comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ puto. traditiones eccłiasticas p̾serum quȩ
fidĩ ñ officiant ita obseruandas. ut a maiorib
traditȩ sunt. nec alioꝵ consuetudines alioꝵ con¬
Traditiones a patͥb institute ñ st̃ infringendę.

Expanded text:
dum puto, traditiones ecclesiasticas, praesertim quae fidei non officiunt, ita observandas, ut a majoribus traditae sunt, nec aliorum consuetudinem aliorum conTraditiones a patribus institutae, non sunt infrigendae.
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ium cohabitare ꝑmittimꝰ. S nec ea quȩ dupli¬
cia uocant᷑. ⁊ si qͦd tale ẽ religiosꝰ ep̃e mulieres
quidẽ in loco suo manere studeat: mona chos
autẽ aliud monast̾ium edificare cogat. Si autẽ
plurima sunt talia monasti̾a. separent᷑ in aliis
monastiis monache. ⁊ in aliis monachi: res autẽ
qͣs hñt cõmunes scđm uira eis competentia dis.¬

Expanded text:
e duplicia vocant, et si quid tale est. Religiosus episcopus mulieres quidem in suo loco studeat manere, monachos autem aliud monasterium aedificare cogat. Sin autem plurima sint talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monachae, et in aliis monachi. Res autem quas habent communes, secundum jura eis competentia dis
Abbreviated transcription (Latin):
tate recesserit. sacram̃tum baptisim ñ amittit.
sic ⁊̃ si ordinatꝰ ab unitate recesserit. sacram̃tam
dandi baptisim ñ amittit. Nullieñ sacram̃to
inutria ẽ facienda.Si discedit a malis utrũq
discedit. si ꝑmanet in malis. utrũq ꝑmanet.
Sicut g acceptat᷑. baptifmꝰ. quẽ ñ amittere poiu¬
it qͥ ab unitate discesserit. sic acceptandꝰ ẽ bap
tismꝰ quẽ dedit ille qͥ sacram̃tum dandi cum
gernit. sufficit nob̃. Si dimissa dicerint. qͣ mͦ
ñ eẽ dimissa. quero. si pꝰea fictionẽ sua corle
ꝯcusso & ueto dolore fateat᷑. denuo baptitandus
iudicaret᷑: Quod si dem̃tissimũ ẽ dicere. fatean¬
t᷑ uero baptismo xͥ baptirari posse hoĩem. & tñ
cor eiꝰ in malitia uł saclegio ꝑscuieraus peccatoꝵ
abolitionẽ ñ sinere fieri atq intelligant in cõ¬
inuinonib ab eccłia seꝑatis posse homines bap
cũ qsq reconciliatꝰ unitati iac legio disse. ssioris
etuit. qͦ eiꝰ peccata tenebant᷑. & drinitti ñ sinebai¬

Expanded text:
sacramentum baptismi non amittit, sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. nulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat, sitismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi, cum gerint, sufficiat nobis. si dimissa dixerint, quomodrint non esse dimissa, quaero, si postea fictionem suam corde concusso et uero dolore fateretur, denuo baptizandus iudicaretur? quod si dementissimum est dicere, fateantur uero baptismo Christi baptizari posse hominem, et tamen cor eius in malitia uel sacrilegio perseuerans peccaabolitionem non sinere fieri, atque ita intelligant, in communionibus ab Ecclesia separatis, posse homines baptcum quis reconciliatus unitati, sacrilegio dissensionis exuitur, quo ejus peccata tenebantur, et dimitti non sineban
Abbreviated transcription (Latin):
stendit᷑ Nos intpie facere qͥ re¬
baptrare conant᷑. orbis unitatẽ. & nos recte
facete qͥ ał sacram̃ta imꝓbare nec inipso scifinate
audemꝰ. In qͦ em̃ nob̃cum sentiunt. in eo ⁊̃ nob̃¬
cũ sunt. In eo aũi a nob̾ recesserunt. in q̃ a nobis

Expanded text:
t ipsos impie facere qui rebaptizare conantur orbis unitatem, et nos recte facere qui dei sacramenta inprobare nec in ipso schismate audemus. in quo enim nobiscum sentiunt, in eo etiam nobiscum sunt, in eo autem a nobis recesserunt in quo a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nͥ digne fu̾int administrata. ita ut digni
digne a dignis ꝓmoueant᷑.: dignitates eẽ desi¬
nunt. ñ ut minuat᷑ u̾itas sac̾mti. s ut cesset¬
officiũ administñdi. uł loco uł tẽpe. uł ꝓ mo¬
tione. Loco: ut ait leo.¬

Expanded text:
tatis, nisi digne fuerint administrata, ita ut dignis digne a dignis proveniant, dignitatis esse desistunt, non ut minuatur veritas sacramenti, sofficium administrandi, vel loco, vel tempore, vel promotione. Loco, ut ait Leo
Abbreviated transcription (Latin):
bapt̾ret. si ad eiꝰ pacẽ illi ꝑtinent qͥb dat᷑. Non
enĩ raptorib ⁊ feneratorib dic̃ dñs. si cui dimise¬
ritis peccata dimittunt᷑ ei. si cui retinueritis tene¬
bunt᷑. Eoris qͥdẽ nec ligari aliqͥs pot̾ nec solui. uͥ
ñ sit qͥ aliũ ligare possit uł solu̾e. s soluit᷑ qui cũ
colũba feci̾t pac̾ẽ.⁊ ligat᷑ qui cũ colũba ñ ht pacẽ.

Expanded text:
baptizet, si ad eius pacem illi pertinent quibus datur. non enim raptoribus et faeneratoribus diceret dominus: si cui dimiseritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa tẽ ieiunamꝰ qñdo sponsꝰ aufert᷑ a nobis. &
nos dñs. ⁊ cogitau̾it ut bene. faciat nobis. om̃is
tͥsticia u̾tetur in gaudiũ.⁊ fames pͥstina sermo¬
nis dĩ. p̃sentia doctrinaꝵ eiꝰ. ⁊ celestis panis satu
dñicȩ resurrectionis usq in diẽ penteẽ. ñ indicun¬
t᷑ obseruanda ieiunia. Uñ ambr in eiꝰdẽ diei ser

Expanded text:
sponsus aufertur a nobis, et minus ad nos, et cogitaverit, ut benefaciat nobis, omnis tristitia vertetur in gaudium, et fames pristina sermonis Dei praesentia doctrinarum ejus et coelestis panis saturdominicae resurrectionis usque in diem pentecostes non inducuntur observa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c qui filios uł nepotes ñ habens. aliũ quam
ȩtcł̃iam relinquit hetedem. si quid de eccłia ñ
in eccłiȩ causa aut necessitate. p̃sumpsit. quod
distraxit. aut donauit. irritũ habeat᷑. Qui uͦ
filios ht̃. de bonis quȩ reliquit ab heredib eiꝰ
indemnitatib ecł̃ie. consulatur. Item ex eodem.

