comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a dño uiaticũ peregrina¬
turus accipere. anͣ. Et
cũ causam profectionis
te dicigo ubi habebis
quietem et requiẽ sẽpit̾¬
dicens bene noui quã
prĩam famulis suis
sfactũ est aũt ut post
dies aliquot sequeret
ĩcõmodũ quo ingra¬
uescente ciuitas tota
turbatur accelerabat
tnͣsitũ qui uocabat ad
gliãm et fessum a labo¬
ribz dñs inuitat ad
eẽ choris psallencium
tenebatur. septima ĩcõ¬
modi die ad celos aĩa
felix et btã tnͣsfertur

Expanded text:
o viaticum peregrinaturus accipere, et cum causam profectionis m te dirigo, ubi habebis quietem et requiem sempiticens: 'Bene novi, quam patriam Deus suis Factum est, ut post dies aliquot sequeretur incommodum; quo ingravescente, civitas tota turbatur. Accelerabat transitum, qui vocabat ad gloriam, et fessum eroam laboribus Dominus invitat ad omne choris psallentibus tenebatur. Septimo incommodi die ad caelos anima fidelis et beata transfertur
Abbreviated transcription (Latin):
bat igitur martha so¬
ror marie magdalene
circa ministeria que
sedens secus pedes dm
audielut uerla oris erꝰ¬
Non ẽ martha inquit
tiba cure ꝙ soror mea
celiquit me solam mi¬
instrare iube illi utine

Expanded text:
bat igitur Martha, soror Mariae Magdalenae, circa ministeria, quae sedens secus pedes Domini audiebat verba oris ejNon est, Martha inquit, tibi curae, quod soror mea reliquit me solam ministrare; jube illi, ut me
Abbreviated transcription (Latin):
polluta sũ. Eed quia
meã ab anis priori¬
bz cõtamiaui uitã.
ad te dnm meũ qui
es uita eterna cõfugio
Ut male perditã resci¬
tuas. Uitã. et me de
baratri faucibz cle¬
menter eripias. mi¬
sericorditer si beres.
potenter abstrahas.
qui solus laborem
et dolorẽ consideras.

Expanded text:
polluta. Sed quia meam ab annis prioribus contaminavi vitam, ad te Dominum meum qui es vita aeterna confugio, ut male perditam restituas vitam, et me de barathri faucibus clementer eripias, misericorditer liberes, potenter abstrahas, qui solus laborem et dolorem consideras.
Abbreviated transcription (Latin):
afflata spũ. mentisq
intuitũ in sesc reuer¬
berans. ac pristine
uite detrimenta nõ.
symonis. qͥ nõ uene¬
rat uorare iustos. sed
pctores ad penitenciã
nõ ob suoꝵ scelerum
enormitatẽ de sui cõ¬
maria que piaꝵ undis
lacrimaꝵ tersisti tuoꝵ
maculas criminum
Assidue te exorare depos¬
ciꝰ pro nobis excessi¬
ibus. No. Sñmis ce¬

Expanded text:
afflata spiritu, mētisque intuitum in se reuerberans, ac pristinæ vitę detrimenta nō suSymonis, qui non venerat vocare iustos, sed peccatores ad pœnitentiā, non ob suorum enormitatem sMaria, quae piarum undis lacrymarum tersisti tuorum maculas criminum. Assidue te exorare deposcimus pro nostris excessibus. V\. Summis c
Abbreviated transcription (Latin):
pctõres extiterit: ĩ istiꝰ
cõprobatur perfeitiõe.
que nõ solum sui cri¬
minis promeruit ab¬
consors effecta illis

Expanded text:
tores extiterit Deus, istius comprobat perfectio, quæ non solum criminis promeruit abconsors effecta, illis
Abbreviated transcription (Latin):
uem in domũ tuã nõn
cessat crine fuso hec mcos
osculari pedes. ps deꝰ¬
tum dilexeras dimissã
et fide qua polles .lxin

Expanded text:
veni in domum tuam, non cessavit crine fuso haec meos osculari pedes. Anttum dilexeras, scito dimissa et fide, qua polles, sacra
Abbreviated transcription (Latin):
licr de qua¬
sistã. quia ert q̃dã
mulier in cuitũte
peccatrir: sed quia
dilexit multũ. di¬
missa sunt ei pctã
multa. Et de qua
marcus ait. Siugẽs aũt

Expanded text:
lier de qlista: Quia erat quaedam mulier in civitate peccatrix, quae quia dilexit multum, dimissa sunt ei peccata multa . Et de qua Marcus ait: Surgens autem
Abbreviated transcription (Latin):
irciosissimo¬
accepto un¬
gradu corruens ãte
clemencie dmñ uesti¬
gia. amaritudinẽ
cordis per ubeir̃ sa¬
crimaꝵ exaggerans

Expanded text:
iosissimoaccepto ungradu, corruens ante clementia Domini vestigia, amaritudinemque cordis, per uberem lacrymarum exaggerans
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ prĩam pergeiet
cũ utraqz nuru sua.
de regione moabitide.
Audierat eĩ ꝙ respe¬
xisset doꝰ ppłmñ suũ:
et dedisset eis escas.
Sitaq de loco peregri¬
nacionis sue cũ utraq
nuru: et iã ĩ uia poĩta
reuertens int̾ra uida:
dixit ad cas. Ite ĩ do

Expanded text:
ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis escas itaque de loco peregrinationis suae cum utraque nuru et iam in via posita revertendi in terram Iuda dixit ad eas ite in
Abbreviated transcription (Latin):
grecis ac la¬
tinis aprimeuo tp̃e¬
eruditus ẽ in arte
quidẽ grãmatica hũit¬
in rethorica autem
uictorimũ oratorẽ

Expanded text:
Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatin Rhetorica autem Victorinum oratorem.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante fuerat
in ciuitate magus sedu¬
cens gentẽ samarie
dicens se esse aliquem
magnũ: cui ansculta¬
bant om̃s a minimo
usq ad maximũ di¬
centes. hic est uirtus
dei que uocatur magna
attendebant aũt eum.
ꝓpter qd̾ multo tp̃e ma¬
gics suis demẽtasset cos.
credidissent philip

Expanded text:
qui ante fuerat in civitate Magus, seducens gentem Samariae, dicens se esse aliquem magnum, cui auscultabant omnes a minimo usque ad maximum dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna. Attendebant autem eum, propter quod multo tempore magiis suis dementasset eos. credidissen
Abbreviated transcription (French):
arthi et medi. et
elamite. et qui hĩ¬
tant mesopotanniam.
uideã et capadociã. pon¬
tum et asiã. frigiam
et pampluiliã egiptũ
et partes libie. que est
cirra cyrenen. et adue¬
et proseliti. cetes et
arales. Audiuimus
illos loquantes nr̃is
lingius magnalia dei.

