comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uide postquam mortuus est pater eius trãs¬
tulit illum in terram istam in qua nunc
uos habitatis ⁊ nunc dedit illi habitantez
in eas nec passim pedis sed reꝑmisit dire il¬
li eam in possessionem ⁊ semini eius post¬
ipsum. com non haberet filium loqutus est au¬
post hoc etibunt ⁊ deseruient michi in loco i¬
sto ⁊ dedit illi testamentum circoncisionis
⁊ sic genuit ysaas ⁊ cutoncidit eum die o¬

Expanded text:
inde postquam mortuus est pater eius transinde postquam mortuus est pater eius transtulit illum in terram istam in qua nunc vos habitatis et non dedit illi hereditatem in ea nec passum pedis et repromisit dare illi eam in possessionem et semini eius postipsum cum non haberet filium locutus est aupost haec exibunt, et servient mihi in loco isto. Et dedit illi testamentum circumcisionis: et sic genuit Isaac, et circumcidit eum die o
Abbreviated transcription (Latin):
rant a cilicia ⁊ ałya disputantes cum stepha¬
no. Et non poterant resistere sapiencie et
spiritui qui loquebatur. Tunc submiserũt
uiros qui dicerentur se audisse eum dicen¬
tem uerba blasphemie in moysem ⁊ deum.
Commouerunt itaq plebem ⁊ seniores et
scribas ⁊ concurrentes rapuerunt eum ⁊ ad
dipcerunt in conciliurr ⁊ statuerunt falsoᷤ
testes dicentes. Homo iste non cessat loqͥ
uerba aduersus locum sanctum ⁊ legem.
Audiuimus enim eum dicentem quonia
ihesus nazarenus hic destruet locum istum
⁊ mutabit traditiones quas tradidit nob̃
moyses. Et intuentes eum omnes qui se¬
debant in concilio uiderunt faciem tanquã
faciem angeli. Dixit autem princeps sacer¬
dotum stephano. Si hec ita se habent qui
glorie appuit patri nostro abrabam
com esset in mesopotamia priusquam mo¬
raretur nicharam ⁊ dixit ad illum. Exĩ de
terra tua ⁊ de cognatione tua ⁊ ueni in ter¬
ram quam monstrauero tibi. Tunc exiit
de terra chaldeoꝵ ⁊ habitauit nicharam⁊

Expanded text:
ilicia et Asia disputantes cum Stephano et non poterant resistere sapientiae et Spiritui quo loquebatur tunc submiserunt viros qui dicerent se audisse eum dicentem verba blasphemiae in Mosen et Deum commoverunt itaque plebem et seniores et scribas et concuduxerunt in concilium, et statuerunt falsos testes, qui dicerent: Homo iste non cessat loqui verba adversus locum sanctum, et legem. Audivimus enim eum dicentem: Quoniam Iesus Nazarenus hic destruet locum istum et mutabit traditiones quas tradidit nobis Moses et intuentes eum omnes qui sedebant in concilio viderunt faciem eius tamquam faciem angeli dixit autem princeps sacerdotum si haec ita se habent qui gloriae apparuit patri nostro Abraham cum esset in Mesopotamiam priusquam moraretur in Charram et dixit ad illum exi de terra tua et de cognatione tua et veni in terram quam tibi monstravero tunc exiit de terra Chaldeorum et habitavit in Charram et
Abbreviated transcription (Latin):
introuut. Respondit autem ei petius. Dic
michi mulier si tanti uendidistis. At illa
dixit. Etĩan tanti. Petrus autem ad eam
ritum domini: Etor pedes eoꝵ qui sepeli¬
erunt uirum tuum ad hostiuti ⁊ effeãt
te ⁊ confestim cecidit ad pedes eius ⁊ expi¬
rauit. Intrantes autem iuuenes mue¬
nerunt illam mortuam ⁊ extulerunt ⁊
sepelierunt ad uirum suum. Et factus
est timor magnus in uniuersa ecclesa ⁊
i omnes qui audierunt hec. ꝑmanus ao¬
tem apostoloꝵ fiebant signa ⁊ ꝑdigia mul
ta in plebe. Et erant omnes unanimiter
in porticu salomonis. Cẽteroꝵ autem nemo
mulioꝵ ita ut in plateas eicerent infirmos
⁊ ponerent in lectulis ⁊ grabatis ⁊ inueni¬
ente petro saltem umbra illius obumbra
quanquam illoꝵ ⁊ liberarentur ab infitini¬
tatib sins. Currebat autem̃ multitudo ui¬
cinaꝵ ciuitatum ierusalem afferentes egioᷤ
⁊ uexatos a spiritib immundis qui curaban¬

Expanded text:
introivit. Respondit autem ei Petrus: 'Dic introivit. Respondit autem ei Petrus: 'Dic mihi, si tantum agrum vendidistis?' At illa dixit: 'Etiam tanti'. Petrus autem ad eam: ritum Domini? Ecce pedes eorum, qui sepelierunt virum tuum ad hostium, et efferent te'. Et confestim cecidit ante pedes eius et expiravit. Intrantes autem iuvenes invenersepelierunt ad virum suum. Et factus est timor magnus in universa ecclesia, et in omnes qui audierunt haec. Per manus autem apostolorum fita in plebe et erant unianimiter omnes in porticu Salomonis ceterorum autem nemo mulierum ita ut in plateas eicerent infirmos et ponerent in lectulis et grabattis ut veniente Petro saltim umbra illius obumbraquemquam illorum et liberarentur ab infirmitatibus suis. Concurrebat autem et multitudo uicinarum ciuitatum Ierusalem, afferentes aegros et vexatos ab spiritibus immundis, qui curaban
Abbreviated transcription (Latin):
singulis ꝓut cuiq opus erat. Ioseph autẽ
qui cognominatus est barnabas ab aposto¬
lis quod interpretatum est filius consola¬
tionis leuites ciprius com haberet agrum
uendidit eum ⁊ attulit ꝓrecium ⁊ posuit ⁊¬
te pedes apostoloꝵ Uir autem quidam noni¬
ne ananias cum saphira ixore sua uendi¬
dit agrum ⁊ fraudauat de pretio agri constu
uxore sua ⁊ affereno ꝑtem quandam al pi¬
des apostoloꝵ posuit. Suait autem petiuo e¬
nania cur temptauit sathanas cor tumm̃¬
tiri te spititum sanctum ⁊ fraudare de ꝑrecio
agri. Nonne manens tibi manebat ⁊ uenĩ
datum in tua erat potestate. Qua potestate.¬
Quare posuisti in corde tuo hanc rem. Nones
mentitus hominib sed deo. Audiens autẽ
ananias hec uerba: cecidit ⁊ expirauit ⁊ fa¬
ctus est trinor magnus in omnes qui audie¬
tunt. Surgentes autem iuinenes amoue¬
runt eum ⁊ efferentes sepelierunt eum¬
ctum est quasi horaꝵ tcium spacium. Et
uxor ipsis nesciens quod factum fuerat

