comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suam pelli beluine consimilem: immo ut ipsam rem
ex pͥmam amplioris & abiectioris miserie: cuius infir¬
mitas algoris & ardoris impatiens alieno benificio fo¬
ueretur. Inmo pellib nudo corꝑi supraductis homo
bestia iuidebatur: & omĩno conuenientissime aptatũ ẽ.
extra corporib. qd̃ intus erat in morib. Agebat homo
irrationabilẽ psonam cõꝑatus iuum̃tis insipientib: ꝙ
brute m̃tis imꝑiciam in illa cruda & hyspida suꝑlec¬
tue expͥmebat. Homo de t̾ra t̾renus. iam ꝓnꝰ ad infima:
inlimo de quo sumptus erat figebat intuitũ: & sarcina
corruptionis oppressus. curuas scapulas sessori pectato
p̃bebat: seruus uentris. cliens libidinis: uanitatis man¬
cipium. & uernula uicioꝵ. Exposuerat animã suam
qͣiͣ incudẽ malleatorisa ictib: ꝙ in illa fabrica artifex
concupiscentia omniũ transg̃ssionũ formabat simu¬
lacra. Ire. & inuidie. ꝙ omniũ blasphemiaꝵ idola. illiꝰ

Expanded text:
suam pelli belluinae consimilem, imo, ut ipsam rem suam pelli belluinae consimilem, imo, ut ipsam rem exprimam, amplioris et abjectioris miseriae, cujus infirmitas ardoris et algoris impatiens alieno beneficio foveretur. Imo pellibus nudo corpori superductis homo bestia videbatur, et omnino convenientissime aptatum est extra corporibus, quod intus erat in moribus. Agebat homo irrationabilem personam comparatus jumentis insipientibus, et brutae mentis imperitiam in illa cruda et hispida supellectile exprimebat. Homo de terra terrenus, jam pronus ad infima in limo de quo sumptus erat figebat intuitum, et sarcina corruptionis oppressus curvas scapulas sessori peccato praebebat, servus ventris, cliens libidinis, vanitatis mancipium, et vernula vitiorum. Exposuerat animam suam quasi incudem malleatorum ictibus, et in illa fabricarum artifex concupiscentia omnium transgressionum formabat simulacra. Irae et invidiae et omnium blasphemiarum idola illius
Abbreviated transcription (Latin):
egrũ: ñ imponentia suum languorẽ natẽ si suꝑbie de
cuius radice omniũ contagionum germina pullula¬
runt. Ex illo uno utero eg̃ssa st̃ collactantia omĩa
uitia. adũsum que iudiciũ dĩ ita ẽ iustum ꝙ euidens.
ut ipse concupiscentie motus ꝓpͥos detestentur: & fla¬
gicioꝵ consũmatio ꝓpͥe uoluptatis abbminetur q
horreat passionẽ. Deniq ipsa confusio & uerecundia
q̃ semꝑ turpitudinũ castra secuntur: qͣsi crudelissimi
carnifices conscientie lacessunt & imꝑꝑant peccatori.
& instant qͣi quedã eumenides agitatrices furie. rep̃¬
hensionum stimulos cordi saucio affigentes. Ipsa se
malicia p̾iudicat & punit: ꝙ contrariis armis in
sui defensione ueritas utitur. Expellitur adeliciis transg̃s¬
sor. & miser laborib deputatur: uestitus quidẽ pelliciis
tunicis. & ꝓdiuinitatis amictu morticinoꝵ spolus inuo¬
uitus: in illiꝰ palulam̃ti gestamine intelligebat pellem

Expanded text:
aegrum, non imponentia suum languorem naturae, sed superbiae, de aegrum, non imponentia suum languorem naturae, sed superbiae, de cujus radice omnium cogitationum germina pullularunt. Ex illo uno utero egressa sunt collactentia omnia vitia, adversum quae judicium Dei ita est justum et evidens ut ipse concupiscentiae motus proprios detestentur, et flagitiorum consummatio propriae voluptatis abominetur et horreat passionem. Denique ipsa confusio, et verecundia quae semper turpitudinum castra sequuntur, quasi crudelissimi carnifices conscientiae, lacessunt et improperant peccatori, et instant quasi quaedam Eumenides, agitatrices furiae, reprehensionis stimulos cordi saucio affigentes. Ipsa se malitia praejudicat et punit, et contrariis armis in sui defensione utitur veritas. Expellitur a deliciis transgressor, et miser laboribus deputatur, vestitusque pelliciis tunicis, et pro divinitatis amictu morticiniorum spoliis involutus, in illius plaudamenti gestamine intelligebat pellem
Abbreviated transcription (Latin):
humiliata ẽ. ceruix erecta. cui impositũ ẽ. ꝓ regła lib̃¬
tatis. uinculũ seruitutis. Graue onus uisum ẽ. mulieri.
ferre pondus p̃cepti. & quasi ingens p̾ssura auctoritas
imminens: s ubi peccati iugum subiit. & impiam
tirannite uirtutis expta ẽ dominationẽ. sentiens qͥd in¬
ter eẽt int̾ iugum suaue ꝙ graue: cum regredi ñ posset
ad statum de quo corruerat. a marissime saliue deglu¬
tiuit rancorem: & corrosit intra se emergentis contu¬
melie massam. Intumescebat ferm̃tate nuture consꝑ¬
sio. & pͥmitiui azini sinceritatis ebulliente putredinis
acredine rumpebãt᷑ u qͣsi conuiciabant᷑ misere anime
titillationes illusorie: & ex ꝓbrabat ei propͥe uirtutis
confidentiam. sensualitas importuna. Nulla suꝑ erat
tergiũsatio. ubi ingens uerecundia omĩs responsionis
ꝯcluserat uias. & conclamabant &̃ ipsa uicia adũsus

Expanded text:
humiliata est cervix erecta, cui impositum est pro regula libehumiliata est cervix erecta, cui impositum est pro regula libertatis, vinculum servitutis. Grave onus visum est mulieri ferre pondus praecepti, et quasi pressura ingens, auctoritas imminens; sed ubi peccati jugum subiit, et impiam tyrannicae virtutis experta est dominationem, sentiens quid interesset inter jugum suave et grave, cum regredi non posset ad statum de quo corruerat, amarissimae salivae deglutivit rancorem, et corrosit intra se emergentis contumeliae massam. Intumescebat fermentatae naturae conspersio, et primitivi azymi sinceritas ebulliente putredinis acredine rumpebatur, et quasi conviciabantur miserae animae titillationes illusoriae, et exprobrabat ei propriae virtutis confidentiam sensualitas importuna. Nulla supererat tergiversatio, ubi ingens verecundia omnes responsionis concluserat vias, et conclamabant etiam ipsa vitia adversus
Abbreviated transcription (Latin):
lutione huiꝰ corruptionis intersecatur pectatum: ꝙ qd̃
estimat᷑ districtio inuenitur remedium. Preponitur
in obedientie capitulũ. ce uxoria ꝑsuasio p̾ceptioni di¬
uine p̃posita: ce exordine iusticie scđ̃m mecitum sti¬
pendium debitum redditur cause. Labor suꝑuacuuis.
sterilitas agriculture. genimina de gen̾autia: & adcumu¬
ium defunctio intinat᷑. Habet ȩtiam ex ꝓbrationis pon¬
dus. originat mat̾ie comemoratio: qd̃ eum de t̾ra sup¬
tum. & t̾ram eẽ ꝙ int̾rilm reu̾surũ. tanta distinctio¬
ne diligentia iudicis insinuat: ut confusa illuis
temeritatis audacia intelligeret exinfirmitate na¬
ture sue. quia scł̃m sue originis rationẽ. nec gła.
nec stabilitas sibi inerant: & totus illiꝰ excellentis
honor nec ex m̃to nec ex nat᷑a. sed ex sola gr̃a ꝓcede¬
bat. Ex hic uerbis. immo ex ipsa animaduersionis
expientia didicit homo ñ inse sed in dño głari: &

Expanded text:
lutione hujus corruptionis intersecatur peccatum, et quod lutione hujus corruptionis intersecatur peccatum, et quod aestimatur districtio, invenitur remedium. Proponitur inobedientiae capitulum, et uxoria persuasio praeceptioni divinae praeposita, et ex ordine justitiae secundum meritum, stipendium debitum redditur causae. Labor supervacuus, sterilitas agriculturae, genimina degenerantia, et ad cumulum defunctio intimatur. Habet etiam exprobrationis pondus originalis materiae commemoratio, quod eum de terra sumptum, et terram esse, et in terram reversurum, tanta distinctione diligentia judicis insinuat, ut confusa illius temeritatis audacia intelligeret ex infirmitate naturae suae quia secundum originis suae rationem, nec gloria, nec stabilitas sibi inerat, et totius excellentiae honor, nec ex merito, nec ex natura, sed ex sola gratia procedunt. Ex his verbis imo ex ipsa animadversionis experientia didicit homo, non in se, sed in Domino gloriari,
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ad seminales rationes gremio coniugali uteretur¬
Quia audisti uocem uxoris tue. ꝙ comedisti
de ligno de qͦ preceꝑam tibi ne comedẽs: maiedicta
t̾ra in oꝑe tuo. Epter hominẽ maledicit᷑ t̾ra & steri¬
litate dampnatur. & que sine ullo labore p̃posito
suo erat omnimodas expositura delicias: mͦ cẽ cul¬
ta spinas ee tribulos predicitur germinat᷑a: ut etiam
ex ipsis punctionib erumpnar̃ posset miser com¬
pungr:. ce rastris penitentie fatigatus. contribulato
sp̃u benignissimo satiffaceret iudici. Cuiꝰ ipsa ultio
doctrina erat ꝓuocande clementie: & flagellum argum̃¬
tum miscłie. Quia inquit rupisti iuinculũ obedientie:
tu quoq dissolueris & int̾ram ibis. quia t̾ra es. Intel¬
lige cdementissimum dm̃ etiam cũ occulit: & uide qr
temꝑalis ꝑcussiones ad correctionẽ ꝓficiunt: & ipsa
mors ñ tam ẽ honũ maiũ. qm fiis malors. Indisso¬

Expanded text:
tantum ad seminales rationes gremio conjugali utereturtantum ad seminales rationes gremio conjugali utereturQuia audisti vocem uxoris tuae, et comedisti de ligno, de quo praeceperam tibi ne comederes, maledicta terra in opere tuo . Propter hominem maledicitur terra, et sterilitate damnatur, et quae sine ullo labore praeposito suo erat omnimodas expositura delicias, modo etiam culta spinas et tribulos praedicitur germinatura, ut etiam ex ipsis punitionibus aerumnarum posset miser compungi, et rastris poenitentiae fatigatus contribulato spiritu, benignissimo satisfaceret judici, cujus ipsa ultio, doctrina erat provocandae clementiae, et flagellum, argumentum. Quia, inquit, rupisti vinculum obedientiae, tu quoque dissolveris, et in terram ibis, quia terra es. Intellige clementissimum Deum, etiam cum occidit; et vide quia temporales persecutiones ad correctionem proficiunt, et ipsa mors non tam est homini malum quam finis malorum. In disso
Abbreviated transcription (Latin):
caro adlibidinosos complexꝰ. quorundã prurituum ir¬
ritata uaporib: & cum eiꝰ sensum quedam mendacia
blandim̃ta demulceant. captiuũ seqͥtur appetitum:
cumq se intra feces concupitas in merserit. tc̃ demũ
qͥs sit illarum deliciarum sapor. ex illiꝰ sacietatis con¬
fusione intelligit. hoc doloris pͥuilegium pͥma m̾a¬
trib mater reliquis dereliquit: & nulla omnino in
tota natẽ huiꝰ successione excipitur: excepta illa q̃
sortii. penitus aliena fuit abhuiꝰ conscriptionis cyro¬
grapho. Incuiꝰ formam si ꝑhumilitatis &e obedien-¬
tie disciplinam eua spũi scõ intemplo cordis sui tha¬
lamũ adornasset: ñ de eẽt gr̃a. & obumbrante uirtu¬
te altissimi nultꝰ concupiscentie estus dedicatã deo
animã conflagraret. Conciꝑet quidẽ de uiro suo. eo mͦ
qͦ tra imbrib irrigata fecundissimo ꝓuentu arbusta
emittit & gramina: & sine ulla passione desiderii

Expanded text:
caro ad libidinosos complexus quorumdam prurientium ircaro ad libidinosos complexus quorumdam prurientium irritata vaporibus, et, cum ejus sensum quaedam mendacia blandimenta demulceant, captivum sequitur appetitum; cumque se intra faeces concupitas immerserit, tunc demum quis sit illarum deliciarum sapor ex illius satietatis dulcedine intelligit. Hoc doloris privilegium prima mater reliquis matribus dereliquit, et nulla omnino in tota naturae hujus successione excipitur, excepta illa quagnara consortii, penitus aliena fuit ab hujus conscriptionis chirographo. In cujus formam, si per humilitatis, et obedientiae disciplinam Eva Spiritui sancto in templo cordis sui thalamum adornasset, non deesset gratia, et obumbrante virtute Altissimi, nullus concupiscentiae aestus dedicatam Deo animam conflagraret. Conciperet quidem de viro suo eo modo quo terra imbribus irrigata fecundissimo proventu arbusta emittit et germina; et sine ulla passione desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiis: donec longo usu manescat forma hͤ
mundi. & fantasmata uanitatũ dispareant. & sic
demũ remotis illecebrarum obstaculis. xp̃c formet᷑
in nob̃. Utrobiq calamitas utriusq puerꝑia nature
comitantur suspiria⁊quia caro & sp̃c captiuantib
delectationib statim cum usura reddunt tributum:
& instat concupiscentia auellens petulantie germina
cum torm̃to. Multiplicantur conceptus urgente
lasciuia. & quia ñ agnoscit᷑ peccatum in immundi-¬
cie contumelia. sentitur inpena: & concussis mulie¬
brib ut̾is cũ ruptis intrinsecus naturalib uinculis.
ꝓfluunt secundine uagiente fetu. uere miserie tractã¬
tur negocium: cũ herenti paruulo obstetricantium
tremula manus occurrit. Hora illiꝰ angustie satis
indicat. que sit ilia causa que intales erumpat effec¬
tus: ꝙ quia omnino dulcedo illa uenenata ẽ. que
tante a maritudinis torrentem effundit. Allicitur

Expanded text:
concupiscentiis, donec longo usu inanescat forma hujus concupiscentiis, donec longo usu inanescat forma hujus mundi, et phantasmata vanitatum dispareant, et sic demum, remotis illecebrarum obstaculis, Christus formetur in nobis. Utrobique calamitas, utriusque puerperia naturae comitantur suspiria, quia et caro et spiritus captivantibus delectationibus statim cum usura reddunt tributum, et instat concupiscentia avellens petulantiae germina cum tormento. Multiplicantur conceptus urgente lascivia, et quia non agnoscitur peccatum in immunditiae contumelia, sentitur in poena, et concussis muliebribus uteri, cum ruptis intrinsecus naturalibus vinculis profluunt secundinae, vagiente fetu vere miseriae tractatur negotium, cum haerenti parvulo obstetricantium tremula manus occurrit. Hora illius angustiae satis indicat quae sit illa causa quae in tales erumpit effectus: et quia omnino dulcedo illa venenata est quae tantae amaritudinis torrentem effundit, allicitur
Abbreviated transcription (Latin):
uitam. scĩtatis imaginẽ. & recordetur quid fũit.
ce exiugo qd̃ uicissim trahunt inuicẽ erubescant
quia hanc oppressionis ignominiam culpa meruit ñ na¬
tura. Qd̃ eñi serui. qd̃ degenẽs st̃. qd̃ inglorii. ce ignobiles.
qd̃ peccatores qd̃ mortales. illiꝰ effecit fermenti consꝑsio:
ꝙ quicqͥd exadam ẽ. illa una occupauit infectio. Mui¬
tiplicantur erumne. & indolore misera mater partu¬
rit: & multiplicatio conceptuũ cum angustia exiens
parturientis iuscera fere disrumpit. Hec in carne. hec
in sp̃u fiunt. qr cũ rationis uel scripturarũ semina do¬
trine studio uel intellectus qͣi uiro infundente aĩa
subiecta susceꝑit: ꝑ multas tribulationes & dolores
parturiens anxiatur: & uix obtinet ut uicta mala
consuetudine in bonũ opus assuescat. Quicũq enim
uolunt in xp̃o pie iuuere ꝑsecutionẽ paciuntur. ꝙ
torquentur interius lege menbrorum. purgentib

Expanded text:
vitam, sanctitatis imaginem, et recordetur quid fuerit, vitam, sanctitatis imaginem, et recordetur quid fuerit, et ex jugo quod vicissim trahunt, invicem erubescant, quia hanc oppressionis ignominiam culpa meruit, non natura. Quod enim servi, quod degeneres sunt, et inglorii, et ignobiles: quod peccatores, quod mortales, illius effecit fermenti conspersio, et quidquid ex Adam est, illa una occupavit infectio. Multiplicantur aerumnae, et in dolore mater misera parturit, et multiplicatio conceptuum cum angustia exiens, parturientis viscera fere dirumpit. Haec in carne, haec in spiritu fiunt, quia cum rationis vel Scripturarum semina doctrinae studio vel intellectus, quasi viro infundente, anima subjecta susceperit, per multas tribulationes et dolores parturiens anxiatur, et vix obtinet, ut victa mala consuetudine in bonum opus assuescat. Quicunque enim volunt in Christo pie vivere, persecutionem patiuntur , et torquentur interius lege membrorum, perurgentibus
Abbreviated transcription (Latin):
mogenitũ eiꝰ interficit indefessus. Restat quippe ma¬
ledictionis huiꝰ eiucdentior infine ꝑfectio. cum ꝓ hac no¬
cencli auiditate. & continuo studio de hiscentib in¬
feris. intra chaos illud gehennale miser ille clau¬
detur: & in illa tormentorum abyso intenebrosis
fetorib ce horrendis ardorib qͦꝵ immanitas omnẽ
suꝑat intellectum sine fine mergetur.
equit᷑ exordine iusticie mulier que suggestio¬
Oni ad quieuit. debitaq pena redditur uolup¬
tatriꝙe que libertatem suam excusso a se creatoris
dñio suꝑbe ambierat: sub uiri constiturtur serui¬
tute. Nec absq nutu diuino eẽ quisqͣm estimet.
qd̾ usq hodie ingenere humano seruorum ꝑseue¬
rat nom̃ & genꝰ cum hoc originalis meruerit trans¬
gressio: & aprimis patrib conditionis huiꝰ emana¬
uerit rõ. Nideat homo nobilitatẽ diuinam. genꝰ
celeste honorem regium potentie głam. et̾nitatis

Expanded text:
imogenitum ejus interficit indefessus. Restat quippe maimogenitum ejus interficit indefessus. Restat quippe maledictionis hujus evidentior in fine perfectio, cum pro hac nocendi aviditate et continuo studio dehiscentibus inferis, intra chaos illud gehennale miser ille claudetur, et in illa tormentorum abysso, in tenebrosis fetoribus, horrendis ardoribus, quorum immanitas omnem superat intellectum, sine fine mergetur. Sequitur ex ordine justitiae mulier quae suggestioni acquievit, debitaque poena redditur voluptati, et quae libertatem suam excusso a se Creatoris dominio superbe ambierat, sub viri constituitur servitute. Nec absque nutu divino esse quisquam aestimet, quod usque hodie in genere humano servorum perseverat nomen et genus, cum hoc originalis meruerit transgressio, et a primis patribus hujus conditionis emanarit ratio. Videat homo nobilitatem divinam, genus coeleste, honorem regium, potentiae gloriam, aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sit bone testimoniũ conscientie. sepe fit ut uictores
uncamur: dum de ipsa uictoria in nob̾ ñ in dño
glamͣ. Et sicut ẽ. ex uirtute securitas. ita sepe ex
seturitate uirtus dissoluitur: & infirmato calca¬
Neo ñ recte itur nec languente pede ultra inimica
potestas conterit᷑. In pͥmis audact᷑ congreditur. de¬
inde repulsus sathan insidiatur nouissimis. qͥa
tota humane milicie gła ex ultimis cõmendatur
agonib & cum multi currant instadio qui ñ lassa¬
tur incursu. nec deficit: solus ille brauium accipit. Cer¬
tantes iegitune ꝓmerentur coronam: ꝙ ꝑseuerantes
infinem. alingue aculeo & laqueo caude incolumes.
& illesi euadunt. Iue tam̃ maledictus t̾ram comedit.
oĩb dieb uite sue añ iudicium: qͥa amatores mun¬
di ariuna uoluptatũ distensos & turgidos. ritu pa¬
tulo absorbet & deuorat: & omnẽ domũ incuiꝰ postibi
sanguis agni ñ emicat in uadit intrepulꝰ. omneq pͥ¬

Expanded text:
sit bonae testimonium conscientiae, saepe fit ut victores sit bonae testimonium conscientiae, saepe fit ut victores vincamur, dum de ipsa victoria in nobis, non in Domino gloriamur. Et sicut est ex virtute securitas, ita saepe ex securitate virtus dissolvitur, et infirmato calcaneo nec recte itur, nec languente pede ultra inimica potestas conteritur. In primis audacter congreditur, deinde repulsus Satan insidiatur novissimis, quia tota humanae militiae gloria ex ultimis commendatur agonibus. Et cum multi currant in stadio, qui non lassatur in cursu, nec deficit, solus ille bravium accipit. Certantes legitime promerentur coronam, et perseverantes in finem a linguae aculeo, et laqueo caudae incolumes et illaesi evadunt. Ille tamen maledictus terram comedit omnibus diebus vitae suae ante judicium, quia amatores mundi a ruina voluptatum distensos et turgidos rictu patulo absorbet et devorat, et omnem domum in cujus postibus sanguis agni non emicat, intrepidus invadit, omneque pr
Abbreviated transcription (Latin):
octurrit susanna. ille puer hec mulier delicata: ut̾q
huiꝰ monstri capͣ horrendũ. quanta uirtute contri¬
uerit sacre ñ silent historie. Impossibile ẽ. enume¬
rare ꝑ singła quantas de hoc eapite neqͣm scĩ celebra¬
runt iurtorias: quociens cerebro eiꝰ uictrices manus
inmiserint. qͦt uirgines qtͦ uidue in pͥmo introitu
ex sufflauerint ircepentẽ. Qui quia ing̾ssu ñ ꝑficit.
ce ubi manifeste agnoscitur. ilico uincitur. tendit in¬
tur. Qd̃ si forte ex aliquo gle neglectu rubigo octupans
armis uirtutum adheserit. si exaliquo głe pruritu
scabies religionis pellẽ obduxerit: ilico ad tinearum
crustas in quib aliquid suum agnoscit paratus
relabitur. & defluentem saniem ablingit & glictit.
Nere enĩ appetitus laudis humane ꝙ głe. scabies
ẽ uirtutis. tinea sc̃tatis: qd̃ ultimum malũ sepe
expugnatus hostis. infine expectat. Cũ enĩ gła nr̃a

Expanded text:
occurrit Susanna, ille puer, haec mulier delicata, uterque occurrit Susanna, ille puer, haec mulier delicata, uterque hujus monstri caput horrendum quanta virtute contriverit, sacrae non silent Historiae. Impossibile est enumerare per singula, quantas de hoc capite nequam sancti celebrarunt victorias, quoties cerebro ejus victrices manus immerserint, quot virgines, quot viduae in primo introitu exsufflaverint irrepentem, qui quia in congressu non proficit, et ubi manifeste agnoscitur, illico vincitur, tendit intur. Quod si sorte ex aliquo neglectu rubigo occupans armis virtutum adhaeserit, si ex aliquo justitiae pruritu scabies religionis pellem obduxerit; illico ad tinearum crustas in quibus aliquid suum agnoscit, paratus illabitur, et defluentem saniem ablingit et glutit. Vere appetitus laudis et humanae gloriae scabies est virtutis, tinea sanctitatis, quod ultimum malum saepe expugnatus hostis in fine exspectat. Cum enim gloria nostra
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ patris sui publice detinebat. De regula qͦ con¬
iugii ꝙ castitatis. de auctoritate apłatꝰ. de ꝓstratis
indeserto fornicatorib &e murmuratorib ce udolatris.
multa ibi ꝓponit & discutit. in quib & elisũ & eliden¬
cũ iniquitate. nec xp̃m & belial posse conuenire: ma¬
lignum de mecdio remouens aꝑtissime distinguit.
Galathas insensatos & fascinatos apseudo apłis. ꝙad
cerimonias legis reu̾sos increpat. & reuocat: & illiꝰ se¬
ductionis caput confringit. Ephesios in ordine statu¬
it. docens uiris muueres subici:. maritos uxores ut
corpus suũ in honestate complecti. filios parentib
obedire. & honorare. patres ad filios mansuetos eẽ. ser¬
uirpat. Totum corpꝰ epłaꝵ tonitruum ẽ. & singlẽ fe¬
re sententie. sunt qͣsi flumina carbones uastatores
spargentia: aquorũ luce ł flãmis caput hostis illius
uet̾ani fidlĩ xp̃iane uirtute exuritur. Occurrit ioseph

Expanded text:
uxorem patris sui publice detinebat. De regula quoque conuxorem patris sui publice detinebat. De regula quoque conjugii et castitatis, de auctoritate apostolatus, de prostratis in deserto fornicatoribus, et murmuratoribus et idololatris multa ibi proponit et discutit, in quibus et elisum et elidencum iniquitate, nec Christum et Belial posse convenire, malignum de medio removens apertissime distinguit. Galatas insensatos et fascinatos a pseudoprophetis, et ad caeremonias legis conversos increpat et revocat, e illius seductionis caput confringit. Ephesios in ordine statuit, docens viris mulieres subjici, maritos uxores ut corpus suum in honestate complecti, filios parentibus obedire et honorare, patres ad filios mansuetos esse, serstirpat. Totum corpus Epistolarum tonitruum est, et singulae fere sententiae sunt quasi fulmina carbones vastatores spargentia, a quorum luce vel flammis caput hostis illius veterani, fidei Christianae virtute exuritur. Occurrit Joseph,
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Precium canis ꝙ merces meretricis ne inferan¬
tur intempłm diuina lex ꝓhibet. quia oppressores
pauꝑum & innocentium oblatratores. ꝙ qui corrũp¬
unt & pouuunt ueritatẽ. ex illiꝰ questꝰ sanguine
recte ñ immolant: & arbitrantes questũ eẽ pietatem
legem offendt̃: ꝙ ad u̾sus eos in conspectu dĩ ueritas
& pietas exeoꝵ ministio se clamant contumeliam
pati. Cap̃ auaricie pͥmꝰ pastor eccłie con triuit uirilit.
pecunam symonis cum ipso imꝑdicionẽ excutiens.
digens in seruitutẽ. Nichilominꝰ ce omniũfere hereseum idẽ
capita amputauit in romanis: suꝑbiam & sedicionem
compescens. In prima adcorinthios epła qd̃ ad sectam
legis iudaice induci tamcito potuerunt ce reũti: & qd̃
erat ineis ꝑsonarum acceptio. & scismata arguit & ob¬
uirgat. S ꝙ fornicationis caput in spũ uehem enti ibi¬
dem conterit tradens sathane in interitũ carnis eũ. qͥ

Expanded text:
cepit. Pretium canis, et merces meretricis, ne inferancepit. Pretium canis, et merces meretricis, ne inferantur in templum, divina lex prohibet, quia oppressores pauperum, et innocentium oblatratores, et qui corrumpunt et polluunt veritatem, ex illius quaestus sanguine recte non immolant, et arbitrantes quaestum esse pietatem, legem ostendunt, et adversus eos in conspectu Dei veritas et pietas ex eorum ministerio se clamant contumeliam pati. Caput avaritiae primus pastor Ecclesiae contrivit viriliter, pecuniam Simonis cum ipso in perditionem excutiens. digens in servitutem . Nihilominus et omnium fere haeresum idem capita amputavit, in Romanis superbiam et seditionem compescens. In prima ad Corinthios Epistola, quod ad sectam legis Judaicae induci tam cito potuerunt et converti, et quod erant in eis personarum acceptio et schismata arguit et objurgat. Sed et fornicationis caput in spiritu vehementi ibidem conterit, tradens Satanae in interitum carnis eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa diaboli contemptam̃ta contẽptibilia effecit: ꝙ
repulsus amaritudinis haustꝰ sitim peccati qd̾ felei
saporis ẽ intimauit amenbris eiꝰ facile teprimendã.
ĩmo eius dẽ sanguinis calice hausto penitus extin¬
guendam. Qd̃ infirmum ẽ dĩ fortius ẽ. ñ dico homĩ¬
b s demonib: & huiꝰ carnał uite nr̃e infirmitas iã
de malignis sp̃ib triumphat. expuens inlibidines.
ꝙ abominans uoluptates. Hec ut xp̃m lucrifaciat
caleat. Ecce amulierib & paruut caput conteritur
temptatoris: quia omĩs feditatis accessus illico ꝓhi¬
betur. & tocius spurcitie a scõr cordib statĩ elimina¬
tur audatia. Cognoscitur adult̃. & adlupanaria sua
indigne repellitur: nulla scõrũ conuentus feditatis
cuiꝰlibet admittunt uestigia. Excutit abomĩ mune¬
re mundas manꝰ pura iusticia: nec se uenalem exhi¬
bet iudicem: qui ut iudex fieret ñ p̃cio s gratis ac¬

Expanded text:
omnia diaboli tentamenta contemptibilia effecit, et omnia diaboli tentamenta contemptibilia effecit, et repulsus amaritudinis haustus sitim peccati, quod fellei saporis est, intimavit a membris ejus facile reprimendam: imo ejusdem sanguinis calice hausto, penitus exstinguendam. Quod infirmum Dei est, fortius est , non dico hominibus, sed daemonibus. Et hujus carnalis vitae nostrae infirmitas, de malignis spiritus triumphat, expuens in libidines, et abominans voluptates. Haec, ut Christum lucrifaciat,rum patientia calcat. Ecce a mulieribus et parvulis caput conteritur tentatoris, quia omnis foeditatis accessus illico prohibetur, et totius spurcitiae a sanctorum cordibus statim eliminatur audacia. Cognoscitur adulter, et ad lupanaria sua indigne repellitur, nulla sanctorum conventus foeditatis cujuslibet admittunt vestigia. Excutit ab omni munere mundas manus pura justitia, nec se venalem exhibet judicem, qui ut judex fieret, non pretio, sed gratis ac
Abbreviated transcription (Latin):
apłors pͥncipem cũ amare flens ũbi dñi recordatur:
nec excludit peccatricis illiꝰ unctionẽ & fletũ. cuiꝰ
horrebat symon leꝓsus aspectum uł tactum. Sem̃
diaboli ẽ. scisma & heresis. & auaritia seruitus ido¬
ab ominanda collectio. Sem̃ mulieris ut diximꝰ
ad uirum conu̾̃se ꝙ potestati rõnis iam subdite.
ẽ quicqͥd boni parturit castitas. quicqͥd ieiunii labor.
quicquid sudor martyrii. quicqͥd amplexu diu̾saꝵ
passionũ fecundissima concipit caritas. Ueteres ini¬
miticie ab antiquo inter has emersere familias. nec
unqͣm defuit emula uirtutis in uidiã semꝑ ꝑsecu¬
ta ẽ. humilitatẽ suꝑbra: & sapientie ł iusticie con¬
traria opposuerunt signa nequitia & malicia. Uer̃
caput serpentis nob̃ ad huc incarne constitutis. uii¬
iam a pectore ꝙ uentre excussus ipso donante liga¬
tus cont̾itur. Fel qd̃ crucifixo oblatum ẽ. & neglectũ

Expanded text:
apostolorum principem cum amare flens verbi Domini recordatur, apostolorum principem cum amare flens verbi Domini recordatur, nec excludit peccatricis illius unctionem et fletum, cujus horrebat Simon ille leprosus aspectum vel tactum. Semen diaboli est schisma, et haeresis, et avaritia, servitus idoabominanda collectio. Semen mulieris, ut diximus, ad virum conversae, et potestati rationis jam subditae est, quidquid boni parturit castitas, quidquid jejunii labor, quidquid sudor martyrii, quidquid ex amplexu diversarum passionum fecundissima concipit charitas. Veteres inimicitiae ab antiquo inter has emersere familias, nec unquam defuit aemula virtutis invidia. Semper persecuta est humilitatem superbia, et sapientiae vel justitiae contraria opposuerunt signa nequitia et malitia. Verum caput serpentis nobis adhuc in carne constitutis vicjam a pectore et ventre excussus, ipso donante, ligatus conteritur. Fel quod crucifixo oblatum est et neglectum,
Abbreviated transcription (Latin):
future inimicicie p̃dicuntur: qr futurũ erat ꝑ uer¬
bum dĩ qd̾ caro factum ẽ. & habitauit in nob̃. ut
fructificaret aliqñ crucifixa penitentiũ caro: ⁊ de se¬
mine obedientie uirtutum seges cresceret: & carnis
continentia deadũsatrite concupiscentia triumpha¬
ret. Unde illud ẽ. qd̾ regnũ celoꝵs uim patitur. & uio¬
ienti diripiunt illud: quia mulier hoc ẽ sensus car¬
nis mariti io ẽ rationis adiuta consiliis. serpentire¬
sistit & semini eiꝰ. idẽ. odit ut inimicum. & abigit
quicquid sane doctrine adũsatur: & honestatẽ uite
cõmaculat. Uiolenter mala consuetudo carnis cum
ipsam aduirũ conu̾sa fu̾̃it dñante ratione p̃ciditur: e¬
ꝙ qͣsi alteriꝰ crucis uexillũ figatur in medio iugi con¬
fuctu se ipsa caro suꝑat: immo uictor sp̃c armata sol¬
licitudine petuientiam carnis dictante deo. pia opp̃s¬
sione affligit &e domat. hanc ium regnum dĩ ñ indig¬
natur pati. nec abicit latronem. cũ confitetur: nec

Expanded text:
tur, quia futurum erat per Verbum Dei, quod caro factum est et habitavit in nobis , ut fructificaret aliquando crucifixa poenitentium caro, et de semine obedientiae virtutum segetes crescerent, et carnis continentia de adversatrice concupiscentia triumpharet. Unde illud est, quod regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud : quia mulier, hoc est sensus carnis, mariti, id est rationis adjuta consiliis serpenti resistit et semini ejus, id est odit ut inimicum, et abigit quidquid sanae doctrinae adversatur, et honestatem vitae commaculat. Violenter mala consuetudo carnis, cum ipsa ad virum conversa fuerit, dominante ratione praeciditur, et quasi alterius crucis vexillum figatur, in medio jugi conflictu seipsam caro superat, imo victor spiritus armata sollicitudine petulantiam carnis dictante Deo pia oppressione affligit et domat. Hanc vim regnum Dei non dedignatur pati, nec abjicit latronem cum confitetur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dyso anime. in orto bone conscientie. immundicia cordis
pax dĩ gaudium parturit.: & pura fides inueritate qͥes¬
cit. Iusticia ibi disponit omĩa suauit̃. temꝑantia mode¬
ratur concorditer. Sapientia docet. fortitudo corroborat
oratio mundat: abstinentia omnẽ labem desiccat. Spes
confortat. humilitas regnat: patientia imꝑat. Nec
in his beatitudinib qui es uł gła aiẽ. sinꝰ ẽ. ilie abra¬
he in quo diues ille lazari animam uidit: uel illa fe

Expanded text:
diso animae, in horto bonae conscientiae, in munditia cordis diso animae, in horto bonae conscientiae, in munditia cordis pax Dei gaudium parturit, et pura fides in veritate quiescit. Justitia disponit omnia suaviter, temperantia moderatur concorditer, sapientia docet, fortitudo corroborat, oratio mundat, abstinentia omnem labem desiccat, spes confortat, humilitas regnat, patientia imperat. Haec in illis beatitudinibus quies vel gloria animae, sinus est ille Abrahae in quo dives ille Laz
Abbreviated transcription (Latin):
escit. Hicħ uacat inuinea scitatis. uͥ nec folium cadit.
ꝙ oĩs pampinꝰ aliquis ẽ. gͣlꝰ iusticie. ubi ꝙ̃ uimen
uolumina emiserunt. qͣm longe & late paimites ex¬
tenderunt. Scripturarũ ꝓpagines mundi climata
impleuerunt: & de fructu doctrine scẽ plena eructat
eccłia. Ad has arbores preculendas diu scrutantes
scrutationes laborauerunt heretci. s plantatio celes¬
tis uexationib ñ defecit s creuit. Decorticauerunt ra¬
mos. folia combusserunt: s elisis fructio uel ipsis
etiam ad solũ arborib dirutis radix illesa. & uiua¬
tior ꝑseuerans multipliciꝰ pullulauit: nec ẽ. ex precisio¬
ne imminuta s aucta. In pace confessio. intribulatio¬
nib claruerunt martyria: & sepe scissus ꝑsetutionũ
uomere ager dñicus. copiosiorem reddidit segetem.
ne mens elimata. & defecata ꝓferit: & fructus uberes
sp̃uat cultura de exertitatione religiosa ꝓduxit. In para¬

Expanded text:
escit. Nihil vacat in vinea sanctitatis, ubi nec folium cadit, escit. Nihil vacat in vinea sanctitatis, ubi nec folium cadit, et omnis pampinus aliquis est gradus justitiae; ubi etiam vimen ribilia, quod volumina emiserunt, tam longe et late palmites extenderunt. Scripturarum propagines mundi climata impleverunt, et de fructu doctrinae sanctae plena eructat Ecclesia. Ad has arbores praecidendas diu scrutantes scrutationes laboraverunt haeretici, sed plantatio coelestis vexationibus non defecit, sed crevit; decorticaverunt ramos, folia combusserunt, sed, elisis fructibus vel ipsis etiam ad solum arboribus dirutis, radix illaesa, et vivacior perseverans multiplicius pullulavit, nec est ex praecisione imminuta, sed aucta. In pace confessio, in tribulationibus claruerunt martyria, et saepe scissus persecutionum vomere ager Dominicus copiosiorem reddidit segetem. ne, elimata et defaecata profecit, et fructus uberes spiritualis cultura de exercitatione religiosa produxit. In para
Abbreviated transcription (Latin):
rib delocihuiꝰ amenitate. qͣntũ nos quorum con-¬
uersatio tota inamaritudine ẽ. sentire possumꝰ descͥp¬
ta sunt. ꝙ ut uerũ dicã tacta sunt ñ definita. Nũc
de sp̃uali paradyso ut aliquid etiã tangamꝰ urget ꝓ¬
missio. Ortus iste deliciarum intꝰ inanima ẽ. hec pax
hec fructificatio intus in spũ. ubi lignum uite ẽ. cari¬
tas. & lignum sapientie ẽ. inteuectus dĩ: ꝙ ubi ẽ. lignũ
scientie boni & mali. ueritatis & falsitatis discretio: uͥ
ẽ. lignũ iusticie. sua cuiq reddens rõnabił & ordina¬
ta distributio. Omẽ illud uirguitũ uirtutes fructi¬
ficat & ꝓducit carisinata. & quasi furcule palmitũ
baiule. sunt ibi quedam sustentacula quib uitis
honusta incumbit: & famulant᷑ sibi & ad inuicem
genimina illa gr̃aꝵ sub seruiunt. Abstinentia cas¬
titati obsequitur. innititur orationi deuotio: inti¬
more humilitas. & in amore. mentis puritas requi¬

Expanded text:
ribus de loci hujus amoenitate, quantum nos, quorum convribus de loci hujus amoenitate, quantum nos, quorum conversatio tota in amaritudine est, sentire possumus, descripta sunt, et, ut verum dicam, tacta sunt, non definita. Nunc de spirituali paradiso, ut aliquid etiam tangamus urget promissio. Hortus iste deliciarum intus in anima est, haec pax, haec fructificatio intus in spiritu, ubi lignum vitae est charitas et lignum sapientiae intellectus Dei; et ubi est lignum scientiest lignum justitiae, sua cuique reddens rationabilis et ordinata distributio. Omne illud virgultum virtutes fructificat, et producit charismata, et, quasi surculae palmitum bajulae, sunt ibi quodam sustentacula, quibus vitis onusta incumbit, et famulantur sibi et ad invicem genimina illa gratiarum subserviunt. Abstinentia castitati obsequitur, innititur orationi devotio; in timore humilitas, et in amore mentis puritas requi
Abbreviated transcription (Latin):
tas. s sine creatore manere ñ poterat: sine quo nec an¬
gło sursum nec homini deorsũ. intante excellentie
gła ulla potuit eẽ stabilitas. Qd̃ si peccati radix ñ ger¬
minasset in hoĩe. nec diffiisa tabes agrum hꝰ ꝓpaginiᷤᷤ
occupasset. Iocus ille corporal ita omĩa cõmoda colo¬
no suo ultro largiretur. ut nicħ oĩno deeẽt ex trinsetꝰ:¬
si sp̃c sc̃s incorde qd̃ ꝓprium domiciliũ eiꝰ ẽ. maneret
intrinsetꝰ. Sapor enĩ omniũ illarũ deliciarũ & tota illiꝰ
gr̃a incolatꝰ ex suꝑna constabant duicedine: & ipse tociꝰ
illiꝰ uoluptatis tempies erat ꝙ condim̃tũ. Tradunt ñ¬
nulli doctorum heliam & enoch ibi adõ transiatos
in ila miseriarum exꝑte affluentia uiu̾e & quiesce¬
re: donec in extremis dieb ꝑdito homĩ inqͦ oĩs pleni¬
tudo diabolice uirtutis habitabit ꝓtestimonio ue¬
ritatis & ipsi morituri occurrant. Aliqua insupio¬

Expanded text:
tas, sed sine Creatore manere non poterat, sine quo nec antas, sed sine Creatore manere non poterat, sine quo nec angelo sursum, nec homini deorsum in tantae excellentiae gloria ulla potuit esse stabilitas. Quod si peccati radix non germinasset in homine, nec diffusa tabes agrum hujus propaginis occupasset, locus ille corporalis ita omnia commoda colono suo ultro largiretur, ut nihil omnino deesset extrinses sanctus in corde, quod proprium est domicilium ejus, maneret intrinsecus. Sapor enim omnium illarum deliciarum et tota illius gratia incolatus ex superna constabant dulcedine, et ipse totius illius voluptatis temperies erat et condimentum. Tradunt nonnulli doctorum Eliam et Enoch ibi a Deo translatos illa miseriarum experte affluentia vivere et quiescere, donec in extremis diebus perdito homini, in quo omnis plenitudo diabolicae virtutis habitabit, pro testimonio veritatis morituri occurrant. Aliqua in superio
Abbreviated transcription (Latin):
uincere hominẽ. & multo robustiorẽ pꝰea exꝑtus est.
& ꝑsona. N ec deerat etiam iob ligue feminee stimu¬
lus. s irrisit mens solida nugas uxorias: & increpa¬
tione modestissima p̃sumptionẽ muliebrẽ uirili dig¬
nitate cohercuit. Erat utiq inparadyso mentis im¬
putribił. inter uirtutũ delicias: &e bone conscientie
gła: nulia ulcerum sanie poterat inquinari. Non
trubescat iob. nec ad occuitandã plagam suã diu̾so¬
riũ q̃rebat. qui in arce uirtutũ ꝓtribunali sedens
de cunctis lapentim iudicabat: nec pauebat afacie
dĩ coram qͦ de innocentia głabatur. & int̾r̾ogatus
securissime respondebat. Adam longe aliter in pa
ipse nec ꝑcussus nec atritus defecit: ut disceret infirma¬
ta posteritas ex languore & erumpna. quia nulla sine
deo pͭ eẽ felicitaᷤᷤ. nulla sanitas. nulla pax. nulla in¬
tegritas. Bona quidẽ & iocunla erat loci illiꝰ uolup¬

Expanded text:
vincere hominem, et multo robustiorem postea expertus est vincere hominem, et multo robustiorem postea expertus est substantia, et persona. Nec deerat etiam Job linguae femineae stimulus, sed irrisit mens solida nugas uxorias, et increpatione modestissima praesumptionem muliebrem virili dignitate coercuit. Erat utique in paradiso mentis imputribilis inter virtutum delicias, et bonae conscientiae gloria nulla ulcerum sanie poterat inquinari. Non erubescebat Job, nec ad occultandam plagam suam diversorium quaerebat, qui in arce virtutum pro tribunali sedens, de cunctis labentibus indicabat, nec pavebat a facie Dei, coram quo de innocentia gloriabatur, et interrogatus securissime respondebat. Adam longe aliter se habipse nec percussus, nec attritus defecit, ut disceret infirmata posteritas ex languore et aerumna, quia nulla sine Deo potest esse felicitas, nulla sanitas, nulla pax, nulla integritas. Bona quidem et jucunda erat loci illius volup
Abbreviated transcription (Latin):
emanantia. Physon gͥ pͥmus fluminum pruden¬
ł dolens. In primis constitui oportet quid intellec¬
tuał paradẏsus sit de inde quid fons ille. Postea uͦ
quid fiumina .iiiiͬ. ut intellectis rerum cardinib &
quasi ꝑ quosdam alueos fluminũ narrationis ordi¬
ne ꝓfluente. suis limitib singula coaptentur. ne
forte deliciarum & uoluptatis mat̾ia si confuse trac¬
cetur qd̃ inpͥa natura ẽ appetibile. imꝑitia fiat
tractatoris odibile. Corporalem. & sp̃ualẽ. & intellec¬
tualẽ paradysũ eẽ. quicumq scripturarum sc̃aꝵ¬
diligens inquisitor ẽ. ex ipsis intelligit: ꝙ corporaleꝰ
quidẽ in loco. spũalẽ uͦ in aiã. inteliectualẽ uͦ ĩ dõ rõne
& auctoritate discernit. In corporali qd̃ eden dicimꝰ
positus ẽ hõ. facta ẽ mulier: ce benedictio & male¬
dictio in eodẽ loco ꝓ ratione causarũ in humanã ẽ¬
ꝓmulgata naturam. Ibi potuit diabolꝰ & tẽptare ꝙ

Expanded text:
emanantia. Phison igitur primus fluminum prudenemanantia. Phison igitur primus fluminum prudenvel dolens. In primis quaerere oportet quid intellectualis paradisus sit, deinde quid fons ille, postea vero quid flumina quatuor, ut intellectis rerum cardinibus, et quasi per quosdam alveos fluminum narrationis ordine profluente suis limitibus singula coaptentur, ne forte deliciarum et voluptatis materia, si confuse tractetur, quod in propria natura est appetibile, imperitia fiat tractatoris odibile. Corporalem, et spiritualem et intellectualem paradisum esse quicunque sanctarum Sct corporalem quidem in loco, spiritualem vero in anima, intellectualem vero in Deo ratione et auctoritate discernit. In corporali quod Eden dicimus positus est homo, facta est mulier, et benedictio et maledictio in eodem loco pro ratione causarum in humanam promulgata est naturam. Ibi potuit diabolus et tentare et
Abbreviated transcription (Latin):
torem ꝑse. neq pea que facta sunt excecatus conside¬
rabat: s inter passiones ce stimulos quib pungebat᷑
anxiꝰ anhelabat. Ipsa nomina fluminum quoꝵ
auctor & interpres extiterat possent compungere mi¬
serum ÷ & utinam sp̃m contribulatum. & penitentie
humilitatẽ ꝓsacrificio obtulisset. & erupisset de cor¬
de eiꝰ fons lacrimarum irrigans uniu̾si corporis ari¬
ditatatẽ: in satisfactionum fluenta discurrens. Non
declinasset suꝑb &e uanus in u̾ba malicie. nec excu¬
sationes in peccatis quesisset: si ꝓnuntiasset ad ũisum
se iniusticiam suam. & forsitan pectati remissionẽ
u̾̃itatẽ ultoris accendit. Qd̃ si ipse serpente absor¬
to. ł ꝑremedium confessionis uluso cucurrisset
ad fontem miscłie: lotus ex eo redisset adiusticiã
recepisset fortitudinem. amplecteretur temꝑan¬
tiam inuenisset prudentiam. Hec enim st̃ intel¬
iectualia flumina. de caritate xp̃ique ẽ. fons uiuꝰ

Expanded text:
torem per se, neque ea quae facta sunt excaecatus considetorem per se, neque ea quae facta sunt excaecatus considerabat, sed inter passiones et stimulos quibus pungebatur anxius anhelabat. Ipsa nomina fluminum quorum auctor et interpres exstiterat, possent compungere miserum, et utinam spiritum contribulatum, et poenitentiae humilitatem pro sacrificio obtulisset, et erupisset de corde ejus fons lacrymarum irrigans universi corporis ariditatem in satisfactionum fluenta discurrens! Non declinasset superbus et vanus in verba malitiae, nec excusationes in peccatis quaesisset, sed pronuntiasset adversum se injustitiam suam, et forsitan peccati remissionem unt, non attendentis. Quod si ipse serpente absorpto, vel per remedium confessionis illuso, cucurrisset ad fontem misericordiae, lotus redisset ad justitiam, recepisset fortitudinem, amplecteretur temperantiam, invenisset prudentiam. Haec enim sunt intellectualia flumina, de charitate Christi qui est fons vivus,
Abbreviated transcription (Latin):
imminens miseram aĩam affligebat. iam nec loci
temꝑies nec prata uernantia. nec obumbrantia ne¬
mora. nec ligna fructifera. nec aromatita gramina
nec melodia uocum. ñ odorum fraglantia. nec fon¬
tis ulliꝰ saluberimi uiuacitas demulcebat: s totius
dignitatis sue immemor ceteris reb uacuus. ho¬
neratus contumelia. etiam pecora formidabat. Et
de animalib qd̃ eis nomina imposuerit dubiũ ñ
ẽ: de cefis uͭ nomib rerum pͥmordialium queri pͣ u¬
trum ab adam an a moyse sunt inuenta. Ego estimo
adam illis fluminib. qui in quatuor partes ab illo
tonte diusi emanant aptasse uocauuia:quors pri¬
mus ẽ. phison. Scd̃s gyon. Tertius tygris. Quartus
eufrates. Nec ratio nominum latuit inuentorem. Et
intelugerat cum in honore ec̃t: rei ꝓfunde mysteriũ.
Nerum corpus corruptioile iam aggrauabat animã.¬
&e t̃rena in habitatio depͥmebat sensum iuita cogi¬
tuantium motuum pelagus discurrebat. Neq iam crea¬

Expanded text:
imminens miseram animam affligebat. Jam non loci imminens miseram animam affligebat. Jam non loci temperies, nec prata vernantia, nec obumbrantia nemora, nec ligna fructifera, nec aromatica gramina, non melodia vocum, non odorum fragrantia, nec fontis illius saluberrimi vivacitas demulcebat, sed totius dignitatis suae immemor caeteris rebus vacuus, oneratus contumelia, etiam pecora formidabat. Et de animalibus, quod eis nomina imposuerit dubium non est; de caeteris vero nominibus rerum primordialium quaeri potest utrum ab Adam an a Moyse inventa sint. Ego aestimo Adam illis fluminibus, quae in quatuor partes ab illo fonte divisa emanant, aptasse vocabula, quorum primus est Phison, secundus Gehon, tertius Tygris, quartus Euphrates. Nec ratio nominum latuit inventorem; et intelligebat, cum in honore esset, rei profundae mysterium, verum corpus corruptibile jam aggravabat animabitatio deprimebat sensum multa cogimultuantium pelagus discurrebat. Neque jam Crea
Abbreviated transcription (Latin):
s reiatur turpitudo qnͣtiubet pretũ suꝑducto ue¬
lamiue abscondat᷑. Absente deo uere a corde suo mi
penitentie qͣm instupore mentis. & rationis extasi
tapescebat. Duata ẽ aliquantulũ sententia necdum
conclamatum erat quia oportebat iam tunc legis
formam exemplo diuino conscribi : & ante iudiciũ
in causis humanis accusationis & defensionis lo¬
cum ñ p̃ripi: s datis aliquib inducuĩs suspensa
interim sententia hii quib discussio pragmatica in¬
cumbit. in medio actionum suarum munimenta pro¬
ducant. Aut confessus aut conuictus necesse ẽ. serua¬
to antiquo ordine uie sit qui punitur. & in hoc quoq
pietas diuina humanis ꝓuidit errorib. ne festinatio
łmpetꝰ aut ira in reb in examinatis ueritatem oppͥ¬
merent. d innocentem aliqñ rationis intuitum ca¬
uginantib estimationib condempnarent. Arescebat
adam p̃timore. & expectatio ire & reuelatio iuditii

Expanded text:
sed celatur turpitudo, quantilibet pretii superducto vesed celatur turpitudo, quantilibet pretii superducto velamine abscondatur. Absente Deo vere a corde suo mispoenitentiae, quam in stupore mentis, et rationis exstasi tabescebat. Dilata est aliquantulum sententia; necdum conclamatum erat quia oportebat jam tunc legis formam divino exemplo conscribi, et ante judicium in causis humanis, accusationis et defensionis locum non praeripi, sed, datis aliquibus induciis, suspensa interim sententia, ii quibus distrusio pragmatica incumbit in medio actionum suarum munimenta producant. Aut confessus, aut convictus necesse est, servato antiquo ordine, ille sit qui puniatur. Et in hoc quoque pietas divina humanis providit erroribus, ne festinatio, vel impetus, aut ira in rebus inexaminatis veritatem opprimerent, et innocentem aliquem a rationis intuitu caligantibus aestimationibus condemnarent. Arescebat Adam prae timore et exspectatione irae, et revelatio judicii
Abbreviated transcription (Latin):
Uon statim post p̾uaricationẽ eiectꝰ ẽ hõ de loco uolup¬
tatis. s conscio sceleris nicħ paracdysi delicie confere¬
bant. tota eñi nr̃a ñ inloco s in m̃te ẽ gła. quia ñ felicem
sac̃ locꝰ s uita. Quecumq pͥus subditã do animam de¬
lectabant. intorm̃ta u̾sa st̃ transg̾ssori tum quia scie¬
bat se cito amissurum. nec sibi posse stare qd̾ stans ipse
possederat: tum quia quicqͥd sine deo pͭ dde tempalib¬
copũs affluere ñ implet possessorem. s semꝑ uacuũ
&e inaninem qnͣtus cumq ste nebularum glob utrem
dimitut. Et hic exptꝰ ẽ hõ qͣm longe eẽt a dĩtate qͣ
cupierat: qui iam in latebris nudus quasi miserie ꝙ
rurpuardinis sue opimentũ mendicabat. Sane nula
purpura nulius regie dignitatis amictus iutꝰ nudi¬
tatis q̃ añ peccatum erat imitari potuit głam: hones¬
tas qiuuppe ñ egebat diploide. sit hodie ñ honestat᷑.

Expanded text:
post praevaricationem ejectus est homo de loco voluppost praevaricationem ejectus est homo de loco voluptatis, sed conscio sceleris nihil deliciae paradisi conferebant. Tota enim nostra non in loco, sed in mente est gloria, quia non felicem facit locus, sed vita. Quaecunque prius subditam Deo animam delectabant, in tormentum versa sunt transgressori, tum quia sciebat se cito amissurum, nec sibi posse stare quod stans ipse possederat, tum quia quidquid sine Deo potest de temporibus affluere, non implet possessorem, sed semper vacuum et inanem, quantuscunque sit nebularum globus, utrem dimittit. Et hic expertus est homo quam longe esset a deitate quam cupierat, quia jam in latebris nudus quasi miseriae et turpitudinis suae operimentum mendicabat. Sane nulla purpura, nullus regiae dignitatis amictus illius dignitatis quae ante peccatum erat imitari potuit gloriam. Honestas quippe non egebat diploide, sicut hodie non honestatur,