comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esset obnoxia: & per omnia crimi¬
na currere suos non cogeret
amatores. Ipsaȩdacitatẽ gluttonib
ipsa ebrietatẽ ingerit temulentis:
ipsa naufragiũ pudoris adulteris.
ipsa exsecrabilẽ tradit peruersita.¬
tẽ incestis. Ipsa admonet furẽ. ut
rapiat: iracundũ. ut sęuiat: men-¬
dicẽ ut fallat. Ipsa int̾ cõmuges
diuortia seminat: int̃ amicos dis¬
cordias: int̾ pacificos lites: inter
iustos iniustitiã: int̾ fratres scan-¬
dala. Ipsa tollit iudicibus iustitiã.
castis pudicitiã. artibus peritiã.
ipsa aufert moribus disciplinã.
Etut altiora quȩ amatoribus suis
ingerit memoremus: si fratrem
aliquando germanus frat̃ occidit
si filus necauit patrẽ. si interemp¬
tus est ab amico amicus: cuius hȩc
instinctu facta sunt scelera cuius
intutu. cuius spẽ. cuius fiducia
ista sunt nefanda commissa faci.¬
nora.  Numquid non prȩsentis
uitȩ amore ducti ista cominit.¬
tunt .o Etdũ ilłã plus qua iustũ

Expanded text:
esset obnoxia, et per omnia crimiesset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina memoremus; si fratrem aliquando frater germanus occidit, si filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt scelera, cujus intuitu, cujus spe, cujus fiducia ista sunt nefanda commissa? Numquid non praesentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum
Abbreviated transcription (Latin):
nis affectibus troplieũ ur̃i cerq¬
mnis gloriosi: & nolite illud
omittrre fletibus paruulorum
Ist quos plorantes adtenditis
gauderent hodie: si poteran
scire quod nostis. Putant enin
quod ista uita sit sola: quȩ sii¬
nẽ acceperit. nulla uitalis am¬
me corpore deficiente ualeu
portio remanere. Sirñi sciren
esse aliã uitã. ignarã mortis. tni¬
ticie nesciã. inquã in mortalits
regnat. & perpetua gaudia c̃¬
morantur: profecto uobis cun
a dilli festinarent pertingere :&
s uitã pronibilo computantes.
li appecerent: qũę & mexultatio¬
n permanet. & pęnitus funti non
noust. Ista em̃ uita fugitiua est. &
qd infidelis: ut nec amatoribus suis
ndẽ potuerit custodire. Aborigi¬
neci mundi insẽ credentes fefellit
oñs sẽ expectantes decepit: cunc¬
tos desẽ prȩsumentes mrisit: &
ita nullũ omnino certũ reddidit.
ut omnibus probetur fuisse mentita.
Atq utinã solius mendacii culpa

Expanded text:
rrenis affectibus tropaeum vestri certrrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae
Abbreviated transcription (Latin):
cos respiutis. uxores abicitis.
filios abdicatis: & uos ipsos carmi¬
fici ultroneos exhbrtis. Intẽrra
dum ista dicuntur. & illa refe¬¬
runtur: int̾ uxorũ lacrinas
& suspiria filiorũ. cęperunt
milites xp̃i mollescere. & animo
suos flrectere addolorẽ. Huic sy¬
taculo ut supra diximus inter¬
sc̃s sebastianus uir per omiri¬
nissimus: quẽ occultabat militri
habitus. & clamidis obumbrab
aspectus. Atubi uidit adiletas
in menso certaminis pondere si¬
gari: in medio eorũ se obiciens
per nimiã uirtutẽ fortit̃ perue¬
nistis ad palmã: & nunc pera
sera blandimenta coronã depor¬
tis sempiternã: Discat nunc pe
uos xp̃i militũ fortitudo: fide
potius armari. quã ferro. Nolit
uictoriarũ uestrarũ insigina
per mulierũ blandimenta abi¬
cere: & sub iectaͥs pedibus ur̃s
re. Cuius quamuis seuũ contra
uos extiterit bellũ & iniqua n¬
stantia: sȩuior tanen efficitur
ira repetita. Erigite igitur pe¬

Expanded text:
cos respuitis, uxores abjicitis, cos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos exhibetis! CAdum illa dicuntur, et ista referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydisaspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens,per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris are, cujus quamvis saeva contra vos extiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a te
Abbreviated transcription (Latin):
ne diligere. necͦ non diligere cognos.¬
citur sed timere: qua ratione eam
adpetit. qui &e bonis exuberat om̃i¬
bus. & penitus ulli nihil debrt. os¬
te : qui uos uiscera paterna habere
prohibete talia: ne talia patiamini.
Deficite plorando oculi mei. & cali¬
ginẽ obducite. fundentes flumina
lacrimarũ: neuidẽa cedi gladio.
quos dũ uirga leuis. tangeret.
tremui : dũ tristantes le uiter
uiderẽ expaui. Igitur dũ hȩc¬
& his similia senior ageret: ecce¬
& amborũ coniuges cũ natis
propriis urniunt: & aspectibus
eorũ proprios infantulos offe.¬
edunt. Quibus nos seruituras
relinquitis. or Quibus coniugii
ur̃i traditis caritatẽ. o Qui pu¬
tatis erunt horũ infantiũ dñi:
& domorũ ur̃arũ auidissimi
per uasores. os Qui crunt ur̃ȩ
occupatores familiȩ. o Uel qui
sibi diuisuri sunt uernaculos.
quos nutristis. o Heu quã ferre¬
o. heu quã impio crudelitatis
genere parentes despicitis: ami¬

