comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Pectati inquit reum tenere
quẽqmͣ: qr ñ fecit qd̾ fac̾e ñ potu¬
i: sũme ĩiqͥtatis ⁊ insanie ẽ. hus
auditis. exilit pelagius dicens.
Cur gͦ ꝑuuli: ⁊ illi qui nõ hñt grãm:
snie qua nõ possunt fac̾e mandata
diuina. reitenent᷑. Lor aũt qua
occõne dix̾it in li. retͣctationũ. pe¬
lagio sꝑndens: aꝑit. Id enĩ ꝯtͣ ma¬
nicheos dixit. ¶in in hoĩe: duas
naturas eẽ ꝯtendunt. Unã bonam
ex d̾o. alt̾am malã ex gente tenebͣꝵ:
que nũqͣmͣ bona fuit: nͨ bonũ uelle
pot̾. ꝙ si eẽt: nõ uid̾et ur ei impu¬

Expanded text:
 Peccati reum tenere quemquam, quia non fecit quod facere non potuit, summae iniquitatis et insaniae est. His auditis exiliit Pelagius, dicens: Cur ergo parvuli et illi qui non habent gratiam, sine qua non possunt facere mandata divina, rei tenentur? Hoc autem qua occasione dixerit, in libro Retract. Pelagio respondens aperit. Id enim contra Manichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle potest; quod si esset, non videretur ei impu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ aus̾. dix̃. Quib remittunt: remitit
d̾s ⁊t̾. Opus enĩ iustice ex̾cent ĩ pcc̃oees.
cũ eos iusta pena ligant. Opus mĩe: cũ
st notand̾: qr quos satisfactione pmĩe
ligant eo ip̃o apccis solutos ostendunt.
q nõ imponit᷑ aicui satisfactõ pm̃alis:¬

Expanded text:
 dixit: Quibus remittunt, et remittit Deus, etc. Opus enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; opus misericordEt notandum est quia quos satisfactione poenitentiae ligant, eo ipso a peccatis solutos ostendunt, quia non imponitur alicui satisfactio poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfec̾it. ⁊ ꝙ infantia ens: exꝑs cogni
tes paciunt᷑ sic intlłi. S ita sane pot̃
accipa. ut qnͣtum ad iusum hoĩm. ⁊ sui
sensus ostonsionẽ: xp̃c ꝓfecisse dicat᷑
ꝓficielat gͦ hũanus sonsus in eo ẜm
pr̃em ⁊ matrẽ d̾r ignorasse. ĩ ifantia
parem cũ
.d. ⁊ si om̃ia scit que d̾s.

Expanded text:
et quod infantia ejus expers cognittes patiuntur sic intelligi. Sed ita sane potest accipi, ut quantum ad visum hominum et sui sensus ostensionem, Christus profecisse dicatur. Proficiebat ergo humanus sensus in eo secundum trem dicitur ignorasse in infantia, PAREM CUM DEO; ET SI OMNIA SCIT QUAE DEUS.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uictus ẽ ab eo. Ip̃m purtant pͥmũ¬
hoĩem tẽptasse. ⁊ uicisse. Et scd̾m.
s ab eo uictũ eẽ. ⁊ iõ in ĩf̾no religa¬
tͥum̃. Alii aũt putant: ex quo ce¬
cidit: ꝓ pcc̃i sui magͥtudine illuc
fuisse dim̾sum.
Qd̾ lucifer nõ ht

Expanded text:
Ipsum putant hominem tentasse et vicisse; et secundo Deum, sed ab eo victum esse, et ideo in inferno relegatum. Alii autem putant ex quo cecidit pro peccati sui magnitudine illuc fuisse demersum. 7. Quod Lucifer non habet
Abbreviated transcription (Latin):
noluit: nͨ ꝑ pñĩam pcc̃m dełe. Qd̾ si uir
scient̾ patit᷑. ꝯsentire uid̾r. Si eĩ ĩ adul¬
t̾io ꝑseu̾are elegit: patronꝰ tͣpitudinis
⁊ lenocinii reus: maritꝰ hẽbitur. nͥ eam
ad ult̾ũ ream fac̾e̾ uolu̾it: Si ae̾ a poc̃o

Expanded text:
oenitentiam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Si autem a peccato
Abbreviated transcription (Latin):
icient᷑ .i. ħ ꝯseqñtur: si illa queratis.
ne cũ ista q̃ritis. illinc au̾tamini. aũ
ne duos fines ꝯstituatis. ut ⁊ regnũ
ip̃ regnũ d̾i: tantum debu̾is oꝑari
om̃ia nõ solam. uł cum regno dei m̾ce¬
dem temꝑalẽ meditari. Ecce ħͥ aꝑte
dicit: ne duos fies nob̾ ꝯstituamꝰ:

Expanded text:
id est haec consequentur, si illa quaeratis; ne cum illa quaeritis, illinc avertamini. Aut ne duos fines constituatis, ut et regnum  regnum Dei tantum debemus operari omnia, non solam vel cum regno Dei mercedem corporalem meditari. Ecce hic aperte dicit ne duos fines nobis constituamus,
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̾. s̾dentes. dñis illã pͥmam
mat̾iã: nõ id̾o dcãm fore ĩformẽ:
aliq̾d corꝑeum tale exist̾e pot̃: qd̾
nlłam hẽat formã. s id̾o ñ absurde
informẽ applłars posse dñis. qr ĩ cõ¬
fusione ⁊ꝑmietione quadã sub¬
sistens ñ dum pulcrã aꝑtãq ⁊ dis¬

Expanded text:
lam primam materiam non ideo dictam fore informem, aliquid corporeum tale existere potest quod nullam habeat formam; sed ideo non absurde informem appellari posse dicimus, quia in confusione et permixtione quadam subsistens, nondum pulchram apertamque,
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e eĩ bonũ nr̃m ur ip̃e ẽ uł ab ip̃o
ẽ. Non gͦ fruit᷑ nob̾ s utit᷑. si eĩ nͤ fru¬
itur nͨ utit᷑. ñ inuenio quora diligat
nos nͨ tñ fic utit᷑ nob̾. ut nos aliis
reb. Nos eĩ res quib utmi. ad id refe¬
rimꝰ. ut d̾i bonitate ꝑfruam᷑. D̾s u̾o:
ad sicã bouitatẽ usũ nr̃m roft̾ Ille eĩ

Expanded text:
ipse est, vel ab ipso est; non ergo fruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
Usq adeo. d̾s om̃ia cooꝑatur in bonũ:
ut si qui hoꝵ deiuant. ⁊ exorbitant.
t̾ hoc ip̃m eis. faciat ꝓfit̾e̾ in bonura
quia humiliores redemt atq doctiores
ut petrus. Ila ⁊̃ mala que ab ñquis fi¬
deles pie ꝑferunt. nt ait aus̾. in li. de

Expanded text:
cooperatur in bonum, ut si qui horum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt, atque doctiores, ut Petrus. Illa etiam mala quae ab iniquis fideles pie perferunt, ut ait Aug., in lib. de
Abbreviated transcription (Latin):
tenuitatis: ut a mortalib uid̾i non
ualeant: nͥ suꝑuestita aliꝙͣ gͦssiori for¬
ma. qua assũpta: uident᷑. dopositaq
uid̾i desinũt. Angłis u̾o mał muta¬
ta sunt ĩ casimi corꝑa. in det̾iorem
qͣlitatẽ spissioris aeris. Sic̃ enĩ a loco
corꝑa. ⁊ spissiora. In qͥb possint pati.
a suꝑiori elem̃to .i. ab igne. Et hoc
aug̃. sensisse uid̾r suꝑ gen̾: ita dicẽs.
Demones dñr aerea aĩalia: qr corpoꝵ
aereoꝵ natura. uigent. nͨ ꝑ mortẽ
dissoluũt᷑: qr p̾ual in eis elem̃tum
aptius ad faciend̾. qmͣ ad patiendũ.
Ad paciendũ eĩ: humor. ⁊ humꝰ. aer
ad faciendum. aer. ⁊ ignis aptitũ¬
dinẽ p̾bent. T̃ransg̾ssores u̾o angłi:
cũ pͥncipe suo: nc dyabło. tt̃ archan¬
gelo: ñ mirũ si post pcc̃m in hanc
caligniẽ detrusi sũt. Neq ⁊̃ hoc mi¬
rũ est. si ꝯu̾si sunt ex pena ĩ aereã
qualitatẽ. qua possint ab igne pati.
Caliginosa tñ aeris ten̾e tantũ per¬

Expanded text:
tenuitatis, ut a mortalibus videri non valeant nisi supervestita aliqua grossiori forma, qua assumpta videntur, depositaque videri desinunt. Angelis vero malis mutata sunt in casu corpora in deteriorem qualitatem spissioris aeris. Sicut enim a loco corpora et spissiora in quibus pati possint a superiori elemento, id est, ab igne. Et hoc Augustinus sensisse videtur super. Gen. ita dicens: Daemones dicuntur aerea animalia, qui corporum aereorum natura vigent; nec per mortem dissolvuntur, quia praevalet in eis elementum aptius ad faciendum quam ad patiendum. Ad patiendum enim humor et humus; ad faciendum, aer et ignis aptitudinem praebent. Transgressores vero angeli cum principe suo nunc diabolo, tunc archangelo, non mirum si post peccatum in hanc caliginem detrusi sunt. Neque etiam hoc mirum est si conversi sunt ex poena in aeream qualitatem qua possunt ab igne pati. Caliginosa tamen aeris tenere tantum per
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis diiudicare uolũt. quib ait.
Demones dũr aerea aĩalia nõ ait¬
sunt. Ita enĩ quidani dicebant. De ha¬
bitatione u̾o caliginosi aeris inquẽ
detrusi sunt: nõ oppinãdo. s res u̾ita¬
tem asserendo eũ tͣdidisse dñt. qd̾
ip̃ius di locutõnis distinctio: ostend᷑.
Dñt quo płimos catholicos tͣctato¬
res. in hoc ꝯuenisse atq id ꝯcordit̾
docuisse. ꝙ angłi incorꝑei sint rs
post expletionẽ deponũt in quib

Expanded text:
verbis dijudicare volunt; quibus ait, Daemones dicuntur aerea animalia; non aitsunt; ita enim: Quidam dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt non opinando, sed rei veritatem asserendo eum tradidisse dicunt, quod ipsius locutionis distinctio ostendit. Dicunt quoque plurimos catholicos tractatores in hoc convenisse atque id concorditer docuisse, quod angeli incorporei sint, nec post expletionem deponunt; in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
posse peccare. ĩmo quomꝰ u̾m sit eos
ñ pͨcare: cũ malam he̾ant uoluntatẽ
quidam autumant illam malam¬
uolunntatẽ nõ ẽẽ pcc̃m. s supplici¬
s ꝑ illud:. eos ñ m̾eri aliqm̃ penã:
qr nõ est ibi locus m̾endi Illud gͦ
pcc̃m dicunt ñ eẽ m̾̃tũ supplicũ. S
supplicium mali m̾iti: ꝙ ĩ hacunita pre¬
qrpͭ hic homo deposita malicia bñ ui¬
u̾e: ⁊ mutata uoluntate. m̾ita simł
oꝑaq mutare ⁊ ea g̾ere q̃ d̾o place¬
ant. Qd̃ qui in hac uita nõ fec̾it: ha¬
bebit quid̾ pñiam in fut᷑o scło de ma¬
lic sius. s idulgentiã in ꝯsp̃tu di nõ
ĩueniet: qr ⁊ si erit ibi stimulꝰ penitu
Atalib eĩ ita culpabit᷑ iniqͥtas sua: ut
ulłatenus ab eis possit: uł diligi uł de¬
sid̾ ari iusticia. Uołuntas eĩ eoꝵtalic
erit: ut hãt in se sm̃ꝑ malignitatis

Expanded text:
posse peccare; imo, quomodo verum sit eos non peccare, cum malam habeant voluntatem. Quidam autumant illam voluntatem non esse peccatum, sed supplicised per illud eos non mereri aliquam poenam, quia non est ibi locus merendi. Illud ergo peccatum dicunt non esse meritum supplicii, sed supplicium mali meriti, quod in hac vita prquia potest hic homo deposita nequitia bene vivere, et mutata voluntate merita simul operaque mutare, et ea gerere quae Deo placeant. Quod qui in hac vita non fecerit, habebit quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet, quia etsi erit ibi stimulus poenita talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se semper malignitati
Abbreviated transcription (Latin):
res ille uidelic.: q̃ ad signaficandũ aͥd
adhibent᷑. Omne gͥ signũ t̾ res aliqua
nũ est. quia nõ adhibet᷑ ad sigiificãd̾
aliquid. Cumq his itend̾it theologoꝵ.
speculatio studiosa atq modesta:. di¬
uinã scͥpturã formã p̾sc̾ptam ⁊̃ doc¬
tͥnia ten̾e adu̾tet. De his gͦ nobit ad¬
itum ad res d̾inas aliquatenꝰ intlłigẽ¬
das. d̾o duce aꝑire uolentib. disseren¬
dum ẽ. ⁊ pͥmũ de reb. pꝰea de signis
disseremus.

Expanded text:
res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua num est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disse
Abbreviated transcription (Latin):
eteris ac noue le¬
ugis ꝯtinentiam
tractatum. cͥca res
uł signa p̾cipue u̾sari. Ut emĩ eg̾gius
doctor. aus̾. ait. in li. de doct̾na xp̃iana.

Expanded text:
eteris ac novae legis continentiam,tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. s̃.i. Ita ne intlłcturi siunꝰ: ut nõ
t̾dentib inxp̃m mũda sint om̃ia: si
eam p̾ͥmũ sibi dare. Est eĩ eła opꝰ mĩe
ꝑmanentes. q̃ ita diligunt: ut ĩ eis
optent u̾sari. Qui u̾o diligit.ini. od̾.¬

Expanded text:
sunt vobis, itane intellecturi sumus, ut non credentibus in Christum, munda sint omnia, si eam primum sibi dare. Est enim elepermanentes, quae ita diligunt, ut in eis optent versari. Qui vero diligit iniquit
Abbreviated transcription (Latin):
cende de hinc pene. auferri potesta¬
tem. ⁊ magnum peccatũ magnis
duiturmsq lui cruciatib. Si quie
u̾o pinitus sit: ut ille qui isrłite
maledix̾at.⁊ qui ni sabbato ligna
colleg̾at. talec post ea nõ puniri.
qr rulpa leuis: p̾senti supplicio ꝯpẽsa¬
ta sit. Leuis eĩ culpa leui supplicio ꝯpẽ¬

Expanded text:
ehinc poenae auferri potestatem; et magnum peccatum magnis diuersisque lui cruciatibus. Si quis uero punitus sit, ut ille qui Israelitae maledixerat et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supplicio compensata sit; leuis enim culpa leui supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ⁊ ꝓ eo puiri a d̾o: peua illa satis¬
facit ⁊ releuat gͣuatum̃. AD hoc aũt
ꝙ obicit᷑ de satisfc̃one illa: si sat̃ factio ñ
fuit it̾m imponenda ẽ: Si u̾o it̾ni ĩpo¬
nendã nõ est: sat̾ factio fuit. ⁊ si satis

Expanded text:
git et pro eo puniri a Deo, poena illa satisfacit et relevat gravatum. Ad hoc autem quod objicitur de satisfactione illa: si satisfactio non fuit, iterum imponenda est; si vero iterum imponenda non est, satisfactio fuit: et si sat
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis dicat᷑ ꝯplui: qr ab actu ⁊ de¬
lectatione pcc̃i cui aũ s̾uiebat. mͦ cessat.
nõ qd̾ eius ueniã hẽat. Uocat᷑q pluusa
illa talis ꝯtinentia: qua ab oꝑe pcci re¬
uocat᷑. quia ex fonte gr̃e di id corde ĩ¬
stillat᷑. ut uł sic paulatim ad pm̃iam
ueniat. uł eo minꝰ a d̾o puniat  qui
diut᷑ mori delc̃atione ⁊ actu pcc̃i maiꝰ
sibi accumulass torm̃tum. Si n̾o ad
młto mag̃ q̃ nõ dum sũt dimissa pp̃
odium frat̾ nũ. ad penã resuari ꝓban¬
tur. Et si ille qui aͣpit̾ sue uoluntatis
ꝯstitutꝰ est: nõ pot̃ inchoare nouam

Expanded text:
ab actu et delectatione peccati cui ante serviebat modo cessat, non quod ejus veniam habeat. Vocaturque pluvia illa talis continentia quae ab opere peccati revocatur, quia ex fonte gratiae Dei id cordi instillatur, ut vel sic paulatim ad poenitentiam veniat, vel eo minus a Deo puniatur qui diuturniori delectatione et actu peccati magis sibi accumulasmulto magis quae nondum sunt dimissa propter odium fraternum ad poenam reservari probantur. Et si ille qui arbiter suae voluntatis constitutus est, non potest inchoare novam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mom̃taneam: tñ nõ respuit d̾c. Qd̾
aũt qui ꝑ temꝑale flagellũ nõ corrigũ¬
tur: post. et̾ nalit̾ puniant᷑ Ibidem
ostendit agens de fidesi dephenso. in
adult̾io. qui decollat᷑. ubi ostendit le¬
uia pcc̃a. bremi ⁊ temꝑali supplicio pur¬
gari. Magna u̾o: diut᷑ nis: et̾ nisq sup¬
pliciis reseruars. ita inqͥens. Querat
hic aliquis. si fideł dep̾hensus in adul¬
t̾io decollet᷑: quid de eo postea fiat.
Alut enĩ pumet᷑. ⁊ falsũ ẽ qd̾ dr: non
iditabit d̾s bis m id .ip. aut nõ pune¬
tͦ. ⁊ optand̾ est ad ult̾is: ut ħ breui

Expanded text:
 respuit Deus. Quod autem qui per temporale flagellum non corriguntur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum es
Abbreviated transcription (Latin):
õmitt̾e .i. elemosinas fractuũ t̾renoꝵ
Ex hic dat᷑ intlłi ꝙ in pcc̃o mortali ꝑmit¬
ꝑmanẽtes. ⁊ si el̾at largas faciant. Non
tñ ꝑ eas satisfaciunt: quia mordinate
existunt: nõ placentes d̾o. Non gͥ dicenda
ẽ illa satis factio pcci qm quis agit pro
uno pcc̃o: dum ꝑ durat in alt̾o. Q̾ ñ¬

Expanded text:
est, eleemosynas fructuum terrenorum. Ex his datur intelligi quod in peccato mortali permanentes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinate existunt, non placentes Deo. Non ergo dicenda est illa peccati satisfactio, quam quis agit pro uno peccato, dum perdurat in altero. Q
Abbreviated transcription (Latin):
solu̾e. p̃cipue cum ex dictis oriatur. q̃
tlligentie attendens infirmitas: tur¬
batur cupiens magis ex dictis scõꝵ re¬
ferre. qmͣ afferre. Optimꝰ enĩ lector
ẽ inquit hyłr. in .iͦ. li. de .tͥ. qui dictoꝵ
intlłigentiam expectet ex dictis potiꝰ.
qmͣ inponat. ⁊ retułit magis qmͣ at¬
tułit. neq cogat id uid̾i dictis ꝯtineri:
qd̃ añ lectionẽ p̾sumpserit intlłigẽd̾.

Expanded text:
ecipue cum ex praedictis oriatur quae telligentiae attendens infirmitas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Optimus enim lector est, inquit Hilar. in medio lib. 1 de Trin., qui dictorum intelligentiam expectat ex dictis potius quam imponat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lection
Abbreviated transcription (Latin):
Deoq aug̃ ext̾minans oppinonẽ
eoꝵ: qui angłos c̾atos fruise malos
putant: auctoritate. ⁊ rõne ꝓbat
bonos fuisse c̾atos ⁊ u̾ba p̾missa bĩ
iob. q̃ illi ꝓse inducebant.: qũo sint
intłłigenda: aꝑit. ita dicens. sr̃ gen̾.

Expanded text:
 1, exterminans opinionem eorum qui angelos creatos fuisse malos putant, auctoritate et ratione probat bonos fuisse creatos, et verba praemissa beati Job quae illi pro se inducebant, quomodo sint intelligenda aperit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
fecit utilem bonis uł ip̃ius angłi
facturã qr ⁊ si p̾sciret d̾s ds uolũta¬
te. malũ futurũ fecit tam̃ eum.
ꝑuidens: qnͣta de illo. suabonitate
uit tñ llũ. ut de illo bonis ꝓdeẽt.
hoc ã fecit. ut illudat᷑ ei. Illudit᷑
eiũ ei: cum scĩs ꝓficie temptatio eiꝰ.
sic̃ ⁊ mali hoĩes quos d̾s malos fut᷑os
Illudũt᷑: cũ p̾statur scis eoꝵ tẽp¬
tatione ꝓfectus: s ĩpe ẽ initiũ:
qr p̾cedit᷑ antiqͥtat e ⁊ pͥncipatu
malicie. ħ aũt illusio fit angłis.
ut nõ qnͣtũ nitunt᷑ s qnͣtũ sinũt᷑

Expanded text:
 ipsius angeli facturam, quia etsi praesciret Deus voluntate malum futurum, fecit tamen eum, providens quanta de illo sua bonitate vit tamen illum, ut de illo bonis prodesset; hoc autem fecit ut illudatur ei. Illuditur enim ei, cum sanctis proficit tentatio ejus. Sicut et mali homines quos Deus malos futuros illuduntur cum praestatur sanctis eorum tentatione profectus. Sed ipse est initium, quia praecedit antiquitate et principatu malitiae. Haec autem illusio fit angelis ut non quantum nituntur, sed quantum sinuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ea abscondi a lumine d̾i. qͥ ⁊̃ mlibꝰ ad he¬
liudium: insinuat cognitõm d̾i: uarus
modis accipiẽdã. inqͥens. Si ad scĩam re¬
feras: nõ ignorat d̾s aliqͦs uł aliqͣ qͥ tñ
in uidicio quibdã dic̃. ñ noui uoes¬

Expanded text:
ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: Non novi vos
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qr quodam mͦ. cognoscit dͥs bona. qͦ nõ
rognoscit mala. Parit̾ quid̾ utͣq eod̾
q mͦ noscit: qnͣtũ ad noticiã. s bona
t̃ aꝓpbatione ⁊ bñplacito coguoscit.

