comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beatico poris uidiq confluentib: cumclerici
illius uissicultate itineris conquirentes grauarent᷑.
ad diuintim sea xilium contulerunt Tunc in
eadem noc te flince uento australi. c ñnis illa
aquarus i indimitibilis pro funditas qua cingit᷑
st hiu insula fere per .ii. milia ita congelauit
ut mane corpus scm̃ deferentibus firmissimum
aqua gressum perglatiem preber& tuntibus¬
Deportatus autem. receptus est cumcereis &ti¬
mia materiis ab illo monachirum reuerentissi¬
mo scĩ ssimoq conuentu. obuiam sacris proce¬
dente &x equiis cam immo uca multitudine ple¬
bis. Quibus officia cum omni honestate utres
funebria postulat consumantib induituruti

Expanded text:
beati corporis undique confluentibus, cum clerici illius difficultate itineris conquerentes gravarentur, ad divinum se auxilium contulerunt. Tunc in eadem nocte flante vento australi omnis illa aquarum indimetibilis profunditas, qua cingitur Sithiu insula, fere per duo millia ita congelavit, ut mane corpus sanctum deferentibus firmissimum aqua gressum per glaciem praeberet euntibusDeportatus autem receptus est cum cereis et thimiamateriis ab illo monachorum reverentissimo sanctissimoque conventu, obviam sacris procedente exsequiis cum immodica multitudine plebis; quibus officia cum omni honestate, ut res funebris postulat, consummantibus induitur uti
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ quẽ in cognitũ usq nunc habuistis. modo
cognoscite. quia ipse .ẽ. solus ds̃. & p̃tereũ non ẽ
alter . qui nos demorte sanguinis sui p̃cio redux̃
aduitã. qui cȩlũ & tertẽ homines scilic& & ange¬
los munitate regnisui conuixit. qui mostificat
miustos & uiuificat pios. qui claudit & nemo
ꝓpter ipsã nouitatẽ officio sissime acceptabant:
&sonisius uerã doctrinã & dogma salutis audiens.
& nihil eẽ. idola quib seruiebat. quin magis de
& uerba uitalia in pauli doctrina euidentissime
sentiens. diuino lumine corde tactus. eidẽ paulo
cessit. & ab eo exp&ut quatenus ꝓ illo ipsius dĩ
quẽ p̃dicabat misericordiã dep̃car&ur. ut illius
qui oculis lutũ imposuit cecinati & lumen ei res¬
tituit. ipse te potentia sua ilumin&. Quen
Quem
mox uidentẽ. his est uerbis affatus. Uade in qui¬
ens addyonisiũ. & dicei. quia paulus seruus ihũ
xp̃i ad te memisit. ut memor sponsionis tuae
ad eam uenire non differas. quo baptismũ salu¬

Expanded text:
propter quem incognitum usque nunc habuistis, modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui nos de morte, sanguinis sui pretio reduxit ad vitam, qui coelum et terram, homines scilicet et angelos, in unitate regni sui conjunxit, qui mortificat justus et vivificat pius: qui claudit, et nemo propter ipsam novitatem officiosissime acceptabant, Dionysius veram doctrinam et dogma salutis audiens, t nihil esse idola, quibus serviebat, quin magis daeritum et verba vitalia in Pauli doctrina evidentissime sentiens, divino lumine corde tactus, eidem Paulo cessit, et ab illo expetiit, quatenus pro illo ipsius Dei, quem praedicabat, misericordiam deprecaretur, ut illius qui oculis lutum imposuit caeci nati, et lumen restituit ei , ipse te potentia sua illuminet. Quem mox videntem his est verbis affatus: vade, inquiens ad Dionysium, et dic ei quia Paulus servus Jesu Christi ad te me misit, ut memor sponsionis tuae, ad eum venire non differas, quo baptismum salu
Abbreviated transcription (Latin):
exiit. & inuenit alios stantes. & dicit illis.
Quid hic statis tota die otiosi : Dicunt ei
uia pemonos conduxit. Dicit illis Ite &
uos inuineam. Cum sero autẽ fac tum ess&
dicit dominus uineȩ procuratorisuo. Voca
operarios. & redde illis mercedem. Incipiens
a nouissimis usq ad primos. Cum uenissent
ergo qui circa undecimam horam uenerant:

Expanded text:
t illis quid hic statis tota die otiosi dicunt ei quia nemo nos conduxit dicit illis ite et vos in vineam cum sero autem factum esset dicit dominus vineae procuratori suo voca operarios et redde illis mercedem incipiens a novissimis usque ad primos cum venissent ergo qui circa un
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit multos. Et misit seruum suum
hora cęne dicere muitatis ut uenirent. qu
iam parata sunt omnia. Et coeperunt simi
omnes excusare. Primus dixit illi. Villã
emi. & necesse habeo exire & uidereillam.
Rogote. habeme excusatum. Et alter dixit
Iuga boum emiquinq & eo probare illa. Rogo

Expanded text:
ocavit multos. et misit servum suum hora cenae dicere invitatis. venite + quia jam parata sunt omnia. Et coeperunt simul omnes excusare. Primus dixit illi. Villam emi et necesse habeo exire et videre illam. rogote habe me excusatum. Et alius dixit. Juga boum em
Abbreviated transcription (Latin):
sacris altarbus astans erat solitus. & in loco quo
ipsẽ delegerat inducitur tumulandus. Derd¬
tus est autem adlatus sc̃ibertim dextrum. non
sine astantis populimaximo luctu
E&tur quoq a seniorib eundem uirum
dĩ equum quendam ł bouisse mire scien
Ero fecturonamq secundũ quod necessi¬
tas expetãbat. genib flexirscõ onerie nte
terga srbdebat unc aiti m tantȩ scientiȩ
equum fr trib dandum feretr m pre euntem
ferunt lacrimasse. omnemq hominer ferre
deinceps xecussasseꝰ. Uec passum esse nst nem¬
bra tanti pontificis. uoluptatib deser ure alicu¬
ius hominis: Quinon longo posttemporemor¬
est mor suattictus. Hon enim decuit eius cadauer
&x positum canes coruosq refigenelo farcire.
meatusq illorums uciuni priterire. suꝑquẽ
frequens xp̃o oratiuo nutte hatur ab insidentis
cordali deuotione assnum non est crederẽ.

