comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod mirandũ non est de
corpore: Aliud. ẽ. enim
animus : aliud corpus Itaq
si prȩteritũ dolorem corpo¬
ris gaudens memini : non
ita mirum. ẽ. Hic uero cũ
animus sit etiã ipsã memo¬
ria : nã & cummandams
aliquid ut memorit̾ habe¬
atur. dicimus uide ut il¬
lud in animo habeas: et
cũ obliuiscimur dicimus.
non fuit manimo. & lapsũ
est animo: ipsam memoriã
uocantes animũ : cũ ergo
ita sit. quid.ẽ. hoc qđ cum
tristitiam meã prȩteritã
lȩtus memini. animus habet
lȩtitiam & memoria tristitiã:
lȩtusq est animus ex quo in ẽ
lȩtitia. memoria uero ex
quo in est ei tristitia tristis
non.ẽ: Nun forte non per¬
tinet ad animũ : Quis hoc
dixerit : Nimirũ ergo memo¬
ria quasi uenter . ẽ. animi :
lȩtitia uero atq tristitia.
quasi cibus dulcis & amarus:
Cũ memoriȩ cõmendant᷑.
quasi traiecta inuentrẽ.
recondi illic possunt. sapere
non possunt. Ridiculũ
est hȩc illis similia putare :

Expanded text:
quod mirandum non est de quod mirandum non est de corpore: aliud enim animus, aliud corpus. itaque si praeteritum dolorem corporis gaudens memini, non ita mirum est. hic uero cum animus sit etiam ipsa memoria — nam et cum mandamus aliquid, ut memoriter habeatur, dicimus: "uide, ut illud in animo habeas", et cum obliuiscimur, dicimus: "non fuit in animo" et "elapsum est animo", ipsam memoriam uocantes animum — cum ergo ita sit, quid est hoc, quod cum tristitiam meam praeteritam laetus memini, animus habet laetitiam et memoria tristitiam laetusque est animus ex eo, quod inest ei laetitia, memoria uero ex eo, quod inest ei tristitia, tristis non est? num forte non pertinet ad animum? quis hoc dixerit? nimirum ergo memoria quasi uenter est animi, laetitia uero atque tristitia quasi cibus dulcis et amarus: cum memoriae conmendantur, quasi traiecta in uentrem recondi illic possunt, sapere non possunt. ridiculum est haec illis similia putare,
Abbreviated transcription (Latin):
meminissẽ me non. ẽ. falsũ :¬
& discreuissẽ me int̃ illa uera
& hȩc falsa quae contra di¬
cuntur : Et hȩc memini
Alit̃q nunc uideo discernere
me ista: aliter autẽ memini
sȩpe me discreuissẽ cum ea
sepe cogitarem. Ergo & in¬
tellexissẽ me sepe ista memi¬
ni : & quae nunc discerno et
intelligo recondo in memo¬
ria. ut postea me nunc intel¬
postea qđ hae reminisci nunc
potui si recordabor. utiq¬
ꝑum memoriae recordabor.
Affectiones quoq: animi mei.
eadem memoria continet.
non illo modo quo eas habet
ipsẽ animus cũ patit᷑ eas. sed
alio multũ diuersõ. sicut sẽsẽ
habet uis memoriȩ: Nam
& laetatũ me fuisse reminis¬
cor non laetus: & tristitiã
meam prȩteritã recordor
non tristis Et me aliqͤando
tremuisse recolo sine timore :¬
& pristinȩ cupiditatis sine
cupiditate sũ memor aliqͦan¬
do. Et econtrario tristitiã
meã transactã laetus remi¬
niscor : & tristis laetitiam

Expanded text:
meminisse me non est falsum; ememinisse me non est falsum; et discrevisse me inter illa vera et haec falsa quae contradicuntur, et hoc memini; aliterque nunc video discernere me ista, aliter autem memini saepe me discrevisse cum ea saepe cogitarem. Ergo et intellexisse me saepius ista memini; et quod nunc discerno et intelligo, recondo in memoria, ut postea me nunc intelpostea quod haec reminisci nunc potui si recordabor, utiqm memoriae recordabor. Affectiones quoque animi mei eadem memoria continet non eo modo, quo eas habet ipse animus, cum patitur eas, sed alio multum diuerso, sicut sese habet uis memoriae. nam et laetatum me fuisse reminiscor non laetus et tristitiam meam praeteritam recordor non tristis et me aliquando timuisse recolo sine timore et pristinae cupiditatis sine cupiditate sum memor. aliquando et e contrario tristitiam meam transactam laetus reminiscor et tristis laetitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
rum dimensionũq rati¬
ones: & leges innumera
biles: quarum nullam
corporis sensus impres¬
sit: quia nec ipsae colo¬
ratae sunt. aut sonant. aut
olent. aut gustatȩ sunt. aut
contrectatȩ sunt᷑: Audiui
sonos uerborũ quib signifi¬
cantur cũ de his disseritur:
sed illi alii. istiͤ autẽ aliiͤ suNt
Nam illi alit̃ grece. aliter
latine sonant Isti uero nec
greci᷑ nec latiniᷤ sunt : nec
aliud eloquiorũ genus. Vidi
lineas fabrorũ uel etiã te¬
nuissimas sicut filum arane¬
ae: sed illae aliȩ sunt. Nons̃.
imagines earũ quas michi
nunciauit carnis oculus.
Nouit eas: quisquis sine ulla
cogitatione qualiscunque
corporis intus agnouit eas
Sensi etiã numeros om̃ib
corporis sensib quos nume¬
ramus: Sed illi alii quib
numeramus. nec imagines
istorũ sunt : & idõ ualdes
Rideat me ista dicentem
qui non eos uidet : et ego
doleam ridentẽ me. Hȩc
quomodo eadidicerim me
& sĩ falsa sunt : tamen ea

Expanded text:
rum dimensionumque ratirum dimensionumque rationes et leges innumerabiles, quarum nullam corporis sensus impressit; quia nec ipsae coloratae sunt, aut sonant, aut olent, aut gustatae, aut contrectatae sunt. Audivi sonos verborum quibus significantur cum de his disseritur; sed illi alii, istae autem aliae sunt: nam illi aliter graece, aliter latine sonant; istae vero nec graecae nec latinae sunt, nec aliud eloquiorum genus. Vidi lineas fabrorum, vel etiam tenuissimas, sicut filum araneae; sed illae aliae sunt, non sunt imagines earum quas mihi nuntiavit carnis oculus: novit eas quisquis sine ulla cogitatione qualiscumque corporis intus agnovit eas. Sensi etiam numeros omnibus corporis sensibus quos numeramus; sed illi alii sunt quibus numeramus, nec imagines istorum sunt, et ideo valde sunt. Rideat me ista dicentem qui eos non videt, et ego doleam ridentem me. CAPUTquomodo ea didicerim memetsi falsa sunt, tamen ea
Abbreviated transcription (Latin):
passim atq: indisposite me¬
moria continebat. cogitan¬
do quasi colligere atq ani¬
maduertendo curare: ut.
tanquã ad manũ posita
in ipsa memoria ubi sparsa
prius & neglecta latitabaÑ.
iã familiari intentioni
facile occurrant: Et quã
multa huius modi gestat
memoria mea: quae iam
inuenta sunt. et sicut dixi
quasi ad manũ posita quȩ
didicisse & nosse dicimur:
quae sĩ modestis tẽporũ
interuallis recolere desi¬
uero: ita rursus demergunł
& quasi in remotiora peni¬
tralia dilabunt᷑ : ut denuo
uelut noua excogitanda
sint inde iterũ. neq: enim
est alia regio eorũ: & co¬
genda rursus ut sciri pos¬
sint. id est uelut ex quadã
dispersione colligenda:
unde dictũ ẽ. cogitare
Nam cogo & cogito. ẽ: ut
ago & agito: facio & fa¬
cito. Ueruntam̃ sibi ani¬
mus hoc uerbũ ꝓprieuin¬
dicauit: ut ñ quod alibi.
sed quod in animo colligit᷑
id est cogitur: cogitari ꝓ¬
prie iam dicat᷑: Itẽ con¬
tinet memoria numero¬

Expanded text:
passim atque indisposite mepassim atque indisposite memoria continebat, cogitando quasi colligere atque animaduertendo curare, ut tamquam ad manum posita in ipsa memoria, ubi sparsa prius et neglecta latitabant, iam familiari intentioni facile occurrant. et quam multa huius modi gestat memoria mea, quae iam inuenta sunt et, sicut dixi, quasi ad manum posita, didicisse et nosse dicimur. quae si modestis temporum interuallis recolere desiuero, ita rui sus demerguntur et quasi in remotiora penetralia dilabuntur, ut denuo uelut noua excogitanda sint indidem iterum — neque enim est alia regio eorum — et cogenda rursus, ut sciri possint, id est uelut ex quadam dispersione colligenda, unde dictum est cogitare. nam cogo et cogito sic est, ut ago et agito, facio et factito. uerum tamen sibi animus hoc uerbum proprie uindicauit, ut non quod alibi, sed quod in animo colligitur, id est cogitur, cogitari proprie iam dicatur. Item continet memoria numero
Abbreviated transcription (Latin):
ciauimus Auresdicunt
Si sonuer̃: a nobis indica¬
tae sunt. Nares dicunt
Si oluer̃: ꝑ nos transier̃
Dicit etiã sensus gustandi
Si sapor non. ẽ: nichil me
in t̾roges. Tactus dicit. Si
corpulentũ non ẽ: non
contrectaui. Si non contre¬
ctaui : non indicaui. Vn
dequa hȩc intrauer̃ in
memoriã meã. Nescio
quomodo: Nam cũ ea di¬
dici. non credidi alieno cor¬
di. sed in meo recognoui:
& uera eẽ approbaui. &
cõmendaui : tanquã repo¬
nens unde ꝓferrem cum
uellem. Ibi ergo erant
& ante quã ea didicissem:
sed in memoria non erant
Vbi ergo aut quare cũ dice¬
rent᷑ Agnoui & dixi ita est
uerũ : nisi quia iã erant in
memoria. Sed tã remota¬
& retrusa quasi in auus ab¬
ditioribus: ut nisi ad monen¬
te aliquo ererent᷑. ea for¬
tasse cogitare non possem:
Quo circa inuenimus nichil
esse aliud discere ista. quoꝵ
non ꝑsensus haurimus ima¬
gines. sed sine imaginib:
sicuti sunt ꝑse ipsa in tus
cernimus : nisi ea quae

Expanded text:
tiauimus"; aures dicunt: tiauimus"; aures dicunt: "si sonuerunt, a nobis indicatae sunt"; nares dicunt: "si oluerunt, per nos transierunt"; dieit etiam sensus gustandi: "si sapor non est, nihil me interroges"; tactus dicit: "si corpulentum non est, non contrectaui, si non contrectaui, non indicaui": unde et qua haec intrauerunt in memoriam meam? nesciquomodo; nam cum ea didici, non credidi alieno cordi, sed in meo recognovi, et vera esse approbavi, et commendavi ei, tanquam reponens unde proferrem cum vellem. Ibi ergo erant et antequam ea didicissem, sed in memoria non erant. Ubi ergo, aut quare cum dicerentur agnovi, et dixi: Ita est, verum est; nisi quia jam erant in memoria, sed tam remotaet retrusa quasi in cauis abditioribus, ut nisi admonente aliquo eruerentur, ea fortasse cogitare non possem? Quocirca inuenimus nihil esse aliud discere ista, quorum non per sensus haurimus imagines, sed sine imaginibus, sicuti sunt, per se ipsa intus cernimus, nisi ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
repetamus : Aut sicut cibus
qui certe inuentre iã non sapit.
& tam̃ in memoria quasi sapit:
Aut sicut aliquid qđ corpore
tangendo sentit᷑. qđ etiã
separatum a nobis imagi¬
natur memoria. Istae
quippe res ñ intromittunt᷑
ad eã. sed earũ solȩ imagi¬
nes mira celeritate capi¬
untur: & miris tanquã
cellis reponunt᷑ : & mira¬
bilit̃ recordando ꝓferuit᷑
At uero cũ audio tria
genera ẽẽ questionũ : ansit.
quid sit. quale sit : sonor̃
quidem quib hȩc uerba
confecta sunt imagines te¬
neo. & eos ꝑaures cũ stre¬
pitu transissẽ . ac iam non
eẽ scio . ⁊ res uero ipsas
quȩ illis significant᷑ sonis
neq ullo sensũ corporis
attigi. neq uspiã uidi
praet̃ animum meum :¬
et in memoria recondi¬
di ñ imagines earũ. sed
ipsas. Quȩ unde ad me¬
intrauerint: dicant si posĩ
Nam ꝑcurro ianuas om̃s
carnis meae: nec inuenio
qua earum ingressẽ sint
Quippe oculi dicunt. Si
coloratȩ sunt: nos eas nun¬

Expanded text:
repetamus, aut sicut cibus, repetamus, aut sicut cibus, qui certe in uentre iam non sapit et tamen in memoria quasi sapit, aut sicut aliquid, quod corpore tangendo sentitur, quod etiam separatum a nobis imaginatur memoria. istae quippe res non intromittuntur ad eam, sed eorum solae imagines mira celeritate capiuntur et miris tamquam cellis reponuntur et mirabiliter recordando proferuntur.\' At uero, cum audio tria genera esse quaestionum, an sit, quid sit, quale sit, sonorum quidem, quibus haec uerba confecta sunt, imagines teneo et eos per auras cum strepitu transisse ac iam non esse scio. res uero ipsas, quae illis significantur sonis, neque ullo sensu corporis attigi neque uspiam uidi praeter animum meum et in memoria recondidi non imagines earum, sed ipsas: quae unde ad meintrauerint dicant, si possunt. nam percurro ianuas omnes carnis meae nec inuenio, qua earum ingressae sint. quippe oculi dicunt: "si coloratae sunt, nos eas nun
Abbreviated transcription (Latin):
rantur. quomodo hȩc omnia
cũ dicerem. non ea uidebam
oculis: nec tam̃ dicerem. nisi
montes & fluctus & flumina
& sydera quae uidi. & oceanũ
quẽ credidi intus in memo¬
uidendo absorbui quando ui¬
di oculis: nec ipsa sunt apud
me sed imagines eorum: et
noui quid ex quo sensu corporis
impressum sit michi Sed non
ea sõla gestat immensa ista ca¬
pacitas memoriae meȩ̨. Hic
sunt & illa om̃ia. quae dedo¬
ctrinis liberalibus ꝑcepta non¬
dum exciderunt. quasi remota
interiore loco: nec eorũ ima¬
gines sed resipsas gero : Nam
quid sit litteratura. quid pe¬
ritia disputandi. quot genera
questiorũ. quicquid horũ
scio: sic est in memoria mea.
ut non retenta imagine. rem
foris reliquerim : autꝰ sonue¬
rit & praeterierit sicut uox
impressao per aures uestigio :
quo recoleretur quasi sonaret.
cum iã non sonaret. Aut sicut
odor dum transst & euanescit
inuentos. olfactum afficit un¬
de traicit inmemoriã imagi¬
nem sui. quã reminiscendo

Expanded text:
rantur, quod haec omnia rantur, quod haec omnia cum dicerem, non ea uidebam oculis, nec tamen dicerem, nisi montes et fluctus et flumina et sidera, quae uidi, et Oceanum, quem credidi, intus in memouidendo absorbui, quando uidi oculis, nec ipsa sunt apud me, sed imagines eorum, et noui, quid ex quo sensu corporis inpressum sit mihi. Sed non ea sola gestat immensa ista capacitas memoriae meae. hic sunt et illa omnia, quae de doctrinis liberalibus percepta nondum exciderunt, quasi remota interiore loco, non loco; nec eorum imagines, sed res ipsas gero. nam quid sit litteratura, quid peritia disputandi, quot genera quaestionum, quidquid horum scio, sic est in memoria mea, ut non retenta imagine rem foris reliquerim aut sonuerit aut praeterierit, sicut uox inpressa per aures uestigio, quo recoleretur, quasi sonaret, cum iam non sonaret, aut sicut odor dum transit et uanescit in uentos, olfactum afficit, unde traicit in memoriam imaginem sui, quam reminiscendo
Abbreviated transcription (Latin):
meditor: Faciam hoc & illud.
dico apud me in ipso ingenti sinu
animi mei pleno tot & tantarũ
rerum imaginib : & hoc aut il¬
lud sequetur. Osi esset hoc aut
illud. Auertat ds̃ hoc. aut illud
Dico apud me ista : & cum dico.
prȩsto sunt imagines om̃ium quȩ
dico ex eodem thes auro memo¬
riae: nec om̃ino aliquid eorum
dicerem. si de fuissent. Magna
ista uis est memoriae. magna
nimis dĩm̃s: penitrał ẽ amplũ
& infinitum. Quis ad fundum
eius peruenit: Et uis est̃ haec
animi mei. atq: ad meã natu¬
ram ꝑtinet: nec ego ipse capi¬
o totum quod sũ. Ergo anims
Aduidendum se ipsũ angustus
est: Et ubi sit qđ sui non capit:
nunquid extra ipsũ : ac non in
ipso : Quo modo ergo ñ capit:
Multa michi suꝑ hoc oboritur
admiratio : Stup̃or app̃hendit
me: Et eunt homines mirari
alta montium. & ingentes
fluctus maris. & latissimos
lapsus fluminũ & oceani am¬
bitum & grrossiderum: et
relinquunt sẽ ip̃sos: Nec mi¬

Expanded text:
meditor. "faciam hoc et illud" meditor. "faciam hoc et illud" dico apud me in ipso ingenti sinu animi mei pleno tot et tantarum rerum imaginibus, et hoc aut illud sequitur. „o si esset hoc aut illud!" "auertat deus hoc aut illud": dico apud me ista et, cum dico, praesto sunt imagines omnium quae dico ex eodem thesauro memoriae, nec omnino aliquid eorum dicerem, si defuissent. Magna ista uis est memoriae, magna nimis, deus, penetrale amplum et infinitum. quis ad fundum eius peruenit? et uis est haec animi mei atque ad meam naturam pertinet, nec ego ipse capio totum, quod sum. ergo animus ad habendum se ipsum angustus est, ut ubi sit quod sui non capit. numquid extra ipsum ac non in ipso? quomodo ergo non capit? multa mihi super hoc oboritur admiratio, stupor adprehendit me. et eunt homines mirari alta montium et ingentes fluctus maris et latissimos lapsus fluminum et Oceani ambitum et gyros siderum et relinquunt se ipsos nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sunt. non se interponunt. neq
interrumpunt: cũ thesaurus
alius retractatur qui influxit
ab auribus Ita caetera quae
ꝑsensus cȩteros ingesta. atq con¬
gesta sunt. recordor ꝓut libet
Et auram liliorum discerno a
uiolis nichil olfaciens: & mel de¬
fruto. lene aspero nichil tam̃
gustando neq contrectando.
sed reminiscendo ante pono
Intus haec ago in aula ingenti
memoriae meȩ: Ibi enĩ michi¬
& caelum & t̃ra & mare prȩsto
sunt cum om̃ib quae in eis sen¬
tire potui : prȩter illa quae
oblitus sum. Ibi michi & ipse
occurro. meq recolo: quid qͥando
& ubi egerim : quoq modo cũ
ageremꝰ affectus fuerim. Ibi
sunt om̃ia quae siue experta
Ame siue credita memini. Ex
eadem copia etiã similitudi¬
nes rerm. uel expertarm
uel ex eis quas expertus sum
creditarum. alias atq alias:
& ipse praetexo prȩteritis :¬
atq ex his etĩam futuras actio¬
nes & euenta. & spes Et haec
om̃ia rursus quasi prȩsentia

Expanded text:
ibi sunt, non se interponunt neque ibi sunt, non se interponunt neque interrumpunt, cum thesaurus alius retractatur, qui influxit ab auribus. ita cetera, quae per sensus ceteros ingesta atque congesta sunt, recordor prout libet et auram liliorum discerno a uiolis nihil olfaciens et mei defrito, lene aspero, nihil tum gustando neque contractando, sed reminiscendo antepono. Intus haec ago, in aula ingenti memoriae meae. ibi enim mihi caelum et terra et mare praesto sunt cum omnibus, quae in eis sentire potui, praeter illa, quae oblitus sum. ibi mihi et ipse occurro meque recolo, quid, quando et ubi egerim quoque modo, cum agerem, affectus fuerim. ibi sunt omnia, quae siue experta a me siue credita memini. ex eadem copia etiam similitudines rerum uel expertarum uel ex eis, quas expertus sum, creditarum alias atque alias et ipse contexo praeteritis atque ex his etiam futuras actiones et euenta et spes, et haec omnia rursus quasi praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
graue seu leue: siue extrinsecus
siue intrinsecus corpori Hȩc
om̃ia recipit recolenda cũ opus
est & retractanda grandis mẽ¬
moriae recessus : & nescio qui
secreti atq ineffabiles sinus eius
Quae oñna suis quoͤq forib in¬
trant ad eam : & reponuntur
in ea Nec ipsa tam̃ intrant.
sedrerum sensarum imagines
illic prȩsto sunt cogitationi
reminiscenti eas: Quȩ quomodo
fabricatȩ sint quis dicat : cum
appareat quibus sensib raptȩ sint
interiusq reconditȩ : Nam inte¬
nebris atq: insilentio dũ habito in
memoria mea. ꝓfero si uolo colores:
& discerno inter album & nigrũ
& inter quos alios uolo: nec in¬
currunt soniatq ꝑturbant quod
ꝑ oculos haustũ considero: cũ et
ipsi ibi sint. & quasi seorsum repo¬
siti lateant Nam & ipsos posco si
placet: atq ad sunt ilico: & quies¬
cente lingua. ac silente gutture.
canto quantũ uolo Imaginesq
illae colorũ quae nichil ominis.

Expanded text:
graue seu leue sine extrinsecus graue seu leue sine extrinsecus sine intrinsecus corpori. haec omnia recipit recolenda, cum opus est, et retractanda grandis memoriae recessus et nescio qui secreti atque ineffabiles sinus eius: quae omnia suis quaeque foribus intrant ad eam et reponuntur in ea. nec ipsa tamen intrant, sed rerum sensarum imagines illic praesto sunt cogitationi reminiscentis eas. quae quomodo fabricatae sint quis dicit, cum appareat, quibus sensibus raptae sint interiusque reconditae P nam et in tenebris atque in silentio dum habito, in memoria mea profero, si uolo, colores, et discerno inter album et nigrum et inter quos alios uolo, nec incurrunt soni atque perturbant quod per oculos haustum considero, cum et ipsi ibi sint et quasi seorsum repositi lateant. nam et ipsos posco, si placet, atque adsunt illico, et quiescente lingua ac silente gutture canto quantum uolo, imaginesque illae colorum, quae nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
& quaedã statĩ ꝓdeunt : quȩdã
requirunt᷑ diutius tanquam
de abstrusiorib: quibusdã re¬
ceptaculis eruantur Quȩdã
cateruatim se pruunt: & dum
aliud petitur & quȩrit᷑ ꝓsiliuN
in mediũ: quasi dicentia: ne forte
nos sumus : Et abigo ea manu
cordis a facie recordationis
meae . donec enubilet᷑ qđ uolo:
atq in conspectũ ꝓdeat ex abdi¬
tis Alia faciliter atq: imꝑtur¬
bata serie sicut poscuntur sugge¬
runtur & cedunt prȩcedentĩa
consequentib:: & cedendo condun¬
tur. iterũ cũ uoluero ꝓcessura
Quod totũ fit. cũ aliquid narit
memoriter. Ibi sunt om̃ia di¬
stincte generatimq seruata.
quae suo quaeque aditu ingesta
sunt: sicut lux atq om̃s cołores
formaeq corporũ ꝑoculos
paures autẽ om̃ia genera sonori:
om̃sq odores peraditum nariũ :
omnes sapores ꝑoris aditum
A sensũ autẽ totius corporis: qid
durum. quid molle. quid calidũ
frigidumue. lene aut asperum.

Expanded text:
et quaedam statim prodeunt, quaedam et quaedam statim prodeunt, quaedam requiruntur diutius et tamquam de abstrusioribus quibusdam receptaculis eruuntur, quaedam cateruatim se proruunt et, dum aliud petitur et quaeritur, prosiliunt in medium quasi dicentia: "ne forte nos sumus"? et abigo ea manu cordis a facie recordationis meae, donec enubiletur quod uolo atque in conspectum prodeat ex abditis. alia faciliter atque inperturbata serie sicut poscuntur suggeruntur et cedunt praecedentia consequentibus et cedendo conduntur, iterum cum noluero processura. quod totum fit, cum aliquid\' narro memoriter. Ybi sunt omnia distincte generatimque seruata, quae suo quaeque aditu ingesta sunt, sicut lux atque omnes colores formaeque corporum per oculos, per aures autem omnia genera. sonorum omnesque odores per aditum narium, omnes sapores per oris aditum, a sensu autem totius corporis, quid durum, quid molle, quid calidum frigidumue, lene aut asperum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam rep̃periret & equus & mu¬
lus quibus non est intellectus
Et est eadẽ uis qua uiuunt etiã
eorũ corpora: Est alia uis. non
solũ quia uiuifico sed etiã quia
sensifico carnem meã quã michi
fabricauit dñs : iubens oculo ut
non audiat. & auri ut non uideat :
sed illi ꝑquem uideã. huic per
quam audiam Etppriam sin¬
gulatim cȩteris sensib sedibus
suis & officuis suis : quae diuersa
pereos ago. ego unus animus
transibo & istamiim meam
Nam & hanc habet equus & mu
lus. Sentiunt enĩ etiã ipsi per cor
naturae meȩ : gradibus ascen¬
dens ad eum qui fecit me & ue¬
niam in campos & lata prȩtoria
memoriẽ : ubi sunt thesauri in¬
numerabilium imaginũ. de cuius
cunq modi rebus sensis inuectarỹ
Ibi reconditum ẽ. quicquid etiã
cogitamus uel augendo uel mi¬
nuendo uel ut cunq uarando
ea quae sensus attigerit : & si qͣid
aliud cõmendatũ & repositum
est. quod nondum obsorbuit &
sepeliuit obliuio: Ibi quando sũ
posco ut ꝓferatur quicquid uolo

Expanded text:
nam reperiret et equus et mulus, quibus non est intellectus, et est eadem uis, qua uiuunt etiam eorum corpora. est alia uis, non solum qua uiuifico sed etiam qua sensifico carnem meam, quam mihi fabricauit dominus, iubens oculo, ut non audiat, et auri, ut non uideat, sed illi, per quem uideam, huic, per quam audiam, et propria singillatim ceteris sensibus sedibus et officiis suis: quae diuersa per eos ago unus ego animus. transibo et istam uim meam; nam et hanc habet equus lus; sentiunt enim etiam ipsi per corpnaturae meae, gradibus ascendens ad eum qui fecit me; et venio in campos et lata praetoria memoriae, ubi sunt thesauri innumerabilium imaginum de cujuscemodi rebus sensis inuectarum. ibi reconditum est, quidquid etiam cogitamus, uel augendo uel minuendo uel utcumque uariando ea quae sensus attigerit, et si quid aliud conmendatum et repositum est, quod nondum absorbuit et sepeliuit obliuio. ibi quando sum, posco, ut proferatur quidquid uolo,
Abbreviated transcription (Latin):
exclamo: Quid patimur : Quid
est hoc : Quid audisti : Surgunt
indocti & caelũ rapiunt: & nos
cũ doctrinis nr̃is sine corde. ecce
ubi uolutamur in carne & san¬
guine. An quia prȩcesserunt
pudet sẽqui: & non pudet nec
saltim sequi : Dixi nescio quȩ¬
talia : & abripuit me ab illo ȩstus
m̃s. cum taceret attonitus me.
intuens Neq enĩ solita sonabã.
Plus loquebant᷑ animũ meũ
frons genae. oculi. color modis
uocis  quam uerba quȩ pro¬
mebam: Hortulus quidã erat
hospicii nr̃i : quo nos utebamur
sĩcut tota domo. Nam hospes
ibi non habitabat : At dominus
domus: illuc me abstulerat tu¬
multus pectoris : ubi nemo im¬
pediret ardentem litẽ quã mecõ
aggressus eram ⁊ doneo exiret
quam tu sciebas ego autem non
Sed tantũ insaniebã salubrit̃ et
moriebar uitaliter: gnarus qid
mali eẽm: & ignarus quid boni
post̃ paululũ futurus essem
Absc̃essi ergo in ortũ: &
ALIPIUS

Expanded text:
exclamo: Quid patimur? quid est hoc? quid audisti? Surgunt indocti et coelum rapiunt; et nos cum doctrinis nostris sine corde, ecce ubi volutamur in carne et sanguine? An quia praecesserunt, pudet sequi, et non pudet nec salttalia, et abripuit me ab illo aestus meus, cum taceret attonitus me intuens. neque enim solita sonabam. plus loquebantur animum meum frons, genae, oculi, color, modus uocis quam uerba, quae promebam. hortulus quidam erat hospitii nostri, quo nos utebamur sicut tota domo: nam hospes ibi non habitabat, dominus domus. illuc me abstulerat tumultus pectoris, ubi nemo impediret ardentem litem, quam mecum aggressus eram, donec exiret qua tu sciebas, ego autem non: sed tantum insanibam salubriter et moriebar uitaliter, gnarus, quid mali essem, et ignarus, quid boni post paululum futurus essem. abscessi ergo in hortum et Alypius
Abbreviated transcription (Latin):
computans delicta nr̃a & querers
quid obiciat: & nichil inueniens
in illo in quo uincimus. Quis ei
refundet in nocentem sanguinẽ:
Quis ei restituet preciũ quo
nos emit ut nos offerat eiad
cuius preci nr̃i sacramentũ.
ligauit ancilla tua animam
suam uinculo fidei. Nemo
aꝓtectione tua disrumpat eã
nonsẽ interponat nec ui nec insidiis
leo & draco. Neq enĩ respondebit
illa nichil sẽ debere. ne conuincat᷑
& optineatur ab accusatore cal¬
lido : sed respondebit dimissã de¬
bita sũa ab eo cui nemo reddet
quod ꝓnobis non debens reddidit
Sit ergo inpace. cum uiro. ante
quemꝰ nulli & post quẽ nulli nu¬
pͥta est : cui seruiuit fructum
tibi afferens cũ tolerantia : ut
eũ quoq lucraretur tibi. Et
seruis tuis fr̾ibus meis filus tuis
dominis meis : quib: & corde et
uoce & litteris seruio: ut quot¬
quot haec legerint. meminerint
ad altare tuum
MONENICAE

Expanded text:
conputans delicta nostra et quaerens, conputans delicta nostra et quaerens, quod obiciat, et nihil inueniens in illo, in quo uincimus. quis ei refundet innocentem sanguinem? quis ei restituet pretium, quo nos emit, ut nos auferat ei? ad cuius pretii nostri sacramentum ligauit ancilla tua animam suam uinculo fidei. nemo a protectione tua dirrumpat eam. non se inter- . ponat nec ui nec insidiis leo et draco: neque enim respondebit illa nihil se debere, ne conuincatur et obtineatur ab accusatore callido, sed respondebit dimissa debita sua ab eo, cui nemo reddet quod pro nobis non debens reddidit. Sit ergo in pace cum uiro, ante quem nulli et post quem nulli nupta est, cui seruiuit fructum tibi afferens cum tolerantia, ut eum quoque lucraretur tibi. et seruis tuis, fratribus meis, filiis tuis, dominis meis, quibus et corde et uoce et litteris seruio, ut quotquot hoc legerint, meminerint ad altare tuum Monnicae
Abbreviated transcription (Latin):
& SedeNs ad dexteramtuã
te interpellxt pronob̃
Scio miseri corditer operatam &
ex corde dimisihẽ debita debitori¬
bus suis. Dimitte illi & tu debita
sua. Si qua etiã contraxit pertot
annos post̃ aquam salutis : dimitte
dñe dimitte obsecro : ne intres
uera sunt : & ꝓmisisti miscđiam
miseri cordibus. Quod ut essent
tu dedist̃i eis qui misereberis cui
misertus eris : & miscđiam prȩ¬
stabis cui misericors fueris
Et credo iam feceris quod te rogo:
sẽd uoluntaria oris mei appro¬
ba dñe. Namq illa imminente
die resolutionis suȩ : ñ cogitauit
suũ corpus sumptuose contegi
aut condiri a romatibis : aut
monumentũ electũ concupiuit.
aut curauit sepulcrum patri¬
um. Non ista mandauit nobis.
sed tantũ modo memoriam sui
ad altare tiiũ fieri desiderauit.
cui nullius diei prȩt̃ missione
seruierat : unde sciret dispensari
uictimam sc̃ãm qua deletum. ẽ.
cirographum quod erat contrariũ
nobis qua trium phatus . ẽ. hostis

Expanded text:
 sedens ad dexteram tuam te interpellat pro nobis. scio misericorditer operatam et ex corde dimisisse debita debitoribus suis: dimitte et tu illi debita sua, si qua etiam contraxit per tot annos post aquam salutis. dimitte, domine, dimitte, obsecro, ne intres uera sunt et promisisti misericordiam misericordibus. quod ut essent, tu dedisti eis, qui misereberis, cui misertus eris, et misericordiam praestabis, cui misericors fueris. Et, credo, iam feceris quod te rogo, sed uoluntaria oris mei adproba, domine. namque illa imminente die resolutionis suae non cogitauit suum corpus sumptuose contegi aut condi aromatis aut monumentum electum concupiuit aut curauit sepulchrum patrium: non ista mandauit nobis, sed tantummodo memoriam sui ad altare tuum fieri desiderauit, cui nullius diei praetermissione seruierat, unde sciret dispensari uictimam sanctam, qua deletum est chirografum, quod erat contrarium nobis, qua triumphatus est hostis
Abbreviated transcription (Latin):
qui se ipsõs abscider̃ ꝓpt̃ regnũ
cęlorũ : sed qui potest inquit
capere capiat. Vani sunt cer¬
te om̃s homines quib non. ẽ
dĩ scientia: nec de his quae
uident᷑ bona. potuer̃ inuenire
eum qui est: At ego iam non
eram in illa uanitate. Trans¬
cenderam eã : & contestante
uniuersa creatura tua. inue
In hoc quoq inciderã : & dextera
tua dĩ suscepit me: Et inde ab¬
latum. posuisti ubi conualescerem:
quia dixisti homini. Eccepietas
est sapientia Et noli uelle uideri
sapiens: qm̃ dicentes se esse sapi¬
entes stulti facti sunt: Et inue¬
nerã iam bonã margaritã: et
uenditis om̃ibus quae haberem.
emenda erat: & dubitabam
Perrexi ergo ad
Sicplicianũ

Expanded text:
qui se ipsos absciderunt propter regnum qui se ipsos absciderunt propter regnum caelorum; sed, qui potest, inquit, capere, capiat. uani sunt certe omnes homines, quibus non inest dei scientia, nec de his, quae uidentur bona, potuerunt inuenire eum qui est. at ego iam non eram in illa uanitate; transcenderam eam et contestante uniuersa creatura inueneram in hoc quoque in-\' cideram, et dextera tua suscepit me et inde ablatum posuisti, ubi conualescerem, quia dixisti homini: ecce pietas est sapientia et: noli uelle uideri sapiens, quoniam dicentes se esse sapientes stulti facti sunt. et inueneram iam bonam margaritam, et uenditis omnibus, quae haberem, emenda erat, et dubitabam. Perrexi ergo ad Simplicianu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferret uolebã conferenti secũ
aestus meos: quis ẽet aptus
modus sic affecto ut ego erã:
ad ambulandũ inuia tua.
Uidebam enĩ plenã ecclesiam:
& alius sic ibat. alius autẽ sic
Michi autẽ displicebat quod
agebã in scło. & onerimichi
erat ualde: non iã inflãman¬
tibus cupiditatib ut solebant
spe honoris & pecuniae. ad to¬
lerandã illam seruitutẽ tã
grauem : iã enĩ me illa non
delectabant prȩdulcedine
tua. & decore domus tuae
quã dilexi : sed adhuc tena¬
citer colligabar exfemina:
Nec me ꝓhibebat apłs coniugaria
quãuis exhortaret᷑ ad melius:
maxime uolens om̃s homines
sic ẽẽ ut ipsẽ erat sed ego infir¬
mior eligebã molliorem locũ :
& ꝓpter hoc unũ uoluebar
incȩteris languidus & tabescens
curis marcidis: qđ & in aliis reb
quas nolebã pati congruere
cogebar uitae coniugali. cui
deditus constringebar : Audi¬
eram ex ore ueritatis eẽ spadones

Expanded text:
proferret uolebam conferenti secum proferret uolebam conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam, et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi erat ualde non iam inflammantibus cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tolerandam illam seruitutem tam grauem. iam enim me illa non delectabant prae dulcedine tua et decore domus tuae, quam dilexi, sed adhuc tenaciter alligabar ex femina, nec me prohibebat apostolus coniugari, quamuis exhortaretur ad melius maxime uolens omnes homines sic esse, ut ipse erat. sed ego infirmior eligebam molliorem locum et propter hoc unum uoluebar in ceteris languidus et tabescens curis marcidis, quod et in aliis rebus, quas nolebam pati, congruere cogebar uitae coniugali, cui deditus obstringebar. audieram ex ore ueritatis esse spadones,
Abbreviated transcription (Latin):
te. cũ audiunt hȩc:. benedictꝰ dñs.
in caelo & interrał magnũ & mi¬
rabile nom̃ eius : In hȩserant prȩ¬
cordiis meis uerba tua : & undiq
circũ uallabar abste. De uita.
tua aet̾na certus eram : quãuis
eam in enigmate & quasi ꝑspecu¬
lum uiderã : dubitatio tam̃ om̃is
de incorruptibili substantia. qđ
abilla est om̃is substantia ablata
michierat. Nec certior dete sed
stabilior inte ẽẽ cupiebã: De
mea uero tẽporali uita nuta¬
bant om̃ia : & mundandũ erat
cor a fermento ueteri & place¬
bat uia ipse saluxtor: & ire¬
per eius angustias ad huc pigebat
Et in misisti in mentẽ meã. ui
michi bonus apparebat seruus
tuus : & lucebat in eo gr̃a tua.
Audieram etiã qđ a iuuentute
sua de uotissime tibi uiueret ã
uero tunc senuerat: & longa
aetate in tã bonostudio sectan¬
dae uiae tuȩ multa exꝑtus.
multa edoctus michi uidebat᷑.
& uere sic erat. Vnde michi ut

Expanded text:
te, cum audient haec: "benedictus dominus te, cum audient haec: "benedictus dominus in caelo et in terra; magnum et mirabile nomen eius." inhaeserant praecordiis meis uerba tua, et undique circumuailabar abs te. de uita tua aeterna certus eram, quamuis eam in aenigmate et quasi per speculum uideram; dubitatio tamen omnis de incorruptibili substantia, quod ab illa esset omnis substantia, ablata mihi erat, nec certior de te, sed stabilior in te esse cupiebam. de mea uero temporali uita nutabant omnia et mundandum erat cor a fermento ueteri; et placebat uia ipse saluator eper eius angustias adhuc pigebat. et inmisisti in mentem meam uisuihi bonus apparebat seruus tuus et lucebat in eo gratia tua. audieram etiam, quod a iuuentute sua deuotissime tibi uiueret; iam uero tunc senuerat et longa aetate in tam bono studio sectandae uiae tuae multa expertus, multa edoctus mihi uidebatur: et uere sic erat. unde mihi ut
Abbreviated transcription (Latin):
dignant᷑ ab eo discere. qm̃mitis
est̃ & humilis corde: abscondi¬
st̃i enĩ hȩc a sapientib & pru¬
dentibus : & reuelasti ea par¬
uulis. Et aliud. ẽ. de sil uestri
cacumine uidere patriã pacis.
& iter ad eã non inuenire : &
frustra conari ꝑ inuia circum
obsidentib & insidiantib fugi¬
tiuis desertorib cũ principe
suo leone & dracone : & aliud
tenere uiã illuc ducentẽ. cura
cȩlestis imperatoris munitam:
ubi non latrocinant᷑. qui cęlestẽ
militiã deseruerunt. Vitant
enim eã sicut suppliciũ. Haec
michi inuiscerabantur miris
modis. cũ minimum apłorum
tuorum legerem: & considera¬
ueram opera tua. & expauerã¬
SMeus
recorder
ingr̃arum
actione tibi.
& confitear
misericordias tuas
supme Perfundant᷑ osta mea de¬
lectatione tua : & dicant. Dñe
quis similis tibi : Disrupisti uincu¬
lamea: sacrificem tibi sacrificiũ
laudis . Quomodo difrupisti ea
narrabo : & dicent om̃s qui ad oras

Expanded text:
dignantur ab eo discere, quoniam mitis dignantur ab eo discere, quoniam mitis est et humilis corde. abscondisti enim haec a sapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. et aliud est de siluestri cacumine uidere patriam pacis et iter ad eam non inuenire et frustra conari per inuia circum obsidentibus et insidiantibus fugitiuis desertoribus cum principe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam deseruerunt; uitant enim eam sicut supplicium. haec mihi inuiscerabantur miris modis, cum minimum apostolorum tuorum legerem, et consideraueram opera tua et expaueramens, recorder in gratiarum actione tibi et confitear misericordias tuas super me. perfundantur ossa mea dilectione tua et dicant: domine, quis similis tibi? dirrupisti uincula mea: sacrificem tibi sacrificium laudis. quomodo dirrupisti ea, narrabo, et dicent omnes, qui adorant
Abbreviated transcription (Latin):
traditi sumus antiquo pecca¬
tori prȩposito mortis: Quia
ꝑsuasit uoluntati nr̃ȩ similitudi¬
nem uoluntatis suae : qua in ueri¬
tate tua non stetit. Quid faciet
miser homo. quis eũ liberabit de
corpore mortis huius: nisi gr̃a
genuisti coaet̃nũ. et creasti in
principio uiarũ tuarũ : in qͦo
princeps huius mundi ñ inuenit
quicquã morte dignũ & occidit eũ:
et euacuatũ ẽ crrogra fum qđ erat
contrariũ nobis: Hoc illȩ litterȩ
non habent. Non habent illae pa¬
ginȩ uultũ pietatis huius: lacri¬
mas confessionis: sacrificium tuũ.
sp̃m contribulatũ. cor contritũ
& humiliatũ : popłi salutẽ : spon¬
sam ciuitatẽ: arram sp̃s scĩ: pocu¬
lum preti nr̃i. Nemo ibi cantat:
nonne dõ subiecta erit anima
mea : Ab ipsõ enĩ salutare meũ.
Et enĩ ipsẽ. ẽ ds̃ m̃s & salutaris m̃s
susceptor m̃s: ñ mouebor am¬
plius. Nemo ibi audit uocantẽ :
uenite ad me qui laboratis De¬

Expanded text:
traditi sumus antiquo peccatraditi sumus antiquo peccatori, praeposito mortis, quia persuasit uoluntati nostrae similitudinem uoluntatis suae, qua in ueritate tua non stetit. quid faciet miser homo? quis eum liberabit de corpore mortis huius nisi gratia nostrum, quem genuisti coaeternum et creasti in principio uiarum tuarum, in quo princeps huius mundi non inuenit quicquam morte dignum, et occidit eum; et euacuatum est chirografum, quod erat contrarium nobis? hoc illae litterae non habent. non habent illae paginae uultum pietatis illius, lacrimas confessionis, sacrificium tuum, spiritum contribulatum, cor contritum et humiliatum, populi salutem, sponsam ciuitatem, arram spiritus sancti, poculum pretii nostri. nemo ibi cantat: nonne deo subdita erit anima mea? ab ipso enim salutare meum: etenim ipse deus meus et salutaris meus, susceptor meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui laboratis. de
Abbreviated transcription (Latin):
& perierunt illae questiones.
in quib: michi aliquando ui¬
sus ẽ. aduersari sibi & non
congruere testimoniis legis
& ꝓphetanũ textus sermo¬
nis eius. Et apparuit michi
una facies eloquiorũ castor̃.
& exultare cũ tremore di¬
dici & coepi. & inueni quie¬
qͦida illic uerũ legerã: ac
cũ cõmendatione grãe tuae
didici. ut qui uidet non sic
glorietur quasi non accepe¬
rit non solũ id qđ uidet. sed
etiã ut uideat: Quid enĩ
habet qđ non accepit : Et ut
te qui es semꝑidem. non solũ
ad moneat᷑ ut uideat : sed etiã
sanetur ut teneat. Et qui
de longinquo uidere ñ potest :
uiam tam̃ ambulet qua ueni¬
at. et uideat. et teneat: Quia
& si condelectet᷑ homo legidĩ
scđm interiorem hominem:
quid faciet de alia lege in
membris suis repugnante
legi mentis suȩ : & se capti¬
uum ducente in legẽ peccati
quae. ẽ. in membris eius:
qm̃ iustus es dñe. nos autẽ
peccauimus inique fecimus.
impie gessimus. & grauata. ẽ.
suꝑ nos manus tua: et iuste

Expanded text:
 perierunt illae quaestiones, in quibus mihi aliquando uisus est aduersari sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. et coepi et inueni quidquid illae uerum legeram, hac cum conmendatione gratiae tuae dici, ut qui uidet non sic glorietur, quasi non acceperit, non solum quod uidet, sed etiam ut uideat — quid enim habet quod non accepit? — et ut te, qui es semper idem, non solum admoneatur ut uideat, sed etiam sanetur ut teneat, et qui de longinquo uidere non potest, uiam tamen ambulet, qua ueniat et uideat et teneat, quia, etsi condelectetur homo legi dei secundum interiorem hominem, quid faciet de alia lege in membris suis repugnante legi mentis suae et se captiuum ducente in lege peccati, quae est in membris eius? quoniam iustus es, domine; nos autem peccauimus, inique fecimus, inpie gessimus, et granata est super nos manus tua, et iuste
Abbreviated transcription (Latin):
qui datus. ẽ. nobis: et de
spiritualib docentẽ. et
de monstrantẽ suꝑ emi¬
nentẽ uiã haritatis : et
flectentẽ genua ꝓ nobis
ad te. ut cõgnoscamus suꝑ¬
eminentẽ scientiã hari¬
tatis xp̃i.⁊ idõq ab initio
suꝑ eminens suꝑ ferebat᷑
super aquas. Cui dicã.
quomodo dicã: Mergim᷑
& emergimus: Neq enĩ
loca sunt. quib: mergimur
& emergimus. Quid simi¬
lius & quid dissimilius :
Affectus sunt. amores s̃
Immundicia sp̃s nr̃i deflu¬
ens inferius amore cura¬
lens nos superius amore
securitatis ut sursũ cor
habeamus ad te ubi

Expanded text:
qui datus est nobis ; et de spiritualibus docentem et demonstrantem supereminentem viam charitatis, et flectentem genua pro nobis ad te, ut cognoscamus supereminentem scientiam charitatis Christi . Ideoque ab initio supereminens superferehatur super aquas. Cui quomodo dicam: Mergimur et emergimus? Neque enim loca sunt quibus mergimur et emergimus. Quid similius et quid dissimilius? Affectus sunt, amores sunt; immunditia spiritus nostri defluens inferius amore curalens nos superius amore securitatis, ut sursum cor habeamus ad te, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is quo ambimus ꝑuenire : qid
quȩrimus : Cuius rei causa mi¬
litamus : Maiorne eẽ poterit
sp̃es nr̃a inpalatio. quã ut amici
imperatoris simus : Et ibi quid
non fragile plenũq periculis . e
&e ꝑ quãe pericula ꝑuenitur ad
grandius periculũ: Et quã¬
diu istuc erit : Amicus autẽ
dĩ si uoluero: ecce nuncfio.
Dix̃ hoc: & turbidus parturi¬
tione nouae uitȩ. reddidit ocu¬
los paginis. & legebat. Et mu¬
tabatũr intus ubi tu uidebas: &
exuebat᷑ mundo mens eius. ut
mox apparuit Nanq dũ legit
& uol uit fluctus cordis sui. in¬
fremuit aliquando & discreuit :¬
decreuitq meliora. Iamq: tu¬
us: ait amico suo Ego iã abrupi
me abilla spe nr̃a : & dõ seruire
statui. Et hoc ex hachora in hoc
loco aggredior: Te si piget imi¬
tari : noli aduersari Respondit
ille adherere se sõcio tantȩ mer¬
cedis : tantȩq militiȩ: Et ambo
iã tui. a edificabant tunrẽ sũptu
idoneo. relinquendo om̃ia et
sequendo te Tum
ponticians

Expanded text:
ris quo ambimus peruenire? quid quaerimus? cuius rei causa militamus? maiorne esse poterit spes nostra in palatio, quam ut amici imperatoris simus? et ibi quid non fragile plenumque periculis? et per quot pericula peruenitur ad grandius periculum? et quando istuc erit? amicus autem dei, si noluero, ecce nunc fio". dixit hoc et turbidus parturitione nouae uitae reddidit oculos paginis: et legebat et mutabatur intus, ubi tu uidebas, et exuebatur mundo mens eius, ut mox apparuit. namque dum legit et noluit fluctus cordis sui, infremuit aliquando et discreuit decreuitque meliora iamque tuus ait amico suo: "ego iam abrupi me ab illa spe nostra et deo seruire statui et hoc ex hac hora, in hoc loco aggredior. te si piget imitari, noli aduersari". respondit ille adhaerere se socium tantae mercedis tantaeque militiae. et ambo iam tui aedificabant turrem sumptu idoneo relinquendi omnia sua et sequendi te. tum Pontician
Abbreviated transcription (Latin):
RIS & POSSESSORIS
tui libi suspiret peregri¬
natiomea. Et dico ei qui
fecit te. ut possideat & me
in te: quia fecitͦ me fr¬
raui sicut ouis ꝑdita : sed in
humeris
PASTORIS MET

Expanded text:
ris et possessoris tui ! Tibi suspiret peregrinatio mea; et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. Erravi sicut ovis perdita ; sed in humeris pastoris me
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autẽ iam sanato corde ab
illo uulnere. in quo poterat
redargui carnalis affectus
tua longe aliud lacrimarum
genus. quod manat de concusso
spiritu consideratione pericu¬
lorum omnis animae quae in
adam moritur : quanquã illa
in xp̃o uiuificata: etiam nondũ
carne resoluta sic uixerit : ut
laudetur nom̃ tuũ infide mori¬
busq: eius: Non tamen audeo
dicere ex quo eam ꝑbaptisinũ
regenerasti. nullũ uerbũ exisse
abore eius contra prȩceptum
tuũ: et dictum. ẽ. aueritate
filio tuo: siquis dixerit fratri
suo fatue: reus erit geennae

Expanded text:
Ego autem, jam sanato corde ab illo vulnere in quo poterat redargui carnalis affectus, tua longe aliud lacrymarum genus, quod manat de concusso spiritu consideratione periculorum omnis animae quae in Adam moritur. Quanquam illa in Christo vivificata , etiam nondum a carne resoluta, sic vixerit ut laudetur nomen tuum in fide moribusque ejus; non tamen audeo dicere, ex quo eam per Baptismum regenerasti, nullum verbum exisse ab ore ejus contra praeceptum tuum. Et dictum est a Veritate Filio tuo: Si quis dixerit fratri suo, Fatue, reus erit gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
signorũ: talis enĩ est introi¬
tus ad fidem filiis
ADAM
oblitis tui dũ se absconduñ
a facietua & fiunt abrssus :
sed operent᷑ etiã sicut in ari¬
da discreta agurgitib: abrs¬
si: & sint forma fidelib uiuen¬
do coram eis. & excitando
ad imitationẽ: Sic enĩ non
tantũ ad audiendũ uerbũ¬
sed etiã ad faciendũ Audiuñ.
ma ur̃a: ut ꝓducat terra
Animã uiuentẽ: Nolite con¬
formari huic scło: contine¬
te uos ab eo Euitando uiuit
anima : quȩ appetendo mo¬
ritur. Continete uos ab¬
immani feritate suꝑbiȩ. ab
in erti uoluptate luxuriae.
& a fallaci nomine scientiȩ:
ut sint bestiae mansuetae. &
peccora edomta. & in no¬
xii serpentes. Motus enĩ
animȩ sunt isti in allegoria
Sed fastus elationis. & dele¬
ctatio libidinis. & uenenũ
curiositatis. motus sunt ani¬
mȩ moriturȩ quia ñ ita

Expanded text:
signorum — talis enim est introisignorum — talis enim est introitus ad fidem filiis Adam oblitis tui, dum se abscondunt  a facie tua et fiunt abyssus — sed operentur etiam sicut in arida discreta a gurgitibus abyssi et sint forma fidelibus uiuendo coram eis et excitando ad imitationem. sic enim non tantum ad audiendum sed etiam ad faciendum audiunt: ma uestra, ut producat terra animam uiuentem. nolite conformari huic saeculo, continete uos ab eo. euitando uiuit anima, quae appetendo moritur. continete uos abimmani feritate superbiae, ab inerti uoluptate luxuriae et a fallaci nomine scientiae, ut sint bestiae mansuetae et pecora edomita et innoxii serpentes. motus enim animae sunt isti in allegoria: sed fastus elationis et delectatio libidinis et uenenum curiositatis motus sunt animae mortuae, quia non ita
Abbreviated transcription (Latin):
agant in ea: sicut marẽ fu¬
st̃ causa. ut agerent reptilia
animarũ uiuarũ & uolati¬
lia subfirmam̃to caeli:¬
quib: ĩ terra ñ indiget : quã¬
uis piscem manducet leua¬
tum de ꝓfundo in ea men¬
sa quã parasti in conspectii
credentiũ. Idõ enĩ de pro¬
fundo leuatus. ẽ : ut alat
aridam: & auis marĩna ꝓ¬
genies : sed tam̃ suꝑ tenat̃
multiplicabunt᷑. Prima¬
rum enĩ uocũ euangelitan¬
tium : infidelitas hominũ
causa extitit. Sed & fide¬
les exortant᷑ & benedicun¬
tur ab eis multiplicit̃
dedies indiem. At uero
Apima uiua deiterra sum¬
psit exordiũ : quia non
ꝓd est nisi iã fidelib: conti¬
nere se ab amore huius
scłi : ut animaeorũ tibi
uiuat. quȩ mortua erat
indelicus uitens. deliciis
dñe mortiferis : Nã tu puri
cordis uitales delitiȩ Ope¬
rentur ergo iã interra mini¬
stritui: non sicut inaquis
infidelitatis annuntiando
fit ignorantia mat̃ admira¬
tionis. in timore occultorũ

Expanded text:
agant in ea; sicut mare fuagant in ea; sicut mare fuit causa ut agerent reptilia animarum vivarum, et volatilia sub firmamquibus iam terra non indiget, quamuis piscem manducet leuatum de profundo in ea mensa, quam parasti in conspectu credentium; ideo enim de profundo leuatus est, ut alat aridam. et aues marina progenies, sed tamen super terram multiplicantur. primarum enim uocum euangelizantium infidelitas hominum causa extitit; sed et fideles exhortantur et benedicuntur eis multipliciter de die in diem. at uero anima uiua de terra sumit exordium, quia non prodest nisi iam fidelibus continere se ab amore huius saeculi, ut anima eorum tibi uiuat, quae mortua erat in deliciis uiuens, deliciis, domine, mortiferis; nam tu puri cordis uitales deliciae. Operentur ergo iam in terra ministri tui, non sicut in aquis infideiitatis annuntiando fit ignorantia mater admirationis in timore occultorum