comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nificandum dumdm̃ Omnis enim inquid plantatio quam non plan¬
tauit patermscaelestis eradicabitur. siueiuxta : In popu
lus custodiens plantationem dĩ etopera manuum sucrũ
ingloria seruabitur creatoris. Debona plantatione
per hieremiam loquitur ds̃ ego plantauiuin eam
bonam totam ueram. quȩ in hesaia appellatur uinea
soree Et quicpaulus conscientia uir tutum loquentis
in sedicere poterat. Imitatores mei estote sicut etego
xp̃i. Ideo adcorinthios loquebatur ego plantaui a pol¬
lorigauit dñs autem incrementum dedit. plantati
enim in domo dñi in atrus eius efflorescent. Tunc qͥ
paruulus fuit erit inmilia audiens adño. Esto ha¬
bens potestatem super quinque uel decemciuitates
ita ut appelletur chrliarchus et quicum aposto lodi¬
xerat mihiminimo omnium scorum datuẽ gratia
hic princeps erit magnae gentis incae lestibus quan¬

Expanded text:
rificandum Deum. Omnis enim, inquit, plantatio quam non planrificandum Deum. Omnis enim, inquit, plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur . Sive juxta Septulus custodiens plantationem Dei, et opera manuum Domini, in gloria servabitur Creatoris. De bona plantatione per Jeremiam loquitur Deus: Ego plantavi te vineam bonam, totam veram, quae in Isaia appellatur vinea Sorec . Et quia Paulus conscientia virtutum loquentis in se Christi, dicere poterat: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi , ideo ad Corinthios loquebatur: Ego plantavi, Apollo rigavit, Dominus autem incrementum dedit . Plantati enim in domo Domini, in atriis ejus efflorescent . Tunc qui parvulus fuit, erit in millia, audiens a Domino: Esto habens potestatem super quinque vel decem civitates ; ita ut appelletur χιλίαρχος Et qui cum Apostolo dixerat: Mihi minimo omnium sanctorum data est gratia haec , princeps erit magnae gentis in coelestibus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
turati eructent ser monem dñi et dicant opera suac
regi. Populus autem tuus omnes iusti inperpetuũ
here ditabunt terram germenplantationis meae
opus manus meae ad glorificandum minimus erit
inmillae et paruulus ingentemfortissimam.
Ego dñs intempore eius subitofaciamistuđ. Popu¬
lus tuus omnes iusti semper possidebunt terram
cus todiens pluntationem operamanuum sucrum
ingloriam quiparuus ẽ erit inmilibus et quimi¬
nimus ingentem magnam. Ego dominus intem¬
pore congregubo eos. Finitis dieb luctus atq con¬
pletis quando tristitia uertetur in gaudium popu¬
lus si onerit omnis iustus non ad breue tempus sed
inperpetuum. Et quia iustus ẽ terram mitium
possidebunt. Nec mirandam siad recipienda pro¬
missionis bonã terram mansuetorum teneat at¬
que uiuentium quampro pheza sus pirat dicens
Credo uide rebona dñi in terra uiuentium.
cum germen plantationis dñi sit etopus manuum eius adglo¬

Expanded text:
turati, eructent sermonem Domini, et dicant opera sua turati, eructent sermonem Domini, et dicant opera sua regi . Populus autem tuus omnes justi, in perpetuum haereditabunt terram, germen plantationis meae: opus manus meae ad glorificandum. Minimus erit in mille, et parvulus in gentem fortissimam. Ego Dominus in tempore ejus subito faciam istud. LXX: Populus tuus omnes justi semper possidebunt terram: custodiens plantationem, opera manuum suarum in gloriam. Qui parvus est, erit in millibus, et qui minimus, in gentem magnam. Ego Dominus in tempore congregabo eos. Finitis diebus luctus atque completis, quando tristitia vertetur in gaudium, populus Sion erit omnis justus, non ad breve tempus, sed in perpetuum, et quia justus est, terram mitium possidebit. Nec mirandum si ad recipienda promissionis bona, terram mansuetorum teneat atque viventium, quam Propheta suspirat, dicens: Credo videre bona Domini in terra viventium , cum germen plantationis Domini sit, et opus manuum ejus ad glo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs lux sempiterna et complebuntur dies luctus tui
Ex hoc capitulo cogimur omnia quae dicta sunt etdi
lumen perpetuum ut quae gi acixi carnaliter ad serunt
es se complenda nos spirita liter futura credamus. In
qualitate promissionum non in tempore discrepantes
quib: breuiterres pondendũ ẽ. quod si pseudo prophetis
et peccatorib: soloccidit meridie etec ontrariotimentib
dnm̃ semperoritur soluistitiae quare non semꝑsc s̃ ille
qui dicit Ego sum lux mundi qui lucet intenebris et tenebrae
eum non conp̃hender̃ perdiem quippesol nonuretnos
neque luna pernoctem quia habemus dnm lucem per¬
petuam et dies luctus nr̃i complebuntur nequaquã
plangentibus in sub uersione hierusalem sed letantib:
in extructione ecclesicie beati quippe lugentes qm̃
ipsi consolabuntur. Beatiflentes quoniũ ipsiri debuNt
Beati quie suriunt et sitiunt iustitiam quoniam ipsi
sciturabuntur. ut post quam dñ fuerint carne sa¬

Expanded text:
Dominus lux sempiterna, et complebuntur dies luctus tui. Dominus lux sempiterna, et complebuntur dies luctus tui. Ex hoc clumen perpetuum, ut quae χιλιασταὶ carnaliter asserunt esse complenda, nos spiritualiter futura esse credamus, in qualitate promissionum, non in tempore discrepantes. Quibus breviter respondendum est, quod si pseudoprophetis et peccatoribus sol occidit meridie, et e contrario timentibus Dominum oritur sol justitiae: quare non semper Sanctis, ille qui dicit: Ego sum lux mundi , qui lucet in tenebris, et tenebrae eum non comprehenderunt ? Per diem quippe sol non uret nos, neque luna per noctem . Quia habemus Dominum lucem perpetuam, et dies luctus nostri complebuntur, nequaquam plangentibus in subversione Jerusalem, sed laetantibus ex instructione Ecclesiae. Beati quippe lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Beati flentes, quoniam ipsi ridebunt. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Ut postquam Domini fuerint carne sa
Abbreviated transcription (Latin):
quii nebraicolegitur ih̃s. quod propriae nomen dñisonat. Ipse ẽ enĩ
fortitudo murorum ecclesiae quae habet porta sin laudednĩ ut qui
ingrediuntur eam primum discant lauda rednm̃ et nomenil¬
lius confiteri quod autem Tex pro laude interpraetati sunt
TAuua Idẽ sccipturam hoc possumus dicere quod portae
ecclesiae cunctis debeant celatae esseuirtutib perquas ingre¬
dimur ad eam Nonerit tibi amplius adlucendum perdiem
nee splendor lune inluminabitte sederittibi dñs inlucem
sempi ternam et deus tuus ingloriamtuam. Nonoccidet
ultra soltuus et lunatua non minuetur qui a dns erit in
lucem sempi ternam et conplebuntur dies luctus tui. Et non
erit tibi ultra solinlucem diei neque ortus solis lumen prube¬
bit tibi innocte sed erit dñs lux aeterna et ds̃ gloriatua.
Non enim occidet soltibi eduna tibi non deficiet. Eritq

Expanded text:
qui in Hebraico legitur JESUS, quod proprie nomen Domini sonat. Ipse enim qui in Hebraico legitur JESUS, quod proprie nomen Domini sonat. Ipse enim fortitudo murorum Ecclesiae, quae habet portas in laude Domini: ut qui ingrediuntur eam, primum discant laudare Dominum, et nomen illius confiteri. Quod autem Septuaginta pro laude interpretati sunt γλύμμα, id est, sculpturam, hoc possumus dicere, quod portae Ecclesiae cunctis debeant caelatae esse virtutibus, per quas ingrediamur ad eam. Non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te: sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam. Non occidet ultra sol tuus, et luna tua non minuetur, quia Dominus erit in lucem sempiternam, et complebuntur dies luctus tui. LXX: Et non erit tibi sol ultra in lucem diei, neque ortus lunae lumen praebebit tibi nocte; sed erit tibi Dominus lux aeterna, et Deus gloria tua. Non enim occidet sol tibi, et luna tibi non deficiet. Eritque
Abbreviated transcription (Latin):
beant ciuitati: Ipsumq: aes et ferrum per augmenta uir tutũ
in aurum argentumq: mutabuntur ut nequaquam ut ilita¬
tis speciem sed precium quoque habeant addecorem. De
auro et argento quid significent inscripturis scis saepius
diximus. Ponam in quit̃ principes tuos in pacem et episcopos
tuos iniustitiã. proquo in haebraico scriptum ẽ. ponam ui¬
sitationem tuam pacem et prae positos tuos iustitias. In quo
scripturae scãe admiranda maiestas quod principes fu¬
turos ecdesice. Epis copos nominauit. quorum omnis uisi¬
tatio in pace ẽ et uocabulum dignitatis iniustitia utne¬
qua quam accipiant personaminiudicio. Nec audiatur
quippiam iniquum in terra et lesiae. Neque contritio
et infelicitas interminis eius. ubicum que eniminiquitas
.ẽ. etiustitia non reseruatur. Et pax perditur haec omnia conse¬
quentur sed prohis cut omnibus occupauit salus murostuos siue saluator

Expanded text:
beant civitati. Ipsumque aes et ferrum per augmenta virtutum, beant civitati. Ipsumque aes et ferrum per augmenta virtutum, in aurum argentumque mutabuntur: ut nequaquam utilitatis speciem, sed pretium quoque habeant ac decorem. De auro et argento, quid significent in Scripturis sanctis, saepius diximus. Ponam, inquit, principes tuos in pacem, et episcopos tuos in justitiam. Pro quo in Hebraico scriptum est: Ponam visitationem tuam pacem, et praepositos tuos in justitiam. In quo Scripturae sanctae admiranda majestas, quod principes futuros Ecclesiae, episcopos nominavit, quorum omnis visitatio in pace est, et vocabulum dignitatis in justitia: ut nequaquam accipiant personam in judicio, nec audiatur quidpiam iniquum in terra Ecclesiae, neque contritio et infelicitas in terminis ejus. Ubicumque enim iniquitas est, et justitia non servatur, et pax perditur, haec omnia consequentur. Sed pro his, ait, omnibus occupabit salus muros tuos, sive salvator,
Abbreviated transcription (Latin):
Mroaere adferam tibi aurum et proferro dabo tibi argentum . et pro
lignis tribuam tibi aes. et prolapidibus ferrum. et dabo principes tuos
inpace. et epis copostuos iniustitia. Et non audietur ultra ini qui¬
tus in terratua neque contritio et misera infinib: tuis sed uo¬
cubuntur salutare murit. et portae tuae sculptura
Cadem res prolocorum qualitate alteri genus alteris pecies
ẽ. Et ne urtibus rhethoricae acdia lacticae dicere quippiã
uidear: ponam exempla communia quue possint sim¬
plicem lectorem instruere. filius meus qui ad me speties ẽ
et mehabet genus filiosuogenus ẽ. Dicam et aliud quod
alteri maius alteriminus ẽ centum minor ẽ quinque pau
ci sunt addecem plures adunum. Ergo in instaurationis
sp̃italis hierusalem ligna uertentur in aes et lapides mu¬
tabuntur inferrum Idẽ bruti quondam et insibiles homines
in eas materias mutabuntur quae uti litatem aliquam prae¬

Expanded text:
Pro aere afferam tibi aurum, et pro ferro dabo tibi argentum, et pro Pro aere afferam tibi aurum, et pro ferro dabo tibi argentum, et pro lignis tribuam tibi aes, et pro lapidibus ferrum. Et dabo principes tuos in pace, et episcopos tuos in justitia, et non audietur ultra iniquitas in terra tua, neque contritio et miseria in finibus tuis: sed vocabuntur salutare muri tui, et portae tuae sculptura. Eadem res pro locorum qualitate, alteri genus, alteri species. es. Et ne de artibus, rhetorica ac dialectica dicere quidpiam videar, ponam exempla communia, quae possint simplicem lectorem instruere. Filius meus, qui ad me species est, et me habet genus, filio suo genus est. Dicam et aliud, quod alteri majus, alteri minus est. Centurio ci sunt ad decem: plures ad unum. Ergo in instauratione spiritualis Jerusalem, ligna vertentur in aes, et lapides mutabuntur in ferrum, id est, bruti quondam et insensibiles homines, in eas materias mutabuntur, quae utilitatem aliquam prae
Abbreviated transcription (Latin):
adferant fructus non prioris amaritudinis sed dulcͥdinis
quã deradice sumpserunt. suges quoque lagentium
et mamilla regum lactaberis. quilocus quem sensum ha¬
beat supra plenius ex posuimus disserentes illum uersi¬
culum filiitui delongeuenient et filiue tuae in latere
uiꝰtiae secundum hebraicum ueritatem ubera sunt regum
atq: doctorũ quib: nascentium in xp̃o eruditur et nutritꝰ
infuntia. quae cum suxeris et perueneris adsolidumci¬
bum ut diuitias quoque huius cemodi. renum comedas¬
Tunc scies quod egosum saluator tuus qui redemite.
sanguine meo ds̃ siue fortis ia cob Proaere ad feram au¬
rum proferro ad ferã argentum et prolignis aes et prola¬
pidib: ferrum. Et ponam uisitationem tuam pacem et prae¬
positostuos iustitiam Non audietur ultrainiquitas int̾¬
ratua uustitas et contritio interministuis. Et occupabit
salus muros tuos et portas tuas laudatio.Ixx

