comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aure: tendebant adlit̾. Artemo ẽ: modicũ uelũ. dirigende
potius nauis causa com̃datum quã celeritatis. E t̾cum iu¬
adis semꝰ lociũ bithalassum: impeierunt nanem. Sithalassũ.
utus in mare ꝓtentum. codemq inari se diuidentẽ binc inde
mare crcũdatũ. Et prora quidem fixa. manebat iminobilis. puppis uͭ sol¬
ue latur aui maris & ccterai. Idc̃ naias ista periit. qe non leui cursufluctib
suplapsãẽ s. i psio equoris fundo uiolent᷑ in fixa. partum solo retinetur.
partim unda uexante confringitur. Talis ẽ ꝓfecto casus animi scło
dediti. qui cum mundi desideria calcare neglexerit. quia ꝓ¬
rã intentionis terrȩ funditus infigit. totã oꝑũ sequentiũ com¬
pagem curarũ fluctib soluit. Sed huius nauicule fracm̃tis
qui euasere terrã petunt. quia ꝑeuntiũ exẽplis. ali i secautiꝰ¬
frigus accendit. quia corda illorũ quos undis tempestatum
decendo exemit. amoris ardore cale facit. Sarinta eiũ sua

Expanded text:
dicum velum dirigendae potius navis causa commentatum quam celeritatis. Et cum incidissemus in locum bithalassum, impegerunt navem. Bithalassum littus in mare protentum, eodemque mari se dividente hinc inde circumdatum. Et prora quidem fixa manebat immobilis, puppis vero solvebatur a vi maris, etc. Ideo navis ista periit, quia non levi cursu fluctibus superlapsa est, sed ipso aequoris fundo violenter infixa, partim solo retinetur, partim unda vexante confringitur. Talis est profecto casus animi huic saeculo dediti, qui cum mundi desideria calcare neglexerit, quia proram intentionis terrae funditus infigit, totam operum sequentium compagem, curarum fluctibus solvit. Sed hujus naviculae fragmentis qui evasere, terram petunt, quia pereuntium exemplis alii se cautignem propter frigus accendit, quia corda illorum quos undis tempestatum docendo exemit, amoris ardore calefacit. Sarmenta enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gentib Quod dño x specialit̃ dictũ es. hoc iã sibidictũ arbitntur
apłi membra se uidelicet illius recolentis. Sicut etiã ipse ꝓpt̾¬
eiꝰdẽ corporisunionẽ dix̃. saule saule qͥdine ꝓsequeris: at illi ex¬
cussopulue pediũ in ces uener̃ ironiũ. fuluis i usta euangelii
yceptũ exeutit᷑ pedib inestimoniũ laboris sui. qđ illorũ ingssi sunt
ciuitait̃. & pcncatio apłica ad illosusq puener it. Siue excutit᷑
puluis. ut inebil ab eis accipiant ne aduictũ qͥdem necessarium
scipłos econtrario sp̃aligaudioditatos. & adiracundiam concita

Expanded text:
sibi dictum arbitrantur apostoli, membra se videlicet illius esse recolentes, sicut etiam ipse propejusdem corporis unionem dixit: Saule, Saule, quid me persequeris ? At illi excusso pulvere pedum in eos, venerunt Iconium. Pulvis juxta Evangelii praeceptum excutitur de pedibus in tcatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, ne ad victum quidem necessarium scipulos e contrario spiritali gaudio ditatos, et merito quia
Abbreviated transcription (Latin):
tis & itẽ a .it. Quia inisaao uocabit᷑ tͥ semens abrxcortugͦ illiꝰ¬
semiinis usq adexitũ isrł exegipto.: fuer̃ ut exodus scribit anniꝰ
quadringenti qͥnq His adde qͣdraginta annos indeserto. & qͥnq
int̾ra canaan. Quib actis uidet᷑ terraqͥeuisse apli is. & sors fuisse
missa suꝑcã. & inueni es aunos quadringentos quinqͣguita
& dedit illis saulannis qͣdraginta. Credo qͥa lib̾regũ non aꝑte quot
annis saul regnauit exponit. apłmuulgoloquentẽ hoc qd̾ fama
nicorũ libri testant᷑. inuenimꝰ samuel & saul annis qͣdraginta
israeli p̾suisse. lactum ẽ enĩ inqͥd quadringentesimo anno eg̃ssio¬

Expanded text:
tis. Et iterum ait: Quia in Isaac vocabitur tibi semen. Ab exortu etis. Et iterum ait: Quia in Isaac vocabitur tibi semen. Ab exortu eseminis usque ad exitum Israel ex Aegypto, fuerunt ut Exodus scribit anni quadringenti quinque. His adde annos quadraginta in deserto, et quinque in terra Chanaan, quibus actis videtur terra quievisse a praeliis, et sors fuisse missa, et invenies annos quadringentos quinquaginta. Et dedit Deus illis Saul annis quadraginta. Credo, quia liber Regum non aperte quot annis Saul regnaverit exponit, Apostolum vulgo loquentem hoc quod fama nicorum libri testantur, invenimus Samuel et Saul annis quadraginta Israeli praefuisse. Factum est enim, inq
Abbreviated transcription (Latin):
pauli sonrtitus ẽ nom̃. & sequentie libelli huiꝰ depauli mi¬
racułꝰ agunt. Oportuit enĩut ipse consu̾mationẽ apłicis
actib daret. quẽ diu cont̃ stimulos caleit̾atẽ dñselegissec
ẽccemi anꝰ dñi suꝑte. & erisceciis. Sciebat apłssui memor
excẽ plidecenebris celorũ m̃tis posse resurgere lucem.
N eaenĩ merebaturabere carnis oculos. qͥmentis oculos
aliis auferre laborabat. Uenerunt antiochiam p sidie.
Duȩ antiochię ciuitates sunt una insiria. cȩle a seleuco rege
ucondita. que reblatha ante uocabatur. cui dapnen fontem
ꝓrrimũ dicunt. eiꝰq illã aqͥsabundantissimis ꝑfłui. in qua
pͥmo cognominati sunt discipłi. xp̃iani. Alt̾a aut̃ antiochia
deqͣ uunc dictũ est ꝓuincia p sidia. Sorte distribuit eis t̾rã
eorũ. Quasi post quadi ingentos qͥnquaginta annos dixxerat
ds ad abrahã qͥa sem̃ eiꝰ erit accola int̾ra aliena. annis qͣdringen¬

