comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuit pegrinatus ẽ. ꝙ ꝙ̃ uniu̾sum
eum alicuius nobilitate scie per¬
cipiẽde fames rapiebat. Ita q⁊
in egypto didicit quecũq mag̾
illic habebãtur. atq docebãt᷑. Et¬
de inde ineas ytalie ꝑtes deueni
ditis emmnetiorib in ea doctorib¬
facillime cop̾hendit. Et qr magi¬
tiu socͣte singulaĩt̾ diligebat᷑ er̃
loquentem fet̾e in oĩb ẜmonibi
suis faciẽs. etra illa q̃ abaliis di¬
dicerat uł ip̃e quãta potuerat in¬
teligetia uiderat. cum illius lepõe¬
et moralib disputationib tẽpa¬
uit. Itaq cum studium sapietie
mactioe ⁊ cõtem platioẽ u̾setur.⁊
tn una pars enis actiua altera o¬
templatiua dici pot̾. Quaꝵacti¬
ua ad agedam uitaz .i. ad more
instru endos ꝑtinet. cõteplatiua
aut ad cõspiciẽdas nẽ causas et
sincenssimã ueĩtate. Socratas
in actiua excellisse inemoraret᷑.
pitagoras uero magis cõtẽplari¬
ue qb potuit in telligẽtie uinb
in stitisse. proinde psato utrãq

Expanded text:
tuit peregrinatus est, quaquauersum eum alicuius nobilitatae scientiae percipiendae fama rapiebat. Itaque et in Aegypto didicit quaecumque magna illic habebantur adque docebantur, et inde in eas Italiae partes uenieditis eminentioribfacillime comprehendit. Et quia magistrum Socratem singulariter diligebat, eum loquentem fere in omnibus sermonibus suis faciens, etiam illa quae vel ab aliis didicerat, vel ipse quanta potuerat intelligentia viderat, cum illius lepoet moralibus disputationibus temperauit. Itaque cum studium sapientiae in actione et contemplatione uersetur, unde una pars eius actiua, altera contemplatiua dici potest quarum actiua ad agendam uitam, id est ad mores instituendos pertinet, contemplatiua autem ad conspiciendas naturae causas et sincerissimam ueritatem: Socrates in actiua excelluisse memoratur; Pythagoras uero magis contemplatiuae, quibus potuit intellegentiae uiribus, institisse. Proinde Plato utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Iste anaximẽ discipuluu q
successore reliquit. q om̃s ter
cas/ aci in finito dedit. Anaxa
ex infinita mat̾ia que costaret
diogenes quoq anaximeĩs als
auditor a erez qui dez dixit reru
ẽẽ mateia. de qua oĩa fierẽt ser
eum eẽ ꝯpote diuine roĩs sine
qua nichil exes fieri posset. Aua¬
xagore succesfit auditor eius a¬
rent ita putauit cõstare õĩa ut
in esse etiã mete dicẽt que cor¬
pora et̾na .i. illas ꝑticulas cõi¬
gendo et disponẽdo ageret oĩa.
Socrates huius discipulus fu¬
se ꝑhibetur magister platonis
ad corigẽdos cõ ponẽdos q more
flexisse memoratur cum ante
eum om̃s magis physicis .i. na
turalib reb psciutadis opar ma¬
xima in pẽdem̃t. Quare aute¬

Expanded text:
ns. Iste Anaximenen discipulum et successorem reliquit, qui omnes rerum causas aeri infinito deex infinita materia, quae constaret Diogenes quoque, Anaximenis alter auditor, aerem quidem dixit rerum esse materiam, de qua omnia fierent; sed eum esse compotem diuinae rationis, sine qua nihil ex eo fieri posset. Anaxagorae successit auditor eius Arrent, ita putauit constare omnia, ut inesse etiam mentem diceret, quae corpora aeterna, id est illas particulas, coniungendo et dissipando ageret omnia. Socrates huius discipulus fuisse perhibetur, magister Platonis,ad corrigendos componendosque mores flexisse memoratur, cum ante illum omnes magis physicis, id est naturalibus, rebus perscrutandis operam maximam inpenderent.
Abbreviated transcription (Latin):
pħor inuigilasse ac la borasse ⁊¬
uidet industra. An uõ siẽ quidã
de illo beniuoletius suspicaturi
nolebat in mudos t̾renis cuptoi¬
tatib aios se extẽdere indiuina
conan. quado quidez ab eis cas
reꝵ utoebat inquin. quas prima
atq sũmas nõ nisi inunius ne¬
ti ac sũmi dei uolutate credebat
lñ nõ eas putabat nisi mũda¬
ta mẽte posse cõp̃hẽdi. Et s̃o pur¬
gãde bonis morib uite cẽsebat
in stadum. ut deprim̃tib libidi¬
nib exhonoratus animus nali
nigore. in et̾na se attoleret nãz¬
tis inimicitiis calũpmosa crimi¬
natiõe dapnatus morte multa
uitas publice lux induos accu¬
satores eius usq ad deo ppłi ĩ di¬
gnatiõe cõu̾sa. ut unus eoꝵ opp̃s¬
sus ui multitudinis inteĩret. Exi¬
lio aut uolutario atq ꝑpetuo pe¬
nam simile alt̾ euaderet. Tam p¬
clara igitur uite morcis q fama
socrates reliquid pliimos sue i¬
honesto apud suos loco natus. ⁊¬

Expanded text:
phorum inuigilasse ac laborasse uidetur industria, an uero, sicut de illo quidam beneuolentius suspicantur, nolebat inmundos terrenis cupiditatibus animos se extendere in diuina conari. Quando quidem ab eis causas rerum uidebat inquiri, quas primas adque summas non nisi in unius ac summi Dei uoluntate esse credebat; unde non eas putabat nisi mundata mente posse conprehendi; et ideo purgandae bonis moribus uitae censebat instandum, ut deprimentibus libidinibus exoneratus animus naturali uigore in aeterna se adtolleret natis inimicitiis calumniosa criminatione damnatus morte multatuitas publice luxit, in duos accusatores eius usque adeo populi indignatione conuersa, ut unus eorum obpressus ni multitudinis interiret, exilio autem uoluntario adque perpetuo poenam similem alter euaderet. Tam praeclara igitur uitae mortisque fama Socrates reliquit plurimos suae phihonesto apud suos loco natus,
Abbreviated transcription (Latin):
ie est. Quid enim aluid dieb horis a
momẽtis q singulis agitur. donec
ea comsumata mors que agebatur
impleatur. et incipiat iam tẽpuᷤᷤ ee
pos mortem. ꝙ cum uita detraheret᷑
erat in morte. Numqua igit᷑ inuita
so est ex quo ẽ inisto cõpoe moriẽte
totius quam uiuẽte. S et inuita ⁊
.s. inqua niuit donec tota de trahatỹ
in morte autẽ qr iã morit᷑ cũ uita de¬
thitur. Si enim non ẽ ĩ uita quid
est ꝙ de trahit donec eius fiat ꝑfcãꝰ
sũptio. si aũt non ẽ in morte. quid
est uice ip̃a detractior

