comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& quia selmon int̃pretatio pacis
ẽ głam xt̃nitatis accipient Hic enĩ
dei mons in quo pax dĩ nominis ipsi¬
us ẽ significata uirtute : & uber &
consecratus & pinguis ẽ Reges aut̃
eẽ eos non obscurũ ẽ de quibus di¬
ctũ ẽ lam sine nob̵ regratis Uti¬
nã regnaretis ut & nos uobi scum
corregnaremus. Dñs ergo caelestis
quia qualis celestis tales & caelestes
hos in selmon reges suꝑ domũ suct̃
ꝑ quos duusis spolus ornabitur : ex¬
albatos nue dispoon& in reges Factꝰ
ẽ enĩ in pace locus eius & fenicium
secundũ isaiam ut nix dealbabitur
Sed reges necesse ẽ penes quos sit domꝰ
pulchritudo ultra candorẽ niuis
eẽ praefari Lux enĩ mundi sunt
& quisq dignus erit cũ dño montẽ
regni caelestis ascendere. suꝑ niuẽ
dealbabitur : quia cũ se apostolis
in abitu quo cũ scĩs corregnaturise
ostendit uestimenta eius suꝑ niuen
alba sunt uisa Hic ergo mons & hr

Expanded text:
scilicet, quia Selmon interpretatio pacis scilicet, quia Selmon interpretatio pacis est, gloriam aeternitatis accipient. hic enim dei mons, in quo pax dei nominis ipsius est significata uirtute, et uber et consecratus et pinguis est. reges autem esse eos non obscurum est, de quibus dictum est: iam sine nobis regnastis et utinam regnaretis: ut et nos uobiscum conregnaremus. dominus ergo caelestis — quia qualis caelestis, tales et caelestes — hos in Selmon reges super domum suam, per quos diuisis spoliis ornabitur, exalbatos niue disponet in reges. factus est enim in pace locus eius et phoenicium secundum Esaiam ut nix dealbabitur. sed reges necesse est, penes quos sit domus pulchritudo, ultra candorem niuis esse praestari. lux enim mundi sunt; et quisque dignus erit cum domino montem regni caelestis inscendere, super niuem dealbabitur: quia cum se apostolis in habitu, quo cum sanctis conregnaturus esset, ostendit, uestimenta eius super niuem alba sunt uisa. hic ergo mons et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dorsi quae int̃ scaplia magis gra¬
cus sermo significat idest quae bonae
ultra praedicationis huius honorem
sunt honoranda cũ interĩ deargenta¬
tae pennae sub munere scĩ sp̃s ꝑma
nentes post etiã ad conscientiae suae
fructũ auri uiriditatẽ idest florẽ
honoris ꝑpeui consequentur V
Autẽ haec ad pulcritudinẽ domus
spolia diuisa quib: ut int̃ medios
cleros dormirent idest ut morte
tales consummarentur optatũ est.
ad principes xccłarũ ꝑquos pul¬
chritudo domus consistit eẽ relata
possit intelligi: continuo subiecit
Dum disccraut caelesus reges
supe camaiue dealbabunet᷑¬
iN selion. Mons dei mons uber
mons consecratus. monis pinguis.
Dum itaq: hos celestis suꝑ eam reges
discernit idest dũ dñs decaelis descen¬
dens eos qui spolia fuerint constitu¬
it in reges suꝑ eam domũ quaȩ ꝑ eos
pulcherrima ẽ : unũ quẽque dispo¬
n& in sebnon niue dealbatũ. in pace

Expanded text:
dorsi, quae interscapilia magis gradorsi, quae interscapilia magis graecus sermo significat, id est quae bonae ultra praedicationis huius honorem sunt honoranda; cum interim deargentatae pinnae sub munere sancti spiritus permanentes post etiam ad conscientiae suae; fructum auri uiriditatem, id est florem honoris perpetui consequentur. Ut autem haec ad pulchritudinem domus spolia diuisa, quibus ut inter medifs cleros dormirent, id est. ut morte tales consummarentur, optatum est, ad principes ecclesiarum, per quos pulchritudo domus consistit, relata possint intellegi, continuo subiecit: dum discernit caelestis reges super eam, nine dealbabuntin Selmon, monte dei, monte uberum; mons consecratus, mons pinguis. dum itaque hos caelestis super eam reges discernit, id est, dum dominus de caelis descendens eos, qui spolia fuerint, constituit in reges et super eam domum, quae per eos pulcherrima est, unumquemque disponit: in Selmo niue dealbabuntur, in pace
Abbreviated transcription (Latin):
sterii scificationẽ ab aris templisque
eti eẽ uirtutes. Ad has enĩ easdem uir¬
tutes quae ad pulchritudinẽ domꝰ
uel spolia diuident uel ipsȩ sunt spo¬
lia diuinus sermo se retulit dicens
Si dormiatis inter medios leros
perince columboe de argnitatae +¬
& posteriora dorsi eius iniuiridi¬
tate auri Prophxe uota sunt quib:
manere in mediis cleris hec ad pul¬
ebritudinẽ domus duusa spolia ex¬
optat ut usq: ad consummationis suae
diem quu significari mors soleat in
sonno in domus pulchritudine ꝑ¬
seuerent. Qui quidẽ sunt in usum prae¬
dicationis tã quã deargentatae pen¬
nae columbae : idest scĩ sp̃s munere
ornatuq p̃ciosi in his autẽ quaȩ seos
sunt in auri uiditate consistent: ut
his post praedicationẽ euangelii honor
regius & indefessa xt̃nitas ex con¬
scientie suaȩ fructu in auri uiridi¬
tate reddatur. dũ & aurũ refer¬
tur ad honorẽ & uiriditate iugor
xt̃nus ostenditur. Posteriora itaq

Expanded text:
sterii sanctificationem ab aris templisque sterii sanctificationem ab aris templisque cti esse uirtutes. Ad has enim easdem uirtutes, quae ad pulchritudinem domus uel spolia diuident uel ipsae sunt spolia, diuinus sermo se rettulit dicens: si dormiatis inter medios cleros, pinnae columbae deargentatae, et posteriora dorsi eius in uiriditate auri. prophetiae uota sunt, quibus manere in mediis cleris haec ad pulchritudinem domus diuisa spolia exoptat, ut usque ad consummationis suae diem — quia significari mors soleat in somno — in domus pulchritudine perseuerent. qui quidem sunt in usum praedicationis tamquam deargentatae pinnae columbae, id est sancti spiritus munere ornatuque pretiosi. in his autem, quae post eos sunt, in auri uiriditate consistent, ut his post praedicationem euangelii honor regius et indefessa aeternitas ex conscientiae suae fructu in auri uiriditate reddatur: dum et aurum refertur ad honorem et in uiriditate uigor aeternus ostenditur. posteriora itaque
Abbreviated transcription (Latin):
multae euangelizantes sunt qua
dabit uerbũ ut sit in paulo uirus
in perro uirtus & in ioħe uirtus &
in coeteris uirtus : multasq obid eai¬
angelii praȩdicandi signific& esse
uirtutes. Quib quãuis ds̃ & dñs
& rex dabit uerbũ : uirtutes am̃
istae dilecti sunt idest eiꝰ qui regia
dño & dõ sit dilectus. laboriosius
autẽ id & obscurius dũ collocatio¬
nes uerborũ non demutat trans¬
latio latina declarat. Coeterum
ab solutius totũ hoc sermo e grato
enunciatus eloquitur. hunc sei
que dlecti sint cẽ uurcutũ ũt urtus¬
intaedsigantur cẽ urtutes sportuit
uuite ꝓprt ei que sequuntur lie&
in om̃ibiunus atqidem eẽ sp̃s nu¬
merosirũ doñ uirtutũ fierim̃tio¬
ne : qua ad pulebritudinẽ domus
ipse uirtutis spolia diuideret Ad
xeccłae enĩ decus detracta ab his dia¬
bolo gentiũ spolia diuidunturs atq
etiam ex his spoliis domus pulchritu¬
do ꝑficitur cũ in sacerdotes di ad mini¬

Expanded text:
multae euangelizantes sunt, quibus multae euangelizantes sunt, quibus dabit uerbum, ut sit in Paulo uirtus, in Petro uirtus et in lohanne uirtus et in ceteris uirtus, multasque ob id euangelii praedicandi significet esse uirtutes; quibus quamuis deus et dominus et rex dabit uerbum, uirtutes tamen istae dilecti sunt, id est eius, qui regi et domino et deo sit dilectus. laboriosius autem id et obscurius, dum conlocationes uerborum non demutat, translatio latina declarat. ceterum absolutius totum hoc sermo e graeco enuntiatus eloquitur, hunc scilquae dilecti sint, esse uirtutum: ut uirtuintellegantur esse uirtutes. oportuit autem propter ea, quae secuntur, licet in omnibus unus atqmerosarum tamen uirtutum fieri mentionem, quia ad pulchritudinem domus ipse uirtutum spolia diuideret. ad ecclesiae enim decus detracta ab his diabolo et gentium spolia diuiduntur atque etiam ex his spoliis domus pulchritudo perficitur, cum in sacerdotes dei ad mini
Abbreviated transcription (Latin):
cedine tua pauperi. Habitabunt
ergo animalia uel in haereditate
dĩ uel in pluuia uoluntaria &
hec indulcedine pauperi uel haȩ¬
reditas uel pluuia ẽ parata E loqͥa
enim dĩ in scõrũ faucib: dulcia sunt
ł obeati sunt pauperes spũ: quia
ipserã ẽ regnũ calorũ. Animalia
autẽ cũ ẽẽnt : facta sunt sp̃uialia
Hec ergo om̃a in usum hereditatis
uel uoluntariae pluuiae ministe¬
riũ sunt segregita. Atq ut scđm
praeparatã dulcedinẽ pauꝑi uel milb
congregatio que haereditas dõ ẽ ud
a postolicae praȩdicationis significaũ
eẽ intelligeretur eloquiũ: subiear
deus dominus dabit uerbum eu¬
cingelizantibus: uir tutibus mil¬
tis rex uirtutum dilecti & pul¬
chritudini domus diuidere so¬
lia Segregatae itaq pluuixe ad eu¬
angeliũ irrigandũ dñs dabit uerbi
idipsum in sensũ nr̃m & ora diffun¬
dens scđm illud. Non enĩ uos efis
qui loquimini : sed sp̃s patris ur̃i
qui loquitur in uobis Sed uirtio

Expanded text:
cedine tua pauperi. habitabunt cedine tua pauperi. habitabunt ergo animalia uel in hereditate dei uel in pluuia uoluntaria; et haec in dulcedine pauperi uel hereditas uel pluuia est parata. eloquia enim dei in sanctorum faucibus dulcia sunt, et beati sunt pauperes spiritu, quia ipsorum est regnum caelorum. animalia autem cum essent, facta sunt spiritalia. haec ergo omnia in usum hereditatis, uel . uoluntariae pluuiae ministerium sunt segregata. Atque ut secundum praeparatam dulcedinem pauperi uel ecclesiae congregatio, quae hereditas deo est, uel apostolicae praedicationis significatum esse intellegeretur eloquium, subiecit: deus dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtutibus multis, rex uirtutium dilecti, et pulchritudini domus diuidere spolia. segregatae itaque pluuiae ad euangelium inrigandum dominus dabit uerbum, idipsum in sensum nostrum et ora diffundens, secundum illud: non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. sed uirtutes
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiam irrigantẽ deserta & ari¬
da & prxparatã dĩ hareditati
Atq ideo sequitur Puuiam
Vuolunitariam segregabis dĩ
hacredirati tuae & infir¬
e mata est tu utro perfecisti¬
U etm Qnimalia tua habi¬
tabunt iti eo parasu dulce¬
diric tuam pauperi Pro¬
uidus enũ uoluntatũ ds̃ segregaũ
uoluntariam pluuiam praesciendo
Qux infiriata ẽ cũ iudiciũ in se mor¬
tis habuit pacilus cũ perrus scandalo
crucis motus ter denegat admonitꝰ
ne negar&: cũ apłi timent fugiunt
diffidunt Sed quia in his bone uo¬
luntatis eẽt affectus ꝑfecti ita sunt
ut & fundamenta aeccłarũ fierent¬
& columnae Hac ergo haereditati dei
pluuia segregaturꝰ Ruae autẽ haere¬
ditassit non obscurũ ẽ Ca scilic&
quae data ẽ poscenti cũ dicitur
Posce ame & dabo tibi gentes haere¬
ditatẽ tuam Gentes itaq: animan¬
tiũ & peccorũ ritu non intelligen¬
Sequitur enim Animalia tua
habitabunt in ea. parasti indul¬

Expanded text:
pluuiam inrigantem desertam et aripluuiam inrigantem desertam et aridam et praeparatam deo hereditatem. atque ideo sequitur: pluuiam uoluntariam seg infirmata est, tu uero perfecisti eam. animalia tua habitabunt in ea, parasti in dulcedine tua pauperi. prouidus enim uoluntatum deus segregauit uoluntariam pluuiam praesciendo. quae infirma est, cum iudicium in se mortis habuit Paulus, cum Petrus scandalo crucis motus est, ter denegat admonitus ne negaret, cum apostoli timent, fugiunt, diffidunt. sed quia in his bonae uoluntatis esset adfectus, perfecti ita sunt, ut et fundamenta ecclesiarum fierent et columnae. haec ergo hereditati dei pluuia segregatur. Quae autem hereditas sit, non obscurum est, ea scilicet, quae data est poscenti, cum dicitur: posce a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam. gentes itaque animantium et pecorum ritu non intellegensequitur enim: animalia tua habitabunt in ea, parasti in dul
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ panẽq Angelorũ manducauit
homo celiq stillasse in sena scri¬
buntur : ꝓfecto ministeriũ hoc
acaelis idest ab Angelis expletum
eẽ non ẽ dubiũ estq: idem largi¬
tor eius qui de caelis ẽ panis qui
in srna mannae fuerat indultor
Sed transiens ad desertũ deus
idest ad gentiũ arida & desola
quondam corda transcendens. felicẽ
illam bonae uoluntatis pluuiam
segregauit Segregaut enim ipse ex
utero matris paulũ in apostolum:
quia quos & praȩsciuit hos & praȩ¬
destinauit Hanc etiã eloquii prae¬
dicationisq pluuiam & in psalmo
salomon terra ad spei securitatẽ
nunciauit dicens Et descend& sic̃
pluuia in uellus: & sicut stillicidia
stillantia suꝑ terram & aliqui¬
bus nubib ne suꝑ uineam pluerent
meminimus eẽ praeceptũ. Sc̃s quoq
morses qui sub uelam̃to uerborũ
communiũ ingentia caelestis sper
sacram̃ta condebat uerba sua ex¬
cipi ut pluuiam imbrẽq cantauit

Expanded text:
est, panemque angelorum manducauit est, panemque angelorum manducauit homo, caelique stillasse in Sina scribuntur, profecto ministerium hoc a caelis, id est ab angelis expletum esse non dubium est. estque idem largitor eius, qui de cselis est, panis, qui in Sina mannae fuerat indultor. Sed transiens ad desertum dens, id est ad gentilium arida et desolata quondam corda transcendens felicem illam bonae uoluntatis pluuiam segregauit. segregauit enim ipse ex utero matris Paulum in apostolum: quia. quos et praesciuit, hos et praedistinxit. hanc etiam eloquii praedicationisque pluuiam et in psalmo Salomon terrae ad spei securitatem nuntiauit dicens: et descendit sicut pluuia in uellus et sicut stillicidia stillantia supra terram. et aliquibus nubibus ne super uineam pluerent meminimus esse praeceptum. sanctus quoque Moyses, qui sub uelamento uerborum communium ingentia caelestis spei sacramenta condebat, uerba sua excipi a t pluuiam imbremque cantauit,
Abbreviated transcription (Latin):
loco scõ suo idese in domo congregat
unius moris. & uinctos in fortitu¬
dine & exacerbantes extraluit e
sepulchris: hac tim̃ corã popło
egrediens & in desertũ transiens
consummare memoratus ẽ ut nune
onsipaeterito mota eẽ tra distillas¬
se celosi& hoc a faie di isrł insina
referur effectũ Hloc ideo ut cũ
illa qur legis sunt gesset in his
quoq ea quae euangeliorũ sunt
preformasse sciretur ł gressus enĩ
corã populo suo in desertõ transgres¬
sis est : in illud uidelic& desertũ
iordinis in quo lilia floruerunt
in quo fons aquae uitalis desolata
& irida irrigauit Funiculus nanq¬
erat ante hareditatis u cob: deser¬
deq gentes elem̃torũ subdite fue¬
runt potestati. At nunc inspectante
co qui fuit dĩ populus ds̃ ad ea
quae ante crant desolata transi¬
uit: & iã irrigata ab eo finium
deserta pinguescunt: & hie idẽ
ẽ qui mannã de caelis dedit popu¬
lo Si enĩ lex disposita ꝑ angelos

Expanded text:
loco sancto suo, id est in domo, congregat loco sancto suo, id est in domo, congregat unimores et uinctos in fortitudine et exacerbantes extrahit e sepulchris, haec tamen coram populo egrediens et in desertum transiens consummare memoratus est, ut nunc ex praeterito motam esse terram, destillasse caelos et hoc a facie dei Israhel in Sina. refertur effectum. hoc ideo, ut, cum illa, quae legis sunt, gessit, in his quoque ea, quae euangeliorum sunt, praeformasse sciretur. egressus enim coram populo suo in desertumque transgressus est; in illum uidelicet desertum Iordanis, in quo lilia floruerunt, in quo fons aquae uitalis desolata et arida inrigauit. funiculum namque ante erat hereditatis Iacob desertaeque gentes elementorum subditae fuerunt potestati. at nunc inspectante eo, qui fuit dei populus, deus ad ea, quae ante erant desolata, transiuit; et iam inrigata ab eo finium deserta pinguescent. et hic idem est, qui manna de caelis dedit populo. si enim lex disposita per angelos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetarũ alius euangeliorum
ds̃ posset intelligi Atq idõ erga
nos quoq parib hec momentis
quib: ex egypto populũ edux̃ im¬
pleuit. Nã & patres nr̃i sub nabe
fuerunt & in morsen in maribab¬
titati sunt & in simili tudinem
caelestis panis manna e calis de¬
cidente saturati sunt : & xp̃o aqu
praeeunte petra potati sunt
Que quidem in illis salutarit̃ ꝯb
figurã quoq nr̃ae in se salutis ha¬
buerunt: ut sequens ꝓpheciae ser¬
mo declarat dicens Deris duin eer¬
dicris coram populo tuo. dum̃
trans gredicris in descrto terri
mota est & eum caeli diftilli¬
uer a facie dei mons syna
facie dei isrł. Prxisse dm̃ iter
populi suidũ desertũ transgre¬
ditur in columna nubis ignis que
cognouimus : & usq ad populi t̃ rort
de caelis stillasse mannã Sed cũ
suꝑiora omnia quae xccłe ꝓpria
sunt atq apta memorass& scilid
cũ suꝑ occasũ ascendit. cũ orphano¬
rũ pat̃ est uidexq uiduarũ. cũ in

Expanded text:
prophetarum, alius euangeliorum prophetarum, alius euangeliorum deus possit intellegi. atque ideo erga nos quoque paribus hquibus ex Aegypto populum eduxit, implevit. Nam et patres nostri sub nube fuerunt et in Moysen in mari baptizati sunt, et in similitudinem coelestis panis manna e coelis decidente saturati sunt, et Christo aquam petra praebente potati sunt: quae quidem in illis salutariter gesta, figuram quoque nostrae in se salutis habuerunt, ut sequens pmo declarat dicens: deus, dum egredieris coram populo tuo, dum transgredieris in deserto, terra mota est. etenim caeli destillauerunt a facie dei, mons Sina facie dei Israhel. praeisse deum iter populi sui, dum desertum transgreditur, in columna nubis ignisque cognouimus et usque ad populi errorem de caelis stillasse manna. sed cum superiora omnia, quae ecclesiae propria sunt atque apta, memorasset, scilicet cum super occasum ascendit dominus, cum orphanorum pater est iudexque uiduarum, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
Ecdux̃ autẽ et̃iam cos qui antea
exa cerbabant id est qui transgressi¬
one legis iram in se dĩ uidicis inci¬
tabant. uel aduersũ nomen eius
genuli eloquio disserebant. ad do¬
etrinã diuinae cognitionis institu¬
it ut ex ꝑsecutore paulũ gentiũ
apłm doctorẽq prxfecit. Hos itaq
exacerbantes in habitantes antea in
sepulchris idest intra corporum
suorũ emortua domicilia consepul¬
tos in caelestẽ uitã spũalẽq dedux̃
Sunt enĩ multi in uiuentib: mortu¬
÷ Nam & in euangeliis mortui non
putati non differre docentur a
mortuis: dño dicente Sinite
mortios sepelire mortuos suos
łt apłs scit quasclam mortuas
uiuere: idest dũ uiuunt eẽ iã
mortuas Sed hos homines de
sepulchris dñs qui infilios dei
regenerantur eduxit Nerũ haec
qui in nobis ds̃ sũꝑ occasũ ascen¬
dens ꝑ uirtutẽ resurrectionis
oꝑatus ẽ idem om̃a ad huius
spei nr̃e praeparationẽ adum¬
brxta gessit in legȩ ut ñ alius

Expanded text:
eduxit autem etiam eos, qui antea eduxit autem etiam eos, qui antea exacerbabant, id. est, qui transgressione legis iram in se dei iudicis incitabant uel aduersum nomen eius gentili eloquio disserebant, ad doctrinam diuinae cognitionis instituit, ut ex persecutore Paulum gentium apostolum doctoremque perfecit. hos itaque exacerbantes, inhabitantes antea in sepulcris, id est intra corporum suorum emortua domicilia conaepultos in caelestem uitam spiritalemque deduxit. sunt enim multi in uiuentibus mortuÎ. nam et in euangeliis mortui non putati non differre docentur a mortuis domino dicente: sine mortuos sepelire mortuos suos, et apostolus scit quasdam mortuas uiuere, id est, dum uiuunt, esse iam mortuas. sed hos omnes de sepulcris dominus, qui in filios dei regenerantur, eduxit. Verum haec qui in nobis deus super occasum ascendens per uirtutem resurrectionis operatus est, idem omnia ad huius spei nostrae praeparationem adumbrata gessit in lege, ut non alius
Abbreviated transcription (Latin):
uato ꝓposito sit uoluntatis scrutans
corda & renes ds̃ idcrco sit iudex.
quia solus earũ mentẽ sensũq di¬
iudic&. Et quidẽ hac ut dixi se¬
cundũ desolationẽ conditionis
humanae de orphanis iuiduis que
sint dicta Coeterũ ut ad eccłae
totius de monstrationẽ hac ita
significata eẽ possit intelligi: con¬
tinuo subiecit Deus in loco scõ¬
Osuo deus inhabitare facit uni¬
Ous moris in domo Educdis
uinctos in fortitudine : simili¬
ter eos qui exacerbant qui in¬
habitanz in sepuleris. Hic
ꝓ locus dõ scs ẽ : ubi sit uidua ex
lege ubi orphanus ex scło ubi
unius moris ac uoluntatis pacifi¬
cus unanimisq conuentus : Crat
enim scđm actus a postolorum
credentiũ anuma & cor unum
ubi qui uineti sunt educentur
in fortitudine Ligato enĩ prius
intra domũ suam forti eos qui
peccatis suis uinciebantur ab¬
soluit: ut abraxe filiam septẽ
& decem annis ligatã in liber¬
tatẽ uerbo uirtutis eduxit

Expanded text:
uato proposito sit uoluntatis, scrutans uato proposito sit uoluntatis, scrutans corda et renes deus idcirco sit iudex, quia solus earum mentem sensumque diiudicet. et quidem haec, ut dixi, secundum desolationem condicionis humanae de orphanis uiduisque sint dicta. Ceterum ut ad ecclesiae totius demonstrationem haec ita significata esse possint intellegi, continuo subiecit: deus in loco sancto suo: deus inhabitare facit unimores in domo, educens uinctos in fortitudine, similiter eos, qui exacerbant, qui inhabitant in sepulcris. hic ergo locus deo sanctus est, ubi sit uidua ex lege, ubi orphanus ex saeculo, ubi unius moris ac uoluntatis pacificus unanimisque conuentus — erat enim secundum Actus apostolorum credentium anima et cor unum —. ubi qui uincti sunt educentur in fortitudine. ligato enim prius intra domum suam forte eos, qui peccatis suis uinciebantur, absoluit, ut Abrahae filiam octo et decem annis ligatam in libertatem uerbo uirtutis eduxi
Abbreviated transcription (Latin):
turbitionis hanc docut: quod pat̃
orphanorũ sit iudexq uidua rum
A facie enĩ prtris orphanorũ
uiduarũq udicis fugient : non
relinquentis eos orphanos qui a¬
gnoscentes patrẽ in celis diabolo
pari renunciauerint easq uiduas
quae legi mortuae sponsũ sesẽ secu¬
te sint uidicantis. Uiduam enim
que a lege sit liba beatus paulis
transire ad nuptias alterius sine
adulteri crimine docuit: idq
exemplũ om̃e ad aeccłam que lozi
sit mortua ut xp̃o postea se sociar&
aptauit. Est autẽ euam scđm huius
scłi sortẽ sensũs aptissimus ut ds̃
qui aduocatũ nobis a patre alium
dedit ne orphani essemus in seeculo
orpbanorũ pat̃ sit uidexq uiduarũ
quia & desolata a parentib mise¬
reatur infantiae uiduarũq: quaȩ
inse ad quieuerint uidex sit. lu¬
dex autẽtideo : quia sub nomine
uiduarũ plerxeq non uiduae suN
uel deliciatae in xp̃o nube uolun
uel fallunt humana iudicia: &
que dignitas nominis in conser¬

Expanded text:
turbationis hanc docuit, quod pater turbationis hanc docuit, quod pater orphanorum sit iudexque uiduarum — a facie enim patris orphanorum uiduarumque iudicis fugient — non relinquens eos orphanos, qui agnoscentes patrem in caelis diabolo patri renuntiauerint, easque uiduas, quae legi mortuae sponsum se secutae sunt, iudicans. uiduam enim, quae a lege sit libera, beatus Paulus transire ad nuptias alterius sine adulterii crimine docuit idque exemplum omne ad ecclesiam, quae legi se mortuam Christo postea sociaret, aptauit. est autem etiam secundum huius saeculi sortem sensus aptissimus. ut deus, qui aduocatum nobis a patre alium dedit, ne orphani essemus in saeculo, orbatorum pater sit iudexque uiduarum; quia et desolatae a parentibus misereatur infantiae uiduarumque, quae in se adquieuerint, iudex sit. iudex autem ideo. quia sub nomine uiduarum pleraeque non uiduae sunt, quae uel deliciatae in Christo nubere nolunt, uel fallunt humana iudicia; et quia dignitas nominis in conser
Abbreviated transcription (Latin):
ens legem mortis ex mortius xẽn
egressus ẽ. Huic itaq: it̃ parandũ ÷̃
scđm illud Parate uias dñi recas
facite semitas eius : Om̃is uallis replo¬
bitur & om̃is collis humiliabitur
ut parato itinere apud nos idest
uitiorũ infidelitatisq nr̃aȩ uel on¬
pressis tumorib uel eleuata in¬
litate terrenae labis iturus corri¬
ctis xquatisq uitae semitis in conb
nr̃a descendat in buius itaq conspe¬
etu exultabimus : cui it̃ exaequatis n
solentie tumorib & libidinũ uora¬
ginib: sit parandũ & in quo nos resa¬
gentes ex mortiuis contuebim Supt
oc casum enĩ nr̃ae mortis ascendit̃ q¬
uitam nobis ex mortuis inse resur¬
gente quaesiuit. Haec illa a poftalin
est letitia cũ eũ post resurrectionẽ
contemplantes contrectantesq uidd¬
runt. Sed hanc scorũ lȩtitiam tre¬
pidatio corũ quos cũ mundo uicit in¬
sequitur ld enĩ ait Turbaburits
a facit eius: patris orphaguorũ
Qiudicis uiduarum Causam

