comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gumis & aquȩ rep̾sentant. q̃ patefac¬
to lat̾e dñ lancea militis in redẽptio¬
nẽ salutis nr̃ȩ ꝓfluxerunt. Tunc acce¬
dit diaconꝰ & exaltatũ parũꝑ sacͥficiũ
de altari reuerent̃ tã ipse ꝗͣ sac̃dos ite¬
rum deponit: qi uenit ioseph ab arimna¬
thia cum centurione. & nichodemus qͦ
& impetratũ a pilato corpꝰ ih̃i sepelie¬
nob̃ in eo significatur qdđ calix it̾m cooꝑit᷑.
corꝑali. Ibi cõpetent̾ beatꝰ gregoriꝰ dñicã
orationem dici ꝯstituit. in congruũ esse
astruens. ut cũ suꝑ eucharistiã oratio di¬
ceret᷑ qm scolasticꝰ composuit: ipsa oratio
Quod cũ a grecis accepisse iuderet᷑. in hoc
tñ differre uoluit ut cũ ap̃ grecos ab om̃i
ppło dicat᷑: ap̃nos asolo sac̃dote cantet᷑.
Tunc gͦ qr iħic ut dictũ ẽ clamans uoce
magna tradidit sp̃m. & centurio clama¬
uit dicens. uere filius dei erat iste. & muli¬
eres lamentabant᷑ flentes dñm: leuat

Expanded text:
guinis et aquae repraesentant, quae patefacguinis et aquae repraesentant, quae patefacto latere Domini lancea militis, in redemptionem salutis nostrae profluxerunt. Tunc accedit diaconus, et exaltatum parumper sacrificium de altari reverenter, tam ipse quam sacerdos iterum deponit, quia venit Joseph ab Arimathaea cum centurione, et Nicodemus quoque et impetratum a Pilato corpus Jenobis in eo significatur quod calix iterum corporali cooperitur. Ibi competenter beatus Gregorius Dominicam orationem dici constituit, incongruum esse astruens, ut cum super Eucharistiam oratio diceretur quam scholasticus composuit, ipsa oratio  a Graecis accepisse videretur, in hoc tamen differre voluit, ut cum apud Graecos ab omni populo dicatur, apud nos a solo sacerdote cantetur. Tunc ergo quia Jesus, ut dictum est, clamans voce magna tradidit spiritum, centurio clamavit dicens: « Vere Filius Dei erat iste, « et mulieres lamentabantur flentes Dominum, levat
Abbreviated transcription (Latin):
ad id uentũ ẽ. nob̃ qͦ peccatorib famulis tuis
paululũ exp̃ssa uoce silentium rũꝑe. Nãq
in illo dm̃cȩ passionis articło subuenire
nob debet in m̃te lat᷑nis ꝯfessio. simulq
responsio dñi: de tͥbunali crucis dignũ¬
ullũ paradyso udicantis. Tandẽ cũtͥb¬
nob̃ ꝯmemorat᷑ qđ clamans uoce mag¬
na tradidit sp̃m. Quaꝓpt̾ statĩ corꝑa¬
le aufert᷑. qi uelũ tẽpli scissũ ẽ: inmo
qr de illo scͥpta erant hactenꝰ clausa. &
bñ istud absconditũ ab eis. qͥcqͥd ipse de
passione sua p̾dixerat: nunc autem ubi
consummatum etiam reuelatum ẽ. Quodq
discooꝑto calice tͥnum de hostia suꝑ calicẽ
pingitur crucis signaculum. dicendo ꝑ
ipsum &e cum ipso & in ipso. confessionẽ
expͥmit cum uoce centurionis qͥ uiso t̾re¬
motu & his q̃ fiebant. clamauit uoce
magna: uere filius dĩ erat iste. Duȩ uͦ
cruces q̃ pingunt᷑ in lat̾e calicis dicen¬
do om̃is honor & gla. sacm̃ta nob̾ san¬

Expanded text:
 est: « Nobis quoque peccatoribus famulis tuis, » paululum expressa voce silentium rumpere. Namque in illo Dominicae passionis articulo subvenire nobis debet in mentem latronis confessio , simulque responsio Domini de tribunali crucis, illum paradiso adjudicantis. CAPUTnobis commemoratur, quod clamans voce magna emisit spiritum . Quapropter statim corporale aufertur, quia velum templi scissum est, imo quia quae de illo scripta erant, hactenus clausa et bum absconditum ab eis, quidquid ipse de passione sua praedixerat, nunc autem ubi consummatum , etiam revelatum est. Quodque discooperto calice trinum de hostia super calice pingitur crucis signaculum, dicendo: « Per ipsum, et cum ipso, et in ipso, » confessionem exprimit cum voce centurionis, qui viso terraemotu, et his quae fiebant, clamavit voce magna: « Vere Filius Dei erat iste . » Duae vero cruces, quae pinguntur in latere calicis, dicendo, omnis honor et gloria, sacramenta nobis san
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ religiosa ꝯsuetudine legatũ nob̃
a sac̾dote damꝰ & accipimꝰ inuicẽ pacis
osculũ. gaudentes atq hoc cõmemo¬
rantes qi reconciliati sumꝰ dõ ꝑ mortẽ
filii eiꝰ: nosq colligari debere consig¬
nantes oscło pacis. quod ẽ unculum
perfectionis.
antꝰ quẽ cõmunionẽ dicimus

Expanded text:
c religiosa consuetudine legatum nobis a sacerdote damus et accipimus invicem pacis osculum, gaudentes atque hoc commemorantes, quia « reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus , » nosque colligari debere signantes osculo pacis , quod est vinculum perfectionis . Cantus, quem communionem dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
pax uob̃. Interĩ tenens corpꝰ dm̃ qͥ cog¬
nitus ẽ infractione panis tͥꝑtita frac¬
tura suam scẽ tͥnitati assignat hostiã.
particulamq unam q̃ ꝑsonã insimi¬
at filii sacro sangiuni demissam ĩm̾git.

Expanded text:
Pax vobis . » Interim tenens corpus Domini, quia cognitus est in fractione panis, tripartita fractura suam sanctae Trinitati assignat hostiam, particulamque unam, quae personam insinuat Filii, sacro sanguini demissam immergit.
Abbreviated transcription (Latin):
pecrum tit. Ipse ẽ unus mimio pͥmus disci¬
pulorum: qui ad soluendam illã magnã
asiam missi sunt. Siquidem ⁊ in apła¬
tu cͥc̃cistonis dñs illi oꝑatꝰ ẽ: & int̾ gentes
cũ consorte suo beato paulo eadem legatio¬
ne functus ꝓ xp̃o romã ingressus ẽ. ut
imꝑium orbis tanꝗ̃ p̾dicte capud asinȩ
solueret: tra itt pulchre nobis ili ano qui
amonte oliuarum missi sunt ad soluencã
illam animalem asinam int ypũ om̃iũ
p̃dicatorum in his iudelicet duob pe-¬
tro ⁊ paulo. rep̾sentari uideantur: qui
capit mundi romam dm̃ xͥ regis ȩterm
uehiculum ⁊ habitaculum. currum. atꝙ
thronum effecerunt.

Expanded text:
Petrum fit; ipse est unus, imo primus discipulorum, qui ad solvendam illam magnam asinam missi sunt. Siquidem et in apostolatu circumcisionis Deus illi operatus est , et inter gentes cum consorte suo beato Paulo eadem legatione functus, pro Christo Romam ingressus est, ut imperium orbis tanquam praedictae caput asinae solveret, ita ut pulchre nobis illi duo, qui a monte Olivarum missi sunt, ad solvendam illam animalem asinam, in typum omnium praedicatorum, in his duobus, videlicet Petro et Paulo, repraesentari videntur, qui caput mundi Romam Domini Christi regis aeterni vehiculum et habitaculum, currum atque thronum effecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
adillũ qͥ eũ saluum facere possit a morte
cum clamore ualido ac multis lacͥnns
offerens: exauditus ẽ ꝓ sua reuerentia.
Illud ad summũ non p̾t̾eundum. quo
hac die conuenient̾ hic sol iustitie ad
nrãm salutem uenditus ẽ: quia in ila
mundane creationis ebdomada sol ifte
uisibilis ad lucendum mundo formatͥs
Et ouere mira diuine gr̃e dispositio:
ditis qͦ ñ dedignaret᷑ uenundari. Uen¬
diti quuippe fueramus uenditione misera
tis inquit uenundati estis .i. falsis ꝓmiss¬
onib decepti. Quid enim saltẽ temporis
emolumenti miser assecutus ẽ homo ꝓ
eo qd̃ recessit a dõ. seipsum tradens dila¬
polo. Et sine argento redimemin. Ed
num captiua filia sẏonꝑ redẽptione tua

Expanded text:
illum salvum facere possit a morte, cum clamore valido ac multis lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia . » Illud ad summum non praetereundum quod hac die convenienter hic sol justitiae ad nostram salutem venditus est, quia in illa mundanae creationis hebdomada sol iste visibilis ad lucendum mundo formatus est. Et, o vere mira divinae gratiae dispositio! ditis quoque non dedignaretur venundari. Venditi quippe fueramus nos venditione miserabtis, inquit, venundati estis, » id est falsis promissionibus decepti. Quid enim saltem temporalis emolumenti miser assecutus est homo, pro eo quod recessit a Deo, seipsum tradens diabolo? « Et sine argento redimemini. » Quid enim, captiva filia Sion, pro redemptione tua
Abbreviated transcription (Latin):
cũ doleret. & ñ fuit. subaudit᷑ qͥ id facet
consolantẽ me quesuu .i. bene opantẽ ꝑ
penitentiam & ñ inuem: & dederͣant m
escam meam fel: hoc ẽ amaros se mubi
indetur cet̾is huius ebdomadȩ diebus:
quarum omnium offitia lectione passi¬
nis sͥ cet̾is dñicȩ mortis insignib p̾pma¬
ta sunt. Nec mirũ: nã & eiꝰ pͥme ebdmte¬
de qua cuncta creata sunte cuis hec sinil
ẽ ut supͣdictũ ẽ. dies secds mmꝰ aliqͥd qmͣ
cet̾i creatoris placito cõmendat᷑. Cũ en
dixiss fiat firmam̃tũ in medio aquars

Expanded text:
ui id faceret, consolantem me quaesivi, id est bene operantem per poenitentiam, et non inveni. Et dederunt in escam meam fel, hoc est, amaros se mihvidetur caeteris hujus hebdomadae diebus, quarum omnium officia lectione passionis vel caeteris Dominicae mortis insignibus purpurata sunt. Nec mirum; nam et ejus primae hebdomadae, qua cuncta creata sunt, cujus haec similis est, ut supra dictum est, dies secundus minus aliquid quam caeteri, Creatoris placito commendatur. Cum enim dixisset: « fiat firmamentum in medio aquarum,
Abbreviated transcription (Latin):
sua quam p̃ꝑau̾at mardocheo querebat
oportumtatẽ qua suggereret regi de illo
mane ut app̾henderet᷑: sic diabotus ini¬
to consilio in domo sua .i. in cordib ui¬
deorum dicendo uenite mittamus lig¬
tatem ut romane potestati traderet iħm.
a quo consilium acceꝑunt ut mitterent
lignum in panẽ eiꝰ eodẽ ligno transfixus
subleuata ẽ. in frontib imꝑatoꝵ. Itaq

Expanded text:
sua, quam paraverat Mardochaeo, quaerebat sua, quam paraverat Mardochaeo, quaerebat opportunitatem, qua suggereret regi de illo mane, ut appenderetur , sic diabolus inito consilio in domo sua, id est in cordibus Judaeorum, dicendo. Venite, mittamus ligtatem, ut Romanae potestati traderet Jesum. a quo consilium acceperunt, ut mitterent lignum in panem ejus, eodem ligno transfixus sublevata est in f
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ñ contͣdico. retͦtsũ ñ abii. corpꝰ meũ
dedi ꝑcutientib & genas meas ueulentib
& cet̾a. que ad hoc cuncta consonant. qd̵
patiñ refugiens. ꝓsalitte mundi seipsum
tradidit. Ad hoc aut̃ qd̃ in eungłio sese orat
clarificari. scił gla resurrectionis cuncta
menbra consonant offitii. quo se eripi seq
nocentes atq impugnantes uidicari po
& ego quasi agnꝰ qui portat᷑ ad uictimam
&e ñ cognoni q cogitauerunt adu̾sum me
consilia dicentes. Uenite mittamus lignũ
in panẽ euis: & ꝯteramꝰ eũ de t̾ra iuuentiũ.
eis. Namꝑhos dies usq in qrtã feriam
hec stutia. & hec illoꝵ consilia magis ac
mag̃ feruescebant: s uerentib ne forte
tumultus fieret inppło. facultas deerat.
uͦ exibrt in montẽ orare. qͥ uocat᷑ oliueti¬
templo. Et in tantum nulli umqmͣ adu¬
latus ẽ ut ait ierominus ut in magna
uel ampla ciuitate uel unius noctis
hospitium unqmͣ habuerit Et qͦmͦ
suꝑbissimus aman erecta cruce in domo

Expanded text:
 Corpus meum dedi percutientibus, et genas meas vellentibus , et caetera quae ad hoc consonant, quod pati non refugiens, pro salute mundi seipsum tradidit. Ad hoc autem quod in Evangelio sese orat clarificari, scilicet gloria resurrectionis, cuncta membra consonant 61 officii, quo se eripi, seque nocentes, atque impugnantes, judicari poset ego quasi agnus, qui portatur ad victimam et non cognovi quia concitaverunt adversum me consilia, dicentes: Venite, mittamus lignum in panem ejus, et conteramus eum de terra viventium. eis . Nam per hos dies usque in quartam feriam, haec studia, haec illorum consilia magis ac magis fervescebant, sed metuentibus « ne forte tumultus fieret in populo , » facultas deerat. vero exibat in montem, qui vocatur Olivetitemplo . » Et in tantum nulli unquam adulatus est, ut ait Hieronymus, ut in magna et ampla civitate vel unius noctis hospitium nunquam habuerit. Et quomodo superbissimus Aman erecta cruce in domo
Abbreviated transcription (Latin):
uobis & ñ saltastis lam̃tauimꝰ & ñ plora¬
stis. cuiꝰ cantationi alł̃a quasi saltatio. la¬
ñitatiomi uͦ gͣduale quasi ploratio pemi¬
tentiȩ respondet. sic̃ suo loco iam dictũ ẽ.
ille inqm musicꝰ his dieb nob̃ aufertur:
Nã fr̃ia qͣrta uenditire. fr̃a uiͣ. sequenti
crucifigit᷑. S die parasceue singlas lectio¬
nes. singłi tͣctꝰ subsecuntur. Hac aut̃ die
qua uendit᷑. licet tñ adhuc cũ discipłis habebat᷑¬

Expanded text:
vobis et non saltastis, lamentavimus et non ploravobis et non saltastis, lamentavimus et non plorastis , » cujus cantationi alleluia, quasi saltatio, lamentationi vero graduale, quasi ploratio poenitentiae respondet, sicut suo loco jam dictum est. Ille, inquam, musicus his diebus aufertur. Nam feria quarta venditur, feria sexta sequenti crucifigitur. Sed die Parasceves singulas lectiones singuli tractus subsequuntur. Hac autem die, quia venditus, licet tamen adhuc cum discipulis habebat
Abbreviated transcription (Latin):
sum inlimo ꝓfundi: qui ita sunt limuis
qd̃ ñ ẽ substantia: qi uerũ ẽe amiserunt.
Itẽ att̾a lectione einsddem ꝓpħe declamata.
quã ile cũ loqueret᷑ p̾uidebat eũ sp̃uali
ocło meodẽ scemate in quo nunc ab euuͣ¬
głista rep̾sentat᷑ scił ñ habentẽ speciẽ neq
decorem ascendentẽ sicut uirgultum. ce
sicut radicem de t̾ra sitienti. despectum
&e nouissimum urorum. uirum dolorim
&e scientem infirmitatem. uulneratum ꝓpt̾
miquitates nras & attͥtum ꝓpt scelera ña
cum sceleratis reputatum e ꝓ tͣnsgressorib
exorantem. hac inqm lectione ꝓmuntiata
fit quod numqm alia die ꝑ annum
agitur p̾t̾ hanc feriam quartam ce
magnum diem parasceuen. &e p̾t̾ sab¬
bata quatu ortemꝑaliũ ienimoꝵ. scilicre
qd̾ epłam ñ gͣduale s tͣctus sequit᷑. Nam
qd̃ fit ꝑ dies pentecostes. Causa autem
hec ẽ. q musicus ille qͥ dix̃. cantauimus

Expanded text:
sum in limo profundi, qui ita sunt quod sum in limo profundi, qui ita sunt quod non est substantia , quia verum esse amiserunt. Itemque altera lectione ejusdem prophetae declamata, quam ille cum eloqueretur, praevidebat eum spirituali oculo in eodem schemate, in quo nunc ab evangelista repraesentatur, scilicet non habentem speciem neque decorem, ascendentem sicut virgultum, et sicut ut radicem de terra sitienti, despectum, et novissimum virorum, virum dolorum et scientem infirmitatem, vulneratum propter iniquitates nostras, et attritum propter scelera nostra, cum sceleratis reputatum, et pro transgressoribus exorantem . Hac, inquam, lectione pronuntiata, fit quod nunquam alia die per annum agitur praeter hanc feriam quartam, et magnum diem Parasceven, et praeter Sabbata Quatuor Temporalium jejuniorum, scilicet quod Epistolam non graduale, sed tractus sequitur. Nam quod fit per dies Pentecostes. Causa autem haec est, quia musicus ille, qui dixit: « Cantavimus
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe facite. nc̃ aut̃ queritis me int̾fi¬
cere hoc abraham ñ fa̾cit: subsecutus
adiunxit. Uos ex patre diabolo estis:
Itaq cum dixiss quis est iste. illo respon¬
dente atq dicente. ego qui loquor istitiã
& ꝓpugnator sum ad saluandam: rursꝰ
int̾rogat. Quare gͦ rubrum ẽ indum̃tũ
tuum. & uestimenta tua sicuit caleanti¬
um intorculari .i. cumtu loquaris iͦti¬
tiam quare cruentatus es pͥssura crucis a
At ille: torcular inquit calcaui solus:
subaudit᷑ ꝓ omnib: ut omnes lib̾arent᷑.
His auditis eccłie chorus sciens agonẽ
dm̃ sudoremq sangumeum. & orationẽ
ꝓ se mio suam esse: suas aduingit
uoces: nec tñ loquitur pluraliter eo qd
una sit ꝑsona cum xp̃o. tãqmͣ corpꝰ cũ ca¬
pite suo: succinsq graduale. Sse au̾itas
faciemtuam a puero tuo .i. ame qͥ sum
uisq ad animam meam .i. eousq ut me
occidant. int̾quos commnorans infixus

Expanded text:
Abrahae facite, nunc autem quaeritis me interfiAbrahae facite, nunc autem quaeritis me interficere, hoc Abraham non fecit , » subsecutus adjunxit: « Vos ex patre diabolo estis . » Itaque cum dixisset: Quis est iste, illo respondente, ac dicente: Ego, qui loquor justitiam, et propugnator sum ad salvandum , rursus interrogat: Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium in torculari? Id est, cum tu loqueris justitiam, quare cruentatus es pressura crucis? At ille: Torcular, inquit, calcavi solus , subauditur pro omnibus ut omnes liberarentur. His auditis Ecclesiae chorus, sciens agonem Domini, sudoremque sanguineum et orationem pro se, imo suam esse, suas adjungit voces, nec tamen loquitur 62 pluraliter, eo quod una sit persona cum Christo, tanquam corpus cum capite suo, succinitque graduale: Ne avertas faciem tuam a puero tuo, id est a me, qui sum usque ad animam meam, id est eo usque ut me occidant, inter quos commorans infixus
Abbreviated transcription (Latin):
rum quasi p̾sentium & agonrz antell
nũm cutũstantium in admirationẽ
& compassionẽ ex citare. Conclamata
namq itt dictum ẽ antiphona int̾itꝰ
denũ agonẽ illum excitans atq dicẽs.
Dicite filiȩ syomn: ecce saluatortuus ue
it & addit. ecce merces enis cumeo
& opꝰ illius coram illo pulchre satis bre¬
utt̾q cõmendans. ce opꝰ passionis cuim
tendebat: &e mercedem głe ce honoris
qͦ coronantꝰ erat ꝑ diuinitatẽ. que cũ eo¬
ẽ sci inuniꝰ einsdemq imitate ꝑsone.
b .i. m̃bris corꝑis. quȩ sunt uestmm̃ta
dnnitatis. tincta purpura sangumis.
Tmctis inquit uestib debosra. Dofra
nnt̾p̃tat᷑ firma atq munita: significatq
cuittatẽ ierłm quã ipse qui ab illa cru¬
entatus ẽ dñs nr̃ suo quondã auxitio
mag̾ qmͣ muroꝵ ambitu firmauerat
atq munierat. Est aut̃ cuitas in mo¬
ab: quo nomine fortit̾ ierosolimitas
ꝑcutit uideos. Consequit᷑ enum ut ip¬
si moabitȩ sint: ut uere sunt. Moab

Expanded text:
rum quasi praesentium, et agonizantem Dominum circumstantium, in admirationem et compassionem excitare. Conclamata namque, ut dictum est, antiphona introitus, dendum agonem illum excitans atque dicens: Dicite, filiae Sion: Ecce Salvator tuus venit . Et addit: Ecce merces ejus cum eo, et opus illius coram illo . Pulchre satis breviterque commendans, et opus passionis, cui intendebat et mercedem gloriae vel honoris quo coronandus erat et in unius ejusdemque unitate personae. id est membris corporis, quae sunt vestimenta divinitatis, tincta ex purpura sanguinis, tinctis, inquit, vestibus de Bosra? Bosra interpretatur firma atque munita, significatque civitatem Jerusalem, quam ipse, qui ab illa cruentatus est Dominus, suo quondam auxilio magis quam murorum ambitu firmaverat atque munierat. Est autem civitas in Moab: quo nomine fortiter Hierosolymitanos percutit Judaeos. Consequitur enim ut ipsi Moabitae sint, ut vere sunt; Moab
Abbreviated transcription (Latin):
mo.cͦ.iͦ. est. Qrei ⁊ temꝑi ualde ꝯgruit. Na ⁊ titłs ad
articłm tẽporis ꝑtinet. quo uel in agonia factus
prolixius orabat. sanguineo sudore madens.
qd signum erat sanguinis plurum cede
mart yrum effundendi: uł qͦ pro transg̾s¬
sorib orauit dicens. Pat̃ dimitte itł. ñ n
sciunt quid faciunt. Itẽ. Pat̾ inmanuis tu¬
as comiñdo sp̃m meum. Sic enĩ se habet
titus. Oratio pauꝑis cũ anxiaret᷑: ce corã
dño esfuderit p̃cẽ suã. Pauꝑ hic ipse ẽ ͥ

Expanded text:
mo primo est, qui rei et tempori valde congruit. Nam et titulus ad articulum temporis pertinet, quo vel in agonia factus prolixius oravit, sanguineo sudore madens , quod signum erat sanguinis plurimi caede martyrum effundendi, vel quo pro transgressoribus oravit, dicens: Pater dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt . Itemque: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Sic enim se habet titulus: Oratio pauperis, cum anxiaretur, et coram Domino effunderet precem suam . Pauper hic ipse est qui,
Abbreviated transcription (Latin):
sudor eius sicut guttȩ sangumis decur¬
rentis in terrã. Apparuit aut̃ illi angis
de celo confortans eum. Et quid̃e cet̃i qͦ
enũglistȩ orasse refert̾ enm ad patrem:
quo indubitant̃ minor ẽ sccłm human¬
tatem: in qua etiã minorat᷑ ẽ paulomi¬
mis ab angl̃is: s hic disertus uitulis
scił lucas uictimationẽ salutaris uttii
elegantius ꝓsequens. ex habitu eiꝰ mi
firmitate nr̃a orantis. mag̾ admirabiie
mundo & angłis & hominib p̾bet spa¬
taculũ. Unde ꝯtremiscit eccłia tantoꝵ
mirabilium contemplatrix. & in ut᷑tu
quasi attonita repentino clamore con¬
crepat. In nomine dm̃ om̃e genuflei¬
hominũq dñm ꝓcidisse &e in sudore¬
sui sanguinis agonizari uicdens. hxi¬
mana corda hoc t̾rifica clamore ꝑcitit
neqͥs audeat stare rigidꝰ &e elat᷑: cũ ili
tantus in tam magna agonia sese ꝓp̃
nos humilitate deitiens genua posuĩi
Magnum puimiq hunis diei dignius
spectacło nr̃atum mentium offitium

Expanded text:
sudor ejus tanquam guttae sanguinis decurrentis in terram. Apparuit autem illi angelus de coelo confortans eum . Et quidem caeteri quoque evangelistae orasse referunt eum ad Patrem, quo indubitanter minor est secundum humanitatem, in qua etiam « minoratus est paulo minus ab angelis . » Sed hic disertus Vitulus, scilicet Lucas, victimationem salutaris vituli elegantius prosequens, ex habitu ejus in infirmitate nostra orantis, magis admirabile mundo et angelis et hominibus praebet spectaculum. Unde contremiscit Ecclesia tantorum mirabilium contemplatrix, et in introitu, quasi attonita repentino clamore concrepat: In nomine Domini omne genuflecominum procidisse, et in sudore sanguinis agonizari videns, humana corda hoc terrifico clamore percutit, ne quis audeat stare rigidus et elatus, cum ille tantus in tam magna sese propter nos humilitate dejiciens genua posuerit. Magnum piumque hujus diei dignumque specta
Abbreviated transcription (Latin):
locutus ẽ cũ pͥncipib sac̾dotũ & magistra¬
tib: quẽadmodũ ih̃m tracderet eis. Et
gauisi sunt. & pacti sunt illi pecumã dare
& spopondit. Igit᷑ ꝓ eo qd̃ eccłia hac die
capite diminuta ẽ. deponit hac eadẽ die
consuetudinalem processionis sue cultũ
totiusq nocturm atq diurm psallendi
post hanc diem gaudiũ obscurat usitatũ.
S & ꝑ totum anni circulum inpenitenti¬
alium obseruatione ieurnioꝵ ꝓpt̾ causã
supͣdictam quarta fr̾̃ia pꝰ sextã in qua
dñs crucitixꝰ ẽ sccłm optinet gͣdum. Nunc
mosfitio huius quartȩ feriȩ quia p̾ cet̾is
sacra dispositione p̾fulget. mmo qi totũ
pene uenditi capitis nr̃i luctuosa uoxẽ.
paulisꝑ mmimorari libet. Primoq hoc di¬
cendum quod geminas lectiones longumq
&e lugubrem ꝓsccło gradualitractum. ꝓpt̃
iãdictam dñi uenditionem p̾sentis diei
meruit offitium. Cunctaq offitii m̃bra
reuerentie dm̃ orantis & infaciẽ suã ꝓsa¬

Expanded text:
cutus est cum principibus sacerdotum et magistratibus quemadmodum Jesum traderet eis. Et gavisi sunt, et pacti sunt illi pecuniam dare. Et spopondit . » Igitur pro eo quod Ecclesia hac die capite diminuta est, deponit hac eadem die consuetudinalem processionis suae cultum, totiusque nocturni atque diurni psallendi post hanc diem, gaudium obscurat usitatum. Sed et per totum anni circulum in poenitentialium observatione jejuniorum, propter causam supradictam, quarta feria post sextam, in qua crucifixus est, secundum obtinet gradum. Nunc in officio hujus quartae feriae, quia prae caeteris sacra dispositione perfulget, imo qui pene totum venditi capitis nostri luctuosa vox est, paulisper immorari libet. Primoque hoc dicendum quod geminas lectiones longumque ac lugubrem, pro secundo graduali, tractum propter jam dictam Domini venditionem, praesentis diei meruit officium, cunctaque officii membra reverentiae Domini orantis, et in faciem suam prostra
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Offerenda quoq cum u̾sib sumr
de psalmo sexagesimooctauo. qͥ totͦ expsi¬
na saluatoris orantis in passionis agone
conscriptus ẽ indicat cũ qͣnto desiderio
caritatis illa susceꝑit que in passionis se¬
rie p̾lecta sunt. euindicit. impꝑium scit

Expanded text:
mus . Offerenda quoque cum versibus sumpta de psalmo sexagesimo octavo, qui totus ex persona Salvatoris orantis in passionis agone conscriptus est, indicat cum quanto desiderio charitatis illa susceperit quae in passionis serie praelecta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ tuũ. uenit uox de cȩlo dicens: & cla¬
rificaui & it̾um clarificabo. Et quia uo¬
luntati patris obediens in manus que¬
rentium aminã suã tradidit seipsum:
ueniens in sepedictam ciuitatẽ: bene hec

Expanded text:
omen, venit vox de coelo dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Et quia voluntati obediens, in manus quaerentium animam suam tradidit seipsum, veniens in saepedictam civitatem, bene haec
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ de qͦ sumptũ ẽ correctio illoꝵ est
qui ꝓ sospitate corꝑis & ꝓsꝑitate uł afflu¬
entia rerum temꝑaliũ dm̃ tantũmͦ landa¬
bant. Huuismodi autẽ laudes ñ defece
nos ne scandalizarem᷑ malos ꝓsꝑari. bo¬
nis aut̃ ñ recte succedere uidentes. Quis
his qͦrũ iiqͥtas qͣi ex adipe ꝓdiit. qui
in labore hominum ñ erant. & cũ homi¬
nib ñ flagellabant᷑: quis inqmͣ iustus
cum sibi aliquid simile contigerit. dicat
iam. Ergo sine causa iustificam cor meũ.
&e laui int̾ innocentes manus meas d
Nam si narrau̾it. ecce nationẽ filioꝵ qͥ
sunt corde: ut ñ moueant᷑ pedes nr̃i.in¬

Expanded text:
psalmus, de quo sumptum est, correptio illorum est psalmus, de quo sumptum est, correptio illorum est qui pro sospitate corporis et prosperitate vel affluentia rerum temporalium Deum tantummodo laudabant. Hujusmodi autem laudes non defeceranos, ne scandalizaremur malos prosperari, bonis autem non recte succedere videntes. Quis his quorum iniquitas quasi ex adipe prodiit, qui in labore hominum non erant, et cum hominibus non flagellabantur , quis, inquam, justus, cum sibi aliquid simile acciderit, dicat jam: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi inter innocentes manus meas . Nam si narraverit sic, ecce nationem filiorum Dei, ctis corde , ut non moveantur pedes nostri
Abbreviated transcription (Latin):
& apotestate eorum qui sunt unicornes
.i. singłaris suꝑbiȩ liberet humilitatẽ
suam. Deinde intractu hocipsum ãpliꝰ
sicrtt & facta ẽ cum ad huc tenebre esseũ
ad monumentum. E pła quoq ñ dubio
passionem legenda p̾currit p̾conio.
Nam quod orat dñs sed̃õ in passionedi¬
cens. impat̾ si ñ potest hic calix transire
nͥ bibam ullum: qd summus ds̃ insumina
humilitate hominis ulludit᷑. conspuit᷑
dorsum suum dat ꝑcutientib & genas
suas uellentib. & cet̾a patient̃ fert obe
insimiat qd̾ d̾s̃ pat̾ quasi leua man
sua dext̾am illius tenuerit .i. diuinam
potentiã eiꝰ ne se defenderet qͦdãm com¬
in ciuitatẽ ierłm in uoluntate sua dedu¬
xerit. Oueri potest cur gradale hoc can¬
tet᷑ hoc die: cum ñ totũ eius ꝑsone con¬
ueniat. Neq enim illi congruit ut dicat.
mei autẽ pene moti sunt pedes. pene ef¬
susi sunt gressus mei. S sciendũ ẽ qr

Expanded text:
et a potestate eorum, qui sunt unicornes, et a potestate eorum, qui sunt unicornes, id est singularis superbiae, liberet humilitatem suam . Deinde in tractu hoc ipsum ampliu» sicut et facta est, « cum adhuc tenebrae essent » ad monumentum . Epistola quoque non dubio passionem legendam praecurrit praeconio. Nam quod orat Dominus secundo in passione dicens: Mi Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum . » quod summus Deus in summa humilitate hominis illuditur, conspuitur, dorsum suum dat « percutientibus, et genas suas vellentibus , » et caetera patienter fert, obeinsinuat quod Deus Pater, quasi laeva manu sua dexteram illius tenuerit, id est divinam potentiam ejus, ne se defenderet, quodammodo comin civitatem Hierusalem, in voluntate sua deduxerit. Quaeri potest cur graduale hoc cantetur hoc die, cum non totum ejus personae conveniat. Neque enim illi congruit, ut dicat: Mei autem pene moti sunt pedes et pene effusi sunt gressus mei . Sed sciendum quia
Abbreviated transcription (Latin):
omnib tradidit illum. itla inqmͣ
tͣditio mat̾ialis causa tam magni tãq
sollempnis offitii ẽ. Hac eniidie pat̃
ulum tradidit. meo quod ex noluntate
patris in manus inunicorum uenit qͥ
hactemis multotiens cum seditiose que¬
reretur omnes eorum frustrauerat impe¬
tus. Obediens namq uoluntati patris
caticem passionis bibere uenit. & cumca¬
ro infirma esset ad bibendum: sp̃n ꝓmp¬
to dicebat. Uerumptñ ñ mea uoluntas
s tua fiat. Quia gͦ pat̾ illum hac die tra¬
didit & caricem passionis dedit illi. recte
passio legitur cumeisdẽ cñ qͥb except᷑ ẽ
palmarum ramis: totiq offitio ueneran¬
damipsa p̾buit mat̾iam. Nam ex eo qd̃
psalmum totum ex ipsus esse ꝑsona con¬
scriptum: ꝓpt̾ quod hac causa pene totus
menisdem nchilominis ꝑsona decantat᷑
Primum mintroitu. Dñe ne longe facias
auxiluutuum ame orat ipse. qͥ tanqͣm
pus. orat inqmͣ patrem ne elonget auxi¬
lumsuum .i. festinet resurrectionem strã

Expanded text:
omnibus tradidit 60 illum . » Illa, inquam, traditio materia vel causa tam magni tamque solemnis est officii. Hac enim die Pater illum tradidit in eo quod ex voluntate Patris in manus inimicorum venit, qui hactenus, multoties cum seditione quaereretur, omnes eorum frustraverat impetus. Obediens namque voluntati Patris, calicem passionis bibere venit, et cum caro infirma esset ad bibendum, spiritu promptus dicebat: « Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat . » Quia ergo Pater illum hac die tradidit, et calicem passionis dedit illi, recte passio legitur cum eisdem cum quibus exceptus est palmarum ramis, totique officio venerandam ipsa praebuit materiam. Nam ex eo quod psalmum totum ex ipsius esse persona conscriptum, propter quod hac ipsa die pene totus in ejusdem nihilominus persona decantatur. Primum in introitu: Domine, ne longe facias auxilium tuum a me , orat ipse, qui tanquam s ad tempus, orat, inquam, Patrem, ne elonget auxilium suum, id est festinet resurrectionem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ ñ ẽ additũ inoꝑe diei secdi & in
att as qd̃ ess bomim. Igit᷑ cum seda dies
mindanȩ ereationis lande oꝑis minus
uiustrata sit: ñ mirũ ẽ qd huius ebdoma¬
de que illam respicte sccda dies mimis pas¬
sionati offitio pͤpurata ẽ. Habet autẽ emuͣi¬
gł̃ni huiꝰ dici qd̃ exceptꝰ cum rainis paluua¬
rum ciuitatẽ ierłm ingressus est. Et eũ
gentiles eum uidere nellent. utpote salu¬
tem suã. de qua iacob longe ante ꝓphaue
pellass mortificandum infidelitate iude¬
oꝵ. multiplieandum fide ppłoꝵ. cũ inꝗͣ¬

Expanded text:
eritatem, non est additum in opere diei secundi « et vidit Deus quod esset bonum. » Igitur, cum secunda dies mundanae creationis laude operis minus illustrata sit, non mirum est quod hujus hebdomadae, quae illam respicit, secunda dies minus passionali officio purpurata sit. Habet autem Evangelium hujus diei, quod exceptus cum ramis palmarum civitatem Hierusalem ingressus. Et cum gentiles eum videre vellent , utpote salutem suam, de quo Jacob longe ante prophetpellasset, mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum, cum, in
Abbreviated transcription (Latin):
at. consonantib cunctis partib ossi¬
tii & hoc maxime conclamantibus
concorditer ut expurgato ueti fens¬
to. mazinis sinceritatis ⁊ uerttatis
epulantes. pͥmam baptisim resurre¬
tionem ita seruemus. quatimuis sc̃e
resurrectionis et̾ne uiuentuti pͥpartm
Tunc ficut in offendacantamus resug¬
te d̃õ in uditio. qui nunc sopitus esti
⁊ humana ñ curare uidetur t̾ratrs¬
met ⁊ quiescet .i. impii t̃rebuntur e
traditi iehenne nocere desment:⁊ eit
in pace locus dm̃ scilicet eccłia ⁊mhi
on iam uuene. iamq candicda sic̃ an¬
głi supͣdicti habitus p̾dicat. confract
erunt omnes adu̾sariȩ potentiȩ. ariꝰ
sertum. gladiꝰq bella uitiorum. Gram¬
le quod ẽ cantus laborantium in bas
pegͥnatione. iam dictum est ad hos dies
dam in offitiis additũ ẽẽ. ita t̾n ut sicit
his ꝓpter qͦs additũ ẽ. qui militiȩ labi
rem arripuerunt p̾sens subleurat gan¬
dium de recenti remissione peccator
sic ꝯsuetudmaliũ gͦdaliũ nenmata¬

Expanded text:
 consonantibus partibus officii, et hoc maxime conclamantibus concorditer, ut expurgato veteri fermento, in azymis sinceritatis et veritatis epulantes , primam baptismi resurrectionem ita servemus, quatenus secundae resurrectionis aeternae juventuti praeparemur. Tunc, sicut in Offerenda cantamus, resurgente Deo in judicio, qui nunc sopitus esse, et humana curare non putatur, terra tremet et quiescet , id est, impii terrebuntur, et traditi gehennae nocere desinent, et erit in pace locus Domini, scilicet Ecclesia, et in Sion juvene, jamque candida, sicut angeli supradicti habitus praedicat, confractae erunt omnes adversariae potentiae, arcus, scutum, gladiusque et bella vitiorum. Graduale, quod est cantus laborantium in hac peregrinatione, jam dictum est ad hos dies dam in officiis additum esse, ita tamen, ut sicut his, propter quos additum est, militiae laborem, quem arripuerunt, praesens sublevet gaudium, de recenti remissione peccatorum: sic consuetudinalem gradualium neuma
Abbreviated transcription (Latin):
nos inuitans & instruens paulus in se¬
quenti lectione eple expurgate inquit
uetus fer̃nentum: ut sitis noua consꝑ¬
dine baptizatos edocet: dum nouam .i.
absq fermento consꝑsionem nos ẽẽ hor¬
tatur: eoqd̃ ex multis hominib unũ
ȩccłie corpus tanqm ex multis granis
panis unuis efficiatur. Quale aut̃ illud¬
sit quo panis iste fermertetur. & pascha¬
limensa fiat indignus: ex hiis quȩ su¬
pra cornithiis dixerat patent̃ agnosci¬
mus. Dixerat enim. Ommino auditur
int̾ nos forncatio. Italis formeatio. qͣlis
nec inter gentes: ita ut uyxorem patris

Expanded text:
nos invitans et instruens Paulus in senos invitans et instruens Paulus in sequenti lectione Epistolae: Expurgate, inquit, vetus fermentum, ut sitis nova conspdine baptizatos docet, dum novam, id est, absque fermento, conspersionem nos esse hortatur, eo quod ex multis hominibus unum Ecclesiae corpus, tanquam ex multis granis unus panis efficiatur. Quale autem sit illud, quo panis iste fermentetur, et Paschali mensa fiat indignus, ex his, quae supra Corinthiis dixerat, patenter agnoscimus. Dixerat enim, « Omnino auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nitatis diem inten¬
dit cuius nob̾ aditũ
as ꝑuingenitum suum deuicta morte
reserauit. ubi epulabinitur usti ⁊ exul¬
tabunt inconspectu cłi. qui mnc epu¬
lantur ut cantamiis ac legimis mazi¬
mis sinceritatis & ueritatis: bibentq
buntur immortalitatis. ⁊ impassibi¬
litatis: a corruptione mortalitatis
penitus mminnitati. Et recte ite quia
pascha transitus ẽ. illo paschale p̾sen¬
tis diei canticum intendat: ubi transe¬
untib patria constituta ẽ. Tunc illa
sc̃a ciuitas ierłm splendebit nouitate
noua ipsa ñ habens maculam aut rugã.
Ennis cantici et̃m doctor ac p̾centor erit
nouus enis sponsus qui primus resur¬
rexit. cui diceret pat̾. sicut habemus
ipsalmo. exurge gła mea. exułge psal¬
deriũ ⁊ cẏthara respondit. exurgam
diluculo. Recte gͦ in introitu hodier¬
nioffitii pͥmam uocem emittit qui pͥmꝰ
resurrexit: dicitq Resurrexi. ⁊ ad huc
tecum sum. Ad cuius cantici nouitatẽ

Expanded text:
aeternitatis diem intendit, cujus, nobis aditum Deus per Unigenitum suum, devicta morte reseravit, ubi « epulabuntur et exsultabunt justi in conspectu Dei , » qui nunc epulantur, ut cantamus ac legimus, in azymis sinceritatis et veritatis , » bibentque ia delectabuntur immortalitatis, et impassibilitatis, a corruptione mortalitatis penitus immutati. Et recte: Ut quia Pascha transitus est, illo Paschale praesentis diei canticum intendat, ubi transeuntibus patria constituta est. Tunc illa sancta civitas Hierusalem splendebit novitate nova ipsa « non habens maculam aut rugam . » Cujus Cantici aeterni doctor ac praecentor erit novus ejus sponsus, qui primus resurrexit, cui cum diceret Pater, sicut habemus in psalmo: Exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara, respondit, exsurgam diluculo . Recte ergo in Introitu hodierni officii primam vocem emittit, qui primus resurrexit, dicitque: Resurrexi, et adhuc tecum sum . Ad hujus Cantici novitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tium quẽ cet̾i simplicit̾ appellant angłm
hic altiori myst̾io uiuenem appellat. hi¬
derunt inquit nuienem sedentem in
dextris. cooꝑtum stola candida. ⁊ obstu
nem. ⁊ cooꝑtum stola candida. duo itide
expurgat. ut dictum ẽ. rugam uetusti
hominis quem exuit ñ habebit: recte
sẽs euuͣgłista resurrectionis eiusdem p̾¬
conem angłm uiuenem appellat. Et qi
macłam ñ habebit quam sponsus in
sangume suo lauit apeccatis suis: pul¬
chre cooꝑtum stola candida ut uere
erat diligenter ex pressit. Diligentissima
gͦ institutione hac die scdm marcũ
indextris dm̃ci sepulchri &⁊ cooptis
stola candida. ipso suo habitu qͥas¬

Expanded text:
tium, quem caeteri simpliciter appellant angelum, tium, quem caeteri simpliciter appellant angelum, hic altiori mysterio juvenem appellat: « Viderunt, inquit, juvenem sedentem a dextris, coopertum stola candida . » nem, et coopertum stola candida, » duo itidem, expurgat, ut dictum est, rugam vetusti hominis, quem exuit, non habebit, recte sanctus evangelista resurrectionis ejusdem praeconem angelum, juvenem appellat: et quia maculam non habebit, quam Sponsus suus in sanguine suo lavit a peccatis suis , pulchre coopertum stola candida, ut vere erat, diligenter expressit. Diligentissima ergo institutione, hac die secundum Marcum in dextris dominici sepulcri, et coopertus stola candida, ipso suo habitu, q
Abbreviated transcription (Latin):
luit. ut illam quam accepit in baptismo
seruet mimaculatam nuptialem tumcã
utpote quam exhib̾e sibi cupit xp̃c spon¬
sam głosam non habentem maculam
neq rugam. Fornicatio aut̃ ꝓpt̾ quã
eadẽ lectio scripta ẽ ut supͣ dictũ ẽ uł ali¬
uo qd̃libet dampnabile uicium. uetus
fermentum ẽ. uetusti hominis morbꝰ ẽ
uet̾is iite macula ẽ. Itaq cum hec di¬
es nouitatem irtȩ p̾dicet. & eternam
iuuentutem annuntiet: miranda
plane ⁊ laudanda romane eccłie dili
dum esse euugłm scdm marcũ instituit.
Ille namq p̾ter hoc quod in quatuor
amimalium admirabili figura leom assi¬
milatur: ꝓpter qd̃ eius euugłm recte legi
uderetur. ut leo rugitum leonis resur¬
gentis euuglizaret. de quo p̾dictũ fuerat.
catulus leonis uida. ad p̾dam fili mi ascen¬
disti requiescens accubiusti ut leo ⁊ qiͣ
leena. quis suscitabit eum: p̃t̾ hoc inqͣ
osfitio diei p̾sentis euũgłm enis maxime
ꝓ eo congruit qd̃ sc̃ȩ resurrectionis nun¬

Expanded text:
luit, ut illam, quam accepit in baptismo, servet immaculatam nuptialem tunicam, utpote quam exhibere sibi cupit Christus sponsam gloriosam, non habentem maculam aut rugam . » Fornicatio enim, propter quam eadem lectio scripta est, ut supra dictum est, vel aliud quodlibet damnanabile vitium, vetus fermentum est, vetusti hominis morbus est, veteris vitae macula est. Itaque cum haec dies novitatem vitae praedicet, et aeternam juventutem annuntiet, miranda plane et laudanda Romanae Ecclesiae ddum esse Evangelium secundum Marcum instituit. Ille namque praeter hoc, quod in quatuor animalium admirabili figura leoni assimilatur, praeter quod ejus Evangelium recte legi videretur, ut leo rugitum leonis resurgentis evangelizaret, de quo praedictum fuerat: « Catulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti, ut leo et quasi leaena, quis suscitabofficium diei praesentis Evangelium ejus 94 maxime pro eo congruit, quod sanctae resurrectionis nun
Abbreviated transcription (Latin):
da sequit᷑ dext̾a dñ fecit urtutẽ dext̾a
dm̃ exaltaũ me. ñ moriar s uiuã & nar¬
rabo oꝑa dñi. Postqmͣ enim mnyst̃iũ nr̃e
salutis omme ꝑegit recepte uestm̃ta gle
&e claritatẽ de qua dixerat orans informa
serui. clarifica me tu pat̾ apud temetip¬
sum claritate quã habui priꝰqm mundꝰ
esset apud te. Et recubens it̃um indexe̾a
cdi. apperuit illis sensum dato sp̃i seõ. ut
intelligerent scͥpturas. & scirent quid fe¬
cerit eis. Et tunc impletũ ẽ qd̾ multo

Expanded text:
rtutem, dextera Domini exaltavit me. Non moriar, sed vivam et narrabo opera Domini . Postquam enim ministerium nostrae salutis omne peregit, recepit vestimenta gloriae et claritatem, de qua dixerat orans in forma servi: « Clarifica me tu, Pater, apud temetipsum claritate, quam habui priusquam mundus esset apud te . » Et recumbens iterum in dextera Dei « aperuit illis sensum, » dato Spiritu sancto, ut intelligerent Scripturas , » et scirent quid fecerit eis. Et tunc impletum est quod multo a
Abbreviated transcription (Latin):
nim effundamis. hoc ẽ corpꝰ meũ. hic
ĩ calix sanguns mei. & cet̾a: ipse mi¬
nit spetiosus & elegans qͥ ñ uenit mi¬
hirro substrictꝰ byssino totͦq munstroꝵ
imorẽ expeditꝰ. ꝓꝓinat᷑us nob̃ calicem
salutis cum pane uite. aureũ liqͥdũq di¬
uinitatis sue suꝑtrmdit pignientum
atq ita singłis subministrans haurien¬
tib nob̃ in gaudio infundit usq int̾io¬
res sensus ammȩ: purificatq eos qͥ t̾re¬
nacurantes. ñ ce si penitꝰ ea conculcent
ex parte ł leuit̃ sordident᷑. Qd quanta
caritate & humilitate faciat ut scrremꝰ.
illud nob̃ si corꝑis & sanguinis sacra¬
m̃tũ traditurꝰ priꝰ pedes lauit sic̃ iam
dictũ ẽ. ꝑ hoc sumile purificationẽ illã¬

Expanded text:
 Hic est calix sanguinis mei , » etc., ipse minister speciosus et elegans, qui « non venit mibirro sustrictus byssino, totusque ministrorum in morem expeditus, propinaturus nobis calicem salutis cum pane vitae, aureum liquidumque divinitatis suae superfundit pigmentum, atque ita singulis subministrans haurientibus nobis in gaudio, infundit usque in interiores sensus animae, purificatque eos qui, terrena curantes, et si non penitus ea conculcent, parte vel leviter sordidentur. Quod quanta charitate et humilitate faciat ut sciremus, illud nobis sui corporis et sanguinis sacramentum traditurus, prius pedes lavit, sicut jam dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽoctauus pͥmã frĩam.i. diẽ existẽ dñicam.
Nocte gͦ dñica natus ẽ xp̃c consonante mira¬
bilium suorum ordine: ut in qͦ die dix̃ fiat
lux & facta ẽ lux eiusdem diei nocte exorire¬
tur intenebris lumen rectis corde & iustta¬
ret nos oriens ex alto illuminare hiisqͥ in
tenebris & inumbra mortis sedent. Nocte
gͦ congrue nat᷑ ẽ. it ipso ortus sui tempore
ad illuminandam nr̃am noctẽ se adueni-¬

Expanded text:
est octavus, primam feriam, id est diem existere Dominicam. Nocte ergo Dominica natus est Christus, consonante mirabilium suorum ordine, ut quo die dixit: « Fiat lux, et facta est lux , » ejusdem diei nocte exoriretur in tenebris lumen rectis corde, et visitaret nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris sunt et in umbra mortis . Nocte vero congrue natus est, ut ipso die ortus sui tempore, ad illuminandam noctem nostram se adveni
Abbreviated transcription (Latin):
tione illustrant. Uere apłica sc̃ȩ romanȩ
eccłiȩ fides. quȩ in umius natiuitatis filii
di annu̾saria noctȩ geminȩ natiuitatis
diuinȩ scił & humane glam sollẽpnib
uigiliis ita commemorari constituit. ut
in honorem eius natiuitatis. qua ex utero
illuo genuuit ante luctferum .i. ante anglicã
nat᷑am. & ante qm quicqm faceret. pͥmam
missam ordinaret: & inuenerationẽ enis
qui ꝑut̾um uͥginis benedictus aduenit in
nomine dñi: scdam laudans & exultans
succmeret.

Expanded text:
tione illustrant. Vere apostolica sanctae Romanae Ecclesiae fides, quae in unius nativitatis Filii Dei anniversaria nocte, geminae nativitatis, divinae scilicet et humanae, gloriam solemnibus vigiliis ita commemorari constituit, ut in honorem ejus nativitatis, qua ex utero illum genuit ante luciferum , id est ante angelicam naturam, et antequam quidquam faceret, primam missam ordinaret, et in venerationem ejus, qui per uterum Virginis benedictus advenit in nomine Domini, secundam laudans et exsultans succineret.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ siue mift̾iũ huiꝰ tanti nominis
intelligendũ mundandꝰ ẽ ille qͦ solo ds̃ u¬
deri potest cordis ocls: sic̃ cũ solẽ istũ aspice̾
nolumꝰ. ocłm corꝑeũ apulu̾e si forte inci¬
dit munclare necesse habemꝰ. Nã nom̃ qͥdẽ

Expanded text:
 sive mysterium hujus tanti nominis intelligendum, mundandus est, quo solo Deus videri potest, cordis oculus: sicut cum solem istum aspicere volumus, oculum corporeum a pulvere, si forte incidit, mundare necesse habemus. Nam nomen quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ti caput intectũ p̾ferimꝰ: ⁊ rafuram
qua coronã nominamus nullo ornam̃to con¬
tegimus. Non ẽ enim plenum gaudiũ nr̃m
qr ñ in re p̾sentium: s spe gaudemꝰ fut᷑orũ.
ccirco autẽ rasi sumus. qi filii sumus chore
crucifixͦ ẽ. dictumq ẽ ei. iudelicet uͦ heliseo.
astultis ⁊ insensatis pueris cum illusione:
ascende calue. ascende calue. Rasis qͦ capitib
antiq̃ nazareorum legem immutauimus.
Olim namq nazarei capillos nittͥebant.: nd̃
e contra eos decidimꝰ: qi nazareoꝵ pͥnceps dñs¬
xp̃c decaluat᷑ .i. in loco caluariȩ ubi dãpnato¬
rũ capita abscidebant᷑ crucifixꝰ ẽ Dalila .i. pan
ꝑcula ⁊ m̃tis mops synagoga rasit capud
fortissim sanson .i. solis nr̃i: & tradidit i
manꝰ philisthiim. At ille captus ⁊ qͣi uictus
eos qͥ se suꝑarant uicit: pluresq hostrũ occi¬
dit mortuus: qm occiderat uiuis. Mortius
enim dñs infernum confregit. mortẽ uieit.
uitam raddidit. Nos qmͣuis in supͣdictis

Expanded text:
ti, caput intactum praeferimus, et rasuram, quam coronam nominamus, nullo ornamento contegimus. Non est enim plenum gaudium nostrum, quia non in re praesentium, sed in spe gaudemus futurorum. Idcirco autem rasi sumus, quia filii sumus Corecrucifixus est, dictumque est ei, videlicet vero Elisaeo, a stultis et insensatis pueris cum illusione: « Ascende, calve, ascende, calve . » Rasis ergo capitibus antiquam Nazaraeorum legem immutavimus . Olim namque Nazaraei capillos nutriebant, nos econtra capillos decidimus, quia Nazaraeorum princeps D decalvatus, id est in loco Calvariae, ubi damnatorum capita abscindebantur, crucifixus est. Dalila, id est paupercula et mentis inops synagoga, rasit caput fortissimi Samson, id est solis nostri, et tradidit in manus Philistinorum . At ille captus, quasi victus, eos qui se ceperant vicit, pluresque hostium occidit mortuus quam occiderat vivus. Mortuus enim Dominus infernum confregit, mortem vicit, vitam reddidit. Nos, quamvis in supradictis
Abbreviated transcription (Latin):
eptem ca¬
nouicas
horas di¬
ei non li¬
cet a qͦqͣm¬
¶ qui in conspectu dei uacuus & ingͣtꝰ
apparere nolit: negligenter preteri.¬

Expanded text:
eptem canonicas horas diei non licet a quoquam, qui in conspectu Dei vacuus et ingratus apparere nolit, negligenter praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u sc̃õ loqueretur fiius dicens. cum
uenerit paraclytus quem ego mittam uo¬
bis a patre sp̃m̃ ueritatis. p̾senti tempore
semꝑ autem beneficio solis ut ab illo illu¬
stretur indiget. quia lumine ꝓpͥo ñ lucet:
sic sc̃a eccłia semel inbaptismo nata ẽ: s
habet. Quaꝑpt̾ uultui diuinitatis assist̾e̾
satagit: dum cotidie creatori suo ꝓ bene¬
ficiis eius grãs agit. Uerbi gr̃a dum in con¬
fideratione eucaristiȩ dignum ⁊ iustum ẽẽ

Expanded text:
retur Filius, dicens: « Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre, spiritum veritatis, » praesenti tempore semper autem beneficio solis, ut ab illo illustretur, indiget, quia lumine proprio non lucet; sic Ecclesia sancta semel in baptismo nata est, sehabet. Quapropter vultui divinitatis assistere satagit, dum quotidie Creatori suo pro beneficiis ejus gratias agit, verbi gratia, dum in consecratione eucharistiae dignum et justum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsa condita.⁊ ꝑ eundem benedictum
qui uenit in nomine dm̃i redempta est.
Hac enini maxime beneficiorum eius
cominemoratione uultui creatoris sui
occurrit. ⁊ tanqmͣ luna uero soli faciem
cordis obicit: sicq spu sẽificatioĩs ⁊ in illis
qui forte necdum acceꝑunt mitiatur.
ñ procedens s genitus ut uere ẽ asseritur.
processit emim ante omiia tempora de
corde patris natus: uenit in tempore ex
maria iurgine incarnatus. Qua sp̃c

Expanded text:
 ipsa condita, et per eumdem benedictum qui venit in nomine Domini, redempta est. Hac enim maxime beneficiorum ejus commemoratione vultui Creatoris sui occurrit, et tanquam luna, vero soli faciem cordis objicit, sicque spiritu sanctificationis, et in illis qui forte necdum acceperunt, initiat» non procedens, sed genitus, ut vere est, asseritur. Processit enim ante omnia tempora, de corde Patris natus; venit in tempore, ex Maria virgine incarnatus. 122 CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
retis utiq me. ego enim a dõ ꝓcessi ⁊ uem:
dicatur. Ad qd̾ facilis & prompta patet
responsio: udelicet quia filius semel mis¬
sus. semel uenit redimere mundum per
incarnationis in ẏsterium: ⁊ sicut om̃ia
ꝑipsum semel ⁊ simul facta sunt: ita ⁊
ꝑ ipsum omnia simul ⁊ semel restaurata
sunt. ꝓpt̾ qd̃ ñ p̾senti tempore ait. ego
catione ait filius: pat̾ m̃s usq mͦ oꝑat᷑¬

Expanded text:
retis utique me; ego enim a Deo processi et ve sanctus procedens dicatur. Ad quod facilis promptaque patet responsio, quod videlicet, quia Filius semel missus, semel venit redimere mundum per incarnationis mysterium, et sicut omnia per ipsum semel et simul facta sunt, ita et per ipsum omnia semel et simul restaurata sunt. Propter quod non praesenti tempore ait: Ego catione ait Filius: « Pater meus usque mo
Abbreviated transcription (Latin):
ora tercia duplici ratione splen¬
det insignis. Namq hac ho¬
ra dñs xp̃c spinis coronatus. & linguis
nideorum crucifixus ẽ: iuxta illud.
dimitti. firmauerunt sͥ sermonem
rum non fuerat datus anteqm ih̃e
esset glorificatus suꝑ nascentẽ ȩccl̃am
in igneis linguis ẽ effusus. Et imple¬
tum ẽ discipulis. ꝓmissum dm̃ dicentis.
Uos autẽ baptizabimim sp̃u sc̃o ñ¬

Expanded text:
ora tertia duplici ratione splendet insignis. Namque hac hora Dominus Jesus spinis coronatus, et linguis Judaeorum crucifixus est , juxta illud: dimitti, « firmaverunt sibi sermonem rum non fuerat datus, antequam Jesus esset glorificatus, super nascentem Ecclesiam in igneis linguis effusus est, et est impletum discipulis promissum Domini dicentis: « Vos autem baptizabimini Sp