comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
murate. castra turrita. ampla edificia. sculpteͣ
picture. S ce reformatũ te in antiquũ cogita
statũ oia habere subiecta: oues ceboues uni¬
u̾sas insuꝑ ce pecora cãprs uolueres celi & pis¬
ces maris qui ꝑambulant semitas maris. Die
rogo nẽ utrũ sine socio oĩã tͥ hec possent ẽẽ.
de lateret ce amor &e animus: Gal: Si ñ aliqͥb
signis efficere possem ut eẽt amicus: mallem
nullu quã talem habere. A. Si aũt unꝰ adeẽt
qũe eque ut te ipsũ diligeres. a quo te simi¬
liter diligi ñ dubi tares: ñ ne omĩa que priꝰ D
uidebant᷑ amara. dulcia redderent᷑ ce sapida:
haberes de talib : tanto feliciorẽ te iudicares.
fundente. int̾ se & creaturã suã. quã sustulerit
int̾ ipsos gradus &e ordines quos distinxerit
int̾ singłos quosq quos elegerit. tantã amici¬
tiam & caritatẽ: ut sic quisq diligat aliũ sic̃
se ipsum: ac ꝑhoc sicut unꝰquisq de ꝓpͥa. sic ce

Expanded text:
muratae, castra turrita, ampla aedificia, sculpturae, muratae, castra turrita, ampla aedificia, sculpturae, picturae. Sed et reformatum te in antiquum cogita statum, omnia habere subjecta, oves et boves universas, insuper et pecora campi, volucres coeli et pisces maris, qui perambulant semitas maris . Dic rogo nunc, utrum sine socio omnia tibi haec possent esse jte lateret et amor et animus? GALTERUS. Si non aliquibus signis efficere possem, ut esset amicus, mallem nullum, quam talem habere. AELREDUS. Si autem unus adesset, quem aeque ut te ipsum diligeres, a quo te similiter diligi non dubitares, nonne omnia, quae prius videbantur amara, dulcia redderentur et sapida?haberes de talibus, tanto feliciorem te judicares? fundente inter se et creaturam suam, quam sustulerit, inter ipsos gradus et ordines, quos distinxerit, inter singulos quosque, quos elegerit, tantam amicitiam et charitatem, ut sic quisque diligat alium sicut se ipsum; ac per hoc sicut unusquisque de propria, sic et
Abbreviated transcription (Latin):
in bobus aeasinis. in ouib &e capris nutͥendis.
eligendis comparandis. satis ꝑiti sint. certa
die res ẽ. eandẽ in amicis adquirendis uel
ꝓbandis ñ dare oꝑam: & quasda ad discere
notas. quib hi quos eligimꝰ inamicos. ad ami¬
citiam ꝓbent᷑ idonei. Cauendus sane ẽ qͥdã
impetus amoris qui p̃currit iudiciũ: & ꝓban¬
diadimit potestatẽ. Est ꝓinde uiri pruden¬
tis sustinere: hunc refrenare impetũ: ponere
modũ beniuolentie: paulat̃ĩ ꝓcedere. in affe¬
ctum: donec iam ꝓbato. se totũ dedat. & com¬
mittat amico. Gat. fateor adhuc me mouet
illoꝵ sententia: qui sine huiꝰ modi amicis ui¬
uere tutius arbitrant᷑. A. Mirũ hoc: cum
sine amicis nulla ꝓrsus uita iocunda sit.
Gat. Cur rogo tes A. Ponamꝰ totũ genus
humanũ exemptũ mundo: te solu̾ suꝑstitem
reliquisse. Et ecce corã te om̃s mundi delicie
& diuitieraurũ. argentũ. lapides p̃ciosi. urbeᷤᷤ

Expanded text:
in bobus et asinis, in ovibus et capris nutriendis, in bobus et asinis, in ovibus et capris nutriendis, eligendis, comparandis, satis periti sint, inditiae res est, eamdem in amicis acquirendis, vel probandis non dare operam, et quasdam addiscere notas, quibus hi, quos eligimus in amicos, ad amicitiam probentur idonei. Cavendus sane est quidam impetus amoris, qui praecurrit judicium, et probandi adimit potestatem. Est proinde viri prudentis sustinere, hunc refrenare impetum, ponere modum benevolentiae, paulatim procedere in affectum, donec jam probato se totum dedat, et committat amico. GALTERUS. Fateor, adhuc me movet illorum sententia, qui sine hujusmodi amicis vivere tutius arbitrantur. AELREDUS. Mirum hoc, cum sine amicis nulla prorsus vita jucunda sit. GALTERUS. Cur rogo te? AELREDUS. Ponamus totum genus humanum exemptum mundo, te solum superstitem reliquisse. Et ecce coram te omnes mundi deliciae et divitiae, aurum, argentum, lapides pretiosi, urbes
Abbreviated transcription (Latin):
tia necessariam ẽẽ uirtutẽ. satis facile ẽ ꝑui¬
dere: qua siqͥs caruerit. instar nauis absq
gub̾naculo ꝓ impetu sp̃c. instabili ce irrati¬
ere eũ quẽ diligis. qd̾ aliqñ quasi ex industri¬
a durius fieri oportet: ut sic erꝰ uł ꝓbet᷑ uel
exerceat᷑ tolerantia. Idsane. attendendũ ẽ:
ut licet talia reꝑiant᷑ in eo quẽ ꝓbas que of¬
fendant animũ. uł alicui secreti ineauta re¬
uelatione: uł alicuiꝰ tẽporalis cõmodi cupidi¬
tate. uł minꝰ discreta correptione. uł aliqua
debite lenitatis transgressione: ñ statim a ꝓ¬
posita dilectione uł electione resilias: qmdiu
correctionis eiꝰ spes ulla relucet. Nec quẽquã
in amicis eligendis uł pbandis tedeat ẽẽ sol¬
licitũ: cũ hui laboris fructꝰ uite sit medicam̃¬
tũ: &e immortalitatis solidissimũ fundam̃tũ.
Cũ enĩ plurimi in thesauris multiplicandis.

Expanded text:
tia necessariam esse virtutem satis facile est pervitia necessariam esse virtutem satis facile est pervidere, qua si quis caruerit, instar navis absque gubernaculo, pro impetu spiritus, instabili et irratiere eum quem diligis: quod aliquando quasi ex industria durius fieri oportet, ut sic ejus vel probetur, vel exerceatur tolerantia. Id sane attendendum est, ut licet talia reperiantur in eo quem probas, quae offendant animum, vel alicujus secreti incauta revelatione, vel alicujus temporalis commodi cupiditate, vel minus discreta correptione, vel aliqua debitae lenitatis transgressione, non statim a proposita dilectione vel electione resilias, quandiu correctionis ejus spes ulla relucet. Nec quemquam in amicis eligendis, vel probandis taedeat esse sollicitum; cum hujus laboris fructus vitae sit medicamentum, et immortalitatis solidissimum fundamentum. Cum enim plurimi in thesauris multiplicandis,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiłu qmͣ tui. Aucupari semꝑ aliquid qͦd
tua sibi conferri possit industria: honorem.
głam. diuitias. lib̾tatem. In quib om̃ib si
dignior illo p̃ferat᷑. uł certe in tua ñ sit po¬
destate qd̾ appetitur: qua tͥ intentione ad¬
heserit facile ꝑuidebis. Iam nc̃ de discretiõe
uideam: Quidã ꝑu̾se satis ne dicam impu¬
dent̃. talem amicũ habere uolunt: quales
ipsi eẽ ñ possunt. Hi sunt qui leues quoq a¬
micoꝵ transgressiones imꝑatient̃ ferunt.
austere corripiunt. & carentes discretione:.
magna negligunt. contra minima queq se
erigunt: confundunt oĩa: ñ locũ seruantes
ubi: ñ tempꝰ quando: ñ ꝑsonas quib. que¬
libet uł publicare conueniat uł celare:
Quocirca illi quẽ eligis ẽ ꝓbanda discretio:
ne si imꝓuicłui quẽquã uł imprudentem
tͥ in amicitia sociaueris: lites cotidianas et
iurgia tͥ ipse ꝑquiras. Sane hanc in amici¬

Expanded text:
cupidum, quam tui; aucupari semper aliquid, quod cupidum, quam tui; aucupari semper aliquid, quod tua sibi conferri possit industria, honorem, gloriam, divitias, libertatem; in quibus omnibus si dignior illo praeferatur, vel certe in tua non sit potestate quod appetitur, qua tibi intentione adhaeserit, facile pervidebis. Jam nunc de discretione videamus. Quidam perverse satis, ne dicam impudenter, talem amicum habere volunt, quales ipsi esse non possunt. Hi sunt, qui leves quoque amicorum transgressiones impatienter ferunt, austere corripiunt, et carentes discretione magna negligunt, contra minima quaeque se erigunt, confundunt omnia, non locum servantes, ubi; non tempus, quando; non personas, quibus quaelibet vel publicare conveniat, vel celare. Quocirca illius, quem eligis, est probanda discretio; ne si improvidum quemquam vel imprudentem tibi in amicitia sociaveris, lites quotidianas et jurgia tibi ipse perquiras. Sane hanc in amici
Abbreviated transcription (Latin):
erit ipse quẽ diligis tanqu̾a alt̃ tusi tuã tui¬
in ipsũ transfuderis caritatẽ. Non enĩ ut ait
sẽs ambrosius uectigalis amicitia ẽ: s plena de¬
coris plena grã Uirtus ẽ enĩ ñ questus: qr pe¬
cunia ñ parturit᷑. s gr̃ã: nec licitatione p̃cioꝵ:
s concertatione beniuolentie. Fius gͥ qũẽ ele¬
gisti subtilit̾ ẽ ꝓbanda intentio: ne scdm spem
cõmodi cuiꝰlibet. tͥ uelit in amicitia copulari.
mercennariã eã estimans ñ gratuitã. Certiores
aũt plerũq sunt amicitie inopum ꝙͣ diuitũ:
cũ spem lucri sic tollat pauꝑtas. ut amicitie
ñ minuat s poti augeat caritatẽ. Diuitibus
itaq assentatorie gratificat᷑ erga pauꝑem ne¬
mo simulator ẽ. Uerũ ẽ quicqͥd defert᷑ pauꝑiͥ
euiꝰ amicitia inuidia uacat. Hec diximꝰ ut in
amicis mores ꝓbemꝰ: ñ estimemꝰ censũ. Sic
gͦ ꝓbatur intentio: si eũ uideris tuoꝵ magis

Expanded text:
erit ipse, quem diligis, alter tu, si tuam erit ipse, quem diligis, alter tu, si tuam in ipsum transfuderis charitatem. Non enim, ut ait sanctus Ambrosius, vectigalis est amicitia, sed plena decoris, plena gratiae. Virtus est, non quaestus, quia pecunia non potitur, sed gratia; nec licitatione pretiorum, sed concertatione benevolentiae. Ejus igitur, quem elegisti, subtiliter est probanda intentio, ne secundum spem commodi cujuslibet tibi velit in amicitia copulari, mercenariam eam aestimans non gratuitam. Certiores autem plerumque sunt amicitiae inopum quam divitum, cum spem lucri sic tollat paupertas, ut amicitiae non minuat, sed potius augeat charitatem. Divitibus itaque assentatorie gratificatur; erga pauperem nemo simulator est. Verum est quidquid defertur pauperi, cujus amicitia invidia vacat. Haec diximus, ut in amicis mores probemus, non aestimemus censum. Sic ergo probatur intentio. Si eum videris tuorum magis
Abbreviated transcription (Latin):
nec ulla sit hefitatione pulsatꝰ: qd nec cde
tuo amicissimo. antiquo scilicet elareual¬
lis sacrista p̃sum̃dum putasti. S qm̃ de ꝓd¬
cos sicut boues suos diligunt. ex qͥb aliqͥd
cõmodi se sꝑant capturos: qui ꝓfecto ger¬
mana &espirituali carent amicitia. ꝑ se &¬
ꝓpt̾ d̾m & se expetenda : nec in se ipsis nat᷑ale¬
amoris contuent᷑ exemplar ubi facile de¬
p̃henditur uis eiꝰ &e qualis sit & quanta sit.
Ipse dñs ac saluator nr̃ uere nob̃ amcitie
formã p̃scripsit: diliges inquiens ꝓximũ
tuũ sicut te ipsũ. Enspeculu. Diligis te ipsũ.
Ita plane si dm̃ diligis: si nempe talis es. qͣ¬
lem in amicitiã eligendũ descripsimꝰ Aliꝙͣ.
rogo a te ipso huiꝯ tue dilectionis meree¬
dem iudicas exigendam. Omime ꝓfec¬
to: s qd̃ ꝑ se sibi qͥsq carus ẽ. Nisi gͥ & tu
hunc ipsũ in aliũ transferas affectũ: carus
ille tͥ eque ut tu eẽ ñ poterit. Tunc enim

Expanded text:
nec ulla sit haesitatione pulsatus: quod nec de nec ulla sit haesitatione pulsatus: quod nec de tuo amicissimo, antiquo scilicet Clarae-Vallis sacrista, praesumendum putasti. Sed quoniam de prcos sicut boves suos diligunt, ex quibus aliquid boni sperant capturos: qui profecto germana et spiritali carent amicitia, propter Deum et se expetenda, nec in se ipsis naturale contuentur exemplar: ubi facile deprehenditur vis ejus qualis sit, et quanta sit. Ipse Dominus ac Salvator noster verae nobis amicitiae formam praescripsit: Diliges, inquiens, proximum tuum sicut te ipsum . En speculum. Diligis te ipsum. Ita plane, si Deum diligis; si nempe talis es, qualem in amicitiam eligendum descripsimus. Aliquam, rogo, a te ipso, hujus tuae dilectionis mercedem judicas exigendam? Minime profecto, sed quod per se sibi quisque charus est. Nisi igitur et tu hunc ipsum in alium transferas affectum, charus ille tibi, aeque ut tu, esse non poterit. Tunc, enim
Abbreviated transcription (Latin):
cofidelis ẽ: & in multo fidelis erit. Anucis
itaq quib adhuc ꝓbationẽ credimꝰ necessa¬
riã. ñ oĩa nec ꝓfunda nr̃a st̃ cõmittenda se¬
creta: s pͥmo ext̾iora uł modica. de quib ñ
magnoꝑe curandii ẽ: an celent᷑ an nudentur:
cũ tanta tñ cautione acsi plurimũ obeẽnt
ꝓdita. ꝓdessent aũt celata. In quib si fidelis
fuerit inuentꝰ: in maiorib exꝑiendũ ñ dubi¬
des. Qd si forte sinistrũ aliqͥd de te fama uul¬
gauerit: si quisquã malicia famã tuã fuerit
ꝑsecut᷑. &e ille nulliꝰ ad credendũ adducatur
suggestione. nulla moueat᷑ suspicione: nul¬
la dubitatione. turbet᷑: de ei fide ulterius
nulla tͥ debet ẽẽ cunctatio: s quasi de cer-¬
ta cestabil ñ parua exultatio. GR. Recordor
nunc tui illiꝰ amiei transmarini de qͦ nobis
fecisti sepiꝰ mentionẽ: quẽ obhoc uerissimũ
tͥ ac fidelissimũ ꝓbasti amicũ. qd̾ falsa de te
referentib. ñ solum ñ adhibuerit fidem: s

Expanded text:
elis erit . Amicis itaque, quibus adhuc probationem credimus necessariam, non omnia, nec profunda nostra sunt committenda secreta, sed primo exteriora vel modica, de quibus non magnopere curandum est, an celentur an nudentur; cum tanta tamen cautione, ac si plurimum obessent prodita, prodessent autem celata. In quibus si fidelis fuerit inventus, in majoribus experiendum non dubites. Quod si forte sinistrum aliquid de te fama vulgaverit, si quisquam malitia famam tuam fuerit persecutus, et ille nullius ad credendum adducatur suggestione, nulla moveatur suspicione, nulla dubitatione turbetur; de ejus fide ulterius nulla tibi debet esse cunctatio, sed quasi de certa et stabili, non parva exsultatio. GRATIANUS. Recordor nunc tui illius amici transmarini, de quo nobis fecisti saepe mentionem, quem ob hoc verissimum tibi ac fidelissimum probasti amicum, quod falsa de te referentibus, non solum non adhibuerit fidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ ẽ. Uidete nob̾ uana: loquimi¬
nu: &e popłs nĩs dilexit talia. Hoc uicium
ubiq detestandũ ẽ: semꝑ & ubiq cauendum.
Porro dissimulatio dispensatoria quedam ẽ
uł pene uł correptionis dilatio. sine consen¬
su int̾iori: ꝓ loco. ꝓtempore. ꝓ ꝑsona. Neq
enĩ siqͥs amicus constitutus in plebe deli¬
querit. subito & palam oburgandus est:
s dissimulandũ ꝓ locõ. immno &e quantum
salua ueritate fieripot̃ excusandũ qd̃ fec̃.

Expanded text:
manifestum est: Videte nobis vana, loquimimanifestum est: Videte nobis vana, loquiminu, et populus meus dilexit talia . Hoc vitium ubique detestandum est, semper et ubique cavendum. Porro dissimulatio dispensatoria quaedam est, vel poenae vel correptionis dilatio, sine consensu interiori, pro loco, pro tempore, pro persona. Neque enim si quis amicus constitutus in plebe deliquerit, subito et palam objurgandus est; sed dissimulandum pro loco, imo et quantum salva veritate fieri
Abbreviated transcription (Latin):
amicitie ualere ñ pot̃. Corripiet me ait sẽs
dd̾. iustus in miscdĩa & increꝑabit me: oleũ
aũt. peccatoris ñ impinguet caput meũ. Si¬
mulator & callidus: ꝓuocat. iram dĩ. Incde
dñs ꝑ ꝓpħam. Popule m̃s. qui beatũ te dicurh
ipsi te decipiunt: &e uiam gressuũ tuoꝵ dissi¬
pant. Simulator enĩ ore ut ait salomon.
decipit anucũ suũ. Quocirea sic colencda
est amicitia: ut si forte certis ex causis. ad¬
mittenda iudeatur dissimulatio: s simula¬
Distingue rogo int̃ simulationẽ & dissimu¬
lationem. A. Simulatio ut mͥ uidet᷑ decep¬
dorius quida consensus ẽ. cont᷑ iudiciũ
rationis: quã terentius in ꝑsona onato¬
nis satis elegant᷑ exp̃ssit. Negat quis
Nego. Ait: Aio. Postremo imꝑaui egomet.
omĩa mͥ assentari. Et forte hec ethinicus
ille de nrĩs mutuauit thesauris: sensũ
ꝓpħe nr̃i. suis expͥmens uerbis. Nam &e hoc
ipsũ ex ꝑsona plebis ꝑuerse dixisse ꝓpħam

Expanded text:
amicitiae valere non potest. Corripiet me, ait sanctus amicitiae valere non potest. Corripiet me, ait sanctus David, justus in misericordia, et increpabit me: oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Simper prophetam: Popule meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant . Simulator enim ore, ut Salomon ait, decipit amicum suum . Quocirca sic colenda est amicitia, ut si forte certis ex causis admittenda videatur dissimulatio, sed simula. GALTERUS. Distingue, rogo, inter simulationem et dissimulationem. AELREDUS. Simulatio, ut mihi videtur, deceptorius quidam consensus est, contra judicium rationis, quam Terentius in persona Gnatonis satis eleganter expressit. « Negat quis? Nego. Ait? Aio. Postremo imperavi egomet omnia mihi assentari. » Et forte haec ethnicus ille de nostris mutuavit thesauris, sensum prophetae nostri suis exprimens verbis. Nam et hoc ipsum ex persona plebis perversae dixisse prophetam,
Abbreviated transcription (Latin):
piet uł scd̃am. Tu interim ora. tu plora. tri¬
stem p̃ferens uultũ: pium seruans affectũ.
Exploranda ẽ etiã animi illiꝰ qualitas: nam
sunt quib blandicie ꝓsunt: & his libentiꝰ
acquiescunt. Sunt qui ꝓ nichilo eas ducuñ.
&e facilius uerbo uł uerbere corrigunt᷑. Ami DA¬
cus ꝓinde. ita se conformet & aptet. amico.
ut eiꝰ congruit qualitati: & cui mext̾iori
aduersitate debet adesse: his que st̃ adu̾sa
spiritui multomagis festinet occurrere
Igit᷑ sicut monere ce moneri ꝓprie. amicitie
est: ce alterũ libere facere ñ aspe: alterum
patient̃ acciꝑe: ñ repugnanter: sic habendũ
est in amicitiis nullam pestem ẽẽ maiorem. ꝙͣ
adulationem. & assentationem. que sunt le¬
uium hominum atq fallatium: ad uolun¬
tatem loquentium omĩa: nichil ad u̾tatẽ.
Nulla ꝓinde sit int̾ amicos cunctatioͬ simu¬
latio nulla: que maxime repugnat amicitie.
Debet qͥppe amico ueritatẽ: sine qua nomen

Expanded text:
piet vel secundam. Tu interim ora, tu plora; tripiet vel secundam. Tu interim ora, tu plora; tristem praeferens vultum, pium servans affectum. Exploranda est etiam animi illius qualitas. Nam sunt, quibus blanditiae prosunt, et his libentius acquiescunt. Sunt, qui pro nihilo eas ducunt, et facilius verbo vel verbere corriguntur. Amicus proinde ita se conformet et aptet amico, ut ejus congruit qualitati: et cui in exteriori adversitate debet adesse, his quae sunt adversa spiritui, multo magis festinet occurrere. Igitur sicut monere et moneri proprie amicitiae est; et alterum libere facere, non aspere; alterum patienter accipere, non repugnanter: sic habendum est, in amicitiis nullam pestem esse majorem, quam adulationem et assentationem: quae sunt levium hominum, atque fallacium, ad voluntatem loquentium omnia, nihil ad veritatem. Nulla proinde sit inter amicos cunctatio, simulatio nulla, quae maxime repugnat amicitiae. Debet quippe amico veritatem; sine qua nomen
Abbreviated transcription (Latin):
mũ eiꝰ uulneret: tu tñ corripe. Tolerabilio¬
ra enĩ sunt amici uulnera: quã adulantium
oscula. frrantẽ gͥ amicũ corripe. Suꝑ oĩa tñ
cauenda ẽ in cor reptione ira & amari¬
tudo m̃tis. ne ñtam uideat᷑ amicũ uel¬
le corrigere: quã suo stomacho satis facere.
Uidi enĩ aliquos in anucis corrigendis con¬
ceptam a maritudinẽ: ebullientẽq furorem
nunc zeli. nunc lib̾tatis nomine palliare:
&e secutos impetũ ñ rationem. sua tali correp¬
tione nunquã ꝑdesse: immo & obẽe pluri¬
mũ. At int̾ amicos nulla uicii huiꝰ exeusa¬
dio ẽ. Debet enĩ anuicus amico cõpati. con¬
descendere. uiciũ eiꝰ suũ putare: corriꝑe.
humilit̃: compatient̃. Corripiat eũ uultus
tristior: sermo deiectior: int̾cipiant uerba
lacrime: ut ñ sołu uideat. s etiam sentiat.
correptionẽ ex amore. & ñ ex rancore ꝓced̾e.
Si forte prim̾a correptionẽ respuerit: reci¬

Expanded text:
mum ejus vulneret, tu tamen corripe. Tolerabiliomum ejus vulneret, tu tamen corripe. Tolerabiliora enim sunt amici vulnera, quam adulantium oscula. Errantem igitur amicum corripe. Super omnia tamen cavenda est in correptione ira et amaritudo mentis: ne non tam videatur amicum velle corrigere, quam suo stomacho satisfacere. Vidi enim aliquos in amicis corrigendis, conceptam amaritudinem, ebullientemque furorem, nunc zeli, nunc libertatis nomine palliare: et secutos impetum, non rationem, sua tali correptione nunquam prodesse, imo et obesse plurimum. At inter amicos nulla vitii hujus excusatio est. Debet enim amicus amico compati, condescendere, vitium ejus suum putare, corripere humiliter, compatienter. Corripiat eum vultus tristior, sermo dejectior, intercipiant verba lacrymae; ut non solum videat, sed etiam sentiat correptionem ex amore, et non ex rancore procedere. Si forte primam correptionem respuerit, reci
Abbreviated transcription (Latin):
stius est: qd̾ peccatis indulgens p̃cipitẽ. ami¬
cum fieri siuit. Maxime aũt culpandus ẽ
amicus. & hinc p̃cipue obiurgandus. si ue¬
ritatẽ asꝑnat᷑: & obsequiis atq blandiciis in
crimen impellit᷑. Non qd̾ ñ debeam anucis
dulcit̃ obsequi. & plerũq blandiri: s in om̃ib
seruanda moderatio ẽ:ut monitio acerbitate.
obiurgatio contumelia careat. In obsequiis
uͦ uł blandiciis suauis queda &e honesta affa¬
bilitas assit: assentatio uͦ uicioꝵ adiutͥx ꝓcul
amoueat᷑. Que ñ sołu amico: s nec libero qͥdẽ
digna ẽ. Cuiꝰ aũt aures ueritati clause sunt.
ut ab amico uerũ audire nequeant: huio salꝰ
desꝑanda ẽ. Quocirca sicut ait ambrosius.
si quid uicii in amico dep̃henderis corripe
occulte: si te ñ audierit corripe pala Sunt
enĩ bone correctiones: & plerũq meliores quã
tacita amicitia. Et si ledise putet amicuis: tu
tñ coeripe. Et si amaritudo correptionis ani¬

Expanded text:
stius est, quod peccatis indulgens, praecipitem amistius est, quod peccatis indulgens, praecipitem amicum fieri sinit. Maxime autem culpandus est amicus, et hinc praecipue objurgandus, si veritatem aspernatur, et obsequiis atque blanditiis in crimen impellitur. Non quod debeamus amicis dulciter obsequi et plerumque blandiri; sed in omnibus servanda moderatio est, ut monitio acerbitate, et objurgatio contumelia careat. In obsequiis vero vel blanditiis, suavis quaedam et honesta affabilitas adsit; assentatio vero vitiorum adjutrix procul amoveatur; quae non solum amico, sed nec libero quidem digna est. Cujus autem aures veritati clausae sunt, ut ab amico verum audire non possit, hujus salus desperanda est. Quocirca, sicut ait Ambrosius, si quid vitii in amico deprehenderis, corripe occulte; si te non audierit, corripe palam. Sunt enim bonae correctiones, et plerumque meliores, quam tacita amicitia. Etsi laedi se putet amicus, tu tamen corripe. Etsi amaritudo correptionis ani
Abbreviated transcription (Latin):
dia ẽ: & idõ maximũ ornam̃tum tollit a¬
micitie. qui ab ea tollit uerecundiã. Quam
sepe conceptã abintus iracundie fłamã.
& iam in publicũ erũpentem amici mei nu¬
tus cõpescuit uł extinxit: quotiens u̾bũ
indec ens usq ad fauces ꝓgressũ: austi̾or
illiꝰ aspectus rep̃ssit. Quã sepe incautiꝰ re¬
solutus in risum. uł in ociosa lapsus: in eiꝰ
aduentũ debitã grauitatẽ recepi. Prete̾a
quicqͥd suadendu ẽ: ab amico faciliꝰ recipi¬
tur cesecurius retinet᷑: cuiꝰ magna insua¬
dendo ẽe. debet auctoritas: cũ nec fides eiꝰ
dubia: nec adulatiosit suscepta. Anicus
gͥ amico qd̾ honestũ ẽ suadeat: secure: ma¬
nifeste. libere. Nec solu̾ monendi st̃ amici: s
si opus fuerit obiurgandi. Namcũ quihdã
molesta sit ueritas. si quidẽ ex eana ᷤͤ:
odium sed̾m illud. obsequiũ amicos it̃
odiũ parit: obsequiũ tñ illud multo mole¬

Expanded text:
dia est, et ideo maximum ornamentum tollit adia est, et ideo maximum ornamentum tollit amicitiae, qui ab ea tollit verecundiam. Quam saepe conceptam ab intus iracundiae flammam, et jam in publicum erumpentem, amici mei nutus compescuit vel exstinxit! quoties verbum indecens usque ad fauces progressum, austerior illius aspectus repressit! Quam sepe incautius resolutus in risum, vel in otiosa lapsus, in ejus adventu debitam gravitatem recepi! Praeterea quidquid suadendum est, ab amico facilius recipitur, et securius retinetur, cujus magna in suadendo debet esse auctoritas, cum nec fides ejus dubia, nec adulatio sit suspecta. Amicus igitur amico, quod honestum est, suadeat secure, manifeste, libere. Nec solum monendi sunt amici, sed si opus fuerit, objurgandi. Nam cum quibusdam molesta sit veritas, siquidem ex ea nascitur odium, secundum illud: Obsequium amicos, veritas odium parit; obsequium tamen illud multo mole
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Cum enĩ ꝑemptoriũ sit amicitie cupiditã.
tanto certe facilius amicitia parta seruatur:
quanto animus ab illa peste. purgatior inue¬
nitur. Sunt tñ alia inspiritali amore benesi¬
eia: quib & adẽẽ sibi & ꝑdesse possunt. amici.
Primũ ut solliciti sint ꝓiuicem. orent ꝓ in¬
uicem: erubescant alter ꝓ altero: alt̾ gaude¬
at ꝓ altero: alterio lapsũ ut suũ lugeat: alt̾iꝰ
ꝓfectũ suũ existimet. Quib modis pot̃ erigat
pusillaninĩẽ: suscipiat infirmũ: consoletur
tristem: iratũ sustineat. Sic p̃terea oculos
reuereat᷑ amici: ut nicħ qd̾ inhonestũ sit agẽ:
nicħ qd̾ dedeceat loqui p̃sumat. Cum enĩ qͥcqͥd
ipse deliquerit. ita redundet. in amicũ ut ñ
sołu intra se erubescat &e doleat. s etiã is qui
uidet uł audit. sibi ac si ipse peccass imꝑet:
ꝓfecto licet ñ sibi: amico tñ credit. ẽẽ parcen¬
dum. Optimꝰ itaq comes amicitie uerecũ¬

Expanded text:
ria. Cum enim peremptorium sit amicitiae cupiditas, ria. Cum enim peremptorium sit amicitiae cupiditas, tanto facilius amicitia parta servatur, quanto animus ab illa peste purgatior invenitur. Sunt tamen alia in spiritali amore beneficia, quibus et adesse sibi, et prodesse possunt amici. Primum ut solliciti sint pro invicem, erubescant alter pro altero, alter gaudeat pro altero, alterius lapsum ut suum lugeat, alterius profectum suum existimet. Quibus modis potest erigat pusillanimem, suscipiat infirmum, consoletur tristem, iratum sustineat. Sic praeterea oculos revereatur amici, ut nihil quod inhonestum sit agere, nihil quod dedeceat, loqui praesumat. Cum enim quidquid ipse deliquerit, ita redundet in amicum, ut non solum intra se erubescat et doleat; sed etiam is qui videt vel audit, sibi, ac si ipse peccasset, improperet; profecto licet non sibi, amico tamen credit esse parcendum. Optimus itaque comes amicitiae verecun
Abbreviated transcription (Latin):
& pecunia una.Hec gͥ lex in hac parte
int̃ amicos teneat᷑. ut sic se sibi suaq im¬
pendat: ut qui dat seruet hylaritatẽ.
qui accipit ñ ꝑdat securitatẽ. Boor cum
ruth moabitis aduertiss inopiam. ptꝰ mes¬
sores suos legentẽ spicas alloquit᷑. ꝯsolatur.
inuitat ad conuiuiũ pueroꝵ: & uerecundis
eiꝰ ingenue parcens. iubet. messorib etiã
de industria spicas relinquere. quas illa
colligeret absꝙ pudore. Sic & nos debemꝰ
amicoꝵ necessitates subtilius explorare. pe¬
titurũ benefieiis p̃uenire: talem in dando mo¬
dum seruare: ut ille grãm uideat᷑ p̃stare qui
accepit. magis qmͣ ille qui dedit. Gal. Nob̾̃ gͥ
erit in hac parte spiritalis amncitie. gr̃a. A. fẽ.
licissimã uitã ait sapiens ducerent homines
si duo hec uerba de medio tollerent᷑: meũ &
tuũ. Magnã certe p̃stat sꝑitali amicitie firmi¬
tatem sc̃ã pauꝑtas: que ido sc̃a ẽ: qi uolunta¬

Expanded text:
 pecunia una. Haec igitur lex in hac parte  pecunia una. Haec igitur lex in hac parte inter amicos teneatur; ut sic se sibi suaque impendant, ut qui dat, servet hilaritatem; qui accipit, non perdat securitatem. Booz cum Ruth Moabitidis advertisset inopiam , post messores suos legentem spicas a loquitur, consolatur, invitat ad convivium puerorum, et verecundiae ejus ingenue parcens, jubet messoribus etiam de industria spicas relinquere, quas illa colligeret absque pudore. Sic et nos debemus amicorum necessitates subtilius explorare, petiturum beneficiis praevenire, talem in dando modum servare, ut ille gratiam videatur praestare, qui accepit, magis quam ille, qui dedit. GALTERUS. Nobierit in hac parte spiritalis amicitiae gratia? AELREDUS. Felicissimam vitam, ait sapiens, ducerent homines, si duo haec verba de medio tollerentur, Meum et Tuum. Magnam certe praestat spiritali amicitiae firmitatem sancta paupertas, quae ideo sancta est, quia volunta
Abbreviated transcription (Latin):
amici utilitatib. uł necessitatib ꝯferenda.
S ñ om̃s omĩa possunt. Abundat iste pecu¬
nia: ille agris & possessionib : alt̾ in ꝯsiliis
plus pot̾: alt̃ magis excellit in honoribus.
In his qualem te debeas exhibere amico: pru¬
denter adu̾te. Et de pecunia satis dedit scͥp¬
tura. ꝑde inquit pecuniã ꝓpt̾ anucũ. S
qr oculi sapientis in capite eiꝰ: si nos sumꝰ
Ocłi mei semꝑ ad dñm: uit ab eo accipiamꝰ
uiuendi form̃a. de quo scͥptũ est. Si quis
indiget sapientia postulet a dño: qͥ dat
co ut ñ imꝑꝑes: ñ mercedem expectes: nõ
frontẽ obducas: ñ uultũ auertas: ñ depo¬
nas ocłos: s serena facie. hylari uultu.
sermone iocundo int̾cide u̾ba petentis:
occurre beniuolentia: ut ñ rogatus uide¬
aris p̾stare qͦd petit᷑. Ingenuus animus
nicħ magis erubescendũ estimat. qmͣ roga
ce anima una: iniuriosũ nimis ẽ. si ñ sit¬

Expanded text:
amici utilitatibus vel necessitatibus conferenda. amici utilitatibus vel necessitatibus conferenda. Sed non omnes omnia possunt. Abundat iste pecunia, ille agris et possessionibus; alter in consiliis plus potest, alter magis excellit in honoribus. In his qualem te debeas exhibere amico, prudenter adverte. Et de pecunia satis dedit Scriptura: Perde, inquit, pecuniam propter amicum . Sed quia oculi sapientis in capite ejus, si nos simus Oculi mei semper ad Dominum , ut ab eo accipiamus vivendi formam, de quo scriptum est: Si quis indiget sapientia, postulet a Domino, qui dat co, ut non improperes, non mercedem exspectes, non frontem obducas, non vultum avertas, non deponas oculos; sed serena facie, hilari vultu, sermone jucundo intercide verba petentis: occurre benevolentia, ut non rogatus videaris praestare quod petitur. Ingenuus animus nihil magis erubescendum aestimat, quam rogaet anima una, injuriosum est, si non sit et
Abbreviated transcription (Latin):
mieitia: quã inuidia ñ corrupit: ñ suspi¬
cio minuit: ñ dissoluit ambitio: que sic
temptata ñ cessit: sic arietata ñ coeruit:
que tot. conuiciis pulsata cernit᷑ inflexibilis:
dot lacessita iniuriis. ꝑmansit immobilis.
ade gͦ &e tu fac similit̾. Uerũ si tͥ p̃ferre.
quẽ diligis durũ uł etiã impossibile ui¬
dicas: uł parem eũ tͥ facere si uis ẽe amicꝰ
ñ negligas. Non enĩ amicitia recte colit᷑.
a quib equalitas ñ seruat᷑. Deferamico
ut equali ait ambrosi: nec tepudeat. ut
p̃uenias amicũ officio. Amicitia enim nescit
suꝑbiam. fidelis quippe amicus medicam̃tum
est uite: immortalitatis grã. Iam in benefi¬
ciis quomͦ colenda sit attendamꝰ: &e hinc. a¬
liquid de alienis manib extorqueamus.
Hec lex ait quida in amicitia sanctiatur:
ut ab amicis honesta petamꝰ ce ꝑ amicis
honesta faciamꝰ: nec expectem ut rogem᷑:
ꝑdenda ẽ pecunia ꝓꝑpt̃ amicũ: multomag̃

Expanded text:
micitia: quam invidia non corrumpit, non suspimicitia: quam invidia non corrumpit, non suspicio minuit, non dissolvit ambitio; quae sic tentata non cessit, sic arietata non corruit; quae tot conviciis pulsata cernitur inflexibilis, tot lacessita injuriis permansit immobilis. Vade ergo, et tu fac similiter . Verum, si tibi praeferre quem diligis, durum vel etiam impossibile judicas; vel parem eum tibi facere, si vis esse amicus, non negligas. Non enim amicitia recte colitur, a quibus aequalitas non servatur. Defer amico ut aequali, ait Ambrosius , ne te pudeat ut evenias amicum officio. Amicitia enim nescit superbiam. Fidelis quippe amicus medicamentum est vitae, immortalitatis gratia. Jam in beneficiis, quomodo colenda sit, attendamus, et hinc aliquid de alienis manibus extorqueamus. Haec lex, ait quidam, in amicitia sanciatur, ut ab amicis honesta petamus, et pro amicis honesta faciamus, nec exspectemus ut rogemur; rdenda est pecunia propter amicum, multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
amorem cuiꝰ grãm. cui amiciciã ñ corrũꝑeis.
ñ minuerent. ñ oblitterarent⁊ Ille aman¬
dissimus adolescens amicitiȩ iura ꝯseruans.
fortis ad minas. patiens ad conucia. ꝓꝑt̃ ami¬
citiam regni contẽptor. immemor głe. s me¬
mor grẽ: tu eris inquit rex. & ego ero scđs
post te. Reꝑtos qͦsdam dicit tullius. qui
pecuniã p̃ferre amicitie sordidu estimareñ:
illos aũt impossibile reꝑiri. qui honores. ma¬
gistratus. imꝑia. potestates. opes ñ amicitie
ante ponant: ut cũ ex altera parte ꝓposita
hec sint. ex altera us amicitie. ñ multo illa
malint. Imbecillis ẽ enĩ natura: ad contem¬
nendam potentiã. Ubi enĩ ait inuenies. qͥ
honorem amiei anteponat suor fece muen¬
tus ẽ ionathas uictor nature: głe ac pote¬
statis contẽptor: qui honorẽ amici suo pre¬
ferret: tu erit inquiens rex: & ego ero seds
post te. Hec ẽ uera ꝑfecta. stabilis & et̃na a¬

Expanded text:
amorem, cujus gratiam, cujus amicitiam non corrumperent, amorem, cujus gratiam, cujus amicitiam non corrumperent, non minuerent, non obliterarent? Ille amantissimus adolescens amicitiae jura conservans, fortis ad minas, patiens ad convicia, propter amicitiam regni contemptor, immemor gloriae, sed memor gratiae. Tu eris, inquit, rex, et ego ero secundus post te. Repertos quosdam dicit Tullius, qui pecuniam praeferre amicitiae sordidum aestimarent; illos autem impossibile reperiri, qui honores, magistratus, imperia, potestates, opes non amicitiae anteponant; ut cum ex altera parte proposita haec sint, ex altera jus amicitiae, non multa illa malint. Imbecillis est enim natura ad contemnendam potentiam. « Ubi enim, ait, invenies, qui honorem amici anteponat suo? » Ecce inventus est Jonathas victor naturae, gloriae ac potestatis contemptor, qui honorem amici suo praeferret. Tu eris, inquiens, rex, et ego ero secundus post te. Haec est vera, perfecta, stabilis et aeterna a
Abbreviated transcription (Latin):
post te. Et uide quomͦ pat̃ adolescentis otͣ
amicum excitabat iurudiam: conuiciis ur¬
gens. terrens minis. spolianłu regno: ho¬
nors p̾uandum cõmemorans. Cum enm
in dd̾ mortis sententiã ꝓtuliss: ionathã
amico ñ defuit: quare moriet᷑ dd̾. Qd̾ pecca¬
uit: Qd fecit: Ipse posuit animã suã in ma¬
nu sua: & ꝑcussit philisteũ &e letatus es. Eͤre
gͦ morietur.Ad hane uocem uersus in insam¬
am rex. lancea nisus ẽ confodere ionathan
cũ pariete: addensq conuicia minis. fili inqͥt
mulieris ultro uirũ rapientis. scio qr diligiᷤᷤ
eũ in confusionem tuã. & in confusionẽ igno¬
miniose matͥs tue. Deinde totũ uirus. quo
pectus iuuenis asꝑgeret᷑ euomuit: adiciens
uerbũ ambitionis incitam̃tũ: fom̃tũ inuidie.
zeli & amaritudins incentiuũ. Quãdiu ui
xerit filius ysai: ñ stabiliet᷑ regnũ tuũ. Qͥs
ñ moueretur his uerbis. ñ inuideret: euiꝰ

Expanded text:
post te. Et vide, quomodo pater adolescentis contra post te. Et vide, quomodo pater adolescentis contra amicum excitabat invidiam, conviciis urgens, terrens minis, spoliandum regno, honore privandum commemorans. Cum enim in David mortis sententiam protulisset, Jonathas amico non defuit. Quare morietur David? Quid peccavit? Quid fecit? Ipse posuit animam suam in manu sua, et percussit Philistaeum, laetatus es. Quare ergo morietur? . Ad hanc vocem versus in insaniam rex, lancea nisus est confodere Jonatham cum pariete, addensque convicia minis: Fili, inquit, mulieris ultro virum rapientis, scio quia diligis eum in confusionem tuam, et in confusionem ignominiosae matris tuae. Deinde totum virus, quo pectus juvenis aspergeretur, evomuit, adjiciens verbum ambitionis incitamentum, fomentum invidiae, zeli et amarium. Quis non moveretur his verbis, non invideret? Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
to plus ei conferre honoris. qnͣto minꝰ con¬
ferendũ conditio uł pauꝑtas p̃scribit. Pre¬
ma. nec regni expectationẽ attendens. fedꝰ
iniit. cũ dd̾: & seruułũ in amicitia adequans
dño: sic fugatũ a patre. sic latitantem in
heremo. sic adiudicatum morti. neci destina¬
tum. sibi p̃tulit: & se humilians &e ilłu̾ exal¬
tans: tu inquit eris rex: & ego ero seds pꝰ te.
Op̃clarissimũ uere amicitie specułu. Mira
res. Rex furebat in seruũi. & quasi in emułu
regni. totã patriã excitabat: sacerdotes ar¬
guens ꝓditionis. ꝓsola suspicione trucidat:
lustrat nemora. ualles exquirit. montes &
rupes armata obsidet manu: om̃s se regie
indignationis spondent ultores: solus iona¬
thas. qui solus iustius poterat inuidere. pat̾
resistendũ putauit: deferendu amico. p̃ben¬
dum in tanta adu̾sitate consiliũ: & amicitiã
regno p̃ferens. du eris ait rex: & ego ero scd̾s

Expanded text:
to plus ei conferre honoris quanto minus conto plus ei conferre honoris quanto minus conferendum conditio vel paupertas praescribit. Jma, nec regni exspectationem attendens, foedus iniit cum David, et servum in amicitiam adaequans Domino, sic fugatum a patre, sic latitantem in eremo, sic adjudicatum morti, neci destinatum, sibi praetulit; se humilians, et illum exaltans. Tu, inquit, eris rex, et ego ero secundus post te . O praeclarissimum verae amicitiae speculum! Mira res! Rex furebat in servum, et quasi in aemulum regni totam patriam excitabat, sacerdotes arguens proditionis, pro sola suspicione trucidat; lustrat nemora, valles exquirit, montes et rupes armata obsidet manu, omnes se regiae indignationis spondent ultores: solus Jonathas, qui solus justius poterat invidere, patri resistendum putavit, deferendum amico, praebendum in tanta adversitate consilium, et amicitiam regno praeferens: Tu eris, ait, rex, et ego ero secundus
Abbreviated transcription (Latin):
quos oportet oĩã que extra naturã st̃ con¬
tẽpnere & estunare. quasi nichiłu & in ane:
& inpulchritudinẽ amicitie. que ñ sericis
uł gemmis ornatur. ñ possessionib dilatat᷑.
ñ pinguescit deliciis. nec abundat diuiciis.
ñ honorib extollit᷑. ñ dignitatib inflatur.
semꝑ attendere: cesic ad originis recurrenteͤ
pͥncipium equalitatem quã natura dedit
ñ ad circũpendentia que mortalib cupiditaᷤ
p̃stitit. subtili examinatione considerare. I¬
daq in amicitia que nature simul & gr̃e.
optimũ donũ ẽ: sublimis descendat: hu¬
milis accedat: diues egeat: pauꝑ ditescat:
&e ita unꝰquisq alteri suã conditionẽ cõmu¬
nicet. ut fiat equalitas. sicut scͥptumẽ. Qui
multũ ñ habundauit: ce qui modicũ ñ mino¬
rauit. Nunquã gͦ tuo te p̃feras amico: s si for¬
de in his que diximꝰ suꝑior inueniris. tẽ te
magis amico submittere ñ eunc̃teris. p̃sta¬
re confidentiã. extollere uerecundũ: & tan¬

Expanded text:
quos oportet omnia, quae extra naturam sunt, contemnere et aestimare quasi nihilum et inane; et in pulchritudinem amicitiae, quae non sericis vel gemmis ornatur, non possessionibus dilatatur, non pinguescit deliciis, nec abundat divitiis, non honoribus extollitur, non dignitatibus inflatur, semper attendere; et sic ad originis recurrentes principium, aequalitatem, quam natura dedit, non autem circumpendentia, quae mortalibus cupiditas praestitit, subtili examinatione considerare. Itaque in amicitia, quae naturae simul et gratiae optimum donum est, sublimis descendat, humilis ascendat; dives egeat, pauper ditescat: et ita unusquisque alteri suam conditionem communicet, ut fiat aequalitas. Unde scriptubuit, non abundavit; et qui modicum, non minoravit . Nunquam tuo te praeferas amico: sed si forte in iis quae diximus superior inveniris, tunc te magis amico submitte. Non cuncteris praestare confidentiam, extollere verecundum, et tan
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis ẽ. & sentire quã suauis ẽ. Ita a sc̃o illo
amore: quo amplectit᷑ amicũ. ad illu conscẽ.¬
dens quo amplectit᷑ xp̃m: spiritalem amici¬
die fructũ. pleno letus ore carpebit: plenitu¬
dinem om̃ium expectans infuturũ: qͣn ti¬
more sublato quo nc̃ ꝓ inuic̃e. metiumꝰ
& solliciti sumꝰ. omi aduersitate depulsa qͣ
oportet nunc ut ꝓ inuicẽ sustineamꝰ: mortiᷤᷤ
insuꝑ aculeo cũ ipsa morte destructo cuiuᷤ
nunc punctionib plerũq fatigati necesse
est ut ꝓinuicem doleam⁊ securitate con¬
cepta. de summi illiꝰ boni et̾nitate gaude¬
bunꝰ cũ hec amicitia ad qm hic paucos ad¬
mittimꝰ transfundet᷑ in om̃s. &e ab omĩbus
refundet᷑ in dm: cũ ds fuerit omĩa in om̃ib.¬

Expanded text:
dulcis est, et sentire quam suavis est. Ita a sancto illo dulcis est, et sentire quam suavis est. Ita a sancto illo amore, quo amplectitur amicum, ad illum conscendens, quo amplectitur Christum, spiritualem amicitiae fructum pleno laetus ore carpet, plenitudinem omnium exspectans in futurum: quando timore sublato quo nunc pro invicem metuimus et solliciti sumus, omni adversitate depulsa, quam oportet nunc ut pro invicem sustineamus, mortis insuper aculeo cum ipsa morte destructo, cujus nos punctionibus plerumque fatigati, necesse est, ut pro invicem doleamus, securitate concepta in summi illius boni aeternitate gaudebimus; cum haec amicitia, ad quam his paucos admittimus, transfundetur in omnes, et ab omnibus refundetur in Deum, cum Deus fuerit omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
adulationem fugere: detestari assentationẽ:
inuentusq fuerit liber cũ discretione: pati¬
ens incorreptione. firmus & stabilis in dilec¬
tione: tunc illa spiritalis sentit᷑ dulcedo.
quã bonũ scilicet &e quã iocundu habitare
fr̃s munũ. Quã utile tunc dolere ꝓminẽe:
negligere dulce habet. alteriꝰ uoluntatem
sue p̃ferre: illio necessitati magis qmͣ sue
ipsius occurrere: adu̾sis semet opponere.
&e exponere. Interea quã dulce. habent con¬
ferre inicem: sua studia mutuo patefa¬
cere: simul examinare omĩa. & de omib in
unã conuenire sententiã. Accedit & ꝓinui¬
cem oratio: que in amici memoria tanto ef¬
ficatius qnͣto affectuosius ad łm emittit᷑:
ꝓfluentib lacrimis quas uł timor exeutit.
uł affectus elieit. uł dolor educit. Ita ꝑ a-
ri a xp̃o. ipsũ diligent̃ & desiclerant᷑ inten¬
dit: cum subito & insensibilit̾ aliqñ affectꝰ
transiens in affectum. & quasi ẽ uicino ipsius

Expanded text:
adulationem fugere, detestari assentationem: adulationem fugere, detestari assentationem: inventusque fuerit liber cum discretione, patiens in correptione, firmus et stabilis in dilectione: tunc illa spiritalis sentitur dulcedo; quam bonum scilicet, et quam jucundum, habitare fratres in unum . Quam utile tunc dolere pro invicem, negligere dulce habet, alterius voluntatem suae praeferre, illius necessitati magis quam sui ipsius occurrere, adversis semet opponere et exponere. Interea quam dulce habent conferre invicem, sua studia mutuo patefacere, simul examinare omnia, et de omnibus in unam convenire sententiam! Accedit et pro invicem oratio, quae in amici memoria tanto efficacius, quanto affectuosius ad Deum emittitur, profluentibus lacrymis, quas vel timor excutit, vel affectus elicit, vel dolor educit. Ita pro amiri a Christo, ipsum diligenter et desideranter intendit: cum subito et insensibiliter aliquando affectus transiens in affectum, et quasi e vicino ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ose infundat affectũ: denudans pectus suũ.
usq ad inspectionem uiscerũ & medullarum
cogitationũ &e intentionũ cordis. Fligat᷑ aũt ñ
scłm affectionis lasciuiam. s scdm rationis
ꝑspicatiam: similitudine moꝵ. & contẽplatio¬
ne uirtutũ. Deinde sic se. impendant. amico.
ut leuitas omĩs absit. iocunditas assit: nec
ordinata desint benuiolentie: &e caritatis offi¬
cia uł obsequia. Iam exinde ꝓbetͣ fides eiꝰ: ꝓbe¬
tur honestas: ꝓbetur patientia. Acceda paula¬
tim consilioꝵ cõmunio: assiduitas pariliũ
studioꝵ. & queda conformatio uultuũ. Sic
enĩ conformari sibi debent amici: ut statim
cũ alter alterũ uiderit. etiã similitudo uul¬
tus uniꝰ in alterũ transfundat᷑: siue fuerit
deiectus tristicia. siue iocunditate serenus.
Ita electus atq ꝓbatus. cũ certũ tͥ fuerit
incħ eũ uelle quod dedeceat uł petere ab
amico uł p̃stare rogatus: constiterit tibi

Expanded text:
ose infundat affectum: denudans pectus suum ose infundat affectum: denudans pectus suum usque ad inspectionem viscerum et medullarum, cogitationum et intentionum cordis. Eligatur autem non secundum affectionis lasciviam, sed secundum rationis perspicaciam; similitudine morum, et contemplatione virtutum. Deinde sic se impendat amico, ut levitas omnis absit, jucunditas adsit; nec ordinata desint benevolentiae et charitatis officia, vel obsequia. Jam exinde probetur fides ejus, probetur honestas, probetur patientia. Accedat paulatim consiliorum communio, assiduitas parilium studiorum, et quaedam conformatio vultuum. Sic enim conformari sibi debent amici, ut statim cum alter alterum viderit, etiam similitudo vultus unius in alterum transfundatur; sive fuerit dejectus tristitia, sive jucunditate serenus. Ita electus atque probatus, cum certum tibi fuerit, nihil eum velle, quod dedeceat vel petere ab amico, vel praestare rogatum: constiteritque tibi
Abbreviated transcription (Latin):
scala caritatis nunc ad xp̃i ipsius amplex-¬
um conscendere: nc̃ ad amorem ꝓximi. ibi
suauiter repausancdu descendere: In hac
gͥ amicitia nr̃a quã exempli gr̃a inserui¬
mus. si quid cernitis imitandu: ad urm̃
id retorquete ꝓfectũ. S ut tandem colla¬
tionem hanc nrãm uł sole ruente claudamꝰ:
ab amore ꝑfectam amicitiã ñ dubitatis.
Qui uͦ semetipsũ ñ amat. alium amare
qui pot̾: & cũ ex similitudine amoris quo
ipse sibi carus ẽ amorem ꝓximi debeat or¬
dinare: Se aũt ñ diligit qui turpe aliqͥd
ul inhonestũ. uł a se exigit. uł sibi imꝑtit.
Primũ gͥ ẽ ut semet ipsum quisq castificet:
nicħ sibimet indulgens. qd̃ indecens sit: ni¬
chil sibi subtrahens qd̾ utile sit. Sic uͦ se ip¬
sum diligens. diligat & ꝓximũ: eandem
reguła sequens. S qr hĩs amor multos¬
colligit. ex ipsis eligat qu̾e ad amicitie secre¬
ta lege familiari admittat: in quẽ suũ copi¬

Expanded text:
scala charitatis nunc ad Christi ipsius complexscala charitatis nunc ad Christi ipsius complexum conscendere; nunc ad amorem proximi ibi suaviter repausandum descendere? In hac igitur amicitia nostra, quam exempli gratia inseruimus, si quid cernitis imitandum, ad vestrum id retorquete profectum. Sed ut tandem collationem hanc nostram vel sole ruente claudamus, ab amore profectam amicitiam non dubitatis. Qui vero semetipsum non amat, alium amare qui potest? Et cum ex similitudine amoris, quo ipse sibi charus est, amorem proximi debeat ordinare; se autem non diligit, qui turpe aliquid vel inhonestum, vel a se exigit, vel sibi imperat. Primum igitur est, ut semetipsum quisque castificet, nihil sibimet indulgens, quod indecens sit; nihil sibi subtrahens, quod utile sit. Sic vero se ipsum diligens, diligat et proximum, eamdem regulam sequens. Sed quia hic amor multocolligit, ex ipsis eligat, quem ad amicitiae secreta lege familiari admittat, in quem suum copi
Abbreviated transcription (Latin):
gentib obuiabat. Uolebam ei aliquando
aliquid de his tẽporalib. qͥ aĩa infirmabat᷑
p̃bere solatium: s ille ꝓhibebat: cauendu
dicens. ne amor nr̃ scdm hane carnis con¬
solationẽ metiret᷑. ne id magis carnali af¬
fectui meo qm eiꝰ necessitati asscriberet᷑
ce sic mea auctoritas minueret᷑. frat gͥ
quasi manus mea. quasi ocłs m̃s. baculus
senectutis mee. Ipse sp̃e mei reclinatoriũ:
doloꝵ meoꝵ dulce solatium: euiꝰ amoris
sinus excipiebat. laborib fatigatũ: cuius
consilium recreabat tristicia uł merore
demersũ. Ipse cõmotum pacificabat: ipse
leniebat iratum. Quicqͥd minus letum
emergebat referebam ad eũ: ut qd̃ solus
ñ poteram iunctis humeris facilis sustine¬
rem. Qͥd gͦ. Nonne quecła beatitudi¬
nis portio fuit. sic amare &e sic amari. sic
iuuare &e sic iuuari: & sio ex frat̃ne carita¬
dis dulcedine in illu sublimior̃e dilectioĩs
diuine splendorem altius euolare: & in

Expanded text:
gentibus obviabat. Volebam ei aliquando gentibus obviabat. Volebam ei aliquando aliquid de his temporalibus, quia jam infirmabatur, praebere solatium; sed ille prohibebat, cavendum dicens ne amor noster secundum hanc carnis consolationem metiretur; ne id magis carnali affectui meo, quam ejus necessitati ascriberetur, et sic mea auctoritas minueretur. Erat igitur quasi manus mea, quasi oculus meus, baculus senectutis meae. Ipse spiritus mei reclinatorium, dolorum meorum dulce solatium; cujus amoris sinus excipiebat laboribus fatigatum, cujus consilium recreabat tristitia vel moerore demersum. Ipse commotum pacificabat, ipse leniebat iratum. Quidquid minus laetum emergebat, referebam ad eum; ut, quod solus non poteram, junctis humeris facilius sustinerem. Quid ergo? Nonne quaedam beatitudinis portio fuit sic amare, et sic amari; sic juvare et sic juvari; et sic ex fraternae charitatis dulcedine in illum sublimiorem dilectionis divinae splendorem altius evolare, et in