comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alii ne fec̾is. ⁊ it̾auit in tabuliᷤ. qr ñ
legebãt in corde. ut uoce forinsetꝰ
ad mota: redirent p̃uaricatores ad
cor ⁊ intꝰ inuenirent qd extra leg̾ẽt.
Dico loqͥmini rꝰticiã. s siu̾e loqͥmi¬
ni rꝰtici. ut sit iꝰticia ñ labioꝵ sed
factoꝵ: si idem ÷ in corde: qb̃ ĩore.
gͦ recta. ł recte. uidicate. In factis
cognostant᷑ labia Sitnĩ alit̃ agis qmͣ loq̃ris: bo¬
na loq̃ris s mala iudicas. Sic enĩ agis. qmͦ iudicas.
Int̾rogatꝰ: qͥd sit meliꝰ aurũ an
fidese p̃ponis auro fidẽ. Amieus
uenit. ⁊ nullo teste aurũ tibi cõm̃da¬
uit. discessit. ⁊ mortuus. hic heredem
filiũ reliqͥt: qui ignorat qͥd tͥ pat̾ com¬
m̃dau̾it. Te cogita aliĩ similit̾ ꝯmen¬
dasse. nulli dixisse. filiũ reliqͥsse. qͥd
ei uelles attio amico p̃stari. Respõde.
qͥd tͥ respond cogitatio. Hoc iudica
qua cogitas aurũ negare heredi ami
isti aurũ: Non sic iudicasti: ut lo cutꝰ es. Siera

Expanded text:
alii ne feceris; et iteravit in tabulis, quia non legebant in corde, ut voce forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor, et intus invenirent quod extra legerent. Dico loquimini justitiam, sed si vere loquimini justitiam, ut sit justitia non labiorum, sed factorum, idErgo, recta vel recte judicate. In factis cognoscantur labia. Si enim aliter agis quam loqueris, bona loqueris; sed mala judicas. Sic enim agis, quomodo judicas. Interrogatus quid sit melius aurum an fides, praeponis auro fidem. Amicus it, et nullo teste aurum tibi commendavit, decessit, et mortuus est: hic haeredem filium reliquit, qui ignorat quid tibi Pater commendavit. Tecum cogita alii similiter commendasse nulli dixisse filium reliquisse: quod ei velles a tuo amico praestari? Responde. Quid tibi respondet cogitatio? hoc judica qua cogitas aurum negare amici tui isti aurum. Non sic judicasti ut locutus es: vera
Abbreviated transcription (Latin):
¶ õmendat hic ꝓpħa homini iusticiã. Mo¬
nens eum u̾e loqui iꝰticiã. Eos qͦ ⁊ maxĩe
rudeos redarguens qui ñ uerȩ rͦticiam
loquunt᷑. Iudĩ enĩ qui añ dixerant:
magist̾ scimꝰ qr u̾ax es: & adõ uenisti.
mortẽ eiꝰ inclamauer̃. ⁊ regnũ eiꝰ abiu¬
rauert̃ dicentes. Non hm̃s regẽ nͥ cesa¬
rem. Qui hic redarguunt᷑. ⁊ est sensꝯ
tituli. Ps hic dirigens nos in finem.
Hoc agit: ne tu pilate ł tu iudee łtu q̃t̃q dis¬

Expanded text:
ommendat hic Propheta homini justitiam monens vere eum loqui justitiam; eos quoque et maxime Judaeos redarguens, qui non vere justitiam loquuntur. Judaei enim qui ante dixerant: Magister, scimus quia verax es, et a Deo venisti , mortem ejus inclamaverunt, et regnum ejus abjuraverunt, dicentes: Non habemus regem nisi Caesarem Qui hic redarguuntur. Et est sensus tituli: Psalmus hic dirigens nos in finem. Hic agit ne, tu Pilate, vel Judae
Abbreviated transcription (Latin):
au̾it᷑ate. ⁊ ipsi dico peccõres auulua matriᷤᷤ
.i. ab ipsa origine. ñ qi ex cc̃ peccauert̃.
s qr p̃cognouit d̾s ab ut̾o illos fut᷑os
peccõres: ut rebecce ait: cũ ad huc p̃g¬
habui. qd̾ sub seq̃nt᷑ exponit. Errauer̃¬
abut̾o.i. errare p̃sciti sũt ab ut̾o. ⁊ sic̃
p̃uisũ ÷ : accidit. qi locuti st̃ falsa.:
Qcce iniquitas in ore. ⁊ non solum
non faciunt bona. sed nec audire

Expanded text:
Aug. Et ipsi dico peccatores a vulva matris, id est ab ipsa origine, non quia ex tunc peccaverunt, sed quia praecognovit Deus ab utero illos futuros peccatores, ut Rebeccae ait, cum adhuc praegQuod subsequenter exponit, erravert errare praesciti sunt ab utero, et sicut praevisum est accidit, quia locuti sunt falsa. Ecce iniquitas in ore, et non solum non faciunt bona, sed nec audire
Abbreviated transcription (Latin):
nes eiꝰ suꝑ oleum: &.
ip̃i sunt iacula. Mol
in scͥpturis sunt dura: exposita molli¬
unt᷑. ⁊ usq ad ossa penetrant. Uñ seq̃r.
⁊ ip̃i sermones sunt iacula. qr molliti
non ꝑdũt uirtutes. s euangłistȩ eiꝰ ar-¬
mant᷑: & ferrũt corda hominũ ad amo¬
rem pacis. ⁊ aꝑplexis ħ eticorũ q̃stioibꝰ
lib̾ant infirmos. dico molliti sũt ser¬
mones s si tͥ puero qͥ lactȩ minoriᷤ doc¬
frinȩ nutͥris adhuc duri sũt ÷ ne iraᷤᷤ.¬

Expanded text:
nes ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. » Moin Scripturis sunt, dura exposita molliuntur, et usque ad ossa penetrant. Unde sequitur: Et ipsi sermones sunt jacula, quia molliti non perdunt virtutes, sed evangelistae eis armantur et feriunt corda hominum ad amorem pacis, et a perplexis haereticorum quaestionibus liberant infirmos. Dico, molliti sunt sermones, sed si tibi puero qui lacte minoris doctrinae nutriris, adhuc duri sunt, ne iras
Abbreviated transcription (Latin):
refrigeriũ. Ecce hic dic̃ quȩ bõa dĩ sint ꝯtͣ
offerã: ꝯspectui tuo. uł in holo. bonorũ
introibo. reddã tͥ: cũ angłis uota mea.
.i. uota laudũ: quȩ hic uoueo .i. pro¬
mitto. quȩ uota distinxer̃ labia mea

Expanded text:
refrigerium: Ecce hic dicit quae bona Dei sint contra offeram conspectui tuo. Vel in holocaustis bonorum cet cum introibo, reddam tibi cum angelis vota mea, id est laudum, quae hic voveo, id est promitto, quae vota distinxerunt lab
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯspectu dĩ. uͥ p̃sto ÷ ad miserandum
ita sit hõ stꝰ. Uł it̾a. ⁊ ÷ hic ꝯclusio psi̾.
⁊ qi hereditatẽ regis habebit miles:¬
gͦ: mĩa ⁊ u̾itatẽ eiꝰ quis reqͥret. in et̾na
uita : Quasi nullꝰ. Iñ ȩt̾no enĩ itaerit
sufficiens beatitudo: ut nullus q̃rat iͥ
in euãgłio. In illa die ñ rogabitiᷤᷤ me qͥc¬
quã & qr ita tc̃ erit. iõ qͥeqͥd alii faciãt
Sic psalmũ dicam
nomini tuo in scłm
dicã .n.t.i. sic oꝑabor ad honorẽ tuũ.
ut qͥcũ ꝙ reqͥrit: exemplo meo faciat.

Expanded text:
nspectu Dei, ubi praesto est ad miserandum ita sit homo justus. Vel ita, et est hic conclusio psalmi, et quia haereditatem regis habebit miles et veritatem ejus quis requiret in aeterna vita? quasi dicat, nullus. In aeterno enim ita erit sufficiens beatitudo, ut nullus quaerat iin Evangelio: In illa die non rogabitis me quidquam . Et quia tunc erit, ideo quidquid alii faciantmum dicam nomini tuo, Gl. id est sic operabor ad honorem tuum, ita quicunque requirit, exemplo meo faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
.d.n .t. ĩ.s.s.i. sic psallã tͥ laudibꝰ in eter¬
nitate. ut hic in p̃senti. reddã uota mea.
bonorũ oꝑum donec ueniã de die p̃senti
in diem fut᷑um. Si gͦ uis in et̾nũ psallere:
redde uota in isto die. donec ꝑueniaᷤ ad
illũ diẽ. hic gͦ uota: ibi laudes reddam¬

Expanded text:
d est sic psallam tibi laudibus in aeternitate, ut, hic in praesenti, reddam tibi vota mea bonorum operum, donec veniam de die praesenti in diem futurum. Si ergo vis in aeternum psallere, redde vota in isto die, donec pervenias ad illum diem. Hic ergo vota, ibi laudes hila
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rores ꝯturba. me. qi aliud iã de damp¬
natione patim᷑. ⁊ aliud dͤ ȩt̾na
ultiõe timemꝰ. Circ̃deder̃ . in.peccata
undiq copiosa inundatione ꝯcludunt
q̃s tua uolũptate. ñ meo m̾ito patior.

Expanded text:
turbaverunt, quia aliud jam de damnatione patimur; et aliud de aeterna ultione timemus. Circumdederunt me peccata,undique copiosa inundatione concludunt. as tua voluntate, non meo merito patior,
Abbreviated transcription (Latin):
dedert̃ me simul. Tan¬
aqua quȩ m̾̃git aliqͣn enĩ t̾rores ipsi:
ita ꝯturbant aĩũ cogitãtis cirẽpen¬
dentibꝰ malis. ut sic̃ aqͣ cͥcfluere ⁊ us
ant᷑. ⁊ simulundiq circũdare. Uñ
amici ⁊ noti timore desert̃. Uñ apłs.¬
temꝑe desũt mala eccłȩ: donec finiat᷑
maloꝵ sit. Hł ita. In me tͣnsier̃ ue¬

Expanded text:
dederunt me sicut aHaym., Aug. Aliquando enim terrores ipsi ita conturbant animum cogitantis, circumpendentibus malis, ut sicut circumfluere videantur, et simul undique circumdare. Unde amici et noti timore deserunt. Unde Apostempore desunt mala Ecclesiae, donec finiatur malorum sit. Vel ita: In me transieru
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ corpori.i. u̾bũ carni. Uerbũ enĩ
caro factũ: & in eũ nos credũtes hac um
de cuiꝰ plenitudine accepimꝰ. Deinde
cõmendationẽ montis subdit: dicens.
Iste selmon .i. iste. in qͦ ÷ plenitudo
gĩẽ.⁊ im umbra nob̾ fit: est mons dĩ:
positꝰ inũtice montiũ: ad quẽ fltient
om̃s gs̃. ⁊ mons pinguis uł uber. Uñ¬

Expanded text:
lumen corpori, id est verbum carni: Verbum enim caro factum est , et in eum credentes hac umbde cujus plenitudine accepimus. Deinde commendationem montis subdit, dicens: Iste Selmon, id est iste in quo est plenitudo gratiae, et unde umbra nobis fit, est mons Dei positus in vertice montium, ad quem fluent omnes gentes , et mons pinguis vel uber, un
Abbreviated transcription (Latin):
duo mandata caritatis. in quibꝰ tota
lex pendet ⁊ ꝓpħȩ. Post̾iora dorsi eiꝰ .i.
si sunt: ubi radices alaꝵ figuntur.
uł uͥ portat᷑ saͬcina. Ita in caritate:
sarcina mandatorũ: ẽ. leuis. qi qͥcqͥd
difficile ÷ in p̃cepto: leue ÷ amanti. Und̾

Expanded text:
duo mandata charitatis, in quibus tota lex pendet et prophetae . Posteriora dorsi ejus, id est si sunt, ubi radices alarum figuntur, vel ubi portatur sarcina; ita in charitate sarcina mandatorum est levis, quia quidquid difficile est in praecepto, leve est amanti. Unde:
Abbreviated transcription (Latin):
lacte tenerioris doctrine nuiͥt: ⁊ mõs
pinguis. fertilitate sua. ꝓpt̾ maturo ᷤ
qͦs pane solidioris doctrine cybat.
hĩc ÷ mons qͥ in ȩxechiele ulnerat pͥn¬
cipes tyri. sq̃r. Ut qͥd suspicamini

Expanded text:
lacte tenerioris doctrinae nutrit; et mons pinguis fertilitate sua, propter maturos quos pane solidioris doctrinae cibat. Hic est mons qui in Ezechiele vulnerat principem Tyri. Ut quid suspicamin
Abbreviated transcription (Latin):
istã patient̾ expectando. uł sirisq ad
mortẽ ꝑseu̾etis in ꝯtemptu t̾renorũ
⁊ appetitu celestiũ. Uł ita u̾t in seq̃n¬
trͣ u̾sũ: extendat᷑ ꝯstructio. Dilectus spo¬
na. Si dormiatis int̾ medi .c. Tc̃ pẽnȩ¬
mini: qͥestis pennȩ. Uł ita: ut hic incep¬
ta sententia: inseq̃nti finiat᷑. Si uoᷤᷤ oꝑẽne
sionẽ peccõꝵ accipiũt. Uł ita.õu̾os qui
diuidimini spolia speciei domꝰ. Si dor.

Expanded text:
 patienter exspectando. Vel si usque ad mortem perseveretis in contemptu terrenorum et appetitu coelestium. Vel ita ut in sequentem versum extendatur constructio, dilectus spona, si dormiatis inter medios clemini, qui estis pennae. Vel ita, ut hic incoepta sententia, in sequenti finiatur: Si vos, o pesionem peccatorum accipiunt. Vel ita: O vos qui dividimini spolia speciei domus, si dorm
Abbreviated transcription (Latin):
uiit. Bñ cleros gͦ dicit: duo testam̃ta.
qr ꝑ ea dat᷑ hereditaᷤ et̾na. Dormire
uͦ int̾ medios cleros est. in auctorita-¬
te duoꝵ testam̃toꝵ reqͥesõe: ⁊ paci¬
quã quiescit. s cupiditatibꝰ ꝑ multa agi¬
tatur. Uł dormit int̾ has hereditates:
qui usq ad finẽ uitȩ: ꝑseu̾at in ꝯtẽptu
t̾renarũ: ⁊ in spe cęlestiũ. Ecce singłorũ
u̾boꝵ explanatꝰ ÷ sensꝰ. Ordo aũ ꝯstructio¬
nis cũ sit multiplex.uł asuꝑioribꝰ pen¬
dens: infra pͥmũ u̾sũ ꝯtinet᷑. uł usq in

Expanded text:
ergo cleros dicit duo Testamenta, quia per ea datur haereditas aeterna. Dormire vero inter medios cleros est in auctoritate duorum Testamentorum requiescere, et paciquam quiescit, sed cupiditatibus per multa agitatur; vel dormit inter has haereditates qui usque ad finem vitae perseverat in contemptu terrenorum et in spe coelestium. Ecce singulorum verborum explanatus est sensus; ordo autem constructionis, cum sit multiplex, vel a superioribus pendens infra primum versum continetur, vel usque in
Abbreviated transcription (Latin):
Priꝰ singlorũ u̾borũ sententia est
animadu̾tenda: dem̃ ordo ꝯstructio¬
dear̃gentata .i. diuinis elo qͥis erudita.
ꝑargentũ enĩ figurat᷑: diuinum
eloqͥum. Uñ alibi. E loqͥa dñi argen

Expanded text:
Prius singulorum verborum sententia est animadvertenda, deinde ordo constructiodeargentata, id est divinis eloquiis erudita. Per argentum enim figuratur divinum eloquium. Unde alibi: Eloquia Domini arge
Abbreviated transcription (Latin):
catis ẽẽ salutare. dein ad p̃latoᷤ loq̃r
dicens. Annũtiate uos plati. sic creseit
edificatio. domꝰ dĩ. Quide salutare eiꝰ. ⁊ hoc
sunt dies qͥ et̾no sole clarescũt. Illud p̃¬
nuntiat. hoc scm̃ p̃dicat. Annuntiat
ctoritate utitur in annuntiatione
saluatoris. Illa qͥppe duo testam̃ta
tanquã duo dies unã lucẽ faciũt. ñ
lucet unũ sine alt̾o. Lõq in leuitico õe

