comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q communis. qualitatẽ muneris
atq oꝑis sui qua uoluit. significati.¬
one monstrauit. Proprietatẽ uͦ eẽntiȩ
suȩ insua deitate continuit: quia sicut
nec patrem. nec filium: ita nec sp̃m
scm humanꝰ potest uisus attingere.
In trinitate enim diuina nichil dissi¬
mile. nichil impar ẽ: & omnia quȩ
de illa possunt substantia cogitari.
nec uirtute. nec gła. nec ȩternitate
discreta sunt. Cumq inꝑsonarum
ꝓpͥetatib alius sit pater. alius filius.
alius sp̃e sc̃s: non tam̃ alia deitas. nee

Expanded text:
ue communis, qualitatem muneris ue communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater, alius sit Filius, alius Spiritus sanctus, non tamen alia Deitas ne
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃õ. & ceperunt loqui uariis linguis
prout sp̃c sc̃s dabat eloqui illis.
Quam uelox ẽ sermo sapientiȩ. ꝙ
ubi d̃s magister ẽ quam cito discitur
qđ docetur. Non ẽ adhibita interp̃¬
tatio ad audiendum. non consuetu¬
do adusum. non tempꝰ ad studium.
sed spirante ubi uoluit sp̃u ueritatis.
ꝓpriȩ singularum gentium uoces
factȩ sunt in eccłie ore communes.
Ab hoc gͥ die tuba euuangłicȩ pre¬
dicationis intonuit. ab hoc die im¬
bres karismatum. flumina benedic¬
tionum. omne desertum & uniũsã
aridam rigauerunt. qm̃ ad renouã¬
dam faciem t̾rȩ. sp̃c dei ferebatur suꝑ
aquas. Et ad ueteres tenebras abi¬
gendas. noue lucis fulgura corusca¬
bant. cum micantium splendore lin
quium conciperetur ignitum. eui ad
forma mirabilis. nec dubium sit in illo
omnium humanarũ uocum exultan¬
te conuentu maiestatẽ scĩ sp̃e fuisse p̃¬
reis uisa sunt oculis: diuinam eius pu¬
tet apparuisse substantiam. Natura
enim inuisibilis. & cum patre filio-¬

Expanded text:
linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium splendore lingquium conciperetur ignitum, cui ad forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse praeae corporeis visa sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioq
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi aliisq documentis. quib
innumerabilit̃ diuinoꝵ eloquiorum
choruscat. auctoritas: aduenerationẽ
pentecostes unanimit᷑ in citemur. exul¬
rationalis imbuit᷑ qui inspirator fidei.
doctor scientiȩ. fons dilectionis. signa¬
culum castitatis: & dotius ẽ causa uir¬
tutis. Gaudeant fidelium mentes. qđ
sione laudatur. Qdq̃ illa significatio
quȩ inspecie ignis apparuit: ꝙ oꝑe
ꝑ seueret & munere. Ipse enim sp̃c ue
ritatis facit domum głȩ suȩ luminis
sui splendore fulgers & intemplo
suo nec tenebrosum uult aliquid ẽẽ
nec tepidum: de quo oꝑe atq doctri-¬
na. etiam ieuiniorum nobis ꝙ elemo-¬
sinarum ẽ collata purgatio. Nam
hunc uenerabilem diem sequitur sa-
luberrimȩ obseruantiȩ consuetudo.
quam utilissimam sibi omnes seĩ sẽꝑ
dam pastorali uos sollicitudine cohor-¬
tamur: ut siquid macularũ ꝑximis
dieb negligentia in cauta contraxit.
id ꝙ ieiunii censura castiget. q deuo¬

Expanded text:
dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum conuscat auctoritas, ad venerationem Pentecostes unanimiter incitemur, exsulr, omnis anima rationalis imbuitur; qui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes, quod sione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere. Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc veneluberrimae observantiae consuetudo quam utilissimam sibi omnes sancti semdam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et devo
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus aura de ꝑsarum ꝓuin¬
tia. ꝑ longa trarum spacia ieroso¬
limis fuerat illapsus: mom̃to eo
tunc rediit: omniumq pectora ge¬
tanter infudit. Uincebat aroma¬
ta omnia therebintina thura. ud
balsama. atq myrram. Confestim
gͥ popłaris gaudii fauor in altũ
sublatus: diuinam laudabat po¬
tentiam: sicq głosus augustus ir
turba uirtutis effusus ẽ: inp̃cionre
salutis. O crux splendidior astris.
mundo celebris. hominib multũ
amabilis: sanctior uniu̾sis. quȩ si¬
la fuisti digna portare talentum

Expanded text:
divinitus aura de Persarum provindivinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodtunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus eruturba virtutis, effusus est in pretio nostrae salutis! O crux splendidior astris, mundo celebris, hominibus multum amabilis, sanctior universis! quae sola digna fuisti portare talentu
Abbreviated transcription (Latin):
ries unus. Cumq mirarentur at¬
toniti. & nimio merore constricti.
respicientes in altum. uiderunt
fulgore resplendere. Angłs enim
domini accipiens illud in manib
stetit suꝑ portam & ait. Quando
rex cȩloꝵ &e dñs totius mundi pas¬
sionis sacramenta ꝑ hoc aditum
completurꝰ introuut: non se pur¬
puratum nec diademate reniten¬
tem. exhibuit: aut equi potentis
uehiculum requisiuit: sed humi¬
lis aselli terga insidens cultorib
suis humilitatis exempla reliqͥt.¬
lum rediit. Tunc imꝑator gaudens
in dño. de uisitatu angłico: depo¬
sitis imperii insignib discalciatꝰ
ꝓtinus: linea tantum zona pre¬
cinctus: crucem dñi manib susci-¬
piens. ꝑfusus facie lacrimis. ad
cȩlum oculos erigens. ꝓꝑabat ad
portam usq ꝓgrediens. Mox illo
humiliter ꝓpinquante: duritia
lapidum cȩleste ꝑsensit imꝑiũ.
Statimꝙ porta subrigens. liberii
intrantib patefecit ingressum.
Odor suauissimus qui uolitante

Expanded text:
ries unus. Cumque mirarentur atries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpuratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliquit. Tunc imperator gaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante
Abbreviated transcription (Latin):
tate confessus fueris: regnum tͥ
ꝑsarum tantũ cum patrimonio & ui¬
ta. acceptis a te pacis obsidib da¬
bo. Sin autẽ aliud egeris. mox
meo gladio interibis. Cumq il
le nequaqͣm ad quiesceret: eracle¬
us extracto gladio. caput illius
amputauit. Sepeliri eum quia
eum de sacro fonte suscepit. Erat
enim iam decem annoꝵ. D escriptio¬
nes etiam regni ꝑsarum: sub eiꝰ
nomine fecit. Totumq argentũ
turris illius. inp̃dam sui exerci¬
tus deputauit. aurum uͦ uel gẽ¬
mas. in uasis uel utensilib. ad
restaurationẽ eccłiarum quas ty¬
rannus destruxerat. reseruauit.
mis palmarũ. cereis & lampa¬
dib uel diuerso głȩ apparatu.
eum hymnis & canticis obuiam
alii ꝑgunt: atq alii subsequun¬
tur. Cumq imperator de monte o-¬
liueti descendisset. ꝑ eam portam
quam dñs intrauerat. quando ad
sedens uoluisset intrare. repente
lapides portȩ descendentes clau-¬
serunt se inuicem: & factus ẽ pa¬

Expanded text:
tate confessus fueris, regnum tibi tate confessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo; sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque le nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit. Tamen sepeliri eum jussit, quia eum de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit, aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, reservavit. mis palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii pergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per eam portam quam Dominus intraverat quando ad sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est pa
Abbreviated transcription (Latin):
cosdroe inuasit erercitum: ut ñ
solum p̃dictam pactionem nequa¬
qͣm uoluissent transcendere: sed
etiam uoluntarii cum omni sua
familia atꝙ: ꝓle eracleo se sub¬
derent: tam potestate quam fide.
Quos ille benigne suscipiens. in
hoc illis clementiam prestitit. ut
omnes ad baptismũ conuolarent.
Quod ita ͤᷤ facturos ẽẽ. omnes pari¬
ter spoponderunt. Ipse autẽ xp̃i¬
anissimus imꝑator cum suo tan¬
tum exercitu regna quȩ cosdrroe
tenuerat circum quaq ꝑ lustrans.
ad sedem ipsius uenit: cum paucis
ad eum ascendit sedentemq eũ
in throno aureo repperit. Nulluˢ
namq ab eius exercitu erat. qui ei
exitum belli aliquatenus nuntias
merito. Quippe qui manifeste dõ
erat contrarius: quomodo acrea¬
tura dei potuisset ẽẽ amatus: Cũq
tremefactus salutationis uerba
ꝓferret heracleo: ille respondit.
Sius salutem habere pro eo qđ¬
de ligno sc̃ẽ crucis quamius indig¬
nus honorifice iuxta modulum tu¬

Expanded text:
Chosroe invasit exercitum, ut non Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli aliquatenus nuntiassmerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis, quamvis indignus, honorifice juxta modulum tu
Abbreviated transcription (Latin):
ri actu deditus. totus tam erat in¬
fide catholicus: & erga dei culto¬
res supplex beniuolus ac deuotus.
ꝑgens gͥ filius cosdroe contra hera¬
clium: iuxta danubium magnum
fluuium cum suo consedit exercitu.
Tandem inspirante clementia sal-¬
uatoris. utrisq principib placuit.
ut ipsi singuli inmedio pontis flu¬
mine dimicaturi confligerent. et
cui sors uictoriã contulisset: ipse
sine dampno utriusq exercitus
imꝑium usurparet. Decreuerunt
exeorum popło pͥncipi suo uenire
in auxiliũ p̾sumpsisset: cruribus
excisis & brachiis. ab eo influmi¬
ne mergeret᷑. Cumq utriq popło
hȩc pactio placusset: inuicẽ ut
dictum ẽ dimicantes. dui multũq
inpontis medio sunt congressi. Tan¬
dem pulsatus dñs lacrimis xp̃ia¬
norum ꝑ uirtutẽ sc̃e crucis. eui se
die eodem memoratus pͥnceps
attentius commendarat: fideli suo
eracleo. xp̃c concessit de hoste tri-¬
umphum. Tantaq mentis mutatio

Expanded text:
ri actui deditus, totus tamen erat ri actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes, adeoque in pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, per virtutem sanctae crucis, cui se die eodem memoratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit de hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
tamq finitimã regionẽ uastaut
incendit atq p̾dauit. Ad sepulchã
ergo dñi eum uoluisset accedere il¬
tus rediit sed tamen ligni salua¬
ris partem. quam religiosa ripa
ibi intestimoniũ uirtutis reliqa¬
rat asportauit. fecerat namꝙ ll
rim argenteã. in qua lucentib
mis thronum exstruxerat aurais
ubi solis quadrigam. & lung iel
stellarum im aginem collocaucill
atꝙ ꝑ oecultas fistulas aque nis¬
tiis acdelircerat. ut quasi ds plil¬
am desuꝑ uideret᷑ infundere
aum subterraneo specu ȩqulss
cireuitu trahentib cireum acta tur¬
ris fabrica mouere uidebatur: qua¬
si quodam modo rugitũ tonitru iu¬
xtã possibilitatẽ artificis mentiebat᷑
In hoc itaq loco sedem sibi paraue¬
rat: acq iuxta eum quasi collegam
do crucem dominicã posuerat. filio
suo regno tradito. ipse infano huiꝰ¬
scemodi residebat. Illo itaq tempõ¬
re heraclius arcem tenebat imꝑii.
uirarmis strenuus lingua eruditꝰ.
corpore decorus. & quamuis secula¬

Expanded text:
finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saecula
Abbreviated transcription (Latin):
sentem cateruam. in tus hodie
laudib congregatam: tuo uerillo
signatam. Hȩc cum dixisset: pre-¬
ciosissimã partẽ ligni quam secul
detulerat loco suo restituit. Linc¬
do renouant᷑ antiqua mira cila.
Die eodem mortiis recepit ꝓpã
uitam: paralytiei quatuor adepli
sunt sanitate amissam: leprosi l¬
cem cutem receꝑunt muncdall.
quindecim quoq ceci luci suns
restituti. Nurimi quoꝙ a demo¬
nib erepti multiꝙ a uariis Et
infirmitatib siberati. Tune m¬
perator oratioe ꝑ acta offerens ml¬
ta donaria. ȩcłias dei reparare fe-¬
cit: &e regiis sumptib reddens pri-¬
uilegia auctoritate prelata: resti¬
tuens captiuos. in ꝓpria: dans o-¬
portuna p̃sidia. constantinopo-¬
na ꝑseuerante in sc̃ȩ crucis mi¬
raculo. miraculorum plurimo in¬
cremento donante dño ihu xp̃o:¬

Expanded text:
sentem catervam, in tuis hodie laudibus congregatam, et tuo vexillo signatam. Haec cum dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multique a variis sunt infirmitatibus liberati. Tunc imperator, oratione peracta, offerens multa donaria, ecclesias reparare fecit suis sumptibus, reddens privilegia auctoritate prolata, restituens captivos in propria, dans opportuna praesidia; Constantinopona perseverantia. In sanctae crucis signaculo, miraculorum plurima incrementa, donante Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
regum. & dñm dominantiũ. Nui
hoc solum ei suffecerat. ad suȩ dom¬
nationis interitum. uerum etiam
syriam q palestinam cum subiuga¬
set & ȩgyptum. regnaq quȩ uif̃a
ꝑcirculum. suo crudelissimo subiu¬
garet dominatui. Hierosoliman¬

Expanded text:
regum, et dominum dominantium. Nec regum, et dominum dominantium. Nec hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierosolyma
Abbreviated transcription (Latin):
empore illo postquam cõ¬
stantino augusto contra¬
maxentium tyrannum
crueis cęlitus fuisset ostensum et
ipso feliciter optinente triumphũ.
ab helena iam dicti principis ma¬
tre scã crux fuisset inuenta atꝙ
ꝑ sanitatẽ egroti. ꝙ resuscitatio¬
nem mortui. fuisset euidenti indi¬
eio uirtutis declarata : regina
uoti compos esfecta. ita salutare lig¬
num fecit secare medium. ut ꝙ er¬
cem constantinopolim deferrit ad
filium. & crucem ierosolimis tecio
argenteis conditam reseruaret in
ut ubi fuerat menbris dominicis
aptata supplicio. ibidem glorificea¬
ta ueneraretur a popło. Multorũ
igit᷑ temporum labente curriculo.
cum exigente mole peccaminũ. flagl¬
lari ꝑ mitteret dominus popłm xp̃i
quidam ꝓphanus &e impius. reg¬
num adeptus ẽ ꝑsarum. Q intan¬
tam ꝓrumperẽ ẽ ausus ꝓteruiam.
ut ab incolis uicinarũ gentiũ. quis
impetu uastans barbarico. suo ne¬
fando subiugauerat dominio. cili
se iuberet ut dm̃. & uocari se regem