Expanded text:
te est. Quid enim aliud diebus, horis, te est. Quid enim aliud diebus, horis, momentisque singulis agitur, donec ea consumpta mors quae agebatur, impleatur; et incipiat jam tempus esse post mortem, quod, cum uita detraheretur, erat in morte? Numquam igitur in uita homo est, ex quo est in isto corpore moriente potius quam uiuente, si et in uita e qua uiuit, donec tota detrahatur; in morte autem, quia iam moritur, cum uita detrahitur? Si enim non est in uita, quid est quod detrahitur, donec eius fiat perfecta consumtio? Si autem non est in morte, quid est uitae ipsa detractio?
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo quisq in
isto corpore morituro ẽẽ cepit nũqua
in eo nõ agitur ut mors ueniat. hocei
agit einꝰ mutabilitas toto tẽpõẽ uite
huius. si tñ uita dicenda est ut ueĩ¬
atur in mortẽ. nemo quippe est. qui
non ei post annũ sit quam ance an¬
num fuit et cras quã hodie. ⁊ hodie
quam heri. ⁊ paulo posꝙ̃ nũc et nũc ꝙͣ
breuior fuit celerius diẽdux ꝙͣ ille
cui lõgior. s cum equalit̾ et equalia
mom̾ita rapẽtur ambobus. alt̾ huit
prp ius alter remotius. quo nõ ĩpã
uelocitate ambo cũrebant: aluro ẽ
autẽ amplius uie pegisse. aliud tar¬
dius ambulasse. Quiergo usq ad mo¬
tem productiora tẽporis spatia agii
nõ lentius ꝑgit s plus itineĩs cõfical
Sorro si exillo ꝗsq incipit mori ho
est ee in morre exquo mn illo agi ce¬
pei̾t ip̃a mors .i. uite detractio. quia
cum detrahẽdo finita fuent. poste¬
mortẽ iam non erit ĩ morte proft̃o
exquo esse incipit in hoc corpore ĩ mõ¬

Expanded text:
enim quisque in isto corpore morituro esse coeperit, numquam in eo non agitur ut mors ueniat. Hoc enim agit eius mutabilitas toto tempore uitae huius si tamen uita dicenda est, ut ueniatur in mortem. Nemo quippe est, qui non ei post annum sit, quam ante annum fuit, et cras quam hodie, et hodie quam heri, et paulo post quam nunc, et nunc quam breuior fuit, celerius diem duxit quam ille, cui longior; sed cum aequaliter et aequalia momenta raperentur ambobus, alter habuit propius, alter remotius, quo non inpari uelocitate ambo currebant. Aliud est autem amplius uiae peregisse, aliud tardius ambulasse. Qui ergo usque ad mortem productiora spatia temporis agit, non lentius pergit, sed plus itineris conficit. Porro si ex illo quisque incipit mori, hoc est esse in morte, ex quo in illo agi coeperit ipsa mors, id est uitae detractio quia, cum detrahemortem jam erit, non in morte: profecto ex quo esse incipit in hoc corpore, in mor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ crederemus ꝑ quẽ fc̃s est mun¬
dus s nec maior mũdus nec isti
equalis in hoc mũdo fiei̾ poss. siãt
minorẽ facẽt infraistum siłr hoc
quoq parũ putaretur. Quia ẽgo
non oportebat ut nonũ facẽt mũ¬
dum. noua fecit in mũdo. ho eniz
de uirgine pro creatus ẽ et amortr¬
is in etenã iutam resuscitatus et
suꝑ celos exaltatus potẽtius for¬
tasse opus est ꝙͣ mũdus.

Expanded text:
e crederemus, per quem factus est mundus? Sed nec major mundus, nec isti aequalis in hoc mundo fieri posset. Si autem minorem faceret infra istum, similiter hoc quoque parum putaretur. Quia ergo non oportebat ut novum faceret mundum, nova fecit in mundo. Homo enim de virgine procreatus, et a mortuis in aeternam vitam resuscitatus, et super coelos exaltatus, potentius fortasse opus est quam mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quisꝗs penitẽtie
tecusat humilitate. deo ppropĩ¬
quare nõ cogitat. altõ eni ẽ le¬
ab illo engitur. qui adu̾sus il¬
lum se engit. ab illo prohicitũ
alia est sosiditas magnitudim
alia manitas in flatidis qfori
tumescit intus tabescit
pereunt
tunc pec̾ca tua. s tecu. nõ enim
in gehemiq reccare pͥmittens.
ant cumte ceꝑit torquẽ ignisi
etemus. satiandis libidinib co

Expanded text:
que poenitentiae recusat humilitatem, Deo propinquare non cogitat. Aliud est enim leab illo erigitur: qui adversus illum se erigit, ab illo projicitur. Alia est enim soliditas magnitudinis, alia est inanitas inflationis. Qui foris tumescit, intus tabescitPereunt enim peccata tua, sed tecum. Non enim in gehenna peccare permitteris aut, cum ceperit torquere ignis eternus, de satiandis libidinibus non
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ aut̃e ħ indicatur no mo. Ds
quippe sublimior añsuũ fcm̃ locuti¬
o ipiũs sui frĩ est ĩmutabił rõ que
nõ ht sonu strepentem atq transe¬
u̾tems uim sempiterne manẽte
et tpraliter opantem. ita loquitur
angłis scĩs. nob̾ aũt aliter longe p¬

Expanded text:
nobis autem hoc indicatur nostro modo. Dei quippe sublimior ante suum factum locutio ipsius sui facti est inmutabilis ratio, quae non habet sonum strepentem adque transeuntem, sed uim sempiterne manentem et temporaliter operantem. Hac loquitur angelis sanctis, nobis autem aliter longe p
Abbreviated transcription (Latin):
tare ꝓfi cere inapit patiliguas
ad uersantiu ꝗcũq illas nõdum
passus est nõdum ꝓficit ꝯcũq il¬
las nõ patitur. net conatur ꝓfice̾¬
nichilo hr̃e. deu solũ cogitare lucͥs
nongaudere dãpnis nõ cõtabes ce¬
re. omĩa q̃ sua uelle uendere ⁊ pan¬
penbus distribuere ⁊ sequi xp̃m pa¬

Expanded text:
tare proficere, incipit pati linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficenihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere et pauperibus tribuere, et sequi
Abbreviated transcription (Latin):
tione temporales res s eterña be ati¬
tudine et remissione peccator qui
sic orat tocte plangit. nõ cadat ad¬
ꝑ ꝓphetam dicit pofinsti lacamas in¬
cas in ospectu cuo. uos m̃o sat̾ deu a¬

Expanded text:
tione temporales res, sed aeternam beatitudinem et remissionem peccatorum. Qui sic oratper Prophetam dicit: Posui lacrymas meas in conspectu tuo . Vos modo sat
Abbreviated transcription (French):
dent᷑ et salubrit amonemur i¬
ar pectores sumus q pro pecas ĩ¬
m̃is regare cõpellimur. Et ioeo
ndu si indulgentia addeo pe¬
titur. ꝯscie sue aĩmus recordet᷑
ne quis qi sibi innoces placeat
et se extolledo płs peat instru¬
tur et docetur peccare se cotidie
dum cotioie pro pecc̃is iubetur
sua monet dicẽs. Si dixenmu

Expanded text:
 ammonemur, quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare conpellimur r, ut, dumindulgentiade de opetitur, conscientiae suae animus recordetur! ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se cotidie, dum cotidie pro peccatis iubetur sua monet dicens: \'si dixerimu
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s malicũ mali sint excẽt bon¬
os. Si bonus es mnimicũ nõ habe
bis nisi malum. Porro eatibi bo
nitas regła p̃fixa est. ut inmiceris
bonitatem peĩs tui qui facit solem
Ille u̾o eũ etiã creauit. Inimicos
gͦ dei malos et iniquos sepe ĩ scri¬
p̾tunis legimꝰ. ⁊ ꝑcit eis ille qui nõ
imicus omĩs ingratus est. Ab illo
eĩ h̃t qcꝗd boni habet. ab ip̃o enĩh¬
tuo ꝙ quẽ intollerabiliter pateñs
ꝗd p̾stitisti. Sieĩ ille ht̃ iminicu
qui ei tanta presticit. Et facit solẽ
orin facere. nec suꝑ terras pluere
tuo nͥ ut sit tͥ pax in t̾ra hoĩb bone
forte et si bonus es ex malo fcũs i¬
es bonus. Et sidens nõ pceret mn¬
alis. nec cuqui grãs ageres appere.

Expanded text:
 mali cum mali sint exercent bonos: si bonus es, non habes inimicum nisi malum. Porro tibi ea bonitatis regula praefixa est ut imiteris bonitatem Patris tui, qui solem ille vero cum quem creavit. Inimicos ergo Dei malos et iniquos saepe in Scripturis legimus: et parcit eis ille qui non inimicus ingratus est; ab illo enim habet quidquid boni habet. Ab ipso enim htuo, quem intolerabiliter pateris, quid praestitisti? Si ille eum habet inimicum qui ei tanta praestitit, et facit solem oriri facere, nec super terras pluere, potes, ut sit tibi pax in terra homini bonae forte si bonus es, ex malo factus es bonus; et si Deus non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, apparer
Abbreviated transcription (Latin):
ti. uł pphec ab hõib lib̾tati siue lib̾andi.
ex uita rusticana et ex opifficu exertita¬
tione et plebeyo labore tancoq feliciꝰ¬
gni et imitandi extiterunt. ppea eĩ et
ut ño głet᷑ oĩs caro coramdeo. Hec
itaq pĩa et sc̃a cogitatio. fac̃ ut etiam
tales amictancur. qm ulłm afferãt ⁊¬
mutate in melius inte documentum.
u ẽĩ apparet ucium ex proposito ẜui¬
cutis dei ueneñt anintam inopemq
laborio sasugiences. uacui pasci atq ne¬
stiri uoluerunt et insup honorari ab eiꝰ
a quib ꝯtepni conterq consueuem̃t.
tate corporis excusate se ño possunt p̃¬
tence quippe uite ꝯsuetudine ꝯm̃cut᷑¬
s ũbracuło male discipline se ꝯtegunt
ut ex malo intellecto euagłio precepta
apłica pue̾tere meclitentur. uere uol¬
lendo et fenu agri. s carnaliter sentĩe
do. Atq utin̾a isti ꝗ uacare nolũt. ma¬
nib oĩo uacarent ⁊ linguis n eĩta
młtos adimictatioe inuitarẽt sieis

Expanded text:
ter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto utique felicii et ut non glorietur omnis caro coram deo. haec itaque pia et sancta cogitatio facit, ut etiam tales admittantur, qui nullum adferant mutatae in melius uitae documentum. neque enim adparet utrum ex proposito seruitutis dei uenerint, an uitam inopem et laboriosam fugientes uacui pasci atque uestiri uoluerint et insuper honorari ab eis, a quibus contemni conterique consueuerant. xcusare non possunt praeteritae quippe uitae consuetudine conuincun— umbraculo malae disciplinae se contegunt, ut ex male intellecto euangelio praecepta apostolica peruertere meditentur: uere uollendo, et fenum agri, sed carnaliter sentieopter utinam isti, qui uacare uolunt manibus, omnino uacarent et linguis! neque enim tam multos ad imitationem inuitarent, si eis
Abbreviated transcription (Latin):
ria humilis unde sanaret supbos.
exaltauit se hõ ⁊cecidit. humiliauit
dimus. ille descẽdit. nos iacebamꝰ
ille se inclinauit piẽdamus ⁊ fgam̃
et non in penam cadamus. Ergo ĩ¬
clinatio ipĩus ħ ẽ. natus de spu scõ¬

Expanded text:
ria humilis, unde sanaret superbos. Exaltavit se homo, et cecidit: humiliavit dimus, ille descendit: nos jacebamus, ille se inclinavit. Prendamus et surgamus, ut non in poenam cadamus. Ergo inclinatio ipsius haec est, Natus est
Abbreviated transcription (Latin):
ritacis. alo qu om̃ia que a sapĩe¬
figurate dcã sũt. mendacia depu
llectu nõ sb̾sistit ueritas talib
dictis. sicut hõ qui habuit duo
filios.¬

Expanded text:
ritatis. Alioquin omnia quae a sapienfigurate dicta sunt, mendacia deputllectum non subsistit veritas talibus dictis. Non enim homo qui habuit duos filios
Abbreviated transcription (Latin):
se uin fortes q̃ si fłm sit diis se ẽẽ ge¬
nitos credant. uł eo m̃o aĩmus hu¬
manus uelud diuine stirpis fiduci¬
am gereres magnas asgcliendas
p̃sumat audacius. agit᷑ uehem̃tiꝰ.
⁊i ob hoc ĩpleat ip̃a secuntate felicuiᷤ.¬

Expanded text:
se uiri fortes, etiamsi falsum sit, dis genitos esse credant, ut eo modo animus humanus uelut diuinae stirpis fiduciam gerens res magnas adgrediendas praesumat audacius, agat uehementius et ob hoc inpleat ipsa securitate felici
Abbreviated transcription (Latin):
In oĩ oratioe et obsecratioe
dni uolimitatẽ inte. non tuam de
sine int̾missiõe oportet ⁊ soãs ma¬
nus sine ira ⁊ discetatioẽ ad deum
se sperantib p̾stat. flõ illi mĩa opir
erat. qr nullum huit petm̃ qui an¬
głos fecit et archangelos preposuit
cessaĩa fuit cuius sunt oĩa regna i¬
celoꝵ / qui cõstituit dnãtioẽs princi¬
patus. uirtutes. po testates. s ut i¬
nos elys nostris partipes regni ce¬
lor efficẽt patiens et paçificus est
dñs ut patiẽtia et pace sua mũdu̾
totum qui inmaligno positus erat
reçõciliaret deo et nos patientes pa
cifice sine ira et discetatioe simus

Expanded text:
In omni oratione et obsecratione Domini voluntatem in te, non tuam, desine intermissione oportet , et sanctas manus sine ira et disceptatione ad Deum se sperantibus praestat. Non illi misericordia opus erat, qui nullum habuit peccatum, qui Angelos fecit, et Archangelos praeposuitcessaria fuit, cujus sunt omnia regna coelorum, qui constituit Dominationes, Principatus, Virtutes, Potestates, sed ut nos eleemosynis nostris participes regni coelorum efficeret. Patiens et pacificus est Dominus, ut patientia et pace sua mundum totum, qui in maligno positus erat, reconciliaret Deo. Et nos patientes et pacifici sine ira et disceptatione simus
Abbreviated transcription (Latin):
que radicibus figũtur in t̾ra ⁊ in
auras geminando erũpũt atq ꝯ
lentia locu occupat. sĩc lapis atq
ip̃ius mũdane molis quecũq cer¬
nũtur uł c̾itangũtur electa: Pet oĩa¬

