comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Poleo leticie impiuguauit ossa tei ͭͤ
Notũ enĩ factũ est nobis bonũ tuũ
qm̃ illuminauit dñs nltũ suũ s̃p¬
te et segregauit te abutero coguatois
et terre tur. nõ regione sed spĩt bone
uolũtatis ut de terienis opibus fidelem
sibi constituat in telesti eoꝵ factici¬
pẽ de quibus striptũ est nulicres sapi¬
entes edificauerãt sibi domos. Hoet au¬
tem audientes de tua felicitate celesti
effudius corã deo corda nra et muo¬
ce exultationĩs epulantes dixinius.
dñs mortificat et dñs niiuficat. de¬
ducit ad inferos et reducit. dũs diui¬
tes pauꝑes facit. huiles excelsos facu
quĩ calix in manu diũ hunt huiłi¬
adt et hunc exaltat. Quod et si ad
ome misteriũ regni peruenire iude¬
turactamẽ et ad tuã spetialiter gra¬
tiam ⁊eferri potest que magno dii
miserantis consilio exaltata es ut
huimilareris et hinliata es ut exal¬
tareris. Non em̃ ignoranius uenera¬
bilis soror et benedicta filia. tuã pre¬

Expanded text:
oleo laetitiae impinguaverit ossa nostra. Notum enim factum est nobis bonum tuum; quoniam illuminavit Dominus vultum suum super te. Segregavit te ab utero cognationis et terrae tuae, non regione, sed spiritu bonae voluntatis, ut de terrenis opibus fidelem sibi constituat in coelestibus earum participem, de quibus scriptum est: mulieres sapientes aedificauerunt sibi domos. haec autem audientes de tua felicitate caelesti effudimus coram deo corda nostra et in uoce exultationis epulantes diximus: dominus mortificat et uiuificat, deducit ad inferos et reducit. dominus diuites pauperes facit, humiles excelsos facit, quoniam calix in manu domini hunc humiliat et hunc exaltat. quod etsi ad omne mysterium regni pertinere uideatur, attamen et ad tuam specialiter gratiam referri potest, quae magno domini miserentis consilio exaltata es, ut humiliare?s, et humiliata es, ut exaltareris. Non enim ignoramus, uenerabilis soror et benedicta filia, tuam prae
Abbreviated transcription (Latin):
aplm̃ dicere Uiuo autem iaui non
ego. niuit autẽ in me xp̃iis. quia
facta essicut gloriosa iudichint̾
uirtutes pudic̾itie meritis iuduita¬
tis irrupte. poteus sicut et anna.
uenerabilis in ieiumoꝵ castimoma
orationũ instantia noc̾te ac die.

Expanded text:
apostolum dicere: uiuo autem iam non apostolum dicere: uiuo autem iam non ego, uiuit uero in me Christus, quae facta es sicut gloriosa Iudith inter uirtutes pudicitiae meritis uiduitatis incorruptae potens, sicut et Anna uenerabilis in ieiuniorum castimonia et orationum instantia nocte ac die
Abbreviated transcription (Latin):
dat bonitas eius suꝑque habudanit
te ni eoꝵ sorte uocauit ꝑhẽms heticie
et hereditate celesti et in honore tegra¬
li ericõsessu suꝑ iudiciali. Dolerate
sint hoc stło hiulitatis passiones que
terim hisuorbis cõsolare. ut et uete¬
rũ doloꝵ obliuistaris et in presenti
proposito quo ad oꝑa salictaria ele¬
nasti manustuas corde ꝑfecto firma
promittas. ceq ipamĩ in celo animo
gestiente precurras ut dũ corpore
moraris interra iamad xp̃m mẽte
tis oneribus et nupedimẽtis atq
cõpedibus quib scłihuꝰ diuitee
attinẽtus sedentes in tenebris ot um¬
bra mortis: Tu iamlibera et expe
dica cõmitaris dinũ maiestatis cru¬
cifixũ. cuiꝰ mmiaginẽ nõ potest por¬
tare nisi qui in hoo scło nudũ se
reddit et mortuũ ut scdiũ ipim̃
dinũ dicat. Ueunt printeps mũdi
istius muenit inme nichil. nel sẽ¬
cundũ prophetiã dauid. factussũ
inter muẽtes quasi mortis. ut sis
inter mortuos libera. et possis iuxta

Expanded text:
ationes eius, superabundauit to in eorum sorte uocauit perennis laetitiae et hereditate caelesti et in honore regali et consessu superiudiciali. tolerandae sunt hoc saeculo humilitatis passiones, quae inter haec uerba consolare, ut et ueterum dolorum obliuiscaris et in praesenti proposito, quo ad opera salutaria eleuasti manus tuas corde perfecto firmatpromittas teque ipsam in caelo animo gestiente praecurras, et dum corpore moraris in terra, iam ad Christum mente tis oneribus et impedimentis atque compedibus, quibus saeculi huius diuites attinentur, sedentes in tenebris et umbdita comiteris Dominum majestatis crucifixum, cujus imaginem non potest portare, nisi qui in hoc saeculo nudum se reddit et mortuum: ut secundum ipsum dominum dicat: uenit princeps mundi istius et inuenit in me nihil, uel secundum prophetiam Dauid: factus sum inter uiuentes quasi mortuus, ut sit inter mortuos liber possitque iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
agnam huilitati nr̃e fidutiã
stribendi aduenerationẽ tuã
caritas ꝓp̃ĩ dedit. que te fecit
hiũlem corde pietatis et diui¬
tem operibus benedictionis. Talis estem̃
de sauctis fidei tuediuitus falna pror¬
cessit. ut aduos quoq ni longinquo po

Expanded text:
agnam humilitati nostrae fiduciam scribendi ad uenerationem tuam caritas Christi dedit, quae te fecit humilem corde pietatis et diuitem operibus benedictionis. talis etenim de sanctis fidei tuae diuitiis fama processit, ut ad nos quoque in longinquo
Abbreviated transcription (Latin):
nocte aufertur aiã tuaate. que
autẽ preparasti cuiuserũt: Dum
hec aguntur nuebus terribilis de
occidente rumor affertur obsideri
spoliatosq rursũ circudari ut post
substantiã uitã quoq auniterent.
Heret nox et singultus intercipi¬
unt uerba dictantis. Capitint
urbs que totũ capit orbeni iimofa¬
me perit anteꝙͣ gladio. et ux pau¬
ci qui caporentur inuenti siuit ad
ne faudos cibos eiupit esurientium
rabies. et sua iuuicẽ mẽbra lamare
dũ mater nõ parcet lactenti infan
effuderat. Nocte moab capta est.
nocte cecidit iuiuseius. Dens ue¬
uorũt gentes in hereditatẽ tuã. pollu¬
erũt tẽplũ sciũ tuũ posuerũt ihrb

