus. tam̃
dum de corpore isto egredr̃ ꝑ fimescit ne dignus
lupplicio sit. Nullus ẽ enĩ homo absq pcco. Nec
quisꝙ potest de dei securus eẽ iudicio cũ eciam ⁊
uciosis u̾bis reddẽda racio sit. finẽ iustoꝵ optimũ
uoracio tranquilla cõmendat: ut ex eo intelli gant̾
lor habere consaorciunz augloꝵ exquo ab hoc coz¬
pre line nexauone dura tolluntur. Prauos aũt
hniues apotestate angłi excipiũt morientes. ut

Expanded text:
 sanguine justi lavant manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt aeternorum contemplatione bonorum. 9. Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus supplicio sit. Nullus enim homo absque peccato; nec aliquis potest de Dei esse securus judicio, cum etiam et de otiosis verbis reddenda sit ratio. 10. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ignorancia incerta est ⁊ dum mori quilqus
estimat tollitur. Uude bnusquisq festinet. ne
tes accendit aduicia. lubito morientes ꝑtrahei
nicitur ad tormenta. Sepe diuites iu hac nita¬
fallaci duni de potencie gliã uł rerum abundan¬
cia gestiunt repente hora qua nesciunt improm¬
so rapiunt᷑ eatu: atq obsorbente profundo crucẽ¬
di et̾uis geheune incendiis deputantur. De quilus
bene per ꝓphãm dicitur. Ducunt in bouis dies luos
et in pũcto ad inferua descendunt Ini quus mones̃
qui imitacione sua ad culpam multos traxerat
delectacione pctr̃: multos aculpa reuocat tenrie
tormenti. Quod eciam plaliuista testatur diceus
Letabitur iultus cum uiderit uindictã manus¬

Expanded text:
ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne intes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
namuis lcĩ de huiꝰ uite erumpnis liberare se
upiant: cito uolentes exire de corpore. dei tam̃
disposicione. plerũq diu in hac uita u̾sant᷑ ut per
iugum tolerancie exꝑimentũ solidius eoꝵ paciẽ¬
ia roboretur. Mlulti uitã odio habent. et tñ mori
liuent. quod pleusq in angustia contingere solet.
lcq contrario affectu. ⁊ uiuendi habent tedium.
moriendi metum. Sollicite debet buusquisq uiu̾e
semper tiuinum uite sue considerare: ut de cõtem¬

Expanded text:
amvis sancti ab hujus vitae aerumnis liberari se cupiant, cito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, ut de contem
Abbreviated transcription (Latin):
nui leculares e lacioue mentis tumentes post modũ
conuersi ad deũ religiola secuntur obediencia xpm̃. ⁊
qui ante cellitudine mundiali tumebant. post ea ip¬
lam elacionẽ instudio humilitatis cõmutant. Quidã
lũt qui iam lecretĩ cõuerli st̃ quoꝵ cõuerlio qr non
procedu ad puplicũ. ad pud estimacionẽ huanam
quales fuerũt tales ad huc ẽẽ putautur. iam tamen
in dei oculis lurrexerũt. Item quidam ad huc hũano
iudicis stare cernuitur. iam tamen indei octis cecidert᷑
Mlulti apud homimes reprobi sũt: apud deũ electi
Atꝙ item multi apud homĩes electi putantur ⁊ apud
deuni reprobi existũt lalome dicente. Uidi inquit
impios lepulcos: qui cũ adhuc uiuerent. in loco lcõ e¬
rant ⁊ landabantur inciuitate quasi iustoꝵ operum

Expanded text:
viri saeculares elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa sequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
sustimneuciam ꝑdiderut id ͤ opus bonũ nõ cõsũmauenit
Indulgencia pctõruim sciendũ est ubi uel quando uel
qualibus datur. ebi quippe nnisi intra eccĩam catholica
Quando. nili ante uenturi exitus diem. Quia nunc
tp̃s acceptabile. ecce nuĩc dies salutis. Qualibus mbi
quersis qui ꝑ humilitatẽ. ad ꝑnuloꝵ transeunt muta¬
cionem. De quibus dicitur. Talium est enĩ reguũ celor
uel quanti fulgoris radio iusticia dareat. inli quis
mine quo illustratur ⁊ suam feditatẽ cognoscat ⁊
lumeu quod cecti corde nõ intuebatur: intelligat. Tũc

