comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dus bone intȩ: de quo õs in ista con¬
ẽẽ ñ possit. Quis enĩ iuste querit᷑
de homine. qui nemmi male uult.
& quib potest fidelit̾ consulit. nec
contra cuiꝰquã iniurias tenet libi¬
dinẽ uindicandi. ut ueracit̾ dicat
sic̃ & nos dimittimus debitoribus
nr̃is: re tn eo ipso qͦd uerũ dicit di¬
mitte sic̃ &e nos dimittimus. sine pec¬
cato se ñ ẽẽ declarat: ᷤ Inde ẽ qͦd di¬
cit. nichil iniquũ erat᷑ in manib
meis: s oracio mea munda. Hinc
ñ inuste petebat: qͥ ueracit̾ dabat.
Et qͦd dicit de dño: multas enĩ con¬
triciones meas fecit sine causa. Non
ait nulla fecit cũ causa: s multas
sine causa. Non enĩ ꝓpter multa pec¬
cata eius factȩ st̃ ei multȩ contͥtio¬
nes. s ꝓpter ꝓbationẽ patientiȩ.
Nam ꝓpter peccata sine quib ut
alibi confitetur ñ fuit: pauciora
se pati debuisse iudicat. Itẽ qͦd di-¬
cit uias eius custodim: & ñ decli¬

Expanded text:
dus bonae uitae, de quo etiam in ista hudus bonae uitae, de quo etiam in ista huesse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusquam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declarat. Inde est quod dicit: nihil iniquum erat in manibus meis, sed oratio mea munda. hinc non iniuste petebat, qui ueraciter dabat. Et quod dicit de domino: multas enim contritiones meas fecit sine causa, non ait: nullas fecit cum causa, sed multas sine causa. non enim propter multa peccata eius factae sunt ei multae contritiones, sed propter probationem patientiae. nam propter peccata, sine quibus, ut alibi confitetur, non fuit, pauciora se pati debuisse iudicat. Item quod dicit: uias enim eius custodiui et non decli
Abbreviated transcription (Latin):
aimus sum iudicio meo: &e scio quia
iustus inuemiar. Hoc enĩ ẽ iudiciũ:
de quo alibi dicit᷑. Et educet ue¬
lud lumen iusticiã fuã. & iudiciũ
suũ uelud meridiẽ. Deniq ñ dicit
ibi sum: s ꝓximus sum. Qͦd si iu¬
diciũ suũ illud intelligi uoliit.
ñ quo ipse iudicabit. s quo in fi-¬
ne iudicandus est. iusti in illo ui¬
dicio inuenient᷑ om̃s qui ñ falla-¬
cit᷑ dicunt. dimitte nobis debita
nr̃a. sicut & nos dimittimꝰ debito¬
rib nr̃is. Per hanc enĩ dimissionẽ
iusti inuenient᷑: eo qͦd ea quȩ hic
habebant peccata elemosinis de¬
mosinas: ce erce om̃a munda st̃ uo¬
bis. Deniq hoc dicetur nustis: in
regnũ ꝓmissum ituris. Esuriui
enĩ. c& dedistis mͥ manducare: & ce¬
tera eiusmodi. S aliud ẽ ẽẽ sine
peccato. qͦd de solo in hac uita uni¬
genito dictũ ẽ. aliud ẽe sine quere¬
la: qͦd de multis nistis etiã in hac
uita dici potuit. q̃m ẽ quid̃a mo¬

Expanded text:
roximus sum iudicio meo, et scio quia roximus sum iudicio meo, et scio quia iustus inueniar. hoc enim est iudicium, de quo alibi dicitur: et educet uelut lumen iustitiam tuam et iudicium tuum uelut meridiem. denique non dixit: ibi sum, sed: proximus sum. quodsi iudicium suum illud intellegi uoluit, non quo ipse iudicabit, sed quo in fine iudicandus est, iusti in illo iudicio inuenientur omnes qui non fallaciter dicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. per hanc enim dimissionem iusti inuenientur et quod ea quae hic habebant peccata elemosynis mosynas, et ecce omnia munda sunt uobis. denique hoc dicetur iustis in regnum promissum ituris: esurii enim, et dedistis mihi manducare et cetera huius modi. sed aliud est esse sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam mo
Abbreviated transcription (Latin):
cin plus dando quã oportet. igno¬
rant iusticiã d̃i. Que tam̃ caritas
tr ꝑfecta erit: cũ penalis timor oĩs
abĩcesserit. Post hec ꝓposuit testi¬
monia que contͣ eos dici solent.
nec ea soluit: s cõmemorando qͣ¬
si contraria questiones artius illi-¬
gauit. Ait enĩ. Testimonia serip-¬
turarũ ediu̾so ponenda st̃: his qͥ
arbitrii libertatẽ. uł ñ peccandi
possibilitatẽ. imꝑite ex istimant
se seripturarũ auctoritate posse
destruere. Obicere enĩ solent inqͥt.
qͦd sc̃s iob dixerit quis mundus ẽ
a peccato:. nec infans cuiꝰ ẽ uniꝰ diei
uita suꝑ terrã. Deinde quasi respõ¬
det hinc testimonio aliis testimo¬
niis qͦd ipse iob dixerit. iustus enĩ
uir & sine querela. factus sũ in de¬
risũ: non intelligens posse dici ho-¬
minẽ iustũ. qui ꝑfectioni iusticiȩ
plurimũ accessit. ita ut ei ꝓximꝰ
fieret: qͦd multos etiã in hac inta
potuisse in qua ex fide iiuit᷑. ñ ne-
iste conseqͥnt᷑ adiunxeit ab eodem

Expanded text:
cui plus dando quam oportet ignorant iustitiam dei: quae tamen caritas tunc perfecta erit, cum poenalis timor omnis abscesserit. Post haec proposuit testimonia, quae contra eos dici solent, nec ea soluit, sed commemorando quasi contraria quaestiones artius inligauit. ait enim: \'testimonia scripturarum, quae e diuerso ponenda sunt his qui arbitrii libertatem uel non peccandi possibilitatem inperite existimant se scripturarum auctoritate posse destruere. obicere enim solent\', inquit, quod sanctus Iob dixerit: quis mundus est a peccato? nec infans, cuius est unius diei uita super terram\'. deinde quasi respondet huic testimonio aliis testimoniis, quod ipse Iob dixerit: iustus enim uir et sine querella factus sum in derisu, non intellegens posse dici hominem iustum, qui perfectioni iustitiae plurimum accessit, ita ut ei proximus fieret: quod multos etiam in hac uita potuisse, in qua ex fide uiuitur, non negaiste consequenter adiunxit ab eodem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m ñ uistificabit᷑ in conspectu tuo
om̃is uiuens. Iudiciũ timet. qͥa mi¬
scdĩam desiderat. quȩ suꝑ ex altat
iudicio. Hoc ẽ enĩ ne int̾res in ui¬
diciũ cũ seruo tuo: no li me iudi¬
care scdm te. qͥ es sine peccato.
qͣm ñ iustificabitur in conspectu
tuo om̃is uiuens. Qͦd de hac ui

Expanded text:
quoniam non iustificabitur in conspectu tuo quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. iudicium timet, quia misericordiam desiderat, quae superexsultat iudicio. hoc est enim ne intres in iudicium cum seruo tuo: \'noli me iudicare secundum te, qui es sine peccato\', quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens, quod de
Abbreviated transcription (Latin):
minib accepto in epła ad hebre¬
os dicit᷑: etiam ꝓ suis peccatis uti¬
q hostias offerebat. Q uomͦ aũ in¬
telligendũ sit qͦd dicit᷑ sine quere¬
la: lam supͣ satis qͣntum oꝑinor
ẽ ut hoc simus: si immacłati in tel¬
ligendi st̃. qui om̃mo sine peccato
sunt :  Si autẽ immacłati st̃ qui
st̾ sine crimine: etiã in hac uita
fuisse atq ẽẽ negare ñ possumus:
qͥa ñ ido sine ullo peccato ẽ aliquiᷤ:
qͣm ñ habet macłam criminis. Un¬
de & apłs cũ ministros eligeret
ordinandos: ñ ait. siquis sine pec¬
cato. qͦd inueniri ñ posset: s ait
siquis sine crimine. qͦd utiq pos¬
set. Nec tn iste ostendit. quẽadmo
dũ scdm̃ suã causã debeamꝰ acci-¬
ꝑe qͦd seriptũ ẽ: qm̃ ñ iustificabit᷑
in conspectu tuo om̃is inuens. aꝑ¬
ta quippe sententia ẽ. de suꝑiori
uersu illustrius declarata: ne in¬
tres inqͥt in iudiciũ cũ seruo tuo:

Expanded text:
minibus accepto in epistula ad Hebraeminibus accepto in epistula ad Hebraeos dicitur, etiam pro suis peccatis utique hostias offerebat. quomodo autem intellegendum sit quod dicitur sine querella, iam supra satis, quantum opinor, gitur, ut hoc simus, si inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita fuisse atque esse negare non possumus, quia non ideo sine ullo peccato est aliquis, quoniam non habet maculam criminis. unde et apostolus cum ministros eligeret ordinandos, non ait: si quis sine peccato — quod inuenire non posset — sed ait: si quis sine crimine, quod utique possetuam causam debeamus accipere quod scriptum est: quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. aperta quippe sententia est de superiore uersu inlustrius declarata. ne intres, inquit, in iudicium cum seruo tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ similis ei quisquã in terris: ho
sine querela uerus dei cultor: ab¬
stinens se ab om̃i malo. Unde iã
suꝑius disseruimꝰ. Nec tñ osten¬
dit̾ nobis iste. quomͦ & iob si hec
uerba ita intelligenda st̃ sine ul¬
lo peccato fuerit in terra. & uerũ
sit qͦd scriptũ ẽẽ dixit: ñ ẽ homo
iustus in terra qui faciat bonum
q ñ peccet. Item dicunt inqͥt: qͥa
ñ iusti ficabitur in conspectu tuo
om̃is uiuens. Et hinc testimonio
quasi respondit ad nichil aliud.
nisi ut scripturȩ sc̃e int̾ se litiga¬
re uideant᷑: quarũ concordiã nos
debemus ostendere. Ait enĩ quib
respondendũ ẽ qͦd de sc̃o racharia¬
& elrrabeth euangłista testat᷑ di¬
cens. erant autẽ racharias & elira¬
bet uacor eius iusti in conspectu
dñi. & incedentes in om̃ib manda¬
tis ce iustificationib dñi sine que¬
rela: qui iusti ambo utiq legerant
int̃ ipsa mandata. quẽ ad modum
sua peccata mundarent. Na za¬
charias qͦd de om̃i sac̃dote ex ho¬

Expanded text:
ei similis quisquam in terris, homo sine querella, uerus, dei cultor, abstinens se ab omni malo. unde iam superius disseruimus. nec tamen iste ostendit nobis quomodo et Iob, si haec uerba ita intellegenda sunt, sine ullo peccato fuerit in terra et uerum sit quod scriptum esse dixit: non est homo iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet. \'Item dicunt\', inquit, \'quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens\', et huic testimonio quasi respondit ad nihil aliud, nisi ut scripturae sanctae se litigare uideantur, quarum concordiam nos debemus ostendere. ait enim: \'quibus respondendum est, quod de sancto Zacharia euangelista testatur dicens: erant autem Zacharias et Elisabeth uxor eius iusti ambo in conspectu domini et incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querella\'. qui iusti ambo utique legerant inter ipsa mandata, quemadmodum sua peccata mundarent. nam Zacharias, quod de omni sacerdote ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cicatrix currere dicit᷑. q̃n b̃n
uulnus diligent̃q curat᷑: ut omni
ex parte ꝑfecti. sine ulla simus omi-¬
no infirmitate peccati: qͣd ñ solũ
uult d̾s: uerũetiã ut impleat᷑ fa-¬
cit atq adiuuat: & hoc nobiscũ a

Expanded text:
etiam cicatrix currere dicitur, quando bene etiam cicatrix currere dicitur, quando bene uulnus diligenterque curatur omni ex parte perfecti sine ulla simus omnino infirmitate peccati, quod non solum uult deus, uerum etiam ut impleatur facit atque adiuuat. et h
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inqͥt. Si uult d̾s: potest. Uult
enĩ ds̃. Ergo potest. Itẽ ait. Siqͥs
cogitatione delinquat: responden¬
du ẽ. Si uult d̾s: potest. U ult enĩ
d̾s. Ergo potest. Uidete quẽadmo¬
dũ noluit dicere. si ds adiuuet po¬
test:: emn dicit᷑. aduitor meus esto
ne derelinquas me: ñ utiq ad cor¬
poralia bona capescenda &e mala
cauenda: s ad gerenda ꝑficiend̾ã¬
q iusticiã: ꝓpter qͦd dicimus. ne noᷤᷤ
inferas in temptationẽ: s libera
nos a malo. Nec adiuuat᷑: nͥ qui os
ipse aliqͥd agit. Adiuuat᷑ autẽ si
inuocat: si credit: si scđd̾m ꝓpositũ
uocatus ẽ. Qm quos ante p̾scuit.
& p̃destinauit conformes imagi¬
nis filii sui. ut sit ipse pͥmogenitꝰ
in multis fr̃ib. Quos autẽ p̃desti-
naiit: illos & uocauit. Quos au
uocauit: illos & iustificauit. Quoᷤ
au iustificauit. illos & glorificauit.
Currimus gͦ cũ ꝓficimus: dũ sani¬
tas nr̃a in ꝓficiẽntib currit: sic ut

Expanded text:
est\', inquit, \'si uult deus, potest; uult est\', inquit, \'si uult deus, potest; uult enim deus, ergo potest\'. item ait: si quis cogitatione delinquat? respondendum est: si uult deus, potest; uult enim deus, ergo potest\'. uidete quemadmodum noluerit dicere: si deus adiuuet, potest, cui dicitur: adiutor meus esto, ne derelinquas me, non utique ad corporalia bona capessenda et mala cauenda, sed ad gerendam perficiendamque iustitiam. propter quod dicimus: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo. nec adiuuatur, nisi qui et ipse aliquid agit; adiuuatur autem, inuocat, si credit, si secundum propositum uocatus est, quoniam quos ante praesciuit, et praedestinauit conformes imaginis filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus: qunauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. currimus ergo, cum proficimus, dum sanitas nostra in proficientibus currit — sicut
Abbreviated transcription (Latin):
torẽq reqͥreret: atq ita eũ timorle¬
gis huimilẽ factũ. tanqͣm pedagogiis
ad fide grãmq ꝑduceret. Item.
Multiplicatis infirmitatib postea
accelerauert̃. Q uib sanandis opor¬
tune xep̃c aduenit: in euiꝰ gr̃am eti¬
am iusti antiqͥ credidert̃. eade ip¬
sa gr̃a eiꝰ adniti ut gaudentes eũ
p̃noscerent. & quid̃a etiã p̃nunci¬
arent ẽẽ uenturũ :uł in illo popło
isrl̾ sicut moyses. & iesunaue ce
samuhel. & cdauid & cet̃i tales: uł
extra ipsũ popłm sic̃ iob: uł ante
ipsũ popłm sicut abraħ̾a. sicut noe.
& quicũq alii st̃. quos uł cõmemo¬
rat uł tacet scriptura diuma. Unꝰ
ẽ ds. & unus ẽ mediator di & ho¬
nemo a condenatione liberat᷑: si¬
ue quã tͣait ex illo in quo om̃s
peccauer̃t: siue quã postea suis
iniquitatib addidit. Q uale ẽ aũ
qͦd iste posint in extremo: siquis
dixerit. potest fieri ut homo uł
in uerbo ñ peccet: respondendũ

Expanded text:
toremque requireret atque ita eum timor letoremque requireret atque ita eum timor legis humilem factum tamquam paedagogus ad fidem gratiamque perduceret. ita multiplicatis infirmitatibus postea accelerauerunt, quibus sanandis oportune Christus aduenit. in cuius gratiam etiam iusti antiqui crediderunt eadem ipsa gratia eius adiuti, ut gaudentes eum praenoscerent et quidam etiam praenuntiarent esse uenturum, uel in illo populo Israel, sicut Moyses et Iesus Naue et Samuhel et Dauid et ceteri tales, uel extra ipsum populum, sicut Iob, uel ante ipsum populum, sicut Abraham, sicut Noe et quicumque alii sunt, quos uel commemorat uel tacet scriptura diuina. unus enim deus et unus mediator dei et honemo a condemnatione liberatur, siue quam traxit ex illo in quo omnes peccauerunt siue quam postea suis iniquitatibus addidit. Quale est autem, quod iste posuit in extremo, si quis dixerit: potest fieri ut homo uel in uerbo non peccet? \'respondendum
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃: s sunt quida ex uobis qui
ñ credunt. Sciebat enĩ iħc qͥ eẽnt¬
credentes: & quis tͣditurus eẽt eũ:
&e dicebat. Propt̾ea dixi uobis qͥa
nemo potest uenire ad me: nͥ fu¬
erit ei datũ a patre meo. Mag¬
nũ autẽ aliqͥd ꝓ sua causa se in¬
uenisse arbitratus ẽ apud ysai¬
am ꝓph̾am: qͥa d̾s dixit. si uolueri¬
tis &e audieritis me. quȩ bona st̃
terrȩ manducabitis. Si autẽ nolu¬
eritis nec audieritis me: gladius
uos comedet: os enĩ dñi locutũ ẽ
hecQ uasi ñ lex tota huimodi con¬
ditionib plena sit: aut ob aliud su¬
ꝑbis p̃cepta ista data st̃. nisi qͥa lex
preuaricationis gr̃a posita ẽ: donee
ueniret semen cui ꝓmissũ ẽ. Un¬
de subintrauit: ut abundaret de¬
lictũ. Et uͥ abundauit delictũ: suꝑ¬
abundauit gr̃a. Id est ut acciperet
homo p̃cepta. suꝑbe de suis uiribꝰ
fidens: in quib deficiens & factus
etiã p̃uaricator. liberatorẽ salua¬

Expanded text:
ta sunt. sed sunt quidam ex uobis qui ta sunt. sed sunt quidam ex uobis qui non credunt. sciebat enim diturus esset eum. et dicebat: propterea dixi uobis, quia nemo potest uenire ad me, nisi fuerit ei datum a patre meo. Magnum autem aliquid pro sua causa se inuenisse arbitratus est apud Esaiam prophetam, quia deus dixit: si uolueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae manducabitis; si autem nolueritis et non audieritis me, gladius uos comedet; os enim domini locutum est haec. quasi non lex tota huius modi condicionibus plena sit aut ob aliud superbis praecepta ista data sunt, nisi quia lex praeuaricationis gratia posita est, donec ueniret semen cui promissum est, unde subintrauit ut abundaret delictum; et ubi abundauit delictum, superabundauit. gratia: id est ut acciperet homo praecepta superbe de suis uiribus fidens, in quibus deficiens et factus etiam praeuaricator liberatorem salua
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ꝓdeẽt eligere uitã. nͥ d̾s eli¬
gendi caritatẽ inspiraret: & electã
habere p̃staret. De quo dictũ est.
qm̃ ira in indignatione eius: & ui¬
ta in uoluntate enis. Aut quia
dictum ẽ si uoles p̃cepta seruabt̃
te: quasi ñ debeat d̾o agere gr̃as.
quia p̾cepta uoluit: qui desertus
om̃i lumine u̾itatis hec uelle ñ
posset. Positis ante hominẽ igne
&e aqua quo uult quidem porri¬
gat manũ: s altior ẽ qui uocat
altius. quã om̃is humana cogita¬
tio. qͣndoqͥdem initiũ corrrigendi
cor fides est: sic̃ scriptũ est. uem
es & ꝑtͣnsies ab initio fidi. Et qͥs¬
q ita eligit bonũ: sic̃ unicuiq
d̾s partitus ẽ mensurã fidĩ. Et
nemo potest ad me uenire ait
pͥnceps fidĩ: nisi pater qͥ misit me
traxerit eũ. Qͦd de fide dictũ ẽe
qua in eũ credit᷑. postea satis eui¬
denter explanat. ubi dicit. uerba
que ego locutꝰ sũ uobis. sp̃s &e ui¬

Expanded text:
aliquid prodesset eligere uitam, nisi deus elialiquid prodesset eligere uitam, nisi deus eligendi caritatem inspiraret et electam habere praestaret, de quo dictum est: quoniam ira in indignatione eius et uita in uoluntate eius; aut quia dictum est: si uoles praecepta, seruabit te, quasi non debeat deo agere gratias, quia praecepta uoluit, qui desertus omni lumine ueritatis haec uelle non posset. positis ante hominem igne et aqua, quo uult quidem porrigit manum, sed altior est qui uocat altius quam omnis humana cogitatio, quandoquidem initium corrigendi cor fides est, sicut scriptum est: uenies et pertransies ab initio fidei, et quisque ita eligit bonum, sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei, et: nemo potest ad me uenire, ait princeps fidei, nisi pater qui misit me traxerit eum. quod de fide dictum esse qua in eum creditur postea satis euidenter explanat, ubi dicit: uerba, quae ego locutus sum uobis, spiritus et ui
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ gemitib: quã meis sermoni-
b Uidete tñ obsecro. quale sit ido
uolenti & currenti miscdiam dei
ñ necessariã. quȩ illũ etiã p̃uenit
ut curreret: qͥa de quoda ait apl̃s
qd uult faciat: ibi ut arbitror. ubi
sequit᷑ & dicit. ñ peccat si nubat:
quasi ꝓ magno habendũ sit uelle
nubere: uͥ de adiutorio diuinȩ mi¬
scdiȩ oꝑosius disputat᷑. Aut uͦ etiã
ibi ꝓdest aliqͥd uelle: insi d̾s ꝓuiden¬
tiã qua gubernat om̃ia. marẽ femi¬
nãq coniungat. Aut qm̃ ad phile¬
monẽ seripsit apłs.ut ñ quasi ex
necessitate bonũ eius eẽt. s uolun¬
tariũ. quasi alit̃ sit uoluntariũ
bonũ: nisi cũ ds oꝑat᷑ in nobis &
uelle &e oꝑari ꝓ bona uoluntate.¬
Aut quia in deut̾onomio scriptũ
ẽ. uitã & mortẽ dedit ante faciẽ
hoĩs. bonũ ce malũ: &s admonint
ut eligeret initã: quasi & ipsa ad¬
monitio ñ de miscdia ueniat: uł¬

Expanded text:
fidelium gemitibus quam sermonibus fidelium gemitibus quam sermonibus meis. Videte tamen, obsecro, quale sit ideo uolenti et currenti misericordiam dei non necessariam, quae illum etiam praeuenit, ut curreret. quia de quodam ait apostolus: quod uult faciat, ibi, ut arbitror, ubi sequitur et dicit: non peccat, nubat — quasi pro magno habendum sit uelle nubere, ubi de adiutorio diuinae misericordiae operosius disputatur, aut uero etiam ibi prodest aliquid uelle, nisi deus prouidentia, qua gubernat omnia, marem feminamque coniungat — aut quoniam ad Philemonem scripsit apostolus: ut non quasi ex necessitate bonum eius esset, sed uoluntarium, quasatur in nobis et velle et operari pro bona voluntate. In Deuteronomio scriptum est: « Vitam et mortem dedit ante faciem hominis, bonum et malum, et admonuit ut eligeret vitam . » Sed et ipsa admonitio de mis
Abbreviated transcription (Latin):
ẏsaiam. Et si uolueritis & audie¬
ritis me: que bona st̃ terrȩ man¬
ducabitis. Si autẽ nolueritis nec
obaudieritis me. gladius uos come¬
det: os enĩ dñi locutũ ẽ hec. Hic
uͦ qͣntũlibet isti obtegant aꝑiunt᷑:
declarant enĩ se contra dĩ grãm ul
miscił̾iam disputare. quã uolumus
impetrare cũ dicimus. fiat uolun¬
tas tua sicut in celo & in terraͥuł
ne nos inferas in tẽptationẽ. s libe¬
ra nos a malo. Ut qͥd enĩ ista oran¬
do tanto gemitu pẽtimus. si uolen¬
tis hominis currentis ñ miseren¬
tis ẽ d̾i÷ ñ qͥa hoc sine uoluntate
nr̃a agitur. s qͥa uoluntas ñ implet
qͦd agit. nisi diuinitꝰ adiuuet᷑:
Hec ẽ fidĩ sanitas. quȩ nos facit
orare: querere ut inueniamus: pe-¬
tere ut accipiamus: pulsare ut a¬
ꝑiat᷑ nobis. Contͣ istam qui dispu¬
tat: contͣ se ipsum claudit ostiũ
miscdĩȩ dei. Nolo plura dicere de
re tanta: qui melius eã cõmitto

Expanded text:
Esaiam: et si uolueritis et audieEsaiam: et si uolueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae manducabitis; si autem nolueritis nec obaudieritis me, gladius uos comedet; os enim domini locutum est haec\'. hic uero, quantumlibet isti obtegant, aperiuntur. declarant enim se contra dei gratiam uel misericordiam disputare, quam uolumus impetrare cum dicimus: fiat uoluntas tua sicut in caelo ita et in terra. uel: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo. ut quid enim ista orando tanto gemitu petimus, si uolentis hominis et currentis, non miserentis est dei? non quia hoc sine uoluntate ra agitur, sed quia uoluntas non implet quod agit, nisi diuinitus adiuuetur. haec est fidei sanitas, quae nos facit orare: quaerere, ut inueniamus, petere, ut accipiamus, pulsare, ut aperiatur nobis. contra istam qui disputat, contra se ipsum claudit ostium misericordiae dei. nolo plura dicere de re tanta, quia melius eam committo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sc̃s ẽ. Sẽificat enĩ se ñ ꝑ se
ipsũ. s credendo in illũ. ce muo¬
cando illu. qui sc̃ificat scõs suos.
cuius scĩficationis ꝑfectio que
nẽ ꝓficit & crescit de die indiẽ:
om̃nis infirmitatis reliquias ab-
faciat. Item inqͥt ad philemonẽ
de onesimo. quẽ ego uoluerã apud
me detinere. ut ꝓ te in ministra¬
ret: ẜ sine consilio tuo nichil uo¬
lui facere: ut ñ quasi ex necessita¬
te bonũ tuũ eẽt. s uoluntarium.
Item in deuteronom io. Uitam &
mortẽ deddit ante faciẽ tuã: bonũ
& malũ. Elige intã: ut uiuas. Itẽ
apud salomonẽ. U̾s ab mitio con¬
stituit hominẽ: & reliqͥt eũ in
manu consilii sui: adiecit ei man¬
data & p̃cepta. Si uoles. p̃cepta
seruabunt te: & in posterũ fidẽ
placitã facere. Apposuit tͥ aquã
& ignẽ. ad quo uis porrige manũ
tuam. Ante hominem bonũ ce
malii : inta ce mors. pauꝑtas ce
honestas a dño deo st̃. Item apud

Expanded text:
ipse sanctus est; sanctificat enim se non per se ipse sanctus est; sanctificat enim se non per se ipsum, sed credendo in illum et inuocando illum qui sanctificat sanctos suos. cuius sanctificationis perfectio, quae nunc proficit et crescit de die in diem, omnes infirmitatis reliquias ablafaciat. \'item\', inquit, \'ad Philemonem de Onesimo: quem ego uolueram apud me detinere, ut pro te mihi ministraret; sed sine consilio tuo nihil uolui facere, ut non quasi ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. item in Deuteronomio: uitam et mortem dedit ante faciem tuam, bonum et malum. elige uitam, ut uiuas. item apud Salomonem: deus ab initio constituit hominem et reliquit eum in manu consilii sui. adiecit ei mandata et praecepta: si uoles praecepta, seruabunt te et in posterum fidem placitam facere. apposuit tibi aquam et ignem; ad quod uis porrige manum tuam. ante hominem bonum et malum, uita et mors. paupertas et honestas a domino deo sunt. item apud
Abbreviated transcription (Latin):
uideat atq cognoscat.  Scd̾m ui-
sionẽ aũ & cognitionẽ quȩ ẽ in fi¬
de:. multi sunt qui peccent. Certe
ipsi apostarȩ qui t̃n in eũ aliqͣn cre¬
diderunt. ut de nullo eoꝵ dici
possit scdm̃ uisionẽ & cognitionẽ
quȩ adhuc in fide ẽ: ñ uidit eum
neq cognouit eũ. S intelligendũ
arbitror. qͥa renouatio ꝑficiendia
uidet & cognoscit: infirmitas uͦ
absumenda nec uidet nec cognos¬
cit eũ. In cuiꝰ qͣntiscũq reliquiis
interius constitutis. si dixerimus
qͥa peccatũ ñ habemus. nos ipsos
seducimus: de ueritas in nobis ñ
ẽ. Cũ gͦ ꝑ gr̃am renouationis. filii
deisimus: tñ ꝓpt̾ reliquias infirmi¬
tatis. ñdum apparuit qͥd erimꝰ. Sei¬
mus qm̃ cũ apparuerit similes
ei erimus: q̃m indebimꝰ eũ sicuti
ẽ. Tẽ peccatũ nullũ erit: qͥa infir¬
mitas nec int̾ior nec ext̾ior ulla
remanebit. Et om̃is qui habet
hanc spẽ in eũ: sc̃ificat se sic̃ ce

Expanded text:
videat atque cognoscat; secundum autem videat atque cognoscat; secundum autem visionem atque cognitionem quae est in fide, multi sint qui peccent, certe ipsi apostatae, qui tamen in eum aliquando crediderunt, ut de nullo eorum dici possit, secundum visionem et cognitionem quae adhuc in fide est, non vidit eum, neque cognovit eum? Sed intelligendum arbitror, quia renouatio perficienda uidet et cognoscit, infirmitas uero absumenda nec uidet nec cognoscit eum, in cuius quantiscumque reliquiis interius constitutis si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. cum ergo per gratiam renouationis filii dei simus, tamen propter reliquias infirmitatis nondum apparuit quod erimus. scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. tunc peccatum nullum erit, quia infirmitas nec interior nec exterior ulla remanebit. et omnis qui habet hanc spem in eum, sanctificat se, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa peccatũ ñ habemus. nos ipsos
seducimꝰ. & u̾itas in nobis ñ ẽ. Ac
ꝑ hoc scdm id qͦd ex do nati sumꝰ:
in eo qui apparuit ut peccatatol¬
leret. hoc ẽ in xp̃o manemus: &
ñ peccamus. Hoc ẽ autẽ qͦd int̾ior¬
ho renouat᷑ de die in diẽ. Scd̾̃m
autẽ qͦd de homine illo nati su¬
mus ꝓ quẽ peccatũ intrauit in
mundum.& ꝑ peccatũ mors. oe
ita in om̃s homines ꝑtͣnsuit: sine
peccato ñ sumus qͥa sine illius
infirmitate ñdum sumus: donec
illa renouatione que fit de die in
diẽ. qm scdm ipsam ex deo nati
sumus: infirmitas tota sanet᷑. in
qua ex pͥmo homine nati sumus.
& in qua sine peccato ñ sums.
Cuiꝰ reliqͥis in hoĩe int̾iore manen¬
tib. quãuis de die in diẽ minuan¬
t in ꝓficientib. si dixerimus qͥa
peccatũ ñ habemus. ipsi nos sedu¬
mͦ enĩ uerũ ẽ om̃is qui peccat ñ
uidit eũ. neq cognoint eũ : cum
scd̾m uisionẽ &e cognitionem quȩ
erit in specie. nemo eũ in hac uita

Expanded text:
atum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ac per hoc, secundum id quod ex Deo nati sumus, in eo qui apparuit ut peccata tolleret, id est, in Christo manemus, et non peccamus; hoc est autem, quod homo interior renovatur de die in diem : secundum autem quod de homine illo nati sumus, per quem peccatum intravit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, sine peccato non sumus, quia sine illius infirmitate nondum sumus, donec illa renouatione, quae fit de die in diem, quoniam secundum ipsam ex deo nati sumus, infirmitas tota sanetur, in qua ex primo homine nati sumus et in qua sine peccato non sumus. cuius reliquiis in homine interiore manentibus, quamuis de die in diem minuantur in proficientibus, si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos sedunim verum est, Omnis qui peccat, non vidit eum, nec cognovit eum: cum secundum visionem et cognitionem quae erit in specie, nemo eum in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
habens macłam aut rugã. aut
aliqͥd huiꝰmodi: qͥa tc̃ etĩã erit u
głosa. Cũ enĩ ñ tantũ ait ut exchi¬
beret sibi eccłiam ñ habentẽ ma¬
ełam aut rugam. s addidit głosã:
satis significauit. q̃n erit simne ma¬
cła aut ruga. aut aliqͥd eiusmo
in tantis malis. in tantis scanda¬
lis. in tanta ꝑmixtione hominũ
pessimoꝵ. in tantis ob ꝓbriis impi¬
oꝵ. dicendũ est eam ẽe głosã. qͥa
reges ei seruiunt ai est ꝑicłosior
maiorq tẽptatio. S potius głosa e¬
rit. qñ fiet qͦd idem ait apłs: cum¬

Expanded text:
maculam aut rugam aut aliquid huius modi. quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait, ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis significauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius moin tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt, ubi est periculosior maiorque temptatio, sed tunc potius gloriosa erit, quando fiet quod idem ait apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ea grauia sentit desꝑando fran¬
gat᷑: s ad querendũ. petendũ. ꝓul¬
sandũq cogatur. Audiamus gͦ os
in his testimoniis que demde po¬
suit: dm̃ sua p̃cepta ñ grauia com
grauia quidẽ. In deuterononnio.
Et conũtet᷑ dñs ds tuns epulari
in te suꝑ bonis. sic̃ epulatus ẽ su¬
ꝑ patres tuos. Si audieritis uocẽ
mandata eius. & iusticias &e iudi¬
cia que scripta sunt in libro legis
huiꝰ. si conu̾sus fueris ad dñm dm̃
tuũ ex toto corde tuo. & ex tota ani¬
ma tuã:. qͥa mandatũ hoc qͦd ego mã¬
do tibi hodie ñ ẽ graue. neq longe
a te ẽ.Non ẽ in celo: ut dicas quis
ascendet in celũ &e accipret illud
nobis: de audientes faciemus. Non
ẽ tͣnsinare: ut dicas quis tnͣsfreta¬
bit mare & accipiet illud nob̾: &
audientes faciemus:ꝰ Iuxcta te est
enĩ uerbũ in ore tuo: in corde &e in
manib tuis facere illud. Itẽ dñs
in euangłio. U enite ad me om̃s̾

Expanded text:
cum ea grauia sentit, desperando francum ea grauia sentit, desperando frangatur, sed ad quaerendum, petendum pulsandumque cogatur. Audiamus ergo et in his testimoniis, quae deinde posuit, deum sua praecepta non grauia commgrauia quidem. in Deuteronomio: et conuertetur dominus deus tuus epulari in te super bonis, sicut epulatus est super patres tuos, si audieritis uocem mandata ejus, et justitias, et judicia quae scripta sunt in libro legis hujus: si conversus fueris ad Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua. Quia mandatum hoc, quod ego mando tibi hodie, non est grave, neque a te longe est. Non est in coelo, ut dicas, Quis ascendet in coelum et accipiet illud nobis, et audientes faciemus? Non est trans mare, ut dicas, Quis transfretabit mare et accipiet illud nobis, et audientes faciemus? Juxta te est enim verbum in ore tuo, in corde, et in manibus tuis facere illud . Item Dominus in Evangelio: Venite ad me, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis arbitriũ. nisi adiuuet
Nec aliã ob causam seriptura cõ-¬
ta: nisi ut anima quȩ illa grauia
sentit. intelligat ñdi se accepisse
uires. quib talia sint p̃cepta dei.
qualia cõmendant᷑. leuia scilicet
atq suaina. & oret gemitu uolun¬
tatis: ut impetret donũ felicitatis.
Qui enĩ dicit fiat cor meũ inma¬
culatũ: & itmera mea dirige scdm
uerbũ tuũ. & ne dñetur mͥ om̃is in¬
iqͥtas: & fiat uoluntas tua sic̃ in ce
lo. ita ce in terrãce ne nos inferas
in tẽptationẽ: os cetera huiꝰ modi
quȩ cõmemorare longũ est:hoc uti¬
q orat ut p̾cepta di faciat: quȩ
ut fierent nec iuberet᷑ si nichil ibi
nr̃a uoluntas ageret: nec oraret᷑
si sola sufficeret. Cõmendant᷑ gͦ ñ
ẽẽ graua᷑. ut ein grauia st̃. intelli¬
gat᷑ ñdũ se accepisse donũ quo gra¬
uia ñ sint: nec arbitret᷑ ea se ꝑfice¬
re. qͣn ita facit ut grauia sint. Hi¬
larẽ enĩ datorẽ diligit d̾s. Nec tñ

Expanded text:
luntatis arbitrium, nisi adiuuet luntatis arbitrium, nisi adiuuet nec aliam ob causam scriptura coma, nisi ut anima quae illa grauia sentit intellegat nondum se accepisse uires, quibus talia sint praecepta domini qualia commendantur, leuia scilicet atque suauia, et oret gemitu uoluntatis, ut impetret donum facilitatis. qui enim dicit: fiat cor meum inmaculatum, et: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas, et: fiat uolo ita et in terra, et: ne nos inferas in temptationem et cetera huius modi, quae commemorare longum est, hoc utique orat, ut praecepta dei faciat, quae ut fierent, nec iuberetur, si nihil ibi nostra uoluntas ageret, nec oraretur, si sola sufficeret. commendantur ergo non esse grauia, ut cui grauia sunt intellegat nondum se accepisse donum, quo grauia non sint, nec arbitretur ea se perficere, quando ita facit, ut grauia sint — hilarem enim datorem diligit deus — nec tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
ueracĩt dicit᷑. dimitte nobis debi¬
ta nr̃a sic̃ os nos dimittimꝰ: ut dũ
ñ rep̃hendit᷑ qͦd ñ imputatur: si¬
ne rep̃hensione. hoc est sine ma-¬
cła noster ad ꝑfectionẽ cursus ha-¬
beat᷑: in qua ꝑsectione cũ ad eam
uenerimꝰ: iam ñ sit om̃ino. qͦd ignoᷤ¬
cendo mundet᷑. Demnde iste adhi¬
bet testimonia. quib ostendat ñ
ẽe grauia diuma p̃cepta. Quis ãu
nesciat cũ p̃ceptum generale sit
caritas. qͥa finis p̃cepti est caritaᷤ.
& plentudo legis est caritas: gra¬
ue ñ ẽẽ. qͦd diligendo fit ñ timen¬
do:  Laborant autẽ in di p̃ceptis.
qͥ ea timendo conant᷑ implere: s
ꝑfecta caritas foras mitrit timorẽ
& facit p̃cepti sarcinã leuẽ. ñ so¬
lũ ñ p̃mentem onere ponderũ: ue¬
rũetiam subleuantẽ uice penna¬
rũ. Quȩ tñ caritas ut habeat᷑ eti¬
ã tanta. qͣnta in corpore mortis hu¬
ius haberi potest: parũ ẽ nr̃ȩ uo-¬

Expanded text:
ueraciter dicitur: dimitte nobis,ueraciter dicitur: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, ut, dum non reprehenditur quod non imputatur. sine reprehensione, hoc est sine macula noster ad perfectionem cursus habeatur, in qua perfectione, cum ad eam uenerimus, iam non sit omnino quod ignoscendo mundetur. Deinde iste adhibet testimonia, quibus ostendat non esse grauia diuina praecepta. quis autem nesciat, cum praeceptum generale sit caritas — quia finis praecepti est caritas et plenitudo legis est caritas — graue non esse quod diligendo fit, non timendo? laborant autem in dei praeceptis, qui ea timendo conantur implere; sed perfecta caritas foras mittit timorem et facit praecepti sarcinam leuem, non solum non prementem onere ponderum, uerum etiam subleuantem uice pinnarum. quae tamen caritas ut habeatur etiam tanta quanta in corpore mortis huius haberi potest, parum est nostrae uo
Abbreviated transcription (Latin):
sed scđ̃m eum qui uocauit uos
sc̃m. & ipsi scĩ in om̃i conũsatione
sitis: Quia scriptũ ẽ. Sẽi eritis: qͥa
ego sc̃s sum. Unde & beatus dauid
dicit. Dñe quis habitabit in ta¬
bernacło tuo: aut quis requiescet
in monte sc̃o tuo: Qui ingredi-¬
alibi. Et ero immacłatꝰ cũ eo. Et
alibi. Beati immacłati in uia. qui
ambulant in lege dñi. Item apud
salomonẽ. Diligit dñs sc̃a corda.
accepti st̃ autẽ illi omnes immacła¬
ti. Hoꝵ testimonioꝵ aliqua eur¬
rentes exhortant᷑. ut ꝑfecti currait :
aliqua ipsum finẽ cõmemorant. qͦ
currendo ꝑtendant. Ingredi autẽ
sine macła ñ absurde etiã ille dici-¬
t᷑.ñ qui iam ꝑfectus ẽ. s qui iam
ipsam ꝑfectionẽ irrep̃hensibiliter
currit. carens criminib danabili¬
b.atq ipsa peccata uenialia ñ neg¬
ligens mundare elemosinis. Ingres¬
sum quippe. hoc ẽ iter nr̃m quo ten¬
dimus ad ꝑfectionẽ. munda mun-¬
dat oracio. Munda aũ ẽ oracio. uͥ

Expanded text:
sed secundum eum qui uocauit uos sanctum et ipsi sancti in omni conuersatione sitis, quia scriptum est: sancti eritis, quia ego sanctus sum. unde et beatus Dauid dicit: domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? aut quis requiescet in monte sancto tuo? qui ingredialibi: Et ero immaculatus cum eo; et alibi: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini. Item apud Salomonem: Diligit Dominus sancta corda; accepti sunt illi autem omnes immaculati. Horum testimoniorum aliqua currentes exhortantur, ut perfecte currant; aliqua ipsum finem commemorant quo currendo pertendant: ingredi autem sine macula non absurde etiam ille dicitur, non qui jam perfectus est, sed qui ad ipsam perfectionem irreprehensibiliter currit, carens criminibus damnabilibus, atque ipsa peccata venialia non negligens mundare eleemosynis. Ingressum quippe, hoc est, iter nostrum quo tendimus ad perfectionem, munda mundat oratio. Munda est autem oratio ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ausus dicere ẽẽ hominẽ sine per-¬
cato. uł aliquẽ uł se ipsum. s tan¬
tũmͦ ẽẽ posse respondit. qͦd neq
nos negamus. Qnͣdo aũ ꝓ ossit ce
ꝑ quẽ possit. hoc querit᷑. Si en im
mͦ est: non om̃i animȩ fideli posi¬
tȩ in corpore mortis huiꝰ orandum
ẽ & dicendũ. dimitte nobis debita
nr̃a. cũ iam in scõ baptismo uniũ¬
sa fuerint dimissa peccata p̃teri¬
ta. Q uisqͥs aũ membris fidelibriᷤ
xp̃i hoc ñ ẽẽ orandũ ꝑsuadere co¬
natur: nichil aliud quã se ipsum
xp̃ianum ñ ẽẽ ꝓfitetur. Porro si ꝑ
se ipsũ potest homo ẽẽ sine pecca¬
to:. gͦ xp̃c gratis mortuus est. Non

Expanded text:
ere hominem esse sine peccato, vel aliquem, vel se ipsum, sed tantummodo esse posse, respondit; quod neque nos negamus. Quando autem possit, et per quem possit, hoc quaeritur. Si enim modo est, non omni animae fideli positae in corpore mortis hujus orandum est, et dicendum, Dimitte nobis debita nostra: cum jam in sancto Baptismo universa fuerint dimissa praeterita. Quisquis autem membris fidelibus Christi hoc non esse orandum, persuadere conatur, nihil aliud quam se ipsum christianum non esse profitetur. Porro si per se ipsum potest homo esse sine peccato, ergo Christus gratis mortuus est . Non
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciã habemus ad dm̃: & quecũq
petierimus accipiemuis ab eo. Hoc
enĩ agit᷑ uoluntate credendo. sꝑan¬
do.diligendo. corpus castigando. ele¬
mosinas faciendo. iniuirias ignos¬
cendo. instant̾ orando. & ꝓfitiendi
uires p̃cando: ueracit̾q dicendo. di¬
mitte nobis sic̃ ee nos dimittimꝰ: q
ne inferas nos in tẽptationẽ. s libe¬
ra nos a malo. Hoc ꝓrsus agit᷑. ut
cor mundet᷑. & peccatũ om̃e tollat᷑⁊
& qͦd iudex iustus cũ in throno se¬
derit occultũ inuenerit. minusq
mundatũ. eiꝰ miscd̃ia remittat᷑: ut
d̾o uidendo totũ sanũ mundũq red̃¬
dat᷑. Iudiciũ enĩ sine miscłia. s illi
qui non facit misciłiam:. suꝑ exaltat
aũ miscdia iudicio. Qͦd si non eẽt.
que spes eẽt: qñquide cũ rex iustus
sederit in throno. quis głabit᷑ ca
stũ se habere cor. aut quis głabit᷑
mundũ se ẽe a peccato. ᷤ tunc gͦ ꝑ
eius miscdiam iusti plene ꝑfecteq:¬

Expanded text:
s ad deum et quaecumque s ad deum et quaecumque petierimus accipiemus ab eo. hoc enim agitur uoluntate, credendo, sperando, diligendo, corpus castigando, elemosynas faciendo, iniurias ignoscendo, instanter orando et proficiendi uires precando ueraciterque dicendo: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, et: ne inferas nos in temptationem, sed libera nos a malo, hoc prorsus agitur, ut cor mundetur et peccatum omne tollatur et quod iudex iustus, cum in throno sederit, occultum inuenerit minusque mundatum eius misericordia remittatur, ut deo uidendo totum sanum mundumque reddatur; iudicium enim s. Superaxaltat autem misericordia judicio. Quod si non esset, quae spes esset? Quandoquidem cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur se castum habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Tunc ergo per ejus misericordiam justi, plene perfecteq
Abbreviated transcription (Latin):
re debet. ne aliqͥd in illo qͦd ipse
ũ uidet inueniat᷑ ẽẽ culpandũ.
cũ rex iustus sederit in throno.
cuiꝰ cogitationẽ fugere delicta non
posst̾: nec illa de quib dictum
est delicta quis intelligit. Cũ gͦ
rex iustus sederit in throno. qͥs
glabitur castũ se habere cor. aut
quis glabit᷑ mundũ se ẽẽ a pecca¬
to: nͥ forte isti qͥ uolunt iniustiei¬
am. ñ in ipsius iudicis miscdia
respondendo subiecit. qͦd saluator
ait in euanglio: beati mundo cor-¬
de qm ipsi dm̃ uidebunt. Et qͦd
dauid dicit. Quis ascendet in mon¬
tẽ dñi: aut quis stabit in monte
scõ ens:  In nocens manib: & mũ¬
do corde. St alibi. B̾n fac dñe. bomᷤͤ
et rectis corde. Item apud salomo¬
nẽ. B̾ona ẽ substantia. cui ñ ẽ pec¬
catũ in conscientia. Itẽ illic. Auerte
te a delicto: dirige manus & ab om̃i
delicto munda cor tuũ. Itẽ in epła
ioh̃is. Si cor nr̃m nos ñ rep̃hendat ⁊

Expanded text:
re debet, ne aliquid in illo, quod ipse re debet, ne aliquid in illo, quod ipse non uidet, inueniatur esse culpandum, cum rex iustus sederit in throno, cuius cogitationem fugere delicta non possunt nec illa, de quibus dictum est: delicta quis intellegit? cum ergo rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato, nisi forte isti, qui uolunt in sua iustitia, non in ipsius iudicis misericorespondendo subiecit, quod saluator ait in euangelio: beati mundicordes. quoniam ipsi deum uidebunt, et quod Dauid dicit: quis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundus corde; et alibi: benefac, domine, bonis et rectis corde; item apud Salomonem: bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia; item illic: auerte te a delicto et dirige manus et ab omni delicto munda cor tuum; item in epistula lohannis: si cor nostrum nos non reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
in celis ẽ dabit bona petentib se :ͦ
Cũ ait utiq pater ũr. filios dĩ iam
ẽẽ monstrauit: quos tñ adhuc ma¬
los ẽẽ ñ tacuit. Ile tñ ñ soluit. qͦ¬
mͦ os isti boni sint: de nemo sit bo¬
nus nͥ unus ds. Unde ẽ ille admo¬
nitꝰ. qͥ int̾rogauerat qͥd boni face¬
ret ut illũ quereret. cuiꝰ gr̃a bonꝰ
incõmutabilit̾ bonus. non potest
om̃ino malus ẽẽ. Item dicunt in¬
qͥt: quis głabitur castũ se habere
cor: ᷤ Et ad hoc respondit. multis
testimoniis uolens ostendere pos¬
se ẽẽ in homine castũ cor. Nec tñ
dicit quomͦ accipiendũ sit. qͦd ꝓ-¬
posuit contͣ se dici. qͥ glabit᷑ castũ
se habere cor:. ne scriptura diuma
in hoc testimomio. & in his ꝑ quȩ
respondit. sibi ipsi aduersaria
uideat᷑. Nos autẽ huic respon¬
dentes. dicimus idõ secutum ẽẽ
quis głabitur castum se habere
cor: qm̃ p̃cessit cũ rex iustus se¬
derit in throno. Q ntalibet enĩ
iusticia sit p̃ditus homo. cogita¬

Expanded text:
in caelis est dabit bona petentibus se! cum ait utique pater uester, filios dei iam esse monstrauit, quos tamen adhuc malos esse non tacuit. ille tamen non soluit, quomodo et isti boni sint et nemo sit bonus nisi unus deus. unde est ille ammonitus, qui interrogauerat quid boni faceret, ut illum quaereret, cuius gratia bonus incommutabiliter bonus non potest omnino malus esse. \'Item dicunt\', inquit, quis gloriabitur castum se habere co r?\' et ad hoc respondit multis testimoniis uolens ostendere posse esse in homine castum cor nec tamen dicit quomodo accipiendum sit, quod proposuit contra se dici: quis gloriabitur castum se habere cor? ne scriptura diuina in hoc testimonio et in his per quae respondit sibi ipsa aduersaria uideatur. nos autem huic respondentes dicimus ideo secutum esse: quis gloriabitur castum se habere cor? quoniam praecessit: cum rex iustus sederit in throno. quantalibet enim iustitia sit praeditus homo, cogita
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt inqͥt. si dixcerimꝰ qͥa pecca¬
tũ ñ habemus. ipsi nos seducimꝰ:¬
& ueritas in nobis ñ ẽ. Et huic
euidentissimo testimonio qua-¬
si contraruis testimoniis respon¬
dere conatus ẽ.: qͦd idem sc̃s ioheᷤᷤ
in eadẽ epła dicit. Hoc autẽ di-¬
co fr̃s: ut ñ peccetis. Om̃is qui
natus ẽ ex deo peccatũ ñ facit:
qͥa semen ipsius in eo manet: o
ñ potest peccare. Item illie. Qui
natus ẽ ex deo ñ peccat: qͥa gene¬
ratio d̃i conseruat eũ. & malignꝰ
ñ tangit eũ. Itẽ illic inqͥt uͥ de sal¬

Expanded text:
nquit, \'si dixerimus quiapeccatum non habemus, ipsi nos seducimt ueritas in nobis non est\\ et huic euidentissimo testimonio quasi contrariis testimoniis respondere conatus est, quod idem sanctus Iohannes in eadem epco, fratres, ut non peccetis. Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit, quia semen ipsius in eo manet, et non potest peccare ; item illic: Qui natus est ex Deo, non peccat, quia generatio Dei conservat eum, et malignus non tanget eum
Abbreviated transcription (Latin):
di immacłati. Item ad ephesios.
Benedictus deus & pater dñi nr̃i
ih̾u xp̃i᷑. qui bñdixit nos in om̃i
bñdictione sp̃uali in cęlestib in
xp̃o ihu. sicut elegit nos in ipso an-¬
te constitutionẽ mundi: ut ẽemus
scĩ &r immacł̾ati in conspectu eiꝰ. Itẽ
ad colosenses. Et uos cũ ẽẽtis ali¬
q̃n alienati. & mimici sensus eius
in oꝑib malis. nc̃ autẽ reconcilia¬
ti in corpore carnis eis ꝑ mortem
eius: exhibete uos scõs & immacu¬
latos ce irrep̃hensibiles. Itẽ ad e¬
phesios.Ut exhiberet ipse sibi glo¬
sam eccłiam. ñ habentẽ macl̾am
aut rugam. aut aliqͥd huiꝰmodi:
ut sit scã &e immaculata. Itẽ ad co¬
rinthios prima. Sobrii estote &
iusti: ce nolite peccare. Itẽ in epła
sc̃i petri. Propt̃ qͦd suceicti lũboᷤᷤ
mentis ur̃ȩ. sobrie ꝑfecte sꝑate.
in eam quȩ offert᷑ uobis grãm. qͣ¬
si filii obedientiȩꝰ ñ configurati

Expanded text:
dei inmaculati; item ad Ephesios: dei inmaculati; item ad Ephesios: benedictus deus et pater dominii, qui benedixit nos in omni benedictione spiritali in caelestibus in Christo, sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi, ut essemus sancti et inmaculati in conspectu eius; item ad Colossenses: et uos cum essetis aliquando alienati et inimici sensus eius in operibus malis, nunc autem reconciliati in corpore carnis eius per mortem eius, exhibete uos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles; item ad Ephesios: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huius modi, ut sit sancta et inmaculata; item ad Corinthios prima: sobrii estote et iusti et nolite peccare; item in epistula sancti Petri: propter quod succincti lumbos mentis uestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur uobis gratiam, quasi f
Abbreviated transcription (Latin):
do. Curramus corpus castigando. &
elemosinas in bonis dandis malisq
ignoscendis hilarit̾ ce ex corde faci¬
endo de currentiũ uires ut adiuuen¬
t᷑ orando: & sic audiamus p̃cepta ꝑ¬
fectionis: ne currere negligamus
ad plenitudinẽ caritatis. his p̃mis¬
sis ea testimonia que posuit iste. cui
respondemꝰ: tanquã nos ea ꝑtuleri¬
mus. diligent̃ audiamus. In deute¬
ronomio. Tu autẽ ꝑfectus eris: co¬
rã dño deo tuo. Itẽ illic. Et ñ erit
inconsummatꝰ in filis ifrł. Itẽ sal¬
uator in euangłio. Estote ꝑfecti:.qͥa
pater uester qͥ in celis ẽ ꝑfectus ẽ.
Itẽ apłs ad corithios sciła. De cete¬
ro frs gaudete: ꝑfecti estote. Itẽ ad
colosenses. Corripientes omnẽ ho¬
minẽ & docentes in om̃i patientia.
ut exhibeamus omnẽ hominẽ ꝑ¬
fectũ in xp̃o. Item ad philippen¬
ses. Om̃a facite sine murmurati¬
one & hesitatione: ut sitis irrepre¬
hensibiles & simplices. sicut filii

Expanded text:
do; curramus corpus castigando et do; curramus corpus castigando et elemosynas in bonis dandis malisque ignoscendis hilariter et ex corde faciendo et currentium uires ut adiuuentur orando et sic audiamus praecepta perfectionis, ne currere neglegamus ad plenitudinem caritatis. His praemissis ea testimonia quae posuit iste cui respondemus, tamquam nos ea protulerimus, diligenter audiamus. \'in Deuteronomio: tu autem perfectus eris coram domino deo tuo; item illic: et non erit inconsummatus in filiis Israel; item saluator in euangelio: estote perfecti, quia pater uester qui in caelis est perfectus est; item apostolus ad Corinthios secunda: de cetero, fratres, gaudete, perfecti estote; item ad Colossenses: corripientes omnem hominem et docentes in omni sapientia, ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo; item ad Philippenses: omnia facite sine murmuratione et haesitatione, ut sitis inreprehensibiles et simplices sicut filii
Abbreviated transcription (Latin):
ex tota anima tua. & ex tota men¬
te tua. N̾a cũ est adhuc aliqͥd car¬
nalis concupiscentiȩ. qͦd uł continen¬
do frenet᷑. non om̃imͦ ex tota am¬
ma diligit᷑ ds. Non enĩ caro sine
anima concupiseit: quãuis caro cõ¬
cupiscere dicatur qͥa carnalit̾ am-¬
ma concupiscit. T̾unc erit iustus
sine ullo om̃ino peccato:. qͥa nulla
lex erit in membris eius repug¬
nans legi mentis enis: s prorsus to¬
to corde. tota anima. tota mente ddi¬
liget dm:qͦd ẽ primũ sũmumq p̃¬
ceptũ. Cur gͦ non p̃ciꝑetur homim
ista ꝑfectio. quãuis eam in hac in¬
ta nemo habeat: Non enĩ recte
curritur: si quo currendũ ẽ nescra¬
t᷑. Quomͦ autẽ sciret᷑ : si millis pͣcep¬
tis ostenderẽt᷑. ᷤ Sic gͦ curramꝰ: ut
cõprehendamꝰ. Om̃s enĩ qui recte
currunt: comp̃hendent. Non sicut
in agone theatrico: om̃s quide eur¬
runt: s unus accipit palmã. Cur¬
ramus credendo: sperando. desideran¬

Expanded text:
ex tota anima tua et ex tota menex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnalitma concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget deum, quod est primum summumque praeceptum. cur ergo non praeciperetur hista perfectio, quamuis eam in hac uita nemo habeat? non enim recte curritur, si quo currendum; est nesciatur. quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? sic ergo curramus, ut conprehendamus. omnes enim qui recte currunt, conprehendent, non sicut in agone theatrico omnes quidem currunt, sed unus accipit palmam. curramus credendo, sperando, desideran