comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nparatione conceditur:. non quidem corꝑis infirmantis ruinas re¬
fce ꝓ incomodo: s carnis luxuriantis curam ꝑficere ui desiderio.
Rago que ẽ ħ̃ securitas. int̾ frendentiũ undiq hostium fulguran¬
us hastas. ꝙc̃cumuolantia spicula. tanꝙͣ. finito iam bello & tum¬
phato adũsario ꝓicere arma. & aut pͣndiis incubare longiorib
aui nudũ molłi uolu tari in lectulo: Quid hoc ignauiȩ ẽ o boni
milites: Socus in sang̾ne s cede u̾santib uos autẽ cibos diligitis
peicatos. aut sompnos capitis matutinos: Aluis inqͣm nocte os
die cura ꝑuigili festinantib redimere tempꝰ quĩ dies mali sunt
uos eꝯtrario & longas noctes dormitando ꝯsumitis. & dies fabu¬
lando ducitis ociosos: An dicitis par̾ ñ ẽ pax: Cur uel ñue¬
intundamini ad er ꝓbrationẽ apłicȩ indignationis: Nondũ
ualde cõminationis coritruũ erꝑgiscimini. Cũ direrint inqut pir
ꝯ securitas. tunc repentinꝰ eis suꝑueniet interitꝰ sic̃ dolor in ussi

Expanded text:
arnium esu non quidem corporis infirmantis ruinas reficere pro incommodo, sed carnis luxuriantis curam perficere in desiderio. Rogo, quae est haec securitas, inter frendentium undique hostium fulgurantes hastas et circumvolantia spicula, tauquam finito jam bello et triumphato adversario, projicere arma, et aut prandiis incubare longioribus, aut nudum molli volutari in lectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in sanguine et caede versantibus, vos aut cibos diligitis delicatos, aut somnos capitis matutinos? Aliis, inquam, nocte et die cura pervigili festinantibus redimere tempus, quoniam dies mali sunt; vos econtrario et longas noctes dormitando consumitis, et dies fabulando ducitis otiosos? An dicitis, Pax, et non est pax? cur vel non verecundamini ad exprobrationem apostolicae indignationis? Nondum valde comminationis tonitruum cur non expergiscimini? Cum dixerint, inquit, Pax et securitas; tunc repentinus eis superveniet interitus, sicut dolor in utero
Abbreviated transcription (Latin):
uł unũ hominẽ om̃s ordines. uł unũ ordinẽ om̃s hoĩes: Nsũ sã
hebes ut ñ agnoscã tunicã ioseph. ñ illiꝰ qui liberauit egỹ ptũ s qͥ
saluauit mnundũ. & hoc ñ a fame corꝑis s a morte simul animȩ
& corꝑis notissima ͥppe ẽ qͥa polluita. id ÷ pulcherrima uarie¬
tate distuncta: s ꝙ sangune apparet intincta. ñ quidẽ hedi qui
peccatũ significat. s agni qui designat in nocentiã: hoc ẽ suo ipli
ñ alieno. Ipse ꝓfecto ẽ agnꝰ mansuetissimꝰ qͥ corã ñ quidẽ tonden¬
uͦ eũgłistas. alios pastores & doctores & cetã quȩ in eiꝰ ornatu min

Expanded text:
vel unum hominem omnes Ordines, vel unum Ordinem omnes homines? Non sum tam vel unum hominem omnes Ordines, vel unum Ordinem omnes homines? Non sum tam hebes, ut non agnoscam nimae et corporis. Notissima quippe est, quia polymita, id est pulcherrima varietate distincta; sed et sanguine apparet intincta, non quidem haedi, qui peccatum significat, sed agui, qui designat innocentiam, hoc est suo ipsius, non alieno. Ipse est profecto Agnus mansuetissimus, qui coram non quidem tondenvero evangelistas, alios pastores et doctores, et caetera quae in
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ orationes sollicite requiro. tam deuote suscipio: An forte qͥa iupx¬
ta alũ ordinẽ ꝯũsari uideor ꝓpt̾ea suspectꝰ hinc habeor: S eadẽ
ratione & uos nr̃o derogatis: qͥ cũq alit̾̃ uiuitis. E rgo ꝙ continen¬
rogare dicant᷑. quia ppͥis ab inuicẽ obseruantis separant᷑ S. S
noe ꝙ danielẽ ꝙ iob. in uno se regno pati ñ posse suspicem̃. Anãd
cui nimirũ tam dissimili studio deuotionis contendunt ambe
placere. Et hac ratione in cota eccła. que utiq tam plurib tamos
similib uariat᷑ ordinib. ut pote regina quȩ inpsalmo legit᷑ ses¬
amicta uarietatib. nulla pax. nulla ꝓrsus concordia eẽ putab¬
t᷑. Que enĩ secura quies. quis tutꝰ in ea statꝰ inueniet᷑. si uiꝰ qͥlibꝰ
homo unũ quẽlib⁊ ordinẽ eligens. alios alit̾ uiuentes. aut ipse al̾¬
netͣ᷑ aut se ab ipsis sꝑui suspicet᷑ p̃sertĩ cũ tenere impossibile sit

Expanded text:
et mihi orationes tam sollicite requiro, tam devote suscipio. 529 CAPUet mihi orationes tam sollicite requiro, tam devote suscipio. 529 CAPUta alium Ordinem conversari videor, propterea suspectus hinc habeor? Sed eadem ratione et vos nostro derogatis, quicunque aliter vivitis. Ergo et continenrogare dicantur, quia propriis ab invicem observantiis separantur. Sed et Noe, et Danielem, et Job in uno se regno pati non posse suspicemur, ad qucui nimirum tam dissimili studio devotionis contendunt ambae placere. Et hac ratione in tota Ecclesia quae utique tam pluribus, tamque dissimilibus variatur ordinibus, utpote regina quae in Psalmo legitur circumamicta varietatibus , nulla pax, nulla prorsus concordia esse putabitur. Quae etenim secura quies, quis tutus in ea status invenietur, si unus quilibet homo unum quemlibet Ordinem eligens, alios aliter viventes aut ipse aspernetur, aut se ab ipsis sperni suspicetur, praesertim cum tenere impossibile sit
Abbreviated transcription (Latin):
dũs seriis suis humanitatẽ. qm infirmanti mͥ. ult᷑ q̃ qm ne
airio. o salute animarũ habui sermonẽ cũ multis. s publicũ in ea¬
pis s pͥuatũ in cameris. Quẽ uiqͣm uel clam uel palam. aut au
uo ꝯdine dissu adere. aut ad nr̃m ut uenuet ꝑissuadere tẽptaui:
Anñ pootiꝰ multos cupientes uenire rep̃ssi. uenientes ꝙͥ pulsantes rep¬
puliꝰ Anñ frẽm nicholaũ. ad scm̃ nicholaũ suobis duos de ur̃is
nenoĩa ꝓdam ipse eos optimne nostis. & iuchilominꝰ qmͣ amica in
familiaritate iungant᷑ scitis: nũqͥd ñ tam̃ ad aliũ ordinẽ qͦd
uos nõ latuit migͣre desiderantib iamiãq deliberantib. nr̃m
ais dissuasoꝵ iũ ꝯsiliũ obiuauit. ac ne suas desererent. eathedras
efficit: Cur gͥ ordinẽ dãpnare putor uł dicor. cui amicos meos
deserure suadeo. cui suos ad nos uenientes monachos recddo. deq̃

