comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ abstinemꝰ amalis. in qͣntũ ad bona studemꝰ. Ad hanc
scientiã ad hãc abstinentiã spectare in ueniunt᷑ pͥmo omniũ
uirtutũ exercitia: deĩde &̃ om̃is arciũ uitȩ huiꝰ inqͣ u̾samur
disciplina. Quoꝵ alt̾ũ idẽ studiũ uirtutũ respicere ꝓpiꝰ uidet᷑
ad suꝑiora. quasi suꝑioris sapĩe p̃ferentia uirtutũ ⁊ redolentia
suauitatẽ: alt̾um qͦd circa corporalia fit exercitia nͥ fidei reli¬
gione religet᷑ defluit in inferioꝵ uanitatẽ. In quib cũ scientia
sit res sine ratione siue sensib corꝑis cõp̃hensa ⁊ menoriȩ cõ¬
mendata. si bene res ꝑpendit᷑ id ꝓpͥȩ qͦd app̃hendimꝰ sensib
oĩo scientiȩ deputandũ ẽ. qͦd uͦ ꝑ semet ipsam ratio in huiꝰ mo

Expanded text:
tantum abstinemus a malis, in quantum ad bona studemus. 21. Ad hanc scientiam et ad hanc abstinentiam spectare inveniuntur primo omnium virtutum exercitia; deinde, omnium artium vitae hujus in qua versamur, disciplina. Quorum alterum, id est studium virtutum, respicere 231 potius videtur ad superiora, quasi superioris sapientiae praeferentia virtutem, et redolentia suavitatem. Alterum quod circa corporalia fit exercitia, nisi fidei religione religetur, defluit in inferiorum vanitatem. In quibus, cum scientia sit res, sive ratione, sive sensibus corporis comprehensa, et memoriae commendata; si bene res perpenditur, id proprie quod apprehendimus sensibus, omnino scientiae deputandum est. Quod vero per semetipsam ra
Abbreviated transcription (Latin):
piuintatis. hinc emanat fluminis impet̾ letificans euutatẽ di. ane¬
mnoie habunedantiȩ suauitatis eiꝰ inintelligendis ⁊ cogitandis cir
uoos bonis ciꝰ. In qͦ cũ ad dm̃ amandũ facile hominẽ abdu¬
aito meo amabile: qui ẽ totũ qͦd ẽ si tñ totũ ẽ uͥ pars ñ ẽ. cui bo¬
mo amore ipsiꝰ boni sic se intendit piꝰ afeł ut ñ se inde reuocet.
rone unũ ł unꝰ cũ eo sp̃s fuerit esfectꝰ Qd cũ mneo suerit ꝑ fectũ¬

Expanded text:
divinitatis. Hinc emanat fluminis impetus laetificans civitatem Dei, medivinitatis. Hinc emanat fluminis impetus laetificans civitatem Dei, memoria abundantiae suavitatis ejus in intelligendis et cogitandis circa nos bonis ejus. In quo cum ad Deum amandum facile hominem adduquidquid in eo amabile est, qui est totum quod est, si tamen totum est ubi pars non est. Cui bono, amore ipsius boni sic se intendit pius affectus, ut non se inde revocet, donec unum vel unus cum eo spiritus fuerit effectus. Quod cum in eo fuerit perfect
Abbreviated transcription (Latin):
ei appropinquans aquo longe factꝰ ẽ ꝑ dissimilitudinẽ. E sic ex p̃l¬
siorẽ uisionẽ exp̃ssior semꝑ similitudo comitat᷑. Impossibile qͥppe
ẽ uideri sũmũ bonũ ⁊ ñ amari: nec ñ tm̃ amari qnͣtũ datũ fue¬
rit uideri. quousq amor ꝓficiat in aliꝗͣ similitudinẽ amoris illiꝰ
qui dm̃ similẽ fecit homini ꝑ humiliationẽ humanȩ ꝯditionis:
ut hominẽ similem dõ ꝯstituat ꝑglorificationẽ diuinȩ participa¬
tionis. & tunc dulce ẽ homini cohumiliari sũmȩ maiestati. cõ¬
ꝑari filio dĩ. diuinȩ sapĩe ꝯformari: hoc sentienti inseipso qͦd ⁊¬
in xp̃o iħu dño nr̃o. Hȩc enĩ ẽ sapientia. amorcũ timore. exulta¬
tio cũ tremore: cũ cogitatur ⁊ intelligit᷑ ds̃ humiliatꝰ usq ad mor¬
tẽ mortem autẽ crucis. ut hominẽ exaltet usq ad similituduĩ¬

Expanded text:
ei appropinquans, a quo longe factus est per dissimilitudinem; et sic expresei appropinquans, a quo longe factus est per dissimilitudinem; et sic expressiorem visionem expressior semper similitudo comitatur. Impossibile quippe est videri summum bonum, et non amari; nec non tantum amari, quantum datum fuerit videri; quousque amor proficiat in aliquam similitudinem amoris illius, qui Deum similem fecit homini per humiliationem humanae conditionis, ut hominem similem Deo constituat per glorificationem divinae participationis. Et tunc dulce est homini cohumiliari summae majestati, compauperari Filio Dei, divinae sapientiae conformari, hoc sentienti in se ipso, quod ore, exsultatio cum tremore, cum cogitatur et intelligitur Deus humiliatus usque ad mortem, mortem autem crucis, ut hominem exaltet usque ad similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ uultꝰ dĩ ostendit᷑ sicut lum̃ clausũ in manib patet ⁊ latet ꝓ
re ꝑmittit᷑ exardescat animꝰ ad plenã possessionẽ luminis et̾ni.
hereditatẽ plenȩ uisionis dĩ. Cui ut ignotescat aliquatenus id qdq
deest. ñ nũꝗͣ. quasi ꝑtnsiens grã ꝑstringit sensũ amantis ⁊ eripit
eũ sͥ. ⁊ rapit in diem qui ẽ atumultu rerũ ad gaudia silentia ⁊ ꝓ
modulo suo ad mom̃tũ. ad punctũ id ipsũ ostendens ei uidendũ
sicuti ẽ. interim ̃ ⁊ ipsũ efficit in id ipsũ. ut sit suo mͦ sicuti ilud¬
ẽ. Ubi cũ didiscerit qͥd int̾sit int̾ mundũ ⁊ immundũ. reddit᷑.
⁊ remittit᷑ ad mundandũ cor ad uisionẽ. ad aptandũ animũ ad
similitudinẽ. ut si aliqñ rursũ ad mittat᷑ sit purior ad huc ad
uidendũ ⁊ stabilior ad fruendũ. Nusqmͣ enĩ se meliꝰ dep̃hendit
modus humanȩ imꝑfectionis qmͣ in lumine uultꝰ dĩ. in speculo
diuinȩ uisionis. Ubi in die qͥ ẽ plus ⁊ plꝰ uidens qͥd sͥ deest emen¬

Expanded text:
m vultus Dei ostenditur sicut lumen clausum in manibus patet et latet ad ermittitur videre, inardescat animus ad plenam possessionem luminis aeterni, et haereditatem plenae visionis Dei: cui ut innotescat aliquatenus id quod ei deest, nonnunquam quasi pertransiens gratia perstringit sensum amantis, et eripit ipsum sibi, et rapit in diem qui est a tumultu rerum ad gaudia silentii, et pro modulo suo ad momentum, ad punctum id ipsum ostendens ei videndum sicuti est; interim etiam et ipsum efficit in id ipsuest. Ubi cum didicerit quid intersit inter mundum et immundum, redditur sibi, et remittitur ad mundandum cor ad visionem, ad aptandum animum ad similitudinem: ut, si aliquando rursum admittatur, sit purior adhuc ad videndum, et stabilior ad fruendum. Nusquam enim se melius deprehendit modus humanae imperfectionis, quam in lumine vultus Dei, in speculo divinae visionis. Ubi in die qui est, plus et plus videns quid sibi deest, emen
Abbreviated transcription (Latin):
sũmã essentiã & que ex ea st̃ illi u̾itati. illi caritati. illi ȩt̾nitati seꝯ
formans. in istis se ordinans. illis ñ suꝑuolitans iudicando. ẜ. si¬
spiciens desiderando ł in herens amando: ista suscipiens ⁊ eis
se coaptans ⁊ ꝯformans. ñ sine discretionis iudicio ñ sine erami¬
ne rationatioĩs ⁊ iudicio rationis. Ex qͦ ꝯcipiuntur ⁊ oriunt᷑¬

Expanded text:
summam aeternitatem, et quae ex ea sunt. Illi veritati, illi charitati, illi aeternitati se summam aeternitatem, et quae ex ea sunt. Illi veritati, illi charitati, illi aeternitati se conformans, in istis se ordinans, illis non supervolitans judicando, sed suspiciens desiderando, vel inhaerens amando; ista suspiciens, et eis se coaptans et conformans, non sine discretionis judicio, non sine examine ratiocinationis, et judicio rationis. Ex q
Abbreviated transcription (Latin):
uit pacientia. Et hoc ẽ destinatũ solitarĩ certaminis. hic finsꝰ.
hoĩs sapientia. om̃.s amplectens in se ⁊ continens iurtures non
aliunde collectas s naturalit̾ insitas sͥ ad similitudinẽ illam
dĩ qua ẽ ipse qͥcqͥd ẽ cũ sic̃ as̃ ẽ id qͦd c̃: sic cirta bonũ uirtutis
habuitꝰ bone uoluntatis in bonã m̃tẽ. sic consolidat᷑ ⁊ asfeet ẽ.
ut er ardentissima boni in ꝯmutabilis adhesione nullatenꝰ. ã¬
uuideat᷑ posse mutar ab eo qͦd ẽ C ũ enĩ fit cuta hominẽ dĩ as¬
huptio illa dñi. ꝙ scĩ isrł regis nr̃i. sapiens ⁊pĩ auimꝰ ꝑ illumi
nantẽ ⁊ adiuuantẽ grãm in ꝯtemplatione sũmi boni. specu¬
lat᷑ ꝙ̃ regłas in cõmutabilis ueritatis in qͣnͣtũ ad eas ꝑtug̃e
meret᷑ intellectu amoris ⁊ ex inde format sͥ modũ ꝯu̾sationis
cuidam cęlestis ⁊ formam sc̃itatis. Speculat᷑ enĩ sũmã ueri¬
tatẽ ⁊ que er ea uera sunt sũmũ bonũ. ⁊ quȩ exeo bona sunt

Expanded text:
latur patientia. 20. Et haec est destinatio solitarii certaminis, hic finis, hominis sapientia; omnes in se amplectens et continens virtutes, non aliunde collectas, sed velut naturaliter insitas sibi, ad similitudinem illam Dei, qua est ipse quidquid est: cum sicut Deus est id quod est, sic circa bonum virtutis, habitus bonae voluntatis in bonam mentem sic consolidatus et affectus est, ut ex ardentissima boni incommutabilis adhaesione, nullatenus videatur jam posse mutari ab eo quod est. Cum enim fit circa hominem Dei assumptio illa Domini nantem et adjuvantem gratiam in contemplatione summi boni, speculatur etiam regulas incommutabilis veritatis, in quantum ad eas pertingere meretur intellectu amoris: et exinde format sibi modum conversationis cujusdam coelestis, et formam sanctitatis. Speculatur enim summam veritatem, et quae ex ea vera sunt; summum bonum, et quae ex eo bona sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
incontẽptũ sui ipsiꝰ omniũq quȩ sunt ł eẽ possunt ⁊ hoc ñ tantũ
eruidicio rationis s q̃ ex affectu m̃tis: ut iam uoluntas plꝰ qͣ uolun¬
tas sit ut amor sit. ut dilectio sit ut caritas sit. unitas sp̃s. Sic enĩ
diligendus ẽ d̃. Magna enĩ uoluntas ad diñ amor ẽ. dilectio ad¬
hesio siuie ꝯuunctio. caritas fruitio. Unitas uͦ sp̃s cũ dõ. hoĩ sursũ
aor habenti. ꝓficientis in dm̃ uoluntatis ẽ ꝑfectio: cũ iam ñ solũmꝰ

Expanded text:
 esse possunt; et hoc non tantum ex judicio rationis, sed etiam ex affectu mentis: ut jam voluntas plus quam voluntas sit, ut amor sit, ut dilectio sit, ut sit charitas, sit unitas spiritus. Sic enim diligendus est Deus. Magna enim voluntas ad Deum, amor est; dilectio, adhaesio sive conjunctio; charitas, fruitio. Unitas vero spiritus cum Deo homini sursum cor habenti, proficientis in Deum voluntatis est perfectio, cum jam non sol
Abbreviated transcription (Latin):
ad minores suos. filii obedientiȩ castificant corda sua in obedien¬
tia caritatis: qͣm ad maiores subigant ꝑ obȩdientiã necessitatis.
maior gła. in ista uͦ in obedienti maior semꝑ intentat᷑ pena. Pigo
in homine sursũ cor habente. ꝓpt̾ extĩora sua regenda. moderan¬
da. cõponenda. palã om̃ib ẽ. ꝙͣ necessaria sit uoluntati custodia
sua: ampliꝰ autẽ ꝓpt̾ int̾iora sua. Animo namq sepe se ipsum l̃
dm̃ cogitanti. uoluntas in om̃i cogitatione pͥnceps ẽ: & necessario
pͥncipiũ uoluntatis seqͥtur tenor om̃is cogitationis. Tria enĩ st̃
quȩ cagitationẽ faciunt. uoluntas ipsa memoria. ⁊ intellectꝰ uo¬
luntas cogit memoriã ut ꝓferat mat̾iam. cogit in tellectũ ad for¬
mandũ qͦd ꝓfert᷑. adhibens intellectũ memoriȩ. ut inde formet᷑.
incellectui uͦ aciem cogitantis ut iñ cogitet᷑. Que quia in unũ cogt
uoluntas ⁊ facili quodã nutu ꝯcopulat: a cogendo cogitatio nom̃

Expanded text:
ad minores suos, filii obedientiae castificant corda sua in obedientia charitatis, quam ad majores subigant per obedientiam necessitatis .major gloria: in ista vero inobedienti major semper intentatur poena. Ergo in homine sursum cor habente propter exteriora sua regenda, moderanda, componenda, palam omnibus est quam necessaria sit voluntati custodia sua, amplius autem propter interiora sua. Animo enim saepe se ipsum vel Deum cogitanti, ipsa voluntas in omni cogitatione princeps est; et 227 necessario principium voluntatis sequitur omnis tenor cogitationis. 12. Tria enim sunt quae cogitationem faciunt; voluntas, memoria, et intellectus. Voluntas cogit memoriam ut proferat materiam, cogit etiam intellectum ad formandum quod profertur, adhibens intellectum memoriae ut inde formetur; intellectui vero, aciem cogitantis, ut inde cogitetur. Quae quia in unum cogit voluntas, et facili quodam nutu copulat, a cogendo cogitatio nomen
Abbreviated transcription (Latin):
bitrio cogitantis s in gr̃a donantis. scilicet cũ sp̃s sc̃s qͥ uͥ uult
hominis ẽ iugit᷑ p̃parare. cor uoluntatẽ expediendo ab affectio¬
nib alienis. rationẽ ł intellectũ a solitudinib. memoriã ab ocioliꝰ
ł negotiosis. ñ nũꝙͣ. ⁊ anecessariis occupationib. ut inde bona dĩ
gaudiũ dñi. puram affectionẽ. memoria mat̾iam fidelẽ. intellest᷑
exꝑientiȩ suauitatẽ. Sic gͦ uoluntas neglecta facit cogitationes
ocosas ⁊ indignas dõ carrupta pũsas. que separacnt adõ. recta neces¬
unas ad usum uitȩ huiꝰ pia essicaces ad fruet᷑ sp̃s ⁊ ad fruendũ dõ
amentia. & in om̃i genere cogitationis om̃ia querũq cogitanti. occur¬
tunt ꝯformant᷑ intentiomi uoluntatis agente in eis milcłia ⁊ iudicio
di ut uistꝰ iustificet᷑ adhuc. ⁊ qui in sordib ẽ sordeseat adhuc.Ideo

Expanded text:
bitrio cogitantis, sed in gratia donantis: scilicet cum Spiritus sanctus, quibitrio cogitantis, sed in gratia donantis: scilicet cum Spiritus sanctus, quihominis est jugiter praeparare cor, voluntatem expediendo ab affectionibus alienis, rationem vel intellectum a sollicitudinibus, memoriam ab otiosis et negotiosis, nonnumquam et a necessariis occupationibus; ut in die bona Domini, gaudium Domini puram affectionem; memoria, materiam fidelem; intellectus, experientiae suavitatem. 15. Sic ergo voluntas neglecta facit cogitationes otiosas, et indignas Deo: corrupta, perversas, quae separant a Deo: recta, necessarias ad usum vitae hujus: pia, efficaces ad fructum Spiritus, et ad fruendum Deo. Et in omni genere cogitationis, omnia quaecumque cogitanti occurrunt, conformantur intentioni voluntatis, agente in eis misericordia et judicio Dei, ut justus justificetur adhuc, et qui in sordibus est sordescat adhuc . Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
bet. formatũq qͥeqͥd illud ẽ intellectꝰ ad hibet aciei cogitantis qli
tat᷑ & uoluntas eo ꝓficit ut amor fiat: continuo ꝑuiam amouis in¬
seu in meditatione. seu in tractatu infirmitatẽ cogitantis.  coni¬
nuo memoria efficit᷑ sapientia. cũ suauit̃ sapiunt ei. bona dñi. ⁊ qͥs
ex eis cogitandũ ẽ. formandũ in affectũ adhibet intellectai. incelle¬
ctus uͦ cogitantis efficit᷑ ꝯtemplatio amantis. ⁊ formans illud in
quasdam spũalis ł diuinȩ suauitatis exꝑientias. afficit ex eis aduẽ
cogitantis. illa uͦ efficit᷑ gaudiũ fruentis. & tuncͤ deo bene cogitat᷑
scdm humanũ modũ. si tñ cogitatio dicenda ẽ uͥ nil colligit. nil
cogit᷑ s tm̃mͦ in memoria habundantiȩ suauitatis dĩ exultat᷑.
iubilat᷑: & uere sentitur de dño in bonitate. ab eo qui in simplici¬
tate cordis querit illũ. S modus cogĩtandi hic de dõ ñ ẽ in ar¬

Expanded text:
bet, formatumque quidquid illud est intellectus adhibet aciei cogitantis, et sic bet, formatumque quidquid illud est intellectus adhibet aciei cogitantis, et sic itatur, et voluntas eo proficit ut amor fiat, continuo per viam amoris inseu in meditatione, seu in tractatu infirmitatem cogitantis. Et continuo memoria efficitur sapientia, cum suaviter ei sapiunt bona Dei, et quod ex eis cogitatum est formandum in affectu, adhibet intellectui. Intellectus vero cogitantis, efficitur contemplatio amantis, et formans illud in quasdam spiritualis, vel divinae suavitatis experientias afficit ex eis aciem cogitantis; illa vero efficitur gaudium fruentis. Et tunc de Deo bene cogitatur secundum humanutummodo in memoriam abundantiae suavitatis Dei exsultatur, jubilatur, et vere sentitur de eo in bonitate, ab eo, qui in simplicitate 228 cordis quaesivit illum. Sed modus hic cogitandi de Deo non est in ar
Abbreviated transcription (Latin):
Ues sine intellectu ipse sunt uanȩ ille ⁊ ociose neutro intellectui ꝑcogi¬
caints intentionẽ se applicantes. ñ repente ñ repente ꝑimentes s sensim
ipaulatim corrumpentes. occupantes tempꝰ. necessaria impedientes. ⁊
aninũ inficientes: ñ tam cogitationes ꝙͣ erueris uł imaginariis re¬
andationib simulacbra quedam cogitationũ. seu ipse recordationẽ
istis ⁊ mustiplicit̾ de memoria scaturientes. In qͥb passio quedã
uoluntatis potiꝰ eẽ uidetur qm actio cũ nulla sit in eo cogitantis
uitentio. cũ qͥd sponte ebullit de memoria. formandũ se offert ĩ¬
tellestu ñ curanti. ⁊ quicqͥo agit᷑ uidet᷑ potiꝰ agi insomno dor¬
ẽ nuoto eogitantis. fit tñ ex culpa negligentis. ut sp̃s discipline
merito se auferat a cogitationib in disciplinatis: Quȩ qͣmuis
fiunt ꝑium qͣndã occultam rationis ñ tñ fiuint ex ratione. aut
treahit᷑ in eas intellectꝰ cũ nullus in eis sit intelligentis assens.

Expanded text:
nes sine intellectu, ipsae sunt vanae illae et otiosae, neutro intellectui per cogitantis intentionem se applicantes, non repente perimentes, sed sensim et paulatim corrumpentes, occupantes tempus, necessaria impedientes, et animum inficientes: non tam cogitationes, quam ex veris vel imaginariis recordationibus simulacra quaedam cogitationum, seu ipsae recordationes ultro et multipliciter de memoria scaturientes. In quibus passio quaedam voluntatis potius videtur esse quam actio, cum nulla sit in eis cogitantis intentio: cum quod sponte ebullit de memoria, formandum se offert intellectui non curanti, et quidquid agitur, videtur potius agi in somnio dortum non est in voto cogitantis, fit tamen ex culpa negligentis, ut spiritus disciplinae merito auferat se a cogitationibus indisciplinatis. Quae quamvis fiant per vim quamdam occultam rationis, non tamen fiunt ex ratione, ut attrahatur in eas intellectus, cum nullus sit in eis intelligentis assensus.
Abbreviated transcription (Latin):
nuĩ ꝯtinet corpꝰ siuũ. Hoĩes doccant dm̃ querere. angli ad ora¬
N. solus ipse ẽ qui docet in uenire ⁊ habere ⁊ frui. Iose tũ c̃r ⁊
solicitudo uene querentis ⁊ pietas in spũ ⁊ ueritate ad orau¬
eis ⁊ sapia inuenientis ⁊ amor habentis. ⁊ gaudiũ fruentis. Quie¬
qd tũ ae uisione. ⁊ ꝯgnitione dĩ hic fidelib imꝑtit specłm ẽ¬

Expanded text:
unum continet corpus suum. Homines doceant Deum quaerere; Angeli adorare: solus ipse est qui docet invenire, habere, et frui. Ipse enim est et sollicitudo bene quaerentis, et pietas in spiritu et veritate adorantis, et sapientia invenientis, et amor habentis, et gaudium fruentis. Quidquid tamen de visione et cognitione Dei hic fidelibus impertitur, speculum e
Abbreviated transcription (Latin):
exuit: qͣm om̃i homini intestimoniũ amisse melioris & digniors
similitudiniᷤ creator omĩũ hominũ reliqͥt. qͣm ht̃ ⁊ uolens ⁊ nolẽs
& qui eam cogitare potest. & qui tam habes ẽ ut eam cogitare ñ pos¬
sit: scilicet qͦd sicut ubiq ds̃ ẽ. uͥ ẽ ds̃ ⁊ uͥ totus ẽ in creatura sua. sic̃
incorpore suo omis uiuens anima. Et sicut semꝑ sͥ in dissimił d̃s
in dissimilit̾ dissimilia in creatura oꝑat᷑. sic anima hominis qͣmis
totũ corpꝰ uiuicans indissimili uita. ⁊ insensib tñ corꝑis ⁊ in cogita¬
tionib cordis in dissimilit̾ oꝑatur assidue dissimilia. Hȩc similitudo
dĩ in homine qͣntũ ad meritũ eiꝰ nulliꝰ apud dm̃ ẽ momenti: cũ
magnitudine sũm boni quasi imitari gestit magnitudinẽ. ⁊
ꝑ seuerante in bono ꝯstantia et̾nitatis in cõmutabilitatẽ. Suꝑ hãc
autẽ alia ad huc ẽ similitudoͭ. hȩc deqͣ iam aliqͣnta dicta st̃. in¬

Expanded text:
missae melioris et dignioris similitudinis creator omnium hominum reliquit; quam habet et volens et nolens et qui eam cogitare potest, et qui tam hebes est ut eam cogitare non possit: scilicet quod sicut ubique Deus est, et ubique totus est in creatura sua, sic et in corpore suo omnis vivens anima. Et sicut semper sibi indissimilis Deus indissimiliter dissimilia in 229 creatura operatur; sic anima hominis quamvis totum corpus vivificans indissimili vita, in sensibus tamen corporis et in cogitationibus cordis indissimiliter operatur assidue dissimilia. Haec similitudo Dei in homine, quantum ad meritum ejus, nullius apud Deum est momenti, cum magnitudine summi boni quasi imitari gestit magnitudinem; et perseverantiae in bono constantia, aeternitatis ejus incommutabilitatem. Super hanc autem alia est adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ iad ipsum ẽ. Unde benedicit᷑ quia tunc plene uidebimꝰ eũ sicuti
ĩ cũ similes ei erimꝰ hoc ẽ erimꝰ qͦd ille ẽ. Qͥb enĩ potestas dataẽ
do dĩ. ꝑ fectũ autẽ nolle eẽ: delinquere ẽ. Gideo hiuic ꝑfectioni nr¬
enda ẽ semꝑ uoluntas. amor p̃parandus. uoluntas cohibenda no
in aliena dissipet᷑. amor seruandus ne inqͥnetur. Ppt̃ hoc enĩ solũ.

Expanded text:
eum sicuti est, cum similes ei erimus ; hoc est, erimus quod ipse est. Quibus enim potestas data tudo Dei. Perfectum autem nolle esse, delinquere est. Et ideo huic perfectioni nutrienda est semper voluntas, amor praeparandus, voluntas cohibenda, ne in aliena dissipetur; amor servandus, ne inquinetur. Propter hoc enim solum
Abbreviated transcription (Latin):
ne. sic uiciũ ꝯsuetudinis. possessũ suũ. lib̾um eẽ ñ patit᷑ in qͣlbet
solitudine. Nlam nͥ ꝑtinac studio ⁊ prudenti oꝑa expugnata fuerit
ꝯsuetudo lenire̾ potest. uinci uix potest: ⁊ qͦmͦcũq se ꝯponat animꝰ¬
maiorẽ ꝯtigerit usũ ꝯsuetudi nis & uoluntatis eo neqͥor & rebel¬
lior in eo inuenit᷑ ñ tam malitia spũalis qͣ qͣsi
manib expellenda multipler quedam collectio ⁊ dura corpulentia
ncesitatis. S redeamꝰ ad laudẽ uirtutis. Qd ẽ uirtꝰ: filia ratiõis ẽ.
s magis giẽ. Uis enĩ quedã ẽ ex natura. ut autẽ uutꝰ sit. habet ꝙ
grã. Nis ẽ ex iudicio approbantis rationis: uͥtꝰ autẽ ex appettui¬
luminate uoluntatis. Uirtꝰ enĩ ẽ uoluntariꝰ in bonũ assensus .i.¬
tus ẽ eqͣlitas quedã uite ꝑ omĩa ꝯgruens rationi. Uirtꝰ ẽ ad uos

Expanded text:
ne, sic vitium consuetudinis possessum suum liberum esse non patitur in qualibet ne, sic vitium consuetudinis possessum suum liberum esse non patitur in qualibet solitudine. Nam nisi pertinaci studio, et prudenti opera expugnata fuerit consuetudo, leniri potest, vinci vix potest: et quomodocumque se componat animuit inesse usum consuetudinis et voluntatis, eo nequior et rebellior in eo invenitur, non tam malitia spiritualis, quam quasi manibus expellenda multiplex quaedam collectio et dura corpulentia necessitatis. 8. Sed redeamus ad laudem virtutis. Quid est virtus? Filia rationis, sed magis gratiae. Vis enim quaedam est ex natura. Ut autem virtus sit, habet ex gratia. Vis est ex judicio approbantis rationis: virtus autem ex appetitu illuminatae voluntatis. Virtus enim est voluntarius in bonum assensus. Virtu
Abbreviated transcription (Latin):
uia. uana tristicia ñ nũꝙͣ usq ad egͥtudinẽ corꝑis.⁊ multa alia
in negligentia ł tͣnsgressione ꝓpositi: ex leuitatis uicio uenientia.
Sic q̃ suꝑbi ex usu uoluntas in magna sepe cordis in opia tumen¬
tim esfitio animũ: unde ꝓcedunt. uana gła. fidutia sui. negligen¬
ta dĩ. iactantia inobedientia. ꝯtemptꝰ. p̃suptio. & cetẽ animi pe¬
stis. quȩ ꝓfluere solent ex timore ⁊ usu suꝑbiȩ
modũ om̃ia genera uitioꝵ. ex aliqͦ malȩ uoluntatis affectu. ł ma¬
l ꝯsuetudinis usu. suã singła ducunt matricẽ originẽ: que qͣnͣ¬
to dulciꝰ m̃ti in olita ẽ. tanto fortiꝰ heret. ⁊ fortiorib remediis eg&.
ꝯturam requirit diligentiorẽ. Huiꝰ modi enĩ pestes uitioꝵ. usq
multimã solitudinẽ. solitariũ ꝑsequunt᷑: &sicut bene ꝯcreta uirtꝰ
ꝯfidelit̾ animo insidens. possessorẽ suũ in nulla deserit multitudi¬

Expanded text:
carnis, vana tristitia nonnunquam usque ad aegritudinem corporis, et multa alia carnis, vana tristitia nonnunquam usque ad aegritudinem corporis, et multa alia in negligentia vel transgressione propositi ex levitatis vitio venientia. Sic etiam superba ex usu voluntas in magna saepe cordis inopia tumentem efficit animum. Unde procedunt vana gloria, fiducia sui, negligentia Dei, jactantia, inobedientia, contemptus, praesumptio, et caeterae animi pestes, quae profluere solent ex tumore et usu sumodum omnia genera vitiorum ex aliquo malae voluntatis affectu, vel malae consuetudinis usu, suam singula ducunt matricem originem: quae quanto diutius menti inolita est, tanto fortius haeret, et fortioribus remediis eget, et curam requirit diligentiorem. Hujusmodi enim pestes vitiorum usque in ultimam solitudinem solitarium persequuntur. Et sicut bene concreta virtus, et fideliter animo insidens, possessorem suum in nulla deserit multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
enim maledictio ẽ adȩ ⁊ in t̾ra laboris nr̃i. ⁊ in agro ł cordis ł cor¬
poris nr̃i. ut noxia ł in utilia gͣtuito passim uͥq ꝓueniant: utilia
uenit in animũ aliqͣndo. ñ uenit sine labore. s uenit in locũ
suũ & sedet fidelit̾. & bene cũ ea naturȩ ꝯuenit cũ nullũ potiꝰ p̃¬
miũ fit ei ꝙͣ in dõ ꝯscientia sui. Niciũ uͦ cũ nichil aliud eẽ credat᷑
qm̃ ẜͥuatio uiitutis tñ uastitas eiꝰ ⁊ enormitas tanta ñ nũꝙͣ qͣli
sentit᷑. ut obruat ⁊ oppͥmat: feditas tanta. ut in quinet ⁊ inficiat.
adhesio tam ꝑtinax ꝯsuetudinis. ut uix eam a se excutiat natura.
Duñs enĩ uicũ frustra siccat᷑ riuus: si fons ñ fuerit obturatꝰ. U̾bi
gr̃ã. remissa uoluntas facit mentis leuitatẽ. ex qua ꝓdeunt in¬
stabilitas m̃tis. in ꝯstantia moꝵ. uana leticia sepe usq ad lasci

Expanded text:
enim maledictio est Adae, ut in terra laboris nostri, et in agro cordis vel corenim maledictio est Adae, ut in terra laboris nostri, et in agro cordis vel corporis nostri, noxia vel inutilia gratuito passim ubique proveniant: utilia e res est, cum venit in animum aliquando, non venit sine labore, sed venit in locum suum, et sedet fideliter, et bene cum ea naturae convenit, cum nullum praemium potius sit ei, quam in Deo conscientia sui. Vitium vero cum nihil aliud esse credatur, quam privatio virtutis, tamen vastitas ejus et enormitas tanta nonnunquam quasi sentitur, ut obruat et opprimat: foeditas tanta, ut inquinet et inficiat; adhaesio tam pertinax consuetudinis, ut vix a se eam natura excutiat. Omnis enim vitii frustra siccatur rivus, si fons non fuerit obturatus. Verbi gratia, remissa voluntas facit mentis levitatem, ex qua prodeunt instabilitas mentis, inconstantia morum, vana laetitia saepe usque ad lasciviam
Abbreviated transcription (Latin):
tos autẽ locupletantes. tanꝙͣ nichil habentes. ⁊ oĩa possidentes.
in labore & erumpna. infame ⁊ siti. infrigore ⁊ nuditate. Hȩc ⁊ huꝰ¬
modi st̃ studia scã. exercitia apłica. in quib discutit se animꝰ ⁊ inuie
osa. curiosa. ambitiosa. &̃ factũ amimũ uł iam ꝑfectũ dissipant
ł corrumpunt. Hȩc studia scrutant᷑ uirtutũ ñ tam flores ꝗͣ radi¬
uͦ plus in semetipsis metuunt appetitũ ꝗͣ ab aliis impetũ plꝰ
rante. uirtutes trahunt᷑ in affectũ ⁊ m̃tẽ bonam: sic uicia leuis¬
sima remissionis &licentie oportunitate. tͣnseunt in ꝯsꝑsionẽ.
⁊ quasi naturalia efficiunt᷑. S nullũ uiciũ naturale ẽ: om̃is uͥtꝰ¬
homini naturał ẽ. Consuetudo tñ uł uoluntatis corruptȩ. uel
in olite negligentiȩ. plurima sepe uicia qͣsi naturalia in negle¬
cta ꝯscientia efficere solet. Consuetudo quippe sicut phisici dicere
solent scd̃a natura ẽ. Omĩs tñ malus animꝰ. priꝰꝗͣ indurescat ma¬

Expanded text:
dentes : in labore et aerumna, in fame et siti, in frigore et nuditate . Haec et hujusmodi sunt studia sancta, exercitia apostolica, in quibus discutit se animus, et invenit, osa, curiosa, ambitiosa, etiam sanctum animum vel jam perfectum dissipant et corrumpunt. Haec studia scrutantur virtutum, non tam flores quam radi. Vitiorum vero plus in semetipsis metuunt appetitum, quam ab aliis impetum; plus rante, virtutes trahuntur in affectum et mentem bonam, sic vitia levissima remissioris licentiae opportunitate transeunt in conspersionem, et quasi naturalia efficiuntur. Sed nullum vitium naturale esthomini naturalis est. Consuetudo tamen vel voluntatis corruptae, vel inolitae negligentiae, plurima saepe vitia quasi naturalia in neglecta conscientia efficere solet. Consuetudo quippe, sicut philosophi dicere solent, est secunda natura. Omnis tamen malus animus priusquam induresca
Abbreviated transcription (Latin):
tura. ad ea quȩ in sp̃ualib p̃minẽt hoc ẽ ad dm̃ ⁊ diuina semꝑ¬
erigere amat semet ipsũ. ñ suꝑbe sapiendo. s pie amando.⁊
sobrie ⁊ iuste. ⁊ pie uiuendo. Q qnͣto altiꝰ ẽ auonitit᷑. tanto for¬
tionb erercitioꝵ studiis exercendus ẽ. ⁊ que eũ ñ ꝑfundant.
ẜ intinguant. sicq affitiant ut ꝑfitiant. Studia uͦ hec ⁊ si lit¬
t̃s auquando adiuuant᷑ ⁊ utuntur. ñ tñ littãtoria sunt. ñ
cauilantia. ñ disputantia. ñ garrula. s sunt spũalia: pacifi
ca humilia. humilib ꝯsentientia. que ⁊ si foris exercent᷑ int̾
nimꝰ ibi fit intellectꝰ bonꝰ. om̃ib facientib eũ cũ sed̃m regłã ab
apło datam in om̃ib erhibemꝰ nossicut dĩ ministros in multa
pacientia. intribulationib. in necessitatib. in angustiis. in labori

Expanded text:
tura, ad ea quae in spiritualibus praeeminent, hoc est ad Deum, et divina erigtura, ad ea quae in spiritualibus praeeminent, hoc est ad Deum, et divina erigere semper amat semetipsum, non superbe sapiendo, sed pie amando, sobrie, et juste, et pie vivendo: qui quanto altius est quo nititur, tanto fortioribus exercisicque afficiant ut perficiant. 6. Studia vero haec etsi litteris aliquando adjuventur et utantur, non tamen litteratoria sunt, non cavillantia, non disputantia, non garrula; sed spiritualia, pacifica, et humilia, humilibus consentientia. Quae etsi foris exercentur, intnimus, ibi fit intellectus bonus omnibus facientibus eum, cum secundum regulam ab Apostolo datam, in omnibus exhibemus nos sicut Dei ministros in multa patientia, in tribulationibus, in necessitatibus, in a
Abbreviated transcription (Latin):
diu hic uiuit᷑ qͣm ꝓpiꝰ qmͣ ꝓpͥus potest accedat ad eũ similititoi¬
ne. aqͦ sola recedit᷑ dissimilitudine: ut sit hic sc̃s. sicut ille sc̃s
supͣ eũ ẽ. & adherere festinat similitudini suȩ. deuota imago.
Ipse enĩ imago dĩ ẽ: ꝙꝑ hoc qͦd imago eiꝰ est intelligibile ei fit
⁊ posse se ⁊ debere in herere ei cuiꝰ imago ẽ. Ideoq ꝙ si in t̾ris re¬
git corpꝰ sͥ cõmissũ. meliore tũ parte sui. memoria scilicet ⁊ uil
uisione plenam similitudinẽ ad epturũ. qnͣtũ in hoc hominl
perandũ c̃ sperare ei licet. si bone spei uitam suã ñ negligat ꝯfor¬
mare. Iluc gͦ spectat. inde pendet: plus cũ hominib cõmorãs
it iuinficet eos uita dĩ. ad querenda ⁊ capienda adiuna: qͣmͣ
ut animet uita ista mortali ⁊ humana. Sicut enĩ corpꝰ qͦd ani¬
mat. naturali statu suo erigit in celũ qͦd natura ⁊ loco ⁊ digni¬
tate ꝙ loca om̃ia ⁊ corꝑa omĩa suꝑeminet: sic sp̃ualis ipse na¬

Expanded text:
diu hic vivitur, quam propius potest, accedat ad eum similitudine, a quo sola receditur dissimilitudine; ut sit is sanctus, sicut ille sanctus supra eum est, et adhaerere festinat similitudini suae devota imago. Ipse enim imago Dei est. Et per hoc quod imago Dei est, intelligibile ei fit, et se posse et debere inhaerere ei cujus imago est. Ideo etsi in terris regit corpus sibi commissum, meliore tamen parte sui scilicet memoria,  et cum plena Dei visione plenam Dei similitudinem adepturum, quantum in hoc homini perandum est, sperare ei licet, si bonae spei vitam suam non negligat conformare. Illuc ergo spectat, inde pendet, plus cum hominibus commorans, ut vivificet eos vita Dei ad quaerenda et capienda divina, quam ut animet vita ista mortali et humana. Sicut enim corpus quod animat, naturali statu suo erigitur in coelum, quod natura et loco, et dignitate, et loca omnia et corpora supereminet: sic spiritualis ipse na
Abbreviated transcription (Latin):
qse ꝑ honoris suꝑbia uitȩ ẽ. Qmͣ dui tñ in buiꝰmodi utilitati seu ne¬
aisitati nature seruit. natura ẽ uł appetitꝰ eiꝰ cũ uͦ in suꝑflua se ex¬
ponit ł noria. uiciũ ẽ naturȩ ł sui ipsiꝰ. Quoꝵ pͥmo appetitu ł acces¬
si de temet ipso tͥ hoc caꝑe licet argum̃tũ. Cũ ineis quȩ ad corpus
spctant in reb necessariis uoluntas pͥmo appetitũ finẽ facit. natu¬
ralis animi appetitꝰ ẽ: cũ uͦ in appetendo semꝑ adult̾ĩora ꝓgredit᷑.
ipsũ se ꝓoit. qͥa iam ñ tam uoluntas qͣm uitiũ uoluntatis c̃. aua-¬
ritia ł cupiditas ł aliqͥd huiꝰ modi. Uoluntati enĩ in huiꝰ modi cito
sunt cũ uult qͦd potest laudandda ẽ cũ uult qͦd ñ potest. ⁊ plꝰ qͣm
potest regenda ẽ. cũ ñ uult qͦd potest. excitanda ⁊ ꝓuocanda est.
Sepe enĩ si ñ frenat᷑ impetũ facit & agitur in p̃ceps sepe siñ eratat᷑ m¬
mit ⁊ tardat ⁊ obliuiscit᷑ qͦ tendebat: ⁊ facile declinat. quasi alat

Expanded text:
gloriae vel honoris, superbia vitae est. Quandiu tamen in hujusmodi utilitati seu necessitati naturae servit, natura est, vel appetitus ejus. Cum vero in superflua se exponit vel noxia, vitium naturae est, vel sui ipsius. Quorum primo appetitu vel accessu, de temetipso tibi hoc capere licet argumentum. Cum in eis quae ad corpus spectant, in rebus necessariis voluntas primo appetitui finem facit, naturalis animi appetitus est. Cum vero in appetendo semper ad ulteriora progreditur, ipsum se prodit, quia jam non tam voluntas quam vitium voluntatis est, avaritiasunt, cum vult quod potest, laudanda est: cum vult quod non potest, et plus quam potest, regenda est: cum non vult quod potest, excitanda est et provocanda. aepe enim si non frenatur, impetum facit, et agitur in praeceps. Saepe si non excitatur, dormit, et tardat, et obliviscitur quo tendebat, et facile declinat quasi a latere
Abbreviated transcription (Latin):
petierint fiet eis a patre dõ. Si duo hȩc ꝑfecte in¬
unũ ꝯsenserint. omnẽ inse ꝯtinẽt uirtutũ plenitudinẽ. sine uitio
int̾ currente. om̃ia possunt in homine languente. omĩa habent
qposident in hoĩe niebil habente: Aant mutuant. oferunt ꝓsunt.
q haose setũ quiescente. Gła ⁊ diuitie in oscientia ueati. ili uir ex¬

Expanded text:
petierint, fiet eis a Deo Patre . Si duo haec inpetierint, fiet eis a Deo Patre . Si duo haec inonsenserint, omnem in se continent virtutum plenitudinem sine vitio intercurrente; omnia possunt in homine etiam languente, omnia habent et possident in homine nihil habente: dant, mutuant, conferunt, prosunt in homine secum quiescente. Gloria et divitiae in conscientia sancti vir
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ suȩ. ual de sollicitꝰ eẽ debet circa custodiã uoluntatis su
it pruden t̃ intelligat ⁊ discernat. qͥd in totũ uelit. ułuo¬
lendum sibi sit. sicut ẽ amor dĩ. qͥd ꝓpt̾ illud. sic̃ ẽ amor ꝓpositi ut
enĩ millo tuta sit om̃is indiscretio. in hoc semꝑ scđ̾m obedientiş
regłas. cauta semꝑ ⁊ prudens ẽẽ debet discretio. In lectione quipe
dĩ ñ alia ratio. ñ alia discretio ẽ: nͥ ut sic̃ ille cũ dilexiss nos. infinc
dilexit nos. sic si fieri potest. ininfinitũ diligamꝰ eũ nos sic̃ beatꝰ uir
qui in mandatis eiꝰ cupit nimis. S cũ nullũ finẽ uł t̾minũ habere
debeat deuotio amantis. tñ t̾minos suos ⁊ fines ⁊ regłas debet hab̾e
assit mediante obedientia custodiens u̾itas. Nichil enĩ in bonũ ho¬
minis in dm̃ ꝓficientis tam sͥ ꝯuenit: qmͣ uoluntas & ueritas.
Hȩc duo sunt. quȩ sicut dñs dicit. si ꝯsenserint in unũ. qͦdcũꝙ

Expanded text:
animae suae, valde sollicitus esse debet circa custodiam voluntatis suae, ut prudenter intelligat, et discernat quid in totum velit, vel volendum sibi sit, sicut est amor Dei: quid propter illud, sicut est amor proximi. Ut enim in illo tuta sit omnis indiscretio, in hoc semper secundum obedientiae regulas cauta et prudens debet esse dilectio. In dilectione quippe Dei non alia ratio, non alia discretio est, nisi ut sicut ille cum dilexisset nos, in finem dilexit nos: sic, si fieri potest, in infinitum diligamus eum nos, sicut beatus vir qui in mandatis ejus cupit nimis . 226 9. Sed cum nullum finem, vel terminum habere debeat devotio amantis, tamen terminos suos, fines et regulas habere debet t quod semper adsit mediante obedientia custodiens veritas. Nihil enim in bonum hominis in Deum proficientis, tam sibi convenit, quam voluntas et veritas. Haec duo sunt, quae, sicut dicit Dominus, si consenserint in unum, quodcunque
Abbreviated transcription (Latin):
fectionis orauit dicens. Pat̃ uolo ut sicut ego ⁊ tu unum
sumꝰ: ita ⁊ ipsi in nobis unũ sint. ħ enĩ uuitas hoĩs c̃ dõ
ł similitudo ad dm̃: inqͣntũ ꝓpinquat dõ. in tantũ inferiꝰ suũ.¬
format s infimũ illi: ut sp̃s ⁊ anima corpꝰ suo mͦ ordinata suis los
disposita. sus meritis estimata. sius &̃ ꝓpͥetatib cogitent᷑. ut io¬
at homo ꝑfecte nosse se ipsũ. ⁊ ꝑ ꝯgnitionẽ sui ꝓficiendo ascrisder
ad ꝯgnoscendũ dm̃. Qͦ cũ pͥmũ exurgere ⁊ aspirare incipit ꝓsia
qͦd res ht̃. Cogitans gͦ animꝰ similitudinẽ sui ⁊ dĩ. pͥmo inha
formet ⁊ aptet cogitationẽ suã ut omnino fugiat scđm corpꝰ
cogitare se ipsũ: dm̃ uͦ ñ solum ñ scd̾m corpꝰ sicut locale. s nq
st̃ a corꝑum qͣlitate ⁊ natura: qnͣtũ ab om̃i locali circũscͥptione
remota. Quȩ uͦ diuina sunt tm̃ suꝑeminẽt om̃ia ⁊ corporalia
⁊ sp̃ualia. qnͣtũ ab om̃i loci uł temꝑis lege ł mutabilitatis:

