comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etenĩ uestes exaltationi ma-¬
gis congruunt quã humili-¬
ationi. In assumptione ergo
eiꝰ angẽli in albis uestibꝰ uide¬
ri debuer̃t: qͥa qͥ in natiui¬
tate sua apparuit ds̃ hiimi¬
lis: in ascensione sua ostẽsu
ẽ homo sublimis. Sed hoc
cirographũ damnationis
nr̃e. mutata ẽ sententia cor¬
ruptionis nr̃e. Illa enĩ natura
hac ipsa nãq carnis nr̃e
subleuatione. ꝑ figurã bea-¬
tus iob dñm auẽ uocat. Qura
enĩ ascensionis eiꝰ mysteriũ
iudeã ñ intelligere conspexit.
de infidelitate eiꝰ sententiã
ꝓtulit dicens. Semitã igno¬
rauit aius. Aius enĩ recte
appellatꝰ ẽ dñs: qͥa corpus
carneũ ad ethera uibrauit.
Cuiꝰ auis semitã ignorauit:
qͥsquis eũ ad celũ ascendisse
ñ credidit. De hac sollemni¬
tate per psalmistã dicitur.
Eleuata ẽ magnificentia
tira suꝑ celos ds̃. De hac rur¬
sum ait. Ascendit ds̃ in ni¬
bilatione. et dñs in uoce tu¬
be. De hac iterũ dicit. Ascẽ¬

Expanded text:
etenim vestes exaltationi maetenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus, angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo sublimis. Sed hoc hirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura hac ipsa namque carnis nostrae sublevatione, per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascen
Abbreviated transcription (Latin):
derandũ ẽ. qͥd memorie cõ¬
mendandũ:: nisi qͦd precep¬
cũ obedientia. obedientiã
uͦ signa secuta sũt : Sed qͥa
auctore deo breuit lectio¬
nẽ euangelicã exponendo
transcurrimꝰ: restat ut a¬
nato dño apparuer̃t an-¬
geli et tam̃ ñ legunt᷑ in
albis uestibꝰ apparusse: as¬
cendente aũt dño missi an-¬
głi. in albis legunt᷑ apparu
isse uestibꝰ. Sic etenĩ scrip¬
tum ẽ. Uidentibꝰ illis eleua¬
tus ẽ:. et nubes suscepit eũ
ab oculis eoꝵ. Cũq intuerẽt᷑
in celũ euntẽ illũ: ecce duo ui¬
ri astiterunt iuixta illos in
uestibꝰ albis. In albis aũt ueᷤ¬
tibꝰ. gaudiũ et sollemnitas
mentis attendit᷑. Quid ẽ gͦ
qͦd nato dño ñ in albis uestibꝰ.
ascendente aũt dño in albis
uestibꝰ apparent: nisi quod
magna tunc sollemnitas an¬
głis facta ẽ. cũ celũ ds̃ homo
penetrauit: Quia nascente
dño uidebatur diuinitas hu¬
miliata. ascendente uͦ dño ẽ
humanitas exaltata. Albe

Expanded text:
memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut anato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit euulis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri astiterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis attenditur. Quid est quod nato Domino non in albis vestibus, ascendente autem Domino in albis vestibus apparent, nisi quod magna tunc solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit: quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata, ascendente vero Domino est humanitas exaltata? Albae
Abbreviated transcription (Latin):
nia eiciunt : Et fidells quiq
qͥ ram uite ueteris secularia
uerba derelinquũt. sc̃a aũt
mysterra insonant: condi¬
toris sui laudes ⁊ potentiã
qͣntũ preualent narrant᷑
qͥd aliud faciunt nisi nouiᷤ
linguis locunt᷑: Qui dum
bonis suis exhortationibus
malicrã de alienis cordibus
auferunt: serpentes tollũt.
Et dũ pestiferas suasiones au¬
diunt. sed tam̃ ad oꝑationem
prauã minime pertrahunt᷑
mortiferũ qͥdẽ ẽ qͦd bibunt:
sed nõ eis nocebit. Qui qͦtiens
ꝓrimos suos in bono oꝑe in-¬
firmari conspiciunt. dũ eis to¬
ta uͥtute concurrunt. et exẽ¬
plo sue oꝑationis illoꝵ. uitã
roborant qͥ in ꝓprra actione
titubabant : quid aliud fa-¬
ciunt. nisi suꝑ egros mants
imponunt ut bene habeãt.
Que nimirũ miracula tan-¬
co maiora sũt: quanto sp̃alia.
Canto maiora sũt: quanto
uos facitis. Ex illis enĩ exter¬
ioribꝰ signis obtineri uita ab
hec oꝑantibꝰ nõ ualet. Nam
corporalia illa miracula ostẽ¬

Expanded text:
nia ejiciunt? Et fideles quique, qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudem et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit, quia quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant, qui in propria actione titubabant, quid aliud faciunt, nisi super aegrotos manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia; tanto majora sunt, quanto vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula osten
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe dei omniũ uͥtutũ dona colla¬
ta sũt. suscipiamꝰ alacri fide sollẽ¬
ne ieiunũ: et in mandatis que
potuerimꝰ efficere. contĩneamꝰ nos
ab inflatione iactantie. ad dei
głam cuncta referentes qͥ ⁊ bona
rũ inspirator ẽ uoluntatũ. ⁊ bona¬

Expanded text:
esiae Dei omnium virtutum collata sunt dona, suscipiamus alacri fide solemne jejunium: et in mandatis, quae poterimus efficere, contineamus nos ab inflatione jactantiae, ad Dei gloriam cuncta referentes, qui et bonarum est inspirator voluntatum, et bona
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutẽ enĩ continentie nichil pͥus
ꝑtinet quã ab erroribꝰ abstinere
qͥa tunc demũ bene ambulatur.
cũ ꝑ uã ueritatis incedit᷑. Nã qͥa¬
qͥ angusta ⁊ ardua declinantes
ꝓcliua ⁊ lata sectant᷑. cito in ꝑdil¬
onẽ deueniunt. melior ẽ gradus
lissimũ erit: nisi de scĩ sp̃s rigau¬
one ꝓcesserit. Cũ enĩ dicat apłs
nullas sibi uͥtutes sine caritate
ꝓdesse. idemq dicat caritatem
dei diffusã ẽẽ in cordibꝰ nr̃is ꝑ sp̃m¬
scm qͥdatꝰ ẽ nob̾. cauendũ ẽ ne
bona que facere sine bonitate ñ
possumꝰ. elatione ꝑdamꝰ. Nã omĩ
se merito laude dispoliat. qͥ de stu¬
diis industrie sue in se magis quã
dicens mirabilis ds̃ in scĩs suis. As̃
isrł ipse dabit uͥtutẽ ⁊ fortitudinẽ
plebi sue. Et iterũ. Dñe in lumi

Expanded text:
virtutem enim continentiae nihil prius virtutem enim continentiae nihil prius pertinet quam ab erroribus abstinere, quia tunc demum bene ambulatur, cum per viam veritatis inceditur. Nam quia angusta et ardua declinantes, proclivia et lata sectando, cito in perditionem deveniunt, MELIOR est gradus lissimum erit, nisi de sancti Spiritus rigatione processerit. Cum enim dicat Apostolus nullas sibi virtutes sine charitate prodesse , idemque dicat charitatem Dei diffusam esse in cordibus nos datus est nobis : cavendum est ne bona quae facere sine bonitate non possumus, elatione perdamus. NAM OMNI se merito laude dispoliat qui 318 de studiis industriae suae in se magis quam dicens: Mirabilis Deus in sanctis suis, Deus Israel ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae ; et iterum: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ m̃tes maiori quã unquã copia
et clariori p̃sentia sue maiestatis
impleuerit: manifestissime pa¬
cet inter cetera dei munera ieiu¬
moꝵ quoq grãm que hodiernã
festiuitatẽ in diuisa subseqͥt᷑. tũc
fuisse donatã. ut sic̃ fuit concu¬
piscentia iniciũ peccatoꝵ. ita
sit continentia origo uirtutũ. In
exercendo aũt̃ hoc dei munere
ñ ideo segniores ẽẽ debemꝰ. qͥa ⁊ iu¬
dei ⁊ heretici sepe ab edendi lib̾ta¬
te se continent: ⁊ apud ipsos paga¬
nos sũt quedã uana ieuinia. Aliud
aũt agit sub ueritate ratio. aliuo
sub falsitate deceptio. Apud nos
fides sanctificat etiã manducan¬
tẽ: apud illos infidelitas polluit ie¬
unantẽ. Ande qͥa extra eccłam
catholicã nichil ẽ integrũ nichil
castũ. dicente apło omẽ qͦd ñ ẽ ex
fide peccatũ ẽ. cũ diuisis ab uni¬
tate corporis. xp̃i nulla similitudi¬
ne cõparamur. nulla cõmumone
miscem᷑. Quod utiq nob̃ saluber¬
rimũ maximũq ieniniũ ẽ. Ad

Expanded text:
tium mentes majore qua . . . amquam copia et clariore praesentia suae majestatis, impleverit, manifestissime patet inter caetera Dei munera, jejuniorum quoque gratiam, quae hodiernam festivitatem indivisa subsequitur, tunc fuisse donatam: ut sicut fuit concupiscentia initium peccatorum, ita sit continentia origo virtutum. CAP. II. In exercendo autem hoc Dei munere, non ideo segniores esse debemus, quia et Judaei et haeretici saepe ab edendi libertate se continent, et apud ipsos paganos sunt quaedam vana jejunia. Aliud enim agit sub veritate ratio, aliud sub falsitate deceptio. Apud nos fides sanctificat etiam manducantem; apud illos infidelitas polluit jejunantem. Unde quia extra Ecclesiam catholicam nihil est integrum, nihil castum, dicente Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est : cum divisis ab unitate corporis Christi nulla similitudine comparamur, nulla communione miscemur: quod utique nobis saluberrimum maximumque jejunium est. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
sic ipsi peccata cogitationũ
et recti sẽper in ope ꝑseuerãt:
hinc gͦ colligendũ ẽ. qͣntum
deo gaudiũ faciat qͣndo hu¬
militer plangit iustꝰ: si facit
in celo gaudiũ. qͣndo hoc qͦd
male gessit ꝑ penitentiam
ddamnat mnustus. Seqͥtur.
Aut que mulier habens d ra-

Expanded text:
sic ipsi cogitationum sic ipsi cogitationum et recti semper in opere perseverant? Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium quando hoc quod male gessit et per poenitentiam damnat injustus. 6. Sequitur: Aut quae mulier hab
Abbreviated transcription (Latin):
et dux in prelio plus eũ militẽ
diligit. qͥ post sugã reu̾sus ho¬
stẽ fortiter premit:. quã illũ
qͥ nunquã terga prebuit. et
nunquã aliqͥd fortit̾ fecit. Sic¬
et agricola illã ampliꝰ t̾rã amat.
que post sꝑinas uberes frugeꝰ
ꝓfert. quã eã que nunquam
spinas habuit. ⁊ nunquã fer¬
tilẽ messẽ ꝓduxit. Sed inter
hec sciendũ ẽ. qͥa sũt pleriq
iusti in quoꝵ. uita tantũ ẽ gau¬
diũ. ut eis quelibet peccatoꝵ
penitentia preponi nullatenꝰ
possit. Nam mulci ⁊ nulloꝵ si¬
bi maloꝵ sũt conscii. et tam̃
in tanti ardoris affuctione
se exercent. ac si peccatis om¬
nibꝰ angustent᷑. Cuncta ⁊ em̃
licita respuunt: ad despecłi
mundi sublituit̾ accingunt᷑
Licere sibi nolunt omne qͦs¬
libetꝰ bona sibi amputanl
etiã concessa. Contẽnunt ul¬
sibiliaꝰ. inusibͣibꝰ accẽdunt᷑.
L.am̃tis gaudentꝰ. in cunctis
semet ipsos humiliant. Et
sic̃ nonuilli peccata opum.

Expanded text:
etetdiligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter fecit. S agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum,
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ:. qͦd plerũq hi qͥ nullis
se oppressos peccatoꝵ molibꝰ
sciunt. stant qͥdẽ in uia iusti¬
cie : nulla illicita ꝓpetrant:
sed tam̃ ad celestẽ patriã an¬
xie ñ anelant. Tantoq sibũ
rebꝰ licitis usũ prebent. quan-¬
to se perpetrasse illicita nulla
meminert. Et plerũq pigri
remanent ad exercenda bo-
na p̃cipua. qͥa ualde sibi se¬
curi sũt qͦd nulla cõmiserint
mala grauiora. At contra ñ¬
nunquã hi qͥ sese aliqua illici¬
ta egisse meminert: ex ipso
suo dolore compuncti. in ar¬
descunt ad amorẽ dei ͥ seseq
in magnis uͥtutibꝰ exercent.
cuncta ⁊ difficiła scĩ certami¬
nis appetunt. omĩa mundi ile¬
relinqunt: honores fugnunt:. ͥ¬
acceptis contumeliis letant᷑:
flagrant desiderio. ad celestẽ
patriã anhelant. Et qͥa se er¬
rasse a deo considerant. dam¬
na precedentia lucris sequen¬
tibꝰ recõpensant. Manis gͦ de
peccatore conu̾so quã de stan¬
te nisto gaudiũ fit incelo᷑. qͥi

Expanded text:
uia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse illicita nulla meminerunt, et plerumque pigri remanent ad exerna praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rũq ipsi beatoꝵ spirituum
ordines uicmnoꝵ sibi ordinũ
uocabula sortiunt᷑. Thronos
etem̃ scilicet sedes dei. spcia¬
diximꝰ: ⁊ tam̃ ꝑ psalmistã dicit᷑.
Qui sedes suꝑ cherubin appare.
Quia uidelicet dũ in ipsis disti¬
ctionibꝰ agminũ cherubin thro¬
nis nngunt᷑ : sedere etiã suꝑ
cherubin dñs ex uicini agmi¬
nis equalitate ꝑhibet᷑. Sic qͥp¬
pe in illa sũma ciuitate speci¬
tam̃ sint cõmunia omnium.
betꝰ. hoc in alio ordine totum
possidet. Sed iccirco uno eodẽq
nocabulo cõmunit̾ ñ censent᷑:
ut ille ordo uocari pͥuato uniꝰ¬
cinꝰq rei nomine debeat:. qui
hanc in munere plemꝰ accepit.
Seraphin nãq incendiũ diximꝰ:
et cam̃ amore conditoris om̃s
simul ardent. Cherubin ꝑlem
tudinẽ scientie. Et tam̃ qͥs ibi
aliqͥd nesciat. ubi ipsũ om̃s si¬
mul fontẽ scientie dm̃ uident᷑.
ex parte ab omnibꝰ habent᷑. eis
in priuato nomine data sunt:

Expanded text:
rumque ipsi beatorum spiritum rumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, speciadiximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specitamen sint communia omnium; bet, hoc in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudinem scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnis ministeriũ alii sp̃s alioᷤᷤ
mittunt zacharia scilicet
ꝓpħa atrestante qͥ ait. Ecce
angłs qͥ loquebat᷑ in me egre¬
diebat᷑ . et aliꝰ angłs egredi¬
ebat᷑ in occursũ eiꝰ. ⁊ dixit
ad eũ. Curre. et loquere ad
puerũ istũ. dicens. Absq
muro habitabit᷑ ihrłm. Dũ
enĩ angłs ad angłm dicit
curre ⁊ loquere. dubium
ñ ẽ qͥa aliꝰ aliũ mittit. Mino¬
ra uͦ sũt que mutunt᷑: maio¬
ra que mittunt. Sed hoc quo¬
q de ipsis agminibꝰ que niꝰ¬
tunt᷑ certũ tenemꝰ: qͥa ⁊ cũ
ad nos ueniunt. sic exteruis
implent ministeriũ. ut tam̾
nunquã desint interiꝰ ꝑ con¬
tẽplationẽ. Et mittunt᷑ ꝙͥ
et assistunt: qͥa ⁊ si circũserp¬
tus ẽ angłicus sp̃s. summus
tam̃ sp̃s ipse qͥ deus ẽ. circũ¬
scriptꝰ ñ ẽ. Angłi itaq ⁊ ins¬
si ante ipsũ sũt. qͥa quolibet
missi ueniant. intͣ ipsũ cur¬
runt. Sciendũ qͦq ẽ. qͥa ple¬

Expanded text:
pernis ministerium alii spiritus alios pernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur; et ecce alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, et loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exteriimplent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur et assistunt, quia et si circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniunt, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia ple
Abbreviated transcription (Latin):
tentia uult intelligi. qͥa hi
sp̃s qͥ mittunt᷑ eoꝵ uocabulũ
ꝑcipnuit. quoꝵ. officiũ gerũt.
Quia enĩ ut peccata locutio¬
nis incendat. de altari angłs
carbonẽ portat.  seraphin uo¬
cat᷑. qͦd incendiũ dicit᷑. Hiuc
aut̃ sensui ⁊ illud credit᷑ ñ
inconuenienter oꝑitulari.
liũ ministrabant eiꝰ. ⁊ decies
milies centena milia assistebãt
ei. Aliud ẽ nãq ministrare.
aliud assistere. Qui enĩ mini¬
strant deo. hi ⁊ ad nos nun¬
tiando exeunt. Assistunt uͦ.
qͥ sic contẽplatione intima
ꝑfruũt᷑. ut ad explenda fo¬
ras oꝑa minime mittant᷑. Sed
qͥa inqͥbꝰdã scripture locis
quedã ꝑcherubin. quedam
uͦ ꝑ seraphin agi dielicimꝰ.
utrũ ꝑ se hec faciant an ꝑ
subiecta agmina agant᷑. que
sic̃ dicit᷑. in eo qͦd a maioribꝰ
ueniunt maioꝵ uocabula
sortiunt᷑. nos affirmare no¬
lumꝰ: qͦd aꝑtis testimoniis ñ
ꝓbamꝰ. Hoc tam̃ certissime
scimꝰ. qͥa ad explendũ de su¬

Expanded text:
ia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur eorum vocabulum percipiunt quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de su
Abbreviated transcription (Latin):
glorioso imperatori renun¬
ut animnum regis ampliꝰ
sibi de legatione strenue
perfecꝰta coneiliarent: int̾
alia de sanc̾toꝵ reliquiis ab
africa deportatis eius auimoͤ
accollũt. Unde plurimum
letꝰ eas tam diui apud are¬
latem digna ueneratione
reseruari iussit donee ipz¬
se magno aliquo opere in
regno suo templum conde¬
ret. ubi tam preciosum
pignus ingenti cultu ⁊ or.¬
natu repoueret. Sed em̃¬
gentib causis dum opus
tardius constriit᷑. occasi¬
onem nactus leidradus ne¬
nerabilis lugdunensis epis¬
copus: gloriosum imperato.¬
rem rogauit: ut ad eiuita¬
tem suam deferribeata ol¬
sa martyrũ ei liceret. An¬
nuit imperator. Sed ⁊ idẽ
ocius uotũ suũ piũ ꝑficit
uitatem lugduni deportata
sunt: ibiq in maiori eecle¬
sia beati ioh̃is baptiste ac
aliquanto tempore custodi¬
ta : ⁊ ad defensionem eiuiũ
deo id misericordit̃ oꝑante:
i imperatore iam uotum
suũ de edificatione templi
in longe alias transferente.

Expanded text:
glorioso imperatori renunglorioso imperatori renunut animum regis amplius sibi de legatione strenue perfecta conciliarent, inter alia de sanctorum reliquiis ab Africa deportatis ejus animos attollunt. Unde ille plurimum laetus, eas tam diu apud Arelaten digna veneratione reservari jussit, donec ipse magno aliquo opere in regno suo templum conderet, ubi tam pretiosum pignus ingenti cultu et ornatu reponeret. Sed, emergentibus causis, dum opus tardius construitur, occasionem nactus Leidradus, venerabilis Lugdunensis episcopus, gloriosum imperatorem rogavit, ad civitatem suam deferre beata ossa martyrum ei liceret. Annuit imperator. Sed et isdem ocius votum suum pius perficit: vitatem Lugduni deportata sunt, ibique in majori ecclesia beati Joannis Baptistae ac aliquanto tempore custodita: et ad defensionem civium, Deo id misericorditer operante, et imperatore jam votum suum de aedificatione templi in longe alia transferente,
Abbreviated transcription (Latin):
multa ulero
riosissimo sirolo franeis
imperante: contigit lega¬
tionem francoꝵ ferentes
illustres ac sapientia circũ¬
transitum fecisse. Hii eum
carthaginem dirutam .
loca scoꝵ uenerabilia mar
tẏrum reuertentes a rege
persarum a aron qui excep¬
ta india totum pene tene¬
bat orientem udissent. fa¬
cile sibi conciliato principe
ac fauorem in re tali pres.¬
tante: pro magno muuere
rogauerunt ut ossa cypri¬
ani eis ferenda permuteret.
Ouod ille non magni ducen:
in toto orbe terrai erant
regum ae principum ami¬
cicie prepoueret. ipsi ea fer¬
rent libent̃ assensit. Cũq
uenerabiles legati ingen¬
tia dona martyrũ seilicet
reliquias ferentes: nam
i beati sperati martyriͦ
membra qui unus fuit
de. illis duodecim precla¬
rissimis martyribus seilli¬
tanis. caput etiam glorio¬
si martyris pantaleõnis
secum cum beatis ossibus
cypriaui habentes reuerte¬
rentu .r. prosperis usi uelͦ
tandem peruenert̃ arelatẽ.
rum signata interim yelĩ¬
quentes: legationẽ suam

Expanded text:
multa vero riosissimo Carolo Francis imperante, contigit, legationem Francorum ferentibus, illustres ac sapientia circumtransituCarthaginem dirutam et loca venerabilia sanctorum martyrum revertentes a rege Persarum Aaron, qui, excepta India, totum pene tenebat Orientem, vidissent, facile sibi conciliato principe, ac favorem in re tali praestante, pro magno munere rogaverunt, ut ossa B. Cypriani eis ferenda permitteret. Quod ille, non magni ducens,in toto terrarum orbe erant regum ac principum amicitiae praeponeret, ipsi ea ferrent, libenter assensit. Cumque venerabiles legati ingentia dona, martyrum scilicet reliquias ferentes nam et beati Sperati martyris membra, qui unus fuit ex illis duodecim praeclarissimis martyribus Scillitanis, caput etiam martyris gloriosi Pantaleonis secum cum beatis ossibus Cypriani habebant reverterentur, prosperis usi velis, tandem pervenerunt Arelaten. ra signata interim relinquentes, legationem suam
Abbreviated transcription (Latin):
um uel uisibilit̾ uel inusibi¬
lit̾ mittant᷑. Scilicet qͥa ad
humana solatia aut angeli
aut archangłi ueniunt. Nã
suꝑiora illa agmina ab inti-¬
mis nunquã recedunt. qm̃ ea
que preminent: usum ext̾io¬
ris minsterii nequaquã ħabẽt.
Cui rei illud iudet᷑ eẽ contra-¬
ad me unꝰ de seraphin: ⁊ in
mamii eiꝰ calculus quẽ forci¬

Expanded text:
um vel visibiliter vel invisibium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contraad me unus de seraphim, et in manu ejus calculus
Abbreviated transcription (Latin):
me loquente. in¬
trorsus uos aduoᷤ¬
met ipsos reducite. secretoꝵ
urõꝵ merita cogitationesq
discutiteᷤ. Uidete siqͥd iã boni
uob̾cũ intꝰ agitis: iudete si in
nimnero hoꝵ agminũ que bre¬
uit tangendo ꝑstrinximꝰ. sor¬
tẽ ur̃e uocationis inuenitis.
Ue aut̃ anime. que in se de his
bonis que enumerauimꝰ mini-¬
me aliqͥd recognoscit. Eiq ad¬
huc ue det̾ius ĩmminet. si ⁊
pͥuatã se donis intelligit: ⁊ ne¬
quaquã gemit. Quisqͥs gͦ talis
ẽ fr̃s meiꝰ. gem̃dus ẽ ualde qͥa ñ
gemit. Pensemꝰ gͥ accepta ele¬
ctoꝵ munera: ⁊ uirtute qua
possumꝰ ad amorẽ tante sortiᷤ
anhelemꝰ. Qui inse donoꝵ grãm
minime recognoscit: gemat.
Qui in se uͦ minora cognoseit
et suꝑne ille distinctiones
beatoꝵ. spirituũ ita sũt condi-¬
te: ut alie aliis sint prelate.
fertur uͦ dionisius ariopagi¬
tta antiquus uidelicet ⁊ ue¬
nerabilis pat̾ dicere: qͦd ex
minoribꝰ angłoꝵ. agminibꝰ
foras ad explendũ ministeri¬

Expanded text:
me loquente, introrsus vos ad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum, quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora cognoscit, et supernae illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministeri
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ sp̃m scm hab̾e qͥ diligit:
et habendo mereri ut plus
habeat. ⁊ plus habendo pluᷤ
diligat. Iã itaq habebant
bat: sine qͦ eũ dnm ñ dice¬
bãt: nec tam̃ eũ adhuc ha
bebãt sic̃ eũ dñs ꝓmittebat̃.
Et habebat gͦ ⁊ ñ habebãt
dũ habebãt. Habebãt itaq
minꝰ: dandꝰ erat eis amplius.
Habebãt occulte: acceptͦi
nebat. ut eis irnotesceret

Expanded text:
m sanctum habere qui diligit, et habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam itaque habebant bat, sine quo eum Dominum non dicebant: nec tamen eum adhuc sic habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non habebant, ndum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius: habebant occulte, accepturinebat, ut eis innotesceret
Abbreviated transcription (Latin):
si. Post annos aũt tres pa¬
ganis insistentibꝰ. tã inuidio¬
sa relatio cucurrit ad im¬
ꝑatorẽ traianũ: que dice¬
ret ꝑ scm̃ clem̃tẽ innume¬
creuisse. Et ideo missus est¬
cedere cessit multitudini:

Expanded text:
. Post annos autem tres, paganis insistentibus, tam ambitiosa relatio cucurrit ad imperatorem Trajanum, ut dicerent ibi per Clementem innumecrevisse. Et cedere, cessit multitudini,
Abbreviated transcription (Latin):
in isto loco ꝑciitite. Sed
cũ om̃s in girũ rastris efo¬
derent: et ñ ipsũ locũ in
qͥ agnꝰ staret contingerent.
accepto brem sarculo sẽs
clem̃s. leui ictu sub pede ag¬
siuentib uenis ortꝰ apparuit:
qͥ suo impetu uomens fiuin¬
um pate fecit. Cunc uniu̾sis
gaudentibꝰ: sc̃s clemens reᷤ¬
ponsoriũ dedit. Nluminis
impetꝰ letificat enuitatem
dei. Ad istã gͦ famã confiu-¬
xit omnis ꝓuintia. ⁊ ueni¬
entes uniuersi ad doctrinã
scĩ clem̃tis conu̾tebant᷑ ad

Expanded text:
in isto loco percutite. Sed cum omnes per gyrum rastris effoderent, et non ipsum locum, in quo agnus stabat contingerent, accepto brevi surculo S. Clemens levi ictu locum sub pede agfluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; ad istam autem famam confluxit omnis provincia; et venientes universi ad doctrinam sancti Clementis, convertebantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
et poemius discipłi eiꝰ. Om̃s
unanimes oremꝰ dm̃:. ut os¬
tendat nob̃ martiris sui ex¬
uiuias. Orantibꝰ aut̃ ppłss:
recessit mare in sinũ suũ
fere ꝑ tria milia. Et ingreᷤ¬

Expanded text:
et Phoebus discipuli ejus: Omnes unanimes oremus, ut ostendat nobis Dominus martyris sui exuvias. Orantibus autem populis, recessit mare in sinu suo, per tria fere millia. Et ingres
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ cõplesset. ⁊ hinc
inde ꝑspiceret. uidit ag¬
nũ stantẽ. qͥ pede dextro
deret. Tunc sc̃s clemens
intelligens dñm eẽ quẽ¬

Expanded text:
ratione completa hinc inde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro ti ostenderet. Tunc S. Clemens intelligens Dominum Je
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ multã eis consolati¬
onis ⁊ patientie. doctrinã
intimasset: didieit ab eis
sexto miliario aquã sibi su¬
is humeris deportare. Tuc̃
sc̃s clem̃s dixit. Oremꝰ fr̃s
fessorib sins fontis uen ã¬

Expanded text:
Et cum multa eis consolationibus et patientiae verba intimasset, didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Oremus fessoribus suis fontis in
Abbreviated transcription (Latin):
eã admittant lasciuo amore
corrũpi. Oderunt qͣndo sic
amantur. Attendite zelantẽ
amicũ sponsi. Cum inderet spõ-¬
sã ꝑ amicos sponsi quodã modo
fornicari. ait. Audio in uobis
seismata eẽ. ⁊ ex parte credo.
qͥ sũt eloes. qͥ a contentiones¬

Expanded text:
eam admittunt lascivo amore corrumpi. Oderunt quando sic amantur. Attendite zelantem amicum sponsi: cum videret sponsam per amicos sponsi quodam modo fornicari, ait, « Audio in vobis schismata esse, et ex parte credo » . qui sunt Chloes, quia c
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd paulus ꝓ uob̃ crucifixus
ẽ. aut in nomĩne pauli bap¬
tizati estis: Etamicũ. Amorẽ
sponse aliene repellit a se.
Non uult se amari ꝓ sponso:.
ut possit regnare cũ sponso.
Cõmendata ẽ gͦ eccła. Et
qͣndo ascendit in celũ: sic illiꝰ
dixit qͥ querebant de fine scłi.
Die nob̾ qͣndo ista fient: ⁊ qͣn¬
do tempus aduentꝰ tui. Et
ille. Non ẽ ur̃m scire tẽpora.
que pat̾ posuit in sua potesta¬
ce. Audi qͥd noueris a magistro
simo die aseendit in celum.
Et ecce hodierno die adue-¬
mente spũ scõ implent᷑ om̃s
qͥ aderant. loquunt᷑ linguis
omniũ gentiũ. Itẽ ipsa unitaᷤᷤ
ꝑ linguas ominũ gentiũ com¬
mendat᷑. Comm̃dat᷑ a dño re¬
surgente: cõmendat᷑ a xp̃o
ascendente: confirmat᷑ a spũ
scõ hodie ueniente.
Sermo

Expanded text:
aulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis » ? O amicum! Amorem sponsae alienae repellit a se. Non vult se amari pro sponsa, ut possit regnare cum sponso. Commendata est ergo Ecclesia: et quando ascendit in coelum, sic illis dixit, qui quaerebant de fine saeculi, Dic nobis, quando ista fient, et quando tempus adventus tui ? Et ille, Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Audi quid noveris a magistro,simo die ascendit in coelum, et ecce hodierno die adveniente Spiritu sancto implentur omnes qui aderant, loquuntur linguis omnium gentium. Item ipsa unitas per linguas omnium gentium commendatur. Commendatur a Domino resurgente, commendatur a Christo ascendente; confirmatur ab Spiritu sancto hodie veniente. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad nos. Et ibi ẽ. ⁊ hic.
Non enĩ ut ad nos ueniret. in¬
de discessit. Excreuĩt: ñ mi¬
grauit. Hoc cõmendauit con¬
tinuio post resurrectionẽ suã.
fecit cũ illis qͣdraguita dies.¬

Expanded text:
venit ad nos. Et ibi est, et hic. Non enim ut ad nos veniret, inde discessit: excrevit, non migravit. Hoc commendavit continuo post resurrectionem suam. Fecit cum illis quadragi
Abbreviated transcription (Latin):
ut intelligerent scripturas:
Et dixit eis. Qa sic scriptũ ẽ.
et sic oportebat xp̃m pati. et
resurgere a mortuis ttio die.
Ecce caput nr̃m. Ecce caput:
ubi sũt membra. Ecce sponsuᷤ:
ubi ẽ sponsaͦ. Matrimoiuales
tabulas lege: sponsũ audi. Spõ¬
sã queris: ab ipso audi. Nemo
illi tollit suã: nemo supponit
alienã. Ab ip̃so audi Abi que¬
nis xp̃m. in fabulis hominum.
an in ueritate eugłioꝵ. Passuᷤ
ẽ. resurrexit t̾cio die. ostendit
se discipłis suis. Iã ipsũ habe¬
mꝰ. Illã ubi querimꝰ ͦ Ab ipso
interrogemꝰ. Oportebat xp̃m
patiꝰ. ⁊ resurgere a mortius t̾-¬
cio die. Ecce iã facꝰtũ ẽiã in
det᷑. Dic dñe. tu dic dñe ne noᷤ¬

Expanded text:
Scripturas. Et dixit eis, Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. » Ecce caput nostrum; ecce caput, ubi sunt membra? Ecce sponsus, ubi est sponsa? Matrimoniales tabulas lege: sponsum audi. Sponsam quaeris? Ab ipso audi: nemo illi tollit suam, nemo supponit alienam: ab ipso audi. Ubi quaeris Christum? In fabulis hominum, an in veritate Evangeliorum? Passus est, resurrexit tertio die, ostendit se discipulis suis. Jam ipsum habemus: illam ubi quaerimus? Ab ipso interrogemus: Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die. Ecce jam factum est, jam videtur. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
homo ab eccła separatꝰ. Que-¬
ris ab illo sacram̃tũ. inuenis.
Queris baptismũ: inuenis. Que¬
ris symbolũ: inuenis. forma
ris:. frustra foris de forma gła
unitatẽ. Noc ipsũ uos moueat
qͦd in pͥncipio creaturarũ qͣndo
ds̃ cuncꝰta constituit. fecit side¬
ra incelo. in t̾ra aut̃ herbas ⁊
ligna. Dixit. ꝓdiicat t̾ra. et
ꝓducta sũt ligna ⁊ cuncta
iuirentia. Dixit. ꝓducant aq̃
natantia ⁊ uolatilia. ⁊ facꝰtũ
ẽ sic. ꝓducat t̾ra animã uiuã
omniũ pecoꝵ ⁊ bestiaꝵ ⁊ fac¬
tũ ẽ sic. Nunqͥd d̃s de aue una
fecit cet̾as aues. Nunqͥd de
uno pisce om̃s pisces  De uno
equo om̃s equos: de una bes-¬
tia om̃s bestias : Nunqͥd ñ mul¬
tas simul t̾ra ꝓduxit:⁊ mul¬
tiplicibꝰ fetibꝰ multa cõpleuit:
Sentũ ẽ ad hominẽ facien¬
dũ: ⁊ factꝰ ẽ unus. De uno
genus humanũ. Nec duos fa¬
cere uoluit separatĩ. masculũ
et feminã. sed unũ. Et de uno

Expanded text:
homo ab Ecclesia separatus. Quaehomo ab Ecclesia separatus. Quaeris ab illo sacramentum, invenis: quaeris Baptismum, invenis: quaeris symbolum, invenis. Forma ris, frustra foris de forma glorunitatem. Hoc ipsum vos moveat, quod in principio creaturarum, quando Deus cuncta constituit, fecit sidera in coelo, in terra autem herbas et ligna, dixit, Producat terra, et producta sunt ligna, et cuncta virentia: dixit, Producant aquae natantia et volatilia, et factum est sic: Producat terra animam vivam omnium pecorum et bestiarum, et factum est sic. Numquid Deus de ave una fecit caeteras aves? numquid de uno pisce omnes pisces? de uno equo omnes equos? de una bestia omnes bestias? Numquid non multa simul terra produxit, et multiplicibus fetibus multa complevit? Ventum est ad hominem faciendum, et factus est unus, de uno genus humanum. Nec duos facere voluit separatim, masculum et feminam: sed unum, et de uno
Abbreviated transcription (Latin):
qͥm unitate eccłe continet᷑. que
lingius omnibꝰ loquebat᷑. U nũ
corpꝰ paulus dicit apłs. uniu
tendite. Multis membris con¬
stitutũ ẽ corpꝰ:⁊ uegetat mẽ¬
bra omĩa unꝰ sp̃s. Ecce huma¬
no spũ quo sũ ego ipse homo.
mẽbra omĩa colligo. Impero
mẽbris ut moueant᷑. Intendo
Officia mẽbroꝵ disꝑtita sũt
sed unitas sp̃s continet omĩa.
Multa iubent᷑. multa fiunt.
U nꝰ iubetꝰ. um seruit᷑. Quod ẽ¬
Ideo apłs cũ corpus unũ no¬
minasset. ne intelligeremꝰ mor¬
tuũ corpus:̾ unĩ inqͥt corpus.
Sed rogo te. uiuit hoc corpus
et dolete eos qͥ de eccła precidũ¬
tur. In mẽbris nr̃is quã dni uiui¬
mꝰ cũ sami sumꝰ: implent omĩa
mẽbra officia sua. Si unũ mem¬
brũ dolet alicunde: compati¬
unt᷑ omĩa mẽbra. Tam̃ qͥa in
corpore ẽ. dolere potest. expi¬
rare ñ potest. Quid ẽ enĩ expi¬
rare. nisi sp̃m amittere. Iam
uͦ si mẽbrũ precidatur de cor-
mã. sed ñ habet uitã. Sic et

Expanded text:
 unitate Ecclesiae continetur, quae linguis omnibus loquitur. Unum corpus, Paulus dicit Apostolus: tendite. Multis membris constitutum est corpus, et vegetat membra omnia unus spiritus. Ecce humano spiritu, quo sum ego ipse homo, membra omnia colligo: impero membris ut moveantur, intendo Officia membrorum dispartita sunt, sed unus spiritus continet omnia. Multa jubentur, multa fiunt: unus jubet, uni servitur. Quod eIdeo Apostolus, cum corpus unum nominasset, ne intelligeremus mortuum corpus: Unum, inquit, corpus. Sed rogo te, vivit hoc corpus? et dolete eos qui de Ecclesia praeciduntur. In membris nostris, quamdiu vivimus, cum sani sumus, implent omnia membra officia sua. Si unum membrum dolet alicunde, compatiuntur omnia membra. Tamen quia in corpore est, dolere potest, exspirare non potest. Quid est enim exspirare, nisi spiritum amittere? Jam vero si membrum praecidatur de corpomam, sed non habet vitam. Sic et
Abbreviated transcription (Latin):
et ossa ñ habet:. sic̃ me uidetis
habere. Ecce adhuc illis turba¬
tis pre gaudio. accepit cibum
ñ egestate sed po testate: acce¬
pit corã illis. Cõmendat contͣ
impios corporis ueritatẽ: cõmen¬
dat eccłe unitatẽ. Quid enĩ astͦ
Nonne hec sũt que locutꝰ sum

Expanded text:
non habet, sicut me videtis habere. » Ecce adhuc illis turbatis prae gaudio, accipit cibum, non egestate, sed potestate; accipit coram illis: commendat contra impios corporis veritatem, commendat Ecclesiae unitatem. Quid enim ait? « Nonne haec sunt quae locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
ROTER aduẽ¬
tũ sp̃s scĩ hodier¬
nus dies sollẽnis
ẽ nob̾. a resurrecti¬
one diũ qͥnquagesimꝰ. seꝑtẽ sep-¬
timanis multiplicatꝰ. Sed cosl-¬
putantes septẽ septimanas. qua-¬
dragnta nouẽ inuenietis. Inꝰ
adait᷑ ut nob̾ unitas cõmende¬
cur. Qud ipse aduentꝰ sc̃ĩ sp̃s. qͥd
it. unde monstrauit. Lingus
omniũ gentiũ locuti sũt om̃s.
Erant aũt in uno loco centum
numerꝰ sacratꝰ. mẏsterio ẽ decu-¬
platꝰ. ¶d g. Singuli in quosue-¬
nit sp̃s sc̃s. singulis linguis om¬
nũ gentiũ sũt locuti. illi alia
lingua.⁊ illi alia. et qͣsi diuiser̃t
int̾ se linguas omniũ gentium:
Non. Sed sic̃ unusqͥsq homo.
uꝰ homo linguis omniũ gentiũ

Expanded text:
ropter adventum Spiritus sancti hodiernus dies solemnis est nobis, a resurrectione Domini quinquagesimus, septem septimanis multiplicatus. Sed computantes septem septimanas, quadraginta novem invenietis: unus additur, ut nobis unitas commendetur. Quid ipse adventus Spiritus it? unde monstravit? Linguis omnium gentium locuti sunt omnes. Erant autem in uno loco centum numerus sacratus mysterio est decuplatus. Quid ergo, singuli in quos venit Spiritus sanctus, singulis linguis omnium gentium sunt locuti, illi alia lingua, et illi alia, et quasi diviserunt inter se linguas omnium gentium? Non sic: sed unusquisque homo, unus homo linguis omni
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ omnis homo m̃dax ñ sol¬
iusti. Riesponde illi ⁊ ad hoc
ne uideat᷑ sibi aliqͥd dixisse.
ad suadendũ m̃daciũ. testi¬
moniũ de lege ꝓferens: ⁊ ur¬
gens te de lege contra legem.
In lege enĩ scͥptũ ẽ. falsũ testi¬
moniũ ne dicas. ⁊ in lege sey¬
tũ ẽ. omnis homo m̃dax. Res-¬
pice ad illud qͦd paulo ante
cõmonui. qͣndo mitẽ homineꝰ
u̾bis qͥbus potui t̾minaui. Mi.¬
tis ẽ. cui in omnibꝰ que bene
facit ñ placet nisi ls̾. in omisꝰ
que male patit᷑. ñ displicet as
hoc gͦ ei responde qͥ dicit m¬

Expanded text:
tamen Omnis homo mendax non soltamen Omnis homo mendax non solvisti. Responde illi et ad hoc, ne videatur sibi aliquid dixisse ad suadendum mendacium, testimonium de Lege proferens, urgens te de Lege contra Legem. In Lege enim scriptum est, Falsum Testimonium ne dicas : et in Lege scriptum est, Omnis homo mendax. Respice ad illud quod paulo ante commonui, quando mitem hominem verbis quibus potui, terminavi. Mitis est, cui in omnibus quae bene facit, non placet nisi Deus; in omnibus quae male patitur, non displicet Deus. Hoc ergo ei responde
Abbreviated transcription (Latin):
illũ ab auribꝰ tius. forte corre
rus. ⁊ eo fortasse correcturꝰ
quomͦ facturus es. Responde.
De lege uoluit suadere m̃da¬
ciũ. Ille enĩ ait. dicꝰ: ⁊ forte ñ
ausus ẽ dicere dic m̃daciũ. sed
sic. dic qͦd uult. Tu dicis: sed
mendatiũ ẽ. Et ille ut exciset.
omnis homo mendax. Et tu
contra. fr̃at̾. os qͦd m̃tit᷑ occidit
animã. Aitende. ñ leue qͦd
audisti: os qͦd m̃tit᷑ occidit ami¬
mam. Quid mͥ facit inimicus
iste potens qͥ me p̃mit qͥa
nis in me. ⁊ ñ uis me ẽẽ in ma¬
lo: cũ uelis me ẽẽ malũ. Qͥd
Carnẽ. Corpus dicit tu p̃mit.
Dico ego. Perimit᷑. Quanto
mitiꝰ ille agit mecũ quã ego:
si m̃titus fuero. Ille occidit
carnẽ meã: ego occido aiãm
erat. moriturũ erat. et si nõ
occideret᷑. Animã uͦ quã non
occidit iniqͥtas. in eternum
excipit ueritas. Serua gͦ qͦd
seruare potes. ꝑeat qͦd quã¬
doq ꝑiturũ ẽ. Respondistiꝰ. ⁊

Expanded text:
illum ab auribus tuis, forte correcillum ab auribus tuis, forte correcrus, et eo fortasse correcturus? Quomodo facturus es, responde. De Lege voluit suadere mendacium. Ille enim ait, Dic. Et forte non ausus est dicere, Dic mendacium: sed sic, Dic quod vult. Tu dicis, Sed mendacium est. Et ille, ut excuset, Omnis homo mendax. Et tu contra, frater, Os quod mentitur, occidit animam . Attende, non est leve quod audisti, Os quod mentitur, occidit animam. Quid mihi facit inimicus iste potens, qui me premit, quia nis in me, et non vis me esse in malo; cum velis me esse malum? Quid Carnem. Corpus, dicis tu, premit: dico ego, perimit. Quanto mitius mecum agit ille, quam ego si mentitus fuero? Ille occidit carnem meam: ego occido animam riturum erat, etsi non occideretur: animam vero quam non occidit iniquitas, in aeternum excipit veritas. Serva ergo quod servare potes: pereat quod quandoque periturum est. Respondisti; et
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: ne neges uerũ. Ne multis
immorer: ille irascit᷑. potens
ẽ. premit. Accedit amicus qͥ
ñ uult te ẽẽ in p̃ssuraꝰ. ñ uult
eẽ in malo. Rogo te. fac qͦd tͥ
dicit᷑. Quid magnũ ẽ. Iam for¬
te quomͦ ⁊ sathanas dnõ. scͥp¬
tũ ẽ. de te qͥa angłis suis man¬
dait de te. ne offendas ad la¬
pidẽ pedẽ tuũ: forte ⁊ iste ami¬
cus tuus qͥa uidet te xp̃ianũ.
de lege tͥ uult ꝑsuadere quod
putat te debere facere. fac
qͦd dicit. Quidͤ. Hoc qͦd uult
ille. Sed tim̃dũ ẽ: falsũ ẽ. Nõ
legisti. omnis homo menday
Iam iste scandalũ ẽ. Amcus
ẽ. Quid facturus es. Oculus
ẽ manꝰ ẽ. amputa. ⁊ ꝓice abs
nr̃a in corpore nr̃o consensione
faciunt unitatẽ . consensione
uiuunt:. consensione inuicem
conectunt᷑. A bi dissensio ĩbi
morbꝰ aut uulnꝰ ẽ. Ergo mem¬
brũ tuũ ẽ. Diligis eũ: sed scan¬
dalizat te. Amputa eũ. ⁊ ꝓice
abs te. Noli consentire: au̾te

Expanded text:
sum, ne neges verum. Ne multis sum, ne neges verum. Ne multis immorer, ille irascitur, potens est, premit. Accedit amicus, qui non vult te esse in pressura, non vult te esse in malo: Rogo te, fac quod tibi dicitur; quid magnum est? Jam forte quomodo et satanas Domino, Scriptum est de te, quia Angelis suis mandavit de te, ne offendas ad lapidem pedem tuum . Forte et iste amicus tuus, quia videt te christianum, de lege tibi vult persuadere, quod putat te debere facere. Fac quod dicit. Quid? Hoc quod vult ille. Sed mendacium est, falsum est. Non legisti, Omnis homo mendax ? Jam iste scandalum est. Amicus est, quid facturus es? Oculus est, manus est: Amputa, et projice abs nostra in corpore nostro consensione faciunt unitatem, consensione vivunt, consensione invicem connectuntur. Ubi dissensio, ibi morbus aut vulnus est. Ergo membrum tuum est: diliges eum. Sed scandalizat te; Amputa eum, et projice abs te. Noli consentire; averte
Abbreviated transcription (Latin):
ylũ de iob ⁊ uxore . sed ibi ñẽ
nominatũ scandalũ. Audi e¬
uangłm. Dñs cũ de passione
sua p̃dicaretꝰ: petrus cepit
illi suadere ne pateret᷑. Redi
retro sathana. scandalũ mͥ es
ꝓrsus docuit te dñs qͥ tͥ uiuen¬
lum. Cui dixerat paulo ante
beatꝰ es sẏ mon bariona. ostẽ¬
derat illũ membrũ suũ ẽẽ:
at ubi cepit scandalo ẽẽ. pre¬
cidit membrũ refecit men¬
brũ. reposuit membrũ. Scan¬
auiũ gͦ tͥ ille erit: qͥ tͥ male ali¬
qͥd suadere ceꝑit. Et intendat
caritas ur̃a. Fit hoc plerũq ñ
uult te facere malũ. Quid ẽ
indet te in malo. Sid et te
in aliqua p̃ssura. Pressurã ipsã
ꝓpt̾ iusticiã forsitan pateris:
ideo pateris p̾ssurã. qͥa ñ us
dicere falsũ testimoniũ. Uer-¬
bi grã dixerimꝰ ᷤ. abundant ex¬
empla. qͥa ue mundo ab scan¬
dalis. Ecce uerbi gr̃a potens
aliqͥs querit a te ꝓpt̾ p̃dã suam.
ꝓpt̾ rapinã suã. ministeriũ fal¬
si testimonii. Negas tu negas fal¬

Expanded text:
 sed ibi non est nominatum scandalum. Audi Evangelium: Dominus cum de passione sua praedicaret, Petrus coepit illi suadere ne pateretur. Redi retro, satanas, scandalum mihi es. Prorsus docuit te Dominus, qui tibi vivenlum. Cui dixerat paulo ante, Beatus es, Simon Bar-Jona , ostenderat illum membrum suum esse. At ubi coepit scandalum esse, praecidit membrum: refecit membrum, reposuit membrum. Scandalum ergo tibi ille erit, qui tibi mali aliquid suadere coeperit. Et intendat Charitas vestra: fit hoc plerumque, nvult te facere malum. Quid est, videt te in malo? Videt te in aliqua pressura. Pressuram ipsam propter justitiam forsitan pateris: ideo pateris pressuram, quia non vis dicere falsum testimonium. Verbi gratia dixerim. Abundant exempla, quia Vae mundo ab scandalis. Ecce, verbi gratia, potens aliquis quaerit a te, propter praedam suam, propter rapinam suam, ministerium falsi testimonii. Negas tu: negas fal
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. ecce qͥd faciunt tempora
xp̃iana. Ecce que sũt scandala.
liariꝰ tuus. Ergo ocłs tius. Dicet
tͥ hoc minister tuus: c̃oopariꝰ
tuus. Ergo manꝰ tua. Dicet tͥ
hoc forte qͥ te sustentat:. qui te
ab humilitate t̾rena subleuat.
Ergo pes tuus. Abice. ampu¬
ta ꝓice abs te. Noli consentire:
responde talibꝰ. Quomͦ respon¬
debat ille cin suadebat᷑ falsũ
testimoniũ. responde ⁊ tu. Dic
hommi dicenti tͥ. ecce tempo¬
ribꝰ xp̃ianis tante p̃ssure sunt:
uastatꝰ mundꝰ. Responde tu.
hoc mͥ ante quã eueniret pre¬
p̃ssuris mundi. Curbat᷑ cor tuũ.
qͦmodo nauis illa ubi dormie
ẽ ubi fides dormit. Quid enĩ tͥ¬

Expanded text:
dicitur: Ecce quid faciunt tempora dicitur: Ecce quid faciunt tempora christiana, ecce quae sunt scandala. liarius tuus: ergo oculus tuus. Dicit bi hoc minister tuus, cooperarius tuus: ergo manus tua. Dicit tibi hoc forte qui te sustentat, qui te ab humilitate terrena sublevat: ergo pes tuus. Abjice, amputa, projice abs te, noli consentire. Responde talibus, quomodo respondebat ille, cui suadebatur falsum testimonium. Responde, et tu: dic homini dicenti tibi, Ecce temporibus christianis tantae pressurae sunt, vastatur mundus: responde tu, Hoc mihi antequam eveniret, praePressuris mundi turbatur cor tuum, quomodo navis illa, ubi dormiebest ubi fides dormit. Quid enim t
Abbreviated transcription (Latin):
ligamꝰ legẽ dei. ut euadamꝰ qͦd
lictũ ẽ. ue mundo ab scanda¬
lis. l.oquam᷑ aliqͥd de scanda¬
crebrescunt scandala. ab un¬
dant p̃ssure᷑. uastat᷑ mundꝰ. c̃al¬
cat᷑ torcular. Eia xp̃iam. cele¬
tẽ in celo queritis: qͥ angłis
scĩs sociari desideratis. in tel¬
ligite uos sie uenisse ut disce¬
cdatis. Transitis ꝑ mundũ. co¬
nantes ad eũ qͥ creauit mundũ.
Non uos ꝑturbent amatores mun¬
di qͥ uolunt in mundo remanere:
et uelint nolut cogunt᷑ migrare.
Non uos decipiant: ñ seducant. Preᷤ¬
sure iste ñ sũt scandala. Iusti esto¬
te. et ex̾c itationes erunt. Tribu¬
latio uenit᷑. qͣd uolueris erit:
aut ex̾citatio. aut damnatio.
Qualẽ te inuenerit. talis erit.
Tribulatio ignis ẽ. Aurũ te inue¬
mat. sordes tollet. Paleã te in¬
ueniat. in cierẽ uertet. Ergo
p̃ssure que abundant. ñ sunt
scandala. Sed que scandala lo¬
cutiones ille. uerba illa qͥbꝰ uob

Expanded text:
ligamus legem Dei, ut evadamus quod ligamus legem Dei, ut evadamus quod dictum est. Vae mundo ab scandalis. Loquamur aliquid de scandacrebrescant scandala, abundent pressurae. Vastatur mundus, calcatur torcular. Eia, christiane, coeletem in coelo quaeritis, qui Angelis sanctis sociari desideratis, intelligite vos sic venisse ut discedatis. Transitis per mundum, conantes ad eum qui creavit mundum. Non vos perturbent amatores mundi, qui volunt in mundo remanere, et velint nolint, coguntur migrare: non vos decipiant, non seducant. Pressurae istae non sunt scandala. Justi estote, et exercitationes erunt. Tribulatio venit: quod volueris erit, aut exercitatio, aut damnatio. Qualem te invenerit, talis erit. Tribulatio ignis est: aurum te invenit? sordes tollit: paleam te invenit? in cinerem vertit. Ergo pressurae quae abundant, non sunt scandala. Sed quae sunt scandala? Locutiones illae, verba illa, quibus nobis