Expanded text:
Pauli sortitus est nomen. Et sequentia libelli hujus de Pauli miPauli sortitus est nomen. Et sequentia libelli hujus de Pauli miraculis agunt. Oportuit enim ut ipse consummationem apostolicis actibus daret, quem diu contra stimulos recalcitrantem Dominus elegisset. Ecce manus Domini super te, et eris caecus. Sciebat Apostolus sui memor exempli, de tenebris oculorum mentis posse resurgere ad lucem. Nec enim merebatur habere carnis oculos, qui mentis oculos aliis auferre laborabat. Venerunt Antiochiam Pisidiae. Duae Antiochiae civitates sunt: una in Syria coele, a Saleuco rege condita, quae Rebla ante vocabatur, cui Daphnen fontem proximum dicunt, ejusque illam aquis abundantissimis perfrui, in qua primum cognominati sunt disunc dictum est, in provincia Pisidiae. Sorte distribuit eis terram eorum, quasi post quadringentos et quinquaginta annos. Dixerat Deus ad Abraham, quia erit semen ejus accola in terra aliena annis quadringen
Abbreviated transcription (Latin):
impietatẽ inqͥd illicite adulationis ñ exorreret. respiciens
eũq sensit continuo exitus sui ministrũ. que pͥus nouat
mͥ barnaban & saulũ. in op quo assũpsieos. Uidet᷑ saulus iu¬
sta ordinẽ ystorie: tcio decimo past dñi passionẽ anno a posto¬
latũ cũ barnaba. pauliq accepisse uocabulũ. qͣrto decimo
aut̃ anno: iusta condictũ iacobi.cephȩ. & ioħis. ad gentium
magisteriũ fuisse ꝓfectũ. Nec istoria eccłastica repugnat dicens.
semel annotandũ credidi. ubicũq sinagoga uideorũ uidis
scito inciuitate gesta que dicunt. Cui nom̃ bariesu. Corrup¬
te legit᷑ bariesu. cũ beriesu id est malefi c̾ siue in malole¬
gi debet. Credo qͥa nom̃ahu hisdẽ litt̾is. s nota supposita
scribat᷑. Noneni eonuenꝰ hõem flagitiosũ & magũ filiũ
iesu idest saluatoris appellari. quę econtrario paulus
siliũ diaboli nuncupat. Saulus aut qͥ& paulus repletus.
sp̃u sc̃o assertio paulo ꝓconsule eo qd̾ eũ xp̃i fidei subegerit

Expanded text:
impietatem illicitae adulationis exhorruit, donec respiciens , quem sensit continuo exitus sui ministrum, quem prius noverat aulum in opus, ad quod assumpsi eos. Videtur Saulus juxta ordinem historiae, tertio decimo post Domini passionem anno, apostolatum cum Barnaba Paulique accepisse vocabulum. Quarto decimo autem anno juxta condictum Jacobi, Cephae, et Joannis, ad gentium magisterium profectum est. Nec historia ecclesiastica repugnat, dicens semel annotandum credidi: Ubicunque synagogam Judaeorum videris, scito in civitate gesta, quae dicuntur. Cui nomen erat Barjeu. Corrupte legitur Barjesu, cum Barjeu, id est, maleficus, sive in malo, legi debeat. Credo quia nomen Jesu iisdem litteris, sed nota superposita, scribatur. Non enim convenit hominem flagitiosum et magum, filium Jesu, id est, Salvatoris appellari, quem e contrario Paulus filium diaboli nuncupat. Saulus autem, qui et Paulus, repletus Spiritu sancto. A Sergio Paulo proconsule, eo quod eum Christi fidei subegerit,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ stirpe nascit᷑um. Sic eiꝰ esaras noui testam̃ti misteria p̾gustar
ait. & consticuã uob̾ testam̃tũ et̾ium scã dauid fidelia.uđ in¬

Expanded text:
esse stirpe nasciturum. Sic enim Isaias Novi Testamenti mysteria praegustans, esse stirpe nasciturum. Sic enim Isaias Novi Testamenti mysteria praegustans, ait: Et constituam vobis testamentum aeternum sa
Abbreviated transcription (Latin):
Andeci annos dauid & qͣttuor salomonis adicias. restant qͣdraginta.
quorũ ut iosephus testis est. samuel uiginti. & saul alios totidẽ
regimine transegerunt. Qm hanc dsadimpleũ filiis nr̃is resuidi¬
taus iłmm. sic̃ & inpsalino sccło seribtũ est. filiꝰ meus estuego hodie
genuite. Nonc̃ putandũ hoc exẽplũ psalmi adresurrectionẽ xͥ
ꝑtinere. Nã sequens usiculus deresurrectione mauifestissime testat᷑
Cũ tnĩ suꝑius deincarnatione passione. aeresurrectione illius
agerit. uoluit utraq parit᷑ datis depsalmo testimoniis asttuere.
Qͥ crgo inqͥd et̃nuses ante scłafilius. nẽ intẽpore natus appareb.
Q uidã codices abent sicut in pͥmopsalmo scribtũ est. qb̾ ite cxpo¬
nitur. Primũ & seđm psalmũ apd̾ ebreos inunũ ipsalmũ esse
cõpositos qͥ a & abeatitudine incipiat. &ibeatitudine desinat
a dabo uob̾ sc̃a dauid fillaelia. Id est quecũq: dauid ꝓmisi. eadem
uob̾certessime fidelis sponsor amplebo. xp̃m uidelicet de eius

Expanded text:
aginta David et Salomonis quatuor adjicies, restant quadraginta, quorum ut Josephus testis est Samuel viginti, et Saul alios totidem in regimine transegerunt. Quoniam hanc Deus adimplevit filiis vestris, resuscitans Jesum, sicut et in psalmo secundo scriptum est: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Non est putandum hoc exemplum psalmi ad resurrectionem Chpertinere. Nam sequens versiculus, de resurrectione manifestissime testatur. Cum enim superius de incarnatione, passione, ac resurrectione illius ageret, voluit utraque pariter, datis de psalmo testimoniis astruere. Qui ergo, inquit, aeternus es, ante saecula Filius, nunc in tempore natus apparebis. Quidam Codices habent: Sicut in primo psalmo scriptum est. Quod ita exponitur, primum et compositos, qui et a beatitudine incipiat, et in beatitudinem desinat. Quia dabo vobis sancta David fidelia, id est, quaecunque David promisi, eadem vobis certissime fidelis sponsor implebo, Christum videlicet de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum e qͥa hec gr̃a & antiquos iustos uiue fecit exfide
Iustus eni exfĩde uiũ. & ideosac̃inenta eẽ potuei ꝓtẽporum
diusitate diu̾sa. ad unitatẽ tam̃ eiꝰdẽ fidei concordissime
recurrentia. Post hec aut reũtar &edificabo tab̾naculũ
dauid qđ cecidit. &ecet̾a. Iabnaculũ dauid umbrã legis
significat. que traditionib phariseorũ corrupta & dilace¬
rata .s. dñoreuertente idest incarne apparente adeo sp̃ali
ẽ gr̃a erecta. ut ntantũ uidei .s. & cuncte gentiũ nationes
nom̃ eius reqͥrant. & suffocatis & sanguine. Id est effun¬
den do sanguinẽ uel manducando cũ sanguine. Hec qͥd ẽ
gentilitatis consuetudine concessa sunt. S. neputarent᷑¬

Expanded text:
stos vivere fecit. Quia justus ex fide vivit, ideo sacramenta esse potuerunt pro temporum diversitate diversa, ad unitatem tamen ejusdem fidei concordissime recurrentia. Post haec revertar, et aedificabo tabernaculum David, quod decidit, et caetera. Tabernaculum David umbra legis significat, quae traditionibus Pharisaeorum corrupta et dilacerata, sed, Domino revertente, id est, in carne apparente, a Deo spiritali est gratia erecta, ut non tantum Judaei, sed et cunctae gentium nationes nomen ejus requirant. Et suffocatis et sanguine, id est, a fundendo sanguine, vel manducando cum sanguine. Haec quidemgentilitatis consuetudine concessa sunt, sed ne putarent
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ alerent᷑ regiones eorũ abillo. Hecessariã abebant uicini
regis amititiã. eoqđ illorũ regiou alde angusta. & galilee da¬
maseiq p̾ssa finib eẽt. Unde nec ipsel metropol eorũ tantas abe¬

Expanded text:
eo quod alerentur regiones eorum ab illo. Necessariam habebant vicini eo quod alerentur regiones eorum ab illo. Necessariam habebant vicini regis amicitiam, eo quod illorum regio valde angusta, et Galilaeae Damascique pressa finibus esset. Unde nec ipsa metropolis eorum Tyrus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑare iubet. & pecrus adse reu̾sus. Idest a contẽplationis culmi ne
adhoc regssus. qd̾ in intelleci commnuni & pͥus fuit. Processit
puela adaudiendũ & dñm tumuliclaustris eg̃ssũ. pͥmo mu¬
ler discipłis nuntiauit.ut ubi abundaũ peccatũ. suꝑ abun¬
daret gra. Illi uͦ dicebant angls eiꝰ est. Qd unꝰ quisq nm abrat
Nã &e dñs deparuuil. Angłiinqͥdeorũ semꝑ uidenti facie̾ patͥs
mercł iacob dese loquitur. Angłsqͥeruit me decunetis mał.
& hicaliscipłi angłm apłi petͥ uenire credebant. Descendonsq¬
auidea incesarea. Quãuis iusta sitũ locoꝵ cesartã philippe
dice uideat᷑ eo qd̾ hec sic̾ & tirus & sidon urbs sit phenieu.
iosephotam̃ exponente discimꝰ. hec incesarea palestine grsta
que qͥndã turris stratonis diccaẽ. & eꝰ in confinio fenicisa
ce palostine inlictore maris magni sita. P ostulabant pacẽ.

Expanded text:
perare jubet. Et Petrus ad se reversus. Id est, a contemplationis culmine perare jubet. Et Petrus ad se reversus. Id est, a contemplationis culmine ad hoc regressus, quod in intellectu communi et prius fuit. Processit puella ad audiendum. Et Dominum de tumuli claustris egressum prima mulier discipulis nuntiavit, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret gratia. Illi autem dicebant: Angelus ejus est. Quod unusquisque nostrum habeat Nam et Dominus de parvulis: Angeli, inquit, eorum semper vident faciem Patris mei . Et Jacob de se loquitur, Angelus qui eruit me de cunctis malis . Et hi discipuli angelum apostoli Petri venire credebant. » Qudea in Caesaream. Quamvis, juxta situm locorum, Caesaream Philippi dicere videatur, eo quod haec, sicut et Tyrus et Sidon, urbs sit Phoenicis, Josepho tamen exponente, discimus haec in Caesarea Palaestinae gesta, quae quondam Turris Stratonis dicta est, et est in confinio Phoenicis et Palaestinae, in littore maris Magni sita. Postulabant pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
rerentis: cale solatiũ ipse reddat apłs petrus dicens. Xp̃o igitꝰ
passo incarne. & uos eadẽ cogitatione armamini. Precingree
legimꝰ. Cuiꝰ sibi petrus ligam̃ta ꝓpt̾rigorẽ carceris ad horã¬
laxauerat. ut tunica circa pedes dimissa frigus noctis ut cũq
tẽperaret. exemplũ p̃bens infirmis. cũ uel molestia corporali
uel inuiria tẽptemͣ humana. liceret nob̾ aliqͥd denri ꝓpositi
rigore laxare. & qͥadietũ est sint lumbi ur̃i p̾cineti. & calciati
pedes inp̃paratione euangelii pacis. spaliter uirtutũ uerbiq
p̃dicandiresumere iubetur insignia. Uener̾ ad portã ferre u
que ducit adciuitatẽ. Angusta immo ferrea erat porta que
ducit adierusalẽ celestẽ.s apłorũ uestigiis nob̾ est iam facta
meabilis. qͥ sanguine ꝓpͥo ferrum uicer̃ hostiũ. De hoc arator.
Ferrea qͥd mirũ sicędunt ostia petͦ. Quẽ ds̃ etherię custodem
deputat. aulȩ. Eccłeq sue faciens recin̾e cacuñ. infernum su¬

Expanded text:
ntis, tale solatium ipse reddit apostolus Petrus, dicens: Christo igitur passo in carne, et vos eadem cogitatione armamini . Praecingerlegimus, cujus sibi Petrus ligamenta propter rigorem carceris ad horalaxaverat, ut tunica circa pedes demissa, frigus noctis utcunque temperaret, exemplum praebens infirmis, cum vel molestia corporali, vel injuria tentemur humana, licere nobis aliquid de nostri propositi rigore laxare. Et quia dictum est: Sint lumbi vestri praecincti, et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis, spiritaliter virtutum, verbique praedicandi resumere jubetur insignia. Venerunt ad portam ferream, quae ducit ad civitatem. Angusta imo ferrea erat porta, quae ducit ad Jerusalem coelestem, sed apostolorum vestigiis nobis est jam facta meabilis, qui sanguine proprio ferreum vicerunt ostium. De hoc Arator: Ferrea, quid mirum si cedunt ostia Petro? Quem Deus aethereae custodem deputat aulae Ecclesiaeque suae faciens retinere cacumen Infernum su
Abbreviated transcription (Latin):
lo apło interptanur. Ponit enĩ tta ieronimꝰ. frib ualedicens naui¬
gabat firiã. & cũ eo priscilla & abͥla. & tocondit sibi inceneris caput
uotũ ciñ abuerat. Profectus ẽ ab eplcd & descendent cesarean. ãscen¬
dit & salutauit eccłam: Cesartan cͥdp̃pͥadocie metropolĩ dicit. ñdũ

Expanded text:
lo interpretantur. Ponit enim ita Hieronymus: « Fratribus valedicens navilo interpretantur. Ponit enim ita Hieronymus: « Fratribus valedicens navigabat Syriam, et cum eo Priscilla et Aquila, et totondit sibi in Cenchris caput, votum enim habuerat. » Profectus est ab Epheso, et descendens, Caesaream ascendit, et salutavit Ecclesiam. Caesaream Cappadociae met
Abbreviated transcription (Latin):
&auentis insidiarũ. uerboe: factisq defendit. Sequunt in hoc loco
duo uersus ing̾co: qͥ ui qͥbusdã nr̃is codicib non abent. Disputabat
aut insinagoga ꝑõc sabbatũ suadebatq udeis & g̾cis. Hac deuide
donia sy lasatimotdus. &cet̾a. dͥsibi totondat inbenctis caput
abebat enĩ uotũ. Cenchre portus est chorinthi ubi nauẽ ascensiu
caput ex uoto totondit. nã& iusta legẽ moisi qͥ se do uouerint
coma nutrire quandiu nazarei fieri uellent. & postea eã tonde
de abolitione legiscũ cet̾is apłis. hierosolimis statuerat .s ne scanda¬
lrarent᷑ qͥ exiudeis er edidant. simulauit se iudeũ ut uldeos luci¬
faceret. Quidã codices plurali numerb abent torendant cape & abe¬
bant uotũ. idest pͥseilla & aqͥla. Sed egregii doctores eccłe ieronimus
&e dugustinꝰ in suis utq epistelis & singulari numero ponunt. & depau¬