Expanded text:
quae radicibus figuntur in terra, et in auras germinando erumpunt atque lentia locum occupat, sicut lapis, atque ipsius mundanae molis quaecumque cernuntur vel etiam tanguntur elementa: haec o
Abbreviated transcription (Latin):
ditori. Nõ eĩ dens uelud sibicoet̾¬
na b ñ mũdu fabricaret suenit. s
ea ip̃e oĩo ex nichilo cũ rebus quas
de illa fecit instituit. Nec fuit ane
res ipãs q̃ facte uitent᷑ ex ipa. Ac p
est ꝯc̾ata nec fuit ũi fierent que
deus in pͥncipio fecit. ⁊ tñ fcã sũ
que om̃ipotens fecit. que frã con¬
posut impleuit ornauit. Si que
inp̾ncipio fecit ex nichilo utiq fẽ
ẽt ex hiis que fecit qcꝗd uoluent
facere potens est qr om̃ip̃s ẽ. In

Expanded text:
. Non eam Deus velut sibi coaeternam, unde mundum fabricaret, invenit: sed eam ipse ex omnino nihilo, cum rebus quas de illa fecit, instituit. Nec fuit ante res ipsas, quae factae videntur ex ipsa: ac per est creata: nec fuit unde fierent quae Deus in principio fecit: et tamen facta sunt quae omnipotens fecit, quae facta composuit, implevit, ornavit. Si enim quae in principio fecit, ex nihilo utique fecit; etiam ex his quae fecit quidquid voluerit facere potens est, quia omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
uiciate radicis
macla. ita propaginis traduce
infans quide unius diei aculpa
sit prime p̾naicatioĩs alienus
nisi ꝑ indebitã saluatoris gram
fueit liberatus

Expanded text:
im radicis macula ita propaginis traduce infans quidem unius diei a culpa sit primae praevaricationis alienus , nisi per indebitam Salvatoris gratiam fuerit liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
Nat. non anbitio huiꝰ scłi necat. ño
furoris exagitat. non equoꝵ crassi¬
tudo et amor inuitat. nõ pulceĩma
spẽs feminarũ auidũ reddit. non
hystrionum miẜabiliũ uerba ĩnsũ
excitant. nõ cõteptoes huĩ seculi ꝑ¬
tubant. no audatia extollit. nõ tpa
malignitas. non mobile̾ in stabile
lauiut intesligat dulcissima frat

Expanded text:
at, non furoris exagitat, non equorum crassitudo amorque invitat, non pulcherrima species feminarum avidum reddit, non histrionum miserabilium verba in risum excitant, non contentiones hujus saeculi perturbant, non audacia extollit, non gaudmalignitas, non mobilem instabilemqulavi, ut intelligat dulcissima Frat
Abbreviated transcription (Latin):
. Quam uis exadam simus cãna¬
ꝑ bap̃m et uiuimus. Quid ẽ imita¬
n adam nisi carnalib de sideriis ac
concupiscentiis morte nos perpetr¬
a occidere. Et quid est imitan xp̃m
nisi camales cõcupiscientias acoe¬
sidenia in nobis mortificare. ⁊ cũ ip̃o
qui p̾tio sui sanguinis nos redemi
felicit̾ regͣre. Et sicut quam dinĩ
adam fuimus oẽs in illo cecioimu.
cum illo spũalit̾ reẜgamus. Et ut
totum dicam adam nob̾ abstulit
padisum. ⁊ xp̃s donauit regna celo
et corpus suum pro nob̃ peceatorib
quid est peccato mori nisi oꝑa ma¬
ligna in nob̾danpnare et hoc misera¬
bile scłm fugere. et sicut hõ camem
mortuus in sepulcro nullidetrabit.
nemini uiolentus existit. neminẽ
luxune cams ẜuit non bibẽdo ma¬
gis ac magis in se sit accẽdit nõ
odioꝵ flama inardesscit. non potẽ¬
tes ac diuites huiꝰ scłi adulatur. ñ
in quiera cunositate raptat᷑. nõ tur¬
be maxime sibi ad stanitis curami
gent. nõ auro argento q siue palliiᷤᷤ

Expanded text:
 quamvis ex Adam simus carnaper baptismum et vivimus. Quid est imitari Adam, nisi carnalibus concupiscentiis ac desideriis morte nos perpetua occidi? Et quid est imitari Christum, nisi carnales concupiscentias ac desideria in nobis mortificare, et cum ipso qui nos pretio sui sanguinis redemit, feliciter regnare? Et si quando in Adam fuimus, omnes in ipso cecidimus; cum illo spiritaliter resurgamus. Et ut totum dicam, Adam nobis abstulit paradisum, et Christus donavit regna coelorum, et corpus suum pro nobis peccatoribus Quid est peccato mori, nisi opera maligna in nobis damnare, et hoc miserabile saeculum fugere? Ut sicut homo mortuus in sepulcro carne, nulli detrahit, nemini violentus existit, neminem luxuriae carnis servit, non bibendo magis ac magis in se sitim accendit, non odiorum flamma inardescit, non potentibus ac divitibus hujus saeculi adulatur, non inquieta curiositate raptatur, non turbam maximam sibi astantem curam gerit, non auro argentoque sive paliis
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem. Sũt in eccłia
dicit. Sua querentes nõ que
ihuxpi. Quid est sua queren¬
tes non xp̃m gratis diligentes
nõ deu ip deu auerentes tpra¬
hacomocla sectantes lucns inh¬
iantes. honores ab omib ap¬
petentes. ħ qñ amantur appo si¬

Expanded text:
ius? Sunt in Ecclesia dicit: Sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Quid est, sua quaerentes? Non Christum gratis diligentes, non Deum propter Deum quaerentes; temporalia commoda consectantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Haec quando amantur a praeposi
Abbreviated transcription (Latin):
admonitione. Qu̾ens fortasse ab
quida angłi mali ħ est demones
filiũ di cõfessisut. s cur nõ ⁊ ã bonis
angłi. Scella qua uidistis xp̃i est
ite ⁊ adorate eum ubinatus est si
mul indicare quał a ꝙͣtus natus ẽ
illi ante audito uenem̃t ⁊ adorane

Expanded text:
ationis. Quaeris fortassis, Ab quidem et angeli mali, hoc est daemones, Filium Dei esse confessi sunt. Sed cur non et a bonis Angeli: Stella quam vidistis, Christi est, ite et adorate eum ubi natus est, et simul indicate qualis et quantus natus. Illi autem hoc audito venerunt et adorave
Abbreviated transcription (Latin):
non desereret patrẽ. Et sic uaditi
ad patrem relicto mũdo ur nõ dese¬
rat mũdum. Exiit enim apatre
quia de patre ẽ. in mũdu uenit qr
mũdo suum corpus ostẽdit ꝙ de
uirgine assũpeit. reliquid mũdũ
corporali discessice. prexit ad pa¬
trem hoĩs asscẽsiõe. nec mũdũ de¬
fuit p̃sẽtie gubẽnatioẽ¬

Expanded text:
non desereret Patrem; et sic vadit ad Patrem relicto mundo, ut non deserat mundum. Exiit enim a Patre, quia de Patre est: in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit quod de Virgine assumpsit. Reliquit mundum corporali discessione, perrexit ad Patrem hominis ascensione, nec mundum deseruit praesentiae gubernatio
Abbreviated transcription (Latin):
minus uolũtate passus ẽ. nos i¬
nectitate ille miratioe nos con¬
dictioe. pro inde illius uolũ taia pã¬
sio. nr̃a ẽ necessaĩa cõsolatio. ut ⁊
dicamus nob̾ si sic ille quid nos
et ꝙͣ ad modum ille ita et nos. ⁊¬

Expanded text:
m voluntate passus est, nos necessitate: ille miseratione, nos conditione. Proinde illius voluntaria passio, nostra est necessaria consolatio; ut qudicamus nobis: Si ille, quid nos? Et quemadmodum ille, ita et nos.
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã abolẽ
pecc̃a indubitant̾ credimus etiã¬
si multimo uite spũ ad remissor
peniteat. et publica lamratioe
recca prodantur. qr ꝓpoĩtum dei
quo de creuit saluare ꝙ peĩerat.
stat in mobile. Et ĩo qr uolũtaᷤᷤ
eius non mutatur siũ enidati¬
one uite si tp̃s cõceditur. siũ su¬
plici cõfessice si cõtinuo uita ex¬
ceditur. uenia peccoꝵ fidelit̾ pre¬
sumatur.abillo q nõ nult mor¬
tem peccoris. s ut cõu̾tatur aper¬
dietioe penitẽdo et saluatus mi¬
ẜatioẽ diũ muat. siquis alit̾ de
iustissima dei pietate sentit. nõ
xp̃ianus. s nouatianus est.¬

Expanded text:
enitentia aboleri peccata indubitanter credimus, etiamsi in ultimo vitae spiritu admissorum poeniteat, et publica lamentatione 42 peccata prodantur, quia propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat , stat immobile; et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplici confessione, si continuo vita exceditur, venia peccatorum fideliter praesumatur ab illo qui non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur a perditione poenitendo, et salvatus miseratione Domini vivat . Si quis aliter de justissima Dei pietate sentit, non Christianus sed Novatianus est
Abbreviated transcription (Latin):
aũt data uilescunt. pete. quere
ĩsta petẽdo et querẽdo crescie ut
capias. ẜuat tibi deus ꝙ non i¬
uult cito dare ut a tu discas ma¬
gna magis desiderare .io opõtet
semꝑ orare et nõ defice.¬

Expanded text:
autem data, vilescunt. Pete, quaere, insta. Petendo et quaerendo crescis, ut capias. Servat tibi Deus, quod non vult cito dare; ut et tu discas magna magne desiderare. Inde oportet semper orare, et non defice
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃s uenit reg̃re ut suscipiat
credẽtes iideat płeꝙͣtes faciat cẽ¬
taites. adiuuet laborantes. coro¬
net uincẽtes. donet scĩtatem. A¬
met castitatem. remunẽt nirgi
incegntatẽ nõ amictitis. Accepi¬
stis abillo nom̃ mat̾nũ ut decus
pit̾num. Amate ꝙ estis. ẜuate ꝙ
accepistis. imitemini fideles ma¬
trem capitis uri. spõsi uñi. nõ uoꝰ
denegabit pignora quinatus ẽ
de uirgine maria. Qd tã te matri
cõtulit ⁊ insua carne ẜuauit. hoc
etiam uebis donauit uirgo mat̾¬

Expanded text:
 venit regnare: suscipiat credentes, irrideat persequentes, faciat certantes, adjuvet laborantes, coronet vincentes; donet sanctitatem, amet castitatem, remuneret virgiintegritatem non amittitis. Accepistis ab illo nomen maternum, ut decus piternum. Amate quod estis, servate quod accepistis. Imitamini fideles matrem capitis vestri, sponsi vestri: non vobis denegavit pignora, qui natus est de virgine Maria. Quod tantae matri contulit, et in sua carne servavit, hoc etiam vobis donavit virgo mat
Abbreviated transcription (Latin):
des conscientia telicti lacri¬
fecit. Noneĩ opus manu sua otep¬
nit inte Noli putare qr potes ace refi¬
ci. Ace deficere potes tu teip̃m reficere ñ
ille te refficit quite fẽe li de¬

Expanded text:
te conscientia delicti; lacryfecit; non enim opus manuum suarum contemnit in te. Noli putare quia potes a te refici. A te deficere potes, tu teipsum reficere non potes: ille reficit qui te feci
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nobis pugnamus soris cũ
gnamus intus cum suggestioib et
cũ ꝑturbationib curalib Ubiq
pugnamus ad huc qr corpus ꝙ cõ¬
m̃pitur aggrauat . ħ cũmunficata¬
inimicus qr onissima destruetũ
mors. bonu nr̃m cui suspiramus
hiẽs infidam in stabile. mutabi¬
le incẽtar nee pax talis qualez
secum ht ip̃e unus hõ. s quã ecuł

Expanded text:
stris. Pugnamus foris cum gnamus intus cum suggestionibus, cum perturbationibus carnalibus: ubique pugnamus adhuc, quia corpus quod corrumpitur, aggravat inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, ines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim
Abbreviated transcription (Latin):
comederunt uua acerba et dẽte
filioꝵ obstupuerunt. Ideo enim q̃¬
qr renascitur ut soluat᷑ in eo qdqd
pecci est. cum quo nascitur. Na
pecc̃a q̃ male agẽto postea cõmic¬
tuntur. possunt et penitẽdo sina¬
ri. sic̃ et post baptismũ iidemus
nisi qr uitio sa ẽ gno.usq ad deo i

Expanded text:
caverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur: nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri ns
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ. laudate nomen eius qm suaius
est dñs. i lolce pͥutare qr deficitis in
laudanto. laudatio nr̃a qiͣ manduca¬
tiõ erit. ꝙͣ tum laudatis tm̃ uires aqr¬
itis a tñi dulcescit.¬

Expanded text:
. «Laudate nomen ejus, quia suavis est Dominus.» Nolite putare quia deficitis in laudando. Laudatio vestra quasi manducatio erit: quantum laudatis, tantum vires acquiritis, et tantum dulcescit
Abbreviated transcription (Latin):
Beati mũdo corde qm̃ ip̃i deum ⁊¬
uidebunt. fõ cum eis sĩc corpus
exaliquo loci inteluallo apparebi
s cum uenerit ad eos et mãsioe
feceĩt apud eos. qm sic inplebun¬
tur in oem plenitudinẽ dei. non
fuerint pleni deo. Siaũt nõ nisi
corporalia cogitamus et nec illõ
saltẽ digne cogitare possumus
uñ uł ip̃a corpora cogitamꝰ. non ⁊¬
queamus qd ad uetus nos ipõs¬

Expanded text:
enim mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Non cum eis, sicut corpus, ex aliquo loci intervallo apparebit; sed cum venerit ad eos, et mansionem fecerit apud eos: quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem Dei, non fuerint pleni Deo. Si autem nonnisi corpora cogitamus, et nec illud saltem digne cogitare possumus, unde vel ipsa corpora cogitemus; non quaeramus quid adversum nos ip
Abbreviated transcription (Latin):
diuinã illã natiuitatẽ qua filius ꝓ¬
cessit expatre. qua natus est dens d
deo sine initio sine tp̃re sine matẽ
sine aliqua fragilitate sine ulla i¬
sui diminutõne. nõ possumus expli¬
care. slatiuitatẽ aũt eius ait ꝓpħa qͦ
enarrabit. Et reuera quis cõphẽdẽ
uł dice̾ poteĩt quõ natus sit ꝗ sẽꝑ est
in patre et nũꝙͣ recedit apatre.¬

Expanded text:
Divinam illam nativitatem qua Filius processit ex Patre, qua natus est Deus de Deo, sine initio, sine tempore, sine matre, sine aliqua fragilitate, sine ulla sui diminutione, non possumus explicare: Nativitatem autem ejus, ait propheta, quis enarrabit ? Et revera quis comprehendere vel dicere potest quomodo natus sit, qui semper est in Patre, et nunquam recedit a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑuenue ad futura. si enim psens
aurem de cauda obturasti. ⁊ sic es¬
lucem exire de tenebris. audita uo
ambulans et exultãs dicas que re¬
tro oblitus in ea que ante sunt extẽ

Expanded text:
utura. Si enim praeseaurem de cauda obturasti. lucem, exire de tenebris, audita vocambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt exte
Abbreviated transcription (Latin):
sibilit̾ plerumq in domo integã
et salua dñs eiusdem donius ⁊¬
mortuus iacet. sic in corpoẽ in te¬
gro multi abent incus animam
mortua et hos sic excitat aplus

Expanded text:
sibiliter plerumque in domo integra et salva dominus ejusdem domus mortuus jacet; sic in corpore integro multi habent intus animam mortuam: et hos sic excitat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
q̈ ppno nos mouẽ debet si aliqua
in hiis que ds fet̾ molesta patim̃
pro meĩtis nr̃ĩs sic̃ eni illebonus
est ut cõstituẽt oĩa. sic iustus est
ut pecc̃is nõ pcat. que pecoa ut di¬
xi nisi libera uolutas eẽt peccã ño

Expanded text:
 non nos mouere debent, si aliqua in his, quae deus fecit, molesta patimur pro meritis nostris. sicut enim ille bonus est, ut constitueret omnia, sic iustus est, ut peccatis non parcat. quae peccata, ut dixi, nisi libera uoluntas esset in no
Abbreviated transcription (Latin):
amus. ubi sie ĩpleam̃ ut capaciores
nõ efficiamur. qr ita ꝑfecti erimus
ut iam nõ proficiamus. Tuc enim
ostẽdetur nob̾ ꝗo sufficiat nob̾. hiqãt
aũt seꝑ q̃ramus et fructus inuẽtioĩs
nõ sit finis ĩꝗsitioĩs. neq eĩ ppea non

Expanded text:
amus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostenditur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non
Abbreviated transcription (Latin):
bone sũme optĩe pastor. ne ꝑeat
ouis. imple offm̃ sumi pastoris
ꝑ sequẽ leonẽ ꝗ rapit ouẽdegre¬
ge tuo. leo int̾ficiat᷑. ⁊ ouis de fa¬
ucib eius enãtur. Cu enĩ es ⁊¬
pastor oĩu. rex noster potẽs cõ¬
cerrẽ sachã sub pedib tuis. Et nc̃
dñe pastor nr̃ rexñr. tot degrege
tuo cotidie raꝑiũt᷑ ones. ⁊ quare
tãtũ taces. respõde quare tm tace
Ecce ꝑ diu̾sa p̃cipitia rapiũ t̾ oues
tue ⁊ Iinmicitui a te oderũt leu¬
cui tacui s semꝑ non tacebo. au¬
get iuditium manus. Eigo dñe
yħu pastor rex ñr accipe annatua
et progredẽ. ut pugnes ꝯ̃ leone
aduersarium nim. qui cicuit q̃¬
rens deuorare nos. Esto nob̾ dñe
tums fortitudinis afatie iuimu¬
ci. petimus et in stãtissime petiz
ut libẽs nos. mundus ei ĩ malio
positus est. Ecce eueniunt malã
et p̾munt dilectores mundi. bla¬
femant. in saniunt et adusu te
murmurãt. non solum mĩa tuã¬

Expanded text:
bone, summe et optime pastor, ne pereat ovis: imple officium summi pastoris; persequere leonem, qui rapuit ovem de grege tuo; leo interficiatur, et ovis de faucibus suis eruatur; tu enim es pastor ovium. Rex noster potens, contere Satanam sub pedibus nostris. Et nunc, Domine pastor noster, rex noster, tot de grege tuo quotidie rapiuntur oves, et quare tantum taces? Responde: quare taces? Ecce per diversa praecipitia rapiuntur oves tuae, et inimici tui, qui te oderunt, lecui, tacui , sed non semper tacebo: aget judicium manus mea. E noster, rex noster, accipe arma tua et progredere, ut pugnes contra leonem adversarium nostrum, qui circuit quaerens devorare nos . Esto nobis turris fortitudinis, a facie inimici. Petimus, et instantissime petimus, ut liberes nos. Mundus enim in maligno positus est. Ecce saeviunt mala, et pereunt mundi dilectores: blasphemant, insaniunt, et adversus te murmurant; non solum tua
Abbreviated transcription (Latin):
.Sigͦ ad hanc uitam
ex diu.te quis conuertitur et inilla
infirmitate corporis impeditur. itane
desipimꝰ a sapore xp̃i ut non incelligans
mĩme recuset᷑ Si aute ad hãt uita ex
pauptate ꝯuertitur. ñoputet se agere
ꝙ agebat. si ab amore uł augẽde ꝙͣ tale¬
cumq rei priuate. ia no querens que

Expanded text:
im ad hanc uitam ex diuite quisque conuertitur et nulla infirmitate corporis inpeditur, itane desipimus a sapore Christi, ut non intellegamus minime recusetur? si autem ad hanc uitam ex paupertate conuertitur, non putet id se agere quod agebat, si ab amore uel augendae quantulaecumque rei priuatae iam non quaerens quae
Abbreviated transcription (Latin):
pati. de negotiis secularib uł idi¬
cando dirmendis uł interuemẽto
precidendis. Cet̾m ꝗs ferat hoĩes cõ¬
tumaces salub̾imis apłi monitis p̃¬
sistentes ño sĩc ĩfirmiores totlłan s fi¬
pantur et dissoluta licentia uacatio¬
nis et fło nõie sc̃itatis. Quid q̃ ñqiͦ¬
ꝙͣ uelle sibi obtempe:ati aminorib et no¬
lle obtẽperare maiorib.¬

Expanded text:
pati de negotiis saecularibus, vel judicando dirimendis, vel interveniendo dubitent. ceterum quis ferat homines contumaces saluberrimis apostoli monitis resistentes, non sicut infirmiores tolerari, sed sipantur, et dissoluta licentia uacationis et falso nomine sanctitatis? scian uelle sibi obtemperari a minoribus et nolle obtemperare maiorib
Abbreviated transcription (Latin):
itur onũs angłica beatitudo usq
ad miẜiam nrãm clemẽtiam suã
porngeret. et u̾bũ caro fieret ⁊ hĩ¬
taret᷑ innobis. Sic enim posset ⁊¬
panẽ angłoꝵ hõ maroucare non¬
dum angłis adequatius. si panis
ip̃e angłoꝵ hoĩb digretur eqͣn nec
sic desçendit ad nos ut illos dese¬
reret. s simul integer illis. ĩtege
nobis. illos intrinsecus pascens
ꝑ id ꝙ deus ẽ. nos forĩsecus ad mo¬
nens pid q nos sumus idoneos
facit ꝑ fidem. quos ꝑspẽm pascat
eq̃lit̾. Q uia enim rõnabilis ctea¬
tura u̾bo illo tãꝙͣ optimo cibo su¬
o pascitur. humana aũt anima
rationalis que mortalib uĩculis
pctĩ pena tenebatur ad hec dimi¬
nutionis redacta ut ꝑ cõiecturas
reꝵ uisibiliũ ad intelligẽda in iu¬
nisibibilia.sectãtes ad se inuisibi¬
bilem reuocaret. Sic cum aĩa ꝙ̃i
suꝑbiẽs intus relimq̃rat foris
humilẽ inuenit. imi ta tura eius
humilitatẽ iusibilem ad inuisibi¬
lem altitudine reditura.