Expanded text:
afferent fructus, non prioris amaritudinis, sed dulcedinis, afferent fructus, non prioris amaritudinis, sed dulcedinis, quam de radice sumpserunt. Suges quoque lac gentium, et mamilla regum lactaberis. Qui locus quem sensum habeat, super plenius exposuimus, disserentes illum versiculum, Filii tui de longe venient, et filiae tuae in latere vitiae secundum Hebraicam veritatem, ubera sunt regum atque doctorum, quibus nascentium in Christo eruditur et nutritur infantia. Quae cum suxeris et perveneris ad solidum cibum, ut divitias quoque hujuscemodi retunc scies quod ego sum Salvator tuus, qui redemi te sanguine meo, sive Deus fortis Jacob. Pro aere afferam aurum, pro ferro afferam argentum, et pro lignis aes, et pro lapidibus ferrum: et ponam visitationem tuam pacem, et praepositos tuos in justitiam. Non audietur ultra iniquitas in terra tua, vastitas et contritio in terminis tuis, et occupabit salus muros tuos, et portas tuas laudatio. LXX:
Abbreviated transcription (Latin):
tur uere ciuitas dnĩ sion sc̃ĩ israhel quae consistit ins¬
gaudium in generatione et generatione et suges
luc gentium et mamilla regum lactaberis et scies
quia ego dñs saluanste et redemptortuus fortis
et nonerat᷑ quia uxilicretur ponam te exultationẽ
aeternam et gaudium generationem in generationes
et suges lacgentium et diuitias regum comedes et scies quia eg
dñs qui saluum tefeci et qui eruite ds̃ ia cob. Quae prius.
fueras derelicta et odio habita frccctis interam̃is quia
fructum non adtulerant. quiid urco fracti sunt quia
nullus erat qui perte transiret et tibi praeberet auxiliũ
Dequibus in psalmo dicitur. Et non dixerunt qui prae¬
teribant benedictio dñi super uos propterea ponamte
in superbiam sempiternam siue in exultationem et gau¬
dium duarum generationum. propristinis secmis aliis in¬
sertis deoleas tronationum qui contranaturam exempli

Expanded text:
tur vere civitas Domini Sion, Sancti Israel, quae consistit in stur vere civitas Domini Sion, Sancti Israel, quae consistit in sgaudium in generatione et generatione: et suges lac gentium, et mamilla regum lactaberis. Et scies, quia ego Dominus salvans te, et redemptor tuus fortis et non erat qui auxiliaretur: ponam te exsultationem aeternam, gaudium generationum in generationes. Et suges lac gentium, et divitias regum comedes. Et scies quia ego Dominus qui salvam te feci, et qui erui te, Deus Jacob. Quae prius fuerat derelicta, et odio habita, fractis in te ramis, quia fructum non attulerant: qui idcirco fracti sunt, quia nullus erat qui pertransiret, et ibi praeberet auxilium: de quibus in psalmis dicitur: Et non dixerunt qui praeteribant: Benedictio Domini super vos ; propterea ponam te in superbiam sempiternam, sive in exsultationem et gaudium duarum generationum: pro pristinis ramis, aliis insertis de oleastro nationum, qui contra naturam exempli
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo discimus ñ solũ opera sed et cogitationes esse in diem
iudicii iudicandas. Qui enĩui derit mulierem ad concupis¬
cendũ iã mechatus ẽ eã incor desuo. dequib: dicit. nunc cir¬
cũcider̃ eos cogitationes suae. quando iudi cabit ds̃. absam¬
dita hominũ secundũ euangeliũ ihũ xp̃i. ut illud quod

Expanded text:
Ex quo discimus non solum opera, sed et cogitationes esse in die Ex quo discimus non solum opera, sed et cogitationes esse in die judicii judicandas. Qui enim viderit mulierem ad concupiscendum, jam moechatus est eam in corde suo . De quibus dicitur: Nunc circumdederunt eos cogitationes suae: quando judicabit Dominus abscondita hominum secun
Abbreviated transcription (Latin):
tes sagittã proquo in hebraico legitur: morche eseth
int̃p̃tantes quodsi accipiatur. cappadocas significat quors
me tropolismazaca qua epostea a cesa rea gusto. caesa rea nomen
accepit quimnestio quid uolentes. etiã in genesi ultimũ filiũ erã idẽ
rectiusnos meonas transferimus thubcđ autẽ si ue tbobel aic
italia int̃p̃tatur cuthiberia hoc ẽ his pania ab hibero flumi¬
n& unde & odie hispaniarũ regio appellatur celtibenia.
De quibus pulchre lucanus. gallorũ cel temiscentes nomen
hiberi quos nos possumus gallos spanos dicere greciautẽ
sermone hebra hico appel lantur. iuuanionas significant
Vnde et graeoi lones & mareloniũ & hoc con siderandũ qđ
maxime orienta les deia feth. post uere nationes uno filiorũ
noe lic& intharsis et fuit sẽ quoq & chã idẽ indicce & a fricae
nominũ fuerit. recor datus ut totũ orbẽ ostender&. Venit
ergo dñs ut operã et cogitationes congreg& singulorũ.

Expanded text:
tes sagittam. Pro quo in Hebraico legitur MOSCHE CESETH  verbo interpretantes. Quod si accipiatur, Cappadocas significat: quorum metropolis Mazaca, quae postea a Caesare Augusto, Caesarea nomen accepit. Qui nescio quid volentes, etiam in Genesi ultimum filium Aram, id est, quo nos rectius Moeonas transferimus. Thubal autem sive Thobel, aut Italia interpretatur, aut Iberia, hoc est, Hispania, ab Ibero flumine, unde et hodie Hispaniarum regio appellatur Celtiberia. De quibus pulchre Lucanus : Gallorum Celtae miscentes nomen Iberis: quos nos possumus Gallohispanos dicere. Graeci autem, qui sermone Hebraico appellantur Javan, Jonas significant: unde et Graeci Jones, et mare Jonium. Et hoc considerandum, quod maxime Orientales de Japhet posuerit nationes, uno filiorum Noe: licet in Tharsis et Phud, Sem quoque et Cham id est, Indiae et Africae nominum fuerit recordatus, ut totum orbem ostenderet. Venit ergo Dominus, ut opera et cogitationes congreget singulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tes et linguaecũ cogitationib: suis parit̃ adducentur in me¬
diũ linguas autẽ iuxta apostol ũ puulũ hominũ legimus¬
sed et angelorum legimus exquo intelligitur omnesereaturas ado
iudicandas. non solum superterra sed inmari et incaedlestibus iuxta qđ
ipse in siape oribus dixerat in he breiatus ẽ gladiusm̃s in caelo
adter sus que descendet. Venient autẽ om̃ sut uide ant gloriã di

Expanded text:
tes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in metes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium. Linguas autem juxta apostolum Paulum, non ssed et angelorum legimus . Ex quo intelligitur omnes creaturas a Dojudicandas, non solum super terram, sed in aere et in coelestibus, juxta quod ipse in superioribus dixerat: Inebriatus est gladius meus in coelo, ad terramque descendet . Venient autem omnes, ut videant gloriam D
Abbreviated transcription (Latin):
enimeratuerbũ et uerbũ erata pud dm̃ et ds̃ erit uerbum
hoc erat in principio apud dm̃ de quoidem lohannes scribit ipso
autẽ ihs ñ credebat seeis ipse em̃ qui scibat om̃s et ñ habebat
necesse ut aliquis testimoniũ dar& ei de homine ipse enĩscie¬
bat quit es set in homine. cui & illud congruit. sciens autẽ ihs
cogitationes eorũ et in alio locosciens autẽ ihs malittã eorum
hac nealiqua sit dubitatio here ticis calũmã facientibus de
uerbo dĩ qđ nouer it omnia in epistola quae ad hebeeos scribit᷑
titionẽ animae et sp̃s artuũ. quoque & me dullarũ etiudex
cogitationũ et sensuũ cordisnullaq: ẽ. creatura in uisibilis.
in conspectueius omnia autẽ nuda et a ꝑta oculis illius de quo
nobis sermoẽ. post quã autem cogitationes in unũ fuerint
congregatae accusantes nos uel defendentes. tunc om̃s gen¬

Expanded text:
enim erat Verbum et Verbum erat apud Deum: et Deus erat Verbum. enim erat Verbum et Verbum erat apud Deum: et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum . De quo idem Joannes scribit: Ipse autem Jesus non credebat se eis, quia sciebat omnes, et non habebat necesse ut aliquis testimonium daret ei de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine . Cui et illud congruit, sciens autem Jesus cogitationes eorum ; et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola quae ad Hebraeos scribitur, titionem animae et spiritus, artuum quoque et medullarum, et judex cogitationum et sensuum cordis. Nullaque est creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et aperta sunt oculis illius, de quo nobis sermo est . Postquam autem omnes cogitationes in unum fuerint congregatae, accusantes nos vel defendentes: tunc omnes gen
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabit ds̃ abscondita hominũ ut cogitationes nrae om̃s
uno tẽpore congregatȩ iustũ iudicent ꝓbent dũ aut ac¬
cu sat nos nr̃a constientia aut satis facit ꝓdelicto utrũ
plura sint peccata anbona o pera & utrũ uetera an noua¬
utrũ de leta paenitentia an nouis sceleribus in staurata quando
dit sd̃s uias eort̃ ledincapita corũ & cogitationes reddacis qui fiu¬
xit singillatucordaeoru & intellegit ommaoperaeoru Osquubsi
& malio lo co legimus tucognoscis corda hominũ solus ne moenim
scr quaes in homine ausi sp̃s hominis quiẽ in .eo. Vnde & ꝑ heremia
loquitur ds̃ egods̃ ad ꝓpinquans et it de longe dicit dñs Niumquia¬
abscondit se in abs conditis homo et ego ignarabo deniq ad scribus
dicitur & phariseos uos estis quiius tificatisuosm& ipsos corã homi¬
nibus ds autem cognos đ corda ur̃a in quo considerandũ quod
non dixerit paterius ta hereticorũ blasphemias nefiliũuideret᷑
exludere sed ds̃ quod pratrifilioq communeẽ in principio

Expanded text:
s abscondita hominum : ut cogitationes nostrae omnes uno tempore congregatae justo judice probentur, dum aut accusat nos nostra conscientia, aut satisfacit pro delicto, utrum plura sint peccata, an bona opera: et utrum vetera, an novautrum deleta poenitentia, an novis sceleribus instaurata, quando dicit Dominus: Vias eorum dedi in capita eorum: et cogitationes eorum xit sigillatim corda eorum, et intelligit omnia opera eorum De quibus et in alio loco legimus: Tu cognoscis corda hominum solus . Nemo enim scit quae sint in homine, nisi spiritus hominis qui est in eo . Unde et per Jeremiam loquitur Deus: Ego Dabscondit se in absconditis homo, et ego ignorabo? . Denique ad Scribas dicitur et Pharisaeos: Vos estis qui justificatis vosmetipsos coram hominibus: Deus autem cognoscit corda vestra . In quo considerandum quod non dixerit, Pater, juxta haereticorum blasphemias, ne Filium videretur excludere, sed Deus, quod Patri Filioque commune est: In principio
Abbreviated transcription (Latin):
me i capud gentium. populus quemnon cognouiseruiuit.
mihi in auditu auris oboediuit mihi Rursumq: depopulo
ludeorum filii alienimentiti sunt mihi filii alieni inuetera¬
uerunt etclaudica uerunt a semitissuis. quibus ethelias
dixerat usque quoclaudicatis utroq: pede. Denique quod
difficile in aliis repperitur hic psalmus tam in samuhelis
quam indierum historia continetur quideuno numero
ad ebdomadem perincrementa proficiens uenit aduicesi¬
mum occauum psalmum qui et ipse inscribitur dauid in
consummationem tabernaculi quando angelis imperatur
Adfertedño filiidĩ ad ferte dño filios arietum. Et omnia baptis

Expanded text:
me in caput gentium. Populus quem non cognovi, servivit me in caput gentium. Populus quem non cognovi, servivit mihi: in auditu auris obedivit mihi . Rursumque de populo Judaeorum: Filii alieni mentiti sunt mihi: filii alieni inveteraverunt, et claudicaverunt a semitis suis ; quibus et Elias dixerat: Usquequo claudicatis utroque pede ? Denique quod difficile in aliis reperitur, hic psalmus tam in Samuelis, quam in Dierum historia continetur . Qui de uno numero ad hebdomadem per incrementa proficiens, venit ad vicesimum octavum psalmum, qui et ipse inscribitur David, in consummationem tabernaculi, quando Angelis imperatur: Afferte Domino filii Dei: afferte Domino filios arietum. Et omnia baptism
Abbreviated transcription (Latin):
uanta misteria septimus post detimum numerum adquem
nunc explanationum in isaia peruenit liber inscripturis
ne percurrere sed quia nom possum omnia in omnibus locis
dicere hocstrictm ad monco quod psalmus qui huius numeriti¬
culo prac notatur. Sipuerdñi dauid ca ea inerie uerba cantici
in die qua eripuit eum dñs demanuominium inimicorum suorum
et demanusaul. Etdixit idiligam tedomine fortitudo mea¬
s treliqua puer autem dñi illeẽ ciu pater loquitur in isaiam
magnum tbiẽ uocaripuermeus. Et in alioloco. Eccepuerm̃s
stepuer qui interprȩtatur fortis manu indie quadiberauit
cum dñs demanusaul: qui in lingua nostra expeticum uel in¬
fernum sonat et abomnib: in imicissuis quidamauerunt con¬
tracum. Grua fige crucifig talem quando ad patrem uictor
ascendit fuluis uestibus debosra intercetera trium phanitis
locutus ẽ uerba. Gripeme de concradictionib: populi constitues