Expanded text:
et a ventis insidiarum verbo factisque defendit. Sequuntur in hoc loco et a ventis insidiarum verbo factisque defendit. Sequuntur in hoc loco duo versus in Graeco, qui in quibusdam nostris Codicibus non habentur. Disputabat autem in synagoga per omne Sabbatum, sdonia Silas et Timotheus, et caetera. Qui sibi totonderat in Cenchris caput; habebat enim votum. Cenchrae portus est Corinthi, ubi navim ascensurus caput ex voto totondit. Nam, juxta legem Mosi, qui se Deo voverunt, comam nutrire, quandiu Nazarei fieri velint, et postea eam tonderde abolitione legis cum caeteris apostolis Jerosolymis statuerat, sed ne scandalizarentur, qui ex Judaeis crediderant, simulavit se Judaeum, ut Judaeos lucrifaceret. Quidam Codices plurali numero habent Totonderunt caput, et habebant votum, id est, Priscilla et Aquila. Sed egregii doctores Ecclesiae Hieronymus et Augustinus, in suis uterque epistolis, et singulari numero ponunt, et de Pau
Abbreviated transcription (Latin):
uilla drpagos. Eo qd p̾cepiss claudius discede om̃s iudeos a.
roma. hoc iosephus nono claudii anno factu narrat. Suetoni
aũt hystoric. hoc mͦ refera. Caudius iudeos inpulsore .xͦ assiduc
tum ultuantes roma expulit. Quod utrũ contͣ xp̃m tumultuantes
iudeos coerceri & compͥmt iusserit. anetia xp̃ianos simul uelut
cognite religionis uoluerit homines expelli. neqͣquã discernit.
Erant enĩ scenophactorie artis. Quasi exules uit̾ra & peregrini.
tentorio sibi quib inuiautant ediñcant. Scene eni grece.tab̾na¬
culadicit᷑. & tinmologiã ab obumbrando ducentia. apđ quos ũbra
sciadicit᷑. Scena uͦ uel scenomata quasi u̾bracula sonant. que sa¬
gis laneis uel lineis aut cilicinis. siue exarborũ frondib aut uir¬
gultis ueterib componebant. Mistice aũt sicut pettus pucando¬
nosafluctib seli ꝑretia fidei extrait. ita paulus umbacula ꝓtec¬
tionis erigendo. ahimbre nos criminũ ab ardore tẽptationum.

Expanded text:
UT XVIII. Eo quod praecepisset Claudius discedere omnes Judaeos a Roma. Hoc Josephus nono Claudii anno factum narrat. Suetonius autem historicus hoc modo refert: Claudius Judaeos, impulsore Christo, assidue tumultuantes Roma expulit. Quod utrum contra Christum tum ultuantes Judaeos coerceri et comprimi jusserit, an etiam Christianos simul velut cognatae religionis homines voluerit expelli, nequaquam discernitur. Erant autem scenofactoriae artis. Quasi exsules in terra et peregrini, tentoria sibi, quibcula dicuntur, etymologiam ab "obumbrando", ducentia, apud quos umbra "scena" dicitur. Scenae enim uel scenomata quasi "umbracula" sonant, quae sagis ligneis aut laneis aut cilicinis siue ex arborum frondibus aut uirgultis ueteres componebant. Mystice autem sicut Petrus piscandonos a fluctibus tionis erigendo, ab imbre nos criminum, ab ardore tentationum,
Abbreviated transcription (Latin):
Prosectus est charsũ ut quereret saulũ Dictũ est enĩ sup̃ quia
dererosolimis saulus cla mitteret᷑ tharsum. & surgens unus.
excis nõe agabis. signisicabat ꝑsp̃m famẽ magna̾ futur am
Agab. porest nunti eribulationis interp̾tari. qͥ seđm nom̃ sui
& hic famẽ generalẽ. & infrapaulo apło uincula ꝓphetat
Proposuer inmitiusteriũ mitt̾t abitantib inuidea fr̃ib Scio¬

Expanded text:
Profectus est autem Tarsum, ut quaererent Saulum. Dictum est enim supra quia de Jerosolymis Saulus clam mitteretur Tarsum. Et surgens unus ex eis nomine Agabus, significabat per spiritum famem magnam futuram. Agabus potest nuntius tribulationis interpretari, qui secundum nomen suum, et hic famem generalem, et infra Paulo apostolo vincula prophetat. Proposuerunt in ministerium mittere habitantibus in Judaea fratribus. Scie
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ. Ihuana zareth qͦ modo uncã eũ ds sp̃u sc̃o. Siue patrt᷑
dicas. & filiũ eiꝰ & sp̃m. tres parit̾ indicasti. si tam̃ id & corde
cõprehendas. siue sp̃m dicas &dm patrẽ aqͦ ꝓcedit sp̃s. & fili ũ
qͥa filii quoq ẽ sp̃s nuncupasti. Unde orationi copulet᷑ auctoritis
in ipso corpore uno sp̃i baptirati sumus dlit̃. frecipue congruit

Expanded text:
Nazareth, quomodo unxit eum Deus Spiritu sancto: sive Patrem dicas: et Filium ejus et Spiritum oris pariter indicasti. Si tamen id etiam corde comprehendas. Sive Spiritum dicas et Deum Patrem a quo procedit Spiritus, et Filium quia Filii quoque est Spiritus nuncupasti. Unde et rationi copuletur auctoritasin ipso corpore, in uno Spiritu baptizati sumus . Aliter: Praecipue congruit
Abbreviated transcription (Latin):
qua sp̃s sc̃s dari solet accepistis. Ioħs baptizauit baptisinũ peniten¬
tie. non hoc baptisia in qͥd remissionẽ peccatoꝵ donare. s peni¬
tentiã tantũ potuit docere. Nam sicut signi circũ cisionis signa¬
culũ inpatͥarchis fidei qͣm negibant extiterat. ita & hoc lauatrũ
populuꝰ penitens. qͣsi singulare signaculũ suȩ deuotionis accepit:
Quod tam̃ ipsũ figuralit̾ etiã xp̃i baptisina. quo remissio daretꝰ
ostendet. His auditis: baptiꝰ st̃ in noĩe dñi iesu. Questio cre
te fidei aliqͥb baptizati sunt. iterum baptizari debeant: qͣm
hoc capitulo expositã reor. Quid eñi differt. utrũ atunc ante
initiũ baptisini xp̃i. an nunc sine successione eiusd quiq bap¬
tiȩetur. cũ etiã ipse ioħs eos quos infide & nomine xp̃i lcet
uenturi baptirauerat. iterum baptis andos ẽe p̃dicauerit

Expanded text:
qua Spiritus sanctus dari solet accepistis? Joannes baptizavit baptismo poenitentiae. Non hoc baptisma, inquit, remissionem peccatorum donare, sed poenitentiam tantum potuit docere. Nam sicut signum circumcisionis signaculum in patriarchis fidei quam gerebant exstiterat, ita et hoc lavacrum populus poenitens, quasi singulare signaculum suae devotionis accepit: quod tamen ipsum figuraliter, etiam Christi baptisma quo remissio daretur ostenderet. His auditis, baptizati sunt in nomine Domini Jesu. Quaestio creb sed tamen rectae fidei aliquibus baptizati sunt, iterum baptizari debeant; quam hoc capitulo expositam reor. Quid enim differt utrum tunc ante initium baptismi Christi, an nunc sine successione ejusdem quisque baptizetur, cum etiam ipse Joannes eos quos in fide et in nomine Christi licet venturi ba
Abbreviated transcription (Latin):
fortit᷑. & disponit oĩa suauit᷑. ꝑ quã dispositionẽ inillo uiuimus.
mouemur & sumꝰ. Unde colligitur qđ si hoc opus sinĩ reb subexe¬
rit. nec uiuemꝰ. nec mouebimꝰ. nec erimꝰ & paulo post. Neq enĩ
inqͥd cȩlũ & terrã & oĩa que ineis sunt untusa scilicet sp̃alis
corporalisq ereata. inse ipsa manet s utiq in illo deqͣ dictum est.

