comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł comedendum. Ubi gra qͣndo desymoniaco agimꝰ quẽ licet aliqui
ꝯtendant uiuere. nos mortuũ non dubitamꝰ numqmͣ ꝯcedimus
talem mortuũ comedendum. quia factum eiꝰ ñ est imitandũ. At tñ¬
fatem᷑ urgente necessitate mortuũ istũ aliqͣndo portandum. donec
fodiat᷑ peccatori fouea. inqm ꝓiectus ñ portet᷑ ultra. Parata uͦ tunc
erit mortuo fetenti sua fouea. cũ dõ ł ꝑ semet ipsum. ł ꝑ legitimos
iudices agente. ꝓhicitur de eccła in sepulchrũ uł infernał penȩ ł
qͦd magis optandum ẽ penitentialis penȩ. Nͥ uͦ facultas ñ ẽ exequen¬
di talia iudicia. necesse ẽ ut portentur morticina. s ñ sine lacͥmosa
ꝯũsationẽ ita formare ac purgare. ne uideam᷑ peccatores maxime
in ꝯciliis anathematizatos ex uoluntate potius qm ex necessitate
tolerare. Item uestim̃ta nr̃a lauamꝰ. si ꝓeis lacͥmas & p̃ces fuindimꝰ.

Expanded text:
vel comedendum. Verbi gratia, quando de symoniaco agimus, quem licet aliqui vel comedendum. Verbi gratia, quando de symoniaco agimus, quem licet aliqui contendant vivere, nos mortuum non dubitamus, numquam concedimus talem mortuum fatemur, urgente necessitate, mortuum istum aliquando portandum, donec fodiatur peccatori fovea, in quam projectus non portetur ultra. Parata vero tunc erit mortuo fetenti sua fovea, cum Deo vel per se ipsum vel per legitimos judices agente projicitur de ecclesia in sepulcrum vel infernalis poenae, vel quod magis optandum est poenitentialis poenae. Ubi vero facultas non est exsequendi falsa judicia, necesse est ut portentur morticina; sed non sine lacrymosa m nostram conversationem, ita formare ac purgare, ne videamur peccatores maxime in conciliis anathematizatos ex voluntate potius quam ex necessitate tolerare. Item vestimenta nostra lavamus, si pro eis lacrymas et preces fundimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ auidem ueritate s eoꝵ estimatione qui symoniacoꝵ sac̃menta
putant uiuere ꝓ eo qͦd symonẽ magũ uident ñ iam ꝑtr̃as am¬
bulare s uirta cȩlos uolare. Concedimꝰ & nos ad huc uiuere sy¬
monem magũ in suis cõplicib: attam̃ iam mortuus ẽ & cotidie
morit᷑ imino quasi cadauer fecidum reputat᷑ ab electis ad xp̃m
ꝑtinentib & eiꝰ ꝯtactum fugientib iuxta qͦd inlege fuit. ꝓhibi¬
tum nequis tang̾et morticinũ. qͦd siquis tetigerat lex eum ui¬
dicabat in mundum. Et notandum qͦd tangere ł comedere mor¬
ticinim lex absolute ꝓhibet. portari morticinũ urgente neces¬
sitate in dulget ita dicens. Et si necesse fuerit ut portet appiã
hoꝵ mortuũ lauabit uestimenta sua: & immundus erit usq adso¬
lis occasum. Qua ꝯsideratione ꝯcedimꝰ quidem urgente necessitate
morticinũ ẽẽ portandum. s nũqiuã ꝯcedimꝰ illud ẽẽ uł tangendum

Expanded text:
non quidem veritate, sed eorum estimatione, qui symoniacorum sacramenta non quidem veritate, sed eorum estimatione, qui symoniacorum sacramenta putant vivere, pro eo quod Symonem magum vident non iam per terras ambulare, sed iuxta caelos volare. Concedimus et nos adhuc vivere Symonem magum in suis complicibus, attamen iam mortuus est, et cotidie moritur, immo quasi cadaver fetidum reputatur ab electis ad Christum pertinentibus et eius contactum fugientibus, iuxta quod in lege fuit prohibitum, ne quis tangeret morticinum; quod si quis tetigerat, lex eum iudicabat inmundum. Et notandum quod tangere vel comedere morticinum lex absolute prohibet. Portari vero morticinum urgente necessitate indulget, ita dicens: Et si necesse fuerit ut portet quippiam horum mortuum, lavabit vestimenta sua, et immundus erit usque ad solis ocmorticinum esse portandum; sed nunquam concedimus illud esse vel tangendum
Abbreviated transcription (Latin):
slam legitur int̾ cet̾a illiꝰ ꝯcilii capitula. Ilt ȩccla & altaria
nec uendant᷑ nec emant᷑. & qui amodo uendiderint uł eme¬
nnt anatemati subiacebunt. Item ut eccle ꝑp̃cium uł a sy
nicholai. pp̃. usq nunc & deinceps scient̾ ordinati a symonia¬
cis. sciant se ẽẽ depositos. huiꝰcemodi ꝑcussionib plagata iam¬
dicta uulpecula pot̾ãt uideri penitꝰ int̾fecta nͥ qͦd ipsa ẽ fortas¬
se illa bestia de qua legit᷑ in apocalypsi. qͦd habet plagam gla¬
dii suixit. Arriana pestis uł alia quelibet ħesis tunc ẽ ex¬
tincta ꝑ plagam gladũ. cũ dampnata & anathematirata ẽ iu¬
dicio synodali. Symonia uͦ amuis gladio anathematis ñ semel
ꝑeussa tamen adhuc uiuit: quia plaga mortis eiꝰ ꝑhoc uidet᷑
curata qͦd &̃ a religiosis quibdam recipiuntur manifestoꝵ sy¬
moniacoꝵ sacͣmenta. licet a romanis pontificib tanqͥ. ore ip

Expanded text:
Nam legitur inter cetera illius concilii capitula: Ut aecclesia et altaria Nam legitur inter cetera illius concilii capitula: Ut aecclesia et altaria nec vendantur, nec emantur: rint, anathemati subjacebunt. Item ut ecclesiae per pretium Nicolai papae usque nunc et deinceps scienter ordinati a Simoniacis, sciant se depositos. » Hujuscemodi percussionibus plagata jam vulpecula poterat videri penitus interfecta, nisi quod ipsa est fortasse illa bestia, de qua legitur in Apocalypsi: Quod habet plagam gladii et vixit . Ariana pestis vel alia quaelibet haeresis tunc est extincta per plagam gladii, cum dampnata et anathematizata est iudicio synodali. Symonia vero, quamvis gladio anathematis non semel percussa, tamen adhuc vivit, quia plaga mortis eius per hoc videtur curata, quod etiam a religiosis quibusdam recipiuntur manifestorum symoniacorum sacramenta, licet a Romanis pontificibus tanquam ore ips
Abbreviated transcription (Latin):
ultͣ exigitur in ãministratione sꝑitaliũ officioꝵ lepͣ geri ꝯtra¬
hit᷑. & in tali ãministratione ñ dõ s mãmone sertut᷑. Unde
laudanda ẽ papȩ honoriicensura iustissima. qui ottonẽ hal¬
uerstatensem dictum ep̃m deposuit. & symoniacum suis lit¬
teris publicauit. ꝓ eo qͦd in ꝯsecratione cuiusdam ȩccłȩ sub p̾¬
tentu seruitii ꝯuictus ẽ pecuniã exegisse. Igitur ouos om̃s qͥb
dicit sponsus. capite nobis uulpes paruulas que demoliunt᷑
uineas. capite istam uulpem uetustissimã temꝑe. s semꝑ no¬
uam noua fraudiũ reꝑatione: seꝑate uos ab oratoriis ꝑ mani¬
festam p̃cii pactionem. ꝑ in debiti obsequii exactionẽ. ñ tam
tis. romane sedi in obedientes eritis. Docet enĩ alexander papa
Idem in ȩccła ꝯstantiniana centũ & amplius ep̃oꝵ synodum
elebrans. uulpeculam de qua loquim tͥbus ꝑrussit ictib.

Expanded text:
atione spiritualium officiorum, lepra Giezi contraatione spiritualium officiorum, lepra Giezi contrahitur, et in tali administratione non Deo sed mammonae servitur. Unde laudanda est papae Honorii censura justissima, qui Ottonem Halverstatensem dictum episcopum deposuit, et simoniacum suis litteris publicavit, pro eo quod in consecratione cujusdam ecclesiae, sub pretentu servitii convictus est pecuniam exegisse. Igitur, o vos omnes, quibus dicit sponsus: Capite nobis vulpes parvulas que demoliuntur vineas; capite istam vulpem vetustissimam tempore, sed semper novam nova fraudum reparatione. Separate vos ab oratoriis per manifestam pretii pactionem, per indebiti obsequii exactionem non tam tis, Romane sedi inobedientes eritis. Docet enim Alexander papa Idem in aecclesia Constantiniana centum et amplius episcoporum synodum celebrans vulpeculam, de qua loquimur tribus percussit ictibus.
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ seruitiũ & expensas multas dum ꝯsecͣnit eccł̃as. Et nos
ñ negamꝰ eis debitũ seruitiũ & expensas qmlib⁊ multas¬
uerumptũ ñ ab ȩccłarũ fundatorib exigendas. nec omnino ab
eis recipiendas. nͥ uoluntarie ñ ꝑ exactionẽ s ꝑ deuotionẽ osfe¬
rant eas. habent enĩ ep̃i decimas & curtes ac uillas quẽadmo¬
dũ olim leuitȩ habebant decimas & ciuitates cũ sub urbanis ad
altaris ministeriũ caste ad implendũ. s mirũ ẽ qͦd dicimꝰ ad
placita scłaria & huiꝰ mundi negotia pascunt semet ipsos
epi de facultatib ep̃alib. & aliunde pastũ exigunt. in ipsis mi¬
nisteriis ep̃alib. Eccl̃as ꝯsecͣre. cłicos ordinare. xp̃ianos ꝯsigna¬
re. ꝑtinet ad officiũ ep̃ale. Decimȩ pͥmitiȩ. seu cet̾ȩ facultates
eccłasticȩ ad hoc officium debent ep̃m sustentare. atq ideo sunt

Expanded text:
sibi servitium et expensas multas, dum consecrant aeclesias: et nos sibi servitium et expensas multas, dum consecrant aeclesias: et nos non negamus eis debitum servitium et expensas quamlibetverumtamen non ab ecclesiarum fundatoribus exigendas, nec omnino ab eis recipiendas, nisi voluntarie, non per exactionem, sed per devotionem offerant eas. Habent enim episcopi decimas et curtes ac villas, quemadmodum olim levitae habebant decimas et civitates cum suburbanis ad altaris ministerium caste adimplendum; sed mirum est quod dicimus, ad placita, saecularia, et hujus mundi negotia, pascunt semetipsos episcopi de facultatibus episcopalibus: et aliunde pastum exigunt in ipsis ministeriis episcopalibus, ecclesias consecrare, clericos ordinare, christianos consignare pertinet ad officium episcopale; decimae, primitiae, seu ceterae facultates ecclesiasticae ad hoc officium debent episcopum sustentare, atque ideo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
habes & affer mͥ. s da inquit pauꝑib & ueni sequere me.
Petrus quoq apłs. ꝯmunẽ uitam iherosolunis regens. ane¬
mine sua eregit qmqͣm ea suis pedib apposita quasi uolun¬
tariam oblationẽ recepit. Ananiã & saphiram sua xp̃o desti¬
nare ñ exegit. s ea iam destinata xp̃o uendicauit. & in eoꝵ
fraudatores debitam undictam exercuit. Quo exemplo debet̾ il¬
lis magna seueritas qui fraudant ł decimas ralias oblationes
iam usui ꝯmunis uitȩ destinatas. & ideo ñ debet culpari cũ
ł debita sͥ stipendia exigunt ep̃i. & reliqui altaris ministri. ł
gͣuit̃ in eos iundicant qui talia defraudant. Illud uͦ qͦd in
diuinis ministeriis exigunt ñ debita. qͥd ẽ nisi aꝑtissima sy¬
monia. s nouo pallio uestita. ut ñ possit agnosci. dũ symon
magus symon petrꝰ appetit uideri. Dicunt enĩ ep̃i deberi

Expanded text:
habes, et affer mihi; sed da, inquit, pauperibus, et veni, sequere me. habes, et affer mihi; sed da, inquit, pauperibus, et veni, sequere me. Petrus quoque apostolus communem vitam Iherosolimis regens a nemine sua exigit, quamquam ea suis pedibus apposita, quasi voluntariam oblationem recepit. Ananiam et Saphiram sua Christo destinare non exegit; sed ea iam destinata Christo vendicavit, et in eorum fraudatores debitam vindictam exereuit, quo exemplo debetur illis magna severitas, qui fraudant vel decimas vel alias oblationes iam usui communis vitae destinatas: et ideo non debent culpari, cum vel debita sibi stipendia exigunt episcopi, et reliqui altaris ministri, vel graviter in eos vindicant qui talia defraudant. Illud vero quod in divinis ministris exigunt non debita, quid est nisi apertissima symonia, sed novo pallio vestita, ut non possit agnosci, dum Symon magus Symon Petrus appetit videri. Dicunt enim episcopi deberi
Abbreviated transcription (Latin):
lem induit: & uineas quas deuastat int̾dũ se plantare simulat.
Auquando ⁊ multotiens hȩc uulpecula a sagacib xp̃i uenato¬
rib dep̾hensa ẽ. & pelle sua spoliata: at nunc pellem talem ul¬
uenit in qua uir ꝯgnosci possit. qͣndo in ea ñ more uulpis utit̃
astutia. nec omnino apparet quasi bestia. s quasi oiuis domestica.
sum enĩ cenobioꝵ p̾lati ab his quos in suũ ꝯsortium recipiunt
munera exigunt. ipsam symoniacã auaritiã noĩe oblationis te¬
gunt. nimirũ satis in ꝓpriȩ. cũ aliud sit oblatio. aliud exactio.
alud qͦd sponte offert᷑. aliud &̃ qͦd ab inuitis auscit᷑ & extorque¬
nir. slon sic beatꝰ benedictꝰ in regula sua p̃cepit fieri. ĩmo istud
uetuit fieri. docens ut pauꝑes qui ꝑ ueros suos offert̃. simpli¬
at᷑ peticionẽ faciant: a diuitib autẽ parentib ñ sinit quidem
aliquid erigi. s siquitt sponte offert̃ acquiescit posse recipi. Qd

Expanded text:
m induit, et vineas quas devastat, interdum se plantare simulat. m induit, et vineas quas devastat, interdum se plantare simulat. Aliquando et multoties haec vulpecula a sagacibus Christi venatoribus deprehensa est, et pelle sua spoliata, at nunc pellem talem invenit in qua vix dignosci possit, quando in ea non more vulpis utitur astutia, nec omnino apparet quasi bestia, sed quasi ovis domestica. Cum enim coenobiorum praelati ab his quos in suum consortium recipiunt munera exigunt, ipsam simoniacam avaritiam nomine oblationis tegunt: nimirum satis improprie, cum aliud sit oblatio, aliud exactio; aliud quod sponte offertur, aliud quod etiam ab invitis aufertur et extorquetur. Non sic beatus Benedictus in regula sua precepit fieri, immo istud vetuit fieri, docens, ut pauperes, qui pueros suos offerunt, simpliciter petitionem faciant, a divitibus autem parentibus non sinit quidem aliquid exigi; sed si quid sponte offerunt, acquiescit posse recipi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quolibet ħetico execͣtum potiꝰ qm ꝯsecratũ dicendũ ł habendũ: scm.
Ecce ut cũq de sacm̃tis quȩ sentimꝰ exp̃ssimꝰ. absq p̃iudicio melioꝵ
& meliora dicentiũ quib acquiescere parati sumꝰ ostensa nobis ra¬
tione ł auctoritate cui non debeamꝰ contͣdicere. & ꝓpt̾ qͣm debea¬
mus dicta nr̃a mutare. Libet autẽ adhuc dicere aliqua de iniqͥs¬
sima peste symonia. Int̾ om̃s quippe uulpecłaᷤ que demoliunt᷑
uineas. nulla uulpecula nequior uł astutior symonia. Namut
quidam ait quo teneo nodo mutantẽ ꝓthea uultꝰ. sic nos dicere
possumꝰ Quo teneamꝰ nodo simoniam uulpeculã astutissimã.
uultu multiphariã. habitu milleformẽ. & pene semꝑ ñ solum a¬
lus uulpeculis. uerum & sibimet ipsi dissimilem. usq ad eo ut
cum uineas xp̃i demoliat᷑. int̾dum in ipsiꝰ uinitoris habitu cerna¬
t᷑ Cũ enĩ in una qualibet sua pelle dinosci ceꝑit. ꝯtinuo aliam pel¬

Expanded text:
cendum vel habendum est sanctum. Ecce utcunque de sacramentis quae sentimus expressimus absque praejudicio meliorum et meliora dicentium, quibus acquiescere parati sumus, ostensa nobis ratione vel auctoritate, cui non debeamus contradicere, et propter quam debeamus dicta nostra mutare. 32. Libet autem adhuc dicere aliqua de iniqua peste, Simonia. Inter omnes quippe vulpeculas quae demoliuntur vineas, nulla vulpecula nequior vel astutior Simonia. Nam, ut quidam ait, Quo teneam nodo mutantem Prothea vultus? Sic nos dicere possumus, quo teneamus nodo Simoniam vulpeculam astutissimam, vultu multifariam, habitu milleformem, et pene semper non solum aliis vulpeculis, verum et sibimetipsi dissimilem, usque adeo ut cum vineas Christi demoliatur, interdum in ipsius vinitoris habitu cernatur? Cum enim in una qualibet sua pelle dignosci coeperit, continuo alia
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ legentes putant eũ sentire ꝯͣ p̃missas auctoritates ẜ ñ ita ẽẽ le¬
genti patebit. si sacͣmentoꝵ differentiã attendere uoluerit. eoꝵ seilicit
que aliquando & aliqͦm poterunt excusari. ꝑ uenialem seu inuinci¬
bilem ignorantiã eadem sacmenta ꝑcipientiũ. & solam dĩ grãm
in sacͣmentis querentiũ. & eoꝵ sacͣmentoꝵ que cira res in animatas¬
foris exhibita numqͣm legunt᷑ intꝰ ꝯformata ł excusata. s omnino¬
dis ubiq sunt exsusflata. Unde alexander p̃p̃ dicit. Eccła quȩ ꝑ
pactionẽ p̃cii claruerit eẽ ꝯsecͣta. & ut ueriꝰ dicat᷑ erecͣta. nullomͦ
ꝓ ȩccła habeat᷑. Qd̃ de ȩccl̃a dicit᷑. de om̃ib reb in animatis ñ in¬

Expanded text:
ter legentes putant eum sentire contra premissas auctoritates, sed non ita leter legentes putant eum sentire contra premissas auctoritates, sed non ita legenti patebit, si sacramentorum differentiam attendere voluerit, eorum scilicet que aliquo modo et aliquando poterunt excusari, per venialem seu invincibilem ignorantiam eadem sacramenta percipientium et solam Dei gratiam in sacramentis querentium, foris exhibita nunquam leguntur intus confirmata vel excusata; sed omnimodis ubique sunt exsufflata. Unde Alexander papa dicit: « Ecclesia quae per pactionem pretii claruerit esse consecrata, et ut verius dicatur exsecrata, nullomodo pro ecclesia habeatur. » Quod de Ecclesia dicitur, de omnib
Abbreviated transcription (Latin):
que tantũmͦᷤ. c̃reaturam rationalem fiunt. ut sac̾mentũ ordina¬
tionis & baptismi. alia que circa res in animatas fiunt ut illa
At signa quȩ ũbis diuinis accedenitib ad elementa fiunt in con¬
sectione erismatis ł altaris ł ꝙ̃ panis & iuni. Et illa quidem sa¬
c̃menta que cirea creaturam rationabilem fiunt. cũ extra eccl̃am
cilebrata sint irrita. uacua. extincta. & mortua. fiunt rata &
lucida. & uiua. dũ rationali creatura .i. hoĩe pęnitentiã agente
sacͣmentis ertra cȩlebratis accedit ȩccłȩ ꝯfirmatio. Illa uͦ sac̾men¬
ta que cura res in animatas fiunt nullomͦ ꝯfirmar poterunt.
quia ille creature penitentiã agere non potert̃. Unde aliquando
legimus ꝑsonarũ sacͣmenta foris data ł int̾cedente penitentia ꝑ
catholicos ꝯfirmata. uł int̾ueniente ignorantia excusata sic̃ ab
anastasio papa sunt excusata ordinationis & baptismi sac̾men¬
ta ꝑ achatium dampnatũ celebrata. cuiꝰ dicta quidẽ negligen¬

Expanded text:
que tantummodo circa creaturam rationalem fiunt, ut sacramentum ordinationis et babtismi; alia que circa res inanimatas fiunt, ut illa sacra signa, quae verbis divinis accedentibus ad elementa fiunt in consecratione crismatis vel altaris, vel etiam panis et vini; et illa quidem sacramenta, que circa creaturam rationalem fiunt, cum extra ecclesiam celebrata sint, irrita, vacua, extincta et mortua, fiunt rata et lucida et viva, dum rationabili creatura, id est homine penitentiam agente sacramentis extra celebratis, accedit ecclesiae confirmatio. Illa vero sacramenta, que circa res inanimatas fiunt, nullo modo confirmari poterunt, quia ille creaturae penitentiarn agere non poterunt. Unde aliquotiens legimus personarum sacramenta foris data vel intercedente penitentia per catholicos confirmata vel interveniente ignorantia excusata, sicut ab Anastasio papa sunt excusata ordinationis et babtismi sacramenta per Achacium damnatum celebrata, cuius dicta quidam negligen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtndrt in eũ cusacficiũ orationis suȩ offeit. se ipsũ attendere qͥ of¬
bit intelligere qͣ osfert. Qnͣtũ enĩ uidet uł intelligit eũ cui osfere. tm̃

Expanded text:
intendere in eum, cui sacrificium orationis suae offert; se ipsum attendere qui ofintendere in eum, cui sacrificium orationis suae offert; se ipsum attendere qui offert, intelli
Abbreviated transcription (Latin):
da. redẽptoris nr̃i ext̾ĩora: & ostendendũ in eis exemplũ humilita¬
tis. ꝓuocatio caritatis. & affectꝰ pietatis. & de scͥpturis scĩs & scõꝵ
tractatib patrũ moralia queq & planiora: ꝓponenda &̃ sunt
ei gesta ł passiones scõꝵ. uͥ nec laborandũ ei fit in planitiȩ hi¬
storali. & semꝑ aliqͥd occurrat qͦd nouitiũ animũ excitet ad amo¬
rẽ dĩ ⁊ contẽptũ sui. Porro aliȩ hystorię delectant qͥdẽ cũ legunt᷑
s ñ ȩdificant: qͥn potiꝰ m̃tem infitiunt. & in tp̃r orationis uł spu¬
alis meditationis. in utilia queq uł noxia faciunt scaturire me¬
moriã. Lectionis qͥppe modũ. similis meditatio seqͥ solet. Bifficili¬
ũ ẽlectio scͥpturarũ fatigat ñ reficit teneriorẽ animũ: frangit
io lecuare spualit̃ orare. a corpib uł corpũ imaginib cũ dm̃ cogitat
quã longe potest recedere. Ammonendus ẽ qͣnta potest purutate cords̃

Expanded text:
da Redemptoris nostri exteriora, et ostenditur in eis exemplum humilitatis, provocatio charitatis, et affectus pietatis; et de Scripturis sanctis, et SS. tractatibus Pei gesta et passiones sanctorum: ubi nec laborandum ei sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem cum leguntur, sed non aedificant, quin potius mentem inficiunt: et in tempore orationis vel spiritualis meditationis, inutilia quaeque vel noxia faciunt scaturire de memoria. Lectionis quippe modum similis meditatio sequi solet. Difficilium etiam lectio scripturarum fatigat, non reficit teneriorem animum: frangit or levare, spiritualiter orare, a corporibus vel corporum imaginibus, cum Deum cogitat, quantum potest recedere. Admonendus est quanta potest puritate cordis
Abbreviated transcription (Latin):
nestoꝵ non ercludebat᷑. immo sollicite p̃cipiebat᷑. Unde ⁊ a¬
plłs. In honesta inquit nr̃a habundantiori honore circumdamꝰ.
ẽ utile ẽ. necessariũ ẽ: & idcirco contͣ regłam. quȩ nulla ut
sepe iam diximꝰ necessaria int̾dicit. nec in hoc aliqͥd agimꝰ. U¬
e stramentis autem lectoꝵ quȩ obiecistis. miram᷑ quomͦ
obicere potiustis. An enĩ obliti estis ũboꝵ regłȩ quȩ dic̃.
lectisternia ꝓmodo ꝯũsationis: scd̾m dispositionẽ abbatis sui
accipiant. Unde qͦd abbate ꝑmittente nobis & supponinus
s suꝑponimꝰ. si suꝑflua desunt. uste scdm regłam sine aliqͦ in¬
obedientiȩ ꝑiculo facimꝰ Eappt̃. quia argui de p̃uaricatione
ñ possumꝰ: in iuste rephendentes. de ñ recta rep̃hensione rectius
reprehendere possumus:

Expanded text:
nestorum non excludebatur, immo sollicite præcipiebatur. Vnde & Anestorum non excludebatur, immo sollicite præcipiebatur. Vnde & Apostolus. Inhonesta, inquit, nostra abundantiori honore circundamus. est, vtile est, necessarium est: & idcirco contra regulam, quæ nulla, vt sæpe iam diximus, necessaria interdicit, nec in hoc aliquid agimus. De stramentis autem lectorum quæ obiecistis, miramur, quomodo obiicere potuistis. An enim obliti estis verba regulæ, quæ dicit, Lectisternia pro modo conuersationis, secundum dispositionem Abbatis sui accipiant? Vnde quod Abbate permittente, nobis & supponimus & superponimus, si superflua desunt, iuste secundum regulam sine aliquo inobedientiæ periculo facimus. Eapropter quoniam argui de præuaricatione non possumus: iniuste reprehendentes de non recta reprehensione, rectius reprehendere possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
ne sũmꝰ sacerdos sine feminalibꝰ lineis ad altare suũ acceddẽ
p̃sumeret: ne si hoc faceret. pęnam mortis in curreret. Et licet
cuncta illa sacerdotalia ł leuitica indum̃ta siue ornamenta.
eccła dĩ magis morib qmͣ corporib coaptet. & ñ litt̾am morti¬
ficantẽ. s sp̃m uuificantẽ sequatur: sunt tam̃ quedam quȩ
more illo antiquo. ad huc in eccła detoris causa obseruant᷑.
ut quȩ erant futuroꝵ significatiua sint p̾t̾itoꝵ rep̃sentiua
sicut ũbi grã quedam in pontificalib uestim̃tis morẽ pͥstinũ
imitari cernimꝰ. quȩ ñ ob suꝑstitionis obseruantiam. s ob utriꝰq
legis sp̃ualẽ ut dirimꝰ ꝯsonantiã fieri intelligimꝰ. Nam licet scd̃m
apłm omĩa illis infigura ꝯtingerent: sacramento honestas seu
utilitas aliqͣnͣdo ꝯiungebat᷑. Quȩ qmͣuis infeminalib lincis
ministris dĩ castitas indiceret᷑: tam̃ honestas uelandoꝵ in ho¬

Expanded text:
ne summus sacerdos sine femoralibus lineis ad altare suum accedere ne summus sacerdos sine femoralibus lineis ad altare suum accedere praesumeret, ne si hoc faceret, poenam mortis incurreret. Et licet cuncta illa sacerdotalia, vel Levitica indumenta, sive ornamenta, Ecclesia Dei moribus magis quam corporibus coaptet, & non literam mortificantem, sed spiritum viuificantem sequatur: sunt tamen quædam, quæ more illo antiquo adhuc in Ecclesia decoris causa obseruantur, vt quæ erant futurorum significatiua, sint præteritorum repræsentatiua: sicut, verbi gratia, quædam in pontificalibus vestimentis morem pristinum imitari cernimus, quæ non ob superstitionis obseruantiam, sed ob vtriusque legis spiritualem, vt diximus, consonantiam fieri intelligimus. Nam licet secundum Apvtilitas aliquando coniungebatur. Et quamuis in fœminalibus lineis ministris Dei castitas indiceretur: tamen honestas velandorum inho
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nichil de his loquitur. multiplices & quot quot. libet tum¬
cas induitis: & eas absq aliqua discretione fertis. Si uͦ responde¬
ritis qͦd quidam ur̃oꝵ nr̃is aliqͣndo respondert̃. uidelicet hoc
uos necessitatis causa agere: respondebimꝰ & nos similit̾ neces¬
sitate. hoc ẽ frigoris importabili asꝑitate pelliũ munim̃ta por¬
tare. Qd̾ si hac ratione immunes uos a regłȩ tnsgressione uide¬
ri cupitis: eadem ratione nos regulȩ tnͣsgressores ñ ẽẽ nichilo¬
minus declaramꝰ. Cũ gͦ uestim̃ta fr̃ib scd̾m locoꝵ qualitatẽ
aut aerũ temꝑiem dari regula iubet. cũ hanc ꝯsiderationẽ
penes abbatẽ ẽẽ decernat. cũ scđdm apłicam sententiã diuidi
ne abbati licet his quos in digere uiderit. necessaria subsidia
seu in uestib. seu in quib cũq libuerit reb ꝓ uelle ministra¬
re. Nec tantũ licet. s q̃ p̃uaricate regulȩ reus existeret. si qͦd
st̾atis nobis defendimꝰ: recolentes in suꝑ dñm p̃cepisse.

Expanded text:
quæ nihil de his loquitur, multiplices, & quotquotlibet tunicas induitis, & eas absque aliqua discretione fertis. Si vero responderitis, quod quidam vestrorum nostris aliquando responderunt, videlicet hoc vos causa necessitatis agere: respondebimus & nos similiter, necessitate, hoc est, frigoris importabili asperitate, pellium munimenta portare. Et si hac ratione immunes vos a regulæ transgressione videri cupitis: eadem ratione nos regulæ transgressores non esse, nihilominus declaramus. Cum ergo vestimenta fratribus secundum locorum qualitatem, apenes abbatem esse decernat, cum, secundum apostolicam sententiam, dividi ne abbati, licet his, quos indigere viderit, necessaria subsidia, seu in vestibus, seu in quibuscunque libuerit rebus pro velle ministrare. Nec tantum licet, sed etiam praevaricatae Regulae reus existeret, si quod statis nobis defendimus, recolentes insuper Deum praecepisse
Abbreviated transcription (Latin):
utentes monachi ñ eẽ dicunt᷑. sͥ retinuerunt: & ꝓpħe & marty¬
res. ꝙ scĩ ea ferentes ꝑmansert̃. S & illud qͦd de cuculla & tuni¬
ca subsequit᷑. qmͣ discrete. qmͣ ꝓuide. quã caritatiue dixerit qñ¬
tumq a ur̃eĩdiscretionis inhumanitate discordau̾it: si ñ dum
ypenditis. tandem anĩadũtite. Mediocrib ait locis sufficere
credimus ꝑsingulos cucullam & tunicam: cucullam in hyeme
uillosam. in estate puram aut uetustam. Qd queso hic p̃cep¬
tũ Que coactio: Quid hic dicitur. qͦd anobis ñ seruatur
Susficere credit ñ p̃cipit: nec om̃ib locis monacho cucullã
s tunicã. Numqͥd credere ẽ p̃ciꝑe: Nũqͥd mediocria loca. sui
om̃ia loca hoc mandatum tͣnsgredim᷑. hiꝰ rei arguim̃: hinc
uoti p̃uaritores dicimur.S si nos pellicus utendo. qm̃ de eis
regula reticet p̃uaricamur. p̃uaricamini nobiscũ & uos: qui

Expanded text:
vtentes monachi non esse dicuntur, sibi retinuerunt, & Prophetæ & Martyvtentes monachi non esse dicuntur, sibi retinuerunt, & Prophetæ & Martyres sancti ea ferentes permanserunt. Sed & illud, quod de tunica & cuculla subsequitur, quam discrete, quam prouide, quam charitatiue dixerit, quantumque a vestræ indiscretionis inhumanitate discordauerit, si nondum perpendistis, tandem animaduertite. Mediocribus, ait, locis sufficere credimus per singulos cucullam & tunicam. Cucullam in hyeme villosam, in æstate puram aut vetustam. Quod quæso hic præceptum? quæ coactio? Quid hic dicitur, quod a nobis non seruatur? Sufficere credit, non præcipit: nec omnibus in locis, sed mediocribus locis monacho cucullam & tunicam. Nunquid credere est præcipere? Nunquid mediocria loca sunt omnia loca? Hoc mandatum transgredimur, hinc rei arguimur, hinc voti præuaricatores dicimur. Regula reticet, praevaricamur, praevaricamini nobiscum et vos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
laude marcyrii memorat dicens. Circuiert̃ in melotis: inpel¬
uib cap̃nis. helyas namq ꝓpħa zona pellicia accinctꝰ fuisse de¬
sebit᷑: & de iohanne baptista ȩũgłiũ loquit᷑. Erat iohes uestit᷑
pilis cameli: & zona pellicia circa lumbos eiꝰ Beatũ ꝙ̃ anto¬
niũ heremitarũ patrẽ: pellicia usum fuisse legimus. hinc &
de ipso beato benedicto legimꝰ in dialogo. Eodem quoq tem¬
pore hunc in specu latitantẽ etiam pastores inuenert̃. Quẽ
dum uestitũ pellib int̾ frutecta cernerent: aliquã bestiam
ẽ crediderunt. Si utiq in usu pelliũ peccatũ eẽ crederent:
nequaꝗͣ tanti uiri qui om̃ib imitandi ꝓponunt᷑ his uti uo¬
luissent.S quia int̾ suꝑflua & necessaria distinguere nou̾ãt.
supfluis longe remotis. cũ & ab ipsis necessariis maioris iurtu¬
tis merito in multis abstinerent. ista tam̃ in dumenta. quib

Expanded text:
laude martyrum memorat, dicens: Circumierunt in melotis, in pellaude martyrum memorat, dicens: Circumierunt in melotis, in pellibus caprinis . Elias namque propheta zona pellicea accinctus fuisse describitur . Et de Joanne Baptista Evangelium loquitur: Erat Joannes vestitus pilis cameli, et zona pellicea circa lumbos ejus . Beatum Antonium eremitarum Patrem, pellicea usum fuisse legimus. Hinc et de ipso beato Benedicto legimus in Dialogo: Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt. Quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt. Si utique in usu pellium peccatum esse crederent, nequaquam tanti viri, qui omnibus imitandi proponuntur, his vti voluissent. Sed quia inter superflua & necessaria distinguere nouerant, superfluis longe remotis, cum & ab ipsis necessariis maioris virtutis merito in multis abstinerent: ista tamen indumenta, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
idem ꝯfirmat. Carnis ait curam ne feceritis in desideriis.
Inde beatꝰ Gregoriꝰ. Cũ carnis curam in desideriis facere ꝓ¬
hibem᷑: innecessitatib concedimur. Igitur scđm hȩc apł̃i p̃¬
cuiq opus erat. uixta om̃ia quoq diuinarũ littarũ man¬
data. licet abbati suꝑfluitate recisa pellicias ł cet̾a in dumenta
fr̃ib largiri: & more boni pastoris. ouib sͥ cõmissis cuncta ne-¬
cessaria ꝓuidere. Et ne exempla deeẽ uideant᷑: ipsum dm̃ yͥ¬
mis hominib pꝰt lapsum huiꝰmodi indũta dedisse legimꝰ
fecit inquit adam & uxori eiꝰ tunicas pellicias: & induit eos.
si delicias & aliqͥd magnũ pelles monachis auserre nitimins
hec plane huiꝰmodi indiuñta in erilio positos patͥȩ recceda¬
ri cõmonent: quȩ ab ea expulsi. in sustentenda fragilitate.
se accepisse recolunt. Scõs quoq ꝓpħas pellib usos: apłs in

Expanded text:
idem confirmat. Carnis, ait, curam ne feceritis in desideriis. idem confirmat. Carnis, ait, curam ne feceritis in desideriis. Inde beatus Gregorius. Cum carnis curam in desideriis facere prohibemur: in necessitatibus concedimur. Igitur secundum hæc Apostoli præcuique opuserat, iuxta omnia quoque diuinarum literarum mandata: licet Abbati superfluitate recisa, pellicias vel cætera indumenta fratribus largiri, & more boni Pastoris ouibus sibi commissis cuncta necessaria prouidere. Et ne exempla deesse videantur, ipsum Deum primis hominibus post lapsum huiusmodi indumenta dedisse legimus. Fecit, inquit, Deus Adam & vxori eius tunicas pelliceas, & induit eos. si delicias, et aliquid magnum pelles monachis auferre conamini? Haec plane hujusmodi indumenta in exsilio positos patriae recordari commonent, quae ab ea expulsi, in sustentanda fragilitate se accipisse recolunt. Sanctos quoque prophetas pellibus usos Apostolus in
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc requiritis. qua auctoritate usũ pelliciarũ & di¬
ũsarum pelliũ nobis defendimꝰ: cũ in regula nichil
dehuꝰ modi repperiatur. S & nos requirimꝰ qua auctorita¬
te ea auferre conamini: quã cũ afferre ñ potueritis. qͦd re
uera ñ potestis. nos nr̃as in mediũ rationes afferemꝰ: & exhĩ
nos nil mali agere. uestiti pellicus demonstrabimꝰ. W̾ba gͥ
regulȩ in pͥmis discutiamꝰ: & si nobis pelles abstulerit. ilico
dimittemꝰ. Audite gͦ: unde nos impetitis. Uestimenta inquit
fr̃ĩbꝰ scđ̾m locoꝵ qualitatẽ aut aerũ temꝑiem dentur: quia in
frigidis regionib amplius indiget᷑. in calidis uͦ minus. Hȩc gͦ
consideratio penes abbatẽ sit. hȩc dicens. nullam uestim̃tis
certam metam p̾firit. nichil necessitati abstulit. in arbitrio
patris sp̃ualis totũ posuit: & tam in his qm in cȩt̾is simi¬
lib necessaria conseruans. suꝑflua tantũ resecauit. Unde
& alibi dicit. Qd suꝑfluũ ẽ: amputari debet. Apłs quoq

Expanded text:
ost hæc requiritis, qua auctoritate vsum pelliciarum & diuersarum pelliū nobis defendimus: cum in regula nihil de huiusmodi reperiatur. Sed & nos requirimus, qua auctoritate ea auferre conamini. Quam cū afferre non potueritis, quod re vera non potestis, nos nostras in medium afferemus rationes: & ex his nos nil male agere vestiti pelliciis demonstrabimus. Verba igitur regulæ in primis discutiamus: & si nobis pelles abstulerit, ilico dimittemus. Audite ergo, vnde nos impetitis. Vestimenta, inquit, fratribus secundum locorum qualitatem, aut aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur, in calidis vero minus. Hæc ergo consideratio penes Abbatem sit. Hæc dicens, nullam vestimētis certam metam præfixit, nihil necessitati abstulit, in arbitrio Patris spiritualis totum posuit: & tam in his, quam in cæteris similibus necessaria conseruans, superflua tantum resecauit. Vnde & alibi dicit. Quod superfluum est, amputari debet. Apostolus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
lensus ext̾iores ñ duces s seruientes: int̾iores sobrios ⁊ efficaces. ha¬
beat omiẽ omnino domũ ł familiã cogitationũ suarũ sic orcdinatã
ꝗ disciplinatã ut dicat huic uade ⁊ uadat. ⁊ alio ueni ⁊ ueniat. es
seituo suo corpori suo fac hoc ⁊ absq ꝯtradictione faciat. Q sic semet

Expanded text:
sensus exteriores non duces, sed servientes: interiores, sobrios, et efficaces. Hasensus exteriores non duces, sed servientes: interiores, sobrios, et efficaces. Habeat omnem omnino domum, vel familiam cogitationum suarum, sic ordinatam et disciplinatam, ut dicat huic, Vade, et vadat: et alii, Veni, et veniat; et servo suo corpori, Fac hoc, et absque contradictione faciat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd defer tecũ in memoria ł cogitatione. in quo placide obdormua
qͦd ñ nũꝗͣ etiã sõnare uiuat.: qͦd &̃ euigilantẽ te excipiẽs instatĩ
hest̾n̾ȩ intentionis restituat. Sic tͥ nor sic̃ dies illuminabit᷑ ꝙ noxi
imminatio tua erit madelitus tuus. Pacide ob dornies. inpai neses.
lule suigilabis. es surgens facilis ⁊ agilis eris. ad redeundũ in id
miocat sqͣli seruos domꝰ pat̾sfamilias ad oꝑa necessaria spm susci¬
tioe ⁊ temiuttere: huimodi sõnus tẽꝑe suo. modo suo asꝑnandus nẽ
Sic eni prudens ⁊ dõ deditꝰ animꝰ habere se debet in cella sua ⁊ inꝯ
srentia sua: sicut prudens pat̾familias in domo sua. Non babeat
hr lilomon dicit in cdomo sua mulierẽ litigiosã carnẽ suã ẜad sob̃¬
itatꝰ mongeratã ⁊ assuefactam: ad obedientiã ⁊ laborẽ paratã. uꝙ
institutã. ⁊ esurire ⁊ satiari. ⁊ habundare s penuriã pati. habeat

Expanded text:
quid defer tecum in memoria vel cogitatione, in quo placide obdormias, quid defer tecum in memoria vel cogitatione, in quo placide obdormias, quod nonnunquam etiam somniare juvet: quod etiam evigilantem te excipiens, in statum hesternae intentionis restituat. Sic tibi nox sicut dies illuminabitur, et nox illuminatio tua erit in deliciis tuis . Placide obdormies, in pace quiesces, facile evigilabis; et surgens facilis et agilis eris ad redeundum in id, evocare, et quasi servos domus patrisfamilias ad opera necessaria spiritui suscitare et emittere: hujusmodi somnus tempore suo, modo suo aspernandus non est. Sic prudens et Deo deditus animus habere se debet in cella sua et in conscientia sua, sicut prudens paterfamilias 216 in domo sua. Non habeat, sicut Salomon dicit, in domo sua mulierem litigiosam carnem suam, sed ad sobrietatem morigeratam et assuefactam ad obedientiam, et ad laborem paratam, ubique institutam et esurire, et saturari, et abundare, et penuriam pati. Habeat
Abbreviated transcription (Latin):
cibi qualitas ⁊ qͣntitas. fugienda suꝑflua ⁊ ad ulterina ꝯdimenta
munitas fr̃nitatis. excepta causa manifestȩ infirmitatis. De ꝯdi¬
mentis uͦ sufficiat obsecro ut comestibiles fiant cibi nr̃i ñ q̃ cm
cupiscibiles uel delectabiles. Sufficit enĩ ꝯcupiscentiȩ malitia
sua. Que cũ uix aut nullo mͦ ꝑtͣnsire possit ad finẽ explendȩ i¬
cessitatis nͥ ꝑ uiã qͣntecũq delectationis. si ceꝑit acciꝑe irritam̃¬
ne sit sõms tiuuᷤᷤ ñ reqͥes lassi. s sepulta corꝑis suffocati. ñ repara¬
tio s extint̾io sp̃c tui. Suspecta res ẽ sõpn & exmagna parte hebͥe¬
tati similis. Exceptis enĩ uitus qͥb in dormiente cũ corꝑe dormitan¬
te ratione ñ ẽ qͥ ꝯtͣdicat qͣntũ ad debitũ ꝯtinui ꝓfectꝰ nil tẽꝑis tã
deꝑit de uita nr̃a qmͣ qͦd sõpno deputat᷑. Iturꝰ gͦ in sõpnũ sẽꝑ ali¬

Expanded text:
cibi quantitas et qualitas: fugienda superflua et adulterina condimenta.cibi quantitas et qualitas: fugienda superflua et adulterina condimenta.munitas fraternitatis, excepta causa manifestae necessitatis. De condimentis vero sufficiat, obsecro, ut comestibiles fiant cibi nostri, non etiam concupiscibiles, vel delectabiles. Sufficit enim concupiscentiae malitia sua: quae cum vix aut nullo modo pertransire possit ad finem explendae necessitatis, nisi per viam quantaecumque delectationis, si coeperit accipere irritamene sit somnus tuus non requies lassi, sed sepultura corporis suffocati: non reparatio, sed exstinctio spiritus tui. Suspecta res est somnus, et ex magna parte ebrietati similis. Exceptis enim vitiis, quibus in dormiente, cum corpore dormitante ratione non est qui contradicat, quantum ad debitum continui profectus, nihil temporis tam deperit de vita nostra, quam quod somno deputatur. Iturus ergo ad somnum semper ali
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓculdubio tã die qͣm nocte uobiscũ sint in cellis ur̃is uos custo¬
dientes ⁊ studiis ur̃is ꝯgaudentes ⁊ cooꝑantes: placet eis si ꝙ̃ nul¬
lo hoĩe uidente om̃ia ur̃a honeste fiant. Siue gͦ manducatis siue
bibitis siue aliud qͥd agitis. oĩa ĩnoĩe dñi facite: pie. sc̃ẽ. religiose.
Si manducas: m̃sam tuã ꝑse satis sobriã sobrietas tua ꝑornet. O
cũ manducas. neqͣquã totꝰ manduces. s corꝑe tuo suã refectionẽ ꝓ¬
curante. mens omnino ñ suã negligat. s de memoria suauitatis dñ
ł scͥpturarũ aliqͥd qͦd eam pascat meditando ł saltẽ memorando
secũ ruminet & digerat. S & ipsa necessitas ñ scłarit̃. ñ carnalitꝰ
expleat᷑: s sicut decet monachũ sic̃ conuenit seruo dĩ. Nã q̃ ad
sanitatẽ corꝑis cibꝰ quanto honestiꝰ & ordinatiꝰ ingerit᷑. tanto fae¬
lius & salubriꝰ digerit᷑. Obseruandus gͦ ẽ sumendi modus & tẽ

Expanded text:
cum procul dubio tam die quam nocte vobiscum sint in cellis vestris, vos custodientes, et vestris studiis congaudentes, et cooperantes; placet eis, ut etiam nullo homine vidente, omnia vestra honeste fiant. 33. Sive ergo manducetis, sive bibatis, sive aliquid aliud faciatis, omnia in Domino agite, pie, sancte, et religiose. Si manducas, mensam tuam, per se satis sobriam, sobrietas tua perornet. Et cum manducas, nequaquam totus manduces, sed corpore tuo suam refectionem procurante, mens suam non negligat: sed de memoria suavitatis Domini, vel Scripturarum aliquid, quod eam pascat, meditando, vel saltem memorando secum ruminet et digerat. Sed et ipsa necessitas, non saeculariter, non carnaliter expleatur: sed sicut decet monachum, sicut convenit servo Dei. Nam etiam quoad sanitatem corporis, cibus quanto honestius et ordinatius sumitur et . Observandus est ergo sumendi modus et tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ñ inꝯeupiscentiis. s tñ cura carnis agenda ẽ. Agenda uͦ ẽ sobrie¬
ꝙ cũ sp̃uali quadã disciplina. ut neq in modo eiꝰ neq in qualita¬
te neq in qnͣtitate appareat aliqͥd qͦd ñ deceat seruũ dĩ. Pis enim
que in honesta st̃ nr̃a habundantiorẽ honorem circumdare debe¬
mꝰ honesta uͦ nr̃a nulliꝰ egent. Non solũ autẽ s ⁊ omnẽ uitam
nrãm qͣmuis hominib occultã exhibere dõ debemꝰ scãm & ho¬

Expanded text:
est non in concupiscentiis, sed tamen cura carnis agenda est. Agenda vero est sobrie, cum spirituali quadam disciplina, ut neque in modo ejus, neque in qualitate, neque in quantitate appareat aliquid, quod non deceat servum Dei. Eis enim quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honorem circumdare debemus. Honesta vero nostra nullius egent . Non solum autem hoc, sed et omnem vitam nostram, quamvis hominibus occultam, exhibere debemus Deo sa
Abbreviated transcription (Latin):
bruta. ñ ẽ deserenda. s salutari ꝯsilio ad laboriosã ⁊ actiuã uitã
tͣnsmittenda: suꝑba autẽ qͣnͣtũ iuis prudens sͥ uideat᷑: dimit¬
tenda sͥ ẽ & abigenda. Si enĩ ãmittit᷑ suꝑb. pͥma die qͣ u gredit
habitare. incipit leges dare: nimiũ uͦ stultꝰ discere ñ potest qͣs
inuenit. Sollicite gͦ ⁊ prudent̃ ꝑpendendũ ẽ. qͥs ad mittat᷑ ad¬
habitandũ secũ. ñ nͥ seipsum qͣli̾ ipse ͤ habet secũ. Malus gͦ hõ
nũꝗͣ tuto secũ habitat qͥa cũ malo hoĩe habitat: & nemo mole¬
stior ẽ ei. ꝗͣ ipse gͥ. Nam ⁊ insani ⁊ nuiũ dolentes. & qͥ ñ satis
quacũq de causa m̃tis suȩ ꝯpotes sunt custodiri solent. necs
relinqͥ. uł cõmitti. ne solitudine sua abutant᷑. Admittant᷑ s
qmimnales humiles. paupes sp̃u. ad cohabitationẽ cellarũ: s ut fiãt

Expanded text:
bruta, non tamen est deserenda, sed salutari consilio ad laboriosam et actuosam vitam bruta, non tamen est deserenda, sed salutari consilio ad laboriosam et actuosam vitam transmittenda. Superba autem, quantumvis prudens sibi videatur, dimittenda sibi est, et abigenda. Si enim admittitur superbus, prima die qua ingreditur habitare, incipit leges dare: nimium vero stultus discere non potest, quas invenit. Sollicite ergo et prudenter perpendendum est, quis admittatpsum, qualis ipse est, habet secum. Malus autem homo nunquam tuto secum habitat, quia cum malo homine habitat: et nemo molestior ei est, quam ipse sibi. Nam insani et nimium dementes, et qui non satis quacumque de causa mentis suae bene compotes sunt, custodiri solent, nec sibi relinqui vel committi, ne solitudine sua male utantur. Admittantur ergo animales homines, pauperes spiritu ad cohabitationem cellarum: sed ut fiant
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ẽ solidus cybꝰ & qͥ ꝓ consuetudine exercitatos habent sensus
ad discretionẽ boni ⁊ mali. In qͦ & si rationalis qͥ ꝓximꝰ ẽ sapienti
ut cũq uide̾t᷑ eẽ tolerandus. s certe animalis qͥ ñ ꝑcipit ea que di sunt
penitꝰ putaret᷑ arcendus: s occurrit petrus apłs dicens de qͥbusdaq
te ad sequendam religiosam prudentiã feruentes apparuerint
& habiles: uł de prudentib qͦs religiose ⁊ scẽ fimplicitatis ꝯstite¬
rit eẽ emulatores. Stulta uͦ suꝑbia ł suꝑba stulticia: a taberna¬
culis iustoꝵ semꝑ ꝓcul sit. Est autẽ omis suꝑbia stulta qͣmuis¬
qͣmuis ñ om̃is stulticia suꝑba. Stulticia enĩ sine suꝑbia ñ nũꝗͣ
simplicitas inuenit᷑: que si ignorat forsitan ẽ docibilis. si neqͥd
cohabitatio religionis: nͥ sit talis que nolit humiliari. ł tã bru¬
ta ut ñ possit regi ł tractari. Bona tñ uoluntas ⁊ si multũ sit

Expanded text:
suetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali : in quo etsi rationalis, qui proximus est sapienti, utcunque videretur esse tolerandus; sed certe animalis qui non percipit ea quae Dei sunt, penitus putaretur arcendus. Sed occurrit Petrus apostolus, dicens de quibusdam: sensu et voluntate ad assequendam religiosam prudentiam ferventes apparuerint et humiles: vel de prudentibus, quos religiosae et sanctae simplicitatis constiterit esse aemulatores. Stulta vero superbia, vel superba stultitia, a tabernaculo justorum semper procul sit. Est autem omnis superbia stulta: quamvis non omnis stultitia sit superba. Stultitia enim sine superbia, nonnunquam simplicitas invenitur: quae si ignorat, forsan est docibilis; et si nequit cohabitatio religionis: nisi sit talis quae nolit humiliari, vel tam bruta, ut non possit regi vel tractari. Bona tamen voluntas, etsi multum sit
Abbreviated transcription (Latin):
le ad ea posse redire animꝰ ad suescat. & cũ illis se mutuat istis
semꝑ inhereat. Sicut enĩ iam supͣdictũ ẽ ñ uir ꝓpt̾ mulierẽ
s mulier ꝓpt̾ uirũ: nec sp̃ualia ꝓpt̾ carnalia. s carnalia ꝓpt̾

Expanded text:
le ad ea posse redire animus assuescat, et cum illis se mutuat, istis le ad ea posse redire animus assuescat, et cum illis se mutuat, istis semper inhaereat. Sicut enim supra dictum est, non vir propter mulierem, sed mulier propter virum : nec spiritualia propter carnalia, sed c
Abbreviated transcription (Latin):
libeat. Hauriendus ẽ sepe de lectionis serie affectꝰ & formanda
oratio que lectionẽ int̾rũpat: nec tam impediat int̾rumpendo
qͣm puriorẽ ꝯtinuo animũ ad intelligentiã lectionis restituat
Intentioni serua̾t lectio. Si uͦ in lectione dm̃ querit qͥ legit u̾a
quȩ legit cooꝑant᷑ ei in bonũ: & captiuat sensus legentis. ⁊ ĩ
declinat sensus legentis. omĩa trahit pt᷑ semetipsũ. nichilq
tam scm̃ tam piũ inuenit inscͥpturis qͦd seu ꝑuanã głam seu
ꝑ distortũ sensum seu ꝑ pͣuũ intellectũ ñ ãplicet uł suȩ mali¬
tiȩ uł uanitati. In om̃ib enĩ scͥpturis iuitiũ sapientie debet eẽ
timor dñi: ut in eo pͥmo solidetur intentio legentis. & ereo
exurgat ⁊ ordinetur totiꝰ lectionis intellectꝰ ł sensus. Aspua¬
lib uͦ exercitiis incorꝑalia nũ longe ł in totũ recedat᷑: s faci¬

Expanded text:
libeat. Hauriendus est saepe de lectionis serie affectus, et formanda libeat. Hauriendus est saepe de lectionis serie affectus, et formanda oratio, quae lectionem interrumpat, et non tam impediat interrumpendo, quam puriorem continuo animum ad intelligentiam lectionis restituat. Intentioni servit lectio. Si vere in lectione Deum quaerit qui legit, omnia quae legit cooperantur ei in bonum, et captivat sensus legentis, et in declinat sensus legentis, omnia trahit post semetipsum, nihilque tam sanctum, tam pium invenit in Scripturis, quod seu per vanam gloriam, seu per distortum sensum, seu per pravum intellectum non applicet, vel malitiae, vel vanitati. In omnibus enim Scripturis legendis initium debet esse timor Domini, ut in eo primo solidetur intentio legentis, et ex eo exsurgat et ordinetur totius lectionis intel lectus et sensus. CAPUlibus vero exercitiis in corporalia nunquam longe, vel in totum recedatur: sed faci
Abbreviated transcription (Latin):
ns Dem̃ ꝙ̃ certis horis certe lectioni uacandum ẽ. fortuita
enĩ ꝗ uaria lectio ⁊ qͣsi casu reꝑta ñ edificat s reddit animũ
instabilẽ: s leuit̾ admissa leuiꝰ recedit a memoria. S ceitis in¬
genus ĩmoranddũ ẽ: &s ad suefaciendꝰ animꝰ. Qͦ enĩ spũ sc̃ͥptuis
facte st̃ eo spũ legi desiderant ipso s̃ ⁊ intelligendȩ sunt. Nũꝙͥ¬
ingredieri s sensũ pauli donec usu bonȩ intentionis in lections : shi
dio assiduȩ meditationis sp̃m eiꝰ inbiberis. Nũꝗͣ. intelliges daurdꝰ
donec ipsa exꝑientia ipsos psalmoꝵ affectꝰ indueris. Sieq de reliqͥ
E in om̃i scͥptura tm̃ distat studiũ alectione. qͣntũ amicitia ab
hospicio. socialis affectio a fortuita salutatione. S & de cotidiana le¬
ctione aliqͥd cotidie inuentrẽ memorie demittendũ ẽ qͦd fidelius
digerat᷑ & sursũ reuocatũ crebriꝰ ruminet᷑: qͦd ꝓposito ꝯueniat
qͦd intentioni ꝓficiat. qͦd detineat animũ. ut aliena cogitare ñ

Expanded text:
 etiam certis horis, certae lectioni vacandum est. Fortuita enim et varia lectio, et quasi casu reperta, non aedificat, sed reddit animum instabilem; et leviter admissa levius recedit a memoria. Sed certis ingeniis immorandum est, et assuefaciendus est animus. Quo enim spiritu Scripturae factae sunt, eo spiritu legi desiderant: ipso etiam intelligendae sunt. Nunqingredieris in sensum Pauli donec usu bonae intentionis in lectione ejus, et studio assiduae meditationis, spiritum ejus imbiberis. Nunquam intelliges David, donec ipsa experientia ipsos Psalmorum affectus indueris. Sicque de reliquis. Et in omni scriptura tantum distat studium a lectione, quantum amicitia ab hospitio, socialis affectio a fortuita salutatione. Sed et de quotidiana lectione aliquid quotidie in ventrem memoriae demittendum est, quod fidelius digeratur, et sursum revocatum crebrius ruminetur; quod proposito conveniat, quod intentioni proficiat, quod detineat animum, ut aliena cogitare non
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ dũ romȩ studet puer. amasiũ habuerat:
Cum patre sp̾t disceptantẽ pleniꝰ notauerat.
fallaciã similitudinis aĩaduercit. misitq ladũ¬
quia alexandrũ bene cognosc̾e̾t. ut ad sc iuiuenẽ
aaducet unã sibi pollicens. si tantȩ frautis. pdi¬
diset auctore. Cumꝙ ille confeis eet se calia si¬
mulasse adi questũ. risit cesar. sualorẽ qu đ me scor
intfii falsumq alexandrũ ꝓpt̾ habitud ũ sidio¬
pis. numero remigũ inseruit: Lauisie de coerslio

Expanded text:
quem, dum Romae studeret puer, amasium habuerat, quem, dum Romae studeret puer, amasium habuerat, cum patre quoque post disceptantem, plenius notaverat, fallaciam similitudinis animadvertit, misitque Celaduqui et Alexandrum bene cognosceret, ut ad se viventem adduceret, vitam sibi pollicens si tantae fraudis prodidisset auctorem. Cumque ille confessus esset se talia simulasse ad quaestum, risit Caesar, suasoremque ejus jussit interfici, falsumque Alexandrum propter habitudinem corporis