comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pore pęnitentia est. quia sponsio eius ad nõ
tenebat᷑. Si enĩ int̾ homines solet bonȩ fi¬
dei contractus nulla ratione dissolui: quan¬
tomagis nulla pollicitatio quã cũ dõ pepigit
solui sine uindicta ñ poterit: Nã si apłs pau¬
lus quȩ apposito uiduitatis discesserant. dix¬
it cas habere condẽpnationẽ. quia primã fi¬
dẽ irritã fecer̃: quanto potius uirgines quȩ
prioris ꝓmissionis fidẽ minime seruauerunt :
tia fuerint ab omnib dĩ sacerdotib custodita
cessabit. ambitio. dissensio conquiescet. hereses
ascismata ñemergent. locũ ñ accipiet dia¬
bolus seuiendi. sed manebit unanimitas. ini¬
quitas superata calcabitur. ueritas spiritali
feruore. flagrabit. pax p̃dicata labiis cum¬
uoluntate animi concordabit. Implebitur
edictũ apłi. ut unanimes unũ sentientes ꝑ¬
maneamus in xp̃o. nihil ꝑcontentiont̃ nob̾¬

Expanded text:
pore poenitentia, quia sponsio earum a Domino pore poenitentia, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta nolus, quae a proposito viduitatis discesserant, dixit “eas habere dampnacionem, quia primam fidem irritam fecerunt”, quanto pocius virgines, que prioris promissionis fidem frangere sunt conatae! tia fuerit ab omnibus Dei sacerdotibus custodita, cessabit ambitio, dissensio conquiescet, haereses et schismata non emergent, locum non accipiet diabolus saeviendi; sed manebit unanimitas, iniquitas 16 omnis superata calcabitur, veritas spirituali fervore flagrabit, pax pvoluntate animi concordabit. Implebitur edictum Apostoli, ut unanimes, unum sentientes, permaneamus in Christo, nihil per contentionem
Abbreviated transcription (Latin):
munerũ apparatib aut p̾esse aut forsitas.
interesse: Sit certe in exemplũ sollicitudo
& tristitia fr̃m. quã sepe ꝑtulimus impera¬
tore p̾sente. cũ ꝓhis sepius rogaremus. qł
ipse nob̾ cũ positus cognouisti. Quib ñ sell̃
inferiores derici excurialib uerũ etiã i
saccrdotio constitutis ingens molestia ut
occulit corruptȩ fuerint: ñ eas admitten¬
das cẽ adagendã pęnitentiã. nisi is cui se
iunxerant de hac uita discesserit. Si enĩ de
hominib hȩc ratio custodit᷑: ut quȩcumq
uiuente uiro alteri nupserit habeat᷑ adul¬
tera nec ei agendȩ pęnitentiȩ licentia con¬
cedat᷑ nisi unus ex eis fuerit defunctꝰ: quan¬
tomagis de illa tenenda est quȩ ante immor¬
tali se sponso coniunxerat. & postea adhu¬
manas nuptias transire elegit: XIII
ae uero quȩ necdũ sacro uel amine
tectȩ. tam̃ in ꝓposito uirginali seꝑ¬
si forte nupserint. his agenda aliquanto tẽ¬

Expanded text:
munerum apparatibus, aut praeesse, aut forsitan munerum apparatibus, aut praeesse, aut forsitan interesse. Sit certe in exemplum, et sollicitudo et tristitia fratrum quam saepe protulimus imperatore praesente, cum pro his saepius rogaremus, quam ipse nobiscum positus cognovisti. Quibus non solum inferiores clerici ex curialibus, verum etiam in sacerdotio constituti ingens molestia ut occulte corruptae fuerint, non eas admittendas esse ad agendam poenitentiam, nisi is cui se junxerant de hac vita decesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur, « ut quaecunque vivente viro alteri nupserit habeatur adultera , » nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex eis defunctus fuerit, quanto magis de illa tenenda est, quae ante immortali se sponso conjunxerat, et postea ad humanas nuptias transire elegit! XIII. Hae vero quae necdum sacro velamine tectae, tamen in proposito virginali sesi forte nupserint, his agenda aliquanto tem
Abbreviated transcription (Latin):
e monachis qui diu morantes in mo¬
nasteriis. si postea adclericatus or¬
dinem ꝑuenerint. ñ debere eos apriore
ꝓposito deuiare: Aut enĩ sicut in monasti¬
rio fuit & qđ diu seruauit id in meliori
gradu positus amittere ñdebet. aut si cor¬
ruptus postea baptitat᷑. & inmonasterio
sedens adclericatus ordinẽ accedere uolue¬
rit. uxorẽ omnino habere ñ poterit. quia
nec benedici cũ sponsa potest iã ante cor¬
ruptus. Quȩ forma seruat᷑ inclericis. ma¬
xime cũ uetus regula hoc habeat ut quisq
corruptus baptizatus clericus ẽẽ uoluisset.
spondeat uxorẽ: omnino ñducere.
reterea frequent̃ quidã ex frĩb nr̃s
curiales uel quib libet publicis func¬
tionib occupatos clericos facere contendit
quib postea maior tristitia cũ de reuocan¬
dis eis aliquid ab imperatore p̃cipit᷑ quã gid̃
nascit᷑ de asscito. Constat enĩ eos in ipsis
munus etiã uoluptates exhibere. quas ad¬
abolo inuentas ẽe ñdubiũ est. & ludorũ uł

Expanded text:
e monachis qui diu morantes in monasteriis, si postea ad clericatus ordinem pervenerint, non debere eos a priore proposito deviare. Aut enim, sicut in monasterio fuit, et quod diu servavit, in meliori gradu positus amittere non debet; aut si corruptus, postea baptizatur, et in monasterio sedens, ad clericatus ordinem accedere voluerit, uxorem omnino habere non poterit, quia nec benedici cum sponsa potest jam ante corruptus. Quae forma servatur in clericis. Maxime cum vetus regula hoc habeat, ut quisquis corruptus baptizatus clericus esse voluisset, spondeat uxorem omnino non ducere. XI. Praeterea frequenter quidam ex fratribus nostris curiales, vel quibuslibet publicis functionibus occupatos clericos facere contendunt, quibus postea major tristitia cum de revocandis eis aliquid ab imperatore praecipitur quam gratia nascitur de ascito. Constat enim eos in ipsis muniis etiam voluptates exhibere, quas a diabolo inventas esse non dubium est, et ludorum vel
Abbreviated transcription (Latin):
militiȩ secularis habuerit: adclericatũ ad¬
mitti omnino non debeat.
uł int̾ laicos tã superioris quã etiã in¬
ferioris fuerint exortȩ : placuit ut scđm sy¬
nodũ nicenã congregatis omib eiusdẽ ꝓuin¬
tiȩ ep̃is iudiciũ terminet᷑. Nec alicui liceat¬
sine p̃iudicio tam̃ romanȩ eccłȩ cui in om̃ib
causis debet᷑ reuerentia custodiri. relictis his
sacerdotib qui in eadẽ ꝓuntia dĩ excłas nu¬
tu diuino gubernant ad alias conuolare pro¬

Expanded text:
militiae saecularis habuerit, ad clericatum admitti omnino non debeat. es inter clericos tam superioris ordinis quam etiam inferioris fuerint exortae, ut secundum synodum Nicaenam congregatis ejusdem provinciae episcopis jurgium terminetsine praejudicio tamen Romanae Ecclesiae, cui in omnibus causis debet reverentia custodiri, relictis his sacerdotibus qui in eadem provincia Dei Ecclesiam nutu divino gubernant, ad alias convolare pro
Abbreviated transcription (Latin):
De admimstratorib uel uidicib seculatibus
UIQđ hi qui intercedenit rtpudio diuiortiũ ptuler si se
nuiptiis alis iunxerint adulteri esse monstrentur.
UII Qui libri incanone retipiantur.
NNOCENTIS.EXUPERIO

Expanded text:
cularibus. 6. Quod hi qui intercedente repudio divortium pertulerunt, si se nuptiis aliis junxerunt, adulteri esse monstrantur. 7. Qui libri in canone recipiantur. INNOCENTIUS, EXUPERIO
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis sacerdotes quib & orandi & sa¬
crificandi uige officiũ est. semꝑ debebunt
ab huiusmodi consortio abstinere. Qui si
contaminatus fuerit a carnali concupiscen¬
qua conscientia quoue merito exaudiri se
credit: cũ dictũ sit omĩa munda mundis.
coinquinatis autẽ & infidelib nihil mundũ.
Sed fortasse licere hoc credit. quia scriptũ
est unius uxcoris uirũ. Non ꝑmanente in
concupiscentia generandi dixit. sed ꝓpt̃
continentiã futurã. Neq enĩ integros cor¬
pore ñ admisit qui ait. uellẽ autẽ omnes
sic eẽ sicut & ego. Qđ aꝑtius declarat. dicens

Expanded text:
multo magis sacerdotes quibus orandi et sacrificandi juge officium est, semper debebunt ab ejusmodi consortio abstinere. Qui si contaminatus fuerit a carnali concupiscenqua conscientia, quove merito exaudiri se credit, cum dictum sit: « Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum? Sed fortasse licere hoc credit, quia scriptum est: unius uxoris virum. Non permanentem in concupiscentia generandi dixit, sed propter continentiam futuram. Neque enim integros corpore non admisit qui ait: Vellem autem omnes si
Abbreviated transcription (Latin):
expedit custodire.
litani ep̃i nullus audeat ordinare¬
ep̃m. Integrũ est enĩ iudiciũ qđ plurimorũ
sententiis confirmat᷑. Nec unus ep̃s ordina¬
re p̾sumat. ep̃m. ne furtiuũ beneficiũ p̾sti

Expanded text:
expedit custodire. litani episcopi nullus audeat ordinare, integrum enim judicium est quod plurimorum sententiis confirmatur, nec unus episcopus ordinar
Abbreviated transcription (Latin):
trienniũ inuoluptatib uiuendũ: isti adhuc nec
p̃dicam̃ta uerȩ fidei. nec sacrȩ scripturȩ p̃cep¬
ta cognouer̃. Contra hos p̃dicator egregius
paulus dicit. Qui seminat in carne sua. decas¬
ne &rmetet corruptionẽ. Contra hos iterũ dc̃
Qui incarne sunt dõ placere ñposs. Ubi discipłi
subiungit. Uos autẽ ñestis in carne sed inspũ:. hi
quippe in carne s̃. qui incarnalib uoluptatibis
uiuunt. Contra hos dicit᷑. Neq corruptio uil
corruptelã possidebit. Si auit̃ dicunt paucĩt¬
poris penitentiã contra peccatũ debert sufis¬
re. ut iterũ liceat adpeccatũ redire. rectt bes
pastoris primi sententia ꝑcutit quiait. Cos¬
tingit illis illud ueri ꝓuerbii. canis reuer sis
ad suũ uomitũ. Et sus lota inuolitabro lis¬

Expanded text:
triennium in voluptatibus vivendum, isti adhuc nec triennium in voluptatibus vivendum, isti adhuc nec praedicamenta verae fidei, nec sacrae 1132 Scripturae praecepta noverunt. Contra hos praedicator egregius Paulus dicit: Qui seminat in carne sua, de carne et metet corruptionem. Contra hos iterum dicit: Qui in carne sunt, Deo placere non possunt. Ubi discipulis subjungit: Vos autem non estis in carne, sed quippe in carne sunt qui in carnalibus voluptatibus vivunt. Contra hos dicitur: « Neque corruptio in corruptelam possidebit . » Si autem dicunt pauci temporis poenitentiam contra peccatum debere sufficere, ut iterum liceat ad peccatum redire, recte hos pastoris primi sententia percutit, qui ait: « Contigit illis illud veri proverbii: Canis reversus ad vomitum, et sus lota in volutabro l
Abbreviated transcription (Latin):
sed alii contra faciem inheremo inuenti. Sic qͥppe
om̃ib qui inscõ baptismate tingunt᷑ eoꝵ peccata
p̃terita om̃a laxant᷑. quia eis uelut egyptiu hos¬
tes atergo moriunt᷑. sed inheremo alios hostes
gamus. Multȩ nos tẽptationes fatigant. & ad
terrã uiuentiũ tendentib iter int̾cludere festi¬
nant: Qui ergo dicit peccata in baptismate fun¬
tismate. funditus mori. Quia nimirũ plus ua¬
let in absolutione: nr̃a ueritas. quã umbra ueri¬
tatis. In cugło dñs dicit. Qui lotus est ñ indigit
ut lauet. sed est mundus totus. Si igit᷑ peccata
in baptismate funditus minime dimittunt᷑ neq
is qui lotus est mundus est totus. Totus enĩ min¬
dus dici ñ potest. cui depeccato aliquid remansit.
Sed nemo resistit uoci ueritatis quȩ ait. qui lotꝰ
est mundus ẽ totus. Nihil ergo ei depeccati sui
contagione remanet:. quẽ totũ fatet᷑ mundũ
quolibet. triennio patientia agenda ẽ. & post

Expanded text:
sed alii contra faciem in eremo sunt inventi. Sic quippe sed alii contra faciem in eremo sunt inventi. Sic quippe omnes qui in sancto baptismate tinguntur eorum peccata praeterita omnia laxantur, quia eis veluti Aegyptii hostes a tergo moriuntur. Sed in eremo alios hostes gamus, multae nos tentationes fatigant, et ad terram viventium tendentibus iter intercludere festinant. Qui ergo dicit peccata in baptismate funtismate funditus mori, quia nimirum plus valet in absolutione nostra veritas, quam umbra veritatis. In Evangelio Dominus dicit: Qui lotus est, non indiget ut lavet, sed est mundus totus. Si igitur peccata in baptismate funditus minime dimittuntur, quomodo is qui lotus est mundus est totus? Totus enim mundus dici non potest, cui de peccato aliquid remansit. Sed nemo resistit voci Veritatis: Qui totus est, mundus est totus. Nihil ergo ei de peccati sui contagio remanet, quem totum fatetur mundum quolibet triennio poenitentia agenda est, et post
Abbreviated transcription (Latin):
tulerat. & ualde ꝓsua culpa fuerat flagellatus.
aquã bibere longe post debethleemitica cist̾na
noluit. Quã cũ ei fortissimi milites detulissent.
bibere recusauit cã quã fundendo dño libauit.
Licebat enĩ bibere siuoluisset. sed qui illicita se
nũ istorũ qui ꝓfecti sunt & animarũ periculũ
bibã: Proinde cũ boniconiuges aut meritum
augere desiderant. aut ante actȩ uite culpas de¬
lere. ut se ad continentiã asstringant. & melio¬
rẽ uitã appetant licet. Siuero continentiam
quã uir appetit uxor ñsequit᷑. aut quã uxor
appetit uir recusat: diuidi coniugiũ ñlicet quia
hac p̃dicatione infidelius. inqua ipsũ fidci sacra¬
mentũ festinant soluere. in quo principaliter
ad cȩlestis mundiciȩ mysteriũ anima ligat᷑. ut
absoluta radicitus apeccatis om̃ib solulli inhert¬
nũ est. Certe rubri maris transitus figura scĩ
baptismatis fuit. in quo hostes at̃go sunt mortur

Expanded text:
tulerat, et valde pro sua culpa fuerat flatulerat, et valde pro sua culpa fuerat flaaquam bibere longe post de Bethleemitica cisterna voluit. Quam cum ei fortissimi milites detulissent, bibere recusavit, eamque fundendo, Domino libavit. Licebat enim ei bibere si voluisset; sed quia illicita se rum hominum qui profecti sunt et animarum periculum bibam ? Proinde cum boni conjuges aut meritum augere desiderant, aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant, et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit uxor non sequitur, aut quam uxor appetit vir recusat, dividi conjugium non licet, quia hac praedicatione infidelius, in qua ipsum fidei sacramentum festinant solvere? in quo principaliter ad coelestis munditiae mysterium anima ligatur, ut absoluta radicitus a peccatis omnibus soli illi inhaerenum est . » Certe Rubri maris trbaptismatis fuit, in quo hostes a tergo sunt mortui,
Abbreviated transcription (Latin):
una caro sunt & religionis causa uir dimittit ux¬
orẽ uł mulier uirũ in hoc mundo remanentẽ
uł fortasse adillicita migrantt̃: quȩ est ista con¬
uersatio inqua una eadẽq caro & exparte trans¬
ut ad continentiã. &ex parte remanet inpollu¬
tione: Si uero utrisq conueniat: continentẽ ui¬
tã ducere. hoc quis audeat excusare quando cer¬
tũ est. quia omp̃s ds̃ qui minora concessit maio¬
modũ adscẽ eccłȩ regimina migrasse. Duobus
crenĩ modis scĩ uiri etiã alicitis abstinere solent.
aliquando ut meritũ sibi apud om̃ipotentẽ dm̃
augeant. aliquando uero ut ante actȩ uitac
culpas detergant:. Tres &enĩ pueri in regis baby¬
lonici obsequio deducti legumina aduescendũ
petentes. cibis regus uti noluer̃. Nonquia culpa
esset ea quȩ ds̃ crtauerat ederent. Noluer̃ ergo¬
ea sumere quȩ licebat. ut ꝑcontinentiã uirtus
excresceret. Dauid uero qui alienã coniugem

Expanded text:
una caro sunt, et religionis causa vir dimittit uxuna caro sunt, et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel etiam fortasse ad illicita vota migrantem, quae est ista conversio, in qua una eademque caro, et ex parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in pollutione? 682 Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? quando certum est quod omnipotens Deus, qui minora concessit, majo Ecclesiae regimina migrasse. Duobus etenim modis sancti viri etiam a licitis abstinere solent: aliquando, ut meritum sibi apud omnipotentem Deum augeant, aliquando vero ut ante vitae actae culpas detergant. Tres etenim pueri in regis Babylonici obsequio deducti legumina ad vescendum petentes , cibis regiis uti noluerunt , non quia culpa esset, si ea quae Deus creavit ederent. Noluerunt ergo sumere ea quae licebat ut per continentiam virtus excresceret. David vero qui alienam conjugem
Abbreviated transcription (Latin):
eos quia sub obtenti religionis coniugia soluerent.¬
& quia dicerent qđ baptisma peccata penitus
ñ auferret: & si de inquitatib sius quis pęniten¬
tiã intrienniũ ageret. postmodũ ꝑuerse uiue¬
re liceret: & quia si cõpulsi aliquid dequib re¬
prehendebantur anathematitare: sedicerent.
anathematis uinculo nullomodo teneri. Et si
qui sunt qui certissime. talia sentiunt uł tenent.
quia xp̃iani ñ sunt dubiũ ñ est: eosq &rego &
om̃s catholici ep̃i atq uniuersa ęccła anathema¬
tizamus. quia ueritati contraria sentiunt & con¬
traria loquunt᷑. Sicnĩ dicunt. religionis causa
conuigia debere dissolui. sciendũ est quia & si hoc
lex humana concessit. lex diuina ꝓhibuit. Per se
Qui etiã ait. Non licet dimittere uxorẽ. ex
cepta causa fornicationis. Quis ergo huic cęles¬
ti legis latori contradicat: Scimus quia scriptũ
est. Erunt duo incarne una. Si igit᷑ uir & ucor

Expanded text:
eos quod sub obtentu religionis conjugia solverent, eteos quod sub obtentu religionis conjugia solverent, et quia dicerent quod baptisma peccata penitus non auferret; et si de iniquitatibus suis quis poenitentiam in triennium ageret, postmodum ei perverse vivere liceret; et quia si compulsi aliquid de quibus reprehendebantur, anathematizare se dicerent anathematis vinculo nullo modo teneri. Et si qui sunt, qui certissime talia sentiunt, vel tenent, quia Christiani non sunt, dubium non est, eosque et ego et omnes catholici episcopi, atque universa Ecclesia anathematizamus, quia veritati contraria sentiunt et contraria loquuntur. Si enim dicunt religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia etsi hoc lex humana concessit, lex divina prohibuit. Per se Qui etiam aicepta causa fornicationis . Quis ergo huic coelesti legislatori contradicat? Scimus quia scriptum est, Erunt duo in carne una . Si igitur vir et uxor
Abbreviated transcription (Latin):
dere ñ auderent. Sed si inquerela fideliũ aliqiđ
de sua potestate. diceret. ꝓfecto doctor mansue¬
tudinis ñ fuisset. Humili ergo eos ratione placa¬
uit. atq incausa rep̾hensionis suȩ etiã testes ad¬
hibuit dicens. Uener̃ autẽ mecũ & sex fr̃sisti.
& miracula singularit᷑ faciens ñ dedignatus c̃
incausa rep̾hensionis suȩ rationẽ humilit̃ red¬
dert. quantomagis nos peccatores cũ rt aliqua
reprehendimur rep̃hensores nr̃os ratione humi¬
li placare debemus : Adme &enĩ sic̃ nostis cũ
apud uestigia dominorũ in regia urbe: demo¬
rarer:. multi ex eis uenire conuenerant. qui
de p̃dictis capitulis accusabant᷑. Sed teste con¬
scientia fattor. nũquã incis aliquid prauitatis
aliquid erroris aliquid dehis quȩ contra eos
dicebantur inueni. Unde & eos opinione contẽ¬
ta familiariter suscipere & magis ab insequen¬
tibus defendere. curabã. Dicebat᷑ nãq contra

Expanded text:
dere non auderent. Sed si in querela fidelium aliquid dere non auderent. Sed si in querela fidelium aliquid de sua potestate diceret, profecto doctor mansuetudinis non fuisset. Humili ergo eos ratione placavit, atque in causa reprehensionis suae etiam testes exhibuit, dicens: Venerunt autem mecum et sex fet miracula singulariter faciens, non dedignatus est in causa reprehensionis suae rationem humiliter reddere, quanto magis nos peccatores, cum in re aliqua reprehendimur, reprehensores nostros ratione humili placare debemus? Ad me etenim, sicut nostis, cum apud vestigia dominorum in regia urbe demorarer, multi ex eis venire consueverant qui de praedictis capitulis accusabantur. Sed, teste conscientia, fateor nunquam in eis aliquid pravitatis, aliquid erroris de his, quae contra eos dicebantur, inveni. Unde et eos opinione contempta familiariter suscipere et magis ab insequentibus defendere curabam; dicebatur namque contra
Abbreviated transcription (Latin):
est cur adgentiles intrasset. & comedisset cũ eis. cur
eos inbaptismate recepisset. & tam̃ isdẽ apłorũ
primus tanta donorũ grã repletus. tanta mi¬
raculorũ potestate suffultus. querelȩ fideliũ
ñ expotestatt sed exratione respondit. causã
pordint̃ exposuit. quomodo uas quoddã uelut
linteũ in quo quadrupedia terre & bestiȩ rep¬
tilia atq uolatilia inerant decelo submitti ui¬
derit. uocẽq audierit. surge petre occide &
manduca. qualit̾ tres uiri uenerint. eũ ad cor¬
neliũ uocantes. qualit̾ sp̃s sc̃s̃ hunc cũ cis ire
p̃ceperat. qualit̃ isdẽ sp̃s scs̃ qui uenirt in bap¬
tizatis in uidȩa postbaptismũ consueuerat. in
gentib ante. baptismũ uenit. Sienĩ cũ afide¬
lib culparetur. auctoritatẽ quã inscã ecclesia
acceperat attendisset: respondere poterat ut
pastorẽ suũ oues quȩ cõmissȩ fucrint. rep̃hen¬

Expanded text:
est cur ad gentiles intrasset, et comedisset cum eis, cur est cur ad gentiles intrasset, et comedisset cum eis, cur eos in baptismate recepisset. Et tamen idem apostolorum primus, tanta donorum gratia repletus, tanta miraculorum potestate suffultus, querelae fidelium non ex potestate, sed ex ratione reper ordinem exposuit, quomodo vas quoddam velut linteum in quo quadrupedia terrae et bestiae, reptilia atque volatilia inerant, de coelo submitti viderit, vocemque audierit: « Surge, Petre, occide et manduca, » qualiter tres viri venerint, eum ad Cornelium vocantes, qualiter Spiritus sanctus hunc cum eis ire praeceperat, qualiter idem Spiritus sanctus qui venire in baptizatos in Judaea post baptismum consueverat, in gentilibus ante baptismum venit. Si enim cum a fidelibus culparetur, auctoritatem quam in sancta Ecclesia acceperat attendisset, respondere poterat ut pastorem suum oves quae ei commissae fuerant reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
scandalũ et̃ ꝑmisit. aliud uero uenire ꝓhibuit.
nisi ut nos doceret & illa scandala quȩ nos impli¬
cant inpeccato contẽnert. & eaquȩ placare si¬
ne peccato possumus modis om̃ibus mitigare:
Urã itaq excellentia potest ꝓtegente dño pra¬
uorũ hominũ scandala cũ magna tranquillita¬
quȩ uos tenert existimant corã ipsis anathema¬
tranda. Qđ si ctiã sic̃ dicit᷑ dari anathema fic¬
te suspicant᷑. etiã iure iurando firmandũ est.
uos eadẽ capitula nũquã tenere nũquã tenuis¬
se. Nec uob uideat᷑ indignũ. tali eis modo satis¬
facere. nec de imperiali gtnere sit contra eos
aliqd inur̃a mente fastigiũ. Om̃s ctenĩ fr̃s
sumus. unius imꝑatoris potestate conditi. &¬
bemus. Cerit & enĩ petrus potestatẽ regni
celestis acceperat. ut qđ int̾ra ligaret uł solue¬
u. esset incęlo ligatũ uł solutũ. suꝑmare am¬
dulabat. egrotantes umbra curabat. peccantes
lero occidebat. mortuos oratione suscitabat.¬

Expanded text:
scandalum esse permisit, aliud vero aliis venire prohibuit? nisi ut nos doceret et illa scandala quae nos ad peccata implicant contemnere, et ea quae placare sine peccato possumus, modis omnibus mitigare? Vestra itaque excellentia potest, protegente Domino, pravorum hominum scandala cum magna tranquillitaquae teneri existimant, coram ipsis anathematizanda. Quod si etiam, sicut dicitur, dari anathema ficte suspicantur, etiam jurejurando firmandum est vos nunquam eadem capitula tenere, nunquam tenuisse. Nec vobis indignum videatur tali eis modo satisfacere, nec de imperiali genere sit contra eos aliquod in vestra mente fastidium. Omnes etenim fratres sumus, unius imperatoris potestate conditi, bemus. Certe etenim Petrus potestatem regni coelestis acceperat, ut quod in terra ligaret vel solveret, essent in coelo ligata vel soluta: super mare ambulavit, aegrotantes umbra curabat, peccantes verbo occidebat, mortuos oratione suscitabat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
portare necese est qui in aduentũ et̃n undꝰ
iudicandi sumus: siccipse tanta criã posliꝰ¬
& excellentisima filia breuit̃ dixi. nequoni
stultos homines tibi derogat cognoscis q¬
libet uel paruula mentis tristitia tangaris: Sed
quia sedari hocipsũ stultorũ hominũ mur mur
tranquilla ratione potest. peccatũ credo sibonũ
qđ ualet. fieri negligit᷑ ut fiat. Nã cũ placare
insanas m̃tes atq ad salutẽ reducere possumus.
scandalitare eos minime debemus. Sunt enĩ
quȩdã scandala quȩ omnino despicienda sunt.
quȩdã uero cũ uitari sine culpa ñposs̃ despicien¬
da ñ sunt. necũculpa seruent᷑. Qđ sacro eugło
p̃dicante. cognouimus. quia cũ ueritas diceret.
Non qđ intrat in os coinquinat hominẽ. sed qđ
ꝓcedit deore coinquinat hominẽ. & discipuli
responder̃ dicentes. scis quia pharisei audito hoc

