comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa st̃ nc̃ edes eũ sacris fontib in qͥb fideles
regenerati purificant᷑. & bene qͦdã p̾sagio
delubra appellata st̃. st̃ enĩ in ablutiõe pecc̃õꝵ.
Fons aũ in delubris locꝰ ẽ regeneratoꝵ. in quo
septẽ gradꝰ in sp̃c. scĩ misterio formant᷑. tres in
descensu &e tres in ascensu. Septimꝰ uͦ hic est
cem ignis stabilim̃tũ pedũ. fundam̃tũ aque
Basilice priꝰ dicebant᷑ regũ habitacula. un¬
& nonĩ habent. nã basileus rex. & basilice re¬
nominant᷑. qr ibi regi om̃iũ dõ cultꝰ & sacri¬
ficia offerunt᷑. Martyriũ locꝰ mr̃is greca diri
uł qd̾ sepulera sc̃oꝵ ibi sint mr̃m. Aram qͥd̾a
uocatã dixer̃t. qd̾ ibi incense uictime ardent.
ab altitudine aras. s male. Altare aũ ab altitu¬
dine ostat. eẽ nominatũ. qiͣ alta ara. Pulpitũ
qd̾ in eo lector uł p̾almista positꝰ in publico
a ppło ꝯspiei possit. qͦ liberiꝰ audiat᷑. Tribu¬

Expanded text:
Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is escem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; Basilicae prius vocabantet nomen habent. Nam basileos rex et basilice renominantur, quia ibi regi omnium deo cultus et sacrificia offeruntur. Martyrium eo quod in memoriquod sepulchra sanctorum ibi sint martyrum. Aram quidam vocatam dixerunt quod ibi incensae victimae ardeant. ab altitudine aras, sed male. Altare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribu
Abbreviated transcription (Latin):
habitatio solitarii. Cenobiũ ex greco &e latino
uidet᷑ eẽ cõpositũ. ẽ enĩ habita cułu plurimo¬
rũ in cõmune uiuentiũ. ceno enĩ grece com¬
mune dr̾. Templa nom̃ generale. ꝓ locis enĩ
qͥb ꝙ magnis antiqͥ tẽpla dicebant. E dicta
tẽpla. qiͣ tecta ampla.S & locꝰ designatꝰ ad o¬
rientẽ a ꝯtẽplatione tẽpłu dicebat᷑. cuiꝰ parteᷤᷤ
qͣtuor erant. antica ad ortũ. postica ad occasũ.
sinistra ad septentrionẽ. dextera ad meridiẽ
aspeftans uñ & qnͣdo tẽpłu ostruebant. orien¬
tẽ expectabant eqͥnoctialẽ. ita ut linee ab or¬
tu ad occidentẽ misse fierent partes celi dext᷑
sinistra eqͣles. ut qͥ ꝯsuleret ac dep̃caret᷑ rectũ
orientẽ afpiceret. fana dicta a faunis qͥbꝰ tẽpla
error gentiliũ ꝯstruebat. uñ & ꝯsulentes demo¬
nũ responsa audirent. Delubra uetẽs dice¬
bant tẽpla habentia fontes. qͥb ante ingressũ
diluebant᷑. & appellari delubra a diluendo.

Expanded text:
et Latino videtur esse conpositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. Templi nomen generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, orientem spectabant aequinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui consuleret atque precaretur rectum aspiceret orientem. Fana dicta a Faunis, quibuso templa error gentilium construebat unde consulentes daemonum responsa audirent. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur; et appellari delubra a diluendo.
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ edificia locꝰ duoꝵ pedũ & semipedis
ad circũ eundi facultatẽ relictꝰ. & ab ãbu.¬
lando dictꝰ. Orbita. uestigiũ carri. ab orbe
rote dicta. Porro actꝰ. qͦ pecꝰ agi solet. Eliuosũ
iter flexuosũ. Uestigia st̃ pedũ signa. pͥmis
plantis exp̾ssa. uocata qͦd his uie p̃curren¬
tiũ ĩuestigent᷑. id ẽ agnoscant᷑.¬

Expanded text:
norum aedificia locus, duorum pedum et semipedis, ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. 13. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus quo pecus agi solet. Clivosum, iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod iis viae praecurrentium investigentur, id est, cognoscant
Abbreviated transcription (Latin):
coaggeratis lapidib. Strata ab asgere idẽ¬
a coaceruatione: dicta. ꝙͣ historiei uiã mi¬
ab homine quaqͣ uersũ potest. Iter aũ &e iti¬
ner diu̾sã significationẽ habent. iter enĩ
ẽ locꝰ tͣnsitu facilis. uñ appellamꝰ & itum:
tiner ẽ itus longe uiȩ. & ipse labor ãbulan¬
di. ut qͦ uelis ꝑuenias. Semita itineris dimi¬
diũ ẽ a semi itu dicta. semita aũ hominũ
ẽ uia. Callis ferarũ & pecudũ. Callis feraꝵ¬
ẽ iter & pecudũ. int̾ montes angtũ ⁊ tritũ.
a callo pedũ uocatũ. siue a callo pecridũ p̃¬
duratũ. Tramites st̃ tnsu̾sa. in agris itmnera
siue recta uia dicta qd̾ tñsmittat. Diuor¬
tia st̃ flexus uiarũ. boc ẽ uie in diu̾sa ten

Expanded text:
coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id escoaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est coacervatione dicta; quam historici viam miab homine quaquaversum potest. Iter autem et itiner diversam significationem habent. Iter enim est locus transitu facilis; unde appellamus et itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Semita itineris dimidium est, a semiitu dicta. Semita autem hominum est, calles ferarum et pecudum. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc est viae in diversa ten
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ grecistadia. galli leuuas. egyptii
miliariũ. qiͣ mille. adium. habens pedes.u.
milia. leuua finitur passib mille qͥngentiᷤᷤ.
S tadiũ octaua pars miliarii. ꝯstans passibꝰ.c.
eũq eo spacio det̾minasse. qd ipse sub uno
spũ ꝯfeciss. ac ꝓinde stadiũ appellauit. q̃m
in fine respirass sim̃ul & stetiss. Hia ẽ qua
potest ire uehiculũ. & uia dicta ab ineur¬
su uehiculoꝵ. nã duos artꝰ capit. ꝓpt̃ eunti¬
um &e uenientiũ uehiculoꝵ occursũ. Dĩs
uia aut publica ẽ aut pͥuata. publica ẽ q̃
in solo publico ẽ. q̃ it̃ actꝰ ppło patet. hec
aũ ad mare aut ad oppida ꝑtinet. pͥuata
ẽ q̃ uicino municipio data ẽ. Strata dicta
qr sit uulgi pedib trita. lucretiꝰ. strataꝙ ĩa
data. id ẽ lapidib strata. Primi aũ peni di¬
cunt᷑ lapidib uias strauisse. pꝰea romani
suert̃ ꝓꝑt̾ rectitudinẽ itinerũ & ne plebs
ess ociosa. Agger ẽ media strate eminentia

