comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
torum concordat duodenus
a postolorum Numerus quos a
primis miraculorum uirtutibus.
ad cõponendum nouae fidci
fundamentum. erigendumq
adhuc tenerae statum eccłae.
quos capiebat mundus elegit.
ut in omnem terram sonus eo¬
rum praedicatienis exir&. &
infines orbis terrae erum prae
cederent uerba Qui uerȩ ui¬
neae id est xp̃o tamquã palmi¬
tes adherentes. quorum fructus
in sempiternum permanens non
marcesc&. quibus ipse dñs lacu¬
tus .ẽ. dicens Uos estis lux mun¬
di Non potest ciuitas abscondi
supra montem posita. neque

Expanded text:
to concordat duodenus to concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae statum Ecclesiabus quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praedicationis exiret, et in fines orbis terrae eorum verba procederent. Qui verae viti, id est, Christo tanquam palmites adhaerentes, quorum fructus in sempiternum permanens non marcescit: quibus ipse Dominus locutus est dicens: Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra m
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam praccedentium¬
patrum. quos ante legem &
sub lege scriptura scã de monstranto
cognouimus. ad hoc tantum modo
proferimus. ut facilius intellegere
ualeatis quanta uel qualis sit huius
omnibus his de quibus loquimur
sine. fine constat honesta Nunc
uero reuertamur ad eos. quos un¬
da baptismatis & effusio sangui¬
nis xp̃i ab errore paterni delicti¬
& absqualore u& ustae gentilita¬
tis. in nouo testamento per grãm
oculi beati. qui xp̃m in carne ueni¬
entem uidere meruerunt. Huius
tam praeclarae uisionis. iohannes
baptista qui codem angelo quo
xp̃c denuntiante conceptus ẽ. ip
exordio praedicationis atq baptis¬
matis primatum tenebat. qui agnũ
peccatum mundi delentem uiden¬
do agnouit. ac digito de monstra¬
uit  Cui inter natos mulierum
ior. qui merito praecursor dñi.
p̃co iudicis. proph&a altissimi
nimcupatur. quia nondum editꝰ
xp̃m mundo uenturum prophe¬
tauit. & ad redemptionem ani¬
marum ad inferos descendentẽ
gloriosa praccurrit passione

Expanded text:
memoriam praecedentiumPatrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus  quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo testamento, per gratioculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum nte. Qui merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione.
Abbreviated transcription (Latin):
lis sudi propter nomen dñi por¬
tantes hi sunt trium phatores
& amici dĩ. qui contẽpnentes sce¬
leratorum iussa principum mogo
coronantur. & accipiunt palmas
laborum. quia fundati erant supra
firmam p&ram. id est xp̃m̃
Detalibus huuismodi. a postolus
mente compunctus ingemiscens
Ait Sc̃i ludibria & uerbera ex¬
perti. in super uincula & carceres¬
Lapidati sunt. secti sunt. tempta

Expanded text:
lis nudi propter nomen Domini porlis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceresLapidati sunt, secti sunt, tenta
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciat dñs eius. Uos autem
dixi amicos. quia omĩa quaccimiq
audiui a patre meo. nota feci uobis
Et quod cumq ligare uoluissent
super terram. ligatum esse incę¬
lis & quod cumq soluerent super
terram. solutum in caelis esse pro¬
misit Et iterum cum ueniss&
ad iudicandum sacculum. eos
super sedes duodecm esse sessu¬
ros. & secum iudicaturos orbem
terrae praedixerat. Talibus
ut credimus patronis. haec dies
subiecta declaratur.
is subiectum est triumphale
martyrum nomen: qui per
diuersa tormentorum genera
xp̃i passionem non lassiscentib
praecordiorum mentibus imita¬
banturAlii ferro perempti. alii
flammis per usti. alii flagris uer¬
uerberati. alii uectibus perforati-
Ali crucis affixi patibulo. alii
pelagi periculo. alii uiui decori.¬
ati. Alii uiculis mancipati: alu
linguis priuati. alii lapidibus ob¬
ruti. alii frigore afflcti. alii fame
cruciati. Alii uero truncatis ma¬
nibus siue c& eris cęsi membris.
spectaculum contumeliae in popu¬

Expanded text:
quid faciat dominus ejus; vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis. Et quodcunque ligare voluissent super terram, ligatum esse et in coelis; et quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. His subjectum est triumphale martyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi periculo subjecti, alii vivi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in popu
Abbreviated transcription (Latin):
esse angelorum suis affirmabat ex¬
emplis: Ita in numerabilis utrius¬
que sexus multitudo. eius sequeba¬
tur uestigia. ut relictis nuptiarum
copulationibus. spr&aq liberorũ
propagme. sponso qui in caelis . e.
perhenni mente actu: habitu.
tes. elemosinas sectantes. paupe¬
res recreantes. nudos uestientes. in¬
firmos uisitantes. in tribulatione
gaudentes. in uerbis calũpniae uel
contumeliae patientes: in augm̃to
suae prouectionis humiles. in dã¬
no rerum temporaliumi dõ grãs
agentes: his omĩb & his similib.
pro desiderio regni caelestis. & ꝓp¬
ter spem a&crnae r&ributionis.
ardentissimo amore in desinenter.
atq libenter. in sistunt: & sic in ca¬
ritate dĩ. Ac proximorum: a more
perseuerantes: dõ soli uitam finire
Sic & anachoritarum singulare
loca in spelimcis & ex iguis cellarũ
tuguriis inici. modico contenti pa¬
bulo demorabantur Bestus so¬
ciati. multi ab auib sub ministra¬

Expanded text:
quoque esse angelorum suis affirmabat exquoque esse angelorum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu tes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes, Deo soli vitam finire Sic et anachoretarum singulare loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministra
Abbreviated transcription (Latin):
do. increpando. curamq faciendo
inserere nitebantur. Quorum
mens lucidissima. manus uero ple¬
nae sunt munditia. eo quod in men¬
sa altaris sacro sc̃a xp̃i corporis
& sangumis misteria celebrantes.
& in sũi cordis pen&ratilibus hos¬
tiam uiuam. dõ placentẽ. id est
sem & ipsos sine macula atq ad¬
mixtione praui operis offerre non
desistant Et lic& persecutorũ
non sensissent gladium. tamen
per uitac meritum dõ digni mar¬
tẏrio non priuantur. quia mar¬
tyrium non sola sanguinis effu¬
sione. sed abstinentia peccatorũ
& exercitacione dĩ prȩceptorum
perficitur
te partum . uirgo postꝰ par¬
tum. praesentis sollempnitatis dici.
cum suis uirginibus expers nullo
modo credenda est: quae dĩ po¬
pulum faciendo. monebat sper¬
nere perituri luxus sacculi: & a
lenociniis mortalis naturę de¬
clinare Carnis pudicitiam
cum uirginitatis honore. intra
cordis hospitia obseruare : camq
omnium uirtutum reginam
fructum salutis perp&uac: sociam

Expanded text:
do, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus hostiam vivam Deoque placentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium, tamen per vitae meritum Deo digni martyrio non privantur, quia martyrium non sola sanguinis effusione, sed abstinentia peccatorum, et exercitatione Dei praeceptorum perficitur partu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, fructum salutis perpetuae: sociam
Abbreviated transcription (Latin):
doctoribus. siue confessori¬
bus. huius festiuitatem
diei non ignotam esse credimus.
qui corda fidelium sp̃italiter
quasi ymbribus in rigant cae¬
lestibus. ut feliciter proferre in¬
marcessibilem bonorum operũ
possint fructum. Qui talenta sibi
credita non solum reddere. uerum
& iam cum usura sine fraude am¬
plificare procurauerunt. quia bonũ
didicere. non sibim& tantum modo.¬

Expanded text:
doctoribus, sive confessoridoctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare procuraverunt; qui bonum, didicere, non sibimet tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Circuierunt in melotis. in
pellibus caprinis. egentes. angusti¬
ati. afflicti. quibus dignus non e¬
gregorius. in expositione cuius dã
euangelii. de istiusmodi bellato¬
ribus quaerimoniam faciendo
ecce inquit clecti di carnem do¬
mant. sp̃m roborant. daemoni¬
bus imperant uirtutibus coruscant.
praesentia despiciunt. ae ternã
patriam uocibus moribusq prae¬
dicant. eam & iam moriendo di¬
ligunt. atq ad illam per tormen¬
ta pertingunt Occidi possunt
& flecti nequeunt Et si coram
hominibus tormenta passi sunt.
spes illorum in morcalitate ple¬
na est In paucis uexati. in mul¬
tis bene disponentur. qm̃ ds
temptauit illos. & muenit illos
dignosse Tamquam aurum
in fornace probauit illos. &
quasi holocausta hostiam acce
pit illos Nunc ergo martyrũ
xp̃i certamina atq uictorias
audiuimus. eis nimirum hunc
diem tantum credimus scĩficatũ.
quantum insem & ipsis ut scĩfi¬
car&ur laborare pertormenta
non cessauere
p̃i uero sacerdotibus atq

Expanded text:
Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non e beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum inmortalitate plena est et in paucis vexati in multis bene disponentur quoniam Deus tentavit illos et invenit illos dignos se tamquam aurum in fornace probavit illos et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere; Christi vero sacerdotibus atque
Abbreviated transcription (Latin):
agmina subiecta suntꝰ: Alu
tanta diuinitatis gratia replen¬
tur. ut in eis dñs sedeat: & per
eos sua iudicia decernat.
Ali tanto perfectiori scientia
pleni sunt: quanto claritatem
dĩ uicinius contemplantur:
Alia uero ita dõ coniuncta
sunt angelorum agmina: ut
inter haec & dm̃ nulli alii sp̃i
intersint: Tantomagis dĩ ar¬
dent amore: quanto subtilius
claritatem diuinitatis eius aspi¬
ciunt: Talibus ut diximus. A
primordio incipientis uitae. be¬
atorum spirituum distictionib
superna caelorum regna. a dõ
conditore in perp&uum mirabi¬
liter collocata subsistunt:
is omnibus fratres łarissimi

