comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dormierit. neut̾ pot̾ ad conuigiũ ꝑuenire.
S tuir eius pot̾ si uult aliã acciꝑe. si se continere ñ
infine maguntensis concilii ponit᷑. a ñ millis ñ
de legitime coniuncdis. s de fornicariis dictũ intel¬
ligit᷑. uideł ut fornicarii discedant ab inuicem &
sine spe coniugii maneant. Iuud ũ sregotii ad hone¬
faciũ anglicis ꝓ temꝑe ꝑmissun ẽ: quib beatꝰ gre¬
goriꝰ inquarta o quinta generatione cont̾hi conui¬

Expanded text:
dormierit, neutiquam possunt ad conjugium pervenire. Si vir ejus sic vult, potest aliam accipere, si se continere nonin fine Moguntinensis concilii ponitur, a nonnullis non de legitime conjunctis, sed de fornicariis dictum intelligatur, videlicet ut fornicarii discedant ab invicem, et sine spe conjugii permaneant; illud vero Gregorii ad Bonifacium Anglicis pro tempore permissum est, quibus B. Gregorius in quarta et quinta generatione conjugia contr
Abbreviated transcription (Latin):
tiam corde tardiores uitelligunt. baptis
tis posse uiolari. S qͥa aliud ẽ sacm̃tũ ab effec.
iuuunt. ꝯstet remissionẽ peccatoꝵ nec dare nec
habere posse. qͥa ñ malignis s bonis filiis dic¬
tũ ẽ. si cui dimiseritis peccata dimittunt᷑. cui
tenueritis tenebunt᷑: patet gͦ hereticos tm̃ da¬

Expanded text:
tiam corde tardiores intelligunt, baptismtis posse violari. Sed quia aliud sacramentum ab effectuvivunt, constet remissionem peccatorum nec dare, nec habere posse, quia non malignis, sed justis dictum est: Si cui dimiseritis peccata, dimittentur; cui tenebitis
Abbreviated transcription (Latin):
dum athenas ꝑgeret: magnũ auri pondꝰ abie.¬
cit: nec putauit se posse & uirtutes simul & ddi¬
uitias possidere. Nos suffarcianti auro. xp̃m
pauꝑem sequim᷑. & sub p̃textu elemosine pͥstinᷤ
opib incubantes qͦmͦ possumꝰ aliena fideliter
distribuere: qui nr̃a timide reseruamꝰ.Pleuꝰ
uenter. facile de ieiuniis disputat. Non ieroso¬
liis fuisse. s ierosolimis bene uixisse laudan¬
ȩccłiȩ clericis dare licet: cuiꝰ ꝓfessio sub p̃carie
nomine fieri debet. Unde ex sexto concilio le¬

Expanded text:
dum Athenas pergeret, magnum auri pondus abjecit, neque putavit, se simul posse et virtutes et divitias possidere. Nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur, et, sub praetextu eleemosynae pristinis opibus incubantes, quomodo possumus aliena fideliter distribuere qui n\'uenter facile de ieiuniis disputat. non Hierosolymis fuisse, sed Hierosolymis bene uixisse laudanecclesiae clericis dare licet, cujus professio sub precariae nomine fieri debet. Unde in Concilio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidere. Ignominia sacerdotis ẽ: ꝓpriis
studere diuitiis. Natus in pauꝑe domo. & in
tugurio rusticano. qui uix milio & cybario
pane rugientẽ uentrẽ saturare poterã: nunc
Marmora nitent auro. splendent. laquearia. gem
dea templũ. mensam. lucernas. thuribula. patel¬
las. sciphos. mortariola.⁊ c̾. ex auro fabricata.

Expanded text:
idere; ignominia sacerdotis est propriis studere divitiis, Natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem saturare ventrem poteram, nunc marmora nitent, auro splendent laquearia, gemmdaea templum, mensam, lucernas, thuribula, patellas scyphos, mortariola, et cetera ex auro fabrefacta.
Abbreviated transcription (Latin):
Iđo ⁊̃ in iudicio istimodi. uoluntarios reos ñ ne
tessitate cõpulsos culpa constringit. pena condẽp¬
nat. Neq enĩ si ꝑ furorẽ. aliqͥs innocentẽ ꝑtinat.
obnociꝰ morti ẽ. qnͥ ⁊̃ ipsiꝰ diuine legis oraculo
si qͥs ꝑ imprudentiã intulerit necẽ. accipit un¬
puntatis sp̃e. & refugii facultatẽ. ut possit
euadere. Hoc gͣ de eo qͦd ꝓp̾e malũ uidet᷑. dictũ

Expanded text:
i . In Judiciis istiusmodi voluntarios reos non ex necessitate compulsos culpa stringit, poena condemnat. Neque enim si furore aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est; quin etiam ipsius divinae legis oraculo, si quis per imprudentiam intulerit necem, accipit impunitatis spem, refugii facultatem, ut possit evadere. Hoc igitur de eo quod proprie malum videtur, dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nterdicimꝰ abbatib ⁊̃ monachis publicã pemi¬
tentiam dare. infirmos uisitare. unctiones fa¬
cere. & missas publicas cantare. crisina & oleum
& consetrationes altariũ. ordines dericoꝵ ab
Item alexander scđs Monachi intra claustra¬
morantes. cleticoꝵ officia exteriꝰ ñ amministre.

Expanded text:
etiam abbatibus et monachis publicas poenitentias dare, infirmos visitare, et unctiones facere, et missas publicas cantare. Chrisma et oleum, consecrationes altarium, ordinationes clericItem Alexander II. morantes clericorum officia exterius non ministre
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ prudentia plurimũ ainimiam̃. pc
qͥd in negocio beati stepham cleticoꝵ ipsorũ
acceptare nolueris testimoniũ. Diuerse nãq spe
cies sunt cansaꝵ: nec in om̃ib causis erimina agi¬
tant᷑. In criminalib qͥdẽ accusatoꝵ & testũ illa
distritio obseruanda ẽ que in canonib continet᷑.
neq ad ꝓbationẽ domestici assumant᷑. C ȩterũ in
sum̃di sunt. qͥ eadẽ negocia tradauerunt de quoꝵ¬
auditu & insu hesitatio ẽẽ ñ debeat. Si gͦ ide cle¬
rici ydonei sunt. ad assertionẽ cause illiꝰ nullate
nus remoueant᷑: s sicut aliis litteris deliberatũ
ẽ inter sc̃i ioħis. & sci stepham canonicos lis illa
ci autẽ ad ꝓbationẽ ñ admittunt᷑. ut ꝓ his uidel
quoꝵ sunt domestici testimoniũ ferant. Hii autẽ

Expanded text:
 prudentia tua plurimum admiramur, quod in negotio B. Stephani clericorum ipsorum acceptare nolueris testimonium. Diversae namque sunt species causarum, nec in omnibus causis crimina agitantur. In criminibus siquidem accusatorum et testium illa districtio observanda est, quae canonibus continetur, ne qui ad probationem domestici assumantur. Caeterum in sumendi sunt qui eadem negotia tractaverunt de quorum visu et auditu hesitatio esse non deberet. Si ergo iidem clerici idonei sunt ab assertione cause, illius nulnus removeantur, sed, sicut aliis literis deliberatum est, inter S. Joannis et S. Stephani canonicos lis illa ci ad probationem non admittantur, ut pro his videlicet, quorum sunt domestici, testimonium ferant. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
pant᷑ infirmitate. uł egͥtudine. abiciendi
ñ st̃: nec alios in loco eoꝵ consecrari oportet. nͥ
ex hac fu̾int luce subtracti. Qd̾ si de muust̾io
sibi concesso conquerunt᷑. que. licita st̃ sac̾dotes
expleant. In his uͦ que his p̃sum̾e ñ licet. uici¬
noꝵ usq ad recipienda sanitatẽ epõꝵ auxilia
subrogent᷑. ⁊ hoc cũ cautele. studio ꝑagant. ne
ꝑ necessitatis occasionẽ p̃sumptionis pullulet
gis suscipiunt curam atq sollicitudinẽ. ab
amministratione. eoꝵ discedere. ñ oportet. it
accepti talenti pulchritudo ñ deleat᷑. s certa-¬
mine coꝵ salubrit̾. augcat᷑. ⁊ tͥplicẽt᷑.¬

Expanded text:
pantur infirmitate vel aegritudine, abjiciendi non sunt, nec alios in loco eorum consecrari oportet, nisi ex hac fuerint luce subtracti. Quod si de ministerio sibi concesso conqueruntur, quae licita sunt sacerdotes expleant. In his vero, quae his praesumere non licet, vicinorum usque ad recipiendam sanitatem episcoporum auxilia subrogentur, et hoc cum cautelae studio peragatur, ne per necessitatis occasionem praesumtionis pullulet gis susceperunt curam atque solicitudinem, ab administratione eorum discedere non oportet, ut accepti talenti pulchritudo non deleatur, sed certamine eorum salubriter augeatur et triplicet
Abbreviated transcription (Latin):
haberent. Suꝑuatuis laborat impendiis
qui solem certat facib adiuuare. Id̃o si aliqͥs
putet se dõ in hoc plac̾e̾ qd̾ seruos suos accusat.
& ut meliores fiant dicit se hoc age̾ in uanũ
laborat. ⁊ plꝰ inuidie stimulis agitat᷑. qm ca¬
ritatis. qm̃ gr̃ȩ plenitudo adiectione. ñ in¬
diget. nec ulla requirit cõm̃dationis argu¬
.Popls sac̾dotes argue

Expanded text:
beneficia  laborat impendiis, qui solem certat facibus adjuvare. Ideo si aliquis putat se Deo in hoc placere, quod servos suos accusat, et ut meliores fiant dicit se hoc agere, in vanum laborat, et plus invidiae stimulis agitatur quam charitatis, quoniam gratiae plenitudo adjectione non indiget, nec ulla requirit commendationis augmPopulus sacerdotes argue
Abbreviated transcription (Latin):
Emo tollit peccata mundi: nisi solꝰ
christus qui est agnus tollens petã
facta sunt ubi et originale continetur:
⁊ acdiuuando ne fiant: ⁊ perducendo ad
uitam ubi fieri omnino non possunt.
Preter baptisma christi pariuilis nulla
salus promittitur

Expanded text:
emo tollit peccata, nisi solus Christus, qui est agnus tollens peccatttendo quae facta sunt, ubi et originale continetur, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam, ubi fieri omnino non possunt Praeter baptisma Christi parvulis nulla salus promit
Abbreviated transcription (Latin):
strantes cũ u̾ecundia actꝰ totiꝰ eccłiȩ. ⁊ ꝑscrutan¬
tes diligentiꝰ si qͥd uidiant ficri uicinũ p̃cipitio.
⁊ ꝓximũ ẽẽ pectato. ut referant hoc ad ep̃m. Et
dilum̃. docens eos in splendore bonoꝵ oꝑum
cũ maledix̾int uob̃ homines ⁊ c̃. Et tt̾m. Uos
ulla rõne cłici aut sac̾dotes habendi sirn.

Expanded text:
strantes cum verecundia actus totius ecclesiae, et perscrutantes diligentius, si quem videant vicinum fieri praecipitio et proximum esse peccato, ut referant haec ad episcopum. Et di lumen docens praecepit in splendore bonorum opequum maledixerint vobis homines, etc, et iterum: Vos rici aut sacerdotes habendi sun
Abbreviated transcription (Latin):
contagio peccandi multitudinẽ inuesserit: disci¬
plin& diuinȩ seuera miscd̾ia necessaria ẽ. Nam.
consilia seꝑationis ⁊ mana sunt. ⁊ ꝑnitiosa atq¬
sałlega: qͥa impia ⁊ suꝑba sunt.⁊ płꝰ ꝑturbant
infirmos bonos. qmͣ corrigant antmosos ma
los. ⁊ infra. Tutrba autẽ inquoꝵ cũ facultas
ẽ urppłis ꝓmendi sermonẽ gnali obiurgatio¬
ne ferienda ẽ: maxime si oceasionẽ atq opor¬
tunitatẽ p̃buerit aliqͦd flagellũ desuꝑ dm̃ quo
cos appareat ꝓ sius meritis uapulare. Precep¬

Expanded text:
contagio peccandi multitudinem inuaserit, diuinae disciplinae seuera misericordia necessaria est. nam consilia separationis et inania sunt sacrilega, quia et impia et superba sunt; et plus perturbant infirmos bonos, quam clos. Infra: Turba autem iniquorum, cum facultas est populorum promendi sermonem, generali objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper Domini, quo eos appareat pro suis meritis
Abbreviated transcription (Latin):
impendenda ꝓximnis exhortationes qͦ apl̃i de ci¬
banctis uł potandis iminicis ñ eatenꝰ intelligen¬
da sunt. ut pectandi relaxet᷑ impunitas. s ut
delinquenti correctio ⁊ nature munstret᷑ subsi¬
diũ. donet ꝑ sententiã iudicis adempta spe cor¬
rectionis maloꝵ tollat᷑ exercitiũ. In hoc iubem̃
diligere immicos. & misereri eoꝵ ut de. eoꝵ ꝑdi¬
tione doleamꝰ ⁊ eoꝵ salitẽ desideremtꝰ.⁊ ꝓ illoꝵ
correctione cotidie laboremꝰ. ⁊ oremꝰ penitentib
solatia impendamꝰ alter altertꝰ onera portan¬
tes. ñ tñ ut ꝑtinaces ⁊ i malo ꝑfistentes im¬
punitati donemus. Sicut erga penitentes
ñ seutri s miscdẽs ẽẽ motiemur. iuxta illud.
ego si quid donaui ꝓpter uos donaui. ac si ipse
xp̃c donaret. ut ñ circumueniainur a satha¬
na. Non enĩ ignoramꝰ cogitationes eiꝰ. qͥ quos
nequit consentiendo deciꝑe. facit minis as¬
peros. sicut uinqm̃ penitentib ut dictũ est

Expanded text:
impendenda proximis, exhortationes quoque apostoli de cibandis vel potandis inimicis, non eatenus intelligenda sunt, ut peccandi relaxetur impunitas, sed ut delinquenti correctio et naturae ministretur subsidium, donec per sententiam judicis, ademta spe correctionis, malorum tollatur exercitium. In hoc ergo jubemur diligere inimicos, et misereri eorum, ut de eorum perditione doleamus, eorum salutem desideremus, et pro eorum correctione quotidie laboremus et oremus, poenitentibus solatia impendamus, alter alterius onera portantes; non ut pertinaces et in malo persistentes impunitate donemus. Sicut enim erga poenitentes non severi, sed misericordes esse monemur, juxta illud: ego si quid donavi, propter vos donavi, ac si ipse Christus donaret, ut non circumveniamur a Satana. Non enim ignoramus cogitationes ejus, qui quos nequit consentiendo decipere facit nimis asperos, sicut, inquam, poenitentibus et obst
Abbreviated transcription (Latin):
quẽqm̃ rectȩ fidei hominẽ ꝓ parus & leuib
causis a cõmunione suspendat. p̃ter eas culpas
ꝑ qͥb antiqͥ patres arceri ab eccłia iusserunt com¬
mittentes. Ite ex ꝯcił tͥburiensi.
ertum ẽ ꝓ his

