comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grecis codicib ẽ. Nũquid nõ hẽmus po¬
testatem sorores mulieres uł uxores cir¬
cũducendi. Ex quo apparet de alus cum¬
scĩs dixisse mulieribꝰ. que uixͣ more u¬
daicũ magrĩs de sua sba mĩstrabant. sic̃
legimus ip̃i quoꝙ dnõ fac
Nam ⁊ ordo u̾boꝵ hoc significat. Nũgd
nõ hẽmus ꝑtate maducandi aut biber¬
di. aut sorores mulieres cutũducedr:
de comedendo ⁊ bibendo ac demistratoe
sumptuũ p̃mictitur. et de mulienb soro¬
rib sub uifertur: ꝑspicuũ ẽ nõ uxores
sua suba ministrabãt. Qd̾ ⁊ inuet̃i lege si
namitiꝰ illa scribit᷑. que solita sit helueu
recipe. ⁊ ponẽ ei mensa. ⁊ panẽ et cande¬
inspũ fuisse nõ ꝯiuges. Qmꝙͣ excepto
apło Petro nõ sit manifeste relatũ de
alus aplis qd̾ uxores huint: et cum de
uno scriptu sit. ac de cet̾is tacitum: ĩtel¬
ligere debeamus sine uxorib eos fuisse.
de quib nicħ tale scriptura si gnificat. Et

Expanded text:
Graecis codicibus est: Numquid non habemus potestatem sorores mulieres, vel uxores circumducendi? Ex quo apparet eum de aliis sanctis dixisse mulieribus, quae juxta morem Judaicum magistris de sua substantia ministrabant, sicut legimus ipsi quoque Domino facNam, et ordo verborum hoc significat: Numquid non habemus potestatem manducandi, et bibendi, aut sorores mulieres circumducendi ? Ubi de comedendo et bibendo, ac de administratione sumptuum praemittitur, et de mulieribus sororibus infertur, perspicuum est, non uxores sua substantia ministrabant. Quod et in veteri Lege de Sunamitide illa scribitur, quae solita sit Elisaeum recipere, et ponere ei mensam, et panem, et candeitu fuisse, non conjuges. Quamquam, excepto Apostolo Petro, non sit manifeste relatum de aliis Apostolis, quod uxores habuerint; et cum de uno scriptum sit, ac de caeteris tacitum, intelligere debemus sine uxoribus eos fuisse, de quibus nihil tale Scriptura significet. Et
Abbreviated transcription (Latin):
et io gressus eccẽ incasticatis pul critudĩe
collaudantur. Non ẽ huiꝰ tpris. in morẽ co¬
mentarii omĩa de cantico canticoꝵ uirgĩta¬
tis pandere sacram̃ta: quia ⁊ hec ip̃a fastidi¬
oso letori nares ꝯtͣctura nõ ambigo. Lo
quatur ysaias. Spei nr̃e fideiq mistium.
Ecce uͥgo inutero ꝯcipiet. et pariet filium.
tula aute uł puella nõ. AhlMaa. dr.¬

Expanded text:
et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. Non est hujus temporis in morem Commentarii omnia de Cantico canticorum virginitatis pandere sacramenta, quia et haec ipsa fastidioso lectori nares contractura non ambigo. 32. Loquatur Isaias spei nostrae fideique mysterium: Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, tula autem vel puella, non ALMA d
Abbreviated transcription (Latin):
sta quia librum euangłii ꝯdidit: qd̾ ex¬
cepto matheo alii ex duodecĩ apłis non
inqua fuerat a domiciano principe obdõ
martyrium religatus. apocalipsin infi¬
nita futuroꝵ mist̾i̾a ꝯtinẽte. Refert a̾
ttullianus qd̾ anerone missus in fuẽ
olei dolium: punor et uegetior exierit
multum distat acet̾is. Matheus qi d̾ ho
dauid: filii abraam.ucas a sacͥdotõ.⁊a¬
charie. Marchus a ꝓphetia malachie
genealogiam. Sccdus faciẽ uituli. ꝑꝑ sacer¬
dotium. Tertius faciem leonis ꝓpt uocc
clamantis indesco. ꝑate uiam domini: rec¬
tas facite semitas eius. Iohes uõ nr̃. q. aꝗ¬

Expanded text:
sta, quia 280 librum Evangelii condidit, quod exsta, quia 280 librum Evangelii condidit, quod excepto Matthaeo, alii ex duodecim Apostoli nin qua fuerat a Domitiano principe ob Domini martyrium relegatus, Apocalypsim infinita futurorum mysteria continentem. Refert autem Tertullianus, quod Romae missus in ferventis olei dolium, purior et vegetior exiverit, multum distat a caeteris. MatthaeuDavid, filii Abraham: Lucas a sacerdotio Zachariae: Marcus a prophetia Malachiaegenealogiam; secundus faciem vituli, propter Sacerdotium; tertius faciem leonis, propter vocem clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃o: adormitioem eius tñsitu ẽẽ nõ
mortez. Si aut̃ obiuxe ꝯterrd̃it io hez uir¬
ginẽ nõ fuisse: nos amoris p̾cipiũ iurgi
nõ fũit. curcetĩs apłis plus Amatus sit.
At dicos. Suꝑ petium fudat ecc̾a. lic io
ip̃m inalio loco suꝑ om̃s apłs facit. et¬
equo suꝑ eos ecc̃e fortitudo solidetur. tñ
ꝓpea inter duodecĩ unus eligitur. ut capi¬
te ꝯstituto scismatis tollat᷑ occ̃o. S cũ nõ
iohes electus ẽ uirgo: Etati delatum est.
quia petrus senior erat. ne ad huc adole¬
scens et pene puer ꝓgresse etatis hõib
p̾feretur. et magr̃ bonus qui oc̃conẽ uir¬
gii debuãt auferre discipulis: et dixat
eis pacẽ mea do uob̾. pacẽ relinquo ub̾.
et qui uolu̾it int̾ uos maior eẽ. mĩmus¬
p̃bere uid̾etur inuidie. Ut aũt sciamus
iohem fuisse tunc pu̾m. manifestissime
xagesimo octauo anno dormient. Ꝙ ꝗ
nos inlibro de illustrib uiris breuiter
quia scripsit adecc̃as ut magrꝰ. Euãgeli¬

Expanded text:
 dormitionem ejus, transitum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit, Joannem virginem non fuisse, et nos amoris praecipui causam non fuit, cur caeteris Apostolis plus amatus sit? At dicis, super Petrum fundatur Ecclesia: licet id ipsum in alio loco super omnes Apostequo super eos Ecclesiae fortitudo solidetur, tamen propterea inter duodecim unus eligitur, ut capite constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens ac pene puer, progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis, et qui dixerat eis: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis ; et, qui voluerit inter vos major esse, mipraebere videretur invidiae. Ut autem sciamus Joannem tunc fuisse puerum, manifestissime xagesimo octavo anno dormierit: quod et nos in libro de Illustribus Viris breviter quia scripsit ad Ecclesias ut magister: Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
die illa apiretur os eius. ⁊ loq̃retur. ⁊ ã¬
plius nõ taceret. Diligenter adtende.
Donec uxor ũet: ñ hebat lib̾tatẽ ꝓpħ
ꝯmonẽdi. Moritur uxor. ⁊ ꝯiugaleum̃¬
culum soluitur. et absq ulla crepidati¬
one semꝑ ĩ officio ꝓphali ẽ. Qui en

Expanded text:
die illa aperiretur os ejus, et loqueretur, et non taceret amplius. Diligenter attende, donec uxor viveret non habebat libertatem populum commonendi. Moritur uxor, et conjugale vinculum solvitur, et absque ulla trepidatione semper in officio Prophetali est. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
quã p̃pauit drĩs filio dnũ mĩ. In eo eĩ loco
in quoait: iurgo que egredietur ut hau¬
nat a qua in hebraico scriptum ẽ cebcc̾¬
ł o ce. idest uirgo secreta: ⁊ numia pentu
diligentia custodita. Aut cͥte ostendant
gitur. Nam illo tpr̃e erat anna filia pha¬
n̾uel de tribu aser insignis pudiatie ⁊
semꝑ uacans oronib ⁊ ieiunus ĩ tẽplo
ad reliqua. Spreuit te inquit ⁊ despexit
uirgo filia syon. Qua filiã dix̾at appel¬
lauit uirgine ne si tm̃ filia noĩass. arbi¬

Expanded text:
oco, in quo ait: Virgo quae egredietur, ut hauriat aquam. In Hebraico scriptum est ALMA, id est, virgo secreta, et nimia parentum diligentia custodita. Aut certe ostendantgit? Nam illo tempore erat Anna filia Phanuelis de tribu Aser, insignis pudicitiae, et semper vacans orationibus et jejuniis in templo mini. Curramus ad reliqua: Sprevit te, inquit, et despexit, virgo filia Sion . Quam filiam dixerat, appellavit et virginem: ne si tantum filia
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitate sigͣbat. cch cclꝰ Mcͥc scribitũ
nõ. betho loc sic̃ manifestu eẽ potent
ex semonib pu̾i abraam quos loquitũ
in mesopotamia a dicit. Dñe deus dñi niĩ
abraam si tu dirigis uiam ma ꝑ quam
ego ingredior. ecce cum stet̾o suꝑ fonte
aque urgo que egredietur ut haunat a¬
qua. et dixcro ad eum da m paululũ aq̃¬

Expanded text:
te signabat, ALMA scribitur, non BETHULA, sicut manifestum esse poterit ex sermonibus pueri Abraham, quos loquitur in Mesopotamia, Et dixit, Domine Deus domini mei Abraham, si tu dirigis viam meam per quam ego ingredior, ecce dum stetero super fontem aquae, virgo quae egredietur, ut hauriat aquam, et dixero ad eam: Da m
Abbreviated transcription (Latin):
dium. pax. longanimitas. benignita bo¬
nitas.fides. mansuctudo. ꝯtinentia. Os
uirtutes spc̃. qĩ solidissimũ fundam̃tum.
et sublime culmẽ ꝯtinẽtia sustentat et
protegit. adu̾sus huiuscemoĩ nõ ẽ lex.
Qui autẽ sunt xͥ: cane sua crucifixunt.
cum uitus ⁊ concupiscẽtus. Si uiuimuꝰ¬
ne nr̃a. et passiones et desideria guci¬
fiximus. quid rũsum ea q̃ carns sunt
agere cupimus: Qd̾cumq semina uĩt
ho: hoc et metet. Qui seminat ĩ carne:
sua: de carne metet corruptõem. Qui at
seminat in spũ: despũ metet uitã et̾nã
Estimo qd̾ qui uxore ht̃: quã diu reue¬
titur ad ip̃am. ne tempcet eũ sachanas.
incarne seminet ⁊ nõ inspũ. Qui aut ĩ
carne seminat. nõ ego s apłs loquitur.:
incupiscentus carnis facientes uolũ¬
tates eius ⁊ cogitatõnu ⁊ fuimus fili
ire sic̃ et cetĩ. Nuc̃ aũt c̃ resuscitauit. et

Expanded text:
nimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia. Omnes virtutes spiritus, quasi solidissimum fundamentum, et sublime culmen, continentia sustentat et protegit. Adversum hujusce modi non est lex. Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentnem nostram, et passiones ejus desideriaque crucifiximus, quid rursum, ea quae carnis sunt agere cupimus? Quodcumque seminaverit homo, hoc et metet. Qui seminat in carne sua, de carne metet corruptionem. Qui autem seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . Existimo quod qui uxorem habet, quamdiu revertitur ad idipsum, ne tentet eum Satanas, in carne seminet, et non in spiritu. Qui autem in carne seminat non ego, sed Apostolus loquitur in concupiscentiis carnis facientes voluntatem ejus et cogitationum; et fuimus filii irae sicut et caeteri; nunc autem cum resuscitavit et
Abbreviated transcription (Latin):
dissima. De qua et alibi dr̃. Que ẽ ista que
asçendit dealbata: ⁊ tñsiens ꝑ uiam huuiꝰ
scłi ab exordio fidei. Et ex sanir qd̾ int̃pre¬
tatur deus lucerne. Iuxta illud qd̾ inp̃sͦ
legimus. Lucerna peclib mĩs u̾bu tuu
secratione et fuge leonũ cubilia. ⁊leopãdo¬
rum montes: qui nõ possũt mutare uari¬
etatẽ suã. fuge inqt cubilia. fuge supbiã¬

Expanded text:
dissima, de qua alibi dicitur: Quae est ista, quae dissima, de qua alibi dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? et transit per viam hujus saeculi: ab exordio fidei, et ex Sanir, quod interpretatur dens lucernae, juxta illud quod in Psalmo legimus: Lucerna pedibus meis verbum tuum, est, consecratione: et fuge leonum cubilia, et leopardorum montes, qui non possunt mutare varietatem suam. Fuge, inquit, cubilia leonu
Abbreviated transcription (Latin):
petre. uixta ꝓmurale. et oñde mͥ faciẽ tuã.
et auditamꝰ fac mͥ uoce tuam. qm̃ uox
tua suauis. et facies tua spetiosa. Dñ in l¬
tum tuum teg̾es cum moyse. et uelam̃tũ
cẽt in lege. nec faciẽ tua uideba. nec uocẽ
tuam dignabar audire.dicens. et si mul
aute reuelata facie ꝯtẽplate głia mã.
et pecre franissime tege̾ ꝓmuraui. Ꝙ audi¬
ens sponsa. apit sacramenta pudititie.fͣ
et pacificus nr̃ soluĩ. quales hãt armig̾¬
os. Ecce ait lectus salomoĩs sexaginta
potentes incircuitu eius de potentibus
isrł: omes ferentes framea edocti bello
cuitu salomonis sunt. gladium hñt in
guissimu. qͥi totu carni deditum. om̃s
amputans uoluptates. Ibo ĩquit mͥ ad
corpora sua. et ad collem libani: ad puris¬
simos uirginuz greges:aloquar sponse
uenies et transibis abutio fidei. ab ini¬
tio sanir ⁊ hermõ. acubilib leonũ: amon¬
est candor incerp̃tatur. Ueni gͦ spõsa candi¬

Expanded text:
trae juxta promurale, et ostende mihi faciem tuam, et auditam fac mihi vocem tuam, quoniam vox tua suavis, et facies tua speciosa . Dum vultum tuum tegeres cum Moyse, et velamentum esset in Lege, nec faciem tuam videbam, nec vocem tuam dignabar audire, dicens: Et si multautem revelata facie contemplare gloriam meam, et petrae firmissimae tegere promurali. Quod audiens sponsa aperit sacramenta pudicitiae: Fon pacificus noster solium, quales habeat armigeros? Ecce, ait, lectus Salomonis, sexaginta potentes in circuitu ejus de potentibus Israel, omnes tenentes frameam, et docti bello,cuitu Salomonis sunt, gladium habent in guissimum et totum carni deditum, omnes amputans voluptates. Ibo, inquit, ad mficaverunt 286 corpora sua; et ad collem Libani: ad purissimos virginum greges, et loquar sponsaeVenies, et pertransibis ab initio fidei, a capite Sanir et Hermon, a cubilibus leonum, a monest, candor interpretatur. Veni ergo, sponsa candi
Abbreviated transcription (Latin):
tus: uirginitatis ꝯtinẽ sacͣmenta mõstͣ¬
bo. Audiamus quid loq̃tur sponsa ante¬
quam sponsus eius adtras ueniat pati¬
acur. inferna penetret. ac resurgat. Simili¬
tudines auri faciemus cibi. cu distincti
onib argenti: quoadusq res inrecubi¬
gelium corruscaret. non hẽbat aurũ spõ¬
sa. s siłitiromes auri. Argentum aũt qd̾
inuptus hr̃e se pollicetur hẽbat uariu
atq distinctum inurdius ꝯtinentibus
ac maritatis. Deiñ sponsus rndit adspõ¬
sam. et docet cam qd̾ uet̾is legis umbra
ueni ꝓxima mea. spetiosa mea. columba
nca. qm̃ ecce hyemps tnͣsut pluuia abii

Expanded text:
nuptiis, virginitatis continere sacramenta monstranuptiis, virginitatis continere sacramenta monstrabo. Audiamus quid loquatur sponsa, antequam sponsus ejus ad terras veniat, patiatur, inferos penetret, ac resurgat. Similitudionibus argenti, quoad usque rex in recubigelium coruscaret, non habebat aurum sponsa, sed similitudines auri. Argentum autem quod in nuptiis habere se pollicetur, habebat varium atque distinctum in viduis, continentibus, ac maritatis. Deinde sponsus respondet ad sponsam, et eam docet, quod veteris Legis umbra ueni, proxima mea, speciosa mea, columba mea, quoniam ecce hiems transiuit, pluuia abii
Abbreviated transcription (Latin):
rectum in nob̾ fu̾at egredientib depadis
dep̃uatum ẽ. Qd̾ si obiecit añ qua pec¬
carent sexũ uiri et femne fuisse duisy
et absq pcc̃o eos potuisse ꝯuingr qd̃ fu¬
turum fuerat incͥtum ẽ. Neq enĩ possu¬
dei scre iudicia:. et ex nro arbitrio illĩ sen¬
tentie p̃iudicare. Hoc qd̾ factum ẽ. ĩ ꝓpatu¬
lo ẽ. qd̾ qui iꝑadiso uirgines ꝑmansert̃.
eiecti depadiso copulati sunt. Aut quid ix¬
cebat si ꝑadisus nuptias recipit: ⁊ nulla
diso cos an sotiare. Eiciuuitur de padiso: aq
ibi nõ fecerunt. int̾ra faciunt ut statim
aprincipio ꝯdonis humane uͥginitatẽ
padisus et tra nuptias dedicauerit. I oĩ
tempore sint uestim̃ta tua candida. Cã¬
dor uestiũ sẽpit̾nus. uirginitatis ẽ pĩ¬
tas. Inmatutino seninauimus semen¬
ñm. et ad uesꝑam nõ cessemus. Uñ ẜui
ẜuiamus. ¶Transeo ad canticũ cantiꝵ
et qd̃ adu̾sarius totum putat eẽ ꝓinꝑ

Expanded text:
rectum in nobis fuerat, egredientibus de paradiso rectum in nobis fuerat, egredientibus de paradiso depravatum est. Quod si objeceris, antequam peccarent, sexum viri et feminae fuisse divisum, et absque peccato eos potuisse conjungi. Quid futurum fuerit incertum est. Neque enim Dei possumus scire judicia, et ex nostro arbitrio, illius sententiae praejudicare. Hoc quod factum est, in propatulo est, quod qui in paradiso virgines permanserunt, ejecti de paradiso copulati sunt. Aut quid nocebat, si paradisus nuptias recipit, et nulla diso eos ante sociari? Ejiciuntur de paradiso: et quod ibi non fecerunt, in terra faciunt, ut statim a principio conditionis humanae, virginitatem paradisus, et terra nuptias dedicaverit. In omni tempore sint vestimenta tua candida . Candor vestium sempiternus, virginitatis est puritas. In matutino seminavimus semenrum, et ad vesperam non cessemus. Quiis. --Transeo ad Canticum canticorum, et quod adversarius totum putat esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
ca ponẽtes. Omĩb tẽpus ẽ: ⁊ tp̃c omi rei
subcelo. Tempus ꝑiendi: et tp̃c moriẽdi
Tempus plantandr ⁊tpc euellendi quod
moriamur in euanͦ cum xp̃o. Plantauimꝰ
innuptus: cuellamus ꝑpudicitia quod
plantatum ẽ. Temp̃ am plexãdi. ⁊ tẽpus
odiendi. Tempus belli. et tp̃c pacis. Sił¬
ꝙ nos ꝯmonet ne legem euangeꝰ preft¬
ramus: ne puritatẽ uirginitatis nuptuᷤᷤ
putcmus equanda. Meliora sũt inꝗt
nouissima sermonis: quã initiũ eĩ. Sta¬
timꝙ subiungit. Ne dix̾is quid factũ ẽ.
quia dies pͥores meliores erant quã hii.
Quia nõ sapient introgasti de hoc. ⁊ redo
stes. Hominẽ unũ inueĩ demille: amuli¬
sierunt cogitatoes maias. Nectũ hom̃ẽ i¬
uenisse se dicit. Considera iim u̾bi. q̃ he
scos: et in uenicinus adam hoc ẽ homĩe
tam uirũ quã feminã nũcupare. Cum g
boni creati sumus ⁊ recti adnõ: ip̃i uitio
nr̃o sumus adpeiora dilapsi. ⁊qd ĩ pasͦ

Expanded text:
Omnibus tempus est, et tempus omni rei sub coelo. Tempus pariendi, et tempus moriendi, tempus plantandi, et tempus evellendi quod moriamur in Evangelio cum Christo. Plantavimus in nuptiis, evellamus per pudicitiam quod plantatum est. Tempus amplexandi, odiendi. Tempus belli, et tempus pacis. Simulque nos commonet, ne Legem Evangelio praeferamus; nec puritatem virginitatis, nuptiis putemus aequandam. Meliora sunt, dicens, novissima sermonis, quam initium ejus . Statimque subjungit: Ne dixeris, quid factum est, quia dies priores meliores erant, quam hi. Quia non sapienter interrogasti de hoc : et redstes, hominem unum de mille inveni, et mulisierunt cogitationes malas. Rectum hominem invenisse se dicit. Considera vim verbi. In hoseos, et inveniemus Adam, hoc est, hominem, tam virum quam feminam nuncupari. Cum ergo boni creati simus et recti a Deo, ipsi vitio nostro sumus ad pejora delapsi: et quod in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
sum: nec añ nec p̾tea quispiã poĩtus est
ginum. Sequitur eĩ. Emissioẽs tue ꝑadi¬
sus malognatorũ. cu fructu pomoꝵ. Ima¬
logranacis ⁊ pomis: om̃iu uututũ signi¬
ficatur in uirginitate ꝯtentus. Frũeł meu
candidus et rubicũdus. Candidus ĩ uir¬
ginitate: rubicũdus ĩ martyrio. Et quia
rubicũdus et candidꝰ ẽ: idcuto stati addr̃.

Expanded text:
sum, nec ante, nec postea quisquam positus est. ginum. Sequitur enim: Emissiones tuae paradisus malogranatorum cum fructu pomorum . In malogranatis et pomis, omnium virtutum significatur in virginitate concentus. Fratruelis meus candidus et rubicundus; candidus in virginitate, rubicundus in martyrio. Et quia rubicundus et candidus est, idcirco statim additur,
Abbreviated transcription (Latin):
secutus a dnõ. ⁊ hoc agit inonuĩ illa di¬
sputatione ut uirguntate p̾ferat ma¬
trimoio ⁊ suadet qd̾ im ꝑare nõ audet:
ne inicere uideatur laq̃um. et plus un¬
ponere ponderis. qͣm põt hoĩ sustinere
natura. ita qui ec̃castico ordine ꝯstituẽ¬
do. quia rudis exgentib ꝯstituebatur.
ecc̃a lemora nuꝑ credentib dat p̃cepta.
ne triti ferre nõ possint. Demq ⁊ apli
et semores de iero soliis lict̾as mit¬
tunt. ut nõ amplius impoãtur honis.
hus qui de gentibo crediderunt. nͥ ut

Expanded text:
secutus a Domino, et hoc agit in omni illa disputatione, ut virginitatem praeferat matrimonio, et suadet quod imperare non audet, ne injicere videatur laqueum, et plus imponere ponderis, quam potest hominum sustinere natura: ita et in Ecclesiastico ordine constituendo, quia rudis ex gentibus constituebatur Ecclesia, leviora nuper credentibus dat praecepta, ne territi ferre non possent. Denique et Apostoli et seniores de Hierosolymis litteras mittunt, ut non amplius imponatur oneris his, qui de gentibus crediderunt, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
uno ornam̃to oculi tm. Qd̾ dicit huĩcenxͥ
ẽ. Nõ repudio nuptias. hẽs ⁊ sunstru ocy¬
lum que tibi dedi ꝑꝑ ĩbetillitatẽ corum
qui recte uidere non possũt. S mag̃ mͥ d̾x¬
ter uirginitatis oculus placet. Qui si dec̃¬
tus fu̾it: ome corpus in tenebris ẽ. Ac ix
putaremus eum amorẽ carmis ⁊ nuptias
significare corpeas. ulico excludit hũc sc̃¬
sum.⁊ ait.uuln̾asti cor meum soror mea
sponsa. Ubi sororis nomẽ ẽ. suspicio oĩs
amoris excluditur. Qua spetiosa sũt ube¬
ra tua uino. De quib ⁊ sũp dix̾at. Frũelis

Expanded text:
uno ornamento colli tui . Quod dicit, hujuscemodi est. Non repudio nuptias, habes et sinistrum oculum, quem tibi dedi propter imbecillitatem eorum, qui recta videre non possunt. Sed magis mihi dexter virginitatis oculus placet, qui si caecatus fuerit, omne corpus in tenebris est. Ac ne putaremus eum amorem carnis, et nuptias significare corporeas, illico excludit hunc sensum, et ait: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa. Ubi sororis nomen est, suspicio omnis foedi amoris excluditur. Quam speciosa sunt ubera tua a vino , de quibus et supra dixerat: Fratruelis
Abbreviated transcription (Latin):
bona. Mulier insilentio discat cum oĩ
subiectione. Docere aũt mulieri non per
inmariti rediget ẜuitute. legis recordã
antique. et adoriginale exẽplum redit.
qd̾ adam primus fes sit. dem̃ mulier ex
costa eius. ⁊ qd̾ adam diabolus seduce̾
non potuit. s euam: et qd̾ p̾t offensa d̾i
dcd̃em eue filioꝵ ꝓcreatc̃e dele̾t: ita tñ si
ip̃os filios erudiret ĩ fide ⁊ dilctõe xp̃i. in¬

Expanded text:
bona. Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Docere autem mulieri non permin mariti redigeret servitutem, legis recordatur antiquae et ad originale exemplum redit: quod Adam primus factus sit, deinde mulier ex costa ejus: et quod Adam diabolus seducere non potuerit, sed Evam: et quod post offensam Dei ditionem Evae, filiorum procreatione deleret: Ita tamen, si ipsos filios erudiret in fide et dilectione Christi
Abbreviated transcription (Latin):
et simplices quosq atq innocentes i¬
m̃bitabiles putant uł affinib ⁊ cogͣtis.
q. t̾rene milite officia larguintur. Siũ
sunt obsequus deliniti. Alicquĩ si iuxta
indignus hoc gradn estimabr. ⁊ omnes
nugines et ꝯtinẽtes quib qĩ pulchen¬
mis gẽmis cec̃e monile decorat. Ep̃e ⁊¬

Expanded text:
et simplices quosque atque innocentes inhabiles putant vel affinibus et cognatis quasi terrenae militiae officia largiuntur sive bsequiis sunt deliniti. Alioquin si iuxta indignus hoc gradu estimabitur et omnes virgines et continentes, quibus quasi pulcherrimis gemmis aecclesiae monile decoratur. Ep
Abbreviated transcription (Latin):
issemus. Qui ergo enũt exiudeis. uir¬
ginitatẽ qua inuidaismo amiẜant: ĩ
euangelio hrẽ nõ pot̾ant. Et tñ iohes
plus amatur a dño. ⁊ retũbit suꝑ pectũ
iħu. Et qd̾ petrus qui uxorẽ hũerat int̾¬
rogare nõ audet: illum rogat ut intidq
qd̾ dñs surrexiss: utq̃ cucurrit ad septꝰ¬
cium: s ille p̾uenit. Cumq cẽnt ĩ naue
et piscarentur in lacum genezareth: ihe
stabat in litore. Nesciebant apłi quẽ id̾¬
rent. solus uirgo uuginẽ recognouit: ⁊
passio ꝓphetata: ⁊ ille dicẽt. dnẽ quid iste
rat copulatus: dicit ei dñs. Quid ad te si
eum uolo sic eẽt Uñ ⁊ sermo exiit int̾freᷤ
illum discipulũ nõ moriturũ. Ex quo on¬
dit̾ uirginitate nõ mori. nec sordes nup

Expanded text:
rgo erant ex Judaeis, virginitatem quam in Judaismo amiserant, in Evangelio habere non poterant. Et tamen Joannes plus amatur a Domino, et recumbit super pectus Jesu. Et quod Petrus, qui uxorem habuerat, interrogare non audet, illum rogat ut interrogquod Dominus resurrexisset, uterque cucurrit ad sepulcrum; sed ille praevenit. Cumque essent in navi et piscarentur in lacu Genezareth, Jesus stabat in littore, nec sciebant Apostoli quem viderent: solus virgo virginem agnoscit, et passio prophetata, et ille diceret: Domine, quid iste? fuerat copulatus, dicit ei Dominus: Quid ad te si eum volo sic esse ? Unde et sermo exivit inter fratres, illum discipulum non moriturum. Ex quo ostenditur, virgini
Abbreviated transcription (Latin):
gintate sentire cogaris. Nani si saluatũ
lii infide ꝯ caritate ⁊ scĩficatõe cũ casti¬
tate. Gũc g saluabitur mulier. si illos
genuit filios qui uirgines ꝑ mansuri
sunt: si qd̾ ip̃a ꝑdidit᷑. ad quirat in libii
et dampnu rãdicis ⁊ caricm. flore ꝯpẽ¬

Expanded text:
ginitate sentire cogaris. Nam si salvatur mlii in charitate et sanctificatione cum castitate? Tunc ergo salvabitur mulier, si illos genuerit filios, qui virgines permansuri sunt: si quod ipsa perdidit, acquirat in liberis, et damnum radicis et cariem, flore compen
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatis p̾mia ꝯsequẽtur. Auud ẽ puris¬
simã mentẽ ⁊ nulla recordatõe pollutam
deo uingere: a luid meininisse amplexi.¬
um uii fede ncc̃itaris. ⁊ qd̾ corpore non
agas. recordatõe simulare. senuas ꝗ scĩ¬
ficatus inut̾o ẽ. ⁊ cognitus in uuluã ma¬
tris. iõ ħ priuilegio fruit᷑. quia uurgin¬
tatis erat bt̃itudim destinatus. ⁊cũ ꝙ̃
capti sint: uasa quoq tẽpli. ababilonio
rege uastante direpta. iste solus lib̾ ab
dan cui de scĩs scõrum nabuchodonosor

