comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gemã seu leones aureo nemore decertan¬
tes policleti opus poculũ om̃e fastidiat.
aut cuiꝰ tam supba fames/ q̃ non interdũ
rustico ꝯuiuio sedari q̃ at ꝙͣuis pegrine
colchorũ uelucres non assuit nec ignotis
littoribus iactatus rũbus Iuterqr duos pen¬
tes captus tiberinꝰ lupus. cui uet̾m opanio
paliua int̾ pistes tribuit l ec ergo q̃ hiis
nan seatoribus nõnunꝙͣ raritatis lenocino
sunt et si qñ forsitan alt̾nare libuerit hic
michi iugis uiuendi tenor placeat lautiora
nõ repuã s que rarissime et magno rede¬
ant int̾uallo Ne ue me frustra loqͥ putes
cũ longe aliud sum dicturus ista sit acpi¬
es ne fortassis in cõmodo meo ꝯsulensri
cotũ meũ iͥ aute remissis ꝙͣ plene ꝯsiliũ
ceꝑitis de sũma rerũ nr̃arũ q̃ nũt agit᷑
in quã queso aꝑite aures ⁊ nõ repugntes
aõs ad hibete Sed̾ rñ uni dico om̃ibꝰ dico
et cupio hus lr̃as si fi possit ꝑ ora ami¬

Expanded text:
gemmam seu leones aureo nemore decertangemmam seu leones aureo nemore decertantes, Policleti opus, poculum omne fastidiat? aut cuius tam superba fames, que non interdum rustico convivio sedari queat, quamvis peregrine Colchorum volucres non adsint, nec ignotis litoribus iactatus rumbus, interque duos pontes captus tyberinus lupus, cui veterum opinio palmam inter pisces tribuit? 6 Hec ergo, que his nauseatoribus nonnunquam raritatis lenociniosunt; et siquando forsitan alternare libuerit, hic michi iugis vivendi tenor placeat; lautiora non respuam, sed que rarissime et magno redeant intervallo. 7 Neve me frustra loqui putes, cum longe aliud sim dicturus, ista sic accipies, ne fortassis incommodo meo consulens, coquum meum michi ante remiseris quam plene consilium ceperitis de summa rerum nostrarum, que nunc agitur, in quam, queso, aperite aures et non repugnantes animos adhibete. 8 Quod enim uni dico, omnibus dico, et cupio has literas, si fieri possit, per ora ami
Abbreviated transcription (Latin):
cinanti ut intelligas ꝙͣ uentri deditꝰ sum
totus pͥmus occrit quo sine incõmodo m̃io
non te latet apud maiores oli nr̃os uilis¬
simũ mancipiũ ucta demũ asia in p̃cio hr̃i
ceptũ uunꝙͣ uti. ĩ ariuis asiã uicissemus
ne uꝙͣ suis illa deliciis nos uiasset Ez
tore fu̾it uillicus ꝓ coco. Scis me rustico
appatu et cibis agrestibus delc̃ari et in
tenui uictu solum cũ epicuro sentirx cui in
ortulis et olrribus illius a se laudate us¬
iuptatis suma reponit᷑ Sepe quid̾ rustici¬
tati mee gͣtulor que in ꝑpetuũ fecit ꝙ hiis
delicatis ac lautis uicissitudo fc̃it alt̾iñ.
Quis est eiũ tam fastidiose arrogans cui
nõ srmel in ãno dulce sit ul in herbosis ag¬
geribꝰ sub diuo ul in amici pastorio discũbe eaguri
ꝙuis aurate trabes non impendeãt ꝙmis
mensas argentũ gue non oueret muros¬
qz marmoreos purpurea aulra nõ uestẽt
Cuiꝰ tã ambiciosa sitis est ut p̃ter patulã

Expanded text:
tinanti, ut intelligas quam ventri deditus sim, tinanti, ut intelligas quam ventri deditus sim, coquus primus occurrit, quo sine incommodo, imo non te latet, apud maiores olim nostros vilissimum mancipium, victa demum Asia in precio haberi ceptum; nunquam utinam armis Asiam vicissemus, ne unquam suis illa delitiis nos vicisset! tore fuerit, villicus pro coquo; scis me rustico apparatu et cibis agrestibus delectari, et in tenui victu solum cum Epycuro sentire, cui in ortulis et oleribus illius a se laudate voluptatis summa reponitur. Sepe quidem rusticitati mee gratulor, que michi perpetuum fecit quod his delicatis ac lautis vicissitudo facit alternum: 4 quis est enim tam fastidiose arrogans, cui non semel in anno dulce sit vel in herbosis aggeribus sub divo vel in amici pastoris tugurio discumbere, quamvis aurate trabes non impendeant, quamvis mensas argentum grave non honeret, murosque marmoreos purpurea aulea non vestiant? 5 cuius tam ambitiosa sitis est, ut preter patulam
Abbreviated transcription (Latin):
interq unicũ sorgie fluuiũ ac fontem et
tot lucidos fontes tot uaga flumĩa tot
piscosos lacus duo longe clarissima maria
italiã curius et spaciosis anfractibꝰ hĩc
inde uallẽcia ut reliqͥs neͣ p̃stantissimas
dotes silram atqz in pͥmis ingenia moresq
hom̃ de quibꝰ non hic dicendi locus est
in rebus om̃ibꝰ ut eiũ iuxͣ pst̃e iegem
aincicie oñis pectoris meĩ fluctꝰ nꝑiam.
sensũ hac in ꝑte rõm rebellantẽ sentio.
Et fateor uallem illam mĩt uel maxie
repudians suspiro meq ul muctũ nestio
quis locorũ amor uellicat Ibam u̾o nunt
longius sz expectantis nimure mĩtyi ad¬
moneor ut dicam uale .xu. ll. iuñ
¶ Ad rundris hortoria ad uotorum mo¬
destiã et nõ diffenda ꝯ silia meliõis intẽ
Nius amor impaciens more festi¬
natois appetens nec ula tãta cele¬
ritas est/ quo non tarditas fit amãti mlta¬
me ꝯuerti ⁊ singlorum quidẽ obsequia tru¬

Expanded text:
interque unicum Sorgie fluvium ac fontem et interque unicum Sorgie fluvium ac fontem et tot lucidos fontes, tot vaga flumina, tot piscosos lacus, duo longe clarissima maria, Italiam curvis et speciosis anfractibus hinc inde vallantia, ut reliquas nature prestantissimas dotes sileam atque in primis ingenia moresque hominum, de quibus non hic dicendi locus est.in rebus omnibus. Ut enim, iuxta perfecte legem amicitie, omnes tibi pectoris mei fluctus aperiam, sensum hac in parte rationi rebellantem sentio et, fateor, vallem illam nunc vel maxime repudians suspiro; meque vel invitum nescio quis locorum amor vellicat. Ibam vero nunc longius, sed expectantis murmure nuntii admoneor ut dicam: Vale. XV Kal. Iunias. 4 Ad eundem, hortatoria ad votorum modestiam, et non differenda consilia melioris vite. 1 Omnis amor impatiens more, festinationis appetens; nec ulla tanta celeritas est, que non tarditas sit amanti. Multame converti, et singulorum quidem obsequia tru
Abbreviated transcription (Latin):
des illa michi gͣtissima ꝯmemoratione
inueniliũ curarũ quarũ usq ad hanc eta¬
tem in reliquiis elaboro Orunid multa ue¬
rũptamen nisi nosyn etip̃os fallimꝰ alia q̃¬
dam sunt uiro tͣctanda ꝙͣ puero et ego abud
alia etate non uideram nisi forfan in tn¬
situ Et si quid uideram obstabat tñ rrito
indicio cecus amor obstabat etatis imbe¬
cillitas. pauꝑtasqz consilii obstabat re¬
uerentia ducĩs nr̃i sub quo ẽẽ pluris erat
ꝙͣ lib̾tas imo sine quo nec libertas n ͨ uite
iocunditas plena erat nũt et illũ ⁊ quid ꝙ
dulce suꝑ rrat uno pene nanfragio ami¬
simꝰ quodq sine suspirio dici nequit ui¬
rentissima olim laurus mea. ui repentine
tempestatis exaruit que una in non sor¬
giam mõ sed reue̾ntiã ticiuo fec̾at clario¬
rem uelumq quo oculi mei tegebant᷑ ab¬
latũ est ut uideam quid int̾ uallem clansũ
neuesuu et aꝑtas italie ualles collesq
pulcrimos et urbes amenissinras intersit

Expanded text:
des illa michi gratissima, commemoratione des illa michi gratissima, commemoratione iuvenilium curarum, quarum usque ad hanc etatem in reliquiis elaboro. 15 Veruntamen, nisi nosmet ipsos fallimus, alia quedam sunt viro tractanda quam puero, et ego aliud illa etate non videram nisi forsan in transitu, et siquid videram, obstabat tamen recto iudicio cecus amor, obstabat etatis imbecillitas paupertasque consilii, obstabat reverentia ducis nostri, sub quo esse pluris erat quam libertas, imo sine quo nec libertas nec vite iocunditas plena erat. 16 Nunc et illum, et quicquid dulce supererat, uno pene naufragio amisimus; quodque sine suspirio dici nequit, virentissima olim laurus mea vi repentine tempestatis exaruit, que una michi non Sorgiam modo sed Ruentiam Ticino fecerat cariorem; 17 velumque, quo oculi mei tegebantur, ablatum est, ut videam quid inter Vallem Clausam Venesini et apertas Italie valles collesque pulcerrimos et urbes amenissimas ac florentissimas intersit,
Abbreviated transcription (Latin):
qr stili ꝑtem nõ exignã Et pene totũ bu¬
colicũ carmẽ absolui ꝙͣ brrui dierũ spa ͦ
se noris stupras Rullus locus aut plus
oci p̃buit aut stimłos acriores. ex om̃ibꝰ
tris ac secłis illustres uiros in unũ ꝯtra-¬
hendi illa inͥ solitudo dedit ñm Solitariam
uitã religiosũq ociũ singła ibi singłis uolu¬
mibus ũst̾ngenda ⁊ laudanda suscepi de¬
niq inuemilem estũ qui me multis ãnis
et hiis quas metũ adduxerã turis intendẽ¬
tibus et in tanta solitudine nullo prorsꝯ
ad incendiũ accurrente desꝑacius urebar.
Itaqz per es meũ flãma cordis erupes.
unssabili sod ut quidã dxxerũt dulti m᷑¬
murẽ ualles celumq complebat hinc illa
Unlgaria uneniliũ laforũ meoꝵ cantica
quoꝵ hodie pudet ac pruitet s rodẽ mor¬
bo affectis ut uidemꝰ acceptissima Quid
mlta si quetũq alibi cã hiis ñ ibi scripsi
ꝯferant᷑ loca oĩa locus ille me indice hacte¬
ms suꝑabit. Est igit᷑ eritq dñ uix ero se¬

Expanded text:
 stili partem non exiguam et pene totum Bucolicum carmen absolvi, quam brevi dierum spatio si noris, stupeas. 12 Nullus locus aut plus otii prebuit aut stimulos acriores: ex omnibus terris ac seculis illustres viros in unum contrahendi illa michi solitudo dedit animum; solitariam vitam religiosumque otium singula ibi singulis voluminibus perstringenda et laudanda suscepi; denique, iuvenilem estum qui me multos annos et his quas mecum advexeram, curis incendentibus et in tanta solitudine nullo prorsus ad incendium accurrente, desperatius urebar. Itaque per os meum flamma cordis erumpens, miserabili, sed ut quidam dixerunt, dulci murmure valles celumque complebat; hinc illa vulgaria iuvenilium laborum meorum cantica, quorum hodie pudet ac penitet, sed eodem morbo affectis, ut videmus, acceptissima. 14 Quid multa? si quecunque alibi cum his que ibi scripsi conferantur, loca omnia locus ille, me iudice, hactenus superet. Est igitur, eritque dum vixero, se
Abbreviated transcription (Latin):
gi monstra Xeptimiq fragor in auribꝰ
et saxorũ fletus et nereidũ q̃rele Ibimꝰ
ꝑ ros quibꝰ ultra ꝙͣ credi possit oblector
thirreni sums equoris natii mordẽciũ atq
pongenciũ amicoꝵ curarũ/ et optatũ semꝑ
ocium qd̾ nobile illud amitoꝵ pan ⁊ cipio
ac lelius pot labores bellicos. in Carete oliui
nos in ianne littoribus post laboes pierios
erimꝰ/ alia nob patau nec minꝰ tͣnquilla
nec niꝰ ydonra sedes est sibi non ultima
portio bonoꝵ fuĩt tłis illius uiri meruisse
ꝯuictũ sub quo ciuitas illa nũc młtoꝵ serie
laborũ fessa respirat/ ip̃m honoris causa
noño Iacobũ carmensem q̃m amare et
colere in am̃ ut inducas uelim nã cũ om̃i
etate u̾tus amabilis fuit eo amabilior qͦ
ranior. Eritq nobis ad lato om̃ quas ego
uiderim ⁊ uidi cunctas fere quibꝯ rurope
Aegio suꝑbit miraculosissima ciuitas uene¬
tia eiusq dux illustris honoris quoq cã

Expanded text:
gi monstra, Neptunique fragor in auribus gi monstra, Neptunique fragor in auribus et saxorum fletus et Nereydum querele. Ibimus per eos, quibus ultra quam credi possit oblector, Thirreni sinus equoris, vacui mordacium atque pungentium curarum, et optatum semper otium, quod nobile illud amicorum par, Scipio ac Lelius, post labores bellicos in Caiete olim, nos in Ianue litoribus post labores pyerios erimus, alia nobis Patavi nec minus tranquilla nec minus ydonea sedes est, ubi non ultima portio bonorum fuerit talis illius viri meruisse convictum, sub quo civitas illa nunc multorum serie laborum fessa respirat. Ipsum honoris causa nomino, Iacobum Carrariensem, quem amare et colere in animum ut inducas velim; nam cum omni etate virtus amabilis fuerit, nostra eo amabilior, quo rarior. 14 Eritque nobis ad latus omnium quas ego viderim — et vidi cuntas fere quibus Europe regio superbit — miraculosissima civitas Venetia, eiusque dux illustris, honoris quoque causa
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ meã in ꝓuẽtibꝰ min̾asti Illie tu õm hos¬
pes eris occurrent si paulo amplius profe¬
cisci libeat hinic mediolanũ huic iatiua
ila t̾restriũ h maritimarũ decus urbium.
Ille tͥctus latas h e flumos hie eqͦr mudiso¬
ñ tumidũ uelmolum. illic larũ ui debius.
uberem lacũ cui cumũ adiacet unde ardua
annus egredit᷑ uidebimꝰ uerbanũ qͥ lacus
maior ab incolis dicit᷑. quẽ nicmꝰ int̾setat
uidebimꝰ cupulũ unde lamber sẽbuũ uñ
ollius ꝓdit. nec ꝓcul inde Benãtu uñ mitiq
erũpit uulgo lacus notissimos doctis etiã
incognita nõĩa uidebimꝰ ipendẽtes lacie¬
bus alpes acrias ac uiuosas estate gtissen
spectaculũ et siluas astra tangẽtes atq
int̾ ꝯcana rupiũ querulos rinos sũmisq
de fontibꝰ magno cũ sonitu cadẽtia fluĩa
et quotũq te uertis auiũ murm᷑ ac fonciũ¬
mare sub pedibꝰ Tricones in ocłis ⁊ pela¬