Expanded text:
sacris altaribus astans erat solitus, et in eodem loco quo ipse elegerat, inducitur tumulandus. Sepultus est autem ad latus sancti Bertini dextrum non sine astantis populi maximo luctu. 16. Fertur quoque a senioribus, eumdem virum Dei equum quemdam habuisse mirae scientiae. Profecturo namque secundum quod necessitas expetebat, genibus flexis sancto oneri sponte terga subdebat. Hunc autem tantae scientiae equum Fratribus dandum, feretrum praeeuntem ferunt lacrymasse, omnem hominem ferre deinceps recusasse, nec passum esse post membra tanti pontificis voluptatibus deservire alicujus hominis, qui non longo post tempore morrum est morsu attractus. Non enim decuit ejus cadaver expositum canes corvosque reficiendo farcire, meatusque illorum faucium praeterire, supra quem frequens Christi oratio mittebatur ab insidentis cordiali devotione; fas enim non est credere
Abbreviated transcription (Latin):
as manus uel duos pedes habentẽ. mittiinigi¬
nem &ernum Et sioculus tuus scandalitat
te. erue eum. & proice abste. Bonũtibi est
unũ oculũ habentem inuitã intrare. quã duos
oculos habentem. mitti in gehennã ignis. Vide¬
te. Necontempnatis unum ex his pusillis. Di¬
co enim uobis¬
co enim uobis. Quia angeli eorum incęlissẽ¬
per uident faciem patris mei. qui incęlis est.

Expanded text:
des habentem mitti in ignem eternum. Et si oculus tuus scandalizat te, erue eum et proice abs te. Bonum tibi est unum oculum habentem in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Videte ne contempnatis unum ex his pusillis. Dico enim vobis, quia angeli eorum in celis sempe
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Quod ita gaudium erit incęlo super
uno peccatore pęnitentiã agente. quã super
Nonaginta nouem iustis. qui non indigent pae¬
nitentia. Aut quȩ mulier habens dregmas
decem. : Siperdiderit dragmam unam.
nonne accendit lucernam & euertit domũ.
& quȩrit diligenter donec inueniat: Et
cum inuenerit. conuocat amicas & uicinas¬

Expanded text:
m erit in caelo super uno peccatore paenitentiam habente quam super nonaginta novem iustis qui non indigent paenitentia aut quae mulier habens dragmas decem si perdiderit dragmam unam nonne accendit lucernam et everrit domum et quaerit diligenter donec inveniat et cum invenerit con
Abbreviated transcription (Latin):
bolam hanc. Nomo quidã nobilis abit in
regionẽ longinquã. accipere sibi regnum &¬
reuerti. Vocatis autem decem seruis suis. de¬
dit illis decem mnas. Etait ad illos. Negotia¬
mini dumuenio. Ciues autẽ eius oderant illũ
& miserunt legationẽ post illũ dicentes¬

Expanded text:
bis dicens. Homo quidam nobilis abiit in regionem longinquam accipere sibi regnum reverti. Vocatis autem decem servis suis: dedit illis decem mnas. Et ait ad illos. Negociamini dum venio. Cives autem ejus oderant illum: et miserunt legationem post eu
Abbreviated transcription (Latin):
est ut redii& accepto regno. iussit uocari
seruos quibus dedit pecuniam. ut sc ir& quan¬
tum quisq negotiatus ess&. Venit autem
primus dicens . Domine. mnatua decẽmnas
adquisiit. Et ait illi. Euge bone serue.
quia inmodico fidelis fuisti. eris potestatem
habens suproc decem ciuitates

Expanded text:
t ut rediret accepto regno et iussit vocari servos quibus dedit pecuniam ut sciret quantum quisque negotiatus esset venit autem primus dicens domine mna tua decem mnas adquisivit et ait illi euge bone serve quia in modico fidelis fuisti eris potestatem h
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ mostuũ fuerit. multũ
fructum adfert. Qui amat animã suam.
perdet eam. Et quiodit animã suam in
hoc mundo. inuitã aeternã custodit eam
Siquis mihi ministroet. mesequatur. Etubi
sum ego. illic & minister meus erit. Siquis
mihi ministrauerit. honorificabit eũ pater

Expanded text:
si autem mortuum fuerit multum fructum adfert qui amat animam suam perdet eam et qui odit animam suam in hoc mundo in vitam aeternam custodit eam si quis mihi ministrat me sequatur et ubi sum ego illic et minister meus erit si quis mihi ministraverit ho
Abbreviated transcription (Latin):
splendor mirrbilis. quiq hodierna die
ficẽ. beatitudinis a& ernae gloria sublimasti.
concede propitius. ut cuius merita uenera¬
mur interris. in tercessionis eius auxilio. a¬
pud tuã misericordiam muniamur incęlis.

Expanded text:
or mirabilis, quique hodierna die em beatitudinis aeternae gloria sublimasti, concede propitius, ut cujus festa veneramur in terris, intercessionis auxilio apud tuam misericordiam muniamur in coelis,
Abbreviated transcription (Latin):
& ego ueniens. cum usuris utiq ex egissem illud
tadstantibus dixit. Auferte abillo mnam.&
date illi qui de cemmnas hab&. Et dixerunt
illi. Domine. hab& decemmnas. Dico au¬
tem uobis. Quia omni habenti dabitur &
habundabit

Expanded text:
ego veniens cum usuris utique exegissem illam? Et astantibus dixit. Auferte ab illo mnam: et date illi qui decem mnas habet. Et dixerunt ei. Domine: habet decem mnas. Dico autem vobis: quia omni habenti dabitur et abundabit
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs quiꝰaus¬
dit uerbũ regni & non intellegit. uenit ma¬
lus & rapit quod seminatum est incorde eius
hic est qui secus uiam seminatus est. Qui
autẽ super p&rosa seminatus est. hic est qui
uerbũ audit. & continuo cum gaudio accipit
illud. Non hab& autẽ inse radicẽ. sed esttem¬
poralis. Facta autẽ tribulatione & perse¬
cutione psoptes uerbum. continuo scanda¬
litatur. Qui autẽ seminatus .ẽ. inspinis. hic¬
est qui uerbũ audit. & sollicitudo sȩculi istius.
& fallatia diuitiarũ suffocat uerbũ. & sine
fructu efficitur. Qui uero intertem bonã
seminatus est. hic est qui audit uerbũ & in¬
tellegit. & fructũ affert. Et facit aliud
quidem centesimũ. aliud autẽ sexage̾simũ.