Expanded text:
catis esse salutare. Deinde ad praelatos loquitur, dicens: Annuntiate, o vos praelati: sic crescit aedificatio domus Dei. Quid? salutare ejus. Et hoc sunt, qui aeterno sole clarescunt, illud praenuntiat, hoc factum indicat. Annuntiat ctoritate utitur in annuntiatione Salvatoris. Illa quippe duo Testamenta tanquam duo dies unam lucem faciunt, non lucet unum sine altero. Ideoque in Levitico omne
Abbreviated transcription (Latin):
re:. qͥdqͥd gͦ cantau̾is de cupiditate.:
uetꝰ cantas. qͥcqͥd de caritate: nouũ reso¬
nas. Meliꝰ ÷: ut nouuꝰ taceaᷤᷤ. ꝗͣ ut uetꝰ
cantes. qr si nouuꝰ tacueris auribꝰ hõiũt
soneᷤ auribꝰ dĩ. ypocͥsis qͦ uetꝰ. cantat
canticũ nouĩ. Paries enĩ d̾ albatꝰ ÷ ypo¬
crisis q̃ foris lucet. intꝰ lutũ ÷. De isto

Expanded text:
est. Quidquid ergo cantaveris de cupiditate, vetus cantas; quidquid de charitate, novum resonas. Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes, quia si novus tacueris auribus hominum, sonas auribus Dei. Hypocrisis quoque vetus cantat canticum. Paries enim dealbatus est hypocr
Abbreviated transcription (Latin):
latum uet̾i ppło scͥpt᷑a testat᷑. Aꝑiẽte
ebreȩ gentis usq ad xp̃m ꝓcedit. uñ
sub seq̃nt̃ dicit. Et elegit. dd̃.Lẽ. sensꝰ.
Et reppulit tab̾nacłm ioseph. ⁊ tͥbum
effrem. ñ elegit .i. uidȩos qͥ in augmento

Expanded text:
latum veteri populo Scriptura testatur, aperiente Hebraeae gentis, usque ad Christum procedit. Unde subsequenter dicit: Et elegit David. Et est sensus: Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephrem non elegit, id est Judaeos, qui in augm
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuer̃ añ iudã. qui m̾ito uident᷑ repul¬
si. cũ iacob peccã eorũ detestet᷑. Uł ñ dix̃.
reppulit beniamin : ex qͦ saul fuit qui
uicino temꝑe reꝓbatꝰ fuerat. unde ex
ipsa uicmitate temporis qñ ille ÷ repul¬
sus atq reꝓbatꝰ᷑: &. dd̃. electus ꝯuenien¬
ter posset hoc dici. nec tñ dictũ ÷. s ꝑo¬
tiꝰ eos noĩauit. qui clarioribꝰ meritis
uenditꝰ. ꝓ rꝰticia sublimatꝰ. pauit patrẽ
⁊ fr̃s. de quo fuit effrem: qͥ maiori fr̃i
bñdictione aui sui iacob p̃latꝰ ÷. ꝑħ¬

Expanded text:
qui merito videntur repulsi, cum Jacob peccata eorum detestetur. Vel non dixit, repulit Benjamin, ex quo Saul fuit, qui vicino tempore reprobatus fuerat. Unde ex ipsa vicinitate temporis, quando ille est repulsus atque reprobatus, et David electus convenienter posset hoc dici; nec tamen dictum est, sed potius eos nominavit, qui clarioribus meritisvenditus pro justitia sublimatus pavit patrem et fratres, de quo fuit Ephrem, qui majori fratri benedictione avi sui Jacob praelatus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sũt in sedibꝰ suis. qd̾ eiꝰ pene sigñ
uidetur: qua cruci abr̃ quic̃q in poste¬
riora respex̾it. quȩ ut ait apłs. debet
putare ut stercora. Qui enim sic susci¬
pit testam̃tũ dĩ. ut uet̾i uanitate se ñ
exuat. similis ÷ hostibꝰ. pͥp. eiꝰ: qui archã
dñi iuxta ydolũ dagon posuere. Sic̃
autem illis nolentibꝰ corruit dagon:
ita illa uet̾a ȩtiã nolentibꝰ ilł cadũt.
Quia omĩs caro fenũ. ⁊ claritas hoĩs
ut flos feni. fẽnũ aruit: flos decidit:

Expanded text:
enim in sedibus suis, quod ejus poenae signum videtur, qua cruciabitur quicunque in posteriora respexerit, quae, ut ait Apostolus, debet putare ut stercora , qui enim sic suscipit testamentum Dei, ut veteri vanitate se non exuat, similis est hostibus populi ejus, qui arcam Domini juxta idolum Dagon posuere. Sicut autem illis nolentibus corruit Dagon , ita illa vetera illis etiam nolentibus cadunt. Quia omnis caro fenum, et claritas hominis est ut flos feni. Fenum
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinaret. diabolꝰ eũ de hoc psalmo tẽpta¬
uit. & eius temptationibus suꝑatis
axp̃o uictus abscessit. Hunc ergo psal¬
mum ad completorium quotidie. & di¬
ebus ieiunii maxime frequentamus. Ut
quo tempore diabolus magis nititur
ad decipiendũ: eo tempore magis nos
laboremus ad resistendum:¬

Expanded text:
Christus jejunaret, diabolus eum de hoc psalmo tentavit, et ejus tentationibus superatis a Christo victus abscessit. Hunc ergo psalmum ad completorium quotidie, et diebus jejunii maxime frequentamus, ut quo tempore diabolus magis nititur ad decipiendum, eo tempore non magis laboremus ad resistendum
Abbreviated transcription (Latin):
.Q.d. qui scr̃utat᷑ iniqua deficit. s¬
DS. econtra homo serutans bonũ: ac¬
cedet ad cor altũ.i. ad altũ cordis intelle
ctũ. ut qͥ res diuinas ꝑqͥrit: qd̃ ÷ ad cor al¬
tum ire. ⁊ ibi ñ deficit. s crescit: & eo ꝑ¬
passionẽ. ⁊ cor altũ erat ei .i. secretũ cor.

Expanded text:
 Qui scrutatur iniqua, deficit; sed econtra homo scrutans bonum, accedet ad cor altum, id est ad cordis intellectum altum, ut qui res divinas perquirit, quod est ad cor altum ire; et ibi non deficit, sed crescit. Et eo ppassionem. Et, cor altum erat ei, id est secretum cor,
Abbreviated transcription (Latin):
re. ł timore facite.quẽ u̾e timent
boni. mali uͦ ñ. Est qr t̾ribilis. iõ time¬
at qͥs suꝑbꝰ facere suũ. s sit humilis:
⁊ sic facit eos reges sui. qͥ corpꝰ suũ modan¬
regis: in manu dñi ÷. Uł ad litt̾am. aufert.¬

Expanded text:
vel timore facite, quem vere timent boni; mali vero non et quia terribilis, ideo timeat quis superbus facere suum; sed sit humilis cet sic facit eos reges sui, qui corpus suum moderanregis in manu Domini est . Vel ad litteram, aufert
Abbreviated transcription (Latin):
clinet. Ueruntam̃. fex .e. qd inclinaũ.
ñ ẽ. exmanita. qr illa secretiora ñ pꝰsũt
penitꝰ capi. Uñ siqͥd residuũ fu̾it: igni
sp̃c sc̃i comburetis. qi omibꝰ bibentibꝰ:
pleritudo ñ deficit.⁊ bibẽt exeo calice

Expanded text:
clinet. Verumtamen faex ejus, quam inclinavit, non est exinanita, quia illa secretiora non penitus possunt capi. Unde si quid residuum fuerit, igne Spiritus sancti comburetis , quia omnibus bibentibus plenitudo non deficit. Et bibent ex eo, calice
Abbreviated transcription (Latin):
scłm .i. quãdiu scłm erit. uł gaudeboĩ
scłm. alia lit̾a .i. de ꝓmissione fut᷑a in fi¬
nẽ scłi. de qͣ dr̃. in tytulo. ne corrũpas:
⁊ c̃. Uł ita ⁊ c̃uenit in parte cũ pͥori sen¬
su. Calix ÷ lex. Uinũ ÷ merũ. celestȩ my-¬