Expanded text:
 disponit omnia suaviter. Per quam dispositionem in illo vivimus, et movemur, et sumus. Unde colligitur quod si hoc opus suum rebus subtraxerit, nec vivemus, nec movebimur, nec erimus. » Et paulo post: « Neque enim inquit coelum et terra, et omnia quae in eis sunt, universa scilicet spiritalis corporalisque creatura i
Abbreviated transcription (Latin):
qđ crucifixus & amortuis suscitatus. suisq manifestatus.
qđ iudex om̃iũ infine uent̾us. qd̃q etiã eccłam suã ꝑfidem
totũ sit dilatat᷑us ꝑ orbem. Quomͦ uncx eũ ds̃ sp̃u sc̃o & uir¬
cute. Alia editiodicit. sicut uncx eũ deus. Predicauergo ioħs

Expanded text:
quod crucifixus, et a mortuis suscitatus, suisque manifestatus, quod crucifixus, et a mortuis suscitatus, suisque manifestatus, quod judex omnium in fine venturus, quodque etiam Ecclesiam suam per fidem totum sit dilataturus in orbem. Quomodo unxit eum Deus Spiritu sancto et virtute. Alia editio dicit: Sicut unxit eum Deus. Praedic
Abbreviated transcription (Latin):
domũ meã. & ecce uir stetit ante me & cet̾a. Ing̾co & in quib¬
dã coditib latinis ita scribtũ est. Aquarta die usq in hancorã
erã ieiunans & orans asexta hora usq ad nonã. & ecce uir.
& cet̾a. Multũq decebat illũ exaudiri qͥ instantiã dep̾candi.
tͥb oris continuans. a sexta ꝓtrahebat ad nonã. qͦ tẽpore dñs
ipse qͥ rogabatur. ꝓtociꝰ mundi salute extensis incruce ma¬
nib orabat. Uerbũ misit filiis isrł annuntians pacẽ ꝑ iħm xp̃or
Hic est om̃iũ dñs. In hoc apparet inqͥd đm acceptorẽ ñ ẽẽ ꝑsonarũ.
qͥa filiũ suũ unigenitũ qͥ & dñsom̃iũ atq conditor ẽ. cũ genere
humano pacẽ faceremisit. Incuiꝰ nõe ꝓphetis attestantib re¬
missionẽ peccatorũ nuidei tantũ. s om̃s qͥcredunt accipiant.
Uos scitis qd̃ factũ est u̾bum ꝑuniu̾sam uideã. & cet̾a. Breuit

Expanded text:
domo mea, et ecce vir stetit ante me, et caetera. In Graeco et in quibudomo mea, et ecce vir stetit ante me, et caetera. In Graeco et in quibusdam Latinis Codicibus ita scriptum est: A quarta die usque ad hanc horam eram jejunans, et orans a sexta hora usque ad nonam, et ecce vir, et caetera. Multum decebat illum exaudiri, qui instantiam deprecandi tribus horis continuans, a sexta pertrahebat ad nonam. Quo tempore Dominus ipse, quem rogabat, pro totius mundi salute extensis in cruce manibus orabat. Verbum misit filiis Israel, annuntians pacem perm acceptorem non esse personarum, quia Filium suum unigenitum, qui et Dominus omnium atque conditor est, cum genere humano pacem facere misit, in cujus nomine, Prophetis attestantibus, remissionem peccatorum non Judaei tantum, sed omnes qui credunt, accipiant. Vos scitis quod factum est verbum per universam Judaeam, et caetera. Breviter
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s ei adẽẽ milites dix̃. & quacausa uenerant tacuit. qͥa ad conser
& ꝓcidens ad pedes el adorauit. Gestu corporis p̾monstrans corneli
qͥd intꝰ incorde deuotionis abuerit. Doctori enĩ suo obuiã uenit
auditor. qͥ mundo & intento pectore sedulus aure. atq inian¬
ti desiderio u̾bũ salutis suscep̃. Nã qͥ tarde ad credendũ per¬
trait᷑. qͣsi a doctore iacens erigit. S qͥ desue uite macuł erube¬
scens. ꝓcidendo infacie humilitatis parit & pudoris indicia
p̾fert. iure a suo p̾ceptore meretur erigi. Pecrus ueleuauit
cũ dicens. Surge. & ego ipse hõ sũ. Cõmunionẽ quippe nature¬
& equalitatis meruit sc̃itas actionis. Nã inananie & saphire cul
pa. zelus ultionis ius aꝑuit potestatis. & mͥostendit ds̃ neminẽ
cõmunẽ aut inmundũ dicere hominẽ. Hoc utiq tunc ostendit
cũ uax angłica sonuit. que ds sc̃ificaũ ti cõmune ne diceris.
Anudius quarta die usq in hanc horã. oranserã hora nona in

Expanded text:
tus adesse milites dixit, et qua de causa venerant tacuit, quia ad conseret procidens ad pedes ejus adoravit. Gestu corporis praemonstrat Cornelius quid intus in corde devotionis habuerit. Obviam enim suo doctori venit auditor, qui mundo pectore et intenta sedulus aure, atque inhianti desiderio verbum fidei suscipit. Nam qui tarde ad credendum pertrahitur, quasi a doctore jacens erigitur. Sed qui, de suae vitae maculis erubescens, procidendo in faciem humilitatis pariter et pudoris indicia praefert, jure a suo praeceptore meretur erigi. Petrus vero levavit eum, dicens: Surge, et ego ipse homo sum. Communionem quippe aequalitatis merostendit Deus neminem communem aut immundum dicere hominem. Hoc utique tunc ostendit, cum vox angelica sonuit: Quae Deus purificavit, tu ne commune dixeris. A nudius quarta die usque in hanc horam, orans eram hora nona in
Abbreviated transcription (Latin):
dñsait. Uidebitis celũ aꝑtũ & angłos di ascendentes & descen¬
dentes suꝑ filiũ hominis. Cuiꝰ uere domꝰ iusta mare posita memorat᷑
Mare enĩ fluctiuagos seculi tumultus furoresq demonstrat. ubi
imꝓbi homines qͣsi piscesauidissimi sese inuicẽ ꝑsequunt᷑ & deuorant.

Expanded text:
Dominus ait: Videbitis coelum apertum, et angelos Dei ascendentes et descenDominus ait: Videbitis coelum apertum, et angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis . Cujus bene domus juxta mare posita memoratur. Mare enim fluctivagos saeculi tumultus furoresque designat, ubi homines improbi quasi pisces avidissimi sese invicem persequuntur et devorant.
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret. ne dubitaret incircũcisis xp̃ianã trade fidẽ. Erat enĩ
ex illis animantib euangłico uase monstratis. Unde & absp̾u
sc̃õ hoc idem facere confirmatur  statĩ receptũ est uas incelũ
Post trinã submissionẽ linteu̾ celo recipitur. que ꝓpt̾ huiꝰ secłi con¬
ũsatione qua ꝑfidẽ & baptisinũ mundata ꝑegrinatur ȩccła.
celestis iã abitatio felix & et̾na sequitur. & dicit sp̃sei. Ecce uiri
tres querunt te. Inm̾te aũ absp̃u. non inaure carnis audiũ.
Surge itaq & descende. & uade cũ eis. Descende dececto & ad p̃¬
dicandum ire iubetur. ut eccła dnmm non solũ alta sub eundo
speculetur. s eundẽ etiã infines qͥbq & quasi adhuc exterius
positis . s tam̃ ostiũ symonis id est obedientie pulsantib ad ac¬
tiuã uitã redeundo uelut delecto surgendo p̾dicet. Iusta qđ

Expanded text:
mitteret, ne dubitaret incircumcisis Christianam tradere fidem. Erat enim mitteret, ne dubitaret incircumcisis Christianam tradere fidem. Erat enim ex illis animantibus Evangelio vase monstratis. Unde et a Spiritu sancto hoc idem facere confirmatur. Et statim receptum est vas in coelum. Post trinam submissionem linteum coelo recipitur, quia post hujus saeculi conversationem, qua per fidem et baptismum mundata peregrinatur Ecclesia, coelestis inhabitatio felix et aeterna sequitur. Dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te. In mente haec a Spiritu, non in aure carnis audivit Surge itaque et descende, et vade cum eis. Descendere de tecto, et ad praedicandum ire jubetur, ut Ecclesia Dominum non solum alta subeundo speculetur, sed eumdem etiam infirmis quibusque, et quasi adhuc exterius positis, sed tamen ostium Simonis, id est, obedientiae pulsantibus, ad activam vitam redeundo, velut e lecto surgendo, praedicet. Juxta quod
Abbreviated transcription (Latin):
cõmune & inmundũ. Populus iudeoꝵ partẽ di ẽẽ se iactans. cõ¬
munes cibos uocat. quib utuntur om̃s homines. Uerbi gr̃am suillã
carnẽ. ostreas. lepores. & istiusmodi animantia que ungulam non
findunt. nec ruminant. nec squame inpiscib sunt. ĩ mundicibi
utuntur bestiarũ uel reptiliũ carnesnulli mortaliũ comestibiles.
Hoc aũt factũ ẽ ꝑter. Quia ꝑquattuor partes orbis terrarũ misteriũ
sc̃e trinitatis aduodeciꝰ apłis p̾dicandũ erat. ido quattuor lineȩ t̾cia
uice decelo dimisse sunt. siue ut beatus ambrosius interpͥtatur.
t̾cia repetita figura: oꝑationẽ sc̃e trinitatis exp̃ssit. & ido inmi¬
steriis interrogatio trina defertur. & confirmatio trina celebrat᷑
nec potest qͥs nisi trina tonfessione purgari. Unde & ipse petrus
in euangłio t̾cio int̾rogatur. utrũ diligat dñm. ut trina res¬
ponsione: uincula que dñm negando ligauit absolueret. hec
oportuno petro ostensa sunt. cũ corneliꝰ gentilis ad exibendũ eum

Expanded text:
Dei esse se jactans, communes cibos vocat, quibus omnes utuntur homines. Verbi gratia, suillam carnem, ostreas, lepores, et istiusmodi animantia, quae ungulam non findunt, nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt. Immundi vero cibi dicuntur, bestiarum vel reptilium carnes, nulli mortalium comestibiles. Hoc autem factum est per ter. Quia per quatuor partes orbis terrarum mysterium sanctae Trinitatis a duodecim apostolis praedicandum erat, ideo quatuor lineae tertia vice de coelo demissae sunt. Sive ut beatus Ambrosius interpretatur, tertio repetita figura operationem Trinitatis expressit. Et ideo in mysteriis interrogatio trina defertur, et confirmatio trina celebratur, nec potest quis nisi trina confessione purgari. Unde et ipse Petrus in Evangelio, tertio interrogatur utrum diligat Dominum, ut trina responsione vincula, quae Dominum negando ligavit, absolveret. Haec opportune Petro ostensa sunt, cum Cornelius gentilis ad exhibendum eum
Abbreviated transcription (Latin):
litatt̾ añ fores porte int̾fecta p̾terita uitia sotiati. eccłam quam
significat petrus inserantur. Iusta qđ dese ipso paulus a postolus
ait. Ego enĩ ꝑlegem legi mortuus sũ. ut dõ uiuã. &iterũ. Uiuo¬

Expanded text:
litatem ante foris positae, intlitatem ante foris positae, intsignificat Petrus, inserantur. Juxta quod de seipso apostolus Paulus ait: Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Domino vivam
Abbreviated transcription (Latin):
nꝗͣ erant oĩa quadrupedia & serpentia t̾re cũ uolatilib cȩli.
Animalia illa om̃s gentes sunt errorib immunde .s pͥma submis¬
sione id est inmisterio sẽe trinitatis baptisma mundata. que
hominis imaginẽ delinquentes: bestiarũ & serpentiũ sumpsere
& ad phariseos. genimina uiꝑarũ. &ad libidinosos. eqͥ insanien¬
& de suꝑbis simul acdolosis: uulpes foueas abent. & uolueres cęli
nidos. & in cõmune de om̃ib & ho̾ cũ in honore ẽẽt
id est adimaginẽ di factus. ñ intellex. cõparatus est iumentis in
sipientib Uirũ gͦ id est incorruptũ hõem. salomon ostendit diẽns.
in time & mandata eĩ obserua. hoc est enĩ om̃is homo. Surge petre
occide & mnanduca. Surge inqͥd adeuangelirandũ p̃parare. oc¬
cide ingentib qđ fuerant. & fac qđ es. Qđ enĩ manducat cibũ fo¬
ris positũ insuũ corpus traicit. Precip̃gͦ ut nationes ꝑ incredu¬

Expanded text:
In quo erant omnia quadrupedia et serpentia terrae, volatilia coeli. In quo erant omnia quadrupedia et serpentia terrae, volatilia coeli. Animalia illa omnes gentes sunt erroribus immundae, sed trina submersione, id est, mysterio sanctae Trinitatis in baptismo mundatae, quae, hominis imaginem relinquentes, bestiarum ac serpentium sumpsere Et ad Pharisaeos: Genimina viperarum . Et ad libidinosos: Equi insanienEt de superbis simul ac dolosis: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos . Et in commune de omnibus: Et homo cum in honore esset, id erum autem, id est, incorruptum hominem, Salomon ostendit, dicens: Deum time, et mandata ejus observa. Hoc est enim omnis homo . Surge, Petre, occide, et manduca. Surge, inquit, ad evangelizandum praeparare. Occide in gentibus quod fuerant, et fac quod es. Qui enim manducat cibum foris positum, in suum corpus trajicit. Praecipit ergo ut nationes per incredu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut oraret circa sextã. Sexta hora petrus int̾ medias p̾ces esurut
salutẽ utiq mundi. qͣm dñs sexta etate secłi̾ querere & saluare
uenerat. Qđ &e ipse uoluit indicare.cũ eadẽ diei hora suꝑ puteũ
samaritane fidem sitiebat. & descendens uas qđ dã uelut lin-¬
teum magnũ. Uas illut eccłam significat. incorruptibili
fide p̃ditam. Linteũ enĩ tinea non consumit. que uestes alias
corrũpit. & iđo qͥuult ad misteriũ eccłȩ catholice ꝑtinere.
excludat decorde suo corruptionẽ malarũ cogitationᷤm.
& ita incorruptibilit̾ firmetur infide. ut prauis cogitationib
teũ dependebat. quattuor plagas orbis t̾rarũ designant. quib
extenditur eccła. Ipsa ẽ enĩ ciuitasdi nr̃i in monte sc̃o ei. dilatans
exultationes uniũ se t̾rȩ. d enĩ decelo submittit̾ indicat eum sup
uenientis sp̃s scĩ sola gr̾a seruari parit᷑ atq augeri. Unde dicit.

