comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ettamen humiliari in terra
contẽpnimus.qui de terra su¬
mus. Qͥd uero apud dm̃ uiliꝰ.
quid eẽ. despectius potest: ꝗͣ
seruare honorẽ apud homi¬
nes. et int̾ni testis oculos non
timere: Unde et insacro e¬
uangłio ad phariseos ipse do¬
minus dicit. Uos estis qui u-¬
stificatis uos coram hominib:
d̾s autem nouit corda uestra.
Quia qd̾ hominib altũ est:
ab hominabile ẽ apud dm̃. No¬
tate fr̃s: notate qͦd dicit᷑. Si enĩ
nr̃i tanto apud dm̃ in imo ẽ. qͣn¬
to hominib in alto: et humili¬
tas cordis nr̃i tanto apud dm̃
in alto ẽ. quanto hominib in
imo. Despiciamus ergo si quid
boni gerimus: nulla nos nr̃a
inflet operatio: ñ rerũ habun¬
dantia. non gła extollat. Si qͥ¬
buslibet ex bonis affluentibus
intus intumescimus: deo des-¬
pecti sumus. Qd̃ contra psalmi¬
sta de humilib dicit. Custodi¬
ens paruulos dñs. Qui quia par
uulos humiles appellat: post¬
quã sententĩa ꝓtulit. consiliũ

Expanded text:
et tamen humiliari in terra et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde et in sacro Evangelio ad Pharisaeos Dominus ait: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra, quia quod hominibus altum est abominabile est apud Deum . Notate, fratres, notate quod dicitur. Si enim tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto, et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. 3. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quibuslibet ex bonis affluentintus intumescimus, Deo despecti sumus: quo contra Psalmista de humilibus dicit: Custodiens parvulos Dominus . Qui quia parvulos humiles appellat, 1568 postquam sententiam protulit, consilium
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a retundit᷑: qui in homini¬
bus ñ naturã qua ad imagi¬
nem dei facti sunt s honores
et diuitias ueneram᷑ : Cumq
pensamꝰ quȩ circa eos sunt:
ꝓfecto interiora minime per¬
uidemus. Dum ea consideramꝰ
quȩ in corporib despecta sunt:
negligimus pensare qd̃ sunt.
Redemptor ñr uero ut osten¬
deret quia quȩ altasunt ho¬
minib. scĩs despicienda sunt.
et que despecta sunt homini-
filiũ reguli ire noluit. ad ser
fuit. Increpata ergo est suꝑ¬
bia nr̃a: quȩ nescit pensare
homines ꝓpt̾ homines. Sola
ut diximus que circumstant
hominib pensat: naturam
non aspicit: honorẽ di in ho¬
minib ñ agnoscit. Ecce ire ñ
uult filius dei ad filiũ reguli: et
tamen uenire paratus ẽ ad fa¬
lutẽ serui. Certe. si nos cuiuspi¬
am seruus rogaret ut ad eum
ire deberemꝰ: ꝓtinus nobis nr̃a
suꝑbia in cogitatione tacita.
responderet dicens.Non eas:
quia temetipsum degeneras.
honor tuus despicitur: locus
uilescit. Ecce de cȩlouenit qui

Expanded text:
nibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum, sanctis despicienda sunt; et quae despecta sunt hominum,filium reguli ire noluit, et ad sfuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit qui
Abbreviated transcription (Latin):
num: hec ẽ hereditas dñi. Om¬
nis qui dormit in morte: per¬
dit hereditatẽ. S cum dederit
dilectis suis somnũ. hec ẽ he¬
reditas dñi: quia dilecti d ei
postquam ꝑuenerint admor¬
dem.tunc inueniunt heredi¬
tatem. Sequit᷑. Ut quodcũq
petieritis patrẽ in nomine
meo. det uobis. Ecce hic dic̃ qd̾

Expanded text:
num, haec est haereditas Domini . Omnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem. 6. Sequitur: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
inimicitias erũpat. Unde &¬
subditur. Non uos me elegi-¬
stis. s ego elegi uos: & posuiuoᷤ
ut eatis. et fructum afferatis.
Posui ad gr̃am: plantaui ut e¬
atis uolendo: fructũ afferatis
oꝑando. Eatis eñĩ uolendo dixi:
quia uelle aliqͥd facere. iam
mente ire ẽ. Qualẽ uero fruc¬
tum afferre debeant: subdi¬
tur. Et fructus ũr maneat.
Omne qd̃ scd̃m p̃sens scłm la-¬
boramus.uix usq ad mortem
sufficit. Mors nãq interuem¬
ens. fructũ nr̃i laboris absci¬
dit. Quod uero ꝓ eterna uita
agitur: etiã post mortẽ seruat᷑.
Et tunc apparere incipit:cum
laborum carnaliũ fructus ce¬
perit ñ uideri. Ibi ergo illa re¬
tributio inchoat:ubi ista ter¬
minat᷑. Qs quis igitur iam et̃¬
na cognouit:apud elꝰanimũ
temporales fructus uilescant.
Tales fructus operemͣ᷑: qui cũ
ordium amorte sumant.Nã
quod a morte incipiat fructꝰ
dei: destatur ꝓpħa qui dicit.
Cum dederit dilectis suis som¬

