comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di sui edificare se enconsulto pͥsumpsis¬
sent. cepto int̾uenit oꝑi: quãuis frustra.
Nlam nec uetiti ab eo destiterunt. Exmde
bassi fontis occurrens. indicauit qͦd ab ed¬
ficatione cessassent. Uerũptam̃ ñ tã ꝓpt̾
nos situt illiꝰ relatione cognoui. quã ꝓp¬
ter milrtẽ ilłu qͥ t̾ram eis uisus ẽ dedisse.¬
qͥ grauabat eos in multis: ita ut de eo
płimum quererent᷑. Quãuis & si pro
caritate nĩa id uoluntarie dimisissent:
nec religionẽ eoꝵ decuisset: nec imm̾itis
forsitan pͥstitisse bñficiũ udeiẽt᷑. Mi¬
ror sane. unde hȩc tandẽ querela emer¬
serit. cũ ce abbas ille in bona ni falloꝵ
a& deuota erga nos uoluntate p̾sentẽ
fimerit uita: & qui substitutus ẽ ei fre¬
quent᷑ &e familiarit̾ ꝯueniens nos in ne¬
cessitatib suis. nulłã nob̃ querimonie¬
huius aliquando fec̾i̾t mentionẽ. Deniq &
in eadem postea domo humanissime fus¬
ceptus hospicio: nichil hinc uł ab ipso ab¬

Expanded text:
di sui aedificare se inconsulto praesumpissent coepto intervenit operi, quamvis frustra; nam nec vetiti ab eo destiterunt. Exindec erat abbas, Bassi-Fontis occurrens, indicavit quod ab aedificatione cessassent. Verumtamen non tam propter nos, sicut ex ejus relatione cognovi, quam propter militem illum, qui terram eis visus dedisse gravabat eos in multis, ita ut de eo plurimum quererentur. Quamquam etsi pro sola charitate nostra id voluntarie dimisissent, nec religionem eorum dedecuisset, nec immeritis forsitan praestitisse beneficium viderentur. Miror sane unde haec tandem querela emerserit, cum et abbas ille in bona, nisi fallor, et devota erga nos voluntate praesentem finierit vitam: et qui substitutus est ei, frequenter et familiariter conveniens nos in necessitatibus suis, nullam nobis querimonihujus aliquando fecerit mentionem. Denique et in eadem postea domo humanissime susceptus hospitio, nihil hinc ab ipso ab
Abbreviated transcription (Latin):
tos t̾minos constitutã: atq utinam
pͥnsquã nos argueretiᷤ. eosdem int̾¬
rogassetis fĩs. ñ solum quis eam de
medio tulerit᷑ s etiam qua de causa.
Neq enim celassent uob̾ ut confi¬
uimus: huiꝰ rei u̾itat̾e. C eterũ audite
eam nunc uł a nob: ac deinde si na
placet ipsos int̾rogate. Ceꝑant edifica¬
re locũ uͥ aliquas e sororib suis ꝯstitui¬
erent. longe quide ab albatia suã inꝗ
mus eos tanquã amicos. & quib forte
ñ inutiles fuissemus: ne seminarium
scãddal c& dissensionũ fomitẽ. fuis pa¬
rit ce nr̃is pararent posti̾s relinquen¬
dum. At illi nichilominꝰ ȩdificabant.
Hȩc fuit tota uiolentia nr̃a: sie nos de
medio tulimus domũ illam. Inexeu¬
sabiles sumus. si rogare inde uim in¬

Expanded text:
tos terminos constitutam. Atque utinam tos terminos constitutam. Atque utinam priusquam nos argueretis, eosdem interrogassetis fratres, non solum quis eam de medio tulerit, sed etiam qua de causa. Neque enim celassent vobis, ut confidimus, hujus rei veritatem. Caeterum audite eam nunc vel a nobis, ac deinde, si ita placet, eos interrogate. Coeperant aedificare locum, ubi aliquas e sororibus suis constituerent, longe quidem ab abbatia sua, in cmus eos tanquam amicos, et quibus forte non inutiles fuissemus, ne seminarium scandali, et dissensionum fomitem suis pariter et nostris pararent, posteris relinquendum. At illi nihilorminus aedificabant. Haec fuit tota violentia nostra: sic nos de medio tulimus domum illam. Inexcusabiles sumus, si rogare, vim ir
Abbreviated transcription (Latin):
papa p̾cep̾: nempe iogatꝰ ab illo & eiuᷤ
amicis. Dieebat autẽ urm se &e abb̾is
es asensum p̾ce sua optinuisse nequiᷤ
dicat quod p̾cepto extorsit. ⁊ Iegatis. Qd
ad nos: Ipse uiderit. Si uob̾ summũ
& sc̃m pontisicẽ falsitatis arguere li¬
bet: ignoscite nob̾ qina nos tante scitati
ñ cindere. & tante maiestati ñ obedire
nefas ducimꝰ. Quãquã & uenerabilis
abbas sodescalcus qui de uris ẽnã &
is a dño papa ad uos huius re gr̃a fu¬
erat destinatꝰ. ñ plane negau̾it se iepor¬
tasse a uob̾. & liberam frĩs emancipa¬
tionẽ. & urãm ipsi spontaneã concessi¬
onem. Iam de fiẽ factum ẽ qͦd nos lapeᷤᷤ
siatis. eũ nequaquã eũ sine uoluntaria
abb̃is sui coneessione receꝑim. Qd qͥds
nec uos latuisse amara illa epła de¬
monstrat: in qua nob̾ de sola capitu
ad capitulũ. & ñ potius ad solum spee¬
fer abbatẽ. Adicitis & de domo qͣdam
fr̃m̃ urõꝵ de basso fonte. qͦd eam nos
de meclio tulimuᷤᷤ licet extra statu¬

Expanded text:
aecepit, nempe rogatus ab illo et ejus amicis. Dicebat vestrum sese et abbatis ejus assensum prece sua obtinuisse, ne quis dicat quod praecepto extorsit. Negatis: quid ad nos? ipse viderit. Si vobis summum et sanctum Pontificem falsitatis arguere libet, ignoscite nobis: quia nos tantae sanctitati non credere, et tantae majestati non obedire nefas ducimus. Quanquam et venerabilis abbas Godescalcus, qui de vestris est nam is a domino Papa ad vos hujus rei gratia fuerat destinatus, non plane negaverit reportasse se a vobis, et liberam fratris emancipationem, et vestram ipsius spontaneam concessionessatis, eum nequaquam eum sine voluntaria abbatis sui concessione receperim: quod quidem nec vos latuisse amara illa epistola demonstrat in qua nobis de sola capitulad capitulum, et non potius ad solum spectet abbatem. 6. Adjicitis et de domo quadam fratrum vestrorum de Basso-Fonte, quod eam nos de medio tulimus, licet extra statu
Abbreviated transcription (Latin):
olite mirari si grauis nobis ui¬
detur tam grandis redditus.
tas fecimus abbatias: & nulla illarũ
tali subiacet exactioni. S quia uos ita
uultis. & qͥs plus acceptat uoluntariũ
ouentionẽ quã fre̾s nr̃i uobiscũ fece¬
runt: donec d̾s meliorẽ uob̃ inspiret
uoluntatẽ. qͦd ñ diffidimꝰ. De çtero di¬
ligite eos: fouete. defendite. manutenete:
quia tc̃ securiꝰ stabitis ante tribunal

Expanded text:
olite mirari, si gravis nobis videtur tam grandis reditus, tas fecimus abbatias, et nulla illarum tali subjacet exactioni. Sed quia vos ita vultis, et Deus plus acceptat voluntarium conventionem, quam fratres nostri vobiscum fecerunt, donec Deus meliorem vobis inspiret voluntatem, quod non diffidimus. De caetero diligite eos, fovete, defendite, manutenete: quia tunc securius stabitis ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
auctor. turbator un itatis &e pacis:
nͥ u̾itatiᷤᷤ adu̾sariꝰ. caritatis emuluᷤ.
hostis antiquus generis nr̃i. & ini¬
micꝰ crucis xp̃i diabolus: Siquidẽ
is cuiꝰ inuidia mors intrauit in orb̾e
t̾rarũ: etiã nunc boni ᷤᷤ quȩ te facere ui¬
det inuidet: & cum sit mendax ab
initio. mentit᷑ & nunc. meliora pol¬
licens quȩ ñ uidet. Quando namq
ueritas fidelissimȩ illi sententiȩ ob¬
uiaret: alligatꝰ es uxori. noli quer̾̃e
solutionẽ: Aut quando caritas scai¬
dalum suaderet: que ad omnium
sum mel cũ uero felle ꝑmiscenᷤᷤ du
ꝓmittit dubia ꝓ certis ĩmittit etiã
uera ꝓ falsis: ñ ut conferat qͦd frustra
spas: s ut auferat qͦd fructuose tene
Curuit & querit qualit̾ ouib curã
illi maledicto subiciat. ueilli ꝑ quẽ
scandału uenit. S confido de sap̃ia
ni abduci uł seduci poteris:. spe incer¬
ti boni certũ iire malum: & eque cer¬
tum deserere bonum

Expanded text:
auctor, turbator unitatis et pacis, auctor, turbator unitatis et pacis, nisi veritatis adversarius, charitatis aemulus, hostis antiquus generis nostri, et inimicus crucis Christi diabolus? Siquidem is cujus invidia mors intravit in orbem 86 terrarum, etiam nunc bonis quae te facere videt, invidet: et cum sit mendax ab initio, mentitur et nunc, meliora pollicens quae non videt. Quando namque veritas fidelissimae illi sententiae obviaret: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem , aut quando charitas scandalum suaderet, quae ad omnium sum mel cum vero felle permiscens, dum promittit dubia pro certis, immitit etiam vera pro falsis: non ut conferat quod frustra speras, sed ut auferat quod fructuose tenes. Circuit et quaerit, qualiter ovibus curam illi maledicto subjiciat: Vae illi per quem scandalum venit . Sed confido de sapientia iis abduci vel seduci poteris, spe incerti boni certum inire malum, et aeque certum deserere bonum
Abbreviated transcription (Latin):
forte qͥetis & ocii ꝓuocat gustus sua¬
uior: S euacuat᷑ dispendio paciᷤᷤ. Li¬
bent̾ carebo qͣntolibet etiã sp̾uali qͦ¬
stu: qui ñ possit acquiri nͥ cũ scanda¬
lo. Ubi enim scandalũ: ibi ꝓculdu¬
bio caritatis ẽ detͥmentũ. U̾bi autẽ
diminutio caritatiᷤ: miror qͦd uł qͣle
possit sp̃itał exeicitii sperari lucrum.
Deniq si ꝓpͥam quisq quietẽ cõmu¬
ni p̾tulerit utilitati: quis iam u̾acit̾
nemo sibi uiuit. & nemo sͥ morit᷑:
qui uiuit ñ iam sibi uiuat. s ei qͥ ꝓ¬
om̃ib mortuus ẽꝰ S ditis. Unde gͦ
mͥ tantũ desid̾ium: si exdo ñ ẽ: Pa¬
ce tua dixerim qͦd sentio. Aquȩ fur¬
tiue dulciores st̃ de huiꝰcemodi om̃i
ut ita loquar absinthio amariorẽ
dulcedinẽ. ab angło sathanȩ sub p̾¬
textu angłi lucis sitienti cordi tuo
infundi ñ dubitat. quisqͥs eiꝰ astu¬
tias ñ ignorat. Et reuera quis aliuᷤ
possit scandaloꝵ eẽ suggestor. discidii

Expanded text:
Forte quietis provocat et otii gustus suaForte quietis provocat et otii gustus suavior? Sed evacuatur dispendio pacis. Libenter carebo quantolibet etiam spirituali quaestu, qui non possit acquiri nisi cum scandalo. Ubi enim scandalum, ibi procul dubio charitatis est detrimentum: ubi autem diminutio charitatis, miror quod vel quale possit spiritualis exercitii sperari lucrum. Denique si propriam quisque quietem communi praetulerit utilitati, quis jam veraciteNemo sibi vivit, et nemo sibi moritur? qui vivit omnibus mortuus est? 2. Sed dicis: Unde ergo mihi tantum desiderium, si ex Deo non est? Pace tua dixerim quod sentio. Aquae furtivae dulciores sunt , et hujuscemodi omni, ut ita loquar, absinthio amariorem dulcedinem ab angelo satanae sub praetextu angeli lucis, sitienti cordi tuo infundi non dubitat, quisquis ejus astutias non ignorat. Et revera quis alius possit scandalorum esse suggestor, discidii
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum quid̃e ñ respondẽ sta¬
tueram: ñ qͦd dubitauerĩ qͥd respond̾e
deberẽ: s quia uiro consilii consiliũ
dare. aut p̾sumptuosũ iudicabã aut
supflinũ. Ceterũ cogitans. qͦd plerisq¬
immo cunctis pene contingere sapi¬
entib solet. in reb uideł dubiis plu
alieno se quã ꝓprio credere iudicio. &
qui alioꝵ. facile ambigua queq elu¬
cidant. in suis ꝯsueuerunt scrupu¬
losius hesitare: statutũ ñ ut arbitror
irrationabilit̾ frango: & simpliciter
pango qͦd uisum ẽ mͥ. ñ p̾iudicans
samꝰ sapienti. Significasti mͥ nͥ fallor
ꝑ uirũ religiosum ursum abbatẽ scĩ
deinceps dõ: iuiuere tͥ. Etquide ten¬
denti ad ꝑfectionem patͥam relinqͤre
fortassis expediat dicente do. exide t̾¬
ra tua & de cognatione tua: s qua
ratione curam tͥ creditã animarũ
exponere debeas. om̃mo ñ uideo. Qd
enim: Blandit᷑ deposite sarcine li¬
b̾tas⁊ S caritas ñ querit quȩ sua st̃.

Expanded text:
primum quidem non respondere statueram: non quod dubitaverim quid respondere deberem, sed quia viro consilii consilium dare aut praesumptuosum judicabam, aut superfluum. Caeterum cogitans quod plerisqimo cunctis pene contingere sapientibus solet, in rebus videlicet dubiis plus alieno se, quam proprio credere judicio; et qui aliorum facile ambigua quaeque elucidant, in suis consueverunt scrupulosius haesitare: statutum non, ut arbitror, irrationabiliter frango, sed simpliciter pando quod visum est mihi, non praejudicans sanius sapienti. Significasti mihi, nisi fallor, per virum religiosum Ursum abbatem Sanctdeinceps Deo, vivere tibi. Et quidem tendenti ad perfectionem, patriam relinquere fortassis expediat, dicente Deo: Exi de terra tua et de cognatione tua : sed qua ratione curam tibi creditam animarum exponere debeas, omnino non video. Quid enim? blanditur depositae sarcinae libertas? Sed charitas non quaerit quae sua sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
comitẽ nu̾nensem in tuȩ pso¬
ne accusationẽ: nec recordor nec uerũ
ẽ. Cet̾m si ꝓ eccłia tua ad eunde pͥnci¬
pem litteras misi: hoc ñ adu̾sum te.
s ꝓ te egisse me arbitror. Si quide au¬
dieram ipsum. tuo & assensu & consi¬
lio ꝓposuisse uenire ad uisitandu uoᷤ.
ad ꝓbandu de tantis mał q̃ de domo ur̃a
diuulgabant᷑ an u̾a eẽnt. an cuiꝰ culpa
eẽnt: ut qͦd forte sinstrũ reꝑiret ibi-¬
dem: eiꝰ & studio & sollicitudine corri¬
geretur. Cuiꝰ tam ustum & tam prũ
ꝓpositũ si hortatu nĩo roborare cu¬
raui: cur te inde lesum uire conque¬
raris ñ uideo. Puto enim me recte fe¬
cisse. si de domo di zelum di habens.
eius ꝓuidentiã qui em̃daturus erat
cõmonui. Quod aut̾e auctoritate scͥp¬
turȩ arguis me peccasse. quasi qui pͥuˢ
te ñ corripueri: scito me nulła de ꝑso¬
na tua quereła habere: s solum. ut
par fiat in ȩccłia tua. ex caritate ꝓcu¬
rare. Deniq ipsius rei ueritatẽ plemꝰ

Expanded text:
comitem Nivernensem in tuae personae accusationem, nec recordor, nec verum est. Caeterum si pro ecclesia tua ad eumdem principem litteras misi, hoc non adversum te, sed pro te egisse me arbitror. Siquidem audieram ipsum tuo et assensu, et consilio proposuisse venire ad visitandum vos; ad probandum de tantis malis quae de domo vestra divulgabantur, an vera essent, aut cujus culpa essent: ut quod forte sinistrum reperiret, ibidem ejus et studio et sollicitudine corrigeretur. Cujus tam justum et tam pium propositum si hortatu nostro roborare curavi, cur te inde laesum jure conqueraris, non video. Puto enim me recte fecisse, si de domo Dei zelum Dei habens, ejus providentiam qui emendaturus erat, commonui. Quod autem ex auctoritate Scripturae arguis me peccasse, quasi qui 85 prius te non corripuerim: scito me nullam de persona tua querelam habere; sed solum ut pax fiat in ecclesia tua, ex charitate procurare. Denique ipsius rei veritatem plenius
Abbreviated transcription (Latin):
celitꝰ imponat᷑. Letus & obuiis ut di¬
citur manib excipio eiues sc̃oꝵ: et
domesticos fidi. Quã libens iuxta
mandatũ ꝓpħicum. occurro cũ pami¬
b fugientib a facie gladii: aquam
fero sicientib. Reliqua posui in ore
nr̃i immo &ꝰ ur̃i gaufridi. Quicquid

Expanded text:
coelitus imponatur. Laetus et obviis, ut dicoelitus imponatur. Laetus et obviis, ut dicitur, manibus excipio cives sanctorum, et domesticos Dei. Quam libens, juxta mandatum propheticum, occurro cum panibus fugientibus a facie gladii, aquam fero sitientibus! Reliqua posui in ore nostri, imo et vestri Gaufridi. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt iam ea quȩ apud se ẽ copiosa re¬
demptio. Quid gͦ opus ẽ facto dile¬
cdissimi. nͥ ut satagat᷑. quomͦ lauda¬
bile ꝓpositũ dignũ consequat᷑ effec¬
tum: Studete ꝓinde ꝑseuerantie:
quȩ sola uirtutũ coronat᷑. Non in¬
ueniat᷑ ap̃ uos ẽ &e ñ ait sitis filii patris
uri qui in cęlis ẽ: apud quẽ nimirũ
ñ ẽ transmutatio. nec uicissitudimᷤᷤ
obumbratio. Lios quoq fr̃es in ean¬
dem imaginẽ transformamini a
claritate in claritatẽ tanquã a dñi
sp̃u: curantes om̃i uigilantia ce ipsi
ñ inueniri leues. instabiles. fluctuã¬
tes. Scͥptum ẽ enim. Uir duplex aĩo:
inconstans ẽ in om̃ib uiis suis. Et rur
gnus habitus sum minist̾ eligi con-¬
silii huiꝰ. Et consiliũ do: & auxilium
spondeo. Si uideor necessariꝰ aut certe
si dignus iudicor̾ ñ recuso laborẽ ñ dẽ¬
ero ꝓ uirib. Deuotꝰ suppono hume.¬
ros &e si iam fessos sarcine. huic. si mͥ

Expanded text:
jam esset ea, quae apud se est, copiosa rejam esset ea, quae apud se est, copiosa redemptio. 2. Quid igitur opus est facto, dilectissimi, nisi ut satagatur quomodo laudabile propositum dignum consequatur effectum? Studete proinde perseverantiae, quae sola virtutum coronatur. Non inveniatur apud vos, Est et Non, ut sitis filii P nimirum non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Vos quoque, fratres, in eamdem imaginem transformamini a claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu, curantes omni vigilantia et ipsi non inveniri leves, instabiles, fluctuantes. Scriptum est enim: Vir duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis ; et rurgnus habitus sum minister eligi consilii hujus. Et consilium do, et auxilium spondeo. Si videor necessarius, aut certe si dignus judicor, non recuso laborem, non deero pro viribus. Devotus suppono humeros, etsi jam fessos, sarcinae huic, si mihi
Abbreviated transcription (Latin):
&e illiᷤ peccatorib. qui quanto illu¬
striores uidebantur in scło. scien¬
tia genere iuuentute. tanto plib
erant ꝑditionis exempłu: Legerait.
ñ multos nobiles. ñ multos sapienteᷤᷤ
ñ multos potentes elegit d̾s: at nunc
p̾ter regulam mira di potentia tali¬
um conu̾tit᷑ multitudo. uilescitꝰ
gła p̾sens. iuuentutis flos conculca¬
tur. ñ reputat᷑ generositas: sapientia
mundi stulticia reputat᷑: ñ acqͥescit᷑
carni & sanguini: parentũ & caroꝵ
renunciat᷑ affectib: fauores &e hono¬
res & dignitates reputant᷑ ut sterco¬
ra. ut xp̃c lucrifiat. Laudarẽ uos:
si uob̾ hȩc accidisse ex uob̾ cognosce¬
rem. Ceterum digitus di est ifte:
mutatio plane dextere excelsi. Datłi
optimum ẽ & donũ ꝑfectum: nec
dubium quin descendens a patre
luminũ. Iecirro in ipsum om̃e p̾eo¬
nium uire referiiꝰ. qui facit mira¬
bilia solus: qui fecit ne in uob̃ ociosa

Expanded text:
et illis peccatoribus, qui, quanto illuet illis peccatoribus, qui, quanto illustriores videbantur in saeculo, scientia, genere, juventute, tanto pluribus erant perditionis exemplum? Legeram, Non multos nobiles, non multos sapientes, non multos potentes elegit Deus ; at nunc praeter regulam mira Dei potentia talium convertitur multitudo. Vilescit gloria praesens, juventutis flos conculcatur, non reputatur generositas; sapientia mundi stultitia judicatur; non acquiescitur carni et sanguini; parentum et charorum renuntiatur affectibus; favores, et honores, et dignitates reputantur ut stercora, ut Christus lucrifiat. Laudarem vos, si vobis haec accidisse ex vobis cognoscerem: caeterum digitus Dei est iste, mutatio plane dexterae Excelsi. Datum optimum est, et donum perfectum 118, nec dubium quin descendens a Patre luminum. Idcirco in ipsum omne praeconium jure referimus, qui facit mirabilia solus, qui fecit ne in vobis otiosa
Abbreviated transcription (Latin):
ilectis filiis Gaufrido & sociis
immo uniu̾sam lȩtificat ciuitatẽ
d̾i:ita ut letent᷑ celi & exultet terra:
& omĩs lingua głificet d̾m de ur̃a
conu̾sione. Cerra mota ẽ. qͥa distilla¬
uerunt çeli a facie di synai: pluentes
istis dieb solito habundantiꝰ pluuiã uo¬
luntariã : qͣ segregauit d̾s hereditati suȩ.
Non apparebit ultra uacua in uob̾
crux xp̃i: quẽadmod̾u in multis fi¬
liis diffidentie: qui tardantes conu̾¬
ti ad dñm de die in diem: imꝓuisa.
morte subtracti in puncto descendt᷑
ad inferos. Omĩno refloruit & nune
quasi de nouo lignũ. in quo pepen¬
dit dñs głe: qui mortuus ẽ ñ tantũ
ꝓgente: s ut filios di qui erant disꝑ¬
si congregaret in unũ. Ipse ipse col¬
ligit uos qui diligit uos. tanquã
isca sua tanꝗͣ fructũ p̾ciosissimum cru¬
cis suȩ : tanquã dignissimã recopen¬
sationẽ effusi sanguims sui. Si gͦ
gaudent angłi suꝑ uno peccatore
penitentiã agente: qͥd in ta multiᷤ

Expanded text:
ilectis filiis GAUFRIDO et sociisimo universam laetificat civitatem Dei, ita ut laetentur coeli, et exsultet terra, et omnis lingua glorificet Deum de vestra conversione. Terra mota est, quia coeli distillaverunt a facie Dei Sinai, pluentes istis diebus solito abundantius pluviam voluntariam, quam segregavit Deus haereditati suae. Non apparebit ultra vacua in vobis crux Christi, quemadmodum in multis filiis diffidentiae, qui tardantes converti ad Dominum de die in diem, improvisa morte subtracti, in puncto descendunt ad inferos. Omnino refloruit et nunc quasi de novo lignum in quo pependit Dominus gloriae, qui mortuus est, non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. Ipse, ipse colligit vos, qui diligit vos tanquam viscera sua, tanquam fructum pretiosissimum crucis suae, tanquam dignissimam recompensationem effusi sanguinis sui. Si ergo gaudent angeli super uno peccatore poenitentiam agente , quid in tam multis,
Abbreviated transcription (Latin):
re uoluntati. Ore ur̃o ducẽ salutamꝰ:
&x tam ipsum quã uos ammonemuᷤ:
ut si castrũ ꝑ quo werram facturi.
estis. ur̃i iuris ñ ẽẽ nou̾itis: ꝓ dĩ amo¬
re relinquatis. Scriptum quippe est.
Quid ꝓdest homini si uniu̾sũ mun¬
dum lucret᷑: se autẽ ꝑdat. & detͥmentũ
sui faciat:¬

Expanded text:
re voluntati. Ore vestro Ducem salutamus: re voluntati. Ore vestro Ducem salutamus: et tam ipsum quam vos admonemus ut, si castrum, pro quo guerram facturi estis, vestri juris non esse noveritis, pro Dei amore relinquatis. Scriptum quippe est: Quid prodest homini si mundum universum lucretur, se autem perdat, et detrimentum sui faciat
Abbreviated transcription (Latin):
in corde carnali t̾rems dignitatibuᷤ
alto. ulla uł minima scintillula cȩ¬
lestis amoris accensa uidet᷑: diuinũ
sine dubio ẽ munꝰ ñ hominis uirttiᷤͤ
Et nos qͥdem largitatis uĩx ur̃is in
litteris nob̾ oblata beneficia. gratant̃
amplectim̃.. S cognita illa subita
&e grandi satis occupatione. qua uos
nunc detineri necesse ẽ:conueniens
ducimꝰ urãm quantũ uob̃ placuerit.
ex pectare oportunitatẽ. Nemini et¬
enĩ quantũ in nob̾ ẽ uellemꝰ eẽ oneri:
p̾sertim in his quȩ ad d̾m ꝑtinent:
ubi ñ dati lucrũ. s dantis fructum
magis requirere debemus. Diem ita¬
instantia nris partib appropinqͣre
debeatis: & fr̃e Widone uob̃ obuiã
facto. siquid in t̾ra ur̃a inuenerit. qͦd
aptum sit ordini nr̃o: ꝓmissa ur̃a
expeditiꝰ atq alacriꝰ compleatis. Hi¬
larem enim datorẽ diligit ds. Aut
si uob̾ forte ñ placet dilatio. & hoc
notificate: quia parati sumus in hac
re quantũ ratio patit᷑. uĩe obtem ꝑa¬

Expanded text:
in corde carnali, terrenis dignitatibus alto, ulla vel minima scintillula coelestis amoris accensa videtur, divinum sine dubio est munus, non hominis virtus. Et nos quidem largitatis vestrae vestris in litteris nobis oblata beneficia gratanter amplectimur; sed cognita illa subita et grandi satis occupatione, qua vos nunc detineri necesse est, conveniens ducimus vestram, quantum vobis placuerit, exspectare opportunitatem. Nemini etenim, quantum in nobis est, vellemus esse oneri, praesertim in iis quae ad Deum pertinent, ubi non dati lucrum, sed dantis fructum magis requirere debemus. Diem itainstantia, nostris partibus appropinquare debeatis, et, fratre Widone vobis obviam facto, si quid in terra vestra invenerit quod aptum sit Ordini nostro, promissa vestra expeditius atque alacrius compleatis. Hilarem enim datorem diligit Deus . Aut si forte non placet vobis dilatio, et hoc notificate; quia parati sumus in hac re, quantum ratio patitur, vestrae obtempera
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc qualit̾ uob̃ pat̾ accepta sint. uĩo
si uos ñ grauat citiꝰ scire flagitamus
rescripto: ut si satis. iam securi dem
dulgentia consolemur: si quominus
magis ut dignum ẽ humiliemur.
exigamus: quo digniuᷤᷤ satisfacere de¬
beamus. ualt¬

Expanded text:
Haec qualiter vobis, Pater, accepta sint, vestro, Haec qualiter vobis, Pater, accepta sint, vestro, si vos non gravat, citius scire flagitamus rescripto; ut, si satis, jam securi de indulgentia consolemur; si quo minus, magis ut dignum est humiliemur, exigamus, quo dignius satisfacere debeamus. Val
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos temptauimꝰ. Non autẽ eo ac¬
quiescente: eiꝰ nos importunitati uix
tande acquieuimꝰ. Hominẽ gͣ religi¬
osum peregrinũ solum. si culpa ẽ
qͦd suscepimꝰ. & ita suscepimꝰ: ñ erit
uob̾ indignũ semel tantũ cõmissã cul¬
usq qͥdẽ lxx. uii. peccantib ĩ uos ueniã
negare. ut tam̃ nou̾itis quã ñ leuitꝰ
seu negligenter: immo quã ñ impu¬
ne feramus. qͦd unquã reuerentiam
uram quo quo mͦ offendimus: sepe
dm̃ testor qͦd corpore ñ possum. m̃te
ad uos supplici transeo: sepe genibuᷤ
flexis humilit̾ satisfaciens uob̃ astare
me uideo. Utinam ipse qui id mͥ for¬
tasse inspirat. uob̃ qͦq sp̃e sentire fa¬
ciat. quã flebilis quã miserabił̃ tan¬
quã p̾sens ad genua usq ur̃a descen¬
do: quã frequent̾ nudus humeros.
uirgasq in manib gestans. & quasi
ad urãm iussionẽ uapłare paratꝰ pe¬
to ueniã: grãm tremebundꝰ expecto

Expanded text:
ad vos tentavimus. Non autem eo acad vos tentavimus. Non autem eo acquiescente, ejus nos importunitati vix tandem acquievimus. Hominem ergo religiosum, peregrinum, solum, si culpa est quod suscepimus et ita suscepimus, non erit vobis in dignum semel tantum commissam culies peccantibus in vos veniam negare . 4. Ut tamen noveritis quam non leviter seu negligenter, imo quam non impune feramus quod unquam Reverentiam vestram quoquo modo offendimus, saepe Deum testor, quod corpore non possum, mente ad vos supplici transeo, saepe genibus flexis humiliter satisfaciens, vobis adstare me video. Utinam ipse qui id mihi fortasse inspirat, vobis quoque Spiritus sentire faciat quam flebilis, quam miserabilis, tanquam praesens, ad genua usque vestra descendo! quam frequenter nudus humeros, virgasque in manibus gestans, et quasi ad vestram jussionem vapulare paratus, peto veniam, gratiam tremebundus exspecto!
Abbreviated transcription (Latin):
pro grandi iniuria imponitis. quod
a uobis recedens a nob̃ receptus sit:
Quid dicam: Si dixero ñ recepimuᷤ
qͦd utinã sine peccato dicere possem:
mentior plane. Si dixero recepimus
qͥdem s iuste: excusare me uelle ui¬
deor. S tutiꝰ respondebo peccauimꝰ.
uerũptam̃ quantũ: Non ad defen¬
sionẽ dico. Aquo enĩ ille ñ recipet᷑
Quis inquã scm̃ illum aut pulsantẽ
repelleret: aut susceptu expelleret:
Quis uͦ scit si de nr̃a abundantia.
nrãm uoluerit ds̃ supplere iopiã: ut
scilicet unum de multis qui forte apd̾
uos religiosi tunc erant. ad nos dirige¬
ret᷑: nob̃ qͥdem ad solatiũ. s nichilomi¬
nus uobis ad głam: filius quippe sa¬
piens: ẽ gła patris. Deniq ñ eum pre-¬
uenimus sollicitando. ñ circumue¬
nimus attrahendo quo uos deser̾et.
uł ad nos ueniret: quin potiꝰ rogan¬
tẽ pulsantẽ supplicantẽ. ñ pͥus ds scit
consensimus recipere: quã remittere

Expanded text:
pro grandi injuria imponitis quod, pro grandi injuria imponitis quod, a vobis recedens, a nobis receptus sit? Quid dicam? si dixero: Non recepimus quod utinam sine peccato dicere possem, mentior plane; si dixero, Recepimus quidem, sed juste, excusare me velle videor. Sed tutius respondebo, Peccavimus. Verumtamen quantum? Non ad defensionem dico: a quo enim ille non reciperetur? quis, inquam, sanctum illum aut pulsantem repelleret, aut susceptum expelleret? Quis vero scit si de vestra abundantia tram Deus voluerit supplere inopiam, ut scilicet unum de multis, qui forte apud vos religiosi tunc erant, ad nos dirigeret, nobis quidem ad solatium, sed nihilominus vobis ad gloriam? Filius quippe sapiens gloria est patris . Denique non eum praevenimus sollicitando, non circumvenimus attrahendo, quo vos desereret, vel ad nos veniret; quin potius rogantem, pulsantem, supplicantem non prius, Deus scit, consensimus recipere, quam remittere
Abbreviated transcription (Latin):
tunc tantũ filius fuit dum mecum
fuit: & ñ etiã cum me deseruit: S
nunqͥd quia corpore ad tempꝰ recessit:
etiam animo recedere potuit: Aut
forte uł ipsa mors eum mͥ poterit au¬
ferre: Itane localis corporał ue necessi¬
tas. animoꝵ sese amantiũ libertatem
angustat: Certus sum quia nec locoꝵ
distantia. nec corpoꝵ uł mors uł ab¬
sentia disungere pot̾it quos unꝰ sp̃c
uegetat: una caritas ligat. Deniq si
iustoꝵ animȩ in manu di ft̃. ꝓfecto &
qui iam in ipso deposita carne quieᷤᷤ¬
cunt: &e qui ipsi adhuc in carne non
scdm carn̾e militamꝰ. simul ꝓculdu¬
bio sumꝰ. Meus gͥ erat uiuus: meus
erit defunctus: meũ in patͥa recognoᷤ¬
cam. Siquis ẽ qui de manu di pos¬
sit eruere. & a me separare illu ua¬
lebit. Itaq ꝓ filio qͥdem ur̃a uobis
affectio satiffecit. S de nobis pater
quid erit: Que inquã de nob̃̾ digna
uob̾ satisfactio placebit: quib utiq

Expanded text:
tunc tantum filius fuit, dum mecum tunc tantum filius fuit, dum mecum fuit, et non etiam cum me deseruit. Sed nunquid quia corpore ad tempus recessit, etiam animo recedere potuit? aut forte vel ipsa mors eum mihi poterit auferre? Itane localis corporalisve necessitas animorum sese amantium libertatem angustat? Certus sum quia nec locorum distantia, nec corporum vel mors vel absentia disjungere poterit quos unus spiritus vegetat, una charitas ligat. Denique, si justorum animae in manu Dei sunt , profecto et qui jam in ipso, deposita carne, quiescunt, et qui ipsi adhuc in carne non secundum carnem militamus, simul procul dubio sumus. Meus ergo erat vivus, meus erit defunctus, meum in patria recognoscam. Si quis est qui de manu Dei possit eruere, et a me illum separare valebit. 3. Itaque pro filio quidem vestra vobis affectio satisfecit; sed de nobis, pater, quid erit? quae, inquam, de nobis digna vobis satisfactio placebit, quibus utique
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ mͥ uideor coniciendo uidere qͥd
animi tc̃ habueritis: cum adulciscẽ¬
dam illam quȩ uobis uidebat᷑ facta
inuiria. iusticiȩ zelo accensa ueritas
sese accingeret. illa que exemplo io¬
seph prudent̾ antea dissimulabatur
miscłia. ultra iam latẽre ñ ferens. ne
in hoc quidẽ dissimilit̾ ab ioseph ex
ab dito cęlate pietatis erupit: seq ue¬
ritati adiungens rep̾ssit motũ. tem¬
perauit zelum: pacem cũ iusticia fe¬
cit. Tunc de purissimo placidi pecto¬
ris fonte: talium credo limpidissimi
cogitationũ ruuuili ebullierunt.
Quid opus ẽ indignari: Misereri
potiꝰ oportet. & ñ obliuisci qͦd seͥptũ ẽ.
miscd̾iam uolo & ñ sacr  ificiũ: et
implere qͦd iussum ẽ. solliciti serua¬
re unitatẽ sp̃e in uinculo pacis: et
expectare qͦd ꝓmissum ẽ. beati mise¬
ricordes. qm̃ ipsi miscdiam osequen¬
tur. Alioquin ñ filius meuᷤ erat isteꝰ
Quis uͦ irasci filio potest: Nisi forte

Expanded text:
quantum mihi videor conjiciendo videre, quid quantum mihi videor conjiciendo videre, quid animi tunc habueritis, cum ad ulciscendam illam, quae vobis videbatur facta, injuriam, justitiae zelo accensa veritas se accingeret, illa quae exemplo Joseph prudenter antea dissimulabatur misericordia, ultra jam latere non ferens, ne in hoc quidem dissimiliter ab Joseph , ex abdito celatae pietatis erupit, seque veritati adjungens repressit motum, temperavit zelum, pacem cum justitia fecit. 2. Tunc de purissimo placidi pectoris fonte talium 66 credo limpidissimi cogitationum rivuli ebullierunt: Quid opus est indignari? misereri potius oportet, et non oblivisci quod scriptum est: Misericordiam volo, et non sacrificium ; et implere quod jussum est: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis ; et exspectare quod promissum est: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Alioquin num filius meus erat iste? quis vero irasci filio potest? Nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qͦd audito eiꝰ obitu. mox uelut.
immemor pͥstine calumniȩ s ñ ami¬
citiȩ consolatorẽ potius quã ultorẽ
uos exhibuistiᷤᷤ Patrem quippe uos
cognouistiᷤ ut res exigebat ñ uidicẽ:
idoq qͦd pietatis qͦd caritatis ẽ. ut ue¬
re filio pat̾ impendere studiustis. Qd
meluiᷤᷤ qͥd laudabiliꝰ. qͥd uob̾ digniꝰ
agere poteratis: S quis hoc crederet:
Uere nemo scit que sunt in homine:
illa aust̾itas. illa seueritas. illa indi¬
gnatio: quȩ olim in ilłu lingua uul¬
tus ocłi t̾ribilit̾ ostentare & intenta¬
re solebant: Ad unum nempe nu¬
cium de morte filii pat̾na uiscera cõ¬
mota sunt: subitoq hȩc om̃ia quȩ
simulatoria s dispensatoria. ac ꝑ hoc
transitoria erant disparuerunt: illa
uͦ que uera erant s latebant. caritaᷤᷤ
pietas benignitas apparuerunt. Si qͥ¬
dem in religioso animo ur̃o miscdia
&e ueritas obuiauert̃ sibi: & qͥa nmi¬
rum miscdia suꝑabundauit iudici¬
o: iusticia & pax osculatȩ sunt. Nam

Expanded text:
elut immemor pristinae calumniae, sed non amicitiae, consolatorem potius quam ultorem vos exhibuistis. Patrem quippe vos cognovistis, ut res exigebat, non judicem. Ideoque quod pietatis, quod charitatis est, ut vere filio pater impendere studuistis. Quid melius, quid laudabilius, quid vobis dignius agere poteratis? Sed quis hoc e nemo scit quae sunt in homine, illa austeritas, illa severitas, illa indignatio, quae olim in illum lingua, vultus, oculi, terribiliter ostentare et intentare solebant? Ad unum nempe nuntium de morte filii, paterna viscera commota sunt; subitoque haec omnia, quae simulatoria, sed dispensatoria, ac per hoc transitoria erant, disparuerunt; illa vero quae vera erant, sed latebant, charitas, pietas, benignitas apparuerunt. Siquidem in religioso animo vestro misericordia et veritas obviaverunt sibi; et quia nimirum misericordia superabundavit judicio, justitia et pax osculatae sunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
issimulare ñ ualeo tristiciã cord̃
mei: nec patior ultra latere te cru¬
ciatum quẽ patior bernarde
transire ꝑ uos. reuisere quos diligit
aĩa mea: itinĩ meo solatiũ laborib leuam̃.
peccatis remedium postulare: & culpiᷤ
meis exigentib factum ẽ non ut nol¬
lem: s ut ñ possem. Penam siquidem
hic agnosco culparũ. ñ culpã. Certus
sis homo di minime ꝓrsus amici fui ᷤ¬
se incuriã. ñ pigriciã. ñ negligentiam:
s causam obstitisse plane ñ negligen¬
dam: & causam di. Nichilominꝰ tam̃
uermis iste continue rodit me: & do¬
lor meus in conspectu meo semꝑ. Etqͥ¬
dem alias satis tribulor: s ut uerũ fa¬
teor in nullo eque. Uincit labores itine¬
ris caloris incõmodu: curarũ anxieta¬
tes. Ecce aꝑui uulnus amico: tua fratͥ
int̾est compati mͥ. hoc ẽ portare mecũ
qͦd patior:. ut releuer ego. Tuas &e ꝑ te sco¬
rum cum quib es orationes supplex
flagito. Sermones suꝑ pͥncipia canti¬

Expanded text:
issimulare non valeo tristitiam cordis mei, nec patior ultra latere te cruciatum quem patior, Bernardetransire per vos, revisere quos diligit anima mea itineri meo solatium, laboribus levamen, peccatis remedium postulare: et culpis meis exigentibus factum est, non ut nollem, sed ut non possem. Poenam siquidem hoc agnosco culparum, non culpam. Certus sis, homo Dei, minime prorsus amici fuisse incuriam, non pigritiam, non negligentiam: sed causam obstitisse plane non negligendam, et causam Dei. Nihilominus tamen vermis iste continue rodit me, et dolor meus in conspectu meo semper. Et quidem alias satis tribulor: sed, ut verum fatear, in nullo aeque. Vincit labores itineris, caloris incommodum, curarum anxietates. Ecce aperui vulnus amico: tua, frater, interest compati mihi, hoc est, portare mecum quod patior, ut relever ego. Tuas et per te sanctorum, cum quibus es, orationes supplex flagito. Sermones super principia Canti
Abbreviated transcription (Latin):
in omĩ patienta. Certe si iniuste ex¬
pulsus fuit: iustum ẽ ut reuocetur
Si iuste: pium ẽ ut recipiat᷑. Linde
& hoc nrm consilium. licet indiscus¬
sa causa. arbitratus sum eẽ securũ
qͦd fit ut siue ꝑ iusticiam siue ꝑmi
sericordiam. a iusto & miscđe do ñ
reccdat᷑. Rogo gͦ te dilectissime fili

Expanded text:
in omni patientia . Certe si injuste exin omni patientia . Certe si injuste expulsus fuit, justum est ut revocetur: si juste, pium est ut recipiatur. Unde et hoc nostrum consilium, licet indiscussa causa, arbitratus sum esse securum, quo fit, ut sive per justitiam, sive per misericordiam a justo et misericorde Deo non receda
Abbreviated transcription (Latin):
pͥor miseratꝰ cupiat reuocare: te in tua
ꝑdurante duricia ñ sinitur em̃dare:
qͣd compulsꝰ ẽ indiscretiꝰ egisse. Rogo
que ẽ hȩc securitas: ut cet̾is om̃ib mi¬
serantib. ipso quoq domno abb̃e ꝓ¬
pitio. tu solus implacabilis flecti non
queas ut recipiatur: An ñ legisti̾ iu¬
dicium sine miscd̾ia ei qui ñ fecit
miscdiam: An oblitus es qͦd rursũ
scͥptum ẽ. in qua mensura mensi fue¬
ritis remetiet᷑ uob̃: An uͦ contẽpnis
qͥd misericordib ꝓmissum ẽ. qm̃ ipsi
miscdiam consequent᷑: S nescis in¬
quis: quã iuste expulsus sit. S iuste
an miuste expulsus sit ñ quero: nec
curo mͦ. S hoc tantũ queror. hoc cau¬
sor. hoc uehement̾ admiror: qͦd hu¬
milit̾ satisfaciens. in stant̾ petens.
patient̾ sustinens. em̃dationẽ ꝓmit¬
tens. nec sic quidẽ exaudiri meret᷑. ut
iuxta apłm confirmet᷑ in eo caritas:
& scdm magistrũ nr̃m ꝑbetur it̾m

Expanded text:
Prior miseratus cupiat revocare; te in tua Prior miseratus cupiat revocare; te in tua perdurante duritia, non sinitur emendare, quod compulsus est indiscretus egisse. Rogo, quae est haec securitas, ut, caeteris omnibus miserantibus, ipso quoque domino abbate propitio, tu solus implacabilis flecti non queas ut recipiatur? An non legisti, Judicium sine misericordia ei qui non fecit misericordiam? An oblitus es quod rursum scriptum est. In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis? An vero contemnis quod misericordibus promissum est, Quoniam ipsi misericordiam consequentur? 2. Sed nescis, inquis, quam juste expulsus sit. Sed juste, an injuste expulsus sit, non quaero, nec curo modo: sed hoc tantum queror, hoc causor, hoc vehementer admiror, quod humiliter satisfaciens, instanter petens, patienter sustinens, emendationem promittens, nec sic quidem exaudiri meretur, ut juxta Apostolum confirmetur in eo charitas , et secundum magistrum nostrum probetur iterum
Abbreviated transcription (Latin):
frat᷑ adamanꝰ qͦd ei nimis amarꝰ ex¬
titeris: ñ solum quia te agente domo
expulsus sit. s qͥa quoq te ꝓhibente
reconciliari ñ possit: Et ego quidem
ñ nͥ bono zelo te id facere crediderim.
S cum recordor tuȩ illius obstinatio¬
nis. quã tͥamicissima ut scis fiducia
soleo sepe imꝓpare: uereor ne isdem
zelus tuus ñ sit scd̾m scientiam. Nã
ut ipsa regulȩ u̾ba ponam. quantȩ
audaciȩ ẽ quẽquã cedere aut excom¬
municare. nedum eliminare: abbe
scilicet absente & nesciente: An non
magis tuȩ humanitatis erat alii ñ
facere: ꝗͦd tͥ nolles fieriꝰ Immo tue ꝑ¬
fectionis ẽẽ debuerat. apłm potius
mutari dicentẽ: factus sum infirmᷤᷤ
infirmꝰ ut infirmos lucrifacirẽ. Et
te huiusmodi in sp̃u lenitatis: conside¬
rans te ipsum. ne & tu tempteris. At
pͥor inquies illum eiecit: ñ ego. Et hoc
quidẽ ipse noui. S te suadente: te oĩ¬
modis compellente. Unde & nunc
cum eum sicut audiui. ipse quoq

Expanded text:
al. Ademarus, quod ei nimis amarus exstiteris: non solum quia te agente domo expulsus sit, sed quia te quoque prohibente reconciliari non possit. Et ego quidem non nisi bono zelo te id facere crediderim: sed cum recordor tuae illius obstinationis, quam tibi amicissima, ut scis, fiducia soleo saepe improperare; vereor, ne idem zelus tuus non sit secundum scientiam. Nam ut ipsa Regulae verba ponam, quantae audaciae est quemquam caedere, aut excommunicare, nedum eliminare, abbate scilicet absente et nesciente? An non magis tuae humilitatis erat, alii non facere quod tibi nolles fieri? Imo tuae perfectionis esse debuerat Apostolum potius imitari dicentem, Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem ; et te hujusmodi in spiritu lenitatis; considerans te ipsum, ne et tu tenteris? At Prior, inquies, illum ejecit, non ego. Et hoc quidem ipse novi: sed te suadente, te omnimodis compellente. Unde et nunc cum eum, sicut audivi, ipse quoque
Abbreviated transcription (Latin):
agroꝵ: ut sugant mel de petra oleũq
de saro durissimo. butyrum de arm̃¬
to & lac de ouib &e fieus cũ medul¬
la tritici: & sanguinẽ uuȩ bibant
meracissuũ. Et hȩc t̾rena sunt: s ꝙ¬
lestia mercant᷑. Sic itur ad astra. Ta¬
lib hostiis ꝓmeret᷑ ds. Istorũ ẽ enim
irgnum cȩloꝵ: qui regi terrȩ in t̾ra
uiuentiũ. reddere poterunt ꝓhis t̾re

Expanded text:
agrorum, ut sugant mel de petra, oleumque agrorum, ut sugant mel de petra, oleumque de saxo durissimo; butyrum de armento, et lac de ovibus, et ficus cum medulla tritici, et sanguinem uvae 197 bibant meracissimum. Et haec quidem terrena sunt, sed coelestia mercantur. Sic itur ad astra : talibus hostiis promeretur Deus. Istorum est enim regnum coelorum, qui regi terrae in terra viventium reddere p
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ds. Suscipe illos tanquã aduenas
mesticos di. Parum dixi ciues: reges
st̃. Ipsoꝵ ẽ enĩ regnũ celoꝵ: iure & m̾ito
pauꝑtatis. Non decet frustra elongin¬
quo eẽ uocatos: & suis sedib exules
inutili peregrinauone uagari. Putaᷤᷤ
poterunt cantare canticũ dñi. in t̾ra
aliena: S ñ recte forte dixerim alie¬
nam: quȩ semini bono spontaneum
expandit sinum: & p̾tiosum depo¬
situm iam lȩto in gremio pie fouere
suscepit. Cecidit ut uideo cecidit gra¬
num bonũ in t̾ram bonam & opti¬
man: spero in dño qͦd radicabit. ger¬
minabit. multiplicabit᷑: & referet fru¬
ctum in patientia. Porro hune cum
irge partibor: et unusquisq scđm su¬
stis qͦd ꝓmisistis. Quos in u̾bo
nr̃o exposuimꝰ & misimus ꝑe¬
grinari: iegia sunt lib̾alitate suscepti.
Occurristis eis cum panib: eduxistis
eos in refrigeriũ: constitiustiᷤᷤ eos suꝑ
excelsam t̾ram. ut comedant fructus

Expanded text:
esset Deus. Suscipe illos tanquam advenas esset Deus. Suscipe illos tanquam advenas mesticos Dei Parum dixi cives; reges sunt. Ipsorum est enim regnum coelorum, jure et merito paupertatis. Non decet frustra e longinquo esse vocatos, et suis sedibus exsules inutili peregrinatione vagari. Putas poterunt cantare canticum Domini in terra aliena? Sed non recte forte dixerim alienam, quae semini bono spontaneum expandit sinum, et pretiosum depositum jam laeto in gremio pie fovere suscepit. Cecidit, ut video, cecidit granum bonum in terram bonam et optimam: spero in Domino quod radicabit, germinabit, multiplicabitur, et referet fructum in patientia . Porro hunc cum Rege partibor, et unusquisque secundstis quod promisistis. Quos in verbo vestro exposuimus, et misimus peregrinari, regia sunt liberalitate suscepti. Occurristis eis cum panibus, eduxistis eos in refrigerium, constituistis eos super excelsam terram, ut comedant fructum
Abbreviated transcription (Latin):
despexit dñm herodes: attam̃ in uis¬
cerib meis. Nam quisme separabit
ab his: Sequar eos quocunq ierint:
& si habitauerint in extremis mariᷤ:
ñ erunt absq me. Habes rex lumen
ocłoꝵ meoꝵ. habes cor meũ & animã
meã. Quid si modicũ nr̃i abest: Corpꝰ¬
culum loquor uile istud mancipiũ:
qͦd & si uoluntas exponeret᷑. s retin̾e̾t
necessitas. Non ualet sequi uolante
animũ qm̃ infirmũ ẽ: & solum pene
illi suꝑẽ sepulchrum. S quȩ curaꝰ
Anmia mea in bonis demorabit᷑. cũ
sem̃ meũ hereditabit t̾ram. Sem̃ meũ:
sem̃ bonum. Germinabit: si tam̃ in
t̾ram bonam ceciderit. Letabit᷑ ce de¬
lectabit᷑ in crassitudine amima mea:
quippe ut confido dabitur illi de fru¬
ctu manuũ suarũ. Reposita ẽ hec spes
mea in sinu meo: ut patient̾ feram ab
his uł corpore separari. Non mireris
rex: ante elegissem a corpore peregrina¬
ri quã istos emittere. si solus cause de¬

Expanded text:
despexit Dominum Herodes ; attamen in visdespexit Dominum Herodes ; attamen in visceribus meis. Nam quis me separabit ab his? Sequar eos quocumque ierint: et si habitaverint in extremis maris, non erunt absque me. Habes, Rex, lumen oculorum meorum, habes cor meum, et animam meam. Quid si modicum nostri abest? Corpusculum loquor, vile istud mancipium, quod etsi voluntas exponeret, sed retineret necessitas. Non valet sequi volantem animum, quoniam infirmum est, et solum pene illi superest sepulcrum. Sed quae cura? Anima mea in bonis demorabitur, cum semen meum haereditabit terram. Semen meum, semen bonum. Germinabit, si tamen in terram bonam ceciderit. Laetabitur et delectabitur in crassitudine anima mea; quippe, ut confido, dabitur illi de fructu manuum suarum. Reposita est haec spes mea in sinu meo, ut patienter feram ab his vel corpore separari. Non mireris, Rex. Ante elegissem a corpore peregrinari, quam istos emittere, si solus causae de
Abbreviated transcription (Latin):
ponere ocłos ur̃os suꝑ lator̃e p̾sentiũ:
quẽ ꝓ certo ad ur̃am regiã p̾sentiã non
cupiditas trarit̾. s coegit necessitas. Ne¬
cessitas dico ñ sua s suoꝵ: multoꝵ ui¬
delicet a quib missus ẽ. seruoꝵ d̃i fideli¬
um. Audite patient̾ qͥd patiant᷑. Au¬
dite & compatimini: quia si cõpatimi¬
ni &e conregnabitis. Nec contẽpnendu
regi regnare cum talib: ipsoꝵ enĩ ẽ
regnum celoꝵ. qui contẽpserunt ui¬
tam mundi. facite uob̾ illos amicos
de mammona iniquitatis: ut cũ de¬
feceritis a t̾reno regno ur̃o: recipiant
uos in suũ regnũ et̾num: Ad eundẽ.¬
ime queritis: ecce ego ccxuiii.¬
& pueri mei qͦs dedit mͥ deus.
fertur namq mea humilitas
inuenisse grãm. apud regiã maiestatẽ:
ita ut querat uidere me. Et quis ego
sum. ut dissimułe beneplacitũ regis:
Accurro & qui querebar ecce adsum:
ñ in p̾sentia corporis infirma. in qͣ

Expanded text:
ponere oculos vestros super latorem praesentium, ponere oculos vestros super latorem praesentium, quem pro certo ad vestram regiam praesentiam non cupiditas traxit, sed coegit necessitas. Necessitas dico non sua, sed suorum, multorum videlicet a quibus missus est, servorum Dei fidelium. Audite patienter quid patiantur, audite et compatimini; quia si compatimini, et conregnabitis. Nec contemnendum regi regnare cum talibus: ipsorum est enim regnum coelorum, qui contempserunt vitam mundi. Facite vobis illos amicos de mammona iniquitatis: ut cum defeceritis a terreno regno vestro, recipiant vos in suum regnum aeternum . Eme quaeritis, ecce ego, et pueri mei, quos dedit mihi Deus. Fertur namque mea humilitas invenisse gratiam apud regiam majestatem, ita ut quaerat videre me. Et quis ego sum, ut dissimulem beneplacitum Regis? Accurro, et, qui quaerebar, ecce adsum: non in praesentia corporis infirma, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
onge lateq satis dilatata ẽ ma¬
gnificentia ur̃a suꝑ t̾ram. Etenĩ gła¬
ur̃ nominis. quos fines ñ attigit: S
audite consilium diligentis uos Siu¬
dete quod in uobis ẽ. hanc ipsam glo¬
riam referre ad illum a quo est:si non
uultis eam ꝑdere: aut certe ꝑdi ab ea.
Hoc autẽ sic fiet: si int̾ eos quos regie
munificentiȩ celebris opinio euoeat
de longinquo. discretionis ocułii aꝑl¬
tis: manumq extenditis ñ tã cupidis
qͣ egenis. Et u̾e beatꝰ qͥ intelligit ñ suꝑ
cupidu:s suꝑ egenũ &e pauꝑem. Illum
inquã pauꝑem qui inuitus petit. &
uerecunde accipit: & accipiens głi¬
ficat patix̃ suum qui in celis ẽ. Cum
autẽ dõ gła sua. de ur̃o munere ex ore
egentiũ ita fidelit̾ resignabit᷑. ub̾iori
ꝓculdubio riuo fluat uobis necesse ẽ
ille fons glȩ. qui diligentes se diligit
& głificat głificantes se: ut qui semi¬
nat inbenedictionib. de benedictioni¬
b & metat. Pro huiꝰmodi obsecro uos

Expanded text:
onge lateque satis dilatata est magnificentia vestra super terram. Etenim gloria nominis vestri quos fines non attigit? Sed audite consilium diligentis vos. Studete, quod in vobis est, hanc ipsam gloriam referre ad illum a quo est, si non vultis eam perdere, aut certe perdi ab ea. Hoc autem sic fiet, si inter eos quos regiae magnificentiae celebris opinio evocat de longinquo, discretionis oculum aperitis, manumque extenditis non tam cupidis quam egenis. Et vere beatus qui intelligit, non super cupidum, sed super egenum et pauperem . Illum, inquam, pauperem qui invitus petit, et verecunde accipit, et accipiens glorificat Patrem suum qui in coelis est. Cum autem Deo sua gloria de vestro munere ex ore egentium ita fideliter resignabitur, uberiori procul dubio rivo fluat vobis necesse est ille fons gloriae, qui diligentes se diligit, et glorificat glorificantes se: ut qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metat . Pro hujusmodi 196 obsecro vos
Abbreviated transcription (Latin):
nunc autẽ patrem multarũ quid̾e
animarũ letantiũ in rp̃o. s egentiũ
in scło. Exꝑiatur & ipsc munificam
manũ regis: ut augeat᷑ numerus
amicoꝵ: qui ipsum recipiant in
et̾na tab̾nacła. Quod illi facitis mͥ fa¬
citis: quia qͦd illi deest a me exigitur.
At quia marsupiũ nr̃m minꝰ suffi¬
ciens ẽ: ad ur̃m sane qͦd aliqͣnto grossiꝰ
eẽ liquet. pauꝑem xp̃i merito desti¬
nare curaui:¬

Expanded text:
nunc autem patrem multarum quidem animarum laetantium in Christo, sed egentium in saeculo. Experiatur et ipse munificam manum regis, ut augeatur numerus amicorum, qui ipsum recipiant in aeterna tabernacula. Quod illi facitis, mihi facitis: quia quod illi deest, a me exigitur. At quia marsupium nostrum minus sufficiens est, ad vestrum sane, quod aliquando grossius esse liquet, pauperem Christi merito destinare curavi