comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipiet. Que. ẽ. aninia meretrir: Que ad se retip̃
amatores de quibus dicit ꝓpħa. Meretricata es
post amatores tuos. Qͥ sunt isti amatores qui in¬
trant ad animam meretricẽ. nisi contrarie potesta¬
tes. ⁊ demones qui desiderium capiunt pulcritu¬
dinis eiꝰ: Pulchra namq ado creata. ẽ. aĩa ⁊ satiᷤ
decora. Audi quomͦ ipse deus dicit. faciamꝰ hoĩe
adunaginẽ ⁊ similitudinẽ nrãm. Nide cuiꝰ deco¬
ris cuiꝰ pulchritudinis. ẽ. aĩa que imaginẽ habet
⁊ similitudinẽ dei. hanc pulchritudinẽ contra¬
rie potestates cum aspiciunt. idẽ diabolus & an¬
głi eius. concupiscunt speciem. ⁊ quia non pos¬
sunt sponsi eius fieri: metricari cupiunt cũ ea.
Si gͦ susceperis ohomo in cubile amme tue ad¬
ulterum diabolĩe metricata. ẽ. aĩa tua cum diabo¬
lo. Si receꝑis angłos enis: si sp̃c diu̾sos. qui pecca¬
re te suadeant: meretricata. ẽ. cum eis amma
tua. Si sp̃c ire. si in uidie. si suꝑbie. si impudicicie.

Expanded text:
accipiet. Quae est enim anima meretrix? quae ad se recipit amatores, de quibus dicit Propheta: Meretricata es, post amatores tuos. Qui sunt isti amatores, qui intrant ad animam meretricem, nisi contrariae potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinis ejus? Pulchra namque a Deo creata est anima, et satis decora. Audi quomodo ipse Deus dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , vide cujus decoris, cujus pulchritudinis est anima. Imaginem habet et similitudinem Dei. Hanc pulchritudinem contrariae potestates cum aspiciunt, id est, diabolus et angeli ejus, concupiscunt speciem ipsius. Et quia non possunt sponsi ejus fieri, meretricari cupiunt cum ea. Si ergo susceperis, o homo, in cubili animae tuae adulterum diabolum, meretricata est anima tua cum diabolo; si receperis angelos ejus, si spiritus diversos, qui peccare te suadeant, meretricata est cum eis anima tua. Si spiritus irae, seu invidiae, si superbiae, si impudicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba propħica. Amictꝰ inqͥt lum̃. sicut uestim̃¬
ẽ mei magni pontificis habitꝰ quo indicat᷑ pro¬
funda scientie ce sapientie luce uestitꝰ. que ue¬
re sc̃a sunt indumenta. Non inquit auferet de
capite suo cydarim. Iam ⁊ pͥus diximꝰ cydarim
genus. ẽe. operimenti. qd̾ capiti suꝑ positũ
pontifici p̾stat ornatum. hic gͦ magnus pon
quam deponit ornatum: quia semꝑ. ẽ. pat̾ in filio.
sic̃ ⁊ filius semꝑ inpatre. & uestimenta sua non di¬
rumpet. Nere hic. ẽ. qui uestimenta sua non dir

Expanded text:
estimeest mei magni pontificis habitus, quo judicatur profunda scientiae et sapientiae luce vestitus, quae vere sancta sunt indumenta. Non, inquit, auferet de capite suo cydarim. Et prius jam diximus cydarim genus esse operimenti quod capiti superpositum pontifici praestat ornatum. Hic ergo magnus pontquam deponit ornatum, quia semper est Pater in Filio, sicut Filius semper in Patre. Et vestimenta sua non disrumpet. Vere hic est q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ incredulitatẽ factum sit: cessatũ sit uͦ pꝰꝙͣ. cre¬
didimꝰ. Sic gͦ etiam ĩmatre contaminam᷑. si credũ¬
tes do uł eccłiam ledimus. uł libertatẽ matͥs celestiᷤᷤ
ininatre contaminatus. ẽ. ⁊ de scĩs non exibit. fue

Expanded text:
per incredulitatem factum sit, cessatum vero sit postquam creper incredulitatem factum sit, cessatum vero sit postquam credidimus! Sic ergo etiam in matre contaminamur, si credentes Deo vel Ecclesiam laedimus, vel libertatem matris coelestis in matre contaminatus est. Et de sanctis non exibit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
patre. ce in matre pollutus.ẽ Solus uͦ iħc dñs m᷑.
in hanc generationẽ mundus ingressus. ẽ. In ma-¬
tre non. ẽ pollutus: ing̾ssus. ẽ. em̃ corpꝰ incontami¬
natũ. Ipse eñĩ erat qui ⁊ dudũ ꝑsalomonẽ dixe¬
rat. Magis aũt cum. eẽm. bonus: ueni ad corpꝰ ĩ¬
coinquinatũ. Non. ẽ. gͦ contaminatꝰ ĩ matre. s¬
ne inpatre quidẽ. Nichil enim ioseph ingeneratione
eiꝰ p̃t̾ minist̾ium p̃stitit ⁊ affectum. Inde ⁊ ꝓfideli
ministio. patͥs ei uocabulum scͥptura concessit. Sic
enim maria ipsa dicit in euangłio. scce ego ⁊ pat̾ tuꝰ
dolentes querebamꝰ te. Sic gͦ solus. ẽ. hic sacerdos
magnꝰ qui neq in patre pollutꝰ sit neq in matre. Ni¬
deamꝰ aũ si ad huc possumꝰ aliquid sublimuis cẽ ꝓ
dignitate tanti pontificis inuenire. Pat̾ omnium
ue cogitauimꝰ contra dm̃: cum non credidimꝰ deo.
contaminati sumꝰ in patre. S atq utinã tunc solũ

Expanded text:
patre et matre pollutus est, solus vero Jesus Deus meus in hac generatione mundus ingressus est, et in matre non est pollutus. Ingressus est enim corpus incontaminatum, ipse enim erat qui et dudum per Salomonem dixerat: Magis autem cum essem bonus, veni ad corpus incoinquinatum . Non est ergo contaminatus in matre, sne in patre quidem. Nihil enim Joseph in generatione ejus praeter mysterium praestitit et affectum, unde et pro fideli ministerio patris ei vocabulum Scriptura concessit. Sic enim Maria ipsa dicit in Evangelio: Ecce ego et pater tuus dolentes quaerebamus te . Sic ergo solus est hic sacerdos magnus, qui neque in patre pollutus sit, neque in matre. Videamus autem si adhuc possumus aliquid sublimius et pro dignitate tanti pontificis invenire. Pater omniumve cogitavimus contra Deum, cum non credidimus Deo, contaminati sumus in Patre; sed atque utinam tunc solum
Abbreviated transcription (Latin):
nascitu ncorde auditoriũ: hoc em̃ ⁊ apl̃s dic̃.
donec formetur xͨ in nobis. Concipit gͦ anima ex ħ¬
u̾bi semine: & conceptum format in se u̾bũ: donec
pariat sp̃m timoris dĩ. Sic enim ꝑ propħam dic̃t
anime scõrum. Atimore tuo dñe concepimꝰ inute¬
ro. & parturuumus.⁊ peperimꝰ. sp̃m salutis tue fe¬
curꝰ suꝑ t̾ram. Iste ẽ scarum animarum partꝰ. iste¬
ẽ conceptus. ista sunt sc̃a comugia: que conueni¬
unt. ⁊ apta sunt magno pontifici. xͦ iħu dño t̾ui¬

