comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ptu testamentorũ dĩ humanum genus affligt̃.
Deniq etiã uisus tpse iustorũ grauat iniustos
sicut ipsi dicunt. grauis est nobis etiã ad ui¬
dendum. Gaudebunt autẽ cũ ubicunq ue¬
luti iam nichil habueruit qđ impatientes
ferant. disturbatis & occisis iustis. & eorum
hereditate possessa. & post tres dies & dimi¬
dium sp̃s uite a dõ intrauit in illos. lã di¬
ctum est de dieb. Huc usq angłs futurũ
narrauit. & inducit factũ qđ futurũ audit.
Et stecerunt suꝑ pedes suos. & timor magniꝰ
cecidit suꝑ uidentes eos. Et audiui de cęlo¬
uocẽ magnã dicentẽ. ascendite huc. & ascen¬
derunt in celũ in nube. Hoc est qđ apłs
scriptũ est. Initiũ xp̃c. deinde hi qui sunt
xp̃i in aduentũ cius. Unde excludit᷑ om̃is
suspicio quorundã. qui putant hos duos
testes duos uiros esse. & ante aduentũ xp̃i cȩ¬
lum in nubib ascendere. Quomͦ autẽ po¬
tuerint habitantes terrã ex duorũ nece gau¬

Expanded text:
ptu Testamentorum Dei humanum genus affligunt. Denique etiam ipse visus justorum gravat injustos, sicut ipsi dicunt, Gravis est nobis etiam ad videndum . Gaudebunt autem ubicumque, veluti jam nihil habuerint quod impatienter ferant, disturbatis et occisis justis, et eorum haereditate possessa. Et post dies tres et dimidium spiritus vitae a Deo intravit in illos. Jam dictum est de diebus. Huc usque angelus futurum narravit, et inducit factum quod futurum audit. Et steterunt super pedes suos, et timor magnus cecidit super videntes eos. Et audivi vocem magnam de coelo dicentem, Ascendite huc: et ascenderunt in coelum in nube. Hoc est quod Apostolus scriptum est: Initium Christus, deinde hi qui sunt Christi in adventu ejus . Unde excluditur omnis suspicio quorumdam, qui putant hos duos testes duos viros esse, et ante adventum Christi coelum in nubibus ascendisse. Quomodo autem potuerunt habitantes terram de duorum nece gau
Abbreviated transcription (Latin):
spͣs scĩ qͥ st᷑ in eccła inspicientes totã tra. Et siqs ios
uult ledere fiue occidere: ignis exit ex ore
oris eius diunno igne aut in prȩsenta ad
correstionẽ. aut in futuro scło ad damnatio
Habent ait non habebunt. Hoc ideo dixit.
quia tepus qđ nunc agit᷑ significauit. Sed
& sp̃ualiter celũ claudit᷑ ne ymbrẽ pluat
dat. Et cũ finierit testimoniũ suũ bestia
que ascendit de abysso faciet cũ eis bellũ
Apte ostendit om̃ia hȩc ante nouissimã
ꝑsecutionẽ fieri cũ dicit. Cũ finierint testi
monium suũ: utiq illud qͦd prebent usq
ad reuelationẽ xp̃i. Et uicit eos & occidit¬
eos. Uincit in eis qui succubuerint. occidit
in eis qui confessi dm̃ fuerint. &̾ corpus
eor ꝓicit᷑ in plattis ciuitatis magnȩ. Duors
dixit unũ corpus. aliquando corpora. ut.
& numerũ testamentorũ seruaret. & eccłe¬

Expanded text:
s sancti, qui sunt in Ecclesia, inspicientes totam terram. Et si quis vult eos laedere vel occidere, ignis exiet ex oreoris ejus divino igne aut in praesenti ad correctionem, aut in futuro saeculo ad damnationHabent, ait; non, Habebunt: hoc ideo dicit, quia tempus quod nunc agitur significavit. Sed et spiritualiter coelum clauditur, ne imbrem pluat, dat. Et cum finierint testimonium suum, bestia quae ascendit de abysso, faciet cum eis praelium. Aperte haec omnia ostendit ante novissimam persecutionem fieri, cum dicit, cum finierint tmonium suum: utique illud quod praebent usque ad revelationem Christi. Et vincet eos, et occidet: vincet, in eis qui succubuerint; occidet, in eis qui confessi Deum fuerint. Et corpus eorum projicietur in plateis civitatis magnae: duorum dicit unum corpus, aliquando corpora, ut et numeru
Abbreviated transcription (Latin):
tis magne. tdest in medio eccłȩ. Et uident
de popłis & tribubus & linguis. corpus eor
dies tres & dunidiũ. id est annos tres & men¬
ses sex. Miscet enĩ tẽptis nunc pręsens. nunc
futurũ sieut & dñs dicit. Ueniet inquit¬
hora. in qua om̃is qui uos occiderit. arbitre

Expanded text:
tis magnae: id est, in medio Ecclesiae. Et vident de populis et tribubus et linguis corpus eorum, per dies tres et dimidium: id est, annos tres et menses sex. Miscet enim tempus, nunc praesens, nunc futurum: sicut et Dominus dicit, Veniet hora, in qua omnis qui o
Abbreviated transcription (Latin):
obsisterent. Quorũ notanda in accusando
fraudulentia. qđ eos qui domũ dĩ edifica¬
bant. ciuitatẽ contra regnũ ꝑsarũ edifica¬
re querebantur. & p̾cipiente rege ne ciui¬
tas edificaret᷑. ipsi mox accepta regalium
litterarũ auctoritate ne templũ edificaret᷑
noxia uirtute restitert̃. cũ neq tp̃si aliqͥd
de constructione templi sed tantũmodo ci¬
uitatis accusassent. neq tex aliud quam
ciuutatem ꝓhibuisset construi. Exelicr¬

Expanded text:
obsisterent. Quorum notanda in accusando obsisterent. Quorum notanda in accusando fraudulentia, quod eos qui domum Dei aedificabant, civitatem contra regnum Persarum aedificare querebantur; et praecipiente rege ne civitas aedificaretur, ipsi mox accepta regalium litterarum auctoritate, ne templum aedificaretur, noxia virtute restiterunt; cum neque ipsi aliquid de constructione templi, sed tantummodo civitatis accusassent, neque rex aliud quam civitatem prohibuisset construi.
Abbreviated transcription (Latin):
tere sensus. patet & allegorie. quia rex
ꝓphanus antiquus uidelicet aduersarius
libentissime fauet uotis eoꝵ qui eccłam
ꝑsequuntut. & eã edificari ꝓhibent. Ha¬
bitant autẽ hostes ierusolimorũ in sa¬
maria quȩ interpretat᷑ custos. ñ quia pre¬
cepta fidei & ueritatis ulla ratione pos¬
sint custodire qͥ uisioni uerȩ pacis obstina.¬
ta mente ꝓbantur contratre. sed quia
ipsi eustodiam penes se uirtutũ manere
iactant. quando aduersus moenia pacis ꝑ
heresim pugnant. Itaq exemplũ edicti
artarxersis regis lectũ est corã reũ beel¬
theem & samsai scriba & consiliariis eor.
& abierunt festart in ierłm ad iudeos. &
ꝓhibuerunt eos in brachio & tobore. Tnc
puli dĩ primo opus sc̃m ꝑsequendo impe¬
diebant. dein consiliũ recte intentionis
eor consilus nequã dissipate tẽptabant.
Nlec adhuc tamen eos ex toto aboꝑe domꝰ
dĩ retrahere ualebant. priusquã regali
auxilio fulti. auctoritate illis publica

Expanded text:
terae sensus, patet et allegoriae; quia rex profanus, antiquus videlicet adversarius, libentissime favet votis eorum qui Ecclesiam persequuntur, et eam aedificari prohibent. Habitant autem hostes Hierosolymorum in Samaria, quae interpretatur custos; non quia praecepta fidei et veritatis ulla ratione possint custodire, qui visioni verae pacis obstinata mente probantur contraire, sed quia ipsi custodiam penes se virtutum manere jactant, quando adversus moenia pacis per haeresim pugnant. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis lectum est coram Reum, et Samsai scriba, et consiliariis eorum: et abierunt festini in Jerusalem ad Judaeos, et prohibuerunt eos in brachio et robore. Tunc puli Dei primo opus sanctum persequendo impediebant, deinde consilium recte intentionis eorum consiliis nequam dissipare tentabant, nec adhuc tamen eos ex toto ab opere domus Domini retrahere valebant, priusquam regali auxilio fulti, auctoritate illis publica
Abbreviated transcription (Latin):
luas narrationes quasi orcdinemit
seculus seplimo concludit. Secd&
ipłã recapitu latio pro locis infelligẽ¬
da est. Aliquando em̃ ab origia¬
ne passionis aliquãdo a medi¬
o tempore aliqñ de ipsa sola no¬
uissima pressura auł non mul¬
lo ante dicturus recapitulat.
Muel tñ fixũ seruat. Uł a sexto
recapitulẽt. Terlia uero perio¬
cha sub specie seplem angelorũ
tuba canc̃tiũ Uarios ecclesie
elescribit euentus. Quarta sub
sigura mulseris parturientis
& drachonis cã perłequetis e¬
iusdem ecelesie labores q uicto¬
rias aperit et ulriq militie p̃mia
digna rependit. Ubi seplem quo¬
q angelorũ clicta cõmemoran¬
tur ꝗ facta. & si non pariter
Ut supra. Nunc ẽm̃ mystica
solertia numerũ pene ubiq ser¬
uat cũ & moris sit eiusolẽ ioã¬
nis in euãgeliis qͦq & epistolis
nihil tepr̾e es breuiter dicere
Quinta aut ptriocha per sepłe
angelos septe plagis nouis¬
simis lerram perfunelil Sex

Expanded text:
duas narrationes, quasi ordinem duas narrationes, quasi ordinem secutus, septimo concludit. Sed et ipsa recapitulatio pro locis intelligenda est. Aliquando enim ab origine passionis, aliquando a medio tempore, aliquando de sola ipsa novissima pressura, aut non multo ante dicturus recapitulat. Illud tamen fixum servat, ut a sexto recapitulet. Tertia vero periocha, sub specie septem angelorum tuba canentium, varios Ecclesiae describit eventus. Quarta, sub figura mulieris parturientis, et draconis eam persequentis, ejusdem Ecclesiae labores et victorias aperit, et utrique militiae praemia digna rependit. Ubi septem quoque angelorum dicta commemorantur, et facta, et ipsi non pariter, ut supra. Hunc enim mystica solertia numerum pene ubique servat, cum et moris sit ejusdem Joannis, in Evangeliis quoque et Epistolis nihil tepide et breviter dicere. Quinta autem periocha per septem angelos septem plagis novissimis terram perfudit. Sexta
Abbreviated transcription (Latin):
poctyp¬
SiS sancdi io¬
annis in qua
bella e incen¬
dia intestina
ecclesie sue cle¬
us Uerbis figu¬
risq reuelare
dignatus est se ꝑtem mili
frater eusebi uidetur esse diuila
periochis. In quarũ prima post
prefalionem copiosam acd robo¬
randũ fidem fragiliũ ac dni pal¬
siones & posteriores glorias enu¬
meratas si milem filio hois eccle¬
sia cernit indutũ qui cominemo¬
ralis hiis q̃ specialiser inseptem
Asie gesta uel gerenda sunt ec¬
clesiis generales le lius ⁊telesie lu¬
ctas de scribit & palmal Uhi ser¬
to loco consulto subiici enelos ccele¬
sie iudeos & lenlalionim orbis ul¬
niuersi fuluram seq pinisit cilo ẽe
uenlurũ. Seplimo aũt tepidam
ponit laodiciam. Filius em̃ lioms
ueniens pũlas ĩuenĩet fielem in tẽr
tis septem libri signati sigillis cõ¬
Niclus & truiphos ecclesie resera¬
re futiuos. Ubi iuxlaconsuctu¬
dinem libri istius ułq ad sextum
numerũ ordinem cisstodit. & pro¬
lermisso seplimo recapitulat: ac

Expanded text:
pocalypsis sancti Joannis, in qua bella et incendia intestina Ecclesiae suae Deus verbis figurisque revelare dignatus est, septem mihi frater Eusebi videtur esse divisa periochis. In quarum praefationem copiosam, ad roborandam fidem fragilium, ac Domini passiones, et posteriores glorias enumeratas, similem Filio hominis Ecclesia cernit indutum; qui, commemoratis his quae specialiter in septem Asiae gesta vel gerenda sint Ecclesiis, generales totius Ecclesiae luctas describit et palmas. Ubi sexto loco consulte subjiciendos Ecclesiae Judaeos, et tentationem orbis univenturum: septimo autem tepidam ponit Laodiceam: Filius enim hominis veniens, putas inveniet fidem in terratis septem libri signati sigillis, conflictus et triumphos Ecclesiae reserare futuros. Ubi juxta consuetudinem libri istius, usque ad sextum numerum ordinem custodit; et praetermisso septimo recapitulat, ac
Abbreviated transcription (Latin):
etiã qui sacto sunt fontẽ redempti sibi sub¬
iugare conatur. Iuuant eũ samarite. cũ
impugnantes eccl̃am heretici ꝓ regno dia¬
boli militant. Et quasi dolentes dicurT.
qm si ciuitas illa edificata fuerit & mu¬
ri ipsuis instaurati. ꝑ fidẽ utiq rectã &
oꝑa religiosa iustorum: ille transfluuium

Expanded text:
etiam qui sacro sunt fonte redempti, sibi subjugare conatur. Juvant eum Samaritae, cum impugnantes Ecclesiam haeretici, pro regno diaboli militant, et quasi dolentes dicuntur: Quoniam si civitas illa aedificata fuerit, et muri ipsius instaurati, per fidem utique rectam, et opera relig
Abbreviated transcription (Latin):
illo ducebantur a miserantib hostib
quib etiã extra ipã loca pepercerant
bi truces atqz hostili more seuientes
posteaquã ad loca illa ueniebãt. ubi
fuerat ĩterclictũ quoed alibi uire bel¬
li licuissee. tota feriencdi refrenabat᷑
ĩmanitas. et captiuancli cupiclitas srã¬
gebatur. Sic euaserunt multi qͥ nunc
cristianis temporib cletrahunt: &
mala que illa ciuitas perculit chrõ
ĩputant. Bona uero que ĩ cos ut ui¬
uerent propter chrĩ honorem fac¬
ta sunt: nõ imputant chrõ nrõ
sed fato suo: cum potiꝰ leberent si
quid recte saperent: illa que ab ho¬
stib aspera et clura perpessi sunt.
que solee corruptos hominũ mo¬
res bellis emenclare atq cõterere.
Itemq uitam morta liũ iustam atq
lauclabilem dalib afflictionib ex¬
cercere probatamq uel in mesiora
transferre: uel in his adhuc ternis
proprer usus alios detinere. Illud
uero quod cis uel ubicunq prop¬

