comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alectici siue potis ut putant᷑ he¬
retici. ipsi uiderint: ueniant inꝗͣ
uerba trutinantes. questiones suaᷤᷤ
buccis concrepantib uentilantes.
ꝓponentec. assumentes. & ut illiᷤᷤ
indet᷑ in euitabilia concludentes.
ac dicant. Si peperit concubuit:
s peꝑit. gͦ concubuit. Nũqͥd hoc
ante redẽptionis humane misteri¬
ũ. ñ uidebat᷑ in expugnabilis robo¬
Sed lic̃ eaten: neutrũ fecerat: utrũ¬
q tñ posse facere credendꝰ erat Os
certe mirabilis ẽ & ualde p̾cellen-¬
tis uirginẽ incorruptã man̾e pt
partũ. qm̃ corruptã ad uirginale
decꝰ redire p̾t lapsũ: qͥa & maise
quẽlibet clausis ianuis ing̾di. qͣ
eas quȩ patueruit ianuas claudi
Sigͦ natꝰ ex uirgine redẽptor nr̃¬
qd̾ mar ẽ & longe p̃stanti fecit.
qd̃ minꝰ ẽ corruptã quãlibet re¬
dutegͣre ñ pot̾it: Potuit ds ho¬
mo ex ut̾o uirginali salua uirgi¬
nitate. ꝓcedere. ñ pot̾ie uiolatẽ

Expanded text:
alectici, sive potius, ut putantur, haealectici, sive potius, ut putantur, haeretici, ipsi viderint; veniant, inquam, verba trutinantes, quaestiones suas buccis concrepantibus ventilantes, proponentes, assumentes, et ut illis videtur inevitabilia concludentes, ac dicant: si peperit, concubuit: sed peperit, ergo concubuit. Nunquid hoc ante redemptionis humanae mysterium non videbatur inexpugnabilis robosed licet eatenus neutrum fecerat, utrumque tamen posse facere credendus erat. Et certe mirabilius est, et valde praecellentius virginem incorruptam manere post partum, quam corruptam ad virginale decus redire post lapsum; quia et majus est, quemlibet clausis januis ingredi, quam eas, quae patuerint, januas claudi. Si ergo natus ex Virgine Redemptor nge praestantius, fecit; quod minus est, corruptam quamlibet redintegrare non poterit? Potuit Deus homo ex utero virginali, salva virginitate, procedere; non poterit violatae
Abbreviated transcription (Latin):
si lignũ p̃cisũ ẽ. ñ fructificat: s
p̃cisũ ẽ gͦ ñ fructificat. Sed ecce
uirga aaron in tabernacło cort
naturȩ ordinẽ repꝑit᷑ amig¬
dalas ꝓtulisse. Auoqͥn qͥd ẽ tot.
in egypto pharaoni magnalia ac sig¬
na portendere. filioꝵ isrł cat̾uas
egyptiis ꝑeuntib ꝑ diuisũ mare
tnsferre. largissima fluenta ex ari-¬
di saxi rupe ꝓduc̾e. ihericontina
menia ñ arinis frementib. s tubiᷤᷤ
clangentib dissipare: Postremo
qd ẽ in stuporẽ omniũ scłoꝵ solẽ
in cȩlo adimꝑiũ iosue ꝑ uniz di¬
ei spaciũ sistere. ꝑ ezechiã uͦ decẽ
ad orientẽ lineis reuocare. circa
tres pueros furentis incendii uires
extinguere. circa danielẽ uͦ cru-¬
entos leonũ rict & rabida ora re-¬
frenare: Quid in qͣm hec oĩa st̃
nͥ friuola sapientiũ hui mundi
sensa confund̾e. & contͣ nat᷑e con¬
suetudinẽ diuinȩ uirtutis głam
mortalib reuelare: ueniant di¬

Expanded text:
si lignum praecisum est, non fructificat, sed si lignum praecisum est, non fructificat, sed praecisum est, ergo non fructificat. Sed ecce virga Aaron in tabernaculo, contra naturae ordinem reperitur amigdalas protulisse . Alioquin quid est tot in Aegypto Pharaoni magnalia, ac signa portendere; filiorum Israel catervas Aegyptiis pereuntibus, per divisum mare transferre , largissima fluenta ex aridi saxi rupe producere , et Jerichontina moenia non armis frementibus, sed tubis clangentibus, dissipare? Postremo, quod in stuporem omnium saeculorum, solem in coelo ad imperium Josue per unius diei spatium sistere ; per Ezechiam vero decem ad orientem lineis revocare ; circa tres pueros furentis incendii vires exstinguere, circa Danielem vero cruentos leonum rictus, et rabida ora refrenare? Quid, inquam, haec omnia sunt, nisi frivola sapientum hujus mundi sensa confundere, et contra naturae consuetudinem divinae virtutis gloriam mortalibus revelare? Veniant di
Abbreviated transcription (Latin):
anifestũ ẽ gͥ
alt̾nitatẽ nt̃a de qua
querit᷑ sciliẽ utrũ possit aliqͥd fu¬
isse simul. & ñ fuisse. ee & ñ eẽ. su¬
turũ eẽ & futurũ ñ ee. naturis ex¬
istentiũ rerũ nulla posse ratiõe
congruere: ad solas autẽ uerboꝵ
prignas quȩ de disserendi ac ratio¬
cmandi sr̃ consequentiis ꝑtinere
Qua obrẽ induibitabili fide creden-¬
dũ ẽ dm̃ omĩa posse siue faciat si¬
ue ñ faciat. Nã qd̾ malũ ẽ poti
debet dici nichil qm aliqͥd. Atꝙ
ideo nichil p̃iudicat. si dicamꝰ
ñ possit: cũ mala ñ int᷑ omĩa s
extͣ omĩa potis debeant supputari.
Hinc ẽ qd̾ sepe diuina uirtꝰ arma¬
tos dialecticoꝵ sillogismoꝵ eoꝵq
u̾sutias destrute: &̃ quȩ apd̃ eos
necessaria. ñ mnȩuitabilia iudicat.
omĩum plulosophoꝵ argumerita
confundit. Audi sillogismor̃. Si
lignũ ardet ꝓfecło urit᷑. s ardet.
ꝙͣ e urit᷑. Sed ecce moyses uidet
rubũ ardere & ñ cõburi. Rursꝰ

