comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recepti p̃miũ consequent᷑. Qui aũ scandalizauerint
im̃ depusillis istis. id .ẽ. qͥ offendiculũ tẽp̃tationis intule¬¬
rit: expedit ei ut suspendat᷑ mola afinaria incollo eiꝰ.
& demergat᷑ inꝓfundũ maris. Tot tantęq res ñotiose
cõꝑate s̃ : & mola. & a sinaria. & cũ ea in mari mergen¬
dus. & hoc ei expediȩns. Cõ muni om̃iũ sensu semꝑ
qđ expedit utile ẽ. Iuidergͦo utilitatis ẽ mola asina¬
ria collo suspensa demergiꝰ Mors em̃ tã grauisꝓ
ficiet ad paenã. & nescio qͣuomodo erit utilẽ: id
expetere qđ ultimũ sit maloꝵ Quid gͦsentiri oporteat:
quȩrendũ ẽ. Moleopus: labor ẽ. cȩcitatis. Nam
clausis ium̃toꝵ ocuł agunt᷑ ingirum. & suba sini qͥdem
Inomine frequent̃ gentes cognominatas reperimus.
Igit᷑ gentes qđ agunt ne sciunt : & inuit& suae oꝑe deten¬
in mare fuissent .i. gentiũ labore de pressi in igno¬
rantia scłi demorarent᷑: qr illis tolerabiliꝰ fuerit

Expanded text:
recepti praemium consequentur: Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis, id est, qui offendiculum tentationis intulerit, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Tot tantaeque res non otiose comparatae sunt: et mola, et asinaria, et cum ea in mari mergendus, et hoc ei expediens. Communi omnium sensu, semper quod expedit utile est. Quid ergo utilitatis est, mola asinaria collo suspensa demergi? Mors enim tam gravis proficiet ad poenam: et nescio quomodo erit utile, id expetere quod ultimum sit malorum. Quid ergo sentiri oporteat, quaerendum est. Molae opus, labor est caecitatis: nam clausis jumentorum oculis aguntur in gyrum. Et sub asini quidem nomine, frequenter gentes cognominatas reperimus. Igitur gentes quod agunt, nesciunt: et in vitae suae opere detein mare fuissent, id est, gentium labore depressi in ignorantia saeculi demorarentur: quia illis tolerabilius fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ratio interior. Destinatus enĩ ad p̃dicationẽ petrus &
piscator hominũ factus. doctrinae amum misit
inscło: quo appositi cibi dulcedine uagos exeo fluctuan¬
tesq ꝓtraheret. Huic adhaesit beatus ille primꝰmartrr
hamo: qore suo quad rigeminũ denarium continebat:
stephanꝰ staterẽ orȩ ẽtinunit. In ꝰquo etiam dydragma no¬
uae p̃dicationis: tanquãn: duo denaru habebantuꝵ.
hoclex praefigurabat : hunꝰ ueritatis umbrã tanꝗ corporis
imaginẽ circũ ferebat. Hȩc redẽptio animȩ corporis de sig¬

Expanded text:
ratio interior. 13. Destinatus enim ad praedicationem Petrus, et ratio interior. 13. Destinatus enim ad praedicationem Petrus, et piscator hominum factus, doctrinae hamum misit in saeculo, quo appositi sibi dulcedine vagos ex eo fluctuantesque protraheret. Huic adhaesit beatus ille primus martyr hamo, qui ore suo quadrigeminum denarium continebat: Stephanus staterem ore continuit: in quo etiam didrachma novae praedicationis, tamquam duo denarii habebantur. Hoc lex praefigurabat, hujus veritatis umbram, tamquam corporis imaginem circumferebat, haec redemptio animae et corporis desig
Abbreviated transcription (Latin):
legii posuit exemplum.  censu aut tributis regumꝰ
filios nonteneri. potiusq se redemptorem a nimȩ
nrãe corporisq eẽ. quam in rede p̃tionẽ sui aliquio
postulandũ : q regis filium extra commumionem
oporteret esse reliquoꝵ. Scandalumigitur prȩstat.
ut soluat : ceteroꝵ debite legis est liber. Deinde sub
rerum praesentiũ effectu & siginficantiam legis
& constantiam euangelicȩ libertatis exposuit:
ut cognosci promptum esset qui didragina prȩfigu¬
raret̃ in lege. Irepetrus iubetur admare amumq
mttere  & primipiscis ascendentis os requirere:
reꝑtumq ineo staterem ꝓse ac dño offerre. Didrag¬
ma dñs postulabatur : io est denarios duos. Cur
ad monetur inquirere : ascensuri ostendunt᷑ & plures
Numquid etiamꝰ ꝓniciũ ferret ut in littore fortuito
reptũ stateremore potius contineret non intra uiscera
conderetꝰ Sub estigitur efficiendis praesentib reb

Expanded text:
legii posuit exemplum: censu aut tributis regum legii posuit exemplum: censu aut tributis regum filios non 756 teneri, potiusque se redemptorem animae nostrae corporisque esse, quam in redemptionem sui aliquid postulandum; quia regis filium extra communionem oportere esse reliquorum scandalum igitur praestat ut solvat, caeterum debito legis est liber . 12. Deinde sub rerum praesentium effectu, et significantiam legis, et constantiam evangelicae libertatis exposuit: ut cognosci promptum esset, quid didrachma praefiguraret in lege. Ire Petrus jubetur ad mare, hamumque mittere, et primi piscis ascendentis os requirere, repertumque in eo staterem pro se ac Domino offerre. Didrachma Dominus postulatur, id est, denarios duos; cur admonetur inquirere, ascensuri ostenduntur et plures. Numquid etiam natura piscium ferret, ut in littore fortuito repertum staterem ore potius contineret, non intra viscera conderet? Subest igitur efficiendis praesentibus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
exigebant ad petrum. Dñs didragma soluere postulat᷑.
Hoc enĩ omĩ ifrahellex ꝓredemptione ammae & corꝑis
constituerat : inministerio templo seruientium. Sed
lexut scimꝰ futuroꝵ umbra est. Nonenim aeris pre¬
tium ds̃ desiderabat : ut tam exiguam impensa criminib
corporis atq anm ae quaedam redẽptio concederetur
Vtigit᷑ inscriptos nos & ꝓfessos & xp̃i nomine consignatos
offerremꝰ inxp̃o quiuerũ dĩ templũ est: ꝓtestimomo
filu dĩ huiꝰ didragmȩ oblatio constituta est. Itaq petrũ
nt. Quid tibi uidetur simon: Reges terrae aquil
accipiunt tributũ aut censum: &cetera. Numquid
ambiguum est filios regum tributis obnoxios
non esse & quib regni ueritas est eosesse liberos¬
a a seruitute: Sed sermo interius intendit.
hac eadem didragma consuetudine legis. tanquã
ab homine aiposcebat᷑ xp̃o. Sed ut ostenderet
legi se noneẽ. subiectum. & ut inse paternae
dignitatis glam contestaretur: terrem prun¬

Expanded text:
Petrum . Dominus didrachma solvere postulatur: hoc enim omni Israel lex pro redemptione animae et corporis constituerat in ministerio templi servientium . Sed lex, ut scimus, futurorum umbra est. Non enim aeris praetium Deus desiderabat: ut per tam exiguam impensam criminibus corporis atque animae quaedam redemptio concederetur. Ut igitur inscriptos nos et professos et Christi nomine consignatos offerremus in Christo, qui verum Dei templum est, pro testimonio filii Dei hujus didrachmae oblatio constituta est. 11. Christus nit: Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributum aut censum? etc. . Numquid ambiguum est, filios regum tributis obnoxios non esse; et quibus regni haereditas est, eos esse liberos a servitute? Sed sermo interius intendit. haec eadem didrachma, consuetudine legis, tamquam ab homine poscebatur a Christo. Sed ut ostenderet, legi se non esse subjectum, et ut in se paternae dignitatis gloriam contestaretur, terreni privi
Abbreviated transcription (Latin):
rat: Solus enĩ passurus ꝓ omib om̃iũ peccata soluebat.
nec sotiũ admittit qͥcquidumũsitati prȩstat᷑ ab iino
Ita cũ eẽt ipse redẽptio umũsoꝵ: erat etiã petrus
ante redim̃dus: ad redep̃tionis istius fidem tum
inxp̃i martrrẽ reseruatus. Et hoc in petro consideran
dũẽ : fide eũ cȩteros ante isse. Nã ignorantib¬
Primus passionẽ dũ malũ putat: decestatus est.
Primus & moriturũ se & ñnegaturũ spopondit.
aut̃ eiꝰ innauĩ uentũ & mare eẽ. sedatũ: post dari¬
tatissuae reditũ aet̃na eccłae pax & tranquillitas
indicat᷑. Et quia tũ manifestus aduemet: recte
ad mirantes umũ si locutis. Uere filius dĩ est.
Confessioem̃ umũ soꝵ tum & absoluta & publica
erit : dĩ filiũ ñiã in humilitate corporea sed

Expanded text:
rat; solus enim passurus pro omnibus omnium peccata solvebat: rat; solus enim passurus pro omnibus omnium peccata solvebat: nec socium admittit, quidquid universitati praestatur ab uno. Ita cum esset ipse redemptio universorum, erat etiam Petrus ante redimendus, ad redemptionis istius fidem tum in Christi martyrem reservatus. 17. dum est fide eum caeteros anteisse. Nam prae caePrimus passionem, dum malum putat, detestatus est. Primus et moriturum se, et non negaturum spopondit. post claritatis suae reditum, aeterna Ecclesiae pax et tranquillitas indicatur. Et quia tum manifestus adveniet, recte admirantes universi locuti sunt: Vere filius Dei est . Confessio enim universorum tum et absoluta et publica erit, Dei filium non jam in humilitate corporea, sed
Abbreviated transcription (Latin):
retro ueniens& uestigus dñi inherens. contẽptis
scłi ut maris motib. pari ad contẽnendã mortẽ
uir tute comitatusẽ. Sed infirmitatẽ futurȩ tẽpta¬
tionis timiditas eius ostendit. Nã quã uis incedere
aususeẽt: summergebat᷑. Per in becillitatẽ enĩ
carnis & metũ mortis : etiam usq ad negandi
necessitatẽ coactus ẽ. Sed ꝓclamat: & salutẽ orat. ad ño.
Clamor iste: paenitentiae suae gemitus ẽ. Nondum
enĩ passo dño. in confessionẽ reuersus ẽ: & negan¬
di uenam habuit intẽpr̃. xp̃o postea ꝓuniũ soꝵ
redep̃tione passuro Id aut̃ trepidati illi ñ uir¬
cutẽ ꝑuemendi adsẽ dñs indulsit. sedmanũ exten¬
dit ad p̃hensũq sustimuit: haecratioẽ. Nonerat qͥdem
petrus dñi sui indignꝰ accessu. Nã & tep̃tauit accedere.
Sed & trpicus in eo ordo seruatus ẽ. Non enĩ dño scłimotus
tẽpestitesq calcanti quisꝗ passiones eẽ. particeps pote¬

Expanded text:
retro veniens, et vestigiis Domini inhaerens, contemptis retro veniens, et vestigiis Domini inhaerens, contemptis saeculi, ut maris, motibus, pari ad contemnendam mortem virtute comitatus est: sed infirmitatem futurae tentationis timiditas ejus ostendit. Nam quamvis incedere ausus esset, tamen submergebatur : per imbecilitatem enim carnis et metum mortis, etiam usque ad negandi necessitatem coactus est. Sed proclamat, et salutem orat a Domino. Clamor iste, poenitentiae suae genitus est. Nondum enim passo Domino in confessionem reversus est, et negandi redemptio. --Quod autem trepidandi illi, non virtutem perveniendi ad se Dominus indulsit, sed manum extendit, apprehensumque sustinuit; haec ratio est. Non erat quidem Petrus Domini sui indignus accessu, nam et tentavit accedere, sed et typicus in eo ordo servatus est. Non enim Domino saeculi motus tempestatesque 743 calcanti, quisquam passionis esse particeps pote
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. eiusq peccata dimittat. dimissoq uł incaȩleste
regnũ potiꝰ admisso. agens dõ patrigrãs ingła eiꝰ¬
& maiestate consistat. Sed int̾ haec discipłi uento
acmari differunt᷑: & totisscłi motib inmundo spũ
ad ũ sante iactant᷑. Sed quarta uigłia dñs uenit.
Quarto enĩ tum ad ȩccłam uagam & nau fragam
reũtet᷑. Inquarta enĩ noctis uiglia: totidem solli-
secunda ꝓpħarũ. tertia corporalis aduentus : quar-¬
ta autẽ in reditu claritatis. Sed inueniet fessam:
suecudine ad onẽm tẽptationũ nouitatẽ sollic-¬
ti er̃: etiã addm̃i aduentũ expauescent. falsas re¬
rũ imagines &i surrepentia ocuł figm̃ta metuentes.
Sedbonus dñs statĩ loquet᷑ timorẽq apellat: dicetq
egosum: aduentꝰ sui fide metũ naufragii imminen¬
aquas ad dñm ueniat p̃catur : passionis tẽpore
uoluntatis suȩ de signat affectũ. tum cum solus

Expanded text:
ipse, ejusque peccata dimittat: dimissoque, vel in coeleste ipse, ejusque peccata dimittat: dimissoque, vel in coeleste regnum potius admisso, agens Deo patri gratias, iisti terror. --Sed inter haec discipuli vento ac mari differuntur, et totis saeculi motibus, immundo spiritu adversante, jactantur . Sed quarta vigilia Dominus venit: quarto enim tum ad Ecclesiam vagam et naufragam revertetur. In quarta enim noctis vigilia, totidem sollicisecunda prophetarum, tertia corporalis adventus, quarta autem in reditu claritatis. Sed inveniet fessam, suetudine ad omnem tentationum novitatem solliciti erunt; etiam ad Domini adventum expavescent, falsas rerum imagines, et subrepentia oculis figmenta metuentes. Sed bonus Dominus statim loquetur, timoremque apellet, dicetque: Ego sum , adventus sui fide metum naufragii imminenaquas ad Dominum veniat precatur ; passionis tempore voluntatis suae designat affectum, tum cum solus
Abbreviated transcription (Latin):
uitib & uiis una diffundi: & om̃s mundi opes annuo
quodã metitu indefessoq de fluere. Auctorẽ enĩ
huꝰ umnũ sitatis tantus panũ ꝓfectꝰ ostendit. ꝑquẽ tali
increm̃to modus ꝑtractate materiei ad deretur.
Agitur enĩ in oꝑe uisibili in uisibilis molitio: & ar¬
chanoꝵ caxlestiũ dñs archanum negoti prȩsentis
oꝑatur. Suꝑ aut̃ omẽm naturam uirtus oꝑantise.:¬
& suꝑ gredit᷑ facti intelligentiam ratiouir tutis. &
sola relinquitur admiratio potestatis. Ordo etiam
innauem discipłos p̃cepit: donec turbas ipsedimitter&.
Et dimissa turba: montẽ conscendit orare. Et uesꝑe fac-¬
to. soluserat. Horum ratio distinguenda temporib ẽ.
conscendere discipłos iubet et ire transfretum dum
turbas ipse dimittit. & dimissis turbis ascendit inmon
usq in id tẽpus iubet. quoreũtens inclaritatis aduen¬
tu. popło omi qui ex isrł eritreliquus salutẽ reddat

Expanded text:
vitibus, et uvis vina diffundi, et omnes mundi opes annuo vitibus, et uvis vina diffundi, et omnes mundi opes annuo quodam meatu indefessoque defluere: auctorem enim hujus universitatis tantus panum profectus ostendit, per quem tali incremento modus pertractatae materiae adderetur. Agitur enim in opere visibili invisibilis molitio: et arcanorum coelestium Dominus, arcanum negotii praesentis operatur. Superat autem omnem naturam virtus operantis, et supergreditur facti intelligentiam ratio virtutis, et sola relinquitur admiratio potestatis. Ordo etiam in navem discipulos praecepit, donec turbas ipse dimitteret: et dimissa turba montem conscendit orare, et vespere facto solus erat . Horum ratio distinguenda temporibus 742conscendere discipulos jubet, et ire trans fretum, dum turbas ipse dimittit, et dimissis turbis ascendit in monusque in id tempus jubet, quo revertens in claritatis adventu populo omni, qui ex Israel erit reliquus, salutem reddat
Abbreviated transcription (Latin):
de inceps cumulant᷑ augmentũ. quantus et credentis
nabat᷑ : ut & modus modis mimero & numerus modo op¬
tẽꝑaret: & intra fines suos ratio condusa ad consequentis
effectus conditionẽ ipsodiuna uirtutis moderamine
facti : & cũ frequent̃ quaedam sint. quae concepta
sensu sermo ñ explicet. in his tam̃ ipsa sensus sublumitas
ingrauescit: & ad rei contẽplationẽ ꝓdifficultate tã
inuisibilis negotis obstupescit. Acceptis enĩ panibus
qumnq incaelũ dñs respexit. honorẽ cuis aquoerat
ipse confessus: non qđ carnalib: oculis contueri
patrẽ eẽt necesse. sed ut qui ad eẽnt intelligerent
a quo uirtutis tanta accepisset effectũ. Dat deinde
discipłis panes. Nonquinq multiplicant᷑ inplures:
sed fracm̃tis fracm̃ta succedunt. & fallunt semꝑ
p̃fracta frangentes. Crescit deinde materies.
nescio utrũ inm̃sarũ loco. animnanib sum̃tium. an
more edentiũ. ne mirere fontes fluere. ineẽ. uuas

Expanded text:
deinceps cumulantur augmentum, quantus et credentis deinceps cumulantur augmentum, quantus et credentis nabatur: ut et modus numero, et numerus modo obtemperaret; intra fines suos ratio conclusa, ad consequentis effectus conditionem ipso divinae virtutis moderamine facti: et cum frequenter quaedam sint quae concepta sensu, sermo non explicet; in his tamen ipsa sensus subtilitas ingravescit, et ad rei contemplationem pro difficultate tam invisibilis negotii obstupescit. Acceptis enim panibus quinque, in coelum Dominus respexit, honorem ejus, a quo erat, ipse confessus: non quod carnalibus oculis contueri Patrem esset necesse; sed ut qui adessent, intelligerent a quo virtutis tantae accepisset effectum. Dat deinde discipulis panes. Non quinque multiplicantur in plures, sed fragmentis fragmenta succedunt, et fallunt semper praefractu frangentes. Crescit deinde materies: nescio utrum in mensarum loco, an in manibus sumentium, an in ore edentium. Ne mirere fontes fluere, inesse uvas
Abbreviated transcription (Latin):
Accũ bere posthaec supra foenũ popłsiubetur. noniã int̾ra
iacens sedlege suffultus: et tanꝗ terrae foeno fructib
peos erant diuiae grãe dona reddenda. Plebs de inde
quinq panib & duob piscib pascitur. & expletur:
et fracm̃ta panis et piscium saturatis accũ bentibus
usq induodecim cofinoꝵ plenitudinẽ abundauer̃
Dei scilicet uerbo exdoctrina legis ꝓpħarumq
uemente multitudo saciatur & reseruato gentium
plebi aeterni cibs ministerio. induodec̃ apłoꝵ
plenitud iẽ copia diuinȩ uirtutis exuberat. Idem
aut̃ edentiũ numerus inuenitur : qui futurus fuerat
crediturorũ. Nã sicut libro praxeos continetur: ex isrł
popłi infinitate. uiroꝵ quinq milia credider̃. Rerũ
enĩ admiratio usq inm̃surã causae subiacentis extendit᷑.
Confractiq cũpiscib panes saturato popło intantum

Expanded text:
Accumbere post haec supra foenum populus jubetur; non jam in terra Accumbere post haec supra foenum populus jubetur; non jam in terra jacens, sed lege suffultus: et tanquam terrae foeno, fructibutolis panes, quia per eos erant divinae gratiae dona reddenda. Plebs deinde quinque panibus et duobus piscibus pascitur et expletur: et fragmenta panis et piscium, saturatis accumbentibus, usque in duodecim cophinorum plenitudinem abundaverunt, Dei scilicet 741 verbo ex doctrina legis prophetarumque veniente, multitudo satiatur: et reservata gentium plebi ex aeterni cibi ministerio, in duodecim apostolorum plenitudinem, copia divinae virtutis exuberat. Idem autem edentium numerus invenitur, qui futurus fuerat crediturorum. Nam sicut libro Praxeos continetur, ex Israel populi infinitate, virorum quinque millia crediderunt . Rerum enim admiratio usque in mensuram causae subjacentis extenditur. Confractique cum piscibus panes, saturato populo, in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
geret. neq necessitatẽ habere regredi ad iudȩam cibũq
bat ñ ẽẽ . qđ dari posset. & humanarũ mentiũ int̾na
conspiciens. modo repositi penes apłos cibi nesciebat.
Sederat om̃s typica ratio exphicinda. Nondũ enĩ conces¬
sũ aptiserit: aduitae axterne erbũ caelestẽ panẽ ꝑfice¬¬
re. ac ministrare. Iuorũ responsio ad spiritalis intelli¬
gentiȩ ordinẽ tendit. Solos enĩ sequinq panes & duos
pisces responder̃ habere : quia ad huc
sub quinq panib. idẽ. quinq libris legis continebantur.
Haecigit᷑ primũq in his adhuc erat apłi obtulerunt.
Sedexbis euangeliorũ p̃dicatio ꝓfecta monstratur: & his
originib deducta inmaiorẽ uirtutis suę abundantiam
crescit. Acceptis igit᷑ panib atq piscib dñs respexit¬
ad caelũ. benedixit & fregit: patri agens grãs post
itẽpora legis ac ꝓpħarũ se in euangelicũ cibũ uerti

Expanded text:
egere, neque necessitatem habere regredi ad Judaeam cibumqueegere, neque necessitatem habere regredi ad Judaeam cibumquebat, non esse quod dari posset; et humanarum mentium interna conspiciens, modum repositi penes apostolos cibi nesciebat? Sed erat omnis typica ratio explicanda. Nondum enim concessum apostolis erat, ad vitae aeternae cibum, coelestem panem perficere ac ministrare. Quorum responsio ad spiritalis intelligentiae ordinem tendit. Solos enim se quinque panes et duos pisces responderunt habere : quia adhuc sub quinque panibus,, id est, quinque libris legis continebantur, Haec igitur primum, quia in his adhuc erant, apostoli obtulerunt: sed ex his evangeliorum praedicatio profecta monstratur, et his originibus deducta in majorem virtutis suae abundantiam crescit. ad coelum, benedixit et fregit, Patri agens gratias post tempora legis ac prophetarum se in evangelicum cibum verti.
Abbreviated transcription (Latin):
capud affert᷑: danno scilicet legis uoluptas corpoꝵ
⁊ secularis luxus auget᷑: Ita ꝑpuellã ad matrẽ
defertur: ac sic ꝓbrosus isrł & uoluptati ⁊ infi¬
delitati sue. familiae sclicet antegentiũ. gł amlegis
addixit. Fintis igͥlegis tẽporib & cim loħe conse¬
pultis: discipłieius resitagestis dñonuntiant: ad
concedit. Relicta quippe conũsatione ifrł: inuacua
diunae cognitionis pectora transit. Turba haec audi¬
ens dnm̃ deciuitate pedes seqͥtur inde sertum: desina¬¬
goga uidelicet ad ȩccłam concedit. Iuam uidens miser-¬
tusẽ. & omẽm languorẽ infirmitatẽq curat: obsessas
scilicet m̃tes & corpora infidelitas ueterno ad intelli¬
gentiam nouae p̃dicationis emundat. Et cũ disapłi
dimittiturbas in castella ꝓxima ad coemendos ci
bos admonerent r respondit ñ habent necesse
ire. ostendens eos quib mederet᷑ uenalis. doctrinȩ cibo ñe

Expanded text:
caput affertur ; damno scilicet legis voluptas corporum caput affertur ; damno scilicet legis voluptas corporum et saecularis luxus augetur: et ita per puellam ad matrem defertur. Ac sic probrosus Israel et voluptati et infidelitati suae familiae, scilicet antea gentium, gloriam legis addixit. Finitis igitur legis temporibus, et cum Joanne consepultis, discipuli ejus res ita gestas Domino nuntiant, ad concedit : relicta quippe conversatione Israel, in vacua divinae cognitionis pectora transiturus. Turba haec audiens, Dominum de civitate pedes sequitur in desertum: de Synagoga videlicet ad Ecclesiam concedit. Quam videns misertus est, et omnem languorem ejus infirmitatemque curat : obsessas scilicet mentes et corpora infidelitatis veterno ad intelligentiam novae praedicationis emundat. 10. Legalis dbos admonerent ; respondit: Non habent necesse ire : ostendens eos, quibus mederetur, legalis doctrinae cibo non
Abbreviated transcription (Latin):
gł am legis orauit : qr lex incestuosũ isrł nuctori¬
tate diunorũ p̃ceptoꝵ arguebat. Sed suꝑiꝰ hero des
significatus ẽ. ioħem uelle occidere. & metu popłi
quomodo tristis efficit᷑: Contrariũ uidelicet ẽ.
tum eũ uoluisse. nc̃ nolle : & p̃sens molestia anteriori
ñ conuenit uolubtati. Uerũ insuꝑiorib gestȩ rei
ordoẽ : in his aut̃ nc̃ speties causa consequentis ex¬
ponit᷑. Głam legis uoluptis ex infidelitate orta occu¬
pauit: sed popłs bom eiꝰ quod in lege erat conscius.
uoluptatis eratiens conditionib ñ smne aliquo cer¬
te ꝑiculi sui dolore concedit. scitq setalẽ p̃ceptorũ
głam non oportuisse concedere. Sed peccatis tanꝗ
sacram̃to coactus. & principum ad iacentiũ metu
atq exẽplo deprauatus. & uictus illȩcebris
uoluptatis etiam mestus optemꝑat. Igit᷑ inter
reliqua dissoluti popłi gaudia indisco Ioħis

Expanded text:
gloriam legis oravit : qgloriam legis oravit : qtate divinorum praeceptorum arguebat. Sed superius Herodes significatus est Joannem velle occidere, et metu populi quomodo tristis efficitur? Contrarium videlicet est tunc eum voluisse, et nunc nolle, et praesens molestia anteriori non convenit voluntati. Verum in superioribus gestae rei ordo est, in his autem nunc species causae consequentis exponitur. Gloriam legis voluptas ex infidelitate orta occupavit. Sed populus boni ejus quod in lege erat conscius, voluptatis conditionibus non sine aliquo certi periculi sui dolore connivet. Scitque se tali praeceptorum gloria non oportuisse concedere: sed peccatis tamquam sacramento coactus, et principum adjacentium metu atque exemplo depravatus et victus, illecebris voluptatis etiam moestus obtemperat. Igitur inter reliqua dissoluti populi gaudia, in disco Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
Hero desuꝰ princepsẽ popłi. Et popłi princeps : subiectȩ
sibiumũ sitatis nom̃. causamq cõplectitur. Ioħs gͦ herode
monebat: nefrĩs sui uxorem sibiuingeret. Sunt enĩ
atq erant duo popłi : circunsitionis & gentium.
Sedifrahelem lexadmonebat: neoꝑa gentium
infideli tatemq sibi iungeret.
Gentib att̃ enĩ sotia infidelitas est: quae ipsis
tanquam uinculo coniugalis amoris annexiest.
Huigitur fr̃s ex eodẽ humanigeneris s̃parente.
Obhanc itaq asꝑam admonitionis ueritatem: Ioħs
tanꝗ lex in carcere continebatur. Die aut̃ natalis
idẽ rerũ corporaliũ gauduss: herodiadis filia saltaũ.
Uoluptas eñ tanꝗ ex infidelitate orta ꝑ om̃a isrł gau¬
dia totis illecebrȩ suȩ cursib efferebatur: cuise amĩa¬
omẽm etiam sacramento uenalẽ popłs addixit.
Subpeccatis enĩ & scłi uoluptatib is rahelitȩ uitae
aeternȩ munera uendider̃. Haec matrissuȩ. idẽ.
infidelitatis instinctu de ferri sibi ioħis capu ł. idẽ.

Expanded text:
 populi: et populi princeps, subjectae sibi universitatis nomen causamque complectitur. Joannes ergo Herodem monebat, ne fratris sui uxorem sibi jungeret . Sunt enim atque erant duo populi, circumcisionis et gentium. Sed Israelem lex admonebat, ne opera gentium infidelitatemque sibi jungeret. Gentium enim socia infidelitas est, quae ipsis tamquam vinculo conjugalis amoris annexa est. Hi igitur fratres ex eodem humani generis sunt parente. Ob hanc itaque asperae admonitionis veritatem, Joannes tamquam lex in carcere continebatur. Die autem natalis, id est, rerum corporalium gaudiis, Herodiadis filia saltavit : voluptas enim tamquam ex infidelitate orta, per omnia Israelis gaudia totis illecebrae suae cursibus efferebatur. Cui se omnem etiam sacramento venalem populus addixit: sub peccatis enim et saeculi voluptatibus, Israelitae vitae aeternae munera vendiderunt. Haec matris suae, id est, infidelitatis instinctu, deferri sibi Joannis caput, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
si uario generemorborũ a turb̵ dño offerunt᷑
idẽ. a credentib infideles. aegrotiq ut ado¬
rent & ꝓcidant instruunt᷑ uib q. salus red¬
dit᷑: atq ad sentiendũ. contuendũ. laudandũ

Expanded text:
si vario genere morborum a turbis Domino offeruntur , si vario genere morborum a turbis Domino offeruntur , id est, a credentibus infideles aegrotique ut adorent et procidant instruuntur: quibusque salus redditur, atque ad sentiendum, contuendum, laudandu
Abbreviated transcription (Latin):
tienda salus eẽt: sed suis dñs atq insua uene¬
rat. pͥmitias fidĩ abhis qͥb eratortus explicans.
ceteris de inceps apłoꝵ p̃dicatione saluandis
Atq ido ait. Nonlicet acciꝑe panẽ filioꝵ & dare
canib Delatis isrł honoꝵ affectus ineum dĩ ci¬
mulat: inuidittͥm : iuxta quẽ plebs gentium
accipit canum nom̃. Sed chananea iã ipsa ꝑfidẽ
salua. & interioris certa misterii: respondet.
micis quȩ dem̃sa exciderint pasci catellos canũ
opꝓbrio iã sublandim̃to diminutiui nominis
ratione tẽporis ñ exuoluntatis difficultate
ꝓficisci : adiecit. Smulier ⁊magna est fides
tua. Salutis suȩ scilicet ipsa ĩãcerta quin
etiã degentiũ c̃gregatione confidat: quo intẽꝑe
ita credentes mox ut puella ab om̃i dominatu
inmundoꝵ spũũ libabunt᷑. Et continuo facti
fides sequit᷑. Nã post p̃figuratã inchananae¬
fidefsees gentiũ plebẽ. continuo inmonte obses¬

Expanded text:
tienda salus esset: sed suis Dominus atque in sua venetienda salus esset: sed suis Dominus atque in sua venerat, primitias ergo fidei ab his quibus erat ortus exspectans, caeteris deinceps Apostolorum praedicatione salvandis. Atque ideo ait: Non licet accipere panem filiorum, et dare canibus . Delatus Israel honor, affectus in eum Dei cumulat invidiam: juxta quem plebs gentium accepit canum nomen. Sed Chananaea jam ipsa per fidem salva, et interioris certa mysterii, respondit micis, quae de mensa exciderint, pasci catellos, canum probrio jam sub blandimento diminutivi nominis ratione temporis, non ex voluntatis difficultate proficisci, adjecit: O mulit salutis suae scilicet ipsa jam certa, quin etiam de gentium congregatione confidat: quo in tempore ita credentes, mox ut puella, ab omni dominatu immundorum spirituum liberabuntur. Et continuo facti fides sequitur. Nam post praefiguratam in Chananaeae filia gentium plebem, continuo in monte obses
Abbreviated transcription (Latin):
degentib ẽ. Et quia ñẽ ambiguũ iea turba quȩ
credidit. partẽ ñnullã ꝓselitoꝵ fuisse: meritoliec
chananea ꝓselitoꝵ fͦo mã p̃ferens existimabit᷑
finessuos egressa. ex gentib scilicet inpopłi
alteriꝰ nom̃ excedens. quȩ ꝓfilia uidelicet gen¬
tiũ plebe orat: & q dñm cognouit exlege đđ
filium ñcupat. In lege enim. inrga deradice
iessȩ. & dauid filius. xtermi & caelestis regni
sed filiae suae. plebi idelicet gentiũ domi¬
natu. immundoꝵ sp̃uum occupatȩ. opem
poscit. Dñs tacet. silentii patientia isrł
priuilegiũ salutis reseruans. & miserantes
discipłi p̃ces iungunt. Sed archanũ ille pat̾nȩ
uoluntatis continens. ouib seꝑditis isrł missũ
eẽ. respondet: ut ab solute liqͥeret trpũ aeccłe
chananeę filitm continere. cum illa posceret
id qđ aliis deferebat᷑. Nonqđ ñ etgentib imꝑ¬

Expanded text:
de gentibus est. Et quia non est ambiguum, in ea turba quae de gentibus est. Et quia non est ambiguum, in ea turba quae credidit, partem nonnullam proselytorum fuisse, merito haec Chananaea, proselytorum formam praeferens, existimabitur fines suos egressa, ex gentibus scilicet in populi alterius nomen excedens: quae pro filia, videlicet gentium plebe, orat. Et quia Dominum cognovit ex lege, David filium nuncupat. In lege enim virga de radice Jesse , et David filius aeterni et coelestis regni m confitetur: sed filiae suae, plebi videlicet gentium, 745 dominatu immundorum spirituum occupatae, opem poscit. Dominus tacet, silentii patientia Israel privilegium salutis reservans. Et miserantes discipuli preces jungunt: sed arcanum ille paternae voluntatis continens, ovibus se perditis Israel missum esse respondit: ut absolute liqueret, typum Ecclesiae Chananaeae filiam continere; cum illa posceret quod aliis deferebatur, non quod non et gentibus imper
Abbreviated transcription (Latin):
a filiȩ sux opem posciti Dñs silec: discipłi
ꝓea regant. Quib se ꝑditis ouib domꝰ isrł missũ
eẽ respondet. Illa uͦ adorans: adinarise postulat.
Cin dñs ait: illicitũ esse panem filiorũ canib of¬
ferro. Uicissimq illa respondet: decidentib dem̃-¬
sa dominoꝵ micis ali catellos solere. Postq fidem
enis dñs conlaudat: & intpr̃ ipso puellȩ sanitas¬
us reddita ẽ. Ut igit᷑ illa quae gestas ea quȩ inte
rior est ratio c̃ sequatur: quaȩ chananȩe ꝑsonasit
ex ipsis uerboꝵ uirtutib contuendũ est. Fuisse
atq etiam ẽẽ penes isrł ꝓselitoꝵ plebẽ fides pees
certa est: quaȩ degentib in legis oꝑa transcendit.
& uite anterioris egressa regione ꝑegrinȩ dominan¬
tisq legis tanꝗ domo continebat᷑ Chananei aut̃
fuer terrasinqͥb nc̃ iudeaẽ. incolentes: qͥuł bello
consup̃ti. uel in loca uicina disꝑsi uł inseruitutẽ¬
sede crcũferunt. Plebs igt᷑ haec cũ iudaeis ad mixta:

Expanded text:
e suae opem poscit. Dominus silet, discipuli pro ea rogant: quibus se perditis ovibus domus Israel missum esse respondet. Illa vero adorans, adjuvari se postulat: cui Dominus ait, illicitum esse panem filiorum canibus offerre. Vicissimque illa respondet, decidentibus de mensa dominorum micis ali catellos solere. Post quae fidem ejus Dominus collaudat, et in tempore ipso puellae sanitas reddita est. . 3. rior est ratio consequatur; quae Chananaeae persona sit, ex ipsis verborum virtutibus contuendum est. Fuisse, atque etiam esse penes Israel proselytorum plebem, fides certa est: quae de gentibus in legis opera transcendit, et vitae anterioris egressa regionem, peregrinae dominantisque legis tamquam domo continebatur. Chananaei autem fuerunt terras, in quibus nunc Judaea est, incolentes: qui vel bello consumpti uel in loca uicina dispersi uel in seruitutsede circumferunt. Plebs igitur haec cum Judaeis admixta
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ uenis set trans fretũ. oblitis discipłieis panes
acciꝑe. Iħc aut̃ dixit illis.
ttendite uob aferm̃to phariseoꝵ & sadduceorũ.
doctrinȩ uidaeoꝵ monent᷑ qr legis oꝑa ineffectum
fidĩ & p̃for mationẽ rerũ conseꝗtiũ constituta fuÑ
Et in quoꝵ tẽpr̃ã atq ȩtatẽ ueritas contigisset. ni¬
chil ultra inueritatis similitudine spei positũ
arbitrarent᷑: nedoctrina pharisȩoꝵ xp̃ͣm
nesciens effectus ueritatis euangelicȩ corrũperet.

Expanded text:
Et cum venisset trans fretum, obliti sunt discipuli ejus panes Et cum venisset trans fretum, obliti sunt discipuli ejus panes accipere. Jesus autem dixit illis: Attendite vobis a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum . doctrinae Judaeorum monentur; quia legis opera in effectum fidei et in praeformationem rerum consequentium constituta sint: ut in quorum tempora atque aetatem veritas contigisset, nihil ultra in veritatis similitudine spei positum arbitrarentur; ne doctrina Pharisaeorum Christum nesciens, effectus veritatis evangelicae corrumperet.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miserat. Nãq ionas uentis de sȩuientib ꝓ¬
iectus enaui ẽ. & deuoratꝰ a coeto: & post triduũ
uiuus emissus. ñ retentꝰ amonstro. ñ cibi c̃ditione
lc̃ fectus. sed ẽtra humani corporis naturam in¬
teger & illȩ sus. in auras suꝑas uirtute dm̃cȩ
p̃figurationis euadit. Hocergͦ potestatis suae
signũ constitutũ ẽẽ. demonstrat: inse: remissio¬
nẽ peccatoꝵ ꝑpaenitentiã p̃dicans de ierłm
uł sinagoga. ĩmundoꝵ sp̃ium dominante flatu eiciendꝰ.
& pilati potestati. idẽ. scłi iudicio tradendus.
& amorte tanꝗ elem̃ti eiꝰ dẽ monstro glutiendus.
& posttriduũ exea contra conditionẽ hominis quẽ
assũpserat ñ retentꝰ. uiuus atq in corruptꝰ emergens.
La igit᷑ quȩ in homine deconceptu uirginis supto diuinarũ
erant plena uirtutũ. cognosci atq intelligi de se uoluit:
dedqr infidelitatis error insolentiũ amimos
obtinebat: ñ dinisse eos scribit᷑ sed reliquisse.

Expanded text:
miserat. Namque Jonas ventis desaevientibus projectus e navi est, et devoratus a ceto, et post triduum vivus emissus, non retentus a monstro, non cibi conditione confectus: sed contra humani corporis naturam integer et illaesus in auras superas virtute dominicae praefigurationis evadit. Hoc ergo potestatis suae signum constitutum 748 esse demonstrat, ipse remissionem peccatorum per poenitentiam praedicans, de Jerusalem vel Synagoga immundorum spirituum dominante flatu ejiciendus, et Pilati potestati, id est, saeculi judicio tradendus: et a morte tamquam elementi ejusdem monstro glutiendus: et post triduum ex ea, contra conditionem hominis quem assumpserat non retentus, vivus atque incorruptus emergens. Ea igitur, quae in homine de conceptu virginis sumpto divinarum erant plena virtutum, cognosci atque intelligi de se voluit et sed quia infidelitatis error insolentium animos obtinebat, non dimisisse eos scribitur, sed reliquisse.
Abbreviated transcription (Latin):
signa. cũ omĩs lex & ꝓpħia aduentus sui indicia
exoꝑum quȩ gereret ad mratione significent:
utꝗ admodũ fidẽ tẽpestatis caeli uł matutimi uł
uesꝑis rubor redderet. ita manifestã tẽporũ
cognitionẽ inrtutũ atq oꝑum indicia prȩstare
constituit. ut eos intra confessionẽ humilitatis
cor porex contineret : dandũ dicens ionae signũ.
Huic sedñs cõꝑat: quẽ ad futurae passionis effectũ

Expanded text:
signa , cum omnis lex et prophetae adventus sui indicia signa , cum omnis lex et prophetae adventus sui indicia ex operum quae gereret admiratione significent: ut quemadmodum fidem tempestatis coeli vel matutini vel vesperis rubor redderet; ita manifestam temporum cognitionem virtutum atque operum indicia praestare constituit, ut eos intra confessionem humilitatis corporeae contineret, dandum dicens Jona signum: Huic se Dominus comparat, quem ad f
Abbreviated transcription (Latin):
& plenior. Iđ uͦ quattuor milia uiroꝵ congre¬
gant᷑: multitudo innumerabiliũ exquãttuor
orb̾ partib intelligit᷑. Ad formã enĩ futuri
in tot partid̃r milia plebis dinumerata
satiat᷑ : quot idem departib ad caelestis cibi
donũ concursura eeñt milia credituroꝵ.
Turba igit᷑ dimittit᷑ satiata & expleta. Etq
omĩb dieb uitae nr̃ae nobis cũ dñsmanet:
nauẽ. idẽ ecdam credentiũ plebe comitatꝰ
risei & sadducȩi legis fidutia in solentes.
dedignantesq oꝑã uirtutũ fidĩ signũ ostendi
sibi decelo p̃cant᷑. Humilitatẽ inxp̃o carnis & cor¬
poris contuentes : doctrinã exhis quȩ sub homi¬
inis habitu gerebat dedignant᷑ acciꝑe. Iuorũ
in solentiã & unitatẽ & in anitatẽ irridens.
multa eos denat᷑a caeli conicere solere respondit :
cũ rubicundo aut ortu aut uesꝑe. serenũ nĩ bosũ¬
ue reñtiant : porro aut̃ ignorare eos tẽpoꝵ

Expanded text:
et plenior. Quod vero quatuor millia virorum congreet plenior. Quod vero quatuor millia virorum congregantur, multitudo, innumerabilium ex quatuor orbis partibus intelligitur. Ad formam enim futuri in tot partium millia plebs dinumerata satiatur, quotidem de partibus ad coelestis cibi donum concursura essent millia crediturorum. Turba igitur dimittitur satiata et expleta. Et quia omnibus diebus vitae nostrae nobiscum Dominus manet, navem, id est Ecclesiam, credentium plebe comitatus risaei et Sadducaei legis fiducia insolentes dedignantesque opera virtutum fidei, signum ostendi sibi de coelo precantur. Humilitatem in Christo carnis et corporis contuentes, doctrinam ex his quae sub hominis habitu gerebat dedignantur accipere. Quorum insolentiam et inanitatem irridens, multa eos de natura coeli conjicere solere respondit, cum rubicundo aut ortu aut vespere serenum nimbosumve pronutient : porro autem ignorare eos temporum
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ interioris intelligentiȩ moliuntuꝵ
Quantꝰ enĩ apłoꝵ insaluando isrł fauor fuerit.
beatissim pauli epłȩ docent. Atq idõ eodẽ
demorante nc̃ in concursu gentiũ: & de pane
causatio & de ieiunio silentiũ introducitur.
& ꝓpmis gentib salus sumitur: sed ꝑ grãm
sp̃s uiuunt cinꝰ septiformȩ ut ꝑ isaiam tradit᷑minꝰẽ.¬
Ergo sp̃s ꝑ fidẽ. salus gentib ẽ: quae in terra recũbuñ.
Hullis eñ legis oꝑib fuerant ante substratȩ: Ised
peccatoꝵ & corpoꝵ suoꝵ origini inhȩrentes. ad
donũ sp̃s septi formis uocant᷑. In definitꝰ pisciũ
numerus diũsoꝵ donoꝵ & carismatũ partitio¬
nes ministrationesq significat: qͥb fides
gentiũ grãrũ diũsitate satiat᷑. Sed qđ septem
sporte replent᷑ redundans & multiplicata
septiformis sp̃s copia indicat᷑. cui qđ largia¬
t᷑ exub̾et. Fitq saturatis nob ditior semꝑ

Expanded text:
rationem interioris intelligentiae moliuntur. rationem interioris intelligentiae moliuntur. Quantus enim apostolorum in salvando Israel favor fuerit, beatissimi Pauli epistolae docent : atque ideo eodem demorante, nunc in concursu gentium et de pane causatio, et de jejunio silentium introducitur. et prophetis gentibus salus sumitur, sed per gratiam Spiritus vivunt, cujus septiforme, ut per Esaiam traditErgo Spiritus per fidem salus gentibus est . Quae in terram recumbunt; nullis enim legis operibus fuerant ante substratae: sed peccatorum et corporum suorum origini inhaerentes, ad donum Spiritus septiformis vocantur. 747 Indefinitus piscium numerus, diversorum donorum et charismatum partitiones gentium gratiarum diversitate satiatur. Sed quod septem sportae replentur; redundans et multiplicata septiformis Spiritus copia indicatur, cui quod largiatur exuberet: fitque saturatis nobis ditior semper
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ comparent᷑. Odo igit᷑ idem insermone dñi. ẽ:
qui inc̃sequenda grã manet. Uenturi enĩ adbaptis¬
mũ priꝰ confitentur credere se indĩfilio. & inpassio-¬
ne acresurrectioneeiꝰ: & huic ꝓfessionis sacram̃¬
to fides reddit᷑. Atqͥ ⁊ hanc uerboꝵ sponsionẽ
quȩdã rerũ ipsarũ ueritas consequat᷑. toto in
ieuinus passionis dñicȩ t̃pr̃ demorantes. quadã
dño compassionis societate iunguntur
Igit᷑ siue ex sponsiqͥ ᷤ de sacram̃to siue ieiumo.
om̃e illud passionis dominicȩ cũ dño agunt tẽpꝰ¬
Ithiuꝰ spei atq comitatꝰ dñs misertus ãit̃ criduo
secũ ẽẽ. Iuos ne muitȩ scłaris cursu. idẽ inuiȩ
oꝑe defectio labefactaret: uult cibo suo
alere atq ad ꝑagendã totiꝰ itineris fortitudi¬
nẽ. panis sui uirtute firmare.
conquerentib discipłis panes indeserto nul¬
los eẽ. Atquin insuꝑiorib exẽplũ sũp̃serant
nichil in possibiledõ eẽ. Sed gestoꝵ causȩ

Expanded text:
e tempore. --Ordo igitur idem in sermone Domini est, qui in consequenda gratia manet. Venturi enim ad baptismum, prius confitentur credere se in Dei filio et in passione ac resurrectione ejus: et huic professionis sacramento fides redditur. Aquaedam rerum ipsarum veritas consequatur, toto in jejuniis passionis dominicae tempore demorantes, quadam Domino compassionis societate junguntur. Igitur sive sponsionis sacramento, sive jejunio, omne illud passionis dominicae cum Domino agunt tempus spei atque comitatus Dominus misertus, ait triduo secum esse. Quos ne in vitae saecularis cursu, id est, in viae opere defectio labefactaret, vult cibo suo alere, atque ad peragendam totius itineris fortitudinem panis sui virtute firmare: conquerentibus discipulis, panes in deserto nullos esse. Atquin in superioribus exemplum sumpserant, nihil impossibile Deo esse. Sed gestorum causae
Abbreviated transcription (Latin):
Videntẽsq turbatis : & in anis uisus fantasma credentes
clamauer̃ p̃timore. Iuib: mox dñs locutuse : & constan¬
tes eẽ. iussit. Et explurimis petrus respondens : postulauit
uti ad dñm suꝑ aquasueniret. Quidenauncula de scendens.
& ꝓgressus aliquantulũ : uento inu alescente timere coepit
& mergi. Iuẽ app̃hensdens dñs ob iurgat: curfidĩ modicȩ
sit : in gressusq nauẽ tranquillitatem uento & mari qͥ escente
reuocauit. Igitur hȩc ut cõmemorauimꝰ gesta s̃. Sed hi som̃ib
ꝑ sonis. effectib causis. numeris. modis. ad iacet. utquȩ ges¬
ser̃. p̃tergerendi instinctũ quẽ unusquisq exnatura sua
sũpsit extrinsecus. omĩa gesserint in exemplũ : hoc maiore
ita opinandi reuerentia. sitã diuersarũ causarũ efficientia
una atq eadẽ intelligentia conseqͥtur. Sermoigitur
adoriginẽ ꝓpositionis referendus ẽ. Ioħs ut frequent̃¬

Expanded text:
videntesque turbati sunt, et inanis visus phantasma credentes, videntesque turbati sunt, et inanis visus phantasma credentes, clamaverunt prae timore. Quibus mox Dominus locutus est, et constantes esse jussit. Et ex plurimis Petrus respondens, postulavit uti ad Dominum super aquas veniret. Qui de navicula descendens, et progressus aliquantulum, vento invalescente et timere coepit et mergi. Quem apprehendens Dominus, objurgavit cur fidei modicae sit: ingressusque navem, tranquillitatem vento et mari quiescente revocavit . 6. Igitur haec ut commemoravimus gesta sunt: sed his omnibus personis, effectibus, causis, numeris modus adjacet, ut quae gesserunt, praeter gerendi munus instinctumque, quem unusquisque ex natura sua sumpsit, extrinsecus omnia gesserint in exemplum: hoc 739 majore ita opinandi reverentia, si tam diversarum causarum efficientiam una atque eadem intelligentia consequatur. Sermo igitur ad originem p
Abbreviated transcription (Latin):
eo discipłi eius ad dñm transeunt. Auditisq. his dñs in
naincula in loca deserti secessit: & sequentiũ se turbart.
uexationq̃s misertus ẽ. & dimitti eas incastella ad coem̃dos
erbos apłi admonent. & dñs respondet. necessitatẽ eo re¬
uerti ipsas ñ habere : dareq his cibũ p̃cipit. Et solosseqͥnq
panes & duospisces habere causant᷑. & offerri sibi eos iussit :
turbãq substrato steno accũbere. Et oblata benedixit:
& turbȩ manducanda cõminuit: & dedit discipłis ut of¬
ferrent. Et saturatis omĩb supplem̃ta cofinoꝵ duodecum
suꝑ fuer̃ : cũ tamen extramulierũ pueroꝵq numerũ quinq
milia uiroꝵ ex pleta eent. Et discipłos nainculã conscen¬
dere. & trans fretũ p̃cedereuibet. Dimissaq ipse turba
inmontẽ orare solus ascendit: faetoq uesꝑe solus fuit.
Et nauis marimedio uento aduersante fluctib: iactabatur.:
& quarta uigilia dñs uenit supra mare ambulans.

Expanded text:
eo discipuli ejus ad Dominum transierunt . 4. Auditisque his Dominus in naviculam in loca deserta secessit, et sequentium se turbarum vexationem misertus est, et dimitti eas in castella ad coemendos cibos Apostoli admonent. Et Dominus respondet, necessitatem eo revertendi ipsas non habere, darique his cibum praecipit. Et solos se quinque panes et duos pisces habere causantur. Et offerri sibi eos jussit, turbamque sub strato foeno accumbere. Et oblata benedixit, et turbae manducanda comminuit, et dedit discipulis ut offerrent: et saturatis omnibus supplementa cophinorum duodecim superfuerunt, cum tamen extra mulierum puerorumque numerum, quinque millia virorum expleta essent . 5. Et discipulos naviculam conscendere, et trans fretum praecedere jubet, dimissaque ipse turba in montem orare solus ascendit: factoque vespere solus fuit: et navis mari medio, vento adversante, fluctibus jactabatur. Et quarta vigilia Dominus venit super mare ambulans:
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ popłs occurrit : iam ipse exlege ꝑfidem saluus.
reliquos exsuis infirmos egrotosq offerens dño.
Oblatisq fimbrias uestimentoꝵ contingere optabant:
samꝑfidẽ futuri. Sedut exueste tota fimbriȩ: ita
data ipsis quoq tanꝗ ex eodẽ corpore exeuntib
salutẽ hisqui contingere capiunt sũ ministrat.

Expanded text:
 populus occurit: jam ipse ex lege per fidem salvus, reliquos ex suis infirmos aegrotosque afferens Domino, oblatique fimbrias vestimentorum contingere optabant, sani per fidem futuri. Sed ut ex veste tota fimbriae, ita data, ipsis quoque tamquam ex eodem corpore exeuntibus, salutem his qui contingere cupiunt, subministrat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed respondit hȩc omĩa sẽ fecisse aiiuentute sua: &
quȩrit quid adhuc sibirestat: Sed ut diximꝰ. neq
superiora illa egerat adquȩ remittit᷑ : &impsis
glorians tãquã consũmat᷑ hȩc loquituR
Cũi dñs respondet. uendenda su omĩ abona fua
prȩcepto quo iactura terrene substanti ȩ cȩloꝵ opes
emende s̃ : sed ineo qđ bona sua uendere & dare pau¬
ꝑib dubȩt᷑. confidentũ legis relinꝰquere ad monet᷑.
& cam fiselet commertiom̃utire. & ut meimnerit
umbrã in ea ueritatis eẽ. quȩ deinceps pauꝑib idest
gentib sit sub ipsius ueritatis corpore dundenda: hec
opulentiȩ fidutiã habebat exlege. Atq meo &iam ty¬
picȩ efficientiȩ ratioseruatã ẽ : utcũ adolȩscente humnc
ẽẽ significit. ipse suꝑiꝰ dixerit ab om̃ĩ se iuuentute
sua p̃ceptis his quȩ habent᷑ inlege seruisse. cũ ado-¬
lescentia intra luuentutẽ sit : & posterior ȩtatis
gradus. non possit intra prioris terminos contineri

Expanded text:
Sed respondet, haec omnia fecisse se a juventute sua: et quaerit quid adhuc sibi restet . Sed, ut diximus, neque superiora illa egerat ad quae remittitur, et in ipsis glorians tamquam consummatus haec loquitur. Cui Dominus respondet, vendenda omnia bona sua praecepto, quo jactura terrenae substantiae coelorum opes emendae sunt: sed in eo quod bona sua vendere et dare pauperibus jubetur, confidentiam legis relinquere admonetur, et eam felici commercio mutare: et ut meminerit umbram in ea veritatis esse, quae deinceps pauperibus, id est, gentibus sit sub ipsius veritatis corpore dividenda; haec opulentiae fiduciam habebat ex lege. Atque in eo etiam typicae efficientiae ratio servata est, ut cum adolescentem hunc esse significet, ipsceptis his quae habentur in lege servivisse: cum adolescentia intra juventutem sit, et posterior aetatis gradus non possit intra prioris terminos contineri.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ urriloci illiꝰ: ad orabant eũ. Multa emedio
incider̃: quȩ nos post qumq milũ uirorum
& congregationẽ & satietatẽ. reddendaerationis
studio demorata s̃. Sensus aut̃ usq in hunclocũ
idẽ est. Finitis enĩ legis tẽꝑib & exifrł quinq¬

Expanded text:
 media inciderunt, quae nos, post quinque millium virorum et congregationem et satietatem, reddendae rationis studio demorata sunt: sensus autem usque in hunc locum idem est. Finitis enim legis temporibus, et ex I
Abbreviated transcription (Latin):
abhierosolimis: dicentes. strłqͦ Absoluta & dic¬
torũ & gestoꝵ. in consequentib ratioẽ. Nã his quȩ ꝓ
posita fuerant: ipse respondit: omẽm plantationẽ
quaenon a patre sit eradicanlam dicens. idẽ. traditio¬
nẽ hominũ eruendã cuiꝰ fauore legis p̃cepta trans-¬
gressunt. & ido eẽ. eos duces cecos. uite &etnae iter
qđ non indeant pollicentes. caecisq uipsis & ducib
caecoꝵ casam infoueam cẽ. cõmunẽ. Etegressus inde
iħc. secessit in partes trri & sydonis. Et ecce mulier
chananea afinib illis egressa: clamauit. &rlqͣ
Diuersa curationũ genera. diũsos causarũ complet¬
tunt᷑ effectus : sed res atq sermo a or dinẽ exsuꝑi¬
orib sumit. Infidelitatẽ enĩ pharisȩorum &
opꝓbriũ caecorũ ducũ. & humanarũ traditionũ suꝑ¬
stitionis coarguit: & posthat ad regionss trri&

Expanded text:
mis, dicentes, etc. . Absoluta et dictorum et gestorum in consequentibus ratio est: nam his, quae 744 proposita fuerant, ipse respondit, omnem plantationem, quae non a Patre sit, eradicandam dicens , id est, traditionem hominum eruendam, cujus favore, legis praecepta transgressi sunt: et ideo esse eos duces caecos, vitae aeternae iter quod non videant pollicentes, caecisque ipsis et ducibus caecorum casum in foveam esse communem. 2. Et egressus inde Jesus secessit in partes Tyri et Sidonis. Et ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa, clamavit, et reliqua . Diversa curationum genera diversos causarum complectuntur effectus: sed res atque sermo ordinem ex superioribus sumit. Infidelitatem enim Pharisaeorum, opprobrio caecorum ducum, et humanarum traditionum superstitionibus coarg