Expanded text:
uditorum. Hoc enim et Apostolus dicit, Donec formetur Christus in vobis . Concepit ergo anima ex hoc semine verbi et conceptum format in se verbum, donec pariat spiritum timoris Dei. Sic enim per Prophetam dicunt animae sanctorum: A timore tuo, Domine, concepimus in utero et parturivimus et peperimus spiritum salutis tuae, fecimus super terram. Iste est sanctarum animarum partus, iste conceptus, ista sunt sancta conjugia, quae conveniunt et apta sunt magno pontifici. Cur au
Abbreviated transcription (Latin):
animã tanquam abiectã non recipiat incon
si ñ exintegro compleuit peccatũ: tamen hoc
ipsum qd̃ cogitauit. qd̾ uoluit. qd̾̃ optauit: etiã
si ñ ad misit polluta. ẽ. ⁊ amagno pontifice nõ
eligit᷑. Ualde enimpurã. ualde mundã. ⁊ since¬
rã requirit animã quam sͥ iungat. quia qui se
quot sint differentie peccatoꝵ.⁊ qui peccau̾it
peccatũ ad mortẽ: ab iectus sit. Qͥ aũ non pec¬
cat admortem. s inferiꝰ aliquid: pollutꝰ sit. sSp̃õ
s uͥgo incontaminata. incorrupta munda. Mem̃

Expanded text:
animam tanquam abjectam non recipiat in consi non ex integro complevit peccatum, tamen hoc ipso quod cogitavit, quod voluit, optavit, etiam si non admisit, polluta est, et a magno pontifice non eligitur, valde enim puram, valde mundam, et sinceram requirit animam, quam sibi jungat: Quia qui se quod sint differentiae peccatorum. Qui peccaverit peccatum ad mortem, abjectus sit. Qui autem non peccat ad mortem, sed inferius aliquid, pollutus sit. Sponsavirgo incontaminata, incorrupta et munda. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citu ueniat aduersum nos seon iste elatus ⁊ suꝑ¬
bus diabolus ⁊ confligat aduersũ nos. si omines
plemꝰ idiabolum. ⁊ omnem enuis ex̾citum suꝑare. ⁊
tunc complebitur in nob̃ apłi oratio: qui ait. Deul
aittẽ conteret sathanam. subpedib nr̃is uelocit. Et
ulud quod dñs ait fce ego decli uobis potestatẽ

Expanded text:
exercitu adversum nos veniat Sehon iste elatus, et supexercitu adversum nos veniat Sehon iste elatus, et superbus diabolus, et confligat adversum nos, si omnes c est diabolum et omnes ejus exercitus superare, et tunc complebitur in nobis Apostoli oratio, qui ait: « Deus autem conteret Satanan sub pedibus vestris velociter . » Et aliud, quod Dominus ait: « Ecce do vobis
Abbreviated transcription (Latin):
astrologi. ut non nulli etiam philosophorũ qui
mamia locuntur ⁊ uana: fideliumaũ regnum qͦd
ado ẽ non ĩ sermone ẽ s inuirtutẽ. Uolumꝰ gͦ nos pa¬
cifice transire ꝑmundum. s hoc ipsum magis ina¬
tat pͥncipem mundi: quod dicimꝰ nos nollẽ ꝑman̾e
cum illo. nͨ morari. nec aliquid eius uelle contin¬
gere. Inde magis exacerbat᷑. inde extolit᷑ ⁊ uascit᷑
⁊ commonet nobis ꝑsecitiones ꝑ icula suscitat. eru¬
ciatus intentat. Et ido dicit. Congregauit inqͥt
seon omnẽ popłm suum: et exiit confligere ad ũ¬
sũ isrł. Qui est omĩs popłs seon quem concitat
aduersum isrł: Principes ac iudices mundican¬
ctiq nequitie mministri: qui impugnant semper.
⁊ ꝑ secuntur popłm d̃i. S quid facit isrbꝰ Uenit
inquit inẏsaar. Isaar aũ int̾p̃tatur manclati
acs impletio. Si gͦ uemanus et nos adiocum istũ.
idẽ ad expletionẽ manclatorũ. etiam si cumomi

Expanded text:
astrologi, ut nonnulli etiam philosophorum, qui astrologi, ut nonnulli etiam philosophorum, qui inania loquuntur et vana. Fidelium autem regnum, quod a Deo est, non in sermone est, sed in virtute. Volumus ergo nos pacifice transire per mundum: sed hoc ipsum magis incitat principem mundi quod dicimus nos nolle permanere cum illo nec morari, nec aliquid ejus velle contingere. Inde magis exacerbatur, inde extollitur et irascitur, et commovet nobis persecutiones, pericula suscitat, cruciatus intentat. Et ideo dicit: « Congregavit iniquus Sehon populum suum, et exiit confligere adversum Israel. » Quis est omnis populus Sehon, quem concitat contra Israel? Principes ac judices mundi, cunctique nequitiae ministri, qui impugnant semper et persequuntur populum Dei. Sed quid facit Israel? « Venit, inquit, in Jasa, » quod interpretatur mandati adimpletio. Si ergo veniamus et nos ad locum istum, id est, ad impletionem mandatorum, etiamsi cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
tib pariturũ. Et hoc. ẽ. qͦd in his legis sermonib
ad umbratur quia non declinet isrł neq in agnĩ
diabolice. non astrologie. non magice. non ullius
omnino doctrine. que contra cdi pietatẽ aliquid
doceat: poculum sumet fidens. habet enĩ suos fõ¬
tes. ⁊ bibit defontib isrł. Bibit defontib sauitaris. ñ
bibit aquã delacu seon. nec relinquẽs fontẽ aque
uiue. congregat sibi lacus confractos: s ⁊ uia re¬
gali incessurum se ꝓfitetur: Que. ẽ. uia regalis.:
Ila sine dubio que dicit. Ego sumuia. ⁊ ueritas:
lumus fines amorreorũ cum pace transires Amor¬
re. inficdeliũ qui sunt in hoc mundo pars accipi
inamaritudinẽ ad ducant dm̃ infideles ⁊ incre¬
duli expositione non indiget. Qo aũ ait loquen¬
tes. ad illam partem thrai potest. quiꝰ infideles quiꝙ
⁊ sub pͥncipe diabolo agentes: ioqui norunt tantũmͦ
s loquuntur mania. Uerbi causa. ut poete eorũ ait

Expanded text:
tibus pariturum. Et hoc est quod in his legis sermonibus tibus pariturum. Et hoc est quod in his legis sermonibus adumbratur, quia non ddiabolicae, non astrologiae, non magiae, non ullius omnino doctrinae quae contra Dei pietatem aliquid doceat, populum sumet. Fidelis enim habet suos fontes, et bibit de fontibus Israel, bibit de fontibus salutaribus. Non bibit aquam de lacu Sehon, nec relinquens fontem aquae vivae, congregat sibi lacus confractos. Sed et via regali incessurum se profitetur. Quae est via regalis? Illa sine dubio quae dicit: « Ego sum via, veritas et lumus ergo fines Amorrhaeorum cum pace transire? Amorrhaei, infidelium qui sunt in hoc mundo, pars accipi in amaritudinem quidem adducant Deum infideles et increduli, expositione non indiget. Quod autem ait loquentes, ad illam partem trahi potest, quia infideles quique et sub principe diabolo agentes, loqui norunt tantummodo, sed loquuntur inania. Verbi causa, ut poetae eorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
litur: ita ut intemplo cdi sedeat oftñtans se. quasi sit
ds. Omnis gͦ qui elatus. ẽ. ⁊ superb: uł filius. ẽ. elati
huiꝰ. uł discipłs ⁊ imitator. Et ꝓpt̾ea dic̃ apłs de quo¬
dam. Ne forte elatus incidat iniuidiciũ diaboli. ¶s¬
tendens ꝑ hoc quia omĩs elatus simili ut diabob
inuidicio condempnabit᷑. Nos gͦ sumꝰ qui transire
uolumꝰ ꝑhunc mundũ: ut ꝑuenire possimus ad
t̾ram scãm que reꝑmissa. ẽ scĩs. Et mitimꝰ uerbis
pacificis ad seon regem ꝓmittens. non nos habitͣuroᷤ
ĩtra eiꝰ. nec moraturos cum eo. s transituros tantũ¬
mͦ ⁊ incei ssuros uia regali. nec declinaturos usquã¬
unusquisq fidelium. cũ pͥmũ uenit ad aqͣs baptis¬
nu. cum signacula ficłi pͥma suscepit. ⁊ ad fontẽ salu¬
tans accessit. quib ibi tunc usus sit u̾bis: ⁊ qͥd de nũ¬
tauerit diabolo. Non se usurũ pompis euis. neꝙ
opib esꝰ neq ullis omnino seruitiis eiꝰ. ac uolunita¬

Expanded text:
litur : ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus. Omnis ergo qui elatus est et superbus, vel filius elati hujus, vel discipulus et imitator. Et propterea dicit Apostolus de quodam, ne forte elatus incidat in judicium diaboli . Ostendens per hoc quia omnis elatus simili, ut diabolus judicio condemnabitur. Nos ergo sumus qui transire volumus per hunc mundum, ut pervenire possimus ad terram sanctam quae repromissa est sanctis; et mittimus verbis pacificis ad Seon, promittentes non nos habitaturos in terra ejus, nec moraturos cum eo, sed transituros tantummodo, et incessuros via regali, nec declinaturos usquaunusquisque fidelium, cum primum venit ad aquas baptismi, cum signacula fidei prima suscepit, et ad fontem salutaris accessit, quibus ibi tunc usus sit verbis; et quod renuntiaverit diabolo, non se usurum pompis ejus, neque operibus ejus, neque ullis omnino servitiis ejus ac volunta
Abbreviated transcription (Latin):
ficari cum xp̃o mereamur. Et exbamoth inquit in
nemus quod ẽ in campo moab auertice montis cesl.
qui respicit ad desertum. Si hoc itinere inceclamus.
quod non tam locorum uocabulis quam anime ꝓ¬
fectibus constare ratio explanationis asseruit: post
omnia ista ueniemꝰ innemus siue ut maluis habet᷑
etemplaribus in ianam. quod int̾pretat᷑ ascensus: si¬
ue uertex montis. ꝑhec gͦ ꝑuenitur ad illud famo¬
sissimum diuini ꝑadisi nemꝰ. ⁊ amenas delicias habi¬
tationis antique. uł certe ad uerticẽ ꝑfectionis ⁊ beati¬
tudinis summnitatẽ: ita ut possis etiam ipse dicere.
quia resuscitauit nos cum ipso.⁊ sedere fecit in celesti¬
bus cum xp̃o. Uides quo usq ꝑuenitur aputeo uudes
quib mansionibus immo quibus ꝑfectib it̾ annne
paratur a cdeelum. Que si diuigent̃ inspicias: ipse adte¬
met ipsum cotidianos ꝓfectus tuos discuciens. qui¬
b iulocis sis. ⁊quam prorimus regno celorum habearsˢ

Expanded text:
ficare mortis adventum. Et ex Bamoth, inquit, in nemus, quod est in campo Moab, a vertice montis caesi, qui respicit ad desertum. Si hoc itinero incedamus, quo non tam locorum vocabulis, quam animae profectibus constare ratio explanationis asseruit, post omnia ista venimus ad nemus, sive ut in aliis exemplaribus habetur, in Janam, quod interpretatur ascensus, sive vertex montis. Per haec ergo, vel ad illud famosissimum divini paradisi nemus, ad amoenas delicias habitationis antiquorum, vel certe ad verticem perfectionis et beatitudinis summitatem, ita ut possis etiam ipse dicere, quia resuscitavit nos cum ipso, et sedere fecit in coelestibus in Christo. Vides quousque pervenitur a puteo. Vides quibus mansionibus, imo quibus profectibus iter animae paratur ad coelum. Quae si diligenter inspicias, ipse apud temetipsum quotidianos profectus tuos discutiens, quibus in locis et quam proximus a regno coelorum habeatis,
Abbreviated transcription (Latin):
thanam aũt uenimus in nathaliel qͦd intp̃tat᷑ ex
do. Qͥd.ẽ. ex do. Postea quam obtulerimus nos q̃
ex nobis sunt: ueniemus ad hoc ut consequam᷑
ea que ex dło sunt. Cum enim fidẽ nrãm ⁊ affectũ
obtulerimꝰ ei: tunc ⁊ ipse largitur nob̾ diu̾sa dona
haliel uemimus inbamoth quod int̾ptat᷑ ad uentꝰ
mortis. Cuiꝰ mortis hic intelligimus aduentũ. nisi illꝰ
qua xp̃o comiorim᷑. ut ⁊ conuiuamꝰ ei. ⁊ qua de¬
bemus mortificare menbra nr̃a que sunt suꝑ t̾rã:
Et it. Consepulti enim illi sumus ꝑbaptismũ ĩmor¬
te. Siqͥs gͦ salutaris huius uie ordinẽ tenet: ꝑ ħ sii

Expanded text:
thana autem venimus in Nahaliel, quod interpretatur ex Deo. Quid est ex Deo? Postea quam obtulerimus nos, quae ex nobis sunt, venimus ad hoc ut consequamur ea quae ex Deo sunt. Cum enim fidem nostram et affectum obtulerimus ei, tunc et ipse largitur nobis diversa donhaliel venimus in Bamoth, quod interpretatur adventus mortis. Cujus mortis hic intelligimus adventum, nisi illius, qui Christo commoritur, ut et convivamus ei, qua debemus mortificare membra nostra, quae sunt super terram? Et iterum: Consepulti sumus enim illi per baptismum in mortem . Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħarum. euangllca quoq atq apłica scͥpta. si¬
mul omna untis ẽ. puteus. quem non possunt fodẽ
uł excudere: nisi in ueniant᷑ reges ⁊ pͥncipes. Uere eũi
reges ⁊ uere pͥncipes habendi sunt: qui possunt au¬
ferre t̾ram de puto hoc⁊ amouere suꝑficiem litt̾e.⁊ de
sunt uł pͥncipes. Reges ex eo dicti qͦd peccati reg¬
num de corꝑore depulerint: ⁊ iustitie regnũ para¬

Expanded text:
prophetarum, evangelica quoque atque apostolica scripta simul omnia unus est puteus; quem non possunt fodere neque excidere, nisi inveniantur reges et principes. Vere enim reges et vere principes habendi sunt, qui possunt auferre terram de puteo hoc, et amovere super faciem litterae, et de sunt vel principes. Reges et ex eo dicto, quod peccati regnum de corpore suo expulerint, et justitiae regnum para
Abbreviated transcription (Latin):
ri alta di. ⁊ alta ac ꝑfunda putei penetrare myst̾ia.
ittirco reges. eẽ. dicunt᷑ qui puteum istum etiam in
petra excuderi nt ac dura ⁊ difficilia scientie secre¬
ta penetrauerint. Qd autem reges dici possint etiã
apłi: puto ex eo facile ꝓbari posse qͦd de omnib
credentib dr. uos aũt genus regale. sacerdotium
magnũ. gen s scã. Sigͦ illos dicunt reges. qui ꝑ
u̾bum ipsorum crediderunt. quantomagis ipsi re¬
ges habendi sunt qui faciunt reges: S ⁊ inde faci

Expanded text:
i alta Dei, et alta ac profunda putei penetrare mysteria, idcirco reges esse dicuntur, qui puteum istum etiam in petra exciderunt, ac dura et difficilia scientiae secreta penetraverunt. Quod autem reges dici possint etiam apostoli, puto ex eo facile probari posse, quod de omnibus credentibus dicitur: Vos autem genus regale, sacerdotium magnum, gens sancta . Si ergo illos dicunt reges, qui per verbum ipsorum crediderunt, quanto magis ipsi reges habendi sunt, qui faciunt reges? Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec aputeo inquit ꝓfecti sunt inmanatham.
⁊amanatham. in nahaliel et anahaliel. inbamoth.
⁊ abanoth. innemus qͦd. ẽ. incampo moab. inuertice
montis cesi. qui respicit ad faciem deserti. Nomina
hec que udentur locorum. ẽẽ. uocabula. exsignifi¬
cantus suis quas in lingua propͥa designant: re¬
rum magis mysticarum consequentiã. quam uo¬
cabulorum appellationem uidentur ostñdere.
ꝑfecti in quit aputeo ueniunt miathanam. In¬
t̾pretatur aũt mathanaim: munera ipsoꝵ. ui¬
des gͦ quia siquis de puteo hoc biberit. quem
foderunt reges ⁊ pͥncipes: statim proficit ad hoc
ut habeat munera que offerat do. Qͥd aũt ẽ
qͦd homo offerat do: hoc ipsum qͦd in lege scͥp¬
tum. ẽ munera mea hoc. ẽ cdata mea. Exhis gͦ q̃¬

Expanded text:
Posthaec et a puteo, inquit, profecti sunt in Mathana; et Mathana in Nahaliel; et de Nahaliel in Bamoth; et a Bamoth, quae est in campo Moab, in nemus a vertice montis caesi, qui respicit ad faciem deserti. Nomina haec quae videntur locorum esse vocabula, et significantias suas in lingua propria designant, rerum magis mysticarum consequentiam quam vocabulorum appellationem videntur ostendere. Profecti enim, inquit, a puteo, veniunt in Mathana. Interpretatur autem Mathana munera ipsorum. Vides ergo, quia si quis de puteo hoc biberit quem foderunt reges et principes, statim proficit ad hoc, ut habeat munera quae offerat Deo. Quid autem est, quod homo offerat Deo? Hoc ipsum quod in lege scriptum est: Munera mea data mea. Et his ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
ab excudendo. non ab excidendo dictũ. ẽ. Excu¬
di eñi dir: quod insaxo. uł ceditur. uł format᷑
Principes gͦ tanquam aliquant o inferiores fo.¬
altitudinẽ quandã demergere. Isti uͦ quos re¬
ges appellat. quasi fortiores ⁊ eminentiores nõ
solum t̾re ꝓfundum. s ⁊ saxi duritiam penetrant: ut
dĩ. eẽ. ab yssum multam. Istos gͦ reges qui tam profũ
da possunt ⁊ tam abscondita putei ꝑscrutari: meri
to dixerimꝰ. ex quib aliquis dicebat. Nob̾ aũt reuela¬

Expanded text:
ab excudendo, non excidendo dictum est. Excudi enim dicitur, quod in saxo caeditur vel formatur. Principes ergo tanquam inferiores foaltitudinem quamdam demerserunt: hi vero quos reges appellat, quasi fortiores, non solum terrae profundum, sed saxi duritiam penetrant, ut Dei esse abyssum multam. Hi sunt da possunt, et tam abscondita putei perscrutari, merito apostolos dixerimus, ex quibus aliquis dicebat: Nobis autem revela
Abbreviated transcription (Latin):
dere. uł deducere ysaac: ad puteos inuenit rebeccã:
que int̾pretatur pacientia. Hec efficit᷑ uxor ysaac. ñ¬
alibi nisi ad puteos. Similit̾ ⁊ iacob cũ mesopotami¬
am uenit habens p̃ceptũ patris ne alieni gei̾s
os etiam ipse inuenit rachel. Et moyses sefforam ad¬

Expanded text:
uer quoque Abrahae ad puteos invenit Rebeccam, quae interpretatur Patientia: haec efficitur uxor Isaac, sed apud puteos ; similiter Jacob cum ad Mesopotamiam venit habens praeceptum patris, ne alienigenam puteos invenit Rachel; et Moyses Se
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ceꝑis fomenta inte ignis ⁊ gehenne incendia
p̃ꝑabis. Et ꝓpt̾ea ad ilos qui uolunt de illo pu¬
teo aquam bibere quem pͥncipes fodiunt &e re-¬
ges. s existis qui in ualle peccati sunt. et ignis ma-¬
t̾iam alunt: dicitur incedite in lumine ignis ur̃i.
flamine quam uob̾ accendistis. Quid em̃ cani¬
tur apud hunc puteum: Initiate inqͥt ei puteũ.
foderunt illum pͥncipes &e ext ulerunt eum re¬
ges. Possunt quidem pͥncipes. ⁊ reges idem uide¬
Ni. Siuero distingui necesse. ẽ: pͥncipes ꝓpħas in¬
telligamꝰ Ipsi enim sensum ⁊ ꝓphetiam de xp̃o
defossam ⁊ de m̾sam inprofundo lit̾e collocart̃¬
⁊ ido quidã exipsis dicebat. Nisi occulte audieri¬
dñm dic̃. Quam magna multitudo dulcediniᷤ
tue dñe: quam ab scõdisti timentib te. Isti gͦ pͥn¬

Expanded text:
nem coeperis, fomenta in te ignis et gehennae incendia nem coeperis, fomenta in te ignis et gehennae incendia praeparabit. Et propterea ad eos qui nolunt de illo puteo aquam bibere, quem principes fodiunt et reges, sed ex istis, qui in valle peccati sunt, et ignis materias alunt, dicitur: Incedite in lumine ignis vestri, et flamma quam vobis accendistis . Quid ergo canitur apud hunc puteum? Initiate ei, inquit, puteum. Foderunt illum principes, exciderunt eum reges. Possunt quidem principes et reges idem videri. Si vero distingui necesse est, principes prophetas intelligamus, ipsi enim sensum et prophetiam de Christo defossam et demrunt, ideo de illis dicitur: Nisi occulte audieribi: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam absco
Abbreviated transcription (Latin):
des.⁊ ualentinus. s quia non uenerunt ꝑ moysen.
nec ieceꝑunt legem ⁊ ꝓpħas: non possunt laudare
dñm̃n dm̃ nr̃m de fontib isrł. Nongͦ ueniunt qui
huusmodi sunt: adputeum quem foderunt pͥnci¬
pes. ⁊ exc uderunt reges. S iuiltis ostñdam uobis de
scͥpturis ad quos isti puteos ueniant  Est uallis q̃dã
salsa inqua ualle sunt putei bituminis. Omĩs gͦ he¬
resis. ⁊ om̃e peccatũ in ualle. ẽ: ⁊ inualle salsa. Pec¬
catũ enim ⁊ iniquitas non ascendet sursum: sed
semꝑadima ⁊ inferiora descendet. Est gͦ ⁊ inualle
positus falsus atq amarus omĩs hereticus sensꝰ
⁊ omĩs actus peccau. Quid eñi dulce. quid suaue
potest habere peccatum᷑ S ⁊ amplius aliquid
habet. Si enim ueneris ad hereticam sentũtiam.
siueneris adamaritudinẽ peccati: uenisti ad pu¬
itos bituminis. Bitumen esca ⁊ nutrimentũ ẽ ig¬
nis. Si gͦ ⁊ tugustaueris aquam de istis puteis. si
sũpseris hereticum sensum si peccati a maritudi¬