Expanded text:
diu saeculum erit. Vel, gaudebo in saeculum, alia littera, de promissione futura, in finem saeculi, de qua dicitur in titulo: Ne corrumpas, etc. Vel ita, et convenit in parte cum priori sensu. Calix est lex, vinum merum coeleste my
Abbreviated transcription (Latin):
testate xͥ mediatoris. calix dico uini
meri. ꝓpt̾ sinceritatẽ moraliũ p̃cep¬
torũ.⁊ sp̃ualis sensꝰ. ⁊ ille calix plenꝰ
mixto .i. fece corporaliũ sacram̃torũ.
⁊ qͥd m̃ͦ Et inclinauit. dñs hũc calicẽ
.i. legem. ex hoc .i. aiuideo.ĩ hoc .i. ĩ hc̃

Expanded text:
state Christi mediatoris. Calix dico vini meri, propter sinceritatem moralium praeceptorum, et spiritualis sensus. Et ille calix plenus misto, id est faece corporalium sacramentorum. Et quid inde? Et inclinavit Dominus hunc calicem, id est legem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qd̃ ñ possent. s q noluer̃. Uñ subdit.
⁊ in lege eiꝰ noluer̃ ambulare. qi ⁊ si q̃ñq
ambulent: tam̃ nolũt. q ex corde non
faciunt. Agũt enĩ q̃ mallent ñ p̃cipi
gͥ. ex corde aũ nullomͦ fit: qd fit ex for¬
midine pęne: ñ dilectione iꝰticie. ꝑa¬
res sũt manu. s ñ corde qͥ ñ furantur

Expanded text:
n quod non possent, sed quia noluerunt. Unde subdit: Et in lege ejus noluerunt ambulare, et si quandoque ambulent, tamen nolunt, quia non ex corde faciunt. Agunt enim quae mallent non praecipi sibi, ex corde autem nullo modo fit, quod fit ex formidine poenae, non dilectione justitiae. Pares sunt manu, sed non corde, qui non furantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui st̃ patͣs huiꝰ pͣue generationis: a qͣ supra
filios dissuasit. ne sint his patribꝰ .i. pͣue
corã qͥbꝰ ħ facta sũte Si abrahã ysaac.⁊
iacob. accipis istos patres: ñ corã eis fecit
mirabilia in egypto. qr iam defuncti erãt.
nͥ forte sp̃u dicas eos eẽ p̃senteᷤ. qͦs dñs
in euangłio uiu̾e dic̃. Uł acõmodatiꝰ
moyses ⁊ aaron.⁊ alii seniores qͥ d sp̃u
moysi: accepert̃. patͦs istoꝵ. st̃: corã qͥbꝰ fec̃.¬

Expanded text:
Qui sunt patres hujus pravae generationis a qua supra filios dissuasit, ne sint his patribus, scilicecoram quibus haec facta sunt? Si Abraham, Isaac, Jacob, accipis istos patres, non coram eis fecit mirabilia in Aegypto, quia jam defuncti erant, nisi forte spiritu dicas eos esse praesentes. quos Dominus in Evangelio vivere dicit . Vel accommodatius Moses et Aaron, et alii seniores, qui de spiritu Mosi acceperunt . Patres istorum sunt, coram quibus fec
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ dubitationẽ collat: & ꝓuintiã dicit .s.¬
ciuitas egẏpti. Notandũ uͦ qd̾ ea quȩ
ibi facta sũt bona uł mala. mystice
fiũt.⁊ in nob̾. S bona: gr̃a dĩ. mala:
ex iudicio. ꝓpt̾ qd̾ supͣ monuit attendẽ¬
simꝰ similes illis. Egyꝑtꝰ gͦ: q̃ int̾p̃tatur
tenebre uł tͥbulatio. mundꝰ ÷. Thãnis
thãneos. ẽ. planities humilis mandati.
Sic̃ gͦ tc̃ d̾s corã patͥbꝰ illis mira fecit.
sic xp̃c in t̾ra positꝰ: corã patribꝰ noui
testam̃ti. humile mandatũ docuit di¬
cens. Discite ame qi mitis sũ: & humiliᷤ
corde. In mundo gͦ humile mandatũ acci

Expanded text:
mnem dubitationem tollat, et provinciam dicit Acivitas Aegypti. Notandum vero quod ea quae ibi facta sunt bona vel mala mystice fiunt et in nobis. Sed bona, gratia Dei; mala ex judicio, propter quod supra monuit attendesimus similes illis. Aegyptus ergo quae interpretatur tenebrae vel tribulatio, mundus est. Tanis Taneos est planities humilis mandati. Sicut ergo tunc Deus coram patribus illis mira fecit, sic Christus in terra positus coram patribus Novi Testamenti, humile mandatum docuit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . In mundo ergo humile mandatum acci
Abbreviated transcription (Latin):
in aꝑtũ quasi exadipe .i. ex abundantia
ñ exmatiȩ necessitatis. Sũt enĩ quidã¬
au
mali ex matiȩ .i. ex necessitate. alii ex
abundantia. ut pauꝑ egestate furat᷑.
diues ex cupiditate.⁊ isti tales tͣnsier̃.
uiã rectam. modũ hominũ qr ñ pu-¬
tant se pares hominibꝰ pauꝑes des¬
spicientes. cũ tñ illos nudos cũ eis sus¬
cipiat uita ⁊ putredo pꝰ mortẽ ȩquȩ

Expanded text:
d est ex abundantia, non ex macie necessitatis. Sunt enim quidam mali ex macie, id est ex necessitate; alii ex abundantia: ut pauper egestate furatur; dives ex cupiditate. Et isti tales transierunt viam rectam, modum hominum, quia non putant se pares hominibus, pauperes despicientes, cum tamen illos cum eis nudos suscipiat vita et putredo post mortem aeque
Abbreviated transcription (Latin):
de uitio in uitiũ ruentes maffectũ
cordis implendũ. quasi desiderio hoc
agunt ñ necessitate: ⁊ ut grauiꝰ eos
peccasse ostendat. quã si ex inꝓuiso
egissent: S ob d

Expanded text:
de vitiis in vitia ruentes, in affectum cordis implendum. Quasi dicat: Desiderio hoc agunt, non necessitate. Et ut gravius eos peccasse ostendat, quam si ex improviso egissent, subd
Abbreviated transcription (Latin):
quolib mͦ suꝑbire. Uñ ipsi sũt iniqͥ.
⁊ hoc ÷. Oꝑti sũt ñ dico amicti : uelud
libm caput hab̾ent: s toti oꝑti sunt ⁊̃
undiq ne resipiscant. Uñ alia liti̾a
ht̃: circũ amicti. iniqͥtate ad ꝓximũ
⁊ imꝑietate sua. qr ꝯtra dm̃ blasphemi
sunt.⁊ ita nec uident nec uident᷑ int̾io¬
ra eorũ ñ uident᷑. qr ibi miseri st̃ qͥ feli¬
ces putant᷑. Non uident. qi ꝯtẽptũ nutͥt
resoluta securitas. Ut autẽ culꝑam

Expanded text:
quolibet modo superbire: unde ipsi sunt iniqui. Et hoc est, operti sunt, non dico amicti, ut vel liberum caput haberent, sed toti operti sunt, et undique ne resipiscant. Unde alia littera habet: Circumamicti, iniquitate ad proximum, et impietate sua, quia contra Deum blasphemi sunt. Et ita nec vident, nec videntur interiora eorum; non videntur, quia ibi miseri sunt qui felices putantur; non vident, quia contemptum nutrit resoluta securitas. Ut autem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ deles peccã. ⁊ u̾itaᷤ. qͣ imples ꝓmissa. ut
ñ timeant᷑ fut᷑a iudicia. q̃ gaudia ẽ nõ
sufficiãt exponi ait. beatꝰ ÷ popłs qͥscit
iubilationẽ .i. qͥscit de illo gaudendũ ẽẽ
qd̾ dici ñ posse nouit. Tubilꝰ enĩ gau¬
diũ ÷: qd̾ u̾bis explicari ñ pot̃. nec tñ pe

Expanded text:
 deles peccata, et veritas, qua imples promissa, ut non timeantur futura judicia. Quae gaudia cum non sufficiant exponi, ait: Beatus est populus qui scit jubilationem, id est quae scit de illo gaudendum 197 esse, quod dici non posse novit. Jubilus enim gaudium est, quod verbis explicari non potuit, nec tame
Abbreviated transcription (Latin):
cis u̾itas suꝑnȩ ciuitanis: ꝑibit ⁊̃ ima
go. qi nec sim̾ilitudinẽ retinebũt. qͥd &̾
u̾a beatitudine nil habebũt. ⁊̃ m̾ito ħ
facit d̾s eis in sua celesti ciuitate. qr ip̃i
in sua t̾rena ciuitate imaginẽ dĩ .s. rõ¬
re ẽẽt. ⁊ c̃. Uł de hereticis pot̃ hoc accipi.
quoꝵ diu̾sas imagines dicit diu̾saᷤ he-¬
reses.⁊ ꝑsonaᷤᷤ heresiarcharũ quaᷤ sibi
in uariis dogmatibꝰ induer̃. quaᷤ redi-¬
get ds̃ ad nich̃m ĩ ciuitate sua .s. ułm¬

Expanded text:
itas supernae civitatis, peribit etiam go, quia nec similitudinem, retinebunt qui de terna beatitudine nil habebunt. Et merito hoc facit Deus eis in sua coelesti civitate, quia ipsi in sua terrena civitate imaginem Dei, sjumentis. Vel de haereticis potest hoc accipi, quorum diversas imagines dives dicit diversas haereses et personas haeresiarcharum, quas sibi in variis dogmatibus induerunt, quas rediget Deus ad nihilum, in civitate sua,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimꝰ. In uita gͦ ista sompniũ÷ in
morte: uigilãt scientes ꝗͥ. ẽ. s ne mͦ ui¬
deãt᷑ magna quȩ eoꝵ sũt: subdit. odñe
.i. effigies deformitatũ qͣs sibi faciũt
chaym. Aliꝰ enĩ fetitate factꝰ ÷ leo aliꝰ
auis leuitate. aliꝰ aper libidiniᷤsordͤ.

Expanded text:
sta somnium est, in morte vigilant scientes quidem. Sed ne modo videantur magna quae eorum sunt, subdit: o Domine, littera, id est effigies deformitatum, quas sibi faciunt Cain. Alius enim ferocitate factus est leo, alius avis
Abbreviated transcription (Latin):
ilia lit̾a d̾ficiunt. Nel sompnũ exũrgentis
defecit. qui in sõno sibi diues uidet᷑.
Sompniat habere thesauros ⁊ honoreᷤ.
⁊ hꝰ modi. s euigilans nicħ ht̃. sic isti
dũ de hac uita: in qua cȩci dormiũt
euigilau̾ĩt : nicħ nͥ miseriã inueniẽt:
⁊ est aꝑ̾ta comꝑatio. Hã qͣi clausis ocłis

Expanded text:
alia littera, deficiunt, vel somnium exsurgentis, deficit qui in somno sibi dives videtur. Somniat habere thesauros et honores et hujusmodi, sed evigilans nihil habet; sic isti dum de hac vita in qua caeci dormiunt evigilaverunt, nil nisi miseriam invenient. Et est apta com
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ. qͦ incorruptibiles. incorruptibi¬
liter pascunt᷑. quẽ ut manducar⁊ hõ:
uerbũ caro factũ ÷. qui ꝑ nubes ęuan¬
gelicas pluit᷑ toti mundo. ⁊ aꝑtiᷤ cordibꝰ
erroꝵ: quasi cȩlestibꝰ ianuis credñti

Expanded text:
angelorum, quo incorruptibiles incorruptibiliter pascuntur. Quem ut manducaret homo, Verbum caro factum est, qui per nubes evangelicas pluitur toti mundo, et apertis cordibus eorum, quasi coelestibus januis credenti
Abbreviated transcription (Latin):
qr .s. t̾res tͥbułonibꝰ. ⁊ sic ducis ad te. Est
enĩ ira ꝯfũmationis. qua filuĩ flagellãt᷑
ad correctionẽ. ⁊ ira ꝯsũptionis: qͣ mali
puniunt᷑ ad ꝑemptionem. Wł ꝯfringes
ppłos in ira .i. dũ irã dĩ futurã p̃uident.

Expanded text:
res tribulationibus, et sic deducis eos ad te. Est enim ira consummationis, qua filii flagellantur ad correctionem. Et ira consumptionis, qua mali puniuntur ad peremptionem. Vel, confringes populos in ira, id est dum iram Dei futuram praevident.
Abbreviated transcription (Latin):
onem: necessario redditio exigit᷑. Idõ
ñait simplicit̾. uouete. uł nolite uo¬
uere. s uouete & reddite .i. si uouetis:
reddite. alioqͥn. deuoto rei tenentur.
⁊ damꝑnationẽ hñt. qr pͥmã fidem irri¬
tam fecer̃. ut ait apłs. Uł pͥma cogitõ¬
cogitationes: que festũ agũt. Priꝰ est
dampnare ⁊ displicẽ qd̾ eramꝰ. qd pꝰ ea in
ne amemoria excidat uulnꝰ: qd̾ hũimꝰ.
⁊ munꝰ sanationis qd saluator donauit.
⁊ hoc inmemoria tenentes. grãs lib̾ato¬
ri agamꝰ. qd̾ est solennia celebrare. Ordo
salmatis seruet᷑: s ad inferiora respicit.
mã .s. qd̵ semꝑ deb homo recordari ma-¬
la p̃t̾ita: ut lugeat. ⁊ bona p̃stita: ut
sꝑet. diem festum agent. tͥ. grãs agen¬
do. Qm̃ sentit se hõ apeccatis lib̃um.
sicut pꝰ emundationem. iudeis iubet᷑
in lege offerre festiuũ munꝰ dõ. Et qm̃¬

Expanded text:
onem necessario redditio exigitur. Ideo non ait simpliciter vovete, et nolite vovere, sed vovete, et reddite, id est si vovetis, reddite. Alioquin de voto rei tenentur et damnationem habent, quia primam fidem irritam fecerunt, ut ait Apostolus cogitationes, quae festum agunt. Prius est damnare et displicere quod eramus; quod postea in ne a memoria excidat vulnus quod habuimus, et munus sanationis quod Salvator donavit. Et haec in memoria tenentes, gratias liberatori agamus, quod est solemnia celebrare. Ordo salmatis servetur, sed ad inferiora respicit,  quod semper debet homo recordari mala praeterita, ut lugeat, et bona praestita ut speret, diem festum agent tibi, gratias agendo. Quoniam sentit se homo a peccatis liberum, sicut post emundationem jubetur Judaeis in lege offerre festivum munus Deo. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
apłos. ⁊ alios doctores. ⁊ fic illa uinea mͥ
ĩpleuit t̾rã. totã. quȩ impletio fit usq
ad finẽ mundi. dũ cotidie aliqͥ ꝯũtun¬
tur. Notandũ qd̾ breuit̾ egit s̃ incepti¬
one uineȩ cũ dix̃. Uineã s̾ egiꝑto tͣnstu.¬

Expanded text:
os, et alios doctores. Et sicut illa vinea modo implevit terram totam, quae impletio fit usque ad finem mundi, dum quotidie aliqui convertuntur. Notandum quod breviter egit de incoeptione vineae, cum dixit, vineam de Aegypto transtu
Abbreviated transcription (Latin):
ut doc̾et nos hr̃e caritatẽ ꝓ ximi. sic̃¬
⁊̃ ⁊ fugit ut ꝯpͥmeret audatiã stultȩ
⁊ inꝯsulte tem̾itatis. Et ẽ sens. Oratio ista
pori. Intent̃. monet: ad orationẽ. Modꝰ:
ꝯcludit om̃s g̾s adoraturaᷤ. Sed̾o: orat ꝓ
omĩbꝰ: iã adorantibꝰ ibi. Deduc me. Tercio:
orat ꝓse. faciens m̃tionẽ passionis ⁊ resur¬
rectionis ibi: Ds̃ iniqͥusur. Xp̃e gͦ in for-¬
ma seriu hu̾łr ad patrẽ orans ait. O dñe
qͥ altꝰ ÷. Inclina mͥ infirmo aurẽ tuã .i.
clem̃tiã. hui̾li appropinqͣt ds̃. ñ suꝑbo
sq̃r. ⁊exaudi me .i. cõꝑle desidia mea. Iõ
incliua: qm̃ ego sũ inops. ab alio ñ hñs
opem. & pauꝑ. ꝑme. tali inclinat d̾s̃. diuiti

Expanded text:
re charitatem proximi, sicut et fugit, ut comprimeret audaciam stultae et inconsultae temeritatis. Et est sensus: Oratio ista pori. Intentio: Monet ad orationem. Modus:concludit omnes gentes adoraturas. Secundo orat pro omnibus jam adorantibus, ibi, deduc me. Tertio orat pro se, faciens mentionem passionis et resurrectionis, ibi, Deus iniqui. Christus ergo in form altus es, inclina mihi infirmo aurem tuam, id est clementiam. Humili appropinquat Deus, non superbo. Et exaudi me, comple desideria mea. Ideo inclina, quoniam ego sum inops, ab alio non habens opem, et pauper per me. Tali inclinat Deus; diviti
Abbreviated transcription (Latin):
usq in senectam. qñ incipiet frigescere
fides. ⁊ usq in seniũ.i. in finẽ scłi. d̾s ne
tiua deseras me. ut ñ gaudeant illi qͥ
Donec annuntiem bra¬
Alĩ tm̃ notant hic tria tp̃ra eccłȩ. uł
ȩtates idem sig̾cantes. ꝑ nc̃ ⁊ senectam.
donec annuntiem. quasi. ne dẽlinquã

Expanded text:
usque in senectam, quando incipiet frigescere fides, et usque in senium, id est in finem saeculi, Deus ne tima deseras me, ut non gaudeant illi quiDonec annuntiem. Cantum notant hic tria tempora Ecclesiae, vel aetates idem significantes per nunc et senectam. Donec annuntiem. Quasi dicat: Ne derelinquas
Abbreviated transcription (Latin):
feci nec approbaui. ea. quȩ faciũt a¬
uidi negotiatores. Nã auidꝰ acqͥrendi:
ꝓ dampno blasphemat. ꝓp̃cũs rerum
m̃tit᷑. ⁊ peierat. ⁊ ita tota die: ñ ÷ ĩ ore
eiꝰ laus dĩ: s hȩc uitia st̃ hominis nõ
artis. q̃ sine his uitiis agrpot̃. sic̃ ⁊ in
omnibꝰ artibꝰ male agit᷑. ñ exeis: s ex
hoĩbꝰ. Ars enĩ nescit uitiũ. Salia gͦ ne¬
gotiatione hic dic̃. negotiatio grece
ab eo qd agũt p̃sumt̃. oꝑa sua laudãt.
⁊ iõ ñ ꝑueniũt ad gra̾m q̃ hic co̾m̃dat᷑. ut
tiator de templo adño expellit᷑. qͥ eiecit
uendentes ⁊ em̃tes de templo. econtra:
reqͥes ÷ in dõ qͥ ꝰtificat. Illi negotiatores
potiꝰ sũt inqͥeti quã boni oꝑatores. Undͤ
⁊ dũr negotiatores: qr negãt ocium.

Expanded text:
feci nec approbavi ea quae faciunt avidi negotiatores. Nam avidus acquirendi, pro damno blasphemat, pro pretiis rerum mentitur, et pejerat: et ita, tota die non est in ore ejus laus Dei, sed haec vitia sunt hominis, non artis quae sine his vitiis agi potest, sicut et in omnibus artibus male agitur, non ex eis, sed ex hominibus. Ars enim nescit vitium, de alia ergo negotiatione hic dicit. Negotiatio Graece ab eo quod agunt, praesumunt; opera sua laudant. ideo non perveniunt ad gratiam, quae hic commendatur ut tiator de templo a Domino expellitur, qui ejecit vendentes et ementes de templo . Econtra requies est in Deo, qui justificat. Illi negotiatores potius sunt inquieti quam boni operatores. Unde et dicuntur negotiatores, quia negant otium,
Abbreviated transcription (Latin):
tui paruitatẽ. qr sem ⁊ ip̃m exinaniuit
formã serui accipiendo. ⁊ eoaꝑtauit se
mortuo. qi habitu inuentꝰ ÷ ut hõ. ⁊ ita sur¬
rexit mortuis. Dũ uͦ heliseꝰ misit bacłm
ad suscitandũ filiũ hospitȩ. ne sciebat

Expanded text:
tui parvitatem, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiendo , et coaptavit se mortuo, quia habitu inventus est ut homo , et ita surrexit mortuus; dum vero Eliseus misit baculum ad suscitandum filium hospitae, nesciebat
Abbreviated transcription (Latin):
mea .i. ab initio fidei qͣ me innouasti.
ꝑ me qͥcquã possũ. Et ego ut ñ ingͣcus.
uia posiusti: qd̾ me uiu̾e facis. quem
in aĩa suscitasti: qd mirabile ÷. Quid .it.
mirabiliꝰ ꝗͣ mortuos aĩa suscitare: Sus¬
citatꝰ corpore. uiuit ⁊̃ absente suscitato¬
re. sic̃ lazarꝰ xͦ corporalit̾ absente. qͥa
uita corporis aĩa ÷. s aĩa suscitata ñ uiuit
sine dõ qui ÷ eiꝰ uita. ħ ÷ gͦ grã mirabilis

Expanded text:
est ab initio fidei qua me innovasti, per me quidquam possum. Et ego, ut non ingratus, via posuisti, quod me vivere facis, quem in anima suscitasti; quod mirabile est. Quid enim mirabilius quam mortuos anima suscitare? Suscitatus corpore vivit, etiam absente suscitatore, sicut Lazarus Christo corporaliter absente , quia vita corporis anima est; sed anima suscitati non vivit s
Abbreviated transcription (Latin):
ticibꝰ ht̃ multitudinẽ egrotũ. langnuidoꝵ
expectantiũ aq̃ motũ. Angłs aũ dñi des¬
cendebat in piscina ⁊ mouebat᷑ aqͣ ⁊ unꝰ
sanabat᷑. Quia lex mosaica in .u. libroꝵ
porticibꝰ. egros ht̃: nec sanat. s cũ angls

Expanded text:
uidorum exspectantium aquae motum; angelus autem Domini descendebat in piscinam, et movebatur aqua, et unus sanabatur . Quia lex Mosaica in quinque librorum porticibus aegros habet, nec sanat. Sed cum Angelus
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciũ p̃parat᷑. Uł ita sed̃m litt̾am
tio in plaga eoꝵ. mortem & plagtan
dicit eoꝵ peccã: q̃ ñ respicit ds̃ ut sa¬
net. ⁊ est sensꝰ. ñ miseret᷑ ds̃ eis soli¬
dando ꝑlagas eoꝵ. Uł ita ñ ÷ respectus
.mor .e. Hoc dicit asimili incurabilis
cui nichil ꝓhibet᷑. ita ⁊ ds̃ uidens eos
incurabiles. ñ retrabit eos amalis. sed
trahit in desidia cordiseorũ alia nõ
mutant᷑. Uł ita expone. quã pacẽ¬

Expanded text:
supplicium praeparatur. Vel ita, secundum litteram tio in plaga eorum: mortem et plagam, dicit eorum peccata, quae non respicit Deus ut sanet. Et est sensus: Non miseretur Deus eis, solidando plagas eorum. Vel ita: Non est respectus mortis eorum, hoc dicit a simili incurabilis, cui nihil prohibetur: ita et Deus videns illos incurabiles non retrahit eos a malis, sed tradit eos in desideria cordis eorum , alia non mutantur. Vel ita expone: Quam pace
Abbreviated transcription (Latin):
quia semꝑ durat. usura. qi plus exig̃
in iniuria. uł in qͣlib re quã acceꝑit.
ñ dimittit: ut sͥ dimitat᷑. ⁊ dolus.
qr alios decipiũt. de plateis eiꝰ. nõ
abscondunt᷑ saltem. qi mala sũt: s
publice fiunt. quasi in aꝑto lucrati
sũt ⁊ decẽꝑũt. qd̾ utrũq lex ꝓhibr.¬

Expanded text:
quia semper durat usura, quia plus exigit in injuria, vel in qualibet re, quam acceperit: non dimittit ut sibi dimittatur. Et dolus, quia alios decipiunt de plateis ejus non absconduntur saltem, quia mala sunt, sed publice fiunt. Quasi dicat: In aperto lucrati sunt, et deceperunt; quod utrumque lex pr
Abbreviated transcription (Latin):
Et si is qui oderat
me suꝑ me magna
loquutꝰ fuisset: abscõ¬
dissem me forsitan ab
taret. magnificaret se suꝑ me.⁊mi
naretur mͥ: qͥcqͥd posset. ab scondissem me int̾
eos qͥ intꝰ sũt mecũ . s. in eccłia: ab eo qͥ foris:.
Abscondissem dico: forsitan. uł utiq alia lit¬
tera quã alii ponũt. Not̾at᷑ hic magna
patientia huiꝰ. Ita enĩ locũ daret u̾bis.

Expanded text:
Et si is qui oderat me super me magna locutus fuisset; abscondissem me forsitan ab taret, magnificaret se super me, naretur mihi quidquid posset, abscondissem me inter eos qui intus sunt mecum, scilicet in Ecclesia, ab eo qui foris est. Abscondissem dico, forsitan. Vel, utique, alia littera quam alii ponunt. Notatur hic magna patientia hujus, ita enim d
Abbreviated transcription (Latin):
quęrunt᷑. qd̾ ꝑ eos peccent. s ip̃i facti st̃.
Inimici dñi. qi m̃titi sũt ei. resum̃ do
quibꝰ renuntiauer̃. Ab renuntiauert̃
in baptismo diabolo.⁊ pompis eiꝰ .i. dia¬
bolicis factis adõ dapnandis. s rursꝰ
adea redeunt: & sũt nouissima peio¬
ra pͥoribꝰ. Escce eanis reu̾sus ad uomi¬
tum.⁊ sus lota: in uolutabro luti. Uł
ad litt̾ã d̾ iudeis qͥ m̃titi sunt dño. nõ
ꝑagentes ꝓmissa. hoc ñ pagani qui
nil ꝓmisert̃. qͥd iñ eis: Est si hic tole¬
solis sacram̃tis. qd̾ ita dic̃. ⁊ iõ: qi taleᷤᷤ
sũt: erit tempꝰ. pene eoꝵ in scła .i. ĩ
enin ab aquis nuiũ ad calorem

Expanded text:
ipsi facti sunt inimici Domini, quia mentiti sunt ei, resumendo, quibus renuntiaverunt, abrenuntiaverunt in baptismo diabolo et pompis ejus, id est diabolicis factis a Deo damnandis, sed rursus ad ea redeunt, et sunt novissima pejora prioribus . Ecce canis reversus ad vomitum, et sus lota in volutabro luti ad litteram de Judaeis, qui mentiti sunt Domino, non peragentes promissa. Hoc non pagani, qui nil promiserunt. Quid inde eis? Et si hic tolesolis sacramentis: quod ita dicit: Et ideo quia tales sunt erit tempus poenae eorum in saecula id enim ab aquis nivium, ad calorem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ xp̃m execrabant᷑. ⁊ de m̃datio qu̾o
ꝑu̾tũt scͥpturas: annuntiabunt᷑ ab
apłis ⁊ aliis in exemplũ ẽẽ: in ꝯsũma¬
tione. hł annuntiabunt᷑ ꝯsũmõnes.
abundauit delictũ execͣtionis ⁊ m̃da¬
tii suꝑabundauit ⁊ grã ꝑfectionis.
⁊ ꝑtinuit ad medicinã humilitatis infir.
distis pecuniã custodibꝰ ut m̃tirent᷑
annuntiabunt᷑ in ꝯsũmatione.i. idõ
magis ꝑficiunt᷑. qr in his dep̃hensi sũt.

Expanded text:
m exsecrabatur. Et de mendacio, quo perverterunt Scripturas, annuntiabuntur ab apostolis et aliis in exemplum esse. In consummatione, vel annuntiabuntur consummationes, abundavit delictum exsecrationis et mendacii, super abundavit et gratia perfectionis , et pertinuit ad medicinam humilitatis et infidistis pecuniam custodibus ut mentirentur , annuntiabuntur in consummatione, id est ideo magis perficiuntur, quia in his deprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ omnes
dii gentiũ demonia:
cõꝑationẽ. et ꝙ parũ erat esse suꝑdemonia. ad dit.
dñ s aũt celos fecit ubi habit are ñ post̃
dmonia : a cerpit cȩlos ad lit̾tã. ł cȩlos apłos

Expanded text:
m omnes dii gentium daemonia. comparationem, et quia parum erat esse super daemonia, addit, Dominus autem coelos fecit, ubi habitare non possunt daemonia, et accipit coelos, ad litteram. Vel coelos, apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑmanent in ꝑu̾sitate. in scismate mo¬
riunt᷑. qi ñ mutant᷑ in meliꝰ. s in peiꝰ.
nec cũ hic sũt nec in resurrõne. qr sensꝯ
ꝑfidoꝵ incõmutabilis ÷. ⁊ ñ timuer̃ dm̃.
his pena sq̃r: ñ aliud iñ. Uñ sq̃r. extend̾
mañ. s. a simili ferire uolentis: qͥ manꝰ
eleuat ut grauiꝰ impingat: ⁊ hoc in re.¬
tribuendo .i. ut retribuat eis. ⁊ ñ satiᷤᷤ¬

Expanded text:
permanent in perversitate; in schismate moriuntur, quia non mutantur in melius, sed in pejus: nec cum hic sunt, nec in resurrectione, quia sensus perfidorum incommutabilis est. Et non timuerunt Deum, his poena sequitur, non aliud tamen. Unde sequitur: Extendit manus suas, a simili ferire volentis, qui manus elevat ut gravius impingat: et hoc in retribuendo, id est, ut retribuat eis. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝯtaminart̃. ⁊ diuisi sũt: iõ ar¬
mant᷑ ampliꝰ rti ⁊ lib̾ant᷑ infirmi.
uoluntaᷤᷤ dĩ: quȩ inscͥpturis ꝯtinet᷑.
approꝑin. suis fidelibꝰ. ut.s. intel¬
ligamꝰ eiꝰ uoluntatẽ: qr ilł p̃cisis a
catholica fide.cũ pungũt᷑ bonos :
boni magis excitant᷑. qͦui ꝓ bati st̃:
⁊ intelligr̾ in scͥpturis q̃ latebat dĩ
uoluntas. Uñ alibi. Congregatio
AU

Expanded text:
illi armantur et divisi sunt, ideo armantur amplius justi, et liberantur infirmi, voluntas Dei, quae in Scripturis continetur, appropinquavit suis fidelibus, ut scilicet intelligamus ejus voluntatem, qua illis praecisis a Catholica fide, compungit bonos, et boni magis excitantur qui probati sunt; et intelligitur in Scripturis, quae latebat Dei voluntas. Unde alibi: Congregatio au
Abbreviated transcription (Latin):
ut delectent᷑ u̾bo dĩ. cognitõne sacͣm̃to¬
rũ. soluto̾ne parabolaꝵ.⁊ tam̃ m̃titi
sunt ei z¬

Expanded text:
ut delectentur verbo Dei, cognitione sacramentorum, solutione parabolarum et tamen mentiti sunt ei. C
Abbreviated transcription (Latin):
columpnas. dixi inquis om̃ĩbꝰ maliꝰ gene¬
ralit̾. hoc. nolite miq ag̾e. Iam ceridãt.
Iam defecerant. Iam rei erãt. Iam de¬
fluxerat. t̾ra. ⁊ tñ dicit. nolite iniq.a.
dicũ. Malũ ÷ enĩ peccare: peiꝰ ⁊ ꝑseu̾a¬

Expanded text:
 omnibus malis generaliter, hoc, Nolite inique agere. Jam ceciderant, jam defecerant, jam rei erant, jam defluxerant, et tamen dicit: Nolite inique agdicum. Malum enim est peccare, pejus e
Abbreviated transcription (Latin):
iñ suꝑbire apud uos exaltãtes cornua
ad excusationẽ. Qsi. si iã fecistiᷤᷤ miqͥta¬
tem ꝑ cupiditatẽ: ne defendatiᷤ ꝑelati¬
onem. Si sani ñ audistis uł iacentes ĩpecc̃o¬
surgite: ñ uos excusetis. Maximũ. ẽ.
uitiũ excusationis. hã qͣsi cornu erig̃
qui ꝑ alios peccã sua enitit᷑ excusare.
ut ꝑ diabolũ uł ꝑalios sua sores. uel
ꝑ necessitatẽ stellarũ. SeUU R:¬

Expanded text:
inde superbire, apud vos exaltantes cornua ad excusationem. Quasi dicat: Si jam fecistis iniquitatem per cupiditatem, ne defendatis per elationem; si sani, non audistis. Vel jacentes surgite, non vos excusetis. Maximum est vitium excusationis. Nam quasi cornu erigit, qui per alios peccata sua nititur excusare, ut per diabolum, ut per alios suasores, vel per necessitatem stellarum. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio .s. qr ñ posst̃ ei equari. ꝯfilium
eoꝵ est: credere in illũ. ⁊ in eo głari.
ip̃e ÷ ma nͥ gnꝰ ⁊ t̾ribilis. potentia. suꝑ
ñ qd̾ t̾minis includat᷑: eiꝰ diuinitaᷤᷤ. cuiꝰ
magnitudinis ñ ÷ sinis. Qui enĩ uͥq est
nusquã finitꝰ. nichil ht̃ cͥca se om̃s ge nͥ qͥa

Expanded text:
non possunt ei aequari. Consilium eorum est, credere in illum, et in illo gloriari. Ipse est magnus et terribilis potentia, super non quod terminis includatur ejus divinitas, cujus magnitudinis non est finis . Quid enim ubique est nusquam finitus, nihil ha
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ st̃ in cͥcuitu tuo. expansa ÷ u̾itaᷤ tua.
qui uenis in nubibꝰ cȩli. q̃ u̾itaᷤ cũ ibi¬
cepit p̃dicari: mare gentiũ circa ari¬
dã iudȩoꝵ cepit frem̾e. ut leo ĩ sãsonẽ.
cũ iret ducẽ uxorẽ de alienigenis::¬

Expanded text:
qui sunt in circuitu tuo expansa est veritas tua, qui venis in nubibus coeli, quae veritas cum coepit praedicari, mare gentium circa aridam Judaeorum coepit fremere, ut leo in Samsonem, cum iret ducere uxorem de alienigenis
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur. In hoc ꝑsalt̾io psallit. qͥ spũ uiuifi¬
cato. ꝑ obseruantiã decalogi: cũ hilarita¬
enĩ hilaritas. ẽ. Quicqͥd gͦ facis eũ hyla¬
ritate: bñfacis. Qui aũ cũ tͥsticia bonum
fac̃ deeofit: ñ ip̃e facit. Et portat psal¬
terium. s ñ cantat in eo bonũ÷ psallere¬

Expanded text:
ficatur. In hoc psalterio psallit qui spiritu vivificato, per observantiam decalogi, cum hilaritaim hilaritas est. Quidquid ergo facis cum hilaritate, bene facis. Qui autem cum tristitia bonum facit, de eo fit, non ipse facit; et portat psalterium, sed non cantat in eo. Bonum est psallere
Abbreviated transcription (Latin):
ñne addet ip̃e: ut plus sit in nouo ꝑ
aduentũ filii : hoc sentit qͥ de pietate tͣc¬
tat. Uel complatitior sit adhuc .i. ut
ipse qui fuit iratꝰ repellendo. mala infe-¬
rendo. sit mansuetior. lib̃ando. reuocan¬
do e ira enĩ fuit qd̾ patim᷑ Allt in¬

Expanded text:
nne addet ipse, ut plus sit in Novo, per adventum Filii? hoc sentit, qui de pietate tractat: vel complacitior sit adhuc, id est ut ipse qui fuit iratus repellendo, mala inferendo, sit mansuetior liberando, revocando. Ira enim fuit quod patimur.
Abbreviated transcription (Latin):
cet desideria ⁊ illecebras scłi calcare.
&nil sibi ꝓponere nisi illũ ex qͦ sũt omĩa
primo dicit. qͦmͦ transcendens omĩa: dm̃
querit. ⁊ inuenit. Sedõ delib̾at: an sit
eũ reducturꝰ. ibi. Antici pauer̃. Tercio
dicit. qͥd delib̾ando inuenerit. ibi. Et
dixi. nẽcepi. Quarto: exponit. q̃ in mun-¬

Expanded text:
cet desideria et illecebras saeculi calcare, nil sibi proponere nisi illum ex quo sunt omnia, Primo, dicit quomodo transcendens omnia Deum quaerit et invenit. Secundo deliberat an sit eum reducturus, ibi, anticipaverunt. Tertio dicit quid deliberando invenerit, ibi, et dixi: Nunc. Quarto exponit quae in mun
Abbreviated transcription (Latin):
niat se beatũ.⁊ ñ sũ loquutꝰ .i. ñ mur
dum noste secreta aĩ ꝑqͥrit. uidet hu¬
manũ genꝰ: in peccã ruere. ⁊ pio dolore:
ꝑ aliis cruciat᷑. qui iã uicia tͣnsiliuit.¬
s tacet : ñ loqͥr qr nocte ñ ht̃ solati¬
um humani collo quii: qͦ temꝑe cau¬
tiꝰ cogitat. Uñ subdit. Cogitaui. dies.
Adȩ in quibꝰ corruit homo astabilita¬
te sua .i. cogitaui. qͥd ꝯtigit adȩ pro
inobedientia: & ex illo cognoui hc̃
defectũ hominis eẽ. ⁊ econtra. annos
ȩt̾nos. qͦs hõ ꝑsistens hrẽt. ĩ m̃te ha¬
bui. qd̃ ñ stulti.q.d. uidi bona quȩ¬
iste qr homo desid̾at dies antiqͦs. ⁊ et̾
nos negligit. Et ⁊̃ meditatꝰ sum noc
te .i. in hoc defectu: cũ corde meo .i.
cũ ratione: si qͦmͦ possem redire: ad
gabã m̃tem meã. ut uidẽ possẽ. Alii

Expanded text:
niat se beatum. Et non sum locutus, id est, non dum nocte secreta animi perquirit, videt humanum genus in peccata ruere: et pio dolore pro aliis cruciatur, qui jam vitia transilivit. Tacet, quia nocte non habet solatium humani colloquii, quo tempore cautius cogitat; ideo subdit: Cogitavi dies, Adae, in quibus corruit homo a stabilitate sua, id est cogitavi quid contigit Adae, pro inobedientia et ex illo cognovi hunc defectum hominis esse. Et contra annos aeternos, quos homo persistens haberet, in mente habui, qiste, quia homo desiderat dies antiquos et annos aeternos negligit. Et meditatus sum nocte, id est in hoc defectu, cum corde meo, id est, cum ratione, si quomodo possem redire ad gabam mentem meam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
minẽe Absit. Adu̾te saltꝰ transiliẽtis.
Inuenerat supra tediũ in hac uita:
nusquã fidem. nusꝗͣ ꝯsolationẽ. ad qͦs¬
cũq homines intendebat: scandalũ
inueniebat in eis: nꝰꝗͣ gͦ securꝰ. iõ tran¬
siliui᷑ ad dm̃ : ut ibi letet᷑. s garrienᷤ
foris de dõ rep̃hñdit᷑ foris ab inimiciᷤ.
Uñ ad cor rediit. S qi illi tac̾e malũ
erat: ne sileret abonis. angustiatus
in hac uita uiehem̃ter. De alia uita
multũ cogitauit: uͥ ñ ÷ temꝑtatio.
nec cessauit tranfilire ⁊̃ sp̃m suum
donec ueniret ad finẽ: de qͦ titubꝰ ait.
siui dm̃ : qd̵ aĩa mea rẽnuit ꝯsolari ĩ
aliis rebꝰ quã in dõ. nõ: memor fui dĩ.
in quo suauitas. ⁊ delectatꝰ. sũ. in eo.
⁊ ex̾citatꝰ sũ. in qͥrendo magnitudinẽ
qi resest in cõphñsibilis. ¶Dia pd̾a.¬
Anticipauerũt. Scd̾a pars. in¬

Expanded text:
minem? absit! Adverte saltus transilientis. Invenerat supra taedium in hac vita, nusquam fidem, nusquam consolationem. Ad quoscunque homines intendebat, scandalum inveniebat in eis, nusquam ergo securus. Ideo transilivit ad Deum, ut ibi laetetur; sed garriens foris, de Deo reprehendi ab inimicis. Unde ad cor rediit. Sed quia illi tacere malum erat, ne sileret a bonis, angustiatus in hac vita vehementer de alia vita multum cogitavit, ubi non est tentatio; nec cessavit transilire etiam spiritum suum, donec veniret ad finem de quo titulus ait usivi Deum, quod anima mea renuit consolari, in aliis rebus quam in Deo. Et ideo memor fui Dei, in quo suavitas, et delectatus sum in eo, et exercitatus sum, inquirendo magnitudinem quia res est incomprehensibilis. Anticipaverunt. Secunda pars.