comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coep̃os nrõs scripta direꝯcimus. ut que male
pullulasse noscuntur. radicitus euellant᷑ & mes¬
sẽ dominicã titania nulla corrũpant. Ita
enĩ fructũ uberẽ quȩ sunt sincera prestabunt.
si ea quȩ natã segetem enecare consuerunt. dili
gentius amputentur
quosdã lucri turpis cupiditate captos
usurariã exercere pecuniã. & foenore uelle
ditescere. Qđ nos non dicamus eos qui st̃ in cle¬
ricali officio constitutos. sed & inlaicos cedere
qui xp̃ianos sedici cupiunt. condolemus. Quod
uindicari acrius in eos qui fuerint confutati de
cernimꝰ. ut om̃is peccandi oportunitas adimatur.
llud etiã duximus p̃monendũ. ut sicut III¬
ñ suo. ita ñ alieno nomine aliquis clericorum
exercere fęnus attẽptet. Indecens enĩ est crim̃
suũ cõmodis alienis impendere. Foenus autẽ
hoc solũ aspicere &exerrert debemus. ut quod

Expanded text:
copos nostros scripta direximus, ut quae male pullulasse dignoscuntur radicitus evellantur, et messem dominicam zizania nulla corrumpant. Ita enim fructum uberem quae sunt sincera praestabunt, si ea quae natam segetem enecare consuerunt dilgentius amputentur.quosdam lucri turpis cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere. Quod nos, non dicam in eos qui sunt in clericali officio constituti, sed et in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. Quod vindicari acrius in eos qui fuerint confutcernimus, ut omnis peccandi opportunitas adimatur. IV. Illud etiam diximus praemonendum, ut sicut non suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercendum fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere, et exercere debemus, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
uare illud primitus ꝓcustodia con¬
cordissime unitatis exigimus. ut quia
berrime ascĩs patrib constitutum est
binos in annis singulis debere eẽ conuentus ter¬
ni semꝑ exuobis addiem tertiũ kalendarum
octobriũ romã fraterno concilio sociandi in¬
dissimulant̃ occurrant: qm̃ adiuuante grata
dĩ facilius poterit p̃uideri. ut in excłus xp̃i
nulla scandala nulli nascant᷑ errores. cũ corã
beatissimo petro apło id sẽꝑ in cõmune trac¬
tandũ sit. ut om̃ia constituta ipsius canonũq
decreta apud om̃s dñi sacerdotes inuiolata ꝑ¬
maneant. Hȩc autt̃ quȩ inspirante dño uob̾

Expanded text:
uare illud primitus pro custodia concordissimae unitatis exigimus, ut quia saluberrime a sanctis Patribus constitutum est binos in annis singulis debere esse conventus, terni semper ex vobis ad diem tertium Kalendarum Octobrium Romam fraterno concilio sociandi indissimulanter occurrant: quoniam adjuvante gratia Dei facilius poterit provideri, ut in ecclesiis Christi nulla scandala, nulli nascantur errores, cum coram beatissimo Petro apostolo id semper in commune tractandum sit, ut omnia ipsius constituta canonumque decreta apud omnes Domini sacerdotes inviolata permaneant. Haec autem, quae, inspirante Domino, vobis
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ crimen ñ approbant. Ep̃senĩ sacer¬
doteb ac ministris solus honort̃ dare potest
auferre solus ñ potest. Sieñ hi qui inseculo
adominis suis honort̃ libertatis adepti sunt
in seruitutis neaũ ñ rtuoluuntur. nisi pub¬
lice apud p̃tores tribunali foro fucrint ac¬
cusati. quanto magis hi qui diuinis altarib
consecrati honore ecclesiastico decorantur.
qui ꝓpeccato nec abuno dãpnari. nec uno

Expanded text:
quorum crimen non approbant. Episcopus enim sacerquorum crimen non approbant. Episcopus enim sacerdotibus ac ministris solus honorem dare potest, auferre solus non potest. Si enim hi qui in saeculo a dominis suis honorem libertatis adepti sunt in servitutis nexum non revolvuntur, nisi publice apud praetores tribunali foro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis altaribus consecrati honore ecclesiastico decorantur, qui pro peccato nec ab uno damnari, nec uno
Abbreviated transcription (Latin):
satus iudicio presenti dãpnari. si adhuc in
corpore positus ñ fuisset mortis uocatione
preuentus. sed quia iã ille examini diuino
relictus. humano iudicio accusari ñ potest:
hi qui suꝑsunt & abeo ñ consecrationis titulũ
sed ignominiȩ potius elegiũ ꝑcepr̃: ne sibi
licentiã talis usurpatio faciat. decreumus
ut gradũ sacerdotalis uł leuitici ordinis quẽ
puerse ad epti sunt depositi ȩquo iudicio
abutantur: Tales enĩ merito iudicati sunt
remouendi. quia praue inuenti s̃ constituti.
eata actiont cõperimus fragi u i
eacilio condẽpnatũ. Quẽ rursus ordint suo
restituentes. id denuo aduersus p̃suptionẽ
examine deiciendũ quẽ libet prb̃m uł dia¬
conũ audeat. Nã multi sunt qui indiscussos
pocestate tyrannica. ñ auctoritate. canoni¬
ca ilapnant. & sicut non nullos grã fauoris
sublimant. ita quosdã oclio iniuncliaq ꝓmoti
bumiliant. & leuc opinionis aura condẽnant.

Expanded text:
satus judicio praesenti damnari, si adhuc in satus judicio praesenti damnari, si adhuc in corpore positus non fuisset mortis vocatione praeventus, sed quia jam ille examini divino relictus, humano judicio accusari non potest, hi qui supersunt et ab eo non consecrationis titulum, sed ignominiae elogium perceperunt, ne sibi licentiam talis usurpatio faciat, decrevimus ut a gradu sacerdotalis vel levitici ordinis quem perverse adepti sunt, depositi, aequo judicio abjiciantur, tales enim merito judicati sunt removendi, quia prave inventi sunt constituti. VI. Sexta actione comperimus Fragitanumexsilio condemnatum, quem rursus ordini suo restituentes, id denuo adversus praesumptionexamine dejiciendum quemlibet presbyterum vel diaconum audeat. Nam multi sunt qui indiscussos potestate tyrannica, non auctoritate canonica damnant, et sicut nonnullos gratia favoris sublimant, ita quosdam odio, invidiaque permoti humiliant, et levi opinionis aura condemnant,
Abbreviated transcription (Latin):
postea inministerio ȩcclesiastici ordinis re¬
uocari: Nã ñ pottrit in talib ꝓpagationis
aboleri licentia : nisi fuerit incis ꝓpter cor¬
reptionẽ disciplinȩ subsecuta censura . iIII
apud astigitanã eccłam quasdã nu¬
per ordinationes illicitas extitisse. ita
ut quidam uiduarũ mariti leuitarũ mi¬
nisterio sacrarent᷑. Quos quidt̃ conuenit
agradu suscepto in irritũ deuocari. nec ul¬
tra ꝓuchi addiaconii ministeriũ: qui contra
diuina atq ecclesiastica iura instituti repe
exami nis gabrensis diac relatu deductũ
est. de quibusdã ipsius ȩccłȩ clericis. quorum
dũ unus ad prb̃i. duo ad leuitarũ ministe¬
riũ sacrarentur: ep̃s corũ oculorũ dolore
detectus. fertur manũ suã suꝑ hos tantũ po¬
suisse. & prbt quidã illis contra ecclesiasticũ
ordint̃ benedictionẽ dedisse:. Quilicet ꝓp¬
ter tantã p̃sũptionis audaciã poterat accu¬

Expanded text:
postea in ministerium ecclesiastici ordinis repostea in ministerium ecclesiastici ordinis revocari. Nam non poterit in talibus pervagationibus aboleri licentia, nisi fuerit in eis propter correctionem disciplinae subsecuta censura. IV. Deapud Astigitanam Ecclesiam quasdam nuper ordinationes illicitas exstitisse, ita ut quidam viduarum mariti levitarum ministerio sacrarentur: quos quidem convenit a gradu suscepto in irritum devocari, nec ultra provehi ad diaconii ministerium qui contra divina atque ecclesiastica jura instituti reperAniani Egabrensis diaconi relatu deductum est de quibusdam ipsius Ecclesiae clericis, quorum dum unus ad presbyterium, duo ad levitarum ministerium sacrarentur, episcopus eorum oculorum detentus dolore fertur manum suam super eos tantum posuisse, et presbyter quidam illisordinem benedictionem dedisse, qui licet propter tantam praesumptionis audaciam poterat accu
Abbreviated transcription (Latin):
ertia definitione ad nos oblata p̃catio ẽ.
a reuerentissimo fr̃e nr̃o cambrane italicen
fuerat. ad eccłam cordobensẽ se contulit:
Quẽ elegimus ut si nihil preponeret᷑ deco
sine delationis obiectu ꝓprio reformet᷑ ep̃o
Scribit᷑ enĩ in lege mundali. de colonis
agrorũ: ut ubi esse quisq iãcepit. ibi ꝑdu¬
ret. Non alit̾ & declericis qui in agro eccłs
operantur. canonũ decreto p̃cipitur. nisi
ut ibi ꝑmancant ubi esse ceper̃. Ideoq pla¬
cuit ut siquis clericus ministeruis ecclesias
ꝓpris destitutis ad aliã transitũ fecerit: os¬
pellente adquẽ fuerit sacerdote ad eccłan
quã prius incoluerat remittat᷑. Qui uer
eũ susccperit nec statim sine ullo nisu exes¬
tionis ad ꝓpriã ȩccłam remittendũ elegs¬
rit: quã diu eũ restituat cõmunione se p¬
uatũ agnoscat. Desertorẽ autt̃ clericus
cingulo honoris atq ordinis sui exutũ. aliqͦ
tẽpore monasterio religari conuenit: sicq

Expanded text:
ertia definitione ad nos oblata precatio est a reverentissimo fratre nostro Cambrane Italicensi fuerat ad Ecclesiam Cordubensem se contulit; quem elegimus, ut si nihil proponeretur de eo citra dilatationis objecta proprio reformaretur episcopo. Scribitur enim in lege mundiali de colonis agrorum, ut ubi esse quisque jam coepit ibi perduret. Non aliter 641 et de clericis qui in agro Ecclesiae operantur canonum decreto praecipitur, nisi ut ubi permaneant ubi coeperunt. Ideoque placuit, ut si quis clericus ministeriis Ecclesiae propriae destitutis ad aliam transitum fecerit, compellente ad quem fuerit sacerdote ad Ecclesiam quam prius incoluerat remittatur. Qui vero eum susceperit nec statim sine ullo nisu exceptionis ad propriam Ecclesiam remittendum elegerit, quandiu eum restituat communione se privatum agnoscat. Deserto em autem clericum cingulo honoris atque ordinis sui exutum aliquo tempore monasterio deligari convenit, sicque
Abbreviated transcription (Latin):
rio asserit᷑. cũ qui honorẽ amisit. honorẽ
dare ñ posse. nec illũ aliquid accepisse. quia
nihil indante erat qđ ille possit accipert.
Ad quiescimus & uerũ est certe. qui quod
ñ habuit dare ñ potuit. Dãpnationẽ utiq
quã habuit. ꝑ prauã manus impositionem
dedit : & qui particeps factus c̃ dap̾nato. quo¬
modo debeat honorẽ accipere. inuenirt
ñpossũ. Et dicit᷑ uera ar iusta legitima
sacerdotił benedictio auferre. omne ui¬
cium quod auicioso fuerat iniectũ. uI

Expanded text:
rio asseritur, eum, qui honorem amisit, honorem rio asseritur, eum, qui honorem amisit, honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quia nihil in dante erat, quod ille posset accipere. Acquiescimus, et verum est certe, quia quod non habuit dare non potuit. Damnationem utique, quam habuit, per pravam manus impositionem dedit, et qui particeps factus est dampnato, quomodo debeat honorem accipere, invenire non possumus. Sed dicitur vera ac iusta legitimi sacerdotis benedictio auferre omne vicium, quod a vicioso fuerit iniectum.
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur esse concessũ: Si ita creditur. mihi
credit. ñ modicũ errat᷑. quia quicquid benc
gestũ fuerit. & scdm p̃cepta legalia custodi¬
tũ. ñpotest facientib deperirt. Nuptiarũ
ergo copula quia dĩ mandato ꝑficit᷑. ñ po¬
test dici peccatũ. Et si peccatũ ñ est. solui
inter peccata omnino ñdebet: critq inte¬
grũ estimare aboleri ñposse prioris nom̃
uxoris. cũ non dimissũ sit propeccato quia
sui difficultatt longiorẽ eaigit dis¬
putationẽ. cũ nos dicamus abhereticis
ordinatos. uulneratũ ꝑ illã manus impositi¬
onẽ habere caput. Ubi uulnus infixum est.
medicina ẽ adhibenda: qua possit recipere
sanitatẽ. Quȩ sanitas post uulnus secuta si¬
ne cicatrice. et̃ ñ poterit: atq ubi pęniten¬
tiȩ remediũ necessariũ est. illic ordinatio
legit᷑ qđ tetigerit immundus immundum
erit: quomodo ei tribuet᷑ qđ mundicia ac
puritas consueuit accipere: Sed econtra¬

Expanded text:
videtur esse concessum? Si ita creditur, mihi videtur esse concessum? Si ita creditur, mihi credite, non modicum erratur, quia quidquid bene gestum fuerit, et secundum praecepta legalia custoditum, non potest facientibus reperire. Nuptiarum ergo copula, quia Dei mandato perficitur, non potest dici peccatum. Et quod peccatum non est, solvi 32 inter peccata omnino non debet, eritque integrum aestimare, aboleri non posse prioris nomen uxoris, cum non dimissum sit pro peccato, quiasui difficultate longiorem exigit disputationem, cum nordinatos vulneratum per illam manus impositionem habere captu, ubi vulnus infixum est, medicina est adhibenda, qua possit recipere sanitatem. Quae sanitas post vulnus secuta sine cicatrice esse non poterit, atque ubi poenitentiae remedium necessarium est, illic ordinationlegitur, quod tetigerit immundus immundum erit, quomodo ei tribuetur quod munditia ac puritas consuevit accipere? § 1. Sed econtra
Abbreviated transcription (Latin):
non. Habeant postea defuncto patre ercis¬
cundȩ hereditatis consortiũ. quib filiorum
nom̃ regeneratio sp̃italis credit᷑ abstulisse:
Qđ cũ ita sentire atq udicare absurdũ est.¬
quę ratio est hoc malũ defendi. & uacua ma¬
gis opinione iactari. quã aliqua auctorita¬
te roborari. cũ ñ possit int̾ peccata deputari:
Qđ lex p̃cepit & ds̃ uixit. & lex iunacit
ũquid siquis caticuminus uirtutib studu¬
erit. humilitatẽ secutus fuerit. patientiã te¬
nuerit. elemosinas fecerit. morti destinatos
qualibet ratione eripuerit. adulteria ex¬
horruerit. castitatt̃ tenuerit: quęro si hȩc
cũ fuerit factus fidelis amittit. quia ꝑbap¬
tismũ totũ qđ uetus homo gesserat. putat᷑
auferri : Aspiciamus gentile᷑ hominẽ cor¬
neliũ orationib atq elemosinis reuelatio¬
Ne petrũq ipsũ uidisse. nũquid ꝑbaptismũ
hȩc illi ab lata sunt ꝓpt̃ quȩ ci baptisnum

Expanded text:
non? habeant postea defuncto patre erisnon? habeant postea defuncto patre eriscundae haereditatis consortium, quibus filiorum nomen regeneratio spiritalis creditur abstulisse? Quod cum ita sentire atqquae ratio est hoc malum defendi, et vacua magis opinione jactari quam aliqua auctoritate roborari, cum non possit inter peccata deputari quod lex praecepit, et Deus junxit, et lex junxit? Nunquid si quis catechumenus virtutibus studuerit, humilitatem secutus fuerit, patientiam tenuerit, eleemosynas fecerit, morti destinatos qualibet ratione eripuerit, adulteria exhorruerit, castitatem tenuerit, quaero, si haec, cum fuerit factus fidelis, amittit, quia per baptismum totum quod vetus homo gesserat, putatur auferri? Aspiciamus gentilem hominem Cornelium orationibus atque eleemosynis revelationem Petrumque ipsum vidisse. Nunquid per baptismum haec illi ablata sunt propter quae ei baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
terent᷑ in paradyso cũ ipse cos iungeret. be¬
nedixit: Si uero ñ ẽ crim̃ quia qđ ds̃ iunx̃
nefas sit crim̃ appellari. & salomon addidit.
&enĩ adõ p̾paratur uiro uxor: quomodo
credit᷑ inter crimina eẽ dimissũ qđ dõ auc¬
t̾ore legit᷑ consũmatũ : Quid de taliũ filus
ꝑcensetur : Numquid ñ er̃ admittendi in
hereditatis consortio. quia exea suscepti sun
quȩ ante baptismũ fuit uxor : Eruntq ap¬
pellandi. uel naturales. uel spurii. quia ñ est
legitimũ matrimoniũ nisi illud ut uob̃ uide¬
tur qđ post baptismũ assumit᷑: Ipse dñs cum
interrogaretur aiudçis siliceret dimittere
qđ ergo ds̃ iunxit. homo ñ separet Ac ne de
his locutus cẽ credat᷑ quȩ post baptismũ sor¬
una eademq sit uxor eius qui ante caticu¬
minus susceperit postra sit fidelis. filiosq ex
ca cũ esset caticuminus susceperit. ac postea
alios cũ fidelis. utrũ sint fr̃os̃ appellandi. an

Expanded text:
terentur in paradiso, cum ipse eos jungeret, beterentur in paradiso, cum ipse eos jungeret, benedixit. Si vero non est crimen, quia quod Deus junxit nefas sit crimen appellari, et Salomon addidit: « etenim a Deo praeparatur viro uxor . » Quomodo credit inter crimina esse dimissum quod auctore Deo legitur consummatum? quid de talium filiis percensetur? Nunquid non erunt admittendi in haereditatis consortio, quia ex ea suscepti sunt quae ante baptismum fuit uxor? Eruntque appellandi, scilicet naturales, vel spurii, quia non esse legitimum matrimonium, nisi illud, ut vobis videtur, quod post baptismum assumitur. Ipse Dominus cum interrogaretur a Judaeis, si liceret dimittere Quod ergo Deus junxit, homo non separet . » Ac ne de his locutus esse credatur, quae post baptismum soruna eademque sit uxor ejus qui ante catechumenus susceperit, postea sit fidelis, filiosque ex ea cum esset catechumenus susceperit, ac postea alios cum
Abbreviated transcription (Latin):
cinde ponitur ñdici oportere di¬
gamũ eũ qui caticuminus habue¬
rit atq amiserit uxorẽ. si post baptismum
fuerit aliã sortitus. eã que primã uideri
quȩ nouo homini copulata sit. quia illud
coniugiũ ꝑbaptismi sacramentũ cũ ceteris
criminib sit ablutũ. Qđ cũ deuna utiq d¬
citur. certe sitres habuerit inuetere posiꝰ
homine uxor erit eius quȩ post baptismum
quarta est. Sic interp̃tantib prima uirg¬
nis ȩque nom̃ accipiat. quȩ quarto duct̃a
est loco. Quis oro istud ñ uideat contra apli
eẽ p̃ceptũ qui ait. unius uxoris uirũ opor¬
tet fieri sacerdotẽ : Sed obicit᷑ qđ inbaptiᷤ¬
mo totũ quicquid inuetere homine getus
sit lotũ. Dicite mihi cũ pace ur̃ã loquor.
Crimina tantũ dimittunt᷑ in baptismo. an
& alia quȩ scdm dñi p̃cepta ac dĩ instituta
cõplentur : Ixorẽ ducere crim̃ est. aut ñ ẽ
crim̃ : Sicrim̃ ẽ ergo p̾fata uenia dixerĩ
erit auctor inculpa. qui ut crimina cõmit¬

Expanded text:
inde ponitur non dici oportere digamum eum qui catechumenus habuerit atque amiserit uxorem, si post baptismum fuerit aliam sortitus, eamque primam videri, quae novo homini copulata sit: quia illud conjugium post baptismi sacramentum cum caeteris criminibus sit ablutum. Quod cum de una utique dicitur, certe si tres habuerit in vetere positus homine uxores, erit ei, quae post baptismum quarta est, sic interpretantibus, prima; virginisque nomen accipiet, quae quarto ducta est loco. Quis, oro, istud non videat contra Apostoli esse praeceptum? qui ait: unius uxoris virum oportet fieri sacerdotem. Sed objicitur, quod in baptismo totum quidquid in vetere homine gestum est, sit solutum. Dicite mihi, cum pace vestra loquor, crimina tantum dimittuntur in baptismo, an et illa quae secundum legis praecepta ac Dei instituta complentur? Uxorem crimen? Si crimen est, ergo praefata venia dixerim erit auctor in culpa qui, ut crimina commit
Abbreviated transcription (Latin):
atq captiuorũ largitores esse possint.
tẽ eccłȩ necnon & dioceses ab aliquib possiden
conclusit. quia & filiorũ nr̃orũ principũ ita
emanauit auctoritas. ut ultra triginta an
nos nulli liceat appellare quos legũ tẽpus
exclusit. Dat̃ id̃ mai asterio & p̃sidio u̾u̾ c̾c̃ cons̃¬
ITEM GELASIUS PAUSTO MAGISTRO
FUNSENTI LEGATIONIS OEFICIO

Expanded text:
atque captivorum largitores esse possint. atque captivorum largitores esse possint. tes ecclesiae, nec non dioeceses ab aliquibus posconclusit, quia et filiorum nostrorum principum ita emanavit auctoritas, ut ultra triginnos nulli liceat appellare quos legum tempus exclusit. Data Idus Maii, Asterio et Praesidio IV consitorium Fausto magistro fungenti legationis officium
Abbreviated transcription (Latin):
ua propter nec clericorũ quispiam se
huius offensȩ futurũ confidat immu¬
nema siin his quȩ salubrit̃ sequenda de¬
deferre curauerit. ꝓbationib dũtaxat com¬
petent̃ exhibitis. ut transgressoris ultiõ fiat
ceteris int̃dictio delinquendi. Sui uero mo¬
dis om̃ib erit: unusquisq pontificũ ordinis
& honoris elisor. si cuiquã clericorũ. uł ecclẽ¬
totius auditui hȩc putauerit supprimenda:
IDe bene regendis rebus ȩccłȩ ab ep̃is. Ep̃os
LI De tricenali prescriptione.:
EIASIIS ROMA¬
nȩ ȩccłȩ ep̃s. dilecꝰtissimis &
in xp̃o caritate unanimis¬
cũ connexis fratribus cp̃is¬
qui insicilia sunt constituti.
resulũ auctoritas nr̃orũ emanauit. ut
facultates ȩccłȩ ep̃i ad regendũ habe¬
ant potestatẽ. ita tam̃ ut uiduarũ pupillorũ
atq pauperũ necnon &clericorũ stipendia
distribuere debeant. Hoc eis statuimus dari
qđ hactenus decretũ est. Reliquum sibi uin¬
dicent. ut sicut ante diximus peregrinorum

Expanded text:
uapropter nec clericorum quisquam se hujus offensae futurum confidat immunem, si in his quae salubriter sequenda dereferendum curaverit, probationibus duntaxat competenter exhibitis, ut transgressoris ultio fiat caeteris interdictio delinquendi. Sui vero modis omnibus erit unusquisque pontificum ordinis et honoris elisor, si cuiquam clericorum vel Eccletotius auditui haec putaverit supprimenda. De bene regendis rebus Ecclesiae ab episcopis. 2. De tricenali praescriptione. GELASIUS Romanae Ecclesiae episcopus dilectissimis et in Christo charitate unanimiter connexis fratribus episqui in Sicilia sunt constituti. Praesulum auctoritas nostrorum emanavit, ut facultates ecclesiae episcopi ad regendum habeant potestatem; ita tamen ut viduarum, pupillorum, atque pauperum, nec non clericorum stipendia distriquod hactenus decretum est; reliquum sibi episcopi vendicent, ut, sicut antea diximus, peregrinorum
Abbreviated transcription (Latin):
aootiens clamat scriptura diuina trans¬
sspi non oportere terminos apatribus
institutos: quia nefas est. sicquđ alitr sepͥer
possederit. alter inuadat: quod tuã bonita
Nã momentanã siue feliciensẽ parrochiã ad
suã diocesim amaiorib ꝑtinentẽ inuasisse te.
atq illic diuina celebrasse mysteria in consul¬
to eodẽ. ac nesciente ñ sine dolore conques¬
tus est. Qđ siuerũ est. ñ leuit̃ te incurrisse
cognos. Inde si declinare cupis tantȩ usur¬
pationis inuidiã. nr̃is litteris ad monitũ te
conuenit abstinere. Certe si aliquid tibi
credis iustitiȩ suffragari. in tegris omnib &
in pristino statu manentib post dies uene¬
rabiles paschae adesse debebis. ut memorati
possis intentionib respondere. partibq in
medio collocatis. quid antiquitas aut ueri¬
tas habeat. requiramus:
IT EM IN NOCENTII P̃P AD PROGUDI
CUIUS UXOR FUERIT ABDUEIAIN
captiuititeni eralteram nari¬
TUS ACCEPERIT REUEMENTE
PRIMA SECUNDA NULIER DEBET

Expanded text:
oties clamat Scriptura divina transferri non oportere terminos a patribus constitutos: quia nefas est, si quod alter semper possederit, alter invadat, quod tuam bonitatNam Nomentanam sive Feliciensem paroeciam, ad suam dioecesim a majoribus pertinentem, invasisse te, atque illic divina celebrasse mysteria, inconsulto eodem ac nesciente, non sine dolore conquestus est. Quod si verum est, non leviter te incurrisse cognospationis invidiam, nostris litteris admonitum te convenit abstinere. Certe si aliquid tibi credis justitiae suffragari, integris omnibus et in pristino statu manentibus, post dies venerabiles paschae adesse debebis, ut memoratis possis intentionibus respondere, patribusque in medio collocatis quid antiquitas aut veritas habeat inquiramus. XIV EPISTOLA INNOCENTII PAPAE AD PROBUM. Si cujus uxor fuerit abducta in captivitatem, et alteram maritus acceperit, revertente prima, secunda mulier debet
Abbreviated transcription (Latin):
de prauo rectũ. de languido sanũ. de impru¬
dente sit ꝓuidũ. Tanta enĩ est erga om̃s ho¬
mines bonitas dĩ. ut nr̃a uelit eẽ merita qu
sunt ipsius dona. & phis quȩ largitus est. ȩt̃na
p̃mia sit donaturus. Agit quippe in nobis
ut qđ uult & uelimus & agamus nec ociosa
in nob̃ eẽ patit᷑. quȩ exercenda ñ negligen¬
da donauit. ut & nos cooperatores simꝰ grẽ
dĩ. ac si quid in nob ex nr̃a uiderimus remis¬
sione languescere. Ad illũ sollicite recur¬
ramus. qui sanat om̃s languores nr̃os. & re¬
demit de interitu uitã nr̃am. & cui cotidie
dicimus ne inducas nos intẽptationẽ sed
libera nos amalo

Expanded text:
de pravo rectum, de languido sanum, de improde pravo rectum, de languido sanum, de improvidente sit providum. Tanta enim est erga omnes homines bonitas Dei, ut nostra velit esse merita quae sunt ipsius dona, et pro his quae largitus est, aeterna praemia sit donaturus. Agit quippe in nobis, ut quod vult et velimus et agamus, nec otiosa esse in nobis patitur, quae exercenda non negligenda donavit, ut et nos cooperatores simus gratiae Dei, ac si quid in nobis ex nostra viderimus remissione languescere, ad illum sollicite recurramus, qui sanat omnes languores nostros, et redimit de interitu vitam nostram, et cui quotidie dicimus: Ne inducas nos in tentationem, sed libera nos a malo
Abbreviated transcription (Latin):
llud etiã qđ circa baptitandos uni XI¬
uerso mundo scã eccła uniformit̾ agit. ñ
ocioso contẽplamur intuitu. cũ siue paruu¬
li. siue uiuenes ad regenerationis ueniunt
sacram̃tũ. ñprius fontẽ uitȩ ad eunt. quã
exorcismis & exsufflationib clericorũ sp̃s ab
eis immundus abigat᷑: ut tunc uere appare.¬
at quomodo princeps mundi huius mittat᷑
foras. & quomodo prius alliget᷑ fortis. & de¬
inceps uasa eius diripiant᷑ inpossessionẽ trans¬
lata uictoris qui captiuã ducit captiuitatẽ
&dat dona hominibus. his ergo ecđasticis
adiuuante dño confortati sumus. ut omniũ
bonorũ affectuũ atq operũ & omniũ stu¬
diorũ omniũq uirtutũ quib ab initio fidei
dubitemus ab ipsius gr̃a omĩa hominis me¬
rita p̾ueniri. ꝑquẽ fit ut aliquid boni &
uelle incipiamus & facere. Qđ utiq auxi¬
lio & munere dĩ ñ auferatur liberũ arbi¬
triũ sedliberatur. uide de tenebroso lucidũ

Expanded text:
llud etiam quod circa baptizandos in unillud etiam quod circa baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplamur intuitu. Cum sive parvuli sive juvenes ad regenerationis veniunt sacramentum, non prius fontem vitae adeunt, quam exorcismis, et exsufflationibus clericorum spiritus ab eis immundus abigatur, ut tunc vere appareat quomodo princeps mundi hujus mittatur foras, et quomodo prius alligetur fortis, et deinceps vasa ejus diripiantur, in possessionem translata victoris, qui captivam ducit captivitatem, et dat dona hominibus. His ergo ecclesiastiadjuvante Domino conformati sumus, ut omnium bonorum affectuum atque operum, et omnium studiorum, omniumque virtutum, quibus ab initio fidei m, et non dubitemus ab ipsius gratia omnia hominis merita praeveniri, per quem fit, ut aliquid boni et velle incipiamus, et facere. Quo utique auxilio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium; sed liberatur, ut de tenebroso lucidum,
Abbreviated transcription (Latin):
presules mandata sibimet legatione fun¬
gunt᷑. apud diuinã clementiã humani ge¬
neris agunt causã. & tota secũ eccła conge¬
miscente postulant & precant᷑. ut infidelib
donet᷑ fides. ut idolatrȩ ab impietatis sue li¬
berentur errorib. ut iudeis ablato cordis
uelamine. lux ueritatis appareat. ut here
tici catholicȩ fidei ꝑceptione resipiscant.
ut scismatici sp̃m rediuiuȩ caritatis accipi¬
ant. ut lapsis pęnitentiȩ remediũ confera¬
tur. ut deniq caticuminis ad regenerationis
ti. rerũ ipsarũ monstrat effectus. Quomo¬
do quidẽ exomĩ eorũ genere plurimos ds̃
dignat᷑ attrahere. quos erutos de potestate
tenebrarũ transferat in regnũ filii caritatis
sue. & exuasis irȩ faciat uasa inscđiẽ. quod
adeo totũ diuini operis eẽ sentitur. ut hȩc
efficiente dõ grãrũ sẽꝑ actio laudisq c̾fessio
pilluminatione taliũ uł corretione. referat᷑¬

Expanded text:
praesules mandata sibimet legatione funpraesules mandata sibimet legatione fungantur, apud divinam clementiam humani generis agunt causam, et tota secum Ecclesia congemiscente, postulant et precantur ut infidelibus donetur fides, ut idololatrae ab impietatis suae liberentur erroribus, ut Judaeis, ablato cordis velamine, lux veritatis atici catholicae fidei perfectione resipiscant, ut schismatici spiritum redivivae charitatis accipiant, ut lapsis poenitentiae remedia conferantur, ut denique catechumenis ad regenerationis ti, rerum ipsarum monstrat effectus, quandoquidem ex omni errorum genere plurimos Deus dignatur attrahere, quos erutos de potestate tenebrarum transferat in regnum Filii claritatis suae, et ex vasis irae faciat vasa misericordiae; quod adeo totum divini operis esse sentitur, ut haec efficienti Deo gratiarum semper actio laudisque confessio pro illuminatione talium vel correctione refera
Abbreviated transcription (Latin):
re. sicut autẽ dedõ scriptũ est. qui docet
hominẽ scientiã. Ita scriptũ est. etiã cari¬
tas exdõ est. Itẽ quinto capitulo. Ut quisqͥs
dixerit ideo nob̾ grãm iustificationis dari
ut qđ facere ꝑ liberũ iubemur arbitrium
facilius possimus implere ꝑgrãm. tãquam
& sigrã ñdaret᷑. ñ quidem facile sed tamen
possimus etiã sine illa implere diuina man¬
data. anathema sit. De fructib enĩ manda¬
torũ dñs loquebatur. ubi ñait. sine me dif¬
ficilius potestis facere. sed ait sine me nihil
nos pussimi patres pestifere nouitatis elati¬
one deiecta. & bonȩ uoluntatis exordia. &
incrementa probabiliũ studiorũ. & in eis usq
infinẽ pseuerantiã ad xp̃i grãm referre
docuerunt: obsecrationẽ quoq sacerdotaliũ
sacramenta respiciamus. quȩ ab apłis tradita
in toto mundo atq in om̃i eccła catholica
uniformit̃ celebrant᷑. ut legẽ credendi lex
statuat supplicandi. Cũ enĩ scãrũ plebiũ

Expanded text:
docet hominem scientiam , ita scriptum est etiam: Charitas ex Deo est . Item quinto capitulo: Ut quisquis dixerit ideo nobis gratiam justificationis dari ut quod facere per liberum jubemur arbitrium, facilius possimus implere per gratiam, tamquam, etsi gratia non daretur, non quidem facile, sed tamen possimus etiam sine illa implere divina mandata, anathema sit. De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur, ubi non ait: Sine me difficilius potestis facere, sed ait: Sine me nihilnos piissimi patres, pestiferae novitatis electione dejecta; et bonae voluntatis exordia, et incrementa probabilium studiorum, et in eis usque in finem perseverantiam ad Christi gratiam referre docuerunt; obsecrationum quoque sacerdotalium sacramenta respiciamus, quae ab apostolis tradita, in toto mundo atque in omni Ecclesia catholica uniformiter celebrantur, ut legem credendi lex statuat supplicandi. Cum enim sanctarum plebium
Abbreviated transcription (Latin):
mandatorũ. ut sciamus quid appetere & qiđ
uitare debeamus. ñ autẽ ꝑ illã nob̾ prestari.
ut qđ faciendũ cognouimus etiã facere dili¬
gamus atq ualeamus. anathema sit. cũ enĩ
dicat apł̃s. Scientia inflat. caritas uero ȩdi¬
ficat. Ualde impiũ est ut credamus ad eã quę
inflat nos habere grãm xp̃i. & ad eã quȩ edi¬
ficat ñ habere. cũ sit utrũq donũ dĩ. & scire
quid facere debemus. & diligere faciamus.

Expanded text:
et quid vitare debeamus; non autem per illam nobis praestari, ut quod faciendum cognovimus etiam facere diligamus, atque valeamus, anathema sit. Cum enim dicat Apostolus scientia inflat, charitas vero aedificat, valde impium est, ut credamus ad eam quae inflat, nos habere gratiam Christi, et ad eam quae aedificat non habere, cum sit utrumque donum Dei, et scire quid facere debeamu
Abbreviated transcription (Latin):
uis sententia destructionis consequit᷑. si quis
ad ȩccłasticã ꝑtulerit sententiã consilia eo¬
rũ qui contra hanc synodũ depontificali
egerit ambitu. & rationabili ꝓbatione con¬
uicerit participes actionis: huiusmodi ñ
solũ purgatus ab omĩ culpa sit. sed etiã re¬
muneratione quȩ ñ indigna sit subleuet᷑.
Uniuersa synodus surgens ad clamauit places
omĩa. & adiecit. Ex audi xp̃e symmacho uta.
dictũ ẽ trecies. Ut ita scruent᷑ rogamꝰ. dictũ c
decies. VUt nullus alit̾ adepiscopatũ romanĩ
deinceps ueniat p̃camur. dictũ ẽ decies: Vt
decreta nr̃a confirmes rogamꝰ. dictũ ẽ decis

Expanded text:
ntentia districtionis consequitur, si quis ad ecclesiasticam pertulerit notitiam, consilia eorum qui contra hanc synodum de pontificali egerint ambitu, et rationabili probatione convicerit, particeps actionis hujusmodi, non solum purgatus ab omni culpa sit, sed etiam remuneratione, quae non indigna sit, sublevetur. Universa synodus surgens acclamavit: Placent omnia; et adjecit: Exaudi, Christe, Symmacho vita, dictum est tredecies. Ut ita serventur rogamus, dictum est decies. Ut nullus aliter ad episcopatum Romanum deinceps veniat, precamur, dictum est decies. Ut decreta nostra confirmes, rogamus, dictum est deci
Abbreviated transcription (Latin):
nino cognoscere. nec aꝑte quidẽ obpugna¬
re audent. Sed quid aliud agunt cũ homi
iustitiã & dĩ mandata cõplenda solã sibi hu¬
manã sufficere posse naturã. ñ attendentes
& ñ uolentes neq currentes sed miserentis ẽ dĩ.
& qđ unũ corpus sumus in ap̃o ihũ. singuli
autẽ alt̃ alterius mẽbra. habentes dona diuer¬
sa scđm grãm quȩ data est nob̾. & grã dĩ sũ
id qđ sũ. & grã eius inme uacua ñ fuit. sed
plus omib illis laboraui. ñ ego autẽ sed grã

Expanded text:
nino cognoscere, nec aperte quidem oppugnare audent. Sed quid aliud agunt cum hominjustitiam; et Dei mandata complenda solam sibi humanam 131 sufficere posse naturam: nNon uolentis neque currentis sed miserentis est dei et quod unum corpus sumus in Christo Iesu. singuli autem alter alterius. membra habentes dona diuersa secundum gratiam, quae data est nobis, et: Gratia dei sum id, quod sum, et gratia eius in me uacua non fuit, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
re liberi eritis. Qđ auxiliũ fides impetrat
sicut afratrib qui etiã libros leger̃ cogno¬
uimus in eo dĩ gratiã putandã. qđ tal̃ ho¬
mris instituit creauitq naturã. quȩ per
peoniã uoluntatt̃ legẽ dĩ possit implere. si¬
lie naturalit᷑ in corde conscriptã. suic in
tissimo & honoratissimo¬
scõ fratri innocentio papę
aurelianus. Numidius.
palatinus. ad eodatus. uincentius. publianus.
teasius. tutus. pannonius. uictor. restitutus.
alius restitutus. rusticus. fortunatianus. am¬
pelius. auiuius. felix. donatianus. ad eodatus.
octauius. serotinus. maiorinus. portumianis.
crispolis: uictor. alius uictor. leucius. marian.
fructuosus. faustinianus. quod uultdeus. can¬
dorius. maximus. magarius. rusticus. rufiasi.
procultus. thomas. ianuarius. octauianus. pre¬
textatus. sixtus. pentadius. ciprianus. seruili

Expanded text:
re liberi eritis, quod auxilium fides impetrat, re liberi eritis, quod auxilium fides impetrat, sicut a fratribus, qui etiam eorum libros legerunt. cognouimus, in eo dei gratiam deputandam, quod talem hominis instituit creauitque naturam, quae per propriam uoluntatem legem dei possit implere siue naturaliter in corde conscritissimo et honoratissimo fratri, INNOCENTIO papae, Aurelius, Numidius, Palatinus Adeodatus, Vincentius, Publianus, Theasius, Tutus, Pannonius, Victor, Restitutus, alius Restitutus, Rusticus, Fortunatianus, Ampelius, Avinius, Felix, Donatianus Adeotatus, Octavius, Serotinus, Majorinus, Porturianus, Crispolis, Victor, alius Victor, Leutius, Marinus, Fructuosus, Faustinianus, Quodvultdeus, Candorius, Maximus, Magarius, Rusticus, Rufinianus, Proculus, Thomas, Januarius, Octavianus, Praetextatus, Sixtus, Quodvultdeus, Pentadius, Cyprianus, Servili
Abbreviated transcription (Latin):
ius & ad prb̃riũ idem celestinus postea ꝑue¬
nissẽ dicatur. nisi hȩc aꝑtissime anathemati¬
⁊aueruit. ipsos quoq anathematitari opor¬
tet. ut si ipsorũ ñ potuerit. saltẽ eorũ qui ab
cis decepti st̃ uł decipi possunt cognita senten¬
tia quȩ in eos lata est sanitas ꝓcuret᷑. hoc
itaq gestũ domine frat᷑ scẽ caritati tuȩ in¬
timandũ ducimus. ut statutis ñt mediocri¬
tatis etiã apłicȩ sedis adhibeat᷑ auctoritas ꝓ
tuenda salute multorũ & quorundã ꝑuersi¬
tale etiã corrigenda. Id enĩ agunt dampna¬
bilib disputationib suis ut ñ defendendo sed
potius insuꝑbiã sacrilegã extollendo liberũ
arbitriũ nullũ relinquant locũ gratiȩ dĩ
qui xp̃iani sumus. Qua & in ipsũ nrȩ uolun¬
tatis arbitriũ uere fit liberũ. dũ acarnaliũ
concupiscentiarũ dominatione. liberat᷑. di¬
rente dño. si uos filius liberauerit. tunc ue¬

Expanded text:
vis et ad presbyterium idem Coelestius postea pervevis et ad presbyterium idem Coelestius postea pervenisse dicatur, nisi hi apertissime anathematizaverint, ipsos quoque anathematizari oportet, ut si ipsorum non poeis decepti sunt uel decipi possunt, cognita sententia, quae in eos lata est, sanitas procuretur. Hoc itaque gestum, domine frater, sanctae caritati tuae intimandum duximus, ut statutis nostrae mediocritatis etiam apostolicae sedis adhibeatur auctoritas pro tuenda salute multorum et quorundam peruersitate etiam corrigenda. id enim agunt isti damnabilibus disputationibus suis, ut non defendendo sed potius in superbiam sacrilegam extollendo liberum arbitrium nullum relinquant locum gratiae dei, qua Christiani sumus, qua et ipsum nostrae uoluntatis arbitrium uere fit liberum, dum a carnalium concupiscentiarum dominatione liberatur dicente domino: Si uos filius liberauerit, tunc ue
Abbreviated transcription (Latin):
saturninus. batecenus. germanus. germanianus.
iuuentius. maiorinus. iuuentius. candidus.
ciprianus. & emilianus. romanus. africanus. &¬
marcellinus. qui inconcilio eccłȩ carthaginen¬
sis affuimus. Cũ exmore ad carthaginense᷑
ȩccłam sollẽpniter ueniremus. atq ex diuersis
causis congregata ex nob̾ synodus haberet᷑:
consacerdotũ nr̃orũ dedit anerothis & latari
quorũ formã his constituimus ec̃ subdendã.
his ergo lectis pelagiũ &celestiũ auctores
nefarii prorsus & ab omnib nob̵ anathema¬
titandi erroris aduertimus. Inde factũ est
ut recensendũ peteremus quid ante ferme
quinquenniũ suꝑ celesti nomine. hic apud
eccłam carthaginense᷑ fuerit agitatũ. Quo
recitato sicut ex subditis auertere poterit
scĩtas tua quãuis iudicatio manifesta consta
ret. quia illo tẽpore episcopali iudicio exci¬
sũ hoc tantũ uulnus ab eccła uideret᷑. nihilo¬
minus tam̃ id cõmuni deliberatione. censui¬
mus. ut huismodi ꝑsuasionis auctores quã¬

Expanded text:
SATURNINUS, BAZACENUS, GERMANUS, GERMANIANUS, JUVENTIUS, MAJORINUS, item JUVENTIUS, CANDIDUS, item CYPRIANUS, EMILIANUS, ROMANUS, AFRICANUS, MARCELLINUS, qui in concilio ecclesiae Carthaginensis adfuimus CAP. I.--Cum ex more ad Carthaginensem ecclesiam solemniter venissemus, atque ex diversis causis congregata ex nobis synodus haberetur,consacerdotum nostrorum dedit Herotis et Lazari, quarum formam his constituimus esse subdendam. His ergo lectis, Pelagium et Coelestium auctores nefarii prorsus, et ab omnibus nobis anathematizandi erroris advertimus. Unde factum est ut recensendum peteremus quid ante ferme quinquennium super Coelestii nomine, hic apud Ecclesiam Carthaginensem fuerit agitatum. Quo recitato, sicut ex subditis advertere poterit sanctitas tua, quamvis judicatio maniret quia in illo tempore episcopali judicio excisum hoc tantum vulnus ab Ecclesia videretur, nihilominus tamen id communi deliberatione censuimus, ut hujusmodi persuasionis auctores, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ne eidem qui excurialibus fuerint aliquan¬
do asuis curiis qđ frequent᷑ uidemꝰ accidere
poscant᷑. quȩ omĩa rationabilit̾ ꝓhibita opor¬
tet modis omnibus custodiri.
uales uero eligendi sunt in ordine
clericorũ. euidens forma declarat.
qui ab ineunte ętate baptitati fuer̃
& lectorũ officio sociati: uel si maiores sunt
cũ fuerint dĩ grãm consecuti. statim se eccle¬
siasticis ordinib mancipauerint. &si uxores
habuerint. quȩrendũ siuxorẽ uirginẽ habu¬
erit. quia scriptũ est inueteri testam̃to. uoco¬
rẽ uirginẽ accipiat sacerdos. & alibi. sacerdo¬
tes mei semel nubant. neq qui duas uxores ha¬
buerit. quia pauł apł̃s ait. unius uxoris uirum.¬

Expanded text:
ne iidem, qui ex curialibus fuerint, aliquanne iidem, qui ex curialibus fuerint, aliquando a suis curiis, quod frequenter videmus accidere, poscantur. Quae omnia rationabiliter prohibita oportet modis omnibus custodiri. V. Quales vero eligendi sunt in ordine clericorum evidens forma declarat, id est, qui ab ineunte aetate baptizati fuerint, et lectorum officio sociati, vel si majores sunt, cum fuerint Dei gratiam consecuti, si statim se ecclesiasticis ordinibus mancipaverint. Et si uxores habuerint, quaerendum si uxorem virginem habuerint, quia scriptum in Veteri Testamento: « Uxorem virginem accipiat sacerdos ; et alibi, Sacerdotes mei semel nubant. Neque qui duas uxores habuerit , quia Paulus apostolus ait, Unius uxoris virum
Abbreviated transcription (Latin):
tuto. ut quicũq tales ordinati fuerint cũ
ordinatoribus suis deponantur. III
osthȩc siquis aduersus formas cano¬
nũ uel eccłasticũ ordinẽ uel ad ipsũ
sacerdotiũ uenire tẽptauerit. una cũ ordi¬
natorib suif ipso in quo inuenti fuerint or
tȩ scđm quas ordines faciendos eẽ ꝑsententiã
decernentes. tamen aliquã partẽ quȩ de or¬
dinationib est ꝓuisa inserendã putaui. ut
scđm cã ordinationes inposterũ celebrandas
ẽẽ sciamus. nec ui inter pͣtandi aliter liberũ¬
arbitriũ relinquatur. Hȩc primũ quȩ sunt
prohibita digerantur.
e quispiã qui post baptismũ militaue¬
rit ad ordinẽ debeat clericatus admit¬
ti. neq qui causas post acceptã dĩ grãm admi
clesiasticũ ordinẽ uenire posse:. qui post bap¬
tismũ uel coronati fuerint. uel sacerdotium
qđ dicitur sustinuerint. & editiones publicas
celebrauerint. Nã & decurialib ẽ cauendũ.

Expanded text:
tuto, ut quicunque tales ordinati fuerint cum tuto, ut quicunque tales ordinati fuerint cum ordinatoribus suis deponantur. III. Post haec si quis adversus formas canonum, vel ad ecclesiasticum ordinem, vel ad ipsum sacerdotium venire tentaverit, una cum ordinatoribus suis tae, secundum quas ordines faciendos esse per sententiam decernimus, tamen aliquam partem quae de ordinationibus est provisa, inserendam putavi: ut secundum eam ordinationes in posterum celebrandas esse sciamus, ne cui interparbitrium relinquatur. Haec primum quae sunt prohibita digerantur. IV. Ne quispiam qui post baptismum militaverit, ad ordinem debeat clericatus admitti, neque qui causas post acceptum baptismum egericlesiasticum ordinem venire posse, qui post baptismum vel coronati fuerint, vel sacerdotium quod dicitur, sustinuerint, et editiones publicas celebraverint. Nam et hoc de carnalibus est cavendum,
Abbreviated transcription (Latin):
uantos enĩ exeis qui post accep i¬
tã baptismi grãm inforensi exerci¬
tati one uersati sunt. & optinendi ꝑti¬
natiam susceper̃ asscitos ad sacerdotium eẽ
cõperimus. Quorũ numeri finus & grego¬
rius ꝑhibent᷑. quantos exmilitia quĩ cũ po¬
testatib obȩdierunt seuera necessario p̾cep¬
ta sunt executi. quantos excurialib qui dũ
parent potestatib quȩ sibi st̃ imperata fẽ¬
cerunt. quantos qui uoluptates & editiones
populo celebrarunt adhonorẽ sũmi sacer¬
dotii puenisse. Quorũ omniũ neminem
ne ad societatẽ quidem ordinis clericorum
oportuerat ꝑuenire. Quȩ singula discuti¬
enda mandemus. ñ modicos motus aut scan¬
dala spaniensib ꝓuintus. quib medere cu¬
pimus destudio emendationis indicemus. id¬
circo remittenda potius hȩc putamus. Sed
ne deinceps similia cõmittant᷑. dilectio¬
nis urẽ matiritas ꝓuideri debe¬
bit. ut tantȩ usurpationi saltẽ nunc finis
necessarius imponatur eo uidelicet consti¬

Expanded text:
uantos enim ex his qui post acceptam baptismi gratiam in forensi exercitatione versati sunt, et obtinendi pertinaciam susceperunt, ascitos ad sacerdotium esse comperimus, e quorum numero Rufinus et Gregorius perhibentur! Quantos ex militia, qui cum potestatibus obedierint severa necessario praecepta sunt exsecuti! Quantos ex curialibus, qui, dum parent potestatibus, quae sibi sunt imperata fecerupopulo celebrarunt, ad honorem summi sacerdotii pervenisse! Quorum omnium neminem ne ad societatem quidem ordinis clericorum oportuerat pervenisse. Quae si singula discutienda mandemus, non modicos motus, aut scandala Hispaniensibus provinciis, quibus mederi cupimus, de studio emendationis indicemus; idcirco remittenda potius haec putamus. Sed ne deinceps similia committantur, dilectionis vestrae maturitas providere debebit, ut tantae usurpationi saltem nunc finis necessarius imponatur, eo videlicet consti
Abbreviated transcription (Latin):
rit ꝓnuntiatio firmaret᷑: indeq sumeras
ceterȩ &eccłȩ uelut de natali suo fonte
aquȩ cuncte ꝓcederent. & ꝑ diuersas
totius mundi regiones puri capitis incos¬
ruptȩ manerent. quid p̃cipere quos ab¬
luere. quos ueluti inceno memundabils
ordinatas mundis digna corporib unda

Expanded text:
rit pronuntiatio, firmaretur indeque sumerent rit pronuntiatio, firmaretur indeque sumerent ceterae ecclesiae, uelut de natali suo fonte aquae cunctae procederent et per diuersas totius mundi regiones puri capitis incorruptae manarent, quid praecipere, quos abluere, quos uelut in caeno inemundabili sordidatos mundis digna corporibus unda
Abbreviated transcription (Latin):
trib indnõ salutẽ. Inquirendos de his re¬
bus quas om̃i cũ sollicitudine. decet asa¬
cerdotib maxime. auero iustoq & cat¬
holico tractari concilio antiquȩ traditi¬
onis exempla seruantes. & eccłasticȩ mero¬
res disciplinȩ nr̃ȩ religionis uigort̃ m̃tis¬
ñminus nunc inconsulendo quã antea cũ
ꝓnunciaretis uera ratione firmatis qui ad
nr̃m referendũ approbatis eẽ iudiciũ. sci¬
entes qđ apłicȩ sedi cũ om̃s hoc loco positi
ipsũ sequi desideremus apł̃m. debeat᷑. a quo
ipse episcopatus & tota auctoritas nomins
huius emersit. Quẽ sequentes cũ mala tã
dãpnare nouimus quã ꝓbare laudanda. uł
id uera qđ patrũ instituta sacerdotali cus¬
todientes officio ñcensetis eẽ calcanda. Qđ
illi ñ humana sed diuina decreuere senten¬
tia. ut quicquid quãuis de diunctis remo¬
tisq ꝓuintius cogeretur. ñ prius ducerent
finiendũ. nisi ad eius sedis notitiã ꝑuenire.
ut totã huius auctoritate iuxta quȩ fue¬

Expanded text:
TRIBUS IN DOMINO SALUTEM. In requirendis diuinis rebus, quas omni cum sollicitudine decet a sacerdotibus, maxime a uero iustoque et catholico tractari concilio, antiquae traditionis exempla seruantes et ecclesiasticae memores disciplinae nostrae religionis uigorem non minus nunc in consulendo quam antea, cum pronuntiaretis, uera ratione firmatis, qui ad nostrum referendum adprobastis esse iudicium scientes, quid apostolicae sedi, cum omnes hoc loco positi ipsum sequi desideremus apostolum, debeatur, 5 quo ipse episcopatus et tota auctoritas nominis huius emersit. quem sequentes tam mala iam damnare nouimus quam probare laudanda, uelut id uero, quod patrum instituta sacerdotali custodientes officio non censetis esse calcanda, quod illi non humana sed diuina decreuere sententia, ut quicquid quamuis de disiunctis remotisque prouinciis ageretur, non prius ducerent finiendum, nisi ad huius sedis notitiam perueniret, ut tota huius auctoritate, iusta quae fue
Abbreviated transcription (Latin):
debeamus ne intremus intẽptationt̃ quod
dñs discipulos monuit. & posuit in oratione
quã docuit. ut non deficiat fides nr̃a. quod
ꝓapło petro se rogasse ipse testatus est. Si
enĩ possibilitatẽ naturȩ & arbitrio uolunta¬
tis inpotestate sunt constituta. quis non ea
uideat in anit̃ ad nõ peti. & fallacit᷑ orari
cũ orando poscuntur quȩ natura iam ita
condite sufficientib uirib obtinent᷑. nec
sed tantũ modo uigilate ne intretis intem¬
tationẽ. Niec beatissimo petro primo apłoꝵ
cipio ne deficiat fides tua. Contradicitur
etiã istorũ contentione benedictionib nr̃is.
ut incassũ suꝑ populũ dicere uideamur. quic¬
quid eis ad nõ p̃camur. ut recte ac pie uiuen¬
do illi placeant uł illa quȩ profidelib p̃ca¬
tur apłs dicens. flecto genua mea ad patrẽ

Expanded text:
debeamus, ne intremus in tentationem, quod debeamus, ne intremus in tentationem, quod Dominus discipulos monuit, et posuit in oratione quam docuit, ut non deficiat fides nostra, quod pro apostolo Petro se rogasse ipse testatus est . Si enim possibilitate naturae, et arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta, quis non ea videat inaniter a Domino peti, et fallaciter orari cum orando poscuntur quae naturae jam ita conditae sufficientibus viribus obtinentur, nec sed tantummodo: « Vigilate, ut non intretis in tentationem; » nec beatissimo Petro primo apostocipio, ne deficiat etiam istorum contentione benedictionibus nostris, ut incassum super populum dicere uideamur, quicquid eis a domino precamur, ut recte ac pie uiuendo illi placeant, uelilla, quae pro fidelibus precatur apostolus dicens: Flecto genua mea ad patrem