Expanded text:
iens legem mortis ex mortuis aeternus iens legem mortis ex mortuis aeternus egressus est. huic itaque iter parandum est secundum illud: parate uias domini, rectas facite semitas eius. omnis uallis inplebitur et omnis collis humiliabitur, ut parato itinere in nobis, id est uitiorum infidelitatisque nostrae uel conpressis tumoribus uel eleuata humilitate terrenae labis, initurus correctis aequatisque uitae semitis in corda nostra descendat. in huius itaque conspectu exultabimus, cui iter exaequatis et insolentiae tumoribus et libidinum uoraginibus sit parandum, et in quo nos resurgentes ex mortuis contuebimur. super occasum enim nostrae mortis ascendens uitam nobis ex mortuis in se resurgente quaesiuit. haec illa apostolorum est laetitia, cum eum post resurrectionem contemplantes contrectantesque uiderunt. Sed hanc sanctorum laetitiam trepidatio eorum, quos cum mundo uicit, insequitur; id enim ait: turbabuntur a facie eius, patris or phanorum et iudicis uiduarum.. causam
Abbreviated transcription (Latin):
tus ne quid forte ambiguitatis re¬
linquer& cui dõ & cuius nomini
psallendũ eẽt ostendit : ut iã non
adhortatio adhibita sed cognitio
ꝑcepta in dĩ nos exultatione &
cantico collocan&. Psallendũ itaq
ei iterq eius parandũ ẽ : qui ascen¬
dit suꝑ occasum. Occasu autẽ uni¬
uersa quae ueniunt in uitã intel¬
liguntur aboleri Abolitio autẽ
omniũ occidentiũ : scđm humanã
cõmunẽq opinionẽ existimatur in
morte Ei gͦ psallendũ eiusq iter
nobis ẽ praeparandũ : qui occasum
mortis ascenderit idest qui occasũ
omnẽ occasu ipso non detentus ex¬
cesserit. Hiuc autẽ nomen ẽ dñs
qui se ex forma dĩ exinaniens &
formam serui suscipiens oboedi¬
entẽ usq ad mortẽ crucis egit:
Propt̃ quod eũ exaltauit ds̃ nom̃q
ei suꝑ omne nom̃ donauit. ut in eiꝰn
ne genu cxlesta ac terrestria flectes
& inferna linguaq om̃is confitenuo
quo occidunt uniuersa transgred¬

Expanded text:
tus, ne quid forte ambiguitatis retus, ne quid forte ambiguitatis relinqueret, et cui deo et cuius nomini psallendum esset, ostendit, ut iam non adhortatio adhibita, sed cognitio percepta in dei nos exultatione et cantico conlocaret. Psallendum itaque ei iterque eius parandum est, qui ascendit super occasum. occasu autem uniuersa, quae ueniunt in uitam, intellomnium occidentium, secundum humanam communemque 217 opinionem, existimatur in morte. Ei ergo psallendum, ejusque iter nobis est praeparandum, qui occasum mortis adscenderit, id est, qui occasum omnem occasu ipso non detentus excesserit. huic autem nomen est dominus, qui se ex forma dei exinaniens et formam serui suscipiens oboedientem se usque ad mortem crucis egit. propter quod eum exaltauit deus nomenque ei super omne nomen donauit, ut in eius nomine genu caelestia et terrestria flecterent et inferna, linguaque omnis confiteretur nus, idque, quo occidunt uniuersa, transgred
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ betitia iusto sc̃s morses in diuina
illa deutero nomu cantione ita
meminit : dicens locundamini
caeli simulcũ eo: & adorent eum
om̃s angeli dĩ locundamini gen¬
tes cũ populo eus : & confortent eos
om̃s filii dĩ in hac itaq: letitia
laȩtabuntur & iusti: caelesui gudio
unanimes exultationis diuinae
societate laetantes Et ad huiꝰ nos
temporis gratulationẽ sub fidei
euangelicae confessione nunc ꝓpħa
aluocat : dicens. Cantate deo
psallite nomini eius. it er fo¬
cite ei qui asceadit super occasũ
dñs nomei est illi & exultate
in conis pectu eius. Adhorta
tio om̃is lic& multũ ad quendã
pulsum & uoluntatis nr̃aȩ ꝓficiat
& m̃tis cũ ad aliquid optandum
agendũq conciliante casu uel il¬
liciente deducimur : tam̃ si maxi¬
me adhortationis ipsius causa
ꝓposita sit um ratione animus
ac uia tã quã certissimo duce nitit᷑
ut nunc ꝓpħa nos ad cantandũ
dõ psallendũq nomini eius horta¬

Expanded text:
est laetitia iusto, sanctus Moyses in diuina est laetitia iusto, sanctus Moyses in diuina illa Deuteronomii cantione ita meminit dicens: iucundamini caeli simul cum eo, et adorent eum omnes angeli dei. iucundamini gentes cum populo eius, et confortent eos omnes filii dei. in hac itaque laetitia laetabuntur et iusti caelesti gaudio unanimes, exultationis diuinae societate laetantes. Et ad huius nos temporis gratulationem sub fidei euangelicae confessione nunc propheta aduocat dicens: cantate deo, psallite nomini eius, iter facite ei, qui ascendit super occasum. dominus nomen est illi: et exultate in conspetio omnis licet multum ad quemdam impulsum et voluntatis nostrae proficiat et mentis, cum ad aliquid optandum agendumque conciliante casu vel illiciente deducimur: tamme adhortationis ipsius causa proposita sit, iam ratione animus ac uia tamquam certissimo duce nititur. ut nunc propheta nos ad cantandum deo psallendumque nomini eius horta
Abbreviated transcription (Latin):
tenitur laetiti& Aqua enĩ uidicu¬
celestis & iusta moderatio ẽ: ut pecca¬
tores morte conficere ita & iustos le¬
titia munerari Idipsũ autẽ ad eften¬
dendũ iudicii exam̃ ẽ consecutum.
Mult&it in conispectu dei: epu¬
lnitur in lactitia. Mundo enĩ cor¬
de scđm euangelicae benedictionis
merra conspectu dĩ digni sunt Uerũ
leari in letitia significationis ẽ inte
rioris : causam scilic& ꝑfecte letitiaȩ
ostendens Pleriq enĩ in his quae sibi
sunt nocitura laetantur : ut gaud&
lasciuus in scortis ut furlȩtatur in
furtis: ut unũ quẽq ꝓuitiis suis ea
quae exerc& oblectant. Uerũ qͥ
in laetitia laetatur : causa letitiae
ex ipsiuis laetitiae honesta utiliq
ueritate suscipit: Et idcirco ait
in laetitia laetentur quia in con¬
spectu dĩ exultabunt: eã uerae
exultationis docens eẽ laetitiam
quae conspectus dĩ iocunditate
ꝑfecta sit Exultationis autẽ huiꝰ
atq epulantiũ gaudii ex quibus

Expanded text:
tentur tentur coelestis et justa moderatio est, ut peccatores morte conficere, ita, et justos laetitia munerari. Idipsum autem ad ostendendum judicii examen est consecutum: Exsultent in conspectu Dei, epulentur in laetitia. Mundo enim corde, secundum evangelicae benedictionis merita, conspectu Dei digni sunt . Verum laetari in laetitia significationis est 216 altioris, causam scilicet perfectae laetitiae ostendens. Plerique enim in his quae sibi sunt nocitura laetantur ut gaudet lascivus in scortis, ut fur laetatur in furtis, ut unumquemque pro vitiis suis ea quae exercet oblectant. Verum qui in laetitia laetatur, causam laetitiae ex ipsius laetitiae honesta utilique veritate suscipit. Et idcirco ait: In laetitia laetentur, quia in conspectu Dei exultabunt: eam verae exsultationis docens esse laetquae conspectus dei iucunditate perfecta sit. exultationis autem huius atque epulantium gaudia, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ. scđm illud̃. Ascendit fi¬
mus in ira eius & ignis a facie cus
exardesc& : carbones succensi sum
ab eo u Horũ itaq inunicorũ fis
hac & interitus & uidicu poena
consequitur & sane idem nuno
ut in anteriore psalmo ꝓpheu
ordo clistinguitur Sequitur eni
Sicut deficit fumus deficiam
sicut liquefir cera e facie
ignuis. sic ptreaint peccatoris
ai faicie dei Fumus cũ emerserit.
lic& globosus & erassus : tam̃ paula¬
tĩ ita deficit aboleturq ne ext&
Sicut in conspectu ignis cera sic li¬
quescit ut ñsit fumo quidẽ in igne
ꝑ leuitatẽ sui tenuitatẽq dilapso.
cera autẽ ui & calore ignis absũpta
quia infirmis iplã ꝑ sese naaturae
potioris diripiatur ardore. Quem in
modũ om̃is iniquorũ potestas a faciedĩ
idest di uidieio deliquescit. & hunc
peccatorũ adĩ facie in teritũ: necesse
ẽ ut iustorũ laetitia consequatur Nã
& continuo subiectũ ẽ Ꝙ uisti lae¬

Expanded text:
potestatem secundum illud: ascendit fupotestatem secundum illud: ascendit fumus in ira eius, et ignis a facie eius exardescit, carbones succensi sunt ab eo. horum itaque inimicorum fugam haee et interitus et iudicii poena consequitur. Et sane idem nunc, ut in anteriore psalmo, prophetiae ordo distinguitur. sequitur enim: sicut deficit fumus, deficiant; sicut liquescit cera a facie ignis. sic pereant peccatores a facie dei. fumus cum emerserit, licet globosus et crassus, tamen paulatim ita deficit aboleturque, ne extet, sicut in conspectu ignis cera sic liquescit, ut non sit; fumo quidem in inane per leuitatem sui tenuitatemque dilapso. cera autem ui et calore ignis absumpta, quia infirmis ipsa per sese naturae potioris diripiatur ardore; quem in modum omnis iniquorum potestas a facie dei, id est dei iudicio deliquescit. Et hunc peccatorum a dei facie interitum necesse est ut iustorum laetitia consequatur. nam et continuo subiectum est: et iusti lae
Abbreviated transcription (Latin):
mnans potestates huius mundi
osentui fecit cũ fiducia triũ phatis:
in sem& ipso. Uenit enĩ mundũ
uincere & principẽ mundi cum
peccati lege configere & decretũs
mortis peccati remissione delere
Hanc igitur ꝓpħa fugã horum
inimicorũ eius expectat. Neq
enĩ resurgentis ex mortuis occur¬
sum eius potuit hat odio habentũ
eũ turba demonũ ferre. cũ ad y¬
mã a postolicae fidei doctrinã posi
subiectas his sp̃ualis nequitie po¬
testates cecidisse de caelo sathanã
modo sit fulguris praedicatũ & pͥ¬
ceps mundi in passione sit iudiad
Sed fugientes a facie dũ trepidato¬
nẽ suam quidẽ dũ fugiunt ofien¬
dunt: euadere tam̃ faciẽ dĩ qũ¬
quã fugiant non possunt Nama
trepidationẽ earundẽ nequiua¬
rũ sp̃ualiũ psalmo anteriore de¬
clarat : dicens Misit sagittas sul
& dissipauit eos & fulgura mili¬
plicauit & conturbauit eos En¬
turbantur itaq & fugiunt dissi¬
pati : uerũ dĩ uultus ñ effugium

Expanded text:
mnans potestates huius mundi mnans potestates huius mundi ostentui fecit cum fiducia triumphatis his in semetipso. uenit enim mundum uincere et principem mundi cum peccati lege configere et decretum mortis peccati remissione delere. hanc igitur propheta fugam horum inimicorum eius expectat. neque enim resurgentis ex mortuis occursum eius potuit haec odientium eum turba daemonum perferre, cum ad primam apostolicae fidei post subiectas his spiritales nequitias potestatem cecidisse de caelo satanan modo sit fulguris praedicatum et princeps mundi in passione sit iudicatus. sed fugientes a facie dei trepidationem suam quidem, dum fugiunt, ostendunt, euadere tamen faciem dei, quamquam fugiant, non possunt. nam et trepidationem earundem nequitiarum spiritalium psalmo anteriore declarat dicens: misi t sagittas suas et dissipauit eos; et fulgura multiplicauit et conturbauit eos. conturbantur itaque et fugiunt dissipati. uerum dei uultus non effugiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ALMVS NON A DABIO
sed illi dauid infine
praescribitur. Deinde non canticũ
psalmi sed psalmus ẽ cantici ut
in eo cognitionis & scientiaȩ ꝓphe¬
tiea en uncutio doceretur: Est aũ
totus ipse sac ram̃tis legis euangeliorũq
contextus. magnaq & ex praeteritis &
ex futuris Allegoricorũ dictorũ inter¬
p̃ratione confertus : qui & legis latae
in sedoctrinã contineat & assũptae
adño carnis afferat notionẽ : & im¬
pietatẽ populi anterioris ex probr&
& futurae cognitionis nr̃ae fidẽ nun¬
ci& : & dñi suꝑ caelos complectatur
ascensũ & futuri regni eius głam
comp̃hendat. Initĩ autẽ ex eo sũ¬
psit ꝓpħa : in quo salutis nr̃ae con¬
siftit effectus Coepit enĩ Exurgor
deus & dissipenitur inumici eius
& fugianit odientes eium a facie
eius: Sermo uotorũ ẽ : non ex in¬
certo poscentis. sed ex cognitione sci¬
entaaq sꝑꝑantis Resurrectionis enĩ
nunc in dõ tempus optatur: cũ de
peccato peccatũ in carne conde¬

Expanded text:
almus non a Dauid, sed illi Dauid in finem praescribitur. deinde non canticum psalmi, sed Psalmus est cantici: ut in eo cognitionis et scientiae propheticae enuntiatio doceretur. Est autem totus ipse sacramentis legis Evangeliorumque contextus, magnaque et ex praeteritis et ex futuris allegoricorum dictorum interpretatione confertus: qui et legis latae in se doctrinam contineat, et assumptae a Domino carnis afferat notionem, et impietatem populi anterioris exprobret et futurae cognitionis nostrae fidem nuntiet et domini super caelos conplectator ascensum et futuri regni eius gloriam conprehendat. initium autem ex eo sumpsit prophetia, in quo salutis nostrae consistit effectus. coepit enim ita: Exurgat deus, et dispargantur inimici eius et fugiant odientes eum a facie eius. sermo uotorum est non ex incerto poscentis, sed ex cognitione scientiaque sperantis; resurrectionis enim nunc in deo tempus optatur, cum de peccato peccatum in carne conde
Abbreviated transcription (Latin):
digno rememorationis ipsius fine
concludi Sequitur enĩ Ego auitr¬
egenius & pauper sum dr̃is a diuun
me Adiutor m̃s & liberctor m̃s
tudñie ne tarda ueris Neq reys
dignitati neq regni opulentiae: pauꝑ¬
tatis atq in opiaȩ ꝓfessio congruit : sedei
qui ut nosditesceremus pauꝑẽ se praȩ¬
stitit. cui ne ad pasche quidem caenã
nisi quaesita & aliena domus fuerit
Aduiuari se itaq: rogat in forma eñ
serui õboediens usq ad crucis mortẽ
factus ẽ Citũ quoq auxiliũ ut libet᷑
orat: Neꝗ rememorationis tarditas sit
qui et ipsas illas passionis moras ñ ferens.
ꝓditori dixerit. fac qđ facis. Dũ liberis¬

Expanded text:
digno rememorationis ipsius fine digno rememorationis ipsius fine concludi. sequitur enim: ego autemegenus et pauper sum; dominus adiuuat me. adiutor meus et liberator meus tu domine, ne tardaueris. neque regis dignitati neque regni opulentiae paupertatis atque inopiae professio congruit, sed ei, qui, ut nos ditesceremus, pauperem se praestitit, cui ne ad paschae quidem cenam nisi quaesita et aliena domus fuerit adiuuari se itaque rogat. in forma enim serui oboediens usque ad crucis mortem factus est. citum quoque auxilium, ut liberetur, orat, ne quae rememorationis tarditas sit, qui et ipsas illas passionis moras non ferens proditori dixerit: fac, quod facis, ci
Abbreviated transcription (Latin):
tes auertentur qui mala cogitant.
qui dicunt euge euge: ita qui salu¬
tare dĩ diligunt ad confessionem
magnificentiae dĩ ꝓficiunt ut ex
grã indultaȩ sibi adõ exultationis
laudis confessio augeatur Non enim
quicquã inrerũ naturis & mentium
opinionib: ẽ quod ex pect&. Quodenĩ
increm̃to demutabile ẽ id decrim̃to
sepe mutatur. Deus autẽ qui & origo
& causa gignentib: ẽ : ad xc̃naebeatitu¬
dinis naturã sibi ipse sufficiens nichil
extra quod sibi desit nec quod aliunde
expetat dereliquit Mlagnificatur ditꝰ
ꝑbeneficiorũ suorũ increm̃ta nobiscũs
cũ magnificentia eius & cõmodorũ nnu
sensuac iocunditate & referendȩ gr̃a
laude cumuletur. Ergo quotienscun
magnificetur dicimꝰ : totiens aut opus¬
dinobisa dõ muneris uota sunt aut su¬
pti ꝑcepriq: confessio ẽ: magnificento
eius laude nobiscũ ꝑ commodorũ nr̃mn
increm̃ta nascente Oportuit autẽ psl¬
mũ qui rememorationis infine est:

Expanded text:
tes avertentur, qui mala cogitant, tes avertentur, qui mala cogitant, qui dicunt euge euge; ita qui salutare Dei diligent, ad confessionem magnificentiae Dei proficiunt: ut ex gratia indultae sibi a Deo exsultationis, laudis confessio augeatur. Non enimquidquam in rerum naturis et mentium opinionibus est, quod exspectet. Quod enim incremento demutabile est, id detrimento saepe demutatur. Deus autem, qui idem origo et causa gignentibus est, ad aeternae beatitudinis naturam sibi ipse sufficiens, nihil extra quod sibi desit, ne aliunde exspectet, derelinquit. Magnificatur autem per beneficiorum suorum incrementa nobiscum, cum magnificentia eius et commodorum nostrorum sensu ac iucunditate et referendae gratiae laude cumuletur. ergo quotiensque magnificetur dicimus, totiens aut optandi nobis a deo muneris uota sunt, aut sumpti perceptique confessio est, magnificentiae eius laude nobiscum per commodorum nostrorum incrementa nascente. Oportuit autem psalmum, qui rememorationis in finem est,
Abbreviated transcription (Latin):
ultionisq udiciũ in infima t̃raȩ
unde emerserant reuertentur
om̃is enĩ caro resurget sed ñ om̃is
demutabitur : & unũ quenq: in car¬
ne siue bona siue mala ꝓut gessit
reciꝑe constiturũ ẽ. Ergo & quae¬
rentes animã & mala cogitantes:
& euge euge dicentes & confunden¬
tur & auertentur & reuertentur.
resurrectione confusi. ab occursu
repulsi in inferm reuocati ługȩ eugȩ
autẽ irridentium uox ẽ : eorũ scilic&
qui dixerint Saluos fecit alios seipsũ
saluũ facere ñ potest. Sed post hancde
impiis p̃dicationẽ quia rememorati¬
onis erat psalmus ꝓscõrũ quoq fuit
speb: orandũ. Sequitur enĩ Exul¬
terit & laeceritur inte omnese
qui quatrunt te: & dicant sem¬
per magnific&ur deus qui di¬
ligunit salutare tuum. Vt cone¬
fusio & reuerentia iusti animã quae¬
rentib: ita exultatio & laecitia quaȩ¬
surgent alii in confusionẽ alii inlae¬
titiam & ut retrorsũ erubescen¬

Expanded text:
ultionisque judicium in infima terrae ultionisque judicium in infima terrae unde emerserant revertentur. Omnis enim caro resurget, sed non omnis demutabitur : et unumquemque in carne sive bona sive mala, prout gessit, recipere constitutum est. Ergo et quaerentes animam justi et mala cogitantes, et euge euge dicentes, et confundentur et avertentur et revertentur resurrectione confusi, ab occursu repulsi, in inferna revocati. Euge euge autem inridentium uox est, eorum scilicet, qui dixerint: saluos fecit alios, se ipsum saluum facere non potest. Sed post hanc de impiis precationem, quia rememorationis erat psalmus, pro sanctorum quoque fuit spebus orandum. sequitur enim: exultent et laetentur in te omnes, qui quaerunt te, et dicant semper: magnificetur deus, qui diligunt salutare tuum. ut confusio et reuerentia iusti animam quaerentibus, ita exsultatio et laeophetam resurgent alii in confusionem, alii in laetitiam. Et ut retrorsum erubescen
Abbreviated transcription (Latin):
nã in eos qui sibi aduersantur expo¬
stulat : dicens. Confunidanitur &
reuereantur : qui quacrunt a¬
nimam meam. Auertanitur &
mala Auertantur stoctim cru¬
bescites : qui dicunt michi eugeo¬
euge Ex uerbis loquelae sermonisq
nr̃i diuinus sermo pendendus est
Pudor & confusio: ex dedecore est
Auersio: ex repulsa ẽ Reditus uͦ
non in alia loca magis quã in ea est
unde digressio ẽ. Qui quaerunt ergo
animam scĩ huius qui in adutoriũ suũ
orat intendi primũ confundentur.
post etiam auertentur: dehinc a¬
uertentur ñ inalia sed retrorsum
& idem ẽ dictorũ ordo : qui rerũ
Confundentur enĩ : eius animã quae
rendo quẽ cũ ꝑemerint scient eũ
iuuere : quia ds̃ uitae & resurrecti¬
onis ẽ dñs. Dehinc postea auerten¬
Itur: ne occurrant cũ scĩs obuã xp̃o
in nubib rapti Postremo auersi:
ñ in alia quã retrorsũ. Resurgen¬
tes enĩ ex mortius : rursũ ad poenae

Expanded text:
nam in eos, qui sibi aduersantur, exponam in eos, qui sibi aduersantur, expostulat dicens: confundantur et reuereantur, qui quaerunt animam meam: auertantur retmala. auertantur statim erubescentes, quidicunt mihi: eugeeuge. ex uerbis loquellae sermonisque nostri diuinus sermo pendendus est. pudor et confusio ex dedecore est, auersio ex repulsa est; reditus uero non in alia loca magis quam in ea est, unde digressio est. qui quaerunt ergo animam sancti huius, qui in adiutorium suum orat intendi, primum confundentur, post etiam auertentur, dehinc auertentur non in alia, sed retrorsum. et idem est dictorum ordo, qui et rerum. confundentur enim eius animam qurendo, quem cum peremerint, scient eum vivere: quia Deus vitae et resurrectionis est dominus. Dehinc postea avertentur, ne occurrant cum sanctis obviam Christo in nubibus rapti. Postremo aversi non in alia quam retrorsum. Resurgentes enim ex mortuis, rursum ad poenae
Abbreviated transcription (Latin):
psalmmi fine noscetur Domine
deus in adiutorium meum in¬
tbide Pue confessionis hac uoxt̃
idutoriũ adño & dõ sperare : Sed plus
bie nunc quam in dep̃cationib: sꝑandi
uixilu sol& sermo significat. Uideri
enim id potest : qui in adiutoriũ positis
su suꝑ potentẽ nunc in adiutorium in
quod positus est ut intenditur orare
& quis hicsit non ambigitur expsalmo
in quo in est scriptũ. Posui adiutoriũ
suꝑ potentẽ : & ex altaui electũ de ple¬
bemea: inueni dauid seruum meũ
& ne aliquid in illum dauid iesse re¬
ferri poss& adiecit: & ego primoge¬
nitũ ponã eũ : excelsum suꝑ reges
t̃raȩ Ac ne quod primogenitus ẽ ad
primitias indulti ei Adõ regni trahi
eẽt ostendit dicens. & sedes eius sic̃
sol in conspectu meo: & sicut luna ꝑ¬
fecta man& in xt̃nũ & testis in celo
fidelis. Nunc ergo qui aduersũ po¬
tentẽ positus sit adiutor. & qui in¬
tendi in aduitoriũ suũ p̃catur. poe¬

Expanded text:
psalmi fine noscetur. Domine psalmi fine noscetur. Domine deus, in adiutorium meum intende. piae confessionis haec uox est, adiutorium a domino et deo sperare; sed plus hic nunc, quam in deprecationibus sperandi auxilii solet, sermo significat. uideri enim id potest, qui in adiutorium positus sit super potentem, nunc in adiutorium, in quod positus est, ut intendatur orare. et quis hic sit. non ambigitur ex psalmo, in quo inest scriptum: posui adiutoriusuper potentem, et exaltavi electum de plebe mea. Inveni David servum meum . Et ne aliquid in illum David Jesse referri posset, adjecit, Et ego primogenitum ponam eum, excelsum super reges terrae . Ac ne, quod primogenitus est, ad primitias indulti ei a Deo regni trahi t dicens: et sedis eius sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta manet in aeternum et testis in caelo fidelis. Nunc ergo, qui aduersum potentem positus sit adiutor et qui intendi in adiutorium suum precatur, poe
Abbreviated transcription (Latin):
UYSNIC INREMEMORATI¬
Uonee psalmus est. Nam
trigesimo & septimo eadem inscriptot
Ex ipsa autẽ uerbi huius significatior
usuq communi : quid in rememors¬
tione praescribi intelligendum sit
edocemur Nam rememorationis
precatio ei competit: qui se incidere
in obliuionem eius a quo uel auxilũ
uel ueniam expetat ꝑtimescit & aut
sui ad salutem commemorationẽ fien
desider&. aut eorum adpoenam qui
sibi semꝑ infesti sunt: & quidem in
anteriore suꝑscriptionis ipsius psalm
deuenia & salute tractatum esti qu
totus ex ꝑsona dolentis dñi ꝓ nobis
portantisq peccata nr̃a consisat
in hoc uero necessitas poscendae uen¬
x non relicta ẽ  quia iam superior¬
tae sron aedificatarũq ciuitatũ iude
laude conclusus est. Sed ẽ in eore¬
memoratio in impios ultionis: & re¬
tributionis in scõs. & quia non illi
dauid sed in illũ dauid psalmus in
fine est: scđm editam in anteriori
bus ex nominis ꝓprietate rationẽ
ex ꝑsona dñi tractabitur. ut ipso

Expanded text:
us hic in rememorationem psalmus est; nam tricesimo et septimo eadem inscriptio est. ex ipsa autem uerbi huius significatione usuque communi, quid in rememoratione praescribi intellegendum sit, docemur. nam rememorationis precatio ei conpetit, qui se incidere in obliuionem eius, a quo uel auxilium uel ueniam expectat, pertimescit et aut sui ad salutem commemorationem fieri desideret aut eorum ad poenam, qui sibi semper infesti sunt. et quidem in anteriore superscriptionis ipsius psalmo de uenia et salute tractatum est, qui totus ex persona dolentis domini pro nobis portantisque peccata nostra consistit. in hoc uero necessitas poscendae ueniae non relicta est, quia iam superiortae Sion, aedificatarumque civitatum Judae laude conclusus est. Sed est in eo rememoratio in impios ultionis, et retributionis in sanctos. Et quia non illi David, sed in illum David psalmus in finem est; secundum editam in anterbus ex nominis proprietate rationem ex persona domini tractabitur, ut ipso
Abbreviated transcription (Latin):
& in t̾rogate semitas dĩ xet̃nales &
uidete quae ẽ uia bona & ambulate
in ea. Multae itaq: uiae in t̃rogande
sunt. & in multis insistendũ ẽ ut urai
quae bona ẽ inueniamꝰ : ꝑ multorũ seu¬
lic& doctrinã uiã unã uitae xet̃re

Expanded text:
 interrogate semitas Dei aeternales, et videte quae est via bona, et ambulate in ea . Multae itaque viae interrogandae sunt, et in multis insistendum est; ut unam quae bona est inveniamus, per multorum scilicet doctrinam, viam unam vitae aeternae