comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negauit. De huiꝰmodi loquunt᷑ expositores q̃n
dicunt xp̃m ñ timuisse. qui ad hoc uenerat
ut pateret᷑. & petrũ timiditatis arguerat. fst¬
ce alis timor moderatꝰ qui naturalit᷑ in est onĩi
homini ae sine pecc̃o ẽ. ut fames sitis. & ille fuit
in xp̃o: horruit qͥppe mortẽ. Contͥstabat᷑ etiam

Expanded text:
negavit. De hujusmodi loquuntur expositores, quando dicunt Christum non timuisse, qui ad hoc venerat ut pateretur, et Petrum timiditatis arguerat. Est alius timor moderatus, qui naturaliter inest omni homini, et sine peccato est, ut fames, sitis, et ille fuit in Christo. Horrui
Abbreviated transcription (Latin):
luntarie: aũt assũpsit infirmitates nrãs q̃ a
Ignorantiã aũt seu concupiscentiã ñ assũpsit:¬
& humanas infirmitates assũpsit. ut eas erues
affigeret: &e nos fortes effic̾e̾t. Itaq uoluntatem
nrãm suscepit &e tͥsticiam. Tristiciã confident᷑
dico: qui eruc̃e p̾dico. S ẽ quedã tristicia et

Expanded text:
it infirmitates nostras, quae a gnorantia seu concupiscentia separet humanas infirmitates assumpsit, ut eas cruci affigeret, et nos fortes efficeret. Itaque voluntatem nostram suscepit et tristitiam. Tristitiam confidenter dico, qui crucem praedic
Abbreviated transcription (Latin):
ym extior sensus carnalis bo.¬
no suo utitur: interior sensus mentis
quasi obdormit. Non enĩ cognoscit bona in¬
terioris sensus: qui iocunditate bonoꝵ ex¬
sensus anime quo uiuit in carne. tunc ui¬
uificari incipiet. sensus ille quo sentiet. se¬
met ipsam: tunc sciet dolores suos & senti¬
re incipiet uulnera sua: tanto grauius
carnẽ mundũq effectũ quẽpiam int᷑ se¬
met ipsũ conuerti: alienũq effectũ a mor¬
talium cupiditatib sibi soli &e do loqui.

Expanded text:
m exterior sensus carnalis bono suo utitur, interior sensus mentis quasi obdormit. Non enim cognoscit bona interioris sensus, qui jucunditate bonorum exsensus animae, quo vivit in carne, tunc vivificari incipiet sensus ille, quo sentit semetipsum, et tunc sciet dolores suos, et sentire incipiet vulnera sua tanto gravius carnem mundumque effectum quempiam intra semetipsum converti, alienumque effectum a mortalium cupiditatibus sibi soli et Deo loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
isciplina ẽ conu̾satio bona &
honesta: cui parũ ẽ mału ñ facere: s stu¬
det etiã in his q̃ bene agit. ꝑ cuncta irrep̃hen¬
sibilis apparere. Itẽ disciplina ẽ m̃broꝵ om̃iũ
motꝰ ordinatꝰ: & dispositio decens in om̃i ha¬

Expanded text:
isciplina est conversatio bona et honesta, cui parum est mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere. Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens in omni ha
Abbreviated transcription (Latin):
ctus erit. Centenariꝰ enĩ ꝑfectus ẽ numerus:
& ido centũ annoꝵ nomine. uł om̃e spacium
uite p̃sentis uł mora longi tprĩs expͥmit᷑. Q gͦ
centũ annos expleuit & adhuc puer ẽ. id est qͥ
diu uixit nec a factis puerilib ẽ correctꝰ: mori¬
etur morte et̾ra. Et peccator centũ annoꝵ. id est
qui nec tpr̃is longinquitate cõpesci potuit a
ppetratione peccati: maledictus erit in die
nouissimo. cũ audierit discedite a me male¬
dic̾ti in ignẽ et̃nũ.¬

Expanded text:
it. » Centenarius perfectus est numerus, et ideo centum annorum nomine vel omne spatium vitae praesentis, vel mora longi temporis exprimitur. Qui ergo centum annos explevit, et adhuc puer est, id est qui diu vixit, nec a factis puerilibus est correctus, morietur morte aeterna. Et peccator centum annorum, id est qui nec temporis longinquitate compesci potuit a perpetratione peccati, maledictus erit in die novissimo, cum audierit: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
qui eam in ueritate quert: Qui toto corde
ad eam accedunt. Qui ñ dimidii ueniunt.¬
& dimidii recedunt: s toti ueniunt. & ex toto
ueniunt: hi ueritatẽ in ueritate quert̃. Qui
aũt cor suũ alibi colligunt. & alibi disꝑgunt.
isti ñ toti accedunt nec ex toto accedunt. &
ido ueritatẽ ñ inueniunt: qr id qd̾ de u̾i̾tate
alibi lucrati uidebant᷑. alibi ꝑdunt. Qui con¬
gregant mercedes: & mittunt eas in saccułu

Expanded text:
qui eam in veritate quaerunt? Qui toto corde ad eam accedunt. Qui non dimidii veniunt, et dimidii recedunt; sed toti veniunt, et ex toto veniunt: hi veritatem in veritate quaerunt. Qui autem cor suum alibi colligunt, et alibi dispergunt: isti non toti accedunt, nec ex toto accedunt, et ideo veritatem non inveniunt; quia id quod de veritate alibi lucrati videbantur, alibi perdunt. Qui congregant mercedes, et mittunt eas in sacculu
Abbreviated transcription (Latin):
arguat: ambulat ut instabilitatẽ tuã ostendat.
Cũ cdeambularet dñs in paradyso ad auram
post meridiem: uocauit & dixit. Adam uͥ es:ᷤ
Non ambulauit: s deambulauit. Qdͥ ẽ deam¬
bulauit: Huc &e illuc qiͣ errabundus ce uaguᷤ
in directũ ñ uadens: s ꝑgens circũquaq ab¬
cedebat ꝓpe girans &e iuxta deambulans. abiit.
& ñ abiit: mͦ uadens mͦ rediens. & magno qͦdã
incerto estuans: qiͣ nolens sedem suã deserere.
nͨ ualens pollutã mansionẽ sustinere. Ed facis
adam: Ubi fixisti animã tuã. Dure indurate.
ce obdurate. ñ te emollire potuit tanta benigni¬
tas. tanta fłama. tam ingens ardor dilectionis:
ut liquefieres & curreres post eã. Adam uͥ es ᷤ
Ego inquit scio ubi es: tu nescis. Ide̾ ubi es:At¬
dende ubi es. ut corrigas qd̃ factus es: & redeas
ad eũ a quo factus es.

Expanded text:
 tuam ostendat. Cum deambularet Dominus in paradiso ad horam post meridiem vocavit et dixit: Adam, ubi es? Non ambulavit, sed deambulavit. Quid est deambulavit? Huc et illuc quasi errabundus et vagus in directum non vadens; sed pergens quocunqued prope gyrans et juxta deambulans, abiit et non abiit, modo vadens et modo rediens, et magno quodam incerto aestuans: quasi nolens sedem suam deserere nec valens pollutam mansionem sustinere. Quid facis Adam? et obdurate, non te emollire potuit tanta benignitas, tanta flamma, tam ingens ardor dilectionis, ut liquefieres et curreres post eam? Tu Ego, inquit, scio ubi es; tu nescis. Ideo ubi es? Attende ubi es ut corrigas quod factus es, et redeas ad eum a quo factus es.
Abbreviated transcription (Latin):
refrigeriũ suũ: s ẽ obseura umbra & inimica
lumini. Carni qͥdem ad tempꝰ refrigeriũ p̃sta¬
re uidet᷑: s ocłos caligare facit. Species fallit¬
Uide adam qualia facta st̃ folia tua: qualis
ẽ fructus tuus. Abscondisti te. & folia tua um-¬
bracułu p̾buerunt: ut tectus ñ uderes i̾ta¬
dem. Manducasti & fructus tuus cibũ p̾stitit.:
ut corruptus edulio ꝑderes immortalitatẽ.
Recognosee miser. recognosce malũ tuũ. recog¬
nosee miseriã tuã: recognosce. ubi es: & qualis
factus es. Conu̾tere de umbra ad claritatẽ lu¬
minis: ut ñ sołu uerba audias. s faciem uideas

Expanded text:
refrigerium suum; sed est obscura umbra et inimica lumini. Carni quidem ad tempus refrigerium praestare videtur, sed oculos caligare facit. Idciuest fructus tuus? Abscondisti te, et folia tua umbraculum praebuerunt ut tectus non videres veritatem. Manducasti, et fructus tuus cibum praestitit, ut corruptus edulio perderes immortalitatem. Recognosce, miser; recognosce malum tuum; recognosce miseriam tuam; recognosce ubi es et qualis factus es. Convertere de umbra ad claritatem luminis, ut non solum verba audias, sed etiam faciem videas
Abbreviated transcription (Latin):
ransiui ad contẽplandã sapientiã: erro¬
resq & stulticiã. Qd ẽ error: Nescire
qd̃ rectũ ẽ. Qd ẽ stulticia: Scire & ñ seqͥ. Qd
est sapientia: Cognoscere & amare bonum.
Mału uͦ cognoseere & odisse. & ipsũ ẽ sapientia:
ce pͥma sapientia. O quã bonus transitꝰ iste:
&e qmͣ felieit̃ migrat. qui ad contẽplandã sapi¬

Expanded text:
ransivit ad contemplandam sapientiam erroresque et stultitiam. Quid est error: nescire quod rectum est. Quid est stultitia? scire et non sequi. Quid est sapientia? cognocere et amare bonum. Malum vero cognoscere et odisse, et ipsum est sapientia; et prima sapientia, quia et quam feliciter migrat, qui ad contemplandam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
afflatu &e ꝓrsus ordinatissime illud aꝓ
querenda deuiare atq errare ñ possit. Q
ꝓfecto in ea ñ instaurat᷑. nͥ prius eor mũdũ
fuerit: hoc ẽ nͥ prius ipsa cogitatio ab om̃i
cupiditate & fece mortaliũ rerũ sese cohi¬

Expanded text:
afflatu, et prorsus ordinatissime illud a quaerenda deviare atque errare non possit. Qui profecto in ea non instauratur, nisi prius cor mundum fuerit, hoc est, nisi prius ipsa cogitatio ab omni cupiditate ac faece rerum mortalium sese cohi
Abbreviated transcription (Latin):
tione nulla sunt: ꝑse aũt considerata mi¬
ra atq pulchra. Tunc agnoscemꝰ quã uera
nobis credenda imꝑata sunt: quãq opti¬
me ac saluberrime apud matre eccłiam
nutriti fuerimꝰ: que ue sit utilitas lactis
illius qd̾ apłs paulus paruulis se potũ dedis¬
se: p̾dicauit. Qd̾ alim̃tũ acciꝑe cũ qͥs matre
nutrit᷑. saluberrimũ ẽ. cũ iam grandis est.
pudendu: respuere cũ opus ẽ miserandu:
dis: tractare aũt ac cdispensare cõmode lau¬
dis & caritatis plenissimũ ẽ.

Expanded text:
tione nulla sint; per se autem considerata, mira atque pulchra. Tunc agnoscemus quam vera nobis credenda imperata sint, quamque optime ac saluberrime apud matrem Ecclesiam nutriti fuerimus, quaeve sit utilitas lactis illius quod apostolus Paulus parvulis se potum dedisse praedicavit : quod alimentum accipere cum quis matre nutritur, utilissimum est; cum jam grandis est, pudendum: respuere cum opus est, miserandutis: tractare autem ac dispensare commode, laudis et charitatis plenissimum est.
Abbreviated transcription (Latin):
lus ds̃ anime colendus ẽ. qui ñ quã ñ fuerit.
ñquã ñ erit. ñ quã alit̃ fuerit. ñ quã alit̃
erit: quo nicħ sit secretiꝰ nicħ p̃sentius.
quiclifficile inuenit᷑ uibi sit. difficiliꝰ ub
ñ sit: cũ quo ẽẽ ñ om̃s possunt. & sine qͦ
t̾ra. nec maria. nec sydera. nec luna. neo sol.
nec quicquã om̃ino qd̾ tangi aut his oculis
ratio certa conuincit. Si qͥd uͦ aliud ẽ in
anima pecoris. par ut angłi: meli autẽ
nicħ. Et si qñdo ẽ aliqͥd hoꝵ meliꝰ hac: pecc̃o
ei fit ñ natura. Quo tñ ñ usq adeo fit
det̾ior: ut ei pecoris anima p̾ferenda aut
conferenda sit. ds̃ gͥ solus ei colendus ẽ: qͥ
solus ei ẽ auc̃tor

Expanded text:
ectum, qui nunquam non fuerit, nunquam non erit, nunquam aliter fuerit, nunquam aliter erit; quo nihil sit secretius, nihil praesentius; qui difficile invenitur ubi sit, difficilius ubi non sit; cum quo esse non omnes possunt, et sine quo terra, nec maria, nec sidera, nec luna, nec sol, ec quidquam omnino quod tangi, aut his oculis ratio certa convincit; si modo eam anima pecoris; par, ut angeli: melius autem, nihil. Et si quando est aliquid horum melius, hoc peccato ejus fit, non natura. Quo tamen non usque adeo fit deterior, ut ei pecoris anima praeferenda, aut conferenda sit. Deus igitur solus ei colendus est, qui solus ejus est auctor
Abbreviated transcription (Latin):
corpus sustentat. consuetudine sese innectit.¬
& ab eis quasi m̃bris egre separat᷑.¬
ut etiã hoc possit adiuuante sane iusti¬
cia sũmi &e ueri di: qua hec uniuersitas
sustentat᷑ & regitur: qua etiã factum est.
ut ñ mͦ sint omĩa. s ita sint ut om̃ino meliꝰ
ẽẽ ñ possint: eui sese in oꝑe tam difficili mũ¬

Expanded text:
corpus sustentat, consuetudine sese innectit, et ab eis quasi membris aegre separatut etiam hoc possit adjuvante sane justitia summi et veri Dei, qua haec universitas sustentatur et regitur; qua etiam factum est, ut non modo sint omnia, sed ita sint, ut omnino melius esse non possint. Cui sese in ope
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. At nos pugnas habentes ad inuicem
&e ante altare imꝑfecta remane̾. donec tu¬
eas ce resoluas iracundiã tuã discingas in¬
imicicias cũ fr̃e. tuo: nos nec hoc ipsũ erubes¬
cimus: s dies multos patim᷑ manere. inimuei¬
iracundos tantũ &e malicie memores punit

Expanded text:
tem e contra pugnas habentes ad invicem, et ante altare imperfecta manere, eas et resolvas iracundiam et disjungas inimicitias cum fratre tuo, nec nos ipsum erubescimus, sed dies multos patimur manere inimiciiracundos tantum et malitiae memores punit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eis. Nam si tantummꝰ ñ ledas eũ qͥ te lesit.
au̾tas tñ te ab eo. nec libent̃ eũ uideas: mance
sine dubio uulnꝰ in pectore. ce dolor augescit
tuoꝵ memoriã teneat. & uidere te nolit: Igit᷑
quałe uis erga te dm ẽẽ cũ delic̃toꝵ ueniã pos¬
cis: talem te exhibere debes. his qͥ dereliquer̃t
in te. sic̃ ce sapientiũ qͥdam scribit dicens. ho¬

Expanded text:
e. Et si tantummodo non laedas eum qui te laesit, avertis te tamen ab eo, nec libenter eum vides, manet sine dubio vulnus in pectore, et dolor augescit tuorum memoriam teneat et videre te nolit? Igitur qualem vis esse erga te Deum, cum peccatorum veriam poscis, talem te exhibere debes his qui deliquerunt in te, sicut et sapientium quidam dixit: Ho
Abbreviated transcription (Latin):
batur. cũ diee̾t. Non est nob̾ colluctatio contra
tes. adu̾sus rectores tenebraꝵ haꝵͥ cont᷑ sp̃ualia
nequicie in celestib. Rur sũ adu̾sum mundu
id est homines ꝑu̾sos amatores mundi. pugn̾a
sibi fuisse asseruit: qui se ephesi cont᷑ bestias
pugnasse narrauit. Itẽ adu̾sus carnẽ ꝓpriam
pugnã sibi incessabilit̾ ẽẽ testat᷑ dicens. Sie
pugno ñ qiͣ aerem uerberans: s castigo corpꝰ
meũ &e in seruitutẽ redigo: ne forte cũ aliis
p̾dicauerim ipse reꝑb efficiar. Tres gͥ st̃
tyranni qui cont̾ nos exercitꝰ suos ꝑducunt
in p̃lium: & habent singłi acies suas ĩstructaᷤᷤ
adu̾sus fidelem animã suggestionũ agnuna in¬
struit. Mundus ꝓsꝑa &e adu̾sa ad nos suꝑandos
ꝓducit. Caro uͦ desiderioꝵ carnaliũ turbas exci¬
tans. cont᷑ nos in p̃lium exurgit. S cont᷑ hos
om̃s oportet fidełe animã uirilit̃ decertare: &

Expanded text:
batur, cum diceret: Non enim est nobis colluctatio contra batur, cum diceret: Non enim est nobis colluctatio contra ectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Rursum adversus mundum, id est homines perversos amatores mundi, pugnam sibi fuisse asseruit, qui se Ephesi contra bestias pugnasse narravit . Item adversus carnem propriam pugnam sibi incessabilem esse testatur, dicens: Sic pugno non quasi aerem verberans; sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo: ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Tres igitur sunt tyranni, qui contra nos exercitus suos producunt in praelium: et habent singuli acies suas instructas adversus fidelem animam suggestionum agmina instruit: mundus prospera et adversa ad nos superandos producit: caro vero desideriorum carnalium turbas excitans, contra nos in praelium exsurgit. Sed contra hos omnes oportet fidelem animam viriliter decertare, et
Abbreviated transcription (Latin):
qr & diligenda caro ẽ. qͣntum ꝑtinet ad cõpassi¬
onem nature: & rursũ qnͣtum ad castigationẽ
culpe spectat odienda. In quo qr magno discreti¬
onis moderamine opꝰ est. tempꝰ p̾seribit᷑ dilectio¬
nis & odii: ut medio incedentes limite neq
bore magno ae luctu graui fieri ñ pot̃. subiun¬
git᷑ tempꝰ belli &e tẽpꝰ pacis: ut simul agnoscat.
homo. & qd̃ nemo sine. pugna ad uictoriã ꝑue¬
nit: & qr qui legitime certat. post adeptã uicto¬
riam in pace requiescit. Iecireo enĩ post tempꝰ
belli. tempꝰ pacis ponit᷑: ut qui de concerta¬
tionis pondere frangi poterat. de pacis dono
consoletur. Cꝯ empꝰ belli. & tempꝰ pacis. Tres st̃
qui belłu suscitant cont᷑ nos: uidelieet diabolꝰ
& mundus ce caro nr̃a. Hos enĩ om̃s hostes se
habere paulus eognouit: qui pugnã se cont᷑
om̃s suscepisse asseruit. Pugnã enĩ contͣ demo¬
nes sibi parit̾ cũ om̃ib fidelib iugem ẽẽ testa¬

Expanded text:
quod et diligenda caro est, quantum pertinet ad compassionem naturae: et rursum quantum ad castigationem culpae spectat, odienda. In quo quia magno discretionis moderamine opus est, tempus praescribitur dilectionis et odii, ut medio incedentes limite nequebore magno et lucta gravi fieri non potest, subjungitur: Tempus belli, et tempus pacis, ut simul agnoscat homo, et quod nemo sine pugna ad victoriam pervenit, et quod qui legitime certat, post adeptam victoriam in pace requiescit. Idcirco enim post tempus belli tempus pacis ponitur, ut qui concertationis pondere frangi poterat, de pacis dono consoletur. Tempus belli, et tempus pacis. Tres sunt qui bellum suscitant contra nos: videlicet diabolus, et mundus, et caro nostra. Hos enim omnes hostes se habere Paulus cognovit, qui pugnam se contra omnes suscepisse asseruit. Pugnam enim contra daemones sibi pariter cum omnibus fidelibus jugem esse testa
Abbreviated transcription (Latin):
nat dolores &e amaritudines lascuuis maledul¬
cium uoluptatũ: & reuocat ac phibet effluen¬
tes. ut ñ eant in omñe ab alienationẽ. Tunc ue¬
nit tempꝰ flendi. & tempꝰ plangendi: & dolent
miscet iterũ ꝓsꝑa aduersis ne deficiant: & rur¬
sum cũ tempꝰ est aduersa ꝓsꝑis ne p̾sumant:
&e hoc sepe agit nutriens & exercens. castiganᷤ
ce refouens hominẽ. ut discat ẽẽ timoratꝰ: et
sciat qñ apud ipsũ est potestas uitȩ & mortis.

Expanded text:
nat dolores, et amaritudines lasciviis male dulcium voluptatum: et revocat ac cohibet effluentes ut non eant in omnem abalienationem. Tunc venit tempus flendi, et tempus plangendi: et dolent miscet iterum prospera adversis, ne deficiant: et rursum cum tempus est, adversa prosperis, ne praesumant: et hoc saepe agit nutriens et exercens, castigans et refovens hominem, ut discat esse timoratus: et sciat quoniam apud Dominum est potestas vitae, et morti
Abbreviated transcription (Latin):
ens a sua stabilitate concutit᷑: quociens ab his
quib ꝑ amor̃e inheserat ad alia concupiscen¬
cente. aut iocunditatẽ falsam. aut uer̃ã miseriã
inuenerit: continuo ad alia se qiͣ potiora qͥb ł
dolorẽ suũ alleuiet uł expleat iocunditatẽ
appetenda conu̾tit. Hinc gͦ sẽꝑ futura appetit.¬

Expanded text:
lium toties a sua stabilitate concutitur, quoties ab iis quibus per amorem inhaeserat, ad alia concupiscencente, aut jucunditatem falsam aut veram miseriam invenerit, continuo ad alia se quasi potiora quibus, vel dolorem suum allevet, vel expleat jucunditatem, appetenda convertit. Hinc ergo se
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissis. Ante hoc tempꝰ homo di iudicium
serutari ñ audeat: s paratꝰ sit ad om̃e tempꝰ
siue bonũ siue mału sit: ut ꝑbona & mala ꝓ¬
batus. transeat ad bona glificandꝰ. Et si intim
longa sint spacia tẽporis: ñ p̃sumat in bonis.
ñ corruat in malis: qr spaciis suis transeunt.
uniu̾sa sub cęlo: ut transeunte tpr̃e sub cęlo.
succedat et̃nitas que ẽ in cęlo. Ad mału faci¬

Expanded text:
udicium scrutari non audeat, sed paratus sit ad omne tempus, sive bonum sive malum sit, ut per bona et mala probatus transeat ad bona glorificandus. Et si interim longa sint spatia temporis, non praesumat in bonis, non corruat in malis; quia spatiis suis transeunt universa sub coelo, ut transeunte tempore sub coelo succedat aeternitas quae est in coelo. Tempus na
Abbreviated transcription (Latin):
ges tpris: ut transeas ꝑ tempꝰ ad statũ et̾̃ni¬
tatis. Non enĩ potes in tpr̃e et̾nitatẽ inueni¬
re: qr post tẽpora tẽ demũ uenit ȩt̾nitas: et
illi post tẽpora ęt̃nitatẽ inueniunt: qui in
fluctu tẽpoꝵ alt̾nantiũ. mente in desiderio
et̾nitatis defixi. immutabiles consistunt. Iu¬

Expanded text:
ges temporis, ut transeas per tempus ad statum aeternitatis. Non enim potest in tempore aeternitatem invenire, quia post tempora tunc demum venit aeternitas: et illi post tempora aeternitatem inveniunt, qui in fluxu temporum alternantium mente in desiderio aeternitatis defixi, immutabiles consistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem s miseriã agnoseit. Et tñ carnalis mens
concupiscentie sue tenebris cecata plene uidẽ
ñ pot̃. qd̾ nͨ ipsa omĩno ignorare pot̾: qi eũ semꝑ
uanitatẽ uideat in exꝑientia p̃sentiũ. nũꝙͣ tñ
se cohibet ab appetitu futuroꝵ. fortis aũt animꝰ¬
qui ꝑ tẽporalia ad et̾nitatis statũ festinat. ñ solum
ꝓsꝑa huiꝰ mundi intim ad consolationẽ. eͣxcipit:
s adu̾sa qͦq cũ tempꝰ postulat ad exercitationem
uirtutis sue libent̾ in usũ assumit. Omĩa enim¬
sub sole. Ille gͦ prudentissimꝰ ẽ. qui sic scit tnse¬
untia in usum uertere: ut tñ ñ norit in eortnsi¬
tu uł defectu m̃tem a sua stabilitate declinare¬

Expanded text:
tatem possideri. Et tamen carnalis mens concupiscentiae suae tenebris caecata, plane videre non potest quod nec ipsa omnino ignorare potest, quod vanitatem videat in experientia praesentium, nunquam tamen se cohibet ab appetitu futurorum. Experta imqui per temporalia ad aeternitatis statum festinat, non solum prospera hujus mundi interim ad consolationem expetit, sed adversa quoque cum tempus postulat, ad exercitationem virtutis suae libenter in usum assumit. Et imittat. Ille enim prudentissimus est, qui sic scit transeuntia in usum vertere, ut tamen non norit in eorum defectu mentem a sua stabilitate inclin
Abbreviated transcription (Latin):
flatio: Scimꝰ enĩ qr flatus ille qui de ore
ilła insufflationẽ sine aliquo mistĩo factã eẽ.
Qd̾ gͦ rectius hic intelligi pot̾ aut aꝑtius:
qmͣ hoc ilłu idõ fecisse. ut intelligeremus
sp̃m scm̃ de illo ꝓcedere: Aesi diceret᷑. Sicut
significots de intimo corporis mei ce de ꝑ¬
sona mea ꝓcedere: ita scitote sp̃m̃ scm quẽ
pat̾ ẽ qui ẽ de nullo. & de. quo st̃ alii duo:
solus econtra sp̃c sc̃s ẽ. qui de duob &e de qͦ
nullus: solus filius qui de uno & de quo unꝰ¬
Cũ aũt hoc dicimꝰ nec gradus dignitatis po¬
nimus in dõ qui unus ẽ: nec in existendo fi¬

Expanded text:
flatio? Scimus enim quia flatus ille, qui de ore illam insufflationem sine aliquo mysterio factam esse. Quid igitur rectius hic intelligi potest, aut aptius, quam hoc ideo illum fecisse ut intelligeremus Spiritum sanctum de illo procedere? Ac si diceret: Sicut significo de intimo corporis mei et de persona mea procedere; ita scitote Spiritum sanctuPater est qui est de nullo, et de quo sunt alii duo. Solus e contra Spiritus sanctus est qui de duobus, et de quo nullus. Solus Filius qui de uno, et de quo unus: Nos nec gradus dignitatis ponimus in Deo, qui unus est; nec in existendo Fi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ nicħ fit qd̾ ñ erat. Cũ enĩ cecus in luce ñ
sentit lucem. nec magis nec minus habet
lux aliqͥd: & si depulsa cecitate sentiat. cecꝰ
lucem: circa illũ fit motus ñ cirea lucem.
Qd̾ si dicimꝰ duas sp̃e sci posse nominari
ꝓcessiones. unã qua existit de patre. alte.¬
ram qñ datur uł mittit᷑: ñ puto hoc ẽẽ ne¬
gandũ si unaqueq in suo sensu intelligitur:.
De illa qͥppe ꝓcessione qua dat᷑ uł mittitur
ñ incongrue̾ dm̃ dixisse intelligim. Sp̃c uͥ
uult spirat. & uocẽ. ei aulis: & nescis uude.
ueniat aut quo uadat. Sic enĩ hoc potuisse.
dici uidet᷑. Nescis unde ꝓcedat: aut qͦ rece¬
dat. Cũ enĩ datur quasi de occulto uenit
atq ꝓcedit: cũ uͦ subtrahit᷑ uelut ad oceul¬
tum uadit & recedit. De hae ꝓcessione pot̃

Expanded text:
us non erat. Cum enim caecus in luce non sentit lucem, non magis nec minus habet aliquid lux; et si depulsa caecitate sentiat caecus lucem, circa illum fit motus, non circa lucem.At si dicimus duas Spiritus sancti posse nominari processiones: unam, quando existit de Patre; alteram, quando datur vel mittitur. Non puto hoc esse negandum, si unaquaeque in suo sensu intelligitur. De illa quippe processione, qua datur vel mittitur, non incongrue Dominum sic dixisse intelligimus: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, aut quo vadat . Sic enim hoc potuisse dici videtur: Nescis unde procedit, aut quo recedat. Cum enim datur, quasi de occulto venit et procedit; cum vero subtrahitur, velut ad occultum vadit, et recedit. De hac processione potest
Abbreviated transcription (Latin):
dñ ꝑ oꝑationẽ. foras ꝓdire debemꝰ nͥ ex ne¬
cessitate. Qd̾ etiã ꝑ hoc conuenient̃ innuit᷑.
qd̾ homo ipse qñ uoluit. fenestr̃a aꝑuit ut a-¬
ues emitteret: ostiũ uͦ foris a do & clausũ et
rursũ ab eo aꝑtũ ẽẽ legit᷑. ut homo exiret. Mul¬

Expanded text:
per operationem foras prodire debemus, nisi ex neper operationem foras prodire debemus, nisi ex necessitate. Quod etiam per hoc convenienter innuitur, quod homo ipse quando voluit fenestram aperuit, ut aves emitteret. Ostium vero foris a Deo et clausum, et rursum apertum ab eo esse legitur, ut homo exiret.
Abbreviated transcription (Latin):
cordis nr̃i secretũ est: in quo latere de¬
bemus a strepitu hui mundi. S qi ipsa nr̃ȩ
conditionis infirmitas diu nos insilentio inti¬
me contẽplationis pausare ñ patit᷑: exitũ habemꝰ
ostiũ oefenestrã. Ostium significat exitũ ꝑ oꝑati¬
onem: fenestra exitũ qui fit ꝑ cogitationẽ. Osti¬
un deorsũ est. fenestra sursũ: qr actiones ad cor¬
pus ꝑtinent. cogitationes ad anim̾a. Hinc ẽ
qd̃ ꝑ fenestr̃ã aues exierunt: ꝑ ostiũ bestię & ho¬
mines. Qd̾ aũt ꝑ au̾ẽ anima significet᷑. & ꝑ hoiẽm
corp᷑ habemꝰ ex libro iob uͥ dicit᷑. Homo ad labo¬
rem nascit᷑. auis ad uolatũ: qm̃ sic nati in hac
uita sumꝰ. ut si uolumꝰ animã ꝑ contẽplationẽ.
subleuare: necesse sit corpꝰ ꝑ exercitia laboris at.¬
derere. Qd̾ uͦ ostium in latere positũ ẽẽ dicitur:
hoc significat qđ nunqm a secreto cordis nr̃i ꝑ
oꝑationẽ exire debemꝰ ex ꝓposito intentiõis

Expanded text:
cordis nostri secretum est, in quo latere debemus a strepitu hujus mundi. Sed quia ipsa nostrae conditionis infirmitas diu nos in silentio intimae contemplationis pausare non patitur, exitum habemus per ostium et fenestram. Ostium significat exitum per operationem, fenestra exitum qui fit per cogitationem. Ostium deorsum est, fenestra sursum, quia actiones ad corpus pertinent, cogitationes ad animam. Hinc est quod per fenestram aves exierunt, per ostium bestiae et homines. Quod autem per avem anima sigcorpus, habemus ex libro Job ubi dicitur: Homo ad laborem nascitur, avis ad volatum . Quoniam sic nati in hac vita sumus, ut si volumus animam per contemplationem sublevare, necesse sit corpus per exercitia laboris atterere. Quod vero ostium in latere positum dicitur, hoc significat quod nunquam a secreto cordis nostri per operationem exire debemus ex proposito intentionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad explendã carnalis concupiscentie uolup¬
tatem: & in eis cogitant ñ naturalis infirmi¬
datis subsidiũ. s libidinis oblectam̃tũ. Hoc
ocło eua lignũ uidit qd̃ eẽt ꝑulchrũ uisu.
ce ad uescendui suaue: & tulit. de fructu eius
&e comedit. Qui hoc mͦ ꝑ cogitationẽ exeunt
similes sunt coruo qui reu̾sus ñ est: qr dũforiᷤ
qd̃ male delectat inueniunt: ad arch̃a con¬
scientie ampli redire nolunt. Hunc gͦ exitũ¬
caueamꝰ: ne egrediam᷑ temere: Nemo de con¬
scientia sua confidat. Dina intus uirgo: intꝰ

Expanded text:
ad explendam carnalis concupiscentiae voluptatem, et in eis cogitamus non naturalis infirmitas subsidium, sed libidinis oblectamentum. Hoc oculo Eva lignum vidit, quam esset pulchrum visu, et ad vescendum suave, et tulit de fructu ejus, et comedit . Qui hoc modo per cogitationem exeunt, similes sunt corvo, qui reversus non est, quia dum foris quod male delectat inveniunt, ad arcam conscientiae amplius redire nolunt. Reliqucaveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis caritatis. S qui st̃ isti funiculi nͥ
cula: nͥ di beneficia: Bona nature:. gr̃e ⁊ głe.
condidit: grãm contulit: głam reꝓmisit
ce funicłs tr iplex. dona conditionis: bona iusti¬
ficationis: p̃mia głificationis. Et scimꝰ qi suni¬
culus tͥplex difficile rũpitur: & tñ ruptꝰ. A scło
enĩ confregit iugũ: rupit uincła. De dilectiõe

Expanded text:
ulnera facit. Sed qui sunt isti funiculi Adancula, nisi Dei beneficia? Bona naturae, gratiae et gcondidit, gratiam contulit, gloriam repromisit. Ecce funiculus triplex: Dona conditionis, bona justificationis, praemia glorificationis. Et scimus quia funiculus triplex difficile rumpitur, fuit tamen ruptus. A saeculo enim confregit homo jugum, rupit vinc
Abbreviated transcription (Latin):
est: diligere ex consilio et deliberatione. Dilige
ex anima ẽ: diligere ex desiderio ce affectione.
Illud ex studio: istud ꝓuoto. Diligere ex toto
corde. ex tota anima. & ex tota uirtute ẽ: õe
studiũ. oe desicd̾iũ. õe exereitiũ in ħunũ impend̾e. Se
pe ad aliqͥd diligendũ t̾him᷑ ex affectiõe: a tñ renitim᷑
sepe prius est diligere ex anima quã diligere.
ex corde: insꝑitalib aũt semꝑ priꝰ ẽ diligere ex
deliberatione qmͣ ex affectione. Nũqmͣ enĩ
spiritalia ex desiderio diligimꝰ. nͥ ad eoꝵ affe¬
c̃tum cũ magno studio animũ infłamemꝰ. Si
gͥ dm̃ cupimꝰ ex tota anima diligere: priꝰ sata¬
gamꝰ diligere ex toto corde. In hoc sit omnis
nr̃a cogitatio: ad hoc omĩs nr̃a deliberatio. cͥca
hoc omĩs nr̃a meditatio: si uolumꝰ diligere
ex toto desiderio. S sic̃ ñqͣm ex tota anima di¬
ligimꝰ nͥ priꝰ toto corde diligamꝰ. sic ñqmͣ tota
uirtute diligimꝰ nͥ priꝰ tota anima diligamꝰ

Expanded text:
est diligere ex consilio et deliberatione. Diligere ex anima, est diligere ex desiderio et affectione. Illud ex studio, istud pro voto. Diligere ex toto corde, ex tota anima, et ex tota virtute, est omne studium, omne desiderium, omne exercitium ipe ad aliquid diligendum trahimur ex affectione, et tamen renitimur e desideriis saepe prius est diligere ex anima quam diligere ex corde. In spiritualibus autem semper prius est diligere ex deliberatione quam ex affectione. Nunquam enim spiritualia ex desiderio diligimus, nisi ad eorum affectum cum magno studio animum inflammemus. Si igitur Deum cupimus ex tota anima diligere, prius satagamus diligere ex toto corde. In hoc sit omnis nostra cogitatio, ad hoc omnis nostra deliberatio, circa hoc omnis nostra meditatio, si volumus diligere ex toto desiderio. Sed sicut nunquam ex tota anima diligimus, nisi prius toto corde diligamus, sic nunquam tota virtute diligimus, nisi prius tota anima diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
mea. In pͥmo gradu amor ẽ insuꝑabił᷑: in sed̾o
inseparabilis: in tercio singłaris. in qͣrto in¬
satiabilis. Infuꝑabilis ẽ qui alii affectui ñ
cedit: inseparabilis qui a memoria nũqͣm
recedit: singłaris qui sociũ ñ recipit: insa¬
dabilis eu satisfieri ñ possit. In pͥmo gͣdu
diligit᷑ ds̃. ex corde ex anima &e m̃te: nulłu
dñ hoꝵ fit ex toto. In scdo diligit᷑ ex toto cor¬
de. In t̾eio diligit᷑ ex tota anima. In qͣrto aũ
que ẽ ex deliberatione. Diligere aũt ex aĩa
est: diligere ex affectione. Ad cor consiliũ.
ad animã aũt ꝑtinet desid̾ium. Uis nosse¬
beas referre: Effraim inqͥt colu̾ba seducta:

Expanded text:
mo itaque gradu amor est insuperabilis, in secundo inseparabilis, in tertio singularis, in quarto insatiabilis. Insuperabilis est qui alii affectui non cedit; inseparabilis, qui a memoria nunquam recedit; singularis, qui socium non recipit; insatiabilis, cum ei satisfieri non possit. Et qudiligitur Deus ex corde, et ex anima et mente, nullum tamen horum fit ex toto. In secundo diligitur ex toto corde. In tertio diligitur ex tota anima. In quarto autquae est ex deliberatione; diligere autem ex anima, est diligere ex affectione; ad cor consilium, ad animam autem pertinet desiderium. Vultis autebe
Abbreviated transcription (Latin):
Si ferm̃tũ nũto dicit᷑. omne peccatũ:
consequens ẽ ut in ferm̃to modico intelliga¬
tur ueniale peccatũ: qd̃ & de facili cõmitit᷑.
& de facili remittit᷑. Dico aũ modicũ ñ quod
ipsũ sit paripendendũ: s qd modicũ sit cõ

Expanded text:
 fermentum merito dicitur omne peccatum, consequens est ut in fermento modico intelligatur veniale peccatum, quod et de facili committitur, et de facili remittitur. Dico autem modicum, non quod ipsum sit parvipendendum, sed quod modicum sit
Abbreviated transcription (Latin):
pere: Audi qͥd alia scͥptura dicat: ce ex illa ꝑ¬
pende quomͦ hec intelligi debeat. Qui modi¬
ca negligit: paulatĩ defluit. Et scimꝰ qm̃ a
modica scintilla ignis exardescit.Uidemꝰ
sepe patrefamilias dormiente qmͣ ex modico
ignis exardescit: & sub nocte una uł hora totã
eis substantiã. qñq aũt ipsũ habitatorẽ. cũ eiꝰ
habitatione consumit. Sic sane concupiscen¬
tia in exordio tẽptationis modica. si contem¬
natur incipit paulatĩ crescere. & m̃tis uires
pedetempt̃ĩ emollire: &e uirtute exhausta ad
crim̃ impellere: &e uixta hunc mocłu mĩtorũ
nr̃oꝵ famã corrũꝑe. Sic utiq sic si negligat᷑:
a modico ferm̃to ñ modica sepe massa cor-¬
rumpitur.¬

Expanded text:
pere? Audi quid alia Scriptura dicat, et ex illa perpende quomodo haec intelligi debeat: Qui modica negligit, paulatim defluit . Et scimus quoniam a modica scintilla ignis exardescit. Videmus saepe, patrefamilias dormiente, quam ex modico ignis exardescit, et sub nocte una vel hora totam possessoris substantiam, quandoque autem ipsum habitatorem cum ejus habitatione consumit. Sic sane concupiscentia in exordio tentationis modica si contemnatur incipit paulatim crescere et mentis vires pedetentim emollire, et virtute exhausta, ad crimen impellere, et juxta hunc modum meritorum nostrorum massam corrumpere. Sic utique sic, si negligatur, a modico fermento non modica saepe massa corrumpitur
Abbreviated transcription (Latin):
die. Itaq nicħ aliud ẽ iacob huiꝰmodi liberoᷤ
ex lia genuisse: qmͣ animũ affectionis sue motꝰ
ordinando. dignã uirtutũ sobolem de seipso
ꝓcreasse. Primo itaq ordinat᷑ timor: deinde.
dolor: post hos spes &e amor. Post hos .iii. ordi¬
nantur leticia ce ira: nouissime. aũt omniũ

Expanded text:
dia. Itaque nihil aliud est Jacob hujusmodi liberos ex Lia genuisse, quam animum affectionis suae motus ordinando dignam virtutum sobolem de seipso s. Primo itaque ordinatur timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem omnium
Abbreviated transcription (Latin):
aturalis affectꝰ in est euilibet ad carnẽ suã:
matri ad filiũ: homini ad domesticũ semi¬
nis sui. Demo enĩ carnẽ suã odio habuit: & ñ
pot̾ mat̾ obliuisci infantis sui: &e qui domesticoꝵ
suoꝵ curã ñ habet. fidẽ negauit. & ẽ infidel
det̾ior

Expanded text:
aturalis affectus inest cuilibet ad carnem suam, matri ad filium, homini ad domesticum seminis sui. Nemo enim carnem suam odio habuit , et: Non potest mater oblivisci infantis sui , et: Qui domesticorum suorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior
Abbreviated transcription (Latin):
hoc int̃ est: qd̾ passio reputat᷑ in uitiũͥ ꝓpassio
ininitio culpe: ñ tñ in crimine. Ergo titillatꝰ
in mulierẽ: ꝓpassione ꝑcussus ẽ. Si uͦ de cogi¬
tatione in affectũ cordis transierit. ut ait dd̾.
dnͣsierunt in affectũ cordis: de ꝓpassione tnsi¬
uit in passionẽ. qr ñ deest ei uoluntas peccand

Expanded text:
hoc interest, quod passio reputatur in vitium, propassio in initio culpae, non tamen in crimine. Ergo titillatus in mulierem, propassione percussus est. Si vero de cogitatione in affectum cordis transierit, ut ait David, transierunt in affectum cordis , de propassione transivit in passionem, quia non deest ei voluntas p
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ redolentiã: alie ꝑ multiplic̃e bonoꝵ
oꝑum diffe̾ntiam. Aliȩ in contẽplatione pa-¬
trie cȩlestis. aliȩ in melodia diuine laudis:
alie in dulcedine diuinȩ simul &e frat̾nȩ di¬
lectionis: aliȩ in spe futurs remunãtionis.

Expanded text:
olentiam, aliae per multiplicem bonorum operum differentiam, aliae in contemplatione patriae coelestis, aliae in melodia divinae laudis, aliae in dulcedine divinae simul et aeternae retributionis, aliae in spe futurae beatitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
ex mortuis ad uiuos rapipossunt:
non ꝑ ꝓpriam naturã s ꝑ diuinã potentiã.
Utrum tñ ista fiant ꝑ eoꝵ p̾sentiam an per
angłos suscipientes eoꝵ ꝑsonam: affirmare
ñ audeo. Ds enĩ om̃pe qui ẽ ubiq p̃sens. ꝑ
angłica ministeria usque quaq diffusa pot̃
uite miseria iudicat. ẽẽ p̃benda.

Expanded text:
ex mortuis ad vivos rapi possunt; non per propriam naturam, sed per divinam potentiam. Utrum tamen ista fiant per eorum praesentiam, aut per angelos suscipientes eorum personam, affirmare non audeo. Deus enim omnipotens, qui est ubique praesens, per angelica ministeria usquequaque diffusa potesvitae miseria judicat esse praebenda.
Abbreviated transcription (Latin):
lata ordinis pulchritudine deformitas:
&e ds̃ insua dispositione uideret᷑. deficere
Que duo qm̃ sicut st̃ inconuenientia. ita st̃
impossibilia: necesse ẽ ut omne peceatũ sa¬
qnͣtum in ipso ẽ nullus pot̃ honorare uł
exhonorare: s qntum in se est hoc aliqͥs facẽ
uidet᷑. cũ uoluntatẽ suã uoluntati eiꝰ subieit
aut subtrahit

Expanded text:
lata ordinis pulchritudine deformitas, lata ordinis pulchritudine deformitas, et Deus in sua dispositione videretur deficere. 81 Quae duo quoniam sicut sunt inconvenientia, ita sunt impossibilia; necesse est ut omne peccatum santum in ipso est, nullus potest honorare, vel exhonorare: sed quantum in se est hoc aliquis facere videtur; cum voluntatem suam voluntati ejus subjicit, aut subtrahit
Abbreviated transcription (Latin):
lo: nullatenꝰ possent nͥ sub celo ẽe:: nec fugẽ
celũ. nͥ appropinqͣndo celo. Nã ce unde &e a qͦ¬
&e qua irent. sub celo eẽnt: ce qͣntomagis a
qualibet celi parte elongarent᷑ tantomagiᷤ
opposite parti propinquarent. Ita qmius
homo uł malus angłs diuine uoluntati
ce ordinationi subiacere: nolit. non tam̃ eã
fugere ualet: qr si uult fugere de subuolũ¬
tate iubente. currit subuoluntatẽ punien¬
dem: & si queris qua transit. ñ nͥ sub uolun¬
tate ꝑmittente: & hoc ipsũ qd̾ ꝑu̾se uult
aut agit: in uniu̾sitatis p̃fate ordinẽ. & pril¬
chritudinẽ sũma conuertit sapientia. Iꝑ¬
sa nãq ꝑu̾sitatis spontanea satisfactio. uł
a ñ satisfacient e pene exactio: excepto hoc
in eade̾ uniu̾sitate suũ teneret locũ et
ordinis pulchritudinẽ. Quas si diuina
sapientia uͥ ꝑu̾sitas rectũ ordinẽ ꝑturba¬
re nititur. ñ adderet: fieret in ipsa uniu̾¬
sitate qmͣ d̾s debet ordinare queda exiuo¬

Expanded text:
ssent nisi sub coelo esse, nec fugere coelum nisi appropinquando coelo. Nam et unde, et qt qua irent, sub coelo essent, et quanto magis a qualibet parte coeli elongarentur, tanto magis oppositae parti appropinquarent. Ita, quamvis homo, vel malus angelus divinae voluntati et ordinationi subjacere nolit, non tamen eam fugere valet; quia si vult fugere de sub voluntate jubente, currit sub voluntatem punientem. Et si quaeris qua transit, nonnisi sub voluntate permittente : et hoc ipsum, quod perverse vult aut agit, in universitatis praefatae ordinem et pulchritudinem summa sapientia convertit. Ipsa namque perversitatis spontanea satisfactio, vel a non satisfaciente poenae exactio excepto hoc in eadem universitate locum tenent suum et ordinis pulchritudinem. Quas si divina sapientia, ubi perversitas rectum ordinem perturbare nititur, non adderet, fieret in ipsa universitate, quam Deus debet ordinare, quaedam ex vio
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitꝰ respectus. que dĩ st̃ agere desidat:
leuiathan in certamine cont᷑ se ꝓuocat: eiusq
maliciã sua conu̾sione infłamat. Leuiathan¬
iste ñ magnoꝑe quoslibet prauos inquietat: bo¬
mala quelibet aꝑte suggerit: eisq uelut famili¬
arib iniquitates suas manifestiꝰ insinuat: ut
scient̾ agant que mala ẽẽ ñ ignorant. Bonis uͦ
uelut extraneis latent̃ insinuans mala subint᷑
bonis aut tepidi sint aut nmio relo modũ ex¬

Expanded text:
diuinitus respectus, quæ Dei sunt agere desiderat, Leuiathan in certamine contra se prouocat: eiusque malitiam sua conuersione inflammat. Nec magnopere ergo quoslibet prauos inquietat, mala quælibet aperte suggerit, eisque velut familiaribus iniquitates manifestius insinuat, vt scienter agant quæ mala esse non ignorant. Bonis ergo velut extraneis latenter insinuans, mala quæ pubbonis aut tepidi sint, aut nimio zelo modum ex
Abbreviated transcription (Latin):
uicia uehem̃tiꝰ mergit: uidelicet alios ꝑsuꝑbiã
qua se excollunt: alios ꝑ luxuriã qua suis uo¬
ctionib appellat᷑: scil auis. & behemoth qd̾ ẽ
ium̃tũ. & leuiathan qd̾ ẽ draco. In his nãq qͦs
auis ẽ. In his uͦ quos ad luxuriã eneruat. tu¬
m̃tum ẽ. In his quos ad nocendi maliciã infłã¬
mat: draco ẽ. In illis aũt qͦs parit̃ ꝑtria hec
mergit: ium̃tũ simul ce draco & auis ẽ. Maxi¬
ma tñ uirtꝰ eiꝰ in luxuria ẽ. Unde ad beatũ
iob dicit᷑. Fõrtitudo eiꝰ in lũbis eiꝰ seetã. Sie¬
in m̃te suꝑbia: sic̃ in ocłis caligo gn̾at᷑. Nam
quo latiꝰ caligo se dilatat: eo uehem̃tiꝰ uisu̾
obscurat. Ita ce suꝑbia paulatĩ crescens m̃tis
ocłm a spiritali intellectu diuidit: ut cap¬
duus animꝰ ⁊ patihanc possit. & in se uidere
non possit

Expanded text:
hementius mergit. Videlicet alios per superbiam qua se extollūt, alios per luxuriam, qua suis voctionibus appellatur: scilicet auis, & Behemoth, quod est iumentum, & Leuiathan, quod est draco: In his namque quoauis est. In his vero, quos ad luxuriam eneruat, iumentum est. In his quos ad nocendi malitiam inflammat, draco est. In illis autem quos pariter per tria hæc mergit, iumentum simul, & draco, & auis est. Maxima tamen virtus eius in luxuria est. Vnde ad B. Iob dicitur. Fortitudo eius in lumbis eiin mente superbia, sicut in oculis caligo generatur. Nam quo latius caligo se dilatat, eo vehementius visum obscurat. Ita & hæc paulisper crescens, mentis oculum a spiritali intellectu diuidit, vt captiuus animus hanc & pati possit, & in se videre non possit
Abbreviated transcription (Latin):
Ad me inquit clamat. Non dicit orat:
ñ dicit supplicat: s clamat. Que ẽ ista ex¬
clamatio. nͥ intensa oratio: nͥ deuotionis
magnitudo: Si eũ multo desiderio oras:
clamas. Quanto feruentius oras: tanto
uehementiꝰ in dĩ aurib clamas. Et quo ue¬
hem̃tius desideriũ excrescit: eo excelsius
clamor supplicationis ascendit. Clamor
itaq interioris hominis: ẽ feruens de¬
sideriũ m̃tis. Hĩe est qd̃ moysi a dño dicit᷑.
Qd clamas ad me: Nicħ dixisse legitur:
etñ clamasse ꝑhibet᷑. Huimodi clamor cȩ¬
lum penetrat: irã placat: ueniã impett̃:
grãm parat: dñm reconciliat: iuxta illd̾ p̾al¬

Expanded text:
Ad me, inquit, clamat. Non dicit, orat, non dicit supplicat, sed clamat. Quae est ista exclamatio nisi intensa oratio, nisi devotionis magnitudo? Si cum multo desiderio oras, clamas. Quanto ferventius oras, tanto vehementius in Dei auribus clamas. Ex quo vehementius desiderium excrescit, eo excellentius clamor supplicationis, ascendit. Clamor itaque interioris hominis est fervens desiderium mentis. Hinc est quod Moysi a Domino dicitur: Quid clamas ad me? . Nihil dixisse legitur, et tamen clamasse perhibetur. Hujusmodi clamor coelum penetrat, iram placat, veniam impetrat, gratiam parat, Dominum reconciliat, juxta id
Abbreviated transcription (Latin):
sepe regłares torpore tacere:selares deuoti¬
one clamare. Ad ignominiã itaq eoꝵ qui in
religione torpent. &. inepta securitate. tacent.
eis ꝑ impꝑationẽ dicit᷑: qͥd a scłarib actitetur.
Ad me clamat ex seỹiHispidus ce pilosus. & uitiorũ
deformitate fedus. ĩa ad me corde cõpunctꝰ
clamat: iam me crebris suspiriis int̾pellat:
ce tu taces eo qd̾ te scm̃ putes. dicens in cor¬
de tuo. diues sũ &e nulliꝰ egeo: & nescis qr mi¬
ser es cemiserabilis. Ad me clamat ex seyr.
Erubescat monachus. erubescat. canonicus
negligens & torpens: ad omĩa desidiosus. et
a laude di mutus: sepe. p̾allens ore. &e tacens
corde : erubescat inquã & ingemuscat. cũ ex
dñica uoce audiat &e legat. Ad me clamat
ex seyir. frubescat anachoreta: erubescat
heremita: si corde uagando a dĩ laudib ua¬

Expanded text:
saepe regulares torpore tacere, saeculares devotisaepe regulares torpore tacere, saeculares devotione clamare. Ad ignominiam itaque eorum qui in religione torpent, et inepta securitate tacent, eis per improperationem dicitur, quid a saecularibus actitetur: Ad me clamat ex Seir. Hispidus et pilosus et vitiorum deformitate foedus jam ad me corde compunctus clamat, jam me crebris suspiriis interpellat, et tu taces eo quod te sanctum putes, dicens in corde tuo: Dives sum, et nullius egeo, et nescis quia miser es, et miserabilis : Ad me clamat ex Seir. Erubescat monachus, erubescat canonicus negligens et torpens, ad omnia desidiosus, et a laude Dei mutus, saepe psallens ore et tacens corde; erubescat, inquam, et ingemiscat cum ex Dominica voce audiat et legat: Ad me clamat ex Seir. Erubescat anachoreta, erubescat eremita, si corde vagando a Dei laudibu
Abbreviated transcription (Latin):
de. delectaris. int̾ habitatores seyr cõputar iᷤ
S ue tͥ quisqͥs ibi es: ce male securitatis con¬
fidentia taces. We tͥ si seyr inhabitas: ae ad
dñm ñ clamas. Clamat qui compungit᷑: cla¬
mat qui confitet᷑: clamat qui supplicat. Eo
seyr clamat: qui de se uoluptate̾ uł uanita¬
te accusat. Ex iudea clamat: qui dñm de
indulta uenia uł impensa grã laudat. Et
sepe fit ut qui in religione st̃. & uelut in t̾ra
pinissionis uiuunt. nimia securitate torpes-¬
cant: &e ultra modui de sua sc̃itate p̾sumant:
& tã a sui aceusatione qmͣ a di laude contices¬
cant. Econtrario aũt sepe hi qui adhuc in se¬
culari habitu sunt. post expletas concupiscen¬
tias ad penitentiã redeunt: corde conpun¬
gunt᷑. ore confitent᷑: se ipsos accusantes. se¬
ipsos damnantes: & dũ se de sua ꝑu̾sitate.
districte iudicant: aures dnũ sabaoth ma¬
gnis elamorib pulsant. Fece quomͦ ꝯtingit

Expanded text:
te delectaris inter habitatores Seir computaris. te delectaris inter habitatores Seir computaris. Sed vae, tibi quisquis ibi es, et malae securitatis confidentia taces. Vae tibi, si Seir inhabitas et ad Dominum non clamas. Clamat qui compungitur, clamat qui confitetur, clamat qui supplicat. Ex Seir clamat, qui se de voluptate vel vanitate accusat. Ex Judaea clamat, qui Dominum de indulta venia, vel impensa gratia laudat. Et saepe fit ut qui in religione sunt et velut in terra promissionis vivunt nimia securitate torpescant, et ultra modum de sua sanctitate praesumant, et tam a sui accusatione quam a Dei laude conticescant. Econtrario autem saepe his qui adhuc in saeculari habitu sunt, post expletas concupiscentias ad poenitentiam redeunt, corde compunguntur, ore confitentur seipsos accusantes, seipsos damnantes, et dum se de sua perversitate districte judicant, aures Domini Sabaoth magnis clamoribus pulsant. Ecce quomodo contingit
Abbreviated transcription (Latin):
me inqͥt clamat ex seyr. Qd ẽ seyr. Seyr in¬
terp̃tatur hispidus uł pilosus. Et ex eo qͥdem
esau est seyr dictus. qd̾ ess supra modũ pilosꝰ.
&e in modũ pellis hispidus. Et pilus quidem
de carne oritur: s carnis m̃suram excrescen¬
do longe suꝑgredit᷑. Sic sane desidĩa carnis
de carnis quidem necessitate surgunt: s nͥ ꝑ
temꝑantiã &e parsimoniã moderent᷑. necessi¬
tatis &e modestie metas excedunt. Ad pilos
itaq ꝑtinet carnalis uoluptas: scłaris uani¬
itas. Pilus sine lesione. p̾ciditur: sine lesio¬
ne ñ auellitur. Sic absq dubio motꝰ carnis
sine ꝑiculo ualet & debet amputari in suꝑflu¬
is: & tolerari in necessariis. Hinc ẽ qd̾ leuite.
iubent᷑ pilos carnis sue radere ñ auellere:
nam desideria carnis oportet temꝑare que
ñ possumꝰ extirpare. Quasi gͥ in seyr st̃ qui
suꝑflua quert: suꝑflua diligunt: ce inomni
suꝑfluitate uiuunt. Siue in religione. siue
extra fueris: si suꝑflua sectaris. si suꝑfluita¬

Expanded text:
me, inquit, clamat ex Seir. Quid est Seir? Seir interpretatur hispidus vel pilosus. Et ex eo quidem Esau est Seir dictus quod esset supra modum pilosus et in modum pellis hispidus. Et pilus quidem de carne oritur, sed carnis mensuram excrescendo longe supergreditur. Sic sane desideria carnis de carnis quidem necessitate surgunt, sed nisi per temperantiam et parcimoniam moderantur, necessitatis et modestiae metas excedunt. Ad pilos itaque pertinet carnalis voluptas, saecularis vaniitas. Pilus sine laesione praeciditur, sine laesione non avellitur. Sic absque dubio motus carnis sine periculo valet et debet amputari in superfluis, et tolerari in necessariis. Hinc est quod lenitate jubentur pilos carnis suae radere non avellere: nam desideria carnis oportet temperare, quae non possumus exstirpare. Quasi igitur in Seir sunt qui superflua quaerunt, superflua diligunt, et in omni superfluitate vivunt. Sive in religione sive extra fueris, si superflua sectaris, si superfluita
Abbreviated transcription (Latin):
isces significant malos: uolueres bonos.
Pisces significant malos. qr in loco in qͦ
creati st̃ ꝑmanserunt: uolucres significant bo¬
ni pennas uirtutũ. Doni laudes diuinas
modulatis uocib canunt: mali in quoꝵ ore
ñ ẽ laus speciosa conticeseunt.¬

Expanded text:
isces significant malos, volucres bonos. Pisces significant malos, quia in loco, in quo creati sunt permanent; volucres significant boni pennas virtutum. Boni laudes divinas modulatis vocibus cantant; mali, in quorum ore non est speciosa laus, conticescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qr in illa concipit᷑ & cũ illa nascit᷑ homo. Ratiouͦ
idõ naturalis appellat᷑: qr ilła ex p̾ma adbuc coi¬
ditione retinet. homo. Illa gͥ naturalis ẽ ditiõe:
ista natiuitate. Illa naturalis ẽ. qr eã cũ primũ
conderem᷑ accepimꝰ: ista naturalis ẽ. qi ilła cum
nascerem᷑ in hanc uit̾ã nob̾cũ & in nob̾ apportaui

Expanded text:
concipitur, et cum illa nascitur homo. Ratio vero ideo naturalis appellatur, quia illam ex prima adhuc conditione retinet homo. Illa igitur naturalis est conditione, ista nativitate. Illa naturalis est, quia eam cum primum conderemur accepimus; ista naturalis, quia illam cum nasceremur in hanc