Expanded text:
tem meam in proventibus numerasti. Illic tu omnium hostem meam in proventibus numerasti. Illic tu omnium hospes eris. 10 Occurrent, si paulo longius proficisci libeat, hinc Mediolanum, hinc Ianua; illa terrestrium, hec maritimarum decus urbium; ille tractus lacus habet et fluvios, hic equor undisonum tumidum velivolum. Illic Larium videbimus, uberem lacum, cui Comum adiacet, unde Ardua amnis egreditur; videbimus Verbanum, qui Lacus Maior ab incolis dicitur, quem Ticinus intersecat; videbimus Eupilum unde Lamber, Sebinum unde Ollius prodit, nec procul inde Benacum unde Mintius erumpit, vulgo lacus notissimos, doctis etiam incognita nomina. 11 Videbimus impendentes lacubus Alpes aerias ac nivosas, estate gratissimum spectaculum, et silvas astra tangentes, atque inter concava rupium querulos rivos, summisque de montibus magno cum sonitu cadentia flumina, et quocunque te verteris, avium murmur ac fontiumare sub pedibus; Tritones in oculis et pela
Abbreviated transcription (Latin):
nis. at cte iocundũ solitariũ falubre ⁊ ꝓscõ
pancoꝵ tam bñ ꝯcordiũ hospitũ late capax.
Biquid ergo uos huc sata ꝯtxerint iaciem ꝰ
anchorã portũ muenisse indebun: et si for¬
san ad quietis nr̃e famã ꝯfluenciũ amcoꝵ
turba succreuit non deerit urbe media domꝰ
angustior ꝙͣ sub hac spe uacuã sino. Ego eĩ
ꝑtem eiꝰ exigirã non implẽm cũ onũi frĩlia
que mͥ sobtudinis auido turba ingens est
Ne ue tibi hiis u̾bis ũectas ꝯpedes teq uni
domitilio asscptum putes erit nob ħ bono¬
ma scudioꝵ mitrix in qͥ pͥmũ adolescentie
tempus expendimꝰ et dulce erit mutatis
iam non solũ anĩs s capillis antiqua renise ᷤᷤ
et finiore indicio ciitatis illius sirił̃q ani¬
morũ nr̃orum hĩtum ⁊ ex collatõe temporũ
unde pado ĩmmes placentia et anconine tui
uenerabilis domꝰ cui tu p̃sides asp medio¬
critate loci non asꝑnatus. multis opulentio¬
ribꝰ neglectis qm̃ ut dice̾ solebas uicinita¬

Expanded text:
solitarium, salubre et profecto paucorum tam bene concordium hospitum late capax; siquidem ergo vos huc fata contraxerint — iaciemus anchoram, portum invenisse videbimur. 7 Et si forsan ad quietis nostre famam confluentium amicorum turba succreverit, non deerit urbe media domus augustior, quam sub hac spe vacuam sino; ego enim partem eius exiguam non implerem cum omni familia, que michi solitudinis avido turba ingens est. 8 Neve tibi his verbis iniectas compedes, teque uni domicilio ascriptum putes. Erit nobis hinc Bononia, studiorum nutrix, in qua primum adolescentie tempus expendimus; et dulce erit, mutatis iam non solum animis sed capillis, antiqua revisere et firmiore iudicio civitatis illius simulque nostrorum animorum habitum, et ex collatione temporum inde Pado imminens Placentia, et Antonini tui venerabilis domus, cui tu presides, mediocritatem loci non aspernatus, multis opulentioribus neglectis, quoniam, ut dicere solebas, vicinita
Abbreviated transcription (Latin):
escat Quis igit᷑ expectandi modus aut
quis finis Canos iã comites senectutis
et nuĩtios mortis aspeximꝰ ꝙͥ ãpluis
p̃stolami᷑ an ut oculi sruio caligent tre¬
est uite. Esto sic petosiris sit necdepso
sic ingidius Ex nr̃is sic uitas demũ
ip̃a Qͣnta tñ amẽtia est qd iustis ĩspa¬
cỹs et ex cõmodo fieri p̃t int̾ angustias
et nite fex in fundo iacet. ad illã te tum
suꝑiora ne glex̾is resnare ridiculũ uo
tũ solet ẽe uiantibꝰ añ noctẽ hospitari
Attingani᷑ obsetro et post multos iti-¬
nerũ labores illi nos et̾uo tandẽ hos¬
picio p̃paremꝰ In hͦ nobis luce mͥ cari-¬
ores fres, si qͥd in me opis aut ꝯsilii est
si qͥd oblectatõis aut gr̃e ex me sperari
p̃t di quid subdñ ex hiis rebꝰ qͥs ĩ̃prie
uiras dicũt cũ fortune sut Deniq me
ip̃m qd sine arrogantia possũ ⁊ libel

Expanded text:
escat. Quis igitur expectandi modus aut escat. Quis igitur expectandi modus aut quis finis? canos iam comites senectutis et nuntios mortis aspeximus; quid amplius prestolamur? an ut oculi senio caligent, treest vite? Esto; sit Petosiris, sit Neclepso, sit Nigidius ex nostris, sit Veritas demum ipsa; quanta tamen amentia est, quod iustis in spatiis et ex commodo fieri potest, inter angustias et vite fex in fundo iacet! ad illam te, cum superiora neglexeris, reservare ridiculum. 32 Votum solet esse viantibus ante noctem hospitari; accingamur, obsecro, et post multos itinerum labores, illi nos eterno tandem hospitio preparemus. In hoc vobis, luce michi cariores fratres, siquid in me opis aut consilii est, siquid oblectationis aut gratie ex me sperari potest, siquid subsidii ex his rebus quas improprie meas dicunt, cum fortune sint, denique me ipsum, quod sine arr
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ c̾te in noscit᷑ sũ gestor. pro me
añt quid in tantope laborandũ exxedt
expeditũ esse impedito itineri gͣdiente
milas cogitamꝰ Elrgant ait flactus.¬
spacio brrui spem longã reseces/ Id ne
añt de berui aliqͣ uite ꝑticula dictũ putes
et non de tota nita alio loco ait idem uite
sũma breuis sprm nos uetat nicho are lõ¬
gam. Ita est noñ fallit. nichil est ueriꝰ.
et si riũ inte huiꝰ angustias quo possumꝰ
sa reintegrans a pͥmo ad ultimũ ꝙͣuis
longissime uite diem totũ simł nẽte ꝯplec¬
tere fateberis sũmam huiꝯ rapidissimi.
tp̃ris esse breuissimã huiꝰ ip̃ius si retro
ccũq respicimꝰ bona ꝑs nob exacta ẽ.
Colligamus nos igit᷑. ad extrema uiaꝵ.
quodq nõ ambigit᷑ duriora abiectisqs
nama qͥd diffãmus dies diem mensis
mensẽ sequit᷑ atq in se sua ꝑuestigia
uoluit᷑ annꝰ ut p̃clare ait maro desinẽ¬
do qz reincipit et ninꝙͣ sit desinit ut qui¬

Expanded text:
nondum certe michi noscitur, sum gestor. Pro me nondum certe michi noscitur, sum gestor. Pro me autem quid michi tantopere laborandum? expedit expeditum enulas cogitamus? Eleganter ait Flaccusspatio brevi Spem longam reseces. 28 Id ne autem de brevi aliqua vite particula dictum putes et non de tota vita, alio loco ait idem: Vite summa brevis spem nos vetat inchoare longam. 29 Ita est, non fallitur; nichil est verius. Etsi enim vite huius angustias quo possumussa redintegrans, a primo ad ultimum quamvis longissime vite diem totum simul mente complectere: fateberis summam huius rapidissimi temporis esse brevissimam. Huius ipsius, si retro circumque respicimus, bona pars nobis exacta est. 30 Colligamus nos igitur ad extrema viarum, quodque non ambigitur, duriora; abiectisque namus? quid differimus? dies diem, mensis mensem sequitur, Atque in se usa per vestigia volvitur annus, ut preclare ait Maro; desinendoque reincipit et nunquam sic desinit ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
queo/ quitũq fu̾itis ad salubre consiliũ
tardiores. Sum hic solutis sru p̃sectis
occupationũ laq̃is festinate neq michi
detur arrogantie ꝙ trahe uidear non
sequi ad utrũlib ex equo ꝑatus ẽ aĩmꝰ
Si quis usq uite nr̃e locus est aptior rap¬
tun adero non sum riũ qui fidele ꝯsilumi
Dare nũꝙͣ dc̃ura est sufficit Semꝑ nestre
quid deerit. Sabet hoc macitia ꝓprium
ac pessimũ in saciabilis est et dũ ꝓmit¬
tit absentia uñtibus uti uetat. h hñ¬
di sitis nunꝙͣ plura q̃rendo s pauciora
tam fixi et oraculi loco poeticũ illud acci¬
piens. Semꝑ auarus eget ne ip̃e qͦ
semꝑ rgr̃am qd̾ sequit᷑ feci c̾tum uoto
fine pecii cũq iam pͥdem licet reflan¬
tibus fortune uentis attigi nͨ uerebar
ne in segniciẽ meus heres obiciat inͥ
uino non sibi et rxarũmnearũ rerũ tũ¬
amicis dñs non negociorũ eius qui

Expanded text:
queo, quicunque fueritis ad salubre consilium queo, quicunque fueritis ad salubre consilium tardiores. 25 Quin huc, solutis seu presectis occupationum laqueis, festinate; neque michi detur arrogantie, quod trahere videar, non sequi; at utrumlibet ex equo paratus est animus. Siquis usquam vite nostre locus est aptior, raptim adero; non sum enim qui fidele consilium dare; nunquam dictura est ‘sufficit’; semper nescio quid, deerit. 26 Habet hoc avaritia proprium ac pessimum: insatiabilis est; et dum promittit absentia, presentibus uti vetat. Hec habendi sitis nunquam plura querendo, sed pauciora tam fixi, et oraculi loco poeticum illud accipiens: “Semper avarus eget”, ne ipse quoque semper egeam, quod sequitur feci: “certum voto finem petii”, eumque iampridem, licet reflantibus fortune ventis, attigi; 27 nec verebor ne michi segnitiem meus heres obiciat; michi vivo non sibi, et rerum mearum cum amicis dominus, non negotiorum eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
insolentis affcio merebat᷑ tũ ẽẽ sb altero
fors omĩa non noui et si inͥ nicħ in uobis
occultũ rear. nõ suma pͥncipes maris et
t̾re ut aꝵ les ait/ nec optet ad btãm itã
hẽmus aũt qd̵ sufficẽ possit aĩs modest̾is
seq componentibꝰ ad nat᷑am ꝙ si singlis
sat est quid om̃ibus euenturũ suspiter
bundabimꝰ in crede magisq forsã muidia
nõb ꝙ mopia metuenda est. Oeud igitur
exprctamꝰ qͥd mari ⁊ montibꝰ flũbusq
distrahim᷑. tur non tandẽ domꝰ una con¬
nĩgit. quas olimn iĩxit unitas uoluntatr̃
nͥ quia noua q̃libet et insueta refuginiꝰ.
multaq pollicitã sprm dimitte̾ uocantẽ¬
q nos altius fortuuã non audire stultũ
credimꝰ/ cũ mlto sit stultiꝰ ꝯtẽptis rebꝰ
c̾tis ac solidis in muibris in auib ꝰ spr̃ hr̃e.
Ego quidẽ non conscĩe mee solũ s p̃ sentis
eple testimonio in nos culxã oẽm retor-¬

Expanded text:
insolentis affectio merebatur, tamen esse sub altero,insolentis affectio merebatur, tamen esse sub altero,fors omnia non novi, etsi michi nichil in vobis occultum rear. Non sumus principes maris et terre, ut Aristotiles ait, nec oportet ad beatam vitam; habemus autem quod sufficere possit animis modestis, seque componentibus ad naturam. Quodsi singulis sat est, quid omnibus eventurum suspicemur, Abundabimus, michi crede; magisque forsan invidia nobis quam inopia metuenda est. 24 Quid igitur expectamus? quid mari et montibus fluminibusque distrahimur? cur non tandem domus una coniungit, quos olim iunxit unitas voluntatum, nisi quia nova quelibet et insueta refugimus, multaque pollicitam spem dimittere vocantemque nos altius fortunam non audire stultum credimus, cum multo sit stultius, contemptis rebus certis ac solidis, in umbris inanibus spem habere? Ego quidem non conscientie mee solum, sed presentis epystole testimonio, in vos culpam omnem retor
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ et uiue̾ eligã et mori nõ ꝙ ego
płes alios ab hac acie secludã nisi quos
a nobis nł ꝯiugiũ uł occupatio uel etas
uel difficultates alie disiãgunt amariq
inbent elongnq ͦ neq u̾o nũc de suꝑbio¬
ribꝰ agitur quoꝵ beniuolẽtia fortasse ali¬
qua ꝯuerfatõ nulla est Obstat enĩ mutus
ꝯuictui disꝑitas fortunaꝵ snmicitiarum
uiras insolentia dũ uileste̾ metuetes ado¬
rari expetũt nõ amari. Nos uoꝰ ͥd ĩp̃edit¬
quo una has uite reliqͥas ꝙͣtulecũq sunt
suuł in pate añi bonarũq artiũ seudiis
tnsigamꝰ et si in freto uiximꝰ ut ait se¬
neca moriani᷑ in portu añ qd uni quond̃
dño obseq̃ntes fecimꝰ id nobis uiuẽtes nõ
audebimꝰ. plusq in nob potuit suitutis
studiũ ꝙͣ lib̾tatis amor potu̾it. Et si unĩ
nob ea ẜuitus lib̾tate qual gͣtior foret.
qd illius uiri optuni ⁊ in eo statu mĩme

Expanded text:
quibus et vivere eligam et mori; non quod ego quibus et vivere eligam et mori; non quod ego plures alios ab hac acie secludam, nisi quos a nobis vel coniugium vel occupatio vel etas vel difficultates alie disiungunt amarique iubent e longinquo. Neque vero nunc de superioribus agitur, quorum benivolentia fortasse aliquo, conversatio nulla est; obstat enim mutuo convictui disparitas fortunarum et amicitiarum virus, insolentia, dum vilescere metuentes adorari expetunt, non amari. 23 Nos vequominus has vite reliquias, quantulecunque sunt, simul in pace animi bonarumque artium studiis transigamus, et «si in freto viximus» ut ait Seneca, «moriamur in portu»? An quod uni quondam domino obsequentes fecimus, id nobis viventes non audebimus, plusque in nobis potuit servitutis studium, quam libertatis amor poterit? etsi enim nobis ea servitus libertate qualibet gratior foret, quod illius viri optimi et in eo statu minime
Abbreviated transcription (Latin):
uita ituri ad mortem si res poscet indebant᷑
mestam nõb et ninis solitariã morte sua
uitã effecerũt/ nõ illi nos ħ ꝑpetuos reli¬
q̃re s rodẽ ꝓperantes p̃uenere et sorte
sua in tp̃re usi sunt uten nr̃a nos Nam
Ut ait flactus oñis eodẽ cognu᷑ om̃ u̾satur
uena serius ocũs sors exitura exiuit ocis
sors illorũ exibit nr̃a serius s ꝯfestĩ ulla
mora est ꝙͣtulũ xiũ refert senex an iie¬
nis moriare si ad finem uite respicis que
ultuma et cõis om̃ est senectus uni est illud
nemo non senex morit᷑ si ad ute spacium.
nemo nõ inuenis si ad opĩones hõm Uemo
non puer/ u̾m ista p̃tereo tam młta enĩ ot¬
cursant ut uix ꝓpositũ sequi possim piget¬
⁊ impedior gemitũ scͥnge̾ nuu̾s qis affec¬
tus intimos q̃ dulciora uignora mestꝰ ac
pestilens/ et ex om secloꝵ serie eradendꝰ.
nob anno hic abstulit panci fateor ex oĩ
grege hoĩm pauci admodũ suꝑ estis cum

Expanded text:
ita ituri ad mortem si res posceret videbantur, mestam nobis et nimis solitariam morte sua vitam effecerunt. Non illi nos hic perpetuos reliquere, sed eodem properantes prevenere, et sorte sua in tempore usi sunt. Utemur nostra nos, nan ut ait Flaccus: Omnes eodem cogimur, omnium Versatur urna serius ocius Sors exitura. 20 Exivit ocius sors illorum, exibit nostra serius, sed confestim; nulla mora est. Quantulum enim refert senex an iuvenis moriare! si ad finem vite respicis, que ultima et comunis omnium est senectus, verum est illud: nemo non senex moritur; si ad vite spatium, nemo non iuvenis; si ad opiniones hominum, nemo non puer. Verum ista pretereo, tam multa enim occursant, ut vix propositum sequi possim. 21 Piget et impedior gemitu stringere numeris quos affectus intimos, que dulcia pignora mestus ac pestilens et ex omni seculorum serie eradendus nobis annus hic abstulit. 22 Pauci, fateor, ex omni grege hominum, pauci admodum superestis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
placeat locũ ego afscũs meos exno urõs¬
uideo induo mõ sul esse liceat. bene erit
eligite ubi quod restat pacifice uiuamꝰ ubi
eqͣnimit᷑ moriam᷑ Ta uale et cura ne sa¬
nũ ꝯsilium corrũpat mora xiiiͦ lel iũ
¶ Ad fr̃eon barthelomiñ ordmnis fanti

Expanded text:
placeat locum; ego affectus meos exuo, vesplaceat locum; ego affectus meos exuo, vestros induo; modo simul esse liceat, bene erit. Eligite ubi quod restat pacifice vivamus, ubi equanimiter moriamur. Tu vale et cura ne sanum consilium corrumpat mora. XIV Kal. Iunias. 6 Ad fratrem Bartholomeum Ordinis Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
moleste obrepsit altno colloquio ⁊ locorũ
talum p mutatõe purgabit᷑ uides non di¬
bito quibus te arms aggredior quibꝯ artibꝰ
urgeo ut uirilibꝰ monitis blandicias mu¬
liebres misteo oĩa facio ut ꝑsuadem ꝙͣ fide¬
lit̾ ip̃e mͥ sũ testis ꝙͣ efficacitꝰ exitꝰ arguet᷑
Quod in me erat p̃stitisse uideor poteram
forte si uellem hoc ip̃m coycius eloqui sed
affcũs ĩmodicus sepe facundie efficit dixi
Uicũq qd̾ in am̃o erat dixiqd̾ intolligeres
atq utinã qd̾ probares Noli qeso qualit᷑
s quid dicã extimare nreliꝯ ꝯsulit balbu¬
crens amicꝰ ꝙͣ disrrtus hostis/ nescio sinẽ
inuenire et sencio me aĩ calore longins ꝙ̃
destmnarã processisse unũ hoc ideididẽ quod
sine hortatu meo tibi in am̃o ẽe ppendi in¬
cultare non desmã Cõneniamꝰ oro ĩpigre
in hunc locũ om̃s si locus hic om̃ibꝰ placet
Ahoqn e toto orbe trarũ nullũ eũ ñdi lata
millas barbariẽ recuso Eligite qui uobis

Expanded text:
molestie obrepserit, alterno colloquio et locorum talium mutatione purgabitur. Vides, non dubito, quibus te armis aggredior, quibus artibus urgeo, ut virilibus monitis blanditias muliebres misceo; omnia facio ut persuadeam: quam fideliter, ipse michi sum testis; quam efficaciter, exitus arguet. 16 Quod in me erat, prestitisse videor; poteram forte, si vellem, hoc ipsum comptius eloqui, sed affectus immodicus sepe facundie officit. Dixi utcunque quod in animo erat, dixi quod intelligeres atque utinam quod probares. Noli, queso, qualiter sed quid dicam extimare; melius consulit balbutiens amicus, quam disertus hostis. Nescio finem invenire, et sentio me animi calore longius quam destinaram processisse. 17 Unum hoc identidem, quod sine hortatu meo tibi in animo esse perpendi, inculcare non desinam: conveniamus, oro, impigre in hunc locum omnes, si locus hic omnibus placet; alioquin e toto orbe terrarum — nullum enim mundi latus, nullam barbariem recuso — eligite qui vobis
Abbreviated transcription (Latin):
scirent ꝙ ꝓpe est qd nccio scireut nͥ ultro
oclos auertent/ puto uel tue̾ mortẽ ma¬
pent uel ita se u̾tutibꝰ armarẽt ut ram
ceu melioris uite pͥncipiũ m̾to nõ tinre̾nt
Nunc u̾o ꝙ̃ nuemes qui nõ u̾tute abiecta
longe iite spem arripiat que ut nõ fal¬
lat et ut sit inta longissima brouis erit
et in finem uite spes uiuendi ꝙͣuis rata
ꝙuis nichil mẽtita fefellerit Qur̃ inꝙͣ
michi reꝑies qui non coetaneis suis se suꝑ
futuri sima Cum itm nr̃a suosq expet¬
tatores hẽbat heditas et haud dubie
falli alterutros sit ncc̃e Eripiamiꝰ nos
huit ludibris/ et si ratõ non mouet, mout¬
ant nos exempla q̃ undiq ul nolentibꝰ
oclis se offerunt uel exclusa se ingerunt
uel admissa p̃cordiis insidrut/ nec facile nͥ
ꝯtemptu impio ⁊ oblione mortifa diuel¬
lunt᷑ Delectat scire quid sumꝰ et quo Iniuis
qͥs cuictantes cerguisantesqz mans exitus.
Intrream alios Non linteis oculis est opus
aut illio acre qͥ alilibei specula digredientẽ

Expanded text:
io scirent, nisi ultro oculos averterent —, puto vel timere mortem inciperent, vel ita se virtutibus armarent, ut eam ceu melioris vite principium merito non timerent. Nunc vero quem invenies qui non, virtute abiecta, longe vite spem arripiat? Que, ut non fallat et ut sit vita longissima, brevis erit; et in finem vite spes vivendi, quamvis rata quamvis nichil mentita, fefellerit. Quem, inquam, michi reperies, qui non coetaneis suis se supefuturi simus; cum interim nostra suos expectatores habeat hereditas, et hauddubie falli alterutros sit necesse. Eripiamus nos huic ludibrio, et si ratio non movet, moveant nos exempla, que undique vel nolentibus oculis se offerunt et vel exclusa se ingerunt, vel admissa precordiis insident, nec facile nisi contemptu impio et oblivione mortifera divelluntur. 18 Delectat scire quid sumus, et quo imus, quis cuntantes tergiversantesque manet exitus? intueamur alios. Non linceis oculis est opus, aut illius acie a Lilybei specula digredientem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluxtatis pħorum aliqͥ adro appetẽtes.
fuerũt ut ibi sũma boni poue̾nt et
illa hũanorũ actuũ dñam statuẽtes ip¬
siuns quoq u̾tutis sibi tribuent famła¬
tum. qͥs erit tam fyei pectoris qͥ honeste
uoluptatis nõ capiat᷑ illecebris. quam
que oro te uita felicior aut letior ꝙͣ cum
illis dege̾ cum quibꝰ te ꝓfcũs amor et
mutua caritas unũ fec̾it indissolubili q ͦ¬
dãmodo ꝯsensu unanimi rerũ om̃ ad¬
hibito. Cñ quibus tibi nil dissonũ nil oc¬
cultũ si ꝯtordes animi serene frõtes sio
uerax et melaboratus/ aꝑtiq ẽt cogitatus.
chͨ si nõb uita contig̾it nil amplius optabo.
et sicubi feneratorem. aut heredipetã alieno
tunudũ uidebo nullam monebit ĩudiam.
me quidẽ extimatore pauprimꝰ licet ut sa¬
tiricus ait possidebat ꝙͣtũ rapuit Rero. mõ¬
tibus aurũ exequet nec amet q̃mꝙͣ nec ame¬
tur ab ullo ubi sane unũ in locũ ꝯueninius
qͥd enĩ de uenturo ꝓhibet gaude Eiquid̾ hoc

Expanded text:
tes fuerunt, ut ibi summam boni ponerent, et illam humanorum actuum dominam statuentes, ipsius quoque virtutis sibi tribuerent famulatum; quis erit tam ferrei pectoris, qui honeste voluptatis non capiatur illecebris, quam que, oro te, vita felicior aut letior, quam cum illis degere cum quibus te perfectus amor et mutua caritas unum fecerint, indissolubili quodam nodo, consensu unanimi rerum omnium adhibito; cum quibus tibi nil dissonum, nil occultum, sed concordes animi, serene frontes, sermo verax et inelaboratus, apertique etiam cogitatus? 5 Hec si nobis vita contigerit, nil amplius optabo; et sicubi feneratorem aut heredipetam alieno tumidum videbo, nullam michi movebit invidiam, me quidem extimatore, pauperrimus; licet, ut Satyricus ait, Possideat quantum rapuit Nero, montibus aurum Exequet, nec amet quenquam nec ametur ab ullo. 6 Ubi sane unum in locum convenerimus, — quid enim et venturo prohibet gaudere? siquidem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est aliud Sunt aũt non pauta quorũ
indiget inops et mortalis hec uita q̃
noĩatim stilo inferi decor uetat Ad ex¬
tremũ ut in uota p̃cesq desinã in spir
utinã nob̵ ꝯsolator sp̃ns in hec saltem
ꝯspirare ut dum spiramiꝰ ad hic ad re-¬
quiẽ aspireniꝰ et qui tota die inspira
dum ecce nondũ saciato ño qͥdã
uenturi dulcedo tp̃ris. quã mẽte ⁊ rogita¬
tõe poccupo/ fatigatũ mͥ restituit cala¬
mũ et tũt cante nũcio ne occasionẽ per¬
dem s ultro morẽ causas exquire̾m ad¬
monuit iuicat xiũ diu colloqui inuat la¬
ci tuo quos ip̃e exꝑior stimłos incutere
Si om̃s igit᷑ btãm q̃rimꝰ uitã neq ab
hoc fins nlla usꝙͣ mortaliũ secta dissẽtit
tũ soleat hũana curiositas alt̾ari Si
nõ ꝑdimꝰ nec ꝑdere possumꝰ si uelimꝰ
n̾et ꝑdere si possimꝰ uelle possunꝰ ip̃a
tñ aña felicitatis in sepabilit̾ ad iũcta
cupiditas si felicitatẽ ip̃am scimꝰ sine

Expanded text:
 Sunt autem non pauca quorum indiget inops hec et mortalis vita, que nominatim stilo inseri, decor vetat. Ad extremum, ut in vota precesque desinam, inspiret utinam nobis consolator Spiritus in hoc saltem conspirare, ut dum spiramus adhuc, ad requiem aspiremus, et qui tota die suspiravdum ecce, nondum satiato animo, quedam venturi dulcedo temporis, quam mente et cogitatione preoccupo, fatigatum michi restituit calamum, et cuntante nuntio, ne occasionem perderem sed ultro more causas exquirerem, admonuit. Iuvat enim diu colloqui, iuvat lateri tuo quos ipse experior, stimulos incutere. 2 Si omnes igitur beatam querimus vitam, neque ab hoc fine ulla usquam mortalium secta dissentit, ltum solet humana curiositas altercari; non perdimus nec perdere possumus si velimus, nec perdere si possimus, velle possumus, ipsa cum anima felicitatis inseparabiliter adiuncta cupiditas; si felicitatem ipsam scimus sine
Abbreviated transcription (Latin):
siml et ridiculũ Ignoremo quonã fluetuãtꝭ
uite gubnacula dirigamiꝰ/ Scio clause
uallis optabilem estiuo p̃sitim tp̃re statio¬
nem et si ulli unꝙͣ secessus ille gͣtus fuit.
mͥ fuisse gͣtissinũ decẽnis indicio est mora.
qd̾ si apud ĩmo u̾o apud alt̾m me sñ iat¬
tantia głiari licet. pace monciũ ac fontiũ
siluarũq ꝙͣ usq nũc loco illit non dicam
clarius s c̾te notius in colatu meo accidͭ
opinari ausim apud multos nũc mĩꝰ illũ
mes noĩe ꝙ sui miro licet fonte cognoste.
qd̾ idcirco dixim ne quis dubitet me illud
mũ semꝑ inuent ubi srpe curas urbanas
rustica requie ꝑmutani qd̵ nõ tm̃ elcõne
ip̃a st agrestibꝰ miris et ut spero solidi¬
ore cemento u̾bis atq carnũbꝰ illustrare

Expanded text:
simul et ridiculum — ignoremus quonam fluctuantis simul et ridiculum — ignoremus quonam fluctuantis vite gubernacula dirigamus. 9 Scio Clause Vallis optabilem, estivo presertim tempore, stationem; et si ulli unquam secessus ille gratus fuit, michi fuisse gratissimum decennis indicio est mora. Quodsi apud te, imo vero apud alterum me, sine iactantia gloriari licet, pace montium ac fontium silvarumque, quid usque nunc loco illi, non dicam clarius, sed certe notius incolatu meo accidit? opinari ausim apud multos non minus illum meo nomine, quam suo, miro licet, fonte cognosci. 10 Quod idcirco dixerim, nequis dubitet me illud mum semper inveni, ubi sepe curas urbanas rustica requie permutavi, quod non tantum electione ipsa, sed agrestibus muris et, ut spero, solidiore cemento, verbis atque carminibus, illustrare
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sit/ non est ꝑ se sufficiens ut ait azles
naͣ aliꝙͥ spetulari s oꝑtet et corpꝰ sanũ
ẽe et cibũ et reliquũ familiatũ existere.
neq rũ cantare sub ant᷑ pyerio tirsũ ne
p̃t ꝯting̾e seua pauꝑtas atq eris iops
quo nocte dirq corpus eget ut satiricus
ait magno ac ꝑpetuo apud doctos pħici
poeticiq dogniatis conssu rerũ s u̾borũ
uarietate młtiplici Igit᷑ clausa uallis ut
ceptũ sequar ad aliqͥd breue tp̃us urba¬
narũ uoluxtatũ tedio affectis ut olim diuꝰ¬
ticla non mamena sufficet in longũ certe
nec ꝓmitte̾t ncͣcia nec p̃staret nob sans
si fapimꝰ non in longũ nõ sedmn finẽ pͦ
ꝓspiciendũ est ut in temꝰ illud seuece qd̃
huano gui fc̃ĩt imꝓperiũ ubi ait. de ꝑtibus
uite cogitare om̃s/ neminẽ de tota uere
sic est eñ et hoc est qd̾ ꝯsilia nr̃a p̃cipi¬
tat ut int̾ occupatões tam uarias missand̃

Expanded text:
tum sit. 7 «Non est per se sufficiens» ut ait Aristum sit. 7 «Non est per se sufficiens» ut ait Arisa ad speculari, sed oportet et corpus sanum esse, et cibum et reliquum famulatum existere». Neque enim cantare sub antro Pyerio, thyrsum ve potest contingere seva Paupertas, atque eris inops, quo nocte dieque Corpus eget; ut Satyricus ait, magno ac perpetuo apud doctos philosophici poeticique dogmatis consensu rerum, sed verborum varietate multiplici. 8 Igitur Clausa Vallis, ut ceptum sequar, ad aliquod breve tempus, urbanarum voluptatum tedio affectis, ut olim, diverticula non inamena sufficeret; in longum certe nec promitteret necessaria nec prestaret. Nobis sane, si sapimus, non in longum modo, sed in finillud Senece quod humano generi facit, improperium, ubi ait: «De partibus vite cogitare omnes, neminem de tota». Vere sic est enim; et hoc est quod consilia nostra precipitat, ut inter occupationes tam varias — miserandum
Abbreviated transcription (Latin):
turba abiit et dux nr̃ abiit et socrates
meus qui solus ibi ẽ ꝙͣuis unus in nre
possit omĩa ꝙͣnis ĩuet̾ate ꝯsuetudinis
Ui et ip̃e ibi ẽe et om̃s suos meq ante
alios secũ esse deside̾t ninꝙͣ tñ andebit.
om̃i spe abscisa in eas nos tras arcestẽ.
ubi omĩs ꝓrsus ulienigene atq hospites
futuri suncꝰ neq eñ ludus ẽ hom̃bꝰ mor¬
talia et caduca corpuscula trahentibus
dite̾ ꝙ aĩe felices corꝑe resolute apud uir¬
giliũ dicant᷑ Nulli t̾ta domꝰ lucis hĩtamꝰ
opacis/ Riparũq thoros et prata recen¬
tia riuis incolimmꝰ ẜ. eni ista sufficerẽt
poz utiqz claula uallis unde sorgie fons
erũpit nõb̃ om̃ibꝰ hũnde riuiulos intẽtes
⁊ frondosas domos ⁊ herbosa tubilia mi¬
instrare S plus aliqͥd exigit nat᷑a. phi-¬
losophos quidẽ ⁊ poetas duros ac saxros
uulgus ex istuuat s in hoc fallitur ut in
multis Canici eiũ sunt hũanitatẽ retinent

Expanded text:
turba abiit, et dux noster obiit, et Socrates turba abiit, et dux noster obiit, et Socrates meus, qui solus ibi est, quamvis unus in me possit omnia, quamvis inveterate consuetudinis vi et ipse ibi esse et omnes suos meque ante alios secum esse desideret, nunquam tamen audebit, omni spe abscissa, in eas nos terras arcessere, ubi omnes prorsus alienigene atque hospites futuri simus. 5 Neque enim ludus est hominibus mortalia et caduca corpuscula trahentibus dicere quod anime felices corpore resolute apud Virgilium loquuntur: Nulli certa domus; lucis habitamus opacis, Riparumque toros et prata recentia rivis Incolimus. 6 Si enim ista sufficerent, posset utique Clausa Vallis, unde Sorgie fons erumpit, nobis omnibus abunde rivulos nitentes et frondosas domos et herbosa cubilia ministrare; sed plus aliquid exigit natura. Philosophos quidem et poetas duros ac saxeos vulgus existimat, sed in hoc fallitur ut in multis; carnei enim sunt, humanitatem retinent,
Abbreviated transcription (Latin):
xprctaui auxie necdũ aut pa¬
tiens nũtiꝰ aut ociosus dies af¬
fuit Itaq siul ꝯcepta carptĩ explico.
non quidẽ ex aũ mei siña noui riũ
oratõis ꝑpenie qͣnta uis ille oriẽta liũ
flumoꝵ maximꝰ multis distinctus al¬
ꝯtemptibilis fcus est Sed pareamus
tp̃ti sit libitũ qd̾ licet qñ qd est libitũ
non licet. et qm̃ nuĩcia huis hand sat
explorata fides erat unã dũtaxat
epłe tue ꝑtem exequar ubi reditũ ad
fontem sorgie dissuades ut illam sibi
sollicindinẽ eripiã. uidis enĩ mnͥ de hac re
nõ mediocrit᷑ curare nec ĩmerito ꝙ eo se¬
pius uocantẽ soctem nr̃m nõ audire non
potui, Itaq uictus tandẽ p̃cibus spopõ¬
derã si t̾ctata succedent quibꝰ ⁊ honestꝰ
illic manendi color et uite ncͣcia q̃rerẽt᷑
more ꝯuenientiũ mea xiũ uita non mõ
ncciis instructa s uereor ne suꝑnatius
nr̃i uelut ũtis quibusdã ualidissimis retͣ¬
hebar uunc mutata sũt oĩa ⁊ amicorũ

Expanded text:
xpectavi anxie, necdum aut patiens nuntius aut otiosus dies affuit. Itaque simul concepta carptim explico, non quidem ex animi mei sententia; novi enim orationis perpetue quanta vis. Ille orientalium fluviorum maximus, multis distinctus alcontemptibilis factus est. 2 Sed pareamus tempori; sit libitum quod licet, quando quod est libitum non licet. Et quoniam nuntii huius haud sat explorata fides erat, unam duntaxat epystole tue partem exequar, ubi reditum ad fontem Sorgie dissuades, ut illam tibi solicitudinem eripiam. Videris enim michi de hac re non mediocriter curare; nec immerito: quod eo sepius vocantem Socratem nostrum non audire non potui. 3 Itaque victus tandem precibus spoponderam, si tractata succederent, quibus et honestus illic manendi color et vite necessaria querermore convenientium; mea enim vita non modo necessariis instructa, sed vereor ne supervacuis vestri velut uncis quibusdam validissimis retrahebar. 4 Nunc mutata sunt omnia; et amicorum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad socratẽ suũ ut supiorẽ epłam illi
det ad quem scripta est
Agnammũ ⁊ et excelsũ illũ ui¬
rum plane nosti supͣ quem p̃ter
unũ rõnũ pontifite nichil indet status
et̃e militantis ymo nͥ illi ĩuidiã miche
adulatõis in faimã quesisse uear ne huc
qͥuid̾ aluͣto eiũ altio uidet᷑ pp̃s facere
ꝙͣ ipͥm ẽẽ Tacet ille fama loquit᷑ negat
ip̃e s affinant oñis dnos eiũ ex ordine
rõnos c̾asses pontifices quos si qͥs tãti
bñficii memores gtosq iactau̾it tota ne¬
ghe eccł̃ia Ip̃x aũt qd in lingna eiꝰ senat
eti i fronte legit Ing̾ti tudiunrẽ alienam