Expanded text:
ne diligere; nec solum non diligere cognosne diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? te, qui vos viscera paterna habere prohibete talia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. Igitur dum haec et alia senior prosequeretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offedunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, ami
Abbreviated transcription (Latin):
nectus. ut uiuat. Ista & his similia
matre proscquente: infirmus pat̾
& grauis iã senio. manibus adducit᷑
seruulorũ. Etergneo capiti pulut
rẽ terrȩ̨ spargens: hinusmodi da.¬
bat uoces adcȩlũ. Ad mortẽ ul.¬
tro proficiscentibus filiis ualedic¬
turus adueni: ut uniuersa
quȩ afilus sepulture meę exhi-¬
benda parauerã. ego infelix filios
sepulturus expendã. O filii meȩ
baculũ senectutis. & geminũ meor
uiscerũ lumen nati felicit. & pro¬
spere educati. excellentissime me¬
moriae & ingenu singularis omni¬
umq liberalium pertua litterarũ
inbuti: quȩ ista repente insania
ur̃a uoluntate progenita mortis
uos fecit esse amatores. o Num.¬
quã ista uiuentibus placuit: num.¬
quã morituris suũ amorẽ induxit
Ad quoscumq autẽ perurnire po¬¬
tuit. uioleut̃ admissa est: non
uoluntariȩ abullo uiuente suscept¬
Si hanc nudus debitor sub auaro fe¬¬
neratore positus nulla potest ratio¬

Expanded text:
nectus ut vivat. 7. Ista et his similia nectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente susceptSi hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratio
Abbreviated transcription (Latin):
uestẽ qua pectus tegebatur scidit
Otcunctis flentibus: ostendebat eis
laxis pellibus quas suxerant mam-¬
mas. Etblandinenta quȩ infacie
eorũ exhibuerat: heiulando lacri¬
mis memorabat. Aiebat ergo ad
ambos. Tumihi semꝑ plus blandi¬
tus es fili: & tu amplus uerecunda¬
tus es. In illo imaginẽ meã peperi:
inte paternos uultus effudi. Tu
patri utilior: iste similior. Heu¬
ex omni parte in comparabilis luctus.
maudita miseria: & gemina orbitas.
nullis pęnitus tribulationibus com¬
paranda. Omitto filios: Ad mortem
ultro properantes. Quos si mihi hos¬
tes auferrent: per medias sequerer
acies bellatorũ. Siiuditia iuolenta
concliiderent: carcerẽ simul inrũ¬
perẽ moritura. Nouũ hoc genus
est pereundi: in quo carnifex roga¬
tur. ut feriat: uita optatur ut pere¬
at: mors inuitatur. ut urmat. Nouuꝰ
hic luctus est. noua miseria: inqua
natorũ iuuentus sponte anuttitur.
& parentũ miferenda cogitur se¬

Expanded text:
vestem qua pectus tegebatur, scidit: vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heuex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur se
Abbreviated transcription (Latin):
rtto. triginti dicrũ indutias in¬
petitent: inquorũ spatio ageretur
cim es quatinus adsacrisicandũ ido¬
u onsentirent. Accedentes itaque
aici corũ adeos: cęptrunt dicere
ndt uobis tã dira mens tamq ferreũ
pestus: quod canitiẽ patimini patris
wicere. & matri iam decrepite nouos
dolores partus afferre .o Nãm illa
partus sui doloris consolationibus
superibat: dum inuno dolore duos
partret: & geniinũ patri funder&
fliorũ affectũ. Nunc uero. insana¬¬
bilis dolor. in comparabilis pęna . in.¬
remediabilis cruciatus. in compara.¬
bilis luctus est: quo spes & giudiũ
tollitur. uita contempnitur. respuit̾
gloria: & contemptis omnibus pieta¬
tis affectibus mortis atrocitas appe
fint: & uos patres esse dulciũ fili.¬
orũ uel admoniti mementote.
Hec & his similia amicis dicentibus:
miscrã sẽ clamans mat̃ adurnit.
Et soluto capite canos suȩ senectu-¬
Etis ostentans: in conspectu eorum

Expanded text:
praefecto triginta dierum inducias impraefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetfinem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit: quia lumeii in te nebis
latere non potuit. Clarissimis g
uiris marcelliano & marco duo
geminis fratribus pro xp̃i nonin
inuinculis constitutis cotidie soln¬
um exhibebat: & tam ipsis quam
ȩtiã seruis eorũ cum quibus tem
fuerant salutaria fidei consilia
ministrabat : quibus fugitiua sdi
blandimenta respirerent. & mo¬
mentanea tormentorũ genera uo
solationibus ad quiescerent. & ur¬
bera carnificũ animo perseueras
transirent: capitalẽ iussi sunt
subire sententiã. ea scilic& ratio¬
ne: ut si eodẽ momerto quo d¬
collandi. erant. sacrificiis consen¬
sissent: parentibus sins. & coniu¬
gibus. & filiis & facultatibus rel¬
derentur. Erant enim non solĩ¬
sed & facultatibus ditati. Quorum
pat̃ erat cranquillinus nomine
& mat̾ martia uocabatur: quils
sequebantur cũ uxoribus eoruns
& filuis: nimio tm̃ insuis neporli
dicebintur affectu. Unde fictun est
Qaba grestino cromatio urbis rome

Expanded text:
apparuit, quia lumen in tenebris apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Clarissimis igitur viris Marcelliano et Marco duobus geminis fratribus pro Christi nomine in vinculis constitutis, quotidie solatium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia ministrabat: quibus fugitiva saeculi blandimenta respuerent, et momentanea tormentorum genera non solationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solsed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae
Abbreviated transcription (Latin):
cirus erat mominibus: ut priucipa¬
tũ ei primȩ cohortis traderent.
& suo eũ conspectui iuberant sem¬
per adsta. Erat eñi uir: totius
prudentię. Insermone uerax iiui¬
ditio iustus. in consilio prouidus.
in commisso fidelis. in interuentu
strenuus. inbonitate conspicuus.
inuniuersa morũ honestate prȩcla¬
rus. Hunc milites acsi patrẽ ue¬
nerabantur: hunc uniuersi qui prȩ¬
erant palatio carissimo uenerabant᷑
affectu. Erat eñi uerus dĩ cultor:
& necesse erat. ut quẽ ds̃ perfude
hoc sacriligis legibus esset occulan
non passionis timore per territus.
nec patrimonii sui amore constr¬
tus: sed adhoc. tantũ subclamid
terreni imperai xp̃i militẽ agebi
absconditũ: ut xp̃ianorũ animos
quos int̾ tormenta uidebat desie¬
re confortaret. & dõ redder&
mas quas diabolus conabatur ause¬
re. Deniq postquã multas maro¬
rũ mentes atimore passionis en¬
it. & ad coronã perpetue gloruc
incitauit: ipse quoq quis esset

Expanded text:
principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem Dei perfuderhoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset,
Abbreviated transcription (Latin):
non pepercit. os Aut quã sordẽ
non exercuit : qui suã germanã
accepit uxorẽ. o Inforo. inplate¬
is. indomibus. atq iomni loco.
cotidit legimus: sordi dissima iu¬
no. quod & soror & coninte fue¬
rit gloriata: & rapti honor tur

Expanded text:
non pepercit? Aut quam sordem non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam accepit uxorem? In foro, in plateis, in domibus, atque in omni loco quotidie legimus, quia sordidissima Juno quod et soror et conjux fuerit gloriatur: et rap
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Tu dix. quȩ opera erroris
nomen accipiant. Tranquillinꝰ
dixit. Primus error est. uiã uite
relinquere : & peruiã mortis
gratant̃ incedere. Prȩfectus
dixit. Etquȩ est uia mortis. o¬
Tranquillinus dixxit. Non tibi
uidrtur uia mortis esse.
mor tuis hominibus ditatis
nomen inponere: & figuras
eorũ per ligna & lapides ado-¬
rare. o Prȩfectus dixit. Ergo
non sunt di quos colimus. o¬
Tranquillinus dixit. Intantũ non
sunt dii: ut legantur incodici¬
sint: & quã iniquos & crudeles
& sceleratos parentes habuerint:
& quã inique & dolose & fraudu¬
lent̃ uixerint: & quã miserabilit̃
mortu sint. Numquid antequã
saturnus cretensibus imperaret.
& filiorũ suorũ carnes comeder&.
ds̃ incęlis non erat. o Aut creta
insula habebat regẽ: & celi non
habebant dm̃ o Ualde errat.
qui putat iour̃ filiũ eius impera¬
re fulminibus homuntionẽ: in
quo malitia & libido regnabat.
Quẽ non persecutus est: qui patri

Expanded text:
dixit: Tu dic quae opera erroris dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt dii ut legatur in codiciet quam iniquos et crudeles et sceleratos parentes habuerint; et quam inique et dolose et fraudulenter vixerint; et quam miserabiliter mortui sint. Numquid antequam Saturnus Cretensibus imperaret, et filiorum suorum carnes comederet, Deus in coelis non erat, aut Creta insula habebat regem, et coeli Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri
Abbreviated transcription (Latin):
dita: sollicitis securitas restituta.
Tunc prȩfectus estimans filios
eius suas uelle idolis inclina¬
dt ceriuices: ait. Ueniente ergo
dit. debita numinibus afiluisꝰ
tuis tura reddantur: perquę &
tu filus perseueres incolumis
& tibi filii condonentur. Audi¬
ens hec tranquillinus dixit
Ilustrissime uirorũ. examinis
ur̃i librã siuelitis ergame &
filios ineos ęqua lance pensare :
agnoscere poteritis. hoc xp̃ianũ
uocabulũ magne esse uirtutis.
refectus dixit. In sanis tranquil¬
line Tranquillinus dixit. Insa-¬
niã passus sum animi & corpo-¬
ris: sed statim ut credidi xp̃o.
pisanitatẽ. Prȩfectus dixit.
Ego ut uideo adhoc indutias sce.¬
leratis filus tuis dedisse cognos-¬
cor : ut non solũ tu illos aberro.¬
re non tolleres: sed illi te insuis
erroribus inretirent. Tranquil.¬
Linus dixit. Pergloriã uestram
nomen ipsũ erroris discutite :¬
& uidete quȩ opera erroris no-¬
mine nuncupentur. Prȩfectus

Expanded text:
dita, sollicitis securitas restituta. 39. dita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillinus respondit: Insaniam passus sum, et animae et corporis; sed statim ut credidi Christo, sanitatem. 40. Praefectus dixit: Ego, ut video, ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent. Tranquillinus dixit: Per gloriam vestram, nomen ipsum erroris discutite, et videte quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus
Abbreviated transcription (Latin):
cebant dies & noctes in hymnis
& canticis. & quasi fideles milites
parabant animos suos addimican.¬
dũ proxpĩ nomine i martrri.¬
o bellaturi: ita ut in mulieribus
& minfantibus amor feruer&
martrrni: & inincẽ sẽ ad confes¬
sionẽ scĩ nominis contra diaboli-¬
cas acies prȩpararent.
iebus itaq acceptę dila¬
tionis expletis: a grestinꝰ
Echromatius urbis romae
prefectus ad se tranquillinum
patrẽ marcelliani & marci ueni.¬
re iub&. Quẽ cum desuorum
inquirer& arbitrio filiorũ : tran.¬
quillinus respondit. Ad refe-¬
rendas beneficii ur̃i gratias.
nullus mihi oris sufficit sermo
Nisi enĩ currentẽ sententiã fre-¬
na ur̃i moderaminis tenuissent:¬
& ego filios amisissc̃. & patrem
filu non haberent. Congratu.¬
lantur mihi om̃s quos tenet
paternus affectus. & pungit ca.¬
ritatis stimulus: etiã uestra cre¬
do quod mihi congaudeat celsi¬
tudo: quando morituris uita
conlata est : anxiis lȩtitia red¬

