comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omne concupisceutiã ꝑmandatũ. uel occ̾onem
accepisse ꝑ mandatum. Minor .⁊t. eraͭ .cupiscentia
añ legem. qñ securis homo pectabat. Iba enimi pꝰ ꝯ
das. ex carnali suauitate iocundas. magnam. fe¬
licitatem: putabat. S ueniente lege. quasi. opꝑo¬
sito obice. uidit homo malum suum. noluit fie¬
nare concupiscentiã. non ire pꝰeam struit se co¬
natus ẽ homo de se p̃simiens. concupiscentie flu¬
uiumi siocare. s non ualuit. frenatus ẽ. Qͥd ẽ flui¬
us ꝯcupiscentie. oppositis obicib legis. S non siceat᷑
Imnio quia de se ñ de gn̾ homo p̃simpsit. aucta ẽ
ꝯcupiscentia opposita lege.⁊ q̃ pͥꝰ eum ducebat o¬
bice nullo. obriut eum obice inpto. ꝑlegem. ⁊t
doctus eam p̾uaricata peius ẽ inctus. ⁊̃ fõs ẽ legos
p̃uaricator. qui fuit añ nescuis pecc̃orum.⁊ sõ bñ
dicio omnem concupiscentiam. Om̃ĩs .ał. ẽ qͣndo
trascendit legem. SequituR.
S ine lege em̃.
peccatum e

Expanded text:
omnem concupiscentiam per mandatum, vel occasionem accepisse per mandatum. Minor enim erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post das, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito obice, vidit homo malum suum, voluit refrenare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupiscentiae fluvium siccare, sed non valuit. Frenatus quidem est fluvius concupiscentiae, oppositis obicibus legis, sed non siccatus; imo quia de se non de gratia homo praesumpsit, aucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevaricator qui fuit ante nescius peccator; et ideo bene dicit omnem concupiscentiam. Omnis enim est quando transcendit legem. VERS. 8-11.-- « Sine lege enim peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
uatia liberantis. Uel oẽ
concupiscentiam .i. omne pecoatum. onĩne. Et
diceus concupideatiam. cuncta peccata signifi
crimen p̃uarieationis. ad huc de erat. S om̃e
fomes. occasionem. accepto ꝑmandatũ. qr tał ẽ
nr̃a carnalitas. Ut ardentius desidere ꝓhibita.
in auxilium hominib datã. magis exarsit ira¬
condia. aduersus hommnem.⁊ mag̃ ãstitit. ut

Expanded text:
atia liberantis; vel omnem concupiscentiam, id est omne peccatum; omnem enim dicens concupiscentiam, cuncta peccata significcrimen praevaricationis adhuc deerat. Sed modo omne Fomes occasionem accipit per mandatum, quia talis est nostra carnalitas, ut ardentius desideret prohibita, in auxilium hominibus datam, magis exarsit iracundia adversus hominem, et magis institit ut
Abbreviated transcription (Latin):
bec quis coustringi ue prohibutus alicitis
ad nuctat illicita. set iꝑẽ. qi ud sequitur.
set eligat. s tñ in hoc ꝓpensiorem ẽẽ meliꝰ
est. satis hic ostendit etiam pudicitiam
conugalem eẽ domundei. non tiñ enim
contisitium. s ⁊̃ coniugatorum castitas do
dant. sec non nup¬
tis .i. uirginib et
iudius dico quod

Expanded text:
bet quis constringi, ne prohibitus a licitis, admittat illicita; sed ipse quid sequatur sibi eligat, sed tamen in hoc propensiorem esse melius est. Satis hic ostendit etiam pudicitiam conjugalem esse donum Dei; non tantum enim continentium, sed etiam conjugatorum castitas, dodant, sed non nupest virginibus, et viduis dico, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rus. aut ydo¬
bus notat eos. cũ
hiꝰ .i. cum hiis ⁊ a¬
⁊ scribo. iissi ⁊ iu¬
orare ut sic erubes¬
cẽs corrigatur. actẽ¬
de ꝙ uon simplicit᷑
iubet non cibum
oͥstendit ꝙ cum infiten ⁊ gentili non ꝓ¬
hibuit cidum sumere qui ⁊̃ alibi aitꝰ
Siguis uocat uos ex infidelib ad cenam
⁊ uultis ire omuẽ ꝙ appositum fiũt nã¬
ducate. dicendo auten no ostendit nou
tium aufem non possunt. collerentur po¬
tius. Nos euura ꝯmumone q̃mqmͣ pro¬
hibere nou possumus. iusi aut sponte con¬
fessum. aut in aliquo iuditio uł eccͣstico
uł socuiari nominatum atq conuictũ hac
gͦ dicendo uͣoluit homnem ab homine
uidican ex arbitrio suspiꝰtõnis. uł ⁊̃ extra
ordinario usurpato iuditio. s potius ex
siue accusatum ⁊ comuctum. eam gͥ nõĩa¬

Expanded text:
rus, aut idobus notat eos. Cum id est cum his et at scribo, jussi et juorare, ut sic erubescens corrigatur. Atted non simpliciter jubet, non cibum ostendit quod cum infideli et gentili non prohibuit cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manducate . Dicendo autem nominatur, ostendit non cium auferre non possunt, tolerentur potius. Nos enim a communione quemque prohibere non possumus, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo judicio vel ecclesiastico, vel saeculari nominatum atque convictum. Hoc igitur dicendo noluit hominem ab homine judicari, ex arbitrio suspicionis, vel etiaordinario usurpato iuditio, sed potius ex sive accusatum atque convictum. In Ni
Abbreviated transcription (Latin):
uec p̾rohicit in alt̾um. alia sunt que cũ
aliis ⁊ pro aliĩs portantur. Icem ꝓpter diũ¬
sos hic homines dieit. contra cos eͥnim qui
putant hominem alienis in quinari pec̾̃is
nullus inquinatim uisi consentiendo. uel
imutando. fec̾it suum. Item contra negli¬
geutes qui uullum airant cornig̃e. secu
ꝙ alienis non contaminentur pec̾cis dit̾
inuicem honera portare. honera infirmi¬
cacis uniuicem portamus. dum lemi tate
iram alt̾uns sustinemus. ⁊ dum ei qui le¬
sic si pecit indulgemus ⁊ hi. uł ꝑ homis

Expanded text:
um; alia quae cum aliis et pro aliis portantur. Item, propter diversos homines haec dicit. Contra eos enim qui putant hominem alienis inquinari peccatis,nullus inquinatur, nisi consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portate. Onera infirmitatis invicem portamus, dum lenitate iram alterius sustineamus, et dum ei qui laesit, si petit indulgemus, et hujus
Abbreviated transcription (Latin):
nui sunt uerba que
diũsis locis conueni¬
eut̾ posita uane incellignntu. sicut ħ. iuisi
enim hoñis nomen sub diudis significatõib
acccꝑis ptocul dubio putabis eundem sibi
in loq̃ndo cẽ contranum.⁊ ħtam biciue poĩ¬
egit. alia reddende deo rõnis de actib nñs. de
quib hic agit. Illa cum fc̃ĩb sustentenda
Diminicant᷑ ħ poria ab uuo quo portant᷑.
ħ houera pecc̃a sut. alia gͦ sunt in quibus

Expanded text:
nim sunt verba quae diversis locis congruenter posita varie intelliguntur, sicut hic: nisi enim oneris nomen sub diversis significationibus acceperis, procul dubio putabis eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc tam vicine posiegit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. Illa cum fratribus sustentanda communicantur; haec propria ab unoquoque portantur. Haec onera, peccata sunt; alia ergo sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
si solo. uerbo. non¬
exemplo. com. er¬
que ille dicit non ilcialis si ea agit¬
audieus est cõminume se doctori exhibeat
recipiendo ⁊oꝑe implendo que ille dixit. ⁊
ueqͥuis dicat᷑. non debeo agere uisi ꝙ in il¬
lo uideo. subdit. Nolice er. qr eiror est h¬
dicere. ⁊ si non iude

Expanded text:
tsi solo verbo, nonexemplo, communiquae ille dicit, non in malis si ea agitaudiens est, communem se doctori exhibeat recipiendo et opere implendo quae ille dixerit. Et ne quis dicat: Non debeo agere, nisi quod in illo video, subdit: Nolite errare, dicere. Et si inde
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ũcedem õꝑm suorim tefeit. Commu¬
iucet autem. suꝑi¬
us ip̃nalibus prela¬
cis dyeit qualicer de¬
subditos hic ad sub¬
ditos loquitur do¬
cens quomodo se¬
debeant hr̃e etga
ti ita se hañt ut

Expanded text:
cedem operum suorum referet Communicet autem. Supspiritualibus praelatis dixit qualiter desubditos, hic ad subditos loquitur, docens quo sedebeant habere erga ti ita se h
Abbreviated transcription (Latin):
głi ⁊ uon in al .i. iu sui non in aldus conside¬
raciane głiabitur. Nulli enim se añponit
sua mala scit quiͣ alc̾nis quorum cognitõ
sib głia est gaudet enum duni cognoscit
morbum suum q̃m sanare desiderat. Inus

Expanded text:
o, id est in sui, non in alterius consideratione gloriabitur. Nulli enim se anteponit, sua mala scit quam alterius, quorum cognitio sibi gloria est. Gaudet enim, dum cognoscit morbum suum, quem sanare desiderat. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
catis. ꝑ xp̃m enim c̾atura q̃ ꝓ peccatis alien¬
ata erat ab actore ⁊ feã captiua. ẽ lib̾ata ꝙ̃
pater de celomisit ad terras. ne opꝰ eiꝰ ꝑ irec ꝓ
quib lib̾andis ⁊ adiuuandis xp̃o uenit. mor¬
tuus ẽ ⁊ resurrex̃. Mortiuis. ⁊t. ẽ. ut mortuos
peccatis. liberet a pecc̃is dum uxiti bonis uin
salutis iam ostend̾. resurrexit. Ut iustifica¬
dos lecum uiuere faciat ex ꝑditis gͦ reforma¬
uit sibi seruos. Tu ã. ⁊ c̾. quasi ex his apparet
quid uidiors fratrem tiuim nõ manducantem :
non ita debes fucere. Om̃s .et. stubinus. ut ui¬

Expanded text:
Christum enim creatura, quae pro peccato alienata erat ab auctore, et facta captiva, est liberata, quem Pater de coelo misit ad terras, ne opus ejus periret, pro quibus liberandis et adjuvandis, Christus venit, mortuus est, et resurrexit. Mortuus enim est ut mortuos in peccatis liberet a peccatis, dum vixit, vivus salutis viam ostendit; resurrexit, ut justificatos secum vivere faciat. Ex perditis ergo reformavit sibi servos. Tu autem. Quasi dicat: Ex his apparetquare spernis fratrem tuum manducantem? Non ita debes facere. Omnes enim stabimus, ut ju
Abbreviated transcription (Latin):
tiam eorui. qui
Adem ambulat. ñ
Sic ergo ambirlemus danqmͣ in uia su¬
nus. qr ipse rex patrie factus est uia.
&ex patrie xp̃c est ⁊ ibi ñitas. hic autẽ
uia est quo iliuis ad xp̃m. qua imus ꝑ

Expanded text:
tiam eorum. Qui idem ambulat, nonSic ergo ambulemus tanquam in via simus, quia ipse rex patriae factus est via. Rex patriae Christus est, et ibi veritas. Hic autem via est. Quo imus? ad Christum: Qua imus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bica. est illuminatẽ ꝑ fidem ⁊ ẽ illunu¬
nacõ ꝑ sp̃em. modo ꝑ fide̾m m̃i illiumina¬
mur. non ꝑ sp̃em homini enim uitam
muortalem adhuc agenti uon pot̃ contĩ¬
g̾e ut dimodo atq discusso onini nu¬
bilo fancasiarum corporalmm sereuissi¬
ma in coninuitabilis ũitatis luce potiat᷑.
⁊ m̃ce penitus a consuetudine uite huiꝰ
alienata constanter ⁊ uideclinabiliter
illi hereat. Pudemus autem .Q. sumus

Expanded text:
 vita . Est illuminatio per fidem, est et illuminatio per speciem; modo per fidem tantum illuminamur, non per speciem. Homini enim vitam mortalem adhuc agenti non potest contingere, ut dimoto atque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium, serenissima incommutabilis veritatis luce potiatur, et mente penitus a consuetudine vitae hujus alienata, constanter et indeclinabiliter illi haereat. Audemus autem. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
donuno spe. tnͣ in mente ip̃m hũtes ꝑ fi
dem q̃ritur cum alibi scriptum sit. In eo
eat nos ꝑegriuan a domino. Si enm u¬
biq est anomodo ergo ꝑegrinanur a
donuuo sine dubis ubiq est. ⁊ in eo st̃
sicut in celis. P egrinamur ergo non¬
uon fide. s sp̃e. uñ subdit Per fidẽ enĩ.¬
ambulamus.¬

Expanded text:
Domino specie, tamen in mente ipsum habentes Quaeritur cum alibi scriptum sit: In ipso cat nos peregrinari a Domino? Si enim ubique est, quomodo ergo peregrinamur a Domino? Sine dubio ubique est, et in eo sunt sicut in coelis. Peregrinamur ergo non fide, sed specie. Unde subdit; per fidem enambulamus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃uum ꝑmaneat. umibratile ño erat ñ fixum
s poicabile.⁊ non homo. hoc atidud̾ qr ⁊ becus
posuit deubs ꝑ mnustui homine. Suuse.¬
mnis eium
poutifex ad of

Expanded text:
aeternum permaneat. Umbratile vero erat non fixum, sed portabile. Et non homo. Hoc addidit, quia et vetus posuit Deus, sed per ministrum hominem. Omnis enim pontifex co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recte qr illi insumi:
hie aucem semel suf¬
ficit. qr filius ꝑfectus
se offerebant sciio.
ponti ficis dignitate
br̃ complectit᷑ digni¬
tacem eiꝰ supͣ qmͣ pͥus
dix̾. capitulum ẽ bre¬
b̾is mulcorum com¬
plexio sic dicta: eõ ꝙ
dixi. s modo fatio cã.¬

Expanded text:
 recte, quia illi infirmi, hic autem semel sufficit, quia Filius perfectus. se offerebant. Sermo pontificis dignitate breviter complectitur dignitatem ejus supra quam prius dixit. Capitulum est brevis multorum complexio sic dicta, eo quodixi, sed modo facio ca
Abbreviated transcription (Latin):
tendatur ẽẽ resiurectõ. ⁊ dei pocentia ex eiꝰ
cełitate comim̾detur fiet ergo resiurectio ĩ
mota. ⁊ crausuolat ad media. ⁊ si sit ibi pͥ¬
us ⁊ post. tñ qiͣ simul cotum fit sic ⁊ resur¬
rectõ mortuorum fri. ⁊ ħ si .in tu no .i. ꝑ
tubam .i. ꝑ uocem maguam ⁊ manibestłi
postqmͣ non er̃ alia ⁊ est sensus. Resur. fiet
in uo.tu.r. in nouissimo signo. ꝙͣ dabitur
ut isea compleantur. ħ tuba est clamor de quo
dr̃ iu er̃igelis. Media nocte clamor fuactus
ẽ. ecce sponsus ueuit exite obinamei. Non e¬

Expanded text:
tendatur esse resurrectio, et Dei potentia ex ejus celeritate commendetur. Fiet ergo resurrectio, inmota, et transvolat media, etsi sit ibi prius et post, tamen quasi simul totum sit, sic et resurrectio motubam et per vocem magnam, vel manifestam, postquam non erit alia. Et est sensus: Resurrectio fiet in tuba, id est novissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur. Haec tuba est clamor de quo dicitur in Evangelio: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei .
Abbreviated transcription (Latin):
Tube nõmine aliꝙ
signum intelligit᷑.
ꝙ uox archangeli ⁊
cuba dei alibi dir̃. et
dr̃ qͣm audient mor¬
du qui in mouim̃¬

Expanded text:
mine aliquid ficare intelligitur, quod vox archangeli, uba Dei alibi dicitur, et ur. Quam audient mortui, qui in monum
Abbreviated transcription (Latin):
idebatur culpasse
legem ditendo. passi¬
ones peceatornm ẽẽ
ꝑ legem. ⁊ eamdem:¬
liocando legem: mor¬
tis. ⁊ uetustatem lit¬
tere. que uerba ma¬
le intellecta. fomitẽ¬

Expanded text:
idebatur culpasse legem dicendo pasones peccatorum esse per legem, et eamdvocando legem mortis et vetustatem litae; quae verba male intellecta fomite
Abbreviated transcription (Latin):
Aoureaꝙ hoc p̾statur inbap̃o. nsi forte miratło
ĩesabli c̾atoris. Ut lex pocã qͥ ẽ ĩ menbris ꝓxͣ.
extinguat᷑. ⁊ non gt.s ut quicqͥs mali ab homine
fr̃m dcm̃ cogitatum ẽ. cum eid̾. in ꝯcupiscentie
subiecta mente seriuret. totũ ab oleat᷑. ac uelud fa
reatus iunculo. quo ꝑ illam diabolus. animam re¬
tinebat. ⁊ a suo creatore seꝑabat: maneat ĩ c̾tam̃e.
quo corpus nr̃m eastigamꝰ. ⁊ seruituti subiciamꝰ. Uetꝰ¬
tas itaq nr̃a pene. ⁊ culpe. q̃ ẽ ex maledicto pͥmi ho

Expanded text:
te miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati, quae est in membris prorsus exstinguatur et non sit; sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatum est, cum eidem concupiscentiae subjecta mente serviret, totum aboleatur, ac velut facreatus vinculo quo per illam diabolus animam retinebat et a suo Creatore separabat, maneat in certamine quo corpus nostrum castigamus, et servituti subjicimus. Vetustas itaque nostra poenae et culpae, quae est ex maledicto primi h
Abbreviated transcription (Latin):
turam: p̾t̾ita pecc̾a tissit. ea remitañdo p̾sũtia. lo¬
mines abeis retrahendo. ⁊ icem remretñdo. fut᷑a
gehennał. ⁊ temporał. gehenualem ꝓrsus dele¬
uit. ut eam ñ sentiant u̾e penitũtes. ⁊ p̃alẽ uͦ:
ñdum penitus tulit. manet eñi fames. sitis. mor̾

Expanded text:
turam. Praeterita peccata tulit ea remittendo, praesentia, homines ab eis retrahendo, et item remittendo; futura gehennalis et temporalis. Gehennalem prorsus delevit, ut eam non sentiant vere poenitentes; temporalem vero nondum pe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊aẽ eͦ mors. c̃ triumpho ⁊ c̃ ea diabłs. S n̾ dũ
penitꝰ int̾empta. Iñ ẽ ꝙ petrus añ passionẽ. ad
uocem ancille neganit. pꝰea uͦ añ reges ⁊ p̃sides
ductus non cessit. Idõ q congrue ait apłc. ue
pec. carne subdita spũi. Ita. ut ultra non serui¬
amus pecoato. uͭ dico ut non sit. s non cogamut
seriure ⁊i uere nõ cogem᷑. qr iustificati sumꝰ. ⁊ u̾e.¬

Expanded text:
um penitus interempta. Inde est quod Petrus ante passionem ad vocem ancillae negavit, postea vero ante reges et praesides ductus non cessit. Ideoque congrue ait Apostoluspeccati, carne subdita spiritui, ita ut ultra non 30 serviamus peccato, non dico ut non sit, sed ut non cogamur servire et vere non cogimur, quia justificati sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
id agit᷑. ut netus homo cruciatur. ⁊ corpꝰ peccati
destruat᷑. non tra ut in ip̃a inuente carne. dcupis¬
cencia resꝑsa. ⁊ innata. repente assumat᷑ ⁊ nõ
sic. S ne obsit mortuo. q̃ merat nato. slã si pꝰ
baptismũ uix̾it: ĩ carne ht̃ ocupiscentia. cũ¬

Expanded text:
id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur; non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit, in carne h
Abbreviated transcription (Latin):
suscep̃. ⁊ pecc̃a nra protulit. in corpore suo suꝑligñ
incunis pecc̾i. ⁊ mortis fig᷑a. ⁊ moyses in hemo suꝑ
lignum. exaltaiit serpentem. ꝑsuasiõe qͥppe spẽtis
hõ in ꝯdempnatõem mortis cecidit. Itaq serpens
ẽ. In illa enim figura serpens pendebat ĩ ligno. qͥd
ã pependit in lignocrucis insi mors clm̃: ut mortẽ
moriendo suꝑaret.⁊ maleclictũ gemine uetustatis¬

Expanded text:
 peccata nostra pertulit in corpore suo super lignum, in cujus peccati et mortis figura etiam Moses in eremo super lignum exaltavit serpentem; persuasione quippe serpentis, homo in damnationem mortis incidit. Itaque serpens,o exaltatus est. In illa enim figura serpens pendebat in ligno. Quid autem pependit in ligno crucis nisi mors Domini, ut mortem moriendo superaret, et male
Abbreviated transcription (Latin):
moysi tm̃ p̃cip̃. s lex sp̾c implet. In nob̾dicot
talib. qui non ambulamus. actib. sccłm carũẽ
spiritum ambulat. qui iuuatur spũ in mente:
ne post dcupiscentias eat. Ecce duo dixit ꝑrͫ fcã
mabat᷑ lex ꝑ carneni .i. ꝑ carnales obs̾uantias
q̃ non pot̾ant iustificare. Uel ꝑcarnem .i ꝑ fomi¬
tem pet̾ci: ꝑ carnalrtatem q̃ rebellabat. ⁊ aueli¬
ta lege amplins ẽ uitiata. ⁊ sic infirmata est
lex litt̾e ꝑ carnem. ⁊ iõ ei erat ĩpossibile lib̾are
a lege peccati. ⁊ mortis. Qui eñi. ⁊ c̃. uere ã¬
non ẽ ustus. quia nec ⁊¬

Expanded text:
m praecipit, sed lex spiritus implet, in nobis, dico, talibus, qui non ambulamus, actibus, secundum carnem, spiritum ambulat qui juvatur spiritu in mente ne post concupiscentias eat. Ecce duo dixit per Chrismabatur lex per carnem, id est per carnales observantias quae non poterant justificare, vel, per carnem, t per carnalitatem quae rebellabat, et audita lege amplius est incitata, et sic infirma est lex litterae per carnem, et ideo ei erat impossibile liberare a lege peccati et mortis. Qui enim etc. Vere anon est justus, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
lem. uon nusit uͥ ñ erat
quam creauit elogit:
uirgini fecundicatem.
ñ abstulit in regͥatem.
ueniens in uterũ uͥgimꝰ.
s si ante ͥ erat qͦ modo
uenit: quia ibi. aliomͦ
cep̃ ẽẽ. quam aũ erat.
fuit enum sbi ꝑ umonẽ
nature. qͣłr añ ñ erat.¬
⁊ ita eciam ĩ mundo
minido apparuit. Mi¬
sit dico ĩ siłitucłinem
carius pecti: ñ ĩ carn̾e
pecratricem. s mnei si¬
milem. ꝑ passibsuta¬
dem. ⁊ mortalitatẽ. ⁊
alios defectus. Cet̾a
uͦ s̃is homm̃ caro pec¬
catiẽ. sola illiꝰ ñ ẽ otro

Expanded text:
lem: non misit ubi non erat quam creavit, elegit; Virgini fecunditatem, non abstulit integritatem veniens in uterum Virginis. Sed si ante ibi erat, quomodo venit? quia ibi alio modo coepit esse quam ante erat. Fuit enim ibi per unionem naturae, qualiter ante non erat. Ita etiam et in mundo mundo apparuit. Misit dico, in similitudinem carnis peccati, non in carnem peccatricem, sed in ei similem per passibilitatem, et mortalitatem, et alios defectus. Caetera vero omnis hominum caro peccati est, sola illius non est caro
Abbreviated transcription (Latin):
littionem tñ pec̃ti q̃ ex concupiscentie motu
cepta÷. ominino nõ habuit Itõ oͦ ñ erat ca¬
ro peccati. qnia non carnali delectatione nata e
rat. S tñerat simił. qr mortał. In hanc sił itudi¬
nem misit d̾s filiũ. ut sic dampuaret peccatuni.
uñ subd̾. ⁊ de peddo. qͣi misit filumi. ⁊ mittens .i.¬

Expanded text:
lutionem tamen peccati quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit. Ideo ergo non erat caro peccati, quia non ex carnali delectatione nata; sed tamen erat similis, quia mortalis. In hanc similitudinem misit Deus Filium, ut sic damnaret peccatum. Unde subdit: Et de peccato, quasi misit Filium, et mittens, i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊õ eum common ⁊¬
ne ut sallicicus sit ĩ
cccͣastica ordinatõe.
tuoch̾a enim ĩ aspa
telicto epõ. scribit pau

Expanded text:
o eum commonet ut sollicitus sit in ecclesiastica ordinatione. Timotheo enim in Asia relicto episcopo scribit Pau
Abbreviated transcription (Latin):
bit apłs timotho.
timochens ã iste
fuit filius mulie¬
ris fidelis prẽ gen¬
tili. procreatus. ⁊̃
cum uon ẽẽc cir¬
cumcisus ⁊ esset
ipse gentilis. huic
dabant bonum
testimoniũ st̃es
qui erant l astrisz
yconio. hũ c uo¬
luit paulus ꝓficisci

Expanded text:
tolus Timotheo. Timotheus autem iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci
Abbreviated transcription (Latin):
docens qͣies cebeat ordinare pb̾ras. ⁊ diacono.
⁊ quales debeant cẽ mulietes cornm. deiñ qua¬
les uiduas recipere debeat.⁊ postea de modo cor¬
rectõuis instruit eum. In fine monet ut incet
ꝓph anas nouicates p̃mictit uͦ salutõem dicẽs
pͣ au. a .xͥ. iłmn. nouĩ dignitatis p̾ponit. ut hac
auctoricace timotħ us munitus resistat ꝑseu

Expanded text:
docens quales debeat ordinare presbyteros et diacones, et quales debeant esse mulieres eorum; deinde quales viduas recipere debeat; postea de modo correctionis instruit eum. In fine autem monet ut vitet profanas novitates, praemittit vero salutationem dicens Christi Jesu. Nomen dignitatis praeponit, ut hac auctoritate Timotheus munitus, resistat pseu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qũo ccc̃am instiuat quaies płros ił diaco¬
nos ordinet. quaies uiduas honoret. quõ se
p̃alis dignicatis asficio. Modus całisẽ pri¬
nio salutat eum. deiñ monet ut ꝑsento a¬
pdlis resistat: postea uistrnc de ep̃ali offino¬
scͥpturanim manu
sua in sine omnrimi
epłanim salutatia¬
nem se sub scribere
cestatur ut sub noĩe
pacur. q̃ non fuent
manu eiꝰ subscripta.

Expanded text:
 Ecclesiam instruat, quales presbyteros et diacones ordinet, quales viduas honoret, quomodo piscopalis dignitatis officio. Modus talis: Primo salutat eum, deinde monet, ut pseudoalis resistat, postea instruit de episcopali offiScripturarum manu sua in fine omnium Epistolarum salutationem se subscribere testatur, ut sub nomine piatur, quae non fuerit manu ejus subscripta.
Abbreviated transcription (Latin):
stoł eẽ. nisi trafit. ut perueniat. ad illos quib de¬
siderat dontim dei iudicare. ꝓsperum. Nt.gͦ t̾t ẽ. ñ
in cassim laborem itineris subire. ꝓsperũ tcer
hab̾am. ꝓsꝑum dico. in uolutrate dei .i. ẜ uolũta¬
ten dei: non sicut niali qui reputãt ꝓsperitatẽ sibi
eẽ in suomalo ꝑpetrato. Sunt. ⁊t. quidã qͥ ꝑdei ꝑ¬
missionẽ nõ uoluntatem. ꝓsꝑum tt̃ uident᷑ sibi
acciꝑe ad malũ. si aliqd̾ sceł ꝑpetueĩt: hoc gͥ uolu¬

Expanded text:
stolus esse, nisi ita sit ut perveniat ad illos quibus desiderat donum Dei praedicare. Prosperum enim iter est, non incassum laborem itineris subire. Prosperum iter habeam, prosperum dico, in voluntate Dei, secundum voluntatem Dei, non sicut mali qui reputant prosperitatem sibi esse in suo malo perpetrato. Sunt enim quidam, qui per Dei permissionem non voluntatem prosperum iter videntur sibi accipere ad malum, si aliq
Abbreviated transcription (Latin):
chil mea it̾est refer
nem insidiantium
cipaliter sic̃ ⁊ pctro.
sionis xp̃c enĩ paulo¬
dedit ut ministra¬
ret gencib qui eciã¬
pecro dederat ut mi
ca est illis ut ⁊ pece¬
gentib p̾dicaret. si
cã fecisb ⁊ paulus
iudeis. Dui enum e.
gendo eum in a. cur

Expanded text:
r nem insidiantium,cipaliter, sicut et Petro sionis. Christus enim Paulodedit ut ministraret gentibus, qui etiro dederat ut minbuta est illis, ut et Pegentibus praedicaret si causa fecisset, et Paulus daeis. Qui enim.gendo eum in apostol
Abbreviated transcription (Latin):
sig. soi. consensenint in sociecate ⁊ parue¬
t̾unt uoluncati donum consentientes ut e¬
go eẽm primus in p̃dieatõne gentium. sic̃
pecrus i ciramicisione ⁊ sicut alii apłi obe¬
dirent petro. Ita ⁊ bamabas paulo. Non gͣ
inuenti sint in aliquo dissentire ab illo
ut c̃ ille se ꝑfectum emingłm accepisse dꝑ¬
uobis dextras ad hoc

Expanded text:
id est consenserunt in societatem, et paruerunt voluntati Domini, consentientes ut ego essem primus in praedicatione gentium, sicut Petrus in circumcisione. Et sicut alii apostoli obedirent Petro, ita Barnabas Paulo. Non ergo inventi sunt in aliquo dissentire ab illo, ut cum ille perfectum Evangelium se accepisse dierunt nobis dextras, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nullus nocet. quia nec deus nec alius. aliꝰ enĩ:
non potest. deus. non uistt. quia ip̃e ẽ. qui ui¬
stificat. Nonquid gͦ ẽ. iuslt acc̾are suose. non
⁊ cum nullus acenset. quis ẽ qui condempnet
i. qui possit inferre moetem: nullus pot̾it ĩ ter¬
re qui uelte. solus etu ꝓp̃c posset. s nõ iuislt.
uult dampnare : dico morcinis. Inmo qm. ⁊
resurrexit. qd̾ mais ẽ.ut.⁊ nos resurgamꝰ.
qui ⁊̃ quod ẽ maximum. ẽ. ad dext̾am dĩ.i. e
qualis patri .s. in honore quo d̾s pr̃ ẽ . Uł. ad dex

Expanded text:
nullus nocet, quia nec Deus, nec alius. Alius enim non potest, Deus non vult, quia ipse est qui justificat. Nunquid ergo vult accusare suos? non. Et cum nullus accuset, quis est qui condemnet, id est qui possit inferre mortem? nullus poterit inferre qui velit. Solus enim Christus posset, sed non vult. vult damnare? dico mortuus, imo qui et resurrexit, quod majus est, ut et nos resurgamus, qui etiam, quod est maximum, est ad dexteram Dei, id est aequalis Patri, scilicet in honore quo Deus Pater est,
Abbreviated transcription (Latin):
ricator legis
sis circũcisio
tua ppucumi
preputium
iusticias le¬
gis custodiat.
nonne p̾puti¬
um illius in
circũcisionẽ
reputabitur.
&e iulicabit
qđ ex natura
ẽ p̃putium le¬
gem consum¬
mans. te qͥ ꝑ
litteram. ⁊ cir¬
cumcisionẽ.
p̾uaricator le

Expanded text:
ricator legis sis circumcisio tua praeputium praeputium iustitias legis custodiat nonne praeputium illius in circumcisionem reputabitur et iudicabit quod ex natura est praeputium legem consummans te qui per litteram et circumcisionem praevaricator le
Abbreviated transcription (Latin):
eamd̾ grãm suã. spẽ. dum expectamꝰ qd ñ inde¬
miis adiuuat ad orand̾. infirmitatẽ nr̃am. do¬
petimꝰ.⁊ q̃ non longe futura sunt. mox fi̾ uo¬
lumꝰ. ant cito tolli. ea. ꝑ q̃ ad meritum ꝑ ueni¬
amus. iõ spc̃ adinuat infirmitatẽ nram. ne

Expanded text:
gratiam suam spiritus, dum exspectamus quod non videmus, adjuvat, ad orandum, infirmitatem nostram, dopetimus, et quae longe futura sunt mox fieri volumus, aut cito tolli ea per quae ad interitum perveniamus, ideo spiritus adjuvat infirmitatem nostram, ne
Abbreviated transcription (Latin):
crescit hoc meritũ. dũ
ꝑ patientiã. q̃ ẽ. aduer¬
sorum diu expectamus
ad huic uiuanis agentes. q̃ sub celo sunt. ⁊ ĩõgͥe¬
mimꝰ qr pacientes adũsa expectamꝰ ꝙ nõ indemꝰ
⁊ hec omima nob̾sunt ex sp̃u. ¶ Smiłr ã qͣi ̃

Expanded text:
crescit hoc meritum, dum per patientiam, quae est adversorum, diu exspectamus, adhuc in vanis agentes quae sub sole sunt. Et ideo gemimus quia patientes adversa exspectamus quod non videmus, et haec omnia nobis sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣr ab ydolatͥa prohibebat. uñ locus iste
sumpsit exordium ne putarent iõ nõ
nocere si de sacrificiis ederinit ydolorũ
qr ydolum nͥl est. confirmauit ⁊ ydolum
nich eẽ ⁊ se non prohibete ista iõ ꝙ ydo¬
lum aliquid sit. S qr demonis ⁊ nou deo
imolantur. non ergo se excusant qr ydoł
insensacis dediti non sut demoniis magis
dediti sunt ꝙ est ꝑiculosius. nam sitm̃ ydo¬
la cołent sicũt eoĩ non adiuuarent ita illis
uͥl uocuenint qr nec p̃dola. nec eius imola
lentiam nocendi nobis. Nolo aũt̃ uos di¬

Expanded text:
a ab idololatria prohibebat, unde locus iste sumpsit exordium, ne putarent ideo non nocere, si de sacrificiis ederent idolorum; quia idolum nihil est, confirmavit et idolum nihil esse, et se non prohibere ista, ideo quod idolum aliquid sit, sed quia daemoniis, et non Deo immolantur. Non ergo se excusent quia idolis insensatis dediti non sunt, daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent, quia nec idola, nec eis immolatlentia nocendi nobis. Nolo autem vos. Di
Abbreviated transcription (Latin):
ditium subsequuntur illa que occulta sunt.
qr nec ipsa latebunt suo cempore. s ꝑalam fi¬
ent in die iudicii. sic ⁊̃ de bonis factis intelligẽ¬
dum est. uñ subiungit. similit̃ ⁊ fc̃a bona que¬
dam manifesta sunt mnon est opus probar.
illa bona q̃ alit̾ se hñt .i. non sunt nota. non¬

Expanded text:
dicium. Subsequuntur illa quae occulta sunt, quia nec ipsa latebunt suo tempore, sed palam fient in die judicii, sic et de bonis factis intelligendum est. Unde subjungit: Similiter et facta bona quaedam manifesta sunt, et non est opus probari, et illa bona quae aliter se habent,
Abbreviated transcription (French):
⁊ si iustet uecc̃itas¬
sec si solutus es ab
si potes contiũe. ħ
millo domuni con¬
stringentis imꝑio.¬
ĩ pot̾ate dimissa st̃
In hũs audiendus¬

Expanded text:
 si instat necessitasSed si solutus es ab si potes continere. nullo Domini constringentis imin potestate dimissa sunt. In his audiendus
Abbreviated transcription (Latin):
tum dedit.
plantat ẽ ali¬
quid neq qͥ
rigat set qui
increm̃tum
dat deus qui
plantat aũt
⁊ qui rigat u¬
num sunt.
unus quisze
cedem accipi¬
et scłm suũ
laborem.Sei

Expanded text:
tum dedit. plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus. Qui plantat autem et qui rigat, unum sunt. Unusquisque cedem accipiet secundum suum laborem . »
Abbreviated transcription (Latin):
nicatõ mentis .i. infidelitas: S qr ita licitum:
ut non exspediat ne pp̃ comugii seꝑatõnes
ip̃am doctiinam salutis homines ꝯftensi ex¬
ab infidelib nec ubentur a domuino nec pro¬
hibentur fideles recetere. Nam si ustentur di
lũ. admonentis apłi. ue ħ fieret. legitur tñ
do ꝑmisit. s ⁊̃ issit iscłitis uxores dumite
alieingenas. ꝑ quas ibant ad deos alienos.
non ille ꝑ mantos adquirebantur deo. rec¬
ce ica hoc precepit qr nondum canca gr̃a
saluatoris illuxerat. ⁊ ꝑ moysen dominus
iusserat ue quis uxorem alieingenam du¬
c̃et. ħito ergo quas duxerant domino pro
crecum d̾i factum est. s cum cognoscitur
gelium p̃dicari iam commuictos gentues
gentilib ceꝑit conuiges ex quib si ñ am¬
bo crederent s unus. uł una ⁊ infidelis cum
fideli consentit habitare. nec prohiben a do¬
mino. debuit fidelis iufidelem dimitt̃e. nec

Expanded text:
nicatio mentis, id est infidelitas. Sed quia ita licitum est, nicatio mentis, id est infidelitas. Sed quia ita licitum est, ut non expediat, ne propter conjugum separationes ipsam doctrinam salutis homines offensi exab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fideles recedere. Nam si dimittere talii admonentis Apostoli, ne hoc fieret. Legitur tamedo permisit, sed etiam jussit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte itaque hoc praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duceret . Merito ergo quas duxerant Domino prohcretum Dei factum est, sed cum cognoscitur gelium praedicari, iam coniunctos gentiles gentilibus comperit coniuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis aliteragat non sit transgͥssor
sicut ⁊ post de uirginib consuluit mo¬
nec ergo ꝙ est lucrandi occ̃o eum poss
licite relinquere s non expedit. Iteme¬
nim. Sinic enimũ expedit id ꝙ licitum
qũ ꝑ mitticur quidem. s nsus ip̃ius po¬
cestatis aliis affert impẽdũtum salu¬
tis. sicut est illud. uñ iam diu loquim᷑
.s. disceslio fidelis. ab infideli. ꝙ non ꝑ¬
hibec domuuis. qr coram illo non ẽ iu
nendo dixisse. conuux enim fidelis lici¬
de pot̾ reluiquere infidelem. ycolatcia
euim ⁊ queli noxialis suꝑstico forinea¬
dimitti s non iussit. ⁊ sic dedit locum apło
mouendi. ut qui uoluit non drauitat in fide¬
lem que forsan fiec fidelis. ⁊ qui uolu̾it licite
dimict̾e possit. or ũia enim mldelis infideleni
relinquere licite pot̾ ĩo ħ domuuus non pro¬
hibet oꝵ eium domiunis prohib⁊ fi̾ ꝯmmno
non licet. hoc audem fiꝰ licet. Namͣ si fornicatõ
camis decestauda ẽ iu conuige qnͣto mag̾ for¬

Expanded text:
ut si quis aliter agat, non sit transgressor, sicut et de virginibus consulit. Monet autem quod est lucrandi occasio, cum possit licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non expedit quod licitummittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum salutis, sicut est illud unde jam diu loquimur, scilicet discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est innendo dixisse. Conjux enim fidelis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio forndimitti, sed non jussit: et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fidelis infidelem relinquere licite potest, ideo Dominus non prohibet. Quod enim Dominus prohibet, fieri omnino non licet: hoc autem fieri licet. Nam si fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis for
Abbreviated transcription (Latin):
unum dr᷑ qd̾ similes ei ermuis. Nota ꝙ c̾ ħes:
dicat᷑. cum iam ħeditas morte decessoris firma
tencatur. nec alio modo possit intelligi hes scd̾m ꝙ¬
dicitur hunianis legib. Nos tñ ħedes d̾ĩ dicm᷑
⁊ si non discedat. qr hereditatem et̾namnos filii
sponsi. ⁊ sponse speramus. quam in fut᷑o posside¬
bimus. non patris morte qui mori nͣ pẽ. qͥ est
herecditas nr̃a. uel potest dici ꝙ decedet. s̾ modñ
culum in enigiate. sicut minc. S facie. adfa
onem decedens nob̾ reliquid pacis eccͣstice:
possesfionem. sic̾ ip̃e ait. pacem relinqͦ nob̾.¬

Expanded text:
ur, quia similes ei erimus. Nota quod cum haeres dicatur, cum jam haereditas morte decessoris firma teneatur, nec alio modo possit intelligi, haeres dicitur humanis legibus, nos tamen haeredes Dei dicimur, et si non decedat, quia haereditatem aeternam nos filii sponsi, et sponsae speramus quam in futuro possidebimus, non Patris morte, qui mori non potest, qui est haereditas nostra. Vel potest dici, quod decedet secundum culum in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faonem decedens, nobis reliquit pacis ecclesiasticae possessionem, sicut ipse ait: Pacem meam do vob
Abbreviated transcription (Latin):
nem patim᷑. qd̾ pẽttinet ad ilbud ꝙ supͣdix̃at. Si
fc̃a carnis mortisicau̾tas. Mortificare ã fr̃a cit¬
nis nemo p̃t. unde erit uita. sine molestia
cui necc̃ia ẽ patientia. patimͣ dico hac ĩtep¬
scio. quod passiones hꝰ
temporis .i. temporales

Expanded text:
nem patimur, quod pertinet ad illud, quod supradixerat, si facta carnis mortificaveritis. Mortificare autem facta carnis, nemo potest, unde erit vita sine molestia, cui necessaria est patientia. Patimur dico hac intenscio, quod passiones hujus temporis, id est temporales
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur ꝑtiñe. quia
quem fit societas. ⁊ umi¬
tas. q̃ efficim᷑ uñ corpus¬
imici filii dei. Uñitas. a
nos opiginat. qũa fuc̃¬
caritas. ⁊ caritas mĩ

Expanded text:
intelligitur pertinere, quia quem fit societas et unitas, qua efficimur unum corpusici Filii Dei. Unitas enim nos compaginat, quam facharitas, et charitas non
Abbreviated transcription (Latin):
rales o indee. cͥcumcisio
quidem ꝑdest tibi. qui es de genere abraham. Si
circiundas. ꝓdest gͦ ad ritam spũałr. ⁊ hoc. ⁊ alia sacia¬
menta legis: intelliganti qr obediendo d̾o facis ei
signum ueritatis. ut pie gaudeat. ⁊ sp̃uali suam¬
tate. ueritatem ꝯtemplans. in xp̃m credat. ꝓdest
⁊ lex rudi ppͦ. litt̾am legis sectanti. dum sb timore

Expanded text:
tales, o Judaee, circumcisio quidem prodest tibi, qui es de genere Abraham: si circumcidas. Prodest ergo ad vitam spiritualiter; et hoc et alia sacramenta legis intelligenti, quia obediendo Deo facit ei signum veritatis ut pie gaudeat, et spirituali suavitate veritatem contemplans in Christum credat. Prodest etiam rudi populo litteram legis sectanti, dum sub timore
Abbreviated transcription (Latin):
hic unuier salit̾ dicit. Ut includat. uideum ⁊ gẽ
tam indei quam gentił oꝑerantis malum. In hoc
De in crecdulo ⁊t agio. ⁊ io̾ in animam dix̃. Ut
spũales penas intelligat. qi aĩa increduli. pro
ꝑfidia ar tabitur. spũali pena in omnem aĩam

Expanded text:
hic universaliter dicit, ut includat Judaeum, et getam Judaei quam gentilis, operantis malum. In hoc De incredulo enim agit, et ideo in animam dixit, ut spirituales poenas intelligas, quia anima increduli pro perfidia arctabitur spirituali poena. In omnem dico
Abbreviated transcription (Latin):
pascha enini nou
sicut quĩdam extimant gͥcum nomen ẽ
s hebreum. oportunissime tñ occuir̾ i ħ
nomine qͥdam cougruentia uttarumq
a passione. sic appellatum in sũa sio lin¬
qr tunc primum pascha celebrauit po¬
pulus di qũ ex egipto fagientes mare
tubrum transienint. sunc fignra illa
ꝓphetica in i̾tate compleca est. c̃ sic̃ oui

Expanded text:
Pascha enim non sicut quidam existimant Graecum nomen est, sed Hebraeum. Opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque a passione sic appellatum. In sua vero lin ideo quia tunc primum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes mare Rubrum transierunt. Nunc figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovi
Abbreviated transcription (Latin):
postib nr̃s .i. cuuis signo crucis signatis
rimim cuͣsicum agimꝰ c̃ a diabolo tnͣsimꝰ ad
xp̃m ab isto instabili seculo ad eius funda¬
tissiũ regũ. iõ enĩ ad ꝑmañtẽ diũ tnͣsmius
ue c̾ ħ mundo tnͣsciite trauseamus. paschꝰ
ĩmgiatõ est ñ transitus sic̃ quibzdam ur̃.¬

Expanded text:
ostris, id est cujus signo crucis signatis rimum transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte transeamus. Pascha immolatio est, non transitus sicut quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
la loca que sunt
ultra uos nec tñ
ar in aliqua ali¬
eua regła. nec illi
qui ultra eos fũt
de alieno regun¬
ne sunt. deisi ex¬
ponit quid dix̃it.

Expanded text:
a loca quae sunt ultra vos, non tamen ari in aliqua aliena regula. Nec illi qui ultra eos sunt, de alieno regimine sunt. Deinde exponit quid dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
solus segregatus pende¬
nuo  intelligituꝵ¬
mandat uel scribit. In hac aũt salutatione: pͥus
ꝑsonam suam cõmendat . iiiiͬ. modis .s. a nomine.
a ꝯditione. a dignitate. ab officio: a nomĩe di¬
ab officio. segregans in euangelium dĩ. Ex nõie
aũ laulem sortitur. si nis impĩus nominis. ⁊ t̾ne
ĩ positõis aĩaduertit᷑. Paulus .N hebraice. quiet᷑.
grece. modicus. latine sonat .i. hoc nomen paulꝰ
cum sit applłatuum ap̃ gcos. hebͤos. ⁊ latinos ĩ¬
positiuum. apło: ꝓpͥũ fuit. qui ut ait beda. sr̃ ac¬
tus apłicos. Anñdͥ passionis. ⁊ resurrectionis xp̃i

Expanded text:
ue pendesubintelligitumandat, vel scribit. In hac autem salutatione primum personam commendat quatuor modis, scilicet a nomine, a conditione, a dignitate, ab officio. A nomine, diab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos et Latinos, impositum Apostolo proprium fuit, qui, ut ait Beda super Actus apostolorum, anno passionis et resurrectionis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
um u̾rm lin¬
gua loquor
set in eccł̃ia
sensu meo lo¬
qui ut ⁊ alioᷤᷤ
instruam ꝙͣ
decem milia
ũborum in
lingua. ¶rẽs¬
mei nolite
pũi effici sẽ¬
sibus. set ma¬
licia ꝑuuli
estote. Sensi¬
bus ã ꝑfecti
estote In le¬
aliis linguis
⁊ labiis aliis
loquar ppło
huic. ⁊ nec sic

Expanded text:
um vestrum lingua loquor. Sed in Ecclesia sensu meo loqui, ut et alios instruam: quam decem millia verborum in lingua. Fratres, nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote: sensibus autem perfecti estote. In lealiis linguis et labiis aliis loquar populo hui
Abbreviated transcription (Latin):
niun turpe ẽẽ monstrauit s ꝙ honestũ e¬
rat honestius geueralis honesti nomine
conuñdanit qr honestius quid ẽ. nisi ꝙ
mag̃ est honestu. Sicut ergo bono me¬
lius ⁊ beaco beatius sic honesto honestiꝰ
est ꝙ houestum uoluit appellare.

Expanded text:
nium turpe esse monstravit, sed quod honesto erat honestius, generalis honesti nomine commendavit, quia honestius quid est, nisi quod magis honestum. Sicut ergo bono melius et beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum uoluit appellare.
Abbreviated transcription (Latin):
qui non uing̃ cum
hãt potatemi sue uo¬
liuitatis . ie. facit.
qr ⁊ ap̃ deum iitũ
illi collocat. ⁊ a scłi
sollicitudine lib̾at
allam. ⁊ iõ recte ait
ꝙ licet ⁊ non exped̾.
hic enim bñ utitur¬
do. Male utiru quis bono contiñtiam dedi¬
caus ydolo. male utitur quis malo. concupiꝰ¬
cenciam pelaxans aduit̾io. bũ utitur malo
gens comubio. S̾ic̃ ergo meluis est bñ nti
bono qmͣ bũ uti malo cumi utam sit boñ
ita quidat uirguiẽ suam nuptũ bñ facit¬
⁊ qui non dat melius facit Souum est
enim pudicitia coniugał. sec meluis est
contiuentia uirginaliꝰ. uł uiduał ¶ilier
iali. uł uiduał ¶ilier

Expanded text:
qui non jungit, cum habeat potestatem suae voluntatis, melius facit, quia apud Deum meritum illi collocat, et a saeculi sollicitudine liberat illam, et ideo recte ait,quod licet et non expedit. Hic enim bene utiturDeo. Male utitur quis bono continentiam dedicans idolo. Male utitur quis malo concupiscentiam relaxans adulterio. Bene utitur malo gens connubio. Sicut ergo melius est bene bono, quam bene uti malo, cum utrumque sit bonum, ita qui dat virginem suam nuptui bene facit; et qui non dat, melius facit. Bonum est enim pudicitia conjugalis, sed melius continentia virginalis, vel vidualis. Mulier al
Abbreviated transcription (Latin):
erum pot̾ fi ut non sit łc̃m corpus quo sign¬
cit que libera a neccitatib mundaiis quib
constrieta est nupta intensius bacat celestib
p̃ceptis. ue autemnuꝑ. est co. quem sunt̃
⁊ quomodo place¬

Expanded text:
enim potest fieri, ut non sit sanctum corpus, quo sanccit, quae libera a necessitatibus mundanis, quibus constricta est nupta, intensius vacat coelestibus praeceptis. Quae autem nupta est, cogitat quae mundi quomodo viro place
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ꝙ utiq facit quihñs uxorem redd̃
ũ exigit delutum. ⁊ qui pp̃ infinuitatẽ ipri¬
am duc̃ uxorem. plangens pocius ꝙ sine ne¬
ore ee non pocut qmͣ gandens qi duxit. et
maxime quiꝑi consensur contiñtiam ser¬
uant. S ẽatõra sane conuigia uidicanda st̃
que sũ filiis procreatis siue proie contemp¬
ca ꝯtiñtiam ꝑi consensu seman potunt. Se

Expanded text:
nt. Hoc facit qui habens uxorem, reddit et non exigit debitum; qui propter infirmitatem propriam ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit, et maxime quia pari consensu continentiam servant. Beatiora sane conjugia indicanda sunt, quae sive filiis procreatis, sive prole contempta continentiam pari consensu servare potuerunt. VE
Abbreviated transcription (Latin):
.Q. si nupseritis hoc
facere consulo. s ma.
compleat ea q̃do. sunt
⁊ quomodo plã. int̾ia¬
ri pulcatudine deo.
non quomodo mun
domo regenda. ⁊ hi
est in domo uxor das¬
tis. ⁊ diuisus est non
natura. s actu. quia
¶ Muler etiam nup

Expanded text:
t: Si nubitis, hoc facere consulo. Sed magcompleat ea quae Domini sunt, et quomodo placeat interiori pulchritudine Deo, non quomodo ei sdomo regenda, et huest in domo uxor tristis, et divisus est, non natura, sed actu, quia  mulier innupta,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ucus timeant.
sp̃ualiter corrumpi
Et qui emunt ut
cor ꝑituris reb s sic
haut ut amore illis
non ħ̾eant. ⁊ ut uni¬
ũsaliter colligam
qui utuntur hoc m̃¬

Expanded text:
ut intus timeant spiritualiter corrumpi; et qui emunt, utcor perituris rebus; sed sic habeant, ut amore illis non haereant. Et ut universaliter colligam, qui utuntur hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua gr̃a. qr quia
uecus lex non pocu̾
ce qr unus est. ꝙ ñ
eẽc nisi eẽc inmor¬
calis sicut in lege

Expanded text:
petua gratia, quod quia vetus lex non potuitce, qui unus est, quod non esset, nisi esset immortalis, sicut in lege
Abbreviated transcription (Latin):
ad laudem noui sa cer¬
fit. ut sit locus gre p̃cedentis. mand̾ati.i.
nͥet᷑is legis ⁊ bñ ait p̃cedentis. quia aliquid
debi sequi teprobatiõ fit dico. ⁊ ħ non dico
pp̃ malgnic̾atem eius. nec ⁊̃ pp̃ malitiam
sic̃ hetici insurgentes mͥ imiponunt. s pp̃in. euis.

Expanded text:
ad laudem novi sacertio quidem fit, ut sit locus gratiae, praecedentis mandati, id est veteris legis. Et bene ait praecedentis, quia aliud debet sequi. Reprobatio fit, dico et non dico propter malignitatem ejus, nec propter malitiam, sicut haeretici insurgentes mihi imponunt; sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
le. le. annon: quiequid eligant probant᷑
stulci. s non legerunt non debent recipere
ꝙ nescunt si legennnt ipsa probat se
dimutendam.ꝙ si non incelligunt stul¬
ti sunt iõ eos int̾ragat dicens. le. non le.

Expanded text:
 an non? Quidquid eligant, probantur stulti; si non legerunt, non debent recipere quod nesciunt; si legerunt, ipsa probat se dimittendam. Quod si non intelligunt, stulti sunt. Ideo eos interrogat, dicens: legem
Abbreviated transcription (Latin):
S p̃cioso sanguine nugeniti filii di. Nempe.
ut iustificarentur. homines diuina gr̃a u̾itaᷤ
de mana nata ẽ. Ut possec ꝓ ilł iustificandis of¬
ferre sacrificium passioms. ⁊ crucis. nsi at a nob̾
se. Ip̃iꝰ .⁊t. añ ꝑ nat᷑am fuimꝰ. S nr̃is delictis ali¬
enati fuimꝰ. Si gͥ ad pecc̃a ñ redeaniꝰ. fructuosa
⁊ reconeiliatorem. Et hoc ꝑfidem. ⁊ ĩ sang ip̃iꝰ.¬

Expanded text:
lii Dei . Nempe ut justificarentur homines divina gratia, Veritas de Maria nata est, ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium passionis et crucis. Nisi enim a nobis se. Ipsius enim ante per naturam fueramus, sed nostris delictis alienati fuimus. Si ergo ad peccata non redeamus, fructuosa omnibus posuit propitiatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
nec penis oppͥmebant᷑. nec tñ dm̃ uidebant. ꝙ erat
eis pena. ħ ã erat eiẜ. pec̃co pͥmi hominis. sine ꝓ
petdo originali pp̃ qd̾ obolusus erat aditus regniꝰ
as. tu quoꝙ in sanguine testam̃ti tui. emisisti
uinctos tuos de lacu. in quo non ẽ aqua suꝑ lac̃¬
ade iucti. in inferno lenebantur: resurrex̾unt.
Solt a q̃ri utrum antiquis iustis. in ĩferno tene¬
bantur. pecc̃a eẽpt remissa ꝑfidem ⁊ pr̃iũtiã. qͣm
cos uere habuisse estat. ⁊ Si bemissa er̃at om̃ĩa
erant eis demissa. ꝑ fidem ⁊ pemtñttiã. S oñod̾
remissionis effcm̃ ꝯsecuti non fua̾nt. Est. ⁊t du¬
surrectõis. ⁊ iusioĩs. a qua differebant᷑ dõ sustẽtã¬
de. cormn delicta. ad ostensionẽ iusticie eiꝰ ĩ hoc
tp̃r .i. ut ostenderet. ĩ tempore mortis ⁊ͥ. iusticiã
uinare. ⁊ sit iustificans .i. iustũ faciens. eũ qͥ

Expanded text:
idebant, quod erat eis poena. Hoc autem erat eis pro peccato primi hominis, sive pro peccato originali, propter quod occlusus erat aditus regni cas: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua . Adae vincti in inferno tenebantur, resurrexerunt. Solet autem quaeri utrum antiquis justis qui in inferno tenebantur peccata essent remissa per fidem et poenitentiam, quam eos vere habuisse constat; et si remissa erant omnia, erant eis dimissa per fidem et poenitentiam, sed omnimodum remissionis effectum consecuti non fuerant. Est enim duvinae visionis a qua differebantur Deo sustentante eorum delicta. Ad ostensionem justitiae ejus in hoc tempore, id est ut ostenderet in tempore mortis Christi justitiam Et sit justificans, id est justum faciens, e
Abbreviated transcription (Latin):
tione dei. dõ .s. patiente. ⁊ non pumente tc̃. Sust̃¬
tatõ .R. dĩ ẽ. uͥ pecoẽor nion statim punit᷑. ut peget
atorem. humauo gn̾̃i. ꝑfidem. in sangͥ. piꝰ ꝑ¬
fidemi. ⁊ sangimns sui effusionẽ. N hoc ostendit.¬
suam iusticiam. dumeis tentt̾et p̃cedentia de¬
licta. q̃ pessimis tiramus sermendo dtrax̾ant. eo

Expanded text:
ente et non puniente tunc. Sustentatio enim Dei est, ubi peccator non statim punitur ut peccat, atorem humano generi. Per fidem in sanguifidem et sanguinis sui effusionem, ut per hoc ostenderet justitiam suam dum eis remitteret praecedentia delicta quae pessimis tyrannis serviendo contraxerant, eo