comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lm ab ipso tanquã gradu conscendit᷑. ꝓpt̃
urginalem uͦ uł declinandus est. non
onsentiendo pecitorib: uł transilien¬¬
lus. prȩueniendo petitores. Nequis aut̃
ptaret duorũ oꝑum boni atq melioris
qualia fore pięmia: ꝓpterea contra
os disserendum fuit qui qͦd attapłs.
existimo aut̃ hocbonũ e̾e̾. ꝓpt̾ prȩsentẽ
necessitatẽ. ita interpretati sunt: ut ñ
uirginitatem utilem dicerent tanquam in
illa uita ȩt̃na nichil cȩteris amplius habitu¬
ri essent. qui in hoc melius elegissent. In qͣ
disputatione cũ ad illud uenuremꝰ qͦd idem
apłsait. tribulationẽ aũt carnis habebunt
huiꝰmodi. ego aut̃ uob̾ parco: in aliosliti¬
gatores incurrimꝰ. qui non in ȩquales ꝑ-¬
petuȩ continentiȩ nuptias facerent. sed
eas om̃ino damnarent. Nam cũ error utq
sit uł ȩquare scẽ uuginitati nuptias. uel
lamnare: nunis inuicem fugiendi duo
isti errores aduersa fronte confligunt. ꝗr

Expanded text:
lem ab ipso tamquam gradu conscenditur; propter lem ab ipso tamquam gradu conscenditur; propter uirginalem uero uel declinandus est non consentiendo petitoribus uel transiliendus praeueniendo petitores. Ne quis autem putaret duorum operum, boni atque melioris, aequalia fore praemia, propterea contra eos disserendum fuit, qui quod ait apostolus: existimo autem hoc bonum esse propter praesentem necessitatem. ita interpretati sunt, ut non uirginitatem utilem dicerent; tamquam in illa uita aeterna nihil ceteris amplius habituri essent, qui hoc melius elegissent. in qua disputatione cum ad illud ueniremus, quod idem apostolus ait: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, in alios litigatores incurrimus, qui non aequales perpetuae continentiae nuptias facerent, sed eas omnino damnarent. nam cum error uterque sit, uel aequare sanctae uirginitati nuptias uel damnare, nimis inuicem fugiendo duo isti errores aduersa fronte confligunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eo ipsoloco ubi iurginitadem corporis
ammendat a corruptione mendacii uigi¬
ue non fuisse: Prunitꝰ gͦ ac maxime quiꝰ
honũ uirginitatis eligunt: scripturas scãs fir¬
nissine teneant nichil eẽ mentitas: ac ꝑhoc
ma illud uerũ eẽ. qͦd dictũ est. & si acceꝑis
uorem non peccasti & si nupserit uirgo ñ
peeat. nec putent minui tam magnum in¬
uritatis bonũ: si nuptiȩ non erunt malũ.
ano uͦ hiric sibi potius maioris głȩ palmã
mparatam. eẽ. confidat: quȩ non damnari
si nuberet timuit. sed honoratius coronari.
qua non nubere concupiuit. Quigͦ si ne
mnuigio ꝑmanere uoluerint. ñ tanquam
sueam peccati nuptias fugiant: sed tan¬
nam collem minoris boni transcendant.
t in maioris continentiȩ monte requies¬
ant. fa quippe lege collis iste inhabita-¬
tir: ut non cum uoluerit quis emigret
Iilier enĩ alligata est: quamdiu uir eiꝰ
uuit. Heruntam̃ ad continentiã uidua¬

Expanded text:
eo ipso loco, ubi uirginitatem corporis eo ipso loco, ubi uirginitatem corporis commendabat, a corruptione mendacii uirginem non fuisse? primitus ergo ac maxime qui bonum uirginitatis eligunt, scripturas sanctas firmissime teneant nihil esse mentitas ac per hoc etiam illud uerum esse, quod dictum est: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. nec putent minui tam magnum integritatis bonum, si nuptiae non erunt malum. immo uero hinc sibi potius maioris gloriae palmam praeparatam esse confidat, quae non damnari, si nuberet, timuit, sed honoratius coronari, quia non nuberet. concupiuit. qui ergo sine coniugio permanere uoluerint, non tamquam foueam peccati nuptias fugiant, sed tamquam collem minoris boni transcendant, ut in maioris continentiae monte requiescant. ea quippe lege collis iste inhabitatur, ut non cum uoluerit quis emigret; mulier enim adligata est, quamdiu uir eius uiuit. uerumtamen ad continentiam uidua
Abbreviated transcription (Latin):
randos: ut dicant. hoc auctorem libri ũ
uerum dixisse. alias ut infirmis parce¬
ret. alias ut contemptores terreret sic̃
occurrerit causa qua eorũ ꝑuersa senten.¬
tia defendatur. Atq ita dum ea quȩ opi-¬
nantur defendere quam corrigere ma-¬
lunt: scripturarũ scãrũ auctorttaten
frangere conantur. qua uua om̃scer¬
uices suꝑbȩ durȩq franguntur. Unde
sectatores & sectatrices ꝑpetuȩ continentię
&e sacie uirginitatis admoneo: ut bonum
suũ ita p̾ferant nuptiis. ne malũ iudi¬
cent nuptias. neq fallacit̃ sed plane uen
aut̃ erit si sic ꝑmanserit scdm meã sen¬
tentiã. & ne humana sententia puta¬
doctrina est: sic eligere dona maiora. ne
minora damnentur. Melior est in scriptur¬
ra dĩueritas dĩ: quã incuiusquã mente & car.¬
ne uirginitas hominis. Quod castum est sie
ametur: ut quod uerũ est non negetur.
Namquid mali ñ possunt etiam de sua
carne cogitare. qui credunt apłicã linguã

Expanded text:
randos, ut dicant hoc auctorem libri non randos, ut dicant hoc auctorem libri non uerum dixisse, alias ut infirmis parceret, alias ut contemptores terreret, sicut occurrerit causa, qua eorum peruersa sententia defendatur. atque ita dum ea, quae opinantur, defendere quam corrigere malunt, scripturarum sanctarum auctoritatem frangere conantur, qua una omnes ceruices superbae duraeque franguntur. Vnde sectatores et sectatrices perpetuae continentiae et sacrae uirginitatis admoneo, ut bonum suum ita praeferant nuptiis, ne malum iudicent nuptias, neque fallaciter, sed plane ueraautem erit, si sic permanserit, secundum meam sententiam. et ne humana sententia putadoctrina est, sic eligere dona maiora, ne minora damnentur. melior est in scriptura dei ueritas dei quam in cuiusquam mente aut carne uirginitas hominis. quod castum est sic ametur, ut quod uerum est non negetur. nam quid mali non possunt etiam de sua carne cogitare, qui credunt apostolicam linguam
Abbreviated transcription (Latin):
nubii uinculis alligauerit non istis
trahatur atq agitetur affectib: Quos
fieri lectorem oportuit. aduersus eos qͥ
in hoc qͦd scriptũ est. tribulationem
aut̃ carnis habebunt eiusmodi. ego
aut̃ uob̾ parco. nupti is calumniantur: quos
eas ex obliquo sententia ista damnaueritꝰ
uelut ipsam damnationẽ noluerit dicere dũ
ait. ego aut̃ uob̾ parco: ut uidelicet cũ istis
parcit. animȩ suȩ ñ pepercerit si menten¬
do dixit. & si acceperis uxorẽ non peccast.
& si nupserit uirgo ñ peccat. Quod qui de
scã scriptura credunt uł credi uolunt: tan¬
quã uiã sibi muniunt ad mentiendi l¬
centiã uł ad defensionẽ suȩ ꝑuersȩ opinis¬
nis. ubicunq aliud sentiunt quã sana i¬
ctrina postulat: Siquid enim manifesti
de diuinis libris ꝓlatũ fuerit: quo en
conftitentur eriores: hoc ad manũ habent
uelut scutũ quo se aduersus caritatem
quasi tuentes. nudent a diabolo uulne¬

