comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illa ñ repudient᷑ testimonia scriptu¬
raꝵ quib d̃s uisus esse narrat᷑: qͥa
& inuisibilis ẽ ꝑ ꝓpriam ditatis natu¬
ram: &e cũ uult. uideri potest ꝑ assũp¬
tam sicut placuerit creaturã. Porro
si nature ipsiꝰ ẽ inuisibilitas sic̃ in¬
corruptibilitas. ñ mutabit᷑ utiq in fuco
scło illa natura ut de inuisibili uisibi¬
lis fiat: qͥa neq poterit de incorrup¬
tibili corruptibilis fieri. simul enĩ &
in cõmutabilis est. E utiq naturã eiꝰ
cõmendauit apłs: cũ duo ista simul
distinguere. ut dicam incorruptibili

Expanded text:
a scripturarum, quibus deus uisus esse narratur, quia et inuisibilis est per propriam deitatis naturam et, cum uult, uideri potest per adsumptam, sicut placuerit, creaturam. Porro si naturae ipsius est inuisibilitas sicut incorruptibilitas, non mutabitur utique in futuro saeculo illa natura, ut de inuisibili uisibilis fiat, quia neque poterit de incorruptibili corruptibilis fieri; simul enim et incommutabilis est. et utique naturam eius commendauit apostolus, cum duo ista simul distinguere, ut dicam; Incorruptibili
Abbreviated transcription (Latin):
resurgent: qͥa ꝑfide̾ uerã que ꝑ dile¬
c̾tionẽ oꝑatur. cor mundare noluert.
Et ido sequitur ce dicit: neq is qͥ dm̃
uidere noluerit. potest dm uidere.
Deinde qͥa occurrebat etiã om̃s impi¬
os uelle d̾m uidere: statim ostendit.
quare dixerit. qͥ d̃m uidere nolue¬
rit: qͥa utiq illo mͦ non uult dm ui¬
dere impius. qͥa cor mundare ñ uult.
quo ille uideri poterit. Secutꝰ ad¬
iunxit & ait. Nec in loco d̾s uidet᷑
s corde mundo: nec corporalibꝰ ocłis
d̾s querit᷑. nec circũscribitur uisu.
nec tactu tenetur. nec audit᷑ affatu
nec sentitur incessu. Quib uerbis be
atus ambrosius uoluit ammonere.
qͥd debeant homines p̃parare. qͥ dm
uolunt uidere: hoc ẽ cor mundare
ꝑfidem que ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ dono
sp̃c̃ sci. unde. pignus accepimꝰ quo illa
uisionem desiderare nouerimꝰ. Nam

Expanded text:
resurgent, quia per fidem ueram, quae per dileresurgent, quia per fidem ueram, quae per dilectionem operatur, cor mundare noluerunt. et ideo sequitur et dicit: neque is, qui deum uidere noluerit. potest deum uidere\'. deinde, -quia occurrebat etiam omnes impios uelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit qui deum uidere noluerit\', quia utique illo modo non uult deum uidere impius, quia cor mundare non uult, quo ille uideri poterit, secutus aduidere. nec in loco deus uidetur, sed mundo corde, nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur adfatu nec sentitur atus Ambrosius uoluit admonere, quid debeant homines praeparare, qui deum uolunt uidere, hoc est cor mundare per fidem, quae per dilectionem operatur, dono spiritus sancti, unde pignus accepimus, quo illam uis
Abbreviated transcription (Latin):
s ficut uident᷑ inuisibiliã. sic̃ se ipsũ
ostensurũ ꝓmittebat qͥ hominibꝰ m
carne uisibilis apparebat quando di¬
cebat. & ego diligam eũ & ostendam
me ipsũ illi: cũ ante ocłõs hominum
conspicuus loqueret᷑. Unde aũt in¬
uisibilia uident᷑ nͥ ocłis cordis: De
quib pauloante dixi. qͥd iheronimꝰ
senserit ad uidendũ dm̃. Hinc ẽ qd̾
etiã memoratꝰ mediolanensis ep̃c.
in ipsa refurrectione dixit. ñ facile
esse d̾m uideri nͥ his qui mundo st̃
corde: & ido seriptũ esse beati mun¬
do corde. qͥa ipsi dm̃ uideb̾t. Qnͣtos
beatos inquit iam numerauerat:
& tam̃ eis uidendi dm̃ ñ ꝓmiserat
Sigͦ bi qui mundo sunt corde. dm uide¬
bunt: utiq alii ñ uidebt. Et̃ ne alios
illos acciperemꝰ de qͥb dictũ est. bea¬
ti pauꝑes. beati mites. & cȩtã: continuo
subiunxit. neq enĩ indigni d̾̃m uide.¬
bunt: indignos utiq illos uolens in¬
telligi. qui licet resurgant dm uide¬
re ñ poterunt. qm̃ ad dãpnationẽ

Expanded text:
sicut uidentur inuisibilia, sicut se ipsum ostensurum promittebat, qui hominibus in carne uisibilis apparebat, quando dicebat: Et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi, cum ante oculos hominum conspicuus loqueretur. unde autem inuisibilia uidentur nisi oculis cordis, de quibus paulo ante dixi, quid Hieronymus senserit ad uidendum deum? Hinc est, quod etiam memoratus Mediolanensis episcopus in ipsa resun-ectrone dixit non facile esse deum uidere nisi his, qui mundo sunt corde, et ideo scriptum esse: Beati mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. quantos beatos\', inquit, iam numerauerat et tamen eis uidendi deumeum hi qui mundo sunt corde videbunt, utique non alii videbillos acciperemus, de quibus dictum est: Beati pauperes, beati mites et cetera, continuo subiunxit: \'Neque enim indigni deum uidebunt\', indignos utique illos uolens intellegi, qui licet resurgant, deum uidere non poterunt, quoniam ad damnationem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta similitudinẽ ducens. transitum
illũ de alia uita in aliã uitã qd̃ pas¬
cha nominat᷑. a qrͣtadecina luna uo¬
luit obseruari: ut ñ solũ ꝓpt̃ tempus
terciũ qd̃ supra cõmemoraui. qͥa inde
incipit ebdomada tercia: s etiã ꝓꝑt̃
ipsam conuersionẽ ab exteriorib ad
interiora. de luna sunilitudo assume.¬
retur: usq ad uicesimã uͦ &e primã ꝓpt̃
ipsũ numerũ septenariũ. quo unnĩsi¬
tatis significatio sepe figurat᷑: qͥ etiã
ipsi eccłie tribuit᷑. ꝓpt̾ instar uniu̾si¬
tatis. Idõ ioħ̾es apłs in apocalypsi ad
septẽ seribit eccłias. Eccłia uͦ adhuc
in ista mortalitate carnis ꝯstituta:
ꝓꝑt̃ ipsã mutabilitatẽ. lunȩ nomine.
in scripturis significat᷑. Vnde etiã illd̃.

Expanded text:
menta similitudinem ducens transitum menta similitudinem ducens transitum illum de alia uita in aliam uitam, quod pascha nominatur, a quarta decima luna uoluit obseruari, ut non solum propter tempus tertium, quod supra commemoraui, quia inde incipit hebdomada tertia, sed etiam propter ipsam conuersionem ab exterioribus ad interiora de luna similitudo adsumeretur, usque ad uicesimam uero et primam propter ipsum numerum septenarium, quo uniuersitatis significatio saepe ipsi ecclesiae tribuitur propter instar uniuersitatis. Ideo Iohannes apostolus in Apocalypsi ad septem scribit ecclesias. ecclesia uero adhuc in ista mortalitate carnis constituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine in scripturis significatur. und
Abbreviated transcription (Latin):
s interior renouat᷑ de die in diem: om¬
nisq lux illa ingenii que ad inferio¬
huic scło moriatur: & uita eiꝰ absconda¬
tur cũ xp̃o in dõ. Ofutatur gͦ indet̾iꝰ
ad exteriora ꝓgrediens. & in uita sua
ꝓiciens intima sua: & hoc t̾re id est eis
qui t̾reua sapiunt melius uidet᷑. cũ
laudat᷑ peccator in desideriis anime
sue. & qͥ inqua gerit benedicit᷑. Mu¬
tatur autẽ in melius. cũ intentionẽ
&e glam suã a t̾renis que in hoc scło
apparent. paulatĩ auertit. & ad suiꝑiora
atq interiora conuertit᷑: & hoc t̾re. id ẽ
eis qͥ t̾rena sapiunt deteriꝰ uidet᷑. Unde
illi impii postremo infructuosã agenteᷤᷤ
penitentiã: etiã hec int̾ multa dicturist̾.
hi sunt qͦs aliqͣndo habuimꝰ in derisũ.
& in similitudinẽ imꝓperii: nos insensa¬
ti uitã illoꝵ estimabamꝰ insaniã. Ae
ꝑ hoc sp̃c sẽs de uisibilib ad inuisibilia.
ce de corruptibilib adspiritalia sacra¬

Expanded text:
sed interior renouatur de die in diem omsed interior renouatur de die in diem omnisque lux illa ingenii, quae ad inferiohuic saeculo moriatur et uita eius.abscondatur cum Christo in deo. mutatur ergo in deterius ad exteriora progrediens et in uita sua proiciens intima sua; et hoc terrae, id est eis qui terrena sapiunt, melius uidetur, cum laudatur peccator in desideriis animae suae et qui iniqua gerit benedicitur. mutatur autem in melius, cum intentionem et gloriam suam a terrenis, quae in hoc saeculo apparent, paulatim auertit et ad superiora atque interiora conuertit; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, deterius uidetur. unde illi impii postremam infructuosam agentes paenitentiam etiam hoc inter multa dicturi sunt: Hi sunt, quos aliquando habuimus in risum et in \' similitudinem improperii; nos insensati uitam illo sanctus de uisibilibus ad inuisibilia et de corporalibus ad spiritalia sacra
Abbreviated transcription (Latin):
quando. Attende nc̃ qd̾ in ꝓu̾biis
legimꝰ. Sapiens sic̃ sol ꝑmanet: stul
ortus ẽ mͥ sol iusticie: ce quẽ sibi ñ fuisse
ortum. in die nouissima plangentes
impii dicturi st̃. & iusticie lum̃ ñ illux¬
it nobis: & sol ñ ortus est nobis: Nam
istũ carneis ocłis uisibilem sole oriri
facit suꝑ bonos & malos ds: qͥ etiã plu¬
it suꝑ iustos &e iniustos. Ducunt᷑ autẽ
semꝑ ex reb uisibilib ad inuisibilia.
congruȩ similitudines. Qͥs est gͦ ille
stultus qui tanquã luna mutat᷑: nͥ
adam in quo om̃s peccauer̃t. AAnima
qͥppe humana recedens a sole. iusticiȩ.¬
ab illa scilicet interna contẽplatione
incõmutabilis ueritatis. om̃s uires
suas in terrã conuertit: & eo magis
magisq obscurat᷑ in interiorib ac
suꝑiorib suis. S cũ redire ceꝑit ad
ilła incõmutabilem sapientiã: qñto
magis ei ꝓpinquat affectu pietatis.
tantomagis homo exterior corrũpit᷑

Expanded text:
quando.. Attende nunc quod in Prouerbiis quando.. Attende nunc quod in Prouerbiis legimus: sapiens sicut sol permanet, stultortus est mihi iustitiae sol, et quem sibi non fuisse ortum in die nouissima plangentes impii dicturi sunt: et iustitiae lumen non inluxit nobis et sol non est ortus nobis? nam istum carnis oculis uisibilem solem oriri facit super malos et bonos deus, qui etiam pluit super iustos et iniustos. ducantur autem semper ex rebus uisibilibus ad inuisibilia congruae similitudines. quis ergo est ille stultus, qui tamquam luna mutatur, nisi Adam, in quo omnes peccauerunt? anima quippe humana recedens a sole iustitiae-ab illa scilicet interna contemplatione incommutabilis ueritatis — omnes uires suas in terrena conuertit et eo magis magisque obscuratur in interioribus ac superioribus suis; sed cum redire coeperit ad illam incommutabilem sapientiam, quanto magis ei propinquat affectu pietatis, tanto magis exterior homo corrumpitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quib ñ est ignoscendu sicut sc̃a sc̃pta
dicit. qͥa cũ tantũ ualerent. ut sełm
ex ipsis cornib lune que a sole au̾sa
recedit. siue crescentib siue decres¬
centib coniecerunt uł a sole illustra¬
ri: &e qntomagis ab eo recederet. tan¬
tomagis ab ea parte que t̾ris apparce.
radios eiꝰ exciꝑe: qͣnto autẽ ad eũ ptꝰ
dimidiũ mensem ex alio semeirculo
ꝓpinquaret. tantomagis a suꝑiore.
parte illustrata. ab ea parte. quã ter¬
ris uerteret ñ posse exciꝑe radios.
& ꝓpt̾ea uideri decrescere: uł si habae
suũ lum̃. id habere ex una parte in
emisꝑio. quã partẽ cũ recederet a so¬
ret. quasi augm̃tata monstrare. dũ
ñ datur qd̃ deerat. s ꝓdatur qd̾ in¬
erat: ac rursus paulatĩ abscondere
stum est. & euuiuis adu̾tenti facile co¬
gnitũ. qd̃ luna ñ augeat᷑ ad ocłos no¬
stros. nͥ a sole recedendo: neq mimi¬
atur nͥ ad solem ex parte alia ꝓpm¬

Expanded text:
quibus non est ignoscendum, sicut scriptura sancta quibus non est ignoscendum, sicut scriptura sancta dicit, quia, cum tantum ualerent, ut posseex ipsis cornibus lunae, quae a sole auersa sunt, siue crescentis siue decrescentis coniecerunt uel a sole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto magis ab ea parte, quae terris apparet, radios eius excipere, quanto autem ad eum magis post dimidium mensem ex alio semicirculo propinquaret, tanto magis a superiori parte inlustratam ab ea parte, quam terris aduerteret, non posse excipere radios et propterea uideri decrescere, uel, si haberet suum lumen, id habere ex una parte in hemisphaerio, quam partem cum recedens a soam ostenderet, quasi augmenta monstrare, dum non addatur, quod deerat, sed prodatur, quod inerat, ac rursus paulatim abscondere,stum est et cuiuis aduertenti facile cognitum, quod luna non augeatur ad oculos nostros nisi a sole recedendo neque minuatur n
Abbreviated transcription (Latin):
& loqui ñ dubitant. Hins gͦ impleri
lunã dicunt: cũ eadẽ pars dĩ magniͦ la¬
borib ab inquinam̃to purgata. de to¬
to mundo usq ab om̃ib cloacis fugieis.
redditur dõ lugenti dũ redeat. Reple¬
ri uͦ ꝑ mensem dimidium: & alio dimi¬
dio in solem refundi. uelut in aliã na-¬
uem. Nec tam̃ int̾ istas anathematizan¬
das blasphemias aliqͥd unquã fingere
potuert. cur uł incipiens lucere. uł de¬
sinens corniculato lumine fulgeat. aut
cur a dimidio mense incipiat minui:
& ñ ad finiendũ plena ꝑueniat. Illi aũ
qui hec certis numeris indagarunt.
ita ut defectus solis & lune. ñ sołu cur
fierent. s etiã quando futuri essent
longe ante p̾dicerent. et eos det̾mina¬
tis int̾uallis tẽpoꝵ canoniea supputa¬
tione p̾figerent. litterisq mandarent.
quas mͦ qui legunt atq intelligunt. ⁊¬
nicħ̾ominꝰ eos p̃dicunt. aut alit̃ aut
alias aecidunt cũ p̾dicunt. Tales gͦ

Expanded text:
et loqui non dubitant. hinc ergo impleri et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, cum eadem pars dei magnis laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo atque ab omnibus cloacis fugiens redditur deo lugenti, dum redeat; repleri uero per mensem dimidium et alio dimidio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec tamen inter istas anathemandas blasphemias aliquid umquam fingere potuerunt, cur uel incipiens lucere uel desinens corniculato lumine fulgeat aut cur a dimidio mense incipiat minui et non ad refundendum plena perueniat. Illi autem, qui haec certis numeris indagarunt, ita ut defectus solis et lunae non solum cur fierent, sed etiam quando futuri essent, longe ante praedicerent et eos determintis interuallis temporum canonica supputatione praefigerent litterisque mandarent, quas modo qui legunt atque intellegunt, nihilo minus eos praedicunt nec aliter aut alias accidunt, quam praedicunt, tales ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Quia enĩ septenarius mimerꝰ.
solet in scripturis ad quand̾a ꝑfecti¬
onem misticus apparere: tercia ebdo
mada lunȩ pascha celebrat᷑: qͥ dies
occurrit a qͣrtadecima in uicesimã
primã. Est illic & aliud sacramentum.
Qd̾ si tibi obseurũ fuit. qͥa in talib inqͥfiti¬
onib minus eruditꝰ es. ñ contristeris:
nec ido me putes meliorem: qͥa hec in
in dño: gletur scire & intelligere. qm̃
ego sũ dñs. Nonnulli gͦ studiosi talrũ
rerũ quesierunt multa de numeris
& motib syderũ: c&e qui subtilius ista
serutati sunt. increm̃ta &e detrim̃ta
lunaria ex conu̾sione globi eiꝰ coniece¬
runt: ñ qd̾ aliqͥd substantie accidat ei
cũ auget᷑. uł recedat. cũ minuit᷑. Qͦd
delirat imꝑitia. Manichei opinantes
repleri eã dixerunt: sicut replet᷑ nauiᷤ
ex fugitiua dĩ parte: quã cõmixtã pͥn¬
cipib tenebraꝵ. & eoꝵ sordib inquina¬
tam. corde. atq ore sacrilego & credere

Expanded text:
catur; quia enim septenarius numerus catur; quia enim septenarius numerus solet in scripturis ad quandam perfectionem mysticus apparere, tertia hebdomade lunae pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in uicesimam primam. Est illic et aliud sacramentum, quod si tibi obscurum fuerit, quia in talibus inquisitionibus minus eruditus es, non contristeris nec ideo me putes esse meliorem, quia haec in ino glorietur scire et intellegere. quoniam ego sum dominus. nonnulli ergo studiosi talium rerum quaesiuerunt multa de numeris et motibus siderum et, qui subtilius ista scrutati sunt, incrementa et decrementa lunaria ex conuersione globi eius coniecerunt, non quod aliquid substantiae uel accedat ei, cum augetur, uel recedat, cum minuitur, quod delira inperitia Manichaei opinantes repleri eam dixerunt, sicut repletur nauis, ex fugitiua dei parte, quam commixtam principibus tenebrarum et eorum sordibus inquinatam corde atque ore sacrilego et credere
Abbreviated transcription (Latin):
tiq redẽptio corꝑis nr̃i: quã expectan¬
tes in nobismet ipsis ingemiscimꝰ. Unde
est & illud. Spe gaudentes: in tͥbulati¬
one pacientes. hec gͥ innouatio uitȩ
nr̃ȩ. est quida transitꝰ de morte ad ui¬
tam. qui fit pͥmo ꝑfide̾: ut in spe gau¬
deamꝰ & in tribulatione pacientes
simꝰ dũ adhuc exterior homo nr̃
corrũpitur. s interior renouat᷑ de die
in diem. Propt̃ initium nouȩ uite:
exuere ueterem: expurgantes uetus
fermentũ. ut simꝰ noua consꝑsio: qm̃
pascha nr̃m immolatꝰ est xp̃c. Propt̃
hãc gͦ uitȩ nouitatẽ. primꝰ mensis in
anni mensib celebrationi huic attri¬
butus est. Nam ae ipse dicit᷑ mensis no¬
uoꝵ. Quia uͦ in toto tpr̃e scłi nune
terciũ tempo apparuit: ido resurre¬
ctio dñi triduana ẽ. Primũ enĩ tempꝰ
est ante legẽ: scdm sub lege: tercium
sub grã: ubi iam manifestatio sacram̃¬
ti est. pri occulti in ꝓphetico enigma¬
te. Hoc gͦ & in lunari numero signifi¬

Expanded text:
tique redemtio corporis nostri, quam exspectantes in nobismet ipsis ingemescimus. unde est illud: spe gaudentes, in tribulatione patientes. haec igitur innouatio uitae nostrae est quidam transitus de morte ad uitam: qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribulatione patientes simus, dum adhuc exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. propter ipsum initium nouae uitae,mur induere et exuere ueterem, expurgantes uetus fermentum, ut simus noua consparsio, quoniam pascha nostrum immolatus est Christus, propter hanc ergo uitae nouitatem primus mensis in anni mensibus celebrationi huic adtributus est. nam ipse dicitur et mensis nouorum. quia uero ill toto tempore saeculi nunc tertium tempus apparuit, ideo resurrectio domini triduana est. primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, ubi iam manifestatio est sacramenti prius occulti in prophetico aenigmate. hoc ergo et in lunari numero signifi
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã lateret. quo significaretur
resurrectio: nã & ꝓ octaua pͤalmꝰ seri-¬
bitur. & octaua die circũcidebant᷑ in¬
fantes & in eccłiaste ad duoꝵ testam̃toꝵ
significationẽ dicit᷑. da illis septẽ &e illiᷤ
octo. reseruatũ est tam̃ ae occultatũ
solũ celebrandũ sabbatũ traditũ est:
qr erat antea requies mortuoꝵ. resur¬
rectio autẽ nulliꝰ erat. qͥ resurgens a
mortuis ñ moreret᷑. ce mors ei ultra non
rectio in corꝑe dñi. ut p̾iret in capite¬
eccłie. qd̾ corpꝰ eccłie sꝑaret in finẽ: ĩa
dies dñicus id est octauus qͥ & primꝰ¬
inciꝑet celebrari. Ipsa etiã causa intel¬
ligitur. cur ad obseruandũ pascha ibi
ouem occidere &e edere iubent᷑ cum
manifestissime passionẽ dñi p̾figurae:
ñ his ita preceptũ ẽ. ut attenderent.

Expanded text:
nequaquam lateret, quo significaretur resurrectio — nam et pro octauo psalmus scribitur et octaua die circumcidebantur infantes et in Ecclesiaste ad duorum testamentorum significationem dicitur: Illis septem et illis octo —, reseruatum est tamen et occultatum et solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum, resurrectio autem nullius erat, qui resurgens a mortuis non moreretur et mors ei ultra non rectio in corpore Domini, ut praeiret in capite, quod corpus Ecclesiae speraret in fine: jam dies Dominicus, id est, octavus, qui et priminciperet celebrari. ipsa etiam causa intellegitur, cur obseruandum pascha, ubi ouem occidere et edere iubentur, cum manifestissime passionem domini praefigurat, non eis ita praeceptum est, ut adtend
Abbreviated transcription (Latin):
latere. ut nich in epła tua legerĩ tristiꝰ:
qͥa &e aꝑtissime. falsũ est: &e miror qͥa hoc
te latet. qͥa ñ solum in aliis innumera¬
bilib me multa latent: s etiã in ipsis
scĩs scripturis multo nesciam plura ꝙͣ
sciam: s ido sp̃em in nomine xp̃i ñ in¬
fruetuosam gero. qͥa ñ solũ credidi
tũ aut aliqͥs sermo admodũ obseuri
& tu kmñe siue. ista siue alia sic lege. sic
disce: ut memineris uerissime dictum:
flatur. Sic itaq adbibeat᷑ scientia tãꝙͣ
macbina quedã.ꝑ quã structura cari¬
tatis assurgat. que manet. in eternũ:
&e tunc scientia non destruet᷑. que adfi¬
nem caritatis exbibita. multũ ẽ utilis:
ꝑse autẽ ipsa sine tali fine ñ mͦ suꝑflua.
larũ dñi d̾i nr̃i. S ido hec cesibreuit̃.
monui: qm̃ noui eandẽ ipsã caritatẽ
tuã que ñ emulat᷑. hanc epłam multiᷤ
daturã atq lecturam.

Expanded text:
latere, ut nihil in epistola tua legerim tristius, latere, ut nihil in epistola tua legerim tristius, quia et apertissime falsum est; et miror quia hoc te latet, quod non solum in aliis innumerrebus multa me latent, sed etiam in ipsis sanctis Scripturis multo nesciam plura quam sciam. Sed ideo spem in nomine Christi non infructuosam gero, quia non solum credidi ntum aut aliquis sermo admodum obscuriotaque et tu, carissime, siue ista siue alia sic lege, sic disce, ut memineris uerissime dictum: flatur. sic itaque adhibeatur scientia tamquam machina quaedam, per quam structura caritatis adsurgat, quae manet in aeternum, etiam cum scientia destruetur, quae ad finem caritatis adhibita multum est utilis, per se autem ipsa sine tali fine non modo superflarum domini dei nostri. sed ideo haec etsi breuiter monui, quoniam noui eandem ipsam caritatem tuam, quae non aemulatur, hanc epistulam multis daturam atque lecturam.
Abbreviated transcription (Latin):
est. & nicb̾ abicienłu qd̃ cũ gr̃aꝵ actio¬
ne ꝑcipit᷑. Sc̃ificatur enĩ ꝑ uerbũ dĩ ce
orationẽ. Et alio loco de his reb loqͥt᷑.
Omĩa inquit munda mundis: immũ¬
dis autẽ et infidelib nicħ ẽ munđu̾:
s polluta sunt eoꝵ ce mens ae conscientia.
Tu ipse lege cetã. & recita quib potes:
ne in se irritã faciant grãm di. qua in
libertate uocati sumꝰ. tantũ ne liberta¬
tem in occasionẽ carnis assumant: &
ido iam nolunt refrenande carnalis
concupiscentie causa. a quiblibet ci¬
bis tẽperare: quia ñ eis ꝑmittit᷑ suꝑsti¬
ciose atq infidelit̾ facere. Hii uͦ qui de
paginis euãgłicis sortes legunt: ae si op¬
tandu est ut hec potius faciant. quam
ad demonia consulenda concurrant:
tia secłaria. &e ad uite huiꝰ uanitate. ꝓpt̃
aliam uitã loquentia oracula diuina
que requisisti si ñ putaueris: nimis ig-¬
noras &e uires ce occupationes meaᷤ. Can¬
tũ enĩ absum ab eo qd̃ putasti nicħ me

Expanded text:
nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et orationem . Et alio loco de his rebus loquitur: Omnia munda mundis; immundis autem et infidelibus nihil est mundum; sed polluta sunt eorum et mens et conscientia . Tu ipse, lege caetera, et recita quibus potes, ut ne in se irritam faciant gratiam Dei, quia in libertatem vocati sunt; tantum ne libertatem in occasionem carnis assumant, et ideo jam nolint refrenandae carnis concupiscentiae causa a quibuslibet cibis temperare, quia non eis permittitur superstitiose atque infideliter facere. 37. Hi vero qui de paginis evangelicis sortes legunt, etsi optandum est ut hoc potius faciant, quam ad daemonia consulenda concurrant; tia saecularia, et ad vitae hujus vanitatem, propter aliam vitam loquentia oracula divina quae requisisti non putaveris, nimis ignoras et vires et occupationes meas. Tantum enim absum ab eo quod putasti nihil me
Abbreviated transcription (Latin):
indicat qͥd uelit intelligi. q̃ͥa nẽ tran¬
situs nr̃ de morte ad uitã q̃ fit ꝑfidẽ.
spe ꝑagit᷑ futurȩ infine resurrectioniᷤ
ae głe:. cũ corruptibile. hoc id est caro
in qua gemimꝰ mͦinduet incorrupri¬
onem: & mortale hoc induet immor¬
talitatẽ. Dunc enĩ iam qͥdẽ habemꝰ
ipsis ingemiscimꝰ ad optionẽ expec¬
tantes redẽptionẽ corꝑis nr̃i. Spe enĩ
salui facti sumꝰ. In hac spe cũ sumꝰ corpꝰ
quide mortuũ est ꝓpt̃ peccatũ: sp̃e
autẽ uita est ꝓꝑt̃ iusticiã. S uide qͥd
sequit᷑. Si autẽ sp̃c eiꝰ inquit. qͥ sus
citauit ihm a mortus habitat in
uobis: qͥ suscitauit xp̃m a mortuis.
iuuificabit &e mortalia corꝑa ur̃a. ꝑ
in habitantẽ spm eiꝰ in uobis. Hoc igit᷑
uniu̾sa eccłia que in ꝑegrinatione
mortalitatis ẽ inuenta. expectat in

Expanded text:
dicat, quid uelit intellegi, quia nunc transitus noster de morte ad uitam, qui fit per fidem, spe peragitur futurae in fine resurrectionis et gloriae, cum corruptibile hoc, id est caro ista, in qua gemimus modo, induet incorruptionem et mortale hoc induerit inmortalitatem. nunc enim iam quidem habemus ipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri: spe enim salvi facti sumus. In hac spe cum sumus, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam. Sed vide quid seqn uobis, qui suscitauit Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. hoc igitur uniuersa ecclesia, quae in peregrinatione mortalitatis inuenta est, expectat in
Abbreviated transcription (Latin):
in aliqua celebratione. cũ rei geste.
cõmemoratio ita fit. ut aliqͥd etram
significare intelligat᷑. qd̾ sc̃e accipien¬
dũ est. Eo itaq modo agimꝰ paschã.
ut ñ solũ qd̾ factũ est in memoriã re

Expanded text:
in aliqua celebratione, cum rei gestae in aliqua celebratione, cum rei gestae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. eo itaque modo agimus pascha, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Sectis litteris tuis. ubi me
commnonuisti. ut debitum redde-¬
rem de residus enodandis questi¬
onibus. quas iam longe ante quȩ¬
suieras: gratissimum michi atq ka¬
rissimum desideriũ tui studii ãpliꝰ
differri tolerare ñ potui: & ꝗͣuis in
mediis aceruis occupationũ meaꝵ
hanc feci p̾cipuam. ut ad ea quȩ int̾.¬
rogasti responderẽ tibi. Diutius aũt
de tua epła disputare nolo: ne hoc me¬
ipsũ impediat iam tandẽ reddere
qd̃ debeo. Queris quȩ causa sit. cur
anniu̾sarius dies celebrande dñicȩ
passionis. ñ ad eundẽ redeat anni di¬
em. sicut dies qua traditur natus:
&e deinde subrungis. si hoc sit ꝑꝑter
sabbatũ & lunã. qͥd sibi uelit in hac
re obseruatio sabbati ce lune. Hinc
pͥmũ oportet. ut noueris diẽ natalis
dni ñ in sacram̃to celebrari. s tantũ
in memoriã reuocari qd̾ natꝰ sit. ac
ꝑ hoc nicħ opus erat. nͥ reuolutũ diẽ
anni quo ipsa res acta est. festa deuo¬
tione signari. Sacramentũ est autẽ

Expanded text:
Lectis litteris tuis, ubi me commonuisti, ut debitum redderem de residuis enodandis quaestionibus, quas iam longe ante quaesiueras, gratissimum mihi atque carissimum desiderium studii tui amplius differri tolerare non potui et quamuis in mediis aceruis occupationum mearum hanc feci praecipuam, ut ad ea, quae interrogasti, responderem tibi. diutius autem de tua epistula disputare nolo, ne hoc ipsum me impediat iam tandem redhibere, quod debeo. Quaeris, quae causa sit, cur anniuersarms dies celebrandae dominicae passionis non ad eundem redeat anni diem sicut dies, qua traditur natus, et deinde subiungis, si hoc fit propter sabbatum et lunam, quid sibi uelit in hac re obseruatio sabbati et lunae. hic primum oportet noueris diem natalis domini non in sacramento celebrari, sed tantum in memoriam reuocari, quod natus sit, ac per hoc nihil opus erat, nisi reuolutum diem anni, quo ipsa res facta est, festa deuotione signari. sacramentum est autem
Abbreviated transcription (Latin):
qui linguã utrãq nouer̃t. Neq enĩ
pati. s ab eo qd̾ transit᷑ ut dixi a mor¬
te ad uitã. hebreo uerbo res appellata
est: in quo eloqͥo pascha transitꝰ dr̃
sicut phibent qui hȩc sciunt. Qd̾ uolu¬
it & ipse dñs tangere cũ ait: q̃ͥ credit
in me transiet a morte ad uit̾a: et
maxime idem euangłista hoc intel¬
ligitur expͥmere uoluisse: cũ celebra¬
turo dño pascha cũ discipłis. uͥ cenã
mistic̃ã eis dedit: cũ uidiss inquit
ih̾e qr uenit hora. ut transiret de
mundo ad patrẽ. Transitꝰ gͦ de hac
mortali uita in aliam uitã immor¬
talem. hoc est de morte. ad uita: in
passione &e resurrectione dñi cõmen¬
datur. Hic transitꝰ a nobis mͦ agitur
ꝑ fidẽ. quȩ nobis ẽ in remisfione pec

Expanded text:
inguam utramque nouerunt. neque enim pati, sed ab eo quod transitur, ut dixi, a morte ad uitam, hebraeo uerbo res appellata est: in quo eloquio pascha transitus dicitur, sicut perhibent qui haec sciunt. quod uoluet ipse dominus tangere, cum ait: qui credit in me, transiet de morte ad uitam. et maxime idem euangelista hoc intellegitur exprimere uoluisse, cum celebraturo domino pascha cum discipulis, ubi cenam eis mysticam dedit: cum uidisset, inquit, Iesus, quia uenit hora, ut trmundo ad Patrem . Transitus ergo de hac vita mortali in aliam vitam immortalem, hoc est de morte ad vitam, in passione et resurrectione Domini commendatur. Hic transitus a nobis modo agitur per fidem, quae nobis datur in remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
nis piscib inuenit᷑: qͦs dñs iam post
resurrectionẽ nouã uitã demonstñs.
ad dexterã partẽ leuari imꝑauit. sec
retia rupta sunt: qͥa tẽ hereticoꝵ inqͥ¬
etudo ñ est. Tunc homo ꝑfectꝰ & quie¬
tus. purgatꝰ in anima ce corꝑe ꝑ eloqͥa
dñi casta. argentũ igne examinatũ
t̾re purgatũ septupłu: accipiet mer-¬
cedem denariũ: ut sint decẽ & septẽ.
Nam ae inhoc numero sieut in aliis
multiplices figuras exhibentib. sacra-¬
mentũ mirabile reppit᷑. Dec imnni̾to

Expanded text:
nis piscibus inuenitur, quos dominus iam post nis piscibus inuenitur, quos dominus iam post resurrectionem nouam uitam demonstrans a dextera parte leuari imperauit; nec retia rupta sunt, quia tunc haereticorum inquietudo non erit. tunc homo perfectus et quietus. purgatus in anima et corpore per eloquia domini casta, argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum accipiet mercedem denarium, ut sint decem et septem. nam et in hoc numero sicut in aliis multiplices figuras exhibentibus sacramentum mirabile reperitur. nec inmerito
Abbreviated transcription (Latin):
de inquit & contestare ppło: e purifi¬
ca illos hodie &e eras. Uauent uestim̃ta
sua: &e sint parati in diem tereiũ. Tcia
enĩ die descendet dñs in montẽ sẏna:
corã omi ppło. Tunc data ẽ lex tercia
scilicet die tercii mensis. Numera itaꝙ
a qrtadecima pͥmi mensis quo factũ ẽ
pascha.usq ad diem terciũ tercii m̃sis:
sedĩ: tres tercii: qͥ fiunt qͥnquaginta.
Lex in archa ce scĩficatio in corꝑe dñi:
ꝑ cuiꝰ resurrectionẽ nobis futura re¬
spũ caritas inspirat᷑. Sp̃c autẽ ñdum
erat. datus: qͥa iħc ñdum erat clarificatꝰ.
Inde ꝓpħia illa cantata ẽ. Exurge dñe
in requiem tuã: tu & archa sc̃ificatiõis
tuȩ. ybi requies: ibi scificatio. Unde nẽ
ut amemꝰ & desideremꝰ. pignꝰ accepimus.
Uocant᷑ autẽ ad requiẽ alteriꝰ uitȩ. quo
ab ista uita transit᷑ qd̾ pascha significat:
plicatur addito ad eminentiã saera¬
menti ipso ternario ut in illis mag¬

Expanded text:
de, inquit, testare populo et purifide, inquit, testare populo et purifica illos hodie et cras et lauent uestimenta sua et sint parati in diem tertium. tertia enim die descendet dominus in montem Sina coram omni populo. tunc data est lex tertia scilicet die tertii mensis. numera itaque a quarta decima primi mensis, quo factum est pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, secundi, tres tertii, qui fiunt quinquaginta. lex in area est sanctificatio in corpore domini, per cuius resurrectionem nobis requies fuspiritu caritas inspiratur. spiritus autem nondum erat datus, quia Iesus nondum erat clarificatus. inde prophetia illa cantata est: Exsurge, domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae. ubi requies, ibi et sanctificatio. unde nunc ut amemus et desideremus, pignus accepimus. uocantur autem ad requiem alterius uitae, quo ab ista uita transitur, quod pascha significat, plicatus addito ad eminentiam sacramenti ipso ternario in illis mag
Abbreviated transcription (Latin):
&e sarcinã grauẽ portantib. nec inue.¬
mentib requiem animab fuis: qͥ a
caritas ñ querit quȩ sua sunt. Ideo
animositas hereticoꝵ semꝑ inquieta
est: qͦs magoꝵ pharaoniᷤᷤ. habere co¬
iamnes &e manbres resti ter̃t moy¬
si. sic & hii resistunt ueritati. homineᷤ
mente corrupti. repbi circafidẽ: sed
ultra ñ ꝓficient. Dementia enĩ eoꝵ
manifesta erit om̃ib sicut &e illoꝵ fu¬
it. Quia enĩ ꝑ ipsã corruptionẽ m̃tis
inquietissimi fuerunt. in signo tercio
defecerunt. fatentes sibi aduersũ esse
entes dixerunt: digitus dĩ ẽ hic. Sicut
autẽ conciliatus a&e placatus sp̃c reqͥem
contrarus &e adu̾sus immites ac suꝑboᷤᷤ
inquietudine exagitat. Quã inqui¬
etudinẽ muscȩ illȩ breuissimȩ. signi¬
ficauer̃t: sub quib magi pharaonis
defecert̃. dicentes digitus dĩ ẽ hic. Exo¬
dũ lege: e uide uͥ pascha celebrauer̃t.
post qͦt dies data sit lex. Loquit᷑ ds̃ ad
mensis: & uide qͥd dicat int̃ cet̾a. Descen¬

Expanded text:
et sarcinam grauem portantibus nec inuenientibus requiem animabus suis, quia caritas non quaerit, quae sua sunt. ideo animositas haereticorum semper inquieta est, quos magorum Pharaonis habere coerunt Moysi, sic et hi resistunt ueritati homines mente corrupti, reprobi circa fidem; sed ultra non proficient; dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. quia enim per ipsam corruptionem mentis inquietissimi fuerunt, in signo tertio defecerunt fatentes sibi aduersum esse entes dixerunt: Digitus dei est hic. sicut autem conciliatus et placatus spiritus sancontrarius et aduersus inmites ac superbos inquietudine exagitat. quam inquietudinem muscae illae breuissimae significauerunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes: Digitus dei est hic. Exodum lege et uide, ubi pascha celebrauerunt, post quot dies data sit lex. loquitur deus ad mensis et uide, quid dicat inter cetera: Descen
Abbreviated transcription (Latin):
seruent᷑. eccłie consuetudo roborauit.
Sic etiã ut octo dies neophitoꝵ distin¬
guant᷑ a eet̾is: id est octauus pͥmo con¬
ginta in eccłia cantet᷑: ñ usquequaq
obseruat᷑. Nam & aliis dieb uarie. can¬
tatur: alibi atq alibi. Ipsis tam̃ dieb
eccłia dixi ut potui: ce arbitror esse
manifestũ. De lauandis uͦ pedibꝰ.
cũ hoc dñ ꝓpt̃ humilitatis formã.
quã doce. ncła uenerat cõmendauit.

Expanded text:
seruentur, ecclesiae consensio roborauit; seruentur, ecclesiae consensio roborauit; sic etiam, ut octo dies neophytorum distinguantur a ceteris, id est ut octauus primo conginta in ecclesia cantetur, non usquequaque obseruatur; nam et aliis diebus uarie cantatur alibi atque alibi, ipsis tamen diebuecclesia, dixi, ut potui, et arbitror esse manifestum. De lauaBdis uero pedibus, cum hoc dominus propter humilitatis formam, quam docendam uenerat, commend
Abbreviated transcription (Latin):
qua eruit eũ dñs de manu omniũ
inimicoꝵ etꝰ e de manu saul. Oss enĩ
figurat᷑ in dauid. nͥ ille qͥ uenit sedm̃
carnẽ ex semine dauid: Qui utiq
in corpe suo. qd̾ est eccłia. adhuc patit᷑
inimicos. Unde illi ꝑsecutori quem
sonuit: saule saule. qͥd me ꝑsequeriͤ. ᷤ¬
Quando autẽ eruet᷑ hoc corpꝰ eius de
manu om̃iũ inimicoꝵ eiꝰ: nisi cũ
& illa nouissima inimica destruet᷑
merus: ille centũ quinquaginta tri¬
um pisciũ. Nam &e ipse numerꝰ decẽ
&e septẽ surgens in trigonũ: centũ
usq ad decẽ ce septẽ surgens: medios
ad de & inuenies. Ad unũ scilice ad de
duo. fiunt utiq tria: adde tria. fiug
sex: ad de quatuor. fuint decẽ: adde
qͥnq. fiunt quindecim: adde sex. fi¬
unt uiginti unꝰ. Adde ita cetos. & ip¬
sũ septimũ decimũ: fiunt centũ qͥnqͣ¬
ginta tres. Hec de scͥpturis firmissime
tenent᷑. id est pascha &e pentecostes: ut
quadraginta illi dies ante pascha ob¬

Expanded text:
nus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul. Quis enim figuratur in David, nisi ille qui venit in carne ex semine David? Qui utique in corpore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur inimicos. Unde illi persecutori, quemsonuit: Saule, Saule, quid me persequeris? quando autem eruetur hoc corpus eius de manu omnium inimicorum eius, nisi cum et illa nouissima inimica destruetur merus ille centum quinquaginta trium. piscium. nam et ipse numerus decem et septem surgens in trigonum centum qusque ad decem et septem surgens omnes medios adde et inuenies: ad unum scilicet adde duo, fiunt utique tria; adde tria, fiunt sex; adde quattuor, fiunt decem; adde quinque, fiunt quindecim; adde sex, fiunt uiginti unum; adde ita ceteros et ipsum septimum decimum, fiunt centum quinquaginta tria. Haec de scripturis firmissime tenentur, id est pascha et pentecoste. ut quadraginta illi dies ante pascha ob
Abbreviated transcription (Latin):
magis sordidant anim̾a. & grauan
potiꝰ qr sincerũ eiꝰ pondꝰ quo insuꝑ¬
tatur: & id̾o adhuc suꝑba ẽ: qr se pro
sũmo habet cũ suꝑior sit ds: nec in
tali peccato impimita relinquitur:
eternãꝙ inuenit requiẽ: quã in ali¬
is querebat nec inueniebat: ꝓinde
ammonet᷑ in psalmo. Delectare in
dño: &e dabit tͥ peticiones cordis tui.
Quia gͦ caritas dĩ diffusa ẽ in cordibꝰ¬

Expanded text:
magis sordidant animam et grauant magis sordidant animam et grauant potius, ut sincerum eius pondus. quo in suptatur et ideo adhuc superba est, quia se pro summo habet. cum superior sit deus. nec in tali peccato inpunita relinquitur, aeternam invenit requiem, quam in aliis quaerebat, nec inveniebat. Proinde admonetur in Psalmo: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . 19. Quia ergo charitas Dei diffusa est in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
uus qui primꝰ: ut pͥma uita s et̃na
reddat᷑. Sabbatũ tam̃ cõmendatũ ẽ
priori ppło in ocio corporalit̾ celebnͣ¬
do: ut figura ess significationis in
requie sp̃c sẽi. Nũquã enĩ legimus
in genesi scĩficationẽ ꝑ om̃s priores
dies: s de solo sabbato dictũ est & scĩfi¬
cauit diem septimũ. Amant enĩ reqͥ¬
em siue piȩ animȩ siue iniquȩ s q̃ ꝑ¬
ueniant ad id qd̾ amant plurime ne¬
seiunt: nec aliqͥd appetunt etiã ipsa
corꝑa ponderib suis: nͥ qd̾ anime a¬
morib sus. Nam sicut corpꝰ taindiu
nititur pondere. siue deorsũ uersuᷤ
siue sursũ. donec ad locũ quo nitit᷑
ueniens conquiescat: pondꝰ qͥppe olei
si mittat᷑ in aerem deorsũ. si autẽ
sub aqͥs sursũ nitit᷑: sic animȩ ad ea
quȩ amant ꝓꝓtẽa nitunt᷑. ut ꝑue.¬
niendo requiescant. Et multa qͥdẽ
pios delectant. s ñ est in eis ȩt̃na re¬
quies. nec saltem diuturna: &e ꝓpt̾ea

Expanded text:
uus, qui primus, ut prima uita sed aeterna uus, qui primus, ut prima uita sed aeterna reddatur. Sabbatum tamen commendatum est priori populo in otio corporaliter celebrando, ut figura esset sanctificationis in requiem spiritus sancti. numquam enim legimus in Genesi sanctificationem per omnes priores dies, sed de solo sabbato dictum est: Et sanctificauit deus diem septimum. amant enim requiem siue piae animae siue iniquae; sed qua perueniant ad id, quod amant, plurimum nesciunt; nec aliquid appetunt etiam ipsa corpora ponderibus suis, nisi quod animae amoribus suis. nam sicut corpus tam diu nititur pondere siue decrsum uersus siue sursum uersus, donec ad locum, quo nititur, ueniens conquiescat — pondus quippe olei si dimittatur in aere, deorsum, si autem sub aquis, sursum nititur —. sic animae ad ea. quae amant, propterea nituntur, ut perueniendo requiescant. et multa quidem per corpus delectant, sed non est in eis aeterna requies nec saltem diuturna; et propterea
Abbreviated transcription (Latin):
Non ad eã sic transitur ꝑ quietẽ. ut
ipsi labor succedat: id ẽ ñ sic incipit
esse actio. ut desinat quies. Neq enĩ
reditur ad labores &e curas: s ꝑmance
in actione qd̃ ad quietem ꝑtinet. nec
in oꝑe laborare. nec in cogitatione.
fluctuare. Quia gͦ ꝑ requiẽ ad pͥmã
uitã reditur. unde anima lapsa ẽ
in peccatũ: ꝓꝑt̾ea sabb̾o requies sig¬
nificat᷑. Illa autẽ pͥma uita. que a ꝑe¬
grinatione redeuntib & pͥmã stolã
accipientib reddit᷑. ꝑ unã sabbati
quẽ diem dm̃cũ dicimꝰ figuratur.
Quare septẽ dies in genesim lege. &e in¬
uenies septimũ sine uesꝑe: qͥa reqͥem
sine fine significat. Pruma gͦ uita ñ
fuit sempit᷑na peccanti: requies autẽ
ultima sempit̃na ẽ. Ac ꝑ hoc ce octauꝰ
sempiternã beatitudinẽ habebit.
qr requies illa que sempit̾na ẽ ex¬
cipitur ab octauo ñ extinguit᷑. neq
enĩ aliter sempit̃na. Ita gͦ erit octa¬

Expanded text:
non ad eam sic transitur per quietem, ut non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor succedat, id est non sic incipiat esse actio, ut desinat quies. neque enim reditur ad labores et curas; sed permanet in actione quod ad quietem pertinet, nec in opere laborare nec in fluctuatione cogitare. quia ergo per requiem ad primam uitam reditur, unde anima lapsa est in peccatum, propterea sabbato requies significatur. illa autem prima uita, quae a peregrinatione redeuntibus et primam stolam accipientibus redditur, per unam sabbati, quem diem dominicum dicimus, figuratur. quaere septem dies, Genesim lege: inuenies septimum sine uespere, quia requiem sine fine significat. prima ergo uita non fuit sempiterna peccanti, requies autem ultima sempiterna est ac per hoc et octauus sempiternam beatitudinem habebit, quia requies illa, quae sempiterna est, excipitur ab octauo, non extinguitur; neque enim esset aliter sempiterna. ita ergo erit octa
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt tp̃ra. & qui uenit in plenitu¬
dine tẽpoꝵ: qui potestatẽ habebat.
ponendi animã suã. & iterũ recipi¬
endi eã: & ido ñ fatalem. s oportunã
sacram̃to qd̵ cõmendare instituerat.
horã expectabat. cũ diceret. ñdum
uenit hora mea: ut in anniuersaria
passionis eiꝰ celebratione a posteris
seruaret᷑. Qd̃ enĩ nunc ut. suꝑiꝰ dixi.
fide ac spe peregrinani᷑. atq ut ad id
ꝑueniamꝰ. dilectione satagimꝰ: reqͥes
est qued̾a ab om̃i labore om̃iũ mole.¬
stiarũ sc̃a atq ꝑpetua. In eã nobis sit¬
ex hac uita transitꝰ. quẽ dñs iħ̾e xp̃c
sua passione demonstrare. ac consec᷑¬
re dignatꝰ est. In est in illa requie ñ
desidiosa segnicia: s quedã ineffabi¬
lis tranquillitas actionis ociose. Sie
enĩ ab huiꝰ uite oꝑib in fine requies¬
cit᷑: ut in alteriꝰ uite actione gaudeat᷑.
S talis actio in dĩ laude agit᷑. sine la¬
bore m̃broꝵ. sine languore curaꝵ.

Expanded text:
in plenitudine temporum et qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum recipiendi eam et ideo non fatalem sed opportunam sacramento, quod commendare instituerat, horam expectabat, cum diceret: Nondum uenit hora mea, ut in anniuersaria passionis eius celebratione a posteris seruaretur. Quod emm nunc, ut superius dixi, fide ac spe peregrinamur atque, ut ad id perueniamus, dilectione satagimus, requies est quaedam ab omni labore omnium molestiarum sancta atque perpetua. in eam nobis ex hac sua passione praemonstrare et consecrare dignatus est. inest autem in illa requie non desidiosa segnitia, sed quaedam ineffabilis tranquillitas actionis otiosae. sic enim ab huius uitae operibus in fine requiescitur, ut in alterius uitae actione gaudeatur. sed quia talis actio in dei laude agitur sine labore membrorum, sine angore curarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in monte sẏna famulo d̾i moysi. di¬
gito di scripta. In libro autẽ. euãgłi
aꝑtissime declarat᷑: digitũ di signifi
in digito d̾i eicio demonia: aliꝰ hoc
idem ita dixit. in spũ d̾i eicio demonia.
Os hanc leticiã diumoꝵ sacram̃toꝵ.
cũ sane doctrine luce clarescunt: non
p̃ferat uniu̾sis mundi buiꝰ imꝑiis.
etiã inusitata felicitate pacaturis:
Nonne tanquã duo seraphin clamans
adinuicẽ continentia laudes altissimi:
stam̃ta fidelit̾ concordantia: sacratã
concinunt ueritatẽ. Occidit᷑ ouis:
celebrat᷑ pascha: &e int̾positis qͥnqua¬
ginta dieb. datur ad timorẽ lex scͥpta

Expanded text:
est in monte Sina famulo dei Moysi digito dei scripta, in libris autem euangelii apertissime declaIn digito dei eicio daemonia, alius hoc idem ita dixit: In spiritu dei eicio daemonia. quis hanc laetitiam diuinorum sacramentorum, cum sanae doctrinae luce clarescunt, non praeferat uniuersis mundi huius imperiis etiam inusitata felicitate pacatis? nonne tamquam duo Seraphin clamant ad inuicem concinentia laudes altissimi: stamenta fideliter concordantia sacratam concinunt ueritatem. occiditur ouis, celebratur pascha et interpositis quinquaginta diebus datur lex ad timorem sc
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ septies septẽ quadraginta nouem
fiunt. Et cũ reditur ad initiũ qui ẽ
octauus qui &e primꝰ dies. qͥnqͣginta
cõplentur: qui celebrant᷑ post dñi
resurrectionẽ. iam in figurã ñ labo¬
ris. s quiete leticie. Ppt̃ hoc ieiunia
relaxant᷑: &e stantes oramꝰ. qd̾ est signũ
resurrectionis. Unde etiã dieb om̃ibꝰ
dnĩcis ad altare obseruat᷑. &e alla cani¬
tur:. qd̃ significat actionẽ nrãm futa᷑m
ñ esse nͥ laudẽ dĩ sicut scriptũ ẽ: be

Expanded text:
quod septies . septeni quadraginta nouem quod septies . septeni quadraginta nouem fiunt et, cum reditur ad initium, quod est octauus, qui et primus dies, quinquaginta complentur, qui celebrantur post domini resurrectionem iam in figura non laboris sed quietis et laetitiae. propter hoc ieiunia relaxantur et stantes oramus, quod est signum resurrectionis. unde etiam diebus omnibus dominicis ad altare obseruatur et alleluia canitur. quod significat actionem nostram futuram non esse nisi laudem dei, sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab ipsiꝰ mundi amicicia ieiunet᷑:
que utiq fallacit̾ blandiri. & illecebra¬
rũ fucos spargere atq iactare ñ cessat.
Dumero autẽ quadragenario uitã
istã ꝓꝑte̾a significari arbitror: quia
denarius in quo est ꝑfectio beatitu¬
dinis nr̃ȩ. sicut in octonario qͥa redit
ad primũ: ita in hoc qͥa creatura que
septenario figurat᷑ adheret creatori.
in quo declarat᷑ unitas trinitatis. per
uniuerfũ mundũ tẽporaliter annun¬
tiatus ẽ: qͥa mundus ce a quatuor uen¬
atur. Decem aut̃e quater: in qͦdraginta
consũmant᷑. Quadragenariꝰ autẽ suis
partib cõputatus. addit ipsũ denariũ.
&e fiunt quinquaginta: tanquã mer-
ces laboris ce continentie. Deq enĩ fru¬
stra ipse dñs ce quadraginta dies post re¬
surrectionẽ. in hac t̾ra & in hac uita
cũ discipłis conuersatꝰ est: & postea ꝙͣ
ascendit in celũ. decẽ dieb int̃positis
ꝓmissũ misit sp̃m̃ scm̃. cõpleto die pen

Expanded text:
ut ab ipsius mundi amicitia ieiunetur, ut ab ipsius mundi amicitia ieiunetur, quae utique fallaciter blandiri et inlecebrarum fucos circumspargere atque iacere non cessat ? numero autem quadragenario uitam istam propterea figurari arbitror, quia denarius, in quo est perfectio beatitudinis nostrae — sicut in octonario, quia redit ad primum, ita in hoc, quia creatura, quae septenario figuratur, adhaeret creatori, in quo declaratur unitas trinitatis — per uniuersum mundum temporaliter annuntiatus est, quia mundus et a quattuor uenatur. Decem autem quater in Quadragesima consumatur. Quadragenarius autem partibus suis computatus addit ipsum denarium et fiunt quinquces laboris et continentiae. Neque enim frustra ipse Dominus et quadraginta dies post resurrectionem in hac terra, et in hac vita cum discipulis conversatus est, et posteaquam ascendit in caelum, decem diebus interpositis promissum misit spiritum sanctum completo die pent
Abbreviated transcription (Latin):
celebrant᷑: in magno utiq sicut iã in¬
telligis sacram̃to. Et inscripturis qͥdẽ
ueterib ad agendũ pascha ñ est pre¬
ceptũ tempꝰ nisi ex mense nouoꝵ. lu
die dñs crucifixus sit. & in sepultura
fuerit & resurrexit. adiunctũ est etiã
ipsoꝵ dierũ obseruatio ꝑ patrũ conci
lia: &e orbi uniu̾so xp̃iano ꝑsuasũ eo mͦ
pascha celebrari oportere. Quadrage.¬
sima sane ieiunioꝵ habet auctoritatẽ
&e in ueterib libris ex ieiunio moy¬
si ce helye: ce ex euangłio. qͥa totide di¬
eb dñs ieiunauit. demonstrans ȩuan¬
głium ñ dissentire a lege ce ꝓpħis. In ꝑ¬
sona qͥppe moysi lex. in ꝑsona helye ꝓpħe
paruit: ut euidentius emineret. qd̾ de
illo dicit apłs. testimoniũ habens a lege.
e ꝓpħis. In qua gͦ parte anni congruentiꝰ
obseruatio quadragesime constitueret᷑:
nisi que confinis atq continua dñicȩ
passionis est: Quia in ea significat᷑ hec
uita laboriosa. cui opꝰ est continentia.

Expanded text:
CAPUT XV. In magno utique sicut jam intelligis, sacramento. Et in Scripturis quidem veteribus ad agendum Pascha non est praeceptum tempus, nisi ex mense novorum, adie Dominus crucifixus sit, et in sepultura fuerit, et resurrexerit, adjuncta est etiam ipsorum dierum observatlia et orbi uniuerso Christiano persuasum eo modo pascha celebrari oportere. Quadragesima sane ieiuniorum habet auctoritatem et iu ueteribus libris et ex ieiunio Moysi et Heliae et ex. euangelio, quia totidem diebus dominus ieiunauit demonstrans euangelium non dissentire a lege et prophetis. in persona quippe Moysi lex. in persona Heliae prophetae paruit, ut euillo dicit apostolus: testimonium habens a lege et prophetis. in qua ergo parte anni congruentius obseruatio quadragesimae constitueretur nisi confinis atque contigua dominicae passionis, quia in ea significatur haec uita laboriosa, cui opus est continentia,
Abbreviated transcription (Latin):
memoro. Neꝙ iam nẽ in ista uita no̾
beatos fieri debere arbitrem᷑. & ab
om̃ib difficultatib liberari: ae sic
in angustiis rerũ temporaliũ aduer¬
sum dm̃ ore sacrilego murmuremꝰ
sunt solatia miseroꝵ: alia gaudia bea¬
tis de qua dicit᷑. spe gaudentes: qͥa
sequit᷑ in tribulatione patientes.
Noua gͦ uita nc̃ fide inchoat᷑. &e spe ge¬
ritur: nam tc̃ erit cũ absorbebitur
mors in uictoria. cũ illa nouissima
inimica destruet᷑ mors: cũ immutati

Expanded text:
memorem. neque iam nunc in ista uita nos beatos fieri debere arbitremur et ab omnibus difficultatibus liberos ac sic in angustiis rerum temporalium aduersus deum ore sacrilego murmuremus, sunt solatia miserorum, alia gaudia beatis, de qua dicitur: Spe gaudentes, quia sequitur: In tribulatione patientes. noua ergo uita in fide nunc inchoatur et spe geritur; nam tunc erit, cum absorbebitur mors in uictoriam, cum illa nouissima inimica destruetur mors, cum inmuta