comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta quod scriptũ est. Soluite tẽ
plum hoc: & intriduo resuscitabo
illud. Et bene liber. qui alios descen¬
derat redempturus. Factus ẽ autẽ
sicut homo: non ssoetiae utiq sed
ueritate formatus. Quia & homo ẽ
& quis cognoscet eum: Et enim in
similitudine hominũ factus & spe¬
tiae inuentus ut homo. humilia¬
uit semet ipsum. factus oboediens
oboedientiam eius gloriam uideremus
scm̃. Ita enim scripturae figura serua¬
tur. ut & unigeniti gloria & perfec¬
ti hominis natura seruetur in x̃o.
eguit cum faceret mundum. ut
egeret cum redimeret. non legatus.
non nuntius. sed ippse dñs saluũ fecit
eum. ipse dixit & facta sunt. ipse dñs
saluum fecit eum ubiq iose. qruia ꝑ
ipsum omnia. Quis autẽ adiuuaret
eum. in quo creatasunt omnia. & om¬
nia in ipso constant: qui adiuuaret
eum qui omnia in momento facit. &
in nouissima tuba mortuos suscitat.
Non quia prima aut secunda non

Expanded text:
juxta quod scriptum est: Solvite hoc juxta quod scriptum est: Solvite hoc templum, et in triduo resuscitabo illud . Et bene liber, qui alios descenderat redempturus. Factus est autem sicut homo, non specie utique, sed veritate formatus; quia et homo est, et quis cognoscet eum? Etenim in similitudinem hominum factus, et specie inventus ut homo, humiliavit semetipsum, factus obediens  obedientiam ejus gloriam videremus,undum Joannem sanctum . Ita enim Scripturae figura servatur, ut et unigeniti gloria, et perfecti hominis natura servetur in Chriseguit, cum faceret mundum; ut egeret, cum redimeret. Non legatus, non nuntius, sed ipse Dominus salvum fecit eum: Ipse dixit, et facta sunt . Ipse Dominus salvum fecit eum: ubique ipse, quia per ipsum omnia . Quis autem adjuvaret eum, in quo creata sunt omnia, et omnia in ipso constant? Quis adjuvaret eum, qui omnia in momento facit, et in novissima tuba mortuos suscitat ? Non quia aut prima, aut secunda non
Abbreviated transcription (Latin):
moribus. ut nos recipiat ingremium
suum & tanquam latarum suae
humilitatis heredem: propriis
circumfusum uirtutib pio foreat
amplexu. Non enim nos ingremio
corporali. sed inquodam factorum
amictu bonorũ. scĩ patriarchae ꝓ¬
bata deo successio fouet. Nolite in qͥd
seduci : deus non deridetur. Aduer¬
timus quam graue sit sacrilegium.
resurrectionem non credere. Si enĩ
non resurgimus. ergo gratis xp̃s mor¬
tuus ẽ. Ergo xp̃s non resurrexit.
Si enim nobis non resurrexit. utiq
non resurrexit : qui sibi cur resurge¬
ret non habebat. Resurrexit in co
mundus. resurrexit in eo caelum:
resurrexit in eo terra. Erit enĩ caelũ
nouum & nterra noua. Sibi autem
ubi erat necessaria resurrectio. quẽ
mortis uincula nontenebant. Nam
& si secundum hominẽ mortuus. inipo¬
sis tamen erat liber infernis. Uis scire
quam liber : Factus sum sicue homo
sine adiutorio inter mortuos liber
Et bene liber. quise poterat suscitare:

Expanded text:
moribus, ut nos recipiat in gremium moribus, ut nos recipiat in gremium suum, et tamquam Lazarum suae humilitatis haeredem propriis circumfusum virtutibus pio foveat amplexu. Non enim nos in gremio corporali, sed in quodam bonorum factorum amictu sancti patriarchae probata Deo successio fovet. Nolite, inquit, seduci, Deus non deridetur . 102. Advertimus quam grave sit sacrilegium resurrectionem non credere; si enim non resurgimus, ergo Christus gratis mortuus est, ergo Christus non surrexit . Si enim nobis non resurrexit, utique non resurrexit, qui sibi cur resurgeret, non habebat. Resurrexit in eo mundus, resurrexit in eo coelum, resurrexit in eo terra; erit enim coelum novum et terra nova . Sibi autem ubi erat necessaria resurrectio, quem mortis vincula non tenebant? Nam etsi secundum hominem mortuus, in ipsis tamen erat liber infernis. 103. Vis scire quam liber? Factus sum sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber . Et bene liber, qui se poterat suscitare,
Abbreviated transcription (Latin):
uus contumatiae. nec durus grãẽ.
Litium figitans cum recederet.
facilis ueniae cum reciperet: re¬
fusior bonitate cum ignosceret.
Petebatur societatis consortium:
adiunxit conuiuium uolupta¬
tis. Imitemur &iam iniacob tr¬
pum xp̃i. sit eius in nobis aliqua
similitudo factorum. Grimus con¬
sortes : si fuerimus imitatores.
Matri oboediuit. fratri cessit. so¬
cero seruiuit. mercedem delucris.
non degregis diuisione quesiuit.
Non auara diuisio: ubi lucratiua
portio. Nec illa otiosa signisicatio
scala de caelo. quod percrucẽ xp̃i
angelorum atq: hominũ futura
consortia uiderentur. cui obstu¬
pefactum esset femur. ut infemore
suo agosceret generationis heredẽ.
& obstupefactio femoris. passionẽ
caelũ patere uirtuti. nec hoc esse
paucorum. Multi enim uenient
aboriente & occidente. & ab aqui¬
lone & abaustro: & recumbent in
regno dei. Delectationem ꝑpetua
quietis sepultis animorũ moribus
exprimentes. sequamur abraham

Expanded text:
vus contumaciae, nec durus gratiae. vus contumaciae, nec durus gratiae. Litium fugitans, cum recederet: facilis veniae, cum reciperet: profusior bonitate, cum ignosceret. Petebatur societatis consortium, adjunxit convivium voluptatis. 100. Imitemur etiam in Jacob typum Christi, sit ejus in nobis aliqua similitudo factorum. Erimus consortes, si fuerimus imitatores. Matri obedivit, fratri cessit, socero servivit, mercedem de lucris, non de gregis divisione quaesivit. Non avara divisio, ubi lucrativa portio. Nec illa otiosa significatio, scala de coelo , quod per crucem Christi angelorum atque hominum futura consortia viderentur. Cui obstupefactum est femur , ut in femore suo agnosceret generationis haeredem, et obstupefactio femoris passionem pcoelum patere virtuti, nec hoc esse paucorum: Multi enim venient ab Oriente, et ab Occidente, et Aquilone et Austro, et recumbent in regno Dei , delectationem perpetuae quietis sepultis animorum motibus exprimentes. Sequamur Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
deficeret. Sensit pietatis affectũ.
sed non omisit deuotionis nego¬
tium. Et properabat obsequium.
etiam cũ audiret oraculũ. Unde nos
quoq dm̃ omnib: quos diligimus
preferamus. Patri fratribus matri
ut possit nobis seruare dilectos si¬
filium pater. sed deus non sanguine
sed pietate placatur. Ouem ꝓhomi¬
ne mutauit. quo magis ostenditur
quam religiosa obtulerit. quẽ tam
libenter receperit. Et tu si deo mu¬
nus tuum offeras. non amittis. Sed
auari sumus. Deus unicũ filium
morti ꝓnobis obtulit: nos nr̃os ne¬
gamus. Vidit hoc abraham & ag¬
nouit misterium. salutẽ nobis in
ligno futuram. Nec latuit in uno
eodemq sacrificio. aluid eẽ quod
uideret᷑ offerri: aliud quo posset occidi. Imi¬
temur ergo abrahae deuotionẽ. imi¬
temur isaac bonitatem : imitem᷑
castimoniam. Bonus plane &pu¬
dicus uir. deuotus deo. castus
uxori. qui iniuriam non reddi¬
dit. excludentib cessit. peniten¬
tes eosdem recepit: nec propter¬

Expanded text:
deficeret. Sensit pietatis affectum, deficeret. Sensit pietatis affectum, sed non omisit devotionis negotium: et properabat obsequium, etiam cum audiret oraculum. Unde nos quoque Deum omnibus, quos diligimus, praeferamus, patri, fratribus, matri; ut possit nobis servare dilectos, sifilium pater, sed Deus non sanguine, sed pietate placatur. Ovem prone mutavit. Quo magis ostenditur, quam religiose obtulerit, quem tam libenter recepit. Et tu si Deo munus tuum offeras, non amittis. Sed avari sumus. Deus unicum Filium morti pro nobis obtulit , nos nostros negamus. Vidit hoc Abraham, et agnovit mysterium, salutem nobis in ligno futuram: nec latuit in uno eodemque sacrificio aliud esse quod videretur offerri, aliud quod posset occidi. 99. Imitemur ergo Abrahae devotionem, imitemur Isaac bonitatem, imitemur castimoniam. Bonus plane et pudicus vir, devotus Deo, castus uxori: qui injuriam non reddidit, excludentibus cessit, poenitentes eosdem recepit, nec proter
Abbreviated transcription (Latin):
ginis promit. unũ immolat uitu¬
lum: satis credens unũ essẽ sacrificiũ.
triũ munus. unam hostiam. trium
gratiarum. Nam inquatuor regib
quis non intelligat quod matheria¬
lis elementa natur& prefigurat&
dominica passionis indicio. & om̃a
sibi munda subiecerit: Edelis in
bello abstemius intriumpho. qui
donis non hominũ ditescere. sed
senex credidit. immolare seposse
filiũ pater iudicauit. nec patris
trepidauit affectus cum senex
dextera pietas aduiuaret. Sciebat
enim acceptiorem deo filiũ im¬
molatũ esse quam sanum. Ergo
adducit ad sacrificium filium
dilectissimum. & quem sero susce¬
perat. cito obtulit. Nec paterni
nominis appellatio reuocauit. cũ
ille patrem uocaret. hic filium.
Cara quidẽ nominũ pignora. sed
amabiliora p̃cepta. Itaq licet con¬
paterentur corda. uota durabant.
Distrinxit super filium gladium
paterna manu. & patrio percussit
affectu. Ne periret poena trepi¬
dauit. ne ictus erraret. dextera

Expanded text:
ginis promit, unum immolat vituginis promit, unum immolat vitulum; satis credens unum esse sacrificium, trium munus: unam hostiam, trium gratiam. Nam in quatuor regibus quis non intelligat quod materialis elementa naturae, praefiguratae Dominicae passionis indicio, et omnia sibi mundana subjecerit? Fidelis in bello, abstemius in triumpho, qui donis non hominum ditescere, sed osse filium senex credidit, immolare posse se filium pater judicavit : nec patrius trepidavit affectus, cum senis dexteram pietas adjuvaret; sciebat enim acceptiorem Deo filium immolatum esse, quam sanum. Ergo adducit ad sacrificium filium dilectissimum; et quem sero susceperat, cito obtulit: nec paterni nominis appellatione revocatur, cum ille patrem vocaret, hic filium. Chara quidem nominum pignora, sed amabiliora Dei praecepta. Itaque licet compaterentur corda, vota durabant. Distrinxit super filium gladium paterna manu, et patrio percussit affectu, ne periret poena: trepidavit, ne ictus erraret, dextera
Abbreviated transcription (Latin):
obocdientiam. Exierunt de terra¬
sua patriarchae: & nos exeamus ꝓpo¬
sito decorporis potestate. Nos exea¬
mus proposito. illi exilio. Sedexili¬
um non putarunt. quo deuotione
abirent: non necessitas impoeraret.
Illi terrã solo mutarunt. nos cȩlo
terram mutemus. Illi habitationis
spri. illis illuminatũ stellis cxlum os¬
tendit sapientia. nrĩ oculos cordis il¬
tas concurrit trpo. Abraham para¬
tus excipiendis hosportib fidelis deo.
inpiger ministerio. prompotus offi¬
cio: trinitatẽ intrpo uidit. hospoita¬
litatẽ religione cumulauit. tres
suscipiens. unũ adorans. Et persona¬
rum distinctione feruata. imum
tamen dnñ nominabat: tribus ho¬
norificentiã muneris deferens. &
una significans potestatẽ. Loque¬
batur enim inco non doctrina sed
gr̃a & melius credebat ille quod non
didicerat: quam nos qui discimus.
Nemo enim trpum falsauerat ue¬
ritati. & ideo tres uidet. sed unũ
ueneratur. Tres mensuras simila¬

Expanded text:
obedientiam, obedientiam, sua patriarchae, et nos exeamus proposito de corporis potestate; nos exeamus proposito, illi exsilio: sed exsilium non putarunt, quod devotio obiret, non necessitas imperaret. Illi terram solo mutarunt, nos terram coelo mutemus: illi habitatione, nos spiritu. Illis illuminatum stellis coelum ostenderit sapientia, nostri cordis oculos iltas concurrit typo. 96. Abraham paratus excipiendis hospitibus , fidelis Deo, impiger ministerio promptus officio, Trinitatem in typo vidit, hospitalitatem religione cumulavit, tres suspiciens, unum adorans; et personarum distinctione servata, unum tamen Dominum nominabat, tribus honorificentiam muneris deferens, et unam significans potestatem. Loquebatur enim in eo non doctrina, sed gratia: et melius credebat ille, quod non didicerat, quam nos qui didicimus. Nemo enim typum falsaverat veritatis, et ideo tres videt, sed unitatem veneratur. Tres mensuras simila
Abbreviated transcription (Latin):
innubib: obuiam xp̃o inaera. Vtiq
mortuus ẽ paulus: & passione uenera¬
bili. uitã corporis cũ inmortali gloria
commutauit. Num fefellit ergo qui
se uiuentẽ scrippsit innubib obuiam
xp̃o ec̃ rapiendum: Hoc enim de
enoch legimus aut helia. Sed & tura¬
pieris inspũ. Ecce currus haliȩ. ec¬
ce ignis: & non uidentur. Parant᷑
ut iustus ascendat. innouicens
transferat᷑: & tua uita mo¬
ri nesciat. Deniq mori apostoli
nescierunt. Vnde & dictum est.
Amen amen dico uobis. multi ex
his adstantib nongustabunt mor¬
tem. donec uideant filiũ homi¬
nis uenientẽ in regnõ suo. Uiuit
enim quinon habet quo moria¬
tur. in eo qui non habet exegyp¬
to calciamentũ aliquod ut uincu¬
lum. sed exuit illud priusquã
corporis huus deponat officiũ.
mortui uiuerent. diceretur. Deus
enim mortuorũ non ẽ: sed uiuenti¬
um. Uiuemus & nos: sigesta moresq
maiorũ uoluerimus imitari. Mira¬
mur patriar charũ premia: imitemꝰ
obsequia. Predicamus grãm. sequam᷑

Expanded text:
in nubibus obviam Christo in aera. 94. Utique mortuus est Paulus, et passione venerabili vitam corporis cum immortali gloria commutavit: num fefellit ergo qui se viventem scripsit in nubibus obviam Christo esse rapiendum? Hoc enim de Enoch legimus , aut Elia : sed et tu rapieris in spiritu. Ecce currus Eliae, ecce ignes, etsi non videntur, parantur; ut justus ascendat, innocens transferatur, et tua vita mori nesciat. Denique apostoli mori nescierunt; unde et dictum est: Amen, amen dico vobis, multi ex his astantibus non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo . Vivit enim qui non habet, quod moriatur in eo, qui non habet ex Aegypto calceamentum aliquod aut vinculum: sed exuit illud priusquam corporis hujus deponat officium. mortui viverent, diceretur; Deus enim mortuorum non est, sed viventium . Vivemus et nos, si gesta moresque majorum voluerimus imitari. Miramur patriarcharum praemia, imitemur obsequia: praedicamus gratiam, sequamur
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ decus
insigne do¬
ctorum
tantus in¬
genii uigor¬
tanta sp̃s
siquid ate
etiam
quotidi¬
ani elo¬
quii
more
dicit᷑.
siqͥd in eccła
declamat᷑ : id in libris haberi.
& ad instructionẽ tradi poste¬

Expanded text:
rum decus insigne doctorum, tantus ingenii vigortanta spirisi quid a te etiam quotidiani eloquii more dicitur, si quid in ecclesia declamatur, id in libris haberi, et ad instructionem tradi poste
Abbreviated transcription (Latin):
A equum. ẽ. ut officiũ rependa¬
mus Sub eamus uicem. Nun¬
quam nobis fuit uitȩ conditio
discretior. Semꝑ aut sanitas
aut aegritudo cõmunis: ut cũ
consurgeret. Quomodo ius nr̃m
Amisimus : Et nunc consortiũ
aegritudinis fuit. quomodo mor¬
tis consortium ñ fuit :¬
ibi nunc om̃ps ds̃
innoxiam cõmendo animam
Tibi hostiam meã offero. Cape
ppitius ac serenus fraternum
munus. sacrificium sacerdotis
Huec mei iam liba p̾mitto.
in hoc adce pignore uenio. non
pecuniue sed uitae pignor e
Ne me diutius residere facias
tanti foenoris debitorem
Non mediocris. ẽ. frat̃ni amoris
usura. nec uilis naturȩ sors.
quã cumulant incrementa uir¬
tutis. Possunt ferre: si cito
indulsimus
desiderio.
ne tanquã feruenti plage au¬
steriora ad hibita medicam̃ta.
ex asperarent magis quã lenirent
dolorem. Simul quia frem
sepius allocuti sumus. & oculis
tenebamus: absurdum ñ fuit
relaxare paulisper affectum
naturue. Qui lacrimis magis
pascitur. fletibus delinitur. stu.¬

Expanded text:
aequum est ut officium rependamus, subeamus vicem. Numquam nobis fuit vitae conditio discretior: semper aut sanitas aut aegritudo communis; ut cum consurgeret. Quomodo jus nostrum amisimus? Et nunc consortium aegritudinis fuit, quomodo mortis consortium non fuit? 80. Tibi nunc, omnipotens Deus, innoxiam commendo animam, tibi hostiam meam offero: cape propitius ac serenus fraternum munus, 1136 sacrificium sacerdotis. Haec mei jam libamina praemitto, in hoc ad te pignore venio, non pecuniae, sed vitae pignore; ne me diutius residere facias tanti fenoris debitorem. Non mediocris est fraterni amoris usura, nec vilis naturae sors, quam cumulant incrementa virtutis. Possum ferre, si cito indulsimus desiderio, ne tamquam ferventi plagae austeriora adhibita medicamenta exasperarent magis, quam lenirent dolorem: simul quia fratrem saepius allocuti sumus, et oculis tenebamus, absurdum non fuit relaxare paulisper affectum naturae, qui lacrymis magis pascitur, fletibus delinitur, stu
Abbreviated transcription (Latin):
Haetandum enĩ magis ẽ. quod talẽ
fr̃em habuerim : quam dolendum
quod frem amiserim Illud enĩ munus
hoc debitum .ẽ. Itaq ꝓfunctus sum
quã diu licuit. cõmisso michi foenore
qui de posut pignus recept Nichil
inter est. utrum abiures depostũ
an doleas restitutũ In utroq fidei
Ambiguum uitae periculũ ẽ. An
ñ pecunia neges culpa .c̃. si hostia
neges piecas . ẽ. cum pecuniȩ foene¬
rator illudi posit. naturue auctor
& necessitudinis creditor fraudara
non queat: Itaq quanto uberior
foenoris summa : tanto gratior sortis
usura. Unde ingrati eẽ de fr̃e nor

Expanded text:
laetandum est enim magis quod talem laetandum est enim magis quod talem fratrem habuerim, quam dolendum quod fratrem amiserim; illud enim munus, hoc debitum est. Itaque perfunctus sum, quamdiu licuit, 1114 commisso mihi fenore: qui deposuit pignus, recepit. Nihil interest utrum abjures depositum, an doleas restitutum. In utroque fidei ambiguum, vitae periculum est. An si pecuniam neges, culpa est: si hostiam neges, pietas est? cum pecuniae fenerator illudi possit, naturae auctor, et necessitudinis creditor fraudari non queat. Itaque quanto uberior fenoris summa, tanto gratior sortis usura. 4. Unde ingrati de fratr
Abbreviated transcription (Latin):
AIMUS FS DILECRISSIMI
hostam meam hostuam in contaminatã
hostiam dõ placentẽ: dominũ & frem
meum atyrum. Memineram esse
mortalem. Nec fefellit opinio: sed
soper habundauit gratia. Itaq nehil
habeo quod querar. & habeo in quo
dõ gras agam: quia semꝑ optaui. ut
siquae ꝑturbationes uel eccłam uel
me manerent: inme potius ac meã
reciderent domũ. Dõ igitur gras:
quia in hoc om̃ium metu cũ omnice
motibus sint suspect barbaricis.
communem merorem. priuato
dolore trensegi: & inme conuersũ
est quicquid timebamus om̃s. Atq
utinã hic consumatũ sit: ut dolor
mets. publici doloris redemptio sit
Nichil quidem habu fr̃s karisimi
in rebus humanis tanto fr̃e p̃tiosius.
mehil amabilius nichil earius: sed
praestant priuatis publica losius
quoq siquis sententiã sciscitaretuꝵ
mallet occidere ꝓabis quã sibi uiuere
mortuus : ut nos non iolis nobis ui¬
uere disceremus Accedit illud.
quod ingratus diunitati eẽ ñ possu

Expanded text:
s dilectissimi, hostiam meam, hostiam incontaminatam, hostiam Deo placentem, domnum et fratrem meum Satyrum. Memineram esse mortalem, nec fefellit opinio, sed superabundavit gratia. Itaque nihil habeo quod querar, et habeo in quo Deo gratias agam; quia semper optavi, ut si quae perturbationes vel Ecclesiam vel me manerent, in me potius ac meam deciderent domum. Deo igitur gratias, quia in hoc omnium metu, cum omnia motibus sint suspecta Barbaricis, communem moerorem privato dolore transegi, et in me conversum est quidquid timebam omnibus. Atque utinam hic consummatum sit, ut dolor meus publici doloris redemptio sit! 2. Nihil quidem habui, fratres charissimi, in rebus humanis tanto fratre pretiosius, nihil amabilius, nihil charius; sed praestant privatis publica. Ipsius quoque sententiam si quis sciscitaretur, mallet occidi pro aliis, quam sibi vivemortuus, ut nos non solis nobis vivere disceremus . 3. Accedit illud quod ingratus divinitati esse non possum:
Abbreviated transcription (Latin):
adiudicauit. Plus amat caro
moderatã frͥ gilitatẽ. quia exuit᷑
honere. induit᷑ salubritate. qͥ a
sollicitudinẽ deponit. assumit
tranquillitatẽ. Sed ne ipse
Est gͦ & his materialib diuitiis.
uirtutilocꝰ. Quasi gub̾natores estis
Inmagno marisi bene quis gub̾nat
suũ nauigiũ. cito transit fretum.
ut ꝑueniat adportũ. Qui autẽ
nestit regere suũ censum. onere
suo mergitur: Ideo scriptum ẽ
Possessio duntũ. ciitas firmissim&
Quȩ ẽ ista nisi hierusalẽ quȩ in
cȩlo ẽ. inqua regnũ ẽ di: Bona
hȩc possessio. quȩ fructꝰ ꝑpetuos
fac̃. Bona possessio quȩ non hic
relinquitur. sed illic possidet᷑.
In hac possesĩone qͥ fuerit: dicit
Portio mea dñs Nondicit por¬
tio mea abillis. usq ad illos por¬
recta & diffusa t̃minos Non
dic̃ portio mea int̃ illos uicinos.
Non dic̃ portiomea in pratis. non
in siluis. non incãpis. nisi forte in

Expanded text:
adjudicavit? Plus amat caro adjudicavit? Plus amat caro moderatam frugalitatem, qua exuitur onere, induitur salubritate; quia sollicitudinem deponit, assumit tranquillitatem. 92. Sed nec ipsae Est ergo et his materialibus divitiis virtuti locus. Quasi gubernatores estis in magno mari. Si quis bene gubernat suum navigium, cito transit fretum, ut perveniat ad portum: qui autem nescit regere suum censum, onere suo mergitur. Ideo scriptum est: Possessio divitum civitas firmissima . 93. Quae est ista, nisi Hierusalem, quae in coelo est, in qua regnum est Dei? Bona haec possessio, quae fructus perpetuos facit. Bona possessio, quae non hic relinquitur, sed illic possidetur. In hac possessione qui fuerit, dicit: Portio mea Dominus . Non dicit: Portio mea ab illis usque ad illos porrecta et diffusa terminos. Non dicit: Portio mea inter illos vicinos, Non dicit: Portio mea in pratis, non in silvis, non in campis; nisi forte in
Abbreviated transcription (Latin):
Tunceritis ꝑ omma diuites. si
fueritis pauꝑes spũ. Noncensus
diuitẽ. sed animus facit. Sunt
quise humiliant inmultis diuitiis
Et recte acprudenter. Satis enĩ
diues om̃ib. naturę lex ẽ. cui cito
inuenias qđ abiundet: Cupiditati¬
b autẽ om̃is diuitiarũ ab undantia
in opia ẽ. Deniq nemo pauꝑ nascit᷑.
sedfit. Non gͦ nature pauꝑtas.
sed opinionis ẽ. Ideoq cito inueni¬
tur diues naturȩ. difficile cupi¬
ditati. Et enĩ quoplus unus¬
quisq ad quisiuerit. plus sitit.
& quasi quadã in ardescit ȩbrie¬
tate cupiditatũ suarũ. Quid
quasi necessariũ quęritis cumulũ
diuitiarũ: Nihil tã necessariũ.
quã cognostere quid non sit
necessariũ. Quid incarnem re¬
corquetis excusationẽ: Non
corporis ur insatiabilẽ. sedm̃tis
auaritia facit. Numquid caro
spẽ futuri abstulit: Nũquid
caro spiritalis grę̃ suauitatem
ademit: Numquid caro fidẽ
furiosĩs dominis uanis opinionib

Expanded text:
Tunc eritis per omnia divites, si Tunc eritis per omnia divites, si fueritis pauperes spiritu: Non census divitem, sed animus facit . 90. Sunt qui se humiliant in multis divitiis, et recte, ac prudenter; satis enim dives omnibus naturae lex est, cui cito invenias, quod abundet: cupiditatibus autem omnis divitiarum abundantia inopia est. Denique nemo pauper nascitur, sed fit. Non ergo naturae paupertas, sed opinionis est; ideoque cito invenitur dives naturae, difficile cupiditati. Etenim quo plus unusquisque acquisierit, plus sitit, et quasi quadam inardescit ebrietate cupiditatum suarum. 91. Quid quasi necessarium quaeritis cumulum divitiarum? Nihil tam necessarium, quam cognoscere quid non sit necessarium. Quid in carnem retorquetis excusationem? Non corporis venter insatiabilem, sed mentis avaritia facit. Numquid caro spem futuri abstulit? Numquid caro spiritalis gratiae suavitatem ademit? Numquid caro fidem uid tamquam furiosis dominis, vanis opinionibus
Abbreviated transcription (Latin):
non sericis uestib deuana ur̃a con¬
res. Noli pauꝑem contẽ nere. ille
te diuitẽ facit. Noli egentem
fastidire. iste panꝑclamauit & dñs
& xp̃c pauꝑ factus ẽ cũ diues eẽt.
sed ꝓpt̃ te pauꝑfaccus ẽ. ut inopia
sua te diuitẽ faceret. Noliquasi
diues te attollere. Sine pecunia
misit apłos suos. Deniq primꝰ eoꝵ dix̃
Argentũ & aurũ non habeo. Głat᷑
inpauꝑtate. quasi refugiat conta¬
minationẽ Argentũ inqͥt & aurum
ñ habeo: Namaurũ & argentũ nescit
ordine. qui nescit usu. Argentũ &
aurũ ñ habeo. sed fidem habeo.
Satis diuessũ in nominȩ iħu. qđ
suꝑ omẽ nom̃ ẽ Argentũ ñhabeo.
sed nec requiro: Aurũ ñ habeo.
sed nec desidero. sed habeo qđ
uos diuites non habetis. habeo
qđ pluris eẽ etiã uos arbitremim.
& dono pauꝑibus. Ut in nomine
iħ udicã conualescite manus
remissȩ. & genua dissoluta. Sed
siuultis diuites eẽ. estote pauperes

