comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in colomus quomodo in scłm sđi iustihabitabunt superea
Ex quo dicimus eẽ terram quae in s ublimibus sitaẽ postquas
infertur et cibabo siue cibabit tedñs hereditato ia cobpatris
tui Sicut enim qui fidem habuerint ab raham apellape fi¬
lius habra hã sic qui subplantat uitia atq peccata uocatur
filiusi a cob et cuius quis uirtutis imitatore illius apella

Expanded text:
incolimus, quomodo in saeculum saeculi justi habitabunt super eam? incolimus, quomodo in saeculum saeculi justi habitabunt super eam? Ex quo discimus esse terram, quae in sublimibus sita est. Post quae infertur: Et cibabo, sive, cibabit te Dominus haereditate Jacob patris tui. Sicut enim qui fidem habuerit Abraham, appellatur filius Abraham: sic qui supplantat vitia atque peccata, vocatur filius
Abbreviated transcription (Latin):
et eritdñs speseius. et alibi Bonu mẽ confidere in dño qu am
considere in hamine. Et eleuabit tedĩs atq sustollet super
altitudines aebona terre Ter raenim mitium terra q̃iuiuen¬
tium non ẽ deor sumsed sursumẽ. Deniq ad loth de sodo mae
etito noride aualle fugientẽ dicitur In monte saluumtefac
dquem post quamperuenit ortus ẽ eisol insegor Debact¬
ra dicebat ciñs. beatimites qm̃ ipsipossidebunt terram. et
multa alia qua ec rebro usurpauimus quorum illud ẽ ho¬
nora patrem tuum et matrem et eris longeuus super terra
ta renon potest multienim honorant parentes etcitomoriun¬
tur Etaluparricide longouiuunt tempr̃. ut autemcerti¬
uiter recor demur in quo scriptum ẽ mites possidebunt terrã
ram et habitabunt in seđm scłi supeream Quodet ipsum
in pos sibileẽ si enimet terrã pertransibit haecutique quam

Expanded text:
et erit Dominus spes ejus . Et alibi: Bonum est confidere in Domino, quam et erit Dominus spes ejus . Et alibi: Bonum est confidere in Domino, quam confidere in homine . Et elevabit te Dominus atque sustollet super altitudines ac bona terrae. Terra enim mitium, terraque viventium non est deorsum, sed sursum est. Denique ad Lot de Sodomae et Gomorrae valle fugientem dicitur: In monte salvum te fac . Ad quem postquam pervenit, ortus est ei sol in Segor. De hac terra dicebat Dominus: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : et multa alia quae crebro usurpavimus, quorum illud est: Honora patrem tuum, et matrem tuam, et eris longaevus super terram, penitus stare non potest. Multi enim honorant parentes, et cito moriuntur; et alii parricidae longo vivunt tempore. Ut autem certiti psalmi breviter recordemur, in quo scriptum est: Mites possidebunt terram, ram, et habitabunt in saeculum saeculi super eam . Quod et ipsum impossibile est. Si enim terra pertransibit, haec utique quam
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o et dicamus statuit supra petrã pedes meos. Illudq
ui temus quod sc̃s penesustinuis ser dicit mei uero penemoti
peraltitu dines terrae et cibabo teereditate ia cobpatris
tui os enim dñi locutumẽ Ixx et eris confidens suꝑ dnm̃
et eleuabitte super bonaterrae et cibabitte ereditatẽia¬
cobpatristui. Os̃ enim dñi locutumẽ. postquam uocaue¬
ris sabbata delicata et non moueris insabbato pedemtuũ.
adopusseruile faciendũ. Neq uerbum locutus fueris id
ẽ semperta cueris. et impleueris quod p̃ceptumẽ Cohibe
linguam tuam amalo et labia tua neloquantur dolum.
T unc delectaberis indño et ui debis inte eẽ completum.
Delec tant in dno etdabit tibi petiones cordistui. siue fidutiam
habebis indno iuxta illud quod scriptumẽ. qui confidt in dñõ bi¬
atuse. Et inbieremia benedictus homoqui confidit in dño

Expanded text:
in Christo, et dicamus: Statuit supra petram pedes meos , illudque in Christo, et dicamus: Statuit supra petram pedes meos , illudque vitemus quod sanctus pene sustinuisse se dicit, Mei vero pene moti per altitudines terrae, et cibabo te haereditate Jacob patris tui. Os enim Domini locutum est. LXX: Et eris confidens super Dominum: et elevabit te super bona terrae, et cibabit te haereditate Jacob patris tui. Os enim Domini locutum est. Postquam vocaveris sabbata delicata, et non moveris in sabbato pedem tuum ad opus servile faciendum, neque verbum locutus fueris, id est, semper tacueris, et impleveris quod praeceptum est: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum : tunc delectaberis in Domino, et videbis in te esse completum: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Sive fiduciam habebis in Domino, juxta illud quod scriptum est: Qui confidit in Domino, beatus est. Et in Jeremia: Benedictus homo qui confidit in Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mouet pedes ut suas faciat uoluntates ⁊stecelebrat sabba¬
ta dñi delicata . quis abbatismus iuxta epistolã quae ad ebreos scri¬
bitur repmittitur nobis incaeles tibus et gloria p̃paratur ut dum
non facimus uias nr̃as insabbato nec inuenitur uoluntas nr̃a ut
loquamurser monẽ quoscilicet nec operenecsermone peccem̃
lio quin si haec tantum proibetur insabbato ergo in aliis sex
diebus libertas nobis tribuntur delinquendi quodsistultum
ẽ credere superẽ ut sabbatum quod interp̃tatur requies om
ni tempr̃ sit fidelibus dumnon carnis sedanimae faciunt uo¬
hebraico non habetur. Ad hoc sabbatum omnifestiuita te
celebrandum saluator nos ꝓuocat in eu angeliodicens
enite adineomnes qui laboratis etoneratiestis et egodabo
uobis requiem Hoc enim significat AMΑΠΑΥCΩCMΛC
ut scilicet peccatorum onera deponentes: sabbatiremus

