comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est praetͦium salutis. sed humanitatis
officium secundum adfectum quone
remoumquam carnem suamodio babat :¬
unde oport& ut quam potest procar¬
neproximicuram gerat: Cum ille inde
recesserit quigerebat: et sibaec faciunt
qui carnis resurrectionem n oncredant
quanto magis debent facere quicredunt.
ut corpor mortuo sed tamen resurrec¬
turom et in aeternitate mansuroi et¬
mpensum eius modł officium sitetiam
quod ãdmodo e iusdem fidei testimoniũ:
quod uero quisque apud memorias mas¬
trrum sepelitur : Hoc tantum mihi
uidetur prodes sedefuncto ut commen¬
danseum etiam martyrum patrocinio
affectus proillo supplicationis augea¬
tur : habes ad eaquae ameputastiesse
quuerenda qualem reddere potui
responsionem meam: quaess ultru quo
sagest ꝓlixa est : claueni am Ielenim fastum
est ãmore ditius loquatectum: Hunc
ergo librum quem admodum accipe¬
rit uenerabilis dilectiotua rescriptis
tuis cucuitim i q̃uem tibi perlator eius faciet

Expanded text:
est praesidium salutis, sed humanitatis est praesidium salutis, sed humanitatis officium secundum affectum, quo nemo umquam carnem suam odio habet unde oportet ut quam potest pro carne proximi curam gerat. cum ille inde recesserit qui gerebat. et si haec faciunt, qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, sed tamen resurrecturo et in aeternitate mansuro inpensum eius modi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testimonium! quod uero quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum mihi uidetur prodesse defuncto, ut commendans eum etiam martyrum patrocinio affectus pro illo supplicationis augeatur. Habes ad ea, quae a me putasti esse quaerenda, qualem reddere potui responsionem meam: quae si ultra quam sat est prolixa est, da ueniam; id enim factum est amore diutius loquendi tecum. hunc ergo librum quemadmodum acceperit uenerabilis dilectio tua, rescriptis tuis nouerim, quem tibi perlator eius faciet
Abbreviated transcription (Latin):
enim paruus est fructus si aliqua obs¬
cura et incertu quue compruehende¬
renonualemus lurum saltem
certum que sit nobis non essequue¬
renda : et quod unus quis que uult dis¬
cereputuns prodessesi sciaodiscat
non obesse sinesciat: quaecum
ita sint: non existimemus admor¬
tuos proquibuscuram gerimus perue¬
nire. nisi quod proeis siue altaris. si¬
ueorationum siue aelymosinarum
sacrificiis solemniter supplicamus
quamuis ton prohibbis fiuntom.¬
nibus prosint. sed eis tantum quibus
dum uuunt comparatur ut prosint:
sed quia non discernimus qui sint.
Oportete a proregeneratis omnibus
facore : uit nullus corum prae termit¬
tatur: ad quos haec beneficia possint
et debeant peruenire: Melius enim
supererunt istueis quibus nec obsunt
nec prosunt: quameis deerant quibus
prosunt: diligentius tamen facit haeo
quisque pronecessariis suis. quod pro
illo fiat similiter a suis. corpori autem
humando quicquid mpenditur. non

Expanded text:
enim paruus est fructus, si aliqua obsenim paruus est fructus, si aliqua obscura et incerta, quae conprehendere non ualemus, clarum saltem certumque sit nobis non esse quaerenda, et quod unusquisque uult discere putans prodesse si sciat, discat non obesse, si nesciat. Quae cum ita sint, non existimemus ad mortuos, pro quibus curam gerimus, peruenire, nisi quod pro eis siue altaris siue orationum siue elemosynarum sacrificiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt omnibus prosint, sed eis tantum quibus dum uiuunt conparatur, ut prosint. sed quia non discernimus, qui sint, oportet ea pro regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint et debeant peruenire. melius enim supererunt ista eis, quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt, quibus prosunt. diligentius tamen facit haec quisque pro necessariis suis, quo pro illo fiat similiter a suis. corpori autem humando quidquid inpenditur, non
Abbreviated transcription (Latin):
quae pronobis Nam mediolanii
apud scõs protasium et gerba sium mar¬
tyres expresso nomine sicut defuno¬
torum quos eodem modo comme¬
morabant. adhuc uiuum homi¬
nẽs epis copum confitebantur am¬
brosium atque ut sibi parceret obse¬
crabant illo aliud agente atque hoc
cumageretur omnino nesciente : an
uero aliquando peripsam praesentiã
martrrum fiant ista. aliquando per
angelorum: & utrum possint. uel quib:
signis possint a nobis duo ista discerni
an ea sentire acdiudicare non uale¬
at Nisi quibabet illud donum perdi
sp̃m diuidentem propria unicuique
prout uult: dissereret mibi ut arbi¬
tror ille io hannes haec omnia sicut
uellemut aut eo docentem discerem.
et ea quae audirem uera et certu es¬
secognoscerem: autego crederem
quae nescirem illo dicente qute sci¬
ret: quod simihi forsitam descã iscrip¬
tura responderet. acdiceret altiora
bi praecipit dñs illa cogita semper
id etiam gratantur acciperem: taon

Expanded text:
que pro nobis; nam Mediolani que pro nobis; nam Mediolani apud sanctos Protasium et Geruasium martyres expresso nomine sicut defunctorum, quos eodem modo commemorabant, adhuc uiuum daemones episcopum confitebantur Ambrosium atque ut sibi parceret obsecrabant illo aliud agente atque hoc cum ageretur omnino nesciente; an uero aliquando per ipsam praesentiam martyrum fiant ista, aliquando per angelorum; et utrum possint uel quibus signis possint a nobis duo ista discerni, an ea sentire ac diiudicare non ualeat, nisi qui habeat illud donum per dei spiritum diuidentem propria unicuique prout uult: dissereret mihi, ut arbitror, ille Iohannes haec omnia, sicut uellem, ut aut eo docente discerem et ea quae audirem uera et certa esse cognoscerem, aut ego crederem quae nescirem illo dicente quae sciret. quodsi mihi forsitan de sancta scriptura responderet ac diceret: altiorabi praecepit dominus, illa cogita semper, id etiam gratanter acciperem. non
Abbreviated transcription (Latin):
persciuent: si enim ipse inter fuit som¬
nianti mirabiligratia utique id po¬
tuit nonnatura & dĩmuner aetion
propria faculate: si autem ipso aliud
agente siue dormiente: &uisis alus
occupatom. eum mulier uidit in sem¬
nis profectotale aliquid factum est
quale illud est quod in apostolorum
actibus legimus. ubi dñs ibsEo
quitur annaniae desaulo & indicat
ei quod iaulus uidit ad seuenientem
annaniam cum bo cannanias ipse
nesciret: quodlibe tborum mihi res¬
ponderet ille homo di & demarteribus
ab illo pergerem quderere utrumi psĩ
adsint in somnis uel quocumque alio
mado uidentibus eos in quafigura
uoluerint. Et maxime quando ab
eis et torqueridcemones in homini¬
bus confitentur. et rogant cos ut par¬
cant sibi : an ista fiant dĩnutuperan¬
gelicas potestates in honorẽ cominen¬
dationem que scõrum adutilitatem
hominum illis in summa quie teposi¬
tif et ad alia longe meliora uisa ua¬
cantibus seorsũs a nobis orantibusq¬

Expanded text:
praesciuerit. si enim ipse interfuit sompraesciuerit. si enim ipse interfuit somnianti, mirabili gratia utique id potuit, non natura, et dei munere, non propria facultate; si autem ipso aliud agente, siue dormiente et uisis aliis occupato, cum mulier uidit in somnis, profecto tale aliquid factum est, quale illud est, quod in apostolorum Actibus legimus, ubi dominus Iesus loquitur Ananiae de Saulo et indicat ei, quod Saulus uidit ad se uenientem Ananiam, cum hoc Ananias ipse nesciret. quodlibet horum mihi responderet ille homo dei, et de martyribus ab illo pergerem quaerere, utrum ipsi adsint in somnis uel quocumque alio modo uidentibus eos in qua figura uoluerint, et maxime quando ab eis se torqueri daemones in hominibus confitentur et rogant eos, ut pareant sibi, an ista fiant dei nutu per angelicas potestates in honorem commendationemque sanctorum ad utilitatem hominum illis in summa quiete positis et ad alia longe meliora uisa uacantibus seorsum a nobis orantibus
Abbreviated transcription (Latin):
nollet quoniam idnum quam permi¬
serat feminis: Vade inquid dic ixxo¬
rituae: uidebit menocte proxima
sed insomnis. Et factum est: monuitq
illam quicquid fidelem coniugatum
moneri ꝯportebat: quaecum euigi¬
las set talemseuidis se hominem đĩ
uiro suo qualem ille eum nouerat¬
& quid ab illo audierit indicauit :
qui hoc ab eis comiperit retulit mibi
uir grauis. et nobilis et dignissimus
cred sed sullum scm̃ monachum
ipseuidissem qui a sicut fertur
patientissime interrogabaturi eo
sapientissimeres pondebat : quae¬
sissem ab eo quod adistamperti¬
noc quicestionem ut rum ipse
adillum feminam uenis  & insom¬
nis. id est spreius ineffigie corporis
sui sicutnos ipsbs ineffigie nostricor¬
poris semmamus. anipso aliud a gen¬
tes uel si dor miebat aliud somniante
siue perangelum siue quod cum que
aliomodo inmulieris somno talis fac¬
ta sit uisio. atque id futurum ut ipsepro¬
materet propbetiae sp̃u reuelunte

Expanded text:
nollet, quoniam id numquam perminollet, quoniam id numquam permiserat feminis, uade, inquit, dic uxori tuae, uidebit me nocte proxima, sed in somnis. et factum est: monuitque illam quidquid fidelem coniugatam moneri oportebat. quae cum euigilasset, talem se uidisse hominem dei uiro suo, qualem ille eum nouerat, et quid ab illo audierit, iudicauit. qui hoc ab eis conperit, retulit mihi, uir grauis et nobilis et dignissimus credi. sed si illum sanctum monachum ipse uidissem, quia, sicut fertur, patientissime interrogabatur et sapientissime respondebat, quaesissem ab eo, quod ad istam pertinet quaestionem, utrum ipse ad illam feminam uenisset in somnis, id est spiritus eius in effigie corporis sui, sicut nos ipsos in effigie nostri corporis somniamus, an ipso aliud agente uel, si dormiebat, aliud somniante siue per angelum siue quocumque alio modo in mulieris somnio talis facta sit uisio, atque id futurum, ut ipse promitteret, prophetiae spiritu reuelante
Abbreviated transcription (Latin):
darimanifestationem sp̃s adutilitatem
alii quidem inquid datũ perspm̃ ser¬
mo sapientiae. alii sermo scientia e
secundum eundem sp̃m. Alteri autem
fides in eodem spũ. aludonatio curatio.¬
num in unospũ. aluoperationes uirtu¬
tum. alii prophetia. aliidiiudicatio
spuũm alii genera linguarum alii
interpraetatio linguarum: omnia au¬
temhaec operatur unus atque idem
sp̃s. diuidens propria unicui que prout
uult: Horum omnium spiritalium dono¬
rum qua e commemorauit apostolus. cui¬
cumque data est iudicatio spirituum.
ipse scit ista sicut scienda sunt: talem fuis¬
secredendum est illum iohannem mona¬
chum quem debelliciuilts euentuma¬
ior theodosius consuluit imperator: habe¬
bat quippe etiam proph&iam: rieque
enim singulos singula numerum isto¬
rum sed e tiamplura unum habere
posse non ambigo: Iobannes ergo iste
cuidam mulieri religiosissime in¬
atqueut hoc in petrare permaritu
suum uebementer instanticumille

Expanded text:
dari manifestationem spiritus ad utilitatem. dari manifestationem spiritus ad utilitatem. alii quidem, inquit, datur per smo sapientiae; alii sermo scientiae secundum eundem spiritum; alteri autem fides in eodem spiritu; alii donatio curationum in uno spiritu; alii operationes uirtutum; alii prophetia; alii diiudicatio spirituum; alii genera linguarum; alii interpretatio sermonum: omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus diuidens propria unicuique prout uult. horum omnium spiritalium donorum, quae commemorauit apostolus, cuicumque data est diiudicatio spirituum, ipse scit ista sicut scienda sunt. Talem fuisse credendum est illum Iohannem monachum, quem de belli ciuilis euentu maior Theodosius consuluit imperator: habebat quippe etiam prophetiam. neque enim singulos singula munerum istorum, sed etiam plura unum habere posse non ambigo. Iohannes ergo iste cuidam mulieri religiosissimae inatque ut hoc inpetraret per maritum suum uehementer instanti, cum ille
Abbreviated transcription (Latin):
praesens nec concretus nobis. nec remotus
a nobis. Exaudiens martrrum praeces per
angelica ministeria usque quaque diffusa
praebeat hominibus ista solutia ciuibus in
huius uitue miseria iudicat esse praebenda
& suorum martrrum merita ubiuult quan¬
douult quomodo uult maximeque per
eorum memorias quoniam boc nouit expe¬
dire nobis ad aedificandam fidem xp̃i
procuius illi confessione sunt passumira
d& : res esthaec altior quam ut amepossit
adtingd abstrusior qiuamutame uale¬
at perscrutari : Et ideo quidhorum duo¬
rum sit. anuero fortassis utrumque sit
ut aliquundo ista fiant per ipsam prue¬
sentium martrrum aliquando per
angelos suscipientes personam marts¬
rum definire non audeo: mallem ab sci¬
entibus ista perquirere: neque enim
nemoest quibaec sciat Non qui sibi sci¬
reuideatur & nesciat: dona enim dĩ
sunthisalia & illis alia lurgientis se¬
cundum apostolum quidicit unicuique

