comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retro respic̾e conuncit᷑: si relictis bonis
ampliorib ad minima retorquet᷑. Itẽ ipse
in omelia tercia suꝑ ierechielem. Sunt ñ¬
nulli. qui bona quid̃ que nou̾unt oꝑant᷑.
atq hec oꝑantes meliora delib̾ant. s retͣc¬
tantes meliora que delibau̾ant inmutant.
Et quid̃ bona agunt quȩ ceꝑant: s ãme¬
liorib quȩ delib̾au̾ant succũbunt. Hii
nimirũ añ humana iudicia stare uident᷑
in oꝑe: s añ om̃ipotentis dĩ ocłos cecid̾unt
in delib̾atione. Enspeculũ. In hoc ñ uultũ
natiuitatis. s factũ reu̾sionis sue conside¬
rent. Hic se discutiant. hic se duuidicent.
cogitationib suis accusantib. siue deffen-¬
dentib: ⁊ quid̃ apd̃ spiritalẽ qui om̃ia di¬
iudicat. & ipse a nemine iudicat᷑. Qdnã
remissius sit qd̃ uideł reliquer̃t. an ad qd̃
redierunt. ego quid̃ haud tem̾e diffimerĩ:
ipsi uid̾int. Et hoc ilł Gresoriꝰ. Tibi uͦ pa¬

Expanded text:
retro respicere convincitur, si relictis bonis retro respicere convincitur, si relictis bonis amplioribus ad minima retorquetur . » Item ipse in Homilia tertia super Ezechielem: « Sunt nonnulli, qui bona quidem quae noverunt, operantur, atque haec operantes meliora deliberant; sed retractantes, meliora quae deliberaverant, immutant. Et quidem bona agunt quae coeperant, sed a melioribus quae deliberaverant, succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opere; sed ante omnipotentis Dei oculos occiderunt in deliberatione. » 2. En speculum. In hoc non vultum nativitatis, 100 sed factum reversionis suae considerent: hic se discutiant, hic se dijudicent, cogitationibus suis accusantibus sive defendentibus, et quidem apud spiritualem qui omnia dijudicat, et ipse a nemine judicatur. Quidnam remissius sit, quod videlicet reliquerunt, an ad quod redierunt; ego quidem haud temere definierim, ipsi viderint. Et hoc illis Gregorius. Tibi vero, pa
Abbreviated transcription (Latin):
onsilium expetitis a me litt̾is tͣnsina¬
rinis: qd̾ utinã ab alio potius quesis-¬
setis. Coartor siquid̃ e duob. Siem̃ ñ respõ¬
dero : taciturnitatis contemptũ quodã mͦ
sonare uidebit᷑. Responde aut̃ sine ꝑicło
me posse ñ uideo: cũ quicqͥd responcło ne-¬
cesse sit aut scandalũ ciupiã generare. aut
redd̃e securũ quempiã plusquã oportet :
aut certe in quo ñ oportet. Qd a uob̃ recesse¬
factũ est consilio uel hortatu. Credimꝰ aut̃
ex do fuisse : qd̾̃ nͨ tantis potuit dissolui co¬
natib. Credimꝰ hocidem & ipsos sentire
flagitant. credo remordente eos conscien-¬
Cet̾um quid faciam. ut int̾rogatus nͨ silen¬
do nͨ respondendo. molestus sim cuiquã:
Ita fortassis expediar. si misero eos qui me
int̾rogant ad doctiorẽ: ⁊ cuiꝰ reu̾entior.
sanctiorq auctoritas sit. Sc̃s papa Gnes oriꝰ
sibi illicitũ fecit. Ad qd̾ ꝓbandũ subiun¬
git testimoniũ dȩ ȩungłio. dicens. Nemo

Expanded text:
onsilium expetitis a me litteris transmarinis, quod utinam ab alio potius quaesissetis. Coarctor siquidem e duobus. Si enim non respondero, taciturnitas contemptum quodammodo sonare videbitur. Respondere autem sine periculo me posse non video, cum quidquid respondero, necesse sit aut scandalum cuipiam generare, aut reddere securum quemquam plus quam oportet, aut certe in quo non oportet. Quod a vobis recessete, consilio vel hortatu. Credimus autem ex Deo fuisse, quod nec tantis potuit dissolvi conatibus. Credimus hoc idem et ipsos sentire nsilium flagitant, credo remordente eos conscienCaeterum quid faciam, ut interrogatus nec silendo, nec respondendo molestus sim cuiquam? Ita fortassis expediar, si misero eos qui me interrogant, ad doctiorem, et cujus reverentior sanctiorque auctoritas sit. Sanctus papa Gregorius sibi illicitum fecit. » Ad quod probandum subjicit testimonium de Evangelio, dicens: Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationẽ nrãm resurgentẽ ipsa ñ uiderit.
S ut ad ꝓpͥam de qua supradictum ẽ. hodierne
ꝙ omniũ dn̾caliũ ꝓcessionũ causam sermo re¬
currat. nunqͥd uel tunc quando undecĩ disci-¬
płi abierunt in galileã in montẽ sicut consti¬
tuit illis dñs ib̾e. hanc beatam de qua loquim᷑
mariã p̾terierunt. & absq illa uidentes adora¬
uerunt: Immo ñ alias qm in domũ ipsius. ñ
alium in montẽ abierunt ut uiderent eum.
quã in illum suꝑ quẽ ciuitas eius nazareth sita
erat. sicut iam dictũ ẽ. Igͥ pulcre & laudabili¬
ter ut supradiximus traditũ ẽ a nr̃is maiori¬
b ut in hodierna cunctisq ꝑ annũ dm̃cali¬
b ꝓcessionib beate dei genitricis memoriã
pͥma statione uisitemꝰ. eandẽ ob causam. qua

Expanded text:
 ipsa non viderit. Sed, ut ad propriam, de qua supra dictum est, hodiernae et omnium dominicalium processionum causam sermo recurrat, nunquid vel tunc, quando undecim discipuli 93 abierunt in Galilaeam in montem, sicut constituit illis Dominus Jesus, hanc beatam, de qua loquimur, Mariam praeterierunt, et absque illa videntes eum adoraverunt? Imo non alias quam in domum illius, non alium in montem abierunt, ut viderunt eum quam in illum super quem civitas ejus Nazareth sita erat, sicut jam dictum est. Igitur pulchre et laudabiliter, ut supra diximus, traditum est a nostris majoribus, ut in hodierna, cunctisque per annum Dominicalibus processionibus, beatae Dei Genitricis memoriam prima statione visitemus, eamdem ob ca
Abbreviated transcription (Latin):
tes. nouũq noue eccłie sponsũ mox ut surre-¬
xit ñ uane dixisse arbitrantes. Uadam ad mõ¬
tẽ mirrȩ ꝙ ad collem thuris. Qua enĩ sui co¬
limitas emicuit. quã singłarib huius regi¬
ne angłoꝵ meritis cinus ex carne sine uiro
xͦ ut lapis de monte sine manib ẽ editus: q
quo in uertice montiũ tantũ mirre .i. mortifi-¬
cationis. cum thuris .i. pie orationis odorib
inueniri potuit. quantũ in huius beate uir¬
ginis anima. quã singłarit̾ dnĩce passionis
gladius ꝑtransierat: Ad huno gͦ montẽ nur¬
re uadimus & nos
sepe dicta statione
ad scãm mariam
diuertentes.
cer ui emissi
de quo supradictum ẽ eloquia puleritudinis qͥb
illic de baptirandis om̃ib mandat᷑ gentib exul¬
tantes mistice deꝓminꝰ hac die cantando. dota
pulera es. Nota namq omniũ pene sententia
doctorum ẽ nouam his uerb̃ eccłiam inuitari
paruula erat eccłia de libano uenire .i. de cai¬
didatione baptismi gentes adducere ad xp̃m.