Expanded text:
omnis qui audit verbum regni et non intellegit venit malus et rapit quod seminatum est in corde eius hic est qui secus viam seminatus est qui autem supra petrosa seminatus est hic est qui verbum audit et continuo cum gaudio accipit illud non habet autem in se radicem sed est temporalis facta autem tribulatione et persecutione propter verbum continuo scandalizatur qui auteeculi istius et fallacia divitiarum suffocat verbum et sine fructu efficitur qui vero in terra bona seminatus est hic est qui audit verbum et intellegit et fructum adfert et facit aliud quidem centum aliud autem sexaginta
Abbreviated transcription (Latin):
In ephesmna synodo dic̃ si quis non
confitet᷑ deum esse scdmñ ueritatem
emanuel, et ꝓpter hoc dei genitricem
stam̃ uirginem genuit enĩ carnali
carnem scam ex deo uerbum anathẽ¬

Expanded text:
« Si quis non confitetur Deum esse secundum veritatem Emmanuel, et propterea Dei genitricem sanctam Virginem genuisse eum carnaliter, carnem factum ex Deo Verbum, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
In ephesmna synodo dic̃ si quis non
confitet᷑ deum esse scdmñ ueritatem
emanuel, et ꝓpter hoc dei genitricem
stam̃ uirginem genuit enĩ carnali
carnem scam ex deo uerbum anathẽ

Expanded text:
it: Si quis non confitetur Deum esse secundum veritatem Emmanuel, et propterea Dei genitricem sanctam Virginem, genuit enim carnaliter carnem factum Dei Verbum, anathema
Abbreviated transcription (Latin):
diocrẽ industriãq desiderãt Llam in principio
tauendũ est ne figuratiuã lotutionẽ ad litterã
actipias. Et ad hoc enĩ ꝑtinet quod ait apłus.
litera occidit. sp̃us autem iui ficat Cũ enĩ figu-¬
iatiue dictũ sic accipit᷑ quasi ꝓprie dictũ sit. carna-¬
liter sapitur. Pleq ulla mors aĩe cõgruẽtius
appellat᷑ ꝙͣ cũ id eciã qd in ea uestiis antecellit
hoc est intelligencia carni subititur sequẽdo lit̾am¬

Expanded text:
ram industriamque desiderant. nam in principio eauendum est, ne figuratam locutionem ad litteram accipias. et ad hoc enim pertinet quod ait apostolus: littera occidit, spiritus autem uiuificat. cum enim figurate dictum sic accipitur. tamquam proprie dictum sit, carnaliter sapitur, neque ulla mors animae congruentius appellatur, quam cum id etiam quod in ea bestiis antecellit, hoc est intellegentia, carni subicitur sequendo lit
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa quibus utendũ est diligenda sunt. sed ea
sola. que aut nobistũ societate quadã referũtur
an dm̃i. sicut est homo. uel angelus. aut ad nos
relata ueneficio dĩ ꝑ nos indigẽt sicutiest corpꝰ.
Rlam utiq martires nõ dilexerũt scelus ꝑse¬
quẽtiũ se quo famẽ usi sunt ad promerẽdũ dm̃
supra nos est. alterũ qd̾ nos sumus. terciũ qd̾
iuixta nos est. quartũ qd̵ infra nos est. descdo
et quarto nulla precepta danda erant. Qnͣ¬
nĩlibet enĩ homo excidat a uerifate. remanet
illi dilectio sui et dilectio corꝑis sui/ Sant̃as¬

Expanded text:
ia quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo vel angelus; aut ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se; quo tamen usi sunt ad promerendum Deumsupra nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod juxta nos est, quartum quod infra nos est; de secundo et quarto nulla praecepta danda erant. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio sui et dilectio corporis sui. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
Riam qd̾ scriptũ est. nõ est ubsconditũ a te os me¬
um qd̾ fecisti in abscondito. nõ elucee legenti.
utiũ torrepta littera os pronũciet ad eo qd̾ sunt
lingue precedentis inspectione diuidicãtur Ulã
an greco oion stoma sed oston positũ est unde
plerũq loquendi consuetudo uulgaris. utilior ẽ
significandis rebus qͣm integritas litteratoe
Malẽ quippe cũ barbarismo dici nõ est abscon¬
ditũ ate ossum meũ. qͣm ut ideo esset minus a¬
ꝑtũ quia magis latinũ est Sed aliqñ dubius
sillabe sonus enã uicino uerbo ad eãdẽ sentẽtiã
ꝑtinente diuidicat̾. sicut est illud apłi. que pre

Expanded text:
am quod scriptum est: non est absconditum a te os meum, quod fecisti in abscondito, non elucet legenti, utrum correpta littera os pronuntiet an productlinguae praecedentis inspectione dijudicantur: nam in Graeco non στόμα, sed ὀστέον positum est. Unde plerumque loquendi consuetudo vulgaris utilior est significandis rebus, quam integritas litterata. Mallem quippe cum barbarismo dici, Non est absconditum a te ossum meum, quam ut ideo esset minus apertum, quia magis latinum est. Sed aliquando dubius syllabae sonus etiam vicino verbo ad eamdem sententiam pertinente dijudicatur: s
Abbreviated transcription (Latin):
taput eius. maliuolentie facinus putes iuberi.
Ne igitur dubitaueris figuratiue dictũ: ut in tel-¬
ligas carbones ignis. ẽẽ urentes penitẽtie gemitꝰ
quibus suꝑbia sanat᷑ eius. qui dolet inimicũ se¬
fuisse hõis. a quo eius miserie subuemit᷑ Item cũ
ait dñs qui amat aĩam suã ꝑdat eã. nõ utilitatẽ
netare putandus est. qua debet quisq conserua̾e
atq amittat usũ eius quẽ nunt habet ꝓuersum

Expanded text:
caput eius, maliuolentiae facinus putes iuberi. caput eius, maliuolentiae facinus putes iuberi. ne igitur dubitaueris figurate dictum et, ligas carbones ignis esse urentes poenitentiae gemitus, quibus superbia sanatur ejus qui dolet se inimicum fuisse hominis, a quo eius miseriae subuenitur. item cum ait dominus: qui amat animam suam, perdet eam, non utilitatem uetare putandus est, qua debet quisque conseruareperimat atque amittat usum eius, quem nunc habet, peruersum
Abbreviated transcription (Latin):
Ner ip̃e igitur cuiqͣm notuerit. Seruabit᷑ ergo in¬
lotuciombus figuratiuis regula huiuscemodi ut
tam diu uersetur diligenti consideracõne qd̾ legit᷑
donec ad regnũ caritatis interpretatio ꝑdricatur
Si ciutẽ hoc iam ꝓprie sonat. nailla putet᷑ figura-¬
fina locutio. Si preceptiua locuno est. aut flagi¬
tiũ aut facinus uetans. arit utilitatẽ. aut benefici¬
entia uibens nõ est figuratiua. Si autẽ flagiciũ
aut fatinus iudetur iubere. aut utilitatẽ et bene¬
ficiẽtiã uetare figura tiua est Ulisi mãducau̾tꝭ
in quid carnẽ filii hõĩs et sangiũe biberitis. non
habebitis uitam in uobis. Satinus uel flagiciũ
iudet᷑ iubere. Signia ergo est precipiẽs passioni
uñi ẽẽ cõmunicandũ. et suauiter atq utiliter re¬
condendũ in memoriũ. qd̾ pro nobis caro eius
bitante beneficiencia precipit. Sed qd̾ sequit᷑
Hoc enĩ faciens carbones ignis congeres super