Expanded text:
inimicitias erumpat. CAP. inimicitias erumpat. CAP. subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneaordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis som
Abbreviated transcription (Latin):
carnem domant: sp̃m roboraN.
demonib imꝑant. uirtutib
coruscant. Presentia despiciuñ:
eternã patͥam cũ uoce. morib
p̃dicant: eam etiã moriendo
diligunt: atq ad illam ꝑtorm̃¬
ta ꝑtingunt. Occidi possunt:
et flecti nequeunt. Nimis ergo
confortatꝰ ẽ pͥncipatus eorum.
In ista ipsa passione qua ceci-¬
derunt in morte carnis: uide¬
te quantũ fuerit culmen m̃¬
tis. Unde hoc. nisi quia confor¬
tatus ẽ pͥncipatus eoꝵ : Sed
si magni. forsitan pauci sunt:
subiũxit. Dinumerabo eos:
et suꝑ harenam multiplica¬
buntur. Totũ mundum fr̃s
aspicite: martyrib plenus ẽ.¬
lam pene tot qui uideamꝰ non
sumus: quot ueritatis testes
habemus. Deo ergo numera¬
biles nobis suꝑ harenã mul¬
tiplicati sunt: quia quanti
sint. a nobis cõp̾hendi non
possunt.S quisqͥs ad hanc ꝑ¬
uenit dignitatẽ. ut amicus
uocetur di sese inse conspici¬
at : dona autẽ quȩ ꝑcepit suꝑ
se.ñ suis meritis tͥbuat: ne ad

Expanded text:
carnem domant, spiritum roborant, carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce ac moribus praedicant, eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt et flecti nconfortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione qua ceciderunt in mortem carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum? Sed sic magni forsitan pauci sunt. Ideo subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Totum mundum, fratres, aspicite, martyribus plenus Jam pene tot qui videamus non sumus, quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles, nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit super se: nihil suis meritis tribuat, ne ad
Abbreviated transcription (Latin):
nota feciuobis. Que sunt oĩa
que audiuit a patre suo quȩ
nota fieri uoluit seruis suis.
ut eos efficeret amicossuos :
nisi gaudia int̾nȩ caritatis.
nisi illa festa suꝑnȩ patrie. q̃
nr̃is cotidie mentib ꝑ aspira¬
tionem sui amoris impruit:
dũ enim audita suꝑna celestia
amamus:amata iam nouim:.
quia amor ipse noticia ẽ. Oĩa
ergo nota eis fecerat: quia ter¬
renis desideriis immutati. amo¬
ris summi facib in ardebant.
lstos uero amicos dei aspexerat
ꝓpħ̃a. cum dicebat. Michi autẽ
nimis honorificati st̃ amici tui
ds̃. Amicus enim quasi animi
custos uocatur. Qa igitur psal-¬
mista ꝓspexit electos di amun-¬
di huius amore separatos. custo
dire inmandatis cȩlestibus
uoluntatẽ dei: miratus ẽ. ami¬
cos dei dicens. Michi autẽ ni¬
mis honorificati sunt amici
tuids̃. Et tanquã siab eo ꝓtinꝰ
causas honoris tanti nobis in¬
sinuari queremus: ilico adiunx¬
it. Nimis confortatus ẽ pͥnci¬
patus eorum. Eece electi dei¬

Expanded text:
is. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore sedire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causam honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ecce electi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbatione. nutͥatur ꝑ mi¬
scdiam intranquillitate: qua¬
tinus omnipotenti deo. pͥmũ
di̾cat sua impendere. postmo
estis. o quanta ẽ miscdia con¬
ditoris nr̃i. Serui digni ñ fui¬
mus: & amici uocam᷑. Quan¬
ta ẽ dignitas hominum: esse¬
amicos dei. S audistis głam di¬
gnitatis: audite & laborẽ cer¬
taminis. Si feceritis. quȩ ego p̃¬
cipio uobis. Amici mei estis: si
ea quȩ precipio facitis. Ac si
aꝑte dicat. Gaudetis de culmi-¬
ne:pensate quib laborib ue¬
nitur ad culmen.Certe dum fi¬
lii zebedei interueniente ma¬
tre quererent. ut unus a dex¬
tris dei et alius a sinistris sede¬
re debuissent:audierunt. Po¬
testis bibere calicem quẽ ego
bibiturus sum: lam locum
celsitudinis querebant: ad ui-¬
am illos ueritas reuocat. per
quã ad celsitudinẽ uenirent.
Acsi dicatur. lam uos locus de¬
lectat celsitudinis: s pͥus uia
exerceat laboris.Per calicem.
ꝑtingitur ad maiestatẽ. Si meis