Expanded text:
nocte aufertur anima tua abs te; quae nocte aufertur anima tua abs te; quae autem praeparasti, cuius erunt? Dum haec aguntur in Iebus, terribilis de occidente rumor adfertur obsideri spoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam, vitam quoque perderent. Haeret vox, et singultus intercipiunt verba dictantis. Capitur Urbs, quae totum cepit orbem: imo fame perit antequam gladio, et vix pauci qui caperentur, inventi sunt. Ad nefandos cibos erupit esurientium rabies, et sua invicem membra laniarunt, dum mater non parcit lactenti infanteffuderat. Nocte Moab capta est, nocte cecidit murus ejus . Deus, venerunt gentes in haereditatem tuam, polluerunt templum sanctum tuum. Posuerunt Jer
Abbreviated transcription (Latin):
origo marcella est. Tu que caput
hoꝵ et causa bonoꝵ que scis me ue¬
ra narrare que nosti nix de multis
pauca dicere. ne legenti fustidiũ fa¬
tiat odiosa replicatio et iudear ap̾
malinolos sub occasione laudis alre¬
rius stomachũ diligere ¶ Pergam
ad reliqua. De occidendis partibus
ad orientem turbo trausgressus. inini¬
tabatur plurinus mnagua naufragia
liuis hom̃is inueniet fidẽ suꝑ terrã
Refrigerata caritate multoꝵ pauci
qui amabant fidei ueritatẽ uro la¬
teri iĩgebantur. quoꝵ publice pete¬
batur caput.contra quos om̃es supe
rabantur. ita ut barrabas quoq ad¬
duceret᷑ in illã suulationẽ. inmo
apertũ parricidiũ qd̾ nõnirib sed
nolũtate cõmisit. Et ecce innuer
sa tẽpestas dũo flante delera est.¬
expletũq uaticiniũ ꝓphetale. au¬
feres spm̃ eoꝵ et deficient et inpul¬
uerem suũ reuertentur.in ilłã
die ꝑibunt om̃es cogitationes eoꝵ
Et illud enuãgeliũ. stulte hac

Expanded text:
origo Marcella est tuque caput origo Marcella est tuque caput horum et causa bonorum, quae scis me uera narrare, quae nosti uix de multis pauca dicere, ne legenti fastidium faciat odiosa replicatio et uidear apud maliuolos sub occasione laudis alterius stomachum meum digerere. pergam ad reliqua. De occidentis partibus ad orientem turbo transgressus minitabatur plurimis magna naufragialius hominis inueniet fidem super terram? refrigerata caritate multorum pauci, qui amabant fidei ueritatem, nostro lateri iungebantur, quorum publice petebatur caput, contra quos omnes opes parabantur, ita ut Barnabas quoque abduceretur in illam simulationem, immo apertum parricidium, quod non uiribus sed uoluntasa tempestas, Domino flante, deleexpletumque uaticinium prophetale: auferes spiritum eorum et deficient et in puluerem suum reuertentur. in illa die peribunt omnes cogitationes eorum, et illud euang-elicum: stulte, hac
Abbreviated transcription (Latin):
caput sub tali ep̃o truncaretur. inimo
id circo raptus atq translatus est. ne
semel latã sentẽtia precibus suis flec¬
tere conaretur. Dicente duõ adrere¬
miam ne oraueris pro populo isto neq
de preceris in bonũ quia si ieiunaue̾¬
rint nõ exaudiã preces coꝵ aet si ob¬
tulerint holocaiista et uertieras ab
suscipiã eas. In gladio erũ fame et po¬
stilentia ego cõsiimãcos. Dicas quo
hoc ad laudẽ marcelle: Dãnatoĩs
hereticoꝵ hec fuit principiũ. Prim¬
cipiũ dũ adducet testes qui prius ab
eis eruditi et postea ab heretico fue¬
raut eirore couecti dũ ostendit ml¬
titudinẽ deceptoꝵ duĩ impia nepia
RuoN ingerit uolumina. Quẽ ein¬
data manu scorpii mõstrabantur. dũ
acciti frequẽtib litt̾is heretiti ut se
defenderent uenire uõ ausi sũt tãte¬
q uir cõstientie fuit ut magis ab sẽ¬
tes dap̃nari ꝙͣ presentes coarqui ma¬
luerint. huiꝰ tam gloriose iuictorie

Expanded text:
caput sub tali episcopo truncaretur; immo caput sub tali episcopo truncaretur; immo idcirco raptus atque translatus est, ne semel latam sententiam precibus suis flectere conaretur dicente domino ad Hieremiam: ne oraueris pro populo isto neque depreceris in bonum, quia, si ieiunauerint, non exaudiam preces eorum et, si obtulerint holocausta et uictimas, non suscipiam eas; in gladio enim, fame et pestilentia ego consumam e o s. dicas: \'quo hoc?\' ad laudem Marcellae. damnationis hereticorum haec fuit principium, dum adducit testes, qui prius ab eis eruditi et postea ab heretico fuerant errore correcti, dum ostendit multitudinem deceptorum, dum inpia negl clqucov ingerit uolumina, quae emendata manu scorpii monstrantur, dum acciti frequentibus litteris heretici, ut se defenderent, uenire non ausi sunt tantaque uis conscientiae fuit, ut magis absentes damnari quam praesentes coargui maluerint. huius tam gloriosae uictoriae
Abbreviated transcription (Latin):
uic inuenerit quos induceret itunt
noĩs sui si intalẽ magistrũ nõ impe¬
tio et phariseoꝵ turbata scola.
Turc scã marcella que dui combu-¬
erat uepor e iuulationẽ quippiã fa-¬
tere crederetur postiỹ sensit fidem
aplico ore liuidatã in plerisq uiolari.
itri ut sacordotes quoq et nõ nullos
monachoꝵ maxime q scłi hominet
estimabat publico ⁊ esticit iualẽs deo pla¬
tere ꝙͣ honũbus. Laudat sciluaton
in enuangelio uiliquũ iniquitatis
is coutra dinũ quide actamẽ pro
se prudenter fecerit. Cerurutes he¬
retici de pacua sciutilla imaxima ĩ¬
cendia cõtitari et suppositã dudum
Flãmã iam adculinina peruenisse
nẽc posse latere qd imultos decepat.¬
petunt et impetrant ocdiãsticas epłãs ut
cõmunicantes occlĩe discedere uider entͫ
Nõ multũ tpũs in medio succedit in põ¬
tificatũ uir insignis a nastasius que
diu roma habere nõ meruit uo orbis

Expanded text:
mae inuenerit, quos induceret. tunc mae inuenerit, quos induceret. tunc e nominis sui, si in talem magistrum non inpetio et pharisaeorum turbata schola. tunc sancta Marcella, quae diu coniuerat, ne per aemulationem quippiam facere crederetur, postquam sensit fidem apostolico ore laudatam in plerisque uiolari, ita ut sacerdotes quoque et nonnullos monachorum maximeque saeculi homines aestimabat, publice restitit malens deo placere quam hominibus. Laudat saluator in euangelio uilicum iniquitatis, quod contra dominum quidem, attamen pro se prudenter feceiit. cernentes heretici de parua scintilla maxima incendia concitari et suppositam dudum flammam iam ad culmina peruenisse nec posse latere, quod multos deceperpetunt et inpetrant ecclesiasticas epistulas, ut communicantes ecclesiae discedere uiderentur. non multum tempus in medio, succedit in pontificatum uir insignis Anastasius, quem diu Roma habere non meruit, ne orbis
Abbreviated transcription (Latin):
prosrequẽtia soruientiũ deo. quod pri¬
us ignomime suerat esser postea glo¬
ris. Interim absentiã nraiũ nuituis
solabanur alloquiis. et quod carne
nõ poteramus spũ ⁊ eddebamus. Stẽꝑ
se obuiare eple̾ suꝑare officiis. salu¬
tutionib preuenire. nõ multũ per¬
debat que iugibus sibi litteris iunge¬
batur. In hac transquillitate et dũi
sernitute heretica in his prom̃tus ex¬
orta tempestas.cuc̃ta turbauit. et
in tautã iabiẽ cõcitata est. ut nec si¬
bi uec ulli bonoꝵ parceret. et qua¬
si parũ esset hic iunuersa monisse.
nauim plenã blasphemiaꝵ ⁊ omano
intulit portui. muenit q protinus
patelle operculũ et romane fidei
purissiniũ fõntẽ. lutosa ceno ꝑmi¬
scuere uestigia. Nec miris si in pla¬
teis et in foro reꝵ uenaluĩ fictus a¬
riolus stultoꝵ uerberet nates. et ob¬
torto fuste dentes mordentiũ quatia
ciẽ uenenata spurca q doctrina ro¬