Expanded text:
cimus, Graeci stadia, Galli leugas, Aegypti miliarium quasi mille adium, habens pedes quinque milia. Leuga finitur passibus mille quingentis. Stadium octava pars miliarii est, constans passibus ceeumque eo spatio determinasse quod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse quoniam in fine respirasset simulque et stetisset. Via est qua potest ire vehiculum; et via dicta a vehiculorum incursu. Nam duos actus capit, propter euntium et venientium vehiculorum occursum. Omnis autem via aut publica est aut privata. Publica est quae in solo publico est, qua iter, actus populo patet. Haec aut ad mare aut ad oppida pertinet. Privata est quae vicino municipio data est. Strata dicta quasi vulgi pedibus trita. Lucretius 1, 315: Stdata, id est lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse; postea Romani suerunt, propter rectitudinem itinerum et ne plebs esset otiosa. Agger est media stratae eminentia
Abbreviated transcription (Latin):
oyses gentis hebraice
primꝰ omniũ diuinaᷤ
leges sacris litteris ex¬
plicauit. Foroneus rex
grecis primꝰ leges iudi¬
ciaq constituit. ¶er¬
curiꝰ trimegistus. pri¬
mus leges egyptiis tradidit. Solon. pͥmꝰ leges
atheniensib dedit. Ligurus pͥmꝰ lacedemo¬
niis uira ex apollinis auctoritate confinxit.
Numa pompiliꝰ qui romulo successit in regno
primꝰ leges romanis edidit. Deinde cũ ppłs
seditiosos magistratus ferre ñ posset. decem¬
uiros legib scribendis creauit. qui leges ex li¬
bris solonis in lannum sermonẽ translatas
duodecim tabulis exposuerunt. Euerunt
autem hi. apiꝰ. cdaudiꝰ. Genucius. ueterius.
Iuliꝰ. Maniliꝰ. Sulpiciꝰ. sextiliꝰ. Curatiꝰ. Romeliꝰ.
Posthumꝰ. hi decem utri legũ conscribendã¬
rũ electi sunt. Leges aut̃ẽ redigere in libris
pͥmus consul pompeiꝰ instituere uoluit. s ñ
ꝑseuerauit obtrectatoꝵ metu. Deinde ce¬
sar cȩpit id facere. s ante int̾fectus est. Pau¬

Expanded text:
oyses gentis Hebraeae primus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi: Appius Claudius, Genucius, Veterius, Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi decem viri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris, primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Cesar cepit id facere, sed ante interfectus est. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Postea theodosiꝰ minor augustꝰ ad similitu¬
dinẽ gregoriam & ermogeniani codic̃ẽ
factum constitutionũ a constantini tem¬
porib sub ꝓprio cuiꝰq imꝑatoris titulo dis¬
posuit. quem a suo nomine theodosianũ
De legib diuinis ⁊ humanis.

Expanded text:
Postea Theodosius minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani Codicem factum constitutionum a Constantini temporibus, sub proprio cujusque imperatoris titulo, disposuit, quem a suo nomine Theodosianum De legibus divinis et humanis.
Abbreviated transcription (Latin):
est. quasi hieuernꝰ. quia plerũq a parte totũ
hiemem significat. Hec temꝑa singulis etiã
partib celi ascribuntur uer quippe orienti
datur. quia tunc ex terris omnĩa oriuntur
Estas uͦ meridiano. eo qđ pars eiꝰ calore fla¬
grantior sit. Hyenis septentrioni. eo qđ fri¬
gorib ⁊⁊ ꝑpetuo gelu torpet. Autumnus
occiduo ꝓpt̾ qđ graites morbos habet. unde
⁊ tunc omĩa folia arboꝵ defluunt. Ut autẽ
autumtꝰ abundet morbis. facit hoc confi¬
niũ frigoris ⁊ caloris. ⁊ compugnantia intͣ
se contrarioꝵ aerum.¬

Expanded text:
est, quasi hievernus; qui plerumque a parte totum, est, quasi hievernus; qui plerumque a parte totum, hiemem, significat. Haec tempora singulis etiam caeli partibus adscribuntur. Ver quippe orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero meridiano, eo quod pars eius calore flagrantior sit; hiems septemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpeOcciduo propter graves morbos, quos habet: unde et tunc omnium folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris, et compugnantia intra se contrariarum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quatuor. uer. estas. autumnus
hy ens. Dicta autem sunt temꝑa a cõmu¬
nionis temꝑam̃to. qđ in uicem se humo¬
re. siccitate. calore.⁊ frigore. temperent.
Hec ⁊ curricula dicuntur. qͥa ñ stant s cuꝑ¬
runt. Constat autẽ post factum mundũ
ex qualitate cursus solis. temꝑa in ternos¬
menses fuisse diuisa. quoꝵ tempoꝵ discre¬
adulta. ⁊ p̾ceps. sic i autumnꝰ nouus. ad uł¬
mȩ sub casu hyemis. Uer autẽ dictum. qđ
uiret. tunc enum post hyemem uestitur tel¬
lus herbis. ⁊mflorem cuncta rumpuntur.
Estas dicitur ab estu. idest a calore. ⁊ estas
quasi usta. idest exusta. ⁊ arida: nam calor
aridus est. Autumnꝰ autẽ a tempestate
omnia maturescunt. Hyemem uͦ ratio
ore sol noluitur circulo: unde hoc tempꝰ
bruma dicitur. quas braxin. idest breuis.
uł a cibo qđ maior sit tunc uescendi appe¬
titus. E dacitas enim grecebruma appellat᷑
unde ⁊ imbrumatici dicuntur qͥb fastidiũ
est ciboꝵ. Hibernꝰ autem int̾ hyemem ⁊ uernũ

Expanded text:
sunt: ver, aestas, autumnus et hiems. Dicta sunt autem tempora a communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. Constat autem, post factum mundum ex qualitate cursus solis temmenses fuisse divisa. Quorum temporadulta et praeceps. Sic et autumnus, novus, adulmae sub casum hyemis. Ver autem dictum, quod viret, tunc enim post hyemem vestitur tellus herbis, et in florem cuncta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore, et aestas quasi usta, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Autumnus a tempestate omnia maturescunt. Hyemem ratio hyeori sol volvitur circulo. Unde et hoc tempus bruma dicitur quasi braxim, id est brevis, vel a cibo, quod major sit tunc vescendi adpetitus, edacitas enim Graece bruma appellatur, unde et inbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciborum. Hybernus autem inter hyemem et vernum
Abbreviated transcription (Latin):
pontur quȩ ad aliquid respicuint. ut nos
nos armis eros qui troas achiuis subiecit.¬
I Diple suꝑne obolata. ponit᷑ ad condi¬
ctiones locoꝵ ac tempoꝵ ꝑsonarũꝙ muta¬
tas.  Recta ce auersa suꝑne obola¬
ta ponitur finito loco suo monade signi¬
ficante similem sequentẽ quoq esse. x
ob sollicitudinem ponit᷑. I Anchora su
ꝑior ponitͣ ubi aliqua res magna om¬
nino est. ch. Anchora inferior est ubiali¬
quid uilissime uł inconuenientiꝰ denun¬
tiatum est. N Chronis nota est que in
paginarũ exponunt᷑. ut ubi lector in li¬
minari huiꝰ modisignũ inueni̾t ad textũ
recurrens eiusdem sermonis uł uersiculi
sciat esse expositionem cuiꝰ similem suꝑ¬
iacentem notam inuenerit

Expanded text:
ponitur quae ad aliquid respiciunt, utVirg.ponitur quae ad aliquid respiciunt, utVirg.nos? an miseros qui Troas Achivis obiecit? Diple superne obolata ponitur ad conditiones locorum ac temporum personarumque muta recta et adversa superne obolata ponitur finita loco suo monade, significatque similem sequentem quoque esse. Aob sollicitudinem ponitur. 24. Anchora   superior ponitur, ubi aliqua res magna omnino est. 25. Anchora inferior ubi aliquid vilissime, vel inconvenientius denuntiatum est. 26. Coronis   nota tantum in paginarum exponuntur, ut ubi lector in liminari hujusmodi signum invenerit ad textum recurrens ejusdem sermonis vel versiculi, sciat esse expositionem cujus similem superjacentem notam invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
agone premia a premiis. certamina a di¬
uersis certaminib separantur. ⁊Positu
ra est figura paragrapho contraria ce ido
sic formata. quia sicut ille principia no¬
tat. ita ista fines a principiis separat. U.
Crifia circuli pars inferior cum ptincto po¬
nitur in his locis ubi questio cdura ce obscu¬
ra aꝑiri uł solui ñ potuit. I. Antisima.
ponit᷑ ad eos uersus. quoꝵ ordo pmntandus
est: sic ce in antiquis auctoribus positum
inuenitur. P. Anisimma cum puu¬
cto ponitur in his locis. ubi in eodem sca¬
su duplices uersus sunti & dubuarur qͥs
potius eligendus sit N Diplehane serip¬
tores nr̃i appomunt in libris eccłiasticoꝵ
cum geminis punctis. hanc antiqui in
his opponebant que ⁊ enodotꝰ ephefuis nͥ
recte adiccerat aut detraxerat. aut puui¬
tauerat. in his ce nr̃i ea usi sunt. ¶ Diple
mediis uł tragoediis phiodos. PAuersa
obolismene quotiens strophe & antistro phꝰ
infertur. I Auersa cum obelo ad ea op¬

Expanded text:
agone praemia a praemiis, certamina a diagone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. 9. Positura   est figura paragrapho contraria, ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. 10. Cryphia  , circuli pars inferior cum puncto, ponitur in iis locis ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potest. 11. Antisigma ponitur ad eos versus quorum ordo permutandus est. Sic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiasticorum cum geminis punctis. Hanc antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. Diple comoediis vel tragoediis periodos. Aversa ὀβολισμένη, quotiens strophe et antistrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Note aut̃ uersib appomnt᷑ numero
ut illucescant ꝑ eamim que deesse uiden¬
tur. Stella eni. aster dicit᷑ greco sermone. a qͦ
asterscus est deriuatꝰ obelus idest uirgula
iacens. apponitur in uerbis uł insententiis su¬
ꝑsiue iteratis. siue m his locis ubi lectio aliqua
falsitate norata est. ut quasi saguta iugulet su
ceobelus dicit᷑ obelus suꝑne ce punctꝰ po¬
nitur in his de quib dubitat᷑ utrũ tolli de¬
beant. ne an apponi.  Limniscus. idest
urgula int̾ geminos punctos iacens apponit᷑
inbis locis quȩ sacrȩ scripture interpretes eo¬
dem sensu. s diuersis sermonib transtule¬
runt. Y. Antigraphus cum puncto oppo¬
nitur ubi in translationib diuersus sensꝰ
habetur. . Astericus cum obelo. hac ꝓ¬
prie aristarchus utebat᷑ in his uersib qui ñ
suo loco positi erant. ¶. Paragraphus po
nitur ad separandas res a reb. quȩ in con¬
nexu concurrunt. quemadinodũ in cata¬
logo loca a locis. ce regiones a regionib. in

Expanded text:
nt. Note autem versibus apponuntur numero ut illucescant per eam notam que deesse videntur, stella enim aster dicitur greco sermone, a quo asteriscus est derivatus. Obelus id est virgula iacens, apponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta quedam iugce obelus dicitur. Obelus superne apunctatus, ponitur in iisdem de quibus dubitatur, utrum tolli debeant, nec ne apponi. Liminiscus id est virgula inter geminos punctos iacens, apponitur in his locis, que sacre scripture interpretes, eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigraphus cum puncto nitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. 7. Asteriscus   cum obelo: hac proprie Aristarchus utebatur in iis versibus, qui non suo loco positi erant. 8. Paragraphus   ponitur ad separandas res a rebus quae in connexu concurrunt, quemadmodum in catalogo loca a locis, et regiones a regionibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
puncto notamꝰ. & mediam distinctionẽ uo¬
camus. quia punctum ad mediam litt̾am
ponimus. Ubi uͦ iam ꝑ gracdus ꝓmuitiando
plenam sententiȩ clausulam facimꝰ. fit ꝑhi¬
odos punctumq ad caput littere ponimꝰ
&e uocat᷑ distinctio idest disiunctio. quia
integram separauit sententiã. Hoc quide
apud oratores. ceterũ apud poetas. ubi
in uersu post duos ꝑecles syllaba remanet
comina est. quia ibi post scansionem p̃cisio
uerbi facta est. ubi uͭ post duos pedes de par¬
te orationis nichil suꝑest colon est totus uero
reterea quȩdam scripturarum notȩ
apud celeberrimos auctores fuerunt q̃sꝙ
antiqui ad distinctionem scͥpturarũ carminib

Expanded text:
puncto notamus, et mediam distinctionem vopuncto notamus, et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus. 5. Ubi vero jam per gradus pronuntiando plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus; punctumque ad caput litterae ponimus, et vocatur distinctio, id est, disjunctio, quia integram separavit sententiam. 6. Hoc quidem apud oratores. Caeterum apud poetas ubi in versu post duos pedes syllaba remanet, comma est, quia ibi post scansionem praecisio verbi facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autePraeterea quaedam scripturarum notae apud celeberrimos auctores fuerunt, quasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus
Abbreviated transcription (Latin):
ositura est figura ad clistinguendos sen¬
sus. ꝑ cola. & cõmata. ce ꝑhiodos quȩ
dum ordine suo apponitur. sensum nobis
lectionis ostendit. Dicte aut̃ positurȩ uł quia
punctis positis annotant᷑. uł quia ibiuox ꝓ
interuallo distinctionis deponitur. has gre¬
ci theses u.cant. latini posituras. Primna po¬
situra. sub distinctio dicit᷑. eadem est &e com¬
ma. ¶edia distinctio sequens est. ipsa &e co¬
la. Ultuna distinctio. que totam sententiam
claudit. ipsa est ꝑhiodos. cuiꝰ ut diximꝰ par¬
tes sunt cola. & commata. quarũ diuersitas
punctis diuerso loco positis demonstrat᷑
Ubi enim inicio ꝓnuntiationis necdũ ple¬
na pars sensus est. ce tamen respirare opor¬
tet. fit cõma. idest particula sensus puncts
ad imam litt̾am ponitur. ce uocatur sub¬
distinctio. ab eo qđ punctũ subrꝰ. idest ad
uam litteram accipit. Ubi aut̃ in sequenti¬
b iam sententia sensum prestat s adhucali¬
quid suꝑest de sententiȩ plenitudine. sit co¬

Expanded text:
ositura est figura ad distinguendos sensus per cola et commata, et periodos, quae dum ordine suo apponitur, sensum nobis 32 lectionis ostendit. Dictae autem positurae, vel quia punctis positis annotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. 2. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura, subdistinctio dicitur, eadem et κόμμα. Media distinctio sequens est, ipsa et κῶλον. Ultima distinctio, quae totam sententiam claudit, ipsa est περίοδος; cujus, ut diximus, partes sunt κῶλον et κόμμα, quarum diversitas punctis diverso loco positis demonstratur. 3. Ubi enim in initio pronuntiationis necdum plena pars sensus est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est, particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur, et vocatur subdistinctio ab eo quod punctum subtus, id est, ad imam litteram accipit. 4. Ubi autem in sequentibus jam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit co
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ ꝯuiuiũ a multitudine ꝯuescentiũ. nã pri¬
triplex modꝰ ẽ discũbendi. ẽdendi. bibendi.
Discũbendi ut. Thoris iussi discubere peis¬
E. dendei e bibendi ut pt̾y pͥna quies osĩ
mensecy remote. crateras stanuuuit nabar¬

Expanded text:
a multitudine convescentium: nam pritriplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi: discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos sta
Abbreviated transcription (Latin):
naturis p̃cipueꝙ galienꝰ in libris he titul ẽ¬
ne pł ceosepia. pueroꝵ &e ituenũ ac ꝑfecte
etatis uiroꝵ mulierũq corꝑa nisito ealore
feruere. & noxios ẽẽ his etatib eibos qͥ calorẽ
augeant. sanitatiꝙ ꝯducere frigida queq
borant. & frigoi e calidos cibos. ꝯuia ueta

Expanded text:
naturis, praecipueque Galienus in libris quorum naturis, praecipueque Galienus in libris quorum ctae aetatis virorum mulierumque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant; sanitatique conducere frigida quaequborant et frigore, calidos cibos, et vetera
Abbreviated transcription (Latin):
re nũcupauert. qr ea ẽ lex ꝯdim̃ti eiꝰ. hanc
greci ⁊eman uocant. Caserim uocatũ qd̾ ca¬
reat seru qiͣ careũ. nã seru ei om̃e deducit᷑.
ut poncderib arguat᷑. Colustrũ lac nouũ qd
neutri generis ẽ. Lac a greco sermone deri
uatũ ẽ ꝓcandore. greci enĩ albũ leueon diet.
lac uͦ ce sanguis qd̾ nutrit & qd̾ nutrit᷑. nam
lacte nutrimur: sanguine uiuimꝰ. Quactũ.
qi coactũ. & qĩ eoagulatũ. accepta enĩ secũi a¬
la specie coagulat. Mlel grece appellationis
ẽ. qd ab apib nom̃ habere ꝓbat᷑. nã apis
qͥdẽ huc usq in india ce arabia colligatum
reꝑit᷑ ramis inherens insimilitudinẽ salis.
omẽ aũ mel dulce. Sardũ amarũ ẽ absintii
causa. cuiꝰ copia illiꝰ regionis apes nutriuit᷑.
E auũ uocari qͥ comeditur magis ꝙͣ qͥ bibitur.
fagere enĩ greci comedere appellant. aiunt
aũ uedici &e qͥ de humanoꝵ coqpꝑs seripsere

Expanded text:
re nuncupaverunt, quia ea est lex condimenti eius. Hanc re nuncupaverunt, quia ea est lex condimenti eius. Hanc Graeci zemam vocant. Caseum vocari quod careat serum, quasi careum: nam serum ei omne deducitur ut ponderibus arguatur. Colostrum lac novum; quod neutri genervatum est pro candore; Graeci enim album λευκὸν dicunt. Lac vero et sanguis, quod nutrit et quod nutritur; nam lacte nutrimur, vivimus sanguine. Quactum, quasi coactum, quasi coagulatum; accepta enim secum alia specie coagulat. Mel Graecae appellationis est, quod ab apibus nomen habere probatur; nam apis quidem hucusque in India et Arabia conligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce: Sardum amarum est absinthii causa, cuius copia eius regionis apes nutriuntur. Favum vocari quia comeditur magis quam bibitur; φαγεῖν enim Graeci comedere appellant. Aiunt autem medici, et qui de humanorum corporum scripsere
Abbreviated transcription (Latin):
cõpesent. a&e silescit. frustã uocatũ qd captõ a
soumine. ẽ eni frumen sũma pars gulequl¬
pa dieta qd̾ eũ pulte olim mixta uescebatur
uĩ a pulm̃tariũ ce pulmentũ dictũ. lucam¬
ce dicte qd priꝰ in lucania factȩ st̃. far cinen
cauoreisa ꝙ minuta qd ea intestinũ fareiat᷑.
hoe ẽ impleat᷑. eũ aliarũ rerũ cõmixtione
M iuitaluocatũ. qd fiat de piseib & isieus hole¬
ribq minutatĩ ꝯeisis. Afratũ qd̃ latine
sumeũ uocat᷑. afro enĩ grece spuma dicit᷑.
Martisia in mortario ex pisce fiunt. inde ⁊ nor¬
mimata Y socem piscẽ quend̾ã diẽt. ex qͦ pͥmũ
isieia facta st̃. & ꝙͣ uis ex alio genere pisciũ
fiant. in itiũ tñ piscis uocabulũ dedit. Gala¬
tice. a colore lacteo nominate. greci enĩgala
lac dieunt. Speras a rotunditate greco uoca¬
bulo appellatas qcqͥd eñi in rotundũ format᷑
spera a grecis dr̃ Ius qͦquine magistri a iu¬

Expanded text:
conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod capiatur a conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod capiatur a frumine; est enim frumen summa pars gulae. Pulpa dicta quod cum pulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmentarium et pulmentum dictum. Lucanicae dictae quod prius in Lucania factae sunt. Farcimen caro concisa et minuta, quod ea intestinum farciatur, hoc est inpleatur, cum aliarum rerum conmixtione. Minutal vocatum quod fiat de piscibus et isiciis oleribusque minutatim concisis. Afratum, quod Latine spumeum vocatur, ἄφρος enim Graece spuma dicitur. Martisia in mortario ex pisce fiunt, unde et nominata. 30. Isocen piscem quemdam vocant, ex quo primum isicia facta sunt, et quamvis ex alio genere piscium fiant, initium tamen piscis vocabulum dedit. Galaticae a colore lacteo nominatae; Graeci enim γάλα lac dicunt. Sphaeras a rotunditate Graeco vocabulo appellatas; quidquid enim in rotundum formatur, σφαῖρα a Graecis dicitur. Ius coquinae magistri a iu
Abbreviated transcription (Latin):
stiones aptũ. s & multi tpr̃is aliqͥd coctũ uocat᷑.
Assum. qd̾ arcdeat qiͣ arsũ. flixrim. eo qd̃ in aqͣ sola
decoquit᷑. lixa enĩ aqua dr̃. ab eo qd̃ sit soluta.
uñ & solutio libidinis luxus. & m̃bra loca mo¬
tata luxa dicunt᷑. frixum a sono dictũ. qnͣdo
ardet in oleo. Salsum. qiͣ sale asꝑsũ. demptis ẽ
medio sillabis trib. R ancidũ. ex uitio nũcupa¬
tũ. qd̾ raucos effitiat Succidia carnes in uisũ
reposite. a succidendo dicte. lardũ eo qd ĩ
domo repositũ ꝯseruat᷑. nã antiqͥ domos lares
dicebant. Taxea lardũ ẽ galliee dictũ. uñ ce
afrantꝰ. in rosa gallũ sagatũ pingui pastũ
tarea. Arugia ab unctione uocatar deiuo
a sue dictũ q̃ suenũ qd̃ pł̾ pinguecdnus hoe
anumal sab eat. Eͥnta ẽ ꝓpe frustũ lentiũ enqꝰ
amaritatiũ offelła facit. uñ ce offariisec
qͥ particusatĩ id ẽ offatĩ ex eoquitntinĩe osfa
satrantu qt si in os canis iacit᷑. saciat᷑. ilico

Expanded text:
aptum. Sed et multi temporis aliquid coctum vocatur. Assum, quod ardeat, quasi arsum. Elixum, eo quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur ab eo quod sit soluta; unde et solutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. Frixum a sono dictum quando ardet in oleo. Salsum, quasi sale asparsum, demtis e medio syllabis tribus. Rancidum ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. Succidia carnes in usum repositae, a succidendo dictae. Lardum, eo quod in domo repositum conservatur; nam antiqui domos lares dicebant. Taxea lardus est Gallice dictum. Unde et Afranius in Rosa284: Gallum sagatum pingui pastum taxea. Axungia ab unctione vocata. Sebum a sue dictum, quasi suebum, quod plus pinguedinis hoc animal habeat. Offa est proprie frustu offellam facit. Unde et offarii coqui, quia particulatim, id est offatim, excoquunt. Nunc 'offa latrantium', qua, si in os canis iacitur, satiatus ilico
Abbreviated transcription (Latin):
currentib obseurant᷑. ex qͦ etiã uitio illox no¬
men ẽ. Amitistizontas appellatꝰ. qr eiꝰ extre¬
mus igniculus in ametisti uiolã exit. Celi¬
donia ex hirundinũ colore uocata. ⁊ duoꝵ ẽ
generũ. quax una ex alta̾ parte purpurea.
& alia purpurea nigris int̾uementibꝰ maculiᷤ.
Cianea scythie gẽma ceruleo coruscans ntore.
pura int̾dũ &e punctulis int̾micantibꝰ auratis
puluisculis uarians. Roditis rosea ẽ. & ex eo no
.x. De canditis.

Expanded text:
rcurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio illorum norcurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. Amethystizontas appellatus quia eius extremus igniculus in amethysti violam exit. Chelidonia ex hirundinum colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis. Cyanea Scythiae gemma caeruleo coruscans nitore, pura, interdum et punctulis intermicantibus auratis pulvisculis varians. Rhoditis rosea est; et ex eo nomen 10 De candidis.
Abbreviated transcription (Latin):
as gẽmas pͥncipatũ ametistꝰ indicus tenet. A¬
metistꝰ purpureus ẽ ꝑmixto uiolatio colore.
&e qiͣ rose nitore. & lenit̃ qͣscła fłamulaᷤ fundeis.
Alterũ eiꝰ genꝰ descendit ad iacinctos causã nõis
eiꝰ effert̃. qr sit qͥddã. in purpura illiꝰ ñ ex to¬
to igneũ. s urini colorẽ habens. Est aũ sculp¬
turis facilis. genera eiꝰ qͥnq. Saphirꝰ ceruleuᷤᷤ
nominis sui fulgore uocat᷑. hic in ethiopia in¬
uenit᷑ ceruleũ colorẽ habens. optimꝰ qͥ nec rarꝰ
ẽ nec densitate obtuns s ex utroq tẽꝑam̃to
lucet. purpuraq refulgens. hic aũ ñ rutilat
ȩqualit̾. sereno enĩ ꝑspicuus atq gratꝰ ẽ. nu¬
bilo corã oculis euanescit atq marcessit.
n os miss frigidꝰ ẽ in sculpturis durissimꝰ
nec tñ inuictꝰ nã ad amante sc̃bit᷑ atꝙ signat᷑
Iacintirzonta indicꝰ ẽ iacinctũ ꝓpe referens.
Quidã aũ eoꝵ cristalli similes capillam̃tis int̃¬

Expanded text:
as gemmas principatum Amethystus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, leniter quasdam flammulas fundens. Alterum ejus genus deseius afferunt quia sit quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilis: genera eius quinque. Sapphirus caeruleus nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacinthum prope referens. Quidam autem eorum crystalli similes capillamentis inte
Abbreviated transcription (Latin):
Tumulꝰ dictꝰ qiͣ tumens tellꝰ. Sarcophagũ gre¬
cũ ẽ nom̃. eo qd̾ ibi corꝑa assumant᷑ sarcon¬
enĩ grece caro. phagos comedere dr̃. Mauso¬
leo st̃ sepulera seu monum̃ta regũ. a mau¬
soleo rege egyptioꝵ dicta. nã eo defuncto ux¬
or eiꝰ mire magnitudinis &e puleritudiniᷤꝰ ex¬
truxit sepulehrũ. intantũ ut usq hodie oĩa
monum̃ta p̃tiosa ex nomine eiꝰ mausolea nũ¬
cupent᷑. Pyramides genꝰ sepulchroꝵ q̃dratũ
& fastigiatũ ult᷑ omnẽ excelsitatẽ. q̃ fieri ma¬
nu posst̃. uñ & m̃surã umbraꝵ egresse. nul¬
łã habere umbrã dicunt᷑. Tali aũ edifitio
surgunt ut a lato incipiant & inangusto
finant᷑ sic̃ ignis. pir enĩ dr̃ ignis. Dos egyptꝰ
habet. Apud maiores enĩ potentes aut sub
montib aut in montib sepeliebant᷑. Inde
tractũ ẽ ut suꝑ cadauera aut piramides fie¬
rent. aut ingentes colũpne collocarent᷑.xii.

Expanded text:
Tumulus dictus, quasi tumens tellus. Sarcophagus GraeTumulus dictus, quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecuenim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genus sepulchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato incipiant et in angusto finiantur sicut ignis; πῦρ enim dicitur ignis. Hos Aegyptus habet. Apud maiores enim potentes aut sub montibus aut in montibus sepeliebantur. Inde tractum est ut super cadavera aut pyramides fierent, aut ingentes columnae conlocarentur. § 1
Abbreviated transcription (Latin):
ab̾nacula tento¬
ria st̃ militũ. qͥb in itinere solis ardo¬
res tẽpestatesq imbriũ frigorisq inuirias
uitant. Dicta aũ tab̾nacula. qd̾ curtine dis¬
tente fimib tabulisq in t̾ra stantib appen¬
derent᷑. q̃ tentoria sustinerent. Tentoriũ uo¬
catũ. eo qd̾ tendat᷑ funib. atq palis. uñ hodie
p̃tendere dicunt᷑. Papiliones uocant᷑ a si
militudine paruuli animalis uolantis
qd̾ maxime abundat florentib maluis.
He sunt auicule q̃ lumine accenso ꝯueniunt
& circa uolitantes ab igne ꝓximo interire co
postea uetitũ ẽ legib ne fetore ipso corꝑa
uiuentiũ ꝯ tactu inficerent᷑. Monum̃tũ idõ
nũcupat᷑ eo qd̾ mentẽ moueat ad defuncti
memoriã. Cũ enĩ ñ uideris monum̃tũ. illud
ẽ qd̾ seriptũ ẽ. excidi tãꝙͣ mortuus a corde.
Cũ aũ uideris monet mentẽ & ad memoriam
te reducit. ut mortiũ recorderis. Monum̃ta
itaq &e memorie ꝓm̃tis ãmonitione dicte.

Expanded text:
abernacula tentoria sunt militum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula, quod cottive distente funibus tabulis interstantibus appenderentur, que tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur funibus atque pilis; unde et hodie pretendere dicuntur. Papiliones vocantur amilitudine parvuli animalis volantis, quod maxime abundat florentibus malvis. Hae sunt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proximo interire cogPostea vetitum est legibus, ne fetore ipso corpora viventium contacta inficerentur, Monumentum ideo nuncupatur, eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est quod scriptum est: Excidit tanquam mortuus a corde. Cum autem videris, monet mentem, et ad memoriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
trix. siue stella maris. genuit enĩ lu¬
men mundi. sermone autẽ syro maria
dña nuncupatur. & pulchre quia dñm
genuit. Elizabeth. dñi mei saturitas. uł
dĩ mei uiram̃tum. Magilalene. turris
¶artha irritans. uł ꝓuocans. sermone
eo ñ fuit. Tebedeus donatꝰ siue fluenᷤ iste. Tacheꝰ
iustꝰ siue iustificatꝰ aut iustificandꝰ. syrũ ẽ nom̃
ñ ebreum. Lazarus adiutꝰ. eo qd̃ sit a mor¬
te suscitatꝰ. Herodes pelliceus. głosus clara
ethimologia. Cayphas inuestigator. aut
sagax. aut uomens ore. iniquo enĩ ore suo
iustum condemnauit. qͣmuis hoc myste¬
rio ꝓpħali annuntiasset. Pontiꝰ declinanꝰ
consiliũ utiq udeoꝵ. accepta enĩ aqua
lauit manꝰ suas dicens. innocens ego sum
a sanguine iusti huiꝰ. Pilatus os malleato¬
ris. quia dum xp̃m ore suo & iustificat &
condemnat. more malleatoris utroq fe¬
rit B arrabas filiꝰ magistri eoꝵ. absq du¬
bio iudeoꝵ magistri qui est diabolus ho¬

Expanded text:
trix, sive stella maris; genuit enim Lumen mundi. Sermone autem Syro MARIA Domina nuncupatur, et pulchre, quia Dominum genuit. 2. ELISABETH, Dei mei saturitas, vel Dei mei juramentum. 3. MAGDALENA, turris. MARTHA, irritans, aut provocans; sermone eo non fuit. 5. ZEBEDAEUS, donatus, sive fluens iste. ZACCHAEUS, justus, sive justificatus, sive justificandus: Syrum est nomen, non Hebraeum. 6. LAZARUS, adjutus, eo quod sit a morte resuscitatus. HERODES, pelliceus, gloriosus, clara etymologia. 7. CAIPHAS, investigator, aut sagax, aut vomens ore; iniquo enim oiustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnuntiasset. Pontius declinans consilium, utique Iudaeorum. Accepta enim aqua lavit manus suas, dicens: Innocens ego sum a sanguine hujus Justi . 9. PILATUS, os malleatoris, quia dum Christum ore suo, et justificat, et condemnat, more malleatoris utraque ferit. 10. BARRABA, filius magistri, eorum absque dubio Judaeorum magistri, qui est diabolus, ho
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ex oleo ⁊ aneto tm̃. Cõposita aũ st̃ q̃ pluribꝰ
ãmixtis fiunt. uñ ce noĩs sui odorem non
habent. quia obtendentib aliis que am¬
miscent᷑. incertũ odorem ducunt: ut celo¬
tum. calasticũ. martiatũ.

Expanded text:
rum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus rum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus admixtis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum. Marciatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ra commutantur. Hinc est qđ medicina seda
philosophia dicit᷑. Utraꝙ enim disciplina ho
minem totum sibi uendicat. nam sicut ꝑ il¬
lam anima. ita ꝑ hanc corpus curatur. Un¬
guenta autem quęda dicunt᷑ a locis. ut teli¬
num. cuniꝰ iuliꝰ cesar meminit dicens. corpusq
suami telino ungimꝰ. hoc conficiebatur in in¬
sula telo. quȩ est una ex eicladib. Sunt & quȩ
num. nam quida tradunt regiũ quendam
puerũ amaracũ nomine cum plura unguen¬
toꝵ genera ferentem casu ꝓ lapsum esse. ce
maiorem ex commuixtione odorem creasse
unde nune optimna unguenta amaracina
dicuntur. Sunt autẽ ex genere floꝵ. Item
sunt alia quȩ a materia suȩ qualitatis di¬
cunt᷑. ut rosaceum. a rosa. ciprinũ a flore ci¬
pro. unde & ꝓpriȩ materiȩ odorẽ ferunt.
Ex eis quedam simplicia unguenta sunt.
que ex una tm̃ specie existunt. unde & sui
noĩs refer̃t odoratũ. ut aneticũ Est enĩ since¬

Expanded text:
ra commutantur. 5. Hinc est quod medicina secunda ra commutantur. 5. Hinc est quod medicina secunda philosophia dicitur. Utraque enim disciplina totum sibi hominem vindicat. Nam sicut per illam anima, ita per hanc corpus curatur. guenta autem quaedam dicuntur a locis, ut Telinum, cujus Julius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi Telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. 188 8. Suntnum. Nam quidam tradunt regium quemdam puerum, Amaracum nomine, complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et majorem ex commistione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta Amaracina dicuntur, sunt autem ex genere florum. 9. Item alia quae a materiae suae qualitate dicuntur, ut rosaceum a rosa; Cyprinum a flore Cypri; unde et propriae materiae odorem referunt. 10. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut Anethinum; est enim since
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾as liberales. medicinȩ ars non contine¬
atur ꝓpt̾ea quia ille singulares continent cau¬
sas ista uͦ omniũ. Nam graminaticã medicus
scire debet: ut intelligere uł exponere possit
quid legit. Similit̾ & rethorieam ut ueracib
argum̃tis ualeat diffimre quȩ tractat. Necũ
&. dialecticam ꝓpter infirmitatũ causas ra¬
tione adhibita ꝑscrutandas. atq curandas
ꝓpt̾ qualitates regionum & locoꝵ situs. in qͥ¬
b doceat quid quisq obseruare oporteat. ¶or¬
ro nrusica incognita illi ñ erit. nam multa
sunt quȩ in egris hominib ꝑ hanc disciplinã
facta legunt᷑ sicut de dauid legitur. qui ab
spũ immundo saulem arte modulationis
eripuit: asclepiades quoq medicus freneticũ
quenda ꝑ simphoniam pristinȩ sanitati re¬
stituit. Postremo & astronomiã notã habeat.xi¬
ꝑ quam contempletur rationem astroꝵ ce
mutationes tempoꝵ nam sicut ait quid̃a
medicoꝵ cum ipsoꝵ qualitatib & nr̃a corpo¬

Expanded text:
as Medicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Necnon et Dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas atque curandas.propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque observare oporteat. Porro Musica incognita illi sunt quae in aegris hominibus 189 per hanc disciplinam facta leguntur, sicut de David legitur, quia a spiritu immundo Saulem arte modulationis eripuit. Asclepiades quoque medicus phreneticum quemdam per symphoniam pristinae sanitati restituit. 4. Postremo et astronomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum, et mutationem temporum, nam sicut ait quidam medicorum, cum ipsorum qualitatibus et nostra corpo
Abbreviated transcription (Latin):
a figura sui dicta dĩ. qd̾ eiꝰ anse geminate ui¬
deant᷑ aures imitari. Recipit añ uini uł aqͥ
pedẽ qͣdratũ. frum̃ti uͦ modios italicos tres.
Cadus greca amphora ẽ. ꝯtinens urnas tres
Urna m̃sura ẽ. ꝙͣ qͥdã quartariũ dicunt.
Propͥe aũ urna uas ẽ. qd̾ ꝓ ꝯdendis defunche
dioꝵ. Medimna aũ latina lingua uocata ẽ id
dimidia. eo qd qͥnꝙ modiis metiat᷑. qͥ ẽ dimdeꝰ
numerꝰ a ꝑfecto denario. Ir taba m̃sura c̃ apd
egyptios sertarioꝵ septuaginta duoꝵ. cõposita
ex numero ꝓꝑt̾ septuaginta & duas gentes uł lin¬
guas q̃ orbẽ impleuert̃. Gomor qͥndecĩ mõdioꝵ¬
cõplet. hic ex ebraico sermone descendit. qͥ uocat᷑
chora similitudine collis: choria enĩ ebraice
colles appellant᷑. Coaceruati enĩ modii trigin¬
ta instar collis uident᷑. & onꝰ cameli efficiunt.

Expanded text:
a figura sui dicta dicitur, quod eius ansae geminatae via figura sui dicta dicitur, quod eius ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italicos tres. Cadus Graeca amphora est continens urnas tres. Urna mensura est quam quidam quartarium dicunt. Proprie autem urna vas est, quae pro condendis defunctorum diorum. Medimna autem Latina lingua vocatur, id est dimidia, eo quod quinque modiis metiatur, qui est dimidius numerus a perfecto denario. Artaba mensura est apud Aegyptios sextariorum septuaginta duorum, conposita ex numero propter septuaginta et duas gentes vel linguas quae orbem inpleverunt. Gomor quindecim modiodimpletur: hic hebraico sermone descendit, qui vocatur chora a similitudine collis: chora enim hebraice, colles appellantur: coacervati enim modii triginta, instar collis videntur et onus cameli efficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& iuginti duo litterarũ st̃ elem̃ta qͥb ostat dui¬
ne legis doctrina. His gͥ exemplis modiꝰ ugn¬
ti duoꝵ sextarioꝵ a moyse sed̾m saere legsu
pondꝰ uł adiciant ignorantes uł detrabant.
ap̃ ebreos tñ ꝯstitutione diuina tali ratione sq¬
uat᷑. Modius enĩ a mͦ dictꝰ. hinc. & modiea idẽ
moderata. modicis enĩ modꝰ nom̃ imposuit ũ
modica ꝓparuis abrisiue ñ ꝓpͥe dicimꝰ. Satun
genꝰ ẽ m̃sure iuxta morẽ ꝓuintie palestin¬
unũ ce dimidiũ modiũ capiens. euiꝰ nom̃ e
ebreo sermone tractũ ẽ. Satũ enĩ ap̃ eos uo¬
minat᷑ sũptio. siue leuatio. eo qd̃ qͥ metit᷑ eni¬
dẽ m̃surã sumat ac leuet. Est & aliud satum
m̃sura sextarioꝵ uiginti duoꝵ capar. q̃i mo¬
dius. Batus uocat᷑ ebraica lingua ab oleari
ginta sextaria q̃ m̃sura una mole uice ꝓtertͥ¬
Amphora uocata. qd̾ hinc ⁊inde leuet᷑. hee gre

Expanded text:
iginti duo litterarum sunt elementa, quibus constat diviiginti duo litterarum sunt elementa, quibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis pondus vel adiciant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est moderata. Modicis enim modus nomen inposuit: nam modica pro parvis abusive, non proprie dicimus. Satum genus est munum et dimidium modium capiens, cuius nomen ex hebreo sermone tractum est. Satum enim apud eos nominatur sumptio sive elevatio, eo quod qui metitur exinde mensuram sumat ac elevet. Est et aliud satum mensura sextariorum vigintiduorum capax quasi modius. Batus vocatur hebraica lingua, ab oleariginta sextaria. Que mAmphora vocata quod hinc et inde levetur. Haec Graece
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sura ẽ. & qͥcqͥd płꝰ minꝰue capit m̃sura ẽ. s
ido hoc nom̃ sibi specialit̃ assũꝑsit. qd̾ sit men¬
sura ꝑfecti numeri id ẽ denarii. Mõdius dictꝰ
ab eo qd̾ sit suo m̃ ꝑfectꝰ. Est aũ mñsura libraes
q̃dragnita q̃tuor. id ẽ sextarioꝵ iuginti duo
cuiꝰ numeri causa inde tracta ẽ. eo qͥd ip
tẽ oꝑa fecit. id ẽ materiã informẽ. angłos iu
celos suꝑiores. t̾rã. aquã. atꝙ aerem. Sdi de
firmam̃tũ sołu. Tercia die. qͣtuor mara se¬
mina. sationes. atꝙ plantaria. Qr̃to die an
solẽ. & lunã. & stellas. Qnto die. tria. pises
reptilia aquarũ. & uolatilia. Sexto die q̃ui
bestias. pecudes. reptilia t̾re. & homine esao¬
ta st̃ omĩa uginti duo genera in sex diebꝰ. es
uiginti due generationes st̃ ab adam usꝙ ad
iacob. ex cuiꝰ semine nascit᷑ om̃is gens isi
& uiginti duo libri uet̾is testam̃ti usqadba¬

Expanded text:
mensura est, et quidquid plus minusve capit mensura est. Sed mensura est, et quidquid plus minusve capit mensura est. Sed ideo hoc nomen specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est denarii. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum quadraginta quattuor, id est sextariorum viginti duorum. Cuius numeri causa inde tracta est, eo quod iseptem opera fecit: id est materiam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nascitur omnis gens Israel; et viginti duo libri Veteris Testamenti usque a
Abbreviated transcription (Latin):
unã. q̃ gemunata. sextariũ fac̃. Sextariꝰ dua¬
rũ librarũ ẽ. qͥb assũptis nominat᷑ bilibris.¬
Assũptꝰ quat̃ fit greco sermone cenix. qͥnqͥes
cõplicatꝰ quinarẽ siue gomor fac̃. adice sextũ.
congium reddit. nã congius sex metit᷑ sexta¬
ruis.a qͦ & sextarii nom̃ dedert̃. Congium aũ
uñ pt̾ea pecunia beneficii gr̃a dari cepta. con¬
giariũ appellata ẽ. Unꝰqͥsq enĩ sui tpr̃is im¬
ꝑator fauorẽ ppł captans. adiciebat. ut largi¬
or uideret᷑ in donis. Congiariũ aũ specialit̃
m̃sura ẽ liqͥdoꝵ. euiꝰ & rem simul &e nom̃ a ro¬
manis impositũ inuenimꝰ. Metrũ ẽ m̃sura¬
liqͥdoꝵ. hec a m̃sura accep̃ nom̃. Metron enĩ
m̃ surã dicunt greci. & inde appellata metreta
licet &e urna &e amphora & reliqua huiꝰ modi
nomina m̃surarũ sint. tñ ista hoc nom̃ a de¬
narii numeri ꝑfectione accep̃. Metrũ ad om¬

Expanded text:
unam, quae geminata sextarium facit. Sextarius duaunam, quae geminata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est. Qui bis adsumtus nominatassumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium autem ocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis inpositum invenimus. Metruliquidorum: haec a mensura accepit nomen: metron enim mensuram dicunt Graeci, et inde appellata metreta. Licet et urna et amphora et reliqua hujusmodi nomina mensurarum sint, tamen ista hoc nomen a denarii numeri perfectione accepit. Metrum ad om