Expanded text:
quam recta fide hominem pro parvis et levibus causis a communione suspendat, preter eas culpas pro quibus antiqui patres arceri ab ecclesia iusserunt committentes. Ex concilio Triburiensi: Certum est pro his
Abbreviated transcription (Latin):
ditorẽ suũ quẽ diabolũ nõiauit. qͥ añ tradia¬
onẽ dñi nec loculis dñitis fidẽ potuit exhibere.
cũ cet̾is discipłis ad p̃dicandũ regnũ celoꝵ mi¬
sit. nͥ ut monstraret bona dĩ dona puenire ad
eos qͥ cũ fide accipiunt. ⁊̃ si talis sit ꝑ quẽ acci¬
piunt qͣlis uidas fuit: It̾ u̾s.¬

Expanded text:
ditorem suum, quem diabolum nominavit, qui ante traditionem Domini nec loculis Dominicis fidem potuit exhibere, cum caeteris discipulis ad praedicandum regnum coelorum misit; ut demonstraret dona Dei pervenire ad eos, qui cum fide accipiunt; et si talis sit, per quem accipiunt, qualis Judas fuit. 109
Abbreviated transcription (Latin):
i qͥs incognitus monast̾ium ingredi uoluerit.
ante tͥenuũ monachi habitus ñ prestet᷑. ⁊ si
Si aut̃ tͥenniũ ñ fuerit requisitus: postea quen
ñ potest. insi sit tã longe. qͦd inueniri ñ possit.

Expanded text:
is incognitus monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non praestetur, et si Si autem triennium non fuerit requisitus, postea quaeri non potest, nisi sit tam longe ut inveniri non possit;
Abbreviated transcription (Latin):
cdionis ordo om̃ino nos ãmonet. ut cũ usu
S qm̃ cũ honoris augñito cura qͦ sollicitudi¬
is debet exeresc̾e. ⁊ cultui uestiũ actionis qͦ
ornam̃ta ꝯueniant. oportet ut enpxiꝰ in cunctis
studiis se ur̃a fr̃nitas exerceat.⁊ cͥca subiectoꝵ

Expanded text:
ionis ordo omnino nos admonet, et cum usu Sed quoniam cum honoris augmento cura quoque sollicitudinis debet excrescere, ut cultui vestium actionis quoque ornamenta conveniant, oportet ut enixius in cunctis se studiis vestra fraternitas exerceat. Circa subjectorum
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. restat pꝰqm agere talia neq ꝯsuetudine
gn̾ali. neq pͥui legio uendicas. usurpare te. cõ¬
ꝓbes qd̃ fecisti. Et infra. Decorari pallio uolu¬
mꝰ forsan morib indecori. cũ nicħ in ep̃ali cer¬
uice splendidiꝰ fulget qm̃ humilitas. Oportet
gͦ fr̾nitatẽ tuã si honores suos sͥ quib libet argu¬
m̃tis stabili ꝓposuit m̃te defendere. aut gen̾a¬
litatis usũ ñ ex scͥpto seqͥ: aut ex rescͥpto pͥulegi¬
is se tueri. Qd̾ si postremo nicħ hoꝵ t̃. aliis metͦ¬
politanis huiꝰ te p̃bere nolumꝰ p̃sũptionis exẽ¬

Expanded text:
 neque consuetudine generali neque privilegio vendicas, ut usurpasse te comprobes quod fecisti. Et infra: § 2. Decorari pallio volumus forsan moribus indecori, dum nihil in episcopali cervice splendidius fulget quam humilitas. Oportet igitur fraternitatem tuam, si honores suos sibi quibuslibet argumentis stabili proposuit mente defendere, aut generalitatis usum ex non scripto sequi, aut ex scriptis privilegiis se tueri. Quod si postremo nihil horum est, aliis metropolitanis hujus te praebere nolumus praesumtionis exe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicti monastii monachi. abbatẽ suum
terram intͣ sillacinũ castrũ. que in sexcentos
pedes extendit᷑. sub p̃textu fabricande eccłiȩ
frat̾nitati tue. donationis titulo concessisse.
Id̾o uolumꝰ qnͣtum parietes possunit ȩdifica¬
te ecclie circumdare. uiri eccłiȩ uendicare.
Quicqͥd uͦ etͣ parietes eiꝰdẽ eccłiȩ eẽ pot̾i̾t in iure
monast̾i sine difficultate. aliq̃ reuertat᷑: quia
nec mundanaꝵ legũ. nec sacroꝵ canonũ statu¬
ta ꝑmittunt. res monastii ab eiꝰ utre quolibet.
titulo seg̾gari. E aꝓpt̾ donationẽ enisłe terre
que cont᷑ rationẽ facta ẽ : sine aliqͣ dilatione
restitue. Hane gͦ sꝙͥpturaꝵ nr̃aꝵ paginã om̃i

Expanded text:
dicti monasterii monachi abbatem suum terram intra Scillitanum castrum, quae in sexcentos pedes extenditur, sub praetextu fabricandae Ecclesiae fraternitati tuae donationis titulo concessisse; et ideo volumus quantum parietes possunt aedificatae ecclesiae circumdare, juri ecclesiae vindicari. Quidquid vero extra parietes ejusdem ecclesiaemonasterii sine difficultate aliqua revertatur; quia nec mundanarum legum, nec sacrorum canonum statuta permittunt res monasterii de jure ejus quolibet titulo segregari. Quapropter donationem ejusdem terrae, quae contra rationem facta est, sine aliqua restitu
Abbreviated transcription (Latin):
iure ⁊ laudabilit̾ reddunt᷑. uerũ ñ hoc ex¬
emplo recedenti sua reddenda demonstrant᷑.
Aluid ẽ enĩ in ꝓfessione. ute suȩ ꝑfistere: ali¬
ud a ꝓposito sui ordinis discedere: s scs au¬
reliꝰ de genti in laicali habitu oblata reddidit.
qͥa post oblationẽ filios recepit. Non ido in
apostasiam euntib sua reddenda sunt. quib
utiliꝰ necessaria subtraherent᷑: ut eoacti redi¬
rent ad ordinẽ a quo retesserant. S sieut in¬
imicis ⁊ ꝑsecutorib iubemur necessaria sub¬
ministrare. sicut ab apło monemur tempus
redimere. ut expeditiꝰ orationi uacemꝰ. sic ne
eccł̃ia scandalũ patiat᷑. ne discedens in det̾iora
p̃cipitet᷑. ne in ꝑnitiem monachoꝵ. aut incen¬
dium monast̾i occasione suaꝵ exardescat:
laudabiliꝰ sua sibi ñ dico reddunt᷑. s aufer¬
re sinuntur. qmͣ ab illo ista inferantur.

Expanded text:
jure et laudabiliter redduntur. Verumtamen non hoc exemplo recedenti sua reddenda monstrantur. Aliud est enim in professione suae vitae persistere, aliud a proposito sui ordinis discedere. Si S. Aurelius degenti in laicali habitu oblata reddidit, quia post oblationem filios accepit, non ideo in apostasiam euntibus sua reddenda sunt, quibus utilius necessaria subtraherentur, ut coacti redirent ad ordinem, a quo recesserant. Sed sicut inimicis et persecutoribus jubemur necessaria subministrare, sicut ab Apostolo monemur tempus redimere, ut expeditius orationi vacemus: sic, ne ecclesia scandalum patiatur, ne discedens in deteriora praecipitetur, ne in perniciem monachorum aut incendium monasterii occasione suorum exardescat, laudabilius sibi sua non dico reddantur, sed auferri sinantur, quam ab illo ista inferantur.
Abbreviated transcription (Latin):
disse ꝓ xp̃o ⁊ pauꝑib erogasse: aurũ ⁊ gem¬
mas reddidit. ut cuncta que uendiderant
fibi redimerent. S obicit᷑. Beatus ioħes ñ ob¬
lata reddit que pauꝑib iam erogata fuerant.
s alia recompensauit. que in pauꝑum uł eciłi¬
arũ facultatib numꝙͣ. cõputata fuerant. Si¬
militer si abbas uł ep̃c aliqͣ habuerit. quę
in eccl̃iasticis facultatib ñ sunt annumerata:
exemplo beati ioħis det illa recedenti. Oblata
uͦ: eccliȩ retineat. Sequit᷑ gͦ aliud exemplum
qͦ eacdẽ quȩ oblata sunt laudabilit̾ reddita

Expanded text:
isse, et pauperibus erogasse, aurum et gemmas reddidit, ut cuncta, quae vendiderant, sibi redimerent. Sed objicitur: B. Joannes non oblata reddidit, quae pauperibus jam erogata fuerant, sed alia recompensavit, quae in pauperum vel ecclesiarum facultatibus nunquam computata fuerant. Similiter si abbas vel episcopus aliqua habuerit, quae in ecclesiasticis facultatibus nondum sunt annumerata, exemplo B. Joannis det illa recedenti, oblata vero ecclesiae retineat. § 2. Sequetur ergo aliud exemplum, quo eadem, quae oblata sunt, laudabiliter reddenda
Abbreviated transcription (Latin):
te dño tñmꝰ sint uire contenti. ⁊ monasti̾a
eccłiasticis conditionib seu angariis uł qͥb: lt¬
bet obsequiis scłarib nillomͦ subiaceant. nul¬
lis canonicis iurib deseruiant: s remotis uex¬
ꝑficiant. Sed notandũ ẽ. qͦd aliud ẽ in
suos uł ꝓpinquoꝵ usus res eccłiȩ conuertere.
quã ꝑntuosam cupiditatẽ sacri canones uͥq
phibent.⁊ damnabiłe. ostendunt: aliud ẽ.
qͦd ex dispensatione caritatis humane infir¬
mitati consulit᷑. ut qndã illi sua reddant᷑.
qͥ in sacro ꝓposito manere contemint. Quod
ñ tam iure fori qmͣ uire poli. ĩmullos scõꝵ
fecisse legimꝰ. Beatus enĩ ioħes euugłista du¬

Expanded text:
do sint iure contenti, et monasteria ecclesiasticis condicionibus seu angariis vel quibuslibet obsequiis sęcularibus nullo modo subiciant, nullis canonicis iuribus deserviant, sed, remotis vexian. Sed notandum est, quod aliud est in suos vel propinquorum usus res ecclesiae convertere quam perniciosam cupiditatem sacri canones ubique prohibent, et damnabilem ostendunt, aliud est quod ex dispensatione caritatis humanae infirmitati consulitur, ut quondam illi sua reddantur, qui in sacro proposito manere contemnit. Quod non tam jure fori quam jure poli nonnullos sanctorum fecisse legimus. Beatus enim Joannes e
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a satagant. Neq enĩ illos inferiores dicetis
scͥbis ⁊ phariseis sedentib suꝑ cathedrã moysi
de qͥb dns p̃cepit dicens. quecq dix̾int uobis
considera si illos dix̃ audiendos qͥ suꝑ cathe.¬
drã moysi sedebant. qnͣto potiꝰ qͥ suꝑ cathedrã¬

Expanded text:
ra satagant. Neque enim illos inferiores dicetis Scribis et Pharisaeis sedentibus super cathedram Moysi: de quibus Dominus praecepit dicens: Quaecunque dixerint vobis considera, si illos dixit audiendos, qui super cathedram Moysi sedebant, quanto potius h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatus qͥs a consortio fideliũ. ẽ & alia sententia q̃
anatheia uocat᷑. qua qͥsq seꝑatus. & a consortio
fideliũ. de qͣ supͣ. Cum excõmunicatis nolite. com¬
muncare. Hane distinctionẽ cuilibet licet ad¬
uertere: ex auctoritate ioħis pͥpȩ. E giltrudam
uxorẽ bosonis. ⁊ c̾. Reqͥre supͣ in causa. Quida ep̃c¬

Expanded text:
lia sententia, quae anathema vocatur, qua quisque separatur a consortio fidelium, de qua supra: Cum excommunicatis nolite communicare. § 2. Hanc distinctionem licet cuique advertere ex auctoritate Joannis Papae: Engeltrudam uxorem Bosonis, etc. Require supra in causa: Quidam ep
Abbreviated transcription (Latin):
petͥ de clem̃te. si inimicꝰ ẽ iste clemens. ⁊c̾. de
sententia notatis intelligendũ ẽ. sicut ⁊ illud
urbani. Quib ep̃i ñ cõmunicant. ⁊c̾. ut supͣ
Reqͥre sup̃ in causa. Duo fornicatores in famia

Expanded text:
Petri de Clemente: Si inimicus est iste Clemens, etc., de sententia notatis intelligendum est, sicut et illud Urbani: Quibus episcopi non communicant, etc., ut infra require supra in causa: Duo fornicatores et infamia
Abbreviated transcription (Latin):
suadente diabolo.⁊.c̾. ut infra. in causa. Qui¬
da pb̃r. ut iuxta ethimologiã uocabuli anathe¬
mati .i. seꝑationi subiaceat. qͥ in edictũ illud inci¬
derit. Quia a corꝑe & sangͥne .xͥ. & ab ingressu
eccłie. se alienũ facit. qͥ impias manꝰ in clericum

Expanded text:
suadente diabolo, etc., ut infra in causa: Quidam presbyter, ut juxta etymologiam vocabuli anathemati, id est separationi, subjaceat qui in edictum illud inciderit, qui a corpore et sanguine Christi et ab ingressu ecclesiae se alienum facit, qui impias manus in clericum
Abbreviated transcription (Latin):
cat: nͥ lauachrũ regen̾ationis. qͦd facit posse. uo¬
care. dm̃ patrẽ omipotentẽ: ͤ Si qͥs inqͥt nomina¬
tus fr̃ fuerit. fornicator. aut auarus. aut ebrio¬
sus. cũ hui modi nec cibũ sumere. Cũ aũ de pa¬
ganis agẽt ñ ita. s si quis uos uocauerit ex insi¬
delib paganos significans. & uultis ire. omne
qͥd apponit᷑ uob̃ comedite. Si qͥs fr̃ nominat᷑
ebrios. ⁊c̾. O qnͣta integͥtas. Nos ñ solum ñ¬

Expanded text:
nisi lavacrum regenerationis, quod facit posse vocari Deum patrem? Et infra: § 2. Si quis, inquit, nominatus fuerit frater fornicator, aut avarus, aut ebriosus, cum hujusmodi nec cibum sumere. Quum autem de paganis ageret, non ita, sed: Si quis vos vocaverit ex infidelibus paganos significans, et vultis ire, omne quod apponitur vobis comedite. Si quis frater nominatur ebriosus, etc. O quanta integritas! Nos autem n
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs autẽ lex aut ꝑmituit aliqͥd. ut uir for¬
tis petat p̃miũ. aut uetat. ut. sacrarũ uir¬
gmũ nuptias nulli petere liccat. aut punit. ut.
qui cedem fecerit. plectatur capite : cius enĩ p̃mio
aut pena uita moderat᷑ humana. aut p̃cipit.¬
nis legũ est. humanã coercere audaciã. & nocen¬
di facultatem refrenare: sicut in eodẽ libro y
sidorus testatur dicens.
Quare leges sint facte.

Expanded text:
is autem lex aut permittit aliquid, ut: vir fortis petat praemium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat; aut punit, ut: qui caedem fecerit, capite plectatur; ejus enim praemio aut poena vita moderatur humana; divinis legum est humanam coercere audaciam et nocendi facultatem refrenare, sicut in eod. lib. V, c. 20 Isidorus testatur dicens: C. I. Quare leges fact
Abbreviated transcription (Latin):
sine publice. causam suã corã suis excõmunica¬
torib ñ ꝑegerint. ipsi sͥ aditus audiendi clausisse
uideant᷑. Quod si obstinato animo sine. cõinumo¬
ne defuncti fuerint: nos illoꝵ causam iucta bĩ
leonis p̃decessoris nr̃i sententiã diuno iudicio
reseruantes: qͥb: uiuis ñ cõmunicaumꝰ. nec mor¬

Expanded text:
sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non peregerint, ipsi sibi audientiae clausisse aditum videantur; quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint, nos illius causam juxta beati Leonis praedecessoris nostri sententiam, divino judicio reservantes, quibus vivis n
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ ei t᷑huet᷑ qd̾ mundicia ⁊ puritas consueuit
acuꝑe: S econt̾ asserit᷑ eũ qͥ honorẽ amisit ho¬
norẽ dare. ñ posse. nec illũ aliqͥd accepisse. quia
nicħ in dante erat qd̾ ille possit acciꝑe. Adqͥesci
mꝰ ⁊ uerũ ẽ. certe qͥa qd̾ ñ habuit dare ñ potuit
Dãpnationẽ utiq quã habuit. ꝑpͣuã manus
impositionẽ dedit. Et qͥ particeps factꝰ ẽ dãp
nati. qͦm debeat honorẽ acciꝑe: inuenire ñ
possũ. S dr̃ uera ⁊ iusta legitimi sac̾dotis be¬
nedictio. auferre om̃e uicui qd̾ auicioso fuerat
imiectũ. Ergo siita ẽ: applicent᷑ ad ordinatio¬
nẽ sa cͥlegi. adult̾i. atq om̃iũ cͥminũ rei. qͥa ꝑ¬

Expanded text:
it accipere? Sed econtra asseritur, eum, qui honorem amisit, honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quia nichil in dante erat, quod ille posset accipere. Et verum est certe, quia, quod non habuit, dare non potuit. Damnationem utique, quam habuit, per pravam manus impositionem dedit. Et qui particeps factnato, quomodo debeat honorem accipere, invenire non possum. Sed dicitur vera ac justa legitimi sacerdotis benedictio auferre omne vitium quod a vitioso fuerat injectum. Ergo, si ita est, applicentur ad ordinationem sacrilegi, adulteri atque omnium criminum rei, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs ep̃c cõmonitus a metropolitano ad sy¬
nodũ nulla graui int̾cedente necessitate cor¬
porali uenire contẽpserit. sicut statuta patrũ
sanxerunt. usq ad futurũ conciliũ cunctoꝵ
ep̃oꝵ caritatis cõmunione. pͥuetur. Item ex con¬

Expanded text:
iscoporum commonitus a metropolitano ad synodum, nulla gravi intercedente necessitate corporali, venire contemserit, sicut statuta Patrum sanxerunt, usque ad futurum concilium cunctorum episcoporum caritatis communione privetur. C. X
Abbreviated transcription (Latin):
etate. neq egritudine. neq alia grauiori neces¬
sitate impediunt᷑. cõpetenter occurrant. Qͦd si
ñ potuerint octurrere. excusationes suas littera¬
torie subscribant: ubi autẽ rationẽ impedim̃ti
sui apud suũ pͥmatẽ. reddiderint: ecclis sus cõ¬
munione debent esse contenti. Itẽ ex concilio¬

Expanded text:
aetate, neque aegritudine, neque alia graviori necessitate impediuntur, competenter occurrant. Et infra: § 1. Quod si non potuerint occurrere, excusationes suas literatorie conscribant; nisi autem rationem impedimenti sui apud primatem suum reddiderint, ecclesiae suae communione debent esse contenti. C. XI
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuenientib uł causis quȩ euemiunt idonens
⁊ paratꝰ existẽ. Si uͦ negligentẽ cũ ꝑspicis uł ea
que dicimꝰ implere differentẽ. om̃is derꝰ ciꝰ adhi¬
beri debet. ut cõmuni consilio ipsi eligant quoꝵ
ꝑsone ad ea quȩ p̃diximꝰ ualeant ordinari.

Expanded text:
causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari.
Abbreviated transcription (Latin):
mus om̃iũ diuinas leges sacris litteris ex¬
plicauit. Foroneus rex grecis pͥmus leges iudiciaq
constituit. Merturiꝰ trimegistus pͥmus leges¬
apollinis auctoritate confinxit. Numa põpiliꝰ
qui romulo successit in regno: p̾mus romanis le¬
ges edidit. Deinde cũ ppłs seditiosus magistratꝰ
ferre ñ posset. decem uiros legib scribendis crea¬
uit. qͥ leges ex libris salanis rit in latinũ ser¬
monẽ trans latas duodecĩ tabulis exposuerunt

Expanded text:
mus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus pApollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cur nͥ stanti ꝓmitat se ñ ẽẽ locuturũ: S sciendũ¬
ẽ qͥa alia st̃ que iacentes. alia que stantes audire
debemꝰ. Lacenti enĩ dr̃ ut surgat. stanti aũ p̃cipit᷑
ut ad p̃dicationẽ ꝓficisci debeat. Adhuc enĩ no¬
bis in infirmitatis ꝯfusione iacentib. p̃beri ñ
debet auctoritas p̾dicationis. S cũ iam in bono
oꝑe surgimꝰ. cũ iã recti stare. ceꝑimꝰ. dignũ ẽ ut
ad lucrandos alios in p̃dicationẽ mitti debeamꝰ.
Stans gͦ ꝓpħ̾a uisionẽ sp̃alem uidit. ⁊ cecidit. Ca¬
dens gͦ admonitionis u̾ba suscepit. ut surgeret
surgens aũ p̃ceptũ audiuit ut p̃dicaret. Nam qͥ
adhuc ex suꝑbiȩ u̾tice stamꝰ. cũ iam de. ęt̾nitatis
timore aliqͥd sentire ceꝑimꝰ dignũ ẽ ut ad peni¬
tentiã cadamꝰ. ⁊ dũ infirmitatẽ nr̃ãm subtilit̾ cog¬
noscentes humilit̾ iacemꝰ. ꝑ diuini u̾bi ꝯsolatio

Expanded text:
locuturum? sed sciendum, quia alia sunt, quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur, ut surgat; stanti autem praecipitur, ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis. Sed quum jam in bono opere surgimus, quum jam recti stare coeperimus, dignum est, ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Stans ergo Propheta visionem spiritalem vidit, et cecidit; cadens vero jam monitionis verbum suscepit, ut surgeret; surgens autem praeceptum audivit, ut praedicaret. Nam qui adhuc ex superbiae vertice stamus, quum jam de aeternitatis timore aliquid sentire coeperimus, dignum est, ut ad poenitentiam cadamus. Et quum infirmitatem nostram subtiliter cogn
Abbreviated transcription (Latin):
dera utrũ nͣc p̃stantior sit panis angłoꝵ. an caro
.xͦ. que ẽ utiq corpꝰ uite. Manna illud de celo.
hoc suꝑ cełũ. Ellud celi. hoc dm̃ celoꝵ. Illud cor¬
ruptioni obnoxiũ. si in diem alt̾m seruaret᷑. hoc
alienũ ab om̃i corruptione. Quic̃uq religiose¬
aqua de petra fluxeit: tͥ sanguis de xͦ. Illos ad
horã saciauit aqua: te sanguis in ętͥnum. Iude¬
us bibit & stut: tu cũ biberis. sitire ñ pot̾is. Illud
in umbra. hoc ẽ inueritate. Si illud miraris qͣd
uinbra ẽ. qnͣtum istud ẽ cuiꝰ umbrã miraris. ᷤ¬
Aucti qͥa runbra ẽ quȩ apd̾ patres fact ẽ Bizebaił
inqͥt de conse eae ion prtra: petra autẽ erat
Cognoiusti potiora. Potior enĩ lux. qm umbra.
ueritas qm figira. corpꝰ creatoris. qm̃ manna de
ilo. H orte dicas aliud uideo. qͣmꝰ tu mͥ asseris qͦd¬

Expanded text:
 utrum praestantior sit panis angelorum, an caro Christi, quae utique corpus est vitae. Manna illud de coelo, hoc super coelum; illud coeli, hoc Domini coelorum; illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur, hoc alienum ab omni corruptione, quod quiaqua de petra fluxit , tibi sanguis e Christo : illos ad horam satiavit aqua, te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit, et sitit: tu cum biberis, sitire non poteris: et illud in umbra, hoc in veritate. 49. Si illud quod miraris, umbra est; quantum istud est, cujus et umbram miraris! Audi quia umbra est quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, de consequenti eos petra: petra autem erat Cognovisti praestantiora: potior etenim lux quam umbra, veritas quam figura, corpus auctoris quam manna de coelo. § 1. Forte dicas: aliud video; quomodo tu mihi asseris, q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ corpꝰ meũ. Ante bñ dictionẽ uerboꝵ eelesti¬
tim alia species nominat᷑: ꝑ consecrationem
corpꝰ x significat᷑. Ipse. dicit sanguinẽ suũi. Añ
consecrationẽ aliud dr: pꝰ consetrationẽ sangs
nuncipat᷑. Tu dicis amͣ. hoc ẽ. uerũ ẽ. qͥd os
loquit᷑: mens intenta fateat᷑. Quod sermo so¬

Expanded text:
nte benedictionem verborum coelestium alia species nominatur; post consecrationem corpus Christi significatur. Ipse dicit sanguinem suum. Ante consecrationem aliud dicitur; post consecrationem sanguis nuncupatur, et tu dicis: Amen, hoc est: verum est. Quod os loquitur mens interna fateatur, quod sermo so
Abbreviated transcription (Latin):
ut aqmͣ uomeret petͣ. quã ñ habebat natura:
Maris fluuiꝰ amarissimꝰ erat. ut fitiens ppłs bi¬
bere ñ posset. MMisit moy ses lignũ in aqͣ. laia¬
ritudinẽ suã aquaꝵ natura deposuit. quã in¬
susa subito gra temꝑauit. Sub heliseo umi ex
mersum ẽ. Rogauit hely seũ qͥ amiserat fertũ.
Misit ĩ hely seus lignũ inaqmͣ & natauit ferrũ.
Utiq & hoc p̃ter natura factũ cognouimꝰ. Gra

Expanded text:
ut aquam vomeret petra, quam non habebat natura? ut aquam vomeret petra, quam non habebat natura? Marath fluvius amarissimus erat, ut sitiens populus bibere non posset; misit Moyses lignum in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit, quam infusa subito gratia temperavit. Sub Helisaeo prophemersum est; rogavit Helisaeum qui amiserat ferrum; misit etiam Helisaeeus lignum in aquam et enatavit ferrum. Utique et hoc praeter naturam factum esse cognoscimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cẽ qͥdnatura forimnauit: s qͦd bñdictio conset̾¬
irit: maiorẽq: urm ẽẽ bñdictionis gmͣ nature:
qͥa bñcdictione: ĩ ipsa natura mutat᷑. Uirgã tene¬
bat moyses & ꝓiecit eã. & facta ẽ serpens. Rursꝰ
app̃hendit causam serpentis: & in uirgȩ naturã
fiumina puro meatu aquaꝵ: subito de fontiũ
ueins sanguis cepit erũpe.: ñ erat potꝰ in flituis.
Rursꝰ ad ꝓpħe p̃ces. cruor cessauit flummnũ.
aquaꝵ natura remeauit. Cireuͣidus ꝯerat un¬
diq ppłs hebreoꝵ: hinc egyptiis uallatꝰ. inde
mari clausus. Urrgã leuauit moyses. seꝑauit
se aq̃ & in muroꝵ s pẽm congelariti: atq inter
undas uia pedestris apparuit. Iordans retror¬
sum conuersꝰ contͣ naturã. in sui fontis reuer¬
tt᷑ exordiũ. Nonne claret naturã uł martt¬
moꝵ fiuctuũ uł fluuii curs ẽẽ mutat᷑a. ͤ Siti¬
ebat ppłs patrũ. tetigit moyses petia. & aqͣ de
pet᷑ fluxit. Numqͥd ñ pͣter naturã aꝑta ẽ gr̃a.

Expanded text:
t, sed quod benedictio consecravit, majoremque vim esse benedictionis, quam naturae; quia benedictione etiam ipsa natura mutatur. Virgam tenebat Moyses, projecit eam et facta est serpens. Rursus apprehendit caudam serpentis, flumina puro aquarum meatu. Subito de fontium uenis sanguis cepit erumpere. Non erat potus in fluuiis. Rursus ad prophete uoces cruor cessauit fluminum, aquarum natura remeavit. Circumclusus erat undique populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari clausus. Virgam levavit Moyses; separavit se aqua, et in murorum speciem congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit. Jordanis retrorsum conversus contra naturam in sui fontis revertitur exordium. Nonne claret, naturam vel maritimorum fluctuum, vel fluvialis cursus esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. Numquid non praeter naturam operata est gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
debent eẽ & honesta. Quib in aliis tisib ñ
debent. frui. qmͣ eccłiasticis & dõ dignis officiis
Que net ab aliis debent contingi. aut offerri nͥ a
sac̃us hominib ne ultio quȩ balthasar regem
Duina ministia nuptiarũ ñ p̃stent᷑ ornatib.

Expanded text:
debent esse et honesta, quibus aliis in usibus non debent frui, quam in ecclesiasticis et Deo dignis officiis; quae nec ab aliis debent contingi aut ferri, nisi a sacratis hominibus, ne ultio, quae Balthasar regem Divina ministeria nuptiarum non praestententur ornatib
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ scõꝵ patrũ ꝓ qͣlitate cͥminũ impo¬
niuit᷑. Id̃oq miles uł negociator. uł alicui of¬
ficio dedit. qd̾ sine peccato exerceri ñ possit.
si culpis gͣuiorib irretitus ad penitentiã uene¬
rit. uł qͥ bona alt̾ius inuste decinet. tił qui
odiũ in torde gerit. recognoscat se ueta pemi¬

Expanded text:
ritates sanctorum pro qualitate criminum imponuntur. Ideoque miles, vel negotiator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exercere non possit, si culpis gravioribus irretitus ad poenitentiam venerit, vel qui bona alterius injuste detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoscat se veram poeni
Abbreviated transcription (Latin):
udicet ille de alt̾iꝰ errore. qͥ ñ ht̃ qd̾ in scipso con¬
dẽpnet. Iudicet ille qui ñ agit eadẽ que in alio
putau̾t pimienda. ne cũ de alio udicat. in sc
ferat sententiã. Iudicet ille qͥ ad ꝓnuntiandũ
nullo odio. nulla offensione. nulla leuitate
ducat᷑. Et pꝰ pauca. Bonꝰ iudex nicħ ex arbit᷑o
suo facit. ⁊ domestice ꝓpͥctatẽ. uoluntatis. s
iuxta leges ⁊ uira ꝓnuntiat. scitis uiriͤ obtẽꝑat.
ñ udulget ꝓpͥe uoluntati. nicħ paratũ ⁊ me¬
ditatũ de domodefert. s si cut audit. ita ⁊ ui
Discite uidices scłi quẽ in iudicando tenere.
debeatis affectũ. quã sobrictatẽ. quã sincerita¬

Expanded text:
udicet de alterius errore, qui non habet quod in se ipse condemnet, iudicet ille, qui non agat eadem quae in alio putauerit punienda, ne, cum de alio iudicat, in se ferat ipse sententiam, iudicet ille, qui ad pronuntiandum nullo o enim iudex nihil ex arbitrio suo facit et domesticae proposito uoluntatis, sed iuxta leges et iura pronuntiat, scitis iuris obtemperat, non indulget propriae uoluntati, nihil paratum et meditatum domo defert, sed sicut audit ita iudicaDiscite, iudices saeculi, quem in iudicando tenere debeatis affectum, quam sobrietatem, quam sincerita
Abbreviated transcription (Latin):
& te rectorẽ ipsiꝰ exaltabo scđm posse meũ. & nũ¬
qm uitã aut m̃bra. neq ipsũ honorẽ quẽ habes
mea uoluntate aut meo ꝯsilio. aut meo consensu
aut mea exhonoratione ꝑdes & in roma nullũ pla¬
citũ aut ordinationẽ faciam de om̃ib que ad te.
aut ad romanos ꝑtinent sine tuo ꝯsilio. & qͥcqͥd
de t̾ra scĩ pet̾ ad nram potestatẽ uen̾it tͥ reddã

Expanded text:
orem ipsius exaltabo secundum posse meum, et nunquam vitam, aut membra, et ipsum honorem quem habes, mea voluntate, aut meo consilio, aut meo consensu, aut mea exhortatione perdes, et in Romana urbe nullum placitum aut ordinationem faciam de omnibus, quae ad Te aut ad Romanos pertinent, sine tuo consilio, et quicquid de terra S. Petri ad nostram potestatem pervenerit, tibi reddam,
Abbreviated transcription (Latin):
b̾et in subditis. olim sͥ ⁊ ante annos plurimos col¬
latã p̃sbit̾ii dignitatẽ. quã reuera ĩmaculati cor¬
ꝑis iudicio suscepisset. s nuꝑ ꝓpt̾ ꝓuntiȩ uasti
ritas diu̾sa sectantiũ ⁊ ambiguitas inuexit. ani¬
moꝵ. dũ ĩminentes gladios euadere fuge p̃sidio
niteret᷑. acutis sudib occurrentia sͥ septa tͣnsili
uix adhibita curatione biennio potuissẽt abster¬
restitue. qͣtinꝰ sacͦ scã minist̾ia sic̃ ꝯsueuit exer¬
ceat. Nec enĩ ꝯuenit ob hoc auferri ante suscep¬
tũ ordinẽ. in qͦ pꝰmodũ in inualitudinẽ corꝑis
casu ꝓbat᷑ faciente ꝓlapsꝰ. Hoc aũ ñ de oĩb¬
m̃bris intelligendũ ẽ. Qui enĩ casu oculũ ami¬
sit. licet desit uoluntas. tñ sac̾dotiũ adipisci
ñ potest. Uñ pelagi ꝰ scͥbit rufino ep̃o¬

Expanded text:
betur in subditis olim sibi ante annos plurimos collatam presbyteri dignitatem, quam revera immaculati corporis judicio suscepisset: sed nuper propter proviritas diversa sectantium, et ambiguitas invexit animorum, cum imminentes gladiose evadere fugae praesidio niteretur, acutis sudibus occurrentia sibi septa transilieinsecuisse suggessit, quae vix adhibita curatione biennio potuisset absterrestitue, quatenus sacrosancta mysteria sicut consuevit, exerceat. Nec enim convenit ob hoc auferri ante susceptum ordinem in quo postmodum in valetudinem corporis casu probatur faciente collapsus. CAP. LVI. membris intelligendum est. Qui enim oculum casu amiserit, licet desit voluntas, tamen sacerdotium adipisci n potest. Unde Gelasius scribit Rufino Ep
Abbreviated transcription (Latin):
e pbroꝵ flagellatoribus. et
minime cohercent᷑. ruxta p̃ceptum cdm̃ pla¬
eos sacra cõmunione pͥuare: atq si m sua ob¬
stinatione ꝑmanentes sacerdotalia monita
forte contempserint. ab eccłie compage sub
anathematis int̾dictione resecare. licentiam
tͥbuimꝰ. Quos ⁊̃ si resipiscentes tandẽ dig-¬
na satisfactione p̃missa in gremio sc̃e matͥs

Expanded text:
erorum flagellatoribus et minime coercentur, juxta praeceptum Domini plaeos sacra communione privare, atque si in sua obstinatione permanentes sacforte permanserint, ab Ecclesiae compage sub anathematis interdictione resecare licentiam tribuimus. Quos etiam resipiscentes, tandem digna satisfactione praemissa, in gremio sanctae matris
Abbreviated transcription (Latin):
s scdm ipsas. Leges instituuntur cũ ꝓmulgan¬
tur. fir mant᷑. cũ morib utentiũ approbantur.
Sicut ciĩ morib utentiũ in contrariũ ĩmulle.
leges hodie abrogate sunt: ita morib utentium
leges ipse confirmantur. Unde. illud thelespho¬
ter a qͥnquagesima a carnib & a deliciis ieiuneN.
quia morih utentiũ approbatũ ñ est. aliteragen¬
tes transgressionis reos ñ arguit. Ihelesphorus

Expanded text:
s. Gratianus. Leges instituuntur, quum promulgantur; firmantur, quum moribus utentium approbantur. Sicut enim moribus utentium in contrarium nonnullae leges hodie abrogatae sunt, ita moribus utentium ipsae leges confirmantur. Unde illud Telesphoclerici a quinquagesima a carnibus et deliciis jejunent quia moribus utentium approbatum non est, aliter agentes transgressionis reos non arguit. C. IV. S
Abbreviated transcription (Latin):
N antiquis eccliȩ statutis decretũ ẽ.
ut qui aliena inuadit: ñ exeat impunitꝰ s cũ
multiplicatione omĩa restituat. Unde in eũgłio
scͥtum ẽ. Quod si aliquẽ defraudaui. reddo
qͣdruplum. & in legib scl̃i p̃ceptũ habet᷑. Qui¬

Expanded text:
n antiquis Ecclesiae statutis decretum, ut qui aliena invadit, non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. Unde in Evangelio scriptum est: Quod si aliquem defraudari, reddo quadruplum . Et in legibus saecularibus cautum habet
Abbreviated transcription (Latin):
tos ob id infestare doctores. ut eos ꝑdant. & ꝓpͥe
uoluntatis placita. adimpleant. ñ ꝓpt̾e̾a tamen
doctores in qͣntũ uires suppetunt a recta emula¬
tione & bona intentione recedere debent. scientes
qͥa beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiam.¬

Expanded text:
tos ob id infestare doctores, ut eos perdant et propriae voluntatis placita adimpleant, non propterea tamen doctores, in quantum vires suppetunt, a recta aemulatione et bona intentione recedere debent, scientes quia Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
minime accesserit ñ suo uitio. s qd̾ eũ aut
ppls uetat. aut ꝓpt̾ aliã causam ñ tñ eiꝰ uitio
ꝑpetratã. hic ⁊ honoris ⁊ minist̾ii sit particeps.
dũ mͦ reb eccłie cui ministrͣe cognoscit᷑ in nullo
Asua parrochia ñ recepti.

Expanded text:
um aut populus vetet, aut propter aliam causam, non tamen ejus vitio perpetratam, hic et honoris sit et ministerii particeps, dummodo rebus ecclesiae, ubi ministrare cognoscitur, in nullo sua parochia non recepti
Abbreviated transcription (Latin):
De neptis tuȩ coniu¬
gio quã tu cuidã militi daturũ necessitatis instan¬
te ꝑiclo sub sidĩ pollicitatione firmasti. hoc ȩqui¬
tate dictante decreuimꝰ. ut si illa uirũ illũ om̃i¬
no ut dr renuit. ⁊ in eade uoluntatis auctorita¬
te ꝑfistit. ut uiro illi ꝓrsꝰ se deneget nupturam:
neq̃ qm̃ eam inuitã ⁊ renitentẽ eide uiri cogas
conugio sociari. Quoꝵ enĩ unũ corpꝰ ẽ. unꝰ de¬
bet ẽẽ ⁊ aminꝰ. ne forte. cũ iuirgo fuerit aliciri
tum discidii aut crim̃ forncationis incurrat¬
cuiꝰ uidel̃ peccati malũ in eũ redundare constat
qͥ eam conunxit inuita. Qd̾ pari tenore de uno

Expanded text:
De neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum enim unum corpus est, unus debet esse et animus, ne forte, cum virgo fuerit alicui itum disCujus videlicet peccati malum in eum rqui eam conjunxit invitam, quod pari tenore de viro
Abbreviated transcription (Latin):
antantes & psallentes in cordibꝰ ur̃is dño.
Audiant hoc adolescentuli. audiant hii
cio aũ cantandi ⁊ psallendi diacones inueniag᷑
excepti: ne dũ uocis modulationi student. alta¬
ris ministĩa negligant. Un Gs. Cantandi offi

Expanded text:
antantes et psallentes in cordibus vestris Domino. Audiant haec adolescentuli, audiant in, cio autem cantandi et psallendi diaconi inveniuntur exemti, ne, dum vocis modulationi student, altaris ministeria negligant. Unde Gregori
Abbreviated transcription (Latin):
b antiqua patrũ institutione didicimꝰ. ut
qͥ apd̾ heresim in tͥntatis nomine baptiian¬
tur. cũ ad scam̃ eccłiam rechierint. aut unctiõe
crifinatis. aut impositione manꝰ aut sola ꝓfes¬
sione fid̃i ad sinũ matͥs eccłiȩ reuocent᷑ Unde
arrianos ꝑ timpositionẽ mauꝰ octidens. ꝑ unctio¬
nẽ uͦ sc̃i crismatis ad ingͥssum catholuȩ eccłie ori¬
ens reformat. monoscelitas uͦ & alios ex sola con¬
fessione rectpit. qͥa scm baptisia qͦd ẽ apd̃ hereti¬
cos st̃ conseruti. tẽ in eis uires enundationis at

Expanded text:
b antiqua patrum institutione didicimus, ut quilibet apud heresim in Trinitatis nomine baptizantur, cum ad sanctam aeclesiam redeunt, aut unctione chrismatis, aut impositione manus, aut sola professione fidei, ad sinum matris aeclesiae revocentur. Unde Arrianos per impositionem manus Occidens, per unctionem vero chrismatis ad ingressum catholicae Oriens reformat. Monofisitas vero et alios ex sola vera confessione recipit, quia sanctum baptisma, quod sunt ab hereticis consecuti, tunc in eis vires emu
Abbreviated transcription (Latin):
uat: hoc de consensu concilii sui habeat fa¬
substantia aliqͥd qͦd detͥmentũ eccłie ñ exhibe¬
at eidẽ loco donauerit. sit stabile. Rei em̃ bo¬
ne statuende: scm̃ conciliũ dat consensum.
qͥnqͣgesimã partẽ rerũ ȩccłie. monast̾i̾o quod¬

Expanded text:
 vivat, hoc de consensu concilii sui habeat lisubstantia aliquid quod detrimentum Eccleat, eidem loco donaverit, sit stabile. Rei enim bonae statuendae sanctum concilium dat consensum. gesimam partem rerum eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ uir. semel placuit. nunqͥd uir altꝰ
ñ totũ putat. Tuuigalẽ repudias tuũ. & sepe pu¬
tas mutandũ. & si uno defu̾it die suꝑ ducis riua¬
lẽ.&. statĩ incognita causa. quasi cognitã pudoris

Expanded text:
tus est vir. Semel placuit. Nunquid vir aliunon totum putat. Tu jugalem repudias tuum, et saepe putas mutandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ continentiã. nub̾e eleg̾int. illis nubant quos
ꝓpͥa uoluntate uolu̾int hr̃e maritos. Similis con¬
ditio & de uirginib hãtur. nec extra uoluntatẽ pa¬
tum castitatis uiduȩ uł uirginis impedierit a
sca cõmunione & aliminib eccłie hatur extraneꝰ.

Expanded text:
antur continentiam nubere 351 elegerint, illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos. Similis conditio et de virginibus habeatur, nec extra voluntatem patum castitatis viduae vel virginis impedierit, a sancta communione et a liminibus ecclesiae habeatur extraneus.