comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas Illic siciens ⁊ maquosa regio ħ flunaiũ
uagus furor deniq illic estus hic frigora.
sllic ferarũ imxetꝰ hic hõm doli Illic soli¬
tudo uasta ⁊ horribilis ħ guis ⁊ imꝑtuna
freꝙ̃tia Ita locus ille quẽ querimꝰ msꝙͣ est.
daiud agendũ inig̃ndũ ne pociꝰ ex hac uita.
Non licet id quid̾ qͣnilib ob cãm nõ lic Sile¬
at anneus seta melior siña rĩc̾onis et tibi
inquit et piis om̃ibꝰ retinendus ẽ aĩnus ĩ
custodia corꝑis nec nͥ uissu xius a quo ille
nob est datus ex hõm inta migͣndũ nõble
dictũ nec rõ ignobilis nec nunꝰ in qͥt lyuma
assignatũ adeo diffugisse iudeanũ Effica
ducis assignatã custodiã nuiles tenet nec nͥ
eodẽ ip̃o iubente desiti aut si id rg̾it placa¬
to eius pͥnatus aspectu ignominiã ⁊ carc̾e
timet ⁊ uerb̾a et morte Quid te ꝯtemptu
et̾ni regis imꝑio existuuandũ est Itaq nicħ¬

Expanded text:
tas; illic sitiens et inaquosa regio, hic fluminum tas; illic sitiens et inaquosa regio, hic fluminum vagus furor; denique illic estus, hic frigora; illic ferarum impetus, hic hominum doli; illic solitudo vasta et horribilis, hic gravis et importuna frequentia; ita locus ille quem querimus nusquam est. 5 Quid agendum? migrandum ne ocius ex hac vita? non licet id quidem quamlibet ob causam; non licet. Sileat Anneus Seneca; melior sententia Ciceronis: «Et tibi» inquit, «et piis omnibus retinendus est animus in custodia corporis, nec iniussu eius a quo ille vobis est datus, ex hominum vita migrandum». Nobile dictum nec ratio ignobilis: «ne munus» inquit, «humanum assignatum a Deo diffugisse videamini». Effiducis assignatam custodiam miles tenet, nec nisi eodem ipso iubente deserit, aut si id egerit, placato eius privatus aspectu, ignominiam et carcerem timet et verbera et mortem, quid de contempto eterni regis imperio extimandum est? Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
Onsiliũ tuũ ut nec ꝓbem nec ĩprobem
ip̃a rerũ ꝑplexitas facit Cuis r̃i pro¬
bet te in t̾ra om̃ pessima atq fedissima
mutato rexente ꝓposito fixisse tentoria
Contͣ uõ quis imꝓbet rebꝰ ita se hũtibꝰ
optatũ pr̃ie ꝑhorruisse conspectũ oĩa pociꝰ
eligente ꝙͣ pub ͭͣ spectare missias Ceuid
eñ meliꝰ sͥ opitulari nequeas ꝙͣ oculos auꝰ¬
tere ne mala uideas tue gẽtis fugiendũ
extͣ t̾rarũ orbem fu̾at ne illa cõspices que
mestus audisti et quibꝰ occurre non tuarũ¬
erat uiriũ nõ ꝯpati nõ tue erat hic̃anitatꝭ
et moris in priam notissimi Quid uis dicã
insi qd soleo Sepe de hoc sũam meã dixi
et sepe illã repetendo meã facio Ausqͣm
trarũ mora enquilla est Illic bellũ ħ e̾stior
bello pax illic a ei infectꝰ hic quoq pestilẽ¬
cius est infecti mores Illie famnes arida h
fame ꝑiculosior exundaus copia Illit cala¬
mtosa suntꝰ hic ẜuitute prior insolers liber¬

Expanded text:
onsilium tuum ut nec probem nec improbem, ipsa perplexitas rerum facit. Quis enim probet te in terra omnium pessima atque fedissima, mutato repente proposito, fixisse tentoria? contra vero, quis improbet te, rebus ita se habentibus, optatum patrie perhorruisse conspectum, omnia potius eligentem quam publicas spectare miserias? 2 Quid enim melius, ubi opitulari nequeas, quam oculos avertere ne mala videas tue gentis? fugiendum extra terrarum orbem fuerat ne illa conspiceres que mestus audisti et quibus occurrere non tuarum virium, non compati non tue erat humanitatis et amoris in patriam notissimi. 3 Quid vis dicam nisi quod soleo? Sepe de hac re sententiam meam dixi et sepe illam repetendo meam facio: «nusquam terrarum mora tranquilla est». 4 Illic bellum, hic tristior bello pax; illic aer infectus, hic, quod est pestilentius, infecti mores; illic fames arida, hic fame periculosior exundans copia; illic calamitosa servitus, hic servitute peior insolens liber
Abbreviated transcription (Latin):
teq uictorie tumidũ exultat Gunt qui odio
ducis uictos sua sponte mulites consinens
qd̃ si ita est nonũ nõ est tale aliqͥd olim ex
historiis scimꝰ Cũt qui odio militũ ultro
cetisse ducẽ ferant Qd si credimꝰ exẽplũ
flagicii esti nõ occurrit. unũ est ꝙ penitꝰ
mesto mre scupore circũdedit qd id pͥmũ for¬
tue uuluꝰ ꝯsternatos fractosq uideo quos
putabã una nigens si ruinacelũ om̃e cõ¬
uelleret opp̃ssura ẽẽt int̾ritos Quando¬
quidã huc e proximo raptĩ nũtius uenit
infelix mox erat et acie nocti accessisse
uise sunt tenebre toto corꝑe totoq am̃o
cohorriu Ut me recollegi calamũ mestus
arripui longa scribendi mat̾ia aderat.
multa dolor m̃łta dictabat indignatio.
młta cõsolatõis or̃o ꝯcursabat eãq michi
fiduciã dabat añu simplicitas ut ineum
opus crede̾m sicut ab mitio et sꝑ a bello
stalico dehortatus er̃ã deñ aũt de ext̾no
hoste quesite uictorie plauserã Sicũt nũt

Expanded text:
i odio ducis victos sua sponte milites affirment; quod si ita est, novum non est, tale olim aliquid ex historiis scimus. Sunt qui odio militum ultro cessisse ducem ferant, quod si credimus, exemplum flagitii non occurrit. Unum est quod penitus mesto me stupore circumdedit, quod ad primum fortune vulnus consternatos fractosque animos video, quos putabam, una ingens si ruina celum omne convelleret, oppressura esset interritos. 36 Quandoquidem huc e proximo raptim nuntius venit infelix, nox erat et atre nocti accessisse michi vise sunt tenebre; toto corpore totoque animo cohorrui; ut me recollegi, calamum mestus arripui. Longa scribendi materia aderat; multa dolor, multa dictabat indignatio; multa consolationis oratio concursabat eamque michi fidutiam dabat animi simplicitas, ut meum opus crederem, sicut ab initio et semper a bello italico dehortatus eram, deinde autem de externo hoste quesite victorie plauseram, sic nunc
Abbreviated transcription (Latin):
facilius tũt tñ infremui fateo abiectoq
pcul talamo metũ ip̃e quid ago inꝙͣ in iᵈ¬
eblito sũ u̾tutẽ u̾ba nõ addere Attũ est
de glia illiꝯ urbis s fe̾ndum/ Cuiꝰ enĩ gẽtꝭ
ĩmortalis erit u̾tus cũ fuit roma morͣlis
Et urbibꝰ et orbi senectꝰ ẽ sua suũ decli¬
mũ sua mors ad fins cũcta festinãt subeun¬
da magns am̃o creatarũ rex om̃ sors tõĩs
Omia orta occidũt et aucta seuescũt Id si
salustiꝰ nõ dixisset scuuiꝰ tñ se dissilamus
et nosixos falluus Itaq dũ fc̃m c̾niius qͥn
nesciremꝰ actomiti lamentant᷑ Ego quidẽ
non id q̃ror accidisse S in nr̃m tp̃us inci¬
disse doleo ꝙuis et is ip̃e nõ sit uirilis auti
masculꝰ dolor sit Quid eñ refert qͣliter
scias cuntta ꝑire dũ scias/ Curdã rõm furẽ
imꝑn uaticinati sũr cuis nondũ finẽ sed
peiore fine statũ t̾uimꝰ Illi igit᷑ periturũ