Expanded text:
novae Ecclesiae sponsum, mox ut resurrexit, dixisse non vane arbitrantes: « Vadam ad montem myrrhae, et ad collem thuris . » Qua enim sui corcclesiae sublimitas eminuit, quam singularibus hujus reginae angelorum meritis, cujus ex carne sine viro Christus, ut lapis de monte sine manibus , est editus? Et quo in vertice montium tantum myrrhae, id est mortificationis, cum thuris, id est, piae orationis odoribus inveniri potuit, quantum in hujus beatae Virginis anima, quam singulariter Dominicae passionis gladius pertransierat. Ad hunc ergo montem myrrhae vadimus et nos, saepe dicta statione ad sanctam Mariam divertentes, cervi emissi, de quo supra dictum, « eloquia pulchritudinis , » quibus illic de baptizandis omnibus gentibus mandavit, exsultantes mystice depromimus hac die cantando: Tota pulchra es. Nota namque omnium pene sententia doctorum est, novam his verbis Ecclesiam invitari,parva erat Ecclesia de Libano venire , id est, candidatione baptismi gentes ad Christum adducere,
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ suã uisus sit matri. qr quando uel
ubi apparuerit illi nullus eoꝵ nominatĩ edix̾.
S absit hoc ab illo qui in lege sua patrẽ ꝙ ma¬
trẽ honorare p̾cepit. absit inqͣm ut matrẽ ꝓpt̾
se doloris gladio transuerbatã. tam dura negli¬
gentia talis filius inhonorauerit. Non sic apłi¬
ca sc̃e romane eccłie sensit ueritas. que hanc
beatam ierłm in pͥncipio leticie sue ꝓposuit.
Nam cum hac pͥma die pasche stationẽ ad hãc
de qua loquins scãm mariã misse officio p̾scͥpsit.
quid aliud quã ierłem in pͥncipio leticie sue ꝓpo¬
suit: Si enim oñs anima timens dñm sic bñdi-¬
citur ut uideat bona ierłem et uideat filios fili¬
orum suoꝵ pacẽ suꝑ isrł. & ideo dicit᷑ ꝙ ẽ ipsa
quoq ierłm qͦd est uisio pacis. quantomagis
ista terq quat̾q beata uirgo dicenda ẽ ierłm.
et formosa. qm uiderunt filie syon ꝙ beatam

Expanded text:
rectionem suam visus sit matri, quia quando, vel rectionem suam visus sit matri, quia quando, vel ubi apparuerit illi, nullus eorum nominatim edixit. Sed absit hoc ab illo, qui in lege sua patrem et matrem honorare praecepit , absit, inquam, ut matrem propter se doloris gladio transverberatam , tam dura negligentia talis filius inhonoraverit. Non sic apostolica sanctae Romanae Ecclesiae sensit veritas, quae hanc beatam Hierusalem in principio laetitiae suae proposuit. Nam, cum hac prima die Paschae stationem ad hanc, de qua loquimur, sanctam Mariam missae officio prescripsit, quid aliud quam Hierusalem in principio laetitiae suae proposuit. Si enim omnis anima timens Dominum sic benedicitur, « ut videat bona Hierusalem, et videat filios filiorum suorum, pacem super Israel . » Et ideo dicitur, et est ipsa quoque Hierusalem, quod est visio pacis: quanto magis ista ter quaterque beata Virgo dicenda est Hieruset formosa, quam viderunt filiae Sion , et beatam
Abbreviated transcription (Latin):
riam suã annuntiauit. & dulcia carnis sue
uulnera. quam illi ueram de carne sua carnẽ
conceptã peꝑit. deosculanda p̾buit. Quid gͦ:
Repugnare hoc uidebit᷑ euangłio. referenti qͥ
surgens iħc pͥma marie magdalene apparuit:
Absit. S om̃ib beatã uirginẽ matrẽ excipimus
testib p̾ordinatis. quos solos nominare ad euã¬
głistas ꝑtinuit. uel quos xͥ resurrectionẽ am̃ti¬
are decuit. Nunqͥd illã nuntiare decebat. ut uer¬
ba eius tanqͣm deliram̃ta uiderent᷑ ante apłos:
Si enim extraneaꝵ uerba feminarũ uisa sui¬
ante eos tanqͣm deliram̃ta. quomͦ ñ mag̾̃ ma¬
trem amore filii delirare crederent: Uerissime
gͦ matri filius resurgens apparuit: s illa ut
ab initio cepat ita ꝙ nunc conseruabat omĩa
uerba hec conferens in corde suo. Qd̃ si iecirco
uerũ ñ uidet᷑. quia nullus eũgłistarũ scͥptis
ħ attestat᷑. consequens est q nunꝗͣ post resur¬

Expanded text:
riam suam annuntiavit, et dulcia carnis suae riam suam annuntiavit, et dulcia carnis suae vulnera, quam illa veram de carne sua carnem conceptam peperit, deosculanda praebuit. Quid ergo? repugnare videbitur Evangelio, referenti quod surgens Jesus primo Mariae Magdalenae apparuit? Absit. Sed omnibus, beatam Virginem matrem excipimus, testibus praeordinatis, quos solos nominare ad Evangelistas pertinuit, vel quos Christi resurrectionem annuntiare decuit. Nunquid illam nuntiare decebat, ut verba ejus tanquam deliramenta viderentur ante apostolos? Si enim extranearum verba feminarum visa sunt eis tanquam deliramenta , quomodo non magis matrem amore filii delirare crederent? Verissime ergo matri Filius resurgens apparuit, sed illa, ut ab initio coeperat, ita et nunc « conservabat omnia verba haec, conferens in  quia nullus evangelistarum scriptis hoc attestatur, consequens est quod nunquam post resur
Abbreviated transcription (Latin):
iusmodi ꝓcessionib cunctis ꝑ annũ dnĩcis bea¬
.te dĩ geni̾tricis memoriã pͥma statione uisitemꝰ.
decantando qͦdlibet qͦd eius ꝓpͥum sit: eaq salu¬
tata ꝙ oratione dicta: tuncͦ demũ ꝓcessionem
ordine supradicto ꝑagamus. Sicq feruente sa¬
cre religionis studio ẽ ꝑuisũ. ut infra claustr̃
habeatur eiusdẽ beate iuirginis diuersoriũ: sci¬
licet sacratũ in ipsius honore. maxime ꝓpt̾ hoc
ipsum ꝓpͥum nominis eius oratoriũ. Quid eiu̾i¬
głioe fidei conuenientiꝰ xͥana sedulitas cõminis¬
ei potuit. quid pulcrius. qͥd uenerabilius ꝗͣ.
congratulari matri uirgii. suꝑ resurrectionẽ
unigeniti iam ñ morituri. in cuius passione
gladius animã eius ꝑtransiit: ꝑpendere gestit
xp̾iana deuotio. quantus torrens gaudii re-¬
pente inundans. locumq uulneris replens aĩ¬
mam eius ferro doloris confossam inebriauit.
ut rediuuius filius ante illi om̃s fortasse morta¬
les. mat̾no uirginẽ ñ defraudans honore. uicto¬

Expanded text:
smodi processionibus, cunctis per annum Dominicis beatae Dei Genitricis memoriam prima statione visitemus, decantando quodlibet, quod ejus proprium sit, eaque salutata et oratione dicta tunc demum processionem ordine supradicto peragamus. Sicque fervente sacrae religionis studio provisum est, ut infra claustrum habeatur ejusdem beatae Virginis diversorium, scilicet sacratum in ipsius honore, maxime propter hoc ipsum proprium nominis ejus oratorium. Quid Evangelicae fidei convenientius Christiana sedulitas comminisci potuit? Quid pulchrius, quid venerabilius, quam congratulari matri Virgini super resurrectione unigeniti, jam non morituri, in cujus passione gladius animam ejus pertransivit? Perpendere gestit Christiana devotio, quantus torrens gaudii repente inundans, locumque vulneris replens, animam ejus ferro doloris confossam inebriavit, cum redivivus Filius, illi ante omnes fortasse mortales, materno Virginem non defraudans honore, victo
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ tunc qñ in ut̾o uirginis carnẽ assumens hu¬
manȩ naturȩ tota inscͥpta est. nicħ ominꝰ in cor-¬
de suo pater habuit. nͨ iõ uerbum in eius nat᷑a
deletum aut decͣretũ est qr totum illud in nr̃ȩ na-¬
turȩ pelle transcͥpsit. Hic gͦ arrius scilicet & qͥ¬
cumq tͥnitatẽ ꝯsubstantialem ñ ꝯfitent᷑ anathe¬
ma sunt. inquit sc̃a synodus nicena. his aut̃ qui
ꝯsubstantialem tͥnitatem p̃dicant. regna celoꝵ
ꝯfundens consequenter dicta sit patripas

Expanded text:
nec tunc, quando in utero Virginis carnem assumens, hunec tunc, quando in utero Virginis carnem assumens, humanae naturae tota inscripta est, nihil minus in corde suo Pater habuit, nec ideo verbum in ejus natura deletum aut detritum est, quia totum illud in nostrae naturae pellem transcripsit. Hic ergo, Arius scilicet, et quicunque Trinitatem consubstantialem non confitentur, anathema sint, inquit sancta synodus Nicaena. His autem qui consubstantialem Trinitatem praedicant, regna coelorconfundens, consequenter dicta sit Patripas
Abbreviated transcription (Latin):
uert̾e. quałr ab anima absq diminutione eiꝰ
in auditorem quẽpiam uł in actum transeat.
Si cunctis qui audire uł adesse possunt tuum
ꝯsilium ꝓferas. tuam ue sententiã doctor sedu¬
lus in multoꝵ aures dicendo. docendo transsim¬
das. ce quos uacuos acceꝑas discentiũ ammos
impleas. nũ idcirco sensus tuus defluxit. & in¬
minutus est. & sui aliqd̾ det̾mentũ passus est:
Itemq si artifex es. ce egregium aliqd̃ opus me¬
ditaris. modũq structure pͥus inuentȩ pp̃ingis.
& postmodũ in ix mirandũ atq laudandũ mac¬
tu componis. nunqͥd ingenii tui uena ꝓtinꝰ aru¬
it. nͦͨ idem retinet qd̾ ediditẽ Quantomagis gͦ¬
di sapientia que ds est. que dĩ filius ẽ. omniũ
artifex. om̃ia ꝓspiciens. quȩ attingit a fine usꝙ
ad finem fortit̾. ñ sic nata est ut efflueret. ñ sic
genita est ut paternam sub̾am diminueret:
Nectunc qñ p̾mũ ad componendã mundi fab̾cã
emicuit. & om̃ia uisibilia uł inuisibilia condidit.

Expanded text:
vertere, qualiter ab anima absque diminutione ejus in auditorem quempiam vel in actum transeat. Si cunctis qui adesse vel audire possunt, tuum consilium proferas, tuamve scientiam doctor sedulus in multorum aures dicendo, docendo transfundas, et quos vacuos acceperas, discentium animos impleas, num idcirco sensus tuus defluxit, imminu tus est, et sui aliquid detrimentum passus est? Itemque si artifex es, et egregium aliquod opus meditaris, modumque structurae prius in mente praepingis, et postmodum in re mirandum atque laudandum in actu componis, nunquid ingenii tui vena protinus aruit, nec idem retinet quod edidit? Quanto ergo magis sapientia Dei, quae est Deus, Dei Filius est, omnium artifex, omnia prospiciens, quae attingit a fine usque ad finem , non sic nata est ut efflueret, non sic genita est ut paternam substantiam diminueret? Nec tunc, quando primum ad componendam mundi fabricam emicuit, et omnia visibilia vel invisibilia condidit,
Abbreviated transcription (Latin):
net. et illi cetera menbra subseruunt. sic euangłm
toti officio p̃minet. et omĩa que ibi legunt᷑. aut
canunt᷑. intellectuali illi ratione consentiunt.
bra consonent officii: queramus pͥmũ. in qͦ eadem
lectio congruat temꝑi. Ad hoc breui argum̃tatio¬
ne. hoc modo respondendũ ẽ. Lccirco aduenit filiꝰ¬
dei. ut genus humanũ a diabolo pecc̃oꝵ uincłis
ligatum miseratꝰ absolueret: et in celestẽ ierłm
unde homo captiuus abductꝰ fuerat. uias suas do¬
cendo placidus assessor cordiũ reduceret. Hoc autẽ
ꝓculdubio misticus enuangłu eiusdẽ continet
intellectus.

Expanded text:
 et illi caetera membra subserviunt, sic Evangelium toti officio praeeminet et omnia quae ibi leguntur vel canuntur, intellectuali ratione illi consentiunt. bra consonent officii, quaeramus primo, in quo eadem lectio congruat tempori. Ad hoc brevi argumentatione hoc modo respondendum est. Idcirco advenit Dei Filius, ut genus humanum a diabolo peccatorum vinculis colligatum miseratus absolveret, et in coelestem Hierusalem, unde homo captivus abductus fuerat vias suas docendo, placidus assessor cordium reduceret. Hoc autem procul dubio mysticus Evangelii ejusdem continet intellectus.
Abbreviated transcription (Latin):
exierat. Quippe quẽ iuxta nr̃as consue¬
tudines domi absq consensu abb̃is sui
retinere ñ debui. Oportet aut̃ & ate eũ simi¬
lit̾ asꝑe increpari. & ad humilem ꝓuocarisa¬
tiffactionẽ: dem̃ tuis confortari litteris ad

Expanded text:
exierat: quippe quem juxta nostras consuetudines domi absque consensu abbatis sui retinere non debui. Oportet autem et a te eum similiter aspere increpari, et ad humilem provocari satisfactionem; d
Abbreviated transcription (Latin):
iuisse uniꝰ. Iam ne quid hoꝵ de quib man¬
dasti om̃ino pretermittã: uenio etiã ad te.
Uelle te audire scͥpsisti: quid te ego tanqͣm
qui om̃ia tua norim facere uelim. S hoc nͥ
fallor si mͦ dic̾em. nec tu posses: ñ ego consu¬
lerẽ. uolo enĩ & ipse qd̾ te uelle de te iã olim
ñ latuit me. Cet̾um tua atq mea eque ut