Expanded text:
Ut oraret circa horam sextam. Sexta hora Petrus inter medias preces esurit, Ut oraret circa horam sextam. Sexta hora Petrus inter medias preces esurit, salutem utique mundi, quem Dominus sexta aetate saeculi quaerere et salvare venerat. Samaritanae puteum sitiebat. Et descendens vas quoddam velut linteum magnum. Vas illud Ecclesiam significat incorruptibili fide praeditam. Linteum enim tinea non consumit, quae vestes alias corrumpit. Et ideo qui vult ad mysterium Ecclesiae catholicae pertinere, excludat de corde suo corruptionem malarum cogitationum, et ita incorruptibiliter firmetur in fide, ut pravis cogitationibus teum dependebat, quatuor plagas orbis terrarum designant, quibus extenditur Ecclesia. Ipsa est enim civitas Dei nostri in monte sancto ejus, dilatans exsultationes universae terrae. Quod enim de coelo submittitur, indicat eam sola supervenientis Spiritus sancti gratia servari pariter atque augeri. Unde dicit i
Abbreviated transcription (Latin):
datur infide. Uidit inuisu manifeste qͣsi ora nona diei. & cet̾a.
B ene oraculũ baptismi petendi hora nona accipit᷑. qͥ in morte
ipsius qͥ ora nona sp̃m tradidit erat baptirandus. & nunc mit¬
te uiros in ioppen. Cũ elemosinis p̾cibq susceptis. mox doctor
salutis accersiri iubet᷑. manifeste innuit. qđ elemosines illis
ac p̃cibꝰ plenã sue salutis cognitionẽ adño quesierat. Uocaũ
duos domesticos suos & militẽ metuentẽ dñm. Tres misit
ad petrũ cornelĩ: qͥa credit᷑a gentilitas aplice fidei. europã.
a syã. africãq subegit. Partĩ studiis militarib hocẽ instantia
p̃̾dicandi. partĩ domesticis negotiis occupandas. Nota quod
unus miles & duo domestici mittantur. Quanto enĩ fortiores. tanto
pauciores in ecclesie membris inuenies. pluresqͥ audire uerbum
qͣm qͥ dicere sciant. Ascendit petrus insuꝑiora. Significat eccłam
relictis terreniscupiditatib conũsationẽ incelis abituram.

Expanded text:
datus in fide. Vidit in visu manifeste quasi hora nona diei, etc. Bene oraculum baptismi petendi hora nona accipit, quia in morte ipsius, qui hora nona spiritum tradidit, erat baptizandus. Et nunc mitte viros in Joppen. Cum eleemosynis precibusque susceptis, mox doctor salutis accersiri jubetur, manifeste innuitur quod eleemosynis illis ac precibus plenam suae salutis cognitionem a Domino quaesierit. Vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum. Tres misit ad Petrum Cornelius, quia creditura gentilitas apostolicae fidei Europam, Asiam, Africamque subegit, partim studiis militaribus, hoc est, instantia praedicandi, partim domesticis negotiis occupandas. Nota quod unus miles, et duo domestici mittantur. Quanto enim fortiores, tanto pauciores in Ecclesiae membris invenies, plures qui audire verbum, quam qui dicere sciant. Ascendit Petrus in superiora. Significat Ecclesiam, relictis terrenis cupiditatibus, conversationem in coelis habituram.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes penitentis anime. que sensus pͥstini uigorẽ. qͣsi uiri
regim̃ ad tẽpus omittunt. qͥ panima delinquente. necesse est
s̃upplicit᷑ exorent. &ostendentes tuuicas & uestes qͦs faciebat illis
dorcas. Non suis ꝓdefuncta uocib s ipsius p̾eabant᷑ oꝑib qm̃ ele¬
mosine ñ solũ asecda s & apͥma inorte liberant. Dixit. Iabita surge
Atilla aꝑuit ocłos. & uiso petro resedto. Iustissimus ordo resurgintis.
ut pͥus oculos mentis aꝑiat. & agnita deinde patri uoce resideat.
lumen sue circ ũspectionis ꝗd ꝑdidat recipiat. & addoetrinaui
corũ qͥse adiuuerant uiuant. Dans aut illi manũ erex eam.
Contarta petri manu tabita resurgit. qͥa languens anima pa¬
incesarea nõe cornelius. Non uirtutib ad fidem s fide ꝑtingioꝰ
aduirtutes. ut beatus papa gregorius ẽponit. Cornelius enim
in qͥd cuiꝰ elemosine ante baptismũ angło teste laudate suns
ñ oꝑib adfidẽ. s fide uenit ad oꝑa. Si enĩ deo uero & ante bap¬

Expanded text:
cogitationes animae poenitentis, quae sensus pristini vigorem quasi viri regimen ad tempus omiserant, quae pro anima delinquente necesse est suppliciter exorent. Et ostendentes ei tunicas et vestes, quas faciebat illis Dorcas. Non suis pro defuncta vocibus, sed ipsius precabantur oped et a prima morte liberat. Dixit: Tabitha, surge. A illa aperuit oculos, et viso Petro resedit. Justissimus ordo resurgentis, ut prius oculos mentis aperiat, et agnita deinde Petri voce resideat, lumen suae circumspectionis, quod perdiderat, recipiat, et ad doctrinam eorum qui se adjuverant vivat. Dans autem illi manum, erexit eam. Contacta Petri manu Tabitha resurgit, quia languescens anima pecin Caesarea, nomine Cornelius, etc. Non virtutibus ad fidem, sed fide pertingitur ad virtutes, ut beatus papa Gregorius exponit. Cornelius enim inquit cujus eleemosynae ante baptismum angelo teste laudatae sunt, non operibus ad fidem, sed fide venit ad o
Abbreviated transcription (Latin):
tontẽplatione & suꝑnis sagacit᷑ intendunt. & ibi sũme eauta
circũs pectione sẽꝑ intendunt. Nã qđ munda qͥdẽ hec animalia
ustalegẽ: s timida sunt & inbellia austa qđ naturã eorũ expͥ¬
mens martialis ait. Dente timet᷑ aꝑ. defindunt cornua cer
eos qͥ simplicit᷑ uiuere disenetoqgssuuetionus qͥsi fissa ungula
ineede: & u̾bũ dei continua meditatione ruminare satagunt
Qsi uel ignorantia forto uel infirmitatennortẽ incurrunt sp̃alẽ
ꝓ intentionis tam̃ recte integritate resuscitari merent᷑. sicut
petro ipsi contigisse ꝓbat̾. cii rectissime qđ dedorca describtũ
opum bonorũ casti subite infirmitatis occũbunt. S cũ max
lacͥmis insistunt ad spẽ recuꝑ ande uirtutis ascendunt. sc̃oꝵ
auxilia inuocant̾. & suaquę int̾iniserant bona aeta recogitant.
faciunt ꝓfecto qͦd scqͥtur. Quã cũ lauissent: posuer eã incenaculo.
& cet̾a que depetͥ euocatione & elemosinarũ dorcadis ostensione

Expanded text:
t, et suimet cauta circumspectione semper invigilant. Nam quod munda quidem haec animalia juxta legem, sed timida sunt et imbellia, juxta quod naturam eorum exprimens Martialis ait: eos qui simpliciter vivere discretoque gressu actionis quasi fissa ungula incedere, et verbum Dei continua meditatione ruminare satagunt? Qui si vel ignorantia forte, vel infirmitate mortem incurrerint spiritalem, pro intentionis tamen rectae integritate resuscitari merentur, sicut Petro ipsi contigisse probatur, cui rectissime, quod de Dorcade scriptum operum bonorum causae subitae infirmitatis occumbunt. Sed cum mox lacrymis insistunt, spem recuperandae virtutis ascendunt, sanctorum auxilia invocant, et sua quae intermiserant bona acta recogitant, faciunt profecto quod sequitur. Quam cum lavissent, posuerunt eam in coenaculo. Et caetera, quae de Petri evocatione, e
Abbreviated transcription (Latin):
signficat hunianũ. inferiorũ pͥus delectatione languescens . s apłoꝵ
&cursus scłi annuis quattuor tẽporib uariatur. qͥcũq p̾sentia laben¬
uaq gaudia cõplectit᷑. qͥsibis quat̾ nario annorũ numero gͥbatto
sternitur enerius. Grabattũ qͥppe ẽ. ipsa segnities ubi requiescit anu
eger & infirmꝰ. id est in uoluntate corporis & oĩ delectatione seculi.
c nea sanet te dñs ibs xp̃s. surge & sterne tibi. Quẽ deparalisi curau̾at.
mar surgere & sternere sibi p̾cepit. sp̃aliter insinuans. ut qͥsqͥs fidi
s etiã bonaoꝑa inqͥb requiescere ualeat paret. In ioppe aut fuit
quedã discipła nõe tabita. que int̾pretata dr dorcas. id est dãmula
uel caprea. Significat aũt animas uirtutũ studio sublimes. sed
houm opinione contẽptibiles. Neq enĩ beatus lucas int̾pretationẽ
nominis augeret . nͥ magnũ eidẽ misteriũ ineẽ cognosceret. Dãmula

Expanded text:
significat humanum, infirmorum prius delectatione languescens, sed apostosignificat humanum, infirmorum prius delectatione languescens, sed apostoet cursus saeculi annuis quatuor temporibus variatur, quicunque praesentia labentiaque gaudia complectitur, quasi bis quaternario annorum numero, grabato sternitur enervis. Grabatum quippe est ipse segnities, ubi requiescit animus aeger et infirmus, id est, in voluptate corporis et omni delectatione saeculari. Aenea, sanet te mox surgere et sternere sibi praecepit, spiritaliter insinuans ut quisque fideised etiam bona opera, in quibus requiescere valeat, paret. In Joppe autem fuit quaedam discipula, nomine Tabitha, quae interpretata dicitur Dorcas. Id est, damula, vel caprea. Significat autem animas virtutum studio sublimes, sed hominum opinione contemptibiles. Neque enim beatus Lucas interpretationem nominis augeret, nisi magnum ei mysterium inesse cognosceret. Damula
Abbreviated transcription (Latin):
& itum reu̾sũ ẽẽ damascũ. Deiude post annos tres uenientẽ ieroso¬
lima uidisse petrũ. & mansisse apd̾ eũ diebꝰ quindecĩ. aliũ aut̃
apłorũ uidisse nemine. nͥ iocobũ tremdiũ. Ac deinde sicut & lucas
sequitur. uenisse in partes syrie &cilicie. Utrũ aũt pͥma ansecđa
interficiendi. Iccirco aulucas arabiã p̃termitte uidet᷑. qđ ibi mi¬
nime p̾dicauerit. iusta qđ ipse insequentib agrippe regi loquens
ait. qͥa damasci pͥmũ & ierosolimis &e inõi regione iudee &e gentib
p̃dicabat. Barnabas aũt app̃hensũ illũ. adduxit ad apłos. Incẽ
cuerit. Ne forte hoc significet gentiles inciuitatẽ di adunandos.
& iudeos inꝑfidiã gentiũ ẽẽ lapsuros. iusta qd̾ esaiasait. & conu̾ter᷑¬
libanꝰ in chermel. & chermel insaltum reputabit᷑. Inuenit aũt ibi
bõem qͥndã nõe encã ab annis octoiacentẽ ing̾batto. E neas iste: genꝰ

Expanded text:
et iterum reversum esse Damascum. Deinde post tres annos venientem Jerosoet iterum reversum esse Damascum. Deinde post tres annos venientem Jerosolymam vidisse Petrum, et mansisse apud eum diebus quindecim. Alium autem apostolorum vidisse neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. Ac deinde sicut et Lucas exsequitur, venisse in partes Syriae et Ciciliae. Utrum autem prima, an secunda interficiendi. Idcirco autem Lucas Arabiam praetermittere videtur, quod ibi minime praedicaverit, juxta quod ipse in sequentibus Agrippae regi loquens, ait: Quia Damasci primum, et Jerosolymis, et in omni regione Judaeae et gentibus praedicabam. Barnabas autem apprehensum illum duxit ad apostolos. Hic est cuerit, ne forte hoc significet gentiles in civitatem Dei adjuvandos, et Judaeos in perfidiam gentium esse lapsuros. Juxta quod Isaias ait: rmel in saltum reputabitur . Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, ab annis octo jacentem in grabato. Aeneas iste genus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eiꝰ s tantũmͦ discipłi. ut generalit̾ xp̃i uel eccle intelligant.
Nondũ enĩ paulus discipłos fecisse legit᷑ s: solũ iudeos confudisse
qͥ abitabant damasci. Permurũ dimiserunt eũ submittentes
insporta hoc effugii genꝰ. hodieq seruat᷑ ineccla. qͥndo qͥs antiqͥ
hostis insidiis uel huius secłi laqueis circũ fusus. spei fideiq sue
munimine saluabit᷑. Murusenĩ damasci qͥsanguinẽ bibens int̾¬
p̃tatur. adũsitas scłi ẽ. Rexareta qͥ int᷑ pretatur dissensio. diabolꝰ
intelligit᷑. Sporta que iuncis paliisq solet confici. fidei spȩips
coniunctionẽ designat. Iuncus enĩ uiriditatẽ fidei. palma spẽ uite
et̃ne significat. Quisqͥs gͦ se muro adũsitatis uidet accinctũ. sportas
uirtutis quaeuadat festinus ascendat. Cũ aut̃ uenisset inierusalꝰ
tẽptabat. se. iunꝰ gere discipłis. Honeũ mox baptieatũ credamꝰ uenisse
ad apłos ierusalẽ. s sicut ipse galatis scribit. pͥmo abisse arabiam.

Expanded text:
 ut generaliter Christi vel Ecclesiae intelligantur. Nondum enim Paulus discipulos fecisse legitur, sed solum Judaeos confudisse qui habitabant Damasci. Per murum dimiserunt eum, submittentes in sporta. Hoc effugii genus hodieque servatur in Ecclesia, quando quis antiqui hostis insidiis vel hujus saeculi laqueis circumfusus, spe fideique suae minime salvatur. Murus enim Damasci, quae sanguinem bibens interpretatur, adversitas saeculi est. Rex Areta, qui interpretatur descensio, diabolus intelligitur. Sporta quae juncis palmisque solet confici, fidei speique conjunctionem designat. Juncus enim viriditatem fidei, palma spem vitae aeternae significat. Quisquis ergo se muro adversitatis videt cinctum, sportam virtutum, qua evadat, festinus ascendat. Cum autem venisset in Jerusalem, tentabat jungere se discipulis. Non eum mox baptizatum credamut, primo abiisse in Arabiam,