comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lus nã in ligno et tunicis freis suꝑ¬
ueniet qui uindictã de nequitia ipiꝰ
sumet. Restaurabit pͥstinis incolis
mansiones et ruina alienigenaꝵ pa¬
telut. Germẽ ip̃ius exortulis nr̃is ab¬
radet᷑ et reliquie gn̾at̃onis eiꝰ decima¬
bunt᷑. Iugũ ꝑꝑetue seruitutis f̾e̾nt. ma¬
tremqͣ suam ligonib ⁊ aratris uulne¬
rabũt. Succedent duo dracones quoꝵ
alter ĩuidre spiculo suffocabit᷑. Alter
uero sub umbra nõis tidebit. Succedet
leo iusticie ad cuius rugitũ gallicane
turres et insulani dracones tremebunt
Indieb illis autũ ex lilio et urtica extor¬
quebitur et argentũ ex ungulis mugi¬
entiũ manalt. Calamistrati uaria
uelła induent et ext̾ior habitus int̾io¬
ra signabit. Pedes larrantiũ truntabũt᷑
pacem hebunt fere hu̾anitas supplici¬
um dolelit findet᷑ forma ꝯmercii dimi¬
diũ totundũ erit. ꝑibit miluoꝵ rapati¬
tas et dentes lupoꝵ hebetabũt᷑. Catu¬
li leonũ in equoreos pisces transforma¬

Expanded text:
lus in ligno et ferreis tunicis superveniet, qui vindictam de nequitia ipsius sumet. Restaurabit pristinis incolis mansiones, et ruina alienigenarum patebit. Germen ipsius ex hortulis nostris abradetur, et reliquiae generationis ejus decimabuntur. Jugum perpetuae servitutis ferent, matremque suam ligonibus et aratris vulnerabunt. Succedent duo dracones, quorum alter invidiae spiculo suffocabitur, alter vero sub umbra nominis redibit. Succedet leo justitiae, ad cujus rugitum Gallicanae turres et insulani dracones tremebunt. In diebus ejus aurum ex lilio et urtica extorquebitur, et argentum ex ungulis mugientum manabit. Calamistrati varia vellera vestibunt, et exterior habitus interiora signabit. Pedes latrantium truncabuntur. Pacem habebunt ferae, humanitas supplicium dolebit. Findetur forma commercii, dimidium rotundum erit. Peribit milvorum rapacitas, et dentes luporum hebetabuntur. Catuli leonis in aequoreos pisces transforma
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ insule denuntiantes nequaqͣm se
tam laboriosis expeditõibi posse freꝙ̃¬
tius uexari nec ob ĩbelles et erratitus
latruntulos romana stẽmata tantũ
talẽ q ex̾citum t̾ra ac mari fatigari¬
do ac uirilit dimicando t̾ram sub̾am¬

Expanded text:
i, denuntiantes nequaquam se tam laboriosis expeditionibus posse frequentius vexari, et ob imbelles erraticosque latrunculos, Romana stigmata, tantum talemque exercitum, terra ac mari fatigariarmis ac viriliter dimicando, terram, sub
Abbreviated transcription (Latin):
galiunt. Nluctualut᷑ it̾m tamensis to¬
uocatisꝙ fluminib ultra metas al¬
uei ꝓcedet. Urbes uicinas occultabit
oppositosq mõtes subuertet. Adhibe¬
bit sͥ fontem galahes dolo et nequinia
repletus. Orientur ex eo seditones ꝓuo¬
cantes uenedotos ad p̃lia. Cõuenient
nemoꝵ pobora et cũ saxis gemuisseoꝵ
ꝯgredient᷑. Aduolabit cũ milus coriᷤ

Expanded text:
 Fluctuabit iterum Tamensis conuocatisque fluminibus ultra metas aluei procedet. Vrbes uicinas occupabit oppositosque montes subuertet. P 50 Adhibebit sibi fontem Galaes dolo et nequitia repleti. Orientur ex eo seditiones prouocantes Venedotos ad prelia. Conuenient nemorum robora et cum saxis Iewiseorum congredientur. A
Abbreviated transcription (Latin):
cientib. Mutabit dypeũ stilbom archa¬
die uocabit uenerẽ galea mainis. Ga¬
lea martis umbrã conficier transibite
t̾minos furor m̾curii. Nudabit ensem
orim ferreus uexabit nubes phebuo
turni sid̾e liuido corruet et falce retit¬
ua mortales ꝑimet. Bis senus nume¬
rus domoꝵ ⁊ siderũ. defflelut hospiteo
discurr̾e. Obmittẽt gemini ꝯplexis so¬

Expanded text:
 Archadie. Vocabit Venerem galea Martis. Galea Martis umbram conficiet. Transibit terminos furor Mercurii. Nudabit ensem Orion ferreus, uexabit nubes Febus turni syderis liuido corruet et falce recurua mortales perimet. Bissenus numerus domorum siderum deflebit hospites ita transcurrere. Obmitte
Abbreviated transcription (Latin):
erĩ huiꝰmodi engentes suꝑcilia i¬
llato corde. elato pectore ceruice resu¬
pina qui solũ quidem pedũ ꝑstringãt
mani suspendant exãmine ĩ anterio¬
ra gressu ꝓcedant ad post̾iora u̾ticem
reclinantes. celũ spectent t̾ram fas¬
tidiant tanꝙͣ ceruicis dolore suffixi
ut eam inlinare nõ possint. Itaq a¬

Expanded text:
enim huiusmodi erigentes supercilia, inflato corde, elato pectore, ceruice resupina, qui solum quidem pedum perstringant re at inani suspendant examine, in priora gressu prodeant in posteriora uerticem reclinantes, caelum spectent, terram autem fastidiant tamquam ceruicis dolore suffixi. ut eam inclinare non possint. hos
Abbreviated transcription (Latin):
Domine inquit audiui auditum tuum
⁊ tĩui consideraui opera nia et expaui
Que ora da iste miratus expauit: Numqͥd
fabricam mundi miratus exꝑauit᷑ absit.
Sed audi quid expauit. In medio inquit
duoꝵ aĩalium cognosceris. Oꝑa tua d̾s.
ir bumcaro fcm̃ est. In medio duoꝵ ani¬
malium cognosceris. Quia in tantum

Expanded text:
 audivi auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium cognosceris. Opera tua, Deus, verbum caro factum est. In medio duum animalium cognosceris, qui quousque
Abbreviated transcription (Latin):
admodum sibi conueniũt testes iu̾ita¬
tis. ecce quemadinodũ conuncũt filios
falsitatis. Qd̃ si uelim ex lege ⁊ ꝓpħis
ommia que de xp̃o dicta sunt colligere. fa¬
cilius me tempus qͣm copia deseret. Suf¬

Expanded text:
admodum sibi conveniunt testes veritatis, ecce quemadmodum convincunt filios falsitatis. Suomnia quae de Christo dicta sunt colligere, facilius me tempus quam copia deserit.
Abbreviated transcription (Latin):
ita sno testimonio xp̃i contant mimicoᷤ.
Dic sanste damel: dic de xp̃o quod nosti.
unctio. Quaie illo p̾sente. cui insultan¬
tes dicebatis tu de te ip̃o testimo niũ ꝑhi¬
ues testimoniũ tuum non est uerum
cessauit unctio ur̃a. nisi quia ip̃e est qͥ
uenert scũs scõꝵ: Si ut uos dicitis
nondum uenit: sed expectatur ut ueni¬
at sanctus scõꝵ demonstrate unctionẽ.
Siautem quod uerum est ressauit
iuictioĩa. agnoscite uenisse sanctus
sc̃orum Ip̃e est enim ⁊ lapis ille abscis
de monte sine manib consaidentium.
id est xp̃c natus de uirgine sine manib
complectentium. qui tantum creuit ut
mons magnus fieret:⁊ impleret uniũ¬
sam faciem terre. De quo monte dicit
ꝓpħa. Uenite ascendamus ad montem
phetam illum. ex cerminabitur de po¬
pulo suo. Accedat as̃t dauid sc̃s. testis
fidelis ex cuius senine ꝓcessit ip̃e cuilex
⁊ ꝓphete testimonium dicunt. dicat⁊ ip̃e

Expanded text:
ita suo testimonio Christi conterat inimicos. ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Christo quod nosti. unctio . Quare illo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nisi quia ipse est qui venerat Sanctus sanctorum? Si, ut vos dicitis, nondum venit, sed exspectatur ut veniat Sanctus sanctorum, demonstrate unctionem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem phetam illum exterminabitur de ptria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
adicientes in malo dixistis. Tu de te ip̃o
testimoniũ ꝑhibes. testimoniũ tuum ũ
est uerum. Sed ad hec ille quid uobis
responderit aduertere noluistis. Nonne-
scciptum est in lege ur̃a. qd duoꝵ homi¬
num testimonium uerum sit: Procedãt¬
ex lege ur̃a non tantum duo. sed etiam
plures testes xp̃i ⁊ cõuincant auditores
legis non factores. Dic ysaia testimoni¬
um xp̃o. Ecce inquit uirgo in utero cõ-¬
cipiet. ⁊ pariet filium ⁊ uocabit᷑. nomẽ
eius enimanuel: quod est int̾pretatum
uobiscum deus. Accedat ⁊ alius testis:
Dic ⁊ tu ilxremia cestimoniũ xp̃o. Hic est
inquit deus nr̃. ⁊ non estimabitur alius
absq illo. qui inuenit omnem uiam sci-¬
entie ⁊ dedit eam iacob puero suo: ⁊ isrł
cum homunib conu̾satus est. Ecce duo-
testes p̾donei ex lege ũa. ex quoꝵ testimo¬
nio non sunt compuncta corda ur̃a. S et
nis quidẽ etate senior uero scientia ac
mansuetudine. conunncat om̃s falsos
testes sicur conuicit seniores impudicos:

Expanded text:
adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia, testimonium Christo. Ecce virgo, inquit, in utero concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Accedat et alius testis. Dic et tu, Jeremia, testimonium Christo. Hic est, inquit, Deus noster, et non aestimabitur alius absque illo, qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob puero cum hominibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed nis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos,
Abbreviated transcription (Latin):
ut asina loqueretur ip̃e mirabilius fa
sacramentum. Solis radius specular-
penetrat. et soliditatem eius insensi¬
bili subtilitate ꝑtraicit.: ⁊ talis uidetur
intrinsecus. qualis extrinsecus. Itaq
fratres nec cum ingreditur uiolat nec
cum egreditur discipat. quia in ingressu
cular ergo non rumpit radius solis. in¬
tegritate uirginis ingressus aut egres¬
sus numquid uitiare potuit deitatis: Sed
quid ulterius numoramur: Audiat rp̃i¬
anus quod non mult audire iudeus aut
tus: et ille deficiat induraius. Uuga illa
unde agebamus anon uirgo maria
fuit. que nobis xp̃m uerum sacerdotem
concepit ⁊ peperit: de quo dauid cecinit di¬
cens. Gu es sacerdos meternum scd̾m or¬
dinem melchisedech. Superiore naniq
uersu iam dixerat. Uirgam iurtutis tue

Expanded text:
ut asina loqueretur , ipse mirabilius facsacramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis videtur intrinsecus, qualis et extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violatur, nec cum egreditur dissipat, quia in ingressu cular ergo non rumpit radius solis; integritatem Virginis ingressus aut regressus vitiare poterat Deitatis? Sed quid ulterius immoror? Audiat Christianus quod non vult audire Judaeus veltus, ille autem deficiat induratus. Virga illa unde aiebamus Aaronis virgo Maria fuit, quae verum nobis Christum sacerdotem concepit, et peperit, de quo David cecinit dicens: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Superiore namque versu jam dixerat: Virgam virtutis suae
Abbreviated transcription (Latin):
menti necessariũ exemplũ contra iundeũ¬
cepit moysi de singulis tribub singu¬
las uigas afferri. allate sunt iurge du
oderint. inter quas etiam una erat que
moyse i tabernaculo restimonii. Uirga
autem arron posi alterum diem inugnit
produxisse flores ⁊ frondes ⁊ peperisse ni¬
ces. Delectat hic mysteriũ cum carittate
ubi marime figura interueni lacramẽti
indicata plantatione non defossa sartu¬
lo non ammata sugs. nec fecundata se¬

Expanded text:
menti necessarium exemplum contra Judamenti necessarium exemplum contra Judacepit, de singulis tribus virgas afferri. Allatae sunt duodecim virgae, inter quas etiam una erat quae Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores et frondes, et peperisse nuces . Delectat hoc mysterium cum Charitate ubi maxime figura intervenit sacramentiuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius suscepit carnem ⁊ non deseruit
patrem. nec se dunsit a patre. Suscepir
una diuinitas mpleuit quidem car¬
lista refert quia iłx plenus uỹu scõ. regres¬
sus est a ior dane. E cce quomodo the xp̃r sus
ter. implet sp̃c sauctus: carnem xp̃i dese¬
rere non potuerũt. quando in diuinitatã
unitate manserunt. adhuc cytharã res¬
pice. Ut musicum melos sonis dulcib
reddat tria pariter ad ẽe uidentur. ars
auditur. nec ars manus somim reddũt.
sed ea cum corda pariter operantur. S ic
nec pater nec sp̃c sanctus susceperũt car¬
nem. ⁊ tamen cum filio parter operant᷑
S onum sola corda discutit. carnem
solus xp̃x accepit. Operatio in trib con¬
star. sed quomodo ꝑtinet ad solam cor¬
dam soni redditio: sic ꝑtinet ad solum
xp̃m carnis humane susceptio. Econt᷑
uideus contra naturam inquit parere
uirgo mara non potuit. Et detestand̾
manicheus si inquit arro erat. iurgo

Expanded text:
et Filius suscepit carnem, et non deseruit et Filius suscepit carnem, et non deseruit Patrem, nec defuit a Patre. Suscepit, sit divinitas, impleverunt quidem carlista refert quia Jesus plenus Spiritu sancto regressus est ab Jordane . Ecce quomodo solus Jesus ter, implet et Spiritus sanctus; carnem Christi deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Ad hoc citharam respice, ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tres pariter esse videntur; ars,auditur. Nec ars, nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater, nec Spiritus sanctus suscipiunt carnem, et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; sed quomodo pertinet ad solam chordam soni retinctio, sic pertinet ad solum Christum carnis humanae susceptio. E contra Judaeus: Contra naturam, inquit, parere virgo Maria non potuit. Et detestandus Manichaeus: Si caro, inquit, erat, virgo
Abbreviated transcription (Latin):
tenetis catholicam ueritatem. Audi¬
te ramen breuiter. quod adiuuante
donuno pposui explanandum. Deus
unus est pacer. deus unus est filius.
deus unus est sp̃r sanctus. non tres
dii sed unus deus. Ties inuocabu
lis unus in deitatis substancia. S
dicit michi lxreticus. Ergo siumnum¬
sunt: omnes sunt incarnati. Non
ad solum xp̃m pertinet caro. Nempe
aliud est amma. aliud est rat̾o. et ta¬
men in auima est ratio: ⁊ una est
annia. S aliud amina agit aliud
unum sint sola amina suscipit uitã.
ratio sola suscipit sapientiam: et ta¬
men nec amma sine intione. nec ra¬
tio sine anma. Sic pater et filius et¬
spiritus scũs. licet unũ sint et deus
nec caro sicut ad solam intionem ꝑti¬
net sapientia. licet non recedat ab aĩa.
Ear aliud. In sole calor ⁊ splendor ĩ uno
illuminat. Aluid suscipit calor. aliud
splendor. Et licet calor ⁊ sꝑlendor abin¬
uicem nequeant separari. suscipit splẽ
men ab inuicem non separantur. S ic

Expanded text:
tenetis catholicam veritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus. Non tres dii, sed unus Deus. Tres in vocabulo, sed unus in Deitate substantiae. Sed dicet mihi haereticus: Ergo sisunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus net caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno illuminat. Aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit calor men ab invicem non separantur. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
nos etiam exgentib testimonium xp̃o
fuisse platum: Non enim uitas tacuit.
clamando etiam per linguas inimicoꝵ
suorum. Nonne quando ille poeta facun¬
dissimus inter sua carmina iam noua
progenies celo dimittitur alto dicebat.

Expanded text:
 etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
hec uirga nuces prodixii imago diio
corporis fuit. Nux enim in suo corpore
in testa ossa. in nucleo interior aĩa cõ¬
paratur. In corio nuas caro significa¬
tur saluatoris que labuit in se asperi¬
taten uel amaricudiuẽ passionis. In
nucleo interiore declarat dulcedinem
deitatis que trbuit pastum ⁊ luminis
sub ministrat officumi. In testa lignũ
lestia fuerant. mediator ligni sui mt̾¬

Expanded text:
haec virga nuces protulit, imago dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet inin testa ossa, in nucleo interior anima designatur. In corio nux carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa lignum ena et coelestia fuerant, mediator ligni inter
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e trebros et intolleralules echuicoꝵ
hostiles incursus ꝑtes petens cisaliu¬
nas demũ ui anglia applituit a rege
et a nulitib regni militaris manus
auxiliũ postulans. Et cũ de bõ thoma
⁊ de eiꝰ conu̾satõe et uita tam sca et
fine tam głoso sermo haberet᷑ ad ip̃m
tũ et ꝑ totũ etiã regnũ illud ip̃m di¬
uulgatũ. Et ut referebat cognitũ e¬
rat sic. Est in t̾ra illa cenobuũ de cuiuᷤ
fr̾ib unus ab ĩeunte etate ⁊ purita¬
tis magne et conu̾satõis sc̃issĩe fuit.
In die illo quob̃s thomas passus est
infirmitatẽ paciebat᷑ extremã ⁊ cũ
iam qͣi extremũ trahere sp̃m̃. p̃r ceno¬

Expanded text:
ae crebros et intolerabiles ethnicorum hostiles incursus partes petens cisalpinas demum in Angliam applicuit, a rege et ex militibus regni militaris manus auxilium postulans. Et cum de beato Thoma et de ejus conversatione et vita tam sancta et fine tam glorioso crebro sermo haberetur ad ipsum tum et per totum etiam regnum illud ipsum divulgatum. Et ut referebat, erat cognitum sic. Est in terra illa coenobium, de cujus fratribus unus ab ineunte aetate et puritatis magnae et conversationis sanctissimae in die illo quo beatus Thomas passus est, infirmitatem patiebatur extremam. Et cum jam quasi extremum traheret spiritum, pater coeno
Abbreviated transcription (Latin):
terato truore ut uidebat᷑ sensim diftil¬
lante ꝑ uulnerũ rumas. Cui dñs C ho¬
ma inqͣuiens. sic decet te uitrare cuit¬
am dñi tui. Et adrecit. Quantã głam
donaui petro. nͨ tͥ minorẽ dabo. Et ac¬
cepit dñs mite magnitudĩs coronã
aureã. et capiti eiꝰ cõuulso ⁊ dilac̾ato in¬
posuit. Et adiecit qͥ loq̃bat᷑ fr̾ mortuus.
Scio gͥ certissune qr thomas hic mag¬
nus cantuarioꝵ antistes in hiis dieb
occisus est et sic migrauit ad dñm. Et
tu interim hec tͥ dc̃a nota. signa tp̃r̃a.
modico qͥd̃ elapso tp̃re ex multoꝵ cõme¬
antiũ relatu fide uera ꝓbabunt᷑. Et tu
ꝑ głosi mr̃is ꝯpletũ iam exitũ tͥ nunc
ꝓph̾atũ ꝑ me. deinceps de salute meã nõ
dubites p̾sertim cũ ꝑ alios cito sis accep¬
turus ut ego nunc tibi ꝓpheto cõpletũ
sit. Et hiis dcĩs mox disꝑnit. Pater uͦ ce¬

Expanded text:
pite, cruore, ut videbatur, sensim distillante per vulnerum rimas. Cui Dominus: Thoma, inquiens, sic decet te intrare in curiam Domini tui. Et adjecit: Quantam gloriam donavi Petro nec tibi minorem dabo. Et accepit mox Dominus mirae magnitudinis coronam auream et capiti ejus convulso et dilacerato imposuit. » Et adjecit, qui loquebatur frater mortuus: « Scito igitur certissime, quia Thomas hic magnus Cantuariorum antistes in his diebus occisus est et sic migravit ad Dominum. Et tu interim haec tibi dicta nota, signa tempora. Modico quippe elapso tempore ex multorum commeantium relatu fido vera probabuntuosi martyris completum jam exitum tibi nunc prophetatum per me, deinceps de salute mea non dubites: praesertim cum et per alios cito sis accepturus, ut ego nunc tibi propheto completum sic. » Et his dictis mox disparu
Abbreviated transcription (Latin):
familiaritatis cũ eo contrax̾at gr̃am.
uũ et magis cõpaciebat᷑ infirmo. Cũ
uero iã eum ĩ extremis laborante̾ cer¬
neret pat̾ne et cũ lacrimis supplicabat
ut cũ migrasset a scło ip̃m ꝙͣ a deo in
uita dilex̾at ⁊ a quo tm̃ dilc̃s fu̾at de
statu suo c̾cificaret si tñ dñs ꝑmitt̾er
sic. Annuit fe̾ oͥbiit. Et infra dies pau¬
cos iuxta ꝓmissionẽ suã ad pr̃em ceno¬
bii reuersus letabundꝰ se frui dei uisio¬
ne et et̾ne salutis sͥ iam p̾miũ redditũ
nũtiauit. Qd̃ inquit ut sclas c̾tissime
ĩnullo hesitans scito ꝙ statim post ut
egressus sũ a corꝑe ab angłis deportatꝰ
iudi dñm. Cito inqͥt post me uenit ma¬
gnus quidã et suꝑeminẽs cũ ꝓtessic̃ẽ
ineffabilit̾ admiranda seq̃nte ip̃m ⁊
hinc et inde stipante et ducẽte qm̃ ne¬
mo dinum̾are posser angloꝵ multi¬
tudine. Patͥarchaꝵ ꝑiter et ꝓpħ̾aꝵ lau¬

Expanded text:
um eo contraxerat gratiam. Unde et magis compatiebatur infirmo. Cum vero eum jam in extremis laborantem cerneret, paterne et cum lacrymis supplicabat ut cum migrasset a saeculo ipsum quem adeo in vita dilexerat, et a quo tam dilectus fuerat, de statu suo certificaret si tamen Dominus permitteret sic. Annuit frater: obiit, et infra dies paucos juxta promissionem suam ad patrem coenobii reversus laetabundus se Deum videre et aeternae salutis sibi jam praemium redditum nuntiavit. « Quod, inquit, ut scias certissime in nullo haesitans, scito quia cito post ut egressus a corpore ab angelis deportatus vidi Dominum; cito, inquam, post venit magnus quidam et supereminens cum processione ineffabiliter admiranda, sequente ipsum et hinc inde stipante et ducente, quam nemo dinumerare posset, angelorum multitudine, patriarcharum pariter et propheta
Abbreviated transcription (Latin):
qus pontificũ cũ ꝓuincialiũ in consecra¬
ione primã manũ haleret. deliberabat᷑
mox inter pontifices. Londonie quippe
ep̃ali sede ad qͣm id ꝑtinere dinoscit᷑ tũc
forte uacante Wyintonieñ qui absentis
aut nõ suꝑstitis londonieñ uices in pro¬
uintia gerit. ad se om̃imodis ꝑtinere
asserebat. At ecc̃a rofensis eo ꝙ ab eccłie
sue fundat̾õne et uite sp̃alis ⁊ peculiaris
archip̾suł capellanis cappłs sit id suũ ẽẽ¬

Expanded text:
quis pontificum provincialium in consecratione primam manum habere debeat, deliberatur mox inter pontifices. Londoniae quippe episcopali sede, ad quam id pertinere dignoscitur, tunc vacante, Wintoniensis, qui absentis aut non superstitis Londoniensis vices in provincia gerit, id ad se omnimodis pertinere asserebat. At econtra Rophensis eo quod ab ecclesiae suae fundatione et jure specialiter peculiari archipraesulis capellanus
Abbreviated transcription (Latin):
uire rofensis eecł̃ie. de rofensis consensu
uenerabili uiro sicut generositate ita sci
chip̃sus consecratõ est delata et festiue
costes est consũmata. Cui ꝓfecto conse¬
tratõni p̾ter ꝓterũ et nobiliũ regni tan¬
quã turbã innumerã quib et egregius
ille adhuc puer henricus reg̾ filius et
crabat᷑ archipresule quintodecimo. Nũcii
romane sedis pontificẽ confestim directi

Expanded text:
ure Rophensis ecclesiae, de Rophensis consensu venerabili viro sicut generositate ita et schipraesulis consecratio est delata, et in crasconsummata. Cujus profecto consecrationi, praeter procerum et nobilium regni tanquam turbam innumeram, quibus et egregius ille adhuc puer Henricus regis filius et crabat archipraesule quinto decimo. Et Romanae sedis pontificem confestim directi
Abbreviated transcription (Latin):
entes insigne illud metropoliranoꝵ
qd̃ palliũ dt᷑ instant̾ sicut decebat
et fortit᷑ postulabant. Qd tñ quia fa¬
uorabiles in se uidebant᷑ qui petebãt
rat ad cuius hoc usũ petebat᷑ citiꝰ et

Expanded text:
esti, insigne illud metropolitanorum quod pallium dicitur, instanter sicut decebat et fortiter postulantes, tum quia favorabiles in se qui petebant, ad cujus hoc usum petebatur, citi
Abbreviated transcription (Latin):
erat celebranda. Ad qͣm iã consecratõm
nero regni et magnates ut regi cui opꝰ
a deo ⁊ placebat parit᷑ et elco. qͥ de aula
pdieiat Ionoris impend̾ent gr̃am et ob¬
equiu gitur in sacram̃tali illo tp̃re in
iis ton mire qmͣ magnifice unctoĩs di¬
em irebdomada penthecostes in sabbo

Expanded text:
 celebranda. Ad quam jam consecrationem o, proceres vero regni et magnates ut regi, cui opus adeo complacebat, pariter et electo, qui de aula prodierat, honoris impenderent gratiam et obsequium. Igitur in sacramentali illo tempore in illis tam mirae quam mirificae unctionis die
Abbreviated transcription (Latin):
umi srm̃ qui ip̃ in mẽsa mittare cõsue¬
uerat una diex instillauit secrer¬
catidie conuentualẽ sibi apppiet cibũ
quibi sclis uti disposu̾at qd in cautĩ
fieret et secrenꝰ in mensa tp̃ soli seor¬
sũ a sius ponebat᷑ catidie. Et ita quid̾
ꝑ aliqͦt dies solis pulm̃tariis aridis
et nisipidis iuxta qd̃ cyst̾cieñ ordinis
regularis instituto ħt. uescebat᷑. ue¬
cũ ꝑ aliqͦt tempus sic se mortificans¬
sic districte contra solitũ uiuẽs pͦt dies
aliqͦt graui detentus ĩualitudine decu¬
buit. Indeliciis enĩ a pͥmeua erate
enutritus absq salutis detrimento
grossiorib uti nõ pot̾at. Uerũ ã cuiꝰ¬
dam familiaris sui admonitõm cui
egritudĩs curã hanc nͨ tam̃ sine ĩpor¬
tunitatis instantia secretiꝰ indicauit
congruis sibi almm̃itis sobrietate qͥd̃¬
comite utebat᷑. Uñ dño fauente ĩ bre¬
ui restitutꝰ est incolumis.

Expanded text:
um, qui ipsi in mensa ministrare consueverat, una dierum instillavit secretquotidie conventuales sibi apponeret cibos, quibus solis uti disposuerat. Quod ut cautius fieret et secretius mensa ipsi soli seorsim a suis ponebatur quotidie. Et ita quidem per aliquot dies solis pulmentariis aridis et insipidis, juxta quod Cisterciensis ordinis regularis institutio habet, vescebatur. Verum per aliquot tempus sic se mortificans, sic contra solitum vivens, post aliquot dies gravi decretus valetudine decubuit. In deliciis enim a primaeva aetate enutritus, absque salutis detrimento grossioribus uti non poterat. Verum ad cujusdam familiaris sui admonitionem, cui aegritudinis suae causam hanc, nec tamen sine importunitatis instantia, secretius judicavit, congruis sibi alimentis, sobrietate comite, utebatur. Unde Deo favente, in brevi restitutus est incolumis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cilitiũ iuxca nominis sui rõnem ⁊
religionis ueritatẽ tenendã celabat᷑
ad mod̾ in cictulto nemine p̃it̾ ꝙͣ aliquo
sine qͦ tale qd̾ geri nõ pot̾at cõscio. Uñ
et istud sui insigne tyrocinii deinceps
toto tempore ñ deposuit. donec głosi
certaminis sui consũmasset trium¬

Expanded text:
 cilicium juxta nominis sui rationem et religionis veritatem tenendam, celabatur admodum in occulto, nemine praeterquam aliquo sine quo tale quid geri non poterat conscio. Unde et istud sui insigne tirocinii deinceps toto tempore non deposuit, donec gloriosi certaminis sui consummasset trium
Abbreviated transcription (Latin):
thonias ut cũ sacram̃to rem sa¬
crañm conseq̃ret᷑ ueterẽ hoĩem reno¬
uare disposuit. Unde tanqmͣ ĩa traris¬
formatus in uirũ alterũ fc̃s est absti¬
nentior uigilantior. frequentior in
oĩone. sollicitior in p̾dicatone. esti¬
mans q rectũ renouatonis ꝓgre sũ
a se ip̃o inciꝑe. tunc recte se aliis dña¬
ri posse. si sibi ip̃i pͥus didicisset impe¬
rare. corpus suũ seruituti subiciens
docuit ancillari. spm̃ dñari habitu
monachili cũ cylitio suscepto spͣua¬
lem hominẽ quẽ sub honestate tñ
uestiũ ocłis hoĩm eximebat meritis
implebat. Paueis q consciis sub lori¬
ca fidei militabat: gaudens quia in
triplici ueste triplicẽ ꝑsonam gereret.
Ext̾iori dericũ exhiberet int̾iori mo¬
nachũ occultaret intima heremite
malestias sustineret. G audens etiã¬
quia ext̾iori inuidũ falleret int̾iori
se fr̃ĩb suis conforret intima motus
illicitos temparet. Nam a quodã ce-¬

Expanded text:
Thomas, ut cum sacramento rem sacramenti consequeretur, veterem hominem renovare disposuit. Unde tanquam jam transformatus in virum alterum, factus est abstinentior, vigilantior, frequentior in oratione, sollicitior in praedicatione: aestimansque rectum renovationis progressum a se ipso incipere, tunc recte se aliis dominari posse, si sibi ipsi prius didicisset imperare, corpus suum servituti subjiciens docuit ancillari, spiritum dominari, habituque monachali cum cilicio suscepto, spiritualem hominem, quem sub honestate tamen vestium oculis hominum eximebat, meritis implebat. Paucisque consciis sub lorica fidei militabat, gaudens quod in triplici veste triplicem personam gereret: exteriori clericum exhiberet, interiori monachum occultaret, intima eremitae molestias sustineret; gaudens quod exteriori mundum falleret, interiori fratribus suis se conformaret, intima motus illicitos temperaret. Nam a quodam coe
Abbreviated transcription (Latin):
fem clotos lachesys attropos Igitur
post annũ et mͣses nouem babylonie
morieris nõ fro qd̃ suspicaris nõ auro
neq argento neq ullo metallo s ue
q exitu sepultura carebit et in ma ia
cebit preda auiũ feraꝵ q sorores tue
teris unde exi de tͦminis luci nr̃i. et ad
fasiacen poꝵ q regem reu̾tere. Sed et¬

Expanded text:
erim, Clotho Lachesis Atropos. Igitur erim, Clotho Lachesis Atropos. Igitur post annum et menses novem Babilonia morieris, non ferro, quod suspicaris, non auro neque argento neque ullo metallo, sed voque exitu sepultura carebit iacebitque in via, praeda avium ferarumque, sororesque tuae teris; inde excede terminos luci nostri et ad Fasiacen Porumque revertere.” Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulerẽ ut illos cauendos alexandro
p̾mon̾et oraculũ
iscessu demñ fcõ iam ad epulas re
ne me anxietate et ieumio ꝯficerem
paululũ cibi ꝯͣ aĩ mei uoluntatem
ad pͥmũ solis ortũ in sacrario colloca¬
ui. Post̾a die matutino exꝑgefõs di¬
luculo amicos meos etiã semi sopore
sompno exitatos. sed adhuc ip̃e quoꝙ
sacerdos uelatus pellib ferinis qui¬
escebat positaq ante eũ in tabella in¬
gens clibatura erat q̃ illi ex p̾cedẽti
cena. suꝑfuerat ⁊ cultellus eburneuᷤ
Nam ere et ferro et plũbo egent sed
auro habundãt. Oppobalsamo et
thure uescuntur cacentẽ ꝙ riuo pu¬
ram ex uitino monte potant aquam.
Hoĩes accubantes et quiescentes si¬
ne ullis ceruicalib stratis tm̃ pelli¬
uunt ã ibidẽ annis fere trecentis
q mee habiture sint. Arbor grece dix̃
Si mortis tue tͥ insidiatore ꝓdidero
sublato eo facile instantia fata mu¬
tabis. Non mͥ wrascentur tres sororeᷤᷤ
ꝙ u̾idico oraculo eoꝵ pensa impeda¬

Expanded text:
sulerem, ut illos cavendos esse Alexandro praemoneret oraculum. Discessu deinde facto, cum iam ad epulas revne me anxietate et ieiunio conficerem, paululum cibi contra animi voluntatem ad primum solis ortum, in sacrario collocavi. Postero die matutino expergefactus diluculo amicos etiam semisopore somno excito. Sed adhuc ipse quoque sacerdos velatus pellibus ferinis quiescebat, positaque ante eum in tabula ingens cliba turis erat, quae illi ex pridiana cena superfuerat et culter eburneus. Nam aere et ferro et plumbo et argento egent, auro abundant. Opobalsamo et ture vescuntur cadenteque rivo puram ex vicino monte potant aquam homines, accubantes et quiescentes sine ullis cervicalibus stratisque, tantum pellivivunt ibidem annis fere trecentis.que meae habiturae sint. Arbor Graece dixit: “Si mortis tuae tibi insidiatorem prodidero, sublato eo facile instantia fata mutabis mihique tres irascentur sorores, quod veridico oraculo earum pensa impedi
Abbreviated transcription (Latin):
mis latrimis cõmouere denuminũ
statu suoꝵ timentes. Et cũ satrifica
igne uri aut aĩal ullũ int̾fici sed uo¬
letos truncis arboꝵ oscula dare ⁊ ora¬
re solẽ et lunã p̾cepit ⁊ wuidica mͥ da¬
rent responsa. Qoͣ cum ego falrus
eẽm interrogandũ m̃ sacerdotẽ exis¬
timaui indice an grece mͥ eẽnt arbo¬
res responsure. Tũ ille inquit. Utͣꝙ
lingua solis arbor ꝓmũciat futura. lu¬
na greco sermone incipit greco finiti.
Dum ista gerunt᷑ uidunꝰ ab occidente
uibare fulgente phebi radiis ꝑcussa
arboꝵ cacumina. Et sac̾dos ait. Sur
ad cacumina arboꝵ ramos ꝑspeximus
Stantib nob̾ cominꝰ diuina aures
occupant oracł̃a. Sogitaliã enĩ si de¬
uicto orbe u̾aꝵ in pr̃iam triumphãs
ad olympiade m̃r̃em sororesq meas
karissimas possum ren̾ti cũ sbito indi¬
co sermone tenuissumo arbor respõdio
Nuicte

Expanded text:
mis lacrimis commoveri de numinum suorum statu timentes. Et cum sacrificarigni uri aut animal ullum interfici, sed volutos truncis arborum oscula dare orareque solem et lunam ut veridica mihi darent responsa. Quod ego cum facturus essem, interrogandum tamen sacerdotem existimavi. Indice an Graece mihi essent arbores responsurae. Tum ille inquit: “Vtraque lingua solis arbor pronuntiat futura, lunae Graeco sermone incipit, Indico finit”. Dum ea geruntur, videmus ab occidente iubare fulgentibus Phoebi radiis percussa arborum cacumina et sacerdos ait: “Surad cacumina ramosque perspeximus: stantibus nobis comminus divina aures occupant oracula. Cogitabam enim si devicto orbe terrarum in patriam triumphans ad Olympiadem matrem sororesque meas carissimas possem reverti, cum subito Indico sermone tenuissimo arbor respondit: “Invicte
Abbreviated transcription (Latin):
leliã de corticib et idem comites mei
facieliãt. In medio aũ loco sacre ar¬
onas indi appellant Cũ aũ mirarer
dicerẽq frequentib ymbrib in tan¬
tũ creuisse sacerdos affirmabat mͥ nũ¬
quã in hiis locis pluuiã neq feram
aut auẽ aut ullum uenisse serpentẽ¬

Expanded text:
lebam de corticibus et idem comites mei lebam de corticibus et idem comites mei faciebant. In media autem parte onas Indi appellant. Eas cum mirarer diceremque frequentibus imbribus in tantum crevisse, sacerdos affirmabat mihi numquam in his locis pluviam neque feram aut avem aut ullam adire serpente
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ sessaniũ nobis p̃dcm̃ eo młtis
incognitũ incessissemus pedum am¬
plius decẽ statura altior nigro corpe
bant. et erat pellib uestitus. Et cũ noᷤ
more suo salutasset int̾rogare cepto¬
ad quid ego uenissẽ. Dixime cupien¬
tẽ inspice sacras seras arloris solis
et lune. Gunc barbarus. Si atactu¬
uinũ locũ. Astantib mecũ amicis⁊
ꝯmilitonibi meis cirtit̾ trecentis dep¬
nere anulos uestes q cunctas cũ tal¬
tiamentis imꝑauit. Parui ꝑ oĩa hõ
ut pareremꝰ religioni. Undecima ho¬
ra diei expectabat sac̃dos solis occa¬
sũ. Nam solis arborẽ loqui ac respon¬
sũ dare ad pͥmos iubaris ortus af¬
firmabat itẽ q noctis eadem tp̃ra custi¬
dire lune natrabat arborẽ. Ꝙ res mͥ
Onemus qd̃ intra ꝑietẽ erat nõ mag¬
no edificatũ oꝑe. Uidi oppolialsamui
cũ optimo odore ex oĩb ubiq arboꝵ
ramis habundantissĩe manantẽ. Qi¬
ius odore captus ⁊ ip̃e bibulas p̾uel¬

Expanded text:
Et cum sacrarium nobis praedictum et multis incognitum incessissemus, pedum amplius decem statura altior, nigro corpore, bant, et erat pellibus vestitus. Atque cum me more rituque salutaret, interrogare coepit, quid ego venissem. Dixi me cupientem inspicere sacras arbores solis ac lunae. Tum barbarus: “si a cvinum locum.” Astantibus amicis et commilitonibus meis circiter trecentis ponere anulos vestesque cunctas cum calciamentis imperavit. Parui per omnia homini, ut pareremus religioni. Vndecima diei hora exspectabat sacerdos solis occasum: nam solis arborem loqui ac responsa dare ad primos iubaris ortus affirmabat. Item noctis eadem tempora custodire lunae enarrabat arborem. Quae res o, quod intra parietem erat non magno aedificatum opere, videoque opobalsamum cum optimo odore omnibus undique arborum ramis abundantissime manans; cuius odore captus et ipse clibulas praevel
Abbreviated transcription (Latin):
ui gͦ reu̾so eo qui missus fu̾at archip̃¬
plendũ cũ suis ꝑegrinatõis tẽpus re¬
siduũ preclarã illã et regiã ciuitatẽ
senonis a põtiniato .xii. miliarib dis¬
tantẽ elegit tñ pp̃ loci płimã cõmodita¬
tẽ tũ pp̃ cuuũ laudabilẽ moralitatẽ

Expanded text:
ui missus fuerat, archiprplendum cum suis peregrinationis suae tempus residuum, praeclaram illam et regiam civitatem Senonis, a Pontiniaco duodecim miliaribus distantem, elegit, tum propter loci plurimam commoditatem, tum propter civium laudabi
Abbreviated transcription (Latin):
gro dmñco. et qr uir dei de tribulatõe
ufec̾at et ip̃e de sua machinatõe sua
corrũat bile maiori motꝰ hospitẽ tã¬
qmͣ de loco creuisset hosprno ꝑturbare
contẽdit. Cuiꝰ instinctu ut credi fas est
direxit rex angloꝵ litt̾as ad gñale ca
pitulũ cyst̾cieñ. ordini eoꝵ płiũ cõ¬
minatꝰ si ult̾ius adu̾satiũ suũ apd̃
se retin̾ent. Qd̾ cũ archip̃suli nũcia
tũ eẽt hĩto cũ suis consilio mox res¬
isset humanitatẽ. Et addidit qd̃ quo¬
cumq du̾teret ubicũq caput suum
reclinaret ab eis se citissue amoue¬
ret. dño inquit mͥ si platet. et coexu¬
lib meis ꝓuidente. Qͥ uolucres celi
pascit et uestit lilia. Misit gͥ ad gło¬
qui de recessu suo a pontiniaco et
cãm recessus ei nũciareti Qd̃ cum au¬
disset rex plurimũ admiratꝰ est ⁊ mox
suis qui aderant totũ retulit qd̃ audi¬
erat. et it̾ando sic om̃ib audientib..
inquit religio. o religio ubi es: Ecce .n.

Expanded text:
gro Dominico, et quia vir Dei de tribulatione profecerat, et ipse machinatione sua corruerat, bile majori motus hospitem, tanquam de loco crevisset, hospitio proturbare contendit. Cujus instinctu, ut credi fas est, direxit rex Anglorum litteras ad generale istud capitulum Cisterciense, ordini eorum plurimum comminatus, si ulterius adversarium suum apud se retinerent. Quod cum archipraesuli nuntiatum fuisset, habito cum suis consilio mox resisset humanitatem. Et addidit, quod quocunque diverteret, ubicunque caput suum reclinaret, ab eis se citissime amoveret: « Domino, inquit, si placet, mihi et coexsulibus meis providente, qui volucres coeli pascit et vestit lilia. » Misit igitur ad gloqui de recessu suo a Pontiniaco, et causam recessus ei nuntiaret. Quod cum audisset rex, plurimum admiratus est, et mox suis, qui aderant, totum retulit quod audierat. Et iterando sic omnibus audientibus inquit: « O religio, o religio, ubi es? Ecce enim,
Abbreviated transcription (Latin):
duit᷑ w̾ab̾ge exiliit ericiꝰ de medio eoꝵ
tanqͣm tumultu uenanniũ extitatꝰ ꝙͣ
cuncti uidentes agitare cepest uocifera¬
tonib et insultatõib insectantes. Ipe
aũ multitudinẽ p̾turrẽs nõ indiretũ s
ꝑflexuosos całles ad mare festinauit.
tus. Cũq tandẽ hericiꝰ uenisset ad mare
misit se in illud et ult̾ius nõ em̃sit. Nui
uidentes qͥ eũ ꝑsecuti fu̾ant reu̾si sunt
Et ecce suborta est nebula densa ⁊ tene¬
brosa occupans faciẽ t̾re qm sequeliat᷑
ymb̾ sangu̾is. Dũitit ã rex in salã regi¬
am fundatã in p̃dicto loco et sedit ĩ ea
indutꝰ ueste candida linea ⁊ lata cau¬
dis q uulpiuis tanqm sertis capͭ tinctꝰ.
Nõ cessabar ã sangus suꝑ eũ distillare
qr domꝰ ut pote deserta et in loco dest̾o si¬
ta sarca tecta nõ heliat. ꝑ qr q̃ dependẽtes
caudas uł pras defluebat in sinũ eius
Cũq sinũ et sinuosa uolumina uestis
eĩ implesset reflu̾e cepit et os eiꝰ ⁊̃ habẽ¬

Expanded text:
dicitur Waberghe, exsiliit ericius de medio eorum, tamquam tumultu venantium excitatus. Quem cuncti videntes agitare coeperunt, vociferationibus et insultationibus insectantes. Ipse autem multitudinem praecurrens, non in directum, sed per flexuosos calles ad mare festinabat, tus. Cumque tandem venisset ericius ad mare, misit se in illud, et ulterius non emersit. Quod videntes, qui eum persecuti fuerant, reversi sunt. Et ecce suborta est nebula densa et tenebrosa, occupans faciem terrae, quam sequebatur imber sanguinis. Divertit autem rex in salam regiam fundatam in praedicto loco, et sedit in ea indutus veste candida, linea, et lata, caudisque vulpinis tanquam serto caput cinctus. Non cessabat autem sanguis super eum distillare, quia domus, utpote deserta in loco deserti, sarta tecta non habebat, per quae dependentes caudas vulpinas defluebat in sinum ejus. Cumque sinum et sinuosa vestis ejus volumina implesset, refluere coepit et os ejus etiam abun
Abbreviated transcription (Latin):
sicertanũs. Qmͣuis aũ de sc̃itate ip̃ius
dubitare nõ possit. qui eiꝰ et laudabilẽ
conu̾satõm atcendit ⁊ głosam conside
tulit sui laboris et c̾taminis in et̾na
b̾itudine cognoscatur ab om̃ib ꝑte¬
pisse triumphũ. Nos uͦ auditis ĩnu¬
meris et magnis miraculis q̃ uigit̾
rat fideliũ et suꝑ hiis nõ sine mag¬
no gaudio ꝑ dilcos frẽs nr̃os albertũ¬
et apłice sedis legatos qui eadẽ mira¬
cula tanto ꝑspicatius didicerunt qnͣ¬
to amplius loco uicini fuerũt p̾cipue
reri ut qui ꝓ xp̃o in uita exiliũ et ĩ mor¬
te u̾tutis constantia passionis mͣrtyrũ
ꝑtulit. fideliũ suppliatõe pulsatus ꝓ
noĩe apud dum inr̾cedat.

Expanded text:
. Quamvis autem de sanctitate ipsius dubitare non possit, qui ejus et laudabilem conversationem attendit, et gloriosam considers et pericula pertulit, sui laboris et certaminis in aeterna beatitudine cognoscatur ab omnibus percepisse triumphum. Nos vero, auditis innumeris et magnis miraculis, quae jugirat fidelium, et super his non sine magno gaudio per dilectos fratres nostros Albertustolicae sedis legatos, qui eadem miracula tanto perspicacius didicerunt, quanto amplius sunt loco vicini, praecipue reri; ut qui pro Christo in vita exsilium, et in morte virtutis constantia passionis martyrium pertulit, fidelium jugi supplicatione pulsatus, pro vobis apud Dominum intercedat.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuicte constantie femineã ĩmolliciẽ
degenerare. Nũꝙͥ rei familiaris ncc̃i¬
tas maiores expensas exposcit comita¬
tus rarior famulatꝰ minor lacrimas is¬
ras expetiunt᷑. Si qͥd ma possit indigẽ¬
tia qđ nr̃a facultas implere possit ostẽ¬
seruo suo uite fine̾ finisq modũ in
uisu p̾terite noctis p̃ostendere dignarꝰ
esti Gladiũ spiculatoris subt̃̾fugere
dens martyrio interibis. Qͥ de esculen¬
to temulento et mͣtiri. Sateor inqͥt ar¬

Expanded text:
invictae constantiae femineam in mollitiem degenerare. Nunquid rei familiaris necessitas majores expensas exposcit? An comitatus rarior, et famulatus minor lacrymas istas excutiunt? Si quid tua poscit indigentia quod nostra facultas supplere possit, ostenservo tuo vitae finem, finisque modum in visu praeteritae noctis praeostendere dignatus est. Gladium spiculatoris subterfugere : « Ergo martyrio interibis? Quid esculento, temulento, et martyri? Non
Abbreviated transcription (Latin):
nalib adu̾santib ꝓ rege contra me
cũ ecce sbuto .iiiͦ. suꝑueneĩt milites
qͥ mox rapientes me ab auditorio in
eadẽ eccł̃ia capitis mei sũmitatẽ ubi
corone mee locus est excoriauer̃t a dõ
ut mͥ iudebat᷑ angustiabat ꝙ iuidebar
sa de loc mũdo sun transiturꝰ. Nec t̾n pp̃¬

Expanded text:
nalibus adversantibus pro rege contra me, cum ecce subito quatuor supervenerunt milites, qui mox rapientes me ab auditorio, in eadem ecclesia capitis mei summitatem, ubi coronae meae locus est, excoriaverunt, adeo ut mihi videbatur angustiatus quod videbar sa de hoc mundo sim transiturus. Nocte
Abbreviated transcription (Latin):
lege̾ pͥma fuit distinctio ab adã rsq
ad noe nͣ. a noe usq ad abrahã. t̾cia
ab abralã usq ad moysẽ. Tẽpus
sub lege has distinctiones habuit
migratõmi babylonis. a tͣnsinigratõe¬

Expanded text:
legem prima fuit distinctio ab Adam usque ad Noe; secunda, a Noe usque ad Abraham; tertia, ab Abraham usque ad Mosen. Tempus vero sub lege has habuit distinctiones: a migrationem Babylonis, a transmigrat
Abbreviated transcription (Latin):
alios adhuc pͥusqm̃ ip̃e intraret in an¬
głiam nũtios p̾missis maiores. Et plꝰ
industrios in angliã mutere qui testi¬
monio fame caute explorarẽt qͥ sta¬
rent ꝓ eo et qui contra eñ et si qͣ occulta

Expanded text:
alios adhuc, priusquam intraret ipse, nuntios praemissis majores et plus industrios in Angliam mittere qui testimonio famae caute explorarent, qui starent pro nobis, qui contra nos, et si qua occulta
Abbreviated transcription (Latin):
te in filiis in diuitiis eolatis potẽta¬
tib cogitatõ subiit. Suꝑ hiis diutiꝰ
cogitans et p̾sertun de filiis et int̾ fi¬
lios potissimũ de pͥmogenito eiꝰ hen¬
rico quẽ p̾cet̾is diligebat ⁊ de qͣd̾ alio
In trastino tñ sicut referebat se ꝓ cer¬
to scire nesciebat de quo alioꝵ cogi¬
tasset tunc an de ric̾ comĩte pictauẽn
an de godefrido britãnie comite. Cum
creta hos dispositões altissimi. Et cũ
aliqmͣdu cogitaret sic desid̾ans inter
cogitand̾ hec cepit q̃si dormitare. Et
ecce stã est ad eum uox ⁊̃ ꝑ ip̃am uo¬
çem u̾su quodã exametro s̾ expressa
u̾sus aũ hic erat. Mors tulit una du¬
os tulit alt̾a sed male patiẽ. Nec arbi
liquo casu cõpositũ quẽ etiã uigilan¬
ter uigilans nõ cõponeret ut pote u̾si¬
ficandi nec t̾ sub scolari disciplina ar¬
tẽ attigeret uł in modico u̾su uero

Expanded text:
t in filiis et in divitiis et latis potentatibus, cogitatio subit. Super his diutius cogitans, et praesertim de filiis et inter filios potissimum de primogenito ipsius Henrico quem prae caeteris diligebat, et de quodam aliorum; in crastino tamen, sicut referebat, se pro certo scire nesciebat de quo aliorum cogitasset tunc, an de Ricardo post Henan de Gaufrido nunc Britanniae comite. Cum circa hos dispositiones Altissimi. Et cum aliquandiu cogitaret sic desiderans, inter cogitandum haec coepit quasi dormitare, et ecce facta est ad eum vox, per ipsam vocem versu quodam hexametro sibi expresso; versus autem hic erat: Sors tulit una duos, tulit altera, sed male patrem. Ecce versliquo casu compositum, quem etiam vigilanter vigilans non componeret, utpote qui versificandi nec etiam sub scholari disciplina artem attigisset, vel in modico. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ uͦ.uiͦ. ue anno añ patrẽ mortuo
hec et illo sic. Et qd̃ accidit miraculo ua¬
ticinũ plus cõmendãs mors tulit una
duos. Uere una mors qr eadẽ mortis
spẽs amboli fr̃ib in orbo dissinterico in¬
teremptis bñ quidẽ et sc̃e de mũdo sub¬
latis ut qͥ int̾fuerũt testati sũt. De pũs

Expanded text:
e anno ante patrem mortuo, sicut hoc, et illo. Et quod accedit miraculo, vaticinium plus commendans: « Mors tulit una duos, » vere una mors, quia eadem mortis spes ambobus fratribus his, morbo dysenterico interemptis, bene quidem et sancte sublatis, ut qui interfuerunt testati sunt. Demum
Abbreviated transcription (Latin):
ni et fidelissimi ꝓceres ad eũ ip̃o nocteᷤᷤ
continio accesserũt nuiltu miserabiles
et lacrimosi tũdentes pectora sua et cõ¬
fitentes ⁊ ꝓtestantes ꝓ tremendũ iu¬
diciũ dei ꝙ indubrtand̾ sciebãt uiros
magnas et malefactis insignes ut po¬
te multis poliutos facinorib in uluꝰ

Expanded text:
ni et fidelissimi proceres ad eum in ipso noctis conticinio accesserunt, vultu miserabiles et lacrymosi, tundentes pectora sua, et confitentes ac protestantes per tremendum judicium Dei, quod indubitanter sciebant viros magnos, et malefactis insignes, utpote multis pollutos facinoribus, in illius
Abbreviated transcription (Latin):
te in ecc̃a sc̃i andree ꝑati sibi lecdũ inter
guloꝵ sc̃aꝵ nomina ꝓnuntians singlis
fetit genu flexiones. Quo completo ꝓ¬
itide fatigatꝰ strato se ꝓient capescende
quietis simlans ꝯc̃conẽ. Deiñ secreto
se subtralxns ⁊ ꝑ posticũ exiens parũ¬

Expanded text:
te in ecclesia Sancti Andreae parari sibi lectum inter gulorum sanctorum nomina pronuntians singulas fecit genuflexiones. Quo completo, proinde fatigatus strato se projecit, capessendae quietis simulans occasionem. Deinde secreto se subtrahens et per posticum exiens, u
Abbreviated transcription (Latin):
Quicꝙ̃ spectat᷑ iurtutẽ testificat᷑
Sed subiere satis mirabiliora relati
Nã dũ młtimodas diuimi pͤtoris edas
Longiꝰ extendit tanꝙͣ suspensa pepẽdit
Aere iã tota ꝓcul a tellure remata
Et tanꝙͣ t̾re nollet cõtagia ferre
Corpꝰ purgatũ sursũ stenit iñ leuatũ
Sit monacho corã superũ fuit hospes
ad horam.
Eternũ suꝑis socianda caro mulieris
Talib expauit zosimas monstrũ ꝙ
putauit.
aut aliqͥd uere ꝙ dissonet a muliere
Sed qd̃ fallatͣ docet hec frem̃q luccat᷑
Qui male turbatꝰ redit ad se sic re¬

Expanded text:
quid spectatur, virtutem testificatur irorum. Sed subiere satis mirabiliora relatis; Nam dum multimodas divini pectoris odas Longius extendit, tanquam suspensa pependit Aere, jam tota procul a tellure remota, Et tanquam terrae nollet contagia ferre. Corpus purgatum sursum stetit inde levatum. Sic monacho coram superum fuit hospes ad horam, Aeternum superis socianda caro mulieris. Talibus expavit Zosimas, monstrumque putavit, Aut aliquid vere quod dissonat a muliere. Sed quod fallatur docet haec, fratremque lucratur, Qui male turbatus redit ad se, sic re