Expanded text:
nec ipse igitur cuiquam nocuerit. Sic enec ipse igitur cuiquam nocuerit. Sic elocutionibus figuratis regula huius modi, ut tamdiu uersetur diligenti consideratione quod legitur, donec ad regnum caritatis interpretatio perducatur, si autem iam hoc proprie sonat, nulla putetur figurata locutio. Si praeceptiua locutio est aut flagitium aut facinus uetans aut utilitatem aut beneficientiam iubens, non est figurata. si autem flagitium aut facinus uidetur iubere aut utilitatem et beneficientiam uetare, figurata est. nisi manducaueritis, inquit, carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis, facinus uel flagitium uidetur iubere: figura ergo est, praecipiens passioni dominicae esse communicandum et suauiter atque utiliter recondendum in memoria, quod pro nobis caro eius bitante beneficientiam praecepit; sed quod sequitur: hoc enim faciens carbones ignis congeres super
Abbreviated transcription (Latin):
põt ut sine uitio cupidĩs uel uoracitatis preciosis-¬
simo tibo sapiens utatur insipiens autẽ fedissi¬
ma gule flammna in uilissimũ ardescat Rõ enĩ¬
propterea continẽciores nobis sunt plereq bestie
qr iulioribus alũtur escis Nam in om̃ib huius¬
temodi zebus non ex earũ ⁊erũ natura quibus
utimur. sed ex causa utendi et modo appurendi.
uel probandũ uel improbandũ est qd̾ facimus
Odor bonus. fama bona est:. Quã qͥsq bo¬
ne uite oꝑibus habuerit: dũ uestigia xp̃ seqͥt᷑
quasi pedes eius pretiosissimo odore ꝑ fundit-
Ita qd in aliis ꝑsonis plerũq flagiciũ est in di¬
uina uel in ꝓpħica ꝑsona rei cuiusdã signũ est¬
Qd̾ aũt agit qd̾ prosit proximo. beneficientia
noĩatur / Rlemo uult corrũpi habitatulũ suũ
Non ergo debet corrumpere habitaculũ dei. seip̃m
stilicet/ Et nemo uult sibi a quoqͣm noceri

Expanded text:
aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosisaliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. epropterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae, quia vilioribus aluntur escis. Nam in omnibus hujuscemodi rebus, non ex earum rerum natura quibus utimur, sed ex causa utendi et modo appetendi vel probandum est, vel improbandum quod facimus bonus fama bona est, quam quisque bonae uitae operibus habuerit, dum uestigia Christi sequitur, quasi pedes eius pretiosissimo odore perfundit. ita quod in aliis personis plerumque flagitium est, in diuina uel prophetica persona magnae cuiusdam rei signum estquod autem agit ut prosit proximo, beneficentia nemo enim uult corrumpi habitaculum suum: non ergo debet corrumpere habitaculum dei, se ipsum scilicet. et nemo uult sibi a quoquam noceri:
Abbreviated transcription (Latin):
uoco motũ animi ad fruendũ deo ꝓpter ip̃m. et
se atq proximo ꝓpter deũ. Cupiditatẽ autem:
motũ animi aid fiuendũ se et proximo et quolib
pidĩtas ad corrumpendũ animũ et corpus suũ
flagiciũ uotat᷑ Qd̾ autẽ agit ut alteri noceat:¬
et facinus dicit᷑. Ei hͨ sunt duo genera om̃i pec¬
destruitur. tanto caritatis auget̃ iauicquid ergo
asperũ et quasi seuũ factu dictuq in sanctis scͥp¬
turis legitur ex ꝑsona dei uel sanctorũ eius.
ad cupiditatis regnũ destiuendũ ualet Qd̾ si
ꝑspicue sonat: non est ad aliud referendũ quasi¬
sit figurate dictũ QQuisquis rebus pretereũtib¬
restrictius utitur qͣm se hñt mores eorũ cũ quib
uiuit. rut intemꝑans aut suꝑsticiosus est Qsqͥs
uero sic eis utitur ut metas consuetudĩs bonoes int̾
quos uersatur excedat. aut aliquid̃ significat aut
flagiciosus est In om̃ibus. enĩ talibus non usus
reiũ. sed libido ⁊ utentis in culpa est. Sieri enĩ¬

Expanded text:
fruendum deum propter ipsum et se atque proximum propter deum; cupiditatem autem motum animi ad fruendum se et proximo et quolibetpiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium uocatur; quod autem agit, ut alteri noceat, facinus dicitur. et haec sunt duo genera omnium pecdestruitur, tanto caritatis augetur. Quidquid ergo asperum et quasi saeuum factu dictuque in sanctis scripturis legitur ex persona dei uel sanctorum eius, ad cupiditatis regnum destruendum ualet. quod si perspicue sonat, non est ad aliud referendum, quasi figurate dictum restrictius utitur, quam sese habent mores eorum, cum quibus vivit, aut intemperans, aut superstitiosus est. Quisquis vero sic eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum, inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum, sed libido utentis in culpa est. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a culpabilis: sed male utentiũ ꝑuersitas
Philosophi autẽ qui uocãtur si qua forte
uera et fidei nr̃e accõmodacta dixerũt. maxime
plutoniti. non solũ formidanda non sunt. sed al
eis etiã tanqͣm inustis possessoribus in usum
uinas stripturas didicerit si noxiũ est ibi damp¬
natur. si utile est ibi inuenit᷑. et cũ ibi quisq inue¬
nerit omnia que utiliter alibi didicerit: multo ha¬
bundantius ibi inueniet. ea que nusqmͣ omnino
alibi sed in illarũ tantũmõ. scupturarũ mirabili
alticudine et mirabili humi litate discuntur

Expanded text:
ipsa culpabilis, sed male utentium peruersitasipsa culpabilis, sed male utentium peruersitasPhilosophi autem qui uocantur si qua forte uera et fidei nostrae accommodata dixerunt, maxime Platonici, non solum formidanda non sunt, sed ab eis etiam tamquam ab iniustis possessoribus in usum a didicerit, si noxium est, ibi damnatur; si utile est, ibi inuenitur. et cum ibi quisque inuenerit omnia, quae utiliter alibi didicerit, multo abundantius ibi inueniet ea quae nusquam omnino alibi, sed in illarum tantummodo scripturarum mirabili altitudine et mirabili humilitate discuntur
Abbreviated transcription (Latin):
qd precedit Ita eciã ablato precedẽti. aufertur-
necessurio qd̾ sequit᷑ Qui uerũ est qd dicimus
si orator est. homo est. ex qua propositione. si
assumamius nõ est aũt oroctor non erit cõsec̃s
tũ intulerit nõ est igit᷑ homo. Quappter aliud
est nosse regulas conexionũ. aliud sentenciarũ
ueritatẽ Ibi de ip̃a conexione iuditat᷑ In ui̾tate
autẽ sentenciaꝵ. ip̃e ꝑse sentencie. nõ earũ conexio
falsum esse sumficationẽ rei non ita se hñtis ut
tentes duo genera falsi esse unũ eorũ q̃ dĩno esse
non possint. alteiũ eorũ que non sunt qͣmus esse
possunt ulam qui dicit septeur et tria undecim
esse. id dicit qd̾ õmo esse nõ potest. Qui aũt dicit
klis. uerbigr̃a ianuariis pluisse. tamẽ et si fac¬
tũ nonsit id famẽ dicit qd̾ fieri poti̾t Diffimi¬
tio eago et diuisio falsorũ potest ẽẽ uera. ꝙͣuis
falsa ip̃a utiq uera non sint/ Non est facultas

Expanded text:
quod praecedit, ita etiam ablato praecedenti aufertur quod praecedit, ita etiam ablato praecedenti aufertur necessario quod sequitur; quia verum est cum dicimus: Si orator est, homo est: ex qua propositione si assumamus: Non est autem orator: non erit consequens, cum intuleris: Non est igitur homo. Quapropter aliud est nosse regulas connexionum, aliud sententiarum ergo de ipsa conexione iudicatur. in ueritate autem sententiarum ipsae per se sententiae, non earum conexio falsum esse significationem rei non ita se habentis ut centes, duo esse genera falsi: unum eorum quae omnino esse non possunt, alterum eorum quae non sunt, quamuis esse possint. nam qui dicit septem et tria undecim esse, id dicit quod omnino esse non potest. qui autem dicit kalendis, uerbi gratia, ianuariis pluisse, tametsi factum non sit, id tamen dicit quod fieri potuerit. definitio ergo et diuisio falsorum potest esse uerissima, quamuis falsa ipsa utique uera non si
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ. Hoc ergo conseip̃ti ablato. auferat᷑ eciã
necessario qd̾ precedit/ Mlelior est qui no¬
uit esse resurrectionẽ mortuorũ. qmͣ ille qui no¬
uit consequẽs esse. ut si resurrectio mortuoꝵ nõ.¬
cõnexionis ueritas est isto m̃o. Satiamus ali-¬
quẽ concessisse. si uĩal est coclea uocẽ habet Hoc
q̃m conseꝙ̃ti ablato. illud quod precedit aufert᷑
concluditur non ẽẽ aĩal cotleã. Que conseq̃tia
falsa est. sed ex concesso falso uera est conclusioĩs
conexio. ueritas itaq sentencie ꝑ serpãm ualet
ueritas autẽ conexionis ex eius cum quo agit᷑.
corrigere uolumus peniteat sensisse precedencia:
quorũ consequẽtia uidet ẽẽ respuenda Iam huic
clusiones ẽẽ posse. Fac emĩ aliquẽ proposuisse. si
iustus est ille bonus est et ẽẽ concessũ deinde as-¬
siempsisse nõ est autẽ iustus. quo item concesso in¬
Non emiͣ situt ablato conseꝙ̃ti auferi̾ necessario

Expanded text:
tuorum". hoc ergo, ut consequenti ablato auferatur etiam tuorum". hoc ergo, ut consequenti ablato auferatur etiam necessario quod praecedit, non uit esse resurrectionem mortuorum quam ille qui nouit consequens esse, ut, si resurrectio mortuoruconexionis ueritas est isto modo. faciamus aliquem concessisse: "si animal est coclea, uocem habet". hoc  quo- Diam consequenti ablato illud quod praecedit aufertur, concluditur non esse animal cocleam. quae sententia falsa est, sed ex concesso falso uera conclusionis conexio. ueritas itaque sententiae per se ipsam ualet, ueritas autem conexionis ei eius cum quo agitur corrigere uolumus paeniteat sensisse praecedentia, quorum consequentia uidet esse respuenda. iam hincclusiones esse posse. fac enim aliquem proposuisse: "si iustus est ille, bonus est et esse concessum; deinde assumsisse: "non est autem iustus"; quo item concesso inn
Abbreviated transcription (Latin):
tplina disputatõnis ad omĩa genera questionũ.
que in litteris fanctis sunt penetranda et dissol-¬
uenda pluimũ ualet. tantũ ibi cauenda est libido
rixandi et puerilis quedã ostentacio decipiendi
aduersariũ. Sunt enĩ multa que appellant᷑ so¬
phismata false conclusiones rõnũ et plerũq
ita ueras imitantes ut nõ solũ tardos sed inge¬
mosos eciã minus diligẽter atterctos decipiãt
Proposuit enĩ quidam dicens. ei quo loquela¬
tur. qd̾ ego sum tu non es. dt ille consensit
Uerũ enĩ erat ex parte uel eo ip̃o qd̃ iste insi-¬
diosus. ille simplex erat. Tunc iste uddidit
Ego antẽ sum homo. Hoc quoq tũ ab eo accepis¬
set. Conclufit dicens. Tu igitur non es homo
Qd̾ genus captiosariũ conc̾rusionũ scriptura
qͣntũ existimo decestat̾ illo loco ubi dictũ est
Qau sophistice loquit᷑ odibilis est/ Si nõ est
resurrectio mortuorũ. neq xp̃us resurrexit.
xpõus autẽ resurrexit: est igit̃ resurrectio mor-¬

Expanded text:
utationis disciplina ad omnia genera quaestionum, quae in litteris sanctis sunt, penetranda et dissoluenda plurimum ualet; tantum ibi cauenda est libido rixandi et puerilis quaedam ostentatio decipiendi aduersarium. sunt enim multa, quae appellantur sophismata, falsae conclusiones rationum et plerumque ita ueras imitantes, ut non solum tardos, sed ingeniosos etiam minus diligenter attentos decipiant. proposuit enim quidam dicens ei cum quo loquebatur: "quod ego sum, tu non as". at ille consensit. uerum enim erat ex parte uel eo ipso, quod iste insidiosus, ille simplex erat. tum ille addidit: „ego autem homo sum." hoc quoque cum ab illo accepisset, conclusit dicens: "tu igitur non es homo". quod genus captiosarum conclusionum scriptura, quantum existimo, detestatur illo loco, ubi dictum est: qui sophistice loquiresurrectio mortuorum, neque Christus resurrexit. Christus autem resurrexit; est igitur resurrectio mor
Abbreviated transcription (Latin):
eris deo potius qm homĩe frueris Illo emĩ faeris
quo efficeris bt̃us et ad eũ ꝑuenisse te letabenis
in quo spem ponis ut uemias Inde ad philemo¬
nẽ paulus ita: frater inquit ego te fruar in dño
Qd̾ si nõ addidisset in dño et te fruar tantũ dix¬
isset in eo constituisset spem btitudinis sue. qm¬
ꝙͣ etiã uitinissime dicit᷑ frui cũ delectacione uti
Cũ enĩ adest qd̾ diluit̾ eciã delectatõnẽ secum
necẽe est gerat. ꝑ quũ si transieris eamq ad illud
ubi ꝑmanẽdũ est retuleris: uteris ea et abusiue.
nõ pprie diceris fau. Si u̾o inheseris utq pm̃a¬
seris. finẽ in ea ponẽs leticie tue. tunc uere et
ꝓprie fau dicendus es. qd̾ nõ faciendũ est insi
in illa tumtate .i. sũmo et incõmutcibili bono

Expanded text:
eris, deo potius quam homine frueris; illo enim frueris quo efficeris beatus, et ad eum te peruenisse laetaberis, in quo spem ponis, ut uenias. inde ad Filemonem Paulus: ita, frater, inquit, ego te fruar in domino. quod si non addidisset: in do m ino et te fruar tantum dixisset, in eo constituisset spem beatitudinis suae. quamquam etiam uicinissime dicitur frui cum dilectione uti. cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat, per quam si transieris eamque ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc uere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa trinitate, id est summo et incommutabili bono
Abbreviated transcription (Latin):
sc riptura diuina non tacuit neq ab ea sic deterruit
aninã. ut ꝓpterea talia negaret esse sectanda.
quia falsa dicũt᷑ a professoribus eorũ. sed eciã si
uobis dixerint anquit et ita euenerit ne credatis
eis. Llon enĩ quia ymago sanuelis mortui. sauli
regi uera prenũciauit. propterea talia sortilegia
minus excecranda. Nli enĩ sp̃us qui deciꝑe
uolunt talia procurant tuiq qualib eũ rrretitũ
ꝑ suspicõnes et consencõnes eius uident Et ideo¬

Expanded text:
diuina scriptura non tacuit neque ab ea sic deterruit diuina scriptura non tacuit neque ab ea sic deterruit animam, ut propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam: si dixerint uobis, inquit, et ita euenerit, ne credatis eis. non enim quia imago Samuhelis mortui Saul regi uera pronuntiauit, propterea talia sacrilegianes suas. illi enim spiritus, qui decipere uolunt, talia procurant cuique, qualibus eum irretitum per suspiciones et consensiones eius uident.
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt tantũ stire ut possent estimare scłm.
quonĩo eius dñm nõ facilius inuenerũt Sed ex
ea notatione uelle nascentiũ mores. actus. euenta
predicere. magnus error et magna dementia est.
Hinc enĩ fit ut occulto quodã iuditio diuino
cupidi malarũ ⁊erũ hoĩes tradantur illudendi
et decipiendi pro meritis uoluptatũ suarũ. ilu-¬
dentibus eos. et decipientibus preuaricatorib
angelis quibus ista mundi pars infima scdni
pulcherrimũ ordinẽ zerũ diuine prouidencie
lege subiecta est Quibus illusiombus et decep¬
cionibus euenit ut istis suꝑsticiosis ꝑniciosis.
diuinacõnũ generib anulta preterita et futura
dicant᷑: nec alite aitidant qm dicunt᷑ multaq
obseruantibus scdm obseruatõnes suas eueniant.
quibus implicati curiosiores fiant et sese magis
magisq inserant multiplicibus laq̃is ꝑnitiosissimi
erroris Hoc genus fornitationis anime salubriter

Expanded text:
tum potuerunt scire, ut possent aestimare saeculum, tum potuerunt scire, ut possent aestimare saeculum, quomodo ejus Dominum non faciliea notatione velle nascentium mores, actus, eventa praedicere, magnus error et magna dementia est.Hinc enim fit ut occulto quodam judicio divino, cupidi malarum rerum homines tradantur illudendi et decipiendi pro meritis voluntatum suarum, illudentibus eos atque decipientibus praevaricatoribus angelis; quibus ista mundi pars infima, secundum pulcherrimum ordinem rerum, divinae providentiae lege subjecta est. Quibus illusionibus et deceptionibus evenit, ut istis superstitiosis et perniciosis divinationum generibus multa praeterita et futura dicantur, nec aliter accidant, quam dicuntur; multaque observantibus secundum observationes suas eveniant, quibus implicati curiosiores fiant, et sese magis magisque inserant multerroris. hoc genus fornicationis animae salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
it Codicibus emendãdis pͥmitus debet inui¬
gilare sollertia eorũ qui scripturas diuinas nos¬
sencia sancti spũs interpretati ẽẽ dicũt᷑ ut os
unũ tot homi fuerit. Qui si ut fertur multiq
non indigni predicant singuli cellis eciã singu-¬
lis separati cũ interpretati eẽne. nichil in alicuiꝰ
eorũ codice muẽtũ est. qd̾ nõ isdẽ uerbis. eodẽq
uerborũ ordine inueniret᷑ in ceferis: quis huic
auctoritati conferre aliquid nedũ preferre aude¬
sui ẽẽ intelligat ubicũq inuenerit ueritatẽ¬
Cato cũ ẽẽt consultus a quodã qui sibi a
soritibus erosas caligas dicebat. respond̾ non
sunt tamẽ sidera que deus instituit. ato ordina¬
uit ut uoluit. et est certus motus illoꝵ quo tẽ¬
pora distingũtur atq uariãtur Quẽ motũ no-¬
tare cum quisq naicit᷑ quom̃o se habeat facile
est ꝑ eorũ inuẽtas conscriptas q regulas. qd̾
sancta scriptura condempnat dicens Si eñi po-¬

Expanded text:
 codicibus emendandis primitus debet invigilare solertia eorum qui Scripturas divinas nossentia sancti Spiritus interpretati esse dicuntur, ut os unum tot hominum fuerit. Qui si, ut fertur, multique non indigni fide praedicant, singuli cellis etiam singulis separati cum interpretati essent, nihil in alicujus eorum codice inventum est quod non iisdem verbis eodemque verborum ordine inveniretur in caeteris; quis huic auctoritati conferre aliquid, nedum praeferre audesui esse intelligat ubicunque invenerit veritate cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas caligas diceret; respondit nonsunt tamen sidera, quae Deus instituit et ordinavit ut voluit; et est certus motus illorum, quo tempora distinguuntur atque variantur. Quem motum notare, cum quisque nascitur, quo modo se habeat, facile est, per eorum inventas conscriptasque regulas, quos sancta Scriptura condemnat, dicens: Si enim tan
Abbreviated transcription (Latin):
pugna postulat oportere nouerũt. Signorũ igit̃
alia naturalia alia data Llemo ambigit et ꝑ¬
simlitudines libentius queq cognosti: et cũ aliqua
difficultate quesita multo gratius inueniri. Qd̾
dũ labore suꝑbiã. et intellectũ a fastidio renouãdũ.
Qui aũt nõ querũt quia in promptu hñt fasti¬
dio sepe marcestunt In utroq cuitẽ languor ca-¬
uendus est R lagnifice igitur et salubriter spũs
sanctus ita scrpturas sanctas modificauit. ut
lotis aꝑtioribus fami occurreret. obscurioribus aũt.

Expanded text:
pugna postulat oportere nouerunt. signorum igitur pugna postulat oportere nouerunt. signorum igitur alia sunt naturalia, alia datasimilitudines libentius quaeque cognosci, et cum aliqua difficultate quaesita multo gratius inveniri. Qui dam labore superbiam et intellectum a fastidio reuocandum, qui autem non quaerunt, quia in promptu habent, fastidio saepe marcescunt: in utroque autem languor cavendus est. Magnifice igitur et salubriter Spiritus sanctus ita Scripturas sanctas modificavit, ut locis apertioribus fami occurreret, obscurioribus autem
Abbreviated transcription (Latin):
nor libroꝵ seturus accedat Cũ em̃ dr̃et caritas.
addidit de corde puro ut anichil aliud qͣm id qd̾ dili¬
gendũ est dilitat᷑. Conscĩam uero bonã cõiunoit
ꝓpter spem Ille enĩ se ad id quod credit et diligit
puenturũ ẽẽ desperat. cui male conscĩe scrupulus
mest. Certio. et fide inquit non ficta. Si eñ fides
fides nr̃a mendacio caruerit. tunt et nõ diligimꝰ
qd̾ non est diligendũ. et recte uiuẽdo id speramus
ut nullo t̃o spes nostra fallatur.
um de rebus scriberem premissi cõmouẽs
neq meis attendat qd̾ sunt. sed
ponus qd̾ signa sunt .i qd̾ significant Signũ este
enĩ preter spẽm qͣmͣ ingerit sensibus alud aliquid
ex se faciens in cogitationẽ uenire. sicut uestigio uiso
transisse ał cuius uestigiũ est cogitamus: et fu-¬
mo uiso ignẽ subẽe cognostimus. et uoce aĩantis
audita affectionẽ animi eius aduertimus. et tuba

Expanded text:
rum librorum securus accedat. cum enim diceret: caritas, rum librorum securus accedat. cum enim diceret: caritas, addidit: de corde puro, ut nihil aliud quam id quod diligendum est diligatur. conscientiam uero bonam subiunxit propter spem; ille enim se ad id quod credit et diligit peruenturum esse desperat cui malae conscientiae scrupulus inest. tertio: et fide, inquit, non ficta. si enim fides nostra mendacio caruerit, tunc et non diligimus quod non est diligendum et recte uiuendo id speramus, ut nullo modo spes nostra fallatur.m de rebus cum scriberem, praemisi commonens,ne quis in eis attendat quod sunt, sed potius quod signa sunt, id est quod significant. signum est enim res praeter speciem, quam ingerit sensibus, aliud aliquid ex se faciens in cogitationem uenire, sicut uestigio uiso transisse animal, cuius uestigium est, cogitamus et fumo uiso ignem subesse cognoscimus et uoce animantis audita affectionem animi eius aduertimus set de tuba
Abbreviated transcription (Latin):
diligimus quo nũdũ ꝑuenimus. qnͣtomagis
cũ puememus Inter temꝑalia qͥppe et eterna hoc
onterest. qd̾ temꝑale aliquid plus diligit᷑ anteqͣm
habeatur uilescie autẽ dũ aduenerit. Non em̃ sa¬
ticit aĩam tui uera et certa sedes eternitas Eternũ
autẽ ardentius diligit᷑ adeptũ. qͣm desideratũ.
Nulli eñ desiderãti concedit᷑ plus de illo existimare
qͣm se habet ut ei uilescat tũ minus inuenerit.
sed qͣntũ quisq uemẽs existimare potuerit plus
ꝑuemẽs inuenturus est Nomo itaq. fide. spe.
et caritate subnixus. eaq in cõcusse retinẽs. nõ
indiget scripturis. nisi ad alios instruẽdos. Itaq
multi ꝑ h ͨ tria etiã in solitudĩe sine coditibus uiuũt
Quap̃p cum quisq cognouerit finẽ precepti
esse caritatẽ de corde puro et cõsuennia bona. et
fide non ficta. om̃eni intellectũ diuinaꝵ scriptu-¬
rarũ ad ista tria relaturus ad fractationẽ diui-¬

Expanded text:
diligimus quo nondum pervenimus, quanto magis diligimus quo nondum pervenimus, quanto magis cum pervenerimus? Inter temporalia quippe atque aeterna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur antequam habeatur, vilescit autem cum advenerit; non enim satiat animam, cui vera est et certa sedesentius diligitur adeptum quam desideratum. Nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei vilescat cum minus invenerit, sed quantum quisque veniens existimare potuerit, plus perveniens inventurus est. Homo itaque 45 fide, spe, et charitate subnixus, eaque inconcusse retinens, non indiget Scripturis, nisi ad alios instruendos: itaque multi per haec tria etiam in solitudine sine codicibus vivuntQuapropter cum quisque cognouerit finem praecepti esse caritatem de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, omnem intellectum diuinarum scripturarum ad ista tria relaturus ad tractationem illo
Abbreviated transcription (Latin):
Multos iuenimus qui mentiri
uelit. qui autẽ falli neminẽ Eũ iit᷑ hoc sci¬
ens homo facicat. illud nesciens paciat᷑ satis
apparet in una eademq ze. illũ qui fallitar.
eos qui mẽtit̾ ẽẽ meliorẽ. qñ qͥdẽ pati melius
mentiens in eo qd̾ mentit̾ seruat fidem plani
hot utiq uuit ut ille cui mentit᷑ fidẽ sibi hẽct
quã famẽ ei mentiendo non seruat. Omis autẽ
fidei uiolator iquus est dut iggit imqͥtas aliqñ
est utilis. qd̾ fieri nõ põt: aut mendatĩ semper
Titubabit autem fides si diuinaꝵ srapturare ua-¬
aillat auctoritas. Porro fide fitubante caritas
languescit. Non emĩ põt dilig̾e qd̾ ẽẽ nõ credit
Porio si et credit et diligit uene agendo et p̃ceptis
git esse uenturũ. Itaq tria h ͨ sunt quibus et
cedit bñtudo ip̃or. qua ꝑuentira sumus. taritas
autẽ. etiã istis detidentibus. augebitu potius.
Mi em̃ credendo diliimus qd̾ nõ uidemus:
ꝯͣnͣto magis cũ uidere ceperimus. Et si sperando

Expanded text:
multos inuenimus, qui mentiri uelint, qui autem falli, neminem. cum igitur hoc sciens homo faciat, illud nesciens patiatur, satis apparet in una eademque re illum qui fallitur eo qui mentitur esse meliorem, quando quidem pati melius mentiens in eo quod mentitur seruat fidem; nam hoc utique uult, ut cui mentitur fidem sibi habeat, quam tamen ei mentiendo non seruat. omnis autem fidei uiolator iniquus est. aut igitur iniquitas aliquando est utilis, quod fieri non potest, aut mendacium semper titubabit autem fides, si diuinarum scripturarum uaccillat auctoritas. porro fide titubante caritasat; non enim potest diligere quod esse non credit: porro si et credit et diligit, bene agendo et praeceptigit esse venturum. Itaque tria haec sunt, quibus et cedit beatitudo ipsa, ad quam perventuri sumus: charitas autem etiam istis decedentibus augebitur potius. Si enim credendo diligimus quod nondum videmus, quanto magis cum videre coeperimus? et si sperando
Abbreviated transcription (Latin):
mus acciꝑe Nemõstrandus est igi᷑ pͥmus modꝰ
mueniende locucionis. ꝓpria ne figuratiua sit
Et õm̃o iste modus esc ut quicquid in sermone
diuino neq ud morũ honestatẽ neq ad fidei ue¬
ritatẽ pprie referri potest. figuratũ ẽẽ cognoscas
Morũ honescas ad diligendũ deir̃ et proximũ.
fidei ueritas ad recognoscendũ deũ et proximũ ꝑtinee¬

Expanded text:
us est igitur prius modus inueniendae locuti onis, propriane an figurata sit. et iste omnino modus est, ut quidquid in sermone diuino neque ad morum honestatem neque ad fidei ueritatem proprie referri potest figuratum esse cognoscas. morum honestas ad diligendum deum et proximum, fidei ueritas ad cognoscendum deum pertine
Abbreviated transcription (Latin):
compellor autẽ ex duobus. Quã distinctionẽ se-¬
quitur. concupiscenciã hñs dissolui et ẽẽ tũ xp̃o:
et quasi quereretuz quare huius rei pocius hẽat
concupiscenciã. multo enĩ magis optimũ in qͥt
Cur ergo e duobus compellit̾. Quia est ma¬
nendi nctitas quã ita subietit: manere in car-¬
ne necessariũ ꝓpter uos / Inter ꝑcunctacõnẽ
et interrogationem hoc ueteres interesse dixe¬
rũt. qd̾ ad ꝑcunctacõnẽ multa responderi possũt
ad interrogacõnẽ uero. aut non. aut eciã. Pronũ-¬
ciabit᷑ ergo ita. ut post ꝑcunctacionẽ qua dicimꝰ
quis accusabit aduersus electos dei. illud qd̾ se¬
quit᷑ sono interrogantis enũciet᷑. Deus qui ius-¬
tificat. Ut tacite respondeat᷑ nõ Et item ꝑtuncte:¬
mur. Quis est qui cõdempnet. Rursusq interro¬
gemus. xp̃us iħus qui mortuus est magis aũt
qui resurrexit qui est in dextera dĩ qui eciã inter¬
pellat pro nobis. ut ubiq tacite respondeat᷑ nõ.¬

Expanded text:
quam distinctionem sequitur: concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo. et tamquam quaereretur, quare huius rei potius habeat concupiscentiam: multo enim magis optimum, inquit. cur ergo e duobus ©ompeUitur? quia est manendi necessitas, quam ita subiecit: manere ia carne necessarium propter uet interrogationem, hoc veteres interesse dixerunt, quod ad percunctationem multa responderi possunt, ad interrogationem vero aut non, aut etiam. Pronuntiabitur ergo ita ut post percunctationem qua dicimus, Quis accusabit adversus electos Dei, illud quod sequitur sono interrogantis enuntietur, « Deus qui justificat, » ut tacite respondeatur: « Non. » Et item percunctemur: « Quis est qui condemnet: » rursusque interrogemus, « Christus qui mortuus est, magis autem qui resurrexit, qui est in dextera Dei, qui et interpellat pro nobis, » ut ubique respondeat
Abbreviated transcription (Latin):
et diffitillime inueniri põt ambiguitas in ppriis
uerbis quãtũ ad libros diuinarũ scripturaꝵ spectat
qm non aut circonstancia ip̃a sermonis qua tog¬
nostit᷑ scriptorũ intencio. aut interpretũ collacio
aut precedentis lingue soluat inspectiõ. Sed ner-¬

Expanded text:
et difficillime inueniri potest ambiguitas in propriis uerbis, quantum ad libros diuinarum scripturarum spectat, quam non aut circumstantia ipsa sermonis, qua cognoscitur scriptorum intentio, aut interpretum collatio aut praecedentis linguae soluat inspectio.
Abbreviated transcription (Latin):
indigemus adiaitorio. et indigencie subuenimus:
partim quibus nec ip̃i cõferimus aliquid cõmodi.
nec ab eis ut nobis cõferat᷑ attendimus. Uelle
tamen debemus: ut om̃s nobiscũ diligãt deũ: et
totũ qd̾ eos adiuuoimus uel adiunam᷑ ab eis. ad
nõ ut sibi aliquid. sed ut eis qui diligũt eternã pre-¬
miũ offercit᷑. hoc est ip̃e quẽ diligũt Hinc efficit᷑
ut inimicos eciã nr̃os diligamus. Sed utrũ ad¬

Expanded text:
indigemus adjutorio et indigentiae subvenimus, indigemus adjutorio et indigentiae subvenimus, partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi, nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. Velle tamen debemus ut omnes nobiscum diligant Deum, et totum quod eos vel adjuvamus vel adjuvamur ab eis, ad non ut sibi aliquid, sed ut eis qui diligunt, aeternum praemium conferatur, hoc est ipse quem diligunt? Hinc efficitur ut inimicos etiam nostros diligamus: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
nobiitũ alius homo deo ꝑfaui. qd̵ nõ potest corpus
quia corpus ꝑ aĩam uiuit. qua fruitur deo Hoĩes
autẽeque diligendi sunt: sed cũ om̃ibus prodesse
non possis. hns potissimũ consulendũ est. qui pro
locorũ et temporũ uel quarulib rerũ oportum¬
taitibus cõstrictius tibi quadã sorte iũgũtur.
Micut enĩ si tibi habundaret aliquid qd̾ dari o¬
porteret ei qui non hr̃et. nec duobus dari posset.
Si tibi octurrerẽt duo. quorũ nenter aliũ uel indi¬
gentia uel erga te aliqua nccitate suꝑaret. ni¬
thil iustius faceres qͣm ut sorte legeres cui dan-¬
dũ esset. qd̾ dari utrq non posset. sic in homib
quibus om̃ibus consulere neq̃as. pro sorte hñdũ
est prout quisq tibi temporaliter colligatiꝰ adh̾e¬
re potu̾it Ommũ aũt qui nobiscũ frui possunt
dõ. partim eos diligamus quos ip̃i adiuuamus.
partim eos a quibus adiuuam᷑. partim quorũ et

Expanded text:
nobiscum alius homo Deo perfrui, quod non potest corpus, nobiscum alius homo Deo perfrui, quod non potest corpus, quia corpus per animam vivit qua fruimur Deo. Omnes autem aeque diligendi sunt, sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est, qui pro locorum et temporum vel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Sicut enim si tibi abundaret aliquid quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari posset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium vel indigentia, vel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil justius faceres, quam ut sorte legeres eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset; sic in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quisque tibi temporaliter colligatius adhaerere potuerit. Omnium autem qui nobiscum frui possunt Deo, partim eos diligimus quos ipsi adjuvamus, partim eos a quibus adjuvamur, partim eos quorum et