Expanded text:
muisse. Jam ne quid horum, de quibus mandasti, omnino praetermittam, venio etiam ad te. Velle te audire scripsisti, quid te ego tanquam qui omnia tua norim facere velim. Sed hoc, nisi fallor, si modo dicerem, nec tu posses, nec ego consulerem. Volo enim et ipse quod te velle de te jam olim non latet me. Caeterum mea atque
Abbreviated transcription (Latin):
Snateꝵ .B. de claraualle
suo iui. qd suo. Hanc mͥ tu salutatiõis
formulã tradidisti scͥbendo siuus ille qd̾̃ su¬
us. Accipe qd̾ tuũ est. & agnosce usurpa¬
tionẽ unammitatis esse indiciũ: & cũ est
Iñ cõmune uerbũ. animũ ñ distare. Iam
ad tuas litteras breuit̾ ꝓ temꝑe respon¬
aendũ est. Que cũ mͥ in manꝰ uenerunt.
natalis añȩ nr̃e dies festus illux̾at: cuiꝰ

Expanded text:
NARDUS de Clara-Valle, suo illi quod suo. 1. Hanc mihi tu salutationis formulam tradidisti, scribendo, « Suus ille quod suus. » Accipe quod tuum est, et agnosce usurpationem unanimitatis esse indicium, et cum quo est mihi commune verbum, animum non distare. Jam ad tuas litteras breviter pro tempore respondendum est: quae cum mihi in manus venerunt, Natalis Dominae nostrae dies fes
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. & cum gentiles eum uidere uellent.
ut pote salutẽ suã. de qua iacob longe ante
ꝓphauerat dicens. et ipse erit expectatio genti
um. & ꝓpt̾ hoc granum frum̃ti figurate se ap¬
pellasset. mortificandũ infidelitate uideorũ.
multiplicandũ fide ppłoꝵ. cum inqͣm głifica¬
tionẽ suam saluti gentiũ dilucescere postulasset
orans ad patrẽ et dicens. pat̾ saluifica me ex hac ho¬
ra pat̾ clarifica nomen tuũ. uenit uox de celo
dicens. et clarificaui et it̾m clarificabo. Et qͥa
uoluntan patri obediens in manuꝰ querentiũ
animã suã tradidit se ipsũ. ueniens in sepediẽ¬
tam ciuitatẽ. bene hec ꝓpħica lectio p̾̃mittit᷑.
dñs deus aꝑuit mͥ aurem. scilicet ut uolunta-¬
tieius obedirẽ. Ego autẽ ñ contradico retrorsũ
ñ abii. corpus meũ dedi ꝑcutientib. et genas
meas uellentib et cetã. que ad hoc cuncta con¬
sonant. qͦd pati ñ refugiens. ꝓ salute mundi

Expanded text:
sus. Et cum gentiles eum videre vellent , sus. Et cum gentiles eum videre vellent , utpote salutem suam, de quo Jacob longe ante prophetaverat, dicens: « Et ipse erit exspectatio gentium , » et propter hoc granum frumenti figurate se appellasset, mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum, cum, inquam, clarificationem suam saluti gentium dilucescere postulasset, orans ad Patrem et dicens: Pater, salvifica me ex hac hora. Pater, clarifica tuum nomen, venit vox de coelo dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Et quia voluntati obediens, in manus quaerentium animam suam tradidit seipsum, veniens in saepedictam civitatem, bene haec prophetica lectio praemittitur: Dominus Deus aperuit mihi aurem, scilicet ut voluntati ejus obedirem, ego autem non contradico, retrorsum non abii: Corpus meum dedi percutientibus, et genas meas vellentibus , et caetera quae ad hoc consonant, quod pati non refugiens, pro salute mundi
Abbreviated transcription (Latin):
nam & eius pͥme ebdomade qua cuncta creata
sunt. cuius hec similis ẽ ut supradictũ ẽ. dies
sods. minus aliquid quã cet̾i creatoris placito
cõmendat᷑. Cum enĩ dixisset fiat firmam̃tũ
in medio aquarũ et diuidat aquas ab aquis.
non ẽ additũ sicut in oꝑib cet̾oꝵ dierũ. et ui¬
pͥmus ab unitate degen̾at. & diuisionis initia¬
tor ẽ. Et quia dinisio aquarũ suꝑioꝵ atq inferi¬
oꝵ diuisionẽ sĩgeat bonoꝵ et maloꝵ quanius
ipsaq diuisio scd̾a die facta ẽ. ip̃mq qͦd dicimꝰ
scdm a binario ñ uoce s sensu ꝑficiscit᷑. recte iꝰta
hebraicã ueritatẽ. ñ ẽ additum in ope diei scd̃i
& uidit ds qͦd eẽt bonũ. Igit᷑ cum sod̾a dies mun-¬
dane creationis mu laude oꝑis minus illustra¬
ta sit. ñ mirũ ẽ qd̃ huuis ebdomade que illam
respicit scd̃a dies minus passionali officio pur-¬
purata ẽ. Habet autẽ euangłm huius diei qd̾
exceptꝰ cũ ramis palmarũ ciuitatẽ ierłm ingͦs¬

Expanded text:
nam et ejus primae hebdomadae, qua cuncta creata sunt, cujus haec similis est, ut supra dictum est, dies secundus minus aliquid quam caeteri, Creatoris placito commendatur. Cum enim dixisset: « fiat firmamentum in medio aquarum, et dividat aquas ab aquis , » non est additum, sicut in operibus caeterorum dierum, primus ab unitate degenerat, et divisionis initiator est. Et quia divisio aquarum superiorum atque inferiorum, divisionem significat bonorum et malorum, quamvis ipsaque divisio secunda die facta est, ipsumque quod dicimus secundum, a binario non voce, sed sensu proficiscitur, recte, juxta Hebraicam veritatem, non est additum in opere diei secundi « et vidit Deus quod esset bonum. » Igitur, cum secunda dies mundanae creationis laude operis minus illustrata sit, non mirum est quod hujus hebdomadae, quae illam respicit, secunda dies minus passionali officio purpurata sit. Habet autem Evangelium hujus diei, quod exceptus cum ramis palmarum civitatem Hierusalem ingres
Abbreviated transcription (Latin):
demptore ad dex̾tam patris sedente. et interpellan¬
te ꝓ nobis. ꝑ seuerant enis apłi dicentes nob. semꝑ
gr᷑as agite sine int̾missione orate. Si autẽ sollenn¬
tas aliqua sit. in illud tempus respitiens. quo nr̃e
salutis missio celebrata ẽ. et diaconus dalmatica in¬
dutus. ꝑfectionẽ significat future beatitudinis et
tunc dicit ite missa est. hec enĩ ppłi sollemus dimis¬
sio ẽ. reuerende modulationis enumeratione nitẽs
rei dignitatẽ exprimere. & quasi extrema manu
in abeuntis ppłi cordib memoriã enis stabileͣ. hocẽ
sacroscm̃ altaris mysteriũ. iccirco missa dicit᷑. qͥa¬
ad placationẽ solutionẽq mimicitiarũ que erant
int̾ dm̃ et homines sola ualens et idonea missio ẽ.¬