Expanded text:
singulis prout cuique opus erat Ioseph autem qui cognominatus est Barnabas ab apostolis quod est interpretatum Filius consolationis Levites Cyprius genere cum haberet agrum vendidit illum et adtulit pretium et posuit ante pedes apostolorum vir autem quidam nomine Ananias cum Saffira uxore sua vendidit agrum et fraudavit de pretio agri conscia uxore sua et adferens partem quandam ad pedes apostolorum posuit dixit autem Petrus Anania cur temptavit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui Sancto et fraudare de pretio agri nonne manens tibi manedatum in tua erat potestate? Quare posuisti in corde tuo hanc rem? Non es mentitus hominibus, sed Deo. Audiens autem Ananias haec verba, cecidit et exspiravit. Et factus est timor magnus in omnes qui audierunt. Surgentes autem juvenes amoverunt eum et efferentes sepelierunt. Factum est autem quasi horarum trium spatium, et uxor ipsius nesciens quod factum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
secundum legem offeruntur. Tunc dixi ecce
uenio: ut faciam deus uoluntatem tuam.
Susfer primum ut sequens statuat. In qua
sacerdos presto est cotidie ministrans ⁊ eas¬
dem seꝑe offerens hostias que nonquam poᷤ¬
sunt aufferre peccata. Hic autem unam
ꝑ peccatis offerens hostĩam in sempiternu
sedet in dextera dei patris decetero expectanis
donec ponantur muici eius scabellum pe¬
dum eius. Una enim oblatione consumma¬
uit in sempiternum sanctificatos. Contes¬
tatur autem nos ⁊ spiritus sanctus. posta
enim dixit. Hoc est testamentum quod te¬
stabor ad illos post dies illos dicit dominus
Dabo leges meas in corda eoꝵ ⁊ in mentes
eoꝵ suꝑscribam eas ⁊ peccatoꝵ ⁊ inquitatũ
eoꝵ iam non recordabor ampluis. Ubi autẽ
hoꝵ temissio: iam non oblatio ꝑ peccato. Si¬
bentes itaq fratres fiduciam in introitum
sanctoꝵ in sanguine zp̃i quam nunciauit
nobis uiam nouam ⁊ uuentem ꝑ uelam̃

Expanded text:
secundum legem offeruntur tunc dixit ecce secundum legem offeruntur tunc dixit ecce venio ut faciam Deus voluntatem tuam aufert primum ut sequens statuat in qua vsacerdos praesto est cotidie ministrans et easdem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre peccata hic autem unam pro peccatis offerens hostiam in sempiternum sedit in dextera Dei de cetero expectans donec ponantur inimici eius scabillum pedum eius una enim oblatione consummavit in sempiternum sanctificatos contestatur autem nos et Spiritus Sanctus postquam enim dixit hoc autem testamentum quod testabor ad illos post dies illos dicit Dominus dando leges meas in cordibus eorum et in mente eorum superscribam eas et peccatorum et iniquitatium eorum iam non recordabor amplius ubi autem horum remissio iam non oblatio pro peccato habentes itaque fratres fiduciam in introitu sanctorum in sanguine Christi quam initiavit nobis viam novam et viventem per velamen
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ ad destitutionem peccati ꝑ hostiam si¬
am apparuit ⁊ quemadmodum statutums
hominib semel mori.
ost hoc autem iudicium sic ⁊ xp̃c se¬
mel oblatus ad multoꝵ exhaunien¬
dapeccata secundo sine peccato apparebitex¬
pectantib se in salutem̃. umbram enimha
bens lex bonoꝵ futuroꝵ non ipsam p̃magi
nem ꝑ singulos annos eisdem ipsis hostus
quas offerunt indesinenter nunquam po¬
test accedentes ꝑfectos facere. Illioqum ẽ¬
sassent offerri. Ideo quod nullam haberent
ultra conscientiam peccati cultores serel
mundati sed in ipsis commemoratio pecca¬
toꝵ ꝑ singulos annos fit. Impossibile est
enim sangunie tauroꝵ t hyrcoꝵ ausemp̃¬
am ⁊ oblationem noliusti corpus autem ap¬
tasti michi holotaustomata ⁊ ꝑ peccato non
tibi platuerunt tunc orxi ecce uenio. In ca¬
pite sibri scriptum est de me ut façerem uo
luntatem tilam deus mens. Suꝑius dicẽs¬
quia hostias ⁊ oblationes ⁊ holocaustomata
⁊ ꝑ peccato noliusti nec placita sunt tibi que

Expanded text:
ad destitutionem peccati per hostiam suam apparuit et quemadmodum statutum est hominibus semel mori post hoc autem iudicium sic et Christus semel oblatus ad multorum exhaurienda peccata secundo sine peccato apparebit expectantibus se in salutem bens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum, per singulos annos eisdem ipsis hostiis, quas offerunt indesinenter, nunquam potest accedentes perfectos facere, alioquin cessassent offerri; ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati, cultores semel mundati, sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit. Impossibile enim est sanguine taurorum et hircorum aufeam et oblationem noluisti, corpus autem aptasti mihi. Holocaustomata et pro peccato non tibi placuerunt. Tunc dixi: Ecce venio. In capite libri scriptum est de me: Ut faciam, Deus, voluntatem tuamquia hostias et oblationes et holocaustomata et pro peccato noluisti nec placita sunt tibi quae
Abbreviated transcription (Latin):
Quod hoc testamentum quod disponam domui
ifrael post dies illos dicit dominus dando leges
meas in mentes eoꝵ ⁊ in corda eoꝵ suꝑstribã
eos ⁊ ero eis in deum ⁊ ipsi erunt michi in popu¬
lum: ⁊ non docebit unusquisq ꝓximum suũ
⁊ unusquisq fratrem suum dicens. Cõgnosce do¬
minum quoniam omnes scient me. a minore
nouum ueterauit prius quod autera antiqua¬
tur ⁊ senestit ꝑpe interitum est
abuit qͣuidem ⁊ prius iustificationes cul¬
ture ⁊ semen seculare. Tabernaculum e¬
numn factum est primum in quo erant cande¬
labra ⁊ mensa ⁊ ꝓpositio panum que dicitur sã¬
cła. Post uelamentum autem setundum taber¬
naculum quod dicitur sancta sanctoꝵ aureuz
habens thuribulum ⁊ archam testamenti cir¬
contectam ex omni ꝑte auro. in qua urna au

Expanded text:
oc est testamentum, quod disponam domui Israel post dies illos, dicit Dominus: dabo leges meas in mentem eorum, & in corde eorum super scribam eas: & ero eis in Deum, & ipsi erunt mihi in populum, et non docebit unusquisque proximum suum, et unusquisque fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum, quoniam omnes scient me a minore unovum, veteravit prius. Quod autem antiquatur et senescit prope interitum estabuit quidem et prius justificationes culturae, et sanctum saeculare. Tabernaculum enim factum est primum, in quo erant candelabra et mensa et propositio panum, quae dicitur Sancta. Post velamentum autem secundum, tabernaculum quod dicitur Sancta sanctorum, aureum habens thuribulum, et arcam Testamenti circumtectam ex
Abbreviated transcription (Latin):
Is: ⁊ fidei ad deum bapusmatum doctrine impo¬
sitionis quoq manuum ac resurrectionis
mortuoꝵ ⁊ iudicii eterm. Et hoc faciemus
siquidem ꝑmiserit deus. Impossibile est eniz
eos qui semel sunt illuminati gustauerũt
etiam donum celeste ⁊ ꝑticipes facti sunt spi¬
ritus sancti. Onstauerunt nichilhotmiˢ
bonum dei uerbum uituresq seculi uenm¬
ri. Et ꝑlapsi sunt tursus renouari ad penite¬

Expanded text:
is et fidei ad Deum bapis et fidei ad Deum bapsitionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, et judicii aeterni. Et hoc faciemus, si quidem permiserit Deus. Impossibile est enim eos qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes facti sunt Spiritus sancti, gustaverunt nihilominus bonum Dei verbum, virtutesque saeculi venturi, et prolapsi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum qui posset eum saluum facere a morte
cum clamore ualido ⁊ lacrimis offerens ex¬
auditus est ꝑ sua reuerencia. Et quidem com
esset filius der: didicit et huis que passus est
obedienciam. ⁊ consuminatus factus est om¬
nib obtemꝑantib sibi causa salutis eternie.
Appellatus a deo pontifex uixta ordinem melche¬
sedech de quo nobis grandis sermo ⁊ interpre¬
tabilis ad dicendum ⁊ quoniam imbecilles
facti estis ad audiendum. Eten com de¬
berens magistri esse ꝓpter tempus rursus in¬
digetis ut nos doceainini que sunt elemen¬
ta exordii sermonum dei ⁊ facti estis quibus
lacte opus sit nion solido cibo. Omnis enm
qui lactis est ꝑticeps: expers est sermonis ut¬
sticie ꝑuulus enim est ꝑfectoꝵ autem est
solidus cib eoꝵ qui ꝓ consuetudine exercita¬
tos halent sensus ad discretionem boni ac
uappter intermittentes ¶ mali.¬
inchoactionis xp̃i sermonem ad ꝑfecti¬
onem eius feramur. Non ruisum iacientes
sundamentum penitencie ob oꝑib mortu¬

Expanded text:
 posset illum salvum facere a morte; cum clamore valido et lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia. Et quidem cum esset Filius Dei, didicit ex his quae passus est obedientiam, et consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae, appellatus a Deo pontifex, juxta ordinem Melchisedech. De quo nobis grandis sermo, et interpretabilis ad dicendum, quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Etenim cum deberetis magistri esse propter tempus, rursum indigetis ut vos doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. Omnis enqui lactis est particeps expers est sermonis iustitiae parvulus enim est perfectorum autem est solidus cibus eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali quapropter intermittentes inchoationis Christi sermonem ad perfectionem feramur non rursum iacientes fundamentum paenitentiae ab operibus mortu
Abbreviated transcription (Latin):
nis destriberet dignitatem. Dec causa est quod
ad eos scribens qui ex cutoncisione trediderant
quasi gentium apstolus tnon uideor. Ptiẽs
quoc eoꝵ suꝑbiam suamq humilitatem ipse de¬
monstrans meritum officii sui noluit ante ferte.
Nam simili modo eciam iobannes apostolus ꝑ¬
ter humilitatem in epistola sua nomen suum
eadem ratione non pretulit. Banc ergo eꝑistolã
fertur apostolus ad hebreos conscriptam hebraita
lingua misisse. Cuius sensum ⁊ ordinem retraẽs
lucas euuangelista post excessum deati apostoli
pauli. greco sermone compoluit.

Expanded text:
nis describeret dignitatem. Haec causa est: quod nis describeret dignitatem. Haec causa est: quod ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant, quasi gentium apostolus et non Hebraeorum: sciens que eorum superbiam, suamque humilitatem ipse demonstrans, meritum officii sui noluit anteferre. Nam simili modo etiam Joannes apostolus propter humilitatem in epistola sua nomen suum eadem ratione non praetulit. Hanc ergo epistolam fertur Apostolus ad Hebraeos conscriptam Hebraica lingua misisse: cujus sensum et ordinem retinens Lucas evangelista, post excessum apostoli Pauli Graeco sermone composuit.
Abbreviated transcription (Latin):
lu. Sine consilio autem tuo nichil uolui face¬
re uti ne uelud ex necessitate bonum tuum es¬
set sed uoluntarium. Borsitan enum ideo disces¬
sit ad horara te ut in ibi etertium ulum reciꝑes.¬
Ut iam non seruum sed ꝑseruo karissimum
fratrem maxime michi quanto autem magis
socium suscipe illum sicut me. Si autem aliqͥd
nocuit tibi hocaut debet hoc michi imputa. E¬
go paulus scriꝑsi mea manu. ego reddam ut ñ
dicam tibi quod ⁊ terpsum debes michi. Ita fra¬
ter ego te fiuar in domino. Confide iusdera mei
in domino. considens de obediencia tua scripsi tihi.¬
tem firinl ⁊ para michi hospicuim. Nam spero ꝑ
orationes uestras donari me uobis. Salutat te
epaphras concaptiuus meus inxp̃õ chesu. Mar¬
cus aristarchus demas lucas aduitores mei. Gr̃a¬
cia domtni nostri ihesu xp̃i cum spicitu tuo am̃.
lus in hac epistola scribendo non seruauerit morẽ
suum ut uel uocabulum nominis sui uel ordi¬

Expanded text:
lii sine consilio autem tuo nihil volui facelii sine consilio autem tuo nihil volui facere uti ne velut ex necessitate bonum tuum esset sed voluntarium forsitan enim ideo discessit ad horam a te ut aeternum illum recipere iam non ut servum sed plus servo carissimum fratrem maxime mihi quanto autsocium, suscipe illum sicut me; si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu: ego reddam, ut non dicum tibi, quod et teipsum mihi debes. Ita frater; ego te fruar in Domino: refice viscera mea in Domino. Confidens de obedientia tua scripsi tibiautem et para mihi hospitium: nam spero per orationes vestras donari me vobis. Salutat te Epaphras concaptivus meus in Christo Jesu, Marcus, Aristarchus, Demas, Lucas, adjutores mei. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum spiritu vestro. Amen. lus in hac epistola scribendo non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui vel ordi
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus
uinctus xp̃i ihesu ⁊ thymothe¬
us frater phylemomi dilecto ⁊ ad¬
uitori nostio appye sorori batis¬
sime ⁊ archyppo commilitoni nostro ⁊ ecclesie q̃
in domo tua et gratia nobis ⁊ pax a deo patre no¬
stro ⁊ domino ihesu xp̃o. Gracias ago deo meo sẽ¬
per memoriam tui faciens in orationib meis an¬
diens karitatem tuam ⁊ fidem quami habes in
domino ihesu ⁊in ommes sanctos ut commum
⁊ consolationem in karitate tua quia iuiscera san¬
ctoꝵ requieuerunt ꝑ te frater. ꝑpter quod multã
fiduciam habens in xp̃ ihesu imꝑandi tibi quod
ad rem ꝑtinet ꝓpter karitatem magis obsecro
com sis talis ut paulus senex: nunc autem et
uinctus xp̃i ihesu. Obsecro te ꝓ meo filio quẽ
gentu ra iuinculis honesimo qui tibi aliquando
inutilis fuit nunc autem ⁊ michi. ⁊ tibi utilis
quem remnisi tibi. Tu autem illum ut mea uie¬
cera suscipe quem ego uolueram mecum detinete
ut ꝑ te michi ministraret in uinculis euuange¬

Expanded text:
aulus vinctus Christi Jesu, et Timotheus frater, Philemoni, dilecto adjutori nostro, et Appiae sorori charissimae et Archippo commilitoni nostro, et Ecclesiae quae in domo tua est. Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Iesu Christo gratias ago Deo meo semper memoriam tui faciens in orationibus meis audiens caritatem tuam et fidem quam habes in Domino Iesu et in omnes sanctos ut communiet consolationem in caritate tua quia viscera sanctorum requieverunt per te frater propter quod multam fiduciam habentes in Christo Iesu imperandi tibi quod ad rem pertinet propter caritatem magis obsecro cum sis talis ut Paulus senex nunc autem et vinctus Iesu Christi obsecro te de meo filio quem genui in vinculis Onesimo qui tibi aliquando inutilis fuit nunc autem et tibi et mihi utilis quem remisi tu autem illum id est mea viscera suscipe quem ego volueram mecum detinere ut pro te mihi ministraret in vinculis evange
Abbreviated transcription (Latin):
meneus qui a ueritate exciderunt docentes re¬
surrectionem iam factaur ⁊ subuerterunt cͦsꝵ¬
dam fidem sed firmum fundamentum deistat
habeno signaculum hoc. Cegnouit dominus
qui sunt eius ⁊ discedat ab miquitate omnis
qui nominat nomen domini. In magtia au¬
dem domo non solum sunt uasa aurea ⁊ argẽ¬
tea. sed ⁊ lignea ⁊ fictilia. Et quedam quidem
in honorem: quedam autem in contumeliam.
Siquis ergo emundauerit se ab istis erit uã
in honorem. sanctificatum ⁊ utile domino ad õ¬
ne opus bonur ꝑatum. Iuuenilia autem de¬
sideua fuge. sectare uero iusticiam. fidem. kati¬
tatem. pacem cum hũs qui inuocant dominũ
de corde puro. Stultas autem ⁊ sine disciplina
questiones deuiita sciens quia generant lutẽ.
Seruum autem domini non oportet littiga
re. sed mansuetum esse ad omnes. docibilem.
pacientem. cum modestia corripientem eos qͥ
resistunt ueritati nequando deus det illis pe
sipiscant a laqueis diaboli a quo captiu tenẽ¬

Expanded text:
etus, qui a veritate exciderunt, dicentes resurrectionem esse jam factam, et subverterunt quorumdam fidem. Sed firmum fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc: cognovit Dominus qui sunt ejus; et discedat ab iniquitate omnis, qui nominat nomen Domini. In magna autem domo non solum sunt vasa aurea, et argentea, sed et lignea, et fictilia: et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam. Si quis ergo emundaverit se ab istis, erit vas in honorem sanctificatum, et utile Domino, ad omne opus bonum paratum. Juvenilia autem desideria fuge; sectare vero justitiam, fidem, charitatem, et pacem cum iis qui invocant Dominum de corde puro. Stultas autem, et sine disciplina quaestiones devita: sciens quia generant lites. Sere, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt veritati: ne quando desipiscant a laqueis diaboli, a quibus alligati tenen
Abbreviated transcription (Latin):
Non ex oꝑib iusticie que fecimus nos. sed se¬
cundum suam misericordiam saluos nos fecit.
ꝑ lauachrum regenerationis ⁊ renouationis
spnitus sancti quem effudit in nos habunde
ꝑ ihesum xp̃m saluatorem nostrum̃. Ut iustifi¬
cati gratia ip̃sus heredes simus setundum spẽ
uite eterne. Eidelis sermo ⁊ de hiis uolo te con
firmare ut curent in d̾onis oꝑib preesse qui
credunt deo. Hec sunt dona ⁊ utilia homini¬
d. Stultas autem questiones ⁊ genealogias
⁊ contemptiones ⁊ pugnas legis deuitta. Si
etum mnutiles ⁊ uane. hereticum hominem pꝰ

Expanded text:
d secundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus Sancti quem effudit in nos abunde per Iesum Christum salvatorem nostrum ut iustificati gratia ipsius heredes simus secundum spem vitae aeternae fidelis sermo est et de his volo te cfirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt Deo. Haec sunt bona et utilia hominibus. Stultas autem quaestiones, et genealogias, et contentiones, et pugnas legis devita. Sunt enim inutiles et vanae. Haereticum
Abbreviated transcription (Latin):
tura diuinitus inspirata utilis est ao docendum
ad arguendum. ad corripiendum. ad erudiendũ
u usticia. aut ꝑfectus sit homo dei ad omne o¬
pus tonum instructus.
estificor coram deo ⁊ dp̃o ihesu qui iudica¬
tuus est uiuos ⁊ mortuos ⁊ aduentum
ipsis ⁊ regnum eius. Dredica uerbum iusta opor¬
cuna oportune. argue. obsecra. increpa. in omnipa

Expanded text:
t utilis ad docendum, ad arguendum, ad corrigendum, ad erudiendum in iustitia: ut perfectus sit homo dei, ad omne opus bonum instructus. Testificor coram deo et Christo Iesu, qui iudicaturus est. uiuos et mortuos, et aduentum ipsius et regnum eius: praedica uerbum, insta oportune, inportune
Abbreviated transcription (Latin):
uentu eius: uerumptamen uos enim estis glo
cuit uodia remanere athenis solis: ⁊mni¬
simus thimotheum fratrem nostrum ⁊ mini¬
strum dei in enuangelium xp̃i ad confumandos
uos ⁊ eghortandos ꝑ fide nostra ut nemo mouea¬
tur in tribulationib istio.ꝰ Ipsi etum saitis qued
ra hoc positi sumus. Nam ⁊ com apud uos esserã
nes sicut factum est ⁊ scitis. ꝑpter ea ego amplꝰ
non sustinens misi ad cognoscendam fidem ue¬
stram ne forte temptauerit uos is qui terpi¬
tat ⁊ inanis fiat labor uester. Nunc autema ueri¬
ente thunotheo ad uos a uobis ⁊ annuncian¬
te uobis fidem ⁊ karitatem uestram ⁊ quia me¬
moriam nostri bonam habetis setuꝑ desiderat

Expanded text:
ventu ejus? vos enim estis glorventu ejus? vos enim estis glorremanere Athenis, solis: et misimus Timotheum fratrem nostrum, et ministrum Dei in Evangelio Christi, ad confirmandos vos, et exhortandos pro fide vestra: ut nemo moveatur in tribulationibus istis: ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus. Nam et cum apud vos nes, sicut et factum est et scitis. Propterea et ego amplius non sustinens, misi ad cognoscendam fidem vestram, ne forte tentaverit vos is quis tentat, et inanis fiat labor noster. Nunc autem veniente Timotheo ad nos a vobis, et annuntiante nobis fidem et charitatem vestram, et quia mem
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut ambularetis digne deo qui uocauit us
in suum regnum ⁊ głoriam. Ides ⁊ nos graci¬
as agius deo sine intermissione. quomam
com accepissetis a nobis uerłum auditus dei ac¬
cepistis illud non ut uerbum hominum sed si
cut uere uerdum dei. qui opitur in uobuo qui
credidistis
os enim imitatores facti esfis fratres.
ecclesiaꝵ dei que sunt in uidea in p̃o is̾u
quia eadem passi estis ⁊ uos a contribulationi¬
b uestris sicut ⁊ ipsi a uideis qui ⁊ dominur
occiderunt ihesum ⁊ ꝓphetas. Et uos ꝑsequti¬
ꝑuenit enim ira dei suꝑ illos usq in finez
os autem fratres desolati a uobis ad tempus
me aspectu non corde habundantius festinaui¬
mus faciem uestiam uidere cum multo desi¬
derio quomam uolumus uenire ad uos. Eto
quidem paulus ⁊ semel ⁊ iteꝵ sed ipediuit
uos sathanas. Que est enim nostra spes aut
gaudium aut corona glotie nonne nos ante
dominum nostrura ihesum ⁊p̃m estis iad¬

Expanded text:
mus, ut ambularetis digne Deo, qui vocavit vos mus, ut ambularetis digne Deo, qui vocavit vos in suum regnum et gloriam. Ideo et nos gratias agimus Deo sine intermissione: quoniam cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei, accepistis illud, non ut verbum hominum, sed sicut est vere verbum Dei, qui operatur in vobis, qui credidistis. Vos enim imitatores facti estis, fratres, Ecclesiarum Dei, quae sunt in Judaea in Christo Jesu; quia eadem passi estis et vos a contribulibus vestris, sicut et ipsi a Judaeis: qui et Dominum occiderunt Jesumper. Pervenit enim ira Dei super illos usque in finem. Nos autem, fratres, desolati a vobis ad tempus horae, aspectu, non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio, quoniam voluimus venire ad vos. Ego quidem Paulus et semel et iterum, sed impedivit nos Sataut corona gloriae? Nonne vos ante Dominum nostrum Jesum Christum estis in ad
Abbreviated transcription (Latin):
am ipsi scitis fratres introitum tura.¬
notrum ad uos quia non manis fuit. sed
ante passi ⁊ contumeliis affecti sicut scitis in phi¬
uos euuangelium dei in multa sollicitudine. Gõ¬
hortatio enim nostra non de ertore neq de imm̃¬
dicia neq in dolo sed sicut ꝓbati sumus a deo ut
crederetur nobis enuangelium ita loquimur ñ
quasi hominib placentes sed deo qui ꝓb̾at corda
uestra. Neq enim aliquando fuimus in sermone
adulationis sicut scitis neq in occasione auarici¬
e deus testis est. nec querentes ab hominibus
ꝑiuili in medio uestrura tanquam si nutrix fo
uet filios suos tradere desidetantes nos cupi¬
de nolebarnus tradere uobis enuangelium dei sed
animas uestras quoniat karissum nobis facti
fatigationis nocte ⁊ die oꝑantes ne quicquam
uestrum grauaremus predicauimus uobis eu¬
uangelium dei. Uos testes estis ⁊ deus quam
sancte ⁊ uste ⁊ sine querela uobis qui credidistĩ¬
fuimus sicut scitis qualiter unumquemq ue¬

Expanded text:
am ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit, sed ante passi multa, et contumeliis affecti sicut scitis in Pham ipsi scitis, fratres, introitum os Evangelium Dei in multa sollicitudine. Exhortatio enim nostra non de errore, neque de immunditia, neque in dolo, sed sicut probati sumus a Deo, ut crederetur nobis Evangelium: ita loquimur, non quasi hominibus placentes, sed Deo, qui probat corda nostra. Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis: neque in occasione avaritiae, Deus testis est, nec quaerentes ab hominibus parvuli in medio vestrum, taueat filios suos, ita desyderantes uos cupide uolebamus tradere uobis non solum Euangelium Dei, sed etiam animas nostras, quoniam charissimi nobis facti fatigatinocte ac die operantes ad hoc ne quem uestrum grauaremus praedicauimus in uobis euangelium dei. uos testes estis et deus, quam sancte et iuste et sine querella fuimus uobis qui creditis: sicut scitis qualiter unumquemque ue
Abbreviated transcription (Latin):
nus inuenire misericordiam a deo in illo die
⁊ quanta ephesi ministrauit michi tu meli
u ergo fili mi conforta uo uostiI
fidelib hominib qui ydonei erunt ⁊ aligado¬
cere labora sicut bonus nules xp̃i ihesu. slemo
militatis deo implicat se secularib negotus

Expanded text:
nus invenire misericordiam a Domino in illa die nus invenire misericordiam a Domino in illa die et quanta Ephesi ministravit melius tu nosti tu ergo fili mi confortare in gratifidelibus hominibus qui idonei erunt et alios docere labora sicut bonus miles Christi Iesu nemo militans
Abbreviated transcription (Latin):
bescere testimonium domini nostri ihesuxb̃r¬
neq me uinctum eius. sed com laboro in¬
enuangelio secundum uirtutem dei qui nos
liberauit ⁊ uocauit uocatione sua sancta. nõ
secundum oꝑa uestra. sed secundum ꝓpositum
suum ⁊ graciam que data est uobis in xp̃o ihe¬
su ante temꝑa secularia. Manifestata est au¬
tem nunc ꝑ illuminationem saluatoris no¬
stri ihesu xp̃i qui destrucit quidem mortez¬
⁊ illuminauit autem uitam ⁊ incorruptio
nem ꝑ enuangelium in quo positus sum e¬
go predicatoꝵ ⁊ apostolus ⁊ magister gentiu.
boꝵ que a me audisti in fide ⁊ dilectione in
xp̃o ihesu. Honum depositum custodi ꝑ spi¬
ritum sanctura qui habitat in nobis. Scis
enum quod aduersi sunt a me omnes qui m
asy̾a sunt ex quib est phyletus ⁊ hermogenes.
Det misericordiam dominus honesiphori do¬
tnui quia sepe me refugerauit ⁊ cathenam
meam non erubuit. sed com romam ueniss
sollicite me quesiuit ⁊ inuenit. Det illi domi¬

Expanded text:
bescere testimonium domini nostri neque me uinctum eius, sed conlabora euangelio secundum uirtutem dei saluos nos facientis et uocantis uocatione sua sancta non secundum opesuum et gratiam: que data est nobis in Christo Jesu ante tempora secularia. Manifestata est autem nunc per illuminationem Salvatoris nostri Jesu Christi: qui destruxit mortem: illuminavit autem um, in quo positus sum ego praedicator, et Apostolus, et magister gentium. verborum quae a me audisti in fide et dilectione in o Iesu bonum depositum custodi per Spiritum Sanctum qui habitat in nobis scis hoc quod aversi sunt a me omnes qui in Asia sunt ex quibus est Phygelus et Hermogenes det misericordiam Dominus Onesifori domui quia saepe me refrigeravit et catenam meam non erubuit sed cum Romam venisset sollicite me quaesivit et invenit det illi Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ens sed languens circa questiones ⁊ pugnas uer¬
boꝵ et quib oriuntur mndie. contentiones. Lã¬
phemie. susꝑitiones male. conflictationes ho¬
minum mente corruptoꝵ ⁊ qui aueritate pri¬
uati sunt existimantes questum esse pietate.¬

Expanded text:
as verborum, ex quibus oriuntur invidiae, contentiones, sacrilegia, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum, et a veritate alienorum, existimantium quaestum esse pietate
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo ueritatis ꝑstiterunt in fi¬
de ⁊ in ꝑsecutione ciuium suoꝵ pͤ
terea nec receꝑunt falsos apostolos nec ea que
a falsis apostolis dicebantur. Hos collaudat a
theus ecclesie thessaloni cen¬
cias agimus semꝑ deo ꝓ om¬
nib nobis orans memori¬
am uestri facientes in ora¬
cionib nostris sine intermissione memores o¬
ꝑis fidei uestre ⁊ laboris ⁊ karitatis ⁊ substancie
fpei domini nostri ihesu xp̃i ante deum ⁊ patrem
nostrum. Etientes fratres dilecti a deo dilectio¬
nem uestram quia euuangelium nestium non
fuit ad nos in sermone tantum: sed in nutu¬
te ⁊ in spiritu sancto ⁊ in plenitudine multa

Expanded text:
verbo veritatis perstiterunt in fide, etiam in persecutione civium suorum. Praeterea nec receperunt falsos apostolos, nec ea quae a falsis apostolis dicebantur. Hos covanus et Timotheus Ecclesiae Thessalonicenias agimus Deo semper pro omnibus vobis, memoriam vestri facientes in orationibus nostris sine intermissione, memores operis fidei vestrae, et laboris, et charitatis et sustinentiae spei Domini nostri Jesu Christi, ante Deum et Patrem nostrum, scientes, fratres dilecti a Deo, electionem vestram, quia Evangelium nostrum non fuit ad vos in sermone tantum, sed et in virtute, et in Spiritu sancto, et in plen
Abbreviated transcription (Latin):
saluos facere quoꝵ primus ego sum. Sed ides
misericordiam consegutus sum ut in me pri¬
mnum ostenderet xpc ihesus omnem paciencia
ad informationem ipsoꝵ qui credituri sunt illi
in uitam eternam. Regi autem seculoꝵ muor¬
tali ⁊ inuisibili soli deo honor uutus ⁊ gloria m
do tibi fili thimotheo secundum precedentes iu
te ꝓphecias utmilites m illis bonam milicia
habentes fidem ⁊ bonam conscienciam quam qͥ¬
dam repellentes cura fidem naufragauerunt.
ex quib est hymeneuo ⁊ alexander quos tradi¬

Expanded text:
acere, quorum primus ego sum. Sed ideo misericordiam consecutus sum ut in me primo ostenderet Christus Jesus omnem patientiam ad informationem eorum, qui credituri sunt illi in vitam aeternam. Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria in do tibi fili Timothee secundum precedentes in te prophetias: ut milites in illis bonam miliciam: habens fidem et bonam conscientiam. Quam quidam repellentes: circa fidem naufragaverunt: ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
uos ad hoc ipsum ut cognoscat que arta uos
sunt. ⁊ consoletur corda uestra cum honesimo.
karissimo ⁊ fideli fratre qui est et nobis. Om¬
mã que hic aguntur nota faciet uobis. Da¬
lutat uos aristarthus concaptuus meus et
marchus consobrinus barnabe de quo accepistĩ
mandata si uenerit ad uos accipite illum. sb
ihesus qui dicitur uistus qui sunt ex critonci¬
sione. hu soli sunt adiutores mei in regno dei qͥ
michi fuerunt solacio. Salutat uos epaphraᷤ
qui est ex nobis seruus xp̃i ihesu semꝑ sollicitꝰ
ꝑ uobis in orationib ut stetis ꝑfecti ⁊ pleni in¬
omni uoluntate dei. Testimonium enim ꝑhi¬
beo quod habet multum laborem ꝓ uobis ⁊ ꝓ
hiis qui sunt laodice ⁊ qui ierapoli. Salutat
uos lucas medicus karissimus ⁊ demas. Sa¬
lutate fratres qui sunt laodice ⁊ nimpham.
⁊ que in domo eius est ecclesiam. Et com lecta
fuerit apud nos epistola hec facite ut in laod̃¬
censium ecclesia legatur. ⁊ eam que laodicensi¬

Expanded text:
os ad hoc ipsum ut cognoscat quae circa vos sunt et consoletur corda vestra cum Onesimo carissimo et fideli fratre qui est ex vobis omnia quae hic aguntur nota facient vobis salutat vos Aristarchus concaptivus meus et Marcus consobrinus Barnabae de quo accepistis mandata si venerit ad vos excipite illum et Iesus qui dicitur Iustus qui sunt ex circumcisione hii soli sunt adiutores in regno Dei qui mihi fuerunt solacio salutat vos Epaphras qui ex vobis est servus Christi Iesu semper sollicitus pro vobis in orationibus ut stetis omni voluntate Dei. Testimonium enim illi perhibeo, quod habet multum laborem pro vobis et pro his qui sunt Laodiciae et qui Hierapoli salutat vos Lucas medicus carissimus et Demas salutate fratres qui sunt Laodiciae et Nympham et quae in domo eius est ecclesiam et cum lecta fuerit apud vos epistula facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur et eam quae Laodicensi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuuenes ut fratres. auus ut matres. Iuuen¬
culas ut sorores in omni castitate.
iduas honora. que uere iudue sunt Si
qua autem uidua filios aut nepotes
habet distat primum domum suam regeret
mutuam uicem reddere parentib. Hoc e¬
nim acceptum est coram deo. Que auten¬
uere uioua est ⁊ desolata sꝑat ni deuta. ⁊ instet ob¬
secrationib ⁊ orationib nocte ac die. Nam que ĩ
deliciis est uiuens mortua est. ⁊ hoc precipe ut
in reprehensibiles sint. Siquis autem suoꝵ
⁊ maxue domesticoꝵ curam non habet fidem
negauit ⁊ est infideli deterior uidua eligatur
xte. aigor in oꝑib tͥonis testimonium habemus.
Si filios educauit. si hospicio recepit si sancto¬
⁊ pedes lauit. si tribulationem patientib sub¬
ministrauit. Si omne opus bonum subsequ
ta. adolescennores autem uiduas de uita. Cos¬
autem enim luxuriate fuerint in xp̃o mibere
nolunt habentes dampnationem quia pri¬
mam fidem uritam secerunt. Simul autẽ

Expanded text:
res, anus ut matres, iuuenculas ut sorores in omni castitate. uiduas honora, quae uere uiduae sunt si qua autem uidua filios aut nepotes habet, discant primum domum suam regere et mutuam uicem reddere parentibus: hoc enim acceptum est coram deo. quae autevere vidua est et desolata speravit in Deum et instat obsecrationibus et orationibus nocte ac die nam quae in deliciis est vivens mortua est et hoc praecipe ut inreprehensibiles sint si quet maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur xor, in operibus bonis testimonium habens: si filios educavit, si hospitio recepit, si sanctorum pedes lavit, si tribulationem patientibus subministravit, si omne opus bonum subsecuta est. Adolescentiores autem viduas devita. Cum enim luxuriatae fuerint, in Christo nubere volunt: habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt. Simul aut
Abbreviated transcription (Latin):
ei nunc autem necdum uidemus orcinia su
biecta ei. Eum autem qui modico quam
angeli mimoratus est. uidemus ihesum
ꝓptet passionem mortis gloria ⁊ honore co¬
ronatum ut gracia dei ꝓ ominib gustaret
mortem. Decebat enim eum ꝓpter quem
omnia ⁊ ꝑ quem omnia qui multos filios
in gloriam addicerat auctorem salutis o
ꝑ ꝑ passionem consummare. Qui enim san¬
cdificat ⁊ qui sanctificatur ex uno ormnesda
ter quam causam non confunditur fratre
eos uocare dicens. Nuncialo nomen meũ

Expanded text:
 Nunc autem necdum videmus praesenti speculatione omnia subjecta ei. Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum, propter passionem, mortis, gloria reronatum, ut gratia Dei pro omnibus gustaret mortem. Decebat enim eum, propter quem omnia, et per quem omnia, qui multos filios in gloriam adduxerat, auctorem salutis eorum per passionem consummare. Qui enim sanctificat et qui sanctificantur, ex uno omnes. Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare, dic
Abbreviated transcription (Latin):
telinquit ꝓprio iudicio condempnatus. Com
misero ad te artheman aut thiticum festma
ad me uenite in copolim. Ibi enimi statui hy¬
emaredenam legis ꝑitum ⁊ apollo sollicite pre¬
mutent nichil illis desit. Discant autem⁊ no¬
stri bonis oꝑib preesse ad usus necessatios uͭ
non suit infructuosi. Salutant te qui mecũ
sunt omnes. Salita eos qui nos amant insi¬

Expanded text:
nquit proprio iudicio condemnatus cum misero ad te Arteman aut Tychicum festina ad me venire Nicopolim ibi enim statui hiemare Zenan legis peritum et Apollo sollicite praemitte ut nihil illis desit discant autem et nostri bonis operibus praeesse ad usus necessarios ut non sint infructuosi salutant te qui mecum sunt omnes saluta qui nos amant in
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit uos qui eciam faciet fratres orate ꝑ
nobis. Salutate omnes fratres in osculo san
omnib sanctis fratrib gracia domini nostri ihe¬
d thessalonicenses secundam scribit epi
uissimis. ⁊ de aduersarii destructione scͥ¬
tens hanc eprstolam ab athenis ꝑ thiticum diaco¬
nem ⁊ honesinum atolitum.

Expanded text:
vocavit vos, qui etiam faciet. Fratres, orate pro nobis. Salutate fratres omnes in osculo sancomnibus sanctis fratribus. Gratia Domini nostri JeAd Thessalonicenses secundam scribit Episvissimis, et de adversarii dejectione. Scribit hanc Epistolam ab Athenis per Titum diaconum et Onesimum acolythum.
Abbreviated transcription (Latin):
ti diligite utores uestras ⁊ nolite amari esse ad
illas. Filii obedite ꝑarentib ꝑ omnia. hoc est e¬
num placitum in domino. Patres nolite ad ĩ¬
dignationem ꝑuocare filios uestros ut non po¬
sillo animo fiant. Serui obedite ꝑ orma do
minis carnalib non ad oculum seruientes
quasi hominib placentes sed in simplicitate
cordis trmentes dominum. Quodcunq facitiꝰ
ex animo oꝑamini sicut domino non homini¬
b scientes quod a domino accipietis retributi¬
onem hereditatis domino xp̃o seruite. Qm enĩ
inuiriam fatit recipiet quod iniq gessit ⁊ nõ
est ꝑsonaꝵ acceptio apud deum. Domini quod¬

Expanded text:
 diligite uxores vestras, et nolite amari esse ad illas. Filii, obedite parentibus per omnia: hoc enim placitum est in Domino. Patres, nolite ad indignationem provocare filios vestros, ut non pusillo animo fiant. Servi, obedite per s carnalibus non ad oculum servientes quasi hominibus placentes sed in simplicitate cordis timentes Dominum quodcumque facitis ex animo operamini sicut Domino et non hominibus scientes quod a Domino accipietis retributionem hereditatis Domino Christo servite qui enim iniuriam facit recipiet id quod inique gessit et non est persona
Abbreviated transcription (Latin):
inea ad dũm deprecatus sum.
nem meaur: & tribulacionem
um anxiatus fuerit in me-
sp̾c meus. tu enim nosti semi¬
tam meam unua hac qua am¬
bulabo absconderũt laqueum
michi. N espice ad dext̾am ee
uide. quod non sit qui cognos¬
cat me. d erut fuga anie: et
non est qui querat aĩam meã.
¶ lamaui adte dñe clixi. tu
es spes mea pars mea int̾ra iu¬
uencium. Iusculta dep̾cacio¬
nem meam quoniam infirma¬
tus sum suꝑ me. Hibera me
confortati sunt suꝑ me. E due
decarcere aĩam meam. ut cõ¬
fiteatur nomuri tuo. In me
coronabuntur iusti. cum recri¬
bueris mͥ. ci¬

Expanded text:
sum. ium meum: tribulationem Cum anxius fuerit in me spiritus meus: tu enim nosti semitam meam in via hac, qua ambulabo, absconderunt laqueum mihi. Respice ad dexteram, et vide quia non sit qui cognoscat me: Periit fuga a me, et non est qui quaerat animam meam. Clamavi ad te, Domine, dixi, tu es spes mea: pars mea in terra viventium. Ausculta deprecationem meam, quoniam infirmatus sum nimis. Libera me confortati sunt super me. Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo: In me coronabuntur justi, cum retribueris mi
Abbreviated transcription (Latin):
fortis ꝙ magnꝰ dominus. & rex̃
magnus suꝑ om̃s deos. Incu¬
uis manu fundam̾ta terre
Mex celsa moncium ip̃ius sũt.
uius est mare ip̾e enim fe¬
cit illud oo sicra manus eius
plasmauerũt. Wenite ad oremꝰ
& curuemur & flectamus gemu¬
a autem faciem dñi factoris
nostri. Q uia e ip̾e est deus ñr
co nos populus pascue eiꝰ. et
re corda uestra. sicut incontra¬
dicionem sic indiem temptaci¬
oms indeserto. ¶bi temptaue¬
runt me patres uestri proba¬
uerunt & uiderunt opus me¬
um Q uarraginta annis dis¬
plicuit mͣ generacio illa: &
dixi popusus errans corde &
non cegnoscunt uias meas.
I t iuraui infurore meo: si in
troirent inrequiem meam.

Expanded text:
t magnus Dominus, et rex magnus super omnes deos. In cujus manu fundamenta terrae, et excelsa montium ipsius sunt. Cujus est mare: ipse enim fecit illud, et siccam manus ejus plasmaverunt. Venite, adoremus et curvemur: flectamus genua ante faciem Domini factoris nostri, Quia ipse Deus noster: et nos populus pascuae ejus, et ntradictione: sicut in die tentationis in deserto. Ubi tentaverunt vie patres vestri: probaverunt me, et viderunt opus meum. Quadraginta annis displicuit mihi generatio: et dixi, populus errans corde est, et non cognoscens vias meas. Et juravi in furore meo, ut non introirent in requiem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus fortitudine et accin¬
qui uon commouebitur. Esir¬
mum solium tuum: ertunc
mina gurgites suos. auocibus
aquarũm multarũ. Sr̃ades
fluctus maris. grandis mex¬
celso clnis. Testimonia tua fide
ram redde ucissitudinem suꝑ¬
bis. ¶iquequo impii dominẽ:
usꝙ quo impũ exaltabuntur.¬
luent loquentes antiquum.
garrient om̃s qui oꝑantur in¬
ĩquitatem. Populum tuu̾ dñe
conterent: & hereditat̾e tuam
affligent. Uiduam & aduenã
interficient: et pupillos occi
populo: ꝙ insipiẽntes quando
discedent. Qui plantauit au¬
rem nõ audiee: aut qui fixit
oculum non indebit. Qui exu

Expanded text:
Dominus fortitudine, et accqui non commovebitur. Firmum solium tuum ex tuncmina gurgites suos: a vocibus aquarum multarum. Grandes fructus maris: grandis in excelso Dominus. Testimonia tua fidelrae: redde vicissitudinem superbis: Usquequo impii, Domine, usquequo impii exsultabunt; Fluent loquentes antiquum; garrient omnes qui operantur iniquitatem; Populum tuum, Domine, conterent, et haereditatem tuam affligent; Viduam et advenam interficient, et pupillos occidpopulo, et insipientes aliquando discite. Qui plantavit aurem, non audiet: aut qui finxit oculum, non vide
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiam reu̾tetur iudiciũ
ꝙ sequent᷑ illud om̃s recti corde.
Qui stabit pro me ad u̾sus ma¬
los : quis stabit ꝓme adu̾sus o¬
parios iniquitatisN isi qui a
Dominus auxiliator meus. pau¬
lominus habitasset in inferno
aĩa mea. S iclicebam cõmo¬
multitudine cogitacionum
mam meam. Nunquid par¬
ticeps tui thronis insidiarum
fingens clolorem in precepto.
Dõpulabuntur aduerdus a¬
nimã iusti. & sanguinem ĩno¬
centem condempnabut. E rit
aut̾e dñs mͥ inrefugiũ . &. deu

Expanded text:
ad justitiam revertetur judicium, et sequentur illud omnes recti corde. Quis stabit pro me adversus malos? quis stabit pro me adversus operarios iniquitatis? Nisi quia Dominus auxiliator meus: paulo minus habitasset in inferno anima mea: Si dicebam, momultitudine cogitationum imam meam. Numquid particeps erit tui thronus insidiarum fingens dolorem in praecepto. Copulabuntur adversus animam justi, et sanguinem innocentem condemnabunt: Erit autem Dominus mihi in refugium. et De
Abbreviated transcription (Latin):
triis eius. A dorate dm̃mn inde¬
core scũarii. paueat afacie eiꝰ
om̃is t̾ra D icite ingentibus
dñs regnabie. siquidem appen¬
det orbem ĩmobilem iudicabie
populos mequitate. ¶ etami¬
ni celi & exultet t̾ra: tonet ma
te faciem domini qm̃ uenit ui¬

Expanded text:
dorate Dominum in decore sanctuarii: paveat a facie ejus omnis terra. Dicite in gentibus, Dominus regnavit, siquidem appendet orbem immobilem. judicabit populos in aequitatibus. Laetamini, coeli, et exsultet terra: tonet marte faciem Domini quoni
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod confusionem gentium sustraueritis.
ocirco hec dicit dominus deus. Ego leuaui
manum meam in gentes que in cutuitu no¬
stro sunt ut ipse confusionem suam portent.
uos autem montes ssiael ramos uestros ger¬
minetis ⁊ fructum uestrum afferatis populo
meo israel.ꝓpe est enim ut ueniat q ecce e¬
go aduos. Et conuertar ad uos ⁊ arabimi¬
ni ⁊ accipietis sementem ⁊ multiplicalo ĩ

Expanded text:
eo quod confusionem gentium sustinueritis eo quod confusionem gentium sustinueritis idcirco haec dicit Dominus Deus ego levavi manum meam ut gentes quae in circuitu vestro sunt ipsae confusioneVos autem, montes Israel, ramos vestros germinetis, et fructum vestrum afferatis populo meo Israel: prope est enim ut veniat: Quia ecce ego ad vos, et convertar ad vos, et arabimini, et accipietis sementem
Abbreviated transcription (Latin):
dꝑcerit immicus de uobis euge altitudines
sempiterne in hereditatem date sunt nobis.
Opterea uatianare ⁊ dic Dec dicit dominus
deus. Pͥ eo quod desolati estis ⁊ concultati ꝑ cir¬
cuitum. ⁊ facti in hereditatem reliquis gentib
⁊ ascendisti suꝑ labim lingue ⁊ obꝓbrium po¬
puli ꝓpter ea montes ifrael audite uerbum do¬
muuꝰ dei Sec dicit dominus deus Montib ⁊ col¬
lib torrentib uallib ⁊ deserus ꝑientinis ⁊ urbib
derelictis que depopulate sunt ⁊ subsannate a re¬
liquis gentib ꝑ cutuitum. ꝓpter ea hec dicit
dominus deus. Quoniam in igne zeli mei lo¬
qutus sum de reliqius gentib ⁊ de ẏdumea u¬
ninersa qui dederunt terram meam sibi in h̃e¬
reditatem cum gladio ⁊ toto corde ⁊ animo⁊ e
iecerunt eam ut uastarent᷑ Idcuto uaticinare
suꝑ humum ifrael ⁊ dices montib ⁊ collib iu¬
gio ⁊uallib. Sec dicit dominus deus. Ec̃ce e¬
go in zelo mẽs ⁊ in furore meo loguius suz

Expanded text:
dines sempiternae in hereditatem datae sunt nobis propterea vaticinare et dic haec dicit Dominus Deus pro eo quod desolati estis et conculcati per circuitum et facti in hereditatem reliquis gentibus et ascendistis super labium linguae et obprobrium populi propterea montes Israhel audite verbum Domini Dei haec dicit Dominus Deus montibus et collibus torrentibus vallibusquequae depopulatae sunt et subsannatae a reliquis gentibus per circuitum propterea haec dicit Dominus Deus quoniam in igne zeli mei locutus sum de reliquis gentibus et de Idumea universa qui dederunt terram meam sibi in hereditatem cum gaudio et toto corde ex animo et eiecerunt eam ut vastarent idcirco vaticinare super humum Israhel et dices montibus et collibus iugis et vallibus haec dicit Dominus Deus ecce ego in zelo meo et in furore meo locutus sum