Expanded text:
praesens nec concretus nobis nec remotus praesens nec concretus nobis nec remotus a nobis. exaudiens martyrum preces, per angelica ministeria usquequaque diffusa praebeat hominibus ista solacia, quibus in huius uitae miseria iudicat esse praebenda, et suorum martyrum merita ubi uult, quando uult, quomodo uult, maximeque per eorum memorias, quoniam hoc nouit expedire nobis ad aedificandam fidem Christi, pro cuius illi confessione sunt passi, mirate commendet. res est haec altior, quam ut a me possit adtingi, et abstrusior, quam ut a me ualeat perscrutari. et ideo quid horum duorum sit, an uero fortassis utrumque sit, ut aliquando ista fiant per ipsam praesentiam martyrum, aliquando per angelos suscipientes personam martyrum, definire non audeo. mallem ab scientibus ista perquirere. neque enim nemo est, qui haec sciat, non qui sibi scire uideatur et nesciat. dona enim dei sunt his alia et illis alia largientis secundum apostolum, qui dicit unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
raculis natura nondesit: Nonigitur ideo
putundum est uiuorum rebus quos libet
interesse posse defuntos. quoniam qui¬
busdum sanandis. uel adiuuan dismartrres
adsunt sed ideo potius intellegendum est
quod perdiuinam potentiam martrres ui¬
uorum rebus intersunt : quoniam de func¬
tipernaturam propriam uiuorum rebus.
interesse non possunt: Quam quum ista
quaestio uires intelligentiue meae uincit.
quem ad modum opitulentur martpres
his quos pereos certum est adiuuari ũtrũ
ipsi perseipsos ad sint un o tempore tam di¬
uersis locis. & tanta interse longinquitate
discretis : siue ubi sunt eorum memoriue.
siue praeter suas memorias ubi cum que
adesse sentiuntur : an ipsis in loco suis meri¬
tis congruo ab omni mortalium conuersa¬
liones emotis Et tumen generaliter oran¬
tibus proindigentias supplicantum sicut
nos oramus promortuis quibus utique
non pruesentamur. Nec ubi sint uel quid
agant scimus. ds̃ omnipotens qui est ubique

Expanded text:
raculis natura non desit. non igitur ideo raculis natura non desit. non igitur ideo putandum est uiuorum rebus quoslibet interesse posse defunctos, quoniam quibusdam sanandis uel adiuuandis martyres adsunt, sed ideo potius intellegendum est, quod per diuinam potentiam martyres uiuorum rebus intersunt, quoniam defuncti per naturam propriam uiuorum rebus interesse non possunt. Quamquam ista quaestio uires intellegentiae meae uincit, quemadmodum opitulentur martyres his, quos per eos certum est adiuuari: utrum ipsi per se ipsos adsint uno tempore tam diuersis locis et tanta inter se longinquitate discretis, siue ubi sunt eorum memoriae siue praeter suas memorias, ubicumque adesse sentiuntur, an ipsis in loco suis meritis congruo ab omni mortalium conuersatione remotis et tamen generaliter orantibus pro indigentia supplicantum — sicut nos oramus pro mortuis, quibus utique non praesentamur nec ubi sint uel quid agant scimus — deus omnipotens, qui est ubique
Abbreviated transcription (Latin):
& illa soluitur questio : quoniam in molmar¬
indicant se inter esse rebus humanis s̃ines¬
ciunt mortui quid agant uiui: Non enim
solis beneficiorum effectibus uerum ipsis
etiam hominum aspectibus confessorem
apparuis sefelicem cuius inquilina tumpie
diligis cum ab arbaris nola oppugnaretur au¬
diuimus non interitis rumoribus sed testibus
certis : uerum istudiuinitus exhibentur. Longe
aliter quam sesehab& usitatus ordo singulis
creaturarum generibus ad tributus : Non
enim quia inuinum aqua cum uoluit dñs
repente conuersa est: Id eo non debemus
quid aqua ualeat in elementurum ordine¬
proprio ab istius diuinio peris
tate. uel potius singularitate discernere
Nec quoniam lutarus resurrexit ideomor¬
modo auigilante dormiens excitatur: Alii
sunt huma narum limites rerum. alia di¬
uinarum signa uirtutum: alia sunt qua
natur aliter : alia quae mirabiliterfiunt:
quumuis & naturue ds̃ ad sit ut sit : Et mi¬

Expanded text:
et illa soluitur quaestio, quomodo maret illa soluitur quaestio, quomodo marindicant se interesse rebus humanis, si nesciunt mortui quid agant uiui. non enim solis beneficiorum effectibus uerum ipsis etiam hominum aspectibus confessorem apparuisse Felicem, cuius inquilinatum pie diligis, cum a barbaris Nola oppugnaretur, audiuimus non incertis rumoribus, sed testibus certis. uerum ista diuinitus exhibentur longe aliter, quam sese habet usitatus ordo singulis creaturarum generibus adtributus. non enim quia in uinum aqua, cum uoluit dominus, repente conuersa est, ideo non debemus, quid aqua ualeat in elementorum ordineproprio, ab istius diuini operis raritate uel potius singularitate discernere; nec quoniam Lazarus resurrexit, ideo mormodo a uigilante dormiens excitatur. alii sunt humanarum limites rerum, alia diuinarum signa uirtutum; alia sunt, quae naturaliter, alia, quae mirabiliter fiunt, quamuis et naturae deus adsit, ut sit, et mi
Abbreviated transcription (Latin):
praderita uerum etiam futura sp̃udĩ
reuelante cognoscere sicut non omnes
homines sed proph&ue dumhic uiue¬
rent cognoscebant : nec ipsi omnia sed
quue illis esse reuelunda dĩ prouiden¬
tia iudicabat: mitti quoque ad uiuos
aliquos exmortuis. sicut e contrario
Paulus exuiuis inpara drsum raptus
est diuina scriptura testatur: Nam
samuhel propha&a defunctus. uiuo regi
sauli etiam fut ura praedixit: Quam¬
uis nonnulli non ipsum fuissequi potuis¬
s & magicis artibus euocarised aliquẽ
sp̃m tam malis operibus congruentem. illius
existiment similitudinem figura esset: Cum
traditur. & propter elo quii non nullam si¬
militudinem sala monis pronuntiatur. Con¬
teneatin laudẽ patrum quod sa muhel
& mortuus proph&auerit: sed si& huic libro
exhebruebsum quia in ecponest canone
contradicitur : quid demorsedicitari su¬
mus. quicerte & in deutero nomio mortubs
& in euangelio cum helia ui mortuus non
est legitur apparuisse uiuentibus. hinc

