comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flumina. qui sunt currus. quȩ sunt rotȩ. quid est
quod dictũ est. gaudium angelorum
Id eundẽ &iam timotheũ alterũ scripsit librũ.
de ex clesiastico sacro principatu. distincte ꝑ capi¬
tula quȩ infra secuntur. eligantissime mysticũ
sacramentũ prius ponens. & sic singulas singu¬
lis capitulis mysticorũ sacrc mentorũ theori as
sub iungens. In quibus ostendit cuncta quȩ in eo¬
clesiasticis & sacratissimis mysteriorũ consecra¬
tionibus fiunt. angelico ministerio scđm conue¬
mentiam unius cuiusq ordinis. una cũ minis¬
tris scĩ altaris. & precipue ierarcha hoc est sa¬
cerdote. qui unus deangelis secundũ fas effici¬
tur cęlitus operari. Maxime inmisterio scĩsa¬
crisicii dominicȩ passionis scĩssimi princi patus
militiȩ cȩlestis. cum consostibus suis in ꝓprio
ordine & laudis officio semper ad sistunt.
T inconsecratione sacratissimi charismatis.

Expanded text:
flumina? qui sunt currus? quae sunt rotae? quid est flumina? qui sunt currus? quae sunt rotae? quid est quod dictum est gaudium angelorum? CAPUT X. Ad eumdem etiam Timotheum alterum scripsit librum de ecclesiastico sacro principatu, distinctum per capitula, quae infra sequuntur, elegantissime mysticum sacramentum prius ponens, et sic singulas singulis capitulis mysticorum sacramentorum theorias subjungens. In quibus ostendit cuncta quae in ecclesiasticis et sacratissimis mysteriorum consecrationibus fiunt, angelico ministerio secundum convenientiam uniuscujusque ordinis, una cum ministris sancti altaris, et praecipue hierarcha, id est sacerdote, qui unus de angelis secundum fas efficitur coelitus operari: maxime in ministerio sacri sacrificii Dominicae passionis, sanctissimi principatus militiae coelestis, cum consortibus suis in proprio ordine et laudis officio semper assistunt, et in consecratione sacratissimi chrismatis,
Abbreviated transcription (Latin):
sacriprincipes uidelic& sacerdotes angeli uo
cantur. Cura seraphim dicitur mundari pro
tũ imagines & ordines. Quid quod igneũ est &
quidẽ. quod humana specie angeli apparent
uisunt illi oculi. quȩ illȩ nares. quȩ sunt illeaures
quȩ illa ora. qui sunt illitactus.quȩ sunt illȩ pal¬
pebrȩ. quȩ sunt illa suꝑ cilia. quis auditus. qui sunt
manus. quod illud cor. quȩ illa pectora. quȩ sunt
dorsa. qui sunt pedes. quȩ sunt illȩ alȩ. quȩ ẽ
illa reuditas. quis ille uestitus. quę est illa splen¬
didissima uestis. quis ille sacerdotalis. quȩ sunt
zonȩ. que sunt illȩ uirgę. quȩ sunt illȩ lanceȩ.
quȩ sunt ille secures. quis ille geo m&ricalis funis.
qui sunt illi uenti. quȩ illȩ nubes. quod. ẽ. illud
aes. quod est illud electrũ. qui sunt colores
differentium lapidum. quis uisus leoninus. quis ui¬
sus aquilinus. quis uisus uitulinus. quisunt illi equi
quȩ sunt differentiȩ equorũ colorũ. quȩ sunt illa

Expanded text:
sacri principes, videlicet sacerdotes, angeli vocantur. Tertio decimo, cur a seraphim dicitur mundari Isaitum imagines et ordines quid, quod igneum est. Et quid est, quod humana specie angeli apparent? qui sunt illi oculi? quae illae nares? quae sunt illae aures? quae illa ora, qui sunt illi tactus? quae sunt illae palpebrae? quae sunt illa supercilia? quis ille auditus? qui sunt manus? quod illud os? quae sunt illa pectora? quae sunt illa dorsa? qui sunt illi pedes? quae sunt illae alae? quae est illa nuditas? quis est ille vestitus? quae est illa splendidissima vestis? quis ille sacerdotalis? quae sunt zonae? quae sunt illae virgae? quae sunt illae lanceae? quae sunt illae secures? quis est ille geometricalis funis? qui sunt illi venti? quae illae nubes? quod est illud aes? quod est illud electrum? qui sunt colores differentium lapidum? quis visus leoninus? quis visus aquilinus? quis visus vitulinus? qui sunt illi equi? quae sunt differentiae equorum coloratorum? quae sunt illa
Abbreviated transcription (Latin):
mune angeli dicantur. Quis . ẽ. primus cȩles¬
tiũ substantiarũ ornatus. quis medius. & quis
ultimus. De seracphim & cherubim & thronis.
& deprima eorũ iererchia. id est deprimo eorũ
sacro principatu. De dominationibus & iustu¬
tibus & potestatibus. & demedia eorũ iertrdna.
id est sacro principatu. Deprincipatibus &
aschangelis & angelis. & ultima eoiũ ierarcha.

Expanded text:
mune angeli dicuntur. Sexto, quis est primus coelesium substantiarum ornatus, quis medius, et quis ultimus. Septimo, de seraphim et cherubim et thronis, et de prima eorum hierarchia, id est, de primo eorum sacro principatu. Octavo, de dominationibus et virtutibus et potestatibus, et de media eorum hierarchia, id est sacro principatu. Nono de principatibus et archangelis, et angelis, et ultima eorum hierarc
Abbreviated transcription (Latin):
nisius uero electionis gratia iam preuentus. ut
cecum respexit non ante habitis luminibus c̃¬
tuentẽ. ait adeum. Esne tu ille quẽ cecũ
natum cuncti
cognouerunt affines. Cui ille
respondit. E¬
go riempe sum. cui ceco nato actenus
sol non illux it
Sed ipse paulus cuius tibi defero
mandata salubria. ihũ xp̃i magistrisui inuocata iustute
sanitatis mihi lumen indulsit. Quxꝓtinus surgens
cum omni domo & damari ux ore sua. quã ut sume¬
rẽ more terrenȩ nobilitatis. propter amorẽ suscipi¬
endȩ carȩ sobolis eum sui cogere parentes. ad man¬
data ꝓpertrt scĩ pauli. Credensq fideliter. & ab¬
negatis erroribus paganorũ. sacri est baptis matis
unda respersus. ac sic demũ se terdidit eius magiste¬
rio plenius imbuendũ¬

Expanded text:
nysius vero, electionis gratia jam praeventus, ut caecum respexit non ante habitis luminibus contuentem, ait ad eum: esne tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt affines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxit: sed ipse Paulus, cujus tibi defero mandata salubria, Jesu Christi magistri sui invocata virtute, sanitatis mihi lumen indulsit, qui protinus surgens, cum omni domo et Damari uxore sua quam ut sumeret more terrenae nobilitatis, propter amorem suscipiendae charae sobolis, eum sui coegere parentes, ad mandata properat sancti Pauli. Credensque fideliter, et abnegatis erroribus paganorum, sacri est baptismatis unda respersus: ac sic demum se tradidit ejus magisterio plenius imbuendu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i mysterio. seu cunctis archanis acclesi asticȩ
scĩtatis affatim ut comes eius inseparabilis quo cũq
gressum mouerat. ab eato paulo apło atheniensium¬
est ordinatus antist es. acde inde ipso iubentȩ xp̃i
euangeliũ predicauit. eandẽq ciuitatẽ. & maxi¬
mam partem patriȩ. adfidẽ ueritatis conuestit
orũ epm̃ suum autẽ condiscipulum. diuino usus
stilo fulgoranti sermone. se eiusdẽ panis uerbo
quo uiuunt angelirepl&um ostendens. decȩlesti
principatu idest deordinibus angelorũ insignielo¬
quentia. & reuerenda ꝓfundissimaq intellegen¬
tia. sicut reuera is quuncȩlo ossuũ posuerat cũ de
cȩlestibus loquebatur. ubi corde & conuersatione
disserens. Quia omis diuinus splendor. scđmbe¬
nignitatẽ uariȩ in ꝓuidentib procedens man& sim¬
plex & non hoc tantũ. sed & coadimnat illa quȩ splen¬
dorẽ accipiunt. Quia decent̃ diuina & cȩͤstia ꝑ in
chia idest sacer principatus. & quis. ẽ. erga ierter¬

Expanded text:
nostri mysterio, seu cunctis arcanis ecclesiasticae sanctitatis affatim, ut comes ejus inseparabilis, quocunque gressum moverat, a beato Paulo per test ordinatus antistes, ac deinde, ipso jubente, Christi Evangelium praedicavit, eamdemque civitatem et maximam partem patriae ad fidem veritatis convertit.orum episcopum, suum autem condiscipulum, divino usus stylo, fulguranti sermone, se ejusdem panis verbo quo vivunt angeli repletum ostendens, de coelesti principatu, id est de ordinibus angelorum insigni eloquentia, et reverenda profundissimaque intelligentia, sicut revera is qui in coelo os suum posuerat, cum de coelestibus loquebatur, ubi corde et conversatione disserens. Primo, quia omnis divinus splendor secundum benignitatem varie in providentibus procedenscoadunat illa quae splendorem accipiunt. Secundo, quia decenter divina et coelestia, per ierarchia, id est, sacer principatus, et quis est erga hierar
Abbreviated transcription (Latin):
ni iudea & hierusalem & maritima &¬
trri & sidonis. quiuenerent ut audirent
eum. & sana rentur alanguoribus sus. Et
qui uexabantur abspiritibus in mundis. cura¬
bantur. Eit omnis turba quȩ rebat eum
tangere. quia uirtus deillo ęxi bat. & sa¬
nabat omnes. Et ipse eleuatis oculis indisci¬
pulossuos. dicebat. Feati pauperes. quia

Expanded text:
maritima Tyri et Sidonis, qui uenerant, ut audirent eum et sanarentur a languoribus suis. et qui uexabantur ab spiritibus inmundis curabantur. et omnis turba quaerebat eum tangere, quia uirtus de illo exiebat et sanabat omnes. et ipse eleuatis oculis in discipulos dicebat: beati pauperes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nit per sidonem ad mare galileȩ. interme¬
dios fines decapoleos. Etadducunt eisur¬
dum & mutum. & depsecabantur eum. ut
in ponat illi manum. Et ad prehendens
eum de turbaseorsum. misit digitossuos in
auriculas eius. & expuens t& igit linguã eius
Et suspiciens incęlum ingemuit. & ait illi

Expanded text:
nit per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos et adducunt ei surdum et mutum et deprecantur eum ut inponat illi manum et adprehendens eum de turba seorsum misit digitos suos in auriculas et expuens tetigit linguam eius e
Abbreviated transcription (Latin):
cumq dixerit uobis. facite Erant autẽ
ibi lapidee hydriȩ sex positȩ secundum pu¬
rificationẽ iudȩorum. capientes singulae
metretas binas uel ternas. Dicit eis ihẽ
mplete. hydrias aqua. Et impleuerunt
eas. usq ad sum mum. Etdicit eis ihẽ
aurite riunc. & feste archi trilyno
tulerunt. Vtautem gustauit archi tri¬
clinus aqua uinum factum & nonsciebat¬

Expanded text:
bis, facite. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas. Dicit eis Jesus: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad summum. Et dicit eis Jesus: Haurite nunc, et ferte architriclino. Et tulerunt. Ut autem gustavit architriclinus aqua
Abbreviated transcription (Latin):
genuit esrom. esrom autem genũ
ram autem genuit anmadab. a¬
eb autem genuit Naasson. Uaasson
autem genuit salmon. salmon autem genu¬
it boor de rarchab. Poor autem genuit obed
Eexrath. obed autẽ genuit iesse. I esse autem
genuit dauid regem. Dauid autem rexge

Expanded text:
genuit Esron. Esron autem genuit Aram. Aram autem genuit Aminadab. Aminadab autem genuit Naasson. Naasson autem genuit Salmon. Salmon autem genuit Booz ex Rahab. Booz autem genuit Obed ex Ruth. Obed autem genuit Jesse. Jesse autem genuit David regem. Jam hinc attendite
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ cuius hodierna die preconium in nocen¬
tes mastyres Non loquendo sed morien¬
do confessisunt. omnia in nobis uitiorum
mala mortifica. ut fidem tuam quam li¬
gua nrir̃ loquitur. &iam morib uita fate¬

Expanded text:
s, cujus hodierna die praeconium Innocentes martyres non loquendo, sed moriendo, confessi sunt, omnia in nobis vitiorum mala mortifica, ut fidem tuam, quam lingua nostra loquitur, etiam moribus vita fate
Abbreviated transcription (Latin):
cognouimus. quia dȩ monium habes. Abrahã
mostuus est & proph&ȩ. & tudicis. siquis ser¬
monẽ meũ seruauerit non gustabit mostem
in &ernum. Num quid tumaior es patre
nr̃o abrecham qui mostuus est : & proph& ae
mortui sunt. Quem te ipsũ facis. Respon¬
dit iħc̃ Siego glorifico meipsum. gloria
mea nihil ẽ. Est pater ms̃ qui glorificat me
quẽ uos dicitis quia ds̃ nr̃ est. & non cogno¬
uistis eum. Ego autem. noui eum. Et sidix

Expanded text:
braham mortuus est, et Prophetae: et tu dicis: Si quis sermonem meum servaverit, non gustabit mortem in aeternum. Numquid tu major es patre nostro Abraham, qui mortuus est? et prophetae mortui sunt. Quem te ipsum facis? Respondit Jesus: Si ego glorifico me ipsum, gloria mea nihil est: est Pater meus, qui glorificat me, quem vos dicitis, quia Deus vester est, et non cognovistis eum: ego
Abbreviated transcription (Latin):
natis nõminibus indicare. Quosũ memo¬
randa & gloriosissima passio. eregione us¬
bis parisiorũ mcdie qui antea mons mercu
coleomimibi Qidolul ipsius poruacip alores
gallis. Nunc uero mons
mastyrũ uocatur scõrũ dñi gratia. quiaibi¬
dem trium phale mastrriũ ꝑp&rarunt. ce
a passione autẽ sexagesimo quarto. a&atisue¬
ro beatissimi dyonisii crrciter non agesimo.
imperii quoq domiciani crudelissimi cȩsa¬
ris sexto decimo ingruente. Quẽ ultio di¬
uina ut & neronẽ cuius hic porcio fuerat.
post necem apłorũ sine ulla est pro crasti¬
natione secuta. qua percussus uitã cũ tr¬
rannico principatu miserabiliter ut parerat.

Expanded text:
natis nominibus indicare. Quorum memonatis nominibus indicare. Quorum memoranda et gloriosissima passio e regione urbis Parisiorum in colle qui antea mons Mercurii, quoniam inibi idolum ipsius principaliter Gallis, nunc vero mons Martyrum vocatur, sanctorum Domini gratia, qui ibidem triumphale martyrium perpetrarunt, cela passione autem sexagesimo quarto: aetatis vero beatissimi Dionysii circiter nonagesimo, imperii quoque Domitiani crudelissimi Caesaris decimo sexto ingruente. Quem ultio divina, ut et Neronem, cujus hic portio fuerat, post necem apostolorum, sine ulla est procrastinatione secuta, qua percussus, vitam cum tyrannico principatu miserabiliter, ut par erat,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani & beati dyonisii patrocimis deuotis¬
simi. basilicã super preciosorũ mastyrum
corpora magno sũptu cultuq eximio con¬
ihũ xp̃o merita eorũ uirtutũ probantur
ministrari frequentia. Quorum miracu¬
lorũ insignia. nonsolum sermo ron prȩ¬
ual& enasrase. uerũ nec ipsis que unt hu¬
manis mentibus cõprehendi. Unde nec
dignitas honoris & magnificentiȩ eorũ.
hominis cogitatus potest attingi. Exp¬
riuntus tamen infismi. ac quibus cũq anxi¬
&atibus afflicti. in eodem loco & ubiq dnĩcle¬
cantes. quantũ dĩ famulos conueniat hono¬
rari. quorũ interuentu recipit cecitas uisũ.
debilitas gressũ. & obstrictȩ auriũ ianuȩ.
recipere merenttur auditum. Sed nec illud
silendum est. quod in mundorum spirituũ
infestatione uexati. dũ ad memoratorũ xp̃i
testiũ tumulos examinandi iuftute diuina
ducuntur. scõiũ ipsorũ coguitur imperio
quo quisq sit mmastỹrum positus loco. desig¬

Expanded text:
Christiani et beati Dionysii patrociniis devotisChristiani et beati Dionysii patrociniis devotissimi, basilicam super pretiosorum martyrum corpora, magno sumptu, cultuque eximio constro Jesu Christo, merita eorum virtutum probantur monstrari frequentia. Quorum miraculorum insignia, non solum sermo non praevalet enarrare; verum nec ipsis queunt humanis mentibus comprehendi. Unde nec dignitas honoris et magnificentiae eorum hominis cogitatu potest attingi. Experiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxietatibus afflicti, in eodem loco et ubicunque Domini clecantes, quantum Dei famulos conveniat honorari, quorum interventu recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstrictae aurium januae recipere merentur auditum. Sed nec illud silendum est, quod immundorum spirituum infestatione vexati, dum ad memoratorum Christi testium tumulos examinandi virtute divina ducuntur, sanctorum ipsorum coguntur imperio, quo quisque martyrum sit positus loco, desig
Abbreviated transcription (Latin):
rũ seruauit. omnibus patenter eadẽ sacra¬
tissima die innotuit. qua beatus dyonisius
cũ sociis suis trium phans agonẽ expleuit.
& coronã uictoriȩ accipere de manud nĩ
mesuit. atq testis ihũ dnĩ preciosus side¬
reũ senatũ possedit. ipsumq locũ eminen¬
tis mausolei edificatione signauit Sc̃oꝵ
quoq corporibus digna ueneratione se¬
pultis eorũ uestimenta tunica uidelic&.
ciliciũ & calige dr̃onisi preciosi. & ca¬
sula scĩ rustici archi prbi. atq dalmati¬
ca beati eleutherii archidiaconi. excep¬
tis portionibus quȩ pro reliquiis electoꝵ
dñi afideliũ deuotione sũptę sunt. usq ho¬
die debiti cultus reuerentia conseruantur
Quorũ meritis & p̃cibus eadẽ uenerabilisfe¬
mina. in nomine scȩ̃ trinitatis ex aqua &
eorũ corpora quã diu super uixerat celebrans
mbona confessione acconuersatione. ad xp̃i
& scõrũ masty sũ gloriã ipsis interceden

Expanded text:
rum servavit, omnibus patenter eadem sacrarum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis suis triumphans agonem explevit, et coronam victoriae accipere de manu Domini meruit, atque testis Jesu Domini pretiosus sidereum senatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedificatione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini, a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine sanctae Trinitatis ex aqua et eorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona confessione ac conversatione, ad Christi et sanctorum martyrum gloriam, ipsis intercedent
Abbreviated transcription (Latin):
sexto amemorata urbe lapide insulcis au¬
tũnalib. quos tunc seminib iaciendis prȩscrip¬
ta matrona in habundantia parabat aranti¬
um speciem agricolarũ p̃tendentes. uelut
quiddam ruralis operis laborantes abscon¬
dunt. locũ &iam cesto notamine ad sig¬
nare procurant. ex quo eadẽ dĩ futura
femina. acsibi college xp̃iani internoct᷑¬
na secr& a silentia. prȩscripta mastrrum
corpora tollentes. & beatidronisii corpo¬
ri iunxerunt. & ueneratione qua inter
persecutorũ rabiem poterant. deuotis¬
sime frequentabant. Facta de inceps
satione. Nec suũ seges negauit obsequiũ.
quȩ tali .ẽ. fecundata pinguedine. Atq
sic se meadẽ beneficiũ ubertatis infudit.
ut centuplicatos fructus deuotissima cultrix
locũ tantorũ mastyrum ossa seruantem.
qua oportuit honorificentia una cũ dñi
tissime satis aggreditur. & in cõpͣrabile
thesaurũ quẽ diu sibi & posteris profutu¬

Expanded text:
sexto a memorata urbe lapide, in sulcis ausexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis, praescripta matrona in abundantia parabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura plenius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Dionysii corpori conjunxerunt, et veneratione, qua inter persecutorum rabiem poterant, devotissime frequentabant. Facta deinceps satione, nec suum seges negavit obsequium, quae tali est fecundata pinguedine, atque sic se in eam beneficium ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus devotissima cultrix locum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuit honorificentia una cum sancttissime satis aggreditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profutu
Abbreviated transcription (Latin):
tria qua uoluit seruire coegit
am nobilis quȩdã mater familias catulla po¬
mine. quȩ lir& paganorũ adhuc. erroribus
necessitate potius quã uoluntate tener& ur
ad dicta. conuertrtamen ad fidem xp̃i per
exempla mastrrũ. atq adbaptismi gratiã
ꝑuenire desiderar& & opere de monstrabat
& mente. dĩ misericordia inspinrta. mactę
uirtutis consiliũ app&iuit. atq ad conuiuiũ
uenire postulat scõrũ corporũ perdito res
tdũ eis copiã oblatȩ humanitatis expen¬
dit. a memoria eorũ quȩ susceperant agen¬
da discussit. fidelibq suis & familiarib uo¬
ti consciis secr&a ordinatione cõmittit. ut
subtracta furto preciosa corpora beatorũ. di¬
ligens elabor& occultare prouisio. Quido¬
mine uoluntate & iussione cõperta. festinant᷑
quod eis prȩceptũ fuerat execuntur. Fustum¬
q laudabile quod nemini dãpnũ intulit. & om¬
nib pie credentibus lucrũ maximũ contulit.

Expanded text:
tria qua voluit, servire coegittria qua voluit, servire coegitam nobilis quaedam mater familias, Catulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem Christi, per exempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, et mente demonstrabat et opere, Dei misericordia inspirata, mactae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium venire postulat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussione comperta, festinanter, quod eis praeceptum fuerat exsequuntur, furtume laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit,
Abbreviated transcription (Latin):
pe lato pertres cȩsares militauit. & subscõ
masso ep̃o qui tertius abeato dionisio parisio¬
rũ rexit aecdesiã reuersus. omnibus quȩ sunt
mundi relictis baptitatus. & religiosorum
xp̃iq pauperũ numero est sotiatus
ETERum m&uentes pessecutores & gentili¬
ũ phalange. ne conuersi populi fidelissima
probataq deuotione scõrum corpora rustici
& eleutherii. quȩ in monte ubi ipsi una cũ bea¬
tissimo dsonisio fuerant mastiritati iacebant.
profutura sibi ad patrociniũ colligerent &¬
tumularent. in ito consilio eligunt t&ris
sequanȩ prosundisq gurgitibus. martrrũ corpo¬
ra ꝑdenda cõmittere. Quȩ inposita nauibus.
ad prouisum gurgitẽ ministros iubent demer¬
genda perferre. Sedds̃ omps prȩscius futuro¬
rũ. quimutat tempus. & qđ predestinauit
non mutat consiliũ. qui malũ olofernis concep¬
tũ prudentia beniuolentis feminȩ in mutauit.
iniquorũ consilia suȩ dispositionis artis indus¬

Expanded text:
pillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto pillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religiosorum Christique pauperum numero est sociatus. Caeterum metuentes persecutores et gentilium phalanges, ne conversi populi fidelissima probataque devotio, sanctorum corpora Rustici et Eleutherii, quae in monte, ubi ipsi una cum beato Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergenda perferre; sed Deus omnipotens praescius futurorum, qui mutat tempus, et quod praedestinavit non mutat consilium: qui malum Holophernis conceptum prudentia benevolentis feminae immutavit, iniquorum consilia suae dispositionis arti, indus
Abbreviated transcription (Latin):
EMPe nouũ nunc & mauditũ miraculum.
ex anime corpus uiuentis more currere.
& hominẽ iam mortuũ recto gressu incedere
Sed quã quã sit mirũ. non est tam̃ difficile.
p̃ciso capite scĩ uiri corpus angelico ministe¬
rio inmodũ uiuentis ambulare. cũ idem dĩ
sua omnipotentia efflato spũ cadauer eius
facile propter fidei suȩ cõmendationẽ. quã is¬
dem suus seruus fideliter predicauerrt faci¬
le ut ir& potuit regere. qui id ipsũ corpus
depuluese terrȩ conpingens. spũ quo uege¬
tar&ur dignatus. ẽ. inspirare. eundem que
redactum incinerẽ dignabitur reparare. &
qua uixerat anima uiuidũ ꝑenniter reddere
uod stupendũmiraculũ cũ superius fata lartia
conspexiss&. prosiliuit m infideliũ turbas.
guinis sui fonte ab inmunditia idolorũ bap
tirata in remissionẽ peccatorũ occubuit
Cuius filius uisbius quẽ ex p̃scripto lisbio uro
suo susceperat romã ductus. domitiano euis¬

Expanded text:
Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus angelico ministerio in modum viventis ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, onfessione, sanguinis sui fonte ab immunditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano eves
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in quo nunc dĩ dispositione & sua electio¬
ne sequi escit humatus. sine cessatione ymnis
dulcisonis dm̃ laudans. sed & cȩlos petentia
diuinorũ spirituũ mnumerabilia agmina surł
audita. canore in estimabilis suauitatis modu¬
lantia gloria tibi dnẽ. adiuncto frequentius
alleluia. Nã prout discerni potuit tantus
auditus. uelut cateruatim chori angelici
hȩc & alia quorũ intellectus non potuit per¬
cipi concinnebant. Quoduidentes & audi¬
entes innumeri populi. & multi &iã ꝑsecu¬
torũ indnm̃ crediderunt. Noncredentes
autẽ nimio tesrore ꝑ culsi. quiq insuas par
uinȩ dignationi. misificatũ scm̃ suũ incȩlis.ta¬
liter monstrare interris. qui ad fero cissimos
populos inclitus nuntius missus. & confessor
dñi preciosus. succensus igne diuini amoris.
constanter sustinuit supplicia passionis.
& per in manitatẽ tor mentorũ. pesue¬
nit ad soti&atem angelorum

Expanded text:
cum, in quo nunc Dei dispositione et sua electiocum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partvinae dignationi mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter suet per immanem tormentorum pervenit ad societatem angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ea dẽ diȩ cũ illo & incircuitu ciuitatis proxp̃i
nomine cȩsa. & diuersissimis ac antea mau¬
ditis supplicus. ẽ. ad fecta. ut parisius uide¬
rocur impl&ũ. quod de hierusalẽ ꝓph&ico
uaticinio fuerat pes oratum. Posuerunt
mostalia seruorũ tuorũ incircuitu eius. &
nonerat qui sepelir&. Namq. ad declaran
da martyris & galliarũ primi sacerdotis
merita gloriosa. ut ubi salutifer primo coe¬
perat fructus oriri. eo amplius glori ae ipsius
pater& trium phus. maximus cunctos ad sisten¬
tes horror muasit. ac lux in effabilis cunctis
it. Scãq manu caput acorpore dolabra lic¬
toris truncatũ. angelico ductu gressũ regente.
& luce cę̧lesti ciscũ fulgente. pendulis coepit
brachiis uectitare. Et facta est comes mul¬
titudo cęlestis exercitus ex animi eius corpori.
caput ppopriũ ab ipso monte ubi fuerat decol¬
latus ꝑ duo fere miliaria deportantrusq ad lo¬

Expanded text:
eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum quod de Hierusalem prophetico vaticinio fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis er erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
ne tuo p&ierint. ut pollicitus es clementer
exaudi. qm̃ tuũ est regnũ & potestas cũpa¬
culorum. Cumq beatus rusticus & eleuthe¬
rius cunctiq fideles. & multi &iã paganorũ
quieũ lamentantes prosequebantur respon¬
dissent amen. positis genibus & ꝓtensis cer¬
uicibus. uno eodẽq momento hebetatis scđm
principis p̃ceptũ securibus decollatisunt atq
in hac fidei constantia permanentes. reddentes
terrȩ corpora. beatas cęlo animas intulerunt
alinãq ad dnm̃ meruerunt ꝓfessione migra¬
reprofutura. ut amputatis capitibus. adhuc pu¬
tar& ur lingua palpitans ihm̃ xp̃m dnm̃ con
p̃cisis capitibus quod ore assũpserat. sermoni¬
bus estuabat ardor. Uere beata nimiũ & dõ
nr̃o grata soci& as. inter quos nec primusalter
potuit. eẽ. nec testius. sed trinitatem confiten¬
tes . trino meruerunt decorari mastyrio
quatenus fide pares. gloria coronar& ȩqualis

Expanded text:
s in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer s in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Paculorum. Cumque beatus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundum praeceptum principis, securibus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas ctalique ad Dominum meruerunt professione migrare, ut, amputatis capitibus, adhuc putaretupraecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quatenus fide pares, gloria coronaret aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
eregione idoli mercurii ad locũ constitutum
educti. ad de collationẽ sunt genua flectere
iussi. Tunc beatus antistes dm̃ dyonisius ma¬
nus expandens. & oculos ad cȩlos erigens
ait. Ns̃ ds̃ m̃s qui ereasti me. & gratia tua in
nitam hanc induxisti. qui a&erna sapientia
tua docuistime. & consilia secr& orũ tuoꝵ nonab¬
scondisti ame. sed semper inmisericordia & misera¬
tionib tius multis consolatus esme. & fuisti mecũ
in omnibus adquȩ cũq ꝑrexi. tibi grãs ago ꝓcunc¬
tis quȩ fecisti & ostendisti mihi. atq dignatus es
operari perme. Maxime quia nunc humilitatẽ
meã uisitasti perte. & uocastis enectutẽ meam
tuo desiderio fatigatã adte. sciens quia iã ex
multo tempore largius concupiui uideretẽ.
Uunc iam dñe percoronã martirii. cũ frĩb meis
seruistuis suscipeme. tuosq. tuȩ custodiȩ com¬
mendo. quos ministerio nr̃o & tibituo sangui¬

Expanded text:
e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi. CAPUT XXXI. Tunc beatus antistes Domini Dionysius manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miseraCumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, in omnibus, ad quaecunque perrexi; tibi gratias ago pro cunctis quae fecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sangui
Abbreviated transcription (Latin):
sius rusticus & eleutherius iagonia pari
confessione fidei & uistutis constantia robora¬
ti. post nimia tormenta glorio sum cõ¬
plese mastyriũ elegerunt. Et iudi¬
cis abstracti conspectibus. ac funerib
sibi scõrũ ostensis. diuina iusta & occulta lauda¬
uere iuditia. quisic eos inp̃senti humiliare dis¬
ponit. quos incȩlesti regno tã gloriosȩ ex altari
ante omne tẽpus decreuit. Demde tesrore
sub iuncto. multisq. iniuriis & non antea ꝑlatis
suppliciis macerati xp̃ise famulos magna con¬
fessionis uoce ꝓnuntiant. Lacerabaturq. p̃
uiuit & bestia. Quip̃ currebat ad tormen¬
ta. ne tarde iret adgloriam. Prouocabatͥ se
poenã. ut maior ess& uictoria Confligebant
interse illinc carnifices. hinc palmata uox
mastiris. Ambiebat supplicia uttormento
crescente & escer& & corona. Qua propter
iterũ uelut abinitio uirgis in conspecta omniũ
scĩ martires nudicesi & suis uestib reiduti.

Expanded text:
sius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari sius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque prvivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti,
Abbreviated transcription (Latin):
militones suos ut ad hȩc se in uictos p̃para¬
rent cõmonere. om̃sq fideles uthinc indo¬
minica fide corro borarentur. ponde sinebat
p̃dicare dicens. Iaudẽ dñi loquatur os meũ.
& benedicat om̃ĩs caro nomen scm̃ eius qm̃
autẽ & benignitas quã habes. semꝑ proquibus¬
cũq p&ierit imp&rabit. Huius uero terribi¬
lis & admirandi spectaculi misterio. quã quã
adhuc pagana. curiositate tamen miraculorũ
explicitis. ad sunt carnifices qui xp̃i famulos
de squalore carceris educentes. p̃fecti obtutib
iterũ p̃sentarunt. Quib p̃fectus ait. Sipru¬
denti consilio tandem ad uitã tenditis. immola¬
te dus & uiuite. Siuero mori eligitis. mostuoꝵ
quos seduxistis cadauert infeliciter inhumata.¬
& tormentorũ adhuc signa sesuantia euntes
cernite. & sinon resipueritis. infelicitatẽ eoꝵ
infelicitate excedite. & infeliciter ut desidera¬
tis obite Adhanc uocẽ xp̃i mastrres dioni¬

Expanded text:
militones suos, ut ad haec se invictos praeparamilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem Domini loquetur os meum, et benedicat omnis caro autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum . His quoque explicitis, adsunt carnifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis exet tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Christi martyres, Diony
Abbreviated transcription (Latin):
domiciani iussis obedire. & in mostaliũ deorũ
iura uenerari disponitis. Sin autẽ. ponuer¬
borũ seduerberũ conflictatione uobiscũ uiri¬
quȩ dam inclitȩ familiȩ matrona nobilis mul¬
to comitatu stipata romine larcia suꝑ uenit.
compellans prefectũ adronisio ionico agnomine
machario. uirũ suũ lisbiũ magicis astib mente
captũ. & eius trans gressionib sociatũ. Quistati
quȩ situs repertus est. & ad ductus. atq ad xp̃i
nominis confessionẽ p̃fecto dictante capitalẽ¬
ẽ uero dñ̃ tortorib traditi. ad loca pęnalia
ductisunt. & in conspectu scõrũ rustici & eleuthe¬
ru. ut tor mentorum ipsius terrore ab intenti¬
one sua resipiscerent. preciosus cãpidoctor
eorũ & fortissimus adleta dronisius expoliat᷑.
& toto corpore nudus aternis militũ tenionib
uicissim flagellatur. Necuincitur. Qum inter
crepitus uerberũ dĩgloriã colladare. & con¬

Expanded text:
Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum jura venerari disponitis; sin autem, non verborum, sed verberum conflictatione vobiscum viriquaedam inclytae familiae matrona nobilis, multo comitatu stipata, nomine Larcia supervenit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, agnomine Macario, virum suum Lisbium magicis artibus mente captum, et ejus transgressionibus sociatum. Qui statim quaesitus, repertus est et adductus, atque in Christi nominis confessione, praefecto dictante ortoribus traditi, ad poenalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et com
Abbreviated transcription (Latin):
lo fidei inflãmati. sono unius uocis eisdemq
uerbis. cũ non nisiunus interrogar&ur red¬
didere responsum. ac sunius hominis ore
sermo ꝓcederet In hoc in quiunt manifes¬
tũ est nos esse uerissimos. xp̃ianos. cũ corde
credamus. ore confiteamur. & opere pio co¬
uerũ propter salutẽ hominũ exbeata maria sei
uirgine infine tẽporũ factũ. passũ. mostuũ &
sepultum & ab inferis suscitatũ. sedere super
adiudicando suiuos ac mostuos. & sȩculũ perig¬
nem in melius inmutandũ. fideliter p̃dicamus
unc p̃fectus dixit. Nonmibi iussũ est dehis quid¬
dã uobiscum agere. p̃sertĩ cũ te decrepitȩ &
pessimȩ fenectutis nimia eloquentia & pro¬
fundissimorũ uerborum tergi uessatione. atq
ultra naturã hominũ inpopuli seductione una
cũ magicis prestigus orbipene romano calle¬
re te in notuerit. Ex his enĩ satis romȩ au¬
diuimus. Tantũ edicͥto simagni psincipis

Expanded text:
lo fidei inflammati, sono unius vocis eisdemque lo fidei inflammati, sono unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, et opere pio coverum propter salutem hominum ex beata Maria semper virgine in fine temporum factum, passum, mortuum et sepultum, et ab inferis resuscitatum, sedere ad ad judicandos vivos et mortuos, et saeculum per ignem, in melius immutandum, fideliter praedicamus. Tunc praefectus dixit: Non mihi jussum est de his quiddam vobiscum agere, praesertim cum te decrepitae et pessimae senectutis nimia eloquentia, et profundissimorum verborum tergiversatione, atque ultra naturam humanam in populi seductione, una cum magicis praestigiis, orbi pene Romano callere innotuerit. Ex his enim Romae satis audivimus; tantum edicito si magni principis
Abbreviated transcription (Latin):
luditur. & una cũ scõ rustico archiprbo. &
elentherio archi diacono suo. p̃fecti p̃sentiae
sistitur. Quẽ cũ nimia seueritate p̃fectus
adlo quitur dicens. Tune es ille infandissimus
senex. quidiceris dyonisius ionicus. & agnomi¬
naris macharius. qui &iã deorũ nr̃oiũ cultu¬
ram euacuas. & inuictissimi principis statu¬
ta contẽpnis. Cuibeatus dronisius ait
Senex quidem sum corpore. sed feruore
deuotionis fidei. atq salutari confessione dñi & sal¬
uatoris mei ihũ xp̃i maneo sẽꝑ nouus. & nouos
illi genitos permssteriũ predicationis meȩ infan¬
tes. quos illi fonssacribaptis matis pasturit. ratio¬
nabili lacte pascere sine dolo noncesso. Sed
& illius principis scita quiuere ẽ. in uictissimus.
innocenti opere & mundo corde conseruo Cui
prefectus. Dicergo cuius numinis te ꝓfite¬
ris. eẽ. cultorẽ & cuius conditionis te asseris.
unc hirtres beatissimi uiri dionisius rusticus
& eleutherius. itadono scĩsps inspircti. & ze¬

Expanded text:
itur, et una cum sancto Rustico archipresbytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti praesentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et invictissimi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senex quidem sum corpore, sed fervore devotionis et fidei atque salutari confessione Domini et Salvatoris mei Jesu Christi, maneo semper novus, et novos illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est invictissimus, innocenti opere et mundo corde conservo. Cui praefectus: Dic ergo cujus numinis te profiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus inspirati, et ze
Abbreviated transcription (Latin):
contritione poscebat. Abipsis quoq destrue¬
bantur idola. quorũ sũptu fuerant & studio fa¬
bricata. Et inuento salutis postu. idolorũ
gaudebant naufrgio. Iugebat quoq postio
uicta diaboli. cũdeea uictrix ȩccłȩ legio tri¬
umphabat. Iunc hostis antiquus uidens sibi
perire quod dño constabat assidua populorã
conuersione ꝓficere. totã artificni sui machi¬
nam adpugnanda quȩ fuerant constructa
conuestit. Unde suȩ pastis auctores deorum
suorũ flentes exitia. quos ad pi&atẽ ꝑsecu

Expanded text:
conpunctione poscebat. 20 Ab ipsis quoque destrueconpunctione poscebat. 20 Ab ipsis quoque destruebantur idola quorum sumptu fuerant et studio fabricata et invento salutis portu idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix ecclesiae legio triumphabat. 21 Tunc hostis antiquus videns sibi perire quod domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad inpugnanda quae fuerant constructa convertit et suae partis auctores deorum suorum flentes exitium ad impietatem su
Abbreviated transcription (Latin):
do. dignos facer&e cȩlo: Iantas enĩ per illũ dñs¬
dignabatur exestere uistute sut rebelliũ corda
gentiliũ. Non minus miraculis. quã predicati¬
onibus obtinero
tcum sepissime abidolorũ pontificib contre
eum seditio excitar&ur inpopulos. ita ut ple¬
bes innumerȩ &iã & de uicinis regionibus cũ
armis acbellico apparatu propter fideles quuã
tim ubi ipsũ. eẽ. audiebant concurrerent. mox
ut illũ cernere poterant. tanta & ita in effabili¬
ter meo lux cȩlestis gratiȩ radiabat. ut aut
omni ferocitate una cũ armis deposita. se illi
ꝓsternerent. aut qui conpuncti sp̃sscĩ dono
ad credendũ Non erant. pauore nimio solue¬
rentur. & territi apresentia eius aufugerent
iroq modo inermi uiro nonualebat plebs
armata resistere. sed subdebat se illi potius cer¬
tatĩ gallicanus coturnus. atq germanica cerui¬
cositas iugũq xp̃i suaue inponi sibi acta cordis

Expanded text:
do, dignos faceret coelo. Tantas enim Dominus per illum do, dignos faceret coelo. Tantas enim Dominus per illum dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, propter fideles, qui jtim, ubi ipsum esse audiebant, concurrerent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum armis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavore nimio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervicositas et iugum Christi suave inponi sibi acta cordis
Abbreviated transcription (Latin):
õmutationẽ uero p̃en tũ xp̃i pauperib largi¬
eris quite illi deuotissime obtulisti
semper in omnib & ubiq comitante auxilio.
iuxta facultatẽ suarũ uiriũ. utq nouus ad¬
huc aduena potertet in honore dnĩnri ihũ xp̃i.
quȩ necdum locis illis & populis nota erat con¬
struxit. ac officia deuote dnõ seruentiũ de¬
ricorũ exmore constituit ꝓbatasq personas
honore secundi ordinis ampliauit. Incessan¬
terrestituens populos creatori. quos ad euoti¬
onis cultu reuocauerat creaturae. Cinctus
ergo fide. & deuotione populi quã in construc¬
tione & reuerentia basilicȩ frequentatione
corde ardentissimo diligebat. insinuare gen¬
tibus noncessabat. cunctisq miseri cordiã eius
in hoc tempore & iuditiũ futurũ proponens. pau¬
latim sotiebat dõ. quos diabolo subtra hebat.
Atq totis exhortationũ nisibus & signorũ prodi¬
giis satagebat. quatenus quos abripiebat mun¬

Expanded text:
Commutationem vero pretii tu Christi pauperibus largiCommutationem vero pretii tu Christi pauperibus largieris, qui te illi devotissime obtulisti.semper in omnibus et ubique comitante auxilio, juxta facultatem virium suarum, utque novus adhuc advena poterat, in honorem Domini nostri quae necdum locis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore secundi ordinis ampliavit, incessanter restituens populos creatori, quos a devio cultu revocaverat creaturae. Cinctus ergo fide et devotione populi, quam in constructione et reverenti basilicae frequentatione corde ardentissimo diligebat, insinuare gentibus non cessabat; cunctisque misericordiam ejus in hoc tempore, et judicium futurum proponens, paulatim sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat, atque totis exhortationis nisibus, et signorum prodigiis satagebat, quatenus quos abripiebat mun
Abbreviated transcription (Latin):
crediderat. & illi fideliter adherebatar. allo¬
cutus. ẽ. dicens. Uir inlustrissime. qui a iã ope
titudo in credulitate & confessione sui scĩ no¬
minis benedictione baptis matis consecratur
& cotidie fidelium numerus augmentatur. ui
ternitate suscipere . & domũ baptis matis ibi
nas sacramentorum ministris celebrantibus
populus dõ dignus possit confluere. & charisma
ta diuina pecipere. Cui lisbius: Cratis inquit
in huius modi negotio est agendũ. quia ds̃ &¬
nat̾ex beata maria sẽꝑ uirgine. cũ ipse fecerit mun¬
dum in locato ẽ. diuersorio natus. Qua ꝓpter
Nion uid& ur aequũ. ut gratis accepto agro
pre parem domũ. in qua eifilii ad optionis per
nr̃m ministerium renascatur. Sed & de eius
precio. captiuorũ .t̃. sepultura cõparata. Prop¬
terea rationabile iudicatur. ut pretio sumã lo¬
cũ. ubi illi qui in cõmertio sanguinis illius mor¬
te intercedente de captiuitate diaboli & mor¬
tis ꝑp&uȩ baptizatifuerint redimantur

Expanded text:
crediderat, et illi fideliter adhaerebat, allocutus est, dicens: Vir illustrissime, quia jam operatitudo in credulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, visraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi nas sacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posset confluere, et cta divina percipere. Cui Lisbius: Gratis, inquit, nobis in hujusmodi negotio est agendum, quia Dancto, ex beata Maria semper virgine, cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii adoptionis per nostrum ministerium renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparata. Propterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum, ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mortis perpetuae baptizati fuerint, redimantur.