Expanded text:
 Moysen, non receperunt legem et prophetas, non possunt laudare Dominum Deum de fontibus Israel. Non ergo veniunt, qui hujusmodi sunt, ad puteum quem foderunt principes et excuderunt reges. Sed vultis ostendam vobis de Scripturis ad quos isti putei veniunt? Est ergo vallis quaedam falsa, in qua valle sunt putei bituminis. Omnes ergo haereses et omne peccatum in valle est, et in valle falsa. Peccatum enim et iniquitas non ascendit sursum, sed semper ad ima et inferna descendit. Est ergo in valle positus et salsus atque amarus, omnis haereticus sensus, et omnis actus peccati. Quid enim dulce, quid suave potest habere peccatum. Sed amplius aliquid habet. Si enim veneris ad haereticam sententiam, si veneris ad amaritudinem peccati, venisti ad puteos bituminis. Bitumen, esca et nutrimentum ignis. Si ergo et tum gustaveris aquam de istis puteis, si sumpseris haereticum sensum, si peccati amaritudi
Abbreviated transcription (Latin):
puteus intelligi debeat. Alius em̃ apatre filius. ⁊
non idem filius qui ⁊ pat̾ sicut ipse in euangłiis di¬
cit. alius ẽ. qui de me destimonium dicit pat̾. Et rur¬
sum t̾cium puto uideri puteum posse: cognitionẽ
sp̃s scĩ. Alius enim ⁊ ipse. ẽ. apatre et filio. sic̃ ⁊ de se¬
ipso nichilominus in euangłiis dic̃. Mittet nob̃ pa¬
ter alium parachtũ sp̃m ueritatis. Est gͦ hȩc trium
distinctio ꝑsonarũ inpatre ⁊ filio ⁊ sp̃u scõ: que ad
pluralem puteorum numerorum reuocatur. s hoꝵ
puteorum unus. ẽ fons. Una enim substantia. ẽ: ⁊na¬
tura trinitatis. Et hoc mͦ non ociosa inuenietur scͥp¬
ture sc̃e distinctio. que dic̃ de puteorũ tuorũ fonte.

Expanded text:
puteus debeat intelligi. Alius enim a Patre Filius, et non idem Filius qui et Pater, sicut et ipse in Evangelio dicit. Alius est quidem et testimonium dicit Pater. Et rursus, tertium puto videri posse puteum, cognitionem Spiritus sancti. Alius est enim, et ipse a Patre et Filio, sicut de ipso nihilominus in Evangeliis dicitur: Mittet vobis Pater alium paracletum Spiritum veritatis . Est ergo haec trium distinctio personarum, in Patre, et Filio, et Spiritu sancto, quae ad pluralem puteorum numerum revocatur. Sed horum puteorum unus fons, una substantia est, et natura Trinitatis. Et hoc modo non otiosa invenietur Scripturae sanctae distinctio quae dicit de puteorum fonte.
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝓstatim ponit. hic ergo erit finis omnium:
ut assur cuitradebantur hii qui delinquebant
ex popło dei. uel iinteritum carnis ut sp̃s saluꝰ
fieret. uł ut disc̾ent ñ blasphemare: ꝑibunt etiã
ipsi ab eo qui potestatem habet ꝑdere in gehennã.
Dicetur enim eis a iusto uidice. Ite in ignem et̾nũ.
quem preparauit deus diabolo.⁊ angelis eius. Ibi
ergo ꝑibit assur quidem. ꝑut aliquando ⁊ una
ouis ex centum ouib s hanc ouem ex centum oui¬
bus pastorbonus relictis nonaginta nouem iN
montib descendens aduallem hanc. nrãm uallẽ
lacrimarum. ⁊ reqͥrenꝰ ĩueñ. ⁊ ĩpositam in humeris
suis reportauit: ⁊ illi numero qui in suꝑioribus
saluus manebat aduinxit. Iste autẽ assur qui in
fine omnium dr ꝑiturus: nescio si aliquando aut
queri possit aut inueniri. Perit non errore s indi¬
cio: nec lapsu motus s ꝑseuerantia preduratꝰ. Qđ¬

Expanded text:
mo pro statim ponit. Hic ergo erit finis omnium ut mo pro statim ponit. Hic ergo erit finis omnium ut et Assur, cui credebantur hi qui delinquebant ex populo Dei, vel in interitum carnis, et spiritus salvus fiat, vel ut discerent non blasphemare. Peribit enim ipse ab eo, qui potestatem habet perdere in gehennam. Dicitur enim eis a justo judice: Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . Ibi ergo peribit Assur. Et quidem prout aliquando et una ovis ex centum ovibus, sed hanc ovem pastor bonus relictis nonaginta novem ovibus in montibus, descendens ad vallem, hanc nostram vallem lacrymarum, et requirens invenit, atque impositam humeris suis reportavit, et illi numero, qui in superioribus salvus manebat, adjunxit. Iste autem Assur, qui in fine omnium dicitur periturus, nescio aliquando aut quaeri possit, aut inveniri. Perit ergo non errore, sed judicio; nec lapsu motus, sed perseverantia perduratus.
Abbreviated transcription (Latin):
gentem. Calcabunt namq suꝑ serpentes.⁊ scorpi¬
ones. ⁊ suꝑ omnẽ uirtutem inimici.⁊ affligent eos.¬
iaffligent hebreos.⁊ ipsi pariter ꝑibunt. hebrei¬
missionis. de tenebris ad lucem. de morte ad uitã.
S qm̃ hec ut dicimus non sine agone. nec sine
magno certamine poterit obtinere. quasi mago¬
ne positꝰ nunc affligit. nunc affligitur. ⁊ nunc ce¬
dit aduersarium. nunc ipse ab aduersario uerbe¬
ratur. A ffligent gͦ etiam ipsi assirii hebreus hoc
est popłm dei sicut affliguntur ab eis. ⁊ ipsi idẽ.
assirii cum hec fecerint. ⁊ cum iures suas omnes
erga hebreos affligendo effuderint: statim etiã
ipsi ꝑibunt. Quod ergo ait. ⁊ affligent hebreos.
ce ipsi pariter ꝑibunt. non ita accipiendum est
quasi cum hebreis pariter ꝑibunt ⁊ assirii: s pari¬
ter idest statim ut hec fecerint. ut hebreos afflice¬
rint: etiam ipsi ꝑibunt. Pariter enum grecus ser¬

