comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negatione ad uobis compellatus est: et ab ancilla scilicet quã commemorat matheus etm¬
cus. et abalio quem commemorat lucas quiita ait et postpusillũ alius cum uidens ait
et tude illis es In hoc ergo spatio de quo lucasdicit e post pusillũ petrus pose primã negatiopõ
exiuit et gallus cantauit Iamque redierat ut quẽ ammodum dicit iohannes ad focũstansi tȩrum
negareo Erat inquid simon pecrusstans et calefaciensse. Dixerunt ergoei Num quid etar
do negasse petrum quod fieri non possit nisiiam redisset postea quã foras exierat et foriseũ uidit
alia ancilla Sedcum exiret uidit eũ id est cũ surgeret ut exiret animad uertit eũ et idix hisqu
erantibi id est quisimul adherant adignẽ intus in atrio. Et hicerat cumibunatareno Alli usgu
quiforas exier̃ hoc audito rediens iurauit illis contranitentib: quia ñ nouis set hominẽ Vnde

Expanded text:
negatione a duobus compellatus est, et ab ancilla scilicet quam commemorat Matthaeus et Marnegatione a duobus compellatus est, et ab ancilla scilicet quam commemorat Matthaeus et Marcus, et ab alio quodam quem commemorat Lucas, qui ita ait: Et post pusillum alius eum videns dixit: Et tu de illis es. In hoc ergo spatio, de quo Lucas dicit: Et post pusillum, Petrus post primam negationem exivit, et gallus cantavit; jamque redierat ut, quemadmodum dicit Joannes, ad focum stans iterum negaret: Erat, inquit, Simon Petrus stans et calefaciens se. Dixerundo negasse Petrum, quod fieri non posset, nisi iam redisset, postea quam foras exierat. neque enim iam exierat et foris eum uidit altera ancilla, sed cum exiret, eum uidit, id est cum surgeret, ut exiret, animaduertit eum et dixit his qui erant ibi, id est qui simul erant ad ignem intus in atrio: et hic erat cum Iesu Nazoreno. ille autem qui foras exierat hoc audito rediens iurauit illi
Abbreviated transcription (Latin):
ettu cũ iħu galileo eras. Quid sibi uult quod prima eum prodit ancilla cũ uiriutiq
magis eũ potuerint cognoscere nisi ut iste sexus peccasse in necem dñiuidere tur
et iste sexus redimerecurperpassionẽ dñi: etideo mulier resurreccionis
orima accipit mrsterium et mandata custodit utterem p̃uaricationis aboleret errorem
Atille negauit coram hominib dicens Nescio quiddicis. Palã cora omnib negauit quia
semanifestari ex pauit. Dic tu ipsum senescire respondit quia prosaluatore adhuc mora
nolebat Exeunte autẽ illo anuã hic martus adimplet quod matheus breutatis cis
dicere omisit. ex uit foras inquit ante atrium et gallus cantauit cum ergo semel ncgasset
petrus exuitsoras et mox gallus cantauit. Quore uerso iterũ in atrium fit quod sequitur
nlidit eum alia ancilla eca it hisqui erant ibi et hic erat cũihunatareno. in secunda ergo

Expanded text:
Et tu cum Jesu Galilaeo eras. Quid sibi vult quod prima eum prodit ancilla, cum viri utique Et tu cum Jesu Galilaeo eras. Quid sibi vult quod prima eum prodit ancilla, cum viri utique magis eum potuerint recognoscere, nisi ut et iste sexus peccasse in necem Domini videretur, et iste sexus redimeretur per passionem Domini. Et ideo mulier resurrectionis prima accipit mysterium et mandata custodit, ut veterem praevaricationis aboleret errorem. At ille negavit coram omnibus dicens: Nescio quid dicis. Palam coram omnibus negavit, quia se manifestari expavit. Dictum ipsum se nescire respondit, quia pro Salvatore adhuc mori noluit. Exeunte autem illo januam. Hic Marcus adimplet, quod Matthaeus brevitatis causa dicere omisit: Exiit foras, inquit, ante atrium, et gallus cantavit. Cum ergo semel negasset Petrus, exiit foras, et mox gallus cantavit. Quo reverso iterum in atrium, fit quod sequitur: Vidit eum alia ancilla, et ait his qui erant ibi: Et hic erat cum Jesu Nazareno. In secunda ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in contumeliam faciunt eius quise a populis prophetã uoluerit haberi. Sed dispen: ipse¬
sante patit᷑ om̃a pronobis ut sicut petrus hortatur xp̃o incarne passo noseadem cogitatione
armemur atq: ad toleranda pronomine eius inrisionum obprobria preparemur
Aliter illud quod dictum est spuerunt imfaciemeius. significat eosquieilis p̾senti ae
gratiã respuunt. Item tã quã colaphis eum caedunt quiei honores suos p̃fer̃. Palmas
infaciem eidant qui ꝑ fidia cecati eum nonuenisse adfirmant tãquã prȩsentiã ei
exterminantes et repellentes er ror herencorũ dexp̃otrib generib: termina t᷑
Aut enim dediuinitate aut dehumanitate aut de utroq falluntur. Petrus uero
sedebat foris in atrio : Foris sedebat ut uideret exitum rei. et non appro pinqua¬
bat iħu neministris aliqua suspicio nascere : Et accessit ad eum una ancilla dicens

Expanded text:
quasi in contumeliam faciunt ejus, qui se a populis prophetam voluerit haberi, sed ipso dispenquasi in contumeliam faciunt ejus, qui se a populis prophetam voluerit haberi, sed ipso dispensante patitur omnia pro nobis, ut sicut Petrus hortatur, Christo in carne passo nos eadem cogitatione armemur , atque ad toleranda pro nomine ejus irrisionum opprobria praeparemur. Aliter, illud quod dictum est: Spuerunt in faciem ejus, significat eos qui ejus praesentiae gratiam respuunt. Item tanquam colaphis eum caedunt qui ei honores suos praeferunt. Palmas in faciem ei dant, qui perfidia caecati eum non venisse affirmant, tanquam praesentiam ejus exterminantes et repellentes. Error haereticorum de Christo tribus generibus terminatur: aut enim de divinitate, aut de humanitate, aut de utroque falluntur. Petrus vero sedebat foris in atrio. Foris sedebat ut videret exitum rei, et non appropinquabat Jesu, ne ministris aliqua suspicio nasceretur. Et accessit una ancilla ad eum dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
quis est quite percussit. Quitunc cesus est colaphis siue alapis iudȩorum cedituretiam nunc
blas phemiis falsorum xp̃i anorum. Quitunc consputus est saliuis infidelium nuncusq
uesanis nomine tenus fidelium exhonoratur atq irritatur obpropriis. uela uerunt
autem faciem eius secundum qͥ uod marcus tunciudgos fecisse commemorat ñ ut eori
scelera non uideat. sed ut aseipsis sicut quondam morsi fecerutit gratiam cognitionis
eius abscondant. Si enim crederent morsi crederent forsitan et dño. Quodue lamentũ
usq: hodie manet suꝑcoreorum non reuelatum. Nobis autem in xp̃m credentib ab latũ
est. Neq enim frustra eo moriente uelum tem pliscisum est medium et ea que toto
legis tempore latuerant etabscondita carnali isrł fuer̃ nouitesta menti cultoribus
sunt pate facta sca scõrum arcana. Quoduero dicunt ei prophetita quis est quite percussit

Expanded text:
quis est qui te percussit? Qui tunc caesus est colaphis sive alapis Judaeorum, caeditur etiam nunc quis est qui te percussit? Qui tunc caesus est colaphis sive alapis Judaeorum, caeditur etiam nunc blasphemiis falsorum Christianorum. Qui tunc consputus est salivis infidelium, nunc usque vesanis nomine tenus fidelium exhonoratur atque irritatur opprobriis. Velaverunt autem faciem ejus, secundum quod Marcus Judaeos tunc fecisse commemorat, non ut eorum scelera non videat, sed ut a seipsis, sicut quondam Moysi ferunt, gratiam cognitionis ejus abscondant. Si enim crederent Moysi, crederent forsitan et Domino . Quod velamentum usque hodie manet super cor eorum non revelatum, nobis autem in Christum credentibus ablatum est. Neque enim frustra eo moriente velum templi scissum est medium, et ea quae toto legis tempore latuerant, et abscondita carnali Israel fuerant, Novi Testamenti cultoribus sunt patefacta sancta sanctorum arcana. Quod vero dicunt ei, Prophetiza, quis est qui te percussit?
Abbreviated transcription (Latin):
desiȩ quae uestis sui redemstoris solet appellari num quã ualeat disrumpi quinpotius etsi
udeigentiles si heretici simali catholici humilitatẽ dñis aluatoris contemnant. eiusta men
usq: ad consummationem scłi in illis quossors eleccionis inuenerit inuiolatasit permansura
castitas Atilli respondentes dixerunt. Reus est mortis quia blas phemũ putauer̃ Ideo
illum morti ad ducerunt Sedcũ legis precepta se con summare arbi tratisunt . contralegẽ
egerunt dicente dño. In nocentem etiustum non int̃ficies. Non enim iudicium obserua¬
uerunt sed exercuerunt inuidiã. Tunc ex puer̃ infaciem eius et colapbis eum ceciderun:
ut cõpletur quod scriptum est. Dedimaxillas meas alapis et faciem meã non a uerti ac̃¬
fusione sputorum. Alii aut̃ẽ palmas in faciem ei dederunt dicentes. Prophetita nobis xp̃e

Expanded text:
clesiae, quae vestis sui Redemptoris solet appellari, nunquam valeat disrumpi. Quin potius et si clesiae, quae vestis sui Redemptoris solet appellari, nunquam valeat disrumpi. Quin potius et si Judaei, si gentiles, si haeretici, si mali catholici humilitatem Domini Salvatoris contemnant, ejus tamen usque ad consummationem in illis, quos sors electionis invenerit inviolata sit permansura castitas. At illi respondentes dixerunt: Reus est mortis. Quia blasphemum putaverunt ideo illum morti addixerunt. Sed cum legis praecepta se consummare arbitrati sunt, contra legem egerunt, dicente Domino, Innocentem, et justum non interficies . Non enim judicium observaverunt, sed exeruerunt invidiam. Tunc exspuerunt in faciem ejus et colaphis eum ceciderunt. Ut compleretur quod scriptum est: Dedi maxillas meas alapis, et faciem meam non averti a confusione sputorum . Alii autem palmas in faciem ei dederunt, dicentes: Prophetiza nobis, Christe,
Abbreviated transcription (Latin):
blas phemiam quiduobis uidetar quem de solio racerdistis¬
dotali furor excusserat eade mrabies ad scindendas uestes prouocat. Scindit uestim̃ta
sua ut ostendat uidȩos sacerdotalem gloriã perdidisse et uacuam sedem habere
pontificis Sed eiton suetudinis iudaicae est cum aliquid blasphemiae etquasi
contra dñm audierint scindere uestimenta sua quod paulum quoq et barnaban
quando in lrcaonia deorum cultu honorabant᷑ fecisse legimus. Herodes autẽ quib
norem dõnon dedit sed ad qui euit immoderato fauori populi statim ab angelo
pcussus est Altiori autem mysterio factum est ut in passione dñi pontif ex iudeorum
Qua ipse uestimenta desciderit cũ tunica dñi nec abipsis qui eum crucifixere militib scino
potuerit figurabatur enim quia sacerdotium prosclerib: ipsorum pontificũ esset scin¬
dendum et asuȩ stati in tegritatis omnimodis soluendum soliditas uero scȩ uniuersalis ec¬

Expanded text:
blasphemiam: quid vobis videtur? Quem de solio sacerdotali furor excesserat, eadem rabies ad scindendas vestes provocat. Scindit vestimenta sua, ut ostendat Judaeos sacerdotalem gloriam perdidisse, et vacuam sedem habere pontifices. Sed et consuetudinis Judaicae est, cum aliquid blasphemiae, et quasi contra Deum audierint scindere vestimenta sua. Quod Paulum quoque et Barnabam quando in Lycaonia deorum cultu honorabantur, fecisse legimus . Herodes autem quia non dedit honorem Deo, sed acquievit immoderato favori populi, statim ab angelo percussus est Altiori autem mysterio est factum ut in passione Domini pontifex Judaeorum sua ipsius vestimenta disciderit. Cum tunica Domini nec ab ipsis qui eum crucifixere militibus scindi potuerit. Figurabatur enim quod sacerdotium Judaeorum pro sceleribus ipsorum pontificum esset scindendum, et a suae statu integritatis omnimode solvendum. Soliditas vero sanctae universalis Ec
Abbreviated transcription (Latin):
te cadien pontisen furoro superatus eum ad responderidum prouotat. ut ex qualib&
euasionsi semeionis loctim inueniat ac cusandi nihil hominus ibtacet Sciebat eninquass
A quis quidres pondissettorquendum ad calumniam. Et princeps sacer docont auiniqu
ue centeri iut credas quare consitenti credere noluisti: Dicit illi T  ad dempnant
nensus pilatum et anuersam sa apbian sumilis  responsio ut propna sentntia condems¬

Expanded text:
nto magis pontifex furore superatus eum ad respondendum provocat, ut ex qualibet nto magis pontifex furore superatus eum ad respondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacet. Sciebat enim quasi Deus quidquid respondisset torquendum ad calumniam. Et princeps sacerdotum ait illi: tacentem. Si ut credas, quare confitenti credere noluisti? Dicit illi Jesus: Tu dixisti. Adversus Pilatum et adversus Caipham similis est responsio, ut propria sententia condem
Abbreviated transcription (Latin):
Eu pe a tiedu ueroe drcfols ustes  dixerunat hicdixit. ponsum deriuent amplandouis
ce poss eriduum aedi fecare illed quo modo falsi testos sunt sica dicunt esuae mipludidis se
legimuse sed salsus tescir euqui non codom sensudicta intelligie  quodicuntio dns enu
iiaerat de templo cor peris sudeda in ipsis uerbis calum nantir et palicunturditis ñsenu
mutatis quas iustam calumniam faciunt. Saluator dixerat soluite templamhoc isticom¬
Quuadin a nestuti eauit ipsi nobis inferamus montem Deinde illiuerttnt & oost tricato
aloudma na factum aedificabout propre detemplo iudato dixis seuideatur Enralite
it ostenderot animalo et spirans templum dixerar etego intriduo susettal disad
quaeisti a duenscunte es ficantur  ibs autentacebat. Ira pceps& in palions noninaetouedes aden¬
niae locum ex cutit de solio pontificem ut in saniam metptis motu corpor nna nenies catu
qua a bsnecebat adindignos respansione sua falsos testao cussa ceotiotes mpierunta¬

Expanded text:
o falsi testes, et dixerunt: Hic dixit: Possum destruere templum Dei et post triduum reaedificare illud. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum dixisse legimus? Sed falsus testis est qui non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui, sed et in ipsis verbis calumniantur, et paucis additis vel mutatis quasi justam calumniam accusant. Salvator dixerat: Solvite templum hoc : Isti comego: quia illicitum est ut ipsi nobis inferamus mortem. Deinde illi vertunt: Et post triduum aliud manufactum aedificabo, ut proprie de templo Judaico dixisse videatur. Dominus autem ut ostenderet animal vivum et spirans templum dixerat: Et ego in triduo suscitabo illuquae isti adversum te testificantur? Jesus autem tacebat. Ira praeceps et impatiens, non inveniens calumniae locum, excutit de solio pontificem ut insaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto Jesus tacebat ad indignos responsione sua falsos testes et sacerdotes impios, ta
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽ Cupiditatiq incurio sitatis opponitur timor mortis Sicut erum inilla cognos cer¬
darum nerum ẽ. auditas ita in ista metus amittenidae talis Notitiae. Cupiditati uero ho¬
tationẽ passionis terdũmorasse ut transiret calix sedita pocius impleretur uolun atas
patris. Tunc uenit ad discipulos suo set dicit illis. Dormite iam et requiescite Quodaut̃
adeos reuentens dormientesq repperiens primum reuertens obiungat. Secua ido silo
tenut quiestere uib& ratio ista .ẽ. quod primum postresurrectionem dispersos eos
eadifsidentes & trepidos rephendit Secundo missospũ paracirto orauato ad cortuer¬
dam euar gelii libertatẽ oculos uisitauit Nam aliquandurlegisamore de seontue
quod an fidei sommo occupati sunit Tertio uerd idem clanitaus nue reditu securita¬
te eosquieti resticuit. Ecce app̃opinquauit horaet filius hominis tradetim itmarous
pedetumin : nngitundamus etce appro pinquauit quime trade   mauis

Expanded text:
trina est. Cupiditati quae est in curiositate opponitur timor mortis; sicut enim in illa cognoscendarum rerum est aviditas, ita in ista metus amittendae talis notitiae. Cupiditati vero hotationem passionis, ter Dominum orasse, ut transiret calix, sed ita ut potius impleretur voluntas Patris. Tunc venit ad discipulos suos, et dicit illis: Dormite jam, et requiescite. Quod autem ad eos revertens dormientesque reperiens, primum revertens objurgat, secundo silet, tertio quiescere jubet, ratio ista est, quod primum post resurrectionem dispersos eos, et diffidentes, et trepidos reprehendit; secundo misso Spiritu paracleto gravatos ad contuendam Evangelii libertatem oculos visitavit, nam aliquandiu legis amore detenti quodam fidei somno occupati sunt; tertio vero, id est, claritatis suae reditu securitate eos quieti restituit. Ecce appropinquabit hora, et Filius hominis tradetur in manus peccatorum. Surgite, eamus; ecce appropinquabit
Abbreviated transcription (Latin):
Sicitaq diotũ ÷ si fieri potẽst ac sidiceret̃siuis. Mani festauit enĩ marcus qd intellectu accipier¬
dũ sit si fieri potest quando cut omã tibi possibilics et qđ cõmemorauerunt eũ dixisse uerũ ñ qđ
ae tendit ñ exim possibilitate sed exuoluntate patris dictũ eẽ si fieri potest p̃sertĩq lucas&
hocipsam pleniusiptimcuit Non enĩ cut si fieri potest s siuis Cuia ꝑtiori senteriti ae aꝑtic

Expanded text:
sic itaque dictum est si fieri potest, ac si diceretur si uis. manifestauit enim Marcus, quo intellectu accipiensic itaque dictum est si fieri potest, ac si diceretur si uis. manifestauit enim Marcus, quo intellectu accipiendum sit si fieri potest, quando ait: omnia tibi possibilia sunt. et quod commemorauerunt eum dixisse: uerum non qostendit non ex possibilitate, sed ex uoluntate patris dictum esse si fieri potest, praesertim quia Lucas et hoc ipsum planius intimauit; non enim ait: s
Abbreviated transcription (Latin):
test nisi aruerit cucurbita fiat uoluntas patris quae ñ ÷ contraria filii uolutitati
Dicente ipso propheta Vt facerem uolu n tatẽ tuam ds neus uolui. Hiligent̃ igit᷑ consido
Porro aut̃ marcus primo ex uerbis suis idẽ narrauit rogasse dñm ut sifieripossettran¬
siret abeo illa bora id ÷ passorus quã calicis nomine mox significauit deinde uerba ips ad t̃i
sic enunciauit. Abba pat̃ omnia tibi possibilia sunt transfercalicẽ huncame Quib: uer
bis siadiungas quod illiduo dixerunt hoc ÷ matheus ec lucas et quod etiã ipsemarcus ex
psona sua parit̃ supra posuit. ita sententia manifestatur. pat̃ si fieri potest omnit̃
tibi possibilia sunt trans fer calicẽ hunc ame nequis eũ putaret patris minuis se potestatẽ
cũ cut s fieri potest. Nenĩ dixerit si facere potes s si fieri potest Fieriaut̃ potest qđ ille uoluerit

Expanded text:
test, nisi cucurbita aruerit, fiat voluntas Patris, quae non est contraria Filii voluntati, test, nisi cucurbita aruerit, fiat voluntas Patris, quae non est contraria Filii voluntati, dicente ipse per Prophetam, ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui . Diligenter igitur consiPorro autem Marcus primo ex verbis suis idem narravit rogasse Dsiret ab eo illa hora, id est passionis, quam calicis nomine mox significauit. deinde uerba ipsa domini sic enuntiauit: abba pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem bis si adjungas quod illi duo dixerunt, hoc est Matthaeus et Lucas, et quod etiam ipse Marcus ex sona sua pariter supra posuit, ita sententia manifestatur: pater, si fieri potest, omnia enim tibi possibilia sunt, transfer calicem istum a me, ne quis eum putaret patris minuisse \'potestatem, cum ait: si fieri potest; non enim dixit si facere potes\', sed: si fieri potest; fieri autem potest quod ille uoluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nos quidicunt unam in medratoredĩ et hominũ dño et saluatore nro operationiem unã fuisse
uoluntẽ Cũ enim dicit sp̃s quid ẽ promptus faro uero in firma duas uoluntates osteridit
Humcina uidelicet quae : carnis. et diuinã q̃ ÷ dĩtatis. Vbi humana quidẽ : propter
infirmitatẽ carnis recuscet passionẽ diuina aut̃ eius : prampassima qnm̃ formida re
quidẽ in passione humanae fragilitatis ẽ : suscipere aut̃ dispenisationẽ passionis diuinie
uoluntatis atq: uintutis. ÷ Alit̃ adeos hic sermo conuersus ẽ quisespoponderarit
nũ quam negaturos. Illonumenim sp̃s promptus sed caro infirma erat quia nondũ indu
erant uirtute ex alto: Iterũ secundo abiit et orauit dicens. pat̾mi sinon potest hic calix
transire nisibibam illum frat uo luntastua. Secundo orat ut sininiue alit̃ saluari non po¬

Expanded text:
anos, qui dicunt unam in mediatore Dei et hominum, Domino et Salvatore nostro operationem, unam fuisse anos, qui dicunt unam in mediatore Dei et hominum, Domino et Salvatore nostro operationem, unam fuisse voluntatem. Cum enim dicit, Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma, duas voluntates ostendit, humanam videlicet, quae est carnis, et divinam, quae est deitatis; ubi humana quidem propter infirmitatem carnis recusat passionem, divina autem ejus est promptissima, quoniam formidare quidem in passione humanae fragilitatis est, suscipere autem dispensationem passionis, divinae voluntatis atque virtutis est. Aliter, ad eos hic sermo conversus est, qui se spoponderant nunquam negaturos: illorum enim spiritus promptus sed caro infirma erat, quia nondum induti erant virtute ex alto. Iterum secundo abiit, et oravit, dicens: Pater mi, si non potest hic calix transire, nisi illum bibam, fiat voluntas tua. Secundo erat, ut si Ninive aliter salvari non po
Abbreviated transcription (Latin):
bile ẽ humanam animam non tempeari. Vnde et in oratione dominica dicimus Nenos indu¬
asintẽptationẽ quam ferre nom possumus. Nontẽ ptationẽ paenitus refutantes sed uires
sustinerdi intẽ prationib: de p̃cantes Ergo et in p̃sentiarũ non ait uigilate et orate netẽptemini
sed ne intretis in tẽptationẽ. Hoc ÷ netemptatio uos super& ultima et intrauos arescat sufao¬
neat Verbigratia martnr qui proconfessione dñi sangupẽ fudit tẽptatus quidẽ: s tẽp
tationis reab: Nonligatiis. Quiaut negat Inplagas tempͥtationis incurrit. Sp̃s quidem pnop¬
tus ẽ Caro aut̃ in firma hoc a dĩersum te meranios diccũ ÷ quic quid crediderint putanit
seconsequi posse. Itaq quantum de ardore m̃tis conifidimus tantũ de carnis fragilitate time¬
amus. Sedd tam̃ iuxta apłm sp̃m carnisopem mortificanitur acit hic locus et aduersũ utichi¬

Expanded text:
bile est humanam animam non tentari. Unde et in oratione Dominica dicimus: Ne nos indubile est humanam animam non tentari. Unde et in oratione Dominica dicimus: Ne nos inducas in tentationem, quam ferre non possumus, non tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo et impraesentiarum non ait: Vigilate et orate ne tentemini, sed ne intretis in tentationem, hoc est non tentatio vos superet ultima, et intra suos casses teneat. Verbi gratia, martyr qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non ligatus; qui autem negat, in plagas tentationis incurrit. Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Hoc adversum temerarios dictum est, qui quidquid crediderint, putant se consequi posse. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus. Sed tamen juxta apostolum spiritu carnis opera mortificantur. Facit hic locus et adversum Eutychi
Abbreviated transcription (Latin):
lam duod ege uolo sod quodumine nadꝰ autt patrom iliuo cansiucet aliume
Auxilium patris flagitat ut nosutriq: exemplo illius in formati ubiad uentaiuiuecle
sonserin os palre dñ hebrciabta inuo cantes unufidei et caritatis deuotione p̃sidiũ caele¬
sae q̃ namus Vnde doctor egregius formtã docendi adño sumensita suos alloquit᷑ auditores AC¬
cepistis sp̃m ad optionis filionũ inquola mamus abba pat̃. Abbanimirũ illis quideis raelit¬
copopulo nobis pat̃ qui degentib: ad fidẽ xp̃i uenimus: et uenit ad discipulos et inuenit eos
dormientes ec dic̃petrosic N potuisti suna hora uigilare mecũ : Ilequi su pradixerat etã¬
si om̃s scandala tati fuerint egonum quam scandali tabor nunctristitiae magnitudine somn
uincere ponpotest Petrumꝰ ideo siagillatim in fraceteros increpat quia õceteris nũquã
sescandalitatum fuerat gloriatus uigilate etonate ut ñ imretis in temptationem. In porsi¬

Expanded text:
volo, sed quod tu. Quod autem Patrem invocans juxta alium auxilium Patris flagitat, ut nos utrique exemplo illius informati, ubi adversa imminere senserimus nos patrem Deum, Hebraei abba invocantes, una fidei et charitatis devotione praesidium coeleste quaeramus. Unde doctor egregius formam docendi a Domino sumens ita suos alloquitur auditores: Accepistis spiritum adoptionis filiorum in quo clamamus, abba pater . Abba nimirum illi qui de Israelitico populo, nobis Pater qui de gentibus ad fidem Christi venimus. Et venit ad discipulos et invenit eos dormientes, et dicit Petro: Sic non potuistis una hora vigilare mecum? Ille qui supra dixerat: Etiamsi omnes scandalizati fuerint, ego nunquam scandalizabor, nunc tristitiae magnitudine somnum vincere non potest. Petrum ideo singillatim infra caeteros increpat, quia prae caeteris nunquam se scandalizandum fuerat gloriatus. Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem. Impossi
Abbreviated transcription (Latin):
inferior nontimet. Et ille quiesi superior gerittimentes affectum Illo enim quasi homo
uim mortis ignorat. iste autem quasi ds̃ in corpore coristitutus fragilittitem carnis ex
ponit ut eorum quis acrmentum incarnationis abiurunt ex cluderecur impiettis. Deniq et
haec dixit et manicheus non credidit. Valentinus negauit. Marcionfantas ma iudi¬
c&uit Eousq: autem hominem quem ueritatem corporis demonstraboct
aequabat affectu ut diceret Sed tamem non sicut ego sed si cuttuuisSus¬
cepit ergo uolum tatem meam suscepit tristitiam mecim Cotafidettert¬
titiam nomino quia crucem pucedico. Mea est uolumtas qumsuam dixit.
eucuet lienosiscepit co seticim imet an. uit homo loquitis eit. Et ideo auit. Nonsicat ego nolo sel

Expanded text:
inferior non timet, et ille qui est superior gerit timentis affectum. Ille enim quasi homo inferior non timet, et ille qui est superior gerit timentis affectum. Ille enim quasi homo vim mortis iponit, ut eorum qui sacramentum Incarnationis abjurant excluderetur impietas. Denique et hoc dixit, et Manichaeus non credidit, Valentinus negavit, Marcion phantasma judicavit. Eo autem usque hominem, quem veritate corporis demonstrabat, aequabat affectu, ut diceret: Sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Suscepit ergo voluntatem meam, suscepit tristitiam meam. Confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas quam suam dixit, ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est: Et
Abbreviated transcription (Latin):
orum et euersionem misere hienusalem. Vnde et ionas suꝑ ariduate cucurbitȩ uel edere constriscaba¬
tur. nolens perire quondam tab̵ naculũ suum. Tunc ait illis. Tristis ẽ amma mea usq ad mortem
Quce contristatur anima ẽ. et non propter mortem sed usq ad mortem contristatur donecapłos
sua liberet passione. Dicant qui inrationabilem iħm sumpsis secinimam sus piccintur quomodo co¬
nec caiuscs nec tempus usq ad quđ debeant contristari: Notandũ autem qđ in marco ito scriptum est
et coepit pauero et cendere ut uerititem scilicet nrãe ostenderet naturcie. Sed quuramet xp̃s
cumpetrus nontime at xp̃s timet et tedecctq contristatur et dicit nunc anima met turbatur petrus
animum meam pono prote. Vtrumq: ergo uerũ est et plenum utnumq racione quod et ille qui est

Expanded text:
orum, et eversionem miserae Jerusalem. Unde et Jonas super ariditate cucurbitae vel hederae contristabaorum, et eversionem miserae Jerusalem. Unde et Jonas super ariditate cucurbitae vel hederae contristabatur, nolens perire quondam tabernaculum suum . Tunc ait illis: Tristis est anima mea usque ad mortem. Quae contristatur anima est, et non propter mortem, sed usque ad mortem contristatur donec apostolos sua liberaret passione. Dicant qui irrationabilem Jesum sumpsisse animam suspicantur quomodo cont nec causas, nec tempus usque ad quod debeant contristari. Notandum autem quod in Marco scriptum est: Et coepit pavere et taedere, ut veritatem scilicet nostrae ostenderet naturae. Sed cur timet Christus, cum Petrus non timeat? Chritus timet et taedet, atque contristatur, et dicit: Nunc anima mea turbatur. Petrus dicit: Animam meam ponam pro te. Utrumque ergo verum est et plenum utrumque ratione, quod et ille qui est
Abbreviated transcription (Latin):
procunctis solus oret quia eius oratio omnium nr̃m ẽ redemptio F ide mergo discipulorum et cors¬
itintiam de uote sibi uoluntatis acceperat sed turbandos et difisuros sciebat. quos sedere in loco iu¬
bet dum progrederetur oncire : Et assũ pto petro Et duob filui ⁊ ebȩi coepit contristari et mestus esse:
Iuud quod supra diximus depassione et propassione etiam in praesenti capitulo ostenditur quod dñs ue¬
ritatem cssumpti probaret hominis uere quide̾m contristatus sit sed nepassio in animo illius domi
naretur per propassionem coepenit contristuri: Aliud est enim contristuri et cliud incipere contr¬
tari. Contris tabatur nontimore patiendi qui ad hoc uenerat ut pateretur et petrũ timidittis ar
guerat sed propter infelicis simumiudam et scandadũ omnium apłorum et reiectionem populi iudȩ¬

Expanded text:
pro cunctis Dominus solus oret: quia ejus oratio nostrum omnium est redemptio. Fidem ergo discipulorum et conspro cunctis Dominus solus oret: quia ejus oratio nostrum omnium est redemptio. Fidem ergo discipulorum et constantiam devotae sibi voluntatis acceperat, sed et turbandos et diffusuros sciebat, quos sedere in loco jubet dum progrederetur orare. Et assumpto Petro et duobus filiis Zebedaei coepit contristari et moestus esse. Illud quod supra diximus de passione et pro passione, etiam in praesenti capitulo ostenditur, quod Dominus veritatem assumpti probaret hominis vere quidem contrinaretur, per propassionem coeperit contristari. Aliud est enim contristari, et aliud incipere contristari. Contristabatur autem non timore patiendi, qui ad hoc venerat ut pateguerat, sed propter infelicissimum Judam et scandalum omnium apostolorum et rejectionem populi Judae
Abbreviated transcription (Latin):
togmietionuundonere quidiest aliud quam qut edam aniditas mentis. Qui autem intellertu caelesti
um iamoensca desidenia de superno delectutionis intimȩ cibo pascantur uuuis aborigredande pe ot
pine uescars Vdes enim pinguedine sciginari psalmista concupierat cumdicebaet Nicen scadipe e
pinguedune repletitur animmee Quantum ueroe dipsam dominice passionis dispensatione m
pentinet apte appropicens mortidñs inuauie pinguedinis ortuit Quia peruillem humilitatis et
pinguedinem canitatis ꝑronobis mortem subut. Humiliauit enim senet ipsum factus oboedieris
patriusq ad mortem: Et maiorem hac dilectionem nemo habet ut sũam animam quis poncit pro
amicissuis. Etdixit discipulissuis Sedetehic donec uadam illuc et orem. Egressus dedomo ibs it
qua cumdiscipulis pascha manduc abat iussit eos sedene paulisper et ex peccare redeantem donec

Expanded text:
cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestcogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestum jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibis pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Psalmista concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea Quantum vero ad ipsam Dominicae passionis dispensationem attinet, apte appropinquans morti Dominus in valle pinguedinis oravit: Quia per vallem humilitatis et pinguedinem charitatis pro nobis mortem subiit: Humiliavit enim semetipsum factus obediens Patri usque adamicis suis. . Et dixit discipulis suis: Sedete hic donec vadam illuc et orem. Egressus de domo Jesus, in qua cum discipulis pascha manducabat, jussit eos sedere paulisper, et exspectare redeuntem donec
Abbreviated transcription (Latin):
Cum inmonte orat dãs quasitacite nos ad monet sublimia tantum orando uequiri
enptelesub bonis supplicare debero: Atcũ inualle arat et hoc inualle pinguiũ siue pin¬
gedinis ipsius equae in sinuat nobis humilitatẽ sẽꝑ in orationib etint̃ nepinguedine diler¬
denis ee seruanda Neqiuiu id elice t oranisdm iatiresua merita iexem plũpharisei suꝑbienta
audeat quin pociahum iliuoce acmente proclam& ds̃ ꝓpiciusestomͦpeccatori Nearidũ a dileo¬
tionẽ oreximi corgestans ad placandam sibieditoris gratiã genuflectat: Iuxta eũ quicentũ de nario
fracni quos sibi debeat dimttere noles decẽmilia talenta sibi adỹo frustra p̃cabatur nemit¬
ti Ne ieiunũ ab amore conditoris pectus babens temporalia q̃ lib& podius in cratrone quamti
uisionom requirat tđ numenandus incis dequib: uit ipse quia receperunt mercedem suam Inimo quibet

Expanded text:
cum in monte orat Dominus, quasi tacite nos admonet sublimia tantum orando inquiri, et pro coelestibus bonis supplicari debere. At cum in valle orat, et hoc in valle pinguium sive pinguedinis, ipsius aeque insinuat nobis humilitatem semper in orationibus, et internae pinguedine dilectionis esse servandam, ne quis videlicet orans Deum, jactare sua merita in exemplum Pharisaei superbientis audeat, quin potius humili voce ac mente proclamet: Deus, propitius esto mihi peccatori . Ne aridum a dilectione proximi cor gestans, ad placandam sibi conditoris gratiam genuflectat, juxta eum qui centum denarios fratri, quos sibi debebat, dimittere nolens, decem millia talenta sibi a domino frustra precabatur remitti. Ne jejunum ab amore conditoris pectus habens, temporalia quaelibet potius in oratione quam ejus visionem requirat, annumerandus in eis de quibus ait ipse: Quia receperunt mercedem suam . In imo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
boc ã qui in malici exercuer uitt̃ suã inignẽ ao ternũ imittuu ur qrsi nesine cruciabuqur
Hicignis diabolo & angesis euis prepartitus eẽ dicitur qr sic̃ iustis p̃scientia dĩ regnũat nũ¬

Expanded text:
hoc est, qui in malitia exercuerunt vitam suam, in ignem aeternum mittuntur, quia sine fine cruciabuntur. hoc est, qui in malitia exercuerunt vitam suam, in ignem aeternum mittuntur, quia sine fine cruciabuntur. Hic ignis diabolo et angelis ejus praeparatus esse dicitur, quia sicut justis regnu
Abbreviated transcription (Latin):
triser̃: Discedite ame maledict in ignẽ aeternium qui parcitus ẽ dicibolo et ange¬
lis eius hic impl&ur quod nalib scriptim ẽ Indexteradi ignealex a sinistra aũttus
ne probi In sinise tiergo dñi reprobi positierunit qui e sinistru boc ẽ p̃seatia quã dieiuxe ar¬
denicupi ditur anicuertnt nec aeternorum quȩ ꝑdextert̃ simificuaui đsidriũ habuor̃
enis quꝗ dicitur Discedite ame maledicti inienem coteriũ Disceditem quid adme Quomodo
ergoado discedero uibentur quinum quam cum eo fueruat nis quia cũeo ẽẽ uidebans quã diu
mali permixtisuer̃ bonis sagenaergo dñi et bonos pisces simul et malosusq adlit ptrcunt
tis mali pnocuuaur sontis Ee teritico in horreum congregtito ⁊ ircinia colligtiaq ar fusciculis
ad comburetidum Siue discedereeos aseuibet hoc ẽ a preseritia uisionis euis in tenebrcis
exteriores ex pelli. Qui scriptum ẽ. Tollenir impius neui decit gloriã dĩ Aaledictinãq

Expanded text:
 aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Hic impletur quod alibi scriptum est: In dextera Dei ignea lex, a sinistra autem ejus reprobi . In sinistra ergo Domini reprobi positi erunt, qui et sinistra, hoc est praesentia quandiu vixerunt ardenti cupiditate amaverunt, nec aeternorum quae per dexteram significantur desiderium habuerunt. His quippe dicitur: Discedite a me, maledieti, in ignem aeternum. Discedite, inquit, a me; quomodo a Deo discedere jubentur, qui nunquam cum eo fuerunt, nisi quia cum eo esse videbantur quandiu mali permisti fuerint bonis. Sagena ergo Domini et bonos pisces simul et malos usque ad littus pertis, mali projicientur foras, et tritico in horreum congregato, zizania colligantur fasciculis ad comburendum. Sive discedere eos a se jubet, hoc est a praesentia visionis ejus in tenebras exteriores expelli. Quia scriptum est: Tollitur impius ne videat gloriam Dei. Maledicti namque,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore eis dẽ noctis. Sicittiq dictũ ẽ uespere sabbata cicsi diceret᷑ nocte diei sabbati. Ves¬
pere quidẽ sabbati uenire coeper̃. sed lucescente mane in prima sabbata cid sepulrũ ꝑuener̃¬

Expanded text:
tempore eiusdem noctis. sic itaque dictum est uespere sabbati, ac si diceretur \'nocte sabbatitempore eiusdem noctis. sic itaque dictum est uespere sabbati, ac si diceretur \'nocte sabbatipere quidem sabbati venire coeperunt; sed lucescente mane in prima sabbati, ad sepulcrum per
Abbreviated transcription (Latin):
pedes discioulonunillauilse com memorasset rodduta e daratione cunboceis feue se
in qua caenedũs ad huc clausae simificauerat ꝓteltimonium simeturae abeoset adiq
piamducaine eis paem uenitaihuuclocum quẽ trescetempam sirs inuioent cũbaecdixs¬
set inquid ihs tumbacis sũen onoser G++Nm Paicgisinusibiantun haecdixt¬
pradet tese soidiebainnit ergo sicut idẽ iore iohannes siemetiat acbus uiuta usciusi ei uobis
gesitantes dequo diceret et cons cristati sicut matheus et marcus dicunt. Qoeperunt ei su¬
gilato dicere Numꝰ ego At iose respondens ait sicut maabeus lliqunt oepenunt ei sin¬
giut mecumi maniũ ii parapside bicme tradet hiaciam intellegendũ : ullul conseuũ¬

Expanded text:
pedes discipulorum lavisse commemorasset, reddita etiam ratione cur eis hoc fecerit, in qua Dominus adhuc clause significaverat per testimonium Scripturae, ab eo se tradi qui manducaret ejus panem; venit ad hunc locum, quem tres caeteri pariter insinuant: Cum haec dixisset, inquiradet me. aspiciebant ergo, sicut idem ipse Iohannes subnectit, ad inuicem discipuli haesitantes, de quo diceret. et contristati, sicut Mattheus et Marcus dicunt. coeperunt ei singillatim dicere: numquid ego? at ipse respondens ait, sicut Mattheus sequitur, qui intingit mecum manum in parapside, hic me tradet. et sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
mibimanducare. Et c&erti. Estatuet oues quidem adextris suis hedosaut asinistnis¬
Dereram hiccitq : sinistram iuxiti illud intellige quod a libi legis Corscipientis indexteraieius
e ttorstulti insinistrau illius et supra in hocet dem ceuuangelio. Nescicit sinistratuaa quidsti¬
res asinisera qui semper propeccato offeruasur inlege Nec dicit caprus quaepossuq habo
foctus ertonsȩ errediunur delaucicro om̃s gemellis foetib: ecsterilis nulia intereas sed
huedos lasciuam cauimal et petulcum Et feruens semper adcoitum. Tun dice trexbis¬

Expanded text:
Statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem a sinistris, juxta illud intellige, quod alibi legis: Cor sapientis in dextra ejus, et cor stulti in sinistra illius . Et supra in hoc eodem Evangelio: Nesciat sinistra tua quid fae . Nec dixit, capras, quae possunt habere fetus, et tonsae egrediuntur de lavacro, omnes gemellis fetibus, et sterilis nulla inter eas ; sed haedos, lascivum animal et petulcum, et fervens semper ad coitum. Venite, ben
Abbreviated transcription (Latin):
quietẽ aet̃nam praeparauit. et edentib illis dixit. Am̃dico uobis quia unus urm metra¬
diturus ẽ. Omnia sicagit udas ut tollatur suspicio proditoris. Sequidepassorie p̃dixo¬
rat ec deproditore pdicte dans locu paenitentiae Vit cũ inutellexis set sciri cogratione no
Et acculta consilice penterat eum facti sui. Et tam̃ non designat specialiser nanifamies suc
ccargutas im pudeneoe fiertu. Mdice erimen innumero Vt agt conscius paenceitam

Expanded text:
quietem aeternam praeparavit. Edentibus illis dixit: Amen dico vobis, quia unus vestrum me traquietem aeternam praeparavit. Edentibus illis dixit: Amen dico vobis, quia unus vestrum me traditurus est. Omnia sic agit Judas, ut tollatur suspicio proditoris, sed qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas, et occulta consilia, poeniteret eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne manifeste coargutus impudentior fieret. Mittit crimen in numero, ut
Abbreviated transcription (Latin):
domini domus suat p̃t̃missa uocabula ut omnib: uerum pascha celebra reuolentib: ho¬
designetur et fecerunt discipuli sicut constituit illis iħs et parauer̃ pascha. IN alio
euangelio scriptum ẽ. quod inuenerint caenaculũ magnũ stratũ atq: maidatum
et ibi parauerunt ei Caenaculum magnũ lex spinitalis ẽ quae de arigusaus lutera
egrediens in sublimiloco recipit saluatorẽ Nam quiad huc occidentẽ litterã serua uerit
quis ion aliud in amo quam pecus initellexerit iste Nimiruminimis pascha facit
grauiae deonie iudomo ecclesiae fuerit secutus hic ꝑ sp̃m in lustrantem suꝑ ficiem luterae
transcendendo in alto mentis solaro xp̃orefectionẽ preparat quia cunta uel pascbae sacra¬
mñta uel cetera legis decreta eius ee sacra merita coghoscit Vespere autem facto discumbe¬
id soluerus adocca sũmortis properauit : Et tunc cum discipulis suis dñs discubuit quia ei

Expanded text:
domini domus sunt praetermissa vocabula, ut omnibudomini domus sunt praetermissa vocabula, ut omnibudesignEvangelista scriptum est , quod invenerunt coenaculum magnum, stratum atque mundatum, et ibi paraverunt egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non aliud in agno quam pecus intellexerit, iste nimirum minus pascha facit:gratiae praeconem, in domum Ecclesiae fuerit secutus, hic per spiritum illustrantem superficiem litterae transcendendo in alto mentis solario Christo refectionem praeparat, quia cuncta vel paschae sacramenta, vel caetera legis decreta, ejus esse sacramenta cognoscit. Vespere autem facto, veid est, sol verus ad occasum mortis, properavit. Et tunc cum discipulis Dominus discubuit, quia eis
Abbreviated transcription (Latin):
potest marco etlucae qui hoc ide similit narnau Quodenim dic matheus ite inciuitatem
adquendam et dicite ei mag ist̃ dicit tempus meũ prope ẽ apudte facio paschacumdisci¬
dulis meis eum simificat quẽ marcus et lucas dicunt patrẽ familias uel dominũ domus in
qua cis caenaculum demonstratũ ẽ. ubi pararent pascha. Quo dergo itđ posuliti it¬
ua dcus td quenda tam quã expersona sua studio bretutas illũ compendio uolare i¬
si nuare Sienim diceret dixisse dnm ite inciuitatẽ et dicito ei gragist dict ne rapio
meu prope e apudte facio pascha tam quã ciuitati dicendum ẽet acciperetur &cꝑhos
non exdni cuuismandatum narrabat se esiu ꝑsoria int̃ posuit adquendã iussisse dñn
ut irenit nehaberet necesse totum dicere cũ hoc illi ad in sinuandum iubentis senitentiã
sufficere uideretur. Consulte aut̃ siue aquȩ baiuli. quosalii euangelistae inserunt seu

Expanded text:
potest Marco et Lucae, qui hoc idem similiter narrant. quod enim dicit Mattheus: ite in ciuitatem potest Marco et Lucae, qui hoc idem similiter narrant. quod enim dicit Mattheus: ite in ciuitatem ad quendam et dicite ei: magister dicit: tempus meum prope est, aput te facio pascha cum discipulis meis, eum significat quem Marcus et Lucas dicunt patrem familias uel dominum domus, in qua eis cenaculum demonstratum est, ubi pararent pascha.. quod ergo interposuit Mattheus ad quendam tamquam ex persona sua studio breuitatis illum conpendio uoluit insinuare. si enim diceret dixisse dominum ite in ciuitatem et dicite ei: magister dicit: tempus meum prope est, aput te facio pascha\', tamquam ciuitati dicendum esset, acciperetur. ac per hoc non ex domini, cuius mandatum narrabat, sed ex sua persona interposuit ad quendam iussisse dominum ut irent, ne haberet necesse totum dicere, cum sufficere videretur. Consulte autem sive aquae bajuli quod alii evangelistae inserunt seu
Abbreviated transcription (Latin):
morũ quartũ decimũ primimensis appellat quando fermto abiecto iminolare id ÷ a nuoecidere
die sequente hoc : q̃ inta decima sit luna crucifixus hoctam̃ nocte qͥaagnus immolabatur et carnis san¬
habem domiciliũ ñ habemus tabernaculũ . Audiant quib: aedificandarũ domorũdias÷ e A¬
bitio sarũ porticuum cogitatur instructio quos praecosorum marmorum pom paet distinta
auro laquearia delectant. Cognoscant xp̃m omniũ dñm qui locũ ubi capud inclinareẽ
habuit etid circo eũ discipuli introgaat ubiuis paremus tibimanduca repascha. At ibs dix̃
Ite ad ciuitatẽ adquendam et dicite es . Magist̃ dic Tẽspus meũ prope ÷ a pud te facio pascha
cũ discipulis meis Mortẽ ueteris testam̃tinoua scriptura conseruat. Frequenter legimi
dixit ille ctillie et in loco illo et in illo quod hebraice dicitur. philo monui et hel emoni
ẽt tam̃ nom̃ ꝑsonarũ locorum que nonponitur. Sed nihilin hoc capitulo ẽtrarium putar

Expanded text:
morum quartumdecimum primi mensis appellat, quando fermento abjecto immolare, id est agnum occidere, die sequenti, hoc est, quintadecima sit luna crucifixus, hac tamen nocte qhabemus domicilium, non habemus tabernaculum. Audiant quibus aedificandarum domorum cura est, et ambitiosarum porticuum cogitatur instructio. Quos pretiosorum marmorum pompa et distincta auro laquearia delectant, cognoscant Christum omnium Dominum, qui locum ubi caput inclinaret non habuit. Et idcirco eum discipuli interrogant: Ubi vis paremus tibi manducare pascha ? At Jesus dixit: Ite in civitatem ad quemdam, et dicite ei: Magister dicit: Tempus meum prope est, apud te facio pascha cum discipulis meis. Morem Veteris Testamenti Nova Scriptura conservat. Frequenter legimus, dixit ille, et in illo loco et illo, quod Hebraice dicitur Philimoni, et Helimoni, et tamen nomen personarum locorumque non ponitur. Sed nihil in hoc capitulo contrarium putar
Abbreviated transcription (Latin):
egosum dñ Netacendo seprodere uideret et ipse simpliciter int̃rogat que
conscientia prȩmordebat quimanum aud acter miserat in parapsidẽ. Num quid ego sum
rabbi et blandientis iungit affectum siue ixcre delitatis signũ. Ceterienĩ qui non erant
proditores dicunt Numquid ego sum daĩe istequi proditor erat non dñm sed magis trũ
uocat quasi excusationẽ habeat sidño denegato saltẽ magistrũ prodiderit Et ait illi
Tudixisti. Eadem responsione confutatus ẽ proditor quaẽ pilato postea responsurus
erat sed non bic apaerte ex praessum ẽ utrum ipse eet potescenirsesonderi ut no

Expanded text:
ego sum, Domine? ne tacendo se prodere videretur, et ipse simpliciter interrogat quem ego sum, Domine? ne tacendo se prodere videretur, et ipse simpliciter interrogat quem conscientia praemordebat, qui manum audaciter miserat in paropsidem. Nunquid ego sum, Rabbi? et blandientis jungit affectum sive incredulitatis signum. Caeteri enim qui non erant proditores dicunt: Nunquid ego, Domine? Iste, qui proditor erat, non Dominum, sed magistrum vocat; quasi excusationem habeat, si Domino denegato saltem magistrum prodiderit. Et ait illi: Tu dixisti. Eadem responsione confutatus est proditor, qua Pilato postea responsurus est. Sed non hic aperte expressum est utrum ipse esset. Potest enim ho
Abbreviated transcription (Latin):
dus aliquo scelere pollutus mysteriorũ xp̃i oblationib: sacro sc̃is participa reniom mecuit
etille enim in exemplum iuduae filium hominis tradidit Nonquidẽ uida eis peccatorib:
sed tam̃ pet catorib: membris uidelicet suis quib: illud in aestim abile et in uio labile
dominii comporis acsanguinis sacram̃tũ temerare praesumit. Ille dñm ueridit
qui eius timore atq: amare neglecto terrena pro illo ec caduca immo etiam crimino¬
sadiligere et curare conuincitur. Bonum erat ei si ucitus non fuisset homo ille
Ionideo putandus ẽ ante fuis se quam nasceretur quia nulli possit ẽe benie nisiei
qui fueru sed simplicit̃ dictum ẽ multo melius ee non subsistere quam sub sĩsteron¬
Ros pende is ait uidas quitradidt eum dixit Num quid egosum rabbi aitilu
Tudixifa quia ceter tristes et ualde tnistes nerogauerusut eubb auumquid

Expanded text:
diis aliquo scelere pollutis, mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non metuit. diis aliquo scelere pollutis, mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non metuit. Et ille enim in exemplum Judae filium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile Dominici corporis ac sanguinis sacramentum temerare praesumit. Ille Dominum vendit qui ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa diligere et curare convincitur. Bonum erat ei, si natus non fuisset homo ille. Non ideo putandus est ante fuisse quam nasceretur, quia nulli possit esse bene nisi ei qui fuerit. Sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere quam male sum, Rabbi? Ait illi: Tu dixisti. Quia caeteri tristes, et valde tristes, interrogaverunt eum: Nunquid