Expanded text:
praeterita, uerum etiam futura spiritu dei praeterita, uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sicut non omnes homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat. mitti quoque ad uiuos aliquos ex mortuis, sicut e contrario Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura testatur. nam Samuhel propheta defunctus uiuo regi Sauli etiam futura praedixit: quamuis nonnulli non ipsum fuisse, qui potuisset magicis artibus euocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figurasse: cum traditur et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuhel etiam mortuus prophetauerit. sed si et huic libro ex Hebraeorum quia in eo non est canone contradicitur, quid de Moyse dicturi sumus, qui certe et in Deuteronomio mortuus et in euangelio cum Helia, qui mortuus non est, legitur adparuisse uiuentibus? Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
tuis potuit lataro indicante cognoscere.
ne falsum sit quod ait proph&a. abrabam
nesciuit nos. proinde fatendum est nescire
quidem mortuas quid hic agatur: sed dum
hic agitur: poste a uero audire abeis qui
hinc ad eos moriendo pergunt: Non
quidem omnia. sed quae sinuntur indica¬
re quisinuntur etiam istam eminisse.
et auae illos quilius haec indicato port&
audire: possunt et ab angelis qui rebus
quae aguntur hi praesto sunt audire
aliquid mortui: quod unumquem que illo¬
rum audire debere iudicat cuicuncta
subiecta sunt: Nisienim essent angeli qui
interesreet uiuorum et mortuorum locis.
non dixisset dñs is: Contigit autem
mori in opem illum: & aufferri ab angelis
insinu abrabae : Nunc ergo hic nuncibi
esre potuerunt : quihinc illuc quem ds̃ uo¬
luit abstulerunt: possunt etiam sp̃s mor¬
tuorum aliqua quae hic aguntur quae
necessariumest eos nosse. & quos nec essa¬
rũ ẽ ea nosse: Non solum praesentia uel

Expanded text:
tuis potuit Lazaro indicante cognoscere, tuis potuit Lazaro indicante cognoscere, ne falsum sit, quod ait propheta: Abraham nesciuit nos. Proinde fatendum est nescire quidem mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur, postea uero audire ab eis. qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse, et quae illos, quibus haec indicant, oportet audire.. possunt et ab , angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere iudicat, cui cuncta subiecta sunt. nisi enim essent angeli, qui et uiuorum et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contigit autem mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc quem deus uoluit abstulerunt. possunt etiam spiritus mortuorum aliqua, quae hic aguntur, quae necessarium est eos nosse et quos necessarium est ea nosse, non solum praesentia uel
Abbreviated transcription (Latin):
ideo quid fractres agereNt uel quid pate.¬
renur illo tẽpore sciuit : illi fuit cura
deuiuiis quã uis quida gerent omnino
nestir& quem ad modũ ẽ uobis curt
demostuis quãuis quidagant ut itaq:
nestiamus : nã simhilde mostuis curit¬
remus uon utiq: ꝓillis dõsupplicaremus :
deniq: habrax hã nec latarũmisit & mor¬
sen acꝓph&us hic eos babereres¬
pondit quos audire debereNT ut ad illa
supplicia non uenirent : ubi russus oc¬
cursit quomodo quida gerentur
abraham pater ipsenesciebat. ubi sciebat esse
morsen & proph&as. id est libros eorum qui¬
bus homines oboediendo tormenta inferna
uitarent : ubi denique nouerat diuitem il¬
lum indelicus pauperem ueromlatarum
in laboribus doloribus que uecisse : Nam &
hoc illi ait: memento fili qui a percepistibo¬
na inuitatua. Lazarus autem mala: sciebat
ergo haec quae utique apud uiuos non.
apud mortuos gerta fuerant: uerum
non cum un÷ generentur inuiuis. sed ei smor¬

Expanded text:
ideo, quid fratres agerent, vel quid pateideo, quid fratres agerent, vel quid paterentur, illo tempore, scivit? Ita illi fuit cura de vivis, quamvis quid agerent, omnino nesciret, quemadmodum est nobis cura de mortuis, quamvis quid agant utique nesciamus. Nam si nihil de mortuis curaremus, non utique pro illis Deo supplicaremus. Denique Abraham, nec Lazarum misit, et Moysen ac prophetas hic eos habere respondit, quos audire dsupplicia non uenirent. ubi rursus occurrit, quomodo quid hic ageretur Abraham pater ipse nesciebat, ubi sciebat esse Moysen et prophetas, id est libros eorum, quibus homines oboediendo tormenta inferna euitarent, ubi denique nouerat diuitem illum in deliciis, pauperem uero Lazarum in laboribus doloribusque uixisse. nam et hoc illi ait: memento, fili, quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala. sciebat ergo haec, quae utique apud uiuos, non apud mortuos gesta fuerant. uerum non cum agerentur in uiuis, sed eis mor
Abbreviated transcription (Latin):
& fit omniũ malorũ futurorũ deꝓpert¬
tunt̃ moste securus quoditare qui&u¬
rus ess& in pace. ut illa omnia ponuide¬
r& ubiergo sunt sp̃s defunctorũ ubi non
uident quȩ cũq agunTur aut eua niut
instauita hominũ quomodo er gouideN
tumulos suos aut corpora sui aututrũ
abiecta iace anT ansepulta quomodo
inter sunt miseriae uiuorũ. Cũ uel sua ipsi
mala patiantur si taliu merita contra¬
xerunt uel in pace requies canTsicut
buic iosiue ꝓmis sum ẽ ubimaluulla
uec patiando pec compaciando suste¬
neantliberati ab omnib: malis¬
quae patiando & compatiando cũ hicui uerenT
patiande eũ hieuiuerenł sustinebant dixe¬
ritaliquis : sinulla ẽ mostuis cura deui¬
uis qͥuomodo illae diuis qui apud inferos
torquebatur roga bat habrthũ pa¬
trẽ ut mittat lazarũ adquinq: frc¬
tres suos nondũ mostuos & agat cũ eis
ne ueniant & ipsi in eundẽ torment orum
locũ sednũ quid quia hoc illediues dixit.