Expanded text:
nec movet pedes, ut suas faciat voluntates: iste celebrat sabbanec movet pedes, ut suas faciat voluntates: iste celebrat sabbata Domini delicata. Qui sabbatismus, juxta Epistolam quae ad Hebraeos scribitur, repromittitur nobis in coelestibus, et gloria praeparatur : ut dum non faciamus vias nostras in sabbato, nec invenitur voluntas nostra, ut loquamur sermonem, quo scilicet nec opere, nec sermone peccemus. Alioquin si haec tantum prohibentur in sabbato, ergo in aliis sex diebus libertas nobis tribuitur delinquendi. Quod si stultum est credere, superest ut sabbatum quod interpretatur requies, omni tempore sanctificandum sit a fidelibus, dum non carnis, sed animae faciunt voHebraico non habetur. Ad hoc sabbatum, omni festivitate celebrandum, Salvator nos provocat in Evangelio, dicens: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vobis dabo requiem ; hoc enim significat ἀναπαύσω ὑμᾶς, ut scilicet peccatorum onera deponentes, sabbatizemus
Abbreviated transcription (Latin):
bis habeat potes tatẽ ne nos uoluptas corporis et libido succendant
Omnes enim adulterantes quasi clibanus cordaeorum et diabo¬
liiacula ignita sunt ut sagittent in obscuro rectoscorde. preci¬
pitur quoque nobis ut arrepto nobis aratro non respiciamus post¬
ergum ut tectorum altitudinem conscendentes nequa quã
ad tollenda sec uli uestimenta uelimus descendere sed ut audia¬
muscummorse tuuero histamecum. et sed eamuscumdño lassi
inuia huius scłi superputeum samaritanȩ conuersationemer¬
rantiũ qua es alu tem sitientes ut audiamus apłm commonentẽ
state firmi et immobiles. Nepatia mur illud quodiudas pas¬
suseꝓditor qui perdidit locum minis terus ui et trans gressor
effectus ẽ. Illius quesemꝑ sententiae recordemur: Sis p̃s po¬
testatem habentis ascenderit superte. locum tuum nedimiseris
Quisicqui es cit in sabbato ut lauet inter in nocentes manussuas

Expanded text:
bis habeat potestatem: ne nos voluptas corporis et libido succendant bis habeat potestatem: ne nos voluptas corporis et libido succendant : Omnes enim adulterantes quasi clibanus corda eorum ; et diaboli jacula ignita sunt, ut sagittent in obscuro rectos corde . Praecipitur quoque nobis ut arrepto nobis aratro, non respiciamus post tergum: ut tectorum altitudinem conscendentes, nequaquam ad tollenda saeculi vestimenta velimus descendere ; sed ut audiamus cum Moyse, Tu vero hic sta mecum ; et sedeamus cum Domino, lassi in via hujus saeculi, super puteum Samaritanae et conversionem errantiumque salutem sitientes , ut audiamus Apostolum commonentem, State firmi et immobiles , ne patiamur illud quod Judas passus est proditor, qui perdidit locum ministerii sui, et transgressor effectus est, illiusque semper sententiae recordemur: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Qui sic quiescit in sabbato, lavat inter innocentes manus suas,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit quaes equuntur ut hic scilicet cohibeat pedemsuũ
insabbatis nefaciat uolunta tessuas et diem scm̃ dni suis comma
le faciamus ne accendamus ignẽ ut in uno sed eamus locout il¬
latantum faciamus opera qua ead animae salutẽ ꝑtinent
Q uod si iuxta litterã accipimus plenitus impleri non potest:
Quis enim possit hoc facere ut tota die ac nocte sedens insabba¬
to deuno lo conon recedebat Immo nel euiter qui demse commo¬
ueat quodsi fecerit trans gressorlegis sit. Ex unoigitur man¬
dato quodiux talitterã in pos sibileẽ eccetera Cogimur sp̃inita¬
liter intelligere nefaciamus seruileopus et perdamus animae
libentatẽ quienim facit peccatum seruus ẽpeccati neonuspor¬
temus insabbato qualeportabat ille quidicit iniquita tes mate e¬
leua tae sunt supracaput meum quasionus graue ad grauates
superme n einiquita quae sed etsuꝑ talentum plumbu inno¬

Expanded text:
voluerit quae sequuntur ; ut hic scilicet cohibeat pedem suum voluerit quae sequuntur ; ut hic scilicet cohibeat pedem suum in sabbatis, nec faciat voluntates suas, et diem sanctum Domini suis commacle faciamus, ne accendamus ignem, ut in uno sedeamus loco, ut illa tantum faciamus opera quae ad animae salutem pertinent. Quod si juxta litteram accipiamus, penitus impleri non potest. Quis enim potest hoc facere, ut tota die ac nocte sedens in sabbato de uno loco non recedat, immo ne leviter quidem se commoveat; quod si fecerit, transgressor legis sit? Ex uno igitur mandato, quod juxta litteram impossibile est, et caetera cogimur spiritualiter intelligere, ne faciamus servile opus, et perdamus animae libertatem; qui enim facit peccatum, servus est peccati : ne onus portemus in sabbato, quale portabat ille qui dicit: Iniquitates meae elevatae sunt supra caput meum: quasi onus grave aggravatae sunt super me . Ne iniquitas quae sedet super talentum plumbi, in no
Abbreviated transcription (Latin):
nationi eius posuere terminum, Quod echierimiae dicitur nieoc
cur ratdño neirae eius uelit resistere et indignationem ita precibus
quasi quodammuro incerclaudere: et morsi. quasi teneretur ab
eo dñs dimitteme in quit. et percutiam populum istum. Istius¬
modiergo aedificator macheriarum murorum. que saepium con¬
uertet semitas in qui etem: ut nequa quam di ira deseuiat. sed pla¬
catus sit eis dñs et omnes indignationes saemite conqui escant
Si auerteris a sabbato pedem tuum facereuo lunta tẽ tuã in dies cõ
meo Et uocaberis sabbatũ declinatũ et scm̃ dñi gloriosum
Et glorifica beris eum dumnon facis uiastuas et non in uenietur
delicata scã d nõ nontolles pedem tuũ ad opus neque loquaeris
uerbũ inira deo retuo. Cui supra dixerat nonne hocẽ magis i eiu
nium quodelegi dissolue colligationem impietatis solue fascicu¬
los deprim̃tes eccetera etiam nunc p̃mia reꝓmittt. si facere

Expanded text:
nationi ejus posuere tenationi ejus posuere tecurat Domino, ne irae ejus velit resistere, et indignationem ita precibus quasi quodam muro intercludere : et Moysi, quasi teneretur ab eo Dominus: Dimitte me, inquit, et percutiam populum istum . Istiusmodi ergo aedificator maceriarum murorumque et sepium, convertet semitas in quietem, ut nequaquam Dei ira desaeviat, sed placatus sit eis Dominus, et omnes indignationis semitae conquiescant. Si averteris a sabbato pedem tuum, facere voluntatem tuam in die sancto meo: et vocaveris sabbatum delicatum, et sanctum Domini gloriosum, et glorificaveris eum dum non facit vias tuas, et non invenietur delicata sancta Domino: non tolles pedem tuum ad opus, neque loqueris verbum ÷ in ira de ore tuo . Cui supra dixerat: Nonne hoc est jejunium magis quod elegi, dissolve colligationem impietatis, solve fasciculos deprimentes, et caetera: etiam nunc praemia repromittit, si facere
Abbreviated transcription (Latin):
re deixistiamaceriam eius et uindemianteã omnes qui tran¬
seunt uiã Et in hoc eo dẽ ꝓheta uinea factaẽ dilecto. quã
pulchro sermone describens intulit aedifica uiturrẽ et ma¬
ceriã circum dedit quam qui destruxerit iuxta ecclesi asten
mor debit eum coluber. quei deo circumda taẽ ut omniũ
bestiarũ in uineam dĩ pibeatur accessus. ste ẽ autem co¬
luber eũosus qui decepit euamin para diso quaequia dĩ
precepta destruxerat propterea morsibus eius patuit. Et audist
ad nocu obseruabis eius caput etille obseruabit tibi calcaneum In eo locou
bi nos luxta .lxx interprecatisumus nequid in noua re uideremur
quia uul gatum est tesamonium Etuo caberis aedificator saepiũ in
hebraicolegitur etuocabitur inte. godẽr fereso. quod a quila inter¬
sum dicere quise opponit dura cundiae saeuenti denique syinma cbus
transculit murum opponens caedenti . qualis fuit morses et a aron
et samuhel qui ira edñi restiterunt: et quasi aedificato muro indig¬

