comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisti: ideo illum odorem malũ ẽẽ fecisti:
Holi inuidere: & ñ te occidit bonus odor. Ex
olfactum anmȩ: sentit quomodo pii¬
teant peccata. Cui putori peccatoꝵ. contra¬
enim plangimus in hac uita: aliud presii¬
mimus in alia uita. Quod plangit᷑ ꝑutet:
quod presumitur fraglat. S quia habemꝰ
post odorem ungentoꝵ tuoꝵ currimꝰ. auer¬
tunus a putorib nr̃is olfactum: & conuer¬
tentes nos ad ipsum aliquantulũ respiramꝰ.

Expanded text:
voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? Noli invidere, et non te occidet bonus odor. 9. olfactum animae, sentit quomodo puteant peccata. Cui putori peccatorum contraenim plangimus in hac vita, aliud praesumimus in illa vita. Quod plangitur, putet: quod praesumitur, fragrat. Ergo nisi Post odorem unguentorum tuorum curremus ; avertimus a putoribus nostris olfactum, et convertentes nos ad ipsum aliquantum respiramus.
Abbreviated transcription (Latin):
facit ds miris modis. ut bono odore && boni
uiuant: & mali moriantur: Quomͦ fit. qͣn¬
tum dñs inspirare dignatur: nã fortassis
ibi lateat altior intellectus. qui a me ñ pot̾
penetrari: tamen quousq penetrare potue¬
ro. uob̃ non debet denegari. Paulum apłm
bene agentem. bene uiuentem: iusticiam
u̾bo predicantẽ. oꝑe demonstrantẽ: doctorẽ
mirabilẽ. fidelem dispensatorẽ: fama usq¬
quaq disseminabat. Quidam diligebant.
quidam inuidebant. Nam ipse quodã loco
ait. de quib dam: qd non caste. s ꝑ in uidiã
lationem suscitari uinculis meis. Sed qͥd ait:
Siue occasione. siue ueritate: xꝑc annuntiet᷑.
Annuntiant qui me amant: annuntiant qͥ
mͥ inuident. Illi bono odore uiuunt: illi
bono odore moriuntur. Tamen utrisq p̃di¬
cantib nom̃ xꝑi annuntiet᷑: odore optimo
mundus impleatur. Amasti bene agentem.
Quixisti bono odore. Inuidisti bene agenti:
mortuus es bono odore. Numquid ꝗͥa mori

Expanded text:
facit Deus miris modis, ut bono odore et boni facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare dignatur nam fortasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque penetrare potui, vobis non debet denegari. Paulum apostolum bene agentem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctorem mirabilem, fidelem dispensatorem, fama usquequaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quibusdam, quod non caste, sed per invidialationem suscitare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur . Annuntiant qui me amant, annuntiant qui mihi invident; illi bono odore vivunt, et illi bono odore moriuntur: tamen utrisque praedicantibus nomen Christi annuntietur, odore optimo mundus impleatur. Amasti bene agentem, vixisti bono odore: invidisti bene agenti, mortuus es bono odore. Numquid quia mori
Abbreviated transcription (Latin):
matur. Si ꝑ tales nomen dñi blasphemat᷑.
uoca intentionem. Xꝑi inquit bonꝰ odor
sumus in omĩ loco: & in his qui salui fuut.
& in his qui ꝑcunt. Aliis sumus odor uite
in uitam: aliis odor mortis in mortẽ. Et ad
hec quis idoneus: Ergo ut inde nos conem᷑
loqui: nũquid idonei sumus: Aut uos hec¬
audire idonei estis: Nos quidem idonei ñ
sumus: s idoneus ẽ ille qui ꝑ nos dignet᷑
dicere. qd uob̾ ꝓsit audire. fcce apłs bonus
odor ẽ: sicut ipse dicit. S ipse bonus odor
aliis ẽ odor uite in uitam. aliis odor mortis
in mortem: tam̃ bonus odor. Numqͥd enĩ
dat. aliis sumus bonus odor in ititam: ali¬
is malus odor ad mortẽ : Bonũ odorẽ se
dirit non malum. Et eundem bonũ odox̃.
aliis dixit aduitam: aliis ad mortem. Felices
qui bono odore uiuunt. Quid aũ infeliciꝰ
illis: qui bono odore moriunt᷑: Et quis est
ait aliquis. quem bonus odor occidit: Hoc
ẽ qd̾ ait apłs: & ad hec quis idoneus. Quomͦ ea

Expanded text:
matur . Si per tales nomen Dei blasphematur, voca intentionem: Christi, inquit, bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt; aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem: et ad haec quis idoneus ? Occasionem nobis praeloqui, numquid idonei sumus, aut vos audire haec idonei estis? Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audire. Ecce Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis sumus bonus odor ad vitam, aliis malus odor ad mortem? Bonum odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qui bono odore vivunt: quid autem infelicius illis qui bono odore moriuntur? 8. Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea
Abbreviated transcription (Latin):
aũ facit: quantur diuinitꝰ adiuuat᷑. Dei
quippe sententia ẽ: sine me nicħ potestis
fatere. In quo ꝓfectu & accessu tenentem me¬
diatoris fidem. cum dies uitȩ huiꝰ ultimus
quẽq compererit. ꝑducendꝰ ad d̾m quẽ coluit.
⁊ ab eo ꝑficiendꝰ excipietur ab angł̃is scis: incoꝵ¬
ruptibile corpus in fine scłi ñ ad penã s ad
glam recepturus. In hac quippe imagine tẽ
ꝑfecta erit dei similitudo: quando di ꝑfecta
erit uisio. De qua dicit apłs paulus. Uidemꝰ
nc̃ ꝑspecłm in enigiate: tt̃ aũ facie ad faciẽ
Item dicit. Nos aũ reuelata facie głam dñi spe¬
culantes. in eandem imaginẽ transtormamͣ
degla ingłam: tãquam adni sꝑu. hoc ẽ qd

Expanded text:
autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine me nihil potestis facere . In quo profectu et accessu tenentem Mediatoris fidem cum dies vitae hujus ultimus quemque compererit, perducendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus excipietur ab Angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad gloriam recepturus. In hac quippe imagine tunc perfecta erit Dei similitudo, quando Dei perfecta erit visio. De qua dicit apostolus Paulus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Item dicit, Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur de gloria in gloriam, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
carere febrib aliud ab infirmitate quȩ fe¬
brib facta ẽ reualescere: itemq aliud ẽ in¬
fixum telum de corpore demere. alud uul¬
niis quod ab eo factum ẽ. scda curatione
sanare: ita pͥma curatio ẽ causã remouere
languoris. quod ꝑ omnium fit in dulgentiã
ꝑeccatoꝵ: sccła ipsum sanare langorem. q̃d
fit paulatim ꝓficiendo in renouationẽ
de sequit᷑. qui sanat om̃s langores tuos.
qd̃ fit cotidianis accessib. cum ħ imago
renouatur. De quare apłs aꝑtissime lo¬
cutꝰ ẽ dicens. Et si ext̾ior hõ nr̃ corrumꝑit᷑:
s interior renouatur de die indiem. Reno¬
uamur aũ in agnitione di: hoc ẽ in iusti
iusticiaq & scĩtate u̾itatis. qui de die in
diem ꝓficiendo renouatur. tranfert a mo¬
rem a temporalib ad etna. a uisibilibꝰ ad
intelligibilia. a carnalib ad sꝑualia: atꝙ
ab istis cupiditatẽ frenare uł miniere. illis
se caritate alligare diligent̃ insistit. Tantũ

Expanded text:
carere febribus, aliud ab infirmitate, quae fecarere febribus, aliud ab infirmitate, quae febribus facta est, revalescere; itemque aliud est infixum telum de corpore demere, aliud vulnus quod eo factum est secunda curatione sanare: ita prima curatio est causam removere languoris, quod per omnium fit indulgentiam peccatorum; secunda ipsum sanare languorem, quod fit paulatim proficiendo in renovatione de sequitur, Qui sanat omnes languores tuos ; quod fit quotidianis accessibus, cum haec imago renovatur. De qua re Apostolus apertissime locutus est, dicens: Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Renovatur autem in agnitione Dei, hojustitiaque et sanctitate veritatis, qui de die in diem proficiendo renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad intelligibilia, a carnalibus ad spiritualia; atque ab istis cupiditatem frenare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
N corpore adhuc mortali renouatio uite in¬
choatur a fide. qua creditur in eũ qͥ iustificat
impium: bonisq morib augetur. & robo¬
ratur de die in diem. cum magis magisq
renouatur interior hõ: corpus uͦ tamquã
hõ exterior quanto ẽ hec uita diuturnior
magis magisq corrũpitur. uel etate uel
morbo. uel uaris affuictionib donet ue¬
nat ad ultimã quȩ ab om̃ib mors uocat
fuis aũ resurrectio differtur infinẽ. cum &
ipsa iustificatio nr̃a ꝑficiet᷑ mesfabilit̾. Lẽ
enim similes ei erimus: qm̃ uidebimꝰ eũ si¬
citt est. Nunc uͦ quãdui corpus qd̾ corrũpit᷑
aggrauat animã. & uita humana suꝑ t̾ra
tota temptatio ẽ: non iustificabit᷑ in cõspecdi
eiꝰ omnis uiuens. in comparatione iusticie
qua ȩquabimur angłis: & głȩ que reuelabi¬
onis. sicut momento uno fit illa in baptis¬
mo renouatio remissione peccatoꝵ omĩũ:
neq enĩ uł unum quantulũcũq rema¬
net qd̃ ñ remutat᷑ : s quẽadmodũ aliud ẽ

Expanded text:
n corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabionis, sicut momento uno fit illa in Baptismo renovatio remissione omnium peccatorum: neque enim vel unum quantulumcumque remanet quod non remittatur. Sed quemadmodum aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sꝑualit̾ sapiunt. eiq congruos mores a¬
gunt. filii dei st̃. Intrinsetus enĩ exiumus
ueterem hominem: & indiumus nouũ. Qm̃¬
& cetera quib apłs explicat qͥd sit exui uete¬
rem hominẽ. & indui nouũ qui scđm dm
creatus ẽ: in iusticia & scĩtate u̾itatis. Et hoc
ut faciant iam baptiratos fidelesq adhor¬
tatur. qd ad huc monendi ñ eẽnt. si hoc in
baptismo iam ꝑfecte factum ẽẽt. E

Expanded text:
quod spiritaliter sapiunt eique congruos mores aquod spiritaliter sapiunt eique congruos mores agunt, filii dei sunt. intrinsecus enim exuimus ueterem hominem et induimus nouum, q cetera, quibus apostolus explicat quid sit exui ueterem hominem et indui nouo, qui secundum deum creatus est in iustitia et sanctitate ueritatis. et hoe ut faciant, iam baptizatos fidelesque adhortatur; quod adhuc monendi non essent, si hoc in baotismo iam perfecte factum esset. e
Abbreviated transcription (Latin):
& ñdum apparuit qͥd erimꝰ. Scimus quia cui
apparuerit. similes ei erimus: qm̃ uidebimꝰ
eum sicuti ẽ. Hinc apparet. tunc in ista inia¬
gine d̃i fieri es plenam similitudinẽ. qͣndo
a baptismo quamuis tismo paruuloꝵ.
tota & plena remissio peccatoꝵ fiat. tam̃ si
continuo tota & plena &̃ nominis in et̾nã
nouitatẽ mutatio fieret. ñ dico & in corpore.
qd certe manifestum ẽ adhuc in ueterẽ eor¬
ruptionẽ. atq in mortẽ tendere. in fine pꝰ ea
renouandũ. qñ uere tota nouitas erit. s ex¬
cepto corpore. si i ipso animo qui ẽ hõ int̾ior
Et si exterior homo ñr̃ corrumpitur: s intt̾ior
renouatur de die indiem. Profẽcto enim qͥ
de die indiem adhuc renouat᷑: nondũ totꝰ
ẽ renouatus. dinde ex hoc quod ad huc in¬
uetustate sunt. quamuis iam baptizati: ex
hoc etiam adhue sunt filii scłi. ex hoc aũ qd̾
in nouitate sunt. hoc ẽ ex plena & ꝑfecta
remissione peccatoꝵ: & quantũcũq illud ẽ

Expanded text:
um apparuit, quid erimus: scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Hinc apparet tunc in ista imagine Dei fieri ejus plenam similitudinem, quando  baptismo quamuis tota et plena fiat remissio peccatorum, tamen, si continuo tota et plena etiam hominis in aeternam nouitatem mutatio fieret—non dico et in corpore, quod certe manifestum est adhuc in ueterem corruptionem atque in mortem tendere in fine postea renouandum, quando uere tota nouitas erit, sed excepto corpore si in ipso animo, qui est homo interior, etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. profecto enim qui de die in diem adhuc renouatur, nondum totus est renouatus; uetustate sunt, quamuis iam baptizati, ex hoc etiam adhuc sunt filii saeculi; ex hoc autem, quod in nouitate sunt, hoc est ex plena et perfecta remissione peccatorum, et quantumcumque illud est
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiam meam: qñ examinare quo a¬
nimo facio qͥcqͥd facio: Quantum possunt
homines de alio iudicare. plus homo utiq
ipse de se: s ds̃ plus de homine quam homo
de se¬

Expanded text:
conscientiam meam? quando examinare qnimo facio, quidquid facio? quantum possunt homines de alio judicare? Plus homo utique ipse de se; sed Deus plus de homine, quam homo de se
Abbreviated transcription (Latin):
ic nicħ uidetur pret̾misisse peccati: quan¬
doquidẽ ait. om̃e peccatũ quodẽq fec̾it
homo. postea tam̃ excepit fornicationẽ. cum
intulit. qui aũ fornicatur. in corpus suũ peccat.
Ed scd̾m consuetudinem nr̃ȩ locutionis ita dice¬
retur. om̃e peccatum quodcumq fecerit homo
excepta fornicatione extracorpꝰ ẽ: qui aũ forni¬
catur. in corpus ꝓpͥum peccat. Quẽ modum¬

Expanded text:
im nihil videtur praetermisisse peccati, quandoquidem ait, Omne peccatum quodcumque fecerit homo: postea tamen excepit fornicationem, cum intulit, Qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat . Quod secundum consuetudinem nostrae locutionis ita diceretur: Omne peccatum quodcumque fecerit homo excepta fornicatione, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
ducat carnem meam. & bibit sanguinem¬
meum. in me manet & ego in illo: quom
intellecturi sumus: dumquid etiam illos
hic poterimus acciꝑe de quib dicit apłs.
quod iudicium sibi manducent & bibant:
cum ipsam carnem manducent. & ipsum
sanguinem bibant: Numquid & iudas
magistri uenditor. & traditor impius. quã¬
uis primum ipsum manib eiꝰ confectum.
sacramentum carnis & sanguinis eus cum
cȩteris discipłis. sicut aꝑtius lucas eugłista
corde ficto carnem illam manducant. & san¬
guinem bibunt. uł cum manducauerint
modus manducandi illam carnem. &e biben¬
di illum sanguinem: quo modo qͥ manduca¬

Expanded text:
am carnem et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? numquid etiam illos hic poterimus accipere, de quibus dicit apostolus quod iudicium sibi manducent et bibant, cum ipsam carnem manducent et ipsum sanguinem bibant ? numquid et ludas, magistri uenditor et traditor impius, quamuis primum ipsum manibus eius confectum sacramentum carnis et sanguinis eius cum ceteris discipulis, sicut apertius Lucas euangelista corde ficto carnem illam manducant et sanguinem bibunt uel, cum manducauerint modus manducandi illam carnem et bibendi illum sanguinem, quo modo qui manduca
Abbreviated transcription (Latin):
ui hic beati ẽẽ & a seipsis beati fieri
mira uanitate uoluerunt: irrisit hoᷤ
gitationes hominum qm̃ uane st̃: uł sic̃t
hoc testimonium posuit apłs paulus. dñs
nouit cogitationes sapientium. qm̃ uane

Expanded text:
 hic beati esse, et a se ipsis beati fieri mira vanitate voluerunt. Irrisit hos gitationes hominum; vel, sicut hoc testimonium posuit apostolus Paulus, Dominus novit cogitationes sapientium, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ranseat gͦ unusquisq ad xꝑ̃m. ut
auferatur uelamen: sic̃ apłs dicit.
Uelamen enim aufertur: quando simili¬
tidinis & allegorie cooꝑim̃to ablato. u̾itaᷤᷤ
nudatur ut possit uideri. Deus aũ sꝑc est¬

Expanded text:
ranseat ergo unusquisque ad Christum ut auferatur velamen, sicut Apostolus dicit . Velamen enim aufertur, quando similitudinis et allegoriae cooperimento ablato, veritas nudatur, ut possit videri. 34. Primo e
Abbreviated transcription (Latin):
ignificat fi¬
nem scłi. quando erit scõꝵ requies.
non adhuc in sacramento spei. quo in hoc
tempore consociat᷑ eccłia quandiu bibit᷑
qd de xꝑi latere manauit: s iam in ipsa
ꝑfectione salutis et̃ne cũ tradet᷑ regnum
deo & patͥ: ut in illa ꝑspicua contẽplatione
in cõmutabilis ueritatis nullis misteriis
corporalib egeamus. Itaq quic̃q man

Expanded text:
ignificat faeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consociatur ecclesia, quamdiu bibitur, quod de Christi latere manauit, sed iam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum tradetur regnum deo et patri. ut in illa perspicua contemplatione incommutabilis ueritatis nullis mysteriis corporalibus egeamus. Nimis lon
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo quidem det᷑ & quisnã modꝰ sit
manducandi istum panẽ: ignoratis. Ue¬
runtam̃ nisi manducaueritis carnem filii
hominis. & biberitis eius sanguinẽ: ñ ha¬
bebitis uitam in uob̃. Hec ñ utiq cadau̾ib
s uiuentib loquebatur. Unde. ne istã ui¬
tam intelligentes. & de hac re litigarent:
secutus ad iunxit. Qui manducat meam
carnem. & bibit meum sanguinẽ: ht uitã
et̾nam. Hanc gͦ ñ ht̃. qui istum panẽ ñ man¬
ducat: nec istum sanguinẽ bibit. Nam tem¬
poralem uitam sine illo habere hoĩes pos¬
sunt: ȩt̃nam uͦ omĩno ñ posst̃. Qui gͦ ñ man¬
ducat eius carnẽ nec bibit eius sanguinẽ:
ñ ht̃ uitam in se. Et qͥ manducat eiꝰ carnẽ
& bibit eus sanguinẽ: h̃t uitã et̃nã Ad
utrumq aũ respondet: qd̾ dixit ȩternã.
Non ita est in hac ȩsca: quam sustentande
huiꝰ tẽporalis uitȩ causa sumimus. Nam qͥ
eam non sumpserit ñ uiuet: nec tñ qͥ eã sũpserit
uiuet. fieri enĩ potest ut senio uel morbo. uł

Expanded text:
Quomodo quidem detur, et quisnam modus sit manducandi istum panem, ignoratis. Verumtamen « nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, nbebitis vitam in vobis. Haec non utique cadaveribus, sed viventibus loquebatur. Unde, ne istam vitam intelligentes et de hac re litigarent, secutus adjunxit, Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam. Hanc ergo non habet, qui istum panem non manducat, nec istum sanguinem bibit: nam temporalem vitam sine illo habere homines possunt, aeternam vero omnino non possunt. Qui ergo non manducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinejus carnem, et bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
qui de celo descendit: hortans ut credamus
in eum. Credere enim in eum: hoc ẽ mandu¬
care panem uiuum. Qui credit manducat:
inuisibiliter saginatur: quia munsibiliter
renascitur. Inf̾ans intus ẽ: nouus intus ẽ.¬
go sũ panis uiuus qui decelo. In eodem.
oescendi. Id eo uiuus: quia de cȩlo descendi.
De cȩlo descendit & manna.S manna um¬

Expanded text:
qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim in eum, hoc est manducare panem vivum. Qui credit, manducat; invisibiliter saginatur, quia invisibiliter renascitur. Infans intus est, novus intus ego sum panis vivus qui de coelo descendi. » Ideo vivus, quia de coelo descendi. De coelo descendit et manna; sed manna um
Abbreviated transcription (Latin):
rit gͦ sꝑui subdita caro sꝑuał. s tam̃
caro non sꝑcꝰ sicut carni subditꝰ fuit
rei habemus exꝑimentum. in nr̃e penȩ
deformitate. Non enim scđm carnem. s¬
utiq scđm sꝑm carnales erant: quibꝰ ait
apłs. Non potu uob̃ loqͥ qͣs sꝑualibus.
s quasi carnalib. Et homo sꝑualis sic
in hac uita dicitur. ut tam̃ corpore adhuc
carnalis sit: & uideat aliam legem in mẽ¬
bris suis. repugnantem legi mentis sue
Erit aũ etiam corpore sꝑualis: cum eadẽ
caro sic resurrexerit. ut fiat quod scͥptũ ẽ.
Seminatur corpus animale: resurget cor¬
pus sꝑuale.

Expanded text:
ritui subdita caro spiritalis, sed tamen caro, non spiritus; sicut carni subditus fuit ro. Cuius rei habemus experimentum in nostrae poenae deformitate. Non enim secundum carnem, sm carnales erant, quibus ait apostolus: Non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus; et homo spiritalis sic in hac uita dicitur, ut tamen corpore adhuc carnalis sit et uideat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; erit autem etiam corpore spiritalis, cum eadem caro sic resurrexerit, ut fiat quod scriptum est: Seminatur corpus animale, resurget corpus spiritale.
Abbreviated transcription (Latin):
magistrum. diuinum redẽptorẽ cõmen
dans talem escam. & talẽ potũ: nͥ manduca¬
u̾itis carnẽ meã. & bib̾itis sanguinẽ meũ
ñ habebitis uitam in uob̃. Et hoc dix̃ de uita:.
ñ uita: qui mendac̃e putau̾it uitã. Ergo &e de
corpore ac de sanguine suo: dedit nob̃ salii¬
brem refectionẽ. Manducent gͦ qui man¬
diicant: & bibant qͥ bibunt. fsuriant & si¬
tiant. Uitam mandiicent. uitã bibant: il
lud manducare refici ẽ. Si sic reficeris. ut ñ
deficias: inde reficeris. Iilud bibere: qͥd est nͥ
uiuere: Mandiica uitã. bibe uitã: habebis
uitã. & integra ẽ uita. Tunc aũ hoc erit id est
uita unicuiq corpꝰ & sanguis xp̃i: si qͦd in sa¬
cram̃to uisibilit̾ sumit᷑: inpsa u̾itate sp̃ua¬

Expanded text:
Magistrum divinum Redemptorem commenddans talem escam et talem potum: Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobnon vita, qui mendacem putaverit vitam. Ergo et de corpore ac sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem. Manducent ergo, qui manducant, et bibant, qui bibunt, esuriant et sitiant, vitam manducent, vitalud manducare, refici est: sed sic reficeris, ut non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid est, nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc autem hoc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sanguis Christi; si quod in Sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate sp
Abbreviated transcription (Latin):
cum ait. Querite pͥmum regnũ dĩ & iusti¬
ciam eiꝰ: & hec omnia adicientur uobis.
Regnum gͦ & iusticia dĩ bonũ nrm ẽ. &
hoc appetendũ. & ibi finis constituendꝰ ꝓpt̃
qd omĩa faciamꝰ quẽc̃q facimꝰ. S quia in
hac uita militamus. ut ad illud regnũ ꝑ¬
uenire possimus. que uita sine hĩs necessa¬
te. Cum enim dixit. illud pͥmũ. significauit
qͥa hoc posteriꝰ querendũ ẽ: non tempore s
dignitate. Illud tamquã bonũ nr̃m. hoc tã¬
quã necessarium nr̃m. Necessarium aũ ꝓpt̃¬
illud bonũ. Neq enim uerbi gr̃ã i deo debe¬
mus euangłizare ut manducemꝰ: s ideo
manducarẽ ut eugłiremꝰ. Nam si ꝓpt̾ea¬

Expanded text:
regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis. Regnum ergo et justitia Dei, bonum nostrum est, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus, propter quod omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessate. Cum enim dixit illud primum, significavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate. Illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nillud bonum. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare ut manducemus, sed ideo manducare ut evangelizemus: nam si p
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝓmagno bono appetit. & hec tẽporalia. Si¬
cut aũ om̃s militantes accipiunt annonam.
lutem reipublice militant. s ꝓpt̃ illa que ac¬
cipiunt: sic ñ om̃s ꝓpt̃ salutem ȩccłiȩ mini¬
strant do. s ꝓpt̃ hec temporalia. quȩ tamꝙͣ
annonam & stipendia consecunt᷑. aut & ꝓpt
hoc. & ꝓpt̃ illud. S supra iam dictũ ẽ. non po¬
testis duob dnĩs seruire. frgo simplici corde
tantũmꝰ ꝓpter regnum dĩ debemus oꝑari
bonum ad om̃s: ñ aũ in hac oꝑatione uł so¬
lam. uł cum regno di mercedem tẽporalium

Expanded text:
Dei pro magno bono appetit, et haec temporalia. Dei pro magno bono appetit, et haec temporalia. cut autem militantes accipiunt annonam nes propter salutem reipublicae militant, sed propter illa quae accipiunt, sic non omnes propter salutem Ecclesiae ministrant Deo, sed propter haec temporalia, quae tanquam annonam et stipendihoc, et propter illud. Sed supra jam dictum est, non potestis duobus dominis servire. Ergo simplici corde tantummodo propter regnum Dei debemus operari bonum ad omnes, non autem in hac operatione vel solam, vel cum regno Dei mercedem temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
loco ponere. illud posteriore. Si aũ ideo
queramus cibum ut habeamꝰ regnũ dĩ:
faciamus quod dic̾tum ẽ. querite pͥmũ
pͥmum regnum & iusticiã di idest hoc p̾¬
ponentib cęt̾is reb. ut ꝓpter hoc cȩtera
queramꝰ. ñ debet subẽe sollicitudo. ne
illa desint. quȩ huic uite ꝓpter regnĩ
dĩ sunt necessaria. Dixit enim suꝑiꝰ. Seit
pater ur̃ quia hoꝵ omnium in digetis.
Et ideo cum dixisset querite. primum reg¬
num & iusticiam dĩ. non dixit. deinde ista
querite. quãuis sint necessaria: s ait hec oĩa
apponentur uob̃. idest consequent̃ si illa qͤra¬
tis. sine ullo ur̃o impedimento: ne cũ ista qͦr¬
tis illinc au̾tamini: aut ne duos fines cõstitu¬
atis. ut & regnum dĩ ꝓpt̾ se appetatis. & ista
necessaria: s hec potus ꝓpt̾ illud̾ ita uob̃ ñ
decrunt: quia duob dnĩs seruire ñ potestis.
Duob aũ dñis seruire conatur: qui & regno

Expanded text:
loco ponere, illud posteriori. Si autem ideo loco ponere, illud posteriori. Si autem ideo quaerimus cibum, ut habeamus regnum Dei, faciamus quod dictum est: Quaerite primum primum regnum et justitiam Dei, id est, hoc praeponentibus caeteris rebus, ut propter hoc caetera quaeramus, non debet subesse sollicitudo ne illa desint quae huic vitae propter regnum Dei sunt necessaria. Dixit enim superius, Scit Pater vester quod horum omnium indigetis. Et ideo cum dixisset, Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, non dixit, Deinde ista quaerite; quamvis sint necessaria: sed ait, haec omnia apponentur vobis, id est consequentur, si illa quaeratis, sine ullo vestro impedimento: ne cum ista quaeritis, illinc avertamini; aut ne duos fines constituatis, ut et regnum Dei propter se appetatis, et ista necessaria; sed haec potius propter illud: ita vobis non deerunt. Quia duobus dominis servire non potestis. Duobus autem dominis servire conatur, qui et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
uitus. dispensatio mͥ credita ẽ. id ẽ si ooactꝰ
inopia haꝵ rerum que temporali uitȩ ft̃
necessarie. predico euangłium: alii ꝑ me
habebunt mercedem eugłii: qui eugł̃m ip¬
sum me predicante diligẽt. Ego aũ ñ habeo.
quia ñ ipsum eugłm diligo. s eius p̃cium
in illis temꝑalib constitutum: qͦd nefas ẽ
fieri ut ñ tamquã filius ministret quisq
credita ẽ: ut tam ꝙͣ alienum erogans. ni¬
chil inde ipse capiat pret̾ cibaria: quȩ ñ
de participatione regni. s ad sustentacu¬
lũ misere seruitutis dantur extrinsecus: ꝙ¬
quã alio loco & dispensatorẽ se dicit. Po¬
test enim & seruus infilioꝵ numero ad op¬
tatus: eandem rem inqua coheredis sorte
meruit. fideliter dispensare participib
suis. S nunc ubi ait. si aũ inuitus. dispen¬
satio mͥ credita ẽ. talem dispensatorẽ intelli¬
gi uoluit: qui alienum dispensat. unde
cibum. & deinde regnum dei: hoc priore

Expanded text:
vitus, dispensatio mihi credita est : id est, si coactus vitus, dispensatio mihi credita est : id est, si coactus inopia earum rerum, quae temporali uitae sunt necessariae, praedico euangelium, alii per me habent mercedem euangelii, qui euangelium ipsum me praedquia non ipsum Evangelium diligo, sed ejus pretium in illis temporalibus constitutum, quod nefas est fieri, ut non tanquam filius ministret quisquacredita est, ut tanquam alienum eroget, nihil inde ipse capiat praeter cibaria, quae non de participatione regni, sed ad sustentaculum miserae servitutis dantur extrinsecus. Quanquam et alio loco dispensatorem se dicat . Potest enim et servus in filiorum numerum adoptatus, eam rem in qua cohaeredis sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Sed nunc ubi ait, Si autem invitus, dispensatio mihi credita est, talem dispensatorem intelligi voluit, qui alienum dispensat, unde cibum, et deinde regnum Dei, id est, hoc priori
Abbreviated transcription (Latin):
usus sũ. Hinc ostendit ꝑmissum eẽ. ñ iussũ.
Alioquin contra preceptum dñĩ fecisse tene¬
bitur. Deinde sequitur & dicit. Non autẽ
scripsi hec ut ita fiant in me. Bonũ mͥ ma
gis mori: quã ut głiam meã quisꝙͣ in anẽ
faciat. Hoc dixit: quia iam statuerat ꝓpt̃
qͦsdam occasionem querentes. manib suis
niam. & finem eugłii in cibo & potu. & uesti¬
tu collocauero S qͣre ñ ẽ ei gła: Necessitas
enim inqͥt mͥ incumbit: id est ut ido eugłi¬
zem. quia unde uiuam ñ habeo: aut ut ac¬
qͥram temporalem fructum. de p̃dicatiõ ẽ
ȩt̾noꝵ. Sic enim iam necessitas erit in ȩuan¬
głio: non uoluntas. Ue mͥ enĩ erit. inquit:
si non eugłiauero. Sed quomͦ debet euan¬
głitare: scilicet ut inipso eugłio. & in regno
dei ponat mercedem: itaenim potest non
coactus eugłizare. s uolens. Si enim uolens
inquit hoc facio. mercedem habeo: si aũ in¬

Expanded text:
usus sum. » Hinc ostendit permissum esse, non jussum; usus sum. » Hinc ostendit permissum esse, non jussum; alioquin contra praeceptum Domini fecisse tenebitur. Deinde sequitur, et dicit: « Non autem scripsi haec, ut ita fiant in me. Bonum est mihi magis mori, quam gloriam meam quisquam inanem faciat. » Hoc dixit, quia jam statuerat, propter quosdam occasionem quaerentes, manibus suis niam, et finem Evangelii in cibo et potu et vestitu collocavero. Sed quare non est ei gloria? Necessitas enim, inquit, mihi incumbit; id est, ut ideo evangelizem, quia unde vivam non habeo, aut ut acquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum: sic enim jam necessitas erit in Evangelio, non voluntas. Vae enim mihi est, inquit, si non evangelizavero. Sed quomodo debet evangelizare? Scilicet ut in ipso Evangelio et in regno Dei ponat mercedem: ita enim potest non coactus evangelizare, sed volens. Si enim volens, inquit, hoc facio, mercedem habeo; si autem in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eugł̃m annuntiant. de euglio uiuant: idest
De euglio habeant ea q̃ huic uitȩ st̃ necessa¬
ria: s tñ non eẽ se abusum hac potestate.
Er̃ãt enĩ multi qͥ occasionẽ hab̾e cupiebant
ad quirendi. & uendendi eugl̃m: quibꝰ eã
uolens amputare apłs. manib siuus uictũ
suum tolerauit. De his enim alio loco dicit.
Ut amputem occasionẽ. his qui quert̃ occa¬
sionem: quã ꝙͣ etiam si ut cȩteri & boni apl̃i.
constitueret finem ȩuangłirandi: s magis ip¬
sius uictus sui finem in eugłio collocaret.
idest ut suꝑius dixi. ñ ideo eugłiraret ut ꝑ¬
ueniret adcibum. & si qua sunt alia necessa¬
ria: s ideo ista sumeret ut illud impleret᷑:. ne
ñ uolens s necessitate eugłizaret. Hoc enim
imꝓbat cum dicit. Hescitis qm̃ qui intẽplo
oꝑantur. que de templo sunt edunt: Qui
altario deseruiunt: cum altario participã¬
tur. Sic & dñs ordinauit his qui eugłm an¬
nuntiant de eugł̃io uiuere: ego aũ nulliꝰ hoꝵ

Expanded text:
um annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic vitae sunt necessaria, sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit . De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » . Quanquam etiam si, ut caeteri boni apostoli, constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collocaret: id est, ut superius dixi, non ideo evangelizaret, ut perveniret ad cibum, et si qua sunt alia necessaria; sed ideo ista sumeret, ut illud impleret, ne non volens, sed necessitate evangelizaret. Hoc enim improbat, cum dicit: « Nescitis quoniam qui in templo operantur, quae de templo sunt edunt; et qui altario deserviunt, altario compartiuntur: sic et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullius horum
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ ista soporis nomine intelligi potest.
Tunc enim ordinatissime caput mulie¬
dolorib: & ad se uirum suum conuertat.
ut eius ipse dominet᷑ Tunc enim potest
cognosci non aliam partem in nobis ꝑti¬
nere ad auctorem dm̃. & aliam ad gentẽ
tenebraꝵ sicut isti dicunt: s potius & illud
quod regendi ht̃ potestatem in homine.
&̾ illud inferius quod regendum ẽ. ex deo

Expanded text:
etiam ista soporis nomine intelligi potest. etiam ista soporis nomine intelligi potest. Tunc enim ordinatissime caput muliedoloribus, et se ad virum suum convertat, ut ejus ipse dominetur. Tunc enim potest cognosci non aliam partem in nobis pertinere ad auctorem Deum, et aliam ad gentem tenebrarum, sicut isti dicunt; sed potius et illud quod regendi habet potestatem in homine, et illud inferius quod regendum est, ex Deo
Abbreviated transcription (Latin):
orem ẽẽ pecorib. Illa difficilis ratio est. qua
intelligit in seipso aliud ẽẽ rationale qd
nem secretam nomine soporis significari
arbitror. quem immisit ds̃ in adam. qñ ei
mulier facta ẽ. Ut enim hoc uideatur ñ ẽ
opus oculis istis corporis: s quanto qͥsq
abistis uisibilib reb ad interiora intelli¬
gentiȩ secesserit: hoc est aũ quasi obdormis¬
cere:. tanto melius & sincerus illud uidet.
Ipsa enim cognitio qua intelligit᷑ in nobis
aliud ẽẽ quod ratione dñetur. aliud quod
rationi obtemꝑet᷑ ipsa ergo cognĩtio ueluti
effectio mulieris ẽ de costa uiri. ꝓpt̾ cogni¬
tionem significandam: deinde ut quisq
huic suȩ parti recte dominet᷑. & fiat quasi
cupiscentia carnalis ñ aduersetur rationi.
s potuis obtemꝑando desinat cẽ carnalis.
opus habet ꝑfecta sapientia. Cuius contẽ¬
platio quia interior ẽ & secretior. & ab oĩ
sensu corporis remotissima: conuenient̃

Expanded text:
orem esse pecoribus: illa est difficilis ratio, qua orem esse pecoribus: illa est difficilis ratio, qua intelligit in seipso aliud esse rationale quod nem secretam nomine soporis significari arbitror, quem immisit Deus in Adam, quando ei mulier facta est. Ut enim hoc videatur, non est opus oculis istis corporeis, sed quanto quisque ab istis visibilibus rebus in interiora intelligentiae secesserit hoc est autem quasi obdormiscere, tanto melius et sincerius illud videt. Ipsa enim cognitio, qua intelligitur in nobis aliud esse quod ratione dominetur, aliud quod rationi obtemperet; ipsa ergo cognitio veluti effectio mulieris est de costa viri, propter conjunctionem significandam. Deinde, ut quisque huic suae parti recte dominetur, et fiat quasi cupiscentia carnalis non adversetur rationi, sed potius obtemperando desinat esse carnalis, opus habet perfecta sapientia. Cujus contemplatio quia interior est et secretior, et ab omni sensu corporis remotissima, convenienter
Abbreviated transcription (Latin):
dr in aduitorium uiri. ut copulatio¬
ne sp̃uali sp̃ales fetꝰ educ̾et. idẽ bona oꝑa di¬
uinȩ laudis. dum ille regit. hec obtemꝑat.
ille a sap̾ia regitur. hec auiro. Caput enĩ
bonum erat ut fieret. ut non solũ corpoꝵ
anima dñaretur. quia corpus seruilem
locum obtinet: s etiam uirilis ratio sub¬
iugaret sibi animalem partem suã: per
qͦd adiutorium imperet corpori. Ad cuius
rei exemplum facta est femina. quã rerũ
ordo subiugat uiro: ut quod in duobus
hominib euidentius apparet. id ẽ mas¬
culo & femina. etiam in uno hoĩe consi¬
derari possit: ut appetitum animȩ ꝑ qͤm
uoluptates corporis oꝑamur. habeat meis
interior tamquam uirilis ratio. subui
nec eam ꝑmittere dñari in uirũ. Quod
ubi contingit: ꝑuersa & miserabilis domꝰ
est. Primo ergo demonstrauit ds homini.
quanto melior eẽt pecorib. & omnib ir¬
rationabilib animantib. S hec facilis¬
ratio ẽ. Cito enim homo intelligit se meli¬

Expanded text:
r in adjutorium viri, ut copulatione spirituali spirituales fetus ederet, id est bona opera divinae laudis; dum ille regit, haec obtemperat; ille a sapientia regitur, haec a viro. Caput enim m erat, quod fieret, ut non solum anima corpori dominaretur, quia corpus servilem locum obtinet, sed etiam virilis ratio subjugaret sibi animalem partem suam, per quod adjutorium imperaret corpori. Ad hujus rei exemplum femina facta est, quam rerum ordo subjugat viro; ut quod in duobus hominibus evidentius apparet, id est in masculo et femina, etiam in uno homine considerari possit: ut appetitum animae, per quem de membris corporis operamur, habeat mens interior tanquam virilis ratio subjuganec eam permittere dominari in virum; quod ubi contingit, perversa et misera domus est. 16. Primo ergo demonstravit Deus homini quanto melior esset pecoribus, et omnibus irrationabilibus animantibus: ratio est; cito enim homo intelligit se meli
Abbreviated transcription (Latin):
escientes unde habeant qͦd st̃. stul ti¬
te uirgines sunt. meritoq foris sunt:
quia int̾ne affectum gr̃e ñ secum ferunt.
Quando gͦ tales reppẽreris. ñ tͥ ꝑsuadeant
inanitatẽ uasoꝵ suoꝵ: s tu eis potiꝰ plenitu¬
dinẽ. Unde ait apłs. Quisqͥs putat se aliqͥd
scire: ñdum scit quẽadmodũ oportet scire.
Et mox ostendens quid dixerit:. quisqͥs aũ
inqͥt diligit dm: hic cognitus ẽ ab illo. Nec
sic dic̾e uoluit. cognouit illũ: s dicendo co¬
gnitus ẽ ab illo. exp̃ssius uoluit cõm̃dare
etiã hoc ab illo nob̃ eẽ. ut eũ diligamꝰ. ka¬
ritas enim di diffunditur in cordib nris
Necesse ẽ aũ ut parum diligat dm: qui ñ ab
illo. s a seipso bonũ se arbitratur effectum.
Unde aũ fieri potest. ut talis ñ inseipso: sed
tur: scimus quia nichil est idolum in mũ¬

Expanded text:
escientes, unde habeant, quod sunt, stultae uirgines sunt meritoque foris erunt, quia internae affectum gratiae non secum ferunt. Quando ergo tales reppereris, non tibi persuadeant inanitatem uasorum suorum sed tu eis potius plenitudinem. unde ait apostolus: Quisquis se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire; et mox ostendens, quid dixerit: Quisquis autem, inquit, diligit deum, hic cognitus est ab illo. nec sic dicere uoluit: Cognouit illum, sed dicendo \'cognitus est ab illo\' expressius uoluit commendare etiam hoc ab illo nobis esse, ut eum diligamus. caritas enim dei diffunditur in cordibus nostris Necesse est autem ut parum diligat Deum, qui non ab illo, sed a seipso bonum se arbitratur effectum: unde autem fieri potest ut talis non in seipso, sed tur, scimus quia nihil est idolum in mu
Abbreviated transcription (Latin):
fisq colendum hoꝵ omĩum conditorẽ dm̃
inuisibilem suademus. cuiꝰ soliꝰ participa¬
tione beatus homo fieri potest. qd̾ oñs
uelle nemo ambigit. S qr ñ nulli eoꝵ in¬
uisibilem & incorpoream creaturã colunt.
qd ẽ & anima. mensq humana. tam̃ quia
nec huiꝰmodi creature participatione fit
hõ beatus. ille ñ solum inuisibilis. uerũetiã
incõmutabilis ds̃. id est uerus ds colendꝰ ẽ:
quia solus ille colendꝰ ẽ. quosolo fruens
beatus sit cultor eius: & quo solo ñ fruens ois
mens misera ẽ. qualibet re alia ꝑfruat᷑. uos
fabularum uanitate fingunt᷑: ꝓpinqͥores
eẽtis uere pietati ac re ligioni. si saltim pa¬
gani ẽẽtis: uel in eoꝵ genere qui corpora colunt¬
& si non colenda. s tñ uera

Expanded text:
eisque colendum horum omnium conditorem deum eisque colendum horum omnium conditorem deum inuisibilem suademus, cuius solius participatione beatus homo fieri potest: quod omnes uelle nemo ambigit. sed quia nonnulli eorum inuisibilem et incorpoream creaturam colunt — quod est et anima mensque humana — tamen, quia nec eiusmodi creaturae participatione fit homo beatus, ille non solum inuisibilis uerum etiam incommutabilis deus, id est deus uerus colendus est, quia solus ille colendus est, quo solo fruens beatus fit cultor eius, et quo solo non fruens omnis mens misera est, qualibet re alia perfruatur. uos  fallacium fabularum uanitate finguntur, propinquiores essetis uerae pietati ac religioni, si saltem pagani essetis uel in eorum genere, qui corpora colunt, etsi non colenda, sed tamen uera
Abbreviated transcription (Latin):
eq enim uos paganos dicimus aut
scisma paganoꝵ: s habere cũ eis qͣn¬
dam similitudinẽ eo qd̾ multos colitis dos.
uerum uos eẽ eis longe det̾iores: quod illi
ea colunt quȩ sunt. s ꝓ diis colenda ñ st̃.
Sunt enim &e idola: s ad salutẽ nicħ sunt.
Et qui colit arborem ñ quidem orando. sed
adorandoꝰ. non id colit quõd nusquã ẽ. sed
qd̃ ita colendum non est. Ipsa enĩ demonia
unde dicit apłs. quȩ immolant gentes de¬
moniis immolant. & ñ deo. utiq sunt qͥb
illos immolare dicit: & quorum nos socios
ẽẽ non uult. Iam uͦ celum & t̾ra. & mare
& aer & sol & luna. & cet̾a sidera omĩa ma
nifesta ocłis apparent. atq ipsis sensibus
presto sunt: que cum pagani tanꝙͣ deos
colunt. uł tamquã partes utuꝰ magni
dei: nam uniu̾sum mundum quidam eoꝵ
putant maximum dm̃ ea colunt quȩ sunt.
Cum quib q̃n agius ut ea ñ colant. ñ eis
dicimus quod nulla sint: s qd̃ colenda ñ sint.

Expanded text:
e enim uos paganos dicimus aut schisma paganorum, sed habere cum eis quandam similitudinem, eo quod multos colatis deos; uerum uos eis esse longe deteriores, quod illi ea colunt, quae sunt, sed pro diis colenda non sunt; sunt enim et idola, sed ad salutem nihil sunt. et qui colit arborem, non quidem arando, sed adorando, non id colit, quod nusquam est, sed quod ita colendum non est. ipsa etiam daemonia, unde dicit apostolus: quae inmolant gentes, daemoniis inmolant et non deo, utique sunt, quibus illos inmolare dicit et quorum nos socios esse non uult. iam uero caelum et terra, mare et aer, sol et luna et cetera sidera, omnia haec manifesta oculis praesto sunt. Quae cum Pagani tanquam deos colunt, vel tanquam partes unius magni dei; nam universum mundum quidam eorum putant maximum dcum quibus quando agimus, ut ea non colant, non eis dicimus, quod nulla sint, sed quod colenda non sint,
Abbreviated transcription (Latin):
tanan ñ potestate eiꝰ. s ꝑ missu dñi:
obhomines aut ꝓ sus peccatis puniendos.:
Et interest plurimũ inqualem quisq tẽp¬
tationẽ incidat. Non enim in talem incidit
udas qui uendidit dnm̃: in qualem inci¬
dit petrus. cum t̾ritus dñm negauit. St̃
enim humane tẽptationes credo.cum hõ
quisq animo. scd̃m humanã tñ fragilita¬
tem. in aliquo consilio labitur: aut irrita¬
tur in frẽm studio corrigendi paulo tam̃
ampliꝰ. quã xꝑiana tranqͥllitas postulat.
de quib apłs dicit. temptatio uos ñ app̃¬
hendat nisi humana: cũ idem dicat fi¬
delis ẽ ds. qui uos ñ sinat tẽptari supra
quã potestis ferre: s faciet cum tẽptatione
etiam exitum. ut possitis tolerare. In qͣ sen¬
tentia satis ostendit. ñ id nob orandũ ẽẽ
ut ñ temptemur: s ne in temptationẽ in¬
ducamur. Inducim᷑ enim si tales incideri:
quas ferre non possumus. S cũ tẽptatiões
Aꝑiculose. inquas inferri atq indiici ꝑnicio¬

Expanded text:
tanan non potestate eius, sed permissu domini ad homines aut pro suis peccatis puniendos auet interest plurimum, in qualem quisque temtationem incidat. non enim in talem incidit ludas, qui uendidit dominum, in qualem incidit Petrus, cum territus dominum negauit. sunt etiam humanae temtationes, credo, cum bono quisque animo, secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo consilio labitur aut irritatur in fratrem studio corrigendi, paulo tamen amplius, quam christiana tranquillitas postulat. de quibus apostolus dicit: temtatio uos non apprehendat nisi humana, cum idem dicat: fidelis deus, qui non uos sinat temtari super quam potestis ferre, sed faciet cum tetiam exitum, ut possitis tolerare ; in qua sententia satis ostendit, non id nobis orandum esse ut non tentemur, sed ne in tentationem inducamur. Inducimur enim si tales inciderint, quas ferre non possumus. Sed cum tentationes periculosae, in quas inferri, atque incidere pernicio
Abbreviated transcription (Latin):
faciat nos idoneos: cuiꝰ odor erat de quo lo¬
quimur. Cito enim responderet mͥ apłs.
Intellige. xꝑi bonus odor sumus in omĩ
loco: &e in his qui salui fuint. & in his qͥ
ꝑeunt. Nos tamen bonus odor. Aliis o¬
dor uite ad uitam: aliis odor mortis ad
mortem. Odor iste uegetat diligentes: ne¬
cat inuidentes. Si enim non eẽt claritii¬
do scõꝵ: inuidia ñ surgeret imꝑioꝵ. Cepit
ꝑsecutionem pati odor scõꝵ. S quomͦ sunt
ampulle ungentoꝵ. quantomagis fran¬
gebantur: tanto amplius odor diffundebat᷑.
dor ẽ. predicatio ueritatis. Quem o¬
dorem in uitam capit: qui euangłio boniᷤ
morib seruit & congruit: Mortẽ incurrit:
cuius abhis que bene loquit᷑. uita dissen¬
tit. Quȩ conditio etiam auditores obstrĩ¬
git: cum recta predicatio ab aliis ꝑ incre¬
dulitatem auditur in mortem: ab aliis ꝑ
fidem suscipitur in salutem. Epła nr̃a

Expanded text:
Faciat nos idoneos, cujus odor erat de quo loFaciat nos idoneos, cujus odor erat de quo loquimur. Cito enim mihi respondet Apostolus: Intellige, Christi bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt. Nos tamen bonus odor, aliis odor vitae ad vitam, aliis odor mortis ad mortem. Odor iste vegetat diligentes, necat invidentes. Si enim non esset claritudo sanctorum, invidia non surgeret impiorum. Coepit persecutionem pati odor sanctorum: sed quomodo ampullae unguentorum, quanto magis frangebantur, tanto amplius odor diffundebatur. odor est, praedicatio veritatis; quem odorem in vitam capit qui Evangelio bonis moribus servit et congruit. Mortem incurrit, cujus ab his quae bene loquitur, vita dissentit, quae conditio etiam auditores obstringit cum recta praedicatio ab aliis per incredulitatem auditur in mortem, ab aliis per fidem suscipitur in salutem. 16. LA
Abbreviated transcription (Latin):
icit ipsa dominica sponsa. Post odorem
ungentoꝵ tuoꝵ currimꝰ. Cuius odoris
memor apostolus paulus dicit. xꝑi bonus
odor sumus deo. in omni loco: & in his qͥ salui
fiunt. & in his qui pereunt. Magnum sacra
mentum. Xꝑi bonus odor sumiis dõ in om̃i
loco: & in his qui salui funt & in his qui ꝑe¬
unt. Quibusdam quidem. odor uite in uitã:
quibdam odor mortis in mortem. Et ad hec
intelligenda quis idoneus: quomͦ bonus
odor alios uegetat. alios necat: Bonꝰ odor
non malus. Non enim ait bonus odor bo¬
nos uegetat: & malus odor malos necat.
Nec ait idem apłs. aliis quidem sumꝰ odor
bonus ad uitam: aliis odor malus ad mortẽ.
Don ait hoc: sed xꝑi bonus odor sumus. in
omni loco. Ue miseris: quos bonus odor oc¬
cidit. Si ergo bonus odor es o apłȩ: quare
iste odor alios occidit. alios uegetat: Quod
aliquos uegetat: audio. intelligo. Quod
aliquos occidit difficile assequor: maxi¬
me quia dixisti: & adhec quis idoneus:
Non est mirum quod non sumus idonei.

Expanded text:
icit ipsa Dominica sponsa: Post odorem unguentorum tuorum curremus . Cujus odoris memor apostolus Paulus dicit: Christi bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui perementum: Christi bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt. Quibusdam quidem odor vitae in vitam, quibusdam odor mortis ad mortem. Et ad haec intelligenda quis idoneus ? Quomodo bonus odor alios vegetat, alios necat? Bonus odor, non malus. Non enim ait: Bonus odor bonos vegetat, et malus odor malos necat. Non ait: Aliis quidem sumus odor bonus ad vitam, aliis odor malus ad mortem. Non hoc ait: sed, Christi bonus odor sumus in omni loco. Vae miseris, quos bonus odor occidit. Si ergo bonus odor estis, o Paule, quare iste odor alios occidit, alios vegetat? Quod alios vegetat, audio, intelligo: quod alios occidit, difficile assequor: maxime quia dixisti, Et ad haec quis idoneus? Non est mirum quia non sumus idonei.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃am menbra eius: ut cum illis sit unꝰ
xꝑc. uelut caput &e corpus. Hoc in eade
sꝑuali qd̾ erit in sꝑm iuuificantẽ: ñ quia
omnes qui in adam moriunt᷑ menbra ertͣ
xꝑi. ex illis enim multo plures scda in ȩt̃¬
num morte plectentur: s idõ dictum est
om̃s atq om̃s. quia sicut nemo corpore a¬
nimali nisi in adam morit᷑. ita nemo spi¬
rituali nisi in xꝑo uiuificatur¬

Expanded text:
per gratiam membra eius, ut cum illis sit unus per gratiam membra eius, ut cum illis sit unus Christus, uelut caput et corpus. Hoc in, eadespiritali quod erit in spiritum uiuificantem; non quia omnes, qui in Adam moriuntur, membra erunt Christi ex illis enim multo plures secunda in aeternum morte plectentur; sed ideo dictum est omnes adque omnes, quianimali nisi in Adam moritur, ita nemo corpore spirituali nisi in Christo vivificatur