comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideant᷑. Ecce habes uiam ue¬
rissimã & fidelissimã ad asseq̃n¬
dũ statũ quẽ desid̾at epicurꝰ.
& si eam tenueris beatus es. &
bene tͥ erit. ħ ad bene beateq
uiuendũ potest sola sufficẽ.
a deo quidem:ut extra posita
uniu̾sa aut nicħ aut mim¬
mũ ꝑfectionis adiciant. Nec
inhibeo quin uestib niteas
deauratis circũdatus uarie-¬
tate. qͥn epuleris cotidie splen¬
dide. quinpͥmos honores ha¬
beas. ꝙ ut paucis multa cõ¬
plectar: qͥn tempori s & ꝑuer¬
sis morib rectus tñ ut es ipse
inomnib morẽ geras ꝙ suis
lenociniis irridentẽ irride¬
as mundũ. Maior eñi es ꝙͣ
ut debeas aut possis. licet iã
sic ceꝑit multos: capitendi¬
cłis eiꝰ. Rexillustris anglorũ
henricꝰ .ii. maximꝰ Regum
britanme si initiis gestorũ
fu̾it exit᷑ ꝯcolor circa garõnam.
& ut dicit᷑ te auctore te du¬
ce fulminat. & tolosã felici
cingens obsidione ñ mͦ ꝓuĩ¬
ciales usq ad rodanũ & al¬

Expanded text:
ideantur. Ecce habes viam verissimam et fidelissimam, ad sequendum statum quem desiderat Epicurus. Et si eam tenueris, beatus es, et bene tibi erit . Haec ad bene beateque vivendum potest sola sufficere; adeo quidem, ut extra posita universa, aut nihil, aut minimum perfectionis adjiciant. Nec inhibeo quin vestibus niteas deauratis circumdatus varietate, quin epuleris quotidie splendide, quin primos honores habeas: et, ut paucis multa complectar, quin tempori, sed et perversis moribus, rectus tamen, ut es ipse, in omnibus morem geras, et suis lenociniis irridentem irrideas mundum. Major enim es, quam ut debeas, aut possis licet jam hic ceperit multos capi tendiculis ejus. Rex illustris Anglorum Henricus secundus, maximus regum Britanniae, si initiis gestorum fuerit exitus concolor, circa Garumnam, et, ut dicitur, te auctore, te duce, fulminat, ut Tolosam felici cingens obsidione, non modo provinciales, usque ad Rhodanum et Al
Abbreviated transcription (Latin):
cie manifesta candore. & ali-¬
m̃torũ sedulitate nutͥtis ex¬
plet offmn. & sola p̃parat
ad ꝓfectũ. Nam sine eaꝓfi¬
cit nullus. Clamat ħ inuo-¬
ce tube p̃uaricatorib ut
redeant ad cor.eisq ad arbo¬
rem scĩe amoto gladio uer-¬
satili ꝙ flãmeo ducatũ inpa-¬
tͥam ꝓmittit ꝙ ing̾ssum.
Plus dicam. ipsam arborẽ
scĩe ꝙ lignũ uite in quo st̃

Expanded text:
tiae manifesta candore, et alimtiae manifesta candore, et alimentorum sedulitate nutricis explet officium, et sola praeparat ad profectum. Nam sine ea proficit nullus. Clamat haec in voce tubae praevaricatoribus, ut redeant ad cor, eisque ad ardorem scientiae, amoto gladio versatili et flammeo, ducatum in patriam promittit et ingressum. Plus dicam: ipsam arborem scientiae, et lignum vitae, in quo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
to uimine ramus. Iuno¬
ni inferne dictus sacer: Hũc
tegit om̃is lucus. ꝙ obscuris
claudunt conuallib umbre.
S non ante datur delluris
oꝑta subire auricomos quã
quis dec̾psit ab arbore fetus.
hoc sͥ pulcra suũ ferripser¬
pina munus institurt.
Primo auulso non defiere
alter aureus⁊ sumili fron¬
descit uirga metallo. ꝓlane
quid penarũ lateat inter¬
renis uł qͥd in his possit me¬
reri solus agnoscit. qui de
arbore scĩe ramũ bone oꝑa¬
tionis auellit. Eoq auulso
alter non deficit. qr quo am¬
plius ex̾cent᷑: eo magis sub¬
crescunt & ꝓficiunt scĩe &
uirtutes. Non tñ ea tenusmar¬
ronis aut gentiũ insisto ues¬
tigiis. ut credam ꝙ̃ꝓiam ad
scĩam aut uͥtutẽ ꝓpriis ar¬
bitrii sui uirib ꝑuenire.
fateor grãm in electis oꝑari
& uelle & ꝑfice̾. ipsam uene¬
rortanꝙͣ uiã ĩmo reuera
uiam.que sola ducit ad ui¬
tã. ꝙ quẽq bon uoti cõpo-¬
tem facit. Lactea ħ : innocẽ¬

Expanded text:
to vimine ramus, Junoto vimine ramus, Junoni infernae dictus sacer, hunc tegit omnis Lucus, et obscuris claudunt convallibus umbrae. Sed non ante datur telluris operta subire, Auricomos quam quis decerpit ab arbore fetus, Hoc sibi pulchra suum ferri Proserpina munus Instituit; primo avulso, non deficit alter Aureus, et simili frondescit virga metallo. Plane quid poenarum lateat in terrenis, vel quid in his possit mereri, solus agnoscit, qui de arbore scientiae ramum bonae operationis avellit. Eoque avulso, alter non deficit, quia quo amplius exercentur, eo magis succrescunt et proficiunt scientiae et virtutes. Non tamen eatenus Maronis, aut gentium insisto vestigiis, ut credam quempiam ad scientiam aut virtutem propriis arbitrii sui viribus pervenire. Fateor gratiam in electis operari et velle et perficere, ipsam veneror tanquam viam, imo revera viam, quae sola ducit ad vitam, et quemque boni voti compotem facit. Lactea haec est, innocen
Abbreviated transcription (Latin):
atur qͥs ad arborem scĩe boni
& mali manũ extendẽ pͥme
ꝓhibitionis exemplo. qi exulẽ
& erroneũ ad illã inuitauit
ille qui docet hominẽ scĩam.
ignaro indicat quid sit bomĩ.
In arbore gͦ scĩe quasi qͥdam
urtutis ramus nascit᷑. ex quo
tota uita ꝓficientis hominis
consecratur. Neq enim ad ge
ipsam arborẽ .i. quid fieri
oporteat ꝑpauci nou̾int: Hũ¬
quid ramus facile innotescet.
ubi p̃multitudine desipien¬
tiũ & male agentiũ ipsa ar¬
bor occulitur: Hoc ipsũ for¬
te sensit ꝙ maro. qui licet
ueritatis eẽt ignarus & inte¬
nebris gentiũ ambularet.
ad elisios campos felicrũ & ca¬
ri genitoris conspectũ eneam
admittendũ ẽẽ non credi¬
didit. nͥ docente sibilla. que
quasi sios bole consilium
iouis uł sapientia dei int̾¬
p̃tatur. ramũ hunc ꝓserpi¬
ne q̃ ꝓserpentẽ & crigentẽ
se auiciis uitam innuit cõ¬
secraret. Ait gͦ. Accipe que
ꝑagenda pͥus. Latet arbore
opaca aurens & foliis & len¬