Expanded text:
anifestum est igitur alternitatem istam, de qua quaeritur, scilicet utrum possit credi aliquid fuisse simul et non fuisse, esse et non esse, futurum esse et futurum non esse, naturis existentium rerum nulla posse ratione congruere, ad solas autem verborum pugnas, quae de disserendi ac ratiocinandi fiunt consequentiis pertinere. Quamobrem indubitabili fide credendum est omnia Deum posse, sive faciat sive non faciat. Nam quod malum est, potius debet dici nichil quam aliquid, atque ideo nichil praeiudicat, si dicamus n possit, cum mala non intra omnia, sed extra omnia potius debeant supputari. Hinc est, quod sepe divina virtus armatos dialecticorum sylogismos eorumque versutias destruit, et quae apud eos necessaria iam atque inevitabilia iudicantur, omnium philosophorum argumenta confundit. Audi sylogismum: Si lignum ardet, profecto uritur; sed ardet, ergo et uritur. Sed ecce Moyses videt rubum ardere, et non comburi . Rursus,
Abbreviated transcription (Latin):
bant qͣm ad uerũ esse. Ego sum
qui sum. Sꝰ hec dices filiis ifrł.
Qui est misit me ad uos. Qui enim
ab illo qui uere ẽ recedit. necesse ẽ
ut ñ sit. qͥa ad nichilũ tendit.
Hinc ẽ qd̾ it̾m gem̾̃tes dicunt. Ex
tnsiet uita nr̃a tanqͣm uestigia
nubis & sic̃ irebula dissoluetur.
que fugata est a radio solis. nomen
nr̃m obliuionẽ accipiet. & ꝑ tenu¬
is umbre tñsit est tempus nr̃m¬
ei Eit salomon ait. Tanqͣm mom̃¬
tũ staterȩ sic est aute eũ orbis terra¬
rũ: & tanqm gutta roris ante lunã
Eit innumerabilia talia repiunt᷑ in
scͥpturie. quib impii homines aut
tenuissimis & uilissimis conparent᷑
reb: aut uichil ẽẽ dicant᷑ etiã t̾c cũ
potentes ẽẽ uident᷑ Unde & dauło.
Uidi inquit impiũ suꝑexaltatũ & ele-¬
uatũ sic̃ cedros libani: & transiui &
ecce non erat. Tunc enĩ & cũ diuiti-
alios extollunt. cũ deniq inferiores
ꝑ tẏrannidis uiolentiã opprimunt.

Expanded text:
bant, quam ad verum esse . Ego, ait, sum qui sum; et haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . » Qui enim ab illo, qui vere est, recedit, necesse est ut non sit; quia ad nihilum tendit. Hinc est, quod iterum gementes dicunt: « Etransiet vita nostra tanquam vestigia nubis, et sicut nebula dissolvetur quae fugata est a radio solis; nomen nostrum oblivionem accipiet, et pertenuis umbrae transitus est tempus n620 Et Salomon ait: « Tanquam momentum staterae, sic ante te est orbis terrarum, et tanquam gutta roris antelucani . » Et innumera talia reperiuntur in Scripturis, quibus impii homines, aut tenuissimis, aut vilissimis comparentur rebus, aut nihil esse dicantur, etiam tunc, cum potentes esse videntur. Unde et David: « Vidi, inquit, impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; et transivi, et ecce non erat . » Tunc enim et cum divitiisrroganter extollunt, cum denique inferiores per tyrannidis violentiam opprimunt;
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ꝓcuraret. sic̃ mundũ ꝑ aquȩ
diluuiũ: pentapolim ꝑ ignis in¬
cendiũ. Quib nimirũ sic abstu¬
lit e̾ẽ & futurũ tẽ: ut nequaqͣm
abstulerit ⁊ fuisse: qnqm si ad
prauoꝵ hominũ merita qui tune
deleti sunt sollerter inspicias
qͣm uanrtates & inania sectati ft̃
ut ñ ad ee̾. sed ad nichilũ tendereĩ
eos merito ñ fuisse decernas. Hĩc
est qł cos in afflictione sp̃s conq̾ri
scͥptura testat᷑ Exiguũ inquiunt
& cũ tedio est tempus uitȩ nr̃e &
non est refrigeriũ in fine hominis.

Expanded text:
aliquid procuraret, sicut mundum per aquae aliquid procuraret, sicut mundum per aquae diluvium, Pentapolim per ignis incendium, quibus nimirum sic abstulit esse et futurum esse, ut nequaquam abstulerit et fuisse. Quanquam si ad pravorum hominum merita, qui tunc deleti sunt, sollerter inspicias, quoniam vanitates et inania sectati sunt, ut non ad esse sed ad nichilum tenderent, eos merito non fuisse decernas. Hinc est, quod eos in afflictione spiritus conqueri, scriptura testatur: Exiguum, inquiunt, et cum tedio est tempus vitae nostrae, et non est r
Abbreviated transcription (Latin):
postremo qd in hac dispu¬
tandi mat̾ia plures obiciunt: sub
sc̃tatis tuȩ iudicio iideo respon¬
dendũ Aiunt enĩ. Si d̾s ut asse¬
ris in om̃ib omp̃s ẽ. nunqͥd po¬
test hoc agere. ut que facta sunt
ficta ñ fu̾int: Potest certe facla
queq destruere ut iã ñ fint: sed
uideri ñ potest quo pacto posste
efficere. ut que facta sunt facta
ñ sueruit. Potest quippe fieri ut
meũ uerbis salomonis admonen¬
au uideo quib ait Maiora te ne
quesieris: se fortiora te ne scrutatꝰ
fueris Deinde dicendũ qͥa qđ ds
facit aliqͥd est: ꝗd ds ñ facre nichil
ipso factũ est nichil. De quo nimi-¬
rũ alibi scͥptũ est Qui fecit quȩ
futura sunt. Iuxta qđ & illud
Qui uiuit in et̾nũ creauit omiã
simul Eit apłs Oui fecit inquit
ia que non sunt. Omia plane hȩe
testimonia scͥpturarũ testant᷑ dm̃
fecisse qđ ñ erat. condidisse futura.
ñ aboleuisse p̃terita: quanqͣm &
sepe legat᷑ qe aliqͥd eu̾tisse ut meliꝰ

Expanded text:
postremo, quod in hac disputandi materia plures objiciunt, sub sanctitatis tuae judicio video respondendum. Aiunt enim: Si Deus, ut asseris, in omnibus omnipotens est, nunquid potest hoc agere, ut quae facta sunt, facta non fuerint? Potest certe facta quaeque destruere, ut jam non sint; sed videri non potest, quo pacto possit efficere, ut quae facta sunt, facta non fuerint. Potest quippe fieri, utmeum verbis Salomonis admonendum video, quibus ait: « Majora te ne quaesieris, et altiora te ne scrutatus fueris . » Deinde dicendum, quia quod Deus facit, aliquid est: quod Deus non facit, nihil ipso factum est nichil. De quo nimirum alibi scriptum est: Qui fecit quae futura sunt. Iuxta quod et illud: Qui vivit in aeternum, creavit omnia simul. Et apostolus: Qui fecit, inquit, ea quae non sunt. Omnia plane haec testimonia scripturarum testantur Deum fecisse quod non abolevisse praeterita. Quanquam et sepe legatur Deus aliquid evertisse, ut melius
Abbreviated transcription (Latin):
Uordinibus ostenderunt
homuinũ temeritas iactat.
qd̵ innocentis mundiciã aliena
ualeant fedare contagia. & eos
negociatoꝵ. crimen obruat. qui
contractumpenitꝰ negotiatio¬
nis ignorant. cũ hii sepe qͥ ma-¬
le ceꝑunt bene consũment &
sinistra pͥncipia ad bonos exitus
emendatioris uitȩ satisfactio¬
ne ꝓueniant: Sed ut qd̾ ser-¬
mone ꝓferimꝰ firmemꝰ exem¬
plo. ñ obscurũ est qd̾ sc̃õ flauiano
constantinopolitano ep̃o ob cat¬
tholicã fide̾ in exilio destinato.
anatholiꝰ eo uiuente in loco eiꝰ
ab hereticis ordinatꝰ est. Ad
cens. Decessore enĩ tuo beate
memoriȩ flauiano ꝓpt̾ defensi¬
onẽ catholicȩ ueritatis eiecto ñ
mim̾ito credebat᷑ qd̾ ordinato¬
res tui contͣ scoꝵ canonũ con¬
stituta iderent᷑ sui simiłẽ con¬
secrasse: sed affuit miscdia dei
in hoc te dirigens atq consir-¬
mans ut malis pͥncipiis bene
utereris: & ñ te iudicio homi¬
nũ ꝓuectũ sed dĩ benignitate
monstrares. Quod uere ita ac¬

Expanded text:
ordinibus ostenderunt. hominum temeritas jactat, quod innocentis munditiam aliena valeant foedare contagia: et eos negotiatorum crimen obruat, qui contractum penitus negotiationis ignorant, cum hi saepe, qui male coeperunt, bene consument: et sinistra principia ad bonos exitus emendationis vitae satisfactione proveniant? Sed ut quod sermone proferimus, firmemus exemplo, non obscurum est, quod, sancto Flaviano Constantinopolitano episcopo ob catholicam fidem in exilium destinato, Anatholius, eo vivente, in loco eius ab hereticis ordinatus est. Ad cens: Decessore enim tuo beatae memoriae Flaviano propter defensionem catholicae veritatis eiecto, non immerito credebatur, quod ordinatores tui contra sanctorum canonum constituta viderentur sui similem consecrasse. Sed affuit misericordia Dei in hoc te dirigens atque confirmans, ut malis principiis bene utereris et non te iudicio hominum provectum, sed Dei benignitate monstrares. Quod vere ita ac
Abbreviated transcription (Latin):
reticis insuꝑ ordinat est sc̃a con-¬
uer satio potuit excusare. si poli¬
chroniũ ꝑspicue symomacũ. u¬
na potuit ȩlemosina honori pͥsti¬
no restituere. quo pacto dicit᷑ qͥa
ꝓmotus a symoniaco suscepti ho¬
noris fructũ nullatenꝰ conseque-
sacerdotes exhibent᷑ sepe miracła
omo qͥd mirũ si ꝑ malos .xuiii

Expanded text:
reticis insuper ordinatus est, sancta convreticis insuper ordinatus est, sancta conversatio potuit excusare, si Polichronium perspicue symoniacum una potuit elemosina honori pristino restituere, quo pacto dicitur, quia promotus a symoniaco suscepti honoris fructum nullatenus consequetsacerdotes exhibentur sepe miracula. Immo quid mirum, si per malos mini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcȩperat uendidit: eoꝵq p̾ciũ
legalit̾ exlex pauꝑib exogauit.
Quod cũ syxti ep̾o accusante &
piũ crim̃ inpingente a pͥsco dia¬
cono didicisset. aiebat enĩ qͥa diᷤ¬
trahere sͥ eccłiȩ bona ñ licuisset
quȩ ad tẽpꝰ dũtaxat utenda
suscepit: sc̃s papa gauisus
est ualde. & mox ualentinano ati-¬
gusto piũ facinꝰ intimauit. De-¬
inde congregata sẏnodo. romanꝰ
pontifex ualentiniano parit̃ con-¬
sedente tractare cȩꝑunt qͥd digne
de polichronio fieret. qͥ in ipsa de¬
iectionis suȩ pauꝑie cuncta dis¬
tribuens ęuugłicã induã redẽp-¬
toris ore laudata laudabilit̾ mu-¬
tat. eẽt. Competenti itaq cen-¬
sura decretũ ẽ ut is ñ uiduare-¬
t᷑: qͥ uiduã uictũ suũ piȩ largi¬
endo secutꝰ est. Sic gͥ polichro¬
& auarus amisit: postmodũ lar¬
gus fact & humilis pͥstine dig-
nitatis infulas reparauit. Si gͦ
anatholiũ qͥ ut suꝑiꝰ dictũ est &
uniente ac depulso ep̃o. & ab he¬