Expanded text:
perturbatione, nutriatur per miperturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodestis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esseamicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens
Abbreviated transcription (Latin):
nis summã expͥmit: cũ subiun¬
git. Maiorẽ hanc dilectionem
nemo habet:ut animã suam
ponat quis ꝓ amicis suis. Mo¬
ri etiam ꝓ inimicis dñs uene-¬
rat: et tamen positurũ se ani-¬
mam ꝓamicis dice bat ⁊ut
ꝓfecto nobis ostenderet. quia
cum diligendo. lucrũ facere
de inimicis possumꝰ: etiã ipsi
annci sunt. qui ꝑsequunt᷑.S
ecce nos usq ad mortẽ nemo
ꝑsequitur. Vnde ergo ꝓbare
possumꝰ. andiligamus inimicos:
S ẽ qd in pace sc̃ẽ eccłie fieri de¬
beat: unde clarescat. si ꝑsecutio¬
nis tẽpore. mori ꝓ dilectione ua¬
leamus. Certe isdem iohannes
dicit. Qui habuerit substanti
am mundi hui. et uiderit fr̃em
suum necessitatẽ habere. et
clauserit uiscera sua ab eo: qͦ¬
modo caritas dimanet in eo
hinc etiam ioħs baptista ait.
Qui habet duas tunicas: det ñ
habenti. Qui ergo tranquilli¬
tatis tempore. ñ dat ꝓ deo tuni-¬
c̃a suã: qͣndo inꝑsecutione da-¬
turus est animã suã : Hirtus
ergo caritatis ut inuicta sit in

Expanded text:
am exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui hai hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum de sola dilectiõe
ẽ. et omĩa unũ preceptũ sunt:
Quia quicquid precipit᷑: in so¬
la caritate solidatur. Ut em̃
multi arboris rami ex unara¬
dice ꝓdeunt: sic multe uirtu¬
tes ex una caritate generan¬
tur. Nec habet aliquid uiri-¬
ditatis ramus boni operis: si
non manet in radicȩ carita¬
tis.Precepta ergo dñica: et multa
sunt et unum. Multa ꝑ diuersi¬
tatem oꝑis: unũ in radice dilec¬
tionis. Qualiter autem ista dilec¬
tio sit tenenda ipse insinuat:
qui in plerisq scripture suȩ
sententiis. et amicos iubet dili¬
giin se. et inumicos diligi ꝓꝓter
se. Ille enĩueracĩt caritatẽ ha¬
bet: qui & amicum diligit in
deo. et inimicũ diligit ꝓpter
dm̃. Nam sunt nõnulli quidi

Expanded text:
m de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitaPraecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
q in illũ credidit: quẽ non pu¬
tauit posse salutẽ dare. nisi p̃¬
sens ẽẽt et corpore. Si enĩ ꝑfecte
credidisset: ꝓculdubio sciret.
quia ñ eẽt locus ubi ñ ẽẽt ds̃.
Ex magna ergo parte diffisus
est: quia honorẽ non dedit ma-¬
iestati. s p̃sentiȩ corporali.Sa¬
lutẽ itaq filio petiit. et tamen
in fide dubitauit: quia eum
ad quẽ uenerat et potentem
ad curandũ credidit: et tam̃
morienti filio ẽẽ absentẽ pu-¬
tauit. S dñs qui rogatur ut
uadat: quia ñ desit ubi inui-¬
tat᷑ indicat. Solo iussu salutẽ
reddidit: qui uoluntate omĩa
creauit. Qua in re hoc ẽ nobis
sollerter intuendum: qd̃ sicut
euangłista alio testante didici-¬
mus. centurio ad dñm uenit
dicens. Dñe. puer m̃s iacet pa¬
raliticus indomo: et male tor¬
quetur. Cui ab iħu ꝓtinus res¬
pondet᷑. Ego ueniam: et cura¬
bo eum. Quid est qd̾ regulus
rogat ut ad eius filium ueni-¬
at. et tam̃ irȩ corporaliter re¬
cusat: ad seruũ uero centu¬

Expanded text:
non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen ire corporaliter recusat; ad servum vero centu
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s kmĩ sollert̃ intuendũ ẽ. qd̃
antiquus hostis dũ mentem
nr̃ãm ad rerũ tẽporaliũ delec¬
tationẽ trahit: infirmiorem
contra nos ꝓximũ excitat. qͥ
ea ipsa quȩ diligimus auferre.
moliatur: Nec curat. antiquus
hostis hec faciens. ut terrena
tollat: s ut caritatẽ in nobis
feriat. Nam inodio repente
exardescimus: et dum foris in¬
uicti ẽẽ cupimus. intus graui¬
ter ferimur. Dũ parua foris de¬
fendimus. intus amittimus
maxima: quia dũ rem̃ diligi¬
mus temporalẽ. uerã amitti¬
mus dilectionem. Omĩs qͥppe
qͥ nr̃a tollit: inimicus ẽ. S si o¬
dio habere ceperimꝰ. inimicũ:
intus ẽ qd̃ ꝑdimus. Cũ ergo a¬
liqͥd exterius a ꝓximo patimur:
contra occultũ raptorẽ interius
ingilem᷑. Qui nũquã melius
uincitur: nͥ cũ raptor ext̾ior ama¬
tur. Una quippe et summa ẽ
ꝓbatio caritatis. si & ipse diligi¬
tur. qͥ adu̾satur. Hinc ẽ qd̃ ipsa
ueritas & crucis patibulũ susti¬

