comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quero ubi contraxerit ainina rea¬
Itum quo turbatur in cõdẽpnatoem
etiam infantis in morte preuẽti. si ei
per sacramẽtũ quoctiã pariuuli bap¬
tizantur xp̃i grã nõ subuenerit. No
enĩ es ex illis qui modo nona quedã
garrire ceperiuit. dicenres nullũ
reatũ esse ex adamtractũ qui per
baptisinuĩ in infante soluatut. Qd̾
te sapere si scirem. inuno itisi te idno
sapere scirem nequaqm hoc abste
quererem aut querendũ purarem
De quia tenemus de hac re sentẽçiã
tuam concinnãtẽ cathokce funda¬
tissime fidei questionem iouiam
uau loqui redarguens adhibuisti
restimoniũ ex libro iob. Nemo mũ¬
dus n cõspectu tuonec intaus cuiꝰ
diei uinus uita super terram. Dem¬
de ad uĩxisti. tenemurq rei in sinili¬
tudinem preuaricationis ade. Etli¬
ber tuus in ionã prophetã satis hoc in¬
signiter dilucideq de clarat. irbi ie¬
imare paruulos ꝓpter ip̃m origina¬
le pctiu merito coactos esse dixisti.

Expanded text:
quaero, ubi contraxerit anima reaquaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam infantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam paruuli baptizantur, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaererem aut quaerendum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro lob: nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: \'tabernaculo rei in similitudinem praeuaricationis Adae\', et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti,
Abbreviated transcription (Latin):
aperiam quid firinissime de aĩa tene¬
am Neme quisꝙͣ cũ ad ca uenero que
requĩto. nchil de anima uel scienci
nel fide tenere arbitretur. Certus e¬
tiam sum aiam nulla dei cułpa. mil¬
la dei necessirate uel sua ses ppa nosũ¬
tate in ꝓctiũ esse collapsam nẽc libe¬
rau posse de corpore mortis hutusul
sue uolũtatis uirtute tãꝙpͣ sibiꝰ adhoc
sufficiente uł ipsius corporis morte. s¬
ino esse aiam ulla in genere humano
cui nõsit necessarius ad liberationem
sacramento eius inqualibet cor poris
etate de corpore exierit. et in peuã
futurã et inultimo iudicio receptu¬
rai corpus ad penã. Si autẽ postge
adam regeneretur ui xp̃o ad enis per¬
tineus sonietaten. et requiem post
mortem corporis habiturã et corpꝰ
ad gloriam recepturam. Hec sunt
que de anmia firiuissime tenco
Nunc accipe obsecro quid requira
et noli ine spernere si te nõ spernat
qui pro nobis dignatus est spermn

Expanded text:
aperiam, quid firmissime de anima teneaperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius corporis morteino esse animam ullam in genere humano, cui non sit necessarius ad liberationem sacramento eius in qualibet corporis aetate de corpore exierit, et in poena futuram et in ultimo iudicio recepturam corpus ad poenam. si autem post geAdam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime teneo. Nunc accipe, obsecro, quid requiram, et noli me spernere; sic non te spernat, qui pro nobis dignatus est sperni.
Abbreviated transcription (Latin):
simul et in singlilis particulis corpo¬
⁊ is sui tota sinuil esse nõ posset. si peril¬
las ita diffiuderetur ut udeius corpo¬
in diffusa per spacia locoꝵ inuiorib
sius partibus ininora occupare et ainꝰ¬
plioribus ampliora. Quappter si am¬
uia corpusesse dicenda est. nõ est cer¬
te corpus quale est terrenũ nec qua¬
le humidũ aut aeriũ aut etheriũ.
Omĩa quippe talia maiora sunt ni
maioribus locis et iuinora in nuno¬
ribus. et uichil eoꝵ in aliqua si ꝑte
totũ adest. sedut sunt parrtes locoꝵ
ita occupantur partib corpoꝵ. Uii¬
de intelligitur amma siue corpues
siue incorporea dicenda sit ꝓpriat
quãdam habere naturam om̃bus
his inũdane molis elementis excellẽ¬
tiore substaucia creatã que ueracit
nõ possit maliqua fantasia corporaliũ
imaginũ quas per carnis sensus ꝑcepi¬
nus cogitare. sed mente intelligi u.¬
taq sentiri. Neq hec peruide loqͣr
ut te que tibi notasut doceam. sedut

Expanded text:
simul et in singulis particulis corposimul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. quapropter, si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
totũ quippe corpus quod animat. nõ
locali distusione sed quadã uitaliin¬
tencione porrigitur. Nain per om̃es
eius particulas tota siniul adest noc
iunior in minoribus. et in maiorib
maior. sed alicubi intentius alicubi
remissius et in onũb tota. et in sui¬
gulis tota est. Neq enĩ aliter quod
incorpore etiam nõ totũ sentit. tũ
tota sentit. Nain cũ exiguo puncto
incarne uiua aliquid tangitur. ꝙͣuis
locus ille nõ solũ totius corporis non
sit seduix incorpore iudeatur. Am¬
mã tamen totam nõ latet: nec id qd̾
sentitur ꝑcorporis ciucta discurtit
sed ibi tantũ sentitur ubi fit. Uñde gꝰ
ad totã mox ꝑuenit qd̾ nõ intotofit
insi quia et ibi tota est ubi fit. nec ut
tora ibi sit cet̾a deserit. Uuuĩt enĩet
illa ea ꝓresente ubi in chil tale fac¬
tum est. quod si fieret et utrũq sĩ¬
mul fieret sumil utrũq totã pari¬
ter nõ lateret. Proinde et mom̃ib

