comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onis nr̃ȩ esset difficultatis congressio. & de
uia nos abiecisset ꝓperandi: tandem relicto
discrimine: cũ fragore singultuũ & ymbri¬
bus lacrimarũ. addm̃ qui pietatis fons est
uerba simul & corda conuertimus orantes.
tatis tue: sedatis fluctib ignorantie nr̃e
Ecce enĩ periculorũ syrtesꝰ inlitore cursus
nr̃i ꝓueniunt: atq hinc inde obuiantibus
naufragorũ obicibus. quo dispositionis nr̃ẽ
uela pandamus. attentionis consideratione
ñ cernimus: sed asspira tu scẽ spũs. & dato no¬
bis te donante nosse quid iubeas. acte iuben¬
te implere posse qđ uisseris: ut & ꝑlustran¬
do illumines qđ nescimus. & adiuuando per¬
ficias qđ implere pauemus. Inchoemus illa
quȩ or in gloriã tuc omnipotentię confe¬
rantur: & humanȩ salutis te annitente do¬
nentur: Temporib ñ ꝓcul excursis. cũ quo¬
rundã refutatorũ tumultuosa sedicio fre¬
quenter uastationes terris inferret. & scanda¬

Expanded text:
onis nostrae esset difficultatis congressio, et de onis nostrae esset difficultatis congressio, et de via nos dejecisset, properandi tandem relicto discrimine cum fragore singultuum, et imbribus lacrymarum ad Deum qui pietatis fons est verba simul et corda convertimus orantia. tatis tuae , sedatis fluctibus ignorantiae nostrae, ecce enim periculorum syrtes in littore cursus nostri proveniunt, atque hinc inde obviantibus naufragiorum obicibus, quo disputationis nostrae vela pandamus attentionis consideratione non cernimus; sed aspira, tu sancte Spiritus, et dato nobis te donante nosse quod jubeas, ac te jubente implere posse quod jusseris, ut perlustrando illumines quod nescimus, et adjuvando perficias, quod implere pavemuquae et in gloriam tuae omnipotentiae conferantur et humanae saluti te annuente donentur. Temporibus non procul excursis cum quorumdam refugarum tumultuosa seditio frequenter vastationes terris inferret, et scanda
Abbreviated transcription (Latin):
N quo de refugis atq ꝑfidis disputatione
cõmota. utrũne posset eorundẽ tẽpera¬
ri sententia cdãpnatorũ. magno satis cona¬
tu est equisitũ. Sedcũ illarũ series con¬
ditionũ ad quas decursis ñ longe tẽporib
pro corũ penuria hostilitatis uastitas nos
uuare coegtrat nr̃is eset auditib recensita¬
tantã reperimus obligationis illic inesse cen¬
surã. ut macularũ suarũ nodositas ñ tantũ
uideretur ꝓhibitionẽ dedisse transgressionũ:
quantũ conclusisse uiscera pietatũ. Aderat
cnĩ qđ in utroq pauor agebat: & ne scĩ no¬
minis ꝓfanatio fieret. & ne miserationis ope¬
ratio interiret: quia exdĩ nominis ꝓfanatio
ñ aberat qđ terrebat. ꝓhibitione pietatis ad¬
erat qđ tendebat. Dũq alterno periculorũ
obiectu se plate sententie compugnarent:
periclitabamur ancipites in bifido partium
dissidentiũ calle. quo direptionis tramite
iudiciũ ꝓperaret. Sed cũ gressib disputati¬

Expanded text:
n quo de refugis atque perfidis disputatione commota, utrumne posset eorumdem temperari sententia damnatorum, magno satis conatu est exquisitum. Sed cum illarum series conditionum, ad quas decursis non longe temporibus pro eorum penuria hostilitatis vastitas nos jurare coegerat, nostris esset auditibtantam reperimus obligationis illic inesse censuram, ut macularum suarum nodositas non tantum videretur prohibitionem dedisse transgressionum, quantum conclusisse viscera pietatum. Aderat enim quod in utroque pavor agebat, et ne sancti nominis profanatio fieret, et ne miserationis operatio interiret, quia ex Dei nominis profanatione non aberat quod terrebat, prohibitione pietatis aderat quod tendebat. Dum quoque alterno periculorum objectu sibi prolatae sententiae repugnarent, periclitabamur ancipites in bifido partium dissidentium calle, quo diremptionis tramite judicium properaret. Sed cum gressibus disputati
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut credamus ad eã quȩ inflat nos habere
cũ sit utrũq donũ dĩ. & scire quid facere de¬
beamus. & diligere: ut faciamus. ut ȩdifican¬
te caritate. scientia non possit inflare. Si¬
cut autẽ dedõ scriptũ est. qui docet homi¬
nobis grãm iustificationis dari. ut qđ facere
ꝑliberũ iubemur arbitriũ. facilius possimus
implere ꝑgrãm tãquã &si grã nondaret᷑.
non quidẽ facile sed tamen possimus etiam
sine illa impedire diuina mandata : anathe¬
ma sit. De fructib enĩ mandatoꝵ dñs lo¬
quebatur. ubi non ait sine me difficillius
potestis facere. sed ait sine me: nihil potes¬
tis facere:

Expanded text:
est ut credamus ad eam quae inflat nos habere est ut credamus ad eam quae inflat nos habere cum sit utrumque donum Dei et scire quid facere debeamus, et diligere ut faciamus, ut, aedificante charitate, scientia non possit inflare. Sicut autem de Deo scriptum est: Qui docet hominobis gratiam justificationis dari ut quod facere per liberum jubemur arbitrium, facilius possimus implere per gratiam, tamquam, etsi gratia non daretur, non quidem facile, sed tamen possimus etiam sine illa implere divina mandata, anathema sit. De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur, ubi non ait: Sine me difficilius potestis facere, sed ait: Sine me nihil potestis facere
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendũ est qđ ait apłs. ꝑunũ hominẽ¬
peccatum intrauit in mundũ. & ꝑpeccatum
mors. &ita in om̃s homines ꝑtransut. in quo
om̃s peccauerunt : nisi quẽ ad modũ eccła cat¬
holica ubiq diffusa semꝑ intellexit. Propt̃
hanc enĩ regulã fidei. etiã paruuli qui nihil
peccatoꝵ insemetipsis adhuc cõmittere po
ter baptitantur : ut in eis regeneratione.
mundetur. qđ generatione traxerunt. iiI
solã remissionẽ peccatoꝵ ualere quȩ iã com¬
missa sunt. non etiã ad adiutorium ut com
mittantur: anathema fit:i iii
ad non peccandũ. quia ꝑ ipsã nob̃ reuelatur
&aperitur intelligentia mandatoꝵ. ut scia¬
mus quid appetere. quid uitare debemꝰ. non
autẽ ꝑ illã nob̃ prestari. ut qđ faciendũ cog¬
nouerimus. etiã facere diligamus. atq uale
amus: anathema sit. Cũ enĩdicat apłs. sci¬
entia inflat. caritas uͦ edificat: uade impiũ

Expanded text:
intelligendum est quod ait Apostolus: Peintelligendum est quod ait Apostolus: Peeccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt : nisi quemadmodum Ecclesia catholica ubique diffusa semper intellexit. Propter hanc enim regulam fidei etiam parvuli, qui nihil peccatorum in seipsis adhuc committere potter baptizantur, ut in eis regeneratione mundetur quod generatione traxerunt. III. solam remissionem peccatorum valere quae jam commissa sunt, non etiam ad adjutorium ut non committantur, anathema sit. ad non peccandum, quia per ipsam nobis revelatur, et aperitur intelligentia mandatorum, ut sciamus quid appetere, quid vitare debeamus: non autem per illam nobis praestari, ut quod faciendum cognoverimus etiam famus, anathema sit. Cum enim dicat Apostolus: Scientia inflat, charitas vero aedificat; valde impium
Abbreviated transcription (Latin):
uiuante. ut adbanc ȩccłam ueniremꝰ. dilec¬
tionis & fraternitatis grã inuitati. Unde que
scaritatẽ urãm quia ita credendũ est. qđ
ir accessus aduos nec suꝑfluus nec insuauis
de cunctis: ideoq pariter quȩdã de causis fi¬
le. unde nunc questio pelagianoꝵ immi¬
iei in hoc cȩtu scĩssimo primitus tractetur:
slinde suibsequantur or aliquã quȩ disciplinȩ
exclesiasticȩ necessaria existunt.
bac scã snodo constituere hȩc quȩ in prt¬
senti concilio definita sunt: ut quicũq dicit
adã primũ hominẽ mortalẽ factũ ita. ut.
siue peccaret. siue non peccaret. moreretur
incorport. hoc est decorpore exiret: non
peccati merito. sed necessitate naturȩ : anat
ab uteris matrũ baptizandos negat. aut di
tari. sed nihil ex adam trahere originalis
peccati. qđ lauacro regenerationis expiet᷑.
Unde fit consequens. ut ineis forma baptisma
tis in remissionẽ peccatoꝵr non uera sed falsa
intelligatur: anathema sit. Qm̃ non aliter

Expanded text:
ante, ut ad hanc ecclesiam conveniremus dilectionis et fraternitatis gratia invitati, unde quaeso charitatem vestram, quia ita credendum est, quod noster accessus ad vos nec superfluus nec insuavis est cunctis, ideoque pariter quaedam de causis fidei, unde nunc quaestio Pelagianorum imminet, in hoc coetu sanctissimo primitus tractentur, deinde subsequantur, et aliqua quae disciplinae ecclesiasticae necessaria existunt. hac sancta synodo, constituere haec quae in praesenti concilio definita sunt, ut quicunque dicit: Adam primum hominem mortalem factum, ita ut sive peccaret, sive non peccaret, moreretur in corpore, hoc est, de corpore exiret, non peccati merito, sed necessitate naturae, anatheab uteris matrum baptizandos negat, aut diczari, sed nihil ex Adam trahere originalis peccati, quod lavacro regenerationis expietur; unde fit consetis in remissionem peccatorum non vera, sed falsa intelligatur, anathema sit, quoniam non aliter
Abbreviated transcription (Latin):
eregre nauigantes. aut si ęccła in ꝓx¬
imo ñfuerit. posse fidelẽ qui laua¬
rũ suũ integrũ habet nec sit bigamꝰ bap¬
rart in necessitatt infirmitatisꝰ positum
caticuminũ ita ut si suꝑuixerit. ad cp̃m eũ
ꝑducat. ut ꝑmañ impositiont̃ ꝑfici possit.
entiles si infirmitate. deside

Expanded text:
eregre navigantes aut si ecclesia in proxeregre navigantes aut si ecclesia in proximo non fuerit, posse fidelem qui lavacrum suum integrum habet, nec sit bigamus, baptizare in necessitate infirmitatis positum catechumenum, ita ut si supervixerit ad episcopum eum perducat, ut per manus impositionem perfici possit. Gentiles si i
Abbreviated transcription (Latin):
taris fuerint męchati: cũ duxerint
uxores acta legitima pęnitentia placuit᷑
ad cõmunionẽ eos admitti. XXXIII
iquis graui lapsu in ruinã mortis in¬
Iciderit: placuit agere pęnitentiam
non debere sine ep̃i consultu. sed potius
apud ep̃m agat. cogente tamen infirmitate .
Nec est prb̃roꝵ aut diaconoꝵ cõmunionem
talib p̃stare debere. nisi cis iusserit ep̃s
prb̃is. & diaconib ac subdiaconib põsitis
mministerio. abstinere se aconugibus suis.
& non generart filios. Qđ quicũq fecerit᷑:
abhonore clericatus exterminet᷑. XXX
Qui hȩc non obseruauerint. arceantur ab
ꝑuigilent. eo qđ sepe sub obtentu ora¬
nec quod colitur aut adoratur. in pa¬
ietibus depingatur. XXXUIII
si infine mortis fuerint: constituti.
baptitari placet. Si uero fideles fuerint.
dandã eis eẽ cõmunionẽ. Prohibendũ etiã.
nclucernas publice accendant. Si facert
contra int̾dictũ uoluerint. abstineant
a communione.

Expanded text:
taris fuerint moechati, cum duxerint taris fuerint moechati, cum duxerint uxores acta legitima poenitentia, placuit ad communionem eos admitti debere. XXXII. Si quis gravi lapsu in ruinam mortis inciderit, placuit agere poenitentiam non debere sine episcopi consultu, sed potius apud episcopum agat, cogente tamen infirmitate. Non est presbyterorum, diaconorum, communionem talibus praestare debere, nisi eis jusserit episcpresbyteris, diaconibus, ac subdiaconibus positis in ministerio abstinere se a conet non generare filios: quicunque vero fecerit, ab honore clericatus exterminetur. XXXon sunt. Qui haec non observaverint arceantur ab pervigilent, eo quod saepe sub obtentu orane quod colitur et adoratur in parietibus depingatur. XXXVII. si in fine mortis fuerint constituti, baptizari placet; si fideles fuerint, dandam esse communionem. Prohibendum etiam ne lucernas hi publice accendant; si facere contra interdictum voluerint, abstineantur a communione.
Abbreviated transcription (Latin):
cunctanter recipi debeant. XXIII
eiunii suꝑ abstinentias ꝑsingulos menscd
placuit celebrari: exceptis dieb duorin
baptizati. eo qđ eoꝵ minime sit cos¬
nita uita. placuit adclerũ non essc põ¬
mouendos in alienis ꝓuintiis.X
ñis qui attulerit. litteras confiho¬
as. sublato nomine: confessoris coq̃
subhac nominis gła partim concutian
simplices. cõmunicatoriȩ ei dandȩ st litas
omni sabbati dit ieuinium super po¬
tionem celebremus.
aut filiã uirgint̃ dicatã do tantis
comunicat munera accipcrt. ñ debcrt
agitat᷑ huius nomen neq ad altare cũ ob¬
sadionẽ esse recitandũ. neq ꝑmittendũ ut
sui manu inȩccła ministret XXXI
u abdiaconẽ. cũ ordinari non debert.
qui mn adolescentia sua fuerit mȩchatus.
eo qđ postmodũ ꝑ subreptionẽ ad altiorem
gadũ nonsit ꝓmouendus. Si autẽ aliqui st̃
preteritũ ordinati. amoueant᷑. XXx ii
dolescentes qui post fidẽ lauacri salu¬

Expanded text:
cunctanter recipi debeant. XXIII. cunctanter recipi debeant. XXIII. Jejunii super abstinentias per singulos menses placuit celebrari exceptis diebus duorum int baptizati, eo quod eorum minime sit cognita vita, placuit ad clerum non esse promovendos in alienis provinciis. XXV. Omnis qui attulerit litteras confessorias sublato nomine confessoris, eo quod sub hac nominis gloria partsimplices, communicatoriae ei dandae sunt littomni sabbati die superpositiones celebremus. aut filiam virginem dicatam Deo tantum coagitatur, hujus nomen neque ad altare cum oblatione esse recitandum, neque permittendum ut sua manu in ecclesia ministret. XXX. Subdiaconem eum ordinari non debere qui in adolescentia sua fuerit moechatus, eo quod postmodum per subscriptionem ad altiorem gradum non sit promovendus; si autem aliqui sunt in praeteritum ordinati, amoveantur. XXXI. Adolescentes qui post fidem lavacri salu
Abbreviated transcription (Latin):
pi. prb̃i. &diaconi de locis suis I¬
negociandi causa ñ discedant: nec ꝓr¬
cũcuntes ꝓuintias questuosas nundinas e¬
tectur. Sane ad uictũ sibi conquirendum.
aut filiũ. aut libertũ. aut mercennariũ ar
amicũ. aut quẽlibet mittant. Et si uolut¬
rint negociari : intra ꝓuintiã negocientir.
usuras accipere: placuit degradari &¬
abstineri. Siquis etiã laicus accepisse pbit᷑
usuras. & ꝓmiserit correptꝰ iã cessaturum
Nec ulterius exacturũ: placet ei ueniã in¬
bui. Si uero in ea iniquitate: durauerit:
Dadęccłam ñ accesserit: pauco tẽpore
abstincatur. ut correptus esse uideatur.
i quis de catholica ęccła ad AXII
heresim transitũ fecerit. rursusq ad
eccłam recurrerit: placuit huic pęniten¬
tiã ñ esst denegandã. eo qđ cognouerit
peccatũ suũ. qui etiã decẽ annis agat ps¬
nitentiã. Cui post decẽ annos prestari con¬
munio debet. Siuero infantes fuerint
transducti. qđ ñsuo uicio peccauerunt. in¬

Expanded text:
i, et diaconi, de locis suis negotiandi causa non discedant, nec circumeuntes provincias quaestuosas nundinas sectentur. Sane ad victum sibi conquirendum aut filium, amicum aut quemlibet mittant; et si voluerint negotiari, intra provinciam negotientur. usuraabstineri. Si quis etiam laicus accepisse probatur usuras, et promiserit correptus jam cessaturum, nec ulterius exacturum, placet ei veniam tribui. Si vero in ea iniquitate duraverit, aecclesiam non accesserit, pauco tempore abstineatur, ut correptus esse videatur. XXII. Si quis de catholica Ecclesia ad haeresim transitum fecerit, rursusque ad Ecclesiam recurrerit, placuit huic poenitentiam non esse denegandam, eo quod cognoverit peccatum suum, qui etiam decem annis agat poenitentiam, cui post decem annos praestari communio debet. Si vero infantes fuerint transducti quod non suo vitio peccaverint, in
Abbreviated transcription (Latin):
lirgines quȩ uirginitatẽ suã non custo¬
dierint. si eosdẽ qui eas uiolauerint du¬
xerint. & tenuerint maritos. eo qđ solas
nuptias uiolauerint: post annũ sine pęni¬
tentia reconciliari debebunt. Uel si alios cog¬
nouerint uiros. eo qđ mȩchate sint: placu¬
it ꝑ quinquennu tẽpora acta legitima pę¬
nitentia admitti eas ad cõmunionẽ. AU

Expanded text:
irgines quae virginitatem suam non custodierint, si eosdem qui eas violaverint duxerint et tenuerint maritos, eo quod solas nuptias violaverint, post annum sine poenitentia reconciliari debebunt; vel si alios cognoverint viros, eo quod moechatae sunt, placuit per quinquennii tempora acta legitima poenitentia admitti eas ad communionem opor
Abbreviated transcription (Latin):
d etiã ad custodiendã uitã & famã speciali
ordinatione p̃cipimus. ut nullus clericorũ
extrancȩ mulieri qualibet collatione aut
familiaritate iungat᷑. & ñsolũ indomo illi¬
us extranea mulier non accedat: sed nec ip¬
se frequentandi adextraneã mulierẽ ha¬
beat potestatẽ. sedcũ matre tantũ. sorore.
filia. aut nepte si habuerit aut uoluerit.

Expanded text:
Id etiam ad custodiendam vitam et famam speciali ordinatione praecipimus, ut nullus clericorum extraneae mulieri qualibet collatione aut familiaritate jungatur; et non solum in domo illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi ad extraneam mulierem habeat potestatem, sed cum matre tantum et sorore, filia et nepte, si habuerit, li
Abbreviated transcription (Latin):
ne separari.
XXI.
enitentes que de functo uiro aliis nubere
p̃sumpserint. uł suspecta uł interdicta famili¬
aritate cũ extraneo uixerint: cũ eodem ab
eccłȩ liminib arceant᷑. Hec ctiã & de uiro
inpęnitentia posito. placuit obseruari . XXii

Expanded text:
ne separari. XXI. Poenitentes quae defuncto viro aliis nubere praesumpserint, vel suspecta, vel interdicta familiaritate cum extraneo junxerint, cum eodem ab Ecclesiae liminibus arceantur. Haec etiam de viro in poenitentia posito placuit observari. XXII
Abbreviated transcription (Latin):
rint. anathemate feriri. Ego reccaredus
rex fidem hanc scam̃ &uerã confessionem
quã una ꝑtotũ orbem catholica confititur
ȩccła. corde retinens. ore affirmans: mea
dextera dõ ꝓtegenit subscripsi. Ego badda
gloriosa regina hanc fidem quã credidi. &
suscepi : manu mea de toto corde subscripsi.
Tunc adclamatũ est in laudib dĩ & in fauore
principis ab uniuerso concilio. Cła dõ pa
tatẽ eccłȩ scẽ catholice ꝓuidere. Cła dño
tati uerţ fidei copulauit. & unũ gregem &
unũ pastort̃ instituit. Cui adõ aeternum
Cui adõ aeterna corona. unisi uero ortodoxi
reccaredo regi: Cui presens gla ȩterna. nisi
amatori dõ reccaredo regi: Ipse nouarum
plebiũ in eccła catholica conquisitor. ipse
mereat᷑ ueracit̾ apłicũ meritũ : qui apłicũ
impleuit officiũ. Ipsc sit dõ & omĩb amabi¬
lis: qui tã mirabiliter dm̃ glorificauit in¬

Expanded text:
rint, anathemrint, anathemrex fidem hanc sanctam et confessionem quam una per totum orbem catholica confitetur Ecclesia, corde retinens, ore confirmans, mea dextera Deo protegente subscripsi. Ego Badda gloriosa regina hanc fidem credidi et suscepi, manu mea de toto corde subscripsi. Tunc acclamatum est laudibus Dei et in favore principis ab universo concilio: Gloria Deo tatem Ecclesiae sanctae catholicae providere; glotati verae fidei copulavit, et unum gregem, et unum pastorem instituit: Cui a Deo aeternum Cui a Deo aeterna corona nisi vero orthodoxo Recaredo regi? Cui praesens gloria et aeterna nisi vero amatori Dei Recaredo regi? Ipse novarum plebium in Ecclesia catholica conquisitor: Ipse mereatur veraciter apostolicum meritum qui apostolicum implevit officium: Ipse sit Deo et hominibus amabilis qui ta
Abbreviated transcription (Latin):
& ppt̃ saluit̾ nrãm exmaria uirgine dĩ ge¬
nitrict. scđm humanitatẽ. unũ eundemq
xp̃m filiũ dnm̃ unigenitũ induab natu¬
ris in confuse immutabiliter indiuise inse¬
parabiliter cognoscendo. innullo naturarũ
differentias ꝓpter unitatt̃ perimendas.
Magis autt̃ salua utriusq nature ꝓprieta¬
te. & in una cocunte ꝑsona unoq statu con¬
currente: non induabus ꝑsonis parciendũ
exordio ꝓphete deeo & ipse nos erudiuit:
& patrũ nobis tradidit symbolũ. His itaq
dinatis: statuit scã & uniuersalis sy nodus
aliã fidẽ nulli licere ꝓferre. aut scribere.
aut edere. aut separare:. aut docere. aliter.
Qui autt̃ audent aut disponere aliã fidẽ
aut ꝓferre. aut tradert aliud symbolũ uo¬
lentib conuerti ad scientiã. ueritatis uel
exgentib uł iudȩis. uł hereticis quib cũq :
siquidem aut ep̃i aut clerici fuerint: alie
nos cẽ epõs abepiscopatu. & clericos acdero¬
p̃cipimus. Si uero monachi aut laici fue.¬

Expanded text:
rgine Dei genitrice secundum humanitatem, unum eumdemque Christum Filium Dei unigenitum, in duas naturas inconfuse, immutabiliter, indivise et inseparabiliter cognoscendum: in nullo naturarum differentias propter unitatem perimendas, magis autem salva utriusque naturae proprietate, et in una coeunte persona, unoque statu concurrente, non in duabus personis partiendum exordio prophetae de eo et ipse nos erudivit et Patrum nobis tradidit symbolum. His itaquedinatis, statuit sancta et universalis synodus aliam fidem nulli licere proferre, aut scribere, aut Qui autem audent aut disponere aliam fidem, aut proferre, aut tradere aliud symbolum volentibus converti ad scientiam veritatis, vel ex gentibus, vel Judaeis, vel haereticis quibuscunque, si quidem aut eepiscopos ab episcopatu et clericos a clero; si uero monachi aut laici fue
Abbreviated transcription (Latin):
piuntias in suo detrimento prestare debcit
iudices si ad conciliũ non uenerint. Con
quo succedenti temport iterũ ad concilum
ueniatur: ut iã ñ necesse habeat metropli¬
tanus cp̃s ꝓcongregando concilio litites
destinart. siin priore concilio tempus om̃¬
bus denuntiatur & locus.

Expanded text:
provincias in suo detrimento praestare debeant provincias in suo detrimento praestare debeant judices, si ad concilium non venerint; concegerint, quo succedenti tempore iterum ad concilium veniatur, ut jam non necesse habeat metropolitanus episcopus pro congregando concilio litteras destinare, si in priori concilio tempus omnibus denuntietur et locus.
Abbreviated transcription (Latin):
sine capitali uindicta acriori disciplina
prohibeant..
XUIII
recepit hȩc scã & uniuersalis sy nod̃
ut stante priorũ auctoritate cano¬
num quȩ bis in anno precepit congregari.
concilia: consulta itineris longitudine &
pauꝑtate eccłarũ spanic semel in anno
in loco quẽ motropolitanus clegerit. ep̃ĩ
congregentur: Iudices uero locorũ. uel
auctores fiscaliũ patrimoniorũ. ex decreto
tumnatali tẽpore die kalendarũ nouẽbri¬
um inunũ conueniant: ut discant quã pie
& iuste. cũ popłis agere debeant. ne in anga¬
tũ onerent. siue fiscalẽ grauent. Sunt &¬
enĩ ꝑspectatores epĩ scđm regis ad monitio¬
nẽ qualiter uidices cũ populis agant: ut
ipsos p̃monitos corrigant. aut insolentias¬
eorũ aurib principũ innotescant. Quod
si correptos emendare nequiuerint: & ab
ȩccł̃a & a cõmunione. suspendant. Asaccr¬
doue uero & senioribus deliberctur. quiad p

Expanded text:
sine capitali vindicta acriori disciplina sine capitali vindicta acriori disciplina prohibeant. XVIII. raecepit haec sancta et universalis synodus, ut stante priorum auctoritate canonum quae bis in anno praecepit congregari concilia, consulta itineris longitudine et paupertate ecclesiarum Hispaniae, semel in anno in locum quem metropolitanus elegerit episcopi congregentur. Judices vero locorum vel actores fiscalium patrimoniorum ex decreto gtumnali tempore die calendarum Novembrium in unum conveniant, ut discant quam pie et juste cum populis agere debeant, ne in angatum onerent, sive fiscalem gravent. Sunt enim perspectatores episcopi secundum regis ammonitionem, qualiter judices cum populis agant, ut ipsos peorum auribus principum innotescant. Quod si correptos emendare nequiverint, et ab ecclesia et a communione suspendant. A sacerdote vero et senioribus deliberetur quid per
Abbreviated transcription (Latin):
cili deferrentur: inter cetera tantȩ
crudelitatis opus nunciatur. quantũ conse¬
dentiũ aures sacerdotũ ñ possent sustinere.
ut in quibusdã spaniȩ: partib filios suos pa¬
rentes interimant fornicatione: auidi. pie¬
tatis alieni. Quib si tediũ est filios nume¬
rosius agere: prius scipsos debent castigare
a fornicationt. Nã dũ causa propagandę
plis sortiant᷑ coniugia : parricidio & forni¬
catione tenentur obnoxii. qui filios nc¬
cando ꝓprios docent se non ꝓfiliis. sed pro
libidine uxores duxisse. Proinde tantum
nefas ad cognitionẽ gloriosissimi domini
nr̃i reccaredi regis ꝑlatũ est. Cuius gła
dignata est iudicib earundẽ partiũ impe¬
rare : ut amouendũ tantũ facinus diligen¬
ter cũ sacerdote ꝓcurent. & habita seueri¬
tate ꝓhibeant. Ergo &sacerdotes locorũ
eorundẽ in quib sceleris huius immanitas
ꝑagit᷑. scã sy nodus p̃cipiendo conuenit: ut
idem scelus cũ iudice curiosius querant. &

Expanded text:
cilii deferrentur, inter caetera tantae crudelitatis opus nuntiatur, quantum confidentium aures sacerdotum non possent sustinere, ut in quibusdam Hispaniae partibus filios suos parentes interimant fornicationis avidi, pietatis alieni, quibus si taedium est filios numerosius agere, prius seipsos debent castigare a fornicatione, nam dum causa propagandae prolis sociantur conjugia, parricidio et fornicatione tenentur obnoxii qui filios necando proprios, docent se non pro filiis, sed pro libidine uxores duxisse. Proinde tamen nefas ad cognitionem gloriosissimi Domini nostri Reccaredi regis perlatum est, cujus gloria dignata est judicibus earumdem partium imperare, ut amovendum tantum facinus diligenter cum sacerdote procurent, et habita severitate prohibeant. Ergo et sacerdotes locorum eorumdem in quibus sceleris hujus immanitas peragitur, sancta synodus praecipiendo convenit, ut idem scelus cum judice curiosius quaerant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ditio uł transactio ñ ualebit: Sane si quoᷤᷤ
de serius ȩccłȩ bene meritos sibi ep̃s lib̾tati
placuit custodiri. cũ hoc qđ eis manumissor
in lib̃tate contulerit. Qđ tamen iubemus
uiginti solidoꝵ numeri modũ interula ui¬
neola uł ospiciolo tenere. Qđ amplius da¬
tũ fuerit: post manumissoris mortẽ ȩccłȩ
reuocet᷑. Mmus utiles peregrinis ł clericis
betiã placuit ut clericus sirelicto UIII¬
officio suo ꝓpt̃ districtionẽ ad seculart̃ for¬
lasse confugtrit. & is adquẽ recurrit solaci¬
um ei defensionis impenderit: cum codem
de eccłȩ cõmunione pellat᷑. UIiii

Expanded text:
ditio vel transactio non valebit. Sane si quos ditio vel transactio non valebit. Sane si quos de servis ecclesiae bene meritos sibi episcopus libertati placuit custodiri, cum hoc quod eis manumissor in libertate contulerit, quod tamen jubemus viginti solidorum numeri modum in terrula vineola, vel hospitiolo tenere, quod amplius datum fuerit post manumissoris mortem ecclesiae revocetur. Minus utiles peregrinis vel clericis etiam placuit, ut clericus si relicto officio suo propter districtionem ad saecularem fortasse confugerit, et is ad quem recurrit solatium defensionis impenderit, cum eodem de Ecclesiae communione pellatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
ontifices uͦ quib in sumo saccrdoas
constitutis abextraneis dumtadl
aliquid aut cũ ȩccła aut sequestratim. a
dimitut᷑ aut donat᷑: quia hoc ille qͥ de
ꝓredc̃ptiont animȩ suȩ non pro cõnoᷤ
siccidocis ꝓbatur offerre.:Non quasi suũ pro
sstũ sod quasi dimissũ ȩccłt. inter facultates
ꝯfuturũ: id int̃ facultates suas excł̃a cõpu¬
tat aut retinere non poterit.I
asellas uero uł mancipiola ȩxcłȩ: ep̃i
sicut prisca canonũ precepit auctori¬
tas. uł uasa ministerii quasi cõmendata fi¬
deli ꝓposito in integro eccłȩ iure posside¬
ant. idest ut neq uendert. neq ꝑ quoscũq
contractus res unde pauperes uiuunt aliena¬
se p̃sumant. Qđ si necessitas cõpulerit. ut
distrahat᷑: apud duos uł tres cõprouintiales
uł uicinos epõs causa qua necesse sit uenden
di primitus cõꝓbetur: ut habita discussio¬
ne sacerdotali. eoꝵ subscriptione quȩ facta
fuerit uenditio roboret᷑. Alit̃: facta uen¬

Expanded text:
ontifices vero quibus in summo sacerdotio constitutis ab extraneis duntaxat aliquid aut cum ecclesia, aut sequestratim aut dimittitur aut donatur, quia hoc ille qui donat pro redemptione animae suae, non pro commodo sacerdotis probatur offerre, nprium, sed quasi dimissum Ecclesiae, inter facultates profuturum, id inter facultates suas ecclesia computatum retinere non potasellas vero vel mancipiola ecclesiae episcopi, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, vel vasa ministerii quasi commendata fideli proposito integro ecclesiae jure possideant; id est ut neque vendere, neque per quoscunque contractus res unde pauperes vivunt alienare praesumant: quod si necessitas certa compulerit, ut distrahatur, apud duos vel tres comprovinciales vel vicinos episcopos causa quae necesse sit vendendi 232 primitus comprobetur, et habita discussione sacfuerit venditio roboretur, aliter facta ven
Abbreviated transcription (Latin):
tient. Qđ sitalia ep̃s agere tẽptet: metropo¬
litano eius hȩc insinuare ꝓcurent. Si autẽ
metropolitanus talia gerat: regis hȩc audi¬
tib intimare ñ differant. Ipsis tam̃ heredibus
in eisdem reb ñ liceat quasi uris ꝓprii potes¬
tatẽ p̃ferre : non rapinã ñ fraudẽ ingertre.
ñ uolentiã quãcũq p̃sumere: sed hoc solũ
in salutait̃ sollcitudint̃ adiibere. quod aut
innullã noxam operatio nocens attingat.
aut ut inmultã uel aliquã partt̃ salutaris i¬
ces assumat. Siquis uero deinc eps hȩc mono
temerart uolucrit: & male rapta cũ confisi¬
one restituet. & ex cõmunicationis annus
sententiam sustinebit.

Expanded text:
tient: quod si talia episcopus agere tentet, metropotient: quod si talia episcopus agere tentet, metropolitano ejus haec insinuare procurent: si autem metropolitanus talia gerat, regis haec auditibus intimare non differant. Ipsis tamen 449 haeredibus in eisdem rebus non liceat quasi juris proprii potestatem praeferre, non rapinam et fraudem ingerere, non violentiam quamcunque praesumere, sed hoc solum in salutarem sollicitudinem adhibere, quod aut in nullam noxam operatio nocens attingat aut vel in mulctam vel in aliquam partem salutaris merces assumat. Si quis vero deinceps haec monita temerare voluerit, et male rapta cum confusione restituet et excommunicationis annuae sententiam sustinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
NNIS ITAO: REIAEC¬
clesiasticȩ quantitas sicut reme¬
diũ ueniȩ tribuit conferenti:
ita dampnum rite p̃parat fraudatori. Et
ideo nuillus sacerdotũ uel ministrorũ exrebus
ȩccłȩ quȩ in quibcũq locis afidelib largiunt᷑.
aliquid auferat: & iuri suo aut cathedrȩ ꝓpriȩ
ciuitati conectat. Deuotio enĩ uniuscuiusq
sicut gratanter uotũ contulit dõ: ita definiuit
qđ plenitudo uotorũ conseruaretur in loco: in
quo uelut si collata tenent᷑. manet gr̃a offe¬
rentis: ita si frustrant᷑ imminet ꝑnicies defrau¬
dantis: Uerũ ut reihuius potior soliditas ha¬
beatur. condignis filiis uel nepotib honestio¬
ribq ꝓpinquis eius. qui construxit uel dita¬
uit eccłã. licitũ sit hanc bonȩ intentionis ha¬
bere sollertiã: ut si sacerdott̃ seu ministrũ ali¬
quid exconlatis reb p̃uderit defraudare:
aut cõmonitionis honestȩ conuentione com¬
pescant. aut ep̃o uel iudici corrigenda denun¬

Expanded text:
nis itaque rei ecclesiasticae quantitas sicut remedium veniae tribuit conferenti, ita damnum rite praeparat fraudatori: et ideo nullus sacerdotum vel ministrorum ex rebus Ecclesiae, quae in quibuscunque locis a fidelibus largiuntur, aliquid auferat vel juri suo aut cathedrae propriae unitati connectat. Devotio enim uniuscujusque, sicut gratanter votum contulit Deo, ita definivit quod plenitudo votorum conservaretur in loco, in quo vel ut si collata tenentur maneat gratia offerentis, ita si frustrantur imminet pernicies defraudantis. Verum ut rei hujus potior soliditas habeatur, condignis filiis vel nepotibus honestioribusque propinquis ejus qui construxit vel ditavit ecclesiam licitum sit hanc bonae intentionis habere solertiam, ut si sacerdotem seu ministrum aliquod ex collatis rebus praeviderit defraudare, aut commonitionis honesta conventione compescant, aut episcopo vel judici corrigenda denun
Abbreviated transcription (Latin):
XXII Ut religiosoꝵ corpora psallendo tantũ de¬
ducant᷑. & ut inscõꝵ nataliciis ballimathiȩ
prohibeantur.
OST DANNATON
heresis arrianȩ. & fidei scȩ̃
catholicȩ expositionẽ: hoc
scm̃ precepit conciliũ. ut quia
anon nullis uł heresis uł gen¬
tilitatis necessitate ꝑspaniarũ ecclesias
canonicus pretermissus est ordo: dum &
licentia abundaret: transgrediendi. &
disciplinȩ: optio negaretur : dũ omĩs ex¬
cessus heresi ꝓbaretur. patrocinio & ab¬
undantia mali tẽporis ꝓcul esset. distric¬
tio discipline: At nunc pace ȩccłȩ xp̃i
nũ auctoritas ꝓhibet. sit resurgente disci¬
plina inhibitũ. & agat᷑ omne: qđ precepit.
ꝑmaneant in suo uigore: conciliorũ omnũ
constituta. simul & synodicȩ scõrũ p̃sulũ
romanorũ epistolȩ:. Nullus deinceps ad ꝓ¬
merendos honores excłasticos contra canonũ
asspiret indignus: Nihil ex hoc fiat qđ scĩ
patres spũ dĩ pleni sanxerunt debere non

Expanded text:
 Ut religiosorum corpora psallendo tantum deducantur. 23. Ut in sanctorum natalitiis ballimathiae prohibeantur.ost damnationem haeresis Arianae, et fidei sanctae catholicae expositionem, hoc sanctum praecepit concilium: Ut quia a nonnullis vel haeresis, vel gentilitatis necessitate per Hispaniarum ecclesias canonicus praetermissus est ordo, dum et licentia abundaret transgrediendi, et disciplinae optio negaretur, dum omnis excessus haeresis probaretur patrocinio, et abundantia mali temporis procul esset districtio disciplinae. At nunc pace ecclesiae Chrnum auctoritas prohibet, sit resurgente disciplina inhibitum, et agatur omne quod praecepit, permaneat in suo vigore conciliorum omnium constituta simul et synodicae sanctorum praesulum Romanorum epistolae. Nullus deinceps ad promerendos honores ecclesiasticos contra canonum statuta aspiret indignus, nihil ex hoc fiat quod sancti Patres Spiritu Dei pleni sanxerunt debere non
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ patiantur fructus suos quos adõ
ꝑcipiunt cũ grãrũ actione a uidçis benedi¬
ci. ne nrãm irritã & infirmã faciant bene¬
dictionẽ. Siquis post interdictũ facere
usurpauerit: penitus ab ȩccła abiciatur.
i uero aliquis clericus siut fidelis i¬
cuit eũ acõmumone abstineri. ut debcat.
emendari.l.ii
minime est ad clerũ ꝓmouendus
Uel si qui sunt inp̃teritũ ordinati. sine du¬
i qui inuenti fuerint libellos famosos

Expanded text:
ut non patiantur fructus suos quos a Deo percipiunt, cum gratiarum actione a Judaeis benedici, ne nostram et infirmam faciant benedictionem. Si quis post interdictum facere usurpaverit, penitus ab Ecclesia abjiciatur. XLIX. Si vero aliquis clericus sive fidelis cuit eum a communione abstineri ut debeat emendari. LI. minime est ad clerum promovendus: vel si qui sunt in praeteritum ordinati, sine du qui in ecclesia libellos famosos
Abbreviated transcription (Latin):
firmioresinbecillitates infirmorũ sustinere.
& non nob placere. Unus quisq ur̃m ꝓximo
suo placeat in bono: ad aedificationẽ. Et enĩ
xp̃s non sibi placuit : sed sicut scriptũ ẽ. imꝓ¬
peria imꝓperantiũ tibi cecider̃ suꝑ me: He

Expanded text:
firmiores imbecillitates infirmorum sustinere, et non nobis placere. Unusquisque nostrum proximo suo placeat in bono, ad aedificationem. Etenim Christus non sibi placuit, sed sicut scriptum est: Improperia improperantium tibi ceciderunt super me . »
Abbreviated transcription (Latin):
terra tumens & tacebit. Cũ surrexeritad
uidicandũ as. ut saluos facer& omnesmites
terrae. Et apłsait. Mlihi uindictã. ego retri¬
buã: Et alibi inquit idẽ apłs. Sufficit uni¬
cuiq oburgatio. quaefit aplurimis: ita ut
magis dondis. & consolemini. ne forte habun¬
dantiori triftitia absorbeat᷑. qui ingustia
est. Propter quod: obseero uos ut confirme

Expanded text:
terra timens, et tacebit cum surrexerit, ad terra timens, et tacebit cum surrexerit, ad judicandum Deus, ut salvos faceret omnes mites terrae. Et Apostolus ait: « Mihi vindictam, ego retribuam . » Et alibi inquit idem apostolus: « Sufficit unicuique objurgatio quae fit a plurimis, ita ut magis donetis et consolemini, ne forte abundantiori tristitia absorbeatur is qui in angustia est. Propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
ante audita diligenter inquirat : ne p̃cipi¬
tando quiddã aliquis agat. Si enĩ dñsomni
um. sodomorũ mala quorũ clamorad caelũ
usq ꝑuenerat omnia sciens prius credere nec
cognoscer&. multomagis nos humani & pec¬
catores homines quib in cognita sunt occul¬
ta iudicia dĩ haec praecauere. & nullũ ante
uerã iustãq ꝓbationẽ iudicare aut dãnare
debemus. manifeste apło dicente pauloqui¬
ait : Tuquis es qui iudicas seruũ alienum :
re in excelsũ cornu ur̃m. Loquente sincer¬
uice u&eri : quia neq ab oriente neq ab oc¬
cidente. neq a solitudine montiũ. sed dñs
uidex hunchumiliabit & hunc exaltabit qͥa
calix in manu dñi. & iunomerato ad plenum
mixtus : & ꝓpinabit exeo: Uerũ tamen feces
eius potabunt bibentes omnes impi terrae.
Ego autẽ annuntiabo in sempiternũ. psallã
Tu terribilis es. & quis stabit aduersũ te : Ex
tuncira tua : De caelo autẽ fecifti iudiciũ

Expanded text:
ante audita diligenter inquirat, ne praecipiante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quiddam alum Sodomorum mala, quorum clamor ad coelum usque pervenerat, omnia sciens prius, nec crederecognosceret, multo magis nos humani et peccatores homines, quibus incognita sunt occulta judicia Dei, et, haec praecavere et nullum ante veram justamque probationem judicare aut damnare debemus, manifeste apoait: « Tu quis es qui judicas servum alienum? re in excelsum cornu vestrum » loquentes in cervice veteri, quia neque ab oriente, neque occidente, neque a solitudine montium, sed Dominus judex hunc humiliabit et exaltabit, quia calix in manu Domini ex vino meraco ad plenum mistus, et propinabit ex eo, verumtamen faeces ejus potabunt bibentes omnes impii terrae. Ego autem annuntiabo in sempiternum, psallam Tu terribilis es, et quis stabit adversum te? Ex tunc ira tua, de coelo autem fecisti judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
cipitate sententiae ꝓlatione conpescer&. cũ
omnia nuda & aꝑta sint oculis eius. mala tam̃
sodo mȩ nolu it audita iudicare. priusqu̾a ma¬
nifefte agnoscer& quae dicebant᷑. Unde ipse
ait. Descendã. &ui debo utrũ clamorẽ qui
uenit ad me opere cõpleueruit. annon est
est. sed omnia ei manifesta sunt &iã antequã
fiant: non ob aliud haec & alia multa quae
hicꝓlixitatẽ uitantes non inseruimꝰ ꝑsem
quirere dignatus est: nisi ut nob̾ exemplum
dar&. ne p̃cipites indiscutiendis & iudicandis
negotiis essemus. & ne mala quorundã prius
quisquã p̃sumat credere: quãꝓbare. Cuius
exemplo monem. nead ꝓferendã sententiam
umquã p̃cipitessimus : Aut temere indiligen¬
terq indiscussa quaeq quomodo iudicemus :
dicente ueritatis uoce : Nolite uidicare. ut
non iudicemini: In quo eñiuidicio iudicaue¬
ritis : iudicabimini. & reliqua. Nã mala au¬
dita nullũ moueant: nec passim dicta. absq
certa ꝓbatione quisquã umquã credat: Sed

Expanded text:
aecipitatae sententiae probatione compesceret cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur, unde ipse ait: « Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est est, sed omnia ei manifesta sunt, etiam antequam fiant, non ob aliud haec et alia multa quae hic prolixitatem vitantes non inseruimus per se inquirere dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret ne praecipites in discutiendis et judicandis negotiis essemus, et ne mala quorumdam prius quisquam praesumat credere quam probare. Cujus exemplo monemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere, indiligenterque indiscussa quaeque quoquomodo judicemus, dicente Veritatis voce: « Nolite judicare ut non judicemini: in quo enim judicio judicaveritis, judicabimini, et reliqua. Nam mala audita nullum moveant, nec passim dicta absque certa probatione quisquam unquam credat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
reliquorũ sacerdotũ : non oport& eos aiudicib
eccłae audiri. antequ̾a eorũ discutiat᷑ aeftima¬
tionis suspicio uel opinio. Qua intentionequa
fide. qua ueritate. quauita. qua conscientia.
quoue merito. si ꝓdõ aut ꝓuana gloria. autim¬
micitia. uel odio. aut cupiditate ista sũpserint
necne. Haec omnia fideliter sunt ꝑserutan
da. & diligenter ꝑtractanda:. Nã sunt non¬
siuel parum ipsis molesti extiterint. Idcir¬
co recto oculo primate s eccłarũ utilit̃ p̃uiden¬
dũ est. nequisquã eorũ in nocens uex duraut

Expanded text:
reliquorum sacerdotum, non oportet eos a judicibus reliquorum sacerdotum, non oportet eos a judicibus Ecclesiae audiri, antequam eorum discutiatur aestimationis suspicio vel opinio, qua intentione, qua fide, qua veritate, qua vita, qua conscientia, quove merito, si pro Deo, aut pro vana gloria, aut inimicitia, vel odio, aut cupiditate ista sumpserint necne. Haec omnia fida, et diligenter pertractanda. Nam sunt nonrehendunt, si vel parum ipsis molesti fuerint: idcirco recto oculo primatibus Ecclesiarum utiliter providendum est, ne quis eorum innocens vexetur aut
Abbreviated transcription (Latin):
maisur̃as ꝓeoponatis. sicut & ipse anim̃a suã ꝓ
uobis si necesse fuerit ponere deb&. ipso dicen¬
te saluatore. Bonus pastor. animã suã dat ꝓ
ouib sus. Uosuero oboedite eis & iugilate
ꝓeis : quia ipsiꝓ uobuigilant quasi rationẽ ꝓ
animab ur̃is reddituri. ut cũgaudio hoc faci
ant. & nongementes. Nonẽitaq aplebeaut
uulgarib hominib arguendus uel accusan¬
dus ep̃s lic& sit in ordinatus : quia ꝓmeritis
subditorũ disponit̾adõ uita rectorũ: Exem¬
plo dauid peccantiad cõparationẽ principũ
qui exmerito plebis p̃uaricant᷑ Sacerdotes
enĩ exquirere debent peccata populorũ. &¬
sagaci sollicitudine unũ quẽq ꝓbare : iuxta
testimoniũ dñi adhieremiã dicentis: Pro¬
batorẽ inquit dedi te populo meo robustũ: ut
sidiator bona sepissime sol& conuertere in ma¬
lum. & in electis ponit maculam: Unde siqui
sunt uituperatores aut accusatores ep̃orũ uel

Expanded text:
mas vestras pro eo ponatis; sicut et ipse animam suam pro mas vestras pro eo ponatis; sicut et ipse animam suam pro vobis, si necesse fuerit, ponere debet, ipso dicente Salvatore: Bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis. Vos vero oboedite eis et vigilate pro eis; quia ipsi vigilant quasi rationem pro animabus vestris reddituri, ut cum gaudio hoant et non gementes. Non est itaque a plebe aut vulgaribus hominibus arguendus, vel accusandus episcopus, licet sit inordinatus, quia pro meritis subditorum disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum qui ex merito plebis praevaricantur. Sacerdotes enim exquirere debent peccata populorum, sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum: et sidiator bona saepissime solet convertere in malum, et in electis ponit maculam. Unde si qui sunt vituperatores aut accusatores episcoporum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ous non minimis. & alios in eis ipsis uiuentib
onstitutos. Ideo haec uobisscribimus. ut sci¬
tis hoc fieri non licere : sed ꝓprios reuocari
łintegerrime restitui debere : Illos uero qͥ
dulterina feditate suassponsas quas& uxores
orũ praefixo tenore ẽẽ intellegimꝰ tenent
ici. & adulteros atq infamesfieri eosqrabec¬
lesiasticis honorib arceri iubemus: Siaut̃
duersus eos aliqu̾ã que relã habueritis hisꝑ
etis inquirendũ erit. & auctoritate huiussc̃ẽ
edis terminandũ: Et ne omnia nune singil
sa lute alieni sunt: omnemalũ facere odium
Sanimorũ dissensiones. ex quib omne opus
nalũ ꝓcedit: & benignitatẽ ac simplicititẽ
otamente seruate. Uerũ tamen scitotecunc
quod supra omnesuos laboret ep̃s: quia um̾
nũ & singulorũ. Et ideo sicut ille ꝓuobom
ibus: ita & uos omnes sũmopere laborare pillo¬
lebdis. intantũut si eciã necesse fueritani¬

Expanded text:
bus non minimis, et alios in eis ipsis viventibus bus non minimis, et alios in eis ipsis viventibus constitutos. Ideo haec vobis scribimus, ut sciatis hoc fieri non licere, sed proprios revocari et integerrime restitui debere, illos vero qui adulterina feditate sponsas suas quas et uxores eorum praefixo tenore esse intelligimus, tenent, ejici ut adulteros atque infames fieri, eosque ab ecclesiasticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversus eos aliquam querelam habueritis, his peractis, inquirendum erit et auctoritate hujus sanctae is suscipite. Et ne omnia nunc singulaa salute alieni sunt, omne malum facere odium animorum dissensiones, ex quibus omne opus malum procedit, et benignitatem ac simplicitatem tota mente servate. Veruntamen scitote cuncti, quod supra omnes vos laboret episcopus, quiasuum et singulorum. Et ideo sicut ille pro vobis omnibus, ita et vos omnes pro eo summopere laborare debetis, in tantum, ut si etiam necesse fuerit, ani
Abbreviated transcription (Latin):
prudenter regere &amare. ut auicisse absti¬
neat. & salutẽ consequi possit act̾nã : & illa
cũ t. ta reuerentia eius doctrinã deb& susei¬
pere. eumq amare & diligere: ut legatũ dĩ.
& p̃conẽ ueritatis. Quia teftante ueritate.
quaerũq alligauerit suꝑ terrã erit ligatum
& in caelo. & quaecũq soluerit suꝑ terrã erit
solutũ & in caelis. Nimis timenda est fr̃shȩc
sententia. & praeuidendũ uob ne offen¬
datis eos qui tantã adño habent
potestatẽ. Et ideo potius oboediendĩ : dili¬
gendi. & sũmopere sunt uenerandi: non
detrahendi. uellacerandi. aut eiciendi. sed
portandi & amandi. ipso dicente dño. Qui
uos audit: meaudit. & qui uosspernit mesper¬
nit: Ideo haec uobis & omnib fidelib scribimꝰ¬
sr̃s. ut abhis uos caueatis. & posteris ur̃is non na¬
lũ sedbonũ exemplũ relinquatis. quõ inuiria
Audiuimus enĩ quosdã a uob infamatos & de¬
ilibi ep̃i constitui non possunt. nisi in ciuitati¬

Expanded text:
r regere et admonere, ut a vitiis se abstineat et salutem consequi possit aeternam. Et illa cum tanta reverentia eius doctrinam debet suscipere eumque amare et diligere ut legatum Dei et praeconem veritatis; quia, testante Veritate, quaecumque ligaverit super terram, erunt ligata et in coelo, et quaecumque solverit super terram, erunt soluta et in coelo. Nimis timenda est haec sententia et providenduum vobis, ne offendatis eos qui tantam a Domino habent potestatem. Et ideo potius oboediendi, diligendi et summopere sunt venerandi; non detrahendi vel lacerandi aut eiciendi, sed portandi et amandi, ipso dicente Domino: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Ideo haec vobis et omnibus fidelibusfratres, ut ab his vos caveatis, et posteris vestris non malum, sed bonum exemplum relinquatis, quoniam injurAudivimus enim quosdam a vobis infamatos et dilalibi episcopi constitui non possunt, nisi in civitati
Abbreviated transcription (Latin):
mabat : & ut in eadẽ incederent. discipulos
praemonebat. Dũ luc̃ẽ hab&is inquit: am¬
bulate in lucẽ. Et iterũ Ego sũ lux huius
mundi. Qui sequit᷑ me non ambulabit in
tenebris. sed habebit lum̃ uitae adernae. Et¬
euangelista: Erat lux uera ait quae illumi¬
nat omnẽ homine̾ uenientẽ in hunc mundũ
Si haec lua quae credentib ꝓmittit᷑ in filio
eẽ ꝓbatur & cũ aderno aderna eẽ dicit᷑. quo¬
modo a uob in accessibili luce patris filiusse¬
paratur : Si enĩ filius ds̃ uerus & uita a derna
est : si ne dubio in hac luce simul cũ patre habi¬
tare credendus est: qũã nullus modo nr̃i hoc
mortali corpore constitutus potest aliquatenꝰ
contueri. Sed dũ apparuerit: tunc uere il¬
lũ uidebit sicuti ẽ. qui eius conspectib dign̾
fuerit coaptari : Et non sicut moysescđeri
testimonio subsequente. sereno mentisintu¬
itu in uestigare uolueris: inuenies filiũ non

Expanded text:
mabat, dum ut in eadem incederent suos discipulos mabat, dum ut in eadem incederent suos discipulos praemonebat: Dum lucem habetis, inquit, ambulate in luce . Et iterum: Ego sum lux hujus mundi, qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae aeevangelista: « Erat lux vera, ait, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . » Si haec lux, quae credentibus promittitur, in Filio esse probatur, et cum aeterno aeterna esse dicitur, quomodo a vobis inaccessibili luce Patris Filius separatur. Si enim Filius Deus verus et vita aeterna est, sitare credendus est, quam nullus modo in hoc mortali corpore constitutus, potest aliquatenus contueri; sed dum apparuerit, tunc vere illam videbit sicuti est, qui ejus conspectibus dignus fuerit coaptari: et non sicut Moyses caetetestimonium sequentem, sereno mentis intuitu investigare volueris, invenies Filium non