comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suns potesme mundare & rłqͣ In exordio sermo¬
nis ad moniumꝰ neqͥs forte existimaret aliꝗͥd re¬
rũ gestarũ fidĩ detrahendũ : sires ipsas ꝓfectꝰ
rerũ consequentiũ ẽtinere in se doceremꝰ. Nichil enĩ
ueritati detrahit: unitationẽ ueritas consecuta
Totoigͥ suꝑiore sermone dñs fidĩ p̃cepta tradide¬
rat: legẽ excesserat. iã imitilẽ atq in efficacẽ
excedendo significans mandatoꝵ obseruantiã
exegerat: ante ꝓmissoꝵ suoꝵ spem fidissimam
imꝑauerat. Iuid igͥ postheç primũ gesserit:
Purgat᷑ uerbi potestate : cũt actu. Iubet᷑ silere:
sed tam̃ ostendere sesa ẽ doti & munꝰ qđ morses
intestimomũ fieri p̃cepit offerre. Curatio
oboedientis & credentis turbȩ & cũ dño demonte
uenientis adoratibͥ leproso ostendit᷑: quaeuitiosa labe
corporis etaminata. auditaq regniceloꝵ p̃dicatione
curari sẽ rogat. contactucorꝑis uisitat᷑: uerbi uirute
crat᷑ Et ut silus haȩc ñ offerret᷑ potꝰ ꝗ quȩreretur

Expanded text:
si vis, potes me mundare, et reliqua . In exordio sermonis admonuimus, ne quis forte existimaret aliquid rerum gestarum fidei detrahendum, si res ipsas profectus rerum consequentium continere in se doceremus. Nihil enim veritati detrahit, imitationem veritas consecuta. Toto igitur superiore sermone Dominus fidei praecepta tradiderat, legem excesserat, jam inutilem atque inefficacem excedendo significans. Mandatorum observantiam exegerat, ante promissorum suorum spem fidissimam imperaverat: quod igitur post haec primum gesserit, purgatur verbi potestate cum tactu, jubetur silere , sed tamen ostendere se sacerdoti et munus quod Moyses in testimonium fieri praecepit offerre. Curatio igitur audientis et credentis turbae et cum Domino de monte venientis in leproso ostenditur: quae vitiosa labe corporis contaminata, auditaque regni coelorum praedicatione curari se rogat; cum tactu corporis visitatur, Verbi virtute curatur, et ut salus haec 700 non offerretur potius, quam quaereretur,
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ dissimulationẽ uinc̃. Nam ꝗtũ libet assumatur¬
assumat᷑ a cunctis adlargiendũ : sed tam̃ semꝑ exuberat.
& quia plures eẽ. utile sit ꝑ quosministrat᷑: rogari dñm messis¬

Expanded text:
tium de se multitudinem vincit. Nam quantumlibet assumaturtium de se multitudinem vincit. Nam quantumlibet assumatur a cunctis, ad largiendum se tamen semper exuberat. Et quia plures esse utile sit, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes ñminꝰ oportet introspicere quã rerũ : q ut
diximꝰ paria indictis atq infactis significationũ
mom̃ta c̃sistunt. Turbarũ dñs miseret᷑ uexatarũ
& iacentiũ tanꝗ gregis sine pastore disꝑsi: & ait.
messẽ multã paucosoꝑarios: orandũ dñm messis
ut oꝑarios plures inmessẽ eiciat. Et discipłis conuoca¬
tis dedit potestatẽ ei ciendoꝵ spispũum immundoꝵ.
curandeq cunctȩ infirmitatis om̃isq languoris.
Haecigit᷑ licet inp̃gens gesta sint: quid tam̃ infutu¬
rũ significent c̃tuendũ ẽ. Nullus inturbas uexa
tor irrũpat: neq casu aliquo motuq ꝑculsae
iacebant. Quomodo ergo iacentes uexatasq
miseratur: Inmundi uĩdelicet sp̃s dominante
uiolentia uexatã & sublegis hondre egrotã
plebẽ dñs miseratur: q nullus adhuchis pastor eẽt cus¬
todiã sc̃ĩ sp̃s redditurus: Erataũ doni iftiꝰ copiosissimus
fructus: sed ñdũ messis aquoq Eiusem̃ copiahaurien¬

Expanded text:
irtutes non minus oportet introspicere, quam rerum: quia, ut diximus, paria in dictis atque in factis significationum momenta consistunt. Turbarum Dominus miseretur vexatarum et jacentium, tamquam gregis sine pastore dispersi. Et ait, messem multam, paucos operarios, orandum Dominum messis, ut operarios plures in messem ejiciat . Et discipulis convocatis, dedit potestatem ejiciendorum spirituum immundorum, curandaeque cunctae infirmitatis, omnisque languoris . Haec igitur licet in praesens gesta sint, quid tamen in futurum significent, contuendum est. tor irruperat, neque casu aliquo motuque perculsae jacebant: quomodo ergo jacentes vexatasque miseratur ? Immundi videlicet spiritus dominante violentia vexatam, et sub legis onere aegrotam plebem Dominus miseratur, quia nullus adhuc his pastor esset, custodiam sancti Spiritus redditurus. Erat autem doni istius copiosissimus fructus, sed nondum messus a quoquam. Ejus enim copia haurien
Abbreviated transcription (Latin):
tatis oꝑatũ ẽ. Necte aut̃ hanc exsocru petri simili¬
tudinẽ. ad affectionẽ infidelitatis aptari. Loco
qͥdenuru & socru conseqͥtur tractabimus. Nunc
aũ id̾o infidelitas socrus petri ñcupabit᷑: ꝙ usq
dũ credidit uoluntatis suae seruitio detinebatur.
uespis ẽ cursueoꝵ qͦs post passionẽ docuit recog¬
Noscimꝰ. om̃iũ peccata dimittens. omiũ infirmmita¬
tes auferens. & malarũ uoluptatũ insidentiũ in¬
centiua depellens: passione corporis scđm ꝓpħaꝵ

Expanded text:
lutis operatum est. Recte autem hanc ex socru Petri simililutis operatum est. Recte autem hanc ex socru Petri similitudinem ad affectionem infidelitatis aptari, loco qui de nuru et socru consequitur tractabimus . Nunc autem ideo infidelitatis socrus Petri nuncupabitur, quia usque dum credidit, voluntatis suae servitio detinebatur. ursu eorum quos post passionem docuit recognoscimus: omnium peccata dimittens, omnium infirmitates auferens, et malarum voluptatum insidentium incentiva depellens, passione corporis sui, secund
Abbreviated transcription (Latin):
id arco uerbi ratio subiecta ẽ. tantã fidẽ ꝗta gentiũe. in
isrł ñ reꝑiendã : & cũ abraham & psaac& ia cob in reg¬
nocaeloꝵ exultimis gentib qͥeturos. Perfecta qͥdemẽ.
in puero scđm credentis fidẽ ueritas sanitatis: sed
p̃sentiũ efficientia etiam futuroꝵ imagini ꝓficere
monstrat᷑ ꝗdo & tribino credente & ꝓuero saluato
nectalisinisrł fides reꝑta est. & regni caeloꝵ cũ¬
sortiũ cũ abraham gentib destinatur. Cũ ue¬
& febricitantẽ. In socru petri uitiosa infidelitatis
aestimat᷑ affectio: cui adiacet libtas uoluntatis.
quȩ nos qua damuoluntatisibi coniugu societate
coniungit. Ergo ingressu dñi petridomũ .i. incor¬
pore curat᷑ infidelit̾as : peccatoꝵ calore exestuconis.
& iitioꝵ egra dominantu. Mox deinde saluata:
offitii famulatuministrat. Nã primꝰ credidit: & a¬
platus ẽ. princeps. It qđ meo ante languebat: di
uerbo iualescens. ministerio tanꝗͣ publice sini¬

Expanded text:
 tantam fidem, quanta gentium est, in Israel non reperiendam, et cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum ex ultimis gentibus quieturos . Perfecta quidem est in puero secundum credentis fidem veritas sanitatis: sed praesentium efficientia etiam futurorum imagini proficere monstratur, quando et tribuno credente, 701 et puero salvato, nec talis in Israel fides reperta est, et regni coelorum consortium cum Abraham gentibus destinatur. 6. Pe reliqua . In socru Petri, vitiosa infidelitatis aestimatur affectio, cui adjacet libertas voluntatis, quae nos quadam sibi conjugii societate conjungit. Ergo ingressu Domini, in Petri domu, id est, in corpore curatur infidelitas peccatorum calore exaestuans, et vitiorum aegra dominatu. Mox deinde sanata, officii famulatu ministrat. Nam primus credidit, et apostolatus est princeps: et quod in eo ante languebat, Dei verbo invalescens ministerio tamquam publicae sa
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ fugã xp̃i nom̃ exagitet. Denr̃o igit᷑ ẽ. beata
illa &e ternitas ꝓmerenda prȩstandũq ẽ aliquid
exꝓbo. Bonũ malimꝰ malũ om̃e iutemꝰ: totoq affectu. p̃cep¬
tis caelestib optemꝑemus actalib officuis cognitidõ simꝰ
eos ac repellens q ͥ quo sacognitiõne sua oꝑa imiꝗͥ¬

Expanded text:
niorum fugam Christi nomen exagitet. De nostro igitur est beata niorum fugam Christi nomen exagitet. De nostro igitur est beata illa aeternitas promerenda: praestandumque est aliquid bonum velimus, malum omne vitemus, totoque affectu praeceptis coelestibus obtemperemus: ac talibus officiis cogniti Deo simueos ac repellens, quos a cognitione sua opera iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
pls. queniunt aduos inuestim̃tis ouiũ. & rłqͦ. Blandim̃¬
ta uerboꝵ & mansuetudinis simulationẽ admonet fructu
oꝑationis expendi oportere: ut ñ qualẽ qͥs uerbis refe¬
rat sed qualẽ sereb efficiat expeetemꝰ: quia inmultis
uestitu ouiũ rabies lupina contegit᷑. Ergo ut spinȩ uuas
uttribulificus ñ generant. ut inĩq̃ arbores utilia ñ affe¬
rant: itanem istis qͥdem consistere docet boni oꝑis ef¬
fectũ. & id cireo om̃s cognoscendos ẽẽ. defructibus
Regnũ em̃ celoꝵ sola uerboꝵ officia ñ obtinent: neq
a nob & quȩ offici scĩta sẽ. nominis ñcupatio. cũ caeles¬
fraudulentiã & ypochitaꝵ simulam̃ta c̃denat : qͥ gł am
sibi exiniͥtute p̃sumunt in doctrinȩ ꝓphȩtia. & da moni¬
oꝵ fuga. & istiꝰ modi oꝑum uirtutib atq hinc sibi regñ
loquunt᷑ aut faciunt. & ñ omĩa uirtus dĩ inuocata
ꝑficitnt: cũ doctrinae scientiã lectio afferat. da mo¬

Expanded text:
 veniunt ad vos in vestimentis ovium, etc. . Blandimenta verborum et mansuetudinis simulationem admonet fructu operationis expendi oportere: ut non qualem quis se verbis referat, sed qualem se rebus efficiat spectemus; quia in multis vestitu ovium rabies lupina contegitur. Ergo, ut spinae uvas, ut tribuli ficus non generant, et ut iniquae arbores utilia poma non afferunt : ita ne in istis quidem consistere docet boni operis effectum; et idcirco omnes cognoscendos esse de fructibus. Regnum enim coelorum sola verborum officia non obtinent: nequea nobis? Et quae officii sanctitas est nominis nuncupatio; cum coelesfraudulentiam et hypocritarum simulamenta condemnat, qui gloriam sibi ex verbi virtute praesumunt, in doctrinae prophetia, et daemoniorum fuga, et istiusmodi operum virtutibus: atque hinc sibi regnumloquuntur aut faciunt, et non omnia virtus Dei invocata perficiat: cum doctrinae scientiam lectio afferat, daemo
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ figm̃ta ꝑ cõꝑationis exẽplũ ꝑfectȩ insẽ fidĩ
hominẽ exponit: qđ is qui uerba sua & audiat & faciat
suꝑ petrã sit aedificatus & fundam̃ tostabili firmoq
seipsũ dñs significat. ualidũ excelsi edificii funda¬
m̃tũ. Cũ aũ q̃ ex se in sublime opꝰ excreuerit
moueri ñ possituł fluuiis uł fluminib uel uento:
inpluuis blandarũ & sensim illabentiũ uolupta¬
tũ illecebris significat. qͥb primũ fides rimis
patentib immã descit. postquas torrentiũ ꝓcurs.
idẽ. grauioꝵ cupiditatũ motus in currit. atq exin¬
de tõtauentoꝵ uis cirtũ flantiũ de seuiat: umũ sus
scilic& ⁊abulicȩ potestatis sp̃s inferatur.
Sed fundam̃to petrȩ homo edificatus uisiftet
nec moueri locosuo poterit. Stultus uͦ haec
audita dissimulans. tanꝗ suꝑarenã opus aȩdifica¬
tionis in penderit. infidelit̃ stat. cito pluuiis¬
illabentib subluendꝰ & fluminib ꝓpellendus. &

Expanded text:
 fidei hominem exponit, quod is, qui verba sua et audiat et faciat, super petram sit aedificatus, et fundamento stabili firmoquese ipsum Dominus significans, validum aedificii fundamentum. Cum autem qui ex se in sublime opus excreverit, moveri non possit vel pluviis, vel fluminibus, vel vento; in pluviis, blandarum et sensim illabentium voluptatum illecebras significat, quibus primum fides rimis patentibus immadescit: post quas torrentium procursus, id est, graviorum cupiditatum motus incurrit: atque exinde tota ventorum vis circumflantium desaevit, universus scilicet diabolicae potestatis spiritus infertur. Sed fundamento petrae homo aedificatus 699 insistet, nec moveri loco suo poterit. Stultus vero haec audita dissimulans, tamquam super arenam opus aedificationis impenderit, infideliter stat, cito pluviisillabentibus subluendus, et fluminibus propellendus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Magister sequarte qͦũq ieris. Arlqͣ Multa incur¬
r̃ quae sensũ cõminẽ mouere poss Atq ĩ nos
intelligentiã fingimꝰ: sed gesta ipsi nob intelligex
telligentia subsecundat. Turbȩ pluress̃. & ire trans
fretũ dñs discipłis p̃cipit. Hexiftimo ca dere insalua¬
toris bonitatẽ: ut circũ cur santes relinquere uolue¬
rit & secretũ qđdã in ꝑtiendȩ salutis eligere. Deinde
c̃seqͥt᷑ scriba : dicens magistrũ se quocũq ierit seci¬
cuturũ. Sed nichil ascriba dictũ factũue legitur
qđ posset offendere : Dñs respondet uulpib: tẽ
foueas & cȩli uolucrib indosqͥescendi : filio aut̃
hominis quo redinet caput̾ suũ locũ eẽ nullũ
ł tdis cipłm postulasse darisibi tẽpꝰpatris sepelien¬
di. Hoc negatũ : & pi atq humani officii uetitã
religionẽ. Ergͦ rerũ tantarũ & tã dũisarũ ratio

Expanded text:
Magister, sequar te quocumque ieris, et reliqua . Multa incurrunt, quae sensum communem movere possunt. Atque non nos intelligentiam fingimus, sed gesta ipsa intelligentiam telligentia subsecundat. Turbae plures sunt, et ire trans fretum Dominus discipulis praecipit. Non existimo cadere in Salvatoris bonitatem, ut circumcursantes relinquere voluerit, et secretum quoddam impertiendae salutis eligere. Deinde consequitur Scriba, dicens magistrum se quocumque ierit secuturum: sed nihil a Scriba dictum factumve legitur, quod posset offendere. Dominus respondit, vulpibus esse foveas, et coeli volucribus nidos quiescendi, filio autem hominis, quo reclinet caput suum, locum esse nullum . Et discipulum postulasse, dari sibi tempus patris sepeliendi: hoc negatum, et pii atque humani officii vetitam religionem . Ergo rerum tantarum, et tam diversarum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scribens: ut qđ erat eẽt. ñ esset uero qđ erat
quia int̾ est & non patens eẽt materia fallendi.
& qđ ultra ẽ id ome demalo ẽ. Iđ enĩẽ suumẽ

Expanded text:
praescribens; ut quod erat esset, non esset vero quod non erat: praescribens; ut quod erat esset, non esset vero quod non erat: quia inter est et non, patens esset materia fallendi, et quod ultra est, id omne de malo est . Quod enim est, suum est
Abbreviated transcription (Latin):
manere eam maxime in c̃iugioꝵ pa ce p̃cepit :
legi addens nichil demens Nec sane ꝓfectus
argui potest. Nam cũ lex lib̾tatẽ dandi repudui
exlibelli auctoritate tribuisset: nunc marito
fides euangłica ñ solũ uoluntatẽ pacis indi¬
Xxit. uerũ etiã reatũ coactȩ in adulterium
uxoris in posuit. si alii exdiscessionis necessi¬
tatenubenda sit. nullã aliã causam desi-¬
nendi ac̃ iugio p̃scribens. quã quȩ inirum pro-¬
stitutae uxoris societate pollueret.
udistis iterũ quia dictũ ẽ. antiquis ñ ꝑiurab¬
& rł qͣ. Lex poenã posuerat ꝑ iurio. ut fraudulen¬
tiã m̃cumꝰ sacram̃ti religio contineret : simulq
plebs rudisatq in solens. frequent̃ dedõ suo
m̃tionẽ habet famili aritate iurandi fides
uͦ sacram̃ti c̃suetudinẽ remouet uitae nrãe
negotia inueritate constituens. & abiecto
fallendi affectu simplicitatẽ loꝗdi audiendio

Expanded text:
manere eam maxime in conjugiorum pace praecepit: manere eam maxime in conjugiorum pace praecepit: legi addens plura, nihil demens. Nec sane profectus argui potest. Nam cum lex libertatem dandi repudii ex libelli auctoritate tribuisset, nunc marito fides evangelica non solum voluntatem pacis indixit, verum etiam reatum coactae in adulterium uxoris imposuit, si alii ex discessionis necessitate nubenda sit: nullam aliam causam desinendi a conjugio praescribens, quam quae virum prostitutae uxoris societate pollueret.udistis quia dictum est antiquis: Non perjurabis, etc. . Lex poenam posuerat perjurio, ut fraudulentiam mentientium sacramenti religio contineret; simulque plebs rudis atque insolens frequentem de Deo suo mentionem haberet familiaritate jurandi. Fides vero sacramenti consuetudinem removet, vitae nostrae negotia in veritate constituens, abjecto fallendi 687 affectu, simplicitatem loquendi audiendique
Abbreviated transcription (Latin):
abste. Fit in nocentiȩ gradus celsior: & ꝓfectũ
secus incidentib ad monem᷑. Non enĩ excausis
peccantiũ m̃broꝵ corporis damna p̃cepta sunt.
extro enĩ oculo ñ minus sinisterer raret
Certe pessensu c̃cupis centiȩ carens damno inutił est.
inquẽ poene causa ñ incidet. Sedqr diũsa inuicẽ¬
m̃bra. corpus tam̃ om̃s unũ sumꝰ: abicere a nobis
uł potiꝰ eruere ꝓpinquitates carissimoꝵ hominum
ad monem. si inillis aliquid tale cernamꝰ. ne in c̃sor¬
tiũ crimimis eoꝵ de familiaritate ueniamus. rectius
utilib & maxime necessariis tanꝗoculi & pedis
m̃bris carentes. quã usq in sotietatẽ gehennȩ.
uitiosȩ ꝓpinqͥtatis teneam᷑ affectu. Esset aut̃ abscisio
m̃broꝵ utilis. si & cordis. eẽ. possit exectio. Cũ enĩ
c̃cupiscentia efficientiȩ cõparetur. damnũ cor¬
poris otiosũ .ẽ. relicto uolunitatis instinctu:
ictũ ẽ aut̃. Iuicũq dimiserit uxor ẽ suam:
det illi repudiũ: Aequitatẽ iom̃s c̃cilians

Expanded text:
. Fit innocentiae gradus celsior, et profectum ed et extrinsecus incidentibus admonemur. Non enim ex causis peccantium membrorum, corporis damna praecepta sunt: dextro enim oculo non minus sinister erraret. Certe pes sensu concupiscentiae carens damno inutilis est, in quem poenae causa non incidet. Sed quia diversa invicem membra, corpus tamen omnes unum sumus; abjicere a nobis, vel potius eruere, propinquitates carissimorum nominum admonemur, si in illis aliquid tale cernamus, ne in consortium criminis eorum de familiaritate veniamus: rectius utilibus et maxime necessariis, tamquam oculi et pedis membris carentes, quam usque in societatem gehennae, vitiosae propinquitatis teneamur affectu. Esset autem abscisio membrorum utilis, si et cordis esse posset exsectio. Cum enim concupiscentia efficientiae comparetur, damnum corporis otiosum est, relicto voluntatis instinctu. 22. Dictum est autem: Quicumque dimiserit uxorem suam, det illi repudium, etc. . Aequitatem in omnes concilians,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bituri. Pariȩtiã fulgere apłos monet lumi¬
ne : ut admiratione oꝑis leoꝵ dõ laus imꝑtiat᷑
Non quod ab hominib oporteat głam querere
quia omia in ordine. inhonorẽ dĩ agendas.
sed ut dissimulantib. licet nob opus nr̃m his

Expanded text:
praebitura. Pari etiam fulgere apostolos monet lumipraebitura. Pari etiam fulgere apostolos monet lumine ; ut admiratione operis eorum Deo laus impertiatur: non quod ab hominibus oporteat gloriam quaerere, quia omnia in honorem Dei sunt agenda; sed ut, dissimulantibus licet nobis, opus nostrum his
Abbreviated transcription (Latin):
ñcupat: quia ut ciuitas exuarietate acmul¬
titudine c̃sistit habitantiũ. ita in eo ꝑnaturã
suscepti corꝑis quȩdã uniũ sigeneris humani
ẽ gregatio ẽtinet᷑. Atq: ita & ille ex nrã in se
c̃gregatione fitciuitas : & nos ꝑ consortium
carñis suȩ sumꝰ ciuitatis habitatio¬
Abscondi ergͦ iã ñ potest : quia in altitudine positus
cel situdims dĩ admiratione oꝑum suoꝵ & contẽplan¬
dus & intelligendus omĩb efferatur. Sed neo¬
lucerna accendit᷑ recondenda submodio. Iuis
enĩ fructus ẽ. clauso impensã luminis c̃tinere:
Uerũ srnagogã digne dñs modio cõꝑauit: quae
susceptos fructꝰ intrase tantũ receptans. certũ
modũ dim̃sȩ obseruantiȩ continebat. nunc tam̃
fructu om̃i adueniente seuacuata sit : ñ tam̃ ad¬
huc potens luminis oculendi. Atq: idõ iã lucernã
xp̃i non recondenda submodioẽ. neq oꝑimento
occultanda sinagoge: sed in ligno passione
suspensa. lum̃ a eternũ ẽ in eccła habitantib

Expanded text:
nuncupat: quia ut civitas ex varietate ac multitudine consistit habitantium; ita in eo, per naturam suscepti corporis, quaedam universi generis humani congregatio continetur. Atque ita et ille ex nostra in se congregatione fit civitas, et nos per consortium carnis suae sumus civitatis habitatioAbscondi ergo jam non potest: quia in altitudine positus celsitudinis Dei, admiratione operum suorum et contemplandus et intelligendus omnibus efferatur. 13. lucerna accenditur, recondenda sub modio. Qui enim fructus est, clauso impensam luminis continere? Verum Synagogam digne Dominus modio comparavit: quae susceptos fructus intra se tantum receptans, certum modum dimensae observantiae continebat; nunc tamen fructu omni, adveniente se, vacua sit, non tamen adhuc potens luminis occulendi. Atque ideo jam lucerna Christi non recondenda sub modio est, neque operimento occultanda Synagogae: sed in ligni passione suspensa, lumen aeternum est in Ecclesia habitantibus
Abbreviated transcription (Latin):
suppellectilẽ cõtẽnentes. in anem gentiũ cupidita¬
tẽ & uanitatẽ infructuosȩ auaritiȩ arguamus
indigent ꝑ nram munifentiã expleant᷑ & eoꝵ
uł sitim potu uł fam̃ cibo. uł nuditatẽ uestitu indulto
arceamꝰ: acsicbonarũ eoꝵ qͥb ado indigemꝰ digni
reperiamꝰ cũ obtinendimeritũ indulgendi c̃suetudo
c̃ciliet. In offitio qͦq dispendendȩ eiꝰ ꝗ accipr mꝰ
grãȩ pnos. ẽẽ. oportere demonstrat: ut bonigratii-¬
iti sit dispensatio gratinta & mutuari uolẽntib
ñ negemꝰ qđ mutuam᷑ adõ . sẽꝑ sinehabendi damno
ximũ exigebat: & iminunicũ licentiã odudabat.
Diligiuͦ immicos fides p̃cipit : & petularites huma¬
narũ m̃tiũ motus publicȩ caritatis frangit affec¬
tu. Ñsolũ irã abultione depellens. sed etiam iria¬
morẽ mitigans in uiriosi : ꝗͥa gentiũ sit a marites
amare. & cõmune sit diligere diligenites.

Expanded text:
supellectilem contemnentes, inanem gentium cupiditasupellectilem contemnentes, inanem gentium cupiditatem et vanitatem infructuosae avaritiae arguamus.indigent, per nostram munificentiam expleantur, et eorum vel sitim potu, vel famem cibo, vel nuditatem vestitu indulto arceamus: ac sic bonorum eorum, quibus a Deo indigemus, digni reperiamur; cum obtinendi meritum indulgendi consuetudo conciliet. In officio quoque dispensandae ejus quam accepimus gratiae, pronos esse oportere demonstrat; ut boni gratuiti sit dispensatio gratuita, et mutuari volentibus non negemus quod mutuamur a Deo, semper sine habendi damno roximum exigebat, et in inimicum licentiam odii dabat. Diligi vero inimicos fides praecipit, et petulantes humanarum mentium motus, publicae charitatis frangit affectu ; non solum iram ab ultione depellens, sed etiam in amorem mitigans injuriosi: quia gentium sit amantes amare, et commune sit diligere diligentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Extensam fidĩ nr̃ae in aet̃nũ spem reb ipsis. dñs
uult probari : ut ipsa dissimulande miuriȩ tole¬
rantia testis iuditi sit futuri. Lex infidelẽ isrł
intrametũ c̃tinebat: & iniuriȩ uoluntatẽ iniuriȩ
uicissitu dine cohercebat. fides aut̃ nulliꝰ. tã grauẽ
dolorẽ. eẽ patit᷑ iniuriȩ. ut ultionẽ expetat & illa¬
tȩ sibi quisq uindex sit c̃tumeliae: q iniuditiodĩ¬
& ꝑpessit iniuriam plusẽ. consolationis & penci
seusor iniuriosis. Atq ita ñ solũ ab iniquitatib
nos ab ẽẽ. euangłia p̃cipiunt: uerũ etiam
ul ciscendȩ in iuriȩ exigunt dissimulationem.
Nam accepta a lapa maxillam alterã iubem᷑
offerre. & mille passus omus uehentes ꝓgredi in spa¬
tiũ passuũ duũmiliũ. iniuriȩ augmento ꝓfectũ
ultionis habituri : ipso uirtutũ caelestium dño.
ad incrementũ glae & maxillas palmis & flagris
refugienda eẽ arbitria p̃cipit: uerũ etiã cũ dammi
uoluntateuitanda ut tunicã nobuolenti iudicio

Expanded text:
Extensam fidei nostrae in aeternum spem rebus ipsis Dominus vult probari: ut ipsa dissimulandae injuriae tolerantia testis judicii sit futuri. Lex infidelem Israel intra metum metu continebat, et injuriae voluntatem injuriae vicissitudine coercebat. Fides autem nullius tam gravem dolorem esse patitur injuriae, ut ultionem expetat, et illatae sibi quisqssis injuriam plus est consolationis, et poena severior injuriosis. Atque ita non solum ab iniquitatibus nos abesse Evangelia praecipiunt, verum etiam ulciscendae injuriae exigunt dissimulationem. Nam accepta alapa maxillam alteram jubemur offerre , et mille passus onus vehentes, progredi in spatium passuum duum millium, injuriae augmento profectum ultionis habituri, ipso virtutum coelestium Domino ad incrementum gloriae et maxillas palmis, et flagris refugienda esse arbitria praecipit, verum etiam cum damni voluntate vitanda; ut tunicam nobis volenti judicio
Abbreviated transcription (Latin):
caelestis aet̾naẽ. nec surrepcͥti furto subtrahenida.
nectinea autrubigine inuidiae exaedenda : corde
Nr̃o sedẽ thesauri uttrãsit secutũ habituro. & intelli¬
gentiȩ nrãe luminȩ autc̃pecuma dã noso futuroꝵ. aut
Continenssensusẽ. Deo culienĩ luminis officiolum̃ cordis
expressit. Idsi simplex & lucidũ manebit : claritatẽ
aetermluminis corporitribuet & spendorẽ originis
suae corruptiom carinsin fundet. Si aut̃ obscurũ pec¬
catis & uoluntate eritneꝗ uitusm̃tis natura corporis
subiacebit. & si lum̃ qđ in nob̾ẽ tenebrosũ sit : ꝗ tas
necesse est ipsarũ tenebras eẽ tenebrarũ. quia iã
ꝑiculose solet animi generositati t̃renȩ carnis uitiosa
origo dominari. longeq magispeccata corporũ ingra¬
uescere. si etiam cupiditatib ad iuuent᷑ animoꝵ: exeo¬
quȩ fieri p̃ter naturã suã corpora nr̃a tenebrosa

Expanded text:
coelestis aeterna est, nec subrepentis furto subtrahenda, coelestis aeterna est, nec subrepentis furto subtrahenda, nec tinea aut rubigine invidiae exedenda: corde nostro sedem thesauri utram sit secutum habituro, et intelligentiae nostrae lumine aut cum pecunia damnosa futuro, aut Continens sensus est. De oculi enim luminis officio lumen cordis expressit. Quod si simplex et lucidum manebit; claritatem aeterni luminis corpori tribuet, et splendorem originis suae corruptioni carnis infundet. Si autem obscurum peccatis, et voluntate erit nequam; vitiis mentis natura corporis subjacebit. Et si lumen, quod in nobis est, tenebrosum sit; quantas necesse est ipsarum tenebras esse tenebrarum ? quia jam periculose soleat animi generositati terrenae carnis vitiosa origo dominari, longeque magis peccata corporum ingravescere, si etiam cupiditatibus adjuventur animorum: ex eoque fieri praeter naturam suam corpora nostra tenebrosa,
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunantes Ieiumoꝵ ꝓfectũ docet extra iactantiã
c̃fecti corꝑis eẽ. oportere: neq de iniuriȩ ostentatio¬
ne fauorẽ gentiũ c̃sectandũ. sed om̃e ieiumũ inscẽ
oꝑationis decore ponendũ. Oleum enĩ fructum
bonitatis oꝑib capud nr̃m. idẽ uitae nrãe sensus
ornandus ẽ : qr intelligentia omis in capite est.
Sordesq infacie abluendȩ : neqͥdsit horroris exuiti¬
is sed magis gr̃a candorissit in occursu. atq ita nos
insplendorẽ bonȩ conscientiȩ elutos. & ingrãm misericor¬
dis oꝑis delibutos. dõ ienmia nr̃a cõm̃dent. Cȩterũ
fugientes imenimis hominũ conscientiã unetis capi¬
tib & ridiculi magiserimꝰ & cogniti Nolite thesau
igͥhumanȩ gł ae & opulentiȩ sollicitudine omẽm
p̾lacendi dõ cõrã sumi oportere demonstrat: qui a
humanã laudẽ uł corpoꝵ uitia uł obtrectatio
inuidentiũ corrũpat. & hicthesaurus pecumȩ
aut detrim̃tosit ꝑiculosus aut furto. Cȩterũ laus

Expanded text:
ejuniorum profectum docet extra jactantiam confecti corporis esse oportere, neque de injuriae ostentatione favorem gentium consectandum; sed omne jejunium in sanctae operationis decore ponendum. Oleum enim fructum bonitatis operibus caput nostrum, id est, vitae nostrae sensus ornandus est; quia intelligentia omnis in capite est: sordesque in facie abluendae, ne quid sit horroris ex vitiis, sed magis gratia candoris sit in occursu: atque ita nos 690 in splendorem bonae conscientiae elutos, et in gratiam misericordis operis delibutos, Deo jejunia nostra commendent. Caeterum fugientes in jejuniis hominum conscientiam unctis capitibus, et ridiigitur humanae gloriae et opulentiae sollicitudine, omnem placendi Deo curam sumi oportere demonstrat: quia humanam laudem vel corporum vitia, vel obtrectatio invidentium corrumpat; et hic thesaurus pecuniae, aut detrimento sit periculosus, aut furto. Caeterum laus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid simulatũ reconciliatahumana pace
in omi uitȩ nrãe uia rec̃ciliari nos: adũsario
benignitate p̃cepit. ne in reditu grãe morosi
in mortis tẽpꝰ ñ inita pace ueniamꝰ: nosq adũ¬
sariꝰ iudici tradat & iudex ministro. & in carce¬
remittam᷑ & ñ exeamꝰ inde donec reddamꝰ nouis¬
simũ quadrantẽ . Inp̃ceptis dñicȩ orationis remit¬
ti nob peccata nr̃a oramꝰ exẽplo: & data adũsa¬
rus c̃ditione ueniȩ ipsi ueniã de precamur.¬
Haec itaq negabit᷑ nobis: si aliis negetura nobis.
Nr̃oq ipsi iudicio reisumꝰ. simiudici tẽpus ñ remissis
Si multatib transeamus adũsario tradente nos iui¬
dici: quia manens in eũ simultatis nrãe ira nos argu¬
it. Etquia caritas plurimũ peccatoꝵ tegit. & erroꝵ
poenae quadran tẽc soluemꝰ nsi p̃tio ipsius aliq¬
quantoꝵ criminũ culpa redimat᷑ Quidaũ aplu¬
rib in hoc capite sensũ sit : ñ putaui eẽ. tractandũ

Expanded text:
aliquid simultatum, reconciliatos humana pace aliquid simultatum, reconciliatos humana pace in omni vitae nostrae via reconciliari nos adversario benignitate praecepit: ne in reditu gratiae morosi, in mortis tempus non inita pace veniamus, nosque adversarius judici tradat, et judex ministro, et in carcerem mittamur, et non exeamus inde, donec reddamus novissimum quadrantem . In praeceptis dominicae orationis remitti nobis peccata nostra oramus exemplo, et data adversariis conditione veniae, ipsius veniam deprecamurHaec itaque negabitur nobis, si aliis negetura nobis: nostroque ipsi judicio rei sumus, si in judicii tempus non remissis simultatibus transeamus; adversario tradente nos judici, quia manens in eum simultatis nostrae ira nos arguit. Et quia charitas plurimum peccatorum tegit , et erpoenae quadrantem solvemus, nisi pretio ipsius aliquantorum criminum culpa redimatur. Quid autem a pluribus in hoc capite sensum sit, non putavi esse tractandum.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed male in alterũ cõmotȩ mentis affectio: idem
in euangłiis hab& pęne: & exp̃cepto fidei non min
rea ira ẽ est sine ratione suscepta: quã in oꝑib
legis homicidiũ It qui dixerit fr̃i suo racha :
reus erit concilio. Racha : uacuitatis ob ꝓbriũ
ẽ. Et qͥs c̃õspũ plenũ conuitio uacuitatis insi¬
mulat fitreus concilio sc̃oꝵ: contumeliam sp̃s scĩ
dixerit: reuserit gehenne ignis. Piaculi mag¬
ni ꝑiculũ ẽ. quẽ salem ds̃ nuncupauerat. eũ con¬
tumelia infatuatisensus lacessere: & stultoꝵ
exasperare maledicto. Istius modĩ igitur
aeterni ignis erit pabulũ. Ita quicquid lex ne
in ipsis qͥdẽ oꝑib dã pnauit: euangelioꝵ fides ꝓ
contumeliosa tantũ uerboꝵ facilitate c̃demnat.
Mutua igͥ uniũsos caritate deuincens. nullã impa¬
cificȩ orationis fieri p̃bem patit᷑ : sed altario
munera offerentes sire cordent᷑ habe secũ fr̃ĩb

Expanded text:
. Sed male in alterum commotae mentis affectio idem . Sed male in alterum commotae mentis affectio idem in Evangeliis habet poenae; et ex praecepto fidei non minus rea ira est sine ratione suscepta, quam in operibus legis homicidium. Et qui dixerit fratri suo racha, reus erit concilio . Racha vacuitatis opprobrium est: et qui sancto Spiritu plenum convicio vacuitatis insimulat, fit reus concilio sanctorum; contumeliam Spiritus sdixerit, reus erit gehennoe ignis. Piaculi magni periculum est, quem salem Deus nuncupaverit, eum contumelia infatuati sensus lacescere: et stultorexasperare maledicto. Istiusmodi igitur aeterni ignis erit pabulum. Ita quidquid lex ne in ipsis quidem operibus damnavit, evangeliorum fides pro contumeliosa tantum verborum facilitate condemnat.Mutua igitur universos charitate devinciens, nullam impacificae orationis fieri precem patitur: sed altario munera offerentes, si recordentur habere se cum fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
nipso enĩ lex & ꝓphetia omis impletur.
Sub passionẽ etiam iã sp̃m traditurus. magni
huiꝰ inse certus areani poto aceto consũmata
dicta sumebant. Itaq neminima qͥdẽ mandatoꝵ
dĩ nisi cũpia culo dĩ constituit. eẽ soluenda :
futuros minimos id ẽ. nouissimos ac penenul¬
los denuntians minima soluentes. Nulla aũ
his minora possẽ. ẽẽ quȩ minima sunt. Mini¬
mũ autẽ . ẽ. om̃ium : dñi passio & crucis mors
minimꝰ. Confitenti uͦ : magne incęlo uocatio¬
bundauerit iustitia ur̃a plusꝗ scribarũ & pha¬
risȩoꝵ: non intrabitis in regnũ cęloꝵ. Pulcher¬
rimo ingressu opus legis cȩpit excedere: ut ñ
dissoluer& eã sed ꝓfectu potiore p̃celler&. adi¬
tũ apłis in cęli̾s nisi iustitiã phariseoꝵ ęquitate
ante issent denuntians non futurũ Propositis
igitur ħisq inlege p̃scripta sunt: ꝓfectu ea non
reatũ homicidii . se ueritate uidicii expiatura

Expanded text:
in ipso enim lex et prophetia omnis impletur. in ipso enim lex et prophetia omnis impletur. Sub passione et jamjam spiritum traditurus, magni hujus in se certus arcani, potus aceto consummata phetarum dicta sumebant. Itaque ne minima quidem mandatorum Dei, nisi cum piaculo Dei constituit esse solvenda : futuros minimos, id est, novissimos ac poene nullos denuntians, minima solventes. Nulla autem his minora possunt esse, quae minima sunt. Minimum autem est omnium, Domini passio et crucis mors:minimus; confitenti vero magnae in coelo vocatiobundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Pulcherrimo ingressu opus legis coepit excedere, ut non dissolveret eam, sed profectu potiore praecederet: aditum apostolis in coelum, nisi justitiam Pharisaeorum aequitate anteissent, denuntians non futurum. Propositis igitur his quae in lege praescripta sunt, profectu ea non reatum homicidii severitate judicii expiatura
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatẽ dñi nr̃i tħu xp̃i. & corporalitatem
& passionẽ & resurrectionẽ locutaẽ : atq: id ita
iam. ante tẽpora secularia inaetatis nr̃e tẽpus ẽẽ.
dispositũ frequens & prophetica & apłica auctori¬
suspitionib anxius que ad tẽptandi erupit auda¬
ciã : ingens in iħu ꝑtimescens caelestis molitionis
taq & corporalitas eiꝰ & passio. uoluntas dĩ &
salus scłiẽ : & ultra humanis sermonis eloqͥumẽ
dm̃ exdõ filiũ expatris substantia atq intra
patris substantiã consistentẽ. primũ hominem: in i.
corporatũ. de hinc mortihominis c̃ditione subiee-¬
tum. postremo posttriduũ inuitã exmorte
redeuntẽ consotiatã sp̃s & substantiȩ suȩ aeter¬
nitati materiẽ ad celũ assup̃ti cor poris retulisse.
quã contineret᷑ in lege: ñ soluere selegẽ ꝓfes¬
susẽ. sed implere cȩlũ qͥdẽ & terrã maxima
ut arbitram᷑ elem̃ta. eẽ soluenda. ceterũ
neminẽ qͥdẽ posse. eẽ demandatis legis infectũ

Expanded text:
ti, et corporalitatem, et passionem, et resurrectionem locuta est: atque id ita jam ante tempora saecularia in aetatis nostrae tempus esse dispositum, frequens et prophetica et apostolica auctorisuspicionibus anxius, usque ad tentandi erupit audaciam: ingens in Jesu pertimescens coelestis molitionis Itaque et 684 corporalitas ejus et passio, voluntas Dei et salus saeculi est: et ultra humani sermonis eloquium est, Deum ex Deo, Filium ex Patris substantia atque intra Patris substantiam consistentem, primum in hominem corporatum, dehinc morti hominis conditione subjectum, postremo post triduum in vitam ex morte redeuntem, consociatam Spiritus et substantiae suae aeternitati materiem ad coelum assumpti corporis retulisse. quam contineretur in lege; non solvere se legem professus est, sed implere: cut arbitramur, elementa esse solvenda: caeterum ne minimum quidem posse esse de mandatis legis infectum;
Abbreviated transcription (Latin):
caelũ iurab qr sedes dĩ est. & rłq Non solũ
nos reddere dõsa cram̃ta ñ patit᷑. qr omĩs di ueri¬
tas dictifactiq nr̃i simplicitate retinenda. ẽ: sed
& suꝑstitionẽ contumaciȩ ueteris c̃demnat.
His enĩ elem̃toꝵ nominib iudaeis erat religio
iurare : & cȩli & terrȩ. & lerłm. sed & capitis sui.
qͥb inc̃tumeliã dĩ sacram̃ti uenerationẽ deferebaNT
Iuidenĩ mom̃ti erat iurare ꝑ cȩlũ dĩ sedem. iurare

Expanded text:
coelum jurabis, quia sedes Dei est, et reliqua . Non solum nos reddere Deo sacramenta non patitur, quia omnis Dei veritas dicti factique nostri simplicitate retinenda est: sed superstitionem contumaciae veteris condemnat. His enim elementorum nominibus Judaeis erat religio jurare, et coeli, et terrae, et Jerusalem, sed et capitis sui, quibus in contumeliam Dei sacramento venerationem deferebant. Quid enim momenti erat jurare per coelum Dei s
Abbreviated transcription (Latin):
breui obinsolentiã & peecata inhabitantiũ
constituta: Perc apud aũ iuira recur uellert
Nũquid uł capilli umꝰ mutandi facultas eẽ. poterit
iurand̃i. cũ om̃ĩb colorẽ natura ado ꝓfata sugge¬
rat. Atq ita haec sacram̃toꝵ pignora plena apđ
eos piaculi fuisse demonstrat: cũ ignorato aut ne-¬
glecto opifice religionẽ oꝑib in ꝑtientur

Expanded text:
habitantium constituta? Per caput autem jurare cur vellent? Numquid vel capilli unius mutandi facultas esse poterat juranti, cum omnibus colorem natura a Deo profecta suggereret? Atque ita haec sacramentorum pignora plena apud eos piaculi fuisse demonstrat: cum ignorato aut neglecto opifice suo, religionem operibus impertirentur
Abbreviated transcription (Latin):
popłm humilẽ & adũba sua trem̃tẽ p̃mo¬
nuit eẽ. Lecturũ : in sp̃s humil itate ꝑfectȩ
beatitudinis posuit exordiũ. Igitur
⁊dantes incael estis regni possessione
constituti. conseu sibi exsor deritibus
ac tenuissimis se pͥncipiis coalitos inhanc formam
ꝑfecti corporis ꝓcrari & inhunc sentiendi. contuen¬
di. udicandi. agendi sensũ dõ ꝓfectũ ministrante
ꝓcedere. nichil cuiquã suũ esse. nichil ꝓpͥumu sech
cunctis dono parentis uniꝰ eadẽ & ueniendi : cribui
pͥmordia. & utendi ea substantiã ministrari. Ac nos
obtimi illiꝰ qui nob̾ sit ista largiais exẽplo ꝑfunctȩ
in nos bonitatis eiꝰ. eẽ. amulos oportere. ut boni om̃ib
simus. cõmunia om̃ib om̃ia existimemus. nulla nos nec
secularis fastus insolentia. nec opum cupiditais.
nec in anis gła ambitio corrũpat. sed sub iecti dõ
simus. & dẽ cõmunione uiuendi inom̃s cõmunis uite
karitate teneamur. Magnũ ȩtiã in eo qđ nati sumꝰ

Expanded text:
m humilem et ad verba sua trementem praemonuisset esse electurum ; in spiritus humilitate perfectae beatitudinis posuit exordium. Igitur dantes, in coelestis regni possessione constituti, conscii sibi ex sordentibus ac tenuissimis se principiis coalitos in hanc formam perfecti corporis procreari, et in hunc sentiendi, contuendi, judicandi, agendi sensum, Deo profectum ministrante, procedere: nihil cuiquam suum esse, nihil proprium, sed cunctis dono parentis unius eadem et veniendi in vitam tribui primordia, et utendi ea substantiam ministrari: ac nos optimi illius, qui nobis sit ista largitus, exemplo, perfunctae in nos bonitatis ejus esse aemulos oportere; ut boni omnibus simus, communia omnia omnibus existimemus; nulla nos nec saecularis fastus insolentia, nec opum cupiditas, nec inanis gloriae ambitio corrumpat: sed subjecti Deo simus, et de communione vivendi in omnes communis vitae charitate teneamur, magnum etiam in eo, quod nati sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
maris. acbestiȩ uentre. suscepta ẽ. Ergͦ ñ occulta
domꝰ sed cordis nr̃i cubiculũ ingredi & clausom̃tis
nr̃ȩ secreto orare addm̃ ñ multiloquio sed consci¬
entia ad monem᷑ : qr dictoꝵ uerbis opus om̃e prae
eorationis aut̃ sacram̃to
necessitate nos cõm̃tandi ciprianꝰ uirsaȩ̃ memoriȩ
liberauit : quã quã & t̃tullianꝰ hino uolum̃ aptissi¬
mũ scripserit : Sed consequens error hominis

Expanded text:
maris ac bestiae ventre suscepta est . Ergo non occulta maris ac bestiae ventre suscepta est . Ergo non occulta domus, sed cordis nostri cubiculum ingredi, et clauso mentis nostrae secreto orare ad Deum, non multiloquio, sed conscientia admonemur, quia dictorum verbis opus omne praecellat. De orationis autem sacramento necessitate nos commentandi Cyprianus vir sanctae memoriae liberavit. Quamquam et Tertullianus hinc volumen aptissimum scri
Abbreviated transcription (Latin):
ne faciatis corã hominib. &rłqͣ. Omẽm curã rerũ p̃sen¬
tiũ amouet. & attonitos tantũ. eẽ. inspem futuri iubet
neq sectari uł hominũ fauor ẽ ostentatione bonitatis.
uł iactantiam religioms orationis publicȩ copra. sed
intra conscientiã fidĩ fructũ boni oꝑis continendũ q
humanȩ laudis c̃sectatio eã tantũ quã ab hominib
expect& mercedẽ sit recept̾ura. cȩterũ ꝓmerendidĩ
expectatio p̃miũ sit longe pacientiȩ c̃secutura.
Sinistraqͦq manꝰ utignoret opus dextere.
Sed nũquid istud natura corporis sinet. aut intelli¬
gentiȩ sensũ manuũ munisteria sortiuntur Uerũ
ut indĩ scientia oꝑanrã c̃sistant: cũ sub ñcupatione
m̃broꝵ in hisque geramꝰ eoꝵ quȩ nrãs̃ atq: nobiscũs
conscientia arceat᷑. Clauso qͦq cubiculi ostio
iubem̾ orare : atq in om̃i loco p̃cẽ fundere edocemur.
& scõꝵ oratio: int̾feras. carceres. flãmas & dȩꝓfundo

Expanded text:
ne faciatis coram hominibus, etc. . Omnem curam rerum praesentium amovet, et attentos tantum esse in spem futuri jubet, neque sectari vel hominum 689 favorem ostentatione bonitatis, vel jactantiam religionis orationis publicae copia, sed intra conscientiam fidei fructum boni operis continendum: quia humanae laudis consectatio eam tantum, quam ab hominibus expetit, mercedem sit receptura; caeterum promerendi Dei exspectatio, praemium sit longae patientiae consecutura. Sinistra quoque manus ut ignoret opus dexterae . Sed numquid istud natura corporis sinit? aut intelligentiae sensum manuum ministeria sortiuntur? Verum ut in Dei scientia opera nostra consistant: cum sub nuncupatione membrorum, in his quae geramus, eorucus, cor. --Clauso quoque cubiculi ostio jubemur orare, atque in omni loco precem fundere edocemur : et sanctorum oratio inter feras, carceres, flammas, et de profundo
Abbreviated transcription (Latin):
ne infatuati nichil saliant. et ipsi sensu accep¬
ti saporis amisso uiuificare corrupta ñ possint.
& ꝓiecti de ȩcł ae ꝓmptuari is cũ his quossa¬
circũ ferat᷑. emittat: illatumq edib: tenebris
interimat lucedominante. Igitur mundus extra
cognitionẽ dĩ positus: obs curae tenebat᷑ ignoran¬
tiȩ tenebris. Cui ꝑ apłos sciontiȩ lum̃ inuehit᷑
& cognitiodĩ claret : & de paruis eoꝵ corpuscuł¬

Expanded text:
ne infatuati nihil saliant, et ipsi sensu accepne infatuati nihil saliant, et ipsi sensu accepti saporis amisso vivificare corrupta non possint, et projecti de Ecclesiae promptuariis, cum his quos sacircumferatur emittat, illatumque aedibus tenebras interimat, luce dominante. Igitur mundus extra cognitionem Dei positus obscurabatur ignorantiae tenebris: cui per apostolos scientiae lumen invehitur, et cognitio Dei claret,
Abbreviated transcription (Latin):
iacturis ꝓbrosi. & aduersus maledicta hominũ
cȩlestis iustitiȩ confessor es. ac de inceps gloriosi
ꝓmissoꝵ dĩ martyres: omnẽ uitȩ usũ testimonio
saliet᷑. Sal ut arbitror terrȩ. nullũ est.
Quomodoergo apłossal terrȩ ñcupauit:
officiũ & ipsius salis natura monstrabit.
Sal ẽ. in se uno c̃tinens aquȩ & ignis elem̃tũ.
& hoc ex duob ẽ unũ. Hic gͥ in omẽm usum
humani generis effectuis in corruptionẽ corpori¬
b: qͥb: fuerit as ꝑsus in ꝑtit : & ad omẽm sensũ
conditi saporis aptissimꝰ ẽ. Apłi aut̃ sunt
rerũ cęlestiũ p̃dicatores & ae ternitatis uel ut
satores : inmortalitatẽ omib: corporib: quib:
eoꝵ sermo asparsus fuerit conserentes. Atq
nȩ. sałiendi modo aeternitati corpora seruan¬
tes. Sed natura salis sẽꝑ eadẽ ẽ : nec in mutari
umq potest. Uerũ qr conuersioni homo subia¬
intraditȩ̃ sibi potestatis uirtute ꝑ sistere.

Expanded text:
jacturisque probrosi, et adversus maledicta hominum jacturisque probrosi, et adversus maledicta hominum coelestis justitiae confessores, ac deinceps gloriosi promissorum Dei martyres, omnem vitae usum testimonio salietur . Sal, ut arbitror, terrae nullum est: quomodo ergo apostolos sal terrae nuncupavit? tolorum officium, et ipsius salis natura monstrabit. Sal est in se uno continens aquae et ignis elementum; et hoc ex duobus est unum. Hic igitur in unum usum humani generis effectus, incorruptionem corporibus quibus fuerit adspersus impertit, et ad omnem sensum conditi saporis aptissimus est. Apostoli autem sunt rerum coelestium praedicatores, et aeternitatis velut satores: immortalitatem omnibus corporibus, quibus eorum sermo adspersus fuerit, conserentes, atqum doctrinae saliendi modo aeternitati corpora reservantes. Sed natura salis semper eadem est, nec immutari umquam potest. Verum quia conversioni homo subjain traditae sibi potestatis virtute persistere,
Abbreviated transcription (Latin):
hebetatur. eos scilic& uisui & occursui dĩ. ẽẽ. patien-¬
tes qͥb ꝑ anminitorẽ acuitȩ puritatẽ potestas sit con¬
tuendi Non enĩ nisi sp̃u ꝑfecti. ȩtiã mortalitate in¬
mutati. qđ solis mundis corde dispositũ. ẽ: hoc qđ
indõ.ẽ. in mortale cernimus. Beati pacifici: qm̃ filii
dĩ uocabuntur. Pacificoꝵ beatitudo. ad optionis. ẽ.
merces : ut filii dĩ maneant. Parens enĩ om̃ium
ds̃ unus est Neq aliter transire innuncupatio.¬
nẽ familiȩ eiꝰ licebit: nisi obliuione e arũ rerum
assũpta qͥb possemus offendi. fraternȩ inuicem
laritatis pace uiuamus. Beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑
tudine. numeratur qͥb om̃ia ꝓxp̃o pati ꝓnus
affectus. ẽ : quia ipsa& iustitia. ẽ: his igitur & re¬
gnũ seruatur. & merces incęlo copiosa ꝓmittitur.
qui incontẽptu scł̃i pauꝑes sp̃ũ. & dãnis rerũ p̃sentiũ

Expanded text:
hebetatur: eos scilicet et visui et occursui Dei esse patenhebetatur: eos scilicet et visui et occursui Dei esse patentes, quibus per animi nitorem ac vitae puritatem potestas sit contuendi. Non enim nisi spiritu perfecti, et immortalitate immutati, quod solis mundis corde dispositum est, hoc quod in Deo est immortale cernemus. 8. Beati pacifici; quoniam filii Dei vocabuntur . Pacificorum beatitudo adoptionis est merces, ut filii Dei maneant; parens enim omnium Deus unus est. Neque aliter transire in nuncupationem familiae ejus licebit, nisi oblivione earum rerum assumpta, quibus possemus offendi, fraternae invicem charitatis pace vivamus. 9. Beati qui persecutionem patiuntur o pati pronus affectus est: quia ipse justitia est. His igitur et regnum reservatur, et merces 682 in coelo copiosa promittitur, qui in contemptu saeculi pauperes spiritu, et damnis rerum praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
cęloꝵ regnũ erit nr̃m. Beati mittes: qm̃ ipsi here¬
ditabunt᷑ t̾rã. Mitib t̾rȩ hȩreditatẽ pollicetur. id ⁊
eiꝰ corporis qđ ipse dñs ad sũpsit habita culũ: quia
ȩtnȩ consolationis solatia reꝑmitat. Hoñ orbi¬
tates aut contumelias aut dãpna merentib sed
peccata uetera flentib. & criminũ qͥb obsor descimꝰ
conscientia erumnosis: hec sedula in cęlo consola-¬
tio p̃paratur. Beati qͥ esuriunt & situit iustitiã:
qͣm ipsi saturabuntur. Sitientib & esurientibus
iustitiã. beatitudinẽ tribuit: significans exten¬
sam in dĩ doctrinã scoꝵ auiditãtẽ bonis ꝑfectȩ
in cęlo satietatis expleri. Beati misericordes: quia
nera p̃parat. Intantũ enĩ ds̃ beniuolentiȩ nr̃ȩ in
om̃s. delectatur affectu: ut mĩam suã sit solis mise.
dm̃ uidebunt. Mundis corde conspectũ dĩ spond&
Nichil enĩ pollutũ & sordidũ ad occursũ diuine clari¬
tatis insistit. & ad conspectũ dĩ acies sub soleta eminꝰ

Expanded text:
coelorum regnum erit nostrum. 3. Beati mites; quoniam ipsi haereditabunt terram. . Mitibus terrae haereditatem pollicetur, id est, ejus corporis, quod ipse Dominus assumpsit habitaculum . Quia aeternae consolationis solatia repromittit. Non orbitates aut contumelias aut damna moerentibus, sed peccata vetera flentibus, et criminum quibus obsordescimus conscientia aerumnosis, haec sedula in coelo consolatio praeparatur. 5. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur . Sitientibus et esurientibus justitiam, beatitudinem tribuit: significans extensam in Dei doctrinam sanctorum aviditatem bonis perfectae in coelo satientatis expleri. 6. Beati misericordes; quoniam nera praeparat. In tantum enim Deus benevolentiae nostrae in omnes delectatur affectu, ut misericordiam suam sit solis miseriDeum ipsi videbunt . Mundis corde conspectum Dei spondet. Nihil enim pollutum et sordidum ad occursum divinae claritatis insistit, et ad conspectum Dei acies obsoletae mentis