comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serit. De sumptibꝰ egenoꝵ. seruitur ocłis diuitum. Inne¬
uunt curioñ qͦ delectent᷑. & ñ inueniunt miseri aͦ sustẽtet
t quid saltem sanctoꝵ imagines non reuerent᷑. quibꝰ
utiq ip̃m qd̾ pedibꝰ conculcatur scatet pauinentũ
Sxepe sput᷑ in ore angeli. sepe aliciũ sanctoꝵ facies calcibꝰ
cundicur tnseuntium. & añ sacris imaginibꝰ cur uł non
parcitur pulchris coloribꝰ. Cur decoras quod mor fedandũ¬
est. Qͥd si ualent uenuste forme uͥ puluere maeulantur
assiduo: Deniq quid hec ad pauꝑes. ad monachos. ad sp̃u¬
non tamen simplicibꝰ & deuotis.

Expanded text:
serit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inveniunt miseri quo sustententur. Utquid saltem sanctorum imagines non reveremur, quibus utique ipsum, quod pedibus conculcatur, scatet pavimentum? Saepe spuitur in ore angeli, saepe alicujus sanctorum facies calcibus tunditur transeuntium. Et si non sacris his imaginibus, cur vel non parcitur pulchris coloribus? Cur decoras quod mox foedandu Quid ibi valent venustae formae, ubi pulvere maculantur assiduo? Denique quid haec ad pauperes, ad monachos, ad spiritunon tamen simplicibus et devotis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic peccunia peccuniam cͣhit. quia nescio quo pacto ubi
ampliꝰ diuiciarum cernitur. ibi offert᷑ libentiꝰ. auro textis re¬
liquiis signantur ocłi. & loculi aꝑiuntur. Ostendit pulcher¬
rraa forma scĩ uł sce alicuiꝰ. ⁊ eo credit sanctior quo colora¬
tior. Currunt homines ad osculandum inuitant᷑ ad donã¬
dum. & magis mirant᷑ pulchra: quam uenerant᷑ sacra.
Ponuntur deinde in eccłia geminate ñ corone s rote cir¬
cum septe lampadibꝰ. ñ minus fulgentes insercis la ꝑ idi¬
buis. Cernimus ⁊ ꝓ candelabris arbores auasdam erectas
multo eris pondere. miro artificis oꝑe fab̾catas. nec magis
cornscantes suꝑpositis lucernis quam sius geminis. Qͥd pu¬
tas in his omnibꝰ querit᷑ penitentium conpunctio. an in¬
tuentium admiratio: O uanitas uanitatum s non ua¬
nior quam insanior fulget eccłia in parietibꝰ & in pauꝑi¬
bꝰ eget. Suos lapides induit auro. & suos filios nudos de¬

Expanded text:
sic pecunia pecuniam trahit: quia nescio quo pacto, ubi sic pecunia pecuniam trahit: quia nescio quo pacto, ubi amplius divitiarum cernitur, ibi offertur libentius. Auro tectis reliquiis saginantur oculi, et loculi aperiuntur. Ostenditur pulcherrima forma sancti vel sanctae alicujus, et eo creditur sanctior, quo coloratior. Currunt homines ad osculandum, invitantur ad donandum; et magis mirantur pulchra, quam venerantur sacra. Ponuntur dehinc in ecclesia gemmatae, non coronae, sed rotae, circumseptae lampadibus, sed non minus fulgentes insertis lapidibus. Cernimus et pro candelabris arbores quasdam erectas, multo aeris pondere, miro artificis opere fabricatas, nec magis coruscantes superpositis lucernis quam suis gemmis. Quid, putas, in his omnibus quaeritur? poenitentium compunctio, an intuentium admiratio? O vanitas vanitatum, sed non vanior quam insanior! Fulget ecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos de
Abbreviated transcription (Latin):
popłi deuotionem quia sp̃ualibꝰ non possunt. corporali¬
bꝰ extitant ornamentis. Nos uͦ qui iam de populo exi¬
uimus. qui mnundi queq p̃tiosa ac spetiosa reliquimꝰ
ꝓ xp̃o. qui omnia pulchre lucentia. canore mulcen¬
tia. suaue olentia. dulce sapientia. tactu placentia.
cuncta cleniq oblectamenta corporea arbitrati sumꝰ
ut stercora ut xp̃m lucri faciamus quors queso in his
cleuotionem excitare intendimꝰ : Quem inꝗͣ ex hi
fructum. requirimꝰ. stultoꝵ admirationem an ui¬
gentes forte didicimus oꝑa eoꝵ. & seruimus adhuc
auaricia aue est idoloꝵ seruitus. & non requirimꝰ fructum
s clatum: Si queris quo mͦͦ Miro inquam mͦ. Ẽ ali quadam
arte spargitur es ut mulciplicet ur. expendit᷑ ut augeatur
& effusio copiam parit. Ip̃o quippe isu sumptuosarum sed
mirandarum uanitatum accendunt᷑ homines magis ad
offerendum quam ad adorandum. Sic opes opibꝰ hauriunt᷑

Expanded text:
populi devotionem, quia spiritualibus non possunt, corporalipopuli devotionem, quia spiritualibus non possunt, corporalibus excitant ornamentis. Nos vero qui jam de populo exivimus; qui mundi quaeque pretiosa ac speciosa pro Christo reliquimus; qui omnia pulchre lucentia, canore mulcentia, suave olentia, dulce sapientia, tactu placentia, cuncta denique oblectamenta corporea arbitrati sumus ut stercora, ut Christum lucrifaciamus: quorum, quaeso, in his devotionem excitare intendimus? Quem, inquam, ex his fructum requirimus? stultorum admirationem, an simgentes, forte didicimus opera eorum, et servimus adhuc avaritia, quae est idolorum servitus, et non requirimus fructum, sed datum? Si quaeris, quomodo? Miro, inquam, modo. Tali quadam arte spargitur aes, ut multiplicetur. Expenditur ut augeatur, et effusio copiam parit. Ipso quippe visu sumptuosarum, sed mirandarum vanitatum, accenduntur homines magis ad offerendum quam ad orandum. Sic opes opibus hauriuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
posset et iumentum ligare. & ad mensam seruire. & sec¬
tulum p̃parare : Nunc gͦ tante multitudini gartionũ
& iumentoꝵ. cur uł ad solatium nobis malis cum ne
quia uisitatoria.
mitto oratoriorum in mensas altitudines. ĩmo¬
cleratas longitudines suꝑuacuas latitudines.
sũptuosa depolitiones. euriosas depictiones. quȩ
dum in se orantium retorquent aspectum: impedi¬
unt & affectum. & mͥ quodam mͦ rep̾sentant antiquũ
ritum udeoꝵ. S esto. fiant hec ad honorem dei. Illud
aut̾ in t̾rogo monachus monachos. quod in gentibꝰ gẽ¬
tilis arguebat. Nicite ait ille pontifices. in sc̃õ quid facit
aurum: Ego aut̃ dico. Picite pauꝑes. Non enim ac¬
tendo uersum sed sensum. Nicite in quam pauꝑes si
tam̃ pauꝑes. in scõ quid facit aurum : & quid̃ alia
causa est ep̃oꝵs. alia monachors.Scimꝰ namq qd̾ illi
sapientibꝰ ⁊ insipientibꝰ lebitores cum sint : carnalis

Expanded text:
posset et jumentum ligare, et ad mensam servire, et lecposset et jumentum ligare, et ad mensam servire, et lectulum praeparare? Nunc ergo tantae multitudini garsionum ac jumentorum, cur, vel ad solatium mali, nobiscum non quia usitatiora. Omitto oratoriorum immensas altitudines, immoderatas longitudines, supervacuas latitudines, sumptuosas depolitiones, curiosas depictiones: quae dum orantium in se retorquent aspectum, impediunt et affectum, et mihi quodammodo repraesentant antiquum ritum Judaeorum. Sed esto, fiant haec ad honorem Dei. Illud autem interrogo monachus monachos, quod in gentilibus gentilis arguebat: Dicite ait ille, pontifices, in sancto quid facit aurum? Ego autem dico: Dicite, 539 pauperes: non enim attendo versum, sed sensum; dicite, inquam, pauperes, si tamen pauperes, in sancto quid facit aurum? Et quidem alia causa est episcoporum, alia monachorum. Scimus namque, quod illi sapientibus et insipientibus debitores cum sint, carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
cis est cũ tanta pompa & eauitatu incedere
tantis hominum cͥmtoꝵ stipari obsequiis qua¬
Mentior si ñ nid̃i abbatem sexaginta eauos os eo
ampliꝰ in suo ducere comitatu.Dicas si uideas tran¬
seuntes non patreseẽ monasterioꝵs s dnõs castelloꝵ
ũ rectores ammarum.s pͥncipes ꝓuinciarum. Tũ
deinde gestari iubent᷑ mapule.ciphi. baccint cande¬
labra. & mantice suffarcinate ñ stramentis s orna¬
mentis lectoꝵ uix clemq quaenor sengis a sua qͥs¬
piam domo recedit. nisi cum tota ͤ superlectile
sua tanꝗͣ sit. uł iturus ad exercitũ: uł tͣnsiturꝰ
ꝑ desertum uͥ non ualeant inuetiri necessaria
Ln s̃ posset eodem uasculo & aquã manibꝰ uergi
& uniũ bibi: An non posset ardens lucere i cerna
nͥ in cuo qd̾ portas candelabro. ⁊ hoc aureo uł argenteo:
An non posset dormiri. nͥ suꝑ uarium stratum aut
sub siluestri cooꝑtorio. An non unus aliquis in inister

Expanded text:
tis est, cum tanta pompa et equitatu incedere, tis est, cum tanta pompa et equitatu incedere, tantis hominum crinitorum stipari obsequiis; quaMentior, si non vidi abbatem sexaginta equos, et eo amplius in suo ducere comitatu. Dicas, si videas eos transeuntes, non patres esse monasteriorum, sed dominos castellorum; non rectores animarum, sed principes provinciarum. Tum deinde gestari jubentur mappulae, scyphi, bacini, candelabra, et manticae suffarcinatae, non stramentis, sed ornamentis lectulorum. Vix denique quatuor leucis a sua quispiam domo recedit, nisi cum tota supellectili sua, tanquam sit vel iturus ad exercitum, vel transiturus per desertum, ubi non valeant inveniri necessaria. Annon posset eodem vasculo et aqua manibus vergi, et vinum bibi? Annon posset ardens lucere lucerna, si in tuo quod portas candelabro, et hoc aureo, vel argenteo? Annon posset dormiri, nisi super varium stratum, aut sub peregrino coopertorio? Annon unus aliquis minister
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd foris apparet uicioꝵ̃. Uanum cor uanitatis
notam ingerit corpori.&̃ exterior suꝑfluitas: interi¬
oris uanitatis indicium est. mollia indumenta: animni
molliciem indicant. non tanto curaretur corporis
cultꝰ nisi pͥus neglecta fuisset mens inculta uͥtutibꝰ.
ad magistrum respicere auicqͥd a discipulis de
cata morientium de manͣti p̾latoꝵ requirendũ esse
minetur: quo mͦ abbates nr̃i talia fieri patiantur nͥ
forte si audeat dici nemo fident̾ rep̃hendit in quo se
esse irrep̃hensibilem non confidit. Si qͥdem humani¬
tatis est omnnim in quo sibi quisq indulget. Aliis ñ
uehement̃ irasci. Dicam. dicã. p̃sumptuosus dicar. sed
nerum dicam. Quo mͦ lux mundi obce nebͣta est : Quo¬
mͦ sal terre infacuatum est: Quare illis uita uia inte
debuit esse dum exemplũ in suis actibꝰ ostendunt suꝑ¬
bie: ceci fc̃i sunt duces cecoꝵ:
uod enim ut cetera taceam specim̃ humilita¬

Expanded text:
quidquid 538 foris apparet vitiorum. Vanum cor vanitatis quidquid 538 foris apparet vitiorum. Vanum cor vanitatis notam ingerit corpori; et exterior superfluitas interior is vanitatis indicium est. Mollia indumenta animi mollitiem indicant. Non tanto curaretur corporis cultus, nisi prius neglecta fuisset mens inculta virtutibus. ad magistrum respicere quidquid a discipulis delcato morientium de manu pastorum requirendum esse minetur , quomodo abbates nostri patiantur fieri talia; nisi forte si audeam dicere nemo fidenter reprehendit, in quo se esse irreprehensibilem non confidit. Siquidem humanitatis est omnium, in quo sibi quisque indulget, aliis non vehementer irasci. Dicam, dicam; praesumtuosus dicar, sed verum dicam. Quomodo lux mundi obtenebrata est? quomodo sal terrae infatuatum est? Quorum nobis vita, via vitae debuit esse, dum exemplum in suis actibus ostendunt superbiae, caeci facti sunt duces caecorum. Quod enim ut caetera taceam specimen humilita
Abbreviated transcription (Latin):
cle seculo quantimilibet honoratus etiam si rex. etiã¬
si imꝑator ille fuerit. non tam̃ nr̃a horrebit indumẽ¬
ta. si suo sibi mͦ p̃parata fuerint & aptata: ceterum ĩquis
in habitu ñ est religio. s incorde. Bene. At ta quando
cucullam empturus iustras urbes. fora aorcius. ꝑcur¬
ris ñdinas domos serutaris negatiatoꝵ. cunctam eñ¬
tis singuloꝵ suꝑlectilem in gentes explicas. cumilos
pannoꝵ attrectas digitis admoues ocłis sbotis opponis ra-¬
dio. auicqͥd grossum quicqͥd pallidum occurrerit respa¬
is. si quid aut̾ sui puritate ac nitore placuerit: mox il
lud quantelib p̃cio satagis tͥ retinere. Rogo ce ex corde
facis an fimplicit̾: cum deniq contͣ regulam ñ ad
uiliꝰ occurrerit. s studi osissime queris ad̾ quia rariꝰ
ine iit᷑ p̃ciosius emitur. ignorans facis hoc an foris¬
ex induxtria. Ex cordis thesauro sine dubio ꝓceoit

Expanded text:
de saeculo, quantumlibet honoratus, etiamsi rex, etiamde saeculo, quantumlibet honoratus, etiamsi rex, etiamsi imperator ille fuerit, non tamen nostra horrebit indumenta, si suo sibi modo praeparata fuerint et aptata. 26. Caeterum in habitu, inquis, non est religio, sed in corde. Bene. At tu quando cucullam empturus lustras urbes, fora circuis, percurris nundinas, domos scrutaris negotiatorum, cunctam evertis singulorum supellectilem, ingentes explicas cumulos pannorum, attrectas digitis, admoves oculis, solis apponis radio; quidquid grossum, quidquid pallidum occurrerit, respuis; si quid autem sui puritate ac nitore placuerit, illud mox quantolibet pretio satagis tibi retinere: rogo te, ex corde facis haec, an simpliciter? Cum denique contra Regulam, non quod vilius occurrerit, sed studiosissime quaeris, quod quia rarius invenitur, pretiosius emitur; ignorans facis haec, an ex industria? Ex cordis thesauro sine dubio procedit,
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵs solidoꝵ parabatur adequitandum: putas ne inquam
cꝰpiam ibi lectulum oꝑtoriũ cattinum. aut discolor barrican
oꝑiebat. ħͥ singulis diuidebatur tantum ꝓ ut cuiq opꝰ erat.
non illic arbitror ualde curatum fuisse de p̃cio. de colore. de
cultu uestimentoꝵ. ubi tam indefessum inerat studium in
concoroia moꝵ ammoꝵꝵ coherentia ꝓfectuq uirtutum¬
.multitudini inquit credentium erat cor unũ ⁊ anima
una. Ubi minc illud unaminitatis exercicium: fusi sumꝰ
extͣ nis & de regno clei qd̃ intͣ nos est. & relictis ueris ac p¬
hennibꝰ bonis. foris querimus uanã consolationem de ua¬
nitatibꝰ & insaniis salłis. ac iam religionis antique ñ so¬
lum uirtutem amisimꝰ: s nec spetiem recinemus. Ec
solebat eẽ. insigne: a monachis nr̃i temporis insignũ
inuenimꝰ quod uestiri dignemur. miles ⁊ monachus ex
eodem panno parciunt᷑ sibi cucullam & clamidem Qͥs

Expanded text:
torum solidorum mula parabatur ad equitandum? Putasne, inquam, torum solidorum mula parabatur ad equitandum? Putasne, inquam, cujuspiam ibi lectulum opertorium cattinum, aut discolor barricanus operiebat, ubi singulis dividebatur tantum, prout cuique opus erat? Non illic arbitror valde curatum fuisse de pretio, de colore, de cultu vestimentorum, ubi tam indefessum inerat studium in concordia morum, animorum cohaerentia, profectuque virtutum. Multitudinis, inquit, credentium erat cor unum, et anima una . 25. Ubi nunc illud unanimitatis exercitium? Fusi sumus exterius, et de regno Dei quod intra nos est, relictis veris ac perennibus bonis, foris quaerimus vanam consolationem de vanitatibus et insaniis falsis: ac jam religionis antiquae non solum virtutem amisimus, sed nec speciem retinemus. Eccesse solebat insigne, a monachis temporis nostri in signum invenimus, quo vestiri dignemur. Miles et monachus ex eodem panno partiuntur sibi cucullam et chlamydem. Quivis
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ habentes uictum ⁊ uestitum his contempti sumꝰ.
Nobis antem est pro uictu satietas. nec uesticum ap¬
pecimus s ornacum:
inuenitur non qd̾ repellat frigus s qd̃ suꝑbi¬
re compellat. ñ demq iuxta regulam qd̃ uiliꝰ
comꝑari potest: s qd̾ uenustiꝰ ᷤ ĩmo uarus ostentari heu
me miserum qualencumq monachum cur adhuc ui¬
uo uidere adid uenisse ordinem nr̃m. ordinem scilicet
qui pͥmus fuit in eccłia ĩmo a quo cepit eccłia Quo nullꝰ
in terra similior angelicis ordinibꝰ. millus incimor ei q̃
ꝓpt̾ caritatis ardorem. huiꝰ apłi institutores. cuiꝰ hi qͦs
paulus tam sepe scõs appellat inchoatores extiterunt
& quidem int̾ illos cũ nichil qd̃ suum ẽẽ. quispiam re-¬
ne uͥ tantum qd̾ opus erat accipiebatur. ibi ꝓculdubio
nichil ociosum admittebat᷑. Quanto mag̾ nichil curi
isebrunum querebatur ad induendum ciuiquã mula ducẽ¬

Expanded text:
loquitur: Habentes victum ei vestitum, his contenti sumus . loquitur: Habentes victum ei vestitum, his contenti sumus . Nobis autem est pro victu satietas, nec vestitum appetimus, sed ornatum. inveniatur: non quod repellat frigus, sed quod superbire compellat: non denique juxta Regulam, « quod vilius comparari potest » , sed quod venustius, imo vanius ostentari. Heu me miserum qualemcunque monachum! cur adhuc vivo videre ad id devenisse Ordinem nostrum, Ordinem scilicet qui primus fuit in Ecclesia, imo a quo coepit Ecclesia; quo nullus in terra similior angelicis ordinibus, nullus vicinior ei qpropter charitatis ardorem; cujus Apostoli institutores, cujus hi, quos Paulus tam saepe sanctos appellat, inchoatores exstiterunt? Et quidem inter illos cum nihil quod suum esset quispiam rene ubi tantum quod opus erat accipiebatur, ibi nihil procul dubio otiosum admittebatur: quanto magis nihil curiosembrunum quaerebatur ad induendum; cuiquam ducen
Abbreviated transcription (Latin):
c̃itus. sicut dolor in utero habentis & non effugient. be¬
licata nimis medicina est prius aligari quã uulnerari
menbrũ non ꝑcussum plangere & nondum susceptor utu
admonere man̾um. fouere unguento ui non dolet empias¬
truno ahibere ii cesura non est. discernendũ deinde int̾
os & ma̾e habentes. baculos in manibꝰ gestare ubent᷑.
egrotantes. Plane necessario. s ut quam pallor innulcu
matiesq non indicat: baculus sustentans menciat᷑ in ua¬
litudinem. fadendas an lugendas dixerim hiuꝰmodi in¬
eptias : Dic macharis inxit: Sic basilns docuit: Sic
antonius instituit: Sic pacres in egipto couersati sũs.
Sie deniq sic odo. Maiolus. odilo. hugo. quos se sui utiq
oroiis principes ⁊ p̃ceptores hab̾e głant᷑ aut cenuerũt.
ut teneri censuerunt: S hi om̃s si sc̃ĩ ĩmo quia scĩ
fuerunt a sco apło non dissenserunt. qͥ ni mirum ita

Expanded text:
teritus, sicut dolor in utero habentis, et non effugient . Deteritus, sicut dolor in utero habentis, et non effugient . Delicata nimis medicina est, prius alligari quam vulnerari, membrum non percussum plangere, et necdum suscepto ictu admovere manum, fovere unguento ubi non dolet, emplastrum adhibere ubi caesura non est. 23. Ad discernendum deinde inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios: ut quam pallor in vultu, maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. Ridendas, an lugendas dixerim hujusmodi ineptias? Sic Macarius vixit? sic Basilius docuit? sic Antonius instituit? sic patres in Aegypto conversati sunt? sic denique sancti Odo, Maiolus, Odilo, Hugo, quos se sui utique Ordinis principes et praeceptores habere gloriantur, aut tenuerunt, aut teneri censuerunt? Sed hi omnes, si sancti, imo quia sancti fuerunt, a sancto Apostolo non dissenserunt, qui nimirum ita
Abbreviated transcription (Latin):
quidem corporis infirmantis ruinas reficere ꝓ incon¬
modo: s carnis luxuriantis curam ꝑficere in desiderio
Rogo que est hec securitas int̾ frendentium undiq hosti¬
um fulgurantes hastas & circum uolantia spicula canqͣ
finito iam bello & tͥumphato adu̾sario: ꝓhicere arma &
aut prandiis incubare largioribꝰ aut nudum molli uolup¬
tari in lectulo: Qͥd hoc ignaue est o bom milites : Sociis
in sanguine & cede uersantibꝰ uos aut cibos delegitis deli¬
catos. aut somnos capitis matutinos.: Aliis inquã nocte
ac cdie cura ꝑuigili festinantibꝰ redimere tempꝰ qm̃ dies
mali sunt. uos econtͣrio & longas noctes dormittando
consumitis ⁊ dies fabulando ducitis ociosos. An dicitis pax
& non est pax. cur non uereciumdiamini ad exꝓbatio¬
nem apłice indignationis : Nondum enim aitͤ resistitis
usꝙ ad sanguinem. Inimo iam ad eiꝰdem terribilis ualde
cõminationis conitruum exꝑgiscimini. Cum dixerint¬
inquit pax. securitas tunc repentinus eis suꝑueniet in¬

Expanded text:
quidem corporis infirmantis ruinas reficere pro incommodo, sed carnis luxuriantis curam perficere in desiderio. Rogo, quae est haec securitas, inter frendentium undique hostium fulgurantes hastas et circumvolantia spicula, tauquam finito jam bello et triumphato adversario, projicere arma, et aut prandiis incubare longioribus, aut nudum molli volutari in lectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in sanguine et caede versantibus, vos aut cibos diligitis delicatos, aut somnos capitis matutinos? Aliis, inquam, nocte et die cura pervigili festinantibus redimere tempus, quoniam dies mali sunt; vos econtrario et longas noctes dormitando consumitis, et dies fabulando ducitis otiosos? An dicitis, Pax, et non est pax? cur vel non verecundamini ad exprobrationem apostolicae indignationis? Nondum enim, ait, restitistis usque ad sanguinem . Imo jam ad ejusdem terribilis valde comminationis tonitruum curitas; tunc repentinus eis superveniet in
Abbreviated transcription (Latin):
purum ẽ contenti. essemꝰ. pudec dic̃e. s magis pudeat actio¬
tari & si pndeat audiri non pudeat emendari. Ueideas uno
in prandis ter uł quat̃ seimplenum calicem reportari
quatinus oiuersis unis magis odoratis quam potates
nec tam haustis auiam atcactis sagati ꝓbatione & cesert
cognitione unum tandem ei pluribꝰ quod fortuis sit
eligatur. Quale est aut̃ ild̾ qd̾ ñ nulla monasteri⁊ eb
seruare dicuntur in magnis uidelicet fesis uma eełi¬
buta meue pigmentors resꝑsa pulueribꝰ inconuenti¬

Expanded text:
purum est, contenti essemus! Pudet dicere, sed magis pudeat actipurum est, contenti essemus! Pudet dicere, sed magis pudeat actitari; et, si pudet audiri, non pudeat emendari. Videas uno in prandio ter, vel quater, semiplenum calicem reportari: quatenus diversis vinis magis odoratis, quam potatis, nec tam haustis quam attactis, sagaci probatione et celeri cognitione unum tandem e pluribus, quod fortius sit, eligatur. Quale est autem illud, quod nonnulla monasteria ex more observare dicuntur, in magnis videlicet festis vina delibuta melle, pigmentorum respersa pulveribus, in convent
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim dic̃e sufficit quot modis ut cet̾a taceam cosu
oua uersantur. & nexantur. Quanto studio euercunt. sub¬
uertunt᷑. liqͥntur. durantur. diminuunt᷑. & muine. adeni
ferra nunc assa. munc farsa. nunc mixtim nune sgillai¬
tim appomuntur. Et quit ant̃ hec omnia nisi ut soli fasti¬
dio consulatur: Ip̃a cdeinde quantas rerum caus deforis
apparere curatur. ut non minus aspectus quam gutus
delectet᷑ & eum iam stomachus crebris ructibꝰ repletuiu
solndicet. nec dim tam̃ curiositas satiatur en dubo ecli
cuii nec cololes lncent. nec se sapores demulcentcouim om¬
nia susciꝑe cogitur: oppssus magis obruitur quam re¬
potu quid oicam. qm̃ nec uulo quidẽ pacto umum aquitũ
admttit᷑: om̃s nimirum ex qno monachi sumius. enfir¬
mos thomachos habemus. ⁊ tam necessarium apłi de utẽ¬
do uno consilium merico ñ neglegimnꝰ modico tatũ qt
iue pmisit nescio cur p̃cmissio. & ucinam uł solo cum &̃

Expanded text:
Quis enim dicere sufficit, quot modis ut caetera taceam sola Quis enim dicere sufficit, quot modis ut caetera taceam sola ova versantur et vexantur, quanto studio evertuntur, subvertuntur, liquantur, durantur, diminuuntur; et nunc quidem frixa, nunc assa, nunc farsa, nunc mistim, nunc singillatim apponuntur? Utquid autem haec omnia, nisi ut soli fastidio consulatur? Ipsa deinde qualitas rerum talis deforis apparere curatur, ut non minus aspectus, quam gustus delectetur: et cum jam stomachus crebris ructibus repletum se indicet, necdum tamen curiositas satiatur. Sed dum oculi cui nec colores lucent, nec sapores demulcent, dum omnia suscipere cogitur, oppressus magis obruitur quam repotu quid dicam, quando ne 536 ullo quidem pacto vinum aquatum admittitur? Omnes nimirum, ex quo monachi sumus, infirmos stomachos habemus, et tam necessarium Apostoli de utendo vino consilium merito non negligimus, modico tamen, quod ille praemisit , nescio cur praetermisso. Et utinam vel solo, cum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nemo qui tͥbuat. suchil de scͥpturis. nichil cle saluce
ngit᷑ animarum. s nuge ⁊ risus ⁊ uerba ꝓferunt᷑ inuen¬
nter prandendum
quantum fauces dapibꝰ. tantum aures pascunt᷑ rumo¬
ribꝰ. quibꝰ totus intentus modum nesciens medendo. In
terim aut̃ fercula ferdis apponuntur. & ꝓ solis carm¬
buis a quibꝰ abstinctur grandium pisciumꝰ corpora du¬
plicant᷑. cumq pͥoribꝰ fueris satiatus. si scd̾os actigeris.
indeberis tͥ nectum gustasse pisces. Tanta quippe acau¬
ratione ⁊ arre coccoꝵ cuncta apparancur. quatinus aua¬
tuor aut quinq ferculis deuoracis: pͥma ñ impediant
nouissima nec satietas minuat appetitum. palatura ai¬
re dum nouellis seoucit᷑ condimentis. paulatim dissuescere
coginta ⁊ ad succos extraneos ueluttad huc ieiiuouarat
dam ad uit̾inis gula̾ ꝓuocatur saporibꝰ. transitirr nimi¬
rum meta necessitatis. s nec dirm delectatio scrꝑat iioa

Expanded text:
nemo qui tribuat. Nihil de Scripturis, nihi! de salute nemo qui tribuat. Nihil de Scripturis, nihi! de salute agitur animarum; sed nugae, et risus, et verba proferuntur in venInter prandendum quantum fauces dapibus, tantum aures pascuntur rumoribus: quibus totus intentus, modum nescias in edendo. 20. Interim autem fercula ferculis apponuntur: et pro solis carnibus, a quibus abstinetur, grandia piscium corpora duplicantur. Cumque prioribus fueris satiatus, si secundos attigeris, videberis tibi necdum gustasse priores  al. pisces. Tanta quippe accuratione et arte coquorum cuncta apparantur, quatenus quatuor aut quinque ferculis devoratis, prima non impediant novissima, nec satietas minuat appetitum. Palatum quippe, dum novellis seducitur condimentis, paulatim dissuescere cognita, et ad succos extraneos, veluti adhuc jejunum, avide sdam adulterinis gula provocatur saporibus; transitur nimirum meta necessitatis, sed necdum delectatio superatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bidinem s alioꝵ pacem. Alii uͦ qui ⁊ resist̾e non ualent
multitudim contradicentium qui utiq canquam pro
ordine libera tibera uoce defendunt. & quotiens ista ali¬
qua ꝓ ut ratio dictat restringere uł mutare incipiit.
illi mox toca eis auctoritate resistunt. Qͥs in pͥncipio¬
cum ordo cepit monasticꝰ ad tantam credet monachos
inerciam deuenire : O quantum clistamus ab his qui in
diebꝰ anconii extitere monachi Si quidem illi cum se
inuicẽ ꝑ cempꝰ ex caritate reuiserent. tanta ab inuicem
auiditate panem animarũ ꝑcipiebant. ut corporis cibũ
ori parti pͥus inseruiebatur. Hec summa discretio cum
ampliꝰ sumebat que maior erat. hec deniq uera cari¬
tas ubi anime quarum caritate xp̃c mortuus est tanta
sollicitudine refocilabantur. Nobis aut̃ connenientibꝰ
in unum ut uerbis apłi utar iam non est dnicam cenã
manducare. panem quippe celestem nemo qui requirat

Expanded text:
bidinem, sed aliorum pacem. Alii vero, quia resistere non valent bidinem, sed aliorum pacem. Alii vero, quia resistere non valent multitudini contradicentium, qui haec utique tanquam pro Ordine libera voce defendunt; et quoties isti aliqua, prout ratio dictat, restringere vel mutare incipiunt illi, mox tota eis auctoritate resistunt. CAPUT cum Ordo coepit monasticus, ad tantam crederet monachos inertiam devenire? O quantum distamus ab his qui in diebus Antonii exstitere monachi! Siquidem illi cum se invicem per tempus ex charitate reviserent, tanta ab invicem aviditate panem animarum percipiebant, ut corporis cibum ori parti prius inserviebatur: haec summa discretio, cum amplius sumebat quae major erat: haec denique vera charitas, ubi animae, quarum charitate Christus mortuus est, tanta sollicitudine refocillabantur. Nobis autem convenientibus in unum, ut verbis Apostoli utar, jam non est dominicam coenam manducare . Panem quippe coelestem nemo est qui requirat,
Abbreviated transcription (Latin):
nil boni facere anime uidelicet excolendis uirtutibꝰ nul¬
lam oꝑam dare. aue utiq licet int̾im sponso sit uidua¬
ta celesti. sensus tam̃ de sp̃u sc̃o conciꝑe ⁊ parere non
desinit in mortales. qui uidelicet incorruptibilis. celestis¬
ꝙ hereditatis ualeant esse capaces. s si pium habeant
studiosumq cultorem. Sub hac tam̾ abusione iam fe¬
re ubiq sic̃ ꝓ ordine tenentur. fere iam ica ab omni¬
bus sine querela atq in rep̃hensibilit̾ obseruant᷑. quã¬
quã dissimilit̾. Non nulli quippe his om̃ibꝰ tanquã non
utentes utuntur. & ideo aut cũ nulla offensa aut cũ
minima. Aliquanti quippe hec agunt ex simplicita¬
te aliquanti ex caritate. ali quanti ex necẽssitate. & dã¬
namq simplicit̾ ista tenent. qnĩ sic eis p̃cipitur. parati
alit̾ agere si alit̾ p̃ciꝑetur. Quidam aut̃ ne discordit̾ ab eis
inuant cum quibꝰ habitant sectantes in his non suam li¬

Expanded text:
nil boni facere, animae videlicet excolendis virtutibus nulnil boni facere, animae videlicet excolendis virtutibus nullam operam dare. Quae utique, licet Sponso interim sit viduata coelesti, sensus tamen de Spiritu sancto concipere et parere non desinit immortales; qui videlicet incorruptibilis coelestisque haereditatis valeant esse capaces, sed si pium habeant studiosumque cultorem. 18. Sub hac tamen abusione jam fere ubique sic pro ordine tenentur, fere jam ita ab omnibus sine querela 535 atque irreprehensibiliter observantur; quanquam dissimiliter. Nonnulli quippe his omnibus tanquam non utentes utuntur; et ideo aut cum nulla offensa, aut cum minima. Aliquanti quippe haec agunt ex simplicitate, aliquanti ex charitate, aliquanti ex necessitate. Quidanamque simpliciter ista tenent, quoniam sic eis praecipitur; parati aliter agere, si aliter praeciperetur. Quidam autem ne discorditer vivant ab eis cum quibus habitant; sectantes in his, non suam li
Abbreviated transcription (Latin):
Re ꝯsequi mised̾iam que misedibꝰ pͦmittitur menangelioᷤᷤ
ueritatis ore dicentis. beati misericordes am̃ ip̃i miscd̾̃iam
consequent᷑: s certissime potiꝰ penam expectet. quam ta
affectando imp̃cantur. non sit inquiens in recordatione
s conterat᷑ quasi signum infructuosum. Bigne plane
retͥbutionis cansam mox subinfert satis idoneam: dicẽs.
Bauit enim sterilem & que non parit & iudue bñ non¬
fecit. In ordinata ꝓfecto atq irracionabilis miscd̃ia est
sterilis ⁊ infructuose carnis que iuxta dm̃ u̾bũ non
bit. ad implendis inuigilare desid̾sis. & cle amme eura
sapientis salubrimum non curare consilium atq dicẽ
sereri anime tue. non potest non mereri miscd̾ĩam
qua fit ut placeas deo. Alias aut̃ non est miscd̾ia sicut
iam dixi. s crudelitas non est caritas s iniquitas ñ ẽ
discretio s confusio: sterilem que non parit. pascere
idẽ. inucilis carnis concupiscentiis inseruire. & uidue

Expanded text:
sericordiam, quae misericordibus promittitur in Evangelio, Veritatis ore dicentis, Beati misericordes quoniam ipsi misericordiam consequentur : sed certissime potius poenam exspectet, quam tali, phetizando, quam affectando imprecatur, Non sit, inquiens, in recordatione, sed conteratur quasi lignum infructuosum. Dignae plane retributionis causam mox subinfert satis idoneam, dicens: Pavit enim sterilem, et quae non parit, et viduae non benefecit . 17. Inordinata profecto atque irrationabilis misericordia est, sterilis et infructuosae carnis quae juxta Domini verbum non  adimplendis invigilare desideriis, et de animae cura Sapientis saluberrimum non curare consilium, admonentissereri animae tuae; nec potest non mereri misericordiam, qua fit ut placeas Deo. Alias autem non est misericordia, sicut jam dixi, sed crudelitas; non est charitas, sed iniquitas; non discretio, sed confusio, sterilem quae non parit pascere, id est, inutilis carnis concupiscentiis inservire; et viduae
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃õs patres illam uitam insticuisse. & ut in ea
plures saluarentur usq ad infirmos regłe temꝑ¬
asse rigorem non regulam clestruxisse. Absit aut ut cre¬
dam tantas eos quantas uideo in plerisq monasteriis nam¬
tates ac suꝑfluitates p̃cepisse uł concessisse. Miror ⁊ enim un¬
de iit̾ mona chos tanta intemꝑantia in conmessationibꝰ
et potationibꝰ. in uestimentis ⁊ lectisterniis. & equitat᷑is
& construendis edifficiis inolescere pocuit. quatinus ubi
ħ studiosius uoluptiosius atq effusnis fiuͣt. ĩbi ordo me¬
liis teneri dicatur. ibi maior putatur religio. Ecce enim
parcitas putatur auaricia. sobrietas austeritas credit᷑.
silentium tͥsticia reputatur. e contͣ remissio discretio di¬
citur. esfusio liberalitas. loquacitas affabilitas. cachinna¬
tio. iocunditas. mollicies uestimentoꝵ et equoꝵ fastus.
honestas. lectoꝵ suꝑflinis cultus mundicia. cumq hec
alt̾utrum inpendiiis caritas appellatur. Ista caritasdes¬

Expanded text:
ctos patres illam vitam instituisse; et ut in ea plures salvarentur, usque ad infirmos Regulae temperasse rigorem, non Regulam destruxisse. Absit autem ut credam, tantas eos, quantas video in plerisque monasteriis, vanitates ac superfluitates praecepisse, vel concessisse. Miror etenim unde inter monachos tanta intemperantia in comessationibus et potationibus, in vestimentis et lectisterniis, et equitaturis, et construendis aedificiis inolescere potuit: quatenus ubi haec studiosius, voluptuosius, atque effusius fiunt, ibi ordo melius teneri dicatur, ibi major putetur religio. Ecce enim parcitas putatur avaritia, sobrietas austeritas creditur, silentium tristitia reputatur. Econtra remissio discretio dicitur; effusio, liberalitas; loquacitas, affabilitas; cachinnatio, jucunditas; mollities vestimentorum et equorum fastus, honestas; lectorum superfluus cultus, munditia. Cumque haec alterutrum impendimus, charitas appellatur. Ista charitas des
Abbreviated transcription (Latin):
thomachi: Ego uͦ ad nchil aliud ualere uideo. nͥ ut ues
ampluis bibat᷑ uł delectabiliꝰ. S cum uene uino fuerĩt
ingurgitate. toto in capite palpitantes sic surgenti a
mensa quid aliud lib nisi dormire: Si aut̃ ad ugilias
indigestum surgere cogis: ñ cantum s planctum poti¬
us extorquebis. Cum uͦ ad lectum cleuenero: requisicus
Idiculum uͦ est si tam̃ uerum est qd̾ relatum mͥ
a pluribꝰ qui hoc se ꝓ certo scire dicebant reticendũ
esse non arbitror. Aunt enim in columes aut ua¬
idos uuiuenes conuentum solere deserere. in domo sem

Expanded text:
il aliud valere video, nisi ut vel amplius bibatur, vel delectabilius. Sed cum venae fuerint vino ingurgitatae, toto in capite palpitantes, sic surgenti a mensa quid aliud libet, nisi dormire? Si autem ad vigilias surgere indigestum cogis, non cantum, sed planctum potius extorquebis. 22. Cum vero ad lectum devenero, requisitus Ridiculum vero si tamen verum est quod relatum est mihi a pluribus, qui hoc se pro certo scire dicebant, reticendum esse non arbitror. Aiunt enim incolumes ac validos juvenes conventum solere deserere, in domo se i
Abbreviated transcription (Latin):
int̾im id̾e dat᷑. eum aut̃ indebimꝰ facie ad faciem uidebimꝰ sicu¬
tiẽ. Nec enuim iam tunc fragił acies mentis nr̃e quantumilib ue¬
hement̃ intendens. aliquatenꝰ resiliet. dissiuet ue in suam płali¬
tatem colligit se magis. adimabit conformabitꝙ unitati illiꝰ
uł potiꝰ unitati ilłi. ut una uni facies respondeat facier Nempe
sumiles ei ermiꝰ q uidebimꝰ eum sicuti ẽ. ẜeata uisio ad quam
istam ut pote infirmi ⁊ inbecilles. indigentes tali uehieilo
hiculi ratõnem. Nam hoc monitum habemꝰ ab ip̃o auriga. ⁊ þͥiuc
mitas ⁊ ꝓfunoum. Conp̃hend̾e dicit. non cognoscere. ut ñ curio¬
sitate contenti scĩe. tota cura fructui in hiemꝰ. Non in cogniti¬
one ẽ. fructus s in conp̃hensione. alioquin scienti benũ et ñ
facient ut ait quidam pecc̃m ẽ. ei. ⁊ ip̃e paulus alio loco. sic cur
ut non habeat t̾minum. non mag̾ loci quã temporis. Est et
laticudo. ⁊ ip̃a quid: caritas &b ⁊ ista t̾minis angustet᷑ in dõ

Expanded text:
interim videri datur. Cum autem videbimus facie ad faciem, videbimus sicuti est. Nec enim jam tunc fragilis acies mentis nostrae, quantumlibet vehementer intendens, aliquatenus resiliet, dissilietve 457 in suam pluralitatem. Colliget sese magis, adunabit, conformabitque unitati illius, vel potius unitati illi, ut una uni facies respondeat faciei. Nempe similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Beata visio! ad quam istam, utpote infirmi et imbecilles, indigentes tali vehiculo,hiculi rationem. Nam hoc monitum habemus ab ipso auriga et primo mitas, et profundum . Comprehendere dixit, non, Cognoscere: ut non curiositate contenti scientiae, tota cura fructui inhiemus. Non in cognitione est fructus, sed in comprehensione. Alioquin scienti bonum, et non facienti, ut ait quidam, peccatum est ei : et ipse Paulus alio loco, Sic currut non habeat terminum, non magis loci, quam temporis. Est et latitudo. Et ipsa quid? Charitas. Quibus et ista terminis angustetur in Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
mitatem ꝯtemplatio maiestatis. ꝓfundũ inspectio iudicioꝵ
Querendus adhuc fuerat qui ne̾c satis adhuc iiuentꝰ᷑ ÷ nec
queri nimis pot̾. ac orando forte ꝗͣ disputando digniꝰ que¬
rit᷑ n inuenit᷑ faciliꝰ. Proinde is sit finis libri s non emis
auerendiz¬

Expanded text:
mitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. mitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur, et invenitur facilius. Proinde is sit finis libri, sed non finis quaerendi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. admiratio maiestatis. ħ requirit cor purgatum ut auitiis
liberis atq exoneratum peccatis facile ad suꝑna leuet. int̾dũ
rantem. Scd̃a aut̃ necessaria ÷ huic. Et enĩ intuens iuditia d̾i
quo sane pauido aspectu dum uehementiꝰ concutit intuentẽ.
fugat uitia. fundat uirtutes. initiat ad sapientiam. humilica¬
tem seruat uirtutũ siquidẽ bonũ qd̾dam ac stabile fundamẽ¬
cũ humilitas. Nempe si nutet illa: uircutũ agg̃gatio ñ nisi ru¬
ina est. Tercia contenplatio occupat᷑. uel potꝰiꝰ otiat᷑ cͥca memo¬
riam beneficioꝵ. ⁊ ne dimittat ingͣtum sollicitat memoran¬
tẽ ad amorẽ benefactoris. De talibꝰ dic̃ ꝓpħa loquens ad dñm.
in sola requiescit expectione ꝓmissors. Q cum sic meditatio
et̾nitatis siqͥdem q̃ ꝓmictuntur ec̃na sunt. longanumitatem
alit. ⁊ ꝑseuerantie̾ dat uigorem. Puto iam facile ẽ .iiiiͬ. nr̃a

Expanded text:
est admiratio majestatis. Haec requirit cor purgatum, ut a vitiis est admiratio majestatis. Haec requirit cor purgatum, ut a vitiis liberum, atque exoneratum peccatis, facile ad superna levet: interdrantem. Secunda autem necessaria est huic; est enim intuens judicia Dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehementius concutit intuentem, fugat vitia, fundat virtutes, initiat ad sapientiam, humilitatem servat. Virtutum siquidem bonum quoddam ac stabile fundamentum, humilitas. Nempe si nutet illa, virtutum aggregatio nonnisi ruina est. Tertia contemplatio occupatur, vel potius otiatur circa memoriam beneficiorum; et ne dimittat ingratum, sollicitat memorantem ad amorem benefactoris. De talibus dicit propheta loquens ad Dominum: in sola requiescat expectacione promissorum; que cum sit meditacio eternitatis – siquidem que promittuntur, eterna sunt –, longanimitatem alit et perseveranter dat vigorem. Puto iam facile est 4or nostra
Abbreviated transcription (Latin):
nimit̾: ⁊ habes longitudinem Bilata amorem tuũ usq ad inimi¬
cos ⁊ latitudinẽ tenes. Esto ⁊̃ in omini sollicitudine timoratꝰ ⁊
sublime ꝓfunduq ap̃phñdisti. Aut si maiis .iiiiͬ. eq̃ cuis. diuuns
.iIIͦIͬ. respond̾e: facis hoc si stupes. si paues. si ferues. si sustines. Stu¬
penda plane sublimitas maiestatis. panenda abyssus. inditioꝵ̾.
feruorem exigit caritas. et̾intas ꝑseuereͥntiã sustinendi. Qͥ s stu¬
pet nͥ qui contemplat᷑ głam dei  aͥs pauet nisi qͥ scrutat᷑ ꝓfũ¬
dũ sapientie: eͥs feruet nisi qui meditat᷑ caritatẽ cdei: Q s susti¬
net ⁊ ꝑseuerat in amore. nisi qui emulat᷑ et̾nitatem carita¬
tis. Nempe et̾nitatis qͣndã imaginem ꝑseuerancia p̃fert. Beniq
sola ẽ cui et̃nitas reddit᷑. uł potiꝰ que et̾uitati hominẽ reddit
In IIͦ. istis ꝯtemplationis sp̃es . uiiͬ. pͥma ⁊ maxina ꝯtemplatio

Expanded text:
nimiter, et habes longitudinem: dilata amorem tuum usque ad iniminimiter, et habes longitudinem: dilata amorem tuum usque ad inimicos, et latitudinem tenes. Esto etiam in omni sollicitudine timoratus, sublime profundumque apprehendisti. 31. Aut si mavis quatuor aeque tuis, divinis quatuor respondere; facis hoc, si stupes, si paves, si ferves, si sustines. Stupenda plane sublimitas majestatis: pavenda abyssus judiciorum. Fervorem exigit charitas, aeternitas perseverantiam sustinendi. Quis stupet, nisi qui contemplatur gloriam Dei? Quis pavet, nisi qui scrutatur profundum sapientiae? Quis fervet, nisi qui meditatur charitatem Dei? Quis sustinet et perseverat in amore, nisi qui aemulatur aeternitatem charitatis? Nempe aeternitatis quamdam imaginem perseverantia praefert. Denique sola in quatuor istis contemplationis species quatuor. Prima et maxima contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
nens omnia suauit᷑. Res una effectus mulciplex oꝑacõnesq diuĩse
Et ula una res ẽ longitudo ꝑꝑ et̾ nitatem. latitudo ꝑꝑ caritatem
Sublinitas ꝓpt̃ maiestatem: ꝓ funditas ꝓpt̾ sapientiãm. Nouimus¬
hec Non ideo ⁊ arbit᷑m᷑ nos c̃p̃hendisse. Non ea disputatio comp̃
duobꝰ brachiis suis cõp̃hendit. amplectit᷑ stringit. tenet ⁊ ait. T̃ enui
eum: nec cdimittam. et timor quidẽ sublimi ⁊ ꝓfundo. amor lato
longo q respondet. Qͥd tam timendum ꝗͣ potestas cui non potes
resist̾e ꝗͣ sapiencia cui abscondi ñ potes. pot̾at minꝰ timeri ds̃
alc̾utro carens. Nunc aut̃ ꝑfecte oportet timeas illũ cui nec ocłs
deẽ. oĩa uidens. nec manꝰ potens omnia. Qͥd itẽ tam amabile quã
amor ip̃e quo amas. ⁊ quo ameris : amabiliorẽ tñ iuncta et̾nitas
fac̃. q̃ dũ ñ excidit foras mittit suspitionẽ. ama gͥ ꝑseuerant᷑. ⁊ lõga¬

Expanded text:
nens omnia suaviter! Res una, effectus multiplex, operationesque diversae. nens omnia suaviter! Res una, effectus multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est longitudo propter aeternitatem, latitudo propter charitatem, sublimitas propter majestatem, profunditas propter sapientiam. CAPUhaec. Num ideo et arbitramur nos comprehendisse? Non ea disputatio compreduobus brachiis suis comprehendit, amplectitur, stringit tenet, et ait: Tenui eum, nec dimittam . Et timor quidem sublimi et profundo, amor lato et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abscondi non potes? Poterat minus timeri Deus, alterutro carens. Nunc autem perfecte oportet timeas illum, cui nec oculus deest omnia videns, nec manus potens omnia. Quid item tam amabile, quam amor ipse, quo amas, et quo amaris? Amabiliorem tamen juncta aeternitas facit: quae dum non excidit, foras mittit suspicionem. Ama igitur perseveranter et longa
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptꝰ euadic infuntũ. dmnẽ ñ mͦ affectionẽ s et cognitione
qr ec̃nitas ẽ. Uides tantam ẽẽ latitudinem quantã ⁊ longitudinem:
Scinam sit uideas non tantam eẽ s ip̃am id esse unã qd̾ alt̾am
ñ minus unam quã duas. nec plus duas qͣ imam. ¶s et̾nitas ÷¬
N ͦ caritas ẽ. longitudo sine ꝓtensione. latͥitudo sine distensione
In utroq parit̾ locales auidẽm excedit temporalesq angustias. s
ubtate nature ñ enormicate substancie. Tali mͦ inrãsus ẽ. ꝙ oĩa
fecit in mensura. ⁊ quamus inmensus hic tam᷑ modꝰ ⁊ ip̃iꝰ in¬
mensitatis. Qͥ d item ds̃: Sublimitas ⁊ ꝓfundum. In alt̾o supͣ oĩa
Inalt̃o intͣ omnia. liquet in deitate misꝗͣ claudicare eqͣlitatem
lo admirante ⁊ exclamante. o altitudo diuitiarum sapientie ⁊ sci¬
hord uc cumq intuentes in deo ⁊ cum deo smplicissimã unitatem
o sapientia potens attingens uͥq fortit̾. s potentia sapiens dispo¬

Expanded text:
contentus, evadit in infinitum. Omnem non modo affectionem, sed et cognitionem aeternitas est. Vides tantam esse latitudinem, quantam et longitudinem? Utinam sic videas non tantam esse, sed ipsam: id esse unam quod alteram; non minus unam quam duas, nec plus duas quam unam. Deus aeternitas, Deus charitas est: longitudo sine protensione, latitudo sine distensione. In utroque pariter locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate naturae, non enormitate substantiae. Tali modo immensus est qui omnia fecit in mensura; et quamvis immensus, hic tamen modus et ipsius immensitatis. 29. Quid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, lo admirante et exclamante: O altitudo divitiarum sapientiae et scihorum utcumque intuentes in Deo, et cum Deo simplicissimam unitatem: O sapientia potens, attingens ubique fortiter! o potentia sapiens, dispo
Abbreviated transcription (Latin):
piia t sim̃ mitium aliqd̾ creature eiꝰ Dernde qd̾ ex uebustin
serurtute inlibtatem filioꝵs d̃i tͣnslati In nouitate s̃c amibulan¬
ces hostremo qd̃ de potestate tenebrarum uocati ad regnum cla¬
ritatis etne in quo iam ⁊ cum sede nos fecit in xp̃oralieni sant i
uirgme ⁊ non de uirgine sumptam impie asserentes. oulchre ithe¬

Expanded text:
ut simus initium aliquod creaturae ejus. Deinde quod ex vetusta servitute in libertatem filiorum Dei translati, in novitate spiritus ambulantes. Postremo, quod de potestate tenebrarum vocati ad regnum claritatis aeternae, in quo jam et consedere nos fecit in Christo. Alieni sint a Virgine, et non de Virgine sumptam impie asserentes. Inde i
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ. ꝓ captu nr̃o : nͣ ꝑ suo statu : Diuisus hic ẽ. non ule. Uoces di¬
u̾se. sem̾ite multe. s inium ꝑ eas significat᷑. unꝰ querit᷑. non diui¬
sioneĩ sub̾e in quat̾ nario isto exp̃sse sunt̃. non dimensiones qͣleᷤᷤ
in corporiuꝰ intuemi᷑. non distinctio ꝑsonalis qͣlem intͥnitate ad¬
oramꝰ nõ nimĩus ꝓpͥetatum qualem ꝑsonis ip̃is inẽẽ. fatenur.
si ñ alid̾ a ꝑsomis . alioqͥn hoc singulum hoꝵs in deo. qd̾ .iiiiͬ. smł¬

Expanded text:
es diversae, semitae multae: sed unum per eas significatur, unus quaeritur. Non divisiones substantiae in quaternario isto expressae sunt; non dimensiones, quales in corporibus intuemur; non distinctio personalis, qualem in Trinitate adoramus; non numerus proprietatum, qualem personis ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc singulum horum in Deo, quod quatuor s
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. s fecisse in sempit̾num manet. Non tͣnsit cũ tempore
qd̃ temꝑa tͣnsit. In et̾nũ gͦ necesse est. cruciet. qd̾ ꝑ peram
te egisse in et̾num memineris. Exꝑiri erit hoc ueritatem
uocis illiꝰ arguam te ⁊ statuam ꝯtra faciẽ tuã. Dñs locutus
ẽ. eui omne adũsum. ⁊ dͥ adũsari necẽẽ.ẽ. ut sit sera q̃rela

Expanded text:
fuit, sed fecisse in sempiternum manet. Non transit cum tempore, fuit, sed fecisse in sempiternum manet. Non transit cum tempore, quod tempora transit. In aeternum ergo necesse est cruciet, quod perperam te egisse in aeternum memineris. Experiri erit hoc veritatem vocis illius: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Dominus locutus est, cui omn
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetuat uitam. horreo uermẽ mołidacẽ. ⁊ mortem uiuacẽ.
horreo incid̾e in manꝰ mortis uiuentis ⁊ uite morientis. hec
scda mors que nuquam ꝑoccidit sĩ semꝑ occidit. Qͥs dec illis¬
semel mori. ⁊ non moriant᷑ in et̾num. qui dic̃t montibꝰ cadite
suꝑ nos: ⁊ collibꝰ oꝑite nos  &ͥd nisi mortem mortis beneficio.
aut finire aut euad̾e nolunt : Deniq inuocabunt mortẽ ait.
⁊ non inueniet. Intuere id clariꝰ. Constat in mortalem animã
esse. nec aliquando absq sua memoria uiuere. ne ñ animã
aliqñ ẽẽ. continguat. Itaq durante amima durat ⁊ memo¬
ria. S quał : feda flagitiis horrida facinoribꝰ. uanitate tu¬
mida. comtemptu hispida. ⁊ neglecta. Que pͥora tͣnsierunt
⁊ nõ tͣnsierunt. Tͣnsierunt a manu s non amente. ad̾ fac¬
tum ẽ. factum non esse ñ pot̃. ꝓinde ⁊ si facere in temꝑe

Expanded text:
rpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem vivacem. rpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem vivacem. Horreo incidere in manus mortis viventis, et vitae morientis. 26. Haec secunda mors, quae nunquam per occidit, sed semper occidit. Qsemel mori, ut non moriantur in aeternum? Qui dicunt montibus, Cadite super nos; et collibus, Operite nos , qui nisi mortem mortis beneficio aut finire, aut evadere volunt? Denique invocabunt mortem, ait, et non veniet . Intuere id clarius. Constat immortalem animam esse, nec aliquando absque sua memoria vivere, ne non animam aliquando esse contingat. Itaque durante anima, durat et memoria. Sed qualis? Foeda flagitiis, horrida facinoribus, vanitate tumida, contemptu hispida et neglecta. Quae priora, transierunt, et non transierunt. Transierunt a manu, sed non a mente. Quod factum est, factum non esse non potest. Proinde etsi facere in tempore