Expanded text:
arthi, et Medi, et Aelamitae, et qui habitant Mesopotamiam, Judaeam, et Cappadociam, Pontum, et Asiam, Phyrgiam, et Pamphyliam, Aegyptum, et partes Libyae, quae est circa Cyrenen, et adveet Proselyti, Cretes, et Arabes: audivimus eos loquentes nostris linguis ma
Abbreviated transcription (Latin):
in decus hic
laus tua tu illius
tu nos in hunc te cole¬
re quin ip̃m in te tr¬
bue. Qui das per
orbis cardines ꝙ ge¬
ma fulget p̾sulum
da quos p̾munit cul¬
pe granes soluat per¬
nigens meritum.
En pauper hic et
modicus polum di¬
ues ingreditur celi
cohortes obuiant
lingue tribz gentes
ouant.¶ltuita
fulget tnͣsitus celis
et aruꝰ splendidꝰ
gandere cunctis ꝑi¬
um ẽ cinictis salus
sit lec dies. Sit¬

Expanded text:
ni decus Hic laus tua, tu illius: Tu nos in hunc te colere, Quin ipsum in te, tribue. Qui das per orbis cardines, Quod gemma fulget praesulum: Da quo, premunt culpae graves Solvat peringens meritum. En pauper hic et modicus. Coelum dives ingreditur: Coeli cohortes obviant, Linguae, tribus, gentes, ovant. Ut vita, fulget transitus, Coelis et arvo splendidus: Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus sit haec dies.
Abbreviated transcription (Latin):
am cũ pri¬
mũ scũs dei
apud condatensem
ut diximus uigam
egrotare cepisset
pictam pplĩ ad enis
tñsitũ sicut turonici
cõuenerũt. Quo
migrante. grandis
astercatio in utrũq
surrexit ppsm̃. Dicc¬
bant en pictaiu.
Moster ẽ monachꝰ
Nobis ablus crtitit.
nos it quirim ꝯcom

Expanded text:
am cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerunt. Quo migrante, grandis altercatio in utrumque surrexit populum. Dicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; nos requirimus co
Abbreviated transcription (Latin):
udest multitudo mo.¬
nachoꝵ ac uirginum
hu specialis glorie pre¬
crpur flebant cum sẽ¬
tirent magis esse gau¬
dendum siracionem
uois doloris amitteret.
in nom dicantur fu¬
neris sed trump ha
greges suos qui ductu
eus mundũ uicerant
agebut ante se pastor.
extinctus qui corpus
ad sepulcrũ sequentes
psallebant et flelgnt.

Expanded text:
dest multitudo monachorum ac virginum, hi speciali gloria praecipue flebant, cum sentirent magis esse gaudendum, si rationem vis doloris admitteret. ni non dicantur funeris, sed triumphi: nam greges suos qui ductu ejus mundum vicerant agebat ante se pastor exstinctus, qui corpus ad sepulcrum sequentes psallebant et flebant.
Abbreviated transcription (Latin):
eius cossoquio. par¬
ticipastis cõuinium.
sfirmati fiustis benc¬
dictionib: insupere
uirtutib iocundati.
Sufficiant uobis
ista sĩa nobis liccat
aufferre cadner
exanime. Ad hec tu¬
romci respondebant.
Si uirtutib nobis
fuctis sufficere dici¬
tis. scitote quia uo¬
biscũ poĩtus ampliꝰ
ẽ quã sic operatus.
Nam ut p̾t̾mittamꝰ
pluriia uobis susci¬
tanit duos mortuos:
nobis unũ. Etut
ip̃e dicelut. maior ci
uirtus ante ep̃atũ
Ergo necesse ẽ ut qd̃
nobiscũ nõ ĩplcuit

Expanded text:
ejus colloquio, participastis convivio, firmati fuistis benedictionibus, insuper et virtutibus jocundati. Sufficiant ergo vobis ista omnia: nobis liceat auferre vel cadaver 35 exanimum. Ad haec Turonici respondebant: 'Si virtutum nobis facta sufficere dicitis, scitote, quia vobiscum positus amplius est quam hic operatus. Nam, ut praetermittamus plurimum, vobis suscitavit duos mortuos, nobis unum; et, ut ipse saepe dicebat, maior ei virtus ante episcopaErgo necesse est, ut, quod nobiscum non inplevit
Abbreviated transcription (Latin):
re pro cascris tuoꝵ
stare me p̾cipis: nõ
iecuso nec fatiscentẽ
cansabor etatem.
Qunia tua deuotꝰ
ĩp lebo. sub signis
ꝙͣiuis optata sit
sem mẽssio post la¬
borem mest tamen
aminꝰ uictor anno¬
ru et sedere nesciis
senectuti. Ac si iam
parcis ctati: Bonum
suntas tua. Hos ue¬
ro quib timeo. ip̃q
custodies. O uirũ
meffabilem . nec la¬
bore uictum nec mor¬
te uinicendũ qui nec¬

Expanded text:
ris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati, bonum luntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uero et ho-¬
noru scdõ imperii
multa beneficia:
atogesimo pͥmo eta¬
tis suc amno. epãtus
aũt uicesmio serto
apud condatensem
diecesis sue uicum
ecedens a sclõ: felici¬
Transut aũt media
nocte qua diñca su¬

Expanded text:
vero et Honorii secundo imperii multa beneficia, octogesimo et primo aetatis suae anno, episcopatus autem vigesimo sexto apud Condatensem dioecesis suae vicum excedens a saeculo feliciTransiit autem media nocte, quae Dominica
Abbreviated transcription (Latin):
dia aun redu¬
rit orbica cũ spñs parai¬
cũtus effulsit in disei¬
pusis. S Sgnis uibrã¬
te limine lingue figu¬
ram detulit uerbis ut
essent proflui et carita¬
te feridi ednignis
locuntur oĩm turbe pa¬
uent gentilium musto
madere deputant quos
trita sunt hec nisticc
prsche prructo tp̃e sacro dieꝵ¬

Expanded text:
 reduxit orbita, Cum Spiritus Paraclytus Effulsit in Discipulos. Ignis, vibrante lumine, Linguae figuram detulit; Verbis ut essent proflui, Et charitate fervidi. Linguis loquuntur omnium: Turbae pavent Gentilium: Musto madere deputant, Quos trata sunt haec mystice, Paschae peracto tempore; Sacro die
Abbreviated transcription (Latin):
ane consuigent
et nõ iuement
me: eoꝙ exosam ha¬
buerint disciplinam
et timorẽ dm̃ nõ susce¬
perint: nec acquieue¬
rint consilio meo: et
detraxerint uinu̾se
correptio in mee . luiͣ.¬

Expanded text:
ane consurgent et non invenient me, eó quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint, nec acquieverint consilio meo, et detraxerint universe correctioni mee. I
Abbreviated transcription (Latin):
mũ suã accuste: ut dñ
sol accubiusset caute
sepeliret eum. Ict inͣ.¬
umqz occultass
corpus mandu¬
cauit panẽ cũ luctu et
tremore : memorans
illum sermonẽ quem
dixit dñs per amos
cõñtentur in lamen¬
tacionẽ et luctũ. Cũ
uerr sol occubuisset:
abiit et sepeliuit eum.

