comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed proprretate ad hoc uelut tractabilis utiq habẽs
cum spacio ꝑtinax. tum latori nõ facile cestuiꝰ. Neq
graussimꝰ autẽ in inusica sonuis. nec acucissimꝰ oraa¬
omb cõuenit. nã in his parũ clarus mimiũqz plenus
nullũ asferre añnis motũ põt et ille pretenuis et
imrodice claritatis. quom ẽ ultra aicrũ tum neq pro¬
nũcracõne flecti. ieq diucius ferre intẽtionẽ potest.
Nlã nox ut nerui quo remissioi hoc granior et pleĩor.
quo tenior. hoc tenuus et acuta inagis est. sic imia
uimi non habet sũmaꝵ ꝑiclitatui. Medis ergo urẽ¬
dum sonis. hi quoq cũ augẽda inrẽcio ẽ excitandi:
tum sumictenda. sunt temꝑandi. nã pnra ẽ obserna¬
cio recte prouũciãdi equalitas ne sermo subsulcet
impaub spaciis ac somis mmiicens lõgna breuibz.
grama acutis. elaca subinissis. et in eq̃licate hoꝵ
omiã ficut pedũ claudicet decũda uarietas qd̾ solũ

Expanded text:
sed proprietate, ad hoc velut tractabilis, utique habens sed proprietate, ad hoc velut tractabilis, utique habens cum spatio pertinax, tum labori non facile cessurus. neque gravissimus autem in musica sonus nec acutissimus orationibus convenit. nam et hic parum clarus nimiumque plenus nullum adferre animis motum potest, et ille praetenuis et immodicae claritatis, cum est ultra verum, tum neque pronuntiatione flecti neque diutius ferre intentionem potest. nam vox ut nervi, quo remissior, hoc gravior et plenior, quo tensior, hoc tennis et acuta magis est. sic ina vim non habet, summa rumpi periclitatur. mediis ergo utendum sonis, hique tum augenda intentione excitandi, tum summittenda sunt temperandi. nam prima est observatio recte pronuntiandi aequalitas, ne sermo subsultet imparibus spatiis ac sonis, miscens longa brevibus, gravia acutis, elata summissis, et inaequalitate horum omnium sicut pedum claudicet; secunda varietas, quod solum
Abbreviated transcription (Latin):
rouit deponã: et morabor et nonũ rursus exordiũ
faciã. Sed aliqũ et siue respiracõne quedã more u
etiã in piodis. ur in illa. in cetu uero populi .⁊. ne
goaũ publicũ gereus magistet equitũ et cetera
mulca mẽbra habent. Seriius cm̃sunt alni arq
alii sub unã crcũductionẽ. ita paulũ morãdum.
in his interuallis nõ interrũpendus est. cõteetus.
sed ecõtiano spiritus interim recipere. sine intelle¬
tu. more neccesse est. quo loco quasi surripiendus
est. alioqͥn si inscite recipiat᷑ nõ mmꝰ afferiat oscu¬
ritatis quã inciosa distiuctio. Untꝰ autẽ distĩguẽdi
fortasse si parua. sine camẽ esse nulla alia ĩ agẽdo
potest Coruata est prouũciacio quoi quet iuffragatur
uox sacilis. magna beata slexibilis: irrina. dulcis: du¬
rabilis, clara pia: secans aera. et auribz Redens .n.¬
Est enm quedã ad auditũ accõmodata. nõ magͥtudiẽ.

Expanded text:
Romae, deponam et morabor et novum rursus exordium Romae, deponam et morabor et novum rursus exordium faciam. sunt aliquando et sine respiratione quaedam morae etiam in periodis. ut enim illa in coetu vero populi Romani, negotium publicum gerens, magister equitum, et., multa membra habent sensus enim sunt alii atque alii, sed unam circumductionem, ita paulum morandum in his intervallis, non interrumpendus est contextus. et e contrario spiritum interim recipere sine intellectu morae necesse est, quo loco quasi surripiendus est; alioqui si inscite recipiatur, non minus adferat obscuritatis quam vitiosa distinctio. virtus autem distinguendi fortasse sit parva; sine qua tamen esse nulla alia in agendo potest. ornata est pronuntiatio, cui suffragatur vox facilis, magna te, beata, flexibilis, firma, dulcis, durabilis, clara, pura, secans aëra et auribus sedens est enim quaedam ad auditum accommodata non magnitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
cio luteraꝵ. Secũbũ est ut fit oranio distinta idest
qui dicit et imapiat ubi oporteat et desinar. obser¬
uãdũ eciã quo loco substinẽdus et quasi suspẽdẽoꝰ
uocant quo deponẽdus iuspendit᷑. Arma uirũ q
cano. quia illud unũ ad sequẽtia ꝑtinet ut sit unũ
troie qui p̾mur̾ ab oris et hic nriũ. Nã ecã si aliud
est unde ueniat quã quod uenit nõ distĩgnẽdum
tamẽ quia utrũq eodẽ modo uerbo cõtinetur. ueĩt
iteriactio. naliã quia interiettio est faro profugus.
et continũ sermonẽ qui facrebat. iraliã lauinaq
diuidit ob tãdẽq cauiam. quarto profugus. deinde
lauinaq uenit lutora: ubi iã erit distinctio. quia
inde alius incipit sensus. sed in ip̃is ecrã distũtioni¬
bus tempns. alias bremꝰ alias longins dabimꝰ.
interest cnm̃m sermonẽ fiiant. an sentũ itaq illã
distiuctionẽ lucora protinis altero spiritꝰ imcio
insegnar. quom illhuc uenero atq alce moenia

Expanded text:
o distincta, id est, qui dicit, et incipiat ubi oportet et desinat. observandum etiam, quo loco sustinendus et quasi suspendendus vocant, quo deponendus. suspenditur arma virumque cano, quia illud virum ad sequentia pertinet, ut sit virum Troiae qui primus ab oris, et hic iterum. nam etiamsi aliud est, unde venit quam quo venit, non distinguendum tamen, quia utrumque eodem verbo continetur venit. tertio Italiam, quia interiectio est fato profugus et continuum sermonem, qui faciebat Italiam Lavinaque, dividit. ob eandemque causam quarto profugus, deinde Lavinaque venit litora, ubi iam erit distinctio, quia inde alius incipit sensus. sed in ipsis etiam distinctionibus tempus alias brevius, alias longius dabimus; interest enim, sermonem finiant an sensum. itaque illam distinctionem litora protinus altero spiritus initio insequar; cum illuc venero atque altae moenia
Abbreviated transcription (Latin):
et eicctius dũ dicit pro fortissimo uiro. quã quom et¬
si uereoi. et turpe sit et timere. iã secũda respiracio
inerescat oportet. et naturali quodã conatu quo mi¬
mis painde dicimꝰ que sequntur. et qd magintudo
amm nilonis ostenditur. mĩmeq deceat. quom
t amuns ip̃e magis rer p. de salute ꝙ̃ de sua ꝑtui¬
betur. deinde quasi obinigacio sui est. me ad cius

Expanded text:
et erectius, dum dicit pro fortissimo viro, quam cum etet erectius, dum dicit pro fortissimo viro, quam cum etsi vereor et turpe sit et timere . iam secunda respiratio increscat oportet et naturali quodam conatu, quo minus pavide dicimus quae sequuntur, et quod magnitudo animi Milonis ostenditur: minimeque deceat, cum T. Annius ipse magis de rei publicae salute quam de sua perturbetur. deinde quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur unai quedã spuitus ac sõm muẽcio nõ solũ
ue dicam ꝰ omĩa clamose quod insanũ est am intri¬
alloouas d modũ qd motu caret. aui sũmisso m̃mure
quo eciã debilitat omnt mretio . sed urin cisde ꝑrib
nidemq asfectib: Iunt tanẽ quedã nõita magne uo¬
cis dedinacõnes. prout aut ꝟborũ dignitas. aut sen¬
tẽciaꝵ natura aut deposicio. aut interceptio. aut trã¬
sits postulabit̾. ut qui singulis piixerũt colorib
aliã tamẽ eminẽciora alia reductioria tecerit iure
quo ne mẽbris quidẽ iuas lineas dedissent. propona¬
mus cñm nobis illud ciceronis in orõne nobilissima
pro milone p̾napiũ nõne ad iingulas pent distint¬
ciones quãis in eadẽ tacie taiẽ quati uuliꝰ mutãdꝰ
Et si uereoi indices ne curpe sit pro forussimo unon
dicere mapientẽ timere. eã si est toto proposiro
cõtractũ an iubmuissum qua et exordiũ est. et soli¬
an exordiũ tamẽ fuerit. necesse ẽ aliquid plerius

Expanded text:
vocatur, una quaedam spiritus ac soni intentio; non solum ne dicamus omnia clamose, quod insanum est, aut intra loquendi modum, quod motu caret, aut summisso murmure, quo etiam debilitatur omnis intentio; sed ut in iisdem partibus iisdemque adfectibus sint tamen quaedam non ita magnae vocis declinationes, prout aut verborum dignitas aut sententiarum natura aut depositio aut inceptio aut transitus postulabit: ut, qui singulis pinxerunt coloribus, alia tamen eminentiora alia reductiora fecerunt, sine quo ne membris quidem suas lineas dedissent. proponamus enim nobis illud Ciceronis in oratione nobilissima pro Milone principium; nonne ad singulas paene distinctiones quamvis in eadem facie tamen quasi vultus mutandus est? etsi vereor, iudices, ne turpe sit, pro fortissimo viro dicere incipientem limere. etiamsi est toto proposito contractum atque summissum, quia et exordium est et solliciti exordium, tamen fuerit necesse est aliquid plenius
Abbreviated transcription (Latin):
oia formarẽ oportuniꝰ ratus in ta etare facere illoꝵ
mẽcione in qua enrẽdari possunt. Itc̃q si ip̃a uox pri¬
niũ fuerit ur si dicã sana. Itẽ nullũ eoꝵ deq̃nibus
modo retuli pacietur in cõmodũ. deinde nõ subsinda
iudis. inanis dina rigida: uana prepĩgius: aut
tenus: manis a cerba pusilla: mollis effeniãta:
spintus net brems. nec parũ dinabilis. net in re¬
ceptu disticilis. Dilncida uero erit prom̃tiatio u¬
primũ si uerba tota exirunt. quoꝵ pars deuorari
pars destitui soler. plerisq extremas sillabas nõs
perferiẽtibus dũ prioꝵ sono indulget. Ut est antẽ

Expanded text:
ooin qua emendari possunt. itemque si ipsa vox primum fuerit, ut sic dicam, sana, id est, nullum eorum, de quibus modo rettuli, patietur incommodum; deinde non subsurda, rudis, immanis, dura, rigida, rava, praepinguis, aut tenuis, inanis, acerba, pusilla, mollis, effeminata, spiritus nec brevis nec parum durabilis nec in receptu difficilis. dilucida vero erit pronuntiatio prinum, si verba tota exierint, quorum pars devorari, pars destitui solet, plerisque extremes syllabas non perferentibus, dum priorum sono indulgent. ut est autem
Abbreviated transcription (Latin):
propositũ redeã. iã cõfirmate cõstieute q uocis genꝰ
excerctacõius optimũ duco qd̾ est operi simulliiũ.
dicere quoctidie sicut agimꝰ. Ilã que hoc modo non
uox tantũ cõfumat᷑ et latus. sed eciã corpons decẽs
et accõmodatus orõm motus compoĩt᷑. nõ alia est
autẽ racio prouuciacionis quõ ipius orõine. Nã ut
illa emendara: dilucida: oruata: apta esse debet.
ita hec quoq enrẽdara eut. idest uicio carebit. si
fuent os facile explanatũ incudum iubanũ. idest
in quo nulla nẽq rusticitas neq ꝑegrinitas reso¬
ner Non cn sine causa dĩ baibarũ. grecũ ne. nã
sonis honnes ut era tiunitu dinoscmꝰ. Ita fret ald̾
qd̾ cumus probat quom diẽ suaui loquẽti ore ceche¬
gum tuisse. Non qd̾ cicero in his reprehendit quos
ait lacrare nõ agert. sunt cim̃ młta uicia de quibi
dixit. quom in quadã primi libri parce puerorũ

Expanded text:
propositum redeam, iam confirmatae constitutaeque voci genus propositum redeam, iam confirmatae constitutaeque voci genus exercitationis optimum duco, quod est operi simillimum, dicere cotidie sicut agimus. namque hoc modo non vox tantum confirmatur et latus, sed etiam corporis decens et accommodatus orationi motus componitur. non alia est autem ratio pronuntiationis quam ipsius orationis. nam ut illa emendata, dilucida, ornata, apta esse debet, ita haec quoque emendata erit, id est, vitio carebit, si fuerit os facile, explanatum, iucundum, urbanum, id est, in quo nulla neque rusticitas neque peregrinitas resonet. non enim sine causa dicitur barbarum Graecumve. nam sonis homines ut aera tinnitu dinoscimus. ita fiet illud, quod Ennius probat, cum dicit suauiloquenti ore Cethegum fuisse, non quod Cicero in his reprehendit, quos ait latrare non agere. sunt enim multa vitia, de quibus dixi, cum in quadam primi libri parte puerorum
Abbreviated transcription (Latin):
quãlibet sint in suis certamĩb speciosa atq robusta
si militare uei fascemq et ingilias imperee desficiãt.
querãt uctores suos uudũq fudorẽ. illa qͥdem ĩ hoc
opere p̾cipure quis ferat uicandos soles eͣt uẽtos et nu¬
bila eciã acficcitates. ira si dicendũ in sole auc uẽtoso
hunndo calido die fuerit reoe deseremꝰ. nã qͥdẽ crudũ.
aut sacurum. aut ebrĩ. aut eieccomodo uounenque
cauenda quidã monẽt. declamare neminẽ qui sit
mẽtis compos puco. Illud nõ iine cania est ab oĩb
preceptũ. ut parcat᷑ maxiie uoa. In illo a puericia
in adulescenciã trãsitũ. Qui nalicer impeditur
nõ ut arbitior proptei calorẽ quod qͥdã putanerũt.
nã est maioi alias. sed proptei humorẽ pociꝰ. nã
hoc etas illa tingessit. Itaq nares eciã ac pectꝰ eo
tempore tument. atq omia uelut eo tẽpore geru¬
nant eo qd̾ sum tenera et ĩiune obnoxia. sed ur ad

Expanded text:
quamlibet sint in suis certaminibus speciosa atque robusta, quamlibet sint in suis certaminibus speciosa atque robusta, si militare iter fascemque et vigilias imperes, deficiant et quaerant unctores suos nudumque sudorem. illa quidem in hoc opere praecipi quis ferat vitandos soles atque ventos et nubila etiam ac siccitates? ita , si dicendum in sole aut ventoso, humido, calido die fuerit, reos deseremus? nam crudum aut saturum aut ebrium aut eiecto modo vomitu, quae cavenda quidam monent, declamare neminem, qui sit mentis compos, puto. illud non sine causa est ab omnibus praeceptum, ut parcatur maxime voci in illo a pueritia in adolescentiam transitu, quia naturaliter impeditur, non, ut arbitror, propter calorem, quod quidam putaverunt nam est maior alias, sed propter humorem potius; nam hoc aetas illa turgescit. itaque nares etiam ac pectus eo tempore tument, atque omnia velut germinant eoque sunt tenera et iniuriae obnoxia. sed , ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
licet. quom plinib indicus sepe dicendũ sit. nec ciborũ
quide est cadẽ obseiuatio. Nõ tĩm tã molli teneraq uace
quã forti ac dinabili opus est. quom illi ontẽs eciã al¬
tissimos sonos lemant. cantu oris nobis pleraq as¬
pere suit cõcitateq dicẽda et ingilande noctes et fuligo
lugubracionu bibẽda et infudata ueste dinãdũ. Qua¬
ee uocẽ delicus nõ molliamꝰ. nec imbuat᷑ ea cõuetudine
quã desertina su sed excei̾citacio huiꝰ talis sit qualis
usũs ne silẽcio subsidat sed firmet᷑ cõfuetudine quadit¬
ficultas omĩs lenatui. Ediscere autẽ quo ex cerceaui
eut optimũ. nã ex tempore dicẽtis auocata ciua nogi
ille qui ex rebus ip̃is concipie᷑ affectus et ediscere quã
maxinne naria que et clamorẽ et disputacõem et ser¬
mont᷑. et floxus habeant. ut fimul in omĩa parenur:
hoc satit est alioqui intida illa. et ciata uox ĩsolitũ
laborẽ recuiabit. ue assueta guimatus et oleo corpora

Expanded text:
ndum sit. ne ciborum quidem est eadem observatio. non enim tam molli teneraque voce quam forti ac durabili opus est, cum illi omnes etiam altissimos sonos leniant cantu oris, nobis pleraque aspere sint concitateque dicenda et vigilandae noctes et fuligo lucubrationum bibenda et in sudata veste durandum. quare vocem deliciis non molliamus, nec imbuatur ea consuetudine, quam desideratura sit; sed exercitatio eius talis sit qualis usus, ne silentio subsidat, sed firmetur consuetudine, qua difficultas omnis levatur. ediscere autem, quo exercearis, erit optimum nam ex tempore dicentes avocat a cura vocis ille, qui ex rebus ipsis concipitur, adfectus et ediscere quam maxime varia, quae et clamorem et disputationem et sermonem et flexus habeant, ut simul in omnia paremur. hoc satis est; alioqui nitida illa et curata vox insolitum laborem recusabit, ut assueta gymnasiis et oleo corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
illa concipitͬ an eoꝵ per que uelut organa incat am p̃
propria natura. an prout monetini. laceris. pectoris¬
ue infurmitas. an capitis eciã plus adiuuet. nã opus
est om̃ib ticut nõ oris modo iuauitate fed nariũ qͦq
per quas quod ẽ nocis egreditur dulcie esse tamẽ debet

Expanded text:
illa concipitur, an eorum, per quae velut organa meat; ipsi illa concipitur, an eorum, per quae velut organa meat; ipsi propria natura, an prout movetur; lateris pectorisve firmitas an capitis etiam plus adiuvet. nam opus est omnibus sicut non oris modo suavitate, sed narium quoque, per quas quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nos de eom̃c loquani᷑ quoi non trustra p̾cipit᷑
quom sit autẽ om̃is accio it dixi in duas diuisa ꝑtes.
uocẽ. gestũq. quoꝵ alrer oculos. alter aures mouet.
ꝑ quoe duos sensus om̃e ad añnĩ penetrat astectus.
prins est de uoce ditere. quoi eciã gestus accõmodatur
i ea primo obseiuacio est. qualẽ habeas secũda quo¬
modo utaris. natura uocis spectat᷑ quãtitate et quali¬
tate. quãtitatis simplicior in sũa eim grãdis. aue
exigua est. sed iurei has extremitates medie sui spẽs
et ab ima ad fũmã ac recis sunt młt gradus. qͣlitas
magis uaria. Nã est et cãdida et tusca. et plena et
exilit. et aspera et cõtracta et iusa et dura et flexi¬
bilis. et clara et obtusa. Spuitꝰ eciã longior. brenor¬
q nec cauias quor quidq eoꝵ accidit psequi. proposiro
operi neccessariũ est eoꝵ ne sit differẽcia in quib ama

Expanded text:
sed nos de eo nunc loquamur, cui non frustra praecipitur. sed nos de eo nunc loquamur, cui non frustra praecipitur. cum sit autem omnis actio, ut dixi, in duas divisa partes, vocem gestumque, quorum alter oculos, altera aures movet, per quos duos sensus omnis ad animum penetrat adfectus, prius est de voce dicere, cui etiam gestus accommodatur. in ea prima observatio est, qualem habeas; secunda, quomodo utaris. natura vocis spectatur quantitate et qualitate. quantitas simplicior; in summa enim grandis aut exigua est, sed inter has extremitates mediae sunt species, et ab ima ad summam ac retro sunt multi gradus. qualitas magis varia. nam est et candida et fusca, et plena et exilis, et lenis et aspera, et contracta et fusa, et dura et flexibilis, et clara et obtusa. spiritus etiam longior breviorque. nec causas, cur quidque eorum accidat, persequi proposito operi necessarium est: eorumne sit differentia, in quibus aura
Abbreviated transcription (Latin):
eciã in dicendo cuiã et artẽ et intorẽ. et qͥtqͥd studio
parati. ut affectata et paꝵ naturalia solẽt impro¬
bare. uel qui uerboꝵ arq ip̃ius eciã som iustratare.
Ut ⁊ coitam dicit cicero fecisse imutacionẽ antiqui¬
tatis astectãt. ueꝵ illi ꝑiuatione sua fruant᷑ qui
homib ur suit oratores sacie purãt nasti. nostro.
labori deur ueniã qui nhil credimꝰ esse ꝑfectũ insi
ubi natina cna iunet᷑ In hoc igri᷑ nõ cõtumaciter
consencio primas ꝑtes esse nature. nã certe bene
prouũciare nõ poterit. quoi aut scriptis mr̃oria. aut
in his que subito dicenda erut facilitas prõpta defu¬
erit. nec si ĩemẽdabilia oris ĩcõmoda obstabũt. cor¬
poris eciã põt esse aliqua tãta deformitas. ut nulla
et clamare et aliqua cogit ⁊ ut intermuitere et defleccere
et rasas fances et lacus facigatũ desoriui cãtito refic̾e.

Expanded text:
etiam in dicendo curam et artem et nitorem, et quidquid studio etiam in dicendo curam et artem et nitorem, et quidquid studio paratur, ut adfectata et parum naturalia solent improbare, vel qui verborum atque ipsius etiam soni rusticitate, ut L. Cottam dicit Cicero fecisse, imitationem antiquitatis adfectant. verum illi persuasione sua fruantur, qui hominibus, ut sint oratores, satis putant nasci; nostro labori dent veniam, qui nihil credimus esse perfectum, nisi ubi natura cura iuvetur. in hoc igitur non contumaciter consentio primas partes esse naturae. nam certe bene pronuntiare non poterit, cui aut in scriptis memoria aut in iis, quae subito dicenda erunt, facilitas prompta defuerit, nec si inemendabilia oris incommoda obstabunt. corporis etiam potest esse aliqua tanta deformitas, ut nulla urgere et exclamare, et aliqua cogit, ut intermittere et deflectere et rasas faces ac latus fatigatum deformi cantico reficere.
Abbreviated transcription (Latin):
si ipsum audissetie. et M. cicero unã in dicẽdo acciont̃
dominari putat. hac c eim̃ leniulũ plus opĩonis cõ¬
sequutũ quã eloquẽnia tradidit eadẽ gractũ in defle¬
da sratuis nece tocius populi x. lacrimas cõcirasse.¬
et anconiu et crassũ młtũ ualuisse pluriniũ uero ho
tensiĩ. quoie rei fides est quod eius scripta tãtũ
intia famã sunt: quãdiu pͥncepe orator aliguãdo e¬
mulus aceronis existimatus est. nouissime qͤadiũxit
secũdus. ur appar̃eat placiusse aliquid eo dicẽte qd̾ legẽ¬
tes nõ inuemmꝰ. et hercue dũ ualeane młrũ uerba
ꝑ se et nox propriã nim adiciãt rebus et gestus motꝰ¬
q signficẽt aliquid profecto. perfectũ quiddã fieri quem
omĩa coierũt neccesse est. dũr taniẽ qui iudẽ ilã et
qualẽ impetus quoiusq añni tulie accionẽ indicem
forciorẽ et solam uire dignã. sed nõ alii fere ꝙͣ qui

Expanded text:
si ipsum audissetis? et M. Cicero unam in dicendo actionem si ipsum audissetis? et M. Cicero unam in dicendo actionem dominari putat. hac Cn. Lentulum plus opinionis consecutum quam eloquentia tradit, eadem C. Gracchum in deflenda fratris nece totius populi Romani lacrimas concitasse, Antonium et Crassum multum valuisse, plurimum vero Q. Hortensium. cuius rei fides est, quod eius scripta tantum intra famam sunt, qua diu princeps oratorum, aliquando aemulus Ciceronis existimatus est, novissime, quoad vixit, secundus, ut appareat placuisse aliquid eo dicente, quod legentes non invenimus. et hercule cum valeant multum verba per se, et vox propriam vim adiiciat rebus, et gestus motusque significet aliquid, profecto perfectum quiddam fieri, cum omnia coierunt, necesse est. sunt tamen qui rudem illam, et qualem impetus fortiorem et solam viris dignam, sed non alii fere quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
magis eadẽ illa audita quã lecta delecrẽt. et iulissĩs
etiã quibusdã impetrant ames nt quib nllꝰ est
in bybliothecit locus sir eciã trequẽs in theatris Qd̾¬
siin rebus quas fictas esse samꝰ et manes tantũ.
promĩciacio põt. ut ira: lacrimas: solicitudint affer¬
rat quãto plus ualear necesst est nbi et credimꝰ
equidẽ mediociẽ oroẽm cõmendatã iurib accionis
adfiriarim plus habituã esse moniẽti quã optia
eadẽ illa destitutã. Si quidẽ et demosthenes quid¬
esset in toto dicẽdi opere primũ mi̾rogatus prouuĩcia¬
nom palmã dedit. eidẽ secũdũ acterciũ locũ donec
ab eo q̃n desmeret ut eã inderi posset nõ precipuam.
sed solã iudicasse Ideo ip̃e tã diligenter apud audroni¬
cum ypociatẽ studuit ut adimiãtibus eius otõnem
chodũs nõ ĩmerito eschince dixisse iundeatur: Quid

Expanded text:
magis eadem illa audita quam lecta delectent; et vilissimis magis eadem illa audita quam lecta delectent; et vilissimis etiam quibusdam impetrant aures, ut, quibus nullus est in bibliothecis locus, sit etiam frequens in theatris. quodsi in rebus, quas fictas esse scimus et inanes, tantum pronuntiatio potest, ut iram, lacrimas, sollicitudinem adferat, quanto plus valeat necesse est, ubi et credimus? equidem vel mediocre orationem commendatam viribus actionis adfirmarim plus habituram esse momenti quam optimam eadem illa destitutam. siquidem et Demosthenes, quidesset in toto dicendi opere primum, interrogatus pronuntiationi palmam dedit eidemque secundum ac tertium locum, donec ab eo quaeri desineret, ut eam videri posset non praecipuam, sed solam iudicasse; ideoque ipse tam diligenter apud Andronicum hypocriten studuit, ut admirantibus eius orationem Rhodiis non immerito Aeschines dixisse videatur: quid
Abbreviated transcription (Latin):
RONUC ACLO a plerisq acciodicitut
sed prine nomẽ a uoce sequẽs a gestu uidet᷑
accipere Nãq actionẽ ciccro alias quasi
sermonẽ. alias eloquẽtiã quãdã corporis
dicit: idẽ tamẽ duas eus ꝑtes facit. q̃ sunt eedẽ pro¬
nũciacõiie uocẽ atq motũ: qua propter utraq appel¬
lacione indifferemer un licet. Habet autẽ res ipsa
muã quãdã in orõnib uimi acq potestatẽ. neq eñn
tã restert quolia suit q̃ intra nos met ipõs cõposinmꝰ
quã quomodo esferant᷑. Nã ira quisq ut audit mo¬
uetur. quare neq probacioulla que modo uerit ab
oratore tam fuma est ut nõ perdat iures suas insi
adiunat᷑ asseueracõne dicẽtis affectus oĩs lãgnestat
necesse est insiuoce: nultu: tociꝰ prope habiru cor¬
poris mardescat. Nã quom hec omĩa fecerimꝰ felices
tamẽ si nostrũ illũ ignt᷑ index cõceperit ur dũ eum
timis poetaꝵ tantũ adiiciñt gracie uenos ĩfumt

Expanded text:
o a plerisque actio dicitur, sed prius nomen a voce, sequens a gestu videtur accipere. namque actionem Cicero alias quasi sermonem alias eloquentiam quandam corporis dicit. idem tamen duas eius partes facit, quae sunt eaedem pronuntiationis, vocem atque motum. qua propter utraque appellatione indifferenter uti licet. habet autem res ipsa miram quandam in orationibus vim ac potestatem; neque enim tam refert, qualia sint, quae intra nosmet ipsos composuimus, quam quo modo efferantur; nam ita quisque, ut audit, movetur. quare neque probatio ulla, quae modo venit ab oratore, tam firma est, ut non perdat vires suas, nisi adiuvatur adseveratione dicentis. adfectus omnes languescant necesse est, nisi voce, vultu, totius prope habitu corporis inardescunt. nam cum haec omnia fecerimus, felices tamen, si nostrum illum ignem iudex conceperit; nedum eum timis poetarum tantum adiiciunt gratiae, ut nos infinito
Abbreviated transcription (Latin):
obscniant iase exasperant cõilse. fractis sunt organis
suules. scindicui eciã spiritus obrectu aliquo. sire sicut
lapillo tennes aque quaꝵ spiritus eciã siultra paulũ
coit aliquid tame caui relinquit post id ip̃m qd̾ offẽderat
Lumor quoq nocẽ. aut nimus impedit. aut cõsũptus
destiruit. nã farigacio. ut corpora nõ ad presens modo
tempus sed eciã in furiuũ adsicit. sedut coĩter et phona¬
scis. sed oraronb necessana est exceratacio qua omĩa
cõualestut᷑. ita cine nõ idem genus est nã neq certa tc̃¬
poia ad spacianduĩ dari possunt tot ciuilib officue ab¬

Expanded text:
obscurant, rasae exasperant, convulsae fractis sunt organis obscurant, rasae exasperant, convulsae fractis sunt organis similes. finditur etiam spiritus obiectu aliquo sicut lapillo tenues aquae, quarum cursus etiamsi ultra paulum coit, aliquid tamen cavi relinquit post id ipsum quod offenderat. humor quoque vocem ut nimius impedit, ita consumptus destituit. nam fatigatio, ut corpora, non ad praesens modo tempus, sed etiam in futurum adficit. sed ut communiter et phonascis et oratoribus necessaria est exercitatio, qua omnia convalescent, ita curae non idem genus est. nam neque certa tempora ad spatiandum dari possunt tot civilibus offic
Abbreviated transcription (Latin):
prẽter illam disterẽtia que est tupartita. a cure. grauit
flexe. tum intẽtis. tũ remissie. tũ elatis. tũ inferiorib
modis. opus est spaciis quoq lentiorib aut citaciorib.
sed ipĩs media inceriacẽt multa et ut facies quãquã ex
pancissinis cõstat. inimutã hab differẽtiã. ira uox et¬
si pancas que noĩar possunt continet species prõpria
quoiqz est. et non hec minꝰ auribus quã occulis illa diuos¬
citur. Augent᷑ autẽ sicut omiũita nocis quoq br̃a cura.¬
et negligẽcia mumiũt᷑ sed ca nõ eadẽ oracoribus que
phonatis cõuenit: tamẽ mulca funt utrisq comunia
firmitas corporis. ne spadonũ et mulieꝵ et egroꝵ exilita¬
te uox nostra tenuet᷑. quod ambulacio unccio. ueneris
abstinẽcia. facilis aiboꝵ digestio idem trugalitas pres¬
tat. preterea ut suit fances iuregre ndem molles ac
tis foram̃ib. aliũ nõ sacie pingate a luĩ quasse sonĩ
reddunt. ita tances tumẽtes strangulãt uocẽ obtuse

Expanded text:
 quae est tripertita, acutae, gravis, flexae, tum intentis, tum remissis, tum elatis, tum inferioribus modis opus est, spatiis quoque lentioribus aut citatioribus. sed his ipsis media interiacent multa, et ut facies, quanquam ex paucissimis constat, infinitam habet differentiam, ita vox, etsi paucas, quae nominari possint, continet species, propria cuique est, et non haec minus auribus quam oculis illa dinoscitur. augentur autem sicut omnium, ita vocis quoque bona cura, negligentia minuuntur. sed cura non eadem oratoribus quae phonascis convenit; tamen multa sunt utrisque communia, firmitas corporis, ne ad spadonum et mulierum et aegrorum exilitatem vox nostra tenuetur; quod ambulatio, unctio, veneris abstinentia, facilis ciborum digestio, id est frugalitas, praestat. praeterea ut sint fauces integrae, id est molles ac tis foraminibus, alium non satis purgatae, alium quassae sonum reddunt, ita fauces tumentes strangulant vocem, obtusae
Abbreviated transcription (Latin):
esse pro nobie. sed eciã si uuda inficiacio superest tes¬
tes erũt. młta in eos dicere licet. arogiaphũ de si¬
militudine lãꝵ disseremꝰ dum ntiq̃ nhil erit
peius quã confessio. Uluma est accõiis cõtronersia.
quom deffendendi, negandi ue non est locus id est¬

Expanded text:
esestes erunt, multa in eos dicere licet; chirographum, de similitudine litterarum disseremus. utique nihil erit peius quam confessio. ultima est actionis controversia, cum defendendi negandive non est locus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
trocima nisi hoc nõ fortissime defendẽtis est dicere quid
aliud egimꝰ Tubero. iisi ut qd̾ hic põt nos nõ possemꝰ.
Quod si quando apud p̾ͥncipt̃ aliũ ue. quoi utiũ
uelit liceat dicendũ erit. dignũ quide᷑ morte eum
pro quo loquem᷑ cleniẽcia tamẽ semuãdũ esse. Ul
talem primũ om̃iũ nõ erit res nobis cũ aduersario.
sed cum indice. Deinde forma deliberatine magis
materie quã indicialis utem. Inadebimꝰ eñm ut lau.¬
dem humanitatis pocius quã uoluptatẽ ulcionis
cõcupiscat apud indices quidẽ secũdum legẽ dicturos
sentẽciã de confessis precipere ridiculũ est. Ergo q̃
neq negari neq tranfferu possunt. ntiq deffẽdẽda
sunt. qualiatũq funt / aut cania cedendũ negandi
duplicẽ ostendimꝰ formã aut nõ esse factũ aut nõ
hoc esse quod factũ sit. que neq defendi neq trani¬
ferri possunt utiq negãda. Nec solũ si finicio põt¬

Expanded text:
trocinia; nisi hoc non fortissime defendentis est dicere, quid trocinia; nisi hoc non fortissime defendentis est dicere, quid aliud egimus, Tubero, nisi ut, quod hic potest, nos possemus? quodsi quando apud principem aliumve, cui utrum velit liceat, dicendum erit, dignum quidem morte eum, pro quo loquemur, clementi tamen servandum esse vel talem, primum omnium non erit res nobis cum adversario sed cum iudice, deinde forma deliberativae magis materiae quam iudicialis utemur. suadebimus enim ut laudem humanitatis potius quam voluptatem ultionis concupiscat. apud indices quidem secundum legem dicturos sententiam de confessis praecipere ridiculum est. ergo , quae neque negari neque transferri possunt, utique defendenda sunt, qualiacunque sunt, aut causa cedendum. negandi duplicem ostendimus formam, aut non esse factum aut non hoc esse, quod factum sit. quae neque defendi neque transferri possunt, utique neganda, nec solum si finitio pot
Abbreviated transcription (Latin):
materiã dicendi trahie de parricidio sacalegio maies¬
tate que patrono tancũ neganda sunt. Ideoq accusa¬
cionib eciã mediocres in dicendo suffecerũt uonꝰ deffẽ¬
sor nemo insi qui eloquẽtissimꝰ fuit quãꝙͣ ut quod
sentio semel sunã tano est accusare quã deffendere
quãto facere quã sanare uuluera faciliꝰ. plurimũ
aute refert et qui profuerit aduersarius et quomodo.
Primũ igieu intuẽdũ est id quoi responsini fumꝰ
propuũ fit ei̾us indicii an ad canisam extra accersitũ.
nã si est propriũ aut negandũ aut de fendendũ aut
tranfferendum exetra hec in indicũe fere nnohil est depre¬
cacio quidẽ que est sine ulla specie defensionis. rara
ad modũ et apud eoe solor̾ indices qui nulla ccrta pro¬
nũciandi forma tenent᷑. Qnãꝙͣ ille quoq apud c
cesarem et triuanios pro diuersaꝵ parciũ homũb ac¬
ciones eciam si precibus utunt. adhibent tauiẽ pa¬

Expanded text:
materiam dicendi trahit, de parricidio, sacrilegio, maiesmateriam dicendi trahit, de parricidio, sacrilegio, maiestate; quae patrono tantum neganda sunt. ideoque accusationibus etiam mediocres in dicendo suffecerunt; bonus defensor nemo nisi qui eloquentissimus fuit. quanquam ut, quod sentio, semel finiam, tanto est accusare quam defendere, quanto facere quam sanare vulnera, facilius. plurimum autem refert, et quid proposuerit adversarius et quomodo. primum igitur intuendum est, id, cui responsuri sumus, proprium sit eius iudicii an ad causam extra arcessitum. nam si est proprium, aut negandum aut defendendum aut transferendum; extra haec in iudiciis fere nihil est. deprecatio quidem, quae est sine ulla specie defensionis, rara admodum et apud eos solos indices, qui nulla certa pronuntiandi forma tenentur. quamquam illae quoque apud C. Caesarem et triumuiros pro diuersarum partium hominibus actiones, etiamsi precibus utuntur, adhibent tamen pa
Abbreviated transcription (Latin):
EfL TA CTO duplicirer acapi põt. nam
pare deffensoris. tota est posira in refurationt
et que dicta sunt ex diuerso debeur urriq̃ dis¬
solui. Et hoc est propue quoi in cantis quartꝰ
assignar iocus. sed utriusq suuilis condicio est: neq utro
ex alus lotis ⁊acio argumẽtoꝵ in hac parte peti põr quã ĩ
nõ sine causa tamẽ distialius est semꝑ croditũ qd̾ cicero
sarpe cestatur deffendere quã acaisare. Primũ qd̾ est
res illa simplicior proponit̾ eñn unomodo hec dissoluit᷑
uarie quom acaisatori satis sit plerũq uerũ esse id quod
obiiecerit. patronus neget defendat. tranfferar excrset
deprecetur molliet nuiuet. auertat despiciat. derideat.
Quare inde recta fere. anq ut sic dixerim clamosa ẽ accio
huic nulle flexus et artes desiderant᷑. tum accuiator pre¬
medicare plercq domo adfert patronꝰ eaã in opinans
srequenter occurrit accusator dat testem. Parronus ex
re ipsa refellir accusaror crunũ undia et si falsa fit

Expanded text:
efutatio dupliciter accipi potest. nam et pars defensoris tota est posita in refutatione, et quae dicta sunt ex diverso debent utrinque dissolvi. et hoc est proprie, cui in causis quartus adsignatur locus. Sed utriusque similis condicio est. neque vero ex aliis locis ratio argumentorum in hac parte peti potest quam iNon sine causa tamen difficilius semper est creditum, quod Cicero saepe testatur, defendere quam accusare. primum , quod est res illa simplicior, proponitur enim uno modo, dissolvitur varie, cum accusatori satis sit plerumque, verum esse id, quod obiecerit, patronus neget, defendat, transferat, excuset, deprecetur, molliat, minuat, avertat, despiciat, derideat. Quare inde recta fere atque, ut sic dixerim, clamosa est actio; hinc mille flexus et artes desiderantur. tum accusator praemeditata pleraque domo adfert, patronus etiam inopinatis frequenter occurrit. accusator dat testem, patronus ex re ipsa refellit. accusator e criminum invidia, etsi falsa sit,
Abbreviated transcription (Latin):
cerit sepine tamẽ accusarori congerere arguiẽta reo
dissoluere expedier. Id autẽ qd̾ erit ab aduersario dictũ
quomodo refutari debeat intuẽdũ est. nõ si erit palã
falium negare sanis est ut pro cluẽtio cicero eũ quẽ¬

Expanded text:
cerit. saepius tamen accusatori congerere argumenta, reo cerit. saepius tamen accusatori congerere argumenta, reo dissolvere expediet. id autem, quod erit ab aduersario dictum, quomodo refutari debeat, intuendum est. nam si erit palam falsum, negare satis est, ut pro Cluentio Cicero eum, que
Abbreviated transcription (Latin):
din  sant tam infirma suut ut pariter npelle
possuut are toã molesta. int pedẽ confent cũ sinałis
nõ expediar. Tum tũm toto corpore obuicendũ et
uo sic dixerim duecta fronte pugnãdũ est. Interi
si resoluere exe parre diueria dicta difficili Ierit nostia
argunreta quom admersanoꝵ argiinetia cõferemꝰ se
modo hec ur ualenciora indeant᷑ effici poterit. que
uno tuiba ualebut diducẽda eñt. nr quod paulo ãte
dixi herce eias et panper et magna peciña appella¬
baus a creditorib et offenderas. et uuitatuꝵ tabu¬
las testamiẽti sciebas. ingent uniueria ue singulo
queq dissoluens. iam illa flama que magua cõge¬
uit c̃ualutiat didictus quib alebat᷑ concidet. ut si
plectam iiueria. Nam niicrm quod plurib colle¬
gie adueisarins sar est semel proponere ut si multas
causas faciendi quod arguit reũ dicet accusator fuisse
nos nõ nuueratis singirlis. semel hoc intuẽdũ negemꝰ.
quia nõ quisquis cauiam faciendi steleris habuit et fe¬

Expanded text:
ut pariter impelli possint, aut tam molesta, ut pedem conferre cum singulis non expediat; tum enim toto corpore obnitendum et, ut sic dixerim, directa fronte pugnandum est. interim , si resolvere ex parte diversa dicta difficilius erit, nostra argumenta cum adversariorum argumentis conferemus, si modo haec ut valentiora videantur effici poterit. quae vero turba ualebunt, diducenda erunt, ut, quod paulo ante dixi: heres eras et pauper et magna pecunia appellabaris a creditoribus et offenderas et mutaturum tabulas testamenti sciebas. urgent universa; at si singula quaeque dissolveris, iam illa flamma, quae magna congerie convaluerat, diductis quibus alebatur, concidet, ut, si plectamur universa. nam interim quod pluribus collegit adversarius, sat est semel proponere; ut, si multas causas faciendi, quod arguit, reo dicet accusator fuisse, nos, non enumeratis singulis, semel hoc in totum negemus, quia non, quisquis causam faciendi sceleris habuit, et fe
Abbreviated transcription (Latin):
opue est: At si rethor p̃ma officia operis sui nõ recuat a
nana tõmbue statim et laudandi uimꝑandi q opuscuelit
cura eut defideranu. An ignoramins autiquis hoc fuisse
ad angendam doquẽciam genus exceratacõnis ut thesis
diternt et cõliumee locos et cetria cia complexũ iex pe¬
palamꝰ est quã tuipuei deserat eam parit̃ reihoriee ñstiucio
quõ et premã habine et diusolam. Quid autẽ ex hue de qͥb
non in fois nauandũ est: qua in parte nestio an sit uoel
plitnti nont lauus ac uimperacio certa nũb illis frequẽtti
inieriu. Non cominee loci suie qui sunt in uicia duecti.
quales legiuus a ciccroite composires seu quib q̃stiones¬

Expanded text:
opus est. at si rhetor prima officia operis sui non recusat, a narrationibus statim et laudandi vituperandique opusculis cura eius desideratur. an ignoramus antiquis hoc fuisse ad augendam eloquentiam genus exercitationis, ut theses dicerent et communes locos et cetera citra complexum rerum pepalam est, quam turpiter deserat eam partem rhetorices institutio, quam et primam habuit et diu solam. quid autem est ex iis, de quibus non in foro narrandum est? qua in parte nescio an sit vel plurimum. non laus ac vituperatio certaminibus illis frequenter inseritur? non communes loci, sive qui sunt in vitia derecti, quales legimus a Cicerone composi
Abbreviated transcription (Latin):
ad mimuissima gromietrie optia descendat nec cõmedũ
in promĩciando nec saltatore in gestu facio. que si omĩa
exigerẽ suppeditabat camit᷑ tempus. longa est c̃ que
diicr etas: et ego non de tardis ingemis loquor. Demq
quor in hũs omibus que discenda sunt orator futro
puco enuint plato qui nõ concemus discipliit quas
prestare poterant acheue nõ pyihagoreoꝵ ad quos in
ytaliã naigauerat ectipti quoq sacerdotes adut atq
eoꝵ archaua peididiscit. difficultatis patrocima pre¬
texiimus secticie. neq cñm nobis operis amor est nec
quia si honesta ac rerũ pulcheruma eloquc̃cia petitmi
ip̃a sed ad uilem usum et sordidũ luciũ acãgim᷑ ditant
fue hie in foro mula et acquirant dũ fit locuplicior ali¬
quis sordide meras negociator et plus uocis sue debeat
preto. Ne uelun quidẽ ntorem dau mribi qͥe studia

Expanded text:
ad minutissima usque geometriae opera descendat, non comoedum ad minutissima usque geometriae opera descendat, non comoedum in pronuntiando nec saltatorem in gestu facio; quae si omnia exigerem, suppeditabat tamen tempus. longa est enim, quae discit, aetas, et ego non de tardis ingeniis loquor. denique cur in his omnibus, quae discenda oratori futuro puto, eminuit Plato? qui non contentus disciplrum, ad quos in Italiam navigaverat, Aegypti quoque sacerdotes adiit atque eorum arcana perdidicit. difficultatis patrocinia praeteximus segnitiae. neque enim nobis operis amor est, nec, quia sit honesta ac rerum pulcherrima eloquentia, petitur ipsa, sed ad venalem usum et sordidum lucrum accingimur. dicant sine his in foro multi et adquirant, dum sit locupletior aliquis sordidae mercis negotiator et plus voci suae debeat praeco. nec velim quidem lectorem dari mihi quid studia
Abbreviated transcription (Latin):
in teriã tociens defferũt᷑. tã grauitti affligit: nec illa ꝑ
manus et genua reptacio nec post brent tepus continiu
lusus: et̾ cocius dici discnsus quia pondꝰ illis abest: nec
se ipi gianãs sic annim quoq credo. quia niõre conati
uet que iã egrunt inetiutiu: Abest illis adhuc eniã labor̃
inditiu᷑ pono iu frequẽtti experu sumꝰ minꝰ asficit sẽsub
farigacis quã cogiracio. sed ue temporis quide imꝙͣ plus
eut quia his etatib omĩe in audiendo profectus est. quom
ad stilum seceder quom generabit ipst aliquid atq cõpo¬
nto : tunt inchoare hec studia: uel nõ uaccabit uel non
lbebit. Cigo quom gĩãmanitus totũ die occupare non
possit nre debeat ut discentis aĩũ redio auertat quibus
poaint studũs hec tampoꝵ uelut subasina donabimus.
Nam nec ego consium scudẽtem in his artibus. uolo nec
moduletur. it musias notis cancica exapiat nec uniq

Expanded text:
in terram totiens deferuntur, tam graviter adfligit nec illa per in terram totiens deferuntur, tam graviter adfligit nec illa per manus et genua reptatio nec post breve tempus continui lusus et totius diei discursus, quia pondus illis abest nec sese ipsi gravant: sic animi quoque, credo, quia minore conatu nec quae iam egerint metiuntur. abest illis adhuc etiam laboris iudicium. porro , ut frequenter experti sumus, minus adficit sensus fatigatio quam cogitatio. sed ne temporis quidem unquam plus erit, quia his aetatibus omnis in audiendo profectus est. cum ad stilum secedet, cum generabit ipse aliquid atque componet, tum inchoare haec studia vel non vacabit vel non libebit. ergo cum grammaticus totum occupare diem non possit nec debeat, ne discentis animum taedio avertat, quibus potius studiis haec temporum velut subsiciva donabimus? nam nec ego consumi studentem in his artibus volo, nec moduletur aut musicis notis cantica excipiat, nec utique
Abbreviated transcription (Latin):
hoie et alureanbus auib q accomodeut cuiã. Quor ipi
aliquid forcusibus urctocus aliquid desideris amnicoꝵ aliqͥt
iaconib domisticis aliquid crre corponis nõ iihil uolupta¬
tibut ane quondie damus. quarũ nos una res quelibet
uilul mri mttenres fatigaret. Adeo faciliꝰ est multa factꝰ
qua dir Illud quidẽ mimine uerendũ est ne laborẽ sendi¬
quim pucu difficilius tolerent: Neq cm̃ nulla cras
nmꝰ fanctati. nuꝵ sit forsitan. sed experunc̾tis deprehẽ¬
dat Nam et dociliora sunt ingtema priusꝙͣ obduruerumt
souuaro potiutiut: quõnis nuillo instãte onña fere loquia
Ar noimns nostrs per quot annos seriuo latuiꝰ ⁊epuguat
magis scias si quĩ iam robustũ instituere intent ceprrmꝰ
non fure cansa dici lloi douciorie. eos qui in sua quiq arte
optime faciant et paciencior est laboris natuia putus
quã uuitnib uidelicet ut corpora infanciũ net catus qͦꝙ

Expanded text:
hortis et alvearibus avibusque accommodent curam? cur ipsi hortis et alvearibus avibusque accommodent curam? cur ipsi aliquid forensiburationibus domesticis, aliquid curae corporis, nonnihil voluptatibus cotidie damus? quarum nos una res quaelibet nihil intermittentes fatigaret. adeo facilius est multa facere quam diu. illud quidem minime verendum est, ne laborem studiorum pueri difficilius tolerent, neque enim ulla aetas minus fatigatur. mirum sit forsitan, sed experimentis deprehendas. nam et dociliora sunt ingenia, priusquam obduruerunt. formare potuerunt, quamvis nullo instante, omnia fere loquuntur; at noviciis nostris per quot annos sermo Latinus repugnat. magis scias, si quem iam robustum instituere litteris coeperis, non sine causa dici παιδομαθεῖς eos, qui in sua quidque arte optime faciant. et patientior est laboris natura pueris quam iuvenibus. videlicet , ut corpora infantium nec casus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
quor nõm plinibus cuus horas partiam: quom ⁊secun
resficiar auinnos ac reparet uarietas ipa. coniaq sit aqñtõ
diffiadius in uno labore perseucrare. Ideo et stilus lamions
leqmiescr : et ip̃is lectionis tediũ incib leuatur quãliber
mrara egerimus quodã tamẽ modo recentes sumꝰ ad id qd̃
mapinint Quis nõ obtũdi possit si per totũ die quouisq
aine unũ magr̃m ferat. iutacõne iccreabit᷑ sicur in abis
quoꝵ diuersiare refiat᷑ stomachus et plurib miore fastidio
alitui. aut dicant isti mihi que sit alia racio discendi: grã¬
matico solo deserniamꝰ. deinde gromietu tãtũ. ouutanius
mterim qd didicimꝰ / AIox trausseanus ad musicũ: exadam
prioia et cum lamus stndebimus luu̾is nõ respiciamus
ad diecas et ur semal funã inr hil faciamus insi nomissium
Dnor non idam iuadenius agricolis: ne arua siuil et ui¬
ucta et olcas. aibustum colant nt prans et peccoribus. ex

Expanded text:
cur non pluribus curis horas partiamur? cum praesertim cur non pluribus curis horas partiamur? cum praesertim reficiat animos ac reparet varietas ipsa, contraque sit aliquanto difficilius in labore uno perseverare. ideo et stilus lectione requiescit, et ipsius lectionis taedium vicibus levatur. quamlibet multa egerimus, quodam tamen modo recentes sumus ad id quod incipimus. quis non obtundi potest, si per totum diem cuiuscunque artis unum magistrum ferat? mutatione recreabitur sicut in cibis, quorum diversitate reficitur stomachus et pluribus minore fastidio alitur. aut dicant isti mihi, quae sit alia ratio discendi. grammatico soli deserviamus, deinde geometrae tantum, omittamus interim quod didicimus? mox transeamus ad musicum, excidant priora? et cum Latinis studebimus litteris, non respiciamus ad Graecas, et, ut semel finiam, nihil faciamus nisi novissimum? cur non idem suademus agricolis, ne arva simul et vineta et oleas et arbustum colant, ne pratis et pecoribus et
Abbreviated transcription (Latin):
ER. solet an eciã si discenda su harc. eodem
tamẽ tempore tradi omĩa et perapi possint:
Negant rim̃ quidã quia cõfũdar̾ auimꝰ at fan¬
Ietur tot distiplinis in diuersum tendentibus
ad quar mec maus nce coipus nec diee ipse sufficiat. E
si maxunt paciar hĩe etas ⁊ obuestior pucrala aor
oncm̃ ꝓtcrm ut ita dixerim spertat in ne possur quide al ipͥ¬
li¬
agere tatum unũ tin pplina uero nõ erdia dit modo : sed eo¬
dem temporis marutr̃o ium suã impendat/ Rn utro cuha¬
redi nõ sinub et meniorie et sono uoas et plurriunt flixib
seuunt quom interim alios inru s dextia percurini alioe
itua tialiunt/ cõtinem prebent. Ne pes quide᷑ ociosus cer¬
tam lectem tempoꝵ seruat, et hec pariter onĩa quid nos
agendi subita ueccessitate depreheusi: nõne alie dicuas
alia piouidinus quom pariter inuẽcio reiũ elaccio uciboꝵ¬
composicio etstus pronũ ciacio uuliꝰ motus desidereturr
S ipo si ueltt urrs sieb couani tam diueria parent sirl

Expanded text:
eri solet, an, etiamsi discenda sint haec, eodem tempore tamen tradi omnia et percipi possint. negant enim quidam, quia confundatur animus ac fatigetur tot disciplinis in diversum tendentibus, ad quas nec mens nec corpus nec dies ipse sufficiat, et si maxime patiatur hoc aetas robustiortem, ut ita dixerim, spectat, ut ne possit quidem aliagere tantum unum, in plura vero non eodem die modo, sed eodem temporis momento vim suam intendat. an vero citharoedi non simul et memoriae et sono vocis et plurimis flexibus serviunt, cum interim alios nervos dextra percurrunt, alios laeva trahunt, continent, praebent, ne pes quidem otiosus certam legem temporum servat, et haec pariter omnia? quid ? nos agendi subita necessitate deprehensi nonne alia dicimus, alia providemus, cum pariter inventio rerum, electio  motus desiderentur? quae si velut sub uno conatu tam diversa parent simul,
Abbreviated transcription (Latin):
quodamodo preparãda semꝑ ut his cum ree poscet: mare
que qui pertinere ad orõiem non purabir: is in sratuã
qride inchoari credat quom eius mẽbra fundent᷑. Neq
haut ut aliqui pmrabaut fgtinacionẽ intã su quis ꝙͣ calũ¬
uttu tanꝙͣ eum qui sit rechori trahendus abducndũ
protrinis a grãmatius pnie. dabũt᷑ alis tum qͦq tẽpora
sua: neq uereudum euit nebiuis preceptorib oncretui
puti nõ cñmn crescet sed dinidetur qui sub uno nuicebatur
labor et ent su quisq operis magister utilior: qd̵ adhuc
obtinent grea. alatiuis obmissũ est fieri uidam eecui¬
sare quioe sũt qui labori isti successeruit¬

Expanded text:
et, utare. quae qui pertinere ad orationem non putabit, is ne statuam quidem inchoari credet, cum eius membra fundentur. neque hanc ut aliqui putabunt festinationem meam sic quisquam calumnietur, tanquam eum, qui sit rhetori traditus, abducendum protinus a grammaticis putem. dabuntur et illis tum quoque tempora sua, neque erit verendum, ne binis praeceptoribus oneretur puer. non enim crescet sed dividetur, qui sub uno miscebatur, labor, et erit sui quisque operis magister utilior; quod adhuc obtinent Graeci, a Latinis omissum est, et fieri videtur excusate, quia sunt qui labori isti successeri