comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit qͦminus idꝑficiat᷑. s⁊ sireligio¬
sus locus iã factut᷑ nt. ponͣtifices ex¬
plorare debẽt. quatenus salua reli¬
gione desid̾io reficiendi oꝑis medẽ¬

Expanded text:
dit quominus id perficiatur.Sed si religiosus locus iam factus sit, pontifices explorare debent, quatenus salua religione desiderio reficiendi operis meden
Abbreviated transcription (Latin):
dictumio cũ ht̃. ⁊ simachinã alliga¬
int̃ dicto: suure te ñpatiar. ¶ Edi¬
fic̾are aũt ñsolum ꝗ nouũ opu̾ mo¬
uult refice̾re. ¶Is qui idagit ut
labat᷑ sepulchrum. hoc interdicto
a mulierẽꝙ pregnans mortua sit
humari. antequam partus ei exci

Expanded text:
dictum locum habet, et si machinam alligainter‹d›icto, si iure te non patiar.Aedificare autem non solum qui nouum opus moque, qui uult reficere.Is qui id agit, ut labatur sepulchrum, hoc interdicto , quae praegnas mortua sit, humari, antequam partus ei exci
Abbreviated transcription (Latin):
modum mortuus in latus sit. pꝰeu a
eumphibere ñpoterit edificu dñs.
quomunus alium mortinim eo in¬
ferat. ł monumentum edificet.
si abuntio dño scie̾nͣte ħ fecerit.

Expanded text:
modum mortuus illatus sit, postea eum prohibere non poterit aedificii dominus, quominus alium mortuum eo inferat vel monumentum aedificet, si ab initio domino sciente hoc fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
bebit nemine iudice extali sibͦ fieri recit᷑atõnẽ cõ¬
uͥ nemo audeat in ħsplendissima cuitate neq in
beritensiũ pulcherrimo oppido ex ħis qͥ legitinaꝑ
agũt studia ⁊ indignos ⁊ pessimos immo mag̃ ser
fessores ł sotios suos ⁊ maxine ineos qͥ rudesad re

Expanded text:
ro nihilo cum habebit, nemine iudice ex tali libro fieri recitationem co neque in hac splendidissima civitate neque in Berytiensium pulcherrimo oppido ex his, qui legitima peragunt studia, indignos et pessimos, immo magis serfessores vel in socios suos et maxime in eos, qui rudes ad re
Abbreviated transcription (Latin):
auł .x. Sialus ꝓmuliere q̃ int̾̃ces¬
sit dedit rpothecam. aut ꝓ filio fa¬
obligauit remsuã. facili dicet᷑ suc¬
curriei. Sicuti fide ussori huiꝰmu
cenda er̃ que tractantur ⁊ in fide uiꝰ¬

Expanded text:
a.Si alius pro muliere quae intercessit dederit hypothecam, aut pro filio faobligauit rem suam, facilius dicetur succurri ei, sicuti fideiussori huius mulcenda erunt, quae tractantur et in fidei
Abbreviated transcription (Latin):
nã i stabulum epercent in stitore̾ue
eoꝵs Cetm siquiꝰ opa mẽ dyastin fũ¬
gitur nonconti netur. utputa atra¬
ind̾ ap̃ iuuianum telatumẽ adeas
quoq res hoc edictum ꝑtinere que¬
quib nauib uterentur. ⁊ cetera q̃
adcottidianum usum habemus.¬
¶Item poponius ł tricesimo .im. scͥ¬
it bit. parui referre mrãs res ꝑalienaᷤ
intulermius. sitamem nͣta int᷑ sitͣ
salnas eẽ. ⁊ enim uob mag̃ e̾is qͦꝵ¬
sint. debent solu. ⁊ idu sipignori
res misse ei asignate sint . anͦ ⁊ si nõ¬

Expanded text:
nstitoresue eorum. ceterum si qui opera mediastini fungitur, non continetur, ut puta atriainde apud Uiuianum relatum est ad eas quoque res hoc edictum pertinere, quin nauibus uterentur et cetera quae ad cottidianum usum habemus.Item Pomponius libro trigensimo quarto scribit parui referre, res nostras an alienas intulerimus, si tamen nostra intersit saluas esse: etenim nobis magis, qsunt, debent solui. et ideo si pignori res missae ei adsign‹a›tae sunt: an et si no
Abbreviated transcription (Latin):
siquid dãpno fatali contigerit᷑ m̃
labeo scribit. si quid ñ aufragio aut
ꝓum pirataꝵ perierit. ñec iniqũ
tenentur caupones ⁊ stabularii ꝙ.
unt. cetm̃ siex̾tra negotun suii re¬
cepint: ñtenebu̾ntur. ¶ Si filius. i¬
aut ẜnus recepit. ⁊ uolunt᷑as partͥ ł¬
om̃ int̃uenerit. insolidum eritꝰ cõ¬
ucmiendus. ¶Itemsi ẜ ͤuus exerci¬
tõris subripuit. ł dãpuum dedit.
noxalis actio cessabit. quia obrecep.¬
tum dũo s̾uo nomine ꝯuenitur. sin
uero sine uolimtate exerceant. de
inhedes ⁊ ꝑpetuodatur. ¶ No̾uissi¬
⁊oe recepto honoratia actioẽ: et
furtiagendimisit. ⁊ põponius du¬
dubitat. S⁊ mag̃ ẽ ut ł offit̾iou̾idi¬

Expanded text:
si quid damno fatali contingit. inde Labeo scribit, si quid naufragio aut per uim piratarum perierit, non esse iniquum tenentur caupones et stabularii, iunt: ceterum si extra negotium receperunt, non tenebuntur. Si filius us receperit et uoluntas patris domini interuenit, in solidum erit, conueniendus. item si seruus exercitoris subripuit uel damnum dedit, noxalis actio cessabit, quia ob receptum suo nomine dominus conuenitur. sin uero sine uoluntate exerceant, deheredem et perpetuo datur. Nouisset de recepto honoraria actione et furti agendum sit: et Pomponius dubitat: sed magis est, ut uel officio iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ eos suopiculo admibiũt.¶ sr ñaliaᷤ
prãt quã si inpã naui dãpnũ datũ
sit. cetm̃ siextra nauim lici anͣautiᷤ
uectoꝵ res suas ẜuet. tieq dãpnum
se p̃ staturum. ⁊ come̾user uectores:

Expanded text:
ipse eos suo periculo adhibuerit. sed non alias praestat, quam si in ipsa naue damnum datum sit: ceterum si extra nauem licet a nautis, uectorum res suas seruet neque damnum se praestaturum, et consenserint uectores
Abbreviated transcription (Latin):
itͣ ⁊ mortuus ẽ : depaiuo ñ dabitũr
uoluntate patris ł dũi. Euus ł filius
exercet naium. ł cauponã. ꝑ stabulsi.
puto etiamꝰ hanc act̾ione insolidũ
eos pati debere. quasi omĩa que ibi
contiugunt. insolidum teceꝑint.

Expanded text:
ortuus est, de peculio non dabitur uoluntate patris uel domini seruus uel filius exercent nauem uel cauponam uel stabulum, puto etiam hanc actionem in solidum eos pati debere, quasi omnia, quae ibi contingunt, in solidum receperint.
Abbreviated transcription (Latin):
enim dubitari oportet quinis ꝗ sal¬
si dapnũ uiuria passus es. ¶ Sit¬
uomẽo uinami ł incaupona utaris.
ria mecumsit. etiam ẜiumemnoĩe¬
ob ligatũm. siꝰ sidãpnũ uieo datũ sit
cuius factumi p̃tor exstimare solet.
ñputat põponius eius noĩe. hanc
actionẽ utilem futuram. ¶ Infactũ
ueluti uator. ¶Possumus aũt furti
ł dãpni iniurie actioẽ. uticunauti
ut certihominis factum arguãmus.
gatur cum nauta: except̾iõdabitur.
actione acatur. exeptiodubnt s¬

Expanded text:
enim dubitari oportet, quin is, qui salsi damnum iniuria passus es.Si seruo meo in naue uel in caupona utaris ria mecum sit, haobligatum.Sed si damnum in eo datum sitcuius factum praetor aestimare solet, non putat Pomponius eius nomine hanc actionem utilem futuram. In factum veluti viator. Possumus autem furti vel damni iniuriae actione uti cum nautiut certi hominis factum arguamus: sgatur cum nauta, exceptio dabitur, nactione agatur, exceptio dabit
Abbreviated transcription (Latin):
conpetit. euius ut piculo. nisi ipse
sub rĩpuit ⁊̃ postea abeo subri ꝑi¬
at᷑ur aut alio subriꝑiente. ipse
Quiañ ip̃a cererarum reꝵ locatiõĩ
rius m̃cedẽ accipiunt. ñ ꝓ̃cͦustõdia
st nauta uttraiciat uectores. cau¬
po utinatores manere incaupona
patiatur. stabularius ut ꝑmittat
uim̃ta ap̃ eumstabulari. ⁊ tñ custo¬
die noĩe ten̾ent̃ Iñam ⁊ fullo. ⁊ sar¬
cinator. ñ pcustooia. stparte m̃cedẽ
accipiunt. ⁊ tñ custodie noie ex lo¬
cato teuent. ¶E cũꝙ dẽ fito dixi

Expanded text:
competit, cuius sit periculo, nisi si ipse subripiat et postea ab eo subripiatur, aut alio subripiente ipse nquia haec ipsa ceterarum rerum locationi rius mercedem accipiunt non pro custodia, sed nauta ut traiciat uectores, caupo ut uiatores manere in caupona patiatur, stabularius ut permittat iumenta apud eum stabulari: et tamen custodiae nomine tenentur. nam et fullo et sarcinator non pro custodia, sed pro arte mercedem accipiunt, et tamen custodiae nomine ex locato tenentur.Quaecumque de furto d
Abbreviated transcription (Latin):
posteacomites cumaliis eodꝰ tp̃r fue¬
runt. diuer sum ineo ẜuatur ꝗ succe̾¬
ditorumi nullo mõ ꝯcessinnẽ. In ali
ap̃ .r. In conscilium eur᷑atoris rei
publice uir eiusd̾ euitatis assidere
ñphibetur. quiã publico salario non

Expanded text:
postea comites cum aliis eodem tempore fuerunt. diuersum in eo seruatur, qui succesditorium nullo modo concessum est, in ali In consilium curatoris rei publice, vir eiusdem civitatis assidere non prohibetur, quia publico salario non
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.i. ¶andat᷑a unis dictione ap̃si¬
de ꝯscilium ñꝑõt exercere is cui
mãdatur. ¶ Situtores łcuratores
uelint p̃dia uenderẽ. cã cogmita.¬
uĩt uiris dictionẽ. nͣeqͣꝙͣ poterit
mandata uiris dictione eam qõ
enã uiris dictionẽ exequit̃. ñ tam̃
ꝓ suo imꝑioagit: s⁊ ꝓ eo cuius man¬
dato ius dicit. quotiens partib eiꝰ

Expanded text:
ibus. Mandata iurisdictione a praeside consilium non potest exercere is, cui mandatur. Si tutores uel curatores uelint praedia uendere, causa cognitauerit iurisdictionem, nequaquam poterit mandata iurisdictione eam quaeenam iurisdictionem exsequitur, non tamen pro suo imperio agit, sed pro eo cuius mandatu ius dicit, quotiens partibus eiu
Abbreviated transcription (Latin):
mã dari porsũt. Etͣ idõ iudñr errare
magistratus. quicũ publici iudicni
hñt. exertitationẽ. lege. ł senatus
consulto delegatam. ueliiti legis
uilie deadulteriis. ⁊ siq̃ s̃ alie si¬
miles uir̾is ditionẽ suam mãdant.
¶huius rei fortissimũ argum̃tumẽ.¬
ꝙ legeuilia deuinoĩatim aiuetur o
ut is ciucontigerit exercicio. p̾sit¬
cepit. cũ alias iuris diuo etiã ap̃¬
sente mãdetur. ¶ Et siafamilia
diss occisus eẽ oicit. cognitionẽ.
p̃tor quam exsenãns ꝯsulto habr
one utitur. uerius cẽ enim more

Expanded text:
mandari possunt. et ideo uidentur errare magistratus, qui cum publici iudicii habeant exercitionem lege uel senatus consulto delegatam, ueluti legis Iuliae de adulteriis et si quae sunt aliae similes, iurisdictionem suam mandant, huius rei fortissimum argumentum, quod lege Iulia de ui nominatim cauetur, ut is, cui optigerit exercitio, posscoeperit, cum alias iurisdictio etiam a praesente mandetur. et si a familia dominus occisus esse dicetur, cognitionem praetor, quam ex senatus consulto habet, risdictione utitur. uerius est enim more
Abbreviated transcription (Latin):
instituti: ad eundis ł repudiandis
huius modi hereditatib uoluntas
erploranda est.
nos cesaris ꝓ hibuerunt inp̃dia ce¬
sanana accede. abistinere derebit.

Expanded text:
instituti in adeundis uel repudiandis huiusmodi hereditatibus uoluntas exploranda est. nos Caesaris prohibuerint in praedia Caesariana accedere, abstinere debebit
Abbreviated transcription (Latin):
Dierumꝙ feminis ł pupillis ł aliis
debilibib ł his quisue m̃tis non st̃
siquis eis petat. ł sinemosit quipe
tat ultro eis dare debebit. Eo⁊ siꝗs
aduocatum dare. Ceterum opprimi
auquẽ ꝑ adu̾sarii supotentiam ũ¬

Expanded text:
e, feminis vel pupillis vel alias e, feminis vel pupillis vel alias debilibus vel his, qui sue mentis non sunt, si quis eos petat; vel si nemo sit qui petat, ultro eis dare debebit. sed si quaduocatum dare. ceterum opprimi aliquem per aduersarii sui potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ ubellum idem ex pedire ꝓ ꝯ sul¬
tionẽ de sid̾ãt ꝑ libellum ñ possũt
expediri. ¶Circa aduocatos pati¬
entem eẽ ꝓ coniulem oportet. s⁊ c̃
ingemo. necontẽptibilis iudeat̃.
Nec a deo onsimulãre si quos: cãꝵ
coñcinnatores. ł redẽptores depre¬
hendat. eos ꝙ solos pati postulare
quib ꝑ edĩctum eius postulare ꝑ¬
⁊ patronis. lib̾is ꝙ patronoꝵ ex hibi
iubeat. Comninarietiã ⁊ terrere
filium apatre oblatũ. quiñ ut opoĩ¬
tet conuersari dicat̃. Poterit de
plãno similit̃ ⁊ lib̾tum ñ obseq̃tẽ
em̃dare. aut u̾b̾aut fustiũ castiga¬
itõne. ¶Obxuare itaꝙ eũ oport
ut sit ordo aliquis postulationũ.
scł ut oͦmiũ desid̾ia audiãt̃. nefori
dum honori postu lantium dat. iim
tia sua ñꝑferant. quia aut oniĩno
ñ adħibuerunt. aut minus f̾reqũn¬
tes. necpin aliqua dignitate postoᷤᷤ
aduocatos s̃ ꝑspererunt. ¶ Aduoca¬
tos d petentib dehebit indulgere.¬

Expanded text:
prouincia, quod non per ipsum expediatur. sane si fiscalis petionem desiderant, per libellum non possunt expediri. Circa ‹a›duocatos patientem esse proconsulem oportet, sed cum ingenio, ne contemptibilis uideatur, nec adeo dissimulare, si quos causarum concinnatores uel redemptores depraehendat, eosque solos pati postulare, quibus per edictum eius postulare pet patronis liberisque patronorum exhiberi iubeat: comminari etiam et terrere filium a patre oblatum, qui non ut ‹o›portet conuersari dicatur, poterit de plano: similiter et libertum non obsequentem emendare aut uerbis aut fustium castigatione. Obseruare itaque eum oportet, ut sit ordo aliquis postulationum, scilicet ut omnium desideria audiantur, ne forte dum honori postulantium datur sua non proferant, qui aut omnino non adhibuerunt, aut minus frequentes neque in aliqua dignitate positos aduocatos sibi prospexerunt. Aduocatos quoque petentibus de
Abbreviated transcription (Latin):
arcus .ł. Senatus ꝯ sulto cauet᷑ u
sehis que ꝓuintias regentes. comi¬
tes. aut lib̾tini eoꝵ. añquã inpro¬
untiam uenerint. ꝯtraxerunt :
p᷑areissime ius dicatur ita ut accõ¬
nes que ob eamcãm institute nõ¬

Expanded text:
s. Senatus consulto cauetur, ut de his, quae prouincias regentes, comites aut libertini eorum, antequam in prouinciam uenerint, contraxerunt, parcissime ius dicatur, ita ut actiones, quae ob eam causam institutae no
Abbreviated transcription (Latin):
udesꝙ sias nongrauitate audire.
cumhonori suo ꝓuintiales idusn¬
dicent. ⁊ feras scd̾m mores ⁊ cõsu¬
etudinẽ quęret᷑ oꝑtinuit dare. e¬
des sacras ⁊opͥa publica cntune in¬
et spiciendi grã. amsartatecta sint. ⁊ q̃¬
geant. ⁊ siquacepta sunt: ut ꝯ sumͣ¬
tur: ꝓut uires eius rei publice per¬
mittunt. Curare deb curatores gͦ
opum diligentes sollẽpnit᷑ ꝓpone.
t̃nistẽria quoꝙ militaria siopus fu¬
erit adcuratores adinũãdos dare.
Cum ple̾nissimã aut iuris ditiõẽ
ꝑconsui hãt om̃ium pꝰartes quiro¬
me ł quasi magistratus ł ertͣ ordi¬
nẽ ius dicunt ad ipm ptinentꝰ.

Expanded text:
udesque suas non grauate audire, cum honori suo prouinciales id uindicent: et ferias secundum mores et consuetudinem quae retro optinuit dare. Aedes sacras et opera publica circumire inspiciendi gratia, an sarta tectaque sint geant, et si qua coepta sunt ut consummentur, prout uires eius rei publicae permittunt, curare debet curatoresque operum diligentes sollemniter praeponere, ministeria quoque militaria, si opus fuerit, ad curatores adiuuandos dare. Cum plenissimam autem iurisdictionem proconsul habeat, omnium partes, qui Romae uel quasi magistratus uel extra ordinem ius dicunt, ad ipsum pertinent:
Abbreviated transcription (Latin):
sec ꝓuintie id sequat᷑. ꝙ ꝯuenit eũ
exfide eoꝵ que ꝓbantut. ¶ Nepotẽ¬
tiores uiri. humiliores imuriisaf¬
fitiant. neue defeniores eoꝵ casup¬
suosis criminib insectentur uo¬
centeo. adreligionẽ p̃sidis ꝓiuĩcie
ꝑtin z. ¶ Illicita miisteria sub pre¬
textu a diuuantium militares unroᷤ
ad concutiendos homines ꝓcedenti¬
a. ꝓhibere ⁊ dep̃hensa cohercere. p̃¬
ses ꝓuintie curet. ⁊ sub specietͥbu¬
toꝵ illicitas exacciones fieriꝓhibe¬
at. ¶ Neꝙ licita negotiatione aliqͥs
ꝓhibeti. neꝙ ꝓbibit᷑a exerceri. neq
inocentib penas irrogari. ad sol¬
licitudinẽ suam p̃ses ꝓuincie re¬
uocet. ¶ Netenuid̾ iute hominss su
bp̃textu aduentus offĩtioꝵ ł mili¬
tũ lumine imico ł breui sippellee¬
tili ad alioꝵ uslis tnͣs latis inuiriis

Expanded text:
aeses prouinciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuuantium militares uiros ad concutiendos homines procedentia prohibere et depraehensa coercere praeses prouinciae curet, et sub specie tributorum illicitas exactiones fieri prohibeat. Neque licita negotiatione aliquos prohiberi neque prohibita exerceri neque innocentibus poenas irrogari ad sollicitudinem suam praeses prouinciae reuocet. Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad aliorum usus translatis, iniuriis
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. ħ enim etiam̃ aouiudĩa
eius qui ꝓuintie p̃ est spectat: si qͥsͥ
tam in pudent̃ gerat᷑. ut om̃s me¬
tuant adu̾sus eum adꝓuocationẽ
suscipere. Que etiam omĩum p̃ sidũ
comnunia sunt. ⁊ debẽt ab his obser
aduentũm suc cessoris oͣmia oebere

Expanded text:
oportet: hoc enim etiam ad inuidiam eius qui prouinciae praeest spectat, si quis tam impotenter se gerat, ut omnes metuant aduersus eum aduocationem suscipere. Quae etiam omnium praesidum communia sunt et debent et ab his obseruaduentum successoris omnia debere
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓconsuli. ñ aũt deb̾⁊ iꝯsulto
ꝑnͥcipe hoc facere. ¶ Legatos ñ opõ¬
tet pͥncipem consulere. s ꝓ ꝯsulem
suum ⁊ is ad consultationes legato¬
rum debebit respõndere. ¶ Nonaũt
in totũ ueniis abstinere debe̾bit ꝓͣ¬
consulꝰ. s⁊ modum adicere. ut neq mͦ¬
oumi ᷑ renioꝵ excedat. Quã rẽ duuiꝰ
seuerus ⁊ imp̃rantoninus elegan

Expanded text:
sulto principe hoc facere. Legatos non oportet principem consulere, sed proconsulem suum, et is ad consultationes legatorum debebit respondere. Non uero in totum xeniis abstinere debebit proconsul, sed modum adicere, ut neque mdum xeniorum excedat. quam rem diuus Seuerus et imperator Antoninus elegant
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e uiris ditionẽ nañcͣiscatur. Necꝰ
enim prius ei conpetit quã ineam
ꝓuintiam uenerit: alii eã mãdare
erit. credendumẽ uideri legatum
datae. s⁊ex quo piuntiam ꝓ consui

Expanded text:
ipse iurisdictionem nanciscatur nec enim prius ei competit, quam in eam prouinciam uenerit alii eam mandare,erit, credendum est uideri legatum data est, sed ex quo prouinciam procons
Abbreviated transcription (Latin):
sulum strat̾ores suos hr̃e põt. N uice
eoꝵ mili̾tes ministerio inꝑuntuis
fungantur ¶ ꝓ ficisci aũt ꝓꝯsulem
dummõ sciat senatũ cotta ⁊ mẽssa¬
la consulib censuisse. futũm ut si
quid uxores eoꝵ quiadoffitia ꝓfi¬
ciscunt᷑ deliquerint. ab ipĩs ratio
⁊ uindicta exigat᷑. ¶añꝗͣ uͦ fines
ꝓuintie decrete eͥ ꝓ ꝯsul ingressus
sit edictum debr deaduentu suo in¬
it tere continẽs conm̃dat̾ionẽ aliꝗͣ
sui. Si qua ei famili aritas sit cũ ꝓ¬
untialib ł conuinctio. ⁊ maxime
excusans. nepublice ł pͥuatim occur¬
insua patria eimi excipet ¶Recte
aut ⁊ ordine faciet si edictum de
enim incertabꝰ ⁊ in opmata t̃bant ꝓ¬

Expanded text:
sulum stratores suos habere potest, sed uice eorum milites ministerio in prouinciis funguntur. Proficisci autem proconsulem potest, dummodo sciat senatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum, ut si quid uxores eorum qui ad officia proficiscuntur deliquerint, ab ipsis ratio et uindicta exigatur. Antequam uero fines prouinciae decretae sibi proconsul ingressus sit, edictum debet de aduentu suo mittere continens commendationem aliquam sui, si qua ei familiaritas sit cum prouincialibus uel coniunctio, et maxime excusantis, ne publice uel priuatim occurin sua patria eum exciperet. Recte autem et ordine faciet, si edictum decenim incerta haec et inopinata turbant
Abbreviated transcription (Latin):
uil.i. Nam salutem rei publice
tueri. nullĩmag̃ credidit ꝯuenire.
nec auum sufficere ei iei. q̃ cesarẽ.
taꝙ septem cohortes oportunꝰ lo¬
cis constituit. ut binas reg̾ione̾ ur co
bunaqueq cohore tueanir. p̃poĩti
eis tribunis s⁊ suꝑ om̃s spectabiliui¬
ro p̃posito qui p̃ fectus uigilum ap¬
pellatur. ¶ Cognoscit p̃ fectus iugi¬
plerũ ꝙ incendia culpa fuint inha¬
bitamuim. Aut fustib castigat eo̾
qui negligentius ignẽ habuerunt.
fustium castigationẽ remittit. ¶ Et̃¬
fracture fuint plerumq ininsulis
inhorreisq ubi homines p̃ciosissi¬
mã partem fortumarum suaꝵ repo &¬
nunt. Cumł cella effringitur. ł ar
pumunt̃. ⁊ ita diuus antoninus eru¬
tio claro resepͥsit. Ait enim posseeum
horreis effractis questionẽ habere

Expanded text:
ilum nam salutem rei publicae tueri nulli magis credidit convenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque septem cohortes opportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili viro qui praefectus vigilum appellatur. Cognoscit praefectus vigiplerumque incendia culpa fiunt inhabitantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, fustium castigationem remittit. Effracturae fiunt plerumque in insulis in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum uel cella effringitur uel arque puniuntur et ‹ita› diuus Antoninus Erucio Claro rescripsit. ait enim posse eum horreis effractis quaestionem habere
Abbreviated transcription (Latin):
qui dem̃ ꝓ consularia insignia ha
uintia sola queei decreta ẽ.¬
arnanus .ł. Om̃s ꝓconsules statu
quã urbes egressi fuerint. hñt uiris¬
ditionẽ. si non conͣtẽptiosam. fruo¬
luntariani. ut ecce manũmitti ap̃eo
possunt tamliberi. quam ẜui.⁊ adop¬
tiones fieri. ¶ ap̃ legatum uõ ꝓ ꝯsuł
ñ est apud eum l egis accio

Expanded text:
quidem proconsularia insignia habrouincia sola, quae ei decreta eules statim quam urbem egressi fuerint habent iurisdictionem, sed non contentiosam, sed uoluntariam: ut ecce manumitti apud eos possunt tam liberi quam serui et adoptiones fieri. Apud legatum uero proconsulis non est apud eum legis actio
Abbreviated transcription (Latin):
atum cum armis ⁊ dolabrͦis. ut curã
imus quisq inquilinus incͣenacu
uãnͣda inbalneis uestim̃ta suscipiũt.
uidexẽ constitutus. ut siquid in ser¬
uandis uestim̃tis fraudulent̃ ami
nꝰ iumo rufino p̃fecto ugilumita
rescpͥserunt. Insularios ⁊ eos quine¬
glegent̃ ignes ap̃ sehabuerunt. po¬
tes fustib ł flagellis ceoiiubere.
Eos aũt quidolo fecisse incendium
ꝯuincent̃. ⁊ ad faui cilionẽ p̃¬

Expanded text:
at‹u›m cum hamis et dolabris, ut curam unusquisque inquilinus in cenaculuanda in balineis uestiment‹a› suscipiunt, iudex est constitutus, ut, si quid in seruandis uestimentis fraudulenter adminio Rufino praefecto uigilum ita rescripserunt: 'Insularios et eos, qui neglegenter ignes apud se habuerint, potes fustibus uel flagellis caedi iubere: eos autem, qui dolo fecisse incendium conuince‹n›tur, ad Fabium Cilonem p
Abbreviated transcription (Latin):
ei deb. P̃ tẽxtu humane fragilita¬
tis delictum decipientis inꝑicills
stas eis ꝑmissaẽ. ¶ Preses ꝓuintie
necessitatẽ solunonis mode̾ret̃.
rephema exactoꝵ illicita a narier¬
a. Rem̾issa ꝓpt̃ in opiam mulcta.
aꝓuinc as regentib erigi ñ deb.
ficiis dnõs eoꝵ causa coͣgnita ie fi¬
cere eaconpellat. ⁊aouersus de¬
tiactantem ꝯpetent i remedio de¬
formitati auxilium ferat.

Expanded text:
ei debet: praetextu humanae fragilitatis delictum decipientis in periculo stas eis permissa est. Praeses prouinciae necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita auaritia. remissa propter inopiam multa a prouincias regentibus exigi nficiis dominos eorum causa cognita reficere ea compellat et aduersus detractantem competenti remedio deformitati auxilium ferat. 8
Abbreviated transcription (Latin):
ditas custo dias adie remittant. ut
in nocentem ip̃e liberet. S⁊ ħgenus
mãdati. extra orõmaruimẽ. Nec n
põi qͣuis gladii potestatem sͥ data.
ł cuius altĩus᷑ cognit᷑io ᷤm̃s ad alium
trans ferre. Noc lił̾undi gͥreos ius h̃t¬

Expanded text:
ditas custodias ad se remittant, ut innocentem ipse liberet. sed hoc genus mandati extraordinarium est: nec enim potest quis gladii potestatem sibi datam uel cuius alterius coercitionis ad alium transferre, nec liberandi igitur reos ius
Abbreviated transcription (Latin):
Qo sinemo eos defendat . ꝙ eoꝵ cõe
erit possideri. ⁊ siãmõniti. ñ excitẽ¬
tur ad sui defensionẽ uenire se un¬
torẽ ł sindicum: tẽ quoq intelligi¬
mus. cũ is ab sit. aut ualit̾dinem¬
pedietin aut inhabilis sit adagen¬
dum. ¶ Et siextraneus defendere
ħ dicendum qiͣ aplurib datum sic

Expanded text:
 si nemo eos defendat, quod eorum commune erit possideri et, si admoniti non excitentur ad sui defensionem, uenire se iustorem uel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut ualetudine impedietur aut inhabilis sit ad agendum. Et si extraneus defendere t dicendum quasi a pluribus datum sic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit decreto datamꝑsecutionẽ ¶S⁊ ho¬
die ħ omĩa ꝑ sindicos solent scom
locoꝵ con suetudinẽ explicari¶ꝙ
siactor datus postea decreto decu¬
rat. ¶Actor uniu̾sitatis siagat.
decreto dubitetut. puto in t̃ponẽ¬
dam ⁊ derato cautionẽ.Actor i¬
taq isteꝓcuratoris partib fungͥ
⁊idicati accio ei exedicto ñdat᷑
nisi mrẽ suã datus sit. Et ꝯstit̾inei
põt. ¶ Exhisd̾ eaĩs mutandi acto¬
ris potestas erit. ex quib ⁊̃ ꝓcura¬
toris. ¶Actorenam filius. fa. da¬
lp̃ .ł.i Sicut municipium noĩe
accõnẽ pretor dedit. ita aduersꝰ
e blicum sũptũ fecit: puto dandã
nec ꝙ deb inuu̾sitas singłi debẽt.

Expanded text:
decreto datam persecutionem. sed hodie haec omnia per syndicos solent secundum locorum consuetudinem explicari. Quid si actor datus postea decreto decurat. Actor universitatis si agat,decreto dubitetur, puto interponendam et de rato cautionem. actor itaque iste procuratoris partibus fungitur et iudicati actio ei ex edicto non datur nisi in rem suam datus sit. et constitui ei potest. ex isdem causis mutandi actoris potestas erit, ex quibus etiam procuratoris. actor etiam filius fa Sicut municipum nomine actionem praetor dedit, ita et adverblicum sumptum fecit, puto dandam nec quod debet universitas singuli debent.
Abbreviated transcription (Latin):
auł. łC Siusus fruetuarius mesẽ
fecit. ⁊ &cessit. stipulã que imines¬
se iacet. heredis euis ee labcoant.
Spicam quet̾ta teneatur diũ fũdi
no ceso aut ad ep̃ta . aut excussa
olea. quãuis ñdum tritũ frum̃tũ
aut oleum factum. ł uinea demia
coactasit. Sintͦuerum ẽ. ꝗ deole¬
aercussa qͦ scribit ito alitet oł s¬
fieri. cum eos ꝑcẽpit. Bone fioei
aũt possessoris moxquã asolo sepa

Expanded text:
um.Si fructuarius messem fecit et decessit, stipulam, quae in messe iacet, heredis eius esse Labeo ait, spicam, quae terra teneatur, domini fundi no caeso aut uua adempta aut excussa olea, quamuis nondum tritum frumentum aut oleum factum uel uindemia coacta sit. sed ut uerum est, quod de olea excussa scripsit, ita aliter obsefieri, cum eos perceperit, bonae fidei autem possessoris, mox quam a solo sepa
Abbreviated transcription (Latin):
mine. s suo fruntus ẽ ep̃tor: teneri¬
meꝵ int̾ est ł interfuit: id factum
ñee . quã quam siame coꝑductum
usum .f. cuiuͥs alii locauit: ret̾ineat̃
usus. f. Si sipͥetarius eum locass⁊. su¬
oͦnͣoĩe dicendum amitti. N enĩ meo
noĩe fruitur colonus. s ⁊ siame ẽptũ

Expanded text:
mine, sed suo fruitus est emptor: teneri, quanti mea interfuit id factum non esse. quamquam si a me conductum usum fructum quis alii locauerit, retinetur us: sed si proprietarius eum locasset suo nomine, dicendum amitti: non enim meo nomine fruitur colonus. Sed si emptum a m
Abbreviated transcription (Latin):
aditam heditatem. aut angediem ce¬
dentẽ quis caꝑite minutus ẽ ᷤ constat
u amitri. ¶ Sitibi fudusn exdiele
¶Usꝙ adõ aũt capitis diminutio eum
es legatus sit. is ita denu amitit.
ꝗ iam ꝓͦcessit. Et si forte inannos sui¬
głos legãtus ẽ: illius ounntarat anni

Expanded text:
aditam hereditatem aut ante diem cedentem quis capite minutus est, constat non amitti.Si tibi fundus ex die leUsque adeo autem capitis minutio eum es legatus sit, is demum amittitur, qui iam processit et si forte in annos singulos legatus est, illius dumtaxat anni
Abbreviated transcription (Latin):
fructuꝰ inteͬgrõ hũit ¶ Sinmors sica¬
pitis diminutio int̃cesserit. ꝗapluã
legata sint: illius anni tantũ simõ iꝰ
fruendihiũt fructus amissus erit.
Qd̾mimo legatario qui fructuᷤ in
annos singłos accẽpꝰ defendendũ ẽ
ut comͦnemorano ⁊ prm repetion
potestatẽ hãt ¶ Cumsingli fructuᷤ

Expanded text:
fructus integri habuit.Si non mors, sed capitis deminutio intercesserit, quia plura legata sunt, illius anni tantum, si modo ius fruendi habuit, fructus amissus erit: quod et in uno legatario, qui fructum in singulos annos accepit, defendendum est, ut commemoratio temporum repetitionis potestatem habeat.Cum
Abbreviated transcription (Latin):
S itam̃ẽ sine cupa actoriᷤ fa¬
milieue eius ł ꝓcuratoris mortnus s¬
it. ¶Audiendus ẽ is qui deuitio ł mor¬
bo ẜ inquerent. retinere eũ uelit. ¶ ̃
nocebit ep̃tori. sisex m̃sium exceptioe
redibitoria exclusum: uelit intra au¬
uinc̃tũm ib̃odit edilitiũ edictum re¬
mittiequumẽ. multo enim ampliꝰ est
id fͣacere qͣnã ꝓnuntiare inuincuł fuiᷤ¬
se. ¶ Medilitus accõnib exceptionẽ
oppom equum ẽ. Siẽptor seiret de
fuga: aut uincuł aut cetĩs reb simili¬
b utuenditor ab soluatur. ¶ Edilitie
acciones ⁊ heredi ⁊inheredem ꝯ̃petũt.

Expanded text:
si tamen sine culpa actoris familiaeve eius vel procuratoris mortuus sit. Audiendus est is, qui de vitio vel morbo servi querens retinere eum velit. Non nocebit emptori, si sex mensum exceptione redhibitoria exclusus velit intra auinctum uendiderit, aedilicium edictum remitti aequum est: multo enim amplius est id facere, quam pronuntiare in uinculis fuisse. In aediliciis actionibus exceptionem opponi aequum est, si emptor sciret de fuga aut uinculis aut ceteris rebus similibus, ut uenditor absoluatur. Aediliciae actiones et heredi et in heredem competunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dãpna sensit solam dabimus eicorpo¬
ris retentionẽ. cetm̃ potĩt euitare prã¬
tionẽ ũdi tor. sinollit hoĩem reciꝑe
quofacto p̃cii prãtionẽ eoꝵ ꝙ q̃pre
¶ Siancilla redibeat̃. ⁊ qd̾ ex ea pꝰ uñdi¬
cionẽ natum ent reddet̃. siueunus
partus sit siue plures. S⁊ si forteus

Expanded text:
damna sensit, solam dabimus ei corporis retentionem: ceterum poterit euitare praestationem uenditor, si nolit hominem recipere, quo facto pretii praestationem eorumque quae  Si ancilla redhibeatur, et quod ex ea post uenditionem natum erit reddetur, siue unus partus sit siue plures. Sed et si forte us
Abbreviated transcription (Latin):
iunuẽ. ueluti siludos assidue ue¬
lit spectare. aut tabulas pictas stu¬
diose intuͤat᷑. siue ⁊̃ m̃dax. aut simi¬
ub uitiis teneatur. ¶Quotien moi¬
b sonticus noĩatur: ⁊ eum significa¬
n cassius ait quino ceat. nocẽ aũt
intelligͥ quiꝑpetuus ẽ.ł qunpr̃ fini

Expanded text:
ium est, veluti si ludos adsidue velit spectare aut tabulas pictas studiose intueatur, sive etiam mendax aut similibus vitiis teneatur. Quotiens morbus sonticus nominatur, eum significari Cassius ait, qui noceat: nocere autem intellegi, qui perpetuus est, non qui
Abbreviated transcription (Latin):
alem morbum haberent. nͥequi dẽ hi
dieb quib morb uacaret recte sani
ante non fugerat.
latĩs ignorauit. iũd cuto tam̃ dissolu¬
tam ignorantiã ẽptoris excusari op̃or
ianfice uissoris eptoris reoiberi mã¬

Expanded text:
alem morbum haberent, ne quidem his diebus, quibus morbus vacaret, recte saniante non fugerat. latens ignoravit: non idcirco tamen dissolutam ignorationem emptoris excusari oporan fideiussori emptionis redhiberi man
Abbreviated transcription (Latin):
cerit rem detĩorem. equũ eẽ insolidũ.
eũ teneri arbitrio iudicis. ħ aũt̃ expe¬
dituᷤ ẽ. si om̃s ħedes unũ ꝓcuratorẽ ad
agendum dederunt. tẽ ⁊ siq̃ oeterior
ẜuus culpa unius p̾edum factus neet
iħ solutũ cͣ. ceteri familie herciscũde
iuditiũ. adu̾sus eum habebunt. ꝗaꝑꝑ¬

Expanded text:
cerit rem deteriorem, aequum esse in solidum eum teneri arbitrio iudicis: hoc autem expeditius esse, si omnes heredes unum procuratorem ad agendum dederunt. tunc et si quo deterior seruus culpa unius heredum factus est et hoc solutum est, ceteri familiae herciscundae iudicium aduersus eum habent,
Abbreviated transcription (Latin):
¶̃temqͣuero sinolit extunationẽ ⁊ pcia
rerum iestituere: anẜuus reifituend
petendo conpetere accone enamexdu¬
ple stipulatione dereb ꝑ furtim ab¬
latis ianiresponsumẽ. ¶ S̾ num qui¬
duplãemi quireb ab latis fugit. mox.
inuentus presentib honestis uiris ĩ¬
trogatus anuindomo unditori fugi¬
responso credendiuẽ.
mã cipium ut reoiberi debeat. ini¬
quũ est ũnditorem p̃ cuun redibẽde
rei consequi. ¶ Si auis duoᷤᷤ homines
uno p̃cio emerit. ⁊ alt̃ inea causa sit
ut redibeatin. deinde̾ pͥetatur p̃tiũ
totum exceptioerit abiͣtietida.sitũ
pars p̃cii petatur. inagis dicetur ñ
nocere exceptionẽ. nisi forte ea sit ca
integrum restitiuintur . ꝓ in acsine¬
ꝙ ep̃uo neq uenditio mfcessit.

Expanded text:
tem quaero, si nolit aestimationem et pretia rerum restituere, an seruus petendo competere actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam responsum est. Seruum dupla emi, qui rebus ablatis fugit: mox inuentus praesentibus honestis uiris interrogatus, an et in domo uenditoris fugiresponso credendum estmancipium, ut redhiberi debeat, iniquum est uenditorem pretium redhibendae rei consequi.Si quis duos homines uno pretio emerit et alter in ea causa est, ut redhibeatur, deinde petatur pretium totum, exceptio erit obicienda: si tamen pars pretii petatur, magis dicetur non nocere exceptionem, nisi forte ea sit cauintegrum restituuntur, perinde ac si neque emptio neque uenditio intercessit.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ⁊ testam̃to selib̾m relictum audiss
uitus ñsit sic intelligendumẽ. ut ñħ
cebeat ꝓnuntiari nullãnorã eum ꝯ¬
misisse. s⁊ illul nora solutum eẽ: hẽ
ram conmisit nec ꝑmant noxa solu¬
tus uidet᷑. ¶ noras accipe debemus
pͥuatas. hocẽ eas quecũq ꝯmittunt᷑:
exdelictis ñpublicis criuimib exͣq̃b
agͥ iudiciis noxalib. demꝙ speciali¬
ter cauẽtur. infri decapitalib fraudi¬
b expͥuatis aũt noxiis oritur: dãpnũ¬

Expanded text:
et testamento se liberum relictum audissetlutus non sit", sic intellegendum est, ut non hoc debeat pronuntiari nullam eum noxam commississe, sed illud noxa solutum esse, isit nec permanet, noxa solutus uidetur. Noxas accipere debemus priuatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cauetur infra de capitalibus fraudibus. ex priuatis autem noxiis oritur damnu
Abbreviated transcription (Latin):
ineum cuius maxima pars mim̃diti¬
oẽ fũt. quia pleꝵꝙ uenaliciarii. ita
agũtĩꝯmune uideãt̃ agere. equũ ri
maior pars. aut nullaparte minores¬
s: edilitias actiones conpetẽ. necog¬
eretur. ep̃tor cũmultis litiguare. quã¬
ius actio eͣrepto cuisingłis sitꝓporti¬
one: quasocii fuerunt. nã iogenũ ho¬
minũ adlucrũ potiui ł t̃piter faciẽ¬
dum: ꝓmus ẽ. ¶Inreoibitoria lexti¬

Expanded text:
in eum cuius maxima pars in venditione fuerit, quia plerumque venaliciarii ita agunt in commune videantur agere: aequum enim maior pars aut nulla parte minor esset, aedilicias actiones competere, ne cogeretur emptor cum multis litigare, quamvis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id genus hominum ad lucrum potius vel turpiter faciendum pronius est. In redhibitoria ve
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ẜusi redibeat reddere᷑ debebit:
ꝙ accepit. S⁊ si ꝑ eum ẜuum iniuriã
passus iniurie noĩe egit᷑. ñ rẽdo ⁊ ĩdi¬
tori. alit̃ forsitam arꝙ simloris ab ali¬
qu̾o ceso. ant q̃stione deeo habita ep̃tor
egerit. ¶Aliqñ etiam redĩberi manci¬
piumidebelut. lici ertimatoria idẽ
qnͣtominoris aguamus na si ado̾ nulliꝰ
sit p̃cipii. ut nec expediat quidꝰ tale

Expanded text:
deinde seruum redhibeat, reddere debebit quod accepit: sed si per eum seruum iniuriam passus iniuriae nomine egerit, non reddet uenditori: aliter forsitan atque si loris ab aliquo caeso aut quaestione de eo habita emptor egerit. Aliquando etiam redhiberi mancipium debebit, licet aestimatoria, id est quanto minoris, agamus: nam si adeo nullius sit pretii, ut ne expediat quidem tale
Abbreviated transcription (Latin):
Pores donatas edietum
quandonullum p̃cium infueniat. o¬
quiogͦ sires abeo aut donatamelior
factasit: nũ quid quantieuis quune or¬
liorem fecit interẽ donator ꝯuenia¬
tur q̃ d̾ minime dicendumẽ. ne eo
casu sue libfͣaͥtis donator penã patia¬
t᷑ur. itaꝙ siquares donator necet̃ ñ
erit ea res ꝓmitter. que uireb ue¬
naub eoiles reꝓmutti uibent. sane
dedolo conator obligare sedebrs so
ꝯsilio reuocet.

Expanded text:
res donatas edictum quando nullum pretium interveniat? quid ergo si res ab eo cui donata est melior facta sit, numquid quanti eius qui meliorem fecit interest donator conveniatur? quod minime dicendum est, ne eo casu liberalitatis suae donator poenam patiatur. itaque si qua res donetur, necesse non erit ea repromittere, quae in rebus uenalibus aediles repromitti iubent. sane de dolo donator obligare se et debetconsilio reuocet.
Abbreviated transcription (Latin):
oucta eẽpoterit enim ium̃tum qͥ orua¬
tum itineris cã ducide indeuenire.
Redibenda ꝓp̃t unius ornam̃tum. nã
⁊ suutiosum sit unũ uigum: ñ tam̃ pꝑ¬
ꝯponẽdum quantiminoris sit. c̃uno
utrũꝙ fuĩt. ñ altm ꝙ erat uitiosũ. ¶ Cũ¬
diberi debeat. utrũq redibeãtur. in qͣ
re tamẽptori quam uñditoriꝯsulitur.
dũium̃ta ñ separant̃. Similimõ ⁊ sitri¬
gua uenierit redibenda erit tota. ⁊siqͣ¬
drigua redibeatur. s⁊ si duoparia mula¬
rums̃ ⁊ima mula uitiosasit. ł parso¬
luni par redibebitur: altm̃ñ. sitam̃ nõ¬
dum sint paria ꝯstituta. s⁊ simplicit̃
quattuor mule uno p̃cio uenierunt:¬
unius erit mule redibitio. ñ omĩum.
uã ⁊ sispõliauetͣmt dicemus unũ equũ
unop̃cio distractis. nisi separari ñ poss̃¬

Expanded text:
ucta esse": poterit enim iumentum ornatum itineris causa duci, deinde venire. redhibenda propter unius ornamentum: nam et si vitiosum sit unum iugum, non tamen pcomponendum, quanti minoris sit: cum enutrumque fuit, non alterum quod erat uitiosum. Cdhiberi debeat, utrumque redhibeatur: in qua re tam emptori quam uenditori consulitur, dum iumenta non separantur. simili modo et si triga uenierit, redhibenda erit tota, et si quadriga, redhibeatur. sed si duo paria mularum sint et una mula uitiosa sit uel par, solum par redhibebitur, alterum non: si tamen nondum sint paria constituta, sed simpliciter quattuor mulae uno pretio uenierunius erit mulae redhibitio, non omnium: nam et si polia venierit, dicemus unum equum uno pretio distractis, nisi si separari non poss
Abbreviated transcription (Latin):
naniure ciuili ut integra sint q̃ acces¬
oictum. nã siẜuus cum peculio ueni¬
erit eamancipia que mpeculio fui̾nt.
sanaeẽ prãre ñ uenditor debrquia nõ
dixit certum corpus accessurum. S⁊¬

Expanded text:
nam iure ciuili, ut integra sint quae accesdictum: nam si seruus cum peculio uenierit, ea mancipia quae in peculio fuerint sana esse praestare uenditor non debet, quia non dixit certum corpus accessurum
Abbreviated transcription (Latin):
fugitiuus est. lict id ñ fuerit facturuᷤ
ertra consciliumeius qui ꝑsuasit. ¶Si
ẜuus ms̃ bonafide tibi ẜuieus fug̃it.
łsciens semeumeẽ. ł ignorãs fugitiuꝰ
ẽ. nisi animo adme reuertendi id fet᷑.
gitium uealiquod ꝯmissum mortem

Expanded text:
id non fuerit facturus citra consilium eius qui persuasit. Si seruus meus bona fide tibi seruiens fugerit uel sciens se meum esse uel ignorans, fugitiuus est, nisi animo ad me reuertendi id fecit.gitiumue aliquod admissum mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ciliora ⁊adrmẽm miinsterum habilia.
tritauemo mancipia ⁊ ueterana. difif¬
ficileẽ reformare: ⁊ ad suos moresfor¬
mare. Qinagͦ uenali sciari scum̃t fa¬
cile decurnadnouitioꝵ ep̃tionẽ. iocͥo
ount. ꝙ nefiat ħ eoicto ediles eninti

Expanded text:
ciliora et ad omne ministerium habilia: trita vero mancipia et veterana difficile est reformare et ad suos mores formare. quia igitur venaliciarii sciunt facile decurri ad noviciorum emptionem, idcirco dunt. quod ne fiat, hoc edicto aediles
Abbreviated transcription (Latin):
sĩt traus uingud̾ ait. Sinatasit eo in¬
geuio aut corpore ut altiũ iugum nõ
patianm sanã ñesse. ¶ Ñ tanumaũt
obiorbum uitiumu̾e redibitio locũ
habebit inium̃tis ueꝵ etiam siceͣ die¬

Expanded text:
sint transiungi. Idem ait, si nata sit eo ingenio aut corpore, ut alterum iugum non patiatur, sanam non esse. Non tantum autem ob morbum vitiumve redhibitio locum habebit in iumentis, verum etiam si contra dic
Abbreviated transcription (Latin):
uicuue sit. utiꝙ oͣptimẽ ornata uñdẽ¬
dicausa fuerut. itaep̃torib tradant̃.
siquid ita fact̃um fiũt deornam̃tis resti¬
tuendis ium̃tis ue ornam̃toꝵ noĩe re¬
simul uenurẽt. ⁊ alim̃ etiam ea causa fu¬
erit ut ie dib̾i debeat. ĩuditium dabimꝰ
quou̾trũq redibeatur. ¶Locunt̃ edile̾

Expanded text:
time ornata uendendi causa fuerint, ita emptoribus tradentur. si quid ita factum non erit, de ornamentis restituendis iumentisue ornamentorum nomine resimul uenierint et alterum in ea causa fuerit, ut redhiberi debeat, iudicium dabimus, quo utrumque redhibeatu
Abbreviated transcription (Latin):
liuid significãt ium̃ta : aliud sigͥricat᷑
peocoris appellatioẽ. idcnͣto elogium
tero ꝙ̃ poccore oĩ uenditores facuit un̾
dubitari desiit anħ̾ edicto bouee q̃ ꝙ. ꝯti¬
uẽntur. ¶ Si enm im̃toꝵ appellatioẽ
ñ continenuerius ẽ. si peccorio appel

Expanded text:
liud significant iumenta, aliud significatur pecoris appellatione. Idcirco elogium tero quoque pecore omni venditores faciunto". Vnde dubitari desiit, an hoc edicto boves quoque contineantur: etenim iumentorum appellatione non conti
Abbreviated transcription (Latin):
n p̃dici ¶ Siquis affirmauit̃ aliquid
utputa si dixerit furem noneẽ. ⁊ fur
sit. si dixerit artificem ẽẽ ⁊ non sit.
ħͥ eium quia ꝙ asseuerauer̃ ñ prãnt ad¬
u̾sus edictum ꝓmissumue facere ui
demancipio affirmauĩt id ip ñ ita eẽ
dibitorio aut extimatorio. id̾quanto
minoris iuditio agerere põt. u̾bigrã
si ꝯstantem aut laboriosum aut curacẽ
uigilemeẽ. aut ex frugalis tate suape¬
culium adquirentẽ ad firmaui̾t. ⁊ hi
exou̾so leuis. ꝓpt̃uus. desidiosus. sõ¬
nienlosus. piger. tardus. ꝯmessor in¬
ueniatur. ħ omĩa uident̃ coꝑtinere
neio qd̾ affirmauĩt unditor amait ᷤ¬
abeo exigatur: s ⁊ cum quodam tẽꝑam̃¬
to. utsi forte constantẽ eẽ ad firmaue¬
rit. ñ eracta grauitas ⁊ constantiaqͣ¬
si aphilosopho desideretur. ⁊ si labori¬
osum. ⁊ ingilaceniẽẽ affirmauerit:
ñ continuus labor ꝑ dies noctes ꝙ ab
eo exigatur. ¶S ⁊ ħomĩa ex bõno ⁊ eqͦ
modice desiderent̃. id̾ ⁊ incetĩs lm̃di

Expanded text:
dici. Si quis adfirmauerit aliquid ut puta si dixerit furem non esse et fur sit, si dixerit artificem esse et non sit: hi enim, quia quod adseuerauerunt non praestant, aduersus dictum promissumue facere uidde mancipio adfirmauerit idque non ita esse dminoris iudicio agere potest: verbi gratia si constantem aut laboriosum aut curracem vigilacem esse, aut ex frugalitate sua peculium adquirentem adfirmaverit, et is ex diverso levis protervus desidiosus somniculosus piger tardus comesor inveniatur. haec omnia videntur eo pertinere, ne id quod adfirmaverit venditor amare ab eo exigatur, sed cum quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmauerit, non exacta grauitas et constantia quasi a philosopho desideretur, et si laboriosum et uigilacem adfirmauerit esse, non continuus labor per dies noctesque ab eo exigatur, sed haec omnia ex bono et aequo modice desiderentur. idem et i
Abbreviated transcription (Latin):
oitori irputa si strupratunsit. aut
ceuitia ẽp̃toris fugniuũ eẽ ceperit.
⁊idõ inquid põ ponius ut ex quacũꝙ¬
ĩcausa de terius factum sit. idaibitrio
iudicis extimet. ⁊ uñditori prestet.
Qdfisine iudice homo redibitu̾ sit
reliqu̾a aũt que dixiis nolit ep̃tor
siones ipe p̃stitit. ut utq̃ resoluta
haberet si uñomio facta ñcẽt. ¶ Ex¬
fraudem ꝓpena ponere solebant. capi¬
talem cañfraudem a omisisse accipi¬
enius dolo.m. ⁊ ꝑnequitiã. ¶ Cetm̃¬

Expanded text:
ditori, ut puta si stupratum sit aut saevitia emptoris fugitivum esse coeperit: et ideo, inquit Pomponius, ut ex quacumque causa deterius factum sit, id arbitrio iudicis aestimetur et venditori praestetur. quod si sine iudice homo redhibitus sit, reliqua autem quae diximus nolit emptor ssiones ipse praestiterit, ut uterque resolutahaberet, si venditio facta non esset. Exfraudem pro poena ponere solebant. capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequitiam: cet
Abbreviated transcription (Latin):
merint quanti erconsũmatioẽ sĩgło¬
ꝓnouitio u̾eneat. ⁊ ħ edictum tallaci¬
is uñditorum occurrit. ubiq eninicu¬
rant ediles neep̃tores aunditorib cir¬
cũueniantur. ut eccepleriꝙ solent mã¬

Expanded text:
nierunt, quantum ex consummatione singulopro nouicio ueneat. et hoc edictum fallaciis uenditorum occurrit: ubique enim curant aediles, ne emptores a uenditoribus circumueniantur. ut ecce plerique solent ma
Abbreviated transcription (Latin):
festumerit. ñ nisiomĩs quem ep̃turũ
ł uenditmum fuisse. utpleꝵiq cͥca co¬
medos ł quadngas łmulas pares acci¬
deresolet ut ncutri nmili om̃s habere
fint.sine magno incomoco. ł pietatis
rationiᷤ offensa quid enmm si filio retẽ¬
to parentes redire malue̾r. ł contra. ꝙ¬

Expanded text:
festum erit non nisi omnes quem empturum vel venditurum fuisse, ut plerumque circa comoedos vel quadrigas vel mulas pares accidere solet, ut neutri non nisi omnes habere int sine magno incommodo vel ad pietatis rationem offensam. quid enim, si filio retento parentes redhibere maluerint
Abbreviated transcription (Latin):
partes ẽptesit a singłis. necte dicenir
alteriquid posse rediberi. cum altõ aũ
agi. qnͣtominoris. ¶tem sipłes sin¬
unuisquisꝙ eoꝵ insoli dum n d i b gi ¶ Si
mancipium ꝙ redibere opoteret mõ¬
tuumerit. ħ queriur. nũꝗd culpa ep̃¬

Expanded text:
te dicetur alteri quidem posse redhiberi, cum altero autem agi quanto minoris. item si plures sinunusquisque in solidum redhibebit. Si mancipium quod redhiberi oportet mortuum erit, hoc quaeretur
Abbreviated transcription (French):
cutaea corpora. que funt inheredita¬
te ant inpeculio. idemꝓtui ⁊ si fundꝰ.
cũ instrim̃to uenierit. ⁊ ininstrum̃to
mãcipias. putohanc sententiã neram
nͥ sialiud specialit̃ actumeẽ ꝓponat̃.

Expanded text:
hereditate aut in peculio. idem probat et si fundus cum instrumento venierit et in instrumento mancipia sint. puto hanc sententiam veram, nisi si aliud specialiter actum esse proponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tim imũc̾ta. ¶Preterea mẽdieto a di¬
citur sic. ⁊ quanta recunia ꝓeo nõie so¬
uita acces sonis uenoiẽ dataerit: ñred¬
derenuir ciuusue peocunie̾ quis eonoĩe
obligatus erit. non lib̾abitũr. ¶ Or¬
nẽ fecer̾ ediles. ut ante uũditoĩ ep̃tor.
i deamus tñ neiniquũ sit
ep̃torẽ conpelli dimittere corpus. ⁊ ad̾
actionẽ iudicati admitti:. sunt̃dũ
nich̾ prãtur ꝓp̃t in opiam um̃ditoris.
potius iͥes ita oroinanda sit: utep̃tor
caueat. si intra certũ tp̃s pecumia sibi
solutasit: semã cipium restĩt᷑ut᷑um.

Expanded text:
im iniuncta. Praeterea in edicto adicitur sic: 'et quanta pecunia pro eo homine soluta accessionisue nomine data erit, non reddetur: cuiusue pecuniae quis eo nomine obligatus erit, non liberabitur'. Ordine fecerunt aediles, ut ante uenditori emptor ideamus tamen, ne iniquum sit emptorem compelli dimittere corpus et ad actionem iudicati mitti, si interdum nihil praestatur propter inopiam venditoris, potiusque res ita ordinanda sit, ut emptor caveat, si intra certum tempus pecunia sibi soluta sit, se mancipium restituturum.
Abbreviated transcription (Latin):
deb qd̾ quis suo arbitrio dedit auñdi¬
tore exigere. quidgͥ si forte uectigaliᷤ
noĩe datũ ẽ qd̾ ep̃torẽ forte scqueretur :
dicemꝰ h̃ ꝙͦ restituendum indẽpns eñi
ẽp̃tor deb discedere.

Expanded text:
debet quod quis suo arbitrio dedit a uenditore exigere. quid ergo, si forte uectigalis nomine datum est, quod emptorem forte sequeretur? dicemus hoc quoque restituendum: indemnis enim emp
Abbreviated transcription (Latin):
ommñcogi. ¶dempedius ait. famili¬
e appellatione ⁊ silioᷤ familias demon¬
strari. facta enim domesticoꝵ redi¬
it ¶ Si quis egerit quantominoris
ꝓp̃t ẜuifugam. deinde agat ꝓpt̃ mõ¬
bum. quanti fieri condẽpnatio debeat.
⁊quid sepuis agiposse quantonimorĩ
dubium. ñ est. S⁊ ait uilianus id a

Expanded text:
m cogi. Idem Pedius ait familiae appellatione et filios familias demonstrari: facta enim domesticorum redhiit. Si quis egerit quanto minoris propter serui fugam, deinde agat propter morbum, quanti fieri condemnatio debeat? et quidem saepius agi posse quanto minoris dubium non est, sed ait Iulianus id a
Abbreviated transcription (Latin):
accõ intra sexagita dies utiles ad ꝯ
tio fiat. puto hanc conim̃tioẽm ualere.
¶temsi tp̃s sexaginta dierũ p̃finitũ
redibitioni p̃terut causa cognita uidi¬
cium dabitur. ¶Incause aũt cognti¬
onc ħuersabitur si aut mora fuit ꝑun
ditorẽ. aut ñ fuit p̃seus cui redderet̃.
aut aliqua iusta cã int̾cessit. curm̃t
diem redibitsi manciꝑium ñ ẽ qͣdei
b ead̾ erunt obẜuanda q̃ departu.
su intelli gen̾dumẽ. qͦ noĩatum addi¬
cit accessurum fundo hominẽ stichũ :¬
fietiam signãlit̃ omĩa mancipiaque
que infundo sunt accedãt unditioĩ.

Expanded text:
actio intra sexaginta dies utiles accomtio fiat, puto hanc conventionem valere. Item si tempus sexaginta dierum praefinitum redhibitioni praeteriit, causa cognita iudicium dabitur: in causae autem cognitione hoc uersabitur, si aut mora fuit per uenditorem, aut non fuit praesens cui redderetur, aut aliqua iusta causa intercessit, cur intra diem redhib eadem erunt observanda, quae de partu su intellegendum est, quo nominatim adicitur accessurum fundo hominem Stichum, sed etiam si generaliter omnia mancipia quae in fundo sint accedant uenditioni.