Expanded text:
 fit omnium malorum futurorum de propera fit omnium malorum futurorum de properatura morte securus, quod ita requieturus esset in pace, ut illa omnia non uideret. ibi ergo sunt spiritus defunctorum, ubi non uident quaecumque aguntur aut eueniunt in ista uita hominum. quomodo ergo uident tumulos suos aut corpora sua, utrum abiecta iaceant, an sepulta? quomodo intersunt miseriae uiuorum, cum uel sua ipsi mala patiantur, si talia merita contraxerunt, uel in pace requiescant, sicut huic Iosiae promissum est, ubi mala ulla nec patiendo nec conpatiendo sustineant, liberati ab omnibus malisquae patiendo et conpatiendo, cum hic uiuerent, patiendo, cum hic viverent, sustinebant? Dixerit aliquis: Si nulla est mortuis cura de vivis, quomodo ille dives , qui apud inferos torquebatur, rogabat Abraham patrem, ut mittat Lazarum ad quinque fratres suos nondum mortuos, et agat cum eis, ne veniant et ipsi in eumdem tormentorum locum? Sed nunquid quia hoc ille dives dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui obierunt ante quã uenirenT malit post¬
quue illorũ obitũ consecuta sunt si & mor
tẽ seniunt que cũq: inuitae humanae
calamitate contingunt: Vnde foste
nos errandosta dicimus & eos putamus
qui & bos quos inqui&t uiuorũ uitat solli¬
tat: quidẽ ergo quod piissimo reguo¬
sie promagnobenefitio ꝓmisit đs quod
ess& aNemoriturus neuideret mala
quae uenurae illi lo co&i populo miparba¬
tur quae dĩ uerba ista suNt : haec dicit
& ueritus es a faciemea cũ audistiquue
locutus e delocosto & qui cõmoranus
in eo ut deseretur. & in maledictosit¬
& conscidistiuestimenta tua & fleuisti iN
conspectumeo & ego audiui dixit dñs sa¬
ba oth nonsicecce ego aponã te adpa¬
trestuos & aponeris cum pace & non
uidebunt oculitiuomnia malio quae ego
induco in locũ huncl & qui commorte nTur
iueo teritus istȩ di comminationib: fle¬
uentt & suauestimena constiderat¬

Expanded text:
qui obierunt, antequam uenirent mala, qui obierunt, antequam uenirent mala, quae illorum obitum consecuta sunt, si et post mortem sentiunt quaecumque in uitae humanae calamitate contingunt? an forte nos errando ista dicimus et hos putamus quietos, quos inquieta uiuorum uita sollicitat? quid est ergo, quod piissimo regi Iosiae pro magno beneficio promisit deus, quod esset ante moriturus, ne uideret mala, quae uentura illi loco et populo minabatur? quae dei uerba ista sunt. haec dicit daudisti et ueritus es a facie mea, cum audisti, quae locutus sum de loco isto et qui commorantur in eo, ut deseratur et in maledicto sit, et conscidisti uestimenta tua, et fleuisti in conspectu meo, et ego audiui, dixit dominus sabaoth. non sic, ecce ego adponam te ad patres tuos, et adponeris cum pace; et non uidebunt oculi tui omnia mala, quae ego induco in locum hunc et qui commorantur in eo. territus iste dei comminationibus fleuerat et sua uestimenta consciderat; et
Abbreviated transcription (Latin):
in somnis ut de alistaceã meipsũ piamater
nulla nostedeserer& quae tera mariq: se¬
cuta ẽ ut mecũ uiuer&: absit enĩ ut fastasit
uita feliciore crudelis usq: adeo ut quando
alquidaliꝗͣgit cormeũ nec tristẽ filũ conso¬
letur quem dilexit unice: quem nũ quã uoluit
mȩstũ uidere : sed ꝓfecto quod sacer
ꝑs almus ꝑ sonat uirũ ẽ: ꝙim̃ pater meus
& mater me adereliquerunt me : dñs au¬
tẽ adsumpsitme: sier godereliqueruiT
nos parenes ur̃i quomodo nostris curis
& reb: itersunt si autẽ pareNtes non
inter sunt qui suNt abi mostuorum
qui no uerint quida gamus : quidue
patiamur esaias ꝓfh& adicit:
nos: sitanipatriarce quider gapopulum
& eis procreatũ a ger&ur ignort uerunt
quib: dõcredenib: populus ipse de illorum
stirpe promissus ẽ quomostiu ui uorũ
rebus ađq actib: cognoscendis adiuuandisq¬
q: miscentur: quomodo dicimus eẽ consultũ hi

Expanded text:
in somnis, ut de aliis taceam, me ipsum pia mater in somnis, ut de aliis taceam, me ipsum pia mater nulla nocte desereret, quae terra marique secuta est, ut mecum uiueret. absit enim, ut facta sit uita feliciore crudelis usque adeo ut, quando aliquid angit cor meum, nec tristem filium consoletur, quem dilexit unice, quem numquam uoluit maestum uidere. sed profecto quod sacer psalmus personat, uerum est: quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me, dominus autem adsumpsit me. si ergo dereliquerunt nos parentes nostri, quomodo nostris curis et rebus intersunt? si autem parentes non intersunt, qui sunt alii mortuorum, qui nouerint, quid agamus quidue patiamur? Esaias propheta dicit: nos. si tanti patriarchae, quid erga populum ex eis procreatum ageretur, ignorauerunt, quibus deo credentibus populus ipse de illorum stirpe promissus est, quomodo mortui uiuorum rebus atque actibus cognoscendis adiuuandisque miscentur? quomodo dicimus esse eis consultum,
Abbreviated transcription (Latin):
rius & de bis omnib: quae cũ mihi diceret
&iã sediã setunc ab illo audisserecolebat
a qđq firmabaut : quã obrẽ sicut uidit baptis¬
mũ suũ &me ipsum & ipponẽ & basilicã
& baptisterium n oninreb: ipsis sed inquibus¬
dã similitudinib rerũ ita & alios quos dã
ui uos eisdẽ nescienib: uiuis quur nonego
ita & illos mortuts eis dẽ nestientib: mortuis:
quur nonstas operationes angelicas cre¬
dimus ꝑ dispensationẽ ꝓuideNtide dĩ
beneuten ds & bonis & malis secundũ ins¬
scrutabilẽ altitudinẽ iu diciorũ suorũ :
siue instruanur hinc menes mostalum
siue fallantur siue consolentur. siue tere antur
sicut unicuiq uel prebende ẽ misericordia
uel ipro ganda uindicta ab illo cuimiseri¬
cordiã &iuditiũ noninaniter canat &¬
desia : ut uol& accipiat quisq: quod dicam
Si reb: uiuenium iTeressent anime mostuorũ :¬
& ips ꝗ nos quando eos uidemus adloquerenT

