comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditur esse creator: per iduero quod interior
guberuare ouuuia demonstratur. Ac ne ea q̃
creata sunt: liue deo essent. deus iutra om̃ia
est. Uerimi ne extra dm̃ elsent. deus exterior
ẽ: ut om̃ia concludantur ab eo. De consũma¬
cione alicinus facti. dicit᷑ perfectio. Deus ãt
qui uon est factus: quomodo est perfectus. Sed
hunc sermionem de usu nostro sumat huma¬
na in opia. sicut ⁊ reliqua u̾ba: quathinus
id quod in effabile ẽ. ut cumq dici possit. qui
de deo uichil digne. humanus sermo dicit. Cum
localis. non sit deus. localit̾ tamen in suis am¬
bulat sanctis: dum de deo in loco p̾dicatur abeiᷤᷤ
Nam deus qui nec locomouetur uec tempore.
in lerus tamen lins ⁊ tempore ⁊ loco mouetur.
quacieus ab eis demi localiter predicatur. Dum
de deo nec lecundũ quãtitatez: nec scdm qualita¬
tem. uec secudum litum. nec lecũdũ hĩtum aut
motũ aliquid digne dicatur. in est tamen ei quo¬

Expanded text:
ditur esse creator; per id vero quoditur esse creator; per id vero quogubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, ut omnia concludantur ab eo. 4. Consummatio alicujus facti dicitur perfectio; Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hunc sermonem de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. 6. Dum de Deo nec secundum quantitatem, nec secundum qualitatem, nec secundum situm, nec secundum habitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quo
Abbreviated transcription (Latin):
Ou ideo celum ⁊ terrã implet deus: ut cõ¬
tineant eum: sedut ipla pocius cõtinc̃at᷑
abeo. Nec particulatini deus implet omma. sed
cum lit idem unus: ubiq tamen ẽ totus. Non ta¬
men ita putandus est. eẽ in omibus deus. ut una¬
queqi res pro magnitudine porcioms lue capiat
cum id maxima maius. ⁊ ininima minus: dũ
sit pocius ip̃e totus in omĩbus: liue omĩa iu iplo
tis lue in menlitate concludit nec euadendi potẽ¬
ciam eius quis aditum in uenire potest. quia il¬
le omĩa circunquaq constringit. luncta enĩ intra¬
diuimi iudicu ouimpotenciam coartantur: sine
que continenda lũt ut lalua lintz liue que ampir¬
tanda sũt ut pereant. Nullatenus ergo posle effu¬
gere dm̃ quempian. Qui enĩ non habet placatũ.
nequaquam euadet iratum, Ium eulitas diuine¬
magnituduus ista est: ut in telliganius euni
nntra om̃ia. sed uou conclusiu oxtra oĩa.
sed nou exclusum. Et ideo interio est. ut
ouima continreat. ideo exterior in ciraũiscrip

Expanded text:
on ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso tis suae immensitate concludit, nec evadendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit, quia ille omnia circumquaque constringit. Intra divinjudicii omnipotentiam coarctantur, sive quae continenda sunt, ut salva sint, sive quae amputanda sunt, ut pereant. Nullatenus ergo dicimus posse effugere Deum quempiam. Qui enim eum non habet placatum, nequaquam emagnitudinis ista est, ut intelligamus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum; et ideo interiorem, ut omnia contineat; ideo exteriorem, ut incircumsc
Abbreviated transcription (Latin):
dei tanta recoidacio de bet ẽẽ ꝑctĩ: ut ea que gessit se
lacrimans confiteatur. Unde psalinus dicit. Cõuerta
sum in erupna m̃a dũ configitur spina: pctm̃ meumi
lum confessus: in ueterauerũt omĩa ossa m̃a. dũ cla¬
marem tota die: Quid ergo taauille le penitet inli
confeslionem pct̃orum. Quid clamasse le dolet iusi
defensionem maloꝵ. Qui enĩ pctõꝵ luoꝵ defensor
extitit neccesle est ut penitendo a cuser. quod suꝑbia
praue admisit

Expanded text:
Dei tanta recordatio debet esse peccati, ut ea quae gessit semper lacrymans confiteatur. Unde et Psalmista dicit: Conversus sum in aerumna mea dum configitur spina. Peccatum meum tibi sum confessus, inveteraverunt omnia ossa mea, dum clamarem tota die. Quid ergo tacuisse se poenitet, nisi confessionem peccatorum? Quid clamasse se dolet, nisi defensionem malorum? Qui ergo peccatorum suorum defensor exstitit, necesse est ut poenitendo accuset quod superbiens prave admisit
Abbreviated transcription (Latin):
uomnuĩquã intra eccĩaui potestatis adepte
aliueu tenent. ut ꝑeandem potestatẽ disciplinã
ecͣasticam muniant Leterum intra ecciam
potestates necellane nou ẽent uͥ ut quod nõ pre¬
ualet sacerdos effitere ꝑdoctrine liuouẽ potestas
hc impet ꝑdiscipliue terrorem. Sepe ꝑ regnum
trenum celeste regnũ proficit ut qui intra ecciam
positi contra fidem ⁊ disciplinã eccͣie agunt. rigo¬
re pͥncipũ conterant᷑ ip̃amꝙ discipliuã quã eccͣie
ntilitas exercere nõ preualet. ceruicibus luꝑboꝵ
potestas pͥncipalis impouat. et ut ueneracionemi
lereatur: uirtutẽ potestatis imꝑciat soguoscãt
atur pax aut disciplina eccĩe ꝑfideles pͥucipos ls
soluatur: ille ab eis rõnez exigit qui eoꝵ potest¬
ti suam eccĩam tradidit. de¬

Expanded text:
onnunquam intra Ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eamdem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Caeterum intra Ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet, per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum, coeleste regnum proficit, ut qui intra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principum conterantur, ipsamque disciplinam quam Ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat, et ut bene rationem mereantur virtute potestatis impertiat. Cognoscant atur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
utilitati studeat ut eũ quẽ corripere cupit hũis
corde moueat ⁊ hoc faciens ex compassione qua
cõmunis ꝑiculi ne forte ⁊ ip̃e lubiciat᷑. tẽptar¬
ni Sicut uiri spãles alieui pctĩ eiuendaciomꝰ
tũ ĩipĩs est eos in lanabiles putant. nec deaid
atq blaphemiant. Non iumꝙ̃ a ccidit ut iull
amicos ali qua redargucionis emitrita dilco¬
dia maioren polt ea caritatẽ ꝑturiat utpote.
am corriguntur ca que in amico displicere

Expanded text:
utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit, humili corde admoneat; hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem uantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinatque blasphemant. 4. Nonnunquam accidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere
Abbreviated transcription (Latin):
sti emendacionẽ correpti ⁊ stulti obstinacionẽ ãmon¬
ti. diceus Doce instũ ⁊ festiuabit acciꝑe Destultoa
quod in fanam bonoꝵ obiciant. licut ẽ illud ĩ sa¬
mone Bona in malũ cõuertet impius. ⁊ inelectos
ponet maculã. Ele aut̃ illis. qui ⁊ suã renuñt ut̃a
corrig̾e ⁊ bonoꝵ nõ desimit detractare. Pleriq ual
similes sibi ĩ malũ deffendut. ⁊ patrocino suo pͣnos
contra correpcionẽ bonoꝵ suscipiut̃ ne unde displiãt
emendent᷑. adicientes in se aliena delicta ut nõ tñ
de suis malis s eciaz de alioꝵ facinoribꝰ puniant

Expanded text:
justi emendationem correpti, et stulti obstinationem admonjusti emendationem correpti, et stulti obstinationem admoniti, dicens: Doce justum, et festinabit accipere. De stulto autem quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in electis imponit maculam . 321 Vae autem illi qui et suam renuit vitam corrigere, et bonorum non desinit detrectare. 12. Plerique mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis, sed etiam de aliorum facinoribus puniant
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m quod excaritate corripiũt᷑ ad iniurie con¬
tumeliã retrahũt. Uu de occurrit ut ͤ lo deteriores
illiciant᷑. ꝑ quod emendari obediendo patuert̃
balubzit̃ accipiunt iusti quociens de suis excessi-¬
bus arguñt᷑ Suꝑflua aũt ẽ humilitas eoꝵ qui
segessisse accusant. que nõ adiuileit̃. Qui uero
liue arrogancia boua facta sua ꝓnunciant pro¬
auldubio uequaꝙͣ peccãt Est quorũdã excusacio
pusoꝵ qui dũ prosuis facinoribus arguũt᷑ u̾ba iustoꝵ
prosensura de cliuanda abiciũt ẜuantes se diuiuo
nidicio quo puniendi sũt durius dũ tẽporalit cõ¬
tipinit seiudicari ab hominibꝰ i niquis molesta
est ueritas ⁊ amara disciplina iustĩe uec delectã¬
tur nisi placencia ꝓpͥe inbecillitatis. in iustĩe fecũ¬
di ⁊ steriles ueritati: ceci ad cõtinendam lucen.
⁊ oculati ad tenebraꝵ inspicieudũ erroreui lorda repm¬
borum lubrica sut̃ ad muale consenciendũ ⁊ fluxa ad
bene consencieudũ diissima. Probat lalomour

Expanded text:
ate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam excusatio perversorum, qui, dum pro suis facinoribus arguuntur, verba justorum pro censura declinanda abjiciunt, servantes se divino judicio, quo puniendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur, nisi placentia propriae imbecillitatis: injustitiae fecundi, et steriles veritati; caeci ad contuendam lucem, t oculati ad tenebrarum aspiciendum errorem. 9. Corda reproborum lubrica sunt ad male consentiendum, et fluxa; ad bene consentiendum, durissima. 10. Probat Salomon et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetuum reguat. et de gliã sclĩ huiꝰ ad et̾uã traus¬
meat gliam. Qui uero regnũ praus exercent
post uestem fulgentẽ ⁊ luuina lapilloꝵ midi ⁊
miseri ad inferua torquendi descendũt d¬

Expanded text:
perpetuum regnat; et de gloria saeculi hujus ad aeternam transperpetuum regnat; et de gloria saeculi hujus ad aeternam transmeat gloriam. Qui vero post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
oniĩ potestate seculari exuitur aut si aliqua
angit᷑. uon illa curuatur ut suꝑbꝰ tumeat s sam
libi subicit ut huiuiliter inuotescat. Probatur
aũt lpc aplĩco exemplo qui data sibi potestate.
mani nec ad hoc usus est quod licebat s dũ possit
nti licitis abnuit leleq ut ꝑuulũ in medio eoꝵ
quibus pre erat ostendit. Qui in appetendis houo¬
nbus lelĩ aut ꝓlꝑitatibus mundi. instanti delu¬
dat labore. ⁊ hic ⁊ in futuro uacuus inuenietur
nius curarũ ponderibus aggrauatur. eisq magis
mente ⁊ cogitacione lubicitur. quibus sublimita¬
tis gradu p̾pouitur llami ut quidam pr̃m ait: oẽ
quod luꝑ enuuet. plus meroribus afficitur. quã
lonoribus gaudet. Quanto quisq airis mũdi
quanto magis occupacione seculari delixus. Nlou
est utile li beue geratur. Tuuc aũt bene geritur. quã¬
do subiectis prodest. quibus treno hanore p̾feitur
Potestas boua est que a deo donante ẽ: ut malumi
Qui ĩtra leliu bene temporalit imꝑat. line fiuei

Expanded text:
xuitur, aut si aliqua cingitur, non sub illa curvatur, ut superbus tumeat, sed eam sibi subjicit, ut humilior innotescat. Probatur autem hoc apostolico exemplo, qui data sibi potestate, etiam nec ad hoc usus est quod decebat, sed, dum posset uti, licita abnuit, seseque ut parvulum in medio eorum quibus praeerat ostendit . 2. Qui in appetendis honoribus saeculi aut prosperitatibus mundi instanti desudat labore, et hic et in futuro vacuus invenitur 338 vius curarum ponderibus aggravatur; eisque magis mente et cogitatione subjicitur, quibus sublimitatis gradu praeponitur. Nam, ut quidam Patrum ait: Omne quod supereminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque curis mundi quanto minus occupatione saeculari devinctus? 5. Non est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando subjectis prodest, quibus terreno honore praefertur. Potestas bona est, quae a Deo donante est, ut malum Qui intra saeculum bene temporaliter imperat, sine fine in
Abbreviated transcription (Latin):
homo manet: acq hoc qui ita intalligit deuni
corporeum esse credit: dum pulcritudo ⁊ magni¬
tudo dei ip̃e dens sit Ideci deus dicitur simplex
siue non amictendo quod habet. seu quia noiz
aliud est ip̃o: et aliud quod in ipło est In ordinate
ntipote simplicitas que aliquando dicitur pro
stulticia ⁊ non est. Apud deuni uero. sumina sẽ¬
plicitas est. Iuxta hanc regulami. ⁊ cetera ecistimã

Expanded text:
homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus dicitur simplex, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate o patet utpote simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxt
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est der in mortalitas: insi enis in cõiuita¬
bilitas lamn ⁊ angeli ⁊ annue in mortales sũt
sedin mutabiles nron sunt. Ideoq solus deus
dicitur in mortalis: quia solus in cõmutabilis
Nam anma moritur dum delerente deo de bo¬
no in malum imitatur. Sic ⁊ angelus. dum
deserente deo est lapsus. Quod materiã habet
bude existat. mutabile est. quia de inforim ad
foruiam transit: quod uero non hibet materiã.
in mutabile est sicut deus. Itaq bene ac substã¬
cialiter sunt ista indeo: id incorrupcio in morta¬
litas. in cõmutabilitas. Inde ⁊ merito cuncte
p̃ponitur creature. Opus non consilium apud
tempora diuerla precipit, led manens idem in¬
cõmutabilis ⁊ etermuis. quid cuiq cõgruum ẽ et
tempori. ab ipsa eteruitate ĩeius manlit dispo¬
sicione consilu. Non ulu nostro aliud deuni
putari. aliud pulcritudinem enus. acq aliud
magnitudinem iplius. licut aliud est. homo. ali¬
ud eius pulcritudo. quia delistente pulcritudine

Expanded text:
mortalitas, nisi ejus incommutabilitas? Nam et angeli et animae immortales sunt, sed immutabiles non sunt; ideoque solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis est. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic et angelus, dum, deserente Deo, est lapsus. 3. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam transit. Quod vero non habet materiam, immutabile est, sicut Deus utique est. Bene, ac substantialiter sunt ista in Deo, id est, incorruptio, immortalitas, incommutabilitas. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. 4. Opus non consilium, apudtempora diversa praecipit, sed manens idem incommutabilis, et aeternus, quid cuique congruum esset tempori, ab ipsa tamen aeternitate in ejus mansit dispositione consilii. 5. Non usu nostro aliud Deum putare, aliud pulchritudinem ejus, atque aliud magnitudinem ipsius debemus sicut aliud est homo, aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine,
Abbreviated transcription (Latin):
ro malo merito plebis. aufertur doctuna pe¬
dicacionis: pru bono merito audientis i¬
buitur sermo doctanis. Iupotestate di̾a cõsistit
cui uelit deus doctrine ubumi dare. uł cui austem
Et loc aut prodicentis aut pro audientis lit min
ut modo pro culpa plebis. auferatur sermo dam¬
ris modo uero prouitilibus meritis tribuatur Il
pulorui. Non omia tpr̃a ggruunt doctrine. ledi
salomionis lentenciam dicentis. Tpũs tacendi
tpũs loquendi. Non quidẽ ꝑtimiorẽ. s ꝑ discrecienã
Propter prauoꝵ incorrectibilẽ iniquitatẽ non¬
nũquã electos oportet adotrina cellare. Iu tdimi
doctores eccie calore caritatis ardeutes. cõticela
adocendo: qr nõ est qui audiat festaute ꝓphã siu¬
tates austu clause lunt ⁊ nõ est qui aꝑiat. Qui
doceudi acepit olficiũ. iut̾dum ad tp̃s proxim
Naui si corrigere potest ⁊ dissimulat uerũ est quad
con lensuu erroris alieui habeat. Plenqll

Expanded text:
ro malo merito plebis, aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre, et hoc, aut pro dicentis, aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam opulorum. Non omnia tempora congruunt doctrinae, secundum Salomonis sententiam dicentis: « Tempus tacendi, et tempus loquendi . » Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum corruptibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt, aut docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: « Civitates austri clausae sunt, et non est qui aperiat . » Qui docendi accipit officium, interdum ad tempus facta proximi Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerumqu
Abbreviated transcription (Latin):
tis radice ad se redeunt. Bona mens: admalũ nec
prennis nec froribus unctur. nam iniqui t̾rorem
blandicus miscent. ut aut oblectacione quempiaz
decipiant aut tronbus frangant. Qui laudatur¬
mauditorum amore inseritur s si ueracit̃ ⁊ non
ficte laudetur. hoc est si uera sunt q̃ de eo dicũtur.
de iurameuto Nꝯx

Expanded text:
te radicis ad se redeunt. Bona mens ad malum nec te radicis ad se redeunt. Bona mens ad malum nec praemiis nec terroribus vincitur; nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut tin auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur, hoc est, si vera sunt quae de illo dicuntur. De juramento
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec inta cimislibet ꝑ eorum fallaciã defendalꝰ
ne sue amme noceant. dũ prestare uitã intuntiu
aliene carm quãꝙͣ loc ipm̃ pctĩ genus. facillunt
credimꝰ relaxari. Nam li quelibet culpa leq̃nti
merce de purgatur quantoiagis hec lacille
abstergitur. quam merces ip̃a cõmitatur. Mul¬
ia menciuntur eułtaꝙ liugunt homines: ꝓpt̃ ho¬
miium laudem. Sicq lit. ut ⁊ isti menciendo pereãt.
⁊ alios quos laudant aduane glie rumã ꝑducant.
Gicut hene sibi conscius nõ metuit a liene lingue
conuiciũ. ita ⁊ qui laudat᷑ ab alio nõ debet erroren
aliene lingue actendere. s magis unusquisq testi¬
monium sue consciencie credat. cui ip̃e plus presẽs¬
est. quam ille qui enm laudat. Opus enĩ sunm
palam in aliena lingua. Pfecti qui alta radi¬
ce fundati lunt. ⁊ li flamine laudis ac intuperacio
funditus tamen nõ deicimitur. l pro tinꝰ firmita¬

Expanded text:
ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, nec suae animae noceant dum praestare nituntur alienae carni, quamquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus rmercede purgatur, quanto magis hoc facile abstergitur quam merces ipsa concomitatur. Multa mentiuntur, multa fingunt homines, propter hominum laudem: sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio, non debet errorem alienae laudis attendere, sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat: cui ipse plus praesens quiam ille qui laudat. « Opus enim suum tia, non palam in aliena lingua. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, et si flamine laudis ac vituperationfunditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmita
Abbreviated transcription (Latin):
eudaces faciũt ut nec uera dicentibus credac᷑.
sieddit enĩ sepe hominẽ multa falsitas cciã
inuentate luspectum. Sepe uera p̾mctit qui fal¬
la dicturus est ut cũ primũ adquilierit fidem ad
reliqua mendacia audientes credulos faciae
Multis uera indentur else. que falla lunat ⁊ iõ
nõ exdeo. s ex suo mẽdacio loquintur. Nonnumq
fallitas ueriloquio adiuugitur ⁊ plerũq au̾itat
incipit. qui falla confingit. Latent lepe uenen
arcũliuita melle u̾borum: ⁊ tandiu deceptor u¬
ritatem linulat quoulq fallendo decipiat. Qon¬
miniquã penis est mendaciũ meditari: quã lo¬
qui. Nam interdum quilꝙ incautus. lolet expͥa¬
pitacione loqui mendaciũ. Meditari aũt nõ pota
nisi ꝑstudium. Brauius ergo ille exstudio mẽtui
perhibetur quã is qui exprecipitacione lola mẽt¬
tur. E mumopere cauendum est om̃e mẽdacium
quãiuis nõnumiꝙͣ sit aliquad mendacui genus
culpe leuioris li quilꝙͣ pio lalute hominuz mẽtial

Expanded text:
endaces faciunt ut nec vera dicentibus credatur. Reddit enim saepe hominem multa falsitas etiam in veritate suspectum. 2. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est, ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. 3. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacium loquuntur. 4. Nonnunqfalsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonnunquam pejus est mendacium meditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Summopere cavendum est omne mendacium, quamvis aliquando sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam pro salute hominum mentiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mallitudinẽ: ut qui mẽte tractauerũt. quod pli¬
cerent corpore. simil ⁊ anino puniantur ⁊ corpore
Ignem gehenne ad aliquid luinẽ habere: ad aliqͥd
nõ habere. hoc est habẽ lumẽ ad dampnacionem
ut uideant impii uude doleant: ⁊ nõ habere ad cõ¬
solacionem. ne uideant unde gaudeant. Apta fit
comparacio decamnio triũ puerorum: ad erẽplũ
ignis genhenne. Nami licut ille ignis nõ arsit
ad trũ pu̾orum suppliciũ ⁊ arsit ad cõbur enda le¬
gamiua unculorin: ita igis genhẽne ⁊ lucebit¬
miseris ad augientũ penarũ ut uideant mde do¬
leaut ⁊ nõ lucebit ad cõsolacionẽ. ne indeant unde
gaudeant. Int̾ huiꝰ inte ⁊ future infeliatatis ini¬

Expanded text:
itudine, ut qui mente tractaverunt quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, et ad aliquid non habere, hoc est, habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puerorum, ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum , ita ignis gehemiseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant; et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis mi
Abbreviated transcription (Latin):
ad gaudiũ demoltratur. Prodiu̾litate couleien¬
ciarum ⁊ uitis appare bit iniudicio xp̃s electis ⁊
tribilis reprobis. Naui qualem quilq cõlaieuciaz
tulerit taleui iudiceu hẽbit ut mauente in sua
tranquillitate xp̃o. illis solis t̾̃ribilis appareat: qͦs
consciencia in malis acculat. Due lũt difterẽ cu
uł ordines hominũ in iudicio hoc est electorũ ⁊ repa¬
boruui qui tamen diuiduntur in quatuor. ꝑlector
ordo inius ẽ qui cũ deo indicat. ⁊ alius qui iudicatur.
Utriq taui cũ xp̃o regnabũt. Cꝯmulit̾ crdo repro¬
boꝵ ꝑtitur in duobus: dũ hi qui intra eccĩau lũt
mali: indi candi sut ⁊ dãpnandi: qui uera extra

Expanded text:
ad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscienad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscientiarum et mitis apparebit in judicio Christus electis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, talem judicem habebit, ut, manente in sua tranquillitate Christo, illis terribilis solis appareat, quos conscientia in malis accusat. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, hoc est electorum et reproborum. Qui tamen dividuntur in quatuor: Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, Utrique tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi, qui intra Ecclesiam sunt mali, judicandi sunt, et damnandi; qui vero extra
Abbreviated transcription (Latin):
cionis. Dunia aut̃ ꝑgunt ad unum locũ. dũ ꝑ mortẽ
corporalem. in t̾ram ⁊ iuatus ⁊ impius rentuntur. Re¬
tribucio aũt dissimilis sicuti per euudẽ salomonẽ dr̃.
Qui plus habet sapieus abstulto inli quod illuc per¬
git ubi uia est. Ergo omẽs in t̾ram ꝑiter redeunt: nã
ubi uita est. nõ piter ꝑgunt. Genuna pumtur sentẽ¬
cia ipius: dũ aut hic pro suis meritis. mentis cecita¬
te ꝑcutitur ue ueritatẽ indeat. aut dur infine dãp¬
nabitur. ut debitas penas exsoluat. Deminum est
diuinum iudiciũ. Dnum quo ⁊ hic iudicantur ho¬
mines ⁊ in futuro. alterũ quo ꝓpt̃ea hic iudicantur.
ne illuc rudicentur. I deoq qͥbusdã ad pingacionẽ
temporalis proficit pena quibusdã uero hic nchoat
dampnacio ⁊ illuc ꝑfecta sꝑatur ꝑdicio. Inindicio
repbi hũanitatẽ xpĩ inqua iudicatus est indebut̃.
ut doleaut diuimntatẽ uero euis non indebunt¬
ne gaudeaut. Quibus enĩ dĩuitas ostenditur. utiq

Expanded text:
tionis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens a stulto, nisi quod illuc pergit ubi vita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vita est, non pariter pergunt. 6. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. 7. Geminum est divinum judicium: unum quo et hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poena; quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta speratur perditio. 8. In judicio reprobi humanitatem Christi, iut doleant; divinitatem vero ejus non videbuntne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique
Abbreviated transcription (Latin):
pcepit p̾tendere laqueos exqua sen sit eus facilius
eõ sapsuros Ilam ⁊ qui aquam alicubi deducit nõ
eam paliam ꝑteni mictit nli urbi impetum eiꝰ intẽ¬
dit. Nullus culpani nõ estuet. quã excomparsione
ppna lustinet. lz quantũ ualet. contra id quod tolerat
pugnet. llam li consꝑliomi ceditur tep̃ tacioni uel
ucio nequaꝙͣ resistitur. I deo diabolus in sacris eloqͥis
bremoth. id est animal dr̃: qr de celis lapsus ad terras
ceadit. l deo lemathain. id est serpens de aquis, qr in
his tribus uocabulis appellatur qr pro suo merito ae¬
rem qͣĩ auis ꝓcarcere meruit traz. ut aĩal brutũ mia¬
diabolus oꝑatur. lortitur uocabula. ItA ut quod sin¬
guli agunt incitante illo ip̃e nommnetur exceo. Quẽ
em̃ nõ decipit diabolus unde aĩal ẽ hoc est ꝑ carnis lu¬
nian temptat unde serpeus ẽ hoc ẽ cupiditatis
ac nocendi malicia Queni aũt nec sic decipit

Expanded text:
pit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sentit eos facilius pit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sentit eos facilius esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. 272 26. Nullus culpam existimet, quam ex conspersione propria sustinet; sed, quantum valet, contra id quod tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis Behemoth, id est, animal dicitur, quia de coelis lapsus ad terras cecidit. Ideo Leviathan, id est, serpens de aquis, quia ihis tribus vocabulis appellatur, quia pro suo merito aerem, quasi avis, pro carcere meruit; terram, ut animal brutum sitdiabolus operatur, sortitur vocabula: ita ut quod singuli agunt, incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit diabolus? Unde animal est, hoc est, per carnis luxuriam tentat; unde serpens est, hoc est, cupiditatis ac nocendi malitia. Quem autem nec sic decipit,
Abbreviated transcription (Latin):
promussis decipit. nunc rebus transsitoriis qiͣ neceslans
illicit nũc eciam ip̃a inferui lupplicia qͣiͣ leuia ⁊ trãl¬
toria suggerit: quatinus miserorum corda incupidi¬
tatem lascuuiamq dissoluat secum ad tartara du¬
cat. Argumenta machinacionum maloꝵq cognaci¬
num lemna. que incordibus homiuz diabolus fun¬
dit. ita sepe undiq captam implicant aĩaz ut exqu
possit. ueluti si mres hoc facere. quod si feceris pecre
li non feceris, rens ꝑnir lis. In tanto ergo mali
discrinuue ut euadendi aditus pateat minora p¬
cius eligenda sunt. ut maiora uitent᷑ Diabolus qũ
decipere quẽ quaui querit. prius uaturan uiuulanh
intendit ⁊ inde le applicat unde aptum hominsus
al ꝑectandum iuspexent Hea ꝑte homines diabolus
imiptat quaeos per excrescentem humorem facile
malmari aduicia conspicit. ut scdm humores con¬
harionem adhibeat ⁊ temptacionem: Lege balaã

Expanded text:
promissis decipit; nunc rebus transitoriis, quasi necessariis, promissis decipit; nunc rebus transitoriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat. 23. Argumenta machinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant mentem, ut ex possit, veluti si jures hoc facere, quod si feceris, pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine, ut evadendi aditus pateat, minora potius eligenda sunt, ut majora vitentur. 24. Diabolus, quando decipere quemquam quaerit, prius naturam uniuscujusque intendit, et inde se applicat, unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. 25. Ex ea parte diabolus homines tentat, qua eos per excrescentem humorem facile inclinari ad vitia conspicit, ut secundum humoris conspersionem adhibeat et tentationem . Lege Balaam,
Abbreviated transcription (Latin):
se post baptisiũ passus ẽ adiabolo temptari
Diabolꝰ lauctos homines nõ tenendo poslidet
led temptando prolequitur llam qr nõ ineis
intriusecus regnat contra eos exxtrinlecus pug¬
nat: et qui in terius ãmisit dũm exteriꝰ ꝯmouet
bellum: Tuuc contra eos quos possidet acrins se¬
noscit. Unde ⁊ in mundus sp̃s tũc̃ de cerpsit gra
lob respicit. ubi in nouissimis hee moch saudam
qui possunt ⁊ alus sua btilitate prodeẽ ut dum illi in¬
pedimutur nou proficiant qui docendi sunt: Mlalign
sp̃s̃ hoc quod int nos mundare cupinus. sine int̾mus¬
lione temptant iterum sordidare. Saucti aũt p̾sagi
spũ eorum insidias preuoscũt ⁊ quicquid in lemetip̃
terremunu senciũt indelmnent oꝑibus lc̃s Ochauriui
ut in nitumuis puri inuemantur. Eodem blaudimẽt
decipintur nnc ꝑdiabolum homines: quo ꝓthopli¬
sti mꝑadiso sunt decepti Ntultis enĩ inciorum p̾stigi
mentes reproborum ꝑtemptando de ludit. Nũc enĩ

Expanded text:
se post baptismum passus est a diabolo pertentari. se post baptismum passus est a diabolo pertentari. Diabolus sanctos omnes non tenendo possidet, sed tantando persequitur. Nam quia in eis intrinsecus non regnat, contra eos extrinsecus pugnat, et qui interius amisit Dominum, exterius commovet bellum. Tunc contra eum quem possidet dioscit. Unde immundus spiritus tunc discerpsit graverba respicit, ubi in novissimis Behemoth caudam qui possunt et aliis sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non perficiant quod docendi sunt. Maligni spiritus hoc quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione tentant iterum sordidare. Sancti autem praesago spiritu eorum insidias praecognoscunt, et quidquid in semetipsis terrenum sentiunt indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiis mentes reproborum p
Abbreviated transcription (Latin):
suggestiones nõ recipit diaboli in eius insidias
mimine traulit. Nam lacile in conlequenti opere
repellitur li prima oblectam̃ta illius relpuantur
Diabolus enĩ. serpeus est lubꝑicus: cuiꝰ li capiti idt
prime luggeltiomi nõ reliltitur totus iniut̾na cor¬
bolicaruz uicia. fragilia fũt: que si nõ caucãtur ẜ
pulun in conluetudinen trauleant in uouillius
fortit cõualescunt ita ut aut nuiꝙ̃ aut cũ difli¬
cultate inicantur. Dun in tota uita diabolus
infinem molitur decipere. Hinc ẽ quod in pͥnci¬
pio contra prothoplaltum ẜpenti dictũ est Et
iu insidiaberis calcaneo eis. qr nuurũ houñes
quem diabolus in curlu p̾terite ite nõ decipit
in nouilluuus lupplantare disponit. Proinde
quannus quisq lit iustus. nũꝙͣ necesse ẽ ut in
lac uita sit securus s semꝑ hunilis caueat.
sempq ne in fine corruat. solicitus ꝑtimescat
Diaholꝰ sius fautoribus blanditur. dei ẜuus

Expanded text:
suggestiones diaboli non recipit, in ejus insidias suggestiones diaboli non recipit, in ejus insidias minime transit. Nam facile in consequenti opere repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est, primae suggestioni non resistitur, totus in interna corbolicarum initia fragilia sunt, quae, si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. 16. Dum in tota vita diabolus in fine molitur decipere. Hinc est, quod in principio contra protoplastum serpenti est dictum: Et tu insidiaberis calcaneo ejus, quia nimirum hominem, quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decepit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut sit in hac vita securus; sed semper humilis caveat, sDiabolus suis fautoribus blanditur, Dei servi
Abbreviated transcription (Latin):
tanta eẽ debetur ut inter bonũ ⁊ maluz prediti rõue
diuidicent ne eos diabolus ꝑspeciem boni fallat.
Hec est enĩ ꝑ cinictacio iolue dicentis. Nolter es an
adu̾sariorum: Propt̾ hoc ⁊ iherenne dr̃. Si separa
de le bene iudicant lci. quaudo cos de fallacia de¬
monum temptameuta lacit intelligere. Multi
lieni robur eius. ⁊ ip̃e ignorauit. Aliem namq sp̃s
maligni signi ficantur qui uirtutes mentis come¬
dunt sz hoc corda negligenciũ non intelligunt.
Tamꝙͣ ineriuis diabolus uncitur. quando de apti
iquitate homñiez deprauare conatur. Armatus uo
tuc̃ incedit. duz pspeciem lc̃ĩtatis ⁊ uirtutis. ea qui
scã sunt destruit qñ ⁊ qui decipitur lua detrrmeuta
noir lentit lz tamꝙ̃ luit uirtutes que lũt nicia leca¬
tur ⁊ diligit. Iuoclĩs carualiũ diabolus terribilis
lis ut leo tuuetur. a fortibus infide ut u̾uis cõtey¬
nitur acq admomĩtum ostenlus repellitur. Qm

Expanded text:
tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicent, ne eos diabolus per speciem boni fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adversariorum ? Propter hoc et Jeremiae dibene de se judicant sancti quando Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligere. Multi alieni robur ejus, et ipse ignoravit . » Allieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intellexerunt. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando de aperta iniquitate hominem depravare conatur. Armatus verbo tunc incedit, dum per spem sanctitatis et virtutis, ea quae sancta sunt destruit, quando et qui decipitur sua detrimenta non sentit, sed tanquam sint virtutes quae sunt vitia sectatur et dlis ut leo timetur; a fortibus in fide ut vermis contemnitur, atque ad modicum ostensus, facile repellitur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sed iicentoi pocius maicum Ileq enĩ alibi gcipiscẽcie
romenta luccendit inli uir prius praue cogitacionis
delectaciones aspexerit. Quas si auobis sꝑuimus siẽ
dubio ille confusus abscedit statimq fraugiuitur ia¬
cula concupiscencie ens contempteq iacent ⁊ sine lu¬
te faces illius. Sollicite hostis insidias intelligere pa¬
riter ⁊ cauere dei seruun oportet: licꝙ innocencia uite
existere simplicem ut tamĩ oporteat cũ limpplicitate
ẽẽ prudentem. Qui prudenciã limpplicitati nõ milcet
nixta ꝓphãm coluniba est seducta nõ habens tor. Es iõ
coluniba quia sumplex. I deo aut̃ cor nõ habet. quia
iguara puidencie est. Sepe fraus sathane scciꝵ cordibꝰ
aperitur: quando ꝑspeciem boni anglũi se simu lans
lucis dum intitur electos decipere de tegitur acq con¬
tempuitur. Sic ⁊ ũba fallacis doctrine sauctos suos¬
deus facit in telligere quãius diabolicũ errorẽ nit̾iꝰ
cognoscant ac lollicite caueant. Discrecio scõrum

Expanded text:
us vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta, non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius cognoscant, ac sollicite caveant. 10. Discretio sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
dum exip̃a extollũtur ⁊ ibi peccant ubi pct̃a mũda¬
n debueraut. Numꝙ̃ consequũtur legendo ꝑfectã
uon tangunt, qr luꝑbie nube p̾pediuutur. Semꝑ
enĩ luꝑbi legunt querut. ⁊ nuimiꝙ̃ inueniunt. Di
uine legis penetralia humilibꝰ. ⁊ bene add̾m iutrã¬
tibus patent: praiis at̾. atq luꝑbis claudinitur.
lam quãnis diua eloquia iulectione arrogantibꝰ
semmo dei fidelibus lucet reprobis aut̃ ac suꝑbis
quodammodo tenebrescit. ⁊ unde illi illumiuant᷑

Expanded text:
ia extolluntur, et ibi peccant, ubi peccata mundare debuerant. 2. Nunquam consequuntur legendo perfectam non tangunt, quia superbiae nube praepediuntur. Semper enim superbi legunt, quaerunt et nunquam inveniunt. 3. Divinae legis penetralia humilibus, et bene ad Deum intrantibus patent; pravis autem atque superbis clauduntur. Nam quamvis divina eloquia in lectione arrogantibuscculta. 4. Dum sermo Dei fidelibus lux sit, reprobis autem ac superbis 293 quodammodo tenebrescit; et unde illi illuminantur
Abbreviated transcription (Latin):
pacionibus mundamur lectionibꝰ instrui¬
nuum ntrũq bonum. si liceat si nõ liceat
melius est crare. quã legere. Qui uult cũ deo eẽ.¬
freqͣter oret ⁊ legat. Nam cum oraius ipĩ cũ deo
didilcunꝰ meditacionibus couleruanius. Dii¬
num confert donum lectio scãrum lcriptura
liue quia intellectum mentis erudit. leu quos
numdi uanitatibus abstractũ hominẽ ad aui
dei ꝑducit. Excitati enĩ lepe illius luone lubii¬
hini᷑ a desiderio inte nuidane atqy acceuli ĩ aue
sapiencie. tanto uana spes mortali tatis huiꝰ

Expanded text:
ationibus mundamur, lectionibus instruimur; utrumque bonum, si liceat; si non liceat, melius est orare quam legere. 2. Qui vult cum Deo sefrequenter et legere. Nam cum oramus, cum Deo didicimus, meditationibus conservamus. 4. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad intelligeudum que legit ꝙͣ adsciendi
erit promptilluus. Mlinos eiuĩ peua est uelan
quid appetas quã ea que uoueris nõ implere ul
emĩ legeudo lcire concupilcimus, lic lciendo recta
que didisciuiꝰ implere debenius. Lex dei ⁊ p̾miu
habet ⁊ peuami. legeutibus eam. Premium. iul
qui eam bene iiuendo aistodiunt. Penã uero i
eam male uiuendo contempnũt. Qmiis qui ar¬
ceptis dei dilcedit oꝑe. quociens cadem dei p̾cepta
legere uel audire potuerit, corde luo reprehenluss
luuditur quia id quod nõ agit inemoratur ⁊ til
consciencia int̾ius accusatur. Uude ⁊ dauid pphi
de precatur diceus, Lunc nou contũdar. dũ ichpll
ianiia mandat a tua Gramit̃ namq unusquilq
confumditur quando mandata dei uel legendo uei
audiendo respicit que biuendo contempuit. Sor de
enĩ reprehenditur dnu mandatoꝵ meditacione do

Expanded text:
ius ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere debemus. 7. Lex Dei et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium his qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero eis qui eam male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et David propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contemnit. Corde enim reprehenditur, dum mandatorum meditatione doc
Abbreviated transcription (Latin):
iniudicio gliderauda. lcaula. Scriptũ est eĩ
lon accipies ꝑlonã in iudicio. Et iterũ. Nõ mile¬
coberis pauperi in iudicio. Qui enĩ cãlanguini¬
tatis uel amiticie fauore siue ĩnui ciciarũ adio
udiciũ ꝑu̾tunt: siẽ dubio in xpm̃ qui ẽ ueritas
iinsticia peccare uoscunt. Iniqui iudices errãt
inueritate iusticie dũ intendunt inqualitate
ysone ⁊ exulcerant sepe iustos dũ imꝓbe defen¬
dĩt iniquos. Qui aũt recte p̾lidẽ studet nec ĩ partẽ
palpare uoiuit. nec cohiberi aiustĩa didicit

Expanded text:
in judicio consideranda, sed causa; scriptum est enim: Non accipias personam in judicio . Et iterum: Non misereberis pauperis in judicio. Qui enim consanguinitatis vel amicitiae favore, sive inimicitiarum odio, judicium pervertunt, sine dubio in Christum, qui est veritas et justitia, peccare noscuntur. 2. Iniqui judices errant in veritate sententiae, dum intendunt in qualitatem personae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec partem palpare novit, nec cohibere a justitia didicit
Abbreviated transcription (Latin):
mis ꝑsonis ⁊ pͥmis assumuitur seu quod de oꝑe
insticie ⁊ uirtute exoritur minulq culpa eius lentit᷑
Luria uero carius ideo notabilis omĩbus ẽ. quĩ sta¬
tim ꝑle turpis est. ⁊ tamen penlante deo supbia mi¬
nor est. z qui de tinetur luꝑbia ⁊ nõ lentit: labit
inluxuriam carius: ut ꝑ hanc humiliatus. ⁊ acõfusio¬
ne resurgat. ⁊ a suꝑbia. Quinis peccans luꝑbus est
coquod faciendo uetita contemptui habeat diuina
pcepta. Recte ergo iuiciũ omĩs pctĩ luꝑbia. quia nͥ
precesserit mandatorum dei mobediencia transgres¬
liais nou lequitur culpa. Dimus suꝑbia tauto
in imo tacet quanto in alto erigit. tanto ꝓfunde
labitur. quauto excelsius eleuatur. Qui em̃ per
propriam luꝑbiam actollitur ꝑ dei iusticiã ĩ cdr¬
natur. Qui inflantur luꝑbia uento pasciu tur
Ulude ⁊ ꝓphã. Omes inquit pastores tuos pascit

Expanded text:
mis personis et primis assumitur, seu quod de opere justitiae et virtutis exoritur, minusque culpa ejus sentitur. Luxuria vero carnis 241 ideo notabilis omnibus est, quoniam statim per se turpis est. Et tamen, pensante Deo, superbia minor est. Sed qui detinetur superbia, et non sentit, labitur in carnis luxuria: ut per hanc humiliatus, et a confusione surgat et a superbia. 2. Omnis peccans superbus est, eo quod faciendo vetita contemptui habeat divina praecepta. Recte ergo initium omnis peccati superbia , quia nisi praecesserit mandatorum Dei inobedientia, transgressionis non sequitur culpa. 3. Omnis superbia tanto in imo jacet, quanto in altum se erigit; tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. 4. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Unde et propheta: Omnes, inquit, pastores tuos pascit
Abbreviated transcription (Latin):
cia suꝑbia. Nã inisi precesserit occulta elacio me¬
tis. nõ lequitur apta iactancia laudis. Ita ens
inculpa ĩponitur suꝑbia arrogaucie licut p̾fertur
erigine. Plerimq ad elacioiis emendacionẽ pro¬
indencia uei aliquo calu nõ nulli cadunt ꝓ quo lap¬
lu repreheuli a lemetipĩs humiliter lapuit ⁊ de
minieribus dei laudan nõ appetunt lz laudant deñ
aquo acceperunt unde laudari se uolũt. Atilius ẽ
arrogantibus quocũq uicio labi. ⁊ humiles post
calum deo fieri. quã ꝑclacionẽ luꝑbire grauioremq¬

Expanded text:
ci superbiam. Nam nisi praecesserit occulta elatio mentis, non sequitur aperta jactantia laudis. Ita ergo in culpa praeponitur superbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Plerumque ad elationis emendationem providentia Dei aliquo casu nonnulli cadunt, pro quo lapsu reprehensi a semetipsis humiliter sapiunt, et de muneribus Dei laudari non appetunt, sed laudant Deum, a quo acceperunt, unde laudari se volunt. 11. Utilius est arroganti in quocunque vitio labi, et humilem post casum Deo fieri, quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sepe excõsuetudine de liuquendi qiͣ captini adꝑ
caudum cũ quadam molentia trahimur lenlus
sentinus. Si plus oblectat mentẽ delectatio fon¬
incacionis. quã amor castitatis. ad huc in homĩe
pctm̃i regnat lerte li amplius delectat pulcritudo
intime castitatio. i am nõ reguãt pctã. li regnat
iltiaa. Nani nõ lolũ de cõnilla formcacione patm̃¬

Expanded text:
et saepe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad et saepe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum cum quadam violentia trahimur, sensusque sentimus. 17. Si plus oblectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solum de commissa fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
meus tam̃ decarne quã exterius gestat uit̾ua tole
lapsu carnali toalunt. ⁊.ut auicio luꝑbic qua de
existunt supbi ut cadant. carius uicio hunibiant
Hinc est quod per ꝓphãm dicitur. Actingite lũbos
ur̃os. luꝑ ubera uestra. hoc est in corde libidines
resecate que ad luubos ꝑtineut nani coz luꝑ uba
ẽ non in lumbis. Libidinis in moderata licencu
nelat habere modum. Nam dũ se iiciolus aĩne
in explenda form cacione carne luxcuriante lau¬
uenit nichilomimꝰ ad alia nesanda scelera. sual¬
tibus de monibꝰ fransit. dumq in moderate men
pudoris excellent crmen crmimbus ad dicit
paula timq ad de teriora procedit. Nõ ⁊ta suauis
est amanciũ nnimo amenaũ in certa camis
bido. sicut exꝑta. nec ila. delectat. form cacio dii
primu cõnctitur. Naui repetita maiorẽ delec¬
cionẽ ingerit. Iam uero li in nluz uenerit: tanto
ꝑditis dulcior fit. ut luperari difficle possit Ni

Expanded text:
mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna pramens tamen in carne, quam exterius gestat, interna pralapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de  affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humilientuHinc est quod per prophetam dicitur: Accingite lumbos vestros super ubera vestra ; hoc est, in corde libidines resecate, quae ad lumbos pertinent. Nam cor super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, ut superare difficile sit. Unde