comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiam redeamus. ne forte
diabolus ꝑ maugnos sp̃e¬
in necem nr̃am conspiret
a morti perpetue tradat.
secrochama sor or mea. ut faciat in ceulis meis auas sorbum.¬
cuias et cibuniuratum capiam de manu euis. coisit gͦ dauid
ad thamar clomũ elicens uenun domũ a mon frĩs tui. et fac ei
pulmentsi. uenitꝙ thamar indomũ amon fr̃issui. ille autemia¬
cebrit. Que touens farinam: cõmiscit ee lique faciens in oclis
it coram es et noluit comedere. Dixitq amoni. Eice uniũsos ame.
Cumq eiecisset om̃s: dixit amon ad chamar. Infer cibunm incon¬
ciaui ut uescar demanutua Quur gͦ thamar sͦoruciuilas

Expanded text:
iam redeamus, ne forte diabolus per malignos spin necem nostram conspiret, et morti perpetuae tradat. secro Thamar soror mea ut faciat in oculis meis duas sorbitiunculas et cibum capiam de manu eius misit ergo David ad Thamar domum dicens veni in domum Amnon fratris tui et fac ei pulmentum venitque Thamar in domum Amnon fratris sui ille autem iacebat quae tollens farinam commiscuit et liquefaciens in oculis it coram eo et noluit comedere dixitque Amnon eicite universos a me cumque eiecissent omnes dixit Amnon ad Thamar infer cibum in conclave ut vescar de manu tua tulit ergo Tham
Abbreviated transcription (Latin):
obtuisset ei tibum: app̃henclit eam ⁊ ait. ueni cuba mecum. so¬
rormea. Que sxait ei Nlolifr̃ mi. sioli opprimere me. qeq eni hoe
fas ẽ misrs. noli fatere stiuticiam hine egoem̃ terre ñ potero¬
obꝓbrium meum. et titeris qͣiꝰ unus de insipientib inisrł. Aͥn
pocius loqiuere ad regem. et ñ negabit me tibi. Noluit autem
acquiescere p̃cib eius. et p̃ualensuirib opp̃ssit eam. et cuba¬
ure cum illa. et exosameam hisit amon magnio odio nimis. ita uͤ¬
maius ẽẽt odium quo oderat eam amore qͦ¬

Expanded text:
tacet ei cibum, apprehendit eam, et ait: Veni, cuba mecum, soror mea. Quae respondit ei: Noli, frater mi, noli opprimere me, neque enim hoc fas est in Israel; noli facere stultitiam hanc. Ego enim ferre non poteroobrium meum, et tu eris quasi unus de insipientibus in Israel: quin potius loquere ad regem, et non negabit me tibi. Noluit autem acquiescere precibus ejus, sed praevalens viribus oppressit eam, et cubavit cum illa. Et exosam eam habuit Amnon odio magno nimis: ita umajus esset odium quo oderat eam, amore q
Abbreviated transcription (Latin):
in peccati amaritudinem
cacdit. licet inimicus se.¬
quasi patrem patis osten¬
tet ⁊ ꝓspera ꝓ talibus
factis ꝓmittat᷑. Necesse
est. N. ut tito ad penitẽ¬

Expanded text:
in peccati amaritudinem cadit: licet inimicus squasi patrem pacis ostentet, et prospera pro talibus mittat. Necesse est enim ut cito ad poenite
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt gͦ pueri absalon adu̾sum amonsicut pceꝑat ulis ab¬
talon Surgentes q om̃s filii regis ascender̃t singuli mulassuã
et fugerunt. Cumq adhuc ꝑgerent initinere fama ꝑuenit ad
dauid dicens ꝑcussit absalon om̃s fiuio regis. ⁊ a remanlit ex
eis faitem unue. Surrexit itaq rex et scidit uestiñta sua. ⁊ ce¬
ciclie suꝑ t̾ram. et om̃s seru ip̃ius qui asuistebant ei scider unt
uestim̃tasua Respondens aũ ionadab filius semmaa frĩs dauid:¬

Expanded text:
go pueri Absalon adversus Annon sicut preceperat eis Absalon. Surgentesque filii Regis ascenderunt singuli mulas suas: et fugerunt. Cumque adhuc pergerent in itinere: fama pervenit ad David, dicens: Percussit Absalom omnes filios regis, et non remansit ex eis saltem unus. Surrexit itaque rex, et scidit vestimenta sua, et cedidit super terram: et omnes servi ipsius, qui assistebant ei, sciderunt vestimenta sua. Respondens autem Jonadab filius Semmaa
Abbreviated transcription (Latin):
br ahe filius dicitur. ⁊ int̾¬
pretatur sanguinis pocu¬
uim. Sytia uero sublimis
uel humecta. que enĩ pͥus
humecta libidine. sangui¬
nem in explebiliter sicie¬
bat. nunc mundata bap¬
tismo xp̃i. sublrmis ꝓfectu
uirtutum sanguinis euis
poculum desiderat:¬

Expanded text:
brahae filius dicitur, et interpretatur sanguinis poculum. Syria vero sublimis vel humecta; quae enim prius humecta libidine sanguinem humanum inexplebiliter sitiebat, nunc mundata baptismo Christi, sublimis profectu virtutum, sanguinis ejus poculum desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
quam uut deus. ut
redimeret eamsibi ⁊
ceretq eis magnaua
⁊ horribilia suꝑ t̾rã
a facie ppłieui quem
redemistitibi exegyo
et firmasti cibi ppłm eu

Expanded text:
quam ivit Deus ut redimeret eam sibi iceretque eis magnalia et horribilia super terram a facie populi tui quem redemisti tibi ex et firmasti tibi popu
Abbreviated transcription (Latin):
ero domine deus tues uerus deus. et uer¬
ba tuaerunt uera. lecutus es enĩ ad ser¬
uum tuum bonahee Incipe ergo ⁊ bñdio
domum seruitui ue sit in sempit̾num co¬
ram te. quia tu clñe deus locutus es hec
et benedictione tua bñdicetur domus serui

Expanded text:
ergo, Domine Deus, tu es Deus, et verba tua erunt vera: locutus es enim ad servum tuum bona haec. Incipe igitur, et benedic domui servi tui, ut sit in sempiternum coram te: quia tu, Domine Deus, locutus es, et benedictione tua benedicetur domus servi
Abbreviated transcription (Latin):
qunc incrpe ⁊ benedic do
erat filium. ex quo ꝓgem¬
Ideo cum sod̾m . lxx. in uer¬
bis nathan dcm̃ sit. ⁊ uũ¬
tiabit tibi dominus. qñ
domum edificabis ip̃i. pꝰta
deus isrł reuelasti aurem
serui tui dicens. domum
edificabo tibi. hanc enim
plantabo illum. ⁊ in hĩta¬
exit ultra. ⁊ ñ apponet fi¬
lius nuquitatis humiliare
eum sicut ab initio adieb
quib constitui iudices
super ppłm meum israeb¬

Expanded text:
unc incipe, et benedic domerat filium, ex quo progenIdeo cum secundum LXX in verbis Nathan dictum sit: Et annuntiabit tibi Dominus quoniam domum aedificabis ipsius; posDeus Israel revelasti aurem servi tui, dicens: Domum aedificabo tibi. Hanc enim plantabo illum et inhabitaicitus ultra, et non apponet filius iniquitatis humiliare eum sicut ab initio, a diebus quibus constitui judices super populum meum Israe
Abbreviated transcription (Latin):
nubrio. intellectus est in
corde. hoe ligna cedũtur
eum prane agentes incre¬
pantur. quod cũ fluxe
agitur. cdum lapsus ua¬
nẽ glorie non uit atur.
ferrum in aqua ꝑditur.
quia ex clissoluto opere
intelligentia fatuatur. q̃
ad hoc datur. ut dantis añ
oculos ex bona accione re¬
stituatur. unde sequitur.
Clecti uero si qñ offendsit.
ad cor uel ociter redeunt.
⁊ dulꝑam lacrinus insecũ¬
tur. unde heu heu. heu. do¬
mine nii. qui flentes cau.¬
te inspicuint. ñ solũ ma
ex accepto munere redde
per didi. quod ut ꝑ bona
opera redderem. ex gra

Expanded text:
nubrio, intellectus est in corde: hoc ligna caeduntur, cum prave agentes increpantur. Quod dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae non vitatur; ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere, intelligentia fatuatur, quae ad hoc datur, ut dantis ante oculos ex bona actione restituatur, unde sequitur: lecti vero si quando offendunt, ad cor velociter redeunt, et culpam lacrymis insequuntur, unde: Heu, heu, mine mi . Qui flentes caute inspiciunt, non solum quae ex accepto munere reddere perdidi, quod ut per bona opera redderem, ex gra
Abbreviated transcription (Latin):
auditores suos quos ꝑ ugi¬
uas p̃dicationis mitrurt.
uerboꝵ lacte iudebantur.
uiuunt ⁊ hre discipulos
laudabilis uite neq ueunt.
auienos attrahere conantꝰ.
ut dumi bonos sehr̃e sequa¬
ces ostendunt. apud uidici¬
abominum excusent in a
uiitam mortiferam tegãt
negligentiam. unde. oꝯu¬
Lier que filium extinxit ꝓ¬
prium. quesint aliemim

Expanded text:
auditores suos, quos per vigilias praedicationis nutriunt, verborum lacte videbantur. ivunt, et habere discipulos vitae laudabilis nequeunt, et alienos sibi attrahere conantur, quantenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala ubditorum vitam mortiferam tegant negligentiam. Unde illic mulier filium quia exstinxit proprium, quaesivit alienum.
Abbreviated transcription (Latin):
um est baptisma. in quo
uetus homo moritur. In¬
gens saxum suꝑ qd̾ fie¬
bat occisio. fides est. sñ
qua: ñ moritur uetus
homo. Mactatio in t̾ra:
hereticoꝵ bap̃ma. tuius
sanguinem comedunt.
is capta significant. Au̾
de hereticis reductos. aũ
de gentilitate ꝯtĩsos. illos
imperiti rebaptizant.
istos aũ aliter qͣm ecc̃a
tradit: baptizant. qͥs
xp̃c uelut saul in fidesua
quasi suꝑ saxum grande
occidendo boues ⁊ oues.
.i. indifferentias homiñ
baptizari
precepit:.
ditq populus cum sanguine. Nuntiauer̃t
q sauli dicentes. qd̃ ppłs peccasset clño. co¬
medens cumsangurne. Qui ait. p̃uarica¬
ti estis. uoluite ad me nunc saxum gͣnde
Et dixit saul. Disꝑgamn inuulgus et

Expanded text:
um est baptisma, in quo vetus homo moritur. Ingens saxum, super quod fiebat occisio, fides est, sine qua non moritur vetus homo. Mactatio in terra, haereticorum baptisma. Cujus sanguinem comedunt, is capta significant aut de haereticis reductos, aut de gentilitate conversos: illos imperiti rebaptizant; istos, aliter quam Ecclesia tradit, baptizant. Quos Christus velut Saul in fide sua quasi super saxum grande occidendos boves et oves, id est indifferentias hominum baptizari praecepit.ditque populus cum sanguine. Nuntiaverunt autem Sauli dicentes, quod populus peccasset Domino, comedens cum sanguine. Qui ait: Praevaricati estis, volvite ad me jam nunc saxum grande. Et dixit Saul: Dispergimini in vulgus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quia congregatio pra¬
uorum. caritatis ⁊ fidei¬
ab inuicem. dissensione se¬
tui domine ꝑibunt. ⁊ dis¬
ait ppłs ad saul. Quis ẽ iste qui clixit sa
ul ñ regnabit super nos: date uiros ⁊
int̾ficiemus eos. Et ait saui. Non occidetur quisqͣm in die hxͣ.
qr hodie fecit clñs salutem misrl. ixit aũ samuel ad po¬
pulum uenite et eamus in galgala. et innouemus ibi
regnum. et ꝑrexit omĩs ppłs in galgala. et fecer̃t ibi regẽ
saul: coram domino in galgala. et ĩmolauer̃t ibi uicti¬
et cuneci uri isrl nimis

Expanded text:
Quia congregatio pravorum, charitatis et fidecem dissensione stui, Domine, peribunt et regatio praait populus ad Saul: Quis est qui dixit: on regnabit Saul super nos. Date nobis ut interficiatur. Et ait Saul: Non interficietur quispiam hodie; quia hodie fecit Dominus salutem in Israel. Dixit autem Samuel ad populum: Venite, et eamus in Galgala, et innovemus ibi regnum. Et perrexit omnis populus in Galgala, et fecerunt ibi regem Saul coram Domino in Galgala, et immolaverunt ibi victiet cuncti viri Israel nimis
Abbreviated transcription (Latin):
struxerit aras tuis. ⁊ ymagines contriuertint ualide.
coathan quoq s acer docem bual occiderunt eoram altari. ⁊
posuit eust odi ds sacer dos in domo dñi. culites centuriones
et cerethi et phelethil egiones. ⁊ oẽm ppł̾m tr̃e. deduxort eħ
regem de domo dñi. et uenerunt puiam porte ceutarioꝵ
in palatium. ⁊ sedit suꝑ thionum regum. letatusq est
gladiom domo regis. Septemq ano erat ioas cum reg¬

Expanded text:
struxerunt aras eius et imagines contriverunt valide Matthan quoque sacerdotem Baal occiderunt coram altari et posuit sacerdos custodias in domo Domini tulitque centuriones et Cherethi et Felethi legiones et omnem populum terrae deduxeruntque regem de domo Domini et venerunt per viam portae scutariorum in palatiumgladio in domo regis. Septemque annorum erat Joas, cum reg
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ festinantes rapuerunt ũbum ex ore eius atq dixerunt. frat̃
tuus benadab uniit. Et dixit eis. Ite ⁊ adducite tum. Eg̃sus ẽ gͦ
ad eum benadab. ⁊ leuauit eum in currum suum. Qui dixiter
ciuitates quas culit pater m̃s apr̾e tuo: reddam. ⁊ plateas
factibi in damasco. sieut fecit pater m̃s in samaria. ⁊ ego fe¬
dexatus recedam ate. pepigit gͦ felus ⁊ dimisit eum. unc
uir quidam de filiis ꝓpħaꝵ dixit ad soctum suũ inser mone dñ.
ꝑcliteiuẽ. at iue noluit ꝑeutere. cui ait. qi nol iusti audire uocem

Expanded text:
 festinantes rapuerunt verbum ex ore ejus, atque dixerunt: Frater tuus Benadab. Et dixit eis: Ite, adducite eum. Egressus est ergo ad eum Benadab, et levavit eum in currum suum. Qui dixit ei: Civitates, quas tulit pater meus a patre tuo, reddam; et plateas fac tibi in Damasco, sicut fecit pater meus in Samaria, et ego foederatus recedam a te. Pepigit ergo foedus, et dimisit eum. Tunc vir quidam de filiis prophetarum, dixit ad socium suum in sermone Domini: Percute me. At ille noluit percutere. Cui ait: Quia noluisti audire vocem
Abbreviated transcription (Latin):
partem namq domus dextre. latus templi meridiansi
dicit in eunus latere parte orientali hostiumerat in
ipso angulo fcm. uixta terram. in quod introeuntes
statim ad altiora gradatim ascendebant. hñtes inã¬
⁊ ascensum ꝑ parietis interiora. donee tali itinere ad
medium cenatulum. ⁊ a medio ꝑuenirent ad terciũ.
meridie fenestras. quarum luce certum ⁊ sine offensi¬
one iter agerent. Qui locus ꝓprie ad corpus dñi respicit.
medii lateris per quod nobis iter ad celestia panderetur.
sus in medium cenaculum. ⁊ a medio in terum. quia ꝑ
fidem ⁊ misteria nr̃e redemptionis. de p̃senti eccłie cõuet
satione ad requiem animarum post mortem ascendimꝰ.
⁊ de requie animaꝵ adueniente die iudicii. ⁊ ad ĩmortali¬
batur ita ut soli aui intrauerunt nossent. quamiuis
ip̃m hostium etiam foris positi uiderent. qr actus fideliũ¬

Expanded text:
Partem namque domus dexterae, latus templi meridianum dicit. In cujus parte orientali ostium erat in ipso angulo factum, juxta terram. In quod introeuntes, statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum, et a medio pervenirent ad tertium. meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter agerent. Qui nimirum locus proprie ad corpus Dominicum, lateris medii, » per quod nobis iter ad coelestia panderetur. sus in medium coenaculum, et a medio in tertium, quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris de praesenti Ecclesatione ad requiem animarum post mortem ascendimus: rursusque de requie animarum, adveniente die judicii, ad immortalibatur, ita ut soli hoc qui intraverant nossent, quamvis ipsum ostium etiam foris positi viderent. Quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
et fecio latera inerecuitu.
capti nr̃o ad superior a
nitentes. cotidie ne defi
ligimus. s ea distinet̾one
quod inhac uita crebra
uelhostis impacati temp
superne pietatis munere
ne deficiamus: defendim.
In illa ergo uica supp̃mirm
tra peecare nec possimus.
nec ullo mortis dolore. ꝑ
laterib tabulatoꝵ. di¬
cit ip̃e dominus eum ip̃o

Expanded text:
Et fecit latera in circuitu. captu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficligere debemus, sed ea distinctione, quod in hac vita inter crebra vel hostis impacati tentasupernae pietatis munere, ne corruamus, defendimur. In illa vero vita, quam supremum tra peccare, nec possimus, nec ullo mortis sive dolorlateribus tabulatorum, dicit ipse Dominus, lo
Abbreviated transcription (Latin):
mortalumm Quindecim uero in trigonum ducta .i. cũ
beatitudo infuturo designatur. apte in hoc t̃cium de¬
tes fidelium labores. post acceptam infi turo reginẽ
animarum. piena tocius eccle felicitas in relurree ti
one complebitur. ad quod

Expanded text:
tem quindecim in trigonum ducta, id est,beatitudo in futura vita designatur. Apte in hoc tertium dotes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitur. Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibili ascendens. ple¬
adunatio linguaꝵ in oĩb
ad p̃dioandum magnalia
dei qr consona m̃te ⁊ uere
Luriculas significat. que
inuppiemo domus tecto ꝑ
ad altiora ꝑueniens. repen¬
te laberetur ad ima. quod

Expanded text:
corruptibili ascendens, pleadunatio linguarum in omnibus ad praedicanda magnalia Dei, quia consona mente ac voce Loriculas significat, quae in supremo domus tecto per ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut est dominus. n¬
emimẽ alius extͣte.
et non est fortis si¬
cut deus noster.
tulerunt puerum hely. Et ait ãna.

Expanded text:
ut est Dominus: neest alius extra te, et non est fortis sicut Deus noster.tulisset puerum Heli, ait Anna:
Abbreviated transcription (Latin):
xfo. quem puerum amplec¬
titur senex symeon. ⁊ agnos¬
cit magnum dicens. Nunc
dimittis seruum t. do.s. ũ.¬
ero insalutari dei. tithe dila¬
tatur os meum ꝑmeditati¬
onem .s. uerbi der uenitur
ad eleuationem oris. unde:
os meum patet ad uos oͥ to

Expanded text:
o, quem puerum amplectitur senex Simeon et cognoscit magnum dicens: Nunc dimittis servum tuero in salutari Dei, tunc dilatabitur os meum. Per meditationem scilicet verbi Dei, venitur ad elevationem cordis, unde: Os nostrum patet ad vos, o
Abbreviated transcription (Latin):
uein. porto samuel nec dum sciebat dlmm̃m. neq reuelatꝰ
inuel tercio. Qui eoniurgens: abiit ad hely. et ait Ecce e¬
go. quia uocasti me. Intellexit gͥ heli. quia dns uocaret
puerum. ⁊ ait ad samuel. uade et dormi. ⁊ si deinceps uoca¬
uerit te: dices. Loquere dñe. quia audit seruus tuus. A¬
biit ergo camuel et dormunt in locosuo. Et uenit clñs¬
et stetit. et uocauit sicut uocauerat. se dõ. Samuel. Camu¬
el. Et ait samuel. Loquere dñe. qi auelit seruus tuus
ddixit dñs ad samuel. Ecce ego faciam ũbum misrł. quod

Expanded text:
uitur Porro Samuel necdum sciebat Dominum, neque revelatus  et ait ecce ego quia vocasti me intellexit igitur Heli quia Dominus vocaret puerum et ait ad Samuhel vade et dormi et si deinceps vocaverit te dices loquere Domine quia audit servus tuus abiit ergo et stetit: et vocavit, sicut vocaverat secundo, et tertio, Samuel. Et ait Samuel: Loquere Domine, quia audit servus tuus. Et dixit Dominus ad Samuel: Ecce ego facio verbum in Israel: quod
Abbreviated transcription (Latin):
plus qͣm fẽs lum. et ero humilis in oculis
meis. et cũ anculis de quib locuta es glori¬
osior apparebo. Ig michol fiues aul non ẽ
natus fuius usq ad diem mortis sue. a¬
ctum ẽ aũ cum sedisset rex in domo sua
et dñs dedisset ei requiem undiq ab uni¬
uersis inmicis suis. clixit ad natham ꝓpħã.
uidesne qd̾ ego habitem in domo cedrina
et archa dei posita sit in meclio pellium:
hxitq nathan ad