Expanded text:
pro frequentia seruientium deo, quod pripro frequentia seruientium deo, quod prius ignominiae fuerat, esset postea gloriae. interim absentiam nostri mutuis solabamur adloquiis et, quod carne non poteramus, spiritu reddebamus. semper se obuiare epistulae, superare officiis, salutationibus praeuenire. non multum perdebat, quae iugibus sibi litteris iungebatur. In hac tranquillitate et domini seruitute heretica in his prouinciis exorta tempestas cuncta turbauit et in tantam rabiem concitata est, ut nec sibi nec ulli bonorum parceret. et quasi parum esset hic uniuersa mouisse, nauem plenam blasphemiarum Romano intulit portui inuenitque protinus patella operculum. et Romanae fidei purissimum fontem lutosa caeno permiscuere uestigia. nec mirum, si in plateis et in foro rerum uenalium pictus ariolus stultorum uerberet nates et obtorto fuste dentes mordentium quatiat, cum uenenata spurcaque doctrina Ro
Abbreviated transcription (Latin):
id est docere qd̾ fatias. sic iiterro¬
gara respondebat nt etiã sua uon
sua dicerer. sed uelmea uel cuuisli¬
bet alrerus ut et in ip̃o quod docebat
se distipimnã fateretur. Sciebat emĩ
dictũ ab apło. Docere autẽ mulie¬
ri uõ periuitto ur urili sexui et in¬
terduĩ sacerdotibus de obstiris et canꝰ¬
bignis stiscitantib facere uideret᷑ ĩ uiiã
Iu nostrũ locũ statim audiuimus. te ilłiꝰ
ad hessisse consortio. et nũꝙͣ ab illa ne
trausuersũ quidẽ uuguis ut dicit᷑ reces¬
sisse. Eadem domo. eodẽ ciibiculo. inno
usam cubili. ut onũb in urbe clarissi¬
ma notũ fieret et te matrẽ et illã filiã
reperisse. Suburbamis ager uobis ꝓ
monasterio fuit. et ruselectũ ꝓpter
solitudinẽ. multoq ita iuxistis tẽpore
ut nuitatione urĩ et cõuersione mul¬
taꝵ gauderemus ⁊ omã factã iherosoli¬
mã. Ciebra uirginũ monasteria mo¬
nuichoꝵ iimmerabilis inultitudo. ut

Expanded text:
id est decere, quod facias, sic interroid est decere, quod facias, sic interrogata respondebat, ut etiam sua non sua diceret, sed uel mea uel cuiuslibet alterius, ut et in ipso, quod docebat, se discipulam fateretur — sciebat enim dictum ab apostolo: docere autem mulieri non permitto —, ne uirili sexui et interdum sacerdotibus de obscuris et ambiguis sciscitantibus facere uideretur iniuriam. In nostrum locum statim audiuimus te illius adhaesisse consortio et numquam ab illa ne transuersum quidem unguis, ut dicitur, recessisse eadem domo, eodem cubiculo, uno usam cubili, ut omnibus in urbe clarissima notum reperisse. Suburbanus ager vobis pro monasterio fuit, et rus electum pro solitudine. Multoque ita vixistis tempore, ut imitatione uestri et conuersatione multarum gauderemus Romam factam Hierosolymam. crebra uirginum monasteria, monachorum innumerabilis multitudo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
clesiastica traxisset necessitas quoꝵ
alter antiocenã syrie alter salami¬
nã typri iexit eccliãm. et uerecũ¬
de nobiliũ feminaꝵ oculos declina¬
rem. itri egit stdiũ apliũ importu¬
ne opportune ut pudorẽ meũ sua
trarrio questiones. nõ ut cõtenderet
sedut quorendo disceret eaꝵ soluri¬
oues quas opponi posse nitelligebat
Quid i illa nirtutũ. quid ingemi.
quid stĩtatis quid puritatis nuiene¬
Am uereor dicere. nefidẽ creduli¬
tatis excedam. et tibi maiorẽ dolo¬
eem incutiã. ⁊ecordanti quãto bo¬
uo carueris. Hoc solũ dicam. qd̾
quitꝗd in nobis lougo fuit studio
congregatũ et meditatione diu¬
turiia quasi in uaturã uersũ. hoc
illa libauit uel didicit atq posse¬
dit. ita ut post perfectionẽ uram̃
si aliquo testunonio stripturarũ
esset oborta cõtentio ad illã iudi¬
cẽm pergeretur. Et quia ualde pͣ¬
dens erat et nouerat illud quod
arpellant philosophi totipetion.

Expanded text:
clesiastica traxisset necessitas — quorum clesiastica traxisset necessitas — quorum alter Antiochenam Syriae, alter Salaminiam Cypri rexit ecclesiam — et uerecunde nobilium feminarum oculos declinarem, ita egit secundum apostolum inportune, oportune, ut pudorem meum sua trario quaestiones, non ut contenderet, sed ut quaerendo disceret earum solutiones, quas opponi posse intellegebat. quid in illa uirtutum, quid ingenii, quid sanctitatis, quid puritatis inuenerim, uereor dicere, ne fidem credulitatis excedam et tibi maiorem dolorem incutiam recordanti, quanto bono carueris. hoc solum dicam, quod, quicquid in nobis longo fuit studio congregatum et meditatione diuturna quasi in naturam uersum, hoc illa libauit, hoc didicit atque possedit, ita ut post profectionem nostram, si aliquo testimonio scripturarum esset oborta contentio, ad illam iudicem pergeretur. et quia ualde prudens erat et nouerat illud, quod appellant philosophi t JtQVJtov,
Abbreviated transcription (Latin):
Aiis igitur plurimis sic suãtrons¬
egit etatẽ ut autese uetulã cernoret
quã adolestentulã fuisse memusset
laudans ilłud platonicũ qui philosophi¬
am meditutionẽ mortis esse dixisset.
Uude et nr̃ aplu̾s. quottidie morior
per uram̃ salutẽ Et dũs iuxta antiꝗͣ
Oxemplaria. Nisi quis tulerit cruce̾
suã quottidie et sequtus fuerit me
nõ potest meus esse discipulus. Multo¬
Bropter te mortificanum tota die
estimati suius ut oues occisionis. Et
post multas etates illa sententia me¬
mento semꝑ diem mortis et nuĩꝙͣ pec¬
cabis. Disercissuq preceptũ satr¬
rici. Uiue memor leti. fugit hora
hoc quod loquor iide est. Sic ergo
ut ditere ceperamus etatẽ duxit et
uixit ut semꝑ se crederet esse mori¬
turã. Sic iduta est uestib ut me¬
mninisset sepulchri. deferens hostiã
rationabilem. uuiã. placentẽ deo.
Deniq cũ et me romiã cũ stĩs pon-¬
tificibus pauliuo et epiphanio et¬