Expanded text:
 quodam modo cognoscit Deus bona, quo non cognoscit mala. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approbatione et beneplacito cognoscit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ite maledicti. An iltute iuditis
tie effcũs: ip̃ius dictõe significet᷑.
mag̃ ꝯscientũs expͥmenda płimi pu¬
⁊ ĩ ictu ocłi. mit̾ iũ ꝯsũmandũ tͣdit.
S ald̾ ad resurrectionis statũ tm̃
referunt: ñ ad iudiciũ. qui iudicii¬

Expanded text:
et: Ite, maledicti; an virtute judicis tiae effectus ipsius dictione significetur. magis conscientiis exprimenda plurimi puet in ictu oculi mysterium consummandum tradit. Sed illud ad resurrectionis statum tantum referunt, non ad judicium, qui alii
Abbreviated transcription (Latin):
uare uell: nͥ d̾s alit̾ inspiraret. S ila
uoluntatẽ u̾b̾ nõ expͥserant: pꝰea u̾o
exp̾serunt. ⁊ in u̾gnũtate ꝑmanserũt.
Consensit gͦ maria in maritalẽ socie¬
ꝯsensit copłam. qr uͥgĩtatom seruare
uolebat. ⁊ idd̾ nõ ałr ꝯsensisset ĩ ꝯuiga¬
lem societatẽ mͥ familiare d̾i ꝯsiliu

Expanded text:
 illam voluntatem verbis non expresserant, postea vero expresserunt, et in virginitate permanserunt . Consensit ergo Maria in maritalem socieconsensit copulam, quia virginitatem servare volebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societa
Abbreviated transcription (Latin):
pari ꝯsensu uou̾atis. ambo ꝑseu̾ant̾.
redd̾e̾ debiunstis. a quo ꝓpoĩto si lapsus
tis a ꝯmixtione carnali: id̾o maritus
tuus eẽ destit̾at: ĩmo u̾o: tanto sanctꝰ
ꝯiuges manebatis qnͣto sanctiora ꝯcor¬
dit̾ placita ẜuabatis. ꝑfectum gͦ fuit¬

Expanded text:
sensu voveratis, ambo perseveranter reddere debuistis; a quo proposito si lapsus tis a commixtione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; imo vero tanto sanctius conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita servabatis. Perfectum ergo fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiri młierisq pulcͥtudo q̃ aĩos amo¬
re ĩflãmatos sepe impellit ĩire cõ¬
iugiũ: ut ualeant suũ expłe deside¬
rium. Questus qͦ ⁊ diuuiciaꝵ possessio
q̃ cuiq indulgentiã adhibenti: faci¬
le est disc̾nere. Nec est assenciẽd̾

Expanded text:
ut viri mulierisque pulchritudo, quae animos amore inflammatos saepe impellit inire conjugium, ut valeant suum explere desiderium. Quaestus quoque et divitiarum possessio quae cuique diligentiam adhibenti facile est discernere. Nec est assentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
catur. ⁊ recte uiuit᷑. Uoluntas u̾o
ip̃a: nͥ d̾i gr̃a lib̾etur a ẜuitute qua
pcc̃i serua fc̃a ẽ: ⁊ ut uicia sua¬
suꝑet: adiuuet᷑ recte pieq uiui.
a mortalib nõ pot̾. ⁊ hoc bñficiun
quo lib̾atur : nͥ eam p̾ueniret: iã
meritis daretur ⁊ nõ eẽt gr̃a:. que
utiq gratis datur. preuenitur
gͦ bona hom̃is uoluntas: illo gr̃e
tlłigit᷑. sic̃ aug̾. in encħ. euidẽt̾¬

Expanded text:
as vero ipsa nisi Dei gratia liberetur a servitute qua peccati serva est, et ut vitia superet adjuvetur, recte pieque vivi a mortalibus non potest: et hoc beneficium quo liberatur nisi eam praeveniret, jam meritis daretur et non gratia, quae utique gratis datur. Praevenitur ergo bona hominis voluntas illo gratiae ntelligitur; sicut August., in Ench.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. In potestate quippe hoĩs est:
nuitare in meluis uoluntatẽ. s
ea potestas nulla est. nͥ ado̾ detur
de qua dictum est. Dedit eis potesta¬
dem filios d̾i fieri. Cum enĩ hoc
fit in potestate: qd̾ cum uolumus
facinius. nicħ tũ tam in potestate
qmͣ ip̃a uoliuitas. ẽ. s p̾patur a d nõ
uoluntas. ẜo gͦ modo dat potestatẽ.
bonitate d̾i. uł excidi enis seu̾ita¬
tate meream᷑. Quia in nrã potesta¬

Expanded text:
. In potestate quippe hominis est mutare in melius voluntatem; sed ea potestas nulla est nisi à Deo detur, de quo dictum est: Dedit eis potestatem filios Dei fieri . Cum enim hoc sit in potestate quod, cum volumus, facimus, nihil tam in potestate quam ipsa voluntas eomino. Eo modo ergo dat potestatem. bonitate Dei, vel excidi ejus severitate mereamur; quia in potesta
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ata est ibidem adeẽ uidet᷑ ꝓ diisse. ubi
nũc formata ꝯsistit. Erat q t̾reum
nuxtione ꝑmixtis eisd̾q tircũqͣq in
modo cuꝰdam nebule oppansis. ita ob¬
uolutum erat: ut apꝑeret nõ posset:
mixtione ꝯfusa cͥtũqͣq suspensa: eo¬
us in altum porrigebant᷑ qͦ us nũc
sĩnitas corꝑee nat᷑e ꝑtingit ⁊ sicut
quibdam iud̾r. ultͣ locum firmam̃ti
extendebat᷑ illa moles que in ĩf̾iori ꝑte
spissior atq grossior erat. In srĩora n̾o:
rarior. ⁊ leuior. atq sb̃tilior existebat
de qua rariori sb̾a: putant quidã fu-¬
isse aquas que suꝑ firmam̃tũ ẽẽ dñr.
talis fuit mũdi facies in pͥncipio: pͥns
so qualis fuit mũdi facies in ip̃o
pͥmordio. incipit ꝓsequi oꝑm sex

Expanded text:
ata est, ibidem ad esse videtur prodiisse, ubi nunc formata subsistit. Eratque terreum nfusione permixtis; eisdemque circumquaque in modo cujusdam nebulae oppansis, ita obvolutum erat, ut apparere non posset ermixtione confusa circumquaque suspensa, eousque in altum porrigebantur, quousque nunc summitas corporeae naturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiori vero, rarior ac lenior atque subtilior existebat; de qua rariori substantia putant quidam fuisse aquas, quae super firmamentum esse dicuntur. Talis fuit mundi facies in principio, priuionem. 7. Ostenso qualis fuit mundi facies in ipso primordio, incipit prosequi operum sex
Abbreviated transcription (Latin):
dum fũit ꝑ illũ ignẽ purgabit᷑
Aliis n̾o nllam ing̾et molestiam.
Purgato u̾o ꝑ ignẽ mũdo. ⁊ ad
illa magna paͣi qͣ resurgẽt õs mor¬
labit᷑ area. qr boni ꝯg̾gabunt᷑ ei.¬

Expanded text:
dum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad illa magna qua resurgent omnes morlabitur area, quia boni congregabuntur i
Abbreviated transcription (Latin):
lonos uinte psalmodię modulatione
⁊ citharȩ dulcedine ad exercitiũ boni
oꝑis inuitara. s ⁊ hunc cõtumelia
affectum dimittnt irianem dicinte ᷤᷤ
quȩ nobis pars indd̾. aut quȩ hereditaᷤᷤ
in filio ysai : qui tͣn ꝓ hac uinea ne pe

Expanded text:
lonos psalmodiae modulatione et citharae dulcedine ad exercitium boni operis invitabat. Sed et hunc contumeliis affectum: dimittunt inanem, dicentes: Quae nobis pars in David: aut quae haereditas in filio Isai? Qui tamen pro hac vin
Abbreviated transcription (Latin):
erequit᷑. ⁊ illis audientib plebem
qd̃ sua uͣba libentiꝰ auaut alloquitur.
inferens parabolam. quȩ ⁊ illos impi¬
etatis arguat. ⁊ regnũ dĩ ad gentes
transferendemi ostendat.

Expanded text:
equitur, et illis audientibus plebem, quod sua verba libentius audiat alloquitur, inferens parabolam qua et illos impietatis arguat, et regnum Dei ad gentes transferendum ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑib Et in tempore misit
ad cultores: ut de fructu
uineȩ darent illi. Qui ce¬
sum : dimiserunt eum
inanem. Et addidit al¬
terum seruum mittere.
luli autem hunc quoq¬

Expanded text:
Et in tempore misit ad cultores servum, ut de fructu vineae darent illi. Qui caesum dimiserunt eum inanem. Et addidit alterum servum mittere. Illi autem hunc quoq
Abbreviated transcription (Latin):
spͣui inmundo: ut exir&
ab homine. Qultis enim
temporibus arripiebat
illum. & uinciebatur ca¬
tenis. & compedib custo.¬
ditus. & ruptis uinculis
agebatur a demonio in

Expanded text:
ui inmundo ut exiret ab homine multis enim temporibus arripiebat illum et vinciebatur catenis et conpedibus custoditus et ruptis vinculis agebatur a daemonio in
Abbreviated transcription (Latin):
dedit qui cum ipso erant:
quos non licebat mandu¬
care nisi tantum sacerilo¬
tibus. Et dicebat illis. Iuia¬
dominus est filius homi¬
nis. etiam sabbati.

Expanded text:
is qui cum ipso erant quos non licet manducare nisi tantum sacertibus et dicebat illis quiadominus est Filius hominis etiam sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ual& intueri. dum in hoc deteriꝰ
gemide. ⁊ nͣ cum tibi obtemperare s
parit᷑ conari mone. Qd̾ si ñ es similis:
tnͣ quia ł olim fuisti. ł eẽ potiusti: coͣ¬
aescende. ⁊ nͣ ex odio s miscdi̾a argue.
Raro gͦ ñ sine magna necessitate
st̃ oburgationes admibendȩ ⁊ nͣ nisi
respectu dĩ. remota ab ocło trabe.

Expanded text:
n valet intueri dum in hoc deteriusgemisce et noli eum tibi obtemperare, sed pariter conari mone. Quod si non es similis, tamen quia olim fuisti, vel esse potuisti, condescende, et non ex odio sed misericordia argue. Raro ergo non sine magna necessitate sunt objurgationes adhibenda, et nonnisi respectu Dei, remota ab oculo trabe.
Abbreviated transcription (Latin):
aicat ipsa temeritas uidicandi. ⁊ iniqͦ
mensura tibi nocar. te punit. ⁊ sepe nͣ
ulũ de quo ħ agis. ł si recte uidicas.
⁊ metiris tibi ꝓdest. te saluat. ⁊ si ali¬
quando non itlum cui b inpendis

Expanded text:
dicat: Ipsa temeritas judicandi et iniqua mensura tibi nocet, te punit, et saepe non illum de quo hoc agis. Vel si recte judicas et metiris, tibi prodest, te salvat, etsi aliquando non illum cui haec impendis
Abbreviated transcription (Latin):
luxta alios eũgłistas ñ uenerat᷑ ad iħm
principes sacerdotũ ⁊ magistratꝰ. s mn atͥo
caiphȩ erspectabat. s quia illi de nece
dͣni ita agebant ut quasi ĩnoxii uid̾ent᷑
cũ ꝑ discipłm sit traditꝰ.ã tribuno ⁊ tͦbis
cõprehensus.ã p̃side dampnatꝰ. ã romanis
crucifixus. a płis ⁊ͣ barrabas electꝰ: uolens
eũgłista eos maxime reos eẽ quoꝵ ꝯsilio
cuncta gerebant᷑. dic̃ eos uenisse ad coͣ¬
pͣhendendu saluatorẽ qui suȩ ussionis
potestate uenertͣ.¬

Expanded text:
istas non venerant ad Jesum principes sacerdotum et magistratus, sed in atrio Caiphae exspectaverant. Sed quia illi de nece Domini ita agebant, ut quasi innoxii viderentur, cum per discipulum traditus, a tribuno et turbis comprehensus, a praeside damnatus, a Romanis crucifixus, a populis etiam Barabbas est electus, volens evangelista eos maxime esse reos, quorum consilio cuncta gerebantur, dicit eos venisse ad comprehendendum Salvatorem qui suae jussionis potestate vener
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ terra sanguine irrigat᷑a declaratur
litas arguebat: suo sanguine purgari.
⁊ quicqͥd illa scandali de morte eius ꝑ¬
tuliss& ħ totũ ipse moriendo deler&.
Suscipit dns osculũ. nͥ quo simulare
nos doceat. s ut nec ꝓditorem refug̾e
uideret᷑. ⁊ plus afficer& ꝓditore cui
amoris offitia ñ negar&. Unͣ dr̃. sũ
his qui odert̃ pacẽ .e.p.¬

Expanded text:
 terram sanguine irrigatam declaratur,litas arguebat, suo sanguine purgaret, et quidquid illa scandali de morte ejus pertulisset, hoc totum ipse moriendo deleret,Suscipit Dominus osculum, non quod simulare nos doceat, sed ut nec proditorem refugere videretur, et plus afficeret proditorem, cui amoris officia non negaret. Unde dicitur: Cum his qui oderunt pacem e
Abbreviated transcription (Latin):
teͣ respondit. Simte usq huc .i. nͣ uos mo
ueat qd̾ futurũ ÷. Permittendi st̃ hucusq
ꝓgredi ut me apprehendant ⁊ impleant᷑
quȩ de me scripta sunt. S int̾ moras ũ.¬
boꝵ inttͣrogantiũ ⁊ respondentis. petrus
auiditate defensionis: maiore cõmotione
ꝓ dn̾o ꝑcussit. s ñ potuert simul dici.
te usq huc quasi d̾no placuerit factũ
petri. cũ ap̃ math̾m legatur dixisse. ꝯuͣte
gladiũ tuũ in locũ .s. qđ pꝰ factũ appar&
dixisse dnm.¬

Expanded text:
 respondit: Sinite usque huc. Id est, non vos moveat quod futurum est. Permittendi sunt hucusque progredi, ut me apprehendant, et impleantur quae de me scripta sunt. Sed inter moras verborum interrogantium et respondentis, Petrus, aviditate defensionis majore commotus, pro Domino percussit. Sed non potuerunt simul dici, te usque huc, quasi Domino placuerit factum Petri, cum apud Matthaeum legatur dixisse: Converte gladium tuum in locum suum, quod post factum apparet dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
es: ne eũ in fractione panis cognos¬
cerẽt: ut om̃s intelligat᷑ se xꝑm
ñ agnoscere: nͥ fiant participes
Unꝰ panis imũ corpꝰ: musti simꝰ cũ-¬
gͥ benedictũ panẽ porrig̃. aꝑiunt᷑
ocłi ut eũ cognoscat᷑ ⁊ remouet᷑ inpe¬
dim̃tũ qd̃ ã satana in ocłis erat ne
agnosceret᷑ iħc. ⁊ ħ impedim̃tũ per¬
mittit in eẽ dñs: donec ad sacramͣ¬
tu panis ueniat᷑. s participata uni¬
tate corꝑis: aufert᷑ impedim̃tũ ini¬
mici: ut possio xꝑc agnosci.
quia paueoꝵ opinione̾ sentñtia ma¬
ioris partis excludit. deniq qr petrꝰ
⁊ si crederꝙ resuscitatũ. turbari
potuit qd̾ clausis om̃ib dñs cũ corꝑe
se inꝓusus infudit.

Expanded text:
es, ne eum nisi in fractione panis cognoscerent, ut omnes intelligant se Christum non agnoscere, nisi fiant participes Unus panis, unum corpus multi sumu benedictum porrigit, aperiuntur oculi ut eum cognoscant, et removetur impedimentum quod a Satana in oculis erat, ne agnosceretur Jesus. Et hoc impedimentum permittit inesse Dominus donec ad sacramentum panis veniatur. Sed participata unitate corporis, aufertur impedimentum inimici, ut possit Christus agnosci.quia paucorum opinionem sententia majoris partis excludit; denique quia Petrus, et si credit resuscitatum, turbari potuit, quod clausis ostiis Dominus cum corpore se improvisus infuderit.
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ p̃bendo
b contrectandu. qͥ dũ
palpaida ossa carneq
mostrat. statũ suş ł nr̃e
resurrectionis sigͣ. ĩ qͥ
corpꝰ nrmͣ ⁊ subtile
erit ꝑ effectũ sp̃ualis
potentiȩ. ⁊ paipabile
ꝑ ueritate naturȩ.¬
resurrectionis ñ sołu¬

Expanded text:
resurrectionem praebendo bus contrectandum, qui dum palpando ossa carnemque monstrat, statum suae vel nostrae resurrectionis signat, in qua corpus nostrum, et subtile erit per effectum spiritualis potentiae, et palpabile per veritatem naturae.resurrection
Abbreviated transcription (Latin):
tioꝵ deba eNsurgere. ⁊ slc̃ marcꝰ ait
in bonis oꝑib ambulare. ⁊ celesti pane
necesse ⁊ ut mor satietur .i. ubi ⁊ ai¬
Sic̃ publica noxa publico eg& aui¬
lo: ita leitia peceata leuiori ⁊ secre.¬
ta queunt preͣntia aeleri. unͣ puella
in domo iacens paucis arbitris exsur¬
git. endemq ne miraculũ uulgari¬

Expanded text:
tiorum debet exsurgere, et sicut Marcus ait in bonis operibus ambulare, et coelesti pane necesse est ut mox satietur, id Sicut publica noxa publico eget remedio, ita levia peccata leviori et secreta queunt deleri poenitentia. Unde puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgar
Abbreviated transcription (Latin):
nec ampliꝰ posse uiuificare putant.
⁊ illa quȩ sponsi pͣsontiam qua uiu̾e
debent amisit. quasi inter plangen¬
tes mortua iacens. nec ħ ipsum qͣd̾e
qrͣ plangatur intelligit.
Nolite .f. fleant mortuos suos qͥ putat
mortuos. ubi ÷ fides resurrectionis. nͣ
mortis speͣs s quietis ÷.

Expanded text:
nec amplius posse vivificari putant, et illa quae sponsi praesentiam qua vivere debet, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, nec hoc ipsum quidem quare plangatur, intelligit. Nolite flere. Fleant mortuos suos, qui putant mortuos, ubi est fides resurrectionis non est mors, sed spes quietis.
Abbreviated transcription (Latin):
riorẽ domũ cognou̾is
sapientiã ⁊ iusticiã
recumbentẽ ad curre
quire. lacrimis confi¬
tere peccata. expandi
capinos. isterne añ eũ¬

Expanded text:
riore cognoveris sapientiam et justitiam recumbentem, recurre quire lacrymis, confitere peccata, expande capillos, id est, sterne ante eu
Abbreviated transcription (Latin):
s Auicquid me putetis. ego tͣn dĩ uir¬
tus ⁊ dĩ sapientia iuste facere intel
factis ⁊ͣ astruit iustificatam sapien¬
tiam ab om̃ib filiis. quia nͣ ã maria
penitente post culpam.

Expanded text:
 Quidquid me putetis, ego tamen Dei virtus et Dei sapientia juste facere intellfactis etiam astruit justificatam sapientiam ab omnibus filiis, quia etiam a Maria poenitente post culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
paschali tempore ñ
flecti genua ĩ oroe.
s uultu in terram
declinato orare.
mine corpꝰ dñi mortuũ ñ inuentt᷑.

Expanded text:
paschali tempore non flecti genua in oratione, sed vultu in terram declinato orare.mine corpus Domini mortuum non invenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ Post similitudinẽ de turre edifican¬
da supponit similitudme̾ maioris rei¬
.s. de rege pugnaturo. in qua ostnͣ¬
ditur ꝑ implecionem pͣcedntiũ man¬
datoꝵ. nullum ad głam posse ꝑtin¬
gere. nͥ seueri iudicis sententia tẽ

Expanded text:
 Post similitudinem de turre aedificanda, supponit similitudinem majoris rei, de rege pugnaturo. In quo ostenditur per impletionem praecedentium mandatorum nullum ad gloriam posse pertingere, nisi severi judic
Abbreviated transcription (Latin):
facit t̾ram. un ira uic¬
coꝵ destructas urbes
sale seminabat. ne qd̃
meis germ̃ oriret᷑. ita
apłi destrueso peccati
regno germ̃ uitioꝵ coͣ¬
pesct. Sal cibos condit.
carnes siccat. p̾dico ã
umib ⁊ putredine ui¬
tioꝵ alesam seruat suo
creatori humanã natu¬

Expanded text:
facit terram. Unde ira victorum destructas urbes sale seminabat, ne in eis germen oriretur. Ita apostoli, destructo peccati regno, germen vitiorum compescunt. Sal cibos condit, carnes siccat. Praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat suo Creatori humanam natu
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi cum .x. milib occurrit dõ qui
offert oꝑa .x. mandatoꝵ que exteriꝰ
gessit. s ds quasi cum duplicato
numero contra uenit. cum uix p̃pa¬
ratum in solo oꝑe. discutit simul
de oꝑe ⁊ cogitatione. ⁊ iõ cum adhuc
longe ÷ ꝑ dilationẽ uiditii. nos fra¬
gilitatis nr̃e in sufficientiam attenden¬
tes. ad impetrandam seueri uidicis
pacem. achemus p̾mittere legationẽ
affeceuum.

Expanded text:
Quasi cum decem millibus occurrit Deo, qui offert opera decem mandatorum quae exterius gessit. Sed Deus quasi cum duplicato numero contravenit, cum vix illum praeparatum in solo opere, discutit simul de opere et cogitatione. Et ideo, dum adhuc longe est per dilationem judicii, nos fragilitatis nostrae insufficientiam attendentes, ad impetrandam severi judicis pacem debemus praemittere legationem affectum.
Abbreviated transcription (Latin):
Que̾ in humeris ĩposu¬
it. quia humanaͣ na¬
turã suscipiens peccata
humeri xꝑi. crucis
brachia stͣ. itlic peccata
mea deposui. in illa
nobił patibuli ceruice
requieui.

Expanded text:
Quem Dominus humeris imposuit, quia humanam naturam suscipiens, peccata Humeri Christi crucis brachia sunt. Illic peccata mea deposui; in illa nobilis patibuli cervice requievi.
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uͭsum p̃bent. ad cȩlestia anxie
ñ anhelant. ⁊ quia securi sunt adbona
agenda pigri remanẽt. Erontra autẽ
peccator plerumq facit. Maius gͦ gau¬
aiũ de co quam de stante iusto. Uti
dux in p̃tio płus eũ militẽ ailigit. qͥ
pꝰ fugam reuersꝰ hoste̾ fortit᷑ p̃mit.
quã eũ qui numꝙ̃ fugit. nec umꝙͦ

Expanded text:
sibi usum praebent, et ad coelestia anxie non anhelant, et quia securi sunt, ad bona agenda pigri remanent. Econtra autem peccator plerumque facit majus gaudium de eo, quam de stante justo, uti dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam eum qui nunquam fug
Abbreviated transcription (Latin):
Reparato homine ad celum pastor red̾.
ibi angłoꝵ choros muenit. qui amici.
quia in stabilitate sua uoluntatẽ eius
continue custodiunt.quicini: quia
claritate uisionis eus fruunt᷑. Et noca
quia ñ dic̃ congratulamini oui inuen¬
cȩ s mͥ. quia gandium eiꝰ ÷ uita nr̃a.
angłi. quia rationales gaudẽt de recoͣ¬
ciliato sibi hoe̾. qd̾ incendit nos ad ꝓ¬
bitatẽ. ut agamꝰ qd̃ illis gratum sit.
quoꝵ ⁊ affectare patrociniũ. ⁊ offensã

Expanded text:
Reparato homine ad coelum redit pastor, ibi angelorum choros invenit. Qui amici, quia in stabilitate sua voluntatem ejus continue custodiunt; qui et vicini, quia claritate visionis ejus fruuntur. Et nota, quod non dicit: Congratulamini ovi inventae, sed mihi, quia gaudium ejus est vReparato homine ad coelum redit pastor, Angeli, quia rationales, gaudent de reconciliato sibi homine, quod incendit nos ad probitatem: agamus quod illis gratum sit, quorum et affectare patrocinium, et offensam
Abbreviated transcription (Latin):
Cum angłoꝵ ⁊ hominũ sub̾am creaũ.
s una periit. qnͣ homo pascua uite
nͥ ut aberrantes colligam. sicut unis¬
quisq ur̃m aberrantẽ ouẽ reducere
laborara

Expanded text:
cum angelorum et hominum substantiam creavit; sed una periit, quando homo pascua vitae nisi ut aberrantes colligam, sicut unusquisque vestrum aberrantem ovem reducere labora
Abbreviated transcription (Latin):
tudine creatoris recessit: s di sapĩa lu¬
cernã ad querendu̾ accenait. cũ in car¬
ne apparuit. quia lucerna lux ÷ in
testa .i. uerbũ in carne. qd ubi inter
homines cdaruit: domũ euercit. quia

Expanded text:
tudine Creatoris recessit. Sed sapientia lucernam ad quaerendum accendit, cum in carne apparuit, quia lucerna lux est in testa, id est Verbum in carne: quae ubi inter homines claruit, domum evertit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
PQuis ex uobis .h. Didiceras in suꝑiorib
ablegare negligentiam. uitare arraga̾¬
tiam. deuotionẽ fumere. scłarib occu¬
pationib non teneri. caduca ñ p̾fer¬
re ꝑpetuis. s quia fraglitas humana.¬

Expanded text:
quae errauit? didiceras in superioribus ablegare neglegentiam, uitare adrogantiam, deuotionem sumere, saecularibus occupationibus non teneri, caduca non praeferre perpetuis; sed quia fragilitas humana
Abbreviated transcription (Latin):
baptista: parentib miradis. morib.
ã parentib nobilitat᷑e pietatis accipit
quam posteris relinquit.
Impleuit ordinẽ. dixit regem ⁊ regi¬
one̾ in qua fuit. sacerdotem ⁊ gentem
angłi ã dextris altaris. quia ei qui me.¬
mor dni ÷ demonstratur mysteriũ.
tempore officũ patris dñi conceptus
ess& iste. qui patrem dnm predicar.
¶Eliz abeth. dĩ mei saturitas. sigc maria̾
mores in equitate. offitium in sacerdo¬
tio. factum in mandatis. uid itium
in iustificationib comp̃hendit.
¶Diuinitꝰ ꝓcuratũ ÷ ut de ꝓuectis diuq
fructu coniuigii priuatis ioħs nasde¬
retur. ut inopinato ortu ꝓlis. ⁊ ipso ᷤᷤ
donũ gratius afficerꝙ. ⁊ ceteros stu¬
por miracłi parara auditui futuri
⁊ꝓhete. Uñ postea subditur. Posuert̃
om̃s qui audierant in corde suo dicenteᷤ

Expanded text:
tetur parentibus, miraculis, moribus, a parentibus nobilitatem pietatis accepit, quam posteris dereliquit.Implevit ordinem, dixit regem, et regionem in qua fuit, sacerdotem et gentemAngelus a dextris altaris, quia ei qui memor Domini est demotempore officii. Patris Domini ceptus esse iste qui patrem Dominum praedicasset: Elizabeth, Dei mei saturitas, signat Mariamores in aequitate, officium in sacerdotio, factum in mandatis, judicium in justificationibus comprehendit.Divinitus procuratum fuit, ut de provectis diuque fructu conjugii privatis Joannes nasceretur, ut inopinato ortu prolis et ipsos donum Dei gratius afficeret, et caeteros stupor miraculi pararet auditui futuri prophetiae. Unde postea subditur: Posuerunt omnes qui audierant in corde suo dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
fex introibat in scđm tabernaculũ cũ
sanguine: In quo sigͣeabat᷑ iħc sacerdos
qui impleta dispensatione carnis cȩli se¬
creta subiit. ut ꝓpitium nobis faceraꝵ
patrẽ. & interpellarr ꝓ peccatis eoꝵ.
qui adhuc ꝓ forib orantes exspectant.
⁊ diligt᷑ aduentũ euis. Puichre gͥ ea die
descensio eius ꝑ angłm nunciat᷑. qua eiꝰ
per legem ascensio figurabat᷑. quia qui
descendit. ipse ÷ qui asdendit.¬

Expanded text:
fex introibat in secundum tabernaculum cum sanguine. In quo significatur Jesus sacerdos, qui, impleta dispensatione carnis, coeli secreta subiit, ut propitium nobis faceret Patrem, et interpellaret pro peccatis eorum qui adhuc pro foribus orantes exspectant, et diligunt adventum ejus. Pulchre igitur ea die descensio ejus per angelum nuntiatur, qua ejus per legem ascensio figurabutur, quia qui descendit, ipse est et qui ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Donec impleant᷑ .t .n .i. donec plem¬
tudo gnͣtiũ intrau̾it. ut sic om̃is isrł
saluus fiat. ⁊ quasi ad soliũ ꝓpriȩ na¬
tiuitatis gauisurꝰ redeat. qd aũ imple¬
tis temporib nationũ. ⁊ omi ifrłe sal¬

Expanded text:
Donec impleantur, etc. Id est, Donec plenitudo gentium intraverit, et sic omnis Israel salvus , et quasi ad solium propriae nativitatis gavisurus redeat. Quid enim impletis temporibus nationum, et omni Israel sal
Abbreviated transcription (Latin):
PPatientia radix ⁊ custos om̃iũ uirtutũ.
in hac gͦ anmas que corpus possident:
possidemꝰ. cũ ipsas animas ad patiendu
ratione regimꝰ. Uera auͣ patientia est
aliena mala ęquanimit᷑ ꝓpeti. contra
eum qui mala irrogat. nullo dolore
moueri.

Expanded text:
Patientia radix et custos est omnium virtutum. In hac ergo animas, quae corpus possident, possidemus, cum ipsas animas ad patiendum ratione regimus. Vera autem patientia est aliena mala aequanimiter perpeti; contra eum qui mala irrogat, nullo dolore moveri.
Abbreviated transcription (Latin):
tuͣ suꝑficie luterȩ. s usq ad archana
intellign̾da penetrare. ł doctor Nilioᷤ
quos u̾bo edificat. exemplo scandalirat.
nec ipse regnũ dĩ intrat. ⁊ uos qui
intrare poterant exeludit.

Expanded text:
 superficie litterae sed usque ad arcana intelligenda penetrare. Vel doctor si illos quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat et illos qui intrare poterant excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
Usq a .s. cur uiq ad hc̃. cum pꝰ hc̃ mutti
eri ab hac gn̾atione st̃ ꝑempti. s quia
abel pastor erat ouiũ. necatꝰq in agro.
⁊achariasq sacerdos necatus in atrio tẽpli.
duos ordines marcyrũ sigͣtat. laicos. ⁊ eos
qui altaris offitio mancipantur.

Expanded text:
ae. Cur usque ad hunc, cum post hunc multi eri ab hac generatione sunt perempti? Sed quia Abel pastor ovium fuit, necatusque in agro, Zacharias sacerdos necatus in atrio templi, duos ordines martyrum signant, laicos, et eos qui altaris officio mancipantur.
Abbreviated transcription (Latin):
÷ a d̾no ut nibil nͥ uirga ferrẽt. ⁊ ut nec
uirgam ferrent. ñ ferre uirgã ÷. ñ eẽ solli¬
citum dehis quȩ necessaria st̃ humane
sustentationi. quia ħ debentur pͥdicatorib
ab his quib pͣdica̾t: qnͣ sine scandalo posstͣ
accipi. slil ferre nͥ uirgam ÷: uti uia potes¬

Expanded text:
 a Domino, ut nihil nisi virgam ferrent, et ut nec virgam ferrent. Non ferre virgam, est non esse sollicitum de his quae necessaria sunt humanae sustentationi, quia haec debentur praedicatoribus ab his quibus praedicant, quando sine scandalo possunt accipi. Nihil ferre n
Abbreviated transcription (Latin):
t factum est cum
appropinquass& bethfage
ad bethaniam ad montem
qui uocatur oliueti misit
duos discipulos suos dicens.
indoctos reputabunt᷑. quida simpliti¬
ores ob conuersationis deuotionẽ intͣ
apłicoᷤ doctores sũma pͥmia ꝑcipient.
qui enĩ recip᷑ ꝓpħam in nomine ꝓphete¬

Expanded text:
Et factum est, cum appropinquasset ad Bethphage et Bethaniam, ad montem qui vocatur Oliveti, misit duos discipulos suos, dicens: indoctos reputabuntur: quidam simpliciores, ob conversationis devotionem inter apostolicos doctores summa praemia percipient. Qui enim recipit prophetam in nomine prophet
Abbreviated transcription (Latin):
iherosolimã uenturꝰ p̃sentia  sublimaũ.
q multos anͣ passione̾ suã docendo pię
confessioniᷤᷤ donis. ⁊ obedientię sp̃ualis
impleuit. quȩ bene in monte oliueti st̃
posite .i. in ipso dño qui nos unctioe̾ spu¬
aliũ carisiatũ. & scientię. pietatisq lu¬
ce refou&. n quia nͣ uisit abscondi eiuita¬
te supra se posita : mittit discipłos in cas¬
tellum qd contra eos. ut ꝑ eos totuis contra
positi orbis mimitiones penetr&¬

Expanded text:
sentia sua sublimavit, quia multos ante passionem suam docendo piae confessionis donis et obedientiae spiritualis implevit. Quae bene in monte Oliveti sunt positae, id est in ipso Domino qui nos unctione spiritualium chrismatum, et conscientiae pietatisque luce refovet. Et quia non vult abscondi civitatetellum quod contra eos est, ut per eos totius contra positi orbis munitiones penetr
Abbreviated transcription (Latin):
doctor frenuͣ correptiois¬
posuit. quo uł lingũa
ã malo ꝓhibere. ł in
artam uite uiam ire
cogeretur. nemo indu
mendo correxit.¬

Expanded text:
doctorum frenum correptionis, quo vel linguam a malo cohibere, vel in arctam vitae viam ire cogeretur; nemo indummendo corri
Abbreviated transcription (Latin):
Ut cessauit᷑. dixit unus
ex discipulis eius ad eum.
Domine doce nos orare. ⁊¬
cut & iohannes docuit dis¬
cipulos suos. Et ait illis. Cũ
oratis: dicite.
ater: sanctificetur

Expanded text:
ut cessavit dixit unus ex discipulis eius ad eum Domine doce nos orare sicut et Iohannes docuit discipulos suos et ait illis cum oratis dicite Pater sanctificetur
Abbreviated transcription (Latin):
¶lost historiam soroꝵ
quȩ duas uitas sigͣcant
induc̾ dñm orasse. ⁊
discipłes ad orandum
informasse. quia ⁊ orõ
quã docuit utriusq
uite in se contino mi¬
teriũ. ⁊ ipsarũ ꝑfecdi
uitarũ ñ nr̃is uirib

Expanded text:
ost historiam sororum quae duas vitas significant inducit Dominum orasse, et discipulos ad orandum informasse, quia et oratio quam docuit utriusque vitae in se continet mysterium, et ipsarum perfectio vitarum non nostris virib
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. ł force mouende intentionis
ut audirqꝵ intentius.
Non reprehenditur pars marchȩ. quia
quȩ quare sit optima: subinfertur. quȩ
⁊ in celesti patria ꝑficietur. q amoris
ignis qui hic ardere̾ inchoat. cum ipsũ
quem amat uiderit in amore amplius
ua. quȩ subtracta pͣsentis scłi luce ꝑfi¬
citur. actiua cum corpote deficit. q
in eterna patria panem ñ porrig&
esurienti. quia nemo esuriq. nec ceta
saria. cum p̃senti gͦ scło auferetur
actiua. Merito gͦ contemplationi om̃a
iustificationum merita uniuersa uir¬
tutum studia postponuntur.¬

Expanded text:
tionis, vel forte movendae intentiones, ut audiret attentius. Non reprehenditur pars Marthae, quia Quae quare sit optima, subinfertur: Quae  in coelesti patria perficiatur, quia amor ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum, quem amat, viderit, in amore amplius ur: quae subtracta praesentis saeculi luce perficitur. Activa cum corpore defici; quia in aeterna patria panem non porriget esurienti, quia nemo esuriet; neque casaria. Cum praesenti ergo saeculo auferetur activa; merito ergo contemplationi, omnium justificationum merita, universa virtutum postponuntur