comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
impudenter pecuniam expectat.
D homini concedere uoluit
gratis: & ep̃s rapax pecuniã ab ho¬
mine exetit gratis. Deus homini
ut certe benignus gratis donauit :¬
& sacerdos malignus eũ sine causa
p̃dauit. Quid enĩ habes quod non
accepisti. Si autẽ accepisti. quid
gloriaris quasi non acceperis. Ecce
adquae mala uoluitur deificus
ordo. Ecce adquȩ probra prolap¬
sisunt sacerdotes qui audire me¬
ruerunt a uidice mundi. Uos es¬
tis lux hunis mundi. Ecce qui¬
b subiciunt᷑ gentes. quib: ad ño
dictum ẽ. Uos estis sal terrȩ. Ergosi lux
imperitiae tenebras predicationis
suae eloquio rutilante conscientia¬
rum latebras illuminet. cur ipse
palpabilib tenebris tenetur ob¬
strictus. & non solũ quia ipse dũ
male agit. digne perit. insuꝑ & ali¬
os secum indigne perdit ꝰ Si enim
meruisti salis saporẽ possidere ut
insipientiũ posses arua condire.
cur infatuatus tali uicio in mun¬
dis te porcorũ conculcandũ pedib

Expanded text:
inprudenter pecuniam exspectat? inprudenter pecuniam exspectat? Deus homini concedere voluit gratis, et episcopus rapax pecuniam ab homine expetit. Gratis? Deus homini, ut certe benignus, gratis donavit, et sacerdos malignus eum sine causa praedavit! 'Quid enim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis?' Ecce ad quae mala volvitur deificus ordo! Ecce ad quae probra sunt prolapsi sacerdotes, qui audire meruerunt a iudice mundi: 'Vos estis lux huius mundi!' Ecce quibus subiciuntur gentes, quibus a Domino dictum est: 'Vos estis sal terrae!' Ergo si luximperitiae tenebras praedicationis suae eloquio rutilante, conscientiarum tenebras illuminet, cur ipse palpabilibus tenebris tenetur obstrictus? Et non solum, quia ipse, dum male agit, digne perit, insuper et alios secum indigne perdit. Si enim meruisti salis possidere saporem, ut insipientium possis arva condire, cur infatuatus tali vitio, inmundis te porcorum conculcandum pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
grãm aestimasti te p̾cio possidere.
Nam ut uideo aurũ dans ꝑdidis¬
ti & scãm grãm non ad quisisti.
Adhuc tamen semel adiciens
frem per quiro epm̃. neqͥd de ad¬
probamentis ueridicis. nos preter¬
misisse uideamur. quisdat frat̃
episcopalẽ gram̃. deus anhomo:
Respondes sine dubio. Ds. Sed
tamen ꝑhominẽ dat ds̃. Homo
imponit manus. ds̃ largit᷑ gram.
Sacerdos imponit supplicẽ dexte¬
ram: & ds̃ benedicit potenti dex¬
tera. E p̃s initiat ordinẽ & deus
tribuit dignitatem. Giusticia. oae¬
quitas. Si homini pecunia datur qui
nichil mnordine amplius operatur
nisi solum seruitiũ quod ei creditur.
cur dõ totũ negatur. qui ipsũ ordi¬
nem tibi largitur . Iustumne tibi
uidetur ut seruus honoretur. &
dñs iniuriam patiatur. & in iuste
accipiat sacerdos pecuniã. & deus
patiatur ab homine iniuriãꝰ Sed
quia proconcesso ordine ds ate
nichil expectat. cur ate sacerdos

Expanded text:
gratiam aestimasti te pretio possidere? gratiam aestimasti te pretio possidere? Nam ut video, aurum dans perdidisti, et sanctam gratiam non acquisisti. Adhuc tamen semel adiciens fratrem perquiro episcopum, ne quid de approbamentis veri iudicii nos praetermisisse videamur. Quis dat, frater, episcopalem gratiam? Deus, an homo? Respondes sine dubio: 'Deus; sed tamen per hominem dat Deus. Homo imponit manus; Deus largitur gratiam. Sacerdos imponit supplicem dexteram, et Deus benedicit potenti dextera. Episcopus initiat ordinem, et Deus tribuit dignitatem'. O iusticia! O aequitas! Si homini pecunia datur, qui nichil in ordine amplius operatur, nisi solum servitium, quod ei creditur: cur Deo totum negatur, qui per ipsum ordinem tibi largitur? Iustumne tibi videtur, ut servus honoretur, et Dominus iniuriam patiatur, et iniuste accipiat sacerdos pecuniam, et Deus patiatur ab homine iniuriam? Sed quia pro concesso ordine Deus a te nichil exspectat, cur a te sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
didit anima fuit. Cũ aliũ ordina¬
ret. quod accepit pecunia fuit.
& quoddedit lepra fuit. Haec
sunt mercimonia iniquorũ. inꝑ
nitiȩ eorũ. Interrogo tamen fra
ergo michi paulisꝑ frater episcore.
Cũ dares pecunia. quid ac cepisti.
Grãm episcopalẽ accepi. Ergo: int̾¬
rogote. Haec grã. curtali uocabu¬
lo nuncupatur . Respondit. Cur
inquit: Utreor ꝓ eo quod gratis
datur. ideo gratia uocat᷑. Frgo¬
si gratia gratis datur. & auro non
aestimatur. ate cur grã pecuni is
cõparatur : Respondit. Non in qͥd
michi daretur : si pecuniis non
emeretur. nec ep̃s fuissem ordinatꝰ
sipecunias non dedissem. Ergo ap¬
paret exresponsionib: tuis. grãm
cũ ordinareris non suscepisti. quia
gratuitu eã non meruisti. Et ideo
frat̃ si gram non accepisti. quomo¬
do ep̃s effici potiusti: nã & ad disci¬
pulos dñs dicit. Gratis accepistis.
gratis date. Cur ergo gratuitam

Expanded text:
 quod perdidit, anima fuit. Cum ordina quod perdidit, anima fuit. Cum ordinaret alium, quod accepit pecunia fuit, et quod dedit lepra fuit. Haec sunt mercimonia iniquorum in pernitie eorum. Interrogo tamen fratergo mihi paulisper, frater episcope, cum dares pecuniam, quid accepisti?' 'Gratiam episcopalem accepi'. Ergo interrogo te hoc: 'Gratia cur tali vocabulo nuncupatur?' Respondes: 'Cur inquiris? Ut reor, pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocatur'. Ergosi gratia gratis datur et auro non aestimatur, a te cur gratia pecuniis comparatur? Respondes: 'Non', inquis, 'mihi daretur, si pecuniis non emeretur; nec episcopus fuissem ordinatus, si pecuniam non dedissem'. Ergo ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam, cum ordinareris, non suscepisti, quia gratuito eam non meruisti. Et ideo, frater, si gratiam non accepisti, quomodo episcopus effici potuisti? Nam et ad discipulos suos Dominus dicit: 'Gratis accepistis, gratis date'. Cur ergo gratuitam
Abbreviated transcription (Latin):
pretio comparasti . & cõmertiũ mi¬
rabile mnanimarũ exitiũ peregis¬
ti: & nescii homines & indocti inor¬
dinationib: eorum proclamant¬
& dicunt. Dignus es. & iustus es. Et
conscientia misera: indignus es &
iniustus es dicit. Pronuntiat enĩ¬
episcorus huius modi. ad popłm
dicens. Pax uobis. Oculis quidem
carnalib uidetur quasi episcoplis
magnus. & diuinis obtutib: inspi¬
citur leprosus magnus. Per pecu¬
niam adquisiuit indebitũ ordinẽ:
& apud dm̃ ꝑdidit interiorẽ hominẽ.
Caro suscepit dignitatẽ: & anima ꝑ¬
didit honestatẽ. Caro ancilla domina
facta ẽ animae. & anima quae erat
domina. facta ẽ famula carni. Caro
dominatur popłis. & anima seruit
dȩmoni. Carni sacerdotiũ cõpara¬
uit. & animae detrimentũ parauit.
Et quid prodest huiusmodi homi¬
ni si totũ mundũ lucret᷑. & animȩ
suae detrimentũ patiatur. Aut
quam dabit homo cõmutationẽ ꝓ
anima sua. Quod dedit cũ ep̃s

