comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quitate et paenitendo immelius commutatur. quod tefacere piget illa perniciosa
confusione superatum. netibi ab hominibus nescientibus quid soquantur obiciatur
a postolica illa sententia sienim quȩ destruxi haec eadem iterum aedifico p̃uaricato¬
rem meipsum constituo quaesi diciposset etiamin eos qui ueritatem correcti p̃dicant
quam ꝑuersi oppugnabant in ipsum paulum primitus diceretur. in quo ec cłce xp̃i magni¬
ficabantdm̃ audientes quod euangelizar et fidem quam aliquando uastabat: Nec quẽ¬
quam putes aberrore adueritatemuel a quocumq: scumagno seu paruo peccato ad cor¬
rectionem sine paenitentia possetransire: sednimis inpudens errorest hic uelle calũ¬
niari ecłae quamtor diuinistestimonii sesse constatecclesi amxp̃i qđ aliter tractat
illosquieam deserunt si hoc ipsum paenitendo corrigant. aliter illos qui in ea nondum

Expanded text:
quitate et paenitendo in melius commutatur, quod te facere piget illa perniciosa quitate et paenitendo in melius commutatur, quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum, ne tibi ab hominibus nescientibus, quid loquantur, obiciatur apostolica illa sententia: Si enim, quae destruxi, haec eadem iterum aedifico, praeuaricatorem me ipsum constituo. quae si dici posset etiam in eos, qui ueritatem correcti praedicant, quam peruersi oppugnabant, in ipsum Paulum primitus diceretur, in quo ecclesiae Christi magnificabant deum audientes, quod euangelizaret fidem, quam aliquando uastabat. Nec quemquam putes ab errore ad ueritatem uel a quocumque seu magno seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic uelle calumniari ecclesiae, quam tot diuinis testimoniis esse constat ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos, qui eam deserunt, si hoc ipsum paenitendo corrigant, aliter illos, qui in ea nondum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianam fidem : haec ergo fides sicut dicimus in omnibus gentib dila¬
tatur quae secundum dĩ testimonium in semine abrahae benedicuntur :
Quidigitur ad huc dubitas tenere quod sentis nisiquia id quod non sentis
uel aliquando sensisse uel aliud defendisse confunderis : Et dum eru¬
bescis corrigere errorem nonerubescis permanere inerrore qđ utiq
potius erubescendum fuit : hoc est illud qđ scriptura non tacuit ẽ conꝰ¬
fusio ad ducens peccatũ et ẽ confusio adducens gratiã et gloriã : Confu¬
sio adducit peccatum cum erubescit quisq prauam mutare sententiã:
ne aut in constans putetur aut diuerrasse scipso indice teneatur itades¬
cendunt in infernum uiuentes idẽ suam ꝑditionem sentientes q̃uos
dathan et abrron et corȩ hiatuterrae ab sumptitanto ante faturos figurauer:
Confusio autem adducit gratiam et gloriam cumerubescit quisq: depropria ini¬

Expanded text:
Christianam fidem. haec ergo fides, sicut dicimus, in omnibus gentibus dilaChristianam fidem. haec ergo fides, sicut dicimus, in omnibus gentibus dilatatur, quae secundum dei testimonium in semine Abrahae benedicuntur. quid igitur adhuc dubitas tenere, quod sentis, nisi quia id, quod non sentis, uel aliquando sensisse uel aliud defendisse confunderis, et, dum erubescis corrigere errorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? Hoc est illud, quod scriptura non tacuit: Est confusio adducens peccatum et est confusio adducens gratiam et gloriam. confusio adducit peccatum, cum erubescit quisque prauam mutare sententiam, ne aut inconstans putetur aut diu errasse se ipso indice teneatur; ita descendunt in infernum uiuentes, id est suam perditionem sentientes, quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absumpti tanto ante futuros figurauerunt. confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria ini
Abbreviated transcription (Latin):
dedomo dñi :tuautem frater quantum michi uidecur siuanam gloriam
hominum non adtendas et in sensatorũ contempnas obꝓbriũ quidicturis
quare modo sine dubio transies ad eccłam quã uerã sentire te intellego : Nec
huius sententiae tuae testimonia longe peco tuipse in eiusdem ȩpisto¬
lae tuae principio cui nuno respondeo haet uerba posuisti. cumoptime
inquis tenouerim longe adhuc afide xp̃iana sepositum et studis olim
deditum litterarum quietis et honestatis fuisse cultorem c̃umque postea
conuersus ad xp̃ianam fidem ut exmultorum relatione cognoui disputa¬
tionibus legalibus operam dares : Certe situad me illam ȩpistolam misisti haec
uerba tua sunt :cum ergo fatearis mecon uersum ad xp̃ianam fidem
cum ego nec addonatistas . nec ad rogatistas conuersus sim sine ulla
dubitatione confirmas et praeter rogatistas et praet̃ donatistas esse

Expanded text:
de domo domini. Tu autem, frater, quantum mihi uidetur, si uanam gloriam de domo domini. Tu autem, frater, quantum mihi uidetur, si uanam gloriam hominum non adtendas et insensatorum contemnas opprobrium, qui dicturi sunt: Quare modo t sine dubio transies ad ecclesiam, quam ueram sentire te intellego. nec huius sententiae tuae testimonia longe peto. tu ipse in eiusdem epistulae tuae principio, cui nunc respondeo, haec uerba posuisti: Cum optime\\ inquis, te nouerim longe adhuc a fide Christiana sepositum et studiis olim deditum litterarum quietis et honestatis fuisse cultorem cumque postea conuersus ad Christianam fidem, ut ex multorum relatione cognoui, disputationibus legalibus operam dares\'. certe si tu ad me illam epistulam misisti, haec uerba tua sunt. cum ergo fatearis me conuersum ad Christianam fidem, cum ego nec ad Donatistas nec ad Rogatistas conuersus sim, sine ulla dubitatione confirmas et praeter Rogatistas et praeter Donatistas esse
Abbreviated transcription (Latin):
reges terrae xp̃o seruientes ad emendandam urãm impietatẽ promulgauerunt
res proprias uras cupide appecit displicet nob̵. Quis quis deniq: ipsas res paupe¬
rum uel basilicas congregationum quas sub nomine eccłȩ tenebatis qua eomni¬
no non debentur nisi ecclesiae. quȩ uera xp̃i eccła ẽ : non ꝑiustitiam sed ꝑ auari¬
tiam tenet displicet nobis: quisquis pro aliquo flagitio uel facinore ꝓiectũ auo¬
bis ita suscipit sicut suscipiurtur qui excepto errorequo a nob̵ separamini
sine crimine apuduos uixerunt : displicet nob̵ sed nec facile ista monstra¬
tis et sinor mons trecis. non nullos toleramus quos corrigere uel punire
non possumus neq propter paleam relinquimus aream dñi neq ꝓpt̃pisces
malos rumpimus recia dñi neq propter haedos infine segregandos dese¬
rimus gregem dñi neq: propter uasa facta in contumeliam migramus

Expanded text:
reges terrae Christo seruientes ad emendandam uestram impietatem promulgauerunt, reges terrae Christo seruientes ad emendandam uestram impietatem promulgauerunt, res proprias uestras cupide appetit. displicet nobis. quisquis denique ipsas res pauperum uel basilicas congregationum, quas sub nomine ecclesiae tenebatis, quae omnino non debentur nisi ei ecclesiae, quae uera Christi ecclesia est, non per iustitiam sed per auaritiam tenet, displicet nobis. quisquis pro aliquo flagitio uel facinore proiectum a uobis ita suscipit, sicut suscipiuntur, qui excepto errore, quo a nobis separamini, sine crimine apud uos uixerunt, displicet nobis. sed nec facile ista monstratis et, si monstretis, nonnullos toleramus, quos corrigere uel punire non possumus; neque propter paleam relinquimus aream domini neque propter pisces malos rumpimus retia domini neque propter haedos in fine segregandos deserimus gregem domini neque propter uasa facta in contumeliam migramus
Abbreviated transcription (Latin):
iam uos oues ab haedis separasse iactatis : Audisane ꝑmẽ uocem dominicorũ
frum̃torũ in area dominica usq adultimã uentilationẽ int̃ paleã laborantium
ꝑ totũ scilicet mundũ qui ad s̃ uocauit terrã a solisortu usq ad occa sũ ubietiã laudaN
ꝑueri dnm̃: quicũq uos exoccasione legis huius imperialis non dilectione cor¬
rigendi sed inimicandi odiopersequitur displicet nob̵: Et quã uis resqua eq
terrena non recte a quoquam possideri possit nisi ueliure diuino quocuncta iustorũ
sunt ueliure humano qđ in potestate ẽ regnũ terrae ideoq resur̃as falso appel¬
letis quas nec iusti possiditis et secundũ leges regum terrenorũ amittere iussi
estis frustraq dicatis nos eis congregandis laborauimus cum scriptum legatis
labores impiorum iustedent. sed camen quisquis exoccasione legis huiusquã

Expanded text:
iam uos oues ab haedis separasse iactetis. Audi sane per me uocem dominicorum iam uos oues ab haedis separasse iactetis. Audi sane per me uocem dominicorum frumentorum in area dominica usque ad ultimam uentilationem inter paleam laborantium per totum scilicet mundum, qua deus uocauit terram a solis ortu usque ad occasum, ubi etiam laudant pueri dominum: Quicumque uos ex occasione legis huius imperialis non dilectione corrigendi sed inimicandi odio persequitur, displicet nobis. et quamuis res quaeque terrena non recte a quoquam possideri possit nisi uel iure diuino, quo cuncta iustorum sunt, uel iure humano, quod in potestate est regum terrae, ideoque res uestras falso appelletis, quas nec iusti possidetis et secundum leges regum terrenorum amittere iussi estis, frustraque dicatis: Nos eis congregandis laborauimus\', cum scriptum legatis: Labores impiorum iusti edent, sed tamen quisquis ex occasione legis huius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
terra estis nec interra sed caelestes in caelo habitatis. Nec ad tenditis nectimetis
qui ads̃ superbis resistit humilibus autem dat gratiam ñecuos euangelii locus
ipse conpungit ubi dñsait cũ uenerit filius hominis putas inueniet fidem in
terra : Continuo quippe tamquã prȩsciens non nullos sibi suꝑbe arrogatu¬
ros hancfidem dixit ad quosdam qui sibi iusti uidebantur. et spernebant
ceteros similitudinem hangduo quidam ascenderunt intemplum orare
Vnus pharisaeus et alter publicanus et cetera iam tibi quae secuntur ipse res¬
ponde inspice tamen diligentius ipsos paucos urõs utrum nullus illicbapti¬
tec ebriosus : tamenim late uastat animas haec pestilentia et tanta liber¬
tate dominatur : ut multum mirer sinon etiam urm gregiculum pene¬
trauit : Quamuis ante ipsum aduentum filii hominis unius boni pastoris

Expanded text:
terra estis nec in terra, sed caelestes in caelo habitatis! nec adtenditis nec timetis, terra estis nec in terra, sed caelestes in caelo habitatis! nec adtenditis nec timetis, quia deus superbis resistit. humilibus autem dat gratiam? nec uos euangelii locus ipse compungit, ubi dominus ait: Cum uenerit filius hominis, putas inueniet fidem in terra? continuo quippe tamquam praesciens nonnullos sibi superbe adrogaturos hanc fidem dixit ad quosdam, qui sibi iusti uidebantur et spernebant ceteros, similitudinem hanc: Duo quidam ascenderunt in templum orare, unus Pharisaeus et alter publicanus et cetera. iam tibi, quae sequuntur, ipse responde. inspice tamen diligentius ipsos paucos uestros, utrum nullus illic baptizet ebriosus. tam enim late uastat animas haec pestilentia et tanta libertate dominatur, ut multum mirer, si non etiam uestrum gregiculum penetrauit, quamuis ante ipsum aduentum filii hominis, unius boni pastoris,
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ebriosus nichilinter ẽ: Sic interiohannẽ ethȩreticum a contrario mul¬
tum inter .ẽ. Et in terbaptismum iohannis ebaptismum xp̃i quem dat hȩ¬
reticus nacontrario sed multum inter .ẽ In terbaptismũ autem xp̃i
quem dedit apłs et baptisinum xp̃i quedat haereticus nichilinter est : Agnos¬
citur enim sacramentorum species aequalis etiam cum magna differentia
est̃ in hominum meritis : sedda ueniam erraui quando te uolui deebrio sobapti¬
tante conuincere: exciderat michi cumro gatistame habere ñ cum qualicũq
donatista : ꝓotesenim tu intam paucis collegistuis et in omnibus lericis ur̃is.
nullum inuenire forsitan ȩbrio sumiciosenim estis q̃uinon extotius orbis com¬
munione sed ex obseruatione prȩceptorum omnium diuinorũ atq: omnium
sacramentorum tenetis catholicam fidem in quibus eam solis inuenturus ẽ.
cum uenerit filius hominis quando non inueniet fidem interraquia nec

Expanded text:
dedit ebriosus, nihil interest. sic inter Iohannem et haereticum a contrario multum interest et inter baptismum Iohannis et baptismum Christi, quem dat haereticus, non a contrario sed multum interest; inter baptismum autem Christi, quem dedit apostolus, et baptismum Christi, quem dat haereticus, nihil interest. agnoscitur enim sacramentorum species aequalis, etiam cum magna differentia est in hominum meritis. Sed da ueniam; erraui, quando te uolui de ebrioso baptizante conuincere; exciderat mihi cum Rogatista me habere rem, non cum qualicumque Donatista. potes enim tu in tam paucis collegis tuis et in omnibus clericis uestris nullum inuenire forsitan ebriosum. uos enim estis, qui non ex totius orbis communione sed ex obseruatione praeceptorum omnium diuinorum atque omnium sacramentorum tenetis catholicam fidem, in quibus eam solis inuenturus est, cum uenerit filius hominis, quando non inueniet fidem in terra, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
habent enim etiam scripturae canonicae huncar¬
guendi morem ut tamquam omnibus dicatur : et ad quosdam uer¬
bum perueniat : Q uodenim dicit a postolus ad corinthios quomo¬
do dicunt quidam in uobis quia resurrectio mortuorum non est :
manifestat utique non omnes essetales uerum tamen ec tales non
extra sed in eis fuis setestatur: a quibus neilli seducerentur qui nonita
sentiebant paulopost monuit dicens: nolite seduci corrum punt mnores
bonos conloquiamala : Sobrii estote iusti et nolite peccare: ignorantiã
enimdĩ quidam habent ad reuerentiam uobis loquor: Quod autem
dicit cumenim sine interuos aemulatio et contentio. non necarnales
estis et secđ hominem ambulatis tamquam omnib: dicit etcuides quã sit
graue quod dic̃ : Pro inde nisi inipsa epistola legeremꝰ gratias ago dõ meo

Expanded text:
habent enim etiam scripturae canonicae hunc arhabent enim etiam scripturae canonicae hunc arguendi morem, ut tamquam omnibus dicatur et ad quosdam uerbum perueniat. quod enim dicit apostolus ad Corinthios: Quo modo dicunt quidam in uobis, quia resurrectio mortuorum non est? manifestat utique non omnes esse tales, uerum tamen et tales non extra sed in eis fuisse testatur. a quibus ne illi seducerentur, qui non ita sentiebant, paulo post monuit dicens: Nolite seduci;. corrumpunt mores bonos conloquia mala. sobrii estote, iusti et nolite peccare; ignorantiam enim dei quidam habent; ad reuerentiam uobis loquor. quod autem dicit: Cum enim sint inter uos aemulatio et contentio, nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? tamquam omnibus dicit et uides, quam sit graue, quod dicit. proinde nisi in ipsa epistula legeremus: Gratias ago deo meo
Abbreviated transcription (Latin):
scripserit paulus etquid inde etiam senserit crprianus et nontibi dis¬
pliceat ecłȩ mansuetudo quȩ membra xp̃i disꝑsa colligit non collecta disꝑ¬
git : Quã quã et illi quitunc firmissimi fuer̃ et uerba hȩreticorũ insidiosa in¬
tellegere potuer̃ pauciquidẽ in cõparatione ceterorũ sed tam̃ etiã ipsiquidã
ꝓfide fortitor exulabant quidã toto orbelatitabant : Ac siceclesia que ꝑom̃s
gentes crescit in frumentis dominicis c̃seruata ẽ etusq infinẽ donec omnino
gentes om̃s etiã barbaras teneat c̃seruabit᷑ :Ipsa ẽ enĩ ecđa in bono semine
quod seminauit filius hominis et usque ad messem crescere interty¬
tania praenuntiauit : Ager autem mundus est messis finis saecult:
Hilarius ergo decem prouinciarum asianarum. aut trrania non
triticum arguebat: aut ipsum etiam tricicum quod defectu quodã
periclitabatur. quanto uehementius tanto utilius arguendum
putabat:

Expanded text:
scripserit Paulus et quid inde etiam senserit Cyprianus, et non tibi disscripserit Paulus et quid inde etiam senserit Cyprianus, et non tibi displiceat ecclesiae mansuetudo, quae membra Christi dispersa colligit, non collecta dispergit, quamquam et illi, qui tunc firmissimi fuerunt et uerba haereticorum insidiosa intellegere potuerunt, pauci quidem in comparatione ceterorum sed tamen etiam ipsi quidam pro fide fortiter exulabant, quidam toto orbe latitabant. ac sic ecclesia, quae per omnes gentes crescit, in frumentis dominicis conseruata est et usque in finem, donec omnino gentes omnes etiam barbaras teneat, conseruabitur. ipsa est enim ecclesia in bono semine, quod seminauit filius hominis et usque ad messem crescere inter zizania praenuntiauit. ager autem mundus est, messis finis saeculi. Hilarius ergo decem prouinciarum Asianarum aut zizania non triticum arguebat aut ipsum etiam triticum, quod defectu quodam periclitabatur, quanto uehementius tanto utilius arguendum putabat.
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo in firmorum atq carnaliũ quae aliquando tranquillitate temporis
quieta etlibera apparet aliquando autem tribulationum et temptationũ
fluctib operitur atq turbatur : Taletunc erat tempus dequo scripsit hila¬
rius unde putasti in sidi andum contra testimonia tot diuina tamquã
perierit ecclesia deorbe terrarum: Potes hoc modo dicere nec tot ecclesi¬
as galatiae tunc fuisse quando dicebat apostolus: õ stulti galathaequis
uos fascinauit eccum spũ coeperitis nunc carne consum mamini sicenĩ
nescit illo tempore obscuris uerbis multos parui sensus fuisse delusos ut
putarent hoccredi ab arrianis quod etiam ipsi credebant alios autem
timore cessisse et simulate consensisse non recte ingredientes aduerita¬
tem euangelii quibus tu postea correctis sicquem ammodumignotum
est nolles ignosci : prorsus non nosti litteras dĩ : Lege enim quid depetro

Expanded text:
multitudo infirmorum atque carnalium, quae aliquando tranquillitate temporis multitudo infirmorum atque carnalium, quae aliquando tranquillitate temporis quieta et libera apparet, aliquando autem tribulationum et temptationum fluctibus operitur atque turbatur. Tale tunc erat tempus, de quo scripsit Hilarius, unde putasti insidiandum contra testimonia tot diuina, tamquam perierit ecclesia de orbe terrarum. potes hoc modo dicere nec tot ecclesias Galatiae tunc fuisse, quando dicebat apostolus: s o stulti Galatae, quis uos fascinauit? et: Cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini? sic enim nescit illo tempore obscuris uerbis multos parui sensus fuisse delusos, ut putarent hoc credi ab Arrianis, quod etiam ipsi credebant, alios autem timore cessisse et simulate consensisse non recte ingredientes ad ueritatem euangelii, quibus tu postea correctis sic, quem ad modum ignotum est, nolles ignosci? prorsus non nosti litteras dei. lege enim, quid de Petro
Abbreviated transcription (Latin):
les sc̃i etboni et in cõparatione pluriũ malorũ paucis. et ꝑ seipsi multis quia
multi filui desertae magisquã eius quaehabet uirũ : et multi ab oriente etocci¬
dente uenient et recumbent cũ abraham isaac et iacob in regno caelorum:
etquia exibet sibids̃ populũ abundantẽ. aemulatorẽ bonorũ operũ et multo
inilia quȩ numerare nemo potest uidentur in a pocalypsĩ ex omni tribu ec
obnubilatur multitudine scandalorũ quando peccatores intendunt
arcũ ut sagittent in obscuraluna recto scorde Sed etam tunc in suis fir¬
missimis eminet et si aliqua in his uerbis diuinis distributio facienda
est fortasse non frustra dictum sit desemin e abrabae sicut stellae caeli
et sicut harena quae est ad orã maris: Vt instellis caeli pauciores fir¬
miores clarioresq intellegantur. in harena autẽ maritimi litoris magna

Expanded text:
les sancti et boni et in comparatione plurium malorum pauci sunt et per se ipsi multi sunt, quia les sancti et boni et in comparatione plurium malorum pauci sunt et per se ipsi multi sunt, quia multi filii desertae, magis quam eius, quae habet uirum, et multi ab oriente et occidente uenient et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum et quia exhibet sibi deus populum abundantem, aemulatorem bonorum operum, et multa milia, quae numerare nemo potest, uidentur in Apocalypsi ex omni tribu et obnubilatur multitudine scandalorum, quando peccatores intendunt arcum, ut sagittent in obscura luna rectos corde; sed etiam tunc in suis fii-missimis eminet. et si aliqua in his uerbis diuinis distributio facienda est, fortasse non frustra dictum sit de semine Abrahae: Sicut stellae caeli et sicut harena, quae est ad oram maris, ut in stellis caeli pauciores, firmiores clarioresque intellegantur, in harena autem maritimi litoris magna
Abbreviated transcription (Latin):
quia dece dictum e propatribi tuis nati sunt tibi filii constitues eos principes
supomnẽ terrã Nisiergo cognoueris temecipsã exitunon egate eicio sed exi
tu utdicatur dece exuob exierunt sed nonerant ex nob̵: exitu inuestigiis gregi
ñ inuestigis meis sed in uestigiis gregũ : neunius gregis sed gregũ diuisorũ
et errantiũ et pascehȩdos tuos n sicut pecrus cuidicitur pasceoues ieas sed
pascehȩdo stuos intab naculis pastorũ non intab naculo pastoris. ubi ẽ unus
grex et unus pastor cognoscit enĩ semetipsã ne hoc ei contingat quia hoc con¬
tigit eis qui se in illa ñ cognouerunt : Ipsa .ẽ decuius paucitate dicitur in com¬
paratione plurimorũ malorũ quia angusta et arta uia ẽ quȩducit aduitã.
et pauci sunt quiãbulant inea : Et rursus ipsa ẽ decuius multitudinedicit᷑
sic erit sementuũ sicut stellȩcȩli et sicut harena maris: Idem quippe fide¬

Expanded text:
 tuis nati sunt tibi filii; constitues eos principes super omnem terram. nisi ergo cognoueris temet ipsam, exi tu; non ego te eicio, sed exi tu, ut dicatur de te: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. exi tu in uestigiis gregum, non in uestigiis meis sed in uestigiis gregum nec unius gregis sed gregum dinisorum et errantium. et pasce haedos tuos non sicut Petrus, cui dicitur: Pasce oues meas, sed pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum, non in tabernaculo pastoris, ubi est unus grex et unus pastor. cognoscit enim semet ipsam, ne hoc ei contingat, quia hoc contigit eis, qui se in illa non cognouerunt. ipsa est, de cuius paucitate dicitur in comparatione plurimorum malorum, quia angusta et arta uia est, quae ducit ad uitam, et pauci sunt, qui ambulant in ea. et rursus ipsa est, de cuius multitudine dicitur: Sic erit semen tuum sicut stellae caeli et sicut harena maris. idem quippe fide
Abbreviated transcription (Latin):
inhabitabis non ẽ. quod metuas Pracua lebis enim nec erubescas quod de¬
testabilis fueris confusionem enim in ꝑpetuũ obliuisceris ignominiȩ uidui¬
tastis tuac noneris memor Egoenim sum dñs qui faciote dñs nomenei etquier¬
itte ipseds isrł uniuersae terrae uocabitur : nisi cognoueris temetipsam¬

Expanded text:
inhabitabis. non est quod metuas — praeualebis enim — nec erubescas quod deinhabitabis. non est quod metuas — praeualebis enim — nec erubescas quod detestabilis fueris. confusionem enim in perpetuum obliuisceris, ignominiae uiduitatis tuae non eris memor. quoniam ego sum dominus qui facio te, dominus nomen ei, et qui eruit te ipse deus Israhel uniuersae terrae uocabitur. In his certe li
Abbreviated transcription (Latin):
tra quos tanta dicebant nec communionem sacramentorum illius populi
mecum dulces capiebas cibos indomo dñi ambulauimus cum consensune¬
niet mod sofeslllos. et descendant in in fernum uiuentes sicut dat hani
et abneon impiȩ separationis auctores ipsa ẽ cui continuo respondeenis
coqno ueris temetipst̃ apuldira intermulieresexitu in uestigiis gregumet pas
ris in qstuts metiꝑ sucuquia utique non potest ciuitas abscondi suꝑmontẽ conft̃¬
tisar etideo nones operta ut incurras ingreges sodaliũ meorũ : Egoenim sũ
mons paratus incacumine montium. adquem uenient uniuerse gentes:
nisiergo cognoueris temetipsam ñ in uerbis calũ niosorũ sed intestimoniis li¬
broruꝰ meorũ. Visicogno ueris temetipsã quia decedictũ ẽ porrige longius¬
funiculos etpalos ualidos confirma ẽtiam atq: etiam indextrã atq sinistrã
eatende semen enĩtuũ heredi tabit gentes ecciuitates quȩ de sertȩ erant

Expanded text:
tra quos tanta dicebant, nec communionem sacramentorum illius populitra quos tanta dicebant, nec communionem sacramentorum illius populis cibos; in domo domini ambulauimus cum consensu. ueniat mors super illos et descendant in infernum uiuentes sicut Dathan et Abiron, impiae separationis auctores. ipsa est, cui continuo respondetur: Nisi cognoueris temet ipsam, o pulchra inter mulieres, exi tu in uestigiis gregum et pasris, inquit, temet ipsam. quia utique non potest ciuitas abscondi super montem constituta et ideo non es operta, ut incurras in greges sodalium meorum; ego enim sum mons paratus in cacumine montium, ad quem uenient uniuersae gentes. nisi ergo cognoueris temet ipsam non in uerbis calumniosorum sed in testimoniis librorum meorum. nisi cognoueris temet ipsam, quia de te dictum efuniculos, palos ualidos confirma, etiam atque etiam in dextram atque sinistram extende. semen enim tuum hereditabit gentes et ciuitates quae desertae erant
Abbreviated transcription (Latin):
Certe nullius crimen maculat nescientẽ quomodo fideles toco orbe diffusi crimen
traditorum cognoscere poterant qđ accusatores etiam sinouerant tam̃ eis osten¬
dere non ualebant Hosergo ab hoc crimine in nocentes eẽ nem pe ipsa ignoran¬
tia facilli me ostendit : Curergo in nocentes falsis criminibus accusantur quia
crimina aliena seu falsa seuuera nescierunt: Quis locus in nocentiae reser¬
uatur sicrimen est proprium nescire crimen alienum : Porro sitot gentiũ
populos ipsa ignorantia sicut dictum est in nocentes ostendit quamm agnum
crimen est abistorum in nocentium communione separari: Nam et fac¬
ta nocentium quae in nocentibus demonstrari uel ab in nocentibus credi
non possunt non inquinant quemquam si propter in nocentium consor¬
tium etiam cognita sustinentur: Nonenim propter malos boni deseren¬
di sed propter bonos malitolerandi sunt. sicut tolerarunt proph&e con¬

Expanded text:
certe nullius crimen maculat nescientem. quo modo fideles toto orbe diffusi crimen certe nullius crimen maculat nescientem. quo modo fideles toto orbe diffusi crimen traditorum cognoscere poterant, quod accusatores, etiam si nouerant, tamen eis ostendere non ualebant? hos ergo ab hoc crimine innocentes esse nempe ipsa ignorantia facillime ostendit. cur ergo innocentes falsis criminibus accusantur. quia crimina aliena seu falsa seu uera nescierunt? quis locus innocentiae reseruatur. si crimen est proprium nescire crimen alienum? porro si tot gentium populos ipsa ignorantia, sicut dictum est, innocentes ostendit, quam magnum crimen est ab istorum innocentium communione separari? nam et facta nocentium, quae innocentibus demonstrari uel ab innocentibus credi non possunt, non inquinant quemquam, si propter innocentium consortium etiam cognita sustinentur. non enim propter malos boni deserendi, sed propter bonos mali tolerandi sunt, sicut tolerarunt prophetae, con
Abbreviated transcription (Latin):
neces sario sequiseteros imperatores maxime catholicos xp̃ianos quotiens deuob̵
aliquidagere urãe obstinationis necessitas cogit faaleerat ista cogitare ut uob
ipsis aliquando diceretis: sicaecilianus uł in nocens fuit uł nocens conuinci ñ potuit
quid in hoc negotio tã longelateq diffusa societas xpiana peccauit curorbixpiano non
licuit ignorareqđ ñ potuerunt qui accusauerant demonstrare curilliquos x p̃sin
a grosuo id ẽ in hocmundo seminauit et interer tania crescere usq ad messem p̃cepit
curtot milia fideliũ in omnibus gentib: quorũ multitudinẽ stelliscaeli et harenȩ
maris dñs conparauit quos in semine abrahae benedicendos promisit et reddidit
ꝓpterea negantur ẽẽ xp̃ĩani quia in haccausa in quadiscutienda ñ interfuerunt
iudicib potius suo periculo uidicantibus quã uictis litigatoribus credere maluer̃

Expanded text:
necessario sequi ceteros imperatores, maxime catholicos Christianos, quotiens de uobis necessario sequi ceteros imperatores, maxime catholicos Christianos, quotiens de uobis aliquid agere uestrae obstinationis necessitas cogit. Facile erat ista cogitare, ut uobis ipsis aliquando diceretis: \'Si Caecilianus uel innocens fuit uel nocens conuinci non potuit, quid in hoc negotio tam longe lateque diffusa societas Christiana peccauit? cur orbi Christiano non licuit ignorare, quod non potuerunt, qui accusauerant, demonstrare? cur illi, quos Christus in agro suo, id est in hoc mundo seminauit et inter zizania crescere usque ad messem praecepit, cur tot milia fidelium in omnibus gentibus, quorum multitudinem stellis caeli et harenae maris dominus comparauit, quos in semine Abrahae benedicendos promisit et reddidit, propterea negantur esse Christiani, quia in hac causa, in qua discutienda non interfuerunt, iudicibus potius suo periculo iudicantibus quam uictis litigatoribus credere maluerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
uindicarentur : Sed uidelicet : si uestris maiorib: accusantibus atque superantibus
contra communionẽ caeciliani imperator tale aliquid decreuis sec prouisores
eccłȩ defensores pacis etunitatis nominari uellecis : Cum uero in eos qui ultro ac¬
cusantes nichil probare potuerunt necoblato sibi gremiopacis quocorrecti excipe¬
rentur consentire uoluerunt abimperatorib. talia decernuntur indignum
facinus clamitatur neminẽ ad unitatẽ eẽ cogendum malũ ꝓmalo nemini redden¬
dum eẽ contenditur: quidẽ aliud quã id qđ de uob quidam scribsit quod uolumus
scm .e : Et nunc nonerat magnũ neq difficile considerare atq cogitare constan¬
tini iudiciũ atq sententiã contrauos uiuere : quaeuris maioribus caecilianũ apud
imperatorẽ totiens accusantib: et ñ conuincentib: aduersus uos ꝓmulgata ẽ eã q

Expanded text:
uindicarentur. sed uidelicet si uestris maioribus accusantibus atque superantibus uindicarentur. sed uidelicet si uestris maioribus accusantibus atque superantibus contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decreuisset. prouisores ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari uelletis. cum uero in eos, qui ultro accusantes nihil probare potuerunt nec oblato sibi gremio pacis, quo correcti exciperentur. consentire uoluerunt, ab imperatoribus talia decernuntur, indignum facinus clamitatur, neminem ad unitatem esse cogendum, malum pro malo nemini reddendum esse contenditur. quid est aliud quam id, quod de uobis quidam scripsit: Quod uolumus, sanctum est\'? et nunc non erat magnum neque difficile considerare atque cogitare Constantini iudicium atque sententiam contra uos uigere. quae uestris maioribus Caecilianum apud imperatorem totiens accusantibus et non conuincentibus aduersus uos promulgata est, eamque
Abbreviated transcription (Latin):
ipso imperatore longeordinatius agente utepis coporũ causam ad sedelatamad
ep̃osmitteret necuicti pacem cũ fratribus habere uoluerunt sed rursus ad eundẽ
imperatorẽ uenerunt rursus non caecilianum tantũ uerũ etiam datos sibi epõs
iudices apud terrenũ rogem accusaueñ rursus ab alio episcopali iudicio ad eundẽ
imperatorẽ appella uerunt ne eo ipso interpartes cognoscente atq iudicante uel
ueritati uel pacicedendũ eẽ duxerunt : quid autem aliud statueret constantinus ad¬
uersus caecilianũ et socios eius si essent uris maioribus accusantibus uicti quã quod
statuit in eos ipsos quicũ ultro accus assent nec ea quae intendebant probare potu¬
issent noluerunt ueritati consentire nec uicti : Ille quippe imperator primus
constituit in hac causa ut res conuictorũ et unitati peruicaciter resistentium fisco

Expanded text:
ipso imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam ad ipso imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam ad episcopos mitteret. nec uicti pacem cum fratribus habere uoluerunt, sed rursus ad eundem imperatorem uenerunt, rursus non Caecilianum tantum uerum etiam datos sibi episcopos iudices apud terrenum regem accusauerunt, rursus ab alio episcopali iudicio ad eundem imperatorem appellauerunt nec eo ipso inter partes cognoscente atque iudicante uel ueritati uel paci cedendum esse duxerunt. Quid autem aliud statueret Constantinus aduersus Caecilianum et socios eius, si essent uestris maioribus accusantibus uicti, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent nec ea, quae intendebant, probare potuissent. noluerunt ueritati consentire nec uicti? ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res conuictorum et unitati f peruicaciter resistentium fisco
Abbreviated transcription (Latin):
exitus docuit calũ niose appetiuerunt : quoquid sceleratius ab eis fieri potuit: Siau¬
tẽ sicut falso arbitramini uerecrimino sũ udicandũ terrenis potestatib tradi¬
derunt quid nobis obicitis qđ urõrũ p̃sumptio primitus fecit᷑. Quod eosnon ar¬
gueremus quia fecerunt si non animo inuido et noxio sedemendandi et corri¬
gendi uoluntate fecissent uostamen in dubitant̃ arguimus quib: crimen uidet
deinimicis communionis nrãe xp̃ia no imperatori aliquid conquerocũ libellus
amaioribus ur̃is anullino ꝓconsulidatus constantino imperatorimittendus.
ita supra scriptus sid libellus ecłe catholicae criminũ caccilia nitraditus a parte ma¬
iorini : Illos autẽ hinc magis arguimus quia cũ apud imperatorem ultrocȩci¬
lianũ accusassent quẽ primo utiq apud collegas transmarinos conuincere debuer

Expanded text:
exitus docuit, calumniose appetierunt, quo quid sceleratius ab eis fieri potuit? si auexitus docuit, calumniose appetierunt, quo quid sceleratius ab eis fieri potuit? si autem, sicut falso arbitramini, uere criminosum iudicandum terrenis potestatibus tradiderunt, quid nobis obicitis, quod uestrorum praesumptio primitus fecit? quod eos non argueremus, quia fecerunt, si non animo inuido et noxio sed emendandi et corrigendi uoluntate fecissent. uos tamen indubitanter arguimus, quibus crimen uidetur de inimicis communionis nostrae Christiano imperatori aliquid conqueri, cum libellus a maioribus uestris Anulino proconsuli datus Constantino imperatori mittendus ita suprascriptus sit: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\'. illos autem hinc magis arguimus, quia, cum apud imperatorem ultro Caecilianum accusassent, quem primo utique apud collegas ti-ansmarinos conuincere debuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sicuid ebant ut aut iustitiam eẽ idolatriã faterentur aut se scelerate mentitos
negare non possent ut apud eũ dicerent solã locũ habere iustitiã apud quẽ mag¬
nũ locũ cernerent habere idololatriã : sed fuerit error in uerbo : Deipsofacto
quid dicis sinichil iustum ab imperatore petendum .ẽ. curauilia nopetitũ . ẽ
qđ custũ putatũ .ẽ. An hoc petendũ ẽ ut suaquisq recuperet ñ ut aliquẽ quo ab
imperatore coherceatur accusec Interim et in suarã rerã recipiendarũ repetio¬
ne ab apostolicis exemplis receditur quia hoc fecisse nemo inuenit᷑ illorũ: sed tam̃
cũ maiores um̃ ipsum caecilianũ tunc ecđȩ chartaginensis ep̃m cuitã quã crimino¬
so cõmunicare noluerunt apud principẽ constantinũ ꝑ anullinũ ꝓc̃sule accusauer̃
ñ ressuas amissas repetiuer sed in nocentẽ sicut existimamus et sicut ipseuidiciorũ

Expanded text:
sic uidebant, ut aut iustitiam esse idolatriam faterentur aut se scelerate mentitos sic uidebant, ut aut iustitiam esse idolatriam faterentur aut se scelerate mentitos negare non possent, ut apud eum dicerent solam locum habere iustitiam, apud quem magnum locum cernerent habere idolatriam. sed fuerit error in uerbo. de ipso facto quid dicis? si nihil iustum ab imperatore petendum est, cur a Iuliano petitum est, quod iustum putatum est? An per hoc petendum est, ut sua quisque recuperet, non ut aliquem, quo ab imperatore coherceatur, accuset? interim et in suarum rerum recipiendarum repetitione ab apostolicis exemplis receditur, quia hoc fecisse nemo inuenitur illorum. sed tamen cum maiores uestri ipsum Caecilianum tunc ecclesiae Carthaginiensis episcopum, cui tamquam criminoso communicare noluerunt, apud principem Constantinum per Anulinum proconsulem accusauerunt, non res suas amissas repetiuerunt, sed innocentem, sicut existimamus et sicut ipse iudiciorum
Abbreviated transcription (Latin):
si diceret᷑ quis umquã apłorũ in caũsa fidei ressuas iudicio publico defendit sicuttu
inepistolaposuisti quisumquã apłorũ in causa fidei resalienas inuasit nullũ quidẽ
indiunis litteris huius facti reppeniret exemplum sed tamen forte inuenirecali¬
quã uerã defensionem siueram ecclesiã retineret ñ subeccłȩ uerȩ nomine inpuden¬
ter aliquid possideret : Quodautẽ ꝑti nec adterrenarũ potestatũ iussa contrascis¬
maticos aut horeticos uelim petranda uel exerenda: illi quidem a quibus uos separas¬
tis acerrimi fuerunt ec contrauos quantũ audire potuimus et contra maximianis¬
tas quod gestorũ etiam certis documentis probamus sed tamen nondum ab eis sepa¬
rati eratis quando iuliano imperatori in sua petitione dixerunt. quod apud eum
solaistitia locum haberet quem certe a postatã nouerant etidolatrus deditum

Expanded text:
si diceretur: Quis umquam apostolorum in causa fidei res suas iudicio publico defendit?\' sicut tu si diceretur: Quis umquam apostolorum in causa fidei res suas iudicio publico defendit?\' sicut tu in epistula posuisti: Quis umquam apostolorum in causa fidei res alienas inuasit?\' nullum quidem in diuinis litteris huius facti reperiret exemplum; sed tamen forte inueniret aliquam uerara defensionem, si ueram ecclesiam retineret, non sub ecclesiae uerae nomine inpudenter aliquid possideret., Quod autem pertinet ad terrenarum potestatum iussa contra schismaticos aut haereticos uel impetranda uel exerenda, illi quidem, a quibus uos separastis, acerrimi fuerunt et contra uos, quantum audire potuimus, et contra Maximianistas. quod gestorum etiam certis documentis probamus; sed tamen nondum ab eis separati eratis, quando Iuliano imperatori in sua petitione dixerunt, quod apud eum sola iustitia locum haberet, quem certe apostatam nouerant et idolatriis deditum
Abbreviated transcription (Latin):
proprie rogatistae a rogato appellamini mitiores quidem eẽ uidemini quiacir¬
cũ cellionũ in manis simis gregib: non seuitis: sed nulla bestia si neminẽ uulneret
ꝓpterea mansuetadicitur quiadentes etungues non habet: Seuireuos nolledicitis
ego ñ possearbitror : Ita enĩ estis numero exigui. ut mouereuos contra aduersarias
uob̵ multitudines ñ audeatis et sicupiatis : Sed ponamus uos eciam nolle quod nonua¬
letis ponamus nos euangelicã sententiã qua scriptum ẽ siquis tibi uoluerit
lens stollere etiudicio tecũ contendere dimitte illi et palliũ Sic intellegeresic
tenuce ui ꝑsequentib: uos non solũ nulla in iuria uerũ eciã iure nullo resistendũ pu¬
teris hunc certe intellectũ rogatus auctor ur aut ñ habuit aut ñ impleuit qͥ denescio
quibi reb ut dicitis ur̃is acerrima ꝑseuerantia etiã forensi disceptatione coflix̃ cui

Expanded text:
proprie Rogatistae a Rogato appellamini, mitiores quidem esse uidemini, quia Cirproprie Rogatistae a Rogato appellamini, mitiores quidem esse uidemini, quia Circumcellionum immanissimis gregibus non saeuitis; sed nulla bestia, si neminem uulneret, propterea mansueta dicitur, quia dentes et ungues non habet. saeuire uos nolle dicitis; ego non posse arbitror. ita enim estis numero exigui, ut mouere uos contra aduersarias uobis multitudines non audeatis, etsi cupiatis. sed ponamus uos etiam nolle, quod non ualetis, ponamus uos euangelicam sententiam, qua scriptum est: Si quis tibi uoluerit tunicam tollere et iudicio tecum contendere, dimitte illi et pallium, sic intellegere, sic tenere, ut persequentibus uos non solum nulla iniuria uerum etiam iure nullo resistendum putetis: hunc certe intellectum Rogatus auctor uester aut non habuit aut non impleuit, qui de nescio quibus rebus. ut dicitis, uestris acerrima perseuerantia etiam forensi disceptatione conflixit. cui
Abbreviated transcription (Latin):
habetis sacram̃ta xp̃iana quib: illi adhuc carent ceterũ ad hocqđ ait ignorantes dĩius¬
titiã et suã uolentes consatuere et qđ elũdĩ habent sed ñ secđ scientiã pares eftisom¬
nino exceptisdũtaxat illis quicũq in uobis sunt scientes quiduerũ sit e ꝓ animo sita¬
te suae ꝑuersitatis contraueritatẽ etiam sibi notissimã dimicantes : Horũ quippe
inpietas etiã idolatriã forsitan superat: Sedquia ñ facile conuincipossunt in ani¬
monãq latet hoc malũ om̃s tãquã ñ a nob̵ minimis alienileniore seueritate coher¬
cemini et hoc quidem uel deom nibus hereticis quixp̃ianis sacram̃tis imbuuntur
et axp̃i ueritate siueunitate dissentiunt ueldonatistis omnib: dixerim : Quodo u¬
tem aduos attinet qui ñ solũ cum illis cõmuniter donatistis adonato uerũ etiam

Expanded text:
habetis sacramenta Christiana, quibus illi adhuc carent. ceterum ad hoc, quod: ait: Ignorantes dei iushabetis sacramenta Christiana, quibus illi adhuc carent. ceterum ad hoc, quod: ait: Ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere, et quod zelum dei habent sed non secundum scientiam, pares estis omnino exceptis dumtaxat illis, quicumque in uobis sunt scientes, quid uerum sit, et pro animositate suae pernersitatis contra ueritatem etiam sibi notissimam dimicantes. horum quippe impietas etiam idolatriam forsitan superat. sed quia non facile conuinci possunt — in animo namque latet hoc malum —, omnes tamquam non a nobis nimis alieni leniore seueritate cohercemini. et hoc quidem uel de omnibus haereticis, qui Christianis sacramentis inbuuntur et a Christi ueritate siue unitate dissentiunt. uel Donatistis omnibus dixerim. Quod autem ad uos adtinet, qui non solum cum illis communiter Donatistae a Donato uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
preponere rumoribus etcalũniis hominũ scripturas quas legunt: quis enĩ nr̃m
qui s urm ñ laudat leges abimperatorib: datas aduersus sacrificia paganorum
et certelonge ibi poena seuerior constituta ẽ : Illius quippe in pietatis capitale
suppliciũ ẽ : de uob autẽ corripiendis atq cohercendis habitaratio ẽ qua potius
adimoneremini aberrorediscedere quã ꝓ scelere puniremini Potest enim
fortasse etiam de uob diciqđait apłs de iudaeis: testimoniũ illis ꝑ hibeo quiate¬
lũ dĩ habent sed ñ secđ scientiã: Ignorantes enĩ dĩ iustitiã ec suã ustitiã uolen¬
tes constituere iustitiaedĩ non sunt sub iecti : quid enĩ aliud etuos quã urãm
iustitiã uultis constituere. quando ñ dicitis iustificari nisi eos quia uob potuerinł
baptitari : In hacergo a postolica sententia quã deiudeis ꝓtulit hocdistatis aidȩis qđ uos

Expanded text:
praeponere rumoribus et calumniis hominum scripturas, quas legunt. quis enim nostrum, praeponere rumoribus et calumniis hominum scripturas, quas legunt. quis enim nostrum, quis uestrum non laudat leges ab imperatoribus datas aduersus sacrificia paganorum? et certe longe ibi poena seuerior constituta est; illius quippe impietatis capitale supplicium est. de uobis autem corripiendis atque cohercendis habita ratio est, qua potius admoneremini ab errore discedere. quam pro scelere puniremini. potest enim fortasse etiam de uobis dici. quod ait apostolus de Iudaeis: Testimonium illis perhibeo, quia zelum dei habent sed non secundum scientiam. ignorantes enim dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. quid enim aliud et uos quam uestram iustitiam uultis constituere. quando non dicitis iustificari nisi eos, qui a uobis potuerint baptizari? in hac ergo apostolica sententia, quam de Iudaeis protulit, hoc distatis a Iudaeis, quod uos
Abbreviated transcription (Latin):
memoratus pios etiustos cogebat adorare simulacrum et recusantes mittebat in
flãmam : Nunc autemillud impletur qđ paulo post in eodẽ rege figuratum est
cũ conuersus ad honorandum dm̃ uerũ decreuit in regnosuo utquicũq blas phema¬
ret dm̃ sidrac misac abdenago poenis debitis subiaceret : Prius ergo tempus
illius regis significabat priora tẽpora regum in fideliũ quos passi sunt xp̃iani
proimpus posterius uero tẽpus illius regis significauit tempora posteriorum re¬
gum iam fidelium quos patiuntur impii proxp̃ianis: Sed planeineis quisub nomine
x p̃ierrant seducti aꝑuersis neforteoues xp̃i sint errantes et ad gregẽ aliter reuo¬
candȩ sint tẽperata seueritas et magisinan suetudo seruatur ut cohercitione exilio¬
rum atq damnorũ ãmoneantur considerare quid quarepatiantur. etdiscant

Expanded text:
memoratus pios et iustos cogebat adorare simulacrum et recusantes mittebat in memoratus pios et iustos cogebat adorare simulacrum et recusantes mittebat in flammam; nunc autem illud impletur, quod paulo post in eodem rege figuratum est, cum conuersus ad honorandum deum uerum decreuit in regno suo, ut, quicumque blasphemaret deum Sidrac, Misac et Abdenago, poenis debitis subiaceret. prius ergo tempus illius regis significabat priora tempora regum infidelium, quos passi sunt Christiani pro impiis; posterius uero tempus illius regis significauit tempora posteriorum regum iam fidelium, quos patiuntur impii pro Christianis. Sed plane in eis, qui sub nomine Christi errant seducti a peruersis, ne forte oues Christi sint errantes et ad gregem . aliter reuocandae sint, temperata seueritas et magis mansuetudo seruatur, ut cohercitione exiliorum atque damnorum admoneantur considerare. quid quare patiantur. et discant
Abbreviated transcription (Latin):
pro iniquitate quis nocendi cadsa quis emendandĩ Non inuenitur exemplũ
in euan gelicis et apostolicis litteris aliquid petitum a regibus terrae pro et¬
desancontra inimicos etdesiȩ: quis legat non in uenirie sed nondũ implebatur
illa prophetia et nunc reges intelligite et erudimini qui iudicatis terram
seruite dño in tremore Ad huc enim illudimplebattr quod in eodem psalmo
paulo superius dicitur quare fremuerunt genteset populi meditati sunt
inania Ad stiterunt regesterrae et principes conuenerunt in unũ aduersus dñm
etaduersus xp̃m eius : Verũ tamen si facta praeterita inpropheticis libris figurae
fuerant futurorũ in regeillo qui appellabatur nabucchodonosor utrum que
temmpus figuratum est et quod ab apostolis habuit et qđ nunc habet ecđa tẽporib
itaq: apostolorũ et martrrũ illud implebatur qđ figuratumẽ quando rex

Expanded text:
pro iniquitate, quis nocendi causa, quis emendandi? Non inuenitur exemplum pro iniquitate, quis nocendi causa, quis emendandi? Non inuenitur exemplum in euangelicis et apostolicis litteris aliquid petitum a regibus terrae pro ecclesia contra inimicos ecclesiae. quis negat non inueniri? sed nondum implebatur illa prophetia: Et nunc, reges, intellegite et erudimini, qui iudicatis terram; seruite domino in in timore. adhuc enim illud implebatur, quod in eodem psalmo paulo superius dicitur: Quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum aduersus dominum et aduersus Christum eius. uerum tamen si facta praeterita in propheticis libris figurae fuerunt futurorum, in rege illo, qui appellabatur Nabuchodonosor, utrumque tempus figuratum est, et quod sub apostolis habuit et quod nunc habet ecclesia. temporibus itaque apostolorum et martyrum illud implebatur, quod figuratum est, quando rex
Abbreviated transcription (Latin):
eet culpabile ꝑsecutionẽ facere non scriptũ eẽp in scis libris detrahentẽ pximosuo
occulte huci psequebar : Aliquando ergo et qui eam patitur iniustus ẽ etquieam
faut ustus t sadolane sempe et mali persecuti sunt bonos etboni ꝑsecutis unt
malos i sli nocendo ꝑ iniustittã illi consulendo ꝑ disciplinam: Illunmaniter illitẽ¬
parasiteruilo sercuestes cupiditati illi caritati : Namꝰ qui trucidat non considerat
puca nodũ lametis quiautemcurat considerat quẽ ammodũ secet : Ille enim ꝑsequitꝰ
sanitate ille putredinẽ : Occiderunt impii prophetas occiderunt impibs et
erophe ad esu lagella uerunt iudaei xpm. ilidaeos flagellauit et xp̃s: tradi¬
tisunt apłi ab hominbus potestati humane. tradiderunt et apłi homines potes¬
tat satanae : In his omnibus quid ad tenditur nisi quis corũ proueritate quis

Expanded text:
esset culpabile persecutionem facere, non scriptum esset in sanctis Libris: Detrahentem proximo suo esset culpabile persecutionem facere, non scriptum esset in sanctis Libris: Detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar . Aliqufacit iustus est. sed plane semper et mali persecuti sunt bonos et boni persecuti sunt malos, illi nocendo per iniustitiam, illi consulendo per disciplinam; illi immaniter, illi temperanter; illi seruientes cupiditati, illi caritati. nam qui trucidat, non considerat, quem ad modum laniet; qui autem curat, considerat, quem ad modum secet; ille enim persequitur sanitatem, ille putredinem. occiderunt impii prophetas, occiderunt impios et prophetae; tlagellauerunt Iudaei Christum, Iudaeos flagellauit et Christus: traditi sunt apostoli ab hominibus potestati humanae, tradiderunt et apostoli homines potestati satanae. in his omnibus quid adtenditur, nisi quis eorum pro ueritate, quis