Expanded text:
facilius. Tunc tamen infremui, fateor, abiectoque procul calamo mecum ipse: ‘Quid ago?’ in Actum est de gloria urbis illius, sed ferendum. Cuius enim gentis immortalis erit virtus, cum fuerit romana mortalis? et urbibus et orbi senectus est sua, suum declivium, sua mors; ad finem cunta festinant, subeunda magno animo creatarum rerum omnium sors comunis; «omnia orta occidunt et aucta senescunt». Id si Salustius non dixisset, scimus tamen, sed dissimulamus et nos ipsos fallimus; itaque dum factum cernimus, quasi nesciremus, attoniti lamentamur. 43 Ego quidem non id queror accidisse, sed in nostrum tempus incidisse doleo, quamvis et is ipse non sat virilis aut masculus dolor sit. Quid enim refert qualiter scias cunta perire, dum scias? Quidam romani finem imperii vaticinati sunt, cuius nondum finem, sed peiorem fine statu
Abbreviated transcription (Latin):
quendo illa magis magisq succendit᷑ deme
diuicias. auaricie subtraxeris funda ͭ ᵘ pauꝑ
sa et mutilia nurari ꝓtiuꝰ aureos montes
et argentea fluĩa cupida sibi meditatione
cupidinẽ magnas diuicias optauꝰ inadu̾¬
sum intim᷑ Cressit illa successibꝰ et latentꝰ
obrexit dec cupiditas tm̃ s ncc̃itas yuita¬
ta succrescit Rullusq laborũ erit modus
insi cũ intellige̾ ceꝑis om̃s hos laqueos. cõ¬
fama tristior infelicis ianuensiũ belli t̾ribli
tomtru ꝑtulit aures meas obrigni stupens
et ad tẽ anĩo uersus heu in qͣm amnee fortuãte
ut in malis orã sine ista p̃senseras et magna
quid consilii tui uis sune iul tale p̃sagienti
ꝯtigit ut abees et tetũ in eo saltẽ clemẽtior
ta sors ꝙ dũ feriret spectacło te dimouit Cer¬

Expanded text:
querendo, illa magis magisque succenditur; deme querendo, illa magis magisque succenditur; deme divitias: avaritie subtraxeris fundamentum; pasa et inutilia mirari, protinus aureos montes et argentea flumina cupida sibi meditatione cupidinem magnas divitias optamus, in adversum nitimur: crescet illa successibus et latenter obrepet, nec cupiditas tantum sed necessitas evitata succrescet; nullusque laborum erit modus nisi cum intelligere ceperis omnes hos laqueos consubito fama tristior infelicis Ianuensium belli terribili tonitru perculit aures meas. Obrigui stupens et ad te animo conversus, ‘Heu’ inquam, ‘amice fortunate ut in malis!’ Nam sive ista presenseras, et magna quidem consilii tui vis; sive nil tale presagienti contigit ut abesses, et tecum in eo saltem clementior tua sors, quod dum feriret spectaculo te dimovit; cer
Abbreviated transcription (Latin):
cecitas et si adu̾sus iite tedia sepe mortis
auxiliũ imploremꝰ tũ cũctis exeussis seu cõ¬
sciẽtie motus est seu uoluptatũ illecebre seu
insitus mortis horror nicħ magis cupimiꝰ
ui ⁊ ẽẽ cũ xp̃o Sed dũ optata cͥte uł oxtada
Ueuit dies mẽtibꝰ p̃cor in celo. corꝑibꝰ hic
in italia deũ testor sũmo desidio p̃stolabar
morasq tuas oderã ꝙ pͥus autũpu tempꝰ¬
misitus erã tibi dũ estate mrdia egrũ te pꝯ
terga reliq̃ram neq ab incolumi exegissẽ
ut nulla urgente ñãtate. phebris caput ar¬
doribꝰ obiectares int̾ cautri rabiẽ ac leonis
delicatiore corpuscło pulue̾m metũ susapes
ac sudorem/ ad quos nescio qua fatali s mer¬
mi militia natus sũ Sũ u̾o iam sol tnsisset
in u̾gnnẽ lib̾amq ꝯspice̾t mirabarq nã ista
segnicies ac amenissima italie rura celiq
amuti᷑ babilonicũ cenũterit ⁊ tanti amator
lib̾tatis laudatorq modestie sponte sua suꝑ

Expanded text:
cecitas! Etsi adversus vite tedia sepe mortis auxilium imploremus, tamen cuntis excussis, seu conscientie metus est seu voluptatum illecebre seu insitus horror mortis, nil magis cupimus vi et esse cum Cristo»; sed dum optata certe vel optanda venit dies, mentibus precor in celo, corporibus hic in Italia, Deum testor, summo desiderio prestolabar morasque tuas oderam, quod prius autumni tempmisertus eram, tibi dum estate media egrum te post terga relinquerem, neque ab incolumi exegissem ut nulla urgente necessitate phebeis caput ardoribus obiectares interque Cancri rabiem ac Leonis delicatiore corpusculo pulverem mecum susciperes ac sudorem, ad quos mi militia natus sum. 12 Cum vero iam sol transisset in Virginem Libramque conspiceret, mirabar quenam ista segnities, et amenissima Italie rura celiqueamicitie, Babilonicum cenum terit et tantus amator libertatis laudatorque modestie, sponte sua supe
Abbreviated transcription (Latin):
bus abstrahemꝰ hec in uident᷑ in hac tãta
difficultate scõrum atq doctoꝵ hõm sana
ꝯsilia uam senete p̃ceps illud exoticũ dogͣ
qd̾ uir alioquĩ doctissimꝰ non uidit dũ tp̃ra-¬
les fugit/ erũpnas ineidit in et̾nas horum
igit᷑ om̃ hec sũma est Non amand ꝰ est car¬
cen in quo sumꝰ sz non anticipandus exitꝰ
ne qd młtis accidit dũ carce̾m fugiuꝰ p̃cipi.
ꝑrantꝰ Sic uiuendũ in carc̾e̾ ut cũ uen̾it
cp̃us nr̃m felite hunic exitũ m̾eam᷑ Eane
ad̾ ad pñtis uite statũ at̾tinet᷑ ut ad ꝓpositũ
uertan nego locũ eẽ sub astris ubi nõ multa
fastidia nobilez ãm fatigent am̃ adeo ut
nemo tã fortunatꝰ aut uoti cõpos nemo tam
cupidus uite sit qui si pacĩe frenũ desir nõ
et uite odio et mortis interdũ desid̾io capiat᷑
Sit̾ aũt in t̾ris ẽẽ pessimũ ẽ sic ad celũ scan¬
de̾ sub t̾renorũ piaculoꝵ foce difficile Et sic̾