Expanded text:
 precium legaliter exlex pauperibus erogavit. Quod cum Xixtus episcopus accusante et pium crimen inpingente Prisco diacono didicisset – aiebat enim, quia distrahere sibi aecclesiae bona non licuit, quae ad tempus dumtaxat utenda suscepit –, sanctus papa gavisus est valde et mox Valentiniano Augusto pium facinus intimavit. Deinde congregata synodo, Romanus pontifex, Valentiniano pariter consedente, tractare ceperunt, quid digne de Polichronio fieret, qui in ipsa deiectionis suae pauperie cuncta distribuens euangelicam viduam Redemptoris ore laudatam laudabiliter imitatus esset. Competenti itaque censura decretum est, ut is non viduaretur, qui viduam victum suum pię largiendo secutus est. Sic igitur Polichroet avarus amisit, postmodum largus factus et humilis pristinae sibi dignitatis infulas reparavit. Si ergo Anatholium, qui, ut superius dictum est, et vivente ac depulso episcopo et ab he
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto sicut in gestis ponti¬
ficalib inuenit᷑ dũ ierłm
pͥmã sedẽ suꝑb assereret.
sũmũq pontificẽ se contuma¬
cit̾ ꝑhiberet. in symoniacȩ qͦ:
hereseos uoraginẽ lapsus est:
ita ut nec dexicos sine pecuni-
a ꝓmoueret. nec ex curlibet
dedicatione eccłiȩ minꝰ qmͣ
decem auri libras male merca-¬
tus acciꝑet. Quid plura: Gan-¬
dẽ syxtꝰ romane sedis ep̃c col-¬
lecto concilio cũ septuaginta
sex ep̃is. depulsũ ꝓpͥa sede dãp¬
nauit : eiq tria dũtaxat eccłie
p̃dia usu fructuario iuire con-¬
stituit. Locũ tam̃ ciꝰ intactu᷑
seruari p̃cepie. ordinationẽ sus¬
pendit: & ep̃m quendã theodo

Expanded text:
fecto, sicut in Gestis pontificalibus invenitur, dum Ierusalem primam sedem superbus assereret summumque pontificem se contumaciter perhiberet, in symoniacae quoque hereseos voraginem lapsus est, ita ut nec clericos sine pecunia promoveret nec ex cuiuslibet dedicatione basilicae minus quam decem auri libras male mercatus acciperet. Quid plura? Tandem Xixtus Romanae sedis episcopus, collecto concilio, cum septuaginta sex episcopis depulsum propria sede dampnavit eique tria dumtaxat aecclesiae predia usufructuario iure constituit. Locum tamen eius intactum servari precepit, ordinationem suspendit et episcopum quendam
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ammonendi sunt scrui.
atq aliter domini. Serui sci¬
licet. ut  se semꝑ humilita¬
te conditionis aspiciant.
Domini uero. ut naturȩ suȩ qua ȩ¬
qualiter sunt cum serius creati me¬
moriam ñ amittant. Serui ammonen¬
di sunt ne dñm despiciant. & dm̃
offendant. si ordinationi illius su¬
ꝑbiendo contradicant. Domini quoq
ammonendi sunt. quia contra dm̃ de
munere euis suꝑbunt. si eos quos
per conditionẽ tenent. subditos.e¬
quales sibi per naturȩ consortium
ñ agnoscunt. Isti ammonendi sunt.
ut sciant se seruos esse dñorum. illi
ammonendi suit. ut cognoscant se.
conseruos ẽẽ seruoꝵ. Istis namq dici¬
tur. Serui. obedite dominis carna¬
lib Et rursum. Quricumq sunt sub

Expanded text:
liter admonendi sunt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam non amittant. Servi admonendi sunt ne dominos despiciant, ne Deum offendant si ordinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite dominis carnalibus . Et rursum: Quicunque sun
Abbreviated transcription (Latin):
completione testamenti ueteris lo¬
quens. eor sapientiam argumento
suꝑauit dicens. Q uod enim antiqͥ¬
tr & senescit. ꝓpe interitum est. Cũ
uero quosdam solis exemplis trahen¬
dos terneret. in eadem epistola ad¬
iunxit. Sc̃i ludibria & uerb̾a exꝑti.
insuꝑ & uncula & carteres. lapida¬
ti sunt. secti sunt: temptati sunt.
in occisione gladii mortui sunt.
Et rursum. Nementote. prepositoꝵ
ur̃oꝵ. qui uobis locuti sunt uerbũ
dei. quorum intuentes exitum: con¬
uersationis imitamini fidem. quate¬
nus & illes uictrix ratio frangeret.¬
& istos ad maiora conscendere imi¬
tatio blancla suaderet.

Expanded text:
completione Testamenti Veteris locompletione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est ; cum vero solis exemplis, quosdam trahendos cerneret in eadem exempla, adjunxit: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt . Et rursum: Mementote praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet.
Abbreviated transcription (Latin):
pientes huius mundi. atq
aliter hebetes. Sapientes quin¬
ꝑe ammonendi sunt. ut sci¬
ant amittere quȩ sciunt. Hebetes
quoq aminonendi sunt: ut apperant
scire quȩ nesciint. In illis hoc pri¬
mum destruendum ẽ. quod se sapi¬
entes arbitrantur. In istis iam ȩclifi¬
candum est. quicquid de sapientia
suꝑna cognoscitur. quia dum mi¬
nime suꝑbiint. quasi ad suscipien¬
dum ȩdificium corda parauerunt.
Cum illis laborandum ẽ. ut sapien¬
tius stulti fiant: stultam sapienttam
deserant. & sapientẽ cdei stulticiam
discant. Istis uero predicandum est.
ut ab ea quȩ putatur stulticia. ad
sit sapiens. Istis uero dicitur. Non
multi sapientes scłm carnem. Et
rursum. Quę stulta sunt mundi
elegit d̾s: ut confundat sapientes
Iuos plerumq ratiocinationis argu
menta: istos ñuuinquam meluis ex¬
empla conuertunt. Iuis numrumn
ꝓdest. ut in suis alligationib iacert
laudabilia alioꝵ facta cognoscant.
am tardiores ammoneret: illis de.

Expanded text:
pientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad s fiat, ut sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis amenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum prodest ut in suis allegationibus junctilaudabilia aliorum facta cognoscant.am tardiores admoneret, illis de
Abbreviated transcription (Latin):
are iudiciũ : qd̾ in filioꝵ necẽ ꝓ
pat̾no fuerit c̾mine ꝓmulgatũ
Et sẏmoniacos quidẽ ut iam
cȩpit diuinis animatꝰ uirib
destruat. sed ñ eotem ut ordi
rundã iudicio subiacere ꝑmit¬
tat: immo qui uice petri cla¬
ues tenet eccłiȩ ipse potissimũ
aduersus noua dognata con¬
surgat. & introductores praui¬
tatis digne sententiȩ iaculatiõe
confodiat: & qui clauũ sagenȩ
regit quȩ piscatorib est cõmis¬
sa. malos pisces a bonis sub
hac studeat dispensatione se¬
cernere. ut cũ eis simul ętiam
bonos ũ adiciat reꝓbare. Di-¬
cat gͦ omĩb indiscretie: qd̾ pa¬
terfamili. as dixisse legit᷑ ser¬

Expanded text:
are iudicium, quod in filiorum necem pro are iudicium, quod in filiorum necem pro paterno fuerit crimine promulgatum, et symoniacos quidem, ut iam coepit, divinis animatus viribus destruat, sed non eotenus, ut eorum rundam iudicio subiacere permittat. Immo qui vice Petri claves tenet aecclesiae, ipse potissimum adversus novum dogma consurgat et introductores pravitatis dignae sententiae iaculatione confodiat; et qui clavum sagenae regit, quae piscatoribus est commissa, malos pisces a bonis sub hac studeat dispensatione secernere, ut cum eis simul etiam bonos non adiciat reprobare. Dicat ergo hominibus indiscretis, quod paterfamilias dixisse legit
Abbreviated transcription (Latin):
uos o pii pontifices ad¬
uersus impiũ dogina diuino scĩ
deli feruore concurrite: & emer
obuiate. Obstruat᷑ os loquen¬
tiũ iniqua: & peccatoꝵ manꝰ apłi-¬
cȩ fidei ñ concutiat fundamen¬
tũ. Seruet᷑ eccłiastica in sua pu¬
ritate doctrina: nec cã uexare
ꝑmittat᷑ terrena sapientiũ tur-¬
bulenta uersutia. Surgit ini-¬
mitus noctu ꝑ agrũ xp̃i zirania
confꝑgere: uos in diȩ quo am¬
bulatis sanȩ doctriuȩ sarculo
male sata radicitꝰ extirpate.
Noctu allophili puteos ruderib
implent: in die ysaae euacuare
festinet. Satrariũ xp̃i nocturnꝰ
fur tẽptat irrũꝑe: exettet᷑ lin-¬
gua canũ eis salubrit̾ oblatra¬
re. Qd̃ si ex ur̃o fortasis ordi¬
ne quispiã ꝓdeat qui dognia¬
tizare tã nefanda p̾sumat. tan¬
to illũ duriꝰ debetis arguere.
quanto & is qͥ eccłiȩ tutor esse
debuerat etiã uitit᷑ oppugnare
ut iuxta indiscretoꝵ hominũ uo¬
ta. innocentes qͦ: eadem sententia
ñ inuoluat.. Uidet᷑ enĩ luxuri¬

Expanded text:
os, o pii pontifices, adversus impium dogma divino sancti zeli fervore concurrite et emergobviate. Obstruatur os loquentium iniqua, et peccatorum manus apostolicae fidei non quatiat fundamentum. Servetur aecclesiaetica in sua puritate doctrina, nec eam vexare permittatur terrena sapientium turbulenta versutia. Surgit inimicus noctu per agrum Christi zizania conspergere; vos in die, quo ambulatis, sanae doctrinae sarculo male sata radicitus extirpate. Noctu allophili puteos ruderibus implent, in die Ysaac evacuare festinet. Sacrarium Christi nocturnus fur temptat irrumpere, excitetur lingua canum eius salubriter oblatrare. Quodsi ex vestro fortassis ordine quispiam prodeat, qui dogmatizare tam nefanda presumat, tanto illum durius debetis arguere, quanto et is, qui aecclesiae tutor esse debuerat, eam nititur oppugnare.ut iuxta indiscretorum hominum vota innocentes quoque eadem sententia non involvat. Videtur enim luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ageret.. & sic in accepti or¬
dinis officio ministraret. Quã
nimirũ sententiã ꝓtinꝰ uenera¬
bilis leo ratã manere ꝑcensuit:
& sub hui modi penitentia õs
in acceptis officiis de cętero
ꝑseuerare mandauit. Nã &
non nullos hodieq conspicimꝰ qͥ
dũ a talib ꝑ diuersos gradus
fuerint ordinati. ab eodem sũ-¬
mo pontifice ad epͣatꝰ apicem
sunt ꝓuecti. Nec id pperã. qͥ a
cũ canonica decernat auctorita
ut quicũq ꝑ pecuniã sacrã ob-¬
tinuerit dignitatẽ. deiciat᷑ ip̃e
& ordinator eiꝰ: patet ꝓculdu¬
bio qͥa symoniace ordinatũ or¬
diuatoremq condẽp̾nans hic

Expanded text:
tiam ageret, et sic in accepti ortiam ageret, et sic in accepti ordinis officio ministraret. Quam nimirum sententiam protinus venerabilis Leo ratam manere percensuit et sub huiusmodi penitentia omnes in acceptis officiis de cetero perseverare mandavit. Nam et nonnullos hodieque conspicitis, qui dum a talibus per diversos gradus fuerunt ordinati, ab eodem summo pontifice ad episcopatus apicem sunt provecti. Nec id perperam, quia, cum canonica decernat auctoritas, ut, quicumque per pecuniam sacram obtinuerit dignitatem, deiciatur ipse et ordinator eius: patet procul dubio, quia symoniace ordinatum ordinatoremque cond
Abbreviated transcription (Latin):
Quid de his qui gratis a ħymo
eruntam̃ ex hoc ociosũ
ẽẽ non credimꝰ. si qͥd su-¬
ꝑ hoc negocio idẽ uenerabilis leo
papa statuerit exponamꝰ Dã
cũ om̃s symoniacoꝵ. ordinatio-¬
nes synodalis uigoris auctorita-¬
te cassasset. ꝓtinꝰ a romanoꝵ
multitudine sacerdotũ magnę
seditionis tumultꝰ exortꝰ est:
ita ut non solũ ab ipsis. sed a
plerisq diceret᷑ ep̃is. om̃s peue
basilicas sacerdotalib officiis
destitutas. & p̃cipue missarũ
sollempnia ad euersionẽ xp̃ianȩ
religionis. & desꝑationũ om̃ĩũ
circũquaq sideliũ funditꝰ ouiit¬
tenda. Quid plura ⁊ Post lon¬
ga sane disceptationũ hinc inde
uolumina tandẽ suggestũ est
reuerende memoriȩ. nuꝑ eiusdẽ
sedis ep̃m decreuisse clementẽ.
ut quicũq a symoniaco conse¬
cratꝰ ẽẽt ipso ordinationis suȩ
tempore ignorans sẏmoniacũ.
cui se optulerat ꝓmouendum.
quadragĩta nẽ dierũ peniten¬

Expanded text:
Quid de his, qui gratis a symonQuid de his, qui gratis a symonerumtamen et hoc otiosum esse non credimus, si, quid super hoc negotio idem venerabilis Leo papa statuerit, exponamus. Nam cum omnes symoniacorum ordinationes sinodalis vigoris auctoritate cassasset, protinus a Romanorum multitudine sacerdotum magnae seditionis tumultus exortus est, ita ut non solum ab ipsis, sed a plerisque diceretur episcopis, omnes pene basilicas sacerdotalibus officiis destitutas, et precipue missarum sollemnia ad eversionem christianae religionis et desperationem omnium circumquaque fidelium funditus omittenda. Quid plura? Post longa sane disceptationum hinc inde volumina tandem suggestum est reverendae memoriae nuper eiusdem sedis episcopum decrevisse Clementem: ut, quicumque a symoniaco consecratus esset, in ipso ordinationis suae tempore non ignorans symoniacum, cui se obtulerat promovendum, quadraginta nunc dierum peniten
Abbreviated transcription (Latin):
& saphirã dignȩ anmaduer¬
sionis sententia ꝑculte. in fi¬
lios qͦ uł necessarios ulcisseu¬
dũ eẽ decreuit In ipsũ ꝙͦ
symonẽ uibrata sententia: ñ
in eos usq ꝑtransiit. qui ali¬
qͥd ueritatis ab eo potuerunt
fortassis exculꝑe. Nã cũ dicit pę¬
cunia tua tecũ sit in ꝑdicione: pę¬
cunia cũ negociatore ꝑcutit᷑ At
ubi deest pecuma: ꝑcussio non ti-¬
met᷑. Et uos itaq uenerabiles
patres cũ beatissimo sũmo pon¬
tifice. sic cuncta sub districti exa-¬
minis ęquitate dispouite: ut
traditam tanti doloris regulam
in ur̃a qͦ uideamini censura ser-¬
uare : quatinꝰ in magno ȩccłiȩ cor-¬
pore sic ferrũ quȩ corrupta stͣ
sentiant. ut tam̃ in ꝓprii uigo¬
ris robore sincera queq ꝑmane-¬
ant. Sic plectibiles puniant᷑ ex¬
exerit᷑ sua innocentie immuni¬
tas reseruet᷑. Sic arbor uiciata
securib sit obnoxia: ut plantȩ
ab illa transpositȩ. in sui uigo¬
ris gr̃a radicitꝰ conualescant̃.

Expanded text:
et Saphiram dignae animadversionis sententia perculit, in filios quoque vel necessarios ulciscendum esse decrevit? In ipsum quoque Symonem vibrata sententia non in eos usque pertransiit, qui aliquid veritatis ab eo potuerunt fortassis exculpere. Nam cum dicitur: Pecunia tua tecum sit in perditione, pecunia cum negotiatore percutitur. At ubi deest pecunia, percussio non timetur. Et vos itaque, venerabiles patres, cum beatissimo summo pontifice sic cuncta sub discreti examinis aequitate disponite, ut traditam tanti doctoris regulam in vestra quoque videamini censura servare, quatinus in magno aecclesiae corpore sic ferrum quae corrupta sunt sentiant, ut tamen in proprii vigoris robore sincera quaeque permaneant; sic plectibiles puniantur exexeritur, suas innocentiae inmunitas reservetur; sic arbor vitiata securibus sit obnoxia, ut plantae ab illa transpositae in sui viroris gratia radicitus coalescant. XXXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
potuisset ꝓmoueri extendit. Ñ
si canonis huiꝰ auctor ꝓuectũ
quemlibet a sẏmoniaco deici¬
endũ duceret: ipsũ. ordinato-¬
rẽq illiꝰ notans consequenter
etiã de his qui ab eo ꝓmoueri
poterant ñ ta ceret: ut nimirũ
diceree deiciat᷑ ipse & ordinator
ciꝰ. ac p̾sto subiungeret & qui¬
cunq fuerit ordinatꝰ ab eo.

Expanded text:
potuisset, extendit. Nam si canonis huius auctor provectum quemlibet a symoniaco deiciendum duceret, ipsum ordinatoremque illius notans, consequenter etiam de his, qui ab eo promoveri poterant, non taceret, ut nimirum diceret: deiciatur ipse et ordinator eius, ac presto subiungeret: 'et quicumque fuerit ordinatus ab eo'.
Abbreviated transcription (Latin):
tum possumus ñ imitamur. Dicen¬
dum itaq est beniuolis. quia si uni¬
tari bona minine festinant. que
laudantes approbant. sic eis uirtutũ
sc̃itates. sicut stultis expectatorib
ludicrarũ artim, placet. Ini nãq
aurigarũ ac istrionum gesta fauori¬
bus efferunt: nec tamen tales esse
desiderant. quales illos conspicuĩt
esse quos laudant. Mirantur eos
placita egisse: sed tamen similiter
deuitant placere. Dicendum est be
niuolis. ut cum proximoꝵ facta con¬
spiciunt. ad suum cor redeant: &
de alienis actib non presumant.
ne bona laudent: & agere recusent.
Grauiris quippe extrema ultione.
feriendi sunt: quib placuit quod
imitari noluerunt. Ammonendi
sunt inuidi. ut ꝑpendant qͣnte
cecitatis sint. qui alieno ꝓfectu de
fitiunt. aliena exaltatioe conta¬
bescunt. qͣnte infelicitatis sint.
qui melioratione proximorũ deteri¬
ores fuint. dumq augmnenta alie¬
nȩ ꝓsperitatis aspiciunt. apud se¬

Expanded text:
tum possumus non imitamur. Dicentum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen devitant similiter placere. Dicendum est 46 benevolis ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant; ne bona laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatficiunt, aliena exaltatione contabescunt: quantae infelicitatis sint, qui melioratione proximi deteriores fiunt: dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud se
Abbreviated transcription (Latin):
ter ueniens reduuua febris occidit:
Ammonendi sunt gͥ pacientes. ut cor
post uictoriam muniant: ut hostẽ
niis mentis intendant. ut languorẽ
pluris serpentem timeant. ne hostis
callidus eo in deceptione. postinodũ
maiori exultatione gaudeat. quo il¬
la dudum contra se rigila colla ui¬
ctor calcat.
Liter ammonendi sunt be¬
niuoli. atq aliter intudi.
Ammonendi namq sunt
benirioli. ut sic alienis bo¬
nis congaudeant. quatinus habere.
ꝓpria concupiseant. Sic ꝓximorum
facta diligendo laudent: ut ea etiam
imitando multiplicent. ne in hoc pre¬
sentis uitȩ staclio ad certamen alienũ
deuoti fautores. sed pigri spectato¬
res adsistant. eo post certamen sine
brauio remaneant: quo nunc in cer¬
tamine ñ laborant. & tunc eoꝵ pal¬
mam afflicti respiciant. in quorum
nc̃ laboribus ociosi ꝑdurant. Yalde
quippe peccamus. si aliena bene ge¬
sta ñ diliginus. Sed nil mercedis
agimus. si ea quȩ diligimus: in quan¬

Expanded text:
ter veniens recidiva febris occidit? ter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem niis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat. Aliter admonendi sunt benevoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quan
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Quem quia cõmouere in ipsa
contumeliarũ iaculatione ñ potu¬
it: ab aꝑto certamine interim qui¬
escens. & lecreta suggestione cogita¬
tionem lacessiens: aptum deceptio¬
nis tempus inquirit. Quia entin
publico bello ꝑdidit.: ad exexcendas
occulte insidias exardescit. Iuietis
namq temꝑe ad uictoris anmum
redit: & uel rerum damna. uel in¬
iuriartum iacula ad memoriam re¬
ducit: cuncta quȩ sibi inlata sunt
uehementer exaggerans. intolerabi¬
lia ostendit: tantoq mentẽ mero¬
re ꝑturbat. ut plerumq uir paci¬
ens illa se equanimiter tolerasse
post uictoriam capttis erubescat.
seq ñ reddidisse contumelias do¬
leat. & deteriora rependere. si occa¬
sio prebeatur querat. O tribus gͦ isti
sunt similes. nisi his qui per fortitu¬
dinem in campo uictores sunt. sed ꝑ
negligentiã postmodum intra urbis
cdaustra capuntur.Quibus sunt
similes. nisi his quos iuruens grauis
languor a uita ñ subtrahit. sed lemi¬

Expanded text:
let; quem quia commovere in ipsa let; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leni
Abbreviated transcription (Latin):
ua tolerare. Euenire etiam paci
dem temꝑe quo uel aduersa pa¬
ciunt᷑. uel contumelias audiunt.
nullo dolore pulsentur & sic paci¬
entiam exhibeant. ut custodire eti¬
am cordis innocentiam ñ omit¬
tant. Sed cum post paululum
hȩc ipsa quȩ ꝑtulerint. ad memo¬
riam reuocant.: igne se doloris
uniflammant. argumenta ulcio¬
nis inquirunt. & manstetudinem
quam tolerantes habuerunt retra¬
ctantes. in malitiam uertunt.
Quibus citus a predicante. suc¬
curritur: si quȩ sit huiis ꝑmu¬
tationis causa panclatur. Callidꝰ
namq aduersarius. bellum contra
duos mouet. unum uidelicet im¬
flaminans. ut contumelias prior
inferat: alterum ꝓuocans. ut con¬
tumelias lesus redlat. Sed plerũ¬
q dum huuis iam uictor est. qui
inuriam ꝑsuasus inrogat. ab illo
uincitur: qui inlatam sibi equani¬
miter portat. Yniꝰ gͦ uirtor quẽ
commouendo subiuigauit: tota con¬
tra alterum uirtute se erigit. eũq
obsistentẽ foruter & iuncentẽ do¬

Expanded text:
va tolerare. Evenire etiam pleruva tolerare. Evenire etiam plerudem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem do
Abbreviated transcription (Latin):
uos: & orate pro ꝑsequentib & ca-¬
iumpniantibus uos. Uirtus itaq
est coram hominibus aduersarios
tolerare. sed uirtus coram deo dili¬
gere: quia hoc solum ds sacrifici¬
um accipit. quod ante eius ocu¬
los in altari bom oꝑis flamina ca¬
ritatis incendit. Hinc est quod
rursum quibusdam pacientibus.
nec tamen diligentib dicit. Quid
autẽ uides festucam in ocło fr̃is
tui: & trabem in oculo tuo non
pacientiş festuca est: malitia uero
in corde. trabes in ocło. Illam nãq
aura temptationis agitat: hanc au¬
tem consuminata nequitia pene
inmobiliter portat. Recte uero il¬
lic subungitur. Hypocrita eice
primum trabem de oculo tuo: et
tunc uidebis eicere frstucam de o¬
culo fratris tui. As si dicatur
menti iniqui interuis dolenti. et
scm̃ se exterrus per pacientiam de¬
monstranti. Priuis a te molem ma¬
litiȩ excute. & tunc alios de in¬
pacientiȩ leuitate. reprehende: ne.
dum ñ studueris simulationem
uncere. peiuis tibi sit aliena pra¬

Expanded text:
rsequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus, adversarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit: Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non patientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummatio nequitiae pene immobiliter portat. Recte vero illic subprimum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui. Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Priulitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena pra
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemia. tollatur a uobis. qua
si cunctis exterius iam bene. compo¬
sitis. ad interiora conuertitur. dũ
subiungit: cum om̃i malitia. quia
nimirum frustra indignatio. clamor
& blasphemia ab exteriorib tollitar.
si in interiorib uitiorũ mater ma¬
litia dominat᷑: & incassum foras
nequitia ex ramis iniditur. si sur¬
rectura multiplicus intus in ra-¬

Expanded text:
blasphemia tollatur a voblasphemia tollatur a vosi cunctis exterius jam bene compositis, ad interiora revertitur, cum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur. Et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in ra
Abbreviated transcription (Latin):
in presenti se ulcisci ñ desiderat.
qui etiam tolerans parci optat.
sed tamen iuste uindicari omĩa
extremo iudicio ñ ignorat. At
contra ammonendi sunt pacientes
interius doleant: ne tantȩ uirtu¬
tis sacrifitium quod integrum fo¬
ras immolant: intus malitiȩ peste
corrumpant. & cum ab hominibus
ñ agnoscitur. sed tamen sub diui¬
na examinatione peccatur: tanto
diterior culpa doloris fiat. quanto
sibi antȩ homines uirtutis s̃peciẽ
uendicat. Dicendum itaq est pa¬
cientibus. ut studeant diligere
quos sibi necesse est tolerare: ne
si pacientiam dilectio ñ sequatur.
in deteriorem culpam odii iuitꝰ
ostensa uertatur. Unde. paulus
cum diceret. caritas paciens est.
ilico adiunxit. benigna est. iude¬
licet ostendens. quia quos pacien¬
ta tolerat. amare. etiam ex benig¬
nitate ñ cefsat. Unde idem egregi¬
us doctor. cum pacientiã discipłis
suaderet dicens. om̃is amaritudo.
& ira. & indignatio. & clamor. et

Expanded text:
in praesens se ulcisci non desiderat, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjunxit: Benigna est ; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et
Abbreviated transcription (Latin):
um. Mmor ẽ enim uictoria urbi¬
um. quia extra sunt quȩ subiciun¬
tur. Ualde. aittem mauis est quod
per pacientiam uincitur: quia ipse
a se animus suꝑat᷑. & semetipsum
sibimetipsi subicit: quando eum
pacientia intra se frenare compa¬
lit. Audiant pacientes. qđ  elec¬
lis suis ueritas dicit. In pacient¬
a ur̃a. possidebitis animas uestras.
Sic enim conditi sumus mirabiliter
ut ratio animam. & anima posside¬
at corpus. Ius uero animȩ. a corpo¬
ris possessione repellitur. si ñ pri¬
us anima a ratione possidetur.
Custodem igitur conditionis nr̃s
pacientiam dñs eẽ monstrauit
docuit. Quanta gͦ sit impacienti
culpa cognoscimus. per quam et
hoc ipsum amittimus possidere
quod sumus. Audiant impacien
quippe impellente agitur. ut torus
foras sp̃s ꝓferatur. Quen idcirto
citius turbatis eicit. quia nulla in¬
terius discipline. sapientia circum¬
cludit. Sapiens autem differt. &
reseruat in posterum. Lęsus em̃

Expanded text:
um . Minor enim est victoria urbium . Minor enim est victoria urbium, quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, sos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientquippe impellente agitur ut totus foras spiritus proferatur; quem idcirco perturbatio citius ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim,
Abbreviated transcription (Latin):
in eo sacrificiũ reppertret. suꝑueni¬
ens aura disꝑgeret. Quid uero acci¬
pinus altare cłi. insi antinam
usti quȩ quot bona egerit: tot
suꝑ se ante euis oculos sacrificia
imponit. Quid autẽ est altaris fos¬
sa. nisi bonorum pacientia: quę
dum mentẽ ad aduersa toleranda
humiliat. quasi more fouee hanc
in uno positam demonstrat. Fossa
gͦ in altari fiat.I. ne suꝑpositum
sacrificium aura disꝑgat. id est
electoꝵ mens paciꝰ entiam custo¬
diat. ne commotauento impa¬
cientiȩ. & hoc quod bene oꝑata
est amittat. Bene
autẽ hȩc
eadem fossa unius
ẽẽ memorat᷑. quia nimirum si pa¬
cientia ñ deseritur. uintatis men¬
sura seruatur. Unde & paulus ait
Inuicẽ honera ur̃a portate. & sic ad¬
implebitis legem xp̃i .L. ex quippe
xp̃i est caritas unitatis. quã soli
ꝑficiunt. qui nec cum grauantur
quod scriptum est. Nelior est
paciens uiro forti: & qui domina¬
tur animo suo. expugnatore. urbi¬

Expanded text:
in eo sacrificium reperiret, superveniin eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Domini, nisi animam justi; quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit. Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia? quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more fossae hanc in imo positam demonstrat. Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse memorat: quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus aitInvicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. » Lex quippe Christi, est charitas unitatis, quam soli perficiunt, qui nec cum gravantur, quod scriptum est: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo, expugnatore urbi
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur: Ganto gͥ quisq minus
ostendittr doctus. quanto minus
conruncit᷑ patiens. Neq enĩ potert
ueractter bona  docendo impen¬
dere. si uiuen do nescit equa¬
inmiter mala ꝗ aliena tolerare.
Per hoc qͦq impatientiȩ iitiũ
plerunq Imentẽ arrogantie.
culpatranssigit. quia dum
tare conatur: atq per impatientiã.
usq ad arrogantiam sic cdricnur.
dum quia ferre. despectionem
ñ potest. detegentlo semetipsum
in ostentatione. głatur. Unde scrip¬
tum est. Melior est patiens arro¬
gante: quia uidelicet eligit pati¬
ens quelibet mala ꝑpeti. quam
per ostentationis utium bona su¬
a occulta cognos.ci. At contra eli¬
git arrogans bona de se uel falsa
iactari: ne mala possit uel minima¬
perpeti. Quia igitur cum patientia
relinquitur. etiam bona reliqua quȩ
iam gesta sunt destruuntur. recte.
per ierechielem esse in altari dei
suꝑposita holocausta seruentur. Si
enim in altari fossa ñ esset. om̃e qd̃

Expanded text:
noscitur . Tanto ergo quisque minus noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum tare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minimaperpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem in altari Dei superposita holocausta serventur. Si enim in altari fossa non esset, omne quod