comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłici uri qͥ ꝑ boues mare portandes signant᷑. ꝑ bases qͦ. portãdis
luterib p̃p̃aratas expͥm̃et᷑. sic̃ tpsi literes baptismũ signafieant. quẽ¬
mare figurabat. Oiã enĩ ineis que ĩ holoctustis oblaeuri erant sac¬
dotes lauabant. holocaustũ añ dñi omĩs sio eliũ multitudo pot̾ intel¬
ligi. que ab ipso baptizat᷑ in aqua ⁊igni. Sicit gͥ sacdotes qͥ ui
mari lauant᷑ eos significant. ꝗ ꝑ baptismũ ꝯ sortes sũmi sac̾dotes
aqda baptismi. Ofertͣ in holocaustũ. cũ ꝑ mpositionẽ maiꝰ ep̃ ac
catores imꝑpetitũ douent᷑ dei examine ddispositũ ẽ. S nobis ashuc
occustũ ẽ. quib hoc occultã eẽ. non potest. ꝙ. omĩs qui baptisirũ au

Expanded text:
 viri, qui per boves mare portantes signantur, per bases quoque portandis luteribus praeparatas exprimuntur, sicut ipsi luteres baptismum signant, quem figurabat mare. Omnia enim eis quae in holocaustis oblaturi erant, sacerdotes lavabant. Holocaustum autem Domini, omnis fidelium multitudo potest intelligi: quae ab ipso baptizatur in aqua et igni. Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavantur, eos signant qui per baptismum consorteaqua baptismi. Offertur in holocaustum, cum per impositionem manus episccatores in perpetuum donentur, Dei examine dispositum est, sed nobis adhuc occultum est, quibus hoc occultum esse non potest, quod omnis qui baptis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suserpere uolunt. guasi carnib bostie salutaris saciant᷑. & qr docto¬
rũ ẽ. cuiq ꝯgrua diunide. recte fiunt sac̾datib fuscinule qͥb carues ho¬
stiarũ ꝓtit oportet ꝯponant. ⁊ alia homiaib miniois ꝗͥ offerat᷑. alia al-¬
taris ignib ꝯfumenda relinqͣnt. Quedã enim nr̃ẽ humilitati ad refec.¬
tionẽ reuelant᷑. quedã solũmꝰ patent scientie scĩ spẽ. ¶ & reciacula. Sic̃ supͣ.¬
¶Quedã in ꝑalipomꝰ. que in regũ exposita sunt p̃terimꝰ. quedã que exposita non

Expanded text:
nem suscipere norunt, hi quasi carnibus hostiae salutaris refecti satsacerdotibus fuscinulae, quibus carnes hostiarum prout oportet componant, et alia hominibus mundis quaedam afferant, alia altaris ignibus consumenda relinquant; quaedam enim nostrae humilitati ad refectionem revelantur, quaedam solummodo patent scientiae sancti Spiritus; quaedam in Paralipomenis quae in Regum exposita praeterimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
isti sunt generati. ¶ Concubinaq eiꝰ. ⁊c. ħ dicitur fuisse filia filii laban
que inȩgiptũ fame cogente a patre uenalis ducta qͥ horreis p̃erat cibariis
ħeditatẽ int̾ sratres suos. ¶ Soror eiꝰ. ⁊ c̾. Soror ulam filũ phares. filũ ma¬
chir ut p̃dictũ ẽ. hanc qͥdã tradt̾ eẽ. mattẽ iħ filũ naue ꝗ uir decorus
nũ cupat᷑. ob insigne uͥtutis & pͥncipatꝰ. Alũ dicunt deborã uxorẽ laphidet

Expanded text:
s. VERS. 14.-- Concubinaque ejus. Haec dicitur fuisse filia filii Balam, quae in Aegyptum, fame cogente, a patre venalis ducta a Manasse: qui horreis praeerat cibariis ror Ulam filii Phares, filii Machir, ut praedictum est; hanc quidam tradunt fuisse matrem Jesu filii Nave, qui vir decorus nuncupatur, ob insigne virtutis et principatus. Alii dicunt Deboram uxorem Lapidot
Abbreviated transcription (Latin):
E firmitate numienda ĩ corde. pͥus uirtutũ latituome oruanda ĩ opere.
Q uis enimi ꝓ dẽ aecor uarmoris tabulis obtecti nis aliqͥd misticũ ostẽdat
S bonorũ amplitudinẽ oꝑitti fortitudine fidei fulciendã eẽ sigẽ. Abies uͦ
alta ⁊ durabilis mentẽ electorum insima sꝑnentẽ. celestib inherentem.
uircute pattentie excellenten demonstrat. Auri lamine. marmori
ac tabulis abiegnis suꝑposte. lautudo ẽ. caritatis de corde puro. ⁊ asciẽ¬

Expanded text:
 firmitate munienda est in corde: post virtutum latitudine ornanda in opere. Quid enim prodest decor marmoris tabulis obtectis, nisi aliquid mysticum ostendat? sed bonorum amplitudinem operum fortitudine fidei fulciendam esse significat. Abies vero alta et durabilis mentem electorum infima spernentem, coelestibus inhaerentem, et virtutem patientiae excellentem demonstrat. Auri laminae marmori de tabulis abiegnis superpositae latitudo est charitatis de corde puro et conscien
Abbreviated transcription (Latin):
auint hebrei eztã qͥ int̾pr̃ auxiliũ. eẽ amrã patrẽ moysi ⁊ aarori.
qͦs moyses a dõ acep̃ ad regendi ppłi auxiliũ. t radunt etũ mossen pꝰ accepetĩ
legẽ in heremo patͥ snasisse. ut maitẽ aiitcẽe. eo qd ipliꝰ amita eẽt. fuit
.i. filia leui postꝗ̃ amrã dux̃ aliã. ex qͣ huĩt eldath ⁊ meldath.¬
Genuitq mariã. ⁊o. Sãmachi. moysen intelligi uolunt. qui imerpr̃ ce¬
lestis gester aaron. qui interp̃tatur collaudatio. patrẽ esthamo .i. ignis manẽ¬

Expanded text:
tatur auxiliator, esse Amram patrem Moysi et Aaron; quos Moyses a Deo accepit ad regendi populi auxilium: tradunt enim Moysen post acceptam legem in eremo patri suasisse, ut matrem dimitteret, eo quod ipsius amica esset, fuit enim filia Levi, postquam Amram duxit aliam ex qua habuit Estemoa: Samai Moysen intelligi volunt, qui interpretatur, coelestis. Jesba Aaron, qui interpretatur, collaudatio, patrem Estemoa, id e
Abbreviated transcription (Latin):
suo sangͥne redemisse testant᷑. ambe columpne simili uocabulo
censent᷑. eũ una firmitas. Altera in robore dicit᷑. ut una sidei ⁊ oꝑis
forticudo eunctis moẽ doctorib monstret᷑. ⁊nr̃ĩ temporis doctores ta¬
cite notent᷑. qͥ olumpne domꝰ dei iacli ⁊ appellari uoluent. eñ in se
sirme sidei ad amtempnendas scłi põpas. ao desidanda bona ĩuisiti

Expanded text:
suo sanguine redemisse testantur. Ambae columnae simili vocabulo censentur, cum una firmitas et altera in robore dicitur, ut una fidei, et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstretur, et nostri temporis doctores tacite notentur, qui columnae domus Dei videri et appellari volunt, cum in se firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas
Abbreviated transcription (Latin):
dia. Aptoe gͦ capita oolumpuarũ malogͣuanis erant. in giro cͥcunda.¬
ta. qr scĩ doctores pͥorum uitã fioeliũ ad memoriã reuocant. eorũq ex¬
qui arpꝰ suũ ⁊ animã deo igne amoris consectant. qͦr̃ ꝑseuerãtiã in
bono oꝑe longitudo altaris expͥmit latitudo. ampłitudinẽ ĩ eartta¬
te dei ⁊ proximi spẽ in expectacione dunie uisitacionis altitudo
p̃tend̾it. ¶ Uiginti .e.i. ⁊c̃. Uicenarius magnã ꝑfectionẽ in de¬
fesse longammitatis ⁊ sinoe̾ dilectionis sigõ. que ꝑ ut̾usq .t. obser

Expanded text:
dia. Apte vero capita columnarum malis granatis erant in gyro circumdadia. Apte vero capita columnarum malis granatis erant in gyro circumdata, quia sancti doctores priorum vitam fidelium ad memoriam revocant; eorumque exqui corpus suum et animam Deo igne amoris consecrant: quorum perseverantiam in bono opere longitudo altaris exprimit, latitudo amplitudinem in charitate Dei et proximi, spem in exspectatione visitationis altitudo praetendit. Viginti cubitorum. Vicenarius magnam perfectionem indefessae longanimitatis et sincerae dilectionis significat, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
ticu ante fores templi ⁊ ing̾ssu templi suo decore exutͣq parte orna¬
bant. Ostiũ templi dñs ẽ. qui ait. nemo uenit ad ꝑatrẽ nsi ꝑ me.⁊
cͥcũstant. cũ nimnistri sermonis utͥq populo introitũ regni celestis ostẽ¬
diit. ut quicũq aluice regalis scientie uł geutiligͣ ͣtis errore ad fidẽ
euuã gelii uen̾it : hat̃ eos paratos. qui sibi it̾ salutis u̾bo monstret᷑ ⁊
cathenarũ ꝯtextio. Tretis scł̾m regũ expansio multifarias electoꝵ ꝑso¬
nas insinuat. que cũ uerbis p̃dicatoꝵ sidelit̾ auscultãdo ⁊ obediendo ad¬
herent. quasi capitib columpnarũ suꝑposita retia. ⁊ oathenule mira¬
Mala gͣnata nno foris cortice. multa intus gͣna c̾cundant. uñ eccłiam sig¬
inficant. que unius fidei minimine innumera electorũ agnima cir.¬
cundant. uł euiꝰꝙ uisti uitã ⁊ mores qͥ multa cogitacionũ iurcutũq
insignia ne foctt diffluant firma fidei. ⁊ bumilitatis uallant custo¬

Expanded text:
ticu ante fores templi, et ingressum templi suo decore ex utraque parte ornabant. Ostium templi Dominus est, qui ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me, circumstant, cum ministri sermonis utrique populo introitum regni coelestis ostendunt, ut quicunque a luce legalis scientiae vel gentilitatis errore ad fidem Evangelii venerit, habeat eos paratos qui sibi iter salutis verbo monstrent et catenarum contextio et retis, secundum Regum expansio  sic  multifarias electorum personas insinuat, quae cum verbis praedicatorum fideliter auscultando et obediende adhaerent, quasi capitibus columnarum superposita retia et catenulae miraMalogranata. Uno foris cortice multa interius grana circumdant, unde Ecclesiam significant, quia unius fidei munimine innumera electorum agmina circumdat, vel cujusque justi vitam et mores, qui multa cogitationum virtutumque insignia, ne forte defluant, firma fidei et humilitatis vallant custo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ dauid uͦ. ⁊c. Redit ad explicandã ꝓgeniem dauid. ꝗͣ ante dimisit cũ sobolẽ
amã silũ efrom enumerans ꝑuenit ad ysai ⁊ ad filios eiꝰ quoꝵ ad̾. nouissimus.
¶Ĩsmaelitide. Iez raed ciuitas e. in qua habitauit nabad quã occidit iez sbel.
os disceptans cum miphibosech de questionib legis uictor apparuit. ꝯ patrẽ
in eo ulcise uisus ẽ. ne irridetur indifuitando ab homine debili uir bellicosus.
uxor dicit᷑. quia eã i adolescentia pͥmã accepit uxorẽ que in partu occubiuis¬
se dr. Egla uͦ inter pretatur uitula que significat sẏnagogã que legis iuignĩ
susceꝑit. s lasciuiendo corrupit. Unde. ephrami uitula docta diligere tri¬
turã. Nanc nr̃ dauid accepit quando eam fibi in testam̃to dato copulauit.
In partu eceubuit. quia apparente dõ uͦ in carne. ⁊euuangeliũ p̾chcante. cũ
ꝑ fidẽ bonorũ oꝑum sobolẽ gignere debut. scandali ata in passione eus et̃¬

Expanded text:
 David vero. Redit ad explicandam progeniem David, quam ante dimisit, cum sobolem Amram filii Hesron enumerans pervenit ad Isai et ad filios ejus, quorum David novissimus. Jezraelitide. Jezrael civitas est in qua habitavit Naboth, quem occidit Jezabel. os, disceptans cum Miphiboseth de questionibus legis, victor apparuit et patrem in eo ulcisci visus est, ne irrideretur in disputando ab homine debili vir bellicosus. uxor dicitur, quia eam in adolescentia primam accepit uxorem, quae in partu occubuisse dicitur. Egla vero interpretatur vitula, quae significat Synagogam, quae legis jugum suscepit, sed lasciviendo corrupit, unde, Ephraim vitula docta diligere trituram. Hanc noster David accepit, quando eam sibi in testamento dato copulavit. In partu occubuit, quia apparente verbo Dei in carne, et Evangelium praedicante, cum per fidem bonorum operum sobolem gignere debuit, scandalizata in passione ejus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lex ꝓbibet israditts abseidi. ⁊ alienigene ad secreta osili non solent admit.
tioni uaccabant. ⁊ uxorẽ non causa libidinis s suscipiende ꝓlis habebatis. qͦs
iosephus eẽ nos uoent.
dedit aũ dd̾ salomoni. Nc̃. Dauid psalmista. ⁊ oeteri patres ueteris .t. figuriᷤᷤ
erat. qͦmͦ oñs naciones ꝑfidẽ iupusmi introiũ in eccłiam hũerc̃. quał

Expanded text:
Lex prohibet Israelitas abscindi, et alienigenae non solent ad secrtioni vacabant: et uxores non causa libidinis, sed suscipiendae prolis habebant: quos Josephus Essenos vocat.Dedit autem David. David Psalmista, et caeteri Patres Veteris Testamenti fierat: quomodo omnes nationes per fidem baptismi introitum in Ecclesiam habuerunt, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
plũ antiquoꝵ figirã gestat fideliũ. Ipsum uͦ templũ eoꝵ qui pꝰ icarnatio¬
nẽ dñi in nundũ uenerunt. Domus autẽ int̾ior regni celestis gaudia it¬
sq data. Notandum gͦ quod parietes domiis lapidib p̾ciosis fuerunt
facti. tabulis cip̃ssinis. uel &driis oꝑti. laminis aureis uestiti. Unide ĩ
regũ. & cedro omĩs donꝰ uestiebat᷑. c̃. Lapides parietis uel pauim̃ti.
fortitudine. fidei in unam regulã coniunet. T̃ abule qͦ: ce̾rine uł cip̃.¬
ssine sunt seĩ latitudine uariarũ uirtutũ scdm donationẽ spẽ sci̾ in

Expanded text:
eorum qui post incarnationem Domini in mundum venerunt. Domus autem interior regni coelestis gaudia utrisque data. Notandum ergo quod parietes domus lapidibus pretiosis facti fuerunt tabulis cypressinis vel cedrinis operti, laminis aureis vestiti. Unde in Regum: Et cedro omnis domus vestiebatur, etc. Lapides parietis vel pavimenti fortitudine fidei in unam regulam conjuncti. Tabulae quoque cedrinae vel cypressinae sunt sancti latitudine variarum virtutum secundum dona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeussa. suauisstmã reddunt cantilenã. huic ochani uidetur contiaria.
que in uno cotniet qd psalteriũ in capite. Psalteriũ cũ decẽ cordis ceo¬
lesia ẽ. cũ decalogo legis. st uic opposita ẽ. eychara que cxxiii. cnrdis in
modũ delte litẽ oponit᷑ ut ꝑitissimi tradutĩ. ⁊ ꝑ digitos in diuĩsos mo¬
dos concitrit᷑. N ec eccliam significat. que cũ xx.iiii. semorũ dogmati¬

Expanded text:
sa, suavissimam reddant cantilenam. Huic cithara videtur contraria quae in imo continet quod Psalterium in capite. Psalterium cum decem chordis Ecclesia est cum Decalogo legis. Huic opposita est cithara, quae viginti quatuor chordis in modum deltae litterae componitur ut peritissimi tradunt et per digitos in diversos modos concitatur. Haec Ecclesiam significat quae cum viginti quat
Abbreviated transcription (Latin):
clusos. dicunt ⁊̃ quod sex mensib in ebron infirmitate coporis saborauerit. o̾
nõ recte in regno compitari. Ex tine enĩ dicunt eum regnasse in hebrõ
ex quo uictis amalechitis de spoliis eorum misit seniorib uida. his .s. qui erat¬
⁊ noge.hi duo ĩnumerant᷑ in hbro regũ. s excipiunt᷑ silũ cõctbinar᷑ qui no¬
minatĩ int̾ oeteros numerari ñ meruer̃. Iudei euĩ ħeriei uł scismatici huiꝰ soci¬
etatis consortiũ hrẽ non possuit. Celestis enim regni gła filios dauid de no¬
bili tãi ꝯiugio expectat. Non enim heres erit filius ancille. cũ filio libere.¬

Expanded text:
clusos. Dicunt etiam quod sex mensibus in Hebron infirmitate corporis laboraverit, et ideo in regno non recte computari. Extunc enim dicunt eum regnavisse in Hebron, ex quo victis Amalecitis de spoliis eorum misit senioribus Juda, his scilicet qui eraxcipiuntur filii concubinarum, qui nominatim inter caeteros non meruerunt numerari. Judaei enim haeretici vel schismatici hujus societatis consortium habere non possunt: coelestis enim regni gloria filios David de nobili tantum conjugio exspectat. Non enim haeres erit filius ancillae cum filio liber
Abbreviated transcription (Latin):
duo ⁊ duo diuisim coquebant᷑ aute sabdatũ scdm iosephũ. ⁊ sabbato mane
siꝑ mensam ponebant᷑. dc quib in leuitico pleniꝰ dixmuꝰ ¶ Dignĩ ẽ. ut¬
quanto ꝗs p̃latus ẽ. ceteris. tanto deuotior sit ĩ duinis offitu̾s. Ille bene pͥnci.¬
patũ miisterũ seruat. qui studet manere ĩ ihrłm .i. in iusione pacis ut tui¬
multus seculi ⁊ uoluptates carnis fugiat. ⁊ quietẽ mentis in cõtemplatione dĩ
habeat. dicens cũ psalmista. Lȩtatus sũ in his que dicta st̃ mͥ ĩ. d.d.i.
¶Iabihel. Qui in regũ abiel pat̾ es. patris saul. ⁊ interptetat᷑ pat̾ meus dõ.
iahiel desertꝰ dĩ. forte ꝓmeritoꝵ distantia.⁊ notandũ qd int̾ siios ihut. eis¬

Expanded text:
Duo et duo divisim coquebantur ante sabbatum secundum Josephum, et sabbato mane super mensam ponebantur, de quibus in Levitico plenius diximus. quanto quis praelatus est caeteris, tanto devotior sit in divinis officiis. Ille bene principatum ministerii servat, qui studet manere in Jerusalem, id est in visione pacis, ut tumultus saeculi et voluptates carnis fugiat et quietem mentis in contemplatione Dei habeat, dicens cum Psalmista: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi. VERS. 35.-- Jahiel, qui in Regum, Ahiel pater Cis patris Saul, et interpretatur pater meus Deus. Jahiel disertus Dei, forte pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nichilq ert aliud. ⁊ c̃. Ostẽdit generalit̃ qd̾ ĩ nrcha meliil fuerit ꝯtrariũ
legi dnĩ op̃hense in anab tabis. s ea tm̃ ibi fuisse ocitã que upsta le¬
gis mandata ad euitũ umus dei .i om̃dationẽ nrẽ fidei st̃ eypioe facta
ut umbra futuroꝵ. ꝑ omĩa fitture ueritati testimoniũ p̃heret. & ea ĩ
mundo apparẽte finẽ acciꝑet. Etit aũ in atcha scł̾m paulũ ur naau
rea hũs manna. quia in hontine ap̃o habitat. om̃is plenitudo auunita¬
ts amporalit̃. Erat ⁊ inrga aaron que exasa denuo floruerat
qi porestas omĩs iudicanoi ꝑenes eũ ẽ. cuꝰ nidituĩ in huntilita¬

Expanded text:
area nihil fuit contrarium legi Domini comprehensae in duabus tabulis; sed ea tantum ibi fuisse condita quae juxta legis mandata ad cultum unius Dei et commendationem nostrae fidei sunt typice facta, ut umbra futurorum per omnia futurae veritati testiomonium praeberet, et ea in mundo apparente finem acciperet. Erat aurea habens manna; quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Erat et virga Aaron quae excisa denuo floruerat; quia potestas judicandi penes eum est, cujus judicium in humilita
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶Q a cũ uidissent.i.ii. ⁊cͥ. Uidentes indocti u̾e̾ humilitatis medicamina. laua¬
crũq baptisii ignorances ui utoea magistros suos certamnie spiritali uic¬
tos. i uulgus ñ paucũ eaiũ auditui ꝑxunũ ꝑseq̃nte adi̾sario a pͥsea constancie¬
sue sede fugatũ. maioꝵ riuina turbati. oꝑa inttutũ ⁊ minumina scẽ spiri¬
talis que habuerant amiserant. ueneruntq petcata gentiliũ. ⁊cc̾ta ui¬
dcis ineredulis studia uirtutũ ꝑuersa habitacione corruerunt. Uenerũt

Expanded text:
 cum vidisset armiger. Videntes indocti verae humilitatis medicamina lavacrumque baptismi, ignorantes in Judaea magistros suos certamine spirituali victos, et vulgus non paucum, eorum auditui proximum, persequente adversario, a prisca constantiae sede fugatum, majorum ruina turbati, opera virtutum et munimina scientiae spiritualis quae habuerant, amiserunt. Veneruntque peccata gentilium, et cuncta Judaeis incredulis studia virtutum perversa habitatione corruperunt. Venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
.B. Qui ianarnũ haptismi ad salutẽ i uitã suscipit. fode. spẽ. ⁊ caritatẽ debet hrẽ.
sine quib nenio potest recte oꝑari. Unde subimgtur. Grosstudo lateris¬

Expanded text:
. Qui lavacrum baptismi ad salutem et vitam suscipit, fidem et spem et charitatem debet habere, . Qui lavacrum baptismi ad salutem et vitam suscipit, fidem et spem et charitatem debet habere, sine quibus nemo potest recte operari; unde subjungitur, Grossitudo. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
A icter. T̃ex deni fatiunt trigiita. ⁊genus hu imitari contendant.¬
manũ pꝰ difuuũ de ꝓgenie criũ filioꝵ uoe. latitudiuẽ tocius orbis impleũ.
Sem qͥppe astram. cham affricã. iapheth. soboles europã. ⁊ insulas maris. opti¬
nint. Et qr baptisini iuisteriũ cũ executione oꝑũ h spe celestiũ. euriclis erat
natianib mtnistrandũ. resticula suiit.xxx. cubioꝵ. mare in quo baptisiua fi¬
gurabatur cingebt. ¶ Si ⁊ hoc d̾cendĩi. quod dñs cum eẽt triguita annoꝵ
uenit ad baptisinũ. qui qm̃ suo baptisinaie quod tricenarbuis accepit. bap¬
tismũ urni consecrtaiit. recte mare qd nr̃m baptisiũ figurabat. tͥgnita cu¬
bitorũ restis etreuubat. ut signisicaretur dono illius qui baptisinũ sire peocato
sub̾nit. baptismũ nobis in eũ credentib ĩ remissionẽ peccatoꝵ dedicari.

Expanded text:
ter deni faciunt triginta, et genus humanum post dter deni faciunt triginta, et genus humanum post diluvium de progenie trium filiorum Noe latitudinem totius orbis implevit. Sem quippe Asiam, Cham Africam, Japhet soboles Europam et insulas maris obtinuit. Et quia baptismi mysterium cum exsecutione operum et spe coelestium cunctis erat nationibus ministrandum, resticula triginta cubitorum, mare in quo baptismus figurabatur, cingebat. Sed et hic dicendum, quod Dominus cum esset triginta annorum venit ad baptismum, qui quoniam suo baptismate quod tricenarius accepit baptismum nostrum consecravit, recte mare, quod nostrum baptismum figurabat, triginta cubitorum restis circumibat, ut significaretur dono illius qui baptismum sine peccato subiit, baptismum nobis in eum credentibus in remissionem peccatorum dedicari.
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ ui exordio nascentis scłi cham ob in alitie inuidiã dantpnatus. abel iusti¬
cie m̾ito quronatus. lanech ob adidteriũ ⁊⁊ homicidiũ maledicus. enoch obgra¬
tiã pieratis ad paradisũ reductus. cham post diliauiũ ob unpietatẽ a patre¬
aetelatꝰ. sem iaphet ꝓ obsequio reuerentie ꝑpetua benedictione donati.
abrabã mernto heres duiie ꝓmissiouis effectus. cetera gentiũ inulatudo ꝓ
tilitas sidei grã ad salutẽ reducta i huꝰmodi. que ra utroq testam̃to solert̃
ꝯsiderata studiosis ꝓ funt. Iõ forsitan duo sunt ordiues scalturatũ istriatar᷑
n mari eneo: ut qui fonte baptisiatis imbuti sinit uriusq test̾. anscultẽt
historias. Idõ decẽ cubitoꝵ erant ingiro. ut quoscũq in eisdẽ historiis deditoᷤᷤ
ussis celestis obechire. ⁊ tota intentione ad suꝑna p̾uua suspensos ꝑ pexerit̃:¬

Expanded text:
Quomodo in exordio nascentis saeculi Cain ob malitiam invidiae damnatus, Abel justiQuomodo in exordio nascentis saeculi Cain ob malitiam invidiae damnatus, Abel justitiae merito coronatus, Lamech ob adulterium et homicidium maledictus, Enoch ob gratiam pietatis ad paradisum reductus, Cham post diluvium ob impietatem detestatus, Sem et Japhet pro obsequio reverentiae perpetua benedictione donati, Abraham fidei merito haeres divinae promissionis effectus, caetera gentium multitudo prtilitas gratia ad salutem reducta, et hujusmodi, quae in utroque testamento solerter considerata studiosis prosunt. Ideo forsitan duo sunt ordines sculpturarum histriatarum in mari aeneo, ut qui fonte baptismatis imbuti sunt, utriusque testamenti auscultent historias: ideo decem cubitorum erant in gyro, ut quoscunque in eisdem historiis deditos jussis coelestibus obedire, et tota intentione ad superna praemia suspensos prospexeri
Abbreviated transcription (Latin):
luptatib religam᷑. Unde fimniculus t̾plex distle rumpit᷑ quia obseruatio
mandatoꝵ dĩ. que ĩ aordib esectorũ fide. spe. ⁊ duectione suꝑne retributiõis
firmata ẽ. nullo potest obstaculo dissolui. Restieula mare ambit. cũ sae̾nien¬
⁊ refecit cũ ꝑisser: bona oꝑatio nra figuratur. & sex ꝑ qua̾q multiplicant᷑.
B. Et scalptura .is.l. ⁊c̾. Cum pdictũ sit quod resticula.xxxx. cubitoꝵ ma¬
re erxuerit. inunc addatur qd̾ scalptura ħoc subt̃ labiũ posita decẽ cubitis
cubitis circuitus quos habebat in labio usq ad .M.e cartatũ. Scalptura
aũ histriata ẽ. que aliquas terũ historias imitatur. Uñ ꝑ scalpturas istor¬
atus quib mare circundat᷑. exempla pͥoꝵ temprm signantur. que nob̃
sunt intuenda ut uideamꝰ quib oꝑib ab inttio scĩ deo placuert̃. qua obsti¬
natione tuiqrii in scełib ꝑ durauerẽ. quanta in feliatate reꝓbi ꝑiert̃.

Expanded text:
tio mandatorum quae in cordibus electorum fide, dilectione, spe supernae retributionis firmata est, nullo potest obstaculo dissolvi. Resticula mare ambit, cum sacramen refecit cum periisset, bona operatio nostra figuratur. Et sex per quinque multiplicantur, . Et sculptura. Cum praedictum sit, quod resticula triginta cubitorum mare circumierit, et nunc addatur quod sculptura haec subter labium posita, decem cubitis riginta cubitis circuitus quos habebat in labio, usque ad decem est coactum. Sculptura autem histriata est quae aliquas rerum historias imitatur. Unde per sculpturas histriatas quibus mare circumdatur exempla priorum temporum signantur, quae nobis sunt intuenda, ut videamus quibus operibus ab initio sancti Deo placuerunt, qua obstinatione iniqui in sceleribus perduraverunt, quanta infelicitate reprobi perierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ciem t̾rȩ. ¶& erunt harũ gentiũ posteriora nomina inuenire nõ potui.
s usq in p̃sens quia ꝓcul a nobis sunt: uł ita uocant᷑ ut pͥmũ uł que mutata
sint ignorant᷑. Possedert̃ autẽ a cophene sluuio omẽm in diȩ regionẽ que
.U. genenationes posuit. ita. ⁊a sem usq ad abrahã non sine sacͥ nuimĩi miste
quo om̃is regio ab eufrate usq ad mate rubrũ nabaiothena dict᷑ quȩ
pars ẽ. arabre. Nam familie ipsoꝵ oppioaq ⁊ pagi.ac munita castella. ⁊ t̾b:
horum appellatione celebrantur. ah uno ex eis cedar in deserto. ⁊ duma
alia regio. ⁊ thenan ad austrũ. ⁊ cedenia ad orientalẽ plagã. ¶Filũ¬
sufpicant᷑ hebrei eam eẽ agar. que martua sarra de concubina transierit in
iponẽ. ne senea uouis arguatur nptiis sasciuisse. ¶assurĩ. N egociato¬

Expanded text:
ila et Jobab . Harum gentium posteriora nomina invenire non potui, sed usque in praesens, quia procul a nobis sunt, vel ita vocantur, ut primum, vel quae immutata sint ignoratur. Possederunt autem a Cophene fluvio omnem Indiae regionem, quae decem generationes posuit; ita a Sem usque ad Abram, non sine sacramenti mysterioquo omnis regio ab Euphrate usque ad mare Rubrum Nabaiothena dicitur: quae pars est Arabiae. Nam familiae ipsorum oppidaque et pagi, ac minuta castella et tribus horum appellatione celebrantur ab una ex eis Cedar in deserto: et Duma alia regio, et Thebaram ad Austrum, et Cedema ad Orientalem plagam. suspicantur Hebraei eam esse Agar quae, mortua Sara, de concubina transierit in uxorem, ne senex novis arguatur nuptiis lascivisse. Filii autem Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ uterq peccasse dicit᷑ sałm hebreos: Unde factũ ẽ. cũ senicisset samuel. po
organis musicis laudes dõ canebant. cũ eoꝵ genealogiã narraret p̃libauit.
Suo aũ ordine qͥmͦ id fecissent demonstrbit. Estatres eiꝰ. Cognatiorie. sceͥpta¬
.iii. qui corã datud in cymbalis laudẽ dei concrepabant. ⁊notanaũ ꝙ sic̃
fuerunt cres filii leui. chaath. gerson. ⁊ merari. ita tres cantores aͣman
de thaath asapħ de gerson. ethan d̃e merari. Mistice autẽ signifieat scõs
doctores qui scẽ triitatis fide imbieti scłm disposttionẽ uiꝰ dđ p̃dicationẽ
sticus sod̾m apłorum traditionẽ qui primatũ tonent. totũ ministeriũ a¬
gunt in eccłiam dei. Unde. Ut scias quomͦ oporteat te conu̾sari in do¬

Expanded text:
ideo uterque peccasse dicitur secundum Hebraeum. Unde: Factum est cum senuisset Samuel, posorganis musicis laudes Domine canebant, cum eorum genealogiam narraret, praelibavit; suo autem ordine quomodo id fecissent demonstrabit. VERS. 44.-- Ethtribus, qui coram David in cymbalis laudem Dei concrepabant. Et notandum, quod sicut fuerunt tres filii Levi, Caath, Gerson et Merari, ita tres cantores: Eman de Caath, Asaph de Gerson; Ethan de Merari. Mystice autem significant sanctos doctores, qui sanctae Trinitatis fide imbuti, secundum dispensationem veri David praedicationem sticus secundum apostolorum traditionem, et qui primatum tenent, totum ministerium agunt in Ecclesia Dei; unde: Ut scias quomodo oporteat te conversari in do
Abbreviated transcription (Latin):
¶ fecit aũ.h.i. ic̃. Lebetes cineres scõs suscipiunt. cũ fideles exempla ⁊ sac̾¬
m̃ta diũce passionis ad custodiã siu pia mente retractant ut exitũ uistorũ di¬
ligent̾ aspitiunt. qui magnis elaboratis agonib de ꝑcepto brauio sine fine le¬
tant᷑. ut ꝯsideratis maiorũ uirtitb ipsi magni effitiant᷑. Unde. Quorũ in¬
ruentes exitũ ou̾sationis intueamini ⁊ fide. ¶Lebetas qͦ nc̃. ad suscipiẽ.

Expanded text:
 Fecit autem Hiram. Lebetes cineres sacros suscipiunt, cum fideles exempla et sacramenta Dominicae passionis ad custodiam sui pia mente retractant, vel exitum justorum diligenter aspiciunt, qui magnis elaboratis agonibus, de percepto bravio sine fine laetentur, ut consideratis majorum virtutibus et ipsi magni efficiantur; unde: Quorum intuentes exitum conversationis intueamini et fidem. Et creagras.
Abbreviated transcription (Latin):
rege aisiriorũ amãnache filio gaddi rege israel accepisse uulle talenta argẽa
ut eẽt ei auxilio n firmaret regnũ eitis non quod eum transtułit in asfyrios
⁊ quod reglaphalassar. rex assur in dieb facce regis israel. cepit aiom ⁊ aber
domũ inaãcha. ⁊ ianohe. ⁊ cedes: ⁊ aser.⁊ galaad ⁊ galileã uinũsã terrã nep¬
talim. ⁊ traustulit eos in alħyrios. Postremo narrat ꝗ salmaniassar rex as

Expanded text:
regem Assyriorum a Manahem filio Gaddi rege Israel accepisse mille talenta argenti , ut esset ei auxilio et firmaret regnum ejus, non quod eum transtulerit in Assyrios, sed quod Teglathphalnasar rex Assur in diebus Phacee regis Israel cepit Ahion, et Abel domum Maacha, et Ianoe et Cedes et Asor et Galaad et Galilaeam et universam terram Nephthali
Abbreviated transcription (Latin):
abolo. p̃sente ⁊ oohoꝑuante angło in quo saluatoris diuntas sicut in tobia
significatur hunanitas. Nlec intandũ qd̵ duas ꝑsorias angłi .s. ⁊ hominiꝰ
imã xpĩ sigurate ꝑsonã dicimꝰ. quia in expositione patrũ legimnꝰ. uiã eius¬
ꝑsonã in ysaãe. ⁊ ariete siguratã qui in humanitate ociditur ut ouis ĩ di¬
iunttate cũ patre ꝑmanet impassibilis. sicut ysaac cũ abrabã domũ reuer¬
titur incolumis. Si enim aries xͥ humanitatẽ. hõ significat diuinitatẽ.
cur noi aptius homo humanitatẽ. angelus deitate. astnadeus. deser

Expanded text:
abolo, praesente et cooperante angelo; in quo Salvatoris divinitas, sicut in Tobia significatur humanitas. Nec mirandum quod per duas personas angeli et hominis, unam Christi figurari personam dicimus: qui in expositionibus Patrum legimus unam personam ejus in Isaac, et arietes figuratam, qui in humanitate occiditur ut ovis, in divinitate cum Patre permanet impassibilis, sicut Isaac cum Abraham domum revertitur incolumis. Si etenim aries Christi humanitatem, Isaac significat divinitatem; cur non aptius homo humanitatem, an
Abbreviated transcription (Latin):
uitas metropoł ęneorũ. ceciditq in sortẽ beniamin. ⁊ fuit seꝑata leuitis. Alirũ
gͦc̃. ꝙ iosephus dicit. quia salomon in ebron uenit ut sacrificaret in altari enco
qd̾ secerat moẏses. nisi forte ipsã ebron excelsũ gabron intelligi uoluit. eo qđ ibi.
pimũ. regnauerit. Interp̃tat᷑ autẽ gabaori sublimitas. uł collis patruelis. ¶ Sapĩam.
ꝯ uidicare. si hoc eligit rector corꝑm multo magis hoc elige̾ debent tectores anima¬
rũ. ut ingressũ ad fidẽ. ⁊ egreisum ad spẽ. populo dei demonstrent᷑. ¶Corã tab̾na

Expanded text:
itas metropolis Hevaeorum, ceciditque in sortem Benjamin, et fuit separata Levitis. Mirum ergo est quod Josephus dicit, quia Salomon in Hebron venit ut sacrificaret in altari aeneo, quod fecerat Moyses: nisi forte ipsam Hebron excelsum Gabaon intelligi voluerit, eo quod ibi primum regnavit. Interpretatur enim Gabaon sublimitas, vel collis patruelis. VERS. 10.--et judicare. Si hoc elegit rector corporum, multo magis hoc eligere debent rectores animarum, ut ingressum ad fidem et egressum ad spem populo Dei demonstrent. VERS. 13.-- Ab
Abbreviated transcription (Latin):
cã filios uidȩ. estom filiũ phares. S hebrei asserunt mutatis nõsi eosdem
filios udȩ quos sẽpcura aliis nominib alibi nominat. bic eẽ exp̃ssos: duni̾
enim phares qui tutpr̃ diuisio. suuĩ nom̃ ꝓpͥũ hic hrẽ.esrom aũ eẽ zaram.
s esrom int̾pretat᷑ atriũ. ⁊ aram. ortꝰ. Charini qͦ oẽ heber. Nam charna
interp̃tatur uinea mea. Ftor uigilans. Ur autem dicunt eẽ onã. sur
interp̃tat᷑ sinistra. onã murmintitio. Sobas uͦ eẽ sela minimũ filiorũ
uidȩ quos peꝑit eisue. In tpr̃ autẽ sobal spica. tił uana uetustas. sella.
a filtis ur possessa. s mirũ ꝙ hicdic̃ ur patrẽ belleem cũ siꝑᷤᷤ salma dictis
sit pater enis. isi fortte hic apellet parentẽ. quia ur fuit pat saluia qui fuit

Expanded text:
 filium Phares legimus; sed Hebraei asserunt, mutatis nominibus, eosdem filios Judae, quos Scriptura aliis nominibus alibi nominat, hic esse expressos. Aiunt enim Phares, qui interpretatur divisio, suum nomen proprium hic habere. Hesron autem esse Zaram, sed Hesron interpretatur atrium, Zaram ortus. Charmi quoque esse Heber, nam Charmi interpretatur vinea mea, Her vigilans. Ur autem dicunt esse Onam, sed Ur interpretatur sinistra, Onam murmuratio, Sobal vero esse Sela minimum filiorum Judae quos peperit ei Sue. Interpretatur autem Sobal spica, vel vana vetustas. Sela a filiis Ur possessa; sed mirum quod hic dicitur Ur pater Bethlehem, cum superius Salma dictus sit pater ejus, nisi forte patrem hic appellet parentem, quia Hur fuit pater Salma qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊o. Iõ ablata sunt ruben pͥmogenita quia dormiunt eũ bala coucubina patͥs
sui. ⁊ data sunt ioseph filio iuniori. cũ ꝓgenies muluplicat᷑ ⁊ excedit potentiã¬
regni int᷑.M. trib Oistice autẽ significat rutnã pͥoris populi qͥ pͣmogenitꝰ de¬
pus.xͥ. in quo erat plenitudo diumititis in cruoe suspendit ⁊occidit. pͥmo¬
genut dignitus ad spiritalẽ ioseph .i. xp̃m ⁊ eccłie popłm transiata ẽ. ad q̃

Expanded text:
d cum violas, etc. Ideo ablata sunt Ruben primogenita, quia dormivit cum Bala, concubina patris sui, et data sunt Joseph filio juniori, cujus progenies multiplicatregni inter decem tribus. Mystice autem significat ruinam prioris populi, qui ut primogenitus deest corpus Christi, in quo erat plenitudo divinitatis, in cruce suspendit et occidit: primogeniti dignitas ad spiritualem Joseph, id e
Abbreviated transcription (Latin):
hominis sunt. ut hebrei uolunt. ipse ẽ. pbadaia pat̾ ꝑ orobabel ⁊ semmei.
Unde in hesra. ⁊ m matheo zorobabel filus salathiel scribit᷑. ⁊ in tempore
phaãaia redemptius dnĩ asir. caraeratus. salathiel frutex hĩ que ontr̃a conue¬
nuint doctorib scĩs quoꝵ osffitio eccłiasticꝰ populus generat᷑. qui diũsis af¬
flictionib castigati ꝑ grãni dñi redempti geruiina uͥtutũ tam in se quã in sub¬

Expanded text:
hominis sunt, ut Hebraei volunt, ipse est Phadaia pater Zorobabel et Semei. Unde in Esdra et in Matthaeo Zorobabel Salathiel scribitur. Et interpretatur Phadaia redemptus Domini, Asir carceratus, Salathiel frutex Domini; quae omnia conveniunt doctoribus sanctis, quorum officio ecclesiasticus populus generatur, qui diversis afflictionibus castigati per gratiam Domini redempti germina virtutum tam in se quam in sub
Abbreviated transcription (Latin):
dei.a .e. ¶Iestaanti. ⁊c̾. Func iosepbiis eusebiũ noiinat. ⁊ filũ dic̃ achiniȩ
qui atiei hostiũ freq̃nt ir rupens ñ cessabat donec oetingentos occidat. Alũ. hẽ
aaiud intelligẽ. quia iesbaã itterp̃tatur sederis. in populo. Achamoni qͦ: sapieri¬
tissimꝰ. Unde i regiĩ seribit᷑. Sedens in oathedra sapientissimꝰ. S uͭ u̾mieido lig¬
it lea ar qui fuit iut̃ tres ꝑotentisimos. quos iosephus dic̃ eẽ eusebiũ filiũ achi¬
nee ĩ eleadar filiũ oãdi. ⁊ semeiã filiũ heb. ¶ asserunt hebrei dauid ñ¬

Expanded text:
. Hunc Josephus Eusebium nominat, et filium dicunt Achimeae, qui in aciem hostium frequenter irrumpens, non cessabat donec octingentos occiderat. Alii hunc David intelligunt, quia Jesbaan interpretatur sedens in populo. Ahamoni vero sapientissimus, unde in Regum scribitur: Sedens in cathedra sapientissimus . Sed ibi vermiculo ligit Eleazar, qui fuit inter tres potentissimus, quos Josephus dicit esse Eusebium filium Achimeae, et Eleazar filium Addi,
Abbreviated transcription (Latin):
than ꝓpħam filiũ samaa. filũ ysai quẽ in locũ filũ educauit ⁊ nitriuit. ie̾
filios numeratũ. Int̾ filios qͦ ysai nathan adductus ẽ. ad samuelẽ qui ⁊ iona¬
chã qui ꝑeussit leonẽ. ⁊ sciendũ quia tibi ꝓpħa uocat᷑ nathan scbitur ñ ionathan.
¶Tether. In regnũ iezra istaelites s m̃itorũ qualitas diu̾sitatẽ nouũ facit. nam¬
Siedira residuũ interpretat᷑. iether uͦ modicũ residuũ. ⁊residuo uingͥ istaettis.
Ur uͦ ẽ. qui c̃ aãron fustinebat manꝰ moysi prignante iosue. ¶ Posthȩo. Postquã mor¬

Expanded text:
aa, vel Simmaa filii Isai, quem in locum filii educavit et nutrivit inter filios numeratum. Inter filios quoque Isai Nathan adductus est ad Samuelem, qui et Jonatham, qui percussit leonem. Et sciendum quod ubi propheta vocatur, Nathan scribitu facit; namJethra residuum interpretatur, Jether vero modicum residuum, et residuo jungitur Israelitis, Hur vero est qui cum Aaron sustinebat manus Moysi pugnante Josue. VERS. 22.--
Abbreviated transcription (Latin):
¶a chto sẽ. ꝯe. Qui p̾eai cupiditate depͦuatus. cũ absalon de nece dand ẽctauit. n
int̃precat᷑ sr̃ meus cad ens ut irruens. uł tractans. hic ẽ. indas scariothi qͥ int̾ apłos
tamiliaris dnõ fuit. s postea cum udeis auaritia corruptus de morte eius tͣe
tes : a romanis in ꝓpͥa ãomo. ficut achitophel .i. in ihrłm extuicti st̃. ¶ẜ ost
sit cognoscens grãm dei mathatus humilis ⁊ fidelis. ꝗ gr̃ãm dono d  dei ꝑcep̃
humilit̃ seruauit. Incerp̃tatur entiii idiada sciens. uel cognoscens. banaias¬

Expanded text:
Achitophel . Qui postea cupiditate de pravatus cum Absalon de nece David tractavit, et interpretatur frater meus cadens, vel irruens vel tractans. Hic est Judas Scarioth, qui inter apostolos familiaris Domino fuit, sed postea cum Judaeis avaritia corruptus de morte ejus tractes, a Romanis in propria domo sicut Achitophel, id est, in sit cognoscens gratiam Dei Matthias humilis et fidelis: qui gratiam quam dono Dei percepit, humiliter servavit. Interp
Abbreviated transcription (Latin):
dñs natiis ẽ. in .uii. abelia miliario cottra meridianã plagã. uixta uiã que
ducit chebron ubi sepuscrũ iesse. ⁊ dauid ostendit᷑. ⁊mille circit̾ passib ꝓcul
turris ader .i. turris gregis quodã uatientio pastores dͥnĩe natiuitatis conscios añ
hite ⁊ astaosite nomina locorũ sorciti funt. qui sunt saracha ⁊ estaol ubi se¬
piltus ẽ. samson. Requietio enem sepulebrũ dr̃. alĩ demidiũ reqͥsti orũ¬
oempͦ denuidiũ intelligunt. quo filĩ istael cepunt t̾ram ꝓmissionis possidere.
ab eo .s. temipore. ab eo .s. oenipore quo ioyses dedit t̾ram galaad ultoa iorda¬
nẽ ruben ⁊ gad. ⁊ dimidie toibu manasse usq quo cetere trib sortes suas ae¬
ceꝑunt. In huiꝰ temporis medietate dicunt sobal cẽ martuũ. ⁊ita dimp.
dimidiũ requietionũ uidisse .i. ad medieratẽ illus temporis ꝑuenisse.
M istice aũ sobal .i. uana uetastas. uel uectis ad portandũ iudõ̾s significat. qui anti

Expanded text:
nus natus est in septimo ab Elia milliario contra meridionalem plagam, juxta viam quae ducit Hebron, ubi sepulcrum Jesse et David ostenditur, et mille circiter passibus procul turris Ader, id est turris gregis, in quodam vaticinio pastores Dominicae nativitatis conscios anteitae et Esthaolitae nomina locorum sortiti sunt, qui sunt Sarrai et Esthaol, ubi sepultus est Samson. Requietatio enim sepulcrum dicitur. Alii dimidium requtempus dimidium intelligunt, quo filii Israel coeperunt terram promissionis possidere, ab eo scilicet tempore quo Moyses dedit terram Galaad ultra Jordanem, Ruben et Gad, et dimidiae tribui Manasse, usquequo caeterae tribus sortes suas acceperunt. In hujus temporis medietate dicunt Sobal esse mortuum, et ita dimidium requietionum vidisse, id est, ad medietatem illius temporis pervenisse. M
Abbreviated transcription (Latin):
minaret᷑ .s.ii.p. ¶Noluit aũ. ⁊c̾. Non e. ambigendũ iit̾ repbos legis
doctores fuise aliquos ꝗ ubi acum ad occidendos auditores ꝑuercere no¬
llent. ⁊ tanĩ ipsas auditores que recte cdicta a magistris acceperant aes¬
piaendo uł blasphemãdo ĩ suã u̾tisse ꝑnitẽ. qͦt̃ uussa morte .i. peccãdi
obstinationẽ. ⁊ iꝑsos ũbi ministros ꝑtemprã aeterioratos eestimonia
legis quȩ male ent̃retari timuerant. sibi oarasionẽ fecise runȩ.
hetici quoꝵ peccatoꝵ fuoꝵ iacuł cruentati cũ uerba dͥiuima ĩ argu¬
mentũ sui erroris trahat̃. arma sua corera pectus suũ morituri mu¬
darie. phil argirie. uł cuilibet uttũ ꝯtagione polluit suo se gladio ofodit. ꝙ qͦ de¬
P uerũ uͦ quia dindema ⁊ armillã saul attulit addaiud. eẽ filiũ doech ⁊ ip̃m
doech cẽ puerũ cũ quo saul querebat asinas patris sui. ¶ Parit̾ cecidit.

Expanded text:
arent pascha. Noluit autem armiger. Non est ambigendum inter reprobos legis doctores fuisse aliquos qui verbi acumen ad occidendos auditores pervertere nollent, et tamen ipsos auditores qui recte dicta a magistris acceperant, despiciendo vel blasphemando in suam vertisse perniciem: quorum visa morte, id est peccandi obstinatione, et ipsos verbi ministros per tempora deterioratos, testimonia legis quae male interpretari timuerant, sibi occasionem fecisse ruinae. Haeretici quoque peccatorum suorum jaculis cruentati, cum verba divina in argumentum sui erroris trahunt, arma sua contra pectus suum morituri indoxiae, philargyriae vel cujuslibet vitii contagione polluit, suo se gladio confodit, quia quo dePuerum vero quia diadema et armillam Saul attulit ad David esse filium Doeg, et ipsum Doeg esse puerum cum quo Saul quaerebat asinas patris sui. Ad armigerum.
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Sods ꝑhe. ⁊ sonat chore. chora damars chore caluus int̃pr̃. Flic ẽ qui
in numeris seditionẽ mouit ccͦ moysen. ¶ Custodes uestibulotũ. d. Quia
terio titulos hñt. custodiebant intius hostiũ. ⁊ cantatores erant. ¶ C astroꝵ.
bat. ut tradunt hebtei. ⁊ uices itustrorũ ordinabat. St̃ aute uices .xr.
.iiii. quas daud ordinauit administrͣu tab̾naculi. Unde in euuãgłio. ⁊a¬
charias de uice abia. ¶ Qui fuerut hũ quatuor leuite quib crediꝰ¬

Expanded text:
r He, et sonat Core. Cora clamans, Core calvus interpretatur. Hic est qui in Numeris seditionem movit contra Moysen . Custodes vestibulorum. Quia et qui in Psalterio titulos habent, custodiebant interius ostium et cantores erant. VERS. bat, ut tradunt Hebraei, et vices ministrorum ordinabat. Sunt autem vices viginti quatuor quas David ordinavit ad ministerium tabernaculi. Unde in Evangelio: Zacharias de vice Abia . VERS. 26.-- His quatuor Levitis, e
Abbreviated transcription (Latin):
tã tirannidẽ. pͥtaꝰ arripuit. Hic suit robustus uenator corã dño qr hoĩes
adĩ cult᷑a auertit. Uñ iosephus. fet̾ añ eos elatos adĩuiriã dĩ atis c̃tẽptũ.
Nẽroth fuiꝰ chã siliꝰ noe. ꝗcũ eẽt audatior ⁊ mauu fortissimꝰ. suadẽbat
uocabit. u̾ spẽ ĩꝓͥa uͥtute ponerẽt. Idõq putabũt am̃ ĩt̃minari diluiu
aũ xna erat. ut obedir: nẽroth. gͣue patant seraitiũ obseꝗ dõ. Re.¬
gnanit aũ nẽroth ĩ babilone ⁊ mareth. ħ ÷ edessa ⁊ machad. ꝙ̃ ÷ ĩsibis

Expanded text:
tam tyrannidem primus arripuit. Hic fuit robustus venator coram Domino, quia homines a Dei cultura avertit. Unde Josephus: Fecit autem eos elatos ad injuriam Dei atque contemptum. Nemrod, filius Cham, filii Noe, qui, cum esset audacior et manu fortissimus, suavocabat, ut spem in propria virtute poneret. Ideoque putabant Deum interminari diluviuudo autem prompta erat ut obediret Nemrod, grave putans servitium obsequi Deo. Regnavit autem Nemrod in Babylone et in Areth. Haec es
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ spc̃ scĩ diuina sententia dampnãdos uicheant.
s ñ carnales uidõs decalogi transgressores crucis xp̃i
rentum quẽ ex ꝑfidia contiapert̃ in inferni crucia.¬
tib sessuros.
¶N orum nominũ int̾pretaciones. non magnopere exqͥrimꝰ neo allegorie
t̃. historcũ. oportet rei geste uerã seriẽ expoñe. nec catra subsiste̾. nec ul¬
tra ꝓcede. Allegoric̃ intpretẽ egtegias partes s spũali setstui cõuenientes eli

Expanded text:
ritus sancti divina sententia damnandos judicat, sed etiam carnales Judaeos decalogi transgressores, crucis Christi reatum, quem ex perfidia contraxerunt, in inferni civitatibus sensuros.rte ia. Historicum oportet rei gestae veram seriem exponere, nec citra subsistere, nec ultra procedere: allegoricum interpretem, egregias partes, in spirituali sensu convenientes eli
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti popłs in xp̃õ sit adunandꝰ. ⁊ ad eternã initraducendus coronã. uñ.¬
Nõ enĩ longe erant a terra. s qͣsi cubitis ducentis trahentes rete pisciũ.
ꝑ auoentas enim cubitos rete plenũ magnis piscib discipli ad dum̃ trahunt
effectũ sue resurrectiontis iami in lutore monstrantẽ cũ p̃diattores iudeiᷤᷤ¬
⁊ gentib u̾buni sidei ꝯmiteunt.  urruisq popłi electos in una beatitu¬
dinis arce colligunt. ¶Dextera columpna doctores pͥmiciue eccłiȩ
qui iam hunc uenisse ⁊ mundũ redenisse testant᷑. Simili uocabulo ã¬
be ceusentur columpne. Una enim firmitas altera in robore dr̃. ut una sid̾i
⁊ oꝑis fortitudo cunctis in eẽ doctorib monstraret᷑. I nrĩ temporis inertia
tacite notaretur. uͥ se quidã doctores. sacerdotes ⁊ columpnas domꝰ dĩ uidi
⁊ uocari nolunt. cũ nichil in se firme filei ad contennendas soli pompas.⁊
desidertanda bona muisibila. nichil hañt roboris ad corrigendos. nichil mdri¬

Expanded text:
testamenti populus in Christo sit adunandus, et ad aeternam coronam inNon enim longe erant a terra, sed quasi cubitis ducentis, trahentes rete piscium ; per ducentos etenim cubitos rete plenum magnis piscibus discipuli ad Dominum trahunt, effectum suae resurrectionis in littore jam monstrantem: cum sancti praedi etc., usque ad et utriusque populi electos in una beatitudinis arce colligunt. Columnam. Dextera columna doctores primitivae Ecclesiae qui jam hunc venisse et mundum redemisse testantur. Simili vocabulo ambae columnae censentur. Una enim firmitas, altera in robore dicitur: ut una fidei et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur, et nostri temporis inertia tacite notaretur, ubi se quidam doctores, sacerdotes et columnas domus Dei videri et vocari volunt, cum nihil in se firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas et desideranda bona invisibilia; nihil habeant roboris ad corrigendos, nihil indu
Abbreviated transcription (Latin):
hismaeł appelabat᷑ theman. Sciendũ at̃ ꝗ om̃s ustrał regio beice¬
cata. Est aũ trans auibiã in desereo sameenoꝵ co nt᷑ cotientẽ in iris rubri. unde
uoatntnr tadianei. ⁊ madianca regio. filie qͦ soceri uioysi filie matiati ddicunt᷑.
S ħ alia ciuitas ẽ. omonimos etus ureta armonẽ ⁊ arcopolim. cuiꝰ ad huc rume

Expanded text:
Ismael appellabatur Theman. Sciendum autem quod omnis australis regio HebraIsmael appellabatur Theman. Sciendum autem quod omnis australis regio Hebracata. Est autem trans Arabiam in deserto Saracenorum contra orientem maris Rubri, unde vocantur Madianaei, et Madianaea regio. Filiae quoque soceri Moysi filiae Madian dicuntur; sed haec alia civitas est ononymos ejus juxta Armonem et A
Abbreviated transcription (Latin):
horreorũ. In genesi ⁊ achã nominat᷑.i. trsbiiator. In paralipomeñ.
z achan .i. tribulatus. Uarũs enim euentib nomina comuutantur ũ
pꝰ quẽ regnauit iobab. ẽ. tam̃ usq hodie ulla denara ĩ octauo iniliario
arsopoleos ꝑgentib armonẽ. i altera denaba suꝑ mõtẽ in.Uti. lapide
teb Ciobab. Quẽ iob tẽ sufpicant᷑. s hebrei asserunt eũ de stẏrpe nachor
eẽ. ꝓgenitũ. ł hilo aũ in libra questionũ suꝑ genesim uarrat ins temprĩ¬
b cũ fuisse. ⁊ accepisse uxorẽ dinam filiã iacob. n ante remptacionis sue cͥ.¬
dam̃ diit eã .uii. filios ⁊ cres filias illi generasse. qui exuncti sunt in temp¬
taciote. S q satiato reddidit dñs ouña duplitia m item uii. filios ꝑte¬
.I. elifath. armoe. ditsath. pbilaias. diphar. cellud. thelom. filiar̃
n̾ meru. Lizat. geli. ¶ de bofra. Que ⁊bosor. oiiitas in deserto.
tunis iordanem in tribi ruben. appellat᷑ ⁊ alia bosor cunitas esau in

Expanded text:
Horraeorum, in Genesi Acan nominatur, id est tribulator. In Paralipomenis Jacan, id est tribulatus. Variis enim eventibus nomina commutantur, ut post quem regnavit Jobab. Est tamen usque hodie villa Denaba, in octavo milliario Areopoleos, pergentibus Archor esse progenitum; Philo autem, in libro Quaestionum super Genesim, narrat his temporibus eum fuisse et accepisse uxorem Dinam, filiam Jacob: et ante tentationis suae certamen dicit eam septem filios et tres filias illi generasse, qui exstincti sunt in tentatione. Sed ei sanato reddidit Dominus omnia duplicia, et item septem filios eceluth, Thelon, filiarum vero Meru, Lizath, Zeli. Bosra, etc. Quae est Bosor civitas in deserto trans Jordanem in tribu Ruben. Appellatur et alia Bosor civitas Esau in
Abbreviated transcription (Latin):
cent couini qͦ mala ipsi conueniat᷑. Moxses eium ii nubis ap̃m signisicauit.
s. ñ ii hoc qd̵ ad agcias contradictionis dubitauit.s. nec aaron in faictura uttuli
dp̃m signisscat. sicut ysaias in cyro rege psarũ xp̃m significat. de quo pꝰea sub¬
uuugit. acura te. ⁊ non cognoiusti me.c̾. Si enĩ reges iniqui ĩ maletas
buc. uissit populos audita simphoniarũ ⁊ musscoꝵ uoce ꝓstratos statuã ado¬
rare. ⁊ diabolus scłari dulcedine genus humanũ inflecti a rectitudino m̃¬
ts ad sequendã auaritiã que ẽ. simulaoroꝵ seruitus.
Uirtus namq sacri ełoguũ sic aliqñ transacta narrat. ut uentura expͥmat.
sic factoẽ approbat. it ei in misterio contradioit sic gesta dampuat ut hec mi¬
carnationis sue sacram̃tũ patefetit. ⁊ spũales epłas p̃dicationis ⁊ corporis ⁊
sanguinis xp̃i sui babundanissime ministrauit. pͥmũ tempꝰ ante legem

Expanded text:
 Christo conveniant. Moyses enim in multis Christum significavit; sed non in hoc, quod ad aquas contradictionis dubitavit. Sed nec Aaron factura vituli. Christum significat, sicut Isaias in Cyro rege Persarum Christum signat, de quo postea subjungit: « Accinxi te et non cognovisti me , » etc. Si enim reges int? Nabuchodonosor jussit populos audita symphoniarum et musicorum voce prostratos statuam adorare. Et diabolus saeculari dulcedine genus humanum inflectit a mentis rectitudine ad sequendam avaritiam quae est simulacrorum servitus.irtus namque sacri eloquii, sic aliquando transacta narrat, ut ventura exprimat: sic factorem approbat, ut ei in ministerio contradicat: sic gesta damnat, ut haec mycarnationis suae sacramentum patefecit, et spirituales epulas praedicationis, et corporis et sanguinis sui ab