Expanded text:
rius, et de his omnibus, quae cum mihi diceret, rius, et de his omnibus, quae cum mihi diceret, iam et se tunc ab illo audisse recolebant atque firmabant. quamobrem sicut uidit baptismum suum et me ipsum et Hipponem et basilicam et baptisterium non in rebus ipsis, sed in quibusdam similitudinibus rerum, ita et alios quosdam uiuos eisdem nescientibus uiuis. Cur non ergo ita et illos mortuos eisdem nescientibus mortuis? Cur non istas operationes angelicas credimus per dispensationem prouidentiae dei bene utentis et bonis et malis secundum inscrutabilem altitudinem iudiciorum suorum? siue instruantur hinc mentes mortalium siue fallantur siue consolentur siue terreantur, sicut unicuique uel praebenda est misericordia uel inroganda uindicta ab illo, cui misericordiam et iudicium non inaniter cantat ecclesia. ut uolet accipiat quisque quod dicam. si rebus uiuentium interessent animae mortuorum et ipsae nos, quando eas uidemus, adloquerentur
Abbreviated transcription (Latin):
namruit dictũq: sibieẽ cum inde dimitte¬
r&ur rediturus ad suos: uadebaptiza¬
re siuis eẽ instolo cobeatorũ : de inde ut
a me baptitar&ur admonitus iã factũ
eẽ res pondit: cuirussus illȩ quicũ eo
loquebatur : uade inquiduere baptiza¬
re : nã illud inuisione uidisti: poststa
conualuit : perrexit ipponẽ : pascaiam
ꝓpinquabat dedit nomen ineralos
conp&enes pariter cũ plurimis in cog¬
nitus pobis: nec illã mihi uisionẽ uel cui¬
quã nostrorũ indicare cunt uit:bap¬
titatus ẽ: ꝑ actis diebus scĩs.
remeauit ad propria bi ennio ueba amplius
trtonsasto ẽgohaeccuncta cognoui primoꝑ
quendã meum eiusq: amicũ in conuiuio meo
cum quedã t alia loquere mur: deinde in sti¬
tiacfeci ut haec mihi prȩsens ipse namacs¬
s& ađtestanib: honestis ciuib: & demirabil
eius egritudine ut iacuerit poenemortuis
perdies plurimos. & de illo alio curma
fabro fernario quod comme mora di supe¬

Expanded text:
narrauit dictumque sibi esse, cum inde dimittenarrauit dictumque sibi esse, cum inde dimitteretur rediturus ad suos: uade, baptizare, si uis esse in isto loco beatorum. deinde, ut a me baptizaretur, admonitus iam factum esse respondit. cui rursus ille, qui cum eo loquebatur, uade, inquit, uere baptizare; nam illud in uisione uidisti. post ista conualuit, perrexit Hipponem. pascha iam propinquabat. dedit nomen inter alios conpetentes, pariter cum plurimis incognitus nobis; nec illam mihi uisionem nec cuiquam nostrorum indicare curauit. baptizatus est, peractis diebus sanctis remeauit ad propria. biennio uel amplius transacto ego haec cuncta cognoui: primo per quendam meum eiusque amicum in conuiuio meo, cum quaedam talia loqueremur; deinde institi ac feci, ut haec mihi praesens ipse narraret adtestantibus honestis ciuibus suis et de mirabili eius aegritudine, ut iacuerit paene mortuus per dies plurimos, et de illo alio Curma fabro ferrario, quod commemoraui. supe
Abbreviated transcription (Latin):
suauidiss& &ã quor dã qui nuncusq adhuc
uiuunt. clericos uidelic& alstos regionis
suae : a quorũ ibi prces bitero audiuit quiꝰd
apud ipponẽ baptita r&ut ame: quod
& factũ eẽ dicebat : puderat itaq: luilla
uisione pres brterũ clericos meipsũ
nondũ scila & mostuos : lu qua postea ÷¬
uidit & mostuos : Cur non &ã illossicut pos
uidisse credatur ut rosq: stilic& ab sen¬
tes atiquenescienes ac ꝑ hoc non ipsos sed
simili tudines eorũ sicut &iã locorum .o
nũ & fundũ uidit ubi erat ille
cum clericis presbrter. & ponẽ ubia me
quasibaptizatus ẽ : inquib: locis ꝓfecto non
erat quando illic sibi ẽ euidebatur : nam
quidibi a ger&ur Eotẽ pore nes ciebat.
quod ꝓcul dubioscir& si ue reibi es s& : uis a
suntigitur istaquue ponprȩsenidtur
& ipsis reb: ut sunt sed inquib: dã rerũ imagi¬
nib: adumbraNtur: deniq: post multa quae
uidit &ic̃ in para di sum se introductũ ẽẽ

Expanded text:
sua uidisset etiam quosdam, qui nunc usque adhuc sua uidisset etiam quosdam, qui nunc usque adhuc uiuunt, clericos uidelicet aliquos regionis suae, a quorum ibi presbytero audiuit, ut apud Hipponem baptizaretur a me, quod et factum esse dicebat. uiderat itaque in illa uisione presbyterum, clericos, me ipsum, nondum scilicet mortuos, in qua postea uidit et mortuos. cur non etiam illos sicut nos uidisse credatur, utrosque scilicet absentes atque nescientes, ac per hoc non ipsos, sed similitudines eorum, sicut etiam locorum? nam et fundum uidit, ubi erat ille cum clericis presbyter, et Hipponem, ubi a me quasi baptizatus est: in quibus locis profecto non erat, quando illic sibi esse uidebatur. nam quid ibi ageretur eo tempore, nesciebat: quod procul dubio sciret, si uere ibi esset. uisa sunt igitur ista, quae non praesentantur in ipsis rebus, ut sunt, sed in quibusdam rerum imaginibus adumbrantur. denique post multa, quae uidit, etiam in paradisum se introductum esse
Abbreviated transcription (Latin):
nonsinebat: nullos astos mouebat
nulla sumebat alimenta nihiloculis
nibilullo aliosensu corporis qua l ib&
inpesta molestia sentiebat: uidebat
tamen multa ueluđ in somnis : quae
tandẽ aliquando postdies plurimos
quasi euigilans uis anameuit: ac
primũ moxut apparuit oculos ẽat
aliquis in quiđ ad domũcur maesabri
ferrarii & uideat qui dibi agatur: quo
cũ itũ es s& inuentus ẽ mostuus eo momen¬
to quostefuerat sensib: redditus & poene
amortere uixerat: tunc uTentis¬
qui aderaent illũ exiberiius sũ eẽ quando
ipsedimissus ẽ indicauit seq: illicundere di¬
erat dixit audisse quod non curmacuria¬
les sed curma faberferrarius ad loca illu
mostuorũ pyceceptus fuisse ad ducim illis
ergo uisis tãquĩc somniis suis inter eos de¬
functos quos uidebat ꝓmeritorũ diuersita .¬
te trstaria gnouit &ic̃ non nullos quos.
nouerat uiuos. ipsos autẽ uere : forsi tan
credidissetii noninter illaquas̃ somnia

Expanded text:
non sinebat. nullos artus mouebat, non sinebat. nullos artus mouebat, nulla sumebat alimenta; nihil oculis, nihil ullo alio sensu corporis qualibet inpacta molestia sentiebat. uidebat tamen multa uelut in somnis, quae tandem aliquando post dies plurimos quasi euigilans uisa narrauit. ac primum mox ut aperuit oculos, eat aliquis, inquit, ad domum Curmae fabri ferrarii et uideat, quid ibi agatur. quo cum itum esset, inuentus est mortuus eo momento, quo iste fuerat sensibus redditus et paene a morte reuixerat. tunc intentisqui aderant, illum exhiberi iussum esse, quando ipse dimissus est. indicauit seque illic unde redierat dixit audisse, quod non Curma curialis, sed Curma faber ferrarius ad loca illa mortuorum praeceptus fuisset adduci. in illis ergo uisis, tamquam somniis suis, inter eos defunctos, quos uidebat pro meritorum diuersitate tractari, agnouit etiam nonnullos, quos nouerat uiuos. ipsos autem uere forsitan credidissem, si non inter illa quasi somnia
Abbreviated transcription (Latin):
eomodo & hiqui & acuita migrac runt
sic affectis hominib: uidentur quasi
presenes cum sint absentes. &utrum aliquis
eos imaginaliter uideat omnino nesti¬
enes buic reisimilis ẽ &iã illud cũ homi¬
nes illius quã sidormierent subtrochenur
corporis sensib: &occupatur talib
uisis: & bis enĩ appareNT imagines uiuo¬
rũ adque mostuorũ sed cũ fueriNT sen¬
sib: redditiquos cũq: mortuos uidisse
sedixerint uerecũ eis fuisse credunir
nec adtendunt quibaec audiunt
similiter ab eis abfenłiũ ađq: nescientiũ
quorundã &iã imagines uisas eẽ uiuorũ :
homo quidã curma nomine municipii uti¬
hensis quod ipponiproximũ ẽ curi alis
pauꝑ uixillius locidũ uertlicius & simpli¬
citer rusticanus. cumegrotar& ablatus
a sensib: poene mostuus iacuit al quođ di¬
eb: tenuissimus flatus innarib: quimanu
& mota ut cumq: seniebatur. & erat &i¬
guũ uiuentis indiciũ sepeliri ut & ammẽ

Expanded text:
eo modo et hi, qui ex hac uita migrarunt, eo modo et hi, qui ex hac uita migrarunt, sic affectis hominibus uidentur quasi praesentes, cum sint absentes et, utrum aliquis eos imaginaliter uideat, omnino nescientes. Huic rei simile est etiam illud, cum homines altius, quam si dormirent, subtrahuntur corporis sensibus et occupantur talibus uisis. et his enim adparent imagines uiuorum atque mortuorum; sed cum fuerint sensibus redditi, quoscumque mortuos uidisse se dixerint, uere cum eis fuisse creduntur nec adtendunt qui haec audiunt similiter ab eis absentium atque nescientium quorundam etiam imagines uisas esse uiuorum. homo quidam Curma nomine municipii Tulliensis, quod Hipponi proximum est, curialis pauper, uix illius loci duumuiralicius et simpliciter rusticanus, cum aegrotaret, ablatus a sensibus paene mortuus iacuit aliquot diebus: tenuissimus flatus in naribus, qui manu admota utcumque sentiebatur et erat exiguum uiuentis indicium, sepeliri ut exanimem
Abbreviated transcription (Latin):
dã locũ offendit obsturũ : quoͦ non inTel¬
lecto uix potuit dormire sollicitus: quac
pocte somniani ego illi quod intelle gebat
ex posurlmmo pone gosedima gomea
uescieneme. & tã longe traninare
aliquid alud siue agente siue sommane.
& pihil deillius curis omnino curnTe :
quomodo fianT istanesciaNT: sed quomo¬
dolib& fiaNt : curponeodẽ modo fieri
credimus ut in somnis quisq: uideat
mostuũ quomodo fit ut uideat &uiuum
ambobus utiq: pescientib: neq: curaNib:
quis uelub uel quando eorũ imagines
somni& simili asunt autẽ somnis
non nulla &iã uiso ingilanium
qui turbatos haben sensus sicut frene¬
ticiuel quocũq: furentes modonã & ipsi
locuntur siepe cũuere presentib: quo¬
rũ imagines cernunt. siue uiuorũ siue
mostuorũ sedquem ad modũ hi quiuiu&Nt
ab eis seuideri & cũ eis seconloquines tunł
neq: enĩ reuera ipsi ad suNt a ut ipsiser¬
mocinaNur sed turbatis sensib: homi¬
nes talicuisa imaginaria patiuntur.

Expanded text:
dam locum offendit obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus. qua nocte somnianti ego illi quod non intellegebat exposui, immo non ego, sed imago mea nesciente me et tam longe trans mare aliquid aliud siue agente siue somniante et nihil de illius curis omnino curante. quomodo fiant ista nescio; sed quomodolibet fiant. cur non eodem modo fieri credimus, ut in somnis quisque uideat mortuum, quomodo fit, ut uideat et uiuum? ambobus utique nescientibus neque curantibus, quis uel ubi uel quando eorum imagines somniet. Similia sunt autem somniis nonnulla etiam uisa uigilantium, qui turbatos habent sensus, sicut phrenetici uel quocumque furentes modo. nam et ipsi loquuntur secum, quasi uere praesentiburum imagines cernunt siue uiuorum siue mortuorum. sed quemadmodum hi, qui uiuunt, ab eis se uideri et cum eis se colloqui nesciunt — neque enim re uera ipsi adsunt aut ipsi sermocinantur, sed turbatis sensibus homines talia uisa imaginaria patiuntur —
Abbreviated transcription (Latin):
curauerunt. Tam quam de ipsasidemostua
aduitam perueniretur a&ernam. An¬
forte ibunt in ignecernum. qui opera
misericordiccenon fecerunt. Et non ibunt
qui aliena rapuerunt. uel corrumpendo in
setemplum dĩ. Inseipsos in miseri cordes
fuerunt. quasi opera misericordiae prosint
aliquid sine dilectione dicente a postolo si
distribuam omnia mea pecu peribus. Ca¬
ritatem non habeam nihilmi hi prodest.
Aut sidiligat quis quam proximum si cut
scipsum qui non dilig& seipsum. quienum

Expanded text:
curauerant, tamquam de ipsa fide mortua curauerant, tamquam de ipsa fide mortua ad uitam perueniretur aforte ibunt in ignem aeternum qui opera misericordiae non fecerunt, et non ibunt qui aliena rapuerunt, vel corrumpendo in se templum Dei in se ipsos immisericordes fuerunt; quasi opera misericordiae prosint aliquid sine dilectione, dicente Apostolo, Si distribuam omnia mea pauperibus, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest ; aut diligat quisquam proximum sicut se ipsum, qui non diligit se ipsum? Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
tenitentiam mutitas. ⁊ amenbaptis ma
siduos facit proterfundamentum enim quod
in eo dem baptis mate ponitur. lic& perig¬
nem sduierunt. Illud quoq: nonuideo
Cur dñs dixerit siuis ueni readuitam seruis
mundata. Et commemoraut ea quace ad
bonos mores pestinent si&iam his nonser¬
uictis aduitam ueni repotest porsolam
fidem quaces in eo peribus mostu est
Illud deinde quomodo uerum erit quod
eis quos asinis trapositurus est dicit .i te in ig¬
ne a &ernum quiparatus est diabolo & ange¬
lis eius quibus non increpat qui a in eum pon
crediderunt sed qui abon a opera non fecerun
Nam profecto netibi quisquam defide quace
sineo peribus mostuaest uitam promittat
a&erna proptereaomnes gentes segrega¬
turum sedixit quae permix tae eisdem pas¬
cuis ut ebantur. ut appareat eos illi dictu¬
ros. Dñ e quando teuidimus. illa & illa
patientem & non ministriumus tibi. Qui
in eum crediderunt sed bona opercri non

Expanded text:
aenitentia mutatas tamen baptisma aenitentia mutatas tamen baptisma saluos facit; propter fundamentum enim quod in eo baptismate ponitur, licet per ignem, salui erunt. illud quoque non uideo, cur dominus dixerit: si uis uenire ad uitam, serua mandata, et commemorauit ea, quae ad bonos mores pertinent, si etiam his non seruatis ad uitam ueniri potest per solam fidem, quae sine operibus mortua est. illud deinde quomodo uerum erit, quod eis, quos ad sinistram positurus est, dicet: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius? quibus non increpitat, quia in eum non crediderunt, sed quia bona opera non fecerunt. nam profecto ne sibi quisquam de fide, quae sine operibus mortua est, uitam promittat aeternam, propterea omnes gentes segregaturum se dixit, quae permixtae eisdem pastoribus utebantur, ut adpareat eos illi dicturos: domine, quando te uidimus illa et illa patientem, et non ministrauimus tibi? qui in eum crediderant, sed bona operari non
Abbreviated transcription (Latin):
adulteri neque molles. nequem asculo¬
rum concubitores. Neque fures neque
auari. peque ebriosi neque maledici
Neque rapaces regnum di possidebunt.
Falsum &illud manifesta sunt opera car¬
nis quece sunt fornicationes. In munditiae
luxorice. Idolorum seruitus. ueneficia
comisationes & hissimilia quae prȩdico
uobis. sicut pruedixi qnm qui talia agunt
regnum dĩ non possidebunt falsa erunt
haec si enim tantum modo credant &b ap¬
utentur quam uis in mnalis tedibus perseue¬
rent salui erunt perignem at queideo in
xp̃obaptizati &iam qui talia agunt. reg¬
num di possidebunt. frustra autem dicitur
haec quidam fuistis. sed abluti estis. quando
& cibluti. haec sunt in aniter &iam illud.
apetro dictum uidebitur. sic &uos. simili
forma baptis masaluos facit: Nam̃ carnis
depositio sordium sed conscientiae bonie in¬
terrogatio. siquidem & habentes pessimas
conscientias omnium flagitiorum & sce¬
lerum plenas nec eorum malorum poeni¬

Expanded text:
adulteri, neque molles, neque masculoadulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque auari, neque ebriosi, neque maneque rapaces regnum dei possidebunt. falsum et illud: manifesta sunt opera carnis, quae sunt fornicationes, inmunditiae, luxuria, idolorum seruitus, ueneficia,comessationes et his similia, quae praedico uobis, sicut et praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. falsa erunt haec. si enim tantummodo credant et baptizentur, quamuis in malis talibus perseuerent, salui erunt per ignem, atque ideo in Christo baptizati etiam qui talia agunt, regnum dei possidebunt. frustra autem dicitur: haec quidam fuistis, sed abluti estis, quando et abluti haec sunt. inaniter etiam illud a Petro dictum uidebitur: sic et uos simili forma baptisma saluos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio, siquidem et habentes pessimas conscientias omnium flagitiorum et scelerum plenas nec eorum malorum p
Abbreviated transcription (Latin):
laudabili caritate conariut omnes in¬
discrete ammittantur ad baptismũ
Non solum adulteri et adulterȩ con¬
trasententiam dñi. falsas nuptias prae¬
tendentes uerum etiam publiceme¬
retrices inturpissima professione per¬
seuerantes quas certe nulla etiamnec¬
legentissima ecclesia consueuit ammit¬
tere nisi ab illa primitus prostitutione
liberatas sed istaratione cur non om¬
nimodo ammittatur omnino non uideo
Quis enim non malit eas posito funda¬
mento lic& ligna etfenum et stipulam
congerant aliquanto certe diturnio
re igne purgari qua in aeternum perire¬
sed falsa erunt illa quace obscuritatem am¬
bi guitatemq: non habent. si habeam om¬
nom fidem. It aut montes traensseram
Carita tem autem non habea. Nihilsum.
& quid proderit fractres mei sifidem quisdi¬
cat sehabere opera autem non habeat
num quid poterit fides saluccre eum falsũ
erit. Et illud. nolite errare neque for
nicatores neque idolis seruien tes Neque

Expanded text:
laudabili caritate conari, ut omnes inlaudabili caritate conari, ut omnes indiscrete admittantur ad baptismum, non solum adulteri et adulterae contra sententiam domini falsas nuptias praetendentes, uerum etiam publicae meretrices in turpissima professione perseuerantes, quas certe nulla etiam neglegentissima ecclesia consueuit admittere nisi ab illa primitus prostitutione liberatas. sed ista ratione cur non omni modo admittantur, omnino non uideo. quis enim non malit eas posito fundamento, licet ligna et fenum et stipulam congerant, aliquanto certe dire igne purgari, quam in aeternum periresed falsa erunt illa, quae obscuritatem ambiguitatemque non habent: Si habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum ; et, Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum? Falsum erit et illud: Nolite ernicarii, neque idolis seruientes, neque