comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lendũ deũ fide spe. cas ͭ ͤ: facile ⁊ ut dicatur
quid credendũ. quid sꝑandũ. quĩd am̃adii
bet mpleri. s grandi studis pectus accẽdi.
busꝰ audit᷑ aut legit᷑: ꝙ facilꝰ memorie
ꝯm̃datur : Quia enĩ de pc̃co gui misia p̃me¬
uatur gꝰ hũanũ ⁊ diuina indigebat miã

Expanded text:
colendum Deum, fidem, spem, charitatem; facile est ut dicatur quid credendum, quid sperandum, qbet impleri, sed grandi studio pectus accendi.  aut legitur? quid facilius memoriae commendatur? Quia enim de peccato, gravi miseria premebatur genus humanum, et divina indigebat miser
Abbreviated transcription (Latin):
bona: ut pote abono ⁊ solo deo Ꝯdia. ⁊ nõ ⁊ ma¬
la ut uolũt sedianꝰ. ⁊ ophyanꝰ ⁊ patͦcininus
net mali cã ut docuit floritꝰ. siat ex dialo ⁊
bono ꝯpoĩta ut dicit manicheꝰ blasphemans
s 9 sit c̾acõe bona: ꝗrbit᷑o aĩe esfiai᷑ nob uesbõa

Expanded text:
bona, utpote a bono solo Deo condita, et non est mala, ut volunt Sethianus, et Ophianus, et Patricianus; nec mali causa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona, arbitrio animae
Abbreviated transcription (Latin):
ranis ⁊x quro. augꝰ. Credo nãq o resur¬
rratur ꝰ stͥ. s uolo ut audiã qualis sciãd̾
quipe m̃ ÷ utrũ ĩ qͣde̾ alio ed̾cili fortasse uł
aeneo an ⁊ eo qͦ maior corꝑe surgã. s si
aeres corꝑe resurrex̃o. iã nõ ero ego

Expanded text:
nis exquiro. Credo namque quod resurrecturus sum, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse vel aerio, an in eo quo maneo corpore surgam. Sed si in aerio corpore resurrexero, jam non ero ego
Abbreviated transcription (Latin):
cit ꝑpͥe uoͥ  onus importabile sustinẽt tautꝰ
Muro itaqi ⁊ iusto mͦ. et̾na lex fugituũ
iectũ. dũ uidel nͨ iusticie ꝓ mtitis legẽ eua¬
sit. nec tñ cũ deo in sua luce: insua reqͥe.
ĩ sua gła remansit. sb̾iectus p̾ati ⁊ suib¬
motus felici᷑. Dũe deus m̃s cur ñ colus pͤ¬

Expanded text:
is onus importabile sustineret invitus. Miro itaque et justo modo aeterna lex fugitivum bjectum: dum videlicet nec justitiae pro meritis legem evasit, nec tamen cum Deo in sua luce, in sua requie, in sua gloria remansit; subjectus potestati, et submotus felicitati. Domine Deus meus, cur non tollis p
Abbreviated transcription (Latin):
ufis nõ ÷ lex posita. ħ ẽ nõ tãdͣ t̃uitis ĩ posi¬
ms s uolũtarus eo lct̃alit̾ data. qͦ suauit̾ in¬
puata. um̃ ⁊ pulcre ddꝰ tollite ait iugũ meũ
su uos. acsi dtãt. stõ i̾pono ĩuitis. s uos tolli¬
n si ultis. alioqͥt nõ iotã s laborẽ ĩuenietis.¬

Expanded text:
non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus: Tollite, ait, jugum meum super vos . Ac si diceret: Non impono invitis, sed vos tollite si vultis. Alioquin non requiem, sed laborem invenietis
Abbreviated transcription (Latin):
suonẽ dñi de hac re scripẜunt. Nam ⁊̃ nomẽ
eiusdẽ młieris q̃ peꝑit ia cob poc̃ta iosop ħ de
chi pepit htl cuiꝰ iosepherat adoptiuus nõ
taeuit a fricanꝰ. qd̾ quid̾ t̃ fausto respondeor
unus homo dus hr̃et pr̃et dubitare ñ pot̾m
In duodecimo ⁊ ĩ e̾ciodetimo de fllio not scdo
qui ẽ aplłat᷑ cham. ita disputatũ ẽ. tãqͣm᷑ ũ
ĩ faio suo chanaam. sie scͥpt᷑a demonst᷑t
s inse ip̃o fu̾t ⁊ pr̃e maledcũs. In eod̾ c̾cio
aeximo de sole ⁊ luna. talia dẽi sunt cã ꝙͣ
senciãt. ⁊ iõ tolłent uanos adoritores suos.
ꝙpͣius u̾ba gͥ ibi accipi possunt ab aĩali ad
gĩaie tͣnsiata. modo locutõnis qͥ uotat᷑ gͤ ce
methaphora. Sit de mari scͥptũ t̃ ꝓ fre¬
mat t utͥo mata sue uolens ꝑ gͦdi cũ uti¬

Expanded text:
i de hac re scripserunt. Nam etiam nomen ejusdem mulieris quae peperit Jacob patrem Joseph de chi peperit Heli, cujus erat adoptivus Joseph, non tacuit Africanus. Quod quidem, cum Fausto responderemunus homo duos haberet patres, dubitare non poteram. 3. In duodecimo et tertio decimo, de filio Noe secundo qui est appellatus Chao Canaan, sicut scriptura demonstrat, sed in se ipso fuerit a patre maledictus. in quarto decimo de sole et luna talia dicta sunt, tamquam sentiant et ideo tolerent uanos adoratores suos, quamuis uerba ibi accipi possint ab animali ad inanimale translata modo locutionis, qui uocatur graece metafora, sicut de mari scriptum est, quod fremat in utero matris suae uolens progredi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s in ꝙͣt nate᷑ sunt bonas. et quid uel
undo sit malũ ⁊ qnͣta mala manichei
ponãt̃ ĩ nat᷑a botu ⁊ qnͣta bona ĩ nͣ mali qͣs
nat᷑as fĩrit erim eoꝵ hic lib sͨ incipit.
quos manichei acctas s ex eis carua¬
quos auditores uocant. quẽ ne facie quid no¬
nͥam sc̃pͥsit ad me uelud amitꝰ honorifice obiͦ¬
gnis ꝙ oppiignarem litt̾is illam ħesint it atu¬
monẽs ne face̾m ad atq ideam pociꝰ sectadã
apnsculi. capite nõ posui quis cin scet. ñ ĩ epłis

Expanded text:
m naturae sunt, bonas esse, et quid uel unde sit malum et quanta mala Manichei ponant in natura boni et quanta bona in natura mali, quas naturas finxit error ipsorum. Hic liber sic incipit: quos Manichaei electos, sed ex eis quos auditores vocant, quem ne facie quidem noveram, scripsit ad me velut amicus, honorifice objurgans quod oppugnarem litteris illam haeresim, et admonens ne facerem, atque ad eam potius sectandam opusculi capite non posui quis cui scriberet, non in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pima ñ incłłta tnͣsire. post ͤ motĩ
menidosum ꝯperi apus ip̃m ĩ codicib
nr̃is. Ut em̃dare nõ possim. nec editũ
pĩ studio nõ potint de negari. Hic lid̾
sic incipit . ssqumagna erãt eis suꝑ e̾nuo.

Expanded text:
nsire; postremo etiam mendosum conperi opus ipsum in codicibus nostris, ut emendare non possem nec editum quod studio non potuit denegari. Hic liber sic incipit: Et opera magna erant ei supe
Abbreviated transcription (Latin):
ster hec hẏlarus quidã uir aocrocanio¬
e bnnicius lucus chacholicꝰ. nostio unde aduͥ¬
sus dei mist᷑s. Ut fi̾ assolet irritat᷑ morẽ
qui tt̃ eẽ apud ł archaginẽ cepat ⁊ͣ hymni
ad altare dice̾nt᷑ de psalmoꝵ libra. siu̾ añ

Expanded text:
Inter haec Hilarus quidam, uir tribunicius, laicus catbolicus, nescio unde aduersus dei ministros, ut fieri assolet, irritatus morem, qui tunc esse apud Carthaginem coeperat, ut hymni ad altare dicerentur de Psalmorum libro siue ante
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Nlemo untiꝙͣ carnẽ suã odio ht̃ : t exħ
si pp̃se ip̃ãm iudet᷑ diligi. t̃ eam nolumꝰ
ẽc deformẽ. ad aluid refend̾ ẽ detus eius.
ad iltud s. a quo decora sunt om̃ia. Trice¬
sima deti seꝑtimas̃ de sꝑ nato. Tricesima
octaua de ꝯfirmatẽne anime. Tricesima
nona de alim̃tis. Qͣ tragesima c̃ nãti

Expanded text:
ait: nemo umquam carnem suam odio habuit, et ex hoc etsi propter se ipsam uidetur diligi, cum eam nolumus esse deformem, ad aliud referendum est decus eius, ad illud scilicet, a quo decora sunt omnia. tricensima septima de semper nato; tricensima octaua de conformatione animue; tricensima nona de alimentis; quadragensima: cum ani
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Qͥnta decima de intlłou. ¶xtadetiã
de filio. Seꝑtia decia de scĩa dei. Qc taui
detima de tͥmi ͤ. Nonadetima de d̾o ⁊ cͤata.
dacesima de loco dei. uicesima pͥma. utrum
deus mali auctor nonsit. uͥ iudend̾ ẽ ne
male intlłigat᷑ ꝙ dixi. mali auctor ñ ẽ.¬

Expanded text:
ma; quinta decima de intellectu; sexta decima de filio; septima decima de scientia dei; octaua decima de trinitate; nona decima de deo et creatura; uicensima de loco dei; uicensima prima: utrum deus mali auctor non sit. ubi uidendum est, ne male intellegatur, quod dixi: mali auctor non.
Abbreviated transcription (Latin):
Uicestma t̾cia ẽ. de pr̃e ⁊ filio. ubi dixiqd
tauitnꝰ. uicesima quartaẽ. uttũ ⁊ pccm ⁊
dĩo Bissimũ est. s ut ad recte faitad̾ lib̾m
sit ⁊ deigr̃a lił.nt . Uicestma qͥnta ẽ : de c̾ce
xp̃i . uicesima sexta ⁊̃. de diffe̾atia pcc̃oꝵ
Uicesima septima ẽ. de ꝓuidencia. Uicesi¬
ma octaua. quare mũd̾dtus face̾ uoli̾t
Uicestma nona utrũ aliquid sit sursũ
aut dcorsum uniu̾so. t cesima utͫ om̃ia
ĩ utilitatẽ hõis creata eũ qui ut uult

Expanded text:
uicensima tertia est: de patre et filio. ubi dixi, qtractaui. uicensima quarta est: utrum et peccatum et ino uerissimum est, sed ut ad recte faciendum liberum sit, dei gratia liberatur. uicensima quinta de cruce Christi; uicensima sexta de differentia peccatorum; uicensima septima de prouidentia; uicensima octaua: quare deus mundum facere uoluerit; uicensima nona: utrum aliquid sit sursum aut deorsum uniuerso; tricensima: utrum omnia in utilitatem hominis creata sint. t
Abbreviated transcription (Latin):
nec tñ eũ nau̾ant. uł t̃ sic noscendꝰ est¬
nou̾ant. Item quod dixi. Nemo gͥ b̾am ui¬
tã nouit ⁊ miser ẽ. nouit dixi. qũõ noscẽ¬
daẽ. Nam quis eam penitꝰ nescit eoꝵ dum¬
taxat qui iã rõne utitt ᷑. qñ quid łutos
se eẽ uelle nou̾tt ⁊ Tricesima sexta de nutͥ¬
enda carͭ ͤ ubi dixi. deus ⁊ aniuł quo ama¬

Expanded text:
nec tamen eum nouerant uel non, sicut noscendus estnouerant. item quod dixi: nemo igitur beatam uitam nouit et miser est, nouit dixi, quomodo noscenda est. nam quis eam penitus nescit eorum dumtaxat. qui iam ratione utuntur, quandoquidem beatos se esse uelle nouerunt? tricensima sexta de nutrienda caritate. ubi dixi: deus igitur et a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙp̃as hoc mͥ iubentib qui plenariũ to¬
tius aiftite ꝯsi ꝯciliũ ippone regio hatebãt
do fide ac sẜmbolo pb̾r disputaui. qmͣͣ dispu¬
tacõnẽ ñ nullis eoꝵ qui nos familiariꝰ dili¬
gebant studiosissime iunstantid in libiũ
ꝯtuli. ĩ qͥ de rebus ip̃it s̃ oissecit᷑ ut cñ ñ fi¬
at u̾borꝵ ma ꝯtexts ꝯtexõ. q̃ denẽda me

Expanded text:
pis hoc mihi jubentibus, qui plenarium totius Africae concilium Hipponeregio habebant de Fide et Symbolo presbyter disputavi. Quam disputationem, nonnullis eorum qui nos familiarius diligebant studiosissime instantibus, in librum contuli; in quo de rebus ipsis ita disseritur, ut tamen non fiat verborum
Abbreviated transcription (Latin):
sẜam negasse in regno dei fut ᷑ami s aut
hoĩes qui sed̾ carnẽ uiuũt carns ⁊ sangͥnit
noĩe ñ cupasse. aut ip̃am caruis corruptõ¬
td sue tunt utiq nlła erit. Nã cũ dixiss
caro ⁊ sang̾ regnũ dei ñ possidebũt. bũi
tatig᷑ cas exponendo quid diꝑit ꝯtiano sub¬
disse i ccrruptẽ ĩ corruptõnẽ possidebit de
quare ad ꝑsuadend̾ infidelib difficili diligẽ ⁊¬

Expanded text:
am negasse in regno Dei futuram; sed aut homines qui secundum carnem vivunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse, aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. Nam cum dixisset, Caro et sanguis regnum Dei non possitanquam exponendo quid dixerit, continuo subdidisse: Neque corruptio incorruptionem possidebit . De qua re ad persuadendum infidelibus difficili, diligent
Abbreviated transcription (Latin):
dĩi p̃ odisse. No uideo fuisse dd̾. hultienũ sũt
Alio loco ĩ hoc ꝙ dixi. ob hoc dixisse dĩm suffi¬
cit diei malicia sua. qr cibos urg̾e sume̾ ur¬
gebat ip̃a ncc̃itas qraͣ pp̃ea maliciã noĩatã
arbitror ꝑ penalis ẽ nob̾ ꝑtineat ad hãt

Expanded text:
n uideo fuisse dicendum. multi enim sunt, Alio loco in eo, quod dixi: ob hoc dixisse dominum: sufficit diei malitia sua, quia cibos sumere urgebat ipsa necessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis; pert
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent. disputassem. In hec bibro ead̾ra nota¬
re q̃ mͥa displicẽt. uł deffende q̃ alũs ñ bñ intel¬
lecta uisplit possunt suꝑfliũ mͥ iuisũẽ. bec¬
uit᷑ eat pociꝰ ãmonco ut libri illi duoditĩ libri le¬
gant᷑. quos longe postea ep̃t feci. et ex ip̃it
de isto iudicet᷑. hic gͦ sic incipit. De obscuris
muz. non asfirmando set q̃iendo tͣctand s¬

Expanded text:
um diem pertinent, disputassem. In hoc libro ea notare quae mihi displicent, vel defendere quae aliis non bene intellecta displicere possunt, superfluum mihi visum est. Breviter enim potius admoneo ut illi duodecim libri legantur, quos longe postea episcopus feci, et ex ipsis de isto judicetur. Hic ergo sic incipit: De obscuris mus, non affirmando, sed quaerendo tractand
Abbreviated transcription (Latin):
os iste nulio mͦ ÷ ꝯꝑandꝰ. Uͥm ⁊ hũc postea¬
existimo ñ iautiais ruditñtoꝵ meoꝵ ĩ enu¬
leandis atq scͥtandis duums eloquiis. eius¬
qr titulũ cẽ nolui de Gx̃nesi ad lr̃am ĩꝑfẽs.
Inueni quippe eũ usq dd u̾ba dictatũ ꝓ at̾¬

Expanded text:
unc posteaexistimo, non inutilis rudimentorum meorum in enucleandis atque scrutandis diuinis eloquiis, eiusque titulum esse uolui: de Genesi ad litteram inperfectus. inueni quippe eum usque ad haec uerba dictatum: pat
Abbreviated transcription (Latin):
ca sic̃ ⁊eͦ cognitꝰ sum. qͥ hoc inuenint
ꝙt dicendi sunt ĩ b̾itudĩs possessione cõ¬
sist̾c. ad ꝗ̃ ducit uia fidei qmͣ tenemꝰ et
quo cupimiꝰ cͥdendo ꝑ uenire. s qͥ nã sint illi
B̾issimi. qui iã sunt ĩ eam possessionẽ. qͦ
ducit hec iua magna. qd̃ est. et angłi

Expanded text:
 sicut et cognitus sum. qui hoc inuenerunt, ipsi dicendi sunt in beatitudinis possessione consistere, ad quam ducit uia fidei, quam tenemus et quo credendo cupimus peruenire. sed quinam sint illi beatissimi, qui iam sunt in ea possessione, quo ducit haec uia, magna quaestio est. et angeli
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ adũtꝰ manicheos ẽ. qui hoc ñ senciunt.
s adu̾sus ilios quitoe senciũt suscip᷑a eẽt
acq soluenda ꝑ tctare atqi enodare hic
uolui. ne librłi multo ꝙͣ uellem fuce̾m lon¬
bere manicheos iam posse uinci intͦ ducẽ¬
tes in sanissimo erroro. nat᷑am mali et̾uo
bono coet̾nã. Ideo gͦ oni. ꝙ int̾im ie̾tũ ÷¬
nõ ꝙ ego uide dubitarẽ. si ꝙ int̾ mezillos
meis de genesi ad lr̃am scd̾m script᷑as stãs
qnta habui potui manifestatõne dissolui.
qͣui spualia dilig̾e̾ ⁊ iusticia iubemꝰ ⁊ na¬

Expanded text:
 sentiunt, sed adversus alios qui hoc sentiunt suscipienda esset atque solvenda, pertractare atque enodare tunc nolui, ne librum multo quam vellem facerem lonbere Manichaeos ac jam posse convinci, introducentes insanissimo errore, naturam mali aeterno bono coaeternam. Ideo ergo dixi, quod interim incertum illos, meis de Genesi ad litteram, secundum Scripturas sanctas quanta potui manifestatione dissolvi. quia spiritualia diligere et justitia jubemur, et na
Abbreviated transcription (Latin):
rissimit meis. qui mortifero illo ad ħuctẽ¬
teluant᷑ eruore. Et dixideus magne. deꝰ
⁊ ̃cori utibłom credi atq intelligi fas ẽ.
dna unitas. qmͣ cattolica ecc̃a colit. suꝑ¬
cũ quib apu̾itia tħ hña uictu fuit sũma
ꝯsentõ cultu a me dissentire ꝑmittas. Sͤ
utiq orats iam fide retinebami. non solũ
ꝯũsos ad dñi gr̃ã eius adiuuari ut ꝑficiant᷑¬

Expanded text:
ro familiarissimis meis qui mortifero illo adhuc tenebantur errore, et dixi: Deus magne, Deus et incorruptibilem credi atque intelligi fas est, Trina Unitas, quam catholica Ecclesia colit, supus mihi a pueritia in hominum uictu fuit summa consensio, in tuo cultu a me dissentire permittas. sic utique orans iam fide retinebam non solum conuersos ad deum gratia eius adiuuari, ut pro- Sciant
Abbreviated transcription (Latin):
hicͣ lił trenture celi ⁊s̃. doñet adam ⁊
mułr ouis dimissi sunt deꝑ adrso. ⁊ tu¬
ttõdia põtt̃a ÷ ligno uite. deinde ĩ fi¬
ne libri eriori mancheoꝵ fidẽ catholi¬
de iitatis apposui quid illi dicant sꝗd
dicamus breiit᷑ aꝑte q aplectens. Qx¬
liũ auiũ ccłos pascit. s pura corda coꝵ
qui deo tͦ dicat ⁊ ab amore uisilnłium
nomi Retici pelagiani ẜ eos eẽ dc̃m d¬

Expanded text:
, donec Adam et mulier ejus dimissi sunt de paradiso, et custodia posita est ligno vitae. Deinde in fine libri, errori Manichaeorum fidem catholicae veritatis opposui; quid illi dicant, et nos quid dicamus, breviter aperteque complectens. lium auium oculos pascit, sed pura corda eorum, qui deo credunt et ab amore uisibilium noui heretici Pelagiani secundum
Abbreviated transcription (Latin):
si eis desit fides xͥ qͥ unus ÷ mediatte dei
⁊ hom̃m. c̃ toca sapĩa sua ꝑeũt. In hoc¬
enĩ libͦ illud ꝙ dixi. corͣ enĩ canto me¬
istis q̃ ꝑ corꝰ accipit carendo fit mebor
cũ se se au̾tit a cartialib sensib ⁊ diui¬
nis s apĩe nuis reformat᷑. ñ sic accipł¬
et decentiora Futã sunt aut aĩa eos sensu
ran sit qñ erit aptima sꝵ admod̾ hit eis ca¬
tetico fit melior. hic enĩ od nt̃ ut̾t sa

Expanded text:
unus mediator est dei et hominum, cum tota sapientia sua pereunt. In hoc libro illud, quod dixi: corpora enim tanto meistis, quae per corpus accipit, carendo fit melior, cum sese auertit a carnalibus sensibus et diuinis sapientiae numeris reformatur, non sic accipiet decentiora futura sint: aut anima eos sensura non sit, quando erit optima, quemadmodum hic eis carendo fit melior. Hic enim opus ha
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽt᷑ qui uoͭ ͤ peccauit. qñ libo ad faciẽd
et nõ ad faciend̾ motu aĩ nõ carelut. ei q ab
oꝑe malo alistinendi sũma pas erat. ꝙ mani¬
chxi de teneb gente ñ dñt. ꝗͣ faliulosissime
induꝯt eamq nat᷑am sꝑ malã ũ qui bonam

Expanded text:
 peccavit, quando libero et ad faciendum et ad non faciendum motu animi non carebat, eique ab opere malo abstinendi summa potestas erat. Quod Manichaei de tenebrarum gente non dicunt, quam fabulosissime inducunt, eamque naturam semper malam, nunquam bonam
Abbreviated transcription (Latin):
dubicare non de buerim ñ eẽ tales aĩas S
hoc ĩo dixi. qr exꝑtus sum quidict̾nt di abłti
t ans łos eius bonos eẽ ingñẽ suo ⁊ ĩ ẽa
nͭ in qͣ cos tͤiuit deus ordine ꝓpͥo tales qͣles
sunt. s nob̾ malũ eẽ si illiccͥam᷑ ⁊ seduca¬

Expanded text:
dubitare non debuerim, non esse tales animas. Sed hoc ideo dixi, quia expertus sum qui dicerent diabolum et angelos ejus bonos esse in genere suo, et in ea natura in qua eos creavit Deus ordine proprio tales quales sunt: sed nobis malum esse, si illiciamur et seduca
Abbreviated transcription (Latin):
uati ᷤ idor ĩnaseit᷑ ⁊ tm̃ diuini amoris ꝯsur¬
sit eͦ sum ignis ꝯsumẽt Ipossunt ꝓutare
pelagiani istã ꝑftõnẽ ⁊̃ hac modͥ uita me
dixisso posse conting̾e s ñ hoc putẽt Iar¬
cã magisꝰ ut uicia cũcta ꝯsumat. In hc̃

Expanded text:
atis ardor innascitur, et tantum divini amoris consursit: « Ego sum ignis consumens » ; possunt putare Pelagiani istam perfectionem in hac mortali vita me dixisse posse contingere. Sed non hoc putent: artam magnus ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
cot ip̃m ꝙ ẽ ab alio accepiss mito gͦ ĩ¬
geniti nomẽ accppit qui ab alio aliquo
pas nullatenus dici debuiss. ꝙ aũ filiũ ab
ꝙͣ ab et̾no hũt ab et̾no genitꝰ fuit ⁊ m̃i¬
to dici deliuit ꝙ ab et̾no cẽ accepit sdi᷑ etͦ

Expanded text:
od est ab alio accepisset. Merito ergo ingeniti nomen accepit, qui ab alio aliquo Pater nullatenus dici debuisset. Quod autem Filium ab  ab aeterno habuit, ab aeterno genitus fuit, et merito dici debuit quod ab aeterno esse accepit. Ergo dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
stat eque ꝙ ĩ accepta nõ sit accepta nͨ accepta sit
ĩ acceptr cũ tñ tam accepta qmͣ ĩ accepta sit
ꝓculduꝰ eeñciałt una. quis ad eo simp᷑ uł he
culationi ĩsistamꝰ: illd̾ ĩ ꝯmune om̃s nouiuꝰꝰ
qm̃ filius ht̃ eẽ a prẽ ex prĩs gn̾atione. si ex
potius silius. sapiã sit ex prẽ gcunit a nec aliud
est patiem filio sapiaur dedisse . ꝑ filio acepis¬
se qm̃ prẽm eum qui sapũ ẽ gemasse. patͥ si¬
quidem filio ⁊ genaudo donat ⁊donando go¬
nerat ¶tecte gͦ de filio di᷑ ꝙ sit genite sapiã

Expanded text:
onstat aeque quod inaccepta non sit accepta, nec accepta sit inaccepta, cum tamen tam accepta quam inaccepta sit procul dubio essentialiter una. Quis adeo simplex vel hebculationi insistamus, illud in commune omnes novimus, quoniam Filius habet esse a Patre ex Patris generatione: si ex potius Filius, sapientia sit ex Patre genita. Nec aliud est Patrem Filio sapientiam dedisse, vel Filio accepisse, quam Patrem eum qui sapientia est generasse. Pater siquidem Filio et generando donat, et donando generat. Recte ergo de Filio dici
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾i cradĩdit. ⁊ ad plenũ ⁊ ad incegͫ erudunt.
quĩa gͦ. nũ quid nõ eadem sciã. eadem u̾itas.
alsq amlniguitate aliqua constat eẽ tani ĩ
coide unius qͣm ĩ cosde alt̾ius. Alioqiũ aliũ ñ
docuit scĩãm ꝙͣ alt̾ ĩuenit. Ecce unus coꝵ
sciãm tradidit alt̾ accepitꝭ uides c̾ce ꝙ unius
scia sit ab alio accepta illius ut sic dicam oĩo
T̃accepta. nũquid cñ aliud aliquid est ista ꝙͣ
illa. si qui oquio u̾itatis ẽ ĩ ista tocũ nec alud ẽ
ĩ illa proos dubio ut̾ͥusq sciã erit ecñciałr una.¬
Donstut tñ nldꝰ ꝙ accepta scia nõ sit ĩ accepta
uet ĩaccepea possit dici accepta. cũ cñ saccepta
⁊ accepta ut dcm̃ ẽ sit rẽnciałr uua ex hac
iTut credo speculatione possumus qͣrere qͥd

Expanded text:
idit, et ad plenum et ad integrum erudivit. Quid ergo? Nunquid non eadem scientia eadem veritas absque ambiguitate aliqua constat esse tam in corde unius quam in corde alterius? Alioquin alium non docuit scientiam, quam alter invenit. Ecce unus eorum scientiam tradidit, alter accepit. Vides certe quod unius scientia sit ab alio accepta, illius, ut sic dicam, omnino inaccepta. Nunquid tamen aliud aliquid est ista quam illa? Si quidquid veritatis est in ista, totum nec aliud est in illa, procul dubio utriusque scienus quod accepta scientia non sit inaccepta, nec inaccepta possit dici accepta, cum tamen inaccepta et accepta, ut dictum est, sit essentialiter una. Ex hac rerum, ut credo, speculatione possumus perpend
Abbreviated transcription (Latin):
ssiũ de so procedoncẽ iuxͣ pͥnapalemn pro¬
cedendi modũ ꝑduceret . ¶re dmus ⁊
iõnis accestatione consetuti sumus pa¬
trem gignere ⁊ ꝙ conse quons est fi¬
hũ nasci de prẽ .Ecreditur ex gn̾atione
eẽ ꝑcessis filui sie gn̾atione cẽ ꝓcessio

Expanded text:
de se procedentem juxta principalem procedendi modum producere? Credimus, et rationis attestatione consecuti sumus Patrem gignere, et quod consequens est Filium nasci de Patre. Creditur ex generatione esse processio Filii, sine generatione esse processio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcedendi modus ille pro corto ꝙ̃ suꝑius iã
dixinus producenci procł diano qui ẽ
qpa omi potentia idom erit de se aliũ ꝓdu¬
cere ꝙ ex ordmatissinia cũ id ipm̃ uelle ex
s̾ ncipatiori aut̃ oã id uelle ĩdem erit ꝙ gna¬
re nã cĩ ut̾i procedendi modus constat
ĩ uolutate differũt tũ ꝓ cause alt̾itate
uñ ⁊ ĩ eã sncipaliori constat p̾ͥncipalier
modus procedendi. uultis si hũs q̃ diffu¬
siusiam dixiius audire uerbũ abreua¬

Expanded text:
producendi modus, ille pro certo quem superius jam diximus. Producendi procul dubio qui est ipsa omnipotentia, idem erit de se alium producere, quod ex ordinatissima causa idipsum velle. Ex principaliori autem causa id velle, idem erit quod generare. Nam, cum uterque procedendi modus constet in voluntate, differunt tamen pro causae alietate, unde et in causa principaliori, constat principalior modus procedendi. Vultis super his, quae diffusius jam diximus, audire verbum abbrevia
Abbreviated transcription (Latin):
nã si ad humana recurrimus ut ꝑ speculum ui
p̃scntatꝰ utraq cũ figura ẽ. Ut̾q ip̃us figura
mans illic repscntans figura. s płĩs ⁊ filii est
ełi utiq eo ip̃o formosũ redderet. ⁊ tr̃ nõ tam
filius a prẽ ꝙͣ pat̾ a filio pulcͥtisdisẽ acciꝑat.¬

Expanded text:
Nam, si ad humana recurrimus, ut per speculum praesentat. Utraque tamen figura est, utraque ipsius figura mans, illinc repraesentans figura. Sed Patris et Filii est eum utique eo ipso formosum redderet, et tunc non tam Filius a Patre, quam Pater a Filio pulchritudinem acci
Abbreviated transcription (Latin):
sit ingenitus alia sit genitꝰ. siã n. suꝑus iam
diximus ex eo ꝙ pat̾ est sb̃e ĩ genida : filius ge

Expanded text:
ngenitus, alia sit genitus. Sicut enim superius jam diximus, ex eo quod Pater est substantia ingenita, Filius ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illa quod nobtr̃ ueracit̾ asfirmatis . Si uero
cius assortions enodationẽ nostis quã astriucis¬
tis scis pr̃b ĩ uno ⁊ nõ eque eiscreditis in alt̾o:
rit. ꝙ eamdẽ ꝙͣ ista de se ꝑsonã ⁊ eodem ulͦ
ꝓdricit. ⁊ eiusdẽ doni cã ⁊ orgo auctor ⁊ pͥn¬

Expanded text:
 affirmatis? Si vero ejus assertionis enodationem nostis quam astruitis sanctis Patribus in uno, et non aeque eis creditis in altero?rit, quod eamdem quam ista de se personam, et eodem modo producit, et ejusdem doni ca
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ipãm informans. nec sitriusq est una
eadem qr scia uidetur posse dici figura pat̾
ẽẽt ac si dic̾etur figura ĩ genite ꝑsone.¶Si
prẽm dicis si ĩgenitã sbãm. si ĩge̾nitam ꝑ ͫ
nominas. cã dt̃ procł dubio ꝑsonã designas.
proculduꝰ nicħ aliua ẽ prĩs ꝑsona ꝙ sbã ĩge¬

Expanded text:
quasi ipsum informans, nec, si utriusque est una eademque substantia, videtur posse dici figura pateresset ac si diceretur figura ingenitae personae. Si Patrem dicis, si ingenitam substantiam, si ingenitam personam nominas, eamdem procul dubio personam designas. Procul dubio nihil aliud est Patris persona quam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ã sem ipõ hr̃ẽ Plioquĩ lapis recte di᷑
y̾mago hõis ⁊ hõ recte de᷑ ymago lapidis.
let ꝙ qrsã ftͥuolũ sit nemo nõ intlłigit ẜ
dicit ad ista foicassis sic̃ ꝯmune est pacri ł
cadem affinitas g̾manitatis uti obiq nõ ascͥ¬
bitur alt̾utris pp conformitatẽ alt̾ne siłitudinis:

Expanded text:
aliquid a semetipso. Alioquin lapis recte dicitur imago hominis, et homo recte dicitur imago lapidis, nemo non intelligit. Sed dicis ad ista fortassis, sicut, commune est Patri et eadem affinitas germanitatis utrobique non ascribitur alterutris, propter conformitatem alternae similitudinis?
Abbreviated transcription (Latin):
illa noca ꝯmunionem honoris. In ist̾o
cõmunionẽ amorissꝙ Nũ confrrmẽ dixi¬
nius diligons lector q̃rat atcentius ne
forto ad so referri ualeat uł debeat ĩ qͦ
iuẜ quãdã ꝓp̾etatũ conformitatẽ sihus
sisius pat̾s ymaginẽ portat᷑ It̃ docitur alia

Expanded text:
illo nota communionem honoris, in isto communionem amoris. Quod autem conformem diximus, diligens lector quaerat attentius, ne forte ad id referri valeat vel debeat, in quo juxta quamdam proprietatum conformitatem solus Filius Patris ima
Abbreviated transcription (Latin):
grisdus sic̃ suꝑius iã dixinuusgnã alius est
ꝓcedendi modus filũ de patre suo alus ne¬
potis ab auo. alius atĩ pronepotis a proauo.
ꝙ uero dico de istis uiden pot̾ ⁊̃ in reliquis.
c̾tͥ om̃s añ procedendi inodos constat pͥniũ
cedondi modũ qui ẽ filu de patre. nã u̾bi
iste nõ p̃cesserit cet̾oꝵ nullus existendi lo

Expanded text:
gradus, sicut superius jam diximus. Nam alius est procedendi modus filii de patre suo, alius nepotis ab avo, alius autem pronepotis a proavo. Quod vero dico de istis, videri potest et in reliquis: inter omnes enim procedendi modos constat primum procedendi modum qui est Filii de Patre. Nam ubi iste non praecesserit, caeterorum nullus existendi loc
Abbreviated transcription (Latin):
cit as alio aliquosib est ꝑ geniti q̃ est ab
expͥmitur ꝓpͥetas ĩgeniti. spãli quodadꝰ
considationif modo merito ascͥbitur illi.
Ecce quã ex hac rr̃ tͥnicate surgit consi¬
uatio. ex qua ꝑ eͫ ostendit᷑ quałt milłig¬

Expanded text:
io aliquo; ibi est persona geniti, quae est ab exprimitur proprietas ingeniti, speciali quodam considerationis modo merito ascribitur illi.Ecce quomodo ex hac rerum Trinitate surgit consideratio ex qua per exemplum ostenditur quali
Abbreviated transcription (Latin):
usiat siua sus sit mod̾
⁊̃priduccda pruie pro
diasitare nacure neuinsẽ por puto pose
ambige si aĩo icire bolumus quis sit
sigularis ille prõducendi modus in illa dĩta.¬
tis sr̃emiisẽtia ⁊ sr excellenti natura in nascił.
uonicatem. sa pĩam. patenciã. cogitenius. ⁊ ciciꝰ
fortassis ĩ ueniemus ꝙ q̃ruꝰ. pro c̾to cui sic̃me
sapiens bonitas s̃ est᷑ nicħ oĩo uelle pot̾. ⁊ ma.¬
xime c̾ca dĩna nisi ex ratõne ut sic dicũ ĩtĩã
ĩoẽ uoluerit erit prouoluntate.nã si ĩ solo

Expanded text:
sus sit modus in producenda prole pro diversitate naturae neminem puto posse ambigere. Si autem scire volumus quis sit singularis ille producendi modus in illa Deitatis supereminenti et superexcellenti natura, innascibilis bonitatem, sapientiam, potentiam cogitemus, et citius fortassis invenimus quod quaerimus. Pro certo cui summe sapiens bonitas inest, nihil omnino velle potest, et maxime circa divina, nisi ex ratione, ut sic dicam, intima ibi esse voluerit, eri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ alio dĩs mattem. prolem ĩ uno sexu filiũ
diĩg ĩ alio filiã noiãmus¶ In dĩna aĩo nacã
ut s cõe nouimꝰ omnino nullus est sexus.
diguũ sͦ fuit ut ab eo sexu qui digiuor
ẽẽ cognoscit᷑ ad so ꝙ omi d̾ignissinũ ẽ noũ
Ut unꝰ ex duob ĩ t̾nitate diceretur pat̃ ⁊
alius dic̾etur filuis. S ne ĩ hũs asiquid
a nobis indiscustũ remaueat quod ĩfirnut
audicorõ iuste mou̾e debeat. id ip ꝙ do cñs¬
sũptione noĩnto dixinus diligentiori ad huc
consid̾atione discutiamusimirabit᷑ ahiquis for¬
tassis q̃re ad dĩna uide tranfferunt᷑ noĩa. U̾ rõ
colło ex ũ nulla ꝑce concordat nõ .i. ht̃ hũa
na nͣ  ut filius procedat de sola prẽ. sm oꝑoĩt
de sola inte sine camali prẽ ns tñ sine eꝑatõe
nature si gtͥ indignu ẽ et̾manitutis uocnliła t̾ns

Expanded text:
in alio dicimus matrem. Prolem in uno sexu filium dicimus, in alio filiam nominamus. In divina autem natura, ut in commune novimus, omnino nullus est sexus. Dignum ergo fuit ut ab eo sexu qui dignior esse cognoscitur, ad id quod omnium dignissimum est nomina ut unus ex duobus in Trinitate diceretur Pater, et alius diceretur Filius. Sed, ne in his aliquid a nobis indiscussum remaneat quod infirmum auditorem juste movere debeat, idipsum quod de transumptione nominum diximus diligentiori adhuc consideratione discutiamus. Mirabitur aliquis fortassis quare ad divina inde transferuntur nomina ubi ratio collatio ex nonnulla parte concordat. Non enim habet humana natura ut Filius procedat de solo Patre secundum opde sola matre sine carnali patre, nec tamen sine operatione naturae. Si igitur indignum e
Abbreviated transcription (Latin):
uddt̃ affinitstis uaiantur ⁊ multipbeant᷑ ⁊̃
humana natura gradus ⁊ noĩa g̾manitatis.
alia. ẽ .n. g̾manitas ꝙͣ hc̃ hõ ad filũt. alia
Aꝰ qñs ht̃ ad nepotẽ si cũ. ẜui quod dico de istis
multicudme pͥmũ socc ten ⁊ pͥnopalem.
g̾manicas illa q̃ ẽ iut̾ ꝑentem ⁊ prolet.¬

Expanded text:
modum affinitatis variantur, et multiplicantur in humana natura gradus et nomina germanitatis. Alia enim est germanitas, quam habet homo ad filium, alia vero quam habet ad nepotem suum. Secundum quod dico de istis, multitudine primum locum tenet et principalem germani
Abbreviated transcription (Latin):
audiet loquecur Inõ gꝰ pat̾ pot̾ dici u̾bũ qui
om̃i bitatis martestatiosde hoc sbo habes ĩ pͣs
Erutauit cor meũ u̾bũ bonũ. In ħ u̾bo lo᷑ pat̾ͥ
fo a sin suꝑius dcã alia int̾nseca alia ext̾nte.¬
caffntniseca u est illa qm capit solus sp̃t scũs.
ft nisi no cooꝑante Sic saue nlła sc̾emint̃t

Expanded text:
audiet, loquetur . Non igitur Pater potest dici Verbum, qui omnis veritatis manifestatio. De hoc verbo habes in psalmo: Eructavit cor meum verbum bonum . In hoc verbo loquitur m superius dicta alia intrinseca, alia extrinseca. Intrinseca vero est illa quam capit solus Spiritus sanfit nisi ipso cooperante, sic sa
Abbreviated transcription (Latin):
nes alicui dare In hoc gͦ solus filius er¬
pressam ĩ se pñs siłicudnsẽ htc̃. ⁊ ymagi¬
nẽ tens ꝙ sicut diuinitatis plenicildo ma¬
nat de uno sio ⁊ eats plenicudinis largi¬
tio mauat ⁊ de alianes minus aliquo
neo alio medo accipit spt̃ scũs sł uno p

Expanded text:
 solus Filius expressam in se Patris similitudinem habet et imaginem tenet, quod sicut divinitatis plenitudo manat de uno, sic et eadem plenitudinis largitio manat de alio. Nec minus aliquid nec alio modo accipit Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
inequatitas noͣtur s ad aliꝙͣ ꝓp̾etatis sue
silitudinem tefercur. digtitum sane pro¬
tendimus cũ aliquso alicui ad ocubũ ostẽ
aliuo a quod iudĩ uult digito suo denõ¬
strat. nã pat̾ quid̾ ⁊ filius unꝰ idem q
ꝑ oĩa deus spc̃ sui ĩspiratõe doc nos de
om̃ili. nõne magr̃ u̾itatis sp̃m scm̃ dĩ

Expanded text:
itas notatur, sed ad aliquam proprietatis suae similitudinem refertur. Digitum sane portendimus, cum aliquid alicui ad oculum ostendaliud quam quod videri vult digito suo demonstrat? Nam Pater quidem et Filius unus idemque per omnia Deus, Spiritus sui inspiratione docet nos de om
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuicẽ se diligt̃ pr̃a filius nob insinuat
caritatẽ. Ut a̾ nos ex̾e̾t serio diuinus
ñ res in prõptu suas s ĩ absꝯdito scruc¬
tantedas ⁊ ex abdito eruendas maiore
studio fecit inquiri. Nõ traq dixit scͥp¬

Expanded text:
inuicem se diligunt pater et filius, nobis insinuat caritatem. ut autem nos exerceret sermo diuinus, non res in promtu sitas, sed in abdito scrutandas, ex abdito eruendas maiore studio fecit inquiri. non ita dixit sc
Abbreviated transcription (Latin):
n q t n. popostisti Et te dełe de
fide instrui ut unam ꝗͣ lib hesim de¬
signares ꝯͣ quam sp̃aliter nr̃e disꝑ¬
utatõis ingilaret intentio. ¶det
Ntfiuce difͭiĩtõnẽ fidei petisꝰ eam¬
ꝑ cupis ⁊̃ sõ breuitate ꝯclũdi. uides
ꝑcidubio ꝙ sit nobis impos ᷝ ͤ ut rẽ
tantã in breui plene ap̾hendamꝰ cui

Expanded text:
Neque enim poposcisti sic te debere de fide instrui, ut unam quamlibet haeresim designares, contra quam specialiter nostrae disputationis vigilaret intentio: sed cum indefinite definitionem fidei petis, eamque cupis etiam sub brevitate concludi; vides procul dubio quam sit nobis impossibile, ut rem tantam in brevi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ IAcute quidam Rndit ħetico u̾sutisi¬
me ĩtit̾roganti utrũ dei filiũ uoleus aut
noleus genuer̃. ut sidrẽt nolens: absur¬
dissma dei miseria seq̃ret᷑. Si autem
ne ꝯclud̾et ñ nate eẽ filiũ s uolũtatisiat
ile uigil antissime. Uicissim que sutit
ab eo utr deus pr̃ uolens annolens sit
dous. ut si ꝑrnd̾et noleus seq̃ret᷑ illa
miseria. ꝗͣ de deo cͤdere magna miłla
est Si aut dr̃ẽt uolens. Pude̾t᷑ ei. Ergo⁊
se ind̾t Set uoluntas dei si ⁊ ꝓprie dicen¬
da c̃ aliqua ĩ tͥuitate ꝑͣ. e agis hoc uo¬
m̃ spiũ scõ ꝯpetit sic̃ caritas. Namiͥ

Expanded text:
te sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem ncluderet, non naturae esse filium, sed uoluntatis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum deus pater uolens an nolens sit deus, ut, si responderet nolens, sequeretur illa miseria, quam de deo credere magna insania est, si autem diceret uose videret? Sed voluntas Dei, si et proprie dicenda est aliqua in Trinitate persona, magis hoc nom
Abbreviated transcription (Latin):
tatis misit deus filiũ suit. nec tu unige
regłam fidei dirigens intẽrionẽ meã.
disputaui tlaboraui. Dũe deus meus
Una spes mea. eraudi me ne fatigntus
nolun te q̃rere. s q̃ram faciẽm tuã semꝑ
ndent᷑ i Tuda qrenti uires qui inuenirite
fecisti.⁊ mag̃ mag̃q iuemẽdi te spem
dedisti. Coram te ⁊ firuutas ⁊ ĩfirmi¬
tas mea. illam s̾ua. istã suna. Cdrã te
stĩa mea ⁊ ignorancia mea. uͥ mͥ apusti.
suscie intͣutẽ. Uͥ clausisti. aꝑi pulsan

Expanded text:
tatis: Misit Deus Filium suum, nec tu, Unigenregulam fidei dirigens intentionem meam qdisputavi et laboravi. Domine Deus meus, una spes mea, exaudi me, ne fatigatus nolim te quaerere; sed quaeram faciem tuam semper ardenter. Tu da quaerendi vires, qui te inveniri fecisti, et magis magisque inveniendi te spem dedisti. Coram te est firmitas et infirmitas mea: illam serva, istam sana. Coram te est scientia et ignorantia mea: ubi mihi aperuisti, suscipe intrantem; ubi clausis
Abbreviated transcription (Latin):
ditio dati. ⁊ donato danciũ. set ꝯcordia da
deus caritas est illa q̃ ex deo ⁊ ta nõbis id
agit ut in deo maneamꝰ ⁊ ipse in nobis.
⁊ hoc inde cognoscimꝰ qr de spũ sc̃o dedit
noł. ip̃e sp̃c ẽ deus caritas ¶Detude sin
donis dei nich maiꝰ ẽ caritate. ⁊ ulłũ est

Expanded text:
ondicio dati et dominatio dantium, sed concordia. dadeus caritas est, illa quae ex deo est et in nobis id agit, ut in deo maneamus et ipse in nobis. et hoc inde cognoscimus, quia de spiritu suo dedit nobis; ipse spiritus est deus caritas. deinde si in donis dei nihil maius est caritate et nullum est
Abbreviated transcription (Latin):
3. sit̃ p̃ achademicꝰ adu̾sus istam seu¬
tõciã dice̾. furis fortcsse ⁊ nestis qͥa
sanoꝵ msis simillima st̾ iusa furẽtirm.
S qui furit niuit. sl ꝯͣ achademicos
dit sciome ñ furere. s scio me uiuere.
dix̃it scire  Mine ĩq fallaciũ uisoꝵ¬

Expanded text:
st Academicus adversus istam scientiam dicere, Furis fortassis et nescis; quia sanorum visis simillima sunt etiam visa furentium: sed qui furit vivit. Nec contra Academicos dicit, Scio me non furere; sed, Scio me vivere. dixerit scire. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
adte: dessubũt młta ista que dicimus
⁊ noa ꝑuenimꝰ . Et manebit uis
otñia iuom̃ib. ⁊ sine fine dicemus
unto. laudantes te munũ. ⁊ iñ te
tuo aguestant ⁊ tui. Et si quade
teo ⁊ tu ignosce ⁊ tui. Amen. oco.¬

Expanded text:
ad te, cessabunt multa ista quae dicimus, et non pervenimus, et manebis unus omnia in omnibus, et sine fine dicemus unum, laudantes te in unum, et in te tuo agnoscant te tui, si quae de meo et tui ignosce et tui. Inc
Abbreviated transcription (Latin):
plere pͥceptũ ennͣgłicũ existimarẽt atqiac¬
tarent uait dñs. Respicitẽ uolatilia celi ⁊
multuosa e̾tamina quib ecc̃a tͦbarẽt᷑. Alie
ht: alus ad defcadentib. huo accedebit quod
sit tacipit. Iussioni tue scẽ fr̾ aureli.

Expanded text:
plere praeceptum apostolicum existimarent atque iactarent, ubi dominus ait: respicite uolatilia caeli et multuosa certamina, quibus ecclesia turbaretur, aliis hoc, aliis aliud defendentibus. huc accedebat, quod sic incipit: lussioni tuae, sancte frater Aureli.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ mt̾m ex ꝑte fiui p̃ aplacito cauere
miseriã: absit. Nam qͥ letnut᷑ t̃ male fete¬
rint ⁊ exultant in reb pessimis tale ẽ qd
faciũt qͣle tñ ridẽt frenetici¶ Nulla aũ i̾or
¶Meluis est ire ad domĩ. luctꝰ ꝗ̃ ad do. ⁊ Est¬

Expanded text:
ex parte frui potest complacito, cavere miseriam. Absit. Nam qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis, tale est quod faciunt, quale cum rident frenetici. Nulla autem verMelius est ire ad domum luctus, quam ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. ⁊ de utͦq corruit e pectanit. Sorruit
aut᷑ de posse ñ rectare in ñ posse ñ poctne
amissa ex toco ꝯsilũ lib̾tate. Itaq de passe nõ
f᷑ꝰbari m ñ posse ũ tͦ bari amissa ex toto ꝯpla¬
citi lib̾tate. Sola remansit id penam liber
citi. mlto ꝑdidit libertntẽ ꝯsilii. Porro ꝑ põtm
st̾ debitor mortis. quõ iam retinere ualẽbat
rat abutendo illa que di᷑ arbit̾i reliquis se¬
se pͥuauit. In eo aut̃ abusus ꝙ illã ⁊ acce

Expanded text:
accepit, et de utroque corruit cum peccavit. Corruit autem de posse non peccare in non posse non peccare, amissa ex toto consilii libertate. Itemque de posse non turbari in non posse non turbari, amissa ex toto complaciti libertate. Sola remansit ad poenam libertccati, merito perdidit libertatem consilii, porro per peccatum factus debitor mortis, quomodo iam retinere ualebat rat, abutendo illa, quae dicitur arbitrii, reliquis sese priuauit. In eo autem abusus e
Abbreviated transcription (Latin):
cato nͦ niseria amittitur uł minuit᷑ n maior ĩ
usto ÷ ꝗͣ io pcc̃ore uͨ plenior in angło ꝙͣ ĩ hoĩe.
sensus eo lib̾e bonũ ⁊ in bonũ lt̾um hoĩem facit
qͥ uolũtauꝰ efficit᷑ ñ iniuctꝰ ꝑtͣhit᷑. sic spante
de uolutꝰ ĩ malũ ta malo nicħiꝰ tat lib̾um ꝙͣ spon

Expanded text:
peccato, nec miseria amittitur, vel minuitur, nec major in justo est quam in peccatore, nec plenior in angelo, quam in homine. sensus eo libere bonum, et in bono liberum hominem facit, quo voluntarius efficitur, non invitus pertrahitur: sic sponte devolu
Abbreviated transcription (Latin):
potuit ꝑ se inmalũ corruere. ita qͦ ꝑ se de ma¬
lo in bonũ pot̾it respitate IEt ꝙ mir sua¬
suo conatu ualebit ꝑfic̾e. siemax ẽ adhuc
duas alias nbtates Ex aliq̃ ꝑte set̃ hab̾e̾t ñ
potit de inf̾i̾orib illaꝵ gͣdib ad suꝑiores as¬
cẽd̾e. Hoc est de posse ñ p̃care ⁊ de posse ñ t᷑ba¬
ri. Ad ñ posse precare ⁊ ñ posse tͣbari¶Q sili¬
b̾tatib illis ⁊̃ ut t̃q. ad unũ ñ p̾ualuit tam̃¬

Expanded text:
potuit per se in malum corruere, ita quoque per se de malo in bonum poterit respirare. Et quid suo conatu valebat proficere? Denique dum adhuc duas alias libertates ex aliqua parte secum haberet, non potuit de inferioribus illarum gradibus ad superiores ascendere, hoc est, de posse non peccare, et de posse non turbari ad non posse peccare, et non posse turbari. Quod si libertatibus illis
Abbreviated transcription (Latin):
libere qͥppe de suo nicħoꝰ ꝯseasu uidicabit. q¬
tũ aut̃ ꝑtinet ad ꝯsiliũ siue ꝯplacitutriꝰ
carius int̾im ꝯcupiscencia uite q miseri¬
a reluctante minꝰ quid se lib̾am sentit s
ꝑrsus ñ malam. dũ itialo ñ ꝯsentĩt. ¶ De¬
dei qm̃ ÷ bonaest . ⁊ rursum. Condelet¬
tor ego enĩ legi dei scd̾ int̾iorẽ hoĩem. ocło
etistente simplici: totut corpꝰ lucio̾ esst pͥ¬
sumit. Sano ꝯsensu tͣctit lic pet̃o. uel
captuuĩ miscrio. lib̾ũ se in bono. ꝑfiteri
S uideamus de hũs qui penaꝵ mortĩs ne
timoris fide u̾bo tenus negare ꝯpiasi
ł culps ⁊ uoluntas potu̾it ut uenet

Expanded text:
sensu judicabit. Quantum autem pertinet ad consilium, sive complacitum, carnis interim concupiscentia, vitaeque miseria reluctante, minus quidem se liberam sentit: sed prorsus non malam, dum malo non consentit. DeDei, quoniam bona est; et rursum: Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem . Oculo existente simplici, totum corpus lucidum esse praesumit. Sane consensu tractum licet peccato, vel captivum miseria, liberum se in boSed videamus de his qui poenarum mortisve timore fidem verbo tenus negare compulsi culp
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aᵈ ꝙͣ recendos. S hoc in tassum. Nãmeame
ut scͥbitis ⁊ p̾scribitis tam absentis scrip¬
ta ꝙͣ i̾ba p̾sentis arguũt excusantẽ. Qudo ᷤ¬
enĩ iam relinqͥe᷑ iłi ł de impossibi᷑ causan¬
di locus p̾stm apud nos qui ex oie ⁊ corde
easdem si poro q̃stiuncłas sb̾ epłari cunctas

Expanded text:
am terendos. Sed hoc incassum. Nam mea me, ut scribitis et praescribitis, tam absentis scripta quam verba praesentis arguunt excusantem. Quis enim jam relinquitur mihi vel de impossibilitate causandi locus, praesertim apud vos, qui ex ore et ex corde easdem, si potero, quaestiunculas sub epistolari cunctas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto ẽ nisi ꝙ gr̃a ordiuat quas donauit tͤa¬
tio. ut il ad sint un tutes uisi ordiaite affecla
S cͥptum est de qͥb̾dam ꝙ illi tͤ padassent ninore
ubi ñ ernt timor. Timor fuit set mordinatꝰ or¬
dinare illũ uolebat dñs in discipłis. c̃ drẽt osten¬

Expanded text:
fectus est, nisi quod gratia ordinat, quas donavit creatio, ut nil aliud sint virtutes, nisi ordinatae affectiones. Scriptum est de quibusdam, quod illic trepidassent timore, ubi non erat timor . Timor fuit, sed inordinatus. Ordinare illum volebat Dominus in discipulis, cum diceret: Osten
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i. ꝯ ita fuñt botuĩ ⁊ ñ possunt esse ⁊ mali nͥ p̾ua¬
ricitores. Itẽ angłi cũ ita sint mali ut iĩ nõ
ualeant esse boni. lib̃i arbit̾i esse dicent᷑ Et¬
⁊ nos illud post resrectõnẽ amissuri sum. qñ
ꝙ ille ñ pot̾ esse malus ũ infirma fucit nc̃itas
s firma m̃ solo bono uo ᷤᷤ ⁊ uolũtaria fir mi¬
tas .¶Q ꝙ is ĩ ualet in boñ respirare ñ alie¬
na facit iuolenta appͥssio. si sua ip̃nꝰ ĩ malo
obstinata uolũdis at uolũtaria obstinatõ / sit̃

Expanded text:
sancti, cum ita sint boni, ut non possint esse mali; nec praevaricatores item angeli, cum ita sint mali, ut jam non valeant esse boni; liberi arbitrii esse dicentur. Sed et nos illud post resurrectionem amissuri sumus, qu ille esse malus, non infirma facit necessitas; sed firma in bono voluntas et voluntaria firmitas: quodque is non valet in bonum respirare, non aliena facit violenta oppressio, sed sua ipsius in malo obstinata voluntas et voluntaria obstinatio. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itate ꝯtẽpnere. Disdend̾ sane hic ntu̾m no¬
b est. ex lib̾tate ꝯsilu iam librate arbitͥi nõ
ꝯplaccai. Si ꝑfecto deim uob̾ reꝑiamꝰ ymagi¬
nẽ sit antiquo honori illi capessendo ꝙ̃ ꝑ pcẽm
me̾bit᷑. Qłis ÷ hic ⁊ laudabimꝰ ełi iffocit eium
ui abłia in iuta sua. Qͥ potuit tutusdedi¬

Expanded text:
itate contemnere. 27. Discendum sane hic interim nobis est ex libertate consilii jam libertate arbitrii non complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem: sic antiquo honori illi capessendo, quem per pmerebitur: Quis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua: qui potuit transgredi
Abbreviated transcription (Latin):
turs. Et qm̃ ñ om̃s possunt qui reꝯcili¬
uffac̾e ⁊ corrigi deinceps uolu̾nt ꝑ eiꝰdẽ pacti es¬
ficaciã it̾m ueniã recipiant: sic tñ ut ułłs pa¬
laciũ eius ingͤͣdigt᷑ douet fcĩt sit hoc uñ cul¬
pe relaxintur  Sed̾m hnͣc slłitudinẽ p̃o nõ¬

Expanded text:
tuto. Et quoniam non omnes possunt, qui reconcilitisfacere et corrigi deinceps voluerint, per ejusdem pacti efficaciam iterum veniam recipiant: sic tamen, ut nullus palatium ejus ingrediatur; donec factum sit hoc unde culpae relaxentur. Secundum hanc si
Abbreviated transcription (Latin):
aut ñ gͣnis ꝑ culpe ip̃oꝵ pͥuaricatõ iarcͤte
q̃dim sint deputanda ĩmpꝑũs q̃dam ĩ ꝯ sili¬
sensus epiõnos licenciꝰ uagandi det᷑ occa¬
sio: sic q ligare calicẽ ⁊ camcłũ ꝯglutire
ꝯtingnt si nesciat ꝙͣtũ cure ł aꝑe sue

Expanded text:
aut non gravis culpae ipsorum praevaricatio: an certe quaedam sint deputanda imperiis, quaedam pro consilisensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si nesciat quantum curae ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ inse ÷̃ ꝑtin aut aliqñ ꝑtinuit posse uł saꝑe
s tantũ nolle. ni potentẽ fat cͤnturã nͨ sapiẽ¬
tẽ s tant̃ uolemẽ. Nongͦ sipotens aut sapi¬
ens si tantũ siuolens cẽ desierit. lib̾um aib itri
bonũ tantũ ñ pot̾it signũ ÷ ꝙ ei desit libũ nõ
arbitͥũ s ꝯsiliũ. Si autẽ ñ quid̾ uelle s idid ꝓ
iã uult bonũ ei posse defu̾it. Nõ erit ÷ͥ dccẽ lilt¬
tũ ꝯplacitũ ñ libũ ꝑisse arbitriũ Hi gͦ lib̾um

Expanded text:
inuit posse, vel sapere, sed tantum velle: nec potentem facit creaturam, nec sapientem, sed tantum volentem. Non ergo si potens, aut sapiens, sed tantum si volens esse desierit, liberum arbitrium bonum tamen non poterit, signum est, quod ei desit liberum non arbitrium, sed consilium. Si autem non quidem velle, sed ad id quod jam vult bonum, ei posse defuerit, noverit sibi deesse liberum complacitum, non liberum periisse arbitrium. Si ergo liberum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nlit quiñ p̾cat nͥ uelit. Cet̾m ꝙ sui lib̾um
ñ esse cognoscit᷑. quo pacto ł boñ ci ꝑͥ malũ mi¬
putatur. Extusat nẽpe utͣq noc̃itas. Porro
ũ ncc̃itas ÷ lib̾tas ñ est. uͥ lib̾tas ñ est uͭ meritũ
at ꝑ hot nec iuidiciũ. Excepto sane ꝑ onũa aru¬

Expanded text:
 sui liberum non esse cognoscitur, quo pacto vel bonum ei, vel malum imputatur? Excusat nempe utrumque necessitas. Porro ubi necessitas est, libertas non est: ubi libertas non est, nec meritum, ac per hoc nec judicium. Excepto sane per omnia or
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lipidissimũ fontẽ. ac si paludẽ respit̃
curat nͥ algens. siue caligans. Alio qͥn nichilhoꝵ
libebit . siñ pͥcesserit iurgens ncc̃itas Que
siꝑferbe ⁊ tollat᷑ a reb statim intediũ atq mo¬
lestiam ꝯu̾tet᷑ ip̃a que uidet᷑ in huc esse ioꝯdi
diũ ficie ꝓcẽpe at rer̃ euentib uicissim sibi
miserie uidẽ int̾ polatõ ut tñ aliqñ post ex ꝑra¬

Expanded text:
et limpidissimum fontem, ac si paludem, respicicurat nisi algens, sive caligans. Alioquin nihil horum libebit, si non praecesserit urgens necessitas. Quae si perfecte tollatur e rebus, statim in taedium atque molestiam convedum forte pro tempore ac rerum eventibus vicissim sibi miseriae videtur interpolatio; ut cum aliquando, post ex
Abbreviated transcription (Latin):
caũ ꝯfirmindi erant. aut nłłs umꝗͤ ꝯfirm¬
recur. Aut nõce erat Aliꝗ̃ casur᷑ qui ad slis
ꝯfirmandos put̾aletur que utͣq absͦda st̃
Illo ĩq mͦ ꝯfiritiati sunt illi qui stet̾uit
quo ꝑit̾ ꝯfirmati essent om̃s si stetissẽ
Qͥ dd mod oftendi sic potui ͥ tͣ t̾taui curt¬

Expanded text:
confirmandi erant, aut nullus unquam confirmaretur, aut necesse erat aliquem casurum, qui ad alios confirmandos puniretur: quae utraque absurda sunt. Illo itaque modo confirmati sunt illi, qui steterunt, quo pariter confirmati essent omnes, si stetissent: quem modum ostendi, sicut potui, ubi tractavi cur
Abbreviated transcription (Latin):
d. Qm̃ gͦ illi neguesit: noc̃e est ut de illast
qui hoc suciet. amplius. sit̃ adam ⁊ tot̃ gens
eiuis ꝑ se stetisset sinc sustentatõne altius
cͤat᷑e siũ peccasset. ita oꝙpͣ ut si idemgꝰ resgt̃
post casum ꝑse recͤgnt ⁊ reuelet᷑. slam per
q̃ ꝯr in statũ suũ restituit᷑ : ꝑlllũ stabit ꝑ gẽ¬

Expanded text:
 ergo illi nequeunt, necesse est ut de illis sit qui hoc faciet. Amplius: sicut Adam, et totum genus ejus, per se stetisset sine sustentatione alterius creaturae, si non peccasset: ita oportet ut si idem genus resurgit post casum, per se resurgat et relevetur. Nam per quemcunque in statum suum restitu