Expanded text:
gentem. Calcabunt namque super serpentes et scorpigentem. Calcabunt namque super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici; et affligent Hebraeos,  terram repromissionis, de tenebris ad lucem, de morte ad vitam. Sed quoniam haec, ut diximus, non sine agone, non sine magno certamine poterit obtinere, quasi in agone potius, nunc affligit, nunc affligitur; et nunc caedit adversarium, nunc ipse ab adversario verberatur. Affligent ergo ipsi etiam Assyrii Hebraeos, hoc est, populum Dei, sicut affliguntur ab eis. Sed ipsi, id est, Assyrii, cum haec fecerint, et cum vires suas omnes erga Hebraeos affligendos effuderint, statim etiam peribunt ipsi. Quod ergo ait: Et affligent Hebraeos, et ipsi pariter peribunt, non ita accipiendum est, quasi pariter cum Hebraeis peribunt et Assyrii; sed pariter, id est, statim ut haec fecerint, ut Hebraeos afflixerint, etiam ipsi peribunt. Pariter enim Graecus ser
Abbreviated transcription (Latin):
singula parabolam loqui dicitur balaam: le¬
genti incutit pudorem. Desipit enim si m his
que dicuntur non quasi in parabolam s scđm
litteram dictum putet. Ait ergo. O quis uiuet
cum fecerit hec d̃s: hic uitam ñ hanc cominu¬
nem s illam nominat que scđm deum ẽ. ⁊ hoc
ẽ. quod dicit. quia cum hec omnia fient cum ori¬
etur astrum ex iacob. ⁊ exurrexerit homo ex isrł.
⁊ deleu̾it amalech. ⁊ semen eiꝰ ꝑdiderit. hoc ẽ. cũ
aduenerit xp̃c. ⁊ idolorum cultum destruxerit.
atq omnium demonũ subiecerit potestatem.
quis erit ille tam beatus. tam felio qui hec ude¬
at. hoc est qui sentiat. ⁊ intelligat ⁊ credat quod
⁊ affligent assyrios. Cithii int̾pretantur plaga
finis. hii ergo qui conuersi ad dñm. ⁊ axp̃o eru¬
diti plagam que in fine seculi impus ueniet ef¬
fugiunt. affligent ipsi assirios hoc ẽ. hui quibꝰ
in agone pietatis positis conteret sathanam ds¬
sub pedib: ipsi affligent assirios. demonũ scilicet

Expanded text:
singula per parabolam loqui dicitur Balaam, legenti incutit pudorem, ne quid in his quae dicuntur, non quasi in parabola, sed secundum litteram dictum putet. Ait ergo: O quis vivet cum fecerit haec Deus? Hic vitam non hanc communem, sed illam nominat quae secunda est. Et hoc est quod dicit, quia dum haec omnia fient, cum orietur astrum ex Jacob, et surrexit homo de Israel, et deleverit Amalec, et semen ejus perdiderit, hoc est, cum advenerit Christus, et idolorum cultum destruxerit, atque omnium daemonum subjecerit potestatem, quis erit ille tam beatus, tam felix, qui haec videat, hoc est, qui sentiat et intelligat et credat, quia haec et affligent Assyrios. Citii interpretantur plaga finis. Hi ergo qui conversi ad Dominum et a Christo eruditi, plagam quae in fine saeculi impiis veniet effugiunt, ipsi affligent Assyrios: hoc est, hi qui in agone pietatis positi conterent Satanam sub pedibus, ipsi affligent Assyrios, daemonum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
possidens. caueat in quam etiam si possideat. ce
ꝓmereatur istam grãm. ut in eccła xp̃i sit: ne for¬
te astutia beor circumueniat eum.⁊ declinet ad
dognata praua ⁊ ꝑuersa. ⁊ obhoc tradatur assy¬
riis. Qui enim blasphemant in eccła positi. tra¬
duntur sathane sicut filetus ⁊ hermogenes.
de quib paulusdicit. Quos tradidi inquit
sathane. ut discant non blasphamnare. Propt̾ea
ergo assyriis traditur qui declinauerit in here¬
ticam blasphemiam: quia assyrii interpretant᷑
dirigentes.⁊ ob hoc traduntur qui traduntur
non ut ꝑeant. neq ut penitus intereant: s ut
dirigantur ⁊ corrigantur. ⁊ sicut ipse paulus
dicit. discant non blasphemare. Post hec uͦ
balaam propħie sue sermonem in his conclu¬
dit dicens. Et assumpta parabola sua dixit.¬

Expanded text:
possidens, caveat, inquam, etiam si possideat et possidens, caveat, inquam, etiam si possideat et promereatur istam gratiam, ut in Ecclesia Christi sit, ne forte astutia Beor circumveniat eum, et declinet ad dogmata prava et perversa, et ab hoc tradatur Assyriis. Qui enim blasphemant in Ecclesia positi, traduntur Satanae: sicut Phigelus et Hermogenes, de quibus Paulus dicit: Quos tradidi, inquit, Satanae, ut discant non blasphemare . Propterea ergo Assyriis traditur, quia declinaverit in haereticam blasphemiam, quia Assyrii interpretantur dirigentes. Et ob hoc traduntur eis, qui traduntur non ut pereant, neque ut penitus intereant, sed ut dirigantur et corrigantur, et sicut Paulus ipse dicit, ut discant non blasphemare. Post haec vero Balaam prophetiae suae sermonem in his concludit dicens: Assumptaque parabola sua, it
Abbreviated transcription (Latin):
astucie. Beor pater ẽ. balaam qui potest accipi in
ꝑsona hereticorum. ut hoc dici indeatur. quod
saluus eẽ. possit cineus si ponat in petra nidum
suum. hoc ẽ. in xp̃o collocet spem suam. ⁊ ñ eum
hereticorum circumdet. ⁊ circum scribat astutia.
Nam si hoc fuerit: nichil ei proderit quod in
captiuabitur. malignis scilicet iurtutib que eos
error inuoluerit. Uidetur sane scdm hanc expo¬
sitionem quam de cineo edidimus. ⁊ coniunctio
int̾turbare sensum.⁊ sciendum ẽ. quod uernacu¬
lum ẽ. hebree lingue ⁊ coniunctione frequent̾
uti. ita ut int̾dum abundet. ⁊ in non necessari¬
is. ut in nr̃a appareat lingua uideatur inserta.
quod utiq cum uenia accipiendum ẽ. habet
enim unaqueq lingua aliquid propͥetatis:
quod apud alias linguas ociosum uidetur. Et
hic ergo ⁊ coniunctio quasi habundans ẽ. haben
da ⁊ suꝑflua. Caueat ergo cineus qui int̾pretat᷑

Expanded text:
astutiae. Beor pater est Balaam, qui potest accipi in astutiae. Beor pater est Balaam, qui potest accipi in persona haereticorum: ut hoc dici videatur, quod salvus possit esse Cinaeus, si ponat in petra nidum suum, hoc est in Christo collocet spem suam, et non cum haereticorum circumdet et circumscribat astutia. Nam si hoc fuerit, nihil ei proderit, quod in captivabitur, malignis scilicet virtutibus quae eoerroribus involverit. Videtur sane, secundum hanc expositionem quam de Cinaeo edidimus, et conjunctio interturbare sensum. Sed sciendum est quod vernaculum est Hebraeae linguae et conjunctione frequenter uti, ita ut interdum abundet et in necessariis, ut in nostra apparere lingua videatur inserta. Quod utique cum venia accipiendum est. Habet enim unaquaeque lingua aliquid proprietatis, quod apud alias linguas vitiosum videatur. Et hic ergo et conjunctio quasi abundans habenda est et superflua. Caveat ergo Cinaeus, qui interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
expositio etiam illis conuenienter obsistet. qͥ deũ
legis uelut duricie ⁊ crudelitatis accusant. qui ñ
solum gentem amalech. s ⁊ semen euis ꝓnuntiet
ꝑiturum. cum gens quidem ad spũales nequit¬
as referatur. semen uero eis doctrina suꝑsticio¬
num gentilium. ⁊ cultus idolorum. atq omnis sec¬
ta que adeo populum declinare suadeat expona¬
tur. Commemorat autẽ propħia post amalech.
in petra nidum tuum.⁊ si fuerit tibi beor midus
astutie: assirii captuum te ducent. Uidetur mͥ
quod cineum non ualde culpabilit̾ nominet.
Ipse ẽ. enim cui ⁊ insuꝑiorib dicebat saul. Discedẽ
de medio amalech. ⁊ non ꝑcuciam te: quia tu fe¬
cisti miscdiam in iłrł cum ascenderet de egypto.
De hoc ergo ⁊ nunc dr̃. quia ualida sit habitatio
eius. si ponat ndum suum suꝑ petram. Petra
xp̃c est. Si ergo ponat nidum suum in petratiali¬
da ẽ. habitatio euis: si tamen non fiat ei beor nidꝰ