Expanded text:
demptore ad dextram Patris sedente et interpellante pro nobis, perseverant ejus apostoli, dicentes nobis, « Semper gratias agite, sine intermissione orate . » Si autem solemnitas aliqua sit, in illud tempus respiciens, quo nostrae salutis missio celebrata est, e diaconus dalmatica indutus, perfectionem designat futurae beatitudinis, tunc dicit: « Ite missa est. » Haec enim populi solemnis dimissio est, reverenda modulantis enuntiatione nitens rei dignitatem exprimere, et quasi extrema manu in abeuntis populi cordibus memoriam ejus stabilire. Hoc autem sacrosanctum altaris mysterium iad placationem et solutionem inimicitiarum quae erant inter Deum et homines sola valens et idonea missio e
Abbreviated transcription (Latin):
nasse ꝓbatur. cum de sponso xp̃o loquens. ciuius
nitas uerbi nr̃e carni se coniunxit. ꝑ sandalioꝵ
corrigias designari accipimus. Preterea dũ tã sa¬
crum tamq misticũ pontifex pedis sui spectat
ornatũ. meminisse deber et scire se qͦ pe dem
eẽ spetiosum. iuxta illud. quã pulcri
supra montẽ pedes annuntiantis et
predicantis pacem ⁊ cefa¬

Expanded text:
nasse probatur, cum de sponso Christi loquens: « Cujus, nasse probatur, cum de sponso Christi loquens: « Cujus, nitas Verbi nostrae carni se conjunxit, per sandaliorum corrigias designari accipimus. Praeterea dum tam sacrum tamque mysticum pontifex pedis sui spectat ornatum, meminisse debet et scire se quoque pedem esse speciosum, juxta illud: « Quam pulchri supra montem pedes annuntiantis et praedicantis pacem , » et
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e actenus dicta sunt prb̃ris et epĩs
coloris erat iacintini. tintinnabuł et malis punicis¬
in inferiori parte pendentib ut totus uocał incedet
pontifer ne moreret᷑. Significat autẽ ut ieronimꝰ
ait rationẽ sublimiũ. que ñ patet om̃ib s maiorib
suꝑueniente. induere uł portare ip̃i potuerunt.
hanc quoq signauit illa tunica dnĩ quã scĩdẽ
milites noluerunt. eo qđ eẽt inconsutił
desuꝑ concexta per totum. dampnũ uero fore maxi¬
mentũ. de quo ipse in psalmo. In idumeã extendã¬
calciamentũ meum .i. gentib notam faciã incar¬
nationẽ meã. Ut eñ sacerdotio fungeret᷑ ꝓ nob̾ filiꝰ
dei. nr̃a carne quasi calciatꝰ in hunc mundũ uenit.
Sanclalia gͦ pontisicis. incarnationẽ ut dictũ ẽ sig¬
nificant filu dei. & pulchre qͦd in amictii ẽ capi¬
tis idem in calciamento pedũ signat᷑. Nam et in
dib sandalia constringunt᷑. id ipsum accipimus
quod iohes baptista ꝑ corrigiam calciamenti sig¬

Expanded text:
uae hactenus dicta sunt, presbyteris et episcopis coloris erat hyacinthini, tintinnabulis, et malis punicis inferiori parte pendentibus, ut totus vocalis incederet pontifex, ne moreretur . Significat autem, ut Hieronymus ait, rationem sublimium, quae non patet omnibus, sed majoribus ritu sancto superveniente, induere vel portare potuerunt. Hanc quoque signavit illa tunica Domini, quam scindere milites 12 noluerunt, eo quod esset inconsutilis, desuper contexta per totum , damnum fore maximentum, de quo ipse in psalmo: « In Idumaea est gentibus notam faciam incarnationem meam. Ut enim sacerdotio fungeretur pro nobis Filius Dei, nostra carne quasi calceatus in hunc mundum venit. Sandalia ergo pontificis incarnationem, ut dictum est, significant Filii Dei. Et pulchre quod in amictu capitis idem in calceamento pedum signatur; nam et inus ipsa pedibus sandalia constringuntur, idipsum accipimus quod Joannes Baptista per corrigiam calceamenti sig
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾ omunicandũ agnus dei a clero cantetur.
Sic studiosa diuine legis eccła Romana paulatĩ
ptulit de thesauro suo noua pietatis momimenta.
quoddã uelut ex auro lapidibq pretiosis. reli¬
giosi officu scõ sacrificio fabrefecit diadema.
erat illo temꝑe rudis. ut ait quidã tam doctus
qͣm fidelis. agresti turbida cultu. nuda hume-¬
ros. in tonsa comas. exerta lacertos. si ñ ornari po¬
tuit. maxime in hac parte tanqͣm in capite suo
deauraret᷑. et earum rerum que suꝑuis dicte st̃
ueneranda fimilitudine fulgeret

Expanded text:
ut inter communicandum, « Agnus Dei » a clero cantetur. ut inter communicandum, « Agnus Dei » a clero cantetur. Sic studiosa divinae legis Ecclesia Romana paulatim protulit de thesauro suo nova pietatis monumenta, et quoddam velut ex auro lapidibusque pretiosis religiosi officii sancto sacrificio 23 fabrefecit diadema. erat illo tempore rudis, et, ut ait quidam tam doctus quam fidelis, agresti turbida cultu, nuda humeros, intonsa comas, exerta lacertos, ubi ornari potuit, maxime in hac parte, tanquam in capite suo, deauraretur, et earum rerum quae superius dictae sunt, veneranda similitudine fulgeret
Abbreviated transcription (Latin):
phonariũ reglariter centonirauit et cõpilauit.
pentecosten ad missam dici fecit. in candie tria
uerba suꝑ addidit hostie. diesq nr̃os in tua pace
dispone. atq ab eterna dap̃natione nos eripi. et
in electoꝵ tuoꝵ iubeas grege numerari. orationẽ
quoq dnĩcam post canonem suꝑ hostiã censuit
missam cantari. quẽ ymnũ thelesphorus papa a
beato petro nonus. nocte tantum natalis dnĩ ad
missas a se in ipsa nocte constitutas. cantari insti-¬
tuit. et in eo ad angłoꝵ uerba que sequunt᷑ adiecit.
G elasius xl .uii. tractus et ymnos composuit.
et sacramentoꝵ p̃fationes cauto et elimato sermo-
cantari instituit. ex decreto sc̃e unuersalis sy¬
tionẽ eucharistie instituit. qͦd sicut de latere cru-¬
cifixi dñi effluxit sanguis et aqua. ita aqua ui
no misceatur. in ipsa consecratione. nec uinũ sñ
aqua. nec aquã sine uino offerri debere discer
stituit. Sergius . lxxx. ultimũ hoc instituit.

