comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
milem nõ habet mĩa et de pectatꝭ suis de paetat᷑ eõ infẽ¬
io niiurĩa sed ulcistor ratio dnid refert pomius pectes an ul¬
tenus nõ est equũ ut quod in alio improbas inte probes uis n
seuitiam in hoste dampnata sequi fitoiq ill filis moribus
tu dessimillimꝰ dĩo sis quodꝙ ille pessimũ habet tuui fatere¬
Cauolo quidem et licitum est ulcisti ruꝰ nec debes delle net ul¬
la id licitũ lege est ut defensio licrta sit ultio uetita s criptũ
est qui uindicari uult a des muemet uindictam et rursub
tie est dominus et offensitm solet inter seruos dñi cõis esse
coguitis si quid ingemi habes si qua tibi perfectioris habitus
cura est opta potius atq ora ut ne ille quidem uindicet s
hostis connen in tuam uerteris salutem Ga ultisti est ammͦ¬
ra Ta ire spatiũ da ꝯsilio tempus frena impetum differ
aut desmnet aut lentescet breis homo sedat ioatum equor¬

Expanded text:
milem non habet misericordiam et de peccatis suis deprecatur.” Non infemilem non habet misericordiam et de peccatis suis deprecatur.” Non infero iniuriam, sed ulciscor. Quid refert, primus pecces an ultimus? Non est equum ut quod in alio improbas in te probes. Visne sevitiam in hoste damnatam sequi fierique illi similis moribus, cui dissimilis animo sis quidque ille pessimum habet, tuum facere? Volo quidem et licitum est ulcisci. Nec debes velle nec ulla id licitum lege est: ut defensio licita, sic ultio vetita. Scriptum est: “Qui vindicari vult, a Deo inveniet vindictam”. Et rursus, tis est dominus et offensi: solet inter servos domini communis esse cognitio. Si quid ingenui habes, si qua tibi perfectionis habitus cura est, opta potius atque ora ut ne ille quidem vindicet: sic hostis crimen in tuam verteris salutem. Ulcisci est animus. Da ire spatium, da consilio tempus, frena impetum, differ: aut desinet aut lentescet. Brevis hora sedat iratum equor
Abbreviated transcription (Latin):
tũtie de uleisti iuuata ulnoihu momentantate Ractatio e st
msericordie sempiterna enorum nemped seta bilui illicd pre¬
ferendum quod diutuus delectur fart hodie qlio ꝑto dbec¬
terro ntesle uero malor milla firmior deloitatio est q que de ꝯstiẽ
nullum ultro ichil tam necessauũ inte̾e morlalis mchil ta in¬
sit qua negata quis tã multos comni et cpaui extoitubit ox¬
nõdes aut dissittũ diouptũq sotietatis hũane fedus scntiẽt᷑ sẽꝑ
inter se hommes semperꝙ in illos de certabit ia dei nullus ebĩt
eut liciũ uet penetoum finis nec cessabũt aumia nec fulio
parce untur miscrere et ꝯpeste añ fat tue hõnũ quod tibab homnie
fieri uelles quod ades uis impudenter a dno uem̃a petit qui ꝯ¬
seruo illam suo negat Ecelesi asticis doctor clamat indignas hõ
hõmi seruat iam et a deo querit medilam in honne nibi si¬

Expanded text:
tutis. Ulcisci iuvat. Ultionis momentanea delectatio est, tutis. Ulcisci iuvat. Ultionis momentanea delectatio est, misericordie sempiterna: duorum nempe delectabilium, illud preferendum quod diutius delectat. Fac tu hodie quo perpetuo delecteris; nulla vero maior, nulla firmior delectatio est quam que de purinullum ultio. Nichil tam necessarium inter mortales, nichil tam coordia opus sit: qua negata, quis tam multos criminum et culparum extricabit nodos aut dissutum diruptumque societatis humane fedus sarciet? Semper inter sese homines semperque in illos decertabit ira dei. Nullus erit aut litium aut penarum finis, nec cessabunt arma nec fulmina. Parce igitur, miserere et compesce animum, fac tu homini quod tibi ab homine fieri velles, quod a Deo vis. Impudenter a Domino veniam petit, qui conservo illam suo negat. Ecclesiasticus doctor clamat indignans: “Homo homini iram servat et a Deo querit medelam. In hominem sibi si
Abbreviated transcription (Latin):
multi eñi esse credũt qued nõ sũt experti aut quod
suit sciut Gauet̃ hostie m mamibue ulus possum aly pote¬
tie fiier sut detoris asi non quod possis sed quid deceat extĩa¬
dus qst sũc si qͣtum potes uclie iuł posse sit meliue Gã olcs¬
e possum mł dultus est uiidicta fatio ra nich il a marus
qua tuo quid dulcem dixerint imyari soleo sin dulce aliqda
mi ꝙ souitit it frritas ꝯ̃traq inł homi sucuuiꝰ magꝭ q mi¬
seoirordia et senitas quibus in chiltam ꝯtrariũ ꝙͣ uindia
It et quidꝙͣ am̃i impetu homo in hominẽ ꝯmntit asperus
ꝙ si dĩo unidicte nome dulce est ostendam tibi quo multa cũ
Iobuia uti possis nobilissinũ unidute gemũ eẜ parcen
luisti miuria ꝙ ulristi gnosior milla est obliuio ꝙ offense hãt
psurnnos perue nbe hoc inten musta precipuũ pre tuitis opibus unt̃
aome bona non decrescunt sparsa nec pereunt sũme igitur et tuc tibi
nobilissima hãt obluuionẽ cesaream que te multo fatiet ilarioren

Expanded text:
i autem quid sint sciunt. Est michi hostis in manibus, ulcisci possum. Alii potentie fines sunt, decoris alii: non quid possis, sed quid deceat extimandum est ne, si quantum potes velis, nil posse sit melius. Ulcisci possum, nil dulcius est vindicta. Ira nichil amarius, quam cur quidam dulcem dixerit mirari soleo; sin dulce aliquid m sevitia et feritas contraque nil homini suum magis quam misericordia et lenitas, quibus nichil tam contrarium quam vindicta est et quicquid animi impetu homo in hominem committit asperius. Quod si omnino vindicte nomen dulce est, ostendam tibi quo multa cum gloria uti possis: nobilissimum vindicte genus est parcere. liplurimos pervenire. Hoc inter multa precipuum pre cunctis opibus habent animi bona: non decrescunt sparsa nec pereunt. Sume igitur et tu tibi nobilissimam hanc opinionem cesaream, que te multo faciet clariorem
Abbreviated transcription (Latin):
miuuiã alienã potius ꝙͣ ad tuũ detus spectant. Eͣto erat ho¬
nestius atꝙ homĩe digmus habundare miseoitordie inst̾runĩet
P seitiẽ hr̃e quibus hospitalis et amnitꝭ et egentibus esse posses
Et ae munificus ꝙͣ quibus uobes ĩmeritas oppugnando quiẽ
publitã pertuobares Gauhabeo mathinas ingentia saxa torꝙ¬
tes Ratio Paxa torquere fur iosorũ est ba habeo et balistas in¬
nĩas Ra ͦ ntirũ iisi et glandes entas que sbamis in lecto hor¬
risono tomtru iacuĩtur non erat satꝭ de celo tonãt ia dei
ĩmorlis homũtio O condelitas mc̃ta superbie de Ra etĩa tonu¬
isẜ nõ mutabłe fulmẽ ut maro cit humana rabies mita¬
ta est et quod e mibibus mitti solet ligneo quĩdem sed tarta¬
reo mittitur instoumẽto quod ab archimẽde inuentũ quidẽ pu¬
tant eo tre quo marcellus sidacusas obsidebat uerũ ille hoc

Expanded text:
iniuriam alienam potius quam ad tuum decus spectant. Quanto erat hoiniuriam alienam potius quam ad tuum decus spectant. Quanto erat honestius atque homine dignius abundare misericordie instrumentis quam sevitie, habere quibus hospitalis et amicis et egentibus esse posses quam quibus urbes immeritas oppugnando quietem publicam perturbares! Habeo machinas ingentia saxa torquentes. Saxa torquere furiosorum est. Habeo machinas et balistas innumeras. Mirum, nisi et glandes eneas, que flammis iniectis horrisono tonitru iaciuntur. Non erat satis de celo tonantis ira Dei immortalis, homuncio nisi — o crudelitas iuncta superbie! — de terra etiam tonuisset! Non imitabile fulmen, ut Maro ait, humana rabies imitata est et quod e nubibus mitti solet ligneo quidem, sed tartareo mittitur instrumento, quod ab Archimede inventum quidam putant, eo tempore quo Marcellus Syracusas obsidebat. Verum ille hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ot seu tortores at predoner publiti tũctis formidabiles atq iui¬
si sũt Oa habundo machims ad euertendas urbes ydoneis r̃¬
to melius extouẽdas seruandas ꝙ tu fortasse gloriosiuis putas
euertere ee ondeti mauis tui tp̃is policertes sc̃d nõ sempeo uileg
uathrins euertũtur Cesao quidem bello galllto cumi adutoso lo¬
uaticos turdes machuas erexisset pͥmũ ꝯtemptui hoscibus fũ
quasi rem impossibilem hũanis uiribue moliretur ubi autem
moueri et membus applicari illas uidere e ꝯtemꝑtu in scupore
ac pauorem uersi omissa de fersione ad deditiõnẽ ꝯfugere at
culli bello ip̃ius tesaris dux brutus ad masiliam eque eretis.
atq adomatis parem stuporẽ obsessis miecertit sed no parẽ me¬
tũ itaq noctu egressie tuores et machinces intendiout Ga habũ¬
do machinis et balistis Ratios mĩa fere quibux gloriaris ad

Expanded text:
ut ceu tortores ac predones publici cunctis formidabiles atque inviut ceu tortores ac predones publici cunctis formidabiles atque invisi sint. Abundo machinis ad evertendas urbes idoneis. Quanto melius extruendas servandasque! Tu fortasse gloriosius putas evertere et videri mavis tui temporis Poliorcetes, sed non semper urbes machinis evertuntur. Cesar quidem bello Gallico, cum adversus Aduaticos turres maximas erexisset, primum contemptui hostibus fuit, quasi rem impossibilem humanis viribus moliretur; ubi autem moveri et menibus applicari illas videre, e contemptu in stuporem ac pavorem versi, omissa defensione ad deditionem confugere. At civili bello ipsius Cesaris dux Brutus ad Massiliam eque erectis atque admotis parem stuporem obsessis iniecerat, sed non parem metum; itaque egressi turres et machinas incenderunt. Abundo machinis et balistis. Omnia fere quibus gloriaris ad
Abbreviated transcription (Latin):
st̃dlet equor intrãtibus planũ esse progressis sepe mõtuo¬
sum at difficile .i. tame inter hom̃es natus intor̃ ailpbrnas
tritones uitam age mra uasti ami uoluptas Sa nayna mi¬
chi nassie a ualida t racͧ at fortassis utilius tutus qtedel
breui in stalmo uel sicco de littore insidias piscibus tetendissẽs
minatim uero latẽde mones rogiusis siacusio athemensẽs
in lator et carthaimẽses ãd enathes insulas didice mullta
sut torss iers ꝓeoitusa niõ ab hoscibus tñ sedab ips maui de
eñ motiedi gna plura essent hoc uñu penus estaddidum
ẜ ecemuiteq quo maxmis diligit prodigi mortem undiq̃s
Et hit quoq furor regius halere unde muistis
noceas Itam belis. Quos beneficentissimos homi
essẽ oportuit et ob hoc unũ regnis impositi et
reges duti sunt ut regant homines atq ab eis sceu parentes colantur
amẽturq quĩdem etiam patoes patrie appellati cũcta in ꝯtrariũ aqiu

Expanded text:
est. Solet equor intrantibus planum esse, progressis sepe monstruoest. Solet equor intrantibus planum esse, progressis sepe monstruosum ac difficile; tamen inter homines natus inter delphines et tritones vitam age: mira vasti animi voluptas! Magna michi classis et valida est. At fortassis utilius tutiusque vel brevi in scalmo vel sicco de litore insidias piscibus tetendisses, minatim vero Lacedemones Arginusis, Syracusio Athenienses in litore et Carthaginenses ad Egates insulas didicere. Multa sunt classibus pericula, non ab hostibus tantum, sed ab ipso mari, denique cum moriendi genera plura essent, hoc unum genus est additum. O ceci viteque quam maxime diligitis prodigi! Mortem undique Et hic quoque furor regius, habere unde multis noceas cum velis. Quos beneficentissimos hominum esse oportuit et ob hoc unum regnis impositi et reges dicti sunt, ut regant homines atque ab eis ceu parentes colantur amenturque, quidam etiam patres patrie appellati, cuncta in contrarium agunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃orus nthil magis pitio fuis ꝙͣ ip̃a exertitus magnitũdo et
feome in omabrao bellis maior semꝑer extocitus sucrubuit
Lassem habeo instouctam̃ et instructos aeu poites ste¬
stiictos equor fluctus et in seructos scopulos terrestre
ltrat qd tibitum pelago Ga qnstruita est classis fo¬
tio Instoucte tempestates in styucta nlufolgia peri¬
culis trũs gaudes et laboribus et impensis quaꝵ nullꝰ est mo
m cogitare dum nauiges stulte est enoi Classem habes in ma¬
etiam uexarentur Non fatis est terras unde notens fertũ qd
naso ait feoroq notẽtius aurũ eouatur effodere ip̃a quoq hor¬
riobo ⁊ que pmi honuines tũimõdo mirabantur mabia eu¬
trascis qba saboren ubiq peritulum gonguerentes nq hoc dunũ
uigilis ati sollaciti segnes ad deliquõs magna tu tlasse mcrio
sum inpressus ras  regoessu cogita ingredi nerpe peyfotule

Expanded text:
Florus, nichil magis exitio fuit quam ipsa exercitus magnitudo et Florus, nichil magis exitio fuit quam ipsa exercitus magnitudo et ferme in omnibus bellis maior semper exercitus succubuit et lassem habeo instructam. Et instructos aer ventos, instructos equor fluctus et instructos scopulos: terrestre animal, quid tibi cum pelago? Instructa est classis. Instructe tempestates, instructa naufragia! periculis tuis gaudes et laboribus et impensis, quarum nullus estnon cogitare dum naviges stulti est. Classem habeo in maetiam vexarentur? Non satis est terras unde nocens ferrum, quod Naso ait, ferroque nocentius aurum eruatur effodere? Ipsa quoque horrida et que primi homines tantummodo mirabantur maria penetrastis, ubique laborem, ubique periculum conquirentes inque hoc unum vigiles atque solliciti, segnes ad reliqua. Magna cum classe maria sum ingressus. De regressu cogita, ingredi nempe perfacile
Abbreviated transcription (Latin):
ad placentiam fuit motus ille terribilis quãdo aduersus iu¬
liũ cesarem suus exercitus insurrexit de quo dictũ est quẽ
nõ ille ducere potuit se̾re t̾ie̾ tumultꝰ Cesar aũt incordĩblẽ¬
illa sua constantia ad uirtute motũ omme ꝯpressit aͣc pu¬
ntis auctoribus quietauit exercitum atq ad obsequiũ reduxͬ
fecit idem ad anthiochiam alexander ille romanus princeps:
successitq magnifice sed procede paululum breui idem nõ
as alio ꝙ a suis militibus interfectus est Godẽ modo iam
ꝑtinax añ perierat dic duo postinodũ maximm̃̃ pater ⁊
filius sic balbinus et maximus dic probus dux claxissinus
sit gratianus et ualentimams iumor optimi fratres ille a
suig legiomibus hit a suo counte proditus sit imuiabiles ali a fus
hostibus miuiti a sũis exeotitibus pdoitre et quos mibites appes¬
lesant muentoe farnifices uide lergo quo gaudeas tuꝯ hs gyͦn

Expanded text:
Ad Placentiam fuit motus ille terribilis, quando adversus IuAd Placentiam fuit motus ille terribilis, quando adversus Iulium Cesarem suus exercitus insurrexit, de quo dictum est: Quem non ille ducem potuit terrere tumultus? Cesar autem illa incredibili sua constantia ac virtute motum omnem compressit et punitis auctoribus quietavit exercitum atque ad obsequium reduxit. Fecit idem ad Antiochiam Alexander ille Romanus princeps successitque magnifice; sed procede paululum: brevi idem non ab alio quam a suis militibus interfectus est. Eodem modo iam Pertinax ante perierat: sic duo postmodum Maximini pater et filius, sic Balbinus et Maximus, sic Probus dux clarissimus, sic Gratianus et Valentinianus iunior, optimi fratres, ille a suis legionibus, hic a suo comite proditus. Sic innumerabiles alii a suis hostibus invicti suis exercitibus periere et quos milites appellabant invenere carnifices. Vide ergo quo gaudeas: tuus hic ex
Abbreviated transcription (Latin):
armatos hostes quos nec murus a te septiret net uallũ an¬
ceps profecto negotĩ et graue Gawulte michi sũt et ualĩde
legiones Ra ͦ harũ tedia nemo facile atq molestias atq in¬
solentias dinuimeret sed tu omĩa experiendo ꝯ̃disces et ꝙͣto
sit fatius solum uiuere ꝙͣ cum mult̾ꝭ legionibus profecto mil¬
le muroie milla perfidiã milla coũdelitas castrensui mori¬
bus comparande sũt Iutlles per te ip̃m ꝙ̃ sit uecus pueris
quoq notissimus ille uersiculus Nulla fides pietas ꝙ uiois
qui castra sequũtur Ga Magni dñs ac rector exercitus sum¬
Ra Cucius pastor tigoidum forsitan atq urforum esses passũt
reris qui te dñnn uocãt heu ꝙͣ ꝑuo p̃tio uenale genus et instabłe
ꝙͣ leuibus ex causis mutabuntur et ex militibus hostes fiẽt
blandi unltus in horrorem dateq tibi dextre tuã forsitan in
pernitiem quertentur neq si fiat nouũ exit aut in solitum

Expanded text:
hostes armatos, quos nec murus a te separat nec vallum: anhostes armatos, quos nec murus a te separat nec vallum: anceps profecto negotium et grave. Michi multe sunt et valide legiones. Harum tedia nemo facile atque molestias insolentiasque dinumeret; sed tu omnia experiendo condisces et quanto sit satius solum vivere quam cum multis legionibus: profecto nulle iniurie, nulla perfidia, nulla crudelitas castrensium moribus comparande sunt. Intelliges per te ipsum quam sit verus pueris quoque notissimus ille versiculus: Nulla fides pietasque viris qui castra sequuntur. Magni dominus ac rector exercitus sum. Tutius pastor tigridum forsitan ac ursorum esses: possunt reris, qui te Dominum vocant — heu quam parvo pretio venale genus et instabile! — quam levibus ex causis mutabuntur et ex militibus hostes fient! Blandi vultus in horrorem dateque tibi dextre tuam forsan in perniciem convertentur neque, si fiat, novum erit aut insolitum.
Abbreviated transcription (Latin):
Tontra uero in lectulum et in sedile descenditur et sepius
in ymo quies habitat non muillis opprobrũ multis subpliꝰ¬
tuĩ om̃ibus labor est standere de exerçitu armato Caͫ. a. Gaudiũ¬
Reicitum armatum habeo. Titio Urrabao insi regnĩ at¬
ꝙ imperiũ exeotitus hͨ est miseria miscua sẽqueretur
atqui senera scipionẽ affoiañ telotemis actolłit nõ
quia magnos duxit exeotitus quos et furiosi notẽtes¬
s duxerũt sed ob egregiam moderatiõnẽ quã mĩꝙ̃ reott dat exco¬
citus sepe eripit semper ĩmimit que em̃i tam solida uictus est
quã tot sceleratorum totq cariificũ couẽtorũ cõuersatio exem¬
exercituũ sũt capaces aut bñ ues togati milites ꝙ tͣ cohabitat
armati Sa habeo fortissimũ exeotitũ Ra hales belli materia in
pacis excidium si huit gaudes ad celestem certe nõ ꝑt̾ines nuita¬
tem Ga habeo exercitum ingentem Ra habes utrũꝙ ad latus

Expanded text:
contra vero et in lectulum et in sedile descenditur et sepius contra vero et in lectulum et in sedile descenditur et sepius in immo quies habitat. Nonnullis opprobrium, multis supplicium, omnibus labor est scandere. 97 DE EXERCITU ARMATU Exercitum armatum habeo. Mirabar nisi regnum atque imperium exercitus, hoc est miseria miseriam sequeretur: atqui Seneca Scipionem Africanum celo tenus attollit, non quia magnos ducit exercitus, quos et furiosi nocentesque duxerunt, sed ob egregiam moderationem, quam nunquam certe dat exercitus, sepe eripit, sepe minuit. Que enim tam solida virtus est, quam tot sceleratorum totque carnificum cruentorum conversatio exemexercituum sunt capaces aut bene cives togati militesque cohabitant armati. Fortissimum habeo exercitum. Habes belli materiam, pacis excidium: si hinc gaudes, ad celestem certe non pertines civitatem. Habeo exercitum ingentem. Habes utrunque ad latus
Abbreviated transcription (Latin):
et in sam clatoq uultu tumidi quod nat᷑a angustat laxate
renna pomtipatus et impeoia his classes hat aties lut bil¬
le mosun cum multũ insamerit siue imperatores fuexit
suie aratores seu diuites seu menditi corpus uemi putois kra
uoita ur̃a fumus leuis magno flatu pulsus fuerue epare
tandem se roquidem agnoscetis uiam hant fuisse nõ patrĩã
totuq hoc regmi et impeon falsum nome Ga Imperator filis
sum R Etulti tũ imperatores fuĩt honñes se esse nõ recolũt
aut fuisse quale est illud tibern cesaris qui amitũ uolentẽ
cum tomemoratione quorũ iͥ actiue in memoriam ꝑristie
famusiaitat addicebe cum uix aperto ore hor uiñl perbuea
quos reperat sed̃ repente ait Quid fuerim nõ mentiptibo¬
dem improtam at superbam nec anitcitiarũ mõ sed totuꝵ
hua intlitis imeniorem Ecu dd romanũ imperiũ discendi Ra
quad ħunt gaũdes et in equuleum asceñditꝰ et in tricem

Expanded text:
et insani elatoque vultu tumidi quod natura angustat laxate et insani elatoque vultu tumidi quod natura angustat laxate s et imperia, hic classes, hic acies, hic bella molimini. Cum multum insanieritis, sive imperatores fueritis sive aratores, seu divites seu mendici, corpus vestrum putris terra, vita vestra fumus levis magno flatu pulsus fuerit, et vix tandem sero quidem cognoscetis vitam hanc fuisse non patriam totumque hoc regni et imperii falsum nomen. Imperator factus sum. Stulti cum imperatores fiunt, homines se esse non recolunt aut fuisse; quale est illud Tiberii Cesaris, qui amicum volentem eum commemoratione quorundam actuum in memoriam pristine familiaritatis adducere, cum vix aperto ore hoc unum verbum emquod ceperat, sed repente ait: “Quid fuerim non memini”: vocem improbam ac superbam, nec amicitiarum modo, sed totius humanitatis immemorem! Ad Romanum imperium ascendi. Quid hinc gaudes? et in eculeum ascenditur et in crucem;
Abbreviated transcription (Latin):
na coedulitas hni sũt unci quibus huc illuc faciles anũ teahũtiur
ets morufera neo de nichilo dictu illud reguĩ laudatus dyadema :¬
nobilem potius ꝙ felitẽ pamĩ plenũ mois peoculisqet ariso¬
nos muet quẽ tognoscens nemo nõ modo ambiat cut paxeo gau¬
datsed n oblatum ultro recipiat aut abietum humoemeł
prouide ꝓoperiiscum alni mortales aperite otulos neu semper
faesu caligate fulgotibus uẽa metmnimi atqs extrnata onpti¬
cula tionispitte quibus cepti estis angustiis nolitẽ econtetras
morte luctami et tũ ascendere coeditis desandi eccã stooiu
oblunscitus at sapius uerines semmorit semimortu regna
et umferia sompinatis ntemẽtote uos puctum perexigiuũ
seu ulons puctu ut sit dixexim pũcti breius ꝑmo ue mille¬
suma quud pueti partem possidere hant supeobi incolis porat
mos prem̃d neq anib amplius ex uniuerso possessuri ꝙ
quod fourentibus mẽbris ac pallidis occuꝑabit ite mĩt ceci

Expanded text:
na credulitas! Hi sunt unci quibus huc illuc faciles animi trahuntur. et mortifera neque de nichilo dictum illud regium laudatur: diadema nobilem potius quam felicem pannum, plenum curis periculisque et miseriis multis, quem cognoscens nemo non ambiat modo aut parto gaudeat, sed nec oblatum ultro recipiat aut abiectum humo levet. Proinde expergiscimini aliquando mortales! Aperite oculos neve semper falsis caligate fulgoribus, vestra metimini atque extimate corpuscula, circumspicite quibus septi estis angustiis, nolite geometras amorte luctamini, cum ascendere creditis descenditis obliviscitur ac sepius vermes semimortui regna et imperia somniatis. Mementote vos punctum perexiguum seu verius punctum, ut sic dixerim, puncti brevis, immo ne millesimam quidem partem possidere: hanc superbi incole premitis, mox premendi neque amplius ex universo possessuri quam quod frigentibus membris ac pallidis occupabitis. Ite nunc ceci
Abbreviated transcription (Latin):
supcobos nullum penitus uĩi fortem fecere diuisie ssoi sagnũ
furibus sollicitudine adidid isti de deindicta ¶am. iot fecultas¬
Iostis in manus uenit ultiomis oblata est facultas ꝑ
p̃mo expeonentum tici an ire mãcipũt an clemẽtie

Expanded text:
superbos, nullum penitus virum fortem fecere divitie. Magnum superbos, nullum penitus virum fortem fecere divitie. Magnum furibus sollicitudinem addidisti. 101 DE VINDICTA Hostis in manus venit, ultionis oblata est facultas. Immo experimentum tui: an ire mancipium an clementie
Abbreviated transcription (Latin):
supatot hadesum belli ta Thesaurius ammi uies eotemiat bel¬
lum uiros utouq pestscrum a nragno thes ciuro submgueon
billun sum to Eolet iste thesaurus possessori suo perdenda
metum afferre hoscibus lucoi spem et bellande simal audatus
quis nõ afacer m ło bellim eet quo q̃rere multum postie uhil
quintere pugnasse quidem feruide mopem ac uiciss en mdcop
mnox duute e fugisse apus flaccũ legis it profecto si ed slaris¬
sua oerum epempla refiecteris uidebie romanos dum suerilt
pauperes ꝯ gentiũ u fuisse uictores tũ uiiti cepispe der̃ d¬
lutes facti sunt ita ad aduentũ diuitiarũ discessebe untoriẽ
at ustutes simul opum comites delicie atq libidines subiere
ut nõ m̃erito scoptores quid temporũ illorũ iomane pdiupeotat
interitum questi sunt uiotutum marix optimna est pauperta
opulentia uitlorum dictoriam de thesaupo to Ipa dihuo po¬
cius mefiiendim mustos paidos et mbelles enuẽs smido e sũu

Expanded text:
suppetit in usum belli. Thesaurus animi vires extenuat, belsuppetit in usum belli. Thesaurus animi vires extenuat, bellum viros: utrunque pestiferum. Magno thesauro subnixus in bellum sum. Solet iste thesaurus possessori suo perdendi metum afferre, hostibus lucri spem et bellandi simul audaciam. Quis non alacer in bellum eat, quo querere multum possit, nichil amittere? Pugnasse qux divitem refrixisse apud Flaccum legis et profecto, si ad clarissima rerum exempla inflecteris, videbis Romanos dum fuere pauperes omnium gentium fuisse victores; tum vinci cepisse, dum divites facti sunt: ita ad adventum divitiarum discessere victorie ac virtutes simulque opum comites, delitie ac libidines, subiere, ut non immerito scriptores quidam temporum illorum Romane paupertatis interitum questi sint. Virtutum nutrix optima est paupertas, opulentia vitiorum. Victoriam de thesauro tuo speras; hinc potius metuendum multos pavidos et imbelles, omnes tumidos ac
Abbreviated transcription (Latin):
cum ingenti miraculo cerneretiro unt ut rerũ pessiara
dociles sut añu ita tõis est utᵃ unũ quods pems amoartum¬
Ga Balistis affluo Ra. melius belli odio et studio paicis aifs¬
coes cum cetera quidem aoma inquieti am̃i hec et degenẽis
signa sũt nec pacificis quidem grata et bellato ribus nuisa
magnaminis demꝙ sic habeto qui baliscam pͥmus iuenit
ille aut pauidus fuit aut proditor et notendi auidus et
metueris hostis Itaq cogitauit quod lutanus ait longe ten:¬
dere neruos et quo ferre ueluit ꝯuuittere uulnera uentis idq
de om̃ pñe missilui dcm̃ puta fortis bellator cõgo su et¬
optat que sagittarus uittit de the sauro reposto ca. nioi. Caud¬
Besauoum in bella reposur Ratio Rem malã in usus
pessimos Exto tibi et aliis erat utilus hũc et amitoꝵ
et patoie usibus aceruasse maximeꝙ necessitatibus
indigontum Ille demũ thesaurus uerus essetrat
thesauri pretiũ celestis mñt p̃tium est inferm Gã T he sauoui

Expanded text:
o cerneretur; nunc, ut rerum pessimarum dociles sunt animi, ita communis est ut unum quodlibet genus armorum. Balistis affluo. Melius belli odio et studio pacis afflueres, cum cetera quidem arma inquieti animi, hec et degeneris signa sunt, nec pacificis quidem grata et bellatoris invisa magnanimis. Denique sic habeto: qui balistam primus invenit, ille aut pavidus fuit aut proditor nocendi avidus et metuens hostis; itaque cogitavit quod Lucanus ait: Longe tendere nervos Et quo ferre velint, committere vulnera ventis idque de omni genere missilium puta: fortis bellator congreoptat, quem sagittarius vitat. 100 DE THESAURO REPOSITO Thesaurum in bella reposui. Rem malam in usus pessimos! Quanto tibi et aliis erat utilius, hunc et amicorum et patrie usibus acervasse maximeque necessitatibus indigentium! ille demum thesaurus verus esset et thesauri pretium celestis; nunc pretium est inferni. Thesaurus
Abbreviated transcription (Latin):
sthuosã belua uocat Citero nec miꝰ aliquod numesini¬
lũ dicit ꝙͣ uruã soctiũ euertisse sdꝙ pro ostento gretoꝵ
in historiis scriptũ esse iure oꝑtimo doctissimus urr roridet Cut uero
mirũ potius uideri debeat si nõ omia euergat ac dissipet lcdienes¬
Gau ludicris aĩatibus habundo ta ͤ Turpe simul et lũdicoũ essẽ ałi¬
quod nõ potest quis eñ in tunpitudine lũdus est Qum ymo ab oĩ
quod oculos auresꝙ et nares et añ afficiat fugiend est coroupt
gustꝰ est amara diligere sed hic ur̃ est mos turpibus debectari
Ileq uõ turpia et inepta tm̃̃ aĩalia sed quo nichil est fedius ob¬
scenos etia homines lingua et moribus õdiosos in deliciis habet
Et ad sũmã quãto quĩdq deforimus tanto uobis acceptius ca¬
riusꝙ hec in rebus om̃ibus uniformis est regula hit amor hec
idoles et hoc studiũ hec ur̃i iudicy laus est De
est De pauombus

Expanded text:
struosam beluam vocat Cicero, nec minus aliquid mirum dicit quam urnam sortium evertisse idque pro ostento Grecorum in historiis scriptum esse; iure optimo doctissimus vir irridet, cum vere mirum potius videri debeat si non omnia evertat ac dissipet. Ludicris animantibus abundo. Turpe simul et ludicrum esse aliquid non potest. Quis enim in turpitudine ludus est? Quin immo ab omni quod oculos auresque et nares et animum afficiat fugiendum est: corrupti gustus est amara diligere. Sed hic vester est mos, turpibus delectari; neque vero turpia et inepta tantum animalia sed, quo nichil est fedius, obscenos etiam homines linguaque et moribus odiosos in delitiis habetis. Et ad summam, quanto quicque deformius tanto vobis acceptius cariusque: hec in rebus omnibus uniformis est regula, hic amor, hec indoles, hoc studium, hec vestri iudicii laus est. 62 DE PAVONIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
Deerũt hostes tu iome uibi post ĩnũos toũphos edomi¬
tuq orbem nõ defiusse hostem legis et tibi defutuꝵ spas
qulescenti forsan hostis deexit ac pugnanti iꝙ̃ Ee uic¬
tor sum Raͦ Caue ne sis foustra uti scientibus untoria
fouctuosa est uti aute dito nõ eo modo quo maharbal
panbali sed quo huano ur̃o melior sue dei publice ꝯsulebas
nam profecto usus fructusq uictorie optimus pax est neq ad
alium ꝙͣ ad patis finem iusta bella suscipuitur Ga untoria
mecum est Rl uide ne auolet alata est De mimiti morte E

Expanded text:
deerunt hostes. Tu Romane urbi post innumeros triumphos edomideerunt hostes. Tu Romane urbi post innumeros triumphos edomitumque orbem non defuisse hostem legis: et tibi defuturum speras? Quiescenti forsan hostis deerit, at pugnanti nunquam. Victor sum. Cave ne sis frustra: uti scientibus victoria fructuosa est; “uti” autem dico non eo modo quo Maharbal Hannibali, sed quo anno reipublice consuluerat. Nam profecto usus fructusque victorie optimus pax est neque ad alium quam ad pacis finem iusta bella suscipiuntur. Victoria mecum est. Vide ne evolet: alata est. 104 DE INIMICI MORTE De
Abbreviated transcription (Latin):
rogoi Ca uragne uitorie sors fiut ra᷑ uix potest magnã uit¬
toua paruo pretio qstare de bello om̃ maximo dm̃ magiꝰ.
historitꝰ dũ ageret aen adeo inquit uaria fortuã anceps ẜ
mare fuit ut ꝓpius periculo fuerunt qui uicerũt Sapleme
uite il est ꝑ r uon est plena dictoria ubi armatus
hostis superest ꝙͣꝙͣ et si hunt oppresseris aliĩ renascentur
quasdam mt nempẽ uictorias seu sementẽ dicas esse belloꝵ
sit odia ferro touta repululãt densantur ⁊i rẽduum inr aitiẽ
ledeut bellatores nõ ut fortassis ymaginatio olim ueher¬
mens t Cassio a cesi hostis ymagriẽ supremo illo suo diẽ
obiuã dedit tan tremendo aispectu ut audacissimũ noũ
qui uiuẽtem illum nõ tumuertit de functi sp̃es in fugam uer¬
teret sed ut pro uno multi redditi ueris manibus uerum
ferrum moileat in illos qui uicisse uidebantur Gaudoici pã
securus sine hoste sums fa ͦ Etulte dũ erũt homies noni

Expanded text:
roga. Magne victorie sors fuit. Vix potest magna vicroga. Magne victorie sors fuit. Vix potest magna victoria parvo pretio constare; de bello omnium maximo omnium maximus historicus dum ageret, “adeo” inquit “varia fortuna ancepsque Mars fuit, ut propius periculo fuerint qui vicerunt”. Plene vici. Non est plena victoria, ubi armatus hostis superest, quanquam etsi hunc oppresseris alii renascentur; quasdam nempe victorias ceu sementem dicas esse bellorum: sic odia ferro truncata repullulant densanturque et redivivi in aciem redeunt bellatores, non ut fortassis imaginatio vehemens olim Cassio a se cesi hostis imaginem supremo illo suo die obviam dedit, tam tremendo aspectu, ut audacissimum virum qui viventem illum non timuerat, defuncti species in fugam verteret, sed ita ut pro uno multi redditi, veris manibus verum ferrum moveant in illos qui vicisse videbantur. Vici, iam securus sine hoste sum. Stulte, dum erunt homines, non
Abbreviated transcription (Latin):
coudelitas furor rabies hii sũt em̃ untorie comites
et unctorũ hostes nuisibiles et horrendi a quibus se¬
pe clarissimi uictores turpissime uicti sũt Gae ueci¬
Ra Nondũ te uocat ad caltulum fort̾ila longa et ꝑplexa roñ
series creditrix uiolenta et ꝑtinax cũ qua tibi ñiquoq nere¬
m multum restat mutuũ rẽpostere solita est magnotũ feno¬
repaagus peelio uici Ra uictor prelio sepe uictus est bello¬
Ma uiti aute Ra Quotiens uicere carthagmẽses quotiens
galli gentes ꝙ alie quotiens uicti autem sũt romam sed sp.¬
tandus est rexũ fuis earũ maxime que uoluũtur et stare
nẽsant  uici certa Ra ͨ Et si certus belli exitur adhut cue¬
tus est dubuis et de letis tristia et leta de toistibus crũpũt¬
Ge urragna uictorĩa quesiui rã uil tã magnũ ut nõ ninio
queri possit est ubi plus uulnerũ ac funẽxũ untoriosa
paos computat si nõ credis xexxen atq thẽmo pylas inter¬

Expanded text:
crudelitas, furor, rabies. Hi sunt enim victorie comites et victorum hostes invisibiles et horrendi, a quibus sepe clarissimi victores turpissime victi sunt. Vici. Nondum te vocat ad calculum fortuna, longa et perplexa rationum series, creditrix violenta et pertinax, cum qua tibi nunc quoque negotii multum restat: mutuum reposcere solita est magno cum fenore. Magno prelio vici. Victor prelio sepe victus est bello. Vici autem. Quotiens vicere Carthaginenses, quotiens Galli gentesque alie? Quotiens autem victi sunt Romani? Sed spectandus est rerum finis, earum maxime que volvuntur et stare nesciunt. Vici certe. Etsi certus belli exitus, adhuc eventus est dubius; et de letis tristia et leta de tristibus erumpunt. Magnam victoriam quesivi. Nil tam magnum ut non nimio queri possit: est ubi plus vulnerum ac funerum victoriosa pars computat; si non credis, Xerxem atque Thermopylas inter
Abbreviated transcription (Latin):
eret a quo seipm̃ accepisse et eternã gloriã accepturũ crederet ⁊qui
peiqͥ et mille alios taieam euisdem xpiane fidei sacris mcia¬
ci. et in cadẽ urbe reministerẽt pati possent. aut pͥmus in his¬
pamia ꝙ multis ante seuilis fluctuãtẽ nominis sui maiesta¬
te cõposuit aut secũdi in affrica quã tributaria alter fecit
alter euertit aut tertius sub artho et per oriente ubi tot colla
regũ unieulis mexiut yp̃i sui nonien esse contemprũ. Si eĩ
pro terrena patria uere fidei luce carentes tanta sũt ausi q̃d
non ausunos xp̃ro duce feliiter crediderim pro eterna ilr̃i at
duces clarissimi hominũ in thalamo leonibus fortiores in cã¬
po ceruis tinidiores ora uirilia muliebribus ammis dehonestãt
ad nocturna bella promptissimi nbelles ad reliqua et ad ml
aliud̃ aĩosi ꝙͣ ad luxuris uirtutis q odiũ quos iitari neq̃ut¬

Expanded text:
eret, a quo se spiritum accepisse et eternam gloriam accepturum crederet, qui eret, a quo se spiritum accepisse et eternam gloriam accepturum crederet, qui peius, ut mille alios taceam, eiusdem cristiane fidei sacris initiati et in eadem urbe reviviscerent, pati possent, aut primus in Hispania, quam multis ante seculis fluctuantem nominis sui maiestate composuit, aut secundus in Africa, quam tributariam alter fecit, alter evertit, aut tertius sub artho et per orientem, ubi tot colla regum vinculis innexuit, Cristi sui nomen esse contemptui? Si enim pro terrena patria, vere fidei luce carentes, tanta sunt ausi, quid non ausuros Cristo duce feliciter crediderim pro eterna? Nostri autem duces elatissimi hominum, in thalamo leonibus fortiores, in campo cervis timidiores, ora virilia muliebribus animis dehonestant; ad nocturna bella promptissimi, imbelles ad reliqua, et ad nil aliud animosi quam ad luxurie studium virtutisque odium, quos imitari nequ
Abbreviated transcription (Latin):
sit consulcũ. O uere gratuita dei dona. dic eñ quãdo et estu-
doloris et feruore ammi rapior et audax dolor et indignatio
loquax est et optima materia querelarũ incidit. Dic pater
libet eñ pertũctari. Si hodie uelius cesar ab inferis remearet
ammũ illũ potentiã  suã referẽs rome h est in patria sua
uiuens. ut haũd dubie faceret xp̃i nomẽ agnosceret. diiuis
ne passurũ credimꝰ. ꝙ egiptius latro et pellusian tam mollis
turba canopi ut aut ille non dicã iherosolemã et uidc̃a aut
syriam. sed ipãm egiptũ atq alexandriã possideret dũ me¬
miuisset olim se non tirãno impĩo sed legitimo quidem regi
regni simul et conuigem et uitã abstulisse. terrasq illas ut
cleopatre do no daret suo periculo domuisse. non q̃ro qͣnd iuste
egerit sed amimi uim atq acrimoniã illam miror ac antĩam
temporibus nr̃is dico. ꝙͣ facile eñ fidelis esfcũs xp̃o suũ restitu¬

Expanded text:
sit consultum! O vere gratuita Dei dona! Dic enim — quando et estu sit consultum! O vere gratuita Dei dona! Dic enim — quando et estu doloris et fervore animi rapior, et audax dolor, et indignatio loquax est, et opima materia querelarum incidit , dic pater, libet equidem percuntari: si hodie Iulius Cesar ab inferis remearet, animum illum potentiamque suam referens, et Rome, hoc est in patria sua vivens, ut hauddubie faceret, Cristi nomen agnosceret, diutius ne passurum credimus, quod egiptius latro «et Pelusiaci tam mollis turba Canopi», ut ait ille, non dicam Ierosolimam et Iudeam et Syriam, sed ipsam Egiptum atque Alexandriam possideret, dum meminisset olim se, non tyranno impio sed legitimo quidem regi regnum simul et coniugem et vitam abstulisse, terrasque illas ut Cleopatre dono daret suo periculo domuisse? Non quero quam id iuste egerit, sed animi vim et acrimoniam illam miror ac necessariam temporibus nostris dico. Quam facile enim fidelis effectus Cristo suum restitu
Abbreviated transcription (Latin):
toua bia hnna cuis lle pars est ab hosibus Sda possidoniat aa re¬
gnit̃./ ea nostris principibus Rei publite cura est. Sit aliena concu¬
piscimꝰ ut nostra perdamꝰ. sed in aliis qui dẽ facile meip̃m sileu¬
tio aut oblioie cousoler. Tibi dicam perdita ac deserta iherusa¬
lem. hoc uulnus assidue recens in oculis et in fronte gestamꝰ
hoc cegi dissimilariq millatenus potest aliꝙͣto faciluis dampͥ.
sarcina fermiꝰ ꝙͣ pudoris. Ceterũ hec salutis spes hoc studiũ glo¬
rie sic calcantur sacra mẽbrisq languentibꝰ. nr̃m caput ĩpue
ab egiptiaco cane discerpitur. et insultãt pedes impni sauctua¬
rio ihesu xp̃i. Eodem ip̃o ꝓpter nr̃m dedetus uel suas iuirlas patiẽ¬
tes. uel ut dictũ est forsan occultius uindiceate. Et est in tot
tam publicis malis quisꝙͣ. qui uetorũ romanorũ glorie detͥhere
talibusq mẽdaciis suũ os inquinare audeat. O uos prorsus
iudignos quibus tanto celꝯ feruore tam nullis õmno meritis

Expanded text:
tota Bitunica, cuius illa pars est, ab hostibus fidei possidentur. Ita regimur, ea nostris principibus rei publice cura est, sic aliena concupiscimus, ut nostra perdamus. Sed in aliis facili meipsum silencio aut oblivione consoler; tibi, quid dicam, perdita aut deserta Jherusalem? hoc vulnus assidue recens in oculis et in fronte gestamus, hoc tegi dissimularique nullatenus potest, aliquantoque facilius dampni sarcinam ferimus quam pudoris. Ceterum hec salutis spes, hoc studium glorie sic calcantur, sacramenta membrisque languentibus nostrum caput imprime nunc ab Egipciaco cane discerpitur et insultant pedes impii sanctuario Jesu Christi eodem ipso propter nostrum dedecus vel sui iniurias paciete, vel, ut dictum est, forsan occultius vindicante. Et est in tot tam publicis malis quisquam, qui veterum Romanorum glorie detrahere, talibusque mendaciis suum os inquinare audeat! O nos prorsus indignos, quibus tanto celi favore tam nullis omnino meritis
Abbreviated transcription (Latin):
origo tamen gent antiquior uelitrina est gaio alĩtias ues¬
pasiono autẽ uici incogniti reatum cont. uo larisseam fama
uuulgauit catides et peleũ a scłis fustum nome atq huile qd
philippus texerat alexander ad celum tulit nõ satis est cuibꝰ
obscuritatem prĩe nõ nocere nnsi cuũũ claritas patrie profit
asilem ignobilem atq opus pastorĩ roma fuit que nõ ante
claresceret ꝙͣres illam geste et suarũ uiptus tiuium excelles
illustrasses Doͬ Obscure prĩe sum addectus Ra ͦ lum̃e uireut

Expanded text:
origo tamen gentis antiquior Veliterna est. Gaio Antias, Vesorigo tamen gentis antiquior Veliterna est. Gaio Antias, Vespasiano autem vici incogniti Reatini: contra vero Larisseam famam vulgavit Eacides, et Pelleum a seculis fuscum nomen atque humile, quod Philippus erexerat, Alexander ad celum tulit. Non satis est civibus obscuritatem patrie non nocere, nisi civium claritas patrie prosit. Asylum ignobile atque opus pastorium Roma fuit, que non ante claresceret, quam res illam geste et suorum virtus excellens civium illustrasset. Obscure patrie sum addictus. Lumen virtut
Abbreviated transcription (Latin):
exuiidantq tibis forum nõ piopuree clamides ureotũ ho-¬
stes nirus cultoͬbus nõ fascus non delitie nõ uoluptas sed
uirtus sola nobilitat gescarum rerrm fanta ꝙͣ uiri pdouĩt Ntõ
muridor parui municipni cuus sum taᵒ Nescis hiartẽ puneĩ¬
sicham democritei abderidẽ aristotilem scagiritem theophastrũ
lesbiũ tulliũ arꝑmate chous egei maris breuis insula et poetã
nõ ignobilem philitem tulit et medicorũ prem et scoiptorit
at p̾utorũ principem ypocratem s. et phidĩa et apellem ut
intelligi possit ingeniorũ magnitudini locorũ angustias non
obscore Dõ Ignobilis est patria Ra Nobilitare tũ illam pro ui¬
rili parte si uelis potes cum te illa facero possit ignobilem Nec
mĩme quidem pompilio ad romanũ regnũ nec septiõ secens
ad imperiũ obstitis soli natalis huilitas Sĩmo homimiũ au¬
gusto et si retens romana quia ip̃e s. in palatio notus sit

Expanded text:
exundansque cibis forum, non purpuree chlamydes virorum, oexundansque cibis forum, non purpuree chlamydes virorum, osteque miris cultibus, non fastus, non delitie, non voluptates, sed virtus sola nobilitat, gestarumque rerum fama, quam viri pariunt, non muri. Parvi municipii civis sum. Nescis Biantem PrienScytham, Democritum Abderitem, Aristotelem Stagyritem, Theophrastum Lesbium, Tullium Arpinatem? Chous Egei maris brevis insula, et poetam non ignobilem Philitem tulit, et medicorum patrem, et sculptorum ac pictorum principes, Hippocratem scilicet et Phidiam et Apellem, ut intelligi possit ingeniorum magnitudini locorum angustias non obstare. Ignobilis est patria. Nobilitare tu illam pro virili parte si velis, potes, cum te illa facere non possit ignobilem. Nec Nume quidem Pompilio ad Romanum regnum, nec Septimio Severo ad imperium obstitit soli natalis humilitas. Summo hominum Augusto, etsi recens Romana, quia ipse scilicet in palatio natus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
Snobilis patoie auis sum Raᵈ Esto tu nobilis nã
il uetat nichil cũ pr̃ie nobilitate tua nobilitas
iuptũ habet eo ͬ parue uibis incola sum Roͦet
magne urbes ꝑuos cues habent ym̃o fere ex hiis constãt
et pcrouie magnos quosdarn habutre quin in siliur abiectus.
a mutoitus romulus urbiũ dñ regmã uebem rom̃ã qdid ͭ
quã euertere uoluit in magnge urbe penitus catilina doᵗ . In
epigna patyia natus sum Ia ͦ Magnificare illã stude nichil
eque ciulitates amplificat ut ciuium uirtus ac gloria qui
sioc edificiis aut fert ilitate melius atq opibus fieriputat
fallitur ut singulos uiros sic et urbes et regna el uupia
nõ uetustas/ nõ tuores at menia non platet nõ palatia ac
tempsa marmorea nõ statue non pitture nõ as auxũ nõ
genu no campi fegionsi et classium ꝑlem portus Ron ꝑe¬
gomis referta meocibus emptoria et lucoi amore eqior de
suscatum nõ postremo ciuium forma uel nũꝰ noͣ aru copia

Expanded text:
nobilis patrie civis sum. Esto tu nobilis; nam nil vetat: nichil cum patrie nobilitate tua nobilitas mixtum habet. Parve urbis incola sum. Et magne urbes parvos cives habent, immo fere ex his constant, et parve magnos quosdam habuere. Quin in silvis abiectus ac nutritus Romulus, omnium urbium reginam urbem Romam condidit, quam evertere voluit, in maxima urbe genitus, Catilina. In exigua patria natus sum. Magnificare illam stude: nichil eque civitates amplificat, ut civium virtus ac gloria. Qui hoc edificiis aut fertilitate melius atque opibus fieri putat, fallitur: ut singulos viros, sic et urbes et regna et imperia, non vetustas, non turres ac menia, non platee, non palatia ac templa marmorea, non statue, non picture, non aurum, non gemme, non campi legionum, et classium pleni portus, non peregrinis referta mercibus emporia, et lucri amore equor omne sulcatum, non postremo civium forma vel numerus, non rerum copia
Abbreviated transcription (Latin):
bom erit, ut uel parua luce clarissinius uidears sit uel illa
clarum te faciet uel tu illam To. humilis prĩe habitator
sum ra. Esto et tu huilis habitator q tui aĩus huilis sit̃ ha¬
bes publice mins exemplum ne te indo latius exendas nisi
hñs hñ quasi tibi uixtus alas fecerit hñs cñ uti licctũ usõq
feliciter ꝙ̃ plures mõ diximꝰ pr̃om̃ morͣlis hoc saltem in sole¬
tie frentum tene quidam de sola prie nobilitate superbĩt
tultum genus De originis obscuritate Caͫ hͭ dolor

Expanded text:
t vel parva luce clarissimus videare: sic vel illa te clarum faciet, vel tu illam. Humilis patrie habitator sum. Esto et tu humilis habitatorque tui animus humilis sit. Habes publice matris exemplum, ne te nido latius extendas, nisi his tantum quas tibi virtus alas fecerit: his enim uti licitum, usosque feliciter complures modo diximus. Proinde mortalis hoc saltem insolentie frenum tene: quidam de sola patrie nobilitate superbiunt, stultum genus. 5 DE ORIGINIS OBSCURITATE Obscur
Abbreviated transcription (Latin):
Auombus affluo Raᵒ. Ex illoꝵ candis argi otulos repetiisse
consiliũ fuerit ne pedibus noceat notissima tegularũ
pestis Gau pauones multos habes Raᵈ. Auẽ uisũ pultra
non inficior atq amenã sed hec uoluptas oculod̃ ml¬
quẽti qule pareat / nec aliena nec ura incõmod̾a cogitat / obliti
hanc uiyis olim fortissims solratudinẽ. nõ fuisse quando nicane
pans pistos opdet Uolures tute ciãt et preter penas nechib uo pe¬

Expanded text:
ffluo. Ex illorum caudis Argi oculos repetisse consilium fuerit, ne pedibus noceat notissima tegularum pestis. Pavones multos habeo. Avem visu pulchram, non inficior, atque amenam; sed hec voluptas oculorum mulnquenti gule pareatis, nec aliena nec vestra incommoda cogitatis, obliti hanc viris olim fortissimis sollicitudinem non fuisse, quando intacti pisces et fere et volucres tute erant et preter pennas n
Abbreviated transcription (Latin):
gius en docto grauiq uiro dignus fletus qui nec sui temporis bella
domestita neq p̃scriptiones ac ciuũ morte flesse legitur nec tã¬
nẽse si suu intempꝰ incidiss fleturus fu̾it runa murene obitũ
fleuit tanta hec lertas facit ut nmori uenia debeatur añtone etas.
Ut baulos id erat uille nome iꝑĩs baianis in fuibus multos spec¬
tabili nouitate ꝯtraheret fuerĩt et uiaria tocteauũ et alie pis¬
ciũ uanitates atꝙ in pͥmib lupus tibermus: nt duos p̃upue põtes:

Expanded text:
gius, en docto gravique viro dignus fletus! Qui nec sui temporis bella gius, en docto gravique viro dignus fletus! Qui nec sui temporis bella domestica neque proscriptiones ac civium mortes flevisse legitur nec Cannensem, si suum in tempus incidisset, fleturus fuerit ruinam, murene obitum flevit. Tanta hec levitas facit, ut iuniori venia debeatur Antonie — etas aut Baulos — id erat ville nomen, ipsis Baianis in finibus — multos spectaculi novitate contraheret. Fuerunt et vivaria cochlearum et alie piscium vanitates atque in primis lupus tiberinus, inter duos precipue pontes
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmisso quã obrem magnus pompeius ut qui nõ uiuaria se impia
cogitaret haud illepide hũc lucullũ xxexem togatũ hoc est mõtũ
effossore ñĩtupabat Quid de aliis murenarũ uiuaria pͥmus se¬
ci chiorus quidã nescio quis nã cũ om̃ibus murenis suis adhut
male nostitur quaꝵ illi tanta copia fuit ut carũ sex imlibus tru¬
phalem cena uilni cesaris adornaret et hit quoqe suõe muta tores
habuit nominatim hortesiũ oratore de quo sup̃diximꝰ ridũ qui
molli nũꝙͣ de fuit exemplo ita ur̃e lr̃e sepe nichil detrahiut insã¬
nie Nos nũꝙͣ uero quod mireris aditũt dũ lice̾ sibi oña extimãt
qui lras didicerũt et multa sibi arrogat que sune bõis nõ audecet
et hic ne uniariũ habuisse dẽ baiani totus in lictore ibi it̾ cetos
pisces sit murenã una dilexisse ut exemĩta luxerit en amor egre¬

Expanded text:
immisso. Quam ob rem magnus Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia immisso. Quam ob rem magnus Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia cogitaret, haud illepide hunc Lucullum Xerxem togatum, hoc est montium effossorem nuncupabat. Quid de aliis? Murenarum vivaria primus fecit C. Hirrius quidam nescio quis; nam cum omnibus murenis suis adhuc male noscitur, quarum illa copia tanta fuit, ut earum sex milibus triumphalem cenam Iulii Cesaris adornaret. Et hic quoque suos imitatores habuit, nominatim Hortensium oratorem, de quo supra diximus, virum qui nunquam molli defuit exemplo. Ita vestre litere sepe nichil detrahunt insanie, nonnunquam vero, quod mireris, adiciunt, dum licere sibi omnia existimant qui literas didicerunt et multa sibi arrogant que sine literis non auderent. Et hic ergo vivarium habuisse dicitur Baiani tractus in litore ibique inter ceteros pisces sic murenam unam dilexisse, ut extinctam luxerit. En amor egre