Expanded text:
 ut, dum sol occubuisset, caute sepeliret eum. Cumque occultasset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixit Dominus per Amos convertentur in lamentationem et luctum. Cum vero sol occubuisset, abiit, et sepelivit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ectio accuum
bis hodie lecta dilectis¬
sum frẽs cũ plurimũ
lẽat in ip̃a specie ad¬
miracionis nõ minꝰ
tñ cõtinet in isterio
dignitatis.
Icte inquit bts̃
Ecce uides celos aꝑtos
et filiũ hoĩs stantem

Expanded text:
ectio Actuum bis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen continet in mysterio dignitatis: ce, inquit beatus  video coelos apertos, et Filium hominis stantem
Abbreviated transcription (Latin):
uertere: respice de ce¬
lo et uide et uisita
unicã istam Et
perfice eã quã plan¬
cauit dextera tua:
et super filiũ hoĩs
que confirmasti tͥ¬

Expanded text:
est, Respice de coelo, et vide, et visita vineam istam: et perfice eam quam plantavit dextera tua; et super Filium hominis, quem confirmasti t
Abbreviated transcription (Latin):
quitate tua destituti¬
sumus a tua saluta¬
cione. et a societate tua¬
⁊ imperii tui nosinetix̃as
om̃o substraninus..

Expanded text:
quitate tua destitimus a tua salutatione, et a societate imperii tui nosmetipsos omnino subtraximus.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uobis qͣsi¬
ter gestum sit. exꝑ li¬
cabo. sfuerat causa
nestio qua: carnotũ
oppidum petebanus.
Interea dũ uicum
quẽdã hĩtanciũ mul¬
titudine freꝙͣ tissimũ
p̾terimus. obuium
nobis ĩmans tur ba
processit. que erat to¬
ta gentiliũ. Nam
nemo in illo uico: no¬
erũ ad famã
tanti uiri. cã¬
pos õs late patentes.
confluenciũ multi¬
tudo contexerat . Een¬
sit hic martinus ope¬
randũ. et annũcian¬
te sͥ spũ. totus infre¬
muit. Nec mortale
nterea sicut
nos incredibilis circũ¬
dederat mustitudo.
mulier quedam ciuiꝰ
filius paulo ante defe¬
cernt. corpus cram¬
me lrato uiro protẽ¬
sis manibz cepit offer¬
ie dicens. Scimus
quia amicus dei es.
restitue filiũ meum:
quia uncus in est.
Iimixit se cetera mul¬
titudo: et matris p̾cib
acclamabat. Tum
martinꝰ uidẽs pro
expectanciũ salute. ut
postea nobis ip̃e dice¬
lut. consequi se posse
uirtutẽ: definicti corp
ꝓprus manibz accepit.
Etcũ expectantibus

Expanded text:
autem uobis, qualiter gestum sit, explicabo. fuerat causa nescio qua Carnotum oppidum petebamus. interea, dum uicum quendam habitantium multitudine frequentissimum praeterimus, obuiam nobis inmanis turba processit, quae erat tota gentilium: nam nemo in illo uico noerum ad famam tanti uiri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat. sit hic Martinus operandum, et annuntiante sibi spiritu totus infremuit; nec mortnterea, sicut nos incredibilis circumdederat multitudo, mulier quaedam, cuius filius paullo ante defecerat, corpus exanime beato uiro protensis manibus coepit offerre dicens: scimus quia amicus Dei es: restitue mihi filium meum, quia unicus mihi est. iunxit se cetera multitudo et matris precibus adclamabat. tum Martinus uidens pro expectantium salute, ut postea nobis ipse dicebat, consequi se posse uirtutem, defuncti corpus propriis manibus accepit: et cum spectantibus
Abbreviated transcription (Latin):
i intrauerit
sapĩa cortuũ.
et sciencia aĩe tue
placucrit consilium
custodiet te. et puidẽ¬
cia scruabit te ut
eruaris de uia mala.
ab hoĩe qui peruer sa
loquitur. Qui celin¬
quunt iter rectũ. et
ambusant per uias
tenebrosas. qui letã¬
tur cum male fecerĩt
et exulcent inrebus
pessimus.¬

Expanded text:
i intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui laetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo aute¬
Uel quo tp̃e
aut a quibz personis
scĩssimũ corpus eius
inde ablatũ fuerit.
uel ubi tũspoĩtum :¬
utrum ue resurrexit
nescitur. Qnͣnuis nõ¬
nulli astruere uesint
eam iam resuscitatã.¬

Expanded text:
uomodo auteuel quo tempore aut a quibus personis sanctissimum corpus eius inde ablatum fuerit uel ubi transpositum utrumue resurrexerit nescitur, quamuis nonnulli astruere uelint eam iam resuscitata
Abbreviated transcription (Latin):
hilippus ut
lucas testatur
enit tetraccha iturie.
et traconitidis regio¬
nis. Hic erggo statu¬
ens ciuitatẽ. ĩ loco
Ubi iordanis ad indi¬
ces oritur li lam mõ¬
tis. et est terminus
iudee contra scptẽtri¬
onẽ: appellauit eam
cesaream philippi
in meõriam uidelicet
sui noĩs. pariterqzs
lonorẽ thyberii cesa¬
ris. sub quo ip̃e iegͣ¬