Expanded text:
Annis igitur plurimis sic suam transAnnis igitur plurimis sic suam transegit aetatem, ut ante se vetulam cerneret, quam adulescentulam fuisse meminisset, laudans illud Platonicum, qui philosophiam meditationem mortis esse dixisset. Unde et noster apostolus: Cotidie morior per vestram salutem, et dominus iuxta antiqua exemplaria: Nisi quis tulerit crucem suam cotidie et secutus fuerit me, non potest meus esse discipulus, multopropter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oues occisionis et post multas aetates illa sententia: memento semper diem mortis et numquam peccabis disertissimeque praeceptum satirici: uiue memor leti, fugit hora, hoc, quod loquor, inde est. sic ergo — ut dicere coeperamus — aetatem duxit et uixit, ut semper se crederet esse morituram. sic induta est uestibus, ut meminisset sepulchri, offerens hostiam rationabilem, uiuam, placentem deo. Denique, cum et me Romam cum sanctis pontificibus Paulino et Epiphanio ec
Abbreviated transcription (Latin):
in huius initrita cubiculo eustochiũ¬
q uirginitatis decus ut facilis est inia¬
tio sit.qualis magistra ubi tales di¬
scipiihe. Rideat forsitan nfidelis
lector mem imulierculaꝵ laudib
munorari qui si recordetur scãs fe¬
miuas conutes diuĩ saluatoris quomi
instrabant ei de sua substantia. et tres
marias stantes aute cruicẽ mariã q p¬
prie magdalenr̃ que obsedulitates
et ardorẽ fidei turrite nomẽ acte¬
pit. et pͥma aute aplõs xpiñ uidere
meruit ⁊esurgentẽ. se potius suꝑbie
quã uos cõdep̃nabis ineptiaꝵ qui
uirtutes nõ sexu sed animo iudica¬
mus. Unde et iht̃ iohõ ennãge¬
listã auiabat plurimũ qui ꝓptor
generis uobilitatẽ erat notus ponti¬
fici et uideoꝵ insidias nõ timebat
itantũ ut petrũ introduceret in
atriũ. et staret solus apłoꝵ ante
crucẽ.matrẽq saluatoris in suam
reciperet ut hereditatẽ uirginis dñi
uirgniẽ matrẽ filius susciperet.

Expanded text:
in huius nutrita cubiculo Eustochiuin huius nutrita cubiculo Eustochium, uirginitatis decus, ut facilis aestimatio sit, qualis magistra, ubi tales discipulae. rideat forsitan lnfidelis lector nxe in muliercularum laudibus inmoran: qui, si recordetur sanctas feminas, comites domini saluatoris, quae ministrabant ei de sua substantia, et tres Marias stantes ante crucem Mariamque proprie Magdalenen, quae ob sedulitatem et ardorem fidei \'turritae\' nomen accepit et prima ante apostolos Christum uidere meruit resurgentem, se potius superbiae quam nos condemnabit ineptiarum, qui uirtutes non sexu sed animo iudicamus. unde et Iesus Iohannem euangelistam amabat plurimum, qui propter generis nobilitatem erat notus pontificin tantum, ut Petrum introduceret in atrium et staret solus apostolorum ante crucem matremque salvatoris in sua reciperet, ut hereditatem virginis domini virginem matrem filius virgo susciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
ros uniuersa cõferre. ista pauperes
eligebat: et tamẽ matri cõtraie nõ
poterat. Monilia et quitꝗd suppellec¬
tilis fuit diuitib peritura cõcrdens.
magisq uolens peccumã perdere ꝙͣ
parentis animũ cõtristare. Nulla
eo tprẽ nobiliũ feminaꝵ nouerat ro¬
me propositũ mouachoꝵ nec aude¬
bat ꝓpter rei nouitatẽ ignomiiniosĩ
ut tut̃ putabatur et ule populis
nomiẽ assumere. Hec ab alexandri¬
us sacerdotib. papaq atheniasio
et postea perro qui porsequtionen
arriaue heresis declinãtos quasi ad
tutissimũ cõmunionis sue portũ rõ¬
mã cõfugorant. uitã beati automi
adhut tuc̃ uiuentis. monasteria q
inthebaide pachoniu et uirginũ ac
unduarũ didicit disciplinã. nec erũ¬
buit profiteri qd xpõ placere cognoue¬
rat. Hant mulcos post anuos muta¬
ta est sophoonia et alic quib rectis¬
Utinã ne in nemore pelio huiuscini¬
cicia fruita est. Paula uenerabilis

Expanded text:
ros uniuersa conferrei, ista pauperes ros uniuersa conferrei, ista pauperes eligebat et tamen matri contraire non poterat monilia et, quicquid supellectilis fuit, diuitibus peritura concedens magisque uolens pecuniam perdere quam parentis animum contristare. Nulla eo tempore nobilium feminarum nouerat Romae propositum monachorum nec audebat propter rei nouitatem ignominiosum, ut tunc putabatur, et uile in populis nomen adsumere. haec ab Alexandrinis sacerdotibus papaque Athanasio et postea Petro, qui persecutionem Arrianae hereseos declinantes quasi ad tutissimum communionis suae portum Romam confugerant, uitam beati Antonii adhuc tunc uiuentis monasteriaque in Thebaide Pachumii et uirginum ac uiduarum didicit disciplinam nec erubuit profiteri, quod Christo placere cognouerat. hanc multos post annos imitata est Sophronia et aliae, quibus rectisutinam ne in nemore Pelio. huius amicitiis fruita est Paula uenerabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis. a maudatis tius intellexi
ut postꝙͣ maudata cõplesset tut̃ se
sciret mercri intelligẽtiã scripturaꝵ
quod et alibi leginius. quia cepit
ihũs facere et docere. Erubescit emĩ
quãius preclara doctriua. quã ꝓpͥa
⁊ eprehendit cõstientia. frustraq
lingua predicat pauꝑtutẽ et docet
ele mosinas. qui chresi uitus fumet
uiliq opertus pallio pugnat cõtra
tineas uestiũ sericaꝵ Moderata
ieiuna carmũ abstiuẽtia. uini odor
inagisꝙͣ gustus ꝓpter stoinachũ et
frequẽtes infirmitates. Raro proce¬
debat ad publicũ et maxime nobi¬
liũ matronaꝵ utabat domios ne
cogoretur uidere quod cõtep̃serat.
Apłoꝵ et martirũ basilicas scicratas
celebransorationib et que populoꝵ
frequẽtiã declinarẽt. Matri intan¬
cũ intantũ obedieus. ut interdum
fuceret quod nolebat. Nam cũ illã
suũ diligeret sanguinẽ et absq si¬
liis ac nepotibus uellet in fratris libe¬

Expanded text:
dicentis: a mandatis tuis intellexi, dicentis: a mandatis tuis intellexi, ut, postquam mandata conplesset. tunc se sciret mereri intellegentiam scripturarum. quod et alibi legimus: quia coepit Iesus facere et docere. erubescit enim quamuis praeclara doctrina, quam propria reprehendit conscientia, frustraque lingua praedicat paupertatem et docet elemosynas, qui Croesi diuitiis tumet uilique opertus palliolo pugnat contra tineas uestium sericarum. moderata ieiunia, carnium abstinentia, uini odor or magis quam gustus propter stomachum et frequentes infirmitates. raro procedebat ad publicum et maxime nobilium matronarum uitabat domus, ne cogeretur uidere, quod contempserat, apostolorum et martyrum basilicas secretis celebrans orationibus et quae populorum frequentiam declinarent. matri in tantum oboediens, ut interdum faceret, quod nolebat. nam cum illa suum diligeret sanguinem et absque filiis ac nepotibus uellet in fratris libe
Abbreviated transcription (Latin):
musitauerint ilico proiciendi. nra
iudua talibus usa est uestibus quib
obstaret frigus nõ miẽbra nudarẽt
aurũ usq ad auuli signaculũ ⁊ epu¬
diaus. et magis in uentab egenoꝵ
ꝙͣ in marsupus recondens. Nusquã
siue matre millũ clericoꝵ et mona¬
choꝵ qd̾ ample domus interdũ exĩ¬
gebat necessitas uidit absq arbitris.
semꝑ in comitatu suo uirgines acui¬
duas. et ipãs graues feminas habuit
stiens ex lasciuia puellarũ sẽpe de
duãrũ moribus iudicari. et qualis
queq sit taliũ consortio delectari
Diuinar scripturaꝵ ardor nitredi¬
bilis semꝑq cautabat. in corde meo
abstondi eloquia tua ut nõ pectem
tibi. Et illud de perfecto uno. Et
in lege diũ uoliitas eius. et in le¬
ge eius meditabitur die ac nocte.
pharisei. sed in oꝑe intelligens iuxͣ
illud apłicũ. Siue comeditis siue
bibitis. siue quid agitis onuã i glo¬
riã dnĩ fatientes. et ꝓphete uerba

Expanded text:
musitauerint, ilico pioiciendi. nostra musitauerint, ilico pioiciendi. nostra uidua talibus usa est uestibus, quibus obstaret frigus, non membra nudaret, aurum usque ad anuli signaculum repudians et magis in uentribus egenorum quam in marsuppiis recondens. nusquam sine matre, nullum clericorum et monachorum — quod amplae domus interdum exigebat necessitas — uidit absque arbitris. semper in comitatu suo uirgines ac uiduas et ipsas graues feminas habuit sciens ex lasciuia puellarum saepe de dominarum moribus iudicari et, qualis quaeque sit, talium consoitio delectari. Diuinarum scripturarum ardor incredibilis, semperque cantabat: in corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi, et illud de perfecto uiro: et in lege domini uoluntas eius et in lege eius medita-n bitur die ac nocte pharisaei, sed in opere intellegens iuxta illud apostolicum: siue comeditis siue bibitis siue quid agitis, omnia in gloriam domini facientes et prophetae uerba
Abbreviated transcription (Latin):
in uia qui ambulant in lege diũ
Immaculatos in uia huiꝰ sclĩ appel¬
lans quos uulla obscen rumoris au¬
ra inlicularit qui opprobriũ nõ accepe¬
runit aduersus ꝓximos suos. de quib
et suluator in euuãgelio Esto inquit
diuit ut crederet. quis credidit ut uõ
iagis se ipin inaligiutatis et ni faue
cõdepuaret. Ab hac pͥmũ cõfusa gẽtili¬
tus est dum omĩb patuit que esset ui¬
duitas xpĩaua. quã est cõstieutia et ha¬
bitu ꝓmittebat. Ille eiũ solent pur¬
purisso et cerussa ora depingere. se¬
ricis nitere uestib splendere gẽinis.
aurũ portare ceruicibus et auribus ꝑ¬
foratis iubri maris preciosissiiua grã¬
ua suspendere. flagrare nurice ut
tiuidem doiuinatu eoꝵ se caruisse le¬
centur queraut q alios nõ quibus iuxͣ
dei sentẽtiã soruiaut sed quib impe¬
rent. Unde et pauperes eliginitut
noniẽ tantũ uiroꝵ habere uideantur
qui ꝑatienter riuales sustineant. si

Expanded text:
in uia, qui ambulant in lege domini, in uia, qui ambulant in lege domini, inmaculatos in uia huius appellans saeculi, quos nulla obsceni rumoris aura macularit, qui obprobrium non acceperint aduersus proximos suos. de quibus et saluator in euangelio: esto, inquit, diuit, ut crederet? quis credidit, ut non magis se ipsum malignitatis et infamiae condemnaret ? ab hac primum confusa gentilitas est, dum omnibus patuit, quae esset uiduitas Christiana, quam et conscientia et habitu promittebat. illae enim solent purpurisso et cerussa ora depingere, sericis nitere uestibus, splendere gemmis, aurum portare ceruicibus et auribus perforatis Rubri Maris pretiosissima grana suspendere, flagrare mure, ut tandem dominatu uirorum se caruisse laetentur quaerantque alios, non quibus iuxta dei sententiam seruiant, sed quibus imperent. unde et pauperes eligunt, ut nomen tantum uirorum habere uideantur, qui patienter riuales sustineant, si
Abbreviated transcription (Latin):
bus plurimis uix eratq cũ uiro ãinis
septem a uirgiuitate sua. et erat ui¬
dua cunis octoginta quatuor. net re¬
cedebat de templo ielumiis et obsecra¬
tionibus seruieus uocte ac die. Nlec
mirũ si uidere meruit saluatorem.
quẽ tanto labore querebat. Confera¬
mus septem annosseptẽ uiẽsib spe-¬
dare xpĩn et tenere. natũ cõfiteri et
incrucifixũ credere. paruulũ nõ ne-¬
gare. et iurũ gaudere regnantem.
Non fatiã ułłam inter stãs feniinas
difforentiã qd̾ nõ nulli inter scõs ui¬
ios et etcliãꝵ principes stulte fucere
cõsueuerũt. sed ĩllo tendit assertio
premũ Difficile est in maledica
ciutate et in urbe in qua orbis qͦn¬
daui populus fuit paliciaq uitioꝵ
si hourestis detraherent et purci ac
nũda macularent nõ aliquã siui¬
stri nunoris fabulã trahere. Uude
quasi remi difficilłiuiã ac pene im¬
possibilem optat prophã potuis ꝙͣ
presinuut dicens. Reati ĩmaculati

Expanded text:
bus plurimis. uixeratque cum uiro annis bus plurimis. uixeratque cum uiro annis septem a uirginitate sua et erat uidua annis octoginta quattuor nec recedebat de templo ieiuniis et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec mirum, si uidere meruit saluatorem, quem tanto labore quaerebat. conferamus septem annos septem mensibus, sperare Christum et tenere, natum confiteri et in crucifixum credere, paruulum non negare et uirum gaudere regnantem: non facio ullam inter sanctas feminas differentiam, quod nonnulli inter sanctos uiros et ecclesiarum principes stulte facere consuerunt, sed illo tendit adsertio, praemium sit. Difficile est in maledica ciuitate et in urbe, in qua orbis quondam populus fuit palmaque uitiorum, si honestis detraherent et pura ac munda macularent, non aliquam sinistri rumoris fabulam trahere. unde quasi rem difficillimam ac paene inpossibilem optat propheta potius quam praesumit dicens: beati inmaculati
Abbreviated transcription (Latin):
uiro quoq post nuptias septimo mẽse pͥ¬
uata est. Cũq eã cerealis cuiꝰ clarũ in¬
ter consules nouiẽ est ꝓpter etatem et
antiquitatẽ famlie et insignẽ quod ma
morũ temperãtiã ambitiosius peteres.
suasq longeuas pollicoretur diuitias
et nõ quasi in uxorẽ sed quasi in filia
uellet donationẽ transfundere. albi¬
na q mater trm clarũ presdiũ uidu¬
itate domius ultro appeteret. ĩlla ⁊ espõ¬
dit. Si uellẽ nubere et nõ eterue me
cuperẽ pudicitie de ditare.utiq mcri¬
tuĩ quererẽ nõ hereditatẽ. Illoq mã¬
daute posse et senes diu uiuere et
inuenescito mori. elegauter lusit.
iuuenis quidẽ potest citomiori sed senex
diu uiuere nõ potest. Qua sentẽtia
repudiatus. exemplo ceteris fuit at
cius nuꝑtias desperarent. Legimus
in ennãgelio stdiñ lucã. Et erat an¬
na prophetissa filia phanuhel de ta¬
bu user. et hoc prouecte etatis in die¬

Expanded text:
uiro quoque post nuptias septimo mense pruiro quoque post nuptias septimo mense priuata est. cumque eam Cerealis, cuius clarum inter consules nomen est, propter aetatem et antiquitatem familiae et insignem — quod mmorum temperantiam ambitiosius peteret suasque longaeuus polliceretur diuitias et non quasi in uxorem sed quasi in filiam uellet donationem transfundere Albinaque mater tam clarum praesidium uiduitati domus ultro appeteret, illa respondit: \'si uellem nubere et non aeternae me cuperem pudicitiae dedicare, utique maritum quaererem, non hereditatem\'. illoque mandante posse et senes diu uiuere et iuuenes cito mori eleganter lusit: \'iuuenis quidem potest cito mori, sed senex diu uiuere non potest\'. qua sententia repudiatus exemplo ceteris fuit, ut eius nuptias desperarent. legimus in euangelio secundum Lucam: et erat Anna prophetissa, filia Phanuhelis, de tribu Aser et haec prouectae aetatis in die
Abbreviated transcription (Latin):
epe et multũ flagitas uirgo
xp̃i principia ut menoriã¬
sancte femine marcelle uic¬
teris ⁊ ecolã et bonũ quo diu
fruiti simuis ctiã ceteris noscendum
imitandũ q destribã. sc̃itisq doleo qd̾
hortaris sponte currentẽ et me arbitra¬
ris indigere precib qui ne tibi quidẽ
n eius dilectione cõcedã. multoq plꝰ
actipiã quã tribuã beneficii tauitarũ
recordatione uirtutũ. Namut huc¬
usq reticerẽ. et bienniũ preterirem
silentio nõ fuit dissimuilatiomis ut
iale estimas. sed tristicie iicredibilis.
que ita meũ oppressit amiũ ut me¬
lius iuidicarẽ tatere in presentiarũ
quã nichil dignũ illiud laudibus di¬
tere. Neq uero marcellã tuã immo
meã et ut uerius loquar uram. om¬
clicũ decus iustitutis rethoꝵ predi¬
cabo. ut exponã illustrẽ fruuiliam.
alti sanguiuis decus etstemniata ꝓ
consules et prefectos pretorio decur¬
rentia. Nichil in ilła landabo nisi quod
ꝓpriũ est. et ineo nobilius quod opibus et

Expanded text:
epe et multum flagitas, uirgo Christi Principia, ut memoriasanctae feminae Marcellae litteris recolam et bonum, quo diu fruiti sumus, etiam ceteris noscendum imitandumque describam. satisque doleo, quod hortaris sponte currentem et me arbitraris indigere precibus, qui ne tibi quidem in eius dilectione concedam multoque plus accipiam quam tribuam beneficii tantarum recordatione uirtutum. nam ut hucusque reticerem et biennium praeterirem silentio, non fuit dissimulationis, ut male aestimas, sed tristitiae incredibilis, quae ita meum obpressit animum, ut melius iudicarem tacere inpraesentiarum, quam nihil dignum illius laudibus dicere. neque uero Marcellam tuam, immo meam et, ut uerius loquar, nostram, ominclitum decus, institutis rhetorum praedicabo, ut exponam inlustrem familiam, alti sanguinis decus et stemmata per consules et praefectos praetorio decurrentia. nihil in illa laudabo, nisi quod proprium est et in eo nobilius, quod opibus et
Abbreviated transcription (Latin):
in tantã leticiã dicitur erupisse.
ut grãs ageret deo quod te sibi iute¬
gram reseruasset. quod pauperẽ illã
nõ fecisset captiuitas sed inuenisset
quod egeret quoctidiauo cibo. quod
sacurata xpo nõ sentiret esuriem
quod et uoce et opere loqueretur.
mda exiui deuentre matris inre
nuda et redeã sicut dnõ uisũ est
ita et factũ est. sit noniẽ diũ be¬
nedictũ. Post aliquot mẽses scina
nitegra uegetoq corpusculo dorini¬
uit in duõ et te pauꝑtacule sue
iimo ꝑ te pauperes reliquit heredes.
Maudens oculos in manibus tuis reddẽs
spiũ in tius oculis duĩ inter lacrinias¬
tuas illa rediret conscia uite bone et
prenuis fucuroꝵ. Hec tibi marcella
uenerabilis et hec tibi principia filia
nna et breui lucubratione dictaui
nõ eloquii uenustate sed uoluntate
in uos animi gratissimi et deo et le¬
gentibus placere desideraus. E

Expanded text:
in tantam laetitiam dicitur erupisse, in tantam laetitiam dicitur erupisse, ut gratias ageret deo, quod te sibi integram reseruasset, quod pauperem illam non fecisset captiuitas, sed inuenisset, quod egeret cotidiano cibo, quod saturata Christo non sentiret esuriem, quod et uoce et opere loqueretur: nuda exiui de uentre matris meae, nuda et redeam. sicut domino uisum est, ita et factum est. sit nomen domini benedictum. 14. Post aliquot menses sana, integra uegetoque corpusculo dormiuit in domino et te paupertatulae suae, immo per te pauperes reliquit heredes claudens oculos in manibus tuis, reddens spiritum in tuis osculis, dum inter lacrituas illa rideret conscientia vitae bonae, et praemiis futurorum. Haec tibi, Marcella venerabilis, et haec tibi Principia filia, una et brevi lucubratione dictavi, non eloquii venustate, sed voluntate in vos animi gratissimi, et Deo, et legentibus placere desiderans. E
Abbreviated transcription (Latin):
quis fuuera fado explicet aut pos¬
sit lacrinus equare dolosẽ. Urbs
autiqua ⁊uit multos dominata ꝑ
anuos. Plurima ꝑ q̃ mas spargim¬
tur mercia passim. Corpora ꝑꝙ do¬
rerũ marcelle qͦ domũ cruentus
uictor ingrẽditur. sit michi fasau¬
dita loqui inuuo a scis uiris iusauar¬
rare qui interfuere presentes. qui te
dicut̃ in periculo ei q fuisse sotia¬
cam intrepidus uultu ex cepisse
dicitur iutrogressus. Cuĩq poste¬
retur aurũ et defossas opesuili ex¬
cusaret tumica. nõ taniẽ fecit fidẽ
uoluntarie panꝑtatis. Cesa fustibi
flagellisq aunt nõ seusisse tormẽta¬
sed hoc lacriuiis. hoc pedibus eoꝵ egis¬
se prostratã. ne te a suo consortio sẽpa¬
rarent. ne sustiueret adolestentia qd̾
seuilis eras tunere nõ poterat. Xpis
dura corda molliuit. et inter tiuen¬
tos gladios inucint locũ pietas. Cũ¬
Q et illam et te ad beati aplĩ pauli
basilicã barbari deduxissent. ut uel
salutẽ nobis ostenderent uel sepulchꝵ

Expanded text:
quis funera fando Explicet, aut possit lacrymis aequare dolorem? Urbs antiqua ruit, multos dominata per annos; Plurima, perque vias sparguntur inertia passim Corpora, perque dorerum, Marcellae quoque domum cruentus victor ingreditur. Sit mihi fas audita loqui , imo a sanctis viris visa narrare, qui interfuere praesentes, qui te dicunt in periculo quoque ei fuisse sociatam. Intrepido vultu excepisse dicitur introgressos: cumque posceretur aurum, et defossas opes vili excusaret tunica, non tamen fecit fidem voluntariae paupertatis. Caesam fustibus flagellisque, aiunt non sensisse tormesed hoc lacrimis, hoc pedibus eorum egisse prostratam, ne te a suo consortio separarent, ne sustineret adulescentia, quod senilis aetas timere non poterat. Christus dura corda molliuit et inter cruentos gladios inuenit locum pietas. cumque et illam et te ad beati apostoli Pauli basilicam barbari deduxissent, ut uel salutem uobis ostenderent uel sepulchrum,
Abbreviated transcription (Latin):
pedestris. sed quottidiane sumilis
et nulla lucubratione redolens o¬
ratio necessaria est que reur expli¬
cet. seusimi edisserat. obscura ma¬
cis spumantia uerba trutiuent.
Michi sufficit sic loqui ut itelli¬
gar. et ut descripturis dispurans
Fer ipturarum imiter simplicitatẽ.
ur isaac uir iustus et deo ca

Expanded text:
pedestris et cotidianae similis pedestris et cotidianae similis et nullam lucubrationem redolens oratio necessaria est, quae \'rem explicet, sensum. edisserat, obscura macis spumantia uerba trutinentur: mihi sufficit sic loqui, ut intellegar et ut de scripturis disputans scripturarum imiter simplicitatem. uir iustus et deo ca
Abbreviated transcription (Latin):
o serinoue legeretur illoꝵ amẽ sador
Nunc autem anmism id est quinq
et sit quasi sensus. Quinti autem
ascendert filii isrł de terra egipti.
Quod quia minusindebatur intel¬
legi. aduĩcta geueratio est. Aquilã
uero et inceteris et nni hoc maxime
loco propric transtulisse omĩs uidea
conclamat et synagogarũ cõcla
telligencias habeat. Ecquibus exx¬
empli cansa uuĩ ponimus: ut qd̾
dicinus perspicuũ fiat. Pastores
et amatores eisdem licteris scribun-¬
tur Res. alA.iod. Mem. Sedpa¬
stores. Roiai. amatores leguntur
reim. Ande euenit: ut ubi ihrłm
in prophetiscũ amatoribus suis for
nicationis seelere arguitur. ibi in
uostris coditibus pro amato ribus pa¬
stoꝵ nomen sit imimitatũ. Scio
hec molesra esse lectori. Sed de
hebreis litteris disputantem nõ de¬
cet anstotelis argunenta cõquire¬
re. nec ex flimne tulliano elo¬
quencie ducendus est rinulus
nec aures quintilliani flosculis.
et scolari declamatione mulcende

Expanded text:
o, sermone legeretur illorum AMESA DOR. o, sermone legeretur illorum AMESA DOR. Nunc autem AMUSIM, id est, quinque, ut sit quasi sensus: « Quinta autem ascenderunt filii Israel de terra Aegypti: » quod quia minus videbatur intelligi, adjuncta generatio est. Aquilam vero ut in caeteris, et in hoc maxime loco proprie traconclamat et synagogarum consonatellegentias habeat. ex quibus exempli causa unum ponimus, ut, quod dicimus, perspicuum fiat: \'pastores\' et \'amatores\' eisdem litteris scribuntur: res, ain, iod, mem, sed pastores \'roim\', amatores leguntur <reim\'. unde euenit, ut, ubi Hierusalem in pnicationis scelere arguitur, ibi in nostris codicibus, pro amatoribus, pastorum nomen sit immutatum. 14. Scio haec molesta esse lectori, sed de Hebraeis litteris disputantem non decet Aristotelis argumenta conquirere nec ex flumine Tulliano eloquentiae ducendus est riuulus nec aures Quintiliani flosculis et scolari declamatione mulcendae.
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ filu isrł de terra egrpti. licet
pro eo qd̾ arinati nos diximus sodm̃
greci sermonis ambiguutatẽ instr¬
ucti siue muniti propter suppel¬
lectilem qua egrptios spoliauer̃t
possit intelligi. Estiuias curiosi¬
tatem ẽẽ fintam maior querendi
ardor exoritur. et adsimilitrdi¬
nem ierenne dissoluor uudiq et
ferre nõ possuim. quare septuagni¬
ta quĩtau generationem. et aqui¬
la transtulerit armatos. Uolu¬
men hebreũ replico. qd̾ paulus
et ipsos caracteres sollicitids at¬
tendens scriptum reperio uanui¬
sin alubue israhel icaresinum¬
raun. Iu reliqua parte interpre¬
tatio nõ discordat. Omĩs pugna
de uerbo est amusm quod hisdẽ
luteris scribitur.Het. Me MSIN.
iod. Mem. utrũnã quinq an nui¬
ntos souet. Et quidẽ qiũq hoc sec¬
mone dici negare nõ possumus
Uẽꝵ quĩq plurali iuimero non
quinta ut illi interpretati sunt
singulari. Seduec generatio in¬
uentur adiiuicta: que lingua
scripti sunt: ut si esset quĩta generati¬

Expanded text:
runt filii Israel de terra Aegypti. » Licet pro eo quod nos armati diximus, secundum graeci sermonis ambiguitatem, instructi, sive muniti, propter supellectilem, qua Aegyptios spoliaverunt, possit intelligi. 13. Aestimanti curiositatem esse finitam, major quaerendi ardor exoritur: et ad similitudinem Jeremiae dissolvor undique et ferre non possum : quare Septuaginta, quintam generationem, et Aquila transtulerit armatos. Volumen Hebraeum replico, quod Paulus et ipsos characteres sollicitus attendens, scriptum reperio. VAMUSIM ALU BNE ISRAEL MEAREZ MESRAIM. In reliqua parte interpretationes non discordant: omnis pugna de verbo est AMUSIM, quod his litteris scribitur, HETH, MEM, SIN, JOD, MEM, utrum nam quinque, an munitos sonet. Et quidem quinque hoc sermone dici, negare non possumus: verum quinque plurali numero, non quinta, ut illi interpretati sunt, singulari: sed nec generatio invenitur adjuncta, quae lingua r: ut si esset quinta generati
Abbreviated transcription (Latin):
nees. Caach cũ patre suo leui in¬
gressusest egiptum. Rursus elea¬
Sar cũ patre suo aaron egressisest
egyptum. A caachusq eleazar cõ¬
put autur generationes quatuor.
licet quidã uelint ab amrã incipere.
et ad fiuees ut nos in cleazarũ fecimꝰ
penuenire. Si uero uolueris dispa¬
ri uiuero osfendere quomodo sedĩn
exodum in quĩta geueratione egres¬
si sunt filii isrł de terra egrpti. tri¬

Expanded text:
nees. Caath cum patre suo Leui innees. Caath cum patre suo Leui ingressus est Aegyptum. rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus est Aegyptum. a Caath usque ad Eleazar conputantur generationes quattuor, licet quidam uelint ab Ambram incipere et usque ad Finees, ut nos in Eleazar fecimus, peruenire. si uero uolueris disparem numerum ostendere, quomodo secundum Exodum quinta generatione egressi sint filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
plius reperiatur auuoꝵ. et ridiculũ
sic tam graudem iuuenẽ matris se¬
disse ceruicibus. Roboam uerofi¬
lius salonionis quadragesimo pͥmo
anuo etatis sue regni supsit exordi¬
um et regnauit i ihrłm amus sex¬
deciu. cũ utiq pater cius duodeci¬
mo auuo regnare incipiens auus qͣs¬
draguita regnauerit. et undecimo
filiũ generare nequiuenit. Dum
hec et multa hinꝰ modi mecũ soli¬
citus uoluerem. aperuit nuchi ho¬
itiũ qui habet clauẽ dauid. et nitro¬
duxit me in cubiculũ suũ. posuit¬
q in foramine petre. ut postꝙͣ sp̃m̃
seuientem. post terre mee motũ post
incendium ignorancie quo urebar
tam. Et enĩ cum iudeatur seriptu¬
ra iuter se esse contraria. utrũque
ruu est cũ diuersũ sit. Egressi sũt
quarta geueratione filii isrł de terra
egipti. Replica genealogiam leui
leui genuit caath. Caath geuuit
amra. amrã genuit aaton. a aron
genuit cleazar. elcazar gẽuuit fi

Expanded text:
plius reperiatur annorum: et ridiculum plius reperiatur annorum: et ridiculum sit tam 166 grandem juvenem matris sedisse cervicibus. Roboam vero filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et regnavit in Jerusalem annis sexdecim, cum utique pater eius duodecimo anno regnare incipiens annis quadraginta regnauerit et undecimo filium generare non quiuerit. Dum haec et multa istiusmodi mecum sollicitus uoluerem, aperuit mihi ostium, qui habet clauem Dauid, et introduxit me in cubiculum suum posuitque in saevientem, post terrae meae motum, post incendium ignorantiae quo urebar,tam . Etenim cum inter se Scriptura videatur esse contraria, utrumque verum est, cum diversum sit. Egressi sunt quarta generatione filii Israel de terra Aegypti; replica genealogiam Levi. Levi genuit Caath. Caath genuit Amram. Amram genuit Aaron. Aaron genuit Eleazar. Eleazar genu
Abbreviated transcription (Latin):
ur loquitur deus ad abrahã
essent de egipto reuersuri. et poste a
moyses scribit. quinta autẽ progeme
utiq nisi exponatur uidetur esse cõ¬
de uero probleuia cũ legissẽ:
cepi mecũ tacitus estuare.
e uestigio geuesi exodũq ꝑ¬
curieus. reperiꝰ loca inquibus scrip¬
ta sunt que udentur facere questio¬
neu. ac primo estimabam spũalia
spiritualibus cõparans. in dissolubi¬
lia esse sicuti et multa sunt alia. llã
et matusalã quatuordecin auius post
diluuiũ iuxisse scribitur. nec tainẽ¬
archam ingressusest cũ noe. Et cũ
ip̃ẽ deus locutus sit ad abrahaui sci¬
eudoscies quia peregrinũ erit sẽmẽ
tuũ in terra nõ sua. et in seruitutes
redigent eos et affligent et hiuuili¬
abiuit auuis quadringentis. et post̾¬
ea moyses scribit in exodo. Et factũ
est postꝙͣ quadriugentos et triginta
egipti. Agar quoq hismaclen qua¬
si lactantem et tenerũ portat in hu¬
meris. cũ decem et octo ferme et ã¬

Expanded text:
 Cur Deus ad Abraham de Aegypto essent reversuri; et postea Moyses scripsit: Quinta autem generatiutique nisi exponatur, uidetur esse conc uero problema cum legissem, coepi mecum tacitus aestuare et e uestigio Genesim Exodumque percurrens repperi loca, in quibus scripta sunt, quae uidentur facere quaestionem. ac prispiritualia comparans, indissolubilia esse, sicut et multa sunt alia. Nam et Mathusalam quatuordecim annos post diluvium vixisse scribitur, nec tamen ingressus est arcam cum Noe. Et cum ipse Deus locutus sit ad Abraham: « Sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in servitutem redigent eos et affligent, et humiliabunt eos annis quadringentis : » postea Moyses scribit in Exodo: « Et factum est post quadringentos et triginta Aegypti » . Agar quoque Ismaelem, quasi lactentem et tenerum portat in humeris, cum decem et octo ferme, et am
Abbreviated transcription (Latin):
esromi: esrom geuuit aram̃: aram
genuit aminadab: aminadab geiuꝰ
naason: naason genuit salmon. fa¬
res cũ patre suo iuda ingressusest c¬
gyptu. Naason princepstribus iu¬
da n deserto describitur: cuiuis
filius salonion terrã repromissionis
in trauit. Computa a fares usq
ad naason: et iuuenies generatio¬
nes quĩq. tã et si nõnulli ut n tor¬
bu leui ostendimus in esron miti
tum. Quod si displicet ad compẽ¬
diuin ueniam. et dicam in hebreo
eẽ diuersim. Aquila nãq qui
uerbũ interprctatur ad uerbũ.
ineo loco ubi septuaginta posuer̃t
quĩta autẽ generatione ascender̃t
filii isrł de terra egipti itatran

Expanded text:
 Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom inittum; quod si displicet, ad conpendium ueniam et dicam in Hebraeo non esse diuersum. Aquila namque, qui uerbum interpretatur ad uerbum, in eo loco, ubi Septuaginta posuerunt: quinta autem generatione ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti, ita tran