comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit: inualidum reddat. Si autẽ
quod libet menbrum arripue¬
rit. inflexibile q inutile facit.
Ergo ꝑ paraliticũ quilibet pecca¬
tor designatur. qͥ a calore diuini
amo ris recedens. intorporem
uel frigus iniquitatis conuernt᷑
in tantum ut si aliquando grauis¬
sima mala ꝑpetret: nec ea uelu
minima ꝑtimescat. Qualib per
cisterna aquam suam: sie friglla
quo paraliticus portabatur uel
corpus hominis peccatis assuetũ.
uel conscientiã despatam signifi¬
cat. Hi autem qui paralitieum
dño ad curandum obtulerunt:
doctores & magistros ȩccłȩ signi¬
ficant O fferunt enim paralitieũ
dño ad sanandum ȩccłiastici uiri:
quando peccantẽ uerbis corrigur.
& orationib uuant. ut ab ipsis
peccatis resipiscat. Qbene mareo
narrante quatuor fuisse referunt᷑
quia quatuor sunt libri scĩ euuan¬
głii. in quib omnis p̃dicantium
doctrina non solum instruit᷑ sed
etiam roborat᷑. Sed quia omnis
qui alienas animas suscepit re¬

Expanded text:
rit, invalidum reddat; si autem rit, invalidum reddat; si autem quodlibet membrum arripuerit, inflexibile et inutile faciat. Ergo per paralyticum quilibet peccator designatur, qui a calore divini amoris recedens, in tepore vel frigore iniquitatis convertitur, in tantum ut si aliquando gravissima mala perpetret, nec ea velut minima pertimescat, qualibus percisterna aquam suam, sic frigidamquo paralyticus portabatur, vel corpus hominis peccatis assuetum, vel conscientiam desperatam significat. Hi autem qui paralyticum Domino ad curandum obtulerunt, doctores et magistros Ecclesiae significant. Offerunt enim paralyticum Domino ad sanandum ecclesiastici viri, quando peccantem verbis corrigunt, et orationibus juvant, ut ab ipsis peccatis resipiscat. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse referuntur, quia quatuor sunt libri sancti Evangelii, in quibus omnis praedicantium doctrina non solum instruitur, sed etiam roboratur. Sed quia omnis, qui alienas animas suscipit re
Abbreviated transcription (Latin):
men posuit: alter uero in ciuita¬
tem suam absolute dixit. Uelcer¬
de capharnaum eius ciuitas dici
potest. non quod in ea natus uł
nutritus sit: sed quod eam mi¬
raculis illustrauerit. Rursum
querit᷑. quare nauim ascenderit.
Nunquid non poterat suꝑ un¬
das maris ambulare: qui quon¬
dam petro prestitit. qđ super
undas maris ambularet: Aut
non poterat coram suis uestigiis
mare siccare qui coram filiis isrł
egredientib ex egypto. mare ru¬
brum siccauit. qr eos transire ꝑ
siccum fecit: Poterat utiq Sed
id̾o nauim ascendit. ut omnia
quȩ hominis sunt agens. uerũ
hominẽ ꝓ nr̃a salute uenisse de¬
monstraret. Et ecce offerebant
Paralisis non solum grauissima.
sed etiam acutissima ẽ passio. qͦ
subito ut hominẽ attigerit. ad
omne opus inutilem efficit. fit
autem dum calor naturȩ uel san¬
guinis infrigus uersus. natura¬
les meatus uenarũ ꝑ eludit: in
tantum ut si totũ hominẽ attige¬

Expanded text:
men posuit, alter vero in civitamen posuit, alter vero in civitatem suam absolute dixit. Vel certe Capharnaum ejus civitas dici potest, non quod in ea natus vel nutritus sit, sed quod eam miraculis illustraverit. Rursum quaeritur, quare navim ascenderit? Nunquid non poterat super undas maris ambulare, qui quondam Petro praestitit, ut super undas maris ambularet ? Aut non poterat coram suis vestigiis mare siccare, qui coram filiis Israel egredientibus ex Aegypto mare Rubrum siccavit, et eos transire per siccum fecit ? Poterat utique; sed ideo navem ascendit, ut omnia quae hominis sunt agens, verum hominem pro nostra salute se venisse demonstraret. « Et ecce offerebant » Paralysis non solum gravissima, sed etiam acutissima est passio, quae subito ut hominem attigerit, ad omne opus inutilem efficit. Fit autem dum calor naturae vel sanguinis in frigus versus, naturales meatus venarum praecludit, in tantum ut si totum hominem attige
Abbreviated transcription (Latin):
sos a diabolo. U enit inciuitatẽ
suam. id est in scãm ȩccłiam. non
qł ad eam ueniens suam inue¬
nerit: sed quod subueniendo
eam suam fecerit. Incuius typo
eiꝰ ciuitas nazareth dicta est. qͤ
munda uel custodita interpre¬
tatur: Significat autẽ ȩccłiam
quam sibi elegit non habentẽ
maculam aut rugam: quam
in amoris cantico loquitur. To¬
ta pulchra es amica mea: & ma¬
cula non ẽ inte. Et iterum. Una
ẽ amica mea. formosa mea. co¬
lumba mea. inmaculata mea.
Querit᷑ autẽ quare matħs dicat.
dñm uenisse inciuitatẽ suã cũ mar¬
cus hoc signũ sanitatis ñ innarareth
quȩ eiꝰ ciuitas dicta ẽ sed in caphar¬
naum fuisse referat. Ad quod bre¬
uis & facilis patet. responsio: qͥa
uidelicet narareth. & capharna
quod ibi sit conceptus uel nutritꝰ.
unde & galileus appellatur: sie
non solum nazareth sed etiam ca-¬
pharnaum quȩ ingalilea fita est.
eius eiuitas intelligi potest. Nicħ
ergo maths qr mareus inter se
discordant: cum unus ipsum no¬

Expanded text:
s a diabolo . » Venit in civitatem suam, id est sanctam Ecclesiam, non quod ad eam veniens suam invenerit, sed quod subveniendo eam suam fecerit. In cujus typo ejus civitas Nazareth dicta est, quae munda vel custodita interpretatur, significans Ecclesiam quam sibi elegit non habentem maculam vel rugam: quoniin amoris Cantico loquitur: « Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te . » Et item: « Una es, amica mea, formosa mea, columba mea, immaculata mea Quaeritur autem quare Matthaeus dicat Dominum venisse in civitatem suam, cum Marcus hoc signum sanitatis non in Nazareth quae ejus civitas dicta est, sed in Capharnaum fuisse referat? Ad quod brevis et facilis patet responsio: quia videlicet Nazareth et Capharnauquod ibi sit conceptus vel nutritus, unde et Galilaeus appellatur, sic non solum Nazareth, sed etiam Capharnaum, quae in Galilaea sita est, ejus civitas intelligi potest. Nihil enim Matthaeus et Marcus inter se discordant, cum unus ipsum no
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere potest: sic solus cogita¬
tiones hominũ intueri ualet. scͥp¬
cor. Acsi diceret. Eadem diuinita¬
tis potentia. qua ur̃as cogitatio.¬
nes intueor. possum ñ solum pa¬
ralitico. sed etiam cunctis peni¬
tentib peccata dimittere. Adhuc
autẽ ex ur̃is cogitationib intelli-¬
gite: qͥd paraliicus iste consequa¬
tur. Qd ẽ facilius dicere dimittun¬
t᷑ tͥ peccata: an dicere surge ꝙ am¬
bula. Int̾ dicere & facere apud
homines magna distantia ẽ: apud
dm̃ autẽ nulla. Cui dixisse fecisse
ẽ: dixit enĩ & facta sunt. manda.¬
uit & creata st̃. Qd̃ autẽ peccata¬
ei dimissa ẽent: ipse nouerat qui
dimittebat. Qd uero consurgeret
& ambularet: tam ille qui surge¬
bat quam illi qui surgentẽ uidebar
nouerant. S ualde ceci erant scri-¬
bȩ & pharisei: qui corporale mira¬
culum sp̃italem non intelligeban.
Et cum uidissent paralyticũ mun¬
datũ. peccata dimissa ẽẽ non crede¬

Expanded text:
dimittere potest, sic solus cogitadimittere potest, sic solus cogitationes hominum intueri valet, Scripcor . » Ac si diceret: Eadem divinitatis potentia, qua vestras cogitationes intueor, possum non solum paralytico, sed etiam cunctis poenitentibus peccata dimittere. Adhuc autem ex vestris cogitationibus intelligite quid paralyticus iste consequatur. « Quid est facilius dicere: Dimittuntur tibi peccata tua, an dicere: Surge et ambula? » Inter dicere et facere apud homines magna distantia est, apud Deum autem nulla, cui dixisse, fecisse est. « Dixit enim, et facta sunt; mandavit, et creata sunt . » Quod autem ei peccata dimissa essent, ipse noverat qui dimittebat. Quod vero surgeret et ambularet, tam ille qui surgebat, quam illi qui surgentem videbant, noverant. Sed valde caeci erant Scribae et Pharisaei, qui per corporale miraculum spiritale non intelligebant: et cum vidissent paralyticum mundatum, peccata dimissa esse non crede
Abbreviated transcription (Latin):
biliter peecata dimitteret. blas¬
phemare dicebant. Unde scđ̃m
marcum euuangłistam. indignan-¬
tes dixisse leguntur. Quis potest
peccata dimutere. nisi solus d̾s:
In his uerbis uerum dicebant:
quia nullus peccata dimutere
ꝓpħam. Ego sum qui deleo iniqͥ¬
tates tuas ꝓpter me. & cetera.
Quem sequutꝰ psalmista dixit.
Sed̃m multitudinẽ miserationũ
tuarum. dele iniquitatẽ meam:
& amplius laua me ab iniquita¬
dinem errabant. cum eum qui in¬
uisibiliter peccata dimutere po¬
test presentialiter uidentes dĩ
credere nolebant. Sed quia etiã
ingratis beneficium prestare o-¬
portet: pͥmum dñs ad cogitatio-¬
nes blasphemantium respondit.
ac deinde miraculũ sanitatis
ostendit. Unde & subditur. Et
cum uidisset iħe cogitationes eoꝵ
dixit. Ut quid cogitatis mala
in cordibus ur̃is: In quo facto
dñs blasphematorib suis quodd̃s
credendus ẽẽt. manifeste declara¬
uit. Sicut enim solus ds peccata

Expanded text:
biliter peccata dimitteret, blasbiliter peccata dimitteret, blasphemias dicebant. Unde, secundum Marcum evangelistam, indignantes dixisse leguntur: « Quis potest peccata dimittere, nisi solus Deus? » In his verbis verum dicebant, quia nullus peccata, nisi solprophetam: « Ego sum qui deleo iniquitates tuas propter me , » et caetera. Quem secutus Psalmista dixit: « Secundum multitudinem mituarum, dele iniquitatem meam . » Et: « Amplius lava me ab iniquitam errabant, cum eum, qui invisibiliter peccata dimittere potest, praesentialiter videntes, Deum credere nolebant. Sed quia etiam ingratis beneficium praestare oportet, primum Dominus ad cogitationes blasphemantium respondit, ac deinde miraculum sanitatis ostendit. Unde et subditur: « Et cum vidisset Jesus cogitationes eorum, dixit: Ut quid cogitatis mala in cordibus vestris? » In quo facto Dominus blasphematoribus suis, quod Deus credendus esset, manifeste declaravit. Sicut enim solus Deus peccata
Abbreviated transcription (Latin):
& dixit mͥ. Sufficit tibi gr̃a mea.
Nam uirtus in infirmitate ꝑficit᷑
Alii ꝓpt̃ enormitatẽ scelerũ flagel.¬
lantur. ut hic penas exꝑiri incipi¬
ant. quas infuturo passuri sunt.
qualis fuit berodes rex & nabu¬
godonosor rex. antiochus & pylatꝰ
&e ceteri tales. de quib scriptum ẽ
dupplici contricione contere eos
dñe. Alii ꝓpter preterita peccata
remittendo flagellantur. qualis
fuit ille languidus qui iacebat ad
piscinam syloȩ: cui post peccata
dimissa a dño dictum ẽ. Eece sanꝰ
factus es iam noli amplius pecca¬
re: ne deterius tibi aliquid contin-¬
gat. Qualis fuit ꝙ iste paralitieꝰ
de quo nunc sermo agitur. eui ñ
solum peccata dimissa sunt. sed
etiam corporis sanitas restituta
ẽ Et ecce quidam de scribis. dixe¬
runt intra se. Hic blasphemat.
Morem suum seruauerunt scribe
cum non ob amorẽ sed ꝓpter inui-¬
diam dnm sequebantiu ut eum
reprehendere possent: scientes
uisibile miraculum quod futurũ
erat se negar e posse quod inuisi¬

Expanded text:
xit mihi: Sufficit tibi gratia mea. Nam virtus in infirmitate perficitur . » Alii propter enormitatem scelerum flagellantur, ut hic poenas experiri incipiant quas in futuro passuri sunt, qualis fuit Herodes rex et Nabuchodonosor, Antiochus et Pilatus, et caeteri tales, de quibus scriptum eDuplici contritione contere eos, Domine . » Alii propter praeterita peccata remittenda flagellantur, qualis fuit ille languidus qui jacebat ad piscinam Siloe, cui, post peccata dimissa, a Domino dictum est: « Ecce sanus factus es, jam amplius noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat ; » qualis fuit et iste paralyticus de quo nunc sermo agitur, cui non solum peccata dimissa sunt, sed etiam sanitas corporis restituta est. « Et ecce quidam de Scribis dixerunt intra se: Hic blasphemat. » Morem suum servaverunt Scribae, cum non ob amorem, sed propter invidiam Dominum sequebantur; ut eum reprehendere possent, scientes visibile miraculum quod factum erat se negare non posse, quod invisi
Abbreviated transcription (Latin):
habeat significanti¬
am. sieuti ẽ nauis quȩ aliquando
nificat. Uexillum sc̃ę crucis: sic̃
Ascendente iħu innauiculã: se¬
cuti sunt eum discipłi eius. Sc̃am
ȩccłiam. sicut in psalmis legitur.
facientes oꝑationem inaquis mul-¬
tis. Ipsiuiderunt oꝑa dñi & mi¬
rabilia eiꝰ inprofundo. Uterum
intemerate uirginis. sicut in hoc
loco. Ascendens iħe in nauiculam.
Quasi enim dñs sp̃italit nauem
ascendit. quando ex intemerate
uirginis utero carnem assump¬
sit. Transfretauit. quia natus do¬
euit. mirabilia fecit: passus est
& resurrexit. Et sicut ꝑ petrũ¬

Expanded text:
habeat significationem, sicut est navis, quae aliquando nificat. Vexillum sanctae crucis, sicut in Ascendente Jesu in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus : » sanctam Ecclesiam, sicut in psalmo legitur: facientes operationem in aquis multis, ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo . » Uterum intemeratae Virginis, sicut in hoc loco: « Ascendens Jesus in naviculam. » Quasi enim Dominus spiritaliter navem ascendit, quando ex intemeratae Virginis utero carnem assumpsit. Transfretavit, quia natus docuit, mirabilia fecit, passus est, et resurrexit, sicut per Petru
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciem. De qua annuntiatione: di¬
rit similes erimus. Uidebimꝰ enim eũ
sicuti ẽ Ubi ueracit in nomine iħu
petunt elech. dum pro nr̃a fragilita¬
te intercedunt. quatinus ad suȩ sal¬
uationis sortem ꝑtingamus: a qua ad¬
huc inter insidias hostium ꝑegrina¬
mur interris. Quam scorum petitio¬
nem aptissime indie futuram ꝓmisit
illo inquiens die innomine meo pe-¬
tetis. In die etenim petunt: quia ñ
inter tenebras p̾ssurarum ut nr̃a
inp̃senti: sed in luce sempiternȩ pa-¬
cis & głȩ beatorum sp̃uum pro no¬
bis intercessio funditur. Possunt au¬
dem idem sp̃c electorum in illa cȩle¬
sti ciuitate positi. etiam pro se ipsis
innomine saluatoris. petere intelli¬
gi quia uidelicet ad tempus uniũ¬
salis iudicii ꝙ resurrectionis corpo¬
rum inquib pro domino certaue¬
re uenire desiderant. Unde iohan¬
nes ait. Uidi sub altare di animas
interfectorum. ꝓꝑter uerbum dei.

Expanded text:
ad faciem . De qua annuntiatione diad faciem . De qua annuntiatione dirit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus, a qua adhuc inter insidias hostium peregrinamur in terris, quam sanctorum petitionem aptissime in die futura promisit: Illo, inquiens, die in nomine meo petetis. In die etenim petunt, quia non in tenebris pressurarum, ut nostra in praesenti, sed in luce sempiternae pacis, et gloriae beatorum spirituum pro nobis intercessio funditur. Possunt autem idem spiritus electorum in illa coelesti civitate positi, etiam pro seipsis in nomine Salvatoris petere intelligi, quia, videlicet, tempus universalis judicii et resurrectionis corporum in quibus pro Domino certavere, venire desiderant. Unde et Joannes ait: Vidi sub altare Dei animas interfe
Abbreviated transcription (Latin):
na oꝑatione ꝓ eus ꝑceptione certa¬
re Neq enim quippiam utilitatis
affert bene orando suꝑna querere.
qui non destitit ꝑuersȩ uiuendo im¬
fimis implicari. Hȩc inprouerbiis lo¬
cutus sum uobis. Uenit hora cum
iam non inꝓuerbiis Loquar uobis.
sed palam de patre annuntiabo uob̃.
Illam nimirum horam significat. qua
eis ꝑ acta sua passione ac resurrectio¬
ne sp̃c sc̃i erat gr̃am daturus. Tunc
etenim sp̃ualiter intus infructu spiri¬
tali dilectione succensi. quo ꝑfectius
omnia. quȩ de agnitione diuinitatis mor¬
talib erant capienda ceperunt: eo ar¬
dentius sola quȩ ad eius uisionem ꝓ¬
merendã uuarent. petere ac deside̾¬
rare curarunt. Hoc ẽ enim quod sub¬
uinxit: illo die innomine meo pede¬
tis. Possumꝰ horam quam pollicetur
in futura uita intelligere in qua pa-¬
lam de patre annuntiabit. idest pa-¬
lam patrem ostendet electis. quando
sicut apłs ait. uidebimus eum facie

Expanded text:
na operatione pro ejus perceptione certana operatione pro ejus perceptione certare. Neque enim quidpiam utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Illam nimirum horam significat, qua eis, peracta sua passione ac resurrectione, Spiritus sancti erat gratiam daturus. Tunc etenim spiritualiter intus instructi, spirituali dilectione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperant, eo ardentius sola quae ad ejus visionem promerendam juvarent, petere ac desiderare curarent. Hoc est enim quod subjunxit: Illo die in nomine meo petetis. Possumus horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiat, id est, palam Patrem ostendet electis, quando, sicut Apostolus ait: Videbimus eum facie
Abbreviated transcription (Latin):
dium: cum amore fraternitatis suaden¬
te. discunt gaudere cum gaudentib
flere cum flentib. Sed non ẽ plenum
gaudium. quod fletu uariante mis¬
cetur. Plenum quippe gaudium fit
ubi nemine flente cum solis datur
gaudere gaudentib. Ait itaq Peti¬
te & accipietis. ut gadium ur̃m sit
plenum. Ac si patenter dicat. Non
fluxa scłi gaudia quȩ & merore semꝑ
mixta ꝙ certo sunt fini obnoxia sed
illud singulare gaudium a patre pe¬
tite. cuius plenitudo nullo euius li-¬
bet in quietudinis attactu minuitur.
eternitas nullo umquam t̾mino dis¬
soluit᷑. Si enim ꝑstiteritis in petendo.
ꝓculdubio quȩ petitis accipietis. De
huius plenitudine gaudii. petrus
fidelib scribit dicens. Credentes au¬
tem exultabitis leticia in enarrabi¬
li & glorificata: reportantes finem
fidei ur̃ȩ salutem animarũ ur̃arum.
Petere autem huiusmodi gaudiũ
ẽ non uerbis tantummͦ patriȩ cȩle¬
cȩlestis introitum flagitare. sed & dig¬

Expanded text:
dium cum amore fraternitatis suadendium cum amore fraternitatis suadente, discunt gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus. Sed non est plenum gaudium quod fletu variante miscetur. Plenum quippe gaudium fit, ubi, nemine flente, cum solis datur gaudere gaudentibus. Ait itaque: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mista, et certo sunt fine obnoxia, sed illud singulare gaudium a Patre petite, cujus plenitudo nullo cujuslibet inquietudinis attactu minuitur, aeternitas nullo unquam termino dissolvitur. Si enim perstiteritis in petendo, procul dubio quae petitis accipietis. De cujus plenitudine gaudii Petrus fidelibus scribit, dicens: Credentes autem exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, reportantes finem fidei vestrae salutem animarum vestrarum . Petere autem hujusmodi gaudium est, non verbis tantummodo patriae coelestis introitum flagitare, sed et dig
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris: quia dum ipsum salua¬
torem uisibili presentia complecteren¬
tur. minus ad inuisibilia salutis do¬
na mentis intuitũ erexerant. Scd ꝙ
nr̃a fragilitas patrem petens. non in
nomine iħu idest saluatoris petit.
dum contra rationẽ suȩ petit salutis.
Non ut apłoꝵ simplicitas corpora¬
li uisu sui saluatoris ab ęt̃nę salutis
petitione retardata. sed obstaculo ꝓ¬
prie cupiditatis ab intuitu domini¬
cȩ uoluntatis impedita. Quid autẽ
pͥncipalit̾ petendum ac sine ulla du¬
bietate ͣ qui fidelit inpetendo ꝑstite¬
rint. sit parandum a patre. dñs subden¬
do manifestat dicens. Petite & acci¬
pietis. ut gaudium ur̃m sit plenum.
Ordo quippe sensus ẽ Petite ut gau¬
dium ur̃m sit plenum. & accipietis.
Plenum gͦ gaudium: beatitudinem
ꝑpecuȩ pacis appellat. Nam ut tace-¬
amus de gaudio reproborum: quo si¬
bi luctum mereantiu ȩternum. ha
renis exercent᷑ adũsis. Habent gau¬

Expanded text:
Salvatoris, quia dum ipsum SalvaSalvatoris, quia dum ipsum Salvatorem visibili praesentia complecterentur, minus ad invisibilia salutis dona mentis intuitum erexerant. Sed et nostra fragilitas Patrem petens non in nomine Jesu, id est, Salvatoris petit, dum contra rationem suae petit salutis, non ut apostolorum simplicitas corporali visu sui Salvatoris ab aeternae salutis petitione sit retardata, sed obstaculo propriae cupiditatis ab intuitu dominicae voluntatis impedita. Quid autem principaliter petendum, ac sine ulla dubietate eis qui fideliter in petendo perstiterunt sit parandum a Patre, Dominus subdendo manifestat, dicens: Petite et accipietis ut gaudium vestrum sit plenum. Ordo quippe sensus est: Petite ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Plenum ergo gaudium beatitudinem perpetuae pacis appellat. Nam ut taceamus de gaudio reproborum, quo sibi luctum mercantur aeternum, habrenis exercentur adversis: habent gau
Abbreviated transcription (Latin):
tempore congruo sumus accepturi.
Quod pia ꝓuisione nr̃i conditoris
constat actitari: ut uidelicet deside¬
ria nr̃ȩ deuotionis dilatione crescaÑ.
& cremento cotidiano magis magisq
ꝓuecta tandem ꝑfectius capiant gau¬
dia quȩ requirunt. Interq notandũ¬
ẽ quia cum pro peccantib oramus.
& si eorum saluationem impetrare
nequimus. nequaquã tamen fructu
precis nr̃ȩ pͥuamur: quia & si illi
non sunt digni saluari. nos tamen
amoris quem illis impendimus mer¬
cede donabimur. Sicq: tali quoq
peticione implebit᷑ nobis illa dñi
ꝓmissio qua ait. Siquid petieritis
patrem innomine meo: dabit uob̾.
Intuendum enim quia non ait. sim¬
pliciter dabit. sed dabit inquit uo¬
bis quia & si non eis pro quib pe¬
timus dabit nobis tamen eum pro
aliorum erratib misericorditer inter¬
uenimus p̃mium nr̃ȩ benignitatis
restituet. Sequitur. Usq modo non
petistis quicquam innomine meo.
Non petierunt eatenus innomine

Expanded text:
tempore congruo sumus accepturi, tempore congruo sumus accepturi, quia pia provisione nostri conditoris constat actitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini promissio, qua ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Intuendum enim, quia non ait simpliciter dabit, sed dabit, inquit, vobis, quia etsi non eis pro quibus petimus dabit, nobis tamen, cum pro aliorum erratibus misericorditer intervenimus, praemium nostrae benignitatis restituet. Sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Non petierunt eatenus in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ficii gr̃a nobis quod inepte petimus
negatur: quod eidem apło paulo conti¬
gisse probatur: cui ter petenti respõ¬
sum ẽ sufficit tͥ gr̃a mea. nam uirtus
in infirmitate ꝑficitur. Uel utilia qͥ¬
dem & quȩ adueram salutem respi¬
ciant petimus. sed ipsi male uiuendo
auditum a nob̃ iusti iudicis aũtimus.
incidentes in illud salomonis. qui aũ¬
tit aurẽ suam ne audiat legem. ora¬
tio eius erit execrabilis: uel dum pro
peccantib quib quã ut resipiscant
oramus. or si salubriter petimꝰ atq
ex nr̃o merito digni sumus auditu.
ipsoꝵ tam̃ ꝑũsitas ne impetremꝰ ob¬
sistit. Fit etiam aliquando ut saluta¬
ria prorsus & precib sollicitis &
deuotis. queramus actionib. nec ta¬
men statim quȩ petimꝰ obtineamus
sed infuturum petitionis nr̃ȩ diffe¬
ratur effectus. sicut cum genib flex¬
is cotidie rogamus patrem dicentes.
adueniat regnum tuum idem tam̃
regnum ñ mox oratione finita: sed

Expanded text:
ficii gratia nobis quod inepte petimus ficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentes in illud Salomonis: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis; vel dum pro peccantibus quibusdam, ut resipiscant, oramus, et si salubriter petimus, atque ex nostro merito digni sumus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremsistit. Fit etiam aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtineamus, sed in futurum petitionis nostrae differatur effectus. Sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes, Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed
Abbreviated transcription (Latin):
otest mouere infirmos
auditores. quomͦ incapi¬
te lectionis huius euuan¬
głice discipłis saluator
meo dabit uobis: cum non solum
nr̃i similes multa quȩ patrem in
xp̃i nomine uidentur petere non
accipiant uerum etiam ipse apl̃s
paulus tercio dñm rogauerit. ut
a se angłs sathanȩ aquo tribula¬
batur abscederet: nec impetrare
potuerit. Sed huius motio que¬
stionis antiqua iam patrum expla¬
natione reserata ẽ qui ueracit̾ intel¬
lexerunt illos solum innomine sal
uatoris petere: qui ea quȩ ad ꝑpetu
apłm non innomine saluatoris petis¬
se ut temptatione careret. quam ob
custodiam humilitatis acceꝑat. qͥa
si hac caruisset: saluus ẽẽ non pos¬
sec ipso affirmante cum ait. Et ne
magnitudo reuelationum extollat
me datus ẽ mͥ stimulus carnis meȩ
angłs sathanȩ. ut me colafizet.Quo¬
dens cumq ergo petentes non ex¬
audimur. ido fit. quia uel contra
auxilium nr̃e salutis petimus ac
ꝓpterea a misericorde patre bene-¬

Expanded text:
otest movere infirmos auditores quomodo in capite lectionis hujus evangelicae discipulis Salvator meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem in Christi nomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit. Sed hujus motio quaestionis antiqua jam Patrum explanatione reserata est, qui veraciter intellexerunt illos solum in nomine Salvatoris petere, qui ea quae ad saluteapostolum non in nomine Salvatoris petisse aiunt, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat, quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante cum ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Quotiescunque ergo petentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac pterea a misericorde Patre bene
Abbreviated transcription (Latin):
gitatio de trinitatis deitate concepta.
nichil ꝑ distantiam intelligat: nichil
ꝑ gradus querat. ac siquid dignum
do̾ senserit: nulli hoc ibi audeat ne
terrena sapientia repperit nec opi-¬
nio humana ꝑsuasit. sed ipse unige
nitus docuit: ipse sp̃c sc̃s instituit.
de quo nichil ẽ aliter. quam de patre¬
& filio sentiendum. quia licet non
sit pater. non sit filius: ñ tam̃ ẽ apa¬
tre filioq diuisus. Et sicut ꝓpͥam
habet intrinitate ꝑ sonam. ita unã
habet inpatris & filii dei tate sub¬
stantiam. omnia implentem. omĩa

Expanded text:
gitatio de Deitate Trinitatis concepta, gitatio de Deitate Trinitatis concepta, nihil per distantiam intelligat, nihil per gradus quaerat; aut si quid dignum Deo senserit, nulli hoc ibi audeat negterrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
& corporalit gesta sunt. ita proculdu-
bio suscipiemus.: ut nichil indignũx
de una atq eadem trinitatis gła sen¬
tiamus. Quamuis enim nulla mens
ad cogitandum de dõ. nulla ad loqͦn¬
dum lingua sufficit. tam̃ quantum¬
cumq non aliud ẽ quod humano in¬
tellectu de ẽẽntia paternȩ ditatis at¬
tingitur: nisi unum atq idem est¬
Et cum uel de unigenito eius uel de
sp̃u scõ aliud cogitatur non piȩ sa¬
pitur. sed nimis carnaliter caligatur.
& ipsum quod de patre congruent̃
sentiri uidebatur amutitur: quia de
tota trinitate receditur: suea uni¬
tas non tenetur. Nulla autem ra¬
tione uere ẽ unum. quod aliqua est
in equalitate diu̾sum. Cum ergo ad cõ¬
animo forma uisibilium rerum ꝙ eta-¬
tes temporalium naturarum: procul
corpora locorum. & loca corporum re-¬
pellamus. Discedat a corde qđ spacio
extendit᷑ quod fine coneluditur: ꝙ qͥc¬
quid nec semꝑ ubiq nec totum est. Co¬

Expanded text:
et corporaliter gesta sunt ita procuet corporaliter gesta sunt ita procubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum, quod aliqua est inaequalitate diversum. Cum ergo ad conanimo formas visibilium rerum, et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum, et loca corporum repellamus. Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Co
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. nr̃e salutis ẽ ratio. Si enim ho¬
mo ad unaginem ꝙ similitudinem
d̃i factus. in suȩ naturȩ honore man-¬
sisset: nec diabolica fraude deceptus
a lege sibi posita ꝑ concupiscentiam
deuiasset. creator mundi creatura ñ
fieret. neq aut sempit̾nus temporali¬
tatem subiret. aut equalis dõ patri
filius d̾s. formam serui. q similitu¬
dinem carnis peccati assumeret. Sed
quia inuidia diaboli mors introuut : nor¬
bẽ t̾rȩ & alitersolui captiuitas humana
non potuit. nͥ causam nr̃am ille susci¬
peret: qui sine maiestatis suȩ dampno
ꝙ uerus homo fieret & solus conta¬
gium peccati non haberet. diuisit
sibi opus nr̃ȩ reparationis. miscđia tri¬
nitatis. ut pater ꝓpitiaretur. filius
enim ut et iam saluandi aliquid ꝓ
se agerent. & conu̾sis ad redemptorẽ
cordib ab inimici dominatione discis
quid patri. quid filio. quid sp̃ui scõ.
in reparatione nr̃a ꝓpͥum. quidue cõ-¬
mune. sit: ea quȩ pro nobis humilit̃

Expanded text:
tio, nostrae salutis est ratio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors intravit in orbem terrae , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet sine majestatis suae damno, et 397 verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet: divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis, ut Pater propitiaretur, Filius enim ut etiam salvandi aliquid pro se agerent, et conversis ad Redemptorem cordibus, ab inimici dominatione discedequid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
stiuitatem toto terrarũ
orbe uenerabilem. ille
scĩ sp̃e consecrauit aduen¬
tus. qui post resurrectio.¬
nem domini quinquage¬
simo die in apłos popłmq credentiũ
sicut sꝑabatur influxit. Sꝑabatur
autem. quia illum dñs ihe spopon-¬
derat affuturum. non ut tunc pri.¬
mum scõrum ẽẽ habitator inciperet.
sed ut sacrata sibi pectora. & feruen¬
tius accenderet & copiosius mundaret.
cumulans sua dona non inchoans. nec
ideo nouus oꝑe. quia ditior largitate.
N unquam enim ab omnipotentia
um rerum agit diuina moderatio. ex
totius uenit ꝓuidentia trinitatis. Una
ẽ ibi benignitas miscdiȩ. una ẽ censura
iusticiȩ. Nec aliquid ẽ in actione diui¬
sum. ubi nichil ẽ inuoluntate diũsũ.
Quȩ ergo illuminat pater. illuminat
mittentis. simul nob̃ & unitas mani¬
festatur & trinitas: ut ẽẽntia habens
equalitatẽ & non recipiens solitudinẽ
&e eiusdem substantiȩ. & non eiuisdem
intelligatur ẽẽ ꝑsonȩ. Quod gͦ salua

Expanded text:
stivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illum Dominus Jesus spoponderat affuturum , non ut tunc primum esse sanctorum habitator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim ab omnipotentia um rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat romittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae, et non ejusdem int
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uictoris insigne ẽ. Post triumphũ
enim uictor semꝑ dona largit᷑ & ꝓpͥo
regno residens. seruoꝵ gaudia mu¬
boli cum post triumphum resideis
addexteram patris. hodierna die
discipłis dona largitus ẽ: non auri
talenta. non argenti metalla: sed
sp̃c scĩ cȩlestia munera. ut inter ce¬
teras grãs apłi etiam linguis uariis
loquerentiur: hoc ẽ ut hebreȩ nati¬
onis homo xp̃i głam romanae facun¬
diȩ eloquentia ꝑ tonaret. ꝙ redẽp¬
tionem generis humani ꝑegrinȩ¬
aures. quia a uidea predicari lingua
non caperent. ꝓpͥa loquela cognosce¬
rent. Omnis lingua inp̃dicatione
xp̃i resoluit᷑: ut maiestatem eius om¬
nis loquela fateatur sicut ait dauid.
Non sunt loquele neq sermones.
quorum ñ audiantur uoces eorum.
Ne miremini autem. qđ ad dexte¬
ram patris residere diximus filiũ.
Ad dexteram enim patris residet. ñ
quia maior a patre: sed ne minor a¬
patre ẽẽ credatu. sicut heretici

Expanded text:
hoc victoris insigne est; post triumphum hoc victoris insigne est; post triumphum enim victor semper dona largitur, et proprio regno residens servulorum gaudia mubolicum post triumphum residens ad dexteram Patris hodierna die discipulis dona largitus est, non auri talenta, non argenti metalla, sed Spiritus sancti coelestia munera, ut inter caeteras gratias Apostoli etiam linguis variis loquerentur; hoc est, ut Hebraeae nationis homo Christi gloriam Romanae facundiae eloquentia pertonaret, et redemptionem generis humani peregaures, quia Judaea praedicante lingua non caperent, propria loquela cognoscerent. Omnis lingua in praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquela fateatur, sicut ait S. David: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Ne miremini autem quod ad dexteram Patris residere diximus Filium; ad dexteram enim residet, non quia major Patre, sed ne minor esse credatur; sicut haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendens in altum. captiuam duxit
captiuitatem: dedit dona hominib.
Quȩ sententia utiq sic intelligitim.
eoquod captiuitatẽ hominis quem
sibi diabolus captiuauerat. illi eru¬
endo sibi dominus captiuauerit. o
ipsam sicut ait captiuitatem. captuiã
ad cȩlorum alta sustulerit. Utraq gͥ
captiuitas uno uocabulo nuncupat᷑.
sed non equalis utraq ẽ. Diaboli e¬
nim captiuitas seruituti subicit: xp̃i
autem captiuitas restituit libertati.
Ascendens inquit in altum: captiuã
duxit captiuitatem. Quam bene tri¬
umphum domini. ꝓpħ̃a describit.
Solebat sicut dicunt regum trium¬
phantium currus captiuorum pom¬
ꝑa precedere. Ecce dnm euntem ad cȩ¬
los non precedit: sed comitat᷑ głosa
captiuitas. Non ante uehiculum du¬
eitur: sed ipsa uehit saluatorẽ. Quo¬
dam enim myst̾ĩo. dum filius dei fi¬
lium hominis sustollit ad cęlum: ip¬
sa captutas & portatur & portat.
Qd̾ autem ait dedit dona hominib.

Expanded text:
Ascendens in altum captivam duxit Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit bona hominibus . Quae sententia utique sic intelligitur, eo quod captivitatem hominis, quem sibi diabolus captivaverat, illi eruendo sibi Dominus captivarit, et ipsam, sicut ait, captivitatem captam ad coelorum alta sustulerit. Utraque igitur captivitas uno vocabulo nuncupatur, sed non aequalis utraque est. Diaboli enim captivitas servituti subjicit, Christi autem captivitas restituit libertati. Ascendit, inquit, in altum; captivam duxit captivitatem. Quam bene triumphum Domini propheta describit. Solebat, 190 sicut dicunt, regnum triumphantium currus captivorum pompa praecedere: ecce Dominum euntem ad coelos non praecedit, sed comitatur gloriosa captivitas, non ante vehiculum ducitur, sed ipsa evehit Salvatorem. Quodam enim mysterio, dum Filius Dei filium hominis sustulit ad coelum, ipsa captivitas portatur et portat. Quod autem ait: Dedit dona hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
de psalterio. cuius innouatam uiuentu¬
tem legimus. comparauerim saluatorẽ.
Est enim similitudo non parua. Sicut
enim aquila humilia deserit. alta pe¬
tit. celorum uicina conscendit: ita et
saluator humilia inferni deseruit. pa¬
radẏsi altiora petiit. cȩloꝵ fastigia pe¬
netrauit. Et sicut aquila relictis trenis
sordib sublime uolitans purioris aeris
salubritate ꝑfruitur. ita et dñs terre¬
norum fecem deserens peccatorum. in
scĩs suis uolitans. purioris uitȩ simpli¬
citate letatur. ꝑ omĩa gͥ aquilȩ com¬
paratio. conuenit saluatori. Sed quid
facimus qđ aquila predam frequen¬
ter diripit. dollit frequenter alienũ:
Nec in hoc tamen dissimilis ẽ salua.¬
tor. Predam enim quodammodo su-¬
stulit. cum hominẽ quem suscepit
inferni raptum faucib portauit ad
cȩlum: ꝙ alienȩ dominationis id est
diabolicȩ potestatis seruum de capti¬
uitate erutum. duxit ad altiora cap¬
tuum sicut scriptum ẽ in ꝓpheta

Expanded text:
de psalterio, cujus innovatam juventude psalterio, cujus innovatam juventutem legimus, comparaverim Salvatorem; est enim similitudo non parva: sicut enim aquila humilia deserit, alta petit,  coelos vicina conscendit: ita et Salvator humilia inferni deseruit, paradisi altiora petiit ; coelorum fastigia penetravit: et sicut aquila, relictis terrenis sordibus, sublime volans, purioris aeris salubritate perfruitur; ita et Dominus terrenorum faecem deserens peccatorum, in sanctis suis volitans purioris vitae simplicitate laetatur. Per omnia igitur aquilae comparatio convenit Salvatori. Sed quid facimus, quod aquila praedam frequenter diripit, tollit frequenter alienum? Nec in hoc tamen dissimilis est Salvator: praedam enim quodammodo sustulit, cum hominem, quem suscepit, inferni raptum faucibus, portavit ad coelum, ut alienae dominationis, id est diabolicae potestatis servum de captivitate erutum, duxit ad altiora captivum, sicut scriptum est in propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
caro omnia fiorib uestiuntur. necesse
ẽ ut cum idem fructum affert. etiam
uniũsa fructificent: sicut ait ipse dñs.
Nisi granum frumenti cadens int̾rã
mortuum fuerit. id ipsum manet. Cũ
autem mortuum fuerit: multum fru¬
ctum affert. Refloruit gͥ dñs. cum re¬
surrexit etumulo. Fructificat. cum
ascendit ad celum. Flos ẽ cum de infe¬
riorib t̾re gignitur. fructus ẽ cum al¬
tissima sede reconditur. Granum est.
sicut ipse ait. cum solus crucem pati¬
tur: fructus ẽ cum plurima apłorum
credulitate circiimdatur. His enim pꝰ
resurrectionẽ quadraginta dieb cum
disciplis conuersatus. tota illos sapien¬
tia maturitatis edocuit: & ad bonam
frugem eos omni disciplinarum fecun¬
ditate conũtit. Deinde ascendit ad cȩlũ.
adpatrem scilicet fructum carnis ꝑfe¬
rens. indiscipłis iusticiȩ semina derelin¬
quens. Ascendit gͦ ad patrem dominus.
Meminit sc̃itas ur̃a quod aquilȩ illi

Expanded text:
caro, omnia floribus vestiuntur: necesse caro, omnia floribus vestiuntur: necesse est, et cum idem fructum affert, etiam universa fructificent, sicut ait idem Dominus: Nisi granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; cum autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Refloruit igitur Dominus, cum resurrexit e tumulo; fructificat, cum ascendit ad coelum. Flos est, cum de inferioribus terrae gignitur; fructus est, cum altissima sede reconditur. Granum est, sicut ipse ait, cum solus crucem patitur, fructus est, cum plurima apostolorum credulitate circumdatur. His enim post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis conversatus, tota illos sapientiae maturitate edocuit, et ad bonam frugem eos omni disciplinarum fecunditate convertit. Deinde ascendit ad coelum, ad Patrem scilicet fructum carnis praeferens, in discipulis justitiae semina derelinquens. Ascendit ergo ad Patrem Dominus. Meminit sanctitas vestra quod aquilae 189 illi
Abbreviated transcription (Latin):
on in commode ante dies
complures. sicut retine
lo germinarit: quem tumulum sitũ¬
in hortulo euuanglista testatus est. un¬
de non incongrue prosequuti sumus.
Conueniens enim erat ut flos preci¬
osior in hortulo gigneretur: ꝙ bonȩ
frugis commendatum solo semen. in¬
tra septa domestica. ꝙ amena uiren¬
tia salutem omnium pullularet. Xp̃i
enim resurrectio. cunctorum ẽ redẽp¬
tio popłorum. Ergo in hortulo salua¬
tor rediuiium corpus assumit. & in¬
ter florentes arbores & candẽtia li¬
lia. carne iam mortua reflorescit. & ita
germinat de sepulchro: ut germinan¬
tia & nitentia cuncta repperiat. Sic
enim post hyemalis rigoris frigidã
quodam modo sepulturam. pullula¬
re elementa omnia festinarunt: ut
resurgente domino &e ipsa consurge¬
resit SIam utiq ex resurrectione. xp̃i
aer salubrior ẽ sol calidior terra fecũ¬
Mor Er eo surculus uirescit infruticẽ:
herba erescit in segetẽ uinea pubescit
inpalmitem. Si gͦ cum florescit. xp̃i

Expanded text:
on incommode ante dies complures, sicut retinetlo germinaverit; quem tumulum situevangelista testatus est: unde non incongrue prosecuti sumus. Conveniens enim erat ut flos pretiosior in hortulo gigneretur, et bonae frugis commendatum solo semen, intra septa domestica, tamen virentia salutem omnium pullularet. Christi enim resurrectio cunctorum est redemptio populorum. Ergo in hortulo Salvator redivivum corpus assumit, et inter florentes arbores et candentia lilia, carne jam mortua reflorescit, et ita germinat de sepulcro, ut germinantia et nitentia cuncta reperiat. Sic enim post hiemalis rigoris frigidam quo- dammodo sepulturam pullulare elementa 188 omnia festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo surculus crescit in fruticem, herba crescit in segetem, vinea pubescit in palmitem. Si igitur cum reflorescit Christi
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad originis suȩ fontem. & retror¬
sum ad infantiam redire compellit.
scilicet ut qui corpore fragili senuerãt.
innocentiȩ morib renascantur: sicut
ait saluator. Nisi qui renatus fuerit
ex aqua & sp̃u scõ. non intrabit in reg

Expanded text:
eos ad originis suae fontem, et retroreos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aq
Abbreviated transcription (Latin):
non irascitur: spoliantib non resistit.
cedentib non repugnat. Deniq sicut
uissit dominus etiam orat ꝓ inimicis.
auferenti tunicã relinquit ꝙ palliũ uer¬
beraiti maxillã p̃bet & altera. Nisi qđ
i hic melior ẽ xp̃i infantia quã naturȩ:
illa enim peccare nescit. ista contemp¬
nit. Illa ꝑ infirmitatẽ innoxia ẽ: ista
ẽ in nocens ꝑ uirtutem. Atq id̾o lau¬
di magis adscribendum ẽ: non tam
male facere non posse quam nolle.
Ergo sicut diximus: etates quȩdam
sunt meritorũ. Nam & senectus mo¬
rum inuenitur inpueris: & innoçen¬
tia infantum reperitur insenib. De¬
niq qđ iniuniorib senectus quȩdam
sit honestatis: dicit ꝓpħa. Senectus
enim uenerabilis ẽ non diuturna: nec
sunt enim sensus hominis. Ad apłos
autem iam seniores & maiores natu.
dicit dñs. Nisi conũsi fueritis &
efficiamini sicut puer iste: non intra¬
bitis in regnũ cȩlorum. Reuocat gͥ

Expanded text:
non irascitur; spoliantibus non resistit, non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim venerabilis non diuturna, nec enim sunt sensus hominis . Ad apostolos autem jam seniores, 184 et majores natu dicit Dominus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur
Abbreviated transcription (Latin):
agnum fr̃s & mirabile
donum concessit nobis.
ds. hunc paschȩ saluta¬
rem diem inquo resurgẽs
dominus resurrectionẽ presticit uniũsis.
Et de imis ad altiora conscendens: nos
quoq ad suꝑiora deinferiorib in suo
corpore subleuauit. Sumus enim scdm
bra. Resurgente gͥ xp̃o: omnia necessa¬
rio cum eo sua uiscera surrexerunt.
Dum enim ille ab inferis transit ad
suꝑos: nos de morte transire fecit ad
uitam. Pascha enim hebraice transitꝰ
sterium de peiorib ad meliora transit᷑.
Bonus transitus ẽ transire de peccatis
adiusticiam: de uiciis ad uirtutes. ad in¬
fantiam de senectute. Infantiam enim
dixerim non etatis: sed simplicitatis.
Habent enim ꝙ merita. ȩtates suas.
In occiduis enim. pͥus constituti eramꝰ
seuio peccatorum. Resurgente. xp̃o. re¬
nouati sumꝰ innocentia paruulorum.
Habet &. xp̃iana simplicitas. infantiam
suam. Sicut enim infans nescit irasci.
fraudare non nouit. referire non audet
ita & xp̃ianitatis infantia. ledentibus

Expanded text:
agnum, fratres, et mirabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim secunbra , resurgente igitur Christo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitusr hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
si fueritis ꝙ efficiamini sicut puer
iste. Non dicit pueri isti: sed sicut
puer iste. Unum elegit: unum pro¬
ponit. Uideamus gͥ quis ille tantus
sit: qui discipłis ꝓponitur imitandꝰ.
Non hune arbitror ẽẽ de plebe. non
dẽ publico. non de multitudine cȩte¬
rorum precipue qui ꝑ apłos uniũso mũ¬
do tribuit scĩtatis exemplum. Non in¬
quam hunc de publico ẽẽ arbitror. sed
de cęlo. Ipse ẽ enim de cȩlo puer: de qͦ
dicit ysaias ꝓpheta. Puer natus ẽ
nobis: filius datus ẽ nobis. Ipse plane
puer ẽ qui sicut innocens cum male¬
diceretur. non remaledixit. cum ꝑcu-¬
teretu. non reꝑcussit. qumpotius
inipsa passione ꝓ suis orauit inimicis.
dicens. Pater dimicte illis. nesciunt
enim quid faciunt. Ita simplicitatem
quam infantib natura tribuit: dñs
misediȩ bonitate cumulauit. Iste gͦ¬
puer ẽ: qui imitandꝰ paruulus ꝓponi

Expanded text:
si fueritis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam infantibus natura tribuit, Dominus misericordiae bonitate cumulabat. Iste puer est, qui imitandus parvulis