comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc gͦ dauid qͥd p̃figurabat᷑. uide¬
tis. Ergo & in saul qͥd p̃figurabatꝰ
uidetis. Regnũ malum in saul: & re¬
gnũ bonũ indauid. Mors in saul: ꝙ
uita indauid. Et enĩ nos ñ ꝑsequit᷑ nisi
mors: de qua infine triũ phabimꝰ di¬
centes. Ubi . ẽ. mors contentio tua: Ubi
ẽ. mors aculeustuus: Quid . ẽ. qđ dico.
ñ nos ꝑsequitꝰ nisi mors: Quia nisi mor¬
tales essemꝰ: ñ esset qđ nob̾ faceret ini¬
micus. Nunqͥd enĩ angłis qͥcquã facit:
Ergo etiã ipsa mors aqua maxime ha¬
bemꝰ ꝑsecutionẽ. cuiꝰ finiet᷑ infine con¬
tentio cũ resurrexerimꝰ amortuis.
sic̃ finita .ẽ. incapite nr̃o sic finiet᷑ &
in nob̾. si iusti fuerimꝰ inuenti. Nã
mortuus ille mortis int̾fector fuit.¬
& magis in illo mors mortua. ẽ: quã¬
breuis . ẽ. de quo loquendũ suscepi¬
mus caritati ur̃ȩ : sed titulũ habet
aliquantulũ negotiosũ. Patient̾ gͦ
sust inete nos: donec illũ enodemus
ut possumꝰ. quantũ adiuuerit dñs.

Expanded text:
In hoc ergo David quid praefigurabatur, videtis: ergo et in Saül quid praefigurabatur, videtis: regnum malum in Saül, regnum bonum in David: mors in Saül, et vita in David. Etenim nos non persequitur nisi mors, de qua in fine triumphabimus, dicentes: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Quid est quod dico, non nos persequitur nisi mors? Quia nisi mortales essemus, non esset quod nobis faceret inimicus. Numquid enim Angelis quidquam facit? Ergo etiam ipsa mors, a qua maxime habemus persecutionem, cujus finitur in fine contentio cum resurrexerimus a mortuis, sicut finita est in capite nostro, sic finietur et in nobis, si justi fuerimus inventi. Nam mortuus ille mortis interfector fuit, et magis in illo mors mortua est, quabrevis est, de quo loquendum suscepimus Charitati Vestrae: sed titulum habet aliquantulum negotiosum. Patienter ergo sustinete nos, donec illum enodemus, ut possumus, quantum adjuverit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
tã ꝓpt̃ ꝑuersitatẽ popłi. cũ gͦ talis
dĩ p̃figurabat regnũ salutis ȩt̾nȩ &
quẽ ds̃ elegerat ꝑmansurũ in semine
suo qͣnloquidẽ futurus erat rex nr̃.
set ad regnũ: noluit & ipsũ dauid
aute regnũ tenere. quã pͥmo apsequen¬
tib laboraret: ut etiã in hoc ipso figu¬
raret nos. id .ẽ. corpus eiꝰ. cuiꝰ corpõ¬
ris caput xp̃c. Porro enĩ si ipsũ caput
nr̃m. sine primo ꝑacto labore intra
sur sũ corpus qđ deor sũ accepit nisi
ꝑtribulationis uiã : qͥd audent mẽ

Expanded text:
ter perversitatem populi : cum ergo talis Deus praefigurabat regnum salutis aeternae, et quem Deus elegerat permansurum in semine suo; quandoquidem futurus erat rex nosteset ad regnum, noluit et ipsum David ante regnum tenere, quam primo a persequentibus liberaret; ut etiam in hoc ipso figuraret nos, id est corpus ejus, cujus corporis caput Christus . Porro enim si ipsum caput nostrum sine primo peracto labore in sursum corpus quod deorsum accepit, nisi per tribulationis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ habet in pͥmo uersu.
hoc intoto corpore eiꝰ quȩ¬
rere debemꝰ. Miscđiam
& iudiciũ cantabo tͥ dñẽ.
Nemo sibi ad impunitatẽ blandiat᷑ de
miscđia dĩ : qͥa est & iudiciũ. Ꝙ nemo
in melius cõmutatꝰ exhorreat iudiciũ
dĩ. qͥa p̾cedit miscdia. Hom ines enim
quando iudicant: aliqͣndo uicti mi¬
scđia faciunt contra iusticiã. & uidetꝰ
in eis. e̾ẽ. miscđia. & ñ. ẽẽ. iudiciũ.
Aliqͣndo rigidũ uolentes tenere iudi¬
ciũ: ꝑdunt miscđiam. Ds̃ aut̃ nec in
amittit miscđiȩ bonitatẽ. Ecce si tẽ¬
porib distinguamꝰ hȩc duo miscđiã
& iudiciũ. forte enĩ ñ sine causa ipso

Expanded text:
 habe in primo versu, hoc in toto ejus corpore quaerere debemus. «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitatem blandiatur de misericordia Dei; quia est et judicium: et nemo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliquando victi misericordia, faciunt contra justitiam; et videtur in eis esse maliquando vero rigidum volentes tenere judicium, perdunt misericordiam. Deus autem nec in amittit misericordiae bonitatem. Ecce si temporibus distinguamus haec duo, misericordiam et judicium; forte enim non sine ca
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suꝑ fuerant. membra retex̃
infantis At illos repente ingens
horror inuasit. & immanes
quãuis animi diriguerẽ. Uox
faucib int̾clusa est llla uero
truci uultu & ipsis iam predo¬
nib truculentior. meus inqͥt
hic filius. meus est partus. &
facinus meũ est. Edite. Nam
& ego prior comedi quȩ genui
N olite effici aut matre religiosio¬
res. aut femina molliores. Qd̾
si uos pietas uincit. & execrami¬
ni cibosmeos: ego quȩ iã talib
pasta sũ. ego his iterũ pascar
Post hec illi territi trem̃tesq
discedunt: qui hunc solũ ex¬
om̃ib facultatib miserȩ matri re¬
liquerant cibũ Repleta ÷ aut̃ con¬
festim uniuersa ciuitas nefarii
sceleris nuncio: & unusquisq
ante oculos facinꝰ qđ ꝑpetratum
fuerat adducens. tanquã si ipse
hoc ꝑpetrasset horrebat. Om̃s
aut̃ quos famis necessitas ꝑ urge¬
bat. festinabant magis ad mortẽ.
beatos dicentes eos quib contigit

Expanded text:
quae superfuerant membra detexit quae superfuerant membra detexit infantis. At illos repente ingens horror invasit, et immanes quamvis animi diriguere, vox faucibus interclusa est. Illa vero truci vultu, et ipsis jam praedonibus truculentior: Meus, inquit, hic filius, meus est partus, et facinus meum est, edite. Nam et ego prior comedi, quae genui. Nolite effici aut matre religiosiores, aut femina molliores. Quod si vos pietas vincit, et exsecramini cibos meos, ego, quae jam talibus pasta sum, ego his iterum pascar. Post haec illi territi trementesque discedunt, qui hunc solum omnibus facultatibus miserae matri reliquerant cibum. Repleta est autem confestim universa civitas nefarii sceleris nuntio, et unusquisque ante oculos facinus quod perpetratum fuerat adducens, tanquam si ipse id perpetrasset, horrebat. Omnes autem quos famis necessitas perurgebat festinabant magis ad mortem, beatos dicentes eos quibus contigit
Abbreviated transcription (Latin):
rem iã ꝑ urgeret in edia:¬
fame & ira pessimis usa con¬
sultorib. contra ipsa iam
armat᷑ iura naturȩ. ẜ rat nanq
ei sub uberib par uulus filius
Hunc ante oculos ferens. infelicis
inqͥt matris õ infelicior fili. in
bello. fame & direptione p̃donũ
cui te reseruabo: Nam & si uita
spari posset: ugo romanȩ serui¬
titis urgerem᷑: Sed nunc ipsã
etiã seruitutẽ pix̧uenit fames:
Predones uͦ utraq ui grauiores
ꝑurgent. Ueni gͦ nunc o mi
nate esto matri cib p̃donibus
furor. scłis fabula. quȩ sola de¬
erat calamitatib iudeorũ Et
hȩc cũ dixisset. simul filiũ ui¬
gulat: Tum deinde igni suꝑpo¬
sitũ torret: Et mediũ quidẽ con¬
sumit: mediũ uͦ seruat obtectũ
Et ecce confestim predones ir ru¬
unt. ob uste carnis nidore con¬
cepto. Mortẽ minantur: nisi
sine mora cibos quos paratos
senserant demonstraret. Tum
illa quidẽ partẽ inquit uobis
optimã reseruaui. & continuo

Expanded text:
rem iam rem iam fame et ira pessimis usa consultoribus, contra ipsa jam armatur jura naturae. Erat namque ei sub uberibus parvulus filius. Hunc ante oculos ferens: Infe licis, inquit, matris, o infelicior fili: in bello fame et direptione praedonum, cui te reservabo? Nam et si vita sperari possit, jugo Romanae servitutis urgemur. Sed nunc ipsam etiam servitutem praevenit fames, praedones vero utraque vi graviores perurgent; veni ergo nunc, o mi nate, esto matri cibus, praedonibus furor, saeculis fabula, quae sola deerat cladibus Judaeorum. Et haec cum dixisset, simul filium jugulat. Tunc deinde igni superpositum torret, et medium quidem consumpsit, medium vero reservat obtectum. Et ecce confestim praedones irruunt, ob ustae carnis nidorem conceptum, mortem minantur, nisi sine mora cibos quos paratos senserant demonstraret. Tum illa quidem: Partem, inquit, vobis optimam reservavi. Et continuo
Abbreviated transcription (Latin):
iordanis alueũ cõmanebant.
maria nomine. heleatari filia.
de uico bethezob qđ int̾p̃retat᷑
domꝰ hisopi. genere & facultatib
nobilis. cũ reliqua multitudi
ne quȩ confluxerat ierusolimis¬
repta: cõmunẽ cũ om̃ib obsidi¬
oñis casum ferebat. Huius reli¬
quas quidẽ facultates quas do¬
mo in urbẽ conuexerat: ty ran¬
ni inua sere. Siquid uͦ reliquia¬
rũ ex magnis opib fuerat qͥb
uictũ cotidianũ ꝑtenuem du¬
ceret: irruentes ꝑ mom̃ta prȩ¬
donũ satellites rãpiebant. Pro
quib ingens mulierẽ uelut
in sania iã quȩdã ex indignati¬
one fatigabat : ita ut interdũ
p̃dones maledictis in necẽ sui
& conuitus instigaret. Uerũ
cũ neq irritatꝰ quisquã neq
miseratꝰ eã perimeret. & siqͥd
forte cibi fuisset abea quȩsitũ
id ali is quȩreret᷑. nec iã usquã
reperiendi copia fieret. fames
aut̃ dira uiscerib ipsisinsi¬
steret ac medullis. & ad furo¬

Expanded text:
Jordanis alveum commanebant, Jordanis alveum commanebant, Maria nomine, Eleazari filia, de vico Hebezobra, quod interpretatur domus Ysopi, genere et facultatibus nobiline que confluxerat Hierosolimis communem cum omnibus obsidionis casum ferebat. Huius reliquas quidem facultates, quas domo in urbem convexerat, tyranni invasere. Si quid vero reliquiarum ex magnis opibus fuerat, quibus victum quotidianum pertenuem duceret, irruentes per momenta praedonum satellites rapiebant, pro quibus ingens mulierem velut insania jam quaedam ex indignatione fatigabat, ita ut interdum praedones maledictis in necem sui et conviciis instigaret. Verum cum neque irritatus quisquam neque miseratus eam perimeforte cibi fuisset ab illa quesitum, id ab aliis quereretur, nec iam usquam fieret copia requirendi, fames autem dira visceribus insisteret ac medullis, et ad furo
Abbreviated transcription (Latin):
ac sepuis irruebant. Om̃ia tam̃
necessitas uertebat incibũ. etiã
illa quȩ ne mutis quidẽ animalib
edere usus fuit. Adultimũ ne
loris quidẽ uł cingulis aut etiam
calcia m̃tis abstinuerunt: Portarũ
qͦq indum̃ta detrahentes. confici¬
enda dentib ingerebant. Non nulli
& foeni ueteris festucas edebant
Sed & de quisquiliis undecunq
collectis paruissimũ pondus:
draginis quattuor distrahebant
Sed quid opus ÷ ꝑ hȩc pondus famis
illius explicare. cũ gestũ sit ibi
facinus. qđ neq apud grecos neq
apud barbaros ullus accepit auditꝰ:
Horrendũ quidẽ dictu. audituuͦ
in credibile. Et quidẽ libent̃ tã¬
immane facinus siluissem: ne
quis me creder& monstruosa
narrare. nisi multos memoriȩ
nrȩ̃ uiros testes cõmissi sceleris
habuissem. Porro uͦ nec aliquid
in hoc pittriȩ prȩstare me arbi¬
tror: si subtraham eorũ malo¬
rũ uerba. quorũ ꝑtulit facta
ulier quȩdã exiis qui ultra

Expanded text:
ac saepius irruebant. Omnia tamen ac saepius irruebant. Omnia tamen necessitas vertebat in cibum, etiam illa, quae ne mutis quidem animalibus edere usus fuit; ad ultimum ne loris quidem, vel cingulis, aut ipsis etiam calciamentis, abstinuerunt. Portarum quoque indumenta detrahentes, conficienda dentibus ingerebant. Nonnulli et feni veteris festucas edebant. Sed et de quisquiliis undecunque collectis parvissimum pondus drachmis quatuor distrahebant. Sed quid opus est per haec pondus famis illius explicare, cum sit gestum ibi facinus quod neque apud Graecos, neque apud Barbaros ullus accepit auditus, horrendum quidem dictu, auditu vero incredibile. Et quidem immane faimmane facinus siluissem, ne quis me crederet monstruosa narrare, nisi multos memoriae nostrae viros testes commissi sceleris habuissem. Porro vero ne aliquid meae patriae praestare me arbitrer, si subtraham eorum verba, quorum pertulit facta. Mulier quaedam ex his, quae ultra
Abbreviated transcription (Latin):
supliciũ ciuitas dependisset. quȩ
multo infaustiorẽ illis qͥ hȩc ꝑpessi
sunt & nequiorẽ uirorũ prȩsentẽ
hanc ꝓtulisset ȩtatẽ: ꝓ quib omĩs
gens parit̃ mereretur extingui
Sed & insexto libro de eisdẽ talia scri¬
bit. Et eorũ in qͥt qͥ ꝑ totã ciuitatem
famis inedia corrũpebantur: mul¬
titudo innume rabił erat. quorũ nec
explicari miseria potest. Per singu¬
las nanq domꝰ sicubi aliquid fuissoe
cibi reꝑtũ : bella continuo & cedes
int̾ caros ipsosq parentes ac liberos
nascebantur : dũ ñ solũ e manib
sed exipsis etiã faucib inuicẽ cibũ
raꝑe certabant. Fidesaut̃ nec mor¬
tuis erat. sed & ipsi cũ iã sp̃m ex¬
alarent. ꝑscrutabant᷑ a predonibꝰ
ne cui forte intra gremiũ cibi
aliquid resedisset. Alii aut̃ ꝑ in¬
ediam hiantes uelut rabidi canes
huc atq illuc ferebantur: & quasi
insania quadã exagitati. in ea sdẽ
domos sub mom̃to tẽporis iterũ

Expanded text:
supplicium civitas dependisset, quae supplicium civitas dependisset, quae multo infaustiorem illis qui haec perpessi sunt, et nequiorem virorum praesentem hanc protulisset aetatem: pro quibus omgens pariter mereretur exstingui. » Sed in sexto libro de eisdem talia scribit: « Et eorum, inquit, qui per totam civitatem famis inedia corrumpebantur, multitudo innumerabilis erat, quorum nec explicari miseria potest. Per singulas namque domos, sicubi aliquid fuisset cibi repertum, bella continuo, et caedes inter charos, ipsosque parentes ac liberos nascebantur, dum non solum e manibus, sed ex ipsis etiam faucibus invicem cibum rapere certabant. Fides autem nec mortuis erat; sed et ipsi, cum jam spiritum exhalarent, perscrutabantur a praedonibus, ne cui forte intra gremium cibi aliquid desideret. Alii etiam per inediam hiantes, velut rabidi canes, huc atque huc ferebantur, et quasi insania quadam exagitati, in easdem domos sub momento temporis iterum
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis genere. necẽ quã spon¬
te inferebant si rogarent᷑ negabant:
cũ tam̃ unusquisq deficientium
cũ gemitu oculos retorquer& ad
tẽplũ. non de morte ꝓpͥa dolens:
sed de impunitate predonũ quos
suꝑstites relinquebat. Et pͥmo qͥdẽ
sumptu publico sepeliri mortuos
iusserant fetoris intolerantia. Ut
uͦ om̃em sũptũ coepit uincere
multitudo: morientiũ. de muro
cadauera prȩcipitabant: At cum
titus circumiens ꝑuidisset reple¬
tos mortuorũ cadauerib uallos.
& humani corporis tabo patriã
t̾rã rigari: cũ ingentigemitu
eleuatis ad cęlũ manib dm̃ in¬
uocat testẽ. hoc suũ opus non esse
Et post aliquanta iterũ talia quȩdã
ꝓsequit᷑. Non cunctabor inquit
ꝓferre qđ sentio. Arbitror enĩ qđ
etiã si aduersũ impios ciues. Ro¬
ẜmanorũ
paulisꝑ arma cessassent: aut hiatu
t̃re aut aquȩ diluuio. aut sodomita¬
nis ignib & fulminib cęlitꝰ tortis

Expanded text:
crudelitatis genere, necem quam sponcrudelitatis genere, necem quam sponte inferebant, si rogarentur, negabant, cum tamen unusquisque deficientium dum gemitu oculos retorqueret ad templum, non de morte propria dolens, sed de impunitate praedonum, quos superstites relinquebant. Et primo quidem sumptu publico sepeliri mortuos jusserat fetoris intolerantia. Ut vero omnem sumptum coepit vincere multitudo morientium, de muro cadavera praecipitabant. At cum Titus circuiens pervidisset repletos mortuorum cadaveribus vallos, et humani corporis tabo patriam terram rigari, cum ingenti gemitu elevatis ad coelum manibus, Deum invocat testem hoc suum opus non esse. Et post aliquanta, iterum talia quaedam prosequitur: Non cunctabor, inquit, proferre quod sentio. Arbitror enim quod etiam si adversum impios cives Romanorum paulisper arma cessassent, aut hiatu terrae, aut aquae diluvio, aut Sodomitanis ignibus et fulminibus coelitus tortis,
Abbreviated transcription (Latin):
cunq loci gressũ subruisset in¬
sepeliebant. animas emisere
Multi etiã dũ ꝓ sequunt᷑ funera. priꝰ¬
quã ad sepulchrũ ueniret᷑ efflabans
Sed nec planctus ex more de functis
exhibebat᷑ aut luctus: quia hoc totũ
sibi uindicauerat fames Sed nec ari¬
ditas inediȩ. humorẽ cuiquã relique¬
rat lacrimarũ. Obsederant ciuitatẽ
ꝓfunda silentia. & nax plena morte
cuncta contexerat. Quib malis om̃ib
grauiores. soli uigebant predones.
qͥ ne sepulchra qͥdẽ diriꝑe & spoliare
cadauera illicitũ ducebant. non tã
predã petentes. quã scelus irrisione
cumulantes. & aciẽ gladiorũ suoꝵ
in cacdauerũ obtruncatione ꝓbantes
Int̾dũ etiã in non nullos adhuc spiran¬
tes. mucro examinandus agebat᷑.
Qđ alii semineces cũ uiderent: sup¬
plices dextras ꝓtendebant. ut in se
quoq benefici i loco conuerterent
scelus. quo scilicet cruciatib famis
uelocius ab soluerentur. Sed nouo

Expanded text:
cunque loci gressum subripuisset incunque loci gressum subripuisset insepeliebant, animas emisere; multi etiam dum prosequuntur funera, priusquam ad sepulcrum veniretur, efflabant. Et, ut nec planctus ex more defunctis exhibebatur, aut luctus, quia hoc sibi totum vindicaverat fames; sic nec ariditas inediae humorem aliquem cuiquam reliquerat lacrymarum. Obsederant civitatem profunda silentia, et nox plena mortis cuncta contexerat. Quibus malis omnibus graviores soli vigebant praedones, qui ne sepulcra quidem diripere et spoliare cadavera illicitum dpraedam petentes quam scelus irrisione cumulantes, et aciem gladiorum suorum in cadaverum obtruncatione probantes. Interdum etiam in nonnullos adhuc spirantes mucro examinandus agebatur. Quod alii semineces cum viderent, supplices dexteras protendebant, ut in se quoque beneficii loco converterent scelus, quo scilicet cruciatibus famis velocius absolverentur. Sed novo
Abbreviated transcription (Latin):
conualesceret Inhisetiã siqui forte
furtim ꝑ stationes hostiũ ꝓ colligen¬
dis herbis erepsissent. occurrentes
eis qͥ se hostiũ manꝰ effugisse gaude¬
rent: diripiebant quicquid attule¬
rant Supplicantib aut̃ & t̾ribile
qͦddã sibi nom̃ inuocantib. ut uł
partẽ aliquã ex iis quȩ cũ mortis
ꝑiculo quȩsierant indulgerent.
nichil ꝓrsus prȩbebant: Sed & hoc
benefici i loco cesserat: si comp̃hen¬
sũ uiuũ licuisset euadere. Hisaut̃
pꝰ aliquanta adiungit dicens Iudeis
uͥcũ egressui urbis. omĩs parit̾ spes
excludebat᷑ salutis. & inualescens
acerbitas famisdomos sunul & fa¬
milias gentẽq uastabat. ita ut iN
penetralib strata iacerent mulierũ
paruulorũq cadauera. Per plate¬
as uͦ infeliciũ senũ corpota. fame
magis quã ȩtate consũpta. luuenes
uͦ atq om̃is ȩtas robustior. uelut
simulac̾ra quȩdã in uiis & egressi¬
b oberrabant: corruentes quo¬

Expanded text:
convalesceret. In his etiam si qui forte convalesceret. In his etiam si qui forte furtim per stationes hostium pro colligendis herbis erepsissent, occurrentes eis qui se hostium manus effugisse gauderent, diripiebant quidquid attulerant. Supplicantibus autem ac terribile quondam sibi nomen Dei invocantibus ut vel partem aliquam ex his quae cum mortipericulo quaesiverant, indulgerent, nihil prorsus praebebant; sed hoc beneficii loco cesserat, si comprehensum vivum licuisset evadere. His autem post aliquanta adjungit, dicens: « Judaeis vero cum egressu urbis omnis pariter spes excludebatur salutis, et invalescens acerbitas famis, domos simul et familias gentemque vastabat; ita ut in penetralibus strata jacerent mulierum parvulorumque cadavera, per plateas vero infelicium senum corpora, fame magis quam aetate consumpta. Juvenes vero atque omnis aetas robustior, velut simulacra quaedam in viis et egressibus oberrabant, corruentes, quo
Abbreviated transcription (Latin):
forib p̃cipites irruebant: atq ab
ipsis ut itadicã faucib expͥm̃tes.
siqͥd forte in sũptũ iã fuerat reuoca¬
bant. Uerberabant᷑ senes. sicibum
uindicare tẽptassent. Sparsis etiã
crinib mulieres trahebant᷑. occul¬
tare nitentes. siqͥd forte dep̃hensũ
fuisset in manib. Hulla senib ꝓ
canicie reuerentia. nulla erga
paruulos miseratio. sed in exiguo
los. exipso cui inhȩserant suspen¬
sos elidebant in t̾ram: In eũ uero
qͥ raptores cibo p̃uenisset absũpto.
crudelius seuiebant. & excogita¬
bant dira supplicia obturan¬
tes infelicib natu¬
ral es digestionũ meatus.
aliis uͦ pͣ acutas sudes ꝑ eadẽ uerenda
adigentes: Hor resco quȩ gesta sunt
referens. Ad confessionem uniꝰ panis
bant. Nã ipsi tortores nec patieba nt᷑
famẽ: Esset enĩ quodã mͦ tolerabiliꝰ.
sihȩc cõpulsi in edia facere uiderent᷑
sed ł ut p̃pararent sibi inposterũ
cibos uel ut crudelitas exercitio

Expanded text:
foribus, praecipites irruebant, atque ab foribus, praecipites irruebant, atque ab ipsis ut ita dicam faucibus exprimentes, si quid forte sumptum jam fuerat, revocabant. Verberabantur senes, si cibos vindicare tentassent; sparsis etiam crinibus mulieres trahebantur, occultare nitentes si quid forte deprehensum fuisset in manibus. Nulla senibus pro canitie reverentia, nulla erga parvulos miseratio, sed in exiguo tes, ex ipso cui inhaeserant, suspensos elidebant in terram. In eum vero qui raptores cibo praevenisset absumpto crudelius saeviebant, et excogitabant dira supplicia, obturantes infelicibus naturales digestionum meatus, aliis praeacutas sudes per eadem verenda adigentes. Horresco quae gesta sunt referens. Ad confessionem per haec unbant. Nam ipsi tortores nec patiebantur famem. Esset enim quodammodo tolerabilius, si haec compulsi inedia facere viderentur, sed ut vel praepararent sibi in posterum cibos, vel ut crudelitas exercitio
Abbreviated transcription (Latin):
metꝰ ꝑ mitteret exqͣuoquebant
Et mensã qͥdẽ nullus expectabat
apponi. sed exipso semiusta
igni rapientes. ꝓpria uelut
furtiua
deuorabant.¬
Et erat infelicis ipsius cibi spectaculũ
miserabile: cũ ualidiores quiq in¬
uenta diripent. imbecilliorib uͦ
nichil p̃t̃ luctũ suꝑare & lacri¬
mas. & om̃iũ licet acerbitates re¬
rũ suꝑar& fames: nichil tam̃ ita
dore dignũ est: id in hac necessita¬
te contemnit᷑. Deniq & uxores
de uirorũ manib. & filiide paren¬
tũ. & qͦd÷ infelicius matres cibos
de paruuloꝵ suoꝵ manib atq ore
rapiebant: Et cũ dulcissimiliberi
in manib atq ante ora positi ta¬
bescerent: exigua uitȩ subsidia¬
ex dentib ipsis eximere nemo
parcebat Uerũ ne ipsos quidẽ in¬
felices & ꝑexiguos sumentes latȩ¬
bant cibos sed continuo ad erat pͣ
sas conspexissent fores. indicium
credebat hoc. ẽẽ. qͦd intrinsecꝰ positi
ederent. Et repente dispicatis

Expanded text:
metus permitteret, excoquebant; metus permitteret, excoquebant; et mensam quidem nullus expetebat apponi, sed ex ipso semiusta igne rapientes, propria velut furtiva devorabant. Erat infelicis ipsius sibi spectaculum miserabile, cum validiores quique inventa diriperent, imbecillioribus vero nihil praeter luctum supererat et lacrymas. Etenim licet omnium acerbitates rerum superet fames, nihil tamen ita dore dignum est, in hac necessitate contemnitur. Denique et uxores de virorum manibus, et filii de parentum, et, quod est infelicius, matres cibos de parvulorum suorum manibus atque ore rapiebant. Et cum dulcissimi liberi in manibus atque ante ora positi tabescerent, exigua vitae subsidia dentibus ipsis eximere nemo parcebat. Verum ne ipsi quidem infelices et perexiguos sumentes latebant cibos, sed continuo aderat quis spiam conspexisset fores, indicium credebat hoc esse quod intrinsecus positi ederent; et repente, despicatis
Abbreviated transcription (Latin):
inedia cũ temeritate crescebat.
Publice quidẽ frum̃tũ nusquã om̃t¬
no erat. sed irruentes urb prȩdones
ꝑscrutabant᷑ domꝰ Et si quidẽ in¬
uenissent: tanquã de iis qui fefel¬
lerant. poenas sumebant Si uͦ non
inuenissent: nichilo minꝰ tanquã
eos qͥ occultiꝰ & diligentius abscon¬
derint. cruciabant᷑. Indiciũ uero
haberi abeis pabula capiebant:
hoc ipso qđ adhuc uiuere & subsi¬
stere corporib uidebant᷑. tanquã
qͥ ꝓfecto iã interissent. nͥ ab scon¬
ditos iispiam tegerent cibos: Si qͦs
sane tabescentes macie uidissent.
hos cũ uenia p̾teribant. suꝑfluũ
putantes ꝑimere. qͦs paulopost
absumeret fames. Multi tam̃ in
occultis om̃i censu suo mercati ft̃
unũ metrũ. si diuites frumenti.
hordei si inferiores fuerunt. Et
concludentes se in interioribꝰ quibꝰq
penetralib domꝰ. nonnulli nec in
panes confectas fruges edebant.
Alii uͦ in quantũ uł necessitas uł

Expanded text:
inedia cum temeritate crescebat. inedia cum temeritate crescebat. Publice quidem frumentum nusquam omnino erat; sed irruentes urbis praedones perscrutabantur domos, et siquidem invenissent, tanquam de his qui fefellerant, poenas sumebant; si vero non invenissent, nihilominus, tanquam eos qui occultius et diligentius absconderent, cruciabant. Indicium vero haberi ab eis pabula capiebant, hoc ipso quod adhuc vivere et subsistere corporibus videbantur, tanquam qui profecto jam interissent, nisi absconditos uspiam tegerent cibos. Si quos sane tabescentes macie vidissent, hos cum venia praeteribant, superfluum putantes perimere quos paulo post absumeret fames. Multi tamen in occultis omni censu suo mercati sunt unum metrum, si divites, frumenti, hordei, si inferiores fuerant, et, concludentes se in interioribus quibusque penetralibus domus, nonnulli nec in panibus confectas fruges edebant. Alii vero, in quantum vel necessitas vel
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ultionis electo. ut qͥuidieb
paschȩ saluatorẽ suũ & salutare
crilegis uocib uiolauerant: in
ipsis dieb uelut in unũ carcerẽ
omĩs multitudo conclusa. feralis
poene exitium quod merebatur
exciꝑet. Prȩteribo quȩ in eos uł
gladii cȩde uł aliis belli machi¬
nis collata sunt explicare. Ea tan¬
tũ modo quȩ duȩ famis exitio ꝑtu¬
lerunt. supͣdicti hystoriographi
sermonib ꝓferã. quo legentes
hȩc intelligant quantũ piaculi
sit audere aliquid in xp̃m. & quam
grauib ausa suppliciis expientur¬
Age itaq. Quintꝰ iosephi historiarũ
liber ponat᷑ in medio. ex quo omĩs
eorũ luctuosa tragoedĩa ꝑnoscatur.
Diuitib aut̃ ꝑ manere inquit aut ꝑire:
unũ atq idẽ erat. Si enĩ in urbe ꝑ¬
mansissent : facultatũ suarũ causa.
crimine obiecto. quasi qͥ de trans¬
fugiendo cogitarent. ꝑimebantur.
Necessitas uͦ famis factiosorũ excolle¬
bat arrogantiã. & utrunq simul

Expanded text:
hoc ultionis electo, ut qui in diebus hoc ultionis electo, ut qui in diebus Paschae Salvatorem suum et salutare crilegis vocibus violaverant, in ipsis diebus velut in unum carcerem omnis multitudo conclusa feralis poenae exitium quod merebatur exciperet. Praeteribo quae in eos vel gladii caede, vel aliis belli machinis collata sunt, explicare; ea tantummodo quae dirae famis exitio pertulerunt supradicti historiographi sermonibus proferam, quo legentes haec intelligant quantum piaculi sit audere aliquid in Christum, et quam gravibus ausa suppliciis expietur. Itaque quintus Josephi Historiarum liber ponatur in medio, ex quo omnis eorum luctuosa tragoedia pernoscatur. Divitibus autem permanere, inquit, aut perire, unum atque idem erat. Si enim in urbe permansissent, facultatum suarum causa crimine objecto, quasi qui de transfugiendo cogitarent, perimebantur. Necessitas vero famis factiosos opum extollebat per arrogantiam, et utrinque simul
Abbreviated transcription (Latin):
igni. cedibusq uastata sit. quanta
popłoꝵ milia. patres simul cũ con¬
uigibꝰ. ac paruulis liberis absq in
numero & absq discretione truci¬
dati sunt. quȩ etiã diuersarũ urꝰ¬
biũ obsidiones. sed & ipsiꝰ magnifi¬
cȩ & famosissime ciuitatis ierłm.
quanta uastitas & quanta fuerit
diuersarũ mortiũ strages. qͥ sue¬
ꝑ hȩc singula bellorũ extiterit modꝰ.
abominatio desolationis in ipso quo¬
ndã dĩ famosissimo collocata sit tẽ¬
plo. utq adultimũ cuncta ignis
populatꝰ sit. & flãma consũpserit:
siquis pleniꝰ nosse uult. hystorias
iosephi relegat. Nos uͦ ex his ea
tantũ quȩ ad explanationẽ sus¬
cepti oꝑis sufficiunt. assumemꝰ.
In quib refert. qͦd ex omi iudea po¬
płi indie solenni paschȩ ierusoli¬
mã uelut exitiali quadã manu
cogente conuenerant. quostricies
centena milia hominũ dicit fuis¬
se. iusto scilicet dĩ iudicio. tp̃re

Expanded text:
igni caedibusque vastata sit; quanta igni caedibusque vastata sit; quanta populorum milia, patres simul cum coniugibus ac parvulis, liberis absque numero et absque discretione trucidati sint, quae etiam diversarum urbium obsidiones, sed et ipsius magnificae et famosissimae civitquae vastitas, et quanta fuerit diversarum mortium strages, quis super haec singula bellorum exstiterit modus,abominatio desolationis in ipso quondam Dei famosissimo collata sit templo, utque ad ultimum cuncta ignis populatus sit, et flamma consumpserit, qui plenius nosse vult, Historias Josephi legat. Nos vero ex his ea tantum quae ad explanationem suscepti operis sufficiunt assumemus: in quibus refert quod ex omni Judaea populi, in die solemni Paschae, Hierosolymam, velut exitiali quadam manu cogente, convenerant, quos tricies centena millia hominum dicit fuisse, justo scilicet Dei judicio tempore
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo oppugnabat udeã sub ro¬
gatur imꝑio. Isq confestim romã
tendens. tito filio suo curã belli &
ierusolimoꝵ oppugnationis in¬
iungit. Uerum post ascensionẽ¬
in apłos & necis in stephanum.
sed & obtruncationis in apłm iaco¬
bũ. & in iacobũ nichilominus
frẽm diũi qͥ appellabat᷑ iustus sce¬
leris admissi cȩterorũq om̃iũ
quos ꝓpt̃ fidem xp̃i insidiis.
dolis. atq omĩ fraude nequiciȩ
circũ uenerant. ꝓ his inquã om̃ibꝰ
malis poenas diuinitꝰ reposcebant᷑
Et apłi quidẽ abillis prius fugati
qui eis prȩceꝑat dicens. euntes
fuerat congregata. responso a dõ
accepto emigrare iubet᷑. & tran¬
sire ad opidũ quoddã pellam
nomine trans iordanẽ. quo ab¬
latis exurbe scĩs & iustis uiris
undictȩ cęlesti fieret locus tã
de urbe sacrilega quã de popło
impio ꝑ excidiũm patriȩ
euersionẽq̃ sumendȩ. Quantisgͦ
malis tunc gens uniuersa multata
sit. utq ipsa uidea t̾ra. bello. fame

Expanded text:
cum quo oppugnabat Judaeam subrogatur in imperio. Isque confestim Romam tendens, Tito filio suo curam belli et Hierosolymorum oppugnationes injungit. in apostolos, et necis in Stephanum, sed et obtruncationis in apostolum Jacobum, et in Jacobum nihilominus fratrem Domini, qui appellatur Justus, sceleris admissi, caeterorumque omnium quos propter fidem Christi, insidiis, dolis, atque omni fraude nequitiae circumvenerant, pro his, inquam, omnibus malis, poenae divinitus reposcebantur. Et apostoli quidem ab illis prius fugati, qui eis praeceperat dicens: «Euntes fuerat congregata, responso a Deo accepto emigrare iubetur et transire ad oppidum quoddam Pellam nomine trans Iordanen; quo ablatis ex urbe sanctis et iustis viris, vindictae caelesti fieret locus tam de urbe sacrilega quam de populo impio, per excidium patriae eversionemque sumendae. 5 Quantis ergo malis gens tunc universa multata sit, utque ipsa Iudae terra bello, fame,
Abbreviated transcription (Latin):
reliqui erant. in unũ elocis om¬
nib conuenisse. simul cũ iis qͥ
ꝓpinqui scđm carnẽ dñi diceban¬
tur. Plurimi nanq exiis ꝑ illud
tempus suꝑerant. & habuisse¬
in cõmune consiliũ quẽ oporte¬
ret dignũ successione iacobi
iudicari. Om̃sq uno consilio¬
cleopȩ filiũ decre uisse. cuius
mentio in euangłi is facta est.
ut episcopatus sedem susciperet

Expanded text:
reliqui erant, in unum e locis omreliqui erant, in unum e locis omnibus convenisse, simul cum his qui propinqui secundum carnem Domini dicebantur, plurimi namque ex his per illud tempus supererant, et habuisse commune consilium, quem oporteret dignum successione Jacobi judicari; omnesque uno consCleophae filium decrevisse, cujus mentio in Evangeliis facta est, ut episcopatus sedem susciperet
Abbreviated transcription (Latin):
uicesimi libri antiquitatũ. iustum
quendã ex tyberiade qͥ conatꝰ sit ħ
idẽ oꝑis qđ ipse explicuerat aggredi.
arguit falsitatis ꝑ hȩc uerba Sed
ñ ego te imitatꝰ sũ in iis quȩ con-¬
scripserã Ipsis & enĩ imꝑatorib
obtuli libros meos. cũ adhuc ipsa
quȩ gesta sunt. poene in oculis
haberent᷑. Quippe qͥ conscius mͥ
essẽ seruatȩ in omĩb ueritatis.
nec me de eorũ testimonio fefel¬
lit opinio. Sed & aliis pluribus
obtuli. quorũ multi etiã ipsis
inter fuere bellis: sicut agrippa
tor quidẽ titus intantũ ꝓbauit
ex istis debere libris ad om̃s ho¬
mines rerũ gestarũ noticiam
ꝑuenire : ut manu sua subscri¬
beret. publice abomĩb eos legi
duas inserui. Sed de his satis
dictum. Nunc ad nar rationis
nr̃ȩ seriem redeamus
ost martiriũ iacobi & conti¬
nuo consecutũ ciuitatis excidi¬
um. traditur apłos cȩterosq
dñi discipłos qͥ ad illud tempus

Expanded text:
vicessimia Antiquitatum libri Iustum vicessimia Antiquitatum libri Iustum quendam ex Tyberiade, qui conatus sit hoc idem operis, quod ipse explicuerat, adgredi, arguit falsitatis per hec verba: Sed non ego te imitatus in his que conscripseram. Ipsis etenim imperatoribus optuli libros meos, cum adhuc ipsa que gesta sunt pene in oculis haberentur, guippe qui conscius michi essem servate in omnibus veritatis, nec me de eorum testimonio fefellit oppinio. Sed et aliis pluribus optuli, quorum multi etiam ipsis interfuere bellis, sicut Agrippa tor quidem Tytus in tantum probavit ex istis debere libris ad omnes homines rerum gestarum noticiam pervenire, ut manu subscriberet publice ab omnibus eos legi duas inserui. Sed de hiis satis dicam, nunc ad narrationis nostre seriem redeamusost martyrium Jacobi est continuo consecutum civitatis Hierusalem excidium. Traditur apostolos, caeterosque Domini discipulos, qui ad illud tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmutare qͥd ausus est: om̃ib gentiᷤ
nrȩ̃ hominib insita hȩc quodãmͦ
atq ingenita fides est. credere hȩc
dĩ. ẽẽ. consulta. & his uigit̃ in hȩ¬
rere. ac ꝓipsis si ita res poposcerit.
libent̃ & animã ponere Sit etiã
hȩc pars historiographi his in locis
a nob̾ ut arbitror ñ in competent᷑
in serta Est adhucaliud eiꝰ eleganᷤ
satis uolumen. qͦd animꝰ sit qui
imꝑiũ teneat in nobis. Quẽ libel¬
lũ quidã machabeorũ attitulaue¬
runt. ꝓeo qͦd certamina in ibi &
agones ꝓpietate a machabeis
frĩb desudata contineat. Sed &
infine uicesimi antiquitatum
libri significat idem ipse ꝓposu¬
isse se quattuor uoluminib cõ¬
prehensurũ scđm fidẽ & religio¬
nẽ pacriȩ de dõ & de substantia eiꝰ
aclegib & cur quȩdã apud eos li¬
ceant. quȩdã uͦ ñ liceant. Sed et
alia ñ nulla opuscula a sedicit
ẽẽ. composita Infine etiã supͣdicti

Expanded text:
permutare quid ausus est; sed omnibus gentis permutare quid ausus est; sed omnibus gentis nostre hominibus insita hec quodamodo atque ingenita fides eDei esse consulta, et his jugiter inhaerere, ac pro ipsis, si ita res poposcerit, libenter et animam ponere. Sit etiam haec pars historiographi his in locis a nobis, ut arbitror, non incompetenter inserta. Est adhuc ejus aliud elegans satis volumen: quod animus sit, qui imperium teneat in nobis. Quem libellum quidam Machabaeorum attitulaverant, pro eo quod certamina inibi et agones pro pietate a Machabaeis fratribus desudata contineat. Sed et in fine vicesimi Antiquitatum libri significat idem ipse, composuisse quatuor volumina comprehensura secundum fidem et religionem patriam De Deo, et de sac legibus, et cur quedam apud eos luceant, quedam non luceant. Sed et alia nonnulla opuscula a se dicit esse composita. In fine etiam supradicti
Abbreviated transcription (Latin):
inquit apudnos habentur uolumt¬
na. int̾ se inuicẽ discordantia. sed
duo tantũ & iuginti libri sunt. qui
om̃iũ tẽporũ seriẽ continent: qui &
iuste credunt᷑ diuinitꝰ inspirati
E x quib quinq sunt moisei. conti¬
nentes leges uitȩ. & successionis
humanȩ ꝓsapiã usq ad ipsiꝰ moisei
t̾minũ ꝑtendentẽ qͥ paulominus ad
tria milia annorũ continentiã gert̃.
Amorte uͦ moisei usq ad artarxer¬
ea tempora tredecim uoluminibus
conscripserunt. Reliqͥ uͦ quattuor
libri. ymnos indm̃ & uitȩ institu¬
ta ac monita mortalib tradunt.
Ab artarxer se uͦ usq ad nr̃m tempꝰ.
scripta sunt quidẽ om̃ĩa. fide tam̃
ñ eadẽ quȩ pͥmis habet᷑ digna dũ¬
cuntur: ꝓ eo qđ ñ ita extiterit ꝓ¬
phetarũ iugis & explorata succes¬
sio Reb gͥ ipsis constat. quã nos
uenerabilit̃ utam᷑ scripturis nr̃is
Nam cũ tot scła int̾cesserint. neq ad̃¬
dere quis unquã neq auferre aut

Expanded text:
 apud nos habentur volumina inter se invicem discordantia; sed duo tantum et viginti sunt libri qui omnium temporum seriem continent, qui et juste creduntur divinitus inspirati. Ex quibus quinque sunt libri Moysi, continentes leges, vitae et successionis humanae prosapiam usque ad ipsius Moysterminum pretendentem, qui paulo minus a tria milia annorum continenciam gerunt. A morte vero Mosey usque ad Artasene per ea tempora tredecim voluminibus conscripserunt. Reliqui vero quatuor libri hymnos in Deum et vite et instituta ac monita mortalibus tradunt. Ab Artaxensemn vero usque ad nostrum tempus scripta quidem omnia fidem, tamen non eadem, que primis habetur; digna ducuntur, pro eo quod non ita extiterit prophetarum iugis et expiata successio. Rebus ergo ipsis constat, quam nos venerabiliter utamur in scripturis nostris. Nam cum tot secula intercesserunt, neque addere quis umquam neque auferre aut
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ taliũ malorũ patrẽ & auctorẽ ꝑ
idẽ tẽpus simonẽ ex apparitorum
suorũ numero diabolus suscitanᷤ.
adurbẽ maximã ire cõpulit romã:
ut ibi potentissimis athlecis dñi &
diuina uirtꝰ & grã in maximo
p̃cipue certamine nunquã dese¬
rit suos. quȩ incensã maligni
flãmã tota celeritate restingit.
& om̃em alcitudinẽ destruitꝰ ex

Expanded text:
 talium malorum patrem et auctorem per idem tempus Simeonem ex apparitorum suorum numero diabolus suscitans, ad urbem maximam ire compulit Romam, ut ibi potentissimis athletis Domini divina virtus et gratia in maximo praecipuoque certamine nunquam deserit suos: quae incensam maligni flammam tota celeritate restinguit, et omnem altitudinem dest
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes placido illustrauit auditu. ita
ut cotidie audientib eũ nulla unꝗͣm
satietas fieret. Inde neq auditio eis
sola sufficit. sed marcũ discipłm eiꝰ
bo pͣdicabat. ad ꝑpetuã eorũ cõmoni¬
tionẽ habendã scripturȩ traderet.
qͦdomi forisq in huiꝰcemodi uerbi
meditationib ꝑmanerent. Nec priꝰ¬
ab ob secrando de sistunt: quã quȩ ora¬
uerant impetrarent. Et hȩc fuit caũ
tũ comꝑit furto: delectatus est. fi
factũq confirmauit & in ꝑpetuũ
legendã scripturã eccłiis tradidit
Clemens in sexto dispositionũ libro.
hȩc iea gesta ẽẽ. describit: Cuiq si¬
mile dat testimoniũ etiã ierapoli¬
tes ep̃s nomine papias. qͥ & hoc diciͭ.
qđ petrꝰ in pͥma epła sua quã de
urbe roma scribit. meminerit
marci. in qua tropice romã babilo¬
nẽ nominarit. cũ dicit salutat uos

Expanded text:
mentes placido illustravit auditu, ita mentes placido illustravit auditu, ita quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio sola eis suffecit, sed Marcum discipulum ejbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam Scripturae traderet, quo domi forisque in hujuscemodi verbi meditationibus permanerent. Nec priab obsecrando desistunt, quam quae oraverant impetrarent. Et haec fuit causatum comperit furto, delectatus est; et factum confirmavit, et in perpetuum legendam Scripturam Ecclesiis tradidit. Clemens in sexto Dispositionum libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et hoc dicit, quod Petrus in prima epistola sua, quam de urbe Roma scripsit, meminerit Marci, in qua tropice Romam Babyloniam nominarit, cum dicit: Salutat vos
Abbreviated transcription (Latin):
nit ꝓfectũ : ut etiã simulacri ã
ciuib romanis tanqͣm ds̃ honore
potiret᷑. Sed ñ in longũ ꝑmanet.
fraude quȩsita diuinitas Conti¬
nuo nanq in ipsis claudii tẽp̃ib
clem̃cia diuinȩ ꝓuidentie ꝓbatis¬
simũ om̃iũ. & apłorũ maximũ fi¬
dei magnificentia & uirtutis me¬
rito. primorũ pͥncipẽ pecrũ. ad
urbẽ romã uelut aduersũ humani
generis cõmunẽ ꝑniciẽ repugna¬
turũ deducit. ducẽ quendã & magi¬
strũ militiȩ suȩ. scientẽ diuina proe-¬
lia gerere. & uirtutũ castra ductare.
ste adueniens exor ientis partib ut
cȩlestis qͥdã negotiator mercimonia
diuini luminis siqͥs sit cõparare pa¬
ratꝰ. aduex̃. & salutaris p̃dicationis
uerbo. pͥmꝰ in urbe roma euangłii¬
aꝑuit.. Ioit᷑ cũ romane urbi
darũ uerbi dĩ lum̃ fuisset exortũ:¬
Simonis qͥdẽ tenebrȩ cũ suo auctore re-¬
stinctȩ sunt. sermo aut̃ ueritatis &
lucis qͥ ꝑ petrũ pͣdicabat᷑ uniuersoꝵ

Expanded text:
nit profectum, ut etiam simulacri a civibus Romanis tanquam deus honore potiretur. Sed non in longum permanet fraude quaesita divinitas. Continuo namque in ipsis Claudii temporibus, clementia divinae providentiae probatissimum omnium et apostolorum maximum, fidei magnificentia et virtutis merito, primorum principem Petrum ad urbem Romam, velut adversum humani generis communem perniciem repugnaturum, deducit ducem quemdam et magistrum militiae suae, scientem divina praelia gerere et virtutum castra ductare. Iste adveniens ex Orientis partibus, ut coelestis quidam negotiator, mercimoniam divini luminis, si quis sit comparare paratus, adduxit, et salutaribus praedicationis verbis primus in urbe Roma Evangeliuit. Igitur cum Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortuSimonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum
Abbreviated transcription (Latin):
Consulite cõmentarios urõs Illic reꝑi¬
etis pͥmũ quoq neronẽ in hanc secła
tũ maxime romȩ orientẽ. cȩsa riano
gladio fero cisse. Tali dedicatore dã¬
nationis nrȩ̃. etiã gloriam᷑. Quienĩ
scit illũ intelligere potest ñ nͥ gran¬
de aliqđ bonũ anerone dãnatũ
Tẽptauerat & domitianꝰ portionem.
neronis de crudelitate. Sed quasi
homo facile coeptũ rep̃ssit. restitutiᷤᷤ
etiã quos religauerat: Tales nob sẽꝑ
insecutores iniusti. impui. turpes.
quos & ipsi dãnare consuestis. aqͥb
dã natos restituere soltti estis. Hȩc¬
duces & signiferi erant in popło dĩ
expetit neces Ec paulũ qͥdẽ capite
inipsa urbe roma. petrũ uͦ crucis
patibulo condẽnat: Horũ testimo¬

Expanded text:
Consulite commentarios vestros; illic reperietis primum Neronem in hanc sectam cum maxime Romae orientem Caesariano gladio ferocisse. Sed tali dedicatore damnationis nostrae etiam gloriamur. Qui enim scit illum, intelligere potest, non nisi grande aliquod bonum a Nerone damnatum. Temptaverat et Domitianus, portio Neronis de crudelitate, sed qua et homo, facile coeptum repressit, restitutis etiam quos relegaverat. Tales semper nobis insecutores, iniusti, impii, turpes, quos et ipsi damnare consuestis, a quibus damnatos restituere soliti estis. Ceduces et signiferi erant in populo Dei, expetit neces; et Paulum quidem capite in ipsa urbe roma, Petrum vero crucis patibulo condemnat. Attam
Abbreviated transcription (Latin):
gentes Ubi estds eorũ: Quam
supplicationẽ pu principis.
certi a dõ. e̾ẽ susceptã ii qui
aderant ducs. animantur
ad cȩdẽ: Et pȩcipue bacurius.
uirꝰ. fide. pͥetate. uirtute ani¬
mi & corpors insignis. & qui
comes. ẽẽ & soius cheodosii me¬
reret᷑: ꝓxio quosq. conto te¬
lis. gladio stemit. agmina ho¬
stiũ conferta e consfipata ꝑrũ¬
pit. iter ꝑ inlia ruentium ad
ipsũ tyrannĩ ruptis agininibꝰ
& aceruatim hsis stragibꝰ agit

Expanded text:
Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant duces, animantur ad caedem: et praecipue Bacurius, vir fide, pietate, virtute et animi et corporis insignis, et qui comes esse et socius Theodosii mereretur, proximos quosque conto, telis, gladio passim sternit, agmina hostium conferta 306 et constipata perrumpit. Iter per millia ruentium ad ipsum Tyrannum, ruptis agminibus, et acervatim fusis stragibus, agit
Abbreviated transcription (Latin):
fugam uersi. post etiã magistri
sceleris reus cũ potuisset euadere:
eruditꝰ ad modũ uir. mereri se
mortẽ ꝓ erroe iustius quã ꝓ
crimine uidauit. Cȩteri uero
instruunt actm. & collocatis
in superiore ugo insidiis. ipsi
pugnã indesinsu montis ex¬
pectant. Heri ubi ad primos
uentũ est. ilio se legitimo pͥn¬
cipi tradideruit. Cũ cęteris
imis uallib dorehensis. confli¬
ctus acerrims gericur. Ste¬
cit aliquandiu nceps iuctoria
Fundebantur axilia barbaro¬
rũ. & terga iã ostib dabant
ed fiebat hoc na ut theodosius
uinceretur. sedie ꝑ barbaros
uincere uidert᷑. Tum ille ut
conuersas suoriacies uidet.
stans in edita rpe unde & con¬
spicere & conspu abutroq pos¬
set exercitu: ꝓistis armis ad
solita se uertit iuxilia Et ꝓ¬
mine xp̃i fili ic ultionis
iustȩ ut puto poelia ista sus¬
cepi Si secus. n me uindica
Si uero cũ causi ꝓbabili & in
te confisus hu ueni: porrige
dexterã tuis. ieforte dicant᷑

Expanded text:
fugam versi. Post etiam magistri fugam versi. Post etiam magistri sceleris reus, cum potuisset evadere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errore justius, quam pro crimine judicavit. Caeteri vero instruunt aciem, et collocatis in superiori jugo insidiis, ipsi pugnam in descensu montis exspectant. Verum ubi ad primos ventum est, et illico se legitimo Principi tradiderunt: cum caeteris imis vallibus deprehensis conflictus acerrimus geritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et terga jam hostibus dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius vinceretur, sed ne per Barbaros vincere videretur. Tum ille ut conversas suorum acies vidit, stans in edita rupe, unde et conspicere et conspici ab utroque posset exercitu, projectis armis, ad solida se vertit auxilia, et pmine Christi Filii tui ultionis justae, ut puto, praelia ista suscepi: si secus, in me vindica. Si vero cum caussa probabili, et in te confisus, huc veni, porrige dexteram tuis, Ne forte dicant
Abbreviated transcription (Latin):
quã ieiuniorũ orationũq subsi¬
diis nec tam excubiarũ uigilus
quã obsecrationũ ꝑ noctatione
munitꝰ. Circũ ibat cũ sacerdotibꝰ
& popło. om̃ia orationũ loca. An¬
te martyrũ & apłorum thecas
iacebat cilicio ꝓstratus & auxi¬
liũ sibi fida scõrum int̾cessio¬
ne poscebat. At pagani qui er¬
rores suos nouis semꝑ erroribꝰ
animant: innouare sacrificia.
& romã funestis uictimis cruen¬
tare. Inspicere exta pecudum.
&e ex fibrarũ prȩscientia securã
eugenio uictoriam nunciare. su¬
ꝑstitiosius hȩc agente & cũ omni
animositate flauiano tunc prȩ¬
fecto. cuiꝰ assertionibꝰ. magna
enim erat eiꝰ insipientie prȩro¬
gatiua. eugeniũ uictorẽ fore ꝓ
certo prȩsumpserant. Sedubi ue¬
re religionis fretus auxilio theo¬
dosius alpium fauces coepit ur¬
gere : primũ illi quib ne quiquã
litatȩ tot uictimȩ de fallatiȩ con¬
scientia trepidi. demũ sunt in

Expanded text:
quam jejuniorum orationumque subsiquam jejuniorum orationumque subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida sanctorum intercessione poscebat. At Pagani, qui errores suos novis semper erroribus animant, innovare sacrificia, et Romam funestis victimis cruentare, inspicere exta pecudum, et ex fibrarum praescientia securam Eugenio victoriam nuntiare. Superstitiosius haec agente, et cum omni animositate, Flaviano tunc Praefecto, cujus assertionibus 305 magna enim erat ejus in sapientia praerogativa Eugenium victorem fore pro certo praesumpserat. Sed ubi verae religionis fretus auxilio Theodosius, alpium fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae, de fallaciae conscientia trepidi daemones, in
Abbreviated transcription (Latin):
nter ea ualentinianꝰ in occiduis par¬
tib animis quantũ etas patiebat᷑
ardentib rem publicã gerens. cau¬
sis etiã nunc latentib laqueo uitã
finiuit. Sed hoc quidã dolo drcis
sui arbogastis factũ confirmabant.
idq quã maximȩ publica tenebat
ducẽ alienũ dicebant. sed causas
prȩsticisse quib in hanc adolescens
animi indignationẽ cogeret᷑. quod
minꝰ ei canquã ꝑętatẽ nondũ ualido.
libera de om̃ib indulger& imꝑia
Fuere tam̃ nonnulli sacerdotũ qui
pacis abeo qui post creacus est legatio¬
ne suscepta. immiinẽ. ẽẽ. ducẽ a
mortis scelere apud theodosiũ tella
ultionẽ arma contra eugenium
qui in locũ defuncti sub sticutꝰ
.ẽ. corripit. dĩ primo uoluntatẽ¬
memorauimꝰ sciscitatus Tum ille
qui primã de maximo ei uicto¬
riam prȩdixerat incruentam.
etiã hanc licet ñ absq plurima
utriusq sanguinis inundatione
non tam armorum telorumq

Expanded text:
nterea Valentinianus in Occiduis parnterea Valentinianus in Occiduis partibus, animis  quantum aetas patiebatur ardentibus, Rempublicam gerens, caussis etiam nunc latentibus laqueo vitam finivit. Sed hoc quidam dolo ducis sui Arbogasti factum confirmabant: idque quam maxime publica tenebat ducem alienum dicebant, 304 sed caussas praestitisse, quibus in hoc adolescens animi indignatione cogeretur, quod minus ei tanquam per aetatem nondum valido, libera de omnibus indulgeret imperia. Fuere tamen nonnulli sacerdotum, qui pacis ab eo qui post creatus est legatione suscepta, immunem esse ducem a mortis scelere apud Theodosium testarultionem, arma contra Eugenium, qui in locum defuncti substitutus est, corripit, primo Dei voluntatem monachum sciscitatus. Tum ille qui primam de Maximo ei victoriam praedixerat incruentam, etiam hanc, licet non absque plurima utriusque sanguinis inundatione, non tam armorum telorumque,