Expanded text:
non sericis vestibus, de vana vestra connon sericis vestibus, de vana vestra conres. Noli pauperem contemnere, ille te divitem fecit. Noli egentem fastidire: Iste pauper clamavit, et Dominus  pauper factus est, cum dives esset: sed propter te pauper factus est; ut te inopia sua divitem faceret. Noli quasi dives te attollere: sine pecunia misit apostolos suos. 88. Denique primus eorum dixit: Argentum et aurum non habeo . Gloriatur in paupertate, quasi refugiat contaminationem. Argentum, inquit, et aurum non habeo: non, aurum et argentum. Nescit ordinem, qui nescit usum. Argentum et aurum non habeo, sed fidem habeo. Satis dives sum 1044 in nomine Jesu, quod super omne nomen est . Argentum non habeo, sed nec requiro; aurum non habeo, sed nec desidero: sed habeo quod vos divites non habetis, habeo quod pluris esse etiam vos arbitremini, et dono pauperibus; ut in nomine Jesu dicam: Convalescite, manus remissae, et genua dissoluta . 89. Sed si vultis divites esse, estote pauperes.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ statꝰ. Qđ sidomi quęrunt᷑ ista.
quanto magis mȩccłia. ubi & diues
& pauꝑ. seruus & liber. grecus &
scrta. hon oratꝰ &plebenis. omines
in xp̃o unũ sumus. Nemo p̃sumat
quia diues.ẽ. plus sibi deferendũ.
ille ẽdiues in eccłia. quifide diues. ẽ
fideliemi. totus mimnđ delicirũ est
Quid mirũ. si mundũ fidelis possi¬
det. quipossid et xp̃ĩ hȩreditatem.
quȩ p̃ciosior. ẽ. mundo: Sanguine
non solis pecuniosis ẽ dictum. Sed
si uultis diuites eẽ. sequimini clicentẽ:
Sc̃ĩ inomĩ couersatione estote.
testis eius apłsdic̃: Et ideo non in
remissione. ñ infastidio. ñ in exulta¬
tione cordis. sed incimore inquit
hoc in colatus ur̃itẽpus conuersa¬
mini. Tempus accepistis in hac t̾ra
diuitiis confide. qr omnia illa
hic relinquentur. Solauos comi¬
tabitur fides. Erit sane etiam
iustitia comes. sifides pręuia sit
Quid uos palpant diuitiȩ: Non
auro uł argento. ñpossessionibus.

Expanded text:
est status. Quod si domui quaeruntur ista, est status. Quod si domui quaeruntur ista, quanto magis in Ecclesia, ubi et dives et pauper, servus et liber, Graecus et Scytha, honoratus et plebeius, omnes in Christo unum sumus ? 86. Nemo praesumat, quia dives est, plus sibi deferendum . Ille est dives in Ecclesia, qui fide dives est; fideli enim totus mundus divitiarum est. Quid mirum si mundum fidelis possidet, qui possidet Christi haereditatem, quae pretiosior est mundo? Sanguine non solis pecuniosis dictum est. Sed si vultis divites esse, sequimi dicentem: Sancti in omni conversatione estote .testis ejus Apostolus dicit: Et ideo non in remissione, non in fastidio, non in exaltatione cordis: sed in timore, inquit, hoc incolatus vestri tempore conversamini . Tempus accepistis hac in terradivitiis confidere; quia omnia illa hic relinquntur, sola vos comitabitur fides. Erit sane etiam justitia comes, si fides praevia sit. Quid vos palpant divitiae? Non auro vel argento, non possessionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
to dixerat. mihi uindictã ego
retribuã: in euangłio ait orandũ
ꝓhis quilȩserint. nem eos uindicet.
qui uindicandum promisit:
Vult enĩ extua dimittere uo¬
luntate. in quo ex sua conuenitur
ꝓmisone. Qd siuindictã rt quiris
habes quia inustus amplius sius
punitur opinionibus. quã iudicia¬
rus seueritatibus: Et q̃m nemo
potest eẽ sine aliquib aduersis.
id agamus. ne nobis nro uitio ad¬
ueria accidant. Nemo enĩ grausꝰ
alieno condẽ nat᷑ iudicio. quam
insipiens suo. quisibi ẽ auctor ma
loꝵ. Vnde molesta & plena con¬
tentionis declinemꝰ negotia. quȩ
neq fructũ habent. & impedim̃tũ
affer: Iuãꝗ id agere debemus.
ne nr̃i nos arbitrii pęniteat aut
facti Prudentis enĩẽ ꝓspicere ne fre¬
quent̃ eũ pęniteat sui. Nũꝗ enĩ pemtere.
solius ẽ dĩ. Quis uero nistitiae
fructus insim̃tis trarquillitas:
Aut quid.ẽ. iuste uiuere. nisi cum
tranquillitate iuiuere: Qualis
forma fuerit dñ. talis totius domꝰ

Expanded text:
 dixerat: Mihi vindictam, et ego retribuam , in Evangelio ait orandum pro iis qui laeserint; ne in eos vindicet, qui vindicandum promisit: vult enim ex tua dimittere voluntate, in quo 1043 ex sua convenitur promissione. Quod si vindictam requiris, habes quia injustus amplius suis punitur opinionibus, quam judiciariis severitatibus. 85. Et quoniam nemo potest esse sine aliquibus adversis, id agamus, ne nobis nostro vitio adversa accidant. Nemo enim gravius alieno condemnatur judicio, quam insipiens suo, qui sibi auctor est malorum. Unde molesta et plena contentionis declinemus negotia, quae neque fructum habent, et impedimentum afferunt. Quamquam id agere debemus, ne nos arbitrii nostri poeniteat, aut facti: prudentis est enim prospicere, ne frequenter eum poeniteat sui; numquam enim poenitere solius est Dei. Quis vero justitiae fructus, nisi mentis tranquillitas? Aut quid est juste vivere, nisi cum tranquillitate vivere? Qualis forma fuerit domini, talis totius domus
Abbreviated transcription (Latin):
sis. utrũ uindicandistudio. an
uoco nocendi: cũ malignitas in
utroq genere ñcareat rep̃hensione
Nam malignũ eẽ. ab iniusto nihil
distat. Ideoq tibi dictum est.
Noli malignus eẽ int̾ malignan¬
tes. neq ȩmulatꝰ fueris facientes
iniquitatẽ. Et supra idem dixit
Odio habui congregationem
malignantiũ. Om̃s utiq coplexiis ẽ
Nullũ excepit. malignitatẽ tenu¬
it. non causam interrogauit
Quȩ autẽ melior forma. quam iu¬
Diligite inimicos ur̃os. &iterũ dic̃¬

