comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stes: & quomͦ indiiimus imaginẽ terreni.
induamus imaginem eius qui de celo ẽ.
Hoc apłs ita posuit. ut nunc quidem
in nobis scd̾m sacramentũ regenerationis
fiat. siciut alibi dicit. quotquot in xꝑo
baptizati estis xꝑm indiustis: re aũ ipsa
tunc ꝑficietur. cum & in nob̾ quod est
animale nascendo. sꝑuale factum fu̾it
resurgendo. Ut ergo eius itidem u̾bis u¬
tar: spe salui facti sumꝰ. Induimꝰ aũ imaginẽ
treni hoĩs ꝓpagatione p̃uaricatiõis & morti.
quã nobis intulit gen̾atio. s indiumꝰ ima¬
ginem celestis hominis. grȩ. indulgentiȩ
uiteq ꝑpetuȩ. quod nobis prestat rege¬
neratio: non nisi ꝑ mediatorem dĩ &̃ ho¬
minum. hominem xꝑm iħm. quẽ cȩlestẽ
hominem uult intelligi: quia de cȩlo ue¬
nit. ut terrene mortalitatis corꝑe uestire¬
tur: qd̾ celesti immortalitate uestiret. Cȩ¬
lestes uͦ ideo appellat & alios. quia fiunt

Expanded text:
stes. Et quo modo induimus imaginem terreni, stes. Et quo modo induimus imaginem terreni, induamus et imaginem eius, qui de caelo est. Hoc apostolus ita posuit, ut nunc quidem in nobis secundum sacramentum regenerationis fiat, sicut alibi dicit: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis; re autem ipsa tunc perficietur, cum et in nobis, quod est animale nascendo, spiritale factum fuerit resurgendo. Ut enim eius itidem uerbis utar: Spe salui facti sumus. Induimus autem imaginem terreni hominis propagatione prae. uaricationis et mortis, quam nobis intulit generatio; sed induimus imaginem caelestis hominis gratia indulgentiae uitaeque perpetuae, quod nobis praestat regeneratio, non nisi per mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Iesum; quem caelestem hominem uult intellegi, quia de caelo uenit, ut terrenae mortalitatis corpore uestiretur, quod caelesti inmortalitate uestiret. Caelestes uero ideo appellat et alios, quia fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
mum quod sꝑuale ẽ. s quod animale: po¬
asse in eo quod scriptum est. factum ẽẽ pri¬
mum hominem in animam uiuentẽ:
sꝑuale autem in eo quod ait. nouissimꝰ
adam in sꝑm uiuificantem. Prius ẽ enĩ
animale corpus quale habuit primꝰ
adam. quamuis non moriturum nisi
peccasset. quale nunc habemus &e nos.
hac̾tenus eiꝰ mutata uiciataq naturaͥ.
quatinus in illo postea quã peccauit. ef¬
fectum ẽ unde haberet iam moriendi
necessitatem. Tale ꝓ nob̾ etiam xꝑc pri¬
mitus habere dignatus ẽ: non quidem
necessitate s potestate. Postea uͦ sꝑuale.
quale iam precessit inxꝑo tamquam
in capite nostro: secuturum ẽ autem in
menbris eius. ultima resurrectione mor¬
tuoꝵ. Adiungit deinde apłs. duoꝵ istoꝵ
hominum euidentissimam differentiã.
dicens. Primus homo de terra terrenus.
scd̾s homo de celo celestis. Qualis t̃renus
tales &e terreni: qualis cȩlestis tales ce cȩle¬

Expanded text:
mum quod spirituale est, sed quod animale; pomum quod spirituale est, sed quod animale; poasse in eo quod scriptum est, factum esse primum hominem in animam viventem: spirituale autem in Adam in spiritum uiuificantem. Prius est enim animale corpus, quale habuit primus Adam, quamuis non moriturum, nisi peccasset; quale nunc habemus et nos, hactenus eius mutata uitiataque natura, quatenus in illo, postea quam peccauit, effectum est, unde haberet iam moriendi necessitatem; tale pro nobis etiam Christus primitus habere dignatus est, non quidem necessitate, sed potestate; postea uero spiritale, quale iam praecessit in Christo tamquam in capite nostro, secuturum est autem in membris eius ultima resurrectione mortuorum. Adiungit deinde apostolus duorum istorum hominum euidentis simam differentiam dicens: Primus homo de terra terrenus, secundus homo de caelo caelestis. Qualis terrenus, tales et terreni; qualis caelestis, tales et caele
Abbreviated transcription (Latin):
Seminatur inquit in corruptione. surget
in incorruptione. Seminatur in contumelia:
surget in gła. Seminatur in infirmitate: sur¬
get in uirtute. Seminatur corpus animale:
surget corpus sꝑuale. Deinde ut hoc pro¬
baret: si est inquit corpus animale. est &
sꝑuale. Et ut quid eẽt corpus animale o
stenderet: sic inqͥt & scriptum ẽ. Lactus est
pͥmus homo in animam uiuam. sto gͥ
mõdo uoluit ostendere quid sit corpꝰ aĩale
quamuis scriptura ñ dixerit de primo ho¬
mine qui ẽ appellatus adam. quando illi
anima flatu dei creata ẽ. & factus ẽ homo
in corpore animali: s factus est homo in a¬
apłs intelligi corpus hominis animale.
Sꝑuale autem quemadmodum intelligẽ¬
dum esset. ostendit addendo. nouissimus
adam in sꝑm uiuificantem: ꝓculdubio
xꝑm significans. qui iam ex mortuis ita
resurrexit. ut mori deinceps. omnino non
possit. Deniq sequitur & dicit. Sed ñ pri

Expanded text:
Seminatur, inquit, in corruptione, surget Seminatur, inquit, in corruptione, surget in in corruptione; seminatur in contumelia, surget in gloria; seminatur in infirmitate, surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. Deinde ut hoc probaret: Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale. Et ut quid esset animale corpus ostenderet: Sic, inquit, scriptum est: Factus est primus homo in animam uiuentem. Isto igitur modo uoluit ostendere quid sit corpus animale, quamuis scriptura non dixerit de homine primo, qui est appellatus Adam, quando illi anima flatu Dei creata est: Et factus est homo in corpore animali; sed: Factus est homo in aapostolus intellegi corpus hominis animale. Spiritale autem quem ad modum intellegendum esset, ostendit addendo: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem, procul dubio Christum significans, qui iam ex mortuis ita resurrexit, ut mori deinceps omnino non possit. Denique sequitur et dicit: Sed
Abbreviated transcription (Latin):
de terra terrenus. in animã uiuen¬
tem factus ẽ. non in sꝑm uiuificantẽ.
quod ei post obedientiȩ meritum ser¬
uabatur. Ideo corpiis eius quod eibo at potu
egebat. ue fame afficeretur ac siti & non im¬
mortalitate illa absoluita atq indissolubili. s
ligno uitȩ a mortis necessitate ꝓhibebat᷑. atq
in iuuentutis flore tenebatur. non sꝑuale. s
animale fuisse non dubium est: nequaqͣm
tamen moriturum. nͥ in dei predicentis mi¬
nantisq sententiam. delinquendo corruis¬
set: & alimentis quidem ȩtiam extra para¬
dysum non negatis. a ligno tam̃ uite ꝓhibitꝰ.
traditus ẽẽt tempori uetustatiq finiendus
in ea duntaxat uita: quam in corpore licet
animali. donec sꝑuale obedientiȩ merito
fieri posset. in paradyso nisi peccasset. hab̾et
ꝑpetuam. In corpore ergo animali pͥmum
hominem factum sic apłs loquitur: uolenᷤ
enim ab sꝑuali quod in resurrectionẽ fut᷑ũ
est. hoc quod nunc est animale discernere.