Expanded text:
itur omnis angelica beatitudo, usque ad miseriam nostram clementiam suam porrigeret, et Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Sic enim posset panem Angelorum homo manducare, nondum Angelis adaequatus, si panis ipse Angelorum hominibus dignaretur aequari. Nec sic descendit ad nos, ut illos desereret; sed simul integer illis, integer nobis, illos intrinsecus pascens per id quod Deus est, nos forinsecus admonens per id quod nos sumus, idoneos facit per fidem, quos per speciem pascat aequaliter. Quia enim rationalis creatura Verbo illo tanquam optimo cibo suo pascitur; humana autem anima rationalis est, quae mortalibus vinculis peccati poena tenebatur, ad hoc diminutionis redacta, ut per conjecturas rerum visibilium ad intelligenda invinostrae, ut visibilia sectantes, ad se invisibilem revocaret. Sic eum anima, quem superbiens intus reliquerat, foris humilem invenit, imitatura ejus humilitatem visibilem, et ad invisibilem altitudinem reditura.
Abbreviated transcription (Latin):
et unũ corpu
ml̃ti sumꝰ. Cõ¬
mẽdatur uo¬
b̾ ĩ uno pane.
quo unitatẽ a¬
mare debeati.
le de uno gra¬
no fcũs ẽ. Nõ¬
ne młta erant
tritici grana:
nẽ ueirẽt. sepa¬
rata erãt. ꝑ a¬

Expanded text:
 unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. le de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? nem venirent, separata erant:
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit om̃s ante ꝯstitutione
mũdi regnatutos cu filiosuo inm
tacternã. Hos ꝯscasit. ipos con
futuris loqueretur ei scupture ꝯsẽtibłi
Illi inꝗd om̃s qui nõ sũt scripti inli¬
bro uite. ꝓĩde sine dubitatione nõe

Expanded text:
destinavit omnes ante constitutionem mundi regnaturos cum Filio suo in vita aeterna . Hos conscripsit; ipsos contfuturis loqueretur eadem Scriptura? Consentient illi, inquit, omnes qui non sunt scripti in libro vitae Proinde sine dubitati
Abbreviated transcription (Latin):
ab arbitrando rationali consideratio¬
ne ułdiscernendo quid eligat qui¬
due recuset. pnto ꝙ nomen accrpit¬
et. uł ideo liberum dictum quod in¬
sua sit rotestate positum habens a
toplanstio cum ante pectatum ma
denti. ꝑ uelle gͦ malum recte ꝑclidit¬
malũ que iuste deus iam delicto
captiuu uoluptati deprauate dim¬
isit ut hoc eidem esset pena no faci

Expanded text:
ab arbitrando rationali consideratione uel discernendo, quid eligat quidue recuset, puto, quod nomen accipit : ideo liberum dictumsua sit positum potestate, habens agtoplasto, cum ante peccatum mandenti. Per velle ergo malum recte malum. Quem iuste Deus iam delicto captiuum uoluntati deprauatae dimisit, ut haec eidem esset poena non fac
Abbreviated transcription (Latin):
inmortalis phibeatur ht̃ tñ ꝙ̃dam
mortẽ suam. nam ĩo dicitur ĩ morta¬
lis qr modo quodam ꝙͣ tũlocumq nõ de¬
sinit uiue̾ atq sentire. corpus ĩo mor
ꝑ se ip̃m aliquatenus nuuit. Mors g̃
desit corpus. ita enim nec exdeo iuuͭ
ip̃a nec corpus exip̃a. huiꝰ aut totius
hoĩs mortẽ illa sequitur. quã ẜã mõ¬
tẽ diuinoꝵ eloqoꝵ applłat antoritas

Expanded text:
a mortem suam. Nam ideo dicitur immortalis, quia modo quodam quantulocumque non desinit vivere atque sentire: corpus autem idper se ipsum aliquatenus vivit. Mors igitur deserit corpus. Ita enim nec ex Deo vivit ipsa, nec corpus ex ipsa. Hujusmodi autem totius hominis mortem illa sequitur, quam secundam mortem divinorum eloquiorum appellat auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
nesciens u̾bum loquitur sciens
auter uolũtate mentitur. Nonꝯ
sideratis tñ rebus ipĩs de quib
aliqd dicitur. s solamtentiondi¬
centis melior est q fłm dicit ne¬

Expanded text:
nesciens verum loquitur, sciens autem voluntate mentitur. Non consideratis itaque rebus ipsis de quibus aliquid dicitur, sed sola intentione dicentis, melior est qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẜpentes facere potuit ubi ad mu¬
scas minutissimas uentum ẽ oĩo
defecit. Scinifes eĩ muscule sũt
brenissime. qua tertiã plaga sup¬
bus egiptioꝵ ppłs ceclebatur. I bi
certe deficientes magi dixenĩt :
Digicus dei est hic uñ intelligidat᷑
ne ipõs qͥdẽ trãsg̾ssores angłos et
ginem taꝙͣ insui gni̾s carterẽ ab
illius sblimis etheree p̾itatis hĩ¬
tatione detrusas ꝓquas magite
artes possũt qcqd possũt ualere.
aliquid nisidata desup pot̾ate dat᷑
aũt illis uł ad fallendos fallaçes
sic̃ egyptios ⁊ in ipõs q̃ magos d¬
uiderent᷑ admirandi quib fiebat¬
dos fideles ne tale ad facile ꝓ ma¬
cenda ꝓbanda m̾anifestandam¬

Expanded text:
tia, quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas uentum est omnino defecit. scinifes enim musculae sunt breuissimae, qua tertia plaga superbus Aegyptius populus caedebatur. ibi certe deficiDigitus Dei est hoc. Unde et intelligi datur, ne ipsos quidem transgressores angelos, et ginem tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt, quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem vel ad fallendos fallaces, in Egipcios; in ipsos eciam magos dviderentur ammirandi, a quibus fiebdum fideles, ne tale aliquid facere pro marcenda
Abbreviated transcription (Latin):
rat et ueĩtas quãdo que sinçera
st̃ polluunt᷑ et coloꝵ adultinis me¬
dicaminũ fucis. mm̃datium ueã
nuitant᷑. dũs tuus dicit non ro¬
tes face̾ unum capillum album
aut iugũm. et tu ad uincẽdam dei
uocem uis te ẽẽ potiore audaci co¬
natu et sacrilego contenꝑtu. Crine
tuos inficis malo p̾sagio futurorũ
capulos iam tibi flãmeos auspicãi

Expanded text:
quando quae sincera sunt polluuntur colorum adulteriis, medicaminum facis in mendacium uera mutantur? Dominus tuus dicit: non potes facere capillum unum album aut nigrum: et tu ad uincendam Domini tui uocem uis te esse potiorem, audaci conatu et sacrilego contemptu crines tuos inficis, malo praesagio futurorum capillos iam tibi flammeos auspicaris
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis pingendi
artifex uultum alicuius et sp̃em
qr simulacto. manus alius inferer¬
ut iam formata iam picta. quasi
pentior reformaret.grauis pri¬
oris artificis iniuria et iusta indi¬
gnatio uideretur. Tu te existimas
inpune laturã tam in probe teme¬
nitatis audatia dei aitificis offẽ¬
sam. ut enim inpudica cuca hoĩe
et in cesta fucis lenocinatib ut sĩ
coruptrre molatrixq q̃ dei sũt.⁊
peior adultẽa detinis ꝙ ornan te i¬
putas ꝙ putaᷤ icomi Impugnatiõ
est ista duuni opis p̃uancatio est
ueĩtatis. Monẽtis apłi uox ẽ. Ex¬
purgate uetus fẽmẽtũ ut sitis ⁊¬

Expanded text:
si quis pingendi artifex uultum alicuius et specieque simulacro manus alius adferret, iam formata, iam picta quasi peritior reformaret, grauis prioris artificis iniuria et iusta indignatio uideretur: tu te existimas inpune laturam tam inprobae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? ut inpudica circa homines et incesta fucis lenocinantibus non sis, corruptis uiolatisque quae Dei sunt peior adultera detineris. quod ornari te putas, quod putas comi, inpugnatio est ista diuini operis, praeuaricatio est ueritatis. Monentis apostoli uox est: expurgate uetus fermentum, ut sitis
Abbreviated transcription (Latin):
no dolore tangitur aĩmus. Deuo¬
tio est pius et hũił in deu affcũs
territus ex ꝓp̃iis deffidens uirib.
confidere possit. Est gͦ deuotio i
tis conu̾sio inden pioͤ ⁊ hũili affe¬

Expanded text:
no dolore tangitur. Devotio est pius et humilis affectus Territus eniconfidere possit. Devotio igitur est conversio in Deum pio et humili affe
Abbreviated transcription (Latin):
tas cõiugũ pp̃ea ñ displicuiss. ut co¬
piosius se libido iactaret ita ꝯ scẽ fe
aliq̃ facẽt. quid eã nisi cocupiscẽtie
turpido cõpellẽt. ut plures uirosi
tiarum bonũ nõ unũ amiultas. hu
nũ ⁊unã satis indicat ip̃a pͣ diui¬
nitus fcã cõiugũ copula ut indeꝰ
nubia sumeret mitiũ ubi honesti
atrẽteret᷑ exẽplũ.

Expanded text:
tas coniugum propterea non displicuisset, ut copiosius se libido iactaret, ita etiam sanaliqua faceret, quid eam nisi concupiscentiae turpitudo conpelleret, ut plures uiros htiarum bonum non unum et multas, sed unum et unam satis indicat ipsa prima diuinitus facta coniugum copula, ut inde conubia sumerent initium, ubi honestius adtenderetur exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
Non est mentiẽ¬
dum in doocttna pietatis. mag̃̾
eñ stultus ẽ pͥmũ genus detestabi¬
le est mendacii. Non est mẽti
est in iuria. Nonest mentiendũ
iͦ. genere qr nlłi cum alternis ĩm¬
dme que p se ipam uitiosa est.
bus enũtianda est ꝙͣto minus
dacium est utiq turpe est. Non
est mentien du .G. gnẽ. Neq eĩ
recte q̃ testi monii uenitas ꝓ cui̾ꝙͣ¬
tprali comoclo ac salute ꝯrũpitũ.
Ad sẽpiterna noͣ salutem ulłs du¬
cendus est /oꝑ itu lante mendacio
Non ei mał ꝯuertentin morib
ad bonos mores ꝯuertendũ est.
qr sierga illu faciendũ ẽ. debet ipe
conuersus facere erga alios. atq
itaño ad bonos s ad malos mores

Expanded text:
Non igitur mentiendum in doctrina pietatis; magnum enim scelus est et primum genus detestabilis mendacii. non est mentieest iniuria. non est mentiendum tertio genere, quia nulli cum alterius inidinem, quae per se ipsam uitiosa est. ibus enuntianda est, quanto minus , quia mendacium est, utique turpe est! non est mentiendum sexto genere; neque enim recte etiam testimonii ueritas pro cuirali commodo ac salute corrumpitur. ad sempiternam uero salutem nullus ducendus est opitulante mendacio; non enim malis conuertentium moribus ad bonos mores conuertendus est, quia, si erga illum faciendum est, debet etiam ipse conuersus facere erga alios, atque ita non ad bonos, sed ad malos mores
Abbreviated transcription (Latin):
ille q eas pͥmitus ad iuenit. In¬
tio nãq inimicitias in pro top¬
laustũdũ ẜpẽs erexeit int̾ficit.
dum hoĩ inuidet ip̃e prosteritũ
dum adam cuꝑit decipẽ ip̃e pri

Expanded text:
ille, qui eas primus invenit? Initio namque inimicitias in protoplastum dum serpens exerit, interficitur; dum homini invidet, ipse prosternitur; dum Adam cupit decipere, ipse p
Abbreviated transcription (Latin):
de pace dicturi prius. que pacis
sunt comoda uideamus. ẽ pax
serenitas m̃tis traꝗlitas aĩ. ⁊
simplicitas cordi amoris mñcu¬
lum cõsortium caĩtatis. hec est
q̃ simłtates tollit bella cõpescit
cõprimit iras suꝑbos calcat hu¬
miles amat discordes sedat ⁊
inimicos cõcordat cuctis ẽ ꝑla¬
alienũ. nichil deputat suũ. do¬
cet amaẽ que odisse nõ nouit.
nescit extolli. nescit in flaiͣ. hãe
ergo ꝗ accepit teneat. ꝯ poidit
reppetat qui amisit exqrat qm̃
catur a patre. exbrdatur a filio¬
et nichilominus aspu sco alienꝰ
efficitur. respuit eĩm munus i¬
oblatum ꝗdad te legis cõtẽpẜ¬
rit bonũ. nec poteĩt ad hẽditatẽ

Expanded text:
De pace dicturi, prius quae pacis sint commoda videamus. Est pax serenitas mentis, tranquillitas animi, simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est plaalienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: catur a Patre, exhaeredatur a Filio, nihilominus a Spiritu sancto alienus efficitur. Respuit enim munus oblatum, qui datae legis contempserit bonum; nec poterit ad haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
quadei tei naͣ moriatur aut con¬
rumpatur. aut peccet. Et hye cui
deum non possedicius. nonde¬
rogamus potestati eius. s etita¬
En uenratem or laudamus.¬

Expanded text:
qua dei natura moriatur aut corrumpatur aut peccet, et, cum hoc deum non posse dicimus, non derogamus potestati eius, sed aeternitatem ueritatemque laudamus,