Expanded text:
expositio, etiam illis convenienter obsistat, qui Deum expositio, etiam illis convenienter obsistat, qui Deum legis velut duritiae et crudelitatis accusant; qui non solum gentem Amalec, sed et semen ejus pronuntiet periturum, cum gens quidem ad spiritales nequitias referatur, semen vero ejus, doctrina supersitionum gentilium, et cultus idolorum, atque omnis secta, quae a Deo populum declinare suadeat, exponatur. Commemorat autem prohetia post Amalec, in petra nidum tuum, et fuerit tibi Beor nidus astutiae, Assyrii captivum te ducent. Videtur mihi quod Cinaeum non valde culpabiliter nominet. Ipse est enim cui in superioribus dicebat Saul: Discede de medio Amalec, et non percutiam te, quia tu fecisti misericordiam in Israel, cum ascenderet de Aegypto. De hoc ergo et nunc dicitur, quia valida sit habitatio ejus, si ponat nidum suum in petra. Petra Christus est. Si ergo ponat nidum suum in petra, valida est habitatio ejus, si tamen non fiat ei Beor, nidus
Abbreviated transcription (Latin):
mitium gentium amalech: certum est quia nullo
pacto ad illum qui tunc erat in carne amalech refer¬
ri possit. Neq enim primus erat antiquitatis origi¬
ne. s adinuisibilem amalech meluis refertur: quia
declinando popłm a deo.⁊ faciendo gentiles ex dei
cultorib amalech nominatur. Et icdeo recte initiũ
gentium dr̃: quasi talis quedam uirtus contraria.
que primainitium dederit ut homines gentiles
fierent amitando głam incorruptibił dei. in simi¬
litudinem imaginis corruptibilis hominis. ⁊ uolu¬
crum ⁊ quadrupedum.:⁊ serpentiũ. inseruiendo cre¬
ature potuis quam creatori. Sicut erim in popło
dei scriptum est. mitium xp̃c: sic econtrario in popło
qui detlinat a deo.⁊ gentilis efficitur. initium ẽ. ama¬
⁊ doctrina: qua docuerunt nos declinare a deo. Istd̃
ergo semen malum ⁊ doctrina pessima: non ipsi qͥ
b seminatum ẽ. ꝑibunt. Ipsi enim cum conuersi
ingemueri nt: saluierunt. Et uide si non talis

Expanded text:
initium gentium Amalec, certum est, quia nullo pacto ad illum qui tunc erat in carne Amalec, referri possit. Neque enim primus erat antiquitatis origine, sed ad invisibilem Amalech melius referetur, qui declinando populos a Deo, et faciendo gentiles, ex Dei cultoribus Amalec nominatur. Et inde recte initium gentium dicitur, quasi talis quaedam virtus contraria quae prima initium dederit, ut homines gentiles fierent, mutando gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum, et quadrupedum, et serpentium, serviendo creaturae potius quam creatori. Sicut enim in populo Dei scriptum est, initium Christus, sic, e contrario, in populo qui declinat a Deo et gentilis efficitur, initium est Amaet doctrina, qua docuerunt homines declinare a Deo. Istud ergo semen malum, et doctrina pessima, non ipsi in quibus seminatum est, peribunt. Ipsi enim cum conversi ingemuerint, salvi erunt. Et vide, si non talis
Abbreviated transcription (Latin):
cum dñs dixit ad moysen. conscribe hec ad me¬
moriam in libro. ⁊ da in aurib iħu: quia doleis
dolebo memoriam amalech de sub celo. Et edi¬
ficauit moyses altare. ⁊ nominauit nomen eus.
dñs refugium meum. Et ait. quia in manu oc

Expanded text:
cum Dominus dixerit ad Moysen: Conscribe haec ad mecum Dominus dixerit ad Moysen: Conscribe haec ad memoriam in libro; et da in auribus Jesu, quia delens delebo memoriam Amalec de sub coelo. Et aedificavit Moyses altare: et nominavit nomen ejus, Dominus refugium meum, et ait: Quia in manu oc
Abbreviated transcription (Latin):
referantur amalech. Nunc autẽ uideamus istũ
amalech filium eliphas. primogeniti esau quẽ
peꝑit ei tampnas concubina sua. cuius pater ẽ. eli¬
phas. qui interp̾tatur ds̃ me disꝑsit. Mater au¬
tem tampnas. que ⁊ ipsa primo quidem est de¬
uel commota. Et necessario utiq qui ab his ta¬
lib gignitur. hostis ẽ. isrł ablingens uel decli¬
nans populum. primus enim ipse hebreos eg̾s¬
sos ex egypto. bello aggressus ẽ.⁊ in raphidin. Tc̃
moyses ait ad iħm. Elige tibi uiros ⁊ exi. ⁊ confli¬
ge cum amalech crastino. ⁊ ecce ego sto in uertice
collis: ⁊ uirga dei in manu mea erit. Et fecit iħs
sicut doxit ei moyses: ⁊ conflixit cum amalech.
Moyses autem ⁊ aaron. ⁊ ut ascenderunt suꝑu̾¬
ticem collis: ⁊ factum ẽ. ut cum leuaret moyses
manus: inualesceret isrł. Cum autem depone¬
ret manus suas: inualescebat amalech. Et post
pauca. Iterum scͥptum est. quia fugauerit ihc
amalech: ⁊ popłm euis gladio deiecerit. Tunc

Expanded text:
rincipibus Amalec. Nunc autem videamus et istum Amalec, filium Eliphaz primogeniti Esau, quem peperit ei Thamnas concubina sua: cujus pater est Eliphaz, qui interpretatur Deus me dispersit. Mater autem Thamnas, quae et ipsa primo quidem est decommota. Et necessario utique, qui ab his talibus gignitur, hostis est Israel, vel declinans populum. Primus enim ipse Haebraeos egressos ex Aegypto, bello aggressus est in Raphidim, tunc cum Moyses ait ad Jesum: Elige tibi viros et exi, et conflige cum Amalec crastino; et ecce ego sto in vertice collis, et virga Dei in manu mea erit. Et fecit Jesus sicut dixit ei Moyses, et conflixit cum Amalec. Moyses autem et Aaron, et Hur, ascenderunt in verticem collis. Et factum est ut cum levaret manus Moyses, invalesceret Israel. Cum autem deponeret manus suas, invalescebat Amalech . Et post pauca iterum scriptum est, quia fugaverit Jesus Amalec, et populum ejus gladio dejecerit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
neratione in generationem. S &e inde utero¬
nomio scͥptum ẽ. Memento quanta tibi fece¬
omnes qui laborabant post te. Tu autem esu¬
riebas ⁊ laborabas: ⁊ non timuit deum. Obser¬
ua ergo ⁊ in his quomͦ amalech obstitit isrł in
uia. s tamen non potuit caput eus abscidere.
nisi tantum caudam. id est eos potuit obtin̾e
qui retro positi erant. qui ultimi sequebantur:
nec ea que retro erant obliuiscentes extendebaÑ
se ad ea que inante sunt. Et ideo puto quia dñs
precipiebat in euangelus dicens. Nemo mit¬
tens manum suam ad aratrum ⁊ retro respiciers
aptus ẽ. regno dĩ. Et merito. Si enim quis retro
inuentus fuerit in cauda: abscidet eum amalech.

Expanded text:
neratione in generationem. Sed in Deuteronomio ita scriptum est: Memento quanta feceomnes qui laborant post te. Tu autem esuriebas et laborabas, et non timuit Deum . Observa ergo et hic quomodo Amalec obstitit Israeli in via, sed tamen non potuit caput ejus abscindere, nisi caudam tantum, id est, in eos potuit obtinere, qui retro positi erant, qui ultimi sequebantur; nec ea quae retro erant obliviscuntur, extendebant se ad ea quae inante sunt. Et ideo puto, quia Dominus praecipiebat in Evangeliis dicens: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et retro respiciens, aptus est regno Dei . Et merito. Si enim retro quis intuens fuerit, in cauda abscindet eum Amalec.
Abbreviated transcription (Latin):
conuerit: habet ante oculos suos fontem iudi¬
cii. Prospicit enim iudicii diem: ⁊ purificato cor¬
de tam malorum penas. quam piorum beatitu¬
dines contuet᷑. Et hec faciens: omnes amalechi¬
tarum principes prosternit ⁊ deicit. Si qui autẽ
non se conuerterint ad cades. id est ad scĩmoniã
fontemq uiditii. neq futurum uidicii cogitant
diem: isti subiecti sunt principibꝰ amalech. hunc

Expanded text:
convertit, habet semper ante oculos suos fontem judiconvertit, habet semper ante oculos suos fontem judicii. Prospicit enim judicii diem, et purificato corde tam malorum poenas, quam piorum beatitudines contuetur. Et haec faciens omnes Amalecitarum principes prosternit et dejicit. Si qui autem non se converterint ad Cades, id est, ad sanctimoniam fontemque judicii, neque futurum judicii cogitant diem, isti subjecti sunt principibus Amalec. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nitus esan. Dux theman. dux gomer. dux se¬
phar. Dux cenes. dux chore. dux gochom. dux
amalech. hic igitur amalech filius fuit eliphã
primogeniti filui esau. natus ex concubina no¬
mine thamna. S redeamus ad primam de
amalech commemorationẽ. ubi hii qui reu̾si
sunt ⁊ uenerunt ad fontem iudicii qui uoca¬
tur cades: interficiunt omnes principes ama¬
Eetum. A malech uero interp̾tatur ablingens
reuertuntur ad scm̃. ⁊ conuertunt se ad sc̃ĩfica¬
tionem: int̾ficiunt ⁊ ꝑimunt amalech. illum
scilicet qui ablingit popłm uł declinat popu¬
lum. Quis autem alius est qui dedinat popu¬
lum a deo. nisi uirtus contraria ⁊ nequitie
sine dubio principatus aduersum quos est sanctiᷤ
colluctatio. Aduersum pͥncipatum enim ⁊ pote¬
states ⁊ mundihuius rectores sunt eis agones. qͦs
tamen suꝑare ñ poterunt. nisi conuertant᷑ ad
scĩmoniam. Ipsa tamen scĩmonia que ẽ. cades
fons est uiditũ Omnis erum qui se ad scĩmoniã

Expanded text:
Theman, dux Omar, dux Sephu, dux Cenez, dux Chore, dux Gathan, dux Amalec . Hic ergo Amalec, filius fuit Eliphaz primogeniti filii Esau, natus ex concubina nomine Thamna. Sed redeamus ad primam de Amalech commemorationem, ubi qui reversi sunt et venerunt ad fontem judicii, qui vocatur Cades, interficient omnes principes Amaes Amalec. Cades interpretatur ablingens revertuntur ad sanctum et convertunt se ad sanctificationem, interficiunt et perimunt Amalec, illum scilicet qui ablingit populum, vel declinat populum. Quis autem alius est qui declinat populum a Deo, nisi virtus contraria et spiritalsine dubio principatus, adversus quos sanctis est colluctatio. Adversum principatus enim et potestates, et mundi hujus rectores, sint eis agones: quos tamen superare non poterunt, nisi convertantur ad sanctimoniam. Ipsa sanctimonia tamen, quae est Cades, fons est judicii. Omnis enim qui se ad sanctimoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibit. Necessarium michi uidetur require¬
re in diuinis scripturis. quib in locis uł quo
in tempore nomen amalech scriptum sit: quo
ue ex genere gens ista descendat. fãcilius enumm
quod queritur agnoscetur: si ex plurib locis
que de eadem re scripta sunt proferant᷑. Igitͣ
in genesiᷤ lectione ubi quinq reges conuenert̃.
ut pugnarent contra quatuor reges qui reg¬
nabant in sodomis: post aliquanta ita refer¬
lech. memiini nominatim. S requiratur for¬
tassis. utrum due gentes euis nominis habe¬
antur. qm̃ quidem in catalogo filiorum esau.
⁊ ducum qui ex huiꝰ genere descenderant refer¬
tur amalech. Ita enim scriptum ẽ. Iste sunt au¬
tem generationes esau. patris edom inmonte
seir. Et hec nomina filiorum esau. Eliphas fi¬
lius adas uxoris esau. ⁊ raguel filius bassemat
uxoris esau. fuerunt autem filii eliphas the¬

Expanded text:
itiva necessarium mihi videtur requirere in Scripturis divinis, quibus in locis vel quo in tempore, nomen Amalec scriptum sit, quo vel ex genere gens ista descendat. Facilius enim quod quaeritur agnoscitur, si ex pluribus locis, quae de eadem scripta sunt, proferantur. Igitur in Genesis lectione, ubi quinque reges convenerunt ut expugnarent quatuor reges qui regnabant in Sodomis, post aliquanta ita referlec memini nominatum. Sed requiratur fortassis, utrum duae gentes ejusdem nominis habeantur: quoniam quidem et in catalogo filiorum Esau, et ducum qui ex ejus genere descenderant, refertur Amalec. Ita enim scriptum est: Haec sunt autem generationes Esau patris Edom, in monte Seir. Et haec nomina filiorum ejus: Eliphaz filius Adae uxoris Esau; Raguel quoque filius Basemath uxoris eju
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam. Omnis autem medicus exherbarũ
succis. uł arborum uł etiam metalloꝵ uenis. aur
aĩantium naturis. ꝓfutura corꝑib melicam̃¬
ta componit s herbas istas siquis forte anteq.
ꝓratione aitis componantur aspitiat: si qui¬
dem inagris aut montibus uelut fenum uile
conculcat ce ptit Siuero eas intra medici scolã
dispositas uiderit pordinemt licet odorẽ tristẽ
soite & austerum reddant. tamen suspicabit᷑
eas cure uł remedii aliquid continere: enam¬
sinondum que uł qualis ineis sit sanitatis ac

Expanded text:
ilia 8. Omnis, inquit, medicus ex herbarum succis, vel arborum, vel etiam metallorum venis, vel animantium naturis profutura corporibus medicamenta componit. Sed herbas istas si quis forte, antequam pro ratione artis componantur, aspiciat, si quidem in agris aut montibus, velut foenum vile conculcat, et praeteris: si vero eas intra medici scholam dispositas per ordinem viderit, licet odorem tristem forte et ?: au--erum  reddant: tamen suspicabitur eas curae vel remedii aliquid continere, etiamsi nondum quae vel malis sit sanitatis ac
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ꝑilla omnia datur que superiꝰ diximꝰ.
don ui autem gratie sp̃s ꝑ olei imaginẽ desig¬
natur: ut non solum purificationem consequi
possit is qui ꝯuertit᷑ apeccato. s &e spũ scõ reple¬

Expanded text:
quidem per illa omnia datur quae superius diximus. quidem per illa omnia datur quae superius diximus. Donum autem gratiae Spiritus per olei imaginem designatur, ut non solum purgationem consequi possit is qui convertitur a peccato, sed et Spiritu sancto reple