Expanded text:
uanta mysteria septimus post decimum numerus, ad quem nunc Explanationum in Isaiam pervenit liber, in Scripturine percurrere. Sed quia non possum omnia in omnibus locis dicere, hoc strictim admoneo, quod psalmus, qui hujus numeri titulo praenotatur, sit pueri Domini David, et cecinerit verba Cantici, in die qua eripuit eum Dominus de manu omnium inimicorum suorum et de manu Saul, et dixerit: Diligam te, Domine, fortitudo mea, et reliqua. Puer autem Domini ille est, cui Pater loquitur in Isaia: Magnum tibi est vocari puerum meum . Et in alio loco: Ecce puer meus . Iste puer qui interpretatur, fortis manu, in die qua liberavit eum Dominus de manu Saul; qui in lingua nostra, expetitum, vel infernum sonat, et ab omnibus inimicis suis, qui clamaverunt contra eum: Crucifige, crucifige talem , quando ad Patrem victor ascendit fulvis vestibus de Bosra, inter caetera triumphantis locutus est verba: Eripe me de contradictionibus populi: constitues
Abbreviated transcription (Latin):
Loquaris quod ñ ꝓdest animetuae non tua mala sed aliorũ
errores considerans accipies ꝗ sequens sermo sub nectit
quae non solũ ad inp̃cationẽ uocis sedadin positionẽ impletur
manus nescilicet . ut quibus dam risimus uocis in praecatio clandes¬
tina dericos ordinet nescientes. Sic intelligunt adsumañtẽs
testimoniũ pauli scribentis adtimot heũ manuscito nemini in po¬
sueris neq communica ueris peccatis alienis. Nonenim pec¬
catũ leue mittere marga ritas ante porcos et da rescm̃ cani¬
bus et ordinationẽ dericatus nequaquã sc̃ĩs et in lege dĩ doc¬
tissimis sed ad seculissuis tribuere et uilium officiorum ministris
quodq his dedecorosius ẽ muliercularũ p̃cibus. in quo consideran¬
da loquentis in sexp̃i apłi sapientia qui ut ordinationis periculũ
demons traret iunxit torm̃ta peccantiũ. neq communicaueris

Expanded text:
loquaris quod non prodest animae tuae, non tua mala, sed aliorum loquaris quod non prodest animae tuae, non tua mala, sed aliorum errores considerans: accipies quae sequens sermo subnectit. quae non solum ad imprecationem vocis, 695 sed ad impositionem impletur manus ne scilicet, ut in quibusdam risimus, vocis imprecatio clandestina clericos ordinet nescientes, sic intelligunt, ut assumant testimonium Pauli scribentis ad Timotheum: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis . Non est enim peccatum leve, mittere margaritas ante porcos, et dare sanctum canibus : et ordinationem clericatus, nequaquam sanctis, et in lege Dei doctissimis, sed asseclis suis tribuere, et vilium officiorum ministris: quodque his dedecorosius est, muliercularum precibus. In quo consideranda loquentis in se Christi Apostoli sapientia, qui ut ordinationis periculum demonstraret, junxit tormenta peccantium: Neque communicaveris
Abbreviated transcription (Latin):
dete obligationẽ etcatenã quatua anima colligata ẽ Dequa
et petrus loquebatur adsimonẽ. Infelleenĩ amaritudinis et
obligatione iniquitatis uideo te eẽ. Et paulus dolebat obligatã
cer nensidola triȩ a theniensiũ ciuita tẽ Funibus enim peccato¬
rũ suorũ unusquisq constringitur. De quibus animae uinculis
et dauid p̃cabatur in psalmo. ab occultis meis munda me dne
et ab alienis parceseruotuo. Difficile repperitur qui his non
stringatur catenis paro inuenitur anima quae grauissi¬
mã torquẽ non habext suo collo circũdatã. Adterrenaseo pe¬
ra de prim̃tẽ et nequaquã caelũ sed terrã aspiciat. Quodet
de euangelica refertur muliere quã uinxerat satanas ꝑ annos
demediocor distui hanccatenã et istius modi uincula dissipa
digitũ transtuler. Solũ malũ ipse non cogites et non solũ facias
sedne de trahas quidẽ ꝓximotuo singulos quasidigito notes.

Expanded text:
de te obligationem et catenam qua tua anima colligata est. De qua de te obligationem et catenam qua tua anima colligata est. De qua et Petrus loquebatur ad Simonem: In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te esse . Et Paulus dolebat, obligatam cernens idololatriae Atheniensium civitatem. Funibus enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . De quibus animae vinculis et David precabatur in psalmo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Difficile reperitur qui his non stringatur catenis. Raro invenitur anima quae hanc gravissimam torquem non habeat suo collo circumdatam, ad terrena se opera deprimentem, ut nequaquam coelum, sed terram aspiciat. Quod et de Evangelica refertur muliere, quam vinxerat Satanas per annode medio cordis tui hanc catenam, et istiusmodi vincula dissipavdigitum transtulerunt: ut non solum malum ipse non cogites, et non facias, sed ne detrahas quidem proximo tuo, et singulos quasi digito notes, et
Abbreviated transcription (Latin):
et tenebre tue er̃ sic̃ meredies. Uerbum hebraicũ rCΩGΑ quod
in hiere miator ques ferrea interptatur in psenticapitulo bis le
tiones uiolentarũ commutationũ ꝓuno uerbo ruoa sciamus
eos posuis se uio lentas cautiones proquibus aquila errorẽ sym¬
machus declinationẽ theodotio RΛIΟΝ idẽ tor quẽ transtu¬
ler̃ pursũ in p̃sentilo co ubinosuertimus si abstuleris de
Idẽ colligationẽ siue uincułũ trans tulerunt aquila sicut supra
rorẽ in t̃pretatus ẽ symmachus intheodotionis scita concidens
tor quẽ posuit. Hoc de int̃ p̃tationis uarieta tesit dictũ. Alio quin
sensus siccũ superioribus iungitur. Orietur tibi matutina lex
et sanitates tuae cito orientur . et pcedecte iustitia et glo rad ñi
coronabitte. de p̃cantẽq statim ex audiet et seo stendet eẽ p̃sentẽ
Ita dũ taxat siad superiora opera haec quoq addideris ut collas

Expanded text:
et tenebrae tuae erunt sicut meridies. Verbum Hebraicum MOTA  , quod et tenebrae tuae erunt sicut meridies. Verbum Hebraicum MOTA  , quod in Jeremia torques ferrea interpretatur , in praesenti capitulo bis legtiones violentarum commutationum, 694 pro uno verbo MOTA sciamus eos posuisse violentas cautiones, pro quibus Aquila errorem, Symmachus declinationem, Theodotio κλοιὸν, id est, torquem, transtulerunt. Rursum in praesenti loco ubi nosid est, colligationem, sive vinculum transtulerunt; Aquila, sicut supra, errorem, interpretatus est; Symmachus in Theodotionis scita concedens  Al. concidens, torquem posuit. Hoc de interpretationis varietate sit dictum. Alioquin sensus sic cum superioribus jungitur: Orietur tibi matutina lux, et sanitates tuae cito orientur: et praecedet te justitia tua, et gloria Domini coronabit te. Deprecantemque statim exaudiet, et se ostendet esse praesentem. Ita dumtaxat, si ad superiora opera haec quoque addideris, ut tollas
Abbreviated transcription (Latin):
cedit inquit inconspectutuo iustitia tua secundũ illudquod lo¬
quitur ia cobexaudiet me cras iustitia mea. et implebitur quo
scriptũe. Eccehomo etopera eius. et gloriã dĩ circumdabit te
uasiues tepulcherrima ut glorificeris et apud dm̃ etapud homi¬
nes T unc inuocabis ec dñs exaudi et clamabis et dicet ecce ad sũ
N on uoce sed operae non responsione sed beneficus. quodiuxtalit¬
terã et in euangelio conꝓbatur quando dicente ad dnm̃ psosiuis po
tes memundare respondit dñs dicens uolomundare. Si abstule¬
ris demedio tui catenã et desieris digitum extendere et loqui qđ
non ꝓdest cumeffu deris esurienti animã tuã etanimã ad flictam
asic̃ dies Si abstuleris a te colligationẽ et ordinationẽ uerborũ
murmurationis et dederis esurienti panẽ tuũ ex ammotuo et a¬
nimã humiliatã saturaueris ⁊ uncorietur intenebris lum̃ tuũ

Expanded text:
cedet, inquit, in conspectu tuo justitia tua . Secundum illud quod locedet, inquit, in conspectu tuo justitia tua . Secundum illud quod loquitur Jacob: Exaudiet me cras justitia mea; et implebitur quod scriptum est: Ecce homo, et opera ejus. Et gloria Domini circumdabit te, quasi veste pulcherrima, ut glorificeris apud Deum et apud homines. Tunc invocabis, et Dominus exaudiet: clamabis, et dicet: Ecce adsum, non voce, sed opere; non responsione, sed beneficiis. Quod juxta litteram et in Evangelio comprobatur, quando dicente ad Dominum leproso, Si vis, potes me mundare, respondit Dominus dicens: Volo, mundare. Si abstuleris de medio tui catenam, et desieris digitum extendere, et loqui quod non prodest. Cum effuderis esur Si abstuleris a te colligationem, et ordinationem et verbum murmurationis, et dederis esurienti panem tuum ex animo tuo, et animam humiliatam saturaveris: tunc orietur in tenebris lumen tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
istaseceris dequibus nunc diximus tunc acceptabile erit ieiunumtuum.
Et erumpe matutinum lumentuum. soluidelicet iustitiae de quo mala¬
bias propheta experfonadĩpatris loquitur. Orietur uobis timentibus
No menmeum solius titiae et sanitas inpenniseius. Quubisol hic lux dicitur
Sicut enim matutinalux soluit tenebras ita lumen sentae ecueritats
ornes errores fugat Et sanitates in quid tie cito orientu Pro quo
d quila uerbum de uerbo exprimens posuit eccitatrix uul neris cũ cito
cis dncdtur. Vt scilicet uuinerapeccatorum nostrorum dor tumsols
iustitiae cito obducta cicatrice cliudentiur. Prioto quo d Ltonsdl
nominis similitu dinẽ imatia idẽ uestimenta posuerunt unde
multi translationis falsitate decepti a dresurrectionẽ corporis.
son probandã hocudintur testimonio quoscilicet uestim̃tũ anima
corpus accipiuelint quod in dieresur rectionis oriatur. et ante¬

Expanded text:
ista feceris de quibus nunc diximus: tunc acceptabile erit jejunium tuum, ista feceris de quibus nunc diximus: tunc acceptabile erit jejunium tuum, et erumpet matutinum lumen tuum; sol videlicet justitiae, de quo Malachias propheta ex persona Dei Patris loquitur: Orietur vobis timentibus nomen meum, sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Qui ibi sol, hic lux dicitur. Sicut enim matutina lux solvit tenebras: ita lumen scientiae et veritatis omnes errores fugat. Et sanitates, inquit, tuae cito orientur. Pro quo Aquila, verbum de verbo exprimens, posuit: Et cicatrix vulnerisobducetur; ut scilicet vulnera peccatorum nostrorum ad ortum solis justitiae, cito obducta cicatrice, claudantur. Pro eo quod Septuaginnominis similitudine ἱμάτια, id est, vestimenta posuerunt. Unde multi translationis falsitate decepti, ad resurrectionem corporis comprobandam, hoc utuntur testimonio, quo scilicet vestimentum animae corpus accipi velint, quod in die resurrectionis oriatur. Et ante
Abbreviated transcription (Latin):
calorem fidei sed extra ecclesiã frigoribus infidelitatis algentes¬
et in opes atq: peregrinos inducait in domum ecclesiae ec operincor¬
ruptionis pallio ut uestiftitunica nequa quã maneant in sepulcris
quod de eo legimus quipossessus ademonium legione nudus habita¬
bat in memoriis mortuorũ. Cumq inquit haec feceris et liberali¬
tastua ad omñs exposita fuerit specialiter nedespicias domesti¬
cos fidei Tunc erumpet quasima nelum̃ tuũ et sanitas tuacito
orietur etante ibit faciemtuam iustitia ut gloria d ñĩ colliget
te tunc in uocabis et dñs ex audiet clamabis et dicet eccead¬
sum .lxx. Tuncerum pet matutinũ lumentuum : et sanitas
tua cito orietur et pibit in conspectutuo iustitia tua et gloriadĩ cir¬
cumdabitte et tunccla mabis etds exaudiette adhuclo quente dicet
eteadsum Quando illa non feceris quae practeritus sermonarrauit et

Expanded text:
calorem fidei, sed extra Ecclesiam frigoribus infidelitatis algentescalorem fidei, sed extra Ecclesiam frigoribus infidelitatis algentes, inopes atque peregrinos, induc, ait, in domum Ecclesiae, et operi incorruptionis pallio; ut vestiti Christi tunica, nequaquam maneant in sepulcris, quod de eo legimus, qui possessus a daemonum legione, nudus habitabat in memoriis mortuorum. Cumque, inquit, haec feceris et liberalitas tua ad omnes exposita fuerit, specialiter ne despicias domesticos fidei. Tunc erumpet quasi mane lumen tuum, et sanitas tua citoem tuam justitia tua: et gloria Domini colliget te. Tunc invocabis, et Dominus exaudiet: clamabis, et dicet: Ecce adsum. LXX: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, et sanitates tuae cito orientur, et praeibit in conspectu tuo justitia tua, et gloria Dei circumdabit te. Tunc clamabis, et Deus exaudiet te. Adhuc loquente te, dicet. Ecce adsum. Quando illa non feceris quae praeteritus sermo narravit, et
Abbreviated transcription (Latin):
quique credentium hereticorũ fraudibus conligatisunt¬
um quas et in psalmo ꝓpheta demonstrat dicens. declinan¬
tes aut in obligationes ad ducet dñs cumoperantibus iniquita¬
tem. Omnes enim quihereticorum uinculis alligantur decli¬
nant ad nõ et quasibos ducuntur aduictimam et eligunt at¬
qi commutant ꝓueritate mendaciũ ⁊stius modiigitur homi¬
nes qui sunt fractiiu dicio dimittat uir eclesiasticus atq dis¬
soluat et omnẽ scripturã hereticorũ dequibus hicidem ꝓphe¬
ta dicit uaequis cribit iniquitatẽ. Scribentes enim scribunt
malitict̃ rapientes iudiciũ pauperũ populimei soluatatq
disrupat ut nequaquã laqueis suis simplices quosq teneant
in recitos. et cum hoc fecerit frangat doctrine aecclesia sticȩ esu
tur in lege sed comminucos atq confractos in euangelio dereliquid
ut baberent quod pauperibus largirentur. Quos non habentes

Expanded text:
quique credentium, haereticorum fraudibus colligati suntquique credentium, haereticorum fraudibus colligati suntum, quas et in psalmo Propheta demonstrat, dicens: Declinantes autem in obligationes, adducet Dominus cum operantibus iniquitatem . Omnes enim qui haereticorum vinculis alligantur, declinant a Domino; et quasi bos ductus ad victimam; et eligunt atque commutant pro veritate mendacium. Istiusmodi igitur homines, qui sunt fracti judicio, dimittat vir Ecclesiasticus atque dissolvat; et omnem scripturam haereticorum, de quibus hic idem Propheta dicit: Vae qui scribunt iniquitatem: scribentes enim scribunt malitiam, rapientes judicium pauperum populi mei , solvat atque disrumpat, ut nequaquam laqueis suis simplices quosque teneant irretitos. Et cum hoc fecerit, frangat doctrinae Ecclesiasticae esuritur in Lege, sed comminutos atque confractos in Evangelio dereliquit, ut haberent quod pauperibus largirentur . Quos videris non habentes
Abbreviated transcription (Latin):
ciendam eẽ elemosinam maxime autẽ domesticos fidei
Illienim caro nostra sunt et semen nostrum: quideuno nobiscum pa¬
rente generantur: Ad quos extendebat et saluatormanũ dicenis
Mater mea et fr̃smei hi sunt: qui faciunt uoluntatẽ patris inei.
et dñs loquitur in euan gelio dehis quiindie iudicii adextris.
staturis. uenite benedicti patris mei possidete preparatum
uobis regnũ a constitutionemundi. Esuriui enĩ et dedistis
mihi manducare. Sitiui et de distis mihibibere . Infirmus erã
et incarcere et uenistis adme. peregrinus et eduxistis mein
domũ uram et nudus et uestistisme. Illisq humilita tedicen¬
tibus senihil fecisse dño saluatori respondat quandiu fecistis
uni defratribus meis minimis mihi fecistis. Iuxta tropologiã
hec possumus dicere. Quiieiunat ab omnibus malis et uult
suumieiuniũ respici non solum declinet amalo sed etfaciat
bonum ut soluat omnẽ uinculum iniquitatis quo simplices

Expanded text:
ciendam esse eleemosynam, maxime autem domesticis fidei . Illi enim caro nostra sunt, et semen nostrum, qui de uno nobiscum parente generantur. Ad quos extendebat et Salvator manum, dicens: Mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei . et Dominus loquitur in Evangelio de his qui in die judicii a dextris staturi sunt: Venite, benedicti Patris mei, possidete regnum praeparatum vobis a constitutione mundi. Esurivi enim et dedistis mihi manducare. Sitivi et dedistis mihi bibere. Infirmus eram, et in carcere, et venistis ad me. Peregrinus, et duxistis me in domum vestram. Et nudus, et vestistis me . Illisque humilitate dicentibus, se nihil fecisse Domino Salvatori, respondit: Quamdiu fecistis uni de fratribus meis minimis, mihi fecistis. Juxta tropologiam haec possumus dicere: Qui jejunat ab omnibus malis, et vult suum jejunium respici, non solum declinet a malo, sed et faciat bonum, ut solvat omne vinculum 692 iniquitatis, quo simplices
Abbreviated transcription (Latin):
densa et in templo eius omnes dicdnt gloriam. Atq: ut mul¬
titudinem credentium demons traret intulit dñs diluui¬
um in habitare fecit et sed ebit dñs rex inae ternum Rursũq:
ocituo addito sacramento tridesimum sextum psclmum
efficit litteratum cuius principium ẽ noli aemulari in malig¬
nantib: neque zelaueris facientes iniquitatem. cuius expo¬
sitio non praefactionis sed proprii uoluminis :. et nemulta
nunc replicemus usque ad quintum decimum numerum.
peraugmenta succrescens in quo psalmi graduum sunt.
et uas electionis apud petrum hiero solimis commoratur.
centesimum uicesimum efficit numerum qui primi in xpm
fuere credentes et cum a postolis cenaculum fidei conscender̃
mumnumerum ordine gradiens et euangeli campossidens
tres pisces magnos capit et inecdesi a collocat cui et nunc

Expanded text:
densa, et in Templo ejus omnes dicent gloriam . Atque ut multitudinem credentium demonstraret, intulit: Dominus diluvium inhabitare fecit: et sedebit Dominus rex in aeternum. Rursumque octavo addito sacramento, tricesimum sextum psalmum efficit litteratum, cujus principium est: Noli aemulari in malignantibus, neque zelaveris facientes iniquitatem. Cujus expositio, non praefationis, sed proprii voluminis est. Et ne multa nunc replicemus, usque ad quintum decimum numerum per augmenta succrescens, in quo psalmi graduum sunt, et vas electionis apud Petrum Hierosolymis commoratur, centesimum vicesimum efficit numerum, qui primi in Christum fuere credentes et cum Apostolis coenaculum fidei conscenderunmum numerum ordine gradiens, et Evangelicam possidens  quinquaginta tres pisces magnos capit, et in Ecclesia collocat . Cui et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tes pȩnas sentiaent et futuras. quod quae prius in deba¬
tur ocultum in consequentibus dicitur manifestius. et
omnem linguam s esis tentem tibi iniuditio iudicabis.
bunsi Cunctos que hereticorum principes etiudaeorum
mugis tros etmundi philosophos quos faberille confla¬
uerat tuo iudicio condem nabis quomodo etreginus abua.
condem nabit incredulos etnineuitas. econtrario iustificabit᷑
sodomacomparationis peioris iheru salem: post haec infer¬
tur quae s unt praemia futurorum neccas sum putentes¬
se. certamen et presenti morte finiri: hec est hereditas seruo¬
rum dñi id ẽ regna caelorum etuita perpetua. etretri¬
butio laborum quaeoculus nonuidit et auris non audiuit
titia eorum quiapud dnm̃ sunt dicit dñs. ut praesens tribulatio futu¬
rogaudio compensetur. porro iuxta lxx is temihi sens us uidetur
Ego creutortuus non teita feci quomodo diabolus faberpersimus

Expanded text:
tes poenas sentient et futuras. Quodque prius videbates poenas sentient et futuras. Quodque prius videbatur occultum, in consequentibus dicitur manifestius: Et omnem linguam resistentem tibi in judicio judicabis, ntium reprobans. Cunctosque haereticorum principes, et Judaeorum magistros, et mundi philosophos, quos faber ille conflaverat, tuo judicio condemnabis. Quomodo et Regina Saba condemnavit incredulos, et Ninivitae: et e contrario justificabitur Sodoma comparatione pejoris Jerusalem . Post haec infertur quae sint praemia futurorum, ne cassum putent esse certamen, et praesenti morte finiri. Haec est haereditas servorum Domini, id est, regna coelorum, et vita perpetua, et retributio laborum, quae oculus non vidit, et auris non audivit,titia eorum qui apud Deum sunt, dicit Dominus, ut praesens tribulatio futuro gaudio compensetur. Porro juxta Septuaginta iste mihi sensus videtur: Ego Creator tuus non te ita feci quomodo diabolus faber pessimus
Abbreviated transcription (Latin):
quodperfectum est contrate non prosperabitur. etomnis
uoxs urget contrate iniudiciũ omnes eos uinces.
eqͣfoxiituierunt in ea. est hereditas seruientibus dño. etuose¬
ritis mihiius tidicit dñs. Di camus primum iuxta hebraicum
siuis non timere et proculate es seformidinem. fucquae
praeteritus sermoncrrunt. ego enim sumperquem he¬
bituru es proselitos ego quicreuui fabrum suffluntem.
inigne prunas hoc est diubolum omnium malorum artifi¬
cem non ne cessitatenaturae: sed menti is arbitrio. qui sus¬
citabit ancendia et proferet contruteuusa. quales fuerun
simonetelimas mugipetro et puulo a postolis resis tentes.
ego creaui inter fectorum eorum qui increduli sunt futuri
Non quo egosim caus aperditionis eorum sed quocreutus.
aduersurius ad pugnundum etuictus perditio etuicto¬
ribus causa sit p̃miorum. Omnes que qui contrate a fa¬
brosufflunte sunt fubricati non dirigentur sed et prȩsen¬

Expanded text:
quod factum est contra te, non prosperabitur: et omnis quod factum est contra te, non prosperabitur: et omnis vox surget contra te in judicium: omnes eos vinces ÷ et obnoxii tui erunt in ea  Est haereditas servientibus Domino, et vos eritis mihi justi, dicit Dominus. Dicamus primum juxta Hebraicum: Si vis non timere, et procul a te esse formidinem, fac quae praeteritus sermo narravit; ego enim sum per quem habitura es proselytos. Ego qui creavi fabrum sufflantem in igne prunas, hoc est, diabolum omnium malorum artificem, non necessitate naturae, sed mentis arbitrio. Qui suscitavit incendia, et proferet contra te vasa: quales fuerunt Simon et Elimas magi, Petro et Paulo apostolis resistentes . Ego creavi interfectorem eorum qui increduli sunt futuri. Non quo ego sim causa perditionis eorum, sed quo creatus adversarius ad pugnandum, et victis perditio, et victoribus causa sit praemiorum. Omnesque qui contra te a fabro sufflante sunt fabricati, non dirigentur, sed et praesen
Abbreviated transcription (Latin):
bitor es quiondami dolatriae fiant coloni ecclesiae. Dequib
in psclmis dicitur dñs sapientes. fact caecos. siueut in lati¬
nis codiciibus legitur dñs in luminat caecos diligitaduenus
ut postquum caecilumen recperint ueritatis etstulti s api¬
entiam didicerint tuncad ecclesiam transeuntes diliguntir
ad nõ et audiant perprofetam uocabo non populum meum po¬
pulum meum quod intrantes templumdizelũ ad prehendit
populum meruditum. Ecce ego creaui fubrum sufflantem
inigne prunas et proferentem uus in opus scum ꝗs gocrea¬
ui inter fectorem addisperdendum omne uus quod fictum est
contrate non dirigrtur: et omnem linquam resis tentem
tibi in iudicio iudicabis. hec ereditas seruorum dnĩ etius titia
eorum apudm edicit dñs lxx. Ecceego creuuite non uta era¬
rius sufflans inigne prunas et proferens uus inopus ego
autem creauite non in perditionem interficere. Omneuas

Expanded text:
bitatores quondam idololatriae, fiant coloni Ecclesiae. De quibus bitatores quondam idololatriae, fiant coloni Ecclesiae. De quibus in psalmis dicitur: Dominus sapientes facit caecos. Sive ut in Latinis codicibus legitur: Dominus illuminat caecos, Dominus diligit advenas : ut postquam caeci lumen receperint veritatis, et stulti sapientiam didicerint, tunc ad Ecclesiam transeuntes diligantur a Domino, et audiant per prophetam: Vocabo non populum meum, populum meum ; quo intrante Templum Dei, zelus apprehendit populum ineruditum. Ecce ego creavi fabrum sufflantem in igne prunas, et proferentem vas in opus suum: et ego creavi interfectorem ad disperdendum. Omne vas, quod fictum est contra te, non dirigetur: et omnem linguam resistentem tibi in judicio, judicabis. Haec haereditas servorum Domini: et justitia eorum apud me, dicit Dominus. LXX: Ecce ego creavi te, non ut aerarius sufflans in igne prunas, et proferens vas in opus. Ego autem creavi te non in perditionem interficere: omne vas