Expanded text:
pus qui filios aut nepotes non habens alium quam Ecclesiam reliquit haeredem, si quid de Ecclesia non in Ecclesiae causa aut necessitate praesumpsit, quod distraxit aut donavit irritum habeatur: qui vero filios habet, de bonis quae reliquit ab haeredibus ejus indemnitatibus Ecclesiae consulatur. XXXIV. De Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ atq inuidiã fugiant. ñ uagi oculis. ñ effre.¬
ni lingua. aut petulanti fluidoq gestu incedan.
s pudorẽ atq uerecundiã m̃tis simplici habitu
incessuq ostendant. obscenitatẽ etiã u̾boꝵ & mẽ¬
broꝵ sicut & oꝑum penitus execrentur. Uidua
bernia extrancarũ feminarũ nullatenꝰ appetans.
castimoniã qͦ inuiolati corporis ꝑpetuo obser¬
uare studeant. aut certe. uniꝰ matrimonii uin¬
culo federent᷑. semorib qͦ debitã p̃beant obȩ¬
dicntiã. neq ullo iactantię studio semctipsos
attollant. Postremo doctrinȩ. lectionib. psal¬
mis. ymnis. canticis exercitio iugiter incũbant
Tales enuĩ esse debent. qui diuinis cultib se se.
mancipandos studeant. scilicet ut dũ scientie
oꝑam dant: doctrinȩ grãm ppłis amministreꝗ¬

Expanded text:
onem atque invidiam fugiant, non vagis oculis, non infreni lingua aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem et verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem eciam verborum sicut et operum penitus execrentur, viduarbernia extranearum feminarum nullatenus appetant. Castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii vinculo federentur. Senioribus debitam prebeant obedienciam neque ullo iactancie studio semetipsos attollant. Postremo in doctrina, in lectionibus, in psalmis, ympnis, canticis, exercicio iugi incumbant. Tales enim esse debent, qui divinis cultibus se mancipandos student exhibere. scilicet ut dum sciencie operam dant, doctrine graciam populis amministre
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ int᷑ueritis: pͥmũ dicite pax huic domui. & nos
aut̃ Iociosi alieno cibo pasci gaudetis. Uidete ne. m
Tsti a nob̾ sumunt. psalt̾ium: & uos ab eis queritis
tympanũ. Item beo qͣrtus. De decimis ñ tm̃ nob̾.¬
s ⁊̃ maiorib iusto ordine uisum ẽ plebib tm̃ ubi sa¬
troscã baptismata donant᷑. debere donari. Quib aũ
plebib debeant᷑. illis a quib baptisina accipiunt.
an ab aliis: Nos cos baptitamꝰ & uos ab eis decimas
siumtis: Honesta int̾pretatio ẽ: utinã inueniatis qͥ
sic ꝓ uob̃ int̾pretent᷑. Quia gͦ nos rigamꝰ ppłm hunc.

Expanded text:
autem intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Nos doautem intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Nos doos autem quasi otiosi alieno cibo pasci gaudetis? Videte, ne inIsti a nobis sumunt psalmum: et vos ab eis quaeritis tympanum? § 7. Item Leo IV: De decimis non tansacrosancta baptismata dantur, debere dari. § 8. Quibus autem plebibus debentur? illis, a quibus baptisma accipiunt, an aliis? Nos eos baptizamus, et vos ab eis decimas sumitis? Honesta ista interpretatio est: utinam inveniatis qui sic pro vobis intepretentur! Quia ergo nos
Abbreviated transcription (Latin):
taiat inneã & de ftuctu eiꝰ ñ edit: Nos plantauimꝰ
añs moysi. ut nemo mittat falcem in alienã messem.
Item. Non alligabis os bouiꝰ tturantiꝰ. Nos sumꝰ bo¬
ues tturantes: nos querttis alligare os ur̃m: & de nr̃a
łtura uictũ uob̃ queritis. Ttem apłs. Qui altario
deseruiunt: de altatio uiuant. S numnqͥd ae eo eui
ñ deseruiunt: Item. Qui in sacrario oꝑant᷑. cũ sacra¬
rio participant. s num qͥd de illo in qͦ ñ oꝑantur:
Nos seruiiumꝰ altario. uos ei participate uultis. nos
qͥa nec ultimũ nob relmquere uultis. Apͥori em̃ inci¬
pientes: paulatim serpitis. & totũ usurpare contendi¬
tis. ut ꝓ uob̃ uideat᷑ dictũ. frustatim lupꝰ comedit
gregẽ pascimꝰ : & uos lac eiꝰ & lanam uob̃ acciꝑe
uultis. Raꝑe ẽ : de alieno labore uictũ sͥ q̃ rere
si raꝑe c̃ uelle. quod ñ possis. Item dñs dixit disci
płis. I N quancũq domũ intraueritis. in eadem
manete: edentes & bibentes que apd illos st̃. Cum

Expanded text:
tat vineam, et de fructu ejus non edit? Nos plantavimus  Dominus per Moysen, ut nemo mittat falcem in alienam messem. Item: Non alligabis os bovi trituranti. Nos sumus boves triturantes: vos vultis, alligare os nostrum et de nostra tritura victum vobis quaeritis? Item Apostolus: Qui altario serviunt de altario vivant. Sed numquid de eo, cui non serviunt? Item: Qui in sacrario operantur cum sacrario participant. Sed numquid cum illo, in quo non operantur? Nos servimus altario, vos ei participare vultis, nos quia nec ultimum nobis relinquere vultis. A prioribus enim incipientes paulatim serpitis, et totum usurpare contenditis, ut pro vobis videatur dictum: frustatim lupus comeditgregem pascimus: et vos lac ejus et lanam accipe quaerere, si sapere est velle quod non possis. § 5. Item Dominus dixit discipulis suis: In quacunque domum intraveritis, in eadem manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Quum
Abbreviated transcription (Latin):
ab eccłia cui legitime assignatꝰ ẽ. nullomͦ po¬
test abstrahere: nec isti de yocesi ad dyocesim
tnͣseuntes decimas suoꝵ p̃dioꝵ quȩ intra termi¬
nos nr̃e parrochie continent᷑. nob auferre pos¬
sunt. Quantũ enĩ ad ius ꝑcipiendaꝵ decimaꝵ¬

Expanded text:
ab ecclesia, cui legitime assignatus est, nullo modo poab ecclesia, cui legitime assignatus est, nullo modo potest abstrahere, nec isti de dioecesi ad dioecesim transeuntes decimas suorum praediorum, quae intra terminos nostrae parochiae continentur, nobis auferre possunt. Quantum enim ad jus percipiendarum decima
Abbreviated transcription (Latin):
dum ⁊̃ nec hoꝵ cdecimationes nob̃ relinquere
uultis. Ut autẽ uniuersaliter colligant᷑ omĩa.
cuncta quȩ ꝓ uob̃ inducta sunt. siue de labo¬
rante agͥcola. siue de eo qui suis stipendiis non
militat. ad hunc artiełm deferimꝰ. ut fructitm
nr̃i oꝑis quẽ adeo reciꝑe contenditis i ablatio¬
nib & cotidiams obsequiis istoꝵ recipiatis. de¬
cimationes nͦ eoꝵ quȩ nob̃ debent᷑. nob̃ intactas
relinquite: ne dũ queritis usurpare qͦdur̃m ñ
amittere qͦd uob̃ aliqͥm uidebat᷑ competere.
Quol aũ heȩ decimationes. nullo uob̾ iure debe-¬
ant᷑: facile ꝓbabimꝰ. Dicit᷑. eñ in qͦdã concilio.
Si qͥs eñ laicus uł lericus. uł utͥusq sexus ꝑ¬
sona ꝓp̾etatis sue lota.I.c̾. sicut in eodẽ capło
in causa monachoꝵ notata inueniunt᷑. Si gͦ la¬
icus uł dericus uł quelibet ꝑsona loca sue ꝓpͥe¬
tatis uendens aut donans ꝓuentũ decimationũ