Expanded text:
intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum susti
Abbreviated transcription (Latin):
ad unius iussionis
uocem: petrus &
andreas relictis
retib secuti sunt redempto¬
rem. Nulla uero hunc facere
adhuc miracula uiderant:
nichil ab eo de p̃mio et̾nȩ re-¬
tͥbutionis audierant: et tam̃
qd̃ possidere uidebantur obli-¬
ti sunt. Quanta nos eius mi-¬
racula uidemus: qͦt flagel¬
lis affligimur: quantis mina-¬
rum asperitatib deterrem᷑:
et tam̃ uocantẽ sequi contẽp¬
nimus. In cȩlo iam sedet: qui
de conuersione nos ammon&
Iam iugo fidei. colla gentium
subdidit: iam mundi głam
strauit: iam ruinis crebrescñ¬
tib districti sui iudicii diem
ꝓpinquantẽ denunciat: et ta¬
men suꝑba mens nr̃a ñ uult
hoc sponte deserere. qđ coti¬
die ꝑdit inuita. Quid ergo fr̃s
kmm̃. quid in eius iudicio dic¬
turi sumus: qui ab amore p̃¬
sentis scłi nec p̃ceptis flectim᷑.
nec uerberib emendamur
Sed fortasse aliquis tacitis se
cum sibi cogitationib dicat.
ad uocem dñicam uterq iste
piscator. qͥd aut quantũ dimi¬

Expanded text:
ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant, et tamen quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula vidimus? quot flagellis affligimur? quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus. In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit in vita. Quid ergo, fratres charissimi, in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse alicum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator, quid aut quantum dimi
Abbreviated transcription (Latin):
tes sub peregno habitu mo¬
nachos inuent: peregͥnoscre¬
didit: dari eis aliqͥd elemosi¬
nȩ precepit. d priusquã eiꝰ
erogator eis ad largiendam
elemosinã ꝓpinquasset: asti¬
terunt illi uicinius et dexer̃e.
lu nos modo uisitas: nõs te

Expanded text:
tes sub peregrino habitu motes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te
Abbreviated transcription (Latin):
celo credimus ꝑcipiendum:
Nam sunt non nulli: xp̃ianita¬
tis nomine censentur: s xp̃i¬
anitatis ñ habent fidem. So¬
la ẽẽ uisibilia estimant : inui-¬
sibilia ñ appetunt: quia nec
esse suspicant᷑. Ad scõꝵ mar¬
tyrum corpora consistimus
fr̃s mei. Nunqͥd isti carnem
suã in mortẽ darẽt: nisi eis
certissime constitisset. ẽẽ. ui¬
tam ꝓ qua mori debuissent:
Et ecce qui ita crediderunt
miraculis coruscant. Ad extinc¬
gri ueniunt et sanantur. ꝑ¬
uiri ueniunt et ademonio uex¬
antur: demoniaci ueniunt.
et liberantur. Quomͦ ergoui¬
uunt illic ubi uiuunt: si in
tot miraculis uiuunt hic ubi
mortui sunt: Rem fr̃s dico
breuem uerbo. s ñ paruam
merito: quã religiosis quib¬
dam seniorib narrantib ag¬
noui. Gothorum tẽpore ma¬
trona quedã fuit ualde reli¬
giosa:quȩ adhoꝵ martyrũ
eccłiam crebro ueniebat. Qua¬
dam die dũ ex more ad orandũ
uenisset: egrediens. duos stan-¬

Expanded text:
coelo credimus percipiendum. coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincgri veniunt et sanantur, perjuri veniunt et a daemonio vexantur, daemoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sunt? 7. Rem, fratres, dico brevem verbo, sed non parvam merito, quam religiosis quibusdam senioribus narrantibus agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stan
Abbreviated transcription (Latin):
titur: et cũ uocandus ẽẽt ad
dona celestia. terrenis ꝓmissi¬
onb suadetur.Cur hoc
Ut dum ẽet aliquid qd euici¬
no ꝑciperet: illud iam fideli¬
us crederet. qd̾ delonginquo
audire potuisset. Carnalis et¬
enim popłs si parua ñ accipe¬
ret: magna ñ crederet. Omp̃s
ergo ds̃ largiendo terrena. su¬
adet ad celestia: ut ꝑcipiens
qd̃ uideret. sꝑare disceret qđ
minime uidebat : et tanto so-¬
lidior de inuisibilib fieret:
quanta eũ ad spei certitudi-¬
nem uisibilia ꝓmissa fulcirẽ.
Unde recte quoq ꝑ psalmi-¬
stam dicitur. Dedit eis regio-¬
nes gentium. et labores po¬
płoꝵ possederunt: ut custodi¬
ant iustificationes eius. et legẽ
eius requirant. Sic ergo in¬
hoc loco rudib discipłis ue¬
ritas loquens. uidendũ regnũ
dei ꝓmittit interra: ut hoc
ab eis fidelius in celo p̃sumat᷑.
Exipso itaq regno quod iam
uidemus in mundo ẽẽ sublima¬
tum: speremus regnũ qđ in

