comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ico enim uob̃. quod angłi eoꝵ semꝑ in
celis uident faciem patris mer qͥ in cȩ¬
lis est. Sicut gͦ illi uident. ita &e nos ui suri
sumus: s ñ ita uidemus. Propt̃ qd̾ ait apłs
uidemus nunc ꝑ specłm in enignate: tẽ
autẽ facie ad faciem. Premium itaq fidei:
nob̾ uisio ista seruatur. De qua & ioħes lo
qm̃ udebimus eũ sicuti ẽ. Facies autẽ dei.
manifestatio eiꝰ intelligenda est: ñ aliqd̃
tale menbrũ quale nos habemꝰ in corꝑe.
atq isto noĩe nuncupamus. Itaq uisuri ft̃¬
dm̃ sc̃i in isto corꝑe. S utrum ꝑ ipsum. sic̃
ꝑ corpus nunc uidemus solem. lunã. stellaᷤᷤ
tunc habebunt. ut ñ possint ocłos claudere.
atq aꝑire cũ uelint: diirius aũ quod ibi
dm̃ quisquis oculos clauserit. non uidebit.
Si enim ꝓpħa heliseus puerum suum gyeri
absens corpore uidit accipientẽ munera qͦͣ
dedit ei naaman syrus: quantomagis in¬
illo corpore sꝑuali uidebunt scĩ omĩa. ñ so¬

Expanded text:
ico enim nobis, quia angeli eorum semper in caelis uident faciem patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; sed nondum ita uidemus. propter quod ait aposuidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de qua et Iohannesquoniam uidebimus eum sicuti est. facies autem dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore atque isto nomine nuncupamus. Quaproptunt Deum in ipso corpore. Sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc videmus solem, lunam, stellas, talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere atque aperire cum volunt: durius autem, quod ibi Deum quisquis oculos clauserit non videbit. Si enim propheta Elisaeus puerum suum Giezi absens corpore vidit accipientem munera, quae dedit ei Naaman Syrus, quemillo corpore spiritali uidebunt sancti omnia, non so
Abbreviated transcription (Latin):
i fuerit iustus minister. computo illũ
cum paulo: computo illũ cum petro.
Cum istis computo iustos ministros: quia uere¬
iusti ministri głam suã ñ querunt. Ministri
enim sunt. ꝓducib haberi nolunt: spem in se
poni ex horrescunt. Ergo computo cũ paulo
iustum ministrũ. Quid enim dicit paulꝰ: Ego
plantaui apollo rigauit: s ds̃ increm̃tũ de¬
dit. Neq qui plantat ẽ aliquid neq qͥrigat: s
qui incrementũ dat ds̃. Qui uͦ fuerit suꝑbus
minister: cum diabolo cõputat᷑. S ñ contami¬
natur donum xp̃i. qd̾ ꝑ illũ fluit purũ. qd
ꝑ illum transit liquidũ. uenit ad fertilem¬
fructũ ferre ñ potest. S oe ꝑ lapideũ canalẽ
transit aqua ad areolas: in canali lapideo nicħ
generat: s ortus plurimũ fructũ affert. Sꝑua¬
lis aũ iurtus sacram̃ti ita ẽ ut lux: & ab illu¬
minandis pura excipitur: & si ꝑ immundos
transeat ñ inquinat᷑¬

Expanded text:
i fuerit minister justus, computo illum cum Paulo, computo illum cum Petro, cum istis computo justi ministri gloriam suam non quaerunt; ministri enim sunt, pro judicibus haberi nolunt, spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigaqui incrementum dat Deus . Si superbus fuerit minister, cum diabolo computatur; sed non contaminatur donum Christi. Quod per illum fluit purum est, quod per illum transit liquidum fructum ferre non potest, et per lapideum canalem transit aqua ad areolas. In canali lapideo nihil generat, sed hortus plurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus sacramenti ita est ut lux, et ab illuminandis pura excipitur, ut sic per immundos transiens non coinquinet
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sum: hoc ẽ ꝑfecte credidi. Non
enim ꝑfecte credunt: qui qd̃ credunt loqui
nolunt. Ad ipsam enim fidem ꝑtinet. etiam
illud credere qd̃ dictũ ẽ: qui me confessus fu̾it
coram hominib. confitebor eũ corã angłis d̃i.
Exhoc enim ẽ appellatus fidelis ille seruus.
ñ tantum qͥa accepit: s quia impendit. atq
lucratꝰ est. Ita & hoc loco ñ ait credidi &e lo¬
cutus sum: s ꝓpt̾ hoc dicit se locutũ ẽẽ. quid
credidit. Simul enĩ credidit. & qd̾ p̃mium
loquendo speraret: & quã penã tacendo ti¬
mere deberet

Expanded text:
locutus sum:» hoc est, perfecte credidi. Non enim perfecte credunt qui quod credunt loqui nolunt: ad ipsam enim fidem pertinet etiam illud credere quod dictum est, «Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor eum coram Angelis Dei» . Ex hoc enim est appellatus fidelis ille servus, non tantum quia accepit, sed quia impendit atque lucratus est. Ita et hoc loco non ait, Credidi, et locutus sum; sed propter hoc dicit se locutum esse, quia credidit. Simul enim credidit, et quod praemium loquendo sperare, et quam poenam tacendo timere deberet
Abbreviated transcription (Latin):
uinoꝵ in scͥpturis scĩs misterioꝵ. ut id̾e
homo alias. aliam atq aliã ꝓ re aliqua si¬
ginificanda ꝑsonam gerat᷑. tunc moyses
ppłi udeoꝵ sub lege positi ꝑsonã gerebat:
eumq in ꝓpħica prenuntiatione figurabat.
Sieut gͦ moyses petram uirga ꝑcũtiens de
dĩ uirtute dubitauit: ita ille ppłs qui sub lege ꝑ
moysen data tenebat᷑ x ꝑm ligno crucis affi¬
gens. eum uirtutem dei ẽẽ non credidit.
S: sicut ꝑcussa petra manauit aqͣ sitienti¬
b: sic plaga dnĩce passionis effecta ẽ uita
credentib. Habemus enim de hac re p̃cla¬
rissimam & fidelissimã uocem apłicã cũ in¬
de loqueretur dicentis: petra aũ erat xp̃c.¬

Expanded text:
uinorum in scripturis sanctis mysteriorum, ut idem homo alias aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat, tunc Moyses populi Iudaeorum sub lege positi personam gerebat eumque in prophetica praenuntiatione figurabat. sicut ergo Moyses petram uirga percutiens de dei uirtute dubitauit, ita ille populus, qui sub lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis adfigens eum uirtutem dei esse non credidit. sed sicut percussa petra manauit aquam sitientibus, sic plaga dominicae passionis effecta est uita credentibus. habemus enim de hac re praeclarissimam et fidelissimam uocem apostoli, cum inde loqueretur, dicentis: petra autem erat C
Abbreviated transcription (Latin):
orans ꝓ eis a quib crucifigebatur. & di¬
cens. Pater ignosce illis: quia nesciunt
quid faciunt. S si solus hoc fecit: non¬
erat magister: si discipulos ñ habebat. Se¬
citi discipuli hoc fecerunt: lapidabatur
stephaniis. genu flexo ait. Dñe: ne statudᷤᷤ
ulis hoc delictum. Amabat illos a quibus
occidebatur: quia & ꝓ ipsis moriebatur.
Audi apłm paulum. Et ipse inquit impẽ¬
tar: pro animab ur̃is. Inter illos enĩ erat
ꝓ quib stephanus precabat᷑. quando eoꝵ
manib moriebatur. Efecta gͦ caritas hec ẽ.
numquid mox ut nascitur iam ꝓrsꝰ ꝑfecta
ẽ : ut ꝑficiatur nascit᷑. cũ fuerit nata. nu¬
tritur. cum fu̾it nutrita roborat᷑. cũ fu̾it
roborata ꝑficitur. Cum ad ꝑfectionẽ ꝑuen̾it:
to enim magis optimum: manere aũ in
carne necessarium ꝓpter uos. ꝓpter eos uole¬
bat uiuere: ꝓquib paratus erat mori. Ne

Expanded text:
orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, nonerat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. numquid mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? Ut perficiatur, nascitur: cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita roboratur; cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem venerit, to enim magis optimum: manere in carne necessarium propter vos . Propter eos volebat vivere, pro quibus paratus erat mor
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑc: Audite & ipsum dnm̃. & alias oues
habeo. idest in gentib que ñ sunt ex hoc
ouili. id est de ppło isrł: oportet me o
ulas addiicere. Ergo &e ꝑsuos: ñ aliter ad¬
diicit. Adhuc audi. Et uocem meã audient.
Ecce quia & suꝑ suos ipse loquit᷑: & ꝑ eos
quos mittit uox eius auditur.S

Expanded text:
Christi ? Audite et ipsum Dominum. Et alias oves Christi ? Audite et ipsum Dominum. Et alias oves habeo, id est, in Gentibus: quae non sunt de hoc ovili, id est de populo Israel: oportet me et illas adducere. Ergo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim interest ad naufragiũ. utrũ
uno grandi fluctu nauis oꝑiatur & obru¬
atur: an paulatim subrepens aqua in
sentinam. & ꝑ negligentiã derelicta atꝙ
contempta. impleat nauẽ atq submer¬
gat: Aꝑter hoc ieiunia & elemosine &
orationes inuigilant: in quib cũ dicimꝰ
dimitte nob̾ debita nr̃a. sicut & nos dimit¬
timus: manifestamꝰ habere nos quod
nob dimittat᷑: atq in his u̾bis humilian¬
tes animas nr̃as. cotidianã quodãmͦ age¬
re penitentiã ñ cessamꝰ. An exꝑimentũ¬
arbitratur. qm̃ ñ ipse dñs iħc ad no
uenit. s misit ad nos: non nos audisse uo¬
tem ipsius. s uocem eoꝵ qͦs milit. Absit.
leuatur ista cogitatio de eordib urĩs: &e
in his quos misit ipse erat. Ipsũ paulũ
audi quem misit. Ad gentes enim p̃cipue
paulum apłm misit. Et ait ipse paulul
terrens non de se. s de iloͥ. an uultis ex¬
ꝑimentũ actiꝑe eius. qui in me loquit᷑

Expanded text:
Quid enim interest ad naufragium, utrum Quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam, et per negligentiam derelicta atque contempta, impleat navem atque submergat? Propter haec jejunia et eleemosynae et orationes invigilant: in quibus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus, manifestamus habere nos quod nobis dimittatur; atque in iis verbis humiliantes animas nostras, quotidianam quodammodo agere poenitentiam non cessamus. Ad ea quaarbitratur, quoniam non ipse ad nos venit, sed misit ad nos, non nos audisse vocem ipsius, sed vocem eorum quos misit. Absit; pellatur ista cogitatio de cordibus vestris: et in his quos misit ipse erat. Ipsum Paulum audi quem misit; ad Gentes enim praecipue Paulum misit apostolum: et ait ipse Paulus terrens non de se, sed de illo, An vultis imentum ejus qui in me loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in actib apłoꝵ. loquente petro ad iu¬
nicari. & post reconciliari mereant᷑: sic̃t
agunt in omĩb eccł̃iis illi. qui ꝓpͥe peni¬
tentes appellantur. De tali enĩ penitentia
lociitus ẽ apłs paulus. ubi ait: ne iterum
cum uenero humiliet me d̾s ad uos. &
lugeam multos ex his qui ante peccauert̃
&e̾ ñ egerunt pęnitentiam suꝑ immun¬
dicia. & luxuria & fornicatione quam
egeit. Neq enim scribebat ista nisi eis qͥ
fuerant iam baptizati. habemꝰ &̃ iadi
cum pecuna uellet emere. ut ꝑ imposi¬
nitum apetro: ut de hoc graui peccato
ꝯgeret penitentiam. Est enim penitentla
bonoꝵ & humilium fideliũ pene cotidi¬
ana: in qua pectora tundimus dicentes.
dimitti uolums. que dimissa non dubi¬
tamus inbaptismo: s ula utiq quȩ hu¬
mane fragilitati quãuis parua. tamen
crebra sub repunt. Que si collecta contra
nos fuerint: ita nos grauabunt & oppri
ment: sic̃ unũ aliquod grande peccatũ.

Expanded text:
est in actibus apostolorum loquente Petro ad Iuest in actibus apostolorum loquente Petro ad Iunicari et postea reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui proprie paenitentes appelocutus est apostolus Paulus, ubi ait: Ne iterum cum venero humiliet me Deus apud vos; et lugeam multos ex iis qui ante peccaverunt, et non egerunt paenitentiam super inmunditia et luxuria et fornicatione, quam egerunt; neque enim scribebat ista nisi eis, qui iam fuerant baptizati. habemus etiam icum pecunia uellet emere, ut per inposinitum a Petro, ut de hoc graui peccato ageret paenitentiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene cotidiana, in qua pectora tundimus dicentes: dimitti uolumus. quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. ment, sicut unum aliquod grande peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
immundicia. & luxuria. & fornicatiõe
quam gesserunt. Circumstant gͦ nos &
precepta recte faciendi: & exempla ñ tan¬
tum recte facientium. s & penitentium:
ad recipiendam salutem quȩ fuerat a¬
missa peccando.S fac incertũ ẽẽ : utrum
imꝑator ignoscat: Et tam̃ pecinia fundi¬
tur. maria transeunt᷑: ꝓcellaꝵ in certa sub¬
euntur: ut pene mors euitetur. mors ipsa
suscipitur. Supplicatur dein ꝑ homines
homini. Sine dubitatione fuint ista: cũ
sit dubiũ quo fine ꝓueniant. Et tam̃¬
sunt certiores claues eccłiȩ: quã corda re¬
gum. Quib clauib quodcũq in t̾ra solur̃:
etiam in cȩlo solutum ꝓmittit᷑. Et multo
ẽ honestior humilitas. qua se quisq hu¬
miliat ȩccłie dĩ :ͥ& labor minor imponit᷑.
& nullo temporalis mortis ꝑicło. mors
gunt enim homines ante baptisinũ
penitentiam de suis pͥorib peccatis
ita tam̃. ut etiã baptirarent᷑. sicut scͥpti

Expanded text:
immunditia et luxuria, et fornicatione immunditia et luxuria, et fornicatione quam gesserunt . Circumstant ergo nos et praecepta recte faciendi, et exempla non tantum recte facientium, sed etiam poenitentium ad recipiendam salutem, quae fuerat amissa peccando. Sed fac incertum esse utrum iam imperator ignoscat? Et tamen pecunia funditur, maria transmeantur, procellarum incerta subeuntur; et pene ut mors evitetur, mors ipsa suscipitur. Supplicatur deinde per homines homini: sine dubitatione fiunt ista, cum sit dubium quo fine proveniant. Et tamen certiores sunt claves Ecclesiae, quam corda regum: quibus clavibus quodcumque in terra solvitur, etiam in coelo solutum promittitur . Et multo est honestior humilitas, qua se quisque humiliat Ecclesiae Dei: et labor minor imponitur, et nullo temporalis mortis periculo mors gunt enim homines ante baptismum paenitentiam de suis prioribus peccatis ita tamen, ut etiam baptizentur, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
contribulatus: cor contritum & humilia¬
tum d̾s non sꝑnit. Non solũ gͥ deuote ob¬
tulit: s etiam ista dicendo quid offerri o¬
port̾et. ostendit. Non enĩ suffic̃ mores in meliꝰ
cõmutare. & a factis malis reced̾e. nͥ &̃ de his
que facta sunt satiffaciat domino ꝑ peni¬
tentiȩ dolorem. ꝑ humilitatis gemitum.
ꝑ contriti cordis sacrificium: cooꝑantib
tantum abstineamus a peccatis: s &e de
preteritis inqͥt deprecare dnm̃ut tͥ dimit-¬
tantur. Et petrus iam erat fidelis: iã in
xꝑo & alios baptirauerat. Intuere gͦ ꝑe¬
trum presumentẽ. accusantẽ tͥimentem.
emere. sceleratissimum & impium mer¬
cimonium cogitans. iã baptiratus in xꝑo
&e tam̃ penitentiȩ consilium. ab ipso petͦ
correptus accepit. Dicit &̃ apłs paulus.
qͥ utiq fidelib mittebat epłas: ne it̾um
cum uenero humiliet me d̃s̃ apud uos.
& lugeam multos ex his qui ante pecca¬
uerunt. & ñ egerunt penitentiã super

Expanded text:
contribulatus: cor contritum et humiliacontribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Non solum ergo devote obtulit, sed etiam ista dicendo quid offerri oporteret ostendit. Non enim sufficit mores in melius commutare, et a factis malis recedere; nisi etiam de his quae facta sunt, satisfiat Deo per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cordis sacrificium, cooperantibus tantum abstineamus a peccatis: Sed et de praeteritis, inquit, deprecare Dominum, ut tibi dimittantur . Et Petrus jam erat fidelis, jam in Christo et alios baptizaverat. Intuere ergo Petrum praesumentem accusatum, timentem ritum sanctum emere, sceleratissimum et impium mercimonium cogitans, jam baptizatus in Christo: et tamen poenitentiae consilium ab ipso Petro correptus accepit . Dicit etiam apostolus Paulus, qui utique fidelibus mittebat Epistolas: Ne iterum cum venero ad vos, humiliet me Deus, et lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super
Abbreviated transcription (Latin):
uita es: unde te omnino si sanare nollet.
auferret. Cur gͦ ignoras: quia patientia dĩ
ad penitentiam te addiicit: Qui enim
clamando ñ tͥ ꝑsuasit. ut ñ recederes: par¬
cendo clamat ut redeas. Intuere dauid
regem. Iam utiq & ipse illiꝰ temporis sacra¬
menta ꝑceꝑat: iam utiq circum cisus erat.
ad hoc dicit apłs accepisse scm̃ abraham sig
erat unctione uenerabili. qua regale sacer¬
dotium p̃figurabatur eccłiȩ. Repente
aũ factus & adulterii & homicidii reus:
ñ frustra tam̃ de tam immani & abrup¬
to ꝓfundo sceleris penitens. clamauit
ad dnm̃ dicens. Querte faciem tuam a
peccatis meiᷤ: & omnes iniquitates meas
dele. Quo tandem merito. nisi quia itẽ dicit.
iniquitatem meã agnosco. &e pectatũ meum
ante me ẽ semꝑ: Quid aũ obtulit dño:
unde illum ꝓpitiaret sibi: Qm̃ si uoluisses
inquit sacrificium dedissemiitiq holo¬
caustis ñ delectaberis. Sacͥficium deo sꝑc

Expanded text:
vita es, unde te Deus omnino, si sanare nollet, vita es, unde te Deus omnino, si sanare nollet, auferret. Cur ergo ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? Qui enim clamando non tibi persuasit ut non recederes, parcendo clamat ut redeas. Intuere David regem: jam utique et ipse illius temporis sacramenta perceperat, jam utique circumcisus erat, ad hoc dicit Apostolus sanctum Abraham signerat unctione venerabili, qua regale sacerdotium praefigurabatur Ecclesiae. Repente autem factus et adulterii et homicidii reus, non frustra tamen de tam immani et abrupto profundo sceleris poenitens clamavit ad Dominum, dicens: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Quo tandem merito, nisi quia item dicit: Iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper? Quid autem obtulit Domino unde illum propitiaret sibi? Quoniam si voluisses, inquit, sacrificium, dedissem utique; holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ueris dñe: domine quis sustinebit. Qͥa
apud te ꝓpitiatio ẽ. De tali ꝓfundo niini¬
uite. clamauerunt. & hanc ꝓpitiationẽ
inuenerunt: faciliusq euacuata est cõ¬
minatio ꝓpħȩ. quã humiliatio penitentiȩ
hic fortasse dicit. S ego iam baptizatus
dimissa sunt. uilis factus sũ nimis. i terans
uias meas. & canis horribilis ocłis dĩ. con¬
uersus ad uomitum suum: quo abibo ab
sꝑu enꝰ. & a facie eiꝰ quo fugiam: Quo fr̃:
nisi ad eius miscłiam penitendo. cuiꝰ po¬
testatẽ ꝑecrando contempseras: Nemo enĩ
recte fugit ab illo: nisi ad illum. Ab eius
seueritate: ad eiꝰ bonitatem. Quis enĩ locꝰ
te accipiet fugientẽ: uͥ eiꝰ p̾sentia ñ mnueni¬
at: Si ascenderis in celum ibi ẽ: si descend̾is
ad inferñ adest. Recipe gͦ pennas tuas
in directum: & habita inspe. in extrema
huiꝰ scłi. Et enim uluc manus sua dediicet
te: & ꝑdiicet te dextera sua. Quicqͥd enim
feceris. quecumꝙ peccaueris. adhuc in hac

Expanded text:
stinebit? Quoniam apud te propitiatio est . De tali profundo Ninivitae clamaverunt, et hanc propitiationem invenerunt: faciliusque est evacuata comminatio Prophetae, quam humiliatio poenitentiae . Hic fortasse dicis: Sed ego jam baptizatusdimissa sunt; vilis factus sum nimis iterans vias meas, et canis horribilis oculis Dei, conversus ad vomitum suum. Quo abibo a spiritu ejus? et a facie ejus quo fugiam? Quo, frater, nisi ad ejus misericordiam poenitendo, cujus potestatem peccando contempseras? Nemo enim recte fugit ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitatem. Quis enim locus te excipiet fugientem, ubi ejus praesentia te non inveniat? Si ascenderis in coelum, ibi est: si descenderis ad infernum, adest. Recipe ergo pennas tuas in directum, et habita in spe in extrema hujus saeculi: etenim illuc manus sua deducet te, et perducet te dextera sua . Quidquid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc in hac
Abbreviated transcription (Latin):
te quid dixerit: qualia oramus suꝑ nos.
Audite quid dixerit quodam loco. Rem
breuem dico. Quid dicis: O noue heretite
quicumq audis: si presens es. quid dicis:
Quia non peccare in potestate sic habemus
ut hoc sine adiutorio diuine gr̃e imple¬
re possimus: hoc dicis. Hoc inquit. Er¬
go in potestate habemus ñ pectare: sine
adiutorio dei. Plane inquit. liberũ arbi¬
trium nr̃m ad hoc nob̃ sufficit. Quid est
gͦ quod ait apłs. scribens ad corinthios: o¬
ramus ad deum. ne quid faciatis mali: At¬
tendistis. audistis. accepistis: & quia ma¬
nifestissimũ ẽ sine dubio intellexistiᷤ. Qd
orauit apłs: Oramus inquit ad deum: ne
quid faciatis mali. Poterat dicere. monemꝰ
uos neqͥd faciatis mali. docemꝰ uos neqͥd faciatis
aliquid. Non enim uoluntas nr̃a nichil
agit. sed sola non sufficit : maluit tamen
dicere oramus. ut ipsam gratiã cõmen¬
daret ut inteligerent illi quando non fa¬

Expanded text:
te quid dixerit — qualia oramus super uos. te quid dixerit — qualia oramus super uos. audite, quid dixerit quodam loco. rem breuem dico. quid dicis, o noue haeretice, quicumque me audis, si praesens es? quid dicis? quia non peccare in potestate sic habemus, ut hoc sine adiutorio diuinae gratiae implere possimus? hoc dicis? "hoc" inquit. ergo in potestate habemus non peccare sine adiutorio dei? "plane" inquit; "liberum arbitrium nostrum ad hoc nobis sufficit." quid est ergo, quod ait apostolus scribens ad Corinthios? oramus ad deum, ne quid faciatis mali. attendistis, audistis, accepistis et, quia manifestissimum est, sine dubio intellexistis quid orauit apostolus. oramus, inquit, ad deum, ne quid faciatis mali. poterat dicere: monemus uos, ne quid faciatis mali, docemus uos, ne quid faciatis aliquid: non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tamen dicere, Oramus, ut ipsam gratiam commendaret: ut intelligerent illi, quando non fa
Abbreviated transcription (Latin):
dat incrementum in occulto: qm̃ sicut
idem doctor dicit. neq qui plantat est
aliquid neq qui rigat. s qui increm̃tũ
uod isti dicunt. nos ñ debere petere
a sempiterna maiestate. s habere
in potestate benedictiones: fr̃s mei bene
dictiones nr̃as quas suꝑ uos facimus. eua¬
cuant. exinaniunt. elidunt. Audistis me
credo fratres mer quando dico conu̾si ad
dominum benedicamus nom̃ eius. det nob
ꝑseuerare in mandatis suis. ambulare in
uia recta eruditionis suȩ. placere illi in om̃i
opere bono. & cȩtera talia. prorsus in quiui
hoc totum in nostra potestate ẽ constitutũ
Ergo nos maniter talia uobis optamꝰ. De¬
fendamus & nos. & uos: ne ce nos sine cansa
benedicamus: & uos sine causa amen sub¬
scribatis. fr̃s mei amen urm subscriptio ur̃
est. consensio ura est: astipulatio ur̃a est.
Ne forte aliqui eoꝵ & nos condempnent.¬
& uos: defendamus nos ab apło paulo. Ui¬
deamus si talia optauit plebi suȩ. Audi¬

Expanded text:
dat incrementum in occulto. Quoniam sicut dat incrementum in occulto. Quoniam sicut idem doctor Gentium dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum uod isti dicunt, nos non debere rogare a sempiterna majestate, sed habere in potestate. Beneddictiones nostras,\' quas super uos facimus, euacuant, exinaniunt, elidunt. au-i distis me, credo, fratres mei, quando dico: conuersi ad dominum benedicamus nomen eius, det nobis perseuerare in mandatis suis, ambulare in uia recta eruditionis suae, placere illi in omni opere bono et cetera talia. prorsus, inquiunt, hoc\' totum in potestate nostra est constitutum. ergo nos inaniter talia uobis optamus. defendamus nos et uos, ne et nos sine causa benedicamus et uos sine causa amen suscribatis. fratres mei, amen uestrum suscriptio uestra est, consensio uestra est, adstipulatio uestra est. ne forte aliqui ipsorum et nos condemnent et uos, defendamus nos de apostolo Paulo, uideamus, si talia optauit plebi suae - audi
Abbreviated transcription (Latin):
qua sola homines liberantur a malo: & si¬
ne qua nullum ꝓrsꝰ. siue cogitando. siue
uolendo & amando. siue agendo faciunt
bonum: ñ solum. ut monstrante ipsa qͥd
faciendum sit sciant: uerum etiã ut p̃stan¬
te ipsa faciant cum dilectione qd sciunt.
Hanc quippe inspirationẽ bone uolunta¬
tis. atq oꝑis. poscebat apostolus eis. quib
dicebat. O ramus autem ad deum. ne
quid faciatis mali. ñ ut nos ꝓbati appa¬
reamus: sed ut uos quod bonum ẽ facia¬
tis. Quis hoc audiat. & non euigilet. atq
fateatur adomino deo nobis ẽẽ. ut decli¬
nemus a malo & faciamus bonum: qͦn¬
doquidem non ait apłs. monemus. doce¬
mus. hortamur. increpamus: s ait ora¬
mus ad deum. ne quid fatiatis mali. s quod
bonum ẽ faciatis: Et tamen etiam loqueba¬
tur eis. & faciebat illa omnia que cõme¬
moraui: monebat. docebat. hortabatur.
increpabat: sed sciebat hec omnia ñ uale¬
re. quȩ plantando & rigando faciebat in
aꝑto. nisi ꝓ illis eum exaudiret orantẽ. qͥ

Expanded text:
qua sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum: non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis atque operis poscebat Apostolus eis, quibus dicebat, Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali, non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est faciatis . Quis hoc audiat, et non evigilet, atque fateatur a Domino Deo nobis esse, ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Quandoquidem non ait Apostolus, Monemus, docemus, hortamur, increpamus: sed ait, Oramus ad Deum, ne quid faciatis mali, sed quod bonum est faciatis. Et tamen etiam loquebatur eis, et faciebat illa omnia quae commemoravi; monebat, docebat, hortabatur, increpabat: sed sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi eum pro illis exaudiret orantem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam. Non aggrauauit aurẽ ne audiat.
posito quod in medio sit. ẽ enĩ mediũ sepa¬
rans. s contra ẽ mediator reconcilians: me¬
dium separans ẽ peccatum. mediator recon¬
latur maceria separans qd ẽ peccatũ: uenit
ille mediator: & factꝰ ẽ sacrificium. sacerdos
ipse. Et quia sacrificiũ factꝰ ẽ ꝓ peccato. offerens
seipsum in holocaustum. in cruce passionis
suȩ: sequitur apłs. & dicit. Cum dixisset obse¬
cramus ꝓ xꝑo reconciliari deo: quasi ditemꝰ
qͦmͦ poterimus reconciliari: eum inqͥt qͥ ñ¬

Expanded text:
e audiat, posito quod in medio sit. Est enim medium separans, sed contra est mediator reconcilians; medium separans est peccatum, mediator reconlatur maceria separans quod est peccatum, venit ille mediator, et factus est sacrificium sacerdos ipse. Et quia sacrificium factus est pro peccato, offerens seipsum in holocaustum in cruce passionis suae, sequitur Apostolus et dicit, cum dixisset, Obsecramus pro Christo, reconciliari Deo: quasi diceremus, quomodo poterimus reconciliari? Eum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid: Reconciliari deo. Si exhortat᷑ & obse¬
crat apłs ut reconconciliemur deo: inimici
eramus deo. Nemo enĩ reconciliat᷑: nͥ ex in¬
miciis. Inimicos aũ nos ñ natura : s peccata
fecerunt. Unde inimici illiꝰ: inde serui pec¬
cati. N ħt d̾s lib̾os inimicos: necesse est ser¬
ui sint. Et serui remanebunt: nͥ ab illo
liberentur. cui peccando inimici ẽẽ uoluert.

Expanded text:
Quid? Reconciliari Deo. Si exhortatur et obsecrat Apostolus ut reconciliemur Deo, inimici eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. Unde inimici illius, inde servi peccati. Non habet Deus liberos inimicos; necesse est servi sint: et servi remanebunt nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plum enim dĩ scm̃ ẽ inquit qd
estis uos. Si gͦ nos sumus templum dĩ.
forte hoc facimus mͦ: imponimꝰ in aram
sacrificium. quando dm̃ laudamꝰ. Docet
enim nos psalmus dicens. Sacͥficiũ lau¬
dis honorificabit me: &e ibi uia est ubi
ostendam illi salutare dĩ. At uͦ sacerdo¬
tẽ si requiras. suꝑ celos ẽ: interpellat ꝓte
qui interra mortuus ẽ ꝓte. Nemo se se¬

Expanded text:
nquit, «quod estis vos» . Si ergo nos sumus templum Dei; Forte hoc facimus modo, imponimus in ara sacrificium, quando Deum laudamus; docet enim nos psalmus, dicens: «Sacrificium laudis glorificabit me, et ibi via est, ubi ostendam illi salutare Dei» . At vero sacerdotem si requiras, super coelos est; interpellat pro te, qui in terra mortuus est pro te
Abbreviated transcription (Latin):
& duo genera peccatoꝵ. Aut enĩ in
deum homo peccat: aut in hominẽ. Pec¬
catur autem indm̃: etiam corrumpendo
demplum eiꝰ. In te & enim habitat ds: re¬
demit te sanguine filii sui: quamꝙͣ & an¬
tequam redimereris. cuiꝰ seruus eras nͥ eiꝰ
qui condidit omnia: Peculiariter quemad
modum te habere uoluit. redemptum
sanguine filii sui. Et ñ estis ur̃i inqͥt apł̃s.
empti enim estis precio magno: glificate
& portate dm̃ in corpore ur̃o. Ergo ille aqͦ
redemptus es: fecit te domũ suam. Nũqͥd
tu uis euerti domum tuam: Sic nec d̃s suã:
hoc ẽ teipsum. Si tͥ ñ parcis ꝓpt̾ teipsum:
parce tͥ ꝓpt̾ dm̃. qui te fecit templũ suum.
Templum enim di scm̃ ẽ inquit: quod
estis uos. Et qui templum dĩ corriꝑit: cor¬
rumpet illum ds̃. Quȩ pectata homines
quando faciunt: putant se ñ peccare qͥa
nulli homini nocent. S quomͦ ẽ innoceis.
qui non parcit sͥ: Ille enim innocens ẽ.
qui nulli nocet: quia dilectionis ꝓximi

Expanded text:
duo genera peccatorum, aut enim in Deum homo peccat, aut in hominem. Peccatur autem in Deum etiam corrumpendo templum ejus in te, etenim Dominus redemit te sanguine Filii sui quanquam et antequam redimereris, cujus eras, nisi ejus qui condidit omnia? Peculiariter tamen quodammodo habere voluit redemptum sanguine fempti enim estis pretio magno: glorificate et portate Deum in corpore vestro . Ergo ille a quo redemptus es, fecit te domum suam. Numquid tu vis everti domum tuam? Sic nec Deus suam, hoc est, te ipsum. Si tibi non parcis propter te ipsum, parce tibi propter Deum, qui te fecit templum suum. Templum enim Dei sanctum est, inquit, quod estis vos; et, Qui templum Dei corruperit, corrumpet illum Deus . Quae peccata homines quando faciunt, putant se non peccare, quia nulli homini nocent. CAPUT VIIqui non parcit sibi? Ille enim innocens est, qui nulli nocet: quia dilectionis proximi
Abbreviated transcription (Latin):
on moriar s uiuam: & narrabo opera
dñi. Iili stragem funerum ubiq fatien¬
gͦ quicquã uirib suis licuisse arbitret᷑ fremi¬
tus impioꝵ: ñ haberet istam potestatẽ. nͥ sͥ
data eẽt desuꝑ. Sepe filium pat̾familias ꝑ
nequissimos seruos emendari iubet: illi he