Expanded text:
dum nec etiam eorum decimationes nobis relinquere dum nec etiam eorum decimationes nobis relinquere vultis. § 12. Ut autem universaliter omnia colligantur, cuncta, quae pro vobis inducta sunt, sive de laborante agricola, sive de eo, qui suis stipendiis non militat, ad hunc articulum deferimus, ut fructum vestri operis, quem adeo recipere contenditis, in oblationibus et quotidianis obsequiis istorum recipiatis, decimationes vero eorum, quae nobis debentur, intactas nobis relinquite, ne, dum quaeritis usurpare quod vestruamittere, quod vobis aliquo modo videbatur competere. § 13. Quod autem haec decimationes nullo jure vobis debeanSi quis laicus, vel clericus, sive utriusque sexu persona proprietatis suae loca, etc. sicut in eodem capitulo in causa monachorum notata inveniuntur. Si ergo laicus, vel clericus, vel quaelibet persona, loca suae proprietatis vendens aut donans, proventum decimationum
Abbreviated transcription (Latin):
in tegum̃ta seruant᷑. Sint hec uob̃: & nob̾ grana te
tes fructus dnĩs relinquunt. Uos gͦ recepta
mercede ur̃i oꝑis in cotidianis oblationib &
aliis obsequiis quę ꝓ sp̃ualib quȩ a uob̃ accipi¬
unt cotidie deferit᷑. ꝓuenientes fructꝰ deci¬
mationũ & pͥmiciaꝵ nob̃ relinquite. Item P̾ re¬
cepit dñs discipłis suis. ut comederent. & bibe¬
rent ea quȩ ap auditores suos erant: s ñ itifsit
eis ut dños de domib suis eicerent & reb fu¬
is expoliarent. Non facile inuenies: qui tales hos¬
pites libenter suscipiant. Mus in pera. ignis
in sinu. serpetis in grenno: male. suos remune¬
tem in sinu suo nuͥt. ꝑcuciet᷑ ab eo. Gales inue¬
niatis uob̃ hospites: quales nob̃ ẽẽ uultis. Non
sufficit uob̃ edere & bibere quȩ in domo nr̃a siuł.
dum cotidianos fiuctus uł usus oblationũ ꝑci¬
pitis. ex quib uictũ & uestitũ habeatis. quib cũ

Expanded text:
et tegumenta servantur. Sint haec vobis, et grana nobis et tegumenta servantur. Sint haec vobis, et grana nobis tes fructus dominis relinquunt. Vos ergo recepta mercede vestri operis in quotidianis oblationibus, et aliis obsequiis, quae pro spiritualibus, quae a vobis accipiunt, quotidie deferuntur, provenientes fructus decimationum et primitiarum nobis relinquite. § 11. Item praecepit Dominus discipulis suis, ut comederent et biberent ea, quae apud auditores suos erant, sed non jussit eis, ut dominos de domibus suis ejicerent, et rebus suis spoliarent. Non facile invenietis qui tales hospites libenter suscipiant. Mus in pera, ignis in sinu, serpens in gremio male suos remunetem in sinu nutrit, percutietur ab eo. Tales inveniatis vobis hospites, quales nobis esse vultis. Non sufficit vobis edere et bibere quae in domo nostra sunt, dum quotidianos fructus oblationum percipitis, ex quibus victum et vestitum habeatis, quibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
sinere. uł patimini eum fructificare: & qͣlia ñt uobis
fieri ñ uultis. nob inferre cauete: ne si ꝑgitis dicere
Callida quidẽ & multiplici argum̃tatione nr̃a ura au¬
ferre contenditis. ita ut si fides uerb̃ adhiberet᷑. ñ uer¬
ba ꝓ uerb̃: s tes ꝓ uerb̃ reportatetis. S do ꝓpitio si
uerba dedistis. uerba recipietis. Arguitis nos qͦd ca q̃
uob̃ debent̃ surriꝑe querimꝰ qͥa nt̃a ꝓsequim̃ sapienti ᷤ¬
quidẽ & phylosophico ore ꝓlata seutentia. Suũ autẽ¬
ꝓsequi: ñ ẽ aliena raꝑe. Unde aduos hȩc sententia
manauit. nͥ qͥa tanto ardore nr̃a concupiseitis ut ur̃a
putetis. uob̃ auferri. tũ nos nr̃a conseqͥmur: Unde cum¬
debitũ finẽ causa nr̃a sortita fuerit: exclamabitis. Ha¬
ha miser crucior: tantũ bonum ereptũ cẽ ex fautib.
Sed udete. ne damnũ effusi unguenti uob̃ recom¬
pensare queratis. C onstitiustis uos plantatores ui
Sed ñ negamꝰ quod ur̃m ẽ. ẜ qui tͥturanti palce &

Expanded text:
sinere, vel patiamini nobis eum fructificare, et qualia vobis fieri non vultis nobis inferre cavete, ne, si pergitis dicere Callida quidem et multiplici argumentatione jura nostra auferre contenditis, ita ut, si fides verbis adhiberetur, non verba pro verbis, sed res pro verbis reportaretis. Sed, Deo propitio, si verba dedistis, verba recipietis. § 10. Arguitis nos, quod ea, quae vobis debentur, subripere quaerimus, quia nostra persequimur. Sapienti quidem et philosophico ore prolata sententia; suum persequi estne aliena rapere? Unde ad vos haec sententia manavit, nisi quia tanto ardore nostra concupiscitis, ut vestra putetis vobis auferri, quum nos nostra consequimur? Unde, qudebitum finem sortita fuerit, exclamabitis: Ah miser, crucior tantum bolum esse ereptum ex faucibus. Sed videte, ne damnum effusi unguenti vobis recompensare quaeratis. Constituistis vos plantatores vinSed vos non negamus quod vestrum est. Bovi trituranti paleae
Abbreviated transcription (Latin):
ram dño cło tuo comedes ea. in loco quẽ elegerit dñs
as tuus tu & filiꝰ tiuis. & filia tua. seruus & ancilla.
atq leuites qui manet in urbib tuis. Quia gͥ nos
sumꝰ: rite ab eis decimas accipimꝰ. Item ait ꝓpħa.
Roducens fenũ iumentis. & herbam seruituti homi¬
num. fenũ & herba. ex terra ꝓducit᷑. S quib ium̃tis:

Expanded text:
in loco, quem elegerit Dominus Deus tuus, tu, et filius tuus, et filia tua, servus et famula, atque Levita, qui manet in urbibus tuis. § 4. Quia ergo nos e juncti sumus, rite ab eis decimas accipimus. Item ait Propheta: Producens foenum jumentis, et herbam servituti hominum. Foenum et herba ex terra producitur: sed quibus? jumentis
Abbreviated transcription (Latin):
contentus. & taliter eccłiam & plebem sͥ cõmis¬
sam custodiat. ut ante tͥbunal iudicis ȩt̾ni ex
om̃ib sͥ cõmissis rationẽ reddat. & ñ iudiciũ
s głiam ꝓ suis actib ꝑcipiat. In dyocesi aũ
designata. quetũq p̃dia colunt᷑ ꝓuentus deci¬
mationũ baptismalis ȩccłiȩ. designatus debet
ꝑsolui. Quia gͦ hȩc p̃dia intra terminos nr̃e
cħ ocesis continentur. ido ꝓuentus decimationum
His ita respondet᷑. Decime a do constitutȩ sunt ꝑ
moysen ut soluerent᷑ a ppło filus leui ꝓ ministĩo in
Quo deseruebant ei. in tab̃nacło offerendo. N on
acrspiebant filii letui decimas. nͥ ab eis ꝓ quib oste¬
Rebanth pces & sacrificia. Quia gͥ nos seruimꝰ dño

Expanded text:
contentus, et taliter ecclesiam et plebem sibi commissam custodiat, ut ante tribunal aeterni judicis de omnibus sibi commissis rationem reddat, et non judicium sed gloriam pro suis actidesignata, quaecunque praedia coluntur, proventus decimationum baptismali ecclesiae assignatus debet solvi. Quia ergo praedia haec intra terminos nostrae dioecesis continentur, et proventus decimationum His ita respondetur: Decimae a Deo constitutae sunt per Moysen, ut persolverentur a populo filiis Levi pro ministerio, in quo deserviebant ei in tabernaculo. Non accipiebant filii Levi decimas, nisi ab eis, pro quibus offerebant preces et sacrificia. Quia ergo nos servimus Do
Abbreviated transcription (Latin):
am cletimȩ darent᷑ filis leui. ñ eletione offeren¬
tis ꝓsoluebant᷑. at contẽpto leuita qͥ secũ erat. ipse
digeret tui uellet detimas dare. Nam dictum est¬
T euita qui tecũ morat᷑. & intra muros urbis tue¬
habitat comedet eas. Ido ⁊̃ ex singłis tͥbub ciuuita¬
tes ad habttandũ acceꝑunt. ut imnaqueq trib
illis ꝑsolueret decimas qͥ secum erant. Nam moyses
p̃cepit filiis isrł sicut legit᷑ in deuteronomio. in

Expanded text:
n electione offerentis persolvebantur, ut contemto Levita, qui secum erat, ipse eligeret cui vellet decimas dare. Nam dictum est: Levita, qui tecum moratur et intra muros tuos habitat, comedet eas. Ideo ex singulis tribubus civitates ad habitandum acceperunt, ut unaquaeque tribus illis persolveret decimas, qui secum erant. Nam Moyses praecepit filiis Israel, sicut legitur in Deuteronomio: In
Abbreviated transcription (Latin):
infidelis in con¬
iugio positus.
ad side conu̾sus
est. Uxor uͦ eiꝰ
dei ab eo discessit.
Ille quanda fidełe in uxorem acepit. Quã mor¬
tua clericus efficitur. tandẽ uitȩ ⁊ scientiȩ. meri¬
to in ep̃m eligit᷑. Hic pͥmũ querit᷑. an comu¬
giũ sit int̾ infideles. Scdo. an huic liceat. aliã
ducere. pͥore uiuente. Tercio. an sit reputan

Expanded text:
infidelis in conjugio positus ad fidem conversus est, uxor vero anae ab eo discessit. Ille quandam fidelem in uxorem accepit, qua mortua clericus efficitur. Tandem vitae et scientiae merito in episcopum eligitur. Hic primum quaeritur, an conjugium sit inter infideles? Secundo, an liceat huic aliam ducer
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ  comugiũ: qͥa nullũ comugiũ peccmn est.
Itẽ aus̃. Non ẽ uera pudicitia hominis insi¬
deł cũ conuge. sua. Ubi aũ uera pudicitia. ẽẽ
ñ potest: ibi nec uerũ comugiũ ẽ. Item ambꝵ.
ussit hesdras diimiiti uxores aliemgenas. ꝑ qͥs
ibant ad dõs alienos. Non ẽ eñ imputandum
matͥmoniũ. qd extͣ. dĩ decretũ ẽ fatũ: s cum
cognoscit᷑ ẽ em̃dandũ. Itẽ au̾s. Non ẽ ratũ con

Expanded text:
conjugium, quia nullum conjugium peccatum est. Item Augustinus: Non est vera pudicitia hominis infidelis cum conjuge sua. Ubi autem vera pudicitia esse non potest, ibi nec verum conjugium est. Item Ambrosius: Jussit Esdras dimitti uxores alienigenas, per quas ibant ad Deos alienos. Non est enim putandum matrimonium, quod extra Dei decretum est factum. Sed quum cognoscitur, est emendandum. Item Augustinus: Non est ratum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dimittat uirũ. Sc̃ificatus ẽ eĩ uir infideł.
ꝑ mulierẽ fidelem.i sc̃ificata ẽ mulier infideł.
ꝑ uirũ fidelem. Idẽ ad titũ. Hortare adolescen¬
tulas. ut diligant urros suos. Hoc tͣa de fidelib
passione beati dem̃tis de theodora ⁊ fisinnio le¬
git᷑ mirabilit̾ contigisse. Itẽ innocentiꝰ ppͣrufo¬

Expanded text:
im vir infidelis per mulierem fidelem, et sanctificata est mulier infidelis per virum fidelem. Item ad Titum: Hortare adolescentulas, ut diligant viros suos. Hoc tam de fidelibuspassione B. Clementis de Theodora et Sisinnio legitur mirabiliter contigisse. C. I. Bigami pro
Abbreviated transcription (Latin):
etiã leges dicunt᷑ ab his qui cas condiderue
ut consulares. tribunitiȩ. iulię. cornelię. Nam
sub octouiano cesare suffecti consules papius
& pompeius legẽ tulerunt. quȩ a nominib eoꝵ
appellant᷑ pompcia & papia. continens patrũ
p̃mia. ꝓ suscipiendis liberis. Sub eodẽ q̃: imꝑa-¬
tore falcidiꝰ tribunꝰ plebis legẽ fecit. ne quis
plus in extraneis testator legaret: qͣm ut qͣrta
pars suꝑesset heredib. ex cuiꝰ nomine lex falci¬
atira uͦ lex est. quȩ de plurib simul reb elo¬
quit᷑. dicta qͥde a copia rerũ & q̃si a saturitate
Inde satiram scbere est: poemata uaria condere.
odiȩ leges naualium cõmertioꝵ sunt. ab in¬
sula Rodo cognominatȩ: in qua antiquitus
legũ partes sunt. S quia constitutio alia est ciui¬
lis alia eccłiastica. ciuilis uͦ forense uł ciuile ius
appellatur: qͦ nomine. eccłi astica institutio appel¬
letur uideamꝰ. Eccł̾iastica constitutio canonis

Expanded text:
etiam leges dicuntur ab his qui condiderunt, ut consulares, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falciatyra vero lex est que de pluribus simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate: Unde et satyram scribere est poemata varia condere, odie leges navalium commerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominate, in qua antiquitus legum partes sunt. Sed quia constitutio alia est civilis, alia ecclesiastica: civilis vero forense vel civile jus appellatur, quo nomine ecclesiastica constitutio appelletur, videamus. § 1. Ecclesiastica constitutio canonis
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑientiã commonemꝰ ut nequaꝗͣ. hoc usurpare
causas utilitatesq disponere. Ualde em̃ ẽ inde¬
cens. ut omisso eo. aliis quilibet se illoꝵ causis
cõmisceat. s ille eoꝵ uitas cõpetenti regłariq de¬
bet moderamine disponere: qͥ ꝓ commissis eoꝵ

Expanded text:
ex hoc commonemus, ne quemquam hoc usurpare eorum causas utilitatesque disponere. Valde enim est incongruum, ut omisso eo alius quilibet eorum se causis admisceat, sed ille eorum vitam competenti regularique debet moderamine disponere, qui pro commissis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliis om̃ib urbib in uniũso mundo tam
sua p̃sentia qm uenerando triũpho p̃tulerug.
mꝰ romanis ꝓpͥo cy rographo pollicetur dicens.
Testis enĩ mͥ est ds cui seruio in spũ meo. in eu¬
głio filii eius. qd̾ sine utt̾missione memoriam
des est celesti beneficio romana eccłia. quã ut
memoratũ est beatissimi petrus & paulus suo
martyrio consetrarunt. Scd̾a autẽ sedes apud
alexandriã beati petri nomine a marco ꝰ disci¬
pulo atq eugłista consecrata est. Tercia uͦ sedes¬
mine habetur honorabilis. qm illic priꝰ quã
Et post pauca. Inter beatissimos apłos. que¬
dam fuit discretio potestatis. Et post. Licet
liquis om̃ib p̃esset apłs. & cephas idem caput¬
d̾a tradidert̃. & ñ solũ hoc in nouo testam̃to
est constitutũ. s etiã in uet̾ fuit. Unde scͥptũ
est. Moyses & aaron in sacerdotib ciꝰ. id est
pͥmi inter eos sacerdotes fuert̃. Et post pauca
a dño & ñ ab alio constituta est. & sicut cardi¬

Expanded text:
 omnibus urbibus in universo mundo eam sua praesentia atque venerando triumpho praetulerunt. mus Romanis proprio chirographo pollicetur dicens: Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriamdes est celesti beneficio Romana ecclesia, quam, ut memoratum est, beatissimi Petrus et Paulus suo martyrio consecrarunt. Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco, eius discipulo atque ewangelista, consecrata est, tercia veneratione habetur honorabilis, quia illic priusquam Et post pauca: § 5. Inter beatos apostolos quaedam fuit discretio potestatis, et licet liquis omnibus praeesset apostolis Cephas, id est, utdam tradiderunt. Et non solum hoc in novo testamento est constitutum, sed etiam in veteri fuit; unde scriptum est: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, id est primi inter eos fuerunt. Et post pa non ab alio, constituta est. Et sicut cardi
Abbreviated transcription (Latin):
si pꝰ talem ordinationẽ ñ int̾fuit cũ illi confice¬
rent sac̃m̃ta. si cõmunioni coꝵ partiͤpatꝰ ñ ẽ.
si statĩ discedentib illis pessimo concilrabulo
eoꝵ abrenuntiauit. ⁊ ad eccliam rediit. iste talis
pot̾ hab̾e colorẽ aliquẽ excusationis. Cet̾m qͥ
pꝰ m̃sem aut ampliꝰ redier̃. cũ se considerent ab
rei st̃ nsurpate dignitatis. Tales plerũq ce in¬
tuitu pietatis reformat catholicȩ manꝰ imposi¬
tio. cũ satisfactione & medicina penitentiȩ. S
dãpnationẽ symoniacoꝵ ⁊ eoꝵ qͥ eis consensert̃
legimꝰ medicinã uͦ autenticã ex hac heresi nomi¬
natĩ ñ legimꝰ. nͥ qd̾ sic̃ usurpatũ ẽ in nouatia¬
nis uł donatistis minorib utiq hereticis. ñ ca-¬
nonice s ex intuitu pietatis. ita ⁊̃ ex his posse fie¬
Et ut ait beatꝰ aug heretici cũ redierint. q̃ par¬
te se absciderint ab eccł̃ia curent᷑. qͣ uͦ parte ad¬

Expanded text:
 talem non interfuit, quum illi conficerent sacramenta, si communioni eorum participatus non est, si statim discedentibus illis pessimo conciliabulo eorum abrenunciavit et ad ecclesiam rediit, iste talis potest habere colorem aliquem excusationis. Ceterum, qui post mensem aut amplius redierunt, quum se considerarent ab rei sunt usurpatae dignitatis. Gratian. Tales plerumque ex intuitu pietatis reformat catholicae manus impositio cum satisfactione et medicina poenitentiae: sed damnationem simoniacorum et eorum, qui eis consenserunt, legimus, medicinam vero authenticam ex hac haeresi nominatim non legimus, nisi quod, sicut usurpatum est in Novatianis vel Donatistis, minoribus utique haereticis, non canonice, sed ex intuitu pietatis, ita etiam ex his posse fieEt, ut ait B. Augustinus, haeretici quum redierint, qua parte se absciderint ab ecclesia, curentur, qua vero parte ad
Abbreviated transcription (Latin):
receptũ dñi ẽ. ut excepta. causa fornicatio¬
iis. uxor a uiro dimiti ñ debeat. Et idõ
quicũq citra culpã cͥminis sup̃dicti uxorẽ suã
quacũq occasione reliquerit. quia qd̾ d̾s conuinxit
ille seꝑare disposuit. tãdiu ab eccłiastica cõmu¬
dote semel & bis & ter ut corrigant᷑. ad uxoris sue
latinȩ dignitatis officio seꝑabunt. & insuꝑ gene¬
rose dignitatis testimoniũ. qmͣ diu ĩ culpa fu̾int¬

Expanded text:
eceptum Domini est ut, excepta causa fornicationis, uxor a viro dimitti non debeat. Et ideo quicunque citra culpam criminis supradicti uxorem suam quacunque occasione reliquerit, quia quod Deus junxit ille separare disposuit, tandiu ab ecclesiastica commudote semel, bis, terque ut corrigerentur, ad torum suae palatinae dignitatis officio separabunt, et insuper generosae dignitatis testimonium quandiu i
Abbreviated transcription (Latin):
go hinc ostendimur mortiui esse peccato:
quia in morte christi baptizati sumus:
ipsius baptisantur. nullo eĩ excepto di
nascendo contraxerunt ⁊ per hoc perti¬
non solum maiores uerum etiaz pariui¬
li baptizantur ait sic uos estimate mor¬
tuos quielem esse peccato. uiuẽtes autẽ
deo in christo iesu. ¶ Item in eodem.
Sieut nulli baptismus negatur: ita

Expanded text:
si hinc ostendimur mortui esse peccato, quia in morte Christi baptizati sumus, ipsius baptizantur. Nullo enim excepto dicnascendo traxerunt? Vel in mortnon solum majores, verum etiam parvuli baptizantur, ait: Sic vos existimate mortuos quidem esse peccato, viventes autem Deo in Christo Jesu. C. CXXXIV. Sicut nulli baptismu
Abbreviated transcription (Latin):
in bello. aut in roxa. aut gentiliũ ludis
mortuus fuerit. neq in oblatioẽ neq in orati
one postulet᷑: s in manꝰ incidat udicis: se¬

Expanded text:
in bello, aut in rixa, aut gentilium ludis mortuus fuerit, neque oblatione neque oratione pro eo postuletur, sed in manus incidat judicis: se
Abbreviated transcription (Latin):
baptisina solis sacerdotib eẽ tͣditũ. eiꝰq mi¬
inst̾rum nec ipsis diaconib explere: ẽ licitum.
tẽ. ut supͣ intractatu orlitiandoꝵ. u de reue¬
rentia diaconoꝵ erga sacerdotes agit᷑. Itẽ ex¬
riħ.iiii.Non p̃sumat inulier baptitare.

Expanded text:
baptisma solis sacerdotibus esse traditum, ejusque ministerium nec ab ipsis diaconibus expleri est licitum atc., ut supra in tractatu ordinandorum, ubi de reverentia diaconorum erga sacerdotes agitur. Non praesumat mulier baptizare.
Abbreviated transcription (Latin):
niũ legitimũ ut uob̃ uidet᷑. nͥ illud qd̾ pꝰ bap¬
tismũ assumnitur. pse dñs cũ int̾rogaretur
a iudeis fi liceret. dimittere uxorẽ atq exponcret.
fieri ñ debere. addidit. Quod ds comitixit:
homo ñ separet. Ac ne de his putaret̃ cẽ locutus
qͥ post baptismũ uxores sornuit᷑: hec i auideis¬

Expanded text:
ium ut nobis videtur, nisi illud quod post baptismum assumitur. Ipse Dominus dum interrogaretur a Judaeis si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Ac ne de his locutus esse credatur qui post baptismum uxores sortiuntur, meminer
Abbreviated transcription (Latin):
ea cũ eẽt cathecuminꝰ susceꝑit ⁊ postea alios fili¬
os cũ fiddelis. utrũ sint frẽs appellandi. anñ ha¬
beant postea defuncto patre cũ cęt̾s ħeditaris
atq sentire absurdũ ẽ. quȩ ratio ẽ hoc malũ
defendi. ⁊ uacua mag̾ opinione iactari. ꝗͣ. aliqͣ
auctoritate roborari. cũ ñ possuit int̾ peccata
d eputari. qd̾ lex p̃cipit. ⁊ ds̃ coniunxit: Itẽ
N fidelis potestate.
sip pꝰ baptismũ uxorẽ reciꝑe. quã añ dimiserat.

Expanded text:
ea, quum esset catechumenus, susceperit, et postea alios filios, quum fidelis, utrum sint fratres appellandi, an non habeant postea defuncto patre cum ceteris malum defendi, et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari cum non possit inter peccata deputari quod lex praecipit et Deus conjunxit. CAP. n fidelis potestate sit post baptismum recipere quam ante dimiserat.
Abbreviated transcription (Latin):
i ep̃c fu̾it. suis aut eccłie sͥ cõmissȩ reb expo¬
liatꝰ aut qd̾ absit qd̃ alienũ ab om̃ibꝰ cẽ de¬
bet fidelib a sede ꝓpͥa eiectꝰ aut in detentioe aliq̃
a siuis ouib fuĩt seqͥstratꝰ. tunc canonice ante in pͥs¬
stino statu restituat᷑. cũ om̃i pͥuilegio sui honoris̃.
⁊ sua omĩa quȩ insidiis inimicoꝵ suoꝵ ci ablata
fuerant. legib redintegrent᷑. Non enĩ conuocar¬
uł p̃iudicari pot̾it. nͥ ip̃se ꝓsua necessitate mun¬
me tam̃ udicandꝰ aduenire spontt cleg̾it. Nulla
ꝑ suggestiones suoꝵ inimicoꝵ amiserat. potesta¬
ti ciꝰ ab honorabili concilio legali ordine redin¬
tegrent᷑. Presul uͦ cũ om̃i honore statui pͥmo
fuit.⁊ ñ aute conuocatꝰ ad tempꝰ in legitimo

Expanded text:
ommissae rebus expoliatus, aut quod absit, quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus a sede propria ejectus, aut in detentione aliqua a suis ovibus fuerit sequestratus: tunc canonice antequam in pristino statu restituatur cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia, quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerant, legibus redintegrentur: nec convocari, nec judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate minime tamen judiper suggestiones inimicorum suorum amiserat, potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur; praesul vero cum omni honore statui pristino fuerit, et non ante convocatus ad tempus concilio legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ si male iuuendo facultates ȩccłiȩ disꝑsit¬
ep̃c. ab eiꝰ patͥmonio quousq de dilapidatio¬
ne rerũ eccłiasticaꝵ cognoscat᷑. submouendꝰ ẽ
exẽplo tutoꝵ ⁊ curatoꝵ. qͥ dũ fiu̾nt suspecti. a
tutela uł cura remouent᷑. dotre de suspectone

Expanded text:
s male vivendo facultates ecclesie dispersit, ab eius patrimonio, quousque de dilapidatione rerum ecclesiasticarum cognoscatur, submovendus est exemplo tutorum et curatorum, qui, dum fuerint suspecti, a tutela vel cura removentur, donec de suspectione
Abbreviated transcription (Latin):
donant. qr̃e donant: Dicant mͥ qͣre dant
uenatori. Hoc in illo amant in qͦ neqͥssimꝰ ẽ. hoc
in illo pascunt. hoc in illo uestiunt. ipsã neqͥciã
publicã spectaculis hominũ. Qui donant hystͥ
qͥd ñ ⁊ ipsa hominib donant᷑: Non tñ naturã
ibi attendt̃ oꝑis dĩ. s neqͥtiã oꝑis humani. It̾
mȩ. Nam si homo tin eẽt ⁊ uenator ñ eẽt. ñ ei
donares. In eohonoras uitiũ. ñ naturã. Idẽ in¬
⁊ delectant᷑. ue miseris si se ñ correx̾int. Qui enĩ

Expanded text:
donant, quare donant? dicant mihi, quare donant venatori? Hoc in illo amant, in quo nequissimus est, hoc in illo pascunt, hoc in illo vestiunt, ipsam nequitiam publicam spectaculis omnium. Qui donant histriquid non et ipsi hominibus donant? Non tamen naturam ibi attendunt operis Dei, sed nequitiam operis humani. Itemmae, nam si homo tantum esset et venator non esset, non ei donares, honoras in eo vitium non naturam. m delecten
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunare fr̃s. qͥ pͥmo diluculo ñ ad eccł̃iã uigilat
seruos. disponit retia. canes ꝓduc̃. saltꝰ siluasq
ꝑlustrat: Seruulos inqͣm secũ ꝑthit fortasse. ma¬
gis ad eccliã festinantes. ⁊ uoluptatib suis peccata
actumulat aliena. nesciens se reu futurũ tam de
suo delicto. qmͣ de ꝑditione scruoꝵ. It̾ ambr̾ in¬

Expanded text:
jejunare, fratres, qui primo diluculo non ad ecclesiam vigilat, servulos, disponit retia, canes producit, silvasque perlustrat. Servulos, inquam, secum pertrahit fortasse magis ad ecclesiam festinantes et voluptatibus suis peccata accumulat aliena, nesciens reum se futurum tam de suo delicto, quam de perditione servorum. Tota i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cesses. ut tͥ d̾s illũ successorẽ. concedat. qui ei
possit ẽe placabilis. ⁊ ppłm irrep̃hensibiliter
successor s coadiutor uiuenti ep̃o datur.

Expanded text:
non cesses, ut tibi Deus illum successorem concedat, qui ei possit esse placabilis, et populum irreprehensibiliter successor
Abbreviated transcription (Latin):
dederit iuxta petitionẽ tuã hominẽ ꝑfectum
qui possit sollicitudinẽ habere ⁊ curã ꝓ salute.
eritq in euͣgłi̾o tͥ credito ⁊ ministio xp̃i portan¬
do. in om̃i loco rcqͥrens ⁊ confortans eccłiam di.
tnͣsitus tui suꝑẽẽ. si eĩ aptũ cognou̾is. ⁊ in tua
uoluntate fuit diffinitũ. ea hora qua te de
p̃senti scło mig̃turũ cognou̾is. p̃sentib cunc.¬
tis tͥ successorẽ. designa. ut huc. ueniat ordinan¬
dus. Hoc nulli concedi alii patimͦ. qd tͥ carita¬
tuo loco eligat᷑ ep̃c: hoc nulla rõne concedi
patim᷑. quia cont̾ omnẽ eccłiasticã regłam. uł
instituta patrũ ẽẽ monstrat᷑. s uolumꝰ ut mi
nistret tͥ. ⁊ sit in eugłio xͥ aditor. Nimis eñ

Expanded text:
dederit iuxta tuam petitionem hominem perfectum, qui possit curam animarum habere, ildederit iuxta tuam petitionem hominem perfectum, eritque in evangelio tibi credito et ministerio Christi portando in omni loco requirens et confortans ecclesiam Dei. transitus superesse, si eum aptum cognoveris, et in tua voluntate fuerit diffinitum, ea hora, qua te de praesenti saeculo migraturum cognoveris, praesentibus cunctis tibi successorem designa, ut huc veniat ordinandus. Hoc nulli concedi alii patimur, quod tibi charitatuo loco eligatur episcopus, hoc nulla ratione concedi patimur, quia contra omnem ecclesiasticam regulam vel instituta Patrum esse monstratur sed volumus, ut tibi ministre
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾int: pot̾ rata haberi talis ordinatio.
ita ut in ipsis eccłiis ꝑseucrent. alit̾ uana ẽ ha¬
benda talis ordinatio. Ecce aliqͥs a pseudo¬
ep̃is ordinatꝰ si locũ sue ordinationis mutau̾it.
uana ẽ ⁊ sine administratiõe talis ordinatio.

Expanded text:
fuerint, potest rata haberi talis ordinatio, ita ut in ipsis locis perseverent. » Aliter vana est habenda talis ordinatio. Ecce aliquis ordinatus a pseudoepiscopo, si locum suae ordinationis mutaverit, vana, id est sine administratione erit ordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
cidi. Unde in eodẽ libro. idem ambi. Nonem̃
uolebat ds a patre immolari filiũ. nec impleri
hoc minꝰ uolebat. qͥ ouem ꝓ filio immolauda
optulit. s temptabat affectũ pałs. si di p̃cepta
p̃ferret filio.I in fra. Non mtitas manũ inqͥt¬

Expanded text:
cidi. Unde in eodem libro idem Ambrosius: Non enim cidi. Unde in eodem libro idem Ambrosius: Non enim volebat Deus immolari a patre filium, nec impleri hoc munus volebat, qui ovem pro filio immolandam obtulit, sed tentabat affectum patris, si Dei praecepta praeferret filio. Et infra: Non injicias, inq
Abbreviated transcription (Latin):
Ibet culpa solet sequenti pia oꝑatione puirga¬
ri. qntomag̃ hoc facile abstergit᷑. quã mater
boni oꝑis pietas ipsa comitat᷑. Nonnulle uͦ
obstetricũ fallaciã conant᷑ asserere. hoc m̃dacii
genꝰ ñ eẽ peccatũ. maxime qͥa illis mentientib
scͥtum ẽ. qͦd edificauerit eis dñs domos. in qͣ
magis recompensatione cognoscitur. quid culpa¬
mendacii mereatur. Nam benignitatis earum
merces quȩ eis in et̾na uita potuit retribui:
pueros suos. sedete hic cũ asino. ego ⁊ puer illie
usq ꝑtransibimꝰ: & cũ adorauerimꝰ reuertem
aduos: licet aliud se facturũ deliberaret. tñ ex¬
nebat redire immolato filio: s dñs locitus ꝑos¬
ciꝰ qͦd parabat. Cautiose. autẽ loquebat᷑ cũ ser¬
uulis. ne negotio coginto aut impediret eũ ali¬
tñ fieri nolumꝰ. s exꝑm̃tum obȩdientiȩ queri¬
mus. sicut abrabã a dõ temptatus legit᷑. cũ uisso
ẽ immolare filiũ suũ. quẽ dñs noluit ab eo oc¬

Expanded text:
ibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facillime abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur? Nonnulli vero de obstetricum fallacia conantur asserere, hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: quia aedificavit illis Dominus domos n. In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pueros suos ait: Sedete hic cum asino; ego et puer illuc usque pertransibimus, et, quum adoraverimus, revertemur ad vos; licet aliud se facturum deliberaret, tamen exnebat redire immolato filio. Sed Dominus t quod parabat. Captiose autem loquebatur cum servulis, ne cognito negotio aut impediret alid tamen fieri nolumus, sed experimentum obedientiae quaerimus, sicut Abraham a Deo tentatus legitur, quum jussus est immolare filium, quem Dominus nolebat ab eo oc
Abbreviated transcription (Latin):
aiores nr̃i diuina inspirati¬
one cernentes necessarie p̃cauert̃. ut qd
cont᷑ unã qmͣq heresim toacta semel sy nodus
ꝑ ficdi cõmumõe ⁊ ueritate. catholica atq apłica
ꝑmulgasset. ñ smerent nouis post hec retrac¬
tationib multilari. ne pͣuis occasio p̃beret᷑ q̃
medicinalit̾ fuerant statuta pulsandi. s aue¬
tore curͣlibet insanie ac parit̾ errore damna¬
to sufficere iudicauert̃. ut qͥsqͥs aligñ huiꝰ
erroris cõmunicator ecisteret: pncipali sen¬
tentia damnatioĩs eiꝰ eẽt obstrictꝰ. Sic sabel¬
onis extitere participes uniu̾sał eccłia duxit
ẽẽ refutandos. Sic arriũ sic ⁊ eunomiũ̃. mace¬
doniũ. nestoriũ. synodꝰ semel gesta ꝯdemnais.
ulteriꝰ ad noua concilia uenire ñ siuit. Item¬

Expanded text:
ajores nostri divina inspiratione cernentes necessario praecaverunt, ut quod contra unamquamque haeresim coacta semel synodus pro fidei communione et veritate catholica atque apostolica promulgasset non stationibus mutilari, ne prauis occasio praeberetur quae medicinaliter fuerant statuta pulsandi, sed auctore cuiuslibet insaniae ac pariter errore damnato sufficere iudicarunt, ut, quisque aliquando huius erroris communicator existeret, principali sententia damnationis eius esset obstrictus, quoonis exstitere participes, universalis ecclesia duxit esse refutandos. Sic Ariudonium, Nestorium synodus semel gesta condemnans ulterius ad noua concilia uenire non siuit se
Abbreviated transcription (Latin):
ic quida ꝯtra omnẽ auctoritat᷑e eccłias sistant
quas sͥ edificauert̃ postulant. ꝯsecrari. ut dotem
qm̃ eic̃e eccłiȩ contulerint censeant ad ep̃i ordia¬
tionẽ ñ ꝑtinere. QN factũ talit̾ in p̃terito corrigat᷑.
ut & in futuro ne fiat ꝓhibeat᷑: & omĩa scđm con¬
stitutionẽ antiqm ad ep̃i ordinationẽ & potestatẽ

Expanded text:
 Quidam contra omnem auctoritatem, sic ecclesias quas aedificaverint, postulant consecrari, ut dotem quam eidem ecclesiae contulerint censeant ad episcopi ordinationem non pertinere, quod factum est taliter, in praeterito corrigatur, et in futuro ne fiat, prohibeatur, sed omnia secundum constitutionem antiquam ad episcopi ordinationem et potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
portandi st̃ mali. ubi inueniunt᷑ aliqͥ qui ad¬
me si e uicino cause suppetant. quȩ fructũ de
ꝑfectoꝵ qd̾ silentio p̃t̾eundũ ñ ẽ. qͥa cũ laborẽ
suũ sine fructu eẽ considerant. in locũ alium
ad laborẽ cũ fructu migrant. Uñ qͦ ille egre
onũ ñ solũ ipse appetiit. s ad toleranda hec
⁊̃ alios accendit. damasci ꝑsecutionẽ passꝰ ut
potuisset euadere. murũ. funẽ. sportãq que¬
siuit. seq latent̾ deponi uoluit. Nũqͥd nam

Expanded text:
portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adme si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque enon solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios accendit, Damasci persecutionem passus, ut posset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit , seque latenter deponi vo
Abbreviated transcription (Latin):
ctis tẽptau̾it. ⁊ ad sũmũ pontificalẽ honorẽ ascen¬
dere. uoluerit. ipsi ⁊ sͥ fauentib fiat ꝑpetuũ ana¬
thema. Et infra. Si qͥs resistere p̾sumat sac̾do¬
tib atq pͥmatib ecclie uł cuncto dero ad eligen¬
dũ sibi romanũ pontificẽ scd̾m canonicã t̃ditio¬

Expanded text:
ctis tentaverit, et ad summum pontificalem honorem ascendere voluerit, ipsi et sibi faventibus fiat perpetuum anathema. Et infra: § 1. Si quis resistere praesumserit sacerdotibus atque primatibus ecclesiae, vel cuncto clero ad eligendum sibi Romanum Pontificem secundum canonicam traditio
Abbreviated transcription (Latin):
N loco benedictionis considentes dñ sac̾dotes
nullꝰ debet. aut indisc̾tis uocib ꝑstreꝑe. aut
quibꝰlibet tumultibꝰ ꝑturbare. nullꝰ ÷ uanis
fabulis uł risibꝰ agi. qd̾ ẽ deteriꝰ obstinatis dis¬
ceptationibꝰ tumultuosas uoces effundere.
Si qͥs eni ut apłs ait. putat se religiosum ẽẽ
ñ refrenans linguã suam. s seducens cor suũ
huiꝰ uana ẽ religio. Cultũ enĩ suũ ꝑdit u
sticia. qͣndo silentia iudicii obstrepentiũ tur¬
bo confundit. dicente ꝓpħa. Erit enĩ cult:
iusticie. silentiũ. Debet gͦ quicqͥd aut consi¬
dentiũ consultationib agit᷑. aut ab actusan¬
tiũ parte ꝓponit᷑. sic mitissima u̾boꝵ ꝓferrĩ
dientiũ ꝑturbẽt. nec iudicii uigorẽ de tu¬
multu eneruent. Quicũq gͦ in conuentu
concilii hec quȩ p̃missa ft̃ uiolanda credide¬
ri.t. ⁊ contͣ hec int̾dicta aut contumeliis aut
ta diuinȩ legis edictũ quo p̃cipit᷑. eice. deri

Expanded text:
n loco benedictionis considentes Domini sacerdotes, nullis debent aut indiscretis vocibus perstrepere, aut quibuslibet tumultibus perturbari, nullis etiam vanis fabulis vel risibus agi, et, quod est deterius, obstinatis disceptationibus tumultuosas voces effundere. Si quis enim, ut Apostolus ait, putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Cultum enim suum justitia perdit, quando silentia judicii obstrepentium turba confundit, dicente propheta: Erit cultus justitiae silentium . Debet ergo quidquid aut considentium consultationibus agitur, aut accusantium parte proponitur, sic mitissima verborum relatdientium turbent, nec judicum vigorem de tumultu enervent. Quicunque ergo in conventu concilii haec quae praemissa sunt violanda crediderit, et contra haec interdicta, aut tumultu, aut ta
Abbreviated transcription (Latin):
Satis hinc apparet. quẽ admodũ uiris femnas sub¬
ditas & penȩ famulas lex ẽẽ uoluit. uxores. dum
constituit ut diceret adu̾sus ipxorẽ tur testimo¬
niũ unde. lapidaret᷑ illa.Si hoc uerũ ẽẽ demon¬
constiterit. s tm̃mͦ castigat᷑ & damnisicat᷑. eiq
ꝓpetuo iubet᷑ adherere qͣ carere uoluerat. In aliis
aũ calsis eũ qͥ testimonio falso aliciti nocuerit.
qͦd si ꝓbaret᷑ iussit occidi eade plecti pena iubet.
q̃ fuerat siuerũ eẽt. ipse plectendꝰ. Itẽ ⁊ eꝵ suꝑ¬

Expanded text:
Satis hinc apparet quemadmodum viris feminas subditas et pene famulas lex esse voluerit uxores dum constituit, ut diceret adversus uxorem vir testimonium, unde lapidaretconstiterit, sed tantummodo castigatur et damnificatur eique perpetuo iubetur adhaerere qua carere uoluerat. in aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quo, si probaretur, iussit occidi, eadem poena plecti iubet, qua fuerat, si uerum esset, iste plectendus. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
idas qui iudaicȩ ꝓfessionis extitit. mancipiũ
iuris sui quẽ aute paucos annos se asserit
comꝑasse. nc̃ ad eccl̃iam uenestranã confu¬
gisse suggessit. sicut petitorii tenor annex¬
us ostendit. eo qͦd s dicat ab infantia xp̃ia¬
na nuꝑ a pͣfato dño signałm circuincisionis
sollicita cura rerũ fideliter examinet uerita¬
tem: quatinꝰ nec religio temerata uideat᷑. nec
seruus hac obiectione mentitus. competentis
tolł .xiͦi. De atrio eccłie qͦd iͥguita ꝑassib cdau

Expanded text:
das, qui Judaicae professionis exstitit mancipium, juris sui quod ante paucos annos se asserit comparasse, nunc ad ecclesiam Venefranam confugisse suggessit, sicut petitorii tenor annexus ostendit, eo quod dicat sibi ab infantia Christiano nuper a praefato domino signaculum circumcisionis sollicita cura rerum fideliter examinet veritatem, quatenus nec religio temerata videatur, nec servus hac objectione mentitus competentis XXV. De atrio ecclesiae, quod triginta passi