Expanded text:
plus quam factus sum et ero humilis in oculis meis et cum ancillis de quibus locuta es gloriosior apparebo igitur Michol filiae Saul non est natus filius usque ad diem mortis suae factum est autem cuet Dominus dedisset ei requiem undique ab universis inimicis suis, dixit ad Nathan prophetam: Videsne quod ego habitem in domo cedrina, et arca Dei posita sit in medio pellium? Dixitque Nathan ad
Abbreviated transcription (Latin):
contra hostes pugnauert.¬
tunt filius tñtinis cui nõ
instabunt bella hostium.¬
Ego ce tul de pascuis sequentem greges.¬
ut eẽs cux suꝑ ppłm meũ ispł. et fui tecum in omnib ubicumq am¬
bulasti. ec intcerfeci tmissios inimicos tuos a f̃acie eua. feciq tͥ no¬
men grande iuxta nomennagnoꝵ quilunt ¶ Alrahe

Expanded text:
contra hostes pugnatunt. Filius tamen tuus cui non instabunt bella hostiumEgo tuli te de pascuis sequentem gregemulum meum Israel, et fui tecum in omnibus ubicumque ambulasti, et interfeci universos inimicos tuos a facie tua: fecique tibi nomen
Abbreviated transcription (Latin):
rius exhibeo. talem me in
terits attendo. Quidergo
acturi sunt quoe doctrina
eleuat. si dauid qui ex car¬
ne fua uenturum redemp¬
torem nouerat. eiusq gau¬
dia ꝓphetando nuntiabat.
dis ualida discretionis cal¬
ce deprimebat dicens. eroq
humiis in oculis meis:¬
GR̾e. Mundus inse auiciis
esse debet. qui cirrat aliena
corrigere. ut terrena non
cogitet. ut desideriis ĩfimis
non succumbat. quatimis
uideat. quanto hec ip̃e per
oculus. quem pulius gͣuat.
⁊ suꝑiectas sordes tergere
nonuaient manus. que lu¬
uir sanguiuum es. dei tẽ
plum edificat. qui corrigẽ¬
dis atq insticuendis proxi¬
moꝵ mentib uacat. tem¬
quod estis ues. s uix sangui¬
uum tenplum dei eclifica¬
re ꝓhibetur. qr cũ adhuc

Expanded text:
s exhibeo, talem me et interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David, qui ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, icem cordis valida discretionis calce deprimebat dicens: Eroque humilis in oculis meisre. --Mundus ipse esse a vitiis debet qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis 239 infimis non succumbat; quatenus videat, quanto haec ipse per oculus quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae luvir sanguinum es . Dei autem templum aedificat, qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Temquod estis vos . Sed vir sanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
se in corde sauus. quia rex es¬
set futurus. cum uidisset ꝑ¬
uismm sein uertite arboris pal¬
me collocati. quod est signũ
ne tibi. et omni domui patris tur ⁊ espondens aũ saul ait.
Quimnquid ñ filius gemini ego sum de muinima tribu isrł: et cog

Expanded text:
se in corde Saul, quia rex esset futurus, cum vidissese in vertice arboris palmae collocari, quod est signum ne tibi et omni domui patris tui respondens autem Saul ait numquid non filius Iemini ego sum de minima tribu Israhel et co
Abbreviated transcription (Latin):
Rab̾. hunc aunt hebrei
filium fuisse doech. amaie¬
num est. quia filius pͥmo¬
⁊ huuis filius amalech. di¬
tre ꝯmendatam habebat:¬

Expanded text:
. Hunc aiunt Hebraei filium fuisse Doeg. Amalenum est, quia filius pet hujus filius Amalec. Ditre commendatam habeat
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat unicuiꝙ uxor sua ⁊ filii quos eũ acceꝑint: recedant.
reit aũ dd̾. Non sic facietis fres mei dehis que tradidit dũs nob
⁊ custediuit nos ⁊ declit latrunculos qui eruperant ad ssitm
nos in manus nt̃as nec audiet uoi quis qͣm suꝑ ser mone hoc
eaua enini pars erit descendentis ad plium ⁊ remanentis ad sarei

Expanded text:
ficiat unicuique uxor sua et filii: quos cum acceperint, recedant. Dixit autem David: Non sic facietis, fratres mei, de his quae tradidit Dominus nobis, et custodit nos, et dedit latrunculos, qui eruperant adversum nos in manus nostras; nec audiet vos quisquam super sermone hoc. Aequa enim pars erit descendentis ad praelium, et rem
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerunt saul ⁊ tres filios eius iacentes in¬
monte gelboe. et p̃ciderunt caput saul. ⁊ expo¬
liauerunt eum armis. et miser̃t in terrai¬
equalis meriti futise fi¬
lii cum patre memorã
meus sponte. sponte .N.
sua pater euis saul:¬

Expanded text:
invenerunt Saul et tres filios ejus jacentemonte Gelboe. Et praeciderunt caput Saul, eliaverunt eum armis: et miserunt in terraequalis meriti fuisse fis cum patre memorantmeus sponte. Sponte etenim sua pater ejus Saul
Abbreviated transcription (Latin):
sicheleth. et misit dona de preda. ⁊ ꝑximis suis. dicens. actipite
benedietionem de p̃da hostium adñi. hiis qui erant inbethel ⁊ qͥ¬
erant uiramoth admeridiem. et qui iu gether. ⁊ quiĩ aroeb
⁊ quinsephamoth. ⁊ qui inesthama. et qui in rechala. ⁊ quit
urbib hierameli. ⁊ qui murbib ceni. et qui marama. ⁊ qui

Expanded text:
is suis dicens accipite benedictionem de praeda hostium Domini his qui erant in Bethel et qui in Ramoth ad meridiem et qui in Iether et qui in Aroer et qui in Sefamoth et qui in Esthama et qui in Rachal et qui in urbibus Ierameli et qui in urbibus Ceni et qui in Arama et qui
Abbreviated transcription (Latin):
nec defuic quic  qͣma paruo usq ad magnum. tam de faiis
qͣm defiliab. ⁊ despoliis. ⁊ quecũq rapuerant omĩa reduxit
D̾. ⁊ tuit uniũ sos greges ⁊ arm̃ta ⁊ minauit ante faciem
lassi sustiterant. nec sequi pocerant dd̾. et residere eos uisse¬
rat in toirentem besor. Qui eg̃ssi sũt obuiam dd̾ ⁊ ꝑpło qͥ erat

Expanded text:
nec defuit quisquam a parvo usque ad magnum, tam de filiis quam de filiabus, et de spoliis, et quaecunque rapuerant, omnia reduxit David, et tulit universos greges et armenta, et minavit ante faciem lassi substiterant, nec sequi potuerant David, et residere eos jusserat in torrentem Besor: qui egressi sunt 300 obviam David et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad cum. Qui ait. T̃olle frium tusi. uenit illa et corxuit ad pe¬
dos eius. ⁊ adorauit super t̾ram. T̃uuitq filimnꝙ sũ resi¬
saest. et helyceus reũ: sus ẽ iugalgala. Erac añfames i ni
terra. et tilis prophecarum habitabant¬
cum eo. Dixitq uni de pueris suis pone ol. siclutaptu desti
lam grandem. ⁊ coque pulmentum filiis¬
ꝓphorum. E egͥilus ẽunus magrum ut colligeret herbog¬

Expanded text:
ium tuum venit illa et corruit ad pedes eius et adoravit super terram tulitque filium suum et egressa est et Heliseus reversus est in Galgala erat autem fames in terra et filii prophetarum habitabantam eo dixitque uni de pueris suis pone ollam grandem lam grandem, et coque pulmentum filrum. Et egressus est unus in agrum, ut colligeret herb
Abbreviated transcription (Latin):
scrptitent. et hos ubros insuo putent
.xx iiii. senioꝵ apocalipsis iohanns in¬
ducit. adorantes agnum ⁊ coronas
suas ꝓstratis uintib offerentes. st an¬
tib coram quatuor animalib ocula
turum respicientib. ⁊ indefessa uoce

Expanded text:
scriptitent, et libros hos in suo putent pocalypsis Joannis inducit adorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibus oculaturum respicientibus, et indefessa voce
Abbreviated transcription (Latin):
cui magis accomodare debeas fidem. ⁊
si nr̃a firmauerit puto quod eum ñ
estimes con ieetorem. ut ineodem loco
ungitis caput. que nequaquam rai¬
uatorem queritis in sepultro. quib
iam ad patrem xp̃e astendit. ut e¬

Expanded text:
cum magis accommodare debeas fidem: et si nostra firmaverit, puto quod eum non aestimes conjectorem, ut in eodem loco ungitis caput, quae nequaquam Salvatorem quaeritis in sepulcro, quibus jam ad Patrem Christus ascendit, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
iginti ⁊ aduas litteras
esse apud hebreos. syro¬
rum quoꝙ lingua et
chaldeorum testatur.
que hebraice maglia
ex parte confinis est.
Nlam ⁊ ipsi .xx. ⁊ duo
elementa hñt. eodem sono. s diuersis
caracterib. Samaritani etiam penta

Expanded text:
iginti et duas litteras esse apud Hebraeos, Syrorum quoque et Chaldaeorum lingua testatur, quae Hebraeae magna ex parte confinis est: nam et ipsi viginti duo elementa habent eodem sono, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Penta
Abbreviated transcription (Latin):
appellant. Scdm ꝓpħarum ordinem faci¬
unt. ⁊ mneipiunt a ih̾u filio natie. qui a¬
pud illos iosue bennun clicitur. Deinde
in dieb iudicum. facta etus narratur
historia. Te reuis sequicur damel samu¬
el. quem nos regnoꝵ primum ⁊ scd̾m di¬
qui tercio ⁊ quarto regnoꝵ uolumme
ꝯtinetur. meluis. quia multo est mala¬
norum dicere. Non enim multaꝵ genti¬
um regna describit. s unuis isrlicici po¬

Expanded text:
arum ordinem faciunt; et incipiunt ab Jesu filio Nave, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur. Deinde in diebus judicum facta narratur historia. Tertius sequitur SAMUEL  , quem nos Regnorum primum et secundum diqui tertio et quarto Regnorum volumine continetur. Meliusque multo est, MALAnorum dicere. Non enim multarum gentium regna describit; sed unius Israelitici po
Abbreviated transcription (Latin):
rum. qui apud illos uocatur thareasra.
cimus dabreiamin .i. uerba dieꝵ. qd̾
significantius eponiron tocius diui¬
ne hystorie possirus appeliare. quiliber
apud nos paralipomenon primus ⁊ sed̾s
libros diuisus est. Nomis: hester. atꝙ¬

Expanded text:
rum, qui apud illos vocatur THARE ASRA mus liber incipit ab JOB  . Secundus a DAVID  , quem quinque incisionibus, et uno Psalmorum volumine comprehendunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, est, C
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo uertimis in latinum conueni¬
re potest. ut serre ualeamus quitquid
uendum. Igitur sapientia que iugo
salomonis inscribitur. ⁊ ihesu fti sy¬
rach liber. ⁊ iudith ⁊ tobias ⁊ pastor.
non sunt in canone. Mꝯachabeo ꝵ pͥmũ
ibrum hebraitum repperi. scd̃s gradus
probari pocest. que cin ipsa se hũit.
obseoto ce lector. ne laborem neum re¬
prehensionem extimes antiquor. In
tabernaeulo dei offert imissqusq ꝓd
potest. Alii aurum ⁊ argentun. ⁊ sapi¬
des p̃ciosos. alii byssum ⁊ purpuram.
⁊ roecum offerunt. ⁊ iacinctum. obis¬
tum beneagitur. si obtulerimus pei¬
tibiliora nr̃a magis necc̃ia uidicat. Uñ
⁊ tota illa taberuacitli piltritudo.⁊
per singulas species eccłie p̃sentis fu¬
tureq bistinetio pellib tegitur. ⁊ ei¬
licuis ardorem ꝙ solis. ⁊ inuriam ym¬
brium.ea que uiliora sume. ꝓhibent¬
Lege ergo primum sannei. ⁊ mala¬
chim mẽum meum inquam meim.
Quiequid enĩ crebrius uertendo ⁊ em̃¬

Expanded text:
n Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid nendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus probari potest. Quae cum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meumprehensionem existimes antiquorum. In tabernaculo Dei offert unusquisque quod potest. Alii aurum et argentum et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus peltibiliora nostra magis necessaria iudicat. Unde et tota illa tabernaculi pulcritudo et per singulas species Ecclesie presentis futureque distinctio pellibus tegitur et cilitiis, ardoremque solis et iniuriam ymbrium ea que viliora sunt Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et eme
Abbreviated transcription (Latin):
balendesint trastmo. et ego ex more sedere soleo uyc regem ad
uescendum. Dimicte gͦ me: ut abscondar in agro usq ad uespe¬
bis ei. Bogauit me dauid ut iret celeriter in bethleem ciuita¬
tem suam. qr uictime sollempnes ibi sunt unuĩsis contribu
tume int̃fice. et ad prẽm meũ ne introducasme. Etait iona¬
thas. Absit hoc ame. Neq enĩfieri pot̾. ut si cognouero certe
completam eẽ patris mei m aliciam contrate: ñ annuntiem t.
ponderit tibi pater tuus dure de me: Et ait ionathas ad daiud.

Expanded text:
alendae sunt crastino et ego ex more sedere soleo iuxta regem ad vescendum dimitte ergo me ut abscondar in agro usque ad vespebis ei rogavit me David ut iret celeriter in Bethleem civitatem suam quia victimae sollemnes ibi sunt universis contribultu me interfice et ad patrem tuum ne introducas me et ait Ionathan absit hoc a te neque enim fieri potest ut si certo cognovero conpletam patris mei ponderit tibi pater tuus dure de me? Et ait Jonathas ad David.
Abbreviated transcription (Latin):
ueni et egredi amur inagrum. Cumq exissent ambo in agrũ
ait ionathas ad dausd. Dñe deus isrł si inuestigauero snĩam pa¬
tris mei crastino. uel perendie. et anquid boni fĩt suꝑ dauid.
et ñstatimmisero ad te. et notumtecero tib hec faciat deus
uadas in pace. et st dominus recum situt fuit cun patre
aut si ñ fecero: qñ eradicaũit dñs inimicos dauid unũquẽq
deterrasua auferat ionacham de domo sua. et requirat¬

Expanded text:
eni egrediamur in agrum cumque exissent ambo in agrum ait Ionathan ad David Domine Deus Israhel si investigavero sententiam patris mei crastino vel perendie et aliquid boni fuerit super David et non statim misero ad te et notum tibi fecero haec faciat Dominus e ut vadas in pace et sit Dominus tecum sicut fuit cum patre quando eradicaverit Dominus inimicos David unumquemque de terra
Abbreviated transcription (Latin):
scriba regi clicens. Librum dedit mͥ helchias sacerdos. Quem
cũ legisset saphan coram rege. ⁊ aueiset rex ũ ba ubri legis
añi. sciclit uestimenta sua. et pce pit helchie s acerdoti ⁊ an

Expanded text:
scriba regi dicens librum dedit mihi Helcias sacerdos quem scriba regi dicens librum dedit mihi Helcias sacerdos quem cum legisset Saphan coram rege et audisset rex verba libri legis Domini scidit vestimenta sua et praecepit Helciae sacerdoti et A
Abbreviated transcription (Latin):
mesulam scribam templi dm̃ dicens ei. uade ad helchiam sacerdo-¬
tem magnum. ut confletur pecinua qiue illata ẽ intemplũ dñi
qͣm collegerunt ianitores templi appło deturq fabris ꝑ pp̃osi¬
tos domus cdñi. qui et clistribuant eam hiis qti oꝑantur in tẽ¬
pio dñi. ad instairanda sartatecta templi dm̃. tignariis ui¬
deł ⁊ cementariis. et hiis qui int̾rupta componunt. ⁊ ut emã¬
tur lignaet lapides delapidicinuis ad instaurandũ templum
dñi. x̾mtam̃ ñ sipputetur eis argentum qd̃ actiptunt. s in pͣate
hãnt ⁊ infide. Gixit aũ helchias pontifex ad saphan scribũ.
libium legis repperi in domo elm̃. declitq helchias uolumen sa¬
phan. aui ec legit ulud. uenie qͦ s apban seriba ad regem. ⁊¬
renuntiauit ei qd̃ pceperat et ait. Conflauerunt serintin peen¬
niami que repertaẽ in domo añi. et dederunt ut distribueret᷑
fabris a pfectis oꝑin templi clñi. D arrauit quocs saphan

Expanded text:
Mesullam scribam templi Domini dicens ei vade ad Helciam sacerdotem magnum ut confletur pecunia quae inlata est in templum Domini quam collegerunt ianitores a populo deturque fabris per praepositos in domo Domini qui et distribuent eam his qui operantur in templo Domini ad instauranda sarta tecta templi tignariis videlicet et cementariis et his qui interrupta conponunt et ut emantur ligna et lapides de lapidicinis ad instaurandum templum verumtamen non supputetur eis argentum quod accipiunt sed in potestate habeant et in fide dixit autem Helcias pontifex ad Saphan scribam librum legis repperi in domo Domini deditque Helcias volumen Saphan qui et legit illud venit quoque Saphan scriba ad regem renuntiavit ei quod praeceperat et ait conflaverunt servi tui pecuniam quae repperta est in domo Domini et dederunt ut distribueretur fabris a praefectis operum templi Domini narravitque Saphan
Abbreviated transcription (Latin):
usq bersabee. et destruxit aras portarun in introituhostii iosie
principis ciuitatis. qd̃ erat ad sinistram porte ciuitatis. Ue¬
rumtũ ñ ascendebant sacer dotes excelsoꝵ ad alcare dñ ĩirł̃m

Expanded text:
usque Bersabee et destruxit aras portarum in introitu ostii Iosue usque Bersabee et destruxit aras portarum in introitu ostii Iosue principis civitatis quod erat ad sinistram portae civitatis verumtamen non ascendebant sacerdotes excelsorum ad altare Domini in
Abbreviated transcription (Latin):
tota anima. ut suscit arent u̾ba federis huiꝰ que scripta erant ĩ
libroillo. atquieuitei ppłs pacto. et p̃cepit rex helchie pontifici ⁊
sacerdotib ccd̃i ordinis et ianitorib. ut ꝓicerent de templo dm̃
omĩa uasa que fc̃a fuerant baal ⁊ mloro. ⁊ uniũse militie celi. ⁊ cõ¬
bussit e as foris ierłm in conualle cedron. et tulit pulu̾em eoꝵ in
bethel. et deleuit auruspices quos posuerant reges iuda. ad sa¬
crificanduminexcellis. ꝑ ciuitates uida. ⁊ in cireuitu ierłm. et
eos qui a dolebant incensum baal ⁊ soli ⁊ lune. ⁊ .xii. signis.
⁊ omni nulieie celi. et efferri ferit lucum de domo dñ foras ierłm.
in conualle ce deon. ⁊ combussit eumibi. et redegit in pulu̾em
et ꝓuecit suꝑ sepulcra iualgi. Destruxit quoq ecliculas effemi¬
natoꝵ que erant in domo dñi ꝓ quib muieres texebant qͣi do¬
munculas luci. Congregauites: om̃s Cacerdotes de ciuitatib iu¬
da. et contaminauit excris a ubi sacrificabant sacerdotes galna

Expanded text:
ripta erant in libro illo adquievitque populus pacto et praecepit rex Helciae pontifici et sacerdotibus secundi ordinis et ianitoribus ut proicerent de templo Domini omnia vasa quae facta fuerant Baal et in luco et universae militiae caeli et conbusit ea foris Hierusalem in convalle Cedron et tulit pulverem eorum in Bethel et delevit aruspices quos posuerant reges Iuda ad sacrificandum in excelsis per civitates Iuda et in circuitu Hierusalem et eos qui adolebant incensum Baal et soli et lunae et duodecim signis et omni militiae caeli et efferri fecit lucum de domo Domini foras Hierusalem in convalle Cedron et conbusit eum ibi et redegit in pulverem et proiecit super sepulchrum vulgi destruxit quoque aediculas effeminatorum quae erant in domo Domini pro quibus mulieres texebant quasi domunculas luci congregavitque omnes sacerdotes de civitatibus Iuda et contaminavit excelsa ubi sacrificabant sacerdotes de Gabaa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in maledc̾m et scidust uestimenta tua et fieuisticoram me:¬
que introducturul sum suꝑ locumistum et renuntiauerũt regi
qd̃ dixerat. Qui misit. et congregati sunt ad eu mom̃s senes iuda.
et ierłm. Alcenditq rex templum dñi. et om̃s uiri uida. uniũsie
qui hitabant inierłm cumeo cacerdotes et ꝓpħe. et omĩs ppłs a
paruo usq ad magnum. legitq eunctis audientib omĩa ũba

Expanded text:
 ejus; et scidisti vestimenta tua, et flevisti coram mquae inducturus sum super locum istum et renuntiaverunt regi quod dixerat qui misit et congregati sunt ad eum omnes senes Iuda et Hierusalem ascenditque rex templum Domini et omnes viri Iuda universique qui habitant in Hierusalem cum eo sacerdotes et prophetae et omnis populus a p
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm funucłm sam arie pondus domus achib. et delebo ierl̾m
lieut deleri solent tabule. Delenl uertam et aucam trebrius
stiuium super faciem etus. climittamũo reliquias hereclitatis
mee. et cradani eas inmanus inimieoꝵ eus eruntey inuastitate
et inrapina eunctis adu̾saris suis eo qid fecint ni alum cor ã me¬

Expanded text:
Hierusalem funiculum Samariae et pondus domus Ahab et delebo Hierusalem Hierusalem funiculum Samariae et pondus domus Ahab et delebo Hierusalem sicut deleri solent tabulae delens vertam et ducam crebrius stilum super faciem eius dimittam vero reliquias hereditatis meae et tradam eas in manu inimicorum eius eruntque in vastitate et rapina cunctis adversari
Abbreviated transcription (Latin):
extruxit altatia uniũse milicie celimn dluob atriis templi dñ.
et tracduxit fil ium suum ꝑ ignem et arioiatus ẽ. et obseruauit
auguria. et fecit phitones. ⁊ auruspices multiplicauit ut fa¬
ceret malum coram dño. ⁊ irritaret eum. posuit quoq ydolũ
luci quem fecerat intemplodñ. suꝑ cuo locutus ẽ cdñs ad dd̾
⁊ ad salomonem filium eius. Intemplo hoc et inierłm qͣm ele¬
gi decunctis tribub isrł. ponam nom̃ meu̾msempit̾num. ⁊ ul¬
tra ni faciam cõmoueri pedem isrł de t̾mosͣm dedi pũb eoꝵ. Sie
ta citustodierint opere omnia que scepieis. ⁊ unulsam legem quã
mandaiit eis seruus meus moyses. Illiũo ñ auclierunt. s seducti
situt amanasse. ut fac̾ent malum s uper gentes quas contͥuit
dñs a facie fiuoꝵ urł. locutusq ẽ dñs in manu seruoꝵ suoꝵ ꝓ
phetarum dicens. Quia fecit manalles rex uida ab hominati¬
onesistas pessimas suꝑ onĩia que fecerunt amorrei ante eum

Expanded text:
extruxit altaria universae militiae caeli in duobus atriis templi Domini et transduxit filium suum per ignem et ariolatus est et observavit auguria et fecit pythones et aruspices multiplicavit ut faceret malum coram Domino et inritaret eum posuit quoque idolum luci quem fecerat in templo Domini super quo locutus est Dominus ad David et ad Salomonem filium eius in templo hoc et in Hierusalem quam elegi de cunctis tribubus Israhel ponam nomen meum in sempiternum et ultra non faciam commoveri pedem Israhel de terra quam dedi patribus eorum sic si custodierint opere omnia quae praecepi eis et universam legem quam mandavit eis servus meus Moses illi vero non audierunt sed seducmalum super gentes quas contrivit Dominus a facie filiorum Israhel locutusque est Dominus in manu servorum suorum prophetarum dicens quia fecit Manasses rex Iuda abominationes istas pessimas super omnia quae fecerunt Amorrei ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
genti. ⁊ talento auri. regemq constituit pharao nechao hely¬
achim fiulium iosie ꝓ tosia pr̃e eius uertitq nom̃ eius ioachim.
porro ioachaꝵ tunt ⁊ reduxit in egyptum. argentum autẽ
⁊ Nurum declit icachim pharoni csi in clixisset t̾re ꝑsingłos
ut conferretur iuixͣ p̃ceptum pharaonis. et unumquemq se¬
cundum uires suas exegit tam argentum qͣm aurum de po¬
las uulueratus est ieã¬
po magedo unde ⁊ sta¬
cu mortuus est. lux̃q
eum populus multum.
ierenuas maxime. tũe
enri clicitur italamẽ¬
tasse. Quomodo sedet
de hoc planctu dicitꝰ.
nomen est regis. qui
tunc regnabat in car¬
chanus. ineinus auxslisi
iosias uenerat. ad u̾sus
nechao regem egypti:¬

Expanded text:
genti et talento auri regemque constituit Pharao Necho Eliachim filium Iosiae pro Iosia patre eius vertitque nomen eius Ioiachim porro Ioahaz tulit et duxit in Aegyptum argentum autem et aurum dedit Ioiachim Pharaoni cum indixisset terrae per singulos ut conferretur iuxta pcundum vires suas exegit, tam argentum quam aurum de poas vulneratus est in campo Mageddo, unde et statim mortuus est. Luxitque eum populus multum, Jeremias maxime. Tunc enim dicitur ita lamentasse: Quomodo sedet De hoc planctu dicitur:nomen est regis, qui tunc regnabat in Charchamis, in cujus auxilium Josias venerat adversus Nechao regem Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
tifex. effundebantq ⁊ nui abant pecun¬
am que inueniebatur indomo clñi. ⁊ da¬
bant eam uixͣ nũm atq m̃iuram ĩ ma¬
nueoꝵ aurperant cementariis domꝰ clñi.¬
a ui impendebant eam in fabus lignoꝵ¬
Rab̃. Apli quos pͥncipes
i neccłia electio diuina ꝯsti¬
tuit ꝑ cliscipulos uerbi se¬
mina ꝑ totum orbeni spar¬
cerunt. quatinus ꝯperari¬
os uoluntatis dei idoneos
anditorib suis p̃ficerent
quoꝵ aui fabrieabant lig¬
na. cumi se ⁊ sibi obediẽtes
ligna fructifera in domo
domint parare studebãt.
alii sartacecta templi faci¬
ebant. qñ illa que ꝑhere¬
sim ⁊ scismata eirpta erãt.
reedificabant. aui saxa
cedebaut. cum duros coi¬
de ⁊ incredulos. fortiter
inereꝑabant. ita ut imp¬
leretur instauratio inu¬
niuersis que indigebant
expensa. ad domum cñi
iumendam. iuxta illud.
unicuier a s̃ ur̃m data est
gr̃a. scd̾m mensuram do¬
uationis xp̃i:¬
quoꝵ officium ẽ: corpus
⁊ sanguinem domini. cre¬

Expanded text:
abant pecuniam quae inveniebatur in domo Domini et dabant eam iuxta numerum atque mensuram in manu eorum qui praeerant cementariis domus Domini qui inpendebant eam in fabris lignoApostoli, quos principes in Ecclesia electio divina constituit, per discipulos verbi semina per totum orbem sparserunt, quatenus operarios voluntatis Dei idoneos auditoribus suis praeficerent, quorum alii fabricabant ligna, cum se et sibi obedientes ligna fructifera in domo Domini parare studebant. Alii sartatecta templi faciebant, quando illi, quae per haeresim et schismata rupta erant raeedificabant; alii saxa caedebant, cum duros corde et incredulos fortiter increpabant, ita ut impleretur instauratio in universis, quae indigebant expensa ad domum Domini muniendam, juxta illud: Unicuique autem vestrum data est gratia secundum mensuram donationis Chriquorum officium est corpus et sanguinem Domini cre
Abbreviated transcription (Latin):
In ip̃o aũ ⁊c̃. Euidenti signo
figuratur. quia extincto car-¬
nali sacerdotio uideorum. ex¬
tinguitur carnaus synago¬
ga. que el car naliter adhere¬
dor. unade quinq ciuitatibꝰ
palestinorum. decreta quid̃
t̾ribui iude. s ñ retenta. tꝑ
non potuit indigenas expel¬
lere. Int pretatur aũ ignis
patris. uel incendii. Bene ã
sic uocatur locus. ubi erat.
ydolum dagon. qr aduent
arche in a zotum. erat in¬
int̾pretaturr picis tristicie.
significat diatolum. qui
in marihuius scłi deuorat
peccores. qui iniob: ieuia¬
than ⁊ uehemoth nuncu¬
patire

Expanded text:
In ipso. Evidenti signo figuratur, quia exstincto carnali sacerdotio Judaeorum, exstinguitur carnalis synagoga quae ei carnaliter adhaeredor, una de quinque urbibus Palaestinorum, decreta quidem tribui Judae, sed non retenta, quia non potuit indigenas expellere. Interpretatur autem ignis patris vel incendium. Bene autem sic vocatur locus ubi erat idolum Dagon, quia adventus arcae in Azotum erat ininterpretatur piscis tristitiae, significat diabolum qui in mari hujus saeculi devorat peccatores, qui et in Job Leviathan et Beemoth nuncupatur
Abbreviated transcription (Latin):
um.⁊c̃. quod .s. hostium colump¬
ne ab utroq latere posite circũ¬
stant. cum ministri sermonis
utriq populo introitum celi ostẽ
uel ex rigore gentilitatis ad fidem
e uuangelii quis uenerit habeat.¬
eos paratos. qui sibi iter salutis
ũbo ministrant ⁊ exemplo. ut qr¬
scriptum est. ip̃as columpnas po¬
suit inuestibulo templi. unam a
dextris: ⁊ alteram a sinistrit. Ideo
site. ut nobis in ꝓsperis ⁊ m aduer¬
sis ingressum patrie celestis ante
ocilos m̃tis hñdum ẽẽ doceant.
deleccati. nec aduersis fracti a re

Expanded text:
ur . Quod videlicet ostium columnae ab utroque latere eorum positae circumstant, cum ministri sermonis utrique populo introitum regni coeleis quisque, seu ex rigore gentilitatis ad fidem Evangelii venerit, habeat paratos eos, qui sibi iter salutis et verbo demonstrent et exemplo: ita scriptum est: Ipsasque columnas posuit in vestibulo templi, unam a dextris, et alteram a sinistris : ideo sitae ut nobis et in prosperis et in adversis ingressum patriae coelestis ante oculos mentis habendum esse doceant. delectati, nec fracti aspe
Abbreviated transcription (Latin):
et reuersi sunt macharon in cdie illa
ii sunt aũ ani aurei quos reddidert̃
philistiim ꝓ delicto dño. a zotus unũ.
Gaza unum. aschalon unũ. Geth irñ.
acharon unũ. ⁊ mures airreos sedm nu nͣ¬
merumurbium philistiim quinq ꝓuintiarum ab urbe mu¬
rata usq ad uillam que erat absq mirro. et usq ad abel
miagnum suꝑ qͦuem po sueramt ar¬
cham dñi. que erat usq in die illoin¬

Expanded text:
et reversi sunt in Accaron in die illo. Hi sunt autem ani aurei, quos reddiderunt Philisthim pro delicto, Domino: Azotus unum, Gaza unum, Ascalon unum, Geth unum, Accaron unum, et mures aureos secundum numerum urbium Philisthim, quinque provinciarum, ab urbe murata usque ad villam, quae erat absque muro, et usque ad Abel magnum, super quem posuerunt arcam D
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat quo dauid iudiciũ ⁊ iusticiam õĩ
ppło suo. Ioabaũ filius sarme erat sirꝑ ex̃ci¬
tum. porro ios aphath filius achilud erac
a cõmentariis. ⁊ s adoch filius achitob. et
abymelech filius abiathar. erant sacerdo¬
tes. ⁊ saraias scriba. bananias aũ filius
erant sac̃dotes. Et dixit dd̾. putas ne est
aliquis qui remanserit de domo saul ut fa¬

Expanded text:
faciebat quoque David judicium et justitiam omni populo suo. Joab autem filius Sarviae erat super exercitum: porro Josaphath filius Ahilud erat a commentariis: et Sadoch filius Ahitob, et Ahimelech filius Abiathar, erant sacerdotes: et Saraias, scriba: Banaias autem filius T IX. « Et dixit David: Putasne est aliquis de domo Saul, ut fa
Abbreviated transcription (Latin):
candum. fc̃sq ẽ moab dausd seruiens sub tͥ¬
buto Et ꝑcussit dauid adaderer filiũ roob
regem soba. qñ ꝓfectus ẽ uc dominaretures
flumen eufraten. et captis dauid ex parte eiꝰ
mile septingentis equitib. ⁊ .xx. milib e
peditum. Cubneruauit om̃s iugales curruũ.
Dereliquit aũ ex eis centum currus ¶enit
quoq syria damasei ut p̃sidium ferret ada-¬
dezer regisoba. et ꝑcussit dauid desyria.
.xxii. milia uiroꝵ. et posuit dauid p̃sidi¬
um insyria damasci. fc̃aq syria dauid ser¬
uiens sub cributo. Seruauitq clñs dauidin

Expanded text:
candum factusque est Moab David serviens sub tributo et percussit David Adadezer filium Roob regem Soba quando profectus est ut dominaretur super flumen Eufraten et captis David ex parte eius mille septingentis equitibus et viginti milibus peditum subnervavit omnes iugales curruum dereliqquoque Syria Damasci, ut praesidium ferret Adadezer regi Soba: et percussit David de Syria viginti duo millia virorum: Et posuit David praesidium in Syria Damasci: factaque est Syria David serviens sub tributo h. serva ferens mun
Abbreviated transcription (Latin):
expugnasset adadezer. et ꝑeusisset eum hostis quippe erat thou adade¬
zer. et in manu eius erant uasa argentea et uasa aurea. et uasa erea.
que et ip̃e sc̃ificauit rex dausd dñ o oũ argento
⁊ auro que sclficauerat deunisisis gentib qͣs
subegerat de syria. et moab. ⁊ filiis a mon. ⁊
philstiim. ⁊ amalech. et de marubiis adades er

Expanded text:
expugnasset Adadezer et percussisset eum hostis quippe erat Thou Adadezer et in manu eius erant vasa argentea et vasa aurea et vasa aerea quae et ipsa sanctificavit rex David Domino cum argento et auro quae sanctificaverat de universis gentibus quas subegerat de Syria et Moab et filiis Ammon et Philisthim et Amalech et de manubiis Adadezer f
Abbreviated transcription (Latin):
omnes quos degentib ꝯ¬
uocat. alios quasi aurum
os quasi argentum .i. elo
quentie splendore splendẽ¬
tes. auios quasi es predica¬
tione sonoros sc̃ificat do¬
mino. ut euis tabernatło
fideliter seruiant:

Expanded text:
omnes quos de gentibus convocat, alios quasi aurum,os quasi argentum, id est, eloquentiae nitore splendentes; alios quasi aes, praedicatione sonoros sanctificat Domino, ut ejus tabernaculo fideliter deserviant.
Abbreviated transcription (Latin):
fecerant tributarium.¬
has dulit sibi dauid. ⁊¬
fecit tributarias. si cuc¬
ꝑcussit daud philistiim
⁊ humiliauit eos. ⁊ tu

Expanded text:
elem tributariumHas tulit sibi David fecit tributarias, sicurcussit David Philisthiim, et humiliavit eos, et tu