Expanded text:
cebant dies et noctes in hymnis cebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita ut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabolicas acies praepararent.iebus igitur acceptae dilationis expletis, Agrestius Chromatius urbis Romae praefectus ad se Tranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sententias vestri frena moderaminis tenuissent, et ego filios amisissem, et me patrem filii non haberent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, credo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia red
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis tiuis indulgentiam solan
peccatis meis dari: & desidero. &or¬
to. &credo. Cęterũ si post baptis.¬
matis huius scĩ purisicationẽ indi¬
loribus fuero: non potero de fide
xp̃i ulterius dubitare. Probaui
enim extoto corde credens inmei
mente consensi. quod filius dĩ sit
bus & corporibus salutẽ tribuert
& amorte ȩterna aduitã perpe¬
tuã reuocare. Hec cum dixiss&
uoce magna: omnes scĩ praegaua¬
dio lacrimas effundebant: & rog¬
bant dñm. ut fidei eius fructus
ostenderetur. Sc̃s igitur polycar¬
pus confessor & prȩsbit mox it
eũ crismatis liniuit unguento.¬
& interrogaret eum iterũ. siere¬
statim ut respondit credo. solitę
sunt manus eius quȩ erant no¬
dose. & genua simul ac plantę
pedũ eius ita suiit incolumes
redditȩ : ut ac sipuerulus reno¬
uatus pedibus suis infontẽ des¬
cenderet. clamans. & dicens
us ds unus & uerus: quẽ miser
se mundus ignorat. Hoc itaque
rdine suo baptizato. uniuersi
pro ut comprtebat baptizati sunt:

Expanded text:
pondit: Ego indulgentiam solam peccatis meis dari et desidero et credo. Caeterum, etsi post baptismatis hujus sanctificationem in doloribus fuero, non potero de fide Christi ulterius dubitare: probavi enim et ex toto corde credens, in mea mente consensi, quod Filius Dei sitbus et corporibus salutem tribuere, et a morte aeterna ad vitam perpetuam revocare. Haec cum dixisset voce magna, omnes sancti prae gaudio lacrymas effundebant, et rogabant Dominum ut fidei ejus fructus ostenderetur. Sanctus igitur Polycarpus confessor et presbyter mox ut eum chrismatis linivit unguento, interrogavit eum iterum, si cre sanctum; statim ut respondit. Credo, resolutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus ignorat. 37. Hoc itaque ordine suo baptizato, universi, prout competebat, baptizati sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
lũ laudabat sanus gradiens dm̃. Sic
erpudins plebs deuotai. pertulit meni¬
bra martyrũ quo decreuerat tumulan
A & sepelierunt ea ibi induobus ut
postei inquisita patuit ueritate sepul¬
chris. In quo loco xp̃iani postea mag¬
cibus muocatus. fidelit̾ uota suscipit
supplicũ. salutẽ largitur infirmis.
cii honor. imperiũ. gloria inde¬
ficiens cum patre summo acspũ sc̃o¬

Expanded text:
lium . laudabat sa| nus gradiens deum. sic tripudians plebs deuota per| tulit . membra martyrum quo decreuerat tumu| landa . et sepelierunt . ea ibi in duobus et postea| inquesita patuit ueritate sepulchris. In quo| loco christiani postea magcibus inuocatis . fideliter uota suscepit sup| plicum . salutem largitur infirmis. Cui est honor impe| rium gloria indeficiens Cum patre summo ac s
Abbreviated transcription (Latin):
ni corpora martyrum se habere intu¬
gurio suo recondita. His auditis: fi
delis populus concursu pie deuouo¬
nis frcquentare ad cellulã pauperũ
cȩpit. Qua frequentia. uile egenoꝵ
tuguriũ effectũ est oratoriũ: regis
çtiã palatiũ pręminere cȩpit ho¬
nore. Deinconsilio inito: sacerdotes
clerus. ac populus. eadẽ conspiratio.¬
ne deuotȩ tumulanda praefatorũ
trans ferre decreuerunt corpora
martyrum. Quȩ collecto ingentis
populi cętu. imposita honorifice
feretro: psallentes maxima cum ex¬
ultatione. adiã dudũ prȩparata
ducebant remigando sepulera. Et
ut deuotę plebis firmaretur fides.
gaudiumq augeretur lȩtantium.
ut terrã impulsu remigũ nauis
quȩ scã ferebat corpora tetigit.
oblatus est aparentibus puer urrus
infirmitatibus affuctus. cȩcus. sur¬
dus mutus. ac claudus. Leuantes

Expanded text:
ni. Corpora martyrum se habere in tuni. Corpora martyrum se habere in tuguridelis populus . concurso pie de| uotionis frequentare ad cellulam pauperum caepit| qua frequencia uile egenorum tugurium effectum| oraturium regis etiam palacium praeminire coe| pit honore. Dein consilio inito sacerdotes cleros ac po| pulos eadem conspiratione deuote tomulanda pre| fatorum transferre decreuerunt corpora marthyrum| Que collecto ingentis populi coeto inposita hono| rifice feretrum psallentes maxima cum exulta| tione ad iam dudum praeparata. Ducebant| Remegiendo sepulcra. Et ut deuotae plebi fir| maretur fides gaudiumque augeretur laetan| tium ut terram inpulsum remegum nauis que| sanctam ferebat corpora tetigit. Oblatus est a pa| rentibus puer uariis infirmitatibus adflic| tus. Caecus . surdus . mutus . ac clodus. Leuantes
Abbreviated transcription (Latin):
inspirati diuma prouidentia ȩ̨tiã
inamne nauiculã. Tunc subleuati
detrepidatione suȩ infirmitatis
fiducia. singuli singulorũ lelantes
martyrũ corpora: quasi liberi one.¬
ribus gradiebantur ita in offenso
uestigio : ut putares eos non ferre
onera. sed abhonerib ferri. Ingres¬
si itaq in repertã nauiculã: perge¬
bant contra undã fluminis inuiso
gubernatore ac remige uelocit̃.
cum corporibus martyrũ alacres
senes. Etut peruenerunt dehoc miracu¬
rum membra sepelierunt clam intuguro
senib pręstitisse uirtutẽ : qui eis causi
extitit mortis inmundo. quos seruan¬
dos futuris fidelib populis ad patro¬
ciniũ senũ scõrum ministerio occulta¬
re paululũ uoluit. o Sed ubi ipso
imperante persecutionis procella
cessauit: horui honor de uotis plebi
bus mox patuit. Nam sepe fati senes
thesauros quos impns occultauerant.
pie fidei populis deuotissime prodi¬
derunt: dicentes. crispini accrispinia¬

Expanded text:
insperate . diuina+ prouidentia| etiam insperate . diuina+ prouidentia| etiam in amne nauiculam tunc subleuati de tre| pidatione suae infirmitatis fiducia singuli singu| lorum leuantes martyrum. Corpora quasi liberi. Oneri| bus gradiebantur. Ita inoffenso uestigio ut puta| res eos non ferre onera sed ab oneribus ferri. Ingressi ita| que in reppertam nauiculam pergebant contra| undam fluminis . inuiso gubernatore ac remege| uelociter cum corporibus martyrum alacres senes.| Et ut peruenerunt hoc miracuum martyrum membra sepelierunt clam| in tugurio senibus| prestetisse uirtutem qui eis causa extetit mortis| in mundo quos seruandus futuris fidelibus populis| ad patrocinium senum sanctorum ministerio. Oculi| paulolum uoluit. Sed ut ipso inperante persecu| tionis procella cessauit. Horum honor deuotis plebi| bus mox patuit. Nam sepefatis senes thesauros| quos impiis. Occultauerant piae fidei populis de| uotissimae prodederunt dicentes. Crispini ac crispi| nia
Abbreviated transcription (Latin):
Amorsu eorũ mans erunt intacta.
Nocte itaq repente postcȩdẽ prae¬
fatorũ scõrum martyrũ. sco fertur ab
angelo senẽ quendã pauperẽ. cui erat
germana cohabitatrix cellulȩ uetula
monitũ: ut iã dictorũ corpora diligen¬
ti colliger& cura humanda. Qui se¬¬
nex nulla dubitatione remoratus.
quinmmo angelica ad monitione
securus: assumpta iã dicta insola¬
tium sibi sc̃i laboris germana. Adlo¬
cũ properant ubi scĩ martyres de¬
collati iacebant. Et qm̃ prope ripã
fluminis axnȩ capitalẽ proconfes-¬
sione xp̃i susceperant sententiam:
nauigio adcellulã praefa torũ pau¬
perum duci eorundẽ martyrũ
facillimȩ corpora poterant. Sed
quid agerent pauperes ac infir¬
mi: quibus nec nauis erat inprõp¬
tu. nec nauigandi igenium.
nec uirium ętate fessis contra flu¬
minis impetũ subpetebat fiducia:
Quid plura loquens morer. o Tan
ascõ angelo sibi ostensum. reperert̃
interra decollatorũ intacta abes¬
tus auibusq cadauera: repperert̃

Expanded text:
morsuo| +rum manserunt intacta. Nocte itaque repente| post cedem praefatorum sanctorum martyrum. Sancto| fertur ab angelo. senem quendam pauperem cui| erat germana cohabitatrix cellule uetula| monitum ut iam dictorum corpora diligenti college| ret cura humana Que senex nulla dubitatione| remoratus quin immo angelica. Ammonitione se| curus adsumpta iamdicta in solatium. Sibi sancti| laboris germana. Ad locum properant . ubi sancti| martyres decollati iacebant . et quoniam prope ripam| fluminis axonae capitale pro confessione christi| susceperant. Sententiam nauigio ad cellulam| prefatorum pauperum duci eorundem martyrum| facillime corpora poterant. Sed quid agerent pau| peres ac infirmi quibus nec nauis erat in prumpto.| Nec nauigandi ingenium nec uirium aetate fessis| contra fluminis inpetum subpetibat fiducia . quid| plura loquens morer tandem sancto angelo sibi ostensum. Reppertis in terra| decollatorum intacta a bestiis auitibusue cada| uera Repperierunt
Abbreviated transcription (Latin):
uxoribus eorũ & filiis: simul autẽ
& symforosa uxor claudii. & zor.
uxor incostrati. Post hxc omnis fami.¬
lia quȩ erat indomo nicostrati.
ammȩ triginta & tres promiscui
sexus & ȩtatis. Dehinc omnes qui uiue¬
ti furrant. Ac decarceris squalore
adducti : animȩ sedecim. Igitur om̃s
prȩsbitero baptizati. & ascõ sebastia.¬
no suscepti sunt. Heminarũ autem
matres : facte sunt beatrix & luci¬
na. Primũ itaq claudii filios: ydro¬
picũ unũ. & aliũ uulneribus plenũ.
ita defonte sani lruati sunt: ut
nec signũ ieis alicuius morbi prx¬
teriti remansiss&. Posthos autẽ n¬
fantulos. tranquillius pat̃ scorim
marcelliam & marci: qui ita podiq¬
co & ciragryco fuerat dolore eo¬
tractus: ut sicut supradictũ est in
manibus portaretur. Hunc dumꝰ
exurrent indumentis. & ille intole¬
rabili sedicer& dolore torquer.
Tranquillinesi extoto corde credis
unigenitũ filiũ dĩ dñm ihm̃ xp̾i¬

Expanded text:
uxoribus eorum et filiis: simul autem uxoribus eorum et filiis: simul autem et Symphorosa uxor Claudii, et Zoe uxor Nicostrati. Post hos omnis familia quae erat in domo Nicostrati, animae triginta et tres promiscui sexus et aetatis, dehinc omnes qui vincti fuerant, ac de carceris squalore adducti, animae sedecim. 36. Igitur omnes presbytero baptizati, et a S. Sebastiano suscepti sunt; feminarum autem matres factae sunt Beatrix et Lucina. Primum itaque Claudii filios, hydropicum unum et alterum vulneribus plenum, s intinxit; ita de fonte sani elevati sunt, ut nec signum in eis alicujus morbi praeteriti remansisset. Post hos autem infantulos Tranquillinus pater SS. Marcelliani et Marci, qui ita podagrico et chiragrico fuerat dolore constrictus, ut sicut supra dictum est, vix in manibus portaretur. Hunc dum exuerent indumentis, et ille intolerabili se diceret dolore torqueri, er, dicens: Tranquilline, si ex toto corde credis unigenitum Filium Dei Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
eos intra domũ ubi erant scĩ dĩ: pro¬
iecit eos ante pedes eorũ dicens.
Nulla pęnitus dubietitis signa incorde
meo remanserunt: sed extoto corde
credens. quod xp̃c quẽ colitis ipse sit
ds̃ uerus. detuli huc duo incremen¬
ta mea: credens quod possint peruos
amorbis periculo liberari: Dicunt ei
omnes simul uiri dĩ. Om̃s quos hic
hodic aliqua infirmitas tenet: mox
ut xp̃iam facti fuerint saluabuntur.
Cumq clamar& claudius crederese
& desiderare fieri xp̃ianũ: iussit
sc̃s polycirpus. ut darent un iuersi
nomina sua. Primus itaq omniũ : de-¬
dit nomen suum tranquillinus pat
marcelliam & marci. Post hunc sex
amici eorũ : id est ariston. criscentianꝰ.
eutyeianus. urbanus. uitalis. & iustus.
Post hos nicostratus primis crinius. &
castorius frat̾ eius: & claudius com-¬
mentariensis. Post hos filu ipsius clau¬
dii: felicissimus. & felix. Post hos mar¬
tia mat̾ marcelliam & marci cum

Expanded text:
eos intra domum, ubi erant sancti Dei, proeos intra domum, ubi erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: Nulla penitus dubietatis signa in corde meo remanserunt: sed ex toto corde credens quod Christus, quem colitis, ipse sit verus Deus, detuli huc vobis duo incrementa mea, credens quod possent per vos a mortis periculo liberari. Dicunt ei omnes simul sancti Dei: Omnes quos hic hodie infirmitas aliqua tenet, mox ut christiani facti fuerint, sanabuntur. 35. Cumque clamaret Claudius credere se, et desiderare fieri Christianum, jussit S. Polycarpus ut darent singuli nomina sua. Primus itaque omnium dedit nomen suum Tranquillinus pater Marcelliani et Marci. Post hunc sex amici eorum, id est, Ariston, Crescentianus, Eutychianus, Urbanus, Vitalis et Justus; post hos Nicostratus primiscrinius, et Castorius frater ejus, et Claudius Commentariensis. Post hos filii Claudii, Felicissimus et Felix. Post hos Marcia mater Marcelliani et Marci cum
Abbreviated transcription (Latin):
& qualit̃ sc̃s sȩbastianus cum sit
amicus imperatorũ xp̃ianissimus
sit. & ineruditione diuina perfec¬
tus: & qualit̃ animos xp̃ianorũ sua
exhortatione reuocasset: & quod
satis idonea ratione docuisset nstã
uitã fugitiuã & imaginariã esse:
& sic dum teneri putatur auferri
N arrabat &iam quomodo ueniens
repente lux decęlo per lustrass&
eum : & quomodo uxorẽ eius
quȩ persex annos muta fuerat
fecit loqui. Cũ hȩc narraret
nicostratus claudio: corruit ad
pedes nicostrati claudius dicens.
Examissa coniuge duos filios habe¬¬
o: exquibus unus y dropis morbo
fatigatur. alius uulurribus diuer¬
sis opprimitur. Rogo: ut iubras
eos uisitari. Non enĩ dubito quod
ille qui potuit facert ut post
sex annos loqueretur uxortua:
faciat si uolurrit. ut ad filios
meos sanitas redeat. Et hȩc di¬
cens. proripuit se addomum
suã : & frcit int̾ manus adduci
duos filios suos. Et intro ducens¬