Expanded text:
2 Ad Socratem suum, ut superiorem epystolam illi 2 Ad Socratem suum, ut superiorem epystolam illi det ad quem scripta est. 1 Magnanimum et excelsum illum virum plane nosti, supra quem preter unum Romanum Pontificem nichil videt status Ecclesie militantis; imo nisi illi invidiam, michi adulatoris infamiam quesisse verear, ne hunc quidem; aliquanto enim altius videtur papas facere quam papam esse. Tacet ille, fama loquitur; negat ipse sed affirmant omnes, duos eum ex ordine romanos creasse pontifices, quos siquis tanti benificii memores gratosque iactaverit, tota neget Ecclesia; ipse autem, quod in lingua eius sonat et in fronte legitur, ingratitudinem alienam
Abbreviated transcription (Latin):
nichil hor obluusti ꝓꝯ hiis om̃ibꝰ atq
aliis młtis deo gr̃as agẽ quibꝰ unũ ille
te fecit ex pautis in nullo tñ horũ s in
dño gliari in illo fide̾ in illũ spes tuas
tura despice̾ et qd salubrimũ fu̾it fiur
semꝑ cogitare suadeo hoc rĩ uno ad ip¬
sius uite ꝑiter mortitq ꝯtẽptum nichil
tatẽ ciꝰ aspex̾is et de asꝑitatibꝰ atq
blandicis tã modici tp̃ris nõ curabis tã
magno am̃o spuens amara ꝙ dulcra exi¬
luĩ hoc scies brene. Idem s difficile nͥ ꝓs¬
pera fallunt adu̾sa deiciũt difficultates
cũctas facile supabis exilii molestiã bre¬
uitate ꝯ solans semꝑ suspires ad prĩam
cui si placet asstͥptus es ciuis ubi sicut
aliud occ̾rent añt młta eotidie id diei al¬
t̾uis opur erit de scilo uideris Res ꝓtul¬
dubio clara est Itaq si stilũ non ꝓbas.
mat̾i̾a nõ dampnabis uiue felicit᷑ nr̃m
decus ad fontẽ Sorgie x. kl octobr.

Expanded text:
nichil horum oblivisci proque his omnibus atque nichil horum oblivisci proque his omnibus atque aliis multis Deo gratias agere, quibus unum Ille te fecit ex paucis; in nullo tamen horum sed in Domino gloriari, in Illo fidere, in Illum spes tuas tura despicere et quod saluberrimum fuerit, finem semper cogitare suadeo; hoc enim uno ad ipsius vite pariter mortisque contemptum nichil tatem eius aspexeris, et de asperitatibus atque blanditiis tam modici temporis non curabis, tam magno animo spernens amara quam dulcia; exilium hoc scies breve quidem sed difficile, ubi prospera fallunt, adversa deiciunt; difficultates cuntas facile superabis, si exilii molestiam brevitate consolans, semper suspires ad patriam cui, si placet, ascriptus es civis, ubi sicut aliud — occurrent autem multa quotidie — id diei alterius opus erit. De stilo videris; res proculdubio clara est; itaque si stilum non probas, materiam non damnabis. Vive feliciter, nostrum decus. Ad fontem Sorgie, X Kal. Octobris.
Abbreviated transcription (Latin):
feliciꝰ de reliqͥs duobꝰ hec sũa mea esti
nõ minoris merit uoluxtatis ꝯtẽpsisse
pñtia ꝙͣ absentra se tueri pauꝑtatẽ int̾
diuicias amare ꝙͣ ue̾ pauꝑem fieri. paupe¬
res ĩnu̾ quidẽ sũt quibꝰ pauꝑtas ipsa
suppliciũ esti/ nec panti sũt sũt apter xp̃m
de diuitibꝰ mopes effc̃i quibꝰ głiosa simł
erũpeͤ gliosius est pñtem hosts sterue̾q
uementẽ dechuare maioris anĩ est uolup¬
tate ꝯtẽpnere ꝙͣ uitare/ conspectũq aurũ
sꝑnere ꝙ p̃cauere ne uidras in quatunqr
fortuna licet amarẽ uirtutẽ in qͥ colenda
q̃uo plus laboris eo plus landis at̃ premi
est inuemes qui te blandiciis eue̾nt statum
tuũ colotenꝰ attollant uulgatorũ dogniatũ
anctores iubrant mirari trip̃m ⁊ res tuas
dignitatẽ artificio tueri menũ sse sangius
nułare diuuicias poten ͣ ꝯtemplari demũ
ĩortales ꝓpe te u̾bis efficiat Ego uero

Expanded text:
felicius; de reliquis duobus hec sententia mea est: felicius; de reliquis duobus hec sententia mea est: non minoris meriti voluptatum contempsisse presentiam quam absentia se tueri, paupertatem inter divitias amare quam vere pauperem fieri; pauperes innumeri quidem sunt quibus paupertas ipsa supplicium est, nec pauci sunt propter Cristum de divitibus inopes effecti, quibus gloriosa simul erumpere; gloriosius est presentem hostem sternere quam venientem declinare; maioris animi est voluptatem contemnere quam vitare, conspectumque aurum spernere quam precavere ne videas. In quacunque fortuna licet amare virtutem, in qua colenda quo plus laboris eo plus laudis ac premii est. Invenies qui te blanditiis honerent; statum tuum celotenus attollant; vulgatorum dogmatum auctores, iubeant mirari te ipsum et res tuas, dignitatem artificio tueri, meminisse sanguinis, numerare divitias, potentiam contemplari; demum immortalem prope te verbis efficiant. 42 Ego vero
Abbreviated transcription (Latin):
tat quo in statu labore am̃i tui cogito ꝓ-¬
cellãq tui pectoris ex meorũ fluctuũ ꝯpa¬
tione dimetior Si remediũ q̃ris unũ hr̃o
si quidẽ extͣ non datunẽe qd̾ cupis nitus
esto qd̵ debes fortuna tua in suꝑsicis peni¬
pas suas explicet tu hiũlitate tuã in tus
absconde tu in aula sedeas aunꝰ in here¬
mo uaget᷑ int̾ diuicias pauꝑtatẽ inter
epłas yeiunũ ama fulgeat ĩmẽsa aurũ
gẽme in digitis s clarior horũ ꝯtemptus
in am̃o/ corpus purpura mens cilicro uesti
at momilibꝰ instrato cormpedĩtideus a¬
sellũ dñitum et attritos apłoꝵ pedes Ru¬
bertis pillei decus suꝑĩponens capiti spi¬
nra dñi coronã in bectulo aurato iacens
quitꝙ ages ultimũ uite diẽ añ ocłos sẽꝑ
habe qui on sit hodieruꝰ an in crastinũ
inicertũ est idc̾co młtũ abẽe nõ pt ra ca¬
suũ uarietas ea breuitas iite est Itaq
mortẽ nõ tinre. hoc ultimo scito nicħ ẽx̃

Expanded text:
tat. 38 Quo in statu, laborem animi tui cogito, procellamque tui pectoris ex meorum fluctuum comparatione dimetior. Si remedium queris, unum habeo: siquidem extra non datur esse quod cupis, intus esto quod debes; fortuna tua in superficie pompas suas explicet, tu humilitatem tuam intus absconde; tu in aula sedeas, animus in eremo vagetur; inter divitias paupertatem, inter epulas ieiunium ama; fulgeat in mensa aurum, gemme in digitis, sed clarior horum contemptus in animo; corpus purpura, mens cilicio vestiatur; 39 monilibus instrato cornipedi insidens, asellum dominicum et attritos Apostolorum pedes; rubentis pilei decus superimponens capiti, spineam Domini coronam; in lectulo aurato iacens, quicquid ages, ultimum vite diem ante oculos semper habe, qui an sit hodiernus an crastinus incertum est, et certe multum abesse non potest: ea casuum varietas, ea brevitas vite est; itaque mortem non timere. Hoc ultimo scito nichil esse