Expanded text:
Dominus servis suis humanitatem, quam infirmanti mihi ultra eDominus servis suis humanitatem, quam infirmanti mihi ultra eipturis, et salute animarum habui sermonem cum multis, et publice in capitulis, et privatim in cameris. Quem unquam vel clam, vel palam aut ab illo Ordine dissuadere, aut ad nostrum ut veniret persuadere tentavi? An non potius multos cupientes venire repressi, venientes et pulsantes repuli? Annon fratrem Nicolaum ad Sanctum-Nicolaum, et vobis duos de vestris, ihilominus quam amica mihi familiaritate jungantur, scitis: numquid non tamen ad alium Ordinem quod et vos non latuit migrare desiderantibus, jamjamque deliberantibus, nostrum eis dissuasorium consilium obviavit, ac ne suas desererent cathedras effecit? Cur igitur Ordinem damnare putor, vel dicor, cui amices meos deservire suadeo, cui suos ad nos venientes monachos reddo, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut uos ꝯgnouert̃. nec sicut uobis hinc loqui soleo loquentẽ au¬
diert̃. scͥbo uobis qͦd &frequent̾ audistis. ut qm̃ ego ꝑ singulos
ire. & singłis satisfacere non qͥo. ex me habeatis uñ qͦd de me cer¬
tissime scitis. eis ꝓ me uerissime ꝑsuadeatis. Neq enĩ tuneo om¬
niũ oculis scͥbere: quicqͥd de hac re uobis in aure locutꝰ sũ. Quis¬
umqͣm me adu̾sus ordinẽ illũ uł coram audiuit disputantẽ
uł clam susurrantẽ. Quẽ umqͣm de ordine illo nͥcũ gaudio
uidi. nͥ cum honore suscepi. nͥ cũ reuerentia allocutꝰ. nͥ cũ hu¬
militate ad hortatꝰ sum: Dixi. & dico. Modus qͥdam uite ẽ sc̃s
honestꝰ. castitate decorꝰ. discretione p̃cipuus s patͥb institutꝰ aspũ
Egone uł dãpno. uł despicio. quẽ sic p̃dico: Memini me aliq̃n
n luiauib eusidẽ ordinis monaseris hospicio suseptũ fusse. & ea

Expanded text:
ut vos cognoverunt, nec sicut vobis hinc loqui soleo, loquentem auut vos cognoverunt, nec sicut vobis hinc loqui soleo, loquentem audierunt, scribo vobis quod et frequenter audistis, ut quoniam ego per singulos ire, et singulis satisfacere nequeo, ex me habeatis, unde quod de me certissime scitis; eis pro me verissime persuadeatis. Neque enim timec omnium oculis scribere, quidquid de hac re vobis in aure locutus sum. unquam me adversus Ordinem illum vel coram audivit disputantem, vel clam susurrantem? Quem unquam de Ordine illo nisi cum gaudio vidi, nisi cum honore suscepi, nisi cum reverentia allocutus, nisi cum humilitate adhortatus sum? Dixi, et dico: Modus quidem vitae est sanctus, honestus, castitate decorus, discretione praecipuus, a patribus institutus, a Egone vel damno, vel despicio, quem sic praedico? Memini me aliquando in aliquibus ejusdem Ordinis monasteriis hospitio susceptum fuisse: reddat
Abbreviated transcription (Latin):
bibunt. s ñ eraltabt̾ capud in patria. lugent nunc: s tunc ñ ꝯsolabĩt
Et merito. Qd enĩ facit suꝑbia sub pannis humilitatis iħu: Ilis
non ht̃ qͦ se palliet humana malitia. nͥ unde inuoluta ẽ infantia
saluatoris: Et qͦmͦ intͣ p̾sepium dñi. simulatͥx arrogantia se coar¬
tat. ac ꝓuagitib innocentie malũ inibi detractionis inmurmurat
An ñ illi suꝑbisimi de psalmo quoꝵ ꝓdiit exadipe uuqͥtas eoꝵ
multo tutiꝰ oꝑti sunt iniqͥtate & impietate sua. quã nos laten
sub scĩtate aliena: Quis enĩ magis impiꝰ. an ꝓfitens impietatẽ.
anmentiens scĩtatẽ.: Nonne is qͥ ꝙ̃ mendatiũ addens. geminat
impietatẽ: Et qͥd dicam: Uereor ne forte & ego suspectꝰ habear.
ñ qͥdem uob̾ pat̾. non uobis cui utiq notum me noui. qnͣtum
in hac caligine homo homini in notescere pot̾.: & specialit̾ de hac
re scio uos ñ ignorare quid sentiã. S ꝓpt̾ illos qui me nec ita

Expanded text:
bibunt, sed non exaltabunt caput in patria: lugent nunc, sed tunc non consolabuntur. Et merito: quid enim facit superbia sub pannis humilitatis Jesu? nunquid non habet quo se palliet humana malitia, nisi unde involuta est infantia Salvatoris? Et quomodo intra praesepium Domini simulatrix arrogantia se coarctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodiit ex adipe iniquitas eorum, multo tutius operti sunt iniquitate et impietate sua , quam nos latemus sub sanctitate aliena? Quis enim magis impius, an profitens impietatem, an mentiens sanctitatem? Nonne is qui etiam mendacium addens, geminat impietatem? Et quid dicam? Vereor ne forte et ego suspectus habear, non quidem vobis, pater, non vobis, cui utique notum me novi, quantum in hac caligine homo homini innotescero potest; et specialiter de hac re scio vos non ignorare quid sentiam. Sed propter illos, qui me nec ita
Abbreviated transcription (Latin):
seruus: salutẽ in dño. Usq modo siqͣ me scͥptitare iussistis. aut in¬
uitꝰ aut nullatenꝰ acquie ii. ñ quia negligerẽ qͦd iubebar
s ne p̃sumerẽ qͦd nesciebam Nc̃ uͦ noua urgente causa p̾stina
fidutiã dante ipsa necessitate. Q mͦ nãq silent̾ audire possũ urãm
hꝰcemodi de nobis querimoniã. qua scilicet miserrimi hominũ in
pannis & semicintus de cauernis ut ille ait dicim᷑ iudicare mundũ.
qͦdq int̾ cet̾a in tollerabilius ẽ q̃ gloriosissimo ordini ur̃o deroga¬
re. scĩs qͥ  in eo laudabilit̾ uiuunt. impudent̾ detrahere es
de umbra nr̃e ignobilitatis mundi luminarib insultare. Itane
sub uestim̃tis ouiũ ñ quidẽ lupi rapaces. s pulices mordaces ĩ mo
tineȩ de molientes. bonoꝵ uitã qr palã ñ audemꝰ. in occulto corro¬
dimꝰ. nec saltim clamorẽ inuectionis s susurriũ decctionis e¬
mittimꝰ Si hoc ita ẽ I sine causa mortificam᷑ tota die. estimati

Expanded text:
servus, salutem in Domino. 1. Usque modo si qua me scriptitare jussistis, aut invitus, aut nullatenus acquievi: non quia negligerem quod jubebar, sed ne praesumerem quod nesciebam. Nunc vero nova urgente causa, pristina fiduciam dante ipsa necessitate. Quomodo namque silenter audire possum vestram hujuscemodi de nobis querimoniam, qua scilicet miserrimi hominum, in pannis et semicinctiis, de cavernis, ut ait ille , dicimur judicare mundum; quodque inter caetera intolerabilius est, etiam gloriosissimo Ordini vestro derogare, sanctis qui in eo laudabiliter vivunt, impudenter detrahere, et de umbra nostrae ignobilitatis, mundi luminaribus insultare? Itane sub vestimentis ovium, non quidem lupi rapaces, sed pulices mordaces, imo tineae demolientes; bonorum vitam, quia palam non audemus, in occulto corrodimus; nec saltem clamorem invectionis, sed susurrium detractionis emittimus? Si hoc ita est, utquid sine causa mortificamur tota die, aestimati
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosissimi purpurã sangninis quo asꝑła ẽ reꝯgnoscere. & in pur¬
pura p̃clarũ insigne: aut uictoriosissimũ indiciũ obedientiȩ
beachiũ suũ auriliatũ ẽ ei. iuxta illud in alio loco. singlarit᷑ sum ego
onne genu. f.c.t.& .i. ascendat in altũ. captiuã ducat captiuitatẽ:
donet dona hominib. Quȩ dona. Relinquat uidelicet sponse sue
adį pigirꝰ hereditatis. ipsam tunicã suã. tunicã scilie pollimitã
candem in consutilẽ: & desuꝑ contextam ꝑ totũ. S pollimitã ob
multoꝵ ordinũ qui in ea sunt multimodã distinctionẽ: in con¬
sutilẽ uͭ ꝓpt̾ indissolubilis caritatis indiuiduã unitatem. Quis
me inquit seꝑabit a caritate xp̃i : Audi qͦmͦ pollimitã. Duisio¬
nes ait gr̃aꝵ sunt idẽ autẽ sp̃s. Et diuisiones oꝑationũ st̃: idẽ uͦ
dñs Deinde diu̾sis enumeratis carismatib. tãqͣ. uarus tunice¬

Expanded text:
osissimi purpuram sanguinis quo aspersa est, recognoscere, et in purpura praeclarum insigne ac gloriosissimum indicium obedientiae. brachium suum auxiliatum est ei, juxta illud in alio loco, Singulariter sum ego, nfernorum . Ascendat in altum, captivam ducat captivitatem, donet dona hominibus . Quae dona? Relinquat videlicet sponsae suae Ecclesiae pignus haereditatis, ipsam tunicam suam: tunicam scilicet polymitam, eamdemque inconsutilem, et desuper contextam per totum; sed polymitam ob multorum Ordinum, qui in ea sunt, multimodam distinctionem: inconsutilem vero propter indissolubilis charitatis individuam unitatem. Quis me, inquit, separabit a charitate Christi? Audi quomodo polymitam: Divisiones, ait, gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones operationum sunt, idem vero Dominus. Deinde diversis enomeratis char
Abbreviated transcription (Latin):
na. alius qͥdẽ sic. alius uͦ sic. siue cluniacenses. siue cistrienses.
siue clerici regłares. siuie q̃ laici fideles. omis deniq ordo. om̃is
lingua. om̃is sexus. om̃is ȩtas om̃is ꝯditio in om̃i loco. ꝑ om̃e tẽ¬
pꝰ a pͥmo homine usq ad nouissimũ nã ꝙ ꝓpt̾ hoc talaris dic¬
ta ẽ. qͦd ad finẽ usq ꝑtingat dicente ꝓpha. & non ẽ qͥ se abscon¬
dat a colore eiꝰ nimirũ ꝯgruens ei & ẽ facta cui qui ꝓhibente
uidelicet alia scͥptura. & ipse attingit a fine usq ad finẽ fortit̾.
ꝙ. d.o.s. om̃s gͦ parit̾ occurramꝰ in unã tunicã.⁊ ex oĩb ꝯstet
una. Ex omib inqͣm una. Nam & si ex plurib & diũsis: una ẽ
tam̃ colũba mea. formosa mea. ꝑfecta mea. Alio qͥn nec ego solꝰ. nec tu
sine me. nec ille absq utroq s simul om̃s sumꝰ Ia una: si tam̃ sol¬
liciti sumꝰ seruare unitatẽ sp̃s: iniuinculo pacis. Non inqm tantũ¬

Expanded text:
na, alius quidem sic, alius vero sic; sive Cluniacenses, sive Cistercienses, sive clerici regulares, sive etiam laici fideles, omnis denique Ordo, omnis lingua, omnis sexus, omnis aetas, omnis conditio, in omni loco, per omne tempus, a primo homine usque ad novissimum. Nam et propter hoc talaris dicta est, quod ad finem usque pertingat, dicente propheta, Non est qui se abscondat a calore ejus : nimirum congruens ei cui et facta est, qui, perhibente videlstet una. Ex omnibus, inquam, una. Nam etsi ex pluribus et diversis, una est tamen columba mea, formosa mea, perfecta mea . Alioquin nec ego solus, nec tu sine me, nec ille sine utroque: sed simul omnes sumus illa una, si tamen solliciti sumus servare unitatem spiri
Abbreviated transcription (Latin):
litudinis se regem relinqueret. De suis aũ faculta¬
tibꝰ mercede singłis se daturũ firmauit. Cumq pto¬
missa compless. sosius cum aurea corona dõ dicata
antoniꝰ securi ꝑcussit. Confirmatꝰq ẽ. herodes in reg¬
no iudeȩ. quarto anno ex quo romȩ diadema susce¬
ꝑat. Inde ẽ. qd̾ quandoq plures. quandoq annuiꝰ reg

Expanded text:
litudini se regem relinqueret. De suis autem facultalitudini se regem relinqueret. De suis autem facultatibus mercedem singulis se daturum confirmavit. Cumque promissa complesset Sosius aurea corona Deo dedicatAntonius securi percussit. Confirmatusque est Herodes in regno Judaeae, quarto anno ex quo Romae diadema susceperat. Inde est quod quandoque plures, quandoque pauciore
Abbreviated transcription (Latin):
decapitatꝰ ẽ. a papio principe miliciȩ antigoni.
Cuiꝰ truncũ antigonꝰ calcarib uerb̾are inhumani¬
tus agg̃ss ẽ. Cumaũ accepiss antoniꝰ dolum silo-¬
nis: misit sosium cum herode ĩ manu ualida
Qui ueniens in iudeã. occurrentẽ sibi papiũ ui-¬
transmisit. Tandẽ quinq mensib obsessa ierłm
cum in sexto romani irruerent in eã: nemini par¬
cebant etati. licet herodes rogaret ut parcerent.
Antigonus qͦ descendens. ad pedes sosii ꝓstratꝰ ẽ
quẽ ñ miseratꝰ sosi s irridens. antigonã appella
uit. & in uincula coniecit. Cum aũ om̃is multi¬
tudo militũ ad uisenda sc̃a & phanũ spoliandũ
incitaret᷑. refrenabat eos herodes. acerbiorẽ sibi
qmͣ si uictꝰ fuiss fore dicens uictoriã. si qd uide¬
ri nefas ẽẽt. culpa sua uisum fuisset. Inueheba¬
turq in sosiũ. si uacuefacta uiris ciuitate & opib so

Expanded text:
decapitatus est a Papio principe militiae Antigoni. decapitatus est a Papio principe militiae Antigoni. Cujus truncum Antigonus calcaribus verberare inhumanitus aggressus est. Dum autem accepisset Antonius dolum Sylonis, misit Sosium cum Herode in manu valida. Qui veniens in Judaeam, occurrentem sibi Papium vitransmisit. Tandem quinque mensibus obsessa Jerusalem, cum in sexto Romani irruerent in eam, nemine parcebant aetati, licet Herodes rogaret, ut parceret. Antigonus quoque descendens, ad pedes Sosii prostratus est, quem non miseratus Sosius, sed irridens Antigincula conjecit. Cum autem omnis militum multitudo ad visenda sancta, et fanum spoliandum incitaretur, refrenabat eos Herodes, acerbiorem sibi quam si victus fuisset fore dicens victoriam, si quod fieri nefas esset, culpa sua visum fuisset. Invehebaturque in Sosium, si vacuef
Abbreviated transcription (Latin):
galileã. silonẽ antigonꝰ m̃cede corrupit. &̃ ꝓpt̾ea
congredi aduersꝰ antigonũ. simulatis occasiõibꝰ
d ifferebat. Cũq tandẽ obsedissent ierłm. roma¬
ni t̾riti. tũ ꝓhyemis asꝑitate. tũ ꝓ inopia uictꝰ
ib obsidione discedentes in idumea & galilea
yemabant. nec tc̃ tñ herodes ocios erat. s la¬
tronũ multitudinẽ ꝓsequens. etiã in cauerns igne
suffocabat. Int̾ quos erat senior septẽ filioꝵ pat̃. qͦs
ipse occidit in hunc moilũ. Stans in ore spelancȩ. sin¬
głos nominatĩ euocabat: & ꝓdeuntẽ quẽq filioꝵ tru¬
cidabat. nouissime & uxorẽ. tandẽ se confossum uul¬
nere. suꝑ mortuos m̾isit.
amore cleopatrȩ tenebat᷑. Ad quẽ ꝓꝑabat he¬
rodes. suꝑ dolo silonis querelã facturꝰ. Int̾im autẽ
et iosippꝰ. ut aliqͥd p̃clare faceret. contempto hero¬
dis imꝑio. contra antigonũ dimicauit. & uictus

Expanded text:
Galilaeam, Sylonem Antigonus mercede corrupit, et propterea Galilaeam, Sylonem Antigonus mercede corrupit, et propterea congredi adversus Antigonum simulatis occasionibus differebat. Cumque tandem obsedissent Jerusalem Romani, tum pro hiemis asperitate, tum pro inolilaea hiemabant. Nec tunc tamen Herodes otiosus erat, sed latronum multitudinem persequens, etiam in cavernis eos igne suffocabat. Inter quos erat senior septem filiorum pater, quos ipse occidit in hunc modum. Stans in ore speluncae, singulos nominatim evocabat, et prodeuntem quemque filiorum trucidabat, novissime, et uxorem, tandem se confossum vulnere, super mortuos misit. Camore Cleopatrae tenebatur. Ad quem properabat Herodes super dolo Silonis, quaerelam facturus. Interim autem, et Josippus, ut aliquid praeclare faceret, contempto Herodis imperio, contra Antigonum dimicavit, et victus
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͣndo mutatis reb solutꝰ pontificatũ susciꝑet.
Ab integͥs enĩ celebrari sacra oportet. ẜaseli uͥ uir¬
tute p̃uentꝰ ẽ: qui cum nec ferri copiã. nec manꝰ
lib̾as hab̾et. ad saxum fracto capite expirauit.
Cognito quid̾e qd̾ herodes eilaserat. ait se cqͣm
cano sunt qui dicant. qd medicꝰ ab antigono sibi
misso. in auriculas eiꝰ uenenũ ꝓ medicam̃to effu¬
dit. & mortuus ẽ. Iosephꝰ uͦ refert eum ad parthos
morte frĩs. romã ꝓpauit. nec hyemis asꝑitate re¬
tentꝰ ẽ. Circa pamphiliã fracta naui & in rodo
p̃parata. romam ꝓfectꝰ ẽ. Primo causam uie ex¬
posuit antonio. qui miratꝰ eiꝰ casum. & misertus
senatui ꝑsuasit. ut herodẽ regẽ iudeȩ dedararent.
Coronatꝰ gͦ herodes augusto & antonio hinc & inde
astantib in capitolium ductus ẽ. ubi & decretũ
senatꝰ suꝑ hoc facto repositũ ẽ. Remissꝰ ẽ ĩ iude
qui eũ in regnũ collocarent. Cum ueniss gͦ in

Expanded text:
ficatum reciperet. Ab integris enim celebrari sacra oportet. Phasaeli vero virtute praeventus est. Qui cum nec ferri copiam, nec manus liberas haberet, ad saxum fracto capite mortuus est. Cognito quidem quod Herodes evaserat, ait se aequacano sunt qui dicant, quod medicus ab Antigono sibi missus in auriculas ejus venenum pro medicamento infudit, et mortuus est. Josephus vero refert eum ad Parthos morte fratris, Romam properavit nec hiemis asperitate retentus est. Circa Pamphyliam, fracta navi et in Rhodo reparata, ad Romam profectus est, primoque causam viae exposuit Antonio. Qui miratus ejus casum, et misertus, senatui persuasit, ut Herodem regem declararent. Coronatus ergo Herodes, Augusto et Antonio huic et inde astantibus, in Capitolium ductus est, ubi et decretum senatus super hoc facto repositum est. Remissus est itaque qui eum in regno collocarent. Cum ergo venissent in
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Qd aute ante traditione eucharistiȩ dix¬
maus uidã exisse uidenut cẽticert lucȩ qui pta
licẽ traditorẽ ꝯmemorat. s sorte lucas de traditon
bituros in regno pat̾s. Ad qd uidas indigiiꝰ erat n
iudam accepisse eucaristiã. & dicunt ab hylario u¬

Expanded text:
 Eucharistiae diximus Judam exisse, videmur contradicere Lucae, qui post calicem traditorem commemorat, sed forte Lucas de traditionbituros in regno Patris ad quod Judas indignus erat. Etiam  tamen potest Judam accepisse Eucharistiam, et dictum ab Hilario
Abbreviated transcription (Latin):
o comedite forte inculcatio ẽ. Non enĩ intellig a
aur iss su ptũ corpꝰ de manu dñi sibi ministratẽt.
sed qnti consecrauit. ipse & ministrauit Seđ esto
Qc sidiseret᷑ comedite. idẽ. utrãq huiꝰ sacrañti co¬
mestionẽ innueͣns. N ec enĩ in calice dix̃ accrpite
s ministranis dix. bibite. Et nota. quia in canone
cũ ꝓserant̃ hec uerba hoc ẽ corpꝰ meũ. hii ẽ. sangiuis
ms ex uirtute hoꝵ uerboꝵ sit transubstantiatio.

Expanded text:
et comedite, » forte inculcatio est. Non enim intelligendum est, quod sumptum corpus de manu Domini sibi ministrarent, sed qui consecravit, ipse et ministravit. Sed est ac si diceret: Comedite, utramque hujus sacramenti comestionem innuens. Nec enim de calice dixit: Accipite; sed ministrans dixit: « Bibite. » Et nota quia in canone cum proferuntur haec verba: « Hoc est corpus meum, hic est sanguis meus, » ex virtute horum verborum fit transsubstant
Abbreviated transcription (Latin):
in sinu eiꝰ. & innuit illi petrꝰ. ut secreto que¬
reret adño. quis traderet eũ. Hic ñ alit credit᷑ n¬
ubuisse supͣ pectus iħu. nisi quia discumbebat
inclinatus ante pectus dñi. Huic submissa uoit
q̃renti. dñs submissa uoce ꝓditorẽ exp̃ssit. cui

Expanded text:
in sinu ejus. Et innuit ei Petrus, ut secreto quaein sinu ejus. Et innuit ei Petrus, ut secreto quaereret a Domino, quis traderet eum. Hic non aliter creditur recubuisse supra pectus Jesu, nisi quia discumbebat inclinatus ante pectus Domini. Huic submissa voce quaerenti, Dominus submissa voce proditorem expressit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
me hodie Turbatus ẽ iħc. miscditer ꝯpatiens iude
entit̃ g̃ philosophꝰ. qui dicit. animi ꝑturbationẽ
ncadere in sapientẽ. Et dicebant singillatĩ. Nun¬
quid ego sũ dñe: Quib ait. Qui intingit mecũ
manũ in catino. & cet̃. Duodecĩ in cod̾ catino cũ
año edebant. & alii ñ. Quasi dic̾e̾t. Unus de duo¬
deci me tradet. Forte ideo dix̃. intingit. quia suc
qͥdam dicunt. quadraturã laterum notat. hoc no¬
men parabsis. Et addidit ih̾e. Ue homini ili ꝑ
quẽ filiꝰ heminis tradet᷑. Bonũ erat illi. si natus
ñ fuisset. Ue in sacra scͥptura. ctiã notat dampnaton
Et est. Pibit et̾nalit̾. Et neminutissimã penã ee
intelligemꝰ. addidit bonũ ⁊ cęt̃. id ẽ. melius ẽẽt ei
si ñ c̃ẽt natus de ut̃o: sed ꝑisset in ut̃o. Tunc enim
ꝓsolo origiali peccato dampnatꝰ ẽẽt. uł usualit
dictũ ẽ. melius ẽẽt ei ñ ẽe. quam male ẽẽ.
ecumbebat autẽ discipłs quẽ diligebat ihe

Expanded text:
e . » Turbatus est Jesus misericorditer compatiens Judae, Mentitur ergo philosophus, qui dicit animi perturbationem non cadere in sapientem. Et dicebant sigillatim: « Nunquid ego sum, Domine? Quibus ait: Qui intingit mecum manum in catiDomino edebant, et alii non, quasi dicat: Unus de duodecim tradet me. Forte ideo dixit « intingit, quia succquidam dicunt, quadraturam laterum notat hoc nomen, parapsis. Et addidit Jesus: « Vae homini illi, per quem Filius hominis tradetur. Bonum erat homini illi, si natus non fuisset. » Vae in sacra Scriptura, aeternam notat damnationem, et est: Peribit aeternaliter. Et ne minutissimam ejus poenam intelligeremus, addidit, Bonum, etc., id est melius esset ei, si non esset natus de utero, sed periisset in utero. Tunc enim pro solo originali peccato damnatus esset. Vel usualiter dictum est, melius esset ei, non esse, quam male esse. Recumbebat autem discipulus, quem diligebat Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uoce. sed conscientia. Qd̾ autẽ hoc facturi erant
reꝓbauer̃t edificantes ⁊ cęt̾. Ad litt̾am traditur
suisse lapis. paratus ad templi edificiũ. nec tam̃ ĩ¬
co congrue poni potuit. donec consũmato oꝑe
m angulo sursũ positus ẽ: ita congrue qđ mira¬
rent᷑ om̃s. nec p̃ter significationẽ factũ intellig̾e̾nt.

Expanded text:
nt voce, sed in conscientia. Quod autem Judaei hoc facturi erant nt voce, sed in conscientia. Quod autem Judaei hoc facturi erant ngulari. Ad litteram traditur, fuisse paratus lapis ad templi aedificium, nec tamen congrue in eo poni potuit, donec consummato opere in angulo sursum positus est, ita congrue quod mirarentur omnes, nec praeter significationem factum intelligerent.
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. nolo. tñ pͦt iuit. Dix̃q alii pat̾. Uadei
uineã. Qui ait. uado. & ñ iuit. Et cũ quesisse
ihc. quis eoꝵ fecit uoluntatẽ patris. dixert̃. No¬
iussimꝰ. tergiuersando nolentes dicere ueritatẽ
Ucriores codices habent. pͥmꝰ intelligentes ꝓ ipls
runt. Ysaiã serrauerunt. er echielẽ tractũ pas
ꝑa excerebrauer̃t̃. multos lapidauert̃. & mitens pa¬
ter filiũ ait. Forsitan uerebunt᷑ filiũ meũ. Dica¬
mus arrio ⁊ eunomio. Ecce pat̾ dr̃ ignorare. &
quicqͥd ꝓ patre respondint. hoc intelligant ꝓ fi¬
no. qui se dicit ignorare ꝯsũmationis diẽ. Quẽ cũ
uidissent agͥcolȩ. dixert̃. Hic ẽ. heres. quia sacerdo¬
tes sciuer̃t illũ uenisse cui pat̾ dix̃. Dabo tͥ gentes
hereditatẽ tuã. Et appħnsum filiũ. eiecert̃ extͣ ui
dixert̃ scđd̾m lucã. absit. intelligentes qd messiam
occid̾ent. Matħs dicit eos dixisse. malos male ꝑdet
& uineã suã locabit aliis agͥcolis. Hoc autẽ dixert̃¬

Expanded text:
 alii pater: Vade in vineam, » qui ait: « Vado, et non ivit. « Et cum quaesisset Jesus, quis eorum fecerit voluntatem patris? dixerunt: « Novissimus, » tergiversando, nolentes dicere veritatem. Veteres codices habent: « Primus, » intelligentes pro ipsis runt, sicut Isaiam serraverunt, Ezechielem tractum per aspera excerebraverunt, multos lapidaverunt. Et mittens pater filium, ait: « Forsitan verebuntur filium meum. Dicamus Ario et Eunomio. » Ecce Pater dicitur ignorare, et quidquid pro Patre responderunt, hoc intelligant pro Filio, qui se dicit ignorare consummationis diem. Quem cum vidissent agricolae dixerunt: « Hic est haeres, » quia sacerdotes sciverunt illum venisse. Cui Pater dixit: « Dabo tibi gentes haereditatem tuam , » et apprehensum filium ejecerunt. Quid dixerunt secundum Lucam: « Absit! » Intelligentes, quod Messiam occiderent. Matthaeus dicit eos dixisse: « Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. » Hoc autem non dixeru
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. Et addidit. Qui odit animã suã. id ẽ. uitã
in hoc inundo. inuitã ȩt̾nam custodit eã. id est
o mec̃ erit. Nunc animna mea turbata ẽ. Et quid
dicam: Pat saluifica me ex hac hora. Pat̃ clarifi¬
ca filiũ tuũ. Et uenit uox de cęlo. & clarificaui.
& itum cdarificabo. id ẽ. clarũ genui. nec desistã¬
uł sccłm. Uel scd̾m hominẽ clarificaui ĩ baptis.¬
mo. intransfiguratiõe. clarificabo in resurrecti¬
one. & ascensione & iudicio. Et dicebant quidã
roniituũ factũ. Alii qd̾ angłs locutꝰ ẽ ei. Et ait
ihe. ẜpt̾ uos hec uox facta ẽ. Nunc princeps huiꝰ
mundi ei uet᷑ foras. id ẽ. princeps amatoꝵ intin¬
di. ꝑdet potestatẽ posse trahendi. Et ego si exal¬
tatus fuero a t̾ra. om̃ia trahã ad meipsũ. id ẽ. ex
om̃ib partib mundi. Et cũ intellexissent

Expanded text:
Jesu. Et addidit: « Qui odit animam suam, » id est vitam, « in hunc mundo, in vitam aeternam custodit eam, » id est  mecum erit. » Nunc anima mea turbata est, et quid dicam: « Pater, salvifica me ex hac hora. Pater clarifica Filium tuum. Et venit vox de coelo: Et clarificavi, et iterum clarificabo, » id est clarum genui, nec desistam. Vel secundum hominem clarificavi in baptismo, in transfiguratione, clarificabo in resurrectione, et ascensione, et judicio. « Et dicebant quidam, tonitruum factum. Alii quod angelus locutus est ei. Et ait Jesus: Propter vos haec vox facta est, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras, » id est princeps amatorum mundi perdet potestatem post se trahendi. « Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum, » id est ex omnibus partibus mundi. Et cum intellex
Abbreviated transcription (Latin):
t̃c qui ĩ iudea st̃ fugient in montes. Ecli¬
asfica natrat hystoria. fideles qui erant in uidea
aduenientib romanis fugisse ad pellai ciuitatem
Terra enĩ illa accõmodatior uidet᷑ fugȩ in hyeme q
inferuore estatis. De salbo stare pot̃. quia scd̾mil

Expanded text:
 fugiant in montes . » Ecclesiastica Historia narrat: Fideles, qui erant in Judaea, advenientibus Romanis, fugisse in Pellam civitatem Terra enim illa accommodatior videtur fugae in hieme, quam in fervore aest
Abbreviated transcription (Latin):
guenta die festo. quia ñ erant dies aliqui adeo festuu
ante parauerant: Quia audicrant a dño sepe eũĩ
ꝓximo mortt᷑um. Nonne magdalena uidet᷑ iã pa
Qͥdã autẽ dicunt qd̃ t̾riadecima luna cenauit dñs
si tabulã compoti diligent̃ retro ꝑcurramꝰ. inuenie¬
in p̃cedenti .ui. feria. fuit luna qͥnta deciina. Et nod
S nusqͣm legit᷑. dñm comedisse carnes. nisi agui pas

Expanded text:
esto, dicimus quia non erant dies aliqui adeo festivi ante paraverant, quia audierant a Domino saepe eum in proximo moriturum. Nonne Magdalena videtur jam paQuidam autem dicunt quod tertiadecima luna, quarta scilisi tabulam computi diligenter retro percurramus, inveniein praecedenti sexta feria fuit luna quintadecima. Et nota quod nusquam legitur Dominum comedisse carnes, nisi agni pas
Abbreviated transcription (Latin):
erant. Et cum recubuisset it̾um docuit cos. quare
hor fec̾at. in exemplũ scił mutuo sibi subseruien¬
Qi. o in typo mutuo dimittendi iniurias. & mu¬
tuo subucniendi peccantibꝰ: orando ꝓ eis. Unde
o ñ subdidit. B eati eritis si feccrius ea. que de
sola ablutione pedũ ñ dixisset. Th̾c autẽ turbatus¬

Expanded text:
ecubuisset iterum docuit eos quare hoc fecerat. In exemplum, scilicet mutuo sibi serviendi, et in typum mutuo dimittendi injurias, et mutuo subveniendi peccantibus orando pro eis. Unde et Dominus subdidit: « Beati eritis si feceritis ea. » Quae de sola ablutione pedum non dixisset. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
sna dix̾at. & in quinta ad uesꝑum pascha ĩminebat.
quarta decima lua p̾t uernale equinoctiũ. Ambro¬
suisdicit. hoc nom̃ pascha grecum ẽẽ. & sonare pas¬
sionẽ nom ũ ebrcũ phase. sonare transitũ. Aug̾tinꝰ
u dicit hebreũ ẽẽ ñ grecũ. & sonare transitũ. oportu¬
ne iñ ꝯcurrere. in hoc nomine congruentiã utusq
cha passio putat᷑. sed in sua lingua tͣnsitũ sonat.
Quare autẽ transitꝰ dicat᷑. hora illa suꝑ exodum
e. declinatꝰ aũ pascha uł pasche. uł paschatis. & ẽ.¬

Expanded text:
a dixerat, et in quinta feria ad vesperam Pascha imminebat, quartadecima luna post vernale aequinoctium. Ambrosius dicit hoc nomen Pascha Graecum esse, et sonare passionem. Nomen vero Hebraeum Phase sonare transitum. Augustinus vero dicit Hebraeum esse, non Graecum, et sonare transitum, opportune tamen concurrere in hoc nomine congruentiam utriusqcha passio putatur. Sed in Syra lingua transitum sonat. Quare autem transitus dicatur hora illa, super Exodum est. Declinatur autem Pascha, Paschae, vel Pascha, Pasc
Abbreviated transcription (Latin):
cis recipiant amme. qd̾ cũ eis meruert̃ Aloquin
frustra in corꝑant᷑. Pharisei autẽ uidentes. quia
silentiũ imposuisset saduceis. ꝯuener̃t in unũ.
Et accessit unus legis doctor. temptans eũ & di¬
cens. Magist᷑. qd̾ ẽ. mandatũ magnũ in lege. Et
ait ihe. Audi isrł. Dñs d̾s tius. unus ẽ. Hoc ñ
ẽ. de mandato. s. p̃ostendit de quo datum ẽ. mand
tum. qd̾ tale ẽ. Diliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde
tuo. & ex tota anima tua. & ex tota mente tua. Scđm

Expanded text:
eis recipiant animae, quod cum eieis recipiant animae, quod cum eius. « Pharisaei autem videntes, quia silentium imposuisset Sadducaeis, convenerunt in unum. Et accessit unus legis doctor tentans eum, et dicens: Magister, quod est mandatum magnum in lege? Et ait Jesus: Audi Israel, Dominus Deus tuus unus est . « Hoc non est de mandato, sed praeostendit de quo datum est, quod tale est. « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tot
Abbreviated transcription (Latin):
de septẽuira muliere. cuiꝰ ẽẽt iniudicio. qd̾ uł ipsi
confinxerant. quia erat possibile. uł in re forte eue¬
nerat. Q cum eandẽ questionẽ ꝓposuissent iħu. res¬
pondit. In resurrectione neq nubẽt mulieres. neq
nubent᷑ uiri ab eis. id ẽ. ñ ducent᷑. quia homines
inmortales ñ egebunt ꝓpagatione. & ẽ greco ydi¬
omate dictũ. nubent᷑. Futurã autẽ resurrectionẽ
ꝓbauit ex uerbis dñi: qui dix̃ moysi in rubo. Ego
sum d̃s abrahã. & ds̃ ysaac & ds iacob. quia isti ꝓpħas
ñ recipiebant. euidentib eoꝵ testimoniis ñ po¬
tuit uti contͣ eos. Est autẽ ꝓbatio talis. Ipsi pu¬
tabant animas int̾ire cum corꝑib. Hac autẽ auc¬
loritate ꝓbatur. animas uiuere p̾t corꝑa. Auoqͥn.
homo moriens penitus in nichilũ redigit᷑. Tunc
dix̃ ds̃. se dm̃ ñ ẽẽ. nichili. Manentib gͥ animab
post mortẽ colligi pot̾. quia corꝑa resurgunt. ut cũ

Expanded text:
de septemvira muliere cujus esset in judicio? Quod vel ipsi de septemvira muliere cujus esset in judicio? Quod vel ipsi confinxerant, quia erat possibile, vel in re forte evenerat. Qui cum eamdem quaestionem proposuissent Jesu, respondit. « In resurrectione non nubent mulieres, nec nubentur viri ab eis, » id est non ducent, quia homines immortales non egebunt propagatione, et est Graeco idiomate dictum nubentur. Futuram autem resurrectionem probavit ex verbis Domini, quae dixit Moysi in rubo: « Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob ; » quia isti prophetas non recipiebant, evidentibus eorum testimoniis, non potuit uti contra eos. Est autem probatio talis. Ipsi putabant animas interire cum corporibus. Hac autem auctoritate probatur, animas vivere post corpora. Alioquin si homo moriens, penitus in nihilum redigitur, tunc dixit Deus, se Deum esse nihili. Manentibus ergo animabus post mortem, recolligi potest, quia corpora resurgent, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
cum ĩ sermone. Et misert̃ discipulos suos cũ
herodiauis. Uen̾at herodes tetrarcha ad diẽ festũ
& gentiles milites secũ addux̾at. uł de antiquis
militib herodis aschalonite adhuc suꝑerant
isti. qui uenientes ad iħm dixert̃. Licet daricn¬
sum cesari an ñ: Iam enĩ dubitatio erat int̾ ul¬
deos de tͥbuto reddendo: ꝓ quo etiã romani. pͣt in¬
surrexert in eos. Et ait iħc. Quid me temptaus
ypocritȩ: Ostendite mͥ nũmisma censꝰ. Ppͥenum¬
misma ẽ. inscͥptio innũmo. q̃ etiã moneta dr̃
ꝑ quã nũmi discernunt᷑. Hic autẽ ꝓ ipso nũma
ponit᷑. Et est. Ostendite michi nũmũ. qui paen¬
su capitis dat᷑. Cũꝙ quesisset de imagine cui as
& dixissent cesaris. Tyberii scił. intulit. Reddite
gͦ que sunt cesaris cesari. & quȩ sunt dĩ dõ. tͥbuta
ones. In illa die accessert̃ saducei. qui resurrectio¬
nẽ ñ credentes. sugillabant phariseos. querentes

Expanded text:
Jesum in sermone, et miserunt discipulos suos cum Jesum in sermone, et miserunt discipulos suos cum Herodianis; venerat enim Herodes tetrarcha ad diem festum, et gentiles milites secum adduxerat . » Vel de antiquis militibus Herodis Ascalonitae adhuc supererant isti, qui venientes ad Jesum dixerunt: « Licet dari censum Caesari, an non? » Jam enim dubitatio erat inter Judaeos de tributo reddendo, pro quo etiam post Romani insurrexerunt in eos. « Et ait Jesus: Quid me tentatis, o hypocritae? Ostendite mihi numisma census. Numisma est inscriptio in nummo, quae etiam moneta dicitur, per quam nummi discernuntur. Hic autem pro ipso nummo ponitur. Et est: Ostendite mihi nummum, qui pro censu capitis datur. Dumque quaesisset de imagine cujus esset, et dixissent: Caesaris, Tiberii scilicet, intulit: « Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari, » tributa e. In illa die accesserunt Sadducaei, qui resurrectionem non credentes, suggillabant Pharisaeos, quaerentes
Abbreviated transcription (Latin):
luer̃t eum tenere. & timuert̃ turbas. Et dixit cis
utrum in ꝑabolis.
imile factum ẽ. regnũ cęloꝵ regi. qui fecit
nuptias filio suo. Qͥ cũ iterato misisset ad
inuitatos. ut uenirent. & excusantes se noluis¬
sent uenire. misit seruos suos. ut undecũq cõ
uocarẽt coniuuas. & induxert̃ bonos & malos & de¬
biles & claudos. Debilitas enĩ corꝑis neminẽ excli¬
dit a regno. immo sepe quasi compellit. & intrauit
rex ut uideret discumbentes. qd̾ erit cũ uen̾it dñs
adiudicandũ. Tota enĩ tͥnitas iudicabit. id est
reddet ꝓm̃itis. & qui inueniet᷑ in eccłia sine ue¬
ste nuptiali. id ẽ. caritate. mutet̃ in tenebras ex¬
itriores. id ẽ. localit̾ extͣ ipsum positas. quia habu¬
it in seipso int̾iores. Potest etiã dici de tenebris
m̃tis. quos qͥda habent int̾iores. idẽ. in eccłia.
alii ext̾iores extͣ ęccłiã. scił ut infideles & heretiai
Tunc gͦ ext̾us ꝓicient᷑ mali eccłiastici: ut ha

Expanded text:
ixit eis iterum in parabolis: Simile factum est regnum coelorum regi, qui fecit nuptias filio suo, qui cum iterato misisset ad invitatos, ut venirent, et excusantes se noluissent venire, misit servos suos, ut undecunque vocarent convivas. Et induxerunt bonos, et malos, debiles, et claudos . » Debilitas enim corporis neminem excludit a regno, imo saepe quasi compellit. Et intravit rex, ut videret discumbentes, quod erit cum venerit ad judicium. Tota enim Trinitas judicabit, id est, reddet pro meritis. Et qui invenietur in Ecclesia sine veste nuptiali, id est charitate, mittetur in tenebras exteriores, id est localiter extra ipsum positas, quia habuit in se ipso interiores. Potest etiam dici de tenebris mentis, quas quidam habent interiores, id est in Ecclesia. Alii exteriores extra Ecclesiam, scilicet ut infideles, et haeretici. Tunc ergo exterius projicientur mali ecclesiastici, ut hab
Abbreviated transcription (Latin):
mus. & ait. Dñe mna tua. decẽ innas acquisiuit.
Cui dñs. Eris potestatẽ habens supͣ decẽ ciuita-¬
tes. Quasi dic̾e̾t. ꝑparius meritis recipietis in
tẽ seꝑabunt᷑ boni a malis. & statuent᷑ boni ad dexte¬
rã. idẽ. ponent᷑ in ẽt̾nitatẽ. mali ad sinistrã. id
ẽ recipient que meruert̃. eligendo sinistrã. Et
cere esurientẽ. potare sitientẽ. colligere hospitẽ
uestire nudũ. uisitare infirmũ. consolari uin¬
culatũ. Septimũ legr̃ in tobia: sepelire mortu¬
um. Et ñ aluid erit hȩc ꝯmemoratio. nisi quia
om̃s scient merita sua: ꝓ quib saluabunt᷑ aut dã pni¬
hunt᷑. Et ibunt hii in suppliciũ et̾num. illi autẽ
in uitam ȩt̾uam.¬
e igne et̾no dicit augustinꝰ. cuiꝰm odi sit. & in
qua mundi parte futurꝰ. neminẽ scire arbi¬

Expanded text:
mus, et ait: « Domine, mna tua decem mnas acquisivit. Cui Dominus: Eris potestatem habens super decem civitates, » quasi dicat: Pro parvis meritis recipietis instunc separabuntur boni a malis et statuentur boni ad dexteram, id est ponentur in aeternitatem, mali ad sinistram, id est recipient quae meruerunt, eligendo sinistram . Etcere esurientem, potare sitientem, colligere hospitem, vestire nudum, visitare infirmum, consolari vinculatum. Septimum legitur in Tobia , sepelire mortuum. Et non aliud erit haec commemoratio, nisi quia omnes scient merita sua, pro quibus salvabuntur aut damnabuntur. Et ibunt hi in supplicium aeternum, illi autem in vitam e igne aeterno dicit Augustinus: « Cujusmodi sit, et in qua mundi parte futurus sit, neminem scire arbi
Abbreviated transcription (Latin):
taret᷑. ñ erat xp̃c. Audierant enĩ ex lege. quia rp̃
manet inęt̾nũ. qd̃ ñ det̾minate dix̃. quia modi¬
cum lumen in eis er at.
Et it̾um rediens diluculo t̾cio sabb̃i. inte¬
plum docebat ppłm. & accesserunt ad eũ pͥnçips
sacerdotũ dicentes. In qua potestate hȩc facis. Qui
si. Quid ẽ. qd̾ eicis de templo quos uis. cum ñ sis
positionẽ reddidit oppositioni. ñ solutionẽ. In¬
t̾rogo & ego uos. baptismus ioħis ex deo erat aner
hominib: Quasi dic̾et. Quia certũ ẽ. qd̾ ex dõ. de¬
betis credere ioħi de potestate mea. Qd̾ quia dixe¬
runt se nescire. qd̾ tam̃ sciebant. noluit eis dese
aꝑire ueritatẽ. Qd̾ autẽ aꝑienda erat ueritas ali
& ñ ipsis. & quare. indicauit ꝑ parabolã duoꝵ fi

Expanded text:
esset Christus. Audierant enim ex lege, quia Christus manet in aeternum, quod non determinans, dixit, quia modicum lumen in eis erat. Cet iterum rediens diluculo tertii Sabbati in templum, docebat populum. Et accesserunt ad eum principes sacerdotum dicentes: « In qua potestate hoc facis? » Quasi dicant: Quid est quod ejicis de templo, quid vis, cum sis ppositionem tradidit oppositioni, non solutionem « Interrogo et ego vos: Baptismus Joannis ex Deo erat an ex hominibus? » quasi dicat: Quia certum est, quod ex Deo debetis credere Joanni de potestate mea. Quod quia dixerunt se nescire, quod tamen sciebant, noluit eis aperire de se veritatem. Quod autem aperienda erat veritas aliis, et non ipsis, et quare, indicavit
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmit cum. Pot̃ enĩ sic intelligi. Ego ñ dico. ħ
tu dicis. Uel de assertione cordis expomi pot̾. Qs
habes te ẽẽ ꝓdatorẽ. Et exiuit iudas ⁊tinuo.
Erat autẽ nox. Tunc ait iho. Nunc clarificatꝰ
ẽ. filiꝰ hominis. id ẽ. eiecto tenebroso. remanse¬
runt soli mundi. cum suo mundatore. Et ad¬

Expanded text:
exprimit eum. Potest enim sic intelligi: Ego non dico, sed tu dicis. Vel de assertione cordis exponi potest, qhabes, te esse proditorem. « Et exivit Judas continuo, erat autem nox. Tunc ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis, » id est ejecto tenebroso, remanserunt soli mundi cum suo mundatore. Et ad
Abbreviated transcription (Latin):
clamor factus ẽ. ecce sponsus uenit. exite obuiã
ei. Traditio hebreoꝵ habet. xꝑm media nocłe
uent᷑um. ad modũ egypti. quando pascha celebꝰ¬
tum ẽ. Qͥdã etiã scõꝵ hoc ip̃m opinant̃. quia sl
nocte natꝰ ẽ. inmundũ: & nocte ueniet. Unde

Expanded text:
clamor factus est, Ecce sponsus venit, exite obviam ei. » Traditio Hebraeorum habet Christum media nocte venturum, ad modum Aegypti, quando Pascha celebratum est. Aliqui etiam sanctorum hoc ipsum opinantur, quia sicut nocte natus est in mundum, et nocte
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. pascha nr̃m. Sequebant᷑ septẽ dies azimoꝵ¬
quoꝵ pͥmus & ultimus sollempnes erant. medii ña
eo. sed hii septẽ qñq uocant᷑ pascha. ut ibi. Noni¬
troiert p̃toriũ. ne rtaminarent᷑. sed comederen
pascha. id ẽ. inundi comederent. ĩ pascha. uł ars¬
ma uocat pascha. quia hiis dieb usus erat eoꝵ Ne
mirũ si dies arimoꝵ dicebant᷑ pascha: cum & paschi
dicat᷑ dies azimoꝵ. ut ibi. dies festꝰ arimoꝵ qui dr¬

Expanded text:
tus est Pascha nostrum . » Sequebantur septem dies azymorquorum primus et ultimus solemnes erant, medii non adeo, sed hi septem quandoque vocabantur Pascha, ut ibi: « Non introierunt praetorium, ne contaminarentur, sed comederent Pascha, id est mundi comederent in Pascha, vel azyma vocat Pascha, quia his diebus usus erat eorum. Nec mirum si dies azymorum dicebantur Pascha, cum et Pascha dicatur dies azymorum, ut ibi: « Fest
Abbreviated transcription (Latin):
aeles cumaudirent multos dicentes se xp̃m ẽẽ. Non
ni contra regnũ. pestilentias. fames. t̾remotꝰ ꝑ loca.
terroresq de cęlo. ꝑsecutiones sc̃oꝵ. Ante namq euer¬
sionẽ uideȩ. elem̃ta suũ indicabunt auctorẽ: pꝰtea
posuit ꝓpͥum signum destructionis. Cum uideritis¬

Expanded text:
 cum audirent multos, dicentes se esse christos. ni contra regnum, pestilentias, fames, terraemotus per loca, terroresque de coelo, persecutiones sanctorum. Ante namque eversionem Judaeae elementa suum vindicabunt auctorem. Postea posuit proprium signum destructionis. CAP. CXXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
salb̃i. qd̾ ñ solet dici. nisi cum festũ sabbo concurrat.
&ita in salb̃o fuit pͥma dies arimoꝵ. Medii enĩ dies
int̾ pͥmũ & ultimũ ñ erant festi. Etiã mulieres in pa¬
rsccue. parauert̃ ungenta. qd̾ ñ liceret. si ẽẽt pͥmꝰ
dies arimoꝵ. Ad hoc dici pot̾. quia dies festus pasche
erat qͥntadecima luna. scđm illud. & in quinta deci¬
ma sollempnitatẽ celebrabitis altissimo dño. Ante
hunc diẽ gͦ scd̾m legẽ: dñs fecit pascha. Etiã lucas
dicit uenisse diẽ azimoꝵ: in quo necẽẽ erat occidi
pascha. Necc̃ẽ autẽ erat ex lege. luna quartadecima
pͥmimensis uł scđi. Casum autẽ aliquẽ. in quo
magnũ sabb̃i. uocabãt in tͥb sollempnitatib ebdomi¬
darib. quocũq die septẽ dierũ contingat. Omnes

Expanded text:
Sabbati, quod non solet dici, nisi cum festum Sabbato concurrat, Sabbati, quod non solet dici, nisi cum festum Sabbato concurrat, et ita in Sabbato fuit prima dies azymorum. Medii enim dies inter primum et ultimum non erant festivi. Etiam mulieres in parasceve paraverunt unguenta, quod non liceret si esset primus dies azymorum. Ad hoc dici potest, quia dies festus Paschae erat quintadecima luna secundum illud: « Et in quintadecima solemnitatem celebrabitis altissimo Domino. » Ante hunc diem ergo secundum legem Dominus fecit Pascha. Etiam Lucas dicit venisse diem azymorum in quo necesse erat occidi Pascha. Necesse autem erat ex lege, luna quartadecima primi mensis, vel secundi. Casum autem aliquem, in quo magnum Sabbati vocabant in tribus festivitatibus hebdomadalibus quocunque die septem dierum c
Abbreviated transcription (Latin):
raui hoc pascha mandicare uob̃cum. añqmͣ patiar.
Terba ioħis ministrauert̃ grecis fontẽ erroris. Dict̃
enĩ in parasceue lunã fuisse quartãdecimã: & ita in
uesꝑa ipsiꝰ fuit pascha. Dñs sciens se passurũ ea die
in uesꝑa anteced̾nti anticipauit comedere pascha.
& quia ea nocte licite potuit comedere fermentatũ.
de fermento conficiunt corpꝰ dñi. Qd si etiã uerũ
sit. credibile ẽ. dñm comedisse agnũ ut p̾ceptuerat
in lege. & azima comedisse & sic etiã sistet qd̃ dicunt.
errant consecrando fermentatũ. Qd̾ autẽ dñs pre¬
uenit pascha. ꝓbant ex uerb̾ ioħis. qui dicit dñm
manducasse ante diẽ festũ pasche. & in parasceue
uideos ñ intrasse p̃toriũ. ne contaminarent᷑. sed co¬
med̾ent pascha. etiã sacerdotes hoc disposuerant.
ne occid̾ent eũ in die festo. id ẽ. pͥmo die arimoꝵ.
Etiã eugłm uocat salb̃m p̾t crucẽ dñi. magnũ diẽ

Expanded text:
cum, antequam patiar. cum, antequam patiar. » Verba Joannis ministraverunt Graecis fomitem erroris. Dicunt enim in parasceve lunam fuisse quartamdecimam, et ita in vespera ipsius fuit Pascha. Dominus autem sciens se passurum ea die in vespere antecedenti anticipavit comedere Pascha. Et quia ea nocte licite potuit comedi fermentatum, de fermentato conficiunt corpus Domini. Quod si verum est, credibile est Dominum comedisse agnum, ut praeceptum erat in lege, et azyma comedisse. Et sic, etiamsi constet quod dicunt, errant consecrando fermentatum. Quod autem Dominus praevenit Pascha, probatur ex verbis Joannis, qui dicit Dominum manducasse ante diem festum Paschae , et in parasceve Judaeos non intrasse praetorium, ne contaminarentur, sed comederent pascha. Et etiam sacerdotes hoc disposuerant, ne occiderent eum in die festo, id est primo die azymorum. Etiam Evangelium vocat Sabbatum post crucem Domini, magnum diem