Expanded text:
titur, et cum vocandus esset ad titur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens eccłia uocatur. Unde scͥp¬
tum ẽ. Mittet filius hominis
angłos suos: et colligent de
regno eius omĩa scandala.
In illo quippe regno scanda¬
la ñerunt:. ubi ꝓfecto reꝓbi
ñ admittunt᷑. Quo uidelic&
exemplo colligitur: qd hoc
loco regnum dei p̾sens eccłia
uocatur. Et quia ñnulli ex
discipłis usq a.deo in corpo¬
re uicturi erant. ut eccł̃iam
dei constructam conspice¬
rent. & contra mundi huiꝰ
głam erectam: consolatoria ꝓ¬
missione nunc dr̃. Sunt qui¬
dam de hic stantib qui ñ gu-¬
stabunt mortẽ: donec uide¬
ant regnũ dĩ. S cũ tanta
dñs subeundȩ mortis p̃cep¬
ta ederet ÷ quid necessariũ
fuit. ut ad hanc subito pro
missionem ueniret: Qd̃ si fub¬
tiliter adtendamus:quanta.
dispensatione pietatis agat᷑
agnoscimus. Discipłis enim
rudib. etiã dep̾senti uita ali¬
quid ꝓmittendum fuit: ut
possent robustius infutura
solidari. Sic israhelitico po¬
pulo ex egypti terra liberan¬
do. repmissionis terra ꝓmit¬

Expanded text:
ia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito 1591 missionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promit
Abbreviated transcription (Latin):
indie iudicii requiremus: et
quicquid possumꝰ. p̃stamus
tibi. Quo dicto: ab oculis eius
sublati sunt. Territa illa ado¬
randũ rediit. Seseq in lacri-¬
mis ꝓlixius effudit: et facta ẽ
post hoc tanto instantior in
prece:quanto certior de pro¬
missione. Si autẽ iuxta pau¬
li uocem. est fides speranda¬
rum substantia rerum argu¬
mentũ ñ aparentum: nequa¬
quã iam dicimus ut uenturã
uitam credatis: quia ecce ip¬
si qui in illa uiuunt huma¬
nis obtutib uisibiliter pre¬
sentantur. Quod enim uide¬
ri potest: melius dr̃ sciri quã
credi. Uenturã ergo uitam
nos dñs magis uoluit scire ꝙͣ

Expanded text:
in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , nequaquam jam dicimus ut venturam vitam credatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obtutibus visibiliter praesentantur. Quod enim videri potest, melius dicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592 magis voluit sc
Abbreviated transcription (Latin):
nos et miscđia eius refoueat.
ut nullomͦ negligentes red¬
dat: sic peccata nr̃a ꝑturbent.
ut mens indesꝑationẽ ñ pro¬
ruat: quia et si presumentes
metuimus. et metuentes sꝑa-¬
mus: et̾num regnũ citius ad¬
epturi sumus ꝑ eum qui uiuit
et regnat ds̃ cũ patre inunita

Expanded text:
nos et misericordia ejus refoveat, nos et misericordia ejus refoveat, ut nullo modo negligentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non prorant, quia etsi praesumentes metuimus, et metuentes speramus, aeternum regnum citius adepturi sumus, per eum qui vivit et regnat cum Patre in unita
Abbreviated transcription (Latin):
sa ur̃i examinis quam cum
districto iudice habetis pa-¬
tronos facite: hos in die tan¬
ti terroris illius defensores ad¬
hibete. Certe si apud quendã
magnum iudicẽ causa queli¬
bet ur̃a eẽt die crastino uenti¬
landa: totus hodiernus di¬
es in cogitationes duceretur:
patronum ur̃a fraternitas
quereret: magnisq p̃cibus
ageret: ut apud tantum u¬
dicẽ sibi defensor ueniret.
Ecce districtus iudex iħc uen¬
turus est: tanti illius angłoꝵ
archangłoꝵq concilii terror
adhibet᷑: in illo conuentu cau¬
sa nr̃a discutit᷑: ettam̃ nos pa¬
tronos modo ñ querimꝰ. quos
tunc defensores habeamus.
Ad sunt defensores nr̃i sci mar¬
tres. rogari uolunt: ate: ut ita
oixerim querunt ut queran¬
tur. hos ergo adiutores urẽ o¬
rationis querite: hos ꝓtecto¬
res ur̃i reatus inuenite: quia
ne punire peccatores debeat.
rogari uult et ipse qui iudi¬
cat. Unde et tam longo tempo¬
re comminat᷑ iram: ettamen
miscditer expectat.Sic autem

Expanded text:
vestri examinis, quam cum districto judice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutores vestrae orationis quaerite, hos protectores vestri reatus invenite, quia ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui judcat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen misericorditer exspectat. Sic autem
Abbreviated transcription (Latin):
corpus afficiunt: s ꝑdeside¬
rium glȩ mundo uiuunt. Cõ¬
passionem uero animi plerũ¬
q latenter obsidet pietas fal¬
sa: ut hanc ñnunquam usq
ad condescendentem uitiis
ꝑtrahat: dumad culpas qͥs¬
q non debeat cõpassionẽ
exercere s zelum.Cõpassio
quippe homini et rectitu¬
do uiciis debetur ⁊ut inuno
eodemq homine et diliga¬
mus bonũ qd factus ẽ: ꝑseqͣ¬
mur mala quȩ fecit ⁊ ne dũ
culpas incaute remittimus:
ñ iam ꝑ caritatem compati.
sed ꝑ negligentiã condescen¬
disse uideam. Sequitur. Qui
enĩ uoluerit animam suam
saluam facere: ꝑdet eam. Et

Expanded text:
corpus afficiunt, sed per desidecorpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum culpas incaute remittimus, non jam per charitatem compati, sed per negligentiam concidisse videamur. 4. Sequitur: Qui enim voluerit animam suam salvam facere, pe
Abbreviated transcription (Latin):
cino nanq abstinentiã carnis
ñnunquã uana głã obsidet:
quia dum tenuitas in corpore
dum pallor in uultu respici¬
tur. uirtus patefacta laudat᷑:
et tanto se celerius foras fun¬
dit: quanto ad humanos ocłos
ꝑostensum pallorem exit.Et
plerũq fit ut quod causa dei
agi creditur: ꝓ solis humanis
fauorib agatur. Quod bene
symon ille significat: qui in¬
uentus initinere. crucẽ dñicã
in angaria portat. Aliena
quippe onera inangaria
portantur: quando ꝑuanita¬
tis studiũ aliqͥd geritur. Qͥ gͦ
ꝑ symonẽ designant᷑. nisi ab¬
stinentes et arrogantes: qui
ꝑ abstinẽtiam quidem car-¬
nem affitiunt sed fructum
abstinentie interius ñ reqͥ¬
runt: Crucem ergo dnĩ m
angaria symon portat: qr
cum ad opus bonum ex bo¬
na uoluntate ñ ducitur: rẽ
iusti sine fructu peccator ope¬
ratur. Unde et isdem symon
crucem portat. sed ñ morit᷑
quia abstinentes et arrogan¬
tes ꝑ abstinentiam quidem

Expanded text:
cino namque abstinentiam carnis cino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tiis abnegat: ex quirende ei
uirtutes sunt. in quib crescat.
Nam cum dictũ est. qui uult
post me uenire abneget sem&¬
ipsum: ꝓtinus additur. Tollat
crucem suam cotidie. et seqͣt᷑¬
me. Buobus etenim modis
crux tollitur: cũ aut ꝑ absti¬
nentiã afficitur corpus: aut
ꝑ cõpassionem ꝓximi affligit᷑
animus. Pensemus qualiter
utroq modo paulus crucẽ
suam tulerat: qui docebat.
Castigo corpus meũ et inser¬
uitutẽ redigo: ne forte aliis p̃
dicans. ipse reꝓb efficiar. Ee-
ce mafflictione corporis. au¬
diuimus crucem carnis: au-
infirmatur. et ego ñ infirmor:
Qͥs scandalizatur. et ego non
uror: ꝑfectus quippe p̃dica-¬
tor ut exemplũ daret absti¬
nentie: crucem portabat in
corpore. Et quia in se trahe¬
bat dampna infirmitatis
aliene: crucẽ portabat in cor¬
de. S quia ipsis uirtutibus
quedã uitia iuxta sunt: di¬
cendum nobis est. qd uitium
abstinentiã carnis. et qd̃ obsi¬
deat compassionẽ mentis. E ui¬

Expanded text:
tiis abnegat, exquirendae ei tiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescat. Nam cum dictum est: Qui vult post me venire, abneget semipsum, protinus additur: Et tollat crucem suam quotidieme. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerit, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne foraedicans ipse reprobus efficiar. Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, nuncinfirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? Perfectus quippe praedicator ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vi
Abbreviated transcription (Latin):
se paulus abnegauerat: qui
dicebat. Uiuo autẽ iam ñ ego.
Extinctus quippe fuerat. se¬
uus ille ꝑsecutor: et uiuere ce¬
perat p̾dicator pius. Si enim
ipse eẽt: pius ꝓfecto ñ eẽt. Sed
qui se uiuere denegat: dicat
unde est. qd̾ sc̃a uerba ꝑ doctͥ¬
nam ueritatis clamat. Proti
quidem amemetipso extinc¬
tus sum: quia carnalit̾ ñ uiuo:
sedtamen uet essentialiter fun-¬
ditus mortuus ñ sum: quia in
xp̃o sp̃italit̾ uiuo. Dicat ergo
ueritas. dicat. Siquis uult post
me uenire. abneget semetip¬
sum: quia nisi quis a semetipso
deficiat. ad eum qui suꝑ ipsũ
ẽ. ñ appropinquat: nec ualet.
apprehendere quod ultra ip¬
sum ẽ: si nescierit mactare qd̃
est.Sic olerum plantȩ transpo¬
nuntur. ut ꝓficiant: atq ut
ita dixerim eradicantur ut
crescant. Sic rerũ semina in ter¬
re admixtione deficiunt: et.
in reparatione suigeneris ube¬
rius assurgunt. Unde enĩ ui-¬
dentur ꝑdidisse qd̃ erant: in¬
de incipiunt hoc apparere

Expanded text:
se Paulus abnegaverat, qui se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat pius praedicator. Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinquidem a memetipso exstinctus sum, quia carnaliter non vivo; sed tamen essentialiter mortuus non sum, quia in Christo spiritaliter vivo. Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere
Abbreviated transcription (Latin):
mus: quo ibimus extra nos:
Uel qͥs ẽ qͥ uadit: si se deseru¬
it÷ S aliud sumus. ꝑ peccatũ
lapsi: aliud. ꝑ naturã conditi.
Aliud. qd̾ fecimus: aliud. quod
facti sumus. Relinquamꝰ nos¬
metipsos quales peccando
nos fecimus: & maneamus
nosmetipsi quales ꝑ gr̃am
facti sumus. Ecce etenim qui
suꝑb fuit. si conuersus ad:
xp̃m humilis factus ẽ: semet¬
ipsum reliꝵquit. Si luxurio¬
sus qͥsq ad continentiã uitã
mutauit: abnegauit utiq
qd̾ fuit. Si auarus quisq am¬
bire iam desiit. et largiri didi-¬
cit ꝓpria. qͥ prius aliena rapi-¬
ebat: ꝓculdubio semetipsum
reliquit. Ipse quidẽ est ꝑnatu¬
ram: s ñ est ipse ꝑmalitiam:
hinc enim scriptũ ẽ. Uerte im¬
no ñerunt in essentia: s scili
cet ñ erunt in impietatis cul
pa. Tunc ergo nosmetipsos re¬
linquimus. tunc nosipsos ab¬
negamus. cũ mutamus quod
ꝑ uetustatẽ fuimus: et ad hoc
nitimur. quod ꝑ nouitatem
uocamur. Pensemus quomͦ

Expanded text:
mus, quo ibimus extra nos? mus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum humilis factus est, semetipsum relinquit. Si luxuriosus quisque ad continentiam vitam mutavit, abnegavit utique quod fuit. 1588 Si avarus quisque ambire cit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum: Verte imon erunt in essentia, sed quia non erunt in impietpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nos ipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
as uerbi tolerare.Si contingat
iurgi ũ fortasse cũ ꝓximo:e¬
rubescimus priores satisfacere.
Cor quippe carnale dũ huius
uitȩ głam querit: humilita¬
tem respuit. Et plerũq ipse
homo qui irascitur. discordan¬
ti sibi reconciliari appetit: sed
ire ad satisfaciendũ prior eru-¬
bescit. Pensemus facta ueritatis.
ut uideamus quo iaceant nr̃e
prauitatis actiones.Si enim
menbra summi capitis sumus:
imitari eũ cui conectimur de¬
bemus. Quid nanq ad nr̃e eru-¬
dicionis exemplũ. paulus egre¬
gius predicator dicit: Pxp̃o le-¬
gatione fungimur: tanquã
deo exortante ꝑ nos: obsecra¬
mus ꝓ xp̃o. reconciliamini deo.
Ecce inter nos et dĩn discordiã
peccando fecimus: ettamen
ad nos ds prior suos legatos
misit: ut nos ipsi qui peccauimꝰ.
ad pacẽ dei rogati ueniamus.
Erubescat gͦ humana suꝑbia:
confundatur quisq si non sa¬
tisfaciat prior ꝓximo: quan¬
do post culpam nr̃am ut ei re¬

Expanded text:
as verbi tolerare; si contingat as verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta Veritatis, ut videamus quo jacent nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei re
Abbreviated transcription (Latin):
S ecce nunc apud se homineᷤ
dicunt. Nos iam dñm & ser¬
mones eiꝰ ñ erubescimus: qͥa
aꝑta eũ uoce ꝓfitemur. Quib
ego respondeo qd in hac ple¬
be xp̃iana. sunt nonnulli qͥ
xp̃m ideo confitentur: quia
cunctos xp̃ianos ẽẽ aspiciunt.
Nam si nomen xp̃i intanta
hodie gła ñ eẽt: tot ꝓfessores
xp̃i sc̃ã ȩccłia ñ haberet. Non
ergo ad ꝓbatione fidei uox suf¬
ficit ꝓfessionis: quã defendit
a uerecundia ꝓfessio generali¬
tatis. Est tam̃ ubi se quisq in¬
terroget ut in confessione xp̃i
se ueraciter ꝓbet: si ñ iam no¬
men eius erubescit. si plene
uirtute mentis humanũ pu-¬
dorem subdidit. Certe ꝑsecu-¬
tionis tẽpore erubescere po¬
terant fideles substantiis nu-¬
dari. de dignitatib deici. uer¬
berib affligi: pacis autẽ tem¬
pore quia hec a nr̃is ꝑsecutio¬
nib desunt: est aliud ubi osten-¬
dam᷑ nobis. Uerem᷑ sepe a ꝓxi¬
mis despici: dedignam᷑. iniuri¬

Expanded text:
Sed ecce nunc apud se homines Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta hodie gloria non esset, tot professores Christi sancta Ecclesia non haberet. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injuri
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ: quando stare ñ po-¬
test ipse qui colligit : sur¬
sum ergo suũ quisq conside¬
ret: et cognoscet sibi posse
sufficere parua que habet.
S fortasse metuit: ne in eiꝰ ui¬
tȩ itinere sumptus desit. lon¬
ga nr̃a desideria: increpat ui¬
a breuis. In cassum multa por¬
tantur: cum iuxta ẽ quo ꝑgit᷑.
Plerũq autẽ et auaritiã uin-¬
cimus: s ad huc obstat qd̃ ui-¬
as rectitudinis tenemus ini¬
nori custodia ꝑfectionis. Nã
sepe labentia cuncta despici-¬
mus: sedtam̃ ad huc humane
uerecundiȩ usu p̾pedimur :
ut rectitudinẽ quã seruamus
inmente. nundũ ex primere
ualeamus in uoce. Et tanto dĩ
faciem ad iusticie defensionẽ
negligimus: quanto humanas
facies cont iusticiã ueremur.S
huic qͦ uulneri congruũ sub¬
iungitur medicamentũ: cum
dñs dicit. Qui me erubuerit¬
nes: hunc filius hominis eru¬
bescet. cũ uenerit in maiestate
sua et patͥs & scõꝵ angłorum.

Expanded text:
gendum, quando stare non pogendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubueritnes, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum venerit in majestate sua, et Patris, et sanctorum angelorum. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur fideli. qui uoluerit a¬
nimã suam saluã facere ꝑdet
eam: et qui ꝑdiderit animã
suam ꝓpt̾ me saluã faciet eã:
acsi agricolȩ dicatur: frum̃¬
tum si seruas ꝑdis: siseminas
renouas. Quis enĩ nesciat qd̃
frumentũ cum insemine mit¬
tit᷑. perit ab ocłis. in terra de¬
ridescit in renouatione. Qui¬
a uero scã eccłia aliud tempꝰ
habet ꝑsecutionis. atq aliud
pacis: redemptor nr̃ ipsa eiꝰ
tempora distinguit in precep¬
tis. Nam ꝑsecutionis tempo¬
re ponenda ẽ anima: pacis
autẽ tempore ea quȩ ampliꝰ
dñari possunt. Frangenda
sunt desideria terrena. Un¬
de et nunc dicitur. Quide nĩ
ꝓficit homini si lucretur to¬
tum mundũ: se autẽ ꝑdat.
et detͥmentũ sui faciat: Cum
ꝑsecutio ab aduersariis deeft:
ualde uigilantius cor custodi-¬
endum est. Nam pacis tẽpore
quia licet uiuere: libet etiam
ambire. Que ꝓfecto auaricia
bene cõpescitur: si ipse status
ambientis sollicite considere¬
tur. Nam cur instet ad colli-¬

Expanded text:
oluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam suam propter me, salvam eam faciet. Ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra derescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colli
Abbreviated transcription (Latin):
bet medicam̃ta. Nam sicut ar-¬
te medicine calida frigidis.
frigida calidis curant᷑ ⁊ ita dñs
nr̃ contraria opposuit predi¬
camenta peccatis: ut lubricis
continentiã. tenacib largita¬
dem. iracundis mansuetudi-¬
nem. elatis p̃ciperet humili-¬
tatem. Certe cum se sequenti¬
b noua mandata ꝓponeret:
dixit. Nisi quis renuntiauerit
om̃ĩb que possidet: ñ potest
m̃s ẽẽ discipłs. Acsi aꝑte dicat.

Expanded text:
ut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus e