comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerbera confitentis. ille uel maxime uersus pri¬
mordiis conuenit infantis eccłe: exaltabit᷑ sic̃ uni¬
cornis cornui meũ. & senectꝰ mã in mĩa uberi. Nõ¬
enĩ in infantia quando iusti abel sacrificio gra¬
tificata. pͥmoq eius sanguine purpurata est. ñ
in pueritia eius. quando loquente deo ad noe et
abrahã pͥma doctrine salutaris rudim̃ta ꝑcepit
unt. ñ in adolescentia eiuis. qñ pedagogũ .i. le
gem moysi ne lasciuiret accepit. ñ in iuuentute
quando scĩs regib a dauid incipientib coronata
est: s in senecta eius. qnͣdo regum et ꝓpħarum
iam effeta erat. exaltatũ ẽ cornu eu̾s sic̃ unico¬

Expanded text:
verbera confitentis, ille vel maxime versus priverbera confitentis, ille vel maxime versus primordiis convenit infantis Ecclesiae: Exaltabitur sicut unicornis cornu meum, et senectus mea in misericoenim in infantia ejus, quando justi Abel sacrificio glorificata, primoque ejus sanguine purpurata est ; non in pueritia ejus, quando loquente Deo ad Noe vel ad Abraham, prima doctrinae salutaris rudimenta percepit ; non in adolescentia ejus, quando paedagogum, id est legem Moysi, ne lasciviret, accepit ; non in juventute, quando sanctis regibus a David incipientibus coronata est; sed in senecta ejus, quando regum prophetarumque jam effeta erat, « exaltatum est cornu ejus, sicut unicor
Abbreviated transcription (Latin):
bantur se longanimes in spe: quodã modo
dicentes qd̃
in gradali camimus. Qm̃ ñ
in finem
obliuio erit pauꝑis. patien¬
tia pauꝑm
non ꝑibit in finem. Tract᷑
itidem sicut
de ꝑfundis: uox ẽ hominis sub manu dei usta. int̾
uerbera gementis & dicentis. Si iniquitates obser¬
uaueris dñe. dñe quis substinebit: Hoc autẽ in
tractib notandũ est. qͦd om̃s fere grauiorib com¬
positi sunt uocib. nec unqͣm his qui autenticidi¬
cuntur modis exaltari merentur. s cuncti plaga¬
liũ inferiorib t̃minis contenti. fletũ & tͥsticiam
in humilitate denuntiant. Quod congrue satis
obseruatũ ẽ. Risticie namq tempꝰ exigit: ut alła
qd̾ letantiũ carm̃ ẽ int̾mitt̃etur. Bene gͦ tractus
qui interĩ ꝓ alła cantat᷑. altitudinẽ atq excelleu¬
tiam gaudii graui succentu & modestis declinat
incessib In offerenda bonũ ẽ confiteri dño. qͦd
similit uox ẽ flagelliti. iusticiã ferientis. inter

Expanded text:
modo dicentes quod in graduali canimus: Quoniam non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Tractus itidem sicut de profundis vox est hominis sub manu Dei justa inter verbera gementis et dicentis: Si iniquitates observaveris, Domine, Domine, quis sustinebit? Hoc autem in tractibus notandum est quod omnes fere gravioribus compositi sunt vocibus, nec unquam iis qui authentici dicuntur, modis exaltari merentur; sed cuncti plagalium inferioribus terminis contenti, fletum et tristitiam in humilitate sonorum denuntiant. Quod congrue satis observatum est. Tristitiae namque tempus exigit, ut alleluia, quod laetantium carmen est, intermitteretur. Bene ergo tractus, qui interim pro alleluia cantatur, altitudinem atque excellentiam gaudii, gravi succentu, et modestis declinat incessibus. In offertorio: Bonum est confiteri Domino , quae similiter vox est flagellati, justitiam ferientis inter
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. qualiter officiũ sẽptuagesime pͥme
conueniat etati. iam dicendũ ẽ. Primoq ñ p̃¬
tereundum ẽ. cur statio ad scm̃ saurentium.
Causa namq conueniens & ydonea ẽ. Sic̃ enim
in pͥme etatis eccła ꝓthomartiris abel sanguis
uistus clamat de terra ad dm̃. quia aꝑuit os
suũ et suscepit eum de manu cam fr̃is sui.
sic in romana eccła preciosa mors beati
laurentii nouo & maudito genere passionis. cla¬
mauit in celum. clamauit ꝙ audita ẽ in uniuer
p̃uidens dicebat ad ypolitum. Magis in abscon¬
ditis in homine interiore absconde xp̃m. et
post dũ clamauero audi ꝙ ueni. Uox gͥ prime
eocłe conueniens ẽ p̃centore abel. circundedis¬

Expanded text:
ptuagesimae primae conveniat aetati jam dicendum est. Primoque non praetereundum cur statio fit ad sanctum Laurentium. Causa namque conveniens et idonea est. Sicut enim in primae aetatis Ecclesia protomartyris Abel sanguis justus clamat de terra ad Deum, quae aperuit os suum et suscepit eum de manum Cain fratris sui, sic in Romana Ecclesia, pretiosa mors beati Laurentii, novo et inaudito genere passionis clamavit in coelum, clamavit, et audita est per mundum yr jam praevidens, dicebat ad Hippolytum: « Magis in absconditis, in homine interiore absconde Christum, et postmodum cum clamavero, audi, et veni. » Vox ergo primae Ecclesiae conveniens est praecentore Abel:
Abbreviated transcription (Latin):
citia contͣ draconẽ antiquũ in tantũ excreuit.
ut caput eius contereret. et omnẽ potestatẽ¬
ei auferret. Dicat gͦ. Exaudiuit de templo
scõ suo uocẽ meã. S quanta expectatio: Quã¬
ta salutis dilatio: Generationes namq uͣii ab
adam usq ad natiuitatẽ xp̃i sunt. In euan¬
gło scđm lucã ita inuenimus. Bñ gͦ hii qui
murmurantes dicunt. hu nouissimi una ho¬
ra fecerunt. et pares nob̾ illos fecisti. qui por¬
tauimus pondus diei et estus: Pondus diei
et estus hii portauerunt. quos a mundi ini¬
tio quia diu contigit hic uiuere. necesse etiã
fuit longiora carnis temptam̃ta substinere.
Hoc gͥ longissimũ stadiũ est de quo in epła p̃¬
dicto euangło consonante. hescitis inquit ap¬
łs quod hii qui in stadio currunt. om̃s qͥdẽ¬

Expanded text:
citias contra draconem antiquum in tantum exercuit ut caput ejus contereret, et omnem potestatem auferret. Dicat ergo: « Exaudivit de templo sancto suo vocem meam. » Sed quanta exspectatio? Quanta salutis dilatio? Generationes namque LXXVII ab Adam usque nativitatem Christi sunt. In Evangelio secundum Lucam ita invenimus . Bene ergo hi, qui icunt: « Hi novissimi una hora fecerunt, et pares illos nobis fecisti, qui portavimus pondus diei et aestus . » Pondus enim diei et aestus portaverunt hi, quos a mundi initio, quia diu contingit hic vivere, necesse fuit etiam longiora carnis tentamenta sustinere. Hoc igitur longissimum stadium est, de quo in Epistola, praedicto Evangelio consonante: « Nescitis, inquit Apostolus, quod hi qui in stadio currunt, omnes quide
Abbreviated transcription (Latin):
tus mortis: uite gaudiis ꝑ pͥmosparentes ꝑdi¬
tis. Siquidẽ languidus ille qui descendens ab
ierłm in iericho ineiderat in latrones. spoliatꝰq
genuerat illã insuis dolorib egrã languidus.
saucius morbidã. moriens mortalẽ. Et in tribu¬

Expanded text:
itae gaudiis per primos parentes perditis. Siquidem ille languidus, qui descendens a Jerusalem in Jericho, inciderat in latrones, spoliatusque genuerat illum in suis doloribus languidus aegram, saucius morbidam, moriens mortalem . « Et in tribu
Abbreviated transcription (Latin):
uno sũmo pontifice. pͥmates. uł patͥarche. archie
p̃i. epĩ. prb̃i. uł albates. et reliqͥ in hunc modum.
Non ẽ pariupendendũ qd̵ et dni babet auctorem.
et de celo ducit originẽ. Qd̾ si dicat ep̃s nolo esse
sub archiep̃o. aut abbas nolo obedire ep̃o. hoc de
celo ũ ẽ nisitu forte angłorũ quempiã dicentẽ au¬
disti. nolo sub archangło eẽ. aut ex alio quolibet
inferiorũ ordinũ. aliquẽ ñ ferentẽ subẽe cuiquã
nͥ deo. Ed inqͥs: Obibes dispensare: Non. s dissi¬
s pare.
Non sum tam rudis. ut ignorẽ positos uos dispen¬
satores. s in edificationẽ non in destructionem.
Denq querit᷑ int̾ dispensatores ut fidelis quis in-¬
ueniͣt᷑ ubi necessitas urget. excusabił dispensatio
est. ubi utilitas ꝓuocat: dispensatio laudabił est.
etilitas dico cõmunis: non ꝓpͥa. Nam cum horum
nich ẽ: ñ plane fidelis dispensatio s crudelis dis¬

Expanded text:
uno summo Pontifice primates vel patriarchae, archieuno summo Pontifice primates vel patriarchae, archiepi, presbyteri, vel abbates, et reliqui in hunc modum. Non est parvi pendendum quod et Deum habet auctorem, et de coelo ducit originem. Quod si dicat episcopus, Nolo esse sub archiepiscopo; aut abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de coelo non est. Nisi tu forte Angelorum quempiam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dis
Abbreviated transcription (Latin):
nui submouens digitũ. facis pende de capite
suꝑiorẽ manui. brachio collateralẽ. Tale ẽ si in
xp̃i corꝑe menbra aliter locas quã ipse disposuit.
nisi tu putas aliũ ẽẽ qui posuit in eccła. quosdã
quidẽ apłos. quosdã autẽ ꝓpħas. alios uͦ euangłi¬
stas. alios doctores et pastores. ad consũmationẽ
scõrum. in opus ministerii. in edificationẽ cor-¬
ꝑis xp̃i. Atq hoc corpus qd̾ tͥ ipse paulus suoue¬
re apłico figurans eloqͥo. et capiti ꝯuenientissime
aptans. totum ex eo compactũ ꝑibet et conexũ.
ꝑ omẽm iuncturã subministrationis. scdm oꝑa-¬
tionẽ in mensurã uniuscuiꝰq menbͥ. augm̃tũ
corꝑis faciens. in eclificationẽ sui. in caritate.
Nec ulẽ reputes formã hanc. quia in t̾ris ẽ. exem¬
dinẽ dictum reor. qͦd sicut illic seraphĩ et che¬
rubĩ. ac cetĩ quiq usq ad archangłos ⁊ angłos
ordinant᷑ sub uno capite d̃o. ita hic quoq sub

Expanded text:
nui submovens, digitum facis pendere de capite, nui submovens, digitum facis pendere de capite, superiorem manui, brachio collateralem. Tale est si in Christi corpore membra aliter locas quam disposuit ipse. Nisi tu putas alium esse, qui posuit in Ecclesia quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, aliosanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Atque hoc corpus, quod tibi ipse Paulus suo vere apostolico figurans eloquio, et capiti convenientissime aptans, totum ex eo compactum perhibet, et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis faciens in aedificationem sui, in charitate . Nec vilem reputes formam hanc, quia in terris est: exemter similitudinem dictum reor, quod sicut illic Seraphim et Cherubim, ac caeteri quique usque ad Angelos et Archangelos, ordinantur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub
Abbreviated transcription (Latin):
licitũ consentire. qđ tot illicita parturit. Tu ne
deniq tͥ licitũ censeas. suis eccłas mutilare m̃¬
bris. confundere ordinẽ. ꝑturbare t̃minos qͦs
posuerunt patres tui: Si iusticie ẽ nis cuiq
seruare suũ. auferre cuiqͦ sua. iusto qͦmodo
poterit conuenire: Erras. si ut sũmã. ita et so¬
lam insticutã a deo urãm apłicã potestatem
existimas. Si hoc sentis. dissentis ab eo qui ait. Non
est potestas nisi a deo. Pinde qͦd sequit᷑. qui po¬
testati resistit. dei ordinationi resistit. et si pͥnci¬
paliter ꝓ te facit. ñ tam̃ singłarit᷑. Deniq idem
ait. Omnis anima potestatib sublimiorib sub¬
dita sit. Non ait sublimiori tanꝗͣ inuno. s subli¬
niorib tanꝗͣ in multis. Non tua gͦ sola potestas
a dño. sunt et mediocres. sunt et inferiores. Et
quomͦ qͦs d̾s coniunxit ñ sunt seꝑandi. sic nec
quos subiunxit comꝑandi. Monstrũ facis. si ma¬

Expanded text:
licitum consentire quod tot illicita parturit. 17. Tune licitum consentire quod tot illicita parturit. 17. Tune denique tibi licitum censeas, suis ecclesias mutilare membris, confundere ordinem, perturbare terminos, quos posuerunt patres tui? Si justitiae est jus cuique servare suum; auferre cuiquam sua, justo quomodo poterit convenire? Erras, si ut summam, ita et solam institutam a Deo vestram apostolicam potestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis ab eo qui ait: Non est potestas nisi a Deo. Proinde quod sequitur, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit; etsi principaliter pro te facit, non tamen singulariter. Denique idem ait: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Non ait, Sublimiori, tanquam in uno, sed sublimioribus, tanquam in multis. Non ergo tua sola potestas a Domino; sunt et mediocres, sunt et inferiores. Et quomodo quos Deus conjunxit, non sunt separandi : sic nec quos subjunxit, comparandi. Monstrum facis, si ma
Abbreviated transcription (Latin):
in iniqͥtate sua moriet᷑. sanguinẽ autẽ eiꝰ de
manu tua requirã. Sienĩ et extollit᷑ qͥ subtra¬
hit. et cui subtrait᷑ ułlt᷑. qͥ subtrahit quomͦi
innocens: ꝑarũ ẽ. inuoluimꝰ ignẽ. Audiaptiꝰ.
Siis qui murmurat scdm animã mortuus ẽ
qui instigat quomͦ uiuit: Quomͦ uͦ ñ reꝰ mor¬
tis amborũ. et sue parit. qui gladiũ dedit. un¬
de amibo morerent᷑: hoc ẽ qd dixerã. Occidisti:
& possedisti. Adde qđ et qui audiunt scanda-¬
lizant᷑. indignant᷑. detrahunt et blasphemãt.
hoc ẽ uulnerant᷑ ad mortẽ. Nonẽ bona arbor
faciens fructus tales. insolentias. dissolutio¬
nes. dilapidationes. simultates. scandala. odia.
qđq magis dolendũ. int̾ eccłas inimicicias gͣ¬
ues. ꝑpetesq discordias. Uides quã uerus sir
sermo ille. ꝯmĩa mͥ licent. s ñ omĩa expediũt.
Qd si forte ñ licet :ͦ Ignosce mͥ. ñ facile adducor.

Expanded text:
in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Si enim et extollitur, qui subtrahitur, et cui subtrahitur, uritur, qui subtrahit, quomodo innocens? Parum est: involvimus ignem, audi apercius. Si is, qui murmurat, secundum animam mortuus est, qui instigat, quomodo vivit? Quomodo vero non reus mortis amborum, et sue pariter, qui gladium dedit, unde ambo morerentur? Hoc est, quod dixeram: Occidisti et possedisti. Adde, quod, qui audiunt, scandalisantur, indignantur, detrahunt et blasphemant, hoc est vulnerantur ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales: insolencias, dissoluciones, lapidaciones, simultates, scandala, odia, quoque magis dolendum, inter ecclesias inimicicias graves perpetesque discordias. Vides, quam verus sit sermo ille: Omnia michi licent, sed non omnia expediuntQuid si forte nec licet? Ignosce mihi: non facile adducor
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat factũ. ĩmo facimis. regis achab. qͥ rerum
sũmã tenebat. & unã uineã affectauit. Auertat
ds a te qͦd ille audiuit. occulisti et possedisti.
Nolo autẽ p̃tendas mͥ fructũemancipatio¬
nis ipsius. nullus ẽ enĩ. nisi qd ep̃i inde inso¬
lentiores monachi etiã dissolutiores funt. Quid
qͦd et pauꝑiores: Inspice diligentiꝰ taliũ uͥq lib̾¬
torum. et facultates & uitas. si ñ pudendas ad¬
modũ & tenuitas in his. etͣ illis secularitas in¬
uenit᷑. Matͥs noxie lib̾tatis. gemina soboles hec.
Quid ni peccet licentius. uagũ et male lib̾um
uulgꝰ. cum ñ sit qͥ arguat: Qͥd ni licentiꝰ quoq
spoliet᷑ ac dep̃det᷑ mermis religio. cũ ñ sit qui
defendat: Quo enĩ refugiũ illis: Nũquid ad ep̃õs
dolentes iniuriã: Ridentib ꝓfecto aspiciunt
oculis. siue que faciunt mala siue que patiunt᷑.
Que demũ utilitas in sanguine isto: Uereor

Expanded text:
veniat factum, ymmo facinus, regis Achab, qui rerum veniat factum, ymmo facinus, regis Achab, qui rerum summam tenebat, et unam vineam affectavit. Avertat deus a te, quod ille audivit: Occidisti et 16. Nolo autem praetendas mihi fructum emancipationis ipsius. Nullus est enim, nisi quod inde episcopi insolentiores, monachi etiam dissolutiores fiunt. Quid quod et pauperiores? Inspice diligentius talium ubique libertorum et facultates, et vitas, si non pudenda admodum et tenuitas in his, et in illis saecularitas invenitur. Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quidni peccet licentius vagum et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? Numquid ad episcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas in sanguine isto? Vereor
Abbreviated transcription (Latin):
ris. potestatẽ exercere. neglig̾e rationẽ: Tu ne ma-¬
ior dño tuo. qui ait. ñ ueni facere uoluntatẽ me-¬
am: Quanꝗͣ ñ minus deiecti quã elati animi est.
ueluti rationis exꝑtẽ. ñ ꝓ ratione s ꝓ libitu ag̃e:
nec iudicio agi. s appetitu. Quid tam bestiale: Et
siindignũ cui uis utenti ratione uiuere pecus.
qͥs in te rectore omniũ. tantã naturã ꝯtumeliã.
nature honoris iniuriã ferat: Sic degenando qͦa
Absit generale opprobͥum fecisti ꝓpͥum tͥ. homo
cũ in honore eẽt ñ intellexit. cõꝑatꝰ ẽ iuimentis insi¬
quã ut totũ tenens ñ sis contentꝰ toto. nisi minu¬
tias quasdã. atq exiguas portiones ipsiꝰtͥ credite
uniuersitatis. tanꝗͣ ñ sunt tue. sagas nescio qͦnͦi
adhuc facere tuas: Ubi eciã memunisse te uolo pa-¬
rabole nathan. de homine qͥ centũ oues habens.
unam que erat pauꝑis concupiuit. Huc quoq

Expanded text:
ris, potestatem exercere, negligere rationem? Tune maris, potestatem exercere, negligere rationem? Tune major Domino tuo, qui ait: Non veni facere voluntatem meam! Quanquam non minus dejecti, quam elati animi est, veluti rationis expertem, non pro ratione, sed pro libitu agere; nec judicio agi, sed appetitu. Quid tam bestiale? Et si indignum cnivis utenti ratione vivere ut pecus, quis in te rectore omnium tantam contumeliam naturae, honoris injuriam ferat? Sic degenerando, quod absit! generale opprobrium fecisti proprium tibi: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insiquam ut totum tenens non sis contentus toto, nisi minucias quasdam atque exiguas porciones ipsius tibi credite universitatis, tamquam non sit tue, satagas, nescio quomodo, ad hoc facere tuas? Ubi eciam meminisse te volo parabole Nathan de homine, qui centum oves habens unam, que erat pauperis, concupivit. Huc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
modũ sunt. que plagam istã aut ñ doleant aut
non timeant. Queris quã : Subtrahunt᷑ abbates
uel opus. Sic factitando ꝓbatis uos plenitudinẽ¬
habere potestatis. s iusticię forte non ita. Facitis
hoc quia potestis. s utrũ & debeatis questio est.
Honoꝵ ac dignitatum gradus. et ordines quibq
suos. seruare positi estis ñ inidere. ut qͥdam ues¬
tror ait. Cui honorẽ. honorẽ. Spiritał homo ille
qͥ omĩa diuidicat. ut ip̃e a nemine iudicet᷑. omĩe
opus suũ tͥna quadã consideratione preueniet.
Pmũ quidẽ an liceat. deinde an deceat. postremo
an et expediat. Nam et si constet in xpͥana utiq
philosophia. ñ decere nͥ qͥđ licet. ñ expedire nͥ qͦd
decet. et licet. ñ continuo tam̃ om̃e qđ licet. dece¬
re. aut expedire consequenserit. Age. aptemꝰ si
possumꝰ tria ipsa oꝑi huic. At qͦmͦ ñ indecens tͥ
uoluntate ꝓ lege uti. et quia ñ ẽ ad quẽ appelle¬

Expanded text:
modum sunt, quae plagam istam aut non doleant, aut modum sunt, quae plagam istam aut non doleant, aut non timeant. Quaeris quam? Subtrahuntur abbates vel opus. Sic factitando probatis vos habere plenitudinem potestatis, sed justitiae forte non ita. Facitis hoc, quia potestis: sed utrum et debeatis, quaestio est. Honorum ac dignitatum gradus et ordines quibusque suos servare positi estis, non invidere, ut quidam vestrorum ait: Cui honorem, honorem . 15. Spiritualis homo ille qui omne dijudicat, ut ipse a nemine judicetur , omne opus suum trina quadam consideratione praeveniet. Primum quidem, an liceat; deinde, an deceat; postremo, an et expediat. Nam etsi constet in christiana utique philosophia non decere nisi quod licet, non expedire nisi quod decet et licet: non continuo tamen omne quod licet, decere aut expedire consequens erit. Age, aptemus, si possumus, tria ipsa operi huic. At quomodo non indecens tibi voluntate pro lege uti; et quia non est ad quem appelle
Abbreviated transcription (Latin):
trat. me sequat᷑. Et habes de illo. Dñs regnauit
decorẽ induit: induit dñs fortitudinẽ. Tu quoq
esto fortis in fide. decorus in gła. & ꝓbasti te iuita¬
torẽ dei. Fortitudo tua. fiducia fidelis conscientiȩ.
decor tuus splendor bone opinionis. Ita queso. in¬
duere fortitudine. et enĩ gaudiũ dnuĩ fortitudo
tua. Porro sp̃ẽ tua et pulchritudine tua. nichi¬
lominus tanquã ꝓpͥa similitudine delectet᷑. Indu¬
ere uestimentis głie tue. uestire duplicib quib
domesticos suos. fortis illa mulier induere consu¬
euit. Non sit tͥ in conscientia nutans infirmitas
modice fidei. non sit in fama neuus male fpetiei.
et uestris duplicib Et gaudebit sponsus suꝑ spon¬
sam ammã tuam. & gaudebit suꝑ te deus tuus.
MMiraris quorsũ hec. ignarus usq adhuc. qͥ
dicere uelum.
Non te tollo diutuis. Murm᷑
loquor et queri¬
monias eccłarũ. Truncari se
clamitant ac demenbrari. Uel nulle uel pauce ad¬

Expanded text:
trat, me sequatur . Et habes de illo: Dominus regnavit, trat, me sequatur . Et habes de illo: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem . Tu quoque esto fortis in fide, decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. Ita, quaeso, induere fortitudinem; etenim gaudium Domini fortitudo tua. Porro specie tua et pulchritudine tua nihilominus tanquam propria similitudine delectatur. Induere vestimentis gloriae tuae, vestire duplicibus, quibus domesticos suos fortis illa mulier induere consuevit . Non sit in conscientia nutans infirmitas modicae fidei, non sit in fama naevus malae speciei; et vestieris duplicibus, et gaudebit sponsus super sponsam animam tuam, et gaudebit super te Deus tuus. Miraris quorsum haec, ignarus usque adhuc quid dicere velim. Non te tollo diutius. Murmur loquor et querimoniam ecclesiarum. Truncari se clamitant ac demembrari. Vel nullae, vel paucae ad
Abbreviated transcription (Latin):
grauat: Q ego eo libentius predico. qͦ tu id moles¬
tius audis. Sitibi sic expedit. et mͥ sic. Tam ñ opor¬
tet xp̃i głam me silere. quã nec te querere tuã.
ꝙ si ꝑgis murmurare. adhuc respondebit᷑ tͥ ex eu¬
uangłio. Quanto eis precpiebat. tantomag̃ plus
predicabant dicentes. Bene omĩa fecit. Audi ali
dicat. Tua consideratio uidit hoc. Michi uidet᷑
ñ longe a uero dissentire. qͥ id forte inter auari¬
tie speties locandũ putauerit. Ego uͦ illiꝰ. aut sp.¬
etiẽ ẽẽ. Aut spẽm habere ñ negarĩ. Sane int̾ est
tue ꝑfectionis. et malas res. et malas parit̾ sp̃es
deuitare. In altõ conscientie. in alto fame consulis.
Puta tͥ ñ licere. et si alias fortasse liceat. qͥcquid ma¬
le fuerit coloratũ. Deniq in t̾roga maiores tuoset
dicent tͥ. Ab omĩ spẽ mala abstinete uos. Sane
minist̃ diũ dnm imitet᷑. quia ipse ait. Qͥ mͥ minis¬

Expanded text:
gravat? Et ego eo libentius praedico, quo tu id molesgravat? Et ego eo libentius praedico, quo tu id molestius audis: si tibi sic expedit, et mihi sic. Tam non oportet Christi gloriam me silere, quam nec te quaerere tuam. Et si pergis murmurare adhuc, respondebitur tibi ex Evangelio: Quanto eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant, dicentes: Bene omnia fecit dicat. Tua consideratio viderit hoc. Mihi videtur non longe a vero dissentire, qui id forte inter avaritiae species locandum putaverit. Ego vero illius aut speciem esse, aut speciem habere non negaverim. Sane inter est tuae perfectionis, et malas res, et malas pariter species devitare. In altero conscientiae, in altero famae consulis. Puta tibi non licere etsi alias fortasse liceat quidquid male fuerit coloratum. Denique interroga majores tuos, et dicent tibi: Ab omni specie mala abstinete vos . Sane minister Domini Dominum imitetur, quia ipse ait: Qui mihi minis
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ ꝓrsus apłice lib̾tatis. Qͥd minꝰ ab illa ħ habuit¬
plusᷤ. pecunia tua tecũ sit in ꝑdicione : Nisi qd̾ in
illa plus ⁊ eli. in ista plus modestie sonuit. Qo ille
de transmarinis partib pene a finib terre. terra et
mari currens ꝓ ep̃atu. suis et alienis emendo faculta¬
tib rursus: Iam enĩ emerat prius. Tulit multa. s re-¬
tulit. non omĩa tam̃. Incidit miser in manus allas.
accipe quam dare potentiores. Bene fecisti tuas in
utroq seruans innoxias. nec imponere scilicet am¬
bitioso. nec supponẽ iniqͦ mãmone adquiescens.
Non sic a pauꝑe ep̃o continiusti. dans qd̵ daret ne
mmunificꝰ notaret᷑. Accepit dam. qd palam dedit.
Sic de tuo sacculo consultum ẽ uerecundie uiri. Sic
quoq curie morẽ gerens. tuo beneficio inuidiam
declinauit eorum. qui diligunt muña. Non potes
abscondere. et factum nouimꝰ & ꝑsonam: Audire

Expanded text:
vocem prorsus apostolicae libertatis! Quid minus ab illa haec habuitvocem prorsus apostolicae libertatis! Quid minus ab illa haec habuit, Pecunia tua tecum sit in perditionem? Nisi quod in illa plus zeli, in ista plus modestiae sonuit. Quid ille de transmarinis partibus pene a finibus terrae, terra et mari currens pro episcopatu, suis et alienis facultatibus rursus emendo? Jam enim emerat prius. Tulit multa, sed retulit, non omnia tamen. Incidit miser in manus alias, accipere quam dare potentiores  al. promptiores. Bene fecisti, tuas in utroque servans innoxias, nec imponere scilicet ambitioso, nec supponere iniquo mammonae acquiescens. Non sic a paupere episcopo continuisti, dans quod daret, ne immunificus notaretur: accepit clam, quod palam dedit. Sic de tuo sacculo consultum est verecundiae viri, sic quoque curiae morem gerens, tuo beneficio invidiam declinavit eorum qui diligunt munera. Non potes abscondere: et factum novimus, et personam. Audire
Abbreviated transcription (Latin):
is. non filios debere censuit. thesaurizare parentib
Non mediocris głie uox illa identidẽ ipsius. non
quero datum. s fructũ. At iam tͣnseamꝰ &. binc ne
quis moram in his meam. auaricie in te notã inter¬
pretͣur. Que quam longe a te sit. libro suꝑiori testa¬
tus sum. sciens quanta et in quanta tua necessitate
respueris. Ad te ꝓinde scͥpserim ista. ñ ꝓpterte. Nẽpe
qđ tibi scribit᷑. soli ꝓdesse non decet. Hic locus auari¬
tiam carpit. a qͦ minunis uicio satis tua opinio est.
detumuisse saccos. s precio. ñ massa. ñ argentum re¬
putatum ẽ fenũ. sũmarii ñ leuati sarcinis. onusti
consilio id usurpatum ñ credimꝰ. Duo uenert̃. amibo
locupletes. & ambo rei. siquidẽ unꝰ maguntinꝰ. co¬
loniensis alter. Alteri grã gratis redditaẽ. alter in¬
dignꝰ credo cui grã redderet᷑. audiuit. Cum quali
ueste intͣsti. cũ tali egredieris. O uocẽ magnificã.

Expanded text:
is, non filios debere censuit thesaurizare parentibus . is, non filios debere censuit thesaurizare parentibus . Non mediocris gloriae vox illa identidem ipsius: Non requiro datum, sed fructum . At jam transeamus et hinc, ne quis moram in his meam, avaritiae in te notam interpretetur: quae quam longe a te sit, libro superiori testatus sum , sciens quanta, et in quanta tua necessitate respueris. Ad te proinde scripserim ista, non propter te. Nempe quod tibi scribitur, soli prodesse non decet. Hic locus avaritiam carpit, a quo vitio immunis satis tua opinio est; detumuisse  al. detinuisse saccos, 431 sed pretio, non massa. Argentum reputatum est fenum: summarii non levatis sarcinis, onusti consilio id usurpatum non credimus. Duo venerunt, ambo locupletes, et ambo rei. Siquidem unus Moguntinus, Coloniensis alter: alteri gratia gratis reddita est; alter, indignus credo cui gratia redderetur, audivit: Cum quali veste intrasti, cum tali egredieris. O vocem magnificam!
Abbreviated transcription (Latin):
suffugio. multa remitis negotia. ad cognoscentes. uel
qui noscere citius possunt. Ubi enĩ certior ac facilior
notio. ibi decisio tutior. expeditiorq eẽ pot̃. Quã ple-
tib At quib sic credas. id tͥ omĩmodis attendendum.
Poteram multa de eodem utilit addere his. s memor
ꝓpositi mei contẽptꝰ interĩ occasionẽ dedisse:. ad alia
transeo. Et pͥmũ qd̾ occurrit. minime tͣnseundũ¬
reor. Prees. et singłarit᷑. Ad quid: Eget tͥ dico consi¬
deratione. Numqͥd ut de subditis crescas: Nequaquã.
quo pacto te reputas suꝑiorẽ his. a qͥb beneficium
mendicas: Audi dñm. qui potestatẽ habent suꝑ eos
bñfici uocant᷑. At istud de his qui foris sunt. Quid
ad nos: Tu id mendacit diceris. si ñ tam beneficꝰ eẽ
quam bñficus preesse intendas. Parui deiectiq
animi ẽ de subditis. ñ ꝓfectũ quere subditorum.
s questum ꝓpͥum. In sũmo p̃sertun omniũ. nicħ
turpiꝰ. Quam pulcre magist̾ gentiũ. parentes fili¬

Expanded text:
suffugio, multa remittis negotia ad cognoscentes, vel qui noscere citius possunt. Ubi enim certior ac facilior notio, ibi decisio tutior expeditiorque esse potest. Quam ptibus! At quibus sic credas, id tibi omnimodis attendendum. Poteram multa de eodem utiliter addere his: sed memor propositi mei, contentus interim occasionem dedisse, ad alia transeo. CAPUT reor. Praees, et singulariter. Ad quid? eget, tibi dico, consideratione. Numquid ut de subditis crescas? Nequaquam, quo pacto te reputas superiorem his, a quibus beneficium mendicas? Audi Dominum: Qui potestatem habent super eos, benefici vocantur . At istud de his qui foris sunt. Quid ad nos? Tu id mendaciter diceris, si non tam beneficus esse, quam beneficis praeesse intendas. Parvi dejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium. In summo praesertim omnium nihil turpius. Tum pulchre Magister Gentium parentes fili
Abbreviated transcription (Latin):
curia esse. qͥ ꝓcliuiꝰ faueant appellantib foueant
appellationes. Cessur is rome. domi cedere satiꝰ. Fate¬
or me ñ omĩno decredere his. Quem dasm̾ in tam
crebris appallationib que hodie fiunt. qͥ ꝓ expen¬
sis itineris. uel nimũ restituerit illi quẽ forte ap¬
pellarit: Mirũ uͦ si ita omes & appellantes et iusti.
et appellatores rei ur̃o examine inuenti sint. Di¬
ligite inqͥt iusticiã qͥ iudicatis t̾ram. Parum ẽ
iusticiã tenere: nisi et diligas. Qui tenent. tenent.
qui diligunt zelant᷑. amator iusticie inquirit uis¬
ticiam. et ꝓsequit᷑ eam. Porro omnẽ inusticiam
psequit᷑. Nichil tͥ et illis qͥ appellationes uenenatio¬
Ut mitius loquar. plus fascetie quã iusticie hic.
Tu si amas iusticiã. appellationes ñ affectas. sed
sustines. Ueruntam̃ quid emolumenti affert ec-¬
clesus dei tua unius hominis iusticia. ubi senten-¬

Expanded text:
curia esse, qui proclivius faveant appellantibus, foveant curia esse, qui proclivius faveant appellantibus, foveant appellationes. Cessuris Romae, domi cedere satius. 9. Fateor me non omnino decredere his. Quem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expensis itineris vel nummum restituerit illi, quem forte appellarit? Mirum vero si ita omnes et appellantes justi, et appellati rei vestro examine inventi sint. Diligite, inquit, justitiam, qui judicatis terram . Parum est justitiam tenere, nisi et diligas. Qui tenent, tenent; qui diligunt, zelantur. Amator justitiae inquirit justitiam, et prosequitur eam: porro omnem injustitiam persequitur. Nil tibi et illis, qui appellationes venatioUt mitius loquar, plus facetiae quam justitiae hic. Tu si amas justitiam, appellationes non affectas, sed sustines. Verumtamen quid emolumenti affert ecclesiis Dei tua unius hominis justitia, ubi senten
Abbreviated transcription (Latin):
non mutatio dextere excelsi ħẽ. Appellant᷑ boni a
malis. ut ñ faciant boua. et suꝑsedent a uoce tonitͣi
ne rapinas. ne furta. ne sacͥlegia. et que eiꝰmodist̃
punire ullatenꝰ. uł cohibere p̃sumant. Appellant᷑
ne indignas aut infimas ꝑsonas. a sacris officiis. be¬
neficus ue repellere seu amouere queant. Qd tu in¬
uenis remediũ morbo huic. ne qd̾ reꝑtum ad reme¬
dium fuit: reꝑiat᷑ ad mortẽ: Telatus ẽ dñs domũ
orationis factã speluncã latͦnum: Tu enis munist̃
dissimulas miserorũ refugiũ datũ arma iniquitati:
Uideas preripi passim partes oppressoꝵ et ꝓrumꝑe
ad appellandũ. ñ tam grauatos quã gͣuare uolentes.
quid hoc misterii: Tuũ ẽ consid̾are. non meũ cõmen¬
tari istud. Et cur inqͥt male appellati ñ ueniunt.
ostensuri suam innocentiã. malieiã conuicturi:
Dico qđ dicere ad ħ solent. Nolumꝰ uexari frustra. In

Expanded text:
Non mutatio dexterae Excelsi haec. 8. Appellantur boni a Non mutatio dexterae Excelsi haec. 8. Appellantur boni a malis, ut non faciant bona: et supersedent a voce tonitrui ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia, et quae ejusmodi sunt, punire ullatenus vel cohibere praesumant. Appellantur, ne indignas et infames personas a sacris officiis beneficiisve repellere seu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod repertum ad remedium fuit, reperiatur ad mortem? Zelatus est Dominus domum orationis factam speluncam latronum : tu ejus minister diissimulas miserorum refugium datum arma iniquitati? Videas praeripi passim partes oppressorum, et prorumpere ad appellandum non tam gravatos, quam gravare volentes. Quid hoc mysterii? Tuum est considerare, non meum commentari istud. Et cur, inquis, male appellati non veniunt, ostensuri suam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad haec solent: Nolumus vexari frustra. In
Abbreviated transcription (Latin):
dit. aut tempꝰ redimere. Non est aucẽ suffugiũ ap¬
pellatio. s refugiũ. Quantos nouimꝰ appellasse pulsa¬
tos. quo interĩ liceret. qd nunꝗͣ liceret. Non nullis
etiã quo aduycert̃. licuisse appellationis suffragio ne¬
faria scimus. uerbi causa. incestũ. adulteriũ. Quale
est hoc. turpitudim patrocinari. qd̵ maxime formi-¬
dari a turpib opportebat: Quousq murm uniuer se
terre. aut dissimulas. aut ñ aduertis: quousq dormitã
quousq ñ euigilat consid̾atio tua. ad tantã appellationũ
confusionẽ. atq abusionẽ : preter ius et fas. pret̾ morẽ
et ordinẽ fuint. Non locus. ñ modus. ñ tempꝰ. ñ causa
discernit᷑. aut ꝑsona. Presumunt᷑ leuit passim. ple¬
rumq & nequit̃. Uolentes malignari. nõne his po¬
tissimũ terreri solebant: Nunc terrori ipsi ex his ma-¬
gis fiunt. atq id bonis. Antidotũ uersũ in uenenũ

Expanded text:
dit, aut tempus redimere. Non est autem suffugium apdit, aut tempus redimere. Non est autem suffugium appellatio, sed refugium. Quantos novimus appellasse pulsatos, quo interim liceret, quod nunquam licet? Nonnullis etiam, quoad vixerunt, licuisse appellationis suffragio nefaria scimus, verbi gratia, incestum, adulterium. Quale est hoc, turpitudini patrocinari, quod vel maxime formidari a turpibus oportebat? Quousque murmur universae terrae aut dissimulas, aut non advertis? Quousque dormitas? quousque non evigilat consideratio tua ad tantam appellationum confusionem atque abusionem? Praeter jus et fas, praeter morem et ordinem fiunt. Non locus, non modus, non tempus, non causa discernitur, aut persona. Praesumuntur leviter passim, plerumque et nequiter. Volentes malignari, nonne his potissimum terreri solebant? Nunc terrori ipsi ex his magis fiunt, atque id bonis. Antidotum versum in venenum.
Abbreviated transcription (Latin):
resarcitu suorũ. satisfactione inuiriarũ. fine ca¬
lũpniarum. Cum isto ita agatur. ut peniteat
fecisse. qd non timuit facere. et ñ de penis in no¬
centis rideat. Arbitror idem debere pati illũ. qͥ si¬
ne causa aforte appellauit. Formulã hanc iusti¬
cie prefigit tͥ. et diuine incõmutabilis ratio
equitatis. et ni fallor ipsa appellationum lex:
ut illicite usurpata appellatio. nec ꝓsit appellanti. nͦ
appellato obsit. Ut qͥd enĩ frustra fatigatus sit homo:
Quã plenũ usticie. ut sese potus lederit. qͥ uoluit
ꝓximũ. Appellasse inique iniquũ ẽ. impune tran¬
mes. Iniqua autẽ omĩs appellatio. ad quã iusticie io¬
pia ñ coegit. Appellare. non ut graues. s si graueris
licet. Appellandũ a sententia. Ante sententiã imꝓ be
omino. nͥ ob manifestũ gͣuamen. presumit᷑ appellatõ.
Qui gͥ ñ gͣuatꝰ appellat. liquet quia aut gͣuare inten¬

Expanded text:
resarcitu suorum, satisfactione injuriarum, fine caresarcitu suorum, satisfactione injuriarum, fine calumniarum: cum isto ita agatur, ut poeniteat fecisse quod non timuit facere, et non de poenis innocentis rideat. 7. Arbitror idem debere pati illum, qui sine causa forte appellavit. Formulam hanc justitiae praefigit tibi et divinae incommutabilis ratio aequitatis, et, ni fallor, ipsa appellationum lex, ut illicite usurpata appellatio nec prosit appellanti, nec appellato obsit. Utquid enim frustra fatigatus sit homo? Quam plenum justitiae, ut sese potius laeserit, qui voluit proximum? Appellasse inique, iniquum est; inique et immes. Iniqua autem omnis appellatio, ad quam justitiae inopia non coegit. Appellare, non ut graves, sed si graveris, licet. Appellandum a sententia. Ante sententiam improbe omnino, nisi ob manifestum gravamen, praesumitur appellatio. Qui igitur non gravatus appellat, liquet quia aut gravare inten
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmatus tui. At tu si sapis. ñ pͥmatu gaudebis s
fructu. Apłis dictũ ẽ. In hoc nolite gaudere qd sp̃s
subiciuntur uob̃. appellat᷑ ad te ut dixi. & utinã
tam fructuose quã necessarie. Utinã cũ oppressus
clamat. sentiat oppressor. & ñ suꝑbiat impiꝰ. unde
incendit᷑ pauꝑ. Quid tã decorum ut adinuocatio
nẽ nominis tui oppressi effugiant. uersuti ñ
refugiant: Quid de regione tam ꝑuersum. tã
recti alienum. ut lecetur qui malum fecit. & qui
tulit inaniter fatiget᷑: In humanissime ñ moue¬
res erga hominẽ. cui illate imiurie cumulariere
dolorem. & labor itineris. et dãpñ expensarum.
S nicbilominꝰ ignauissime millũ ñ moueris.
qͥ huic tot calamitatũ partĩ auctor. partĩ exticit
causa. Euigila homo dci cũ ħ contingunt. mo¬
ueatur miseratio. et indignatio tua. Altãn le¬
so: alteram ledenti debes. Consolet᷑ ille dampnor

Expanded text:
primatus tui. At tu, si sapis, non primatu gaudebis, sed primatus tui. At tu, si sapis, non primatu gaudebis, sed fructu. Apostolis dictum est: In hoc nolite gaudere, quod spiritus subjiciuntur vobis . Appellatur ad te, ut dixi: et utinam tam fructuose, quam necessarie. Utinam cum oppressus clamat, sentiat oppressor, et non superbiat impius unde incenditur pauper. Quid tam decorum, ut ad invocationem tui nominis oppressi effugiant, versuti non refugiant? Quid e regione tam perversum, tam recti alienum, ut laetetur qui malum fecit; et qui tulit, inaniter fatigetur? Inhumanissime non moveris erga hominem, cui illatae injuriae cumulavere dolorem et labor itineris, et damna expensarum: sed nihilominus ignavissime in illum non moveris, qui huic tot calamitatum partim auctor, partim exstitit causa. Evigila, homo Dei, cum haec contingunt: moveatur miseratio, moveatur et indignatio tua. Alteram laeso, alteram laedenti debes. Consoletur ille damnorum
Abbreviated transcription (Latin):
quam deuotio terit: An ñ uocib eiꝰ urm̃ totadie resul¬
tat palatium: An ñ questib eius tota legũ canonũq
disciplina insudat: An ñ spolis eiꝰ tota ĩtalica inhi¬
at in explebili auiditate rapacitas: Qͥd ita tua spsius
spũalia studia non saltem intercidit. s abscidit:
Quotiens scã ac fecunda tua abortiri ocia fecit in¬
quietum. et inquietans malũ : aliud ẽ qd̾ ab opp̃ssis
appellat᷑ ad te. aliud autẽ qđ ambitio in eccłia ꝑ
te regnare molit᷑. Nec deesse illis. nec huic aliquate¬
nus assentire oportet. Quam uͦ inique fouetur il¬
la. sꝑnunt᷑ illi. Utrisq tam̃ debitor es. illis ut eri¬
bus. ꝓsequi aliquatenus non erit abre. Magnoui
his et pio intuitu opus ẽ. ne qd̃ magna fuit necessi
uidetur et in multã eas posse deuenire ꝑniciem.
suñ sũmo mod̾amine actitent᷑. elppellat᷑ de toto
mundo adte. id quidem in testimoniũ singłaris

Expanded text:
quam devotio terit? At non vocibus ejus vestrum tota die resulquam devotio terit? At non vocibus ejus vestrum tota die resultat palatium? An non quaestibus ejus tota legum canonumque disciplina insudat? An non spoliis ejus omnis Italica inhiat inexplebili aviditate rapacitas? Quid ita, imo quid aliud tua ipsius spiritualia studia non saltem intercidit, sed abscidit. Quoties sancta ac fecunda tua abortiri otia fecit inquietum et inquietans malum? Aliud est quod ab oppressis 428 appellatur ad te, aliud autem quod ambitio in Ecclesia per te regnare molitur. Nec deesse illis, nec huic aliquatenus assentire oportet. Quam vero inique fovetur illa, spernuntur illi! utrisque tamen debitor es, illis ut eribus, prosequi aliquatenus non erit ab re. Magno in his et pio opus intuitu est; ne quod magna fuit necessitvidetur et in multam posse eas devenire perniciem, si non summo moderamine actitentur. Appellatur de toto mundo ad te. Id quidem in testimonium singularis
Abbreviated transcription (Latin):
egerint. necdum audiuimꝰ. Et forsitan auduussemꝰ
iisi p̃ auro hẏspame salus popłi uiluisset. Tuũ ẽ et
plage huic remediũ ꝓuidere. S est insipientia
que ipsam quoq iam ꝓpe modũ stultã fecit sapien¬
tiã sid̾i. Quomͦ & ip̃am catbolicã pene totã hoc uirꝰ
infecit. Nam dum et in ipsa quiq que nr̃a st̃ que
m᷑ ad odia. animem᷑ ad miurias. armem᷑ ad lites
cauillem᷑ ad dolos. feriem᷑ ad detractiones. ꝓrumpa¬
mus ad maledicta. oppͥmam᷑ a fortiorib oppͥmamꝰ
infirmiores. Quã digne et laudabilit occupat᷑ me¬
ditatio cordis tui aduersus tam pestilens insipien¬
tie genus. qd̵ corpus ip̃m xp̃i que ẽ multitudo
credentiũ occupasse consideras. Sambitio. ambi¬
entium crux. quomͦ om̃s torquens omĩb places :
Nil acerbius cruciat. nil molestiꝰ inquietat. nil
tamen apud miseros mortalesccbebrius nego¬
tus eius. An ñ limina apłorum plus ambrtio

Expanded text:
egerint, necdum audivimus. Et forsitan audissemus, egerint, necdum audivimus. Et forsitan audissemus, nisi prae auro Hispaniae salus populi viluisset. Tuum est et plagae huic remedium providere. 5. Sed est insipientia, quae ipsam quoque jam propemodum stultam fecit sapientiam fidei. Quomodo et ipsam Catholicam pene totam hoc virus infecit? Nam dum et in ipsa quique quae nostra suntmur ad odia, animemur ad injurias, armemur ad lites, cavillemur ad dolos, feramur ad detractiones, prorumpamus ad maledicta, opprimamur a fortioribus, opprimamus infirmiores. Quam digne et laudabiliter occupatur meditatio cordis tui adversus tam pestilens insipientiae genus, quod corpus ipsum Christi, quae est multitudo credentium, occupasse consideras? O ambitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud miseros mortales celebrius negotiis ejus. An non limina Apostolorum plus jam ambitio,
Abbreviated transcription (Latin):
causa forte quã nescimꝰ. aut necessitas obsfitisse.
Nob̾ que dissimulandi ẽ rõ: Qua fiducia. qua ꝯ¬
scientia. xp̃m non uel offerimꝰ eis qui ñ habent:
An ueritatẽ dei in imusticia detinemꝰ: Et quidem
quandoq ꝑueniat plenitudo gentiũ necesse est.
Expectamus in eas incidat fides: Cui credere casu
contigit : Quomͦ credent sine predicante: Petrus
ad cornelium. philippus ad eunuchũ missi sunt.
Et si exemplũ recentius querimꝰ. Augustinꝰ a beato
Greborio destinatus est formã fider tradere anglis.
et de his tu ita tecũ. Ego addo et de ꝑtinatia grecoꝵ
qui nob̾cum sunt. et non st̃. iuncti fide. pace diuisi.
Quanꝗͣ et in fide ipsa claudicauert̃ a semitis rectis.
Et̃ itẽ de heresi que clam ubiq pene serpit. apud
aliqͦs seuit palam. Nam parulos eccłie passim et
qui terram austri tam sepe uisitant. ecce hi serunt et
possunt dicere tͥ. Eunt et redeunt ꝑ medium illorũ.
aut transeunt secus. s qͥd bomi adhuc cum illis

Expanded text:
causa forte quam nescimus, aut necessitas potuit obstitisse. 4. Nobis quae dissimulandi ratio est? Qua fiducia, qua conscientia Christum non vel offerimus eis qui non habent? An veritatem Dei in injustitia detinemus? Et quidem quandoque perveniat gentium plenitudo necesse est. Exspectamus ut in eas incidat fides? Cui credere casu contigit? Quomodo credent sine praedicante? Petrus ad Cornelium, Philippus ad eunuchum missi sunt , et, si exemplum recentius quaeremus, Augustinus a beato Gregorio destinatus, formam fidei tradidit Anglis. Et de his tu ita tecum. Ego addo et de pertinacia Graecorum, qui nobiscum sunt, et nobiscum non sunt, juncti fide, pace divisi, quanquam et in fide ipsa claudicaverint a semitis rectis. Et item de haeresi, quae clam pene ubique serpit; apud aliquos saevit palam. Nam parvulos Ecclesiae passim et qui terram Austri tam saepe visitant, ecce hi sciunt et possunt dicere tibi. Eunt et redeunt per medium illorum, aut transeunt secus: sed quid boni adhuc cum illis
Abbreviated transcription (Latin):
um. deformitas mentiũ et moꝵ indiciũ ẽ. Qͥa fibi
uult qd clerici aliud ẽẽ aliud uidi uolunt: Id qͥ¬
dem minus castum. minꝰq sincerũ ẽ. Nempe ha-¬
bitu milites. questu dericos: actu nentrũ exhibes.
Nã neq pugnant ut milites. neq ut clerici euan-¬
głizant. Cuiꝰ ordinis st̃: Cum utͥusq eẽ cupiunt.
uirunq desert̃: utrunq confundunt. Unusqͥs q
inquit mordine suo resurget. Isti in quo: An qui
sine ordine peccauer̃t. sine ordine ꝑibt̃: Aut si sum¬
me sapiens ds. ueracit̃ credit᷑ a sũmo usq deorsum
nicħ mordinatum relinquere. uereor ñ alibi ordi-¬
nandos. quam ubi nullus ordo. s sempit̃nus hor-¬
ror inhabitat. Omiserandã sponsã talib creditã
paranympbis. qui assignata cultui eiꝰ. ꝓpͥo retine¬
re questui ñ uerent᷑. Non amiei ꝓfecto sponsi. sed
emuli sunt. & de his satis que sub te sunt. ꝙ si ñ ad

Expanded text:
um, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi um, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi vult quod clerici aliud esse, aliud videri volunt? Id quidem minus castum, minusque sincerum. Nempe habitu milites, quaestu clericos, actu neutrum exhibent. Nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici evangelizant. Cujus ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque confundunt. Unusquisque, inquit, in suo ordine resurget . Isti in quo? An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt? Aut si summe sapiens Deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nihil inordinatum relinquere; vereor istos non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, talibus creditam paranymphis! qui assignata cultui ejus, proprio retinere quaestui non verentur. Non amici profecto sponsi, sed aemuli sunt. Et de his satis quae sub te sunt, etsi non ad
Abbreviated transcription (Latin):
ordines constitutis. s qͥ prudentia et uite merito
tua ħ tu sanxisti. Quid effectui mancipatum:
Adhuc adolescentes. adhuc qui infra sacros ordines
net. luxus uestium interdictus. s ñ restrictus.
pena dictata: s minime secuta ẽ. Iam quartus
annusest. ex quo datum mandatũ audiuimus.
& neminẽ adhuc clericoꝵ pͥuatum beneficio. ne-¬
minẽ epõrum suspensũ ab officio lixcimꝰ. At luc¬
tu amarissimo dignũ qđ sequutũ ẽ. Quid hͥoc :
Impuritas. incurie soboles. insolentie mat̃. radix
impudentiȩ. transgressionũ mitͥc. Et beatꝰ si om̃i
satagas cura. omniũ pͥmã parentẽ cauere incuri¬
am. S ad oͥc tu oꝑam dabis. & nunc leua oculostu¬
oset uide. siñ ut eque ut pͥus pellicula discolor sa-¬
crũ ordinẽ decolorat. si ñ eque ut pͥus fissura enor¬
mispenȩ inguina nudat. Solent dic̃ẽ. ñ de uesti¬
b cura ẽ deo. et ñ mag̃ de morib  At forma ħ uesti¬

Expanded text:
Ordines constitutis, sed qui prudentia et vitae merito Ordines constitutis, sed qui prudentia et vitae merito . Verba tua haec: tu sanxisti. Quid effectui mancipatum? Adhuc adolescentes, adhuc qui infra sacros Ordines net; luxus vestium interdictus, sed non restrictus; poena dictata, sed minime secuta est. Jam quartus annus est, ex quo datum mandatum audivimus, et neminem adhuc clericorum privatum beneficio, neminem episcoporum suspensum ab officio luximus. At luctu amarissimo dignum quod secutum est. Quod hoc? Impunitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgressionum nutrix. Et beatus, si omni satagas cura malorum omnium primam parentem cavere incuriam. Sed ad hoc tu operam dabis. Et tunc leva oculos tuos, et vide si non aeque, ut prius, pellicula discolor sacrum Ordinem decolorat; si non aeque, ut prius, fissura enormis pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibus cura est Deo et non magis de moribus? At forma haec vesti