comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelis ne ceteris scandalũ fucias: et
aliis furentib uigulentur alii. cur
libros contra me scribis ad alios. et
legendos per sãtellites. tuos toto orbe
dispergis. Ubi est syllogisimus tiuis.
quo m̾e irretire couaris. et loqueris.
Quem in hoc magister optune emẽ¬
dare cupiebas. Si illi ad quos scribis
uichil deliquerat: si adme quẽ
arguis uõ stripseras. Et ego tibi tius
respondebo sermonib quẽ emendare
cupiebas inagister in docte. eos ue
qui nõ peccauertt. An ad quẽ nõ
stuipseras. Erutos putas esse lectores:
et omies nõ intelligere prudẽtiũ tuã.
Inio malitiã qua et serpens pruden¬
tior fuit cuc̃tis bestiis in paradiso.
ut a me secretã comonitionẽ flagi¬
tes quẽ publica accusatione perseq̃ris
Et nõ te pudet cccusationẽ tuã apo¬
logiam uocare Euererisq cur oppo¬
nam chippeũ pugioni tuo: et tibi qua¬
si religiosus et sauctulus persouam
huilitatis niponis et dicis. Si erra¬

Expanded text:
velis, ne caeteris scandalum facias, et velis, ne caeteris scandalum facias, et aliis furentibus, jugulentur alii: cur libros contra me scribis ad alios, et legendos per satellites tuos toto orbe dispergis? Ubi est syllogismus tuus, quo me irretire conaris, et loqueris? « Quem in hoc, magister optime, emendare cupiebas? si illos, ad quos scribis, nihil deliquerant; si me quem arguis, non ad me scripseras. » Et ego tuis respondebo tibi sermonibus: Quem emendare cupiebas, magister indocte? eosne, qui non peccaverant? an me, ad quem non scripseras? Brutos putas esse lectores, et omnes non intelligere prudentiam tuam, immo malitiam, qua et serpens prudentior fuit cunctis bestiis in paradiso: ut a me secretam admonitionem flagites, quem publica accusatione persequeris; et non te pudet accusationem tuam Apologiam vocare? Quererisque cur opponam clypeum pugioni tuo, et tibi quasi religiosulus et sanctulus personam humilitatis imponis et dicis: « Si erra
Abbreviated transcription (Latin):
subito intulit. Ante bidũ quã pro¬
ficisteretur harũ baiulus in manus¬
michi uenerũt que in me decla¬
masti. Ubi est ergo quod minaris.
et dicis quomͦ uenia douandus es
si erraueris. et uõ perpetuo pudo¬
ussileutio contegendus. Nisi forte
pro angustia temporis nõ potuisti
ea in ordinẽ di gerere. Aut aliquẽ
de eruditis conduxeras qui inopu¬
stulis meis genimarũ eloquẽtie
tue ormauiẽta porquireret. Supͣ
lui. sed re festinantr eo qui ad te
remeabat. malui paucis ad te
quã ad alios. protuis maledictis
laituis scribere. Et interun audac
ter frnto imperitia tua. Demel
enĩ cõfessuses diceus: suꝑflua ti¬
bi reprehensio fuit in paucis que
cõparatio equaliũ sit. emptio p̃cii
ãnumeratio. Et re Restinãte eo
qui ad te remeabat sordidissime
tũ sensibus ⁊ espondebo. et tencqua¬
ꝙͣ solo ecistam ac barbaeũ sed men¬
daceni subdolũ inipudẽtẽ esse con¬
stubisut me cõmoneas et emẽdatũ

Expanded text:
subito intulit: « Ante biduum mihi, quam prosubito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus venerunt, quae in me declamasti. » Ubi est ergo, quod minaris, et dicis, « Quomodo donandus es venia, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Nisi forte prae angustia temporis potuisti ea in ordinem digerere: aut aliquem de cruditis conducturus eras, qui in opusculis meis gemmarum eloquentiae tuae ornamenta perquireret. Supra lui; sed refestinante eo, qui ad te remeabat, malui paucis ad te, quam ad alios pro tuis maledictis latius scribere. Et interim audac ter frueris imperitia tua. Semel enim confessus es, dicens: « Superflua tibi reprehensio fuit in paucis, quacomparatio aequalium sit; emptio pretii annumeratio: et refestinante eo, qui ad te remeabat, sordidissimae tum sensibus respondebo; et te nequaquam soloecistam, ac barbarum, sed 538 mendacem, subdolum, impudentem esse conscribis, ut me commoneas, et emendatum
Abbreviated transcription (Latin):
neno potest fortius accusare. insi
tu ip̃ẽ dũ stribis. Sed uolui ostend̾e̾
cõdistipulis tnis qui tecũ litterar.¬
nõ didisterũt: quid per triginta
anuos in oriente profeceris qui
signũ arbitraris. Nec tibi ut di¬
cis ferulas adhibeo. neq atheno
ras docere contendo. Sed quia ful
et ingenii acumine prestangiso¬
culos nr̃os : intantũ ut omẽs mos
muidos putes. Cortatim opprimere
tecupimus inisi semel in strbendo
obtinueris prncipatũ: et marte-
eloquentie steteris ut cunctis nobis
qui aliquid stire uolumus muctire
nou licent. Ego phũs. rehtor. gra¬
greci te latinũ et latini grecũ putẽt
ror. qua temeritate contra tantarũ
artuĩ uirũ audeas dicere. Cu qui
tor disciplinaꝵ oculis uigilas: quo¬
modo uenia donanduses si orraue¬
ris. et nõ perpetuo pudoris silen¬
tio contegend. Quod cũ legissẽ.
et me putarem alicubi in sermone
iste perfectus est. Et suspiccire reũ
aliquid meoꝵ prolatuꝵ esse uitioꝵ

Expanded text:
nemo potest fortius accusare, quam nemo potest fortius accusare, quam tu ipse dum scribis. Sed volui ostendere condiscipulis tuis, qui tecum non didicerunt litteras, quid per triginta annos in Oriente profeceris: quisignum arbitraris. Nec tibi, ut dicis, ferulas adhibeo, neque athenogras docere contendo; sed quia fulmet ingenii acumine perstringis oculos nostros, intantum ut omnes 537 tuos invidos putes, certatim opprimere te cupimus: ne si semel in scribendo obtinueris principatum, et in eloquentiae arce steteris, cunctis nobis qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, gramGraeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: ror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putarem alicubi in sermone iste perfectus est , et suspicarer eum aliquid meorum prolaturum esse vitiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cunicis tuis: et ensebio et ceteris
Dem ciuꝰ ꝓuidentie est dare aliis¬
exemplar qd̾ nõ dum emẽdaueris:
Scripte ad purũ. Non erant ste¬
dule. et eniendandos errores tuos
iam alii possidebant. dentis ne nõ
herere inter se mendatiũ. et quod
tibi marticulo tpris profuit ut epi¬
scopoꝵ sententias subter fugeres
patere discussimi. et tius te uorbis
redcrgui. Ex quo apparet iuxta
habere mentiendi. artẽ fingendi
et ipã ut loqutus es uorba subuectã.
Eloquẽtiã ut dicis tuã. et mpre¬
fatione mea liuidasse me fateor
et etiã nũt laudarẽ isi tu eã cõtra
tullii tui sentẽtiã. multa iacꝰtantia
friceres odiosam. Ubi iactaui elo¬
quẽtiã meã. qui etiã ante lauda¬
ram nõ libenter accepi: An hoc di¬
cis quia nõ uis sub dola predicacõe
palpari. Aperte accusaberis. ut ꝗ
laudãtem respis. sentias criminã¬
tem . Imperitiã autẽ tuã nõ tam
stultus eram ut reprehenderẽ. quã

Expanded text:
amicis tuis, et Eusebio et caeteris amicis tuis, et Eusebio et caeteris Deinde cujus prudentiae est, dare exemplar aliis, quod nondum emendaveras? Scriptae ad purum non erant schedulae; et emendandos errores tuos jam alii possidebant. Sentisne non haerere inter se mendacium? Et quid tibi in articulo temporis profuit, ut episcoporum sententias subterfugeres, patere discussum, et tuis te verbis redargui? Ex quo apparet juxta  te voluntatem habere mentiendi, artem fingendi et ipsa, ut locutus es, verba subnectam. « Eloquentiam, ut dicis, tuam, et in Praefatione mea laudasse me fateor; et etiam nunc laudarem, nisi tu eam contra Tullii tui sententiam, multa jactantia faceres odiosam. » Ubi jactavi eloquentiam meam, qui etiam a te laudatam non libenter accepi? An hoc dicis, quia non vis subdola praedicatione palpari? Aperte accusaberis, ut qui laudantem respuis, sentias criminantem. Imperitiam autem tuam, non tam stultus eram, ut reprehenderem; quam
Abbreviated transcription (Latin):
ad purũ digeste erant stedule er¬
ror eaꝵ nõ eusebio imputabitur:
sod mors et tarditati tue qui omẽ¬
dare cessasti. Et in eo solo erit illẽ
culpabilis. quia stripta tua tito
disseminanit in nulgus que tu pau¬
latim emendare detreueras. Sni
autẽ ut tu uis eus sulsanit eusebins.
quid causcieis atq pretendis inemẽ¬
datas. et nec dum ad purũ digestas
in publicũ prorupisse: Et emodate
enĩ et nõ emendate similẽ recipiũt
falsitatẽ. Nullus iuquis eos habe¬
bat libros cuit ad modũ pauti. In
imo sermione quãta diuersitas
Si millus habebat eos. quom a
pud paucoserant. Di pauci habe¬
bant. cur nullũ habuisse mentiris:
Cũ autẽ dicas apud ꝑaucos fuisse
et te ipo confitente subuersũ sit
quod nullus habuerit. ubi est illud
quod quereris cuiro redemiptũ nota¬
riũ tuũ: Dic nomẽ notarii quã¬
tũ aurũ datũ sit. ubi. per quẽ. et
a tuo consortio separasti. Uide ne
magis illud uerũ sit a paucis illis

Expanded text:
ad purum digestae erant schedulae, erad purum digestae erant schedulae, error earum non Eusebio imputabitur, sed morae et tarditati tuae, qui emendare cessasti. Et in eo solo erit ille culpabilis, quia scripta tua cito disseminavit in vulgus, quae tu paulatim emendare decreveras. Sin autem, ut tu vis, eas falsavit Eusebius: quid causaris, atque praetendis inemendatas, et necdum ad purum digestas in publicum prorupisse? Et emendatae enim, et non emendatae similem recipiunt falsitatem. Nullus, inquis, eos habebat libros, aut admodum pauci. In uno sermone quanta diversitas! Si nullus eos habebat, quomodo apud paucos erant? Si pauci habebant, cur nullum habuisse mentiris? cum autem dicas 536 apud paucos fuisse; et te ipso confitente subversum sit, quod nullus habuerit, ubi est illud, quod quereris, auro redemptum notarium tuum? Dic nomen notarii, quantum auri datum sit, ubi, per quem, auta tuo consortio separasti. Vide ne magis illud verum sit, a paucis illis
Abbreviated transcription (Latin):
urgueris. Di eusabis aurorede¬
mit memendatas scedulas quas fal¬
saret. tu profer tucis que ful sate
nõ siuit. et si probaueris nichil in
illis hereticũ. tuc ilłe funobitur
cͥmine fulsitatis. Quã mutes
ꝙͣus corrigas tatholica nõ ꝓbabis
Si em̃ error esset in uerbis. aut n
paucis sensib: possent de tainica¬
ei mala et bona pro hi poni. Obi
autẽ tota disputano equalis est et
umuerse rationabiles treature q̃
propria uoluutate corruerant in
unũ postea ⁊ euerterentur statum
ut rursum ex alio printipio alie sint
ruine. Quid habes emendare nisi
cuncta mutaueris. Quod si face
uolueris ium nõ libros alienosinter¬
pretaueris sed cyndes tuos. Hot au¬
tem cuiusmodi airgumentũ sit nõ
in telligo quia in quit in euiendate
et nõ diu ad purlĩ digeste erant
stedule Id crrco fatilius abeusebio
falscite sunt. Aut ego tardior sũ
aut michi sc̃itis futuĩt et obtũsum
iudetur. si nec dũ enrendate. nec

Expanded text:
urgeris. Si Eusebius auro redeurgeris. Si Eusebius auro redemit inemendatas schedulas, quas falsaret, tu profer tuas, quae falsatae non sint: et si probaveris nihil in eis haereticum, tunc ille crimine tenebitur falsitatis. Quamvis mutes, quamvis corrigas, catholicas non probabis. Si enim error esset in verbis, aut in paucis sensibus, possent detruncari mala, et bona pro his reponi. Ubi autem tota disputatio aequalis est: ut universae rationales creaturae, quae propria voluntate corruerant, in unum postea revertantur statum: ut rursum ex eodem principio aliae sint ruinae; quid habes emendare, nisi cuncta mutaveris? Quod si facere volueris, jam non libros alienos interpretaberis, sed condes tuos. Hoc autem cujusmodi argumentum sit, non intelligo. Quia, inquit, inemendatae, et nondum ad purum digestae erant schedulae, idcirco facilius ab Eusebio falsatae sunt. Aut ego tardior sum; aut mihi satis fatuum et obtusum videtur. Si nondum emendatae, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dulis sius uec dũ emẽdatis: non¬
duĩ ad purũ digestis fulscurerit.
et ob ib fatilius ei fulsitas fuerit.
quod aut millus eas haberet aut
ad iuodũ pauti. et aute scripsi et
mut cadẽ deo mediante protestor.
me nõ probasse accusationẽ eius:
scandala ruinãq proferri: que
secreto aut cor ripere ualeas aut¬
emiendare. Sed quia imusquisq ni uit
stomacho suo et auncus non statim
dñs est alt̾ius uolũtatis Sicut accusa¬
tionẽ etiã uerã ⁊eprehondo. sic falsi¬
tatẽ scedularũ in stõ uiro nõ sustipio
Quid emĩ homo latinus de interpre¬
tatione greca potiit immutare
Dait quid subtiaheret uel aidderet in
libris periarchon. ubi sit contexta sũt
omiã : et alteꝵ pendet ex altero. nt
quit quid tollere uolueris aud addere:
quasi parnus in uestimento statini
appareat: Quod ergo me mones
ipẽ fucito paululũ statim huãn se
nsõ xpĩaui. pudoris assuue: net des¬
pecta et caltata cõstientia tua uer¬
bis te purgandũ putes qui rebius

Expanded text:
mendatis, et nondum ad purum digestis, falsaverit: et ob id facilius ei falsatae fuerint, quod aut nullus eas haberet, aut admodum pauci. » Et ante scripsi, et nunc eadem, Deo audiente, protestor, me non approbasse accusationem ejus, n multorum scandala ruinamque proferri, quae secreto aut corripere valeas, autemendare? Sed quia unusquisque vivit stomacho suo: et amicus non statim dominus est alterius voluntatis: sicut accusationem etiam veram reprehendo, sic falsitatem schedularum in sancto viro non suscipio. Quid enim 535 homo Latinus de interpretatione Graeca potuit immutare? Aut quid subtraheret, vel adderet in libris περὶ Ἀρχῶν ubi sic contexta sunt omnia, et alterum pendet ex altero, ut quidquid tollere volueris, vel addere, quasi pannus in vestimento statim appareat? Quod ergo me mones, ipse facito: paululum saltem humani, si non Christiani pudoris assume, ne despecta et calcata conscientia tua, verbis te purgatum putes, qui rebus
Abbreviated transcription (Latin):
cuius e tatis fueris. Unde quo tyrẽ
nauigaris. ubi uixeris: quibus in¬
tor fueris. sed absit ut quod inte re¬
preheudo futiã. et ineccłiastita
dis putatione aniliũ iurgiorũ de¬
lirauiẽta compingam. Hoc solũ
prudẽtie tue dixisso sufficiat uit
caueasin alterũ dicere quitquidin
te statim retorqueri potest. In
guiersatio ut post ostulĩ post ora¬
fionem neges ciun contrate potu¬
isse stribere. quoniõ si contẽdas nõ
poruisse cũ mori qui paulo ante
burerat. Nut certior sit tui rep̾¬
heusio. quã post pacẽ occoĩtatio.
Ex nobis inquit exierunt. sed nõ fue¬
cũ post unã et alterã cõmonitionẽ
uitandũ aplũs precepit: qui utiq
anteꝙͣ uiteret᷑ atq dampnetut et̾¬
clesiastici gregis portio fuit.iuił¬
q risum tencre nõ possumm quod a quo¬
dam prudente cõmonitus in laudes
epiphaaui ꝑsones. Hic est ille delirꝯ

Expanded text:
Cujus aetatis fueris, unde, quo tempore Cujus aetatis fueris, unde, quo tempore navigaris? ubi vixeris? quibus interfueris? Sed absit, ut quod in te reprehendo, faciam: et in ecclesiastica disputatione, anilium jurgiorum deliramenta compingam. Hoc solum prudentiae tuae dixisse sufficiat, ut caveas in alterum dicere, quidquid in te statim retorqueri potest. 23.giversatio, ut post osculum, post orationem, neges eum contra te potuisse scribere: quomodo si contendas non potuisse eum mori, qui paulo ante vixerat, aut certior sit tui reprehensio, quam post pacem excommunicatio. Ex nobis, inquit, exierunt: sed non fuecum post unam et alteram commonitionem vitandum Apostolus praecipit, qui utique antequam vitetur atque damnetur, Ecclesiastici gregis portio fuit . Simulque risum tenere non possum, quod a quodam prudente commonitus, in laudes Epiphanii personas: « Hic est ille delirus
Abbreviated transcription (Latin):
Enutu sum cõnimione pontificis
confessouiq paulini. et deductusab
es media hiente et grauissimo fugo
re intruui iherosolimã. Bidi mul¬
tu miratula: et que prius ad me fu¬
nia pertulerat. oculoꝵ udicio com¬
probaui. Inde contendi egrptũ. ter¬
hustraui inonasteria intrie. et inter
stoꝵ choros aspides latere inspexi
protiuus coucito gradu bethleeni me¬
en reuersus sumꝰ. ubi adoraui prese¬
pe et incunabula saluatoris. Uidi
quoq funosissinũ locũ. nec ie mer¬
ti radidi ocio. sedinulta didici que
ante uestiebami. Quid autõ de me
rome iidicatũ sit. et qiud postea
stuptũ nolo triceas. presertim cum
tos et inpimito iactare meudatio.
sed scriptis eccliãsticis arguendus
sini. Hide quãtũ te timeã. si uel
paruã stedulã contra me ioicmi
epĩ ut alterius eccliẽ protuleris om¬
ma que iite scripta sunt mea cri-¬
mina cõfitebor. Nũquidet ego nõ
posseni perfoctionẽ tuã ex cutere:

Expanded text:
fruitus sum communione pontificis fruitus sum communione pontificis confessorisque Paulini, et deductus ab eo media hyeme et frigore gravissimo, intravi Hierosolymam. Vidi multa miracula; et quae prius ad me fama pertulerat, oculorum judicio comprobavi. Inde contendi Aegyptum, lustravi monasteria Nitriae, et inter Sanctorum choros aspides latere perspexi. Protinus concito gradu Bethleem meam reversus sum, ubi odoravi praesepe et incunabula Salvatoris. Vidi quoque famosissimum lacum, nec me inerti tradidi otio; sed multa didici, quae ante nesciebam. Quid autem de me Romae judicatum sit, et quid postea scriptum, nolo taceas, praesertim cum tes, et impunito jactare mendacio, sed scriptis 552 ecclesiasticis arguendus sim. Vide quantum te timeam: Si vel parvam schedulam contra me Romani episcopi, aut alterius Ecclesiae protuleris, omnia quae in te scripta sunt, mea crimina confitebor. Numquid et ego non possem profectionem tuam discutere?
Abbreviated transcription (Latin):
post ista si quid inte cisperũ dixero
stritim michi iu scriptionẽ et gla-¬
dios cõminaris et interim homo
eloquẽtissinius arte ludis ⁊ ethori¬
ca det simulas te preterire q̃ dicis
et qui obiecta probare nõ poteras
quasi preterinissa facis crimiuo¬
sa. Hec est tua tota simplicitas.
dic̃ amico parcis et reseruas te
ad tribunalia iudicũ. ut aceruũ
triminũ mchi dũ paras obiece¬
de urbe ordiuẽ narrabo breuitꝰ
Mense autẽ augusto flancibui
et ado lescente fratre et aliis monachis
qui nũt ihero solune cõmorãtur na¬
nuni in romano portu securus ascendi
precipitẽ fallacis ulixei cursũ et syre¬
narũ tanrica et in satiabilẽ charibdis
noraginẽ. Cnuq michi aiccole ilłiꝰ
ione portũ nauigarẽ. Illũ eiĩ fugi¬
entut et turbatoꝵ. huuc secura hons
esse cursimi. Aalui per maleas et
ercladas erprĩ pergere. ubi suscepto
Auenorabisi ep̃o epiphanio cuiꝰ tu
testimonio gloriaris. ueni antiochio.

Expanded text:
post ista si quid in te asperum dixero, post ista si quid in te asperum dixero, statim mihi proscriptionem et gladios comminaris. Et interim homo eloquentissimus arte ludis rhetorica, et simulas te praeterire quae dicis, ut qui objecta probare non poteras, quasi praetermissa facias criminosa. Haec est tua tota simplicitas, sic amico parcis, et reservas te ad tribunalia judicum, ut acervum criminum mihi, dum parcis, objecede Urbe ordinem? Narrabo breviter. Mense Augusto, flantibus et adolescente fratre, et aliis moqui nunc Jerosolymis commorantur, navim in Romano portu securus ascendi,praecipitem fallacis Ulyssis cursum, et Sirenarum cantica, et insatiabilem Charybdis voraginem. Cumque mihi accolae illius io ne portum navigarem illum enim fugientium et turbatorum, hunc securi hominis esse cursum, malui per Maleas et Cycladas Cyprum pergere: ubi susceptus a venerabili Etestimonio gloriaris, veni Antiochiam, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
te aut stupsit aut forte nõ strip¬
sit Et si stripsit sufficit cibito¬
cius orbis testimoniũ. quod nul¬
li ueꝵ uidetur. ut tante urbis
sacerdos uel in nocẽti ĩ iuriã fucere
potuerit uel absenti. Innocẽ trm
te uocas ad cuius interpretationẽ
roma cõtremuit. Absentẽ qui actusa¬
tus respondere nõ audeas. ettantũ
romane urbis nidiciũ fugis ut ma¬
gis obsidionẽ barbaricã quã pacca
te urbis uelis sentẽciã sustiniere
adorientẽ stripta quismisit in quib
papa a nastasius tautis te ornat flori¬
bus ut cũ ea legeris magis teuelle
Suuulq considera. mimicabilẽ pru¬
dentiã tuã: et sales articos Ciĩ saincti
loquis uenustatẽ ab aliis appotos alio¬
rũ tminatione cõfoderis et contra
npresenti iudicatũ sit quid postea
striptũ. quid unaueris ubi naui
cõstenderis. quã stẽ periuriũ ita¬
ueris poteram pandere/. sed plura
reseruare statiu quã referre. Hec

Expanded text:
te, aut scripsit, aut forte non scripte, aut scripsit, aut forte non scripsit? Et si scripsit, sufficit tibi totius orbis testimonium, quod nulli verum videtur, ut tantae urbis sacerdos, vel innocenti injuriam facere potuerit, vel absenti. Innocentem te vocas, ad cujus interpretationem Roma contremuit. Absentem, qui accusatus respondere non audes. Et tantum Romanae urbis judicium fugis, ut magis obsidionem barbaricam, quam pacatae urbis velis sententiam sustinere. ad orientem scripta quis misit? In quibus papa Anastasius tantis te ornat floribus, ut cum ea legeris, magis te velle Simulque considera illam inimitabilem prudentiam tuam, et sales Atticos, et sancti eloquii venustatem. Ab aliis appeteris, aliorum criminatione confoderis, et contra in praesenti judicatum sit? quid postea scriptum, quid juraveris? ubi navim conscenderis? quam sancte perjurium vitaveris? Poteram pandere, sed plura servare statui, quam referre. » Haec
Abbreviated transcription (Latin):
eccliẽ plebi traditos ut sidei uenta¬
tem quã ab apłis didicerant ꝑte
perdetent Et quod tibi inaioreni
fuceret nuidiã ausus sit crimi¬
uari hos ipõ prefationis tue testi¬
uonio ⁊oboratos. Non est leue
quod tibi impigit ituite urbis
poutifex nel ab alio obiectum
temore suscepit. Uocifera et cla¬
mita per compita por plateas
Non est meus liber. et si mensest
scedulas memẽdatas ensebins
furto abstulit. Alitor ergo edidi
dedi. Et tam sceleratus inmitus. tã
uegligentes mnuici fuerũt ut om¬
mũ codites ab eo pariter falsarẽt᷑
Mec frater caussime fucere debue¬
ras et nõ illi tergũ obuertens.
In me transmarinas maledictoꝵ
tuoꝵ sagittas dirigere. Quide¬
nĩ iuilnorib tius prodest si ego uul
neratus fuero. Au solatiũ percus¬
si  est amitũ secũ iudere moriẽtem.
Srricũ iani m dnõ doriuiẽtis pro¬
fers epłas. et iuiuentis a uastasu dic¬
ta contempnis. Quid enĩ tibi ut
ais officere potest. quod te ignorã¬

Expanded text:
os, ut fidei veritatem quam ab Apostolo didicerant, per te perderent, et quo tibi majorem faceret invidiam, ausus sit criminari hos ipsos, Praefationis tuae testimonio roboratos. Non est leve quod 550 tibi impingit tantae urbis pontifex, vel ab alio objectum temere suscepit. Vociferare et clamita per compita, per plateas: Non est meus liber; et si meus est, schedulas inemendatas Eusebius furto abstulit. Aliter ego edidi, te paucis; et tam sceleratus inimicus, tam negligentes amici fuerunt, ut omnium codices ab eo pariter falsarentur. Haec, frater charissime, facere debueras, et non illi tergum obvertens, in me transmarinas maledictorum tuorum sagittas dirigere. Quid enim vulneribus tuis prodest, si ego fuero vulneratus? An solatium percussi est, amicum secum videre morientem? 21. Siricii jam in Domino dormientis profers epistolam, et viventis Anastasii dicta contemnis. Quid enim tibi, ut ais, officere potest, quod te ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiduli tii amore cõtep̃seris si a me
fictam eplaia suspictrs Curcat
ui roniaue eccłie carthauio nõ rea¬
rs. ut cũ de prehenderis cib epõnõ
datam manifestissime tͥuisuis reũ
tuneas. et requaꝙͣ araueaꝵ nchi
tare testimoniũ cuiꝰ auc torem
et testem habeas minciuo. Uade
potius romã. ot preseus cipudeũ
ex postula. Cur tibi et cibsenti et
innocenti fecerit cõtumeliã Pdri¬
nuĩ ut nõ reciperet expositionem
fidei tue quã om̃is ut stribis italia
cõprobauit et baculo tuaꝵ uti no¬
mitteret. et cauterĩ tibi herescos
dum uescis mureret. dicoret q li¬
bros origenis. siepiapxoon ate¬

Expanded text:
pidulpidullam suspicaris, cur eam in Romanae Ecclesiae chartario non requiri? ut quum deprehenderis ab episcopo non datam, manifestissime criminis reum teneas: et nequaquam aranearum mihi tare testimonium; cujus auctorem et testem habeas in vicino. Vade potius Romam, et praesens apud eum expostula, cur tibi et absenti et innocenti fecerit contumeliam. Primum, ut non reciperet expositionem fidei tuae, quam omnis, ut scribis, Italia comprobavit, et baculo tuarum uti nomitteret et cauterium tibi haereseos, dum nescis inureret, diceretque libros Origenis
Abbreviated transcription (Latin):
respondi eadẽ enĩ accusabat que
tu postea et amicus laudas. etiu¬
nuicus ciccuias. Scio a quo illuis
contra me rabies cscitata sit. Noui
cuniculos tuos et simplicitatẽ quã
omẽs predicant. Non iguoro qd̾¬
ꝑ illius stulticiã tua ininc malicia
debachata est. quẽ ego si eplanime
cun ⁊epulit ne solus habere uidca¬
ris baculũ litteratũ nõ debes tur¬
pitudinẽ simulare uerboꝵ quã
nusꝙͣ omĩo legisti sed intelligere
et cõfiteri per illius uerecũdiam.
tius calũp̃mis fuisse responsum
In epła stĩ pape auastasĩ lubricus
extitisti et turbatus. in quo sigas
gradũ nõ repperis. Modo enĩ di¬
cis a me esse cõpositam iuit̃ ab co
adte debuisse trausiuitti tui missa
est. Rursum iiusticiã stribentis
arguesetiã si scripta sit ab ilło. siue
nõ stripta ad te nichil pertinere
testaris qui precessoris eius et habe¬
astestimoniũ. et rogantẽ romaꝵ
ut eã illustraret proseutia tua. op¬

Expanded text:
respondi. Eadem enim accusabat, quae respondi. Eadem enim accusabat, quae tu postea et amicus laudas, et inimicus accusas. Scio a quo illius contra me rabies concitata sit, novi cuniculos tuos. Simplicitatem 549 quam omnes praedicant, non ignoro. Per illius stultitiam tua in me malitia debacchata est; quam ego si epistola mea repuli, ne solus habere videaris baculum litterarum, non debes turpitudinem simulare verborum, quam nusquam omnino legisti; sed intelligere et confiteri, per illius vecordiam, tuis calumniis fuisse responsum. 20. Epist. Papae Anastasexstitisti; et turbatus, in quo figas gradum non reperis. Modo enim dicis a me esse compositam, nunc ab eo ad te debuisse transmitti, cui missa est. Rursum injustitiam scribentis arguis; etiam si scripta sit ab illo, sive non scripta, ad te nihil pertinere testaris, qui praecessoris ejus habeas testimonium, et rogantem Romam, ut eam illustrares praesentia tua, op
Abbreviated transcription (Latin):
stio Ubi enĩ eũ scripsi heretica
apud alexandriã cõmumone
maculatũ Das libiũ profersẽpi¬
stolam. et nusꝙͣ omĩo reperies ea
dem licentia minio npudẽtia
mentiendi qua putas. omẽs tuis
sermonibus credituros. Addis qñ
testimoniũ de scripturis in eit
tam iniuriose posiusti. ut egoid
repetere meo ore nõ audeã. No
audes ⁊ epetere. quid tatendo am¬
plius cruminaris. Et quia non
habes quid obitias siuiulas uere¬
condia ut lector te putet michi
parcere qui mentiens uec tue a¬
nime peꝑcisti. Quod est ilłud
testimonũ de scripturis quod de
tuo illo prudentissimo ore uõex¬
eat. Aut quid in sanctis libris potes
turpe memorari. si erubestis loꝗ
Scube saltirnt nos procacitatis
proprius seruio cõuĩcat. Ut cetera
silecau ex hoc muo capitulo cõpro¬
babo ferream te frontẽ possi dere
fallatie. Ui de quãtũ timeã crĩ¬
mminationẽ tuã si protuleris qd̾
minaris. mea erut innũsa que
tua sunt. Ego inuigilaim tibi

Expanded text:
 scripsi haeretica apud Alexandriam communione maculatum? Da librum, profer epistolam, nusquam omnino reperies, et eadem licentia, immo impudentia mentiendi, qua putas omnes tuis sermonibus credituros, addis: « Quando testimonium de Scripturis in cum tam injuriose posuisti, ut ego id repetere meo ore non audeam. » Non audes repetere, qui tacendo amplius criminaris. Et quia non habes quod objicias, simulas verecundiam, ut lector te putet mihi parcere, qui mentiens nec tuae animae pepercisti. Quod est illud testimonium de Scripturis, quod de tuo illo pudentissimo ore non exeat? Aut quid in sanctis Libris potest turpe memorari? Si erubescis loqui, scribe saltem, ut nos procacitatis proprius sermo convincat. Ut caetera sileam, ex hoc uno capitulo comprobabo, ferream te frontem possidere fallaciae. Vide quantum timeam criminationem tuam. Si protuleris quod minaris, mea erunt universa quae tua sunt. Ego in Vigilantio tibi
Abbreviated transcription (Latin):
epłam landatricẽ tuã: Cinus ar¬
tificio et a cuius m̃ĩstris in stẽ fabi¬
ole hospitio et uiri ipiãni et prudẽ¬
tis oteam inuentus est codex . quẽ
illi nuĩꝙͣ iiderant. An idcirto te
estimał in nocẽtem: si quitud tuũ
est in alios conferas: Quicũq te
offenderit ꝙͣuis simplex: ꝙͣius in¬
noxius sit ilico crimiuosus fiet:
puditicia: quod iezi magistri pre¬
tulit scinctitati ꝓpter quod iudas
tradidit dinñ suũ. Ui deamus ta¬

Expanded text:
epistolam laudatricem tuam? Cujus arepistolam laudatricem tuam? Cujus artificio, et a cujus ministris in sanctae Fabiolae hospitio, et viri Christiani et prudentis Oceani, inventus est codex, quem illi numquam viderant? An idcirco te existimas innocentem, si quidquid tuum est, in alios conferas? Quicumque te offenderit, quamvis simplex, quamvis innoxius sit, illico criminosus fiet? pudicitia, quod Giezi magistri praetulit sanctitati, propter quod Judas tradidit Dominum suum. 5. Non
Abbreviated transcription (Latin):
textruias recitarent. Hec est tua illa
stã ueretimdia. hec edificatio xpĩã¬
na: Sic modestus es : sic pudens.
ut caternatim de occidente uemẽtes
nuchi tua maledicta uarrauerint
Ita memoriter et consentance ute¬
go cogerer nõ striptis tius que nec
to auro redumere notariũ. sicut ami¬
ci tui de meis pariarchonscedulis nõ¬
duĩ emendatis nodũ ad purũ digestis
fecerũt ut fatilius falsare possenr. qd̾
aut nullus haberet. aut ad modu
pauci. Gratis a me missũ suscipe to¬
dicem quẽ censu magno cuperes cõ¬
paratũ. Non te pudet prenui. ego
auro redimerẽ notarũ tuũ. Et quis
tantus ac talis est: ut audeat cuiu
creso et dauio pugnare diniciis. ut
subitũ de maratũ et crassũ nõ per¬
timesc̾at. Usq ad eo ue ob dura¬
sti frontẽ: ut mendatiũ ponas spẽ
tuã: et estimeste protegi posse mẽ¬
datio: et quitquid finxeris tibi cre¬
dendũ putese Quid bethleem de
cubiculo fratus eusebii furatus est

Expanded text:
textrinas recitarent? Haec est tua illa textrinas recitarent? Haec est tua illa sancta verecundia, haec aedificatio Christiana; sic modestus es, sic pudens, ut catervatim de occidente venientes, mihi tua maledicta narraverint: ita memoriter et consentanee, ut ego cogerer 534 non scriptis tuis, quae necdto auro redimere notarium meum: sicut amici tui de meis περὶ Ἀρχῶν schedulis, nondum emendatis, nondum ad purum digestis, fecerunt: ut facilius falsare possent, quod aut nullus haberet, aut admodum pauci. Gratis a me missum suscipe codicem, quem censu magno cuperes comparatum. » Non te pudet prooemii? Ego auro redimerem notarium tuum? Et quis talis ac tantus est, ut audeat cum Croeso et Dario pugnare divitiis? Ut subitum Demaratum, et Crassum non pertimescat? Usque adeone obdurasti frontem ut mendacium ponas spem tuam: et existimes te protegi posse mendacio, et quidquid finxeris tibi credendum putes? Quis Bethleem de cubiculo fratris Eusebii furatus est
Abbreviated transcription (Latin):
nõtunent qui est paracus occid̾e.
⁊dequar q uestigia ꝓpositionis
tue seruaus cetera illis eruditis¬
sunis libris quos anteqͣ legerem
confutani. Dicis te alcusutioe
mẽa ad eos tantũ misisse qui mie¬
isuerbis lesi fuerant et nõ ad
plures. quia nõ ad ostentationez
sed ad edifitationẽ xp̃iauis loquẽ¬
dum est. Et unde oro te libroꝵ
tuoꝵ ad ine fama ꝑueuit. Quis
costome. quis in italia quis ui dal¬
matie insulas disse minauit. Si
iuistrimis tius et amicoꝵ tuoꝵ
lutebant ad iue: quõ mea cͥunã
puenerũt. Et cudes dicere te
niõ cid ostentacoe sedad edificati¬
onem quasi xpiãnũ loqui. Qui
de sens senex tauta cõfingis. ꝙͣta
nõdiceret de latroue hoĩcida/. de
storto meretux. sturra de iimo
Qui parturis michi mõtes crumi¬
neci uersales et anabasu tiu per diuer¬
sasproiĩcias cucurrerunt ut laudes
uicas legerent. ut panegrricũ tuũ ꝑ
angulos et platras et muliercularu

Expanded text:
non timeat, qui est paratus occidere? non timeat, qui est paratus occidere? Sequarque vestigia propositionis tuae, servans caetera illis eruditissimis libris, quos antequam legeram, confutavi. Dicis « te accusationem meam ad eos tantum misisse, qui meis verbis laesi fuerant, et non ad plures: quia non ad ostentationem, sed ad aedificationem Christianis loquendum est. » Et unde, oro te, librorum tuorum ad me fama pervenit? Quis eos Romae? quis in Italia? quis per Dalmatiae insulas disseminavit? Si in scriniis tuis et amicorum tuorum latebant, ad me quomodo mea crimina pervenerunt? Et audes dicere te non ad ostentationem, sed ad aedificationem quasi Christianum loqui, qui de sene senex tanta confingis, quanta non diceret de latrone homicida, de scorto meretrix, scurra de mimo? Qui parturis mihi montes crimine Cereales et anabasii tui per diversas provincias cucurrerunt, ut laudes meas legerent? Ut panegyricum tuum per angulos et plateas, ac muliercularum
Abbreviated transcription (Latin):
Et expouit predicationẽ uec inua¬
cuaã currere aut cucurrisse. Nõne
in religione etiã liberi a parẽtibus
et cõuigesa maritis scilua pietate
dissentuĩt: Uos si itt habetis ut
habenius: cur nos odistis: Si ali¬
ter creditis. quid uultis occidere:
den qui a nobis dissenserit occidẽ¬
dus est. Cestem muoco ihm̃ cõ¬
stientie mee qui et has litteras: et
tuã epłam iudicaturus est. Me ad
cõmoitionẽ sti pape chromacii
uoluisse reticere. et finẽ facere
simultatũ. et uincere in bono ma¬
lũ. Ded quia minaris iuteritum
nisi tacuero respondere cõpellor
ne uidear tricendo tͥmen agno¬
scere et leuitatẽ meã male cõstien-¬
tie siguũ niterpreteris. hoc est
carnficũ offina et mneditatoẽ
ꝓbatũ di tacuero cͥmõsus ero
s respondero maledicus. Tu me
ergo et prohibes et cogis ad respõ¬
deudũ in quo utrũq moderabor
ut et obiecta diluaui et aibiniu¬
ria temperem. Quis enĩ eũ

Expanded text:
et exponit cum eo praedicationem, ne in vaet exponit cum eo praedicationem, ne in vacuum curreret, aut cucurrisset. Nonne in religione etiam liberi a parentibus, et conjuges a maritis salva pietate dissentiunt? Vos si ita habetis. ut habemus, cur nos odistis? Si aliter creditis, 533 quid vultis occidere? An qui a vobis dissenserit, occidendus est? Testem invoco Jesum conscientiae meae, qui et has litteras, et tuam epistolam judicaturus est, me ad commonitionem sancti papae Chromatii voluisse reticere, et finem facere simultatum, et vincere in bono malum; sed quia minaris interitum, nisi tacuero, respondere compellor, ne videar tacendo crimen agnoscere, et lenitatem meam, malae conscientiae signum interpreteris. 3. Epistcarnificum officina et meditatione prolatum. Si tacuero, criminosus ero: si respondero, maledicus. Tu me ergo et prohibes, et cogis ad respondendum. In quo utrumque moderabor, ut et objecta diluam, et ab injuria temperem. Quis enim eum
Abbreviated transcription (Latin):
mimitus tius tiba illũ. di sitierit.
da illi potũ. Hoc enĩ fatiens far¬
bouesiguis congregabis suꝑ caput
lure tecũ libet uetustissime mona¬
fratrẽ tuũ potes occidere. quẽ si
tautũ oderis homitida es. Hoc a
sauatore didicisti. ut uerberãti ma¬
xillã preberes alterã.Sic ipr̃ respõ¬
debit percussori suo di male lo¬
qutus sum testĩom perhibe dema¬
lo. Si autẽ bene. quidmne cedistͣ
Mortem miuaris: quã et serpẽtes
inferre possunt. Morsomiu est
homicidiũ pessĩmoꝵ. Quid enĩ.
nisi tu me occideris ego immnorta¬
lis ero. Qum potius habebo graz
quod facis de necessitate uirtutem
Noune et apłi salius inter se amuicicus
dissenserunt Cum paulus et barna¬
bas ꝓpter iohem cognomẽto marcũ
stomachati sunt. et seꝑauit eosna¬
uigatio quos xp̃i enuãgeliũ copula¬
bat᷑. Non iden paulus in fatiem
potro ⁊ esticit. quod nõ recto pede in¬
tederet in enuãgelio. Et tumẽ pos¬
sessorẽ siur̃ et colup̃nã eccłie uocat:

Expanded text:
i sitierit, potum da illi. Hoc enim faciens, carbones ignis congeres super caput lare tecum libet, vetutissime monafratrem tuum potes occidere, quem si tantum oderis, homicida es? Hoc a Salvatore didicisti, ut verberanti maxillam, praeberes et alteram? Sic ipse respondit percussori suo: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si bene, quid me caedis ? Mortem minaris, quam et serpentes inferre possunt. Mors omnium est, homicidium pessimorum. Quid enim? nisi tu me occideris, ego immortalis ero? Quin potius habeo gratiam, quod facis de necessitate virtutem. Nonne et Apostoli salvis inter se amicitiis dissenserunt; cum Paulus et Barnabas propter Joannem, cognomento Marcum, stomachati sunt, et separavit eos navigatio, quos Christi Evangelium copulabat? Nonne idem Paulus in faciem Cephae restitit, quod non recto pede incederet in Evangelio? Et tamen praecessorem suum et columnam Ecclesiae vocat,
Abbreviated transcription (Latin):
terim tii sum. Non erĩ cõsidero
quid tu merearis: sedquidine dece¬
at. Et saluatoris eloquiũ pertine¬
sco dicentis. Qui standalizane¬
rit unũ de pusillis istis qui in me
ciedunt. expedit ei ut suspenda¬
tur mola asmaria in collo eiser
demergatur in profundũ maris
Et ue mũdo ab scaudalis. necessẽ
est ut uemant standala  edue
homimi per qutẽ standalit̃uenit.
Poterã et ego in te saltim fulsti tõ¬
gerere et dicere me uel audisse uel
uidisse que nulłus ignorat. ut
apud ignorãtes in prudentia ue¬
ritas: et furor constantia puta¬
retur. Ded absit ut uuitator tui
sum: et quod in te reprehendo ipẽ
fatiam. Ille loquatur spurticias.
qui potest spurca cb̃inittere. Mcla¬
lus homo de malo cordis thesciuro
profert ea que uala sunt. Ex ha¬
bundantia dordisos loquitur. Ha¬
beto niterun lutrũ quod aanicus qu¬
dam tusuec accuscitus turpies

Expanded text:
terim tui sum. Non etenim considero, terim tui sum. Non etenim considero, quid tu merearis, sed quid me deceat; et Salvatoris eloquium pertimesco dicentis: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis, qui in me credunt, expedit ei, ut suspendatur mola a maris . Et, Vae mundo ab scandalis. Necesse est enim ut veniant scandala; sed vae homini per quem scandalum venit . Poteram et ego in te falsa congerere, et dicere me, vel audisse, vel vidisse, quae nullus notat, ut apud ignorantes impudentia veritas, et furor constantia putaretur. Sed absit ut imitator tui sim; et quod in te reprehendo, ipse faciam. Ille loquatur spurcitias, qui potest spurca committere: Malus homo de malo cordis thesauro profert ea quae mala sunt. Ex abundantia cordis os loquitur . Habeto interim lucrum, quod amicus quondam tuus
Abbreviated transcription (Latin):
ectis littoris prudõtie tue
quibus in memucheris.
et landatũ quondã tuũ
quẽ ueꝵ tollegam loque¬
baris et fratrem: nũt libris ad te¬
respondendũ ꝑrouotas. terres cri¬
minib. Intellexi illud salomonis
iute esse completũ. Inore stulti
baculus cõtumelie: et nõ recipit
fatuus uerba prudẽtie: nisi ea di¬
xeris que uersant᷑ in corde eius
Et isaias facuus inquit futua lo¬
quetur .et cor eius uana intellicet
ut cõpleat iniquitutes et loquatur
contra deũ mendatiũ. Quid em̃
necesse fuit accusationis nolum̃¬
na mittere et maledicta ꝓforreĩ
mediũ: Sit in ultima pcate epi¬
stole denũciata. Me morte deter¬
res ne audeã respõdere tͥm̃bus im¬
mo laudibus tuis. Eadem quippe
et predicas et accusas. et do imio
fonte dulce amarũq procedit. Bude
obsecro te ut uerecũdiã et pudorẽ
quẽ a ine exigis prior exhibeas:
et qui miendacii alteꝵ tͥuunaris
desmas ipẽ mentiri. Ego milłi
scaudalũ fatio: net accusator in¬

Expanded text:
ectis litteris prudentiae tuae, quibus in me inveheris, et laudatum, quondam tuum, quem verum collegam loquebaris et fratrem, nunc libris ad respondendum provocas, terresque criminibus, intellexi illud Salomonis in te esse completum: In ore stulti baculus contumeliae . Et, non recipit fatuus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus . Et Isaias: Fatuus, inquit, fatua loquetur, et cor ejus vana intelliget: ut compleat iniquitates, et loquatur contra Deum mendacium . Quid enim necesse fuit accusationis volumina mittere, et maledicta proferre in medium; si tu in ultima parte epistolae, denuntiata morte me deterres, ne audeam respondere criminibus, immo laudibus tuis? Eadem quippe et praedicas et accusas, et de uno fonte dulce amarumque procedit. Unde obsecro te, ut verecundiam et pudorem, quem a me exigis, prior exhibeas; et qui mendacii alterum criminaris, desinas ipse mentiri. Ego nulli scandalum facio, nec accusator in
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur in latinũ serinonẽ couer¬
sum tenerent. Et quĩ in his iiulta
sunt que teniutatem ingermĩ pes¬
mouent que minus catholice dicpa
existimanius. suspicam᷑ etiã ad ex̃¬
eusationem auc toris imilta de libris
eis esse subtracta. que apertam
impietatẽ eius dem mõstrare potu¬
issent. que sumus prestalciaru cuã
ut et hoc spetialiter nõ tamuobis qͣ
uniuersis qui in urbe habitant profu¬
turũ opus digneris impendere. Ue su¬
pradictũ librũ origenis ad fidem quẽ
admodũ ab ipõ auctore editus cis tuo
serinone manifestes et que a defensor
eius interpolita sunt prodas. ut que
etiam in his cedulis quas ad sancte¬
tatem tuami dorexiuins uel contra
catholicam regulam uł imporite e¬
dita sunt redarguas at cõnuucas
Saue subtiliter in prefatione operis
sui mendationem ta cito noĩe tuo scĩ¬
tatis expressit quod aute promussum
opus ip̃ẽ compleret illudq obliq aieus
etiaui te simili ratione sentire. Pu¬
ga ergo suspitioues honninĩ et cor¬

Expanded text:
 DGXOIV scribitur, in, Latinum sermonem conuersum tenerent. et quoniam multa in his sunt, quae tenuitatem ingenii nostri permouent, quae minus catholice dicta aestimamus—suspicamuf etiam ad excusationem auctoris multa de libris eius esse subtracta, quae apertam inpietatem eius demonstrare potuissent -, quaesumus praestantiam tuam, ut in hoc specialiter non tam nobis quam uniuersis, qui in urbe habitant, profuturum opus digneris inpendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quem ad modum ab ipso auctore editus est, tuo sermone manifestes et, quae a defensore eius interpolata sunt, prodas, quae etiam in schidis istis, quas ad sanctitatem tuam direximus, uel contra catholicam regulam uel inperite dicta sint, redarguas atque conuincas. sane subtiliter m praefatione operis sui mentionem tacito nomine tuae sanctitatis expressit, quod a te promissum opus ipse conpleret, illud oblique agens etiam te simili j ratione sentire. purga ergo suspiciones hominum et con
Abbreviated transcription (Latin):
tura destribitur. et hanc ipãni dispu¬
tntionẽ ad scripturaꝵ refers auctorita¬
tem ne in paschali libro udearis de
secularibus quippiã foutib niutuatꝰ
Quid plura. In his laudare et nereor
ne a ssentandi crimen incurrã. Opti¬
mus liber est et in philosophis et a¬
gens susceptã causom absq inuidĩa
per sonaꝵ. Unde obsecro te iguoscas
tarditati mee. Ita enuĩ stẽ et ueuera¬
bilis paule dorintione cõfectus sĩ
ut absq rans latoẽ huiꝰ libri usꝙ n
presentiaꝵ nichil aliud diuini oꝑis
scrapserim. Perdidimus enĩ utsipe
ria quib illa sollicite seruiebat. Sc̃a
uenerabilis filia tua enstochiũ que
millã proniatris absentia recepit cõ¬
solationẽ et umuersa fraternitas te¬
suppliciter salutant. Libros quos du¬
dũ stripsisse et mĩciasti uel legendos
nobis uel uertendo transmitte.

Expanded text:
tura describitur; et hanc ipsam disputura describitur; et hanc ipsam disputationem ad scripturarum refers auctoritatem, ne in paschali libro uidearis de saecularibus quippiam fontibus mutuatus. quid plura? m os laudajre te uereor, ne assentandi crimen incurram. optimus liber est et in philosophis et agens susceptam causam absque inuidia personarum. unde, obsecro te, ignoscas tarditati meae; ita enim sanctae et uenerabilis Paulae dormitione confectus sum, ut absque translatione huius libri usque in praesentiarum nihil aliud diuini operis scripserim. perdidimus enim, ut ipse ria, quibus illa sollicite seruiebat. sancta et uenerabilis filia tua Eustochium, quae nullam pro matris absentia recipit consolationem, te et uniuersa fraternitas suppliciter salutat. libros, quos dudum scripsisse te nuntiasti, uel legendos nobis uel uertendos transmitte.
Abbreviated transcription (Latin):
tprẽ quo beatitudinis tue
accepi eplãs iuntto pasta¬
li libro usq in presentẽ diem. ita et
moribus exagitatus suni. ut nix
uolumẽ tiuuĩ potuerim in latimĩ ser¬
monẽ uertere. Optime enĩ nosti uix¬
tu ueterẽ sentẽtiã nõ esse tristẽ elo¬
quẽtiam maxine si ad egritudinẽ
auimi accedat corpori egritudo.
Et hant ipãm epłam febri estuans
et quĩtũ iam diem decũbens lec¬
tuls minia festinatione dictaui
breuiter indicãs beatitudint tue
magnũ me laborẽ sustimusse n¬
trauslatione einsut omẽs seutẽcias pari
uemstate transferrem. et grece cloquẽ¬
tie latmũ aliqua ex parte responde¬
ret cloquiũ. In principiis philosopha¬
ris. et genetaliter agens dũ ouĩt se¬
rudis. inũ nigulas: In reliquis au
atq plutonẽ nobis consotias. Oquãta
dicuntur n luxuria. quãtis preconis
ex tollitur continẽtia. et denitinus
sapientie disciplinis diei et noctis. lie¬
cursus ac solis ratio. et mũdi istiuis na¬

Expanded text:
tempore quo Beatitudinis tuae accepi Epistolas, juncto Paschali libro, usque in praesentem diem, ita et moribus exagitatus sum, ut vix volumen tuum potuerim in Latinum sermonem vertere. Optime enim nosti juxta, veterem sententiam, Non esse tristem eloquentiam: maxime si ad aegritudinem animi accedat corporis aegritudo. Et hanc ipsam Epistolam febre aestuans, et quintum tulo nimia festinatione dictaui breuiter indicans beatitudini tuae magnum me laborem sustinuisse translatione eius, ut omnes sententias pari uenustate transferrem et Graecae eloquentiae Latinum aliqua ex parte responderet eloquium. In principiis philosopharis et generaliter agens, dum omnes erudis, unum iatque Platonem nobis consocias. O quanta dicuntur in luxuriam, quantis praeconiis extollitur continentia, et de intimis sapientiae disciplinis, diei ac noctis, lcursus ac solis ratio et mundi istius na
Abbreviated transcription (Latin):
editiomi nr̃e exposumus explicant
ad illas q prudentẽ lectorẽ mitten¬
dum puto. et si meut dicis in noui
test amenti emendationẽ suscipis ex
ponisq causas cur suscipias quia plu¬
rimi lingue grece habentes s cientiã
de meo possent opere iudicare. E au¬
deui uis egritatem debueras ctiam in
conficimus sed ut apud hebreos inuem¬
is diuina transtulmus. si cubi dubi
brei aut respondere noluerint auoinẽ¬
tiri uolueris. tora frequẽtia iudeorũ
minea interpretatione reticebit. Nul¬
lusmuenire poterit qui hebree lingue
tos oppidulo i nieã cõspirasse calũp¬
mam. Huiuscemodi em̃ inepła tua
texis fabulam Quidã frater nr̃ ep̃s¬

Expanded text:
editioni nostrae praeposuimus, explicant; editioni nostrae praeposuimus, explicant; ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. Et si me, ut dicis in Novi Testamenti emendationponisque causam cur suscipias; quia plurimi linguae Graecae habentes scientiam, de 754 meo possint opere judicare: eamdem integritatem debueras etiam in stra confinximus; sed ut apud Hebraeos invenimus, divina transtulimus. Sicubi dubitbraei aut respondere noluerint, aut mentiri voluerint? Tota frequentia Judaeorum in mea interpretatione reticebit? Nullusque inveniri poterit, qui Hebraeae linguae tos oppidulo, in meam conspirasse calumniam? Hujuscemodi enim in epistola tua texis fabulam: « Quidam frater noster Epis
Abbreviated transcription (Latin):
te quoq in cis falli potusse nõ cre¬
ditius ac per hoc utroq modo suꝑ¬
flua erit interpretatio tua. et hac
lege post priores nullus loqui ande¬
bit. et quodcũq alius occupauerit.
alius deꝰ eoscribendi leticiam nõ ha¬
bebit. Qui potius humanitatis
tue est in quo ueniam tibi tribius
mdulgere ceteris. Ego em̃ nõ tam
nera abolere conatus sum que lin¬
gue mee hom̃ibus emendata de gie¬
c̾om latinũ transtuli. quã ea testi¬
inoma que aiudeis prxt̾missa sũt
uel corrupta proferir i medium
ue sciremt nri quid hebrea ueritas
contmeret. Si cui legere nõ placz.
nenio compellit muitũ. Bibant
niniã uetus cũ suauitate et postra
musta cõtẽpnant que in explanatio¬
ne priorũ edita sunt ut sicubi illa
nõ intelliguntur ex nrĩs iamfesti¬
ora fiant᷑. Quod autẽ gemis inter¬
pretationis niscripturis scĩs sequẽ¬
dum sit liber quẽ scripsi de optuno
genere interpirtandi et omnes pre¬
faciuncule diuinoꝵ uoluminũ qͣs

Expanded text:
los in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua; et hac lege, post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit, alius de eo scribendi non habebit licentiam. Quin potius humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de graeco in latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium, ut scirent nostri quid hebraea veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus cum suavitate, et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt, ut sicubi illa non intelliguntur, ex nostris manifestiora fiant. Quod autem genus interpretationis in Scripturis sanctis sequendum sit, liber quem scripsi de Optimo genere interpretandi, et omnes praefatiunculae divinorum voluminum, quas