comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deo suo erat. Et posuit eum deus regem
suꝑ omnem isrł: & ipsum ergo adduxer̃t
ad peccatum mulieres aliene.
Numquid &e nos inobedien
faciemus omne malum
giande hoc: itt preuaricemur in deo nr̃o.
&e ducamus uxores peregrinas. De filiis
autem ioiada. filii elisib sacerclotis mag¬
M.gener erat sanaballath. oronites quẽ
ligaui a me. Recordare domine deus meꝰ
aduersus eos. qui polluunt sacerdocium
usq ad sacerdotale &e leuitieum. Igit᷑ mun¬
daui eos ab omnibus alienigenis. Et cons¬
titui ordines sacerlotum et leuuitarum
unumquemq in ministerio suo. et in ob¬
latione lignorum in temporibus consti¬
diitis & in primitiuis. Cemento mei
deyo meyo iN dorzum. Explicit liber
in lilbro hester
IbRUM hester uariis translatoribus con¬
stat esse uiciatum. quem ego de archiuis
hebreoꝵ releuans: uerbum e uerbo exp̃s¬
sus transtuli. Quem librum: editio uul¬
gata laciniosiᷤ. hinc inde uerborum funib

Expanded text:
Deo suo erat, et posuit eum Deus regem Deo suo erat, et posuit eum Deus regem super omnem Israel: et ipsum ergo ad peccatum duxerunt mulieres alienigenae. Numquid et nos inobedientes faciemus omne malum grande hoc, ut praevaricemur in Deo nostro, et ducamus uxores peregrinas? De filiis autem Joiada filii Eliasib sacerdotes magni, gener erat Sanaballat Oronites, quem fugavi a me. Recordare, Domine Deus meus, adversum eos qui polluunt sacerdotium, jusque sacerdotale et Leviticum. Igitur mundavi eos ab omnibus alienigenis, et constitui ordines sacerdotum et Levitarum, unumquemque in ministerio suo: et in oblatione lignorum in temporibus constitutis, et in primitivis: memento mei, Deus meus, in bonum. Amen. Explicit liberIN LIBRUM ESTHER. Librum Esther variis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus
Abbreviated transcription (Latin):
is constitui super portas. ut nullus in¬
ferret onus in die sabbati. Et mãsct̃i
negotiatores. et uendentes uniuer-¬
sa uenalia forinsecus iherłm: semel et
bis. Et contestatis sum eos &e dixi eiꝰ. Qͣ¬
ie manetis ex aduerso muri: Si sccl̃o hoc
feceritis: manum mittam in uos. Itaq ex
temꝑe illo non uenerunt in sabbato. Di¬
ri quoq leuitis. ut mundarentur &e ue¬
nirent ad custodiendas portas: et ad sanc¬
tificandam diem sabbati. Et pro hoc gͦ
memento mei deus meus: oe parce mich
scł̾m multitiroinem miserationum
tuarum. Sed  in dieb illis uidi iudeoᷤ
ducentes uxores atotiꝰas. ammanitidas.
et moabitidas. Et filii eorum ex media
parte loquebantur azonic̃e. Et nesciebãt
loqui udaice: et loquebantur iuxta lin¬
guam populi . Et obuirgaui
eos et maledixi. et cecidi ex ipsis uiros. &e
decaluaui eos. or adiuraui in deo. ut non
auit salomon rex isrł. et certe ingentib
multis non erat rex similis er. & dilectus

Expanded text:
is constitui super portas, ut nullus inis constitui super portas, ut nullus inferret onus in die Sabbati. Et manserunt negotiatores, et vendentes universa venalia, foris Jerusalem semel et bis. Et contestatus sum eos, et dixi eis: Quare manetis ex adverso muri? si secundo hoc feceritis manum mittam in vos. Itaque ex tempore illo non venerunt in Sabbato. Dixi quoque Levitis, ut mundarentur, et venirent ad custodiendas portas, et sanctificandum diem Sabbati: et pro hoc ergo memento mei, Deus meus, et parce mihi secundum multitudinem miserationum tuarum. Sed et in diebus illis vidi Judaeos ducentes uxores Azotidas, Ammonitidas, et Moabitidas. Et filii eorum ex media parte loquebantur Azotice, et nesciebant loqui Judaice et loquebantur juxta linguam populi et populi. Et objurgavi eos, et maledixi. Et cecidi ex eis viros, et declaravi eos, et adjuravi in Deo, ut non cavit Salomon rex Israel? et certe in gentibus multis non erat rex similis ei, et dilectus
Abbreviated transcription (Latin):
tes fratrum suorum. Memento mei dus
ꝑro his. et ne deleas miserationes mi
qͥs fecisti in domo dei mei. &e in cerim¬
niis eius. In dieb illis uidi in uda cal¬
cabant torcularia in sabbato. &e portan¬
tes aceruos. & honerantes super asinũ
uinum ce uuas. & ficus. ce omne onꝰ
introferentes in iherłm: in die sabbati.
Et contestatus sũ ut in die qua uendas
liceret uenderent. Et tyrii habitaue¬
runt in ea. inferentes pisces. ce omnia
uenalia. ce uendebant in sabbatis fis¬
is iuda. &e in iherłm: obiuirgaui obti
mates uda. &e dixi eis. Quȩ est hecto
mala quam uos facitis. & ꝓfanatis di¬
em sabbati: Nũqͥd non hec fecerunt
patres nostri: & adduxit deus noste
suꝑ noᷤ omne malum hoc suꝑ ciuitatẽ
hanc: & uos additis iracundiam supes
isrł uiolando sabbatum. factum est
autem cum quieuissent portȩ iherłm:
Di die sabbati. dixi. &e clauserunt ia¬
nuas. Et precepi ut non aperirent eas.
usq post sabbatum. Et de puenis me¬

Expanded text:
tes fratrum suorum memento mei Deus meus tes fratrum suorum memento mei Deus meus pro hoc et ne deleas miserationes meas quas feci in domo Dei mei et in caerimoniis eius in diebus illis vidi in Iuda calcabant torcularia in sabbato portantes acervos et onerantes super asinos vinum et uvas et ficus et omne onus et inferentes Hierusalem in die sabbati et contestatus sum ut in die qua vendere liceret venderent et Tyrii habitaverunt in ea inferentes pisces et omnia venalia et vendebant in sabbatis filiis Iuda et in Hierusalem et obiurgavi optimates Juda, et dixi eis, quae est haec res mala, quam vos facitis, et profanatis diem sabbati? Numquid non haec fecerunt patres nostri, et adduxit Deus noster super nos omne malum hoc, et super civitatem hanc? Et vos additis iracundiam super Israel violando Sabbatum. Factum est itaque, cum quievissent portae Jerusalem in die Sabbati, dixi: et clauserunt januas, et praecepi ut non aperirent eas usque post Sabbatum: et de pueris me
Abbreviated transcription (Latin):
leuitarum. oe cantorum. et ianitorum.
et primitias sacerdotales. In omnibus
autem his non fuit in iherłm. quia in an¬
no tricesimoscdo artharxersis regis baby¬
lonis: ueni ad regem. et in fine dierum
rogaui regem ce ueni in iherłm. Et intel¬
lexi malum quod fecerat eliasib tobiȩ:
ut faceret ei thesaurum in uestibulis do¬
mus dei. Et malum michi uisum est
ualde. & pieci uasa domus tobiȩ forã
de garophilatio. Precepi q ce muno¬
uerunt gat ophilatium: &e retul ibius.
onem suam de leuitis: &e de cantoribu
et de his qui ministrabant. Et egi en¬
sam aduersũ magistratus: &e dixi. En¬
re dereliquimus domum dei: Et con¬
gregaui eos ce feci stare in stationibu.
suis oe omnis uida adportabat deei¬
mam frumerti. &e uini. et oleu n horreas
&e constitiumꝰ suꝑ horrea Selemias⁊
sacerdotem: sadoch scribam. oe fadaia
de leuitis. Et iuxta eos anan filium
zacchur. filium mathanie. qm̃ fidele
comꝓbati sunt. & ipsiꝰ credita sunt par¬

Expanded text:
Levitarum, et cantorum, et janitorum, Levitarum, et cantorum, et janitorum, et primitias sacerdotales. In omniautem his non fui in Hierusalem quia in anno tricesimo secundo Artarxersis regis Babylonis veni ad regem et in fine dierum rogavi regem et veni in Hierusalem et intellexi malum quod fecerat Eliasib Tobiae ut faceret ei thesaurum in vestibulis domus Dei et malum mihi visum est valde et proieci vasa domus Tobiae foras de gazofilacio praecepique et mundaverunt gazofilacia et rettuli ibi vasa ionem suam de Levitis et de cantoribus et de his qui ministrabant et egi causam adversus magistratus et dixi quare dereliquimus domum Dei et congregavi eos et feci stare in stationibus suis et omnis Iuda adportabat decimam frumenti et vini et olei in horrea et constituimus super horrea Selemiam sacerdotem et Sadoc scribam et Phadaiam de Levitis et iuxta eos Anan filium Zacchur filium Matthaniae quoniam fideles conprobati sunt et ipsis creditae sunt par
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb dauid. ⁊ asaph ab exordio erant
principes constituti. cantorum in car¬
mine laudantium & confitentium
deo. Et omnis isrł in dieb toroba¬
bel. & in dieb neemie dabat partes cas¬
torib ce ianitorib per dies singulos:
&e sanctificabant leuites. & leuitȩ sanẽt¬
ficabant filios aaron. In die autem illa
lectum est in uolumine moysi. audiente
populo: et inuentum est scriptum in eo.
quod non debeant introire ammani¬
tes. et moabites. in eccłia dei usq in et̃¬
num. Eo quod non occurrerent filii
isrł in pane et aqua. et conduxerĩt ad
nem in benedictione. factum est autẽ
cum audissent legem. separauerunt
omnem alienigenam ab isrł. & super
hoc erat eliasib sacerdos qui fuerat pre¬
positus in garofilathium domus dei nr̃i:
&e ꝓximus tobiȩ. fecit ergo sibi gazophila¬
tuim grande. & ibi erant ante eum re¬
ponentes munera. & thus & uasa. &e de¬
cimam frumenti. et uini. et olei. Partes

Expanded text:
in diebus David et Asaph ab exordio erant in diebus David et Asaph ab exordio erant principes constituti cantorum in carmine laudantium et confitentium Deo et omnis Israhel in diebus Zorobabel et in diebus Neemiae dabat partes cantoribus et ianitoribus per dies singulos et sanctificabant Levitas et Levitae sanctificabant filios Aaron ilectum est in volumine Mosi, audiente populo: et inventum est scriptum in eo, quod non debeant introire Ammonites et Moabites in Ecclesiam Dei usque in aeternum: eo quod non occurrerint filiis Israel cum pane et aqua: et conduxerint advnem in benedictionem. Factum est autem, cum audissent legem, separaverunt omnem alienigenam ab Israel. Et super hoc erat Eliasib sacerdos, qui fuerat praepositus in gazophylacio domus Dei nostri, et proximus Tobiae. Fecit ergo sibi gazophylacium grande, et ibi erant ante eum reponentes munera, et thus, et vasa, et decimam frumenti, vini, et olei, partes
Abbreviated transcription (Latin):
in portam custodie. & steterunt duo cho¬
ri laudantium in domo dei. & ego & dimi¬
dia pars magistratuũ mecũ. Et sacerdotes
heliachim. maasias. miamiN. miche¬
as. ce elioenai. zacharia. anania. in tubs
melchia. et elam. et ezer. et clamare ceꝑ¬
unt cantores. ⁊ ietraia prepositus. Et im¬
molauerunt in die illa uictimas mag.¬
nas. & letati sunt. Deus enim letificaue¬
rat eos leticia magna. Sed ce uxores eoꝵ:
&e liberi. gauisi sunt. Et audita est le¬
ticia iherłm procul recensuerunt quoq
in die illa uiro suꝑ garophilatium thesaur.
ad libamina. &e ad primitias. & ad de¬
cimas. ut introferrent per eos. principes
ciuitatis in decore gratiarum actioniꝰ.
sacerdotes & leuitas. quia letatus est
iuda in sacerdotib ⁊ leuitiꝰ adstantib. Et
cꝰtodierunt obseruationem dei sui. ⁊ obser¬
uationẽ expiatõis ⁊ cantorẽ t ranitore iuxta p̃cep¬
tum dauid. & salomonis filii eius. qr

Expanded text:
in porta Custodiae, steteruntque duo choin porta Custodiae, steteruntque duo chori laudantium in domo Dei, et ego, et dimidia pars magistratuum mecum. Et sacerdotes, Eliacim, Maasia, Miamin, Michea Elioenai Zaccharia Anania in tubis anan et Melchia et Elam et Ezer et clare cecinerunt cantores et Iezraia praepositus et immolaverunt in die illa victimas magnas et laetati sunt Deus enim laetificaverat eos laetitia magna sed et uxores eorum et liberi gavisi sunt et audita est laetitia Hierusalem procul recensuerunt quoque in die illa viros super gazofilacia thesauri ad libamina et ad primitias et ad decimas ut introferrent per eos principes civitatis in decore gratiarum actionis sacerdotes et Levitas quia laetatus est Iuda in sacerdotibus et Levitis adstantibus et custodierunt observationem Dei sui et observationem expiationis et cantores et ianitores iuxta praeceptum David et Salomonis filii eius quia
Abbreviated transcription (Latin):
cipes iuda suꝑ murum. &e statuit duos
choros laudantium magnos. et ierunt
ad dexteram super murum ad portam
sterqͥlinii. Et iuit post eos osiar. & media
pars principum uida. ⁊ atariaᷤ. etra ⁊ mosollã. uda.⁊
beniamin. ⁊ senua thereinia. Et de filiis sacerdotũ
&ͥ tubis ⁊ acharias filius ionathan. filiũ
semeia. filius mathani&. filius machai&
filius ⁊ acchur. filius asaph. & fratres eiꝰ.
semeia. &e azarel malalai. galalal. mai.
porta fontis ante eos. Et contra eos as¬
cenderunt in gradib ciuitatis dauid.
in ascensũ muri. super domum dauid:
ce usq ad portam aquarum ad orientẽ.
Et chorus secundus gratias referentiũ
ibat ex aduerso. & ego post eum. &e me¬
dia pars populi suꝑ murum. & super
turrem furnorum. &e usq ad murum la¬
tissimum. &e super portam ephraim. &e su¬
per portam antiquam: &e super portam
piscium. &e turrem ananehel. & turrem
ema. &e usq ad portam gregis. Et steter̃t

Expanded text:
cipes Iuda super murum et statui duos cipes Iuda super murum et statui duos choros laudantium magnos et ierunt ad dexteram super murum ad portam Sterquilinii et ivit post eos Osaias et media pars principum Iuda et Azarias Ezras et Mosollam Iuda et Beniamin et Semeia et Hieremia et de filiis sacerdotuin tubis, Zacharias filius Jonathan, filius Semeiae, filius Mathaniae, filius Michaiae, filius Zechur, filius Asaph, et fratres ejus, Semeia, et Azareel, Malalai, Galalai, Maai,porta Fontis. Et contra eos ascenderunt in gradibus civitatis David, in ascensu muri super domum David, et usque ad portam Aquarum ad orientem. Et chorus secundus gratias referentium ibat ex adverso, et ego post eum, et media pars populi super murum et super turrim Furnorum, et usque ad murum latissimum, et super portam Ephraim, et super portam Antiquam, et super portam Piscium et turrim Ananeel, et turrim Emath: et usque ad portam Gregis: et steterunt
Abbreviated transcription (Latin):
liarum. Scripti in libro uerboꝵ dierum.
& usq ad dies ionathan. filii eliasib. et
sue filius cedmihel. & fratres eorum. &¬
per uices suas ut laudarent & confite¬
tentur uuyxta preceptum dauid uiri dei.
Et obseruarent eque per ordinem. mat¬
thrannia. ⁊ belbecia. obeclia. mosollam. thel¬
mon. accub. custodes portarum. & uesti¬
miȩ ducis. et etre sacerdotis et scribe. In
dedicatione autem muri iherłm requi¬
sierunt leuitas de omnib locis suis ut
adducerent eos in iherłm et facerent de¬
dicationem. c&e leticiam. in actione graci¬
arum. & in canticis. &e in cymbalis psal¬
terio. &e cytharis. Congregati sunt ergo
filii cantorum. & de campestrib cͥca ierłm
&e de uillis netufati. & de domo galgal.
&e de regionib gaba. et at maueth. Qm̃
uillas ecdificauerunt sibi cantores in cir¬
cuitu iherłm ⁊ mundati st̾ sacerdotes
&e leuite. &e mundauerunt ppłm. &e por¬
tas. & murum. Ascendere autem feci pͥn¬

Expanded text:
liarum, scripti in libro Verborum Dierum, liarum, scripti in libro Verborum Dierum, et usque ad dies Jonathan, filii Eliasib. Et sue  Al. Josue filius Cedmiel: et fratres eorum per vices suas, ut laudarent et confiterentur juxta praeceptum David viri Dei, et observarent aeque per ordinem. Mathania, et Becbecia, Obedia, Mosollam, Telmon, Accub, custodes portarum et vestimiae ducis, et Ezrae sacerdotis scribaeque. In dedicatione autem muri Jerusalem, requisierunt Levitas de omnibus locis suis, ut adducerent eos in Jerusalem, et facerent dedicationem et laetitiam in actione gratiarum, et cantico, et in cymbalis, psalteriis, et citharis. Congregati sunt ergo filii cantorum de campestribus circa Jerusalem, et de villis Nethuphati, et de domo Galgal, et de regionibus Gebba et Azmaveth: quoniam villas aedificaverunt sibi cantores in circuitu Hierusalem et mundati sunt sacerdotes et Levitae et mundaverunt populum et portas et murum ascendere autem feci prin
Abbreviated transcription (Latin):
bus eius. Et sicelegͥ: &e in mochona ⁊ ĩ filu¬
inmanserunt in bersabee. usq ad uall
ennon. filii autem beniamin: agebam. ⁊¬
chamas. & adia. &e bechel. ⁊ filias eius.
antoth. nob. anania. asor. samaia. cetis¬
artificum. Et de leuitis portionẽ iude s
iiuch. elchi adaia. Isti principes
sacerdotum ce fratres eoꝵ in diebus
iosue &e leuitȩ. osua bennui. cedmihel.
saraia. uida mathasiad suꝑ hẏmnos. ip̃e i
erant sacercdotes principes familiarum:
rasaiae. ⁊ amaria. iheremut. ananiȩ.
ettȩ mosollam amaria. eioanam. mili¬
cho. ionathan. sebenie. ioseph. aramedna.
maroioth elchiadaie. zacharie. genton. mo¬
sollam. abie. techri. miamin. & moadie
sati. belge saminua. semaie. ionathan.
ioiarib. matbtiania. iadaiȩ. atti. selaie.
celaiȩ. mocebor: elchie. esebia. idaie
iathanahel. Leuitȩ in dieb eliasib. & io¬
ura. & ioanam. & ieddo: Scripti prin¬
cipes familiarum & sacerdotes in reg¬
no darii ꝑse: filii leui principes fami

Expanded text:
g, et in Mochona, et in filis ejus. Et manserunt in Bersabee usque ad vallem Ennom. Filii autem Benjamin, a Geba, Mechmas, et Aia, et Beth-El, et filiabus ejus: Anathoth, Nob, Anania, Asor, Rama, Gethaialle artificum. Et de Levitis portiones Judae eAmoc, Helcia, Idaia. Isti principes sacerdotum, et fratres eorum, in diebus Josue. Porro Levitae, Jesua, Bennui, Cedmiel, Sarabia, Juda, Mathanias, super hymnos ipsi erant sacerdotes principes familiarum Saraiae Amaria Hieremiae Anania Ezrae Mosollam Amariae Iohanan Milico Ionathan Sebeniae Ioseph Arem Edna Maraioth Elci Addaiae Zaccharia Genthon Mosollam Abiae Zecheri Miamin et Moadiae Felti Belgae Sammua Semaiae Ionathan Ioiarib Matthanai Iadaiae Azzi Sellaiae Celai Amoc Eber Elciae Asebia Idaiae Nathanahel Levitae in diebus Eliasib et Ioiada et Ionan et Ieddoa scripti principes familiarum et sacerdotes in regno Darii Persae filii Levi principes fa
Abbreviated transcription (Latin):
patibulis. non nob̾sed deo eirecddente
quod meruit. Hoc autem edictum qd̃
nunc mittimus in cunctis urbib ꝓpona¬
tur. ut liceat uideis uti legib suis. quib
debetis esse aminiculo: ut eos quise ad ne¬
cem eorum parauerant. possint interfi¬
ficere: tercia decima die mensis duode¬
cimi qui uocatur adar. hanc enim di¬
em omnipotens deus meroris et luctus:
eis uertit in gaudium. Unde et uos int̾
ceteros dies hanc habetote diem. &e cele¬
brate eam cum omni leticia: ut et in
posterum cognoscatur. omnes qui fide¬
liter ꝑssis obediunt. dignam pro froe re¬
cipere mercedem: qui autem insidiantur
regno eorum. ꝑire pro scelere. Omnis
autem ꝓuintia ce ciuitas. quȩ noluerit
sollempnitatis huius esse particeps. gla¬
dio & igne pereat. & sic deleatur: ut non
solum hominib. sed etiam bestiis inuia
sit in sempiternum. ꝓer exemplo contẽp¬
tus oe in obedientiȩ.
Explicit liber hester.

Expanded text:
patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. Hunc enim diem, omnipotens Deus, moeroris et luctus, eis vertit in gaudium. Unde et vos, inter caeteros festos dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae. ÷ Explicit liber Esther.
Abbreviated transcription (Latin):
noster uocaretur. & adoraretur ab omnib
post regem sccł̃s. qui in tantum arrogan¬
tiȩ tumore sublatus est: ut regno nos pͥ
uare niteretur & spiritu. Nam mardoche¬
um cuiꝰ fide &e beneficiis uiuimus & con-¬
sortem regni nostri hester cum omni
gente sua. noius quibdam atq in au¬
ditis machinis expediuit in mortem.
Hoc cogitans ut illis interfectis insidia¬
retur nostrȩ solitutini: &e regnum persa¬
rum transferret in machedonas. Nos au¬
tem a pessimo mortalium iudeos neci desti¬
natos. in nulla penitus culpa reperimus.
sed erontrario iustis utentes legib &e fili¬
os altissimi oe maximi semꝑq uiuentis
dei. cuius beneficio &e patrib nostris et no¬
bis regnum est traditum: & usq hodie
custoditur. Unde eas litteras quas sub
nomine nostro ille direxerat sciatis esse
irritas. pro quo scelere ante portas huiꝰ
urbis idest susis: & ipse qui machinatꝰ
est &e omnis cognatio eius pendet in

Expanded text:
noster vocaretur, et adoraretur ab omnibus noster vocaretur, et adoraretur ab omnibus post regem secundus: qui in tantum arrogantiae tumorem sublatus est, ut regno privare nos niteretur et spiritu. Nam Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in
Abbreviated transcription (Latin):
posse sententiam. & in tantum uesanie
ꝓruperunt: ut eos qui credita sibi offi¬
tia diligenter obseruant. & ita cuncta
agunt: ut omnium laude sint digni.
Mendatioꝵ cuniculis conantur subuer¬
tere. dum aures principum simplices &
ex sua natura alios estimantes callida frau¬
de decipiunt. quȩ res &e ex ueterib proba¬
tir hẏstoriis ce ex his que geruntur co¬
tioie. quomodo malis quorumdam sug¬
gestionib regum studia deprauentur.
Inoe ꝓurdendum est paci omnium pro¬
untiarum. nec pittare debetis si dit̾isa
lubeamus ex animi nostei uenire leuitate.
sed pro qualitate & necessitate tempoꝵ
ut rei publice poseit utilitas ferre sen¬
tenciam. Et ut manifestꝰ quod dicimuᷤ
untelligatio: aman filius amadathi &e
aiio et gente machedo. alienusq a ꝑ¬
satum sanguine ce pietatem nram sua
crubelitate commaculans. peregrinus¬
a nobis susceptus est: et in tantum in se
expertus humanitatem nostram ut pater

Expanded text:
posse sententiam. Et in tantum vesaniae posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate commaculans, peregrinus susceptus est a nobis, et tantam in se expertus humanitatem, ut pater
Abbreviated transcription (Latin):
Cur mͥ non loqueris ⁊ Quȩ. respondil.
est cor meum pre timore gloriȩ tuȩ.
Ualde enim mnirabilis es dñe: &e facies tua
plena est gratiarum. Cumq loqueret᷑.
rursus corruit: et pene exanimata est.
Rex autem turbabatur: &e omnes miniꝰ¬
tri eius consolabantur eam. Exemplar
epłȩ regis artharxersis quam pro uide¬
is ao totas regni ꝓuintias misit: quod ⁊
ipsum in hebraico uolumine ñ hab̃tur.
ex magnus artanxersis ab india
usq ethiopiam centum uiginti septem
prouintiarum. ducib ac principib. qui
nostrȩ obediunt iussioni: salutem dicit.
Multi bonitate principum &e honore
qui in eos collatus est abusi sunt in su¬
perbiam. & non solum subiectos regibus
nituntur. opprimere. sed datam sibi glo¬
riam non ferentes in ipsos qui dederunt
moliuntur insidias. nec contempti sũt
gr̃as non agere beneficiis. & humani¬
tatis in se iura uiolare: sed dei quoq
uincta cernentis arbitrantur se fugere

Expanded text:
Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: rbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebraico volumine non habetur. Cap. XVI. Rex magnus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere
Abbreviated transcription (Latin):
humum indumenta sustentans. Ip̃
autem roseo uultum colore perfusa ei
tis ac nitentib oculis: tristem celabat an¬
mum. & nimio timore contractum. In¬
gressa igitur cuncta ꝑ ordinem ostiate¬
tit contra regem. ubi ille residẽbat super
solium regni sui indittus uestib regiis au¬
roq fulgens ce pretiosis lapidib: erat q
terribilis aspectu. Cumq eleuasset facui
et ardentib oculis furorem pectoris ind¬
casset. regina corruit: & in pallorem a¬
lore mutato. lassum suꝑ ancillam reli¬
nauit caput. Conuertit q deus sp̃m i
gis in mansuetiroinem. & festinus acme¬
ens exiliuit de solio: &e sustentans eam ul¬
nis sius. donec rediret ad se: his uerbis bli
Ego sum frater tuus. noli metuere: no
morieris. non enu pro te sed pro omil¬
bus hec lex constituta est. Accede ignis
oe tange sceptrum. Cumq illa reticesel.
tulit auream uirgam &e posurt supes
caput eius. ce consolatus est eam: & al

Expanded text:
humum indumenta sustentans. Ipsa humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blanr? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
in mensa aman: nec mͥ placuerit conuiui¬
um regis. et non biberim uinum libami¬
num. &e numquam letata sit ancilla
tua ex quo huc translata sum usq in
presentem diem: nisi in te domine. deus
abraham deus fortis suꝑ omnes. Exau¬
di uocem eorum. qui nullam aliam spẽ
habent: &e libera nos de manu iniquorũ
et erue me a timore meo.
ꝓ patria sua. Memor inquit dierun
humilitatis tuȩ. quomodo nutrita si
in manu mea. quia aman scłs ã rege
locitus est contra nos in mortem. & ti
inuoca dominum et loquere regi pro
nobis: et libera nos a morte.
ecnon et ista quȩ subdita sunt. bi
aittem tertio deposuit uestimenta sui¬
ornatus: et circumdata est gła sua.
Cumq regio fulgeret habitu. &e inuori.¬
set omnium rectorem et saluatorem cln
assumpsit duas famulas. et suꝑ unan
quidem innitebatur quasi pre delitii
et numia teneritiroine. corpus suum fer¬
re non sustinens: altera autem famul¬
rum sequebatur dñam. defluentia in

Expanded text:
in mensa Aman, nec mihi placuerit conviviin mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham. Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue me a timore meo. pro patria sua. Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae subdita sunt. Die autem tertio deposuit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in
Abbreviated transcription (Latin):
claudere ora te laudantium: atq extingue¬
re głam templi et altaris tui. ut aperiãt
ora gentium. et laudent ydoloꝵ fortitu¬
dinem: &e predicent carnalem regem in sẽ¬
piternum. Ne tradas domine sceptrum
tuum his qui non sunt: ne rideant ad ru¬
inam nostram. sed conuerte consilium
eoꝵ suꝑ eos: oe eum qui in nos cepit seuire
disꝑde. Meniento domine &e ostende te
potestatis. Tribue sermonem compositum
in ore meo in conspectu leonis. & transfer
cor illiꝰ in odium nostri hostis. ut & ipse
pereat: & ceteri qui ei consentiunt. Nos
si te domine habens omnium scientiam.
⁊ nosti quia oderam głam iniquorum.
⁊ detester cubile in circumcisorum: ce om̃is
alienigene. Tu scis necessitatem meam.
quod abhominer signum suꝑbiȩ ce głȩ
meȩ. quod est super caput meum: in diebꝰ
ostentationis meȩ. Et detester illud qua¬
si pannum menstruate. ce non portem in
dieb silentii mei. & quod non comederim

Expanded text:
claudere ora te laudantium, atque exstingueclaudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepit saevire, disperde. Memento, Domine, et ostende te potestatis: tribue sermonem compositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos si te, Domine, qui habes omnium scientiam, et nosti quia oderim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis alienigenae. Tu scis necessitatem meam, quod abominer signum superbiae et gloriae meae, quod est super caput meum in diebus ostentationis meae, et detester illud quasi pannum menstruatae, et non portem in diebus silentii mei, et quod non comederim
Abbreviated transcription (Latin):
fletib & luctui apta indumenta suscepit:
et pro unguentis uariis cinere ce stecore
impleuit caput et corpus suum. Humili¬
auit ieiuniis. omnia q loca in quibus
letari ante consueuerat. crinium lateratio¬
ne compleuit: &e deprecabatur dñm deũ
isrł dicens. Domine mi qui rex noster es
solus a diuua me solitariam: oe cuius preter
te nullus est auxiliator alius. ꝑiculum
meum in manibus meis est. Audiui a
patre meo quod tu domine tulisses isrł
de cunctis gentib. & patres nostros ex om¬
nib retro maiorib suis. ut possideres he¬
reditatem sempiternam: fecistiq eis sicitt
locutus es. Seccauimꝰ in conspectu tuo: et
iccirco tradidisti nos in manus inimicorum
nostrorum. coluimus enim deos eorum.
Iustus es domine. ce nunc non eis suffieit
quod durissima nos opprimunt seruitu¬
te. sed robur manuum suarum ydolorũ
potentiȩ deputantes. uolunt tua muta¬
re ꝓmissa &e delere hereditatem tuam. et

Expanded text:
fletibus et luctui apta indumenta suscepit, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati. si decreueris saluare istł. Tx fe¬
aista celum oe terram: &e quicquid celi
ambitu continetur. Dominus enim om¬
nium es: nec est qui resistat maiestati
tuȩ. cuncta nosti: et scis quia non pro
suꝑbia & contumelia &e aliqua głe cupi¬
ditate fecerim hoc: ut non adorauerim
aman super byssimum. Libenter enim ꝓ
salute isrł. etiam uestigia pedum eius
deosculari paratus essem: sed timui ne
honorem dei mei transferrem ad hominẽ.
et ne quemquam adorarem excepto deo
meo. Et nunc domine rex deus abraham
miserere populi tui quia uolunt nos ini¬
mici nostri ꝑdere: &e hereditatem tuam
delere. Ne despitias partem tuam quã
redemisti de egypto. exaudi deprecationẽ
meam et propitus esto sorti oe funiculo
tuo. et conuerte luctum nostrum in gau¬
dium. ut uiuentes laudemꝰ nomen tuũ
dñe: et non claudas ora te canentium.
Omnis quoq isrł pari mente &e obsecratio¬
ne clamauit ad deum: eo quod eis certa
minebat. Cumq deposuisset uestes regias.

Expanded text:
voluntati, si decreveris salvare Israel. Tu fecisti coelum et terram, et quidquid coeli ambitu continetur. Dominus omnium es, nec est qui resistat majestati tuae. Cuncta nosti, et scis, quia non pro superbia et contumelia, et aliqua gloriae cupiditate, fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haereditatem tuam delere. Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de Aegypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti et funiculo tuo: et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo quod eis certa minebat. Cumque deposuisset vestes regias,
Abbreviated transcription (Latin):
ma die duodecimi mensis adar. anni pre¬
sentis: ut nefarii homines uno die adin¬
feros descendentes. reddant imperio
nostro pacem quam turbauerant.
Iicusq exemplar epłe. Quȩ sequuntur
post eum locum scripta repperi ubilegit᷑.
pergensq mardocheus fecit omnia quȩ
mandauerat hester. nec tamen habent᷑
in hebraico: et apud nullum penitus fe-¬
runtur interpretum. Iardocheos
autem deprecatus est dnm̃. memor oñi¬
un opum eius: & dixit. Domnie dñs rex¬

Expanded text:
ma die duodecimi mensis ADAR anni praema die duodecimi mensis ADAR anni praesentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit omnia quae ei mandaverat Esther. Nec tamen habentur in Hebraico, et apud nullum penitus feruntur interpretum. Mardochaeus autem deprecatus est Dominum, memor omnium operum ejus, et dixit: Domin
Abbreviated transcription (Latin):
nare subiectos. ut abq ullo terrore uitam
silentio transigentes. optata cunctis mor¬
talib pace fruerentur. Querente au¬
tem me a consiliariis meis quomodo
hoc posset impleri. unus qui sapientia
et fide et ceteros precellebat. &e erat post
regem scl̃s aman nomine indicauit
mͥ. in toto orbe terrarum popłm esse dis¬
persum qui noui̾teretur legib: & contͣ
omnium gentium faciens consuetudi
nem. regum iussa contempneret: & uni¬
uersarum concordiam nationum sua di¬
sensione uolaret. Quod cum didicissemꝰ.
uidentes unam gentem rebellem adu̾¬
sum omne hominum genus ꝑuersis
uti legib nostrisq iussionib contraire.
i turbare subiectarum nobis prouintia¬
um pacem atq concordiam. iussimus ut
quoscumq aman qui omnib ꝓuintiis
prepositus est et scds arege. et quem patͥs
loco colimus monstrauerit. eum coniugi¬
bus acliberis deleantur ab inmicis suiˢ:
nullusq eorum miseratur. Quarta deci¬

Expanded text:
nare subjectos, ut absque ullo terrore vitam nare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consuetudinem faciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire, et turbare subjectarum nobis provinciarum pacem atque concordiam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omnibus provinciis praepositus est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur, quartadeci
Abbreviated transcription (Latin):
rentur in regem artharxersen manꝰ mitti¬
re: et nuntiauit super eo regi. Qui de itͥ¬
q habita questione. confessos duci uissit
ad mortem. Rex autem quod gestum erat.
scripsit in commentariis: sed ce marcoochiꝰ
rei memoriam litteris tradidit. precepitq
ei rex ut in aula palatii moraretur: da¬
tis ei prodilatione munerib. Aman uel
filius amadathi bugeus. erat głosissimis
coram rege: et uolite nocere Mardoches
et populo eius. pro duob regis eunuchis
qui fuerant interfecti.
uc usq proemium. quȩ sequntur in es
loco posita exant ubi scriptum est in uo¬
lumine. & diripuerunt bona uel substa¬
tias eorum: quȩ in sola uulgata editio
usq ethiopiam centum .xx. septen
ꝓuintiarum principib et ducib qui eꝰ
imperio subiecti sunt: salutem dicit.
Exmn plurimis gentib imperarem ⁊ uui¬
orbem meȩ ditioni subuigassem. uolui
nequa quam abitti potentiȩ magnitu¬
dine. sed clementia & lenitate guber¬

Expanded text:
rentur in regem Artaxerxem manus mittrentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunuchis qui fuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diripuerunt bona, vel substantias eorum. Quae in sola Vulgata editionusque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum principibus et ducibus, qui ejus imperioCum plurimis gentibus imperarem, et uniorbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate guber
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terram: et ecce duo dracones mag¬
ni parati q contra se in prelium. ad quo¬
rum clamorem cunctȩ concitatȩ sunt
nationes. ut pugnarent contra gent̃
iustorum. fuit q dies illa tenebrarum
et discriminis. tribulationis et angusti
et ingens formido suꝑ terram. conturba¬
taq est gens iustoꝵ timentium mala
sua: et preparata ad mortem: clamauert¬
q ad deum. Et illis uociferantib. fons
paruus creuit in fluuium maximum:
in aquis plurimis redundauit. Luxa
sol ortus est: et humiles exalrati sunt.
oe deuorauerunt inclitos. Quod eum
uidisset mardocheꝰ. oe surcexisset destra¬
tu. cogitabat quid deus facere uellet ue
let ce fixum habebat in animo: scire cu¬
piens quid significaret sompnium. Mo
rabatur autem eo temꝑe in aula regis
cum gabatha et thara eunuchis regis:
qui ianitores erant palatii. Eum q intis¬
lexisset cogitationes eorum. & curas dl¬
gentius peruidisset. didicit quod cona¬

Expanded text:
super terram, et ecce duo dracones magsuper terram, et ecce duo dracones magni, paratique contra se in praelium. Ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum. Fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angustiae, et ingens formido super terram. Conturbataque est gens justorum timentium mala sua, et praeparata ad mortem. Clamaveruntque ad Deum: et illis vociferantibus, fons parvus crevit in fluvium maximum, et in aquas plurimas redundavit. Lux et sol ortus est, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens quid significaret somnium. Cap. XII. Morabatur autem eo tempore in aula regis, cum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod cona
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. et obseruabuntur dies isti. in mense
adar quarta decima. &e quinta decima
die eiusdem mensis. cum omni studio
et gauoio in unum cetum popłi con¬
gregati: in cunctas deinceps generati
lerunt dositheus. qui se sacerdotem et
leuitici generis ferebat et ptolomeus fi¬
lius eius hanc epł̃am phurim. quam di¬
xerunt interpretatum esse lysimachum
ptolomei filium in iherłm. Hoc quoq
principium erat in editione uulgata.
quod nec in hebreo nec apud ullum fer¬
tur interpretum. Nno scło reg¬
nante artharxerse maximo prima die m̃¬
sis nisan. uidit sompnium mardocheu̾
filius iahiri filii semei filii cis de tribu
beniamin homo iudeus. qui habitabat
in urbe susis: uir magnus et inter primoᷤ
aulȩ regiȩ. Erat autem de eo numero
captiuorum. quos transtulerat nabu¬
chodonosor rex babylonis de iherłm cũ
iechonia rege utdeȩ: et hoc eiꝰ sompniũ.
fuit. Apparauerunt uoces et tumultus
et tonitrua et terremotꝰ. et conturbatio

Expanded text:
suae. Et observabuntur dies isti in mense suae. Et observabuntur dies isti in mense ADAR, quarta decima et quinta decima die ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deinceps generatiolerunt Dositheus, qui se sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis, vir magnus, et inter primos aulae regiae. Erat autem de eo numero captivorum, quos transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis de Jerusalem cum Jechonia rege Juda, et hoc ejus somnium fuit: Apparuerunt voces, et tumultus, et tonitrua, et terraemotus, et conturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
sequuntur scripta repperi in editione
uulgata. que grecorum lingua & litteriᷤᷤ
continentur. &e interim post finem libri
hoc capitulum ferebatur. quot iuxta
consuetudinem nostram obelo it est
ueru prenotauias.
ixit q marclocheus. Ateo facta sũt
ista. Recordatus sum sompnii quod uide¬
ram hec eadem significantis. nec eorum qͥc¬
quam itritum fuit. Paruus fons qui cte¬
uit in fluuium. &e in lucem solemq ꝯuer¬
sus est. &e in aquas plurimas redunda¬
uit: hester est quam tex accepit uxorẽ.
et uoluit esse reginam. Duo autem
dracones: nos sumꝰ &e aman. Gentes q̃
isrł est: quȩ clamauit ad dñm. ce saluũ
fecit dñs ppłm suum. liberauitq nos de
omnib malis: et fecit signa magna at¬
q portenta inter gentes. & duas sortes
esse precepit: unam popłi dei. et alterã
cunctarum gentium. uenit q sors utra¬
q in statutum ex illo iam temꝑe diem
coram deo uniuersis gentib. & recordatꝰ
est dñs populi sui acmisertus hereditatiᷤᷤ

Expanded text:
equuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum ferebatur: quod juxta consuetudinem nostram obelo ÷, id est, veru praenotavimus. ÷ Dixitque Mardochaeus: A Deo facta sunt ista. Recordatus sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemque conversus est, et in aquas plurimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et Aman. Gentes, quIsrael est, quae clamavit ad Dominum, et salvum fecit Dominus populum suum: liberavitque nos de omnibus malis, et fecit signa magna atque portenta inter gentes: et duas sortes esse praecepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et recordatus est Dominus populi sui, ac misertus est haereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
accob. thelion. &e fratres eorum quie
todiebant ostia centum septuaginta
duo. Et reliqui ex isrł sacerdotes ce len¬
tȩ uniuersis ciuitatib iuda unusquisq
in possessione sua. & athinnei qui habi¬
tabant in eofel. & sica. &e gaspha. de na¬
thinneis. Et episcopus leuitarum mir
rłm: uti filius bani. filius sebeie. filius
mathanie. filius miche. De filiis asaph.
cantores in ministerio domus dei. Prea¬
tum quippe regis super eos erat. & om
in cantorib per dies singulos. & fatha
filius meserebel̃ de filiis tera. filii uidu
in manu regis. iuxta omme uerbum ppb
et in domib. per omnes regiones eoruĩ.
Et᷑ filiꝰ uida habitauerunt in canathar¬
be. et filiabus eius. & in dibon. & in fila¬
bus euis. oe in capsehel. & in uiculis eꝰ

Expanded text:
Accub, Temon, et fratres eorum, qui Accub, Temon, et fratres eorum, qui custodiebant ostia: centum septuaginta duo. Et reliqui ex Israel sacerdotes et Levitae in universis civitatibus Juda, unusquisque in possessione sua. Et Nathinaei, qui habitabant in Ophel, et Siaha, et Gaspha de Nathinaeis. Et episcopus Levitarum in Jerusalem, Azzi filius Bani, filius Asabiae, filius Mathaniae, filius Michae. De filiis Asaph, cantores in ministerio domus Dei. Praeceptum quippe regis super eos erat, et ordo in cantoribus per dies singulos: et Phathaia filius Mesebel, de filiis Zera filii Juda in manu regis, juxta omne verbum populi, et in domibus per omnes regiones eorum. De filiis Juda habitaverunt in Cariath-Arbe et in filiabus ejus: et in Dibon, et in filiab
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti &e nouem. Et ⁊ohel filius ⁊ echri
prepositus eoꝵ &e iudas filius sennua:
suꝑ ciuitatem scds. Et de sacerdotib
adaia. filius ioarib. tachin. saraia.¬
filius elchia. filius mosollam. filius sa
facientes opera templi. octingenti uigi¬
ti ce duo. Et adaia filius eroam: filiꝰ
feleha. filius amsi. filius ⁊achariȩ. oe
ti. quadraginta duo. Et amasai filius
agrihel. filius aati. filius mosollammoth.
filius emmer &e fratres eoꝵ potentes n¬
mis. centum uiginti & octo. Et prepo¬
situs eorum. ⁊ abdiel. filius potentium.
Et de leuitis sebenia filius asob. catar¬
cham. filius a sabia. filius boni. & saba
forinsecus in domo dei. a principibus
leuitarum. oe mananias filus mieha.
filius gabde. filius asaph princeps ad io¬
dandum & confitendum. in oratione
bethbee. chiã. sccłs de fratribus eius. Et
abdias filius sammua. filius galad. fis
ioithun. Omnes leuitȩ in ciuitate sc̃a
ducenti octoginta quatuor. Et ianitou

Expanded text:
viginti octo et Iohel filius Zechri viginti octo et Iohel filius Zechri praepositus eorum et Iuda filius Sennua super civitatem secundus et de sacerdotibus Idaia filius Ioarib filius Helciae, filius Mosollam, filius Sadfacientes opera templi, octingenti viginti duo. Et Adaia filius Jeroam, filius Phelelia, filius Amsi, filius Zachariae, filti quadraginta duo. Et Amassai filius Azreel, filius Ahazi, filius Mosollamoth, filius Emmer, et fratres eorum potentes nimis: centum viginti octo, et praepositus eorum Zabdiel filius potentium. Et de Levitis Sebenia filius Asub, filius Azaricam, filius Asabia, filius Boni, et Sabaforinsecus in domo Dei, a principibus Levitarum. Et Mathania filius Micha, filius Zebedei, filius Asaph, princeps ad laudandum et ad confitendum in oratione, et Becbecia secundus de fratribus ejus, et Abda filius Samua, filius Galal, filius Idithun, omnes Levitae in civitate sancta ducenti octoginta quatuor. Et janitores,