comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exeo ãtu accio. Nam si xrusmẽ
uł filius quimmea potestate ẽ.
me p̃sente suo noie emat. nõ ẽ
q̃ rendum quid ego existime.
sꝙ ille quicontrahit.
o uł eiciu mãdauo uendas sciẽs
fugitiuum. illo ignorante me
mus sunmateria ꝯ quautate &¬
bo erxarẽt. ut puta si ⁊ egome c¬
uedere aurum putarem. ⁊tu e¬
mere cum eẽt es. ut puta cohe

Expanded text:
actu actio: nam si seruus meus uel filius qui in mea potestate est me praesente suo nomine emat, non est quaerendum, quid ego existimem, sed quid ille qui contrahit.o vel ei cui mandavero vendas sciens fugitivum illo ignorante, memus, si in materia et qualitate ambo errarent? ut puta si et ego me vendere aurum putarem et tu emere, cum aes esset? ut puta cohe
Abbreviated transcription (Latin):
dum agriẽe. quais muitis p̃t
ãnis. posse eum quommoris
medus agri fuiss repetere ¶Ĩ
iege fundi aquam accessurã dix.
quoq uenditorẽ tradere õpotẽ.
¶Qui agrum uendebat. dirit fũ
gera c̾tum p̃tium sciplatus erat

Expanded text:
dum agri esse, quamuis multis post annis posse eum quo minor is modus agri fuisset repetere. In lege fundi aquam accessuram dixitquoque uenditorem tradere oportere. Qui agrum uendebat, dixit fundgera certum pretium stipulatus erat
Abbreviated transcription (Latin):
caminoris uendat. uẽditio ua¬
let. Totiens enĩdiximus ĩtotu
uẽditionem ñualere. quotiẽs
unu̾sa uenditio. doationis cã
bium neconationemuale hoc:
int cetõs Int uiumem̃ ⁊ uxorẽ
conationis cã facta uẽditio p̃to
sue rei emptor acticẽ exuendito ñ
tenetur. ⁊ onna mintegra sunt
fruccum oliue pedentis uedidis
eo qͥ natumeẽt: usq ad decempon¬
doolei. Id cuco solis quinqz collec
ueclitoris fides souita eẽt. ẽ ptor
remmodum eẽ credidit ienĩti¬
auit. ⁊ pecuniam ꝑeo accẽp̃it . p̾ea
eum sundum uedid̾it. ⁊ cumipe
emptori suo admetiretur. multo
minorẽ modum agrquã puta¬
uerat ĩuenit. Querebatur anid
qͥ minoris eẽt consequi asuoue¬
ditore poss. respondit intẽẽ quẽ¬
admooumlex clicetur. Dam si

Expanded text:
a minoris uendat, uenditio ualet: totiens enim dicimus in totum uenditionem non ualere, quotiens uniuersa uenditio donationis causa uenditionem ualere. hoc inter ceteros: inter uirum uero et uxorem donationis causa uenditio facta pretio suae rei emptor actione ex uendito non tenetur et omnia in integro sunt fructum oliuae pendentis uod natum esset usque ad decem pondo olei: idcirco solis quinque collecuenditoris fides soluta esset: emptorrem modum esse credidit renuntiauit et pecuniam pro eo accepit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem modum agri quam putauerat inuenit: quaerebat, an id quod minor is esset consequi a suo uenditore posset. respondit interesse, quemadmodum lex diceretur: nam si
Abbreviated transcription (Latin):
oMP. Ssciens emam
te itadatum sitͣut eidiminuẽ¬
di potestas nõsit. dñs nonero
Lissilratq si adebitore.scies cre
ditorem fraudan emecro.
eẽ. bona ficeemit. At qui sine
tutoris anccoritate apupillo
emit. uł falso tutore auctoreq
scit tutorẽ noneẽ. nõ uidetiur
bona fide emere ut ⁊ sabin scͥbit.¬

Expanded text:
m. Si sciens emam te ita datum sit, ut ei deminuendi potestas non sit, dominus non ero: dissimiliter atque si a debitore sciens creditorem fraudari emero. esse, bona fide emit: at qui sine tutoris auctoritate a pupillo emit, uel falso tutore auctore, quem scit tutorem non esse, non uidetur bona fide emere, ut et Sabinus scri
Abbreviated transcription (Latin):
nt. Ꝙ etiam si acuectum nõ est:
ab eẽ debet. nͨ indetur ab ec̃. si ꝑeum
factumẽ aut fiet quoinus si¬
dum emptor possiceat. Ent gͦ ex
empto actio nut uenditor uacu¬
ampossessionẽ trãdat cumint¬
tis molis accidẽ poᷤs it netra de

Expanded text:
 etiam si adiectum non est, abesse debet. Nec uidetur abesse, si per eum factum est aut fiet, quo minus fundum emptor possideat. erit ergo ex empto actio, non ut uenditor uacuam possessionem tradat, cum multis modis accidere poterit, ne trade
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uaiet. siue sciens sine ignoͤ
cis pretium minuetur.
sopretio ꝓportione. ꝓ parteẽpti¬
one ualere. ꝓparte non ualere.
Sisuus dmñ iussu indemostñ¬
nus scribit. de uacua possessioẽ
per seruum tradita.
p̃tium nob solutu sit. aut
limus. ułuti statuam. ułuas ali¬
qd. seuuestem. ut nicħ alipd qͣ
pecumam careni. emptiõnẽ in¬
ceri. nec posse ullam locationẽ
ẽẽ uͥ corpus ip̃m ñ deturabeo
cui id fieret. Aut̃ atq siareani
daret. ubunsulam edificares

Expanded text:
non ualet, siue sciens siue ignoracis pretium minuetur. so pretio pro portione pro parte emptionem ualere, pro parte non ualere. Si seruus domini iussu in demonstranus scripsit de uacua possessione per seruum tradita. pretium nobis solutum sit aut limus etiam, ueluti statuam uel uas aliquod seu uestem, ut nihil aliud quam pecuniam daremus, emptionem uideri, nec posse ullam locationem esse, ubi corpus ipsum non detur ab eo cui id fieret: aliter atque si aream darem, ubi insul‹am› aedificares
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯccum cẽt negotium. uẽditõ
fcã intelligitur. S siid egei̾t
uenlitor ne nascatur aut fia.
exempto agiposse. ¶ Aliqu
tñ ⁊ sine re uenditio inrelligi¬
tur. uluti cum qĩ alea emit᷑. qͣfit
cum captꝰ piscium uł aum uel
missiluũemitur. Emptio enĩ
fuit. nulla eo noĩe exempto ob¬
ligatio ꝯ̃ bitur. quiaidactumi¬
ditionb ⁊ em̃ptioib ꝯsensu
lio emptio ĩꝑfectaẽ. Sugitur
idemẽ siego me stichum. tu a¬
utẽ pamphilũ ab sentẽ uendẽ
cum cecorꝑe ostat. Inde qr̃. si ĩ
gento sippile. anẽptio ⁊ nen
Ep ditiosit

Expanded text:
um esset negotium, uenditio facta intellegatur: sed si id egerit uenditor, ne nascatur aut fiant, ex empto agi posse. Aliquando tamen et sine re uenditio intellegitur, ueluti cum quasi alea emitur. quod fit, cum captum piscium uel auium uel missilium emitur: emptio enim fuerit, nulla eo nomine ex empto obligatio contrahitur, quia id actumditionibus et emptionibus consensum lio, emptio imperfecta est. si igitur m est, si ego me Stichum, tu Pamphilum absentem uendere cum de corpore constat. Inde quaeritur, si in gento simile, an emptio et uenditio sit
Abbreviated transcription (Latin):
cto uendiderit anculam ne ꝓsti
ptores mãcipium ꝯ currẽt eiqpͥ
mo uendidit abducendi potes
bustam ignorarem̾. nerua sa¬
uinus ⁊ cassius nͥluenisse q̃ui
areamancat. pecĩamq solut.

Expanded text:
cto uendiderit ancillam, ne proptores mancipium cucurrerit, ei qui primo uendit abducendi potestcombustam ignoraremus. Nerua Sabinus Cassius nihil uenisse, quamuis area maneat, pecuniamque s
Abbreviated transcription (Latin):
quicem fuĩt.ceterius aũt quã
emptor existimaret. tc̃ emꝑtio
fuit. ut si imatĩa erretur. ułin
miñ ꝑito discemendarũ matĩa¬
iam mulier. ẽptio ualebit. In
emere existimasti. quiainsexi¬

Expanded text:
quidem fuerit, deterius autem quam emptor existimaret: tunc enim efuit uel si in materia erratur uel in minus perito discernendarum materiaiam mulier, emptio ualebit: in emere existimasti, quia in sex
Abbreviated transcription (Latin):
ra que sundouendito ꝯiincta
sunt.ĩ modum ñ ꝯputatur.qr
nullius sut. ẜ iure gentiũõib
uacant. nec uie publice. añlo¬
careligiosa uł sacra. Itaq utꝓ¬
ut uie. itemutora. N oca publi¬
causam memptaee

Expanded text:
ra, quae fundo uendito coniuncta sunt, in modum non computantur, quia nullius sunt, sed iure gentium omnibus uacant: nec uiae publicae aut loca religiosa uel sacra. itaqut uiae, item litora et loca publica
Abbreviated transcription (Latin):
Ec uenditio serm.
si rõnes dm̃ ꝯpurass arbitrio.
alitionalis ẽ. Oditionales aũt
uenditiones tunc ꝑficiũtur. c̃
putass suo arbitno. anuosiã¬
bitrio iunboni. Dam siarbitri¬
um om̃ accipiam̾. uenditio c¬
nulla ẽ. queadmodum siquis
itauendidit. siuoluit. uł scip¬
ulanti sicspondeat. siuo luero.
cecẽ dabo. Neq emĩdebet mãbi¬
trumrei confem. ansit ob

Expanded text:
ec uenditio serui 'si rationes domini computasset arbitrio' condicionalis est: condicionales autem uenditiones tunc perficiuntur, cum putasset suo arbitrio, an vero si arbitrio viri boni? nam si arbitrium domini accipiamus, venditio nulla est, quemadmodum si quis ita vendiderit, si voluerit, vel stipulanti sic spondeat "si voluero, decem dabo": neque enim debet in arbitrium rei conferri, an sit ob
Abbreviated transcription (Latin):
tis. potius id quod acrum. ꝙ̃
id quod dictum sit sequendũ
ne uediror emptori pecuma ad
diẽ non soluta obligatus eẽt.
nut om̃is obligatio ẽpti ⁊ uẽ̾¬
diti ut̃rĩq solueretur.
diccio que mnitio ccͣtus dictaẽ.
postea auapactione ĩmuran po¬
test. sicuti ⁊ ab in atota ẽptione
pot. smnondum ĩpleta sũt q̃u¬

Expanded text:
is potius id quod actum, quam id quod dictum sit sequendum ne uenditor emptori pecunia ad diem non soluta obligatus esset, non ut omnis obligatio empti et uenditi utrique solueretur. Condicio, quae initio contractus dicta est, postea alia pactione im‹m›utari potest, sicuti etiam abiri a tota emptione potest, si nondum impleta sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
ait. homine libenim. sciẽtemte
quorũ ꝯmertium nõ sit ut pu¬
blica. que nõ inpecuma ppłi. s ĩ
publicousuh̾ur. ut ẽ campus
mainꝰ. ¶Difundus anua
bima trimadie ealege uenis¬
set. ut sundiem statutũ pecuĩa
soluta ñ ẽẽt fundus meptus
foret. ꝯut suntenm ẽ ptor fun¬
dum couient fructusq exeo ꝑ ce
ꝑit inempto eo frõ restitueret᷑.
⁊ ut q̃nti minoris p̾ea alii ueniꝰ¬
set ut id emptor uenditoriprẽ¬
taret ad diem pecuma ñ souita.
plac uenditori exuedito eonoẽ
actionemeẽ. Pec ꝯturbari debe¬
mus. eo qd̃ inempto fundo fc̃õ.
clicatur actionem ex uẽdito futu¬
ramẽẽ. ⁊nemptis em̃ ⁊ uendi

Expanded text:
ait hominem liberum scientem te quorum commercium non sit, ut publica, quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeantur, ut est campus Mar‹ti›us. Si fundus annua bima trima die ea lege uenisset, ut, si in diem statutum pecunia soluta non esset, fundus inemptus foret et ut, si interim emptor fundum coluerit fructusque ex eoperit, inempto eo facto restituerentur et ut, quanti minoris postea alii venisset, ut id emptor venditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet venditori ex vendito eo nomine actionem esse. nec conturbari debemus, quod inempto fundo facto dicatur actionem ex vendito futuram esse: in emptis enim et vendi
Abbreviated transcription (Latin):
ut auud ẽ uendere: aliud emere
alius ẽptor. alius uẽditor.sicali
ud p̃cium. aliud merx. qmꝑiu
tatione discerninõ pot. uterem¬
ptor. ut uenditor sit. ¶ Lstaut
ẽptio iuris gẽtũim. ⁊io ꝯsensuꝑ
St̃ patrem ⁊ fili
uinꝯhi emptio nõ põt. s dereb
castremib põt. ¶ Sine prẽtio.
nulla unditio ẽ. nonaũt pretu
numatio. s ꝯuẽtio ꝑficit sine
scriptis habitam emptionem
ta sit ut sidisplicuss mnẽpta eẽt.
ꝯstat nõ eẽ subꝯdictione distẽ¬
tam. s resolui c̃ptionẽ sbodictõe.¬

Expanded text:
ut aliud est uendere, aliud emere, alius emptor, alius uenditor, sic aliud est pretium, aliud merx: quod in permutatione discerni non potest, uter emptor, uter uenditor sit. Est autem emptio iuris gentium, et ideo consensu  patrem et filium contrahi emptio non potest, sed de rebus castrensibus potest. Sine pretio nulla uenditio est: non autem pretii numeratio, sed conuentio perficit sine scriptis habitam emptionem.ta sit, ut si displicuisset inempta esset, constat non esse sub condicione distractam, sed resolui emptionem sub c
Abbreviated transcription (Latin):
bria medicam̃ta ꝯ ficiãtur. ani¬
ud dici pot. ¶Si quis amico
pegre cunti mãdauit ut sugiti¬
uum suumq̃rat. ⁊ sunuene¬
rit uendat. nec ip̃e ꝯtra senat
ꝯsuitum ꝯmittit. quia ñuen¬
didit. neq amicus eĩ quia pre¬
sentem uedidit. Emptorquo¬

Expanded text:
bria medicamenta conficiantur, aliud dici potest. Si quis amico peregre eunti mandauerit, ut fugitiuum suum quaerat et si inuenerit uendat, nec ipse contra senatus consultum committit, quia non uendidit, neque amicus eius, quia praesentem uendit: emptor
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ nec facile gurrebat. ut cu
tu haberes ques ego desidarem. in
p̾ctua extimatio difficultationib
publica ꝑcufsa. usumdinumq su
nõtam ex suba prebet q̃ exquan¬
titate. nec ultramerx utrũq. set
altin pretium uocat. ¶ Gan
sine nũmis uenditio dici hodieq
possit. dubitatur. uluti si ego to¬
gam dedint tunicã accipem. sa¬
binus ⁊ cassius ẽẽ emptione et
ueditionẽ putant. Nerua ⁊ ꝑcu¬
lus ꝑmutatione. non ẽptionẽ
h̾esse. Sabinus. homĩo t este uti¬
tur. qui exeritu grecorũ ere.fer¬
ro. hoĩb q uinumeme refert il¬

Expanded text:
er nec facile concurrebat, ut, cum tu haberes quod ego desiderarem, ipetua aestimatio difficultatibus pepublica percussa usum dominiumque non tam ex substantia praebet quam ex quantitate nec ultra merx utrumque, sed alterum pretium uocatur. Sed an sine nummis uenditio dici hodieque possit, dubitatur, ueluti si ego togam dedi, ut tunicam acciperem. Sabinus et Cassius esse emptionem et uenditionem putant: Nerua et Proculus permutationem, non emptionem hoc esse. Sabinus Homero teste utitur, qui exercitum Graecorum aere ferro hominibusque uinum emere refert, il
Abbreviated transcription (Latin):
cem hr̃ditatis petit. ¶Ius ñ ex
eo metitur qd possor occupauit. set¬
⁊ ex suo iũre. n õ siũ exasse hr̃s sit
cotamhr̃ditatẽ uendicabit. li¬
cet cuuniãrem possideas. Sĩ ex
parce: parcem. lic: tutꝑtã hr̃dita¬
tem possideas. Quinimo siduo
põssideat hr̃ditateni.⁊ duo sñt
qui ad se partes ptinere diant.
nõ singłi asingłis petẽ ꝯtẽptieẽ
cerent. puta primꝰ aprimo. uł
bo ascdo. Neq enĩ alt prmi. alt
scͣdi partẽ possidet. s ambo utriꝰ¬

Expanded text:
tem hereditatis petit, is non ex eo metitur quod possessor occupavit, sed ex suo iure: et ideo sive ex asse heres sit, totam hereditatem vindicabit, licet tu unam rem possideas, sive ex parte, partem, licet tu totam hereditatem possideas. Quin immo si duo possideant hereditatem et duo sint, qui ad se partes pertinere dicant, non singuli a singulis petere contenti esse debent, puta Primus a Primo vel bo a Secundo: neque enim alter Primi, alter Secundi partem p
Abbreviated transcription (Latin):
S. Ll.az. NOn possum ꝯsequi
phrditatis petitionẽ id qd̾ famili
hertiscũde iudicio ꝯseqmur. ut acõ¬
mumone discedamꝰ. cum ad offi¬
cium iudicis nich ampliꝰ ꝑtiner
q̃mut partem hr̃ditatis ꝓindi¬
iuso restitui mic hiubeat

Expanded text:
 Non possumus consequi per hereditatis petitionem id quod familiae erciscundae iudicio consequimur, ut a communione discedamus, cum ad officium iudicis nihil amplius pertineat, quam ut partem hereditatis pro indiviso restitui mihi iubeat
Abbreviated transcription (Latin):
appanut eũ quimasia erat antea
decessisse. instituto exꝑte dinno¬
dia hr̃ditate ꝓcuratore suo. rex
ꝑte alio. Quesitũm ꝗ ad modum
pecuma exhrdicate petenda eẽt.
set. totam hrditatt᷑. qm̃ exh̾rdi¬
tate ea pecuma fuiss que ad ꝓcu¬
ratorẽ ex uenditione ꝑuenisser:
petẽ eõs oportẽ: ⁊ mehoius par¬
tem dimidiam hrditatis. acobe
rede cius. Ita for̾e. siue ea om̃ispe
cuiã penes eum qui ꝓcurator fuiss
resideret: ut om̃e ꝑiudicem abeo¬
dẽ recupent. siũ is partẽ dimidiã
cohrdi suo redoidiss ip̃m exli¬
midia parte ⁊ exdimidia cohere¬
dem eius ꝯdẽpnaͬrent.

Expanded text:
apparuerit eum qui in Asia erat antea decessisse instituto ex parte dimidia herede procuratore suo et ex parte alio. quaesitum est, quemadmodum pecunia ex hereditate petenda esset. set, totam hereditatem, quia ex hereditate ea pecunia fuisset quae ad procuratorem ex venditione pervenisset, petere eos oportere: et nihilo minus partem dimidiredibus eius. ita fore, siue omnis ea pecunia penes eum qui procurator fuisset resideret, ut omnem per iudicem ab eodem recuperarent, siue is partem dimidiam coheredi suo reddidisset, ipsum ex dimidia parte et ex dimidia coheredes eius condemnarent.
Abbreviated transcription (Latin):
Criasꝰ. U Eposteaieus quic
semcliurauit. ad no ꝯueiatur
nec multũ eiꝓficẽ si fuĩt eid̾ra¬
toeautum. Siũ cũ dũs petat
coget cocẽ reus liqũido se uirase.
oppoita scilic exceptiẽẽ. siuc cx
stipłatioẽ de rato agat. necce̾se
detulit. anud fecit q̃m qd ma¬

Expanded text:
cribit, n‹e› postea reus, qui semel iurauit, a domino conueniatur: nec multum ei proficere, si fuerit ei de rato cautum: siue enim dominus petat, cogetur docere reus liquido se iurasse posita scilicet exceptione, siue ex stipulatione de rato agat, necesse detulit, aliud fecit quam quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
pus pt annũ uicesimũ ꝗntum
nõ cebet egredi. ¶ S ⁊ siquis
ĩ fraudẽ creditorũ iusiuradum de¬
tułit cebitori. aduẽsus exceptiõẽ
unsurrãdi replicatõ fraudis c̃¬
ditorib debecdan. ¶ Pretea si fra¬
udator detulit ĩiurandum cdito¬

Expanded text:
t annum uicensimum quintum non debet egredi.Sed et si quis in fraudem creditorum iusiurandum detulerit debitori, aduersus exceptionem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet dari. praeterea si fraudator detulerit iusiurandum credito
Abbreviated transcription (Latin):
rauit eum quẽ defendit dare
soris defensor nurauĩt res ci
datur exceptio. Item siitꝰ uira¬
uit ficeiussor tut sit. qr res iu¬
dicata sccłin altu̾tium eorũ¬
dicid deductam. nid¬
circo płis eẽ opinam̃
płis fit ꝑhoc. si ex ꝯtũmacia ex¬
timabr ultracius p̃tium.

Expanded text:
rauit eum quem defendit dare soris defensor iurauerit: reo enim detur exceptio: Item si reus iurauit, fideiussor tutus sit, quia et res iudicata sdicio deductam non idcirco pluris esse opinamur, pluris fit per hoc, sed ex contumacia aestimatur ultra rei pretium.
Abbreviated transcription (Latin):
colus aut ꝯtumacia n restituẽ¬
tis uł ñ exhibentis. qnti mute
iudicem noportet. inute ñura¬
dum ceferre. ut uiret quisq qͥ
suaintfiũt. cumc̾ta sit numoꝵ
extimãtio. nisi forte deco quisin¬
ret qͥssiã iptfuit. nũmos sibisu¬
adie rcditos cẽ. Quid eñ sub
pena pecuiam cebuit. aut subpi¬
gnore. S qr deposita ci pecunia
abͦnegata cẽt ontractumẽ

Expanded text:
dolus aut contumacia non restituentis uel non exhibentis, quanti in iudicem non oportet in litem iusiurandum deferre, ut iuret quisque quod sua interfuit, cum certa sit nummorum aestimatio. nisi forte de eo quis iuret, quod sua interfuit nummos sibi sua die redditos esse: quid enim, si sub poena pecuniam debuit? aut sub pignore, quod, quia deposita ei pecunia adnegata est, distractum
Abbreviated transcription (Latin):
de mutua pecuia ꝯpupillu ꝯtẽ¬
debat isiurandũ defente. pu¬
pillus mrauit sedare noportẽ
cadẽ pecuma a ficci̾sore eĩ petit.
Anexcludẽdus sit exceꝑtioẽ in¬
nsiuraci ꝙtibiplacet rescbed
in. camremaptius explicat

Expanded text:
pillum contendebat, iusiurandum deferente pupillus iurauit se dare non oportere: eandem pecuniam a fideiussore eius petit: an excludendus sit exceptione iurisiurandi? quid tibi placet rescribe mihi. eam rem apertius explicat
Abbreviated transcription (Latin):
loco ħndum ẽ simo ideo ĩpoĩtum
ẽ iusiurãdum. ut ⁊ de ip̃o ãtume¬
¶ Siciquicebitore ineumiiudici¬
um exhibe ꝓmisit. ĩuiradum d̾¬
bitione cius ñ ꝓmisisse ꝑdet de¬
bitorimeo idñdebet. Siuoiu¬
rauĩt se nicħ michiprare opõ¬
teredistingucoumn sit.⁊ replica¬
tioẽ emendanͦdũ. utr̃ ĩo iuraue¬

Expanded text:
loco habendum est: si modo ideo interpositum est iusiurandum, ut de ipso contraci ei, qui debitorem meum in iudicium exhibere promisit, iusiurandum debitionem eius non promississe, prodesse debitori meo id non debet: si vero iuraverit se nihil mihi praestare oportere, distinguendum sit et replicatione emendandum, utrum ideo iurave
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊̃ ꝑiunum anceps sbrre. ¶Cu¬
ratores quoq pupunuladole¬
scentis no ẽẽ cogendos ĩlitem in¬
rare. rescriptis imꝑatoris nñ et
aipatris eĩ ꝯtinctur. Sitntan¬
tam affecriore pupillo suo uł
adolescentisͥutores ulcuratores
prarcuoliũt. Auctori̾sums nõ
refrãgabitur. ꝗnindicio qnit̃¬

Expanded text:
 periurium anceps subire. curatores quoque pupilli uel adulescentis non esse cogendos in litem iurare rescriptis imperatoris nostri et diui patris eius continetur. si tamen tantam affectionem pupillo suo uel adulescenti tutores uel curatores praestare uolunt, auctoritas iuris non refragabitur
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fit adhiberi. Nonem̃ ad suau
tiutatẽ iursiuranoi refenda
extimatio ẽ. s ad dm̃ cuĩ noĩe
tutele rõ postuiatur. Adolesces
uero siuelitiurare põt. deferr a¬
utem iuirandum iudicẽ oꝑti.
Ceterum nalius detulit ĩnuirã¬
adum ul ncclato iuratu sit. nuil¬
laent religio nec ullũ iuradũ
⁊ ita ꝯscitutionib exp̃ssumẽ. ĩ¬
patoris un ⁊ diui patris ei Iura

Expanded text:
suam utilitatem iurisiurandi referenda aestimatio est, sed ad domini, cuius nomine tutelae ratio postulatur. adulescens uero si uelit iurare potest.Deferre autem iusiurandum iudicem oportet: ceterum si alius detulerit iusiurandum uel non delato iuratum sit, nulla erit religio nec ullum iusiurandum: et ita constitutionibus expressum est imperatoris nostri et diui patris eius.Iura
Abbreviated transcription (Latin):
candaẽ. S fiuirauĩt se dedisse .x.
indotem s solum ñerit qrẽdu
andata sint. s qĩ data sint qͥ exeo
⁊ siquis egeĩt ita demu ꝯsumit
ferente patrono uirauit selibẽ
o. necborum possõ ꝯtratabłas
frucum mͥdarioporte̾. noanter
dandebet. quasicauea bomum¬

Expanded text:
tanda est: sed si iurauit decem se dedisse in dotem, hoc solum non erit quaerendum, an data sint, sed quasi data sint, quod ex eo et si quis egerit, ita demum consumitferente patrono iurauit se libero nec bonorum possessio contra tabulas fructum mihi dari oportere, non aliter dare debet, qua
Abbreviated transcription (French):
uere cogendus ent apretore.¶Ca¬
udicis xceptio huimoniunsiu¬
randitminctur. ¶Tumres in
ĩurandũ dmissa sit. iuccxiurã¬
tem absolies refcrtem andi
et. ⁊ siactor iuret aepnet reum
Dolentẽ iurare reum sisoluat
absoluit ñsoluentẽ o depnat.
ex relatiq nonuirãte accore ab¬

Expanded text:
uere cogendus erit a praetore.Daudicis conceptio huiuscemodi iurisiurandi terminetur.Cum res in iusiurandum demissa sit, iudex iurantem absoluit: referentem audiet et, si actor iuret, condemnet reum: nolentem iurare reum si soluat, absoluit, non soluentem condemnat: ex relatione non iurante actore ab
Abbreviated transcription (Latin):
secutiorẽ sibiacquire.pediꝰ.ait
Auiii cecm̃ suffice̾ exhonorare
petitorẽ ꝓbandinecitate. cumꝰ
omissa hac parteedicti. dupli ac¬
tio ĩtegramancat.⁊ pot dici hoc
iudicio ñ priñcipalem eãm exc̃¬
ceri. s ĩuirandũ actoris ꝯ ẜuari.¬
Suurauõ te stichumindare
oportẽ qui nõ sit inreꝵnã. nec

Expanded text:
secutionem sibi adquirere Pedius ait: abunde enim sufficere exonerare petitorem probandi necessitate, cum omissa hac parte edicti dupli actio integra maneat: et potest dici hoc iudicio non principalem causam exerceri, sed iusiurandum actoris conseruari.Si iurauero te Stichum mihi dare oporte
Abbreviated transcription (Latin):
iurandi can debebit.⁊ souitu
repeti pocit. Estem iusta suie¬
tio si qualib cã indictiõe iuris¬
iurandi deducta fuĩt.
libetur. Est em ħ acceptuatioĩs¬
siłe ppetuamete exceptionẽ pa¬
rit. idarco peria quoq petente

Expanded text:
iurandi dari debebit et solutum repeti poterit: est enim iusta conuentio, si quaelibet causa in condicione iurisiurandi deducta fuerit.liberetur: est enim hoc acceptilationi simile: perpetuam certe exceptionem parit. idcirco poenam quoque petente
Abbreviated transcription (Latin):
stichum quẽ ꝓmisat putat deces
recte aut remittendũ eiiiurã dũ
aut spatiũ cundũ ut c̾tiorenr ⁊
sic iuret. ¶ Defensor muna pũ¬
ułau̾nis corꝑis nurandũ deferre
põt. sisuꝑ hoc mandatum hãt.¬
Suꝑillo nõ cefertur ĩ uiraium.¬
suffice̾ꝙ ad plenam defensione
siꝑatus sit uidiciũ acciꝑe. ¶ Qui
ĩuirandum defert. prior decalũpia
debe iurare. si hoc exigatur. de inde
sic auirabitur. ¶ He u̾urandũ
de cauipma eq̃ pagono parẽtibꝰ
remittt᷑. ¶ Si de qualitate nita

Expanded text:
Stichum, quem promiserat, putat decessrecte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret.Defensor municipuum deferre potest, si super hoc mandatum habeat.Pupillo non defertur iusiurandum.sufficereque ad plenam defensionem, si paratus sit iudicium accipere.Qui iusiurandum defert, prior de calumnia debet iurare, si hoc exigatur, deinde sic ei iurabitur. hoc iusiurandum de calumnia aeque patrono parentibusque remittitur.Si de qualitate i
Abbreviated transcription (Latin):
t̃aum ⁊ post usurrandũ exaciũ
ꝑmictiꝯ stitutioib principuꝙr
integro cãmage̾. Siquis noua
instrimnĩta se inuenisse dicat. ꝗ
fuĩt. Solent emsepe iudices in
dibuis cais exacto uuriurato se¬
c̃clum cum iudicare qurauĩt.S

Expanded text:
tiam post iusiurandum exactum permitti constitutionibus principum ex integro causam agere, si quis noua instrumenta se inuenisse dicat, qufuerit solent enim saepe iudices in dubiis causis exacto iureiurando secundum eum iudicare qui
Abbreviated transcription (Latin):
lonus cũ quo ꝑꝑ succisas arro¬
clam̃ postea ꝯueniat ꝑ exçepti¬
one iunsiurandi defendi pocĩt.¬
Quc iurauit diuortuca rense
namouisse. nĩ debet cefẽdipẽ ex¬
ceptionẽ sicum eaĩremagitur. ⁊si
ꝯtentlat fuam ee. alio iureiuran

Expanded text:
lonus, cum quo propter succisas fortclam postea conuenietur, per exceptionem iurisiurandi defendi poterit.Quae iurauit diuortii causa rem se non amouisse, non debet defendi per exceptionem, si cum ea in rem agatur et, si contendat suam esse, alio iureiurand
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ ꝯ sentit. Arg̾coq utit eius
quimauit eam q̃uxor sua fu¬
erit rem s̾ incotẽ dedisie. ¶ Nã
a ꝑgenũ principis dare se nõ
oportẽ ⁊ ꝑuirauit. uł dan sibi
oportẽ. uł intra ctum tp̃c uira¬
uit se souitinũ nec soluit ĩꝑa¬
tor nr cum patre rescripsit sus¬
tib cum castigadum dimitrẽ¬

Expanded text:
nsentit argumentoque utitur eius, qui iurauit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam rincipis dare se non oportere et peierauerit uel dari sibi oportere, uel intra certum tempus iurauerit se soluturum nec soluit: imperator noster cum patre rescripsit fustibus eum castigandum dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Qd siego exeade hereditate
possidem. tuq cepisses pete̾ ame
cum aduersus teiurassem. excep¬
tiõe me  cebe uirisiurandi. Plare
si alius ame hrditatẽ peterece¬

Expanded text:
tit. quod si ego ex eadem hereditate possiderem tuque coepisses petere eam ‹a m›e, cum aduersus te iurassem, exceptione me uti debere iurisiurandi. plane si alius a me hereditatem petere coe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sup̃e ceferat ĩ uirandũ liberte
fert̃. referrmo pot. ¶ Dupill
tutore auccore ĩ uranoũdefe¬
tutelam gẽnt. aut curator fin
osꝓdigiue iusiurrandũ detulit
ratum id hr̃i debet. Nam. i alie¬
nare res ⁊ solmeis põt. ⁊ agẽ¬
do res mindicrũ deducũt.

Expanded text:
 ipse deferat iusiurandum libertae fertur, referri non potest.Pupillus tutore auctore iusiurandum defetutelam gerit aut curator furiosi prodigiue iusiurandum detulerit, ratum id haberi debet: nam et alienare res et solui eis potest et agendo rem in iudicium de
Abbreviated transcription (Latin):
abusuꝯstitui ñ potest. iurauĩt
usũfnuictũ habere uł sibi deberi.
effectum uinsiuradi seqndum
arbitror. Ideci tũc quoq udi
eu recte uirasse puto. ⁊ exco nun¬
iurãco posse petereususiuctum

Expanded text:
abusum constitui non potest, iurauerit usum fructum se habere uel sibi deberi, effectum iurisiurandi sequendum arbitror ideoque tunc quoque uideri eum recte iurasse puto et ex eo iureiurando posse petere usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scrptionẽ ⁊̃ utilem accione
hre cebere¶Icẽ iuilian scribit s¬
um ꝗ iuraint fuitu non fecisse
udi de toto iurasse. Atq ido ne¬
q furri neq ꝯdicticia tenet᷑. qrꝰ
Nũquid ergo qui iurauit se

Expanded text:
scriptionem etiam utilem actionem habere debere.Idem Iulianus scribit eum, qui iurauit furtum se non fecisse, uideri de toto iurasse, atque ideo neque furti neque condicticia tenetur, quinumquid ergo qui iurauit se
Abbreviated transcription (Latin):
petẽdum ꝓcãtor reo defente iura¬
uĩt dan imchioporte. Namac¬
tiommͥ parit. Que sina habet
rõnem. ¶ Sipetitor uirarũt p̾¬
sessore deferente re suam ee acro¬
ridabitur actio. S ħdum taxa
aduers̃ eum ꝗ ĩiurandũ detu¬
lit. cosq quiinei lecum succes¬
Mpias. SEd ⁊ sipossessori fu¬
ent iusiurandu delatũ iuram̃t¬
q re petitoris ni ẽẽ. quamdiud
possidet adueis eum ꝗ detulit
iurandũ. si petat exceptionre in¬

Expanded text:
petendum procurator reo deferente iurauerit dari mihi oportere: nam actionem mihi parit. quae sententia habet rationem. Si petitor iurauit possessore deferente rem suam esse, actori dabitur actio, sed hoc dumtaxat aduersus eum qui iusiurandum detulit eosque qui in eius locum succesm.Sed si possessori fuerit iusiurandum delatum iuraueritque rem petitoris non esse, quamdiu quidem possidet, aduersus eum qui detulit iusiurandum, si petat, exceptione i
Abbreviated transcription (Latin):
Siuõ ħnonfuĩt iuratũ. tẽ ꝯse¬
ques ẽ depretio euntem̃ ¶ Icẽ
dicemꝰ ⁊ siquis societatẽ fecissen
ueniri. ¶ Marcellus ⁊ scribit.
siquis iurauit ob decem pignoi̾
declisse fundum nalias cupi¬
gnorantia age posse quã si docẽ¬

Expanded text:
oc non fuerit iuratum, tunc consequens est de pretio eum teneri. Idem dicemus et si quis societatem fecisse veniri. Marcellus etiam scribit, si quis iuraverit ob decem pignori dedisse fundum, non alias eum pigneraticia agere posse, quam si dece
Abbreviated transcription (Latin):
em̃fient ñ sit ꝯm̃issa stipłatio
pomp.ait. eu qui fuitũ sibi fcm̃
aliciũ reuurauit. ñ statim ⁊ ꝯdic¬
ciois ea namcisci. ¶Item cum
exͥ hac parte ĩuirandui.⁊ actionem
⁊ exceptione inducat. si forte re̾
ferente dans oportẽ uł sͣ. postĩ¬

Expanded text:
eri, ut non sit commissa stipulatio, Pomponius ait eum, qui furtum sibi factum alicuius rei iurauit, non statim eticausam nancisci.Item cum ex hac parte iusiurandum et actionem et exceptionem inducat, si forte reusferente dari sibi oportere, uel cont
Abbreviated transcription (Latin):
pia. UOnenit ratum hñdy
ĩiurandum. Qd̃ sicxegiut ꝑsa
iutem tuã urares ⁊ urasti.sta¬
bitur. Om̃cemoiolicitum iiu¬
rãdum ꝑ qd̃ uoluit quis siura

Expanded text:
. non erit ratum habendum iusiurandum: quod si exegi, ut per salutem tuam iurares, et iurasti, stabitur. omne enim omnino licitum iusiurandum, per quod uoluit quis sibi i
Abbreviated transcription (Latin):
dum quidefente secuiꝑatus cẽt
aduersan̾iurare. gr̃am ei facit
ꝯtentus uolutate suscẽpͤti imĩs¬
iurandi qui no suscepit ĩiurã¬
dum. licet p̾eaꝑato iurare accõ
nolit deferre. ñudebitur itmnis

Expanded text:
dum, qui deferente se cum paratus esset aduersarius iurare gratiam ei facit contentus uoluntate suscepti iurisiurandi. quod si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non uidebitur remis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃toru̾uranclum tuebit᷑. ut py¬
ca detuli tibi ĩiurandũ ⁊ iurasti
inpotestate mea te nõ eẽ tuen¬
dum eĩt ĩuirandũ. Sn mãcelł
scribit ⁊̃ deco iuran posse anpre¬
gnas sit mulr.uł nonsit. ꝯunͣ¬
iurando standũ. demq ait. Si
de possessioe erat q̃stio. ẜuanoꝑ¬

Expanded text:
tor iusiurandum tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum. Vnde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier vel non sit, et iuriiurando standum: denique ait, si de possessione erat quaestio,
Abbreviated transcription (Latin):
to nauiculan tẽnebr. ¶Se excito¬
n ratiũ. itemuntrãnis. inchil
cauetur. S idem ꝯstiti oportere
labo soibit. ⁊ħ iure unimir.¶ Ca¬
upones aũt ⁊stablanos eq̃ eos
accipiemꝰ. qui cauponã uł stabulũ
excent. in sutores ue eoꝵ. Cetiisiꝗs

Expanded text:
to nauicularius tenebitur.De exercitoribus ratium, item lyntrariis nihil cauetur: sed idem constitui oportere Labeo scribit, et hoc iure utimur.Caupones autem et stabularios aeque eos accipiemus, qui cauponam uel stabulum exercent, institoresue eorum. ceterum s
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitandi eausa incaupona
pitio repentino recipitur. ulutiui¬
ator p̾sumus aũt fuiti. łdãpni ĩ¬
uinc. actioe uti cũ nãutis. ut certi
ẽẽ ceben᷑nus. ⁊ sicũ exeritore ege¬
ninus p̃stare ei debemus actio¬
nes nr̃as q̃uis exoducto actio
aduers eos ꝯpetat exdrori. S
siab solutus sit excitor hac actioe
de in agatur cũnauta. excepno
nautarm suoꝵ siue lber fuit¬

Expanded text:
qui habitandi causa in caupona pitio repentino recipitur, ueluti uiator.Possumus autem furti uel damni iniuriae actione uti cum nautis, ut certi esse debebimus, et si cum exercitore egerimus, praestare ei debemus actiones nostras, quamuis ex conducto actio aduersus eos competat exercitori. sed si absolutus sit exercitor hac actione, deinde agatur cum nauta, exceptionautarum suorum, siue liberi
Abbreviated transcription (Latin):
dem᷑ ait ⁊ sirid dum sint res inna
tinẽ. ait pretor. nisi restituent in
eos iudiciumdabo. Ex ħ eoitoĩ fac¬
cum accio ꝓficisatur. s ansit necia.
uidendũ. qr agi auili accioẽ ex hacc̃ã
potĩt. siꝗtem mẽces int̾uenit. erlo
cato ꝯ ꝯducco. S sitota nanis lo¬
cata sit. qui ꝯduxit ex ꝯducto ã de
rebꝰ que desut. agere pot̾. Siuõ res
ꝑferendas nauta aluxit. exlocatoꝰ
ueniet᷑. G sigtis res susceꝑte sint.
ait pompomꝰ cepoĩtiagi potuisse.
Miratur igit cur honorana acrio
sit inducra: cumsint ciuiles m¬
si forte inꝗt. iõ ut innotesce̾t p̃
ducto culpi. in de posito d̾ uitͣarat

Expanded text:
dem ait, etiamsi nondum sint res in naertinere.Ait praetor: 'nisi restituent, in eos iudicium dabo'. ex hoc edicto in factum actio proficiscitur. sed an sit necessaria, uidendum; quia agi ciuili actione ex hac causa potcato uel conducto: sed si tota nauis locata sit, qui conduxit ex conducto etiam de rebus quae desunt agere potest: si uero res perferendas nauta conduxit, e‹x› locato conuenietur: sed si gratis res susceptae sint, ait Pomponius depositi agi potuisse. miratur igitur, cur honoraria actio sit inducta, cum sint ciuiles: nisi forte, inquit, ideo, ut innotesceret prducto culpa, in deposito dolus dumt
Abbreviated transcription (Latin):
qui recepit tenetur. ⁊̃ si sine culpi
eius res penent. uł dãpnũdatũ ẽ
nͥ si quid dãpno naliꝯtigit. id la¬
beo scribit. si quid naufragio aut
quũ exceptiõnem eidari Idẽ ent
dicedum. ⁊ sunstabło autĩcaupo¬
na ius maior ꝯtigit. Eodẽ mdtaẽ¬
tur caupones ⁊ stabłani. ꝗ exeitẽ¬
tes negotiũ suum recipiũt. Cetm
si extra negotiũ receꝑint. ñ ten̾ebũ¬
tur. ¶ Si filiussamilias łẜinis re¬
dãpnumdedit noxalis actio cessabit
qr ob receptum dñs suo noie ꝯue

Expanded text:
 si sine culpa eius res periit uel damnum datum est, nisi si quid damno fatali contingit. inde Labeo scribit, si quid naufragio aut quum exceptionem ei dari. idem erit dicendum et si in stabulo aut in caupona uis maior contigerit.Eodem modo tenentur caupones et stabularii, quo exercentes negotium suum recipiunt: ceterum si extra negotium receperunt, non tenebuntur.Si filius familias aut seruus rebripuit uel damnum dedit, noxalis actio cessabit, quia ob receptum suo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
aut alio sumpiẽte. ip̃e nauta sol¬
uẽdo non sit. Sinauta naut᷑e. sta¬
błanus stablani. caupo caupois
res recepit. eque tenebitur. Iulia¬
nus dixit ⁊̃ ad eas res hediciũ ꝑti¬
nere. que post impositas meires

Expanded text:
aut alio subripiente ipse nauta soluendo non sit.Si nauta nautae, stabularius stabularii, caupo cauponis receperit, aeque tenebitur.Uiuianus dixit etiam ad eas res hoc edictum pertinere, quae post impositas
Abbreviated transcription (Latin):
sentem de senceret satisdẽdit. et
pͥusquam iudiciũ acciꝑet. de siit
reus soluẽdo eẽ. Quam obcãm
defensor recusabat iudiciũ inse
recdi oportere. q̃ro an id ei oecli
oꝑteat. iulianus iendit. Defen¬
sor cum satis delit dñi lõco habẽ¬
dus ẽ Nͨ multũ eip̃statinus ẽ.
p̃cor. si eum ñcogit iudiciũ acci¬
pere. cum ad fideuissores eĩ ut p̾

Expanded text:
sentem defenderet, satisdedit et prius quam iudicium acciperet desiit reus soluendo esse: quam ob causam defensor recusabat iudicium in se reddi oportere. quaero, an id ei concedi oporteat. Iulianus respondit: defensor cum satisdedit, domini loco habendus est. nec multum ei praestaturus est praetor, si eum non coegerit iudicium accip
Abbreviated transcription (Latin):
utrum dnm̃ solum ratãrẽ hre
debet satisdare. an ⁊̃ cetos cdito¬
res. ⁊ait dum taxat deonõ ea¬
uendum.nec illis uerb ad q̃ ea
res ꝑtinset: c̾ditores ꝯtimĩ. Nam

Expanded text:
utrum dominum solum ratam rem habere debet satisdare an etiam ceteros creditores? et ait dumtaxat de domino cauendum nec illis uerbis 'ad quem ea res pertinet' creditores contineri: nam
Abbreviated transcription (Latin):
ulius nõ eẽ. ¶ Ratihabitionis
litur ad cauuonẽ. ¶Inhisat
eos repelli. Ergo nõ exigimus
an hant uoluntatem. ułman¬
datum. s ne ꝯria uoluntas ꝓbe¬
tur. quãuis de rato offerat cau

Expanded text:
lius non esse. Ratihabitionis letur ad cautionem. In his eos repelli. ergo non exigimus ut habeant uoluntatem uel mandatum, sed ‹ne› contraria uoluntas probetur: quamuis de rato offerant
Abbreviated transcription (Latin):
uir boñus arbitratus ñ fuĩt. ut
qui ĩtam excusationẽ afferret
defendere cogẽtur. S⁊ si satisñ
dedit. s reꝓmittenti c̾ditumest.
idem statuẽdumẽ. ¶Qũi itax̃
repellitur. ¶ Si ꝓuratoriopus
nouum nutiatum sit. isq int̃¬
dicto utatur ne eiius fiat ecli¬
ficãti. de fensoris partes eu susti¬
nere. nec compelli cauẽ rataz
rem dnm hĩtuim iulianus
ait. ⁊ si satiͣdedit. nõ aĩadũto
inquit iulianus quocaũ stip
iudicium accepiss siuellet ꝓu¬
ratorẽ dare inquẽ accor trãsfe¬
rat iudicium audin debet. Gol¬
lẽpnit q ꝓindicatũ solui sats¬
datione. cauẽ. ¶ Eiqui de fen¬
dit eum ciĩ noĩe ip̃e non agit.
liberum ẽ uł muniã remcefedẽ.
Qui alium defendit.satisdare co¬
gitur. Nemo eñi aliene litis y¬

Expanded text:
 ut qui iustam excusationem adferret, defendere cogeretur. sed et si satis non dedit, sed repromittenti ei creditum est, idem statuendum est. Qui ita repelletur. Si procuratori opus novum nuntiatum sit isque interdicto utatur "ne ei vis fiat aedificanti", defensoris partes eum sustinere nec compelli cavere ratam rem dominum habiturum Iulianus ait, et si satisdederit, non animadverto, inquit Iulianus, quo caiudicium accepisset, si uellet procuratorem dare, in quem actor transferat iudicium, audiri debet sollemniterque pro iudicatum solui satisdatione cauere. Ei qui defendit eum, cuius nomine ipse non agat, liberum est uel in unam rem defendere. Qui alium defendit, satisdare cogitur: nemo enim alienae litis
Abbreviated transcription (Latin):
rator ⁊ absens potest.
qui datus incelligitur. ⁊ isratũ
hũit. furiosus nonẽ h̃ndus
futuram. ⁊ ĩ die̾m ⁊ subꝯditioẽ d¬
⁊ usq ad diem dan põt.¬

Expanded text:
rator et absens potest, qui datus intellegetur et is ratum habuerit. Furiosus non est habendus futuram et in diem et sub condicione et usque ad diem dari pot
Abbreviated transcription (Latin):
nec ip̃i duõ ħ in cumbebat cau¬
tio. ¶Si deͬdote agat pat ca
⁊ marcellus scribit. ¶Srpat̾ fi¬
lu noie iniuriam̃ agat. cũ due
sint actiones una patris alteã
filii. cessas de rato cautio. ¶i
status ꝯtrou̾siam cui faciat pro¬
curãtor. siue exẜ̾uitute in libta¬
tem aouers eum quis utiget.
siue. ip̃e exnbtate in x̃uitutem ye¬
tat. debet cauẽ ratam rem dñs
hiturum. ⁊ ira edicro scriꝑtũ ẽ
ut ex utrꝑ latere quasi actor ha¬
beatur. ¶ Est ⁊ caliis quo quis

Expanded text:
nec ipsi domino haec incumbebat cautio. Si de dote agat pater, et Marcellus scribit. Si pater filii nomine iniuriarum agat, cum duae sint actiones una patris altera filii, cessat de rato cautio. Si status controuersiam cui faciat procurator, siue ex seruitute in libertatem aduersus eum quis litiget siue ipse ex libertate in seruitutem petat, debet cauere ratam rem dominum habiturum. et ita edicto scriptum est, ut ex utroque latere quasi actor habeatur. Es
Abbreviated transcription (Latin):
sor existit. siante utẽ ꝯtestaram
litem susciꝑe. cã gͥnita audiend ẽ.
lit. littãs suas adadueisanũ li¬
rigẽ debebit. Oibus significet q̃
adͦuers eum. ꝓcuratorẽ:⁊ in qua
cã fecĩt. ratumq se hĩturum qͥ

Expanded text:
sor exstitit, si ante litem contestatam litem suscipere, causa cognita audiendus eslit, litteras suas ad aduersarium derigere debebit, quibus significet, quem aduersus eum procuratorem et in qua causa fecerit, ratumque s
Abbreviated transcription (Latin):
pupillo tutorem dedit sẽꝓnim
c̃ditorem suũ. iadministratatu¬
cela. reliquit fr̃em suũ br̃dem. qͣ
⁊ ipẽ decessit. ⁊ ꝑ fidcis missũ no¬
men debĩtoris titio reliꝗt. e ioẜ c
mandate sunt actiones abhrdib
q̃ro cumtãtutele actio quã peciĩ¬
e credite ex h̃rditate sempnu de¬
scendant. annõ alit mandata ac¬
tio eidetur. quam si defendat hrdes
a quib eiactioẽs mandate sunt.
respondi debe cefẽnꝰde.¬

Expanded text:
pupillo tutorem dedit Sempronium creditorem suum: is administrata tutela reliquit fratrem suum heredem, qui et ipse decessit et per fideicommissum nomen debitoris Titio reliquit eique mandatae sunt actiones ab heredibus: quaero, cum tam tutelae actio quam pecuniae creditae ex hereditate Sempronii descendant, an non aliter mandata actio ei detur, quam si defendat heredes, a quibus ei actiones mandatae sunt. respondi debere defende
Abbreviated transcription (Latin):
sentis sius. atcuuciñ ait semuoe
cauẽlui nõ ꝓcuratori. ¶Oin
nõ cogitur de fendẽ absente. tñ si
siiudicatum solui satisdedit de¬
fendendi absentis grã cogendũ
pcuratorẽ iudiciũacciꝑe. nedeci¬
piatur is quisatis accepit Napo¬
⁊ eos qui nõ coguntur remi defe
captio acroris sit ꝑꝑtemporis tẽ¬
dumi i ͤ uit affinitas oirepta sit.
aut inimigtie int̾cesseñt.uł bo¬
na absentis ꝑossider cepint.
sit affutunis. uł aua ĩtacansa i

Expanded text:
ait seruo cauendum, non procuratori. Qui non cogitur defendere absentem, tamen si iudicatum solui satisdedit defendendi absentis gratia, cogendum procuratorem iudicium accipere, ne decipiatur is qui satis accepit: nam eos, qui non coguntur rem defendcaptio actoris si‹t› propted si aut adfinitas dirempta sit aut inimicitiae intercesserint aut bona absentis possideri coeperisit afuturus uel alia iusta causa i
Abbreviated transcription (Latin):
uere ħꝓcurãtor. ⁊ rata rem do¬
minum hĩturum. ne forte do¬
miñ reuers. uelit quid ptekͫ
Item iudicatum solui. ut siquid
forte ꝑꝑ hanc restitutionẽ mĩte¬
gnum p̃stan adolescenti debeãt
Item ait ⁊ si suspectus tutor pos¬
tulcͥtur. cefensorem eius oꝑtẽ
ꝯ de rato cauẽ ne reuers illene¬
lit retractare ꝙ actum ẽ. SenO
facue ꝑ ꝓcuratorẽ quis suspcet
accusabitur. qm fame causa ẽ
nisiꝯstet ei aturore mãdatum
noiatim᷑ aut siꝯ̃ ab sente tuto¬
re qĩ nondefendetur. p̃tor erat

Expanded text:
hic procurator et ratam rem dominum habiturum, ne forte dominus reuersus uelit quid petere, item iudicatum solui, ut si quid forte propter hanc restitutionem in integrum praestari adulescenti debeat, Item ait, si suspectus tutor postuletur, defensorem eius oportere etiam de rato cauere, ne reuersus ille uelit retractare quod actum est. sed non facile per procuratorem quis suspectus accusabitur, quoniam famae causa est, nisi constet ei a tutore mandatum nominatim, aut si etiam absente tutore, quasi non defenderetur, praetor erat
Abbreviated transcription (Latin):
D E M. LEr ꝓcuratore non
sẽp acquinmus actiones. s reti¬
nemus. uiuti.sireum ꝯueniat
intra legittimũ tempꝰ. uł siꝓhibe¬
at opus nouũ fieri. ut int̾dictu
Hpristinum uis nob ꝯseruat.

Expanded text:
m. Per procuratorem non semper adquirim‹u›s actiones, sed retinemus: ueluti si reum conueniat intra legitimum tempus: uel si prohibeat opus nouum fieri, ut interdictum hic pristinum ius nobis conseru‹a›t.
Abbreviated transcription (Latin):
euenit. cum inre suam ꝓcurato¬
rem pr̃amus. eo noĩe indicatũ
dati agẽ debemus. ut sit qun fi¬
cerussorreum ꝓcurarorẽ dẽdit.
Is cui hrditas excrebelliano sena¬
tus ꝯ sulto restituta ẽ. hr̃dẽ iure
dabit ꝓcuratore. ¶S ⁊ dumpi¬
gnoris. creditor recte dabit ꝓcura¬
corem adẜuan᷑am. ¶Porro si
umexieis cedendi ꝯstitutũ sit.
isq aliui iostitutam pecimiã¬

Expanded text:
euenit, cum in rem suam procuratorem praestamus eoque nomine iudicatum dati agere debemus: ut fit cum fideiussor reum procuratorem dedit. Is cui hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituta est heredem iure dabit procuratorem. Sed et dominum pignoris creditor recte dabit procuratorem ad Seruianam. Porro si uni ex reis credendi constitutum sit isque alium in constitutam pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
re. Qm̃ res expedinnõ pot̃ curra
ad iudicationes ⁊ ꝯdẽpnationes
plane care ꝑmittendumẽ. si u¬
in cohrdi plures hr̃des exͣistãt.
Neo latitante post utem ꝯtesta¬
tam ita demum fideiussor̾es eũ
defendere iundebuñtir. si ulinũ
ex his eum ꝓsolido defendat. uł
om̃s uł quidam exhis unum
dedennt in q̃ iudicium tñsferat.¬

Expanded text:
a adiudicationes et condemnationes: plane permittendum dare, si uni coheredi plures heredes existant. Reo latitante post litem contestatam ita demum fideiussores eum defendere uidebuntur, si uel unus ex his eum pro solido defendat, uel omnes uel qui ex his unum dederint in quem iudicium transferet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcauere idoñee. nec cebebitou¬
dñi. pret̃ quam in satisdando.
Pret satisdationẽ ꝓcurator ita
defendẽ iidetur. siindiciũ accipi¬
at. uñ quesitumẽ apudiulia¬
num anopeslatur. annõ suffi¬
ac obrem nõ defensam. stipu

Expanded text:
et cavere idonee: nec debebit dudomini, praeterquam in satisdando. praeter satisdationem procurator ita defendere videtur, si iudicium accipiat. unde quaesitum est apud Iulianum, an compellatur, an vero sufficiat ob rem
Abbreviated transcription (Latin):
niam nõ obtulit. Quid si tue
facuitatẽ peciũe nonhuĩt. nũ¬
quid cogicereat indiciũ accipe
Quid erum ⁊si famosa sit actio:
S ħ ꝯ̾stat ut añ litẽ ꝯtestatam
pses iuibeat mede sacra pecuia
deponi. ħem fit. impupillaib
pecumis. Qd sius ꝯtestata ẽ ħ
õĩnẽ. officio iudicis dirundũ ẽ.¬

Expanded text:
uniam? quid si tunc facultatem pecuniae non habuit, numquid cogi debeat iudicium accipere? quid enim si et famosa sit actio? sed hoc constat, ut ante litem contestatam praeses iubeat in aede sacra pecuniam deponi: hoc enim fit et in pupillaribus pecuniis. quod si lis contestata est, hoc omne officio iudicis dirimendum e
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aueno noie agit q̃cunq: ac¬
tione. id ratũ habituꝵ eum ad q̃
ea res ꝑtinebit. cauẽ dełer. S in¬
tͣrlumucet suo nõie ꝓuratorex¬
ꝑiatur. tñ de rato debebit cauere

Expanded text:
Qui alieno nomine agit quamcumque actionem, id ratum habiturum eum ad quem ea res pertinebit cauere debet. sed interdum licet suo nomine procurator experiatur, tamen de rato debebit cauere,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatũ solu. satis acccpit mͥ
exstiplatu actio uitilis ẽ. sicutiui¬
dicati aftio mͥ indulgetur. ¶ S̃
⁊ siãgat ꝓcatormeus ex ea scip¬
ulatione me inuito. nichomus

Expanded text:
iudicatum solui satis acceperit, mihi ex stipulatu actio utilis e‹s›t, sicuti iudicati actio mihi indulgetur. sed et si egit procurator meus ex ea stipulatione me inuito, nihilo mi
Abbreviated transcription (Latin):
patore indulgetur. Est causa
mittatur. S ⁊ sieum exautoã¬
uent. id ẽ insignia militana
detraxent. int infames effic̃.
ncer nõ addidiss ignomime
causa se eum exauctorasse.
Est ⁊ quartum gͣnis missionis
tentia eum sacram̃to ignomi¬
me cã soluat. ¶Ignominie
aũt causanussis. neq inurbe.
toue uł inuico. Quo tñ leco paᷤ¬
sim hoies speculcansa ãmtrã¬

Expanded text:
ratore indulgetur: e‹s›t causmittatur. sed et si eum exauctorauerit, id est insignia militaria detraxerit, inter infames efficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse. est et quartum genus missionis, tentia eum sacramento ignominiae causa soluat. Ignominia autem missis neque in urbe toue uel in uico, quo tamen loco passim homines spectaculi causa admittan
Abbreviated transcription (Latin):
DNetoris uerba dñt. Infaĩa
notatur quiab excitu igno¬
mime causa ab imꝑatore eo o¬
ue cuide eare statuendi causa¬
potestas fuĩt dimissus ent.
Qui antis ludricẽ ꝓnuntiandi¬
ue causa inscenamꝑdient. Ꝙ
lenccimum fecit. Quimindi¬
cio publido cauĩpine p̃uanca¬
tiomis uecausa quid fecisse
ndicatus ent. Qui fuiti inbo¬
norum raptorũ imuriaꝵ dedo¬
lo malo ⁊ frãude suo nõie danp¬
natus pactus ue erit. euipso¬

Expanded text:
etoris uerba dicunt: 'Infamia notatur qui ab exercitu ignominiae causa ab imperatore eoue, cui de ea re statuendi potestas fuerit, dimissus erit: qui a‹r›tis ludicrae pronuntiandiulenocinium fecerit, qui in iudicio publico, calumnie prevaricationisve causa, quid fecisse iudicatus erit, qui furti, vi bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo et fraude, suo nomine damnatus, pactusve erit.