Expanded text:
ginitatis praemia consequentur. Aliud est purissimam mentem et nulla recordatione pollutam Deo jungere, aliud meminisse amplexuum viri foedae necessitatis: et quod corpore non agas, recordatione simulare. Jeremias quificatus est, et cognitus in vulva matris, ideo hoc privilegio fruitur, quia virginitatis erat beatitudini destinatus. Et cum omnes capti sint, vasa quoque Templi Babylonio rege vastante direpta, iste solus liber abdan, cui de Sanctis sanctorum Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
ustitia prĩs non libabit. filiũ. nec pcc̃m
alt̾ius alti reputabr. Anima enĩ que poo¬
cau̾it ip̃a morictur. S a hoc dicend̾. Daĩc
iuixta hystoriam libri eĩ cum icachim re¬
ge captum eo tpr̃e quo ezechiel quoq dͦ¬
t̾us ẽ in captiuitate. Quo gͦ potuit hr̃e fi¬
uos qui adhuc puer erat. et expleto triẽ¬
nio introcluctus ẽ adregis obsequium:
At nequis pucet ccechieiꝰ iam uiri mem̃¬
nes uita sedebant coram me. atq in cadẽ
die dicitur. Si fuĩt. Nce. Daniel. nob. E¬
rat gͥ daniel ad huc puer. ⁊ notus in pp.¬
uiꝰ ꝓp̾ter int̃pretatõe sominoꝵ regis uł ꝓp

Expanded text:
m alterius alteri imputabitur. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Sed et hoc dicendum, Danielem juxta historiam libri ejus, cum Joachim rege captum eo tempore, quo Ezechiel quoque ductus est in captivitatem. Quomodo ergo potuit habere filios, qui adhuc puer erat? et expleto triennio, introductus est ad regis obsequium. Ac ne quis putet Ezechiel jam viri memnes Juda sedebant coram me . Atque in eadem die ad eum dicitur. Si fuerint Noe et Daniel, et Job. Erat igitur Daniel adhuc puer, et notus popu
Abbreviated transcription (Latin):
et inlatums codicib ob translatiois dif¬
ficultatem hoc penitus nõ inueĩtur. uta¬
bis apłs laq̃um. nec cogit ẽẽ qd noluꝰꝰ
s sua det qd̾ honestum ẽ decorum. ⁊ ĩtẽ¬
te facit serure dño. et sꝑ̃ ẽẽ sollicitum.
et expectare patum drũ uoluntateꝵ ut
ut distendantur in ea. Siquis aut cor¬
siderat uirginem suã .i. carnẽ lasciure
et ebullire inlibidinẽ. nec refernare se
põt. duplerq ei in obit ncc̃itas. aut acci¬
piende ꝯuigis. aut ruendi: ꝙ uult faci¬
at nõ peccat᷑ si ducat uxorem. faciat ĩꝙͣ¬
qd̾ uult. nõ qd̾ debet. ñ peccat ñ si dũc
uxorem. nõ tñ bnfac̃ si duxĩt. Nam qui

Expanded text:
et in Latinis codicibus, ob translationis difficultatem, hoc penitus non invenitur. Utabis apostolus laqueum nec cogit esse, quo5 nolumus, sed suadet, quod honestum est et decorum, et intente facit seruire domino et semper esse sollicitum et expectare paratum domini uoluntatem, ut, ut distendantur in ea. Si quis autem considerat virginem suam, id est, carnem lascivire, et ebullire in libidinem, nec refrenare se potest: duplexque ei incumbit necessitas, aut accipiendae at; non peccat si ducat uxorem. Faciat quod vult, non quod debet. Non peccat, si duxerit uxorem; non tamen bene facit si duxerit. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmq̃m ob elegantiã dc̃onis pot̾uit idip̃r
alt̾o u̾bo repetere. Mulier ĩ nupta qu̾igo
uł cͥte diffiire uoluisse quid eẽt ĩnupca.
i uirgo: ne et meretrices pucaremus in
nuptas. nulli c̾to mm̃o copulatas. Qͥd
g cogitat innupta ⁊ uirgo: que drñ sũt.
sunt. statimq docet que sit ip̃a cogitatio.
ut sit scã et corꝑe et spũ. Non nulle oppe
uirgines sunt carne non spũ. quaꝵ corꝰ
integrum ẽ ⁊ aĩa corrupta. S illa inͣgi
licitus ẽ que sunt mũdi quõ placeat
uxori. Sic nupta res mũdi cogitat quõ
placeat iuiro. Nos aũt nõ simius de hoc
mũdo qui inmnaligno poĩtus ẽ. cuuiꝰ fig̾a
castitatis nolentib imponestatĩ uĩgit
cãs euadendi et ait. hoc aut ad ucilita¬
tem urãm dico. nõ ut laq̃um uob̾ mni

Expanded text:
quam ob elegantiam dictionis potuerit idipsum altero verbo repetere, mulier innupta et virgo; vel certe definire voluisse, quid esset innupta et virgo, ne et meretrices putarnuptas, nulli certo matrimonio copulatas. Quid ergo cogitat innupta et virgo? Quae Domini sunt, sunt. Statimque docet quae sit ipsa cogitatio, ut sit sancta corpore et spiritu. Nonnullae quippe sunt virgines carne, non spiritu, quarum corpus integrum est, anima corrupta. Sed illa virginlicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori: sic nupta res mundi cogitat, quomodo placeat viro. Nos autem non sumus de hoc mundo, qui in maligno positus est, cujus castitatis nolentibus imponere, statim jungit causas suadendi, et ait: Hoc autem ad utilitatem vestram dico: non ut laqueum vobi
Abbreviated transcription (Latin):
occũsum m. cum reu̾ti cepero ĩpace afilus
amon. erit dñõ. et offa̾m illud holccanst.
Si carus inquiũt si asinꝰ occurriss. qͥd fa¬
ceret. Ex quouolunt dei dispensatõe ꝑfẽz.
ut qui ĩprospectus nou̾at. enorẽ notoꝵ
filie morte sentiret. Si aut samuel nutͣ¬
tus in tab̾naculo duxit uxorẽ: quid hoc

Expanded text:
pace a filiis Ammon, erit Domino, et offeram illum holocaustum . Si canis inquiunt, si asinus occurrisset, quid faceret? Ex quo volunt Dei dispensatione esse factum ut qui improspecte voverat, errorem votorum in filiae morte sentiret. Si autem Samuel nutritus in tabernaculo duxit uxorem, quid hoc
Abbreviated transcription (Latin):
filios cum omĩ castitate. Simulq noscẽ¬
dũ qd̾ samuel leuita nõ sacerdos nec por¬
tifer fui̾t. Uñ et faciebat illi mr̃ sua epo¬
sacerdotes.s int eos qui inuocãt nomez
dmi. MUyses et aaron in sacͥdotib eius.
et samuel inter eos qui inuocãt nomẽ
eius. Leui .n. genuit caach. Caath autẽ¬
genuit aminadab.Aminadab genuit cho¬
re. Chore genuit asir. Asir. genuit helca¬
na. Helcana: genuit sub. Sub: genuit
horoam. Horcam: genuit helcana. Helcarꝰ.
genuit samuelẽ. Nulliꝙ dubiu ẽ sace̾¬
ꝯtenderemus mͥm̾ia reꝓbanda. ⁊ nõ ẽẽt
nr̃ pontifex scełm ordinẽ melchi sed̾ch
ce o hoc ẽ sine nuptus. Et it uã magnos
fructus exlib̾is samuel capit: aut qa iꝑse
placuit deo.tales gemũt: qui dno displi¬
cerẽt. Qd̾ si boor aruch nob̾ obicit adcõꝓ¬
bandam digamiã: sciat in euangelio obty¬
pum eccẽ q̃ raab meretricẽ in ordine maio¬

Expanded text:
um omni castitate . 274 Simulque noscendum, quod Samuel Levita, non sacerdos, non Pontifex fuerit. Unde et faciebat illi mater sua Ephosacerdotes, sed inter eos qui invocant nomen Domini: Moyses, et Aaron in Sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos, qui invocant nomen ejus . Levi enim genuit Caath, Caath genuit Aminadab, Aminadab genuit Chore, Chore genuit Assir, Assir genuit Helchana, Helchana genuit Sub, Sub genuit Jeroam, Jeroam genuit Helchana, Helchana genuit Samuelem. Nullique dubium est sacercontenderemus, matrimonia reprobanda: et non esset noster Pontifex secundum ordinem Melchisedec ς, hoc est, sine nuptiis. Et revera magnos fructus ex liberis Samuel capit: ut quia ipse placuit Deo, tales genuerit, qui Domino displicerent. Quod si Booz et Ruth nobis objicit ad comprobandam digamiam, sciat in Evangelio ob typum Ecclesiae, etiam Raab meretricem in ordine majo
Abbreviated transcription (Latin):
quã detra hert audeam. s qd̾ aliud sit inle¬
ge u̾san. aliud ĩ euange. Ille occidit uriã
edificare ꝓhibetur. Nos aũt si unũ dmi
a sinana ligetur cuca collũ nim̃ ⁊ reietimꝰ
gehenne. Et adult̾ium insolo nobis rͦre
putabitur.Transit ad salomonẽ ꝑ quẽ se
non uingat et illud de cantico canticoru.
Sexaginta sunt regine. et octoginta ꝯ cubi
et adolescẽtule quaruĩ nõ ẽ nlis. Et ulud
de regnoꝵ t̃cio. qd̃ septingẽtas huit uxo¬
res. et trecentas ubinas et alias ĩnuã¬
biles. Hec nempe sunt que au̾terunt cor
cius a dño. et tñ ante qua plures haber
uxores ⁊trnis uitus laberetur. ĩprincipiꝰ

Expanded text:
idquam detrahere audeam; sed quod aliud sit in Lege versari, aliud in Evangelio. Ille occidit Uriam aedificare prohibetur. Nos autem si unum de minasinaria ligetur circa collum nostrum, et rei erimus gehennae, et adulterium in solo nobis aspectu reputabitur. Transit ad Salomonem, per quem non jungat et illud de Cantico canticorum: Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae: et adolescentulae, quarum non est numerus . Et illud de Regnorum tertio, quod septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et alias innumerabiles . Hae nempe sunt, quae averterunt cor ejus a Domino: et tamen antequam plures haberet uxor
Abbreviated transcription (Latin):
in moysi filio aut p̾figurabat᷑ ĩpaucis.
id sub ihu duce impleretur ĩcunctis. S
ta et sepulta ⁊ t̾ra obruta. ⁊ ablatu op¬
probru egypti a nomẽ loci galgala qd̾
int̾pretatur reuelatõ: õndunt᷑ du in p̃¬
putio ambulauit ppłs ꝑ destum celes
cuis fuisse cecatos. Uideam̃ ⁊ ꝯsequẽtia.
p̾t euangelii cirtũcisionẽ a ꝯscc̃tionen
duodecim lapidum ĩ loco reuelacioĩs st¬
tun pasca celebrat. imolatur eis agnus.¬

Expanded text:
in Moysi filio praefigurabatur ante in paucis, id sub Jesu impleretur in cunctis. Sed ta et sepulta, et terra obruta, et ablatum opprobrium Aegypti, et nomen loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendunt, dum in praeputio ambularet populus per desertum, oculos ejus fuisse caecatos. Videamus et consequentia. Post Evangelii circumcisionem, et consecrationem duodecim lapidum in loco revelationis, statim Pascha celebratur: immolatur eis agnus
Abbreviated transcription (Latin):
a que nuptiaꝵ que sẽꝑ in lege fluxcrãt
areftẽ sunt ⁊ steterunt. et sicuis pedibus
ac nudis ppłs omius tñsit et uenit ad
galgala ibiq scd̃o ẽ c̾tũcisus. Qd̾ si urc̃
lict̾am accipimus. penitus stare nõ pt.
Si enĩ duplex hẽremus p̃putium. uel ab¬
scisa pellicula iteꝵ nascẽtur. recte ẜa cutũ¬

Expanded text:
aquae nuptiarum, quae semper in Lege fluxerant, arefactae sunt, et steterunt: et siccis pedibus ac nudis populus omnis transiit, et venit in Galgala, ibique secundo est circumcisus. Quod si juxta litteram accipimus, penitus stare non potest. Si enim duplex haberemus praeputium, vel excisa pellicula iterum nasceretur, recte secu
Abbreviated transcription (Latin):
gentib adamarit ecc̃am. et multo plures
hostium moriẽs qͣ uinus occident: tñ cõ¬
uigalis pudicitie ecẽpla nõ p̾bet. ⁊ certe
sum cecidit. Delboam ãt et barach ⁊ uxoe
aluid sit belloꝵ principes ⁊ ystorie ordiẽ
texere. Aluid figuras aliquas significare
coniugii. que in istis oĩo nõ ꝯparent. po¬
ro qd̃ preft̾ iepte patris fidem lacrimis uͥ¬
gins filie ꝓnobis facit. et nos enĩ nõ tã
uirgines p̃dicamus et a plensq hebreoꝵ
reprehenditur pr̃ uoti temarii. quia dic̾it

Expanded text:
gentibus adamarit Ecclesiam; et multo plures hostium moriens, quam vivus occiderit: tamen conjugalis pudicitiae exempla non praebet. Et certe sum cecidit. Debboram autem et Barach, et uxorem aliud sit bellorum principes et historiae ordinem texere: aliud figuras aliquas significare conjugii, quae in istis omnino non comparent. Porro quod praefert Jephte patris fidem, lacrymis virginis filiae, pro nobis facit. Et nos enim non tam virgines, praedicamus: et a plerisque Hebraeorum reprehenditur pater voti temerarii, qui dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ ⁊c̃. Statimꝙ subiungit᷑. et mortuus
ẽ ihus naue ẜuus dm̃ centũ decẽ annoꝵ.
Porro moyses uidit tantũ t̾ram repims¬
sionis et int̾re non potuit. et mortuus ẽ
int̾ra moab. et sepelierũt cum inualle in
terra moab ꝯtͣ dom̃ phogor. ⁊ nõ cognoũ
remus utriusq sepultura. Moyses ĩtra
moab moritur: ih̾c int̾ra uidee. Ile sepelit
inualle ꝯ̃ domũ phogor. qd̾ int̾pretatur
ignominia. ꝓpͥe quippe phogor. in lingua
bis simplicib sꝑ dĩnarum scripturaꝵ ser¬
sus angustior: quia apud iudeos gloĩa
erat inpartub ⁊ parturitoibo ⁊ maledc̃a
st̾ilis que nõ hẽbat semẽ in isrł. ⁊ beatuᷤᷤ
ciũ erat semen insyon. ⁊ domestici ĩ icrłm.
et in bndictõe maxima põcbatur uxor tra.
sic̃ uitis hũndans in lat̾ib domus cuc.
Fiuii tui sicut nouelle oluiaꝵ ĩcircuitunẽ
nimus eñ phogor. et omẽ ignomĩam
eius: scientes qd qui incarne sunt. deo
placere nõ possunt. et dñs ante dilumy

Expanded text:
. Statimque subjungitur: Et mortuus est Jesus Nave servus Domini centum decem annorum. Porro Moyses vidit tantum terram repromissionis, et intrare non potuit, et mortuus est in terra Moab, et sepelivit eum Dominus in valle terrae Moab contra domum Phogor, et non cognovit remus utriusque sepulturam: Moyses in terra Moab moritur, Jesus in terra Judaeae. Ille sepelitur in valle contra domum Phogor, quod interpretatur ignominia proprie quippe Phogor lingua hebrbis simplicibus semper divinarum Scripturarum sensus augustior. Quia apud Judaeos gloria erat in partubus et parturitionibus; et maledicta sterilis, quae non habebat semen in Israel; et beatus cujus erat semen in Sion, et domestici in Jerusalem: et in benedictione maxima ponebatur, Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu nimus enim Phogor , et omnem ignominiam ejus, scientes quod qui in carne sunt, Deo placere non possunt. Et Dominus ante diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
placeat do. Qui at cum uxore ẽ: sollicitus
ẽ que sunt mũdi et quõ placeat uxori et
dĩsus ẽ. Intucamur curaꝵ uirginis ma¬
ritiq distantias. Uirgo dnõ. mantꝰ uxo¬
ritus ucori placere desiderat. ⁊ ut uxori
placeat sollicitus ẽ. de hus que sũt m̃d
que cu mũdo transitura utiꝙ sũt. ⁊ dĩsus
Giaꝵ ꝙ distractus. Non ẽ huĩ loci nupti¬
aꝵ ungustias describere. ⁊ qĩ in coĩb lociꝰ
rethorico exultare ẜmoẽ. Plenius super
hac re ꝯtra helindiũ ⁊ in eo libro quen
ad custochium scripsi arbitror ab solutũ
Certe tertullianus dũ adhuc eẽt adole¬
scens lusit in lx̃ mat̾ia ⁊ p̾ceptor meus
tes. grecis uͥsib explicauit. Nũc illud bͤ¬
uter admoneo. in latins codicib hũc
locum ita legi. Diuisa ẽ muuer uirgo.¬

Expanded text:
 cum uxore est, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus est. Intueamur curarum virginis, maritique 260 distantias. Virgo Domino, maritus uxori placere desiderat, et ut uxori placeat, sollicitus est de his quae sunt mundi, quae cum mundo utique transitura sunt: et divisus  distractus. Non est hujus loci nuptiarum angustias describere, et quasi in communibus locis rhetorico exsultare sermone. Plenius super hac re contra Helvidium, et in eo libro quem ad Eustochium scripsi, arbitror absolutum. Certe et Tertullianus cum adhuc esset adolescens lusit in hac materia. Et praeceptor meuss, Graecis versibus explicavit. Nunc illud breviter admoneo, in Latinis codicibus hunc locum ita legi: Divisa est virgo
Abbreviated transcription (Latin):
sit. In lege quoq pcipitur: ut ponti fex i
cipiat. Si eadem uirginis uidueq ꝯdõ
et sacͥdotalis utoua ĩ domo iubet sed̾e
patris sui. nec scd̃m nosse m̾m̾iu. Si so
tris et admrĩs exequias ita ad ca iu¬
betur icedere. si uo nupta sit.q aliena
ꝯtẽpnitur. Et qui uxorẽ dux̾it. et ꝗ plã¬
tau̾it uincã uelut ꝓpagines filioꝵ: ad
mulierũ ieumnãtum . q. de purissimis corpo¬
rib uirginũ lucer in cab̾naculo fundicur.
et intruisetus in scũrio tam chubin. q̃m
tionis et candelabrum. ⁊ curbulũ exau¬
ro mũdissimo sunt. Neq eĩ in scã scorum
in moyse cum ꝓpos̾itum sit m cur sĩ cele̾it¬
rectius hẽtur in hebreo osee .i. saluator⁊pẽ¬

Expanded text:
sit. In lege quoque praecipitur, ut pontifex niscipiat. Si eadem virginis viduaeque conEt sacerdotalis vidua in domo jubetur sedere patris sui, nec secundum nosse matrimonium. Si sotris ac matris exsequias, ita ad eam jubetur incedere. Si vero nupta sit, quasi aliena contemnitur. Qui uxorem duxerit, et qui plantaverit vineam velut propagines filiorum, mulierum jejunantium, quasi de purissimis corporibus Virginum. Luter in tabernaculo funditus, et intrinsecus in sanctuario tam Cherubim, quam positionis et candelabrum et thuribulum ex auro mundissimo sunt: neque enim in Sancta sanctorum in Moyse, cum mihi propositum sit cursim celeritrectius habetur in Hebraeo, Osee, id est, salvator
Abbreviated transcription (Latin):
qua ualuit ad ea accedẽ ñ soluiss cor¬
nigiam calciamti sui et abieciss uĩcła
nuptiarm. Nec muũ hoc de amico et
ꝓpħa et legifero dei. cum oĩs ppłs acces¬
surus admontẽ. ⁊ dei auditurus eloqũ.
trib dieb scificari uissus sit: ⁊ se abu¬
xorib abstinẽ. Qd̾ quide scimus licet
ppostere facia ystorie ordinẽ ꝯfundere.
panes eniz ꝓposicionis.q. corpus et de¬

Expanded text:
 valuit ad eum accedere, nisi solvisset corrigiam calceamenti sui, et abjecisset vincula nuptiarum. Nec mirum hoc de amico et propheta et legifero Dei, cum omnis populus accessurus ad montem Sina, et Dei auditurus eloquium, tribus diebus sanctificari jussus sit, et se ab uxoribus abstinere. Quod quidem scimus licet praepostere faciam historiae ordinem confundere Panes enim propositionis, quasi corpus
Abbreviated transcription (Latin):
accipe. Si aũt panis illi tollitur escosine.
qͣnto magis ille panis qui de celo descen¬
dit. Quẽ qui indigne comed̾it reus erit
uiolati corporis et sangiunis xͥ. Quãq̃m¬
uidius oceditur ut si uelint nubant diro
quida int̾pretantur suꝑ hus uidius qͣs
quoq uxoros p̃ceꝑit. ut sic sint .q. nõ hñteᷤ.
et obhanc cãm nõ cẽ nuͣm uxorum defi¬
cipiatur sextus ⁊ reliqͣr p̾t enĩ accidere ut
infelicitate q̃dam uł iudicio dei succedẽte
nuptias repetitas adolescentula plures ab¬
ciat uuds: ⁊ anus pͥo marito in exma eta¬
te uiduetur. Primus adam monogamus.
Scds ag̾am. Qui digannam ꝓbant exhi¬
beant tcium adam. artaacioN. quẽ seqͣn¬
tur. Um fac ut ocesserit paulus ẜa m̾m̾ia.
uelle: que nõ uult. Entũcidit timocheumm.
rasit ip̃e caluitiũ: nudi pedalia ex̾cuit. comã
nutrunt et totondit in chenchris. Sed c̾¬
te castigau̾at galathas petrũq rep̾hende¬
rat: qd se ꝑꝑ obseruatões iudaicas agẽtibꝰ

Expanded text:
accipere. Si autem panis illi tollitur eleemosynae, quanto magis ille panis qui de coelo descendit, quem qui indigne comederit, reus erit violati corporis et sanguinis Cviduis conceditur, ut si velint, denuo nubant, quidam interpretantur super his viduis, quas, quoque uxores praeceperit, ut sic sint, quasi non habentes, et ob hanc causam non esse uxorum numerum deficipiatur sextus, et reliqui? Potest enim accidere, ut infelicitate quadam, vel judicio Dei succidentis nuptias repetitas, adolescentula plures accipiat viros, et anus primo marito in extrema aetate viduetur. Primus Adam monogamus: secundus agamus. Qui digamiam probant, exhibeant tertium Adam digamum, quem sequantur. Verum fac ut concesserit Paulus secunda matvelle, quae non vult. Circumcidit Timotheum, rasit ipse calvitium, nudipedalia exercuit, comam nutrivit, et totondit in Cenchris. Et certe castigaverat Galatas, Petrumque reprehenderat, quod se propter observationes Judaicas a gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
scepit. Si imitamur uxoꝵ illius num:
uutemur et cutũcisionẽ. Neq enĩ in
cob ⁊ nõ uult adũsarius adquiescẽ lip¬
pientẽ lyam deformẽ atꝙ de fotosã sy¬
nagoge typpũ p̃tulisse. rachel uõ pulcrã
et diu stilem ecc̃e significasse mst̾ium:
sciat eo tpr̃e hec fecisse iacob qñ erat ĩt̃
assyrios. ⁊ in mesopotamia laban duris¬

Expanded text:
scepit? Si imitamur uxorum illius numerum, scepit? Si imitamur uxorum illius numerum, imitemur et circumcisionem. Neque enim in cob, et non vult adversarius acquiescere, lippientem Liam deformem atque fetuosam synagogae typum praetulisse; Rachel vero pulchram et diu sterilem, Ecclesiae significasse mysterium, sciat, eo tempore hoc fecisse Jacob, quando erat inter Assyrios, et in Mesopotamia Laban duris
Abbreviated transcription (Latin):
bndictõe comedendaꝵ carnium licentia
datam: que inpͥa ꝯcessa nõ fuãt. sciat qͦ¬
mo repudium iux̃ eloquiu saluatoris ⁊¬
et iurulentas carnes in gestas. Docet apꝰ
scribens adephesios. deum ꝓposuisse in ad¬
impletõe tẽporũ recapitulare omĩa. ⁊ ad
principium retrahere in xp̃o ihũ: que sc̃¬
suꝑ celos ⁊suꝑ terra. Unde ⁊ ip̃e saluato
in apocalipsi ioh̾is. Ego sum in quit. a.
⁊ o. mitiu et finis. Ab exordio ꝯdiciõĩs
humane nec canib uestebamur. n ͨ dabaꝰ
repudium: nec p̃putia nob̾ erpiebantur
insignum. hoc cursu ad diluuiu usq ꝑ¬
uenimus. D̾t diluuiũ aũt cũ dacione le¬
gis quaz implere nullus pocuit carnes ĩ
principiu. nec repudiũ nob̃ dare ꝑmit¬
titur. nec curcũ cidimur nec comedinus
carnes. dñte apło. Bonũ ẽ uinũ nõ bi¬
bere et carnes nõ comedere. Et uinũ eͥ
cum carnib p̃t diluuiu dedicatum ẽ.
gamo qui signu fidei in arcũcisione sy¬

Expanded text:
edendarum carnium licentiam datam, quae in prima concessa non fuerat, sciat quomodo repudium juxta eloquium Salvatoris et virulentias carnis ingestas. Docet Apostolus scribens ad Ephesios , Deum proposuisse in adimpletione temporum recapitulare omnia: et ad principium trahere in Christum Jess et super terram. Unde et ipse Salvator in Apocalypsi Joannis: Ego sum, inquit, α et ω, initium et finis . Ab exordio conditionis humanae, nec carnibus vescebamur, nec dabamus repudium, nec praeputia nobis eripiebantur in signum. Hoc cursu usque ad diluvium pervenimus. Post diluvium autem cum datione Legis, quam implere nullus potuit, carnes inprincipium: nec repudium nobis dare permittitur, nec circumcidimur, nec comedimus carnes, dicente Apostolo: Bonum est vinum non bibere, et carnes non comedere . Et vinum enim cum carnibus post diluvium dedicatum est. gamo, qui signum fidei in circumcisione su
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sit uir eius: Ubi em̃ nus mantorũ ẽ. ib
uir qui ꝓp̾e unus ẽ. Unus ẽẽ desistit. Una
costa aprincipio in unã uporẽ u̾sa ẽ. Et er̃
inquit duo incarne una: nõ tres n qͣtuor
Alioquim iã nõ duo s plures. Primus la¬
mech sanguinarius et homicida unã car¬
nẽ induas dĩsit uxores. Fratricidiũ et diga¬
scpties. de alt̾o septuagͥes sepcies iũdicatỹ
inclerum eligi nõ põt. Et idẽ apłs ad ti¬
motheum. Uidua inquit cligatur. ñ minꝰ
seraginta annor que fiit uñ uiruxor
Hic om̃e p̃ceptum de huis ẽ uiduis. q̃ ecc̃c

Expanded text:
non sit vir ejus; ubi enim numerus maritorum est, ibi vir, qui proprie unus est, esse desiit. Una costa a principio in unam uxorem versa est. Et erunt, inquit, duo in carnem unam, non tres, neque quatuor, alioqui jam non duo, sed plures. Primus Lamech sanguinarius et homicida unam carnem in duas divisit uxores; fratricidium et bigasepties, de altero septuagies septies vindicatum est. in clerum eligi non potest, et ideo Apostolus ad Timotheum: Vidua, inquit, eligatur non minor sexaginta annorum, quae fuerit unius viri uxor. Hoc omne praeceptum de his est viduis, quae ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Funta disputatõe ꝯiugiorum ⁊ uirgini¬
tatis et int̾ utr̃q cauto modamine pre¬
ceptorũ. ut nec ad sinistrã nec ad dext̾am
din̾teret. s uia regia grad̾ẽtur. ⁊ uld im¬
pleret. nesis iustus multu: ru̾sus mo¬
noganne digamiã ꝯꝑat: et quõ nupcia
subdiderat uirguntati: ita digamiam
ẽ q̃nto tp̃r iur eius nuit. Qd si dormieit
lentib. s hus que se ꝯtinere nõ possunt re
luxuriate inxpo nubere uelint. hñtes ⁊¬
dampnationẽ quia primã fidẽ urita fe¬
cennt et hoc ocedit: quia multe abiert
retid p̾t sathanã. Cet̾m batiores inqui¬
erũt.si sic ꝑmanẜint. Continuoq sb̃ iũ¬
git apłicam auc̃tem ẜm meũ ꝯsilium.
deretur. addidit. Puto ãt qd̾ et ego sp̃
dei hẽam. Ubi ad ꝯtinc̃tiam ꝓuocat. ibi

Expanded text:
Finita disputatione conjugiorum et virginitatis, inter utrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad sinistram, nec ad dexteram diverteret, sed via regia graderetur, et illud impleret: Ne sis justus multum , rursum monogamiam digamiae comparat, et quomodo nuptias subdiderat virginitati, ita digamiam est, quanto tempore vir ejus vivit; quod si dormierit lentibus, sed his, quae se continere non possunt, ne luxuriatae in Christo nubere uelint habentes damnationem, quod fidem primam inritam fecerint, et hoc concedit, quia multae abierunt retro Satanan. ceterum beatiores erunt, si sic permanserint. continuoque subiungitderetur, addidit: \'puto autem, quod et ego spiritum dei babeam. ubi ad continentiam prouo\'cat, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
et quatrigamis ꝯpentur. Ubi eĩ unus ex¬
ciditur nicħ reft̾ secũdus. an t̾tius sit. ꝗa
desunt ẽẽ monogamus. Omĩa licẽt: s nõ
mo et trigamos q si dici põt octogamos.
Plus aliqd inferam. ⁊̃ scortatore recipiͦ
prũtentẽ. Quicꝗd equalit licet equalit᷑
adzachariam ⁊ eliz abeth puenit. ac de¬
arũ fuisse p̾latam. Ac de adar quidẽ ⁊ euͦ
illud dicend̾: qd̾ ante offensaz ĩ padiso yͥ¬

Expanded text:
et quadrigamis comparentur. Ubi enim unus exceditur, nihil refert secundus, an tertius sit, quia desinit esse monogamus. Omnia licent, sed nonmo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio poenitentem. Quidquid aequaliter licet, aequali ad Zachariam et Elisabeth pervenit: ac dearum fuisse praelatam. Ac de Adam quidem et Eva illud dicendum, quod ante offensam in paradiso vi