Expanded text:
empore illo postquam, Constantino Augusto contraMaxentium tyrannum crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenteis conditam reservaret; inut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flagellari permitteret Dominus populum Chrquidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem
Abbreviated transcription (Latin):
xit dominus: quia erant ceteri apłi
quod fuit & petrus sed pͥmatus
petro datur: ut unitas ȩccłiȩ cõ¬
mendetur. Pastores sunt omnes sed
grex unus ostenditur: qui &e apłis
omnib tunc unanima consensio¬
ne pascebatur. & deinceps a succes-¬
sorib eorum communi cura pasci-¬
tur: quoꝵ plurimi conditorem su¬
um morte. omnes autem uita sua
clarificare ꝓbantur. Non solũ
autem maxima ȩccłiȩ illa lumina¬
ria. sed & reliqua electorum tur-¬
ba: uel uiuendo uel moriendo dm̃
tȩ uidelicet nr̃e ordinem ad exem¬
pla bonoꝵ dirigendo. ꝙ inꝓpo¬
sita uite rectitudine ad mortem
munerationis mereamur effici.
Hoc autem ita ꝑficiemus. si uix¬
ta huius sacratissime lectionis
tenorem. & redemptorem nr̃m
debito affectu complectimur: ꝙ
erga ꝓximoꝵ salutem fraterna
sollicitudine uigilamus: ipso op¬
pitulante qui hȩc & uos facere
iubet. & se facta remunerare pol¬
uit q regnat cum patre in uni¬

Expanded text:
est. Hoc namque erant caeteri apostoli est. Hoc namque erant caeteri apostoli quod fuit Petrus, sed primatus Petro datur, ut unitas Ecclesiae commendetur. Pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui et ab apostolis omnibus tunc unanimi consensione pascebatur, et deinceps a successoribus eorum communi cura pascitur: quorum plurimi Conditorem suum morte, omnes autem vita sua clarificare probantur. Non solum autem maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deumtae videlicet nostrae ordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem munerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacratissimae lectionis tenorem, et Redemptorem nostrum debito affectu complectimur, et erga proximorum salutem fraterna sollicitudine vigilamus, ipso opitulante qui haec et nos facere jubet, et se facta remunerare polvivit et regnat cum Patre in uni
Abbreviated transcription (Latin):
lationes diuinȩ consolationis acce¬
perit refert: aut generali exhor¬
tatione quod omib qui pie uo-¬
lunt uiuere in xp̃o ꝑsequutiones
deesse non possint insinuat. Te¬
statur quantum uita sua dm̃ da¬
rificauerit: cum inuinculis po¬
situs & appropinquans passio¬
ni. timotheo ꝑ epłam exemplũ
sui oꝑis ꝓponit dicens. Bonu
certamen certaui. cursum con¬
summaui: fidem seruaui. Mon¬
strabat qualiter morte el arifica¬
turus ẽẽt cum p̃misit. Ego enĩ
immolor: & tempus meȩ resolut¬
onis instat. O quam pretiosa
in conspectu dñi mors scĩ illius
qui aꝑtissime nouerat. qui liba
uoce p̃dixerat. se occidi ꝓ dño. ñ
aliud ẽẽ quã gratissimã dõ mun¬
dissimãꝙ hostiam offerri. Clari¬
ficauit ꝙ paulus dm̃. clarifica¬
uerunt & ceteri apłi quia &e
ipsi puro corde. xp̃m diligebant: ip¬
si sincera intentione oues xp̃i cura¬
bant. Quod enim petrro dictum
ẽ pasce oues meas. omnib utiq di

Expanded text:
lationes divinae consolationis accelationes divinae consolationis acceperit, refert; aut generali exhortatione, quod omnibus qui pie volunt vivere in Christo, persecutiones deesse non possunt, insinuat. Testatur quantum vita sua Deum clarificaverit, cum in vinculis positus, et appropinquans passioni, Timotheo per Epistolam exemplum sui operis proponit, dicens: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi . Monstravit quali morte clarificaturus esset Deum cum praemisit, Ego enim jam immolor, et tempus resolutionis meae instat. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Deum, clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Christi curabant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum
Abbreviated transcription (Latin):
rificauit namq uita dm̃. qui ꝑ
omĩa quȩ gessit. non suam ꝓpͥam
sed conditoris sui uoluntatem. lau-¬
demq querebat. Clarificauit & pas¬
sionib. quem aꝓpositis suꝑni am̃o¬
ris obsequiis. nulla ꝑsequentiũ
ualuit reuocare p̃ssura. Uerum p
cum memoria beati petri etiam a¬
apłi euis pauli hodie natalitiae¬
& ipse uel uita uel passionib ue
morte dm̃ clarificauerit. Clarsi¬
cauit utiq & ipse. Testatur enim
lucas euuangłista: qui ꝑ librum
actuum apłorum maxima ex parte
agones ipsuis & labores pra xp̃s
de scribendo compleuit. Testatur
hoc & ipse: qui opus scriptorum
suoꝵ quod quatuor decim epłis
conclusit. solo ut ita dixerim ꝓp̃
odore resꝑsit. Quiequid enim ibi
legeris. aut fidei archana reuelat.
aut bonorum oꝑum fructus osten¬
dit: aut cęlestis regni gaudia
ꝓmittit: aut quid ipse tribula¬
tionum. hȩc predicans sustinue¬
rit pandit. aut quid inter tribu¬

Expanded text:
rificavit namque vita Deum, qui per rificavit namque vita Deum, qui per omnia quae gessit non suam propriam, sed Conditoris sui voluntatem laudesque quaerebat. Clarificavit et passionibus quem a propositis superni amoris obsequiis nulla persequentium valuit revocare pressura. Verum quia cum memoria beati Petri etiam coapostoli ejus Pauli hodie natalitia ceet ipse vel vita, vel passionibus, vel morte clarificaverit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum quod quatuordecim Epistolis conclusit, solo, ut ita dixerim, Christi odore respersit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bonorum operum fructus ostendit, aut coelestis regni gaudia promittit, aut quod  Al., quid ipse tribulationum hic praedicans sustinuerit pandit, aut quod  Al., quid inter tribu
Abbreviated transcription (Latin):
sa gͥ dñs ouium suarum pastio¬
ne adiungit mox eidem primo
umphum. Extendes inquiens ma-¬
nus tuas & alius te cinget. & du¬
cet quo non uis. Ac si patenter di¬
cat. Quanta me caritate diligas.
hinc liquido probabis: cũ ꝓ par¬
uuloꝵ meoꝵ uita usq ad mortẽ
certando ꝑueneris. & ut illi in cor¬
pore possint parit̾ & mente salua¬
uari: ipse tormenta corporis omĩa
quȩ aduersarium infligere libet.
forti mentis constantia. tolerabis
Quod ipse quoq euuangłista
subsequer insinuat. cum ait. Hoc
autem dixit: significans qua mor¬
te clarificaturꝰ eẽt dm̃. Clarifica¬
uit quippe petrus morte sua dm̃:
quando hoc indicio cunctis quan¬
tum ds ẽẽt colendus amandusq
monstrauit: dum ipse data op¬
dione mallet crucis subire tor¬
mentum. quam acȩlestis uerbi
predicatione cessare. Quinotan¬
dum quod non solum morte sed
& uita sua q passione quȩ mortẽ
precesserant: dm̃ glorificauit. Cla¬

Expanded text:
 Dominus ovium suarum pastio Dominus ovium suarum pastione, adjungit mox eidem primo umphum. Extendes, inquiens, manus tuas, et alius te cinget et ducet quo tu non vis. Ac si patenter dicat: Quanta me charitate diligas, hinc liquido probabis, cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet forti mentis constantia toleraveris. Quod ipse quoque evangelista subsequenter insinuat cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum quod non solum morte, sed et vita sua et passionibus quae mortem praecesserant, Deum clarificavit. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
euuangło tales non pastores sed
mercennarios potius uocat di¬
cens. quia lupo ueniente mercen¬
narius fugit. quia mercennariꝰ
ẽ. & non ꝑtinet ad eum de ouib
Ueri autem pastoris. ꝙ cui sin¬
cera ẽ cura de ouib euidens ac
uitȩ temporalis carere. sed ip¬
sam quoq uitam pro grege xp̃i
ponere. in promptu habet. Unde
nunc ipse postquam pascendas
suas oues petro hoc ẽ plebes do¬
cendas gubernandasq commisit:
subsequenter addidit dicens.
Amen am̃ dico tibi cum ẽẽs uni¬
or cingebas de & ambulabas ubi
uolebas. Cum autem senueris
In extensione & enim manuum
positionem menbroꝵ eius. qua
cruci erat aptandus mimuat.
incinctione alterius impositionẽ
cendus erat expͥmit. inductu qͦ
nollet ipsam mortis ac passionis
acerbitatem indicat. quam cor-¬
poralis eius infirmitas horrebat:
cuius animi infirmitas spirita¬
lis etiam aduersa pro dño leta¬
batur cuncta sufferre. Neq uo¬
luntatẽ suam sed uoluntatem xͥ¬
querebat. qui misit eum. Premi

Expanded text:
Evangelio tales non pastores, sed mercenarios potius vocat dicens, quia, lupo veniente, mercenarius fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus . Veri autem pastoris, et cui sincera est cura de ovibus evidens ac vitae temporalis carere, sed ipsam quoque vitam pro grege Christi ponere in promptu habet. Unde nunc ipse postquam pascendas oves suas Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque, commisit, subsequenter addidit, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senuerisin extensione enim manuum positionem membrorum ejus qui cruci erat aptandus insinuat. In cinctione alterius, impositionem arcendus exprimit. In ductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat: cujus animi infirmitas spiritalis etiam adversa pro Domino laetabatur cuncta sufferre: non enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat ejus qui misit eum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
crepet: neq oleo noxiȩ consensio
eorum corda demulceat. Et hoc
enim ad pii pastoris officium ꝑ-¬
tinet. Nam qui subditoꝵ errata
corrigere ꝙ uulnera in eis pec¬
catoꝵ in quantum sufficit eura¬
re neglexerit: inter pastores oui
rare p̃sumit: Sed & hoc pastori
ẽ fixo corde tenendum: ut eos qͥb
preest non quasi suos ꝓpͥos. sed
ut dñi sui gregẽ tractare memi¬
nerit: iuxta illud qđ petro dicitur.
si diligis me pasce oues meas. Me¬
as inquit non tuas. meas tibi o¬
ues commendatas scito. & has
quasi meas regere. si me ꝑsecte a¬
mas recole. ut meam uidelicet
in eis głam. meum dominium.
mea lucra non tua ꝓpria queras.
Sunt enim qui oues xp̃i non a¬
minationis uel questus gr̃a pascuni.
quorum multitudinem dolens

Expanded text:
crepet, neque oleo noxiae consensionis crepet, neque oleo noxiae consensionis eorum corda demulceat . Et hoc enim ad pii pastoris officium pertinet. Nam qui subditorum errata corrigere, et vulnera in eis peccatorum in quantum sufficit curare neglexerit, inter pastores ovilrare praesumit? Sed et hoc pastori est fixo corde tenendum ut eos quibus praeest non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria quaeras. Sunt enim qui oves Christi non aminationis, vel quaestus gratia pascunt. Quorum mult
Abbreviated transcription (Latin):
uata fide pastoris. menbra quoꝙ
ciusdem pastoris iub eatur curare.
Quod enim hic dicit ei pasce oues
meas: hoc ẽ utiq quod ante pas-¬
sionem aꝑtuis dixerat. Ego autẽ
rogaui pro te. ut non deficiat fi¬
des tua: & tu aliquando conuer¬
sus. confirma fr̃s tuos. Pascere
ergo oues xp̃i ẽ: credentes xp̃o ne
a fide deficiant confirmare: & ut
infide magis magisq proficiant.
instanter oꝑam dare: quamuis
sollertius intuendum quod eade
pascio gregis dominici non uni¬
formi. sed multimoda ẽ sollicitu¬
dine gerenda. Nam & terrena
subsidia necesse ẽ ut subditis
rector ne desint diligenter pre¬
uideat: & exempla uirtutis si-¬
mul cum uerbo p̃dicationis eis¬
dem sollicitus impendat. Et siqͦs
aut sp̃italib aut etiam commu¬
nib eorum commodis aduersan¬
tes dephenderit. horum uiolen¬
tiȩ quantum ualet obsistat. ip¬
sos quoꝙ cum forte errauerint
subiectos. iuxta psalmistȩ uocẽ
corripiat iustus inmiscđia &r in¬

Expanded text:
vata fide pastoris membra quoque vata fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Pascere ergo oves Christi est credentes Christo, ne a fide deficiant, confirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda. Nam et terrena subsidia necesse est ut subditis rector ne desint diligenter praevideat, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis eisdem sollicitus impendat; et si quos aut spiritualibus, aut etiam communibus eorum commodis adversantes deprehenderit, horum violentiae quantum valet obsistat: ipsos quoque cum forte erraverint subjectos, juxta Psalmistae vocem: Corripiat justus in misericordia et in
Abbreviated transcription (Latin):
tescunt. Et pulchre ipse qui hec
uidebat iohannes interpretando
subdidit. quȩ sunt orationes scõ
Odoramenta etenim fialarum
sunt orationes scoꝵ: quia quie¬
quid boni oꝑantur aut dieunt.
qui simplici intentione deo de
do deuotionẽ mentis eorum. di¬
uinis commendat aspectib. Neq
quo ait. sine intermissione orate.
sermones. cogitatus. ipsa etiam
silentia nr̃a. ita domino donte di¬
rigamus: ut singula hȩc cumti¬
moris illius respectu temperent᷑
cua reddantur. Prouida autẽ
pietate dominus tercio petrũ
an se diligat interrogat ut ipsa
trina confessione uincula quȩil¬
lum ter negando ligauerant. ab¬
soluat. Et quotiens territus eiꝰ
passione qđ eum nosset negaue¬
rat. totiens eiꝰ resurrectione recre¬
atus. quod illum amet corde te¬
stetur. P rouida dispensatione t̃es
consitenti amorem. tercio equȩ pas¬
cendas suas oues commendat qͥa
decebat ut quotiens in pastoris fi¬
de titubauerat. totiens cum reno¬

Expanded text:
tescunt. Et pulchre ipse qui haec tescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretando subdidit, Quae sunt orationes sanctorum. Odoramenta etenim phialarum sunt orationes sanctorum, quia quidquid boni operantur aut dicunt, qui simplici intentione Deo desdo devotionem mentis eorum divinis commendat aspectibus. Neququo ait: Sine intermissione orate, sermones, cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris illius respectu temperentur, cua reddantur. Provida autem pietate Dominus, tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligaverant, absolvat: et quoties territus ejus passione, quod eum nosset, negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum toto amet corde testetur. Provida dispensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commendat, quia decebat ut quoties in pastoris fide titubaverat, toties cum reno
Abbreviated transcription (Latin):
mo te. Quam casta & scã anima
quȩ & suã cogitationem domino
patere non dubitat. ꝙ se nil ali¬
uod quam ea quȩ dñs approbat
cogitare non ignorat. Unde bene
in apocalipsi scõrum corda phialis
aureis comparant᷑ dicente ioħe.
Et habebant singuli cytharas
& phialas aureas plenas odo¬
ramentoꝵ. quȩ sunt orationes
scorum. Cytharas quippe aureas
habent electi. quia omnis eorum
sermo. omne quod de illorum
actib ad noticiam ꝓximorum
fama uulgante ꝑ sonuerit: pur
dilectionis luce rutilum apparer
fialas quoq habent aurxas qlt
sunt uasa patula amplitudine
diffusa. quia corda sua quo uers
solo eiusdem dilectionis sentiu
igne splendescere: eo latius hecq
uinis gaudent pandere conspech¬
b Ubi recte subuingitur plenas
odoramentoꝵ quȩ sunt orationes
scoꝵ. Fiale namq aureȩ odoram¬
torum plenitudinem reddunt:
cum fulgida caritate iustorum
precordia. uirtutum quoꝙ sp̃ita¬
talium opinione proximis iunc¬

Expanded text:
mo te! Quam casta et sancta anima, mo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat cogitare non ignorat! Unde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante personuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoque habent aureas, quae sunt vasa patula amplitudine diffusa, quia corda sua quo verius solo ejusdem dilectionis sentiunt igne splendescere, eo latius haec divinis gaudent pandere conspectibus. Unde recte subjungitur: Plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Phialae namque aureae odoramentorum plenitudine redundant, cum fulgida charitate justorum praecordia, virtutum quoque spiritualium opinione proximis inno
Abbreviated transcription (Latin):
nifestabit consilia cordium. Si¬
quidem & ipse petrrus idcirco se
in hac dominica interrogatiõe
cautius respondendo cohibeat.
quia meminit pͥdem imminen¬
te eius passione plus sͥ constantiȩ
tribuisse quam haberet spon¬
dendo uidelicet se ẽẽ paratum
& incarcerem ꝙ in mortem ire
cum illo: qui necdum erat ido¬
neus. instante ꝑiculo saltem cõ¬
fiteri quia nosset illum. uel quia
fuisset aliquando eum illo. In¬
structus gͦ ꝑiculo pͥore. cautius
loquit᷑ cum dño. quem bene di.¬
dicerat humane conscientiȩ sta¬
tum melius nosse: quam ipsa se
conscientia ullatenus nosse suf¬
ficeret. De fraterni quidem cor¬
dis occultis nil prorsus audet
definire. de sui autem amoris in¬
cegritate. non siumet solius. sed
& ipsius qui interrogabat dñi
testimonium pandit. etiam in¬
quiens. dñe tu scis quia amote.
O quam felix & pura conscientia.
quȩ conditori suo cuius nuda ocu¬
non meuut: dñe tu scis quia a¬

Expanded text:
nifestabit consilia cordium . Sinifestabit consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem imminente ejus passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri quia nosset illum vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret. De fraterni quidem cordis occultis nil prorsus audet definire; de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit etiam inquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae Conditori suo, cujus nuda ocunon metuit, Domine, tu scis quia a
Abbreviated transcription (Latin):
is diligeret. non ẽ ausus respon¬
ẽ aꝑte dicere. Scio quidem quia
ipse de ut melius nosti. integro
corde diligo: quantum uero te
alii diligant. mͥ quidem ignotũ
sed tibi sunt omnia nota. Cuiuis
cautela responsionis. nr̃e profe¬
cto ẽ institutio loquutionis. simul
ꝙ cogitationis. ut uidelicet eius
exemplo discamus. minus de no-¬
stre conscientiȩ puritate p̾sume¬
re: minus temere de frat̃nȩ con¬
scientiȩ occultis uidicare: indu-¬
inspicere nequimus. Nam de
aꝑtis fr̃m erratib. non solum
potestatem sed & preceptum ui¬
dicandi ut corrigantur habemꝰ:
dicente dño. Si peccauerit inte¬
frater tuus: corripe eum. Et si
penitentiam egerit. dimitce illi.
Ambigua autem eoꝵ gesta. o
quȩ inquam libet partem inter¬
pretari possunt: diuino potiꝰ
examini reseruare iubemur.
Dicit namq apłs. Nolite ante
tempus iudicare. quoadusq ue¬
niat dñs: qui & illuminabit
abscondita tenebrarum. & ma¬

Expanded text:
is diligeret, non est ausus responis diligeret, non est ausus responest aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in duinspicere nequimus. Nam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit namque Apostolus: Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
inquit iohannis diligis me plus
his: Ubi quamuis simpliciter iñ¬
tio facta terreni parentis eius
possit intelligi. non tamen ab re
ẽ si quis nomine iohannis donũ
suꝑnȩ generationis mysticȩ indi¬
catum uelit acciꝑe. De quo ioħes
diligamus inuicem: qm̃ caritas
ex dõ ẽ. Et omnis qui diligit ex
dõ natus ẽ. & cognoscit dm. Sy¬
mon namq obȩdiens: iohannes
dicitur dĩ gr̃a: Et propterea re-¬
cte pͥmus apłoꝵ. cum de amore
suo requiritur. symon iohan¬
catur: ut liquido cunctis ostẽ¬
datur: hoc quod maiore prece¬
teris obedientia dñi ussis obse¬
sequit᷑ quod ardentiori illum
caritate amplectitur non hu¬
man i meriti. sed muneris ẽẽ di¬
uini. Unde ꝙ apls paulus ea¬
dem gr̃a confortatus aiebat. qͥa
tius dñm amare probatur fi¬
lius ioh nnis filius cognomina-¬
tur. quia nimirum uirtus eiꝰdẽ
quam caute & circumspecte te¬
stimoniũ suo reddat amori: cũ
domino siscitante an se plus ali¬