Expanded text:
hilippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regn
Abbreviated transcription (Latin):
inquirit. ut expoĩtis
pͥmo sentencus errã¬
ueritatem suc cõfessi¬
ons nõ de opimone
uulgata. sed de ip̃o
percepisse dm̃cc reue¬
lacionis archano.
Quẽ inquit dicunt
hoiẽs esse filiũ syĩs.¬
loĩes appessat
ees quĩ de filio hoĩs¬
tantũ loqui noucrũt.
qui duuinitatis cius
archana nesciebant.
Nam qui diuinitatis
cius iisteria capere.
norunt: merito supͣ
hoiẽs esse dicuntur.
aplõ attestante qui
ait. Quod oculus nõ
uidit. nec anris audi¬
uit. nec in cor hoĩs as¬
cendit: que p̃parnuit
deus diligentibz se .R.¬
iui cũ sxc de soĩ¬
na solum sapientibz
corde. aure. et oculo
periitteret. modo de se
ac de sui similibz qui
generalem human¬
tatis sentẽci ã tñscen¬
derent: adiecit. Nobis
aũt reuclauit deus
per sp̃m suũ. Cui si¬
mile est qd̾ hic dñs
cũ mt̾ngasset disci¬
pulos quẽ cũ esse dice¬
rent hoĩes. et illi diu̾¬
sas diuer soꝵ opini¬
ones p̾misissent. di¬
cit issis. Uos autem
quẽ me esse dicitis.¬

Expanded text:
expositis primo sententiis erranveritatem suae confessionis, non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominines appellat eos qui de filio hotantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus Qui cum haec de hominna solum sapientibus corde, aure et oculo, praemitteret, mox de se ac de sui similibus, quae generalem humanitatis sententiam transcenderent, adjecit: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum . Cui simile est quod hic Dominus cum interrogasset discipulos, quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones prompsissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
apud ierosolinam
monitu diumitatis
per cunctum orbem
uantibz uoces subi¬
tas uigiles audi¬
unt dicentes. Mi¬
gremus ex hs sedi¬
angelos emisse au
rio Ieatus michaes
archungelus. locum

Expanded text:
apud Hierosolymam monitu Divinitatis per cunctum orbem vantibus, voces subitas vigiles audivit dicentes: Migremus ex his sediangelos emissae, qquod beatus Michael archangelus m
Abbreviated transcription (Latin):
Ecinte et uidete
opem doͭ: tribisis in
consilus super filios
mare maridã ĩ flu¬
mine pertransibũt
pede. ibi le tabinur
in ip̃o. Dui dñatur
in uirtute sua ĩctinĩ
culi cius super gentes
respicunt. qui exaspe¬
rant nõ craltentur
in semetipis Senc¬

Expanded text:
enite et videte opera Dei terribilis in consiliis super filios mare in aridam in flumine pertransibunt pede ibi laetabimur in ipso qui dominatur in virtute sua in aeternum oculi eius super gentes respiciunt qui exasperant non exaltentur in semet ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
inte audite et narra¬
bo om̃s qui timetis
deũ. quanta fecit
ore meo camaui. et
exultant sub lingna
meas Emquitatẽ
si aspexi incorde m̃co.
non exaudiet dñs.
Sropterca crau¬
dint deus: et atten¬
du uoci dep̾cationis
mes . Senedictus
deus qui nõ ãmouit
oronom meã: et im¬
fcricordiã suã ame.

Expanded text:
audite, et narrabo omnes qui timetis Deum, quanta fecit ore meo clamavi, et exsultavi, sub lingna mea. Iniquitatem si aspexi in corde meo, non exaudiet Dominus. Propterea exaudivit Deus et attendit voci deprecationis meae. Benedictus Deus qui non amovit orationem meam, et misericordiam suam a
Abbreviated transcription (Latin):
unc ille mo¬
tus his fle
tib. ut totus sẽper
masse perhaletur.
hãc t̾atũ fletibus
uoce respondĩt. Dñe
si adlinc ꝓplõ tuo
sum necessarius: nõ
iecuso laborẽ fiat
uolinitas tua. Ni

Expanded text:
unc ille motus his fletibus, ut totus semper masse perhibetur: hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.ni
Abbreviated transcription (Latin):
Onnocatis¬
cipulis: indicat se
iam resoliũ. Tum
meror et luctus oñm:
Uox una plangen
cium. cur nos pater
deseris. aut aiu nos
desolatos relinquis :
inuadent enĩ gregẽ
tuũ lupi rapaces. Et
quis eos a morsibz¬

Expanded text:
onuocatisribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: Cur nos, Pater, deseris, aut cui nos desolatos relinquis? Invadent enim gregem tuum lupi rapaces. Et quis nos a r
Abbreviated transcription (Latin):
achil tamen
in uoto suõ
ponens. aut uolimta¬
ti relinquens: totũ
se dm arbitrio pote¬
stateqz cõmittens.¬

Expanded text:
hil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique committens
Abbreviated transcription (Latin):
corde duricia: que hũc
nec per ꝓplecie donũ.
nec per iiracula agno¬
menta. auccorẽ suũ
uenisse testata sunt.
Ut emĩ de cis usu hu¬
mano loquar. deum
uerunt. quia protinꝰ
stellã miserunt. ꝵ.¬

Expanded text:
corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnomenta auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quaedam usu humano loquar, Deum verunt, quia protinus stellam miserunt. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ed quarrndum
nobis ẽ: quid nã
sit ꝙ redemptore na¬
to. pastorib ĩudea
angelus apparuit
atqz ad adorandum
hunc ab oriente ma¬
goz. nõ angelus sed
stella perdurit.R.¬

Expanded text:
ed quaerendum nobis est quidnam sit quod Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos, non angelus, sed stella perduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
uia uidesicet iudeis
tanꝙͣ racione uten¬
tib. etracionale ami¬
mal id ẽ angelus p̾¬
dicare debuit. Eentises
uero quia uti ratioẽ
nescielunt: ad cgno¬
scendũ dñm nõ per
uocẽ. scd per signa
perducuntur: quia¬
fidelibi nõ infidelib:
et iscis signa tanqꝙͣ
infidelib: nõ fidelib
data sunt. xͣ. incerro

Expanded text:
icet Judaeis tanquam ratione utentibus rationale animal, id est angelus praedicare debuit: gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per vocem sed per signa perducuntur; quoniafidelibus, non infidelibus, et istis signa tanquam infidelibus, non fidelibus data sunt. CAP. XII.--
Abbreviated transcription (Latin):
Oretermisit lxc loco
lucas qui a matheo
satis expoĩta nouerat
ab herode necandus
inueniretur. ĩ egiptũ
deffunctoqz lrude sic
Deuugeliste singuli
sic onittere quedam.
iunt. ut cõtinuata
sue narmconis serie.
quasi nulla p̾terinisis¬
se uideantur. Que tñ
alteriꝰ cuuĩgrliste cõsi¬
derata scriptum que
loco tũslata fuerint.
diligenter lector ĩueĩat
ciescelut et cõforta

Expanded text:
etermisit hoc loco Lucas quae a Matthaeo satis exposita noverat ab Herode necandus inveniretur, in Aegyptum defunctoque Herode sic evangelistae singuli sic omittere quaedam,rint, ut continuatae suae narrationis serie quasi nulla praetermisisse videantur. Quae tamen, alterius evangelistae considerata Scriptura, quo loco transilita fuerint, diligens lector inveniat. crescebat, et conforta
Abbreviated transcription (Latin):
Hodie im iordane bapti¬
zato dño aperti sũt celi
et sicut colũba super eũ
spũs mansit et uox prĩs
dilectus in quo nͥa leue
cõplacit .U̾. Coli aper¬
ti sunt super cũ et uox¬

Expanded text:
Hodie in Jordane baptizato Domino aperti sunt coeli; et sicut columba super eum spiritus mansit, et vox Patris dilectus, in quo mihi complacui. Vers. Coeli aperti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ostis srrodes ĩpie
times non eripit mor¬
calia qui irgna dat
celescias Tbunt magi
quã uiderant scellam
sequentes p̾uiã lumẽ
requirunt lumie
deũ fatentur muncir

Expanded text:
ostis Herodes impie, times? Non eripit mortalia Qui regna dat caelestia. Ibant magi qua uenerant, Stellam sequentes praeuiam; Lumen requirunt lumine, Deum fatentur muner
Abbreviated transcription (Latin):
ci i parua ad¬
huc etate maturum
iam studiũ: ad sxirie
Et si quid dignũ potu¬
isset auditu percipere.
non seginter oblun¬
om tradere. sed tenaci
pocius memorie cõmẽ¬
tunc sitibundo
doctrine fluenta pecto¬
re. que pꝰ cõgruenti
tempore mellito gut¬
ic in annis ado¬
lescenciesue ĩ
deo copit deuotus exi¬
stere. et ad siperne uite
patriam totis desideri¬

Expanded text:
in parva adhuc aetate maturum jam studium: adhaerere et si quid dignum potuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commentunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutic in annis adolescentiae in Deo coepit devotus existere, et ad supernae vitae patriam totis desideri
Abbreviated transcription (Latin):
regorius urlx
romana patre
gordiano. matre uero
siliua editus: nõ solũ
spectabili senatorũ
ꝓsapia. uerũ etiam
religiosã originem
duxit.¬
am felix huuis¬
aplĩce sedis an¬
tistes .uir magne uir¬
tante nobilitatis
lineam moribz extulit.
probis accibz decorauit.
post in ꝓpatulo
claruit: nõ sine ma
gno p̾sagio tale sor¬
titus est nomen. Gre¬
goruis namqz ex gir¬
co eloquio in nr̃a lin¬
gua uigilator siue
uigilans sonat .l iiii
A
uigilauit sibi
do preceptis laudabi¬
liter uixit. Ict̾¬
igilauit et fide¬
doctrine affluentis
ingemo eis quo tra¬
mite ad celestia scan¬
derent: patefecit. uiͣ
isciplinis drio
liberalibz. hoc est grã¬
matica. iethorica. di¬
aletica. ita apuericia

Expanded text:
regorius hac urbe Romana, patre Gordiano, matre vero Silvia editus, non solum de spectabili senatorum prosapia, verum etiam religiosa, originem duxit.am Felix, istiuapostolicae sedis antistes, vir magnae virtantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re a vigilavit sibi, endo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidedoctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero
Abbreviated transcription (Latin):
miro conderint elo.¬
quio: que de hac qͥdẽ
uberius ubiq ĩscrip¬
turis diuinis ꝑdica¬
ta leguntur. Quid

Expanded text:
miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Expandi manus meas
tota die in cruce ad ppl
nõ credentem sed cõtradi¬
centẽ michi. Qui anbu¬
lant uias nõ bonas sed
post pctã sua. U. Deus
ulcõnũ dñs deus ulcio¬
nũ libere egit exaltare
qui uidicas t̾ram redde
retribuaonẽ sr̃bis. Qui.

Expanded text:
Expandi manus meas tota die in cruce, ad populum non credentem, sed contradicentem mihi, qui ambulat vias non bonas, sed post peccata sua. Vers. Deus ultionum Dominus, Deus ultionum libere egit. Exaltare qui judicas terram, redde retri
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur lxatus
hilarius pit¬
gionis acquitanie
oriundus. que as
accano britannico
fere milibz nonagĩ¬
pud gallicã¬
nãs uero fu¬
umilias nobilitatis
lampide nõ ob scu¬
rus ĩmomagis p̾¬
c ccteris gr̃a genero¬
sitatis intore pectoris
refulgens lucifer ĩt̾
astra processit . l mͥ.¬
inus a cunabu¬
lis tanta sapi¬
encia primitiua. sac¬
talatur infancia.
ut iã tunc potuisset
intelligi xpm̃ in suis
causis pro obtinẽda
uictoria necessariũ
sibi uississe mulitẽ
ꝓpagari.

Expanded text:
Igitur beatus Hilarius, Picregionis Aquitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus nonagipud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris refulgens Lucifer inter astra, processit. Cujus a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut jam tunc potuisset intelligi Christum in suis causis, pro obtinenda victoria, necessarium sibi jussisse militem propagari.
Abbreviated transcription (Latin):
gentricis marie di¬
modum per musta
signoꝵ experimenta
in anglia et in fran
ti angloꝵ gentem de
malis sius corrigere.
et sue seruicutis offi¬
cus araus constrin¬
gere. glorrosissimo
normãnoꝵ duci guil¬
lermo camd prĩam
debellando sulegit.

Expanded text:
ginis Mariae, dimodum per multa signorum experimenta in Anglia et in Francti Anglorum gentem de malis suis corrigere suaeque servitutis officiis arctius astringere, gloriosissimus Northmannorum dux Guillelmus eamdem patriam debellando subegit.
Abbreviated transcription (Latin):
maduerti sepe
sulpia. Martinũt
dicere solitum: neqͣꝙͣ
tum grãm suppetisse.
quã prius se habuis-¬
se memmisset: qd̾
si ueꝵ est. mimo quia
uerũ est concere possu¬
mus. quãta fuerint
illa que monachus
operatus ẽ. et que te¬
ste nullo solus exer¬
cuit. cũ tanta illu
in epãtu signa fecisse:
sub oculis oĩm uidcri¬
mus. Si quidẽ ante¬
ep̃atum duos mortu¬
os uite restituerit.
qd̾ liber tuus plemus
est locutus. In epãtu
uero qd̾ p̾termisse
te miror: unũ tantũ¬
modo suscitari. Cuiꝰ
rei ego testis sũ: si
tamen nichil de minꝰ
ydoneo teste dubitatis.