Expanded text:
iam perdiderunt, id est, opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationem? de quibus dicitur: Talium est enim regnum coelorvel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui mine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad deuni nõ nulli uero coacti plagis cõuertũtur qui
ex deuocione nõ cõuertebantur. iuxta capitulũ psalm
dicentis. Iu chanio ⁊ freno maxillas eoꝵ cõstruige qͥ
non ad proximant adte. Pleriq aũt dũ deuocione

Expanded text:
ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Plerique aut
Abbreviated transcription (Latin):
sistit conulionis est grã. ꝑ quã nosinet ipõs iudicani
quando fientes mala nr̃a punimꝰ ⁊ bono quod & do
nob̾ in est solidius in heremxꝰ. Trꝑtitus describit᷑
amalo. scd̃s faciendi bouũ teraus consequendi boni
operis pͥmũ. Nam quod ꝓphã ait solue faciculos de¬
primentes mali eat enĩ dacio. quod uero adiecit frãge
esurienti pauem tuũ. operis boni ẽ accio: in eo uero qd
subiuat tũc erũpet matutinum lumeu tuũ oꝑis
bomi est retribucio. Ergo non peo ficit facere bonum
nisi correctũ fuerit malũ: nec poterit quispiã ad cõ¬
templacionẽ dei proficere, inli le prius in boius actibꝰ
studuerit excercere. Multis modis terret deus hoĩes. ut
uel sero conuertãtur: acq exinde magis erubescant
quod tandiu expectati sũt ut redirent. Nam nnc iui¬
nis mĩt plagis nũc reue lacionibꝰ quosdã cõcutit: ut
qui uolũtate comiti despicuuit᷑ cõmoti terroribus corri¬
gantur. Dieuq ex sola mentis denocione cõncitũt

Expanded text:
is est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Tripertitus describitura malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis praemium. Nam quod ait propheta: Solve fasciculos deprimentes , mali est emendatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ per ꝓphau dũs dicit. Dunes cogitaciones t̾re
abaquilone uenient. ⁊ ponet imulquisq lolium luumi
lintroitum portarũ ihilm̾. Riegna aquilonis. uicia st̃.
que sedes suas inportis pom̃t. qũ ꝑsensus carnis labẽ
amine in gerunt. I deoq in ipĩs portis. id ẽ ĩ ipĩs seusibꝰ
regnant. Neꝙ enĩ aliiude peccanimus nisi indẽdo
audiendo. actrectando. gustando acq tangendo. Un
⁊ alias dr̃. Incrauit mors per fenestras nrãs. Et alib¬
Et extranei ingrediebantur per portas eius ⁊ lr̃ ihr lii
irrepunt. ⁊ eam ille cebrando deuincũt

Expanded text:
cognationes terrae ab Aquilone venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae ingerunt; ideoque in ipsis portis, id est, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et alibi: Extranei ingrediebantur per portas ejus, et super Jeruirrepunt, et eam illecebrando devincunt
Abbreviated transcription (Latin):
lu uel p̾cipitacione delinquit. Nequius aut̃ ⁊ de in¬
ductria pecrant qui nõ lolũ nõ bene uiuunit led
adhuc ⁊ bene uiuentes si possũt au̾itate diu̾tunt
Eount enĩ qui ignorantes peccant. ⁊ lũt qui saiẽtes
Sunt ecciã ⁊ qͥ ꝓ ignorancie exculacione lare nolũ
ut minus culpabiles habeantur qui tanĩ se ip̃os nõ
minĩt l magis decipunit. Nelare limpliciter a
ignoranciã ꝑtinet nolle no scre. ad contumacẽ lu¬
ꝑbiaui Tolũtatẽ quippe ꝓpiu dñi uelle nescire qud¬
ẽ aliud quã uelle deũ luꝑbiendo cõtempuere. Nemo
igitur de ignorancia se exculet. qr deꝰ nõ solũ eos
iudicat qui acognicione lua reu̾cuntur s ecciã illos

Expanded text:
su vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de insu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. 5. Sunt enim qui ignoranter peccant, et sunt qui scienter. Sunt etiam et qui pro ignqui tamen seipsos non muniunt, sed magis decipiunt. 6. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire, ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe proprii domini velle nescire, quid aliud est quam velle dominum superbiendo contemnere? Nemo igitur se de ignorantia excuset, quia Deus non solum eos judicat qui a cognitione sua se avertunt, sed etiam illos