Expanded text:
agmina subjecta sunt; alii agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, subsistunt. Nos ergo, fratres charissimi
Abbreviated transcription (Latin):
per ipsum & in ipso sunt omĩa.
ipsi honor & gloria in saecula
saeculorum amen:
spiritibus angelicis ad lau¬
dem & gloriam ac honorẽ
sui nominis ac maiestatis dñs¬
in perp&uum miro ordine col¬
locauit : de quibus plura loqui
pertimescimus: quia solius dĩ
scire. ẽ. quomodo uel quem ad¬
modum eorum nobis inuisibilis
absq contagione seu diminuti¬
one in sua sola puritate con¬
sistat natura: Sedtamen rio¬
uem esse angelorum ordines ad
dĩ iudicia ac ministeria com¬
plenda : testante sacro eloquio
cognouimus: Quorum princi¬
patus atq potestas: subtiliter
ac mmrbiliter dĩ omnipoten¬
tis nutu distinguitur: A lu
ex illis ad nos in mundum inissi
futura prędi cando prae ueni¬
unt: aliiꝰ ad hoc sunt constituti.
ut per eos signa & miracula fre¬
quentius fiant: Alii subiectis
angelorum spiritibus praesunt
eisqͦ ad explenda diuina minis¬
teria disponendo principantur:
Alii mira potentia c& eris
praeminent: pro eo quod eis ad
oboediendum alia angelorum

Expanded text:
per ipsum, & in ipso sunt omnia, ipsi honor & gloria in secula seculorum, Amen. spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibis nominare. laudare. &
glorificare condec& eum qui cunc¬
tos condidit scõs. per quem omnia
facta sunt: per quem cuncta sub¬
sistunt elementa: Cuius maies¬
lum. ut merito omn ͤ : principium
dictum est: O mĩs sapieria ad nõ¬
dõ est: & cum illo fuit semper. &
est ante ęuum:Altitudinem
caeli & latitudinem terrae. & pro
fundum abyssi. quis dimensus est.

Expanded text:
quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulat sanctos, per quem omnia facta sunt, per quem cuncta subsistunt elementa, cuius maiestitudine daemonum, multitudcapite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate
Abbreviated transcription (Latin):
Fide praeclari. hospitalitate prȩ¬
cipui. astuti in sensu. sapientesꝰ
m opere. rebus saecularibus lo¬
cupl&es. reparatores orbis atq¬
creaturae. iustitia insignes. lon¬
ganimes in sp̃e. oboedientes iN
prȩceptis. creduli in promissionib¬
lio prudentes. in proelus uictoriosi.
posteritas non cessauit. quousq xp̃s
ex eorum germine. ꝑ uterum intac¬
tae uirginis qui spes est omniũ gen¬
tium natus in mundum coruscando
equitur ergo patr archas elec
locutus est ds̃. & ostendit illis se¬
creta sua. ut ea quae uentura e¬
rant quasi p̾sentia sp̃ũ scõ in lumi¬
nati agnoscere. atque enuntiare

Expanded text:
fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, reparatores orbis tclari, justitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in promissioniblis effulgentes. Ppotestas non cessavit, quoadusque Christus ex eorum germine per uterum beatae Virginis, quae est spes omnium gentium, natus in mundo, coruscando quibus locutus est Deus, et ostendit eis secreta sua; ut ea quae ventura erant quasi praesentia Spiritu sancto illuminati agnoscerent. Festine
Abbreviated transcription (Latin):
& dies saeculi. quis dinumeratꝰ.
Ipse solus inuestigare. in & tri ac
dinumerare haec omia potest.
qui caeli ambitum sua circuit sapi¬
entia. & profundum abrssi sua
pen&rat uirtute: Et egregius
ille uersificator. di sapientiam
omnia posse atq nosse conside¬
rabat dicens: Qui stellas nume
ras. quarum tu nomina solus.
signa potestates. cursus. loca. te

Expanded text:
brata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio suetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in
Abbreviated transcription (Latin):
longe est. legationẽ mittat: la¬
crimarum. elemosynarũ. hostia¬
rum munera offerat: Uult enim
placari praecib. quiscit quia
portari non possit iratus : quod
adhuc moram facit: uenire lega
tionem pacis sustinet: Ueniss&x
namque siuell&: & cunctos suor
aduersarios trucidass&: Sed
x quam terribilis ueniat inhi
& tamen adueniendum tardat:
quia non uult inuenire quos
puniat: Sed reatus nobis contẽp¬
tus nr̃i. denuntiat dicens: Sic
ergo om̃is ex uobis quinon renun¬
tiat om̃ib quae possid& : non
pocest meus discipulus. cẽ: Et ta¬
men sperande salutis remedium
confert .: quia quiꝑ iram non po¬
test ferri: ꝑpostulate pacis uult
legationem placari Lauate
ergo fr̃s km̃i lacrimis maculas
peccatoꝵ : elemosynis tergite.
sacris hostiis expiate Nolite
possidere ꝑdesiderium : quae ad¬
huc ꝑusum minime reli quis¬
tis: S̾pem in solo redemptore figi¬
te : ad acternã patriam mente
transite: Sienim nihil in hoc

Expanded text:
longe est Rex, legationem mittat, lalonge est Rex, legationem mittat, lacrymarum, eleemosynarum, hostiarum munera offerat. Vult enim placari precibus, qui scit quia portari nadhuc moram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque, si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat dicens: “Sic ergo omnis ex uobis, qui non renuntiat omnibus, quae possidet, non potest esse meus discipulus”. Et tamen sperandae salutis remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro postulatae pacis uult legatio- nem placari. Lauate ergo, frares karissimi, lacrimis maculas pec- catorum et helemosina tergite sacris hostiis, expiate. Nolite possi- dere per desiderium, quae adhuc per usum minime reliquistis, spem uestram in solo redemptore nostro figite et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
& manu sua corpus dominicum
pacem que om̃ibus tribuit: Qui
cuncto ministerio oblati sacri¬
ficii ꝑ acto. adlectulũ rediit:
ibique iacendo. sacerdotes Suos
ac ministros circum stetisse se¬
cũ cerner&. quasi uale ultimum
dicens: Deseruando eos uinculo
caritatis ammonebat : & quanta
uniri p̃dicabat: Cum subito int̾
ipsa scãc ex hortationis uerba:
uoce terribili clamauit dicens:
Hora est: Mox que adsistentib
ipse suis manib lint̾eum dedit:
quod exmore morientium sibi
contra faciem tenderetur: Quo
tenso: spm̃ emisit Sicque illa
scã anima ad gaudia aeterna
ꝑueniens. a carnis corruptione
iste in morte sua imitatus est : nisi
eum quẽ inuita sua fuerat con¬
tẽplatus : Dicens enim hora est.
ex aiocatione: Ecce cotidianę
hostiȩ. illa cum elemosynis & la¬
crimis missa legatio: quantã
cum rege ueniente grãe pacẽ
fecit. Relinquat ergo omnia.
qui potest :Q ui autem relinque¬
re omĩa non potest. cũ adhuc rex¬

Expanded text:
et manu sua corpus Dominicum et manu sua corpus Dominicum pacemque omni- bus tribuit. Qui, cuncto ministerio oblati sacrificii paracto, ad lectum rediit; ibique iacens, dum sacerdotes suos ac ministros circum- stetisse se cerneret, quasi “Vale” ultimum dicens, de seruando uinculo caritatis eos admonebat, et quanta uniri predicabat. + Cum subito inter ipsa sancta exhortationis uerba uoce terribili clamauit Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione simi, quem vir iste in morte sua imitatus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, ex vocatione. 10. Ecce quotidianae hostiae illa cum eleemosynis et lacrymis missa legatio quantam cum Rege veniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia qui potest. Qui autem relinquere omnia non potest, cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
promissione iamcoeperat habere
debitorem: Huic autẽ consuetu¬
do fuerat. annis singulis natalicio
apłorum die romã uenire: iãque
exhac reuelatione suspectus. ueni¬
re iuxta morem noluit: Eodem
ergo tempore sollicitus fuit: secun¬
do quoque anno ueltertio. in
mortis suae expectatione susperi¬
sus: quarto quinto & sexto simi¬
liter: Quidesperare iã deuerita¬
te reuelationis poterat: si uerbis
fidem uerbera non fecissent: Cũ
ecce anno septimo usque ad ex¬
pectati natalis sacras uigilias.
incolumis ꝑuenit: sedlenis hunc
inuigiliis calor attigit: atque
in ipso natalicio filiis suis ex pectan¬
tibus. missarum sollempnia im¬
plere se posse recusauit: Illi uero
quia de eius pariter egressione erant¬
suspecti. simul ad eum om̃s uene¬
runt : sese unianimiter adstringen¬
tes: utdie eodem nequaquã ad¬
quiescerent missarum sollempnia
celebrare : nisi proeis apud dñm
isdem antistis suus intercessor
in episcopii oratorio missas fecit.

Expanded text:
promissione jam coeperat habere promissione jam coeperat habere debitorem. Huic autem consuetudo fuerat annis singulis natalitio apostolorum die Romam pergere. Itaque ex hac revelatione suspensus, venire juxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit, secundo quoque anno vel tertio in mortis suae exspectatione suspensus, quarto, quinto et sexto similiter: qui desperare jam de veritate revelationis poterat, si fidem verbis verbera non fecissent: cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis pervenit: sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero qui de ejus erant pariter egressione suspecti simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes, ut die eodem nequaquam acquicelebrare, nisi pro eis apud Dominum idem antistes suus in- tercessor his precibus, in episcopii oratorio Missas fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita dicam testss ueritatis & culpe:
Monstrauit quanta animaduer¬
sione districtionis. membra illius
accepta uerbera liuore inflicto
sulcauerant: Quae mox ut ep̃s
uidit ex horruit. & quis sibi
talia facere prȩsumpsiss&s. cum
magne obstupe factionis uocibus
inquisiuit: At ille respondit. haee
se pro ipso fuisse perpessum: Ex¬
creuit cum terrore ammiratio .⁊
Sednullas iam presbiter inquisitio¬
NI eius moras adiciens. secretum
lnouelationis eaperuit: eiq iussio¬
sus dñicę per ea quat audierat
uerba narrauit dibens: Age quod
agis. operare quod operaris: N pts
cess& pes tuus. non cess& manus
tua: Natale apłorum uenies
titam: Q. ubtis auditis episopus
inorationa so cũ magna cordis
contritionea prostrauit: Etqui
oblaturus sacrificium ad
usque prote lauit:Atq exillo
iamdie magis magisque ei aucta
sunt lucra pietatis: Factum que
est tamfortis in opere. quã certus
ex munere : Quippe qui eum
cui ipse debitor fuerat ex ea

Expanded text:
ut ut monstravit quanta animadversione districtionis membra illius accepta verbera, livore inflicto, sulcaverant. Quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et quis sibi talia facere praesumpsisset cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum terrore admiratio; sed nullas jam presbyter inquisitioni ejus moras adjiciens, secretum revelationis aperuit, eique jussionis dominicae per ea quae audierat verba narravit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus; natali apostolorum venies tuam. Quibus auditis episcopus in oratione cum magna cordis contritione se prostravit, et qui oblaturus sacrificium ad usque protelavit, atque ex illo jam die magis magisque ei aucta sunt lucra pietatis, factusque est tam fortis in opere, quam certus ex munere: quippe qui eum, qui ipse debitor fuerat, ex
Abbreviated transcription (Latin):
menter increpauit: atque eadem
uisionis suae uerba recexuit:
Tunc presbiter surrexit ut ꝑ ge¬
r& : sedrursus infirmitas cordis
impedimento factaest. indicandę
reuelationis: Ad ad monitionem
quoque iterata iussionis obduri¬
it pergere : & quae uiderat mani¬
festare neglexit: S ed quia magnã
mansuetudinẽ contempte gratie.
maior sequi sol& ira uindictę:
Uisione certia dñs apparens. iam
uerbis addidit uerbera: Et tam
in eo duritia cordis. emollrent
uulnera corporis: Surrexit ergo
cruditus exuerbtre : perrexit ad
cpiscopum : cumque iam ex more
iuxta beati iuuenalis martyris
epulchrum. adofferendũ sacrificiũ
consistentem repperit: secretũ acircũ¬
stantib petrit: seque eius pedibus
strauit: Cumque eum ubertĩ flen¬
tem. episcopus uix ad se leuare potu¬
iss& Lacrimarum causas cognoscere
studuit: Ille uero relaturus ordinẽ
uisionis. prius uestimento ex humeris
deuoluto. decexit plagas corporis.:

Expanded text:
menter increpauit, atque eadem menter increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit, ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam in eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. Surrexit ergo presbiter eruditus ex uerbere: perrexit ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
consideratione colligite : oblata
anobis sacra hostia. quantũ in
nobis soluere ualeat ligaturam
cordis: si oblata ab altero potuit
in altero soluere uincula corpo
hostias : ita ut penȩ nullus dies uice
cius absceder& quo non om̃i poten¬
ti dño hostiã placationis immo¬
lar&: Cui cum sacrificio ualde
etiam concordabat uica: Nam
cuncta quaehabebat in elemosi¬
nis tribuens. cum adhorã offerendi
sacrificii ueniss& : uelut totus in
lacrimis defluens. semet ipsum cũ
magna cordis contritione macta
bat: Cuius & uitã & exitũ: a quodã
uenerabili uitae diacono qui abeo
fuerat nutritus. referente cognoui:
Aiebat enim: quod quadã nocte
agis. operare quodoperaris. Non
Natale apłoꝵ uenies ad me: & retri¬
buo tibi mercedem tuã: Surrexit
presbit̃. sed quia eiucino apłorum
natalicius dies imminebat : tam
propinqui exitus diem episcopo
nuntiare ꝑtimuit: Alia nocte dñs
reduit : eiusq in oboedientiã uehe¬

Expanded text:
consideratione colligite, oblata consideratione colligite, oblata a nobis hostia sacra quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corpor of- ferre, ita ut pene nullus dies uitae eius abscederet, quo non omnipo- tenti Domino hostiam placationis immolaret. Cui cum sacrificio ualde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente cognoui. Aiebat enim, quod quadam nocte agis, ope- rare, quod operaris: non ostolorum uenies ad me, et retribuo tibi mercedem tuam”». Surrexit presbiter: sed quia e uicino Apostolorum Natalicius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehe
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis& benignitate mentis
sacri altaris hostia suffragatur.
Quia is quimse surgens amortu¬
is iam non moritur: ad huc per
hanc in suo mysterio pronobis
iterum patitur: Nam quotiens
ei hostiam suae passionis offerimus:
uolo ad memoriã urãm narrando
reuocare: Non longe anris fertur
temporibus factum : & quidam
abhostibus captus. longe trans ductꝰ
est: Cum que diu teneretur in
uinculis: eum uxor sua cũ ex eadẽ
captiuitate non reciper&. extincꝰ¬
tum putauit: Proquoiam uelut
mor tuo. hostias ebdomadibus sin¬
gulis curabat offerre: Cuius toti¬
ens uincula soluebantur incapti¬
uitate : quotiens ab eius coniuge
oblatę fuissent hostiȩ ꝓ animȩ eiꝰ
absolutione: Nam longa post tem¬
pora reuersus. ad mirans ual de
suae indicauit uxori: quod tlieb
certis. ebdo madibus singulis. eius
uincula soluebantur. Quos
uidelic& dies eius uxor atque
horas discutiens: tunc eum recog¬
nouit absolutum: cũ pro eo sacri
ficium meminerat oblatum:

Expanded text:
lacrimis et benignitate mentis lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum ficium meminerat oblatum.
Abbreviated transcription (Latin):
pensat: Cum duplo ergo exercitu
contra simplum uenit: qui nos
uix insolo opere preparatos.
simul de opere & cogitatioNe
discutit: Quidergo agendum . ẽ.
fr̃s : nisi ut dum nõs cum simplo
exercitu. contra duplũ illius suffice¬
re non posse conspicimus : dum
adhuc longe est legationẽ mitta¬
mus. rogemus ea quae pacissunt:
Longe enim. ẽẽ. dicitur: qͥ adhuc
prȩsens ꝑ iudicium nonui detur:
Mittamus adhunc legationẽ lacri¬
mas nrãs : mittamus miscđię oꝑa.
mactemus in ara eius hostias placa¬
tionis: cognoscamus cum eo Nos
in iudicio non posse contendert :
Pensemus uirtutẽ eius fortitudi¬
nis : rogemus ea quae pacissunt :
Haec est nr̃a legatio : quae regem
uenientem placat:. Pensate fr̃s
quã benignum sit : quod is qui suo
aduentũ ual& opprimere. tar¬
dat uenire: Mittamus adhunc
utdiximus legationem nostram:
flendo tribuendo. sacras hostias
offerendo: Singularit̾ nãque
adabsolucionẽ nram: oblata cum

Expanded text:
pensat. Cum duplo ergo exercitu pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque absolutionem nostram oblata cum
Abbreviated transcription (Latin):
cum decem milibus occurrere eI.
quicum uiginti milib uenit ad se.
Alioquin adhuc illo longe agen
te.mittens rogat ea quae pacis
sunt: Rex contra regem ex aequo
uenit ad proelium: & tamen si se
ꝑpendit non posse sufficere. lega¬
tionem mittit : & ea quae pacis
sunt postulat: Quibus ergo nos
lacrimis sperare ueniam debemus
qui in illo tremendo examine. cũ
rege nr̃o exaequo adiudicium
non uenimus: quos nimirũ con¬
ditionis infirmitas. & causa in¬
feriores exhib&: Sed fortasse iam
mali operis culpas abscidimus:
clinamus: Numquid adredden¬
dam rationẽ cogitationis nrae
quicum decem milibus uenit::
Decem milia quippe adiuiginti
milia : simplum ad duplũ sunt
Nos aut̃ simultum proficimus.
uix ex teriora nr̃a opera in rectitu¬
dine seruamus: Nam & si iã luxu¬
ria carnis abscisa est: tamen ad¬
huc acorde funditus abscisa non ẽ:
Ille autem qui iudicaturus uenit
& teriora simul & interiora iudi¬
cat: facta pariter & cogitationes

Expanded text:
cum decem milibus occurrere ei, cum decem milibus occurrere ei, qui cum viginti milibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agenmittens rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lqui in illo tremendo examine cum rege nostro ex aequo ad iudicium non venimus, quos nimirum condicio infirmitatis et causa inferiores exhibet? Sed fortasse iam mali operis culpas abscidimus, clinamus. Numquid ad reddendam rationem cogitationis nostrę qui cum decem milibus venit. Decem milia quippe ad viginti milia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
fuit latior in possessione: Quia
enim inhaç uita amabat sũptus
celsitudinistendendo ad acternã
patriã. habere noluit sumptus
humilitatis: C onsiderandũ uero:
quod dicitur. om̃s qui uideriN
incipiant in ludere ei. Quia
uixta pauli uocem. spectaculũ
facti sumus mundo. angelis & ho¬
minib : Et in om̃e quodagimus.
considerare occultos nr̃os aduersa¬
rios debemus: qui semꝑ nr̃is operib
insistunt. semꝑ ex nr̃o defectu gra¬
tulantur: Quos propheta intuens
ait Ds̃ ms inte confido non crubes¬
cam  neque irrideant me in imi¬
ci mei: In bonis operib intenti.
nisi contra malignos sp̃s sollicite
uigilemus: ipsos in risores patimͣ.
quos ad malum persuasores habe¬
mus: Sed quia de construendo
aedificio comparatio da taest: nc̃
ex minori admaius similitudo
subdicur. ut ex rebus minimis ma¬
iora pensentur: Nam sequitur:
Aut quis rex iturus cõmittere
bellum aduersus alium regem:
nonne sedens prius cogitat. si possit

Expanded text:
fuit latior in possessione. Quia fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illudere ei, quia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos nostros adversarios debemus, qui semper nostris operibus insistunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens, ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus committere bellum adversus aliunonne sedens prius computat, si possit
Abbreviated transcription (Latin):
dum: Nepost ea cũ posuerit fun¬
damentum. & non potuerit ꝑficere.
om̃s quiuiderint incipiant in lu¬
dere ei dicentes: Quia hic homo
coepit aedificare: & non potuit
consummare: Om̃e quod agimus.
prȩuenire perstudium conside¬
rationis debemus: Ecce enim
iuxta ueritatis uocẽ : qui turrim
aedificat. prius aedificii sumptus
parat: Si igitur humilitatis tur¬
rem construere cupimus: prius
nos preparare ad aduersa huius
scłi debemus: Hoc enim inter t̾rȩ¬
num & caeleste aedificium distat.
quod terrenũ aedificium ex pensas
colligendo construitur: caeleste
uero aedificium expensas disꝑgendo:
Ad illud sumptus facimus sinon
habita colligamus : adistud sumpt̾
facimus. si & habita relinquamus:
Istos sumptass diuesille habere non
potuit : quimultas possessiones
possidens. magistrum requisiuit
dicens: Magister bone. quid faciens
uitam aeternã possidebo. Quicũ
praecepta relinquendi om̃a audis¬
s& : tristis abscessit: Et inde est
angustatus inmente. unde foris

Expanded text:
osuerit fondamentum, et non potuerit perficere, omnes qui vident, incipiant illudere ei, dicentes: Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare? Omne qpraevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, 1630 prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc etenim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris
Abbreviated transcription (Latin):
quot penitendo redierant: potue¬
re saluare: ut edatis & bibatis
super mensam mẽam in regno¬
meo: Mensa haec proposita
om̃ib scĩs ad fruendũ. caelestis
est gła uitae: cẏbus potus que
ille dequo alias dicitur: B eati
qui esuriunt & sitiunt iustitiam.
qm̃ ipsi saturabuntur:: Fruendo
scilic& olim desiderato & amato
gaudio. ueri & in concussiboni:
Et sedeatis suꝑ thronos: uidicantes
duodecim tribus isrł Haec est
illa quam psalmus canit. inmu¬
tatio dextere excelsi: ut qui
nunc humiles gaudent ministra¬
re conseruis. tunc suꝑ dñi mensa
sublimẽs uitae ꝑpetue dapibus
alantur: Quihic intemptationi¬
bus in iustę uidicati cum dño
permanent: illi cum eo super
temptatores suos iusti iudices
ueniant: Et quanto huic mundo
magna humilitate despectisunt.
tanto tunc acceptis sedihus ma¬
iore culmine potestatis ex crescatꝰ¬

Expanded text:
quot poenitendo redierunt, potuequot poenitendo redierunt, potuere salvari. Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno. Mensa haec proposita omnibus sanctis ad fruendum, coelestis est gloria vitae. Cibus potusque ille de quo alias dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam , quoniam ipsi saturabuntur. Fruendo, scilicet, olim desiderato et amato gaudio veri et inconcussi boni. Et sedeatis super thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Haec est illa quam psalmus canit immutatio dextrae Excelsi , ut qui nunc humiles gaudent ministrare conservis, tunc super Domini mensam sublimes vitae perpetuae dapibus alantur; qui hic in tentationibus injuste judicati cum Domino permanent, illic cum eo super tentatores suos justi judices veniant, et quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excresca
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirum ꝑ seuerantia quȩ
alio nomine constantia uocatur
quaecum recta & bene firma con¬
sistit: nihilest certius. nihil tũtius
bonis moribus: Quodsi abaliquo
deicitur. inpulsa turbine non so¬
lidabitur : om̃a enim pror sus
animi bona simul corruunt:
Sicut ergo pater disposuit filio
regnum quemfactũ oboedientẽ
usque admortem. mortẽ autẽ
crucis exaltauit. & dedit illi
nomen quod est suꝑ om̃e nomen:
sic & filius isdem ꝑmanentes secũ
intemptationibus. actnum
duc& adregnum: Sien ticonplars¬
tati facti sumus similitudiNi
mortis eius. simul & resurrectiq¬
nis erimus : acuius sublimitate
protinus hic iudas infelix excipit᷑:
Nam &antequã haec dñs dicer& xC
exisse credendus ẽ quinon modo ꝑ¬
manere cum illo intemptationi¬
b spreuit: uerum ipsi tempta¬
tionum eius uuiui auctores ex¬
cipiuntur: Et illi qui auditis in¬
compre hensibilis sacramenti
uerbis abierun r&ro. &iam
enim credentes adnõ. nisi quot¬

Expanded text:
Quia nimirum perseverantia quae Quia nimirum perseverantia quae alio nomine constantia vocatur, Quae cum bene recta et firma consistit, nihil est certius, nihil tutius bonis moribus. Quod si aliquo dejiciatur impulsa turbine, non sola labitur; omnia enim prorsus animi bona simul corruunt. Sicut ergo Pater disposuit filio regnum, quem factum obedientem usque ad mortem, mortem autem crucis, exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen , sic et filius idem permanentes secum in tentationibus aeternum ducet ad regnum. Si enim complantati facti sumus, similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . A cujus sublimitate promissi Judas infelix excipitur. Nam et antequam haec Dominus diceret, exisse credendus est. Qui non modo permanere cum illo in tentationibus sprevit, verum ipsos tentationum ejus juvit auctores. Excipiuntur et illi qui, auditis incomprehensibilis sacramenti verbis, abierunt retro, et jam enim recedentes a Domino, nisi quot
Abbreviated transcription (Latin):
in medio urm̃ sum: sicut quiminis
trat: Ad uerba exhortationis suȩ
adiungit exempla: quae iohanne
eurangelista plenius cõmemorans
inter cetera scribit: Si ego laui
ur̃os pedes dñs & magister : & uos
debetis alter alterius lauare pedes:
Quauis etiam uerbo ministrandi
sac amentum inministrandum
nohis se effiuidere significat cũ
dicit: Sicut filius hõminis nor
uenit ministrari sed ministrare:
& dare animã suã redemptionẽ
ꝓmultis ¶Ethoc quo que maiorib
eccłȩ. precipuum ministran di
genus imitandũ ostendit: ut non
solum miscđiȩ.lemosynȩ. doctri¬
nę salutaris. spiritalis exempli
ministeria frĩb inpendamus.
uerum etiam sicut ille ꝓnobis
animã suã posuit. ita & nos ꝓin
uicem animas ponere discamus:
Uos autem estis qui ꝑ mansistis
metum intemptationib meis:
& ego dispono uobis sicut disposu¬
it mihi pater meus regnum:
Non inchoatioͫ patientię. sed ꝑseue¬
rantiȩ. caelestis regni gła donatur.

Expanded text:
in medio vestrum sum sicut quin medio vestrum sum sicut qutrat. Ad verba exhortationis suimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavi vestros pedes Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes . Quamvis etiam verbo ministrandi sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis ; et hoc quoque majoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis eleemosynae, doctrinae salutaris, spiritalis exempli ministeria fratribus impendamus, verum etiam sicut ille pro nobis animam suam posuit, ita et nos pro invicem animas ponere discamus . Vos autem estis qui permansistis mecum in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum. Non inchoatio patientiae, sed perseverantia coelestis regni gloria donatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiȩ sint erecti: ut &bonis
innullo se preferant. & cũ pra¬
uorũ culpa exigit. potestatem
ꝓtinus sui prioratus agnoscant:
Ne &enim presidentis animus
adelationẽ potestatis suȩ̨ delecꝰ¬
tatione rapiatur: recte ꝑquen¬
dam sapientẽ dicitur: Ducem te
constituerunt. noli ex tolli: sedesto
in illis quasi unus exillis: Hinc eaa
p&rus ait: Nondominantes incle¬
ro. sed forma facti gregi: Et ta¬
quitur : sunter peruersos plus
aequalitas. quã disciplina custo¬
diatur: Quia enim falsa pietate
superatus. ferire hęli delinquentes
filios noluit: apud districtim
iudicẽ semet ipsum cũ filiis crudeli
dampnatione ꝑcussit: Unde ne¬
cesse est: ut rectorẽ subditis. & ma¬
trem pietas. & patrem exhibeat
disciplina: atque interhaee solli¬
cita circumspectione ꝓuidendũ: o¬
ne aut districtio rigida. aut pie¬
tas sit remissa: Nam quis maior est
qui recumbit. An quiministrat.
Nonne qui recumbit. Ego autẽ

Expanded text:
justitiae sint erecti, ut et bonis justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et taquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Unde necesse est, ut rectorem subditis et matrem pietas et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam quis major est, qui recumbit, an qui ministrat? Nonne qui recumbit? Ego autem