Expanded text:
am omnes qui transeunt viam ? Et in hoc eodem Propheta: Vinea facta est dilecto; quam pulchro sermone describens, intulit: Aedificavi turrem, et maceria circumdedi . Quam qui destruxit, juxta Ecclesiasten, mordebit eum coluber. Quae ideo circumdata est, ut omnium bestiarum in vineam Dei prohibeatur accessus. Iste est autem coluber tortuosus, qui decepit Evam in paradiso, quae quia Dei praecepta destruxerat, propterea morsibus ejus patuit, et audivit a Domino: Tu observabis caput ejus; et ille observabit tibi calcaneum . In eo loco, ubi nos juxta Septuaginta interpretati sumus, ne quid innovare videremur, quia vulgatum est testimonium, et vocaberis aedificator sepium, in Hebraico legitur, et vocabitur in te, GODER PHERES quod Aquila intersum di« transtulit, murum opponens caedenti, » quales fuerunt Moyses, et Aaron, et Samuel, qui irae Domini restiterunt, et quasi aedificato muro indig
Abbreviated transcription (Latin):
perfilios nros mortis eiũs reisunt. et habent pollutas ma
ad me non ex audiã. Manusura ẽ sanguine plenesunt. La¬
bia quoq eorum et lingua. loquntur iniquita tem atq m̃
in populo qui in uocet iustitiam et iudicet ueritatem siue
ut in hebreo habet fidẽ quoscilicet credat in xp̃o. sed confi¬
dunt in nihili et loquuntur uanitates. Vnde a postolus pre¬
cipit neadtendamus iudaicas fabulas et mandata hominũ
auersantium sea ueritate uere enim confiditꝰ innihili et se¬
qui turuanitates in quo impletur. dnĩuaticinium. Ego
ueni in nomine patris mei et nonsus cepistisme. Si alius uene¬
rit in nominesuo illum suscipietis. Conceperunt laborem.
et peperunt iniquitatem Oua aspidum ruperunt et te¬
las aranaee texderunt. qui co mederit deouis eorũ morietur

Expanded text:
per filios nostros , mortis ejus rei sunt, et habent pollutas manper filios nostros , mortis ejus rei sunt, et habent pollutas manad me, non exaudiam. Manus vestrae sanguine plenae sunt . Labia quoque eorum et lingua loquuntur iniquitatem atque menin populo qui invocet justitiam, et judicet veritatem, sive ut in Hebraeo babetur, fidem, quod scilicet credat in Christo; sed confidunt in nihili, et loquuntur vanitates. Unde Apostolus praecipit, ne attendamus Judaicas fabulas, et mandata hominum aversantium se a veritate . Vere enim confidunt in nihili, et sequuntur vanitates, in quo impletur Domini vaticinium: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum suscipietis . Conceperunt laborem, et pepererunt iniquitatem: et ova aspidum ruperunt, et telas araneae texuerunt. Qui comederit de ovis eorum, morietur
Abbreviated transcription (Latin):
derans dicit in psalmo us que quo dnẽ obliuisceris mein fi¬
nem cus que quo auertes faciem tuam ame e et alibi
Ostende faciem tuam et saluierimus manus enimuraẽ pol¬
lutaesunt sanguine. et digitiur iiniqͥtate ꝰ Labia ur̃a polluta s̃ iniquita¬
te et linguaurã in iustitiam meditatur. Nullus loquitur iusta
neque ẽ iustumiudicium. Confidunt inuanis et loquntur ua¬
cua Iniquitates atq peccata quae supra genera liter nomi¬
nauit nunc exponit in partibus et considerandum quod
ne quaquam eis obiciat idolatriam qua eesaie. temporib:
tenebatur sed effusionem sanguinis dequo anteiamdixe¬
rat iustus perit et non ẽ quic recogitet . et uiriiustitollunt
et nemocor de intelligit. a facie enim iniquitatis sublatus ẽ
iustus erit in pace sepultura eius tolleturq: demedio et quã¬
quam ipsimanus non miserint in dm̃ saluatorem ł amen con¬
sona impietatis uoceclamantes sanguis eius supernos et su¬

Expanded text:
derans, dicit in psalmo: Usquequo, Domine, oblivisceris me in fiderans, dicit in psalmo: Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem, usquequo avertis faciem tuam a me ? Et alibi: Ostende faciem tuam, et salvi erimus . Manus enim vestrae pollutae sunt sanguine, et digiti vestri iniquitate: labia te, et lingua vestra injustitiam meditatur. Nullus loquitur justa: neque est justum judicium. Confidunt in vanis, et loquuntur vacua, iniquitates atque peccata. Quae supra generaliter nominavit, nunc exponit in partibus. Et considerandum quod nequaquam eis objiciat idololatriam qua Isaiae temporibus tenebantur, sed effusionem sanguinis, de quo ante jam dixerat: Justus perit, et non est qui recogitet. Et viri justi tolluntur, et nemo corde intelligit. A facie enim iniquitatis sublatus est justus: erit in pace sepultura ejus, tolleturque de medio . Et quamquam ipsi manus non miserint in Dominum Salvatorem, tamen consona impietatis voce clamantes: Sanguis ejus super nos et su
Abbreviated transcription (Latin):
liberandũ populum meum extendere nequeam. & ut sur¬
das aures babeo ut exaudire non possim ex quo ostenditur
aures dñi quȩ iustosaudiunt et non audiunt peccatores.
Nequaquameẽ nostrorum aurium siniiles qua eemis samuo
inquit urã quasi quidã in medio murus oppositus uos et dm̃
diuidunt unde et saluator in passionesua fecitutrumq
unum et medium parietẽ macerie soluens inimicitiam
in sua carne destruxit ut quosparies diuiserat peccato¬
rum xpĩ sanguis coniungeret quia peruit paradisi ianuã
quae multo tempr̃ clausaerat eti gneum gladi suo cruore
res tinxit ut audiret latro hodie mecumeris in paradrso quo d¬
ques equitur. et ꝓp̃terpecca ta urã auertit faciem a uobis
at non misereatur hoco stendit quod fetorem peccatorũ
et iniquitates eorum ferre non potuerit sed auertit faci¬
einsuam neeorum turpitudinẽ cerneret. et statim per¬
qutere cogerotur unde peccator dñuultum uidere desi¬

Expanded text:
liberandum populum meum extendere nequeam: aut surliberandum populum meum extendere nequeam: aut surdas aures habeo, ut exaudire non possim. Ex quo ostenditur aures Domini, quae justos audiunt, et non audiunt peccatores, nequaquam esse nostrarum aurium similes, quae emissam vocinquit, vestra, quasi quidam in medio murus oppositus, vos et Deum dividunt. Unde et Salvator in passione sua fecit utrumque unum , et medium parietem maceriae solvens, inimicitiam in sua carne destruxit, ut quos paries diviserat peccatorum, Christi sanguis conjungeret. Qui aperuit paradisi januam, quae multo tempore clausa fuerat , et igneum gladium suo cruore restinxit, ut audiret latro: Hodie mecum eris in paradiso . Quodque sequitur: Et propter peccata vestra avertit faciem a vobis: ut non audireet iniquitates eorum ferre non potuerit, sed averterit faciem suam, ne eorum turpitudinem cerneret, et statim percutere cogeretur. Unde peccator Domini vultum videre desi
Abbreviated transcription (Latin):
feramus Alio quin et in isto adhuc corpore perieiunia. et con¬
cas: et ta men substantiam corporum non amictimus. Quaeutom¬
nia futura credamus: sciamus adõ essepro missa cuius os locutũ
est ut quomodo in manibus opus. et inpedibus incensum et inuen¬
tre generationem et in a uribus oculis q auditam. atque intuitũ
non exaudiat: sed iniquitates uestrae diuiserunt interuos dm̃
uestrum et peccata uestra absconderunt Txx faciem eius auo¬
bis neexaudiret . Num quid nom potest manus dñi saluos facere
aut ad grauatat auris eius. ut non exaudiat sed peccataues tra
separat interuos et dm̃ etꝓpt̃ peccata ur̃a auertit faciem eius
a uobis ut non misereatur. poteram quae nunc facturum eẽ
medixieris confidens indño et eleuabit teadbonaterrae et
cibabit teberedita teia cobpatristui et ante complere Ne¬
q enima dbreuiata ẽ manus mea atq contracta ut eamad

Expanded text:
feramus. Alioquin et in isto adhuc corpore per jejunia et conferamus. Alioquin et in isto adhuc corpore per jejunia et concas, et tamen substantiam corporum non amittimus. Quae ut omnia futura credamus, sciamus a Deo esse promissa, cujus os locutum est: ut quomodo in manibus opus, et in pedibus incessum, et in ventre generationem, et in auribus oculisque auditum atque intuitum: non exaudiat; sed iniquitates vestrae diviserunt inter vos et Deum vestrum, et peccata vestra absconderunt faciem ejus a vobis, ne exaudiret. LXX: Numquid non potest manus Domini salvos facere: aut aggravata est auris ejus, ut non exaudiat? Sed peccata vestra separant inter vos et Deum: et propter peccata vestra avertit faciem ejus a vobis, ut non misereatur. Poteram quae nunc facturum esse me dixi: Eris confidens in Domino, et elevabit te ad bona terrae, et cibabit te haereditate Jacob patris tui, et ante complere. Neque enim abbreviata est manus mea, atque contracta, ut eam ad
Abbreviated transcription (Latin):
tur filius ia cob. lla accipienda sunt. Que ne coculus uidit nec
auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt: De quibus in
epistolascriptumẽ adhebreos . quienim haec dicunt osten¬
dunt quo patriã querant et siquidem illam quererent
dequa egres erant habebant tempus utreuerterentur ad eam
Nunc autem meliorem desiderant. patriam hoc est caelestem
hierusalem Ex quo discimus  mille annorum famulam. in qua
rursum nuptiae promittntur. et cibi et aeternae uitae conuer¬
satio abitiendam sienim in resurrecdonẽ neque nubem neq
nubentur sed erunt similes angelorum quia sunt filure sur¬
rectionis et deuentre acibis. a postolus loquitur es cauentri
et uenter escis ds̃ autem ethunc et illa destuet. quomodo. rur¬
sum in corrupto. et sp̃ali in mortalique corpore carnis pristine
mortalis. at que corruptae uitia quaeremus : et haec dici¬
mus non quo subscantiamglorificati corporis denegemus. sed
quo opera pristina in hisquiangelorum. sunt similes paenitus au¬

Expanded text:
cob, illa accipienda sunt, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt . De quibus in Epistola scriptum est ad Hebraeos: Qui enim haec dicunt, ostendunt quod patriam quaerant: et siquidem illam quaererent, de qua egressi erant, habebant tempus ut reverterentur ad eam. Nunc autem meliorem desiderant patriam, hoc est, coelestem Jerusalem . Ex quo discimus, mille annorum fabulam, in qua rursum nuptiae promittuntur, et cibi, et terrenae vitae conversatio, abjiciendam. Si enim in resurrectione neque nubent, neque nubentur, sed erunt similes Angelorum; quia sunt filii resurrectionis ; et de ventre ac cibis Apostolus loquitur: Esca ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illam destruet , quomodo rursum incorrupto et spirituali immortalique corpore, carnis pristinae mortalis atque corruptae vitia quaeremus? Et haec dicimus, non quo substantiam glorificati corporis denegemus, sed quo opera pristina in his qui Angelorum sunt similes, penitus au
Abbreviated transcription (Latin):
ignorauerunt : non est timor dĩ anteo culos eorum: Quod
cum audissem quasi a fortissimo pugillo percus susessen coe¬
pitacitus aestuare et stuporem mentis uultus pallore
signare : Hebreus inquam exebreis secundũ legem pbari¬
saeus eruditusq ad pedesgamaliel aut ignora uit haec
aut eorum qui lecturierant ab usus ẽ ignorantia: quo¬
rum alterum ineruditi alterũ callidiẽ admalitiam :
neceius qui dixerit et si imperitus sermone. non tam̃¬

Expanded text:
: Non est timor Dei ante oculos eorum . Quod cum audissem, quasi a fortissimo pugile percussus essem, coepi tacitus aestuare, et stuporem mentis vultus pallore signare. Hebraeus, inquam, ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, eruditusque ad pedes Gamalielis, aut ignoravit haec, aut eorum, qui lecturi erant, abusus est ignorantia . Quorum alterum ineruditi, alterum callidi est ad malitiam, nec ejus qui dixerit: Et si imperitus sermone, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
artes si deillis soliartifices iudicarent. ac nea profanis
tantum sumere uidear exemplum. nimirum hocillud
ẽ quod aliis uerbis propheta demonstrat: Beatus qui in au¬
res loquitur audientium. qua facilitate tufilia eustochi¬
um me compotem eẽ fecisti: Namcum anterioris libri
praefatiunculam legeres inqua adserui aposto los et
uł eorum uerbis ponere testimonia. quȩcum ebraico
consonarent. siqua autem ab alis addita sunt omnino
nec glere ili co mibi non paruamques tiunculamdetulisti
quod scilicet octo uersus quileguntur in ecclesus etinbe¬
braico habentur tertii et decimi psalmia postolus usur¬
paret scribens ad romanos sepulcrum patens eguttur
eorum linguis suis dolos eagebant. uenenum aspidũ

Expanded text:
artes, si de illis soli artifices judicarent. Ac ne a profanis tantum sumere videar exemplum, nimirum hoc illud est quod aliis verbis Propheta demonstrat: Beatus qui in aures loquitur audientium : Qua felicitate tu, filia Eustochium, me compotem esse fecisti; nam cum anterioris libri praefatiunculam legeres, in qua asserui, Apostolos et , vel suis, vel eorum verbis ponere testimonia, quae cum Hebraico consonarent: si qua autem ab aliis addita sunt, omnino negligere: illico mihi non parvam quaestiunculam detulisti, quod scilicet octo versus, qui leguntur in Ecclesiis, et in Hebraico non habentur, tertii decimi psalmi, Apostolus usurparit, scribens ad Romanos: Sepulcrum patens est guttur eorum: linguis suis dolose agebant: Venenum aspidu
Abbreviated transcription (Latin):
quae into to orbediuiditur et nontemplum iud eorum quod bre¬
uuissimis iud ae terraeartabatur angastus .: hola causa eorum
Et uictima eorum placebunt mihi : superaltaremeum. quiadomus
mea domus orationis uocabitur: Cunctis populis ait dñs ds̃ Qui
congregat dispersos isrł : adhuc congregabo ad eum congregatos
hieius : Omnes bestiea griũenite addeuorandum uni uersaebestiae
saltus : holo caustomata eorum et uictimae : erunt acceptabiles
super altaremeum domus enimmea : domus orationis uocabitur
cunctis gentibus : Dixit dñs q̃ui congregat dis persosis rahel : quia congre¬
gaboeum congregationem. omnes bestia eferȩ : ueni te comedite.
omnes bestia es altus : Diferentiam hostiarum et holo caustorum:
in leuiti coplenius discimus. holo causta sunt quae superaltare inte¬
gra concremuntur : uicti mae et hostiae quarum pars ofertur :¬
altarł pars sacerdotibus traditur : Nonestergo credendum : quot

Expanded text:
quae in toto orbe dividitur, et non Templum Judaeorum, quod brequae in toto orbe dividitur, et non Templum Judaeorum, quod brevissimis Judaeae terrae arctabatur angustiis. Holocausta eorum et victimae eorum placebunt mihi super altare meum: quia domus mea, domus orationis vocabitur cunctis populis, ait Dominus Deus, qui congregat dispersos Israel: adhuc congregabo ad eum congregatos ejus: Omnes bestiae agri, venite ad devorandum, universae bestiae saltus. LXX: Holocaustomata eorum et victimae erunt acceptabiles super altare 660 meum. Domus enim mea, domus orationis vocabitur cunctis gentibus, dixit Dominus, qui congregat dispersos Israel: quia congregabo ad eum congregationem. Omnes bestiae ferae, venite, comedite, omnes bestiae saltus. Differentiam hostiarum et holocaustorum in Levitico plenius discimus. Holocausta sunt, quae super altare integra concremantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars sacerdotibus traditur. Non est ergo credendum quod
Abbreviated transcription (Latin):
nigenas quos prius nominicuerat. et illis quo que p̃mia pollicet
quod si seruier intei et deseruitu tetrans sierint ad nominis illius
caritatem sinteiserui. Qualis fuit eta postolus paulas scribens
in principio epistolarum suarum Paulus seruus ihã xp̃i et mor¬
ses famulus dĩ quod autem in ixx. additum est et in ancillas¬
obelo p̃notauimus Neque enim fieripotesȩ s pirita lib donis:¬
ut sit sexus ulla diuersitas cum in xpo ihũ: non sit uir et mulier
sed omnes in eo unum simus : Des abbato et federe sempi terno su¬
pra diximus: quiergohec fecoerit : adduceteumds̃ in montes cõsuo
edaetitia adficiet indomoorationitsuae: mons scs aut dog¬
mata ueritatis sunt trinitatis que confessio aut ipse dñs ad quem¬
ia ulti motem pore iuxta hunc eundem isaiam et micheamproglie¬
tamgentes plurima econfluent: Domusq orationis edesia est.

Expanded text:
nigenas, quos prius nominaverat, et illis quoque praemia pollicetur: nigenas, quos prius nominaverat, et illis quoque praemia pollicetur: quod si servierint ei, et de servitute transierint ad nominis illius charitatem, sint ei servi: qualis fuit et Apostolus Paulus, scribens in principio Epistolarum suarum: Paulus servus Jesu Christi . Et Moyses famulus Dei . Quod autem in LXX additum est: et anobelo praenotavimus. Neque enim fieri potest, ut in spiritualibus donis sit sexus ulla diversitas: cum in Christo Jesu non sit vir et mulier; sed omnes in eo, unum simus . De sabbato et foedere sempiterno supra diximus. Qui ergo haec fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laetitia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque confessio: aut ipse Dominus, ad quem ultimo tempore juxta hunc eumdem Isaiam et Michaeam prophetam gentes plurimae confluent . Domusque orationis Ecclesia est,
Abbreviated transcription (Latin):
et homo quiretinetista et custo ditsabbata uit non profanetea et
seruatmanus suas ne faciat iniquitatem Quicum a postolopcculo
pote se dicere quũndo eramparuulus supiebĩc ut parudlus postquĩ¬

Expanded text:
et homo qui retinet ista, et custodit sabbata, ut non profanet ea, et et homo qui retinet ista, et custodit sabbata, ut non profanet ea, et servat manus suas, ne faciat iniquitatem. Qui cum apostolo Paulo potest dicere: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cus todiunt iudicium et faciuntius titiam in omni tempore : Utiuste quod
iustum ẽ persequartur quam quam in nomineius titiae omnis onihiuide¬
atur significari locus quod quiunam iusticiam fecerit cuncta sur tutes
imples sedoceatur quae inuicem sesecuntur et sibi herent. itaut quiunã ꝯ
caruerit cunctis careat talequid et quartus decimus psalmus soncet.
qui ambulat in maculatus etoperaturius titicom: Eta libis criptum ert
Iustitiam discite quibabitatis superterram quod autem seduator qui fac¬
tus est nobis iustitia. et scitas ȩtiustitia etredemtio ipsesitinis ericordic
dĩ scõrum uerba testantur. et mis it ds̃ misericordiãc suam etueri¬
ta temsuum. Beatus uir qui facit hoc et filius hominis qui adp̃hendet
istud. cus todiens sabbatum nepolluatillud cus todiens manus
sucas nefaciat omne quodmalum est Lax. Beatus uir qui facithaec

Expanded text:
custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore ; ut juste quod custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore ; ut juste quod justum est, persequantur. Quamquam in nomine justitiae, omnis mihi videatur significari locus, quod qui unam justitiam fecerit, cunctas virtutes implesse dicatur quae invicem se sequuntur, et sibi haerent: ita ut qui unam habuerit, omnes habeat, et qui una caruerit, cunctis careat. Tale quid et quartus decimus psalmus sonat: Qui ambulat immaculatus, et operatur justitiam . Et alibi scriptum est: Justitiam discite qui habitatis super terram . Quod autem Salvator, qui factus est nobis justitia, et sanctitas, et redemptio, ipse sit misericordia Dei , sanctorum verba testantur: Et misit Deus misericordiam suam, et veritatem suam . Beatus vir qui facit hoc, et filius homistud: custodiens sabbatum ne polluat illud, custodiens manus suas, ne faciat omne malum. LXX: Beatus vir qui faciet haec,
Abbreviated transcription (Latin):
salus mea utueniat etius tita mea utreueletur Lax. Proisti¬
tia misericordic̃ trans tulerunt cetera similiter. Gentiũm
uaticio terminato quae in aduentu sermonis dĩ desccliui¬
caeturtica in erparis sum mirtũq mutandaȩ sunt
loquitur esciasad illius temporis auditores ut faciait cuncta quae rectas
et parentse aduentuis aluatoris quia ipseestius titia et misericordiadĩ Sie¬
nim cogitationes scõrum iudicia sunt et exercitatos sensus ad discretionem
bonietm alibaberedebemus curno nomnitempore cus todiumus iudicium
neaccipiumus personã pauperis in iudicio. nediuit is potentium terrea¬
mur sedita magnũ iudicemus ut paruum stientes iuxta mor senquod
dñi iudiciũ sit. Quiudicat iudicantes iuxta quod insalmolegitur
Os̃ stetit in sincigoga deorum in medio autem devsdiiudicat. huic quodłunc
dicitur custo dite iudicium et faciteius titiam Illud simileest beatiqu

Expanded text:
lus mea ut veniat, et justitia mea ut reveletur. LXX, pro justitia, misericordiam transtulerunt, caetera similiter. Gentium vaticinio terminato, quae in adventu sermonis Dei de saliuncula et urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut faciant cuncta, quae recta sunt, et parent se adventui Salvatoris, quia ipse est justitia et misericordia Dei. Si enim cogitationes Sanctorum judicia sunt: et exercitatos sensus ad discretionem boni ac mali habere debemus, cur non omni tempore custodiamus judicium, ne despiciamus personam pauperis in judicio, ne divitis potentia terreamur: sed ita magnum judicemus ut parvum, scientes juxta Moysen, quod Domini judicium sit, qui judicat judicantes ; juxta quod et in psalmo legitur: Deus stetit in synagoga deorum: in medio autem deos dijudicat . Huic quod nunc dicitur: Custodite judicium, et facite justitiam, illud simile est: Beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut ereticiuo lunt sed adm̃tis arbitriũ. Deniq infertur aut
facite arborem bonã etfructus eius bonos aut facite arborẽ
malam et fructus eius malos. Ex quo perspicuum est unumquẽ¬
insignum sempiternum quod ñ deficiet his quidem alo cõmuta¬
tifuerint inbonũ Erit dñs in nom̃ et signum aeternũ. ut ex
ipsius apellentur nomina expĩani etcruciseius inurantur
cauterio. Dequo signosimeon tenens ulnis paruulum loqueba¬
tur hicerit inruinã et inresurrectionẽ multorum et insignũ
cui contra dicetur. De quosu pra dictum t̃ dabituobis dñs signũ
et sc̃s cantat in psalmo facmecum signum inbonum et ipse signã ẽ¬
cũ uideritis ait signum filuibminis quod non deficiet necullofi¬
nemutabitur sed dep̃senti conuersatione transi et in futurũ¬

Expanded text:
ut haeretici volunt, sed ad mentis arbitrium. Denique infertur: Aut facite arborem bonam, et frmalam et fructus eius malos; ei fructu enimsignum sempiternum, quod non deficiet. His, qui de malo commutati fuerint in bonum, erit Dominus in nomen et in signum aeternum, ut ex ipsius appellentur nomine Christiani, et crucis ejus inurantur cauterio. De quo signo Simeon tenens ulnis parvulum, loquebatur: Hic erit in ruinam et in resurrectionem multorum, et in signum, cui contradicetur : de quo et supradictum est: Dabit vobis Dominus signum : Et sanctus cantat in psalmo: Fac mecum Dominum Cum videritis, ait, signum Filii hominis, quod non deficiet, nec ullo fine mutabitur, sed de praesenti conversatione transiet in futuru
Abbreviated transcription (Latin):
Sia pͤueris celum tremor adꝑhendit ex temontes liquescent
sicut cera a facieignis liq: fit et conburetignis aduerscrios
etmmani festũ erit nomentuũ in aduersariis a fucietua gentes
turbabuni cũ feceris gloriosa tremoradp̃hendit montes qr̃¬
hos tes nr̃i conculcauer̃ scũ ariũ tuũ et facti sumꝰ quasi in principio
quandon in uocabatꝰnomentuũ suꝑnos ꝓptereadep̃camꝰ et diciniꝰ
utinã disrũ peres celos et descenderes et quisemꝑ promitteris
tucdiquando ꝓmissa compleres. hoc cutem eotem prẽdice¬
batur quando necdum saluator aduenerat nec deutero uir¬
ginalinaturenrẽ atq substantiae ad sũpserat homiuemn quẽ
saluaret ut quiportauimꝰ imaginem t̃reni portarem usima¬
ginem suꝑ celestis quod si stceres inquiunt etcperirenc̃aceli

Expanded text:
Si aperueris coelum, tremor apprehendet ex te montes: et liquescent sicut cera a facie ignis liquescit, et comburet ignis adversarios: et manifestum erit nomen tuum in adversariis: a facie tua gentes turbabuntur. Cum feceris gloriosa, tremor apprehendet ex te pio, quando non invocabatur nomen tuum super nos: propterea deprecamur et dicimus: Utinam disrumperes coelos, et descenderes; et qui semper promitteris, tu aliquando promissa compleres. Hoc autem eo tempore dicebatur, quando necdum Salvator advenerat, nec de utero virginali naturae nostrae atque substantiae assumpserat hominem quem salvaret: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus imaginem supercoelestis . Quod si faceres, inquiunt, et aperirentur coeli
Abbreviated transcription (Latin):
pa satascem ꝗ̃ a biecta ado sit non abodium sed obdispenset¬
onem ut malorum pressa. ponderereuertatur adurum s¬
um pristinum et perdita substantia depatris subtiantia non

Expanded text:
peccatricem, quae abjecta a Deo sit, non ob odium, sed ob dispensationem, ut malorum pressa pondere, revertatur ad virum suum pristinum: et perdita substantia, de patris clementia non
Abbreviated transcription (Latin):
tet in excelsis excelsus enim dñs et humilia prospicit etin
eu angelio angeliclamitant gloria in excelsis dõ et superter¬
rampax et rursum inpsalmis. Lauda te dnm̃ decelis lag

Expanded text:
tet in excelsis. Excelsus enim Dominus, et humilia prospicit . Et in tet in excelsis. Excelsus enim Dominus, et humilia prospicit . Et in Evangelio Angeli clamitant: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax . Et rursum in Psalmis: Laudate Dominum de coelis: la
Abbreviated transcription (Latin):
post quae uenit adhieru salẽ cui ex probat fornicationemeius¬
eo quod dila tauerit cubile amatoribus suis et susceperiteos
manua perta et ornaueritse cunctis idolis et miseritlega¬
tos procul ut peregrinis quoq amatoribus frueretur
quia increpatione finitauenit adeos qui confidunt in dño
et quibusterram montemq: promis erat posssidendum
et quorum reuersi one iter iusserat preparare Aud dubi¬
um quin ab apostolis. ad quorum p̃dicationẽ deutroque popu¬
locrediderunt unde alaudibus di incipit et quae dereditupo
populis ui pollicitus sit sequenti sermone testatur. Hec enim
dicit dñs excelsus atq sublimis qui inbabitat in excelsis et sẽs
in scĩs non loco sed merito eorum in quibus habitat. quorum
manibssermonis eleuetur. Sediuxtaillud quod alibidicit
dñs mibi factus ẽ in salutem. etiã humilibus excelsus fiat qui
super bis resistit et humilibus dat gratiã et eoseleuet ethabi¬

Expanded text:
post quae venit ad Jerusalem, cui exprobrat fornicationempost quae venit ad Jerusalem, cui exprobrat fornicationemeo quod dilataverit cubile amatoribus suis, et susceperit eos manu aperta, et ornaverit se cunctis idolis, et miserit legatos procul; ut peregrinis quoque amatoribus frueretur. Qua increpatione finita, venit ad eos qui confidunt in Domino, et quibus terram montemque promiserat possidendum et quorum reversioni iter jusserat praeparari: haud dubium quin Apostolis ad quorum praedicationem de utroque populo crediderunt. Unde a laudibus Dei incipit et quae de reditu populi sui pollicitus sit, sequenti sermone testatur. Haec enim dicit Dominus excelsus atque sublimis, qui habitat in excelsis, et Sanctus in Sanctis, non loco, sed merito eorum in quibus habitat, quorum manis sermonibus elevetur, sed juxta illud quod alibi dicitur: Dominus mihi factus est in salutem , etiam humilibus excelsus fiat. Qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam : ut eos elevet et habi
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. Srmmachũs hunc locum ita interpretatssio
quia utem confidet in me possidebit terram: etheredicatẽ
consequentem montem scm meum: Et dicet rectamuiam
fadier etreliqia eo quod ipse quiterram montemq pos¬
sederit deteros inseruat utuiam dño parento qui pct
dict ex celsus et sublimis habitator acternitatis et smno
meneius in excelso et in sco habitans et cum contrito et hu¬
mili spũ  utuiui ficet spm̃ humilium etuiui ficet corcontri¬
torum b lace dicit ex celsus in excelsis babitans in acter¬
num scs insc̃s Nomenilli ex celsus in scĩs̃ requi escens etpusil¬
lanimis danspatientiamecuitam his qui corde contritis unt. Coeperat ser¬
mopro pheticus contrapopulum iudaeorum corum magis trosappella¬
uit speculatores caecos et canes mutos. et pastores ignorantes in¬
telligentiã et filiosiniquos et semen adulterorum atq meretricis

Expanded text:
bunt. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: bunt. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: Qui autem confidit in me, possidebit terram, et haereditate consequetur montem sanctum meum, et dicet: Rectam viam facite, et reliqua. Eo quod ipse qui terram montemque possederit, caeteros instruat, ut viam Domino parent. Quia haec dicit excelsus et sublimis habitator aeternitatis, et sanctum nomen ejus: in excelso et in sancto habitans, et cum contrito et humili spiritu: ut vivificet spiritum humilium et vivificet cor contritorum. LXX: Haec dicit excelsus, et in excelsis habitans in aeternum: sanctus in sanctis nomen illi. Excelsus in sanctis requiescens, et pusillanimis dans patientiam et vitam his qui corde contriti sunt. Coeperat sermo propheticus contra populum Judaeorum, quorum magistros appellavit speculatores caecos, et canes mutos, et pastores ignorantes intelligentiam, et filios iniquos, et semen adulterorum atque meretricis:
Abbreviated transcription (Latin):
Possumus terram et montem dni quem sũ possessuri sunt et scrip¬
turas scãs intellegere: qua s auferendas. aiuda eis dñs commi¬
naturdicens. auferetur a uobis regnumdĩ: et tradetur
genti facienti fructus eius. Vt ueniant in eis illum montem
de quo in hoc eo dem propheta. et in michea legimus erit
in nouissimis diebus. mani festus mons dñi. Et ipse dñs
praecepit a postolis. cunctis que doctoribus ecdesiae Vt
quic quid as perumui decuratq: difficile sua interpre¬
tatione dissoluant. et intellegentiae. uiam praebe¬
ant. Omniaq: tollant de medioscandala : ut popu¬
lus dñi absq: ullo in pedimento quod legit intellegat et
inditimore proficiat: Dehisuus etiohannes baptista
Nbinos posuimus expersona di et dicam posuerunt
et dicent hiuui delicet qui possidebunt terram. et heredita¬
tem consequentur montem scm̃di. Nec erunt propriasa¬
lute content. sed etiamceteros. addocendo popula suoca¬

Expanded text:
Possumus terram et montem Domini, quem sancti possessuri sunt, et ScripPossumus terram et montem Domini, quem sancti possessuri sunt, et Scripturas sanctas intelligere, quas au ferendas a Judaeis, Domino comminatur, dicens: Auferetur a vobis regnum Dei, et tradetur genti facienti fructus ejus ; ut inveniant in eis illum montem, de quo in hoc eodem Propheta , et in Michaea legimus: Erit in novissimis diebus manifestus mons Domini . Et ipse Dominus praecepit Apostolis cunctisque doctoribus Ecclesiae, ut quidquid asperum videretur atque difficile, sua interpretatione dissolvant, et intelligentiae ant, omniaque tollant de medio scandala ut populus Domini absque ullo impedimento quod legit intelligat, et in Dei timore proficiat. De his viis et Joannes Baptista Ubi nos posuimus ex persona Dei, et dicam, LXX posuerunt et dicent: hi videlicet qui possidebunt terram, et haereditate consequentur montem sanctum Dei. Nec erunt propria salute contenti: sed etiam caeteros ad docendum populos provoca
Abbreviated transcription (Latin):
dñs planam fecerit uiampopulosuo et haec subtoroba¬
bel et etra impleta contendunt. Nosautem iungentes
superioribus quaedicusitar hocadserimus quodomnia
idola quaeeos non potuerant liberare tollatuentus
atq tempestas et sint quasi puluis quem proicit uentus
a facie terre: eos autem qui abuerint in dño fiducia.
possessuros terram. Dequa in hoc eodem ꝓpheta
lecturisumus eleuabitte adbonaterre: ex quo
perspicuum ẽ hanc terram non deor sum eẽ sed sur¬
sum ad quam scĩ dño eleuante conscendet
dequa cẽbro diximus. beatimites qm̃ ipsipossi¬
debunt terrã et credouidere bonadnĩ interraui uen¬
tium mons autem sc̃s dĩ ille intelligen dusẽ de quo
adhebreos loquitur quiscribit epistolã
accessistis adsion montem etciuitatẽ dĩ uiuentis
hierus alẽ celestẽ et multa milia angelorum
et ecdesiã primitiuorũ quiscripti sunt incelis

Expanded text:
Dominus planam fecerit viam populo suo. Et haec sub ZorobaDominus planam fecerit viam populo suo. Et haec sub Zorobabel et Ezra impleta contendunt. Nos autem jungentes superioribus quae dicuntur, hoc asserimus, quod omnia idola quae eos non poterant liberare, tollat ventus atque tempestas, et sint quasi pulvis, quem projicit ventus a facie terrae. Eos autem qui habuerint in Domino fiduciam, possessuros terram, de qua in hoc eodem Propheta lecturi sumus: Elevabit te ad bona terrae. Ex quo perspicuum est, hanc terram non deorsum esse, sed sursum. Ad quam sanctus, Domino elevante, conscendet, de qua crebro diximus: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram ; et Credo videre bona Domini in terra viventium . Mons autem sanctus Dei, ille intelligendus est, de quo ad Hebraeos loquitur, qui scribit Epistolam: Accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et multa millia Angelorum et Ecclesiam primitivorum qui scripti sunt in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt eruantte in tribulationetua et nos diximus li¬
berentte congregatitui : Simmachus trunstulit eruant
te sincigogetuae Ergo propriae loquitur adiuda eos
quod eos synago garum suarum turba tempore obsidio¬
nis liberare non ualeant. et om̃s eos auferet uentus:
toilet aura qui autem fiduciam habet mei: hereditabit
terram et possidebit montem scm̃ meum et dicam uiam faci¬
te prebeteiter declinate desemita auferte offendicula deui¬
apopulimei Txx. istosenim omnes tolletuentus etauferet
tempestas qui autem sperant in me possidebunt terrã
ethereditate consequentur montem scm̃meũ etdicent.
mundas facite a facieeius uias et auferte offendicula
deuia populimei. Iudei debabiloniis hecadserunt ꝓheta¬
ri quo dillis dĩ uirtute superatis populus redeat in ideam
et possideant montemsion e tomnia iteneris inpedimen¬
tatollantur nec ullius gentis patiuntur insidias. quia

Expanded text:
tulerunt: Eruant te in tribulatione tua; et nos diximus: Litulerunt: Eruant te in tribulatione tua; et nos diximus: Liberent te congregati tui, Symmachus transtulit: Eruant te synagogae tuae. Ergo proprie loquitur ad Judaeos, quod eos synagogarum suarum turba tempore obsidionis liberare non valeat. Et omnes eos auferet ventus: tollet aura. Qui autem fiduciam habet mei, haereditabit terram, et possidebit montem sanctum meum. Et dicam, Viam facite, praebete iter, declinate de semita, auferte offendicula de via populi mei. LXX: Istos enim omnes tollet ventus, et auferet tempestas. Qui autem sperant in me possidebunt terram, et haereditate consequentur montem sanctum meum, et dicent: Mundas facite a facie ejus vias et auferte offendicula de via populi mei. Judaei de Babyloniis haec asserunt prophetari, quod illis Dei virtute superatis, populus redeat in Judaeam, et possideat montem Sion, et omnia itineris impedimenta tollantur, nec ullius gentis patiatur insidias: quia
Abbreviated transcription (Latin):
cor intellegi debeat: Ego annuntiabo iustitiam tuã
etopera tua non proderunt tibi cumclamaueris libe¬
rentte congregatitui .Lxx. et ego annuntiabo iustitiã
tuam et malatua non proderunt tibi. Cum cla ma¬
ueris serueantte in tribulationetua. qui sempertacui
equas inon uiderem tua peccata neglexi nequaquam ultra
rea cebo sed dicam quod anteiam dixĩ tacui num quid semꝑ
ta cebo : et annuntiabo iusti amtuam. et operatua quod per
ip cuutãt legendum est uelut Siquis insceleribus deprae¬
beno dicat uidebona operatua: propter quod si quando
abitribulationis tempus aduenerit et coeperis non adidola
quae coliusti sed ad caelum̃ manus tendere etdi implorare
auxilium audiant te illi ediberent depericulo quod secu¬
na coluisti. quod etperhieremiam ad eandem loquiturd̃
Vbi sunt diitui quos feceras ebis surgant et saluam tefaci¬
ant intemporema lorum tuorum pro eo quod lic truns¬

Expanded text:
cor intelligi debeat. Ego annuntiabo justitiam tuam, cor intelligi debeat. Ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt tibi. Cum clamaveris, liberent te congregati tui. LXX: Ego annuntiabo justitiam tuam et mala tua, quae non proderunt tibi. Cum clamaveris, eruant te in tribulatione tua. Qui semper tacui, et quasi non viderem tua peccata, neglexi, nequaquam ultra reticebo, sed dicam quod ante jam dixi: Tacui, numquid semper tacebo? Et annuntiabo justitiam tuam, et opera tua. Quod per ironiam legendum est, velut si quis in sceleribus deprehenso dicat: vide bona opera tua. Propter quod si quando tibi tribulationis tempus advenerit, et coeperis non ad idola quae coluisti, sed ad coelum manus tendere, et Dei implorare auxilium, audiant te illi, et liberent te de periculo quos secura coluisti. Quod et per Jeremiam ad eamdem loquitur Deus: Ubi sunt dii tui quos feceras? Resurgant, et salvam te faciant in tempore malorum tuorum . Pro eo quod LXX trans