comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testas in cȩlo & in terra. Et quide
quẽ a suo conditore spetialit̃ as¬
sumptum ẽẽ uidebant: sed cȩci
in terra homines delignabant᷑
ei subici. quẽ cominum secuni
mortalitate cognouerãt indiitũ.
Contempnebant eus uirtutem
miracłis intelligere diuinã: cũ
infirmitatẽ passionibꝰ inẽc̃ cer¬
nebant humanã. Propt̾ qd̃ be¬
nigne mediator ipse dĩ & homi¬
num. etiam hominibꝰ in t̾ra no¬
tum fieri uolens. quia data sit ei
onnus potestas iu celo & in t̾ra. qͣti¬
nus & ipsi cum angłis in cęlo ui¬
tam possent habere ꝑhennẽ: mi¬
sit doctores. qui cunctis ꝑ orbem

Expanded text:
testas in coelo et in terra. Et quidem testas in coelo et in terra. Et quidem quem a suo Conditore specialiter assumptum esse videbant; sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebanin miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perennem, misit et doctores qui cunctis per orbem
Abbreviated transcription (Latin):
non contempnenda dubietas: qͥa
RSe corpus in quo passus ẽ resusci¬
tatum. sed sp̃m quẽ finita passio¬
ne tradidit: solum uidere putabãt
Unde confestim magist᷑ pius & cos
qui iam crediderunt in fide confor¬
tat⁊ & illos qui adhuc dubitaue¬
runt ad fidi grãm conuocat: om¬
nibꝰ scilicet intimans. ad qutani
glę magnificentiã assumpta pro
onũbꝰ & morti data humanitas
resurgendo ꝑuenerit. Data ẽ mͥ in
quit om̃is potestas: in cęlo & in t̾ra.
nitate. sed de assumpta loquitur
humanitate. qͣm suscipiendo ini¬
noratꝰ ẽ paulomimꝰ ab angłis: &
in qua resurgendo a mortuis. gła
& honore coronatꝰ ẽ. &. constitutꝰ
suꝑ oꝑa manuum patris. onĩaq
pꝰ p̃ualere uisa est. euis pedibus
substrataxẽ. Qd̃ gͦ psalmista de do¬
ino refurgente a mortus ait pa¬
tri. om̃ia subiecisti sub pedibꝰ eus:
hoc ẽ itaq qd resurgens ipse dñs
ait discipłis. Data ẽ mͥ om̃is po¬

Expanded text:
non contemnenda dubietas, quia non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, solum videre putabant. Unde confestim Magister pius et eos qui jam crediderunt in fide confortat, et illos qui adhuc dubitaverunt ad fidei gratiam convocat, omnibus, scilicet, intimans, ad quantam gloriae magnificentiam assumpta pro hominibus et morti data humanitas resurgendo pervenerit. Data est mihi, inquit, omnis potestas in coelo et in terra. rna Patri divinitate, sed de assumpta loquitur humanitate, quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis, gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaque pus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Quod ergo Psalmista de Domino resurgente a mortuis ait Patri: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, hoc est utique quod resurgens ipse Dominus ait discipulis: Data est mihi omnis po
Abbreviated transcription (Latin):
dit discipłos ingalileam ut uideat᷑
ab eis. sequuutur illi & uidentes
cum adorant: nisi quia surrexit
Sequuntur autẽ hi qui sunt xp̃i:
& ipsi in suo ordine ad uitam de
morte transmigrant. ibiq uidentes
laudant. Cui uisiomi congruit il¬
luo: qd̃ galilea etiam reuelatio in¬
tprȩtatur. Tunc enim reuclata fa¬
cie sicut apłs testatur głam dñi spe.¬
culantes. in eande imaginẽ trans¬
formabunt᷑: quicumq modo reue¬
lainus ad cum uiam nr̃am: ciusq
uestigia fide sequimur non ficta.
Et uidentes inquit eum adorauer̃t:
quidam autẽ dubitauerunt. Si quę¬
rimus unde dubitanerunt. qͥ uiden¬
tes dũm adorauerunt Hulla ma¬
gis causa occurrit. quam ea cuus
lucas memnit. cum ipso resurre¬
ctionis suę die. discipłis eum ap¬
paruisse narraret: conturbati uͦ¬
inquiens & cont̾riti. existimabãt
se sp̃m uidere. Uidentes gͦ dnm
cognoscuntꝰ & quia hunc dm eẽ
didicerant: dimissis in t̾ram uulti¬
bꝰ. adorant. Sed inerat m̾tibus eor

Expanded text:
dit discipulos in Galilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant, nisi quia surrexit Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes laudant. Cui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revelata facie, sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, quicunque modo revelamus ad eum viam nostram, ejusque vestigia fide sequimur non ficta. Et videntes, inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narraret, conturbati inquit et conterriti existimabant se spiritum videre . Videntes ergo Dominum cognoscunt, et quia hunc Deum esse didicerant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit: ut significaret quia corpꝰ
qd̃ de commum huiani generis t̾ra
nascendo susceꝑat. resurgendo iam
suꝑ trena omnia subleuatũ cȩlesti
uirtute inducrit. In monte appa¬
ruit: ut ammoneret fideles. si illic
celsitudinẽ resurrectionis eiꝰ cupi¬
unt uidere: hic ab infimis cupidi¬
tatibus. ad suꝑna studeant desidia
transire. Nomen uͦ galileȩ quid iy¬
sterii salutaris contiueat. crebra pa¬
trum expositione notissimũ ẽ: sed ũ
ab re ẽ. sepius u̾bo repetere ⁊ qd̃ sẽꝑ
necesse ẽ animo retiuere. E alilea
quippe: transiigratio facta. uel re¬
uelatio dicitur. Utraq autẽ inter¬
p̃tatio nominis: ad unum finem
respicit. Si quidem supra legimus
dixisse angłm mulieribus. ite dici¬
te discipłis eiis quia surrexit. & ec¬
ce p̃cedet uos ingalileam ibi cum

Expanded text:
ut significaret quia corpus, quod de communi generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria transire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum exposabs re est saepius verbo repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit; et ecce p
Abbreviated transcription (Latin):
trihumphũ redemptoris nr̃i. simul
& redemptionis nr̃e dona. plano ser¬
mone describit: & si hane enueleatiꝰ
ꝑtrac̾tare uelimus. gratiorẽ inlitta
fructum sp̃italis sensus inditium ẽc̃
comꝑimus. Sermo & enim di aro¬
matum more. qͦ subtilius quasi te¬
rendo & cernendo discutit᷑: maiorẽ
Pium namq ẽ & dulce ad audiends̃
pus. qđ discipłi abierunt in galileã
in montẽ ubi constituerat illis iħc:

Expanded text:
stri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majoPlanum namque est et dulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constitu
Abbreviated transcription (Latin):
temporalis recta intentione cura¬
mꝰ. iustisq nr̃is laboribus subsidi
ruit recumbentib: aderit & nob̾
cum iuxta apłi monita. siue man¬
ducainus. siue bibimus. siue aliud
inde in galilea: pꝰ hȩc rursus in iu¬
dea. die quo ascendit in cȩlum.
Aderat eccłiȩ cum pͥmo solius uidec
t̃iuns clauderetur: ad est modo
cum uidȩis ob culpam ꝑfidiȩ dere¬
lictis transinigrauit ad gentes: ad¬
erit in futuro cum ante finẽ scłi
reu̾̃tetur ad iudȩamx: & siciit apls
ait intrante gentium multitudine
sic omins isrł saluus erit. Nouis¬
sune illis apparuit ascendens in
cȩlum: aderit & nob̾ ut eum post
mortem sequi mereamur ad cȩlos:
si ante mortem ad eum in bethan¬
am unde ascendit. id ẽ in domum
quia sicut apłs ait factus ẽ obȩdiẽs
usq ad mortem. mortem autẽ cru¬
cis. ꝓpt̃ qd̃ & d̾s illum exaltauit.
U enimus ibidẽ & nos. si qd̾ ille mo¬
net agimus: qd̃ ꝓmisit intendimꝰ.

Expanded text:
temporalis recta intentione curatemporalis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidiuruit recumbentibus , aderit et nobis, cum, juxta Apostoli monita, sive manducamus, sive bibimus, sive aliud inde in Galilaea, post haec rursum in Judaea die quo ascendit in coelum. Aderat Ecclesiae, cum primo solius Judaeae terminis clauderetur, adest modo, cum Judaeis ob culpam perfidiae derelictis transmigravit ad gentes. Aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et, sicut Apostolus ait, intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in coelum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi mereamur ad coelos, si ante mortem eum in Bethaniam unde ascendit, id est, in domum quia, sicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et nos, si quod ille monet agimus, quod promisit intendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uocauerunt. aderit & nob̾ cum
ꝑegrinis & pauꝑibꝰ quȩcumq pos¬
sumus bona libent̃ impendunꝰ.¬
aderit nob̃ in fractione panis. cũ
sacram̃ta corporis eius uidelicet
paniszuini. casta ac simplici con¬
scientia sumimus. Apparuit in ab¬
dito de sua resurrectione. loquen¬
tib. adest nob̾ modo cius dono
idem agentibus: aderit nob̃ semꝑ
cum ab extrinsecis oꝑibus ad tẽpꝰ
uacantes. de eius gra loquuturi
conuenimus. Apparuit cum foribꝰ
cdausis iudȩor metu residerent.
apparuit cum iuinorato eode metu
aꝑtis eum gressib in montis u̾ticẽ
quȩrerent: ad fuit quonda confor¬
taturꝰ suo sp̃u eccł̃iam cum in fide¬
libus p̃meretur. & ad publicum
uenire ac dilatari ꝓhiberetur: ad¬
est eidem & nunc cum inclinato
ad fidem culiuiine regali t̾ror quic
uit ꝑsequutionis. & om̃is mundi
sublimitas apłicis subdita ẽ uesti¬
giis. Apparuit piscantib cosq ap
aderit & nob̾ cum necessaria uitę

Expanded text:
vocaverunt. Aderit et nobis et cum vocaverunt. Aderit et nobis et cum peregrinis et pauperibus quaecunque possumus bona libenter impendimus; in fractione panis, cum sacramenta corporis ejus, videlicet panis, vivificata ac simplici conscientia sumimus. Apparuit in abdito de sua resurrectione loquentibus: adest et nobis modo ejus dono idem agentibus, aderit nobis semper, cum ab extrinsecis operibus ad tempus vacantes, de ejus gratia locuturi convenimus. Apparuit, cum foribus clausis intus Judaeorum metu residerent. Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertice quaererent. Adfuit quondam confortaturus suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infidelibus premeretur, et ad publicum venire ac dilatari prohiberetur: adest eidem et nunc cum inclinato ad fidem culmivit persecutionis, et omnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparuit piscantibus , eisqueaderit et nobis, cum necessaria vitae
Abbreviated transcription (Latin):
paruit eis in cod̾e loco ianuis cdau
cto qͣndo erat cum eis thomas: sep¬
timo piscantib ad mare tyberia¬
dis. octauo in monte galileȩ qd̃
hodierna lectione audiuimus. no¬
no recumbentib illis undecim ap¬
paruit die qͦ ascendit in cȩlum: de¬
cimo uiderunt eum ipsa die ñ iam
in t̾ra positum. sed eleuatum in ae¬
ra celosq petentem. dicentib sibi
angłis. sic ueniet quẽ admotu in¬
distis cum euntẽ in cȩlum. Hac gͦ
frequentia corporalis suȩ manifesta¬
tionis ostendere uoluit dñs ut dix¬
imꝰ. in oni loco se bonoꝵ desidiis
diuinitus esse p̾sentem. Apparuit
namq ad monumͣtum lugentibus.
aderit & nob̾ absentiȩ eius recor¬
datione salubrit̃ contristatis.
ccurrit reu̾tentibus a monuñito.
ut agnita resurrectionis gaudia
p̃dicarent: aderit & nob dũ bo¬
na quȩ nouimus ꝓximis fideliter
annuntiare gaudemus. Apparuit
in fractione panis his qui se pere¬
grinũ ẽẽ putantes ad hospitiuni

Expanded text:
paruit eis in eodem loco januis clausparuit eis in eodem loco januis clauscto, quando erat cum eis et Thomas. Septimo, piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo, in monte Galilaeae, quod hodierna lectione audivimus. Nono, recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo, viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et nobis absentiae ejus recordatione salubriter contristatis. Occurrit revertentibus a monuut agnita resurrectionis gaudia praedicarent: aderit et nobis dum dona quae novimus proximis fideliter annuntiare gaudemus. Apparuit in fractione panis his qui eum peregrinum esse putantes, ad hospitium
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊tantum scimus quia qd̃ sͥ
nouissime uisum ẽẽ dñm confir¬
mat. pꝰ ascensionẽ. eus factum ẽ.
uel qndo illum de cęlo alloquens
fecit: uel qͦndo in paradysum &
t̾crum celum raptus audiuit ar¬
chana u̾ba quȩ non licebat homi¬
ni loqui: & sicut alibi dicit. my¬
sterium euangłii qd̃ ab homine n
accepit. ꝑ reuelationẽ iħu xp̃i didi¬
cit. Decies uͦ uisum ut diximus
ria ⁊ ubi ipso resurrectionis suȩ die
quinquies apparuisse legitur. pͥmo
quidẽ marię magdalenę flenti ad
monum̃tum. deinde eide mariȩ &
alteri euisdẽ nominis feminę. regre¬
dientibus a monum̃to nuntiare.
discipłis quȩ ibi comperant occur¬
rens apparuit: tcio symomi petro.
quarto deophȩ & socio eus. cuin
quibus ipse gradiens in eniaus ibi¬
dem in panis fractione cognitus ẽ:
qui mox reu̾si hierosolimã inuene¬
runt discipłos loquentes quia sur¬
rexit dũs uere & apparuit symoni
Lam pleius alibi qͣndo symoni ap¬
paruerit. non legitur. Quinto ap

Expanded text:
Tamen scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquens, fecit; vel quando in paradisum et tertium coelum raptus, audivit arcana verba, quae non licet homini loqui , et sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit. Decies vero visum, ut diximus,ria. Ubi ipso resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis, quae ibi compererant occurrens apparuit. Tertio Simoni Petro. Quarto Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus ibidem in panis fractione cognitus est; qui mox reversi Hierosolymam invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit, non legitur. Quinto, ap
Abbreviated transcription (Latin):
ex negatione. Qua in re conside¬
randum nob̾ est: cur om̃ps đs
eum quem cuncte eccłiȩ p̃ferre
disposuerat: ancillȩ uocem ꝑti¬
mescere & seipsum negare ꝑmisit.
Qd̾ nimirum magnȩ actum pie¬
tatis. dispensatione cognoscunꝰ
ut is qui futurus erat pastor
eccłiȩ. in sua culpa disceret: qua¬
liter aliis mnisereri debuisset.
mitate cognosceret: quam miscdi¬
t̃ aliena infirma toleraret. Be¬
ne autẽ de redemptore nr̃o dicit᷑.
p̃cedit uos in galileam. ibi eum ui¬
debitis sicut dixit uob̃. Galilea

Expanded text:
ex negatione, qua in re consideex negatione, qua in re considerandum nobis est, cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat, ancillae vocem pertimescere, et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret, qualiter aliis misereri debuisset. mitate cognosceret, quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. Ga
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ lux in d̾no. In die gͦ ꝑ nu¬
bem columpna monstrata est &
in nocte ꝑ ignem: quia om̃ps
ds & blandꝰ iustis: & t̾ribilis ap¬
parebit iniustis. Istos in iudicio
ueniens ꝑ lenitatis mansuetudi¬
nem demulcet: illos uͦ ꝑ iusticię
districtionẽ terret. Sed iam quid
angłs subiungat. audiamꝰ. Iħm
queritis nazarenum. Iħe latino
eloquio salutaris id est saluator
uiterp̃tatur. At uͦ multi tune¬
iħc dici poterant: ñ tam̃ substan¬
tialit̃. sed nuncupatiue. Idõ & locꝰ
subuingitur: ut de quo iħu die¬
tũ sit manifestetur. Nazarenũ.
Et causam ꝓtinus subdidit. cruci¬
ꝑ p̾sentiam inaiestatis. Sed ite di¬
cite discipłis eus & petro: quia
p̃cedit uos in galileani. Querendũ
nob̾ ẽ: cur nominatis discipulis
petrus designatur ex nomine.
Sed si hunc angłs nonunatim non
expͥmeret. qui magistrũ negaue¬
rat: uenire int̾ discipłos ñ audera.
Nocatur gͦ ex nomine: ne despar&

Expanded text:
autem lux in Domino . In die ergo per nuautem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. 4. Sed jam quid angelus subjungat audiamus: Jesum quaeritis Nazareeloquio salutaris, id est, Salvator, interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit, manifestetur: Nazarenum; et causam protinus subdit, Cruciper praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum est nobis cur, nominatis discPetrus designatur ex nomine, sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperarit
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Paueant illi: qui non amãt
aduentum suꝑnoꝵ ciuiũ. Perti¬
mescant illi: qui carnalibus de¬
sideriis pressi. ad eoꝵ se societa¬
tem ꝑtingere posse desꝑant.
Uos autẽ cur ꝑtimescitis: quȩ ue¬
stros conciues uidetis: Unde &
matheus angłm apparuisse descͥ¬
bens ait. Erat aspectus eius sic̃
fulgur: & uestim̃ta eiꝰ sicut niac.
In fulgure & enim t̾ror tunoris ẽ:
in niue autẽ blandim̃tũ candoriᷤ.
catoribus & blandus iustis: re¬
cte testis resurrectionis eiꝰ angłs.
& in fulgure uultꝰ & in candore
habitus demonstrat᷑: ut de ipsa
sua spetiȩ & treret repbos: et
mulceret pios. Unde recte quo¬
q popłm ꝑ deserta gradientem
columpna ignis in nocte: & colũi¬
na nubis prȩibat in die. In igne¬
& enim terror est: in nube autẽ
uisionis lene blandimentum.
Dies uero uita iusti: & nox accipi¬
tur uita peccatoris. Unde & con¬
uersis peccatoribꝰ paulus dicit.
Fiustis aliquando tenebre: nunc

Expanded text:
cat: Paveant illi qui non amant cat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive aucatoribus, et blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In igne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sinistram÷ nisi uita p̾sens: Qͥo
uͦ ꝑ dexteram: nisi uita ꝑpetua
ua eius sub capite meo: & dexte¬
ra illius amplexabitur me. Quia
igitur redemptor nr̃ iam p̃sentis
uite corruptionẽ transsierat: re¬
c̾te angłs qui nuntiare phennẽ¬
eius uitam uenerat in dextera se¬
debat. Qui stola candida cooꝑtus
apparuit: quia festiuitatis nr̃ȩ gau¬
dia nuntiauit. Candor et eñ ue¬
stis: splendorem nr̃ȩ denuntiat
sollempnitatis. Nr̃ȩ dicamꝰ an suȩ:
Sed ut fateamur uerius: & suȩ di¬
camus & nr̃ȩ. Illa quippe redẽpto¬
ris nr̃i resurrectio. & nr̃a festiui¬
tas fuit. quia nos ad immortali
tatem reduxit: & angłoꝵ festi¬
uitas extitit. quia nos reuocando
ad cęlestia eoꝵs munerũ impleuit.
In sua gͦ ac nr̃a festiuitate angłs
albis uestitus apparuit: quia du
nos ꝑ resurrectionẽ d̾nicam ad su¬
ꝑna rediicimur: cęlestis patriȩ
dampna reparantur. Sed quid ue¬
nientes feminas affatur. audiamꝰ.
Nolitt ex pauescere. Ac si aꝑte di¬

Expanded text:
r sinistram nisi vita praesens, quid per dexteram nisi vita perpetua va ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Quia ergo Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perenneejus vitam venerat in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae. Illa quippe Redemptoris nostri resurrectio et nostra festivitas ftatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte di
Abbreviated transcription (Latin):
rant secutȩ. cum aroinatibus ad
monum̃tum uenerunt: & ei quẽ
uiuentem dilexcerant: etiã mor¬
tuo studio humanitatis obsequiui¬
tur. Sed res gesta: aliquid in scã
eccłia signat gerendum. Sic qͥp¬
pe necesse est ut audiamiis quȩ
facta sunt: quatinus cogitemꝰ etiã
quȩ nob̾ sunt ex eoꝵ imitatione
facienda. Et nos gͦ in eum qui ẽ
mortuus credentes: si odore uirtu

Expanded text:
s ad monumentum venerunt, et ei, quem viventem dilexerant, etiam mortuo, studio humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum. Sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sint ex eorum imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si, od
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ nascit᷑. uuit ce alit᷑. sic &
fides quȩ in dm ẽ quȩ altuiꝰ iȩ
gaudia ꝑ lamenta p̾sentia ftetꝰq¬
requirit. inuisibilit̾ inorde gĩg¬
nitur: inuisibili gr̃a sp̃s. ꝑ aquã
baptismatis consecrat᷑ inuisibili
auxilio diuinę ꝓtectionis. ne defi
ciat nutrit᷑: inuisibiliũ p̃mioꝵs in¬
tuitu. queq ualet bona oꝑatur:
dicere. quia piscis in eo fidei typũ
teneat: quod sicut ille crebris
santis mundi pressuris impugne¬
tur. inconuulsa ꝑsistat: immo eti¬
am de certamine gloriosior existat:
aduiuante illo qui missis ad p̃di¬
canda eiusdem fidei bona discipu¬
lis ait. In mundo pressurã habebi¬
tis: s confidite ego uici mundũ.
Porro ꝑ ouum. spei nr̃e certitudo
figurat᷑: quia in ouo nondũ fȩtꝰ
cernit᷑: s futurȩ auis forma spe¬
rat᷑: & fideles quiq necdũ in prȩ

Expanded text:
aquarum nascitur, vivit, et alitur: sic et fides quae in Deum est, quae alterius vitae gaudia, per lamenta praesentia, fletrequirit, invisibiliter in corde gignitur, invisibili gratia Spiritus per aquam baptismatis consecratur, invisibili auxilio divinae protectionis ne dciat, nutritur; invisibili praemiorum intuitu, quaecumque valet, bona operatur: dicere, quia piscis in eo fidei typum teneat, quod sicut illecebris  santis mundi pressuris impugnetur, inconvulsa persistat, imo etiam de certamine gloriosior existat, adjuvante illo qui missis ad praedicanda ejusdem fidei dona discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Porro per ovum spei nostrae certitudo figuratur, quia in ovo nondum fetus cernitur, sed futurae avis fetus speratur; et fideles quique nondum in
Abbreviated transcription (Latin):
surgere &e dare tͥ. Ostiũ amici
diuini ẽ intelligentia sermonis.
quendũ mysteriũ xp̃i: dausumq
ẽ tẽpore famis uerbi. cũ intelli¬
gentia non dat᷑. Et illi qͥ eugłicã
sapientiam tãquã panẽ erogan¬
tes. ꝑ orbem t̾rȩ p̾dicauerunt
pueri patrisfamilias. iam sunt in
secreta quiete cũ dño: & tamen
orando efficit᷑. ut accipiat deside¬
rans intellectũ ab ipso do: etiãmsi
homo desit ꝑ quẽ sapientia prȩ¬
dicet᷑. Et ille si ꝑseuerauerit pul¬
sans: dico uobis ce si non clabit
illi surgens eo quod amicus eiꝰ sit:

Expanded text:
surgere et dare tibi. Ostium amici surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quendum mysterium Christi, clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur, et illi qui evangelicam sapientiam tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt. Pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino, et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Domino, etiamsi homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans: dico vobis, et si non dabit illi
Abbreviated transcription (Latin):
ogatus a discipulis sal¬
formãq orationis: s in
stantiã frequentiamq
tradit orandi. Ami¬
cus gͦ ad quem media nocte ueni¬
tur. ipse ds intelligit᷑: cui in media
tribulatione supplicare. & tres pa¬
nes id est intelligentiam tͥnitatis
qua p̃sentis uitȩ consolent᷑ labores
efflagitare debemus. Amicus qui
uenit de uia ipse nr̃ ẽ animꝰ qui¬
totiens a nobis recẽdit: quotiens
ad appetenda t̾rena ce tẽporalia. fo¬
ris uagat᷑. Redit gͦ. cęlestiq alimo¬
nia rẽfici deliderat: cũ in se reuer¬
sus. suꝑna cęꝑit ac spiritalia medi¬
tari. De quo pulchre qui petierat
adiungit. non se habere qod po¬
nat ante illũ:. q̃m animę post scłi
tenebras dm̃ suspiranti i. il prȩter
eũ cogitare nil loqui libet: intu¬
ẽri solũ quod recognouit sũmȩ
tͥnitatis gaudiũ. contẽplari atq
ad hoc plenius in tuendũ ꝑueni¬
re sãtagit. Et ille dẽuitꝰ respon¬
dens dicat. Noli mͥ molestus ẽẽ:
mecũ sunt in cubili: non possum

Expanded text:
ogatus a discipulis Salformam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur. Cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentui venit de via, ipse noster est animus, quoties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit: Non se habere quod ponat ante illum; quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nihil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri; solum, quod recognovit, summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus respondens, dicat: Noli mihi molestus esse, mecum sunt in cubili, non possum
Abbreviated transcription (Latin):
b agnitis de suis actib humilient᷑ in¬
quirerẽ ⁊ sic econtrario reꝑbi siquid forte
in electis rep̃hensibile reꝑiunt. quasi su¬
as ex eo nequitias obtecturi aut ꝓ iusto
defensuri. libentissimẽ solent amplect.
ideoq multo ardentius legunt quod fa¬
cta est contentio inter discipulos xp̃i quis
coꝵ iuderetur esse maior: quam quod mł¬
titudinis credentium erat eorunũ. ⁊ anina
una. Muito recolunt tenacius. quod facta
est dissensio int̾ harnabim ⁊ paulum. itaut
discroerent ab inuicem: quam quod idem
paulus ait. cuni enun sit int uos ⁊elus
⁊ contentio. nonne carnales estis. non ne
homines estis: quasi nobis infumitas
scõꝵ imitanda ꝓponatur. ⁊ non ilłud potuis
quia conualuerunt de infumitate. fortes

Expanded text:
bus agnitis, de suis actibus humilientur, inbus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credentium erat cor et anima una . Multo recolunt tenacius, quod facta est dissensio inter Barnabam et Paulum, ita ut discederent ab invicem, quam quod idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? nonne homines estis? quasi nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius, quia convaluerunt de infirmitate, fo
Abbreviated transcription (Latin):
dit: qui eius amore ac timore neglecto.
terrena ⁊ caduca unmo etiam criminosa.
plus amare ⁊ curare conuingitur. Uein¬
quit illi homini: de quo ih̃c. qui attari¬
b sacroscĩs int̃ immolandum ut puta
ꝓposita consecraturus adesse ñ dubitatur.
astantib sibi ministris celestib queri cogi¬
tur: ecce inquiens manus tradentis me
mecum est in mensa. Et ipsi ceperunt que¬
rere inter se: quis eẽt ex eis qui hoc fac¬
turus ec̃t. & certe nouerant undecĩ apłi
quod nichil tale contra dñm cogitarent ÷
s plus credunt magistro quam sib ⁊ t
mentes fragilitatẽ suam. tristes querunt
de peccato cuius conscientiam ñ habebãt.
Querit ⁊ uidas impudens sicut matħs.
marcus commemorãt: ut audacia boña
conscientiã mentiretur. Facta est autẽ
⁊ contentio inter eos: quis eor uideretur
esse maior. Sicut b̾onis esse moris solet.
in scripturis semꝑ exempla patrum p̃ce¬
dentium quib ad meliora ꝓfitiant: qui¬

Expanded text:
dit, qui eius amore ac timore neglecto dit, qui eius amore ac timore neglecto terrena et caduca, immo etiam criminosa plus amare et curare convincitur. Vae, inquam, illi homini, de quo Iesus, qui altaribus sacrosanctis inter immolandum, utpote proposita consecraturus, adesse non dubitatur, adstantibus sibi ministris cęlestibus quęri cogitur: Eccmecum est in mensa. Et ipsi coeperunt quaerere inter se quis esset ex eis qui hoc facturus esset. Et certe noverant undecim apostoli quod nihil tale contra Dominum cogitarent, sed plus credunt magistro quam sibi, et timentes fragilitatem suam, tristes quaerunt de peccato, cujus conscientiam non habebant. Quaerit et Judas impudens, sicut Matthaeus Marcusque commemorant, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Facta est autem et contentio inter eos, quis eorum videretur esse major. Sicut bonis esse moris solet in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tamen: ecce manus tradentis me metũ
est in mensa. E quidem filius hominiᷤ
Qui de passione p̃dixerat. ⁊ de ꝓditorẽ
p̃dicit. dans locum penitentie: ut cum
intellexisset sciri cogitationes suas. ⁊
occulta consilia: peniteret eum fact sui.
& tam̃ non designat specialiter: ne ma¬
nifeste correptus impudentior fieret.
Mittit crimen innumero: ut agat con¬
scius penitentiam. Predicit ⁊ penam:
ut quem pudor non uicerat᷑ corrigant
denuntiata supplicia. S ⁊ hodie quoq ⁊
insempt̃tnum. ue homini illi qui ad men
sam domini malignus accedit: qui in¬
sidiis mente conditis. qui p̃cordiis in alz¬
quo scelere pollutis. mysteriorum secre¬
tis xp̃i participani non metuit. & ille eñi
in exemplum uide filium hominis tra¬
dit. non quidem uideis peccatorib is tam̃
pectatorib menbris uidelicit suis: quib
ulud in estimabile ⁊ iniuolabile domini
corpꝰ uiolare p̃sumit. Ille dominũ uen¬

Expanded text:
tamen ecce manus tradentis me mecum tamen ecce manus tradentis me mecum est in mensa. Et quidem filius hominis Qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas et occulta consilia, poeniteret eum facti sui, et tamen non designat specialiter, ne maniMittit crimen in numero, ut agat conscius poenitentiam. Praedicit et poenam ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum, vae illi homini qui ad mensam domini malignus accedit, qui insidiis mente conditis, qui pręcordiis aliquo scelere pollutis mysteriorum Christi secretis participare non metuit. Et ille enim in exemplum Iudę filium hominis tradit, non quidem Iudęis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inęstimabile / et inviolabile domini corpus violare pręsumit. Ille dominum ven
Abbreviated transcription (Latin):
cenatos communicasse apłos. quia ne¬
cesse crat pascha illud typicum an¬
tea consumnari. ⁊ sic ad ueri pasche
sacramenta transire. nunc autem in
honorem tanti tamq terribilis sacra¬
menti placuisse magistris eccłie. prius
nos dominice passionis participatione
munir ÷ primo spiritalib epulis inte¬
nus exteriusq sacrari: ac deinde terre¬
nis dapib corpꝰ ⁊ uilib escis refici. Qd̃
autem dicit. hic est calix nouum testa¬
mentum in sanguie meo: ad distincti¬
onem ueteris testamenti respicit. quod
hyrcorum ⁊ uituloꝵ est sanguine dedi¬
catum: dicente int̾ asꝑgendum legisla¬
tore: Hic sangiuis testamenti quod m̃a¬
dauit ad uos ds̃. Hecesse ẽ enim exem¬
plaria quidem celestium his mundari.
ipsa autem celestia meliorib hostiis qͣm
istis. iuxta quod apłs ꝑ totam ad hebreos
epistolam inter legem distinguens ⁊
euangłium. pulcherrima expositione
⁊ plenaria ratione declarat. Uerump¬

Expanded text:
coenatos communicasse apcoenatos communicasse apcesse erat pascha illud typicum antea consummari, et sic ad veri paschae sacramenta transiri. Nunc in honorem tanti tamque terribilis sacramenti placuisse magistris Ecclesiae, primo nos dominicae passionis participatione muniri, primo spiritalibus epulis interius exteriusque sacrari, ac deinde terrenis dapibus corpus et vilibus escis refici. Quod autem dicit: Hic est calix novum testamentum in sanguine meo, ad distinctionem veteris Testamenti respicit, quod hircorum et vitulorum est sanguine dedicatum, dicente inter aspergendum legislatore: Hic est sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus . Necesse est enim exemplaria quidem coelestium his mundari, ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis, juxta quod Apostolus per totam ad Hebaeos Epistolam, inter legem distinguens et Evangelium, pulcherrima expositione et plenaria ratione declarat. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
postquam cenauit dicens. Hic ẽ calix
nouum testamentũ in sanguine moo
qui. pro uobis fundetur. Quod dicit
similiter ⁊ calicem:. subaudit᷑. a ft oroͣ¬
y tͥ o̾ y. dedit eis: ut sit plena sententi¬
a. similiter ⁊ calicem postquam cenauit:
dedit eis. Quia gͦ panis corpꝰ confirmat
uinum uero sanguinem oꝑatur in car¬
ne: hic ad corpꝰ xp̃i mystice illud refert᷑
dominici calicis aqua miscct᷑. Attestante
enim iohanne: a que ppłꝰ sunt. Et neq
aquam solam neq solum uinum: sicut
nec granum frumenti solum sine aque
ammixtione ⁊ confectione in panem.
cuiquam licet offerre: ne talis uideli¬
cet oblatio quasi caput a membris se
cemendum esse significet: ut uel xp̃m
tusse: uel nos sine xp̃i passione salua
nac patri offerri posse confingat. Qd
siquem mouet. cum cenatis saluator
apłis suum corpus ac sanguinem tra¬
diderit. quare nos uniu̾salis eccłie con
suctudine ieuini doceamur cadem sacra¬
menta ꝑcipere᷑ breuit audiat idõ tõ

Expanded text:
postquam coenavit, dicens: Hic est calix novum testamentum in sanguine meo, quod pro vobis fundetur. Quod dicit: Similiter et calicem, subauditur ἀπὸ κοινοῦ, dedit eis ut sit plena sententia: Similiter et calicem, postquam coenavit, dedit eis. Quia ergo panis carnem confirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus Christi mystice, illud referturdominici calicis aqua miscetur. Attestante enim Joanne, aquae populi sunt . Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in panem, cuiquam licet offerre, ne talis videlicet oblatio quasi caput a membris secernendum esse significet, et vel Christuisse, vel nos sine Christi passione salvari, ac Patri offerri posse confingat; quod si quem movet, cum coenatis Salvator apostolis suum corpus ac sanguinem tradsuetudine jejuni doceamur eadem sacramenta percipere? Breviter audiat, ideo tunc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsa contentionis corum causa nobis est¬
incognita. Neq enim in credibie est. quia
iuxta hoc quod alib p̃cipitur. contendi¬
te intrare ꝑ angust am portam. honore
se uiuicem p̃ueniendo certarint. Uerum
qualibet ex causa contenderint: nos potiꝰ
non ad carnales adhuc discipulos quid
gesserint: s sp̃ualis magister quid usse¬
rit iudeanrus. Dixit autem eis. Reges
gentum dominantur eorum: ⁊ qui po

Expanded text:
tentionis eorum causa est nobis incognita. Neque enim incredibile est quia juxta hoc quod alibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint. Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis magister quid jusserit videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et q
Abbreviated transcription (Latin):
catur: robur quoddam ⁊ fortitudo men¬
tis. cunctarumq ut ita dixerim est co¬
lumpna uirtittum. Que eum bene recta
indet hoc magis eũe p̃cri cum ao iu¬
cuii pectoris cogitatort. labuser comps¬
ss bremus dominum: qued ⁊ armam in
Num uolumine fecisse iegimiꝰ labia in¬
non auditbatur. Orantes autem nolite
mittum loqus si cut ethnici. Si echnuis¬
snis est debet parum loqui. Od enum non
nordoꝵ: s cordis audito est. Scit namꝙ
pater ũr quod opꝰ sit uobis: antequam pe¬
tats. Consurgit in hoc loco quedam here
ꝯicentium. Si nouit ds quid oremus. ⁊
ꝯttequam petamus scit quib indigemꝰ.
frustra sciertti loquimur. Quib breuiter
nspondendum est. nos non nariure igno
dinum est: hic obsequium. Ibi fideliter in¬
dicamus: hic miserabilit̾ obsecramu⁊¬

Expanded text:
catur, robur quoddam et fortitudo mencatur, robur quoddam et fortitudo mentis, cunctarumque, ut ita dixerim, est columna virtutum, quae cum bene rectaidetur hoc magis esse praeceptum, ut inclusa pectoris cogitatione, labiisque compressis oremus Dominum, quod et Annam in Regum volumine fecisse legimus; Labia, intur . Orantes autem nolite multum loqui, sicut ethnici faciuntristianus est, debet parum loqui. Deus enim non verborum, sed cordis auditor est . Scit enim Pater vester quid opus sit vobis, antequam petdogma, dicentium: Si novit Deus quid oremus, et antequam petamus, scit quibus indigeamus, frustra scienti loquimur. Quibus breviter respondendum est, nos non narratores esdicium est, hic obsequium. Ibi fideliter indicamus, hic miserabiliter obsecramu
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autem in medio ur̃m sum: sicut
qui nunistrat. Ad u̾ba exhortationis
siumet adiunxit exempla ⁊que iohamiꝰ
euangelista plenius commeniorans
inter cetera scribit. Si ego laui ur̃os
pedes dominus ⁊ magister:⁊ uos dele¬
tis alter alterius lauare pedes. Qũaius
ctiam uerbo ministrandi possint om̃a
que d̃s̃ in carne gessit intelligi. Pam
ipsum sui sanguinis sacramentuman¬
ministrandum nobis se fundere signi¬
ficat cum dicit. sicut filiꝰ hominis ñ
uenit ministrari s ministrare. ⁊ dare
anunam suam redemiptionẽ ꝓmulus.
⁊ hoc quoq maiorib eccłie p̃cipuum
ministrandi genus untaudĩi ostenders.
ut non solum misericordis elemosine.
doctrine salutaris. spiritalis exempli.
ministena fr̃ib impendamꝰ. ierumctrã
sicut ille ꝓ uob̾ anmã suam posuit: ita ⁊ nos
estis qui ꝑmansistis mecum in temptati¬
onib meis. ⁊ ego dispono uobis sicut dis¬
posuit ñi pater m̃s irgnum. Non incho
rantia que alio nomine constantiauo¬

Expanded text:
medio vestrum sum sicut qui ministrat. Ad verba exhortationis suimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavi vestros pedes Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes . Quamvis etiam verbo ministrandi possint omnia quae Deus in carne gessit intelligi. Nam et ipsum sui sanguinis sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis , et hoc quoque majoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis, eleemosynae, doctrinae salutaris, spiritalis exempli ministeria fratribus impendamus, verum etiam sicut ille pro nobis animam suam posuit, ita et nosestis qui permansistis mecum in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut disposurantia, quae alio nomine constantia vo
Abbreviated transcription (Latin):
tem dicitur. Ducem te constituerunt:
noli extolli: s esto in illis quasi unus
ex illis. Hinc etam petrus ait. Non do¬
minantes in clero: s forma facti gregsꝰ.s
tamen ñ nunquam grauis delinqus
si inter ꝑuersos plus equalitas qũa uit¬
ciplina custeditur. Quia enim faisa pi¬
tate suꝑatus ferire hely delinquentis
filios noluit: apud districtum uidic
semeripsum cum filiis crudel dampns¬
tione ꝑcussit. Unde necesse est. ut res¬
rem subditis ⁊ matrem pictas: ⁊ pates
exhibeat disciplina. Atq inter hoc soui¬
cita cireunspectione ꝓuidendum me ant

Expanded text:
tem dicitur: Ducem te constituerunt, tem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur, quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit. Unde necesse est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollic
Abbreviated transcription (Latin):
Uos autem non sic. S qui maior ẽ uni
nobis.fiat sicut uinior: ⁊ qui p̃cessor ẽ.
sicut ministrato. Certantib de pͥoratu
discipulis. pius magister non eos ini¬
te contentionis arguit. sed formam qua
sequantur humilitatis modesta ratio
ne describit: in qua tamen forma obti¬
uenda. maiores ⁊ p̃cessores id ẽ doctores ee¬
clesie non minima discretionẽ opꝰ ha¬
bent. ne uidelicet regum gentiũ instar
dominari subicctis. seq ab eis gaudeãt
suꝑuacuis laudib attolui: s ad exem¬
plum regis er̃. quasi iumores eis qui¬
b regendis p̃sunt efficiantur acmini¬
stry: quia uimirum necesse est uit sic bene
agentib ꝑ humilitatem sint socu qua¬
tinus contra delinquentium uitia ꝑzẽ
lum uisticie sint erech: ut ⁊ boms in
niulo se p̃ferant:. ⁊ cum pͣuoꝵ culꝑa exi¬
git. potestatem ꝓtinis sui prioratus ag¬
noscant. Ne enim p̃sidertis auimus
ad clationem potestatis sue delectatio¬
ne rapiatur: recte ꝑ quendam sapien¬

Expanded text:
ajor est in vobis, fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitane describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapien
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i. audiuimꝰ dominũ
dicentem. Diligite inimi¬
cos ur̃os: benȩfacite his.
qui uos oderunt. Quare
autem dñs dixit. diligite inimicos ur̃oot
nisi quia passur eramus inimicos: Ses
dicit aliquis. Quis potest diligere inim¬
cos: Pruis te dilexit impium us tius:. qui
nunquam fuit impius. Tu autem etiam¬
si iam ñ es impius. fiusti tam̃ ałiquando.
uia nemo fuit iustus nisi ex peceatole:
sitit frequent᷑ cantauimus. Beati quorum
remisse sunt miquitates. Hondreti. beati
quinor fecerunt peccata: sed beati quoe
remisse sunt iniquitates. Si enum
queris qui non fecerit: non u¬
uenies. Unde ergo
giusquam erit beatue
Si ie iuitatur quoo fect. atgat᷑ qs cõmist
Si p̾ uamtibi pectatum dimissumsi iuis

Expanded text:
mi, audivimus Dominum dicentem, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt . Quare autem Dominus dixit, Diligite inimicos vestros, nisi quia passuri eramus inimicos? Sed dicit aliquis: Quis potest diligere inimicos? Prius te dilexit impium Deus tuus, qui nunquam fuit impius: tu autem etiamsi jam non es impius, fuisti tamen aliquando; quando nemo fit justus nisi ex peccatore, sicut frequenter cantavimus, Beati quorum remissae sunt iniquitates : non dixit, Beati qui non fecerunt peccata; sed, Beati quorum remissae sunt iniquitates. Si enim quaeris qui non fecerit, non invenies. Unde ergo quisquam erit beatus? Si remittatur quod fecit, si tegatur quod commisit. Si ergo jam tibi peccatum dimissum est, ille
Abbreviated transcription (Latin):
& ex fulgure uultus nuntium
sui tremerent & mirarentur
auctoris. Pre timore autẽ cius
exterriti sunt custodes. Quare
t̾riti: Quia custodiebant cru¬
delitatis studio: non pietatis ob¬
litur. stare non potest: quẽ consei¬
entia destituit. impellit reatus.
Hinc est qđ angłs ꝑcellit impios:
pios alloquitur & solatur. No¬
lite timere uos. Hoc est illi tiue¬
ant: querentes non tuneant: ti¬
uieant ꝑsequentes. Nolite time
illum eximerem: qui & nr̃ fac̾¬
tor est. & suus est suscitator. No¬
it sicut dixit. Uides quia ue¬
nit angłs. ut factis assereret
seruus. quȩ dñs p̾dixerat u̾bis:
& doceret moriendi & uiuendi
penes illum potestatem fuisse: qͥ
aute suam mortem p̾dixerat re¬
surrectioneni. Nam utiq qui
scire potuit: potuit & cauere.
Sed quia uincere potuit. declina¬
re contempsit: quia resurgentis
gła. sepeliuit morientis in iuriã
De sequentibꝰ frs. sequenti sermone
tractabinius: quia ꝓtrahere nos

Expanded text:
et ex fulgore vultus nuntium et ex fulgore vultus nuntium sui tremerent, et revererentur auctoris. Prae timore autem ejus exterriti sunt custodes. Quare territi? Quia custodiebant crudelitatis studio, non pietatis obitur, stare non potest, quem conscientia destituit, impellit reatus. Hinc est quod angelus percellit impios, pios alloquitur et solatur. Nolite timere vos. Hoc est, illi timeant: quaerentes non timeant, timeant persequentes. Nolite timerillum eximerem, qui et rerum factor est, et est sui suscitator. Noenim sicut dixit. Vides quia venit angelus, ut factis assereret servus, quae Dominus praedixerat verbis; et doceret moriendi et vivendi penes illum potestatem fuisse, qui ante suam mortem praedixerat resurrectionem: nam utique qui scire potuit, potuit et cavere, sed quia vincere potuit, declinare contempsit, quia resurgentis gloria sepelivit morientis injuriam. De sequentibus, fratres, sequenti sermone tractabimus, quia protrahere nos
Abbreviated transcription (Latin):
credatur. Ap̾e homo passus mor¬
tuus sepultus fuit: est. uiuit. re¬
guat. manet ꝑmanet ds. Audi
peccato. semel mortuus est: in
ad docendam resurrectionem:
non ad lassitudinem leuandã.
Cȩlestis natura ignorat lassitu¬
dinem: nescit laborem. Sed fa¬
ctus est lapis uas angłicȩ sessio¬
nis. doctrinę cęlestis cathedra:
scala uitȩ: quia udeis ad mor¬
tis ianuam. ad cineris seruitiũ.
ad triste silentum fuerat con¬
stitutus. Erat inquit aspectus
eius sicut fulgur: uestim̃ta au¬
tem sicut nix. Uultus claritas a
uestium candore separatur: sed
facies fulguri. niui uestis angłi
comparatur: quia fulgur de cęlo.
ix de terta. Audi ꝓpħam dicen¬
tem. Laudate dñm de terra: ig¬
nis. grando.nix. In facie gͦ an¬
geli claritas cęlestis seruatur na¬
turȩ: in ueste figuratur gratia
cõuiunionis humanȩ. Et sic erat¬
temꝑata speties angeli colloquen¬
tis: ut caruales oculi & uestium
cernerent placulam claritatem:

Expanded text:
credatur: Christus homo passus, morcredatur: Christus homo passus, mortuus et sepultus fuit; est, vivit, regnat, manet, permanet Deus. Audi peccato, semel mortuus est, quoad docendam resurrectionem, non ad lassitudinem sublevandam. Coelestis natura ignorat lassitudinem, nescit laborem: sed factus est lapis vas angelicae sessionis, doctrinae coelestis cathedra, schola vitae, quia Judaeis ad mortis januam, ad cineris servitium, ad triste silentium fuerat constitutus. Erat, inquit, aspectus ejus sicut fulgur, vestimenta autem ejus sicut nix. Vultus claritas a vestium candore separatur, et facies fulguri, nivi vestis angeli comparatur, quia fulgur de coelo, nix de terra. Audi prophetam dicentem: Laudate Dominum de terra, ignis, grando, nix . In facie ergo angeli claritas coelestis servatur naturae; in veste vero figuratur gratia communionis humanae, et temperatur species angeli colloquentis, ut carnales oculi, et vestium ferant placidam claritatem,