Expanded text:
et qualiter S. Sebastianus, cum sit et qualiter S. Sebastianus, cum sit amicus imperatorum, christianissimus sit, et in eruditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbo fatigatur, alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad domum suam, et fecit inter manus adduci duos filios suos, et introducens
Abbreviated transcription (Latin):
& dicit nicostrato. Ue hement̃ pre-¬
fectura comnota est: quod perso¬
nas reorum tue domus
custodia tradi iussisti. Hãc de
gitus dare responsum. Ingressus
itaq ad prefectũ nicostratus cum¬
fuiss& interrogatus cur eas perso.¬
nas quas carceris claustra retine¬
bant ad sue uoluerit domus
mancipari custodiȩ: respondit.
Amplitudinis ur̃ȩ iussu xp̃ianas
intra domũ meã custodiendas
suscepi personas : quibus ut ter¬
rort passionis incuterẽ. reorũ
illos feci sociari personis: ut iussiom
uestre & persuasioni nr̃ȩ. si non con¬
sensu suo salti alieno experimento
consentiant. & metuant. ne similis
eos pena concludit. Libentissime
igitur hȩc audiens praefectus: dimi-¬
sit cum asc dicens. Magno te censu
aparentibus eorũ remunerari faciã.
cũ perte illis fuerint incolumes
filii restituti. Reuertens itaque
addomũ suam incostratus primi-¬
serinius cũ claudio commentari-¬
ense. cepit ei uniuersa referre.

Expanded text:
et dicit Nicostrato. Vehementer praeet dicit Nicostrato. Vehementer praefectura commota est, quod personas reorum tuae domus custodiae tradi jussisti. Hac de interrogatus dare responsum. Ingressus itaque ad praefectum Nicostratus cum interrogatus fuisset, cur eas personas, quas carceris claustra retinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, respondit: Amplitudinis vestrae jussu christianas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum remunerari faciam, cum per te illis fuerint incolumes filii restituti. 33. Revertens itaque ad domum suam Nicostratus primiscrinius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre,
Abbreviated transcription (Latin):
cutionibus lȩtabatur. Ipse qui t̃
mapostolo suo uirtutẽ istã exer¬
cuit: ipse nunc deipso inferorũ
conclaui. & ex ipsis draconũ fauel
animarũ ur̃arũ captiuitatẽ er¬
nit: & uobis muinc atenebris adlucẽ
pomneintibus eternȩ uite ianuas
pttifact. Quia ergo omnes demones
qui sunt tenebrarũ fili contristant᷑.
xoñs sci angeli qui sunt fili lumi¬
nis gratulantur: accedat unus quisq
& d& nomen suũ : ut hodierno
die usq aduesperũ per currente
seiuno. festiuũ baptismatis sacramen¬
tũ. & oportunũ tempus murniat.
Iustũ est em̃: ut lux amortali mun¬
do abscedens. ad nostras mentes in¬
cationis abluti. emendati iam &¬
sinceritate induti: alacres perga¬
mus ad xp̃m. Hȩc &his similia pro¬
sequente sc̃o polytarpo. uniuersi
guisi sunt: & unusquisq nomen
suum festinabat priusquã inter-¬
rogaretur offerre. Cumq hȩc
mentariensis ad primiscrumi nico-¬
strati domũ ubi ista agebantur.

Expanded text:
cutionibus laetabatur. Ipse qui tunc cutionibus laetabatur. Ipse qui tunc in apostolo suo virtutem istam exercuit, ipse nunc de ipso inferorum conclavi, ex ipsis draconum faucibus, animarum vestrarum captivitatem eripuit: et vobis nunc a tenebris ad lucem remeantibus aeternae vitae januas patefecit. Quia ergo omnes daemones, qui sunt tenebrarum filii, contristantur; et omnes sancti angeli, qui sunt filii luminis, gratulantur, accedat uniusquisque, et det nomen suum, ut hodierno die usque ad vesperum perducente jejunio, festivum baptismatis sacramentum opportunum tempus inveniat. Justum est enim, ut lux a mortali mundo abscedens ad nostras mentes imcationis abluti ac mundati, et sinceritate induti alacres pergamus ad Christum. Haec et his similia prosequente S. Polycarpo universi gavisi sunt, et unusquisque nomen suum festinabat priusquam interrogaretur offerre. CAPUT XI. Bmentariensis ad primiscrinii Nicostrati domum, ubi ista agebantur;
Abbreviated transcription (Latin):
matis unda diluit. & consecranda
dõ omni potenti carissimos filios feg
pro hoc quod aproposito suo reu¬
care conati estis beatissimos miltes
xp̃i. opus uobis erat penitentia: ut
peripsã ad indulgentiã ueniretis.
Nunc autẽ quia ad tantã gloriam
accessistis. ut ȩtiã ad passionẽ aqui
dolent̃ alios reuocare uoluisti.
adipsã desideretis gratant̃ curre¬
re. & libent᷑ amplecti: sciatis uos
ad indulgentiã perurnire. & iq
palmã pertingere. Uetus hoc ar
tificiũ xp̃i est. Nam ipsum quem
uas electionis suȩ esse dignatus
est. & uoluit magistrũ gentibus
dare: non solũ fideliu animos
apietatis proposito reuocabat: sed
ȩtiã nolentes axp̃o discedere
lapidibus obruebat. Hunc nobis
ipse dñs apostolũ condonauit.
tribuitq nobis ex saulo paulo¬
exapostata fecit apostolũ : & dedit
ȩccłȩ expersecutore doctorẽ
Amator passionis factus est. qui
persecutionis auctor extiterat.
& qui in alienis ad flictionibus grai
tulabatur. in suis postmodũ perse¬

Expanded text:
matis unda diluit, et consecrando Deo omnipotenti charissimos filios fecit, pro hoc quod a proposito sancto revocare conati estis beatissimos milites Christi, opus vobis erat poenitentia, ut per ipsam ad indulgentiam veniretis. Nunc autem quia ad tantam gloriam accessistis, ut etiam ad passionem a qua dolenter alios revocare voluistis, ad ipsam desideretis gratanter velle currere et libenter amplecti, sciatis vos et ad indulgentiam pervenisse, et ad palmam attingere. Vetus hoc est artificium Christi. Nam ipsum quem vas electionis suae dignatus est et voluit magistrum gentibus dare, qui non solum fidelium animos a pietatis proposito revocabat, sed etiam nolentes a Christo discedere lapidibus obruebat; hunc nobis ipse Dominus apostolum condonavit, tribuitqex apostata fecit apostolum, et dedit Ecclesiae ex persecutore rectorem: amator passionis factus est, qui persecutionis auctor exstiterat; et qui alienis afflictionibus prius gratulabatur, in suis postmodum perse
Abbreviated transcription (Latin):
martires deuote dño prȩcẽ fude¬
runt: ut eos decolluctatione sui
certaminis ereptos. ad se uenire
iuber& propitius. Quibus nocte
eidẽ per reuelationẽ ostensum est:
quod inlucescente die percepturi
laborũ ac̃ confessionis suȩ pramiũ.
triumphatores inditi reciperent᷑
adño. Quȩ statim uisio: rei geste
exhibitione impleta est. Nam
maximianus mox audita satellitis
sui rictiouari perditione : utrum¬
q crispinũ uidelic& ac crispimanũ
gladio puniri praecepit. Qui iamq
imminente ceruicibus suis gladio.
gratiarũ dño actionẽ persoluen¬
tes dicebant. Gratias tibi agimus
dñe : qui nos dehoc scło eripiens.
adtẽ uenire pracipis dementissime.
Ethis dictis: amputatis capitibus prȩ¬
tiosa inconspectu dñi morte. inspi¬
rati & confortati xp̃i dĩ prȩsidio.
octauis kalendis nouembris con¬
sumauerunt felices martirium.
Quorum animȩ incȩlum abangłis
translatȩ: corpora uero acarni¬

Expanded text:
martyres . deuote| domino precem fudemartyres . deuote| domino precem fuderunt . ut eos de conluctationi sui cer| taminis ereptos . ad se uenire iuberet propitius. Quibus| nocte eadem per reuelationem ostensum est quod| inluciscente die precepturi laborum ac confessionis| suae premium triumphatures incliti receperentur a domino| quae statim uisio rei gestae exibitione inpleta est.| Nam maximianus mox audita satillitis sui ricioua| ri perditione utrumque Crispinum uidelicet ac cris| pinianum . gladio punire precepit qui iam iamque in| minente ceruicibus suis gladio graciarum domino actio| nem persoluentes dicebant. Gracias tibi agimus domine.| qui nos de hoc seculo eripiens . ad te uenire precipis clemen| tissimae. Et his dictis . amputatis capitibus . precio| sa in conspectu domini morti inspirati et confortati christi dei| presidio Octauo kalendas nouembris consummauerunt .| felicis martyrium Quorum animae in celo ab an| gelis translati. Corpora uero a carni
Abbreviated transcription (Latin):
saniens. Nam picẽ. adipẽ. oleumq
simul iussit feruere : & scõs cenuo
martyres mea praecipitari. quasi
consumendos pena pracepit.
A tubi ministri obtemperantes
perfecerunt cuncta quȩ sibi ab
impio furrant imperata: sci mar¬
tres spei suȩ immobilit̃ incum.¬
bentes. alacres fiducialit̃ dõ in
oratione dixerunt. Potens es
liberare tormentis: & sicut uolu¬
boli & satellitũ eius ab hac &ciã
pęna illesos educere. Mox ora¬
tione finita: eduxit cos angelus
dm̃ sine dolore abigne. Tunc
uidens sẽ immicus nihil illatis
aduersus xp̃i martyres prȩualuisse
supplicis : sese concite fu-¬
rens rictiouarus pręcipitauit inig¬
nem: & ita morte pessima uitam
fimuit indignã. O quã iustũ mirum¬
q diuine xequitatis iuditiũ: ut qui
multos xp̃i martrres adcęlorum
regna properantes igne int̾emerat
cruciatos. ipse adȩterm ignis per¬
petuos cruciatus igni prȩcipitaret᷑
consumptus. Hȩc uictores uidentes

Expanded text:
saniens. Nam picem . adi| pem . oleumque saniens. Nam picem . adi| pem . oleumque simul iussit feruere . et sanctos denuo| martyres in eam precipitari . quasi consummen| dos +poenam precipit. Ad ubi ministri obtemperan| tes perfecerunt cuncta que sibi ab impio fuerant| imperata Sancti martyres spei sue inmobiliter| incumbentes alacres fiducialiter deo in oracio| ne dixerunt. Potens es liberare tormentis. Et sicut uolubuli et satellitum eius ab hac eti| am poena inlesus educere+. Mox oratione finita| eduxit eos angelus domini sine dolore ab igne tunc| uidens se inimicus nihil inlatis aduersus christi mar| tyres preualuisse suppliciis sese concite furens.| Riciouarus precipitauit in ignem . et ita morte| pessima . uitam finiuit indignam. O quam ius| tum mirumque diuinae aequitates iudicium.| ut qui multos christi martyres . ad celorum regna prope| rantes . igne interemerat cruciatos . ipsi ad aeterni| ignis perpetuos cruciatos igni praecipitaretur con| sumptus. Haec uictores uidentes