comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annos est pulsus abruto. ac deinde rem publicã
O paula & eustochium diximus ut de ipso statĩ
titulo qua etate aggeus ꝓpħa cecinerit agnos¬
catis. Sciendũq interim uxta litterã magni
sp̃s & aggeum fuisse & rachariã ꝓpħas ut ad¬
uersũ artarxersis regis edictũ & samaritanos
gentesq cunctas ꝑ cureuitũ edificationẽ templi
impedientes iuberent templũ extrui. Torobabel
ris fidei ut ꝓpħas magis audirent iubentes.
quã ꝓhibentes regis imꝑium. In anno seđo da¬
ctũ ẽ. uerbum dñi in manu aggei ꝓpħe. Quia
popłs qui uidebatur sibis de captiuitate nec¬
dum edificauerat templũ. nec muros extruxe¬
rat ciuitatis nec habebat głam pͥstinã ierłm
sed habitabat in domib concauis. & ut signifi¬
orsum positis. & in conualle demersis. opterea
non ad eos fit sermo dei sub rege ezechia siue
de quo & damel mistice in suo uolumine refert.

Expanded text:
annos expulsus est a Bruto: ac deinde rempublicam pannos expulsus est a Bruto: ac deinde rempublicam po Paula et Eustochium, diximus, ut de ipso statim titulo, qua aetate Aggaeus propheta cecinerit, agnoscatis. Sciendumque est interim, juxta litteram, magni spiritus et Aggaeum fuisse et Zachariam prophetas: ut adversum Artaxerxis regis edictum, et Samaritanos gentesque cunctas per circuitum, aedificationem templi impedientes, juberent templum exstrui: Zorobabel ri fidei; ut prophetas magis audirent jubentes, quam prohibentis regis imperium. INCIPIT LIBEctum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae. Quia populus qui videbatur sibi redisse de captivitate, necdum aedificaverat templum, nec muros exstruxerat civitatis, nec habebat gloriam pristinae Jerusalem: sed habitabat in domibus concavis, et ut signifiorsum positis et in convalle demersis: propterea non ad eos fit sermo Dei sub rege Ezechia, sive de quo et Daniel mystice in suo volumine refert.
Abbreviated transcription (Latin):
CD̃O anno darii recus ꝑsarũ.
filii histapis. septuagesimũ an¬
num desolationis templi fuisse
completũ quẽ ieremias uati¬
cinatus ẽ. racharias quoq ꝓ
in scdõ anno eiusdẽ regis un¬
decimo mense saba uiçesima quarta die p̃posu¬
iss& : adiecit dicens. Dñe exercituũ usquequo
non misereberis ierłm. & urbibus inda quibꝰ
iratus es: Iste septuagesimus annus ẽ. Sed
& erras exstructo tantũ altari. & iactis fun¬
damentis. templi ad litteras regis artarxersis
ꝓhibitũ refert. Tunc int̾missũ ẽ.opꝰ domus dei
in terłm. & non fiebat usq ad annũ scđm regni¬
autẽ aggeus ꝓpħa & racharias filius addo. ꝓphe¬
tantes ad uideos qͥ erant in uidea & ierłm. in
nomine dei isrł. Iunc surrexerunt zorobabel
filius salathiel & iħu filius iosedech. & cepert̃
dĩ aduiantes eos. quo tempore apud romanos
septimus a romulo regnabat tarquinius suꝑbꝰ
habens annũ imꝑii uicesimũ septimũ. qui pꝰ octo

Expanded text:
do anno Darii, regis Persarum filii Hystaspis, septuagesimum annum desolationis templi fuisse completum quem Jeremias vaticinatus est Zacharias quoque pin secundo anno ejusdem regis undecimo mense Sabath, vicesima quarta die praeposuisset, adjecit, dicens: Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est . Sed et Esdras, exstructo tantum altari, et jactis fundamentis templi, ad litteras regis Artaxerxis prohibitum opus refert: Tunc intermissum est opus domus Dei in Jerusalem, et non fiebat usque ad annum sautem Aggaeus propheta et Zacharias filius Addo, prophetantes ad Judaeos, qui erant in Judaea et Jerusalem, in nomine Dei Israel. Tunc surrexerunt Zorobabel filius Salathiel, et Josue filius Josedec, et coeperunt Dei adjuvantes eos . Quo tempore apud Romanos septimus a Romulo regnabat 737-738 Tarquinius Superbus, habens annum imperii vicesimum septimum, qui post octo
Abbreviated transcription (Latin):
dicare. & expon̾e causas indignationis suȩ
sustineri potest: Et miscdia absq ueritate
efficit neglegentes Unde alterũ miscetur
altero. que qui non habuerit. consequent᷑ cdi
rum habundantiam demonstret. Intulit¬
red undauerũt: ut ꝓscientia dĩ quȩ non est
int̾ra. sanguis sanꝰgiunẽ tetigit. siue sangui

Expanded text:
dicari et exponere causas indignationis suae.dicari et exponere causas indignationis suae.sustineri potest, et misericordia absque veritate efficit negligentes: unde alterum miscetur alteri, quae qui non habuerit, consequenter et Dei rum abundantiam demonstraret, intulit, inundaverunt : et pro scientia Dei, quae non est in terra, sanguis sanguinem tetigit,
Abbreviated transcription (Latin):
entia dĩ interra maledictum. & mendaciũ. &e
homicidium. & fuitũ. & idulteriũ. munda¬
uerunt. & sanguis sangumẽ tetigit lxx̃.
udite uerbum dñi filii iłrł quia ui¬
diciũ dño adhabitatores t̾re quia nõ
est ueritas. neq miscłia. neq scientia dĩ suꝑ
terram maledicto ce mendatiũ &e homicidi¬
um &e furtũ. & adulteriũ effusũ est suꝑtrã
ee sangunẽ sanguini miscuerũt.
prrincipio prophę usq adhũc locũ: sub
meretricis descriptione & adultere qͣr
po st grauissimas penas &̾ relictionẽ longis¬
simam. postea. fit inpristiñ. uel in meliorẽ
statũ. restitutio decim tribuũ uel duarum.
& incomiune omĩũ peccata numerantur.:
Nc̃ rursum adisrł idest ad decim tribus ser¬
mo conuertitur. Exponens nonfrustra iratũ
dm̃. tam grauia conminari &e inferre sup¬
plicia. nec forsitan non ex iudicii ueritate.
sed expotentia dĩ iniuste ꝓpħa uerbũ¬
dñi ofilũ ifrł quia uult dñs cũ suo popło ui¬

Expanded text:
a. Maledictum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et 34 adulterium inundaverunt: et sanguis sanguinem tetigit. LXX: Audite verbum Domini, filii Israel; quia judicium Domino ad habitatores terrae, quia non est veritas, neque misericordia, neque scientia Dei super terram. Maledictio, et mendaciuum, et furtum, et adulterium effusum est super terram, et sanguinem sanguini miscuerunt. A principio prophetae usque ad hunc locum sub meretricis descriptione et adulterae, quarum post gravissimas poenas et relictionem longissimam, postea fit in pristinum, vel in meliorem statum restitutio, decem tribuum, vel duarum, et in commune omnium peccata numerantur. Nunc rursum ad Israel, id est, decem tribus sermo convertitur, exponens non frustra iratum Deum tam gravia comminari et inferre supplicia: ne forsitan non ex judicii veritate, sed ex potentia Dei injuste videatuDomini, o filii Israel: quia vult Dominus cum suo populo ju
Abbreviated transcription (Latin):
michi uideret᷑ insingulis Et qui a dhebreorũ magis¬
tris uix uno & alteto acceperim quorũ xapud
ipsos iam rara auis est dum om̃s diliciis student.
& pecuniis. & magis uentris quam pectoris curam
gerut. & in eo sȩdoctos arbitrant᷑ suntabernis medicoꝵ
de cunctorum oꝑitiꝰ detrahant Siam tepꝰ. ẽ. ut ꝓpħȩ
uerba ponentes ea quȩ scripta sunt disseramꝰ. Uerbũ¬
dñi qđ factũ est ad osee filiũ beeri .lxx. similit̾. Uerbũ
dñi qđ in pͥncipio erat apud dm̃ patrem & ds̃ erat u̾bũ.:
fictum est ad osee filium beeri. ut ꝓpħam qͦ dm̃ face¬
ret. saluatore dicente: si illos dixĩ dõs ad quos sermo
cdĩ factꝰ est ce non potest solui scriptura. quẽ pater
scĩficauit &e misit inmundit᷑ Uos dicras blasphe

Expanded text:
mihi videretur in singulis, et quid ab Hebraeorum magismihi videretur in singulis, et quid ab Hebraeorum magistris vix uno et altero acceperim. Quorum et apud ipsos jam rara avis est, dum omnes deliciis student et pecuniis, et magis ventris quam pectoris curam gerunt, et in hoc se doctos arbitrantur, si in tabernis medicorum de cunctorum operibus detrahant. Sed jam tempus est ut prophetae verba ponentes, ea quae scripta sunt, disseramus. LIB similiter. Verbum Domini, quod in principio erat apud Deum Patrem, et Deus erat Verbum, factum est ad Osee filium Beeri, ut prophetam quoque Deum faceret, Salvatore dicente: Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: Quem Pater sanctificavit et m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa disputat. Unde ante annos cirrit᷑.xx. & duos eũ roga
⁊ sc̃ẽ oe uenerabilis socrus immo matris tuȩ paulȩ illud
enĩ nom̃ carnis hoc sp̃s est. quȩ monasteriorũ & script᷑a¬
rũ seꝑ amore flagrauit. cũ essem alexandriȩ. uidi dydi¬
mũ ce eum frequẽt᷑ audiui uirũ sui tẽꝑis erulicissimũ
rogauiq ut quod originss non fecerat ipse compleret. &
scriberet in osee comm̃tarios qui tres libros adme me
petente dictauit. Quinq qͦ alios intachariam : nam
& in ipsum duo tantũ origgnis scripsit uolumina uix
certiam partem aꝑrincipio libri usq ad iusionẽ qͣdrigarũ
eduserens hȩc dico. ut noueris qͦs in ppħȩ huiꝰ campo
habuerim precursores. qͦs tam̃ ut simplicit᷑ &e non
suꝑbe sicut quidã meoꝵ amicoꝵ semꝑ insibilãt tuȩ
prudentiȩ fatear non mnomibꝰ sum sequutꝰ. ut uidex
pociꝰ oꝑis eorũ quam interpres existerẽ dicerẽ q. qͥd

Expanded text:
propheta disputat. Unde ante annos circiter viginti duos, cum rogatu propheta disputat. Unde ante annos circiter viginti duos, cum rogatu sanctae et venerabilis socrus, immo matris tuae Paulae illud enim nomen carnis, hoc spiritus est: quae monasteriorum et Scripturarum semper amore flagravit essem Alexandriae, vidi Didymum, et eum frequenter audivi, virum sui temporis eruditissimum, rogavique eum, ut quod Origenes non fecerat, ipse compleret, et scriberet in Osee Commentarios: qui tres libros, me petente, dictavit, quinque quoque alios in Zachariam. Nam et in ipsum duo tantum Origenes scripsit volumina, vix tertiam partem a principio libri usque ad visionem quadrigarum edisserens. Haec dico, ut noveris quos in Prophetae hujus campo habuerim praecursores: quos tamen ut simpliciter et non superbe sicut quidam meorum amicorum semper insibilet tuae prudentiae fatear, non in omnibus sum secutus; ut judex potius operis eorum quam interpres existerem, diceremque quid
Abbreviated transcription (Latin):
est. haec in principio ꝓlixius sum loque. ut difficillimã
pͥmũ soluerẽ questionẽ: & obpositũ in ipso exiti a&opulũ
dĩ auxilio p̃tͣgrediens ad tuta decuriere : Cecerũ nõignoro
pammachi carissime amultis ȩcclesiasticis p̃t̃missa: Et qͥ
exponere suc̃ conati. Apud grecos repperi appollinarẽ
laodicenũ. qͥcũ in adtilescẽtia sua breues. & inhuno & in
alios ꝓpħas commentariolos reliquissoe. tangens magis
sensus quam explicans. Rogatus.ẽ. postea ut mosee ple¬
niꝰ scriberet: qui liber uenit innrãs manꝰ: s & ipse nimia
breuitate ad ꝑfectam intelligentiam lęctorẽ ducere nõ
potest Origines paruũ de hoc ꝓpħa scripsit libellũ
effram. uolens ostendere quȩcũq contra eũ dicunt᷑
adhereticorũ referenda ꝑsonam. Et aliud uolum̃:
& fine pierii qͦ legitractatũ longissimũ. quem in exordio
huiꝰ ꝓpħȩ die iugiliarũ dnĩce passionis extemporali ce

Expanded text:
est. Haec in principio prolixius sum locutus, ut difficillimam est. Haec in principio prolixius sum locutus, ut difficillimam primum solverem quaestionem, et obsitum in ipso exitu scopulum Dei auxilio praetergrediens, ad tuta decurrerem. Caeterum non ignoro, Pammachi charissime, a multis Ecclesiasticis praetermissam: et qui exponere sunt conati, apud Graecos reperi Apollinarem Laodicenum, qui cum in adolescentia sua breves et in hunc et in alios prophetas commentariolos reliquisset, tangens magis sensus, quam explicans, rogatus est postea, ut in Osee plenius scriberet: qui liber venit in nostras manus; sed et ipse nimia brevitate ad perfectam intelligentiam lectorem ducere non potest. Origenes parvum de hoc propheta scripsit libellum,Ephraim, volens ostendere quaecumque contra eum dicuntur, ad haereticorum referenda personam. Et aliud volumen  fine. Pierii quoque legi tractatum longissimum, quem in exordio hujus prophetae die vigilarium Dominicae passionis extemporali et
Abbreviated transcription (Latin):
remias accinctꝰ lumbari. uestimento multebri. inter in¬
numerabiles nationes & assyrios atq chaldeos. gentes
inimicissimas uidõrum iuit ad eufraten: &e ibi abscondit
lumbare suum: Et post multa temꝑa reuersꝰ inuenit
illud conputruisse. quod nullo eẽt usui. quomodo exire
poterat cetre tã longe obsessa iherłm. Ex tructis ꝑcircu¬
itũ munitionibꝰ fossa uallo atq castelł: Qui cũ semel
adanathot uiculũ suũ int̾cio miliario aburbe sitũ uolu¬
isset exire: inporta capit᷑ &e reductus ad principes quasi
ꝓditor uerberat᷑. mcarcerẽ mittit᷑: Si illud intypo quia
fieri non potuit. gͦ &e hoc intypo quia fiat turpissimũ
est. s respondebis: dõ uibente nil turpe est. Et nos dicemꝰ:
nil ds̃ precepit nisi quod hon̾ẽstũ Nec iubendo t᷑pia:
facit honesta quȩ turpia sunt Sed quia scimꝰ nichil
dm̃ uelle nisi qđ honestũ est: hoc precepit qđ honestũ

Expanded text:
remias accinctus lumbari, vestimento muliebri, inter inremias accinctus lumbari, vestimento muliebri, inter innumerabiles nationes et Assyrios atque Chaldeos, gentes inimicissimas Judaeorum, ivit ad Euphratem, ut ibi absconderet lumbare suum, et post multa tempora reversus, invenit illud computruisse quod nulli esset usui . Quomodo exire poterat, et ire tam longe obsessa Jerusalem, exstructis per circuitum munitionibus, fossa, vallo, atque castellis? Qui cum semel ad Anatoth viculum suum in tertio milliario ab urbe situm voluisset exire, in porta capitur  Al. captus, et reductus ad principes, quasi proditor verberatus in carcerem mittitur. Si illud in typo, quia fieri non potuit: ergo et hoc in typo, quia si fiat, turpissimum est. Sed respondebis, Deo jubente, nihil turpe est: et nos dicimus, nihil Deus praecipit nisi quod honestum est, nec jubendo turpia, facit honesta quae turpia sunt. Sed quia scimus nihil Deum velle nisi quod honestum est, hoc praecepit quod honestum
Abbreviated transcription (Latin):
ad uidõs Am̃ dico uobis. meretͥces &publicani p̾ce¬
dent uos iniegno dĩ Uos enĩ missũ aduos filiũ pat̾s
familie. & dnm̃ uine& qui plantauit eam suscipe
noliustis Ista meretrix exploratores meos duos fortis¬
simos uiuenes. quoꝵ alt̾iĩ in circũ cisione misi. altu
ad gentes. humanitate suscepit. abscondit studio.
leuauit intectũ. oꝑuit lini stipula. quȩ cęsa ꝑsecuti¬
onibꝰ. & lota inbaptismate mutat colorem Et dete¬
tro in album uerat᷑ Nȩc mirũ si infigura dm̃ sal¬
uatoris & ȩccłe depeccatoribus cengregate. hac facta
memoremꝰ : cũ ipse in hoc eodẽ dicat ꝓpħa:loquar ad
ꝓpħas ego uisiones multiplicaui. & inmanibus pro¬
pħarũ adsimilat̾ sum: ut quicquid ꝓpħe ubentur
opari. ad meam referat᷑ similitudinẽ: C uiꝰ uxor
ethiopissa est. Contra quã aaron & maria carnale sacer¬
dociũ iudorũ & ꝓphetia littere seruiens musitant. Et
ut insimilitudinẽ frant uere facta contẽdimꝰ: ergo eihe¬

Expanded text:
cani praecedent vos in regno Dei . Vos enim missum ad vos Filium patris familiae et Dominum vineae, qui plantavit eam, suscipere noluistis. Ista meretrix exploratores meos duos fortissimos juvenes, quorum alterum in circumcisionem misi, alterum ad gentes, humanitate suscepit, abscondit studio, levavit in tectum, operuit lini stipula . Quae caesa persecutionibus, et lota in baptismate, immutat colorem, et de tetro in album vertitur. Nec mirum si in figura Domini Salvatoris, et Ecclesiae de peccatoribus congregatae, haec facta memoremus, cum ipse in hoc eodem dicat propheta: Loquar ad prophetas; ego visiones multiplicavi, et in manibus prophetarum assimilatus sum ; ut quidquid prophetae jubentur operari, ad meam referatur similitudinem. Cujus uxor Aethiopissa est, contra quam Aaron et Maria, carnale sacerdotium Judaeorum, et prophetia litterae serviens, mussitant et out in similitudinem fiant, vere facta contendimus: ergo et Je
Abbreviated transcription (Latin):
Et stat insynagoga dõrũ. in medio autẽ dẽs diu¬
dicat. & cum ipse sit uerũ lumen qđ illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ inhunc mundum. ad a¬
postolos lo quitur. Uos estis lux mundi: Sic ce
ipse saluator ꝓpħam suũ faciat saluatorem. Osee

Expanded text:
in medio autem deos dijudicat ; et cum ipse sit verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee
Abbreviated transcription (Latin):
pinna pallu sui oꝑriens. Et iacentem adpedes ad capd̃
euingelii transtulit. Quid cause sit ut cũ cdauid tot
habuerit uxores. nullum alium regni sui fecerit suc¬
cessorem. nisi eum qui debethsabee ꝓcreatus est. Ut nõ
solum meretrices. sed ętiam adultere dõ placere uideant᷑
Unde & in hoc tp̃so ꝓpħa legimꝰ. qđ uinctꝰ pͥmũ meret̾ei:
Scđo adultera copulet᷑ Dicẽte adeũ dño ⁊ Id huc uade
adulteram Hec est mulier meretrix & adultera quȩ in
euangelio pedes dño lauit lacrimis. crine de terũt. &e
confessionis suȩ honorauit ungyento. Indignantibꝰq
discipulis. maxime ꝓditore qđ nonfuiss uenditum:
cepreciũ illius malimͣta pauꝑum distributũ. Dnĩs
quod fecerat. & nardũ pisticam. id est unguentum
fidelissimũ ad aliud quid. & non ad ecclesiam esse
referendum: dat nob̾ occasionẽ intelligentie. & mag¬
ne fidei magna premia repromittit dicens. Ameñ

Expanded text:
pinna pallii sui operiens, et jacentem ad pedes, ad caput pinna pallii sui operiens, et jacentem ad pedes, ad caput Evangelii transtulerit . Quid causae sit ut cum David tot habuerit uxores, nullum alium regni sui fecerit successorem nisi eum qui de Bethsabee procreatus est : ut non solum meretrices, sed etiam adulterae Deo placere videantur. Unde et in hoc ipso propheta legimus, quod junctus primum meretrici, secundo adulterae copuletur, dicente ad eum Domino: Adhuc vade, Al. Malam, et adulteram. Haec est mulier meretrix et adultera, quae in Evangelio pedes Domini lacrymis lavit, crine detersit, et confessionis suae honoravit unguento, indignantibusque discipulis, et maxime proditore, quod non fuisset venditum, et pretium illius in alimenta pauperum distribuquod fecerat, et nardum pisticum, id est, unguentum fidelissimum, ad aliud quid, et non ad Ecclesiam esse referendum, dat nobis occasionem intelligentiae et magnae fidei, magna praemia repromittit, dicens: Amen,
Abbreviated transcription (Latin):
de &e nob̾ dicendum est cum dauid. reuela
ocłos meos. & considerabo mirabilia delege tua.
Ut introducat nos rex incubiculũ suũ: & uelam̃
quod añ ocłos moysi positũ fuit. in lectione uete¬
ris testamenti tollat a nobis Statim enĩ ut lo¬
queus est dñs. pat̾ inmanus cuas cõm̃do spm̃¬
meum. Et hȩc dicens expirauit. yelũ templi scissũ
est: & om̃ia uidorũ secreta patuerũt Et fons qui
sapientię suȩ condiuit sale. & fecit eẽ uitales: in a¬
raq legis quȩ int̾p̃tat᷑ amaritudo ligno patibu¬
li dulcorata est. Intellegimꝰ enĩ quis sit uidas pa¬
triarcha electꝰ inreg̾e: nec miratꝰ cur athamar
quasi admeretricẽ uir sanctꝰ introeat : quare sam¬
son qui int̾pretat᷑ sol. dalilã amauerit que transfert᷑
in pauꝑem. & propt̃ ea mruus. Et mortuus adũ¬
sariorũ milia trucidarit. Cur sal mon uirũ iustũ
boot deracha  meretrier generarit. qui ruth moabithen

Expanded text:
de et nobis dicendum est cum David: Revela de et nobis dicendum est cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; ut introducat nos rex in cubiculum suum , et velamen quod ante oculos Moysi positum fuit in lectione veteris Testamenti , tollat a nobis . Statim enim ut locutus est Dominus: Pater, in manus tuas commendo spmeum, et haec dicens exspiravit , velum templi scissum est, et omnia Judaeorum secreta patuerunt. Et fons qui sapientiae suae condivit sale, et fecit esse vitales : Maraque Legis, quae interpretatur amaritudo, ligno patibuli dulcorata est . Intelligimus enim quis sit Judas patriarcha electus in regem, nec miratur cur ad Thamar quasi ad meretricem vir sanctus introierit ; quare Samson, qui interpretatur sol, Dalilam amaverit, quae transfertur in pauperem; et propter eam irrisus et mortuus adversariorum millia trucidarit ; cur Salmon virum justum Booz de Raab meretrice generarit, qui Ruth Moabiten
Abbreviated transcription (Latin):
letus imꝑium. quasi optauerit. quasi multo
tempore eum pudicitię uacasse peniteat. cum
litiei populi constituit᷑. Et tam̃ non in becillitite.
sed humilitate respondit. ꝓuide aliũ quẽ mit¬
tas hieremias puerũ. eẽ. se dicit: ne peccantẽ ar¬
guat hierłm: hierechiel iubet᷑ de om̃i genere
leguminis acsementis unum sub cinericiũ panẽ
facere. & coquere illũ in humano stercore Etait.
Nequaquam dñe. quia nũquã inmundũ int̾iut
inos meum Et osee audiens ad nõ accipe uxorẽ
fornicariam. non frontẽ rugat. non inerorem
rd̾bore demonstrat : sed ꝑ git ad lupanar &e scor¬
tum ducit adlectulum. Et non illam pudici¬
tiȩ matͦnali: sed se luxuriosũ ac nepotẽ probat:
Qui enĩ adheret meretrici: unũ cũ ea corpꝰ
efficit᷑. Hȩc igitꝰ audientes. quid possumꝰ respon¬
dere nisi illud ꝓpheticum: Quis sapiens &
intellegit ista : in tellegens &e cognoscit eã. Un¬

Expanded text:
laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum litici populi constituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, et coquere illum in humano stercore jubetur, et ait: Nequaquam, Domine, quia numquam immundum introivit in os meum . Et Osee audiens a Domino: Accipe uxorem fornicariam , non frontem rugat, non moerorem rubore, demonstrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiat illam pudicitiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audientes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea? Un
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ sp̃s indigemꝰ aduẽtu. ut cuiꝰ int̾inc¬
tu scripti sũt. illiꝰ reuelatione pan-
que̾ scribȩ & pharisei qui legis litteras nosse se
iactabaÑ. non possunt legere quia signatꝰ est. nulłq
inueniri potuit nisi leo detribu uida. qu̾e signa¬
uit ds̃ pat̾ qui euis possit reserare mysteria.
Qu̾ato magis in explanatione os ee ꝓpħȩ oradꝰ
est dñs. &e cũpetro dicẽdũ. edissere nobis parabo¬
lam istam. presertim cũ obscuritatẽ uoluminis in
fine testet᷑ ipse qui scripsit. Qui sapiens & intelli¬
git ista. intelligens & eustodi&e ea : Quod non ꝓ in¬
posibili. sed ꝑdifficili debemꝰ accipere: iuxta illud
euangelii.: quis putasẽ. seruus fidelis ce prudens
quẽ constituit dñs suꝑ familiam suam : Quis enĩ
non statim infronte libri scandalicet᷑ & dicat. osee
pͥmꝰ omĩũ ꝓpħarum meretricẽ accipere iubet᷑
uxorem. &e non contͣicit: Nõ saltim nolle se si mu¬
lat ut rem turp̾e fac̾e uideat᷑ inuitꝰ : sed ex sequit᷑

Expanded text:
Spiritus indigemus adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius revelatione pandaquem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impossibili, sed pro difficili debemus accipere, juxta illud Evangelii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, et dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxorem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem facere videatur invitus; sed exsequitur
Abbreviated transcription (Latin):
uyeta ierrael. quȩ hoc oli uocabulo nuncupata ẽ.
& hodie uocatur maximianopolis. In cãpo mace¬
do : in qͦ iosias rex iustꝰ apharaone cognom̃to ne-¬
chao uulneratus ẽ. Suꝑ qͦ lam̃tationes scribit ie-¬
remias quȩ legunt᷑ in ȩccła & scripsisse eũ para¬
lipomenon testat᷑ liber. Sic̃ gͥ eo tẽprẽ pꝰ reges
peceatores spes omĩs popłi erat in iosia : & ocei¬
so ilo magnus planctꝰ in orbe cõmotꝰ ẽ. sic̃ legimꝰ

Expanded text:
juxta Jezrahel, quae hoc olim vocabulo nuncupata est, et hodie vocatur Maximianopolis in campo Mageddo, in quo Josias rex justus a Pharaone, cognomento Nechao, vulneratus est, super quo lamentationes scribit Hieremias, quae leguntur in Ecclesia, et scripsisse eum, Paralipomenon testatur liber . Sicut igitur eo tempore post reges peccatores spes omnis populi erat in Josia, et occiso illo, magnus planctus in urbe commotus est, sicut legimus
Abbreviated transcription (Latin):
suo & descend& & calcabit suꝑ excelsa terrȩ: &
consum̃tur montes subtͣ eũ. uallesq scindentur.
nisaia qͦq dñs uirtutũ egrediet᷑ & conteret
bellũ. & fuscitabit zelũ. & clamabit suꝑ bostes
sues eũ fortitudine. Egrediet᷑ gͦ ds̃ de loco suo
quando qͥetẽ & mansuetudinẽ & clem̃tiã suã
ꝑ em̃datione peccantiũ rũꝑe cogitur. Qͥ cũ ꝑ
naturã dulcis sit. uitio nr̃o tia ean leecone ⁊ ai.

Expanded text:
xcelsa terrae, et consummentur mentes subter eam, vallesque scindentur . In Isaiae quoque: Dominus virtutum egredietur et conteret bellum, et suscitabit coelum, et clamabit super hostes suos cum fortitudine . Egredietur ergo Deus de loco suo, quando quietem et mansuetudinem, et clementiam suam pro emendatione peccantium rumpere cogitur, qui cum per naturam dul
Abbreviated transcription (Latin):
oli letart isrł. noli exultare. sic sicut
populi s fornicat̾ es adõ tuo dilexisti mer¬
cedes suꝑ om̃s areas tritici: oe area & toreblar
non pascet eos. & uinum mentietur eis. lx̃x.
Noli gaucdere ifrł Inoli letari sicut populi: quia
fornieat᷑ es acdõ tuo dilexisti munera suꝑ omnẽ
aream tritici: area ce torcular non cogno uit
eos: &e uinum mentitum est illis Q uia dõ
recesserint. cum improfundum uenerint poc¬
catorum. & desperauerint salutẽ suam: um¬
uersa conteminent: deniq &e isrł recedems ale-¬
ge dei. & colens idola exmultis gentibus. Unã
gentem se. eẽ. dicit. gaudens &e gratulans ꝙ
acli noticia recesserit: & sit gens mixta cum
cȩteris & propterea corripit eos &edicit negau¬
cdeas nelȩtaeris: nec putes talem te ut sunt
cȩterȩ nationes aliter em̃ nesciens dm̃. alit̾
puntur recedens adõ quia seruus qui scit
uoluntatẽ dñi sui de non facit eam napulabit
multum mercedes formeationis tuę

Expanded text:
 sicut populi: quia fornicatus es a Deo tuo: dilexisti mercedem super omnes areas tritici. Area et torcular non pascet eos, et vinum mentietur eis. LXX: Noli gaudere, Israel, et noli laetari sicut populi: quia fornicatus es a Deo tuo: dilexisti munera super omnem aream tritici. Area et torcular non cognovit eos, et vinum mentitum est illis. Qui a Deo recesserunt, cum in profundum venerint peccatorum, et desperaverint salutem suam, universa contemnent . Denique et Israel recedens a lege Dei, et colens idola, ex multis gentibus unam gentem esse se dicit: gaudens et gratulans quod a Dei notitia recesserit, et sit gens mixta cum caeteris, et propterea nunc corripit eos, et dicit: Ne gaudeas, ne laeteris, nec putes te talem esse, ut sunt caeterae nationes. Aliter enim nesciens Deum, aliter punitur recedens a Deo, quia servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Mercedem fornicationis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. & secura omia. & secura omiã & conuersionẽ ad
dm̃n : & uidebimus quomͦ post p̾cipitationẽ ione ste¬
runt uota Loca. similit̃ Ante dni passionẽ tinĩ¬
tes clamauerant ad deos suos Post passionẽ eius
dum̃ timent id ẽ. uenerantur & colunt. & non ti¬
ment simpliciter. ut in pͥncipio legimus: sed timo¬
re magno. Iuxta illud quod dicit᷑ ex tota anima
& ex toto corde. & ex tota mente tua. & un mola¬
uerunt hostias : quas certe iuxta litterã in mediis
fluctibꝰ non habebant Sed quia saerifitiũ dño sp̃s
contribulatus est & in alio loco dieitur. ⁊mmola
deo sacrifitiũ laudis & redde altissimo uota tua:
& rursũ Reddemus tibi uitulos labiorũ nr̃oꝵ ldcir¬
co in malĩ immnolant hostias: & alia sponte ꝓmit¬
tunt uota fatentes se nũquã abeo quẽ eolere ce¬
perant recessuros Tunuerunt enĩ timore magno:
qͥa ex tranquillitate maris & tẽpestatis fuga : uera

Expanded text:
cem, et secura omnia, et conversionem ad cem, et secura omnia, et conversionem ad Deum, videbimus quomodo post praecipitationem Jonae sterunt vota. LXX similiter. Ante Domini passionem timentes clamaverunt ad deos suos: post passionem ejus Dominum timent, id est, venerantur et colunt, et non timent simpliciter, ut in principio legimus, sed timore magno, juxta illud quod dicitur: Ex tota anima, et ex toto corde, et ex tota mente tua . Et immolaverunt hostias, quas certe juxta litteram in mediis fluctibus non habebant: sed quia sacrificium Deo spiritus contribulatus est . Et in alio loco dicitur: Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua . Et rursum: Reddemus tibi vitulos labiorum nostrorum: idcirco in mari immolant hostias, et alias sponte promittunt vota facientes: se numquam ab eo quem colere coeperant, recessuros. Timuerunt enim timore magno: quia ex tranquillitate maris et tempestatis fuga, vera
Abbreviated transcription (Latin):
at: tue ẽ. dnẽ uoluntatis Iu enĩ fic̾ uoliusti feci¬
sti Unae & saluator diett in psalmo: Dñe ut face¬
rem uoluntatẽ tuã uolui. Et tulerunt ionã & mise¬
runt in mare : & stetit mare aferuore suo Locoe &
tulerunt ionã & miserunt in mare : & stetit mare
de commotione sua. Non dixit arripuerunt. non
bentes manus ipsius uoluntati. & stetit mare qr
inuenerat quẽ querebat. uelut siquis ꝑsequatur
fugitiuum: & coneito gradu ꝑgat: post quã fuerit
ꝑsequutus desistit currere. & stat ac ten& quem
app̃benderit Ita & mare quod absente iona irasce¬
batur. in uisceribus suis desideratũ tenens. gaud&
& confou&. & ex gaudio tranqͥllitas redit Conside¬
ramꝰ ante passionem xpi errores mundi : & diuer-¬
sorũ dogmatũ fluctus contrarios. & nauiculã to¬
tũq humanũ genus id ẽ. creaturã dñi ꝑiclitantẽ.
& post passionẽ eius tranqͥllitatẽ fidei. & orbis pa-¬

Expanded text:
at, tuae est, Domine, voluntatis, tu enim sicut voluisti, feciat, tuae est, Domine, voluntatis, tu enim sicut voluisti, fecisti. Unde et Salvator dicit in psalmo: Domine, ut facerem voluntatem tuam, volui . Et tulerunt Jonam, et miserunt in mare, et stetit mare a fervore suo. LXX: Et tulerunt Jonam, et miserunt in mare, et stetit mare a commotione sua. Non dixit arripuerunt, non bentem manus ipsorum voluntati. Et 404 stetit mare, quia invenerat quem quaerebat. Velut si quis persequatur fugitivum, et concito pergat gradu, postquam fuerit consecutus, desistit currere, et stat ac tenet quem apprehenderit. Ita et mare quod, absente Jona, irascebatur, in visceribus suis desideratum tenens, gaudet et confovet, et ex gaudio tranquillitas redit. Si consideremus ante passionem Christi, errores mundi, et diversorum dogmatum flatus contrarios, et naviculam totumque humanum genus, id est, creaturam tranquillitatem fidei, et orbis pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeamꝰ ꝓpt̾ animã uiri huiꝰ : & non des suꝑ nos san¬
guinẽ iustũ Tu enuim dnẽ sicut uoluisti fecisti. Grã¬
dis uectorũ fides Piclitant᷑ ipsi: & ꝓ alterius ani¬
ma dep̾cantur Sciunt em̃ peiorẽ mortẽ peccati eẽ.
quã uite Ꝙne des inquiunt suꝑ nos sanguinẽ
innocentẽ Contestantur deũ : ut quodcumq facturi
sunt non sibi reputetur: & quodãm᷑ dicunt Nolumꝰ
int̾ficere ꝓpħam tuũ: sed irã tuã & ipse confessus
ẽ. & tẽpestas loqͥtur Quia tu dñe: sic̃ uoluisti fe¬
cisti Uoluntas tua expletur ꝑmanꝰ nras Nonne
xp̃m ꝑire gentes. in nocentẽ sanguinẽ ꝓtestantur.
& iudei dicunt sanguis eius suꝑ nos & suꝑ filios
nros Qideo si leuauerint manꝰ ñ exaudientur:
qͥa plene sunt sanguine Qͥa tu dñe sic̃ uoluisti feci¬
sti. qđ nos suscepimus. qđ turba consurgit. quod
uenti seuiunt. quod mare suscitatur in fluctus. qđ
pditur sorte fugitiuus. qđ indicat quid fieri debe¬

Expanded text:
reamus propter animam viri hujus, et non des super nos sanguinem justum, tu enim, Domine, sicut voluisti, fecisti. Grandis vectorum fides: periclitantur ipsi, et pro alterius anima deprecantur. Sciunt enim pejorem mortem peccati esse, quam vitae. Et ne des, inquiunt, super nos sanguinem innocentem. Contestantur Dominum, ut quodcumque facturi sunt, non sibi reputetur, et quodammodo dicunt, nolumus interficere prophetam tuum, sed iram tuam et ipse confessus est, et tempestas loquitur, quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti; voluntas tua expletur per nostras manus. Nonne Christum perire gentes, innocentem sanguinem protestantur. Et Judaei dicunt: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros. Et ideo si levaverint manus, non exaudientur, quia plenae sunt sanguine: Quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti: Quod nos suscepimus, quod turbo consurgit, quod venti saeviunt, quod mare suscitatur in fluctus, quod proditur sorte fugitivus, quod indicat quid fieri debe
Abbreviated transcription (Latin):
tes in illud qđ scriptũ ẽ. munera excecant etiã ocłos
sapientiũ Que accipunt heretici ut austeritatem
scripturarũ quȩ peccatoribꝰ torm̃ta denuntiant uer-¬
gͦ uir ȩccłiasticꝰ & prudens atq intelligens multas
impietates in ea quȩ uocatur domus dei eẽ. cogno¬
uerit : & non solũ multas sed & fortes quȩ opprime¬
re possunt iusticiã. & in tantũ doctorũ rabiẽ ꝓcessisse
ut accipiant p̃ciũ in udicio. & omĩa ꝓmuneribus fa¬
ciant: pauꝑes qͦq diuidant in portis & audire contẽ-¬
tat margaritas ante porcos: qͥ conuersi conculcent eas:
& imitetur ieremiã dicentẽ.: solus sedebã qr amaritu¬
die repletus sum. & ilud de psalims. singulis sum¬

Expanded text:
tes in illud quod scriptum est: Munera excaecant oculos etiam tes in illud quod scriptum est: Munera excaecant oculos etiam sapientium . Quae accipiunt haeretici, ut austeritatem Scripturarum, quae peccatoribus tormenta denuntiant, verigitur vir ecclesiasticus et prudens atque intelligens multas impietates in ea, quae vocatur domus Dei, esse cognoverit, et non solum multas, sed et fortes, et quae opprimere possint justitiam, et intaut accipiant pretium in judicio, et omnia pro muneribus faciant, pauperes quoque devitent in portis, et audire contemtat margaritas ante porcos, qui conversi conculcent eas; et imitetur Hieremiam dicentem: Solus sedebam, quia amaritudine repletus sum, et illud in Psalm
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium sed clamorẽ: qͦ contra deũ suũ in sano ore
blasphemant Ideo autẽ non habitabunt in domibus
sius. & non bibent uinũ earũ qͣs plantauerant uinea¬
rũ : qr cognoũ dñs multas impietates earũ Hic cogni¬
tio non uixta illud intelligenda ẽ. quod alibi legimnus.
cognouit dñs eos qͥ eius sunt. sed quod nichil deũ late¬
inqͥt multas impietates : que non solũ multe sed&
fortes sunt. & oppͥmentes siue conculcantes iustũ. uł¬
ipsã iusticiã : uł eum qui iustus ẽ. & accipitis inqͥt cõ¬
nẽ tͣnstulerunt. nos munus diximus Amagna. autem
uxta idioma scripturarũ : p̃ciũ dicitur Qđ in euã¬
gelio qͦq legimꝰ. Aut ꝗͣ dabit homo cõmutationẽ ꝓa-
nima sua : pauperes qͦq in portis declinauerunt siue
ut simmacus interp̃tatus ẽ. opp̃sserunt ut contra ui¬
dicii ueritatẽ p̃cio sententiã uenderent: in curren-¬

Expanded text:
judicium, sed clamorem, quo contra Deum suum insano 295 ore judicium, sed clamorem, quo contra Deum suum insano 295 ore blasphemant. Ideo autem non habitabunt in domibus suis, et non bibent vinum earum quas plantaverant, vinearum, quia cognovit Dominus multas impietates eorum. Hic cognitio, non juxta illud intelligenda est quod alibi legimus: Cognovit Dominus eos qui ejus sunt , sed quod nihil Deum lateinquit, multas impietates: quae non solum multae, sed et fortes sunt, et opprimentes, sive conculcantes ipsam justitiam, vel eum qui justus est. Et accipitis, inquit, comnem transtulerunt: nos munus diximus; ἄλλαγμα autem juxta idioma Scripturarum pretium dicitur, quod in Evangelio quoque legimus: At quam dabit homo commutationem pro anima sua ? Pauperes quoque in portis declinaverunt: sive ut Symmachus interpretatus est, oppresserunt, ut contra judicii veritatem pretio sententiam venderent, incurren
Abbreviated transcription (Latin):
caput eius Hoc enĩ grece significat. catonaĩ. aiton. uyx¬
ta illud qđ sup legimus: ꝑcutientes in capite pauperẽ.
nere comminationẽ: Nlec in aliis membris. sed inpͥn¬
cipali cordis & infidei ueritate Piuꝑes reor: qͥ simpli¬
ci contenti fide. hereticorũ militie ñ ualent responde.
Sed & qͥeqͥa boni oꝑis in dei munera p̃pararunt. nisi
certaminis Qui aduersarii : compositione structuraq
uerborũ edificant sibi domos ut tuti maneant & secu¬
ri Sed non habitabunt in eis: cũ ab ecłiasticis uiris
destruetȩ fuerint atq subuersȩ. & non solũ domos
edificant: uerũ amantissimas qͦq & desiderabi ies plan-¬
tant uineas: ut xp̃i imsterii mentiant᷑: Sed ñbibent
ex eis uinũ : qui ẽ. furor draconũ in sanabilis Eepe¬
etauit enim dñs ut istȩ uinee afferrent fructus: &
non attulerunt uuã sed spinas uel labruscas. Nec

Expanded text:
caput ejus, hoc enim Graece significat κατεκονδύλιζον, juxcaput ejus, hoc enim Graece significat κατεκονδύλιζον, juxta illud quod supra legimus, percuti comminationem: nec in aliis membris, sed in principali cordis et in fidei veritate. Pauperes reor qui simplici contenti fide, haereticorum malitiae non valent respondere. Sed et quidquid boni operis in Dei munera praepararunt, nisi certaminis: qui adversarii compositione structuraque verborum aedificant sibi domos, ut tuti maneant et securi. Sed non habitabunt in eis, cum ab ecclesiasticis viris destructae fuerint atque subversae. Et non solum domos aedificant, verum etiam amantissimas quoque et desiderabiles plantant vineas, ut Christi mysteria mentiantur; sed non bibent ex eis vinum, nisi quod est furor draconum insanabilis. Exspectavit enim Dominus, ut istae vineae afferrent fructus, et non attulerunt uvam, sed spinas vel labruscam: nec
Abbreviated transcription (Latin):
liantes homines parietes marmoribꝰ uestiretis Quas
quod exigit humana fragilitas sed pulchritudini &
deliciis p̃parastis.: repentina captiuitate uł morte
fubtracti. ñ habitabitis in eis Uineas qͦq amantis¬
simas futuris potibꝰ ꝓuidentes plantastis: & non bi¬
betis ex eis iinũ. Quia ego ur̃a uniuersa scelera et
peccata cognoui: & peccata fortia que me ad iracun¬
diã ꝓuocarent Quia estis hostes iusticię siue omĩf
iusti & accipitis munera. & pauꝑes in uidicio depri¬
mitis: ideo qͥ pauꝑ & prudens ẽ. cũ redemptũ tudi¬
cẽ uiderit. tacebit in tempr̃e illo qr tempꝰ malum
est Uel certe ita intelligendũ Qa ꝓaest nune ici¬
na captiuitate ur̃a enumerare peccata : cũ iã nullũ
remediũ sit. & muros urbium urarum hostilis cin¬
gat exereitus:: Possumis hoc ipsum & heretieis
dicere: qͥ diripiunt pauperẽ. siue stricta manu ꝓcutuns

Expanded text:
liantes homines, 294 parietes marmoribus vestiretis, quas liantes homines, 294 parietes marmoribus vestiretis, quas quod exigit humana fragilitas, sed pulchritudini et deliciis praeparastis, repentina captivitate, vel morte subtracti, non habitabitis in eis. Vineas quoque amantissimas futuris potibus providentes plantastis, et non bibetis ex eis vinum, quia ego universa scelera vestra et peccata cognovi, et peccata fortia, quae meam iracundiam provocarunt. Qui estis hostes justitiae, sive omnis justi, et accipitis munera, et pauperes in judicio deprimitis. Ideo qui pauper et prudens est, cum redemptum judicem viderit, tacebit in tempore illo, quia tempus malum est. Vel certe ita intelligendum: quid prodest nunc vicina captivitate vestra enumerare peccata, cum jam nullum remedium sit, et muros urbium vestrarum hostilis cingat exercitus? Possumus hoc ipsum et de haereticis dicere, qui diripiunt pauperem, sive stricta manu percutiunt
Abbreviated transcription (Latin):
simas plantabitis & non bibetis uinim earũ Quia co¬
gnoui mutta scelera ura: & fortia peccata ur̃a Ho¬
stes iusti accipientes munera: & pauꝑes in porta de¬
primentes Ideo prudentes in temꝑẽ illo tacebre : qe
tempꝰ malũ ẽ. Lxex Propterea quia ꝑcutiebatis pau¬
peres & mimera eleeta accipiebatis ab eis: domos do¬
iatis lapidibus edificastis & non habitis in eis Uie¬
as desiderabiles plantastis: & non bibetis uinũ carũ.
Quia ego cognoui multas impietates urãs. & fortia
peccata ura Conculcantes iustũ: accipientes cõmu¬
tationes. & pauꝑes in portis declinantes Ideo qͥ intel¬
ligit in tempr̃e illo silebit: qr tempꝰ malũ ẽ Ne for¬
sitan putar& ifrł qđ ꝓpter solã idolatriã hostibus
traderetur ad penã: iungit & cetera quȩ amissa ueri-¬
tatis religione cõmiserit. Diripiebatis inqͥt pauꝑem:
debatis. Unde exp̃cio eorũ quȩ rapiebatis & tollebatis
a paupere : domos quadro lapide edificastis ut spo¬

Expanded text:
non bibetis vinum earum; quia cognovi multa scelera vestra, et fortia peccata vestra, hostes justi, accipientes munera, et pauperes in porta deprimentes: ideo prudens in tempore illo tacebit, quia tempus malum est. LXX: Propterea quia pugno percutiebatis pauperes, et munera electa accipiebatis ab eis, domos dolatis lapidibus aedificastis, et non habitabitis in eis. Vineas desiderabiles plantastis, et non bibetis vinum earum; quia ego cognovi multas impietates vestras, et fortia peccata vestra: conculcantes justum, accipientes commutationes, et pauperes in portis declinantes: ideo qui intelligit, in tempore illo silebit, quia tempus malum est. Ne forsitan putaret Israel quod propter solam idololatriam hostibus traderetur ad poenam, jungit et caetera, quae, amissa veritatis religione, commiserit. Diripiebatis, inquit, pauperem debatis. Unde et ex pretio eorum, quae rapiebatis et tollebatis a paupere, domos quadro lapide aedificastis, ut spo
Abbreviated transcription (Latin):
alieni fortitudenem eius. ipse uero nesciit.¬
&e cani effloruerunt ei: &eipse ignorauit: &
humiliabitꝰ contumelia isrł infacie eius:
&e non sunt reuersi ad dnm̃ dm̃ suum & non
quesierunt eum in om̃bꝰ his. factũ est regñ
decem tribuum sic̃ om̃iũ nationũ quia re¬
cesserunt adño: ce sicut subeinericius panis
qui non reuersatur: hoc est non agit penitẽtiã
Comederunt assym atq chaldei foratudinẽ
euis: & qͥcqͥd uirium habere poterat deuorauer̃:
tante qͦue uecordiȩ fuit: ut deuoratum se. ẽẽ.
nesciret aut certe ignoraret causam propt̾ qu̾a
fuisset deuorantibꝰ traditꝰ: Deniq usq ad se¬
nectutem idest usq adultimam captiuitatẽ
incepto errore ꝑmansit: Unle humiliat᷑ suꝑ¬
bla ifrł. non multo post tempore s nc̃ ce
inpresẽti.: hoc eñi qđ dicit infaciȩ euis humili¬
abitur autem quia se erexerat: & non indõ s
in multi tudine confidebat exercitꝰ Et quia

Expanded text:
alieni fortitudinem ejus. Ipse autem net cani effloruerunt ei, et ipse ignovit: et humiliabitur contumelia Israel in facie ejus, et non sunt reversi ad Dominum Deum suum, et non quaesierunt eum in omnibus his. Factum est regnum decem tribuum, sicut omnium nationum, quia recesserunt a Domino: et sicut subcineritius panis, qui non reversatur, hoc est, non agit poenitentiam, comederunt Assyrii atque Chaldaei fortitudinem ejus, et quidquid virium habere poterat, devoraverunt. Tantaeque vecordiae fuit, ut devoratum esse se nesciret: aut certe ignoraret causam propter quam fuisset devorantibus traditus: denique usque ad senectutem, id est, usque ad ultimam captivitatem, in coepto errore permansit. Unde humiliabitur superbia Israel non multo post tempore, sed nunc et in praesenti: hoc est enim quod dicit, in facie ejus: humiliabitur autem, quia se erexerat et non in Deo, sed in multitudine confidebat exercitus. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
celi detrahã eos. cedã eos scđm adinuentionẽ
cetus eorũ. Loca. Et erat ephraim quasi co-
gelio. ut simus simplices quasi columbe et
astuti quasi serpentes. Ut imitantes simpli¬
eitatẽ colũbarũ. & serpentis astuciã: nec
aliis nocere possimus. nec abaliis paciamur
insidias. Sed simplicitate & prudentia ex-¬
hibeamus hominem temperatũ quia pru-¬
dentia absq bonitate malicia est: & simpli-¬
eitas absq ratione stulticia nominatur.
Factus ẽ. ergo ephraim quasi columba sedu¬
cta siue insipiens appellatur: quia est co¬
lumba & sapiens que dicit in psalmis. Quis
dabit mͥ pennas ficut columbe & uolabo &
requiescam : Cuius penne de argentate suns
& posteriora dorsi eius in utrore auri. Ephra

Expanded text:
coeli detraham eos, caedam illos secundum auditionem 76 coeli detraham eos, caedam illos secundum auditionem 76 coetus eorum. LXX: Et erat Ephraim quasi colugelio , ut simus simplices quasi columbae, et astuti quasi serpentes, ut imitantes simplicitatem columbarum, et serpentis astutiam, nec aliis nocere possimus, nec ab aliis patiamur insidias, sed simplicitate et prudentia exhibeamus hominem temperatum: quia prudentia absque bonitate, malitia est: et simplicitas absque ratione, stultitia nominatur. Factus est ergo Ephraim quasi columba seducta, sive insipiens appellatur, quia est columba et sapiens, quae dicit in Psalmis: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Cujus pennae deargentatae sunt, et posteriora dors
Abbreviated transcription (Latin):
exterminium est Et si adustum uirum
& al acclesiasticũ dicit᷑. cani hominis sapien¬
tia euis. Quare non dicatur adiniquum &
adhereticum cani hominis stultitia eius:
dehac senectute. damhel dicebat ap̃sbiterũ.
Inueterate dierum malorum. Unde oeinli¬
bro pastoris. si cui placae illius recitare lec¬
tionem herm&e̾ Primum uidetur ecclesia
cano capite: deinde aduͦlescentula cesponsa
crinibus adornata. Cumq humilietur suꝑbia
hereticorum siuie contumelia quam quotidie
faciunt eceliasticis uiris: non reuertuntur
ad dominũ. Sed in om̃ĩb his nequaquã reqͥ¬
runt eum quia calefacti sunt quasi clibanꝰ.
& non quesierunt eum. Deuorauerunt iudices
eorum & reges pariter conciderunt: nec est
qui clamet in eis ad dñm. Que uniuersa ꝑ-¬
pessi sunt : ut dnm̃ quererent quẽ querere
noluerunt. Et factus ẽ. ephraimi quasi colum¬
ba soducta : non habens cor. Egiptũ inuocabat:
ad asstrios abierunt. & cum ꝓfecti fuerint

Expanded text:
exterminium est . Et si ad justum virum, exterminium est . Et si ad justum virum, et ad ecclesiasticum dicitur: Cani hominis sapientia ejus : quare non dicatur ad iniquum, et ad haereticum: Cani hominis stultitia ejus? De hac senectute Daniel dicebat ad presbyterum: Inveterate dierum malorum . Unde et in libro Pastoris si cui tamen placet illius recipere lectionem Hermae primum videtur Ecclesia cano capite, deinde adolescentula, et sponsa crinibus adornata. Cumque humilietur superbia haereticorum, sive contumelia, quam quotidie faciunt ecclesiasticis viris, non revertuntur ad Dominum; sed in omnibus his nequaquam requirunt eum; quia calefacti sunt quasi clibanus, et non quaesierunt eum: devoraverunt judices eorum, et reges pariter conciderunt, nec est qui clamet ad Dominum. Quae universa perpessi sunt, ut Dominum quaererent, quem quaerere noluerunt. Et factus est Ephraim quasi columba seducta non habens cor. Aegyptum invocabant, ad Assyrios abieru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiheremiam loquẽtẽ dm̃. Reueramini adme
ce ego reuertar aduos Et coͣntanta fecerint nõ
quesierunt eum quẽ suo uicio ꝑdiderunt:
Cqͣm autem uicseat ephraim ut adsensuͣ altum
transemꝰ docere popłos. & ad similitudinẽ sui
trahere ipse populis commiscst᷑: & similis eorũ
efficitur iuxta ꝙͥ supra dictũ est. Erit sicut
populus sic sacerdos: sine ephraim populi
&gentibus commisoctur: ut om̃s heretici mebil
differant aberrore gentilium: &e qui quondam
fuit princeps inȩccła: factꝰ est sub cinericias
panis ex omni parte in mũdo cinere ce ignium
ardore cucundatꝰ. ut non reuerteret᷑ ad dnm̃ s
incepto ꝑmaner& errore: Comederunt demones
robur eius isti sunt enĩ alieni: & hostes xp̃iarioꝵ:
& deuoratores suos arbitrans. eẽ. conuiuas. s
&e cani effusi sunt immo effloruerũt in eo. Id est
multo errauit tempore. & nichilominꝰ ignora¬
uit senectutem & uetustatem suam dequa
scriptũ est quod ueteratur &senescit: prope

Expanded text:
per Jeremiam loquentem Deum, Revertimini ad me, et ego revertar 75 ad vos. Et cum tanta fecerint, non quaesierunt eum, quem suo vitio perdiderunt. Cum autem debeat Ephraim, ut ad sensum alium transeamus, docere populos, et ad similitudinem sui trahere, ipse populis commiscetur, et similis eorum efficitur, juxta quod supra dictum est: Erit sicut populus, sic sacerdos. Sive Ephraim populis et gentibus commiscetur, ut omnes haeretici nihil differant ab errore gentilium. Et qui quondam fuit princeps in Ecclesia, factus est subcinericius panis, ex omni parte immundo cinere et ignium ardore circumdatus, ut non reverteretur ad Dominum, sed in coepto permaneret errore. Comederunt daemones robur ejus: isti sunt enim alieni et hostes omnium Chriet devoratores suos arbitrans esse convivas; sed et cani effusi sunt in eo, immo effloruerunt, id est, multo erravit tempore; et nihilominus ignoravit senectutem et vetustatem suam, de qua scriptum est: Quod veteratur et senescit, prope