Expanded text:
totum quippe corpus, quod animat, non totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto sentit, tamen tota sentit; nam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
inuuluerabilis. si nullus ei casus
nefas est nisi uere sũmeq in cõnu¬
tabilem credere. Hon est igitur a¬
ninia pars dei. In corpoream qͦ
esse aminã et si difficile tardiorib
persuaderi potest. nuchi tainc̃ fate¬
or essopersirasũ. Sed ne uerbi cõ¬
trouersiã uł suꝑfluo fatiam uel
merito patiar. qĩ cũ dere consrat
nũt est opus certare de noĩe. i
corpus est om̃is substancia uel es¬
fencia uelsi quid aptius mĩcupa¬
tur. id quod aliquo mͦ est in sẽ ĩpso
corpus est. Animã irẽ si cam solam in¬
corpoream placet apellare naturam
que sĩme ncõmutabilis et ubiq to¬
ta est corpus est auima. qm̃ talꝰali¬
quid ip̃a nõ est. Porro si corpusnõ
est uisi qd̾ per loci spatiũ aliquałõ¬
gitudine. latitudine. altitudine ita
sistitur uel mouetur. ut a maiore su
parte maiorem locũ occupet et bre¬
iuore breuiorẽ minusq sit mn parte
ꝙͣ in toto nõ est corpus aniuia. Per

Expanded text:
inuulnerabilis, si nullus ei casus inuulnerabilis, si nullus ei casus nefas est nisi uere summeque incommutabilem credere: non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per
Abbreviated transcription (Latin):
nata auita dei. ut tamẽ in natura
sua iuuere nõ omĩo desistat. ita mor¬
talis ex aqua causa muenitur. ut
etiã in mortalis nõ sine ratione di¬
catur. Nou est pars dei anuna. Si
emĩ hoc esset: om̃iuͦ in cõiutabił
atq in corruptilis esset. Qd̾ si cẽt.
uec deficeret indeterins nec profi-¬
ceret in meluis. nec aliquid in semet
ipã uel inciperet habere qd̾ nõ ha
stimonio. quisquis se ip̃m aduertit
agnoscit. Frustra autẽ dicitun
uolunt. hanc eius labem ac tur¬
pitudinem quã iudemus in nequis¬
simis honũb. Hauc deniq infir¬
mitatem et egrirudinẽ quã senti¬
mus in omib hoĩb. nõ ex ipã illi
esse sed ex corpoie. Quid intet¬
est imde egrotet: Que si esser ĩ¬
causa iide libet egrot. are nõ pess.
Nam quod uere in cõmutabile et
in coruptibile est: millus rei ac¬
cessu cõmutari uel corrũpi potest
Alioquin nõ achillea tantũ sicut
fabule feriunt sedonĩs caro esset

Expanded text:
nata a uita dei, ut tamen in natura nata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, quod non hstimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse, sed ex corpore. quid interest, unde aegrotet, quae si esset inunde libet aegrotare non posset ? nam quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset
Abbreviated transcription (Latin):
Qua in re cõsiliũ uł preceptũ meñ
cũ libenter et obedienter ac ciperet
rogaui euin ut absre uemens pernos
ad propria reincaret. Quã cuis pol¬
licitationẽ tenens oc casionẽ michi
credidi a dnõ esse cõcessam qua tibi
striberem de hisque per te scire cu¬
pio. Qucrebã em̃ quem adte mute¬
rem. nec michi facile occurrebat
idoneus et fide agendi et alacrita¬
te obediendi et exercitatione per¬
egrinandi. Ubi ergo istũ uuenẽ
expertus sumi cũ ipiũ esse qualẽ
Aduõ petebam dubitare nõ potui
Accipe igitur que uuchi peto ape¬
rire ac disserere nõ graueris.
¶Questio de anma multos mouet.
in quibiis et me esse cõfiteor. Nã
quod de amina firmissime tenca
nõ tacebo. deiide subiuĩgã quid
michi adhuc expediri uellim. A¬
mina homĩs inmoitalis est sedm̃
quẽdam modũ suũ. Non eĩ om̃i
modo sicut deus de quo dictũ est.
quia solus habeat inimortalitatem.
tuos suos. Sed qd̾ ista moritur alie¬

Expanded text:
qua in re consilium uel praeceptum meum qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non enim omni modo sicut deus, de quo dictum est, quod solus habeat inmortalitatem —tuos suos —, sed quod ita moritur alie
Abbreviated transcription (Latin):
qñi quod doceatiguorare. Nichil
equidem molestius ferom om̃bus au¬
gustiis ieis quas patior in difficilli¬
mis questionibus quã n tam longin¬
qua tue caritatis absentia ut iix pos¬
sim meas dareuł recipere litteras tu
set quottidie presentẽ te habere
uelsem. cũ quo loquerer quicad
uellem. Nec ideo tamẽ nõ debui
facere quod potii.si nõ potui to¬
tũ quod uolui. Ecce uenit adme
religiosus iuucins catholica pace
nr̃ orosius. uigil in genio. paratꝰ
eloquio. flagrans studio. utileuas
in domo diñ esse desideraus adre-¬
fellendas falsas ꝑiciosasq doc¬
trinas que auimas hispanoꝵ mł¬
co infelituis quã corpora barba¬
rico gladio trucidarũt. Nam
inde ad nosusq ab oceam littore
properauit. fama excitus qd̾ ame
possit de his que stire uellet quic
de me multũ crederet. demide do¬
cI Hosem quod potui. qd̾ autẽ nõ
potiu iide discere posset admouui
atq ut adte iret hortatus sum

Expanded text:
quam, quid doceant, ignorare. nihil quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuaset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace esbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, trucidarunt. nam inde ad nos usque ab oceani littore properauit fama excitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicde me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
operis. qd̾ ip̃e adiuuet et in ꝑcuul
iuagog bella narrantur. et in ex¬
tremis in quibus sacratissum et in¬
explicabilis templi edificatioua¬
rictas mensuraq destribitur.
Scũs frater m̃ oceauus cui uos
cupitis cõmendari. t antusat talis¬
est et sic eruditus in lege dm̃. ut
sit. et nram̃ super cunctis questi¬
ouibus scripturarũ promodulo
cõniunis uigemi explicare senten¬
tiam. In coluines uos et prolixa
etate florentes xpũs deus noster
tueatur ouimipotens domine
uere sancti epoteni d¬
nos uocauit in suũ regnum
et gloriam et rogaui et rogo
ut hoc quod ad te scribo scẽ frater hie¬
imme cõsulens te de his que nescio
fructuosũ esse nobis uelis. Quã ꝙͣ
ciĩ tu sis multa qm ego sum etate
maior. taiẽ etiã ip̃e iam senex con¬
siilo sed addiscendũ qd̾ opiis est nul¬
la nuchi etas sera iuderi potest. qr
et si senex magis decet docere ma¬
gis ꝙͣ discere magis tamen discere

Expanded text:
operis, quod ipse adiuuet et in paene operis, quod ipse adiuuet et in paene bus Gog et Magog bella narrantur, et in extremis, in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi aedificatio, uarietas mensuraque describitur. Sanctus frater noster Oceanus, cui uos cupitis coest, et sic eruditus in Lege Domini, ut, sit, et nostram super cunctis quaestionibus Scripturarum pro modulo communis ingenii explicare sententiam. Incolumes vos et prolixa aetate florentes Christus Deus noster tueatur omnipotens, Domini vere sancti. EPIcauit in suum regnum et gloriam, et rogaui et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere
Abbreviated transcription (Latin):
rũ . Hoc antẽ auno cũ tres ex pi¬
cassem libros. subitus impenis bar¬
dicit. lateq uagantes barchei.
et sc̃a scriptura ismahel cõtra fa¬
ciem om̃i fratrũ suoꝵ habitabit᷑.¬
Sic egypti liitẽ palestine phemi¬
cos sfiric per cucurrit adiustartor¬
ieutis enucta secũ trahens . it iux
manus eoꝵ nusicordia xp̃i potiie¬
rius euadere. Quod si iuxtam
ditũ oratorẽ. sileut inter arina le¬
gis. quanto magis studia scriptura¬
rũq et libroꝵ inultitudine et sileu¬
tioe librarioꝵ sedulitate qd̾ q puo¬
prium est sẽcuritate et ocio dis tã¬
tiuum uidigent. Huositaq libios
misi scẽ filie mec fabiole. qnoruuu
ꝯtempla si uolucris ab ipsa poris
toutuari. Pro angustia quippe
tprĩs alios describere nõ poture
quos cũ legeris et uestibula in de¬
ris. facilis cõiec̾tura erit qualisipã
futura sit donnis. Sed credom
dei misicordiã qnos aduunt i
difficillimo priucipio supra dic̾ti

Expanded text:
rum. hoc autem anno, cum tres explirum. hoc autem anno, cum tres explicassem libros, subitus impetus bargilius: \'Lateque uagantes Barcaei\' et sancta scriptura de Ismahel: Contra faciem omnium fratrum s sic Aegypti limitem, Palaestinae, Phoenices, Syriae percucurrit ad instar torrentis cuncta secum trahens, ut uix manus eorum misericordia Christi potuerimus euadere. quodsi iuxta inclitum oratorem silent inter arma leges, quanto magis studia scripturarum, quae et librorum multitudine et silentio ac librariorum sedulitate, quodque uel proprium est, securitate et otio dictantium indigent! duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla, si uolueris, ab ipsa poteris mutuari; pro angustia quippe temporis alios describere non potui. quos cum legeris et uestibula uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura sit domus. sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit in difficillimo principio supra dicti
Abbreviated transcription (Latin):
amina. et simili cũ brutis animau¬
tibus conditione subsistat. Super
quo qd̾ michi iudetur i opusculis
contra rufinũ scripsisse inenoui
aduersus eñ libellũ quõ sc̃ẽ memo¬
rie anastasio ep̃o romane eccliẽ e
didit. In quo lubrica et subdola
inimo stulta cõfessione. dũ audi¬
toꝵ simplicitati illu dere nititur
sue fidoi umuo perfidie ilsusit Quos
libros reor scm̃ parentẽ irm habore
occanũ. Olim eiuĩ editi suut uualtas
⁊ufimi libris aduersus calupiias ⁊ es¬
ut auint uoce docere te poteritietꝰ
suã imiuo per se nram explicare sen¬
tenciam. Ezechielis uolinnẽ olun
aggredi uoliui. et sponsionẽ creber¬
rimã studiosis lectorib reddere. sc̃d
inip̃õ dictandi exordio ita auinus
mens occidentaliũ pronĩciarũ. et
maxime urbis rome nastatione cõ¬
fususost. et ixta uulgare ꝓuerbiũ
propriũ quoq ignor ireui uocabulũ.
diu q tacui sciens cpũs esse lacraia¬

Expanded text:
anima et simili cum brutis animananima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rufinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum, quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae, inlusit; quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt multas Rufini libri aduersus nos calumnias resm, qui uiua, ut aiunt, uoce docere te poterit et suam, immo per se nostram explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxime urbis Romae uastatione confusus est, ut iuxta uulgare prouerbium proprium quoque ignorarem uocabulum, diuque tacui sciens tempus esse lacrima
Abbreviated transcription (Latin):
omimus uere sauctis atq om̃¬
officiorũ caritate uenerau¬
dis filiis macelliuo anapsi¬
chie hicrominus in xpo salutemꝰ.
Taudẽ ex affrica uro litteras una¬
niuutatis accepi et nõ penitet ii¬
pudeucie quatacentib uobis cpłas
meas frequẽter ingressi ut rescrxptu
merereret uos esse sospites nõ alus
nuĩciantibus sed ur̃o potissimo ser¬
ione cognoscerem. Super anime
nuno maxime ecłiastice questio¬
ius utrũ lapsa de celosit ut prta
goras phylosophus omẽsq plato.¬
indiet origenes putant au porro¬
ex dei substancia ut stoici mainchẽ
et spanie priscilliam heresis suspi¬
cantur au in thesauro habeantur
dei oli credite ut quidã eccdiastici
stulta per suasione confidunt an
quottidie adeo fiant et mutãtur
ncorpora scdm̃i illud quod in eu.¬
uangelio scriptũ est. Paterimeus
usq modo operatur et ego operor
Au certe ex traduce ut tercullia¬
iuis a polliuaris et maxima pars oc¬
cidentaliũ autumat ut qͦmͦ corp̾
ex corpore. sic anima nascatur ex

Expanded text:
ominis uere sanctis atque omnofficiorum caritate uenerandis filiis Marcellino et Anapsychiae Hieronymus in Christo salutem. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae immo maximae ecclesiasticae quaestionis, utrum lapsa de caelo sit, ut Pgoras philosophus, omnesque Platonici, et Origenes putant: An a propria Dei substantia, ut Stoici, Manichaeus, et Hispana Priscilliani haeresis suspicantur: An in thesauro habeantur Dei, olim 949 conditae, ut quidam Ecclesiastici stulta persuasione confidunt: An quotidie a Deo fiant, et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars occidentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex
Abbreviated transcription (Latin):
cõuincar in dignior. Multa enĩ
alia similiter nescio que cõmemora¬
re uel nuinierare nõ possũ. et hoc tol¬
le rabiliter ignoratẽ nisi metuerem
ne aliqua istaꝵ opinionũ contra
illud quod firinissiuã retiuenius i¬
dem incautis obriperet mentibus.
Sed anteꝙͣ sciam que nã eaꝵ potius
eligenda sit. hoc me nõ temere sentiee
profiteor eã que uera est nõ aduersari
robustissime ac fundatissime fidei. q
xp̃i eccliã nec pariuilos homines re¬
centissime natos adampuatione cre¬
suis sacramentis cõmẽdauit posse li¬
berari.

Expanded text:
convincar indignior. Multa enim convincar indignior. Multa enim alia similiter nescio, quae commemorare vel enumerare non possum. Et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud quod firmissima fide retinemus, incautis obreperet mentibus. Sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam 1014 quae vera est, non adversari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi Ecclesia nec parvulos homines recentissime natos a damnatione cresuis sacramentis commendavit, posse liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
luid est in adam peccasse unde dicit
aplũs. in quo ouĩes peccauerũt : et
aluid est extra adam nescio ubi peccas¬
se. Et ideo in adam idest in carne que
ex adam propagata est. tamꝙͣ in can¬
core trudi. Illani uero opimouẽ qd̾ ex
una fiant oues auime. nec disciltere
uolonisi uecesse sit atq utiuam istã
de qua uũc agimus. si uera est. sic
abste defendatur ut hoc necesse iam
non sit. Quãius autem desiderem.
rogeni. uotis ardentib ex optem et̾
expectem ut per te michi dñs hui
rei auferat ignoraufiã. tñ si quod
absit miniuie meruero patientiam
michi petam a duõ deo nr̃o. In quẽ
si credimus ut aliqua nobis nõ ape¬
rire etiam pulsantibus millomodo
aduersus en murinurare debea¬
muis. Meminerunus ip̃ĩs apłis dic̾¬
tũ multa habeo uobis dicere non
potestis ea portare modo. In his qr
tiun ad me attinet etiam hoc dł¬
putem. nec qui hoc sciaui me in¬
diguer iudignũ. nec hoc ip̃m eriã