Expanded text:
pretio comparasti et commertium mipretio comparasti et commertium miserabile in animarum exitium peregisti. Et nescii homines et indocti in ordinationibus eorum clamant et dicunt: 'Dignus es, et iustus es'; et conscientia misera: 'Indignus es, et iniustus es', dicit. Pronunciat episcopus huiusmodi ad populum dicens: 'Pax vobis'. Oculis quidem carnaliter videtur episcopus magnus, et divinis obtutibus inspicitur leprosus magnus. Per pecuniam adquisivit indebitum ordinem, et apud Deum perdidit interiorem hominem. Caro suscepit dignitatem, et anima perdidit honestatem. Caro ancilla domina facta est animae, et anima, quae erat domina, facta est famula carnis. Caro dominatur populis, et anima servit demoni. Carni sacerdotium comparavit, et animae detrimentum paravit. Et quid prodest huiusmodi homini, si totum mundum lucretur, et animae suae detrimentum patiatur? Aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Quod dedit, cum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
passim quos non merita. sed pecuniȩ
adepiscopatus ordinẽ ꝓuexerunt.
Nugacem popłm & indoctum:
qui talem sibi adsciuerunt sacer¬
dotem. Quos si percontari fide
liter uelis quis eos p̃fecerit sacer¬
dotes. respondebunt mox & di¬
cent. Ab archi ep̃o sum nuper
solidos dedi. ut episcopalẽ grãm
consequi meruissem. Quos si
minime dedissem. hodie ep̃s
non essem. Unde melius michi ẽ
aurum desacello muchere. quam
dedi. & episcopatii cõparaui.
Quos tamen
solidos siuiuo: recepturos ilico nondif¬
fido. Ordino presbiteros. consecro
diacones: & accipio aurũ. Nam &
de aliis nichilominus ordinib
pecuniae questũ profligare confi¬
do. Ecce & aurũ quod dedi in meo
sacello recepi: & episcopatũ gratis
accepi. Nempe hoc ẽ quod doleo.
quia archi ep̃s carnaliter episcopũ
fecit. Nam ꝓpter pecunias speci¬
aliter leprosum ordinaiit. Pecu¬
nia inquit tua tecũ sit inperdi¬
tionẽ: quia donũ scĩ sp̃s gratiae

Expanded text:
passim quos non merita, sed pecuniae passim quos non merita, sed pecuniae ad episcopatus ordinem provexerint. Nugacem populum et indoctum, qui talem sibi adsciverunt sacerdotem, quos si percunctari velis fideliter, quis eos praefecerit sacerdotes, respondent mox et dicent: 'Ab archiepiscopo sum nuper solidos dedi, ut episcopalem gratiam consequi meruissem. Quos si minime dedissem, hodie episcopus non essem. Unde melius est mihi aurum de saccello invehere, quam dedi, et episcopatum comparavi. Quos tamen solidos si vivo, recepturus illico non diffido. Ordino presbyteros, consecro diacones, et accipio aurum. Nam et de aliis nichilominus ordinibus pecuniae questum profligare confido. Ecce et aurum, quod dedi, in meo saccello recepi, et episcopatum gratis accepi'. Nempe hoc est quod doleo, quia archiepiscopus carnaliter episcopum fecit. Nam propter pecunias spiritualiter leprosum ordinavit: 'Pecunia', inquit, 'tua tecum sit in perditione', quia donum sancti Spiritus gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotalem diffamant honorem.
Et qui nouam prodigialit̾ regu¬
tiam. scĩ episcopatus gratiam.
pecuniis cocmerunt. nequaquã¬
timentes cũ honorem sacerdo¬
talem pecuniis emerent abea¬
to petro apło se cũ simone fuisse
damnatos. sicut ait. pecunia tua
inquit tecumsit inperditionem.
quia donũ sancti spiritus te cre¬
didisti pecunia pecunis compa¬
rare. N am &x lepram cũ giezi
a scõ suscepisse se credant
heliseo. qui gradum sacerdotalẽ
se aestimant pecuni is comparare.
Quib: cum ista dixerimus suffi¬
cere debiut. suam comparando
leprã possidere. Nam sicut uali¬
diorib morbis capite uiciato. reliquũ
necesse ẽ corpus inundatione superi¬
oris morbi lȩtaliter in rigari: ita
& hi qui caput uidentur ẽẽ accłae
morbo pestifero fraternũ uiciant
corpus utnichil extotius corporis
compage insauciatũ possit eua¬
dere. quod neglegentiũ sacerdo¬
tũ uitiositatis mortale infecerit
uirus: it autuideas in aecclesia

Expanded text:
cerdotalem diffamant honorem: cerdotalem diffamant honorem: et qui novam prodigialiter regutiam, sancti episcopatus gratiam pecuniis cotimentes, cum honorem sacerdotalem pecuniis emerent, a beato Petro apostolico se cum Symone fuisse dampnatos, sicut ait: 'Pecunia tua', inquit, 'tecum sit in perditione, quia donum sancti Spiritus te credidisti pecuniis comparare'. Et lepram cum Iezi a sancto suscepisse se credant Heliseo qui gradum sacerdotalem se existimant pecuniis comparare. Quibus, cum ista dixerimus, sufficere debuit suam comparando lepram possidere. Nam sicut validioribus morbis capite vitiato reliquum necesse est corpus inundatione superioris morbi lętaliter irrigari, ita et hi qui caput videntur aecclesiae esse morbo pestifero fraternum vitiant corpus, ut nichil ex totius corporis compage insauciatum possit evadere, quod neglegentium sacerdotum vitiositatis mortale infecerit virus, ita ut videas in aecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
seruare non possunt. Et concludens
regulam. & episcoralem formam.
adextremũ intulit dicens. Opor¬
tet autẽ illum testimoniũ habe¬
re bonũ. abhis quiforis sunt: id
ẽ hereticos. seri scismaticos. qui ex¬
tra scãm aecłam catholicã con¬
uenticula sibi profana p̃ficiunt.
quos tamen testes apostolus testi
one neforte accipiant inimici
locum obtrectandi ẽp̃o & infama¬
re incipiant catholicũ dogma.
opere uelut agrandi foenorȩ nos ꝑ¬
sensimus liberatos. cũ non contra.
episcopos. sed scĩ apostoli opposui¬
mus testimonia. ne uelut uulga¬
rib fabulis nrm̃ irriderent opus.
Cum uero auctoritas nobis per
singula scĩ arrisit apłi pauli: ip¬
sum potius apostolũ si ausisunt¬
quam nos reprehendant. Et licet iã
coartet nos libelli huius ꝓlixitas.
& tempus nos urgeat. ut ad finẽ
huius operis ueniamus. sollici¬
tudo fratrum nos retardet amo¬
ris. illorũ precipue sacerdotũ
qui mentis torpore hebetati. sa¬

Expanded text:
servare non possunt. Et concludens servare non possunt. Et concludens regulam et episcopalem formam, ad extremum intulit, dicens: Oportet autem et illum testimonium bonum habere ab iis, qui foris sunt, , id est, ab haereticis et schismaticis, qui extra sanctam Ecclesiam catholicam conventicula sibi profana praeficiunt; quos tamen testes Apostolus et tesone; ne forte accipiant inimici locum episcopo obtrectandi, et infamare incipiant catholicum dogma. opere velut a grandi fenore nos psensimus liberatos, cum non nostra contra episcopos, sed sancti Apostoli opposuimus testimonia; ne velut vulgares fabulas nostrum irriderent opus. Cum vero auctoritas nobis per singula sancti arriserit apostoli Pauli, ipsum potius Apostolum, si ausi suntquam nos reprehendant. Et licet jam coarctet nos libelli hujus prolixitas, et tempus nos urgeat, ut ad finem hujus operis veniamus; sollicitudo tamen fraterni nos retardat amoris, illorum praecipue sacerdotum, qui mentis torpore hebetati, sa
Abbreviated transcription (Latin):
cornu eius exaltabitur ingla.
Et conexuit subsequentia: dicens.
habentẽ subditos. cum omĩ casti¬
tate. Domui suae bene pre esse
potest: qui corporis sui seruaue¬
subdatur ipse corpori suo. & inde¬
siderio luxuriae deditus. in preci¬
pitiũ dimergatur : sed potius fili¬
os suos castitatis exemplo adpudi¬
citiae regulam doceat. Nam si
quis domui suae pre esse nescit.
quomodo aecclesiae diligentiam
adhibebit: hoc ẽ enim quod supe¬
rius diximus. Qui cordis sui do¬
mũ excolere non ualet. quomodo
plurimorũ adhibebit diligentiã :
Et qui peccati trabem exsuo non
potest eruere oculo. quomodo ex
alterius oculo poterit amputare
Non neophitũ. Hoc ẽ qui nuꝑ
adfidem exgentilitate aduenit.
aut certe exmilitia seculari adcle¬
ricatus ẽ officum sociatus. Hii er¬
go non tam passim a sacerdotalẽ
accipiunt gradũ. ne elati insuperbi¬
am. in uidiciũ incidant & inlaque¬
um diaboli: quia quod longo tẽpore
minime discunt. inparuo tẽpore

Expanded text:
cornu ejus exaltabitur in gloria . Et connexuit subsequentia, dicens: habens subditos cum omni castitate . Domui suae bene praecesse potest, qui corporis sui servavesubdatur ipse corpori suo, et in desiderio luxuriae deditus, in praecipitium demergatur: sed potius filios suos castitatis exemplo ad pudicitiae regulam doceat. Nam si quis domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam adhibebit ? Hoc est enim, de quo superius diximus, qui cordis sui domum excolere non valet, quomodo plurimorum adhibebit diligentiam? et qui peccati trabem de suo non potest eruere oculo, quomodo ex alterius oculo poterit amputare Non neophytum , hoc est, 362 qui nuper ad fidem ex gentilitate advenit, aut certe ex militia saeculari ad clericatus est officium sociatus. Hi ergo non tam passim sacerdotalem arripiant gradum, ne elati in superbiam, in judicium incidant, et in laqueum diaboli; quia quod longo tempore minime discunt, in parvo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uenena preferat: quia non decet
deore ep̃i benedictionẽ simul&
maledictionẽ egredi. Ne per ean¬
dem linguã qua deis laudat᷑. ho¬
mo maledicatur: quia non potes
de uno fonte dulcẽ & amarã pro¬
ducere aquã. Deinceps subsequu¬
tus est dicens. Noncupidũ: id est
non turpis lucri curidũ. Ne lu¬
cri cupiditate episcoprs teneatur
obnoxius. & nutriat a uariciã quae
ẽ radix om̃iũ malorũ. Qui stipen¬
diis tantũ contentus aecclesiae suȩ
penitus non ambiat quȩ intelligit eẽ
superflua: sed deipsa pocius pauꝑ¬
tate accclesiae suae libenter imꝑ¬
tiat pauperib Xp̃i. sicut scriptũẽ.
Hilarem datorem diligit deus. Et
alio loco. Dispersit dedit pauperi

Expanded text:
venena proferat: quia non decet venena proferat: quia non decet de ore episcopi benedictionem simul et maledictionem egredi, ne per eamdem linguam, per quam Deus laudatur, homo maledicatur; quia non potest de uno fonte dulcem et amaram producere aquam. Deinceps subsecutus est dicens: Non cupidum , id est, non turpis lucri cupidum: ne lucri cupiditate episcopus teneatur obnoxius, et nutriat avaritiam, quae est radix omnium malorum . Qui stipendiis tantum contentus ecclesiae suae, penitus non ambiat, quae intelligit esse superflua: sed de ipsa potius paupertate ecclesiae suae libenter impertiat pauperibus Christi, sicut scriptum est: Hilarem datorem diligit Deus ; et alibi: Dispersit, dedit pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
sertim illius qui fulgore suae sapien¬
tiae populorũ potest corda lustra¬
re. Subiunxit & ait. Non uino¬
lentũ. Hoc ẽ non uino multo de¬
ditũ. Ut sicredatur uel uideatur
ep̃s: utrũ biberit annon. ignoret᷑.
ncpost largam potationẽ uini. mu¬
lierũ delectetur illecebra: ne per
uinũ sicut ait apostolus omnis nu¬
triatur luxuries. Demũ subsequit᷑
dicens. Non percussorẽ sed modes¬
tũ. Id est manus improbas ad cȩdẽ
non habeat . & suspicionib: prauis
minime percutiat conscientias
aliorii: nedũ petulans inuenitur
adcȩdem. athleta magis quã ep̃s
udicetur. Sed magis ediuerso ab
aliis illatas patienter ferat in iuri¬
as ut mentis modestiã cunctis ho¬
minib tranquillã demonstret.
& firmã patientiã cunctis ostendat.
Iterũ addidit dicens. Non litigio¬
sum. id ẽ non linguã ad conuitium
relaxet episcopus. neper eandem
linguam perquam laudes refert
deo & diuina libat sacrificia. litiũ

Expanded text:
sertim illius qui fulgore suae sapiensertim illius qui fulgore suae sapientiae populorum potest corda lustrare. Subjunxit et ait: Non vinolentum , hoc est, non multo vino deditum; ut si credatur vel videatur episcopus, utrum biberit an non, ignoretur; ne post largam potationem vini mulierum delectetur illecebra, nec per vinum, sicut ait Apostolus, omnis nutriatur luxuries . Demum subsequitur dicens; Non percussorem, sed modestum , id est, manus improbas ad caedem non habeat, et suspicionibus pravis minime percutiat conscientias aliorum; ne dum petulans invenitur ad caedem, athleta magis quam episcopus judicetur. Sed magis e diverso ab aliis illatas patienter ferat injurias; ut mentis modestiam cunctis hominibus tranquillam demonstret, et firmam patientiam cunctis ostendat. Iterum addidit dicens: Non litigiosum , id est, non linguam ad convicium relaxet episcopus, ne per eamdem linguam, per quam laudes refert Deo, et divina libat sacrificia, litium
Abbreviated transcription (Latin):
riorẽ. Sed sc̃s apłs taliterse intelli¬
gi nonuult: quia non carne epm̃.
sedmente docet eẽ ornatũ : ut ille
sacerdos placeat dõ. qui habuerit ani¬
mam compositam indeo. Et post
haec addidit. Hossoitalem. Uthuma¬
nitatis intuitu. hospoitio recipiat
non habentes hospitiũ: & aegenĩ
sine tecto inducat indomũ suam.
Nec solus deuoret dona xpp̃i. quae
ei largita ẽ bonitas xp̃i. Et hilarem¬
datorem diligit xp̃s. sisie murmu¬
deinde: & ait. Docibilem. Id est sic
polleat episcopus sapientia. ut non
solum sibi creditũ populũ sufficien¬
ter doceat: uerũ etiam cunctarũ
heresum queat contradictiones a ca¬
tholica repellere aecclesia. Ne sua
imperitia imperitos minime doceat.
& huius modi casu preuento. eueniat
illi quod scriptũ ẽ. Catus caeco duca¬
tũ prebens: ambo infoueam cadunt.
Qui uero talemse ut diximꝰ esse igno¬
rat. sacerdotiũ minime appetat. nec
locũ alterius usurpare p̃sumat: prȩ¬

Expanded text:
riorem. Sed sanctus Apostolus taliter se intelliriorem. Sed sanctus Apostolus taliter se intelligi non vult, quia non carne episcopum, sed mente docet esse ornatum; ut ille sacerdos placeat Deo, qui animam habuerit compositam Deo. Et post haec addidit: Hospitalem ; ut humanitatis intuitu hospitio recipiat non habentes 361 hospitium, et egenum sine tecto inducat in domum suam, nec solus devoret dona Christi, quae ei largita est bonitas Christi: edatorem diligit Deus, sine murmudeinde, et ait: Docibilem , id est sic polleat episcopus sapientia, ut non solum creditum sibi populum sufficienter doceat; verum etiam et cunctarum queat haeresum contradictiones a catholica repellere Ecclesia, ne sua imperitia imperitos minime doceat, et hujusmodi casu praeventus eveniat illi, quod scriptum est: Caeco caecus ducatum praebens, ambo in foveam cadunt . Qui vero talem se, ut diximus, esse ignorat, sacerdotium minime appetat, nec locum alterius usurpare praesumat, prae
Abbreviated transcription (Latin):
perscruteris. monet nepost catho¬
licũ dogma. sensum inueniatur
episcopris habere hereticũ. sed xp̃r¬
anam tantũ. catholicam & ortodo¬
xam sibi ad sotiet fidem : & unius
uxoris tantũmodo. & catholiex aec¬
clesi& uir ep̃s uocitetur. Sequitur
deinde: & ait. Sobriũ. Hoc ẽ non
uino tantũ. sed & uiciis parcũ. ut
nec uino amplius indulgeat quam
niatur. Et adiunxit sequentia. di¬
cens. Prudentẽ. Prudentiã quipo¬
pe non mundialẽ dequa dicitur
quod stultitia sit apud dm̃. sed pru¬
dentiam spiritalẽ. id est quȩ &ope¬
re circũssecta sit . & uerbo perita :
ut sit astutus sicut serpens. & simplex
sicut columba. Et denuo infert. Or¬
natum. Quod si iuxta sensum litte¬
r& tantũ respoiciamus. non aliud¬
insacerdote ornatũ quã amictũ
querimus clariorẽ. Uerbi gratia.
Castorinas querimus & sericas ues¬
tes. & ille se inter episcopos credat
esse auctore. qui uestẽ induerit cla¬

Expanded text:
perscruteris, monet ne per cathoperscruteris, monet ne per catholicum dogma sensum inveniatur episcopus habere haereticum, sed Christianam tantum catholicam et orthodoxam sibi associet fidem, et unius uxoris tantummodo et catholicae Ecclesiae vir episcopus vocitetur. Sequitur deinde, et ait: Sobrium , hoc est, non vino tantum, sed et vitiis parcum; ut nec vino amplius indulgeat, quam niatur. Et adjunxit sequentia, dicens: Prudentem. Prudentiam quippe non mundialem, de qua dicitur quod stultitia sit apud Deum : sed prudentiam spiritalem, id est, quae et opere circumspecta sit, et verbo perita; ut sit astutus sicut serpens, et simplex sicut columba . Et denuo infert: Ornatum. Quod si juxta sensum litterae tantum respiciamus, non aliud, sacerdotes, quam amictum quaeremus clariorem; verbi gratia, castorinas quaeremus et sericas vestes : et ille se inter episcopos credit esse altiorem, qui vestem induerit cla
Abbreviated transcription (Latin):
de his persingula episcopales actus de¬
pingit. Sic adcunctos episcopos beatꝰ
ait apostolus paulus. fidelis sermo Mcsi
diceret. De quo sum locuturus. ueraci¬
ter loquor. Nequis me existimet fuis¬
se mentitũ: subiunxit. Siquis episco¬
patum desiderat. bonum opus desi¬
derat. Hoc est. Si episcopus ẽẽ deside¬
ras: magnum ẽ quod esse cupis. sed
& si opus bonũ simul amplectaris.
Nam si aliter ẽẽ cupis. episcopus eẽ
non potes. quia sequitur. Opor¬
tet enim episcopũ in reprehen¬
sibilem esse Inreprehensibilem ait.
Nam si episcopus reprehenditur.
deformiter culpe subditur. Et pro¬
fecto culpa adreatũ trahit. reatus
ad poena. poena perducit usq admor¬
tem. Ecce adquid uoluitur: digni¬
tas episcopalis. Et post paululuait.
Unius uxoris uirum. Si ad suꝑficiẽ
tantũ litterae respiciamus: ꝓhibet
ligamũ episcopũ ordinari. Si uero
ad altiorem sensũ conscendimus. in hi¬
bet epm̃ duas usurpare aecclesias.
Et si adhuc introrsus profundiora.

Expanded text:
de iis per singula episcopales actus depingit. Sic ad cunctos episcopos beatus ait Apostolus: Fidelis sermo ; ac si diceret: De quo sum locuturus, veraciter loquor; ne quis existimet me fuisse mentitum. Subjunxit: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat , hoc est, si episcopus esse desideras, magnum est quod esse cupis: sed si et opus bonum simul amplectaris. Nam si aliter esse cupis, episcopus esse non potes, quia sequitur: Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse . Irreprehensibilem ait; nam si episcopus reprehenditur, deformiter subditur culpae. Et profecto culpa ad reatum trahit, reatus ad poenam, poena perducit usque ad mortem. Ecce ad quid volvitur dignitas episcopalis. Et post paululum ait: Unius uxoris virum . Si ad superficiem tantum litterae respiciamus, prohibet bigamum episcopum ordinari: si vero ad altiorem sensum conscendimus, inhibet episcopum duas usurpare Ecclesias: et si a
Abbreviated transcription (Latin):
nacurȩ exceptionẽ nobis arro¬
gare uideamur . aut cõmunẽ
recusare. Mors enim aequalis
est om̃ibus indiscreta pauꝑibus.
in excepta diuitibus. Et idõ
licet ꝑunius peccatũ in om̃s tam̃
ꝑtransiuit : ut quem generis non
refugimus auctorem. ñ refugi¬
amus & mortis: & sit nob sicut
per unũ mors. ita ꝑunum etiã
resurrectio Uec recusemus ue

Expanded text:
naturae exceptionem nobis arronaturae exceptionem nobis arrogare videamur, aut communem recusare. Etenim mors aequalis est omnibus, indiscreta pauperibus, inexcepta divitibus. Et ideo licet per unius peccatum, in omnes tamen pertransivit ; ut quem generis non refugimus auctorem, non refugiamus et mortis: et sit nobis sicut per unum mors, ita per unum etiam resurrectio; nec recuse
Abbreviated transcription (Latin):
& carnis ipsius nescire mensurã
Quid absurdius quã nescire qui
sis affectare quod nonsis : Aut
quid in prudentius qđ futurũ
scias idem cũ acciderit ferre ñ
possẽ : Natura ipsa nos reuo¬
cat. & huiuscemodi meroribus
quadam sui consolatione subducit
Quis ẽ. enimtam grauis luctus.
aut tã acerbus dolor. in quo non
int̃dum relaxetur animus :
Habet hoc natura: ut quã uis
homines in tristibus rebus sint.
tam̃ si modo homines sunt.
amerore mentẽ paulisꝑ abducant
puli qui ortus hominũ lugerent.
obitusq celebrarent. Nec impru¬
denter. Eos enim qui in hoc uitȩ
solum uenissent. merendos pu¬
cabant: eos uero qui ex istius mun¬
di ꝓcellis & fluctibus emersissent
non iniusto gaudio ꝓsẽquendos
arbitrabantur. Nos quoq: iosi
naturales dies de functorũ obli¬
uiscimur : & eum quo obierint
diẽ celebri sollemnitate renoua¬
mus. Non .ẽ ergo grauis sub¬
eundus meror scđm naturam:
ne aut excellentiorem aliquã

Expanded text:
et carnis ipsius nescire mensuram. et carnis ipsius nescire mensuram. Quid absurdius, quam nescire qui sis, affectare quod non sis? Aut quid imprudentius, quam quod futurum scias, id cum acciderit, ferre non posse? Natura ipsa nos revocat, et ab hujuscemodi moeroribus quadam sui consolatione subducit. Quis est enim tam gravis luctus, aut tam acerbus dolor, in quo non interdum relaxetur animus? Habet hoc natura, ut quamvis homines in tristibus rebus sint; tamen si modo homines sunt, a moerore mentem paulisper abducant. puli, qui ortus hominum lugerent, obitusque celebrarent. Nec imprudenter; eos enim qui in hoc vitae salum venissent, moerendos putabant: eos vero qui ex istius mundi procellis et fluctibus emersissent, non injusto gaudio prosequendos arbitrabantur. Nos quoque ipsi natales dies defunctorum obliviscimur, et eum quo obierunt diem, celebri solemnitate renovamus. 6. Non est ergo gravis subeundus moeror secundum naturam; ne aut excellentiorem aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
neret. & idõ mortẽ non eẽ lu-¬
gendam. Primũ quia cõmunis
sit & cunctis debita: deinle
quia nos sȩculi huius absoluat
uerumnis. postremo quia som¬
ni specie ubi ab istius mundi
labore requietum sit. uigor nob
uiuatior refundatur. Quem
enim non soletur resurrectionis
gr̃a: Quem non excludat mero¬
rem sicredas nichil perire morte.
immo ipsius celeritate fieri morti
plus perire ne posit: Erit ergo
fr̃s carissimi ut in adhortatione
cõmuni etiam fr̃ĩ nr̃m pendamus
affectum. Nec ab eo longius
deuiasse uideamur. si ꝑresurre¬
ctionis spem. & futurae gloriae
suauitatem. eciam insermone
nobis reuiuiscat. Ordiamur
igitur abeo: ut lugendũ nobis
nr̃orum obitũ non ẽẽ. doceamus
Quid enim absurdius quã ut id
qđ scias om̃ibus ẽẽ praescriptum.
quasi speciale deplores: Hoc
est animũ supra conditionem
extollere. legem ñ recipere com¬
munem. Naturue consortium
recusare. mentẽ carnis inflari.

Expanded text:
neret; et ideo mortem non esse luneret; et ideo mortem non esse lugendam: primum, quia communis sit, et cunctis debita: deinde, quia nos saeculi hujus absolvat aerumnis: postremo, quia somni specie ubi ab istius mundi labore requietum sit, vigor nobis vivacior refundatur. Quem dolorem non soletur resurrectionis gratia? quem non excludat moerorem, si credas nihil perire morte; immo ipsius mortis celeritate fieri, ut plus perire non possit? Erit ergo, fratres charissimi, ut in adhortatione communi, etiam fratri nostrum pendamus affectum: nec ab eo longius deviasse videamur, si per resurrectionis spem, et futurae 1136 gloriae suavitatem, etiam in sermone nobis hodie reviviscat. 4. Ordiamur igitur ab eo, ut lugendum nobis nostrorum obitum non esse doceamus. Quid enim absurdius, quam ut id quod scias omnibus esse praescriptum, quasi speciale deplores? Hoc est animum supra conditionem extollere, legem non recipere communem, naturae consortium recusare, mentem carnis inflari,
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem. Simul quia frem
sepius allocuti sumus. & oculis
tenebamus: absurdum ñ fuit
relaxare paulisper affectum
naturae Qui lacrimis magis
pascitur. fletibus delinitur. stu¬
pore defigitur. Mollis enim
& tenera species . ẽ. & forma pieta¬
tis. Uil insolens amat nil in¬
mite nil durum Ferendo
autem ꝓbatur patientia. quã
resistendo. Ergo quia dudum
diem mortis int̃ lacrimabiles
aspectus debuit animũ inclinare
fraternũ qui totũ tenebat: Nunc
qm die septimo ad sepulcrũ redi¬
mus qui dies symbolum futurȩ
quietis. ẽ: a fr̃e paululum ad
cõmunẽ humani generis cohor¬
tationem iuuat deriuare m̃tẽ.
intentionemq: trans fundere.
ita ut neq totis sensibus defiga¬
mur infr̃e ne obrepat affectus.
eum quẽ diligimus deseramus:
& uere ipsi nõbis tanti doloris
augeamus in iuriam. si hodie
nobis & insermone moriamur
Unde ꝓposuimus fr̃s carissimi
solari nos cõmuni usu. nec durũ
putare quicquid uniuersos ma¬

Expanded text:
dolorem: simul quia fratrem dolorem: simul quia fratrem saepius allocuti sumus, et oculis tenebamus, absurdum non fuit relaxare paulisper affectum naturae, qui lacrymis magis pascitur, fletibus delinitur, stupore defigitur. Mollis enim et tenera species est forma pietatis, nihil insolens amat, nihil immite, nihil durum: ferendo autem magis probatur patientia, quam resistendo. 2. Ergo quia dudum dies mortis inter lacrymabiles aspectus debuit animum declinare fraternum, quia totum tenebat; nunc quoniam die septimo ad sepulcrum redimus, qui dies symbolum futurae quietis est, a fratre paululum ad communem humani generis cohortationem juvat derivare mentem, intentionemque transfundere; ita ut neque toti sensibus defigamur in fratre, ne obrepat affectus: eum, quem diligimus, deseramus; et vere ipsi nobis tanti doloris augeamus injuriam, si hodie nobis et in sermone moriatur. 3. Unde, proposuimus, fratres charissimi, solari nos communi usu, nec durum putare, quidquid universos ma
Abbreviated transcription (Latin):
eq enĩ umquã plixius abfu¬
imus anobis Tu tam̃ solebas
reuisere. Nunc qm̃ turedire
lam non potes: nos ad te ibimꝰ
A equum. ẽ. ut officiũ rependa¬
mus Sub eamus uicem. Nun¬
quam nobis fuit uitȩ conditio
discretior. Semꝑ aut sanitas
aut aegritudo cõmunis: ut cũ
consurgeret. Quomodo ius nr̃m
amisimus : Et nunc consortiũ
aegritudinis fuit. quomodo mor¬
tis consortium ñ fuit :¬
ibi nunc om̃ps ds̃
innoxiam cõmendo animam:
Tibi hostiam meã offero. Cape
ꝓpitius ac serenus fraternum
munus. sacrificium sacerdotis
Huec mei iam liba p̾mitto.
in hoc ad ce pignore uenio. non
pecuniue sed uitae pignor e
Ne me diutius residere facias
tanti foenoris debitorem.
Non mediocris. ẽ. frat̾ni amoris
usura. nec uilis naturȩ sors.
quã cumulant incrementa uir¬
tutis. Possunt ferre: sicito
indulsimus
desiderio
ne canquã feruenti plagȩ au¬
steriora ad hibita medicam̃ta.
ex asperarent magis quã lenirent

Expanded text:
Neque enim umquam prolixius abfuNeque enim umquam prolixius abfuimus a nobis, tu tamen solebas revisere. Nunc quoniam tu redire jam non potes, nos ad te ibimus: aequum est ut officium rependamus, subeamus vicem. Numquam nobis fuit vitae conditio discretior: semper aut sanitas aut aegritudo communis; ut cum consurgeret. Quomodo jus nostrum amisimus? Et nunc consortium aegritudinis fuit, quomodo mortis consortium non fuit? 80. Tibi nunc, omnipotens Deus, innoxiam commendo animam, tibi hostiam meam offero: cape propitius ac serenus fraternum munus, 1136 sacrificium sacerdotis. Haec mei jam libamina praemitto, in hoc ad te pignore venio, non pecuniae, sed vitae pignore; ne me diutius residere facias tanti fenoris debitorem. Non mediocris est fraterni amoris usura, nec vilis naturae sors, quam cumulant incrementa virtutis. Possum ferre, si cito indulsimus desiderio, ne tamquam ferventi plagae austeriora adhibita medicamenta exasperarent magis, quam lenirent
Abbreviated transcription (Latin):
astruat lacrimas ñ doloris. et
cõmunis seriem deplorationis.¬
in metu pudoris obtexat. Con¬
solare ergo. qui potest adire
animũ. penitracre mentem:
Cernat te esse presentẽ Senti¬
at non esse defunctum. ut cuiꝰ
secura de merito. eius defuncta
solatio. discat ꝓeo non grauiter
dolere. qui se admonuerit non
dolendum: Sed quid demoror¬
frr. quid expectem. ut nr̃a tecũ
cõmoriatur & quasi consepelia t᷑
oratio: Licet ipsa species & ex¬
animis corporis forma solecur.
ceat: nichil inquam moror.
Procedamus ad tumulum. Sed
prius ultimũ corã popło ualedico
Pacem p̾dico Osculum soluo
Prȩcede ad illam communem
om̃ibus & debitam. sed iã michi
prȩceteris desiderabilem domũ
Para hospitii consortium Et
quem ad modũ hic om̃ia nobis
fuere cõmunia: ita illic quoq
ius diuiduum nesciamus. Ne
queso cupientem tui diu deseraes
Properantem expecta ẜ esti¬
nantem adiuua. Et s̃ diutius
morari tibi uidebor. accersi

Expanded text:
astruat lacrymas, non doloris; et astruat lacrymas, non doloris; et communis seriem deplorationis metu pudoris obtexat. Consolare ergo qui potes adire animum, penetrare mentem. Cernat te esse praesentem, sentiat non esse defunctum; ut cujus secura de merito, ejus functa solatio, discat pro eo non graviter dolere, qui se admonuerit non esse dolendum. 78. Sed quid egor? quid exspectem, ut nostra tecum commoriatur, et quasi consepeliatur oratio? Licet ipsa species et exanimis corporis forma soletur, ceat; nihil, inquam, moror, procedamus ad tumulum. Sed prius ultimum coram populo vale dico, pacem praedico, osculum solvo. Praecede ad illam communem omnibus et debitam, sed jam mihi prae caeteris desiderabilem domum. Para hospiti consortium; et quemadmodum hic omnia nobis fuere communia, ita illic quoque jus dividuum nesciamus. 79. Ne, quaeso, cupientem tui diu differas, properantem exspecta, festinantem adjuva, et si diutius morari tibi videbor, accerse.
Abbreviated transcription (Latin):
peret. rursus cam̃ ipsum pieta¬
tis dolorem. studio religionis
accendit: strata humi. & totũ
gremio sui complexa tumulũ.
laborioso fessa incessu. tristis
affectu. dies noctesq merorem
inte gr̃am. licet fletũ plerumq
sermone suspendat. in oratione
renouet : Et quãuis scriptura¬
rum memoria consolationes
serentibus p̃currat: flendi tam̃
desiderio. precandi assiduitate.
compensat lacrimarũ ubtate :
tunc p̃cipue quando nemo
int̾rumpere possit instaurans
Ita quod miserearis habes: qđ
rep̃hendas ñ habes Flere enĩ
in oratione. uirtutis. est. Et
quamquã istud familiare uirgi¬
nibus quibus mollior sexus. tẽ.¬
nerior affectus. contuitu cõmu¬
nis fragilitatis in lacrimas etiã
sine domestici sensu doloris exu¬
berat: cam̃ cũ maior causa me¬
rendi .ẽ finis meroris excludit᷑
De est igitur consolandi uia:
quia suppetit excusandi gr̃a
Ueq enim possis ꝓhibere qđ
doceas: p̃sertim cũ religionis

Expanded text:
peret; rursus tamen ipsum pietaperet; rursus tamen ipsum pietatis dolorem studio religionis accendit, strata humi et totum gremio sui complexa tumulum, laborioso fessa incessu, tristis affectu, dies noctesque moerorem integrat? Nam licet fletum plerumque sermone suspendat, in oratione renovat: et quamvis Scripturarum memoria consolationes serentibus praecurrat; flendi tamen desiderium precandi assiduitate compensat, lacrymarum ubertatem tunc praecipue, quando nemo interrumpere possit, instaurans. Ita quod miserearis, habes: quod reprehendas, non habes; flere enim in oratione virtutis est. Et quamquam istud familiare virginibus, quibus mollior sexus, tenerior affectus, contuitu communis fragilitatis in lacrymas etiam sine domestici sensu doloris exuberat; tamen cum major causa moerendi est, finis moeroribus excluditur. 77. Deest igitur consolandi via, quia suppetit excusandi gratia. Neque enim possis prohibere, quod doceas; praesertim cum religionis
Abbreviated transcription (Latin):
Ueq enĩ sine te esse possum: aut
tui non meminissẽ umquã. aut
meminissẽ sine lacrimis. Oama¬
ri dies. qui int̾ruptã copulam
ꝓditis. O flebiles noctes quue
tam bonũ consortem quietis &
indiuiduum michi comitẽ ꝑdidistis
Quas ederetis cruces. nisi se of¬
funderet imago presentis. nisi uisi¬
ones animi rep̃sentarent: quẽ
species corporis denegaret :
am lam frrater animo meo
carissime. quamquã tu inmati-¬
ro decesseris obitu : beatus tam̃
qui ista non sustines. nec amissũ
frẽm merere compelleris. quẽ
absentẽ diu ferre ñ poteras. sed
recursu celeri reuisebas. Quod
si tunc solitudinis meue tedia
repellere. mȩstitiam fraternȩm̃tis
alleuare ꝓperabas. quanto nẽ
crebrius afflictũ animũ debes
reuisere. & exte conceptũ ꝑte
linire merorem: Ac michi
cam dat aliquas officii usus in¬
ducias. & obsequii sacerdo talis
intentio abducit animum
Scũe uero sorori quid fiet. quae
licet diuino metu pietatem tem¬

Expanded text:
Neque enim sine te esse possum, aut Neque enim sine te esse possum, aut tui non meminisse umquam, aut meminisse sine lacrymis. O amari dies, qui interruptam copulam proditis! O flebiles noctes, quae tam bonum consortem quietis, et individuum mihi comitem perdidistis! Quas ederetis cruces, nisi se offunderet imago praesentis, nisi visiones animi repraesentarent, quem species corporis denegaret! 75. Jam jam, frater animo meo charissime, quamquam tu immaturo decesseris obitu; beatus tamen, qui ista non sustines, nec amissum fratrem moerere compelleris, quem absentem diu ferre non poteras, sed recursu celeri revisebas. 1134 Quod si tunc solitudinis meae taedia repellere, moestitiam fraternae mentis ablevare properabas; quanto nunc crebrius afflictum animum debes revisere, et ex te conceptum, per te lenire moerorem! 76. At mihi tamen dat aliquas officii usus inducias, et obsequii sacerdotalis intentio abducit animum: sanctae vero sorori quid fiet, quae licet divino metu pietatem tem
Abbreviated transcription (Latin):
uergente quodã iame in occasum
die quod non reuiseres quiescentẽ:
totus om̃i tempore indiuiduus af¬
fuisti. ita ut in illo ꝑfusus opere
membrorum. cũ ego uigilarem
tibi. tu uiueres michi dicerem
Quid est mors fr̃: Uam certe
nullis a me separare momentis
Ita enim ubiq pręsto eras: ut quã
in istius uitae usus habere nr̃i
copiam nequibamus. nunc nob
semꝑ & ubiq presto sit. Nam
tunc utiq omia pręsto. eẽ. non
poterant. Neq enĩ complexiones
nr̃ae. conspectusq & osculorũ
corporalium suauitates. locis om̃i¬
bus & om̃ibus temporibus sup¬
petebant. Animorũ imagines sẽꝑ
nobiscũ eraent: etiã quando non
eramus una Quae ne nunc qui¬
dem occiderunt. assiduoq: aduo¬
lant : quo maiore desiderio. co
maiori copia. Teneo igiturte fr.¬
nec te michi aut mors: aut tem¬
pus auellet. Ipsȩ dulces lacrimȩ
sunt. ipsi fletus locundi. quibus
restinguitur ardor animi. & quasi
relaxatos euaporat affectus

Expanded text:
vergente quodam jam in occasum vergente quodam jam in occasum die, quod non reviseres quiescentem, totus omni tempore individuus adfuisti; ita ut illo perfusus sopore membrorum, cum ego vigilarem tibi, tu viveres mihi, dicerem: Quid est mors, frater? Nam certe nullis a me separabare momentis; ita enim ubique praesto eras, ut quam in istius vitae usu habere nostri copiam nequibamus, nunc nobis semper et ubique praesto sit. Nam tunc utique omnia praesto esse non poterant; nec enim complexiones nostrae, conspectusque et osculorum corporalium suavitates locis omnibus et omnibus temporibus suppetebant. Animorum imagines semper nobiscum erant, etiam quando non eramus una: quae ne nunc quidem occiderunt, assiduoque advolant, quo majore desiderio, eo majore copia. 74. Teneo igitur te, frater, nec mihi te aut mors aut tempus avellet. Ipsae dulces lacrymae sunt, ipsi fletus jucundi, quibus restinguitur ardor animi, et quasi relaxatus evaporat affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
enim dees. qui cantis officiis re¬
p̃sentaris : Ad es inquã. & semꝑ
offunderis: & toto te anmo
Ac mente complector aspicio.
Alloquor. osculor. comp̃hendo.
uel in ipiã quiete nocturna. uł
in luce clara: cum reuisere. et
solari dignaris merentẽ. De¬
niq ipsae iam noctes quȩ quasi
molestiores uiuente te uideban¬
cur. quod mutui conspectus co¬
piam denegarent. ipse iã som¬
nus colloquiorum nr̃oꝵ dudũ
inter ruptor in amabilis. dulcis
ẽẽ iam coepit. qui te michi reddit
Non igitur miseri sed beati. quoꝵ
nec presentia deficit. nec cura
minuitur. & augetur gr̃a Et enĩ
somni similis imago mortis
Quod si in quiete nocturna uincu¬
lis adhuc corporeis inhaerentes.
& quasi in carcerali ligatȩ claustra
membrorum. possunt tam̃ animȩ
altiora & discreta ꝑspicere. quan¬
to magis spectant haec cũ iam
puro aethereoq sensu. nulla cor¬
poreae labes impedim̃ta patiun¬
tur. Meritoq michi conquerenti.

Expanded text:
enim dees, qui tantis officiis reenim dees, qui tantis officiis repraesentaris? Ades, inquam, et semper offunderis, et toto te animo ac mente complector, aspicio, alloquor, osculor, comprehendo vel in ipsa quiete nocturna, vel in luce clara; cum revisere et consolari dignaris moerentem. Denique ipsae jam noctes, quae quasi molestiores, vivente te, videbantur; quod mutui conspectus copiam denegarent: ipse jam somnus colloquiorum nostrorum dudum interruptor inamabilis, dulcis esse jam coepit; quia te mihi reddidit. Non igitur miseri, sed beati; quorum nec praesentia deficit, nec cura minuitur, et augetur gratia. Etenim somni similis imago mortis. 73. Quod si in quiete nocturna vinculis adhuc corporeis inhaerentes, et quasi inter carceraria religatae claustra membrorum; possunt tamen animae altiora et discreta perspicere: quanto magis spectant haec, cum jam puro aethereoque sensu nulla corporeae labis impedimenta patiuntur! Meritoque mihi conquerenti,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi aliqua solatia reppererunt
qui finẽ sensus defectũq naturȩ
mortem arbitracti sunt. quanto
magis nos quibus meliora post
mortẽ prȩmia bonorũ factorũ
conscientia pollicetur. Habent
zentiles solatia sua: quia requi¬
em malorũ om̃ium mortem
existimant. Et ut uitȩ fructu
carent: Ita etiã caruisse se pu.¬
tant om̃i sensu & dolore pęna¬
rum. quas in hac uita graues &
assiduas sustinemus : Nos uero
ut erectiores p̃mio. ita etiã pati¬
entiores solatio eẽ debemus:
Nofi enĩ amitti sed prȩmitti ui¬
dentur : quos non absumpta mors
sed aet̾nitas receptura. ẽ. Cessabunt
ergo lacrimue. Aut sicessare non
poter̃. in cõmunibus lamentis
flebo tefrr. & sub dolore publico
domesticos gemitus tegam Na
cessare qui poterunt. cũ ad om̃em
sonũ nominis tui lacrimȩ subre¬
pant. uel cũ usus ipse recordatio.¬
nem excitat. uel cũ affectus
imaginẽ rep̾sentat. uel cũ recor¬
datio dolorem renouat: Quando

Expanded text:
sibi aliqua solatia repererunt, sibi aliqua solatia repererunt, qui finem sensus, defectumque naturae mortem arbitrati sunt; quanto magis nos, quibus meliora post mortem praemia bonorum factorum conscientia pollicetur! Habent gentiles solatia sua, quia requiem malorum omnium mortem existimant: et ut vitae fructu carent, ita etiam caruisse se putant omni sensu et dolore poenarum, quas in hac vita graves et assiduas sustinemus. Nos vero ut erectiores praemio, ita etiam patientiores solatio esse debemus; non enim amitti, sed praemitti videntur, quos non assumptura mors, sed aeternitas receptura est. 72. Cessabunt ergo lacrymae: aut si cessare non poterunt, in communibus lamentis flebo te, frater, et sub dolore publico domesticos gemitus 1133 tegam. Nam cessare qui poterunt, cum ad omnem sonum nominis tui lacrymae subrepant, vel cum usus ipse recordationem excitat, vel cum affectus imaginem repraesentat, vel cum recordatio dolorem renovat? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
& iuuenes nr̃i seruierunt. et forces
nr̃i inualidi facti sunt. Et quod
om̃ium maius signaculũ syon
qm̃ resignata . ẽ. de gła sua nunc.
& tradita ẽ. in manibus eorũ qui
nos oderunt. Tu ergo excute
tuam multã tristitiã. & depone
abste multitudinẽ dolorum. ut
tibi repropitietur fortis. & requi¬
em faciat tibi alcissimus requieti¬
onem dolorum. Cessabunt igit᷑
lacrimae Parendum . ẽ. enim
remediis salutaribus. quia de¬
bet aliquid inter fidos & infidos
int̾ essẽ Fleant ergo qui spẽ
resurrectionis habere ñ possunt
quã non sententia dĩ eripit. sed
fidei inclementia. Int̾sit int̾ xp̃i
seruulos. idolorumq cultores: ut
illi fleant suos quos in ꝑpetuum
existimant interisse. Illi nullas
habeant lacrimarum ferias. nul¬
lam tristitiae requiem consequan¬
tur: qui nullã putant requiem
mortuorũ. Nobis uero quibus
mors non naturȩ sed uitȩ ipsius
finis. est. qm̃ in melius ipia nacu¬
ra reparatur: flecus om̃is casus
mortis abstergat. Certe si illi

Expanded text:
 juvenes nostri servierunt, et fortes nostri invalilidi facti sunt. Et quod omnium majus, signaculum Sion quoniam resignata est de gloria sua, nunc et tradita est in manibus eorum, qui nos oderunt. Tu ergo excute tuam multam tristitiam, et depone abs te multitudinem dolorum; ut tibi repropitietur fortis, et requiem faciat tibi Altissimus requietione dolorum . 70. Cessabunt igitur lacrymae, parendum est enim remediis salutaribus, quia debet aliquid inter fidos et perfidos interesse. Fleant ergo qui spem resurrectionis habere non possunt, quam non sententia Dei eripit, sed fidei inclementia. Intersit inter Christi servulos, idolorumque cultores; ut illi fleant suos, quos in perpetuum existimant interiisse: illi nullas habeant lacrymarum ferias, nullam tristitiae requiem consequantur, qui nullam putant requiem mortuorum. Nobis vero quibus mors non naturae, sed vitae istius finis est; quoniam in melius ipsa natura reparatur, fletus omnes casus mortis abstergat. 71. Certe si illi
Abbreviated transcription (Latin):
lere quod iam noueris accidissẽ
Aliud enĩ summam formidinis
coaceruat. aliud finẽ expectat
doloris An dominis ius est. quȩ
non creauerint transferre man¬
cipia dõ: Non est: Sed non
suppetit expectare meantem:
suppetit tam̃ precedentem sequi

Expanded text:
lerare quod jam noveris accidisse. lerare quod jam noveris accidisse. Aliud enim summam formidinis coacervat, aliud finem exspectat doloris. 16. An dominis jus est, quo decreverint, transferre mancipia, Deo non est? Sed non suppetit exspectare remeantem; suppetit tamen praecedentem sequi
Abbreviated transcription (Latin):
futurorum. Desideramus amis¬
sos. Duo sunt enĩ quae ma¬
xime agunt. Aut desiderium
eorũ quos amiserimus sicut meo
exemplo mecior: aut quod eos
uitue suauitate priuatos. ere¬
pros laboris sui fructibus arbi¬
tremur. Tenera enĩ amoris. ẽ.
tit illatio. quae inꝓuiso affectũ
excitat. ut sedandi magis quam ex.¬
cludendi doloris facultas relin-¬
quatur : simul quia piũ uidetur
desiderare quod amiseris. & specie
uirtutis ad olescit infirmitas
Sed cur tu putes patientiorem
illam. ẽẽ. debere. quae dilectum
ad peregrinandũ miserit. & mili¬
tiae grãtia uel susceptue admi-¬
nistrationis officio. uel negocian¬
di usu trans fretassẽ cõpererit.
quã te qui non fortuitu arbitrio
dereliqueris aut studio pecuniȩ.
sed lege naturue: Sed recupe¬
randi tibi interclusa spes: quasi
cuiquã certa redeundi. Et ple¬
rumq: dubia plus fatigant. ubi
periculi metus integer : grauiusq
est timere ne acciderit. quã do¬

Expanded text:
futurorum. 14. Sed desideramus amisfuturorum. 14. Sed desideramus amissos. Duo sunt enim quae maxime angunt, aut desiderium eorum, quos amiserimus, sicut meo exemplo metior: aut quod eos vitae suavitate privatos, creptos laboris sui fructibus arbitremur. Tenera enim 1139 amoris est titillatio, quae improvisum affectum excitat, ut sedandi magis, quam excludendi doloris facultas relinquatur: simul quia pium videtur desiderare quod amiseris, et specie virtutis adolescit infirmitas. 15. Sed cur tu putes patientiorem illam esse debere, quae dilectum ad peregrina dimiserit, et militiae gratia, vel susceptae administrationis officio, vel negotiandi usu transfretasse compererit; quam te qui non fortuito arbitrio derelinqueris, aut studio pecuniae, sed lege naturae? At recuperandi tibi interclusa spes: quasi cuiquam certa sit redeundi. Et plerumque dubia plus fatigant, ubi periculi metus integer, graviusque est timere, ne acciderit, quam to