Expanded text:
portare necesse est, qui in adventu aeterni judicis portare necesse est, qui in adventu aeterni judicis judicandi sumus, si et ipse tanta etiam post met excellentissima filia, breviter dixi, ne quoties stultos homines tibi derogare cognoscis, qualibet vel parvula mentis tristitia tangaris. Sed quia sedari hoc ipsum stultorum hominum murmur tranquilla ratione potest, peccatum credo, si bonum quod valet fieri negligitur, ut fiat. Nam cum placare insanas mentes atque ad salutem reducere possumus, scandalizare eos minime debemus. Sunt enim quaedam scandala, quae omnino despicienda sunt, quaedam vero, cum vitari sine culpa non possunt, despicienda non sunt, ne cum culpa serventur. Quod sacro Evangelio praedicante cognovimus, quia, cum Veritas diceret: « Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod procedit de ore conquinat hominem ; » et discipuli responderent dicentes: « Scis quia Pharisaei, audito hoc
Abbreviated transcription (Latin):
as becł tebub uocauer̃. quantomagis domesticos
eus. Sunt autẽ pleriq qui uitã bonorũ fortas¬
se amplius quã debent laudant. Et nequa ela¬
tio delaude subripiat. ꝑmittit omp̃s ds̃ malos
in obtrectationẽ & obiurgationẽ ꝓrũpert. ut
si qua culpa ab ore laudantiũ incorde nasct̃.
ab ore uituperantiũ suffocet᷑. Hinc est qđ doc¬
tor gentiũ se in p̃dicatione currere testat᷑ iñ
in famiã &bonã famã. Quictiã dicit. Ut sedu¬
ctores & ueraces. Sugit᷑ fuer̾ qui malã famam
paulo imponcrent qui hunc seductorẽ uocareis
quis ergo xp̃ianus debet indignũ ducere pap̃o
iniurias audire : Quantȩ autt̃ uirtutis p̃cursoe
nr̃i redẽptoris fuit nouimus. qui ꝑsacrũ elodũ
uero asus ꝑsecutorib seductor appellatu eđ
cũ dicerent: scimus quia seductor ille diil
post ires dics resurgã. Quanta autt̃ noi pece¬
tores alingua uel manib iniquorũ homunusꝰ

Expanded text:
as Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos as Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Sunt autem plurimi qui vitam bonorum fortasse amplius quam debent laudant; et ne qua elatio de laude subripiat, permittit omnipotens Deus malos in obtrectationem et objurgationem prorumpere, ut si qua culpa ab ore laudantium in corde nascitur, ab ore vituperantium suffocetur. Hinc est ergo quod doctor gentium se in praedicatione currere testatur per infamiam et bonam famam. Qui etiam dicit: Ut seductores et veraces. Si fuerunt qui malam famam Paulo imponerent, qui hunc seductorem vocarent, quis ergo nunc Christianus debet indignum ducere pro Christo injurias audire? Quantae autem virtutis praecursor nostri Redemptoris fuit novimus, qui per sacrum eloquium vero a suis persecutoribus seductor appellatus est, cum diPost tres dies resurgam . » Quanta autem nos peccatores a lingua vel manibus iniquorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ceps discipulis loquitur dicens. Iustũ loth op¬
pressũ anefandorũ iniuria cripuit. aspectu enĩ
& auditu iustus erat. habitans cũ cis qui de dic
indic̃ animã iusti iniquis operib cruciabant.
Paulus quoq apłs discipulis scribit dicens: In me¬
dio nationis prauȩ & ꝑuersȩ int̾ quos lucctis sic̃
luminaria inmundo uerbũ uitt continentes.¬
Quia ergo scriptura teste cognoscimꝰ inhac uita
bonos sine malis eẽ ñposse. destultorũ uocib ex¬
cellentia ur̃a turbari nullatenus debet. & ma¬
xime in om̃ipotenti dõ tunc certe fiducia est.
quando ꝓbono oꝑt aduersitatis aliquid in hoc
mundo recipit᷑. ut plena merces in ȩterna re¬
tributione seruet᷑. Unde inscõ eugło ueritas
dicit. Beatieritis cũ aduersũ uos omne malũ
dixerint homines mentientes ꝓpt̾ nom̃ icũ.
Qui inconsolatione nr̃a sua in exemplũ ad dui¬
cere obpbria dignatꝰ est dicens. Si patrt̃ famili¬

Expanded text:
ceps discipulis loquitur, dicens: « Justum Loth opceps discipulis loquitur, dicens: « Justum Loth oppressum a nefandorum injuria eripuit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant. Paulus quoque apostolus discipulis scribit, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis, sicut luminaria in mundo, verbum vit» Quia ergo, Scriptura teste, cognovimus in hac vita bonos sine malis esse non posse, de stultorum vocibus excellentia vestra turbari nullatenus debet, et maxime in omnipotenti Deo tunc certa fiducia est quando pro bono opere adversitatis aliquid in hoc mundo recipitur, ut plena merces in aeterna retributione servetur. Unde in sancto Evangelio dicit: « Beati eritis cum adversus vos omne malum dixerint homines, mentientes propter nomen meum . » Qui in consolatione nostra sua in exemplum adducere opprobria dignatus est, dicens: « Si patremfamili
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ quẽ cam malicia ñ exercuerit. Boni enĩ sisine.
malis fucrint. ꝑfecte eẽ boni ñpossunt. quia mi¬
nime purgant᷑. Ipsa autẽ malorũ socictas. pur¬
gatio bonorũ ẽ. Tres in archa filii fucr̃. unus ir¬
risor patris extitit. Qui &esi insc benedictus fu¬
erit. maledictionis tam̃ sententiã infilio suscepit.
Duos abrahã priusquã cheturã uxorẽ acciperor
filios habuit. sed tam̃ carnalis eĩ filius repmissio¬
nis est filiũ ꝑsecutus. Qđ magnus doctor expo¬
lios habuit. sed unus qui sp̃italis extitit. antͤ mi¬
nas fratris carnalis fuit. Duodetĩ iacob filios
habuit. sed unũ qui rectius uiuebat. decẽ in
egẏpto uendider̃. Indauid ꝓpheta quia fuit
qđ purgari debiusset. actũ est ut ꝑsecutorẽ si¬
liũ pateret̃. Beatus iob desocietatt repboꝵ di¬
cit. Frat̃ fui draconũ. & socius strucionũ. Ad
ciũ ꝑsecutione undecĩ tẽptarent᷑: Apłoꝵ prin¬

Expanded text:
esse quem Cain malitia non exercuerit. Boni enim sine esse quem Cain malitia non exercuerit. Boni enim sine malis si fuerint, perfecte esse boni non possunt, quia minime purgantur. Ipsa autem malorum societas purgatio bonorum est. Tres in arca filii Noe fuerunt; unus irrisor patris exstitit , qui etsi in se benedictus fuerit, maledictionis tamen sententiam in filio suscepit . Duos Abraham, priusquam Cethuram uxorem acciperet, filios habuit, sed tamen carnalis ejus repromissionis est filium persecutus. Quod magnus doctor expolios habuit, sed unus, qui spiritalis exstitit, ante minas fratris carnalis fugit . Duodecim Jacob filios habuit, sed unum qui rectius vivebat, decem in Aegypto vendiderunt . In David propheta, quia fuit quod purgari debuisset, actum est ut persecutorem filium pateretur . Beatus Job de societate reproborum dicit: « Frater fui draconum, et socius struthionum . » Ad cujus persecutione undecim tentarentur. Apostolorum prin
Abbreviated transcription (Latin):
lationib ac laudib delectant᷑. Negat᷑ aut̃ quia
iohes harundo uento agitatꝰ fucrit. qm̃ m̃tis
eĩ fortitudint̃ nulla humani oris aura flecte¬
bat. Nos enĩ silaudib erigimur. uituperationi
humiliam̃. harundo uento agitata sum̃. Sed
absit hoc absit acorde urt̃ excellentie. scio qͥa
magistrũ gentiũ studiose legitis quiait: Si ad¬
huc hominib placert̃. xp̃i seruus ñ essẽ. Si qua
tam̃ uel parua tristitia exhacre m̃ti ur̃ȩ exorta
lectationis. sed amaritudines & tribulationes: ut.
medicinȩ more ꝑamarũ poculũ addulcedinem
et̃nȩ redeant salutis. Quid nãq dicit. mundus
gaudebit. & uos lugebitis: qua spe qua ꝑnussiont
paulo post subdit̾. iterũ uidebo uos & gaudebit
cor ur̃m. &gaudiũ ur̃m nemo auferet auobis:
Hinc iterũ discipulis dicit. Inpatientia ur̃a possi¬
debitis animas ur̃ãs. Pensate queso ubierit pati¬
entia. si deest qđ toleret᷑. Nonsuspicor eũ abel

Expanded text:
audibus delectantur. Negatur autem quia Joannes arundo vento agitata fuerit, quoniam mentis ejus fortitudinem nulla humani oris aura flectebat. Nos enim si laudibus erigimur, vituperationibus humiliamur, arundo vento agitata sumus. Sed absit hoc, absit a corde vestrae excellentiae. Scio qui magistrum gentium studiose legitis, qui ait: « Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . » Si qua tamen vel parva tristitia ex hac re menti vestrae exorta lectationis, sed amaritudines et tribulationes , ut medicinae more per amarum poculum ad dulcedinem aeternae redeant salutis. Quid namque dicit: « Mundus gaudebit, vos lugebitis? » Qua spe, qua promissione paulo post subditur: « Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferat a vobis . » Hinc iterum discipulis dicit: « In patientia vestra possidebitis animas vestras . » Pensate, quaeso, ubi erit patientia, si deest quod toleretur. Non suspicor enim Abel
Abbreviated transcription (Latin):
ta sane ut in eos tẽpora amaiorib constitu¬
ta seruent᷑. nec cito quilibet lector. cito ac¬
colitus. cito diaconus. cito sacerdos fiat: quia
inminorib officiis sidiu ꝑdurarent. & uita
eorũ parit᷑ & obscquia cõꝓbant᷑. ut ad sacer¬
dotiũ postace mensis stipendiorũ meritis ue¬
niant. nec p̃ripiant qđ uita ꝓbata meretur
accipere. Qm̃ ergo certa definitione mons¬
tratũ est qui debeant admitti qui ue reꝓbari
ex his omnib quos uidet dignatio tua ñ pos¬
se reꝓbari eligere debebis quos dericos facias
Si enĩ nullã gratiã hominib aut beneficiũ
prestare uelimus. tales inuenire possumus.
dequorũ assumptione nec incurrere nec
erubescere ualeamus.

Expanded text:
CAP. V.--Ita sane, ut in eos tempora a majoribus constituCAP. V.--Ita sane, ut in eos tempora a majoribus constituta serventur . Nec cito quilibet lector, cito acolythus, cito diaconus, cito sacerdos fiat: quia in minoribus officiis si diu perdurent, et vita eorum pariter et obsequia comprobantur, ut ad sacerdotium postea emensis stipendiorum meritis veniant, nec praeripiant quod vita probata meretur accipere. 7. Quoniam ergo certa definitione monstratum est, qui debeant admitti, quive reprobari: ex his omnibus, quos videt dignatio tua non posse reprobari, eligere Si enim nullam gratiam hominibus aut beneficium praestare velimus, tales invenire possumus, de quorum assumptione nec incurrere nec erubescere valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
admitti debert. & hanc ipsã tam̃ suurginẽ
accepit. Nã ea quȩ habuerit ante uirum
licet defunctus sit. tamen sicleriob postea
fuerit copulata clericus qui eã acceperit᷑
suluit. qđ canones ordinare ꝓhibe¬
ant. Certũ est quidem hoc regulas ȩcclesi¬
asticas continere: sed non ita definitũ est. ut
de om̃ib sit laicis constitutũ. Neq enĩ clerici
nasci & ñ fieri possunt. sed designata s̃ genera.
dequib adclericatũ ꝑuenire nonpossunt. id
est siquis fidelis militauerit. siquis causas ege¬
rit. hoc est postulauerit. siquis fidelis adminis¬
ant clerici ficri: tam̃ qm̃ sepius ad curiã re¬
petunt᷑. cauendũ abhis est ꝓpt̾ tribulationẽ
tis. acsise instituer̃ ut opinio eorũ innullo
uacillet. ut aut clericis iuncti sint. aut mo¬
nasteriis ex quo baptitati st̃ heserint. si non
concubinã. ñ pelicem nouerunt. si in omnib
operib uigilauerint: non ꝓhibent᷑ huius mo¬
di ad dericatus sortẽ assumi.

Expanded text:
admitti debere, et hanc ipsam tamen si virginem accepit . Nam ea, quae habuerit ante virum, licet defunctus sit, tamen si clerico postea fuerit copulata, clericus, qui eam acciperit, suluit, quos canones ordinare prohibeant . Certum est quidem, hoc regulas ecclesiasticas continere: sed non ita definitum est, ut de omnibus sit laicis constitutum. Neque enim clerici nasci, et non fieri possunt: sed designata sunt genera, de quibus ad clericatum pervenire non possunt, id est, si quis fidelis militaverit, si quis fidelis causas egerit, hoc est, postulaverit, si quis fidelis adminisant clerici fieri, tamen quoniam saepius ad curiam repetuntur, cavendum ab his est propter tribulationem, ti sunt, ac sic se instituerunt, ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis, ex quo baptizati sunt, haeserint, et si non concubam, non pellicem noverint, si in omnibus bonis operibus vigilaverint, non prohibentur hujusmodi ad clericatus sortem assumi.
Abbreviated transcription (Latin):
BITERIO IALAOS GENUERINT UT AB
canonũ norma nulli ẽẽ debet incognita
sacerdoti. quia nesciri hȩc apontifice satis
est indecorũ. Maxime cũ alaicis religiosis
uiris. & sciatur & custodienda ẽt̃ ducatur.
IIII. Nuꝑ quidẽ maxcimillianus filius nr̃ ageas
in reb huiusmodi qualẽ querelã detule¬
rit libelli cus serias amnerea declanat
ñ licere exponerẽ. nisi nossem urãm pruden¬
tiã legis totius habere noticiã. Et ideo fr̃s
kiñi libelli qui subiectus est tenore ꝑspecto
eos qui talia ꝑpetrasse ducunt᷑. iubebitis in
medio collocari. Discussis obiectionib quę
ipsis prb̃is impingunt᷑. si conuicti fuerint
asacerdotali remoueant᷑ officio: quia qui sã
ñ sunt. scã tractare ñ possunt. atq alieni s¬
ficiant᷑ aministerio. qđ uiuendo illicite
polluer̃. Miramur autẽ hȩc eorũ dissimu¬
lare epõs. ut aut conhibere aut nescire eẽ
illicita iudicentur.
ITEN IN NOCENTIIADAGAPITU ET NE¬
uitelo fidei ac disciplinȩ ductus non

Expanded text:
terio filios genuerunt, removcanonum norma nulli esse debet incognita sacerdotum: quia nesciri haec a pontifice satis est indecorum, maxime cum a laicis religiosis viris et sciatur, et custodienda esse ducatur. Nuper quidem . Maximilianus filius noster agens in rebus cujusmodi querelam detulerit, libelli ejus series annexa declaratnon licere exponerem, nisi nossem vestram prudentiam legis totius habere notitiam. Et ideo, fratres charissimi, libelli, qui subjectus est, tenore perspecto, eos qui talia perpetrasse dicuntur, jubebitis in medio collocari, discussisque objectionibus quae ipsis presbyteris impinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio, quia qui sancti non sunt sancta attrectare non possunt, atque alieni efficiantur a ministerio quod vivendo illicite polluerunt. Miramur autem haec eorum dissimulare episcopos, ut aut connivere, aut nescire esse illicita judicentur. XI EPISTOLA INNOCENTII AD AGAPITUM ET REzelo fidei ac disciplinae ductus non
Abbreviated transcription (Latin):
sius ꝓfluxer̃ sanguis redẽptionis & aqua bap¬
tismatis. Sicut ergo uetus testam̃tũ noui tes¬
sa sacrificia unã hostiã reformauer̃. & mult
agnoꝵ occisio illius immolatione finita est.
dequo dicit᷑. Ecce agnus dĩ. ecce qui tollit pes¬
uius ñ sponsus. sed sponsi amicus fuit adeo si¬
delis & ñsua quȩrens sed quȩ iħu xp̃i. ut se ps¬
teretur ad soluenda calciam̃ta pedũ eiꝰ indis¬
nũ: qm̃ ipse quidẽ baptitarit in aqua unps¬
nitentiã. ille autẽ baptizaturus esset infi

Expanded text:
sius profluxerunt sanguis redemptionis, et aqua bapsius profluxerunt sanguis redemptionis, et aqua baptismatis. Sicut ergo Vetus Testamentum Novi tessa sacrificia unam hostiam praeformarunt, et multorum agnorum occisio illius immolatione finita est, de quo dicitur: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peci praevius, non sponsus, sed sponsi amicus fuit, adeo fidelis, et non sua quaerens, sed quae Jesu Christi, ut se profiteretur ad solvenda calceamenta pedum ejus indignum, quoniam ipse quidem baptizaret in aqua in poenitentiam, ille aute
Abbreviated transcription (Latin):
ueneranda est obhoc existimat. priuilegiũ ha¬
bert baptismatis. quia hoc quidã putant. qđ
in eadẽ die dñs adbaptismũ scĩ iohannis accesse¬
rit. sciat illius baptismi aliã gratiã aliã fuisse
rationẽ. Nec ad eandẽ ꝑtinuisse uirtutẽ. quia
exsanguine neq exuoluntate carnis. neq ex
uoluntate uiri. sed exdõnati st̃. Dñs enĩ nul¬
lius indigens remissione peccati. nec querens
remediũ renascendi. sic uoluit baptitari. quo¬
modo & uoluit circũcidi. hostiãq ꝓse emun¬
dationis offerri. ut qui factus erat ex muliere.
sicut apłs ait. fieret & sublege. quã ñ uenerat
soluere sed implere. &implendo finire. & sicut
beatus apłs p̃dicat dicens. Finis autẽ legis ap̃c
adiustitiã om̃i credenti. Baptismi autẽ sui in
se condidit sacram̃tũ. quia in om̃ib primatũ
tenens sedocuit eẽ principiũ. Et tunc regene¬
rationis potentiã sanxit. quando delatere ip¬

Expanded text:
veneranda est, ob hoc aestimat privilegium haveneranda est, ob hoc aestimat privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant, quod in eadem die Dominus ad baptismum sancti Joannis accesserit; sciat illius baptismi aliam gratiam, aliam fuisse rationem; nec ad eamdem pertinuisse virtutem, quaex sanguine, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi sic voluit baptizari, quomodo et voluit circumcidi hostiamque pro se emundationis offerri, ut qui factus erat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret et sub Lege, quam non venerat solvere, sed implere et implendo finire, et sicut Apostolus praedicat dicens: Finis autem legis Christus ad justitiam omni credenti. Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens, se docuit esse principium, et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ip
Abbreviated transcription (Latin):
plurib uerbis testificatus est. & exhortabatur
eos dicens. Saluamini ageneratione ista praua.
Qui ergo receper̃ sermonẽ eius baptitati st̃. &
appositȩ st̃ in illa die animȩ circit᷑ tria milia.
rde quia manifestissime patet.
baptizandis in eccła electis hȩc duo tẽpo¬
ra de quib locuti sumus eẽ legitima. dilec¬
tionẽ urãm monemus. ut nullos alios dies hu¬
ic obseruantie misceatis.
inhonorẽ dĩ reuerentia debeat᷑. prin¬
cipalis tamen & maxcimi sacram̃tũ custo¬
dienda nobis est mysticȩ rationalis exceptio.
rion interdicta licentia. quia inbaptismo tri¬
buenda quolibet tẽpore periclitantib subue¬
nit᷑. Ita enĩ adhas duas festiuitates conneaas si¬
bimet atq cognatas incolobiũ &mpacis secu¬
ritate degentiũ libera uota differimus. ut in
mortis periculo. inobsidionis discrimine. inꝑ
secutionis angustus. intimore naufragii. nul¬
lo tẽpore hoc uerȩ salutis singulare p̃sidium
festiuitatẽ quȩ insuo ordine debito honore.

Expanded text:
pluribus verbis testificatus est, et exhortabatur eos, dicens: Salvamini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt, et appositae sunt in illa die animae circiter tria millia. de quia manifestissime patet baptizandis in Ecclesia electis haec duo tempora, de quibus locuti sumus, esse legitima, dilectionem vestram monemus ut nullos alios dies huic observantiae misceatis. in honorem Dei reverentia debeatur, principalis tamen et maximi sacramenti custodienda nobis est, mystica et rationalis exceptio; non interdicta licentia, qua in baptismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas festivitates connexas sibimet atque cognatas, incolumium et in pacis securitate degentium libera vota differimus, ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii, nullo tempore, hoc verae salutis singulare praesidium festivitatem, quae in suo ordine debito honore
Abbreviated transcription (Latin):
idest pascha & pentecosten eẽ seruanda. Hoc
ur̃ȩ indicimus caritati. ut apłicis institutis nul¬
lo ulterius recedatis excessu: quia multũ post
hȩc esse ñ poterit. siquisquã apłicas regulas in
aliquo crediderit. negligendas.

Expanded text:
id est Pascha et Pentecosten, esse servanda. Hoc vestrae indicimus charitati, ut apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu. Quia multum post haec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo crediderit negligendas.
Abbreviated transcription (Latin):
oc autẽ nos ñ exnr̃a ꝑsuasione defende¬
Ire. sed exapłica auctoritãte seruare.
satis idoneo ꝓbamus exemplo. sequentes beatũ
apłm petrũ qui inipso die quo omnẽ creden¬
tiũ numerũ ꝓmissus scĩ sp̃s repleuit aduentus.¬
ut triũ miliũ populorũ sua p̃dicatione conuer

Expanded text:
oc autem nos non ex nostra persuasione defendere, sed ex apostolica auctoritate servare satis idoneo probamus exemplo, sequentes beatum apostolum Petrum, qui in ipso die, quo omnem credentium numerum promissus Spiritus sancti replevit adventus, trium millium populum sua praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
aut miscet aut separat. nec interest quȩ int̃¬
ualla nos segregent. si una insuꝑ mansiont cla
si inuicẽ aduitoriũ facere ñ distuleritis. Inau
tat uenerandi reuerentiã nominis qui adui¬
toriũ se in his quȩ indm̃ iactat cõmissa polli¬
cetur. Contumeliȩ genus est quasi insolatio
tis & grauiorẽ uindicte speciẽ faciunt esse
quã culpe: Siodiũ habent. excessib emen
dent. cũ ergo liberius condẽpnant scelera
quã uitent: Sui ꝓfecto impugnator est. om̃is
qui patres insequit᷑. aut detrahere ñ formidat.
Nihil enĩ est inquo mimicorũ tela dñõ opem

Expanded text:
aut miscet, aut separat. Nec interest quae inteaut miscet, aut separat. Nec interest quae intervalla nos segregent, si una in supernae mansionsi invicem adjutorium ferre non distuleritis. Inaudtat enim venerandi reverentiam nominis, qui adjutorem se in his quae in Deum jactat commissa pollicetur. Contumeliae genus est, quasi in solatio nt, et graviorem vindictae speciem faciunt esse quam culpae? Si odium habent, excessibus emendent emundent. Cur ergo liberius condemnant scelera quam vitant? Sui profecto impugnator est omnis qui Patres insequitur, aut detrahere non formidat. Nihil est enim in quo inimicorum tela, Domino opem
Abbreviated transcription (Latin):
re doceto. quia transgredi apłica statuta absq
transgressoris gradus ꝑiculo nullatenꝰ possunt.
Inunicis uero accusatorib uł de inimici domo
dant᷑. ne irati nocere cupiant nelesi se uelint
ulcisti. hinc quoq reiciendi s̃ ñ approbandi.
implere stude qđ bene adiħm filiũ sirach
dictũ ẽ. Usq ad mortẽ certa ꝓueritate : & sẽ¬
per dñs ds̃ tuus pugnabit ꝓte. huius ergo rei
laboremus. & cunctis opẽ ferre ñ negligamꝰ.
qm̃ dũ fortis armatꝰ custodit atriũ suũ. inpa¬
ce sunt omĩa quȩ possidet. Ideoq tanta ur¬
gente necessitate: sũmopere. ur̃a apłicaq auc¬
toritate & reliquos epõs oportet reprimere
infestos. releuare oppressos. ut absq graui dño
auxiliante difficultate ipsi gratant᷑ omi tem¬
me reuerti cogit p̃positi operis amica conditio
monibus. dũ talẽ rationẽ exigit toxicata
necessitas. Mandata cęlestis habitatio nos

Expanded text:
re doceto, quia transgredi apostolica statuta absque re doceto, quia transgredi apostolica statuta absque transgressoris gradus periculo nullatenus possunt. Inimicis vero accusatoribus, vel de inimici dono datur: nec irati nocere cupiant, ne laesi se velint ulcisci. Hi quoque rejiciendi sunt, non approbandi. implere stude, quod bene ad Jesum filium Sirach dictum est: Usque ad mortem certa pro veritate, et semper Dominus Deus tuus pugnabit pro te . Hujus ergo rei ctis opem ferre non negligamus: quoniam dum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia quae possidet . Ideoque tanta urgente necessitate, summopere vestra apostolicaque auctoritate, et reliquos episcopos oportet reprimere infestos, relevare oppressos, ut absque gravi Domino auxiliante difficultate ipsi gratanter omni tem Ad vos quoque me reverti cogit propositi operis amica conditio, monibus, dum talem rationem exigit toxicata necessitas. Mandati coelestis habitatio nos
Abbreviated transcription (Latin):
Et alibi insynodalib patrũ decrets & regum
edictis legit᷑ statutũ. Redintegranda sunt
omĩa expoliatis uł ciectis ep̃is presentaliter
ordinatione pontificũ. & in eorũ unde abs¬
cesser̃ funditus reuocanda quacũq conditi¬
ꝓprias aut substantias suas ꝑdidisse noscunt᷑
ante accusationẽ. aut regularẽ ad synodũ
uocationẽ eorũ & reliqua. Est euã inanti¬
quis eccłȩ statutis decretũ. ut qui aliena in¬
uadit. ñexeat impunitus. sedcũ multiplica¬
tione omia restituat. Unde & in euangelio
scriptũ ẽ. Qđ si aliquid defraudaui. reddo
quadruplũ: Et inlegib scłi cautũ habet᷑
Qui rẽ subripit alienã. illi cuiꝰ res direpta
est in undecuplũ quȩ sublata sunt restituat.
Et in lege diuina legit᷑. Maledictus omnis
qui transfert t̃minos ꝓocimi sui. Et dicit om̃is
popłs am̃. Talia ergo ñp̃sumant᷑ absq ultione.
epõs tã tuȩ curȩ cõmissos. & alios firmit᷑ tene¬

Expanded text:
Et alibi in synodalibus Patrum decretis, et regum Et alibi in synodalibus Patrum decretis, et regum edictis legitur statutum: Redintegranda sunt omnia exspoliatis vel ejectis episcopis, praesentialiter ordinatione pontificum, et in eorum unde abscesserunt loca funditus revocanda quacunque conditiproprias aut substantias suas perdidisse noscuntur ante accusationem, aut regularem ad synodum ocationem eorum, et reliqua. Est etiam in antiquis Ecclesiae statutis decretum , ut qui aliena invadit non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. Unde et in Evangelio scriptum est: Quod si aliquid defraudavi, reddo quadruplum . Et in legibus saeculi cautum habetur: Qui rem subripit alienam, illi cujus res direpta est in undecuplum quae sublata sunt restituat. Et in lege divina legitur: Maledictus omnis qui transfert terminos proximi sui. Et dicet omnis populus, Amen . Talia ergo non praesumantur absque ultione, episcopos tam tuae curae commissos quam et alios firmiter tene