Expanded text:
inquit, Joannis, diligis me plus inquit, Joannis, diligis me plus his? Ubi quamvis et simpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice indicatum velit accipere; de quo Joannes diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est; et omnis qui diligit ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque Obediens, Joannes dicitur Dei gratia. Et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joanncatur, ut liquido cunctis ostendatur hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quiatius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur, quia nimirum virtus ejusdem quam caute et circumspecte testimonium reddat suo amatori, cum, Domino sciscitante an se plus ali
Abbreviated transcription (Latin):
irtutem nobis ꝑfecłe
dilectionis: presens
scĩ euuangłii lectio
comindat. Perfecta
etenim dilectio est
qua dm̃ ex toto corde. tota anima.
tota uirtute ꝑximum autem
tanquam nos diligere iubem
q neutra harum culectio sine
altera ualet eẽ ꝑfecta: qͥa nes
qs uere sine proximo: nec sine deo
uere potest ꝓximus amari Un¬
de dominus totiens in terrogato
petro an sediligeret. & illo respon¬
dente quod eum ipso teste dilige¬
ret adiungebat ꝑ singula ita con¬
eludens. pasce oues meas: siue pas
ce agnos meos. Ac si aꝑte diceret.
hec sola ꝙ uera ẽ probatio inte¬
gri in dm̃ amoris: si erga fr̃s stu¬
Queris curam solliciti exercere
laboris. Nam quicumꝙ fr̃i opus
pietatis quod ualet impendere ne¬
gligit: minus iusto se conditorem
diligere ostendit: cuius mandatũ
insustentanda ꝓximi necessitate
contempnit. Quȩ profecto cari¬
tas. qm̃ sine diuinȩ gr̃ȩ inspirati¬
one minime possit haberi: tacite
quodammodo dñs insinuat: qui
petrum de illa interrogans. sy

Expanded text:
irtutem nobis perfectae dilectionis praesens sancti Evangelii lectio commendat. Perfecta etenim dilectio est, qua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipsos diligere jubemur. Et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro, an se diligeret, et illo respondente, quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula, ita concludens: Pasce oves meas, sive  Al. add. Pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Deum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris. Nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto ca, sine divinae gratia inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans, Sim
Abbreviated transcription (Latin):
ti felicis natalitia celebrauerunt:
Oquanta &e qualia de p̃sentis
uite. ꝓuisione cogitabant sed sub¬
ripiente mortis articulo. repen
temhis quȩ ꝓuidere nolebant
inuenti sunt: & cuncta simul
temporalia. quȩ simul congre¬
gata. quasi stabiliter tenere u¬
debantur amiserunt. Si gͦ trans¬
acta multitudo generis huma¬
ni ꝑ natiuitatẽ uiguit incarne.
ꝑ mortem aruit inpuluere. ui¬
delicet fenum fuit. Quia gͥ mo¬
mentis suis hore fugiunt: agite
de teneamini. Audite quid salo¬
mon dicat. Quod cumq potest
manus tua facere instanter oꝑa¬
re: quia nec opus. nec ratio. nec¬
scientia. nec sapientia ẽ apud
inferos: quo tu ꝓperas. Quia gͦ
qe uenture mortis tempus igno¬
ramus. & post mortem oꝑari ñ
possumus. suꝑ est ut ante mortẽ
tempora indulta rapiamus.Sic
enim mors ipsa cum uenerit uin¬
citur. si pͥusquam ueniat semꝑ¬

Expanded text:
ti Felicis natalitia celebraverunt? ti Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite,de teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec scientia nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas! Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, sem
Abbreviated transcription (Latin):
ius exhibeat: audiamus. Amen di¬
co uob̃. qđ precinget se ꝙ faciet il¬
los discumbere: & transiens mini¬
strabit illis. Precinget se. id est ad
retributionem preparat. faciet il¬
los discumbere: id est in eterna qͥe¬
te resoueri. Discumbere quippe no¬
strum: in regno quiescere ẽ Unde
rursum dñs dicit. Uenient q re¬
cumbent cum abraham ysaac et

Expanded text:
us exhibeat audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac et
Abbreviated transcription (Latin):
dicium uidemus. Ad uidicium
quippe ueniens. informa serui om¬
nib apparet quia scriptum est
Uidebunt inquem transfixerunt.
Sed cum reprobi in supplicium
corruunt. iusti ad claritatis eius
głam ꝑ trahuntur. Sicut scrip¬
tum ẽ. Tollatur impius. ne uide-¬
at głam dei. Sed quid si serui in
pͥma uigilia negligentes existant:
Prima quippe uigilia. pͥma etatis
custodia ẽ. Sed neq sic desꝑandũ
ẽ: & abono oꝑe cessandum. Nam
longanimitatis suȩ patientiam
insinuans dñs dicit. Et si uene¬
rit in soda uigilia: & si intercia
uigilia uenerit ꝙ ita inuenerit.

Expanded text:
us. Ad judicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtus eus in lumbis eus: ꝙ for¬
titudo illuis inumbilico uentris
eiꝰ. Apͥncipali gͥ sexu luraboꝵ no¬
mine luxuria designatur. cum do¬
minus dicit. Sint lumbi ur̃i pre-¬
cinch. Lumbos enim precingimus.
eum carnis luxuriam ꝑ continen¬
tiam coartamus. Sed quia minus
ẽ mala non agere nͥ etiam quisq
studeat & bonis oꝑib insudare
ꝓtinus adlitur. Et lucerne arden¬
tes in manib urĩs. Lucernas qͥppe¬

Expanded text:
is ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes in manibu