Expanded text:
phonarium regulariter centonizavit et utiliter comphonarium regulariter centonizavit et utiliter comnquagesimam dici fecit. In canone hostiae tria verba superaddidit: Diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nin electorum tuorum jubeas grege numerari. » Orationem quoque Dominicam post canonem super hostiam censuit missas cantari: quem hymnum Telesphorus papa, a beato Petro VII, nocte tantum natalis Domini ad missas, a se in ipsa nocte constitutas, cantari instituit, et in eo ad angelorum verba, quae sequuntur, adjecit. GELASII. Gelasius, XLVII, tractus et hymnos composuit, et sacramentorum praefationes cauto et elimato sermonecantari instituit, ex decreto sanctae universalis sytionem eucharistie instituit, quod, sicut de latere crucifixi Domini effluxit sanguno misceri in ipsa consecratione instituit, nec vinum sine aqua, nec aquam sine vino offerri debere decerstituit. SERGII. Sergius, LXXX, ultimum hoc instituit,
Abbreviated transcription (Latin):
lim non tanto ext̾ioris apparatu decoris mis
lita ẽ. Pontifices quippe sacri. splendida romane
sedis luminaria. sicut diu̾sis temꝑib affulse¬
runt. ita paulatĩ stu dui sui claritate uenustatẽ¬
huius salutaris officu ꝑfecerunt. Et sic̃ tradi¬
tum a dño ꝑ moysen sacrificiiuet̾is ordinẽ. precipue
dauid et salomon sacerdotum et leuitarũ minis-¬
ter io. cantoꝵ multiplici nuniero. psalmoꝵ diui noꝵ
tͥpudio. templi uel altaris illustri gła. sacroꝵq mul¬
titudine uasoꝵ splendidius amplificauerunt. sic
giosa fide amplexa ẽ. fideli cura conseruauit.di¬
ligenti apparatu exornauit. Que gͦ quiq eorũ
ꝯtulerint. iam dicemus. magis scđm ordinẽ eoꝵ
ꝗue ordinata sunt. quã eoꝵ qui ordinauerunt.
tim ex omnib qͦd ante ñ fiebat. s tantũ epła et
euuangłm recitabant᷑. Ex hoc instituto excepti
de psalmis introitus. gradualia offertoria. cõ¬
muniones. cũ modulatione ad missã in eccła ro-¬

Expanded text:
lim non tanto exterioris apparatu decoris misslita est. Pontifices quippe sacri, splendida Romanae sedis luminaria, sicut diversis temporibus affulserunt, ita paulatim studhujus salutaris officii perfecerunt; et sicut traditum a Domino per Moysen sacrificii veteris ordinem praecipue David et Salomon sacerdotum et levitarum ministerio, cantorum multiplici numero, psalmorum divinorum tripudio, templi vel altaris illustri gloria, sacrorumque multitudine vasorum splendidius amplificaverunt; sic giosa fide amplexata est, fideli cura conservavit, diligenti apparatu exornavit. Quae ergo quique eorum contulerint, jam dicemus, magis secundum ordinem illorum, quae ordinata sunt, quam eorum, qui ordinaverunt. tim ex omnibus, quod ante non fiebat, sed tantum epistola et evangelium recitabantur. Ex hoc instituto excerpti de psalmis introitus, gradualia, offertoria, communiones cum modulatione ad missam in Ecclesia Ro
Abbreviated transcription (Latin):
abbato tam in euangło quã in epła du¬
orũ ppłoꝵ iudaici atq gentilis continet᷑
figura. quoꝵ prior quantũ ad unius d̃i cultũ
scilicet uidaicus minoris .i. gentilis ppłi peni¬
tentiã pio patre suscipiente. inuidia torque-¬
tur. foris stans: quẽ gaudere oportuerat. qr
fr̃ suus mortuus fuerat et reuixit. pierat
et inuentus ẽ. Quia sicut eodem die cantamꝰ.
lex dñi in rep̃hensibilis conuertens animas
et sapientiã p̃stans paruulis. Bñ gͦ consonat
euangło p̃currens epła. cum illic iuniore fr̃e
epulante cum patre. maior foris remanet in
las & ad benedictionẽ festinante. consilio ma-
in uenationib occupatꝰ tardat. Terrenis enĩ

Expanded text:
abbato, tam in Evangelio quam in Epistola duorum populorum Judaici atque gentilis continetur figura, quorum prior quantum ad unius Dei cultum, scilicet Judaicus, minoris, id est, gentilis populi poenitentiam pio patre suscipiente, invidia torquetur foris stans, quem gaudere oportuerat, quia frater suus mortuus fuerat, et revixit, perierat et inventus est , quia, sicut eadem die cantamus: Lex Domini irreprehensibiliet sapientiam praestans parvulis . Bene itaque consonat Evangelio praecurrens Epistola, cum illic juniore fratre epulante cum patre, major foris remanet in las, et ad benedictionem festinante, consilio matrin venationibus occupatus tardat . Terrenis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ec minus ħ placeant ꝗͣ qd̃ puer obtulit abel
¶uã qd̃ abram qͣm qd̾ rex sacrifexq salem.
His tͥb innuit᷑ uarioꝵ forma sacroꝵ.
Que ratio. que lex. que sacra cena dedit
Lex naturalis. lex tradita. lex breuiat a.
Placauere dm munere queq so.
Et tam̃ inpariter. qr speq fideq supreme.
Dicitur in reliquis plena fuisse salu
Hec sibi sufficiens nͦ eget ꝑfecta futurr.
Nec de preteritis unde uiuetur habet.

Expanded text:
ec minus haec placeant, quam quod puer obtulit Abel. Quam quod Abraham, quam quod rex, sacrifexque Salem. His tribus innuitur variorum forma sacrorum, Quae ratio, quae lex quae sacra coena dedit, Lex naturalis, lex tradita, lex breviata, Placavere Deum munere quaeque suo. Et tamen impariter, quia speque, fideque supreme Dicitur in reliquis plena fuisse salus. Haec sibi sufficiens, nec eget perfecta futuris, Nec de praeteritis, unde juvetur, habet.
Abbreviated transcription (Latin):
quia in p̾teriti salbati uesꝑa sumpta ẽ de sa¬
cro fonte baptisini anteqm in mergat᷑ aliqͥs
ꝙ anteqͣm crisma inmissũ sit. Non enĩ adħ
asꝑgimur ut rebaptizem᷑. s diuini nominiꝰ
grãm suꝑ nos cum hoc memorialis baptisma¬
tis nr̃i froquent̾ inuocare debemus. Et icciroo sin¬

Expanded text:
 de sacro fonte baptismi, antequam immergatur aliquis, et antequam chrisma immissum sit. Non enim ad hoc aspergimur, ut rebaptizemur, sed divini nominis gratiam super nos, cum hoc memoriali baptismatis nostri, frequenter invocare debemus. Et idcirco sin
Abbreviated transcription (Latin):
ceata ꝓfluxit. saluandi uirtutẽ tribuit. Hac gͥ
die dñice resurrectionis. que sacri quoq bap¬
tisterii celebratione ẽ sollemnis. recte inter asꝑ¬
gendũ cantamus illud in laudẽ fluminis huiꝰ
cuius mundatione ꝑ mortẽ xͥ reuiximꝰ. Cet̾is
autẽ post pentecosten dnĩcis. cantamꝰ asꝑges
me dñe ysopo & mundabor. lauabis me q super
niuẽ dealbabor. Qd̃ & ipsum de fide baptismi
medicinalis qua tumor pulmonis deponit᷑. fi¬
dem humilitatis nel passionis xͥ significans.
ꝑnomen lauaeri sup niuẽ dealbantis. baptismũ
ipsius manifestius exprimens. Deinde cum cru¬
cib et uexillis que sunt in signia uictorie xͥ om̃s
usq maioꝵ pariter atq minoꝵ ut corꝑalit̾ quoq
illud ꝓpħicũ in nobis compleri uideatur. Cum
iocunditate exibitis. & cum gaudio deducemi¬
ni. nam et montes & colles erilient. expectantes
uos cum gaudio.¬

Expanded text:
ceata profluxit salvandi virtutem tribuit. Hac igitur ceata profluxit salvandi virtutem tribuit. Hac igitur die Dominicae resurrectionis, quae sacri quoque baptisterii celebratione est solemnis, recte inter aspergendum cantamus illud in laudem fluminis hujus, cujus inundatione per mortem Christi reviximus. Caeteris autem post Pentecosten Dominicis cantamus: Asperges me Domine hyssopo et mundabor, lavabis me et super nivem dealbabor , quod et ipsum de fide baptismi st humilis, medecinalis, qua tumor pulmonis deponitur, fidem humilitatis vel passionis Christi significans: per nomen lavacri super nivem dealbantis, baptismum ipsius manifestius exprimens. Deinde cum crucibus et vexillis, quae sunt insignia victoriae Christi, omnes iusque majorum pariter et minorum, ut corporaliter quoque illud propheticum in nobis impleri videatur: Cum jucunditate exibitis, et cum gaudio deducemini, nam et montes et colles exilient expectantes vos cum gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ hoc. Ciuitatẽ illi ostenderat manus dñi
facta suꝑ eum. edificatã suꝑ montẽ excelsum
et uergentem ad austrũ. & in illa mirabile con¬
stitui templum. Illa ciuitas eccłam significalat
de qua dñs in euangłio. Non enim potest inqͥt
ciuitas abscondi. suꝑ montẽ posita. Qͥd gͦ tẽplũ
templũ non uidi in ea. Dñs enĩ cs om̃ipotens
templũ illius ẽ & agnus. Quã de templo hoc¬
aquam uidit hic egredientẽ. nisi uiuficũ sacri
baptismatis fontẽ: Cum enim illud soluissent
iuidei. sanguis & aqua sicut supra dictũ de la¬
tere enis exiuit. Et recte de latere dextro aqua
exiuit. de qua dicit᷑. ꝙ om̃s ad quos ꝑuenit
aqua ista salui facti sunt. Nam huius quoq tẽ¬
pli ñ manu facti latera duo sunt. Dextrũ qͥppe
latus diuina. leuũ latus humana natura est.
Signant̾ gͦ dicendũ fuit quo de latere aqua ħ
exiuit. que ad quoscunꝙ ꝑuenit salui facti st̃.
A latere inquit dextro. ꝙ recte. Nam de diuna

Expanded text:
tum est hoc. Civitatem illi ostenderat manus Domini facta super eum, aedificata super montem excelsum, et vergentem ad austrum, et in illa mirabile constitui templum . Illa autem civitas Ecclesiam significabat, de qua Dominus in Evangelio: « Non potest, inquit, civitas abscondi super montem posita . » Quid ergo templum, inquit, non vidi in ea; Dominus enim Deus omnipotens templum illius est et agnus . » Quam de hoc templo aquam vidit hic egredientem, nisi vivificum sacri baptismatis fontem? Cum enim illud solvissent Judaei, sanguis et aqua, sicut supra dictum est, de latere ejus exivit. Et recte de latere dextro aqua exivit, de qua dicitur: Et omnes ad quos pervenit aqua ista salvi facti sunt. Nam hujus quoque templi non manufacti latera duo sunt. Dextrum quippe latus divina, laevum latus humana natura est. Signanter ergo dicendum fuit quo de latere aqua haec exivit, quae ad quoscunque pervenit, salvi facti sunt: a latere dextro, inquit. Et recte. Nam de divina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ angłoꝵ ẽ et hominũ. Orimũ autẽ angłoꝵ congͣtulã¬
tium. qͦd nato dũo accensa eẽt iã luc̃na. clarissima:
cum qͥ sine dubio ꝑditã dragnã inuent᷑a eẽt eterna
sapientia. Inde ẽ qͦd iã p̃occupantes dicunt. et in t̾ra
pax hominib bone uoluntatis. qr pacẽ qͣm nemo
subtꝰ terrã. pot̾ant face int̾ dm̃ et homines. hic fac¬
tor om̃iũ ds̃. ꝓpt̃ homines homo factus. iam facturꝰ
Lutatione p̃missa: ꝑ qͣm attenti fiant audito¬
res. scm orationes dicunt᷑ ipsius dni. cuiꝰ uita tota
ꝯtinua ꝓ nob̾ et ꝑpes oratio fuit. que et designat᷑
in apocalipsi ꝑ fumũ aromatũ qui ascendit in
conspectu dei de manu angłi. Homo namq
uerus passioni ꝓ pt̾ nos destinatꝰ. euius illa
uox ẽ holocaus tũ et ꝓpecc̃o ñ postulasti tẽ
dixi ecce uenio. semꝑ unitũ sibi ꝓ nob̾ orabat
in dieb carnis sue p̃ces supplicationesq ad dm̃
qui saluũ illũ posset facere a morte. cũ clamore

Expanded text:
 est et hominum. Primum autem angelorum congratulantium quod nato Domino accensa jam esset lucerna clarissima , cum qua sine dubio perditam drachmam inventura esset aeterna sapientia . Inde est, quod jam praeoccupantes dicunt: « Et in terra pax hominibus bonae voluntatis , » quia pacem nemo s terram , poterat facere inter Deum et homines, hic factor omnium Deus, propter homines homo factus, jamjam facturus lutatione praemissa, per quam attenti fiant auditores, secundum orationes dicuntur ipsius Domini, cujus tota vita continua pro nobis et perpes, oratio fuit, quae et designatur in Apocalypsi per fumum aromatum, qui ascendit in conspectu Dei de manu angeli . Homo namque verus, passioni propter nos destinatus cujus illa vox est: « Holocaustum pro peccato non postulasti, tunc dixi: Ecce venioin diebus carnis suae preces supplicationesque ad Dominum, qui salvum illum posset facere a morte, cum clamore
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. et impossibile ẽ eterna dĩ bñficia. ꝑ
aliam uiã decurrere ad nos qmͣ ꝑ ip̃m. ꝑ ipsum
gͦ petimus et impetramꝰ. sic̃ sepe ꝑ mediantem
cristalli lapidẽ. in subiectam escã a longinqͦ sole
celestẽ mutuamꝰ ignẽ. hucusq misse mitiũ. qͦd
dicit᷑ introitꝰ. cõrnemorans nob̾ introitũ saluatoris.
dierum ieuiniũ celebrauit. D¬

Expanded text:
hominum, et impossibile est aeterna Dei beneficia per aliam viam decurrere ad nos quam per ipsum. Per ipsum ergo petimus et impetramus, sicut saepe per mediantem cristalli lapidem subjectam escam, a longinquo sole coelestem mutuamus ignem. Huc usque missae initium quod didierum jejunium consecravit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ngressus gͦ sacerdos. ubi scõ altari assistit. turibu .xxuiii.¬
lum ei quo incensũ adoleat. datur in manu. Nã
predictus angłs sicut in alia diuisione piocha apo¬
calipseos legimus. stecit uixta aram templi habẽs
turibulũ aureũ in manusua. dum in conspectu
ecc ł̾ie se ostendit dĩ filius habens ĩmaculatũ cor-¬
pu s. quod et impleuit igne. quia corꝑaliter im p¬
so septiformis sp̃s scĩ grã requieuit. Int̾ea chorus
coneiit kirrieleyson. quod significat omẽs uni¬
uersalis eccłe preces: que sunt incensa uera. de
quib ibidẽ dicit᷑. Data sunt ei incensa multa. et cetͣa.¬

Expanded text:
ngressus ergo sacerdos, ubi sancto altari assistit, thuribulum ei qui incensum adoleat, datur in manu. Nam praedictus « angelus, » sicut in alia periocha Apocalypseos legimus, « stetit juxta arani, habens thuribulum aureum in manu sua , » dum in conspectu Ecclesiae se ostendit Dei Filius, habens immaculatum corpus, quod et implevit igne, quia corporaliter in ipso septiformis Spiritus sancti gratia requievit . Interim chorus concinit Kyrie eleyson, quod significat omnes universales Ecclesiae preces, quae sunt incensa vera, de quibus ibidem dicitur: « Data sunt ei incensa multa, ut da
Abbreviated transcription (Latin):
uat p̃paretur impleta huius odore unguenti. Hec
ita ẽẽ ex eo quoq ꝑspicuũ ẽ. qd̾ cantamus in die¬
b illis mulier que erat scilicet maria unxit
pedes iħu. & exter sit capillis suis. & domꝰ imple

Expanded text:
bavit, praeparetur, impleta hujus odore unguenti. Haec bavit, praeparetur, impleta hujus odore unguenti. Haec ita esse, ex eo quoque perspicuum est quod cantamus in diebus illis: Mulier ergo Maria unxit pedes Jesu, et extersit capillis, et domus imple
Abbreviated transcription (Latin):
agitur inter pauꝑes ñ omĩno eiusdem
rationis ẽ. illud enĩ xp̃i: hoc eccłie ẽ. Illud diei
p̾sentis. hoc p̃teriti spectat hẏstoriã sabbati. Sab¬
bato namq quando uenit dñs iħc inbetbaniam
ubi fuerat lararus mortuus quẽ suscitauit.
maria accepit librã unguenti. nardi pistici p̃¬
ciosi & unxit pedes iħu. & extersit capillis su¬
is pedes eius. & domus impleta ẽ ex odore un¬
guenti. Mulierẽ illã imitat᷑ eccłia pedes dñi
ungens .i. paupes elemosinis refouens. qͥ licet
infirma. tamen eius menbra sunt. & sicut
pedes. ita magni corꝑis eius extreme partes¬
reputant᷑. Has pedes capillis suis tergit. id ẽ
suꝑfluis rerum suarũ reficit. sicut apłs ait. ur̃ã
mandatũ eccłe obsequiũ ẽ. ideoq cuncta congre¬
gratio pedes lauat pauꝑum. in illo autẽ soliut
dictum ẽ p̾latiuice xp̃i deseruiunt. In quo pul¬
chre dñm suũ eccłia p̾uenit. ut antequã xp̃s
est. hora qua pedes nr̃os ipse ꝑ prelatos nr̃os la¬

Expanded text:
agitur inter pauperes, non omnino ejusdem rationis est. Illud enim Christi, hoc Ecclesiae est. Illud diei praesentis, hoc praeteriti spectat historiam Sabbati. Sabbato namque, quando venit Dominus Jesus Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitavit, Maria accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes eatur Ecclesia, pedes Domini ungens, id est pauperes eleemosynis refovens, qui licet infima, tamen ejus membra sunt, et sicut pedes, ita magni corporis ejus, extremae reputantur partes. Hos pedes capillis suis tersit, id est superfluis rerum suarum refecit, sicut Apostolus ait: «mandatum Ecclesiae obsequium est, ideoque cuncta congregatio pedes lavat pauperum, in illo autem soli, ut dictum est, praelati vice Christi deserviunt. In quo pulchre Dominum suum Ecclesia praevenit, ut antequam Chrisest, hora, qua pedes nostros ipse per praelatos nostros la
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos atq gentiles in unum conungens ppłm
De hoc gͦ totum digne misse cõpositum ẽ offiti¬
um: in quo scã eccła de gentib electa. ꝓ sue uoca¬
tionis initio gratiosũ deo ꝓ sua salute laudisof¬
fert preconiũ. Tota uero laudũ mat̾ia dona st̃
regum. aurũ. thus. et mirra. dona quippe il¬
la fuerunt fide fecunda: celesti magisterio dis
magisterio dignius. qͣm auro regẽ. thure dm̃.
mirra confiteri mortalẽ: Nil tale paries ille
de ꝓrimo contulit. qui de iuideis ueniens in
pastorib angulari lapidi primus sese ꝯiunẽ.
Nec mirũ illos enim scilicet udeos pastores
angłico instruxit magisterio. Hos autẽ uide¬
licet gentiles nouã stellam suscipientes: solũ
diuini sp̃c inuisibilit̾ ꝑdocuit oracłm. Benegͦ
regum munera sc̃ẽ eccłle fidẽ integerrimã
testantia. totũ hiius diei offitiũ ꝓpħicis testi¬
monus et laudib ꝑsonat: uenerat᷑. honorat.

Expanded text:
Judaeos atque gentiles in unum conjungens populum . Judaeos atque gentiles in unum conjungens populum . De hoc ergo digne totum missae compositum est officium, in quo sancta Ecclesia de gentibus electa, pro suae vocationis initio gratiosum Deo pro sua salute laudis offert praeconium. Tota vero laudum materia, dona sunt regum, aurum, thus et myrrha . Dona quippe illa fuerunt, fide fecunda coelesti magisterio depomagisterio dignius, quam auro regem, thure Deum, myrrha confiteri mortalem? Nihil tale paries ille de proximo contulit, qui de Judaeis veniens, in pastoribus angulari lapidi primus sese conjunxit. Nec mirum, illos enim scilicet Judaeos pastores angelicum instruxit magisterium . Hos autem, videlicet gentiles, novam stellam suscipientes, solum divini Spiritus invisibiliter perdocuit oraculum . Bene ergo regum munera sanctae Ecclesiae fidem integerrimam testantia, totum hujus diei officium propheticis testimoniis et laudibus personat, veneratur, honorat.
Abbreviated transcription (Latin):
ex sanguinib neq ex uoluntate carnis. s ex
deo nati sunt. Dñs autẽ nullius indigens remis¬
tiamq emundationis ꝓ se offerri. ut qͥ factus
erat ex muliere. sicut̾ ait apłs. fieret sub lege
qͣm ñ uenerat soluere sed adimplere. et adim¬
plendo finire. & sicut beatus apłs predicat di¬
cens. finis autẽ legis xp̃c ad iusticiam om̃i ere¬
denti. Baptisimi autem sui in se credidit sac¬
mentũ.qr in om̃ib pͥmatum tenens se docuit
esse pͥncipiũ & tunc regen̾ationis potentiã sanxit.
quando de latere eius ꝓfluxerunt sanguis remis¬
sionis et aqua baptimatis. Non gͦ trib ex causis
Eminet autẽ & p̃cipuũ ẽ illud qͦd a magis utiq
gentilib adoratus ẽ. & illuminatarũ cordibus
gentiũ magnã spũaliũ prestat materiã gau¬
diorũ. Gentiũ namq pͥmitie iam tunc in illis
assũpte sunt. Assũpsit enĩ illos pax nr̃a que fe¬
cit utraq unũ. dm̃ & hominẽ in se unũ xp̃m:

Expanded text:
e carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Dominus enim nullius indigens remistiamque emundationis pro se offerri, ut qui factus erat ex mulquam non venerat solvere, sed adimplere , et adimplendo finire, et sicut beatus Apostolus praedicat, dicens: « Finis autem legis Christus, ad justitiam omni credenti. . » Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens, se docuit esse principium , et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ejus fluxerunt sanguis redemptionis et aqua baptismatis . » Non ergo in tribus causis Eminet autem et praecipuum est illud, quod a magis utique gentilibus adoratus est, et illuminatarum cordibus gentium magnam spiritualium praestat materiam gaudiorum. Gentium namque primitiae jam tunc in illis assumptae sunt. Assumpsit enim illos pax nostra, quae fecit utraque unum Deum et hominem in se unum Christum,