comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confessione: subito uultum serenans. petiit
a beato patie sibi osculũ dari. Acceptoq oscło
pacis ex ore scĩ: in om̃i ꝓtinus pace quieuit:
& lacͥmaꝵ fonte siccato: letus & incolumis ẽ
regressus ad ꝓpͥa. Exeunti aliquando abb̃i.
post fr̃s reliquos ad laborem: filium claudu
pat̾ obtulit: supplicans ut ei manũ impon̾e
dignaret᷑. Excusabat autẽ uir dĩ dicens. ñ se
eẽ illiꝰ meriti a quo talia deberent beneficia po¬
stulari: claudis reddere gressũ apłicȩ eẽ non
suȩ uirtutis. Uictus tam̃ patͥs instantia. sig¬
nauit puerũ ac dimisit. Q ex hora eade conua¬
luit: & intra paucos dies. ab eodem iterum
patre cũ multa gr̾arum actione reductꝰ. inco¬
nobiliũ cohors militũ claramualle: ut uide¬
Prope aũ erat sacrũ quadragesimȩ tempus
& illi om̃s fere uiuenes. dediti milicie scłari cir-¬
cuibant. querentes execrabiles nundinas. qͣs
uulgo tornetas uocant. Cepit itaq ab eis pe¬

Expanded text:
confessione, subito vultum serenans, petiit confessione, subito vultum serenans, petiit a beato Patre sibi osculum dari. Acceptoque osculo pacis ex ore Sancti, in omni protinus pace quievit; et, lacrymarum fonte siccato, laetus et incolumis est regressus ad propria. 54. Exeunti aliquando Abbati post fratres reliquos ad laborem, filium claudum ei pater obtulit, supplicans ut ei manum imponere dignaretur. Excusabat autem se Vir Dei, dicens non se esse illius meriti, a quo talia deberent beneficia postulari; claudis reddere gressum apostolicae esse, non suae virtutis. Victus tamen patris instantia, signavit puerum, ac dimisit. Qui ex ea hora convaluit, et intra paucos dies ab eodem iterum patre 1084 cum multa gratiarum actione reductus inconobilium cohors militum ad Claram-Vallem, ut videPrope autem erat sacrum Quadragesimae tempus: et illi omnes fere juvenes dediti militiae saeculari, circumibant quaerentes exsecrabiles illas nundinas, quas vulgo tornetas vocant. Coepit itaque ab eis pe
Abbreviated transcription (Latin):
rii dedicatio pararet᷑. ita illud occupauerat
muscarũ incredibił multitudo: ut earũ
sonitꝰ imꝓbusq discursus. grauẽ nimis in¬
troeuntib molestiã generaret. Nullo gͥ oc¬
currente remedio: dixit sc̃s excõmunico eaᷤ.
& mane om̃s parit̾ mortuas inuenerunt.
Cumq pauim̃tũ om̃e oꝑuissent: palis eici¬
entes eas: ita demũ basilicã mundauerunt.
hoc autẽ tam notũ & tam celebre fuit: ut
int̾ uicinos quoq quoꝵ. ad dedicationem
marima multitudo conuenit: muscarũ
fusmacũ maledictio in paraboła uerteret᷑.
Ieo quoq monastio cui carus locus nom̃
c̃. puerũ quendã qui incessant̃ flebat &e eiu¬
labat: uir sẽs osculo sanauit. Cum enim ꝑ
multos dies sine int̾missione plorans nulla
reciperet consolationẽ: qͦd genus morbi me¬
dici ñ ignorant: miserabilit̾ deficiens tabesce¬
bat. Quẽ seoesum alloquens pat̾ sc̃s. monebat
ut suoꝵ confessionẽ faceret delictoꝵ. facta aũ

Expanded text:
rii dedicatio pararetur, ita illud occupaverat rii dedicatio pararetur, ita illud occupaverat muscarum incredibilis multitudo, ut earum sonitus improbusque discursus gravem nimis introeuntibus molestiam generaret. Nullo igitur occurrente remedio, dixit sanctus: « Excommunico eas; » et mane omnes pariter mortuas invenerunt. Cumque pavimentum omne operuissent, palis ejicientes eas, ita demum basilicam mundaverunt. Hoc autem tam notum et tam celebre fuit, ut inter vicinos quoque, quorum ad dedicationem maxima multitudo convenit, muscarum Fusniacarum maledictio in parabolam verteretur. 53. In eo quoque monasterio, cui Charus-Locus nomen est, puerum quemdam, qui incessanter flebat et ejulabat, Vir sanctus osculo sanavit. Cum enim, per multos dies sine intermissione plorans, nullam reciperet consolationem, quod genus morbi medici non ignorant, miserabiliter deficiens tabescebat. Quem seorsum alloquens Pater sanctus monebat ut suorum confessionem faceret delictorum. Facta autem
Abbreviated transcription (Latin):
manũ eiꝰ cũ cęt̾is nimiũ p̾sũptuosus accessit.
Intiutus autẽ eum. qm̃ causa latens erat. repel¬
lere hominẽ noluit: s intimo coede orabat dm:
ut de tauta p̾sũptione meliꝰ aliquid ordinaret.
Itaq sumens homo eucharistiã ñ poterat ad in¬
t̾iora traicere: & diu multũq conatꝰ cũ nullomͦ
p̾ualeret: anxius &e tremebundꝰ clausam ore ser¬
uabat. Expleta deniq hora orationis serta. pa-¬
trem scm traxit in partẽ: cuiꝰ pedib aduolutꝰ.
cũ multis ei lacrimis qͦd patiebat᷑ aꝑuit: & aꝑ-¬
to ore. ipsam quoq eucharistiã ostendebat.
Increpans autẽ eũ. confitentẽ absoluit: & sine
difficultate recepit dominica sacram̃ta. In
minimis etiã reb magna ꝑ eum nouimꝰ conti-¬
gisse. Uenerat aliqͣndo fusmacũ: que ẽ abb̃ia
una de pͥmis. quã ipse edificauit. in laudu-¬
nensi t̾ritorio sita. Cumq noui ibidem orato¬

Expanded text:
manum ejus cum caeteris nimium praesumptuosus accessit. manum ejus cum caeteris nimium praesumptuosus accessit. Intuitus autem eum, quoniam causa latens erat, repellere hominem noluit, sed intimo corde orabat Deum ut de tanta praesumptione melius aliquid ordinaret. Itaque sumens homo Eucharistiam non poterat ad interiora trajicere, et diu multumque conatus, cum nullo modo praevaleret, anxius et tremebundus clausam ore servabat. Expleta denique hora orationis sexta, Patrem sanctum traxit in partem: cujus pedibus advolutus, cum multis ei lacrymis quod patiebatur aperuit, et aperto ore ipsam quoque Eucharistiam ostendebat. Increpans autem eum, confitentem absolvit, et ex eo sine difficultate recepit dominica Sacramenta. 52. In minimis etiam rebus magna per eum novimus contigisse. Venerat aliquando Fusniacum, quae est abbatia una de primis quam ipse aedificavit, in Laudunensi territorio sita. Cumque novi ibidem orato
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵdã ꝑsuasione deceptꝰ: cluniacũ sese contu-¬
lerat. Uenerabił aũ pat̾ postea quã aliqͣnditi
dissimulauit: eunde frẽm statuit ꝑ epłam re¬
uocare. Quo dictante uenerabilis Wilłmꝰ. rieual¬
lis postea monasti̾i pͥmꝰ abbas. in m̃brana scri¬
bens: eandem excipiebat ȩpłam. Erant autem
ambo parit̾ sub diuo sedentes: ad dictandu
quippe secretius septa monastii egressi fuerant.
Subito autẽ inopinatꝰ imber erupit: &e is qui
scribebat. sicut ipso referente didicimꝰ. cartam
reponere uoluit. Ad quẽ pat̾ sc̃s. opus inquit
d̾̃i ẽ: scribe ne timeas. Scͥpsit gͦ epłam in medio
imbre: sine mibre. Cum enĩ undiq plieret: car¬
tam expositã uirtus oꝑuit caritatis: &e que di
in codice epłarum eius. a fr̃ib ñ immerito pͥ-¬
ma ẽ ordinata. Agebatur sollempnitas q̃¬
dam p̾cipua: de frat̃ aliquis quẽ pro secreta
culpa ab altaris sacri communione. suspende-¬
rat: notari timens & ruborẽ ñ sustinens. ad

Expanded text:
eceptus, Cluniacum sese contulerat. Venerabilis autem Pater posteaquam aliquandiu dissimulavit, eumdem fratrem statuit per epistolam revocare. Quo dictante, venerabilis Guillelmus, Rievallis postea monasterii primus abbas, in membrana scribens eamdem excipiebat epistolam. Erant autem ambo pariter sub dio sedentes: ad dictandum quippe secretius septa monasterii egressi fuerant. Subito autem inopinatus imber erupit: et is qui scribebat sicut ipso referente didicimus chartam reponere voluit. Ad quem Pater sanctus: « Opus, » inquit, « Dei est; scribe, ne timeas. » Scripsit ergo epistolam in medio imbre sine imbre. Cum enim undique plueret, chartam expositam virtus operuit charitatis, et quae dicin codice epistolarum ejus a fratribus non immerito prima est ordinata. 51. Agebatur solemnitas quaedam praecipua, et frater aliquis, quem pro secreta culpa ab altaris sacri communione suspenderat, notari timens, et ruborem non sustinens, ad
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Responde u̾bum: & suscipe u̾bum. Pro¬
fertuũ: &e concipe diuinũ. Emitte transi¬
torium: & amplectere sempit̾num. Quid
tardas: Quid trepidas : Crede: confitere.
& suscipe. Sumat humilitas audatiam:
uerecundia fiduciã: nullatenꝰ conuenit nẽ.
ut uirginał simplicitas obliuiscat᷑ prude¬
tiam. In hac sola re ne timeat prudens uir¬
go p̾sumptionẽ: quia & si grata in silentio
uerecundia: magis tam̃ nunc in uerbo pie-¬
tas necessaria. Aꝑi uirgo beata cor fider: la¬
bia confessioni: iuscera creatori. Ecce desidera¬
tus cunctis gentib: foris pulsat ad ostium.
Osi te morante ꝑtransierit: & rursus incipiaᷤ
dolens querere. quẽ diligit anima tua. Sur¬
ge: curre: aꝑi. Surge ꝑ fidem: curre ꝑ deuo¬
tionẽ: aꝑi ꝑ confessionẽ. Eoce inquit ancilla
dñi: fiat mͥ scdm u̾bum tuũ. Semꝑ solet ẽẽ¬

Expanded text:
Domino. Responde verbum, et suscipe Verbum: proDomino. Responde verbum, et suscipe Verbum: profer tuum, et concipe divinum: emitte transilorium, et amplectere sempiternum. Quid tardas? quid trepidas? Crede, confitere, et suscipe. Sumat humilitas audaciam, verecundia fiduciam. Nullatenus convenit nunc ut virginalis simplicitas obliviscatur prudentiam. In hac sola re ne timeas, prudens Virgo, praesumptionem: quia, etsi grata in silentio verecundia, magis tamen nunc in verbo pietas necessaria. Aperi, Virgo beata, cor fidei, labia confessioni, viscera Creatori. Ecce desideratus cunctis gentibus foris pulsat ad ostium. O si te morante pertransierit, et rursus incipias dolens quaerere quem diligit anima tua! Surge, curre, aperi. Surge per fidem, curre per devotionem, aperi per confessionem. 9. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Semper solet
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ rex & dñs. quantũ concupiuit de¬
corem tuũ: tantũ desiderat & responsioniᷤ
assensum: in qua nimirũ ꝓposuit salua¬
re mundii. Et cui placiusti in silentio. iam
magis placebis ex uerbo: cum ipse tͥ clamet
e cȩlo. Opulchra int̾ mulieres: fac me audi¬
reuocẽ tuam. Si gͦ eum tu facias audire uo¬
cẽ tuã: ipse te faciet uidere salutẽ nram.
Nunquid ñ hoc ẽ quod querebas. qͦd ge¬
mebas: qͦd dieb ac noctib orando suspira¬
bas: Quid gͥe Tues cui hoc ꝓmissũ ẽ. an
aliam expectamus: Immo tu ipsa: ñ alia.
Tu in quã illa ꝓmissa. illa expectata. illa de¬
siderata: ex qua sc̃s pat̾ tuus iacob. iam mor¬
ti appropians uitam sperabat ȩt̾nam cum
dicebat. expectabo salutare tuũ dñe: in qͣ
alia speras: quod tͥ offertur: Quid ꝑ aliã
expectas. qͦd ꝑ te mor exibebitur: dum mͦp̾
beas assensum. & respondeas u̾bum: Res¬
ponde itaq citius angło: immo ꝑ angłm

Expanded text:
omnium Rex et Dominus quantum concupivit deomnium Rex et Dominus quantum concupivit decorem tuum, tantum desiderat et responsionis assensum: in qua nimirum proposuit salvare mundum. Et cui placuisti in silentio jam magis placebis ex verbo, cum ipse tibi clamet e coelo: O pulchra inter mulieres, fac me audire vocem tuam. Si ergo tu eum facias audire vocem tuam, ipse te faciet videre salutem nostram. Nunquid non hoc est quod quaerebas, quod gemebas, quod diebus et noctibus orando suspirabas? Quid igitur? tu es cui hoc promissum est, an aliam exspectamus? Imo tu ipsa, non alia. Tu, inquam, illa promissa, illa exspectata, illa desiderata, ex qua sanctus pater tuus Jacob jam morti appropinquans vitam sperabat aeternam, cum dicebat: Exspectabo salutare tuum, Domine . Inalia speras, quod tibi offertur? quid per aliam exspectas, quod per te mox exhibebitur, dummodo praebeas assensum, respondeas verbum? Responde itaque citius angelo, imo per angelum
Abbreviated transcription (Latin):
ponsum: tempus ẽ enĩ ut reu̾tat᷑ ad d̾m qui
misit illum. Expectamus & nos o dña uer¬
bum miserationis: qͦs miserabilit̾ premit
sententia dampnationis: & ecce offertur
si consentis. In sempit̾no di u̾bo facti fumꝰ
om̃s. & ecce morimur: in tuo breui respon¬
so sumus reficiendi. ut ad uitã reuocemur.
Hoc supplicat a te o pia uirgo flebił adam.
cum misera sobole sua exul de paradyso:
hoc abraham. hoc dauid. hoc cȩti flagitant
scĩ. patres scilicet tui. qui & ipsi habitant
in regione umbre mortis: hoc totus mun¬
dus tuis genib ꝓuolutus expectat. Nec
immerito: quando ex ore tuo pendet conso¬
latio miseroꝵ: redemptio captiuoꝵ. libera¬
tio dampnatoer: salus deniq uniu̾soꝵ fili¬
oꝵ adam totiꝰ generis tui. Da uirgo respõ¬
sum: festinant̾ o dña responde u̾bum: qͦd
t̾ra. qͦd inferi. qͦd expectant & suꝑi. Ipse qͦꝙ

Expanded text:
at angelus responsum: tempus est enim ut revertatur ad Deum qui at angelus responsum: tempus est enim ut revertatur ad Deum qui misit illum. Exspectamus et nos, o Domina, verbum miserationis, quos miserabiliter premit sententia damnationis. Et ecce offertur si consentis. In sempiterno Dei Verbo facti sumus omnes, et ecce morimur: in tuo brevi responso sumus reficiendi, ut ad vitam revocemur. Hoc supplicat a te, o pia Virgo, flebilis Adam cum misera sobole sua exsul de paradiso, hoc Abraham, hoc David. Hoc caeteri flagitant sancti Patres, patres scilicet tui, qui et ipsi habitant in regione umbrae mortis. Hoc totus mundus tuis genibus provolutus exspectat. Nec immerito quando ex ore tuo pendet consolatio miserorum, redemptio captivorum, liberatio damnatorum: 753 salus denique universorum filiorum Adam, totius generis tui. Da, Virgo, responsum festinanter. O Domina, responde verbum, quod terra, quod inferi, quod exspectant et superi. Ipse quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit impossibile apud dm om̃e u̾bum.
Uerbi gr̃a. Potuerunt p̾uidere &e p̾dicere ꝓ¬
phe iurginẽ uł steriłe concepturã ac paritu¬
ram: s nunqͥd facere ut conciperent uł pa¬
rerent: Ds̃ autẽ qui eis dedit posse p̾uidere :
quã facile potuit tunc qͦd uoluit ꝑ illos p̾¬
dicere: tam facile potuit nunc qͣndo uoluit
ꝑ seipsum qͦd ꝓmisit implere. Siqͥdem apd̃
Dm̃ nec u̾bum dissidet ab intentione qͥa
ueritas ẽ: nec factum a u̾bo qͥa uutꝰ est: nec
modus a facto qͥa sapientia ẽ: ac ꝑ hoc ñ erit
impossibile apud d̾m om̃e u̾bum. Audisti
uirgo factum: audisti & modu.: utrunq
mirũ: utrunq iocundu. Iocundare filia
sẏon: & exulta satis filia iherłi. Et quoni¬
am auditui tuo datum ẽ gaudiũ & leti-¬
cia: audiamus & nos a te responsũ leticie
qͦd desideramꝰ: ut iam exultent ossa humi¬
liata. Audisti in quã factum & credidisti:
crede & de modo qͦd audisti. Audisti quia
concipies & paries filium: audisti qͦd ñ per

Expanded text:
pud Deum omne verbum. Verbi gratia: potuerunt praevidere et praedicere prophetae Virginem vel sterilem concepturam ac parituram; sed nunquid facere ut conciperet et pareret? Deus autem, qui dedit eis posse praevidere, quam facile potuit tunc quod voluit, per illos praedicere, tam facile potuit nunc quando voluit, per se ipsum quod promisit implere. Siquidem apud Deum nec verbum dissidet ab intentione, quia veritas est; nec factum a verbo, quia virtus est; nec modus a facto, quia sapientia est: ac per hoc non erit impossible apud Deum omne verbum. 8. Audisti, Virgo, factum; audisti et modum: utrumque mirum, utrumque jucundum. Jucundare, filia Sion; et exsulta satis, filia Jerusalem . Et quoniam auditui tuo datum est gaudium et laetitia, audiamus et nos a te responsum laetitiae quod desideramus, ut jam exsultent ossa humiliata. Audisti, inquam, factum, et credidisti: crede et de modo quod audisti. Audisti quia concipies, et paries filium: audisti quod non pe
Abbreviated transcription (Latin):
sus in eodem nouus expositor ausus fuerim
mittere manũ. S siquid dictũ ẽ post pates.
qͦd ñ sit contra patres: nec patrib arbitror
nee ciuiquã displicete debere. Ubi aũ dixi
qͥd a patrib accepi: dum sic absit typuᷤ
psumptionis. ut ñ desit fructus deuotioi.
patient̾ audiam de suꝑfluitate causan¬
tes. Nouerint tam̃ qui me tanquã de
ociosa & ñ necessaria explanatione sugil¬
lant. ñ tam intendisse exponere ȩuan¬
głium: quã de ȩuangłio sumere occasio¬
nem loquendi. qͦd loqui delectabat. Si
uͦ peccaui qͦd ꝓpͥam magis ex hoc excitari
deuotionẽ. quã cõmunẽ quesierĩ utilita¬
tẽ: potens erit pia uirgo apud suũ mi¬
sericordẽ filium. hoc meũ excusare pecca¬
tum: cui hoc meũ qualecunq opuscłm
deuotissime destinaui:¬

Expanded text:
sus in eodem novus expositor ausus fuerim sus in eodem novus expositor ausus fuerim mittere manum. Sed si quid dictum est post Patres quod non sit contra Patres; nec Patribus arbitror, nec cuiquam displicere debere. Ubi autem dixi quod a Patribus accepi, dum sic absit typhus praesumptionis, ut non desit fructus devotionis, patienter audiam de superfluitate causantes. Noverint tamen qui me tanquam de otiosa et non necessaria explanatione suggillant, non tam intendisse exponere Evangelium, quam ex Evangelio sumere occasionem loquendi quod loqui delectabat. Si vero peccavi, quod propriam magis ex hoc excitarim devotionem, quam communem quaesierim utilitatem: potens erit pia Virgo apud suum misericordem Filiam hoc meum excusare peccatum, cui hoc meum qualecumque opusculum devotissime destinavi
Abbreviated transcription (Latin):
nemini post me faciendu. Porro multifa¬
rie multisq modis olim locutus ẽ d̾s patͥ¬
b in ꝓpħis: & aliis qͥdem in aure. aliis in ore:
aliis etiã in manu factum eẽ. u̾bum dm̃i
memorat᷑: mͥ autẽ oro ut & in ut̃o fiat: iu¬
rta u̾bum tuũ. Nolo ut fiat mͥ aut decla¬
matorie p̾dicatũ. aut figuralit̾ significatũ.
aut imaginatorie somniatũ: s silent̾ inspi¬
ratum: ꝑsonalit̾ incarnatũ: corporaliter
muisceratũ. uerbum gͥ qͦd in se nec poterat
fieri. nec indigebat: dignetur in me. dignet᷑
&e mͥ fieri scđm u̾bum tuum : fiat qͥdem ge¬
neralit̾ om̃i mundo: s specialit̾ fiat mͥ scđm
uerbum tuum:¬
ectionẽ euangłicam exposui sicut po-¬
tui: nec ignoro qͦd ñ om̃ib placebit. s scio
me ob hanc rem multoꝵ fore indignationi
obnorium: &e aut uidicabor suꝑfluus aut
p̾sumptor: qͦd uidelicet post patres qͥ hune
ipsum locum plenissime exposuerunt. rur¬

Expanded text:
nemini post me faciendum. Porro multifanemini post me faciendum. Porro multifariam multisque modis olim Deus locutus est Patribus in prophetis; et aliis quidem in aure, aliis in ore, aliis etiam in manu factum esse verbum Domini memoratur: mihi autem oro ut in utero fiat juxta verbum tuum. Nolo autem ut fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum. Verbum igitur, quod in se nec poterat fieri, nec indigebat, dignetur in me, dignetur et mihi fieri secundum verbum tuum. Fiat quidem generaliter omni mundo, sed specialiter fiat mihi secundum verbum tuumectionem evangelicam exposui, sicut potui: nec ignoro quod non omnibus placebit. sed scio me ob hanc rem multorum fore indignationi obnoxium; et aut judicabor superfluus, aut praesumptor, quod videlicet post Patres, qui hunc ipsum locum plenissime exposuerunt, rur
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ orationis. Nemo quippe orat.: nͥ qͦd credit
& sperat. Uult aut̃ a se requiri ds: etiã qͦd pol¬
licetur. Et ido forte multa quȩ dare disposint
pͥus pollicetur: ut ex ꝓmissione deuotio excite¬
tur: sicq quod gratis daturus erat. deuota
oratio ꝑmerrat᷑. Sic pius dñs qui om̃s hoĩeᷤ
uult saluos fieri. merita nob̾ extorquet a nob̾:
& dum nos p̾uenit tͥbuendo quod retͥbuat
gratis agit ne gratis tͥbuat. Hoc utiq pru¬
dens uirgo intellexit: quando p̾uenienti
se muneri gratuitȩ ꝓmissionis. iunxit me¬
tum ñ aere. fiat mͥ ñ tantũ audibile auri¬
b. s &e uisibile oclis: palpabile manib: ge¬
stabile humeris. Hec fiat mͥ u̾bum scriptũ
& mutũ: s incarnatũ & uiuũ: hoc ẽ ñ mu¬
tis figuris mortuis in pellib exaratũ. s in
forma humana meis casta uscerib uiua¬
cit̾ expressum: & hoc ñ mortui calami de
modo fiat mͥ. qͦ nemini ante me factũ est.

Expanded text:
verbum orantis. Nemo quippe orat, nisi quod credit verbum orantis. Nemo quippe orat, nisi quod credit et sperat. Vult autem a se requiri Deus etiam quod pollicetur. Et ideo forte multa quae dare disposuit, prius pollicetur, ut ex promissione devotio excitetur: sicque quod gratis daturus erat, devota oratio promereatur. Sic pius Dominus, qui omnes homines vult salvos fieri, merita nobis extorquet a nobis: et dum nos praevenit tribuendo quod retribuat, gratis agit, ne gratis tribuat. Hoc utique prudens Virgo intellexit, quando praevenienti se muneri gratuitae promissionis, junxit metum, non aere. Fiat mihi non tantum audibile auribus, sed et visibile oculis, palpabile manibus, gestabile humeris. Nec fiat mihi verbum scriptum et mutum, sed incarnatum et vivum: hoc est, non mutis figuris, mortuis in pellibus exaratum - sed in forma humana meis castis visceribus vivaciter impressum: et hoc non mortui calami depmodo fiat mihi, quo nemini ante me factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
n ñ armari appetunt milites xp̃i: qui du se
p̾parare ad p̾lium. &e contra aerias potestates
p̾tendere pauꝑtatis insigne debuerant. qͦd
utiq adu̾sarii multũ formidant: in mollicie
uestimentoꝵ pacis potius p̾ferentes indiciũ.
ultro se hostib sine sanguine tradunt iner¬
mes. Nec aliunde hȩc om̃ia mala continguit.
nͥ quod ilła qua scłm deseruimuᷤ deserentes
humilitatẽ: dum ꝑ hoc cogimur inepta de¬
nuo sectari studia scł̃ariũ. canes efficimur re¬
uertentes ad uomitũ. Audiamus itaq qͦtqͦt
tales sumus. quid illa responderit que di mat̾
eligebatur. s humilitatẽ ñ obliuiscebat᷑. E cce
ait ancilla dm̃i: fiat mͥ scđ̾m u̾bum tiũ. fiat
c̃ desiderii signum: ñ dubitationis indicium.
Et ꝑ hoc quod dicit fiat mͥ scđm u̾bum tuũ:
magis intelligenda ẽ affectum expͥmere desi¬
derantis: quã effectũ reqͥrere more dubitan¬
tis. Quãquã nil obstat intelligi: fiat u̾bum

Expanded text:
non armari appetunt milites Christi: qui, dum se non armari appetunt milites Christi: qui, dum se praeparare ad praelium, et contra aereas potestates praetendere paupertatis insigne debuerant quod utique adversarii valde formidant, in mollitie vestimentorum pacis potius praeferentes indicium, ultro se hostibus sine sanguine tradunt inermes. Nec aliunde haec omnia mala contingunt, nisi quod illam, qua saeculum deseruimus, deserentes humilitatem, dum per hoc cogimur inepta denuo sectari studia saecularium, canes efficimur revertentes ad vomitum. 11. Audiamus itaque, quotquot tales sumus, quid illa responderit, quae Dei mater eligebatur, sed humilitatem non obliviscebatur. Ecce, ait, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Fiat est desiderii signum, non dubitationis indicium. Et hoc quod dicit, fiat mihi secundum verbum tuum, magis intelligenda est affectum exprimere desiderantis, quam effectum requirere more dubitantis. Quanquam nil obstat intelligi, fiat, esse
Abbreviated transcription (Latin):
dolore uideri debet. pꝰt aggressam xp̃i mi¬
magna cura erigere muros. & negligere mo-¬
res: sub p̾textu quoq cõmunis utilitatis
u̾ba uendere diuitib. & matronis salutal¬
tiones: s & contra sui imꝑatoriᷤ edictũ ꝯeu¬
piscere aliena: & sua cũ lite repetere.: ñ audi¬
entes apłm ex imꝑio regis tubicinantẽ.
Hoc ipsum inquit delictum ẽ in uob̾: qͣd
mini: Itane mundu sibi & se mundo eruci¬
fixerunt: ut qui antea uix in fuo uico uł oppi¬
do cogniti fuerint. modo circueuntes ꝓuinti¬
as. & curias frequentantes. regum noticias.
pͥncipum familiaritates assecuti sunt: Quid
de ipso habitu dicam: in quo iam ñ calor. s
color requirit᷑: magisq cultui uestium qͣni
uirtutũ insistit᷑. Pudet dicere: uincunt᷑ in
suo studio mulierculȩ. quando a monachis
p̾cium affectat᷑ in uestib ñ necessitas: nec sal¬
tim forma religionis retenta in habitu. orna

Expanded text:
dolore videri debet post aggressam Christi midolore videri debet post aggressam Christi mimagna cura erigere muros, et negligere mores: sub praetextu quoque communis utilitatis, verba vendere divitibus, et matronis salutationes: sed et contra Imperatoris sui edictum concupiscere aliena, et sua cum lite repetere; non audientes apostolum ex imperio Regis tubicinantem: Hoc ipsum, inquit, delictum est in vobis, quod mini? I Cor. VI, 7. Itane mundum sibi, et se mundo crucifixerunt, ut qui antea vix in suo vico vel oppido cogniti fuerant, modo circumeuntes provincias et curias frequentantes, regum notitias, principumque familiaritates assecuti sint? Quid de ipso habitu dicam, in quo jam non calor, sed color requiritur; magisque cultui vestium, quam virtutum insistitur? Pudet dicere! vincuntur in suo studio mulierculae, quando a monachis pretium affectatur in vestibus, non necessitas: nec saltem forma religionis retenta, in habitu ornari,
Abbreviated transcription (Latin):
suum erubescere: & infimos dedignari pa¬
rentes. Uideas &e homines pecuniosos. ad
honores quosq eccłiastieos ꝑuolare: moxq
sibi applaudere sc̃itatẽ. uestiũ dumtaxat mu¬
tationẽ ñ mentiũ: & dignos se estimare digni¬
tate ad quã ambiendo ꝑuenerunt. quodq
si audeo dicere adepti sunt nũmis. attribiiere
meritis. Omitto autẽ de his quos excecat ã¬
bitio: & honor ipse suꝑbiendi eis mat̾ia est.
S uideo qͦd magis doleo. post spretam scłi
pompam. ñ nullos in scola humilitatis suꝑ¬
biam magis addiscere: ac fubalis mitis hu¬
milisq magistri. grauiꝰ insolescere: & impa¬
tientes amplius fieri in claustro: quã fuissert
in sua domo ñ nͥ contemptibiles ẽẽ potuert̃:
ut qͥa uideł uͥ a pluribꝰ honores appetunt᷑.
ipsi locum habere ñ meruerunt: saltẽ ibi
honorabiles uideantur: uͥ ab om̃ib hono¬
res contẽpnunt᷑. Uideo & alios qͦd ñ sine

Expanded text:
suum erubescere, et infimos dedignari pasuum erubescere, et infimos dedignari parentes. Videas et homines pecuniosos  al. perniclosos. ad honores quosque ecclesiasticos pervolare; moxque sibi applaudere sanctitatem, vestium duntaxat mutatione, non mentium; et dignos se aestimare dignitate ad quam ambiendo pervenerunt; quodque si audeo dicere adepti sunt nummis, attribuere meritis. Omitto autem de his quos excaecat ambitio, et honor ipse superbiendi eis materia est. 10. Sed video quod magis doleo post spretam saeculi pompam nonnullos in schola humilitatis superbiam magis addiscere, ac sub alis mitis humilisque magistri gravius insolescere, et impatientes amplius fieri in claustro, quam fuissent in sua nonnisi contemptibiles esse potuerunt: ut quia videlicet, ubi a pluribus honores appetun ibi honorabiles videantur, ubi ab omnibus honores contemnuntur. Video et alios quod non sine
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ enĩ suꝑbis resistit: humilib autẽ dat
grãm. Humilitas gͦ respondetur: ut sedes
gr̃ẽ p̾paret᷑. Ecce inquit ancilla dñi. Que est
hec tam sublimis humilitas: quȩ cedere ñ
nouit honorib: in solescere gła nescit: Mat̾
dei eligitur: & ancilla se nominat: Non me¬
diocris reuera humilitatiᷤᷤ insigne: nec obla¬
ta tanta gła obliuisci humiliratẽ. Non ma¬
gnum ẽ eẽ humiłe in abiectione: magna
ꝓrsus & rara uirtꝰ humilitas honorata. Si
miserum me homuntionẽ mei decepta si¬
mulationib ad aliquẽ uł mediocrẽ hono¬
rem ꝓuexerit eccł̃ia. do nimirũ hoc uł ꝓptͥ¬
mea. uł ꝓpt̾ subditoꝵ peccata ꝑmittentẽ: ñ¬
ne statim oblitus qui fuerim. tale̾ me puto.
qualis ab hominib qui cor ñ uident pu¬
tutes honori: eo sanctiorem quo suꝑiorẽ me
estimo. Uideas plerosq in eccłia de ignobilib
nobiles. de pauꝑib diuites factos subito in¬
tumescere: pͥstinȩ obliuisci abiectionis: genꝰ qͦq

Expanded text:
em dat gratiam. Humiliter ergo respondet, ut sedes gratiae praeparetur. Ecce, inquit, ancilla Domini. Quae est haec tam sublimis humilitas, quae cedere non novit honoribus, insolescere gloria nescit? Mater Dei eligitur, et ancillam se nominat. Non mediocris revera humilitatis insigne, nec oblata tanta gloria oblivisci humilitatem. Non magnum est esse humilem in abjectione; magna prorsus et rara virtus, humilitas honorata. Si me miserum homuncionem meis decepta simulationibus ad aliquem vel mediocrem honorem provexerit Ecclesia, Deo nimirum hoc vel pel propter subditorum peccata permittente; nonne statim oblitus qui fuerim, talem me puto, qualis ab hominibus qui cor non vident pututes honori, eo sanctiorem, quo superiorem me aestimo. Videas plerosque in Ecclesia de ignobilibus nobiles, de pauperibus divites factos, subito intumescere, pristinae oblivisci abjectionis: genus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ut pariam talc filium: &e gaudeo de
filio: & doleo de ꝓposito. fiat tam̃ uoluntaᷤᷤ
eiꝰ. Sin uͦ uirgo concipiã. uirgo &e pariam:
qͦd utiq si placuerit ei impossibile ñ erit. d̃
scio uere. quia resperit humilitatẽ ancille
sue. Quomodo gͦ fiet istud: quoniã uirũ ñ
cognosco: Et respondens angłs: dixit ei. Sp̃c

Expanded text:
tum, ut pariam talem filium; et gaudeo de tum, ut pariam talem filium; et gaudeo de filio, et doleo de proposito: fiat tamen voluntas ejus. Sin vero virgo concipiam, virgo et pariam quod utique si placuerit ei, impossibile non erit; tunc scio vere quia respexit humilitatem ancillae suae. Quomodo ergo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Et respondens ang
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dñm teneo & dico. Non habeo regeni: nisi
& ds meus: qui mandas salutes iacob. Dixit
autẽ maria ad angłm. Quomͦ fiet istud: qͦ¬
niam uirũ ñ cognosco: Primo qͥdem pru¬
dent̾ tacuit. cũ adhuc dubia cogitabat qͣlis
eẽt ista salutatio: malens nimirũ humilit̾
ñ respondere: quã temere loqui qͣd nesciret.
Iam uͭ confortata & bene p̾meditata. angło
quide foris loquente. s do intꝰ ꝑsuadente.
erat enim dns cũ illa. dicente angło dñs te¬
cum: ita gͦ confortata fide scilicet depellente
timorẽ. leticia uerecundiã: dixit ad angłm.
Quomͦ fiet istud: qm uirũ ñ cognosco: Non
dubitat de facto: s modum requirit ce ordi¬
nem. Nec enĩ querit an fiet istud. s qͣm̾.
Quasi dicat. Cum sciat dñs meus testis
conscientiȩ mȩe. uotũ ancillȩ suȩ ñ cognoᷤᷤ¬
cere uirũ: qua lege qͦ ordine. placebit ei ut
fiat istud: Si oportuerit me frangere uo¬

Expanded text:
mihi Dominum teneo, et dico: Non habeo regem nisi Domihi Dominum teneo, et dico: Non habeo regem nisi Doet Deus meus, qui mandas salutes Jacob. 3. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Primo quidem prudenter tacuit, cum adhuc dubia cogitabat qualis esset ista salutatio; maleus nimirum humiliter non respondere, quam temere loqui quod nesciret. Jam vero confortata et bene praemeditata, angelo quidem foris loquente, sed Deo intus persuadente erat enim Dominus cum illa, dicente angelo: Dominus tecum: ita ergo confirmata, fide scilicet depellente timorem, laetitia verecundiam, dixit ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Non dubitat de facto, sed modum requirit et ordinem. Nec enim quaerit an fiet istud, sed quomodo. Quasi dicat: Cum sciat Dominus meus, testis conscientiae meae, votum esse ancillae suae non cognoscere virum; qua lege, quo ordine placebit ei ut fiat istud? Si oportuerit me frangere vo
Abbreviated transcription (Latin):
ius splendidissima contemplatione: sul¬
gebunt iusti sicut sol. in regno patris eoꝵ
Q si &e mei peccatoris meminerit ihc in bene¬
placito ppłi sui: cum uenerit in regnũ suũ.
Osi me in illa die quando traditurꝰ ẽ re¬
gnum dõ & patri. uisitare dignabitur in
salutari suo: ad uidendui scilicet in bonita¬
te electoꝵ suoꝵ. ad letandu in leticia gen¬
tis suȩ: ut laudet᷑ etiã a me cũ hereditate
sua. Ueni interim dñe iħu. aufer scandala
de regno tuo qͦd ẽ anima mea: ut regnes tu
qui debes in ea. Uenit enim auaricia. & uen¬
dicat in me sibi sedẽ: iactantia cupit dña¬
ri mͥ: suꝑbia uult mͥ esse rex: luxuria dic̃
ego regnabo:ambitio. detractio. inuidia &
iracundia certant in me ipso de me ipso: eu¬
iꝰ ego potissimũ ẽẽ uidear. Ego autẽ qͣntũ
ualeo resisto: renitor quantũ iuuor: dñm me¬
um iħm reclamo. Ipsi me defendo. quia ip-¬
sius me iuris agnosco: ipsum mͥ d̾m ipsum

Expanded text:
jus splendidissima contemplatione fuljus splendidissima contemplatione fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . O si et mei peccatoris meminerit Jesus in beneplacito populi sui, cum venerit in regnum suum! O si me in illa die, quando traditurus est regnum Deo et Patri, visitare dignabitur in salutari suo, ad videndum scilicet in bonitate electorum suorum, ad laetandum in laetitia gentis suae, ut laudetur etiam a me cum haereditate sua! Veni interim, Domine Jesu, auter scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut regnes tu qui debes in ea. Venit enim avaritia, et vindicat in me sibi sedem; jactantia cupit dominari mihi; superbia vult mihi esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, detractio, invidia et iracundia certant in me ipso de me ipso, cujus ego potissimum esse videar. Ego autem quantum valeo resisto; renitor quantum juvor. Dominum meum Jesum reclamo; ipsi me defendo; quia ipsius me juris agnosco. Ipsum mihi Deum, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ eũ qͥ occulto iudeꝰ ẽ ab illo qͥ i manifesto: & qͣ in
sp̃u ẽ circu̾cisio ab ea q̃ fit in carne: & sp̃ale isrł a
carnali: & filio ᷤ fidi abrahȩ a filiis carniᷤ. N enĩ m¬
iacob: hi reputandi sunt. in domo iacob. Ia¬
cob quippe: ipse ẽ qui isrł. Solos gͥ qui in fide
iacob ꝑfecti inueniendi sunt. reputa in domo
iacob: uł potiꝰ ipsos noueris fore sp̃ualẽ & etͥ¬
nam domum iacob. in qua regnabit dñs iħc
in ȩt̾num. Quis ex nob̃ qͥ uixta int̾p̾tationẽ no¬
minis iacobsupplantet diabołu de corde fuo:
luctetur cũ uiciis & concupiscentiis suis ut ñ
regnet pecratũ in suo mortali corpore:. s re
cum eo regnabunt. & regni eiꝰ ñ erit finis.¬
O quã głosum ẽ regnũ illud. in quo reges cõ¬
gregati sunt. conuenerunt in unum: ad lau-¬
dandum scilicet &e glificandu eũ. qui suꝑ
õs ẽ rex regum. & dñs dominantiũ. De cu¬

Expanded text:
tibi eum qui in occulto Judaeus est, ab illo qui in manifesto; et quae in tibi eum qui in occulto Judaeus est, ab illo qui in manifesto; et quae in spiritu est circumcisio, ab ea quae fit in carne : spiritualem Israel a carnali, et filios fidei Abrahae a filiis carnis. Non enim, iJacob, hi reputandi sunt in domo Jacob. Jacob quippe ipse est qui Israel. Solos igitur qui in fide Jacob perfecti inveniendi sunt, reputa 750 in domo Jacob, vel potius ipsos noveris fore spiritualem et aeternam domum Jacob, in qua regnabit Dominus Jesus in aeternum. Quis ex nobis est, qui juxta interpretationem nominis Jacob, supplantet diabolum de corde suo, luctetur cum vitiis et concupiscentiis suis. ut non regnet peccatum in suo mortali corpore, sed regcum eo regnabunt, et regni hujus non erit finisO quam gloriosum est regnum illud, in quo reges congregati sunt, convenerunt in unum, ad laudandum scilicet et glorificandum eum qui super omnes est Rex regum, et Dominus dominantium: de cu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad dauid. de fructu uentris tui ponam suꝑ
sedem tuã: de quo & dictum ẽ ꝑ alium ꝓ¬
phetam. suꝑ solium dauid & suꝑ regnum eiꝰ
sedebit. Uides quia ubiq repꝑis suꝑ: Suꝑ syon:
suꝑ sedem: suꝑ solium: suꝑ regnum. Dabit gͦ
ei dñs ds sedem dauid patris sui. ñ typicã s
ueram: ñ temporalẽ s et̾nam: ñ t̾renam s ce¬
lestem. Que iccireo ut iam dictum ẽ memora¬
tur fuisse dauid: quia hec in qua temporalit̾
sedit. et̾ne illius gerebat maginẽ. Et regnabit
in domo iacob in ȩt̾num: &e regni eiꝰ ñ erit fimᷤᷤ
Hic quoq si domũ iacob temporalẽ accipimu ᷤ:
quomͦ in illa que et̾na ñ ẽ. in et̾num regnatu¬
rus ẽ: Querenda gͦ ẽ domus et̾na iacob: in
qua regnet in et̾num. euiꝰ regni ñ erit finis.
pilati: quando illo ꝑhibent̾ regem ur̃m cru¬
cifigam. uno ore respondendo clamauit. ñ
habemꝰ regẽ nͥ cesarẽ : Reqͥre itaq apłm. & disc̾net

Expanded text:
am super sedem tuam : de quo et dictum est per alium prophetam, Super solium David, et super regnum ejus sedebit . Vides quia ubique reperis, super? Super Sion, super sedem, super solium, super regnum. Dabit ergo ei Dominus Deus sedem David patris sui, non typicam, sed veram; non temporalem, sed aeternam; non terrenam, sed coelestem. Quae idcirco, ut jam dictum est, memoratur fuisse David, quia haec, in qua temporaliter sedit, aeternae illius gerebat imaginem. 2. Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Hic quoque, si domum quomodo in illa, quae aeterna non est, in aeternum regnaturus est? Quaerenda est ergo domus aeterna Jacob, in qua regnet in aeternum, cujus regni non erit finis. Pilati, quando illo perhibente, Regem vestrum crucifigam? uno ore respondendo clamavit: Non habemus regem nisi Caesarem? Require itaque Apostolum, et discernet
Abbreviated transcription (Latin):
es scies: & felicit̾ scies: s illo doctore. quo et
auctore. Ego autẽ missus sum nunciare uir¬
ginalẽ conceptũ: ñ cirare. Non potest doceri
nisi a donante: nec potest addisci nͥ a susci¬
piente. Idoq & quod nascetur ex te sc̃m: uo¬
cabitur filius di. Quod ẽ dicere. Qm̃ ñ de¬

Expanded text:
es, scies, et feliciter scies, sed illo doctore, quo et es, scies, et feliciter scies, sed illo doctore, quo et auctore. Ego autem missus sum nuntiare virginalem conceptum, non creare. Nec potest doceri nisi a donante: nec potest addisci nisi a suscipiente. Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. Quod est dicere: Q
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ hoc sola in se felicissime meruit exꝑiri.
intellectu capere. ratione discernere ꝑ ossit.
qualit̾ splendor ille maccessibił. uirgineis
sese uiscerib infiiderit: & ut illa qͦd maccessi¬
bile ẽ accedere ad se ferre potuiset. de porti¬
uncula eiusd̾e corporis cui se animate. contẽ.¬
perauit. reliquȩ massȩ umbracułu fecerit:
Et forte ꝓpt̾ hoc maxime dictũ ẽ obumbra¬
bit tͥ: quia res nimirũ in sacramento erat:
& quod sola ꝑ se tͥnitas in sola & cũ sola uir-¬
gine uoluit oꝑari: soli datum ẽ nosse. cui
suꝑueniet in te: qui utiq & sua potentia
fecundabit te. Et uirtus altissimi obũbrabit
tͥ: hoc ẽ illum modu qͦd de sp̃u sc̃o concipi¬
es. di uirtus. di sapientia xp̃c. sic in suo secre¬
tissimo consilio obumbrando conteget et
occultabit: quatinus sibi tantũ notus habe¬
atur & tͥ. Aesi angłs respondeat ad uͥginẽ.
Quid a me requiris: qͦd in te mox exꝑieri. Sei¬

Expanded text:
quae hoc sola in se felicissime meruit experiri, quae hoc sola in se felicissime meruit experiri, intellectu capere, ratione discernere possit, qualiter splendor ille inaccessibilis virgineis sese visceribus infuderit; et ut illa inaccessibilem accedere ad se ferre potuisset, de portiuncula ejusdem corporis, cui se animatae contemperavit, reliquae massae umbraculum fecerit? Et fortasse propter hoc maxime dictum est, obumbrabit tibi, quia res nimirum in sacramento erat, et quod sola per se Trinitas in sola et cum sola Virgine voluit operari, soli datum est nosse, cui  sanctus superveniet in te, qui utique sua potentia fecundabit te. Et virtus Altissimi obumbrabit tibi: hoc est, illum modum quo de Spiritu sancto concipies, Dei virtus, et Dei sapientia Christus, sic in suo secretissimo consilio obumbrando conteget et occultabit, quatenus sibi tantum notus habeatur et tibi. Ac si angelus respondeat ad Virginem: Quid a me requiris, quod in te mox experieris? Sci
Abbreviated transcription (Latin):
tus altissimi obumbrabit tͥ. Nunqͥd po¬
tuit repleri gr̃a. & necdu habere sp̃m scm.
cum ipse sit dator gr̃arumꝰ Si autẽ iam sp̃c
sc̃s in ea erat: quomͦ adhuc tanquã nouit̾
suꝑuenturꝰ reꝓmittit᷑: An forte id̾o non
dixit simplicit᷑ ueniet in te. s addidit suꝑͭ¬
quia & prius qͥdem in ea fuit ꝑ multã grã.
s nunc suꝑ uenire nunciat᷑. ꝓpt̾ abundan¬
tioris grẽ plenitudinẽ quã effusurus erat
suꝑ illam: At uͦ cũ plena iam sit. illud am¬
plius quomͦ caꝑe pot̾i̾t: Si autẽ plus ali¬
quid capere potest: quomͦ & ante plena fu¬
isse intelligenda ẽ: An prior qͥdem gr̃a eius
tantũ repleuerat mentẽ. sequens uero etiã
uentrẽ ꝑfunde debet: quatinus scilicet ple¬
nitudo diuinitatis. que ante in illa sicut
in nullo scõꝵ corporalit̾ in ipsa habitare in¬
& uirtꝰ altissimi obumbrabit tͥ. Quid ẽ. et
uirtꝰ altissimi obumbrabit tͥ: Qui potest
capere capiat. Quis enĩ excepta fortassis illa

Expanded text:
tus Altissimi obumbrabit tibi? Nunquid potuit repleri gratia, et necdum habere Spiritum sanctum, cum ipse sit dator gratiarum? Si autem jam Spiritus sanctus in ea erat, quomodo adhuc tanquam noviter superventurus repromittitur? An forte ideo non dixit simpliciter, veniet in re, sm in ea fuit per multam gratiam, sed nunc supervenire nuntiatur, propter abundatioris gratiae plenitudinem, quam effusurus est super illam? At vero cum plena jam sit, illud amplius quomodo capere poterit? Si autem plus aliquid capere potest, quomodo et ante plena fuisse intelligenda est? An prior quidem gratia ejus tantum repleverat mentem, sequens vero etiam ventrem perfundere debet: quatenus scilicet plenitudo divinitatis, quae ante in illa, sicutin nullo sanctorum corporaliter in ipsa habitare inet virtus Altissimi obumbrabit tibi? Quid est, et virtus Altissimi obumbrabit tibi? Qui potest capere, capiat. Quis enim, excepta fortassis illa
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ẽ dubium. quicqͥd in lau¬
dib matris ꝓferimus. ad fi¬
lium ꝑtinere: & rursũ cum
filium honoramꝰ: a gla ma-¬
tris ñ recedimꝰ. Nam si iuxta
salomonẽ filius sapiens gła ẽ patris: quan¬
tomagis głosum ẽ matrẽ ipsuis effici sapien-¬

Expanded text:
on est dubium, quidquid in laudibus Matris proferimus, ad Filium pertinere; et rursum, cum Filium honoramus, a gloria Matris non recedimus. Nam, si juxta Salomonem, Filius sapiens gloria est patris : quanto magis g
Abbreviated transcription (Latin):
loqui qͦd uolunt. etiam qͦd nullatenꝰ facere
posfunt. tam facile immo incomparaliter
facilnis ualet d̾s oꝑe implere quicqͥd illi u̾¬
bo ualent expͥmere: Dicam aꝑtius. Si ho¬
minib tam facile eẽt facere quã dicere qͦd
uolunt: &e ipsis quoq ñ eẽt impossibile õe
u̾bum. Nunc autẽ qm̃ uulgaris &̃ uerus

Expanded text:
loqui quod volunt, etiam quod nullatenus facere loqui quod volunt, etiam quod nullatenus facere possunt; tam facile, imo incomparabiliter facilius valet Deus opere implere, quidquid illi verbo valent exprimere? Dicam apertius. Si hominibus tam facile esset facere quam dicere quod volunt; et ipsis quoque non esset impossibile omne verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
gitet iuuencula de obsequio. sieq illa ppe¬
rante ad uisitandu. paruulo ꝓpħe locus
& occasio detur. quo minori adhuc dño sui
officii ualeat exhibere pͥmitias: & du ad
se inuicẽ concurrit matrũ infantũq ab al¬
terutro excitata deuotio: mirabilius fiat
miracułu de miracłis. Uide autẽ ne hec tã
magnifica quȩ ab angło audis p̾nuntia¬
ta: ab ipso speres ꝑficienda. A quo gͦ si
queri ᷤ: ipsum angłm audi. Quia ñ erit in¬
quit impossibile apud dm̃ om̃e u̾bum. Tã¬
quã diceret. Hȩc quȩ ego tam fident̾ ꝓmit¬
to. ñ de mea s de illius qui me misit uirtu¬
te p̾sumo: qͥa ñ erit impossibile om̃e u̾bũ
apud eum. Quale enim illi u̾bum impossi¬
bile poterit eẽ: qui omĩa fecit in u̾bo: Mo¬
uet me &e hoc in u̾bis angłicis: qͦd signant᷑
ñ ait. qͥa ñ erit impossibile apud d̾m om̃e
factum: s om̃e u̾bum. An iccirco posuit
u̾bum: quia quã facile possunt homines

Expanded text:
gitet juvencula de obsequio: sicque illa propegitet juvencula de obsequio: sicque illa properante ad visitandum, parvulo prophetae locus et occasio detur, quo minori adhuc Domino suo officii valeat exhibere primitias; et dum ad se invicem occurrit matrum, infantumque ab alterutro excitata devotio, mirabilius fiat miraculum de miraculo. 7. Vide autem ne haec tam magnifica, quae ab angelo audis praenuntiata, ab ipso speres perficienda. A quo ergo si quaeris; ipsum audi Angelum. Quia non erit, inquit, impossibile apud Deum omne verbum; tanquam diceret: Haec quae ego tam fideliter promitto, non de mea, sed de illius qui me misit, virtute praesumo. Quia non erit impossible apud Deum omne verbum. Quale enim illi verbum impossibile poterit esse, qui omnia fecit in Verbo? Movet me et hoc in verbis angelicis, quod signanter non ait? Quia non erit impossibile apud Deum omne factum; sed, omne verbum. An idcirco posuit verbum, quia quam facile possunt homines
Abbreviated transcription (Latin):
inflammari incendio: quȩ filium pat̾ne di¬
lectionis. cũ gaudio scĩ sp̃c. mox fuerat con¬
ceptura. Neq enim nͥ in deuotissimo atq
hilarissimo corde: tanta se capere poterat
dulcedinis & alacritatis affluentia. Uel id̾o
conceptus elizabeth nunciat᷑ mariȩ: qͥa ꝓfe¬
cto decebat. ut u̾bum mox diuulgandu uq
priꝰ sciret uirgo ꝑ angłm quã audiret ab
homine: ne mat̾ uidelicet dĩ a consiliis filii
uideretur amota. si eoꝵ quȩ in t̾ris tã ꝓpe
gererent᷑. remansisset ignara. Uel ido potiꝰ
conceptꝰ elizabeth mariȩ nunciatꝰ ẽ: ut du
nunc saluatoris nc̃ p̾cursoris edocet᷑ aduen¬
tum: rerũ tempꝰ & ordinẽ tenens. ipsa meliꝰ
postmodum scriptorib ac p̾dicatorib euan¬
głii reseret ueritatẽ. quȩ plene de om̃ib a
pͥncipio celitus fuerit instructa mysteriis.
Uł ido adhuc ñciat᷑ mariȩ ꝯceptꝰ elizabeth: ut
audiens cognatam uetuła &e grauidam. co¬

Expanded text:
inflammari incendio, quae Filium paternae diinflammari incendio, quae Filium paternae dilectionis cum gaudio Spiritus sancti mox fuerat conceptura. Neque enim nisi in devotissimo corde atque hilarissimo tanta se capere poterat dulcedinis et alacritatis affluentia. Vel ideo conceptus Elisabeth nuntiatur Mariae, quia profecto 752 decebat ut verbum mox divulgandum ubique prius sciret Virgo per angelum, quam audiret ab homine: ne Mater videlicet Dei a consiliis Filii videretur amota, si eorum quae in terris tam prope gererentur, remansisset ignara. Vel ideo potius conceptus Elisabeth Mariae nuntiatus est, ut dum nunc Salvatoris, nunc praecursoris edocetur adventum, rerum tempus et ordinem tenens, ipsa melius postmodum scriptoribus ac praedicatoribus Evangelii reseraret veritatem, quae et plene de omnibus a principio coelitus fuerit instructa mysteriis. Vel ideo adhuc nuntiatur Mariae conceptus Elisabeth, ut audiens cognatam vetulam et gravidam, co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatͥs erat uniendu. Si diceret scã caro. uel
sc̃s homo. uł sc̃s infans: quicqͥd tale pon̾et
parũ sibi dixisse uideretur. Posuit gͦ in de¬
finite sc̃m: quia quicqͥd illud sit qͦd uirgo
genuit. scm̃ ꝓculdubio. ac singularit̾ sc̃m
Et adiecit angls. Et ecce ait elizabeth cognata
tua: & ipsa concepit filiũ in senectute sua.
Quid fuit necesse: etiã huiꝰ sterił uirgini nũ¬
ciare conceptũ: Nunquid forte dubiam ad¬
huc & increduła oracło: recentiori uoluit
confirmare miracło: Absit. Legimus ae za¬
charie incredulitatẽ ab hoc ipso angło fuis¬
se castigatã: mariã autẽ in aliquo rep̾hensã
ñ legimus: quin potiꝰ fidem ipsiꝰ. elizabeth
ꝓpħante laudatam agnouimꝰ. Beata inqͥt
que credidisti: qm̃ ꝑficient᷑ in te. que dicła st̃
tͥ a dño. S ido sterił cognatȩ conceptꝰ uirgi¬
gaudium gaudio cumulet᷑. Porro necessẽ
erat. ñ modico leticie &e amoris p̾ueniente

Expanded text:
Patris erat uniendum. Si diceret, sancta caro, vel Patris erat uniendum. Si diceret, sancta caro, vel sanctus homo, vel sanctus infans; quidquid tale poneret, parum sibi dixisse videretur. Posuit ergo indefinite, Sanctum: quia quidquid illud sit quod Virgo genuit, sanctum procul dubio ac singulariter sanctum Et adjecit angelus: Et ecce Elisabeth, cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Quid fuit necesse etiam hujus sterilis Virgini nuntiare conceptum? Nunquid forte dubiam adhuc et incredulam oraculo, recentiori voluit confirmare miraculo? Absit! Legimus et Zachariae incredulitatem ab hoc ipso angelo fuisse castigatam: Mariam autem in aliquo reprehensam non legimus; quin potius fidem! ipsius Elisabeth prophetante laudatam agnovimus. Beata, inquit, quae credidisti, quoniam perficientur in te quae dicta sunt tibi a Domino . Sed ideo sterilis coggaudium gaudio cumuletur. Porro necesse erat non modico laetitiae et amoris praeveniente
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uirtut᷑e altissimi. hoc ẽ filiũ di. id̾o
& quod nascet᷑ ex te scm̃ uocabit᷑ filius d̃i. Id
ẽ ñ solum qui de sinu patris in uterũ tu¬
um ueniens obumbrabit tͥ: s etiã id qͦd de
substantia tua sociabit sibi. ex hoc iam uo¬
cabitur filiuᷤ di: quẽ adiodu & is qͥa patie ẽ
ante scła genitus. tuus amodo reputabit᷑
filius. Sic autẽ & quod natũ ẽ ex ipso erit¬
tuus: &e qͦd ex te nascetur erit eiꝰ.: ut tam̃ ñ
sint duo filii. s unus. Et licet aliud qͥdem
ex te aliud ex illo sit: iam ñ tam̃ cuiꝰq suuͤ:
s unus utriꝰq filius erit. Idoq &e qͦd nasce¬
tur ex te scm̃: uocabit᷑ filius di. Attende¬
queso quã reuerent̾ dixerit. qͦd nascet᷑ ex te
scm̃. Ut quid enĩ ita simplicit᷑ scm̃: & absq
additamento: Credo qͥa ñ habuit qͥd ꝓpͥe
digneue nommaret. illud eximiũ. illud
magnificũ. illud reu̾endu: qͦd de purissima
nideł uiginis earne cũ sua anima unico

Expanded text:
irtutem, hoc est Filium Dei; Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei: id est, non solum qui de sinu Patris in uterum tuum veniens obumbrabit tibi, sed etiam id quod de tua substantia sociabit sibi, ex hoc jam vocabitur Filius Dei, quemadmodum et is qui a Patre est ante saecula genitus, tuus quoque amodo reputabitur filius. Sic autem et quod natum etuus; et quod ex te nascetur ejus; ut tamen non sint duo filii sed unus. Et licet aliud quidem ex te, aliud ex illo sit; jam non tamen cujusque suus, sed unus utriusque filius erit. Ideoque et quod nascetur ex te squaeso, quam reverenter dixerit, quod nascetur ex te Sanctum. Utquid enim ita simpliciter Sanctum, et absque additamento? Credo quia non habuit quid proprie digneve nominaret illud eximium, illud magnificum, illud reverendum, quod de purissima videlicet Virginis carne cum sua anima Unico