Expanded text:
nubii uinculis adligauerit, non istis nubii uinculis adligauerit, non istis trahatur atque agitetur affectibus? quos fieri lectorem oportuit aduersus eos, qui in hoc, quod scriptum est: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, nuptiis calumniantur. quod eas ex obliquo sententia ista damnauerit; uelut ipsam damnationem noluerit dicere, cum ait: ego autem uobis parco, ut uidelicet, cum istis parcit, animae suae non pepercerit, si mentiendo dixit: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. quod qui de sancta scriptura credunt uel credi uolunt, tamquam uiam sibi muniunt ad mentiendi licentiam uel ad defensionem suae peruersae opinionis, ubicumque aliud sentiunt quam sana doctrina postulat. si quid enim manifestum de diuinis libris prolatum fuerit, quo eorum confutentur errores, hoc ad manum habent uelut scutum, quo se aduersus ueritatem quasi tuentes nudent a diabolo uulne
Abbreviated transcription (Latin):
ac molesta. Aliud ÷ enĩ adinittere carnis
turpitudinẽ: aliud habere carnis tri¬
bulationẽ lllud ÷ crimminis facere: hoc
laboris est pati. quẽ plerunq homines
etiã ꝑofficiis honestissimis ñ recusant
Sed ꝓhabendo coniugio iã hoc tẽpore qͦ
non ꝑcarnis ꝓpaginẽ uenturo. xp̃o ip¬
sus plis ꝓpagatione seruitur. istã tri-¬
bulationẽ carnis quã nupturis p̃dicit
apłs susciꝑe tolerandã. ꝑstultun esset:
nisi metueretur incontinentib ne teni¬
ptante sathana in peccata damnabilia
laberentur. Qđ aut̃ se dicit eis parcere.
quos ait tribulationẽ carnis habituros:
nichil mͥ interim sanius occurrit quã
eũ uoluisse aꝑire. & explicare uerbis ean-¬
dem ipsã carnis tribulationẽ quã pͣnun-¬
ciauit eis qui eligunt nuptias. in suspici¬
onib ⁊tli conuigalis. in ꝓcreandis filiis.
atq nutriendis. in timorib & merori¬
b orbitatis. Quotus enĩ quisꝙ cũ se co-¬

Expanded text:
ac molesta. aliud est enim admittere carnis ac molesta. aliud est enim admittere carnis turpitudinem, aliud habere carnis tribulationem: illud est criminis facere, hoc laboris est pati, quem plerumque homines etiam pro officiis honestissimis non recusant. sed pro habendo coniugio iam hoc tempore, quo non per carnis propaginem uenturo Christo ipsius prolis propagatione seruitur, istam tribulationem carnis, quam nupturis praedicit apostolus, suscipere tolerandam perstultum esset, nisi metueretur incontinentibus, ne temptante satana in peccata damnabilia laberentur. quod autem se dicit eis parcere, quos ait tribulationem carnis habituros, nihil mihi interim sanius occurrit. quam eum noluisse aperire et explicare uerbis eandem ipsam carnis tribulationem, quam praenuntiauit eis qui eligunt nuptias in suspicionibus zeli coniugalis, in procreandis filiis atque nutriendis, in timoribus et maeroribus orbitatis. quotus enim quisque, cum se co
Abbreviated transcription (Latin):
is aũt qui sunt in coniugio: precipio ñ ego
sed dñs. uxorẽ auiro ñ discedere. qͦd si disces¬
serit manere innuptam: aut uiro suo recon¬
ciliari: fieri enĩ potest ut ñ sua culpa: s
mariti discedat. Deinde ait. Quit uxo.¬
rem ñ dimittat. Qđ nichilo minꝰ ex pre¬
cepto dm̃ posuit. nec ibi acdidit. &e si¬
dimiserit non peccat. Preceptũ est enim
hoc: cui ñ oboedire peccatũ est ñ consiliũ
Quo si uti nolueris: munꝰ boni adipisceris.
ñ mali aliquid ꝑpetrabis. Ppterea cũ
dixisset. solutus esabuxore. nequȩsieris
uxorem: qc ñ prȩcipiebat ne malũ fie¬
ret. sed consulebat ut melus fieret:
continuo subiunxit. & si acceperis
uxorẽ ñ peccasti. & si nupserit uirgo ñ
peccat. Addidit tamen. tribulationẽ
aut̃ carnis habebunt eiꝰmodi Ego aut̃
uob̾ parco: hoc modo exhortans ad ui.¬
rginitatẽ continentiamq ꝑpetuam.
ut aliquantulũ anupti is ecam deter¬¬
reret: modeste sane nontanquã a re
mala & illicita. sed tanquã ab onerosa

Expanded text:
on ego sed dominus, uxorem a uiro non discedere: quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari; fieri enim potest, ut non sua culpa, sed mariti discedat. deinde ait: et uir uxorem ne dimittat, quod nihilominus ex praecepto domini posuit, nec ibi addidit: et sidimiserit, non peccat. praeceptum est enim hoc, cui non oboedire peccatum est, non consilium, quo si uti nolueris, minus boni adipisceris, non mali aliquid perpetrabis. propterea cum dixisset: solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem, quia non praecipiebat, ne malum fieret, sed consulebat, ut melius fieret, continuo subiunxit: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. Addidit tamen: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, hoc modo exhortans ad uirginitatem continentiamque perpetuam, ut aliquantulum a nuptiis etiam deterreret, modeste sane, non tamquam a re mala et inlicita, sed tamquam ab onerosa
Abbreviated transcription (Latin):
dere: Aut quomodo accedit: ad quem nen
uenit. ut discat qm̃ mitis est & humilis
corde Illos ꝑinde sequentes agnuĩ ꝯuo¬
cuiq ierit dicit inquib pruis ipseubi
caput inclinet inuenerit. Ham quidan
supb & dolosus: hocei dixerad lue
sequar te quocunq ieris. Eui respondtt¬
N ulpes foueas habente uolatilia cȩlini

Expanded text:
dere? aut quo modo accedit, ad quem non dere? aut quo modo accedit, ad quem non uenit, ut discat, quoniam mitis est et humilis corde? illos proinde sequentes agnus quocumque ierit ducit, in quibus prius ipse ubi caput inclinet inuenerit. nam et quidam superbus et dolosus hoc ei dixerat: domine, sequar te quocumque ieris. cui respondit: uulpes foueas habent et uolatilia caeli ni
Abbreviated transcription (Latin):
qui laboratis. & discite ame. Ꝙ tam̃ q  ꝗ
discimꝰ : Em̃ mitis sũ inquit ce humiliscota
Hic dicet aliquis Honest hoc iã de uirginitat
sed de humilitate scribere. Qua si uero q̃cunq
uirginitas. acnon illa quȩ scđ̾m dm̃ est. a
nobͦis predicanda suscepta est. Quod bonũ
quantomagnũ uideo: tanto ei ne pereat fi
turã suꝑbiam ꝑtimesco Non gͦ custodit
bonũ iuiginale: nisiđs ipse qui dedit Rsẽ
caritas. Custosgͦ uinginitatis: caritas. Locus
aut̃ huiꝰ custodis: humilitas Ibi quippe ha¬
bitat: qui dix̃ suꝑhumilem & quietũ etir¬
mentẽ uerba sua requiescere sp̃m suũ luid
itaq alienũ feci. si bonĩ ͦd laudaia uolens
tutius custoui curaui etiã locũ prypae
custodi : Fidenter enĩ dico. nec mͥ ne irasan¬
tur tumeo. quos ut mecũ sibi timearte sollut
moneo facilius secuntur agnũ & si non quo¬
cunq ierit. certe quousq p̾otuerint coniu:¬
gati humiles: quã suꝑbientes uirgines.
Quomͦ enĩ sequitur: adquem non uult ate¬

Expanded text:
oratis, et discite a me. et tamen quid discimus? quoniam mitis sum, inquit, et humilis corde. Hic dicet aliquis: non est hoc iam de uirginitate. sed de humilitate scribere. quasi uero quaecumque uirginitas, ac non illa, quae secundum deum est, a nobis praedicanda suscepta est. quod bonum quanto magnum uideo, tanto ei, ne pereat, in futurum superbiam pertimesco. non ergo custodit bonum uirginale nisi deus ipse, qui dedit, et deus caritas est. custos ergo uirginitatis caritas; locus autem huius custodis humilitas. ibi quippe habitat, qui dixit super humilem et quietum et trementem uerba sua requiescere spiritum suum. quid itaque alienum feci, si bonum, quod laudaui, uolens tutius custodiri, curaui etiam locum praeparare custodi? fidenter enim dico nec mihi ne irascantur timeo, quos ut mecum sibi timeant sollicitus moneo: facilius sequuntur agnum, etsi non quocumque ierit, certe quousque potuerint, coniugati humiles quam superbientes uirgines. quomodo enim sequitur, ad quem non uult acce
Abbreviated transcription (Latin):
uigalis llla ũ est in potestate: illa non est in
ternitate: Foecunditatẽ carnalem ñ habet¬
hic liberũ arhitriũ: pudiciciã coniugalem
ñ habet cȩlũ. Pfecto habebunt magnum ali¬
quid pͣter cȩteros in illa cõmuni immorta¬
litate: qui habent aliquid iã non carnis in
carne. Unde mirabilit̃ desipiunt: qui putant
b distendunttr. Qua molestia uirgines &
untinentes carent. quasi obhoc tantũ meliꝰ
sit non conuigari. ut huius temporis rela¬¬
tentur angustiȩ. non qđ infuturũ scłm
iliquid ꝓsit. Hanc uanã sententiã ne cordis
ꝓpͥa uanitate ꝓtulisse uideantur: adhibent
rapło testimoniũ ubi ait De uirginib aut̃
preceptũ dñi ñ habeo: consiliũ aut̃ do.tanqͣm
misccłiam consecutꝰ a dño. ut fidelisessem:

Expanded text:
iugalis: illa non est in potestate, illa non est in iugalis: illa non est in potestate, illa non est in aeternitate: fecunditatem carnalem non habet liberum arbitrium, pudicitiam coniugalem non habet caelum. profecto habebunt magnum aliquid praeter ceteros in illa communi inmortalitate, qui habent aliquid iam non carnis in carne. Vnde mirabiliter desipiunt, qui putant bus distenduntur, qua molestia uirgines et continentes carent: quasi ob hoc tantum melius sit non coniugari, ut huius temporis relaxentur angustiae, non quod in futurum saeculum aliquid prosit. hanc uanam sententiam ne cordis propria uanitate protulisse uideantur, adhibent ex apostolo testimonium, ubi ait: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo, consilium autem do tamquam misericordiam consecutus a deo, ut fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe carne ñ posset. ei corde concepto etiã carnẽ
integram custocdiret. Hoc genus uirginum
nula corporalis foecunditas ꝓtulit. non
÷ hȩc ꝓlescarnisce sanguinis Si harũ quȩ¬
rit᷑ mat̾: eccła est. Non parit uirgines sacras.
nisi uirgo sacra: uirgo illa quȩ desponsata ÷
uni uiro casta exhiberi xp̃o frilla ñ tota
corpore. sed tota uirgine spu: nascunt᷑ scẽ
uirgines & corpore &e spũ Habeant coniugia
bonũ suũ: ñ qr filios ꝑcirant. sedqr honeste.
qr licite qr puclice. qr socialit̃ ꝓcreant. &
ꝓcreatos parit̾. salubrit̃. instant̾ educant:
qr thori fidem inuicẽ seruant qr sacram̃tũ
conubi i ñ uiolant. Hȩc tam̃ om̃ia. humani
officii sunt munera. Uinginalis aut̃ integrtas
xꝓpiã continentiã abom̃i concubitu immunitas.
inglica portio est: & in carne corruptibili in¬
ortuptionis ꝑpetuȩ meditatio. Cȩdat huic
om̃is foecunditas carnis: om̃is pudicicia con¬

Expanded text:
pere carne non posset, ei corde concepto etiam carnem pere carne non posset, ei corde concepto etiam carnem integram custodiret. Hoc genus uirginum nulla corporalis fecunditas protulit; non est haec proles carnis et sanguinis. si harum quaeritur mater, ecclesia est. non parit uirgines sacras nisi uirgo sacra, illa quae desponsata est uni uiro casta exhiberi Christo. ex illa non tota corpore, sed tota uirgine spiritu nascuntur sanctae uirgines et corpore et spiritu. Habeant coniugia bonum suum, non quia filios procreant, sed quia honeste, quia licite, quia pudice, quia socialiter procreant et procreatos pariter, salubriter, instanter educant, quia tori fidem inuicem seruant, quia sacramentum conubii non uiolant. Haec tamen omnia humani officii sunt munera; uirginalis autem integritas et per piam continentiam ab omni concubitu inmunitas angelica portio est et in carne corruptibili incorruptionis perpetuae meditatio. cedat huic omnis fecunditas carnis, omnis pudicitia con
Abbreviated transcription (Latin):
femina nisi uirgo nascat᷑. nulla tam̃ sacra
uirgo nascitur. Ita fit ut uirgo nascatur etiam
de stupro. sacra aut̃ uirgo nec de con uigio Hec nos
hoc in uirginib prȩdicamꝰ qͦd uirgines sunt sl
qđ dõ dicatȩ pia continentia uirgines. Namqͥd
non temere dixerim. felicior mͥ uidet᷑ nupta
mulier. quã uirgo nuptura. Habet enĩ iã lla qd̃
ista adhuccupit. Prȩsertim si nondũ uł sponsa
cuiusquã sit Illa umi studet placere cuidata est:
hȩc multis incerta cui danda est. Hoc unopu.¬
diciciã cogitationis defendit a turba. qͦd ñ adul¬
terũ sed maritũ quęrit in turba lllagͥ uirgo
conuigatȩ merito prȩponit᷑: quȩ ne multi¬
tudinꝰ se amandã ꝓponit cũ amorẽ unius
ex multitudine inquirit: Nec se uni iã compo.¬
nit. inuento cogitans quȩ sunt mundi quomͦ
placeat uimo. sed speciosũ forma pix filiis ho-¬
minũ sic amauit. ut qr eũ sicut maria concr¬

Expanded text:
femina nisi uirgo nascatur. nulla tamen sacra femina nisi uirgo nascatur. nulla tamen sacra uirgo nascitur; ita fit, ut uirgo nascatur etiam de stupro, sacra autem uirgo nec de coniugio. Nec nos hoc in uirginibus praedicamus, quod uirgines sunt, sed quod deo dicatae pia continentia uirgines. nam — quod non temere dixerim — felicior mihi uidetur nupta mulier quam uirgo nuptura; habet enim iam illa quod ista adhuc cupit, praesertim si nondum uel sponsa cuiusquam sit. illa uni studet placere, cui data est, haec multis, incerta cui danda est; hoc uno pudicitiam cogitationis defendit a turba, quod non adulterum, sed maritum quaerit in turba. illa igitur uirgo coniugatae merito praeponitur, quae nec multitudini se amandam proponit, cum amorem unius ex multitudine inquirit, nec se uni iam conponit inuento, cogitans quae sunt mundi, quomodo placeat uiro, sed speciosum forma prae filiis hominum sic amauit, ut, quia eum sicut Maria conci
Abbreviated transcription (Latin):
atq numerosius quã uteri quantalibet fera¬¬
citate xp̃i membra gignenda curabit: Nec
idõtam̃ pecuniã suã comparare muneris
sacrȩ uirginitatis audebit At si ꝓpt̾ faciendos
qͥ nati fuerint. xp̃ĩanos foecunditas carnis ꝓ
amissa uirginitate merito compensabitur:
fructuosius erit hoc negotiũ si magno pecu¬
plures emant᷑. quã unius utero quamlibet fertili
nascerentur. Qđ si stultissime dr̃ habeant fide¬
les nuptȩ bonum suũ de quo in alio uolumine
quantũ uisũ ẽ. disseruimꝰ: & honorent ampliꝰ
sic̃ rectissime consuerunt insacris uirginib
melusearũ. de quo isto sermone disserimus.
Nam ne illo quidẽ debent continentiũ meritis
se conferre coniugia: qđ ex eisiurgines ꝓcre¬
ant᷑. Hocenĩ non coniugii bonũ est: sed nadu
quȩ sic diuinitꝰ institutã est ut ex quolibet
humano utriusq serus concubitu. siue ordi¬
nato & honesto. siue turpi & illicito. nulla

Expanded text:
atque numerosius quam uteri quantalibet feraatque numerosius quam uteri quantalibet feracitate Christi membra gignenda curabit? nec ideo tamen pecuniam suam conparare muneri sacrae uirginitatis audebit. at si propter faciendos qui nati fuerint christianos fecunditas carnis pro amissa uirginitate merito compensabitur, fructuosius erit hoc negotium, si magno pecuplures emantur, quam unius utero quamlibet fertili nascerentur. Quod si stultissime dicitur, habeant fideles nuptae bonum suum, de quo in alio uolumine, quantum uisum est, disseruimus, et honorent amplius, sicut rectissime consuerunt, in sacris uirginibus melius earum, de quo isto sermone disserimus. Nam ne illo quidem debent continentium meritis se conferre coniugia, quod ex eis uirgines procreantur; hoc enim non coniugii bonum est, sed naturae, quae sic diuinitus instituta est, ut ex quolibet humano utriusque sexus concubitu, siue ordinato et honesto siue turpi et inlicito, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriũ coniugiũ caro ipsamiscet᷑: quanto
magis quantoq honoratius in animi bo¬
nis illa continentia numeranda est. qua
integritas carnis ipsi creatori animȩ & car-¬
nis uouetur. consecrat᷑. seruatur: Nec illarũ
gͦ foecunditas carnis quȩ hoc tempore nichil
aliud inconiugio quã plem requirunt quam
mancipent.xp̃o. ꝓ amissa uininitate compen-¬
sari posse credenda est. Priorib quippe tẽ¬
poril uenturo sc̾m carnẽ xp̃o. ipsũ genus
carnis in ampla quadã & ꝓpħicagentẽ neces¬
sariũ fuit. Nunc aut̃ cũ exonĩ hominũ ge¬
nere atq omĩb gentib ad popłm dĩ. & cuu¬
tatem regni cȩloꝵ membra xp̃i colligi possint:
sacrã uirginitatem qui potest caꝑe capiat. &
ea tantũ quȩ se ñcontinet nubat. Quidenĩ
si aliqua mulier diues multã pecuniã huic
bono oꝑi impendat. ut ernat erdiuersisgen¬
tib seruos. quos faciat xpĩanos: nonne uberiꝰ

Expanded text:
proprium coniugium caro ipsa miscetur, quanto proprium coniugium caro ipsa miscetur, quanto magis quantoque honoratius in animi bonis illa continentia numeranda est, qua integritas carnis ipsi creatori animae et carnis uouetur, consecratur, seruatur! Nec illarum ergo fecunditas carnis, quae hoc tempore nihil aliud in coniugio quam prolem requirunt, quam mancipent Christo, pro amissa uirginitate compensari posse credenda est. prioribus quippe temporibus uenturo secundum carnem Christo ipsum genus carnis in ampla quadam et prophetica gente necessarium fuit; nunc autem cum ex omni hominum genere atque omnibus gentibus ad populum dei et ciuitatem regni caelorum membra Christi colligi possint, sacram uirginitatem qui potest capere, capiat et ea tantum, quae se non continet, nubat. quid enim? si aliqua mulier diues multam pecuniam huic bono operi inpendat, ut emat ex diuersis gentibus seruos, quos faciat christianos, nonne uberius
Abbreviated transcription (Latin):
nascuntur. sed postea funt ȩccła pariente
cuiꝰ etiã sp̃ualit̃ iuingo est. Cui scõ partui
co operantur & matresquȩ ñ xp̃ia nos corpore
pepererunt: ut fiant qͦd se corpore pareie ñ
potuisse nouerunt Per hoc tam̃ cooꝑantur.
ubi & ipsȩ uirgines matresq xp̃i sunt. in
fide scilicet quȩ ꝑdilec̾tionẽ oꝑat᷑ Hulla gͦ
carnis fȩtunditas. scẽ uirginitati etiã car-¬
nis comparari potest. Neq enĩ & ipsa quia
turꝰ: quȩ licet in carne seruet᷑. sp̃s ta men
religione ac deuotione seruatur. Ac ꝑhoc
spũalis est etiam uirginitas corporis: quã uouet¬
& seruat continentia pietatis. Sicut enĩ nemo
impudice utitur corpore. nisi sp̃u prus con-¬
cepta nequicia: ita nemo pudiciciã seruat
incorpore. nisi sp̃ui prius insita castitate.
Porro aut̃ si pudicicia coniugalis quamuis cu¬
stodiatur incarne animo tam̃ ñ carni tri¬
buitur. quo prȩside atq rectore nulli prȩt̃

Expanded text:
nascuntur, sed postea fiunt ecclesia pariente nascuntur, sed postea fiunt ecclesia pariente cuius etiam spiritaliter uirgo est. cui sancto partui cooperantur et matres, quae non christianos corpore pepererunt, ut fiant quod se corpore parere non potuisse nouerunt; per hoc tamen cooperantur, ubi et ipsae uirgines matresque Christi sunt, in fide scilicet, quae per dilectionem operatur. Nulla ergo carnis fecunditas sanctae uirginitati etiam carnis conparari potest. neque enim et ipsa, quia tur, quae licet in carne seruetur, spiritus tamen religione ac deuotione seruatur. ac per hoc spiritalis est etiam uirginitas corporis, quam uouet et seruat continentia pietatis. sicut enim nemo inpudice utitur corpore nisi spiritu prius concepta nequitia, ita nemo pudicitiam seruat in corpore nisi spiritu prius insita castitate. porro autem si pudicitia coniugalis, quamuis custodiatur in carne, animo tamen, non carni tribuitur, quo praeside atque rectore nulli praeter
Abbreviated transcription (Latin):
sã mariã preponere. c uuginib dĩ dicere.
Illa in corpore duas rehabuit honorandas.
uirginitatẽ & foecunctatẽ: qr & integra ꝑ¬
mansit. & peperit. Hinc felicitatem qm̃
totã utieq habere ñ poiumꝰ: partitȩ sumꝰ.
ut uos sitis uirgines: nissimꝰ matres. Uob̾
qͦd defit in ꝓle consoletur seruata uirgini-¬
tas: nob̾ ꝓlis lucro amissa compensetur
integritas. Hȩc uox fideliũ coniugatarũ
ad Sacras urrgines ut cunq ferenda esset.
si xp̃ianos corpore parerent: ut hoc solo
e̾et. mariȩ foecunditas carnis excepta uir-¬
ginitate prȩstantior. qͦd illa ipsũ caput
horũ membrorũ. hȩ aut̃ membra illiuis
capitis ꝓcrearent Hunc uͦ etiã si talęs hac
uoce contendant quȩ obhoc tantũ uiris
ungunt᷑ atq miscentur ut filios habeant.
nichilq aliud de filiis cogitant nisiut eos
xp̃o lucrentur. atq id mox ut potuerint
faciunt: nontam̃ xp̃iani ex earũ carne

Expanded text:
sam Mariam proponere ac uirginibus dei dicere: sam Mariam proponere ac uirginibus dei dicere: illa in corpore duas res habuit honorandas, uirginitatem et fecunditatem, quia et integra permansit et peperit; hanc felicitatem quoniam totam utraque habere non potuimus, partitae sumus, ut uos sitis uirgines, nos simus matres; uobis quod defit in prole, consoletur seruata uirginitas, nobis prolis lucro amissa compensetur integritas. haec uox fidelium coniugatarum ad sacras uirgines utcumque ferenda esset, si christianos corpore parerent, ut hoc solo esset Mariae fecunditas carnis excepta uirginitate praestantior, quod illa ipsum caput horum membrorum, hae autem membra illius capitis procrearent; nunc uero etiamsi tales hac uoce contendant, quae ad hoc tantum uiris iunguntur atque miscentur, ut filios habeant, nihilque aliud de filiis cogitant, nisi ut eos Christo lucrentur, atque id mox ut potuerint faciunt, non tamen christiani ex earum carne
Abbreviated transcription (Latin):
plane mat̾ membrorũ eiꝰ qͦd nos sumus.
quia cooperata est caritate ut fideles in eccła
nascerentur. quȩ illius capitis membra sunt:
corpore uero ipsus capitis mater. Oportebat
enĩ caput nr̃m ꝓpt̾ insigne miraculũ scđm
carnẽ nasci de uugine: quo significaret mnem¬¬
Sola gͦ maria ce sp̃i & corpore mat̾  uirgo:
.ẽ: tota uirgo xp̃i. corpore aut̃ non tota Sed
in quibusoam uirgo ap̃i: in quibusdã mat̃.
sed non. xp̃i &coniugatȩ quippe fideles fe¬
minȩ. & uirgines dõ dicatȩ scĩs morib &
caritate de corde puro. & conscientia bona
ce fide ñ ficta ꝙ uoluntatẽ patris factunt.
xp̃i sp̃ualit̾ macres sunt. Quȩ aut̃ coniuga¬
liuita corporalt̾ pariunt: non xp̃m sẽd
adam pariunt. Didõ curant ut sacram̃tis
imbuti xp̃i memira fiant partꝰ earũ: qm̃
quid pepererint urunt. Hoc dixi. ne
forte audeat fo etunditas coniugaliscum
uirginali integritae contendere. atq ip-¬

Expanded text:
plane mater membrorum eius, quod nos sumus, plane mater membrorum eius, quod nos sumus, quia cooperata est caritate, ut fideles in ecclesia nascerentur, quae illius capitis membra sunt, corpore uero ipsius capitis mater. oportebat enim caput nostrum propter insigne miraculum secundum carnem nasci de uirgine, quo significaret memsola ergo Maria et spiritu et corpore mater et uirgo, est, tota virgo Christi; corpore autem non tota, sed in quibusdam virgo Christi, in quibusdam mater, sed non Christi. Et conjugatae quippe fideles feminae et virgines Deo dicatae, sanctis moribus et charitate de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quia uoluntatem patris faciunt, Christi spiritaliter matres sunt; quae autem coniugali uita corporaliter pariunt, non Christum, sed Adam pariunt et ideo currunt, ut sacramentis inbuti Christi membra fiant partus earum, quoniam quid pepererint norunt. Hoc dixi, ne forte audeat fecunditas coniugalis cum uirginali integritate contendere atque ip
Abbreviated transcription (Latin):
quicunq facit uoluntatẽ patris mei qui
incelis est: ipse michi fr̃. soror & mat̾ est.
has sibi om̃s ꝓpinquitates in popło quem
redemit sp̃ualit̃ exhibet fr̃s & sorores
babet scõs uiros. & scãs feminas: qm̃ sunt
ili in celesti hereditate cohȩredes. Mater
nꝰ : tota ȩccła: quia membra eiꝰ id est fi-¬
deleseiis ꝑ dĩ grãm ipsa utiq parit. ltem
mat eius est om̃is animapia faciens uolun¬
tatem patris eiꝰ. foecundissima caritate
inhis quos parturit donec in eis ipse for¬
metur. Maria gͦ faciens uoluntatem dĩ
corporalit̾ xp̃i tantũ modo mat̾ est: sp̃ua-¬
lit̃ aut̃ & soror & mater. Acꝑ hoc illa una
femina non solũ. sp̃u uerum etiã corpore
& mat̾ & uirgo. & mat̾ quidem sp̃u ñ
capitis nr̃i quod ÷ ipse saluator. ex quo
magis illa sp̃ualit̾ nata est. quia omnes
qui ĩn eum crediderunt in quib ce ipsa
est. recꝰte filii sponsi appellantur: sed

Expanded text:
quicumque facit uoluntatem patris mei qui quicumque facit uoluntatem patris mei qui in caelis est, ipse mihi frater et soror et mater est. has sibi omnes propinquitates in populo, quem redemit, spiritaliter exhibet: fratres et sorores habet sanctos uiros et sanctas feminas, quoniam sunt illi in caelesti hereditate coheredes. mater eius est tota ecclesia, quia membra eius, id est fideles eius per dei gratiam ipsa utique parit. item mater eius est omnis anima pia faciens uoluntatem patris eius fecundissima caritate in his quos parturit, donec in eis ipse formetur. Maria ergo faciens uoluntatem dei corporaliter Christi tantummodo mater est, spiritaliter autem et soror et maternon solum spiritu, uerum etiam corpore et mater et uirgo. et mater quidem spiritu non capitis nostri, quod est ipse saluator, ex quo magis illa spiritaliter nata est, quia omnes qui in eum crediderint, in quibus et ipsa est, recte filii sponsi appellantur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
silius formã serui congruenti miraculo acci¬
peret. Sed exemplo scĩs futura uirginibus.
ne putaret᷑ sola uugo. eẽ. debuisse. quȩ ꝓlem
no uoto fieret ñ precepto. amore eligendi ñ
necessitate seruiendi: ita xp̃s nascendo de uir-¬
gmne quȩ antequã sciret quis de illa fuerat
nasciturus. uirgo statuerat ꝑmanere. uir-¬
quitatẽ scãm apꝓbare uoluit quã imꝑa-¬
ẜ ac sic etiam in ipsa femina in quam
prmã serui accepit: urginitatẽ eẽ liberã
uoluit. Non est gͦ cur dĩ uirgines contri-¬
stentur. qͦd etiam ipsȩ uirginitate serua-¬
ta matres carnis. ẽẽ: non possunt. Illum
qui in sua natͦiuitate parem habere non
posset Ueruntamen ille unius scẽ uir-¬
qnis partus: om̃ium scãrum uiginũ
est decus. Et ipse cũ maria matres. xp̃isti st̃.
si patris eiꝰ faciunt uoluntatẽ. Hinc enim
& maria laudabilius atq beatius xp̃i mat̾
est scłm supͣ memoratam eiꝰ sententiam.

Expanded text:
dei filius formam serui congruenti miraculo accidei filius formam serui congruenti miraculo acciperet; sed exemplo sanctis futura uirginibus, ne putaretur sola uirgo esse debuisse, quae prolem tio uoto fieret, non praecepto, amore eligendi, non necessitate seruiendi. ita Christus nascendo de uirgine, quae, antequam sciret quis de illa fuerat nasciturus, uirgo statuerat permanere, uirginitatem sanctam adprobare maluit quam imperare. ac sic etiam in ipsa femina, in qua formam serui accepit, uirginitatem esse liberam uoluit. Non est ergo, cur dei uirgines contristentur, quod etiam ipsae uirginitate seruata matres carnis esse non possunt; illum qui in sua natiuitate parem habere non posset. uerumtamen ille unius sanctae uirginis partus omnium sanctarum uirginum est decus, et ipsae cum Maria matres Christi sunt, si patris eius faciunt uoluntatem. hinc enim et Maria laudabilius atque beatius Christi mater est secundum supra memoratam eius sententiam:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquitas nichũ mariȩ ꝓfuisset: nisi
felicius xp̃m corde quã carne gestasset
Ipsa quoq uirginitas eiꝰ ideo gratior & ac-¬
ceptior: quiã non eam condeptꝰ xp̃s uiro
uiolaturo quã conseruaret ipse prȩripuit.
sed priusquam conciperetur iam dõdica¬
tam de qua nasceretur elegit. Hoc indi¬
cant uerba: quȩ sibi foetum annuncianti
angło maria reddidit. Quomͦ inqͥt fiet
istud qm̃ uirũ non cognosco: Quod ꝑfecto
non diceret: nisi dõ urginem se ante uo-¬
uisset. Sedqr hoc isrłitarũ mores adhuc
recusabant: desponsata est uiro iusto. ñ
uiolentꝰ ablaturo. sed potius contra uiolen¬
tos custoditumo: quod illa iam uouerat.
Quanquã etiãsi hoc solum dixisset. quomͦ
fiet istud. nec addidisset qm̃ uirũ non
cognosco: non quȩsisset utiq ꝓmissũ sibi
filiũ quomͦ femina paritura esset. si concu¬
Pbitura
nipsisset. P oterat & iuberi uirgo ꝑmauere: inqua

Expanded text:
propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi felicius Christum corde quam carne gestasset. Ipsa quoque uirginitas eius ideo gratior et acceptior, quia non eam conceptus Christus uiro uiolaturo quam conseruaret ipse praeripuit, sed priusquam conciperetur iam deo dicatam de qua nasceretur elegit. hoc indicant uerba, quae sibi fetum adnuntianti angelo Maria reddidit. quomodo, inquit, fiet istud, quoniam uirum non cognosco? quod profecto non diceret, nisi deo uirginem se ante uouisset. sed quia hoc Israhelitarum mores adhuc recusabant, desponsata est uiro iusto, non uiolenter ablaturo, sed potius contra uiolentos custodituro quod illa iam uouerat. quamquam etiamsi hoc solum dixisset: quomodo fiet istud? nec addidisset: quoniam uirum non cognosco, non quaesisset utique, promissum sibi filium quomodo femina paritura esset, si concubitura nupsisset. poterat et iuberi uirgo permanere, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
& corpore & spu. nec tamen uniuersa sit cor¬
pore uirgo sed sp̃u: quanto sanctior est i
his membris. ubi uirgo est & corpore &
nunciati fuissent. &e foris expectarent quia
non possent ad eũ adire prȩ turba: ille respon'¬
dit. Quȩ est mat̾ mea. aut qui sunt fr̃s mei:
extendens manũ suꝑ discipłos suos: ait.
Hi sunt fr̃s mer & quicunq fecerit uoluntatẽ
Quid aliud nos docens. nisi carnali cognatr¬
oni genꝰ nr̃m sp̃uale pixponere. nec inde
beatos. ce̾. homines si iustis & scĩs carnis
ꝓpinquitate iunguntur: sed si eorũ do¬
ctrinȩ ac morib oboediendo atq imi¬
tando cohȩrescunt: Beatior gͦ maria p.¬
cipiendo fidem. xp̃i: quã concipiendo
carnem xp̃i. ħam & dicenti cuidã beatus
uent̃ qui te portauit: ipse respondit.
mino beati qui audiunt uerbum dĩ: ꝙ
custodiunt. Deniq fr̃ĩb eiꝰ id ÷ scdm car¬
nem cognatis qui non in eũ crediderunt.
quid ꝓfuit illa cognatio: Sic & mat̾na

Expanded text:
et corpore et spiritu, nec tamen uniuersa sit coret corpore et spiritu, nec tamen uniuersa sit corpore uirgo, sed spiritu, quanto sanctior est in his membris, ubi uirgo est et corpore enuntiati fuissent et foris expectarent, quia non possent eum adire prae turba, ille respondit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? extendens manum super discipulos suos ait: hi sunt fratres mei; et quicumque fecerit uoluntatem quid aliud nos docens nisi carnali cognationi genus nostrum spiritale praeponere nec inde beatos esse homines, si iustis et sanctis carnis propinquitate iunguntur, sed si eorum doctrinae ac moribus oboediendo atque imitando cohaerescunt? beatior ergo Maria percipiendo fidem Christi quam concipiendo carnem Christi. nam et dicenti cuidam: beatus uenter qui te portauit, ipse respondit: immo beati qui audiunt uerbum dei et custodiunt. denique fatribus eius, id est secundum carnem cognatis, qui non in eum crediderunt, quid profuit illa cognatio? sic et materna
Abbreviated transcription (Latin):
sed consolatio. Quib aut̃ dictum est qͥ
potest caꝑe capiat: exortandi sunt ne
terreantur. & t̾rendi ne extollantur.
on solum gͦ prȩdicanda est uirginitas
ut ametur: uerum etiam monenda ne
infletur. Hoc isto sermone suscepimꝰ. ad¬
uiuet. xp̃s uirginis filius. uirginũ spon-¬
sus uurginali conubio sp̃ualit coniuga
tꝰ Cum gͥ ipsa uniuersa ȩccła uirgo sit
desponsata uniuim. xp̃o. sicut dicit apłs:
quanto digna sunt honore membra eius.
quȩ hoc custodiunt etiam in ipsa carne
qͥd tota eccła custodit in fide. quȩ imitat᷑
matrem uiri sui ce dñi sui: Nam eccła
gritati consulimus. si uirgo non est: c̃uiꝰ
ꝓlem alloquim᷑. si mat̾ non est: Maria
corporalit̃ caput huius corporis peperit:
ȩccła sp̃ualit̾ membra illius capitis parit.
In utraq uirginitas foecunditatẽ nor
impedit: in utraq foecunditas uirginitatem
non adimit: Pinde cũ ȩccła unuersa sit scã

Expanded text:
sed conssed conspotest capere capiat, exhortandi sunt, ne terreantur, et terrendi, ne extollantur. non solum ergo praedicanda est uirginitas, ut ametur, uerum etiam monenda, ne infletur. Hoc isto sermone suscepimus; adiuuet Christus, uirginis filius et uirginum sponsus, uirtus. cum igitur ipsa uniuersa ecclesia uirgo sit desponsata uni uiro Christo, sicut dicit apostolus, quanto digna sunt honore membra eius, quae hoc custodiunt etiam in ipsa carne, quod tota custodit in fide, quae imitatur matrem uiri sui et domini sui! nam ecclesia gritati consulimus, si uirgo non est? cuius prolem adloquimur, si mater non est? Maria corporaliter caput huius corporis peperit, ecclesia spiritaliter membra illius capitis parit. in utraque uirginitas fecunditatem non inpedit, in utraque fecunditas uirginitatem non adimit. proinde cum ecclesia uniuersa sit sancta
Abbreviated transcription (Latin):
isfiim de bono coniugali nuꝑ edidimꝰ.
in quo etiã xp̃i uirgines ad moniumꝰ
atq monemꝰ: ne ꝓpt̾ excellentiam
muneris amplioris quod diuinitꝰ accepues
contemnant in sui comparatione patres
& matres populi dĩ. hominesq illos qͦs
tanquã oluiã commendat apłs ne suꝑ.¬
biat insertus oleaster. & eos qui uenturo
xp̃o etiam filiorum ꝓpagatione seruie¬¬
bant. ideo meriti inferioris. ẽẽ. arbitren¬
tur: quia iuire diuino continentia conu¬¬
bio. & nuptiis pia uirginitas anteponit᷑
n illis quippe parabantur & parturie-¬
bantur futura: quȩ nunc impleri mira.¬
biliter & efficacit̾ cernimꝰ. Quorũ etiã
conuigalis uita: ꝓphetica fuit. Vnde
non consuetudine humanorũ uotorũ
atq gaudiorũ. sed ualde ꝓfundo consilio
dĩ: in quibusdam eorũ foecunditas ho.¬
norari. inquibusdam etiã foecundari
sterilitas meruit. Hoc uero tempore:
quib dictũ est si se non continent nu-¬
bant. non adhibenda est exhortatio:

Expanded text:
ibrum de Bono Conjugali nuper edidimus, in quo etiam Christi virgines admonuimus atque monemus, ne propter excellentiam muneris amplioris quod divinitus acceperunt, contemnant in sui comparatione patres et matres populi Dei; hominesque illos quos tanquam olivam commendat Apostolus, ne superbiat insertus oleaster , qui venturo Christo etiam filiorum propagatione serviebant, ideo meriti inferioris esse arbitrentur, quia jure divino continentia connubio, et nuptiis pia virginitas anteponitur. In illis quippe parabantur et parturiebantur futura, quae nunc impleri mirabiliter et efficaciter cernimus, quorum etiam vita conjugalis prophetica fuit: unde non consuetudine humanorum votorum atque gaudiorum, sed valde profundo consilio Dei, in quibusdam eorum fecunditas honorari, in quibusdam etiam fecundari sterilitas meruit. Hoc vero tempore quibus dictum est, Si se non continent, nubant ; non adhibenda est exhortatio,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiniqu itee constrincat ut eã conficeri
marusqui cauere electit. Sed qm̃ etiam
Mcaigeitb uigilantibisq ne peccent. sur¬
repusntiio dam modo ei humana fragilita¬
te peceta quaniuis puuca. quamius par¬
ua non ta mennulla: adẽ ipsa fuint ma-¬
gna &e grauia sieis suꝑbia incrementũ &
pondus aducerit. A sacreloce aũt que habe mꝰ
mcelis si piahumilitate ꝑimantur: tota
felicita te purgantur. Sed ñ contendo cum
eis qui asseritit hominem posse in hac
uita sine ullo peccato iuuert: non c̃cendo.
non contradico. Fortassisenim ex nr̃ã miser
nagnos in timui. & co nparanites nosine
ipiõs nobi sinet ꝓsi. ñ ntelligimꝰ. Unũ scu¬

Expanded text:
te constringat, ut eam confiteri quam cauere delectet. Sed quoniam etiam satagentibus uigilantibusque, ne peccent, subrepunt quodam modo ex humana fragilitate peccata, quamuis parua, quamuis pauca, non tamen nulla, eadem ipsa fiunt magna et grauia, si eis superbia incrementum et pondus adiecerit; a sacerdote autem, quem habemus in caelis, si pia humilitate perimantur, tota felicitate purgantur. Sed non contendo cum eis, qui adserunt hominem posse in hac uita sine ullo peccato uiuere, non contendo, non contradico. fortassis enim ex nostra miseria magnos metimur, et conparantes nosmet ipsos nobismet ipsis non intellegimus. unum sc
Abbreviated transcription (Latin):
pler delectationẽ dñi & ꝓtegaa templo
eiꝰ & ne auertas faciem tualme: aedesi¬
derat & deficit anima mea ratria diũ
llas uoces ñ habuerit qui ocios leuare not
audebat ad glũ: & quȩ rigaat lacrimis
pedes ad impetrandã ueni grauiũ pecca-¬
toꝵ. Hasaut̃ tu habeto: sõllicities ea q̃
sunt dnĩ. ut sis scã & cꝑore ꝙ sp̃u lilis¬

Expanded text:
templum eius, et: ne auertas faciem tuam a me, et: desiderat et deficit anima mea in atria domini. illas uoces habuerit, qui oculos leuare non audebat ad caelum et quae rigabat lacrimis pedes ad impetrandam ueniam grauium peccatorum; has autem tu habeto, quae sollicita es ea quae sunt domini, ut sis sanc
Abbreviated transcription (Latin):
ds ut in illis ambulemꝰ. Ergone hutic quito
ei donis ornatiores estis. tantominꝰ amabe¬
Q uerterit tam horrendã ipse dementia
ꝓuncde qm̃ uerũ ueritasdixit. qđille ⁊ odicũ
cuidimiceit᷑ modicũ diligit: uos. d aeo¬
amentissime diligatis ciũ dibgendo a ani¬
augioꝵ nerib: libere uacatis depiatate uob
tais ua omitio dimissiu qaequid mali
ẜ non est illoregente cõmissũ Sei liem̃ iui

Expanded text:
Deus ut in illis ambulemus . Ergone hunc quanto ejus donis ornatiores estis, tanto minus amabitis? Averterit tam horrendam ipse dementiam! quoniam uerum ueritas dixit, quod ille, cui modicum dimittitur, modicum diligit, uos ut ardentissime diligatis, cui diligendo a coniugiorum nexibus liberi uacatis, deputate uobis tamquam omnino dimissum quidquid mali a uobis non est illo regente commissum. oculi eni
Abbreviated transcription (Latin):
q sunt. Et tamen discant non abeis quib
beccata dimittis sed ate ipso agno dĩ qͥ
tollis peccata mundi. qm̃ mitis es &e hu¬
ailis corde. Non ego te anima pie pudi¬
a. quȩ appetitũ carnalẽ nec usq ad con¬
essum coniugiũ relaxasti. quȩ discessurũ
corpus nec successori ꝓpagando indulsisti.
quȩ fluitantia membra t̾rena in celi consue¬
udinẽ suspendisti: non egote ut discashu¬
militate ai publicanos & peccatores init¬
n. qui tamen in regnũ celoꝵ p̾cedunt sun¬
hos: non te ad hos mitto. Indigni sunit enĩ
qͥ abimmundiciȩ uoragine liberati sunt
ut ad eos imitandos mt̾rtatur illibata
urginitas. Ad regẽ cęli te mito: ad eũ ꝑ
quem creati sunt homines: & qͥ creatus:
hominũ. & ad contẽptũ a filiis hominũ
ꝓfiliis hominũ: ad eum qui dominans
angłis immortalib. non dedignatꝰ est
seriure mortalibus. Eum certe humilem
non iniquitas sed caritas fecit: caritas quȩ

Expanded text:
non sunt. et tamen discant non ab eis, quibus non sunt. et tamen discant non ab eis, quibus peccata dimittis, sed a te ipso agno dei, qui tollis peccata mundi, quoniam mitis es et humilis corde. Non ego te, anima pia, pudica, quae adpetitum carnalem nec usque ad concessum coniugium relaxasti, quae decessurum corpus nec successori propagando indulsisti, quae fluit-antia membra terrena in caeli consuetudinem suspendisti: non ego te, ut discas humilitatem, ad publicanos et peccatores mitto, qui tamen in regnum caelorum praecedunt superbos, non te ad hos mitto; indigni sunt enim, qui ab inmunditiae uoragine liberati sunt, ut ad eos imitandos mittatur inlibata uirginitas: ad regem caeli te mitto, ad eum, per quem creati sunt homines et qui creatus hominum et contemptum a filiis hominum pro filiis hominum, ad eum, qui dominans angelis inmortalibus non dedignatus est seruire mortalibus. eum certe humilem non iniquitas, sed caritas fecit, caritas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ conuertuntur ad te facile mttesunt
& humiliantur coram te. memores im
quissimȩ uitȩ suȩ. & indulgentissi mȩ
uirginũ: puerorũ. puellarumq scãrum
In ȩc̾cła tua eruditũ est hoc genus: illie
t amat̾nis uberib pullulauit. in nom̃
tuũ ad loquendũ linguã soluit: nomen
tuũ uelut lac infantiȩ suȩ suxit infusũ
Non potest quisquã exhoc numero dicere
qui prius fui blasphemus & ꝑ secutor.
& in uiriosus. sed miscłiam conserutus
sũ qe ignorans feci in incredulitate.
moetiam quod non uissisti sed tantũmͦ
ilentib arripiendũ ꝓposunsti dicens qui
est capere capiat. arripuerunt: uouerunt
it pt regnũ celoꝵ se ipsos ñ qr minatꝰ es sed
ortatuses castrauerunt. his inclama.
matres eorũ in uteris aluerunt. Sciꝰ sunt.
sed tu etiã sc̃s scõrum. Uirgines sunt: sed
sati etiã exuirginib non sunt. & sp̃u ce
carne integri sunt: sed uerbũ caro factum

Expanded text:
cum conuertuntur ad te, facile mitescunt cum conuertuntur ad te, facile mitescunt et humilantur coram te, memores iniquissimae uitae suae et indulgentissimae muirginum, puerorum puellarumque sanctarum: in ecclesia tua eruditum est hoc genus; illic tibi a maternis uberibus pullulauit, in nomen tuum ad loquendum linguam soluit, nomen tuum uelut lac infantiae suae suxit infusum. non potest quisquam ex hoc numero dicere: qui prius fui blasphemus et persecutor et iniuriosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate: immo etiam quod non iussisti tantummodo uolentibus arripiendum proposuisti dicens: qui potest capere, capiat, arripuerunt, uouerunt et propter regnum caelorum se ipsos non quia minatus es, sed quia hortatus es, castrauerunt. His inclama, matres eorum in uteris aluerunt. sancti sunt; sed tu etiam sanctus sanctorum. uirgines sunt; sed nati etiam ex uirginibus non sunt. et spiritu et carne integri sunt; sed uerbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
es animȩ: nisi inquieto tumore digest
quo magna sibi erat quando tibi sana
ñ erat. Audiant te &e ueniant ad te &e in¬
tesatq humiles esse discant a te: qui m¬
scđiam & ueritatem tuã requirunt tibi
uiuendo. tibi: non sibi. Audiat hoc la¬
borans & oneratus. qui sarcina p̃mitu
ut oculos ad celũ leuare ñ audeat. ꝑcu¬
tiens pectus ille peccator & ꝓpinquais
de longinquo: audiat centurio nor
dignus cuius tectũ introieris. audia
zacheus maior publicanorũ quadruni
restituens lucra damnabiliũ peccatorĩ.
audiat mulier inciuitate peccatrir.
tanto lacrimosior pedib tuis. quant
fuerat alienior a uestigi is tuis: audi¬
ant meretrices & publicani qui scribas
& phariseos prȩcedunt in regnũ głoꝵ.
audiat om̃e genus egrorumꝰ. cumqu¬
b tibi ꝓ crimine sunt obiecta conuua
uidel icet quasi a sanis qͥ medicũ non
quȩ rebant. cũ non ueneris uocare iustos
sed peccatores in poenttentiam. Hiom̃s

Expanded text:
es animae nisi inquieto tumore digesto, es animae nisi inquieto tumore digesto, quo magna sibi erat, quando tibi sana non erat. Audiant te et ueniant ad te et mites atque humiles esse discant a te, qui misericordiam et ueritatem tuam requirunt, tibi uiuendo, tibi, non sibi. audiat hoc laborans et oneratus, qua sarcina premitur, ut oculos ad caelum leuare non audeat, percutiens pectus ille peccator et propinquans de longinquo; audiat centurio non dignus, cuius tectum subires; audiat Zacchaeus maior publicanorum, quadruplo restituens lucra damnabilium peccatorum; audiat mulier in ciuitate peccatrix tanto lacrimosior pedibus tuis, quanto fuerat alienior a uestigiis tuis; audiant meretrices et publicani, qui scribas et pharisaeos praecedunt in regnum caelorum; audiat omne genus aegrorum, cum quibus tibi pro crimine sunt obiecta conuiuia, uidelicet quasi a sanis, qui medicum non quaerebant, cum tu non uenires uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. hi omnes,