Expanded text:
erfectionis oravit dicens: Pater, volo ut sicut ego et tu unum sumus, ita et ipsi in nobis unum sint . Haec enim unitas hominis cum Deo, vel similitudo ad Dconformat sibi, infimum illi: ut spiritus et anima et corpus suo modo ordinata, suis locis disposita, suis meritis aestimata, suis etiam proprietatibus cogitentur: ut incipiat homo perfecte nosse se ipsum, et per cognitionem sui proficiendo, ascendere ad cognoscendum Deum. Quo cum primum exsurgere et aspirare incipit profiquod res habet. Cogitans ergo animus similitudinem Dei et sui, primo in hoc formet et aptet cogitationem suam, ut omnino fugiat secundum corpus cogitare se ipsum: Deum vero non solum non secundum corpus, sicut locale, sed neqsunt a corporum qualitate et natura, quantum ab omni locali circumscriptione remota. Quae vero divina sunt tantum supereminent omnia et corporalia et spiritualia, quantum ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
re. intellige ꝓ remittere. quia inde tulerant eos.
Etemert ex eisagrum figuli. in sepulturã pegͥnoꝵ¬
edã scił figuli: uł ẽ. figuli. ꝓpͥum nom̃. ⁊ dictus ẽ.
ager acheldemach. id ẽ. ager sanguinis. Et quia
fuart pcium mortis. in usum mortuoꝵ tradide¬
runt eos. Tunc implctum ẽ. illud icremiȩ. Acce¬
ꝑunt tͥginta argenteos. sacerdotes scił uł uendi

Expanded text:
re, intellige pro remittere, quia inde tulerant eos. re, intellige pro remittere, quia inde tulerant eos. Et emerunt ex eis agrum figuli, in sepulturam pe est Figuli proprium nomen. Et dictus est ager Haceldama, id est ager sanguinis. Quia fuerunt pretium mortis, in usum mortuorum tradiderunt eos. Tunc impletum est illud Jeremiae: « Acceperunt triginta argenteos sacerdotes, » vel vendi
Abbreviated transcription (Latin):
unc iudas penitentia ductꝰ. retulit iti¬
p̃tcritũ subiuntiui. uł tu uidebis. cum sentiesi
d̾at iudã. ptꝗͣ fecit qd̾ uoluit. recessit ab eo.
potuit iudas dolere qd̃ fec̾at. ut ex dolore ⁊ t̾um
iutret in cũ sathanas. ut face̾t inicere sibi ma¬
nũ. Dicit ieronimꝰ suꝑ.cuiii. psalmũ. quiama¬
gis offendit uidas dm̃. quando se suspendit. qͣm
in hoc qd̵ eum ꝓdidit. Et ꝓiectis argenteis ĩ ten¬
po ab iens laqueo se suspendit & crepunit mediꝰ
susis iuscerib. Et in hoc quodãm᷑ delatũ ori.
quo osculatus erat dñm. ne ꝑ os scił anima esfun¬
dis. Rupto enĩ laqueo. putat̃ p̾t cecidisse o cre¬
puisse. Utrũ auitẽ eadẽ die se suspendit. an distralit.
qubiũ ẽ. sed qd̾ ante resurrectionẽ dm̃ suꝑ psalmũ
habet᷑. Qdã tñ dixerunt. qd audita resurrectione
qm ñ sꝑabat sc suspendit qd̾ ñ ẽ. autenticũ. Dix¬
qruntq sacerdotes. quia ñ licebat eos mittere in
corhanan. quia p̃cium sanguinis erant oꝯ itte¬

Expanded text:
unc Judas poenitentia ductus, retulit tripraeteritum subjunctivi. Vel tu videbis, cum senties in derat Judam, postquam fecit, quod voluit, recessit ab eo, et ideo potuit Judas dolere, quod fecerat, ut ex dolore iterum intraret in eum Satanas, ut faceret eum injicere sibi manum. Dicit Hieronymus super CVIII psal. quia magis offendit Judas Deum, quando se suspendit, quam in hoc quod cum prodidit. Et projectis argenteis in templo, abiens, laqueo se suspendit et crepuit medius, effusis visceribus, et in hoc quodammodo delatum est ori, quo osculatus erat Dominum, ne per os spiritus effunderetur. Rupto enim laqueo, putatur post cecidisse et crepuisse. Utrum autem eadem die se suspenderit, an distulerit, dubium est, sed quod ante resurrectionem Domini, super psalmum habetur. Quidam tamen dixerunt quod, audita resurrectione, quam non sperabat, se suspendit, quod non est authenticum. Dixeruntque sacerdotes quia non licebat eos mittere in corbonam, quia pretium sanguinis: erat, mitte
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbe ⁊ pharisei. ⁊ querebant falsũ testimo niũ
cont᷑ iħm. ⁊ dixer̃t duo falsi testes. Nos audi¬
uimꝰ eũ ddicentẽ. Possum destruere templũ di
hoc manufactũ. ⁊ pꝰt tͥduũ ñ manufactũ edi¬
ficare. Cumq ñ respondissec iħe: exurgens cay¬
phas dix̃ ad iħm. Adiuro te ꝑ dm̃ uiuũ ut di¬
tas nob. si tu es xꝑc filiꝰ di bñdicti. Et respon

Expanded text:
bae, et Pharisaei, et quaerebant falsum testimonium contra Jesum . Et dixerunt duo falsi testes: Nos audivimus eum dicentem: Possum destruere templum Dei hoc manu factum, et post triduum non manu factum reaedificare. Cumque non respondisset Jesus, exsurgens Caiphas dixit ad Jesum: Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis, si tu e
Abbreviated transcription (Latin):
app̃tiauert̃. id ẽ. p̃cio emerunt filii isrł. uł illi qͥ
erant a filiis isrł nati. S ed ñ legit᷑ in ieremia hoc.
sed in tacharia. Pene ide sensus ẽ. sub aliis uerbis
nade quidã codices habent. ꝑ ꝓpħam. sine noĩe
aliquo. Dicit ieronimꝰ in maiori bre uiario. qͥa
antiqui codices habuert in asaph ꝓpħa sed uitio
scriptoꝵ positum ẽ. in ypaia. quia nesciebant
qui fu̾it a saph. Unde portiri uocabat mathm

Expanded text:
appretiaverunt, id est pretio emerunt filii Israel, vel alii, qui erant a filiis Israel nati. Non legitur in Jeremia hoc, sed in Zacharia pene idem sensus est sub verbis aliis. Unde quidam codices habent per prophetam, sine nomine aliquo. Dicit Hieronymus in majori Breviario, quia antiqui codices habuerunt in Asaph propheta, sed vitio scriptorum positum est in Isaia, quia nesciebant quis fuerit Asaph. Unde Porphyrius vocabat Mat
Abbreviated transcription (Latin):
tus pontifici. int̾dux̃ eũ. Quẽ cum intuitac̾t
ancilla hostiaria. dix̃. Nunqͥd ⁊ tu ex discipulis
es hominis istĩ: Dicit ille. Non noui illũ. neq
scio quid dicis. Qͥdã uolentes excusare petrũ ai¬
cunt. quia bene dix̃ se ñ nosse illũ. quẽ nemo ꝑ¬
fecte nouit. nisi pat̾. Et cum dixisset homon¬
nescio quid dicis. dix̃ se nescire falsa eoꝵ ꝯfilia
⁊ dolos. S stultũ ẽ. excusare quẽ dñs accusauit
Ipse. etiã se reum lacrimis indicauit. Stabat aũ
cũ minist̾s petrꝰ ad ignẽ. Int̾rogabat autẽ pormi¬
fex iħm de doctrina eiꝰ. Et cũ dixisset iħc pala¬

Expanded text:
tus pontifici introduxit Petrum. Quem cum intuita esset ancilla ostiaria, dixit: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Non novi illum, neque scio quid dicis. . » Quidam volentes excusare Petrum dicunt, quod bene dixit, se non nosse illum, quem nemo perfecte novit, nisi Pater. Et cum dixissetnescio quid dicis, » dixit se nescire falsa eorum consilia et dolos. Sed stultum est excusare, quem Dominus accusavit. Ipse etiam se reum lacrymis indicavit. Stabat autem cum ministris Petrus ad ignem. Interrogabat autem pontifex Jesum de doctrina ejus. Et cum dixisset
Abbreviated transcription (Latin):
npe ẽ. qui me tradet. Adhuc eo loqñte uenit iudas
cum cohorte militũ. accepta a p̃side ⁊ turba mi¬
nistroꝵ accepta a pͥncipib sacerdotũ. ⁊ armis.
Et decłat illis signũ. quia osculo indicaret illis
iħ̾m. ⁊ ipsi duc̾ent eum caute. Putabat enĩ qd̾
magicis artib posset se transforiare. ⁊ elabi. Et
suscepto osculo uocauit eum iħe amicũ. uł yro¬
tib se. ego sum. abier̃t ret᷑ ⁊ cecid̾unt. Ptea te¬
nuert iħm. ⁊ ligauert cũ. Symon autẽ petrus
amputauit auticulã seruo. cui nom̃ erat malchꝰ.
uł gladio accepto ꝑibit. Nec accipit gladiũ. cui¬
ilduxer̃t autẽ iħm ad annã pͥmũ. ñ qͥa
collega cayphȩ. s qͥa socer eiꝰ. Turpe ẽẽt
si domũ annȩ anpositã p̃t̾issent. Adolescens
aintẽ scq̃bat̃ eũ amicł syndone suꝑ nudo. sub¬
audi corꝑe. Aluid scił ñ habebat indum̃tũ. qͣ si¬
donẽ. qui relicta syndone aufugit ab eis. Tras
qͥdã ħc fuisse iohem. quẽ t̃c fuisse adolescente la

Expanded text:
ne auriculae servi. Adhuc eo loquente, venit Judas cum cohorte militum, accepta a praeside, et turba ministrorum, accepta a principibus sacerdotum, et armis . Et dederat illis signum, quia osculo indicaret eis Jesum, et ipsi ducerent eum caute. Putabat enim quod magicis artibus posset se transformare, et elabi. Et suscepto osculo, vocavit eum Jesus amicum, vel irotibus se: Ego sum, » abierunt retro, et ceciderunt. Postea tenuerunt Jesum, et ligaverunt eum. Simon autem Petrus amputavit auriculam servo. cui nomen erat Malchusvel pro gladio accepto peribit. Nec accipit gladium Adduxerunt autem Jesum ad Annam primum, non quia collega Caiphae; sed quia socer ejus. Turpe esset, si domum Annae antepositam, praeterissent. Adolescens autem sequebatur eum amictus sindone super nudo, subaudi, corpore. Aliter enim non habebat indumentum, quam sindonem, qui relicta sindone, aufugit ab eis. Tradunt quidam hunc fuisse Joannem, quem tunc fuisse adolescentem,
Abbreviated transcription (Latin):
mnato. ⁊ calefaciens se. Et dicente alia ancilla ⁊
nc cũ iħu erat aixer̃t̃ qui astabant. Uere ex illises.
M ⁊ galileus es. ⁊ loquela tua. id ẽ. ydyorna galilet.
rmanifestũ facit. Tunc negauit pettꝰ cũ rurar¬
ĩto ⁊ ante hanc negationẽ exierat ⁊ cantauerat
ilus ⁊ quasi pꝰt hotã cognatꝰ malchi dicebat.
um se indisse in orto cũ iħu. Et te petiꝰ cepit

Expanded text:
in atrio, et calefaciens se, et dicente alia ancilla: Et hic cum Jesu erat, dixerunt, qui astabant: Vere tu ex illis es, nam et Galilaeus es, et loquela tua, id est idioma Galilaeae, manifestum te facit. Tunc negavit Petrus cum juramento, et ante hanc negationem exierat, et cantaverat gallus. Et quasi post horam cognatus Malchi dicebat eum se vidisse in horto cum
Abbreviated transcription (Latin):
itu ipso scił resurgendo. Et factꝰ t̃ sudor cĩ sic̃
guꝑ sangnis decurrentis int̾ram. Et rediens
ad discipulos. ⁊ inueniens eos dormientes. tcio
abiit ⁊ orauit eũde sermonẽ dicens. Tunc ue¬
uit ad discipulos. ⁊ ait illis. Dormite. Et cũ pau

Expanded text:
tu ipso, scilicet resurgendo. « Et factus est sudor ejus, sicut guttae sanguinis decurrentis in terram. Et rediens ad discipulos invenit eos dormientes. Tertio abiit, et oravit eumdem sermonem. Tunc venit ad dis
Abbreviated transcription (Latin):
equentis capituli qͦd ꝓposustis facilis & congrua patet
responsio. u̾cũq enĩ sͥ obiuant fr̃s iunior apͥore bene¬
dictionem petit. benedicite dicendo: si extra regularia loca fu¬
anit &s humilit̾ in clinando. s nichil ore ꝓferendo.: si infra offi¬
anas regłares fr̃s occurrerint. Qd si semꝑ loquendo hanc pe¬
ti debere dicitis: uideant discreti utrũ suꝑfiuȩ locutioni u¬
non eẽ necessariã. & ideo suꝑfluã existimamꝰ. maxime eum
nulliꝰ sermonis ꝓpt̾ hanc salutationem ꝓferendi in regła fa¬
cta fuerit mentio. S & si hoc ꝓut uultis in different᷑ ꝯcede¬
retur: forte ab aliquib ñ plene maturitate fundatis. in ania
ꝓutilib. ludicͣ ꝓ seriis. maledictiones ꝓ benedictionib ꝓ fer¬
rentur. hoc ne ꝯtingat: censura silentũ ꝓhibemꝰ. Uñ his ser¬
uatis rationib a regula ñ deuiamꝰ.¬

Expanded text:
equentis capituli, quod proposuistis, facilis & congrua patet responsio. Vbicumq; enim sibi obuiant fratres, iunior a priore benedictionem petit, Benedicite, dicendo, si extra regularia loca fuerit, & humiliter inclinando: sed nihil ore proferendo, si infra officinas regulares sibi occurrerit. Quod si semper loquendo hanc peti debere dicitis, videant discreti, vtrum superfluæ loquutioni vnon esse necessariam, & ideo superfluum existimamus: maxime cum nullius sermonis propter hanc salutationem proferendi in regula facta fuerit mentio. Sed & si hoc, prout vultis, indifferenter concederetur: forte ab aliquibus non plene maturitate fundatis, inania pro vtilibus, ludicra pro seriis, maledictiones pro benedictionibus proferrentur. Hoc ne contingat, censura silentij prohibemus: vnde his seruatis rationibus, a regula non deuiam
Abbreviated transcription (Latin):
tis rationalem facit. quid ipsa ratio que animal mortale. ratio¬
nale faciendo. hoĩem ꝑficit. S pͥmo dicendũ de anima. Anima
res ẽ incorporea. rationis capar uuicando corꝑi accõmodata. hȩc
animales ꝯstituit homines quȩ carnis sunt sapientes: sensib
corꝑis in herentes. Que uͥ ꝑfecte rationis incipit ẽẽ ñ tm̃ capar.
s & particeps. ꝯtinuo abdicat a se notam generis feminini. & ef¬
ficit᷑ animꝰ particeps rationis. regendo corꝑi accõmodatꝰ: uł se
ipsũ habens sp̃s. Qmͣdui enĩ anima ẽ. cito in id qͦd carnaleẽ ef¬
feminat᷑: animus uͦ uł sp̃s ñ nisi qͦd uirile ẽ ⁊ sp̃uale meditatus
sp̃s enĩ hominis in appecitu boni. subtilis s efficacis conditꝰ na¬
sire e& in arte creatricis sapientiȩ om̃i corpore melior. om̃i &̃ cor
pora ereatura lucidior ae dignior. obimagiẽ ereat̃oris s capa

Expanded text:
tio rationalem facit; quid ipsa ratio, quae animal mortale faciendo rationale, hominem perficit. Sed primo dicendum est de anima. 4. Anima est res incorporea, rationis capax, vivificando corpori accommodata. Haec animales constituit homines, quae carnis sunt sapientes, sensibus corporis inhaerentes. Quae ubi perfectae rationis incipit esse, non tantum capax, sed et princeps, continuo abdicat a se nomen generis feminini, et efficitur animus particeps rationis, regendo corpori accommodatus, vel se ipsum habens spiritus. Quamdiu enim anima est, cito in id quod carnale est, effemiSpiritus enim hominibus in appetitu boni subtilis et efficacis naturae conditus, et in arte creatricis sapientiae omni corpore melior, omni etiam luce corporea lucidior ac dignior ob imaginem conditoris, et capa