Expanded text:
illo ducebantur a miserantibus hostibus illo ducebantur a miserantibus hostibus quibus etiam extra ipsa loca pepercerant,bi truces atque hostili more saevientes, posteaquam ad loca illa veniebant, ubi fuerat interdictum, quod alibi jure belli licuisset, inmanitas et captiuandi cupiditas frangebatur. Sic euaserunt multi, qui nunc Christianis temporibus detrahunt et mala, quae illa ciuitas pertulit, Christo inputant; bona uero, quae in eos ut uiuerent propter Christi honorem facta sunt. non inputant Christo nostro sed fato suo, cum potius deberent, si quid recti saperent, illa, quae ab hostibus aspera et dura perpessi sunt, quae solet corruptos hominum mores bellis emendare adque conterere itemque uitam mortalium iustam adque laudabilem talibus adflictionibus exercere probatamque uel in meliora transferre uel in his adhuc terris propter usus alios detinere: illud uero, quod eis uel ubicumque prop
Abbreviated transcription (Latin):
laudib dici. parcere subiectis et de¬
bellare superbos. Unde eciã de terrena
ciuitate qͦ cũ dominari appetit. et¬
si populi seruiant ipa ei dominandi
libielo dominatur. nõ est pretereũdũ
silentio quiquil dicere suscepti hurꝰ
operis rõ postulat. & facultas datur.
Ex hac nãq existunt inimici. ael¬
uerss quos eleffendenda est clei ciui¬
tas: qͦrũ tamen multi correcto ĩpi¬
ecatis errore ciues ĩ ea fiunt satis
ielonei. multi uero ĩ cã tãcis exar¬
sunt. ut hoclic cõtracã lingas mo
uerent: nisi ferrũ hostile fugiẽtes
Ĩ sacratis ciꝰ locis uitam dequa suꝑ¬
biunt ĩuenirent. An nõ etiã illi ro¬
mani cristi noĩ ĩfesti sunt. qͥbus
ꝑropter chrm̃ barbari pepercerũt:
Testantur hoc martyrum loca: &
basysice appostorũ que ĩ illa uasta¬
tione urbis ad se cõfugientes suos
alienosq receperunt. Hucusq
cruẽtus seuiebat inimicꝰ. ibi accipi¬
ebat limitem trucidatoris furor:

Expanded text:
laudibus dici: Parcere subiectis et delaudibus dici: Parcere subiectis et debellare superbos. Unde etiam de terrena ciuitate, quae cum dominari adpetit, etsi populi seruiant, ipsa ei dominandi libido dominatur, non est praetereundum silentio quidquid dicere suscepti huius operis ratio postulat et facultas datur.Ex hac namque existunt inimici, adversus quos defendenda est Dei civitas: quorum tamen multi, correcto impietatis errore, cives in ea fiunt satis idonei; multi vero in eam tantis exarsunt, ut hodie contra eam linguas non moverent, nisi ferrum hostile fugientes, in sacratis ejus locis vitam, de qua superbiunt, invenirent. Annon etiam illi Romani Christi nomini infesti sunt, quibus propter Christum Barbari pepercerunt? Testantur hoc martyrum loca et basilicae Apostolorum, quae in illa vastatione Urbis ad se confugientes suos alienosque receperunt. Hucusque cruentus saeviebat inimicus; ibi accipiebat limitem trucidatoris furor:
Abbreviated transcription (Latin):
LORIOS ISSIMÃ
ciuitatẽ clei siue in hoc
Femporũ cursu cũ interĩ¬
ios peregrinatur. ex fide
Uiuens: siue in illa stabilica¬
te selis eterne quã nunc
expectat ꝑ patientiã quo¬
aclusq iusticia cõuercatur ĩ iudiciũ¬
deinceps acleptura ꝑ excellentiam.
uictoria ultima & pace ꝑfecta hoc
opere ade ĩstituto & mea ꝓmissione
debito deffendere aduersus eos qui
fili charissime marcelline susceri: ma¬
ꝗnũ opꝰ & arduũ. sed deꝰ adiutor nr̃.
Nam scio qͥb uirib op̾ sit ut ꝑsu¬
aclcatur suꝑbis quãta sit uirtus huĩ li¬
tatis. qua fit ut̃ oiã terrena cacumi¬
na tem porali mobilitate nutantia. nõ
humano usurpata fastu seel diuina
grã cdonata celsitudo trãscenelat. Rex
qua loqͥ instituimus ĩ scriptura po¬
puli sui sententiã cliuine leois ap¬
Peruit qua dictũ est: Deus suꝑbis re¬
sistit: humilib aũt dat grãm hoc
uero quod dei est. superbe quoq aĩc
spũs ĩ flatus affectat: amatq sibi in

Expanded text:
loriosissimam ciuitatem Dei siue in hoc temporum cursu, cum inter inpios peregrinatur ex fide uiuens, siue in illa stabilitate sedis aeternae, quam nunc expectat per patientiam, quoadusque iustitia conuertatur in iudiciudeinceps adeptura per excellentiam victoria ultima et pace perfecta, hoc opere a te instituto, et mea promissione debito, defendere adversus eos qui fili charissime Marcelline, suscepi. Manum opus et arduum, sed Deus adiutor noster est. Nam scio quibus uiribus opus sit. ut persuadeatur superbis quanta sit uirtus humilitatis, qua fit ut omnia terrena cacumina temporali mobilitate nutantia non humano usurpata fastu, sed diuina gratia donata celsitudo transcendat. Rex qua loqui instituimus, in scriptura populi sui sententiam diuinae legis aperuit, qua dictum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Hoc uero, quod Dei est, superbae quoque animae spiritus inflatus adfectat amatque sibi in
Abbreviated transcription (Latin):
ROPheIA¬
UERUN T
US PROEBA
ET TACHARIAS
FILIUS ADDO
propħantes ad iudeos qui erant
in uidea & ierłm: in nomene dei
isrł. Tunc surrexerunt zorobabel
dech. & coeꝑunt edificare templũ
adiuuantes eos. Hȩc in libris eo¬
rundem ꝓpħarũ plenius scripta
sunt. quib uidelicet uerbis ipsi uł
socordiam redarguerint eor qͥ negle¬
gentiores erga opls templi exticeraN.
uił ꝓmisso dĩ auxilio eos ad oꝑandũ
accenderint. qua item deuotione
Tad exhortationẽ illorũ siue zorobabel
ac iosue. seu popłs om̃is sese ad opus edi¬
ficande domus dñi accuxerit. Et quidẽ
aggeus ꝓpha ita incipit. In anno scđõ
dari regis. in uno die mensis sexti. fa
Dtc ad zorobabel filiũ salathiel & ad it¬
sum filiũ iosedech sacerdotẽ magnũ dicertꝰ.¬

Expanded text:
rophetaverunt us Propheta & Zaccharias filius Addo prophetantes ad Judaeos, qui erant in Judaea & Jerusalem, in nomine Domini Israel. Tunc surrexerunt Zorobabel dech, & coeperunt aedificare Templum arias, etc. Haec in libris eorumdem prophetarum plenius scripta sunt; quibus videlicet verbis ipsi vel socordiam redarguerint eorum qui negligentiores erga opus templi exstiterant, vel promisso Dei auxilio eos ad operandum accenderint; qua item devotione ad exhortationem illorum Zorobabel ad Josue, seu populus omnis sese ad opus aedificandae domus Domini accinxerint. Et quidem Aggaeus propheta ita incipit: In anno secundo Darii regis, in uno die mensis sexti, facphetae dicens: Dic ad Zorobabel filium Salathiel, et ad Jesum filium Josedec sacerdotem magnum, dice
Abbreviated transcription (Latin):
inconscientia pura. & hi autẽ ꝓbentur
primum. & sic ministrent nullũ crim̃ ha¬
bentes. Aduertimꝰ quanta in nobis reqͥrant᷑.¬
Necesse ẽ. ut abstinens sit auino minister
dñi. ut testimonio bono fulciatur. non
solũ fideliũ. sed etiam ab iis quiforis sunt.

Expanded text:
in conscientia pura. Hi autem probentur in conscientia pura. Hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen ha. Advertimus quanta in nobis requirantur: ut abstinens sit a vino minister Domini, ut testimonio bono fulciatur non solum fidelium, sed etiam ab his qui foris sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarioꝵ om̃is imago delebit᷑. Qđ ii¬
euangeliodnĩ etiam popłs ipse ad despici¬¬
entiam opum informatꝰ atq institutꝰ ẽ.
quanto magis uos leuitas oportet t̾renis
non teneri cupiditatib. quoꝵ ds portio ẽ
Nam cũ diuideretur a moyse possessio t̾re¬
na popło patrũ: excepit dñs leuitas a
t̾renȩ possessionis consortio. qđ ipse illis
esset funiculus hęreditatis. Unde ait dauid.
Dñs pars hȩreditatis ineȩ & calicis mei. De-¬
niq sic appellatur leuita. ipse m̃s. uel ipse
ꝓme. Magnũ gͦ munus eiꝰ. ut de eo dñs
dicat. ipse m̃s: uel quẽ ad modũ dixit
petro. de statere inore piscis reꝑto. dabis
set debere esse sobrium. pudicũ. ornatũ.
hospitalem. docibilẽ. non auarũ. non litigio¬
sũ. domui suȩ bene prȩpositũ: addidit.
Diaconos similit̾ oportet esse graues. nonbilin-¬
gues. non multo uino deditos. non turpe
lucrum sec tantes. habentes mysteruĩ fidei

Expanded text:
adversariorum omnis imago deletur. adversariorum omnis imago deletur. Evangelio Domini etiam populus ipse ad despicientiam opum informatus atque institutus est; quanto magis vos levitas oportet terrenis non teneri cupiditatibus, quorum Deus portio est? Nam cum divideretur a Moyse possessio terrena populo parum, excepit levitas Dominus a terrenae possessionis consortio, quod ipse illis esset funiculus haereditatis . Unde ait David: Dominus pars haereditatis meae, et calicis mei . Denique sic appellatur levita ipse meus, vel ipse pro me. Magnum ergo munus ejus, ut de eo Dominus dicat: Ipse meus; vel quemadmodum Petro dixit de statere in ore piscis reperto: Dabiset debere esse sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non avarum, non litigiosum, domui suae bene praepositum, addidit: Diaconos similiter oportet esse graves, non bilingues, non multo vino deditlucrum sectantes, habentes mysterium fidei
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsita turpis helluo. prȩsentiuĩ cęcus. fu¬
turi imꝓuidus. quadã absorbet uoragine.
Sepe etiam sꝑatus successor. in uidiã partȩ
adquiri hȩreditatis. & celeri obitu extraneis
aditȩ successionis transcribit cõpendia.
Quid gͦ uane araneã texis. quȩ in anis & sine
fructuest. & tanquã casses suspendis inu¬
tiles diuiciarũ copias. quȩ & si fluant
nichil ꝓsunt. immo exuunt te imagine dei.
& induunt terreni imagine: Sitiranni
aliquis imaginẽ habeat. nonne obnoxius
est damnationi: Tu deponis imaginẽ ȩt̃ni
imꝑatoris. & erigis inte imaginẽ mortis:
Fice magis deciuitate animȩ tuȩ imaginẽ
diaboli. & attolle imaginẽ xp̃i. Hȩc ince
fulgeat incua ciuitate hoc est animares-¬
plendeat. quȩ oblitterat uitioꝵ imagines
dequib ait dauid. Dnẽ inciuitate tua ad
nichilum deduces imagines eoꝵ. Cũ enĩ
pinxerit ierłm dñs adimaginẽ suam. tunc

Expanded text:
quaesita turpis helluo, praesentium caecus, fuquaesita turpis helluo, praesentium caecus, futuri improvidus, quadam absorbet voragine. Saepe etiam speratus successor invidiam partae acquirit haereditatis, et celeri obitu extraneis aditae successionis transcribit compendia. 244. Quid ergo vane araneam texis, quae inanis et sine fructu est, et tamquam casses suspendis inutiles divitiarum copias: quae etsi fluant, nihil prosunt; immo exuunt te imaginem Dei, et induunt terreni imaginem? Si tyranni aliquis imaginem habeat, nonne obnoxius est damnationi? Tu deponis imaginem aeterni imperatoris, et erigis in te imagiginem mortis. Ejice magis de civitate animae tuae imaginem diaboli, et attolle imaginem Christi. Haec in te fulgeat, in tua civitate, hoc est, anima resplendeat, quae oblitterat vitiorum imagines. De quibus ait David: Domine, in civitatetua, 65 ad nihilum deduces imagines eorum . Cum enim depinxerit Hierusalem Dominus ad imaginem suam, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
aduersario. ut arguendi te non possit ha-¬
bere auctoritatẽ: Itaq qui non respicit
inuanitates. non conturbat᷑. Qui enĩ res¬
picit. conturbat᷑. Et uanissime quidẽ. Quid
est enĩ congregare opes nisi uanũ. quia cadu-¬
ca quęrere uanũ ẽ. satis: Cũ autẽ congre¬
gaueris. qui scias anpossidere liceat tͥ:
Nonne uanũ est ut mercator noctib acdieb
conficiat iter. quo aggerare possit thesauri
aceruos. merces congreget. conturbet᷑ ad p̃ci¬
ũ. neforte minore uendat quã emerit. au-¬
cupet᷑ locoꝵ precia. & subito aut latrones
inse inuidia famosȩ negociationis excitet.
aut non expectatis sereniorib flatib dũ
lucrũ quęrit. naufragiũ impaciens more
incidat: An non conturbatur etiã ille ua¬
ne. qui sum mo labore coaceruat. qđ nesciat
cu hȩredi relinquat: Sepe qđ auarus sũ¬
ma congesserit sollicitudine: prȩcipitieffu¬
sione dilacerat hȩres luxuriosus. Etdiu

Expanded text:
adversario, ut arguendi te non possit haadversario, ut arguendi te non possit habere auctoritatem? Itaque qui non respicit in vanitates, non conturbatur; qui enim respicit conturbatur, et vanissime quidem. Quid est enim congregare opes, nisi vanum; quia caduca quaerere vanum est satis? Cum autem congregaveris, qui scias an possidere liceat tibi? 242. Nonne vanum est ut mercator noctibus ac diebus conficiat iter, quo aggregare possit thesauri acervos, merces congreget, conturbetur ad pretium, ne forte minoris vendat quam emerit, aucupetur locorum pretia, et subito aut latrones in se invidia famosae negotiationis excitet, aut non exspectatis serenioribus flatibus, dum lucrum quaerit, naufragium impatiens morae incidat? 243. Annon conturbatur etiam ille vane, qui summo labore coacervat, quod nesciat cui haeredi relinquat? Saepe quod avarus summa congesserit sollicitudine, praecipiti effusione dilacerat haeres luxuriosus: et diu
Abbreviated transcription (Latin):
scđm imaginẽ estimabim᷑. Non inueniat
inte aduersarius imaginẽ suã : non rabiem.
ñ furorẽ. In his enĩ unago nequiciȩ est. Ad¬
uersarius enĩ diabolus sicut leo rugiens
quęrit quẽ occidat. quẽ deuoret. Non in¬
ueniat auri cupiditatẽ. ñ argenti aceruos.
non uitioꝵ simulacra. ne auferat tibi uo¬
cẽ libertatis. Uoxenĩ libertatis illa est
ut dicas. ueniet huiꝰ mundi princeps. & in
me inueniet nichil. Itaq securus es qđ
nichil inte inueniat. cũ uenerit ꝑscrutari.
dicens illud qđ dix̃ adlaban iacob patriarcha.
Cognosce siquid tuoꝵ est apud me. Merito
beatꝰ iacob apud quẽ laban nichil suũ po¬
tuit reꝑire. Absconderat enĩ rachel si¬
mulachra deoꝵ eius aurea & argentea
Itaq si sapientia. si fides. si contẽptus scłi.
si grãtua abscondat omnẽ ꝑfidiam: beat
eris quia non respicis inuanitates & insa¬
nias falsas.: An mediocre est tollere uocẽ

Expanded text:
secundum imaginem aestimabimur. 240. Non inveniat secundum imaginem aestimabimur. 240. Non inveniat in te adversarius imaginem suam, non rabiem, non furorem; in his enim imago nequitiae est. Adversarius enim diabolus sicut leo rugiens quaerit quem occidat, quem devoret. Non inveniat auri cupiditatem, non argenti acervos, non vitiorum simulacra; ne auferat tibi vocem libertatis. Vox enim libertatis illa est, ut dicas: Veniet hujus mundi princeps, et in me inveniet nihil . Itaque si securus es quod nihil in te inveniat, cum venerit 64 perscrutari, dices illud quod dixit ad Laban Jacob patriarcha: Cognosce si quid tuorum apud me est . Merito beatus Jacob, apud quem nihil Laban suum potuit reperire! Absconderat enim Rachel simulacra deorum ejus aurea et argentea. 241. Itaque si sapientia, si fides, si contemptus saeculi, si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; quia non respicis in vanitates et insanias falsas . An mediocre est tollere vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectio incipit. Hic gͦ impedim̃tũ. hic in¬
firmitas etiam ꝑfectoꝵ. illic plena ꝑfectio.
deo & dies illos requirit uitȩ ȩt̃nȩ quisunt.
ñ qui prȩtereunt. ut cognoscat quid sibi
desit. quȩ t̾ra sit rȩpmissionis ꝑpetuos fruc-¬
tus ferens. quȩ prima apud patrẽ mansio.
Hic umbra. hic imago. illic ueritas. Vmbra
inlege. imago in euangło. ueritas incęlestibꝰ
Ante agnꝰ offerebat᷑. offerebat᷑ uitulus: nunc
xp̃c offert᷑. Sed offert᷑ quasi homo: quasi
recipiens passionẽ. & offert se ipse quasi
sacerdos. ut peccata nr̃a dimittat. Hic in una¬
gine. ibi inueritate. ubi apud patrẽ ꝓnob̃
quasi aduocatus interuenit. Hic gͦ in ima¬
gine ambulamus. in imagine uidemꝰ. illic
faciead faciem. ubi plena ꝑfectio est. quia ꝑfec-¬
tio om̃is inueritate est. Ergo dũ hic sumus.
seruemus imaginẽ: ut ibi ꝑueniamꝰ adue¬
ritatẽ. Sit in nobis imago iusticiȩ. sit imago
sapientiȩ : quia uenietur ad illũ diem. &

Expanded text:
fectio incipit. Hic ergo impedimentum, hic infirmitas etiam perfectorum, illic plena perfectio. Ideo et dies illos requirit vitae aeternae, qui sunt, non qui praetereunt; ut cognoscat quid sibi desit, quae terra sit repromissionis perpetuos fructus ferens, quae prima apud patrem mansio, Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in Lege, imago in Evangelio, veritas in coelestibus . Ante agnus offerebatur, offerebatur et vitulus, nunc Christus offertur: sed offertur quasi homo, quasi recipiens passionem; et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata nostra dimittat: hic in imagine, ibi in veritate, ubi apud patrem pro nobis quasi advocatus intervenit. Hic ergo in imagine ambulamus, in imagine videmus: illic facie ad faciem, ubi plena perfectio; quia perfectio omnis in veritate est. CAPUT servemus imaginem, ut ibi perveniamus ad veritatem. Sit in nobis imago justitiae, sit imago sapientiae; quia venietur ad illum diem. et
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptionis humanȩ. Et idõ dix̃ ꝓpħa.
dicit. Tedecet hymnius ds̃ in syon. Hoc ẽ.
dicere. Honestũ est ut te tuneamꝰ. te diliga-¬
mꝰ. te p̃cemur. te honorificemꝰ. Scriptũ ẽ.¬
enum. Onĩa urã honeste fiant. Sea possumꝰ
e honunẽ tunere. diligere. rogare. honora¬
re. pomnus specialiter deo dicit᷑. horcin¬
qua excellentius cȩceris credere est decoꝵ
qđ deftrumnꝰ deo. Mulierẽ quoq in habitu
ornato orare conuenit. sed specialit᷑ eã dait
orare uelatã. & orare ꝓmittentẽ castiate
minet. euius diuisio gemina est. Nam est
decoꝵ quasi generale. qđ ꝑuniuersitatẽ
fundetur honestatis. & quasi intoto spec¬
tatur corpore. Est etiam speciale. qđ in
parte aliqua enitet. Illud generale ita est:
acsi ȩquabilẽ formam atq uniuersitatẽ
honestatis inom̃i actu suo habeat concinen¬
tẽ. cũ om̃is sibi eius uita consentit: nec in
ullo aliqua re discrepat. hoc speciale cũ

Expanded text:
redemptionis humanae. Et ideo dixit Prophredemptionis humanae. Et ideo dixit Prophdicit: Te decet hymnus, Deus, in Sion ; hoc est dicere: Honestum est ut te timeamus, te diligamus, te precemur, te honorificemus; scriptum eenim: Omnia vestra honeste fiant . Sed possumus et hominem timere, diligere, rogare, honorare: hymnus specialiter Deo dicitur. Hoc tamquam excellentius caeteris credere est decorum, quod deferimus Deo. Mulierem quoque in habitu ornato orare convenit: sed specialiter eam decet orare velatam, et orare promittentem castitatem minet, cujus divisio gemina est. Nam est decorum quasi generale, quod per universitatem funditur honestatis, et quasi in toto spectatur corpore: est etiam speciale, quod in parte aliqua enitet. Illud generale ita est, ac si aequabilem formam atque universitatem honestatis in omni actu suo habeat concinentem; cum omnis sibi ejus vita consentit, nec in ulla aliqua re discrepat: hoc speciale, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ excellere : tam̃ in radice ẽ. honestatis.
sed flore prȩcipuo. ut sine ea decidato unca
Noreat. Quid est enĩ honestas. nisi que
cur pitudine quasi mortẽ fugiat: Quid uͦ
inhonestũ. nisi qdariditatẽ ac mortẽ afferat:
N utnei gͥ substantia iurtucis. decor illud
tanquã flos enucat. quiͥ radix salua est.
Atũ ꝓpositi nr̃i radice uitiosa. nichil ger-¬
minat. Habes hoc in nr̃is aliquanto ex¬
pressius. Dicit enĩ dauid. Dñs regnauit
decorẽ induit. Et apłs ait. Sic ut indie
honeste ambulate. Qd grece dicunit
enschemos. Hoc autẽ ꝓprie significat
bono habitu. bona specie. Ds̃ gͦ primũ
hominẽ cũ conderet: bona habitudine. bo¬
na membroꝵ cõpositione formauit. & opti¬
mã ei speciem dedit: remissionẽ ñ dederat
peccatoꝵ. Sed postea quã renouauit eũspũ
& infudit eigram qui uenerat inserui for¬
ma & in hominis specie: assũpsit decorẽ

Expanded text:
videatur excellere, tamen in radice est honestatis, videatur excellere, tamen in radice est honestatis, sed flore praecipuo, ut sine ea decidat, in ea floreat. Quid enim est honestas, nisi quae turpitudinem quasi mortem fugiat? Quid vero inhonestum, nisi quod ariditatem ac mortem afferat? Virente igitur substantia virtutis, decorum illud tamquam flos emicat, quia radix salva est: at vero propositi nostri radice vitiosa, nihil germinat. 59 220. Habes hoc in nostris aliquanto expressius. Dicit enim David: Dominus regnavit, decorem induit . Et Apostolus ait: Sicut in die, honeste ambulate . Quod Graeci dicunt εὐσχημόνως, hoc autem proprie significat, bono habitu, bona specie. Deus ergo primum hominem cum conderet, bona habitudine, bona membrorum compositione formavit, et optimam ei speciem dedit. Remissionem non dederat peccatorum: sed posteaquam renovavit eum spiritu, et infudit ei gratiam, qui venerat in servi forma, et in hominis specie assumpsit decorem
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ ornatũ actollit modestiam. Nonenĩ
mediocre ẽ. rebꝰ singulis modũ seruare.
atq imꝑtiri ordinẽ. in quouere plucet
honestũ est: & qd honestũ ẽ. decet. ut magis
insermone distinctiosit. quã inuirtute
discrecio. Differre enĩ ea int̾se intelligipo¬
test. explicari non pocest. Et ut conem᷑ aliqͥd
eruere distinctionis: honestas uelut bona
ualitudo ẽ. & quȩdã salubritas corporis.
Decꝰ autẽ tanquã uenustas & pulchritudo.
Sicut gͦ pulchritudo supra salubritatẽ ac
ualitudinẽ uidet᷑ excellere. & tam̃ si ne his
cͥt᷑ non potest.: ñeq ullo separari modo. quõ
n bona ualitudo sit. pulchritudo esse ac
uentstas non potest: sic honestas illud de¬
coꝵ inse continet. ut ab ea ꝓfectũ uideat᷑.
& sine ea ee̾ ñpossit. Uelut salubritas gͥ
totiꝰ opis actqͦ nr̃i honestas est. & sicutꝰ
species est decoꝵ. qđ cũ honestate confusũ
opinione distinguitur. Nã & si in aliquo

Expanded text:
vitae ornatum attollit modestiam. Non enim vitae ornatum attollit modestiam. Non enim mediocre est rebus singulis modum servare, atque impartiri ordinem, in quo vere praelucet honestum est, et quod honestum est, decet; ut magis in sermone distinctio sit, quam in virtute discretio. Differre enim ea inter se intelligi potest, explicari non potest. 219. Et ut conemur aliquid eruere distinctionis, honestas velut bona valetudo est, et quaedam salubritas corporis: decus autem tamquam venustas et pulchritudo. Sicut ergo pulchritudo super salubritatem ac valetudinem videtur excellere, et tamen sine his esse non potest, neque ullo separari modo; quoniam nisi bona valetudo sit, pulchritudo esse ac venustas non potest: sic honestas decorum illud in se continet, ut ab ea profectum videatur, et sine ea esse non possit. Velut salubritas igitur totius operis actusque nostri honestas est, et sicut species est decorum, quod cum honestate confusum, opinione distinguitur. Nam etsi in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
Tandis qui malo laborant spu sollicitior.
aliꝰ sacrario opportunior habet᷑. Hȩc om̃ĩa
spectet sacerdos. & quid cuiq congruat. id
officii deputet. Quo & enĩ unũquenq
suũ ducit ingeniũ. aut qđ officiũ decet:
id maiore impletur grã. Sed idcũ in om̃i
uita difficile. tũ in nr̃o actu difficillimũ
est. Amat enĩ unꝰquisq sequi uitã parentũ
Deniq pleriq ad miliciam ferunt᷑. quoꝵ
militauer̃ parentes: alii ad actiones di
inuenias. quã eũ qui sequat᷑ institutũ
patris. uł quia grauis de t̾ret actus. uł qr
in lubrica etate difficilior abstinentia. uł
quia alacri adolescentiȩ uidet᷑ uita obscu¬
rior. Et ideo adea conuertuntur studia.
quȩ plausibiliora arbitrantur. Prȩsentia
quippe plures. quã futura p̃fer̃. Illiaut̃
pͣsentibꝰ. nos futuris militamꝰ. Vnde quo
pręstantior causa. ed debet eẽ cura attentior.
Teneamꝰ igit᷑ uerecundiam. & eã quȩ tocius

Expanded text:
zandis qui malo laborant spiritu, sollicitior, zandis qui malo laborant spiritu, sollicitior, alius sacrario oportunior habetur. Haec omnia spectet sacerdos, et quid cuique congruat, id officii deputet. Quo etenim unumquemque suum ducit ingenium, aut quod officium decet, id majore impletur gratia. 216. Sed id cum in omni vita difficile, tum in 58 nostro actu difficillimum est. Amat enim unusquisque sequi vitam parentum. Denique plerique ad militiam feruntur, quorum militaverunt parentes, alinvenias quam eum qui sequatur institutum patris: vel quia gravis deterret actus, vel quia in lubrica aetate difficilior abstinentia, vel quia alacri adolescentiae videtur vita obscurior; et ideo ad ea convertuntur studia, quae plausibiliora arbitrantur. Praesentia quippe plures quam futura praeferunt. Illi autem praesentibus, nos futuris militamus. Unde quo praestantior causa, eo debet esse cura attentior.Teneamus igitur verecundiam, et eam quae totius
Abbreviated transcription (Latin):
atq ętatibꝰ. quid etiam singuloꝵ ingeniis
sit ac cõmodũ. Sepe enĩ quod alterũ decet.
alterũ nondecet. Aliud iuueni aptũ.
altud sent. Aliud inꝑiculis. aliud rebꝰ
secundis. Saltauit ante arcã diũ dauid:
non saltaitit samuel. Nec ille rep̃hens.
sed magis iste laudatus. mutauit nultũ
corã rege. cui nom̃ achis. At hoc si remota
fecissec fortitudine quominꝰ cognosceret᷑: ne¬
quaquã leuitatis rep̾hensione carere po¬
tuifsec. Saul quoq uallatꝰ choro ꝓpħarũ.
etlam iꝑse ꝓpħacut. & de eo solo quasi in¬
drgno memoratũ ẽ: & saul int̾ ꝓpħas.¬
Unꝰquisq gͥ suũ ingeniũ nocierit. & ad id
se applic& qđ sibi aptũ elegerit. Itaq pus
quid sequatur consideret. nouerit bona
sua. sed etiam uicia cognoscat. ȩqualẽq
se uidicẽ sui p̃beat. ut bonis intendat.
uicia declinet. Alius distinguendȩ lecti¬
oni aptior. aliꝰ psalmo gratior. alius exorci¬

Expanded text:
atque aetatibus, quid etiam singulorum ingeniis atque aetatibus, quid etiam singulorum ingeniis sit accommodum. Saepe enim quod alterum decet, alterum non decet. Aliud juveni aptum, aliud seni: aliud in periculis, aliud in rebus secundis. 213. Saltavit ante arcam Domini David : non saltavit Samuel; nec ideo ille reprehensus, sed magis iste laudatus. Mutavit vultum contra regem, cui nomen Achis : at hoc si fecisset remota formidine quo minus cognosceretur, nequaquam levitatis reprehensione carere potuisset. Saul quoque vallatus choro prophetarum, etiam ipse prophetavit; et de solo quasi indigno memoratum est: Et Saul inter pUnusquisque igitur suum ingenium noverit, et ad id se applicet, quod sibi aptum elegerit. Itaque quid sequatur, prius consideret. Noverit bona sua, sed etiam vitia cognoscat: aequalemque se judicem sui praebeat, ut bonis intendat, vitia declinet. 215. Alius distinguendae lectioni aptior, alius psalmo gratior, alius exorci
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. Inqua maxime tranquillitas animi.
studiũ mansuetudinis. moderationis gr̃ã.
honesticura. decoris consideratio specta t᷑
ducant᷑. quȩ socia ac familiaris est intis pla¬
ciditati. ꝓtͣuiȩ fugitanabomĩ aliena luxu
sobrietatẽ diligit. honestatẽ fouet. decoꝵ
illud requirit. Sequitur conuersationis
electio. & ad iungam᷑ ꝓbatissimis qͥb: que
senioribꝰ Nanq ut ȩqualiũ usus dulcior
ita senũ tutior ẽ. qui magisterio quodã
& ductu uitȩ colorat mores adolescentiũ.
& uelut murice ꝓbitatis inficit. Nanq
si ii qui sunt ignari locoꝵ cũ sollertib uiarũ
iter adoriri gestiunt: quantomagis adoles¬
centes cũ senib debent nouũ it̾ sibi uitȩ
aggredi. quo minus errare possint & atiero
tramite uirtutis deflectere: Nichil
enĩ pulchrius quã eosdẽ & magistios uite
& testes habere. Quȩrendũ etiã in oñ
accu quid ꝑsonis. tẽporib conueniat

Expanded text:
vocatur: in qua maxime tranquillitas animi, vocatur: in qua maxime tranquillitas animi, studium mansuetudinis, moderationis gratia, honesti cura, decoris consideratio spectatur ducantur: quae socia ac familiaris est mentis 57 placiditati, proterviae fugitans, ab omni aliena luxu, sobrietatem diligit, honestatem fovet, decorum illud requirit. 211. Sequatur conversationis electio, ut adjungamur probatissimis quibusque senioribus. Namque ut aequalium usus dulcior, ita senum tutior est, qui magisterio quodam et ductu vitae colorat mores adolescentium, et velut murice probitatis inficit. Namque si hi qui sunt ignari locorum, cum solertibus viarum iter adoriri gestiunt; quanto magis adolescentes cum senibus debent novum sibi iter vitae aggredi, quo minus errare possint, et a vero tramite virtutis deflectere! Nihil enim pulchrius quam eosdem et magistros vitae et testes habere. 212. Quaerendum etiam in omni actu quid personis, quid temporibus conveniat
Abbreviated transcription (Latin):
Sed illis non licebat uiuere. quod ut̃q e̾e̾t
parricidii reus. alt̾ qui fecisset. alt̾ qui ad¬
uiuisset. Hic laurentiũ sc̃m ad hoc nullꝰ
urgebat. nisi amor deuotionis. Tam̃ &
ipse post triduũ cũ illuso tiranno impo¬
sitꝰ suꝑ craticulã exureret᷑: assũ est inqͥt
uersa & manduca. Ita uirtute animi uin-¬
cebat ignis naturã. Cauendũ etiã reor.
nedũ aliqui nimidglȩ ducunt᷑ cupiditate.
insolentius abutant᷑ potestatibꝰ. & plerunq
auersos a nob̾ animos gentiliũ instudia
ꝑsetutionis excitent atq inflamment ad
uracundiam. Itaq ut illi ꝑseuerare possuit
& supplicia iuincere. quantos ꝑire faciuis:
Prospiciendũ etiã. ne adulantib aꝑiamꝰ aurẽ.
Emolliri enĩ adulatione nonsolũ fortitudinis
non esse. sed etiam ignauia uidet᷑. Qm̃ de¬
trib uirtutibꝰ diximꝰ. restat ut dequarta
uirtute dicamꝰ. quȩ tẽꝑantia ac modestia

Expanded text:
Sed illis non licebat vivere, quod uterque 56 esset Sed illis non licebat vivere, quod uterque 56 esset parricidii reus: alter qui fecisset, alter qui adjuvisset. Hic Laurentium sanctum ad hoc nullus urgebat, nisi amor devotionis; tamen et ipse post triduum, cum illuso tyranno, impositus super craticulam exureretur: Assum est, inquit, versa et manduca. Ita animi virtute vincebat ignis nne dum aliqui nimia gloriae ducuntur cupiditate, insolentius abutantur potestatibus, et plerumque aversos a nobis animos gentilium in studia persecutionis excitent, atque inflamment ad iracundiam. Itaque ut illi perseverare possint, et supplicia vincere, quantos perire faciunt? 208. Prospiciendum etiam ne adulantibus aperiamus aurem; emolliri enim adulatione, non solum fortitudinis non esse, sed etiam ignaviae videtur. tribus virtutibus diximus, restat ut de quarta virtute dicamus, quae temperantia ac modestia
Abbreviated transcription (Latin):
uioris pugnȩ cursũ recipimꝰ. tequasi ui¬
uenẽ manet głõsior de tiranno triumphus.
Mox uenies. Flere desiste. post triduũ me se¬
queris. Sacerdotẽ & leuitã. hic medius nu¬
mer decet. Nonerat tuũ submagistro uincere.
quasi adiutorẽ quȩreres. Quid consor¬
tium passionis meȩ expetis: Tota hȩre¬
ditatẽ eiꝰ tͥ dimitto. Quid prȩsentiã meã
requiris: Infirmi discipłi magistrũ p̃ce¬
dant. fortes sequantur. ut uincant sine
magistro qui iã non indigent magisterio.
Sic & helias heliseũ reliquit. Tibigͦ mando
nr̃ȩ uirtutis successionẽ. Ialis erat con¬
tentio digna sane: dequa certarent sacer¬
dos & minister. quis prior pateretur ꝓ xp̃i
nomine. In fabulis fer̃ tragicis. excitatos
theatri magnos ee̾ plausitꝰ. cũ se pylades
oresten diceret. orestes ut erat. oresten
se ee asseueraret. Ille ut ꝓ oreste necaret᷑.
orestes ne pyladen ꝓse pateret᷑ necari.

Expanded text:
vioris pugnae cursum recipimus: te quasi juvioris pugnae cursum recipimus: te quasi juvenem manet gloriosior de tyranno triumphus. Mox venies, flere desiste, post triduum me sequeris. Sacerdotem et levitam hic medius numerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, quasi adjutorem quaereres. Quid consortium passionis meae expetis? Totam tibi haereditatem ejus dimitto. Quid praesentiam meam requiris? Infirmi discipuli magistrum praecedant, fortes sequantur, ut vincant sine magistro, qui jam non indigent magisterio. Sic et Elias Elisaeum reliquit. Tibi ergo mando nostrae virtutis successionem. 206. Talis erat contentio, digna sane de qua certarent sacerdos et minister, quis prior pateretur pro Christi nomine. In fabulis ferunt tragicis excitatos theatri magnos esse plausus, cum se Pylades Orestem diceret; Orestes, ut erat, Orestem se esse asseveraret: ille ut pro Oreste necaretur, Orestes ne Pyladem pro se pateretur necari.
Abbreviated transcription (Latin):
appellare coepit. Quo ꝓgrederis sine filio
pater. quo sacerdos scẽ sine diacono ꝓꝑas
tuo: Nunquã sacrificiũ sine ministro offer
re consueueras. Quid in me gͦ tibi displicuit
pater: Num degere ꝓbasti: Experire
certe utrũ idoneũ ministrũ elegeris. Cui
cõmisisti dominici corporis & sanguinis con¬
secrationẽ. eui consummandoꝵ consortiũ
sacram̃toꝵ. huic sanguinis tui consortiũ
negas: Uide nepericlitetur iudiciũ tuũ.
dũ fortitudo laudatur. Abiectio discipłĩ.
detrim̃tũ est magisteru. Quid qđ illustres
& pręstantes uiri. discipłoꝵ certaminib
quã suis uincunt: Deniq abraham filiũ
obtulit. petrus stephanũ premisit. Et tu
pater ostende infilio uirtutẽ tuã. Offer
quẽ erudisti. ut securꝰ iudicii tui comita¬
tu nobili ꝑuenias ad coronã. Tunc sixtꝰait.
Non ego te fili relinquo ac desero. sed maiora
tͥ debentur certamina. Nosquasi senes le-¬

Expanded text:
appellare coepit: Quo progrederis sine filio, appellare coepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sinre consueveras. Quid in me ergo displicuit tibi pater? Num degenerem probasti? Et experire certe utrum ministrum me elegeris. Cui commisisti Dominici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramentorum, huic sanguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum est magisterii. Quid! quod illustres et praestantes viri discipulorum certaminibus quam suis vincunt. Denique Abraham filium obtulit , Petrus Stephanum praemisit . Et tu, pater, ostende in filio virtutem tuam, offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. 205. Tunc Xystus ait: Non ego te, fili, relinquo ac desero: sed majora tibi debentur certamina. Nos quasi senes le
Abbreviated transcription (Latin):
loquentes. qui audiebat moy senta centẽ.
Plus audit tacitas cogitationes suoꝵ. quã uo¬
cis sonũ. Linguȩ flagellũtimes. flagellũ
sanguinis nontimes: Habet ᷑ sanguis uot̾
suã qua clamat addm̃: sicut clamauit in
abel. Quid de matre loquar. quȩ specta¬
bat lȩta filioꝵ quot funera tot trophea. &
morientium uocib tanquã psallentium
cantibꝰ delectabatur. pulcherrimã uen-¬
tris sui cytharã infiluis cernens. & pieta¬
tis armoniã om̃i lẏrȩ numero dulciorẽ :
Quid debimulis loquar. qui ante palmã
uictoriȩ acceꝑunt. quã sensũ naturȩ :
Quid de scã AGNE. quȩ induarũ maximarũ
rerũ posita ꝑiculo. castitatis & salutis.
castitatẽ ꝓtexit. salutẽ cũ immortalitate
cõmucauit: Non p̃tereamꝰ etiã scm lau¬
rentiũ. qui cũ uideret sy xtũ ep̃m suũ
ad martẏriũ duci: flere coepit. ñ passionẽ
illiꝰ. sed suã remansionẽ. Itaq his uerbis

Expanded text:
loquentes, qui audiebat Moysen tacentem. . loquentes, qui audiebat Moysen tacentem. . Plus audit tacitas cogitationes suorum, quam voces omnium. Linguae flagellum times, flagellum sanguinis non times? Habet et sanguis vocem suam, qua clamat ad Deum, sicut clamavit in Abel . 202. Quid de matre loquar, quae spectabat laeta filiorum quot funera tot trophaea, et morientium vocibus tamquam psallentium cantibus delectabatur, pulcherrimam ventris sui citharam in filiis cernens, et pietatis harmoniam omni lyrae numero dulciorem ? 203. Quid de bimulis loquar, qui ante palmam victoriae acceperunt, quam sensum naturae? Quid de sancta Agne, quae in duarum maximarum rerum positte commutavit? 204. Non praetereamus etiam sanctum Laurentium, qui cum videret Xystum episcopum suum ad martyrium duci, flere coepit, non passionem illius, sed suam remansionem. Itaque his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Sed dũ fugientes sequitur: a tergo
uulneri locũ prȩbuit. Ita głosiorẽ triũ¬
phis. locũ mortis inuenit. Quid ionatham
frẽm eius attexam. qui cũ paruamanu
aduersus exercitus regios pugnans. desert̾
asius. & cũ duob tantũ relictus. repara¬
uit bellũ. auertit hostẽ. fugitantes suos
ad societatẽ reuocauit triumphi : Ha¬
bes fortitudinẽ bellicam. in quo non me-¬
diocris honesti ac decoris forma est. qđ
mortẽ seruituti pręferat ac turpitudini.
Quid autẽ de martyrũ dicã passionib :
Et ne longius uagem᷑: ñ minorẽ de suꝑbo
rege antiocho machabei pueri reuexer̃
triumphũi. qua parentes ꝓprii. Siqͥdẽ
illi armati. isti sine armis uicer̃. Stecit
inuicta septẽ puerorũ cohors. regus
cincta legionibꝰ. Defecer̃ supplicia. cesser̃
tortores. ñ defecer̃ martyres. Alius coriũ
capitis exutus speciem in uitauerat. uirdi¬
tẽ auxerat. Alius linguã iussus amputan¬
dam ꝓmere. respondit. Nonsolũ dñs audit

Expanded text:
tergo vulneri locum praebuit: ita gloriosiorem triumphis locum mortis invenit. 200. Quid Jonatham fratrem ejus attexam; qui cum parva manu adversus exercitus regios pugnans, desertus a suis, et cum duobus tantum relictus reparavit bellum, avertit hostem, fugitantes suos ad societatem revocavit triumphi? 201. Habes fortitudinem bellicam, in qua non mediocris honesti ac decori forma est; quod mortem servituti praeferat ac turpitudini. Quid autem de martyrum dicam passionibus? Et ne longius evagemur, non minores de superbo rege Antiocho Machabaei pueri revexerunt triumphos, quam parentes proprii. Siquidem illi armati, isti sine armis vicerunt . Stetit invicta septem puerorum cohors, regiis cincta legionibus: defecerunt supplicia, cesserunt tortores, non defecerunt martyres. Alius corium capitis exutus, speciem mutaverat, virtutem auxerat. Alius linguam jussus amputandam promere, respondit: Non solum Dominus audit