Expanded text:
de terra terrenus , in animam viventem factus est, non in spiritum vivificantem, quod ei per obedientiae meritum servabatur. Ideo corpus ejus, quod cibo ac potu egebat, ne fame afficeretur ac siti, et non immortalitate illa absoluta atque indissolubili, sed ligno vitae a mortis necessitate prohibebatur, atque in juventutis flore tenebatur, non spirituale, sed animale fuisse, non dubium est: nequaquam tamen moriturum, nisi in Dei praedicentis minantisque sententiam delinquendo corruisset. Et alimentis quidem etiam extra paradisum non negatis, a ligno tamen vitae prohibitus, traditus esset tempori vetustatique finiendus, in ea duntaxat vita, quam in corpore licet animali, donec spirituale obedientiae merito fieret, posset in paradiso, nisi peccasset, habere rauit. In corpore ergo animali primum hominem factum sic apostolus loquitur. Volens enim ab spiritali, quod in resurrectione futurum est, hoc quod nunc est animale discernere:
Abbreviated transcription (Latin):
uł nugatorie. uł noxie suꝑstitionis. qͣdã pestife¬
ra societate hoĩnũ ⁊ demonũ qͣsi pacta infide¬
lis & dolose amicitie constituta. penitus sunt
repudianda. & fugienda xꝑiano: ñ qͦd idolũ
molationib que honori eoꝵ exhibentur dix̃
apłs: hoc de omĩb imaginariis signis sentien¬
dum est. Quȩ omnia tantum ualent: quantũ
p̾sumptione animoꝵ. quasi cõmuni quadam
lingua cũ demonib federata sunt. Quȩ tñ
plena sunt omĩa pestifere curiositatis. eruci¬
antis sollicitudine mortifere seruitutis. Non
qͥa ualebant. animaduersa sunt: sed animad¬
uertendo atq signando factum ẽ ut ualerẽtͥ.
& ideo diu̾sis diuersȩ ꝓueniunt: scđm cogita¬
tiones. & presumptiones suas. Iili enim sp̃s
qui deciꝑe uolunt: talia ꝓcurant cuiq qua¬
lib eum irretitum ꝑsuspiciones eiꝰ uident.¬

Expanded text:
vel nugatoriae, vel noxiae superstitionis, ex quadam pestifevel nugatoriae, vel noxiae superstitionis, ex quadam pestifera societate hominum et daemonum, quasi pacta infidelis et dolosae amicitiae constituta, penitus sunt repudianda et fugienda Christiano: non quod idolum molationibus quae honori eorum exhibentur, dixit Apostolus, hoc de omnibus imaginariis signis sentienur. Quae omnia tantum ualent, quantum praesumtione animorum quasi communi quadam lingua cum daemonibus foederata sunt. quae tamen plena sunt omnia pestiferae curiositatis, cruciantis sollicitudinis, mortiferae seruitutis. non enim quia ualebant, animaduersa sunt, sed animaduertendo atque signando factum est, ut ualerent, et ideo diuersis diuerse proueniunt secundum cogitationes et praesumtiones suas. illi enim spiritus, qui decipere uolunt, talia procurant cuique, qualibus eum irretitum per suspiciones et con
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑsticiosum ẽ quicqͥd institutum ẽ ab
hominib ad facienda &e colenda idola
ꝑtinens. uł ad colendam sicut dm̃ creaturan.
partem ue ullã creature: uł ad consultationes
de pacta quedam significationũ. cũ demonibꝰ
placita atq federata: qualia sunt molimina
Ad hoc genus ꝑtinent. om̃s etiam ligature atq
remedia quȩ medicoꝵ quoꝙ disciplina con¬
dempnat: siue in precantationib. siue in
quibꝰdam notis quas caracteres uocant. siue
inquib q reb suspendendis atq illigandis.
Deq illi ab hoc genere ꝑnitiose suꝑstitionis se¬
gregandi st̃. qui genethliaci ꝓpter natalium
dierum considerationes. nunc aũ uulgo mathe¬
euenta predicere. hoc genus fornicationis aĩȩ.
salubriter diuina scriptura non tacuit: neq
ab ea sic det̾ruit animam. ut ꝓpt̾ea talia nega¬
ret eẽ sectanda. quia falsa dicunt᷑ a ꝓfessorib
eoꝵͥ s etiam si dixerint uob̃ inqͥt. & ita euen̾̃t.

Expanded text:
stitiosum est quidquid institutum est ab hominibus ad facienda et colenda idola pertinens uel ad colendam sicut deum creaturam partemue ullam creaturae uel ad consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina Ad hoc genus pertinent omnes etiam ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque disciplina condemnat, sive in praecantationibus, sive in quibusdam notis, quas characteres vocant, sive in quibuscunque rebus suspendendis atque illigandis Neque illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci propter natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo matheerroris. Hoc genus fornicationis animae salubriter divina Scriptura non tacuit; neque ab ea sic deterruit animam, ut propterea talia negaret esse sectanda quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam si dixerint vobis, inquit, et ita evenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Odit me: aꝑtas mͥ indicit inimicitias. Fatile
ẽ istũ uł tolerare: uł euitare. Quid facio
de absalon. qͥd facio de iuda. qͥd de falsis frĩb:
qͥd de malis filiis. & tam̃ filiis: Qui ñ contra
nos. filii blasphemant xꝑm. s nob̃cũ adorant
enĩ te a pagano: intrans ȩccłiam. Quando
aũ &e ibi inuenis quod timeas: qͥd queris
intus timores. Si gͦ is qͥ oderat me. suꝑ me
magna locutus fuisset: abscondissem me
utiq ab eo. Tu uͦ unanimis meus. Unani¬
mem dicit: tamquã unum in xp̃o. Est gͦ
eccłia quod ferat foris. gemat intus: inimi¬
cos tamen suos deputet foris. & intus: foris
facilius euitabiles: intus difficilius tolerabi
les. Qm̃ & si contristaui uos in epła: ñ me
penitet. Et si peniteret. uidens quod epła illa

Expanded text:
odit me, apertas mihi indicit inimicitias; facile est istum vel tolerare vel vitare: quid facio de Abessalon? quid facio de Juda? quid de falsis fratribus? quid de malis filiis et tamen filiis, qui non contra nos blasphemant Christum, sed nobiscum adorant enim te a pagano, intrans Ecclesiam. Quando autem et ibi invenis quod times, quid quaeris intus timores» . «Si» ergo «is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me ue ab eo; tu vero unianimis meus» . Unianimem dicit, tanquam unum in Christo. Est ergo Ecclesiae quod ferat foris, gemat intus: inimicos tamen suos deputet foris et intus; foris facilius evitabiles, intus difficilius toles . Quoniam et si contristavi vos in epistola, non me poenitet. Et si poeniteret videns quod epistola
Abbreviated transcription (Latin):
uos qͥsꝑales estis instriute huiꝰmodi insꝑu mãsue¬
tudinis. intendens teipsũ. ne ⁊ tu tempteris. Ut¬
aũ cupiant tẽptari.: audiunt quendã uirũ for¬
tẽ ciuitatis di dicentẽ. Proba me dñe & tẽpta
me ure renes meos ⁊ cor meũ. Ut doleant in tẽp¬
tationib uident petrũ flentem. Ut gaudeant
intẽptatiõib audiunt iacobũ dicentẽ. Om̃e gau¬
bium existimate fr̃s mei cum in tẽptatiõib
uariis incideritis. Nonsolum aũ ꝓpt̃ seipsoᷤᷤ
his mouentur affectib: uerumetiam ꝓpter
eos quos liberari cupiunt & ne ꝑeant metu¬
unt: & dolent si ꝑeunt. &e gaudent si libe

Expanded text:
vos qui spiritales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuevos qui spiritales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinisuendam uirum fortem ciuitatis Dei dicentem: Proba me, Domine, et tenta me; ure renes meos et cor meum; ut doleant in tentationibus, uident Petrum flentem; ut gaudeant in tentationibus, audiunt Iacobum dicentem: Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationes uarias incideritis. Non solum autem propter se ipsos his mouentur adfectibus, uerum etiam propter eos, quos liberari cupiunt et ne pereant metuunt, et dolent si pereunt et gaudent si libe
Abbreviated transcription (Latin):
penam et̾nam: cupiunt uitam ȩternam.
Dolent in re: quia ipsi in se metipsis ad¬
huc ingemiscunt. ad optionem expectanteᷤ.
redemptionem corꝑis sui. Gaudent in spe
quia fiet sermo qui scriptus ẽ. absorta ẽ
mors in uictoriam. Item metuunt pecca¬
re: cupiunt ꝑseuerare. Dolent in pectatis:
gaudent in oꝑib bonis. Ut enĩ metuant
peccare: audiunt. Qm̃ abundauit miqͥ¬
tas: refrigescet caritas multoꝵ. Ut cuꝑiant
ꝑseuerare: audiunt quod scriptum ẽ. Nus
ꝑseuerau̾it ułq in finem: hic saluus erit.
Et doleant in peccĩs. audiunt: Si dixerimus qͥa
pec̃m ñ habemus nosipso sediicimꝰ ⁊ u̾itas in
nob ñ ẽ. Ut gaudeant in oꝑib bonis: audiunt
Hilarẽ datorẽ diligit d̃s. Itẽ sicuti se infirmitas
eoꝵ firmitasq habuerit: metuunt temptati
cupiunt temptari. Dolent in tẽptationibꝰ. gau¬
derit intẽptationibꝰ. Ut enĩ metuant tẽptari
audiunt. Si qͥs p̃occupatus fuit in aliqͦ delicto.

Expanded text:
poenam aeternam, cupiunt vitam aeternam, poenam aeternam, cupiunt vitam aeternam, dolent in re, quia ipsi in semetipsis adhuc ingemiscunt, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis sui; gaudent in spe, quia fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoriam. Item metuunt peccare, cupiunt perseverare, dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis. Ut enim metuant peccare, audiunt: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Ut cupiant perseverare, audiunt quod scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, salvus erit. Ut doleant in peccatis, audiunt: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ut gaudeant in operibus bonis, audiunt: Hilarem datorem diligit Deus. Item, sicuti se infirmitas eorum firmitasque habuerit, metuunt tentari, cupiunt tentari: dolent in tentationibus, gaudent in tentationibus. Ut enim metuant tentari, audiunt: Si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto,
Abbreviated transcription (Latin):
sit: non nͥ in malo possit intelligi. Leticia
in bono ẽ: letamini in dño & exultate ui¬
sti. Et. dedisti leticiam in cor meũ. Et ad¬
imꝑlebis me leticia cum uultu tuo. Timor
in bono est apud apłm: uͥ ait. Cũ timore
&e tremore urãm ipsoꝵ salutẽ oꝑamini.
Et. noli altum saꝑe: s time. Et timeo au
ne sicut serpens euam seduxit astutia sua:
sic & ur̃e mentes corrumpant᷑ a castitate q̃
ẽ in xꝑo. Ipsa quoq tristicia repꝑit᷑ in bono.¬
epła illa. & si adhoram contristauit uos
nẽ gaudeo. ñ quia contristati estis: s quia
contristati estis in penitentia. Contristati
enĩ estis scd̾m dm̃: ut in nullo detͥmentum
ipsum scdm d̾m contͥstari: quantã ꝑfecit
sanamq doctrinam. ciues sc̃ȩ ciuitatis di. in
huius uitȩ ꝑegrinatione scđm dm̃ uiuen¬
tes: metuunt. cupiuntq. dolent. gau¬
dentq. Et quia rec̾tus ẽ amor eoꝵ: istas
om̃s affectiones rectas habent. Aletuunt

Expanded text:
sit, non nisi in malo possit intellegi. Laetitia sit, non nisi in malo possit intellegi. Laetitia in bono est: Laetamini in Domino et exultate iusti; et: Dedisti laetitiam in cor meum; et: Adinplebis me laetitia cum uultu tuo. Timor in bono est aput apostolum, ubi ait: Cum timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini; et: Noli altum sapere, sed time; et: Timeo autem, ne, sicut serpens Euam seduxit astutia sua. sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in epistula illa, etsi ad horam, contristauit uos; nunc gaudeo, non quia contristati estis, sed quia contristati estis in paenitentiam. Contristati enim estis secundum Deum, ut in nullo detrimentum ipsum secundum Deum contristari quantam perfecit sanamque doctrinam, cives sanctae civitatis Dei in hujus vitae peregrinatione, secundum Deum viventes, metuunt cupiuntque, dolent gaudentque; et quia rectus est amor eorum, istas omnes affectiones rectas habent: metuunt
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓximum. sicut &̃ seipsum: ꝓculdubio
ꝓpt̃ hunc amorẽ dr uoluntatis bonȩ q̃
usitatius in scripturis scĩs caritas appellat᷑:
s & amor quoq scđm easdem sacras litteras.
debere: quẽ regendo ppło precipit eligendũ.
Et ipse dñs petrum apłm interrogans. cum
dixisset illi diligis me plus his: ille respon¬
luntas ẽ bonꝰ amor: ⁊ uoluntas ꝑu̾sa malꝰ amor
Amor gͦ inhians hab̾e qd̾ amat᷑ c̃upiditas ẽ. Id
aũ habens eoq fruens leticia. fugiens quod ei ad¬
uersatur. timor ẽ: idq si acciderit sentiens. tri¬
sticia ẽ. Pinde mala st̃ ista. si malus amor
ẽ: bona si bonus. Quod dicimus. de scͥptis
ꝓbemus. Concupiseit apłs dissolui &e eẽ cũ
xꝑo. Et. concupiuit aĩa mea desid̾are iudicia
desiderauit anima mea concupiscere iu¬
dicia tua. Et. concupiscentia sapientiȩ. ꝑ¬
ducit ad regnum. Hoc tam̃ loquendi op¬
tinuit consuetudo: ut si cupiditas uł con¬
cupiscentia dicatur. nec ad datur cuiꝰ rei

Expanded text:
re proximum, sicut etiam se ipsum; procul dubio propter hunc amorem dicitur voluntatis bonae, quae usitatius in Scripturis sacris charitas appellatur: sed amor quoque secundum easdem sacras Litteras debere, quem regendo populo praecepit eligendum . Et ipse Dominus Petrum apostolum interrogans, cum dixisset, Diligis me plus his? ille responluntas est bonus amor, et uoluntas peruersa malus amor. Amor ergo inhians habere quod amatur, cupiditas est, id autem habens eoque fruens laetitia; fugiens quod ei aduersatur, timor est, idque si acciderit sentiens tristitia est. Proinde mala sunt ista, si malus amor est; bona, si bonus. Quod dicimus, de scripturis probemus. Concupiscit apostolus dissolui et esse cum Christo; et: Concupiuit anima mea desiderare iudicia Desiderauit anima mea concupiscere iudicia tua; et: Concupiscentia sapientiae perducit ad regnum. Hoc tamen loquendi obtinuit consuetudo, ut, si cupi- ■ ditas uel concupiscentia dicatur nec addatur cuius rei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ facte sunt diuitie: &̃ ille quȩ ñ sunt
uerȩ diuitiȩ: ꝑ illum enim & ille diurtie.
ingenium iemoria. uita: ipsis corꝑoris sani¬
tas. sensus. confirmatioq menbroꝵ. Et enim
cum hec salua sunt: & pauꝑes. diuites sunt
Puium & illȩ maiores diuitiȩ: fides. pietas
iusticia. caritas. castitas. mores. Nemo en ini
& has habet: nisi ꝑ eum qui iustificat imꝑiũ.
Ecce quam diues. Quis enim diues: Qui ht
qͣd uult. alio faciente: an qui facit qd̃ uult.
et alio habente. Puto quia ditior ille qͥ
fecit quod habes: quia qd̾ ille ht̃. tu ñ habesi¬

Expanded text:
illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiae, ingenium, memoria, mores, vita, ipsius corporis sanitas, sensus, conformatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes
Abbreviated transcription (Latin):
udas filius sponsi: ꝑ sequens sponsũ. Hoc tẽ
contigit: & futuroꝵ exemplũ p̾missũ ẽ
Multos enim falsos fr̃s passura erat ȩccłia.
ut adhuc & usq in finẽ sponsum illũ filiꝰ
ꝑsequatur. Si enim inimitꝰ exꝓbrasset
mͥ: sustinuissem utiq ait. Et si is qͥ oderat
me suꝑ me magna locutus fuisset: abscondis¬
sem me forsitan ab eo. Quis ẽ inimicꝰ. qͥs est

Expanded text:
udas filius sponsi persequens sponsum. Hoc tunc contigit; an et futurorum exemplum praemissum est? Multos enim falsos fratres passura erat Ecclesia, ut et adhuc et usque in finem sponsum illum filius persequatur. «Si» enim «inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique,» ait; «et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me utique ab eo.» Quis est inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
inde: & immundũ ne tetigeritis. Ego ut
intelligam qd dixit: attendo qd̃ fecit. fac¬
to suo. mͥ exponit dictum suũ. Dixit recedite.
Quib dixit: iitiq iustis. A quib ut rece¬
derent dixit: Utiq apeccatorib & iniquis.
Quero. a talib utrũ ipse recesserit. Inuenio
qd̾ ñ recesserit. Ergo alit̃ intellexit. Nã utiq
pͥor faceret. qd̾ p̃cepit. Recessit corde: obiur¬
gauit atq aiguit. Continendo se aconsen¬
su: ñ tetigit immundum. Obiurgando
aũ exiit liber in conspectu dei: cui neq
sua d̾s peccata imputat. quia ñ fecit: neq
aliena quia ñ approbauit: neq negligen¬
tiam. quia ñ tacuit: neq suꝑbiam. quia
in unitate ꝑmansit. Sic gͦ fr̃s mei quotqͦt
habetis inter uos qui ad huc amore scli pre¬
grauantur. auaros. ꝑuiros. ad ulteros: specta¬
tores nugaꝵ. consultores mathemathicoꝵ
phanaticoꝵ. augurũ aruspicum: ebriosos lu¬

Expanded text:
inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut intelligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit, Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus ut recederent, dixit? Utique a peccatoribus et iniquis. Quaero, a talibus utrum ipse recesserit? Invenio quod non recesserit. Ergo aliter intellexit. Nam utique prior faceret quod praecepit. Recessit corde, objurgavit atque arguit. Continendo se a consensu non tetigit immundum: objurgando autem exiit liber in conspectu Dei; cui neque sua Deus peccata imputat, quia non fecit; neque aliena, quia non approbavit; neque negligentiam, quia non tacuit; neque superbiam, quia in unitate permansit. Sic ergo, fratres mei, quotquot habetis inter vos, qui adhuc amore saeculi praegravantur, avaros, perjuros, adulteros, spectatores nugarum, consultores mathematicorum, fanaticorum, augurum, auspicum, ebriosos, lu
Abbreviated transcription (Latin):
clamauit ysaias: clamaiut ierenuias: Cla¬
mauit iezechiel. Uideamus si hoc ipsi
fecert: si dimiserunt popłmdi : & se ad
gentes alias transtulerunt. Quã multa &
quã uehementer ieremias increyauit in
peccatores. & sceleratos ppłi sui: int̾ eos tam̃
erat. Unum cum illis templũ intrabat: ed¬
dem sacram̃ta celebrabat. s clamando in
ea hominum sceleratoꝵ congregatione. uii¬
uebat.: s clamando exibat inde. Hoc ẽ exire
inde. hoc ẽ immundũ ñ tangere: & uolun¬
tate ñ consentire. & ore ñ parce. Certe ma¬
nifestũ est prudentiȩ ur̃e. quomͦ accipien¬
da sint omĩa talia testimonia scͥpturaꝵ: ut
quando scͥptura sonat recedere nos debere
a malis. ñ aliud intellige̾ iub eam᷑. nͥ ut cor¬
de recedamꝰ: ne maiꝰ malũ in separatione
bonoꝵ cõmittamus. quã in maloꝵ coniun¬
ctione fugiamus: sicut ipsi donatiste fecert.
Certe manifeste dixit ꝓpħa. recedite exite

Expanded text:
clamavit Isaias, clamavit Jeremias, claclamavit Isaias, clamavit Jeremias, clamavit Ezechiel. Videamus si hoc ipsi fecerunt, si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer Jeremias increpavit in peccatores et sceleratos populi sui! Inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat: in ea hominum sceleratorum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est exire inde, hoc est immundum non tangere, et voluntate non consentire, et ore non parceremanifestum est prudentiae vestrae, quomodo accipienda sint omnia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere a malis, non aliud intelligere jubeamur, nisi ut corde recedamus; ne majus malum in separatione bonorum committamus, quam in malorum conjunctione fugiamus, sicut ipsi Donatistae fecerCerte manifeste dixit propheta, Recedite et exite
Abbreviated transcription (Latin):
m hec u̾ba intellexerunt sc̃ĩ: sic utiq in¬
telligenda st̃ Exite inde: dixit ꝓpħa. Pruis
usitata ipsiꝰ u̾bi consuetudine istã assero
sententiã: & postea ostendo ñ meã. Plerũ¬
q accusant᷑ homines: & cũ accusati fu̾int.
defendunt se. Cum aũ se ille qͥ accusatur
hõ. rationabilit̾ iusteq defenderit: qui au¬
Ratione reddita: &e defensione iustissima
hoc ẽ qd̾̃ faciebant sc̃i : qñ excutiebant pul¬
uerem de pedib. ad u̾sus eos qͥ sibi pacẽ nun¬
ciatã. ñ accipiebant. Exiit in de speculator
cui dictum ẽ. Speculatorẽ posui te domus
isrł. Iili enim dr̃. Si dixeris iniqͦ. &e non se
au̾terit ab iniquitate & auia sua: iniquiᷤᷤ
ille in sua iniquitate moriet᷑: & tu animã
tuam liberabis. Hoc si facit. exiit inde:
ñ separatione corporis. s defensione oꝑis sui
fecit enim iste qd̾ faciendũ fuit: etiã si ile
ñ obtẽꝑauit eui obtemꝑandum fuit.

Expanded text:
omodo haec verba intellexerunt sancti, sic utique inomodo haec verba intellexerunt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite inde, inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero istam sententiam, et postea ostendo non meam. Plerumque accusantur homines; et cum accusati fuerint, defendunt se: cum autem se ille qui accusatur homo, rationabiliter justeque defenderit, qui auRatione reddita, et defensione justissima. Hoc est quod faciebant sancti, quando excutiebant pulverem de pedibus suis, adversus eos qui sibi pacem nuntiatam non accipiebant . Exiit inde ille speculator, cui dictum est, Speculatorem posui te domui Israel. Illi enim dicitur, Si dixeris iniquo, et non se averterit ab iniquitate et a via sua; iniquus ille in sua iniquitate morietur, et tu animam tuam liberabis . Hoc si facit, exit inde, non separatione corporis, sed defensione operis sui. Fecit enim iste quod faciendum fuit: etiamsi ille non obtemperavit, cui obtemperandum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cce inqͥunt dicit ꝓpħa. Recedite & exite
inde: & immundũ ne tetigeritis. Quo¬
modo malos ꝓ pace tolerabimꝰ: aqͥbus exire
& recedere iubemur. ne tangamus immũ¬
dum : Nos istam recessionẽ sꝑualit̾ intelli¬
gimus: illi corporalit̃. Nam & ego clamo cũ
ꝓpha: &e qualiacumq sumus uasa. utit᷑ nob̾
ds̃ indispensatione ur̃a. Clamamus & nos: &
dicimꝰ uobis. Recedite & exite inde. & im¬
mundũ ne tetigeritis.: s contactu cordis. ñ
corꝑis. Quid ẽ enim tange̾ immundũ: nͥ
consentire peccatis: Quid ẽ aũ exire inde. nͥ¬
face̾ qd̾ ꝑtinet ad correptionẽ maloꝵ: qͣnͣtũ¬
ꝓ uniuscuiꝰq gradu atq ꝑsona salua pace
fieri potest: Displicuit tͥ quod quisq pecca
uit: ñ tetigisti immundũ. Redarguisti. cor¬
ripusti. monusti: adhibuisti etiã si res
exegit. congruã. & quȩ unitatẽ non uiolet
disciplinã: existi inde. Attendite in facta
scõꝵ: ne forte nr̃a uideatur int̾pretatio. Qͦ¬

Expanded text:
cce, inquiunt, dicit Propheta: Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis. Quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritaliter intelligimus: illi corporaliter. Nam et ego clamo cum Propheta; et qualiacunque sumus vasa, utitur nobis Deus in dispensatione vestra. Clamamus et nos, et dicimus vobis, Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis; sed contactu cordis, non corporis. Quid est enim tangere immundum, nisi consentire peccatis? Quid est aufacere, quod pertinet ad correptionem malorum, quantum uniuscujusque gradu aut persona salva pace fieri pvit; non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exegit, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam; existi inde. Attendite in facta sanctorum, ne forte nostra videatur interpretatio. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
erat apud dm. & ds erat uerbum. Hoc erat
inprincipio apud dm. Oinnia ꝑ ipsũ facta
sunt: & sine ipso factum ẽ nich. Qui ista
dixit: cum diceret diues erat: quantomag̃
ile de quo dicebat in principio erat uerbũ
Et non qualecumq uerbum: s u̾bũ ds̃. Et
ñ ubicumq: s apud dm. Et ñ uacans. s
omnia ꝑ ipsum factum sunt. Respice &¬
illam uocem. Ego seriuis tuus. & filiꝰ ancillȩ
tuȩ. Attende ancillã illam castam: & iigi¬
nem & matrẽ. Ibi enim accepit pauꝑtatẽ
nr̃am ubi serui formam indiitus ẽ. semet¬
ipsum exinaniens. ne diuitias eiꝰ expaues¬
ces: & ad eum accẽdere cũ tua mendicitate
ñ auderes. Ibi accepit inquã formã serui:
ibi nr̃a indiitus ẽ pauꝑtate: ibi se pauꝑa¬
uit. ibi nos ditauit.

Expanded text:
s erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Qui ista dixit, cum diceret, dives erat; quanto magis ille de quo dicebat, «In principio erat Verbum:» et non qualecumque Verbum, sed «Verbum Deus;» et non ubicumque, sed «apud Deum;» et non vacans, sed «omnia per ipsum facta suntillam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi se pauperavit, ibi nos ditavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiant. Quod aũ fides ur̃a postulat in¬
struenda: panis ẽ corpꝰ xꝑi. calix. sanguis.
enĩ ꝓpħa. nͥ credideritis. ñ intelligetis. Potestiᷤ¬
gͦ modo dicere mͥ. Precepisti ut eredamus. ex¬
pone ut intelligamꝰ. Potest enim in animo
cuiusquã cogitatio talis oboriri. Dñs nr̃ iħo
Maria. Infans lactatus ẽ nutritus ẽ. creuit. ad
uiuenilem etatẽ ꝑductꝰ ẽ. a iudeis ꝑsecutionẽ
passus ẽ. ligno suspensus ẽ. in ligno intfectꝰ ẽ
celum ascendit. illuc leuauit corpus suũ. Un¬
deuẽturꝰ est ut iudicet iquos & mortuos. ibi
ẽ mͦ sedens ad dexteram patͥs. Quomͦ ẽ panis
corpꝰ eiꝰ: & calix uł qd̾ habet calixͥ quomͦ est
sanguis eiꝰ: Ista fĩs ideo dicunt᷑ sacram̃ta: qͥa
in eis aliud uidet᷑ aliud intelligit᷑. Qd uidetur.

Expanded text:
nuntiant: quod autem fides postulat instruenda, panis est corpus, calix est sanguis. enim Propheta: Nisi credideritis, non intelligetis . Potestis ergo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus JesusMaria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam iuste sunt: ille scit cogi¬
tationes hominum quoniam uanȩ st̃.
Et homines cognouerunt cogitatiões
dei: s quib iam amicus fac̾tus ẽ prodit
consilium suum. Et uos fr̃s mei nolite
uos contempnere. Sicum fide acceditis ad
dm̃. auditis cogitationes dei: eas mͦ discitis
hoc uobis dicitur. & ad hoc instriumini.

Expanded text:
quoniam justae sunt; ille «scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt.» Et homines scierunt cogitationes Dei: sed quibus jam amicus factus est, prodit consilium suum. Et vos, fratres mei, nolite vos contemnere: si cum fide acceditis ad Dominum, auditis cogitationes Dei; eas modo discitis, hoc vobis dicitur, et ad hoc instruimini
Abbreviated transcription (Latin):
doctus eligeret᷑. fortasse ideo se diceret electũ:
quia doctrina eiꝰ meruit eligi. Dñs nr̃ iħc
quesiuit ꝑ oratorem piscatorẽ: s de pisca¬
tore lucratus ẽ imꝑatorẽ. Magnꝰ cipͥanꝰ
oratorꝰ s prior petrus piscator: ꝑquẽ pꝰea
crederet non tantũ orator. s ce imperator
Nullus nobilis pͥmo electꝰ ẽ. nuliꝰ doc̾tus:
qͥa infirma mundi elegit. ut confunderet
fortia

Expanded text:
doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meruit eligi. Dominus nostequaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia
Abbreviated transcription (Latin):
non sint. etiam si ab eis quib in noticiam
fuerint ꝑlata. laudentur. Quod si ita est:
ideo non nͥ illicita ꝓhibent᷑ a dño: ut ea
que licita sunt. & ñ expediunt: ñ legis uin¬
culo. s libera dilectionis beneficientia caue¬

Expanded text:
non sint, etiamsi ab eis, quibus in notitiam non sint, etiamsi ab eis, quibus in notitiam fuerint perlata, laudentur. quod si ita est, ideo nonnisi inlicita prohibentur a domino, ut ea, quae licita sunt et non expediunt, non legis uinculo, sed libera dilectionis beneficentia caue
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit utiq faciendum. Quod si absurdũ ui¬
detur ut aliquid fiat quod ñ expedit. & di¬
catur non peccasse qui id fecerit: intelligen¬
dum ẽ hoc ex cõsuetudine rationis. absurdii.
Quȩ ita late patet: ut &̃ iumenta quãuis
sint rationis exꝑtia. tam̃ plerumq dicamꝰ
debere uapulare cum peccãt. Peccare aũ ꝓpͥe
non ẽ. nisi eiꝰ qui uttiur rationali uoluntatis
arbitrio: quod in omĩb mortalib animan¬
tib ñ nisi homini ẽ diuinit᷑ attributum.
S aliud ẽ cum ꝓprie loquimur: aliud cum
uerba ex aliis reb transferendo. uł abuten¬
do mutuamur. Ut gͥ si possumꝰ enitamur.
nec expedit. aliquo certo fine distinguere:
ea michi uidentur licere. & ñ expedire. quȩ
ꝑiusticiam quidem que coram deo ẽ ꝑmit¬
tuntur. s ꝓpter offensionem hominum.
ne ob hoc impediantur. a salute uitanda
sunt: ea uͦ non licere & ideo ñ expedire:
quȩ sic ipsa iusticia uetantur. ut facienda

Expanded text:
non sit utique faciendum. quodsi absurdum uinon sit utique faciendum. quodsi absurdum uidetur, ut aliquid fiat quod non expedit et dicatur peccasse qui fecerit, intellegendum est hoc ex consuetudine sermonis absurdum: quae ita late patet, ut etiam iumenta, quamuis sint rationis expertia, tamen plerumque dicamus debere uapulare cum peccant; peccare autem proprie non est nisi eius, qui utitur rationali uoluntatis arbitrio, quod in omnibus mortalibus animantibus nonnisi homini est diuinitus adtributum. sed aliud est, cum proprie loquimur, aliud, cum uerba ex aliis rebus transferendo uel abutendo mutuamur. Vt igitur, si possumus, enitamur d non licet atque ideo nec expedit. aliquo certo fine distinguere, ea mihi uidentur licere et non expedire, quae per iustitiam quidem, quae coram deo est, permittuntur, sed propter offensionem hominum, ne ob hoc inpediantur a salute, uitanda sunt; ea uero non licere et ideo non expedire, quae sic ipsa iustitia uetantur, ut facienda
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expedire: expedire autẽ quod non licet
est. non tamen omĩs qui hõ ẽ. etiam sangui¬
ne xꝑi redemptꝰ est: ita omne qd̃ ñ licet. ñ
expedit: nec tamen omẽ qd̃ ñ expedit. etiã
non licet. Sunt quippe licita quȩ ñ expe¬
diunt: sicut apło teste discimus. S inter id
quod illicitum ẽ & ideo ñ expedit. atq ĩd
quod licitum ẽ nec tamen expedit. qͥd int̾ sit
aliqua uniuersali regula diffinire difficile
ẽ.Cituis enim quisq dixerit. omẽ quod fie¬
ri ñ expedit: peccatum ẽ. Omne aũ peccatum
illicitum ẽ. Omne gͦ quod ñ expedit: illicitũ
ẽ. Et ubi erunt illa quȩ licita eẽ s ñ expedi¬
re apłs dixit:. si om̃e qd̃ ñ expedit licitũ ñ ẽ:
Quaꝓpter quia uerum dixisse apłm dubita¬
re non possumus. & aliqua peccata ẽẽ licita
dicere ñ audemus: restat ut dicamus fieri
aliquid quod non expediat. & tam̃ si licitũ
ẽ non ẽẽ peccatum: quamuis qm̃ ñ expedit.

Expanded text:
non expedire; expedire autem quod non licet non expedire; expedire autem quod non licet est, non tamen omnis, qui homo est, etiam sanguine Christi redemptus est, ita omne quod non licet non expedit nec tamen omne quod non expedit etiam non licet. sunt quippe licita, quae non expediunt, sicut apostolo teste didicimus. Sed inter id, quod inlicitum est et ideo non expedit, atque id, quod licitum est nec tamen expedit, quid intersit, aliqua uniuersali regula definire difficile est. citius enim quisque dixerit: omne quod fieri non expedit, peccatum est; omne autem peccatum inlicitum est. omne ergo quod non expedit, inlicitum est. et ubi erunt illa, quae licita esse, sed non expedire apostolus dixit, si omne quod non expedit, licitum non est? quapropter quia uerum dixisse apostolum dubitare non possumus et aliqua peccata esse licita dicere non audemus, restat, ut dicamus fieri aliquid, quod non expediat, et tamen, si licitum est, non esse peccatum, quamuis quoniam non expedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ oĩa qͥde munda. & qͦd ẽ s ñ oĩa expediunt:
ipsũ ẽ s malũ ẽ hoĩ. qͥ ꝑ offẽsionẽ mãducat.
Ita ostendit ea q̃ licita st̃. id ẽ nullo p̃cepto dñi
ꝓhibẽt᷑: sic̃ expedit. potiꝰ eẽ tͣctanda ñ p̃scͥpto
legis s ꝯsilio caritatis: hec st̃ q̃ ãpliꝰ erogant᷑
saucio. qͥ curãdꝰ ad stabulũ samaritani illiꝰ mi
Dño moneantur offerri: ut tanto intelligan¬
tur ẽẽ gratiora: quantomagis ostenduntur
indebita. S eaquȩ in his talia sunt. ut quã¬
uis sint licita. non expediant. ñ in eis dici po¬
test bonum ẽ hoc s illud melius. sic̃t dictũ
melius facit: ibi enim utrumq licet: & hoc
dit. Nam illis que se non continent. utiq ex¬
pedit nubere: & quõd licet expedit: quȩ aũ
uouerint continentiam. nec licet. nec expedit.
expedit. Manere aũ cum illo. si cohabitare
consentit. & licet & expedit: quia si ñ liceret.
expedire ñ posset. Potest gͦ aliquid lictre &

Expanded text:
ia quidem munda>; et quod est sed non omnia expediunt\', ipsum est sed malum est homini qui per offensionem manducat\\ ita ostendit ea quae licita sunt, id est nullo praecepto domini prohibentur, sicut expedit, potius esse tractanda non praescripto legis, sed consilio caritatis. haec sunt, quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miraecipi, quamuis domino moneantur offerri, ut tanto intellegantur esse gratiora, quanto magis ostenduntur indebita. Sed ea, quae in his talia sunt, ut, quamuis sint licita, non expediant, non in eis dici potest: bonum est hoc,. sed illud melius, sicut dictum  dat nuptum, melius facit. ibi enim utrumque licet, et hoc dit. nam illis, quae se non continent, utique expedit nubere, et quod licet, expedit; quae autem uouerint continentiam, nec licet nec expedit. on expedit; manere autem cum illo, si cohabitare consentit, et licet et expedit, quia, si non liceret, expedire non posset. potest ergo aliquid licere et
Abbreviated transcription (Latin):
potest ideo magis dixisse apłm. etiã tunc
patri filium subiectum futurũ:. neqͥs
in eo putaret sꝑm & corpus humanũ.
conuersione aliqua consumendũ: ut sit
ds̃ omnia ñ tantum in illa forma hoĩs.
s in omĩb: quando capitis gła umuersũ

Expanded text:
potest, ideo magis dixisse Apostolum, etiam tunc potest, ideo magis dixisse Apostolum, etiam tunc Patri Filium subjectum futurum, ne quis in eo putaret spiritum et corpus humanum conversione aliqua consumendum: ut sit Deus omnia, non tantum in illius forma hominis, sed in omnibus ; quando capitis gloria universum
Abbreviated transcription (Latin):
unt. qui huic scło ante separationem animȩ
a carne moriuntur. hec in eis inuenientur
cupiditatib quas sola suꝑat dilectio dei: ut¬
& id patiatur iniquitas quod elegit. & eo
bono fruatur iusticia. quod amauit. In qͥb¬
dam ȩternis potest aliqua ẽẽ distantia. ipsa
autem ȩternitas absq diuersitate mensure
ẽ. Et multe quippe mansiones in una uita:
uarias meritoꝵ significant dignitates. S
ubi ds erit omnia in omnib. fiet etiã in
dispari claritate par gaudium: ut qd̃ habe
conexionem dilectionis. a gła capitis. nulla
erit aliena pars corporis. Non mirũ ẽ dice
iectum futurum. ubi ait. tunc & ipse sub¬
iectus erit illi qui ei subiecit omĩa: quan¬
doquidem filio forma humana mansura ẽ.
qua semꝑ maior ẽ pater: quamuis ñ defiie¬
rint qui illam tunc filii subiectionẽ. ipsiꝰ
humanȩ formȩ in diuinam substantiã
commutationem intelligendã putau̾int:
tamquam hoc cuiq rei subiciatur. qđ in
eam uertitur. & mutatur. S intelligi

Expanded text:
unt, qui huic saeculo ante separationem animae a carne moriuntur, nec in eis inveniuntur cupiditatibus, quas sola superat dilectio Dei: ut et id patiatur iniquitas, quod elegit; et eo bono fruatur justitia, quod amavit . dam aeternis potest aliqua esse distantia, ipsa autem aeternitas absque diversitate mensurae est. Multae quippe mansiones, in una vita varias meritorum significant dignitates. Sed ut Deus omnia in omnibus erit, fiet etiam in dispari claritate par gaudium, 601 ut quod iam per connexionem dilectionis, a gloria capitis nulla erit aliena pars corporis . CCCLXV  m futurum, ubi ait, Tunc et ipse subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia: quandoquidem in Filio forma humana mansura est, qua semper major est Pater. Quamvis non defuerint, qui illam tunc Filii subjectionem ipsius humanae formae in divinam substantiam commutationem intelligendam putarunt, tanquam hoc cuique rei subjiciatur, quod in eam vertitur et mutatur. Sed intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscent omnes. quia mei discipuli estis:
si dilectionem habueritis in inuicem. Tamꝙͣ
diceret. Alia munera mea habent uob̾cum
etiam ñ mei. non solum naturam. uitam.
sensum. rationem. & eam salutem quȩ hoib
pecorib q communis ẽ: uerumetiam linguaᷤ.
sacramenta. ꝓpħiam. scientiam. fidem. distri¬
butionem rerum suaꝵ pauꝑib. & draditio¬
nem corporis sui ut ardeant. S qm̃ caritatẽ
ñ habent. ut cymbala concrepant: nicħ st̃.
nichil eis ꝓdest. Nongͦ in illis quamuis bo¬
nis munerib meis. quȩ habere possunt aẽ
non discipuli mei: s in hoc cognoscent om̃s
quia mei discipłi estis. si dilectionem habue¬
ritis in inuicem. O sponsa xꝑi: pulchra int̾
mulieres. O dealbata ascendens & incũbens
suꝑ fratruelem tuum: qm̃ cuiuis lumine il¬
lustraris ut candeas.: eius adiutorio fulciris.
ne cadas. O quam bene tibi cantantur in illo
cantico tuo. uelut epithalamio tuo: quia ca¬
ritas in deliciis tuis. Ipsa non comꝑdit cum in¬

Expanded text:
cognoscent, inquit, omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem: tanquam diceret, Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant: sed quoniam charitatem non habent, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil illis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei; sed in hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum! quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas: o quam bene cantatur tibi in illo Cantico canticorum velut epithalamio tuo, Quia charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum im
Abbreviated transcription (Latin):
pius ppłs: ut ueteris hominis sui
reliquias transformet in nouum. Resur¬
git aũ impus ppłs qui ab initio usq ad
finem ueterem hominem gessit: ut in se¬
cundam mortem precipiterur. Ex¬

Expanded text:
pius populus, ut veteris hominis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit, ut in secundam mortem praecipitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Quo circa consequent̾ ẽ intelligẽs pãt:
ea que ipse ẽ sua intelligentia. Neq enim
ẽẽt sapiens: qd̾ ñ eẽt intelligens. filiꝰ aũ
intelligentia patͥs: de intelligentia genitꝰ.
qd̃ est pat̃.
ocat enim ds p̃destinatos multos filios
suos. ut eos faciat menbra p̾destinati
unici filii sui: ñ ea uocatione qua uocati st̃
&e qui noluerunt uenire ad nuptias. Illa
qͥppe uocatione & iudei uocati ft̃. quibꝰ xꝑe¬
crucifixus stulticia. S ea uocatione p̃desti¬
natos uocat: quã distinxit apls dicens.
ipsis uocatis iudeis & grecis. predicare se
ipsis aũ uocatis. ut illos ostend̾et ñ uocatos:

Expanded text:
t et intelligens Pater ea qua ipse sua est intelligentia; neque enim esset sapiens qui non esset intelligens: Filius autem intelligentia Patris de intelligentia genitus quod est Pater. ocat enim Deus praedestinatos multos filios suos, ut eos faciat membra praedestinati unici Filii sui, non ea vocatione qua vocati sunt et qui noluerunt venire ad nuptias ; illa quippe vocatione et Judaei vocati sunt, quibcrucifixus stultitia est: sed ea vocatione praedestinatos vocat, quam distinxit Apostolus, dicens, ipsis vocatis Judaeis et Graecis praedicare se Ipsis autem voc
Abbreviated transcription (Latin):
militudo eẽ ubi ȩqualitas & imago sit: sic̃
de filiis cõmemorauimus excepto tẽpore
quo p̃cedunt parentes. Sic enim ȩqualẽ sil¬
labam syllabe dicimus: quamuis alt̾a p̃ce¬
dat. altera subsequat᷑. In deo aũ qi conditio
tẽporis uacat. ñ enĩ potest recte uideri ds
in tẽpore generasse filium ꝑ quẽ condidit¬
imago eiꝰ sit qͥa de illo ẽ. & similitudo q¬
i mago ẽ: s c̃ equalitas tanta. ut ne tẽꝑis
int̾uallũ impedim̃to sit. Non enĩ nos

Expanded text:
militudo esse, ubi et aequalitas et imago sit, sicut de filiis commemoravimus, excepto tempore quo praecedunt parentes. Sic enim aequalem syllabam syllabae dicimus: quamvis altera praecedat, altera subsequatur. In Deo autem quia conditio temporis vacat: non enim potest recte videri Deus in tempore generasse Filium, per quem condiditimago ejus sit, quia de illo est, et similitudo, quia imago est, sed etiam aequalitas tanta, ut nec temporis intervallum impedimento sit. Primogenitus
Abbreviated transcription (Latin):
mago & equalitas & similitudo distin¬
guenda st̃: quia uͥ imago continuo simi¬
litudo ẽ. ñ continuo equalitas. Ubi eqͣlitaᷤᷤ
continuo similitudo: ñ continuo imago.
Ubi similitudo ñ continuo imago. non¬
quia de illo expressa ẽ. Est &ẽ necessario sim¬
litudo. ñ temen equalitas: quia multa desunt
imagini. quȩ insunt illi rei de qua exp̃ssa ẽ¬
S: ubi dr̃ non continuo: utiq intelligit᷑. qͥa
ẽẽ aliquando potest. Potest gͦ eẽ aliquan¬
po imago. in qua sit &̃ equalitas: ut in pa¬
rentib & filiis inueniretur imago. inqua¬
cẽ equalitas ce similitudo: si int̾uallũ tẽporis
defuisset. Nam & de parente exp̃ssa ẽ simi¬
litudo filii: ut recte imago dicatur. Et pot̃
ẽẽ tanta ut recte &ẽ dicatur equalitas. ñͥ qd̾ tẽ¬
pore parens p̃cessit. Ex quo intelligit᷑ & eqͣli

Expanded text:
mago et aequalitas et similitudo distinguenda est, quia ubi imago, continuo similitudo est, non continuo aequalitas; ubi aequalitas, continuo et similitudo, non continuo imago; ubi similitudo, non continuo imago, nequia de illo expressa est. Est enim necessaria similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini, quae insunt illi rei, de qua expressa eur, non continuo, utique intelligitur, quia esse aliquando potest. Potest ergo esse aliqua imago, in qua sit etiam aequalitas: ut in parentibus et filiis inveniretur imago et aequalitas et similitudo, si intervallum temporis defuisset: nam et de parente expressa est similitudo filii, ut recte dicatur imago: et potest esse tanta, ut recte etiam dica tur aequalitas, nisi quod parens tempore praecessit. Ex quo intelligitur et aliq