comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
finito. ut leo. Nam ꝙͣtũ ad
nom̃ ꝑtinet. et uerus. et pic¬
tus. et celestis leo clicitur. ꝙͣt̾
uerus cliffinitur. ałr pictus.
ałr celestis. Uniuoca st̃. ꝙͣdo
qduaꝵ ant pluriũ reꝵ imũ no¬
mẽ est. Est diffinitõ ut uestis.¬
Nam et bum et timita ⁊ no¬
men uestis possũt accpere. et
ciꝰ cliffinitonẽ. Ergo hoc uni
formis suis. Denominatiua. id
est deriuatiua clicũtur quecũq
ab aliquo solo clifferencie casu

Expanded text:
finitio ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, uerus et pictus et caelestis leo dicitur, quantum uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuocum est quando duarum aut plurium rerum unum nomen est eNam et Byrrus et Tunica nomen vestis possunt accipere et eius diffinitionem ergo hoc univem dant formis suis. Denominativa id est derivativa dicuntur, quecumque ab aliquo solo differentia casu,
Abbreviated transcription (Latin):
pus et hitꝰ. Intra et extͣ u¬
siam st̃. relatõ. fac̾e.⁊ pati.
AAppellatas aũt cathegorias
ꝯstat. qr nõ possũt nisi ex sb̾¬
iectis agnosci. Os enĩ quid
sit hõ possit agnosc̾e̾ nͥ aliꝙ̃
homine sibi ponas ante oc
cũlos sbiectũ homini. Hoc
opus homimi aristotił ĩtel¬
ligenciũ est. ꝙͣdo sicut lict
est qͥcqͥd homo loquit᷑ int̾
dece ista p̾clicam̃ta ħetur
Proficiat enĩ ad libros ĩtlłi¬
gendos: qui sñ rethorib sũ¬
a clialeticis apponũtur. De

Expanded text:
pus et habitus; intra et extra usiam relatio, facere et pati. 14. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subjectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini? Hoc opus Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem ista praedicamenta habentur. Proficiet etiam ad libros intellegendos, qui sive Rhetoribus sive Dialecticis adplicantur. De
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et ea que intlłctu capimꝰ
id ad alt̾m hoꝵ dece p̃dicam̃to¬
rũ fmone uulganiꝰ. Plenacĩ
sentencia de his ita est. Augusti¬
nus. magnꝯ orator filiꝰ illuis¬
statꝰ stins in templo hodie ĩ¬
fulatus. disputando fatigͣtur.
quie cet̾is sb̃iacet. Reliã nonẽ
accidencia st̃: Substancia au̾t
d̾ ab eo qd̾ om̃s res ad se ip̃a
sb̾sistat. Corpus aũt sb̾sista̾t:
et id̾o sb̾stancia est. Illa uero
accidencia que in sb̾sistẽte ac

Expanded text:
Nam et ea quae intellectu capimus, id ad alterutrum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. quae ceteris subiacet; reliqua novem accidentia sunt. Substantia autem dicitur ab eo, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsi
Abbreviated transcription (Latin):
fticiam. Causales clicunt̾ a causa
eo qd̾ ad cogitãt fac̾e̾ ut puta oc¬
cido illũ qr ħt aurũ. Anrũ causa
est. Ratouales clũr a roue qua
unus qͥsq utitur in faciẽto. ut
quom illũ occidam ne agnoscar.
ueneno aut ferro.¬
xiii. de prepo

Expanded text:
faciam'. Causales dicuntur a causa eo, quod aliquid cogitent facere, ut puta, 'occido illum, quia habet aurum'; causa est. Rationales dicuntur a ratione, qua quisque utitur in faciendo, ut 'quomodo eum occidam, ne agnoscar? veneno an ferro?' De praepo
Abbreviated transcription (Latin):
articipiũ clictũ est qd noĩs et
uerbi capiat partes: qͣsi ꝑti¬
genera et casus a uerbo tp̃ra. Sig¬
inficcitones ab utrisq figuraĩ et
.xii. de coniũctone
Oniuncto dicta est qd sonsꝯ
sentẽcias q cõuũgat. hec enĩ per
se nich ualet. sed in copulatone
smonũ qͣsi qd̾da exhibet gluti¬
niũ. dut enĩ noĩa sociat. in ii¬
gustirs et ieronimꝰ. aut uerba
ut scrbit et logit. Una aũt ius
Copulatiue añt ꝯm̃ctones clicte
ut ego et tu eamꝰ ad forũ. ip̃m
et sensũ ꝯm̃ceit. Disĩctine clic¬
te q cdisiũgũt aut res aut per¬
sonas. ut ego aut tu friciamus

Expanded text:
articipium dictum, quod nominis et verbi capiat partes, quasi partigenera et casus, a verbo tempora et significationes, ab utrisque numerum et am. De coniunctione . Coniunctio dicta, quod sensus sententiasque coniungat. Haec se nihil valet, sed in copulatione sermonum, quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina sociat, ut Augustinus et Hieronymus, aut verba, ut scribit et legit. Una autem Copulativae autem coniunctiones dictae ut 'ego et tu eamus ad forum'. Ipsud 'et' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res aut personas, ut 'ego aut tu faciamus'.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ per longitudinez sũ per lati¬
tuclinez. Nam luna. annis octo¬
fertur explere arcłm suũ. Mer¬
amꝰ annis .xx. Lucifer. anuis
isdem signis ⁊ ꝑtib reu̾tũtur.
Queclam sidera ridus soł p̃pe¬
dita a nomala fiũt aut retrogͣ¬
da. aut stacionaria. iuixͣ qd̾ ⁊ po¬
eta meminit dicens. Sol tp̃ra
chiuiclit eui. Mutat nocte cliẽ
radusq potentib astͣ. Ire uetat
cursus q uagos statione morat᷑.¬

Expanded text:
 per longitudinem, sive per latitudinem. Nam Luna totannis fertur explere circulum suum, Mercurius annis XX, Lucifer annis isdem signis et partibus revertuntur. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria, iuxta quod et poeta meminit dividit aevi; Mutat nocte diem, radiisque potentibus astra Ire vetat, cursusque vagos statione morat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ꝙ turibulũ accipiens ĩme¬
dio sr̃stitũ et int̾emptoꝵ obui¬
am stetit ⁊ rumã mortis qͣsi
qͥcla mons fortis exclusit. Ele¬
azer dei aduitoriũ. Balach.p̾¬
nees ori parcens. Transfixit
emĩ pugione zambri cũ scorto
madia uitide ⁊ dñi furorẽ pla¬
cauit ut parc̾et. zambri laces¬
cens uł amarificans. Ppͥe eĩ
nom̃ ab amaritucline figura¬
tũ. qd peccando amaricauerit
ppłm. Raab. latitudo uł fami
sũ impetus. Iosue int̾pretat᷑
saluator ip̃e enĩ in figura xp̃i
ppłm a deserto saluauit: ⁊ in
t̾ram reꝓmissionis inluxit.
Caleph. qͣsi cor aut carnis.
Othoniel tempꝰ eius cls ł res¬
ponto cł̃i. Aoch głosus. Barah
fulgurans. Debbora apis. uł
locax. apis uł locas qr fuit ad
bellũ. ꝓintissime limicas adu̾¬
sus sisarram. Quo penito ceci

Expanded text:
 thuribulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. 48. ELEAZAR, Dei adjutorium. BALAC, prNEES, ori parcens, transfixit enim pugione Zambri, cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto ceci
Abbreviated transcription (Latin):
sortitus nom̃. Uñ. pharisei qui
se qͣsi iustos a ppło separabant.
Duusio appellabatur. zara fr̃ eiꝰ
in cuiꝰ manu erat cocciniũ. int̾¬
pretatur oriens: sũ qr pͥmꝰ appa¬
ruit. sũ qd̾ plurimi ex eo iusti na
ti st̃: ut in libro paralipomenõ
tur dolens. Et recte dolens ꝓpt̾
ꝑcussione caruis et passiones do¬
loꝵ. Calamntates eĩ suas nomĩs
echimologia pre figurauit. Phi
rao nom̃ est. nõ hoĩs. s honoris.:
Sicut et apd̾ nos augusti appellã¬
tur roges cũ ꝓp̾is noĩb censcan¬
tur. E xpͥmitur aũt in latinum
siue cdissipator eius. Populi enĩ
cłi fuit afflictor. Iamnes mau¬
nus. sũ uͥ est signũ. Cessit euĩ
⁊ defecit signũ eiꝰ coram signis
re pelliciũ. sũ mare in capite
Deniq moyses int̾pretat᷑ sũ¬
ptus ex aqͣ. Inuenit eũ ad ripã
fluminis expõĩtũ filia pharao¬

Expanded text:
sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon tur dolens; et recte dolens, propter percussionem carnis et passiones dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit.Pharao nomen est non hominis, sed honoris; sic enim et apud nos Augusti appellantur reges cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latinum sive dissipator ejus, populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram signis re pellicium sive mare in capite. Denique Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
nomiꝰ est: ex ꝓpͥis caĩs uarie nũ¬
cupant᷑. ¶ Dicitur eiũ esau. id
est. rufus ob cogͥtione. scil. rufe
lentis. ita appellatꝰ. cuiꝰ eclulio
iubore corporis clictus est: qd̾ la¬
iue sanguineꝰ cłr. Seir u̾o. qd̃
fuerit hispielus ⁊ pilosus. Qͣnͣdo
diuĩ natus est. totus sic̾ pelł pilo¬
sus erat: atq ideu tribꝰ noibus
aplatur esau .i. rufus. edom .i.
sanguineus. seir. id est pilosus
qr nõ huit leuitate. Rebeca
paciencia sũ que młtũ accipit.
Lia laboriosa utiq generando.
Plurimos enĩ dolores ꝙͣ rachel
fecunclitate parieneli exꝑta est.
Rachel int̾pretat᷑ ouis: ꝓ ea
iacob pauit oues liban. zelpha
ostendens. Bala mucterata.
Dina tnͣsfertur in cã. Iurgii eĩ
in sichimis cã extitit. Tamar a¬
maritudo ꝓ uirs mortuis. E a
dema ꝯmutans mutauit enĩ
se in ħitũ meretricis qñ cũ soco¬
si suo ꝯcubuit. Phares cliuisio
ab eo qd̾ cliuiserit mẽbranulam
fecũdaꝵ diuisoris ido̾ et phares

Expanded text:
 et ex propriis causis varie nuncupatus. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cujus edulio ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero, quod fuerit hispidus et pilosus; quando enim natus est, totus sicut pellis pilosus erat. Atque idem tribus nominibus appellatur: Esau, id est rufus: Edom, id est sanguineus: Seir, id est pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Bala inveterata. Dina transfertur in causam. Iurgii enim in Sichimis causa extitit. Thamar amaritudo pro viris mortuis. Item et commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum, divisoris, id est phares,
Abbreviated transcription (Latin):
sessio eoꝵ. Matussalem int̾p̾tat᷑
mortuꝰ ẽ: et est euidens ethimo¬
translatũ fuisse ⁊ cliluuiũ pret̾is¬
se pucanerũt. Ob hoc signanter
tnͣsfertur mortuꝰ est ut ostẽd̾e̾t᷑
nõ uixisse eũ pꝰ diluuiũ. S ĩ eod̾
cataclismo fuisse defũctũ. Soli eĩ
Noe requies int̾pretat᷑: ꝓ eo qd̾
sb̾ illo omĩa retro quieuerũt oꝑa¬
ꝑ cliluuiũ. Uñ et p̾r eiꝰ uocãs no

Expanded text:
i. M 57 MATUSSALAM interpretatur mortuus est. Evidens ethimotranslatum fuisse et diluvium preterisse putaverunt; ob hoc signanter tnon vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enimNOE requies interpretatur, pro eo, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans no
Abbreviated transcription (Latin):
euenit cliuersitate ut in uariis
significatõnib noĩa cõmutentur
Dam sicut b̾s ieronimꝰ tra¬
dit homo sũ t̾renꝰ sũ t̾ra cu¬
bra int̾pretat᷑: ex t̾ra eiĩ fcã est
caro. ⁊ humꝰ hominis faciendi
materies fuit. Eua int̾pretat᷑
uita: sũ calamitas sũ ue. Uita:
qr origo fuit nascendi. Calami¬
tas ⁊ ue: qr ꝑ preuaricat᷑one cã
extitit moriendi. a cadendo enĩ
nom̃ sũpsit calantitas. Alii ãt
clũt ob hoc eua uita et calami¬
salutis est: sepe calamitatis et
mortis origo qd̾ est ue. Caini
possessio int̾pretatur: uñ ethi¬
mologia ip̃iꝰ exprimẽs mater
sui scelis cdederit. Abel luctus in¬
t̾pretatur: quo noĩe prefigura¬
batur occidendus. Idez et nani¬
tas: qr cito solutꝰ atq sb̾tractꝰ¬
ẽ. ¶ Seth int̾pretat᷑ resurrectõ.
co qd̾ post fũs int̾fectone uatꝰ
sit. qͣsi resurrectõne frĩs ex mor¬
tuis resuscitaret: ide ⁊ positio
qr et posuit eũ cls ꝓ abel. E nos

Expanded text:
evenit diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Eva interpretatur vita sive calamitas sive vae. Vita, quia origo fuit nascendi: calamitas et vae, quia praevaricatione causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. Alii autem dicunt: ob hoc Eva vita et calamisalutis est, saepe calamitatis et mortis, quod est vae. Cain possessio interpretatur, unde etymologiam ipsius exprimens pater sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est atque subtractus. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. Enos
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. ꝓ eo qd in regno eiꝰ cliui¬
sus sit ppłs isrł. et precisꝰ a reg¬
no stupis dauid. Diuisiones eĩ
ppłi iste cã extitit. z ambri ꝑsal¬
mus uł canticũ nr̃m. Auiri. cus¬
pans m̃s. acapl fr̃ p̾ris. Ieza¬
bel fluxꝰ sangiũs. uł flues sã¬
cipitata enĩ deorsũ comederũt
iezabel: sicut stercꝯ sr̾ faciẽ t̾re
Ochorias apprehendẽs łm. Ieu
ip̃e est. uł ẽ. Iꝯath robustꝰ. Sel¬
la umibra eiꝰ uł petitõ. Manaĩ.
ꝯsdlans. Fachee aꝑiens. Nabu¬
coconosor. ꝓpħ̾ia laguncule au¬
guste sũ ꝓphans istiꝰ modi sig¬
nũ: pro somnio scił futuroꝵ
tione angustie prohus qͥ ĩ cap¬
tiuitatẽ clucti sunt ab eo. zoro¬
babel apd̾ hebreos ex trib inte
iste ro. mag̾r babel. ꝓp̾e lubiloui¬
am sonat: et efficit̾ nom̃ zoro¬
babel iste mag̾r de babilone. In
babilone cnĩortꝰ est. uͥ ⁊ pͥncepͣ

Expanded text:
n regno eius divisus sit populus Israel, et praecisus a regno stirpis David. Divisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluxus sanguinis, vel fluens sancipitata enim deorsum comederunt Iezabel sicut stercus super faciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel petitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodonosor prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi signum, pro somnio scilicet fututione angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. Zorobabel apud Histe; ro, magister; babel proprie Babiloniam sonat, et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babilone, in Babilone enim ortus est ubi et princeps
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Abimech: pat̾ ñs rex
la ueriniełs uł coccinũ. Iair
luminãs. Iepte apenens ła
tus. E sebon cogitatõ. sũ ui¬
liberauit filios isrł de hostibꝰ.
Dalila: pauꝑcula. uł situla. S¬
och in fortitudine: sũ in qͦ rob̃
Noemi. ꝙͣ intpretari possumꝰ
ꝯsolata. eo qd̾ marito ⁊ libeus
ꝑegre mortuis nurũ moabitez
in cõsolatõne suã tenuit. Du
int̾pretat᷑ festinãs. alienigem
enim erat ex ppło gentili: q̃r
licta prĩa festinauit tnͣsire ĩ to¬
ram isił dicens sorui sue quoꝵ¬

Expanded text:
sit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive viliberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, quae relicta patria festinavit transire in terram Israel, dicens socrui suae
Abbreviated transcription (Latin):
pantifrasin eo qd̃ bellũ aduer¬
sus prem gessiss. sũ ꝙ ĩ ip̃o bello
adł. placatus fuisse legitur filio
ad̾o ut ĩ magno colore extinctũ
plang̾et. Roboam. latitudo po¬
płi a ip̃m pantifrasin qd̾ decem
tribub ab eo separatis: clue tã¬
cĩ ei relicte st̃. ¶ Abia pr clũs
uł p̾r fuit. asa dolens. sũ sustol¬
lens. Iosaphath cliũ iudiciũ. Io¬
ram qͥ est excelsꝰ. O chorias ap¬
prehendes clũm. Achalia tp̃s do¬
mini. Ioas suspiraus uł clĩ ro¬
duplici nomĩe: iste est qͥ illicitũ
sbi sacerdociũ uenlicare conatꝰ
lep᷑ in fronte ꝑcussꝯ est. Ioathã
est ꝑfcũs. pulcram ethimologi
am noĩs tenet. Eecit eĩ rectũ ĩ
ꝯspectu diũ: et portam clm̃ edi¬
ficauit excelsa. Aca. app̾hẽ¬
dens. E zechias. fortis lĩi.
Manasses obliuiosꝰ. Per mł¬
ta enĩ scelera et sacrilegia reli¬
q̃rat et oblitꝯꝰ fu̾at clñi. Amon¬

Expanded text:
antiphrasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboam latitudo populi, et ipsud per antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. r fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini roduplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est. Ioatham em nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
atus. Eilius enĩ eli ełctus ĩ m¬
nist̾iũ sacerdocii. Cuiꝰ amisso¬
ne suo exp̾ssit uocabulo. apo
enĩ ait: Calciati pedes in p̃para
cem. Iste gͦ cliscalciatꝰ int̾pi¬
catur: ut eiꝰ noĩe ueteris tels¬
menti. Sacerdociũ a uet̾i ppł

Expanded text:
iatus. Filius enim fuit Heli electus in ministerium sacerdotii, cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeparacem. Iste ergo discalciatus interpretatur, ut ejus nomine veteris Testamenti sacerdotium a ve
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs m̃s. Sarai int̾pretat᷑ pͥn¬
ceps inca: eo qd̃ eẽt uniꝰ tantũ¬
modo domꝰ mat̾ familias pt ca
ca noĩs inmutata. ablata de sĩ
¶Omiũ quippe genciũ futuraa
pnceps erat. Sicut ⁊ clñs polli¬
ato fuerat ad abraham. ¶Da
e ei. et erit ingentes. S et
reges ppłoꝵ erũt ex eo. Agar ad¬

Expanded text:
meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablata de fineOmnium quippe gentium futura princeps erat, sicut et Dominus pollicitus fuerat ad Abraham Gen.cam ei, et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis affectus. Congruũ est enĩ: inde iam
corporałr euelli. ubiq q̃sq illeceb̾s deẜ¬
uiunt. Nam locus ubi praue qͥsq uixit
hoc in aspectu mentis opponit. ꝙ spͥ uł¬
cogitauit uł gessit. De excemplis¬

Expanded text:
tis affectus. Congruum est enim inde etiam tis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi prave quisque vixit, hoc in aspectu mentis opponit quod cogitavit, vel gessit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ laborem mercedis retributõ: nõ statĩ
consequitur spe pene dissoluta langues¬
cunt. Uñ et magna illoꝵ głia p̃paratur qͥbo¬
ne ꝯu̾sionis uite p̾ncipia augnento soli¬
d̾ora consumant. Atq eo ad ꝓmerendu
retributõne clariores p̃parant᷑. quo fir¬
miꝰ duri in tenebris laboris et inchoant
et consumant. ¶Qͥdam p̾mo conu̾sioĩs
calore: ad uirtutes sese acangunt. Ac¬
cedente u̾o ꝓgressu clũ inmoderate t̾renis
reb incũbunt. pulu̾e infuni ad petitus
obscurantur. Uñ et dñs de bonis operib
dicit. Q̾ aũt cecilit in spinis hii fũt qui
audiũt uerbũ cłi: et sollicitudine scłi. ł
fallacia diuiciaꝵ suffocant uerbũ: et sũ
fructu e fficitur. ¶Nuꝑ conuersi neqͣꝙͣ
delent incuris erteriorib ꝓuehi. Nam
si implicent᷑ confestim qͣi plantata arbꝰ¬
cula et nec cdũ raclice p̃fixa ꝯcuciũtur:
clum mutatur locus: mutatur et mẽ¬

Expanded text:
eorum laborem mercedis retributio non statim eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur dum mutatur locus, mutatur et men
Abbreviated transcription (Latin):
ultos remissa ꝯuersio in pͥstmos erto¬
res reducit: ac uiuendi tp̃r resoluit.¬
Hoꝵ ergo excempla quis conuersus ẽ ui¬
ta. Ne dũ timore cłi: a tp̃r mapis: rur¬
sus mũdanis errorib in mergaris. Te
pidus in ꝯuersione ociosa uerba et uanͣs
cogitutõnes noxias ẽẽ nõ ꝯspicit. Q si a
torpore mentis eigilauerit: ea q̃ leuia ex¬
istimabat ꝯfestim qͣi horrenda: atq atro¬
cia ꝑtinescit. ¶ Eraus et desicda: in onñ
bono oꝑe formidanda est. Fraudem faci¬
mus deo. quociens de bouo oꝑe nr̃o nos¬
met ip̃os nõ d̾m laudamꝰ. ¶ Desiclia
agimus: quociens ꝑ torporẽ languide ca
que dei st̃ operam᷑. ¶ Omĩs ars scłi huiꝰ
streuuos amatores ħt : &e ad exceꝙ̃ clum
ꝓuitissimos. &̾ hoc ꝓide fit: qr p̾sentẽ
lit oꝑis sui remuneratõnẽ. Ars uero duu¬
ni timoris plerosq ht sectatores. langui¬
dos tepidos. pigricie mercia congelatos
futura remuneratõne differtur. Idõq dũ

Expanded text:
ultos remissa conversatio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit.horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; futura remuneratione differtur. Ideoque dum
Abbreviated transcription (Latin):
natiis est qñ ꝑ lingnas terrad¬
tõ ascentionis. Melchisedechis
iustus. Rex: qr ip̃e postea i pl
silem. ustus pro eo qd̾ cdisterues
siceañta legis et eũngłii nõ pe¬
alũ uictimas. S oblatõnẽ pa¬
ao et calicis in sactificiũ obtulit
noth ceclinãs. Factis enĩ sodomo¬
sũ nõ cõsensit. S coꝵ illicita car¬
uis desitena declinauit. Moab
ex pr̾e: et totũ nom̃ ethimo logi

Expanded text:
natus est, quando per linguas terra dnatus est, quando per linguas terra datio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum n
Abbreviated transcription (Latin):
pe xͦꝰ: cuiꝰ ab ortu soł usq ad oca¬
sum magnũ nom̃ est in gentib
Chan calicius. ⁊ ip̃e ex presago
egyptus usq hodie egyptõꝵ
gua cham cłr. Iafeth latitudos
Et qr lata est exgentib młtitu¬
do credenciũ: ab eaꝵ latituchine
iafeth clictus est. Canahan filiꝰ
cami int̾pretat᷑. motꝰ coꝵ. Qd
qͥd est: aliud nisi opꝰ coꝵ : P mo¬
tu enĩ pr̃is. id ẽ pro eꝑe eiꝰ male¬
cdictus est. arfaxath. sanãs de po¬
pulationez. Chus. hebraice etha¬
ops int̾p̃tatur: a post̾itate sui
gen̾is nom̃ sortitꝰ ẽ. Ab ip̃o em̃
st̃ ꝓgeniti ethiopes. Nemroth
intpretatur tyramiꝰ. Iste enim
pͥor arripuit insuetã in ppło.ti¬
ranidez: et ip̃e aggressꝰ ẽ ad¬
u̾sus deũ impietatis elificare
turrez. Eber transitꝯ. ethimo¬
logia eiꝰ mistica est. qd̾ ab eius
stirpe tnͣsiret d̾s. nec ꝑseueran
in eius tnͣslata in gentib gra
Ex ip̃o enĩ erorti hebrei falech
cliuisio. Cui pat̾ ꝓꝑt̾ea tale no¬

Expanded text:
 cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale no
Abbreviated transcription (Latin):
cłiclit .i. ceruice cecut. Ad ħ eĩ pͥmũ
ẽ fcus: cũ cet̾a m̾bra securib magͥ
ceclũt᷑. collũ gladio tm̃. Acies aũt gla¬
nõ st̃. ¶ Mucro nõ tm̃ gladii ẽ. s et
ciulib teli acum̃ dictꝰ a longitudine
naz macron greci longũ uocãt. Hinc
et machera ¶Machera at cłca gla¬

Expanded text:
id est cervicem secet. Ad hoc enim primum est factus. Nam cetera membra securibus magis ceduntur, collum gladio tantum. Acies autem glanon sinit. Mucro non tantum gladii est, sed et cuiuslibet teli acumen, dictus a longitudine, nam macron Greci longum vocant, hinc et machera: machera autem est gla
Abbreviated transcription (Latin):
cliꝰ: ferrũ ẽ latũ cuiꝰ lupͤ mucro ac¬
si bisfurcꝰ ĩ mod̾ caude hirũclinis.
for̾tur. uñ et celidoniatꝰ dr. ¶Sica
a secandodicta. Est enĩ glactiꝰ bee¬
ius qͦ maxĩe utũt᷑: qͥ apd̾ italos la¬
trocinia ex̾cent. ⁊qͦ et sicariidicti
id corrigẽlũ. Tũq a pugnãte tes¬
põsũẽ: sica ꝑugnabo. inde sice no¬
m̃ datũ ẽ. ¶ Secures signa st̃. q̃ at̾
ꝯsules ferebãt᷑. qͣs hispani ab usu
francoꝵ ꝑ clirinat̃one frãciscas uo¬
cãt: ea signa portari: ne aut usũ
ꝑd̾et belli. aut uacãs aspectũ. amit¬
tet gladioꝵ¬

Expanded text:
rum est latum, cuius duplex mucro ac bifurcus in modum caudae hirundineae formatur; unde et chelidoniacus dicitur. Sica a secando dicta. Est enim gladius brevis quo maxime utuntur qui apud Italos latrocinia exercent; a quo et sicarii dicti.id corrigendum; tumque a pugnante responsum est: Sic ha pugnabo. Inde sicae nomen datum.' Secures signa sunt quae ante consules ferebantur; quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant. Ea signa portari ne aut usum perderent belli, aut vacans aspectum amitteret gladior
Abbreviated transcription (Latin):
ex sicilia. Eistula aũt dicta: qd̾
uocez emictat. Nam grece foᷤ¬
uox stolia missa appellatur.
Sambuca in musicis spẽs est
simphͦuaꝵ: est enĩ genꝰ ligni
fragił unde tibie ꝯponũtur.
calamos cera ꝯm̃g̾e̾ plures.
Instituit. Pan curat ouesom¬
ũq magistros. Buit enĩ apd̾
gentiles ds pastorał qͥ pͥmũ
clispares calamos ad cantũ
aptauit et stucdiosa arte ꝯpo¬
suit¬
ertia liuisio

Expanded text:
ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vocem emittat. Nam φώς Graece vox, στύλια missa appellatur. Sambuca in musicis species est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae conponuntur. calamos cera coniungere plures instituit, Pan curat ovis oviumque magistros. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum aptavit, et studiosa arte conposuitertia divisio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpleta in sonũ uocis aĩmat᷑. ut
sunt tube. calami. fistule. orga¬
na pandoria et hus similia ins¬
tur alio greci nomine appellãt
Ut aũt organũ licatur. magis
ea uułgaris ẽ grecoꝵ ꝯsuetudo
Adhibebatur aũt nõsolũ ĩ p̾lus
s in om̃ib festis clieb. ꝓpt̾ lau¬
cdis uł gaudii claritate. Uñ et
in psaltio d̾r. C anite mũto m̃
sis tuba in die in signi sollẽpni¬
tatis ur̃e. Dreceptũ enĩ fuerat
iudeis ut minicõ noue lune tu¬
ba clangerent. qd̾ ĩ ad huc usq
facĩt ¶Cibias excogitatas ĩ
tantũ adħitas mox ⁊ sacris gẽ¬
tiliũ. Tibias aũt appellataspu¬
tant. qd̾ pͥmũ de ceruinis tibi¬
is cruribq hymiloꝵ fierent
Deinde per abusionẽ ita coep¬
tas uocant etia que nõ de cru¬
rib ossib ne. e̾ent hinc tibicẽ
qͣsi tibiaꝵ cantꝯͦ. ¶C alamꝰ
nomẽ est ꝓpriũ artoris acolẽ¬
do id est fundendo uoces uoca
greci uocant pan. Non nulli¬
eam abide pastore agrigentino

Expanded text:
pleta, in sonum vocis animantur, ut sunt tube, calami, fistule, organa, pandoria et his similia instur, alio grUt autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Graecorum consuetudo.Adhibebatur autem non solum in proeliis, sed in omnibus festis diebus propter laudis vel gaudii claritatem. Unde et in Psaltnsis tuba, in die insignis sollemnitatis vestrae.' Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus nomen est proprium arboris a calendo, id est fundendo voces vocat quem Graeci vocant Pan. Nonnullieam ab Idi pastore Agrigentino
Abbreviated transcription (Latin):
facĩt. ¶ Sccłm musicã ita¬
queres. qua parte supat me¬
clius pͥmũ eadẽ ꝑte superatur
medius. ib extremo. ut puca¬
ꝑtib superãt. que clue ꝑtes

Expanded text:
faciunt. Secundum musicam ita: Qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo. Utpurtibus superant, quae duae partes
Abbreviated transcription (Latin):
distinctonc̃. ut uiridiq in littore
de ambigutatis ca: ut gͦ nã cũ
ꝓclucitur go. c̾am significat. cũ co¬

Expanded text:
distinctionem, ut viridique in littore de ambiguitatis causa, ut ergo, nam cum producitur go, causam significat; cum co
Abbreviated transcription (Latin):
est. hoc enĩ nomẽ de uerbo ad
uerbũ exp̾ssũ est. Latini enĩ
hũt alia uoĩa. Nam accẽtus
et tonos et tenores clicũt: qr
ibi crescit sonus et desinit. Ac¬
centus aũt clictus ꝙ iuxta cã¬
tũ sit. Sicut aduerbiũ. qr n pxͣ
uerbũ est. Acutꝰ accẽtꝰ est: qr
acuat et clirigat sillabam. Gra¬
us qr depmat et deponat. ẽ enĩ
cuto ⁊ graui ꝯstat. Incipiens
enĩ ab acuto in grauẽ desinit
Atq ita clũ ascenclit et desce¬
clit circũtlexus efficit᷑. Acutꝰ
Nam ut̾q leuat sillabã. Gra
ius ꝯͣrius uidetur ambobꝰ nam
semꝑ depͥmit sillbas cũ illi le¬
uent. ut. unde uen̾t titan
nox u̾sidera ꝯdit. Uñ ħ grauis
est. Mmꝰ enĩ sonat ꝙͣ acutus
et cirtũlexꝰ. Monosillaba at̃
ut ars: Acutũ accent̾õ ħebit
Si uero natintiłr longͣ ut ces:
cirtũ flexũ. Dissillaba ps ora¬
tonis si pͥore naturalr lõgm

Expanded text:
est. Hoc enim nomen de verbo ad verbum expressum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores dicunt, quia ibi sonus crescit et desinit. Accentus autem dictus, quod iuxta cantum sit, sicut adverbium quia iuxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllabam, gravis, quod deprimat et deponat. Est enim cuto et gravi constat. Incipiens enim ab acuto in gravem desinit, atque ita dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus nam uterque leuat syllabam. Grauis contrarius uidetur ambobus; nam semper deprimit syllabas, cum illi leuent, ut Vnde uenit Titan et nox ubi sidera condit. Vnde hic grauis est; minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem ut ars, acutum accentum habebit; si uero naturaliter longa, ut res, circumflexum. Disyllaba pars orationis, si priorem naturaliter longam
Abbreviated transcription (Latin):
ale tempꝰ id̾o u̾o sic uocatũ co
qd censu ꝑ qͥnq̃uũ in re pu¬
ma lustrabatur. ¶Iubilens ĩ¬
t̾pretatur remissionis ãnꝰ. Est
enĩ ebraicus ẜmo et nuimerus
in quo clangebuantur tube et
ad om̃s reuertebatur antiqua
possessio debita .absoluebantur
ꝯfirmaluntur lib̾tacos. Hunc
numeꝵ ⁊ in dieb pentecostẽ
ip̃i celebrantꝰ pt᷑ dnũ resuroc¬
pa et tociꝰ debiti cyrographo
euacuato ab omĩ nexu liberi
ecula generatõib¬
tibus

Expanded text:
ale tempus. Ideo vero sic vocatur eo quod censu per quinquennium in repuma lustrabatur. 3. Jubilaeus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus, et sermo, et numerus, in quo clangebatur tubis, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. 4. Hunc numerum etiam in diebus Pentecostes et ipsi celebramus post Domini Resurlpa, et totius debiti chirographo evacuato, ab omni nexu liberi ecula generationibus
Abbreviated transcription (Latin):
et spera: a ferendo: uł feriẽdo
dicta. De qͣꝵ gen̾e et pond̾e dorcactꝰ
sic traclidit. Neu tu ꝑce pilos iiua¬
ces cõd̾e cerui. Uncia donec erit gei̾a
sr̃ adclita libram. Int̾ spẽs pilarũ
st̾ trigonaria: et arenata. Trigona¬
ua est: qͣ in tres ludit᷑. Arenata qͣi
grege clũ ex circulo adstãciũ cxpec¬
tanciũq emissa: ultͣ iustũ spacumi
bitis pila feriũt. ¶ Surã cħr dare: qͥ
pilam crure ꝓlato: feriendã coluso

Expanded text:
feriendo dicta. De quarum genere et pondere Dorcatius sic tradit 1: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminam super addita libram. Inter species pilarum sunt trigonaria et arenata. Trigonaria est quia inter tres luditur. Arenata, qua in grege, dum ex circulo adstantium spectantiumque emissa, ultra iustum spatium bitis, pilam feriunt. Suram dicitur dare, qui pilam crure prolato, feriendam colluso
Abbreviated transcription (Latin):
clictũ ꝗd uiret. Tũc enĩ post
hyeme uestitur. tellꝰ herbis
et estas qͣsi usta .i. exusta et
arida. Nam calor aridꝰ ẽ. au
⁊ oĩa maturascũt. Hiemẽ eĩ¬

Expanded text:
ictum, quod viret. Tunc enim post hiemem vestitur tellus herbis,et aestas quasi ustas, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Iet omnia maturescunt. Inter. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩt. ut pͥmo m̃se uer nouũ
dicatur. Occlo adultũ. Ter¬
ciũ preceps. Sic ⁊ estas ĩ sus
trb m̃sib noua adulta ⁊ p̾¬
ceps: Sic et autũpisꝰ nouus
adultus et p̃ceps. Item hi¬
emps noua adulta ⁊ p̾ceps

Expanded text:
er novum dicatur, secundo adultum, tertio praeceps. Sic et aestas in suis tribus mensibus, nova, adulta et praeceps. Sic et autumnus, novus, adultus et praeceps. Item hiems, nova, adulta et praeceps
Abbreviated transcription (Latin):
dieꝵ aut solsticiał qui .xii. ꝯti¬
net menses. aut magnus oib
planetis in eũdẽ locũ recurrẽti¬
b qui fit per annos solsticia¬
les plurimos. ¶oera singu¬

Expanded text:
 aut solstitialis, qui XII continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eumdem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. 4. Aera singu
Abbreviated transcription (Latin):
ior sit tũc uescencli appetitus
E dacitas enĩ grece bruma ap¬
pellatur. uñ et imbrumati d¬
cuntur quib fasticliũ ẽ cibor
uernũ est qͣsi hyeuerirꝰ qͥ ple¬
rũq a parte totã luemẽ sign¬
ficat . Nec tpr̃a singłis etia
celi partib adscrbũtur. uer
qͥppe orienti datur qr extunc
ex t̾ris oĩa orm̃tur. Estas enĩ
uericliano eo qd pars erꝰ calore
flagrancior sit. Hiẽps datur¬
septẽtriomi eo qd̾ frigoribꝰ ⁊ ꝑp¬
tuo gelu torpet. autũpnꝰ occi¬
duo. ppt̾ qd̾ graues morbos
h̃t. unde ⁊ tunc oĩa folia arbo¬
rũ defliuit. Ut enĩ autũpnꝰ
habundet morb̾ facit ħ ꝯfin¬
ũ fugoris et caloris ⁊ ꝯpugn¬

Expanded text:
jor sit tunc vescendi appetitus. Edacitas enim Graece broma appellatur. Unde et imbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciborum. vernum est, quasi hiemevernus, qui plerumque a parte totam hiemem significat. Haec tempora singulis etiam coeli partibus ascribuntur. 8. Ver quippe Orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero Meridiano, eo quod pars ejus calore flagrantior sit; hieseptemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet. Autumnus occiduo, propter quod graves morbos habet. Unde et tunc omnia folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris et compugn
Abbreviated transcription (Latin):
dencio legitur. C ulleũ est parri¬
cidiale uasculũ ab occulẽdo id ẽ
claudendo clictũ. Est enĩ ut ex
corio fcus. In quo parricide cũ
simia ⁊ gallo ⁊ serpente mclusi
in mare p̾cipitantur. ¶ Om̃m
aut istaꝵ morsiũ genꝰ aĩadu̾¬
sario nominatur. ¶Animadu̾¬
sio.enĩ ẽ qñ iudex reꝵ punit. ⁊¬

Expanded text:
novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitantur. Omnium autem istarum mortium genus animadversio nominatur. Animadversio enim est, quando iudex reum punit;
Abbreviated transcription (Latin):
nor est. Pena ꝙͣ crucis. Nã pa¬
tibulũ suspensos statim exami¬
nat: crux aũt subfiros dui cru¬
latronibꝰ ut morerẽtur ⁊ de lig¬
uoante sabatũ deponerẽt᷑ crura
ofracta st̃. qͥ ligno suspensi cito
mori nõ poterant. In ip̃o quoq
genere necis cliffert. C rudelius
est enĩ in qͣ sp̃m torq̃ntis extin¬
giu: ignib uri. frigore ⁊ faiue
uecari canibꝰ et bestus exponi.
Nam ferro mori etas quoq mͣ¬
ior obtauit. Glacdius eñ sñ gra¬
iori cruciatu ꝯpendiosa morte
uitam finire nouis. ¶Culleus

Expanded text:
nor poena quam crucis. Nam panor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu crulatronibus, ut morerentur no ante Sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. 33. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquente exstingui, ignibus uri, frigore, et fame necari, canibus, et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque major optavit. Gladius enim sine majori cruciatu compendiosa morte vitam finire novit. 36. Culleus
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ certi locũ nõ ht qr plun¬
mũ fama ñdux est. Adiciens
młta uł demutans de uerita¬
cessat et inde res nominatil
nõ fuma. Exiliũ dictũ: qͣsi exf
soui. Nam exul łr qͥ exͣ solũ
est. uñ post liminũ redeũtib
hoc est te exilio reducendis qua
relogatis et deportatis. Bele¬
gntus est ꝙ̃ bona sua secũtur.
eptõ exilii ꝓcul dampnato exi¬
lii. Pcul dampnato qͣsi porio
scͥptio. Item ꝓscͥptus qr palã
scriptus. ¶ Metallũ uͥ exules
deputant᷑ ad eruenda uenã÷
marmoraq secanda in crustis¬
¶ Seruitus a seruando nocata
ap̃d̃ antiquos enĩ qͥ in bello a
morte seruabantur. Fui uoca¬
bantur. ¶Hec est sola maloꝵ
om̃i postrena que liberis omĩ
supplitõ grauior est. Nam uͥ
ex quib crux uł patibłm ĩ quo
hoĩes appensi cruciant᷑ uł paci¬
ñtur. Uñ ⁊ noĩa hñt⁊ Paitibu¬
lũ enĩ ułgo fuira cdrs qͣsi ferens
capd̃. Suspensũ et tͣngulatũ
co examinant᷑. S patibuli mi¬

Expanded text:
nomen certi locum non habet, quia plurimum mendax est, adjiciens multa, vel demutans de veritacessat, et exinde res nominatur, non fama. 28. Exsilium dictum quasi extra solum. Nam exul dicitur qui extra solum est. Unde postliminium redeuntibus, hoc est de exilio reducendis, qui exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona sua sequuntur: criptio exilii procul damlii procul damnatio, quasi porro scriptio. Item proscriptus, quia palam scriptus. Metallum est ubi exules deportantur ad eruendam venam marmoraque secanda in crustis. Servitus a servando vocata. Apud antiquos enim qui in bello a morte servabantur, servi vocabantur. Haec est sola malorum omnium postrema, quae liberis omni supplicio gravior est; nam ubiex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli mi
Abbreviated transcription (Latin):
dicti qd manibꝰ uectent᷑. unde
hostia saxaq uellũtur. S hii¬
ad penas leguni nõ ꝑtinẽt.
Uirge st̾ sũmitates frondiũ
qd̃ uim heant arcendi. Que si
leuis fu̾it uirga est. Si certe no¬
dosa uł aculenta scorpio noĩat᷑.¬
qr arcuato uuln̾e in corpore in¬
figit᷑. ¶Ictus ꝓpͥe flagelloꝵ st̃
abagitando uocati. ¶Ongu¬
le dicte qd̾ effodiũt. Hee ⁊ fidi¬
cule quib rei ineculeo torq̃n¬
tur ut fides mueĩatur. ¶ Aecu¬
leus aũt clictꝰ qd̾ extendat tor
lio est similitudo iuĩclicte ut
enĩ et natura et lege est insti¬
tutũ. Uut ledentem similis
qd designat h̾eit honestatis
nom̃ is qui in aliqd̃ crum̃ dep̾¬
henclitur. Dicta est enĩ iguo¬
minia qͣsi sine noĩe. Sic̾
nanis sñ scĩa. Sicut ignobilid
sñ nobilitate : Hoc quoq et
in famia qͣsi sũ bona fama.
Fama dicta qr fando idẽ loqͥ¬
do puagatur ꝑtracluces lin¬
guaꝵ i. aurũ spens. Est enim
fama felicitatis int̾clũ et ẽ ild

Expanded text:
dicti, quod manibus vectentur, unde ostia saxaque evelluntur. ad poenas legum non pertinent. Virgae sunt summitates frondium quod vim habeant arguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa vel aculeata, scorpio rect arcuato vulnere in corpus infigitur. Ictus proprie flagellorum sunt, ab agitando vocati. Ungulae dictae quod effodiant. Haec et fidiculae, quia his rei in eculeo torquentur, ut fides inveniatur. Equuleus autem dictus quod extendat. Tormeruit. Talio est similitudo vindictae, ut enim et natura et lege est institutum, ut 'laedentem similis quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dicta est autem ignominia quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis sine nobilitate. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama. Fama autem dicta quia fando, id est loquendo, pervagatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem fama felicitatis interdum est, ut illud,
Abbreviated transcription (Latin):
uł qr uĩciant. Compedes clicti
laquei eniub pedes illa q̃antꝰ
clicti a peclib capiendis. Cathe¬
ne clicte qd̾ capiendo teneãt u¬
traq uestigia ne ꝓgrediant᷑
Item cathene qd se capiendo
tencãt plurinus nodis. ¶Ma¬
ũtur. Licet et manice tuni¬
carũ st̃. Neruibola torques

Expanded text:
Conpedes dicti laquei quibus pedes inlaqueantur, dictae a pedibus capiendis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. Mauntur; licet et manicae tunicarum sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
un legib ꝯtineri tulliꝰ scri¬
bit. id est. dampnũ. uĩcłm. uer¬
bera. talionẽ. ignomuniã. exi¬
liũ ẜuitute. ⁊ mortẽ. ¶ Hus
nãq penis: uĩdicatur õe ꝑpe¬
tratũ peccatũ. Dãpnũ adiui

Expanded text:
n legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His namque poenis vindicatur omne perpetratum peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ norii carcere dicunꝰ nu¬
mero tantũ singłm uñ u̾o e¬
mittũtur qͣdrige carceres uo¬
camꝰ numero trm̃ plurali. uer¬
bera dicta que cũ agitantur
aerem uerberant hinc flagra
et plage ⁊ flagella que cũ fla¬
tu et strepitu in corpore sonãt
Nam plage qͣsi flage. Plage
et flagra prime positonis sũt
clicta ¶Anguilla est qua co¬

Expanded text:
rem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamus numero tantum plurali. Verbera dicta, quia cum agitantur, aerem verberant. Hinc flagra et plagae et flagella, quia cum flatu et strepitu in corpore sonant. Nam plagae, quasi flagae; sed plagae et flagra primae positionis sunt, dicta. Anguilla est qua co
Abbreviated transcription (Latin):
rupibꝰq gignũt᷑. ex qͥb itaius di¬
u̾si coloris macuł listinctꝰ: cuiꝰ pͥ¬
mũ usum insule ciclades dedũt.
¶Lesbius. liuiclior ẽ paulo huic
s ip̃e diu̾si coloris maculas hñs.
Corntheꝰ ammoniaie gutte simi¬
lis cũ uarietate cliu̾soꝵ coloꝵ cho¬
rinto pͥmũ reꝑtꝰ. ex quo colũpne
ingentes limmͣq fuit ac trabes.
¶ Caristeũ uiride optimũ nomẽ
ab aspectu hñs : eo qd̾ gratus sit:
his qͥ gẽmas sculpũt. Euis eĩ iu¬
riditas reficit oculos. Numidicꝰ
marinor numiclia mittit ad cotẽ
succũ climittit. croco similẽ ũcde
et nom̃ accipit. nõ ctustis s ĩ mͣs
sa luinũ usui aptũ est. ¶ Iucũ
leũ marior uascitur in thio ĩsu¬
la. cui luculꝰ consul nom̃ cledit.
qͥ cdelectatus illo: pͥmꝰ tomã ĩue¬
eit. solũq pene hoc marmor ab
amatore nom̃ accep᷑. ¶Est ⁊ liẽ¬
sis tefrian appellatꝰ a colore cincits
cuiꝰ lapiclis alligatõ ꝯͣ ẜpentes a¬
laudatur. ¶Ebur ab arro .i. ele

Expanded text:
 gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corinthaeus, Ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum, Corintho primum repertus: ex eo columnae ingentes, liminaque fiunt, ac trabes. 15. Carystium viride, optimum nomen ab aspectu habens, eo quod gratum sit iis qui gemmas sculpunt; ejus enim viriditas reficit oculos. 16. Numidicum marmor Numidia mittit, ad cotem succum dimittit, 263 croco similem, unde et nomen accepit, non crustis, sed in massam et liminum usum aptuleum marmor nascitur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapidis alligatio contra serpentes laudatur. Ebur a barro, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tilcru pͥmũ pͥncipatu reꝑta
ospũ in uertices: tiberiũ sparsa
no couoluta canicie. ¶ Purpuri¬
ntes ferrei coloris sũ cluricia. uñ
et nom̃ ci datũ ẽ. Inuẽit᷑ ĩ egypto
methiopia. ¶ Alabastris: lapis
amclidꝰ. int̾tinctꝰ uarus colorib. ex
euͣngłici illiꝰ unguenti uasculũ
fut ¶Cauant enĩ hũc ad uasa un¬
guentaria. qm̃ optie ẜuare in¬
cormpta dr. uascit᷑ cͥta thelas egĩp¬
iũs et damascũ sirie. ceteris can¬
silior. ꝓbatissimꝰ uͦ in idia.
Dariꝰ candoris exinui ligclinis
ognom̃to. Hic apd̾ paron ĩsulã
nitudo eiꝰ qͣ lances craterasq nõ
ercedat: unguẽtis et ip̃e aꝑtꝰ.
Coraliticꝰ in asia reꝑto: mensure
iõ ultͣ cubitos binos candore ꝓri¬
nꝰ ebori. a qͣdam similitucline et
diu̾so uigͥ. ¶ Alabandicꝰ t̾re sue no¬
ime nũcupatur purpure aspec
li simił. Iste moriente igni liqͣt̾
yse egypti ascriptꝰ coticuł ad t̾ren
colliria qͣdã utilitate natiurili ꝯ¬

Expanded text:
Tiberii primum principatu reperta crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, canitie. Porphyrinites ferrei coloris sive duritiae; unde et nomen ei datum est: inventus in Aegypto et Aethiopia. Alabastrites lapis candidus, intertinctus variis coloribus, ex quo Evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nitudine quae lances craterasque non excedat, unguentis et ipse aptus. 9. Coraliticus in Asia repertus, mensura non ultra cubitos binos, candore proximo ebori quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurtu similis. Iste in oriente igni liquatuparte Aegypti adscripta, coticulis ad terenda collyria quadam utilitate naturali c
Abbreviated transcription (Latin):
ene nom̃ accipit. Est aũt aliꝰ
piites uulgaris: ꝙ̃ uiuũ lapidẽ
ipcellãt: qͥ ferio uł lapide ꝑcusso
intillas emittit q̃ excipiũtur sul¬
ihure. uł aliis fungis uł folus &e
dicto celeriꝰ p̃bet igne hũc uulgꝰ
focarẽ petra appellat. ¶Selem̃teᷤᷤ
ilatine limaris int̾pretat᷑: coq ĩ¬
forez eiꝰ scandorẽ cũ luna crescere
atq clefic̾e aiũt: gignit᷑ in ꝑsida.
Dionisiꝰ lapis : fuscus et rubẽti¬
s notis sparso. Uocat᷑ ãt iͣ ꝙ aq̃¬

Expanded text:
accepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sulpure vel aliis fungis vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant. Selenites, qui Latine lunaris interpretatur, eo orem eius candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita