comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Cuꝰ omis ꝑfectio in denario numero continet᷑.¬
qr qua qua uersũ eccłia ꝑ mundũ in diuersis gentib
& tribub & popłis & linguis diffusa ẽ. tota in sola
dĩ & ꝓdeum dilectione que decalogo legis ẽ. cõpre¬
hensa subsistit. Neq alit̃ qͥsꝗͣ potest ueracit̃ ad eeclẽ
mebra ꝑtingere: n integro corde & eũ ꝓ quẽ edificat᷑̃
& eos in qͥbꝰ edificat᷑ ecclia hoc eĩ dm̃ electos enis
amare didicerit. Uarius autẽ coloꝵ decor qͦ eedẽ
st̃ cortine distinete. uariarũ ẽ. grã uirtutũ : qͥbꝰ scã
eccłia imrabui ac ꝓrsus celesti arte composita incon¬
spectu sui resplend& auctoris. Bissus gͦ quȩ de terra
quidẽ oriatr. s eruta de terra longo exercitio siccan¬
di. tundendi. purgandi. quoquendi. & nendi. gramini¬
neũ sol& ꝑdẽ. & cididũ nisese recipere colorẽ : corpora
designat castitatis nitida decore. Quȩ cũ carnis quidẽ

Expanded text:
catur. Cujus omnis perfectio in denario numero continetucatur. Cujus omnis perfectio in denario numero continetur, quia quaquaversum Ecclesia per mundum in diversis gentibus et tribubus et populis et linguis diffusa est, tota in sola Dei et proximi dilectione quae decalogo legis est comprehensa subsistit. Neque aliter quisquam potest veraciter ad Ecclesiae membra pertingere, nisi integro corde, et eum per quem aedificatur, et eos in quibus aedificatur Ecclesia, hoc est Deum et electos ejus amare didicerit. Varius autem colorum decor quo eaedem sunt cortinae distinctae, variarum est gratia virtutum, quibus sancta Ecclesia mirabili ac prorsus coelesti arte composita in conspectu sui resplendet auctoris. Byssus ergo quae de terra quidem oritur, sed eruta de terra longo exercitio siccandi, tundendi, purgandi, coquendi et nendi, gramineum solet perdere, et candidum in se recipere colorem, corpora designat castitatis nitida decore. Quae cum carnis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mario uariatũ columnis quat tuor appensũ : qͦ scũa
riũ & seuarii scuaria diuidebant᷑. intra qđ posita
erat arca testam̃ti. & contra arcã extra uelũ altare
thiamatis. Itẽ in medio ipsius scũ arii candelabrũ
in parte australi: mensa uͦ stabat in septemptrionati
Aitare uͦ holocausti foris ante ingressũ scũarii labrũ
eneũ. int̾ hoc altare & tabernaculũ. Et circa omĩa
atriũ tabernacli longitudinis habens cubitos centũ.
latituamis. qͥnqͣginta. His gͦ dilucidandi grã breuit᷑
p̾libatis : uideamꝰ ipsa uerba historie quo ꝑ hȩc altiꝰ
atq aꝑtius ad sensum allegorie ꝑuenire queamꝰ. Cũ
tinas de bisso retorta. & iacinto & purpura. coccoq
bis tineto uariatas oꝑe plumario facies. Iabernacłm
dñ fio ex cortinis diuersa coloꝵ specie uariatis.q:
scã uniuersalis ȩccła ex multis electoꝵ ꝑsonis ex
multis ꝑ orbẽ eceliis. ex nariis uirtutũ floribꝰ edifi¬

Expanded text:
mario varimario varirium et sanctuarii sanctuaria dividebantur. Intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii, candelabrum in parte australi: mensa vero stabat in septentrionali. Altare holocausti foris ante ingressum sanctuarii, labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum; et circa omnia atrium tabernaculi, longitudinis habens cubitos centum, latitudinis quinquaginta. His ergo dilucidandi gratia breviter praelibatis, videamus ipsa verba historiae, quo per haec altius atque apertius ad sensum allegoriae pervenire queamus. Cumo retorta, et hyacintho ac purpura, coccoque bis tincto, variatas opere plumario facies . Tabernaculum Domini fit ex cortinis diversa colorum specie variegatis, quia sancta universalis Ecclesia, ex multis electorum personis, ex multis per orbem ecclesiis, ex variis virtutum floribus aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
utt cũ eis. quã si ornatũ tabernacli siue tepli
materiale̾ religiosi mundi cordis & corporis cutar
imitetur. Sed ut certius de spãli sensu disseramꝰ.
pͥmo de ipso materiali textu littere paulisp uide¬
amtis. Erat tabernacłm domus ano conseerata. ha¬
bens iongitudinis cubitos. axx. latitudinis .x. alti¬
tudinis eq .x. tectũ habens ȩquale ꝓ totũ. qͦmodo¬
quidẽ parietes tres. australis. septẽtrionalis. & occi
dentalis: de tabulis cõpacti funt ligneis abutroq
latere deauratis. Porro ꝓorientali parte unꝰ uecas
& tentoriũ erat qͥnq columms suspensuĩ. Tegebat¬
autẽ domus & destꝑ & undiq eortinis mnira uarieta¬
te contextis: qđ ꝓpͥe tabernacłm uocabat᷑. Tegebat᷑¬
autẽ & hoc undiq sagis cilicinis usq ad terrã ꝑ¬
tingentib. Sed & oꝑm̃itũ altua teeto de pellib ari¬
etũ rubricatis factũ ẽ: & suꝑ hoc rursũ altud oꝑi¬
m̃tum de iacintinis pellib. Erat etiã & uelũ oꝑe plu¬

Expanded text:
uam si quasi ornatum tabernaculi sive templi materialem religioso mundi cordis et corporis cultu imitemur. Sed antequam de spirituali sensu disseramus, primo de ipso materiali textu litterae paulisper videamus. Erat tabernaculum domus Domino consecrata, habens longitudinis cubitos triginta, latitudinis decem, altitudinis aeq quidem parietes tres: australis, septentrionalis, et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis et tectorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatautem domus, et desuper, et undique cortinis mira varietate contextis, quae proprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undique sagis cilicinis, usque ad terram pertingentibus. Sed et operimentum aliud tecto de pellibus arietum rubricatis. Factum est et super hoc rursum aliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Erat etiam et velum opere plu
Abbreviated transcription (Latin):
tabule testam̃ti. Urna gͦ aurea in archa habens manna.
anima ẽ. sca xpõ habens inse omẽm plenitudinẽ durni¬
regm tin. Que pꝰ quã ad tẽpꝰ ꝑ mortẽ uisa ẽ. eẽ. succisa:
illucescente mane resurrectionis uniuatuis refloruisse
inuenta ẽ. ac ꝓpetuo inuiolabilis atq in marcescibilis
ꝑmanfura eẽ. innotuit. Apc̃ enim surgens a mortuis
iã ñ moritur : mors illi ultra ñ añabitur. Tabule testam̃¬
ti in arca. omem inxepo & scientiã pat̾noꝵ secretoꝵ. &
potentiã iudicioꝵ designãt. In tabulis nãq testam̃ti.
& fides erat inscripta et̾nȩ diuinitatis. quę mundũ
crear& ac reger& & mandata qͥb dõ seruiri oporter&.
& discretio iudicii qua ipse odientes se ure condem
pnare et diligentes se miscd̾ia digna remunerara&.

Expanded text:
aruit. Urna vero aurea in arca habens manna, anima est sancta in Christo, habens in se omnem plenitudinem diviniregni tui . Quae postquam ad tempus per mortem visa est esse succisa, illucescente mane resurrectionis vivacius refloruisse inventa est, ac perpetuo inviolabilis atque immarcescibilis permansura esse innotuit. Christus enim surgens a mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Tabulae testamenti in arca omnem in Christo et scientiam paternorum secretorum, et potentiam judiciorum designant. In tabulis namque testamenti, et fides erat inscripta aeternae divinitatis, quae mundum crearet ac regeret; et mandata quibus Deo serviri oportet, et discnaret, et diligentes se misericordia digna remuneraret.
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ eẽ. in lege. & aliqͣndo apparere intelligentibꝰ.
men acceꝑit scriptura testat᷑. qdđ iã ꝓpe eẽt. tit t̾rã
reꝓmissioms intrarent : ꝑ plenist. hoc ẽ. ꝑpoceupati¬

Expanded text:
ditum esse in lege et aliquando adparere intellegentibus ditum esse in lege et aliquando adparere intellegentibus men acceperit scriptura testatur, cum iam prope esset, ut terram promissionis intrarent, per prolepsin, hoc est p
Abbreviated transcription (Latin):
septenario decuplato. qͥ ꝑtinent ad significandum
ine qr dictũ ẽ. sic̃ aspectus firmanĩti. firmam̃tũ autẽ
cȩlũ appellari qͥs nesciat. & forma lateris in eode̾ sa¬
phiro. quadraturã ipsã uel stabilitatẽ. uel eiusdẽ
quaternarii numeri sacram̃tũ sigurã Qđ autem
manducant & bibant in loco dĩ. suauitatẽ saturi¬
tatẽq significat in illo regno ȩc̃nitatis. Beati enuim
qͥ esuriunt & sitiunt iusticiã qm̃ ipsi saturabun¬
tur. Unde & dñs dic̃ uenturos multos. qͦs utiq nsi
electos p̾scitos. p̃destinatos. uocatos. nstificatos gri¬
ficatos. & recubituros cũ abrahã & isaac & iacob inre¬
faciat eos recũbere. & transeat & ministia& eis. Quid̃
sibi uult qd iħus naue ñ cõmemorads in illis qͣt tuor
subito cũ moyse appar&. & cũ illo ascendit in mon¬
tẽ ad accipiendas tabulas legis. & subito rusus iħc
tabulis lapideis. & cũ eo iterũ appar& : an forte si¬
gnificat nouum testam̃tũ nomine iħu & abscon¬

Expanded text:
umero scilicet septenario decuplato: qui pertinet ad significandum ime quia dictum est, sicut aspectus firmamenti. Firmamentum autem coelum appellari quis nesciat? Et forma lateris in eodem sapphiro, quadraturam ipsam vel stabilitatem, vel ejusdem quaternarii numeri sacramentum figurat. Quod autem manducant et bibunt in loco Dei, suavitatem saturitatemque significat in illo regno aeternitatis. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam: quoniam ipsi saturabuntur . Unde et Dominus dicit venturos multos. Quos utique nisi electos praescitos, praedestinatos, vocatos, justificatos, glorificatos, et recubituros cum Abraham, et Isaac, et Jacob in refaciat eos recumbere et transiens ministret eis. Quid sibi uult quod Iesus Naue non commemoratus in illis quattuor subito cum Moyse adparet et cum illo ascendit in montem ad accipiendas tabulas legis; et subito rursus Ietabulis et cum eo iterum adparet? an forte significat nouum testamentum nomine Iesu et abscon
Abbreviated transcription (Latin):
stare solemꝰ. recte ꝑ ephod .i. suꝑ humerale. oꝑa iusto¬
rũ & pii ꝓ dño labores insinuant᷑. Quia uͦ in pectore
cogitationũ sedes ẽ: recte in rationali qͥ ẽ. habitus
pectoris sacerdotalis. mundȩ electoꝵ cogitationes ex¬
pͥmuntur. Lapidesq onichini & gemmȩ ornant ephod
ac rationale : cũ eximiis scoꝵ patrũ actib & cogi¬
tationib &iã miraculoꝵ in sign̾a iunguntur.

Expanded text:
stare solemus, recte per ephod, id est, superhumerale, opera justostare solemus, recte per ephod, id est, superhumerale, opera justorum, et pii pro Domino labores insinuantur. Quia vero in pectore cogitationum sedes est, recte in rationali, qui est habitus pectoris sacerdotalis, mundae electorum cogitationes exprimuntur. Lapidesque onychini et gemmae ornant ephod ac rationale, cum eximiis summorum Patrum actibus et cogitationibus, etiam miraculorum insignia junguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑximi dilectione flagramꝰ. Bissũ cũ carnis castitatẽ
sentimꝰ. Puos caprarũ : cũ habitũ penttentie ac luctꝰ
indumꝰ. Pelles arietũ rubricatas. cũ ipsos dñiei gre¬
gis ductores suo sanguine baptizatos uidemꝰ. Polles ia¬
cuictinas. cũ nos pꝰ mortẽ sp̃alia in çelis corpora ha¬
bituros eẽ. sꝑamꝰ. Ligna sethim. cũ expurgatis pecca¬
toꝵ tenebris. munda carne & amima do soli serumꝰ¬
Oleũ ad luminaria concumanda: cũ fruetib caritatis
& miscdie refulgeniꝰ. Aromata inunguentũ. & thi¬
miama boni odoris. cũ opimonẽ bone nr̃e actionis
multis ad exemplũ bene uiuendi longe lateq dif¬
fundimꝰ. Lapides onichinos. & geminas ad ornan¬
dũ ephod acrationale. cũ miracula scoꝵ qͥb cogi¬
tutiones dõ deuotus & oꝑa uirtutũ ornauere digna
laude p̾dicamꝰ. atq hec in adiutoriũ nr̃e fidei ubi
opus fuerit assumimꝰ. Quia em̃ in humeris onera ge¬

Expanded text:
carnis castitatem sentimus; pilos caprarum, cum habitum poenitentiae ac luctus induimus; pelles arietum rubricatas, cum ipsos Dominici gregis ductores, suo sanguine baptizatos videmus; pelles hyacinthinas, cum nos post mortem spiritualia in coelis corpora habituros esse speramus; ligna sethim, cum expurgatis peccatorum spinetis, munda carne et anima, soli Domuminaria concinnanda, cum fructibus charitatis et misericordiae refulgemus; aromata in unguentum, et thymiama boni odoris, cum opinionem bonae nostrae actionis, multum ad exemplum bene vivendi, longe lateque diffundimus; lapides onychinos et gemmas ad ornandum ephod ac rationale, cum miracula sanctorum, quibus cogitationes Deo devotas, et opera virtutum ornavere, digna laude praedicamus. Atque haec in adjutorium nostrae fidei, ubi opus fuerit, assumimus. Quia enim in humeris onera ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ qigiuta. tantũ qͥppe sp̃atiĩ ẽ. plꝰ muiꝰ abeo loco
ubi seruiti sunt patͥarche in qͥb & iacob usq ad hẽ
lceñ qͦ eos aduenisse narrat᷑. Ilã pꝰ factũ ibi luetũ
e planctũ magnũ redierunt ad locũ quẽ pͥtierans.
rurs iordane tnsacto nͥ forte qͥs aieat aliqͦͣ hostiũ
uttandoꝵ causa ꝑheremũ eos uenisse c̃ corpore. qr¬
etiã popłs isrł ductꝰ ẽ. ꝑ moisen. abegipto libatꝰ.
illo q̃ppe itinere & plurimũ eirxuit̾. & ꝑ iordanẽ
uerat᷑ ad abrtimtũ. ubi st̃ corpora patriateharũ .i.
ueniret᷑. significationis causa factũ eẽ. ereden¬
Qũ ẽ. qđ ꝑ iordane uenturꝰ erat ad eas terras pꝰ¬
ea ierłm in filiis suis. & fec̃ luetũ patri suo .uii.
dies: Nescio utrũ inuenat᷑ alici scoꝵ iascripturis
celebratũ eẽ. luctũ nouẽ dies. qđ apd̃ latinos nouẽ¬
dral appellant. Unde mͥ uident᷑ ab hac consuetudine
ꝓhibendi. siqͥ oepi̾anoꝵ istũ in mortis sue nimerum

Expanded text:
ppe spatii est plus minus ab eo loco, ubi sepulti sunt patriarchae, in quibus et Iacob, usque ad hunc locum, quo eos aduenisse narratur. nam post factum ibi luctum et planctum magnum redierunt ad locum quem praeterierant rursus Iordane transiecto. nisi forte quis dicat aliquorum hostium uitandorum causa per heremuetiam populus Israel ductus est per Moysen ab Aegypto liberatus. Illo quippe itinere et plurimum circuitur, et per Jordanem venitur ad Abrahamium, ubi sunt corpora Patriarcharum, id veniretur, significationis causa factum esse credendum est, quod per Jordanem venturus erat ad eas terras postea Israel in filiis suis. Et fecit luctum patri suo septem dies. Nescio utrum inveniatur alicui sanctorum in Scripturis celebratum esse luctum novem dies, quod apud Latinos novendial appellant. Unde mihi videntur ab hac consuetudine prohibendi, si qui Christianorum istum in mortuis suis numerum
Abbreviated transcription (Latin):
pe̾ gñ̾ant᷑ reges & qđ adorent eũ om̃s trib. Non enĩ
ait fuii matris tuȩ.s filii patris tui. & qdđ seqr̃. ad
p̾dã fui mi ascendisti : ostendit eũ captiuos popłos eẽ.
duct᷑u. Q uiixta intelligentiã sacͣtiorẽ ascendisse in
altũ. captiuã duxisse captiuitatẽ. siue qd melius
puto captiuitas passionẽ. ascensus resurrectionẽ si¬
gnificat. Ailigans ad uineã pullũ suũ. & ad uitem
asina sua. qđ uidelic& pullũ asinȩ cui suꝑ sedit ihe

Expanded text:
nt eum omnes tribus. Non enim ait, filii matris tuae, sed filii patris tui; et quod sequitur: Ad praedam, fili mi, ascendisti, ostendit eum populus captivos esse ducturum, et juxta intelligentiam sacratiorem, ascendisse in altum, captivam duxisse captivitatem; sive, quod melius puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem significat. Alligans ad vineam pullum suum, et ad vitem asinam suam. Quod videlicet pullum asin
Abbreviated transcription (Latin):
Hebrei autẽ uolunt ꝑꝑ tiberiadẽ que legis udebat᷑
habere noticiã. agrũ irriguũ & eloqͥa pulchritudi¬
nis delectari. Ceruus autẽ emissꝰ tẽporaneas fruges
& uelocitatẽ t̾re uberioris ostendit. S meliꝰ si addo¬
ctrinã saluatoris cuneta referamꝰ. qđ ibi uł maxime
docuerit saluator ut in euangłio qͦq scriptũ eͣ.
Filiꝰ ad erescens ioseph. faiꝰ aderescens & decorꝰ aspectu.

Expanded text:
debatur habere notitiam, agrum irriguum et eloquia pulchritudinis prophetari. Cervus autem emissus temporaneas fruges et velocitatem terrae uberioris ostendit. Sed melius si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus, quod ibi vel maxime docuerit Salvator, ut in Evangelio quoque scriptum est. Filius accrescens Joseph, filius accrescens, et decorus aspectu.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat script̾a forte significant aliqͥd penitentie
qͣ peceata sepelunt᷑. Non enĩ frustmi etiã .el. dies ieuimoꝵ¬
& eccłia p̾cipuã obseruationẽ ieiumoꝵ qͣdragesimã
uocant. Unde & inhebreo de niniuitis apud ionã ꝓpħĩ
tiũ intelligat᷑. in ieiunis sita defleuisse peccata.
& impet̾sse miscdiã dĩ. Nec putandũ ẽ. istũ nume

Expanded text:
commemorat scriptura, forte significant aliquid paenitentiae, qua peccata sepeliuntur. non enim frustra etiam XL dies ieiet ecclesia praecipuam obseruationem ieiuniorum quadragesimam uocat. unde et in hebraeo de Nineuitis apud Ionam prophetium, intellegantur in ieiuniis sua defleuisse peccata et impetrasse misericordiam dei. nec tamen putandum
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ dr̃. Eae muita enĩ fame uerbi dĩ & media ueñ
rapax. qr & ipse uiolent̃ diripit regnũ dĩ. Hic aut̃
mane comeda& p̃dã. Mane illud tẽpꝰ eredit᷑ qͦ legẽ ac¬
cepit. Tẽ enĩ mundi pͥma qͥdẽ illuminatio scientiȩ
data ẽ. Comed& autẽ mane. qr legẽ ꝗͣ mane acceꝑit:
edidit adhuc & meditat᷑. Lic& sequens iegen iticie
ilege fidi ñ ꝑuenerit. Ad uesꝑam aut̾ diuid& spolia.

Expanded text:
e verbi Dei, et inedia venit rapax, quia et ipsi violenter diripiunt regnum Dei: Hic autem mane comedit praedam; mane illud tempus creditur, quo Legem accepit. Tunc enim mundo prima quidem illuminatio scientiae data est; comedit autem mane quia Legem, quam mane accepit, edit, adhuc meditatur, licet sequens legem justitiae in legem fidei non pervenerit; ad vesperam autem dividet spolia .
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uͦ eũ p̾cesserunt tã pauei iusti nominant᷑. ut eos po¬
płm appellare cunctem̃. Na si dictũ ee̾t. appositꝰ ẽ. ad
patres fuos nulla questio fieret. An forte popłs e̾. ñ so¬
unde dr̃ adhebreos. s aceessistis ad montẽ. sion & ad¬
cuntatẽ dĩ ierłm. & ad milia angłoꝵ exultantiũ. Hu¬
ic popło apponunt᷑ qͥ pꝰ hanc uitã placentes dõ fuint.
Tunc enĩ dicunt᷑ apponi. qͣndo nulla iã reman& soui¬
citudo tẽptacionũ & ꝑiculũ peccatoꝵ: qđ intuens ait
script᷑a. Ante mortẽ ne laudes hominẽ quẽꝗͣ.xu.¬

Expanded text:
 eum praecesserunt, tam pauci iusti nominantur, ut eos populum appellare cunctemur. nam si dictum esset: appositus est ad patres suos", nulla quaestio fieret. an forte populus est non sounde dicitur ad Hebraeos: sed accesultantium? huic populo apponuntur qui hanc uitam placentes deo finiunt. tunc enim dicuntur apponi, quando nulla iam remanet sollicitudo temtationum et periculum peccatorum. quod intuens ait scriptura: ante mortem ne laudes hominem quemqu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. esca scõꝵ. ꝗ siqͥs manducauerit ñ moriet᷑ ietnũ.
bene regunt. qͥ dñant᷑ uitioꝵ suoꝵ. qͥ castigant
corprã. & in seruitutẽ subiciunt. Neptalĩ qđ int̾pta¬
tur dilatatio. apłos & p̾dicatores scos significat.
quoꝵ doctrina in latitudine totiꝰ mundi diffusa ẽ.
E& hac enĩ tribu fuerunt apłi qͥ st̃ principes ȩceliaꝵ
& duces. & pͥncipes ⁊abulon. & pͥncipes neptalĩ qͥ si¬
ne dubio ad ꝑsona refert᷑ apłoꝵ. Ips̃ st̃ filii ex¬
cussoꝵ .i. ꝓpħarũ. qͥ in manu potentis dĩ posia. &
tãꝗͣ sagitte excusse ꝑuenert̃ usq ad fines. Unde
& bene hic neptali ceruus emissariꝰ scribit᷑. qr m¬
mirũ apłi siue p̾dicatores ueloci saltu exilientes.
more ceruoꝵ tͣnscendunt implicam̃ta scłi htuis.
Sicq excelsa & sublimia meditantes. dant eloqͥa
pul cbritudinis. &̾ p̾dicant cunctis gc̃ib doct̾nã
dñi saluatoris. Fiiꝰ accrescens ioseph. Hec ꝓpħia

Expanded text:
 quam si quis manducaverit, non morietur in aeternum. bene regunt, qui dominantur vitiorum suorum, qui castigant corpora sua et in servitutem subjiciunt. Nephthalim, quod interpretatur dilatatio, apostolos et praedicatores sanctos significat, quorum doctrina in latitudinem totius mundi diffusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostoli, qui sunt principes Ecclesiarum, et duces, et principes Zabulon, et principes Nephthalim; qui sine dubio ad prophetarum, qui in manu potentis Dei positi, et tanquam sagittae excussae, pervenerunt usque ad fines terrae. Unde et bene hic Nephthalim cervus emissus scribitur, qua nimirum apostoli sive praedicatores, veloci saltu exsilientes more cervorum, transcendunt implicamenta saeculi hujus; sicque excelsa ac sublimia meditantes, dant eloquia pulchritudinis, id est, praedicant cunctis gentibus doctrinam Domini Salvatoris. Filius accrescens Joseph. Haec prophetia
Abbreviated transcription (Latin):
tenet᷑. uoluptatis effusus impetui. &iccirco addit:
orbe disꝑsus ẽ. ualde imminutꝰ atq adbreuiat᷑ ẽ.¬
S: qͣre talia meruerit: ita subiec̾. Quia ascendisti
dictũ eẽ. eo qđ cũ bala concubina patris sui con¬
cubuerit. ꝓpħia enĩ futura pñtiabat. ñ quȩ fuerinꝰ
gesta. ipso patriarcha dicente. Admintiabo uobis
que uent᷑a sunt nouissimis dieb. Sidõ in pt̃ito
ñ ẽ. referendũ. qđ ille futurũ p̃dix̃. Predixerat
enĩ dñ passionẽ. & pͥmogenite plebis audatia.
Qui ascendit cubile dĩ patris sui. & macłauit stra¬
tũ eiꝰ. qͣndo corpꝰ dnieuĩ in qͦ plenitudo diuinita¬
tis reqͥescebat. raptũ in eruce suspendit. & ferro
comaculauit. Post hec ẽuertitur ad fimeon. & leui
dicens. Simeon & leui frf uasa iniqͥtatis bellantia

Expanded text:
tenetur, voluntatis effusus est impetu; et idcirco addit utenetur, voluntatis effusus est impetu; et idcirco addit uorbe dispersus eSed quare talia meruerit, subjungit, Quia ascendisti dictum est, eo quod cum Bala concubina patris sui concubuerit. Prophetia enim futura pronuntiabat, non quae fuerant gesta, ipso patriarcha dicente: Annuntio vobis quae ventura sunt novissimis diebus; et ideo in praeterito non est referendum quod ille futurum praedixit. Praedicabat enim Domini passionem, et primogenitae plebis audaciam, quia ascendit cubile Dei Patris, et maculavit stratum ejus, quando corpus Domini, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in cruce suspendit, et ferro commaculavit. Post haec convertitur ad Simeon et Levi, dicens: Simeon
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiã insenectute p̃heator euanglii fuerit. hebrei
bu bemamun fuit. Hoc inqͥunt gͦ significat. qđ sacer¬
dotes immolant mane hostias. ad uesꝑã diuidant
ea. que sibi apopło ex lege collata sunt. Luprĩ san¬
guinariũ. iupũ uoracẽ suꝑ altariᷤᷤ int̾ptatione po¬
nentes. & spolioꝵ diuisionẽ suꝑ sacerdotib qͥ ser¬
uientes altari inuunt de altare. Hec sed̾m histo¬
riã qͣlit̾ accipienda fint. dicta sufficiant. Mistice
aute qͣlit̾ benedictiones iste patriareharũ intelli¬
gende sint deinceps dicemꝰ. Ruben pͥmogenitꝰ
meus & cet̾a. In ruben pͥoris popłi uidet᷑ ostendis¬
meus & cet̾a. & enĩ iuxta qđ pͥmogenitis debe¬
bat᷑ . ipsiꝰ erat acciꝑe sacerdotiũ & regnũ. Addit᷑.
iniuriã. dũ conittit ad eũ dorsũ: & ñ faciẽ. Iste pͥor
utiq ꝓmagnitudine uiriũ. qr copiosius ceteris
in hoc selo popłs idẽ regnauit. Effusus ẽ. autẽ
sic̃ aqua peccando in xxp̃o. qͣsi aqͣ quę uasculo non

Expanded text:
Ecclesiam, in senectute praedicator Evangelii fuit. Hebraei bus Benjamdotes immolant mane hostias, ad vesperam dividant ea quae sibi a populo ex lege collata sunt. Lupum sanguinarium, lupum voracem, super altaris interpretatione ponentes, et spoliorum divisionem super sacerdotibus, qui, servientes altari, vivunt de altari. Haec secundum historiam qualiter accipienda sint, dicta sufficient. Mystice autem qualiter benedictiones istae patriarcharum intelligendae sint, deinceps dicemus. Ruben primogenitus meus, etc. In Ruben prioris populi videatur ostendismeus. 6. Et enim juxta quod primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerdotium, atque regnum. Additur: injuriam, dum convertat ad eum dorsum et non faciem? Iste prior utique pro magnitudine virium, quia copiosis caeteris in hoc saeculo populus idem regnavit. Effusus est autem sicut aqua, peccando in Christo. Quae vasculo non
Abbreviated transcription (Latin):
iato muni fine reqͥescere. Nichilq de his quȩ neͣ
uersant᷑ in medio querere : s ultima desiderare. &
fortis asinꝰ reqͥe & trã optimã uidit: cũ simplex gen¬
tilitas iceireo se ad robur se bom oꝑis erigit. qr ad e¬
t̾ne uite patriã tendit. Unde etiã apponit humerũ
suũ ad portandũ: qr dũ ad ꝓmissã reqͥẽ ꝑuenire de¬
sid̾at. cuncta mandatoꝵ ouera libent̾ portat. Unde
& factꝰ ẽ. tributis seruiens ħ ẽ. regi & xp̃o suo. fi¬
dei bona. oꝑmq bonoꝵ munera offerens. Tabulon in
littore maris habitabit. & instatione naurũ. Tabu¬
ion q̃ int̾ptat᷑ habitałmn fortitudinis ęceliã signifi¬
contͣ om̃s turbines seli immobili & in concussa fir¬
mitate solidata expectat naufragiũ iudeoꝵ. & he

Expanded text:
lato mundi fine requiescere, nihilque de his quae nunc versantur in medio quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis asinus requiem et terram optimam vidit, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Unde etiam apponit humerum suum ad portandum, quia dum ad promissam requiem pervenire desiderat, cuncta mandatorum onera libenter portat. Unde et factus est tributis serviens, hoc est regi et Christo suo fidei bona operumque bonorum munera offerens. Zabulon in littore maris habitabit, et in statione navium. Zabulon, qcontra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata, spectat naufragium Judaeorum e
Abbreviated transcription (Latin):
diuide & separare : idõ dr̃ ad uesꝑã diuide escã. qđ
totadie in lege meditans. aute ñ fec̃. Querit᷑ autẽ
de iacob cur om̃s de liberis & de ancillis genuit.
celestia pͥmia largiatur. Nec ẽ. discretio udeus an
grecꝰ barbarꝰ aut scitii. seruus an liber sit. qr ꝑ om̃ã¬

Expanded text:
dividere et separare, ideo dicitur ad vesperam dividere escam, quod tota die in lege meditans, ante non fecit. Quaeritur autem de Jacob, cur omnes quos de liberis et ancillis genuit, coelestia praemia largiatur? Nec est discretio, Judaeus an Graecus, barbarus an Scytha, servus an liber sit , quia
Abbreviated transcription (Latin):
eu ferre tantisꝑ insigne potestatis filii sui. ubi fi
actis. ñtiatũ ẽ. ioseph qđ egrotar& pat̾ eiꝰ. Qͥ assum¬
ptis duob filiis manasse & effraim. & rliq̃. Etiã hic¬
comemorat iacob ꝓmissiones dĩ erga se factas. dicit
sibi dictũ. faciã te incongregationes gentiũ qͥb
uerbis magnã fideliũ uocationẽ significat. ꝗͣ car¬
nalis gm̃s ꝓpagationẽ. Quogͥ filii tii qͥ nati st¬

Expanded text:
eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi figeum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi figactis, nuntiatum est Joseph quod aegrotaret pater ejus. Qui assumptis duobus filiis suis, Manasse et Ephraim, commemorat Jacob promissiones Dei erga se factas, dicit sibi dictum: Faciam te in congregationes gentium. Quibus verbis magis fidelium vocationem significat quam carnalis generis propagationem. Duo igi
Abbreviated transcription (Latin):
gmqͥt m. E uirante : adorauit isrł am̃ conũsus
ad lectuli caput. Sc̃s qͥppe & dõ deditꝰ uir. opp̾ssus
senectute sic habebat lectulũ positũ ut ipse iacen¬
tis habitus absq difficultate ulla ad orationẽ eẽt.
paratꝰ. Q habent quidẽ latini codices. & adoraũ
suꝑ caput uirge eiꝰ. Nonnulli eindatiꝰ habent. adora¬
int suꝑ caput uirge sue. uł in capite uirgę sue.
uerbũ. qđ eisdẽ litt̃is scribit᷑. siue eiꝰ siue suȩ. s accen¬
tus dispares sunt: & abeis qͥ ista nouerunt in codi¬
eib ñ contẽpnunt᷑. Ualent enĩ ad magnã disereti¬
onẽ qͣuis & unã plus litterã habere poss& si eet.
qͥs sit qđ diccũ ẽ. Nã facile intelligeret᷑ senẽ qͥ uir¬
gaĩ ferebat eo more qͦ illa ȩtas baculũ fol&. ut se m¬
clinaũ ad din adorandũ id fecerit suꝑ cacum̃ iurge
suȩ. ꝗͣ sic ferebat ut suꝑ eã caput melinando adora¬
illa reddita: mox adorauit deũ. Non enĩ pudebat

Expanded text:
Quo jurante, adoravit Israel Deum, conversus ad lectuli caput. Sanctus quippe et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque difficultate ulla ad orationem esset paratus. Quod habent quidam Latisuper caput virgae ejus, » nonnulli emendatius habent: « Adoravit super caput virgae suae, » vel « in capite virgae suae, verbum, quod eisdem litteris scribitur, sive ejus, sive suae: sed accentus dispares sunt, et ab eis qui ista noverunt in codicibus non contemnuntur. Valent enim ad magnam discretionem, quamvis et unam plus litteram habere posset, si essquid sit quod dictum est. Nam facile intelligeretur, senem qui virgam ferebat eo more quo illa aetas baculum solet, ut se inclinavit ad Deum adorandum, id utique fecerit super cacumen virgae suae, quam sic ferebat ut super eam caput rantis, nondum illa reddita, mox adoravit Deum? Non enim pudebat
Abbreviated transcription (Latin):
Qb dictis apłs pausꝰ designat᷑ de beniamin stirpe ꝓge
it deuastauit. Uespe autẽ spolia diuisit. qr fidelis
pꝰmodũ factꝰ. sacra eloqͥa audientib. discretione mi¬
rifica dispensauit. Legimꝰ quedã exdoctorib ad urbe
ierłi ea quę de beniamun scripta sunt referentẽ.
Beniamin inqͥt filiꝰ doloris in tẽpr̃e. Hic sorte heredi¬
tatis eũ locũ accep̃. in qͦ t̾rena ẽ. ierłm. que nc̃ ꝑꝑ in

Expanded text:
Quibus dictis, apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progit devastavit, vespere autem spolia divisit, quia fidelis postmodum factus, sacra eloquia audientibus discretione mirifica dispensavit. Legimus quemdam ex doctoribus ad urbem Jerusalem ea quae de Benjamin scripta sunt referentem. Benjamin, inquit, filius doloris interpretatur. Hic sorte haereditatis eum locum accepit, in quo t
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ipsũ impleuit. tuxta qd & ipse dꝑcerat potestatẽ
habeo ponendi amimã meã & nemo eã tollat ame.
s. ego eã pono. Qd uͦ addit. & ut catuiꝰ leonis. Inde
enĩ mortuus unde & natꝰ. Phisici autẽ de eatulo le-¬
onis scribt: qd cũ natꝰ fuerit trib dieb & tͥb no¬
etib dormit. Iñ deinde patris fremitii uł rugitu.
ueluti tremefaetꝰ eubili locꝰ: suscitare dr̃ eatulũ
dormientẽ. Qd̃ ualde c̃uenient̃ de pasfionis mor¬
te aptat᷑ in xp̃o. qͥ trib dieb & trib noctib in eu¬
bile sepuleri iacens sonnũ mortis impleũ. Bene gͦ¬

Expanded text:
hoc ipsum implevit, juxta et quod ipse dixerat: Potestatem hoc ipsum implevit, juxta et quod ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et nemo eam tollet a me, sed ego eam pono . Quod vero addidit: Et ut catulus leonis, inde enim mortuus, unde et natus. Physici autem de catulo leonis scribunt, quod cum natus fuerit, tribus diebus et tribus noctibus dormit. Tunc deinde patris fremitu vel rugitu, veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem: quod valde convenienter de passionis morte aptatur in Christo, qui tribus diebus et tribus noctibus in cubili sepulcri jacens, somnum mortis implevit. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
cib inimicoꝵ tuoꝵ. Isaẽ enĩ manib atq eodẽ crucis
tropheo. & suos tex̾. &̃ inimicos & aduersarias
potestates curauit: iuxta qđ & pat̾ ꝓmittit ei
dicens. Sede addexterã meã donee ponã inimi¬
cos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ Adorabunt te filii
patris tui Qm̃ multi ex filiis iacob adorabunt¬
cũ ꝑ electionẽ gr̃ę salui facti sunt. Catulꝰ leonis
uid̾a. Qm̃ nascendo paruulꝰ factꝰ sic̃ scriptũ ẽ. Par¬
uulꝰ natꝰ ẽ. nobis. Ad pd̃a fili mi ascendisti .i. ascen
dens in cruce captiuos popłos redemisti & qͦs ille leo ẽtri
ĩuaserat: tu moriens eripusti. Deniq rediens ab infe¬
ris ascendisti in aitũ captiuã duxisti capauitatẽ.
Reqͥescens accubiusti ut leo. Manifeste in passione
xp̃c recubuit. qͣndo inclinato capite tͣdidit spm.
siue qͣndo in sepulchro securꝰ uelut qͦdã corporis
sõno qͥeuit. S qͣre ut leo & uelut catulus leonis:
In somno enĩ suo leo fuit. qͥ ñ necessitate s potestate

Expanded text:
micorum tuorum . Iisdem enim manibus atque eodem crucis tropaeo et suos texit, et inimicos et adversarias potestates curavit. Juxta quod et Pater promittit ei dicens: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Adorabunt te filii patris tui eum per electionem gratiae salvi facti sunt. Catulus leonis Juda , quoniam nascendo parvulus factus est, sicut scriptum est: Parvulus natus est nobis. Ad praedam fildens in cruce, captivos populos redemisti, et quos ille leo contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Deinde rediens ab inferis, ascendens in altum, captivam duxisti captivitatem. Requiescens accubuisti ut leo: manifestissime in passione recubuit, quando inclinato capite tradidit spiritum; sive quando in sepulcro securus, velut quodam corporis sonna quievit. Sed quare ut leo et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, qui non necessitate sed potestate
Abbreviated transcription (Latin):
Mistice autẽ significat om̃s qͥ inegipto spĩali st̃ &
egipti opes ambigunt: seruos eẽ. Iã enĩ nullꝰ ẽ. li¬
ber egiptiꝰ carnalis autẽ ẽ. & uenundatꝰ sub pec¬
cato. Phurtio enĩ sibi eos subicit: & fortassẽ idõ ali¬
bi dictũ ẽ. Ego enĩ sũ dñs as̃ tuus. qͥ edirxi te de
derra egipti. : de domo seruitutis. Unde apłi fi¬
delib p̾cipit dicens. Non gͦ regna& peccatũ in ur̃o
mortali corpre. ad obediendũ desidis eiꝰ. & iterũ.¬

Expanded text:
Mystice autem significat omnes qui in Aegypto spirituali sunt, et Mystice autem significat omnes qui in Aegypto spirituali sunt, et Aegypti opes ambiunt, servos esse. Jam enim nullus est liber Aegyptius. Carnalis autem est, et venundatus sub peccato. Pharao enim eos sibi subjicit; et fortasse ideo alibi dictum est: Ego sum Dominus Deus tuus, qui duxi te de terra Aegypti, de domo servitutis . Unde Apostolus fidelibus praecipit dicens: Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desid
Abbreviated transcription (Latin):
Queri potest cũ ioseph frum̃ta collegerit. unde
homines uiuerent. peccora unde uiuebant: cũ
tanta fames inualescer&. maxime qr fr̃s ioseph
pharaom dixerant. Ilon st̃ eni paseue peccoribꝰ
pueroꝵ tuoꝵ. inualuit enĩ fames in t̾ra chanaan
& ꝓp hanc etiã inopiã pascuoꝵ. se uenisse cõme¬
morauerant.Pinde si ea fame pascua defecerans¬
in t̾ra chanaan: cur in egipto ñ defecerant eađ
tẽ fame ubiq inualescente: An sic̃ ꝑhibet᷑ ab eis
qͥ loca sciunt in muitis egipti paludib poterant
pascua ñdeesse: etiã eũ fames eẽt frumtoꝵ quȩ
solent nili flumins inundatione ꝓuenire. Magis
eni̾ dicunt᷑ paludes ille feraciꝰ pascua gignere. qͣdo
t̾rã egipti emit. subicitq eã pharaoni & cunctos
popłos eiꝰ. ñ inusticie uł inqͥtatis argui potest.
maxime cũ fidelitas eiꝰ inde cõm̃det᷑. qr nullius
ꝑsone gram susespit. s uixta eptoris peiũ enͦ u
bramine stirpẽ regiã tndigentib recopensiuit.

Expanded text:
quaeri potest, cum Ioseph frumenta collegerit unde homines uiuerent, pecora unde uiuebant, cum tanta fames inualesceret, maxime quia fratres Ioseph Pharaoni dixerant: non sunt enim pascua pecoribus puerorum tuorum; inualuit enim fames in terra Chanaan, et propter hanc etiam inopiam pascuorum se uenisse commemorauerant.in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant, eadem tunc fame ubique invalescente? An sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua non deesse, etiam cum fames esset frumentorum, quae solent Nili fluminis inundatione provenire? Magis enim dicuntur paludes illae feracius pascua gignere, quando terram Aegypti emit, subjecitque eam Pharaoni, et cunctos populos ejus, non injustitiae vel iniquitatis argui potest, maxime cum fidelitas ejus inde commendetur, quia nullius personae gratiam suscepit, sed juxta emptoris pretium, stipem regiam indigentibus compensavit.
Abbreviated transcription (Latin):
misedĩã & ueritatẽ. Ea filiũ iuratione constrin¬
git : q seruũ constringͤit abrahã. Ille manidaus
unde ircor dueat filio suo. iste seputt̃ãm eõmidans
o pͥris sii. In utriq tam̃ eausa nominata st̃ auo il¬
la que magm habenda atq pendenda st̃ in serip
tas: ita hȩc duo multũ com̃danda & consideranda fc̃.
Seruus autẽ abrahȩ dixerat. facitis in dnm meu̾ mi¬
sediã & iusticiã. sic̃ & iste filio suo dic̃. ut facias in
me miscdiã & ueritatẽ. Qa sꝰ autẽ uelit atanto
tiro tã sollicita corpris cõm̃datio. ut ñ in egipto se¬
peliat᷑ s in t̾ra chanaan. uixta patres suos: mirũ
udet᷑ & qͣsi absurdũ. nec conueniens tante ex cel¬
lentiȩ m̃tis ꝓpħice si ħ ex hominũ c̃suetudine meti¬
am̃. Si autẽ in his om̃ib sacram̃ta querunt᷑: maoris

Expanded text:
. ea filium iuratione constringit, qua seruum constrinxerat Abraham: ille mandans unde uxor ducatur filio suo, iste sepulturam commendans corporis sui. in utraque tamen causa nominata sunt duo illa, quae magni habenda atque pendenda sunt in scripttas. ita haec duo multum commendata multum consideranda sunt. seruus autem Abrahae dixerat: si facitis in dominum meum misericordiam et iustitiam; sicut et iste filio suo dicit: ut facias in me misericordiam et ueritatem. quid sibi autem uelit tanto uiro tam sollicita corporis commendatio, ut non in Aegypto sepeliatur, sed in terra Chanan iuxta patres suos, mirum uidetur et quasi absurdum nec conueniens tantae excellentiae mentis propheticae, si hoc ex hominum consuetudine metiamur. si autem in his omnibus sacram
Abbreviated transcription (Latin):
Aretĩ hic & gladiũ iusticia uocat. ꝑ ꝗͣ meruit pe¬
grinꝰ & aduena int̾fecto sichẽ. & emor de ꝑicło
uberari. Tnnnuit enĩ ut sup̃ legimꝰ ne uicina oppi¬
da atq eastella ob euersionẽ federate urbis ad¬
u̾sũ se consurgerent. & dñs ñ dedit eis. ut noce¬
rent illi. Uł certe sic intelligendũ. Dabo tͥ sicimã¬

Expanded text:
arcum hic, et gladium, justitiam vocat, per quam meruit peregrinus, et advena, interfecto Sichem, et Emor, de periculo liberari. Timuit enim, ut supra legimus, ne vicina oppida, atque castella ob eversionem foederatae urbis adversum se consurgerent : et Dominus non dedit eis ut nocerent illi. Vel certe sic intelligendum: Dabo tibi Sicima
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa ẽ. qđ dix̃ iacob pharaoni. dies amoꝵ tute mee
qͦs incolo sie enĩ habent greci qđ latini habent. a¬
go uł habeo. uł siqͥd aliud. Utrũ gͦ idõ drẽ qͦs in¬
one hereditatis acceꝑat. & ibi uttã ducens utiq in
auena t̾ra erat. Ilon solũ qͣndo ꝑegͥnabat᷑ sic̃ in
mesopotannã : uerũ etiã qͣndo ibi erat ubi natꝰ
ẽ. An potiꝰ sedm id accipiendũ ẽ. qđ ait apłs
Quadiu sumꝰ in corpre ꝑegrinam̃ adño. Scam hoc¬
in t̾ra & pegrinꝰ sic̾ om̃s patres mei. Ilã iterũ
noꝵ uitȩ patrũ meoꝵ qͦs dies incoluerunt. Nlon e¬
nĩ hie aliud uolebat intelligi quã id qđ latim codi¬
ces habent. uixerunt. Ac ꝑ hoc significauit hane

Expanded text:
 est quod dixit Jacob Pharaoni, Dies annorum vitae meae quos incolo sic enim habent Graeci quod Latini habent, ago vel habeo, vel si quid aliud. Utrum ergo ideo dixit quos inone haereditatis acceperat; et ibi vitam ducens, utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur sicut in Mesopotamia, verum etiam quando ibi erat ubi natus est. An potius secundum id accipiendum est, quod ait Apostolus: Quandiu sumus in corpore, peregrinamur a Dominoin terra, et peregrinus sicut omnes patres mei . Nam iterum norum vitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. Non enim hic aliud voluit intelligi, quam id quod latini codices habent, vixerunt; ac per hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
pollicet᷑. Unde uidendũ ẽ. quẽ admodiĩ dictũ ẽ. de
ipiis. Incolent & abscondent. i pti calcaneu̾ metĩ
obseruabunt. De his em̃ conuenientiꝰ accipitur.
qͥ ut absconaant incoluit .i. ut insidient᷑ fiiis ñ
maneant in domo metnũ. oseph uͦ patͥ ⁊ feab¬

Expanded text:
pollicetur. Unde videndum est quemadmodum dictum est de impiis: Incolent et abscondent; ipsi calcaneum meum observabunt . De his enim convenientius accipitur, qui ut abscondant incolunt, id est, ut insidientur filiis, non manent in domo in aeternum. Joseph vero patri e
Abbreviated transcription (Latin):
gruere. nati st̃ de asenech filia phutifar ine¬
gipto. S & ulud qđ suꝑͣ legimꝰ. facti st̃ aute
fan manasse quos genuit ei concubina sira
machir. & machir genuit galaaa. fitii autẽ
ephirai fris manasse sutalaã & taam. filii autẽ
sutala ã ede. additũ ẽ. siqͥde qd postea legimꝰ
q̃si ꝑ anticipationẽ factũ eẽ. deseribit᷑. Neq
em uio tepre qͦ ingressus ẽ. iacob egiptũ eius
etatis erant ephraim & manasse ut fili¬
os generare potuerint ex qͦ manifestũ om̃s ani¬
mas quȩ ingressẽ st̃ egiptũ de femorib iacob
fuisse. lxxx. Dũ . lx ui. p̾ea st̃ ingressȩ ⁊ rep¬
pererinit in egipto tres animas ioseph iudelic& cũ
duob filus eiꝰ. septuagesimꝰ aute ipse fuerit iacob.
Hanc re ne iudeam̃ aduersũ seripture auctoritatẽ

Expanded text:
grueret, nati sunt de Aseneth filia Puthipharis in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus: Facti sunt autem filii Manasse quos genuit ei concubina Syra, Machir, et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse, Suthalaam, Ethaam. Filii vero Suthalaam Edem, additum est. Si quidem quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint. Ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum, de femoribus Jacob fuisse LXX, dum LXVI postea sint ingressae, et pepererunt  in Aegypto tres animas, Joseph scilicet, cum duobus filiis ejus, septuagesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem, ne cui videamur adversum Scripturae auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ significat: eo ꝑtinens qđ dictũ ẽ. Beati quoꝵ
remisse sunt iniqͥtates. & quoꝵ tecta ft̃ peccata.
Ubi gͦ sepelienda erant ħ significantia cadauiera pa¬
triareharũ nͥ in ea t̾ra ubi ille crucifixꝰ ẽ. euiꝰ san¬
guine facta ẽ. remissio peceatoꝵ: Mortib en̾ patri¬
archarii: peceata hominũ significata sunt. Dr̃ autẽ
abeo loco qđ abrahamiũ uocat᷑ ubi st̃ ista corpora.
ab eẽ iocũ ubi crucifixꝰ ẽ. dñs fere.xxx. milib ut
etiã ipse numerꝰ eũ significare intelligat᷑. qͥ in bap¬
tismo apparuit ferme .xxx. annoꝵ. & siqͥd aliud de
re tanta uł hoc mͦ sublimis intelligi potest. dũ tam̃
ñ frustra arbitrem̃ tales ac tantos homines dĩ
tantã gessisse curã ꝓ sepeliendis corporib suis. eũ
sit atq eẽ. debeat fideliũ ista securitas. qđ ubicũq
corprã eoꝵ sepeliant̾. uł insepuita etiã relinqͣnt̾.¬

Expanded text:
torum, eo pertinens quod dictum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. ubi ergo sepelienda erant hoc significantia cadauera patriarcharum nisi in ea terra, ubi ille crucifixus est cuius sanguine facta est remissio peccatorum ? mortibus enim patriarcharum peccata hominum figurata sunt. dicitur autem ab eo loco, quod Abramium uocatur, ubi sunt ista corpora, abesse locum, ubi crucifixus est dominus, fere xxx milibus, ut etiam ipse numerus eum significare intellegatur qui in baptismo apparuit ferme xxx annorum; et si quid aliud de re tanta uel hoc modo uel sublimius intellegi potest, dum tamen non frustra arbitremur tales ac tantos homines dei tantam gessisse curam pro sepeliendis corporibus suis, cum sit atque esse debeat fidelium ista securitas, quod ubicumque corpora eorum sepeliantur uel insepulta etiam per in
Abbreviated transcription (Latin):
tã : conseqr̃ qͥnta inferioris mundi partes. aquę
tur. Quia & hec elem̃ta qͣdã quasi cognatione
& sibi ad inuicẽ: & celo copulant᷑. Sibi quidem:
qr natura aquarũ aeris qualitati ꝓxnna ẽ.
Unde exalationib earũ. pinguescere ꝓbatur : ita
ut & nubila contͣhat: & possit uolatus autũ
sustinere. attestante seriptura: qr subito aer co¬
getur in nubes: & uentus transiens fugabit
eas. Deniq ꝑ noctes etiã serenas rorat. cuius ro-¬
ris gutte mane in herbis inuemiunt᷑. Cȩlo autẽ
hoc mͦ uingunt᷑. qm̃ adeo uicinꝰ ei aer iste. ut
cognominauit scriptura : que uolare constat in

Expanded text:
tur consequenter quinta inferioris mundi partes, aquae tur consequenter quinta inferioris mundi partes, aquae tur, quia et haec elementa quadam quasi cognatione et sibi ad invicem et coelo copulantur. Sibi quidem, quia natura aquarum aeris qualitati proxima est; unde exhalationibus earum pinguescere probatur, ita ut nubila contrahat, et possit volatus avium sustinere, attestante Scriptura: Quia subito aer cogetur in nubes, et ventus transiens fugabit eas . Denique per noctes etiam serenas rorat, cujus roris guttae mane in herbis inveniuntur; coelo autem hoc modo junguntur, quia adeo vicinus est ei aer iste, ut cognominat Scriptura, quae volare constat in
Abbreviated transcription (Latin):
quisq agnũ ꝑ familias & domos suas: & sernabi-¬
tis eũ usq ad qͣrtã decimã diẽ m̃sis huiꝰ. tuimola
bitq eum uniuersa multitudo filioꝵ isfł adues¬
ꝑam. & cetera. Qua etiã uesꝑa ad consummanda
ci. misteria nobis sui corporis & sanguinis cęle¬
branda iniciauit. Quo lucescente mane quasi agnꝰ
immaculatꝰ suo nos sanguine redimens. a diabo
sime dies in creatione qͥdẽ mundi qͣrta ꝓcessit: at
in tẽprẽ dnĩce passĩonis altioris grã sacram̃ti in
qͥntã sabbati incidit. ut uidelic& dñs sexta sabb̃i
crucifixus: sabbato in sepulcho qͥescer&. ac pͥmã
sabbati sua resurrectione consecrar&. Nobis qͦq
in ea in qua & lux facta ẽ. resurgendi amortuis.
ac lucẽ ꝑpetuã intrandi spẽ donar&.¬
Dixit etiã ds̃. Producant aquę reptile anime
uiuentis & uolatile suꝑ terrã. sub firmam̃to celi.
Post ornatã quarto die celi faciẽ luminarib oma¬

Expanded text:
squisque agnum per familias et domos suas, et servabisquisque agnum per familias et domos suas, et servabitis eum usque ad quabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam, etc. . Qua etiam vespera ad consummanda gni typice mysteria nobis sui corporis et sanguinis celebranda initiavit; quo lucescente mane, quasi Agnus immaculatus suo nos sanguine redimens, a daemonlicet lunae plenissimae dies in creatione quidem mundi quarta processit. At in tempore Dominicae passionis, altioris gratia sacramenti, in quintam sabbati incidit: ut videlicet Dominus sexta sabbati crucifixus, sabbato ipso in sepulcro quiesceret, ac primam sabbati sua resurrectione consecraret, et nobis quoque in ea, in qua et lux facta est, resurgendi a mortuis ac lucem perpetuam intrandi fidDixit etiam Deus: Producant aquae reptile animae viventis, et volatile super terram sub firmamento coeli. Post ornatam quarta die coeli faciem luminaribus, orn
Abbreviated transcription (Latin):
nis reb offendit᷑. quarũ causas atq ordinẽ nescit.
de ereatura insibili & inuisibili udicare: s lau¬
danti deo credere & cedere. Ianto enim qͥsq fa¬
cilius aliqͥd ꝓficiendo cognoseit: quanto religiosiꝰ
ante ꝗͣ cognoscer& dõ credidit. Uidit gͦ ds̃ qdđ cẽnt
bona que fecit: qm̃ quȩ facienda placebant itt fi¬
er&̃ facta placuere ut manerent. quantũ cuiq
rei existendi uł manendi a tanto fabrieatore
fuerat constituta mensura. Laetũq ẽ. uesꝑe
& mane dies quartus. Hed ẽ. uesꝑa illa memoran¬
da. in qua popłs dĩ in egipto in celebratione pas¬
che agnum obtulit. Hoc mane qđ pͥmũ pꝰ excus¬
sũ longe seruitutis iugũ : cȩpto libertatis icinere
uidit. Scriptũ e̾. enĩ dicente dño ad moisen.
Mensis iste uobis pͥncipiũ m̃siũ : pͥmus erit in mͣ¬
sib agni. Decima die mensis huius. tollat unꝰ¬

Expanded text:
nis rebus offenditur, quarum causas atque ordinem nescit, nis rebus offenditur, quarum causas atque ordinem nescit, de creatura visibili atque invisibili judicare, sed laudanti Deo credere et cedere. Tanto enim quisque facilius aliquid proficiendo cognoscit, quanto religiosius, antequam cognosceret, Deo credidit. Vidit ergo Deus quod essent bona quae fecit, quoniam quae facienda placebant ut fierent, facta placuere ut manerent, quantum cuique rei existendi, sive manendi, a tanto fabricatore fuerat constituenda mensura. Factumque est vespere et mane dies quartus. Haec est vespera illa memoranda, in qua populus Dei in Aegypto in celebrationem paschae agnum obtulit, hoc mane quod primum post excussum longae servitutis jugum, coepto libertatis itinere vidit. Scriptum est enim, dicente Domino ad Moysen: Mensis iste vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unu