Expanded text:
imaduerti saepe, Sulpici, Martinum tibi dicere solitum, nequaqutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset. quod si uerum est, immo quia uerum est, conicere possumus, quanta fuerint illa, quae monachus operatus est et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium uiderimus. multa quidem episcopatum duos mortuos vitae restituerit, quod liber tuus plenius est locutus; in episcopatu vero, quod praetermisisse te miror, unum tantummodo suscitaverit. Cujus rei ego testis sum, si tamen nihil de minus idoneo teste dubitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nterea de cir¬
cũ scantib
ridere nõnulli: quia
deformis esse: et trũcat
hĩtu uideretur. mus¬
gemeir erat mens
Utiqz plus halentes
uestire pauperẽ sine
sua nuditate potiuis¬
sent. Nocte igitur
insecuta. cũ se sopori
dedisset: uidit xp̃m
clamidis sue qua
pauperẽ texerat: par¬
te uestitũ. Intueri di¬
ligentissime dm̃in :
uestẽqz quã dederat.
uibetur agnoscere.
Mox ad angelorum
circũstanciũ multi¬
tudinẽ: audit ihm̃
claui uoce dicentem.
Martinus adhuc
cathecuminus: hac
me ueste conterit.x.¬

Expanded text:
nterea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: mul erat mens utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit.
Abbreviated transcription (Latin):
itaqz temporc
cũ iã nichil p̃t̾ arma
et simplicẽ mlicie
uestẽ haberet. media
hixme que solito as¬
perior mhprruerat.
a deo ut plerosqz uis
algoris extingueret
obum̃ habxt in por¬
ta ambianensum
cuntatis pauperem
nudũ. Qui cũ p̾tere¬
untes ut sumisera¬
rentur oraret. omĩs¬
qz miseꝵ p̾terirent.
intellexit uir deo ꝑse
ageret. nichil preter
clamidem qua indutꝰ
enit habelat. Iam eĩ
resiqua: inopus silẽ
consũpserat. Arrepto
itaq ferro quo accm¬
ctus erat : mediam
diuidit. partẽqz ciꝰ
pauperi tribuit: resi¬
qua rursus induitur.

Expanded text:
itaque tempore, cum iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenageret? nihil praeter hlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ocaui amicos
meos: et ip̃i dece¬
perunt me. Sacerdotes
mei et senes mei . in ur¬
be cõsumpti sunt. quia
quesierunt cibum fibi.
Ut refocillaient aĩam

Expanded text:
ocavi amicos meos et ipsi deceperunt me. Sacerdotes mei, et senes mei in urbe consumpti sunt, quia quaesierunt cibum sibi, ut refocillarent animam
Abbreviated transcription (Latin):
urbis ꝓfert uerlu sua
dicens. Usqz quo par¬
nuli diligitis infanciã
et stulci ea que sͥ sunt
noria cupient: et im¬
prudentes odibunt sci¬
correptionẽ ncã.
En proferamn uobis
spm̃n meũ: et ostendã
uerba mea. quia uoca¬
i et remustis: exten¬
di manũ meã et non
fuit qui aspiceret.

Expanded text:
urbis profert verba sua, dicens: Usquequo, parvuli, diligitis infantiam, et stulti ea, quae sibi sunt noxia, cupient, et imprudentes odibunt scicorreptionem meam: en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea. Quia vocavi, et renuistis: extendi manum meam, et non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
dñ̃i. ip̃a genitrx ip̃a
etꝰ ancilla. plasma¬
cio eus ip̃ que ge¬
audiit. quis
uidit talia. quis hoc
exaritare potuit ut
mater ungo esset.
intacta genemiet
que et ungo permã¬
sit et genuit. lcc uii¬
Nicut enĩ quondã
Oruibus cõbur
uideliitur et ignus
eũ nõ tangelut. Et
sicut tres pueri in ca¬
mino inclusi halrlĩ¬
tur. et tamen eos nõ
ledelrit incendiũ. nec
mcluso claustris non
apertis. illatũ est ci
prandiũ ab alucuc:
ita et hec scã ungo ge¬
nuit dnñn. sed intacta
aria mater effecta
est: sed uurginitate
nõ amisit: genuit ĩfã¬
tem: et ut dictũ ẽ uugo
permansit. Dirgo gͦ
genuit: et uirgo ꝑmã¬
sit. mater filii facta
est. et cascitatis sigillu
non perdidit. Ict̾ irͣ¬
uaie: Quia non
lymo iste tantum
qui uidebatur: scd uii¬
genitus ernt deus. qͥ
in carne aduencuit.
Nec subito carnaliter
genitus est. sed perfec¬
ta deitas ĩ corpore ueuit

Expanded text:
 genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae geaudivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec incluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Virgo ergo genuit, et virgo permansit. Mater filii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta deitas in corpore venit
Abbreviated transcription (Latin):
si cius ueritatis sermoĩb
concors ñ ẽ. Sed et si
subtiliter ueritas ip̃t
requintur. loc quod
iter se contrarium
sonuit. quomodo con¬
craciũ non sit mueni¬
tur. Ad zachariam
sione angelus dicit.
He precedet ante il¬
lum in sp̃u et uirtu¬
te lelie. qui idcuro uen¬
turus in sp̃u et uirtu
te dicitur. qr sicut heli¬
as scdm diñ aduẽtũ
puenit primũ. xͣ
Annunciatũ est per ga¬
liuelem archangclũ ad¬
mariã uugniẽ de intro¬
itu regis Et ingressus
ẽ per splendidã regionẽ
aurẽ ungnnis uisitair
palaciũ uteri et regressus
est per auirã portã uirgĩs.¬

Expanded text:
Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam anne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in spiritu et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum praevenit primum.Annuntiatum est per Gabrielem archangelum Mariae virgini de introitu regis, et ingressus est per splendidam regionem aurem Virginis visitare palatium uteri, et regressus est per auream portam Virgi
Abbreviated transcription (Latin):
diñ et regis oĩi: plas¬
matoris et crratoris
cunctoꝵ. issius qui in
excelsis sine matre. et
in terra est sine patre.
ip̃iꝰ qui ĩ celis scdm̃ dei¬
tatem ĩ simi est paccis.
et in terris scdm̃ corpo¬
ris susceptionẽ ĩ simui

Expanded text:
Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum; illius qui in excelsis sine matre, et in terra est sine Patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est patris, et in terris secundum corporis suscepti
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ tuũ. Nlolũ¬
taria oris mei bene¬
placita fac dñc. et
iudiciatua doce me.
ia meai ma¬
mnb meis semper:
et legẽ tuã nõ sum
oblitus. Sosue¬
runt pcõres laq̃um
michi: et de manda¬
tis tius nõ erraui.
¶ Seredicate acqui¬
suu testimonia tua
meternũ: quia exul¬
tatio cordis mei sũt.

Expanded text:
erbum tuum. Voluntaria oris mei beneplacita fac, Domine, et judicia tua doce me. Anima mea in manibus meis semper, et legem tuam non sum oblitus. Posuerunt peccatores laqueum mihi, et de mandatis tuis non erravi. Haereditate acquisivi testimonia tua in aeternum, quia exsultatio cordis me
Abbreviated transcription (Latin):
eci iudiciũ et
iusticiã: non
trudas me calũpniã¬
tibz me / Suscipe ser¬
uum tuũ in bonũ: nõ
calupnientur me su¬
perbi. Oculi mei
defeccrunt in saluca¬
re tuum: et in elopuũ
iusticie tre. Sac cũ
seruo tuo scdm mĩam¬

Expanded text:
udicium et justitiam, non tradas me calumniantibus me. Suscipe servum tuum in bonum, non calumnientur me superbi. Oculi mei defecerunt in salutare tuum, et in eloquium justitiae tuae. Fac cum servo tuo secundum mi
Abbreviated transcription (Latin):
tum qui triump hator ho¬
die super om̃s celos ascen¬
disci ne derelinquas nos
orphanos sed mitte promis¬
sum prĩs in nos sp̃m ueri¬

Expanded text:
tum, qui triumphator hodie super omnes coelos ascendisti, ne derelinquas nos orphanos, sed mitte promissum Patris in nos Spiritum veri
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa in medĩ
conferebantut.
Non emere aut uen¬
adere. ut plerisq mo¬
nachis moris est
quicꝙͣ licelut. Ars
nbi exceptis scripto¬
Urib milla habeba¬
tur. cui tamiẽ operu
minor tamẽ etas
aiores orom
uacabant. Ra¬
ns cuiꝙͣ extra celsu¬
lain suã egressus.
insi cũ ad locũ orome
cõueniebant. Cibũ
unũ õs pꝰ horã ieiu¬
nu accipiebant. Bi¬
nũ nemo nouerat.
nsi ꝙͣ infirmitas

Expanded text:
ia in medium conferebantur. non emere aut uendere, ut plerisque monachis moris est, quicquam licebat, ars ibi exceptis scriptoribus nulla habebatur, cui tamen operi minor aetas aiores orationi uacabant. rarus cuiquam extra cellulam suam egressus, nisi cum ad locum orationis conueniebant. cibum una omnes post horam ieiunii accipiebant. uinum nemo nouerat, nisi quem infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
suã pauit. Ut nũꝙͣ
panẽ frumenti. non
uniũ. nõ acctũ. non
oleũ. nõ legumiẽ: mĩqͣ
Sel sal ad usum cõdi¬
endi saporis acceperit.

Expanded text:
suam pavit, ut numquam panem frumenti, non vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
enarrarĩ nom
potest. qua hostilitate
iuim sibĩ ip̃e cõsciuerit:
quas cruces. que ue
supplicia corporis suĩ
per secutor induerit..
Breuiter iurta uerifi¬
dem uinu̾sa perstri¬

Expanded text:
enarrari non potest, qua hostilitate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstri
Abbreviated transcription (Latin):
martinus
non temere non¬
ad hibens incertis
fidem. ab his qui
maiores natu erãt.
ꝓbr̃ĩs uel clerics fla¬
gitabat. nomens
martiris tempora
passionis ostendi.
Grandi se scrupulo
pronoueri: quod in¬
chlterti constans
s. maioꝵ memoria
tradidisset. liͣ.¬
ago a locoillo se
abstimusset: nec
dergans religiom
quia incertus crat:
nec auctoritatem
suã uulgo accomo¬
dans. nͥ supersticio
conualesceret. qua¬
dam die paucis secũ
ad hibitis frĩb. ad
locum pergit. Demsr
sepulcrũ ip̃m astans
orauit ad dñm̃: ut
quis esset uel cuius
meriti sepultus
ostenderet.

Expanded text:
Martinus non temere adhibens incertis fidem, ab his, qui maiores natu erant, presbyteris uel clericis flagitabat nomen sibi martyris, tempus passionis ostendi: grandi se scrupulo permoueri, quod nihil certi constans sibi maiorum memoria tradidisset. ergo a loco illo se abstinuisset, nec derogans religioni, quia incertus erat, nec auctoritatem suam uulgo adcommodans, ne superstitio conualesceret, quodam die paucis secum adhibitis fratribus ad locum pergit. dehinc super sepulchrum ipsum adstans orauit ad Dominum, ut quis esset uel cuius meriti esset sepultus ostenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
anͣ. Aliua redemptoris
mater que periua celi
porta manens et stella
maris succurer cadenti
singtre qui curat pplõ
tu que genuisti natura
mirante tuũ sc̃m gem¬
torẽ unrgo prius ac po¬
sterius gabrielis abore
sumeus illud aue pctõꝵ
miserere. Oꝵ ntoͣ.¬

Expanded text:
a. « Alma Redemptoris mater, quae pervia coeli Porta manes et stella maris, succurre cadenti Surgere, qui curat, populo: tu quae genuisti, Natura mirante, tuum sanctum genitorem: Virgo prius, ac posterius, Gabrielis ab ore Sumens illud Ave, peccatorum miserere. »
Abbreviated transcription (Latin):
t contra dies
ĩpioꝵ manes
et uacui. Uiri emĩ¬
mei sanguniẽ et do¬
losi non dimuidiabũt
dies suos. Et audie¬
runt uicim et corna¬
ti eiꝰ qr magnifica¬

Expanded text:
t contra dies impiorum inanes sunt et vacui. Viri enim sanguinum et dolosi, non dimidiabunt dies suos . Et audierunt vicini et cognati ejus quia magnifica
Abbreviated transcription (Latin):
ndquid uicu tẽpta¬
buentis morbi ui¬
delicet spiritalis nos
interiꝰ uastaie senserimꝰ
solite pietatis illuis
iminere postalemus
to angelum nicũ qui pce¬
dat te et custodiat semper
obserua et audi uocẽ mcã¬
et inuinicas ero mimicis
tius et affligantes te affli¬
gam et ꝓcrdet te angelus
mcus. Uo. siuel sime
andieris nõ crit in te deus
recens neqz adorabis deũ
alicnũ ego cĩ dos Obẜiua.