Expanded text:
sis, utrum vindicandi studio, an sis, utrum vindicandi studio, an voto nocendi; cum malignitas in utroque genere non careat reprehensione. Nam malignum esse ab injusto nihil distat; ideoque tibi dictum est: Noli malignus esse inter malignantes, neque aemulatus fueris facientes iniquitatem ; et supra idem ait: Odio habui congregationem malignantium . Omnes utique complexus est, nullum excepit: malignitatem tenuit, non causam interrogavit. 84. Quae autem melior forma quam juDiligite inimicos vestros . Et iterum dic
Abbreviated transcription (Latin):
uita. ainqua nihil sit qđ timeas. sed
qđ imiteris. Plurimũ ad est ieui¬
nu labor. Compensatur mentis
placiditate. leuatur usu. susten¬
.non urguet᷑ urbanis
discursibus. huic uł obseruando
uł edocendo muneri. aduertitis
qualis adhibendus magistersit.
quẽ reperire possumus. si uestra
unanimitas a spiret. Siuos
donetis inuitẽ uobis. siquis sub
altero se lȩsũ putat. Non enim
hȩc sola ẽ forma iustitiȩ. ut non
lędas eũ quite nonlȩserit. sed
etiam illa ut etiam ei remittas.
quitẽ lȩserit: Ledimur plerũq
fraude alterius. dolo ꝓximi
Nũquid hoc uirtutis putamus.
ut dolũ ule iscam᷑ dolo. fraudem
referamus fraudib: Et enim
iustitiȩ uirtus crimine debet
uacare. ꝓbitate improbitatẽ
refellere. Quȩ enim uirtꝰ. hoc ate
fieri. qđ in altero ipse punias.
Contagio ista improbitatis. non
ultio est. Nihil autẽ inter est.
cui male faciasutrũ iusto aninusto.¬
Ecũte male facere ñ oporceat.
Neq distat. quomodo malignꝰ

Expanded text:
ita, in qua nihil sit quod timeas, et quod imiteris plurimum adest? Jejunii labor compensatur mentis placiditate, levatur usu, sustennon urgetur urbanis discursibus. 83. Huic vel servando, vel edocendo muneri advertitis qualis adhibendus magister sit, quem reperire possumus, si vestra unanimitas aspiret, si vos donetis invicem vobis , si quis ab altero se laesum putat. Non enim haec sola est forma justitiae, ut non laedas eum, qui te non laeserit; sed etiam illa, ut etiam ei remittas, qui te laeserit. Laedimur plerumque fraude alterius, dolo proximi: numquid hoc virtutis putamus, ut dolum dolo ulciscamur, fraudem referamus fraudibus? Etenim si justitia virtus est, crimine debet vacare, nec improbitatem improbitate refellere. Quae enim virtus haec a te fieri, quod in altero ipse punias? Contagio ista improbitatis non ultio est: nihil autem interest cui malefacias, utrum justo, an injusto,te malefacere non oporteat. Neque distat quomodo malignus
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ delectatio ubona conscientia.
patientia mortis cũ sp̃e immor talita¬
tis. confirmatio resurrectionis
cũ xpĩ grã. ueritas cũ simplicitate.
fides cũ confidentia. abstinentia
cũ scĩtate. industria cũ sobrietate.
conuersatio cũ modestia. erudi¬
tio sine uanitate. sobrietas doccri¬
nȩ fidelis sine hȩresis temulentia:¬

Expanded text:
hujus delectatio in bona conscientia, hujus delectatio in bona conscientia, patientia mortis cum spe immortalitatis, confirmatio resurrectionis cum Christi gratia, veritas cum simplicitate, fides cum confidentia, abstinentia cum sanctitate, industria cum sobrietate, conversatio cum modestia, eruditio sine vanitate, sobrietas doctrinae, fidelitas sine haeresis temulentia
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrebat solatiũ. quod alium
posset generare filium: Domini
seruis imꝑate quasi conditione
sub diti. sedita ut naturȩ eiusdẽ
cuius uos estis consortes eos ẽẽ
memineritis. Serui quoq
dominis scruite cũ uoluntate
Et enĩ unus quisq qđ natus ẽ
patient̃ debet susciꝑe. nec solũ
bonis. sed etiã asperis obȩdire
dominis. Nam quȩ ẽ ur̃a ser¬
uitutis grã si bonis seruiatis sedulo:
sed etiã asperos ꝓmereamini: Nã
libi quoq nullã habent mercedẽ. si
peccantes puniant᷑ anrdicibus.
sedilla merces ẽ. si etiã ñ peccantes
Q uos gͦ contẽplatione dni iħu.
etiã sidifficilib seruatis dominis
cũ patientia. mercedẽ habebitis
Si qͥdẽ ipse dñs ustus ab iniustis
passus ẽ. & patientia mirabili peccata
nta suȩ affix̃ cruci. ut qui illũ imitatꝰ
fuerit. peccata sua sanguine suo
diluat. Ad sũmã conuertimini
om̃s ad dñm iħm. Sit iuobis uitae

Expanded text:
quaerebat solatium, quod alium quaerebat solatium, quod alium posset generare filium. 112. Domini servis imperate non quasi conditione subditis, sed ita ut naturae ejusdem cujus vos estis, consortes eos esse memineritis . Servi quoque dominis servite cum voluntate; etenim unusquisque quod natus est, patienter 1049 debet suscipere: nec solum bonis, sed etiam asperis obedite dominis. Nam quae est vestrae servitutis gratia, si bonis serviatis sedulo? Sed si etiam asperos promereamini; nam liberi quoque nullam habent mercedem, si peccantes puniantur a judicibus: sed illa merces est, si etiam non peccantes. Et vos ergo contemplatione Domini Jesu etiamsi difficilibus serviatis dominis cum patientia, mercedem habebitis. Siquidem ipse Dominus justus ab injustis passus est, et patientia mirabili peccata nostra suae affixit cruci: ut qui illum imitatus fuerit, 1050 peccata sua sanguine suo diluat. 113. Ad summam, convertimini omnes ad Dominum Jesum. Sit in vobis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ. Ꝙ hoc eiustestam̃tũ
signabat ioħs. dignus tanto
testatore testis Bonũ testam̃tũ
quod non atramento scriptũ ẽ.
sed spũ deiuius linguamea calamꝰ
scribȩ. uelocit̃ scribentis. Sed
nec maria minor. quã matrem
xpĩ decebat. Fugientib apłis
ante crucẽ stabat. & piis expecta¬
bat oculis filii uulnera. quia ex¬
pectabat ñ pignoris mortẽ. sed
mundi salutẽ Aut fortasse quia
cognouerat ꝑfilu mortẽ. mundi
redẽptionẽ. aula regalis. etiam
sua morte putabat se aliquid
publico additurã muneri
Sed iħc ñegebat adiutore ad
redẽptionẽ om̃iũ. qui om̃s sine ad¬
iutore seruauit Unde & dixit.
Factus sũ sic homo sine adiutorio.
int̃ mortuos liber. Suscepit
quidẽ affectũ parentis. sed non
quȩ siuit alterius auxilium.
quȩ in unico filio dilectissimo
tantũ maternȩ iuir tutis exẽplũ¬
edidit Neq enĩ uos dulciores
liberos habetis. neq ullũ uirgo

Expanded text:
testamentum, et hoc ejus testamentum testamentum, et hoc ejus testamentum signabat Iohannes, dignus tanto testatore testis. bonum testamentum quod non atramento scribitur, sed spiritu dei uiui. lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. nec Maria minor, quam matrem Christi decebat. Fugientibus apostolis, ante crucem stabat, et piis spectabat oculis filii vulnera; quia exspectabat non pignoris mortem, sed mundi salutem. Aut fortasse quia cognoverat per filii mortem mundi redemptionem aula regalis, etiam sua morte putabat se aliquid publico addituram muneri. Sed Jesus non egebat adjutore ad redemptionem omnium, qui omnes sine adjutore servavit. Unde et dicit: Factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Suscepit quidem affectum parentis, sed non quaesivit alterius auxilium. quae in unico filio dilectissimo tantum maternae virtutis exempluedidit; neque enim vos dulciores liberos habetis, neque illud Virgo
Abbreviated transcription (Latin):
longeui suꝑ terram sint. Non in
terra. sedsuꝑ terrã. Nihil enĩ longe¬
uum in hac terra. & quod ẽ diu.
breue ẽ. & magis lubricũ: Monete
eos. ut magis crucem domini tol¬
lant. quam hanc uitã diligant.
Maria dñĩ mater ante crucẽ
filii stabat. Nullus me hoc docuit.
nisi iohanties euangelista.
Mundũ alii concussũ inpassione
dnĩ conscripserunt. cęlũ tenebris
obductũ. refugisse solem. inpara¬
dysũ latronẽ. sedpiã confessionẽ
receptũ IohauiNes docuit. qđ alii
non docuerunt. quẽ ad modum in
cruce positus matrẽ appellauerit:
pluris putans. quod iuctor suppli¬
ciorum pietatis officia matri
ex hibebat. quã quod regnum
cęleste donabat. Nam sireligio¬
sum ẽ quod latroni donatur uenia.
multo uberioris pietatis ẽ quod
afilio mater tanto affectuhonora¬
tur. Ecce inquit filius tuus
ecce mat̾ tua testabatur decrule
diuidebat. pietatis officia testa¬
batur. Condebat dñs non solum
publicum. sed etiã domesticum

Expanded text:
longaevi super terram sint, non in terra, sed super terram; nihil enim longaevum in hac terra; et quod est diu, breve est et magis lubricum. Monete eos ut magis crucem Domini tollant, quam hanc vitam diligant. 109. Maria mater Domini ante crucem filii stabat: nullus me hoc docuit, nisi sanctus Joannes evangelista . Mundum alii concussum in passione Domini conscripserunt, coelum tenebris obductum , refugisse solem, in paradisum latronem, sed post piam confessionem receptum . Joannes docuit quod alii non docuerunt, quemadmodum in cruce positus matrem appellaverit, pluris putans quod victor suppliciorum pietatis officia matri exhibebat, quam quod regnum coeleste donabat. Nam si religiosum est, quod latroni donatur venia; multo uberioris pietatis est, quod a filio mater tanto affectu honoratur: Ecce, inquit, filius tuus . . . . Ecce mater tua . Testabatur de cruce dividebat pietatis officia. Condebat Dominus non solum publicum, sed etiam domesticum
Abbreviated transcription (Latin):
potes dicere Ubi ẽ mors uictoria
tua : Ubiẽ mors aculeus tuus:
Et enĩ cum uetus ille homo nr̃
a ffixus ẽ cruci: destructum est
peccatũ. optusus aculeus. uacuata
culpa. ut ulterius seruire flagicus
desinamus. Abut enĩ & uetꝰ homo
Nunc autẽ iam non uetus homo
in nobis. sed noua ẽ creatura. habens
inse similitudinẽ xp̃i. cuius mortis
similitudini consepulti. imaginem
uitȩ eius assumsimus. alas gratiae
spiritalis accepimus. Sic igitur
uolate. ut dicatur deuobis: Qui
sunt isti qui sicut nebula uolant.
& sicut columbȩ cum pullis suis:
Ut nebulȩ utẽ rorent iustitiam.
& columbe pariant simplicitatem
Sic nauigate. quasi trans fretantes
mundum. non ꝑerrantes quasi
naues tharsis. ut in intelligibiles
portus cursum dirigatis. & conue¬
hatis diuitiafmaris. Sic festinate.
ut dicatur deuobis leues facti
sunt suꝑ aquilas Abira enim
uentura fugiendum uidetis. quã
declinare pot erunt. qu i perpeni¬

Expanded text:
potes dicere: ubi est, mors, uictoria potes dicere: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? etenim cum uetus ille homo noster adfixus est cruci, destructum est peccatum, obtusus aculeus, uacuata culpa, ut ulterius seruire flagitiis desinamus. abiit enim et uetus homo. nunc autem iam non uetus homo in nobis, sed noua est creatura habens in se similitudinem Christi, cuius mortis similitudini consepulti imaginem uitae eius adsumpsimus, alas gratiae spiritalis accepimus. sic igitur uolate, ut dicatur de uobis: qui sunt isti, qui sicut nebula uolant et sicut columbae cum pullis suis? ut nebulae uestrae rorent iustitiam et columbae pariant simplicitatem. sic nauigate quasi transfretantes mundum, non pererrantes quasi naues Tharsis, ut in intellegibiles portus cursum dirigatis et conuehatis diuitias maris. sic festinate, ut dicatur de uobis: leues facti sunt super aquilas. ab ira enim uentura fugiendum uidetis, quam declinare poterunt qui per paeni
Abbreviated transcription (Latin):
sedmoritur unicuiq quibaptizat᷑
in morte xp̃i. ut consepeliamͣ cum eo.
ut resurgamus cum eo: & innouitate
uitȩ illius ambulemus. Bene fugis.
sicortuum nonimitet᷑ peccatorũ
consilia. cogitationes eorum.
Bene fugis. si oculus tius fugiat
calices & fialas. ne fiat liuidus
tuus alienã declinet. ut lingua
tua ueritatẽ custodiat. Bene
fugis. si non respondeas impruden¬
ti adimprudentiã illius. Bene
fugis. si auferas gressum pedum
tuoꝵ. ex ore insipientiũ. Cito enim
malis ducib erratur. Sed si uis bene
fugere. longe facuias cuas abeoꝵ
sermonibus : Mortuus ẽ. tibi prin¬
ceps sacerdotum. tibi crilcifixus ẽ.
ut clauis eius adhȩreas. Te enim
in illa carne. & tua peccata suscepit
Affixa sunt illi patibulo tuorum
delictoꝵ q̾rographa: ut iã mundo
nihil debeas. cui semel renuntiasti
Et recte nihil debes. cui suppetit
dicere: Mihi enim mundus crucifixus
ẽ. & ego mundo. Vt iam mortem
non timeas. sigeneras xp̃m: in quo

Expanded text:
sed moritur unicuique, qui baptizatur sed moritur unicuique, qui baptizatur in morte Christi, ut consepeliamur cum eo et resurgamus cum eo et in nouitate uitae illius ambulemus. bene fugis, si cor tuum non imitetur peccatorum consilia cogitationes<que> eorum. bene fugis, si oculus tuus fugiat calices et phialas, ne fiat liuidus, tuus alienam declinet, ut lingua tua ueritatem custodiat. bene fugis, si non respondeas inprudenti ad inprudentiam illius. bene fugis, si auferas gressum pedum tuorum ex ore insipientium. cito enim malis ducibus erratur; sed si uis bene fugere, longe fac uias tuas ab eorum sermonibus. Mortuus est tibi princeps sacerdotum, tibi crucifixus est, ut clauis eius adhaereas. te enim in illa carne et tua peccata suscepit; adfixa sunt illi patibulo tuorum delictorum chirographa, ut iam mundo nihil debeas, cui semel renuntiasti. et recte nihil debes. cui suppetit dicere: mihi enim mundus crucifix us est et ego mundo, ut iam mortem non timeas, si geras Christum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
plectitur. qm intra dm̃ omnẽ confugit
Et paulus ut euaderet. ꝑfenestrã¬
ẽ demissus insporta Sportũ enim
triplex. corrumpi non posse nouerat
Sedfugit. ut euangeliũ dñi toto
orbe prȩdicaret. & ideo in parad sum
raptus ẽ. Et nos fugiamꝰ ꝑfenestrã.
audientes p̃cepta dñi. & uisusobrio.
atq oculoꝵ castitate seruantes
Eugiamus sicut loth sodomitana
crimina amplius quã supplicia for¬
midans. Magis enĩ prius incȩsta
scelerũ fugit contagia. qui sodomi¬
tanis domũ clausit. Hec cohabtans
nouerat eos. quoꝵ flagitia nesciebat.
& opprobria auersabatur. Nec
fugiens respex eos. quoꝵ conuer¬
sationes non desiderabat: Fugit
ergo sicut loth qui renuntiat
uitiis. abdicat se in colarũ morib.
qui post se non respicit. qui suꝑiorẽ
illam ciuitatẽ ingreditur intro¬
itu cogitationũ suarũ. nec rece¬
dit exea. donec moriat᷑ princeps
sacerdotũ. qui tulit peccatum
mundi Mortuus quidẽ sẽmel est.

Expanded text:
plectitur, quoniam intra deum omnia. fugit plectitur, quoniam intra deum omnia. fugit et Paulus ut euaderet per fenestram demissus in sporta - spartum enim triplex corrumpi non posse nouerat -, sed fugit, ut euangelium domini toto orbe praedicaret, et ideo in paradisum raptus est. et nos fugiamus per fenestram audientes praecepta domini et uisu sobrio atque oculorum castitate seruantes. Fugiamus sicut Loth Sodomitana crimina amplius quam supplicia formidans. magis enim pius certe scelerum fugit contagia qui Sodomitanis domum clausit nec cohabitans nouerat eos quorum flagitia nesciebat et obprobria auersabatur nec fugiens respexit eos quorum conuersationes non desiderabat. fugit ergo sicut Loth, qui renuntiat uitiis, abdicat se incolarum moribus, qui post se non respicit, qui superiorem illam ciuitatem ingreditur introitu cogitationum suarum nec recedit ex ea, donec mor iatur princeps sacerdotum, qui tulit peccatum mundi. mortuus quidem semel est,
Abbreviated transcription (Latin):
libidinis redundasset: A quibus
cũ intendet᷑ calumnia. si assensus
negaret᷑ ad ulterio: ingemuit
susanna & dix̃. Angustiȩ michi
ad sunt undiq St enĩ hoc fecero:
morte aeterna peribo:. Sin autẽ:
non effugiã manus urãs. Melius
tam̃ iudicauit crim̃ potius fugere.
quã periculũ. Plorauit itaq :
cũ crim̃ ei obiceret᷑. Plorauit: cũ
sibi depudica & casta adulteri
iudiciũ uindicarent. Non mortẽ
deplorans. sed castitatis.
calumniã Religionis in iuri am
plorauit: & effudit supse. non corpꝰ
sed animam. Effudisset enim corpus.
si carnalib. ad qui euisset. Deniq cum
morte damnaret᷑. exclamauit quasi
iudex reoꝵ. arbitra calumniantum.
& innocentis conscientiȩ auctoritate.
diuinam sibi inuidiciũ accersiuit
cognitionẽ. non timore mortis ꝑcita.
sed arguentis censure potestate p̃celsa
Susanna ergo fugit scłm. & se deo
credidit. adillam arcem ciuitatis aet̃-¬
nae fugiens. quȩ totũ mundum cõ¬

Expanded text:
libidinis redundasset. a quibus libidinis redundasset. a quibus cum intenderetur calumnia, si adsensus negaretur adulterio, ingemuit Susanna et dixit: angustiae mihi adsunt undique. si enim hoc fecero, morte aeterna peribo: sin autem, non effugiam manus uestras. melius tamen iudicauit crimen potius fugere quam periculum. plorauit itaque, cum crimen obiceretur: plorauit cum sibi de pudica et casta adulteri iudicium uindicarent, non mortem deplorans, sed castitatis calumniam, religionis iniuriam plorauit et effudit super se non corpus, sed animam ; effudisset enim corpus, si carnalibus adquieuisset. denique cum morte damnaretur, exclamauit quasi iudex reorum, arbitra calumniantum et innocentis conscientiae auctoritate diuinam sibi in iudicium accersiuit cognitionem, non timore mortis percita, sed arguentis censurae potestate praecelsa. Susanna ergo fugit saeculum et se deo credidit ad illam arcem ciuitatis aeternae fugiens, quae totum mundum con
Abbreviated transcription (Latin):
plato in suos libros transferen¬
dũ putauit: ad cuiꝰ potum
euocauit animas. Sed eas ex¬
plere nesciuit. qui potum non
fidei sed ꝑfidiȩ ministrabat.
Fugiamus ergo hinc. sicut de
patria fugit sc̃s iacob. Scie¬
bat enĩ uerã patriã eẽ suꝑiorẽ
Fugiamus sicut cerui ad fontes
aquarũ. Quos sitiebat dauid
sitiat & nra animã. Quis ẽ ille
fons: Audi dicentẽ: Qm̃ apud
te fons uitȩ Huic fonti. dicat
anima mea. Quando ueniã &
parebo ante faciẽ tuãs F onsemĩ.
dẽ ẽ: Sed qui hunc fontẽ desidat.
effundat suꝑ se animã suã. ut nihil
possessioni carnis relinquat. sed
ubiq anima suꝑfluat Pulchre
eam effudit susanna. ut euapo¬
rare in eã non possent corporis
incendia. mortis formidines. uitȩ
cupiditates. Effusa suꝑ ipsam
anima. om̃e restrinx̃ carnale de¬
siderium. sȩculare studiũ. Quae
etiam ꝓdigiosoꝵ senũ &impudentũ
pres biteroꝵ potuit flammas
restinguere. nisi in his ꝓfluuium

Expanded text:
Plato in suos libros transferenPlato in suos libros transferendum putauit, ad cuius potum euocauit animas, sed eas explere nesciuit, qui potum non fidei, sed perfidiae ministrabat. Fugiamus ergo hinc, sicut fugit de patria sanctus Iacob; sciebat enim ueram patriam esse superiorem. fugiamus sicut cerui ad fontes aquarum: quos sitiebat Dauid sitiat et nostra anima. quis est ille fons? audi dicentem: quoniam apud t e fons uitae. huic fonti dicat anima mea: quando ueniam et parebo ante faciem tuam? fons enim deus est; sed qui hunc fontem desiderat effundat super se animam suam, ut nihil possessioni carnis relinquat, sed ubique anima superfluat. pulchre eam effudit Susanna, ut euaporare in eam non possent corporis incendia, mortis formidines, uitae cupiditates. effusa super ipsam anima omne restincxit carnale desiderium, saeculare studium. quae etiam prodigiosorum senum et inpudentium presbyterorum potuit flammas restinguere, nisi in his profluuium