comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eatenus uident᷑: inquaꝵ altera beatus apłs pe¬
ominus suscepisse. Cuiꝰ gordiani habitus casta¬
nei coloris planeta ẽ. sub planeta in pedib ca
uelamine a dextro humero taliter cont᷑ sinistram
reuoluta contextã. ut sub eomans tanꝙͣ de plas¬
neta subducat: ⁊ circapectus sub gula inferior
tunica ꝑseudo lactini coloris appareat que mag̃¬
no sinuamine suꝑpedes defsuat. duab zonis
ad similitudinẽ dalmaticaꝵ. s latiorib om̃ino
Distincta:. statura plena. facies rotunda qͥdem ⁊
candida s seno iã rugosa: ꝙ̃ ipsa ꝙͥ senestus pul¬
cherrinã fuisse significat: ocłis glaucis & gran-
dib suꝑciliis modicis. labellis modicis uultu hi¬
laris. ferens incapite matronalẽ mitrã candentiᷤ
brandei raritate niblatã. duob dext̾e digitis signa¬
culo crucis se munire uelle pretendens ĩnsinistra
uͦ patens psalteriũ retinens: inqͦ hoc scptũ ẽ. ui¬
uet anima mea ⁊ laudabit te: ⁊ iudicia tua adiu¬

Expanded text:
hactenus videntur. In quarum altera beatus Petrus apoominus suscepisse. Cujus Gordiani habitus castanei coloris planeta est, sub planeta dalmatica, invelamine a dextro humero taliter contra sinistram revoluto contecta, ut sub eo manus tanquam de planeta subducat, et circa pectus sub gula inferior tunica pseudolactini coloris appareat, quae magno sinuamine super pedes defluat; duabus zonis ad similitudinem dalmaticarum, sed latioribus, omnino distincta; statura plena, facies rotunda quidem et candida, sed senio jam rugosa, quam ipsa quoque senectus pulcherrimam fuisse significat; oculis gldibus, superciliis modicis, labellis venustis, vultu hilari, ferens in capite matronalem mitram candentis brandei raritate niblatam; duobus dexterae digitis signaculo crucis se munire velle praetendens, in sinistra vero patens psalterium retinens, in quo hoc scriptum est: Vivit anima mea, et laudabit te, et judicia tua adju
Abbreviated transcription (Latin):
bilem circa me tuã benignitatẽ. Scio quia semꝑ
me audis: ⁊ credo anteꝙͣ postulẽ prestas eas que¬
deitatis tue. iube immundis spiritib exire de
corꝑib istis. que oꝑa manuũ tuaꝵ sunt. Et cum
hec dixiss beatus longinus. exclamaue¬

Expanded text:
quia semper me audes et credo antequam postolem| prestas edeitatis tuae| iube inmunde spiritibus exire de corporibus istis quia| opera manuum tuarum sunt omnes. Et cum haec dixis|
Abbreviated transcription (Latin):
uam sit necessarium mona secełie.¬
sterioꝵ quieti ꝓspicete ⁊ de eoꝵ ꝑpe¬
tua securitate tractare: ante actũ
nos officium q̃ in regimine ceno¬
bi erhibiumis infoemat. Et qͥa in plurimis mõ¬
nasteriis. multa a presulib ꝑreuidicia atꝙ gra:¬
uamina monachos ꝑtulisse cognoscimus: oportet
ut nĩe fãnitatis ꝓuisio de futura qͥete eoꝵ salubr̃
disponat ordinatione: quatinꝰ conuersantes in il¬
lis indei seruitio. gr̃ã ipsuis suffragante. m̃te lib̾a
ꝑseuerent. S ne ex ea que magis emendanda est
consuetudine. quisꝙͣ̃ monachis qͥcquam molestie
p̃sumat inferre: necesse ẽ ut hes que inferiꝰ enu¬
meranda curauimus. i ta studio fãnitatis ep̃oꝵs
debeant custodiri: ut exeis ñ possit ulteriꝰ infe¬
rende inquietudinis occasio reppiri. Int̾dici¬

Expanded text:
uam sit necessarium monasteriorum quieti prospicere et de eorum perpetua securitate tractare, anteactum nos officium, quod in regimine cenobii exhibuimus, informat, et quia in plurimis monasteriis multa a presulibus preiudicia atque gravamina monachos pertulisse cognoscimus, oportet ut nostre fraternitatis provisio de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis in Dei servitio gratia ipsius suffragante mente libera perseverent. Sed ne ex ea, que magis emendanda est, consuetudine quisquam monachis quicquam molestie presumat inferre, necesse est, ut hec, que inferius enumerare curabimus ita studio fraternitatis episcoporum debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferende inquietudinis occasio reperiri. G. epi
Abbreviated transcription (Latin):
otidie gͥ pecora pascebã.⁊ frequent in die ora¬
bani: ⁊ magis ac magis accedebat amor di ⁊ timor
ones. ⁊ in nocte ꝓpe similit̃ ꝑagerẽ. Et in silius ⁊
montib manebam: ⁊ ante lucẽ excitabar adora
erat in me: s mͦ uideo qd̾ tunc sꝑo in me feruebat.¬

Expanded text:
igitur pecora pascebam et frequens in die orabam, magis ac magis accedebat amor Dei et timor ones, et in nocte prope similiter; ut etiam in silvis et monte manebam, et ante lucem excitabar ad oraerat in me, sicut modo video, quia tunc in me spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ula die qua ꝑuenit. ꝑfecta ẽ nauis de loco suo.
Et locutꝰ ẽ ut haberet nauigationẽ cũ illis. ⁊
gub̾natori displicuit. ⁊ acrit̾ cũ indignatione
respondit. Nequaꝙͣ tu nobiscũ ibis. Et cũ hec
audiss. separauit se ab illis. ut ueniret ad tugu¬
riũ ubi hospitabat᷑. ⁊ in itinere ceꝑit orare
Et anteqͣ orationẽ consũmaret: audiuit u¬
nũ ex illis fortit̃ clamantẽ post se. ueni cita.
qͥa uocant te hoĩes isti. Et statĩ ad illos reu̾sꝰ¬

Expanded text:
illa die qua perveni, profecta est navis de loco suo, et locutus sum, ut haberem unde navigarem cum illis. Et gubernatori displicuit, et acriter cum indignatione respondit: Nequaquam tu nobiscum appetas ire. Et cum haec audissem, separavi me ab illis, ut venirem ad tuguriolum ubi hospitabam; et in itinere coepi orare, et antequam orationem consummarem, audivi unum ex illis fortiter exclamantem post me: Veni cito, quia vocant te homines isti. Et statim ad illos re
Abbreviated transcription (Latin):
ones esfudit. Et statim demones qͥ manebant in
alius pͥncipi: ali cõmentariensi. Cet̾i aũ intraue¬
runt in reliqͦs de officio. Et erant om̃s simul in¬
sana latrantes: ⁊ arripiebant᷑ ⁊ dicebant. Ut qͥd
minet de habitatulis nr̃is: Et iactantes se ante
pedes sc̃ĩ longiniꝰ dicebant. Scimꝰ te qͥa es longi¬
ne seruus duĩ excelsi. Et cepit beatissimꝰ longuiꝰ
increpare eos dicens. Qua occasione inhabitate
in simulacris ⁊ in aris istis: Demones aũ dixs¬
tes sacficia ⁊ libationes exercentes in nr̃o noĩe

Expanded text:
na effudit et statim demonis qui mane| bant in Alius principale . alius commentariensi ceteri autem| intrauerunt in reliquos de officio et erant omnes simul| latrantes insani et arripiebant et dicebant. Vt| quid euellat de habitaculis istis . et cadentes ante| pedes sancti longini dicebant. Scimus te qui es seruus dei| excelsi. et coepit sanctus longinus increpare eos dicens quia| occansione accepta habitatis in simulagris istis| uanis. Daemonis autem dixes sacrificia et libamina exercentes in| nostro nomine
Abbreviated transcription (Latin):
in sex codicib ex pleuit. Quoꝵ exemplaria pͥmo
ꝑ urbes ⁊ monasteria subdiuisit: postmodũ uͦ ei¬
dem leandro ep̃o destinauit. Sed in iꝑso sui
ep̃atus exordio. dũ a iohe rauennatis urbis ep̃o
humilit̾ rep̃hensus fuiss. cur pastoralis cure
delitescendo pondera fugere. cur tã idoneus idone¬
us uoliuss rennuere: librũ regule pastoralis cõ¬
posuit. Quẽ quadriꝑtita ratione distinguens.
ualde pensandũ eẽ ꝑdocuit. cũ rerũ necessitas
exposcit. ad culmen qͥsꝙ regiminis qͣlit̃ ueniat:
atq ad hoc rite ꝑueniens qualit̾ uiuat: ⁊ bene uniẽs
qualit̾ doceat: ⁊ recte docens infirmitatẽ fuã coti

Expanded text:
in sex codicibus explevit. Quorum exemplaria primo in sex codicibus explevit. Quorum exemplaria primo per Urbis monasteria subdivisit, postremo vero eidem Leandro episcopo destinavit. 73. Sed in ipso sui episcopatus exordio, dum a Joanne, Ravennatis urbis episcopo, humiliter reprehensus fuisset, cur pastoralis curae delitescendo pondera fugere vir tam idoneus voluisset, librum Regulae Pastoralis composuit: quem quadripartita ratione distinguens, valde pensandum esse perdocuit, cum rerum necessitas exposcit, ad culmen quisque regiminis qualiter veniat, atque ad hoc rite perveniens qualiter vivat, et bene vivens qualiter doce
Abbreviated transcription (Latin):
gens pauca subtrahens. atq ita ut inuenta
st̃ ñ nulla derelinquens. ea que se loquente ex¬
cepta sub ocłis fuerant. ꝑ libros em̃dando
cõposuit. Qui cũ iam factꝰ eꝑs rome postre¬
ma dictaret: qͦ stilo pͥma dixerat sollicite attẽ¬
dens. egit ea quȩ locutꝰ fuerat studiosa em̃¬
datione transcurrens. qͥsi ad similitudinẽ di¬
ctatus erigeret. ⁊ ea quȩ dictauerat ñ longe a
colloquẽtis sermone discreparent: quatinꝰ
dũ hoc dendit᷑. illud attrahit᷑. edita mͦ dissimi¬
li res ñ dissimilis formaret᷑: quãuis t̾ciã ipstꝰ
oꝑis partẽ. ut colloquendo ꝓtulit pene ita
dereliquit: quiadũ eũ fr̃s ad alia exponenda
ꝑtraherent. hanc subtiliꝰ emendari noluert̃.
Quib multa uiuentib dũ pareremͦ ꝑ ex
positionis misteriũ. modo ꝑ contẽplationis
ascensũ. modo ꝑmoralitatis instrumentũ stu¬
deret: hoc opus ꝑtriginta ⁊ quinꝙ libros extẽsũ

Expanded text:
gens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa gens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt nonnulla derelinquens, ea quae se loquente excerpta sub oculis fuerant, per libros emendando composuit. Qui cum jam factus episcopus Romae postrema dictaret, quo stylo prima dixerat sollicite attendens, egit ut ea quae locutus fuerat, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigeret, et ea quae dictaverat, non longe a colloquentis sermone discreparent: quatenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur. Quamvis tertiam ipsius operis partem ut colloquendo protulit, pene ita dereliquit: quia dum eum fratres 171 ad alia exponenda pertraherent, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum studeret, hoc opus, per triginta et quinque libros extensum,
Abbreviated transcription (Latin):
dam epłe discrete uł ꝑ singłas indictiones ex¬
cerpte ft̃: ⁊ in duob uoluminib sicuti mͦ cer¬
nitur congregatȩ. Et gregoris dũdũ in mo¬
nasterio positus. ubi eũ angłs dñi sub habi¬
tu naiifragi scribentẽ repꝑperat. nimirũ q̃dã
dictauerat: ut ad expositionẽ tante ꝓfundita¬
tis quã in libro iob penetrare potuit. eo parati¬
or quo ex dictandi consuetudine ditior ꝑueni¬
ret. Ergo gregorio indiaconio suo.dũ illũ
in constantinopolitana urbe sedis apłice res¬
ponsa constringerent. ⁊ leandrũ hispanum
eꝑm iniuncta ꝓ causis fidei uuisigothaꝵ ibi
legatio ꝑduxiss eodem leandro sic̃ in pͥmo
libro dixisse me recolo. cũ frĩb tc̃ gregorio
adherentib importunissime cõpellente. librũ
iob eeꝑit exꝑonere. Quib corã positis. pͥora
libri sub ocłis dixit ⁊ qͥatempꝰ paulo uacan¬
tius repꝑit: posteriora tractando dictauit.
Cumq ei spacia largiora suppet̾ent: multa au¬

Expanded text:
ae decretales per singulas indictiones excerptae sunt, et in duobus voluminibus, sicut modo cernitur, congregatae. Et Gregorius jamdudum in monasterio positus, ubi eum angelus Domini sub habitu naufragi scribentem repererat, nimirum quaedam dictaverat, ut ad expositionem tantae profunditatis quam in libro Job penetrare potuit, eo paratior quo ex dictandi consuetudine doctior, perveniret. 72. Ergo Gregorius in diaconio suo, dum illum in Constantinopolitana urbe sedis apostolicae responsa constringerent, et Leandrum, Hispanum episcopum, injuncta pro causis fidei Wisigothorum ibi legatio perduxisset, eodem Leandro sicut in primo libro dixisse me recolo cum fratribus tunc Gregorio adhaerentibus, importunissime compellente, librum beati Job coepit exponere . Quibus coram positis priora libri sub oculis dixit; et quia tempus paulo vacantius reperit, posteriora tractando dictavit. Cumque ei spatia largiora suppeterent, multa au
Abbreviated transcription (Latin):
enim tuum scio. age sollicite: ita tñ ut p̃dicta
eccłia contra iusticiam ñ grauet᷑. s usus qui
nas aũ ñ duas uł tres ad satisfaciendũ tͥ s qͣn¬
tas antiquiores ⁊ grauiores inueneris reqͥre
ut neꝙ ipsum qui fuit antiquitꝰ eidem eccłiȩ¬
usũ denegemꝯ: neq qd nouo ausu appetitũ ẽ
concedamus. S omĩa age blande ⁊ dulcit̃: ut¬
& actio tua districta sit ⁊ lingua mitis. Iuro¬

Expanded text:
enim tuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta enim tuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta ecclesia contra justitiam non gravetur; sed usus, quinas autem non duas, vel tres ad satisfaciendum tibi, sed quantas antiquiores et graviores inveneris, require: ut neque quod usus fuit antiquior eidem Ecclesiae denegemus, neque quod novo ausu appetitum est concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et actio tua districta sit, et lingua mitis.
Abbreviated transcription (Latin):
delinitus. tam ꝑ andreã uirũ magnificum
ꝙͣ ꝑ quoscũꝙ poterat: restitui sue eccłiȩ usũ
ꝑsonam uerbum nullio consideret: solum di
stimorẽ ⁊ restitudinẽ ante oclłos habeat: ⁊ seni¬
ores ꝑsonas eiusdem ȩccl̃ie. archidiaconẽ me ꝙͣ
non suispicor ꝓ alteriꝰ honore peierare. Et ali¬
os antiquiores qui in sacris ordinib ante io¬
hannis ep̃i temꝑa fuerant requirat: uł si qui
maturiores sunt extra sacros ordines: ⁊ ueni¬
ant ante corpus sci apollinaris: ⁊ tacto eiꝰ se¬
pulchro. iurent que consuetudo ante ioħis
eꝑi temꝑa extiterit. Quia sicut scis isdem uir
multũ presumptor extitit: ⁊ multa sibi ꝑ
suꝑbiam conabat᷑ arrogare. Et quicqͥd afide-¬
liorib uiris & grauius uiratum fuerit. se¬
cundum indiculum qui subt̃ annexus est:
hoc uolumus in eadem eccł̃ia conseruari. S u-¬
de ne negligenter agas:. ne quis fidem aut de¬
uotionem tuam in hac causa corrũpat. Lelum

Expanded text:
delinitus, tam per Andream virum magnificum, delinitus, tam per Andream virum magnificum, quam per quoscumque potuerat, restitui suae ecclesiae usum personam, nullius verba consideret: solum Dei timorem et rectitudinem ante oculos habeat; et seniores personas, et ejusdem ecclesiae archidiaconum, quem non suspicor pro alterius honore pejerare, et alios antiquiores, qui in sacris ordinibus ante Joannis episcopi tempora fuerant, requirat, vel si qui maturiores sunt extra sacros ordines, 127 et veniant ante corpus sancti Apollinaris, et tacto ejus sepulcro jurent, quae consuetudo ante Joannis episcopi tempora fuerit: quia, sicut scis, idem vir multum praesumptor exstitit, et multa sibi per superbiam conabatur arrogare; et quidquid a fidelioribus viris et gravioribus juratum fuerit, secundum indiculum qui subter annexus est, hoc volumus in eadem ecclesia conservari. Sed vide ne negligenter agas, ne quis fidem aut devotionem tuam in hac causa corrumpat. Zelum
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ uocationis dũ ñ attendit inturrit: ⁊ ante
tumidus crepuit. quã meruiss amictu pal-¬
lii saturari. Cunis rei grã gregoriꝰ uisitationẽ
rauennatis ȩccłie. seuero ficutlino ep̃o scd̾m cõ¬
suetudinẽ priscam cõmittens. marinianũ
monachũ familiarẽ suũ. rauennatib ep̃m
consecrauit: cui ⁊ palliũ dirigit scribens. Apłi¬
cȩ sedis beniuolentia ⁊ antique consuetudi-¬
nis ordine ꝓuocati. frãtnitati tuȩ quã in ra¬
officium. pallii usum preuidimꝰ concedendũ:
quo ñ alit uti memineris. nͥ in ꝓpͥatuȩ ciuita¬
tis. dimissis iam filiis eccłie ꝓcedens a salua¬
torio. ad sacra missaꝵ sollemnia cȩlebranda.
Pactis uͦ missis: id in saluatorio rursũ curabis
deponere. Extra eccłiam uͦ ñ alit̃ illo tͥ nisi
quat̃ in anno in letaniis. quas ad decessorẽ
tuum iohannem exp̃ssimꝰ uti ꝑmittmus.
Sed marinians dlericoꝵ suoꝵ suggestionib

Expanded text:
suae vocationis, dum non attendit, incurrit; et ante suae vocationis, dum non attendit, incurrit; et ante tumidus crepuit, quam meruisset amictu pallii saturari. Cujus rei gratia Gregorius visitationem Ravennatis ecclesiae Severo, Ficulino episcopo, secundum consuetudinem priscam committens, Marinianum, monachum, familiarem suum Ravennatibus episcopum consecravit; cui et Pallium dirigit, scribens: « Apostolicae sedis benevolentia, et antiquae consuetudinis ordine provocati, fraternitati tuae, quam in Raofficium, pallii usum praevidimus concedendum. Quo non aliter te uti memineris, nisi in propria tuae civitatis dimissis jam filiis Ecclesia, procedens a salutatorio ad sacra missarum solemnia celebranda; peractis vero missis, idem in salutatorio rursum deponere. Extra ecclesiam vero non amplius illo tibi, nisi quater in anno in litaniis, quas ad decessorem tuum Joannem expressimus, uti permittimus. 6. Sed Marinianus, clericorum suorum suggestionibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ne aũcredas: quia egoȩccł̃iam tuã in aliqͦ gra¬
uati aut minui uolo. Recordare in missaꝵ ro¬
manaꝵ sollemnia. ubi rauennas diaconꝰ stabat::
tem honorare desidero.S ut qͥcũꝙ quodlibet.
ex suꝑbia arripiat: hoc ego tolerare ñ possum.
Tam̃ hac de re iam diacono constantinopolim
scͥpsi: ut ꝑ om̃s qui sub se &̃ tricenos ⁊ qͣdrage¬
nos epõs habent. requirere debeat sicubiusus
iste ẽ. ut in lecaniis cum palliis ambulent:
km̃e recogita: diem tuȩ uocationis attende.
Quas rationes de sarcina ep̃atꝰ redditurus es.
considera. Emenda illos mores notarii: uide
qͥd in lingua. qͥd in actu ep̃m deceat. Esto totꝰ
purus fr̃ib tuis: ñ aliud loquaris aliud in
corde habeas: nec appetas ultra uideri quã es:
ut possis ultra eẽ quam uideris. Hec quia
ioħes emendare fastu suꝑbie despexit: eodem
anno iuxta quod gregoriꝰ ei predixerat. diem

Expanded text:
Ne autem credas quia ego Ecclesiam tuam in aliquo graNe autem credas quia ego Ecclesiam tuam in aliquo gravari aut minui volo, recordare in missarum Romanorum solemnibus ubi Ravennas diaconus stabat, tem honorare desidero. Sed ut quicunque quodlibet ex superbia arripiat, hoc ego tolerare non possum. Tamen hac de re jam diacono nostro Constantinopolim scripsi, ut per omnes qui sub se etiam tricenos et quadragenos eusus est, ut in litaniis cum palliis ambulent, r charissime, recogita; diem tuae vocationis attende; quas rationes de sarcina episcopatus redditurus es, considera. Emenda illos mores notarii; vide quid in lingua, quid in actu episcopum deceat. Esto totus purus fratribus tuis. Non aliud loquaris, aliud in corde habeas; nec appetas ultra videri, quam es, ut possis ultra esse, quam videris. » 5. Haec quia Joannes emendare superbiae fastu despexit, eodem anno, juxta quod Gregorius ei praedixerat, diem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quia serus suis qua hora fu̾it turpia crimi
na imponit: ut effeminati ⁊ adhuc grauiter
hoc aꝑtus uocent᷑. Post hoc accessit qͦd disciplina
ad uitã clericoꝵ custõdiendã deꝑiit: s tantũmͦ
solum clericis suis dominiũ exhibet. Ultimũ uͦ
ẽ quod tñ pondere elationis primũ: qͥa de usu
eiꝰ presumptũ ẽ. sicut responsales nr̃i testant᷑
exceptis si ñ reliquie conderent᷑. qd̾ tñ de reli¬
quiis unus tantũmodo potuit inueniri qui
diceret: dieb meis in despectu meo cũ summa
audacia ñ solũ faciebat. s cẽ frequentabat. Ex
quib omĩb inuenio. quia honoe ep̃atus dotꝰ
foras in ostensione ẽ: ñ in mente. Et̾ quidem¬
ago omĩpotenti dõgrãs. quia eo tp̃r q̃ ad me
hoc ꝑuenit. qd ad aures decessoꝵ meoꝵ nũꝙͣ
ciuitatẽ positi fuerunt. Nam forsitan osten
pere hominib habui: quantũ scio ẽẽ districtus.

Expanded text:
est, quia servis suisest, quia servis suisna imponit, ut effeminati, et adhuc graviter hoc apertius vocentur. Post hoc accessit quod disciplina ad vitam 739 clericorum custodiendam nulla est, sed tantummodo solum se clericis suis dominum exhibet. Ultimum vero est, quod tamen pondere elationis primum, quia de usu ejus praesumptum est, sicut responsales nostri testantur excepto si reliquiae conderentur, quod tamen de reliquiis unus tantummodo potuit inveniri qui diceret, meis diebus in despectum meum cum summa audacia non solum faciebat, sed etiam frequentabat. Ex quibus omnibus invenio quia honor episcopatus totus foris in ostensione est, non in mente. Et quidem omnipotenti Deo gratias ago, quia eo tempore quo ad me hoc pervenit, quod ad aures decessorum meorum nucivitatem positi fuerant. Nam ostendere forsitan hominibus habui quantum scio esse districtus.
Abbreviated transcription (Latin):
nos minime frustrari: usum pallii
Donec subtilius ueruisꝙ aliqͥd cognoscamus.
in letaniis sollemnib. i dest die natalicio beati
um debeat. atꝙ ad missaꝵ sollemnia ita ꝑficisci:
⁊ nich̾ sibi amplius ausu temerarie p̃sumptionis
arrogare: ne dum inexteriori habitu in ordina¬
te aliquid arripit᷑: ordinate &̃ quȩ licere po-¬
głie ambitione freno apłice moderationis eo¬
hercitus: ad detractionẽ pontificis totus conu̾¬
titur. Unde prudentissimus pontifex: sic eũ
admonet dicens. Primũ me. hoc contristat: qͥa
fr̃nitas tua duplici corde describit. Et alia
blandim̃ta inepłis suis exhibet: alia in lin¬
gua sua secłarit̃ ostendit. Deinde graue mͥ ẽ. qͥa
irrisiones illas qͣs habere notarii ad huc pueri
solent usq hodie fr̃ m̃s ioħes in lingua sua
retinet: mordent̃ loquit᷑ ⁊ quasi de tali astutia
letatur: amicis p̃sentib blandit᷑. deabsentib
obloquit᷑. Tercio graue ⁊ mͥ omĩno execrabile

Expanded text:
nos minime frustrari, usum pallii, nos minime frustrari, usum pallii, donec subtilius veriusque aliquid cognoscamus, in litaniis solemnibus, id est die natalitio beati um debeat, atque ad missarum solemnia ita proficisci, et nihil sibi amplius ausu temerariae praesumptionis arrogare: ne dum in exteriori habitu inordinate aliquid arripitur, ordinate etiam, quae licere pogloriae ambitione, freno apostolicae moderationis coercitus, ad detractionem pontificis totus convertitur. Unde prudentissimus pontifex sic eum admonet, dicens: « Primum me hoc contristat quia mihi fraternitas tua duplici corde scribit, et alia blandimenta in epistolis suis exhibet, alia in lingua sua saeculariter ostendit. Deinde grave mihi est, quia irrisiones illas, quas habere notarii adhuc pueri solent, usque hodie frater meus Joannes in lingua sua retinet, mordaciter loquitur, et quasi de tali astutia laetatur. Amicis praesentibus blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio grave mihi et omnino execrabile
Abbreviated transcription (Latin):
gregoriꝰ ita scribit. fãnitatẽ urãm ualde
inuenio contristatã: ꝓ eo qͥd in letaniis in¬
duere palliũ rationis censura ꝓhibet᷑ S
ꝑ excellentissimũ romanũ patriciũ ⁊ ꝑ e
minentissimũ prefectũ. atq ꝑ alios ciuita¬
tis sue nobiles uiros importune expetit: ut
hoc debeat concedi. Nos aũ sollicite reqͥren¬
tes. ab adeodato qͦndã diacono fr̃nitatis
duȩ cognouimꝰ: qͥa nũꝗͣ consuetudo fu̾it
decessorib tuis. ut in letaniis pallio. nisi
in sollemnitate beati ioħis baptiste. beati
petͥ apłi. ⁊ beati mr̃is apollinaris uterẽt᷑.
sui qͥdem nequaꝙͣ credere debiumꝰ: quia
multi apud ciuitatẽ fr̃nitatis ur̃ȩ respon-¬
sales sepius fuert: qͥ se fatent᷑ tale aliquid
nũquã uidisse. Et hac de re multis potusᷤ
credendũ ẽ: quã uni ꝓ sua eccłia aliquid
altestanti. S qͥa nos fr̃nitatẽ ur̃a contͥsta¬
ri nolumus. ⁊ petitionẽ filioꝵ nr̃oꝵ apd̃

Expanded text:
Gregorius ita scripsit: « Fraternitatem vestram valde Gregorius ita scripsit: « Fraternitatem vestram valde invenio contristatam, pro eo quod in litaniis induere pallium rationis censura prohibetur, sed per excellentissimum Romanum patricium, et per eminentissimum praefectum, atque per alios civitatis suae nobiles viros importune expetit, ut hoc debeat concedi. Nos autem sollicite requirentes ab Adeodato, quondam diacono fraternitatis tuae, cognovimus quia nunquam consuetudo fuerit decessoribus tuis, ut in litaniis pallio, nisi in solemnitate beati Joannis Baptistae, beati Petri apostoli et beati martyris Apollinaris, uterentur. Cui quidem nequaquam credere debuimus, quia multi apud civitatem fraternitatis vestrae responsales saepius fuerunt, qui se fatentur tale aliquid nunquam vidisse; et hac de re, multis potius credendum est, quam uni pro sua ecclesia aliquid attestanti. Sed quia nos fraternitatem vestram contristari nolumus, et petitionem filiorum nostrorum apud
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃õ mappulis scͥpsistis. a nr̃is ẽ clericis fortit᷑
obuiatum: dicentib nulli hoc unꝗͣ alii cui¬
libet concessũ fuisse eccl̃ie. nec rauennates
clericos. uł uuic uł in romana ciuitate tale
aliqͥd cũ sua conscientia presũpsisse: nec si
tẽptatũ eẽt ex furtiua usurpatione sͥ preiu¬
diciũ generare: s &̃ si inqualibet ȩccłia hoc
concessione romani pontificis. s sola sub¬
reptione p̃sumit᷑. S nos seruantes honorẽ
fr̃nitati tue: licet contra uoluntatẽ antedi¬
cti clerici nr̃i. tñ pͥmis diaconib urĩs quod
nob qͥdam testificati ft̃. &̃ ante eos usos fu¬
isse: in obsequio dum taxat tuo mappulis
uti ꝑmittimꝰ. Alio aũ tẽpore. uł alias ꝑso¬
nas hoc agere uehem̃tissime ꝓhibemus
Quã sententiã uir uanegłie cuꝑidissimꝰ
molestissime ferens: ꝑ qͦscũꝙ poterat. usũ
pallii sibi restitui magnoꝑe flagitabat. Cui

Expanded text:
vestro mappulis scripsistis, a nostris est clericis fortiter vestro mappulis scripsistis, a nostris est clericis fortiter obviatum, dicentibus nulli hoc unquam aliae cuilibet concessum ecclesiae fuisse; nec Ravennates clericos, vel illic, vel in Romana civitate tale aliquid cum sua conscientia praesumpsisse. Nec, si tentatum esset, ex furtiva usurpatione sibi praejudicium generari, sed etiamsi in qualibet ecclesia hoc is, sed sola surreptione praesumitur. Sed nos servantes honorem fraternitati tuae, licet contra voluntatem ante dicti cleri nostri, tamen primis diaconibus vestris, quos nobis quidam testificati sunt etiam ante eis usos fuisse, in obsequio duntaxat tuo mappulis uti permittimus, alio autem tempore vel alias personas hoc agere vehementissime prohibemus» 3. Quam sententiam vir vanae gloriae cupidissimus, molestissime ferens, per quoscunque poterat, usum pallii sibi restitui magnopere flagitabat. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
ut humilitatẽ teneamꝰ inmente. ⁊ tñ ordi¬
nis nr̃idignitatẽ seruemꝰ in honore: quatinꝰ
nec in nob̃ humilitas timida. nec erectio sit
suꝑba. Et cet̾a. Qd̃ gregoriꝰ sic̃ ex p̃cedentib
ac subsequentib manifestissime colligi pot̾it:
ac diaconos in mappulis ꝓcedere ꝑmittentẽ.
pͥmo ꝑ castoriũ cartulariũ familiarit̃ argu¬
it: post ex consuetudine siue pͥuilegio sibi
ulterio ñ presumas: necñ habere ⁊ ad mis¬
sas incipias. qd̾ audacter ⁊ in plateis usur¬
pas. De secretario aũ qd̃ fr̃nitas tua rese¬
disse in pallio. ⁊ filios eccłiȩ suscepisse ⁊
fecit ⁊ excusauit. nunc interim nichil
querimꝰ: quia synodoꝵ sententiã seq̃ntes
minores culpas quȩ negant᷑ ulcisci recu¬
samus: hoc tñ quia sem el ⁊ iterũ sit factũ
sollicita. ne hoc qd̃ presũptioni inchoanti
adhuc ceditur: in ꝑficiente deteriꝰ uindicet᷑
Et post pauca. Iilud aũ qd̃ ꝓ utendis a clero

Expanded text:
ut et humilitatem teneamus in mente, et tamen ordiut et humilitatem teneamus in mente, et tamen ordinis nostri dignitatem servemus in honore: quatenus nec in nobis humilitas timida, nec erectio sit superba, » et caetera. Quod Gregorius, sicut ex praecedentibus ac subsequentibus manifestissime colligi poterit,ac diaconos in mappulis procedere permittentem, primo per Castorium chartularium familiariter arguit; post, ex consuetudine, sive privilegio, sibi ulterius non praesumas: ne non habere et ad missas incipias, quod audacter et in plateis usurpas. De secretario autem, quod fraternitas tua resedisse cum pallio, et filios Ecclesiae suscepisse, se et fecit et excusavit, nunc interim nihil querimur: quia synodorum sententiam sequentes, minores culpas, quae negantur, ulcisci recusamus. Hoc tamen, quia semel et iterum sit factum,sollicita ne hoc, quod praesumptioni inchoanti adhuc ceditur, in proficiente deterius vindicetur. » Et post pauca: « Illud autem quod pro utendis a clero
Abbreviated transcription (Latin):
ec ẽ gregoriĩ de refuta¬
tione nominis uniuer¬
salis. plena rationis hu¬
militatisq sententia:
qͥ uidelicet contͣ suꝑboᷤ
prudent̃ uti nouerat.
serpentis astutia. ⁊ a columbe simplicitate cir¬
ca humiles minime recedebat. Quaꝑpt̃ suȩ
temꝑantiȩ conscius. dnĩco carthaginensi
urã fr̃nitas scribit. hoc post posita dubitati¬
one teneat: quia sicut nr̃a defendimꝰ: ita sin-¬
gulis qͥb ꝙ de ȩccłiis sua iura seruamꝰ. Nec
cuilibet fauente gr̃a ultra ꝙͣ meret᷑ imꝑtior
nec ulli hoc qd̾ siu iuris ẽ. ambitu stimulan¬
Sicq studeo honore singulos subuehi: dum mͦ
ñ sit qd̾ alteri iure ab alt̾o possit opponi. Itẽ
eulogio alexandrino. ⁊ anasthasio anthiõce¬
no patͥarche scribit dicens. Cũ predicator egre¬
gius dicat. quãdiu qͥdem sũ gentiũ apłs. mi¬
nisteriũ meũ honorificabo. ⁊ rursus alias
dicat. facti sumus pariuili in medio urm̃:
exemplũ ꝓculdubio nob̃ sequẽtib ostendit.

Expanded text:
ec est Gregorii, de refutatione nominis universalis, plena rationis humilitatisque sententia. Qui videlicet contra superbos prudenter uti noverat serpentis astutia, et a columbae simplicitate circa humiles minime recedebat. Quapropter suae temperantiae conscius, Dominico, Carthaginensi  quod vestra fraternitas scribit, hoc, postposita dubitatione, teneat: quia sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua jura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur, impartior; nec ulli hoc, quod sui juris est, ambitu stimulancupio, sicque studeo honore singulos subveni, dummodo non sit quod alteri jure ab altero possit opponi. » Item Eulogio, Alexandrino et Anastasio, Antiocheno patriarchis, scribit, dicens: « Cum praedicator egregius dicat: Quandiu quidem sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo , qui rursus alias dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum : exemplum procul dubio nobis sequentibus ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
medio eiꝰ. Atq iterũ. Congere ossa q̃ ignȩ
succendã consumentur carnes. ⁊ coquetur¬
uniu̾sa compositio: ⁊ ossa contabescent. Po¬
ne quoꝙ eã suꝑ prunas uacuã: ut in calescat
⁊ liquefiat es eiꝰ. Tunc enĩ nobis olla posi¬
ta ẽ. cum hec ẽ eiuit as constituta. tunc in ea
aqua missa ẽ. ⁊ frusta eiꝰ congesta st̃. qͣndo
ad eam undiq ppłi confluebant. Qͥ uelut
aqua calens actionib mundi feruescerent:¬
⁊ quasi frusta carnum in ipso suo feruore
liquarent᷑. De qua bene dr̃. Efferbuit coctio
dem uehem̃ter incaluit in ea actio głe secłaris:
s postmodũ ipsa gła cum suis sequatibus
defecit. ꝑ ossaetenĩ potentes scłi ꝑ carnes uͦ po¬
płi designant᷑. quia sicut carnes portantur
ossib ĩta ꝑ potentes scłi infirmitas regitur
ppłoꝵ. S ecceiam de illa om̃s huis scłi poten¬
tes ablati sunt. Ossa gͦ excosta ft̃: ⁊ ecce popłi

Expanded text:
medio illius; atque iterum: Congere ossa quae igne medio illius; atque iterum: Congere ossa quae igne succenda ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat et liquefiat aes ejus . Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas constituta. Tunc enim in ea aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi confluebant, qui, velut aqua calens, actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dter incaluit actio gloriae saecularis, sed postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur, quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt; ossa ergo 1375 excocta sunt. Ecce populi
Abbreviated transcription (Latin):
dacta ẽ. Nullus in agris incola: pene nullus in
urbib habitator remansit. Et tñ ipse parue
generis humani reliquie. adhuc cotidie ⁊ sine
cessatione feriunt᷑: ⁊ finẽ non habent flagel¬
la celestis iusticie. quia nec int̾ flagella desistũt
actionis culpe: alios in captiuitate duci. alios
detruncari. alios int̾sici uidemo. Quid ẽ gͦ qd̃
Ain hac uita libeat fãs mei. Si ⁊ talem mun¬
dũ adhuc diligimꝰ: ñ iam gaudia s uulnera
amamꝰ. Ipsa aũ que aliq̃n mundi dña esse
uidebatur: qualis remanserit roma-
conspicitis. Immensis dolorib multiplicit̃
attrita. desolatione ciuiũ. imp̃ssione hosti¬
um. frequentia ruiaꝵ: ita ut in ea com¬
pletum ẽẽ uideamꝰ: qd̾ contra urbẽ sama¬
riam ꝑ ierechilẽ ꝓpħam p̃dictũ est. Pone
ollam pone inquã. ⁊ mitte in ea aquã &
congere frusta eius inea. Et paulo post. Ef¬
ferbuit coctioeio: & decocta st̃ ossa illiuis in

Expanded text:
dacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in dacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur, et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si talem mundum adhuc diligimus, non jam gaudia sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur, qualis remanserit Roma conspicimus, immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum: ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam per Ezechielem prophetam praedictum est: Pone ollam, pone, inquam, et mitte in ea aquam, et congere frusta ejus in eam; et paulo post: Efferbuit coctio ejus, et decocta sunt ossa ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
minaret᷑. quisqͥs in illa habitaret fugeret: ⁊
amando cõplectimur: oppͥmi uolumꝰ potius
ꝙͣ habitare: quia nulla nos ratio. aruina illeꝰ
separat: quosei passionib amor ligat. facile gͦ
ẽ nunc iam cũ destructa omĩa cernimus. animũ
nr̃m ab ei dilectione disuingere: s hoc illo i¬
temꝑore difficillimũ fuit. quo tunc apłi pre¬
dicare celeste regnũ inuisibile mittebant᷑: cum
longe lateq omĩa cernerent florere regna t̾raꝵ.¬
Iuȩ aũ de istius urb̃ gregorio incõmoditate
descripserit indicabo: quatino hi qui nunc in
runis eiꝰ habitantes eã ordinatͥorẽ ac ꝑ hoc ua¬
lentiorẽ fuisse ñ autumant. contremiscant.
Lit enĩ in expositionis ierechielis omelia octa¬
ua decima sic. Quid ẽ iam rogo: qd̃ in hoc mun¬
do sibeat: ubiꝙ luctus aspicimus: undiq ge¬
mitus audimus: destructe urbes. euersa sunt
castra. Depopulati st̃ agri: in solitudine t̾ra re¬

Expanded text:
minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret, et minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret, et amando compquam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo itempore difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terQuae autem de istius urbis Gregorius incommoditate descripserit indicabo, quatenus ii qui, nunc in ruinis ejus habitantes, eam ordinatiorem ac per hoc valentiorem fuisse non autumant, contremiscant. Ait enim in expositionis Ezechielis homilia octava decima sic: « Quid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, ubique gemitus audivimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati sunt agri, in solitudinem terra re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlebe innumera quanti remanseritis uidetis:. ⁊ tñ
cotidie flagella urgent: repentini casus oppͥmũt:
noue nos ⁊ imꝑuise clades affligunt. Sicut entm
iniuuentute iuget corpꝰ. forte ⁊ incolume manet
pestus. torosa ceriux plena st̃ brachia: in annis
aũ senilib statura curuatur. ceriuix exsiccata
deponitur. frequentib suspiriis pectꝰ urgetur.
iurtus deficit. loquentis uerba anhelitꝰ int̾elu¬
dit: nã si langor desit. plerũq senib ipsa salus
egritudo ẽ: ita mundꝰ in annis priorib uelut
iniuuentute uiguit: ad ꝓpagandã humani
generis ꝓlem robustꝰ fuit: salute corꝑoꝵ uiri¬
dis: opulentia rerũ pinguis. At nunc ipsa sua
senectute depͥmitun ⁊ quasi ad uicinã mortem
molestiis crebrescentib urgetur. Et iterum.
funtes p̃dicate dicentes: quia appropinqͣbit
głmn taceat: mundꝰ clamat. Rune nãq illiꝰ.
uoces sunt. Quienĩ tot attritus ꝑsecutionib a

Expanded text:
plebe innumera quanti remanseritis aspicitis, et taplebe innumera quanti remanseritis aspicitis, et tamen adhuc quotidie flagella urgent, repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, torosa cervix, plena sunt brachia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercludit nam si languor desit, plerumque senibus ipsa salus aegritudo est: ita et mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crebrescentibus urgetur. » Et iterum: « Euntes praedicate, dicentes quia appropinquabit elium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto omĩb alia iã facta cernimꝰ: alia eꝓxi¬
mo uentura formidamꝰ. Nam gentẽ suꝑgen¬
tẽ exurgere. eaꝵq p̃ssurã terris insistere: plus
ruat: ex aliis mundi ꝑartib scimꝰ. qͥa frequẽ¬
der audiuimꝰ. Pestilentias sine cessatione pa¬
timur. Signa uͦ in sole ⁊ luna ⁊ stellis: adhuc
aꝑte minime uidimꝰ. S quia hec ñ longe st̃ : ex¬
ipsa iã aeris immutatione colligimo. Quãuis pꝰ
quã italia gentili gladio ferienda traderet᷑ igneas
incelo acies uidimꝰ. ipsũq qui postea humanige¬
neris fusus ẽ sangunẽ choruscantẽ. Confusio autẽ
maris ⁊ fluctuum: nec dũ noua ȩxorta ẽ. S cũ ĩa
multa prenunciata cõpleta st̃. dubiũ non ẽ qd̾ se¬
quantur ⁊̃ pauca q̃ restant qͥa sequentiũ rerum
ceititudo. ẽ pret̾taꝵ ex hibitio. Et paulo post. Etce
fãs mei iã cernimus. qd̵ audiebamo. Nouis cotidie
& crebrescentib malis. mundus urgetur. Ex illa

Expanded text:
jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus ruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et ipsa jam aeris immutatione colligimus, quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, et ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est; sed dum multa jam praenuntiata completa sunt, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. » Et paulo post: « Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ poterat: suis preciis redimendos cense¬
bat. Un candido prb̃o ꝑgallias scribens. ait.
Dõminicus inquit presentiũ portitor la¬
crimabiliter nobis innotuit. quatuor fr̃s
suos de captiuitate a iudeis redemptos ẽẽ:
atq eos nunc narbone in eoꝵdẽ udeoꝵ ser¬
uitio detineri. Et quia omĩno graue execrã¬

Expanded text:
re non poterat, suis pretiis redimendos esse censere non poterat, suis pretiis redimendos esse censebat. Unde Candido presbytero per Gallias scribens: « Dominicus, inquit, praesentium portitor lacrymabiliter nobis innotuit, quatuor fratres suos de captivitate a Judaeis redemptos esse, atque eos tunc Narbonae in eorumdem Judaeorum servitio detineri. Et quia omnino grave execran
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ ẽẽ repperit ita districtissime ac corꝑa¬
liter i neundem sceleratum festinet uindi¬
care iudeũ. quatinus hac ex causa ⁊ grãm
sibi dei nr̃i conciliet. ⁊ his se posteris ꝓsua
mercede imitandũ monstret exemplis. Man¬
ciꝑia aũ xꝑiana quecũq eñ cõparasse pa-¬
tuerit. ad libertatẽ iuxta legum ꝑrecepta si¬
ne ambiguitate ꝑducite: neqd̃ absit xp̃ia¬
na religio uideis quoqͦmodo subdita polluat᷑¬
Item uenantio epo lugdunensi. Multoꝵ
ad nos relatione ꝑuenit: a uideis in lug¬
dunensi ciuitate degentib in seruitium
xp̃iana detineri mancipia. Que res tanto
uisa ẽ asꝑior qͣnto a frat̾nitate tua patien¬
tia oꝑiosior. Oportebat qͥppe te respectu
piissimaꝵ legum tramitẽ. nulli uideoꝵ
liceat. iꝑianum mancipiũ in suo retinere
dominio. S siqua penes eos inueniunt᷑
seruitio ꝑ legalem iuolentiã gregoriꝰ lib̾a¬

Expanded text:
nifestum esse repererit, ita districtissime ac corporanifestum esse repererit, ita districtissime ac corporaliter in eumdem sceleratum festinet vindicare Judaeum, quatenus hac ex causa et gratiam sibi Dei nostri conciliet, et his se posteris pro sua mercede imitandum monstret exemplis. Mancipia autem Christiana, quaecunque eum comparasse patuerit, ad libertatem, juxta legum praecepta, sine ambiguitate perducite; ne, quod absit, Christiana religio Judaeis subdita polluatius Venantio episcopo Lunensi. Multorum ad nos relatione pervenit, a Judaeis in Lunensi civitate degentibus, 700 in servitium Christiana detineri mancipia: quae res nobis tanto visa est asperior, quanto a fraternitate tua patientia operosior. Oportebat quippe te respectu piissimarum legum tramitem, nulli Judaeo liceat Christianum mancipium in dominio; sed si qui penes eos inveniuntur, servitio per legalem violentiam Gregorius libera
Abbreviated transcription (Latin):
ammonitione frequenti mercedem frãt¬
nitas ur̃a capiat: ⁊ eoꝵ quantos deus
donauerit. ad regenerationẽ nouȩ uitȩ
ꝑducat. Item uictori ep̃o panormita¬
no. Sicut iudeis ñ debet ẽẽ licentia. quicꝙͣ
in sinagogis suis ultra quã ꝑmissũ est
lege presumere: ita in his que eis concessa st̃.
nullum debent p̃iudicium sustinere Quẽ¬
admodũ uideos uiolenter baptirari gregoriꝰ
denegabat: ita xꝑianos eis aliquomͦ subici nul¬
latenus ꝑmittebat. Unde sibertino pretori
seribens ait. fertur qd̵ nasas qͥdã sceleratissi¬
m udeoꝵ. sub nomine beati helie sibi pum¬
enda temeritate fanũ construxerit: multosꝙ
illic xꝑianoꝵ ad adorandum sacrilega sedu
comꝑauit: ⁊ suis ea obsequiis ac utilitatibus
deputauit. Dũ gͥ seuerissime in eũ ꝓ tantis
głosus iustinus medicam̃to auaricie ut no-¬
bis sc̃ptum est delinitus. dĩ distulit inuiriã
examinatione ꝑquirat: ⁊ si huiusmodi ma-¬

Expanded text:
admonitione frequenti mercedem frateadmonitione frequenti mercedem fraternitas vestra capiat, et eorum quantos Deus donaverit, ad regenerationem novae vitae perducat. » Item Victori, episcopo Panormitano: « Sicut Judaeis non debet esse licentia quidquam in synagogis suis ultra quam permissum est lege praesumere, ita in his quae eis concessa sunt, nullum debent praejudicium sustinere. » 43. Quemadmodum Judaeos violenter baptizari Gregorius denegabat, ita Christianos eis quoquo modo subjici nullatenus permittebat. Unde Libertino praetori Siciliae, scribens, ait: « Fertur quod Nasas, quidam sceleratissimus Judaeorum, sub nomine beati Eliae altare punienda temeritate construxerit, multosque illic Christianorum ad adorandum sacrilega seduccomparavit, et suis ea obsequiis ac utilitdeputavit. Dum igitur severissime in eum pro tantis osus Justinus, medicamento avaritiae, ut nobis scriptum est, delinitus, Dei distulit injuriam examinatione perquirat; et si hujusmodi ma
Abbreviated transcription (Latin):
ducti sunt. Nam intentũ quide huiꝰmodi.
⁊ laude dignum censeo: ⁊ de dñi nr̃i descen¬
dere dilectione ꝓfiteor. S hanc eande intẽ¬
tionẽ. nͥ competens scͥpture sacre comitet᷑
effectus: timeo ne aut mercedis opus exin¬
de ñ ꝑueniat: aut iuxta aliqͥd animaꝵ qͥs
eripi uolumus. qd̾ absit dispendia subseqͣn¬
tur. Dum enĩ quispiã ad baptismatis fontẽ.
ñ p̃dicationis suauitate s necessitate ꝑue¬
nerit: ad pͥstinam suꝑstitionẽ remeans. in
det̾ius mortt᷑. unde renatus eẽ uidebat᷑. fR̃¬
nitas gͦ ur̃a huiusmodi hoĩes frequenti p̃¬
dicatione ꝓuocet: quatinꝰ mutare ueterem
magis uitã de doctoris suauitate desid̾ent.
Sic enĩ ⁊ intentio ur̃a reste ꝑficit᷑ ⁊ conu̾si
animus ad pͥorẽ denuouomitũ ñ mutat᷑
Adhibendꝰ gͦ illis ẽ sermo. qui ⁊ erroris in
ipsis spinas urere debeat: ⁊ p̃dicando qd
in his tenebrescit illuminet: ut ꝓ his

Expanded text:
erductos. Nam intentum quidem hujuscemodi, erductos. Nam intentum quidem hujuscemodi, et laude dignum censeo, et de Domini nostri descendere dilectione profiteor; sed hanc eamdem intentionem, nisi competens Scripturae sacrae comitetur effectus, timeo ne aut mercedis opus exinde non proveniat, aut juxta aliquid animarum quas eripi volumus, quod absit, dispendia subsequantur. Dum enim quispiam ad baptismatis fontem non praedicationis suavitate, sed necessitate pervenerittus esse videbatur. Fraternitas ergo vestra hujusmodi homines frequenti praedicatione provocet, quatenus mutare veterem magis vitam de doctoris suavitate desiderent. Sic enim et intentio vestra recte perficitur, et conversi animus ad priorem denuo vomitum non mutatur. Adhibendus ergo illis est sermo, qui et errorum in ipsis spinas urere debeat, et praedicando quod in his tenebrescit illuminet, ut pro his
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem dimittere. predictam mulierem
cõmisisse cognoiu̾s. ne illiꝰ conuersio uxori
relicte inscło fieri possit ꝑditionis occasio:
uolumus ut maritũ suũ illi etiam si am
tonsoratus ẽ. reddere debeas omi excusatio¬
ne cessante: quia ⁊ si mundana lex precipit.
conu̾sionis grã utrolibet inuito sollu posse
coniugium: diuina lex fieri ñ ꝑmittit. Nam
excepta fornicationis causa uirũ uxorẽ re¬
linquere: nulla ratione concedit. Quia pꝰꝙͣ
copulatione conuigii uiri atq mulieris. u¬
num corpus efficitur: ñ potest ex parte con-
sidiam rationib magis quã iuolentiis. extu¬
tere gregoriꝰ decertabat. Quaꝑpt̃ uirgilio
⁊ theodoro ep̃is galliaꝵ:. post aliqͣ scribens.
ait. Piurimi iudaice religionis uiri in hac
ꝓuncia cõmanentes. ac subinde in massilie
ꝑartib ꝓdiuersis negociis ambulantes: ad
nr̃am ꝑduxere noticiam. multos consisten¬
tate ad fontẽ baptismatis ꝙͣ predicatiõe ꝑ¬

Expanded text:
xorem relinquere, praedictam mulierem xorem relinquere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, etiamsi jam tonsuratus est reddere debeas, omni excusatione cessante: quia etsi 153 mundana lex praecipit, conversionis gratia, utrolibet invito, solvi posse conjugium, divina lex fieri non permittit. Nam excepta fornicationis causa, virum uxorem relinquere nulla ratione concedit, quia postquam copulatione conjugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte conve. Judaeorum perfidiam rationibus magis quam violentiis excutere Gregorius decertabat. Quapropter Virgilio et Theodoro, episcopis Galliarum, post aliqua scribens, ait: « Plurimi Judaïcae religionis viri in hac provincia commanepartes pro diversis negotiis ambulantes, ad vestram produxere notitiam multos consistenad fontem baptismatis quam praedicatione p
Abbreviated transcription (Latin):
endum putauerit. districtiꝰ ac corꝑalit̃ castiga¬
tus excõmunicatusq in monasterio in quo
penitentiam ꝑagat retrudat᷑ de quo ei nulla
sit egrediendi sine preceptione licentia. ¶irũ
sine uxoris ꝓpͥe uoluntate conu̾sum. etiam si fu¬
isset iam tonsoratus. gregoriꝰ uxori reddi ube¬
bat. Quappt̃ adriano panormitano notario scri-¬
bens ait. Agathosa latrix presentiũ. questa ẽ
maritum suũ contra uoluntatẽ suam. in mo¬
nast̾io urbici abb̃is ẽẽ conuersũ. Qd̃ qͥa ad eiꝰ¬
dem alb̃is culꝑam ⁊ inuidiam ñ ẽ dubiũ ꝑti¬
nere: exꝑientie tue precipimus. ut diligenti
inquisitione discutiat. ne forte cuiꝰ uoluntate
conuersus sit. uł ipsa se mutare ꝓmiserit: ⁊
si hoc repperit ⁊ illum in monasterio ꝑmane¬
re ꝓuideat: ⁊ hanc sicut ꝓmisit mutare cõ¬
pellat. Si uͦ nichil hoꝵ ẽ. nec quondam for¬
nicationis crimen ꝓpter qd ñ licet uiro¬

Expanded text:
endum putaverit, districtus ac corporaliter castigaendum putaverit, districtus ac corporaliter castigatus, excommunicatusque, in monasterium in quo poenitentiam peragat retrudatur, de quo ei nulla sit egrediendi sine nostra praeceptione licentia. » 41. Virum sine uxoris propriae voluntate conversum, etiamsi fuisset jam tonsuratus, Gregorius uxori reddi jubebat. Quapropter Hadriano, Panormitano notario, scribens, ait: « Agathosa, latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio Urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit; et si hoc repererit, et illum in monasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est, nec quondam fornicationis crimen, propter quod viro licet u