comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quot gͦ inse habuit oblecta¬
menta. tot de se inuenit holocausta.
Conũtit ad iurtutes numerũ cri-¬
minũ: ut totum seriuret dõ inpe¬
nitentia: quicquid ex se dm̃ contẽp¬
serat in culpam. Sed hoc pharise¬
us intuens despicit. & non solum
uenientẽ peccatricẽ mulierẽ sed
etiam suscipientẽ dñm repre-¬
hendit. dicens intra se. Hic si eẽt
ꝓpħa. sciret utiq quȩ ꝙ qualis
reprehendit de egritudine: medi
cum de subuentione. qui ipse qͦq
de elationis uulnere egrotabat
& ignorabat. Inter duos autẽ egroᷤᷤ
medicus aderat: sed unus eger
infebre integrum sensum tene¬
bat. alter uero in febre carnis. et
sensum ꝑdiderat mentis. Illa qͥp¬
pe flebat quod fecerat: phariseus
autem falsa iusticia elatus. uim
suȩ inualitudinis ex aggerabat.
Inegritudine ergo & sensum ꝑ¬
diderat. qui hoc ipsum quoq qđ
a salute longe eẽt ignorabat. S
inter hec gemitus nos cogit. qͦs¬
dam nr̃i ordinis uiros intueri¬

Expanded text:
bat. Quot ergo in se habuit oblectabat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique que et qualis reprehendit de egritudcum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri
Abbreviated transcription (Latin):
dit quod uerecundaret᷑ foras. Qd¬
ad dñm: suscipientẽ dicam. antra-¬
hentem: Dicam melius trahentẽ
&e suscipientẽ: quia nimirum ipse
eam ꝑ miscdiam traxit intus: qͥ
ꝑ mansuetudinẽ suscepit foras
Sed iam textum scĩ euuangłii ꝑ¬
currentes ipsum quoq ordinem
quo uenerit sananda uideamus.
Atculit alabastrum unguenti. &
stans retro secus pedes iħu lacruis
cepit rigare pedes eiꝰ & rapillis sui c̃api¬
tis t̾gebat ꝙ osculabat᷑ pedeseiꝰ & ungen¬
to unguebat. Liquet fr̃s quod illicitis
actib pͥus mulier intenta unguen¬
tum sibi ꝓ odore suȩ carnis adhibuit.
Quod gͣ sibi turpiter exhibuerat.
hoc iam dõ laudabilit̾ offerebat.
Oculis terrena concupierat: sed
hoc iam ꝑpenitentiã conterens fle¬
bat. Capillos ad compositionẽ uul¬
tus exhibuerat: sed iam capillis la¬
erimisq tergebat. Ore suꝑba dixe¬
rat. sed pedes dñi osculans. hoc
in redemptoris sui uestigia fige¬

Expanded text:
dit quod verecundaretur foris. dit quod verecundaretur foris. m? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia fige
Abbreviated transcription (Latin):
ogitanti m̾ de mariȩ
penitentia: flere ma¬
gis libet quam ali¬
quid dicere. Cuius
enim uel saxeum pe¬
ctus. ille huius peccatricis lacrimȩ
ad exemplum penitendi non emol¬
liant: Considerauit namq quod
fecit: & noluit moderari quid fa-¬
ceret. Suꝑ conuiuantes ingressa
ẽ: non ussa uenit: inter epulas
lacrimas optulit. Discite quo do-¬
lore ardet: quȩ flere inter epulas
non erubescit. Hanc uero quam lu¬
cas peccatricem mulierẽ. iohannes
mariã nominat: illam ẽẽ mariã
credimus. de qua marcus septẽ
demonia eiecta fuisse testatur.
Et quid ꝑ septem demonia: nisi
uniũsa uicia designant᷑: Quia enĩ
septem dieb omne tempꝰ compre¬
henditur: recte septenario nume¬
ro uniĩsitas figuratur. Septem gͦ
demonia maria habuit: quȩ uni¬
uersis uiciis plena fuit Sed ecce
quia turpitudinis suȩ maculas
aspexit lauanda ad fontẽ miscdiȩ
cucurrit conuiuantes non erubuit.
Nam quia semetipsam grauiter
erubescebat intus: nichil ẽẽ credi-¬

Expanded text:
ogitanti mihi de Mariae poenitentia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantseptem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit quae viliis universis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavando ad fontem misericordiae cucurrit, convivantes non erubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credi
Abbreviated transcription (Latin):
namꝙ medicum dicit. qui miro
medicandi genere uulneratus est
ꝓpter iniquitates nr̃as. & liuore
eius sanati sumus. Sanos autem
& ustos appellat eos: qui igno¬
rantes di iusticiam & suam uolen¬
tes consticuere: iusticiȩ d̃ĩ ñ sunt subiec¬
ti. Qui ex lege p̾sumentes: euuangłii
gr̃am ñ querunt. Porro male haben¬
tes & peccatores uocat eos: qui sue
fragilitatis conscientia deuicti: nec
ꝑ legem iustificari posse uidentes:
xp̃i se gre penicendo submittunt. Ubi
simul ostendit᷑. qđ non in pͥstims ui¬
ciis ꝑmanentes. ut pharisei &e scri¬
be murmurabant. sed penitentiam
agentes publicani uenerint ad ihm
tales muitatorib suis p̃bere cibos
adire dignatus sit. Deniq eum fre¬
quenter ꝑgere ad conuiuium descri¬
batur. nichil refertur aliud. nͥ quid
ibi fecerit. quid docuerit. ut be hu¬
militas dñi eundo ad peccatores.
& potentiȩ doctrina eiꝰ inpenitenti¬
um conũsione monstretur.

Expanded text:
namque medicum dicit, qui miro namque medicum dicit, qui miro medicandi genere vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus . Sanos autem et justos appellat eos qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti , qui ex lege praesumentes Evangelii gratiam non quaerunt. Porro male habentes, et peccatores vocat eos, qui suae fragilitatis conscientia devicti, nec per legem justificari posse videntes, Christi se gratiae poenitendo submittunt. Ubi simul ostenditur quod non in pristinis vitiis permanentes, ut pharisaei et scribae murmurabant, sed poenitentiam agentes publicani venerint ad Jesutales invitatoribus suis praeberet cibos, adire dignatus sit. Denique cum frequenter pergere ad convivium describatur, nihil refertur aliud, nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in poenitentium conversione monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e quanta sit distantia declaratur
quia qui legem sequuntur ieuine m̃¬
tis famem patient᷑ eternam. Q uero
uerbum mninteriorib animȩ recepe¬
rint: alimente celestis & fontis ub¬
tate recreati: esurire & sitire non pos
sint. Deinde retͥbutionis future spe¬
cies p̃figuratur: quando epulantib
cum xp̃o electis. ꝑfidie suꝑborum
ieuina torquebatur. Quib dicitur.
Meretrices & publicani precedunt
uos in regno di. Quod si ꝑ mathei
electionem fides gentium quȩ priꝰ
mundi lucris inhiabant. sed nunc
corpus xp̃i sedula deuotione refici¬
unt expͥmitur. ꝓfecto suꝑcilium pha¬
riseorum. iudeoꝵ inuidiam qua de
gentium salute torquentur insinu¬
at. Et respondens ihe dixit ad illos.
Non egent qui sam sunt medieo.
sed qui male habent. Non ueni uo¬
care iustos. sed peccatores in peniten¬
tiam. Suggillat scribas & phari¬
seos: qui iustos se putantes consor¬
tia aliorum ddeclinabant. Seipsũ

Expanded text:
gratiae quanta sit distantia declaratur. gratiae quanta sit distantia declaratur. Quia qui legem sequuntur, jejunae mtis famem patientur aeternam. Qui vero in interioribus verbum receperint, alimenti coelestis et fontis ubertate recreati, esurire et sitire non psint Deinde retributionis futurae species praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis perfidia superborum jejuna torquebitur. Quibus dicitur, Meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Quod si per Matthaei electionem fides gentium quae prius mundi lucris inhiabant, sed nunc corpus Christi sedula devotione reficiunt, exprimitur, profecto supercilium pharisaeorum, Judaeorum invidiam, qua de gentium salute torquentur, insinuat. Et respondens Jesus, dixit ad illos: Non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. Non veni vocare tiam. Suggillat Scribas et Pharisaeos, qui justos se putantes, peccatorum consortia declinabant. Seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
huius uitȩ respectum uel cogitatio¬
nem sibimet reseruauerit. Propter
qđ iusta mercede dñi dum humana
sedulus negotia deserit: dominicoꝵ
fidelis dispensator meruit ẽẽ talen¬
toꝵ. Et fecit ei conuiuiũ magnũ
leui: in domo sua. Q domicilio pm
recepit interno: marimis delecta¬
tionib exuꝑantium pascitur uolup¬
tatum. Itaq dñs libenter ingredit᷑
& in eius qui crediderit recumbis
affectu. & hoc ẽ bonoꝵ oꝑum sp̃i¬
tale conuiuium. quo diues popłs eget
Pauꝑ epulabatur. Et erat turba mul¬
ta publicanoꝵ: & alioꝵ qui cum illo
erant discumbentes. Uiderunt publi¬
canum a peccatis ad meliora conũsum
locum inuenisse penitentiȩ: & ob id
etiam ipsi ñ desꝑant salutem. Et m̃¬
murabant pharisei & scribe: dicen¬
tes ad discipłos. Quare cum pub¬
licanis q peccatorib manducatis &
bibitis: Conuiuantib cum dño pub¬
licanis. pharisei murmurantes. de
ieumio głantur. Ubi pͥmo legis &

Expanded text:
hujus vitae respectum vel cogitatiohujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaverit. Propter quod justa mercede dum humana sedulus negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator meruit esse talentorum. Et fecit ei convivium magnum Levi, in domo sua. Qui domicilio Christum recipit interno, maximis delectationibus exsuperantium pascitur voluptatum. Itaque Dominus libenter ingreditur, et in ejus qui crediderit recumbit affectum, et hoc est bonorum operum spiritale convivium, quo dives populus eget, pauper epulatur. Et erat turba multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes. Viderant publicanum a peccatis ad meliora conversum, locum invenisse poenitentiae, et ob id etiam ipsi non desperant salutem. Et murmurabant pharisaei et scribae eorum dicentes ad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? Convivantibus cum Domino publicanis, pharisaei murmurantes de jejunio gloriantur. Ubi primo legis et
Abbreviated transcription (Latin):
dem leui qui matħs ẽ sed lucas ma¬
cusq ꝓpter uerecundiam &e honoen
euuangłiste noluerunt nomen po¬
nere uulgatum. Ipse autẽ maths
uxta illud qđ scriptum ẽ ustus
accusator sui ẽ inpͥmordio sermo¬
nis. matheum se & publicanũ no¬
minat: ut ostendat legentib nul¬
lum debere conũsum desalute dif¬
fidere. cum ipse de publicano in a¬
postolum. de theloneario. in euuan¬
glistam sit repente mutatus. Et re
lictis omnib surgens secutus ẽ eũ.
Intelligens maths quid sit ueraci¬
ter dñm sequi: relictis omnib seqͥt᷑
Sequi enim. imitari est. Iđoq ut pu
tu consectari potuisset reliquit. ꝓpͥa
qui raꝑe solebat aliena. ꝑfectamq
nob̾ abrenuntiationis scłi formam
tribuens ñ solum lucra reliquit ue¬
ctigalium sed & ꝑiculum contemp¬
sit qd euenire poterat apͥncipib
scłi: quia uectigalium rationes. in¬
ꝑfectas atq in compositas reliqͥrat.
Tanta enim cupiditate sequendi do¬
minũ ductus ẽ ut in nullo prorsus

Expanded text:
dem Levi qui Matthaeus est, sed Lucas Marcusque propter verecundiam et honorem evangelistae, noluerunt nomen ponere vulgatum. Ipse autem Matthaeus juxta illud quod scriptum est: Justus accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat, ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in Apostolum, de teloniario in Evangelistam sit repentlictis omnibus, surgens secutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim, imitari est. Ideoque ut ptu consectari potuisset, reliquit propria qui rapere solebat aliena, perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed et periculum contempsit quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas, atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
nam clementiã qđ ẽ uere innomine
saluatoris petere: ut & cordis nobis¬
munditiã: & boni oꝑis p̃stet effica¬
tiam. & ante omnia illam sedula
mente recolamus: & illam horam
cicius uenire optemus: inqua non
iam ꝑ scͥpturas loquatur nobis do¬
minus: sed palam de patre annun¬
tiet nob̃. qui uiuit & regnat d̃s
inunitate sp̃e scĩ per omnia scl̃a se-¬

Expanded text:
rnam clementiam, quod est vere in nomine rnam clementiam, quod est vere in nomine Salvatoris petere, ut et cordis munditiam, et boni operis praestet efficaciam, et ante omnia illam sedula mente recolamus horam, illam citius venire optemus, in qua non jam per Scripturas loquatur nobis Dominus, sed palam de Patre annuntiet nobis, cum quo vivit et regnat Deus in unitate Spiritus sancti, per omnia sae
Abbreviated transcription (Latin):
consensu ꝑpetrandi facinoris in animo
delinquimus. cito hoc confessione ꝙ
dignis penitentiȩ fructib absterga¬
mus. Si delectatione peccandi nos tẽp¬
tari senserimꝰ: noxiam delectationẽ
erebris p̃cib ac lacrimis crebra ama¬
ritudinis ꝑpetuȩ recordatione pella¬
mur. Et si nos solos adhane ꝓpulsan¬
dam sufficere non posse uiderimus.
fr̃m queramus auxilia. ut quod nr̃is
uirib nequimus: illoꝵ consilio &
int̃cessione sumamꝰ. Multum enim
ualet dep̃catio iusti assidua. Et sic̃
idem ꝓmisit. oratio fidei saluabit in-¬
firmum. ꝙ alleuabit eum dñs. & si
inpeccatis sit dimittent᷑ ei. Quia suꝑ¬
uacuis cogitationib ad integrum ca¬
rere non ualemus. has inquantum
possumus immissione bonarum co¬
gitationũ. & maxime frequenti scͥp¬
turarum meditatio fugemus. iuxta
exemplum psalmiste. qui dicit. Quo¬
modo dilexi legem tuam dñe. tota
die meditatio mea ẽ. Petamus suꝑ-¬

Expanded text:
consensu perpetrandi facinoris in animo consensu perpetrandi facinoris in animo deliquimus, cita hoc confessione et dignis paenitentiae fructibus abstergamus. Si delectatione peccandi nos temptari senserimus, noxiam delectationem crebris precibus ac lacrimis, crebra amaritudinis perpetuae recordatione pellamus. Et si nos solos ad hanc propulsandam sufficere non posse viderimus, fratrum quaeramus auxilia, ut, quod nostris viribus nequimus, illorum consilio et intercessione sumamus. Multum enim valet deprecatio iusti assidua. Et sicut idem praemisit: Oratio fidei salvabit infirmum, et allevabit eum dominus, et si in peccatis sit, dimittentur ei. Et quia suervacuis cogitationibus ad integrum carere non valemus, has in quantum possumus, immissione bonarum cogitationum, et maxime frequenti Scripturarum meditatione fugemus, juxta exemplum Psalmistae, qui dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Petamus supe
Abbreviated transcription (Latin):
in ẽẽ mansor. qui eius ineuitabilis in-¬
spector & uidex ẽ. Sciendum autẽ. qͥa
triplex ẽ modus cogitationii nequã.
Unus earum quȩ de liberatione &
ꝓposito peccandi. mentẽ contaminar.
alius earum quȩ delectatione qͥdẽ pec¬
cati mentẽ ꝑturbant: nec tam̃ hanc ad¬
peccandi consensum ꝑtrahunt: tercuis
earum quȩ naturali motu m̃tẽ ꝑcur-¬
rentes. ñ tam hanc ad patranda uicia
illiciunt. quã abonis quȩ cogitare de¬
buit impediunt: ueluti ẽ cum fantas¬
mata rerum quȩ aliquando suꝑ uacue
gesta uel dicta nouimꝰ ad memoriam
reducimꝰ quarum crebra retractatio
quasi inportuna muscarum in ꝓbitas.
oculos cordis circumuolare ac spiri-¬
talem eius aciem inquietare. magis
quam excecare consueuit Acunctis au¬
tem his cogitationũ nequam generibꝰ:
castigari monuit salomon cum dicit.
Omni custodia serua cortuum. qm̃ ex
ipso uita procedit. Cuius monita se¬
quentes agamus solliciti: ut siquid

Expanded text:
inesse mansor, qui ejus inevitabilis ininesse mansor, qui ejus inevitabilis inspector et judex est. Sciendum autem quia triplex est modus cogitationum nequam: unus earum quae deliberatione, et proposito peccandi mentem contaminant; alius earum quae delectatione quidem peccati mentem peccandi consensum pertrahunt; tertius earum, quae naturali motu mentem percurrentes non tam hanc ad patranda vitia illiciunt, quam a nobis, quae cogitare debuit, impediunt; veluti est cum phantasmata rerum, quae aliquando supervacue gesta vel dicta novimus, ad memoriam reducimus, quarum crebra retractatio, quasi importuna muscarum improbitas, oculos cordis circumvolare ac spiritalem ejus aciem inquietare magis quam excaecare consuevit. A cunctis autem his cogitationum nequam generibus castigari monuit Salomon, cum dicit: Omni custodia / serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit! Cuius monita sequentes, agamus solliciti, ut, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
quasi dĩ filium ado uenisse credunt
& confitent᷑ Aꝑtum namq diuinita¬
tatis indicium ẽ cogitationum nosse
secreta. salomone affirmante qui dõ
supplicans ait Tu enim solus nosti cor¬
da omĩum filioꝵ hominum. Unde
etiam ieremias ait. Tu autẽ dñe salbaod
qui uidicas iuste: & probas renes &
cor. Neq hȩc transeunt̃ aut negligent̃¬
sunt commemoranda. sel sollerter in¬
inuigilandũ ẽ fr̃s mei ut non uerba tan¬
tum &e oꝑa nr̃a: sed ipsa quoꝙ cordi¬
um secreta diuinis aspectib digna red¬
damus. Non in templo nr̃i pectoris o¬
diorum. non inuidiȩ rubigo resideat.
non inde turpis. uel contumeliosi ser-¬
monis radix oriat᷑ non ibi meditatio
facti nocentis innascatur: Memores si¬
mus dominicȩ comminationis qua dr.
ego enim oꝑa & cogitationes eorum
uenio ut congregem. Expulsis uitioꝵ
crudelitatib. talem cordis nr̃i pare¬
mus mansionẽ cuius ipse dignetur

Expanded text:
quasi Dei Filium a Deo venisse credunt quasi Dei Filium a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque divinitatis indicium est, cogitationum nosse secreta, Salomone affirmante, qui Deo supplicans ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Unde etiam Hieremias ait: Tu autem, Domine Sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et cor . Neque haec transeunter aut negligenter commemoranda, sed solerter invigilandum est, fratres mei, ut non verba tantum, et opera nostra, sed ipsa quoque cordium secreta divinis aspectibus digna reddamus. Non in templo nostri pectoris odiorum flamma, non invidiae rubigo resideat, non inde turpis vel contumeliosi sermonis radix oriatur, non ibi meditatio facti nocentis innascatur: memores simus dominicae comminationis, qua dicitur: Ego enim opera et cogitationes eorum venio ut congregem . Et expulsis vitiorum ruderibus, talem cordis nostri paremus mansionem, cujus ipse dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilia ꝑduxit. Hec quidem uer¬
ba dñi mystica. & sicũt ipse testatur
inprouerbiis sunt dicta. sed &e disci¬
płĩ quib dicebantur a deo carnales
adhuc erant ut eorum ꝓfunditatem
minime caperent. & non solum ar-
chana dictorum. sed nec ipsã ignoran¬
tiam suam intelligerent: putantes
simplicit᷑ & dilucide ꝓlata: quȩ non
intelligentib prouerbia erant. Unde
continuo responderunt. Eece nunc pa¬
lam loqueris. & ꝓuerbium nullum¬
nullum dicis. Palam gͥ eũ loqui autu¬
mabant: cuius iuysteria dictoꝵ necdũ
comphendere ualebant. Qͦd autẽ ad¬
ungunt nunc scimus quia scis om-¬
nia & non opꝰ ẽ tͥ ut qͥs de interroget.
in hoc credimus quia a dõ existi: aꝑ¬
de ostendunt. quia loquens ad eos do¬
minus. de his maxime disputabat.
quȩ illos delectabat audire: & quȩ illi
interrogare uolebant: hȩc ipse p̾ue¬
niens eos ultro proferebat. Unde me¬
rito illum scire omnia quasi dm̃: et

Expanded text:
invisibilia perduxit. Haec quidem verinvisibilia perduxit. Haec quidem verba Domini mystica, et sicut ipse testatur, in proverbiis sunt dicta; sed discipuli quibus dicebantur adeo carnales adhuc erant, ut eorum profunditatem minime caperent, et ncana dictorum, sed nec ipsam ignorantiam suam intelligerent, putantes simpliciter et dilucide prolata, quae non intelligentibus proverbia erant. Ecce continuo responderunt: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Palam igitur loqui aestimabant, cujus mysteria dictorum necdum comprehendere valebant. Quod autem adjungunt: Nunc scimus quia scis omnia, et non opus est tibi ut quis te interroget. In hoc credimus, quia a Deo exiisti: aperte ostendunt quia loquens ad eos Dominus, de his maxime disputabat, quae illos delectabat audire et quae illi interrogare volebant. Haec ipse praeveniens eos, ultro proferebat, unde merito illum scire omnia quasi Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
mare quos amore dignos uidicat.
Et qđ adiunxit quia uos me amastis
ea ratione sentiendum ẽ. quia qui¬
cumq filium recte amat: hunc cũ
patre ꝙ amboꝵ sp̃ũ amet. quia qͦꝵ
in separabilis ẽ natura diuinitatis.
horum una eademq sunt dona uir¬
tutis. Exiui a patre & ueni inmun¬
dum. iterum relinquo mundum. et
uado ad patrem. Ex iuit a patre et
uenit in mundum: quia usibilis mun¬
do apparuit in humanitatȩ: qui eras
inuisibilis apud patrem in diuinitate
Exiuit apatre. quia non in ea forma qͣ
equalis ẽ patri. sed in assumpta crea¬
tura minor apparuit. Et uenit in mun¬
dum quia informa serui quã accepit.
etiam mundi huius amatorib seuien¬
dum p̾buit. Iterum reliquit mundum.
& rediit ad patrem. quia ab aspectu
amatorum mundi quod uiderant ab¬
stulit: & amatorib suis equalem pa¬
tri ẽẽ credendum docuit. Reliquit mũ¬
dum & rediit ad patrem: quia huma¬
nitatẽ quam induit. ꝑascensionem ad

Expanded text:
mare, quos amore dignos judicat. mare, quos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est, quia quicunque Filium recte amat, hunc cum Patre et amborum Spiritu amat, quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis. Exivi a Patre, et veni in mundum. Iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Exivit a Patre et venit in mundum, quia mundo visibilis apparuit in humanitate, qui erat invisibilis apud Patrem in divinitate. Exivit a Patre, quia non in ea forma qua aequalis est Patri, sed in assumpta creatura minor apparuit. Et venit in mundum, quia in forma servi quam accepit, etiam mundi hujus amatoribus se videndum praebuit. Iterum reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderant abstulit, et se amatoribus suis aequalem Patri esse credendum docuit. Reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia humanitatem quam induit per ascensionem ad
Abbreviated transcription (Latin):
na pace receptis: non opus sit iam
aliquid rogari de illis. quia nimirũ
tanta beatitudine donati sunt. quȩ
amplior eẽ nonpotest. Ipse enim pa-¬
ter amat uos: quia uos me amastis
& credidistis. quia adeo exiui. Non
ita intelligendum ẽ quasi amor ꝙ cre¬
dulitas discipłoꝵ precesserit amorẽ.
quo illos pater amaret meritumꝙ
humanũ pͥus sit munerib gr̃ȩ cȩle¬
stis: cum aꝑtissime dicat apłs aut
ter illos gratuito amore preuenerit.
atq ad amandum credendumq fi¬
lium amando sustulerit: & quia ip¬
si agnitam filii dilectionem ac fidem.
pio & sollicito corde seruauerĩt ma¬
iorib eos donis pat̃ne dilectionis ẽẽ
remuneratos. Non autẽ arbitran¬
dum quia pat̾ sine filio aut sp̃u scõ
amare uel amoris possit munera
dare. nec rursus estimandũ: quia
filius sine patre ꝙ sp̃u scõ. ualeat
amari uel credi. Quod ergo ait ip¬
se enim pater amat uos. intelligen¬
dum ẽ una cum filio & spu sc̃o a¬

Expanded text:
na pace receptis, non opus sit jam na pace receptis, non opus sit jam aliquid rogari de illis, quia nimirum tanta beatitudine donati sunt, quae amplior esse non potest. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quasi amor et credulitas discipulorum praecesserit amorem quo illos Pater amaret, meritumque humanum prius sit muneribus gratiae coelestis, cum apertissime dicat Apostolus: Autter illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit, et quia ipsi agnitam filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majoribus eos donis paternae dilectionis esse remuneratos. Non autem arbitrandum quia Pater sine Filio et Spiritu sancto amare, vel amoris possit munera dare. Nec rursus aestimandum quia Filius sine Patre et Spiritu sancto valeat amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse enim Pater amat vos, intelligendum est una cum Filio et Spiritu sancto a
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo subinfertur. Et date sunt illis
singulȩ stolȩ albȩ & dictum ẽ illis
ut requiescerent tempꝰ adhuc mo¬
dicum: donec implerentur conser¬
ui eorum ꝙ fr̃s eorum. S ingłas qͥp¬
pe stolas albas nunc habent animȩ:
cum sole sua felicitate fruuntur.
binas tunc accipient cum impleto
infine numero fr̃m corporum quoq
immortalium receptione letantur.
ma deitatis: modo humanitatis.
humilia loquendo designat. Qd̃
enim dicit non rogaturum se patrẽ
de discipłis: ꝓpter consubstantialẽ
patri diuinitatis suȩ potentiam di¬
cit: in qua non patrem ipse rogare.
se rogata cum patre consueuit. do¬
nare. Quod uero petro ait. ego au¬
tem rogaui pro de ut non deficiat
fides tua: & de illo iohannes. ad¬
phum patris ostendit oculis: pro
nr̃a infirmitate ꝓpicius interuenit.
Potest & ita non inconuenient acci-¬
pi qđ ait ꝙ non dico uobis quia e¬
go rogabo patrem de uobis. quia
non dep̃senti rogo. sed de futuro dem¬
pore posuit rogabo. qđ scĩs inint̃¬

Expanded text:
sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec implerentur conservi eorum, et fratres eorum. Singulas quippe stolas albas nunc habent animae, cum sola sua felicitate fruuntur; binas tunc accipient cum, impleto in fine numero fratrum, corporum quoque immortalium receptione laetantur. ma deitatis, modo humanitatis humilia loquendo designat. Quod enim dicit non rogaturum se Patrem, de discipulis propter consubstantialem Patri divinitatis suae potentiam dicit, in qua non Patrem ipse rogare, sed rogatam cum Patre consuevit donare. Quod vero Petro ait: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua ; et de illo Joannes: Adphum Patris ostendit oculis, pro nostra infirmitate propitius intervenit. Potest et ita non inconvenienter accipi quod ait: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis, quia non de praesenti rogo, sed de futuro tempore posuit rogabo, quod, sanctis in inter
Abbreviated transcription (Latin):
t aꝑietur. Non gͦ dubitandum qđ
petentes accipimus. querentes inue¬
nimꝰ. pulsantib nob̃ aꝑietur: quia
nimirum fallere non potuit. ueritas
quȩ ꝓmisit. Sed hoc ẽ ugilantius
intuendum. quia non omnes qui corã
hominib orare uident᷑ in conspectu
interni arbitri petere uel querere. uł
cȩlestis regni aditum pulsare proban¬
tur. Neq enim ꝓpħa diceret. prope
ẽ dñs omĩb inuocantib eum inueri¬
tate. si non aliquos dnm inuocare. sed
non inueritate cognosceret. Inuocant
quippe dñm inueritate: qui suas ei p̃¬
ces oblaturi. pͥmo iussa illius imple¬
re satagunt: qui dicturi ei inoratione.
qr dimitte nobis debita nr̃a. sicut et
nos dimittimꝰ debitorib nr̃is: illud
etꝰ mandatũ impleuerũt qđ dicit.

Expanded text:
ti aperietur. Non ergo dubitandum quod ti aperietur. Non ergo dubitandum quod petentes accipimus, quaerentes invenimus, pulsantibus nobis aperietur, quia nimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram hominibus orare videntur, in conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur. Neque enim Propheta diceret: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate , si non aliquos invocare Dominum, sed non in veritate, cognosceret. Invocant quippe Dominum ices oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus mandatum imp
Abbreviated transcription (Latin):
sui magnitudo languoris a queren
ipse conditor ñr medicus nobis fieri.
ipse ad nos in carne uenire ipse in¬
firmitates nr̃as suscipere ut sanaret:
dolores nr̃os ut auferret. portare dig-¬
obtulit ipse magnis peccantium ad¬
missis magna penitentiȩ remedia os¬
tendit. dicens ꝑ p̃cursorem suum. Ge¬
nimina uiꝑarum: quis ostendit uob̃
fugere auentura ira: Facite gͦ fructꝰ
dignos penitentiȩ Et paulopost. Q
habet inquit duas tunicas. det non
habent. Et qui habet escas: similit̃
faciat. Ipse leuiorib cotidianis quȩ
nr̃is erratib sine quib hȩc uita transi¬
re ñ potest: cotidiana confessionis & int̾¬
cessionis mutuȩ medicam̃ta concessit.
dicens ꝑ apł̃m iacobum. Confitemi¬
ni alterutrum peccata ur̃a: ꝙ orate
ꝓ inuicẽ ut saluemini. Ipse rogari ut
prestet amat. qui animos inopum
ad se rogandum largus donator eri-¬
git. Omnis inquiens qui petit acci¬
pit & qui querit inuenit. & pulsan¬

Expanded text:
sui magnitudo languoris a salute sui magnitudo languoris a salute ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, portare digobtulit, ipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi non potest, quotidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsan
Abbreviated transcription (Latin):
cere mortis huius eripi ac portam me¬
reamur patriȩ cȩlestis ingredi. Nemo
sibi de innocentia blandiatur. nullus
sui s fidens actib. quasi qui miscd̃ia
usti iudicis non egeat a p̃cib cesset.
quinpotius etiam cum se aliquid bo-¬
ni quis egisse cognouerit: quia qua
hoc districtione iudicetur ignorat. tre¬
mens cum ꝓpħa ꝓclamet: non intres
iniudicium cum seruo tuo dñe. quia
non iustificabit᷑ inconspectu tuo omis
uiuens. Et cum beato iob: si iustificare
me uoluero. os meum condempnabit
me: si innocentẽ ostendero: prauum mẽ
ei sermonis. quia si confiteam᷑ peccata
nr̃a. fidelis q iustus ẽ: ut remittat no¬
bis peccata nr̃a. ꝙ emundet nos ab
omni iniquitate. Si dixerimus qm̃ ñ
peccauimus mendacem facimꝰ eum. &
uerbum eiꝰ non ẽ in nob̃. Neq rursus
quispiam considerata peccatoꝵ suoꝵ
qualitate seu quantitate: apetenda ue¬
nia mentẽ desꝑando reuocet. Nemi¬
nem uisa suorũ putredo uulnerum.

Expanded text:
cere mortis hujus eripi ac portam mecere mortis hujus eripi ac portam mereamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus quasi qui misericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Et cum beato Job: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me; si innocentem ostendero, pravum me ostolici sermonis, quia si confiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos abiniquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse intrabit in regnum cȩloꝵ. Neq
aliquid prodest bona inchoasse. si ñ
quisq studeat ea quȩ bene inchoaue¬
rat usq ad finem firmam ꝑducere
quinimmo melius erat non cognosee¬
re uiam iusticiȩ: quam post agnitionẽ
retrorsum conũti. Unde necesse fr̃s mei
ut petamus seduli sine int̾missione ore¬
mus. procidamꝰ ante dm̃: ploremus co-¬
ram dño qui fecit nos. Et ut exaudiri
meream᷑: uideamꝰ solliciti qualiter nos
iuuere uelit. quid nos facere iusserit
qui fecit. nos. Queramꝰ dñm & confir¬
memur. queramus faciem eiꝰ semꝑ. et
ut hunc inuenire ac uidere mereamur.
mundemꝰ nos ab omni inquinam̃to
carnis ac sp̃c. quia non nͥ casto corpore
in die resurrectionis ad cȩlos subleua-¬
ri. non nͥ mundi corde głam ualent
diuine maiestatis intueri. Pulsemus
infatigabili desiderio et̃nȩ beatitudi¬
nis. aures pii conditoris: nec deficiamꝰ
aceptis. priusquam illo aꝑiente de car¬

Expanded text:
ipse intrabit in regnum coelorum . Non ipse intrabit in regnum coelorum . Non aliquid prodest bona inchoasse, si non quisque studeat ea quae bene inchoaverat usque ad finem firma perducere; quin imo melius erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti; unde necesse est, fratres mei, ut petamus seduli, sine intermissione oremus, et procidamus ante Dominum, ploremus coram Domino, qui fecit nos. Et ut exaudiri mereamur, videamus sollicite qualiter nos vivere velit, quid nos facere jusserit qui fecit nos. Quaeramus Dominum et confirmemur, quaeramus faciem ejus semper; et ut hunc invenire et videre mereamur, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quia nonnisi casto corpore in die resurrectionis ad coelos sublevari, nonnisi mundo corde gloriam valent divinae Majestatis intueri. Pulsemus et infatigabili desiderio aeternae beatitudinis aures pii Conditoris, nec deficiamus a coeptis priusquam, illo aperiente, de car
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ uob̃. querite & inuenietis. pul¬
sate. ꝙ apietur uobis. Comparatio
ẽ aminore. Si gͦ amicus homo sur¬
git delecto & dat. ñ amicitia sed te¬
dio compulsus quantomagis dat
d̾s. qui sine tedio largissime donat
nr̃ ad cęlestis gaudia nos ꝑuenire
desiderans. & nos eadem gaudia
a se petere docuit: & nobis petentibus
se hȩc daturum ẽẽ ꝓmisit. Petite inqͥt
& dabit᷑ uob̃. querite & inuenietis. pul¬
sate & aꝑietur uobis. Quȩ nob̃ sunt
cet regnum cęloꝵ non ociosis & uacan¬
tib sed petentib querentib pulsantib
dandum. inueniendum. & aꝑiendum eẽ
testatur. Petenda ẽ gͦ ianua regni orã¬
do. querenda recte uiuendo. pulsanda
bis tantummͦ dnm rogare. si ñ etiam
quesierimꝰ diligentius. qualit̾ nobis
sit uiuendum: ut digni simus impe¬
trare quȩ poscimus. ip̃so attestante qui
ait Non omnis qui dicit mͥ dñe dñe¬
intrabit in regnum cȩlorum. sed qui fa¬
cit uoluntatẽ patris mei qui ẽ incęlis.

Expanded text:
bitur vobis; quaerite et invenietis; pulsate et aperietur vobis. Comparatio a minore: si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus, qui sine taedio largissime donat r ad coelestis regni gaudia nos pervenire desiderans, et nos eadem gaudia a se petere docuit, et nobis petentibus se haec daturum esse promisit. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis. Quae nobis sunt cet, regnum coelorum non otiosis et vacantibus; sed petentibus, quaerentibus, pulsantibus dandum, inveniendum et aperiendum, esse testatur. Petenda est ergo janua regni orando, quaerenda recte vivendo, pulsanda bis tantummodo Dominum rogare, si non etiam quaesierimus diligentius, qualiter nobis sit vivendum, ut digni simus impetrare quae poscimus, ipso attestante, qui ait: « Non omnis qui dicit mihi: Dum; sed qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum his qui uoluntatem fecerit soror
& frater domini dicitur ꝓpter utrũꝙ
serum qui ad fidem colligitur mirũ
etiam mater dicatur dñi Fideles etenĩ
discipłos. fr̃s uocare dignatus es
dicens. Ite nuntiate frĩb nees
Qui gͦ frater domini fieri ad fo:
ueniendo potuerit. querendum
ẽ quomꝰ etiam eẽ mater possirs¬
credendo. mater efficitur predican¬
do. Quasi enim parit dnm. qlen
cordi audientis infuderit. Et mat
eius efficitur. si ꝑ eius uocem ano:
domini inpximi mente generauis

Expanded text:
cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum etiam mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam et mater esscredendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tore figite: ad eternam patriam
mente transite. Si enim nichil in
hoc mundo amando possidetis.
etiam possidendo cuncta reliqui¬
stis. Ipse nobis gaudia desidera¬
ta concedit. qui nobis ȩternȩ pa¬
cis remedia contulit: iħe xp̃c do¬

Expanded text:
nostro figite et ad eternam patriam nostro figite et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo amando possidetis, etiam pos- sidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui nobis eternae pacis remedia contulit, Ihesus
Abbreviated transcription (Latin):
ente gr̃ȩ pacem fecit. Relinquat
ergo omnia qui potest. Q autẽ
relinquere omnia non potest.
cum ad huc rex longe ẽ legatio¬
nem mittat. lacrimarum. ele¬
mosinarum. hostiarum. mune¬
ra offerat. Uult enim placari
precib qui scit quia portari ñ
possit iratus. quod adhuc mo¬
ram facit: uenire legationem
pacis sustinet. Uenisset namq
siuellet: ꝙ cunctos suos aduer¬
sarios trucidasset. Sed ꝙ quã
terribilis ueniat indicat: ꝙ ta¬
men adueniendum tardat. qͥ a
non uult inuenire quos puni¬
at. Sed reatus nobis contemp¬
tus nr̃i: denuntiat dicens. Sic ergo
omnis ex uobis qui non renunti¬
at omnib quȩ possidet: non potest
m̃s eẽ discipłs. Et tam̃ sꝑande sa¬
lutis remedium confert: qͥaqͥiram
non potest ferre: ꝑpostulate pa¬
cis uult legationem placari. La
eris hostiis expiate Nolite possidere
ꝑ desid̾ium quȩ adhuc ꝑusum mini¬
me reliquistis. Spem in solo redẽp

Expanded text:
ente gratiae pacem fecit. Relinquat ente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia, qui potest; qui autem relinquere omnia non potest, cum adhuc rex longe est, legationem mittat lacrimarum, elemosinarum, hostiarum munera offerat: uult enim placari precibus, qui scit, quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque, si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat dicens: “Sic ergo omnis ex uobis, qui non renuntiat omnibus, quae possidet, non potest esse meus discipulus”. Et tamen sperandae salutis remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro postulatae pacis uult legatio- nem placari. Lau tergite sacris hostiis, expiate. Nolite possi- dere per desiderium, quae adhuc per usum minime reliquistis, spem uestram in solo redemptore
Abbreviated transcription (Latin):
sua corpus dominicũ pacemq
omnib tribuit. Qui cuncto mini¬
sterio oblatis icrifien ꝑacto ad
lectulum rediit: ibiq iacendo sa¬
cerdotes suos ac ministros circũ¬
stetisse secerneret. quasi uale ul¬
timum dicens: deseruando eos
unculo caritatis ammonebat.¬
& quanta debuissent concordia
inter se uniri p̃dicabat: cum su¬
bito inter ipsa sc̃ȩ exortationis
uerba. uoce terribili clamauit
dicens. Hora est. Moxq assisten¬
tib ipse suis manib linteum
dedit: quod ex more morienti¬
um sibi contra faciem tendere¬
tur. Quo tenso. sp̃m emisit. Sicq
illa scã anima ad gaudia eter¬
na ꝑueniens a carnis corrup¬
tus ẽ. nisi eum quem inuita
sua fuerat contemplatus: Di¬
cens enim hora est: de corpore
exiit. Quia & iħe ꝑ actis om¬
nib cum dixisset consumina¬
tum ẽ: inclinato capite tradidit
hoc egit famulus ex uocatione
Ecce cotidiane hostiȩ illa cum
elemosinis & lacrimis missa le
gatio. quantam cum rege ueni¬

Expanded text:
sua corpus dominicum pacemque sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdotes suos ac ministros circumstetisse cerneret, quasi vale ultimum dicens, de servando eos vinculo charitatis admonebat, et quanta debuissent concordia inter se uniri praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce terribili clamavit, dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, de corpore exiit, quia et Jesus, peractis omnibus, cum dixisset: Consummatum est, inclinato capite, tradidit hoc egit famu- lus ex uocatione: ecce cotidianae hostiae illa cum helemosinis missa le- gatio, quantam cum rege ueni
Abbreviated transcription (Latin):
ipse debitor fuerat: ex ea ꝓmissio¬
ne iam ceꝑat habere debitorem
Huic autem consuetudo fuerat
annis singłis natalitio apłorum
die romam uenire: iamq ex hac
reuelatione suspectus: uenire urr¬
ta morem noluit. Codem ergo tem¬
pore sollicitus fuit. scđo quoq an¬
no uel tercio. inmortis suȩ expec¬
tatione suspensus. quarto quin¬
to. & sexto similiter. Qui desꝑare
iam de ueritate reuelationis pote¬
rat. si uerbis fidem uerbera non fe¬
cissent cum ecce anno septimo usq
ad expectati natalis sacras uigili¬
as in columis ꝑuenit: sed lenis hẽ
inuigiliis calor attigit. atq in ip
se posse recusauit. Illi uero quia de
eiꝰ pariter egressione suspecti simul
ad eum omnes uenerunt: sese u¬
nanimiter astringentes. ut die eo¬
dem nequaquam ad quiescerent
missarum sollempnia celebrare:
nisi pro eis apud dñm isdem an¬
tistes siuis intercessor accederet.
Tunc ille compulsus inepiscopii
oratorio missas fecit: q manu

Expanded text:
ipse debitor fuerat, ex ea promissioipse debitor fuerat, ex ea promissione jam coeperat habere debitorem. Huic autem consuetudo fuerat, annis singulis, natalitio apostolorum die Romam venire; jamque ex hac revelatione suspectus, venire juxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit, secundo quoque anno vel tertio in mortis suae exspectatione suspensus, quarto, quintoque, et sexto similiter. Qui desperare jam de veritate revelationis poterat, si verbis fidem verbera non fecissent. Cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso re se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti, simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam acquiescerent missarum solemnia celebrari, nisi pro eis apud Dominum 1633 idem antistes suus intercessor accederet. Tunc ille, compulsus, in episcopii oratorio missas fecit, et manu
Abbreviated transcription (Latin):
relaturus ordinem uisionis. prius
uestimento ex humeris deuoluto:
deterit plagas corporis. ut ita di¬
eam. testis ueritatis & culpe. Mon¬
strauit quanta anima duersione
districtionis: menbra illius accep¬
ta uerbera liuore inflicto sulca
p̃sumpsisset: cum magne obstu¬
pefactionis uocib inquisiuit. At
ille respondit: hȩc se ꝓ ipso fuis¬
se ꝑpessum. Excreuit eum ter¬
rore ammiratio. Sed nullas ia
presbiter inqͥsitioni eius moras¬
uit dicens. Age qł agis. oꝑare
qd oꝑaris: non cesset pes tuus.
non cesset manus tua. Natale
apłoꝵ uenies ad me: &r retribus
tibi mercedem tuam. Quibus
auditis: ep̃e in oratione se cum
magna cordis contritione prostra¬
uit. Et qui oblaturus sacrificiũ
adhoram terciam uenerat: hoc ꝓ
extense orationis magnitudine᷑.
adhoram nonam usq ꝓtelauit:
atq exillo iam die magis magisq¬
ei aucta sunt lucra pietatis. Factq
ẽ tam fortis in oꝑe: quã certus ex
munere. Quippe qui eum cui

Expanded text:
reuelaturus ordinem iussionis, prius reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut ita dicam, testis uerita- tis et culpae, monstrauit quanta animaduersione districtionis membra illius accepta uerbera liuore inflicto sulcaupraesumpsisset, cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum tremore admiratio, sed nullas jam presbyter inqit, dicens: Age quod agis; operare quod operaris. Non cesset pes tuus, non cesset manus tua. Natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Quibus auditis, episcopus se in orationem cum magna cordis contritione prostravit, et qui oblaturus sacrificium ad horam tertiam venerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad horam nonam usque protelavit. Atque ex illo jam die magis magisque aucta sunt ei lucra pietatis; factusque est tam fortis in opere quam certus ex munere, quippe qui eum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
imminebat. tam ꝓpinqui exi-¬
tus diem ep̃o nuntiare ꝑtimu¬
it. Alia nocte dñs rediit: eiusq
in obedientiam uehement̃ incre¬
pauit: atq eadem uisionis suȩ
uerba retexuit. Tunc presbiter
surrexit ut ꝑgeret. sed rursus
infirmitas cordis. impedim̃to
facta ẽ indicande reuelationie Io
admonitionẽ quoq iterate uslo¬
nis obduruit ꝑgere. & quȩ ills¬
rat manifestare neglexit. See
magnam mansuetudinẽ contep¬
te grȩ maior sequi solet ira ui¬
dicte: uisione tercia dñs appares
iam uerbis addidit uerbera.
Et tam districta cedȩ mactatus
ẽ ut in eo duritiam cordis. emos¬
lirent uulnera corporis. Surres
rexit ad ep̃m: eumq iam exmo¬
re iuxta beati uiuenalis marty¬
ris sepulchrum. ad offerendum
sacrificium consistentẽ repperit.
secretum a circumstantib petiit
seq eius pedib strauit. Cumq eũ
ubertim flentem ep̃c uix ad sele¬
uare potuisset. lacrimarum cau¬
sas cognoscere studuit. Ille uem

Expanded text:
imminebat, tam propinqui exiimminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit, ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede presbiter mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. Surrexierrexit ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero,