comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma fides extimanda sit si quid hac in parte p̃tuleris coede
michi magno cũ fenore uitiorũ qualiscũq illa breuis tibi ue¬
met uoluptas, quia sane perrara est fides proximũ remedii
genus ip̃a quã dixi pautias uerlitasq nõ plus hñs boni sed
Iscesserũt serui Ra; Quorũ molesta presentia erat
gratus debet esse discessus de Nichil ferme displicet
cuꝰ ꝯtyariũ nõ delectet eoͬ Abierũt serui Raᵒ Osi rede¬
ant uideas ꝙ oculis quod nĩo iam uidisti quot illos
uitia circũstent quot nequitie quod qͦt doli quot mendatiorũ
artes/ quot scelerũ spẽs quot furtorũ quod in heroeas comitatũ
humeꝙ redeũtibus obstruas meyitoq gaudeas tuã domũ ma-¬
lis exhaustam leuataq ponderibus e uͨ Serui simul omnes abiere¬
Ra Siiulq cũ ilł cure graues molesteq follicitũdines metusq
ꝑpetui cogita quot implendi uentres quot tegendi humeri quot

Expanded text:
prima fides extimanda sit. Si quid hac in parte pretuleris, crede prima fides extimanda sit. Si quid hac in parte pretuleris, crede michi, magno cum fenore vitiorum, qualiscunque illa brevis tibi veniet voluptas, quia sane perrara est fides; proximum remedii genus, ipsa quam dixi paucitas vilitasque, non plus habens boni, sed erunt servi. Quorum molesta presentia erat, gratus debet esse discessus: nil ferme displicet cuius contrarium non delectet. Abierunt servi. O, si redeant videasque oculis, quod animo iam vidisti: quot illos vitia circumstent, quot nequitie, quot doli, quot mendaciorum artes, quot scelerum species, quot furtorum! quid ni horreas comitatum, limenque redeuntibus obstruas, meritoque gaudeas, tuam domum malis exhaustam, levatamque ponderibus? Servi simul omnes abiere. Simulque cum illis cure graves, molesteque sollicitudines, metusque perpetui. Cogita quot implendi ventres, quot tegendi humeri, quot
Abbreviated transcription (Latin):
liberi fuerãt serui ostendũt et si fortasse de talibus intellexit possũ
in offensis auribus senecã audire Do Multi domũ serui occupat¬
Ra miulte igitur lites multa iurgia multa bella de de qualz pugna
erit noua cotidie comina proferãtur ac purgẽtur et tu medius int̾
ꝑtes sedeas oportet iudex fcũs ex dño non potes litigĩ domo ex¬
pellere litigantes poter eo Obsideor famalis sine quibus uuie ne¬
queo quid agam Raᵒ Si eousq peruẽtum est ut sine hostibus
tuis esse nõ audeas paucitate illorũ ac utilitate tibi consule pel¬
le formosos pelle tomptos ac callidos pelle uel facile sibi place¬
tes uel ingemo uel gñe iuter paucos eosq hebetes atq incultor
tutius ages nõ quia meliores sed qr minꝰ ausuri quos uelud
hyeme serpentes coactais uenem atq utilis meytie torpor ob¬
strixerie demq hec sũma est ut in seruo sola quid aut cexte

Expanded text:
liberi fuerant, servi ostendunt. Et si fortasse de talibus intellexit, possum liberi fuerant, servi ostendunt. Et si fortasse de talibus intellexit, possum inoffensis auribus Senecam audire. Multi domum servi occupant. Multe igitur lites, multa iurgia, multa bella; de re qualibet pugna erit, nova quotidie crimina proferantur, ac purgentur, et tu medius inter partes sedeas oportet, iudex factus ex domino. Non potes litigium domo expellere, litigantes potes. Obsideor famulis sine quibus vivere nequeo. Quid agam? Si eo usque perventum est, ut sine hostibus tuis esse non audeas, paucitate illorum ac vilitate tibi consule: pelle formosos, pelle comptos ac callidos, pelle vel facie sibi placentes, vel ingenio vel genere, inter paucos eosque hebetes atque incultos tutius ages, non quia meliores, sed quia minus ausuri, quos velut hieme serpentes coacta vis veneni, atque vilis inertie torpor obstrinxerit; denique hec summa est, ut in servo sola quidem, aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
dñi habitũ induisse suũ decus existimat et ml censẽt hones¬
ciuis ꝙͣ nchil agere ccta pollicitus de hiis nãq nĩc loqui¬
mur qui falsa professione uentris ignaui negotii agentes
seyuitio huili nõ tñi uolũtarie sed importune sese offerũt in¬
m̃cabiles turba sc̃d uilis qui cũ tot pateat arces abiectissimã
elegerũt nempe illorũ quos nõ uolũtas ꝓpria sed aliena uis¬
et sua sors in seruitiũ traxit ut nũq rauior ita crebrior uir¬
tus et notior fides minrrũ alid est seruire uelle aliud cogi
hn ergo fortune memores ut eosdem se in om̃i statu prebe¬
at neu uirtutem cum libertate perdiderim qd inuiti fatiãt
piditas mali duces in seruitiũ deduxere in quo mirũ nõ est
si ducibus suit scudẽt atꝙ id agũt quod sequuti sun simul at¬
y hũlem titulum sepuitatꝭ assupserat cont᷑ hñ qui tale
nichil quod sequere ntur habuere naturã sequuti at fortuna sepe qd

Expanded text:
domini habitum induisse, suum decus existimat, et nichil censet honesdomini habitum induisse, suum decus existimat, et nichil censet honestius, quam nil agere, cuncta pollicitus. De his namque nunc loquimur, qui falsa professione ventris ignavi negotium agentes, servitio humili, non tantum voluntarie, sed importune sese offerunt, innumerabilis turba sed vilis, qui, cum tot pateant artes abiectissimam elegeruntet sua sors ad servitium traxit, ut numerus rarior, ita crebrior virtus et notior fides. Nimirum aliud est servire velle, aliud cogi. Hi ergo fortune memores, ut eosdem se in omni statu prebeant, neu virutem cum libertate perdiderint, quod inviti facipiditas mali duces in servitium deduxere, in quo mirum non est, si ducibus suis student, atque id agunt quod secuti falsum simul atque humilem titulum servitutis absumpserunt: contra, hi qui tale nichil quod sequerentur habuere, naturam secuti ac fortunam, sepe quod
Abbreviated transcription (Latin):
mis fiet Do Obsideor seruis quid cõsiln affers Ra: Nũꝙͣ aliũ¬
de quesieus quod inte est non obsideberis inse du uoles neq
uo mĩc obsiderere nisi ꝙ in urbibus male pacat accidit una ꝑs̾
amini quasi factio seditiosorum cuuũ obsidentibus fauerẽt
uis hoc malo liberari purga añn tui statũ seruos em̃ castigae̾
neq hiis senece ꝯsiliis neq aliis potes te si uelis cõponere ne¬
nis uetuexit pompas abige pelle superbiã ita eñt uel fuga¬
bis seruorũ inimitã atie uel ĩminues eoͬ Icultis sẽouis obsi¬
deor Ra bñ se si strepitus uel mains queritur iactantia sin ob¬
se quiũ aut iocunditas nil peus serii et si bom sut quod int̾
prodigia nũem nũꝙͣ tamen multi bñ seruũt inter se emni
dissident murmurãt altercantur alter ad ulteriis respities
manus interim ip̃e otiosus cõplosis ꝙ suis sedens manibꝰ

Expanded text:
nus fiet. Obsideor a servis, quid consilii affers? Nunquam aliunnus fiet. Obsideor a servis, quid consilii affers? Nunquam aliunde quesieris, quod in te est: non obsideberis nisi dum velis. Neque vero nunc obsiderent, nisi, quod in urbibus male pacatis accidit, una pars animi, quasi factio seditiosorum civium, obsidentibus faveret. Vis hoc malo liberari? Purga animi tui statum! Servos enim castigare neque his Senece consiliis, neque aliis potes. Te, si velis componere, nemo vetuerit: pompas abige, pelle superbiam; ita enim vel fugabis servorum inimicam aciem, vel inminues. Multis servis obsideor. Bene, si strepitus vel inanis queritur iactantia; sin obsequium aut iucunditas, nichil peius. Servi, etsi boni sint quod inter prodigia numerem, numquam tamen multi bene serviunt. Inter se enim dissident, murmurant, altercantur, alter ad alterius respiciens manus; ipse interim otiosus, complosisque suis sedens manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
seu quid dicant nisi terentiam̃e illud Que res in se neq modũ.
hac in re senece consilia uiuendũ cũ serius famibiariter conit̾
clementer familiarem esse iubet At quibus nempe hiis quaꝵ
familiaritas cõtemptus est gentrix addit nõ uerberũ sed uer¬
borũ castigatione utend̃ ergo surdõs s. torpentes dicãq ꝯsũ¬
etudine duco pede calcantes admittendos p̃cerea in sepmonen
in ꝯsiliũ in quictu et quos queso utiq procaces stultos ebrios
ꝑfidos insolentes qui neq sermonẽ ceneãt que neq consilũa
habeãt et ꝯuictũ fedent salutꝭ uiteq dñi ⁊ prĩmonii et fame
segnes gule autẽ ꝓprie atq libidinis uigilantissimi curatores
uerũ ille ĩo fortassis hoc ꝯsulit qr in seruo uerũ opinatur qd
iam ante de amico dixerãt fidelem si credideris facies credo
non cogitans ex optimo gñe oñ amicos esse solitos seruos ex
pessimo equidem non si mille anis lup̃ũ agnu credideris ag¬

Expanded text:
seu quid dicam, nisi Terentianum illud: ere, que res in se neque consilhac in re Senece consilia: vivendum cum servis familiariter, comiter, clementer; familiarem esse iubet. At quibus? Nempe his quorum familiaritas contemptus est genitrix. Addit: non verberum, sed verborum castigatione utendum erga surdos, scilicet, torpentes dominicamque mansuetudinem duro pede calcantes: admittendos pretera in sermonem, in consilium, in convictum. Et quos, queso? Utique procaces, stultos, ebrios, perfidos, insolentes, non neque sermonem teneant neque consilium habeant et convictum fedent, salutis viteque domini et patrimonii et fames segnes, gule autem proprie atque libidinis vigilantissimi curatores. Verum ille ideo fortassis hoc consuluit, quia in servo verum opinatur, quod iam ante de amico dixerat: “Fidelem, si credideris, facies.” Credo, non cogitans ex optimo genere hominum amicos esse solitos, servos ex pessimo; equidem non si mille annis lupum agnum credideris ag
Abbreviated transcription (Latin):
lia mõdo uel ardua sed impossibilia et penitus negata sunt
odit. uacate ergo. Nũc uacarido utiquerquiescet quiestendo uide¬
bit/. uidendo gaudebitꝭ gaudendo aũte de ueritate felices critis
qua nulla certior felicitas nulla fublimior. quiestendo equidem¬
constat fieri amma prudentẽ que maxime uixtus in uidendo cõ¬
sistit. Illi etiam affirmãt quibus et uera quies et perfecta uisie
et utriusq uerus actorincognntus. Et tamer heu miseris cecisq
mortalibꝰ est qui laborẽ amet et timeat atq oderit quietem
Legumꝰ senẽ illũ quẽ quia necessitas ad laborem urgebat et
uita longior fatigasset quietis indignũ fecisse debuerat. etati
consulens imperator iussit uacare. uetuit laborare publicis ar¬
cuit negotiis et la borẽ fortem/ curiã interdixit. Ille uero ꝙ grãs
agere par esset in doluit questusq est seq tãdiui uelut mortiũfle¬

Expanded text:
lia modo vel ardua, sed impossibilia et penitus negata sunt lia modo vel ardua, sed impossibilia et penitus negata sunt odit? Vacate ergo, nam vacando utique quiescetis, quiescendoque videbitis, videndoque gaudebitis, «gaudendo» autem «de veritate» felices eritis; qua nulla certior felicitas, nulla sublimior. Quiescendo equidem fieri animam prudentem, que maxime virtus in videndo consistit, illi etiam affirmant, quibus et vera quies et perfecta visio et utriusque verus auctor incognitus. Et tamen, heu miseris cecisque mortalibus! est qui et laborem amet et timeat atque oderit quietem. Legimus senem illum quem, quia neque necessitas ad laborem urgebat et vita longior fatigasse quietisque indigum fecisse debuerat, etati consulens imperator iussit eum vacare, vetuit laborare, publicis arcuit negotiis et laborum fontem curiam interdixit. Ille vero, quem gratias agere par esset, indoluit questusque est seque tam diu velut mortuum fle
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut pugnetis. ut nauigetis᷑ ut ambiatis ut congregetꝭ aurũ fa-¬
niã lr̃as manes instrumẽta libidinũ mutilia nocitura pestifero sunt
hec multo constant querenda fatigant quesita nõ satiãt amissa
cruciãt seruanda sollicitãt. Nulle prorsus inter hec quietis partes
undiq labor pauor undiq unũ tutissimũ utilissiũ facillimũ
precipitur ut uacetis quis õmno t̾a fragilis qui hoc prestare neq̃at¬
ut quiescat/. Certe si quid torũ que mortale genus exagitãt iubere¬
tur perse quisq posset aut corporis aut animi im becilletatem occu¬
pationem impedimenta in experiẽtiam ignorãtiam excusare Nũc
quenã excusatio relicta est quando nichil inisi hoc unũ precipitur
uacate Est fortasse aliquis qui hoc aut illud facere nequeat
et si enĩ illiũd late uulgatũ sit. il uolenti difficile. Sed quid
mł mortalibus arduũ flaccus inquit. Multa tamen nõ diffici¬

Expanded text:
tur ut pugnetis, ut navigetis, ut aretis, ut ambiatis, ut congregetis aurum, fatur ut pugnetis, ut navigetis, ut aretis, ut ambiatis, ut congregetis aurum, famam, literas inanes, instrumenta libidinum: inutilia, nocitura, pestifera sunt hec; multo constant, querenda fatigant, quesita non satiant, amissa cruciant, servanda solicitant; nulle prorsus inter hec quietis partes: undique pavor, labor undique. Unum tutissimum, utilissimum, facillimumque precipitur, ut vacetis. «Vacate» ut quiescat? Certe siquid eorum que mortale genus exagitant iuberetur, pro se quisque posset aut corporis aut animi imbecillitatem, occupationes, impedimenta, inexperientiam, ignorantiam excusare. Nunc quenam excusatio relicta est, quando nichil nisi hoc unum precipitur: Vacate? Est fortasse aliquis, qui hoc aut illud facere nequeat? Et si enim illud late vulgatum est: «nil volenti difficile», secundum quod «nil mortalibus arduum» ait Flaccus, multa tamen non diffici
Abbreviated transcription (Latin):
potest. mira res prorsus insolita. multoq felitior ꝙͣ cetere res hũane
labore labor apud ceteros apud uos autẽ quiete quies queritur. Nulla
tam pretiosa uinqͣi merces. tam facili pretio empta est. parate aiõs
date dexteras cauete omi studio ne tam felix pretermittatur occasio
quietem queritis ac̃e. nichil exigitur a uobis insi ut aĩo quiescatis
Requies requiem dabit ad quã querendam promptis per omñe uitã
et indefessis amuns laborandum nec uideri magnus labar nullꝰ
poterit cuiꝰ tam amabilis sinis esset requies. Nũc nchil certe iube¬
nini inisi ne laboretis ueq in ꝑpetuũ quieturi iã quiestere condiscat
Neq uero licet si illa requĩe amatis. hanc sperne que etiam ꝑer se¬
ip̃am dultis est et ad illa dulcissimã iter pandit planũ rectũ tutũ
delectabile. uacate fr̃es mei preceptũ breue nec difficile. nõ p̃cipi¬

Expanded text:
potest. Mirares et prorsus insolita multoque felicior, quam cetere res humane: potest. Mirares et prorsus insolita multoque felicior, quam cetere res humane: labore labor apud ceteros; apud vos autem quiete quies queritur. Nulla tam preciosa unquam merces tam facili precio empta est. Parate animos, date dexteras, cavete omni studio, ne tam felix pretermittatur occasio. Quietem queritis anime? Nichil exigitur a vobis, nisi ut animo quiescatis; requies requiem dabit, ad quam querendam promptis per omnem vitam et indefessis animis laborandum erat, nec videri magnus labor ullus poterat, cuius tam amabilis finis esset requies. Nunc nichil certe iubemini, nisi ne laboretis, utque in perpetuum quieturi iam quiescere condiscatis. Neque vero licet si illam requiem amatis hanc spernere, que et per seipsam dulcis est et ad illam dulcissimam iter pandit planum, rectum, tutum, delectabile. Vacate, fratres mei; preceptum breve, nec difficile; non precipi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniãt quo tendebãt. crescit labor ingenimiãt cure quas acceruare
non minus solet uotuu gaudiũ successus ꝙͣ repulse dolor quo cira
rius q consiliũ uobis affero ym̃o quidem nõ ego. sedꝓpħa dei ym̃o
equidem deus ip̃e. nã sit ait uacate et uidete quomã ego su deus
Quis tam inhumanus atq incredulus: ut nõ et tremẽs uote dei¬
audiat. et preceptũ submissus excipiat clamãt: Ego sũ deus
uacate. hoc est cñ quod uobis ingeritur confiliũ seu uerius preceptũ
uacate in ꝙͣ. ille uibet cui obstare fas non est quẽ fugere aut decle¬
nare nemo potest nisi ut pacatũ fugieus in iratũ meidat. Et
uacate mĩc ut uacetis semper quiescite in presens ut quiescatis
in fine uacate quies presens uidete. Requies eterua uacate in ter¬
ra in celo uidebitis et in terra et̾ia ꝙͣtũ purus et detersus uidere oculus

Expanded text:
veniant quo tendebant, crescit labor, ingeminant cure, quas acervare veniant quo tendebant, crescit labor, ingeminant cure, quas acervare non minus solet votivi gaudium successus, quam repulse dolor. Quocircariusque consilium vobis affero, imo quidem non ego, sed propheta Dei, imo equidem Deus ipse. Nam sic ait: «Vacate et videte quoniam ego sum Deus». Quis tam humano iaudiat et preceptum submissus excipiat clamantis: «ego sum Deus»? Vacate, hoc est enim quod nobis ingeritur consilium seu verius preceptum. Vacate, inquam. Ille iubet cui obstare fas non est, quem fugere aut declinare nemo potest, nisi ut pacatum fugiens in iratum incidat, et vacate nunc, ut vacetis semper; quiescite in presens, ut quiescatis in finera, in celo videbitis, et in terra etiam quantum purus et detersus, sed adhuc carneus, videre oculus
Abbreviated transcription (Latin):
uilior. Quis agricolarũ labor: Que mercatorũ sollicitudo: Que
lrãtorũ uigilie: Qui sudor artificũ. Que luxuriosorũ anxietas
qui conatus: Que ambitiosorũ sedulitas atq circuitus. Quoꝵ
dĩm rogo quis exitus. uel ubl terrestre lucrũ. uel fama uolatilis
uel fugitiua et insatiabilis uoluptas. uel uento quolib incutior
atq fugatior popularis meptissimꝰ ac lenissimꝰ aure fauor : tot
tam duris anfractibus. huc aspirãt quo insi ꝑeruenerint tũc qui¬
estent Interim scdm aristotilicã disciplinã nou uacãt ut uacẽt
hoc est laborãt ut quiescant. sed laborãt multũ ut quiescãt parũ
ym̃o uero ut nichil ymo uerius ut laborent magis. longe itaq
fallũtur. et tota ut dicit᷑ crrãt uia. fallit eos dux eorũ siue is
phus sine consultor quispĩa siue quia cuiꝰq spes opinioq infita
profecto eñ cũ diu multũq laborauerint seu peruemãt seu nõ per¬

Expanded text:
vilior? Quis agricolarum labor? Que mercatorum solicitudo? Que vilior? Quis agricolarum labor? Que mercatorum solicitudo? Que literatorum vigilie? Qui sudor artificum? Que luxuriosorum anxietas? Qui conatus? Que ambitiosorum sedulitas atque circuitus? Quorum omnium, rogo, quis exitus, nisi vel terrestre lucrum, vel fama volatilis, vel fugitiva et instabilis voluptas, vel vento quolibet incertior atque fugacior popularis ineptissimus ac levissimus aure favor? Tot tam duris anfractibus huc aspirant, quo ubi pervenerint, tunc quiescent. Interim secundum aristotelicam disciplinam non vacant ut vacent, hoc est laborant ut quiescant, et laborant multum ut quiescant parum, imo vero ut nichil, imo verius ut laborent magis; longe igitur falluntur, et tota, ut dicitur, errant via. Fallit eos dux eorum, sive is philosophus, sive consultor quispiam, sive sua cuiusque spes opinioque insita; profecto enim, cum diu multumque laboraverint, seu perveniant, seu non per
Abbreviated transcription (Latin):
maria õne mũdilatus ambiũt peregrinis errãt sine sine littoribꝰ
inter uentos et fluctus et scopulos inter̃ꝙ freti celiq iias om̃es
mibre stillantibꝰ conus mẽbrisq frigore rigentibus prope tartareas
gilius ait. Quid nõ miferiarũ ac periculi subeũt bellatores uiri
quebus et pluias et uentes et grandinẽ ferre iugis est lũdus: per¬
noctant sub armis huimi recubant gladiis ultro se offerũt preci-¬
pites terrã cruẽta casside ferunt ne si quid lentius egerint. pauidi
atq degeneres habeantur. Demq uuluera nõ sentientes excipiuĩt
et mortẽ que iacturarũ minima sed extrema est. Nudi et insepul¬
ti abiciũtur prẽda feris. ludibrĩꝙ uolucribꝰ tantorũq disconnn¬
nũ merces est gloria deq mortali hoste uictoria sepe minor hiis cen¬
sus ex iguus quibus nullꝰ usꝙͣ mercenarius desperatior nullꝰ est

Expanded text:
maria, omne mundi latus ambiunt, peregrinis errant sine fine litoribus maria, omne mundi latus ambiunt, peregrinis errant sine fine litoribus inter ventos et fluctus et scopulos, inter freti celique minas omnes, glaciali imbre stillantibus comis membrisque rigentibus, prope tartareas gilius ait. Quid non miseriarum ac periculi subeunt bellatores viri, quibus et pluvias et ventos et grandinem ferre iugis ludus – pernoctant sub armis, humi recubant, gladiis ultro se offerunt, precipites terram cruentam casside feriunt, ne, siquid horum lentius egerint, pavidi atque degeneres habeantur, denique vulnera non sentientes excipiunt et mortem, queque iacturarum minima sed extrema est, nudi et insepulti abiciuntur preda feris ludibriumque volucribus, tantorumque discriminum merces est gloria deque mortali hoste victoria, et sepe minor his census exiguus – quibus usquam nullus mercennarius desperatior, nullus est
Abbreviated transcription (Latin):
annis seruiuit homini iacob. ut. mortalis ei sponsa cõtingeret
et uidebantur ci dies pauci pre amoris magnitudine ita enĩ scrip¬
tũ est neq uel sic ꝓmeruit quod optabat insi tempus seruien
duplicaret. uobis autẽ deo seruientibꝰ nptiarũ ĩmortaliũ felicitas
eterna ꝓponitur ideo seruite alacres Magnũ ille et alienũ gre-¬
gem inter hominiũ dumeta pascebat uos singulas oues uestrae
hoc est aĩam quisq suã pascitis letis ac dulcibus in pascuis ihe¬
suxpristi. seruite securi nõ habetis calũpinosũ dominũ qui cõ¬
modis et augniẽtis uestris muideat qualem passus est laban S
qui ur̃is lucris ac profectibus delectetur necessitatibus siuicurrat
tis. Nor uacamꝰ ut uacemus inquit aristotiles uos uerõ uacate ut uacet¬
uacate ad tempus ut uacetis in eternũ et sortẽ uram plaudentes ag¬
noscite que alienarũ collatione sortiũ clarior fiet. lustrant naute

Expanded text:
annos servivit homini Iacob ut mortalis ei sponsa contingeret! annos servivit homini Iacob ut mortalis ei sponsa contingeret! et «videbantur ei pauci dies pre amoris magnitudine», ita enim scriptum est; neque vel sic promeruit quod optabat, nisi tempus servitii duplicaret. Vobis Deo servientibus nuptiarum immortalium felicitas eterna proponitur. Servite alacres: magnum ille et alienum gregem inter hominum dumeta pascebat; vos singulas oves vestras, hoc est animam quisque suam, pascitis letis ac duplicibus in pascuis Iesu Cristi. Servite securi; non habetis calumniosum dominum, qui commodis et augmentis vestris invideat, qualem passus est Laban, sed qui vestris lucris atque profectibus delectetur, necessitatibus succurrat, tis. «Non vacamus ut vacemus» dicit Aristotiles; vos vero vacate ut vacetis in eternum et sortem vestram plaudentes agnoscite, que alienarum collatione sortium clarior fiet. Lustrant naute
Abbreviated transcription (Latin):
epła ꝙͣuis ut quod est facerr maiore et meliore mei parte sun pre
Nde uero mĩc ordiar seu qui primũ semias seus/¬
seus dicã insi quod totus presens dicere uolui Illud
nempe dauititũ. uacote et uĩdete. quod ut nostis in
psalmo quarto et quadragesmmio regius propheta
et propheticꝰ ille rex posuit in quibus quidem nõ insi duobus sed
mperatiuis uerbis. spũ dei licet hominis ore prolatis totus inse
fallor uite ur̃e series/ tota spes tota demq conemetur intentio fimisq
ultimꝰ. Quidꝙ agendũ quĩꝙͣ optandũ sperandũq uobis est in
uita non solũ transitoria sed eterna. uacate ergo et uidete . O fe¬
lices aĩe d excubitores assidui intentiq. o sollicita et deuota xp̃i
mancipia proq breui seruitio. nõ libertatem modo perpetuã
sed ingenuitatẽ adepti filiationemq promeritam. O merci¬
tio. seruire modicũ. non ut diu regnes sed ut semper. Nã quot

Expanded text:
epystola, quamvis, ut quod est fatear, et maiore et meliore mei parte sim presens. epystola, quamvis, ut quod est fatear, et maiore et meliore mei parte sim presens. Unde vero nunc ordiar, seu quid primum semiabsens dicam, nisi quod totus presens dicere volui, illud nempe daviticum: «Vacate et videte» quod, ut nostis, in psalmo quarto et quadragesimo regius propheta et propheticus ille rex posuit? in quibus quidem nonnisi duobus sed imperativis verbis spiritu Dei licet hominis ore prolatis, totius nisi fallor vite vestre series, tota spes, tota denique continetur intentio finisque ultimus, quicquid agendum, quicquid optandum sperandumque vobis est in vita non solum transitoria sed eterna. Vacate igitur et videte. O felices anime, o excubitores assidui intentique, o solicita et devota Cristi mancipia, proque brevi servitio non libertatem modo perpetuam, sed ingenuitatem filiationemque promerita! O mercitio: servire modicum, non ut diu regnes, sed ut semper! Nam quot
Abbreviated transcription (Latin):
in abscondito ruminãs multa reperio que ille michi per breues dies
in log̃r̃ profuturũ tribuerũt. promde quõd a metuc libi tumultuarie
pretermissũ merui hic modo supplere propositũ et scribendo ayere
qᵈ uiua uoce non potui si modo mea uox uiua esset est peccatoris ho¬
minis fessi inscni occupati. utcũq autẽ lingue debitũ digitus ꝑsol¬
uet nescio au gratius. sed certe durabilius qͣis eñ grauia uer¬
ba preteruolãt. leuia etiã scripta manẽt. Ecribã ergo et si ur̃a nõ
intersit id ex me seu nouũ aliquid audire unde iam prĩdẽ radi¬
catũ uobis habitũ comparastis mea tñ interest semper si fieri pos¬
sit talia loqui si forte loquentẽ ip̃e me audĩa exaudĩaẜ neq qui
coĩs predicantiũ est morbus loquax simul et furdus sim. sta uero
moderabor stilũ ut qui ad presentes sermo michi sit ad absentes

Expanded text:
in abscondito ruminans, multa reperio que ille michi perbrevis dies in abscondito ruminans, multa reperio que ille michi perbrevis dies in longum profutura tribuerit. Proinde quod a me tunc ibi tumultuarie pretermissum memini, hic modo supplere propositum et scribendo agere quod viva voce non potui, si modo viva vox mea est, peccatoris hominis, fessi, inscii, occupati: utcunque autem lingue debitum digitus persolvet, nescio an gratius, sed certe durabilius; quamvis enim gravia verba pretervolant, levia etiam scripta manent. Scribam ergo; et si vestra non intersit id ex me ceu novum aliquid audire, unde iampridem radicatum vobis habitum comparastis, mea tamen interest si fieri possit talia loqui, si forte loquentem ipse me audiam exaudiamque, neque, qui comunis predicantium morbus est, loquax simul et surdus sim. Ita vero moderabor stilum, ut quasi ad presentes sermo michi sit ad absentes
Abbreviated transcription (Latin):
confabulationes cũ singulis iocũde et breues quibus hũc illuc sed
semper in idip̃m sacra et sobria uoluptate rapiebar cursum conti¬
nue orõis arcebat᷑ obliuione õmu miecta nisi eorũ que uicissim
Ex ore inĩt huiꝰ m̃c illius uelut e totidem celestibus oraculis erũ¬
pebat᷑. Quid multa: ita michi accidit ut intẽtus in hians q oĩ¬
bus cũctaq circũspitiens multo sparsim audiens ac loquens cõ¬
timũi nichil pene tacitus audierim comitantibus quidem uobis
ꝙqͣtũ artissime Religionis frena laxare licuit nouissime abeutẽ oculis et
quidem de ur̃a dilectione michi spondeo aĩs ac multa ad celũ prece perse-¬
quentibus. ut qui unũ ibi permanũ quererem multos muenerim Nũc
candem in solicudinẽ propriã regressus et totius sacre dulcẽdinis me-¬
mor quã apud uos diñce apes benenata mens haresit cam nũc ip̃e necũ

Expanded text:
confabulationes cum singulis iocunde et breves, quibus huc illuc, sed confabulationes cum singulis iocunde et breves, quibus huc illuc, sed semper in idipsum sacra et sobria voluptate rapiebar, cursum continue orationis arcebant, oblivione adiecta, nisi eorum que vicissim ex ore nunc huius nunc illius, velut ex totidem celestibus oraculis erumpebant. Quid multa? Ita michi accidit, ut intentus inhyansque omnibus cuntaque circumspiciens, multa sparsim audiens ac loquens continuum nichil, pene tacitus abierim comitantibus quidem vobis quantum arctissime religionis frenum laxari licuit, novissime abeuntem oculis et, quod de nostra dilectione michi spondeo, animis ac multa ad celum prece prosequentibus, ut qui unum germanum quererem multos invenerim. Nunc tandem in solitudinem propriam regressus et totius sacre dulcedinis memor quam apud vos, dominice apes, bene nata gens, hausi eamque nunc ipse mecum
Abbreviated transcription (Latin):
percepi sola brenitas aduerfata est. uix uerendos uultus aspicere
contingit nũꝙͣ michi breuior lux nũꝙͣ uelotior nox fuit dũ religio¬
sissimã illa heremũ templũq contemplor cũ deuõtũ silentiũ᷑
et angelicã psalmodiã stupeo. dũ uos huit om̃es huic singulos
miror et hũam more ammi depositu opus uos predulce meũ pig¬
nus amplector inq multũ exoptatis germani optimi atq uinci
colloquiis acquiesco non sentienti michi totũ illud exignũ tẽpꝰ
effluerit uerba nectendi colligendiq amiũ facultas defuit unũ
quoq continuũ obsequiũ et caritas illa cõmunis ꝙͣ in xp̃o cãctis hos¬
pitibus exhibetis. S singularis quedam atꝙ preferuida me sol¬
licitudo habebat. ne mea longior mora. diuinis laudibꝰ uestro ꝙ
ꝓposito forsan officeret et festinaret habrtũ monebãt Insuper et¬

Expanded text:
percepi, sola brevitas adversata est. Vix verendos vultus aspicere percepi, sola brevitas adversata est. Vix verendos vultus aspicere contigit, nunquam michi brevior lux, nunquam velocior nox fuit: dum religiosissimam illam heremum templumque contemplor, dum devotum silentium et angelicam psalmodiam stupeo, dum vos hinc omnes, hinc singulos miror, et humani more animi depositum apud vos predulce meum pignus amplector inque multum exoptatis germani optimi atque unici colloquiis acquiesco, non sentienti michi totum illud exiguum tempus effluxit. Verba nectendi colligendique animum facultas defuit; vestrum quoque continuum obsequium et caritas, non illa comunis, quam in Cristo cuntis hospitibus exhibetis, sed singularis quedam atque prefervida, me solicitum habebant, ne mea longior mora divinis laudibus vestroque proposito forsan officeret, et festinare abitum monebant. Insuper
Abbreviated transcription (Latin):
Igriũ erat o felix xpristi familia ut
co temporis spatio. quo apud uobis¬
ꝙ ur̃e fidei mea deuotio cõmenda¬
ret et cois amor domini. Sed ut
uidistis breue tempus ad explicã¬
dũ grauidũ curis ammũ fuit et
Ut om̃is dulcedo uite huiꝰ uento
fugatior esse solet, uemi sil atq
abn utqz in longniqua ualde ma¬
teria uerbo cesareo uti possũ ueni
uidi uici. Siguidem ilaliudest
unicere ꝙͣ uoti compotem fieri
uictor est eñ uoti compos uici er¬
go qd̵ uotis habebam consequutꝰ uent ego in parãdisũ uidi angelos
dei in terra et in terrents corporibus habitantes suo tempore habitatu¬
ros in celis et ad xp̃m cui militãt ex acto p̃nt exilni labore uenturos
qui iisi uos priusꝙͣ formaret in utero nouisset et sanctificasset
et predestinasset in nuinerũ electorũ neqͣꝙ hoc uobis reclũ et cour¬
pendiosũ iter et a mũdi deuio semotissimũ estendissẽt ded me¬
quid hic plenũ sperem sancto illi gaudio quod ex ur̃a conuersatioe

Expanded text:
ignum erat, o felix Cristi familia, ut eo temporis spatio, quo vobis, quod vestre fidei mea devotio commendaret et comunis amor Domini. Sed, ut vidistis, breve tempus ad explicandum gravidum curis animum fuit, et ut omnis dulcedo vite huius vento fugacior esse solet, veni simul atque abii, utque in longinqua valde materia verbo cesareo uti possim: «veni, vidi, vici»; siquidem ni aliud est vincere, quam voti compotem fieri: victor est enim voti compos. Vici ergo, quod votis optabam consecutus: veni ego in paradisum, vidi angelos Dei in terra et in terrenis corporibus habitantes, suo tempore habitaturos in celis et ad Cristum, cui militant, exacto presenti exilii labore venturos, qui nisi vos «priusquam formaret in utero» novisset et sanctificasset et predestinasset in numerum electorum, nequaquam vobis hoc rectum et compendiosum iter et a mundi devio semotissimum ostendisset. Sed nequid hic plenum sperem, sancto illi gaudio, quod ex nostra conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
pinquiora ꝙͣ usur O te õmũ infelicem si ad ueritatis inquisi¬
tionẽ per uulgi deliramẽta contendis aut cecis ducibꝰ ad lucẽ te per¬
uenturũ esse confidis calcatũ publice callem fugias oportet et ad al¬
tiora suspirans paucissimiorũ signatũ uestigiis iter arripias ut poe¬
ticũ illud audire merearis. Macte noua uirtute puer sic itur ad astra
Eutinam id michi contingere possit anteꝙͣ moriar sed perge que¬
so neq em̃ pror sus id puduit et scoyeorũ sententias publicis erioribꝰ
preferendas esse non dubito quẽd autẽ hunc per suadere uelis expecto¬
Ra B hoc nter nõs cõuenit inse uitio mi sam mnõ esse nec fieri iam
quid uerbis opus est Quia multos uidisse michi uideor inter
quos et meip̃m nichil molestius ferentes ꝙͥ quod uitiorũ iugũ non
liceret excutere ꝙͣius ad id per omñe uitã sũmis uiribus interentur

Expanded text:
pinquiora quam usui. O te omnium infelicem, si ad veritatis inquisipinquiora quam usui. O te omnium infelicem, si ad veritatis inquisitionem per vulgi deliramenta contendis, aut cecis ducibus ad lucem te perventurum esse confidis. Calcatum publice callem fugias oportet et ad altiora suspirans paucissimorum signatum vestigiis iter arripias, ut poeticum illud audire merearis: macte nova virtute puer: sic itur ad astra. Utinam id michi contingere possit, antequam moriar! Sed perge, queso; neque enim prorsus depuduit, et stoicorum sententias publicis erroribus preferendas esse non dubito. Quid autem hinc persuadere velis, expecto. Si hoc inter nos convenit: nisi vitio miserum non esse neque fieri, iam quid verbis opus est? Quia multos vidisse michi videor, inter quos et me ipsum, nichil molestius ferentes quam quod vitiorum iugum non liceret excutere, quamvis ad id per omnem vitam summis viribus niterentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nominiã demq morbos ac mortẽ aliasꝙ huiꝰ generis que putãtur esse
missrima iuitis accidere plerũq uolentibus aut̃e nũꝙͣ Ex quo uerũ
sit miseriã proꝑriã et nouisse et odisse facillimũ depulisse nõ ita
ꝙ prima duo nr̃i arbitrii tertiũ hic sit in potestate fortune. Et¬
ioris ueniã uerecundia merebatur Impadentie autẽ irascor grauiꝰ
ꝙͣ errori quõ enĩ amens ille tibi pħĩce sanctissimeq uoces exciderũt ne¬
gnẽ hiis que paulo ante noĩabas mi serũ fieri posse nã si sola uirtꝰ
amimũ felicitat quod et marco tullis et a multis sepe ualidissimis
ratiombus demon stratũ est sequẽtissimũ est ut nichil quoq infi
uietutis oppositũ a felicitate dimoueat qd quale sit insi prorsus ob¬
torpuisti me licet cacente recordaris  Recordor equidem ad stoy¬
corũ precepta me reuocas/ ppłoꝵ opimobus aduersa et ueritati pro¬

Expanded text:
nominiam, denique morbos ac mortem aliaque huius generis, que putantur esse nominiam, denique morbos ac mortem aliaque huius generis, que putantur esse miserrima, invitis accidere plerunque, volentibus autem nunquam? Ex quo verum fit miseriam propriam et novisse et odisse facillimum, depulisse non ita; quod prima duo nostri arbitrii, tertium hoc sit in potestate fortune. Erroris veniam verecundia merebatur; impudentie autem irascor gravius quam errori. Quomodo enim, amens, ille tibi philosophice sanctissimeque voces exciderunt: "neminem his, que paulo ante nominabas miserum fieri posse?". Nam si sola virtus animum felicitat, quod et a Marco Tullio et a multis sepe validissimis rationibus demonstratum est, consequentissimum est ut nichil quoque nisi virtutis oppositum a felicitate dimoveat, quod quale sit, nisi prorsus obtorpuisti, me licet tacente recordaris. Recordor equidem; ad stoicorum precepta me revocas, populorum opinionibus aversa et veritati pro
Abbreviated transcription (Latin):
uolgi plausu et manẽ iactantĩa tradidisses tam insulsa et tã rudia ista
nõ diceres Quid pares ignoro iam nũt tamen fronte mẽa rubor
inuasit experiorq quod pedagogis obiuregantibus pueri solent ut enĩ
illi tãꝙͣ admissi cruunis nomen audiãt multa se deliquisse memorã¬
tes pͥma castigationis uoce confundũtur. Sic ego ignorãtie at errorũ mͥ
conscius mulcorũ et si mĩdũ incelligo quorsum tua pergat oratio qr
tamen nichil miche nõ obici posse p̃sentio aute fine sermomis erubui
fare autẽ apertius queso quid hoc est quõd in me satis mordanter argu¬
isti multa post hac ñc unũ illud indignor ꝙ fieri quẽꝙͣ uel esse
miserũ suspicaris iuitũ.
Erubescere desn, quid em̃ hoc uero ueriꝰ
ex cogitari potest. aut quis tam ignarus rerũ huãnarũ tãq ab õm mor¬
caliũ cõmertio segregatus est qui non intelligat egestatẽ dolores ig¬

Expanded text:
vulgi plausum et inanem iactantiam traduxisses, tam insulsa et tam rudia ista vulgi plausum et inanem iactantiam traduxisses, tam insulsa et tam rudia ista non diceres. Quid pares ignoro. Iam nunc tamen frontem meam rubor invasit, experiorque quod, pedagogis obiurgantibus, pueri solent. Ut enim illi, antequam admissi criminis nomen audiant, multa se deliquisse memorantes, prima castigatoris voce confunduntur; sic ego, ignorantie et errorum michi conscius multorum, etsi nondum intelligo quorsum tua pergat oratio, quia tamen nichil michi non obici posse presentio, ante finem sermonis erubui. Fare autem apertius, queso: quid hoc est, quod in me satis mordaciter arguisti? Multa post hac; nunc unum illud indignor, quod fieri quenquam vel esse miserum suspicaris invitum. Erubescere desii. Quid enim hoc vero verius excogitari potest? aut quis tam ignarus rerum humanarum tamque ab omni mortalium commercio segregatus est, qui non intelligat egestatem, dolores, ig
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Et quidꝙ inde discesserit ꝑro ea parte necesse est efficiat m¬
felices hanc miserie sarciã om̃es quidẽ deꝑonere uoluisse rarissios
autem potiuisse certissmiũ est ꝙͣ multi em̃ sut quos uel corporis
aduersa ualitudo hel caroruã mors uel cater uel eonliũ del paupertas ppetius p̃¬
iecisse non licẽt Dubitari igitur meo iuditio noit potest quin multi qui¬
dem muiti uolentesq sunt miseri longuis retro reuocãdus et quod
usu euenit uagis tardioribusꝙ iuuenculis sepũs a pͥmis elemẽtis di¬
cendorum series retexenda est. prouectioris le quide ingemi arbitrabar
nec putabã adhec tam puerilibas admonitionibus indigere. Et profec¬
to si illas pħorũ ueras saluberrmmiasq sententias quas mecũ sẽpe rele¬
gisti memorie cõmendasses s. ut c̃ bona uenia loqui finas tibi nõ aliis
laborasses et lectionẽ tot uoliuẽnũ ad uite tue regulam non ad. uentosũ

Expanded text:
facit, et quicquid inde decesserit pro ea parte necesse est efficiat infacit, et quicquid inde decesserit pro ea parte necesse est efficiat infelices. Hanc miserie sarcinam omnes quidem deponere voluisse, rarissimos autem potuisse, notissimum est. Quam multi enim sunt, quos vel corporis adversa valitudo, vel carorum mors, vel carcer, vel exilium, vel paupertas, perpetuis preiecisse non licet. Dubitari igitur meo iudicio non potest quin multi quidem inviti nolentesque sint miseri. Longius retro revocandus es et, quod usu evenit vagis tardioribusque iuvenculis, sepius a primis elementis dicendorum series retexenda est. Provectioris te quidem ingenii arbitrabar, nec putabam adhuc tam puerilibus admonitionibus indigere. Et profecto si illas philosophorum veras saluberrimasque sententias, quas mecum sepe relegisti, memorie commendasses; si, ut cum bona venia loqui sinas, tibi non aliis laborasses, et lectionem tot voluminum ad vite tue regulam, non ad ventosum
Abbreviated transcription (Latin):
plectmini  hec quidem ut auguror longior est querela egensq uer¬
borũ plimũ. Sa ergo silibet in tp̃us alud dilata dum certior ad sequẽ¬
tia proficiscor aliꝙ̃tisper in precedentibus ĩmoremur
tue mõs gerendus est ubicũq ergo uisum fuerit pedem fige tiucde¬
sequentiam istan ego non uideo  Quid calignus interueit
quid ue mĩc dubietatis oboritur Qm̃ mnumerabilia sũt que
ardenter optamꝰ studioseq petimiꝰ ad que tamen millꝰ labo nulla
diligentia aut prouexit aut prouchet In rebus ceteris id uerũ
¶Quia qui miseriã suã cupit exuere modo id uere pleneq cupiat
nequit a tali desiderio frustrari ⁊ pape: quid ego audio pauciad¬
modũ sũt qui non multa sibi desse prouideãt qd ꝙͣ uerũ sit quisq̃s
ad seip̃m fuerit conuersus intelliget atq in eo sese miseros fateãt.
con sequens est si quidem et bonorũ cumulatissimꝰ aceruus felices

Expanded text:
plectimini. Hec quidem, ut auguror, longior est querela egensque verplectimini. Hec quidem, ut auguror, longior est querela egensque verborum plurium. Ea ergo, si libet, in tempus aliud dilata, cum certior ad sequentia proficiscar, aliquantisper in precedentibus immoremur. Tarditati tue mos gerendus est, ubicunque igitur visum fuerit pedem fige. Consequentiam istam ego non video. Quid caliginis intervenit, quid ve nunc dubietatis aboritur? Quoniam innumerabilia sunt, que ardenter optamus studioseque petimus, ad que tamen nullus labor nulla nos diligentia aut provexit aut provehet. In rebus ceteris id verum Quia qui miseriam suam cupit exuere, modo id vere pleneque cupiat, nequit a tali desiderio frustrari. Pape, quid ego audio! Pauci admodum sunt, qui non multa sibi deesse provideant; quod quam verum sit, quisquis ad se ipsum fuerit conversus, intelliget; atqui in eo se se miseros fateantur consequens est. Siquidem et bonorum cumulatissimus acervus felices
Abbreviated transcription (Latin):
tam demẽtem arbitror  Quid ergo: putas ne quẽ piã fore tã pigri
remissiq amiui. Ut non quod tota mẽte desiderat om̃i studio consectetur¬
ꝑ Ne istud quidem Si hec duo inter me teq cõueniũt tertiũ
quoqz conueniat necesse est ⁊ Quod est tertii hoe a ut sicut qͣ
se miserũ alta et fixa meditatione cognouerit cupiat esse nõ miser et
qui id optare ceperit sectetur sic et qui adsequutꝰ fuerit possit etiã adipis¬
a. Enĩuero tertiũ hulscemodi cum non insi ex secũdi. sic scdm̃ nõ insi
ex primi de fectu prepediri posse compertũ et. Ita primũ illud seu radix
hũane subsistat salutis oportet. uos autẽ insensati tuqe a deo ingeniosus
in pernitiem proprian e pectoribus nr̃is salutiferã harit radicem om̃ibꝰ
tertenarũ blandiciarũ laqueit quod mirari me atq horrere dicebã extir¬
pare intimim iure igitur et illius auulsione et reliquorũ euersione

Expanded text:
tam dementem arbitror. Quid ergo? putas ne quempiam fore tam pigri tam dementem arbitror. Quid ergo? putas ne quempiam fore tam pigri remissique animi ut non, quod tota mente desiderat, omni studio consectetur? Ne istud quidem. Si hec duo inter me teque conveniunt, tertium quoque conveniat necesse est. Quod est tertium hoc? Ut, sicut qui se miserum alta et fixa meditatione cognoverit cupiat esse non miser, et qui id optare ceperit sectetur, sic et qui id sectatus fuerit, possit etiam adipisci. Enimvero tertium huiusmodi sicut nonnisi ex secundi, sic secundum nonnisi ex primi defectu prepediri posse compertum est; ita primum illud ceu radix humane salutis subsistat oportet. Vos autem, insensati, tuque adeo ingeniosus in perniciem propriam, e pectoribus vestris salutiferam hanc radicem omnibus terrenarum blanditiarum laqueis, quod mirari me atque horrere dicebam, extirpare nitimini. Iure igitur et illius avulsione et reliquorum aversione
Abbreviated transcription (Latin):
equidem nec nuĩꝙͣ sure horrore quodant cogitatio illa subiit amnĩuã Auguistĩꝰ¬
uturami meminisses ut dicis et tibi consuluisses. Etem̃ et multũ nrchi
uegocii remisisses cum sit profco uerissimũ ad contempnẽdas uite huis
illecebras cõponendiẽq niter tot mũdi procellas annmiũ nchil esfica tius
reperiri ꝙ̃ memoriam proprie miserie et meditationẽ mortis assiduã modo
nõ leiter aut super ficietenus serpat sed iossibus ip̃is ac medullie ru¬
sideat. At multum uereor ne in hac re quod ni multis aĩaduerti te ip̃e
decipias Qualiter queso. non em̃ clare intelligo que narras
Atqui õmbus ex conditiomibus nr̃is O mortales millã magis admiror
nullã magis exhorreo ꝙͣ ꝙ in miseriis uestris ex industria fauetis et mi¬
pendens periculũ dissimilatis agnoscere confideratiorẽ ꝙ illar Ie mge¬
ratur excluditis  Quo pacto Putas ne quẽpiã ades delirare.
ut morbo ancipiti correptus non fume cupiat sanitatem ⁊ reemiẽ

Expanded text:
equidem nec unquam sine horrore quodam cogitatio illa subit animum. Utinam meminisses, ut dicis, et tibi consuluisses! etenim et multum michi negotii remisisses, cum sit profecto verissimum ad contemnendas vite huius illecebras componendumque inter tot mundi procellas animum nichil efficacius reperiri quam memoriam proprie miserie et meditationem mortis assiduam; modo non leviter, aut superficietenus serpat, sed in ossibus ipsis ac medullis insideat. At multum vereor ne in hac re, quod in multis animadverti, te ipse decipias. Qualiter, queso? non enim clare intelligo que narras. Atqui omnibus ex conditionibus vestris, o mortales, nullam magis admiror, nullam magis exhorreo, quam quod miseriis vestris ex industria favetis et impendens periculum dissimulatis agnoscere, considerationemque illam, si ingeratur, excluditis. Quo pacto? Putas ne quempiam adeo delirare, ut morbo ancipiti correptus non summe cupiat sanitatem? Neminem
Abbreviated transcription (Latin):
aliud uita hec ꝙͣ segnis et mutilis mora ẽ que ꝙͣtulacũq fu̾it
nequit nõ esse breuissima dictũ ergo placet illuis cuiꝰ augustinꝰ
merũt quẽ in extrenus agẽtẽ cũ amici solarẽtur ac dicc̾ut ex eo
morbo numie ꝑcturũ esse Respondit Si nũꝙͣ bñ. At si aliqñ
cur nõ mõdõ Int̾ruptis rebus morior Raes i ad mẽtẽ redeũt aut
rebus gestis aut ingenio clariores magna ꝑs inexplet oꝑibus
obiere paucis in hac breui uita cotigit ut cõcepta seuetꝭ incepta
p̃cerita retractai p̃nt una hãc emergẽdi uĩa auripe̾ nõ ut ad
multa int̾rupta flebilit̾ mucilit̾q respitias sed ut uirilit̾ quod
quod unũ restat expedias bñ morĩ
de morte uyolentoa Cam¬
Ed uiolenta morte pereo la di, ixg. dolor

Expanded text:
aliud vita hec, quam segnis et inutilis mora est? que, quantulacunque fuerit, aliud vita hec, quam segnis et inutilis mora est? que, quantulacunque fuerit, nequit non esse brevissima. Dictum ergo placet illius, cuius Augustinus meminit; quem, in extremis agentem, cum amici solarentur ac dicerent ex eo morbo quam minime periturum esse, respondit: “Si nunquam bene, at si aliquando cur non modo?” Interruptis rebus morior. Si ad mentem redeunt, aut rebus gestis aut ingenio clariores, magna pars inexpletis operibus obiere. Paucis in hac brevi vita contigit ut concepta seu etiam incepta preterita retractari possunt, unam hanc emergendi viam arripe, non ut ad multa interrupta flebiliter inutiliterque respicias, sed ut viriliter quod unum restat expedias: bene mori. 121 DE MORTE VIOLENTA Sed violenta morte pereo. Si nol
Abbreviated transcription (Latin):
tu fortassis defiderio milli ĩa fastidio futurus sis quod in longa
etate uitare quãtal uirtute subdifficile ester iuuenis morior¬
Ra. Nosti quod in uita passus fueris quod passurꝰ ignoras et m
crede in hoc cã uaid tamq ĩmiti fortũe regno qui p̃mo ritur comite
fallit do Morte p̃pedior ut cepta ꝑficia fa Iuste id quidẽ agitꝭ eñ sẽꝑ
q̃ ꝑ egisse pridem decuit ꝑactiq nchil est hoc maxime uobis gͣ.¬
uẽ mortẽ facit ac miseriã et siquid absq tua culpa cepta ꝑag̾e̾
neqiuisti suffitiat uoluisse si ꝑ ignauia distulisti displiceat neg¬
lexisse E si forsitã hec lamẽtis cã p̾tenditur us aũt nnichil aliud
ꝙͣ uite prolixitas et dilatio mortix oꝑtatur manis s s publici
uoti taud te uel sero pudeat Audite em̃ me mortales usq adeo
uite cupĩdi quero ex uobis seq̃styato uirtutũ exexcitio quĩd oro

Expanded text:
tu fortasse desiderio, nulli iam fastidio futurus sis, quod in longa tu fortasse desiderio, nulli iam fastidio futurus sis, quod in longa etate vitare quantalibet virtute subdifficile est. Iuvenis morior. Nosti quid in vita passus fueris, quid passurus ignoras, et, michi crede, in hoc tam vario tamque immiti fortune regno, qui premoritur comitem fallit. Morte prepedior ne cepta perficiam. Iuste id quidem. Agitis enim semper que peregisse pridem decuit; peractique nichil est: hoc maxime vobis gravem mortem facit ac miseram. Et si quidem absque tua culpa cepta peragere nequivisti, sufficiat voluisse; sin per ignaviam distulisti, displiceat neglexisse; quod si forsan hec lamentis causa pretenditur, vere autem nichil aliud quam vite prolixitas et dilatio mortis optatur inanis, licet publici voti tandem te vel sero pudeat. Audite tamen me mortales usque adeo vite cupidi; quero ex vobis, sequestrato virtutum exercitio, quid omnino