comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta sub uerborũ forma prescripta. Si . fiat ablutio sine u̾bo non est ibi sacramẽtũ
consecratur detrahe u̾bũ. et quid est aqua nsi aqua: accedit uerbum ad elemẽtũ
et fit sacram̃tũ. Unde ẽ. hec tanta uirtus aque ut corpis tingat et cor abluat.
ubi fatiente uerbo: non quia dỹ: s quia creditur. Nam in ip̃o u̾bo aliud est sonus
mento et in aliis quadã solent fi̾ ad decorẽ et honestatẽ sacram̃ti. quedã ad subã
et causam sacmenti ꝑtinentia. de sub̃a huiꝰ sacrañtti sunt uerbum et elemẽtũ
cet̾a ad sollempnitatem eiꝰ ꝑtinẽt.
de forma baptismi

Expanded text:
ta sub forma verborum praescripta. Si enim ablutio fiat sine verbo, non est ibi sacramentum; consecratur, detrahe verbum, et quid est aqua, nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit sacramentum. Unde est haec tanta virtus aquae, ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo, non quia dicitur, sed quia creditur? Nam et in ipso verbo aliud est sonus mento et in aliis quaedam solent fieri ad decorem et honestatem sacramenti, quaedam ad substantiam et causam sacramenti pertinentia. De substantia hujus sacramenti sunt verbum et elementum, caetera ad solemnitatem ejus pertinent. 2. De forma Baptismi
Abbreviated transcription (Latin):
Hequaꝗͣ moriemini. Scit enim łs qd̾ in quocumq die co¬
mederitis ex eo aꝑient᷑ occuli urĩ & eritis sicut diz scientes bonumꝙ
malum. Actende ordinem: ac ꝓ gressum humane ꝑditionis. Pri¬
mo ds̃ dixerat. Quacumq die comedis ex eo: morte morieris. De¬
inde mulier dixit. Ne forte moriam᷑. Nouissime: ẜpens drx̃
equaꝗͣ moriemini. Ds affirmauit. Mulier quasi ambigendo
illd̾ dixit. Diabol negauit. Que gͥ dribitauit: ab affirma̾nte re¬
cessit. neganti appincauit.
Deuersucta draboli qͥitt faciiuis ꝑ¬
uadetet malii remoiit ⁊ bonuĩ inpolliett

Expanded text:
quacumque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. Attende ordinem ac progressum humanae perditionis. Primo Deus dixerat: Quacumque die comederitis ex eo, morte moriemini; deinde mulier dixit: Ne forte moriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier quasi ambigendo illud dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. 4. De versutia diaboli, qui, ad facilindum, malum removit, et bonum i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdelidis penitentiũ p̾catur accedit. Cunc .ss. płres ad potentiã poterunt ꝓuocar. si ppłi aun

Expanded text:
pro delictis poenitentium precator accedpro delictis poenitentium precator acced
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ statuatis nimiciũ. qui ꝓ uobis offerat minis ad moysen statutũ. S qui ꝑ uos peccas¬
tis ꝑ uos erubescastis. Erubescentia enĩ ip̃a partẽ ht̃ remissionis. Ex mĩa .g. hoc p̃cep̃ dñs
offensi : sit uenia criminis. fit .N. uemale ꝑ ꝯfessionẽ quod criminale erat in oꝑatione ⁊
si nõ statĩ purgat ᷑ fit tñ ueniale. qd̾ ꝯmisserat mortale. multum. ii. satiffactionis obtulit
qui erubescentie dñas : inch eoꝵ que comnisit mintio dĩ negauit. deus .i. qui misericorsẽ.
sit dignus mĩa. Unde pacet. quia qͣnto płibus ꝯficebitur in spe uenie turpitudintin cri-¬
minis tanto facilius ꝯsequit᷑ grãm remissionis. Ipsi .g. sacerdotes. plus iam possunt ꝓficẽ.
timorẽ apd̾ hoĩes erubescẽ nonu̾etur. tñ qr nõ omniũ huiꝰcemodi sunt peccã ut ea qui pe¬
nitẽtiã poscunt nõ timeant publicare remoueatur in probabił ꝯsuecudo: ne multi

Expanded text:
Moyse statutum : sed qui per vos peccastis, per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habet remissionis: ex misericordia enim hoc praoffensi, fit venia criminis: fit enim per confessionem veniale, quod criminale erat in operatione; et si non statim purgatur, fit tamen veniale, quod commiserat mortale. Multum enim satisfactionis obtulit, qui erubescentiae dominans, nihil eorum quae commisit, nuntio Dei denegavit. Deus enim qui misericors est fit dignus misericordia. Unde patet quia quanto pluribus confitebitur in spe veniae turpitudinem criminis, tanto facilius consequetur gratiam remissionis. Ipsi enim sacerdotes plus possunt proficere, timorem apud homines erubescere non veretur, tamen quia non omnium hujusmodi sunt peccata, ut ea, qui poenitentiam poscunt, non timeant publicare, removeatur tam improbabilis consuetudo:
Abbreviated transcription (Latin):
idetur emĩ pͥscientia dei: causa esse eoꝵ que ei sub¬
sunt. ac necessitatẽ eueniendi: eis facere. quia nec alictita futura
fuissent: nsi ds̃ ea p̾ciss. nec ea possunt nou euenire: cũ as̃ ea p̃sciu̾it.
Si autẽ inpossibile ẽ ea non euenire que p̃sccta sunt: uidet᷑ gͥ ipsa pͣ¬
scientia qita p̃scita sunt: eis esse causa euemendi. Inpossibie ẽ au¬
tem ea non euenire cum p̾ scita sint: quia si non euenirent cũ p̾scita
sint: falleretur dei p̾scientia. At dei p̾scientia : falli non potest in poᷤ¬
sibile ẽ gͦ ea non euenire: cum p̾scita sint. Sic gͥ pͥscientra: causa esse¬

Expanded text:
idetur enim praescientia Dei causa esse eorum quae ei subsunt, ac necessitatem eveniendi eis facere, quia nec aliqua futura fuissent nisi Deus ea praescisset, nec possunt non evenire, cum Deus ea praesciverit. Si autem impossibile est ea non evenire quia praescita sunt, videtur ergo ipsa praescientia qua praescita sunt, eis esse causa eveniendi. Impossibile est autem ea non evenire, cum praescita sint, quia si non eveniret cum praescita sint, falleretur Dei praescientia. At Dei praescientia falli non potest. Impossibile est ergo ea non evenire, cum praescita sint. Sic ergo praescientia causa e
Abbreviated transcription (Latin):
hanc distinctionem ꝯsiderat: nullam ibi repugnantiam fore
animaduertit. non ignorans eciam ante grãm p̃uenentem et oꝑan¬
tem qua uoluntas bona p̃parat᷑ in homine p̾cedere quedam bo
na ex dei grã et libero arbitrio: quedam etiam eax solo libero arbi¬
trio quib cam̃ intam non meret᷑: nec gram qua iustificat᷑. Illius
enim grẽ ꝑcipiende que uoluntatem hominis sanat ut sanata legẽ
impleat: nulla merita precedunt. Ipsa : enim qua iustificat᷑ impiꝰ¬
.i. fit uista: qui pris erat impiꝰ. Meritis autem impii: non gr̃a s pena
debet᷑. nec ista eẽt grã: ni non daret᷑ gratuita. datur autem gratuita:
quia nichil bomi ante feceramꝯ: unde hoc mereremur.¬

Expanded text:
hanc distinctionem considerat, nullam ibi repugnantiam forte animadvertit, non ignorans etiam ante gratiam praevenientem et operantem, qua voluntas bona praeparatur in homine, praecedere quaedam ex bona Dei gratia et libero arbitrio, quaedam etiam ex solo libero arbitrio, quibus tamen vitam non meretur, nec gratiam qua justificatur. Illius enim gratiae percipiendae, quae voluntatem hominis sanat, ut sanata legem impleat, nulla merita praecedunt. Ipsa est enim qua justificatus impius fit justus, qui pius erat impius: meritis autem impii, non gratia, sed poena debetur; nec illa esset gratia, si non daretur gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde hoc mereremur.
Abbreviated transcription (Latin):
otest gͦ ds aluid facere: quam facit. et tam̃ si aliud facere: aliꝰ ipse nõ
esset. et potest aliud uelle: ꝗͣ uult. et tam̃ euis uoluntas nec alia nec
nouta nec mutabił: aliqͦmͦ eẽ potest. et si eñi poss uelle quod numꝗͣ uoluit: ñ
tamen nouit nec noira uoluntate s sempiterna tantũ: uelle. pͭ. potest en̾i uelle:

Expanded text:
otest ergo Deus aliud facere quam facit; et tamen si aliud faceret, alius ipse non esset. Et potest aliud velle quam vult; et tamen ejus voluntas nec alia, nec nova nec mutabilis aliquo modo esse potest. Etsi enim possit velle, quod numquam voluit, non tamen noviter nec nova voluntate, sed sempiterna tantum velle potest. Potest enim velle,
Abbreviated transcription (Latin):
impleret. ficut angelis qui non cecicłunt non fuit mentum qquoo
stecerunt : i. qd̃ non corruerunt. Hob̾ antem meritum: aliqͣndo
si malum non facimꝰ: s resistimꝰ. lbi dum taxat ubi carisa sub¬
est: que nos id facere monet. quia ex peccati corruptela. proni fũt
ad lapsum gressꝰ nr̃i Ubi antem non interuenit causa nos ad
mala impellens: non merenstir si ab eo declinamꝰ. declurare. N.
a malo: semꝑ uitat penam. s nõ semꝑ meretur palmam:
ic. Deadiutonio hõĩ in cãtõe cdito qͦ stare poterat
considerandum est. quod fuerit illud ad iuitorium homin
datum increatione: qd poterat. manere si uellet. Illud utiq fiuit
libeitas arbitrii: ab omni labe ꝙ corruptela imminis atq uolun¬
tatis rectitudo. ꝙ omnium natalium pocentiarum anime since¬
ricas atq uniatitas.
De libo arbitrio

Expanded text:
impelleret, sicut angelis qui non ceciderunt non fuerit meritum quod steterunt, id est, quod non corruerunt. Nobis autem meritum est aliquando si malum non facimus, sed resistimus; ibi duntaxat, ubi causa subest quae nos id facere movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamus. Declinare enim a malo semper vitat poenam, sed non semper meretur palmam. 4. De adjutorio homini in creatione dato, quo stare poterat. Hic considerandum est quod fuerit illud adjutorium homini datum in creatione, quo poterat manere si vellet. Illud utique fuit libertas arbitrii ab omni labe et corruptela immunis, atque voluntatis rectitudo, et omnium naturalium potentiarum animae sinceritas atque vivacitas. 5. De libero arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
penitur non uideatur quia demedio montimi .i. auctoritatibꝰ scõꝵ noumaligat¬
nat: congiuentiꝰ in ipso homine imago ⁊ sinilitudo dĩ q̃renda et confideranta  .I.¬

Expanded text:
penitus non videatur, quia de medio montium, id est, auctoritatibus sanctorum non manat, congruentius in ipso homine imago et similitudo Dei quaerenda est et consideranda. F
Abbreviated transcription (Latin):
salbati. ꝙ inde ẽ qd̾ num̾̃ando cdies usc ad septimum ꝓcadimiꝰ. et diciii qe
ese dies quorum repeacione omine tempꝰ agitur. non qͥi almd sit aibilis lies
octauus et nomis et sic decetis: s qura in .ui. diebꝰ terum genera disfincta fuit
et m . uii. licet non fuerit nouum genus rerum institutum: fuit tam̃ ĩeo
ꝗtrasi quictam nomus status. scificationis oꝑum et requietionis opificis qAl¬
otest etiam sic exponi: illud. solin¬

Expanded text:
sabbati. Et inde est quod numerando dies usque ad septimum procedimus, et dicimus septem esse dies, quorum repetitione omne tempus agitur; non quia alius sit ab illis dies octavus et nonus, et sic de caeteris, sed quia in sex diebus rerum genera distincta sunt, et in septimo, licet non fuerit novum genus rerum institutum, fuit tamen in eo quasi quidam novus status sanctificationis operum et requietionis opificis. Potest etiam sic exponi illud: Co
Abbreviated transcription (Latin):
In ipso ꝯceptu ubi dr̃ cransmitti peccatum: ꝓpagat᷑ caro. Nec cunc
infundit᷑ anima scdm phisicos: s iam effigiato corpore. Qd̃ etiam moyses
tum fuerit: reddat aninam ꝓ aminia. formatum uͦ incelligit᷑. ꝓpria
anima anmatum. ⁊ informe: qd̃ non dum habet auimam. In ipsogͥ
ꝯceptu cum caro ꝓpagat᷑: non dum infinidit᷑ amina. Quomiͦ gͦ ibi pec¬
catum transinittit᷑. cum peccatum ibi nõ possit eẽ. uͥ aninia non ẽ:
Id qd̃ dici pͭ quia in illo ꝯceptu
dr̃ peccatum transmitti. non qr peccatum originale peccatum¬
ibi sit: s quia caro ibi trahit id ex quo peccatum fit in anima. cum
infundit᷑. ⁊ utrumq uocat᷑ ꝯceptꝰ scilic et cum caro ꝓpagat᷑ formamq¬
dicit᷑: in lucem editio.

Expanded text:
In ipso conceptu ubi dicitur transmitti peccatum, propagatur caro, nec tamen infunditur anima secundum physicen; sed jam effigiatis corporibus, quod etiam Moysestum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero intelligitur, propria anima animatum; et informe, quod nondum habet animam. In ipso ergo conceptu cum caro propagatur, nondum infunditur anima. Quomodo ergo ibi peccatum transmittitur, cum peccatum non possit esse ubi anima non est? Ad quod dici potest, quia in illo conceptu dicitur peccatum transmitti, non quia peccatum originale ibi sit, sed quia caro ibi contrahit id ex quo peccatum fit in anima cum infunditur. Et utrumque vocatur conceptus, scilicet cum et caro propagatur formamqdicitur in lucem editio.
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ utrum eodem modo sentiendum sit de passi onbꝰ ⁊ martiris.
scorum: dicimꝰ aliquam esse differentiam int̾ passionem capitis et membrorii
xͥ namq passio xͥ: est causa nr̃e salutis. quod non est: pasfio alicuuis sc̃i. Nril¬
lius enim passione tedẽpti sumiis: nisi xͥ. ꝓfuerũt quidem non mͦ eis qui passi s̃.¬
tierum etram aliis. fidelibꝰ ipsorum passiones. Ueruntam̃: nt̃a redẽptio nons.
hoc enim illuis soba passio potuit: qui ds ÷ & homo. Illius gͦ passionẽ credenti¬
um pie iñtes uoluerunt et optauerunt fieri: sicut futurum credebant¶
afsiones siones scoꝵ possimꝰ uelle et nolle: ⁊ utr̃q bona uoluniate

Expanded text:
quaeritur utrum eodem modo sentiendum sit de passionibus et martyriis sanctorum, dicimus aliquam esse differentiam inter passionem capitis et membrorum. Christi namque passio causa est nostrae salutis, quod non est passio alicujus sancti. Nullius enim passione redempti sumus nisi Christi. Profuerunt quidem non modo eis qui passi sunt, verum etiam aliis fidelibus ipsorum passiones, verumtamen nostra redemptio non sunt; hoc enim passio illius sola potuit qui Deus est et homo. Illius ergo passionem credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant; passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
recerea consid̾are oportet utrum ea om̃ra que semel scit uel p̾scit ds: sẽꝑ
sciat. et scierit et presciat ac prescierit. an olim scierit uel prescient:
quod modo non scit. uel prescit.

Expanded text:
eterea considerari oportet utrum ea omnia quae semel scit vel praescit Deus semper scit et scierit, ac praesciat et praescierit, an olim scierit vel praescierit quod modo non scit vel praescit.
Abbreviated transcription (Latin):
facit oriri et pliuiram dat. Scit itaq deus quanta sit multitudo. pulicum. qi¬
licum. et muscarum. ac pisciũ. et qtiot nascant᷑. quot ue morrant᷑. s non
scit hoc ꝑ mom̃ta singula : immo simul semꝑ et omĩra. Neq ita scit: ut ean¬
dem habeat ꝓuidentrã irrationabiliũ et rationabilium. idest ut eodem peni¬
tus modo ꝓuicdeat irrationabilib: et rationabilib. Rationabilibꝰ enut ⁊ pre¬
cepta dedit: et angelos ad custodram delegauit.

Expanded text:
facit oriri, et pluviam dat. Scit itaque Deus quanta sit multitudo pulicum, cufacit oriri, et pluviam dat. Scit itaque Deus quanta sit multitudo pulicum, culicum et muscarum et piscium, et quot nascantur quotve moriantur; sed non scit hoc per momenta singula; imo simul et semel omnia. Neque ita scit, ut eamdem habeat providentiam irrationabilium et rationabilium, id est, ut eodem modo penitus provideat irrationabilibus. Rationabilibus enim et praecepta dedit, et angelos ad custodiam delegavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dm illa alternatim. uel particulatim: scire neget neq ꝑ diuer¬
sa temporũ momenta sic illa cognou̾it: sic̃ ꝑuarra momenta illorũ que¬
dam defitiunt quedam incipuint. neq illis aliisq irrationabilib ita ꝓ¬
uidet: quemad modiĩ rationabilibꝰ. Numqͥd en̾i ut ait apłs cura deo ẽ¬
debob: et sicut non ẽ cura deo debobus: ita nec de aliis trrationabilibus.
dicit tam̃ scͥptura: quia ipsi est cura de om̃ib. Prouidentram gͦ et cu¬
ram uniuersaliter de cunctis que condidit: habet ut habeat unũ quoᷤ¬
q quotl sibi debet᷑ et conuenit. s specralem ꝓuidentiam atq curam habet
de rationabilib dequib precepta tradidit. eisq recte uiuendi legem p̾¬
scripsit: ac premia promisit. Nanc ꝓuidentiam et cutam: de irratio¬
irab ilibus non habet. Ideoq apłs dicit: quia non est cura deo de bobꝰ.
Pro uidet tamen om̃ibus et curat .i. gub̃nat omnia: qui omnib solem suum

Expanded text:
ut Deum illa alternatim vel particulatim scire neget, nec per diversa temporum momenta sic illa cognovit, sicut per varia momenta illorum quaedam deficiunt, quaedam incipiunt. Neque illis aliisque irrationabilibus ita providet, quemadmodum rationabilibus; numquid enim, ut ait Apostolus, 1 de bobus? et sicut non est cura Deo de bobus, ita nec de aliis irrationabilibus. Dicit tamen Scriptura, Sap. 12; quia ipsi est cura de omnibus. Providentiam ergo et curam universaliter de cunctis quae condidit habet, ut habeat unumquodque quod sibi debetur et convenit. Sed specialem providentiam atque curam habet de rationabilibus quibus praecepta tradidit, eisque recte vivendi legem praescripsit, ac praemia promisit. Hanc providentiam et curam de irrationabilibus non habet. Ideo dicit Apostolus, quia non est cura Deo de bobus; providet tamen omnibus et curat, id est, gubernat, omnibus solem suum
Abbreviated transcription (Latin):
omnem terre aaltitudinẽ tezeret: aici potest millis partibꝰ facta.
qͣitas minc illustrat solis ciuirna litx. Nec mirum lucem in aquis
posse lucere: cum ꝙ nrantarum oꝑatione sepius illustrentur. Qui inꝓfim¬
dnmm mersi uusso exore oleo: aqutas sͥ illustrant. que multo rariores fuerunt
impͥntipio: quani mͦ sint. q non dim congregate fuerant: in imo loco. s ac
ta gͦ lux illa: uncem ⁊ locum solis tenebat. que motu cunitazitata: noctẽ diaq
discernebat. Ibi gͦ pͥmo lucẽ apparuisse uer simile ẽ: ubi sol cotidiano curiu
cͥcunnuectꝰ capparet. ut eodem trantite lux cͥcunncurrens ac pͥmo ad occasĩi des¬
cendetis uesꝑam facenꝑ: deude reuocata ad ortum. auroram idest mane ilius¬
traret. ⁊ ita diusit ds̃ lucẽ ⁊ tenebras. ꝙ appestauit lncẽ diem: et tenebras noctem. siss¬
ic notandimi ẽ qd̃ dies: diuersis dies diu̾sis modis accipitur
modis nscͥptã accipitirr. dicit᷑ enim dies lux ilta: que illo triduo te¬

Expanded text:
omnem terrae altitudinem tegeret, dici potest in illis partibus facta quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundum mersi, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo rariores fuerunt in principio quam modo sunt, quia nondum congregatae fuerant in uno loco. Facta est ergo lux illam diemque discernebat. Ibi itaque primo lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret, deinde revocata ad ortum, auroram, id est mane illustraret; et ita divisit Deus lucem a tenebris, et appellavit lucem diem, et tenebras noctem. ic notandum est quod dies diversis modis accipitur in Scriptura. Dicitur enim dies lux illa quae illo triduo te
Abbreviated transcription (Latin):
st enim aliquid: quod inse bonirm est. et curi sit. s non est bonii: acceptis¬
fatienti. ut cum subuenit᷑ pauꝑi: s non ꝓpt̾ dii. et aliquid bonum in se.
et fatienti . s. nõ ei cui fit. ut cum ueritas ꝓpt̾ din alicui. non obedienti p̾dicatur¬
et aliquid inse. ⁊ fatienti et cui fit: bontim. ut cum ueritas p̾dicatur ꝓpter dm:
malum. ualet cainen: ad aliquid. Ut enim ait aug̾ in encheridin. asummaet
eqitaliter et immutabilit᷑ bona tͥnitate creata suuit omnia: neo su̾me nͥ eqiralit̾¬
nec unmutabilit̾ bona. S tamen bona: etram singła. Simul uero unuierfa
bona ualde. Quia ex om̃ibꝰ consistit untu̾sitatis ad mirabilis pulcritudo in
qira etram illud quod nralum dicitur bene orduratum et loco suo positum emi¬
nentius cominendat. boira ut mragis placeant: et lauictabiliora sint dum
comparantur malis

Expanded text:
st enim aliquid, quod in se bonum est et, cui fit, sed non est bonum facienti, ut cum subvenitur pauperi, sed non propter deum; aliud bonum in se et facienti, sed non ei, cui fit, ut cum veritas propter deum alicui non obedienti predicatur; aliud in se et facienti et, cui fit, bonum est, ut cum veritas predicatur propter deum malum: valet tamen ad aliquid. Ut enim ait Aug. in Ench., cap. 10 et 11: A summe et qualiter et immutabiliter Trinitate bona creata sunt omnia; nec summe nec immutabiliter bona, sed tamen bona, etiam singula. Simul vero universa valde bona, quia ex omnibus consistit universitatis admirabilis puqua etiam id quod malum dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona ut magis placeant et laudabiliora sint dum comparantur malis
Abbreviated transcription (Latin):
d quod quictam dicunt om̃s quid̃ mitti: s alios septus. ꝙ qutasi ex offitio inunicto.
qui ꝓprie angeli. et archangeli nontinant᷑. Alios uͦ tariꝰ miti scili maiori canfa
ytando angeli idest nuntii fiunt

Expanded text:
d quod quidam dicunt omnes quidem mitti, sed alios saepius et quasi ex officio injuncto, qui proprie angeli vel archangeli nominantur; alios vero rarius mitti, scilicet majores, causa uando angeli, id est, nuntii fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
d hoc antem qd diximus in adam fuisse ouis bomines: qui im¬
dam uerboꝵ seccatores sic obiciunt dicentes. Nam om̃is canes¬
ro que ab adam traducta ẽ in eo simtul existere potuit: quia
multo. anaioris. quantitatis ẽ. quam fuerit corp ade. In quo
nec etiam᷑ tot. athoniz fuerunt : quot ab eo hominef. descender̃.
Quo cͥet uerum non eẽ asserunt: substantiam um curisq in
pͥmo fuisse parente.

Expanded text:
d hoc autem quod diximus, in Adam fuisse omnes homines, quidam verborum sectatores sic objiciunt, dicentes: Non omnis caro quae ab Adam traducta est, in eo simul existere potuit, quia multo majoris quantitatis est, quam fuerit corpus Adae. In quo nec tot etiam atomi fuerunt, quot ab eo homines descenderunt. Quocirca verum non esse asserunt substantiam uniuscujusque in primo fuisse parente.
Abbreviated transcription (Latin):
encii sunt. ⁊ ininici disigendi in quantum homines diliganus gͦ mimicos lu¬
erandos regno di ⁊. odiamus imꝑpinquis si impediunt nos a regno dĩ ⁊ in omnib
comimuniter naturam diligamus quam fecit ds¬

Expanded text:
endi sunt: et inimici diligendi, in quantum homines. Diligamus ergo inimicos lucrandos regno Dei, et odiamus propinquos si impediunt nos a regno Dei; et in omnibus communiter naturam diligamus, quam Deus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ts nõ fuit pecc̃m qd̾ płib feminis utebant᷑. Neq contͣ nat᷑ã. ħ fatiebant c̃ nõ las¬
sic patriarche ꝯuigibus excipientib senĩ suũ miscebant᷑ nõ ꝯupisoentia ꝑficiende uolup¬
tatis s ꝓuidentia propagande successionis. Sic̃ apłi auditoribus ammirantib doctnã
suã ꝯdelectabant᷑ nõ auiditate ꝯseq̃nde laudis s caritate seminande uͥtutis ꝯd̾ alibi.
trahebant ñ uicti libidine s ducti pietate qui młto faciliꝰ ꝯtin̾e possont ⁊ uellẽt.

Expanded text:
fuit peccatum, quod pluribus feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasSic patriarchae tatis, sed providentia propagandae successionis: sic Apostoli auditoribus admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, sed caritatrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent.
Abbreviated transcription (Latin):
copłare sibi nec ilł defitientibus paucis cultus ⁊ notitia dei defic̾et. Uñ abraam inuente
uxore ad ancillã intraũ ⁊ exea filiũ genint. Iacob eciã lib̾is ⁊ ancillis se copłañt ⁊ filie loch
pat᷑ ebrio use sunt. Cum enĩ cet̾is in ydolatria relictis abrahã ⁊ filios eiꝰ in specularẽ sibi
popłm dñs delegisset: nte uułtar̃ fecunditate inulier̃ polĩ dĩ młtiplicõ: querebat᷑ qi
in successiõe sanguis erat successio religionis Uñ ⁊ in lege maledicta erat stebił q̃ nõ
relinquebat sem̃ suꝑ t̾ram. hinc ⁊̃ sac̾dotib ꝯuigia dec̾ca sunt. qr in successione fa¬
milie: succesio÷ offitiui. Hongͥ abraham uł iacob deliquit. quia p̃t̾ urorẽ filios ex ancilla
q̃siit. N ec illorũ exemplo p̃t̃ ꝯuigale debit̃ fecunditatẽ in aliqua lic alici q̃rẽ cũ illoꝵ¬

Expanded text:
paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus in peculiarem populum sibi Dominus elegisset, rite multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione faitas imperatur. Non ergo Abraham aut Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex ancilla quaesierit, nec illorum exemplo, praeter conjugale debitum, foecunditatem in aliqua licet alicui quaerere, quum illo
Abbreviated transcription (Latin):
addamꝰ. de hoo ysidorꝰ ait. ꝯstat baptisma solis sac̾dotibus eẽ traditũ eius q munsti̾ũ. nec ipsis diao¬

Expanded text:
ancti . 9. Unde constat baptisma solis sacerdotibus esse tractandum, ejusque ministerium nec ipsis diaco
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cenedũ dec̾ur᷑ qd̾ si ꝑsoetianas ⁊ maleficas ꝯcubitus nõ seqr̃ hortandi sunt
quib ista eueniunt ut spũ contrito ⁊ humiliato deo ⁊ sac̾doti de omnibꝰ pecc̃is ꝯfesio¬
nẽ fatiant. ⁊ lacrimis atꝙ helemosins orationib ⁊ ieuiniis dño satiffatiãt ⁊ ꝑ exorcisnos
ribus quos relinquer̃t ⁊ͥ si possibilitas ꝯcũbendi eis reddita fu̾it: reconciliari nequibõ.
A in fine hiuꝰ capitł̃i ꝯtinet᷑ ex rigore mag̃ dictũ intelligend̾ ⁊ ꝗͣ ex canonica equita¬

Expanded text:
 decernitur: quod si per sortiarias et maleficas concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus illa eveniunt, ut spiritu contrito et humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis confessionem faciant, et lacrymis, orationibus, et jejuniis Domino satisfaciant, uerint, prioribus quos reliquerant, etiam si possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, reconciliari nequibunt . Quod in fine hujus capituli continetur, ex rigore magis dictum intelligendum est, quam ex canonica aequita
Abbreviated transcription (Latin):
pelagian: dixisse peccatum pͥme transgressionis in alios homines nõ
ꝓpagatione s unicatione transisse. Unde etiam in pariuilis nolunt
credere ꝑ baptismum solin origuiale peccatum: qd̃ innascentib nullum
ec̃ om̃ino tendunt. S eis dicit᷑ quia si apłe peccatum ĩmitationis non ꝓ¬
pagationis incelligi uoluissec: eiꝰ pͥntipem non adam s diabolum diceret.
De quo in libꝰ sapientie: dicit᷑. Iuidia diaboli: mors intrauit in orbem t̾rarũ
& quia non uult intelligi hoc faccim ꝓpagatione. s ĩmitatione: ꝯciuo sub
iunxit scͥptã. Immitant᷑ autem eum: qui sunt ex parte ipsiꝰ. Innuicantur
quidem adam: quotqͦs ꝑ mobedientiam transgrediunt᷑ mandatum dei.s
aluid: qd̾ exemplum : uoluncate peceantibꝰ: alid̃ qd̃ origo ẽ cum pecio
nascentib. Non ẽ gͥ accipiendum peccatum ade tranfisse. momis inmita
cionis tantum exemplo: s ꝓpagationis ⁊ originis uitio.
Hoc aꝑit illud

Expanded text:
Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed imitatione transisse. Unde etiam in parvulis nolunt credere per baptismum solvi originale peccatum, quod in nascentibus nullum esse omnino contendunt. Sed eis dicitur, quia si Apostolus peccatum imitationis, non propagationis, intelligi voluisset, ejus principem non Adam, sed diabolum diceret, de quo in libro Sap. 2 dicitur: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum. Et quia non vult intelligi junxit Scriptura: Imitantur autem eum qui sunt ex parte ipsius , imitantur quidem Adam quotquot per inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei. Sed aliud est quod exemplum est voluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascentibus. Nam et Ctionis tantum exemplo, sed propagationis et originis vitio. 4. Hic aperit illud
Abbreviated transcription (Latin):
redestinatorum: nullus uidetur posse dampnari. nec teꝓborum ali¬
quit: dicit᷑. tene quod habes: ne alus acciprat coronam titam. Si alrris nõ-
ẽ accepturus nisi iste ꝑdid̾it: certꝰ ẽ electorũ mim̾us. idẽ nõ.pͥ. augeri uel minu.
d hoc autem obituit quidam nitentes probare num̃ũ Opposiz
electorum posse augeri uel minui: sic. Possec ds̃ non apponere gr̾am:
quib apponit. et posset subtrahere: quib non substrait. quod si fierae. utiq
ctampnarent᷑. possent gͦ dampnari isti: qui tamen salirabunt᷑. posset itaq
minui: electorũ numerꝰ lta ecram posset augeri: quta posset apponi. gr̃a
quib non apponit᷑ per quam faluarent᷑ possent gͦ saluari habita gr̃a: qui

Expanded text:
edestinatorum nullus videtur posse damnari, nec reproborum aliquit, dicitur, c. 3: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. Si alius non est accepturus nisi iste perdiderit, certus est electorum numerus, id est, non potest augeri vel minui. Ad hoc autem objiciunt quidam, nitentes probare numerum electorum posse augeri et minui, sic: Posset Deus non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabuntur; posset itaque minui electorum numerus, ita etiam posset augeri, quia posset apponi gratia quibus non apponitur, per quam salvarentur. Possent ergo salvari habita gratia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit ipse sibi: s filiꝰ intelligit pa¬
tri : ꝓfecto filiꝰ patr̃e sapientem facit.
Ꝙ si hoc ẽ deo ẽe qd̾ strꝑe: et ea illi
ẽentra est que fapientra: non filius
apatre quod uerum ẽ: s a filio pociꝰ
pater ħt ẽentram. qd̾ absurdissimũ
atq falsissimũ ẽ. Est gͦ ds̃ pater fa¬

Expanded text:
sibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Filius Patrem sapientem facit. Et si hoc est Deo esse quod sapere, et ea illi essentia est quae sapientia, non Filius a Patre, quod verum est; sed a Filio potius habet Pater essentiam, quod absurdissimum atque falsissimum est
Abbreviated transcription (Latin):
et animam assumpserit an pͥ anmam ꝗ̃ carnem uel carnem qͣm aninani ⁊ utr
caro ilia pꝰ fuerit in utõ uͥginis ꝯcepta et p̾ea assumpta: iussime ec absq ulla ambigu¬
itate am̃is. q ex enio ds hominem os assumpsit: totum assumpsit. sinulq s̾ unuit.
amundum et carnem. nec caro pͥ fint ꝯcepta: et p mod̾ assumpta .s in ꝯceptione assumpta:
tes non carnem xͥ sine duinutate ꝯceptam in utõ iurgiuis pͥꝰqͣm susciꝑet᷑ a uerbo: sed
ip̃m ubum dni sue carnis acceptione ꝯceptum. ip̃amq carnen: uerbi in carnatione
homo. Inucroq unus et uerus. quam seruilem formam. a solo filio susceptam. tota tͥ̾ni¬
tas cunis una ẽ uoluntas et oꝑatio: fec. Non autem mutõ uirginis pͥus caro suscepta
est et pꝰ mocł diunitas uenit in carnem: s mox ut u̾bum uenit inut̾um seruata
uerbum in utõ. mox intra ut̾um. u̾bum caro
an pͥusquam ꝯciꝑet᷑: obligata fu̾it peccato. ⁊ an talis: assumpta fuit

Expanded text:
animam quam carnem, vel carnem quam animam? Et utrum caro illa prius fuerit in utero Virginis concepta, et postea assumpta? verissime et absque ulla ambiguitate dicitur; quia ex quo hominem Deus assumpsit, totum assumpsit, simulque sibi univit animam et carnem. Nec caro prius fuit concepta; sed in conceptione assumpta, tes, non carnem Christi sine divinitate conceptam in utero Virginis, priusquam susciperetur a Verbo; sed ipsum Verbum Dei suae carnis susceptione conceptum, ipsamque carhomo, in utroque unus et verus: quam servilem formam a solo Filio susceptam tota Trinitas, cujus est una voluntas et operatio, fecit. » Non ante in utero Virginis prius caro suscest, et postmodum divinitas venit in carnem, sed mox Verbum servata Verbum in utero, mox intra uterum Verum caro. an priusquam conciperetur obligata fuerit peccato, an et talis assumpta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
in sinodo anglorũ ut quicũq sine muocatione trutatis mersus fuisset. quod sacram̃tũ
regenerationis nõ hrẽt quod omnino uerum est. Quod si mersus in baptisn fonte quis fu̾t:
sine iuocatione trinitatis ꝑfectus xp̃ianus non est. nisi in nomine patris et filii et sp̃c sẽĩ
sicut in actibus apłorũ legimus: baptizentur. baptiszati sunt. Unde N. idẽꝙ est. ut ses¬
exponit ambr̃.

Expanded text:
in synodo Anglorum ut quicumque sine invocatione Trinitatis mersus fuisset, quod sacramentum regenerationis non haberet, quod omnino verum est; quod si mersus in fontem Baptismi quis fuerit sine invocatione Trinitatis, perfectus Christianus non est, nisi in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti sicut in Actibus apostolorum legimus, baptizantur, baptizati sunt: unum enim idemque est, ut exponit Ambrosius.
Abbreviated transcription (Latin):
dati mernt reuin teneri q̃mq̃m quia nõ fec̃ ꝗ facere nõ potuit: summe un¬
quitatis et insanie ẽ. His audicis: exilit pelagiꝰ dicete.
ur gͣ parunli et illi qui non habent

Expanded text:
ati reum tenere quemquam, quia non fecit quod facere non potuit, summae iniquitatis et insaniae est. His auditis exiliit Pelagius, dicens: Cur ergo parvuli et illi qui non habent
Abbreviated transcription (Latin):
N his atq huimͦi uerbis meis quia gr̃ã dei
cominemorata non: de qua cunc non a gebat᷑: putant pelagiani suam
nos cenuisse sententiam. S frust᷑ ħ putant. Uoluntas quippe: qua
peccat᷑ et recte unuit᷑ qd his uerbis egim: s ipsa nisi grã dĩ uberet .¬
uicia suꝑet adiuuet᷑: recce a mortalib umi non p᷑. Ecce aꝑte determminat
ex quo sensu illa dixerit: iimicos grẽ refellens.
Aliud tes timonum

Expanded text:
n his atque huius modi uerbis meis, quia gratia dei commemorata non est, de qua tunc non agebatur, putant Pelagiani uel putare possunt suam nos tenuisse sententiam. sed frustra hoc putant. uoluntas quippe, qua et peccatur et recte uiuitur, quod hic uerbis egimus, uoluntas ergo istitia superet adjuvetur, recte a mortalibus vivi non potest. Ecce aperte determinat ex quo sensu illa dixerit, inimicos gratiae refellens. 3. Aliud testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
non uideatur. qui nec in illis creat᷑is magis erat ꝗͣ. m aliis. s ad aliud. In illis eñi erat ut
ꝑeas ad homines uenientes ostend̾etur et̃ millis ad qͦille c̾ature ueniebant. Non em̃ sp̃c .s.¬

Expanded text:
non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis ad quos illae creaturae veniebant. Non enim S
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓced̾e siue mitti. siue dari dr̃. imo uisibilr̃. alt̾o minsibilr̃. Datꝰ: .N. uisibilit̾ creature.
demonstͣtione. sic̃ uidie pentecosten. aliisq uicibꝰ. et datur cotidie in uisibilr̃ illabendo
¶Prius de illo modo missiõĩs qui fit uisibiliteꝵ. Em̃tibꝰ filn¬
agamꝰ deillo nussionis modo qui fit uisibili specie. De ħ aug̃ i.iͭ i.li. det̾m itaiait.
In ꝓuitu ÷. intellig̾e de sp̃u .s. cͣ missꝰ et ipse dicat᷑. Facta : en̾i quecdam creat᷑e species ex
cendit. siue cũ die pentecostes factus ẽ. subito decelo sonꝰ quasi ferret᷑ flatus uehemens. et
et ipse miisibił et in ꝯmutabił est. sic̃ pater et filiꝰ. s ut ext̾icrsbꝰ uisis corda hominũ con
mota a teꝑali manifestatione uenientis ad occultam et̾nitat̾e semꝑ p̃sentis ꝯuercetur. Ec¬
ce his uerb̾ aꝑte caugͥ. illũ modũ missionis qui uifibilit̾ exibetur. cũ tn ip̃e. sp̃c in sui nͣ.

Expanded text:
ibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter, illabendo mentibus fidelium. 2. Prius de illo modo missionis qui fit visibiliter, agit. agamus de illo missionis modo qui fit visibili specie. De hoc Aug., in. lib. 2 de Trin.iritu sancto, cur missus et ipse dicatur: facta est enim quaedam creaturae species ex cendit , sive cum die Pentecostes factus est subito de coelo sonus quasi ferretur flatus vehemens, et et ipse invisibilis et incommutabilis est, sicut Pater et Filius; sed ut exterioribumota a temporali manifestatione venientis ad occultam aeternitatem semper praesentis converteerit Aug. illum modum missionis, qui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura
Abbreviated transcription (Latin):
ceret: quid esse int̾ bonum obecientie et masum in dobedientie. non gͦ deft¬
uctu qͥ nasceretur iude positum est illud nomen: s. de re trangͥssionem secinta.
Cognouit enim homo priquam tangeret hoc lignuin bonum ꝙ malrim: set
bonun ꝑ prudentiam et ea ꝑientian. malum uero ꝑ prudentiã tantum.
Quod etram ꝑ exꝑientiam nouit usurpato ligno uetito. quia ꝑ exꝑientiã
mali didicit: qͥd sit int̾ bonii obedientie et malum mobedientie¬

Expanded text:
quid esset inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Non ergo de fructu qui nosceretur inde positum est illud nomen, sed de re transgressionem secuta. Cognovit autem homo, priusquam tangeret hoc lignum, bonum et malum; sed bonum per prudentiam et experientiam, malum vero per prudentiam tantum. Quod experientiam novit usurpato ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedienti
Abbreviated transcription (Latin):
significatus sit. et quod ipse sit res unius nature patris et filii: aꝑte oftend̾.
inquiens ita. hec iccͥco sunt demõstrata: ut quicumq parte herecica falsi¬
tas se ꝯtuliss. finib ueritatis concluderetur. Habitat enim in nob̾ xp̃c: qͦ
habitante habitat ds̃. et cum habitat in nob̾ sp̃c xͥ: non alius tam̃ habitat
ut spͥm xp̃i esse noscendum ẽ. et cum ꝑ iaturam dei natura ipfa habitet
et sp̃s dei: res nature demõstretur unuis. Q uero nunc gͥ quomͦ non ex natu¬
ra untum sunt. Apatre ꝓcedit: sp̃s ueritatis. afilio mittit᷑: et afilio acci¬
pit. s omnia que ħt patrer.: filii sunt. et iccͥco qui ab eo accipit: dei sp̃c
In aliquo differt ꝙͥ: et dei natura. ne eadem sit si prestari potest. ut sp̃s qui
som s. tem reacure dici patris et filii. et eund em dici: esse naturam. Qei nar

Expanded text:
significatus sit, et quod ipse sit res unius naturae Patris et Filii, aperte ostendit inquiens ita: Haec idcirco sunt demonstrata, ut quacumque parte haeretica falsitas se contulisset, finibus veritatis concluderetur. Habitat enim in nobis Christus, quo habitante habitat Dum Christi esse noscendum est; et cum per naturam Dei natura ipsa habitat st Spiritus Christi et Spiritus Dei, res naturae demonstretur unius. Quaero nunc ergo quomodo non ex natura unum sunt? A Patre procedit Spiritus veritatis, a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia quae habet Pater, Filii sunt. Idcirco qui ab eo accipit, Dei SpiriIn aliquo differt Christi et Dei natura, ne eadem sit, si praestari potest ut Spiritus qui is Spiritum sanctum rem naturae dici Patris et Filii; et eumdem dici esse naturam Dei, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpture cͥcunstanttam qua cõsiderata: ꝑcipi potest quomͣ p̃missa dixerit ip̃¬
hytarius. Subsequent̃ enim in eadem serie ostendit: insp̃u dei aliqͣn ugnificari
patrem. et cum dr̃: sp̃s domini suꝑ me. aliqͣñ significari filitim: ut cum dicit
in sp̃u dei eitio demonia: nͨ. sue potestate : se demones eicere demonstrans: ali¬
qͣndo sp̃m sc̃m: ut ibi effundam de sp̃u meo: suꝑomnem carnem. Quod dic̃

Expanded text:
Scripturae circumstantiam; qua considerata percipi potest quomodo praemissa dixerit Hilarius. Subsequenter enim in eadem serie ostendit in Spiritu Dei aliquando significari Patrem, ut cum dicitur: Spiritus Domini super me; aliquando significari Filium, ut cum dicitur: In Spiritu Dei ejicio daemonia, naturae suae potestate se daemones ejicere demonstrans; aliquando Spiritum sanctum; ut ibi: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem. Quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ed cũ scĩ malos in torm̃tis uideant. nõne aliqͣ passioe erga eos mouent᷑. Nõne eos de tor¬
m̃tis lib̾are cupiũt: Recole illd̾ euangłii c̃ qd abrahã duiti respondit. Int̾ nos ⁊ uos chas
cahos int̾ bonos ⁊ malos. nisi hinc iustitia inde iniquitas: quo millatonꝰ sociari ualet̃: a deo em̃
scĩ iustitie dĩ addicei sunt: ut nulla compassione ad reprobos tͣnsite ualeant. nulla ꝓ eis it̾
scõs fat int̾cessio. Quomꝰ gͦ inde uolũt aliqui tnͣsire ad illos sed nõ possunt: Qta si dei istica

Expanded text:
ed cum sancti malos in tormentis videant, nonne aliqua compassione erga eos moventur? nonne eos de tormentis liberari cupiunt? Recole illud evangelicum quod Abraham diviti respondit, Luc. 16: Inter noschaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia
Abbreviated transcription (Latin):
retira ⁊ sicłari opootet: uitumom̃s angeli enusdem ordinis equales sinit. lta eẽ
quibd̾am placet. s non÷ hoc ꝓbabile. nec assertione dignutmi: quta luci¬
fer qui fuit decollezio suꝑiore ipsis etiam dignio extitit: q̃ni alis eax cellentiores
ereati fuerant. ex quo ꝑcipitur quod si ꝑstitisset: morine suꝑiori fuiss .s. et
alis eund̃ orcdinis: cdignior ex stitiss. Sicut eñi unus : ordo apłorum. ꝙ alt̾ mt̃m
et tamen in aplis alii sunt aliis digniores. similit̾ & i
¶ Quomͦ dicat scͥpta deci

Expanded text:
ari oportet utrum omnes angeli ejusdem ordinis aequales sint. Ita esse quibusdam placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio superiorum, ipsis etiam dignior extitit, qui aliis excellentiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extet tamen in apostolis alii sunt digniores, similiter et 7. Quomodo dicat Scriptura deci
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis inbdubitant monstrat᷑ quod potestas mali a deo ẽ: aquo ẽ omis
mira mea. Nocendi enuim uoluntas. pꝰ. eẽ ab homiis animo. Potestas au.
nõ ẽ msi adeo. et ħ: abdita aptaq iusticia. Nam ꝑ pocestatem dacam dia
pocestatis ordo incͥine ẽ: potentitiam ds̃ tͥbuit: elationem uͦ potencie
malicia ure̾ mentis inuenit. Tollamꝰ gͦ: qd̾ de nro ẽ. quia nõ potentia: s.
accio pͣua dampnat᷑. His auctoritatib alisq płimis euidẽt̃ ostendir. qd̃

Expanded text:
testimoniis indubitanter monstratur quod potestas mali a Deo est, a quo est omin ira mea. Nocendi enim voluntas potest esse ab homine, potestas autem non est nisi a Deo, et hoc abdita aptaque justitia; nam per potestatem diabolo potestatis ordo in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro est, quia non potentia justa, sed actio prava damnatur. His auctoritatibus aliisque pluribu
Abbreviated transcription (Latin):
male idem. Qui gͦ anat homines: uel quia iusti sunt. uel ut iusti sunt: amare debet. ħ est id̾¬
uel pp̃ dm. Sic enim ⁊ se ipsum amare debet .s. in deo uel pp̃ dm .a. quia iustus est. uel ut st¬
iustus. Qui enim alr diligit se: iniuste se diligit quia ad ħ se diligit ut sit inustus. di
lit dubitare dementis ẽ. Modus autem precipitur cum ait. sicut te ipsum ut ꝓximum u¬
gas ad quod te ipsum. Item si gͦ te non pp̾ te dilige̾ debes s pp̾ illum ut dilectionis tue
licti simus. finis ẽ. non succenseat aliquis alius ħo si et ipsum pp̃ dm̃ diligis huius cdileo¬
nis modum ueritas insinuat dicens. Mandatum nouum do uob̾.u.d.a.ii. ad ħ adq̃ n

Expanded text:
at homines, aut quia justi sunt, aut ut justi sint amare debet. Sic enim et seipsum amare debet, scilicet, vel quia justus est, vel ut justus sit. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligit ut sit injustus, ad hoc lit, dubitare dementis est. Modus autem praecipitur cum ait, sicut teipsum, ut proximum diligas ad quod teipsum. Si ergo te non propter te diligere debes, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius aliquis homo, si et ipsum propter Deum diligis. Hujus dilectionis modum Veritas innuit dicens: Mandatum novum do vobis, ut diligatis in
Abbreviated transcription (Latin):
non referatꝰ acd omnes ordines. s ad quosctam scilic inferiores. Ille enim ordo nõ ple¬
nius seraphin. accepit scieutram inmnunere. s plenuis aliis orainubꝰ qui sunt infe¬
riores. Nec nominatꝰ᷑ quisq ordo ab onm re qͣm plenuis aliis accepit: sed ab ali¬
qua ierum quam quis accipit. Id lia determi

Expanded text:
non referatur ad omnes ordines, sed ad quosdam, scilicet inferiores. Ille enim ordo non plenius seraphin accepit scientiam in munere, sed plenius aliis ordinibus qui sunt inferiores. Nec nominatur quisque ordo ab omni re quam plenius aliis accepit, sed ab aliqua rerum quas accepit. Vel potest
Abbreviated transcription (Latin):
autem quod supͣdictum est. scilicet p̾scientiam dei falli non posse
solet aquibusctã sic opponi. Ds p̾scuut hunc lecturũ: uel aliquid huiismo¬
di. s potest esse: ut iste non legat. gͦ pͭ aliter esse: qmͣ ds p̾sciuit. Gͦ potest
falli dei p̾scientra: quod omuino falsum est. pͭ equidem non fieri aliq d:
illud tamen p̾scitũ ẽ fieri: non ideo tam̃. pͭ. falli dei p̾scientia. quia si ilud
non fieret: nec adeo p̾scitũ esset. fieri s ad huc augent questionẽ: dicentes.
Aut alit̾ potest fieri ꝗͣ deus p̾scruit: aut non aliter. Si non alit̾: gͦ ne¬
Set potest aliter fieri: qura potest aliter fieri. quam fiat. ita autem fit:
ut prescitum ẽ. aliter ergo potest fieri: quam p̾scitum est.

Expanded text:
autem quod supra dictum est, scilicet praescientiam Dei falli non posse, solet a quibusdam ita opponi: Deus praescivit hunc lecturum vel aliquid hujusmodi: sed potest esse ut iste non legat; ergo potest aliter esse quam Deus praescivit: ergo potest falli Dei praescientia, quod omnino falsum est. Potest equidem non fieri aliquid, et illud tamen praescitum est fieri, non ideo tamen potest falli Dei praescientia; quia si illud non fieret, nec a Deo praescitum esset fieri. Sed adhuc urgent quaestionem dicentes: Aut aliter potest fieri quam Deus praescivit, aut non aliter: si non aliter; ergo neSed potest aliter fieri, quia potest aliter fieri quam fiat, ita autem fit ut praescitum est; aliter ergo potest fieri quam praescitum est.
Abbreviated transcription (Latin):
potuit assum̾e scd̾m muliebrẽ sexum. quidã arbitrantur eũ
potuisse assumere hominẽ in femmino sexu. ut assũpsit in iuirili.
S oportunius atq conuenientius faccũ ẽ. ut de femina nasceretꝰ
et iurũ assumeret. ut utͥusq sexus lib̾atio ostenderetur. Uñ dug̃.¬
parere. Eͦ qr uir̃ oportebat susciꝑe qui sexus honabilior est. cõle¬
quens erat ut feminini sexus lib̾atio huic appareret. qd̾ ille uir
de femina natus ÷. Sapientia gͦ dei quȩ dr̃ unigenitus filius di
homine suscepto in utero ⁊ de utero uirginis lib̾ationẽ hominis
indicauit

Expanded text:
potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque sexus liberatio ostenderetur. Unde Augparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est. Sapientia ergo Dei quae dicitur unigenitus Filius, homine suscepto in utero et de utero Virginis, liberationem hominis indicavit
Abbreviated transcription (Latin):
corruptio:. Si autem querit᷑ in quo possit torrumpere anima.
uerunt: clarescit. Incidit enim homo in lat̾rones: q̃n ꝑ pecẽm in potes¬
tatem diaboli trahit᷑. ⁊ tc̃ ꝑ peccm: ex poliat᷑ gratuitis bonis .i. uircutib¬
illo bono: cuuis participatione cet̾a bona sunt. quo canto magis pͥuan¬
tur: quanto magis se abeo elongat.

Expanded text:
corruptio est. Si autem quaeritur in quo possit corrumpi anima, erunt, Luc, 10, clarescit. Incidit enim homo in latrones, quando per peccatum in potestatem diaboli traditur; et tunc per peccatum expoliatur gratuitis bonis, id estillo bono, cujus participatione caetera bona sunt; quo tanto magis privatur, quanto magis se ab eo elongat. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
ita. Si ds̃ potest aliquid scire uel p̾scire qd̾ numꝗͣ sciuit nec p̃sai l¬
uit: potest gͦ ex tempore aliquid sitre uel p̾scite. Ad quod dicimus po¬
test quidẽ ds̃ scire uel p̾scire. omne quod potest facere. et potest facere:
p̾sciuit. quia scientia eius non est. nisi de his que sunt uel fueriit: uel

Expanded text:
ita: Si Deus potest aliquid scire vel praescire quod nunquam scivit vel praesciita: Si Deus potest aliquid scire vel praescire quod nunquam scivit vel praescivit, potest ergo ex tempore aliquid scire vel praescire. Ad quod dicimus: Potest quidem Deus scire vel praescire omne quod potest facere, et potest facere qpraescivit, quia scientia ejus non est nisi de his quae sunt vel fuerunt vel