comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legitimo matͥmonio ꝓcãtus dicat. inini¬
quitatibꝰ cõceptus sum. ⁊.ĩ .p.c.m.m.in
recte dici posset.S miquitates ⁊ peccata
discẽ maluit. quia ⁊ ĩ illo uno. ꝙ in om̃s
⁊ alia parentum q̃ nõ ita possunt mutti¬
re naturam: reatu obligant filios. nisi
gr̃a di subueniat. Sed de peccatis alioꝵ
parentum. quib ab ip̃o adam usq ad pa¬
trem suum ꝑ gen̾ationib suis quisq suc¬
cedit. nõ inim̃to disceptari p̾. utrum om¬
nium malactibus. ⁊ multiplicatis delic¬
tis originalib qui nascitur implicetur ũ
tanto peiꝰ. quanto posteriꝰ quisq nascatur
an ꝑꝑ ea ds int̾ciam ⁊ quartam gen̾ationẽ
dpeccatis parentum postĩs eorum comi¬
netur quia iram suam quantum ad ꝓge¬
nerator̃ culpas nõ extendit ult̾ius mod̾a¬
tione miserationis sue. ne illi quibus re¬
genãtionis gr̃a nõ confertur. nimia sar
si cog̾entur ab ip̃o inicio gñis humani.
omnium p̃cedentium parentum suorum

Expanded text:
legitimo matrimonio procreatus dicat: "In iniquitatibus conceptus sum et in peccatis recte dici posset, sed iniquitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes et alia parentum; quae si non ita possunt mutare naturam, reatu obligant filios, nisi gratia Dei subveniat . Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum progeneratoribus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest: utrum omnium malis actibus et multiplicatis delictis originalibus qui nascitur implicetur, ut tanto pejus quanto posterius quisque nascatur; an propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum eorum posteris comminetur, quia iram suam quantum ad progeneratorum culpas non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcsi cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium parentu
Abbreviated transcription (Latin):
nͣm ꝓficiebat sapientia. nõ qd ip̃e sa
pientior extp̃r. qͥ apͥma conceptionis
hora. spũ sapientie plenꝰ ꝑmanebat.
sed eand̾ qua plenus erat sapiẽtiam
cetis extp̃r paulatim demonstrabat.
Iuxta hominis nat᷑am ꝓficiebat etate.
de infantia ad uuentutẽ. Iuxta hoĩs
nat᷑am ꝓficiebat gr̃ã ñ ip̃ẽ ꝙ nõ hab̾¬
bat. ꝑ accessum tpr̃is accipiẽdo. sed pã¬
dendo donum gr̃e ꝙ habebat. ap̃d de¬
um ⁊ homines quia quantum ꝓficiẽ¬
ad laudem dĩ exitabat. ⁊ sic do patri
ad laudẽ. ihominibꝰ salutẽ ꝓficiebat

Expanded text:
proficiebat sapientia, non quod ipse esset sapientior ex tempore, qui a prima conceptionis hora Spiritu sapientiae plenus permanebat; sed eamdem, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temporis accipiendo, sed pandendo donum gratiae quod habebat, apud Deum et homines; quia, quantum, proficienad laudem Dei excitabat; et sic Deo Patri ad laudem et hominibus proficiebat
Abbreviated transcription (Latin):
inquam ne si duos pͥncipales sensus.
adoramus .xͫ diuidimus : Numquid
cum meo imaginem di crucẽq uen̾a¬
mur diuidimus eum: Apłs c̃te qui
de eo dix̃. qm̃ isi crucifixus ẽ ex in fir¬
mitate nr̃a. uiuit tñ ex uiruite di. ip̃e
dix̃. quia nõ diuisus ẽ xͦ. Numqͥd ĩ cũ

Expanded text:
inquam, ne si duos principales sensus inquam, ne si duos principales sensus Christum dividimus? Numquid cum in eo imaginem Dei, crucemque veneramur, dividimus eum? Apostolus certe, qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, vivit tamen ex virtute Dei ; ipse dixit quia non divi
Abbreviated transcription (Latin):
tñ scͥptum reꝑitur. q scđm sensum
hominis ꝓfec̃ĩt sic̃ etate hominis ꝓfe¬
cit. Ait enum ambr in .l.iii. d̾ spũ.s. sic
Dẽ ꝑfectionẽ ñ assumpsit humane.
Suscepit sensum hominis s nõ sen¬
su carnis: fuit in flatus. Sensu homi¬
nis. animam dix̃ turbatam. Sensu
hominis esurunt ⁊ rogauit. Sensu
hominis ꝓfec̃ sĩe scͥptum ẽ. iħe ꝓficie
memorauit. ũ scđm hominẽ cređes
dictum. Etas enim nõ diumitatis sed
sensus: ꝓficiebat quis. sensus ꝓficiebat.
cit: mutat᷑ in melius sed qd̾ diunium
ẽ nõ mutatur. Qd gͦ mutat᷑: nõ ẽ diui¬
num. Sensus gͦ ꝓficiebat humanus
Sensum gͦ suscep̃ humanum. Nõ po¬
tãt confortari uirtꝰ di. nͦ ẽsc̃ẽ ds. nec al
do implebatur. qui ut omnna impłẽt
Scriptum ẽ enĩ pͥquam sciat puer
patrẽ aut matrem accipiet spolia sa
fallunt. Ex ꝑs aũt agnicionis infantia
ꝑhumanam utiq in prudentiam. q̃ ad¬
huc nõ didiẽ ignorat. Sed u̾endum ẽ.

Expanded text:
tamen scriptum reperitur quod secundum sensum hominis profecerit sicut aetate hominis profecit. Ait enim Ambros., in lib. de Incerfectionem naturae suscepit humanae. Suscepit sensum hominis; sed non sensu carnis fuit inflatus. Sensu hominis animam dixit conturbatam, sensu hominis esurivit et rogavit; sensu hominis profecit sicut scriptum est Lucae memoravit, ut secundum hominem crederes dictum. Aetas enim non divinitatis, seentia. Quis sensus proficiebat? cit, mutatur in melius; sed quod divinum est, non mutatur. Quod ergo mutatur, non est divinum. Sensus ergo proficiebat humanus. Sensum ergo suscepit humanum. Nec poterat confortari virtus Dei nec crescere Deus, nec altdo implebatur, qui ut omnia impleretScriptum est enim: Priusquam sciat puer vocare patrem aut matrem, accipiet spolia Samfallunt. Expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, ignorat. Sed verendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sensus ineo. scđm ostensionẽ: ialiorum
hominum opinionẽ. Ita ⁊̃ patrẽ ⁊ matͦm
dr̃ ignorasse minftintia. quia ita se ha¬
bebat. igebat: ac si agnitionis ex ꝑs eẽt.

Expanded text:
nsus in eo secundum ostensionem, et aliorum hominum opinionem. Ita etiam patrem et matrem dicitur ignorasse in infantia, quia ita se habebat et gerebat ac si agnitionis expers esset
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ds ũbum. ꝓ anima rõnali ⁊ in tellec¬
tus capaci: in carne sua fuit. s animã
rõnalem: untellectus capacẽ:⁊ ip̃am hu¬
hũba ambr. pia diligentia in spicienda
sunt. que exparte: hominis ignoran¬
tiam instruunt: uilluminant: ex ꝑte:
errandi fomitẽ male intellecta: minis¬
ẽẽ pͥncipales senẜ. siue geminã sapien¬
tiam neq iõ unitas ⁊ singłaritas ꝑͦ dius

Expanded text:
ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam huba Ambrosii pia diligentia inspicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruunt et illuminant, quae ex parte errandi fomitem male intellecta minisesse principales sensus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ corpus. ¶Sunt gͦ sp̃s c̃ati in loco ⁊
transeunt de loco adlocũ.⁊ quodam¬
mͦ locales ⁊ tircũser iptibiles. s nõ oĩ
eo mͦ quo c̃ature corporee.
est. in loco quidẽ est. ⁊ momuĩ loco. sed
omĩo illocał. ⁊ incireũscriptibił ẽ. Uñ
becta suꝑ lucã ait. Cum ad nos angłi ue¬
iuunt. sic exterius explent ministeri¬
um. ut tñ añ d̾m int̾ius ꝑ ꝯtẽplacionẽ
assistant. qr ⁊ si angls ẽ sp̃s cireũ scͥptꝰ¬

Expanded text:
 tempus. Sunt ergo spiritus creati in loco, et transeunt de loco ad locum, et quodammodo locales et circumscriptibiles, sed non omni eo modo quo creaturae corporeae. est, in loco quidem est, et in omni loco, sed omnino illocalis est et incircumscriptibilis. Unde Beda super Lucam ait: Cum ad nos angeli veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen ante Deum interius per contemplationem assistant
Abbreviated transcription (Latin):
genti obẽ si nõ ꝓhibetur. nec cui libet.
isi nõ tangatur. io̾ ꝓhibetur ut ꝑ se bo¬
num obedientie: ⁊ ialum in obedientie
monstretur. Sĩc pͥmus homo are bona
ꝓhibitus. penam in currit ut nõ exre
mala. sed ex in obedientia pena ẽẽ mõs¬
tretur. sic̃ ex obedientia palma. De
ri. sic̃ pꝰ plãtatum ꝑadisum. hominẽq
meo positum: ⁊ pꝰ umiu̾sa alia ad euinduc¬
ta. suisq nominib de signata. sub nec¬

Expanded text:
genti obest si non prohibetur, nec cuilibet genti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum inobedientiae monstretur. Sicut primus homo a re bona prohibitus poenam incurrit; ut non ex re mala, sed ex inobedientia poena esse monstretur, sicut ex obedientia palma. DISri; sicut post plantatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnec
Abbreviated transcription (Latin):
bonrimali nõ atura hoc nomen accep̃
s ab occasione rei postea secute. arbor
enim illa nõ erat mala. seo scientie
boni imali io̾ dicta ẽ. quia pt ꝓhibino¬
nẽ erat in illa transg̾ssio futa. qua hõ
expiendo disce̾t. quid eẽt int̾ obedientie
bonum ⁊ in obedientie malum. Non gͦ
nomẽ. s d̾re transg̃ssionẽ secuta. sogno
tmalũ. Sẽo bonũ ꝑ prudentiam ⁊ exꝑie̾tiã
nouit usur pato ligno uetito. qr perꝑi¬
entiam mali didiẽ quid sit int̾ bonum
obedientie ⁊ malum mobedientie. Si uͦ
pͥmi parentes in obedientes ẽẽnt nͨ cẽ p̃
malum nec meliꝰ consid̾at᷑. quantium
malum sit in obediẽtie qm̃ ħ modo. cũ¬
idõ .s. reus factus homo ẽẽ intelligitur.
quia ꝓhibitus rẽ tetigit. quam si non ꝓ¬
hibitus tengisset nõ peccasset nec penã
sensisset. Si enim uenenosam herbam
ꝓhibitus tetigis. pena sequitur ⁊ si ne¬
mo ꝓhibiusset ⁊ simiłr ꝓsequeretiur
Si enim ꝓhibetur res tangi q̃ ñ tangeti

Expanded text:
on a natura hoc nomen accepit, sed ab occasione rei postea secutae. Arbor enim illa non boni et mali ideo dicta est, quia post prohibitionem erat in illa transgressio futura, qua homo experiendo disceret quid esset inter obedientie bonum et inobedientie malum. Non ergo nomen, sed a re transgressionem secutam. A ligno malum; sed bonum per prudentiam et experientiam, novit usurpato ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Si vero primi parentes obedientes essent nec contra malum. Nec melius consideratur quantum malum sit inobedientia, quam hoc modo; cuideo reus factus esset homo intelligitur, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur. Sic etiam prohibitur res t
Abbreviated transcription (Latin):
nominat. Pmum em̃ sola gratia dat ds
la mĩta. sed post ꝑ gram incipiunt m̃ita
eius in me uacua nõ fuit. & ne ip̃a uolim¬
tas sine gr̾a di putetur aliqͥd boni posse.
data fu̾it gr̃a incipiunt eẽ nr̃a mi̾ta bo¬
na. ꝑ illam tm̃ quia si illa de fiu̾t caditalio¬
usus nat᷑altum potẽtiarum. nõ tñ omno
sed tm̃ modo int̾iores. qui in m̃te sumt.
Ext̾iores uͦ ꝙ ꝑ corpus g̾untur. ñ uirtutes
ẽẽ dnr sed oꝑa uirtutũ. R id̾o quod aug̾
dic̃ opus uirtuts ẽẽ bonum usum na¬
turalium pot̾ntiarũ. dusu ext̾ori accipi¬
unt. Quoo uͦ dic̃ bonum usum libi ar. uir
tutem ẽẽ un magnis nũari bonis d̾ufu
int̾riori intelligunt: i uirtutes nicħ aliud
ẽẽ ꝙͣbonos affectus uł motus m̃tis asse¬
rũt. quosds in homine fac̃ nõ homo. qr
licet illi motus sint lib̾i ar. nõ tñ ẽẽ qͣunt¬

Expanded text:
nominat, primum enim solam gratiam dat Deus, la merita: sed post per gratiam incipiunt bona ejus in me vacua non fuit. Et ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur aliquid boni posse, data fuerit gratia, incipiunt esse nostra merita bona; per illam tamen, quia si illa defuerit, cadit housus naturalium potentiarum, non tamen omnes, sed tantummodo interiores qui in mente sunt; exteriores vero qui per corpus geruntur, non virtutes esse dicunt, sed opera virtutum. Et ideo quod Aug. dicit opus virtutis esse bonum usum naturalium potentiarum, de usu exteriori accipiunt; quod vero dicit bonum usum liberi arbitrii virtutem esse, et in magnis numerari bonis, de usu interiori intelligunt. Et virtutes nihil aliud esse quam bonos affectus vel motus mentis asserunt, quos Deus in homine facit, non homo: quia licet illi motus sint liberi arbitrii, n
Abbreviated transcription (Latin):
notescẽ nob aliquatenꝰ pot̾. qualit̾ gr̃a
p̃ueniens mẽtur aug̾i.⁊ alia:i quid ip̃a
sit an uirtus: an aliud. ⁊ si uirtus sit actꝰ.
uł nõ. Ostensum emĩ ẽ fupra ex parte qͦꝵ¬
dam. qd̾ ip̃a ẽ uirtus: ⁊ uirtus: nõ ẽ actus
supra aug̃ dix̃ bonum usum lib̾i arbit̾i
eẽ uirtutẽ. ita acipi pot̾ .i. actum uirtu
ar. opiis urtutis ẽ. iam uirtus nõ ẽ. sum
gͣ bonum usum eius. uirtutẽ ẽẽ dixit:
nomine uirtutis. ip̃iꝰ usum sig̾eauit. ꝙ id̾¬
dem nẽpe
in magnis reb anum̾andus ẽ. Illa aũt
grã p̃ueniens q̃ i uirtus est nõ usus libi¬
ritum est. Ibi em̃ solus d̾s oꝑatur. hicds
⁊ homo. hoc m̃itum ex illa purissima

Expanded text:
notescere nobis aliquatenus potest qualiter gratia praeveniens meretur augeri, et alia; et quid ipsa sit, an virtus, an aliud; et si virtus, an sit actus vel non; ostensum enim est supra, ex parte quorumdam, quod ipsa est virtus, quia virtus non est actus, supra Aug. dixit, bonum usum liberi arbitrii esse virtutem, ita accipi potest, id est, actum virtutarbitrii opus virtutis est, jam virtus non est. Cum ergo bonum usum ejus virtutem esse dixit, nomine virtutis ipsius usum signifidem nempe in magnis bonis annumerandus est. Illa autem gratia praeveniens, quae et virtus est, non usus libritum est. Ibi enim solus Deus operatur hic, Deus et homo. Hoc meritum ex illa purissima
Abbreviated transcription (Latin):
um gͦ drfides meri iustificationẽ ⁊ intã
let̾̃an. ex ea rone dictum accipitur. quia
pactum fidei m̃etur illa. Similit̾ d carita¬
te ⁊ iusticia ⁊daliis accipitur. Si enim fi¬
des ipsa uirtus p̃ueniens dretur eẽ m̃tis
actusq ẽ m̾itum. iam ip̃a erlibio ar. origi¬
nem hret. Quod quia nõ est. sic d̾r e̾e̾ m̃ĩ¬

Expanded text:
ur fides mereri justificationem et vitam aeternam, ex ea ratione dictum accipitur, quia per actum fidei meretur illa. Similiter de charitate et justitiae, et de aliis accipitur. Si enim fides ipsa virtus praeveniens, diceretur esse mentis actus, qui est meritum, jam ipsa ex libero arbitrio originem h
Abbreviated transcription (Latin):
s: nisi d̾s pater. Ecce audisti qr sp̃s sc̃s
turbar te. ipse ꝯtinuo ex quo sensu di
hoc quoq illi pater dedit. non iam exi¬
tenti.⁊ nond̾ hũti: s quicquid unige¬
nito uerbo dedit: gignendo ded. Sic

Expanded text:
r, nisi Deus Pater. Ecce audistis quia Spirituturbaret, ipse continuo ex quo sensu hoc hoc quod illi Pater dedit non jam existenti, et nondum habenti, sed quidquid unigenito Verbo dedit, gignendo dedit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
prius. uł mag̾ ꝓcesserit apatre: quã
afilio. qd̾ intitur heticus ostende: uti
lio. Si uero iam nato filio ꝓcessit. ante
natus est filius: quã ꝓcesserit sp̃s. Pre¬
Si aut̾ ꝓcessit a patre. non genito filio:
añ ꝓcessit: quã filius genitus fu̾it᷑. his¬

Expanded text:
prius vel magis processerit a Patre quam a Filio, quod nititur haereticus ostendere, itlio. Si vero jam nato Filio processit, ante natus est Filius quam processerit SpirSi autem processit a Patre, non genito Filio; ante processit quam Filius genitus fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
S ambr ait. Ido non subd̾ de uiro sic̃¬
de muliere. quia licet uiro alt̾̃am duc̃e.
S hoc afalfariis in ambrosii libro: posi¬
tum c̃ditur. Supplendũ .ni. esse in uiro ꝙ
Quare non addit de muliere qd pre¬
misit de uiro. nisi qd̃ similẽ formã u¬
ult intelligi Ut si dimiserit quod cã
fornicõnis ꝑmittitur. maneat sine uxo¬
re. aut recõcilietur uxori. Id. Si nec illi
nube ꝯceditur. uino uiro a quo recessit.
nec huic alterã duc̃e inua uxore. quã
dimisit. multo minus fas est illicita qͥ
lestias si que extit̾int. uib ꝓfide ꝯiu¬
gali. ⁊ ꝓcastitate fortiter sustineri. Et
mechum dix̃ qui auiro solutam dux̃¬
it. Ex his ostenđr qd̾ si cã fornicationis
fit seꝑacio. non pot̾ uir uł mulier in
aliam trãsire copulã. Possunt aut̃ re¬
ꝯciliari ⁊ cohabitare sic̃ prius. si dimis¬
sum alter reuocare uolu̾̃it. Dic̃ tñ ioħꝰ
crisostomꝰ. Sicut crudelis ⁊ iniquus
est qui castã dimittit. sic fatuus ẽ ⁊ in¬

Expanded text:
32, q. 7: Ideo non subdit de viro sicde muliere, quia licet viro aliam ducere. Sed hoc a falsariis in Ambrosii libro positum creditur; supplendum enim esse in viro quQuare non addit de muliere quod praemisit de viro, nisi quod similem formam vult intelligi? ut si dimiserit quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur uxori. Idem: Si nec nubere illi conceditur, vivo viro a quo recessit, nec huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita cumlestias, si quae extiterint, jubet pro fide conjugali et pro castitate fortiter sustineri, et moechum dixit, qui a viro solutam duxit. Ex his ostenditur quod si causa fornicationis fit separatio, non potest vir nec mulier in aliam transire copulam. Possunt autem reconciliari et cohabitare sicut prius, si dimissam alter revocare vol Sicut crudelis et iniquus est, qui castam dimittit, sic fatuus est et in
Abbreviated transcription (Latin):
scribens pb̃ꝵ. de quadã que uiro suo
inuẽte alii nupserat. fic ait. Rẽ nouã
ueteris testam̃ti auctoritate ꝯfirmatur.
Si reliquerit scđm uirũ mulier. ⁊ recõ¬
ciliari uolu̾it priori: non por̾. S hec oĩ¬
recede nolu̾it. nec ꝑ penitẽciã pcc̾m de¬
le. Qd̃ si ur scient̾ patitur. ꝯsentire ui¬
detur. Si .ni. inadult̾io ꝑseũare elegit.
patronus turpitudinis ⁊ lenocinii reus
maritus habebitur. nisi eam adult̾ii re¬
am fac̾e uolu̾it. Si aut̃ apecc̃o recesse¬
rit. ⁊ ꝑ penitẽciã illd̾ purgau̾it. pot̾it ui¬
ro reconcilari. Uñ aug̃. Qd tibi durũ
uđr. ut post adulteriũ reꝯcilietur ꝯiux
si fides ad sit non erit dur̃. Cur u ad huc
ficił etiã post patrata ⁊ purgata adul¬
t̾ia. reꝯciliacio ꝯiugii. ubi ꝑclaues reg¬
ni celoꝵ. non dubitatur fieri remissio
pecc̃oꝵ. non ut post uiri diuoreiũ ad¬
ultã reuocetur. s ut post xp̃i ꝯsorci¬
um: adultã nõ uocetur. It̃ gg̃. Dẽbet¬

Expanded text:
scribens de quadam, quae viro suo vivente alii nupserat, sic ait, 34, q. 2: veteris Testamenti auctoritate confirmatur. Si reliquerit secundum virum mulier, et reconciliari voluerit priori, non potest. 5er poenitentiam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Si autem a peccato recesserit, et per poenitentiam illud purgaverit, poterit viro reconciliarividetur, ut post adulterium reconcilietur conjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim adhuc lis, etiam post patrata et purgata adulteria reconciliatio conjugii, ubi per claves regni coelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum; non ut post viri divortium adultera revocetur, sed ut post Christi consortium adultera no
Abbreviated transcription (Latin):
mulier. sed ꝑmanet informcacione
sua.⁊ uiuit cum illa uir. reus erit.
⁊ particeps pecc̃i eius. Qd si mulier
dimissa eg̃it penitẽciã.⁊ uolu̾it ad
iurũ reũti. debet reciꝑe peccatricem
que penitẽciã eg̃ s non sepẽ. D illis
qͥ se polluer̃ añ ꝑ adulterium
olet etiã
queri an ualeat duci in ꝯiugiũ. q̃ priꝰ
est polluta ꝑ adult̾ium. De hoc leo pp̃
prius polluit adult̾ĩo. It̃. Relatũ est
auribus scõꝵ fac̃dotũ. quẽdam alt̾uᷤᷤ
riti mortẽ. si suꝑuiũet: duc̾et eã uxo¬
rem. qd̾ ⁊ factũ est. Tale gͦ conibium
ꝓhibemus ⁊ anathinatizamꝰ. his ali

Expanded text:
mulier, sed permanet in fornicatione sua, et vivit cum illa, vir reus erit et particeps peccati ejus. Quod si mulier dimissa egerit poenitentiam et voluerit ad virum reverti, debet recipere peccatricem quae poenitentiam egit, sed non saepe. 6. De illis qui se ante polluerunt per adulterium. Solet etiam quaeri an valeat duci in conjugium quae prius est polluta per adulterium. De hoc Leo papaprius polluit adulterio. Item, eauribus sanctorum sacerdotum quemdam alterius riti mortem si supervixisset, duceret uxorem. Quod et factum est. Tale igitur connubium prohibemus et anathematiz
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo eo cũ quo fiit uerũ ꝯmibiũ.
fieri potest ꝯiugiũ cum qua p̾cessit
ad ult̾iũ. Id̾. Posse fieri fane licitas nu¬
pcias: ex ꝑsonis illicite ꝯiunctis. ho¬
nesto placito subsequẽte. manifestũ ẽ.
nis loqͥr. ꝑ hibens ꝯcubinã posse trã¬
sire ad honestũ placitũ nupciar̃. si
castitatẽ ⁊ fidẽ seruare uelit. Prima
ũo auctoritas augĩ. de illis ag̃ qui de

Expanded text:
eo cum quo fuit verum conjugium, fieri potest conjugium cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placito subsequente manifestum est. nis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de
Abbreviated transcription (Latin):
tem dic̃ deo penitẽs. qn nicħ illi de om¬
issis scełib celat. non qd̾ ⁊ si uoluntate
celauerit ds ignoret. sed ueritatẽ sibi
ab eo dici uultut ueniã ꝯsequatur. Si
uero am̃te aliqua excidint ꝯfitetur
ueritatẽ deo. cum gen̾alit̃ dix̾it. Denͤ
qui nosti occulta cordis ⁊ oꝑa mea.
⁊ delicta a te nõ funt abscõdita. quibꝰ

Expanded text:
tem dicit Deo poenitens, quando nihil illi de commissis suis sceleribus celat: non quod etsi voluntate celaverit, Deus ignoret; sed veritatem sibi ab eo dici vult, ut veniam consequatur: si vero mente aliqua exciderint, confiteri veritatem Dei; ut cum generaliter dixqui nosti occulta cordis, et opera mea et delicta a te non sunt abscondita, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia delicta nemo intellig̃ om̃a
geñaliter saltem ea ꝯfitere quorũ¬
memoriã ñc̃ hẽs ⁊ sic nicħ celasti
de scełibus tuis. Uenialia uero. qr in¬
nuim̃abilia s̃. sufficit geñalit̾ ꝯfiteri.
nisi aliqua sint frequẽter it̃ata. ꝑfec¬
cius est tñ ⁊ illa exprimere.si uales.

Expanded text:
Sed quia delicta nemo intelligit omnia, generaliter saltem ea memoriam non habes, et sic nihil celasti de sceleribus tuis. Venialia vero, ut numerabilia sunt, sufficit generaliter confiteri, nisi aliqua sint frequenter iterata; perfectius est tamen etiam illa exprimere si vales.
Abbreviated transcription (Latin):
de omni mortali. ⁊ omni ueniali penil¬
tere excepto uno. uł plibus ueni alibꝰ
quid. Sicut ht̃ quis caritatẽ. ⁊ unũ uł
plura uenialia. Qd de criminalibꝰ nlła¬
tenus esse potest. Est .ii. aliquis bonus
caritatẽ hñs. sed adhuc quodã cupidita¬
tis affectu amans hec scłaria. Ialis ex¬
istens sub ita morte oppͥmitur. in illo
t̾reno affectu mortuus est. ⁊ t̾n saluabr.
a quo non se hic absoluit. Ergo post hãc
sẽt auetores. Cur mag̃ ꝯmemorassent
leuia quã grauia. ẽ ⁊̃ grauium pena.
hic inexpleta: post hanc uitã restet. &¬
ost hec ꝯsiderandũ est
utrũ ꝓsit ꝯfessio illa. ubi quil¬
singula pecẽa. que quisq fac̃. nõ expri¬
muntur. Sane dici potest. qd̾ omnia
c̾iinalia saltẽ semel oꝑtet in ꝯfessio¬
ne expͥmi. nisi a m̃te aliqua excid̾uit¬

Expanded text:
de omni mortali, et de omni veniali poenitere, excepto uno vel pluribus, venialibus quidem; sicut habet quis charitatem, et unum vel plura venialia; quod de criminalibus nullatenus esse potest. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc sent auctores, cur magis commemorassent levia quam gravia, cum etiam gravium poena hic inexpleta post hanc vitam restet? ost haec considerandum est quid prosit confessio illa, ubi singula peccata quae quisque fecit, non exprimuntur. Sane dici potest quod omnia criminalia semel saltem oportet in confessione exprimi, nisi aliqua a mente excid
Abbreviated transcription (Latin):
prãde nõ ꝯuenit. quia c̃penitẽcia biga¬
mus indigeat. quis erit pbr qui talibꝰ
nupciis possit p̃b̃e ꝯsensine S hoc de
illo intelligi pot̾. qui prime uxori insidi¬
atus putatur desidio sede. uel ꝓsignacło
sacram̃ti illd dr̃ qd inbigamo nõ serua¬

Expanded text:
prandere non convenit; quia cum poenitentia bigamus indigeat, quis erit presbyter qui talibus nuptiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insidiatus putatur desiderio secundae; vel pro signaculo sacramenti illud dicitur, quod in bigamo non serva
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quartis.⁊ de ultra płib nupciis solẽt
hoiẽs mou̾e q̃onẽ. S quis audeat dif
ullas nupcias audeo dãpnare. nec eis
u̾ecundiam num̃ositatis auferre. nec
cc̃ humane u̾ecũdie sensũ audeo dic̃e.
ut quociẽs uolu̾int nubant. nec ex m̃o
cord̾ p̃ter scͥpture auctoritatẽ quotaslib

Expanded text:
de quartis, et de ultra pluribus nuptiis, solent homines movere quaestionem. Sed quis audeat diffullas nuptias debeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis acontra humanae verecundiae sensum audeo dicere, ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde praeter Scripturae auctoritatem quantaslibet
Abbreviated transcription (Latin):
de uature. dñt se nõ posse inuicẽ oꝑam
carns dantes: muisc̃i. Iste u̾o si nõ pot̾
ea uti ꝓuxore: hãt eam quasi sororẽ. Qd̾
si retinacłin ꝯuigale uolũunit rescind̾e:
maueãt utriq innupti. Nam si huie
ñ potuit naturałr ꝯcordare. quomͦ altĩ
ꝯueniet: Igitur si uir aliã uult uxorẽ
diabolo odii fomitẽ. exosam eã huĩt. ⁊
carns ꝯiuncti. una caro effecti fuissẽt.
Tunc uidr mulier scđas posse cͣchere
nupcias. humanũ dico pp̃ infirmitatẽ
carius eoꝵ. Uir aut̃ qui frigide nate᷑
ẽ. maneat sine ꝯiuge. Qd si ⁊ ille aliã
rii cͥmine rei teneantur. ⁊ penitẽtia ꝑ¬
acta. priora cogantur reciꝑe conubia.
hoc seruandũ est cũ ut̃q id̾ fatetur.S
uir si asserit se debitũ redlidisse uxori
⁊ illa difficetur. cui pociꝰ fides hñda sit
mito q̃r. De hoc ita statutũ est. Si quis
accepit uxorẽ ⁊ hũit eã aliquo tp̃r. ⁊ ip¬
fa femina dicit ꝙ nuinquã coisset euꝙ¬

Expanded text:
dae naturae dicunt se non posse invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? Igitur si vir aliam vult accipere diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, ecarnis conjuncti una caro effecti fuis sent, tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum dico propter infirmitatem cest, maneat sine conjuge. Quod si et ille aliam jurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta priora cogantur recipere connubia. Hoc servandum est, cum uterque idem fatetur. Sed vir si asserit se debitum reddidisse uxori, et illa diffitetur, cui potius fides habenda sit merito quaeritur. De hoc ita statutum est: Si quis ita acceperit uxorem, et habuerit eam aliquo tempore, et ipsa femina dicit quod nunquam coisset
Abbreviated transcription (Latin):
afidi u̾itate. ac doctrine unitate diui¬
si s̃. qui licet tales fint. uis m̃ ordinã¬
di ⁊ ꝯsecrandi hñt. ⁊ qui abeis ordinãt᷑
ante manifestã p̾cisionẽ ⁊̃ sic̃ ab eis aꝑ¬
te exierint. ⁊ sentẽcia eccłie dãpnati fu¬
erint. tn si redierĩt ut̾m ordinãdi nõ st̃.
ꝙ seruatis eis ordinibꝰ ministrare ua¬
leãt. uł it̃m ordinãdi nõ sint: de huuiᷤ¬
modi accipiend̃ dñt. Nam postquam
p̾cisi fuerint. ⁊ dãpirati iudicio eccłe.
ius ordinãdi ⁊ ꝯseerandi eis detractum
asserũt. ut degͣctatis. uł ex comunicatis
Alii u̾o dñt sacram̃ta ab heticis ⁊ p̃cisi ͨ
sed formã eccłie celebrata ũra eẽ. ⁊ rata.

Expanded text:
a fidei veritate ac doctrinae unitate divia fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint, jus tamen ordinandi et consecrandi habent. Et qui ab eis ordinantur ante manifestam praecisionem, etiamsi cum eis aperte exierint, et sententia Ecclesiae damnati fuerint; tamen si redierint, iterum ordinandi non sunt. d servatis ordinibus ministrare valeant, vel iterum ordinandi non sint, de hujusmodi accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis et praecisis secundum formam Ecclesiae celebrata, vera esse et rata,
Abbreviated transcription (Latin):
utãtur. nõ modo hecici. s ⁊̃ om̃s impii
s illi corrigendi s̃ :⁊ pumẽdi. illa autẽ
gnoscẽda ⁊ ueneranda. It̃ gg̃. Qo dici¬
tis ut qui ordinati s̃. it̾m ordinent᷑ ual¬
de ridicłofũ est. ut .ii. łbtiz atus senił
it̃m bb̾tizari non debet: ita qui ꝯseera¬
tus est semel. in eod̾ ordine non ualet
iterũ ꝯsecrari ¶his aliisq auetoritatib
ꝑniciose.⁊ quib dedint. non sũt iterũ
ordinandi. que premissis exopposito ob¬
Dicunt .ii. ħeticos accepta sac̃dotali. uel
ep̃ali unctione. ab eccłia recedentes:
tb̃mi quid dandi uis retiñe. s non hr̃e
facultatẽ tribuẽdi sac̃s ordines. uł ꝯsecͣn¬
di dĩcẽ corpus. postquã precisi s̾.⁊ dãp¬
nati ab eccłia. sic̃ degradatus ep̃s. ñ ht̃
potestatẽ largiendi fac̾s ordines. facul¬
tatẽ tñ bb̃tiz andi nõ amifit.¶ Qd u̾o aug̃
ait. intelligunt dictũ d heticis. qui nõ
sentẽcia eccłie. s prauitate sensus sui.

Expanded text:
utantur non modo haeretici, sed etiam omnes impii; sed illi corrigendi sunt et puniendi, illa autem sunt agnoscenda et veneranda. Item Gregor.: Quod dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in eodem ordine non valet iterum consecrari. His aliisque auctoritatibus perniciose; et quibus dederint, non sunt iterum ordinandi; quae praemissis ex opposito obdicunt enim haereticos accepta sacerdotali vel episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicum corpus, postquam praecisi et damnati sunt ab Ecclesia, sicut degradatus episcopus non habet potestatem largiendi sacros Ordines; facultatem tamen baptizandi non amisit. Quod vero August. ait, intelligunt dictum de haereticis, qui non sententia Ecclesiae, sed pravitate sensus sui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amitit. qui recedit ab eccłia. ius dã¬
ostendr c̃a: cur ille. qui illd̃ łbina ami¬
itẽ non potest. ius dandi possit amit¬
tere. Utrũq.n. sacram̃tũ est.⁊ quadã
ꝯsecratione. utrũq homini datur. illd̃
cũ babtizatur: ⁊ illd̾ cum ordinatur.
q itari. Nam si q̃n exipsa parte ue¬
nientes ⁊̃ prepositi. ꝓbono pacis.cor¬
recto scismatis errore: suscepti funt.
⁊ si uisum est opus eẽ. ut ead̃ officia
gererent que agebant: nõ sunt rur¬
sus ordinãtli S sic̃ łb̾mus in eis ita
ordinacio mansit integra. quia in pre
cifione fũat uiciũ. qd̃ unitate pacis
est correctũ. non infacram̃tis. que ubi¬
cũq sunt: ipsa sunt. ⁊ cũ ipsi expedire
uidr eccłie. ut p̃positi eoꝵ. uenientes ad
catholicã societatẽ. honores suos ibi ñ
amministrẽt: nõ eis t̃n ipsa ordinacio¬
nis sacramĩta detrahuntur. s suꝑ eos
sic in ordine us dandi est. Utrũq quid̃
ad ꝑniciem suam. Seo aliud ẽ ñ hr̃e. ali¬

Expanded text:
n amittit qui recedit ab ecclesia, sed ius danostenditur causa, cur ille, qui ipsum baptismum amittere non potest, ius dandi possit amittere. utrumque enim sacramentum est et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur,  iterari. nam si quando ex ipsa parte uenientes etiam praepositi bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut baptismus in eis ita ordinatio mansit incisione fuerat vitium, quod in unitate pacis est correctum; non in sacramentis, quae ubicumque sunt. Et cum ipsi expedire videtur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa Ordinationis sacramenta detrahuntur, sed super eos sic in Ordinatione jus dandi est: utrumque quidem ad perniciem suam. Sed aliud est non habere, ali
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa se subtrax̃e misteria. his aliis tes¬
timoniis astrui iuidr. sacram̃ta eccłiaᷤᷤ¬
tica. p̃cipue corꝑis ⁊ sanguinis. ordin¬
acionis ⁊ ꝯfirmacionis: ꝑ heticos non
nes: sic̃ ⁊ łbinus tradi ualeant. Nec ab
heticis redeuntes. qui illie ordinati sũt
⁊ lbtizati. it̾m ordinandi sut. sic̃ nec

Expanded text:
omnia se subtraxere mysteria. His aliisque tesomnia se subtraxere mysteria. His aliisque testimoniis astrui videtur sacramenta ecclesiastica, praecipue Corporis et Sanguinis, Ordinationis et Confirmationis, per haereticos non nes, sicut et Baptismus, tradi valeant; nec ab haereticis redeuntes, qui illic ordinati sunt et baptizati, iterum ordinandi sunt, sicut nec
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa quec̃q faciunt hetici. carnalia
mania. ⁊ facrilega eẽ.⁊ eoꝵ altaria fal¬
sa.⁊ illicita sac̾docia. ⁊ facrificia sacͥlega.
qui more simiarũ. que cũ homines ñ
sint: formã imitantur humanã. uultũ
ẽẽ ecclie catholice. ⁊ auctoritatẽ sibi uẽ¬
dicãt. cũ ipsi in eccłia non sint: ⁊cũ sĩt
sacrilegi. sac̃dociũ aministrant. ⁊ alta¬
re propont. tũ nec fac̾ficari oblacio ill¬
ie possit. ubi sp̃s.s. non sit. nec cuiquã¬
ipse uiolauit. Ier̃ quoq asserit. omnia
que offeruntur ab ħeticis: ꝯtaminrata
qui pollutus ẽ: polluuntur omĩa. Idẽ.
as. Id int̾cio. illi offerunt panẽ sacrile¬
gum. ⁊ c̃. Leo ⁊̃ testatur extra eccłiam.
nec rata esse sac̃docia. nec uera esse sa¬
crificia. Id ⁊̃ dicit ꝑcrudelissimã uesa¬
niam i alexandria sede. omniũ facͣ¬
mentoꝵ lum̃ extinctumn. Intercepta ẽ
sacrificii obło. deficit cͥsinatis sanrrifi¬
catio. ⁊ parridialib manib impiorũ

Expanded text:
Omnia quaecumque faciunt haeretici, carnalia, et inania et sacrilega esse; et eorum altaria falsa et illicita, et sacerdotia et sacrificia sacrilega, qui more simiarum, quae, cum homines non sint, formam imitantur humanam, vultum Ecclesiae catholicae et auctoritatem sibi vendicant, cum ipsi in Ecclesia non sint, et cum sint sacrilegi, sacerdotium administrant, et altare ponunt; cum nec sacrificari oblatio illic possit, ubi Spipse uiolauit. quod quae offeruntur ab haereticis contaminata qui pollutus est, polluuntur omnia. Idem: as. Idem: Illi offerunt panem sacrilegum, etc. Leo etiam testatur extra Ecclesiam nec rata esse sacerdotia, nec vera esse sacrificia. Idem etiam dicit per crudelissimam vesaniam Alexandrina sede omnium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
habuerunt. inferioresq constituti sunt
sap̃ia dĩ equo moderamine cunta ordi¬
nantis. In ip̃a facilitate arbit̾i diffr̃a ad
⁊ differentem cognitionis ⁊ intellige̾tie¬
uimꝰ. Re sĩc̃ differens ugor i subtilitas.
nature infirmitatem noͣ ad ducit. inmor¬
q cognitio sap̾ie ignorantiam non ing̾u
sic lib̾tas inferior. nullam arbitͥo neces¬
sitatis uoluntatem: imponit.

Expanded text:
habuerunt, inferioresque constituti sunt habuerunt, inferioresque constituti sunt sapientia Dei, aequo moderamine cuncta ordinantis. In ipsa facultate arbitrii differentia m differentem nsicut differens vigor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit, sic libertas inferior nullam arbitrio necessitatis voluntatem imponit.
Abbreviated transcription (Latin):
d suba. scda: de forma. t̾eia: de potestate.
gentie ꝑspicacitas.⁊ ad potestatẽ. uolun
simplices ac uita. in mortales. diffẽntem
ẽentie tenuitatẽ.⁊ diffe̾ntẽ sapientie ꝑ¬
spicacitatem.atq differẽtem arbitr iĩ
aibilitatem. recte hu̾isse intelliguntur.
tiam ac formam. ⁊ pondus. Quedam n
aliis meliorẽ ac digniorem ee̾ntiam ⁊
formam hnͣt.⁊ alia aliis leiuora atq
agiliora sumi. Adhunc gͥ modum. c̾den¬
dum ẽ illas sp̃uales natas conueniẽtes
sue puritati ⁊ excellentie.⁊ inẽentia. nͣ
forma.⁊ infacilitate diffr̾as accepisse
in exordio sue conditionis. quib alii suꝑ¬
iores. alii inferiores di sap̾ia constituen¬
tur. aliis maiora aliis minora dona p̾s¬
tans. ut qͥ tune ꝑ nat᷑alia bona aliis ex¬
cellebant. ip̃i ⁊̃ post ꝑ mun̾a gr̾e. eisd̃ p̃¬
eẽnt. Qui enim natura mag̾ subtiles:⁊
uͦ nat᷑a minus subtiles: isap̾i̾a minus ꝑ¬
spicaces conditi sunt. minora gr̾e dona.

Expanded text:
da de forma; tertia de potestate. gentiae claritas. Ad potestatem vero simplices, et vita immortales, differentem essentiae tenuitatem, et differentem sapientiae perspicacitatem, atque differentem arbitrii habilitatem recte habuisse intelliguntur: tiam ac formam et pondus. Quaedam enim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et alia aliis leviora atque agiliora sunt. Ad hunc ergo modum credendum est illas spirituales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientia constituerentur, aliis majora, aliis minora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excellebant, ipsi etiam post per munera gratiae eisdem praeessent. Qui enim natura magis subtiles, vero natura minus subtiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, minora gratiae dona
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ auctoritatũ uerba: det̾ininantes ħ
modo. Caritas dei dieta est diffundi ĩ cor¬
ds dilig̃. ab ea qua nos diligimus. s pociꝰ
cũ sit una ⁊ ead caritas. ⁊ dicatur ipsa
di caritas. diũsis de c̾aĩs. ⁊ rõnibus: dei
caritas appellari inscriptura ostenditur
Dicitur.n. di cariras. uł qr ea ds̃ dilig̃ noᷤ
uł quia ea nos sui dilectores facit. Cũ gͦ
ab apło dr caritas dĩ diffundi incordibꝰ
nr̃is. nõ est caritas di dieta qua diligit
nos. s qua facit nos diligere .i. non ibi
appellatur caritas di. eo qd̾ ħus nos ea
diligat. s eo qd nos ea sui dilectores fac̃
⁊ qd̾ ea rõne posset dici caritus dei. quia
nos ea diligere fac̃. ex simili genere locu
iustificat: ⁊ dñi falus. qua nos saluat: ⁊
fides xp̃i. qua nos fideles facit.Si miłr¬
⁊ aliam exponimus auctoritatẽ. ub ait.
dilectionẽ di ꝯmemorari. non qua nos
eum: s qua ipse dilex̃ nos. Ac si diceret.
ꝯmemorat dilectionẽ dĩ. non ẜ qd̃ ea noᷤ¬

Expanded text:
tarum auctoritatum verba determinantes hoc modo: Charitas Dei dicta est diffundi in corDeus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas, et diversis de causis et rationibus Dei charitas appellari in Scriptura ostenditur. Dicitur enim Dei charitas, vel quia Deus ea diligit nos, vel quia nos ea suos dilectores facit 5,: Charitas Dei diffunditur in cordibus nostris, non est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua facit nos diligere, id est, non ibi appellatur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genere locutjustificat, et Domini salus qua nos salvat, et fides Christi qua nos fideles facit.  aliam exponimus auctoritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemorat dilectionem Dei, non secun
Abbreviated transcription (Latin):
mediantib uirtutibꝰ. quar̾ actus s̃. ut.¬
pote actũ fidi .i. crede: fid̾ media. ⁊ actũ
spei .i. sꝑare: media spe.ẜ fidem .n. ⁊ spẽ:
predictos oꝑatur actus. Diligendi u̾o ac¬
tum. ꝑ se t̃m. sñ alicuius uirtutis medio:
oꝑatur .i. diligẽ. Alit̾ gͦ hunc actum or¬
ꝑatur. quã alios. uirtutũ actus. Iõq dif¬
ferenter de hoc. ⁊ de aliis: loquitur serip¬
tura. que istũ sp̃ałr caritati tribuit. Est
dicit ẽẽ bonũ. quo nil melius ẽ: ⁊ per
la res abeius caritate nos seꝑat. quid
ẽẽ non solum melius. s ⁊̃ c̃cius hoc
diuisus singłis datur. Uñ aug̃. ubi ioħ̃s
dicit. non adm̃surã xͦ dari sp̃m: ait.¬

Expanded text:
mediantibus virtutibus quarum actus sunt, utpote actum fidei, id est, credere fide media, ut actum spei, id est, sperare media spe. Per fidem enim et spem praedictos operatur actus. Diligendi vero actum per se tantum, sine alicujus virtutis medio operatur, id est, diligere. Aliter ergo hunc actum operatur quam alios virtutum actus. Ideoque differenter de hoc et de aliis loquitur Scriptura, quae istum specialiter charitati tribuit. Est dicit esse bonum, quo nil melius est; et per la res ab ejus charitate nos separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc divisus singulis datur. Unde Aug., ubi Joannes dicit non ad mensuram Christo dari Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
que atting̾ affine usq adfinẽ. ꝙ ẽ actꝰ
mobilis. certus. in qͦuoinqͥnatus. quod
uł actus aliquis. s quia sui ĩ mobilita¬
te: omnia attingit. non locali motu. s ut
ubiq semꝑ sit. ⁊ nusquã inclusa tenea¬
tur. Sic gͦ caritas đr motus aĩ. nõ qd̃ ip¬
sa sit motus. uł affeccio. uł uirtus anmi.

Expanded text:
Qui attingit a fine usque ad finem, qui est actus mobilis, certus, incoinquinatus. Quod vel actus aliquis, sed quia sui immobilitate omnia attingit, non locali motu, sed ut ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sic ergo charitas dicitur motus animi, non quod ipsa sit motus, vel affectio, vel virtus animi,
Abbreviated transcription (Latin):
diligit nos. ⁊ qua nos diligimus eum.
sp̃m. Caritas aut̃ dei dicta ẽ diffundi in
cordib nr̃is. nõ qua nos ips& dilig̃. sed
qua nos fac̃ dilectores suos. Sic̃ iusticia
dei dr. qua nos iusti. eius munere effici¬
mur:⁊ dñi salus. qua uos saluat. ⁊ fide
xp̃i. qua nos fideles fãẽ. his uerbis: uid̾r
monstrari distinctio inter caritatẽ. qua
ds dilig̃. ⁊ qua. nos diligimus. Et sicut
s quia ea iustos nos facit: simiłr ⁊ fides.
⁊ falus. sic uidr dicta caritas di que est
in nb. nõ ꝙ ipse ea diligat. s quia ea nos
diligere facit. de hoc ⁊̃ id aug̃ ił .xx.
etionẽ. non qua nos eum. s qua ipse dile¬
xit uos. ⁊ misit filiũ suũ fitatore ꝓͥ pec¬
catis nr̃is.⁊ c̃. Ecce ⁊ ħ uidr manifeste

Expanded text:
diligit nos, et qua nos diligimus eum. m. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos. Sicut justitia Dei dicitur, qua nos justi ejus munere efficimur; et Domini salus, qua nos salvat; et fides Christi, qua nos fideles facit. His verbis videtur monstrari distinctio inter charitatem, qua nos Deus diligit, et qua nos diligimus. Et sicut sed quia ea nos justos facit, similiter et fides et salus, sic videtur dicta Dei charitas, quae est in nobis, non quod ipse ea diligat, sed quia ea nos diligere facit. De hoc etiam idem Aug., inctionem, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos, et misit Filium suum liberatorem pro peccati
Abbreviated transcription (Latin):
nec alios prelatos eccłie. dedisse: uł dare¬
sp̃m sc̃m᷑. Et qd̾ plus est. non posse ⁊̃
dare. dicit in eodẽ libro subdens. De xͦ¬
scriptum est. qd̾ acceꝑit apatre ꝓmis¬
sionem sp̃s scĩ. ⁊ effud̾it. In quo utraq
natura monstrata est humana .s. ⁊ di¬
una. accepit quippe: ut homo. effud̾:¬
effudit᷑ ut ds. Nos aut̃ acciꝑe quidẽ
hoc donũ possumus ꝓmodulo nr̃o. ef¬
funde u̾o suꝑ alios. non utiq possumꝰ.
s ut hoc frat: dm suꝑ eos aquo eis id
efficitur inuocamus. his uerb̃ ex presse
dic̃. Nos sp̃m scm̃ nõ posse suꝑ alios ef

Expanded text:
nec alios praelatos dedisse Spiritum sanctum; et quod plus est, non posse etiam dare, dicit in eodem libro, subdens scriptum est quod acceperit a Patre promissionem Spiritus sancti, et effuderit: in quo utraque natura monstrata est, humana scilicet et divina. Accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro; effundere vero super alios non utique possumus, sed ut hoc fiat, Deum super eos a quo id efficitur invocamus. His verbis, expresse dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uirident uł possint dare aliis sp̃ms.
Quem si aliis dant. cum eius donatio.
supra sit dicta ꝓcessio: uidr ab eis pro
discipuloꝵ xp̃i: dedit sp̃m sc̃m̃n. Orabãt
quippe. ut uenirent in eos. quib manꝰ
imponebãt. non ipsi eum dabãt. Quẽ
morem insinis prepositis. ⁊̃ nunc ser¬
uat eccłia. Deniq ⁊ simon magus of

Expanded text:
iri dent vel possint dare aliis Spiritum sanctum? Quem, si aliis dant, cum ejus donatio supra sit dicta processio, videtur ab eis procdiscipulorum Christi dedit Spiritum sanctum. Orabant quippe ut veniret in eos, quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant: quem morem in suis praepositis, etiam nunc servat Ecclesia. Denique et Simon Magus off
Abbreviated transcription (Latin):
diligendar̃ gñs in his duob p̃ceptis p̃¬
t̾missum ẽ. Cum enĩ p̾currat dilectio
di. eiusq dilectionis modus p̃scͥptus
appareat.⁊ sequatur dilectio ꝓximi. de
te dilectio p̃t̾missa nõ ẽ. Ecce ħ aꝑte dic̃
in illo p̃cepto. nõ modo ꝓximi. sed ⁊ mĩ
dilectione contim̃: ⁊ tociꝰ ꝓximi. toeius¬

Expanded text:
diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejusque dilectionis modus praescriptus appareat, et sequatur dilectio proximi, de te dilectio praetermissa non est . Ecce hic aperte dicit in illo praecepto non tantummodo proximi, sed et tui dilectionem conti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta danda erant. s. ut diligẽmus
nos. uł corpꝰ nr̃m. Precipitur at̃ diligi
⁊ primus. Ut au̾t quisq se diligat p̃¬
cepta. nõ ẽ opus. Quantum lib enĩ hõ
excitat aũitate. remanet illi dilectio sui¬
idilectio corꝑis sui. quia nemo umquã
carnẽ suam hodio habuit. Nam uiri ius¬
ti qui corpus suũ cruciauit ñ corpus.s
corruptiones eiꝰ:⁊ pondꝰ od̾unt. ħ udr̾ ag̃.¬

Expanded text:
anda erant, scilicet ut diligeremus nos vel corpus nostrum; praecipitur autem Deus diligi et proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio corporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
sum. sed bene intelligẽtib utrũq in¬
uenit᷑ in singłis. quia qui dilig̃ dm.
dilig̃ ꝓrimum. quid ineo dilig̃ nisi dm̃
ipã est dilectio ab omni mundana dilec¬
tione disc̾ta. quam distinguens oñs
ait. fic̃ dilexi uos. quid n ñ dm dilexit
in nb: ñ ꝗ̃ habebamus. s ut habemus
Sic̃ medicꝰ egros: ⁊ quid in eis dilig̃. nͥ
salutem quam cup̃ reuocare ñ morbũ
quem uenit expelle: Sic inos in uicẽ
diligamus. ut qͣntum possumus in¬
uicẽ adħndum in nb dm exdilectiõe
satrahamus. Que caritate diligẽda s̃.¬
co q̃ hac dilectione diligenda sint iã
inquiramus. Nõ enĩ omnia ut ait ag̾
quib utẽdum ẽ diligenda sunt. s ea
sola. q̃ uł nob̾cum societate quadam
referunt᷑ in dm. sic̃ ẽ homo. ł angłs. uł
ad nos relata beneficio dĩ ꝑ nos indigẽt
ũ corpꝰ ꝙ ita p̃cipiendum ẽ diligi. ut eiꝰ
ordinate prudent̃q consulat᷑¬

Expanded text:
invenitur in singulis, quia qui diligit Deum, diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguens Dominus ait: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis non quem habebamus, sed ut haberemus, sicut medicus aegrotos? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit revocare, non morbum quem venit expellere? Sic et nos invicem diligamus, ut quantum possumus invicem ad habendum in nobis Deum ex dilectione attrahamus. 9. Quae charitate diligenda squae hac dilectione diligenda sint, jam inquiramus. Non enim omnia, ut ait August., quibus utendum, diligenda sunt; sed ea sola quae vel nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicut est homo vel angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei ordinate prudenterque consulat
Abbreviated transcription (Latin):
.o.a.s. scd speciale de ħ p̃ceptum non
erat dandum. nͨ speciali p̾cepto opus
erat id tradi. ut quisq se. uł corpus
suum diligẽt. quia ħ in illo p̃cepto cõ¬
tinetur. diliges ꝓximum .t. s.t. ip̃m.
ibi enim ⁊ ꝓx̾. totum ⁊ te totum intelli¬

Expanded text:
am? Sed speciale de hoc praeceptum non erat dandum, nec speciali praecepto opus erat id tradi, ut quisque se vel corpus suum diligeret, quia hoc in illo praecepto continetur: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Ibi enim et proximum totum, et te totum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
sñ peccõ. quia milla erit lex repug¬
nans menti. tunc ꝓrsus toto corde to¬
ta anima. tota mente diliges đm ꝙ
hommni ista ꝑfectio. ẽ c̃ in hac uita eã
nemo ħat: quia ñ recte curritur. sed
quo currendum ẽ nesciatur. Quomͦ
aũt sciretur. si nulł p̃ceptis ostend̾et᷑:
ecce ħs cur iłłd p̃ceptum ẽ. ꝙ hic pe¬
currentis. alia ꝑueniẽtis. fac̃ ħ manda¬
tum ut cursor. qui d̾m at̃ omnia. ⁊ pre
mandatũ in altero est.
duo sint p̃cepta caritatis ꝓutroq se¬
pe unum ponr nec in mĩto. quia necõs
sñ ꝓrimo. nec ꝓximus sñ dõ diligr̃. Uñ¬

Expanded text:
sine peccato, quia nulla erit lex repugnans menti. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente, diliges Deum, homini ista perfectio, cum in hac vita eam nemo habeat? Quia non recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Ecce habes cur illud praeceptum est quod hic pecurrentis, alia pervenientis. Facit hoc mandatum ut cursor, qui Deum ante omnia et prae mandatum in altero est. duo sunt praecepta charitatis, pro utroque saepe unum ponitur; nec immerito quia nec Deus sine proximo, nec proximus sine Deo diligi po