comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pallam constituit: & cognitio ueritatis in
manu sua ꝑuenit. Uidentes cuncti qͥ hu¬
ic spectaculo aderant. cognoscentesq ac¬
clamauert̃. ansoaldi pontificis ẽẽ iusticiã.
firmato consilio cuidam uiro dĩ abbati suo
nominato audulfo ab eodẽ beato martyre
olim nutrito idem pontifex ansoaldus iussit
ut festinꝰ ꝓpt̃ hoc sc̃m corpꝰ ꝑgeret. & cũ reue¬
rentia debita ipsũ usq solũ pictauense defer-¬
ret: ut uͥ pͥus inceꝑat cultũ dĩ exercere.
ibi eiꝰ lucerna omi cẽpore sui luminis emi¬
caret. Tunc uirdĩ scĩ sui pontificis iussis
obtemꝑans. gaudens cũ festinatione ꝑrex̃.:
ac ꝑuenit ad locũ uͥ sc̃m requieuerat corpꝰ¬
culũ. Qd audientes qͥ inhabitabant cir-¬
cuitũ loci monachoꝵ. cȩteroꝵq uiroꝵ ac
mulierũ. deuotione magna conpuncti. festi-¬
nantes concurrebant ad locũ. ibiq cũ sa¬
narent᷑ multi a languorib diu̾sis exulta¬

Expanded text:
pallam posuit et cognitio veritatis in pallam posuit et cognitio veritatis in manu sua pervenit. Videntes cuncti, qui huic expectaculo aderant, cognoscentes adclamaverunt Ansoaldi pontificis esse iustitiam, guitate confirmato consilio, cuidam viro Dei, abbatem suum nominatum Audulfo, ab eodem beatum martyrem olim nutritum, eiusdem pontifex Ansoaldus iussit, ut festinus propter hoc sanctum corpus pergeret et cum reverentia debita ipsum usque solo Pectavensis deferret; ut ubi prius inciperat cultum Dei exercere, ibi eius lucerna omni tempore sui luminis emicaret. Tunc vir Dei sancti sui pontifices iussis obtemperans, gandens cum festinatione perrexit ac pervenit ad locum, ubi sancti requieverat corpuscolum. Quo audientes qui inhabitabant circuitum loci monachorum ceterorumque virorum ac mulierum, devotione magna conpuncti, festinantes concurrebant ad locum. Ubique, cum sanarentur multi a languoribus diversis, exulta
Abbreviated transcription (Latin):
ibi eũ reqͥescere. ubi fuit ep̃c. Tunc etenĩ um¬
dicianꝰ presul atrebatensis in cuiꝰ fuerat dioce¬
si int̾fectus: dicit᷑ respondisse. Nequaꝗͣ ita
fiat ut uos sc̃i pontifices locuti estis. sed mͥ
donet᷑ facultas huiꝰ beati corpꝰ habere: qm̃
huic loco a dõ datus ẽ. in quo dignat᷑ reqͥ¬
escere. Astante uͦ cunctoꝵ turba ep̃oꝵ. de¬
cernebant ut ieiunia & orationes. in hoc con¬
flictu fierent: ut ꝑ hoc dignaret᷑ dñs osten¬
dere in ctuiꝰ diocesi iure deberet reqͥescere
Hec audientes: acqͥeuert̃ decreto. Et facta ora.¬
tione cũ ieiunio in t̾b paruis epistolis diffi¬
ntione scripta suꝑ altare positis ut tͣnsacta
oratione ꝑ eas dñs declararet: in cuiꝰ sorte
hoc sc̃m beati mr̃is corpusculũ ꝑueniret. In
crastina uͦ die oratione completa. ac missaꝵ
sollẽpniis consũmatis. uinus ex ministris
iussus ã pontificib manũ incognite subtꝰ

Expanded text:
ibi eum requiescere, ubi fuit episcopus'. Tunc etenim Viibi eum requiescere, ubi fuit episcopus'. Tunc etenim Vindicianus praesul Adrabatensis, in cuius fuerat diocise interfectus, dicitur respondisse: 'Nequaquam ita fiat, ut vos, sancti pontifices, locuti estis; sed mihi donetur facultas huius beati corpus habere, quoniam huic loco datus est, in quo dignatur requiescere'. Adstante vero cunctorum turba praesulum, decernentes, ut ieiunia et orationibus in hoc conflicto fierint, ut per hoc dignaretur Dominus ostendere, in cuius diocise' iure deberetur requiescere. Haec audientes, adquieverunt decretum, et facta oratione cum ieiunio, in tribus parvis epistolis definitione scripta, super altarae positis, ut, transacta oratione, per eos Dominus declararet, in cuius sorte hoc sanctum beati martyris corpusculum perveniret. In crastina vero die, oratione conpleta ac missarum sollemnia consummata, unus ex ministris iussus a pontificibus manum incognita subter
Abbreviated transcription (Latin):
lus francoꝵ habere meruit głam ꝑdidisset: et
beatam uitã quã ꝑ patientiã adipisci quiuerat
amisisset. S postquã infelix ebroinꝰ uitȩ finẽ
dedit. qđ inuidia ductus de dĩ seruo abscon-¬
derat. magnis laudib longe lateq ꝑcrebuit.¬
Tunc ꝑlatũ ẽ cũ laude in palatio: qđ multis
dieb ab emulo latuit absconsũ. Erat enim
rũ ac ꝓcerum. Qui dũ collationẽ de sc̃o m̃re
int̾ se haberent & admirarent᷑ qđ de eo audie-¬
bat᷑: tunc uir uitȩ sc̃ĩtatis ansoaldus antistes
uerbũ intulit dicens. Utinã daret᷑ mͥ oꝑtio.¬
qͥa notũ ẽ meũ ẽẽ parentẽ. & ex parrochia
mͥ cõmissa ad honoris ꝓcessit gr̃am: uł eiꝰ cor-¬
pusculũ habere meruissẽ mecũ. Ibi enĩ aderat
herm̃charius pontifex qui ei successerat in
episcopatu suo augustudunensi urbe & ipse
ait. Iure mͥ dat᷑ huiꝰ uiri dĩ corpꝰ. qͥa iustũ est

Expanded text:
lus Francorum habere meruit gloria perdedisset et lus Francorum habere meruit gloria perdedisset et beatam vitam, quam per patientiam adipisci quieverat, amisisset. Sed postquam infelex Ebroinus vitae finem dedit, quod invidia ductus de Dei servo absconderat, magnis laudibus longe lateqTunc perlatum est cum laude in palatium, quod multis diebus ab aemulo latuit absconsum. Erat enim t ac procerum, qui dum collationem de sancto martyre inter se haberent, et admirarentur quod de eo audiebatur, tunc vir mirae sanctitatis Ansoaldus antistes verbum intulit dicens: Utinam daretur mihi optioquia notum est meum esse parentem et ex parrochia mihi commissa ad honoris processit gratiam, vel eius corpuscolum habere meruissem mecum'. Ibi enim aderat Hermanacharius pontifex, qui ei successerat in episcopatum sui Agustidunense urbe, et ipse ait: 'Iure mihi datur huius viri Dei corpus, quoniam iustum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sua qui tale lum̃ extinguere cupiebat ẽẽ di¬
minuta in ppłis. Nam his spaciis dierũ qͣntũ
ille miser hoc bonũ latere cupiebat: tantoma¬
gis ubiq rumor uirtutũ sup̃dictarũ beati
mr̃is dilatatus radiabat. Transacto uͦ spacio
pene annoꝵ tͥum. semꝑ lugendus ebroinus
qui hanc lucernã nisus fuerat extinguere. ser¬
mo diuinꝰ in eodem implet᷑. Nam quia gla¬
dio multos int̾emit. ꝑcussus gladio & ipse ꝑin
infelix. ac iniquitatis honorib sublimatꝰ in
tͥb mundi partib dilatata fama industriȩ
suȩ pollebat int̾ homines. qm̃ noluit suis ini-¬
micis dĩ mandatũ implendo indulgentiã cri-¬
buere. eos uͦ ulsciscendo multos ad regna cȩlo¬
rũ fecit conscendere. Quãobrem uerendum
ualde ẽ. ut qui tantos sacerdotes ac ꝓceres ul¬
tionis suȩ crudelitate interemit. sibi potiꝰ et̾¬
nam pęnã preparasset. & tam excelsam ꝗͣ nul-¬

Expanded text:
sua qui tale lumen exstinguere cupiebat esset disua qui tale lumen exstinguere cupiebat esset diminuta in populis. Nam his spatiis dierum quantum ille miser hoc bonum latere cupiebat, tanto magis ubique rumor virtutum supradictarum beati martyris dilatatus radiabat. Transacto vero spatio pene annorum trium semper lugendus Ebroinus, qui hanc lucernam nisus fuerat exstinguere, sermo divinus in eodem impletur Nam quia gladiis multos interemit, percussus gladio ipse periit. Infelix ac miser, qui tantis honoribus sublimatus, in tribus mundi partibus dilatata fama industriae suae pollebat inter homines; micis Dei mandatum inplendum indulgentiam tribuere, eos vero ulciscendo multis ad regna caelorum fecit habere. Quam ob rem verendum valde est, ut qui tantos sacerdotis ac proceris ultionis sui crudelitate interimit, se potius aeterna poena praeparasset et tam excelsa quam nul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ seruo iure iurauerat qͥa nequaquã hoc ma¬
li egisset: & reu̾sus domũ ꝓtinꝰ finiuit uitã.
Seruus uͦ scelus qd fecerat: male consũmauit.
Tunc magis ac magis fama sc̃ĩ ac beati m̃ris
hoc inquirens studiose ꝑscrutaret᷑. & sibi uera
nunciaret. Qui nunciꝰ iussis eiꝰ obtemꝑans.
ad eiꝰ accedit cumulũ: & int̾rogans diligent̃. ã
custode didicit uͥ sc̃m corpꝰ requiesceret. S acce¬
dens orationi distulit incumbere. qͥn potius
despiciens humũ pede ꝑcussit: & stulte loqͥ¬
t᷑ dicens. eo qͦd nesciret uirtutẽ dĩ. Et enim
Nam miser reũsus pͥusꝗͣ renunciaret huic a
quo missus fuerat. in semet ipsũ cognouit. qͣn¬
tũ sc̃s m̃r uirtutib polleret. Dũ uͦ iter car¬
peret ilico uitã ꝑdidit. & ei a quo missus fu-¬
erat minime renuntiauit. His itaq cogni¬
tis ebroinꝰ tacito corde retinebat. & tremens
intra se uerecundia pret̾ coniugẽ nemini ma-¬
nifestare audebat. ne forte crescente gła mr̃is.

Expanded text:
uraverat, nequaquam hoc malo egisset; reversus domo protinus finivit vitam. Servus vero scelus quod fecerat male consummavit. 22. Tunc magis magisque fama sanctitatis beati martyris hnuntiaret. Qui nuntius jussis ejus obtemperans ad ejus accessit tumulum: et interrogans diligenter, a custode didicit ubi sanctum corpus requiesceret. Sed accedens orationi distulit incumbere, quin potius despiciens humum pede percussit et stulte loquitur dicens eo quod nesciret virtutem Dei: Etenim, Nam miser reversus priusquam renuntiaret huic a quo missus fuerat, in semetipso cognovit quantum sanctus martyr virtutibus polleret. Dum vero iter carperet, illico vitam perdidit, et ei a quo missus fuerat minime renuntiavit. His itaque cognitis Ebroinus tacito corde retinebat, et tremens intra se verecundia praeter conjugem nemini manifestare audebat, ne forte crescente gloria martyris,
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec uͦ cũ ad ugennã fluuiũ in uico san¬
none uocabulo ꝑuenissent. & eẽt uentꝰ cont̃¬
rius suꝑeminens. ipsũ uͦ flum̃ tumidũ un¬
dis appareret: mettientes naute cepunt ꝓhi¬
bere introire in nauem. ne nauigantes ꝑieli¬
carent᷑ in flumine. Tunc uir dĩ abba iam di¬
ctus cuiꝰ cure erat deferre scĩ corpus: confideis
de meritis scĩ martẏris. compulit eos dicens.
naute. statim unde quieuert̃: &. ꝓsꝑe ipsũ flu¬
men illesi transiert̃. S cũ ibi noctu in eccłia
requieuissent. qͣdam mulier ꝑ egrina cũ infan¬
tulo ceco paruulo aduenit: tota illa nocte in
oratione ꝑuigilans. diluculo uͦ infans lum̃ qđ̃
amiserat recepit. Deinde directo itinere ꝑgen

Expanded text:
ost haec vero, cum ad Vincennam fluvium in vico Sannune vocabulum pervenissent, erat ventus contrarius superiminens, ipsum flumen tumidum undis pareret. Metuentes nauti coeperunt prohibere introire navem, ne navigantes pereclitarent in fluminem. Tunc vir Dei abba iam dictus, cuius curae erat deferre sancto corpore, confidens de meritis sancti martiris, conpulit eos, dicens:nauti, statim undae quieverunt et prospere ipsud flumen inlesi transierunt. Sed cum ibi noctu in ecclesia requievissent, quedam peregrina mulier cum infantulo caeco parvulo advenisset, tota illa noctae in oratione pervigilans, deluculo vero infans lumen quod amiserat recipit. 29. Deinde recto itenere
Abbreviated transcription (Latin):
uiculo igorande uocabulo. ubi obuiã occur¬
rit qͥdam claudus. S cũ se in orationib ad
sc̃i uiri corpꝰ in t̾ra ꝓiecisset: statim sanꝰ factꝰ.
ꝙ suꝑ pedes suos erectus. ad ꝓpria ẽ incolu¬
mis reuersus. Tunc audiens quȩda mulier
fixi eẽnt palme. intantũ ut ungues in carne
absconsi a se ꝓpriam amiserint uirtutẽ. Ipsa
tam̃ cũ appropinquasset ad feretrũ. inuocato
nomine dĩ & scĩ mr̃is directa ad pͥstinã santa¬
tẽ manu: gr̃as agens dõ reu̾sa ẽ ad ꝓpriã do¬
mũ. Sed & hoc non ẽ silendũ miraculũ. quia
iuir dĩ ansoaldus pontifex audiens scm̃ appro¬
pinquasse iam corpꝰ. uelocẽ ministrũ direxit:
qͥ ex interamnns uilla sua daret abundantiã
uini. unde pauꝑes & uulgus reliquũ qui co¬
mitabant᷑ cũ scõ corpore habere potuissent ad
refocillandũ refectionẽ. S cũ hoc fuissetactũ.

Expanded text:
e vocabulum. Ubi obviam occurrens quidam clodus , sed cum se orationibus ad sancti viri corpus in terra proiecisset, statim sanus factus et super pedes suos erectus, ad propria est incolomis reversus. Tunc audiens quedam mulier,fixissent palmi, in tantum, ut ungues in carnem absconse a se propriam amiserant virtutem. Ipsa tamen cum adpropinquasset ad feretrum, invocatum nomen Dei et sancti martiris, directa ad pristinam sanitatem manu, gratias agens Deo, reversa est ad propriam domum. Sed et hoc non est silendum miraculum, quia vir Dei Ansoaldus pontifex, audiens sanctum adpropinquasse iam corpus, velocem ministrum direxit, quae ex Interamnis villam suam daret habundantiam vini, unde pauperes et vulgus reliquum, qui commitabantur sancto corpore, habere potuissent ad refocilandum se refectionem. Sed cum hoc fuisset actum,
Abbreviated transcription (Latin):
tam penã infers francoꝵ genti. potiꝰ in te
ulcisceris. qui uitã aliis auferre cũpis.
Multos eq̃dem decepisti: & exules a solo
pat̾no fecisti. Nam magis tu exulaberiᷤ.
qͥa tẽporalem & futurã głam cito ꝑdes.
qm̃ dũ suꝑare cupis om̃s habitatores in
tota francia. tuã podius aufers quã in
tim uiderent᷑ puniri. ne simul eis delecta-¬
ret᷑ talia uerba fari. Cũ aũ duceret᷑ beatꝰ
leodegariꝰ. eũ alloquit᷑ dicens. Equo ani
quia ñ sunt condigne passiones huiꝰ tẽpo-¬
ris ad futurã głam quȩ reuelabit᷑ in no-¬
bis. Peccata etenĩ nr̃amulta sunt. sed
miscdia omĩpotentis iuꝑẽminens magna.
quȩ ad abluenda. eelicta se laudantiũ sem¬
ꝑ ẽ parata. Hȩc ad tempꝰ patim᷑. qͥa mor¬
ti debitores sumꝰ. sed illa nos expedtat uita.
si patient̃ ferimꝰ istas penas: ubi sine fine

Expanded text:
tam poenam ingeris Francorum genti, potius in te tam poenam ingeris Francorum genti, potius in te ulcisceris, qui vitam aliis auferre cupis. Multos equidem decepisti, et exsules a solo paterno fecisti; nam magis tu exolaris, quia et temporalem et futuram gloriam cito perdes, quoniam dum superare cupis omnis habitatoris in tota Francia, tuam potius auferis quam intim viderentur punire, ne simul eis delectaret talia verba fari. Cum autem duceretur, beatus Leudegarius eum adloquitur, dicens: 'Aequo animquia non sunt condigni passionis huius temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Peccata etenim nostra multa sunt; sed misericordia omnipotentis Dei supereminens magna, qui ad abluenda dilecta se laudantium semper est parata. Haec ad tempus patimur, quia morte debitores sumus, sed illa nos expectat vita, si patienter ferimus ista poena, ubi sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
ni.eruerunt oculos eiꝰ ã capite. S cũ lum̃
sustulert̃ forinsecus humanũ. intrinsecus
incluserunt diuinũ. Et tradentes eũ cu¬
stodib in quoddã cũ ꝑduxert̃ cȩ̨nobiũ. in
quo latuit ꝑ annoꝵ circulũ duoꝵ. ibiq
magnũ reliquit exemplũ suȩ humilitatiᷤ
ac pacientiȩ. Eodem tẽpore eiꝰ germanũ
nomine uuarinaĩ qui obmetũ sdipradicti
ebroini cũ aliis quos fugauerat ex fran-
su regis głosi theoderici & pͥncipis ebro-¬
ini decretũ ẽ ad palatiũ eũ reuerti. Tunc¬
& enĩ beatus leo degarius ex monast̾io
in quo tenebat᷑ absconditꝰ egredi & in pre-¬
sentiã regis uissus ẽ accersiri. Qui cũ simul
coniuncti & optutib pͥncipũ fuissent obla-¬
ti: multis contumeliis affecti & obꝓbrus
ab ebroino susceptis respondisse conititur.
ior ẽ sua clem̃tia qui nos dignatꝰ ẽ uocare
ad talem głam. S tu miser ebroine qͥ tan¬

Expanded text:
ni, eruerunt etenim oculos eius a capite. Sed cum lumen ni, eruerunt etenim oculos eius a capite. Sed cum lumen sustulerunt forinsecus humanum, intrinsecus incluserunt divinum. Et tradentes eum custodibus, in quodam eum perduxerunt coenubium, in quo latuit per annos circulum duorum, ibique magnum relinquid exemplum sui humilitatis et patientie. 12. Eodem temponomine, qui ob metum supradicti Ebroini cum aliis quos fugaverat ex Francosu regis gloriosi Theodorici ac principis Ebroini decretum est ut ad palatium reverteretur. Tunc etiam beatum Leodegarium ex monasterio in quo tenebatur absconditus egredi et in praesentiam regis jussum est accersiri. Qui cum simul conjuncti et obtutibus principum fuissent oblati, multis contumeliis affecti et opprobriis ab Ebroino susceptis respondisse feruntur  jor est ejus clementia qui nos dignatus est vocare ad talem gloriam. Sed tu, miser Ebroine, qui tan
Abbreviated transcription (Latin):
one. dedit eis exeititũ eapiosum: ualde.
Qui festine ꝑrexert̃ ad ciuitatẽ ȩduam: ꝙ cir¬
cundantes eam cũ eodem exercitu. deuasta¬
bant circa muros circuitũ ciuitatis. Hȩc
enĩ uir dĩ ꝓspciens. zelo magno accensus
ꝓ plebe sibi cõmissa dm̃i secutus exemplũ.
an᷑mã suã malens ponere ꝓ ouib suis. eaᷤᷤ¬
q cupiens lucrifacere quã suã solam tem-¬
poralem querere salutẽ. tunc omnẽ clerũ
ciuitatis aggregare iussit. & cũ reliquiis¬
& crucib & choris psallentiũ obuiam
abiit cũ dĩ laudib suis inmicis. & spon¬
te se optulit ad palmã martyrii. si uolun¬
tas ñ defuisset ꝑcussoris. Qui aũ uene¬
rant ad eũ puniendũ: absq reuerentia
reliquiaꝵ eũ comp̃hendert̃. Qui excla-¬
mans fertur dixisse. Gr̃as ago om̃ipoten¬
ti dõ redemptori: qui me dignatꝰ ẽ hodie
głi ficare. Qui ꝑgentes duxerunt eũ extra
ciuitatẽ.: & implentes iussa pͥncipis ebroi-¬

Expanded text:
o, dedit eis exercitum copiosum valde. o, dedit eis exercitum copiosum valde. Qui festini perrexerunt ad civitatem Aeduam, et circumdantes eam cum eodem exercitu, devastabant circa muri circuitu. Haec enim vir Dei prospiciens, zelo magno accensus pro plebem sibi commissam, Domini secutus exemplo, animam suam mallens ponere pro ovibus suis eisque cupiens lucri facere, quam suam soli temporalem querere salutem, tunc omnem clerum civitatis adgregare iussit, cum reliquiis, crucibus et choris psallentium obviam habiit cum Dei laudibus ad suis inimicis et sponte se obtulit ad palmam martirii, si voluntas non defuisset percussores. 11. Qui enim venerant ad eum puniendum, absque reverentia reliquiarum eum conprehenderunt. Qui exclamans fertur dixisse: 'Gratias ago omnipotente redemptore, qui me dignatus est hodie glorificare'. Qui pergentes duxerunt eum extra civitatem, et implentes iussa principes Ebroi
Abbreviated transcription (Latin):
sarios sibi sociauit in amicos. S ñ post
multũ temporis multis scelerib gesti̾. col¬
lectis sibi maloꝵ sociis: francoꝵ ꝑtum intra¬
uit fines. Et cũ tyrannide crudelissima the
ab eodem rege restitutꝰ ẽ in pͥori gradu. Et
maior domꝰ effectus cogitare cepit de ultio¬
ne mimicoꝵ: qui eũ noluerant habere sub re¬
uir dĩ leodegarius cũ ad suã plebem restau¬
randam resideret in urbe sua edua. reminis¬
cens ebromnus maloꝵ omniũ quȩ circa eum
cũ rege hilderico egisse putabat: Tunc ad¬
unctis sibi in consiliũ nequissimis amicoꝵ
sociis. consulere cȩpit quẽ admodũ eundem
pontificẽ destruere potuisset. Ex his enim
consiliariis duo uidelicet diddo & uuanne¬
rus ex nomine. caput effecti maliciȩ. dixe¬
it̃ se posse eũ raꝑe de ciuitate. ut in eũ face¬
rent tundictã. ex qua malicia ebromi eẽt
saciata. Gauisus itaq ebromꝰ de eoꝵ sponsi¬

Expanded text:
rsarios, se sociavit ut amicos. 9. Sed non post rsarios, se sociavit ut amicos. 9. Sed non post multum temporis, multis sceleribus gestis, collectis sibi malorum sociis, Francorum per vim intravit finis, et cum tirannide crudelissime gereuto adque ab eodem rege restitutus est in priore gradu. Et maior domus effectus, cogitare coepit de ultione inimicorum, qui eum noluerunt habere subrevir Dei Leodegarius cum ad suam plebem restaurandam resideret urbe sua Aedua, reminiscens Ebroinus malorum omnium quae circa eum cum rege Hilderico egisse iunctis sibi in consilio nequissimis inimicorum sociis, consolere coepit, quemadmodum eodem pontificem distruere potuisset. Ex his enim consiliariis duo, videlicet Diddo et Waimeris ex nomine, caput effecti maliciae, dixerunt se posse eum rapere de civitate et in eum facere vindictam, ex qua malitia Ebroini esset satiata. Gavisus namque Ebroinus de eorum respons
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ad eoꝵ domꝰ remeare. Qui angõre mul-¬
to estuantes. tandẽ precedente dilectione
amicitiarũ. quia fatigati spaciis t̾rarum
longetus ualde fuerant. consentientes adqͥ¬
euerunt dep̃cantib. Cũ benedictione qͥ ppe
pat̾s monasterii ipsius conglutinati st̃ paciᷤ
concordia. Procedentesq uenerunt. simul
ebromus scilicet cũ pontifice leodegario:¬
in ciuitatẽ suã augustudunũ. Quã rem au-¬
diens tota ciuitas. suscitata ẽ in gaudiũ. &.
ciues ꝓcedentes obuiã receꝑunt eõ eũ mag¬
no tͥumpho letantes: eo quod recepissẽt
patrẽ. quẽ se amisisse plangebant olim gu¬
bernatorẽ. Quẽ receptũ collocauert̃ in se¬
dem pͥstinã. ut frueret᷑ cũ suis leticia. Qui
cũ simul letati sũmo gaudio tͥpudiarent
cupiens in crastinũ ebromũ ditatũ cum
magnis honoꝵ munerib ad ꝓpria destina¬
re. idem uͦ ebroinꝰ ñ ẽ passus suos paulu-¬

Expanded text:
et ad eorum domibus remeare. Qui angore mulet ad eorum domibus remeare. Qui angore multo estuantes, tandem pre tanti dilectionis amicitiarum, quia fatigati spaciis terrarum longaevis valde fuerant, consentientes adquieverunt deprecantibus. Cum benedictione quippe patris ipsius monasterii conglutinati pacis concordia, procidentes venerunt simul, Ebruinus scilicet cum pontifice Leudegario, civitatis suae Agustiduno. Quam rem audiens tota civitas, suscitata est in gaudio: qui cives procidentes obviam, reciperunt eos cum magno triumpho, letantes, eo quod recipissent patrem, quem amisisse plangebant olim gubernatorem. Quem recepto collocaverunt in sedem pristinam, ut frueretur cum suis letitiam. Qui cum simul letati summo gaudio trepudiarent , cupiens in crastinum Ebruinum cum magnis honorum muneribus ad propria distinare. Idem vero Ebroinus non est passus vel paulo
Abbreviated transcription (Latin):
paucis ire cepit ubi pauꝑ xp̃i fieri potuis¬
set. Hoc rex audiens. contristat᷑ ualde ac me¬
rens: quendam ex suis fidelib cũ ȩxercitu
magno post ipsũ misit. Et secutꝰ eum ꝑ to
licto seculo uacare dd̃ humili poposcit pre¬
ce se dirigendũ. Quẽ ꝓtinꝰ illuc ire ñ ꝓhi-¬
buit. Qtu festinꝰ in monasteriũ ꝑueniens.
ibidem iam ebromũ clericũ inuenit. dicenᷤ
petentes: stetert̃ concordes. Tam̃ ab abbate
se iuncti aliqͦd spaciũ temporis ut̃q peni-¬
tentiã agentes: int̾ contubernia monachoꝵ
strenue habitare quasi ꝑpetui monachi co-¬
nati st̃. Per idem tempus hilderico rege
defuncto: germanꝰ eiꝰ theodericus in regno
sublimat᷑. Hec audientes utroꝵq amici &
desiderantes aspectũ eoꝵ cernere. cũ fauore
magno uota eoꝵ complentes. ad ꝓpria nitun-¬
tͣ reducere. Pergentesq de titͥsq partib ad
supͣdictũ monasteriũ cogebant eos ꝓducere:

Expanded text:
paucis ire coepit ubi pauper Christi fieri potuispaucis ire coepit ubi pauper Christi fieri potuisset. Hoc rex audiens contristatus est valde, ac moerens quemdam ex suis fidelibus cum exercitu magno post ipsum misit. Et secutus eum per licto saeculo vacare Deo, humili poposcit prece se dirigendum: quem protinus illuc dirigere non distulit. Qui festinus in monasterium perveniens, ibidem Ebruinum iam clericum invenit; dicens petentes, steterunt concordes. Tamen ab abbate seiuncti, aliquod spatium temporis uterque penitentiam agentes, inter contubernia monachorum strinue habitare quasi perpetime monachi conati sunt. 8. Per idem tempus, Childerico vero rege defuncto, germanus suus Theudericus in regno sublimatur. Hec audientes uterque amicorum, desiderantes aspectum eorum cernere, cum favore magno vota eorum conplentes, ad propria nituntur reducere; pergentes de utrisque partibus, ad supradicto monasterio cogebant eos procedere
Abbreviated transcription (Latin):
Obserua in quit te sc̃e pontifex. qͥa tͣnsacta
celebritate missarũ a rege te scias int̾fici-¬
mari est decretũ. Qđ̃ audiens pontifex. dis¬
si mulando distulit: & se letũ ostendit ñ pro
magno ducens apparuit uultu clarus. & sol¬
lempnia missarũ quȩ ceꝑat honestissimȩ cõ¬
sũmauit. S cõmunionẽ scãm cũ ipse ac rex
ꝑcepissent: rex ad palatiũ ꝑgens abiit pran¬
& merũ cũ suis accepisset. sicut ẽ fragilita¬
tis humane metuens animositatẽ regis.
tͣctare cũ suis cepit qͥd in hoc conflictu age¬
re deberet. Cogitans & orans ad dñm. con¬
siliũ repꝑit. melius ei ẽẽ omia derelinquere
& xp̃m sequi. quã locũ regidare. & manuin
eiꝰ sanguine sacerdotis in tanto die festo co¬
inquinari. ne forte fieret francoꝵ obꝓbrium:
tatio. Tunc relicto rege & omnnũ potesta¬
tũ sublimitate. ꝓ nichilo reputans qͦd ha¬
bebat in mundo: eadem nocte ꝓcedens cũ

Expanded text:
Observa te, inquit, sancte pontifex, quia transacta Observa te, inquit, sancte pontifex, quia transacta celebritate missarum a rege scias tmare est decretum'. Quod audiens pontifex, dissimulando distulit et se letum ostendit; non pro magno ducens, apparuit vultu clarus, sollemnia missarum, quae coeperat, honestissime consummavit. Sed cum communione sancta ipse ac rex percepissent, rex ad palatium et merum cum suis accepisset, sicut est fragilitatis humanae, metuens animositatem regis, tractare cum suis coepit quid in hoc conflictu agere deberet. Cogitans et orans ad Dominum consilium reperit melius ei esse omnia relinquere et Christum sequi quam locum regi dare, et manus regis sanguine sacerdotum in tam magno die festo coinquinari, ne forte fieret regni Francorum optatio. Tunc relicto rege et omnium potestatum sublimitate, pro nihilo reputans quod habetur in mundo, eadem nocte procedens cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcerum quoꝵ uita laudabilis astabat rep
ꝑit ineptũ. ad pͥstinũ redurit statũ. In tan¬
tũ uero usq quaq om̃e regnũ francoꝵ re¬
sticuit. ut om̃s gratularent᷑ regem sibi ha¬
bere hildericũ. ac rectorẽ palatii leo dega¬
riũ. Cũ hec pene annis tͥb cũ ditore ma-¬
gno agerent᷑. tunc aduersarius cuiꝰ est
consuetudinis inuidia conditionis suȩ
bona destruere. cxpit sodales suos qͦs secũ
elegerat idem pontifex habere socios gu¬
bernaculi. inuidix malo instigare. & int̾ ipsũ
& regẽ ⁊itaniã distor ħ: seminare. His ita¬
q dieb iam inm nebat celeberrimꝰ pas¬
chalis dies. Tinc flagitante pontifice. ut
tͣ uotũ dep̃cantis. QQui cũ apppinqͣnte iam
die ad missarũ sollempnia cȩlebranda qui ẽ
sabbatoꝵ ut mos erat antiquus. qđ ẽ in ui¬
giliis pasche irent parit᷑. & mali seminar iĩ
odii simul haberent absconditũ. cinc insti

Expanded text:
procerum, quoruprocerum, quorunum reduxit statum. Intantum vero usquequaque omnia regna Francorum restituit, ut omnes se gratularentur regem sibi habere Childericum ac rectorem palatii Leodegarium. Cum haec pene annis tribus cum decore magno agerentur, tunc adversarius, cujus est consuetudinis invidia conditionis suae bona destruere, coepit sodales suos quos secum elegerat idem pontifex habere socios gubernaculi, per invidiae malum instigare, et inter ipsum et regem zizania discordiae seminare. His itaque diebus jam eminebat celeberrimus Paschalis dies. Tunc flagitante pontifice ut aur votum deprecantis. Qui cum appropinquante jam die ad missarum solemnia celebranda quae est sabbatorum ut mos erat antiquis quae est in vigilia Paschae, irent pariter, et malum seminarium odii simul haberent absconditum; tunc instig
Abbreviated transcription (Latin):
maior domus fuerat sub rege clothario:
theodericũ germanũ cupiebat subroga-¬
re fr̃i in regno. Ipse uͦ ebroinus erat tunc
odiosus int̾ francos: quia metuebant huiꝰ
ponderis iugũ qđ ꝑ eundẽ sustinuerant
sub rege clothario. Et relicto eiꝰ consilio:
hildericũ in toto sublimauert̃ regno fran-¬
coꝵ. Tunc ebroinus uidens se destitutum.
& ꝓ nichilo suũ eẽ consiliũ. t̾ritus pauore
regẽ petut. ut relictis om̃ib uitã sibi con-¬
cederet. & in monasteriũ ire ꝑmitteret.
Cui dep̃canti & domno leodegario int̾ce¬
dente rex consensit. & in monasterio luxo¬
uio ilico destinauit. ut monachus effici de-
regno: germanũ suũ theodericũ cudam
dĩ seruo conseruandũ ac nutriendũ dedit.
Idem uͦ sc̃m leodegariũ pontificẽ suꝑ om¬
nem domũ suã sublimauit & maiorem
domus in om̃ib constituit. Qui acceptiᷤ
huiꝰ regni gub̃naculis quicqͥd maxime
aduersus leges antiquoꝵ regũ ac magnoꝵ

Expanded text:
maior domus fuerat sub rege Chlothachario, maior domus fuerat sub rege Chlothachario, Theudericum germanum cupiebat subrogare fratris in regno. Ipse vero Ebruinus erat tunc odiosus inter Francos, qui metuebant huius ponderis iugo, quod per eundem sustenuerant sub rege Chlotachario; relicto suo consilio, Childericum in toto sublimaverunt regno Francorum. Tunc Ebroinus videns se distitutum et pro nihilo suo esset consilio, territus pavore, rege petiit, ut, relictis omnibus, vitam sibi concederet et in monasterio habire permitteret. Cui |depręcante et domno Leudegario intercedente rex consensit et in monasterio Luxovio ilico distinavit, ut monachus effici deberegno germanum suum Theodericum cuidam Dei servo conservandum ac nutriendum dedit. Idem vero Leudegarium pontificem super omnem domum suam sublimavit et maiorem domus in omnibus constituit. Qui, acceptis huius regni gubernaculis, quodquod maxime adversus legis antiquorum regum ac magnorum
Abbreviated transcription (Latin):
rans eiꝰ uoluntati. iisus ẽ destinare uirum.
Quẽ rex atq regina uidentes. honorifice
susceꝑunt. Et in paucis dieb dulcia sua uer¬
ba & bonicatẽ ostendit. in tantũ ut rex simtil
q regina. & pleriq pontifices ac ꝓceres su¬
pra om̃s eũ in amore susciꝑent. Et qͥa eũ
uidebant dignũ ad suscipiendũ honorẽ cun¬
ctoꝵ consensu p̃cipue francoꝵ: ad honorem
pontificalẽ eũ ẽẽ idoneũ ꝓclamauert̃. Quẽ
ad hoc om̃s electũ. augustuduno quȩ ẽ edu-¬
decem cũ strennue gub̾naret. eodẽ tẽpore
rex clotharius qui eũ ep̃m constituerat de-¬
functus ẽ. Tunc idem pontifex hȩc audienᷤ
concito cursu in palatiũ ꝑrexit: ac cũ suis
similib de regno tractare cȩpit. Qui audi¬
entes hildericũ austrasioꝵ regẽ in adolescen¬
tia sua regnũ iuxta sui tẽporis ȩtatẽ opti¬
me disponentẽ: elegit quȩda pars francoꝵ.
uolens eũ regẽ habere. Nam ebromus qui

Expanded text:
rans eorum voluntati, nisus est destinare virum. rans eorum voluntati, nisus est destinare virum. Quem rex atque regina videntes honorifice susceperunt, et in paucis diebus dulcia sua verba et bonitatem ostendit, intantum ut rex simul et regina, plerique pontifices et proceres, supra omnes eum in amorem susciperent. Et quia eum videbant dignum ad suscipiendum honorem, cunctorum consensu praecipui Francorum ad honorem pontificalem eum esse idoneum proclamaverunt. Quem ad hoc omnes electum, Augustoduni, quae est Aedudecem strinue gubernaret, eodem tempore rex Chlothacharius, qui eum episcopum constituerat, defunctus est. Tunc idem pontifex haec audiens concitu cursu in palatium perrexit ac cum suis similibus de rege tractare coepit. Qui audientes Childericum Austrasiorum regem in aduliscentia sua regnum iuxta suae temporis aetatem obtime disponentem, elegit quidam pars Francorum, volentes eum regem habere. Nam Ebroinus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
subiectoꝵ. ut eloq̃ntia sua placeret om̃ib sibi
col loqͤntib: ita ut merentib redderet letici¬
am. scelera gerentib disciplinã. Nam parui
tẽporis spacio sub pontificis scilicet imꝑio:
magnã pacem ꝓuidentia sui regiminis t̃didit
nasterio qđ ẽ sitũ in honore beatissimi maxen¬
cis obisset. iussu pontificis ide suscepit regendũ.
qd ꝑ sex fere annas strennue rexit. illudq
magnis opib ditauit. Sed cũ iuxta monita
sui pontificis idoneũ se p̃parasset & claruᷤᷤ ha¬
beret᷑ pre om̃ib: tunc odor eiꝰdem suauita¬
tis in tantũ ꝓcessit. ut usq in palatiũ regis
redoleret. Erat enĩ eodem tẽpore minor clo¬
tharius cũ balthilde matre rex: regens franco¬
rũ regnũ. Agnita eiꝰ prudentia cupiensq eũ
secũ habere in aula regia. petiit a pontifice
ut suã daret licentiã ei secũ habitare in pa-¬
lacio. Qui statĩ iussa complens magnis reb
ditatũ. & sapientiȩ florib ad ornatũ: obtẽpe¬

Expanded text:
um erat, ut eloquentia sua placeret omnibus sibi colloquentibus, ita ut moerentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. Nam in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet imperio, magnam pacem providentia sui regiminis tradidit nasterio, quod est situm in honore beatissimi Maxenti, obisset, iussu pontificis eundem suscipit regendum; quod per sex fere annos strinue rexit eumque magnis opibus ditavit. Sed cum iuxta monita suae pontificis idoneum se praeparasset et clarus haberetur prae omnibus, tunc odor eiusdem suavitatis in tantum processit, ut usque in palatio regis redoleret. Brat enim eodem tempore minor Chlothacharius cum Baldechilde inatre rex regens Prancorum regnum. Agnita eius prudentia, cupientis eum secum habere in aula regia, petierunt pontifici, ut suam daret licentiam secum habitare in palatium. Qui statim iussa conplens, magnis rebus ditatum et sapientiae floribus adornatum, obtempe
Abbreviated transcription (Latin):
creditur. in quo sepulchro annis duob et
dimidio humatus fuisse dicit᷑. His itaq
dieb sacerdos qͥdam qui huiꝰ oratorii fun-¬
gebat᷑ officio lum̃ splendidũ absq mini-¬
sterio humano in eodem cognouit noctibꝰ
fulsisse loco unde rumor magnꝰ emanauit
incircuitu loci illiꝰ. ueniensq ad eiusdem
beati mr̃is uenerandi orationẽ multa lan-¬
guentiũ turba. ac diu̾sis infirmitatib
obsessa sanata ẽ. Claudis scilicet gressum
dedit. eecis lum̃ tͥbuit: obsessos a demoni¬
b mundauit multisq uirtutib in his lo-¬
cis martyr uenerandus habitantib emi-¬
cuit. Hoc itaq eiꝰdem eccłiȩ attestatur sa-¬
cerdos. Nam & huiꝰ sacerdotis minist̾ cle-¬
ricus ipsius ȩccłiȩ custos quada nocte la-¬
trociniũ passus ẽ. ita ut ã latronib oĩs
substantia sua fuisset ablata: int̾ quam
caliculam inqͥunt beati mr̃is quã ꝓ reue¬
rentia sibi reseruauerat habebat abscondi-¬

Expanded text:
creditur; in quo sepulchro annis duobus et creditur; in quo sepulchro annis duobus et dimidio humatum fuisse dicitur. 2l. His itaque diebus sacerdus quidam, qui huius oraturii fungebat offitium, lumen splendidum absque ministerio humano in eodem cognovit noctibus fulsisse locum. Unde rumor magnus aemanavit in circuitu loci huius. Qui venientes ad eius beati martyris venerandae orationis, multa guentium diversis infirmitatibus detentos sanavit, claudis scilicet gressum dedit, caecis lumen tribuit, obsessos a daemonibus mundavit, multisque virtutibus in hujus loci martyr venerando habitaculo emicuit. Hoc itaque ejusdem ecclesiae attestatur sacerdos. Nam et hujus sacerdotis minister clericus et ipsius ecclesiae custos quadam nocte latrocinium passus est, ita ut a latronibus omnis substantia sua fuisset ablata, inter quam caligulam beati martyris, quam pro reverentia sibi habebat abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
mei iħu xꝑi ꝑ quẽ tuã noticiã accepimuᷤ.
d̃s uirtutũ & om̃is creaturȩ creator ac to-¬
cius generis humani redemptor te bene-¬
dico & gl̃ifico qui me dignatꝰ es ad̃ hanc
certaminis diem ꝑducere. Rogo dep̾cor¬
q dñe. ut ipse in me iubeas miscdiã pieta¬
tis tuȩ largiri. & meritis sc̃oꝵ tuoꝵ me dig¬
nũ facias & participẽ & tute ȩt̾nȩ consortẽ :¬
& tͥbue indulgentiã his qui me tͥbulant.
qm̃ ego ꝑ eos in conspectu tuo credo clem̃
cadere gladiator cet neret ipsũ pede ꝑcus-¬
sit: ut uł sic citisini̾ am decideret. S non
post multũ ꝑcussor eiꝰ irreptus a demoni-¬
b & m̃te captus. ac dĩ ulione ꝑcussus. in
ignẽ se ꝓiecit: ibiq uitã finiuit. Tẽ iussu
coniugis eiꝰdem uiri chrodob̾ti in qͣndam
gentiũ a ministris deportatꝰ ipsius femine
d̾ecreto cũ uestib in quib trucidatꝰ fuerat.
in paruulo oratorio beatꝰ m̃r ẽ sepultus.
Hoc uͦ die sexto nonarũ octobriũ actũ eẽ

Expanded text:
em tuam notitiam accipimus, Deus virtutum et omnis creaturae ac totius generis humani creator, te benedico, te glorifico, qui me dignatus es ad hunc certaminis diem perducere. Eogo deprecorque, Domine, ut ipse in me iubeas misericordiam pietatis tuae largire et meritis sanctorum tuorum me dignum facias participem et vitae aeternae consortem, et tribue indulgentiam his, qui me tribulant, quoniam ego per eos in conscadere gladiator cerneret, ipsum pede percussit, ut sic citius in terram decideret. Sed non multo post percussor ejus arreptus a daemonibus et mente captus ac Dei ultione percussus in ignem se projecit ibique vitam finivit. Tunc jussu conjugis hujus viri Chrodoberti in quamdam gentium a ministris deportatus est hujus feminae decreto, cum vestibus in quibus trucidatus fuerat, in parvulo oratorio beatus martyr est sepultus. Hoc vero di
Abbreviated transcription (Latin):
centes. ere hic homo di seruus ẽ. Et pollice
inceps eiꝰ p̃dicationib pene om̃s parentes¬
congregati. coniunx ac familia domꝰ ipsius¬
st̃ conu̾si ad dĩ cultũ: ac ꝑ hoc eiꝰ famã audi¬
entes ꝑcircuitũ loci concurrebant ad eũ uer¬
bũ salutiferũ audire cupientes. Ille uͦ ñ cessa¬
bat sua p̃dicatione cunctos instruere. qualit᷑
ad̃ regna cȩloꝵ ualerent ꝑuenire. S ñ post¬
entie dono decreuisset remuneri suũ fidelẽ
famulũ: ebroinus iam obstinatꝰ. crudelitatẽ
sitã uolens in eũ ꝑficere. uelocissimos post
eũ emisit ȩquites nimiũq ꝑnitiosos qui
eum morte ꝑimerent. QQui uenientes sus¬
ceꝑunt eũ de domo uiri cu fuerat traditꝰ
ad custodiendũ: & deducentes eũ. ꝑ loca in
cognita usq ad qͤndam locũ in quo substi¬
tit inquiens ad eos. Non necesse habetis
filii longius fatigari: ad qđ uenistis cito
facite. ut impleatis maligni uotũ. Hi uͦ qͥ

Expanded text:
centes: 'Vere hic homo Dei servus est'. Et pollicebcentes: 'Vere hic homo Dei servus est'. Et pollicebinceps eius praedicationibus poene omnes parentes, coniux ac familiae domus ipsius conversi ad Dei cultum; ac per hoc eius fama audientes, per circuitum loci concurrebant ad eum verbum salutiferum audire. Ille vero non cessabat sua predicatione cunctis instruere, qualiter ad regna caelorum valerent pervenire. 19. Sentie dono decreverat remunerare suo fideli famulo, Ebroinus iam obstinatus crudelitatem suam volens in eum perficere, velocissimus post eum aemisit aequites nimium perniciosus, qui eum morte peremerent. Qui venientes, susciperunt eum de domo viri, cui fuerat traditus ad custodiendum, et ducecognita usque in quemdam locum in quo substitit inquiens: Non necesse habetis, filii, longius fatigari: ad quod venistis cito facite ut impleatis votum maligni. Hi vero qui
Abbreviated transcription (Latin):
iam uidebat consumptũ. reuocare potuisset
saltem a meritis sc̃oꝵ. Nam unde eũ puta¬
bat abscidi inde potiꝰ eũ faciebat xp̃o quẽ
desiderabat adherere. qͥa qͣntũ ꝓpalabatur
accipe inqͥt eũ sub magna custodia saluan-¬
exitiũ. Acceptũq eundem cũ ad suã domũ
deduceret. cernens eũ exitinere ac infirmi¬
tate defessũ. iussit ei dare ad refocillandũ
potũ. Ante quẽ cũ pincerna assisteret. lum̃
magnũ quasi in rote circulo de cȩlo descen-¬
dens suꝑ caput eiꝰ refulsit. Tc̃ trem̃tes om̃s
qui hoc signũ uidert̃. qͥd ẽ hoc inquiunt
dñe qd apparet suꝑ caput tuũ qͣsi incirculi
modũ lum̃ splendissimũ emissũ de cȩlo
Numꝗͣ a nobiᷤ simile aliqͥd ẽ iusũ. Iue ꝓtinꝰ
seruũ tuũ ostendere dignatꝰ es. tale miraculũ.
Tunc uidentes om̃s quasi in excessu m̃tis st̃
positi: s tandẽ sp̃i resũpto. simul głificantes
dm̃ om̃ĩpotentẽ. conu̾si st̃ alter ad alterum di-¬

Expanded text:
am videbat consumptum, revocare potuisset saltem a meritis sanctorum. Nam unde eum putabat abscidi, inde potius eum faciebat Christo quem desiderabat adhaerere, quia quantum protendebatur Accipe, inquit, eum sub magna custodia servane. Acceptum eumdem cum ad suam domum deduceret, cernens eum ex itinere ac infirmitate defessum, jussit ei dari ad refocillandum potum. Ante quem cum pincerna assisteret, lumen magnum quasi in rotae circulum e coelo descendens super caput ejus refulsit. Tunc trementes omnes qui hoc signum viderunt: Quid est hoc, inquiunt, domine, quod paret super caput tuum quasi in circuli modum lumen splendidissimum emissum de coelo? nunquam a nobis simile est visum. Ille protinus servum tuum ostendere dignatus es tale miraculum. Tunc videntes omnes quasi in excessu mentis sunt positi, sed tamen spiritu resumpto, simul glorificantes Deum omnipotentem et conversi alter ad alterum, di
Abbreviated transcription (Latin):
omne amisisse humanũ. totis uirib sibi pe¬
tit ad eẽ diuinũ. Et qͣntũ impietas hu-¬
mana eũ reuocare etipiebat ab alto. tantũ
inus qͣndam aecersiuit. uirũ nõie utianin-¬
gum. Ale sicipe inquit leo degariũ. quẽ ali¬
qͣndo uidisti uirũ suꝑbũ. & constitue subtu
fiscamnus. uͥ erat congragam scim omasiũ¬
ac uirginũ. quib p̃erat hilaom Ega rarui
la xꝑi. In quo multis dĩeb conu̾sans. habe
bat᷑ sub custodia. Nam & lingua p̃cisa subito
recepit. solitũ officiũ. & magnũ doctrinȩ
dulcta su fulgebant eloqura: ut miraren¬
t᷑ quicũq audientes qͣnta dĩ oꝑatur clem̃-¬
tia. & conu̾si a prauis oꝑib uelocit᷑ pete¬

Expanded text:
omne amisisse humanum, totis viribus sibi peomne amisisse humanum, totis viribus sibi peiit adesse divinum. Nam quantum impietas humana revocare eum cupit ab alto, tantum inus quemdam accersivit virum nomine Waningum, et ait: Accipe, inquit, Leodegarium, quem aliquando vidisti virum tam superbum, et constitue sub tuFiscamnus, ubi erat congregatio sanctimonialium virginum, quibus praeerat Childomerga famula Christi: in quo multis diebus conversans habitator stetit sub custodia. Nam et lingua praecisa solitum recepit officium, et magnum doctrinae dulcia sua fulgebant eloquia, ut mirarentur quicunque audientes, quanta Dei operata sit clementia, et conversi a pravis operibus velocit
Abbreviated transcription (Latin):
cipe sp̃m serui cus. & qui mͥ dignatus es¬
iir similitudine martyrũ lapidib u̾itã istã
mortalẽ auferre iubeas clem̃tissime ueni¬
am mͥ scelerũ meoꝵ tͥbuere. Hȩc dicenꝰ oran
ut simul mererent᷑ futirã ac beatã par-¬
ticipari. ebroinꝰ differre uolens eiꝰ exitũ. ut
ꝑ penas longe dilatas ei p̃pararet et̾nas. et
ne coronã acciꝑet martyrii. quin potiꝰ care
sib ꝑ qͣndam piscinã transducere. in qua eraĩ
petre quasi claui incidentes acute. deinde
labiaq p̃cepit. ut dũ oculi ablati. pedes iam
forati. lingua ac labia eẽnt incisa. dũ sibi
cerneret omnẽ felicitatẽ m̃broꝵ ablatã. cor
ut nec oculis uideret uiã. nec pedib ince¬
meruisset ingentẽ. S qui absq uocib cor¬
diũ ẽ auditor ds. magisq oratur corde con¬
trito quã elatione suꝑboꝵ. suscepit uocem¬
tacentis magis quam elatȩ loquentis. Po-¬
stulat sibi auxilium ñ sono uocis: sed humili¬
tate cordis. Nam cũ se cognouisset p̾sidium

Expanded text:
cipe spiritum servi tui, ut qui dignatus es similitudinem martyrum lapidibus vita ista mortale auferre, iubeas clementissime veniam scelerum meorum tribuere'. Hec dicens, orandut simul mererentur futuram ac beatam participare, sed Ebruinus differre volens eius exitum, ut per poenas longe dilatas ei praepararet eternas, et ne coronam acciperit martyrii, quin potius caresibus per quendam piscinam transducere, in qua erant petri quasi clavi incidentes acuti. Deinde labiasque praecepit, ut dum oculi ablati, pedes iam forati, lingua ac labiae essent incisae, et dum sic cernerent omnem felicitatem membrorum ablata corpordum nec oculis cerneret viam, nec pedes incimeruisset ingentem. Sed qui absque vocibus cordis est auditor Deus magisque aptatur cor contritum quam elatione sutacentis magis quam elate loquentium; postulantis sibi auxilium, non sono vocis, sed humilitate cordis. Nam cum se cognovisset praesidium
Abbreviated transcription (Latin):
eũq contͣ amandũ &elianũ qͥ in bagadarũ
nom̃ presũptione seruili arma cõmo¬
ad gallias destinatit. Cu ad subplementũ
exercitus. legionẽ thebeam ex orientalibꝰ mi-¬
utib dedit. quȩ legio sex milia sexcentos ac
sexaginta sex uiros ualidos animis & instru¬
ctos armis antiquoꝵ romanoꝵ habebat exem-¬
pla.Hi igit᷑ milites xp̃ianȩ religionis ritum
orientali traditione susceꝑunt. fidemq sacĩa
uirtuti & armis omib preponebant. Mari¬

Expanded text:
eumque| conteumque| contione seruile arma commad gallias distinauit. Cui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo . hii . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali tradicione susciperant . fidemque| sacram . uertutem et armis omnibus praeponebant.| Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
Erant gͥ parentes illius locu-¬
pletes ualde.tam in pecunia.
quã etiam in magna atq am-¬
plissima possessione. Erat uͦ beatus piatus
elegans & pulcherrimꝰ int̾ om̃s suȩ puber¬
tatis coetaneos: sapiens uerbis. prudens mo¬
rib. consilio firmꝰ. ingenio uigens. decorus
aspectu. blandus alloquio. Et qđ his maiꝰ ẽ
a primo ȩtatis suȩ tyrocinio in amore suꝑ¬
nȩ patriȩ ita exarsit. ut cuncta quib morta¬
uirtutib quib cȩleste regnũ adipiscit᷑. scĩ pu¬
eri nutriebat᷑ infantia. Nichil de t̾renis fasti¬
giis ambiens: m̃tis aciem in creatoris om̃iũ
timore simul & amore fixam tenebat. Erat
aũ in eo tanta largitatis industria. ut om̃ia
quȩ pret̾ simplex indum̃tũ habere poterat.
pauꝑib & egenis erogaret. Audiens hȩc dio¬
ad imꝑiũ totiꝰ orbis fuisset electus: om̃s
uincias turbari quoꝵdã p̃sumptione ꝑspi-¬
ceret ad consortiũ imꝑii uł laboris. olim sibi
cõmilitonẽ erculeũ maximianũ cesarẽ fecit.

Expanded text:
Erant autem parentes illius locupletes valde tam in pecuniae quam etiam in agrorum amplissima possessione. Erat vero beatus Trudo elegans et pulcherrimus inter omnes suae pubertatis coaetaneos, sapiens verbis, prudens moribus, consilio firmus, ingenio vigens, decorus aspectu, blandus alloquio et, quod his maius est, a primo aetatis suae tyrocinio in amore supernae patriae ita exarsit, ut cuncta, quibus mortavirtutibus, quibus caeleste regnum adipiscitur, sancti pueri nutriebatur infantia. Nil de terrenis fastibus ambiens, mentis aciem in creatoris omnium timore simul et amore fixam tenebat. Erat autem in eo tanta largitatis industria, ut omnia, quae praeter simplex indumentum habere poterat, pauperibus et egenis erogaret, ita ut sepe accidiad imperium totius orbis fuis| set electus. Omnisque prouincias turbari| quorundam praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit .
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorata cunctos in exercitu suo coge
Stbito iracundiȩ furore completꝰ. satellites
mittit ud legionẽ ad sacram̃toꝵ suoꝵ sacrile¬
gia reuocarent. Erat in eadem legione pri¬
micerius mauriciꝰ. & signifer ex suꝑius et
candidus senator. qͥ ita cõmilitonib suis p̃e¬
rant. ut amore potiꝰ equalitatis: quã t̾rore
militario obediendo preciꝑent uarũ le-¬

Expanded text:
| memorata cunctos in exercito suo coger subito iracundie| furorae conpletus satelletes mittet . ut legionem| ad sacramentorum suorum sacrilegia reuocarent| Erat in eadem legione primicirius mauricius . et signifer| exsuperius . et candidus senator . qui ita conmilitonibus| suis praeerant. Vt amore potius aequalitates quam| terrore militare obaedienda praecipere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessit obuam cũ choris psallentiũ cum
cũ lampadib uł omi honore debito. Et cũ¬
acceptũ cũ siuis feretrũ ꝑ mediũ transiret ci-¬
uitatis: qͣdam mulier aceusata ꝓ morte uiri sui
collo ac manib teneret᷑ cãtenata exclamauit
dicens. Subueni mͥ beate leo degari: qͥa inno¬
cens ꝑ falso ᷤ accusatores alligata sũ. Cũ hoc
dixisset. ilico confracta catena ex collo cecidit:
& manib eandẽ suꝑ feretrũ ꝓiecit. & appa¬
ruit innexia quȩ fuerat absq noxa pene
punita. Cũ uͦ idem pontifex cũ magniᷤ lau¬
dib ꝑ suã parrochiã hoc scm̃ corpꝰ deduxisset :

Expanded text:
cessit obviam cum choris psallentium, cum lampadibus vel omni honore habeto. Et acceptum cum suis feretrum , per medium transiret civitatis, quadam mulier accusata pro morte viri sui, collo ac manibus teneretur catena, cum tSubveni mihi, beati Leudaegari, quia innocens pro eo falsis accusatoribus alligata'. Cum hoc dixisset, illico confracta catena ex collo cecidit et manibus eandem super feretro proiecit et apparuit idonea, qui fuerat absque noxa poena punita. Cum vero idem pontifex cum magnis laudibus per suam parrochiam hoc sanctum corpus dedux
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimꝰ. aspectu decorus. eloquio suauis
ingenio acutissimꝰ. prudentia sc̃arũ scripturaꝵ¬
mmbutꝰ. ⁊elo dĩ & amore ꝓuidus: ppetueq uir¬
ginitatis ut erat monitꝰ custos. Scripturis sa¬
cris ac legũ doctrina. simulq institutis cano¬
nicis: pene cunctis p̃cellebat in parrochia ꝗͣ¬

Expanded text:
pulcherrimus, aspectu decorus, eloquio suavis, pulcherrimus, aspectu decorus, eloquio suavis, ingenio acutissimus, prudentia providus, zelo Dei et amore fervidus, perpetuaeque virginitatis ut erat monitus custos. Scripturis sacris ac legum doctrinis simulque canonicis prae cunctis praecellebat in parochia