Expanded text:
Hec michi videntur in hac tanta difficultate sanctorum atque doctorum hominum sane consilia; nam Senece preceps illud et exoticum dogma — quod vir alioquin doctissimus non vidit — dum temporales fugit erumnas, incidit in eternas. Horum igitur omnium hec summa est: non amandus est carcer in quo sumus, sed nec anticipandus exitus ne, quod multis accidit, dum carcerem fugimus, precipitio pereamus; sic vivendum in carcere ut cum venerit tempus nostrum, felicem hinc exiad presentis vite statuam attinet, ut ad propositum vertar, nego locum esse sub astris ubi non multa fastidia nobilem animum fatigent, adeo ut nemo tam fortunatus, nemo tam cupidus vite sit, qui si patientie frenum desit, non et vite odio et mortis interdum desiderio teneatur. Sicut autem in terris esse pessimum est, sic ad celum scandere sub terrenorum piaculo
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ruxã amieꝰ hic nr̃ cogit qui si minus
te amarz plus apud me fidei meret᷑ Sed
ut fuit u̾a que ille de te loquit᷑ qñ id nat᷑a
rerũ fert ut facile credat quisq qd̾ cupit
ꝑfeuera et incumibe p̃teritãq segniciem
cur su uelociore ꝯpensa Sin falsa sũt fac
ua eẽ incipiãt ꝑ teip̃m moneo et obtestor
si qua tibi tui cura est Si qͥs amor glorie
uiꝙ insi flosculi quid̾ spes solita et im¬
ceps uenti gaudiũ forte ꝑueniet Tn st i
credidi̾s post et laborũ tuoꝵ et huiꝯ tp̃ris¬

Expanded text:
interrumpam, amicus hic noster cogit, qui si minus interrumpam, amicus hic noster cogit, qui si minus te amaret, plus apud me fidei mereretur. Sed ut sint vera que ille de te loquitur, quando id natura rerum fert ut facile credat quisque quod cupit, persevera et incumbe preteritamque segnitiem cursu velociore compensa; sin falsa sunt, fac vera esse incipiant. Per te ipsum moneo et obtestor, siqua tibi tui cura est, siquis amor glorie,nichil unquam nisi flosculi quidam, spes solicita et anceps venturi gaudium forte perveniet; tu si michi credideris, post me laborum tuorum et hui
Abbreviated transcription (Latin):
a doctis uiris accepimꝰ quidꝙ ab ullo dic
tũ bñ est nr̃m sit uel utendo t̾te nr̃m fieri
possit Est rñi ut rerũ sic u̾borũ usicapio
feciaũt ut plus fidei dc̃ĩo meis ẽẽt apd̾
te tantorũ hõm testimonis ꝓbatis apud
quẽ tñ fateor ut magna mͥ semꝑ auc̃tas
fui̾t sue ullis ext̾us admiuitulis non
meritũ quid meũ s tua u̾e utiq germa¬
ya caritas fecit et hactenꝰ quidẽ frater
letissiõ scupori meo qui ex insꝑata lr̃aꝵ
tuarũ ub̾tate orit᷑. responsũ sit Uͣch mõ
tuꝯ continet que sũt mlta magno plausu
complector et laudo supplicibꝰq uotis pos
orm dres rerũ tuaꝵ fanca ꝑuen̾at
dolebã tacitꝰ dũq gemis aliud supplicii pai¬
bat᷑. gͣuiora ꝓmeritũ seuero silenꝰ pumebã
ꝙuis ⁊ latentior int̾i̾m pona nõ deforet Si¬
quide pias muus erga temanꝰ et si ꝓptꝰ
locor distantiã a ferula ferientes a solita
crediturꝰ Cetu̾m ut mõ tantisper silenaũ

Expanded text:
ab ullo bene dictum est” nostrum sit vel utendo certe nostrum fieri possit; est enim ut rerum sic verborum usucapio. Feci autem ut plus fidei dictis meis esset apud te, tantorum hominum testimonio probatis, apud quem tamen, fateor, ut magna michi semper autoritas fuerit sine ullis externis adminiculis, non meritum quidem meum sed tua vere utique germana caritas fecit. 45 Et hactenus quidem, frater, letissimo stupori meo, qui ex insperata literarum tuarum ubertate oritur, responsum sit. Nichil modo tuus continet, que sunt multa, magno plausu complector et laudo supplicibusque votis postor in dies rerum tuarum fama pervenerat; dolebam tacitus dumque genus aliud supplicii parabatur, graviora promeritum severo silentio puniebam, quamvis et latentior interim pena non deforet; siquidem pias nimis erga te manus, etsi propter locorum distantiam a ferula feriantes, a solitacrediturus. 2 Ceterum ut modo tantisper silentium
Abbreviated transcription (Latin):
se hanc tu pħiam germane optume nõ
atheis a rome non parisiꝯ s deuoto ĩ
monte ac religiost in nemore feliciten
apphendisti młto illis uerior securiorq
crepantia ꝙͣ pecto u̾o̾ plenũ nag̾ hr̃e

Expanded text:
sophiam, germane optime, non Athenis aut Rome, non Parisius, sed devoto in monte ac religioso in nemore feliciter apprehendisti, multo illis verior securiorquecrepantia quam pectus vero plenum magis habe
Abbreviated transcription (Latin):
te cognoscẽt a deo significant᷑ expressit
ut significãciꝰ nemo poss aut breuiꝰ eorũ
quoq qui uere fudei sacramẽtis miciati fũt
su nõ deficrent et de rebs᷑ non tͣnseñtibꝰ
neq mutabilibꝰ s et̾ius et si nõninꝙͣ de
tͣnsitoriis loquat᷑. in ip̃a tñ mente legis¬
latoris omĩa ad etnã illam referũt intã
ultͣ ꝙͣ nichil est ĩta legẽ ab infinito et
ĩutabili et de ĩmuitabilibꝰ atq ĩpossibi¬
dĩ fidele sapĩam p̃stans ꝑuulis hancti
logem ghermaue carisiẽ non int̾ scolastico

Expanded text:
te, cognosceret, adeo “significanter expressit” te, cognosceret, adeo “significanter expressit” ut significantius nemo posses aut brevius, eorum quoque qui vere fidei sacramentis initiati sunt, sui non deficient”, et de rebus est non transeuntibus neque mutabilibus, sed eternis; etsi nonnunquam de transitoriis loquatur, in ipsa tamen mente legislatoris omnia ad eternam illam referuntur vitam ultra quam nichil est; ita legem ab infinito et immutabili et de immutabilibus atque impossibiDomini fidele sapientiam prestans parvulis». Hanc tu legem, germane carissime, non inter scolastico
Abbreviated transcription (Latin):
in quodã loco ad q̃nos ad sapĩeiter dirigit
p. t̾rio pene dĩa uoce dexiuxit cuiꝰ ego
sa in onĩs constans sempitu q̃ nocet ad
officiũ inbendo uetando a frande det̾reat
q̃ cũ frustra neq ꝓbos iub aut uetat nec
nꝓbos uetando aut iubendo moiet huic
legi nec abrogari fas est neqz derogare
aliqͥd ex hac licet neq tota abrogari fas¬
p̃t net uero aut ꝑ senatũ aut ꝑ pħm sol¬
ui hac lege possumꝰ neq ẽ querendus
explanator aut int̾pres eius nec erit alia
lex rome alia atheiis alia nũs alia xost¬
hac sed et om̃s gentes et om̃i tpõre una
lex ⁊ sempitna ĩnitabilis ꝯturebit uiuus¬
cuiusq erit cõis qi magistẽr ⁊ imꝑator õ¬
mũ deus iłłe logis huiꝯ muentor discepta¬
tor sator tui qui nõ comꝑebit ip̃e se fugiet
lex dei quã uin ille non dicã qd lactantiꝰ
ait longe a uitatis noticia remotꝰ s qui
uitatez hanc xp̃o quẽ non nou̾ant reuelã¬

Expanded text:
in quodam loco, «que nos ad sapientie iter dirigit,in quodam loco, «que nos ad sapientie iter dirigit,ublica III pene divina voce depinxit, cuius ego, sa in omnes, constans, sempiterna, que vocet ad officium iubendo, vetando a fraude deterreat, que tamen frustra neque probos iubet aut vetat nec improbos vetando aut iubendo movet. Huic legi nec abrogari fas est, neque derogari aliquid ex hac licet, neque tota abrogari potest; nec vero aut per senatum aut per populum solvi hac lege possumus, neque est querendus explanator aut interpres eius; 31 nec erit alia lex Rome, alia Athenis, alia nunc, alia posthac, sed et omnes gentes et omni tempore una lex et sempiterna et immutabilis continebit; uniuscuiusque erit comunis quasi magister et imperator omnium Deus, ille legis huius inventor disceptator sator, cui qui non parebit, ipse se fugiet lex Dei, quam vir ille, non dicam quod Lactantius ait, «longe a veritatis notitia remotus» sed qui veritatem hanc, Cristo quem non noverat revelan
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i qui pro nõb crncifixus est Guo crua¬
fixo ẽt uelum templi ꝯscissũ est Quod au¬
gustim testimoniũ p̃cipue ꝓpte hoc ultinuũ
niserui ut liquido aĩaduertas scissurã belli
quã in xuangelio legiuꝰ ingentis cuiusd̃
nreffabilisq misterii fuisse signãte uelõ
urti quousq in illũ drem legis archama te¬
gebant᷑ xp̃i passione ꝯscisso reuelata
dĩa ppło hũili at nouo que suꝑbꝰ antiqͥor
tumidis ac caligantibꝰ ocłis ocłis nõ uidis
plicent ut alio quodã loco augustin las
ait sola tñ tp̃ralia et uisibilia bona de tͦ
expectantes ruduuẽta nõmi ppłi ab hũdli¬
tate surgentia in iõis suis scrixturis ĩ
p̃coma sũt nouorũ itaq ut ad ꝓpositũ re¬
uertar lex ip̃a moysaica ꝙuis huẽnarum
legũ om̃i sc̃issima ip̃a tñ ut uides in multis
utiq cessura s cui uł cessure sũt om̃is uel
cesserũt hec est illa suscixienda bex dei de
qua lactãtius ceciliꝯ firuuauꝯ nõ ociõse agit

Expanded text:
quo crucifixo etiam velum templi conscissum est». 27 Quod Augustini testimonium precipue propter hoc ultimum inserui, ut liquido animadvertas scissuram veli, quam in Evangelio legimus, ingentis cuiusdam ineffabilisque mysterii fuisse, signantem velo veteri, quo usque in illud diem legis archana tegebantur, Cristi passione conscisso, revelata omnia populo humili ac novo, que superbus antiquior tumidis plicent» ut alio quodam loco Augustinus idem ait, «sola tamen temporalia et visibilia bona de Illo expectantes, rudimenta novi populi ab humilitate surgentia in ipsis suis scripturis nimpreconia sunt novorum». 29 Itaque ut ad propositum revertar, lex ipsa mosaica, quamvis humanarum legum omnium sanctissima, ipsa tamen ut vides in multis unquam cessura sed cui vel cessure sunt omnes vel cesserunt; hec est illa «suscipienda lex Dei» de qua Lactantius Cecilius Formianus non otiose agit
Abbreviated transcription (Latin):
et manẽ seductõrm scdm elemẽta mũde.
qui s. alias atq alias qͣs nũt enu̾are
nõ oꝑtet innũabiles sectas ex infinitꝭ
erroribꝰ extruxerũt Quidnũt de le¬
gibꝰ me dicturĩ putas multos legunn
iuentores diuersis in gentibꝰ fuisse no¬
numnꝰ s ut obscuriora p̃tereã clari sunt
legibꝰ muẽtis apud argos phoronrus.
apud lacedomos ligurgus apud atheni¬
enfro solon cuis leges ad rõnos inde tͣns¬
necte młtꝰ ornatꝰ atq amplitudinis
ieges alrert sonatus ꝯsulta et plebistica ⁊
hon orariũ nis p̃toꝵ postremo dictatorũ
ac pͥncipũ edicta hẽe aũt leges om̃s et si¬
tatibꝰ hõmi in quibꝰ ille fundate rrãt tõe
ẽ riũ ut una lex aliã corrigat uis etua
lex pplo israelitico ꝑ moysen deo dictãte
data est Illa quidẽ stabilior s⁊ minꝙ̃ xt̾ia
certe ꝑ moysen lex ꝑ iħm xỹm gr̃a In¬

Expanded text:
et inanem seductionem secundum elementa mundi», qui scilicet alias atque alias, quas nunc enumerare non oportet, innumerabiles sectas ex infinitis erroribus extruxerunt! 23 Quid nunc de legibus me dicturum putas? Multos legum inventores diversis in gentibus fuisse novimus; sed ut obscuriora preteream, clari sunt legibus inventis apud Argos Phoroneus, apud Lacedemonios Lycurgus, apud Athenienses Solon, cuius leges ad Romanos inde transvecte multum ornatus atque amplitudinislegesque alie et senatusconsulta et plebiscita et honorarium ius pretorum, postremo dictatorum ac principum edicta; he autem leges omnes et sitatibus hominum in quibus ille fundate erant; comune est enim ut una lex aliam corrigat. 25 VisLex populo israelitico per Moysen Deo dictante data est; illa quidem stabilior; sed nunquid eterna? certe per Moysen lex, per Iesum Cri
Abbreviated transcription (Latin):
menta finit uñ in psͦ. Clii. augustinꝰ
Menũsti inqͥt qͣnta in uet̾i lege ⁊ leganiꝰ
et nõ obsuemꝰ s tñ aliqua sigͥfitatione
p̃missa et posita intelligars/ non ut abi¬
ciamꝰ legẽ dei sz ut sacrata ꝓmittentia
impleta ꝓmissiõe non telebmꝰ qd̾ eniu
ꝓmittebant uenit gr̃a unĩ nom testam̃t
ini lege uelabat᷑ in euange reuelat᷑. ux lun

Expanded text:
unde in Psalmo CXLIII Augustinus: «Meministi» inquit, «quanta in veteri lege et legamus et non observemus, sed tamen aliqua significatione premissa et posita intelligamus non ut abiciamus legem Dei, sed ut sacramenta promittentia, impleta promissione, non celebremus; quod enim promittebant venit; gratia enim Novi Testamenti in Lege velabatur, in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
sin u̾tute une̾ Idq ei soli ruenire posse
qui notitiã dei ht̃ et mutatõem nec esse
aliã ob cãm bñn ĩdroq nõ dubitat hoc
eẽpħari amare deum cuiꝰ nat᷑a sit intor¬
ꝑalis uñ utiq colligit᷑ tũt fore bt̃m studi
mat qͥs riũ bt̃ insi iniferrimꝰ negãs
Ip̃m aũt u̾m et sũmũ bonũ plato dicit deñ
amauerũt hoc a pud augustinũ sũia pla¬
fidem quẽ in hoc ut in aliis młtis com¬
plexus angustinꝰ eodẽ libeo phie ip̃m¬
nõme inquit si latine interp̃tem᷑ amorẽ
monstrauit uerus phus ut amator dei¬
quibꝰ illud incunctant̾ addid̾im ap̾ nos
qui totidie fatem᷑ xp̃m deũ nr̃m ꝯseq̃nt̾¬

Expanded text:
irtutem vivere, idque ei soli evenire posse qui notitiam Dei habet et imitationem, nec esse aliam ob causam beatum. Ideoque non dubitat hoc esse philosophari, amare Deum, cuius natura sit incorporalis; unde utique colligitur tunc fore beatum studiomat, quis eum beatum nisi miserrimus negat? Ipsum autem verum et summum bonum Plato dicit Deum,amaverit». 15 Hec apud Augustinum sententia Plafidem, quem in hoc ut in aliis multis complexus Augustinus, eodem libro: phinomen si Latine interpretemur, amorem monstrauit, uerus phQuibus illud incuntanter addiderim, apud nos qui quotidie fatemur Cristum Deum nost
Abbreviated transcription (Latin):
ut in tusculano suo tulliꝰ aiti qui sit ita
moratꝰ Ita uita et moribꝰ institutꝰ ut
ratõ postulat qui discipluã suã nõ s ostẽ¬
tatõrm scĩs s legem iute putet qui obtẽ¬
pat ip̃e sibi et dectis suis pareat uidere
licet alios tanta lenitate ⁊ iactatõe ut
uis fui̾t nõ didicisse meliꝰ alios pecuũe
cupidos głie nõnillos młtos libidinũ
bato lequat aut si absurde canat is qui se
musit uelit haberi hͦ turpius sit ꝙ in
eo ip̃o pecret cuiꝰ profitet᷑ scĩam sit philo¬
sophus muite rc̃e peccans hoc tuipĩor
ẽ qd̾ in officio cuiꝰ magr̃ esse uult labit
artẽq inte ꝓfessus delinquit in uita m
q̃nibꝰ tulli uerbis illud int̾ mlta notale¬
ꝙ pħ yam nõ u̾borũ artẽ dicit ẽẽ sed uite.
uis amantissĩe fr̃ nosse si forte nõ nosti
que nã phya uera sit ut intelligẽs qͣntũ
in ea breui tp̃re ꝓfecis alacrior ꝑgas ad
reliqua uis omoba qui falso pħre nomũe

Expanded text:
ut in Tusculano suo Tullius ait, «qui sit ita moratus, ita vita et moribus institutus» ut ratio postulat, qui disciplinam suam non ostentationem scientie sed legem vite putet, qui obtemperet ipse sibi et decretis suis pareat? Videre licet alios tanta levitate et iactatione ut eis fuerit non didicisse melius; alios pecunie cupidos, glorie nonnullos, multos libidinum bare loquatur, aut si absurde canat is qui se musicum velit haberi, hoc turpior sit quod in eo ipso peccet cuius profitetur scientiam, sic philosophus in vite ratione peccans hoc turpior est quod in officio cuius magister esse vult, labitur artemque vite professus delinquit in vita». In quibus Tullii verbis illud inter multa notaphiam non verborum artem dicit esse sed vite. 11 Vis, amantissime frater, nosse, si forte non nosti, quenam philosophia vera sit ut intelligens quantum in ea brevi tempore profeceris, alacrior pergas ad reliqua? vis omnibus qui falso philosophie
Abbreviated transcription (Latin):
quãq creaturã pr̃em fecisse ꝑ filũ in dono
sp̃us sc̃ĩ hoc est qd idem et sepealias et
in eiusdẽ libri fine repeciit unũ deñ a quo
sumꝰ ꝑ quẽ sumꝰ in quo sumꝰ et rursus
unũ deũ a quo omũl ꝑ quẽ om̃ia in qͦ dĩa¬

Expanded text:
quanque creaturam Patrem fecisse per Filium in dono Spiritus Sancti». Hoc est quod idem et sepe alias et in eiusdem libri fine repetiit: «Unum Deum, a quo sumus, per quem sumus, in quo sumus»; et rursus: «Unum Deum, a quo omnia, per quem omnia, in q
Abbreviated transcription (Latin):
tentes docti ip̃i dicunt᷑ iudices xorũ tãis
inferos ꝯtremiscit dixit hoc pitagoras
dixit hoc plato aduĩge illos petre ꝯꝑa
inflatos cruei fixo dicamꝰ eis uos littras
ur̃as ꝯscripsistis in cordibꝰ suꝑborũ ille
crucẽ suã fixit in cordibꝰ regũ post̾mo

Expanded text:
tentes, docti: ipsi dicuntur «judices eorum,» tanquam inferos contremiscit. Dixit hoc Pythagoras, dixit hoc Plato. Adjunge illos petrae, coinflatos crucifixo. Dicamus eis: Vos litteras vestras conscripsistis in cordibus superborum; ille crucem suam fixit in cordibus regum. Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ sit nicħ om̃io plato magnꝰ uin mag¬
ne stature fuisse fert᷑ angustus Cesar
u̾m a deo elrgantis forme ut facile cor¬
pis breuitatẽ uenustate redim̾e̾t Id
siss tũc ingemo dissilata breuitas apꝑe¬
bat uis tu et horũ qui maxĩ uidentur
magnitudinẽ u̾am ẽe unũ quelib ex

Expanded text:
quam sit nichil omnino. Plato magnus vir, magquam sit nichil omnino. Plato magnus vir, mag. 39 Non magne stature fuisse fertur Augustus Cesar, verum adeo elegantis ut facile corporis brevitatem venustate redimeret; idsisset: tunc ingenio dissimulata brevitas apparebat. 40 Vis tu et horum qui maximi videntur magnitudinem veram nosse? unumquemlibet ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmilos dñs ut aꝑte mõstraret qͥ sunt isti
ꝑiuili mox adrecit hũiliatꝰ sũ ⁊ lib̾auͭ.
iie tanꝙͣ si dic̾et cũ custodiat dñs ꝑiulos
p̃cepxtor accessit nõ in pħicis aristotiles
non pitagoras aut plato nõ in lege pa¬
pinianꝰ nõ ulpianꝰ aut scenola / E xp̃s
utrobiq sub tanto magr̃o facile deuotũ
⁊ huile fructificauit ingemũ illũ ama
illũ cole illi qr nicħ aliud est illud dignũ
hẽs młto digniꝰ ꝙͣ eschines wocͣti date
ip̃m meliorẽ reddet ille te tibi ꝙ disti¬
illi gr̃as semꝑ tũ ꝓ multis tũ ꝓ es noĩa¬
tim ꝙ hũc tibi aĩm dedit ꝙͣ añꝙͣ daret
nõ hẽbas neq hic u̾earis nesio minius
ne ue gr̃as agendo landando ⁊ amando
illiꝯ bũficenã excedas qͣm eqͣre minꝙͣ po¬
teris cogitando hoc unũ est quo illud Te¬
cax xp̃i magisteriũ mireris qd̾ sub illo
tantũ brrui tpre ꝓfec̾is ꝙͣtũ nec in acha¬
ta ꝙͣtalib hõs magnitudo deo ꝯꝑata

Expanded text:
t qui sint isti parvuli, mox adiecit «Humiliatus sum et liberavit me», tanquam si diceret: ‘Cum custodiat Dominus parvulos,preceptor accessit, non in philosophicis Aristotiles, non Pithagoras aut Plato, non in lege Papinianus, non Ulpianus aut Scevola, sed Cristus; utrobique sub tanto magistro facile devotum et humile fructificavit ingenium; Illum ama, Illum cole, Illi, quia nichil aliud Illo dignum habes, multo dignius quam Eschines Socrati, da te ipsum; meliorem reddet ille te tibi; quod disciilli gratias semper cum pro multis tum pro eo nominatim, quod hunc tibi animum dedit, quem antequam daret non habebas; neque hic verearis ne sis nimius neve gratias agendo, laudando et amando illius benificentiam excedas, quam equare nunquam poteris cogitando. Hoc unum est quo illud Tecax Cristi magisterium mireris, quod sub illo tantum brevi tempore profeceris quantum nec in acata quantalibet hominis magnitudo, Deo comparata,
Abbreviated transcription (Latin):
nanfrago saluuĩ fecit ill. landes et gr̃as¬
non tibi ne quid forte me tibi hodie adula¬
tũ putes qd̵ si nunꝙ feci non est huiꝰ eta¬
tis ut incipiã solebant equidẽ prisci uire
studiorũ causa cicropias atheuas petere
psitim anteꝙ ut milicie atq imꝑii sic lr̃aꝵ
quoq rouia fous ess nr̃a secula pari sus
amicorũ cuxiditas questa est Nos aũt sꝑ
non in ultima dinoꝵ munerũ ꝑte posui¬
mus ita ꝑrg̾natões suxtuo sas atq
difficiles auide subit hũana duricies nul¬
lumq respuit laborẽ quo uentere pars
una phie ut legum insidiosa loquacitas
q̃ratur ac singulis hauriendis exhauri¬
atur etas tota nulla ꝑte tp̃ris cures me¬
legemꝰ uix dñm pleno decemio didicisti No¬
lo riũ opineris hanc ẽẽ płnam quã in
una urbe nulle nũt hoĩes ꝓfitent᷑ non
adeo uulgare bonũ est ut multi credãt h.
quã ꝓstitutã nulgo c̾mmꝰ qd intendit᷑ uͥ

Expanded text:
naufrago salvum fecit. Illi laudes et gratiasnaufrago salvum fecit. Illi laudes et gratiasnon tibi, nequid forte me tibi hodie adulatum putes; quod si nunquam feci, non est huius etatis ut incipiam. 5 Solebant equidem prisci viri studiorum causa cecropias Athenas petere, presertim antequam ut militie atque imperii sic literarum quoque Roma fons esset; nostra secula Parisius amicorum cupiditas questa est, nos autem semper non in ultima divinorum munerum parte posuimus. 6 Ita peregrinationes sumptuosas atque difficiles avide subit humana durities nullumque respuit laborem, quo ventose pars una philosophie aut legum insidiosa loquacitas queratur ac singulis hauriendis exhauriatur etas tota, nulla parte temporis curis melegem vixdum pleno decennio didicisti; nolo enim opineris hanc esse philosophiam quam in una urbe mille nunc homines profitentur; non adeo vulgare bonum est ut multi credunt. Hec quam prostitutam vulgo cernimus, quid intendit nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Eligrosi cuiisd̃ uiri mamibus
Religiosior michi libellus tun
allatus est aperui lecturꝰ eũ
in crastinũ erat riũ ꝑs diei ultĩa. Ipse
m blanditꝰ esti ut ait seneca ita non añ
deposui ꝙ totũ in silentio ꝓlegissem Ita ce¬
na corpis in noctẽ dilata spłendide int̾im
cenatꝰ aĩmꝰ cibis suis suauit̾ refectꝰ este
delectatus sũ germane unice plusꝙͣ dici
p̃t intelliges nõ mõ ꝓpositi sc̃i ꝯstantiã
lr̃arum quarũ exꝑs religionẽ illã deo gͣ¬
tissimã ac pene midus intrasti ꝙͣuis enĩ
in hiis nõ sit salus ẽ tñ fuitq iã multis
ad salutẽ ma signũ pterea excellentis ⁊
facile in altũ euasuri ãnui posse rem tã¬
mũ s largiri sub quo te breui tp̃re ꝓfe¬
tisse adeonõ miror cũ seprdc̃o citiꝰ sumã
ille u̾tutẽ ac sapĩam multis infudi̾t nul¬
tos exinus tenebris ad sup̃mã lucẽ mte
nissãte subuexerit te quoq nũe fr̃ aspi¬
ciendo et misando doctũ ex indocto et de

Expanded text:
eligiosi cuiusdam viri manibus religiosior michi libellus tuus allatus est. Aperui lecturus eum in crastinum; erat enim pars diei ultima. “Ipse michi blanditus est”, ut ait Seneca; itaque non ante deposui quam totum in silentio perlegissem; ita cena corporis in noctem dilata, splendide interim cenatus animus cibis suis suaviterque refectus est. 2 Delectatus sum, germane unice, plusquam dici potest, intelligens non modo propositi sancti constantiam nem illam Deo gratissimam, ac pene nudus intrasti. 3 Quamvis enim in literis non sit salus, est tamen fuitque iam multis ad salutem via; signum preterea excellentis et facile in altum evasuri animi, posse rem tannium sed largiri, sub quo te brevi tempore profecisse adeo non miror; 4 cum sepe dicto citius summam Ille virtutem ac sapientiam multis infuderit, multos ex imis tenebris ad supremam lucem nutu miserante subvexerit, te quoque nunc, frater, aspiciendo et miserando doctum ex indocto et de
Abbreviated transcription (Latin):
tĩi pareuo est nox silenci et quietis
Et muraris ꝙ paucis places cui tũ xantꝭ
cõuenit cui omia ue aliter uident᷑ ac
uulgo a quo semꝑ ꝙͣ longissiẽ abesse id
penitꝰ rectũ iter senceo Ced me oñis
noct̾nos ꝯceptus dici malitia coegerit
abortire hoc unũ scies eplam tuã pisori

Expanded text:
tium parens est, nox silentii et quietis. tium parens est, nox silentii et quietis. Et miraris quod paucis placeo, cui cum paucis convenit, cui omnia fere aliter videntur ac vulgo, a quo semper quam longissime abesse, id penitus rectum iter censeo? Sed ne omnes nocturnos conceptus diei malitia coegerit abortire, hoc unum scies, epystolam tuam patri
Abbreviated transcription (Latin):
Ecus accidit mͥ ꝙͣ maulio picto¬
ri qui cũ uenustas ymagines ma¬
nũ sira pictas turpes ant filios hr̃ẽt int̾¬
rogatus qͥd ita meliꝰ pinge̾t ꝙͣ finge̾t
lexide qõni festinũ reddidit resposũ qr
in tenebris fingo inqͥt luce aũt prigo.
Contͣ aũt ego q̃ in tenebris aĩ mãbꝰ
fingo et cogito ul formosiora uł minã
certe de formia sũt ꝙͣ que luce media hiis
noceat q̃ nõ nisi uł lippis uł maleficis
odiosa est s qr miusis occupatõis mam
pandit quas amica et siles arcet exaci¬
tas Quid te amor cũ ad te młta ꝑ noc¬
tem meniori aĩo dictassem luce reuersa
calamo exarare iux qͥtꝙͣ fuit tot ia¬
mia ꝑsenat ictibꝰ tot undiq d̾inarum
acies curarũ tot amitoꝵ p̾cexs tot ser¬
noꝵ lamenta circũstrexũt piger est
multis mn uentis ocior boetes tã rapido
flexu hiis ẽt noctibꝰ plaust᷑ rotat al¬
gentia noctẽ curarã mitͥcem maximam
ait naso inͥ lux curarũ difficiliũ ac tris¬

Expanded text:
ecus accidit michi quam Mallio pictori, qui cum venustas imagines manu sua pictas, turpes autem filios haberet, interrogatus quid ita melius pingeret quam fingeret, lepide questioni festivum reddidit responsum: «Quia in tenebris fingo» inquit, «luce autem pingo». Contra ego; que in tenebris animi manibus fingo et cogito, vel formosiora vel minus certe deformia sunt quam que luce media his noceat, que non nisi vel lippis vel malificis odiosa est, sed quia invisis occupationibus viam pandit, quas amica et silens arcet opacitas. 2 Quid te moror? Cum ad te multa per noctem memori animo dictassem, luce reversa calamo exarare vix quicquam fuit: tot ianua personat ictibus, tot undique diurnarum acies curarum, tot amicorum preces, tot servorum lamenta circumstrepunt. Piger est multis, michi ventis ocior Bootes; tam rapido flexu his etiam noctibus plaustra rotat algentia. 3 “Noctem curarum nutricem maximam”, ait Naso; michi lux curarum difficilium ac tris
Abbreviated transcription (Latin):
nich amiciꝰ Sensi ex ea qd̵ olim didice¬
ram exꝑtus qualit me insurꝰ sis qͥ rome¬
petã meũ ita uidi̾s quẽ ne sequar ut ip̃e
tibi spem ded̾a̾t ligustia motꝰ impediuit
Expectabo an ue tnquillior sit autũpnꝰ ꝓ
cellosũ sane sydus hec loca despicit adu so
qd̵ i remedii genꝰ optimũ fuga est here qͥd
frustra q̃ suuꝰ extra q̃ramꝰ intinus aĩe
latebris et quã mũdus nõ ht̃ postamia a

Expanded text:
icius. 4 Sensi ex ea, quod olim didiceram expertus, qualiter me visurus sis, qui romipetam meum ita videris; quem ne sequar, ut ipse tibi spem dederat, ligustici motus impediunt. Expectabo an vere tranquillior sit autumnus; procellosum sane sidus hec loca despicit, adversus quod remedii genus optimum fuga est. Hui, quid frustra quesivimus extra, queramus in intimis anime latebris, et quam mundus non habet, poscamus a
Abbreviated transcription (Latin):
incessibile pociꝰ ac torpentẽ deniq alii
quietis sue cãs noruit in motꝰ mei causas
actulisse sufficiat aut ego fallor xnĩ ut eger
usq adeo nõ sũ ꝙuis eger ualde sun qũ
quiescem nͥ me rerũ ac locoꝵ asperitas
agitaret unũ a me dictatĩ aliis remedii ge¬
nus in meos usus u̾tere si potuerim bene
erit ut pacẽ extius nõ muetã intꝰ q̃ram.
et qd̾ in locir nõ possũ in anĩo ẜno certe
in dño atq illustratore aĩni conquiestam
de has plura alias tibi u̾o ducũ prudetissi¬
me quẽ sola caritas cogitare de rebꝰ meis
mrariq cõpulit sic mõ rñsũ sit uale
ad fontez sorgie .iii. kil̃ marcias.
¶Ad perrũ abbem st̃i Renngi Iuter

Expanded text:
insensibilem potius ac torpentem. Denique alii insensibilem potius ac torpentem. Denique alii quietis sue causas norint; michi motus mei causas attulisse sufficiat. 17 Aut ego fallor enim, aut eger usqueadeo non sum, quamvis eger valde sim, quin quiescerem nisi me rerum ac locorum asperitas agitaret. Unum a me dictatum aliis remedii genus in meos usus vertere si potuerim, bene erit, ut pacem exterius non inventam intus queram, et quod in locis non possum, in animo, imo certe in domino atque illustratore animi, conquiescam. De hoc plura alias; tibi vero, ducum prudentissime, quem sola caritas cogitare de rebus meis mirarique compulit, sic modo responsum sit. Vale. Ad fontem Sorgie, IV Kal. Martias. 5 Ad Petrum abbatem Sancti Benigni, inter
Abbreviated transcription (Latin):
puto si quis est sane qui u̾tutẽ nõ in añĩo
in locis pouat et ĩmobilitatẽ ꝯstantiã
uocet ualde ille podagrici constantes uidi
nem egtudinis argumẽta ꝯquirẽ ego u̾o
me egiũ nõ inficior egͥtudiẽ aĩmi nõ ꝑua
atq utinã nõ ad mortẽ neq adeo ĩ stratũ
mrũ oẽm eg̾tudinis infamiã u̾to ut me
absoluã It̾m dico ꝙ tatito me aꝑprt eger
sũ fac me aũt sanũ feram forciꝰ sed non
ideo mollis aut xquus lectulus mrus erit
hectulo unte huiꝯ i quo fessus Iaceo quĩ
pocius asper manienꝰ inuidus iniquus
serapulosus et qui sanissiõs ẽt uehement̾¬
agitet Cur ẽt in eodẽ aliqui quiestant
nestio nͥ qr fortasse ꝓfundis ꝯ sopiti nõ seu-¬
cũẽt q̃ nre p̃uũt aut int̾ asꝑitates meas
aliquid in forsan incognite uoluptatis in
de doctioribꝯ facile crederim ppłuy nanq
sanũ aĩ nec inͥ net alti crediturus sim sed

Expanded text:
puto. Siquis est sane qui virtutem non in animo puto. Siquis est sane qui virtutem non in animo sed in locis ponat et immobilitatem constantiam vocet, valde illi podagrici constantes videri nem egritudinis argumenta conquirere; ego vero me egrum non infitior egritudine animi non parva, atque utinam non ad mortem; neque adeo in stratum meum omnem egritudinis infamiam verto, ut me absolvam. Iterum dico, quod tacito me apparet: eger sum; fac me autem sanum, feram fortius; sed non ideo mollis aut equus lectulus meus erit — lectulus vite huius in quo fessus iaceo —, quin potius asper inamenus immundus iniquus scrupulosus et qui sanissimos etiam vehementaliqui quiescant, nescio, nisi quia fortasse profundius consopiti non sentiunt que me premunt, aut inter asperitates meas aliquid michi forsan incognite voluptatis invde doctioribus facile crediderim, populum namque sanum animi nec michi nec alteri crediturus sim, sed
Abbreviated transcription (Latin):
origĩe aĩatum qd̾ u̾gilius ait neq qd̾
ait ticero aĩ nõb̃ datũ ex illis sempit̾¬
is ignibꝰ qͦs sydera ⁊ stellas appella
Ut sclitudine quadã qd̾ senece placet exi¬
guũ uolubilite celestiũ aĩarũ inde nasce̾n¬
cũ uolubilitas excuset᷑ s hͦ dico crea¬
tas sunłq corꝑiba infusas aĩas adeo
eẽ dei srdẽ in celo x̃x qd ait psalmista.
celi uo pprtuũ motũ xẽ qd̾ ip̃is ocłis uide¬
ni Itaq nichil miti si quã inde silitudine
tͥximꝰ ubi creator nũ hĩtat nestio quidẽ
unde scio qualis nobilioribꝰ anis p̃sitim
uistrudi noua loca et mutandarũ regionũ
enmata cupiditas quã rõnis freno cohi¬
bendã temꝑandãq nõ nego Crede autẽ
m credesq faciliꝰ exꝑtus dulce laboriosũ¬
q nestio ꝙ ht̃ ista curiositas ꝓũcias ar¬
biendi una aũt fede sedentiba pecu liare
sꝑ cũ quiete fastidiũ ꝓuide quidin hoc inde¬
qs aliis om̃ibꝯ curis optumũ deo soli notũ

Expanded text:
originem” animarum, quod Virgilius ait, neque, quod ait Cicero, “animum” nobis “datum ex illis sempiternis ignibus” quos “sidera et stellas” appellamus, ut similitudine quadam, quod Senece placet, ex ignium volubilitate celestium animarum inde nascentium volubilitas excusetur; sed hoc dico, creatas simulque corporibus infusas animas a Deo esse; Dei “sedem in celo” esse, quod ait Psalmista; celi vero perpetuum motum esse, quod ipsis oculis videmus; itaque nichil miri siquam inde similitudinem traximus ubunde, scio autem qualis, nobilioribus animis presertim, visendi nova loca et mutandarum regionum est innata cupiditas, quam rationis freno cohibendam temperandamque non nego. Crede autem michi, credesque facilius expertus, dulce laboriosumque nescio quid habet ista curiositas provincias ambiendi; una autem sede sedentibus peculiare semper cum quiete fastidium; proinde quid in hoc inque aliis hominum curis optimum, Deo soli notum
Abbreviated transcription (Latin):
ambitũ ust ĩam satis desiderio morẽ gessi
tempꝰ ẽẽt aui mei signifer̃ sit allo qui ut
suũ rõnuis ille Centurio signifer statue sigᵃ.
sensim in te teporẽ uergens atq inde oriẽs
quietis appetitꝰ nature ꝓfessiomq mee de¬
bitus uagandi errandiq diseucũt appetitũ
se quid agã credat quisqͥs unꝙͣ mͥ aliqͥd cre¬
dituro est si quẽ ego sab celo locũ bonũ ymo
nõ mai ͫ malũ ne dicã pessimũ reꝑirem
cupide ꝑ syu̾anterq sub sistem nũt uelut in
p̃duro recubans gͣbatulo huc illuc uersor
nec uotis om̃ibꝰ q̃sitam requiẽ muemo.
Itaq lassitudini mee q cubilio suauitate
nõ possũ alt̾uatõe subuemo uagor igi᷑ ⁊

Expanded text:
ambitum est, iam satis desiderio morem gessi; ambitum est, iam satis desiderio morem gessi; tempus esset animi mei signiferum sic alloqui ut suum romanus ille centurio: «Signifer, statue signum; sensim in teporem vergens atque inde oriens quietis appetitus nature professionique mee debitus, vagandi errandique discutiunt appetitum. 10 Sed quid agam? credat quisquis unquam michi aliquid crediturus est: siquem ego sub celo locum bonum, imo non malum, ne dicam pessimum, reperirem, cupide perseveranterque subsisterem; nunc velut in preduro recubans grabatulo, huc illuc versor, nec votis omnibus quesitam requiem invenio; itaque lassitudini mee, quia cubilis suavitate non possum, alternatione subvenio; vagor igitur et
Abbreviated transcription (Latin):
teribꝰ nicluso scio me gracius acturũ si pot
Uagam inte militiã ipse ẽt alicubi ꝓpe te iã
Cet̾m nil difficiliꝰ uideri huc enĩ ego iã pͥdẽ
clauũ diligo dirigo alio cũ inuitũ frustraq
luctante uiolentior estus rapit et qm̃ ita te
affectum srutio xaniq mãsurtudinem tuã
noui ut collo quiis licet huilium amitorũ octu¬
patã aurem nõ insolentꝰ adhibras fateor
nuemile studiũ in fuisse ut homeriti carmũs
sinam seq̃ns mores hõm młtorũ urbesq cõ¬
spice̾m nouas t̾ras altissimos mõtes famo¬
sa maxĩa laudatos lacus optimos abditos
fontes insignia fluĩa uariosq locorũ situs
curiosissiẽ ꝯtemplarer Ita xiũ expedi te cõ¬
peudioseq ac sine fastidio ẜmo u̾o multa
cũ uoluptate posse me doctũ fieri rebar qd̾
int̾ pͥma in notorũ om̃ semꝑ fuit uidebarq
quodãmodo agitatõe mẽtis ac corpir igno¬
rantiã discussurꝰ ꝙ⁊ iam satis erratũ satꝭ

Expanded text:
ceribus incluso, scio me gratius acturum, si post ceribus incluso, scio me gratius acturum, si post vagam vite militiam ipse etiam alicubi prope te iam ceterum nil difficilius videri; huc enim ego iampridem clavum dirigo, alio tamen invitum frustraque luctantem violentior estus rapit. Et quoniam ita te affectum sentio eamque mansuetudinem tuam novi ut colloquiis licet humilium amicorum occupatam aurem non insolenter adhibeas, fateor iuvenile michi studium fuisse ut homerici carminis sententiam sequens, “mores hominum multorum urbesque” conspicerem, novas terras altissimos montes famosa maria laudatos lacus abditos fontes insignia flumina variosque locorum situs curiosissime contemplarer. 8 Ita enim expedite compendioseque ac sine fastidio, imo vero multa cum voluptate, posse me doctum fieri rebar, quod inter prima michi votorum omnium semper fuit; videbarque quodammodo agitatione mentis ac corporis ignorantiam discussurus. Sed iam satis erratum, satis
Abbreviated transcription (Latin):
anĩ aut̃ t̾ra mariq uagi sũt Inter hos igit᷑
quibꝰ queso id bñ cõposite mẽtis argumẽtũ
extimabimꝰ adesse hiis ne quis loco an hiis
qui ꝓposito nõ mouent᷑ Illud quoq non me
p̃terit qd sipe dixi ⁊ dicere it̾m delectat gͥcũ
portã et illiꝰ ꝑ uestigia nr̃m quoq quib ꝯ ne¬
mo pħorũ alt̾ius res hõm ꝯspitatꝰ est dĩ
ꝑft̃i uiri hĩtum mores q destribũt toto illum
orbe uagũ/ et ubiq noui aliꝙͦ ad discentẽ fa¬
te neq eiũ crediderũt quale stilo formabãt
muidiosis excusationibꝰ omissis ad illam
uenio qua ut misraris admonui tibi quid̃
bonoꝵo amãtissune uir olim uage ⁊ mnłtorũ
Io totũ rerũ noticĩa idepto non tanddẽ nũto
U̾tutis añ annos nobilissĩe rxi pu ͨ ͤ sũnũ gͣ¬
dñ magna cũ głia obtinẽti et pp̃ omi lib̾tu¬
tem ac salutẽ sponte tua sp̃osis s et̾ius car¬

Expanded text:
animi autem terra marique vagi sunt. 5 Inter hos igitur animi autem terra marique vagi sunt. 5 Inter hos igitur quibus, queso, illud “bene composite mentis argumetamen ignota erant hactenus, ne forsitan me querentes qui proposito non moventur? Illud quoque non me preterit, quod sepe dixi et dicere iterum delectat, grecum poetam et illius per vestigia nostrum quoque, quibus nemo philosophorum altius res hominum conspicatus est, dum perfecti viri habitum moresque describunt, toto illum orbe vagum et ubique novi aliquid addiscentem facere; neque enim crediderunt qualem stilo formabant invidiosis excusationibus omissis, ad illam venio quam ut miserearis admonui. Tibi quidem, bonorum amantissime vir, olim vago et multorum locorum rerumque notitiam adepto, nunc tandem merito virtutis ante annos nobilissime reipublice summum gradum magna cum gloria obtinenti et propter omnium libertatem ac salutem sponte tua speciosis sed eternis car