Expanded text:
iae boni et mali manum extendere, primae prohibitionis exemplo, quia exsulem et erroneum ad illam invitavit ille, qui docet hominem scientiam, ignaro indicat quid sit bonum. In arbore ergo scientiae quasi quidam virtutis ramus nascitur, ex quo tota vita proficientis hominis consecratur. Neque enim ad genipsam arborem, id est quid fieri oporteat perpauci noverint? Nunquid ramus facile innotescet, ubi prae multitudine desipientium, et male agentium ipsa arbor occulitur? Hoc ipsum forte sensit et Maro, qui licet veritatis esset ignarus, et in tenebris gentium ambularet, ad Elysios campos felicium, et chari genitoris conspectum, Aeneam admittendum esse non credidit, nisi docente Sibylla, quae quasi σιοῦ βουλή, consilium Jovis, vel sapientia Dei interpretatur, ramum hunc Proserpinae, quae proserpentem et erigentem se a vitiis vitam innuit, consecraret. Ait ergo. Accipe quae peragenda prius: latet arbore opaca Aureus et foliis, et len
Abbreviated transcription (Latin):
macłat: eo qui nature labo¬
rat imꝑio. Nec credas altũ
saꝑe. qui nature consortes
non tam uͥtute ꝙͣ uitiis uult
p̃ire. S qͥd ingrege ista tal¬
parum arguo cecitatẽ. nͥ
quod aliorum fonsẽẽ ud̾r:
Ab eo namq scaturiunt ri¬
uuli uitiorũ. ut quasi ĩcor¬
pore uno uideas conflixis¬
se rapacitatẽ leonis. seuitiã
tigridis. gulam lupi. uarie¬
tatẽ pardi. fraudes uulpis.
tenacitatẽ arpie. inmun¬
diciã suis petulantiã hirci.
suꝑbiam equi stoliditatẽ
asini. obstinationẽ muli.
texicũ hidre. ingredinẽ
tis infundẽ potuit homim
tet̾rima creatura. Nam ab

Expanded text:
borat imperio. Nec credas altum sapere, qui naturae consortes, non tam virtute, quam vitiis vult praeire. Sed quid in grege isto talparum arguo caecitatem, nisi quod aliorum fons esse videtur? Ab eo namque scaturiunt rivuli vitiorum, ut quasi in corpore uno videas confluxisse rapacitatem leonis, saevitiam tigridis, gulam lupi, varietatem pardi, fraudem vulpis, tenacitatem harpyiae, immunditiam suis, petulantiam hirci, superbiam equi, stoliditatem asini, obstinationem muli, toxicum hydrae, nigredinem tis infundere potuit homini tet
Abbreviated transcription (Latin):
sideat᷑ non uaniss ueris insis¬
tendũ÷ bonis. Uana enim
cultorem suũ ꝓturbãt inte¬
nebras ext̾iores. ad fletũ ocłoꝵ.
stridorem dentiũ. timitum
auriũ. ꝙ uarias p̃ssuras & pe¬
nas inferorũ apud qͦs nullus
ordo s sempit̾is horror in¬
habitat.

Expanded text:
sideatur, non vanis, sed veris insissideatur, non vanis, sed veris insistendum est bonis. Vana enim cultorem suum proturbant in tenebras exteriores, ad fletum oculorum, stridorem dentium, tinnitum aurium, et varias pressuras, et poenas inferorum, apud quos nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat.
Abbreviated transcription (Latin):
inferos. ubi quasi reb inuti¬
liter gestis: totius ante acte¬
uite recognoscat errores. &
discat alia uia incedendum
ẽẽ hiis qui uolunt addulces
lauinie cõplexis & fatale
regnũ ithalie quasi qͣndam
arcem beatitudins ꝑuenire.
Constat enim apud eos qͥ m̃tẽ
diligentius ꝑserutant᷑ auctoꝵ.
maronẽ gemine doctrine ui¬
res declarasse. dũ uanitate fig¬
de pͥma corruptiõe specialit̾
dictũ sit. potest ꝙ de singłis
manifesta ratione monstrari.
qr nat᷑a hominis ab ad olescẽ¬
tia sua ꝓna ÷ ad malũ. ut ex
quo libero licet dep̃sso ceꝑit
uti arbitrio ꝑ se cadat spon¬
te inculpam. & inde merito
suo p̃ceps ꝓlabat᷑inpenam.
Erigi tamen nequaquã pot̾̃
ad bonũ. nͥ grã dei subponat
manũ suã. Lata ÷ gͦ epicure¬
orũ uia. & haut dubiam du
& quietũ tͣnquille uite sta¬
tũ in ea nullus inueniat.
uł ad illũ tand̾ ea ducente ꝑue¬
niat. Nam ut beatitudo pos¬

Expanded text:
inferos, ubi quasi rebus inutiinferos, ubi quasi rebus inutiliter gestis, totius anteactgnoscat errores, et discat alia via incedendum esse his, qui volunt ad dulces Laviniae complexus, et fatale regnum Italiae, quasi ad quamdam arcem beatitudinis, pervenire. Constat enim apud eos qui mentem diligentius perscrutantur auctorum, Maronem geminae doctrinae vires declarasse, dum vanitate figde prima corruptione specialiter dictum sit, potest et de singulis manifesta ratione monstrari, quia natura hominis ab adolescentia sua prona est ad malum; ut ex quo libero, licet depresso, coeperit uti arbitrio, per se cadat sponte in culpam, et inde merito suo praeceps prolabatur in poenam: erigi tamen nequaquam potest ad bonum, nisi gratia Dei supponat manum suam. Lata est ergo Epicureorum via, et haud dubiam ducet quietum tranquillae vitae statum in ea nullus inveniat, vel ad illum tandem, ea ducente, perveniat. Nam ut vera beatitudo pos
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ. conu̾sis studiis etas ani¬
musq uirił querit opes &
amicicias inseruit honori.
cõmisisse cauet: qd̃ mox mu¬
tare laboret. Gͣ & uirilis etas
puerilia & inuenilia erubes¬
cit. & si apu̾sa uoluptate &
inmundo amore nauigii
sui soluere non potest an¬
ichoram p̾cidit & funẽ. Sic
a pͥatͥarche pudicus filius
pallisim reliquit adult̾e.
ne adulterii cͥmine inuol¬
ueret᷑. Quintꝰ maturitatẽ
ciuilem ꝓmit. & etatẽ de¬
pingit uicinam senectuti.
imo que ipsam iam ingre¬
drtur senectirtẽ. Nam ꝙ pa¬
trũ honores recolit. maiorũ
memoriã uen̾atur. & qua¬
si adtumulũ anchise sol¬
lempnes celebret ludos: in
hiis ipsis exilii sui miseriam
recognoscit. Dum uͦ hinc
egreditur. transit ad sextum.
& amissis palinuro & mise¬
no duce .s. nauigii dormi¬
tante ꝙ temerario p̃lii in¬
centore cum iam frigescat
affectus uiresq deficiant. nĩ
tam senectutẽ sentit ꝗͣ seniũ.
& uelud quẽdã descensũ ad

Expanded text:
amus: Conversis studiis, aetas, aniamus: Conversis studiis, aetas, animusque virilis Quaerit opes et amicitias, inservit honori, Commisisse cavet, quad mox mutare laboret. Ergo et virilis aetas puerilia, et juvenilia erubescit, et si a perversa voluptate et immundo amore navigii sui solvere non potest anchoram, praescindit et funem. Sic et patriarchae pudicus filius pallium reliquit adulterae, ne adulterii crimine involveretur. Quinta maturitatem civilem promit, et aetatem depingit vicinam senectuti, imo quae ipsam jam ingreditur senectutem. Nam et Patrum honores recolit, majorum memoriam veneratur, et quasi ad tumulum Anchisae solemnes celebret ludos, in his ipsis exsilii sui miseriam recognoscit. Dum vero hinc egreditur, transit ad sextam, et amissis Palinuro et Miseno, duce scilicet navigii dormitante, et temerarii praelii incentore, cum jam frigescat affectus, viresque deficiant, non tam senectutem sentit quam senium, et velut quemdam descensum ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut fabulas uarrat: aut u̾is
falsa ꝑmiscet eo. qd̾ multilo qͥe
peccata deesse ñpossunt.
Porro t̾cius uarios iuuentu¬
tis euentus quasi suos canit
errores. eo quod illa etas fere¬
solos nourt errores. Siqͥdem
ut ait ethicus imberbis
uiuenis tandem custode
remoto gaudet equis cam¬
bꝰq ꝙ aprici gͣmine campi.
Cereu inuitium flecti moni¬
torib asper. Utiliũ tardus
ꝓuisor ꝓdigus eris. Prima
gͦ etas nutricẽ scda custodẽ
habet. t̾cia quo lib̾ior. eo faci¬
lius errat. nondũ tñ ꝓcedit
ad cͥmina. Quartꝰ illicitos
amores conciliat. & ignem
iprudent̾ conceptũ inpec¬
tore. ad amantis infelicem
ꝑducit rogum. Neq enim
ininconcessis fatalem beati¬
tudinẽ eẽ sub tipo mercurii
ratio ꝑsuadet. docetq illũ
qui dum fuerat parmuilus
sapiebat ut paruulus. loq̃¬
batur ut paruulus. agebat
ut paruulus. fuga irrefra¬
gabiliter ap̃hensa. euacria¬
re que erant paruuli. Unde
ut admemoratũ ethic̃ rede¬

Expanded text:
aut fabulas narrat, aut veris aut fabulas narrat, aut veris falsa permiscet, eo quod multiloquio peccata deesse non possunt. Porro tertius varios juventutis, quasi suos canit errores: eo quod illa aetas solos fere novit errores. Siquidem, ut ait ethicus: Imberbis juvenis tandem, custode remoto, Gaudet equis, canibusque, et aprici gramine campi. Cereus in vitium flecti, monitoribus asper, Utilium tardus provisor, prodigus aeris. Prima ergo aetas nutricem, secunda custodem habet, tertia quo liberior, eo facilius errat, nondum tamen procedit ad crimina. Quarta illicitos amores conciliat, et ignem imprudenter conceptum in pectore, ad amantis infelicem producit rogum. Neque enim inconcessis fatalem beatitudinem esse, sub typo Mercurii ratio persuadet, docetque illum, qui dum fuerat parvulus, sapiebat ut parvulus, loquebatur ut parvulus, agebat ut parvulus, fuga irrefragabiliter apprehensa, evacuare quae erant parvuli. Unde, ut ad memoratum ethicum rede
Abbreviated transcription (Latin):
credam gentiliũ fugiendos
dũ mͦ uitent᷑ errores. ħ ipsũ
diuina prudentia ĩ eneide
sua sub inuolucroficticii
cõmenti ĩnuisse uisus ẽ ma¬
ro.dum sex etatũ gradus sex
librorũ distinctionib pruden-¬
ter exp̃ssit. Quib conditionis
humane dũ odisseã imittat᷑
ipsum ꝙ qũe educit & ꝓuehit
ꝓducit & deducit ad manes.
Nam eneas qͥibi fingit᷑ animꝰ
sic dictus eo qd est corporis ha¬
bitator. En nos enim ut g̾cis
placet habitator:. demas cor¬
pus ꝙ ab his componit᷑ eneas.
ut significet animã qͣsi car-¬
nis tugurio habitantẽ. sic
etiam neptunũ ethnossige-¬
um eo qd sigeũ in habitet. Pri¬
mus itaq liber eneidos sub
imagine nanfragii manifes¬
tas infantie que suis ꝓcellis
agitatur exponit tũsiones.
ꝙ infine suo habundantia
cibi ⁊ potꝰ adulta ꝓsilit ad letitiã ꝯ¬
uiualẽ. In confinio gͦ adoles¬
centie ꝓdeunt colloquiorũ
cõmertia. & eorũ intemꝑies

Expanded text:
credam gentilium fugiendos, credam gentilium fugiendos, dummodo vitentur errores, hoc ipsum divina prudentia in Aeneide sua, sub involucro fictitii commenti, innuisse visus est Maro, dum sex aetatum gradus, sex librorum distinctionibus prudenter expressit. Quibus conditionis humanae, dum Odysseam imitatur, ipsumque quem educit et provehit, producit et deducit ad manes. Nam Aeneas, qui ibi fingitur animus, sic dictus, eo quod est corporis habitator: ἔνναιος enim, ut Graecis placet, habitator est, δέμας corpus, et ab his componitur Aeneas, ut significet animam quasi carnis tugurio habitantem. Sic etiam Neptunum ennosigaeum, eo quod Sigaeum inhabitet. Primus itaque liber Aeneidos, sub imagine naufragii manifestas infantiae, quae suis procellis agitatur, exponit tunsiones, et in fine suo, abundantia cibi et potus adulta, prosilit ad laetitiam convivalem. In confinio ergo adolescentiae prodeunt colloquiorum commercia, et eorum intemperies
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ similitudinẽ dei ꝓmittit
ꝑ rapiã. Exiñ inclinata:
ad malũ nat᷑a hominis. cuiꝰ
quasi q̃dam infantia p̃ces
Siluit hõ & mansit ĩ nocenᷤ.¬
Inmisso sopore obdormuit in¬
nocens. exꝑgefactus & agnos¬
cens auxiliũ simile qd̃ ei fabri¬
cau̾at d̾s innocent̾ locutus ẽ
magnalia dei. S ex qͦ factus
u̾bosior ꝑhostiũ curiositatis
eductus excuit cũ temptato¬
re u̾bi cõmertiũ. quasi ab in¬
fantia adolescens concepto ca¬
lore intumuit. & p̃uaricatus
mandatũ cuiꝰ custodia ad głi¬
amfuerat ꝓfutura. corruptꝰ
ẽ. ut extunc mirabili ꝙ ĩuin¬
cibili lege condi tionis inflic¬
te sͥ unio reluctet᷑ carnis ꝙ
sp̃s. ut nulla ratione compo¬
ni possint nͥ illiꝰ grã int̾cedat:
qͥ fecit ut᷑q unum. & carnem
in electorum fine faciat asp̃u
absorberi. Si u̾bis gentilium
uti licet xp̃iano qͥ solis electis
diuinũ & deo ꝑlacens ꝑ ĩha¬
bitantẽ grãm ẽẽ credit inge¬
niũ. & si nec u̾ba nec sensus

Expanded text:
et similitudinem Dei promittit per rapinam. Exinde inclinata est ad malum natura hominis, cujus quasi quaedam infantia praecessSiluit homo et mansit innocemmisso sopore obdormivit innocens, expergefactus et agnoscens auxilium simile, quod ei fabricaverat Deus, innocenter locutus est magnalia Dei. Sed ex quo factus verbosior per ostium curiositatis eductus, exercuit cum tentatore verbi commercium, quasi ab infantia adolescens, concepto calore intumuit, et praevaricatus mandatum, cujus custodia ad gloriam fuerat profutura, corruptus est, ut extunc mirabili et invincibili lege conditionis inflictae, sibi unio reluctetur carnis et spiritus, ut nulla ratione componi possint, nisi illius gratia intercedat, qui fecit utraque unum, et carnem, in electorum fine, faciet a spiritu absorberi. Si verbis gentilium uti licet Christiano, qui solis electis divinum, et Deo placens, per inhabitantem gratiam, esse credit ingenium, etsi nec verba, nec sensus
Abbreviated transcription (Latin):
quid solidũ semꝑ pollicet᷑
inpost̾um. ut in om̃ib ama¬
torib ꝙ sequacib suis nec
unum abinitio dux̃it ad
ꝑfectũ. aut uoti compotem
fec̾it. Hinc ÷ qd̾ auarus in
mediis opib esurit. potens
ꝙ p̃sidens in sũmo fastigio
seruit. in ꝓfundo luxu uo¬
luptuosum gaudii defectus
angit ꝙ fame procus & grẽ
intoto tumore inanis głe
uilescit. Cui ista non patẽt
nimiũ cecus÷ cũ unusqͥsq
eorũ qui u̾santur inhiiss qd̾
appetit deesse fateat᷑. Sunt
tñ quorũ ocłos ita ꝑstrinxit
malicia ut que ꝑ se lucent:
neq̃ant intueri. Sic ocłis
capti talpe lucis beneficiũ
non agnoscunt. & innatis
gaudentes tenebris: odert̃
aerem puriorem. nec uiue¬
re queunt si diutiꝰ arceant᷑
ab humo & latebris suis.
Nonne talparum gerunt
imaginẽ. qui semꝑ inhu¬
mo uersant᷑ quorum tota¬
conu̾satio interra depͥmit᷑.
ut nich altum sapiant nil

Expanded text:
quid solidum semper pollicetur quid solidum semper pollicetur in posterum, ut in omnibus amatoribus et sequacibus suis, nec unum ab initio duxerit ad perfectum, aut voti compotem fecerit. Hinc est quod avarus in mediis opibus esurit, potens et praesidens, in summo fastigio servit in profundo luxu: voluptuosum gaudii defectus angit, et famae procus et gratiae, in toto tumore inanis gloriae vilescit. Cui ista non patent, nimium caecus est, cum unusquisque eorum qui versantur in his, sibi quod appetit, deesse fateatur. Sunt tamen quorum oculos ita perstrinxit malitia, ut quae per se lucent, nequeant intueri. Sic oculis capti talpae, lucis beneficium non agnoscunt, et innatis gaudentes tenebris, oderunt aerem puriorem, nec vivere queunt, si diutius arceantur ab humo et latebris suis. Nonne talparum gerunt imaginem, qui semper in humo versantconversio in terram deprimitur ut nihil altum sapiant, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
bolem uitiorũ. Natura namq
peccatrix ad malũ ꝓna ẽ. &
corrupta ab adolescentia sua.
que etas origini iucinatur.
re. Parit itaq uitia filias utiꝙ
ñ filioᷤ sine dolore. sed ꝓcul dubioꝰ
ad dolorem. s indolore filios:
s plane ad gaudiũ non do¬
lorem. Ergo epicureus u̾sat᷑
indolore. cuiꝰ uita filios parit
aut filias & semꝑ p̾sentes aut
futuras ingemiscit angusti¬
as. Nam aut ut cetera taceã
p̃sentib non letatur. aut si
cecus nonẽ: dum rerũ metit᷑
exitus ea tanquã ab euntia
ꝙ fugientia deplorat. Letis
etenim stare negatũ : nͥ qͥs
letetur inillis. que beatum
faciunt aut ad ꝑpetuam
ꝓficiunt uitã. Pret̾it namq
mundus hic ꝙ om̃ia desid̾a¬
bilia eius. Quantũlibet blan¬
drtur in cautis ꝙ dulces falla¬
cie sue ꝓpinet illecebras. no¬
uissima eius qͦuis absinchio
amariora sunt. Et quia ratio
p̃sentẽ statũ eius inꝑfectum
eẽ usqueqͣ conuincit. nescio

Expanded text:
bolem vitiorum. Natura namque bolem vitiorum. Natura namque peccatrix ad malum prona est, et corrupta ab adolescentia sua, quae aetas origini vicinatur, it. Parit itaque vitia, filias utique non filios sine dolore, sed procul dubio ad dolorem, sed in dolore filios, sed plane ad gaudium, non dolorem. Ergo Epicurus versatur in dolore, cujus vita filios parit, aut filias, et semper praesentes, aut futuras ingemiscit angustias. Nam, ut caetera taceam, praesentibus non laetatur, aut si caecus non est, dum rerum metitur exitus, ea tanquam abeuntia et fugientia deplorat. Laetis etenim stare negatum est, nisi quis laetetur in his, quae beatum faciunt, aut ad perpetuam proficiunt vitam. Praeterit namque mundus hic, et omnia desiderabilia ejus. Quantumlibet blandiatur incautis, et dulces fallaciae suae propinet illecebras, novissima ejus quovis absinthio amariora sunt. Et quia ratio praesentem statum ejus imperfectum esse, usquequaque convincit, nescio
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo libido p̃ualuit. eo qd̃
uita iocunda & tͣnquilla
frui non potest. cui ceꝑit li¬
bido dñari. Maluit facẽ qd̾
libuit quã quod iuissus: ꝙ
ꝓiectus in locum miserie.
interram laboris missus ẽ:
ut ei & semini suo terra
spinas & tribulos g̾minet.
& insudore uultus come¬
dat panem suum. qͥ inrecti¬
tudine uoluntatis obediẽs
sine difficultate & labore
plenam pot̾it habere uolup¬
tatẽ. Siqͥdem adnecessitatem
ꝙ uoluptatẽ parata ĩuen̾at
omĩa. Uultus autẽ sicut his
placet qui curiosius scrutan¬
tur u̾borũ originẽ dr auolen¬
do. & sudor eius laborem &
angustias indicat corrupte
uoluntatis. Sigͦ sudatur ineo
qui confirmat cor hominis.
& etiam insumendo qd̃ letifi¬
cat. quid ẽ. qd̾ sine labore sibi
natura mortalis credat indtil¬
tum: Anima sͥ dictũ recolit.
qd̃ matri omĩum nr̃m pecca¬
trici sentencia creatoris intor¬
sit. Parit gͦ indolore filios uir¬
tutũ que sine labore parit so¬

Expanded text:
ex quo libido praevaluit, eo quod ex quo libido praevaluit, eo quod vita jucunda et tranquilla frui non potest, cui coeperit libido dominari. Maluit facere quod libuit, quam quod jussus est, et projectus in locum miseriae, in terram laboris missus est, ut ei, et semini suo, terra spinas et tribulos germinet, et in sudore vultus sui comedat panem suum , qui in rectitudine voluntatis obediens, sine difficultate et labore plenam poterat habere voluptatem. Siquidem ad necessitatem et voluptatem, parata invenerat omnia. Vultus autem, sicut his placet, qui curiosius scrutantur verborum originem, dicitur a volendo; et sudor ejus, laborem et angustias indicat corruptae voluptatis. Si ergo sudatur in eo quod confirmat cor hominis, et etiam in sumendo quod laetificat, quid est, quod sine labore sibi natura mortalis credat indultum? Anima sibi dictum recolit, quod matri omnium nostrum peccatrici sententia Creatoris intorsit. Parit ergo in dolore filios virtutum, quae sine labore parit so
Abbreviated transcription (Latin):
isi dissimulet con¬
tentiosus quẽ tñ
dissimulari ratio non per¬
mittit: ex suꝑiorib luce cla¬
rius liquet. epicureos nũꝙͣ
assequi finẽ suum. Cũ enĩ
ad tranquillã aspirent iui¬
tam. & ad libidinẽ explen¬
se retrahant
libet potest sapient̾ imple¬
re. hoc ꝑ ista babilonis flu¬
enta nullus assequit᷑. Illos
qͦ epicureoꝵ nomine cen¬
sendos arbitror qͥ suam uo¬
lunt in om̃ib implere uo¬
lutatẽ. Nam c̃ res libidi¬
ni seruiunt in uoluptatẽ
transit affectus. Si affectui
effectus non pareat. qͦ mag̃
uis. tor queris mag̃. si tamen
sit libido in uoluntate. Ali¬
oquin int̾dum uelle qd̾ ñ
potes iocundum ẽ. & fruc¬
tuosum. si forte esurias & si¬
tias iusticiã laboriosũ tam̃.
Mundus itaq epicureis ple¬
nus est. eo qd̃ intanta multi¬
tudine hominũ paucisunt
qui non famulent᷑ libidi
ni .i. corrupte uoluntati.
s laboriose uoluntatis nex¬
ib non inpliciti: aut nulli
aut paucioressunt. De loco
uoluptatis exclusus: homo

Expanded text:
isi dissimulet cotentiosus, quae tamen dissimulari ratio non permittit, ex superioribus luce clarius liquet, Epicureos nunquam assequi finem suum. Cum enim ad tranquillam aspirent vitam, et ad libidinem explense retrahant libet, potest sapienter implere hoc per ista Babylonis fluenta nullus assequitur. Illos quoque Epicureorum nomine censendos arbitror, qui suam volunt in omnibus implere voluntatem. Nam cum res libidini serviunt, in voluptatem transit affectus. Si affectus affectui non pareat, quo magis vis, torqueris magis, si tamen sit libido in voluntate. Alioquin interdum velle quod non potes, jucundum est et fructuosum, si forte esurias et sitias justitiam, laboriosum tamen. Mundus itaque Epicureis plenus est, eo quod in tanta multitudine hominum, pauci sunt, qui non famulentur libidini, id est corruptae voluptati, sed laboriosae voluntatis nexibus non impliciti, aut nulli, aut pauciores sunt. De loco voluptatis exclusus est homo,
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. terribilis ꝙ qͥ aufert sp̃m
pͥncipums Cum inquit ingres¬
sus fueris terrã. qũa dñs ds dabit
tͥ & possederis eam: habitau̾isq
milla. ꝙ dix̾is constituam suꝑ
me regem. sicut hñt om̃s ꝑ cir¬
cuctũ nationes: eum constitues
quẽ dñs deus tuus elegerit de
numero fr̃m tuoꝵ. Non pot̾is
alt̾ius gentis hominẽ regem fa¬
cere. qͥ ñ sit fr̃ tuus. Cuniq fu̾it
constitutus: ñ multiplicabit sͥ
equos. nec reducet popłm ine¬
giptum. equitatus num̾o suble¬
uatus. p̃sertim cum dñs p̃ceꝑit
uobis. uit nequaqũã amplius ꝑ
eandem uiam reu̾tamini. Non
habebit uxores plurimas q̃ affi¬
ciant animã eiꝰ. neq argenti &
auri inm̃sa pondera. Postquam
autẽ sederit in solio regni sui. de¬
scribet bͥ deut̾onomiũ legis huiꝰ
inuolumine. accipiens exem
plarasac̾dotib leitice tribus.
ꝙ habebit secum legetq illud
om̃ib dieb uite sue ut discat
timere dñm deum suũ. ꝙ custo¬
dire uerba ꝙ cerimonias eiꝰ que

Expanded text:
terram terribilis, et qui aufert spiritum principum: Cum, inquit, ingressus fueris terram quam Dominus Deus dabit tibi, et possederis eam, habitaverisque in illa, et dixeris: Constituam super me regem sicut habent omnes per circuitum nationes, eum constitues quem Dominus Deus tuus elegerit de numero fratrum tuorum. Non poteris alterius gentis hominem regem facere, qui non sit frater tuus. Cumque fuerit constitutus non multiplicabit sibi equos nec reducet populum in Aegyptum equitatus numero sublevatus praesertim cum Dominus praeceperit vobis ut nequaquam amplius per eandem viam revertamini non habebit uxores plurimas quae inliciant animum eius neque argenti et auri inmensa pondera postquam autem sederit in solio regni sui describet sibi deuteronomium legis huius in volumine accipiens eplar a sacerdotibus Leviticae tribus, et habebit secum, legetque illud omnibus diebus vitae suae, ut discat timere Dominum Deum suum, et custodire verba et caeremonias ejus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
e.iiii.fluminibꝰ q̃ de fonte libi¬
dinis oriunt᷑ epicͥeis. faciuntq dilu¬
utum qͦ fere mundus m̃gat᷑. n de
aquis ꝯtrariis ⁊ uestib esau.
n quo tirannus apͥncipe differat
⁊ de tirainde sac̾dotũ. ⁊ in quo pastor
fur. ⁊ m̾cennarius ab inuicẽ differunt.

Expanded text:
fluminibus, quae de fonte libidinis oriuntur Epicureis, faciuntque diluvium, quo fere mundus mergatur: et de aquis contrariis, et vestibus Esau.n quo tyrannus a principe differat, et de tyrannide sacerdotum: et in quo pastor, fur et mercenarius ab invicem differunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mũi tuanorũ finẽ eẽ miseriã . ͦ ĩ
eos ds uindictã exercet simanꝰ cess hu¬
mana: hoc iniuliano apͥtata ⁊ młtis
sacre scͥpture patet exemplis.
Tonsilio bruti utendũ eẽ adu̾sus
eõs qui ꝓsum̃o pontificatu ñ mͦ cer¬
tant s cismatice dimicant ⁊ qd̾ tirã¬
nis nicħ quietũ.

Expanded text:
m tyrannorum finem esse miseriam: et quod in eos Deus vindictam exercet, si manus cesset humana, ac hoc in Juliano apostata, et multis sacrae Scripturae patet exemplis. Consilio Bruti utendum esse adversus eos qui pro summo pontificatu non modo certant, sed schismatice dimicant: et quod tyrannis nihil quietum.
Abbreviated transcription (Latin):
limũ aut impossibi¬
le asserunt sapientes inp̃sen¬
ti gaudere cũ minido. ꝙ in
eternũ exultare cum xp̃o.
ꝙ plane miserrimũ ÷ torque¬
ri cum mundo ꝙ inet̾num
cum diabolo flagellari.Si
gͦ inhac uita tantũ sꝑantes
sunt hypocrite tristes qui
retributionẽ expectant qm̃
inp̃senti receꝑunt m̾cedem
suam. De his eñi qui uerbo
ꝙ habitu tenus honorant
dnm. ex sentencia eiꝰ constat
qm̃ ipse elongat᷑ ab eis. eo
qd̾ cor eoꝵ ab eo elongatũ ẽ.
S ꝙ ipsa oꝑa eoꝵ dispendi¬
ui salutis afferunt. ꝙ babi¬
lonioꝵ pͥncipi sathane fa¬
mulant᷑. Omĩa eni que ostẽ¬

Expanded text:
limum, aut impossibile asserunt sapientes, in praesenti gaudere cum mundo, et in aeternum exsultare cum Christo: et plane miserrimum est torqueri cum mundo, et in aeternum cum diabolo flagellari. Si ergo et in hac vita tantum sperantes sunt hypocritae tristes, quiretributionem exspectant, quoniam in praesenti receperunt mercedem suam . De his enim qui verbo et habitu tenus honorant Dominum, ex sententia ejus constat, quoniam ipse elongatur ab eis; eo quod cor eorum ab eo elongatum est; sed et ipsa opera eorum dispendium salutis afferunt, et Babyloniorum principi Satanae famulantur. Omnia enim quae oste
Abbreviated transcription (Latin):
discͥminauit cͥnem capitis
sui. ꝙ imposuit mitrã suꝑ
caput suũ. ꝙ induit se uesti¬
b iocunditatis sue. cingens
sandalib pedes suos. assũpsit¬
q dextralia ꝙ lilia & in aures
ꝙ anulos. ꝙ om̃ib hornam̃tis
suis hornauit se: contulitq
nẽ ampliauit. ut incomꝑa¬
bili decore ocłis om̃rũ appare¬
ret. Illuc gͦ ꝑueniens ꝙ pub¬
licum captans hostẽ: dixit
rudith holoferm. Sume u̾ba
ancille tue. qm si ea sequitꝰ
fueris ꝑfcãm rẽ faciet ds tecũ¬
Niuit enĩ nabugodonosor
rex terre. ꝙ uiuit uirtus tua
que est inte adcorreptionẽ
omĩum animarũ errantiũ.

Expanded text:
scriminavit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum, et induit se vestibus jucunditatis suae, cingens sandalibus pedes suos, assumpsitque dextralia, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Contulitquenem ampliavit, ut incomparabili decore oculis omnium appareret . Illuc ergo perveniens, et publicum captans hostem, dixit Judith Holopherni: Sume verba ancillae tuae, quoniam si ea consecutus fueris, perfectam rem faciet Deus tecuivit enim Nabuchodonosor rex terrae, & vivit virtus ejus, quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium:
Abbreviated transcription (Latin):
petrauit. Manus ioseph in
laborib seruierunt. ꝙ suc¬
cessio eoꝵ in luto ꝙ lat̾e. ipsis¬
q paleis reputat᷑ indigna.
Uideas multos eisdẽ liuoris
sunt obices opponant grẽ:
ꝙ dispositionẽ altissimi n¬
tant᷑ impedire. Si forte qͣsi
stant. reluctant᷑. ꝙͣ quasi fra¬
trẽ ismaelitis exponant: siñ
occidunt. incrustant ipsã
scelus: in nocentis tunicã os¬
tendunt cruentatã. Hanc .Ni.
i multis uideo discͥptionẽ.
qui ad omĩa felicioris aure mo¬
ñta urunt᷑. sͥq uellent ad¬
ũsari fortunã. dñ alii grauiꝰ
ledentur. Et ut esopo uł aui¬
ano crecdas: idebis qui dͥ ocłm
alt̾m erui gaudeat: dum
ntroq pͥuetur ꝓximus. Nec
ẽ qua uia declines inuidiam:
nͥ miserrimus fias. Celebre
namq ẽ. ab antiquo ꝓuerbio.
qr sola miseria nescit inuidi¬
am. fortunaq hominis miser¬
ruma: cui ñ inuidet᷑. fertur
plato cum ei con discipłi ĩi¬
d̾ent socͣtem int̾rogasse qͣ rõe posset

Expanded text:
petravit. Manus Joseph in petravit. Manus Joseph in laboribus servierunt, et successio eorum in luto et latere, ipsisque paleis reputatur indigna. Videas multos ejusdem livoris sunt obices opponant gratiae, et dispositionem Altissimi nitantur impedire. Si forte quasi stant, reluctantur, ut quasi fratrem Ismaelitis exponant; si non occidant, incrustant ipsam scelus, innocentis tunicam ostendunt cruentatam. Hanc enim in multis video descriptionem, qui ad omnia felicioris aurae momenta uruntur, sibique vellent adversari fortunam, dum alii gravius laederentur. Et ut Aesopo, vel Aviano credas, videbis qui sibi oculum alterum erui gaudeat, dum utroque privetur proximus. Nec est qua via declines invidiam, nisi miserrimus fias. Celebre namque est ab antiquo proverbium: quia sola miseria nescit invidiam. Fortunaque hominis miserrima est, cui non invidetur. Fertur Plato, cum ei condiscipuli inviderent, Socratem interrogasse, qua ratione posset
Abbreviated transcription (Latin):
minus uera descriptio. li¬
cet rei incorꝑorali corporis
compositionẽ auctor ascri¬
bat: cũ in eo figure q̃ sarco¬
fegia uł sarcografia dicit᷑
ius confistat. qd̾ reb in cor¬
ꝑalib corꝑis limam̃ta licen¬
ter attribuit. hoc qͥdem
pocius attendendũ qd̾ mil¬
la uis beneficii aut nature.
flamam restinguit inuidie
Nam ꝙ palladis uirib ꝙ for¬
ma motã describit inuidi¬
am. ꝙ sororis felices thalamoᷤ
soror stimulata ferre nonpo¬
tuit. ꝙ ut ꝓmissam numi¬
n uł germane fidem serua¬
ret. nullo p̃cio potuit ineli¬
nari. Sepe mori noluit ne
quicquã tale uidẽt. Ad par¬
ricidii facinus infrẽm patͥar¬
chas excitait inuidia. ut
nec impune reuelare licue
monstrabat in sõpnis. Ergo
seruitute dampnat᷑ innocẽs
frat̾. pater orbitate. ꝙ ut dis¬
positionẽ gr̃e dei euacnet. in
se famẽ. seruitutis uigũ. ca¬
lamitatẽ exilii. calũpnias
egiptioꝵ. seniciã phamonis.
aiusto iudice iniquitas im¬

Expanded text:
minus vera descriptio, liminus vera descriptio, licet rei incorporali corporis compositionem auctor ascribat, cum in eo figurae, sarcophegia, vel sarcographia dicitur, vis consistat, quod rebus incorporalibus corporis lineamenta licenter attribuit. Hoc quidem potius attendendum, quod nulla vis beneficii aut naturae, flammam restinguit invidiae. Nam et Palladis viribus et forma, motam describit invidiam, et sororis felices thalamos, soror stimulata ferre non potuit, et ut promissam numini vel germanae fidem servaret, nullo pretio potuit inclinari. Saepe mori voluit, ne quidquam tale videret. Ad parricidii facinus, in fratrem patriarchas excitavit invidia, ut nec impune revelare licuermonstrabat in somnis. Ergo servitute damnatur innocens frater, pater orbitate, et ut dispositionem gratiae Dei evacuet, in se famem, servitutis jugum, calamitatem exsilii, calumnias Aegyptiorum, saevitiam Pharaonis a justo Judice iniquitas im
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erit aliquid meũ ł tuũ.
s omĩa nr̃a erunt. Ipsa enĩ
ꝓximo abẽẽ desidat. ꝙ si ũ
absit: infeliciter cruciat᷑.
Et sepe ineo qd̾ non desid̾ãt
dum illud ꝓximo uidet
adeẽ: torquet᷑. Recte qͥdem
cum & ethicus dicat. qi uis¬
tius mninidia nicͥ ẽ. que ꝓti¬
nuis ipsũ auctorẽ rodit. ex¬
crutians animũ. Nec leue
tormentũ credas quo nullũ
grauiꝰ potuerunt sicłi exco¬
gitare tiranni. Pestem hãc
licet poetici nube figmenti
uaso depinxit. eleganter
qͥdem ꝙ uere. pallor inore
sedet. macies in corpore to¬
to. N usꝙͣ recta acies. liuẽt
rubigine dentes. pectora
felle uirent. suffusa ẽ. lin¬
gua ueneno. Risus ab est.
nͥ quẽ uisi fecere dolores.
Uixq tenet lacͥmas qr nil
lacͥmabile cernit. Nec frui¬
tur sompno uigilantib
excita curis. S uidet ingra¬
tos intabescitq uidendo
successus hominũ. carpitq
& carpitur una. Supplici¬
umq suum ẽ. Non ẽ autẽ

Expanded text:
non erit aliquid meum, vel tuum, non erit aliquid meum, vel tuum, sed omni nostra erunt. Ipsa enim proximo abesse desiderat, et si non absit, infeliciter cruciatur, et saepe in eo quod non desiderat, dum illud proximo videt abesse, torquetur. Recte quidem, cum et ethnicus dicat, quia Justius invidia nihil est, quae protinus ipsum Auctorem rodit, excrucians animum. Nec leve tormentum credas, quo nullum gravius potuerunt « Siculi excogitare tyranni. » Pestem hanc, licet poetici nube figmenti, Naso depinxit eleganter quidem et vere: Pallor in ore sedet, macies in corpore toto: Nusquam recta acies, livent rubigine dentes, Pectora felle virent, fuffusa est lingua veneno. Risus abest, nisi quem visi fecere dolores, Vixque tenet lacrymas, quia nil lacrymabile cernit. Nec fruitur somno, vigilantibus excita curis. Sed videt ingratos, intabescitque videndo Successus hominum, carpitque, et carpitur una, Suppliciumque suum est. Non est autem
Abbreviated transcription (Latin):
pax. patientia. longam¬
mitas. bonitas. gaudium.
mansuetudo. continentia.
castitas. Qui gͦ hos uirtutis
ramos aterra cordis su suc¬
cidunt. ꝙ radicẽ caritatis
de qua oriuntur ext̾minãt:
quanã uia adbeatitudinẽ
ꝑgunt: Mlane nicħ ẽ. quod
magis caritatẽ impugnet:
qũa uenenũ inuidie. Est
autẽ mindia ut philosophis
placuit. tristicia exapparen¬
ti ꝓsꝑitate alicuiꝰ mitium.
Si enm de tiranni uł ꝑu̾¬
si ciuis apparenti quis ꝓsꝑi¬
tate tristatur. nequaquam
det᷑patur inuidie macła.
Nam ꝙ bonis displicet eum
inꝑniciem multoꝵ succedit
hisqui admala cͤduntur ꝓ¬
mores. Sigͦ liuor bonis affli¬
gitur alienis: planũ ẽ. qd̾
a caritate płimum distat.
karitas in bonis nicħ suum.
in malis nicħ reputat alie¬
nũ. Malis compatit᷑ alienis:
bona sua diffundit inꝑxi¬
mos. Nam ꝙ animos nenit
ut idem uelint idemq no¬
lint. Ait magnus pater
augꝰ. Tolle inuidiam. meũ
tuũ ÷ ꝙ tuũ meũ. ꝙ forte

Expanded text:
pax, patientia, longanimitas, bonitas, gaudium, mansuetudo, continentia, castitas . Qui ergo hos virtutis ramos a terra cordis sui succidunt, et radicem charitatis, de qua oriuntur, exterminant, quanam via ad beatitudinem pergunt? Plane nihil est, quod magis charitatem impugnet, quam venenum invidiae. Est autem invidia, ut philosophis placuit, tristitiae ex apparenti prosperitate alicujus initium. Si enim de tyranni vel perversi civis apparenti quis prosperitate tristatur, nequaquam deturbatur invidiae macula. Nam et bonis displicet, cum in perniciem multorum bene succedit his, qui ad mala creduntur proniores. Si ergo livor bonis affligitur alienis, planum est quod a charitate plurimum distat, rum. Charitas in bonis nihil suum, in malis reputat nihil alienum; malis compatitur alienis, bona sua diffundit in proximos. Nam et animos unit, ut idem velint, idemque nolint. Ait magnus Pater Augustinus: Tolle invidiam: meum tuum est, et tuum meum. Et forte
Abbreviated transcription (Latin):
tem. si tñ libertas recte auir¬
tute se uingit᷑. Om̃ib enĩ
recte sapientib liquet. qr
libertas uera Aliunde nõ
ꝓuenit. Unde quia sũmũ
bonũ inuita constat esse uir¬
tutẽ ꝙ que sola graue ꝙ odi¬
osum seruitutis excutit
ris uniuendi causa ẽ. mori
it phi censuerunt. At ħ
ꝑfecte sine lib̾tate non ꝓue¬
nit. lib̾tatisq dispendium:
ꝑfectam conuincit non ad¬
.⁊h. capͫ de libertatis amore et fauore et de hũs que libere dicta
pacienti aĩo maiores tulerũt/ et de differencia ledorie ⁊ stomatis

Expanded text:
tem, si tamen libertas recte a virtute sejungitur. Omnibus enim recte sapientibus liquet, quia libertas vera aliunde non provenit. Unde, quia summum bonum in vita constat esse virtutem, et quae sola grave, et odiosum servitutis excutit ris vivendi causa est, mories, philosophi censuerunt. At haec perfecte sine libertate non provenit, libertatisque dispendium, perfectam convincit non ad. XXV. De libertatis amore et favore: et de his, qui libere dicta, patienti animo majores tulerint: et de differentia loedoriae et scommatis
Abbreviated transcription (Latin):
sine inuidia uia expeditis¬
sima sit. senex docet mnan¬
dria. dũ filiũ omnib obse¬
qui neminẽ ledere refert.
Ait qͦ sequende beatitudi¬
ma humilitas: uł retondet
solidissima u̾itas. Alia siqͥ¬
dem uirtute nemo detrac¬
tionis declinat aculeos li¬
bere tñ rep̃hensionis me¬
delam sana mens minime
asꝑnat᷑. licet uire conui¬
cia puniant᷑. famosiq libelli
Nam si mala condidit ĩ quẽ
quis carmina uis est indi-¬
ciumq ꝙ adu̾sus conuicia¬
tores pͥdem lex ẽ. accepta
chorusq demepta licencia
p̾sumentiũ ꝙ abutentiũ.
turpiter obticuit subla¬
to iure nocendi.

Expanded text:
sine invidia via expeditissine invidia via expeditissima sit, senex docet in Andria, dum filium omnibus obsequi, neminem laedere refert. Ait quoque sequendae beatitudima humilitas, vel retundet solidissima veritas. Alia siquidem virtute, nemo detractionis declinat aculeos, liberae tamen reprehensionis medelam, sana mens minime aspernatur. Licet jure convicia puniantur, famosique libelli. Nam Si mala condiderit in quem quis carmina, jus est Judiciumque: et adversus conviciatores jam pridem « lex est accepta, chorusque » de inepta licentia praesumentium, et abutentium, Turpiter obticuit, sublato jure nocendi.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso se fatebat᷑ exꝑtũ. Cum
enim monast̾ium ing̾ssus
ẽẽt. feruens adhuc igne quẽ
de nouo conceꝑat magistra¬
tuu̾ suoꝵ ignauiam argu¬
ebat. Nec mora: ꝓmotus in
modico. miseratione compli¬
cium motus ẽ. Nondum tñ
peꝑcit maiorib. Paulo post:
ad pͥores ascendit. pͥoribq cõ¬
patiens:. carpere non cessaiit
abb̾es. factus ẽ. ꝙ ipse abbas.
ꝙ ꝓpicus incoabbates: ep̃oꝵ
tñ ip̃m inuidie uicio arbi¬
tror laborasse. s uir prudẽs
quod hominib quodãm᷑ in¬
genitũ÷ eleganter expressit.
Et forte hoc sͥ p̃fatus pater
imposuit: ut sic laboranti¬
ũ turbe sponte cõsertus. be¬
nigniꝰ audiretur. Sane iu¬
liuis cesar audita catonis
morte tandem compassus :
laborib ꝙ erũpnis extinc¬
ti & egregiũ cuiẽ reb hu¬
manis defłuit exemptũ.
Publice tũ confessus ẽ. qd̾
& cato uirtuti eiꝰ inuid̃at.
ꝙ qd̾ ip̃e catonis głe inui¬
debat. Que uero ad grãm

Expanded text:
ipso se fatebatur expertum. Cum ipso se fatebatur expertum. Cum enim monasterium ingressus esset, fervens adhuc igne, quem de novo conceperat, magistratuum suorum ignaviam arguebat. Nec mora, promotus in modico, miseratione complicium motus est. Nondum tamen pepercit majoribus. Paulo post ad priores ascendit: prioribusque compatiens, carpere non cessavit abbates. Factus est et ipse abbas, et propitius in coabbates, episcotamen ipsum invidiae vitio arbitror laborasse, sed vir prudens, quod hominibus quodammodo ingenitum est, eleganter expressit. Et forte hoc sibi praefatus Pater imposuit, ut sic laborantium turbae sponte consertus, benignius audiretur. Sane Julius Caesar, audita Catonis morte, tandem compassus est laboribus et aerumnis exstincti, et egregium civem rebus humanis deflevit exemptum. Publice tamen confessus est, quod et Cato virtuti ejus inviderat, et quod ipse Catonis gloriae invidebat. Quae vero ad gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
um nͥ religiosissimus sit ꝙ̃
liuoris stimulus ñ attingat.
Nuiq tñ qui illustriorib
clarescunt mitis acrius inui¬
die toxicateᷤ dente rodunt᷑.
Urit enĩ fulgore suo qui
p̃grauat artes infra se posi¬
tas. extinctus a mab̾r id̾m. d
p̃cet̾is serui dños p̃latos sub¬
diti uisecunt᷑. Nam sicut
seruoꝵ ita ꝙ subdiroꝵ genꝰ
plerũq q̃rulũ ÷ ꝙ ant sein¬
iuste p̃miaut incligne reml¬
n̾ari studia. aut offã ma¬
le admuustrari causatur.
Raroq inuenies qͥ in aliqͦ¬
non detrahat p̃sidenti: ꝙ si
int̾elum omĩa recte gerant᷑.
Comicos relege. reuolue tragi¬
cos. familiam fere semꝑ patͥ¬
familias uidebis ingratam.
At non mͦ incuria s iscola.
s in claustro. s incapitolio
morem hunc si tn̾ domesti¬
ca uicia sunt morib aggre¬
ganda. mirab̾is obtin̾e. Ne¬
nerabił pat̾ sileb̾tus hereforden¬
sis ep̃c mͥ referre consueuit
claustraliũ morẽ. quẽ in se

Expanded text:
um, nisi religiosissimus sit, quem um, nisi religiosissimus sit, quem livoris stimulus non attingat. Ubique tamen qui illustrioribus clarescunt meritis, acrius invidiae toxicato dente roduntur. Urit enim fulgore suo qui praegravat artes Infra se positas, exstinctus amabitur idem. Sed prae caeteris servi dominos, praelatos subditi insequuntur. Nam sicut servorum, ita et subditorum genus plerumque querulum est, et aut se injuste premi, aut indigne remunerari studia, aut officia male administrari causatur. Raroque invenies, qui in aliqnon detrahat praesidenti, etsi interdum omnia recte gerantur. Comicos relege, revolve tragicos, familiam fere semper patrifamilias videbis ingratam. At non modo in curia, sed in schola, sed in claustro, sed in Capitolio morem hunc, si tamen domestica vitia sunt moribus aggreganda, miraberis obtinere. Venerabilis Pater Gilbertus Herefordensis episcopus, mihi referre consuevit claustralium morem, quem in se
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita dicam uͥtutis uitã
extinguit: Et qͥdem de¬
gnatonicis id÷ de adula¬
torib multa suꝑuis dic¬
ta sunt: s quos det̾iores dix¬
erim gnatonicos an detͣc¬
tores non satis liquet. Utrũ¬
q: tũ uicium: apud antiqͦs
inuenio morte multatũ.
Nam ꝙ athenienses thima¬
gorã inter officia saluta¬
tionis dario regi more
gentis illius adulãtcapita-¬
li supplicio affec̾unt ꝙ la¬
cedemonioꝵ senatus. Cari¬
stolũ int̾imi nifsit. eo qd̾
magnoꝵ uiroꝵ carpere
facta maluit. ꝙͣ palam con¬
stancie. uirili arguere. Hoc .N.
apud bene compositos semꝑ
licuit ut qͥsq suo iudicio
ut̾etur. palamq rep̾hencłer:
qd̃ nequaꝗͣ recte factũ iu¬
deret᷑. Si quid̾̃ hanc rep̾h ẽdedi
licenciã karitate sub iux¬
nam lib̾tas approbat. ꝙ tirã¬
nica dum taxat rabies ꝑhorre¬
scit ꝙ impedit. Cet̾m detra¬
ctores ꝙ inuidos sic incuria
uidebis abundare: ac simeã
qͣi totiꝰ orbis sentinã confluxe¬
rint. Non ÷ cecus ꝯuiuenti¬

Expanded text:
itam exstinguit? Et quidem gnathonicis, id est adulatoribus, multa superius dicta sunt; sed quos deteriores dixerim, gnathonicos, an detractores? non satis liquet. Utrumque tamen vitium apud antiquos invenio morte mulctatum. Nam et Athenienses Timagoram inter officia salutationis, Dario regi, more gentis illius adulantem, capitali supplicio affecerunt; et Lacedaemoniorum senatus, Caristolum interimi jussit, eo quod magnorum virorum carpere facta maluit, quam palam constantia virili arguere. Hoc enim apud bene compositos semper licuit, ut quisque suo judicio uteretur, palamque reprehenderet, quod nequaquam recte factum videretur. Siquidem hanc reprehendendi licentiam, charitate subnixam, libertas approbat, et tyrannica duntaxat rabies perhorrescit, et impedit. Caeterum detractores et invidos sic in curia videbis abundare, ac si in eam, quasi totius orbis sentinam, confluxerint. Non est coetus conviventi
Abbreviated transcription (Latin):
ebrietates. comessationes. ꝙ si¬
nulia. que qͥ cõmittunt. reg¬
num dĩ non possidebunt.
Siue gͦ ad finem inmundi¬
cie uł luxurie. siue ad inanis
referant᷑. qi pͥuant᷑ fine suo:
mortẽ incurrunt. Undeidem
ꝙ eleganter exp̃ssit. eum arro¬
gantie tumor facile ꝓuocet
Quo qͥdem nicħ credidim
eẽ miserius: licet nulla mi¬
seria minꝰ moneat miscłam.
ꝙ hoc recte: qua calamitas
eoꝵ qui sponte Beatitudinẽ
obiecerunt. Quis enim com¬
patiatur eis qui afelle ma¬
licie malunt eẽ miseri quã
beati: Patrib siqͥdem pͥdeni
placuit. beatitudinẽ consis¬
tere inurtute: ꝙ nullã sine
caritate posse eẽ uirtutem.
Cuius utiq fructus iocundis

Expanded text:
ebrietas, comessationes, et similia. Quae qui committunt, regnum Dei non possidebunt. Sive ergo ad finem immunditiae et luxuriae, sive ad inanis referantur, quia privantur fine suo, mortem incurrunt. Unde idemet eleganter expressit, cum arrogantiae tumor facile provoceQuo quidem nihil crediderim esse miserius, licet nulla miseria minus moveat misericordiam et hoc recte quam calamitas eorum, qui sponte beatitudinem abjecerunt. Quis enim compatiatur eis, qui a felle malitiae malunt esse miseri, quam beati? Patribus siquidem pridem placuit beatitudinem consistere in virtute, et nullam sine charitate posse esse virtutem. Cujus utique fructus jucund
Abbreviated transcription (Latin):
quid tanti parricidii labes
om̃s non mͦ fortune dotes.
s quauis magnifice uirtutis
titulos gͣndeᷤᷤ non oblit̾at: Tale
est illud oratoris. Iulium
fortunatũ fateor uirũ fortẽ.
ꝙ quẽ constat strenue egis¬
se ꝙͣ płima. quo tñ pacto
iuditium repetundarum
apud iudices iustos euase¬
rit: mirarer qͥdem. si uis
eloquii eiꝰ mͥ esset incogni¬
ta. Hoc nonne uenenũ: ꝙ¬

Expanded text:
quid tanti parricidii labes, quid tanti parricidii labes, omnes non modo fortunae dotes, sed quamvis magnificos virtutis titulos grandes non oblitterat? Tale est illud oratoris: Julium Fortunatum fateor virum fortem, et quem constat strenue egisse quamplurima: quo tamen pacto judicium repetundarum apud judices justos evaserit, mirarer quidem, si vis eloquii ejus mihi esset incognita. Hoc nonne venenum