comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gesto snn dota nanabimꝰ ur aiceio pro unlone pudiciciã
mam ⁊ ropĩquis eui̾s imꝑatone ireifectus ab eo est quor
uin affeicbar facere em̃i probus adulescens pentulose
quã ꝓcipeti tuopiter malint anq hũe ille sũm ꝯuir saleri
solutiĩ periculo liberauit. Quedã signititare sane etite
uridem ac pro eodẽ neq cum̃ posset ahala ille seruilius
aut p. napica aut l opm̃ius, aut me consule senatus
nõ nefanus haberi si sceleratos iurerfic nefas esfet. hec
na dicent᷑ prout nota erũt: uel militas cauie aut decor
postulabit/ eadẽ racio est hoꝵ que ex poetias fabulie di¬
cunt᷑. insi quod his miꝰ adfirmacõnis adhibet᷑. quomie
usus qualis esse deberet idem optimus auccor ac magiste
eloquẽcie ostendit. Nam huiꝰ quoq generis cadẽ in oroẽ
reperietur exemplũ. Itaq hoc iudices nõ sine cauia eciã
fictis fabulis doccissum hoic̃e memorie prodiderũt eum
qui patus ulascendi cania macrẽ necauisset. uariatis

Expanded text:
pudicitiam Mari, propinquus eius imperatoris, interfectus ab eo est cui vim adferebat; facere enim probus adulescens periculose quam perpeti turpiter maluit. atque hunc ille summus vir scelere solutum periculo libut idem ac pro eodem: neque enim posset Ahala ille Servilius aut P. Nasica aut L. Opimius aut me consule senatus non nefarius haberi, si sceleratos interfici nefas esset. haec ita dicentur, prout nota erunt vel utilitas causae aut decor postulabit. eadem ratio est eorum, quae ex poeticis fabulis ducuntur, nisi quod iis minus adfirmationis adhibetur; cuius usus qualis esse deberet, idem optimus auctor ac magister eloquentiae ostendit. nam huius quoque generis in eadem oratione reperietur exemplum itaque hoc, iudices, non sine causa etiam fictis fabulis doctissimi homines memoriae prodiderunt, eum, qui patris ulciscendi causa matrem necauisset, variatis
Abbreviated transcription (Latin):
modo sun referte sed libri eciã philosophoꝵ qui quãquã
iiẜ ugia ouña preceptie sine ac luteris credũt repetere
rasr an tortare a phimns uersibus nõ Rastidieiur Nrq
et guobite exemplu meganne ab achenensib crm de¬
al amobi condenet luctus homeri uersũ. qui tanit᷑ ipse nõ
mouim edicione reperitiu significans aiacẽ nanes suas
arhemensibus mxisse ea quoq que uulgo recepta sum
hoc epso qd icciri auctorẽ habemt uelut om̃ra fent quale
ost uoi anu ebi opes et conscrẽcia nulle testes otapurd
arnont pares aitẽ ut est in uettu piouri bio cũ paribus
maxie pongrataut᷑ irq cũm dinassent hec in eterum .¬
m uira onĩb uidereur᷑. Ponir᷑ a quibusdã et quidẽm

Expanded text:
modo sunt refertae sed libri etiam philosophorum, qui quanquam inferiora omnia praeceptis suis ac litteris credunt, repetere tamen auctoritatem a plurimis versibus non fastidierunt. neque est ignobile exemplum, Megarios ab ASalamine contenderent, victos Homeri versu, qui tamen ipse non in omni editione reperitur, significans Aiacem naves suas Atheniensibus iunxisse. ea quoque, quae vulgo recepta sunt, hoc ipso, quod incertum auctorem habent, velut omnium fiunt: quale est, Ubi amici, ibi opes, et, conscientia mille testes, et apud Ciceronem, pares autem  ut est in vetere proverbio  cum paribus maxime congregantur; neque enim durassent haec in aeternum, nisi vera omnibus, uiderentur. ponitur a quibusdam et qu
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. et ut hostie sic malue ciuis. quãquã hec ulterine
quoq procedere solent. si turpis domi ne coninetudo cum
seruo turpis domino cum ãcilla. si młrs aĩalib fuins uo¬
iuptas. idcm homini quoi rei facillime occurrit ex dissi¬
milibus argumẽtacio. nõ idẽ est dominũ cũ aualla coisse
quod dominã cũ seruo: nec si mutis funs uoluptas racio¬
nalibus quoq. ymo ex cõtrario quia untis ideo nõ racio¬
nalib adhibent᷑ extrinseas in cansam et auctoritas hec
uocant. de quib ex cauia dicta seutẽcia est. Nã ea qͥdem
in exemploꝵ locum cedunt. sed si quid ira nisum gr̃tibus
populis sapientib uiris. claris cimibus illustrib poetis
referri potest. ne hec quidẽ uulgo dicta et recepta persua¬
sione populari sine usu fuerint testimonia. Sint enm̃
quodãmodo uel potẽciora eciã quod nõ caniis ac cõmoda¬
ta. sed liberis odio et gracia mẽtibus ideo tantũ dicta

Expanded text:
te est; et ut hostis, sic malus civis. quanquam haec ulterius te est; et ut hostis, sic malus civis. quanquam haec ulterius quoque procedere solent: si turpis dominae consuetudo cum servo, turpis domino cum ancilla; si mutis animalibus finis voluptas, idem homini. cui rei facillime occurrit ex dissimilibus argumentatio: Non idem est dominum cum ancilla coisse, quod dominam cum servo; nec, si mutis finis voluptas, rationalibus quoque; immo ex contrario: quia mutis, ideo non rationalibus. adhibebitur extrinsecus in causam et auctoritas. haevocant, non de quibus ex causa dicta sententia est nam ea quidem in exemplorum locum cedunt, sed si quid ita visum gentibus, populis, sapientibus viris, claris civibus, illustribus poetis referri potest. ne haec quidem vulgo dicta et recepta persuasione populari sine usu fuerint. testimonia sunt enim quodammodo vel potentiora etiam, quod non causis accommodata, sed liberis odio et gratia mentibus ideo tantum dicta
Abbreviated transcription (Latin):
positũ magnopere ꝑtineant nõ repperio. Illud est ad no¬
tandũ magis arguiẽta duci ex urre simili ut cicero in¬
copias. eum cui domus usnfructus relictus sir nõ res¬
tituat heredi si cormerit quia nõ restituat seruũ. si isde¬
cesserit. Ee contrario inhil obstat quomimꝰ instũ matu¬
moniũ sir mence coeuuciũ. eciã si cabule signate non
fuerunt nnhil eim proderit signasse tabulas. si mẽtem
macrimonii nõ fuisse constabit. ex dissimili quale a¬
ceromis pro cicima utsi quis me exene domo coegissetn
armis haberẽ acoionẽ si qui introne prohibuisset nõ ha¬
berem. dissimolia sic deprehendũt᷑ nõ si qui argentũ om̃e
legauit uideri potest siguarã queq peciuam reliquisse.
Ideo eciam quod est in nom̃b dari uolusse creditur A cios¬
cuat. quidã a sumili sperauerũt nos esse subieccã huic ge¬
ner putamꝰ. nã ut unũ ad decẽ ex decẽ ad centũ simuile cer¬

Expanded text:
positum magnopere pertineant, non reperio. Illud est adnopositum magnopere pertineant, non reperio. Illud est adnotandum magis, argumenta duci ex iure simili: ut Cicero incis, eum , cui domus usus fructus relictus sit, non restituturum heredi, si corruerit, quia non restituat servum, si is decesserit; ex contrario: Nihil obstat quo minus iustum matrimonium sit mente coeuntium, etiamsi tabulae signatae non fuerint. nihil enim proderit signasse tabulas, si mentem matrimonii non fuisse constabit; ex dissimili, quale ceronis pro Caecina: ut , si qui me exire domo coegisset armis, haberem actionem, si qui introire prohibuisset, non haberem? dissimilia sic deprehenduntur, Non si, qui argentum omne legarit, videri potest signatam quoque pecuniam reliquisse, ideo etiam, quod est in nominibus, dari voluisse creditur. Ἀναλογίαν quidam a simili separaverunt, nos eam subiectam huic generi putamus. nam , ut unum ad decem, ita decem ad centum simile cer
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nt an illius uelie: Accede quid si uirũ illa me¬
liorẽ habeat quã in habes utrũ ne tuũ uriũ malis
an illius ÷ Hic iulier erubuit. merico male cũm
responderat se male alienũ auiũ quã suũ. Nam
est hoc improbũ. At si respondisset male se auiũ
suũ tale esse. quale ilud esset. potuisset pudice
respondere malle se miũ suũ talẽ esse qualis me¬
lior esset. Scio quosdã mami diligẽcia per mninu¬
tissimas partis ista fecuisse. et esst aliquid ininus
simile ut suma honũ et ur marmora de formata
prima manu aliquid plus ut illud nõ ouuĩ siule
ouo. et dissimilib messe sumile ut formice et elephãto
gcenus. quia iunt aĩalia et sumlib dissiuile. ut caĩb
catulos et macribus edos. differur eum̃ etate cõtrarioꝵ
quoq aluer acapi opposira ut noctẽ lua. aliter noxia.¬
ut sugidã in febu. alie repugnãcia ut uerũ falso. alii
separata ut dina nõ duris. Bed quid hec ad presene pro-¬

Expanded text:
t , Illius vero. age sis, inquit, si virum illa meliorem habeat, quam tu> habes, utrumne tuum virium malis an illius? hic mulier erubuit, merito; male enim responderat se malle alienum aurum quam suum; nam est hoc improbum. At , si respondisset malle se aurum suum tale esse, quale illud esset, potuisset pudice respondere malle se virum suum talem esse, qualis melior esset. scio quosdam inani diligentia per minutissimas ista partes secuisse, et esse aliquid minus simile, ut simia homini et marmora deformata prima manu, aliquid plus, ut illud, Non ovum tam simile ovo; et dissimilibus inesse simile, ut formicae et elephanto genus, quia sunt animalia; et similibus dissimile, ut canibus catulos et matribus haedos, differunt enim aetate; contrariorum quoque aliter accipi opposita, ut noctem luci, aliter noxiaso, aliter disparata, ut dura non duris; sed, quid haec ad praesens pro
Abbreviated transcription (Latin):
spectant᷑. ue cicero pro muena facit. quod si eportu sol¬
nentibus qui iã in portũ ex aleo iuchũt predicere
sũmo studio solent et tempestatũ ioem et predonũ
et locoꝵ quod nauua affert. ut his Ianeamꝰ qui
eadem pericula quib nos perfuiti sumꝰ ingrediamͤ
quo tadem me anno esst oporret propt iã ex magna
iactarõne teriã uidentẽ in hñc quoi uideo maxĩas
tempestares esse subeũdas: sed et amutie aiq ecã
luĩ alia faciẽs in tali racõne admonẽdũ est. raniꝰ
esse in orõne illus genue qd riꝵcopos grea uocant
quo exprimit᷑ rerũ aut ꝑsbnaꝵ iago. Ut cassins
quid̃ istã faciẽ lampedi seius torquẽe quã id quod

Expanded text:
spectantur, ut Cicero pro Murena facit: quodsi e portu solspectantur, ut Cicero pro Murena facit: quodsi e portu solventibus, qui iam in portum ex alto invehuntur, praecipere summo studio solent et tempestatum rationem et praedonum et locorum quod natura adfert, ut iis faveamus, qui eadem pericula, quibus nos perfuncti sumus, ingrediantur, quo me tandem animo esse oportet, prope iam ex magna iactatione terram videntem, in hunc, cui video maximas tempestates esse subeundas? sed et a mutis atque etioniam similium alia facies in alia ratione, admonendum est rarius esse in oratione illud genus, quod εἰκόνα Graeci vocant quo exprimitur rerum aut personarum imago, ut Cassius: quis istam faciem planipedis senis torquens?  quam id, quo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fura sunt audiñt. et capti uoluptate facile his quib
delactant᷑ consenciũt. siquidẽ et meneniꝰ agrippa plibẽ
cum parrib in grãm tradinr redincisse nota illa de
mebus humanis aduersus uenerẽ discordãtibus fabła
et horaꝰ ne in poemate quidẽ humilẽ generis huiꝰ usũ
putanit in illis u̾sibus qd̾ dixit uulpes egroto canta
losi Aiẜotoiẽ nostroꝵ quidã nõ sane recẽpto in usum
illud quod est uelur fabella bremor et per allegoriam
acapiui. nõ nostiũ inquit omis uoe clicellas proiias
exempli uiree habet iumilundo precpueq illa qua
ducitui acra illã translacõnũ mixtuiã ex ieb pene
paribus. ut qui accpere in cãpo cõsuerũt ne cãdida¬
tis quoꝵ mĩmos suppressos esse purãt imicissimi solẽt
esse. sic eine modi inde infestitũ ⁊ eo uenerant. Nãpa¬
rabole quã acero conlacorm uorat longius res q̃ parẽt
iepetere solet. nreq hom̃ũ modo inter seopera sumlia

Expanded text:
quibus delectantur consentiunt: siquidem et Menenius Agrippa plebem cum patribus in gratiam traditur reduxisse nota ilia de membris humanis adversus ventrem discordantibus fabula. et Horatius ne in poemate quidem humilem generis huius usum putavit in illis versibus, Quod dixit uulpes aegroto cauta  ; nostrorum quidam, non sane recepto in usum illud, quod est velut fabella brevior et per allegorian accipitur: Non nostrum inquit onus; bos clitellas. proximas exempli vires habet similitudo, praecipue illa, quae ducitur citra ullam translationum mixturam ex rebus paene paribus: ut , qui accipere in Campo consuerunt, iis candidatis, quorum nummos suppressos esse putant, inimicissimi solent esse, sic eiusmodi indices infesti tum reo venerunt. nam παραβολή quam Cicero collationem vocat, longius res quae comparentur repetere solet. neque hominum modo inter se opera similia
Abbreviated transcription (Latin):
probacõnũ. et hoc quod ex lacrimis si aut statu pericli¬
tari aut opinone ungator uidet᷑. Nã in parius quidẽ
litibus has tragoedias mouere tale est. quasi si ꝑsoam
heiculis et coturnos aptare infantib uelis. Illud ne qͥdẽ
indignũ est. admonicõne ingeus in epilogis meo Iudicio
uerti discrimẽ quomodo se dicenti qui exctat᷑ accõmodet.
Nam et impericia et rusticitas. et rigor et de formitas
affert᷑ interum frigus diligenter ꝙ sunt hec actori proui¬
denda. Et quidẽ repugnates patrono et iuhil uului cõ¬
motos et intẽpestine residentes. et facco aliquo uel ipõ
uultu risum eciã mouẽtẽs sepe uidi precipue uero quom

Expanded text:
probationum, et hoc quod ex lacrimis, si aut statu pericliprobationum, et hoc quod ex lacrimis, si aut statu periclitari aut opinione litigator videtur. nam ira parvis quidem litibus has tragoedias movere tale est, quasi si personam Herculis et coturnos aptare infantibus velis. ne illud quidem indignum est admonitione, ingens ira epilogis meo iudicio verti discrimen, quomodo se dicenti, qui excitatur, accommodet. nam et imperitia et rusticitas et rigor et deformitas adferunt interim frigus, diligenterque sunt haec actori providenda. equidem repugnantes eos patrono et nihil vultu commotos et intempestive renidentes et facto aliquo vel ipso vultu risum etiam moventes saepe vidi; praecipue vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
profusse scio et maginuĩ ad salute momẽtũ preces actulisse
Quare et obsecracio illa iudicũ per carissuma pignora
unq si et reo suut liberi cõmx. parẽtes. et iusserit et deoꝵ
etiã inuocacio. uelut ex bona cõstiẽcia profecta uideri
solet. Stratũ deniq iacere et ieuua cõplacti. nisi si ta¬
mren persona nos et aure acta uita et rei condicio prohi¬
bebit. Quedã uero tã former tueda ꝙͣ facta sunt. ueꝵ
sichabenda est auctoritaͬs racio ne sit inuiia secritas
fun qͦndã iurei hec omũa potentissimũ quo. L. murenã
cicero accusantibus clarissimis uiris eripuisse precipne
tris temporibus totũ pene sublatũ est. quom omĩa cure
tureleq unnius iuixa ptricdicari nullo indicii exitu pos¬
suit. De accusacoribus et reie sum loquutꝰ. quia in ꝑicłis
maxiine uersatur affectus sed prinate quoq canse urrũq
habet per oracõnis genue. et illud qd̾ est ex enumeracõe

Expanded text:
scio profuisse, et magnum ad salutem momentum preces attulisse. scio profuisse, et magnum ad salutem momentum preces attulisse. Quare et obsecratio illa iudicum per carissima pignora, utique si et reo sint liberi, coniux, parentes, utilis erit; et deorum etiam invocatio velut ex bona conscientia profecta videri solet; stratum denique iacere et genua complecti, nisi si tamen persona nos et anteacta vita et rei condicio prohibebit; quaedam enim tam fortiter tuenda quam facta sunt. verum sic habenda est auctoritatis ratio, ne sit invisa securitas. fuit quondam inter haec omnia potentissimum, quo L. Murenam Cicero accusantibus clarissimis viris eripuisse praecipue tris temporibus totum paene sublatum est, cum omnia curae tutelaeque unius innixa periclitari nullo iudicii exitu possint. de accusatoribus et reis sum locutus, quia ira periculis maxime versatur adfectus. Sed privatae quoque causae utrumque habent perorationis genus, et illud quod est ex enumeratione
Abbreviated transcription (Latin):
cendit:
ON solum auit̃ dicendo. sed eciã faciendo
quedã lacumas monemꝰ. Unde producere
ipos que ꝑieluent᷑ squalidos acq deforuite̾
et liberoe eoꝵ ac parẽtos institutũ et ab accu¬
sacoribus cuictũ gladiũ ostcndi. et lecta euuluorib
ossa et uestes sauguie profusas uidemꝰ et uuluera ie¬
solui uerberata corpora udari quaꝵ rerũ ingẽs plt¬
iq̃ ie est uelut in iem presentt auimos hominut
ducẽciũ et populũ redegir in finors. pretexta .c. cesaris.
deiq ip̃m impositũ hato erat. At uestis tamit᷑ illa sãgu¬
ne madens. nra representanit imagiic̃ sceleris ut nõ
ocnsus esser cesar. sed tum maxie ocadi uiderer᷑. ded nõ ideo¬
probantrĩ quia factũ et lego. et ipẽ aliquãdo iudi deputã
tabulã supra iouẽ imagiiẽ rei quoie ariocrate iudex
erar cõmout̾dus. Que cñn est actoris infancia que mutã
illam esigie magie quã orotm prose puret loquutiram.
Ae sordes et sqnalores et propinq̃z quoq sumlẽ habitu

Expanded text:
cendit. Non solum autem dicendo sed etiam faciendo quaedam lacrimas mouemus, unde et producere ipsos, qui periclitentur, squalidos atque deformes et liberos eorum ac parentes institutum, et ab accusatoribus cruentum gladium ostendi et lecta e vulneribus ossa et vestes sanguine perfusas videmus, et vulnera resolvi, verberata corpora nudari. quarum rerum ingens plerumque vis est velut ira rem praesentem animos hominum ducentium, ut populdenique ipsum impositum lecto erat: vestis tamen illa sanguine madens ita repraesentavit imaginem sceleris, ut non occisus esse Caesar, sed tum maxime occidi videretur. Undeprobaverim, quod factum et lego et ipse aliquando vidi, depictam ira tabula sipariove imaginem rei, cuius atrocitate iudex erat commovendus. quae enim est actoris infantia, qui mutam illam effigiem magis quam orationem pro se putet locuturam? At sordes et squalorem et propinquorum quoque similem habitum
Abbreviated transcription (Latin):
agerer. Nã quom de neccessitudine młra dixisset. de for¬
tuna quoq ureiq abũdabat aduecit in hil nob innus
deest. quã de quo cõtendicis. omẽe autẽ hos affectus enã

Expanded text:
ageret; nam, cum de necessitudine multa dixisset, de forageret; nam, cum de necessitudine multa dixisset, de fortuna quoque, qua uterque abundabat, adiecit: nihil vobis minus deest, quam de quo contenditis. omnes autem
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qui pueris in epilogũ productis talos irat ĩmediũ
quos illi diupere ceperũt. Nãq hec ip̃a distrinus sui
ignoiãcia potiuit esse miserabilie. neq illũ qui quom
csum subito ex subselus ut territus fugret capite ex
parie uelaco. quom ad agendũ ex tuiba prospexisset in¬
terroganit aniam ille cũ gladio recessisser fecit cr̃m risꝰ
sis udiculꝰ fuit. disarciende tamẽ oroĩre einsiodi scent.
Egregie ꝙ acero qui contra imaginẽ sacurum pro ra
bino graniier. et contra uiuent quoins subinde uuluꝰ
in iudicio resbluebat᷑. pro uareno młra dixit urbane. sũt
et illi lemores eprlogi quibz aduersaus sacis facimꝰ. forte
sit eius persona talis ut illi debeat᷑ reuerẽcia aut quom
aliquid aunce cõmonciꝰ et ad cõcordiã hortam. Quod
gemus egregie est tractatũ a passieno. quom domine ux¬
orie sue pecciũaria lite aduersus fiatt̃ eius enobarbũ

Expanded text:
fuit, qui pueris ira epilogum productis talos iecit ira medium, fuit, qui pueris ira epilogum productis talos iecit ira medium, quos illi diripere coeperunt; namque haec ipsa discriminis sui ignorantia potuit esse miserabilis; neque illum, qui, cucisum, subito ex subselliis ut territus fugit et, capite ex parte velato cum ad agendum ex turba prospexisset, interrogavit, an iam ille cum gladio recessisset. fecit enim risum, sed ridiculus fuit. discutiendae tamen oratione eiusmodi scenae, egregieque Cicero, qubirio graviter et contra iuvenem, cuius subinde vulnus ira iudicio resolvebatur, pro Vareno multa dixit urbane. sunt et illi leniores epilogi, quibus adversario satisfacimus, si forte sit eius persona talis, ut illi debeatur reverentia, aut cum amice aliquid commonemus et ad concordiam hortamur. quod est genus egregie tractatum a Passieno, cum Domitiae uxoris suae pecuniaria lite adversus fratrem eius Ahenobarbum
Abbreviated transcription (Latin):
admour̃das lacuias angredi audcat. Nã et est longe ue¬
hemitissimꝰ hic quom inualiuit affectus ita si inhil effi¬
cu. tepet quẽ melius infirmꝰ auctor tacius iudicũ cogi¬
tacõmbus reliquisset. Nã et uultꝰ et uox et ipã illa exc¬
cau rei facies. Ludibrio eciã plerũq sunt homĩb quos
nõ periuouerũt. Quare mẽciat᷑ ac diligenter uires suas
acror exstunet et quãtũ omnie subiturꝰ sit inrellegar. Ni¬
hil habet ista res mediũ. sed aut lacrimas meret᷑ aut risũ
Non ancẽ cõmouere tantũ imiseracorur sed eciã disanere
epilogi est propriũ quom orõne cõtuma que moto lac̾uus
indicee ad iusticiã reducat. Tum eciã quibuidã ur bant dictis.
quale est. da te puero pant̃ ne ploret et corpulento litiga¬
tori. quomie aduersarius ite puer circa iudices erat ab
aduocato lacus. Quid faciã. ego ce baiolare nõ possum.
sed hec tamẽ nõ debent inimuica esse. ira nec quia illum
probauerit quã irer clarissimos sui temporis orares.

Expanded text:
udeat; nam ut est longe vehementissimus hic, cum invaluit, adfectus, ita, si nihil efficit, tepet; quem melius infirmus actor tacitis iudicum cogitationibus reliquisset. nam et vultus et vox et ipsa illa excitati rei facies ludibrio etiam plerumque sunt hominibus, quos non permoverunt. Quare metiatur ac diligenter aestimet vires suas actor et quantum onus subiturus sit intelligat; nihil habet ista res medium, sed aut lacrimas meretur aut risum. Non autem commovere tantum miserationem sed etiam discutere epilogi est proprium cum oratione continua, quae motos lacrimis iudices ad iustitiam reducat, tum etiam quibusdam urbane dictis, quale est date puero panem, ne ploret; et corpulento litigatori, cuius adversarius, item puer, circa iudices erat ab advocato latus: quid faciam? ego te baiulare non possum. Sed haec tamen non debent esse mimica Itaque nec illum probaverim, quanquam inter clarissimos sui temporis oratores
Abbreviated transcription (Latin):
in quib sane fuit frequẽtissum tamẽ alie quoq partes
rcapuit. sed bremoree ut quom ex his pluria su ree¬
euenda. At hic si quoiusquã tõtos eloque̾ae aperire fõ¬
tes licer. Nã esse si bene diximꝰ reliqua possiabunus.
iã iudicũ añnos et econfragosis atq asperis eurcti tota
paudere possum Iuella. Et quom fit maxuna pare epilo¬
gi amplificacio. uerbie arq scucccis uti licet maginsias
et oruatis. Inue est cõmonẽdum theariũ. quõm uẽtũ
est ad ipsum illud quo ueteres tragordis. comoedieq clan¬
duut: plandite. In alus aie partibus tractandꝰ erit
affertus. in quisq nascct᷑. Nã neq exponi sure hoc tae
a nocce et miserabilee debeut. quom de qualitate aliqͦuis¬

Expanded text:
ne sint frequentissimi, tamen aliae quoque partes recipiunt, sed breviores, ut cum ex iis plurima sint reservanda. At hic, si usquam, totos eloquentiae aperire fontes licet. nam et, si bene diximus reliqua, possidebimus iam iudicum animos, et e confragosis atque asperis evecti tota pandere possumus vela, et, cum sit maxima pars epilogi amplificatio, verbis atque sententiis uti licet magnificis et ornatis. tum est commovendum theatrum. cum ventum est ad ipsum illud, quo veteres tragoediae comoediaeque cluduntur, plodite . In aliis autem partibus tractandus erit adfectus, ut quisque nascetur, nam neque exponi sine hoc res atroces et miserabiles debent
Abbreviated transcription (Latin):
diui hũc pnti quit̃ is productũ quid flerer interiogabat
a pidagogo se uellican respondit. Sed ihil illa crca cepa¬
sioe ãceronis fabula efficaciue ad pericula epilogorũ. onia
coun᷑ hec tolerabilia quibus accionẽ mutare facile est. At
qui a seilo nõ troedinit. aut cõncescuit ad hoe casue ui fre¬
quẽtissime falia dicũt inde est eũm tendie ad grrma uestra
smpplirrs manꝰ et herer in cõploxu liberoꝵ miser et reuocair.
em ine caa si inhil hoꝵ is de quo dicũt᷑ faciat. Ex stholis
hec itia in quib omĩa li bere fiungimꝰ et impine. quia pro
facto est quitqͥs uoluim / nõ adimuitit. hoc ide̾ ueritas i
s gregre qi cassine dicenti adulescentulo quid ine toruior

Expanded text:
productum quid fleret interrogabat, a paedagogo se vellicari respondit. Sed nihil illa circa caepasios Ciceronis fabula efficacius ad pericula epilogorum. omnia tamen haec tolerabilia iis, quibus actionem mutare facile est; at, qui a stilo non recedunt, aut conticescunt ad hos casus aut frequentissime falsa dicunt. imiser, et revocat ecce me, etiamsi nihil horum is, de quo dicitur, faciat. Ex scholis haec vitia, ira quibus omnia libere fingimus et impune, quia pro facto est quidquid voluimus; non admittit hoc idem veritas, egregieque Cassius dicenti adolescentulo: quid me
Abbreviated transcription (Latin):
dicionis et affectate tyrãmdis. uerũ illã stholaꝵ cõsue¬
tudo ituris in foꝵ potest nocere. quod omnia que in the-¬
mara non funt pro nobis dicimꝰ adulteriũ obucrs quis
indis affectate ubi sunt arma. quos cõtraxi sacellies.
neq hec nrgo esse dicenda. ex ip̃is urendũ po pio parte
suspicca. Ulam et in foro aliqñ aduersarine probare
non potrrit. desiderabo. sed in foro tanta illã facilitarm
olim deriderammꝰ. nbi nõ fere cania agitur ut nõ aliqͥd
ex his. aut plura pouant᷑. Huic sumle est. quod in epi¬
logie quidã quibus uolũt. liberos. parentes. untrices
accõmodant. insi quod magis concessens. eaq nõ sine
posita desiderare quã dicere de aĩno. quomodo querat᷑
satis dictũ est. quom ita diuiserimꝰ. an uoluerit eadem
au potuerit an fecerit. Nã qua uia tractati. an uolu-¬
ent eadem quo aumo fecerit. id eñn est. an male face̾

Expanded text:
ditionis et adfectatae tyrannidis. verum illa scholarum consueditionis et adfectatae tyrannidis. verum illa scholarum consuetudo ituris in forum potest nocere, quod omnia, quae in themate non sunt, pro nobis ducimus. adulterium obiicis; quis nidis adfectatae; ubi sunt arma? quos contraxi satellites? neque haec nego esse dicenda, et ipsis utendum pro parte suscepta. nam et in foro aliqua, quando adversarius probare non poterit, desiderabo. sed in foro tantam illam facilitatem olim desiderauimus, ubi non fere causa agitur, ut non aliquid ex his aut plura ponantur. huic simile est, quod in epilogis quidam, quibus volunt, liberos, parentes, nutrices accommodant, nisi quod magis concesseris ea, quae non sint posita, desiderare quam adiicere. De animo quomodo quaeratur, satis dictum est, cum ita diviserimus, an voluerit, an potuerit, an fecerit. nam qua via tractatur, an voluerit, eadem, quo animo fecerit; id enim est, an male facere
Abbreviated transcription (Latin):
de aucore udin er de posin due q̃tiones. sed nuꝙͣ inite
de.dati si an teddinũ habẽt aliquid ꝓprii adultem cause.
qd plerin dnoꝵ diicrimẽ est. et te nrrinsq una dicẽdũ.
quaq et hc querut au iiũq pariter defendi oportrar.
quõins eci consiliũ nascetur. ex cansa nã si adimiabit ꝑe
purrs temrre excidisse quod plerũq duoꝵ crunt᷑ esse adł¬
teiu us simpẽt dicerim potest acrusari sola młier ĩ certo
adultrris micia domi ĩnẽta sunt peciuã quonis auctor
non extat codicilli duibiũ ad quẽ scripti. In falso quoq
ranio siulis aut cĩm pluree in culpã uocant aut uiuis
et scaptor quidẽ scmper tueri sictuatorẽ uecesse habet
si quaxor srriptorõ nõ semper mouet deapi potuit. Isa
aute qd̾ hos adhibuisse. et quoi id factũ dicituꝵ et siptorẽ
et sinatores defendet. ide argumẽtoꝵ loci in cansis pro¬

Expanded text:
de auctore. crediti et depositi duae quaestiones, sed nunquam iunctae, de auctore. crediti et depositi duae quaestiones, sed nunquam iunctae, an datum sit, an redditum. habent aliquid proprii adulterii causae, quod plerumque duorum discrimen est et de utriusque vita dicendum, quanquam et id quaeritur, an utrumque pariter defendi oporteat. cuius rei consilium nascetur ex causa; nam si adiuvabit parputet temere excidisse, quod plerumque duorum crimen esse adulterium, non semper dixerim: potest accusari sola mulier incerti adulterii: munera domi inventa sunt; pecunia, cuius auctor non exstat; codicilli, dubium ad quem scripti In falso quoque ratio similis; aut enim plures in culpam vocantur aut unus. Et scriptor quidem semper tueri signatorem necesse habet, signator scriptorem non semper, nam et decipi potuit. is autem, qui hos adhibuisse et cui id factum dicitur, et scriptorem et signatores defendet. iidem argumentorum loci in causis pro
Abbreviated transcription (Latin):
cent. ut in illa cõcrouersia mi̾rogatus filis ubi esset
parer. dixit. ubicũq est uunt. ar ille ĩputeo mortuus
nuẽtue est. alicua que sũr dubia nũquã possũr noc̾e
insi aut incerco aucrore. aut mortuo nocte audita uox
est. caueto tyrãndem. et int̾rogatus quoius uenens mo¬
iuctur. respondit. nõ expedit tibi scire. nã si est qui pos¬
sit inceriogari soluet᷑. ambigiutate᷑. quom auie dicta
factaq nostraria defendi solo aĩno possũt. aliena ua¬
rie refutant᷑ de uno quidẽ maximo genere cõrectinaliũ
controuersiaꝵ loqunti uidenr. et in omñe aliquod ex
his cadit. nã fura deposi credite pecaue: et a faculta¬
tibus arguinẽta uenint᷑. An luerit qui depon̾ct᷑. et a
persorus an ullũ de posinsse apud l̃i eda llis eredidi sse¬
cedobil sa apetitorẽ calũmari an reũ inficiarorẽ esse
uel sui Red eaa infurti ⁊co. sicu in cedis q̃ut de farto. et

Expanded text:
cent, ut in illa controversia: interrogatus filius, ubi esset cent, ut in illa controversia: interrogatus filius, ubi esset pater, dixit, Ubicunque est, vivit; at ille in puteo mortuus est inventus. aliena , quae sunt dubia, nunquam possunt nocere nisi aut incerto auctore aut mortuo. nocte audita vox est, cauete tyrannidem; et, interrogatus , cuius veneno moreretur respondit, Non expedit tibi scire. nam si est, qui possit interrogari, solvet ambiguitatem. cum autem dicta factaque nostra defendi solo animo possint, aliena varie refutantur. De uno quidem maximo genere coniecturalium controversiarum locuti videmur, sed in omnes aliquid ex his cadit. nam furti, depositi, creditae pecuniae et a facultatibus argumenta veniunt, an fuerit, quod deponeretur, et a personis, an ullum deposuisse apud esse vel furem. sed etiam in furti reo sicut in caedis quaeritur de facto et
Abbreviated transcription (Latin):
eciam ad anum cõicatuiã ꝑtiuẽt. nã ex his colligitur
an sperauerit. ideoq spectari debent et instruniẽta aut
clodi ac milonis couutatus. q̃stio an fecerit. incipit a se¬
culo tt̃pore. idest presenti de inde cõiuctio quoꝵ sũt sonꝰ
clamor: gemitus in ĩsequẽts lantacio. metus sulia his
accedũt signa de quib cractatũ est. uerba eciã et facta
queqz auercesserũt queq insequura sũt Hec autẽ nostra
sunt aut alieua. scd uerba nobis magis nocẽt. aut iumꝰ¬
magis prosunt nostra quã alieua. magis prosut et mi¬
iuis uocent alieua quã nostra facta: aut interĩ magis
prosunt nostra. interĩ aliena: ut li quid qd̾ pro nobis fit
aduersarius fecit. Semper uero magis nocẽt nostra ꝙͣ
alicua. Est et illa in uerbis diffcrẽtia quod aut aꝑta
sunt aur dubia seu nostra. seu alieua iune infrrimora
In utrũq suit neccesse dubia. came᷑ nostra sepe nobis no¬

Expanded text:
etiam ad animi coniecturam pertinent, nam et ex his colligitur etiam ad animi coniecturam pertinent, nam et ex his colligitur an speraverit. ideo spectari debent et instrumenta, ut Clodii ac Milonis comitatus. quaestio , an fecerit, incipit a secundo tempore, id est praesenti, deinde coniuncto, quorum sunt sonus, clamor, gemitus; insequentis latitatio, metus, similia. his accedunt signa, de quibus tractatum est, verba etiam et facta, quaeque antecesserunt quaeque insecuta sunt. haec aut nostra sunt aut aliena. sed verba nobis magis nocent et minus prosunt nostra quam aliena; magis prosunt et minus nocent aliena quam nostra. facta autem interim magis prosunt nostra, interim aliena, ut si quid, quod pro nobis sit, adversarius fecit; semper vero magis nocent nostra quam aliena. est et illa in verbis differentia, quod aut aperta sunt aut dubia. seu nostra seu aliena sunt, infirmiora in utrumque sint necesse dubia; tamen nostra saepe nobis no
Abbreviated transcription (Latin):
alicer facere: uel sacilius. uel securiꝰ potuerit. ut
dicir cicero proulone enuinerãs płrimas occasioẽs
quib ab eo codius impune occidi potuerit. Pterca
quor potistunũ illo loco illo tep̃ore: illo modo sir ag¬
grestus qui et ip̃e diligentissune tractat᷑ pro eodem
Locus an eciã si nulla racione duccue est imꝑetus n¬
raptus sit. et absq sencẽcia nõ auulgo dicir seclera
non habere consiliũ/ an eciã cõsuctudine peccandi sit
allatus excussa prima parce. an uoluerit sequit᷑. an po¬
cuerit hic tractat᷑ locus taupus: ut furtũ in loco ciuso
frcquẽti tempore. uel diuruo. quom testes plures uel noc¬
turno quom maior disficultas: inspiciũt᷑ itiq difficul¬
tates. occapionesq sunt plurime. Ideoq exemplis non
egent. Hic sequẽs locus talis est. ut si fieri nõ potiit sulla¬
ta sir lis si potuit sequat᷑ questio an fecerit. Sed hec

Expanded text:
aliter facere vel facilius vel securius potuerit, ut aliter facere vel facilius vel securius potuerit, ut dicit Cicero pro Milone enumerans plurimas occasiones, quibus ab eo Clodius impune occidi potuerit; praeterea, cur potissimum illo loco, illo tempore, illo modo sit aggressus, qui et ipse diligentissime tractatur pro eodem locus an, etiamsi nulla ratione ductus est, impetu raptus sit et absque sententia, nam vulgo dicitur scelera non habere consilium an etiam consuetudine peccandi sit ablatus. excussa prima parte, an voluerit, sequitur, an potuerit. hic tractatur locus, tempus, ut furtum in loco cluso, frequenti, tempore vel diurno, cum testes plures, vel nocturno, cum maior difficultas. inspiciuntur itaque difficultates occasionesque, quae sunt plurimae ideoque exemplis non egent. hic sequens locus talis est, ut, si fieri non potuit, sublata sit lis; si potuit, sequatur quaestio an fecerit. sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
ponderet. sccũdũ natmiã indet̾ mapere a persona
Pla hec magit geuerale est. rectior ꝙ dinsio anullũ
crimt credi bile an hoc potest tamẽ idipsuro sicune
pleuĩq uertere uriliais nec tantũ canse uolatane
sunt querende : sed interim et enons ut ebrietas igᵒ¬
iannia / nã ur hec in qualitate cumẽ elenãr. iraĩ
cõnctina premũt et persona quidẽ nestio. an nuũdy
uriq in uero actu rei possit incidere de quanotan
pars dicat. de cansie frequenter queri inhal aituet.
ut in adulcene ut in furus quia illas per se ipost
cruã secũ habent. Post hec iumnẽda uident᷑ et cõ¬
sara que lare patent an credibile sit reu̾ spercrt id
a se scelus estici posse an iguorari quom fecisset. an
eciã si ignoratũ nõ esset. absolui uel pena leui trã¬
sigi uel tardiort uel ex qua minꝰ incõmodi cõsequn¬
curus quã ex facto gaudii iuderet᷑. an eciã tanti
purauerit penã subire post hec: an alio tempore, et

Expanded text:
ponderet, secundum naturam videtur incipere a persona. nam hoc magis generale est rectiorque divisio, an ullum crimen credibile, an hoc. potest tamen id ipsum, sicut pleraque, vertere utilitas. nec tantum causae voluntatis sunt quaerendae, sed interim et erroris, ut ebrietas, ignorantia. nam ut haec in qualitate crimen elevant, ita in coniectura premunt. Et persona quidem nescio an unquam, utique in vero actu rei, possit incidere, de qua neutra pars dicat; de causis frequenter quaeri nihil attinet, ut in adulteriis, ut in furtis, quia illas per se ipsa crimina secum habent. Post haec intuenda videntur et consilia, quae late patent; an credibile sit, reum sperasse id a se scelus effici posse, an ignorari, cum fecisset, an, etiamsi ignoratum non esset, absolvi vel poena levi transigi vel tardiore vel ex qua minus incommodi consecuturus quam ex facto gaudii videretur, an etiam tanti putaverit poenam subire; post haec, an alio tempore et
Abbreviated transcription (Latin):
ia que a persoins dua solent in argumẽtoꝵ locis ex¬
posuimꝰ proxima ẽ ex cansis probatio. in quib hec
maxime spectant᷑ . na. odiũ mnetus. aipiditas. spes.
nã reliqua in hoꝵ species cadũt. quoꝵ si quid ĩ reũ
cõuemer accuiatoris est efficere. ad qͥrquid faciẽdũ
cause ualere uideant᷑ easq quas in argumẽtũ su¬
met aͣgere. sininꝰ illuc cõferẽda est oracis aut
aliquas fortasse larẽces funsse. aut inhil ad rem
pertinere quoi fecerit si feat. aut eciã dignus ẽẽ
odio scelus qd nõ habuerit cansã. pationus uero
quocens porerit instabit huic loco ut nrhil credibile

Expanded text:
ra , quae a personis duci solent, in argumentorum locis exra , quae a personis duci solent, in argumentorum locis exposuimus. proxima est ex causis probatio, in quibus haec maxime spectantur, ira, odium, metus, cupiditas, spes; nam reliqua in horum species cadunt. quorum si quid in reum conveniet, accusatoris est efficere ut ad quidquid faciendum causae valere videantur, easque quas in argumentum sumet augere; si minus, illuc conferenda est oratio, aut aliquas fortasse latentes fuisse aut nihil ad rem pertinere cur fecerit, si fecit, aut etiam dignius esse odio scelus, quod non habuerit causam. patronus vero, quotiens poterit, instabit huic loco, ut nihil credibile
Abbreviated transcription (Latin):
proiide panꝑtas. hũilitas opes ut quoiq ingenio
iu̾s est. in diuersum trahiut. probi uero mores et
ance acce nice inregritae. nuꝙͣ nõ pluimũ prosue¬
riur. si nihil obutietur. pationus quidẽ in hoc uehe¬
menter incũbet. Accusator aucẽ ad psenre̾ q̃stionẽ
de qua sola indiciũ sir cognicionẽ alligabit dicens
neminẽ nõ aliqñ cepisse spectare. nec per encenia¬
ulrgipios ducendũ stelus. Primũ hec in respon¬
deudo sic antẽ preparabit acciont prima indicũ aĩos.
ut noluisse pocius obrcere ꝙͣ nõ potuisse credatir.
Eoq sacins est omi se aute acce uite abstiuere cõ¬
uicio quã leuib aut friuolis aut maĩfesto falsis
reũ incessere quia fides ceteris detrahit᷑. et qd̾ inihil
obucit. omisisse credi potest. Maledicta tãꝙͣ super¬
uacua qui uana cogerit cõficrtur uanũ in ac̃eactis
arguiẽtũ in quib uinci quã tacere maluerit. cere¬

Expanded text:
proinde paupertas, humilitas, opes, ut cuique ingenio proinde paupertas, humilitas, opes, ut cuique ingenio vis est, in diversum trahuntur. probi vero mores et anteactae vitae integritas nunquam non plurimum profuerint. Si nihil obiicietur, patronus quidem in hoc vehementer incumbet, accusator autem ad praesentem quaestionem, de qua sola iudicium sit, cognitionem adligabit dicens neminem non aliquando coepisse peccare, nec per encaenia ducendum scelus primum. haec in respondendo. sic autem praeparabit actione prima iudicum animos, ut noluisse potius obiicere quam non potuisse credatur. eoque satius est omni se antenctae vitae abstinere convicio quam levibus aut frivolis aut manifesto falsis reum incessere, quia fides ceteris detrahitur; et qui nihil obiicit, omisisse credi potest maledicta tanquam supervacua; qui vana congerit, confitetur unum in anteactis argumentum, in quibus vinci quam tacere maluerit. cete
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã aliquãdo contraua ur si reus finti prodigꝰ
dicanur. aut negligens: neq eñ uidetur in eũdẽ
et cõtentus peciut et cupidirates cadere si deerut hec
remedia ad illa declinãdũ est nõ de hoc quer net
eum qui aliquãdo peccancuit utiq cõmifisse omĩa
et haut fiducia fuisse accusarorib falia obuciendi
quod lesum et uulueratũ reum sperauere. hec inindia
optimi possit. alia ꝓpositõne accusatoris contra quã
loci orint᷑ scpe a persona. prior dicit argumẽta defensor
et inrerĩ genera liter incredibile esse a filio patrem
occisum ab imꝑatore prodirã hostibus patriã facile
respondet᷑. uel qd̾ omĩa scelera in maloe cadaux. ideo¬
q sepe deprehensa sinit uel quod ingeniũ fit crimina
ipsa acroarare deffendit Interim propire quod ẽ uariũ.
Nlã dignitas et tuet᷑ reũ et nõ uuꝙͣ ip̃ã arguiẽtũ
sacti cõuertit tãquã inde fuerit spes impĩtatis

Expanded text:
sed etiam aliquando contraria: ut si reus furti prodigus sed etiam aliquando contraria: ut si reus furti prodigus dicatur aut negligens. neque enim videtur in eundem et contemptus pecuniae et cupiditas cadere. Si deerunt haec remedia, ad illa declinandum est, non de hoc quaeri nec eum, qui aliquando peccaverit, utique commisisse omnia, et hanc fiduciam fuisse accusatoribus falsa obiiciendi, quod laesum et vulneratum reum speraverint hac invidia opprimi posse. alii a propositione accusatoris contraque eam loci oriuntur. saepe a persona prior ducit argumenta defensor et interim generaliter, incredibile esse a filio patrem occisum, ab imperatore proditam hostibus patriam. facile respondetur vel quod omnia scelera in malos cadant ideoque saepe deprehensa sint, vel quod indignum sit crimina ipsa atrocitate defendi. interim proprie, quod est varium. nam dignitas et tuetur reum et nonnunquam ipsa in argumentum facti convertitur, tanquam inde fuerit spes inpunitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
forctasse mamimistũ aliene se familie uenali ĩuis¬
csse. ac roganrẽ ur eis semuiret. emptũ. Iõne tota
lie constat duaꝵ causarũ comparacõne et cõrectura
duplici atq diuersa : que antẽ accusanciũ ac defendẽ¬
cuĩ eade̾ petenciũ et intanciũ racio est. Ducit᷑ cõiect᷑a
priuntꝰ preterits in hĩe sunt ꝑsone canse cõsilia nã
i ordo est ut facere uoluit. potuerit fecerit. Ideoq intuẽdũ
aure omr̃a qualis sit de quo agit accrisatoris antẽ est
essicere ur si quid obuecerit. nõ solũ turpe sit. sed eciã
cauiu de quo iudiciũ est. quã maxime cõuciiat. nã
pren cedis impudicũ uel aduilterũ uocet ledat quidẽ
intanna iumꝰ tamẽ hoc ad fidem ualcat. quã si au¬
dacem petulante: crudelẽ. temerariũ ostendere patro¬
no si fieri porcrit. id agendũ est ur obiecta uel urget
uel dessendat uel mumat proximũ est: aut a p̾senti
qõne separet. Sunccm pleraq nõ solu dissimilia.

Expanded text:
manumissum alienae se familiae venali immiscuisse, a se rogantem, ut ei serviret, emptum. nonne tota lis constat duarum causarum comparatione et coniectura duplici atque diversa? quae autem accusantium ac defendentium, eadem petentium et infitiantium ratio est. ducitur coniectura primum a praeteritis. In his sunt personae, causae, consilia. nam is ordo est, ut facere voluerit, potuerit, fecerit. ideoque intuendum ante omnia, qualis sit de quo agitur. accusatoris autem est efficere ut, si quid obiecerit non solum turpe sit, sed etiam crimini, de quo est iudicium, quam maxime conveniat. nam si reum caedis impudicum vel adulterum vocet, laedat quidem infamia, minus tamen hoc ad fidem valeat quam si audacem, petulantem, crudelem, temerarium ostenderit. patrono , si fieri poterit, id agendum est ut obiecta vel neget vel defendat vel minuat; proximum est ut a praesenti quaestione separet. sunt enim pleraque non solum dissimilia,
Abbreviated transcription (Latin):
in quo tona accnsaciõrm querut᷑. utrũ factũ ẜtiueaq
omii pans suar Ex positõem habet atq cam tuttiu di
m lue uibimana petitor dixu. dusimũ figulũ siluẽ
uibimant acre inita in qua steterar fugisse. iactanĩ¬
q cansibut uante ⁊etrinũ eciã a rege tãdẽ in ualiã ac
parna quaon marginos uenisse ani ibi aguosa pollio¬

Expanded text:
in quo citra accusationem quaeritur, utrum factum sit. utraque enim pars suam expositionem habet atque eam tuetur, ut in lite Vrbiniana petitor dicit, Clusinium Figulum filium Vrbiniae acie victa, in qua steterat, fugisse, iactatumque casibus variis, retentum etiam a rege, tandem in Italiam ac patriam suam Marrucinos venisse a
Abbreviated transcription (Latin):
de sacto tanuũ. quom sid certũ six. nõ potest de auctore
dubitari. teraũ de anctore cantũ quom factũ cõstet.
sed a quo sit factũ in cõtioneisiã uenit et qd̾ tercio loco
posui nõ est simplex au cñn reus fecisse tatũ modo se
negat aue aliũ frasse dicit. Sed ue in alceꝵ quidẽ trãs¬
ferendi c̾muie una forma est. Iurerdũ eĩ substituitur
nostroꝵ quidã cõc̾ertatiuã interdũ aliquã ꝑ sr̃am que ex¬
tia disciimẽ indici est tͣnffeit᷑ Et alius certa alias¬

Expanded text:
de facto tantum, cum, si id certum sit, non potest de auctore de facto tantum, cum, si id certum sit, non potest de auctore dubitari; tertium de auctore tantum, cum factum constat, sed a quo sit factum in controversiam venit. Et hoc, quod tertio loco posui, non est simplex. aut enim reus fecisse tantummodo se negat aut alium fecisse dicit. sed ne in alterum quidem transferendi criminis una forma est. Interdum enim substituitur nostrorum quidam concertativam. Interdum in aliquam personam, quae extra discrimen iudicii est, transfertur, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
dusuius figulus fuerũr antẽ tales eciã nostris tporib
cõtioner sie. arq alique in meũ queq patrocinũ iaderĩt
anii cõiitina nõ dubie in om̃iã tempora cadir qua
uenre ligtarius in africa qua mẽte pyrrhus foedꝰ petar.
quomodo latuiꝰ sir cesar. si ꝑthomeus põprii occiderit
querim per coiectunã et qualitatẽ circa modũ speciem
nuimerũ an sol maior quã terra Luia globosa an pla¬
na an acuta unius mũdꝰ an plures. Itemq extra na
qualis clipens a chillis an unus hercules In his autẽ
que accusacione ac defensione cõstant unũ est genꝰ ĩ quo
queritur. et de facto et de auctore qd iureũ cõiuctã q̃sti¬
oitmn habet et utruq̃ pariter neganu. Interĩ sepa
rotũ. quom et factũ sit ambigit᷑ ip̃m quoq factũ ali¬
quãdo simplicẽ ꝯoẽm haber: an homo perierit. aliqñ
duplicẽ ueneno an cadeluate perierit alterũ ẽ genꝰ

Expanded text:
Clusinius Figulus. fuerunt autem tales nostris etiam temporibus Clusinius Figulus. fuerunt autem tales nostris etiam temporibus controversiae, atque aliquae in meum quoque patrocinium inciderunt. animi coniectura non dubie in omnia tempora cadit, qua mente Ligarius in Africa fuerit, qua mente Pyrrhus foedus petat, quomodo laturus sit Caesar, si Ptolemaeus Pompeium occiderit. quaeritur per coniecturam et qualitas circa modum, speciem, numerum, an sol maior quam terra, luna globosa an plana an acuta, unus mundus an plures. itemque extra naqualis clipeus Achillis, an unus Hercules. In iis autem, quae accusatione ac defensione constant, unum est genus, in quo quaeritur et de facto et de auctore; quod interim coniunctam quaestionem habet, cum utrumque pariter negatur, interim sepat, a quo factum sit ambigitur. ipsum quoque factum aliquando simplicem quaestionem habet, an homo perierit, aliquando duplicem, veneno an cruditate perierit. alterum est genus
Abbreviated transcription (Latin):
mo eĩm accusat insi que facta suue. lĩa que fiar et que
sutiema surt ex prererine colligiũt. Quent et uñde qd
ortm ut pestilẽtia nadeum. an mrt̃pene cacli an
oriuptis aquie an noxio terre halitu. et que causa fa¬
cit ut quare ad troiã qͥnquegiura reges naugauerur.
mremiando ad acti an exemplo moti an grarificãtes
artdis que duo generã nõ multũ inter se distãt. ea uo
que sunt p̾stntre tporis si nõ argumẽtis que neccessẽ ẽ
prcessisse sed occulis deprehendẽda sunt. nõ egtus coiet¬
luia ue si apud lacedemomios querat᷑ an athenis nur
fiant Sed et illud quod potest uideu extia hec positum cõ¬
recture gemus. quom de aliquo homĩe querit̾ quid sit ut
est quẽsitũ contra urbine heredes. si ie qui tãquã filius
petrbat boua filius esset. ainsosi parer. nã et substãcia
eure sub occulos neme. ue nõ possit queu an sit quomodo
an ultia occeamũ ne quid suit. nec quale sit. ueꝵ hoc q̃q

Expanded text:
si quae facta sunt. nam quae fiant et quae futura sint ex praeteritis colliguntur. quaeritur et unde quid ortum? ut pestilentia ira deum an intemperie caeli an corruptis aquis an noxio terrae halitu. Et quae causa facti? ut, quare ad Troiam quinquaginta reges navigaverint iure iurando adacti an exemplo moti an gratificantes Atridis. quae duo genera non multum inter se distant. ea vero, quae sunt praesentis temporis, si non argumentis, quae necesse est praecessisse, sed oculis deprehendenda sunt, non egent coniectura, ut si apud Lacedaemonios quaeratur, an Athenis muri fiant. sed et illud, quod potest videri extra haec positum, coniecturae genus, cum de aliquo homine quaeritur, qui sit; ut est quaesitum contra Vrbiniae heredes, is qui tanquam filius petebat bona, Figulus esset an Sosipater. nam et substantia eius sub oculos venit, ut non possit quaeri, an sit, quomodo an ultra oceanum; nec quid sit nec quale sit, sed quis sit?
Abbreviated transcription (Latin):
Auc singula aiguinẽta cũ singulis quaꝵ urũ sit
faciendum nõ potest insi ex ip̃ius lius uerlitate co-¬
gnosa ur ccero singula pro uareno cõparar in p̾mo
matris taere compararet᷑. Quare optimũ est si fieri
poterit ur singula uincant᷑ a singulis. sed si quãdo in
parcibus laborabimus uniuertitate. pugnãdũ est ut
siue inicẽ accusant. siue cums ieus citra accusacõem

Expanded text:
umenta cum singulis. quorum utrum sit faciendum, non potest nisi ex ipsius litis utilitate cognosci: ut Cicero singula pro Vareno comparat in primomatris temere compararetur. quare optimum est, si fieri poterit, ut singula vincantur a singulis; sed si quando in partibus laborabimus, universitate pugnandum est. Et sive invicem accusant, sive crimen reus