Expanded text:
liud est in Adam peccasse, unde dicit liud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum murmurare debeamus. meminerimus ipsis apostolis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potesantum ad me attinet, etiam hoc deputem. Nec qui hoc sciam me indigner indignum, ne hoc ipso etiam
Abbreviated transcription (Latin):
me inculpate obedienter ueniunt
quo nuttũtur. cur in paruuilis si uõ
ficultas est. Illi sane uident᷑ de hac
difficilius exire questione qui anunas as¬
seuerant promoritis uite prioris sunigłas
sugłis corporibus implicari .hoc eni
putant esse in adam mori in caruestr¬
licet que propagata est ex adam supsi¬
cia pendere. a quo reatu in quiũt qrã
xpĩ liberat pisillos cũ inaguis. Hoc
quidem recte. ueraciter: optime.
peccare animas et ex inde precipita
ri in carceres carueos nõ credo. nõ
ad quiesco: nõ consentio. Pruio
quo pernescio quos circuits ida¬
gunt isti. ut post nescio quauta no¬
lumina scłor iteꝵ adistam saremã
corrnptibilis carnis et supplicia pẽ¬
denda redeundũ sit. Qua opimo¬
ne quid horribilius cogitau possit
uera dicunt solliciti essẽ debeamus
ne sum abrahe peccans in flãina
illuis deiciatur. Cur em̃ nõ et
post hoc corpus peccare possit. si
et ante potuit. Postreuio longe a¬

Expanded text:
imae inculpatae oboedienter ueniunt, imae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non ficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam, supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum magnis. hoc quidem recte, ueraciter, optime, peccare animas et inde praecri in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possituera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe a
Abbreviated transcription (Latin):
onĩes aiãs. Nam sicut cõnertitur ĩ¬
quiunt puluis in terrã sicut fuit et
tamꝙͣ caro de qua hoc dictũ est ad
hoiem nõ ieuertetur ex quo propa¬
gata est. sed ad terrã unde pͥmus ho¬
iuo factus est. sic et spũs ex illius
nuiuis spũ propagatus nõtamẽ ad eũ
reuertitur sed ad dinu a quo illi datꝰ
est. Uerũ quia hoc testimoniũ itapro
istissonat ut nõ om̃imͦ huic opimoni
quã de fendi uolo uideatur esse con¬
trariũ ãmonẽdã tantũ credidi prii¬
denciã tuã ne talibus testiomiis ex
licet uremo fatiat optando ut uerũꝰ
sit quod uerũ nõ est. taien si fieri
potest. optarẽ ut hec sinã uera ess
sicut opto. ut si uera est abste liqui¬
dissime atq nuuctissime defendat᷑
Hec autẽ difficultas etiã illos sequi¬
tur. qui iam existẽtes alibi aninds
et abiuitio diumoꝵ opeꝵ p̃paratas a
duõ niti opinãtur in corpora Naz
et ab his hoc idem queritut. si am¬

Expanded text:
esse animas. nam sicut conuertitur, inesse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut, si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si an
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura et scã ecclĩa testis est. Unde
illa de ammaꝵ nouarũ creatione sen¬
tencia si hanc fidem fundatissiniam
nõ opugnat. sit et mea. si opugiat
nõsit et tua. Nolo michi dicatur
pro hac siuã debere accipi qd̾ sc̃riptũ
est qui fuixit spiũ hom̃is in ip̃o. et qui
finxit sigillatun corda eoꝵ. Aliquld
fortissimũ atq iuictissimũ requiꝰ¬
iendum est. qd uos nõ cogat deũ ere¬
derc ullaꝵ aĩaꝵ sine culpa aliqua
damipnatorẽ. uel tantudem nalet
uel plus est forsitan creare uel fingͥe
et tamẽ scriptũ est. cornũdũ crra
in ie deus. Nec ideo putari potest
amima hoc loco optare se fieri prius¬
stens fingitur cõformationẽ dectri¬
ne. Nec illud quod in eccliastenscrip¬
tũ est. tuc cõuertetur in terrã puluis
sicut fuit: et spũs reuercetur ad dnm
qui dedit illũ. istã cõfirimat sĩ iãni quã
esse uolumus nrãm. Plus cm̃hoc suf¬
fragatur eis.: qui ex uua putant eẽ

Expanded text:
scriptura et sancta est testis ecclesia. unde scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: qui finxit spiritum hominis in ipso et: qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusstens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uulũ baptizandũ. nõ carnẽ sed
ammã dixxit nõ esse perdendam
et moxnatũ rite baptizari posse.
cũ sius quibusdã coepis copis cẽ¬
suit. Sed contra eypriauũ ali¬
qua opunone iebi quoduidendũ
fuit fortasse nõuidit sentiat quil¬
ꝙ quodlibet. tantũ cõtra apłita
mani festissinã fidem nemosen¬
tiat: qui ex iunus delicto omiẽs
incondep̃nationẽ duci predicat
Ex qua cõdẽpnatione nõ liberat
insiꝰ gratia dei per rhĩ xpũi do¬
niniũ nr̃ui. in quo uuo omẽs ui¬
inficantur quicũq uiuificãtur
Gentra eccłio fiuidatissinũ niorẽ
nenio sentrat ubi ad baptisinũ si
ꝓprir pariuloꝵ sola corpora cur¬
ritur: baptizandi offeriuitur et mor¬
tui. Que cund ita suit querẽda caansa
atq reddenda est quare dampuctur.
anime que noue creautur singulis q¬
busq uascentib. si preter xpi sacraꝰ¬
mentũ paruuli moriantur ampudri
enĩ eassi sic de corpore exierint et sc̃a

Expanded text:
uulum baptizandum, non carnem sed uulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat, ex qua condemnatione non liberat nisi gratia dei per Iesum in quo uno omnes uiuificantur, quicumque uiuificantur, contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum paruuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint, et sancta
Abbreviated transcription (Latin):
iudicui. Quid hic ergo de illis
nifantib intelligendũ est. qui
priusꝙͣ possent agere uł bene uł
male sine baptismo corpore exuti
sunt: Nichil de talibus dictũ
est. Sed si caro eoꝵ nõ resurgit
quia nec boni aliquib egerũt nec
mali: nec illoꝵ ⁊esuerectura ẽ
qui ꝑcepti baptisiui grã milla e¬
tare defuucti sunr. in qua nichil
bene uel uale agere potuerunt
SSi autẽ illi inter sctõs resurgẽt
id est inter eos qui bene egerunt.
iuuter quos et illi iesurrecꝰturi sũt
credamus corpora sua nõ receptu¬
ra. siue niresurirctione iuute siue
in resurrechone iudicii. Que
sentẽcia priusꝙͣ repellatur: ipsa
nouitate iam displicet Peinde
quis ferat si credant se illi qui ad
baptisinũ cũ sius paruilis cur¬
runt propter carues eoꝵ nõ ꝓpter
animas currere. Bcatus quideui
erpriams nõ aliquod decretũ
tondens nonũ: sed eccłie fidem
firiuissimã seruans ad corri gen¬
dos eos qui putabant aute octa¬
uuĩ di eni natiuitatis nõ esse par¬

Expanded text:
iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi sunt ncredamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter carnes eorum, non propter animas currere ? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse par
Abbreviated transcription (Latin):
illud est: quod ibi dixi. Quis au¬
tem nouir quid parnulis de quoꝵ¬
de quoꝵ crutiatib duricia maio¬
rũ coutũditur: aut exercet᷑ fides:
aut mi hicordia probatur: Quis
ergonouit quid ipĩs pariuilis in
secreto uiditioꝵ suoꝵ bone cõpen¬
sationis reseruet deus: Sed hoc
nõ ininerito dici iudeo de his qui
uel ꝓ xpĩ noie ac uera religione
tale aliquid etiam nescient᷑ pati¬
untur: uel sacramc̃to xp̃i iam ĩ¬
duti sunt. quasi ne sotietate uur̾
mediatyris liberari a dampnatrẽ
possint: ut possit etiã pro illisma¬
lis que hic in diuersũ astlictioni¬
bus protulerut̃. cõpensato illa pre¬
stari. Nũc autẽ cũ ista questio nõ
potest ab solui nisi etiã de hisparuis¬
lis respondeatur qui post granis¬
simos cruciatus sine sacrauiento
xpĩane sotietatis expirauit: que
circa eos cõpensatio cogitanda ẽ
iuiloꝵ meodẽ libro nõ quidẽ suf¬
fitienter et quãtũ illi opi satis ẽẽ

Expanded text:
illud est, quod ibi dixi: quis auillud est, quod ibi dixi: quis autem nouit, quid paruulis, de quorum cruciatibus duritia maiorum contunditur aut exercetur fiderdia probatur, quis ergo nouit, quid ipsis paruulis in secreto iudiciorum suorum bonae compensationis reseruet deus? sed hoc non inmerito dici uideo de his, qui uel pro Christi nomine ac uera religione tale aliquid etiam nescientes patiuntur uel sacramento Christi iam inbuti sunt, quia sine societate unius mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis I afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant, quae circa eos compensatio cogitanda estuulorum in eodem libro non quidem sufficienter sed, quantum illi operi satis esse
Abbreviated transcription (Latin):
ieceptos cõmendat eccłia. Hec tuc̃
dixi: cũ hauc iꝑam de qua iuit a¬
gitur uellem cõmimire sinãm.
Sicut enĩ paulo aute cõmemora¬
iii. quecunq illaꝵ de amme in¬
carnatione quatuor opimouum
uera esset inculpata sinã cͤatoris e
et a nostroꝵ pctõꝵ sotietate remotissi¬
mã intebar ostendere. Et ideoque¬
cummq illaꝵ ueritate possit cõuinci
et repudiari ad curã intentiorus mee
quã tunc habebam nõ ꝑtinebat:
quãdo quidem cunctis diligẽtiorẽ¬
dispurationẽ discussis. quecũq
illaꝵ recte uiuceret ceteras me se¬
curissimo fieret: qnͣ̃ etiaui scdm̃
ounes id quod agebam iuuictũ
per sũtere demonstrabam. Nunc
uero unã uolo si possim rationem
rectam cligere ex om̃ib. et aptea
huiꝰ ipĩus de qua nũc aginius de¬
fensionem inhisque cõmemora¬
ui de illo libro. uerbis meis ac ten¬
tius intuens ualidã firmãq nõni¬
deo. Namuelut firmanictũ eius

Expanded text:
receptos commendat ecclesia. Haec tunc receptos commendat ecclesia. Haec tunc dixi, cum hanc ipsam, de qua nunc agitur, uellem communire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque illarum de animae incarnatiovera esset, inculpatam substantiam Creatoris, et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. Et ideo quaecumque illarum veritate posset convinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat; quandoquidem cunctis diligedisputatione discussis, quaecumque illarum recte uinceret ceteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, inuictum persistere demonstrabam. nunc uero unam uolo, si possim, rationem rectam eligere ex omnibus et propterea huius ipsius, de qua nunc agimus, defensionem in his, quae commemoraui de illo libro, uerbis meis attentius intuens ualidam firmamque non uideo. Nam uelut firmamentum eius
Abbreviated transcription (Latin):
quid operatur deus in emiendatoe
maioꝵ: cũ paruuloꝵ suoꝵ qui eis
cari sunt dolorib ac mortibus fla
gellantur: Curista nõ fiant quã¬
do cũtrausierint pro nõ factis e¬
⁊ unt ii quibus facta sunt: Prop¬
ter quos autẽ facta sunt. aut me¬
liores erunt si temporalib incõmodis
enuindati ⁊ec tius elegerint uiu̾e.
aut ex cusationẽ in futuri iuditũ
supplitio nõ habebunt. si uite hui
langoribus ad eteruã uitã deside nũ
cõuertere uoluerint. Quis autem
nouit pariulis de quoꝵ crutiatib
duritia maioꝵ contunditur. aut
exercetur fides: aut nuẜicordia ꝓ¬
batur: Quis ergo nouit quid ipĩs
parnuilis in secretis iudicioꝵ suorũ
bone cõpensationis reseruet deus.
quĩ quãquã nichil recte fecerint
tamen nec peccantes aliquid ist a
pepersi sunt. Nonem̃ frustra eti¬
am infantes illos qui cũ dñs ĩhũs
xp̃iis neccand̃ ab herode quereret᷑
occisi sunt: in honore marty rum

Expanded text:
quid operatur deus in emendatione quid operatur deus in emendatione maiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur; cur ista non fiant, quando cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt: propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emendati, rectius elegerint vivere, aut excusationem in futuri judicii supplicio non habebunt, si vitae hujus angoribus ad aeternam vitam desiderium convertere noluerint? Quis autem novit quid parvulis, de quorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia pbatur, quis ergo nouit, quid ipsis paruulis in secreto iudiciorum suorum bonae compensationis reseruet deus, quoniam, quamquam nihil recte fecerint, tamen nec peccantes aliquid ista perpessi sunt? non enim frustra etiam infantes illos, qui, cum dominus Iesus Christus necandus ab Herode quaereretur, occisi sunt, in honorem martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
rioues uuilgo nocant. Respondet᷑
elegit. et in cligendo cũ falleretur
crrauit. aut cũ in corpus cogeret᷑
intrar necessitate nascendi: alia corpo¬
in preoccuꝑantibus agiuiaꝵ tunbis.
ip̃a alud nõ iuuenit. Et sicut in expͣ¬
taculo aliquo loco. ita caionoquã
uoluit sed quã ualuit occupauir.
Nunquid hec et alia dicere possum̃
uel sentire debenus Doce igitur
ut constet nobis ratio nouaꝵ aĩarimi
singulis corporibus sigillatimq fac¬
tarũ. Ego quide nõ de ingenis sed
saltum de peiis paruuloꝵ quasinhat
uita patiũnir dixi aliquid in libris
illis delibero arbitrio. quod quale sit
tum his lieterisiuseram hlaui ita sẽ
habet. Hc cruciatib autẽ corporis
quibus affliguntur pariuli quoꝵ ꝑ
quibus animantur uõ priusꝙͣ ipsi
hoĩes esse ceperunt maior querela
et quasi miscricorde ponende cinu
dicitur. Quid mali fecernt ut
ista paterentur: Quasi possĩt esse
liquid possit Cum aute boni ali¬

Expanded text:
riones uulgo uocant. respondeturriones uulgo uocant. respondeturelegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, ut constet nobis ratio nouarum animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit ptum his litteris inseram. nam ita se habet: \'De cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet. cum dicitur: Quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi possit esse iue nocere aliquid possit! cum autem boni ali
Abbreviated transcription (Latin):
uangelio. hoc de homine recte pos¬
sumus dicere. Aminal est emĩ. sed
rationale. Et si mortale: anima ẽ
rationalis ini illis mẽbris que tantis
afflic tionibus penas luit. deus bo¬
mis est. deus iustus est. deus omi
fiunt in parnulis causa iusta dica᷑¬
Nempe cum maiores ĩsta patiũtur
solenius dicere. aut sicut in iob iue¬
rita ex aminari: aut sicut in herode
peccata pinuri. Et de quibus exem¬
plis que deusmanifesta esse uoluit.
alia que obscura sunt hoĩ cõiectare
mus. edissere. Si penis tantis nulla
in eis sunt pumenda ꝓct̃a. namq
milla est ii illis et atibus ex aminãda
iusticia. De ingenioꝵ uero diuersi¬
tares iniuo absurditate quiddicã.
que quidem in pariuilis latet. sed
ab ipñs ex ordiis naturalibii duc¬
tũ apparet in graudibus. Quoꝵ non¬
milłi tam tardi et obliuuosi sunt: ut
mepͥma quidem discere litterarĩ
elementa potuerint. Quidam uͦ
tante sunt fatuitatis: ut nõmul¬
tũ a pecudibus differant: quos iuin¬

Expanded text:
us, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus iustus est, deus omnifiunt in paruulis, causa iusta dicaNempe cum majores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in Job merita examinari, aut sicut in Herode peccata puniri: et de quibusdam exemplis quae Deus manifesta esse voluit, alia quae obscura sunt homini conjectarmus edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata: nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda justitia. 17. De ingeniorum vero diversitate, imo absurditate, quid dicam? quae quidem in parvulis latet, sed ab iptum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos mo
Abbreviated transcription (Latin):
inuuficabiintur etiam pariuili qui
sine sacramenti ensparticipatoen
de iuta exeunt: hic ꝓfecto et con¬
tra aplĩ predicationem ueuit. et
totam cõdempnat eccłiam. Ubi
ꝓpterca cũ bapti andis pariuilii fe¬
sinatur et curritint: quia sine du¬
bio creditur aliter cos in xp̃o niuifi¬
caui omĩo nõ posse. Qui autem nõ
miuficantur inxp̃o: ⁊estat ut in ca
condempuanone permancant de qͣ
dicit aplũs. per iuuus delictum
ni omes honnues ad condẽpnationẽ.
Eurdelicto obnoxios paruulos na¬
sc̃i et om̃is credit eccłia : et ipse iã
contra iouimauũ disputaus et ex¬
pouens ionam prophetam sĩcut pau¬
loante cõmemoraui. fideueracis¬
siuia defiiusti. Credo et nialis lo¬
cis opusculoꝵ tuoꝵ que uel nõ legi
uel in presenti nõ recordor. Huius
igitur dampnationis in paruulis¬
causam requiro. quia neq auma¬
rũ si noue fiant singulis singule
uideo esse ullũ in ilła etate pͥct᷑m
nec adeo dampnari aliquã credo

Expanded text:
uiuificabuntur etiam paruuli, qui uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Christo, restat, ut in ea condemnatione maneant, de qua dicit apostolus: Per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae uel non legi uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulcausam requiro: quia neque animarum, si novae fiunt singulis singulae, video esse ullum in hac aetate peccatum, nec a Deo damnari aliquam credo,
Abbreviated transcription (Latin):
natione eoꝵ paruuloꝵ qui sine
illo de hac uita migrauerũt. tuc̃
aliquid dicendũ putani. quia nõ
quod nũc agitur agebatur: sed
ut obinitauius et cõtepnanius
ea que breui tprẽ patiuntur nec
trausacta reuocant᷑. muĩquid si¬
militer cõtep̃nere possiuus qd̾
perunũ hoiẽm mors et ꝑ uniũ
Sicut enuĩ in adam om̃es morim᷑.
sic et in xpõ omẽs iuuificabũt.
Per hanc ciũ apłicam diuinam
Claianiq scutẽtiam satis euidenter
elucet: ueminem ire in mortem un¬
si peradaui: nemine̾̃ in inta eternã
nisi por xpiu. Hoc est quippe omẽs
adaui. sicꝰ ouĩes hoĩes ad scdãm id ẽ
spiritalem generationẽ ueniũt: qui
tum est hic om̃es et ibi om̃ẽs. quia
sicut omes qui moriũtur nõuisi in
adam morintur. ita omes qui uiui¬
ficabuntur nõ nisi ixp̃o iuuifica¬
buntur. Ac per hoc quisquis nob̃
dixerit quẽ ꝙͣ in resurrectione mor¬
pestis cõmunis fidei de restandus
est. Icem quisquis dixerit qd in xp̃o

Expanded text:
eorum parvulorum, qui sine illo ex hac vita emigrant, tunc aliquid dicendum putavi, quia non quod nunc agitur agebatur. 21. Sed ut omittamus et contemnamus ea, quae brevi tempore patiuntur, nec transacta revocantur, numquid similiter contemnere possumus, quod per unum hominem mors, et per unum sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. per hanc enim apostolicam diuinam claramque sententiam satis euidenter elucet neminem ire in mortem nisi per Adam, neminem in uitam aeternam nisi per Christum. hoc est quippe omnesAdam, sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem generationem ueniunt, quictum est et hic omnes et ibi \'omnes\', quia sicut omnes, qui moriuntur, non nisi in Adam moriuntur. ita omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione morpestis communis fidei detestandus est. item quisquis dixerit, quod in Christo