Expanded text:
on moriar, sed vivam, et enarrabo opera Domini.» At illi stragem funerum ubique facienergo quidquam viribus suis licuisse arbitretur fremitus impiorum: non haberet istam potestatem, nisi sibi data esset desuper. Saepe filios paterfamilias per nequissimos servos emendari jubet; cum
Abbreviated transcription (Latin):
est qui alicuius temporalis cõmo¬
di. & maxime głe principatusq sui grã:
falsas ac nouas opiniones. uł gignit uel
sequitur. Ille aũ qui huiusmodi hoĩb ere¬
dit: homo ẽ imaginatione quadã u̾itatis

Expanded text:
 qui alicuius temporalis commodi et maxime gloriae principatusque sui gratia falsas ac nouas opiniones uel gignit uel sequitur, ille autem, qui huiusmodi hominibus credit, homo est imaginatione quadam ueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
ea que ipse ẽ sua intelligentia. Neq enim
ẽẽt sapiens: qd̾ ñ eẽt intelligens. filiꝰ aũ
intelligentia patͥs: de intelligentia genitꝰ.¬
ocat enim ds p̃destinatos multos filios
suos. ut eos faciat menbra p̾destinati
unici filii sui: ñ ea uocatione qua uocati st̃
&e qui noluerunt uenire ad nuptias. Illa
qͥppe uocatione & iudei uocati ft̃. quibꝰ xꝑe¬
crucifixus stulticia. S ea uocatione p̃desti¬
natos uocat: quã distinxit apls dicens.
ipsis uocatis iudeis & grecis. predicare se
ipsis aũ uocatis. ut illos ostend̾et ñ uocatos:

Expanded text:
 quae ipse est, sua Intelligentia. Non enim esset sapiens, qui non esset intelligens. Filius autem, Intelligentia Patris, de Intelligentia genitocat enim Deus praedestinatos multos filios suos, ut eos faciat membra praedestinati unici Filii sui, non ea vocatione qua vocati sunt et qui noluerunt venire ad nuptias ; illa quippe vocatione et Judaei vocati sunt, quibcrucifixus stultitia est: sed ea vocatione praedestinatos vocat, quam distinxit Apostolus, dicens, ipsis vocatis Judaeis et Graecis praedicare se Ipsis autem voc
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens de se ipso s de filio: nec sapĩa sapĩam
genuit: s ea sapientia pat̃ dicat᷑ sapiens
ẽẽ quã genuit. ubi enĩ ñ ẽ intelligentia: nec
ipse sibi. s filiꝰ intelligit patͥ: ꝓfecto filiꝰ pa¬
trem sapientẽ fecit. Et si hoc ẽ dõ ẽẽ qd̃ saꝑe.
ce ea illi essentia ẽ. quȩ sapĩa: ñ filiꝰ apatre
qd̾ uerũ ẽ. s afilio potiꝰ pater habet ẽentiã.
d̃s pãt sapiens ea que ipse ẽ sapĩa: ce filiꝰ sa¬

Expanded text:
sapiens de se ipso, sed de Filio, nec Sapientia Sapientiam genuit, si ea Sapientia Pater dicatur sapiens esse quam genuit. Ubi enim non est intelliipse sibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Filius Patrem sapientem facit; et si hoc Deo esse quod sapere, et ea illi essentia quae sapientia, non Filius a Patre quod verum est, sed a Filio potius Pater habet essentiam Deus Pater sapiens, ea quae ipse est sua
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ scđm ꝓpositũ uocati sunt: qͦs añ p̃sciuit
& p̃destinauit conformes imaginis filii sui
Quam uocationẽ significans ait. Non ex o¬
ꝑib s ex uocante dictũ ẽ: quia maior ser¬
uiet minori. Nũquid dixit ñ ex oꝑib s
ex credente: Prorsꝰ etiam hic abstulit hõi:
ut totũ daret deo. Dixit gͦ. s ex uocante: ñ
quac̃q uocatione: s qua uocatioẽ fit credens.
hanc intuebat᷑ oẽ cum diceret: sine peniten¬

Expanded text:
 propositum vocati sunt, quos ante praescivit et praedestinavit conformes imaginis Filii sui . Quam vocationem significans, ait: Non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, Quia major serviet minori . Numquid dixit, Non ex operibus, sed ex credente? Prorsus etiam hoc abstulit homini, ut totum daret Deo. Dixit ergo, sed ex vocante: non quacumque vocatione, sed qua vocatione fit credens. 33. Hanc intuebatur etiam, cum diceret: Sine poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
quantum potes. Melius quippe nec uerũ
iuratur. quã iurandi consuetudine. & in
ꝑuirium sepe caditur. & semꝑ ꝑuirio ꝓpin¬
quatur. S illi quantum ꝑ aliquos eoꝵ
audiui: quid sit uirare ꝓrsus ignorant.
Putant enim se ñ iuirare. quando in ore
habent scit ds̃. & testis ẽ ds̃. & testẽ dm̃
inuoco suꝑ animã meã. qr ñ đr ꝑ¬
dm̃: & qͥa talia repꝑiuntur in apostolo
paulo: s etiam illa ibi contra eos inuen¬
ta ẽ quam confitentur ẽẽ iurationẽ. uͥ ait
habeo in xꝑo iħu domino nr̃o. Ingrecis
enim codicib reppitur omnino hanc iu¬
rationem eẽ.: ne quisquã in latina lingͣ
hoc sic intelligat dictum. ꝑ ur̃am głam qͦ
ad uos: & multa similia. ubi dicunt᷑ ꝑ ali¬
quod. & non est iuratio. S ñ id̾o quia in
suis litteris iurauit apłs. uir in ueritate
firmissimus: ludus nob̃ debet ẽẽ iuratio.
Multo enim tutus ut dixi quantũ ad
nos ꝑtinet. numquã uiramus: ut sit in
ore nr̃o est est. non non. sicut dñs monet:

Expanded text:
quantum potes. melius quippe nec uerum iuratur, quam iurandi consuetudine et in periurium saepe caditur et semper periurio propinquatur. sed illi, quantum aliquos eorum audiui, quid sit iurare, prorsus ignorant; putant enim se non iurare, quando in ore habent: Scit deus et: Testis est deus et: Testem deum inuoco super animam meam, quia m\' et quia talia reperiuntur in apostolo Paulo. sed etiam illa ibi contra eos inuenta est, quam confitetur esse iurationem, ubi ait habeo in Christo Jesu Domino nostro . In graecis enim codicibus reperitur omnino esse hanc jurationem: ne quis in latina lingua hoc sic intelligat dictum, per vestram glorad vos; et multa similia, ubi dicitur, per aliquid, et non est juratio. Sed non ideo quia in suis Lfirmissimus, ludus nobis debet esse iuratio. multo enim tutius, ut dixi, quantum ad nos adtinet, numquam iuramus, ut sit in ore nostro: Est, est; non, non, sicut dominus monet,
Abbreviated transcription (Latin):
quod sequitur. Omib qͥ inuocant eũ
inueritate. Nam multi eum inuocant: ñ
mas dm̃: Quia dedit mͥ sanitatẽ: quia de¬
chil amplius queris: Esto esuriens adhiic:
pulsa adianuam patrisfamilias. Hhabet ad¬
huc quod det: inmendicitate es cũ omĩb
his quȩ accepisti. & nescis. Pannosam carnẽ¬
ad huc mortalitatis portas. Stolam illã glȩ
immortalitatis nondũ accepisti: & quasi iã
satiatus ñ rogas. Beati qui esuriunt & sitiunt
iusticiam: qm̃ ipsi saturabunt᷑. Ergo si bonꝰ
ẽds. quia ista tͥ dedit: quanto beatior eris. cũ
se ipsũ tͥ dederit:. Desiderasti tanta ab illo.
Rogo te desidera & ipsum. Neq enim uere
dulciora sunt ista quam uie: aut ex aliqua
parte comparanda sunt illi. Ergo qui dm̃
ipsum a quo accepit. de quib gaudet. p̃po¬
nit his omib reb quas accepit: ipse in uo¬
cat dm̃ inueritate. Inuocat te dñe fides
mea quã dedisti mͥ: quam inspirasti mͥ ꝑ hu¬
manitatẽ filii tui: ꝑministeriũ p̃dicatoris

Expanded text:
quod sequitur: «Omnibus qui invocant eum in veritate.» Nam multi eum invocant non mas Deum? Quia dedit mihi sanitatem. Istuhil amplius quaeris? Esto esuriens, adhuc pulsa ad januam patrisfamilias; habet adhuc quod det. In mendicitate es cum omnibus his quae accepisti, et nescis. Pannosam carnem mortalitatis adhuc portas; stolam illam gloriae immortalitatis numquid accepisti, et quasi jam satiatus non rogas? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo si bonus est Deus, quia ista tibi dedit; quanto heatior eris, cum seipsum tibi dederit? Desiderasti tanta ab illo; rogo te, desidera et ipsum. Neque enim vere dulciora sunt ista, quam ille, aut ex aliqua parte comparanda sunt illi. Ergo qui Deum ipsum, a quo accepit de quibus gaudet, praeponit his omnibus rebus quas accepit, ipse invo es nobis. inuocat te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris
Abbreviated transcription (Latin):
affectionẽ tamꝙͣ conuigem regit: ñ ille sp̃c
sc̃s qui cũ patre & filio incõmutabilis manet.
&e dignis animis incõmutabilit̾ dat᷑: s sp̃s
hominis de quo apłs dicit. nemo scit in ho
hominis cum p̃sens ẽ. id ẽ intentus ẽ. & se pie¬
tate subicit dõ: intelligit homo quȩ spirita¬
liter dicunt᷑. Cum aũ diaboli error tãquã ab¬
sente intellectu in anima dñat᷑: ad ulter est.
potest hõ intelligere spiritalia. si eũ lux ueri
tatis illustret. Ipse adsit cũ loquor tͥ: ut spiri¬
talem aquã possis acciꝑe

Expanded text:
affectionem tanquam conjugem regit. Non ille Spiritus sanctus, qui cum Patre et Filio incommutabilis manet, et dignis animis incommutabiliter datur: sed spiritus hominis, de quo Apostolus dicit, Nemo scit quae sergo spiritus hominis cum praesens est, id est, intentus, et se pietate subjicit Deo, intelligit homo quae spiritualiter dicuntur. Cum autem diaboli error, tanquam absente intellectu, in anima dominatur, adulter est. potest homo inteltatis illustret. Ipse adsit cum loquor tibi, ut spiritalem aquam possis accipe
Abbreviated transcription (Latin):
propter quod fr̃s cum conuenitis ad mã¬
ducandum. in uic̃e expectate. siquis esurit.
domi manducet. ut ñ ad iudiqũ conuenia¬
tis. statim subtexuit. cetera aũ cum uenero.
ordinabõ. Hinc intelligi datur qͥa multum
erat in epła. ut totum illis agendi ordinem
insinuaret. quem uniu̾sa ꝑ orbem seruat
eccłia: ab ipso ordinatum fuisse. quod nulla

Expanded text:
convenitis ad manducandum, invicem exspectate: si quis esurit, domi manducet, ut non ad judicium conveniatis: statim subtexuit: Caetera autem, cum venero, ordinabo. Unde intelligi datur, quia multum erat, ut in epistola totum illis agendi ordinem insinuaret, quem universa per orbem servat Ecclesia, ab ipso ordinatum esse, quod nulla
Abbreviated transcription (Latin):
odo parcit malis adducens
illos ad penitentiã: flagellat bonos
erudiens illos ad regnum cȩloꝵ. Propt̾ea¬
sempit̾num. Cum tu positus fueris ad
dexteram. tunc dicetur positis ad sinistrã:
ite in ignem ȩternum. qui paratꝰ ẽ diabo¬
lo & angłis eius

Expanded text:
odo parcit malis, adducens illos ad poenitentiam; flagellat bonos, erudiens illos ad regnum coelorum; «Sed quando? Cum tu positus fueris ad dexteram, tunc dicetur positis ad sinistram: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s gentes in uno: una ipsa ẽ unitas
eccta: sic illa gens que gentes. Antea gentes
multe gentes: modo una gens. Quare una
gens: Quia una fides. quia una spes: quia
istam gentem non ꝑtinet. quisqͥs aũ inde
ciuis ẽ: in una gente dei ẽ. Et hec gens ab
oriente in occidentẽ. ab aquilone in mare
distenditur: ꝑ quatuor partes totius orbis

Expanded text:
s gentes in uno una; ipsa est unitas.siae, quae Ecclesia; sic illa gens quae gentes: antea gentes, multae gentes; modo una gens. Quare una gens? Quia una fides, quia una spes, quia istam gentem non pertinet; quisquis autem inde civis est, in una gente Dei est. Et haec gens ab oriente in occidentem, ab aquilone et mari distenditur per quatuor partes totius orbis
Abbreviated transcription (Latin):
t anima inquit mea ipsi uiuet. utiq
tium: & a cõmiini omĩum bono qd cds est̃.
inam elatione resilientium. Hoc utiꝙ deuite¬
mus: & a cõmiini potius uero omĩum bono
ꝑftui. quam p̾ͥuato nr̃o gaudere queramus
ut qui uiuit iam ñ qͥ uiuat. sic̃ ait apłs. s ei
qui ꝓ ipsis mortuus ẽ & resurrex. ꝑ hoc enĩ
mediator effectus ẽ ut nos reconciliet dõ ꝑ
humilitatem: a quo ꝑ impiam suꝑbiã lon¬
ge recesseramus. Neq enim illud tantũ scrip
apostatare a deo. Non gͦ sibi uiuat quisꝙ
s xꝑo: faciens ñ suam. s ipsius uoluntatẽ:
& manens in eius caritate: sicut & ipse fecit
uoluntatẽ patͥs. & manet in eius caritate.
Hec quippe nos ammonens. & exẽplo suo
exhortans: in eugłio suo locitus ẽ. Si aũ
ipse cum in forma dei ẽẽt equalis patri.
tam̃ ꝑ formam serui quam ꝓpt̃ nos accepit. ñ
suã uoluntatẽ s pat̾s sui se fac̾e cõmendauit.
lumen ut illuminem᷑. ce uultus nr̃i ñ erubes¬

Expanded text:
t anima, inquit, mea ipsi uiuit; ipsi utium et a communi omnium bono, quod deus est, inani elatione resilientium. hoc utique deuitemus et communi potius uero omnium bonorum perfrui quam priuato nostro gaudere quaeramus, ut, qui uiuit, iam non sibi uiuat, sicut ait apostolus, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. per hoc enim mediator effectus est, ut nos reconciliet deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. neque enim illud tantum scriptapostatare a deo. non ergo sibi uiuat quisque sed Christo faciens non suam sed ipsius uoluntatem et manens in eius caritate, sicut et ipse fecit uoluntatem patris et manet in eius caritate. haec quippe nos admonens et exemplo suo exhortans in euangelio suo locutus est. si autem ipse, cum in forma dei aequalis est patri, tamen per formam serui, quam propter nos accepit, non suam uoluntatem sed patris se facere commendauit, lumen, ut inluminemur et uultus nostri non erubes
Abbreviated transcription (Latin):
idete quẽ admodũ nob̃ abstulit głam:
ut daret głam. Abstulit nrãm: ut da¬
ret suam. Abstulit inanẽ: ut daret plenã.
Abstulit nutantẽ: ut daret solidã. Quanto
gͦ gła nr̃a fortior ce firmior: quȩ indo ẽ. Ñ
gͦ inte debes głari. qd̾ ꝓhibuit ueritas: s

Expanded text:
idete quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam: abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Quanto ergo gloria nostra fortior et firmior, quia in Deo est! Non ergo in te debes gloriari; prohibuit veritas: sed
Abbreviated transcription (Latin):
ris meritũ. apud dm̃ fidelis & pia uͥgi¬
nitas ht̃: nisi quia isto iam tẽpore continẽ¬
di ab amplexucũ ex om̃ĩb gentib ad ĩplen¬
dum scõꝵ numerum. largissima subpetat
copia. ꝑcipiende sordide uoluptatis libido.
ñ sibi uendicat: qd̾ iam sufficiende ꝓlis neces¬

Expanded text:
ris meritum apud deum fidelis et pia uirginitas habet, nisi quia isto iam tempore continendi ab amplexu, cum ex omnibus gentibus ad inplendum sanctorum numerum largissima subpetat copia, percipiendae sordidae uoluptatis libido non sibi uindicat, quod iam sufficiendae prolis n
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia dicam catholica putatis defuisse aut
deesse ꝑosse: qui causa uane głe paterentur.¬
S si non eẽnt. hiuiusmodi homines: ñ diceret
apłs. si dedero corpus meum ut ardeam. cari¬
tatem aũ non habeam: nicħ mͥ ꝓdest. Sciebat
ergo posse ẽẽ quosdam qui hoc iactatione fa¬
cerent. non dilectione: ideo obscurum est.
Ds hoc solus uidet: nos ñ possumꝰ.
Ipse solus pot̾ iudicare. qui nouit occulta cordiꝰ.

Expanded text:
Ecclesia, dicam, catholica, putatis defuisse aut Ecclesia, dicam, catholica, putatis defuisse aut deesse posse, qui causa humanae gloriae paterentur? Si deessent hujusmodi homines, non diceret Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Sciebat ergo esse posse quosdam qui hoc jactatione facerent, non dilectione. Ideo obscurum est; Deus hoc solus videt, nos non possumus. Ipse solus potest judicare, qui novit occulta cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
ascit miscłia: pascit & supbia. Hospitem
suscipit miscd̾ia: hospitẽ suscipit & super¬
Moritur caritas: idest homo habens caritatẽ.
Confitet᷑ nomen xpi: ducit martẏriũ. Confi¬
tetur & suꝑbia. ducit martyrium. Ille h̃t ca¬
ritatem: ille ñ habet caritatem.S audiat ab
apło. ille qui non ht̃ caritatem. Si distribuero
omnia mea pauꝑib & si tradidero corpꝰ meũ
ut ardeam: caritatem aũ non habeã: nicħ
mͥ ꝓdest. Ergo scriptura diuina intro nos
reuocat: a iactantia huius faciei forinsecus
& ab ista suꝑficie que iactat᷑ añ homines. reuo¬
cat nos intrõ Redi adconscientiam tuam: ipsã
interroga. Noli attendere qd floret foris: sed
quȩ radix est interna. Radicata ẽ cupiditas:
species potest ẽẽ bonoꝵ factaꝵ: uere oꝑa bona
esse non possunt. Radicata ẽ caritas. securus
esto: nichil mali ꝓcedere potest. E¬
mortificari hominẽ: quare mortificet᷑ nescis.
Ds̃ hoc nouit. Res in occulto ẽ. S dicit mͥ aliqͥs.

Expanded text:
ascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, hospitem suscipit et supermoritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis:
Abbreviated transcription (Latin):
mo apparuisse intelligitur petro: ex his
duntaxat omĩb. quos eugłiste quatuor
&e paulus apłs cominemorauer̃t. Cȩterũ si
apparuit alicui alioꝵ pͥusquã petͦ. qͦd
om̃s tacuert̃: qͥs uł dicere audeat. uł ne¬
gare: Neq enim & paulus dixit. appa¬
ruit primo cephȩ: sed apparuit inquit

Expanded text:
mo apparuisse intelligitur Petro, ex his duntaxat omnibus quos Evangelistae quatuor et Paulus apostolus commemoraverunt. Caeterum si apparuit alicui eorum prius quam Petro, quod omnes tacuerunt, quis vel dicere audeat vel negare? Neque enim et Paulus dixit, Apparuit primo Cephae; sed, Apparuit, inquit,