Expanded text:
idquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus to angelum meum, qui praecedat et custodiat semper. Observa et audi vocem ejuset inimicus ero inimicis tuis, et affligentes te affligam; et praecedet te angelus meus. Vers. Israel, si audieris me, non erit in te Deus recens, neque adorabis Deum ali
Abbreviated transcription (Latin):
edaruebat uidas
Sintideles: et inisteri
is diuinitatis sue in¬
struelut fideles. Sed
miseri et tocius lom
nimici uidei uerlu illiꝰ
ferre nõ ualentes. ad
lapides confugerunt
querentes obrucire. quẽ
nõ poterant intelligtir.
dium illoꝵ ilut .l in.¬
ec dum quip arne¬
nt lora quã p̾fim¬
erat passiom: quia nõ
in scruoplegia. sed in
psclu pati dilposuerat.
Preteriens ento doꝯ si
cut nũc euuigesista lai¬
tur uidit lyiem cecum
a natiuitate. ad Ba

Expanded text:
rguebat Judaeos infideles, et de mysteriis suae divinitatis instruebat fideles. Sed miseri, et totius boni inimici Judaei, verba illius ferre non valentes, ad lapides confugerunt, quaerentes obruere quem non poterant intelligere. dium illorum ibat. Necdum quippe venerat hora quam praefinierat passioni, quia non in Scenopegia, sed in Pascha pati disposuerat. Praeteriens ergo Dominus, sicut nunc Evangelista loquitur, vidit hominem caecum a n
Abbreviated transcription (Latin):
ambulabat dñs in ga¬
lilcam. Non emi uoleluit
querelunt eũ atidere.
eẽt et ut ita dictum
sit ꝓpt̾ concitatã cõtra
se per secucionẽ delites¬
crrxt essetqz in proximo
dies festus scenoplrgie:
dixerunt frẽs ciꝰ ad eũ.
Transi hinc et ude in
iudeam: Ut et discipuli
tui uidcant opera tua q̃

Expanded text:
in Galilaeam, non enim volebat quaerebant eum occidere. et, et ut ita dictum sit propter concitatam contra se persecutionem delitesceret, essetque in proximo dies festus Scenopegiae, dixerunt fratres ejus ad eum: Transi hinc et vade in Judaeam iterum, ut et discipuli tui videant opera t
Abbreviated transcription (Latin):
sequelatur eũ multi¬
tudo magna. quia
uidelant sig que facie¬
lut super hũs qui ĩfu¬
Qui signa et miracu¬
la diñ salnatoris urte
cũ legunt uelaudiunt
accipiũt. nõ tũ inhis
quid foris stupcante
actendint. ꝙͣ quid hoꝵ
cremplo ip̃i nitus age¬
ie. quid ĩhis misticũ
perpendere deleant ĩspi¬

Expanded text:
ur eum multitudo magna, quia viderant signa quae faciebat super his, qui infiQui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant i
Abbreviated transcription (Latin):
emmet hoc et qͣi quẽda
optinet principatum
ꝙ circa sazaꝵ fecit.l nͣ¬
t quidã singula
racione dignissima
sunt. Quis eĩ uenera¬
biluer nõ admnrtur.
qd̾ claudirectis grss¬
b incefserunt. quod
mutis angnaꝵ clau¬
stra resoluta sunt. quod
cecoꝵ du clausa lumi¬
na tactu. sacie manus
ius hec et plum a¬
lia considerrns. nõ
diuiã potentiã scupẽs

Expanded text:
i quemdam obtinet principatum, quod circa Lazarum fecit. Et quidem singula ratione dignissima sunt. Quis enim non venerabiliter admiratur, quod claudi rectis gressibus incesserunt, quod mutis linguarum claustra soluta sunt, quod caecorum diu clausa lumina tactu sacrae manus is haec et plura alia considerans, non divinam potentiam stupens
Abbreviated transcription (Latin):
ria moralitatẽ. nos qͥ¬
iam auctore deo fideli¬
bz loquimur. nõ ab
re credimus. sed ip̃m
ponamus. quatinus
qui fidem iam rectam
tenetis prius de allego¬
ria aliquid breuiter
t quo uobis de
moralitate hy¬
storie ualde est necessa¬
riũ. hoc in expõĩcionis
ur̃e ordine seruetur
extremũ. Quia ea

Expanded text:
litatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum ponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter t quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea
Abbreviated transcription (Latin):
ic enĩ post pͥma.¬
hyemalis rigoris
frigidam quodam m ͦ
et elementa ominũ
festinarunt ut resur¬
gente dño et ip̃a cõsur¬
gerent. Nã utiqz ex
resurrectione xp̃i aer
salubrior est. sol cali¬
dior: term fecundior.
Ex co suculus uirescit
infruticẽ: herla crescit
in segete. uinea pu¬
bescit in palinitem.
Siigitur cum
florescit xp̃i caro oĩa
floribz uestiutur
necesse est. ut cũ idẽ
fructum affert. etiã
uiuersa fructificẽt:
granum frumenti
cadens in terra mor¬
tuum fuerit: id ip̃m
manet. Cũ autem

Expanded text:
ic enim post hiemalis rigoris frigidam quo- dammodo e elementa 188 omnia festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo surculus crescit in fruticem, herba crescit in segetem, vinea pubescit in palmitem.Si igitur cum reflorescit Christi caro, omnia floribus vestiuntur: necesse est, et cum idem fructum affert, etiam universa fructificent, granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; cu
Abbreviated transcription (Latin):
lios ꝓphãs qui
Arntura p̾dicant.
alios sapientes qui
nouerint qñ debeant
proferir sermonem.
Alios scribas ĩlegi dactis¬
simos: ex quibz lapida¬
tus est step hanus. pau¬
lus acisus. crucifirus
petrus. flagellati m
actibz aplõꝵ discipli
et persecuti sunt eos.
de ciuitate in ciuitatẽ.
expessentes de iuidea ut
ad gentiũ ppluũ tnͣ̃s¬
mmigrarent. R Impetũ

Expanded text:
lios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverint quando debeant proferre sermonem; alios scribas in Lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus apostolorum discipuli: et persecuti eos sunt de civitate in civitatem; expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigraren