comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ex graui suꝑbia
deductus ad agnitionẽ sui
uenire diuina admonitus
plaga ꝑ momenta singula
dolorib suis augmenta ca¬
pientibus. Et cum nec ip̃e
iam fetorem suum ferre pꝰ¬
set: ita ait. Iustum est sub¬
ditum ẽẽ deo. et mortalem
non paria deo sentire. Ora¬
bat autem hec scelestus do¬
minum. a quo non ẽẽt mi¬
sericordiam consecuturus.
Et cuitatem ad quam fe¬
stinans ueniebat. ut eam
ad solum deduceret ac sepul¬
chrum congestorum faceret.
nũc optat liberam reddere.
Et iudeos quos nec sepult᷑a
quidem se dignos habit᷑os.
sed auib ac feris diripien¬
dos traditurũ. et cum par¬
uulis exterminaturum
dixerat. equales nunc athe¬
niensib facturum pollicet᷑.
Templum etiam sc̃m quod
prius ex spoliauerat optimis
donis honoraturum. et sca
uasa multiplicaturum. et
ꝑtinentes ad sacrificia sũp¬
tus de reditib sus presta¬
turum. Super hec ⁊ iudeũ
futurum. et omnem locum
terre per ambulaturũ. et p̃¬
dicaturũ dei potestatem.

Expanded text:
epit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre posset ita ait iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non esset misericordiam consecuturus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus facturum pollicetur templum etiam sanctum quod prius expoliaverat optimis donis ornaturum et sancta vasa multiplicaturum et pertinentes ad sacrificia sumptus de reditibus suis praestaturum super haec et Iudaeum futurum et omnem locum terrae perambulaturum et praedicaturum Dei potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam non egerimus. ĩ¬
cidemus in manus dei. et
non in manus hominum.
Scd̾m enim magnitudinẽ
illius: sic et miscd̃ia ip̃ius

Expanded text:
nitentiam non egerimus, incidemus in manus dei et non in manus hominum. secundum enim magnitudinem illius, sic et misericordia ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ut epistolis que ex regis
nomine mittebantur. ⁊ illuis
anulo signate erant. nemo
auderet contradicere. Ac̾citis¬
q scribis ⁊ librariis regis erat
autẽ tempus tercii mensis qͥ
appellatur siban: uigesima
et tercia illius die. scripte ft̾
epistole ut mardocheus uolu¬
erat ad iudeos et ad pͥncipes pro¬
curatores q et uidices qͥ centũ
iuguiti septem prouintiis ab
india usq ethiopiam presi¬
debant. Prouincie atq ꝓuin¬
tie. populo et popło uixta lin¬
guas et litteras suas. ⁊ uideis
ut legere poterant ⁊ audire.
Ip̃eq epistole que ex regis noĩe
mittebantur. anulo illiꝰ obsig¬
nate sunt. Et misse ꝑuereda¬
rios. qui ꝑ omnes prouincias
discurrentes. ueteres litteras
nouis nuntiis preuenirent.
Quib unꝑauit rex. ut con¬
uenirent uideos ꝑ singulas
ciuitates. et in unũ p̃cipent
congregari. ut starent ꝓ aui-¬
mab suis. Et om̃s inimicos
suos cum coniugib ac liberis

Expanded text:
erat ut epistulis quae ex regis erat ut epistulis quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus volurat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui centum viginti septem provinciis ab India usque Aethiopiam praesidebant provinciae atque provinciae populo et populo iuxta linguas et litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex regis nomine mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes veteres litteras novis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽẽt patrius eius. Tulit¬
q rex anulum quẽ ab aman
recipi usserat: et tradidit
mardocheo. Hester autẽ: cõ¬
stituit mardocheũ super do¬
mum suã. Nec hiis cõtenta
procidit ante pedes regis. fle¬
uitq: et locuta ad eum orauit.
ut maliciam aman agagite.
quas excogitauerat contra iui¬
deos iuberet irritas fieri. t̾tia¬
rum et art. Si placet
regi et inueni gr̃am coram
oculis eius. et deprecatio mea
non ei uidetur contraria: obse¬
cro ut nouis epistolis ueteres
aman littere insidiatoris et
hostis uideorum quib eos in
cunctis regis ꝓuintiis ꝑire
pceperat corrigantur. Quomͦ
enim potero sustinere necem
et interfectionẽ populi meiͤ
Responditq rex assuerus
hester regine et mardocheo.
Domum aman concessi hest̾.
et ip̃m iuissi affigi cruci. qui
ausus est manum in uideos
mittere. Scribite ergo uideis
sicut uobis placet. ex regis no¬
mine. signantes litteras anu¬
lo meo. Hec enim consuetudo

Expanded text:
quod esset patruus suus. Tulitquod esset patruus suus. Tulitque rex annulum, quem ab Aman recipi jusserat, et tradidit Mardochaeo. Esther autem constituit Mardochaeum super domum suam. Nec his contenta, procidit ad pedes regis, flevitque, et locuta ad eum oravit, ut malitiam Aman Agagitae, quas excogitaverat contra Judaeos, juberet irritas fieri. Atum et ait si placet regi et inveni gratiam coram oculis eius et deprecatio mea non ei videtur esse contraria obsecro ut novis epistulis veteres Aman litterae insidiatoris et hostis Iudaeorum quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat corrigantur quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi mei responditque rex Asuerus Hester reginae et Mardocheo Iudaeo domum Aman concessi Hester et ipsum iussi adfigi cruci qui ausus est manum in Iudaeos mittere scribite ergo Iudaeis sicut vobis placet ex regis nomine signantes litteras anulo meo haec enim consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
ac regine ferre non sustinens.
et de loco conuiuii intrauit
in ortum arborib consitum.
Aman quoq surrexit. it ro¬
garet hester reginam pro
anima sua: intellexit enĩ
a rege sibi paratum malũ.
Qui auii reuersus eẽt de o
nemoribes consito. et intrass
conuiuii locum tepperit aman
suꝑ lectulum corruisse. in quo
iacebat hester. et ait. Etiam
reginam uult oppͥmere me
presente in domo mea. Necdũ
uerbum de ore regis exierat.
et statim oꝑuerunt faciem
eius. Dixitq arbona unus
de eunuchis qui stabat in
ministerio regis. En lignũ
quod parauerat mardocheo.
qui locutus est pro rege. stat
in domo aman. habens altitu¬
dinis quinquaginta cubitos.
Cui dixit rex. Appendite eũ
in eo. Suspensus est itaq amã
in patibulo. quod parauerat
mardocheo: et regis ira qͥeuit.
Die illo dedit rex assuerus
hester regine. domum aman
aduersarii uideoꝵ: et mardo¬
cheus ingressus est ante faciẽ
regis. Confessa est enĩ ei hest̾

Expanded text:
ac reginae ferre non sustinens. ac reginae ferre non sustinens. et de loco convivii intravit in hortum arboribus consitum. Aman quoque surrexit, ut rogaret Esther reginam pro anima sua, intellexit enim a rege sibi paratum malum. Qui cum reversus esset de horto nemoribus consito, et intrasset convivii locum, reperit Aman super lectulum corruisse, in quo jacebat Esther, et ait: Etiam reginam vult opprimere, me praesente, in domo mea. Necdum verbum de ore regis exierat, et statim operuerunt faciem ejus. Dixitque Arbona, unus de eunuchis, qui stabant in ministerio regis: En lignum, quod paraverat Mardochaeo, qui locutus est pro rege, stat in domo Aman, habens altitudinis quinquaginta cubitos. Cui dixit rex: Appendite eum in eo. Suspensus est itaque Aman in patibulo quod paraverat Mardochaeo: et regis ira quievit. Cap. VIII. Die illo dedit rex Assuerus Esther reginae domum Aman adversarii Judaeorum, et Mardochaeus ingressus est ante faciem regis. Confessa est enim ei Esther,
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc illis loquentibus.
uenerunt eunuchi re¬
gis. et cito eum ad comuiuũ
quod regina parauerat. ꝑg̾e
compulerunt. Intrauit itaq
rex et aman. ut biberent cũ
regina. Dixit q ei rex etiã
in sccło die: postquam uino
in caluerat. Que est peticio
tua hester. ut detur tͥ: Et qͥd
uis fieri: Etiam si dimidiam
regni mei ꝑtem petieris: im¬
petrabis. Tto quem illa respõ¬
dit. Si inueni gr̃am in oculis
tuis orex. et si tibi placet:
dona michi animam meam¬
pro qua rogo. et populũ meũ
pro quo obsecro. Traditi enĩ
sumus. ego et populus m̃s:
ut conteramur. iugulemur.
et pereamus atq utinam ĩ
seruos et infamulas uendere¬
mur: eẽt tolerabile malum.
et gemens tacerem. Nunc au¬
tem hostis nr̃ est: cuius cru¬
delitas redundat in regem.
Nespondensꝙ rex assuerus
ait. Quis est iste. et cuius
potentie. ut hec audeat fac̾e.
Dixit hester. Hostis et ini¬
micus nr̃ pessimus: iste ẽ
aman. Quod ille audiens ili¬
co obstupuit: uultum regis

Expanded text:
dhuc illis loquentibus, venerunt eunuchi regis et cito eum ad convivium quod regina paraverat pergere compulerunt. Intravit itaque rex et Aman, ut biberent cum regina. Dixitque ei rex etiam in secundo die, postquam vino incaluerat: Quae est petitio tua, Esther, ut detur tibi, et quid vis fieri? Etiamsi dimidiam regni mei partem petieris, impetrabis. Ad quem illa respondit: Si inveni gratiam in oculis tuis, o rex, et si tibi placet, dona mipro qua rogo, et populum meum, pro quo obsecro. Traditi enim sumus ego et populus meus, ut conteramur, jugulemur, et pereamus. Atque utinam in servos et in famulas venderemur: esset tolerabile malum, et gemens tacerem: nunc autem hostis noster est, cujus crudelitas redundat in regem. Respondensque rex Assuerus ait: Quis est iste, et cujus potentiae, ut haec audeat facere? Dixit Esther: Hostis et inimicus noster pessimus iste est Aman. Quod ille audiens, illico obstupuit, vultum regis
Abbreviated transcription (Latin):
autem tempore ꝑ ordinẽ: ĩ sta¬
bat dies. quo hester filia abia¬
hil fratris mardochei. quã
sibi adoptauerat in filiam.
intrare deberet ad regem.
Que non quesuit muliebrẽ
cultum: sed quecumq uoluit
egeus eunuchus. custos uirgi¬
num. hec ei adornatum dedit.
Erat enim formosa ualde: ⁊
incredibili pulchritudine
omnium oculis gratiosa ⁊
amabilis uidebatur. Ducta
est itaq ad cubiculum regis
assueri. mense decimo qui
uocatur tebeth. septimo ãno
regni eus: et amauit eam rex
plus quam omnes mulieres.
Habiitꝙ gr̃am et miscłiam
coram eo super om̃s mulieres:
et posuit diadema regni ĩ
capite eius. fecitq eam reg¬
nare in loco uasthi.

Expanded text:
autem tempore per ordinem, instaautem tempore per ordinem, instabat dies, quo Esther filia Abihail fratris Mardochaei, quam sibi adoptaverat in filiam, intrare deberet ad regem. Quae non quaesivit muliebrem cultum, sed quaecumque voluit Egeus eunuchus custos virginum, haec ei ad ornatum dedit. Erincredibili pulchritudine omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur ducta est itaque ad cubiculum regis Asueri mense decimo qui vocatur tebeth septimo anno regni eius et amavit eam rex plus quam omnes mulieres habuitque gratiam et misericordiam coram eo super omnes mulieres et posuit diadema regni in capite eius fecitque eam regnare in loco Vasthi
Abbreviated transcription (Latin):
cheus enim preceperat. ut
de hac re om̃ino reticeret.
Qui de ambulabat cotidie
ante uestibulum domꝰ ĩ qͣ
electe urgines seruabantur.
curam agens salutis hester.
et scire uolens quid ei accide¬
ret. Cum autem ueniss tẽpꝰ
singularum per ordinem pu¬
ellarum. ut intrarent ad regẽ.
expletis omnib que ad cultũ
muliebrem ꝑtinebant. m̃sis
duodecimus uertebatur. ita
diuntaxat. ut sex menses oleo
ungerentur myrtino. et aliis
sex. qiuibdam pigm̃itis ⁊ aro¬
matibus uterentur. Ingre¬
dientesq ad regeni. quicqͥd
postulassent adornatum ꝑ¬
tinens. accipiebant. et ut
eis placuerat composite. de
triclinio feminarum ad regiᷤ
cubiculum transiebant. Et q̃
intrauerat uesꝑe: egredieba¬
tur mane. Atq in secundas
edes deducebantur: que sub
manu sasagari eunuchi erãt.
qui concubinis regiis presi¬
debat. Nec habebit potestatẽ.
ad regem ultra redeundi: nͥ
uoluisset rex. et eam uenire
iussisset ex nomine. Euoluto

Expanded text:
chaeus enim praeceperat ei, ut chaeus enim praeceperat ei, ut de hac re omnino reticeret: qui deambulabat quotidie ante vestibulum domus, in qua electae virgines servabantur, curam agens salutis Esther, et scire volens quid ei accideret. Cum autem venisset tempus singularum per ordinem puellarum, ut intrarent ad regem, expletis omnibus quae ad cultum muliebrem pertinebant, mensis duodecimus vertebatur: ita dumtaxat, ut sex mensibus oleo ungerentur myrtino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur. Ingredientesque ad regem, quidquid postulassent ad ornatum pertinens, accipiebant, et ut eis placuerat, compositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transibant. Et quae intraverat vespere, egrediebatur mane, atque inde in secundas aedes deducebatur, quae sub manu Susagazi eunuchi erant, qui concubinis regis praesidebat: nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi, nisi voluisset rex, et eam venire jussisset ex nomine. Evoluto
Abbreviated transcription (Latin):
inter om̃s oculis regis pla¬
cuerit. ip̃a regnet ꝓ uasthi.
Placuit sermo regi et ita ut
suggesserant. iussit fieri Erat
uir ideus in susis ciuitate.
uocabulo mardocheus filiꝰ
iair. filii semei. filii cis. de
stirpe iemini. qui translatꝰ
fuerat de ierłm. eo tempore
quo ieconiam regem iuda.
nabugodonosor rex babylo¬
nis transtulerat. qui fuit
nutricius filie fr̃is sui edes¬
se. que altero nomine hester
uocabatur. et utrumq parẽ¬
tem amiserat. pulchra nuis
et decora facie. ¶Sortiusq
patre eius ac matre. mardocheᷤ
sibi ea d ptanit infiliã.
hester quoq inter ceteras pu¬
ellas ei tradita est. ut serua¬
retur in numero feminarũ.
Que placuit ei. et ĩuenit gͣ¬
tiam in conspectu illuis: ut
acceleraret mundũ muliebrẽ.
et traderet ei partes suas.
et septem puellas speciosissi¬
mas de domo regis. et tam
ip̃am quam pedissequas eiꝰ
ornaret atq excoleret. Que
noluit indicare populum
et patriam suam: mardo¬

Expanded text:
inter omnes oculis regis plainter omnes oculis regis placuerit ipsa regnet pro Vasthi placuit sermo regi et ita ut suggesserant iussit fieri erat vir iudaeus in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam Hester quoque inter ceteras puellas ei tradita est ut servaretur in numero feminarum quae placuit ei et invenit gratiam in conspectu illius ut adceleraret mundum muliebrem et traderet ei partet septem puellas speciosissimas de domo regis, et tam ipsam quam pedissequas ejus ornaret atque excoleret. Quae noluit indicare ei populum et patriam suam: Mardo
Abbreviated transcription (Latin):
illa. accipiat. Et hoc in om̃e
quod latissimum est ꝓuinci¬
ut cuncte uxores tam maioꝵ
quam minoꝵ. deterant ho¬
lacuit consilium eiꝰ regi
et pͥncipib. fecit q rex
iuxta consilium mãmuchan.
et misit epłas ad uniu̾sas
ꝓuincias regni sui. ut queq
gens audire et legere poterat᷑.
diuersis lingius ⁊ litteris ẽẽ
uiros pͥncipes ac maiores in
domib suis. et hoc ꝑ cunctos
popłos diuulgari. His itaq
gestis postquam regis assueri
deferbuerat ndignatio: ter¬
cordatus et nasthi. et q̃ fecis¬
set. uel que passa eẽt. Bixertq
pueri regis ac ministri eius.
Querantur regi puelle. uir¬
gines ac speciose. ⁊ mittant᷑
qui considerent ꝑ uniusas
ꝓuincias puellas speciosas
et uirgines. et adducant eas
ad ciuitatem susan. ⁊ tradãt¬
in domum feminarũ. sub
manu egei eunuchi. qui e
prepositus et custos mulie¬
rum regiarum. Et accipiãt
mundum muliebrem. ⁊ cetͥa
ad usus necessaria. ⁊ q̃cumq

Expanded text:
illa est accipiat et hoc in omne illa est accipiat et hoc in omne quod latissimum est provinciet cunctae uxores tam maiorum quam minorum deferant Placuit consilium ejus regi, et principibus: fecitque rex juxta consilium Mamuchan, et misit epistolas ad universas provincias regni sui, ut quaeque gens audire et legere poterat, diversis linguis et litteris, esse viros principes ac maiores in domibus suis et hoc per cunctos populos divulgari his itaque gestis postquam regis Asueri deferbuerat indignatio recordatus est Vasthi et quae fecisset vel quae passa esset dixeruntque pueri regis ac ministri eius quaerantur regi puellae virgines ac speciosae et mittantur qui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines et adducant eas ad ciin domum feminarum sub manu Egei eunuchi, qui erat praepositus et custos mulierum regiarum, ibique acciperent mundum muliebrem, et caetera ad usus necessaria et quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
dit quidem a lepra fuisse
mundatos. sed statim tam̃
accusat ingratos. Et ait illi.
Surge uade: quia fides tua
te saluum fecit. Qui deuo¬
tus ante dominum cecidit.
surgere et ire precipitur:
quia qui infirmitatem suã
subtiliter cognoscens. humi¬
liter iacet. ꝑ diuim uerbi
consolationem surgere ad
fortiora oꝑa. et crescentib
cotidie meritis ad ꝑfectio¬
ra passim proficere iubet᷑.
Si autem fides saluũ fecit
eum. quem ad agenclas sal¬
uatori. et emundator suo
gr̃as inclinauit: ergo ꝑfidia
ꝑdidit eos. qui de acceptis
beneficiis deo głam dare neglex¬
erunt. Qua ꝓpt̾ hec lectio.
suꝑiori ea ratione coniungit᷑:
quod ibi fidem ꝑ humilita¬
tem augeri debere parabola
data decernitur. hic autem
manifestius ip̃is reb osten¬
ditur. non fidei agnitam
rationem. sed exsecutam fi¬
dei oꝑationem eẽ. que saluũ
faciat credentem. detq glo¬
riam patri qui in celis est.

Expanded text:
dit quidem a lepra fuisse dit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere, parabola data decernitur, hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed exsecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gloriam Patri qui est in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
rito eos saluator. qͣsi ignotos
ubi sint inquirit. Scire enĩ
dei eligere: nescire reꝓbare
est. Non est inuentus qui
rediret et daret glam deo:
nisi hic alienigena. Scd̃m
corpus quidam facile est ui¬
deri posse hominem ñ hab̃e
lepram. et tamen animi eẽ
non boni: scd̃m significatio¬
nem autem huius miracłi
conturbat considerantẽ. qͦmͦ
mundus dici possit ingͣtus.
Sed iam facile est etiã ilsd̾
uideri fieri posse. ut quisq
in eccłie societate doctrinã
utegram ueramq asseqͣtur.
et omĩa scd̃m fidei catholice
regulam. disserat. distinguat
a creatore creaturam. eoꝙ ma¬
nifestetur uarietate menda¬
ciorum tanquam lepra ca-¬
ruisse. et tamen ingratus
sit deo et domino mundato¬
ri suo. quia elatus suꝑbia.
pia humilitate ñ sternitur.
similisq efficitur eis. de qͥ¬
bus dicit apls. Qui cum
cognouissent deum: non ut
deum glorificauerunt aut
gr̃as egerunt. Quod enĩ dic̃
eos deum cognouisse: osten¬

Expanded text:
rito eos Salvator, quasi ignotos rito eos Salvator, quasi ignotos ubi sint, inquirit, scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni; secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem quomodo mundus dici possit ingratus. Sed jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Quod enim dicit eos Deum cognovisse, osten
Abbreviated transcription (Latin):
Ut cadat ascensor eius retro.
Rursumq de ꝑsecutoribus
domini scriptum est. Abieĩt
retrorsum: et cecider̃t ĩ t̾rã.
Quid est hoc quod electi in
faciem. et reprobi retrorsũ
cadunt. nisi quod omnis
qui post se cadit ibi procul
dubio cadit ubi non uidet.
qui uero ante se ceciderit.
ibi cecidit ubi uidet: Iniqͥ
ergo qui in inuisibilib cadũt.
post se cadere dicuntur: qͥa
ibi corrunt ubi quid eos
tunc sequetur. modo uidere
ũ possunt. Iusti uero qͥa istis
uisibilib semetip̃os sponte
deicuint. ut in inuisibilib
erigantur. quasi in faciem
cadunt: quia timore cõpũc¬
ti uidentes humiliantur.
espondens autem le ixͣ.¬
ih̾c dixit. Nonne decẽ
mundati sunt et nouem
gr̃as egit. unice eccłie signi¬
ficatione approbatus atq
laudatus est: ita illi nouẽ
qui gr̃as ñ egerunt. reprobi
effecti. a consortio unitatis
exclusi sunt. Ideoq tales in
nouenario numero tanquã
inꝑfecti remanebunt. Et me¬

Expanded text:
Ut cadat ascensor ejus retro . Ut cadat ascensor ejus retro . Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt ubi quid eos tunc sequatur, modo videre non possunt. Justi vero quia istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti videntes humiliantur. Respondens autem Jesus dixit: Nonne decem mundati sunt, et nogratias egit, unice ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem, qui gratias non egerunt, reprobi effecti a consortio unitatis exclusi sunt, ideoque tales in novenario numero, tanquam imperfecti remanebunt, et me
Abbreviated transcription (Latin):
nus iste qui magnisi¬
cans deũ regressus ẽ.
unius eccł̃ie deuotam xp̃o
humilitatem significat. Qͥ
bene cadens ante pedes dñi:
gr̃as egit. Ille enim uere deo
gr̃as agit: qui repressis pre¬
sumptionis sue cogitatioĩb.
quam in semetip̃o infirmus
sit humiliter uidet: qui nicħ
sibi uirtutis tribuit. qui
bona que agit. ẽẽ de miscl̃ia
conditoris cognoscit. Unde
et recte subiungitur. Et hic
erat samaritanus. Samari¬
tanus quippe int̾pretaturr
custos. Quo nomine ille ppłs
aptissime significatur: qui
gr̃as agendo. ei aquo accepte
tribuit omne quod accepit.
quodam modo cantans ild̃
de psalmo. Fortitudinẽ meã
ad te custodiam. quia tu d̾s
infacim quia ex malis q̃
se perpetrasse meminit. etu¬
bescit. Ibi enim cadit homo
ubi confunditur. Unde et
paulus quasi quibrdam ĩ
facie iacentib dicebat. Quẽ
ergo fructum habiustis tũc
in illis. in quib nunc eru¬
bescitis. At contra de ascen¬
sore equi. id est de eo qui ĩ
huiꝰ mundi glła elatus ẽ. drͣ.

Expanded text:
nus iste qui magnificans Deum regressus est, unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Deuin faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensione equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ledixeris diuiti. quia aues celi
portabunt uocem tuam: et qͥ
habet pennas annuntiabit
tuum suꝑ transeuntes aquas.
quia post multa tempor̾a ĩ¬
uenies illum. Da partes sep¬
tem. nec non et octo: quia igno¬
ras quid futurum sit mali suꝑ
terram. Si replete fuerint nu¬
bes: ymbrem suꝑ terram effimn¬
derit. Si ceciderit lignum. ad
austrum aut ad aquilonem.

Expanded text:
ledixeris diviti: Quia avis coeli ledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tuam, et qui habet pennas annuntiabit tuum super transeuntes aquas: quia post multa tempora invenies illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilo
Abbreviated transcription (Latin):
retunsum fuerit ferrum et
hoc non ut pͥus s hebetatum
fuerit multo labore exacuet᷑.
Et post industriam: sequit᷑
sapientia. Si mordeat serpens
insilentio nichilominus ht
qui occulte detrahit Uerba oris
sapientis gr̃a: et labia insipi¬
entis precipitabunt eũ. Initiũ
uerborum eius stulticia. ⁊ no¬
uissimum oris illius erroꝵ
pesimus. Stultul uetba mul¬
tiplicat: ignorat homo. quid
ante se fuerit. Et quod post
futurum est: quis illi poterit
indicare: Labor stultoꝵ affliget
eos: qui nesciunt inurbem per¬
gere. Ue tibi terra. cuius rexẽ
puer: et cuius principes ma¬
eata terra cuius rex no¬
bilis est: et cuuis pͥncipeᷤᷤ
uescuntur in tempore suo:. ad
reficiendum et ñ ad luxuriã.
In pigriciis humiliabitur con
tignatio: et ininfirmitate ma¬
nuum ꝑstillabit domus. In
risu faciunt panem ac uinũ.
ut epulentur bibentes. Et pe¬
cunie obediunt omnia. In cogi¬
tatione tua regi ne detrahas
et insecreto cubiculi tui ne ma¬

Expanded text:
retunsum fuerit ferrum et retunsum fuerit ferrum et hoc non ut prius sed hebetatum erit multo labore exacuatur et post industriam sequitur sapientia si mordeat serpens in silentio nihil eo minus habet qui occulte detrahit verba oris sapientis gratia et labia insipientis praecipitabunt eum initium verborum eius stultitia et novissimum oris illius error pessimus stultus verba multiplicat ignorat homo quid ante se fuerit et quod post futurum est quis illi poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes maata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritignatio, et in infirmitate manuum perstillabit domus. In risum faciunt panem, et vinum ut epulentur viventes: et pecuniae obediunt omnia. In cogitatione tua regi ne detrahas, et in secreto cubiculi tui ne ma
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt audita. Uerba sa-¬
pientiũ audiuntur insilenti¬
o: plusquam clamor pͥncipis
inter stultos. ¶Nelior est sapĩa
quam arma bellica: et qui ĩ
uno peccauerit. multa bona
perdet. ¶usce morientes: ꝑ¬
dunt suauitatẽ unguenti.
SSreciosior est sapientia ⁊ glia
parua. ad tempus stulticia.
Co sapientis in dextera eius
et cor sculti in sinistra illi. Sel
et inuia stultus ambulans. ẽ
ip̃e insipiens sit: omnes stul¬
tos estimat. Si sp̃c potestatẽ
habentis ascenderit suꝑ te.
locum tuum ne dimiseris:.
quia curatio facit peccata
maxima. Est malum quod
uidi sub sole quasi ꝑ errorem
egrediens a facie pͥncipis: posi¬
tum stultum in dignitate su¬
blimi. et diuites sedere deorsũ.
uidi seruos inequis: et pͥncipes
ambulantes quasi seruos suꝑ
terram. Qui fodit foueam in¬
cidet ineam: et qui dissipat
sepem mordebit eum coluber.
Qui transfert lapidem affli¬
getur ineis: et qui scindit lig¬
na uulnerabitur ab eis. Si

Expanded text:
non sunt audita verba sanon sunt audita verba sapientium audiuntur in silentio plus quam clamor principis inter stultos melior est sapientia quam arma bellica et qui in uno peccaverit multa bona perdet muscae morientes perdunt suavitatem unguenti pretiosior est sapientia et gloria parva ad tempus stultitia cor sapientis in dextera eius et cor stulti in sinistra illius sed et in via stultus ambulans cum ipse insipiens sit omnes stultos aestimat si spiritus potestatem habentis ascenderit super te locum tuum ne dimiseris quia curatio cessare faciet peccata maxima est malum quod vidi sub sole quasi per errorem egrediens a facie principis positum stultum in dignitate sublimi et divites sedere deorsum vidi servos in equis et principes ambulantes quasi servos super terram qui fodit foveam incidet in eam et qui dissipat sepem mordebit eum coluber qui transfert lapides adfligetur in eis et qui scindit ligna vulnerabitur ab eis si
Abbreviated transcription (Latin):
sub sole. Quodcumq potest
manus tua facere instanter
opare: quia nec opus nec ratio
nec scientia nec sapientia
erunt apud inferos quo tui
properas.: Uerti me alio: uidiꝙ
sub sole nec aelocum ẽẽ cursũ.
nec foram bellum. nec sa¬
piertium panem. nec doctoꝵ
ditias nec artifuum gr̃am:
sal tempus casumq in om̃ibꝰ.
Nescit homo finem suum: s
sicut pisces capiuntur hamo
et sicut aues comprehendũt᷑
laqueo: sic capiuntur hoĩes
tempore malo cum eis extĩ¬
plo super uenerit. Hanc qͦq
uidi sub sole sapientiam.
et probaui maximam. Ciui¬
tas parua et pauci in ea uiri
uenit contra eam rex magnꝰ
et uallauit eam. extruxitq mu¬
nitiones ꝑgyrum. et ꝑfecta ẽ
obsidio inuentusꝙ mea uir
pauper et sapiens. et liberauit
urbem per sapientiam suam:
et nullus deinceps recordatꝰ
est hominis illuis pauperis.
Et dicebam ego: meliorem ẽẽ
sapientiam fortitudine. Quo¬
modo ergo sapientia pauꝑis
contempta est: et uerba eius

Expanded text:
sub sole. Quodcumque potest sub sole. Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare quia nec opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos quo tu properas verti me alio vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum divitias nec artificum gratiam sed tempus casumque in omnibus nescit homo finem suum sed sicut pisces capiuntur hamo et sicut aves conprehenduntur laqueo sic capiuntur homines tempore malo cum eis extemplo supervenerit hanc quoque vidi sub sole sapientiam et probavi maximam civitas parva et pauci in ea viri venit contra eam rex magnus et vallavit eam extruxitque munitiones per gyrum et perfecta est obsidio inventusque in ea vir pauper et sapiens liberavit urbem per sapientiam suam et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis et dicebam ego meliorem esse sapientiam fortitudine quomodo ergo sapientia pauperis contempta est et verba eius
Abbreviated transcription (Latin):
mum inter omĩa que sub so¬
le fiunt: quia eadem cunctis
eueniunt. Unde et corda filioꝵ¬
bominum m̃ plenrtut malicia
et contemitu in udo subiet
post hec ar inferos decliaunt᷑.
Nemo est qui semꝑ iiuct
et qui huus rei habeat fi¬
duciam. ¶elior est canis
uiuens: leone mortuõ. Uiuen¬
tes enim sciunt se ẽẽ moritu¬
ros: mortui uero nichil noue¬
runt amplius nec hñt ultra
mercedem: quia obliuioni
tradita est memoria eorum.
Amor quoq et odium et ĩ uidia
simul ꝑierunt: nec hñt ꝑtem
in hoc seculo et in oꝑe quod
sub sole geritur. Uade ergo et
comede in leticia panem tuũ.
et bibe cũ gaudio uinũ tuũ.
quia deo placent opera tua.
Om̃i tempore sint uestimenta
tua candida: et oleum de capi¬
te tuo non deficiat. ꝑfruere
uita cum uxore quam diligis
cunctis diebus uite stabilita¬
tis tue: qui dati sunt tibi sub
sole om̃i tempore uanitatis
tue. Hec est enim pars ĩ uita
et in labore tuo: quo laboras

Expanded text:
mum inter omnia, quae sub somum inter omnia, quae sub sole fiunt, quia eadem cunctis eveniunt. Unde et corda filiohominum implentur malitia, et contemptu in vita sua, et post haec ad inferos deducuntur. Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam: Melior est canis vivus leone mortuo. Viventes enim sciunt se esse morituros. Mortui vero nihil noverunt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras
Abbreviated transcription (Latin):
ui igitur leticiam quod ñ est
homini bonum sub sole nisi
quod comederet et biberet atoz
gauderet: et hoc solum secum
auferret de labore suo in dieb
uite quos dedit ei deus sub so¬
ie. Et apposui cor meum: ut scirẽ
sapientiam et intelligerem
distentionem que uersaturr
in terra. Est homo: qui dieb
ac noctib sompnum oculis
non capit. Et intellexi quod
omniũ oꝑum dei nullam pos-¬
sit homo inuenire rationem.
eorum que fuint sub sole: et
quanto plus laborauerit ad
querendum: tantominus in¬
ueniat. Et iam si dixerit sa¬
piens se nosse. non poterit rep
gerem. Sunt iusti atq sapi¬
entes. et oꝑa eorum ĩmanu
dei. Et tamen nescit homo:
utrum amore an odio dignꝰ
sit: sed omnia infuturo ser¬
uantur incerta: eoquod uni¬
uersa eque eueniant iusto
et impio. bono et malo. mũdo
et immundo: immolanti ui¬
ctimas. et sacrificia contẽp¬
nenti. Sicut bonus sic ⁊ pecca¬
tor: ut ꝑ iurus ita et ille qͥ
uerum deierat. Hoc est pessi¬

Expanded text:
vi igitur laetitiam quod non esset vi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc sauferret de labore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem quae versatur in terra: Est homo, qui diebus ac noctibus somnum non capit oculis, Et intellexi, quod omnium operum Dei nullam possit homo invenire rationem, eorum quae fiunt sub sole: Et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus inveniat: Etiamsi dixerit sapiens se nosse, non poterit repegerem: Sunt justi atque sapientes, et opera eorum in manu Dei: Et tamen nescit homo, utrum amore an odio dignus sit: sed omnia in futurum servantur incerta: Eo quod universa aeque eveniant justo et impio, bono et malo, mundo et immundo, Immolanti victimas, et sacrificia contemnenti. Sicut bonus, sic et peccator: ut perjurus, ita et ille qui verum dejerat. Hoc est pessi
Abbreviated transcription (Latin):
habet potestatem in diem
mortis: nec sinitur quies cere
ingruente bello: neq saluabit
impietas impium. Omuia
hec consideraui: et dedi corme¬
um in cunctis oꝑib que fũĩt
sub sole. Interdum dominat᷑
homo homini: in malum suũ.
Uidi impios sepultos. qͥ etiam
cum adiuuerent in loco scõ
erant: et laudabantur inci¬
uitate quasi iustorum oꝑum.
Seil et hoc uanitas est. Et enĩ
quia ñ refertur cito contͣ ma¬
los sententia: absq ullo timo¬
re filii hominum ꝑpetrant ma¬
tor centies facit malum. et
per pacientiã sustentatur
ego cognoui quod erit bonum
timentib dm̃. qui uerentur
faciem eius. Non sit bonum
impio. nec ꝓlongent᷑ dies eius:
sed quasi umbra transeant qͥ
non timent faciem dei. Est et
alia uanitas: que sit suꝑ terrã
unt iusti quibus lẽ . Iͣ.¬
multa ꝓueniũt: quasi
oꝑa egerint impiorum. Et st̾
impii qui ita securi sunt. qͣsi
istorum fc̃a habebant. Sed
hoc uanissimũ iudico. Lauda¬

Expanded text:
habet potestatem in die habet potestatem in die mortis: Nec finitur quiescere ingruente bello, neque salvabit impietas impium. Omnia haec consideravi, et dedi cor meum in cunctis operibus, quae fiunt sub sole. Interdum dominatur homo homini in malum suum. Vidi impios sepultos: qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum: sed et hoc vanitas est. Etenim quia non profertur cito contra malos sententia, absque ullo timore filii hominum perpetrant mator centies facit malum et per patientiam sustentatur ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem eius non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico lauda
Abbreviated transcription (Latin):
mulierem que laqueus ue¬
natorum est. et sagena cor
eius: uincula enim sunt
manus illuis. Qui placet
deo effugiet eam: qui autẽ
unum giterun. ut inue¬
nirem ationemquam ad¬
hurquerit anima mea: et
na inueni uirun de mille
Inum repperr: nulierem
ex omnib non inueni. Solũ¬
modo hoc inueni quod fec̾it
deus hominem rectũ et ip̃e
se infinitis miscuerit questi¬
onib. Quis talis ilt sapiens
est: et quis cognouit soluti
commutabit. Ego os regis ob¬
seruo: et precepta iuram̃t id̃i
Ne festines recedere a facie eiꝰ.
neq per maneas inoꝑe malo.
quia omne quod uoluerit fa¬
cit. et sermo illuis potestate
plenus est: nec dicere ei quis¬
quam potest: quare ita facis.
Qui custodit preceptum:. nõ
exꝑietur quicquam mali.
Tempus et responsionem: cor
sapientis intelligit. Om̃i ne¬
gocio tempus est. et oportuni¬
tas. Et multa hominis afflic¬
tio: quia ignorat preterita.
et uentura nullo scire potest
nuntio. Non est in hominis

Expanded text:
mulierem, quae laqueus vemulierem, quae laqueus venatorum est, et sagena cor ejus, Vincula sunt manus illius: qui placet Deo, effugiet illam: qui autem unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus. Quis talis ut sapiens est? et quis cognovit solutiocommutabit. Ego os regis observo, et praecepta juramenti Dei. Ne festines recedere a facie ejus, neque permaneas in opere malo: Quia omne, quod voluerit, faciet: et sermo illius potestate plenus est: nec dicere ei quisquam potest: Quare ita facis? Qui custodit praeceptum, non experietur quidquam mali. Tempus et responsionem cor sapientis intelligit. Omni negotio tempus est, et opportunitas, et multa hominis afflictio: Quia ignorat praeterita, et ventura nullo scire potest nuntio. Non est in hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ec quoq uidi:. in diebꝰ
uanitatis mee. Iustus
upuis multo uiuit tempore
in malitia sua. Noli ẽẽ iustus
multum: neq plus sapias qͣm
necesse est ne obstupescas. Ne
stultus. imoruris intẽpre
non tuo. Bonum ei. ⁊ susten¬
tare iustun: sed et ab i ne
subtrabas manum tuan: qͥr
qui deuintimet. nichil negi¬
git. Sapentia confortabii
sapientem: suꝑ decem pͥncipᷤ
ciuitatis. Non est enim hõ
iustus interra qui faciat bo¬
num. et non peccet. Sed et cũ¬
ctis sermonibus qui dicunt᷑
ne accommodes cor tuum: ne
forte audias seruum tuum
maledicentem tibi. Scit enĩ
tua conscientia: quia et tu
crebro maledixisti aliis. Cũ¬
cta temptaui in sapientia. Di¬
xi. sapiens efficiar: et ip̃a longꝰ
recessit a me multomagis qͣm
erat. Et alta profunditas: qͥs
inueniet eamꝰ Iustraui uni¬
uersa animo meo. ut scirẽ
et considerarem et quererẽ
sapientiam et rationẽ: et
ut cognoscerem impietatem
stulti. et errorem in prudẽtiũ.
Et inueni amariorem morte

Expanded text:
ec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegisapientem super decem principes civitatis. Non est enim homo justus in terra, qui faciat bonum, et non peccet. Sed et cunctis sermonibus, qui dicuntur, ne accommodes cor tuum: Ne forte audias servum tuum maledicentem tibi: scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis. Cuncta tentavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam, et rationem: Et ut cognoscerem impietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem morte
Abbreviated transcription (Latin):
conscripsit sermones rectissi¬
mos ac ueritate plenos. uerba
sapiẽtiũ sic̃ stimuli: et quasi cla¬
ui in altum defixi. Que per.
magistroꝵ consiliũ data sũt
a pastore uno: hiis ampluis fili
mi ne requiras. Faciendi plu¬
res libros nullus est finis: fre¬
quensq meditatio carnis affli¬
ctio est. finem loquendi: omnes
pariter ꝯudiamus. Dm̃ time.
et manciata eius obserua:. hoc
est omius homo. Et cuncta q̃
fuint adducet deus inuidiciũ
pro omui errato: siue bonum
Que malum sit.¬

Expanded text:
conscripsit sermones rectissiconscripsit sermones rectissimos, ac veritate plenos. Verba sapientium sicut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, quae per magistrorum consilium data sunt a pastore uno his amplius fili mi ne requiras faciendi plures libros nullus est finis frequensque meditatio carnis adflictio est finem loquendi omnes pariter audiamus Deum time et mandata eius observa hoc est enim omnis homo et cuncta quae fiunt adducet Deus in iudicium pro omni errato sive bonum sive malum sit
Abbreviated transcription (Latin):
na. et stelle. et ruertantur
nubes post pluinam: qͣndo
commouebuntur custodes
domus. et mutabuntur uigi
fortissimi. Et ociose erunt mo¬
lentes imminuto numero: et
tenebrescent uidentes ꝑfora¬
mina. Et claudent ostia im
patea in humilitate uocis
molentis: et consurgent ad
uocem uolucris. et obsurdes¬
cent omnes filie carminis. Ex¬
celsa quoq timebunt: et formi¬
dabunt inuia. Florebit amig¬
dalum inpinguabitur locusta.
et dissipabitur capparis. qm̃
ibit homo in domum et̾nita¬
tis sue. et circiubunt ĩplatea
plangentes. Antequam rum¬
patur funis argenteus et re
currat uicta aurea. et conte¬
ratur hydria suꝑ fontem. et¬
confringatur rota suꝑ cister¬
nam. et reuertatur pulus
in terram suam unde erat:
et sp̃c redeat ad dm̃i qͥ dedit
illum̃. uanitas uanitatum
dixit ecclesiastes: omĩa uani¬
tas. Cumq ẽẽt sapientissimꝰ
ecclesiastes docuit populum. ⁊
enarrauit que fecerat. et ĩ uesti¬
gans composuit parabolas mul¬
tas. Quesuut uerba utilia: et

Expanded text:
na, et stelle: et revertatur nubes post plubiam. Quando commovebuntur custodes domus, et mutabuntur viri fortissimi: et otiose erunt molentes in minuto numero. Et tenebrescent videntes per foramina, et claudent ostia in platea: in umilitate vocis molentis. Et consurgent ad vocem volucris: et obsurdescent omnes filie carminis. Excelsa quoque timebunt: et formidabunt in via. Florebit amigdalus et impinguabitur lucusta: et dissipabitur capparis. Quoniam ibit homo in domum eternitatis sue: et circuibunt in platea plangentes. Antequam rumpatur funis arcurrat vitta aurea, et conteratur hydria suconfringatur tota super cisternam: Et revertatur pulvis in terram suam unde erat, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cumque esset sapientissimus Ecclesiastes, docuit populum, et enarravit quae fecerat: et investigans composuit parabolas multas. Quaesivit verba utilia, et
Abbreviated transcription (Latin):
ossa inuentre pregnantis: sic
nescis oꝑa dei qui fabricator
est omnium. ¶ane semina
semen tuum et uesꝑe necesset
manus tua: quia nescis qͥd
magis oriatur hoc an illud.
Et si utrumq simul:. meliꝰ erit.
Sulce lumen et delectabile.
est oculis uidere solem. Si an¬
nis multis iuixerit homo. et
hiis omnib letatus fuerit:
meminisse debet tenebrosi tẽ¬
poris et dierum multoꝵr. Qui
cum uenerint: uanitatis ar¬
guentur preterita. Letare ergo
uruenis inadolescentia tua
et in bono sit cor tuum ĩ dieb
iuuentutis tue. Et ambula
in uis cordis tu et mintiitu
oculoꝵ tuoꝵ: et scito quod ꝓ
omnibus huis ad ducet te ds̃
inuidicium. Aufer iram a cor¬
de tuo: et amoue maliciã a car¬
ne tua. Aoolescentia enĩ et
uoluptas: uana sunt. Me¬
mento enim creatoris tui in

Expanded text:
egnantis: sic nescis opera Dei, qui fabricator est omnium. Mane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua: Quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud, et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis viin his omnibus letus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum qui, cum venerint, vanitatis arguentur preterita. Letare ergo, uuenis, in adulescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus iuuentutis tuae, et ambula in uiis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum. et scito quod pro omnibus his adducet te deus in iudicium. aufer iram a corde tuo, amoue malitiam a carne tua. adulescentia enim et uoluptas uana sunt. Memento creatoris tui in
Abbreviated transcription (Latin):
hec non multo temporis inter¬
uallo ad beatum audomarũ
de predicta constantinensi re¬
gione. tres una cum mente
uiri. ntummolinus. bertram¬
nus. sc̃sq bertinus. pariter
uenerunt: relinquentes scđ̃m
omnes ꝗ propinquos. Sanctus
autem uix predictos dei famu¬
los gratifice recepit: unm̃sas
ommpotenti domino gratias
agens qui tales sibi ad predi¬
candum euangelium ad iuto¬
res deduxit. Erant enĩ p̃fati
et in ecclesiasticis disciplinis
atq in diuina scientia erudiu.

Expanded text:
hoc non multo temporis intervallo ad beatum Audomarum de predicta Constantinense regione tres una cum mente viri, Mummolinus, Ebertramnus sanctusque Bertinus, pariter venerunt, relinquentes etiam omnesque propinquos. Sanctus vero Audomarus predictos Dei famulos gratifice recepit inmensasque omnipotenti Domino gratias agens, qui tales sibi ad predicandum euangelium adiutores diduxit. Erant enim prefati et in ecclesiasticis disciplinis atque in divina scri
Abbreviated transcription (Latin):
empta nos obsecro ser¬
uos tuos diebus decẽ:
et dentur nobis legumina
aduescendum. et aqua ad
bibendum. Et contemplare
uultus nr̃os. et nultus pue¬
rorum qui uescuntur cibo
regio: et sicut iuderis facies
cum seruis tuis. Qui audi¬
to sermone huuiscemodi: tẽ¬
tauit eos diebus decem. Sost
dies autem decem apparu¬
erunt uultus eorum meli¬
ores et corpulentiores. p̾ oĩb
pueris: qui uescebantur ci¬
bo regio. Porro malassar
to lebat c̃ibaria. et uinũ
p. tus eorum: dabatq eis
legumina. Pueris autem
huis dedit deus scientiam.
et disciplinam. in omni
uerbo et sapientia:. dani¬
heli autem intelligentiã
omniũ uisionũ ⁊ sõpnioꝵ
ompletis itaq¬

Expanded text:
enta nos, obsecro, servos tuos diebus decem, et dentur nobis legumina ad vescendum, et aqua ad bibendum: Et contemplare vultus nostros, et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio: et sicut videris, facies cum servis tuis. Qui audito sermone hujuscemodi, tentavit eos diebus decem. Post dies autem decem, apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio. Porro Malassar tollebat cibaria, et vinum potus eorum: dabatque eis legumina. Pueris autem his dedit Deus scientiam et disciplinam, in omni libro et sapientia: Danieli autem intelligentiam omnium visionum et somniorum. Completis itaq
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur. Quis det ut ue¬
niat peticio mea. et
exspecto tribuat michi a.
Et qui cepit ip̃e me conterat.
soluat manum suam. ⁊ suc¬
cidat me. Et hec michi sit
consolatio: ut affligens me
dolore non parcat. nec con¬
tradicam sermonib sancti.
Que est enim fortitudo m̃a
ut sustineam. aut quis fi¬
lium michi in me: et ne¬
cessarii quoq mei recesser̃t
ame. Qui tollit ab amico
suo miscłiam: timorem do¬
mini derelĩquit.

Expanded text:
unt. Quis det, ut veniat petitio mea: et quod exspecto, tribuat mihi Deus? et qui coepit, ipse me conterat? Solvat manum suam, et succidat me? Et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat, nec contradicam sermonibus Sancti. Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis filium mihi in me, et necessarii quoque mihi recesserunt a me. Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini dereliquit.