comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ regni imꝑator sortem in regno celoꝵ qui in bono oꝑe exercet
corpꝰ suum. sed negliget in bona uoluntate nutrire cor suum.
Regnum celoꝵ inquit intͣ uos ẽ. Intus sane. intꝰ in corde regrat
caritas. intꝰ regnat. ueritas. nec histam̃ finib contente ꝑ opus
bonum erumpunt foras. uide gͦ ne forte duo illa p̃dicta regna
ꝑtineant ad regnum celoꝵ. si om̃ino regnũ celoꝵ intra nos est
eoquod utrumq illoꝵ intra nos inueniri potest. Sed ille tercii
regni rex ⁊ imꝑator ñ habens partem in regno celoꝵ de summo de¬
pulsus ⁊ foras eiectus. quia in celo ñ potest. regnũ sibi uendicat
in t̾ra. ꝓiecit enĩ intuna sua in uita sua. et ñ potest dic̾e nr̃a con¬
uersatio in celis ẽ. Quantomagis gͦ cuiꝰ dñatio in celis ẽẽ non po¬
test. Imꝑat tam̃ uniu̾se t̾re exercens carnem in bono oꝑe: men¬

Expanded text:
hujus regni imperator sortem in regno coelorum qui in bono opere exercet hujus regni imperator sortem in regno coelorum qui in bono opere exercet corpus suum, sed negligit in bona voluntate nutrire cor suum: Regnum coelorum, inquit, intra vos est . Intus sane, intus in corde regnat charitas, intus regnat veritas, nec his tamen finibus contentae per bonum opus erumpunt foras. Vide ergo ne forte duo illa praedicta regna pertineant ad regnum coelorum, si omnino regnum coelorum intra nos est, eo quod utrumque illorum intra nos inveniri potest. Sed ille tertii regni rex et imperator, non habens partem in regno coelorum, de summo depulsus et foras ejectus, quia in coelo non potest, regnum sibi vindicat in terra. Projecit enim intima sua in vita sua, et non potest dicere, nostra conversatio in coelis est. Quanto magis ergo ejus dominatio in coelis esse non potest? Imperat tamen universae terrae exercens carnem in bono opere, men
Abbreviated transcription (Latin):
gno consilio et multo desiderio. Et post te inqͥt consurget reg
num minꝰ te. Nonne aliud regnum ẽ. cũ mens regitur solo con¬
silio quã cũ agitatur etiã boni desiderio: Nonne ẽ minꝰ regnum
sine desiderio solum consilium. quã cum prudenti consilio fer¬
uens desiderium: Nonne niuiꝰ est bonum facere ex sola delibera¬
tione quã ex magna dilectione. seu delectatione: Recte gͦ dicitur.
et post te consurget regnũ aliud minꝰ te. Et postea de t̾tio regno sub¬
infertur cũ dicit᷑. Et regnum t̾cium aliud ereum quod imꝑabit
umu̾se t̾re. Sicut ad aurũ ꝑtinet qͦd sit ex dilectione. et sicut ad
argentũ quod fit ex sola delib̾atione. sic ad es ꝑtinet bonun quod
fit ex simulatione. In pͥmo regnat caritas. in scdo ueritas. in ter
cio simultas. Hĩde gͦ queso quã reste uidetur huic t̾cio regno
conuenire. quod imꝑare describit᷑. uniu̾se terre. Heq habet

Expanded text:
gno consilio, et multo desiderio? Et post te, inquit, consurget regnum gno consilio, et multo desiderio? Et post te, inquit, consurget regnum aliud minus te. Nonne aliud regnum est cum mens regitur solo consilio, quam cum agitur etiam boni desiderio? Nonne est minus regnum sine desiderio solum consilium, quam cum prudenti consilio fervens desiderium? Nonne minus est bonum facere ex sola deliberatione, quam etiam ex magna dilectione seu delectatione. Recte ergo dicitur: Et post te consurget regnum aliud minus te. Et postea de tertio regno subinfertur, cum dicitur: Et regnum tertium aliud aereum quod imperabit universae terrae. Sicut ad aurum pertinet quod fit ex dilectione, et sicut ad argentum quod fit ex sola deliberatione, sic ad aes pertinet bonum quod fit ex simulatione. In primo regnat charitas, in secundo veritas, in tertio regnat simultas. Vide ergo, quaeso, quam recte videtur huic tertio regno convenire quod imperare describitur universae terrae. Neque enim habet
Abbreviated transcription (Latin):
tende ne forte ipse iam non sis ipse. Si post multã caritatẽ mag¬
namq animi deuotionẽ desieris ẽẽ deuotus. destiterisq eẽ aure¬
cõꝑatus ẽ ium̃tis insipientib et similis factus ẽ illis. Similem
eẽ deo mirabile decuis. similem eẽ pecorib mirabile de decus. Ergo
aliꝰ et alius similis deo ⁊ similis pecorib. Homo bonꝰ factus ẽ. et ad
bonitatem creatus ẽ. Solummͦ hoc inueni in qͥt eccłiastes. quia fece¬
rit dñs deus hominẽ rectum. et ipse in miscuerit se infinitis que¬
stionib. Si ergo caritate ferues ⁊ in boni dilectione ꝓmanes aure¬
um capitt habes. et tu ipse es. qͥa id quõd et ad quod factus es et
quod eẽ clebes. Sed caritate in te refrigescente cũ iam ceꝑis a pri¬
stino deficere. nunqͥd adhuc eris ipse. et ñ potiꝰ alius in morte. Tu
minor te ipso: cũ ceꝑis facere ex solo consilio qͦd pͥus actitabas ex ma¬

Expanded text:
tende ne forte ipse, jam non sis ipse. Si post multam charitatem, magtende ne forte ipse, jam non sis ipse. Si post multam charitatem, magnamque animi devotionem desieris esse devotus, destiterisque esse aureis insipientibus, et similis factus est illis . Simile esse Deo, mira ile decus; similem esse pecoribus, miserabile dedecus. Ergo alius, et alius similis Deo et similis pecoribus. Homo bonus factus est, et ad bonitatem creatus est: Solummodo hoc inveni, inquit Ecclesiastes, quia fecerit Deus hominem rectum, et ipse immiscuerit se infinitis quaestionibus . Si ergo charitate ferves, et in boni dilectione permanes, aureum caput habes, et tu ipse es, quia id quod, et ad quod factus es, et esse debes. Sed, charitate in te refrigescente, cum jam coeperis a pristino fervore deficere, nunquid adhuc eris ipse, et non potius alius minor te? Tu minor te ipso, cum coeperis facere ex solo consilio, quod prius actitabas ex ma
Abbreviated transcription (Latin):
quid illud sibi uult quod ad ista subiungit᷑. Tu es
ergo inqͥt caput aureum. et post te consurget regnũ
aliud minꝰ te. Attende queso qͥd dicat. qͥd sua nos in¬
terptatione docere ꝓponat. Tues inqͥt caput aureũ. Ut enĩ de cet̾is
taceam. hoc uł solum puto inqͦ interp̃te opus habemꝰ. ⁊ utinã
unt̾pretantem intellig̾e. et ħ uł ꝑ int̾pretem nosse possimꝰ. Non¬
ne statua una uniꝰ hominis ꝑsonã rep̃sentat. et illa ut exposu¬
imus cuiꝰ libet de sũmis in yma ruentis p̃uaricationem designat:
Siumus ẽ qui eiusmodi ẽ. habens caput aureum. pectꝰ argente¬
um. cet̾a autẽ membra erea uł ferrea. cur q̃ so si ipse cui hoc dicit᷑.
ẽ caput aureũ. cur ñ et idem ipse sit pectus argenteũ. et cet̾a in
hunc modũ: An forte in ea parte qua aureus es. ipse es. et ipse non
es in ea parte qua aureꝰ non es. Quisqͥs ergo es cũ post caput aure¬
um iam ceꝑis pectus argenteũ habere. uide queso ⁊ diligent̾ at¬

Expanded text:
quid illud sibi vult quod ad ista subjungitur: Tu es ergo, inquit, caput aureum, et post te consurget regnum aliud minus te . Attende, quaeso, quid dicat, quid sua nos interpretatione docere proponat: Tu es, inquit, caput aureum. Ut enim de caeteris taceam, hoc vel solum puto in quo interprete opus habemus, et utinam interpretantem intelligere, et hoc vel per interpretem nosse possimus. Nonne statua una unius hominis personam repraesentat, et illa, ut exposuimus, cujuslibet de summis in ima ruentis praevaricationem designat? Si unus est qui ejusmodi est, habens caput aureum, pectus argenteum, caetera autem membra aerea vel ferrea, cur, quaeso, si ipse cui hoc dicitur, est caput aureum, cur non et ipse sit pectus argenteum, et caetera in hunc modum? An forte in ea parte qua aureus es, ipse es, et ipse non es, in ea parte qua aureus non es? Quisquis ergo es, cum post caput aureum jam coeperis pectus argenteum habere, vide, quaeso, et diligenter at
Abbreviated transcription (Latin):
cauere debemꝰ. Audi aꝑte diligent̃ aduerte. memorit̃ retine si in
aliqua gr̃a. in aliqua industria. sim aliqua utute tua. confi¬
dis. p̃sumis. głaris. diimũ quidem ⁊ satis in ꝓbe honorem ei
impendis. ne dicam dm̃ tͥ facis. Qui głatur. in dño głetur.
Maledictus homo qui confidit in homine. ergo qͥ confidit inse:
ul aliqua uirtute. Głam meam inqͥt alteri ñ dabo: nec laudẽ
meam scuptil
iptil.xxxuiii. Quod multi querunt uirtutum scientiam
moꝵq doctrinam ad ostentationẽ ñ adutilitatem.

Expanded text:
cavere debemus. Audi aperte, diligenter adverte, memoriter retine si in cavere debemus. Audi aperte, diligenter adverte, memoriter retine si in aliqua gratia, in aliqua industria, si in aliqua virtute tua confidis, praesumis, gloriaris, divinum quidem et satis improbe honorem ei impendis, ne dicam Deum tibi facis. Qui gloriatur, in Domino glorietur. Maledictus homo qui confidit in homine, ergo qui confidit in se vel aliqua sua virtute: Gloriam meam, inquit, alteri non dabo, nec laudem meam sculptili . CAPUT XXXVIII. Quam multi quaerunt virtutum scientiam, morumque doctrinam ad ostentationem, non ad utilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
uotionis bone opinionis flagrantiam sermonis nr̃i comm̃da¬
tione cirtũquaq diffundimꝰ. bonum opus quidem facimus
si in his om̃ib danielis nr̃i non tam głam quã utilitatem q̃¬
rimus. Et ut aꝑtius dicam qͥd sentiam. bonum ẽ utiq obde¬
uotionis gr̃am et orationis instantiam uitã nt̃am restringe¬
re. bonum ẽ iurtutẽ orationis cõmendare et laudib effer¬
re: si tam̃ ad hoc fiat ut nr̃a deuotioin meliꝰ excrescat. ⁊ feruen¬
tior exurgat ñ ut gloriosior appareat. Qũa mistti st̃ qui cum
ꝑ or̃onis instantiam aliqm̃ se optinuisse gr̃am credunt: mul¬
tum rani de sua deuotione uł sanctitate p̃sumentes magna ꝙ
ab aliis de ea estimar uolunt. Hoc ẽ quod nabugõdonosor post¬
qͣm ꝑ damelem ad uoti sus desiderium ꝑuenit. tam in epto
quã uano eũ honore cumulauit. Hoc autẽ quod circa hanc de
qua loqͥmur uirtute rep̃hendimꝰ. in qualibet uͥtute uł gr̃a

Expanded text:
votionis, bonae opinionis fragrantiam sermonis nostri commendavotionis, bonae opinionis fragrantiam sermonis nostri commendatione circumquaque diffundimus, bonum opus quidem facimus, si in his omnibus Danielis nostri non tam gloriam quam utilitatem quaerimus. Et, ut apertius dicam quid sentiam, bonum est utique ob devotionis gratiam et orationis instantiam vitam nostram restringere, bonum est virtutem orationis commendare et laudibus efferre, si tamen ab hoc fiat ut nostra devotio in melius excrescat et ferventior exsurgat, non ut gloriosior appareat. Quam multi sunt qui cum per orationis instantiam, aliquam se obtinuisse gratiam credunt, multum jam de sua devotione vel sanctitate praesumentes magna et ab aliis de ea aestimari volunt. Hoc est quod Nabuchodonosor postquam per Danielem ad voti sui desiderium pervenit, tam inepto quam vano eum honore cumulavit. Hoc autem quod circa hanc de qua loquimur virtutem reprehendimus, in qualibet virtute, vel gratia
Abbreviated transcription (Latin):
incensum p̃cepit ut sacrificarent ei. Animalia pro
daniele occidere uł incensũ cremare. et eiꝰmodi que¬
libet in eiꝰ usus uł trtilitatem expendere. om̃ino non
eẽt culpabile. Culꝑabile autẽ est hec illi sacrificare. et homini
mortal cliuinũ honorem impendere. In hostie immolatione
brutoꝵ ⁊ irrationabilium caro mactat᷑. in incensi concrema¬
tione suaius odor latius spargitur. Quasi gͥ iuua s bruta caro
mactatur. qndo quilibet irrationabilis appetitus uł affectus
in nobis carnis ꝯtritione mortificatur. Et tunc uelut incensi
odorem latiꝰ spargimꝰ. quando cuiꝰcumq uirtutis opinionem
dignis laudum p̃coniis cdilatamꝰ. Ex his itaq que in nr̃is appeti¬
titib uł affectib adhuc bestialiter uiuunt ꝓ daniele nr̃o mactare.
et eiusmod mortificationem in deuotionis nr̃e usum et utilita¬
tem exertere absq ulla ꝯtradictione ñ erit in utile. Cum autẽ
danielis officium multiplici laude cõmendamꝰ. ⁊ de uirtute de¬

Expanded text:
incensum praecepit ut sacrificarent ei. Animalia pro Daniele occidere, vel incensum cremare, et ejusmodi quaelibet in ejus usus vel utilitatem expendere omnino non esset culpabile. Culpabile autem haec illi sacrificare, et homini mortali divinum honorem expendere. In hostiae immolatione, brutorum et irrationabilium caro mactatur, in incensi concrematione suavis odor latius spargitur Quasi igitur viva, sed bruta caro mactatur, quando quilibet irrationabilis appetitus vel affectus in nobis carnis contritione mortificatur, et tunc velut incensi odorem latius spargimus, quando cujuscunque virtutis opinionem dignis laudum praeconiis dilatamus. Ex his itaque quae in nostris appetitibus vel affectibus adhuc bestialiter vivunt pro Daniele nostro mactare, et ejusmodi mortificationem in devotionis nostrae usum et utilitatem exercere absque ulla contradictione non erit inutile. Cum autem Danielis officium multiplici laude commendamus, et de virtute de
Abbreviated transcription (Latin):
lesceret nisi eum Gacd ꝙ aser .i. amor abstinentie & patientie ad contemꝑtum uo¬
luptatis uł ail tolerantiam tribulationis animasset: duo enimsunt: que solent
ꝑfectionem obedientie prepedire .i. ne cogam᷑ uel amata deserere. uel aspera tole¬
rare. S si semel animꝰ amore abstinentie uł patientie ꝑfecte incaluerit: protims
ruben ad omẽm obalientiam absq ulla contracditione se subdit. Qui enim fan
dobedlientiam ulteriꝰ minuere poterit: Sienim dura & aspera queq pro dei amore
ciam ꝑ memet ip̃m appeto. cur non magis hec ex adiuncta obedientia ad maioris
meriti gł̾am tolero: Recte gͦ post natum Gadd & aser: Ruben ȩxire dicit᷑. quia tinoe
homini ex tioluntaria abstinentia & panentia aid omnem obedientiã iolorat᷑.¬

Expanded text:
alescere, nisi eum Gad et Aser id est amor abstinentiae et patientiae ad contemptum voalescere, nisi eum Gad et Aser id est amor abstinentiae et patientiae ad contemptum voluptatis, vel ad tolerantiam tribulationis animasset? Duo enim sunt quae solent imperfectionem obedientiae praepedire, id est ne cogamur vel amata deserere, vel aspera tolerare. Sed, si semel animus amore abstinentiae vel patientiae perfecte incaluerit, protinus Ruben ad omnem obedientiam absque ulla contradictione se subdit. Qui enim tam ultas ejus obedientiam ulterius minuere poterit? Si enim dura et aspera quaeque pro Dei amore etiam per memetipsum appeto, cur non magis haec ex adjuncta obedientia ad majoris meriti gloriam tolero? Recte ergo post natum Gad et Aser Ruben exire dicitur, quia timor Domini ex voluntaria abstinentia et patientia ad omnem obedientiam roborat
Abbreviated transcription (Latin):
iam tempus instat. quo Ruben mandragoras inueniat. si tamen
eum foras exire non pigeat. S cur eum uelle exire dubitemꝰ. quem
iam ad exeundum uel introcundum idoneum esse cꝯgnoscimꝰ. Credendum est
enim eum post tot natos matris sue. post tot liberos bale & zelphe iam ani¬
tum. & posse & uelle ail patris sui imperium exire & intrare. S si ꝑ Ruben ut
suꝑius dc̃m est: timorem dei accipimꝰ. quid ꝑ eiꝰ introitum uel exitum accipere
debemꝰ: Quid est eum uel ittus esse uel foras exire: Ruben intꝰ est. qͣnlo in se¬
creto cordis inconspectu dei de nr̃a conscientia trepidamus. Ruben tunc foras exit.
qͣndo ꝓꝑter deum hominib etiam nos adomnem obeclientiam incliuamꝰ. Timere
itaq dm ꝓꝑter seipm. homines propt̾ d̾m: est. Ruben nunc intꝰ morari. nunc fo¬
ris inueniri. Exit gͦ ruben tempore messis triticee: qͣndo ex imperio obetdientie
exeiret se in oꝑib iusticie s qͣndo putas ruben ad perfectam obetlientiam como¬

Expanded text:
am tempus instat quo Ruben mandragoras inveniat, si tamen eum foras exire non pigeat. Sed cur eum velle exire dubitemus, quem jam ad exeundum, vel introeundum idoneum esse cognoscimus? Credendum est enim eum post tot natos matris suae, post tot liberos Balae vel Zelphae, jam adultum, et posse et velle ad patris sui imperium exire et intrare. Sed, si per Ruben, ut superius dictum est, timorem Dei accipimus, quid per ejus introitum vel exitum accipere debemus? Quid est eum vel intus esse, vel foras exire? Ruben intus est, quando in secreto cordis in conspectu Dei de nostra conscientia trepidamus. Ruben tunc foras exit, quando propter Deum hominibus etiam nos ad omnem obedientiam inclinamus. Timere itaque Deum propter seipsum, homines autem propter Deum est Ruben nunc intus morari, nunc foris inveniri. Exit ergo Ruben tempore messis triticeae, quando ex imperio obedientiae exercet se in operibus justitiae. Sed, quando putas Ruben ad perfectam obedientiam conv
Abbreviated transcription (Latin):
sum archeq accessum uidebis cͤsum iortlanis. impetũq dlissolutionis:
pͥmo lentescere. postmotũ herere. tantlemq retrorsum redire. Absq du-¬
bio affectionis humane ꝓfluxum qͣnto perfectiꝰ inspexeris. qͣnto plenius
agnoueris. tanto profecto ampliꝰ miraberis. tanto uehem̃tiꝰ detestabe-¬
ris. Consilera gͦ frequent̃ contemplare diligent̾. cortdis tui luxum. de-¬
siderioꝵꝙ profluuium. Uide gͦ amorem tuum. unde. quo cͣrat: quo per
desiclerium tenclat. uel unde fastidiũ recedat. Uidebis qͦmͦ de sublimib
ad ima labitur. & de summis ad infima deriuat᷑. absꝙ dubio cũ hec ce-¬
peris ddiligent̾ inspicere. ꝓfundeq intelligere: incipies & parit c̃ ꝓpħa¬

Expanded text:
sum arcaeque accessum, videbis cursum Jordanis, imperiumque dissolutionis, sum arcaeque accessum, videbis cursum Jordanis, imperiumque dissolutionis, primo lentescere, postmodum haerere, tandemque retrorsum redire. Absque dubio affectionis humanae profluxum quanto perfectius inspexeris, quanto plenius agnoveris, tanto profecto amplius miraberis, tanto vehementius detestaberis. Considera ergo frequenter, contemplare diligenter cordis tui luxum, desideriorumque profluvium. Vide ergo amorem tuum, unde quo currat, quo per desiderium tendat, vel unde per fastidium recedat, videbis quomodo de sublimibus ad ima labitur et de summis ad infima derivatur. Absque dubio cum haec coeperis diligenter inspicere, profundeque intelligere, incipies et parit
Abbreviated transcription (Latin):
quib solet uel ii alta stistolli. uel in anteriora deferri. ignotoꝵ sailiuet
inuestigatio &. cognitoꝵ retractatio. Sine his etenim ato aut danisi
labit᷑. aut retrorsum repellit᷑. Sine retractatione siquidem ab obliui-¬
onis lapsu ñ custolitur. & sine inuestigatione ad cognitionis ꝓfectum
numqͣm ꝓmouet᷑. Solet autẽ ut om̃s nouimꝰ officium sac̾dotũ ẽȩ. cͥca
salutis cistodiam. curamq animaꝵ uigilare. Debet gͦ inuestigatõ nr̃a
debet & retractatio nr̃a. circa salutaria. circa saluti obnoxia diligenter
intendere. indesinent̾ insistere. ut sacertlotii sibi dignitatẽ meritiꝰ uen-¬
dicent. & nominis honorem defensent. O qͣm cligni sacerdotes. o qͣm
ẏdonei arche portatores. inuestigatio salutarium. retractatio salubri-¬
um. Hoꝵ sacerdotum officio ad iorlanica fluenta archam nr̃am ele-¬
ferimus: cũ ꝑ inuestigationis & retractatõnis studiũ ad desid̃ioꝵ nr̃oꝵ

Expanded text:
solet vel in alta sustolli, vel in anteriora deferri, ignotorum, scilicet investigatio et cognitorum retractatio. Sine his etenim cito aut deorsum labitur, aut retrorsum repellitur. Sine retractatione siquidem ab oblivionis lapsu non custoditur, et sine investigatione ad cognitionis profectum nunquam promovetur. Solet autem, ut omnes novimus, officium sacerdotum esse circa salutis custodiam, curamque animarum vigilare. Debet ergo investigatio nostra, debet et retractatio nostra circa salutaria, circa saluti obnoxia diligenter intendere, indesinenter insistere, ut sacerdotii dignitatem sibi meritis vindicent, et nominis honorem defensent. O quam digni sacerdotes! O quam idonei arcae portitores, investigatio salutarium, retractatio salubrium! Horum sacerdotum officio ad Jordanica fluenta arcam nostram deferimus, cum per investigationis et retractationis studium ad desideriorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi obsecro inuenit᷑ caritatis integritas si eam apuĩ ꝑetrum ũ
repperias. qui coram cordium inspectore autle ꝓfiteri. & dicere. do¬
mine tu scis quia amote

Expanded text:
Ubi, obsecro, invenitur charitatis integritas si eam apud Petrum non reperias, qui coram cordium inspectore audet profiteri et dicere: Domine, tu scis quia amo te?
Abbreviated transcription (Latin):
maginandum mens utit᷑: actio procul dubio quedam efficit᷑. que similiter
ỹmaginatio noĩat᷑. Hec uolui breuiter cõmemorare. S in huis immorari au

Expanded text:
imaginandum mens utitur, actio procul dubio quaedam efficitur, quae similiter imaginandum mens utitur, actio procul dubio quaedam efficitur, quae similiter imaginatio nominatur. Haec volui breviter commemorare, sed in hi
Abbreviated transcription (Latin):
eminem ꝑturbet: q ⁊ matrem & prolem ymaginationem applłem
S hoc uolo esse inter matrem & filium: qͦd est inter instrumentũ
&e actum. uel hoc est inter matrem & eiꝰ ꝑrolem.: qͦd est int̾ genꝰ
& sp̃em. Nam genꝰ adiuncta sibi diffe̾ntia: ex se sꝑ̃em generat. quemad¬
modlum copula uiri feminam aĩ ꝑpolem fetunaat. Et seꝑe instrum̃tũ
& eiꝰ actionem: uno nomine appellam᷑. Nam illud qͦa uidemꝰ & illud qͦ
uilemꝰ: uisum uocamꝰ d̾ic eum ratio uł uoluntas uel intellectꝰ noĩat᷑.
auqͣndo instrumentum. aliqͣndo eiꝰ actio intelligit᷑. Et scimꝰ quidem qͥa
instrumentũ qͣm eiꝰ actio semꝑer ꝑriꝰ est: & sine ip̃a esse potest. Habe ex
actio ab instrumento esse: ñ instrumentum ab actione. Unde nͨ ucone¬
niens est: per instrum̃tum matrem. per actionem autẽ filium eiꝰ intelios
Imaginatio gͦ qͣndo instrumentũ significat: est uis illa anime. qua cm
uoluerit quidlibet ymaginari ualet. Hoc instrumento cũ ã aliquiã

Expanded text:
eminem conturbet quod et matrem et prolem imaginationem appellem. Sed hoc volo esse inter matrem et filium, quod est inter instrumentum et actum, vel hoc est inter matrem et prolem ejus, quod est inter genus et speciem. Nam genus adjuncta sibi differentia ex se speciem generat, quemadmodum copula viri feminam ad prolem fecundat. Et saepe instrumentum et ejus actionem uno nomine appellamus: nam illud quod videmus, et illud quo videmus, visum vocamus. Sic cum ratio, vel voluntas, vel i actio intelligitur. Et scimus quidem quia instrumentum quam ejus actio semper prius est, et sine ipsa esse potest. Habet ergo ab instrumento actio esse, non instrumentum ab actione. Unde nec inconveniens est, per instrumentum matrem, per actionem autem filium ejus intelligere. Imaginatio ergo, quando instrumentum significat, est vis illa animae qua cum voluerit quodlibet imaginari valet. Hoc instrumento cum ad aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Congregent᷑ aque que sub celo sunt in locum unumi. noli sinere eas
fuere deorsum. An nescis quia qui limittit aquas suas caput ẽ iirgioꝵ:
ꝯuã ꝑ ima clesileria deflus. quid ÷ cũ bonis perituris gaudiisꝙ iugñ¬
tuis: añ nescis quia omnis aqua que tleorsum currit in mare descenlit:
Omnia siquidem flumina intrant in mare. & omnis infima delectatio
desinit in dolore. Risus enim dolore miscebitur. & extrema gaudii:
luctus occuꝑat. eo qđ omnis clulcis aqua in mare tlescentlat. & cul¬
cetlinem amittat. Transit enĩ mundus & contupiscentia eiꝰ. & scimꝰ
quia sine tlolore ñ relinquitur. qd cum amore possidetur. Qnͣto ergo
meliꝰ est que sursum sunt sapere. que sursum sunt querere: & iordanis
fluenta in suum fontem retorquere. ut aucleamꝰ & nos illam congra-¬
tulationis uocem inusum nr̃e confessionis assumere. Quid̃ ẽ tibi

Expanded text:
Congregentur aquae quae sub coelo sunt in locum unum, noli sinere eas Congregentur aquae quae sub coelo sunt in locum unum, noli sinere eas fluere deorsum. An nescis quia qui dimittit aquas suas caput est jurgiorum? Quid per ima desideria defluis? Quid tibi cum bonis perituris, gaudiisque lugendis? An nescis quia omnis aqua quae deorsum currit, in mare descendit? Omnia siquidem flumina intrant in mare, et omnis infima delectatio desinit in dolore. Risus enim dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupant, eo quod omnis dulcis aqua in mare descendat, et dulcedinem amittat: transit enim mundus, et concupiscentia ejus. Et scimus quia sine dolore non relinquitur, quod cum amore possidetur. Quanto ergo melius est quae sursum sunt sapere, quae sursum sunt quaerere, et Jordanis fluenta in suum fontem retorquere, ut audeamus et nos illam congratulationis vocem in usum nostrae confessionis assumere? Quid est tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc debeat iuxta aliquod permanere. & tñ scłm aliquod
mortuum ẽẽ. Nam semper necesse est de perpetratis malis penitere
odio & fletestatione persequi. & perhorrescere. ñ tñ illa semper deflet¬
& trepidare. s post dignam satiffationem & concuꝑiscenciam exłoniit
consolationem recipere. & ad sꝑem uenie securitatis q quietẽ ani¬
mum reformare. O uere felix. multũ q beatꝰ cui flatum est cort̾s
ꝑturbationes. ⁊ tristicie tempestates compescere. & magnas ilas e
nirabiles elationes maris ad tranquillitatem comꝑonere. Unum scio ñ
aubitare aucleo quia qͣndui amor al multa spargitur. & alima fleriuat᷑.
miniqͣm ad ꝑlenam pacem perducitur nũqͣm ad uere seturitatis tranqͥlli-¬
tatem serenatur. Oanima infelix & misera usquͦ solliita es & turbariꝰerga
płima : Porro cum unum sit necessarium tñ alitͣndo fige desulerium.
dilige unum. felices illius cuitatis ques cuiꝰ partii ꝑatio eiꝰ in idipsum.

Expanded text:
hoc debeat juxta aliquid permanere, et tamen secundum aliquid mortuum esse: nam semper necesse est de perpetratis malis poenitere, odio et detestatione persequi et perhorrescere, non tamen illa semper deflere et trepidare, sed post dignam satisfactionem et concupiscentiam edomitam, consolationem recipere, et ad spem veniae securitatisque quietem animum reformare. O vere felix multumque beatus, cui datum est cordis perturbationes et tristitiae tempestates compescere, et magnas illas et mirabiles elationes maris ad tranquillitatem componere! Unum scio, nec dubitare audeo, quia quandiu amor ad multa spargitur et ad ima derivatur, nunquam ad plenam pacem perducitur, nunquam ad verae securitatis tranquillitatem serenatur. O anima infelix et misera, usquequo sollicita es, et turbaris erga plurima? porro cum unum sit necessarium, tandem aliquando fige desiderium, dilige unum. Felices illius civitatis cives, cujus participatio in idipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
& digne ⁊abulon dici mereris. Debet esse ⁊abulon promptior. mimo e¬
semꝑ paratioꝵ ad mala ferenda qͣm inferenda. & quia habet necesse
pro culpa qͣndose subiectis irasci. ampliꝰ utiq ilolet. cum cogit᷑ eos ꝓ culpa
pertutere. qͣm cũ cogit᷑ ꝑro eoꝵ defensione puniri. libenter gͦ se occrem¬
b periculis obicit & contra seuientium potestatum procellas se sponte
opponit alioqun: frustra in lutore maris habitat. frustra instatione ni¬
uium habitationem parat. si contra marma mundana pressure ilisen¬
mina trepidat. nisi tempestatib dui fatigatos. & tandem littoribusi
eiectos blande excipiat: & benigne foueat

Expanded text:
et digne Zabulon dici mereris. Debet esse Zabulon promptior, imo et digne Zabulon dici mereris. Debet esse Zabulon promptior, imo semper paratior ad mala ferenda quam ad mala inferenda. Et quia habet necesse pro culpa quandoque subjectis irasci, amplius utique dolet, cum cogitur eos pro culpa percutere, quam cum cogitur pro eorum defensione punire. Libenter ergo se occurrentibus periculis objicit, et contra saevientium tempestatum procellas se sponte opponit. Alioquin, frustra in littore maris habitat, frustra in statione navium habitationem parat, si contra marina mundanae pressurae discrimina trepidat, nisi tempestatibus diu fatigatos, et tandem littoribus ejectos blande excipiat, et benigne foveat
Abbreviated transcription (Latin):
ebet autem ⁊ abulon non solum delinquentes corriꝑere: s eos etiã
tempore tribulationis contra ꝑsequentes defensare: Alioquin
uerus zelus non est. nͨ zabuson ueraciter dici potest. si ꝑatio
est ad feriendum q̃m ad protegendum. Non eni frustra utẽ sextꝰ iclem q¬
nouissimꝰ filioꝵ sye habitaculum fortitudinis dicit᷑. Nam zabulonit¬
qͥmodo domꝰ inhabitantes quosq superiꝰ ꝓtegit: & ex omni parte cuiit
Et tam̃ nͥ fortis & firmiter munita sit: habitaculum fortituainis Nos
erit. Sic nimirum sic perfectꝰ relus ut zabulon iure possit dici ĩmo
uera cit̾ ẽẽ: debet infirmi ores contraaerias potestates doctrina & or¬
dione procegere. & contra mundana pericula undiq munire. & inutͦꝙ
non solum infatigabiuis. s etiam insuꝑabilis ꝑmanere: uigilet enp
oportet. hinc: contra insidias diaboli. illinc contra pressuras muncdi.
protul dubio quisquis es in utroq fortis: Habita culum es fortitudinꝰ

Expanded text:
ebet autem Zabulon non solum delinquentes corripere, sed eos etiam tempore tribulationis contra persequentes defendere, alioquin verus zelus non est, nec Zabulon veraciter dici potest, si paratior est ad feriendum quam ad protegendum. Non enim frustra iste sextus idemqnovissimus filiorum Liae habitaculum fortitudinis dicitquomodo domus inhabitantes quosque superius protegit, et ab omni parte cingit, et tamen nisi fortis et firmiter munita sit, habitaculum fortitudinis non erit. Sic nimirum sic perfectus zelus, ut Zabulon jure possit dici, imo veraciter esse, debet infirmiores contra aereas potestates doctrina et oratione protegere, et contra mundana pericula undique munire, et in utroque non solum infatigabilis, sed etiam insuperabilis perseverare. Vigilare ergo oportet hinc contra insidias diaboli, illinc contra pressuras mundi. Procul dubio quisquis es in utroque fortis, habitaculum es fortitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
excetlit clebiti necessitas. Con̾tat autem unum ex altero crescere. qͥ a cum
crestit nr̃m uelle : crescit & posse. & cũ utriꝰq increm̃to crescit & debere
quia nͦ ardentiꝰ bonum appetimꝰ eo faciliꝰ afficimꝰ. & qͦ maiora possumus:
eo & maiora clebemꝰ. Iuxta hunc modum necesse ẽ archam semꝑ mante¬
riora proceclere. & subsequentẽ turbam post iꝑ̃am ꝓperare. Parum autẽ
tuam p̾mittas. nisi inter tuum auob milib cubitis preueniat. & quo
segui ilebeas ostendat. Satage gͦ imperfectionis tue consieratõne et
contẽplatione eo usq inulteriora penetͣre ut ueraciter te creclat eiꝰ sal-¬
tẽ pͥmordia seu ꝑ affectũ seu ꝑ effectum nec dum attigisse.

Expanded text:
excedit debiti necessitas. Constat autem unum ex altero crescere; quia, cum excedit debiti necessitas. Constat autem unum ex altero crescere; quia, cum crescit nostrum velle, crescit et posse, et cum utriusque incremento crescit et debere. Quia quo ardentius bonum appetimus, eo facilius efficimus, et quo majora possumus, eo et majora debemus. Juxta hunc modum necesse est arcam semper in anteriora procedere, et subsequentem turbam post ipsam properare. Parum autem faciem tuam praemittas, nisi iter tuum duobus millibus cubitis praeveniat, et quo sequi debeas ostendat. Satage ergo in perfectionis tuae consideratione et contemplatione, eo usque in ulteriora penetrare, ut veraciter te credas ejus saltem primordia, seu per affectum, seu per effectum necdum attigisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Granede spectaculum uilere archam precedendo festinare. conspicere tur-¬
bam subseruentlo accelerare. & semper tñ tante int̾sticionis mocdũ ad̃
iuicem tustodire. Qnto ꝓmouet᷑ archa tanto ampliꝰ festinat & tͣba.
&. quo turba sequens ampliꝰ pperat. eo & archa precelens iter suum ac¬
celerat. Sane ꝑfectionis grãm qͣnto meliꝰ agnoscimꝰ: tanto ardentiꝰ & con-¬
curꝑiscimꝰ. a qũo ampliꝰ accentlim᷑ ad amorem: eo ꝑefectiꝰ illuminam᷑ all ag-¬
nitionem. Semꝑ inueniet iustus uir tͦ possit eam ante se duob milib
cubitis elongare qͥa in hac uita numqͣm possunt in unum conturrere.
uelle. posse. & lebere. hoc ẽ futuri temporis non uite ꝑresentis. Ibi sane
siuit totum uolet qͦd iuste ualebit. sic totũ a poterit qͦd iuire ilebebit
hic autẽ & actionem superat a geneli fatultas. & faciendi possibilitatem

Expanded text:
Grande spectaculum videre arcam praecedendo festinare, conspicere turGrande spectaculum videre arcam praecedendo festinare, conspicere turbam subsequendo accelerare, et semper tamen tantae interstitionis modum ad invicem custodire. Quanto promovetur arca, tanto amplius festinat et turba; et quo turba sequens amplius properat, eo et arca praecedens iter suum accelerat. Sane perfectionis gratiam quanto melius agnoscimus, tanto ardentius et concupiscimus, et quo amplius accendimur ad amorem, eo perfectius illuminamur ad agnitionem. Semper inveniet vir justus quo possit eam ante se duobus millibus cubitis elongare, quia in hac vita nunquam possunt in unum concurrere velle, posse et debere. Hoc est futuri temporis, non vitae praesentis. Ibi sane, sicut totum volet quod juste valebit, sic totum poterit quod jure debebit. Hic autem et actionem superat agendi facultas, et faciendi possibilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
necdum totũ ualet qͦd ilebet. s nͨ totũ qͥem cõplet qͦd ualet: utͣq perfc̃oe
caret. Quid ẽ gͦ intelligentie sue archam usq ad duo milia cubitos ante seip̃m
p̃mitiere nͥ ꝑrudent̾ pre uidere. qͣntũ sibi desit de gemina ꝑfectõne quaꝵ
neutram necclum potest adimplere: Dicam utiꝙ dicam qͦd sentio illum
sotũ clominicũ hoc preceptum implesse ꝑuto. solum illum inqͣm existi¬
mo archam suam duob milib cubitis p̾misisse qui seip̃m uidicat ge¬
mine perfectionis nͨ saltem exordia huc usce apprehendisse. Nam si uel
unum quidem cubitũ de tanto sꝑacio. ambulancło. accedentdo. ꝓperando
milib cubitis retro post archam seip̃m remanere ñ uidiss. Ouirum ꝑ¬
fectũ summaꝙ humilitate funcdatũ. tui semper potest & festinando ꝓ¬
ficere & ꝑficiendo festinare. & hanc sibi semꝑ humilitatẽ seruare. ut¬

Expanded text:
necdum totum valet quod debet, sed nec totum quidem complet quod valet: utraque perfectione necdum totum valet quod debet, sed nec totum quidem complet quod valet: utraque perfectione caret. Quid ergo est intelligentiae suae arcam usque ad duo millia cubitos ante seipsum praemittere, nisi prudenter praevidere quantum sibi desit de gemina perfectione, quarum neutrum necdum potest adimplere? Verum utique dicam quod sentio, illum solum hoc Dominicum praeceptum implevisse puto; solum illum, inquam, existimo, arcam suam de duobus millibus cubitis praemisisse, qui seipsum indicat geminae perfectionis, nec saltem exordia hucusque apprehendisse. Nam, si vel unum quidem cubitum de tanto spatio, ambulando, accedendo, properando uobus millibus cubitis retro post arcam seipsum remanere non vidisset. O virum perfectum, summaque humilitate fundatum, qui semper potest et festinando proficere, et proficiendo festinare, et hanc sibi semper humilitatem servare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitatis. s etiam usq adspetulationem necessarie utititatis. ut at¬
tendamꝰ ñ solum. qͥd meliꝰ facere possemꝰ qͣm facimꝰ. uerum etiam quid
meluis fieri oporteret qͣm possimꝰ. Quasi gͦ cubitos mille archam suam ant
fatiem suam premittit qui dliligent attendit qui frequent̾ asꝑicit. uͥ per
meritũ ẽẽ potuiss. si de possibilib sibi nichil negligeret. S usq acl lus
milia tubitoꝵ ulteriꝰ progreditur. qui ñ solum frequent᷑ s pene melȩ¬
Cum aliquiad fortiter agere uolumꝰ cubitum nr̃m extentlimꝰ. & itdeo rec¬
te ꝑ cubitos urtutum ex̾citia intelligimꝰ. Millenariꝰ ꝑfectionem signi¬
ficare solet. quia maiorem numerum nĩa computatio non habet
Duo gͥ milia cubitoꝵ ut arbitror geminam ꝑfectionem designare uident᷑.
integritatem uidelicet uoluntatis & plenitudinẽ fortitumis. s quisqͥs

Expanded text:
possibilitatis, sed etiam usque ad speculationem necessariae utilitatis, ut atpossibilitatis, sed etiam usque ad speculationem necessariae utilitatis, ut attendamus non solum quid melius facere possemus quam facimus, verum etiam quid melius fieri oporteret quam possumus. Quasi ergo cubitos mille arcam suam ante faciem suam praemittit, qui diligenter attendit, qui frequenter aspicit, ubi per meritum esse potuisset, si de possibilibus sibi nihil negligeret. Sed usque ab duo millia cubitorum ulterius progreditur, qui non solum frequenter, sed pene indeCum aliquid fortiter agere volumus, cubitum nostrum extendimus, et ideo recte per cubitos virtutum exercitia intelligimus. Millenarius perfectionem significare solet, quia majorem numerum nostra computatio non habet. Duo ergo millia cubitorum, ut arbitror, geminam perfectionem designare videntur, integritatem videlicet voluntatis et plenitudinem fortitudinis. Sed quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
ed̃ nec illud quidem sermo diuinus uoluit tacite preterire
qͣnto uie sꝑatio debeat subsequentem tͣbam preire. Sit inque
mñter archam spatium crbitoꝵ auim milium. His scire quidd scit
archam cũ turba ẽẽ. uł quid archam tͦbam ꝑreire: Cũ qͣleᷤ ꝑfc̃a uł ꝑ tles¬
deria sumꝰ diligenti contẽplatione attencdimꝰ archam nrãm nobistum
& qͣsi ꝑresentem habemꝰ. Cum uͦ quales nos eẽ oportet subtiliter aspi¬
cimus intelligentie nr̃e archam ante faciem nr̃am premittimꝰ ut quo
tenlere necesse sit ñ ignoremꝰ. Quis queso gl̃ari potest uł totũ facere qũ
utiliter facere potest. uł totum posse qđ fieri oporteret si fieri potuiss
Si trit enĩ nͨ totũ uolunt qđ ualent: sic nͨ totũ ulalent qdđ lebent. sigo
utilior est facultas qͣm uoluntas & necessitas longe remotior qͣm facł̃¬
tas. Premutamꝰ gͦ archam nr̃ãm ñ solũ usq ad considerationem nr̃e

Expanded text:
ed nec illud quidem sermo divinus voluit tacite praeterire, quanto viae spatio debeat subsequentem turbam praeire. Sit, inquit, inter arcam spatium cubitorum duorum millium. Vis scire quid sit arcam cum turba esse, vel quid arcam turbam praeire? Cum quales per facta vel desideria sumus, diligenti contemplatione attendimus, arcam nostram nobiscum et quasi praesentem habemus. Cum vero quales nos esse oporteat subtiliter aspicimus, intelligentiae nostrae arcam ante faciem nostram praemittimus, ut quo tendere necesse sit non ignoremus. Quis, qsi fieri potuisset? Sicut enim nec totum volunt, quod valent, sic nec totum valent, quod debent. Ergo ulterior est facultas quam voluntas, et necessitas longe remotior quam facultas. Praemittamus ergo arcam nostram, non solum usque ad considerationem nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
aesinit uerꝰ ioseph tenere. tergere & inclesinent̾ inspicere. lenere. ne cle¬
esum corruens terre ꝑ amorem inhereat. Tergere: ne manium cetia¬
conii puluere sordescat. Inspicere: ne ad mamia studia intentõnis sue
otilum reflectat. Execerso autem speculo & d̃ui ałiligent̾ inspecto. icpit
eiruenlam dium luminis claritas interlucere. & inm̃sus qurdlam iio¬
lte uisionis rasliꝰ xiclis eiꝰ apparere. Hoc lum̃ oxłos eiꝰ prrailiauerat ouie dli¬
qͣm acdmitat᷑ in se: mirum inmotlũ accendit᷑ animꝰ & amiat᷑: aluidem¬
aum luñ qͥtd est suꝑ se. Ex hac inqͣm uisione: iudendi d̃m flamimam
domeris concipit a fitłutiam sumit. Mens itat que iam uisioni s hori
desiderio flagrat. si iam sperat qͦd desilerat: iam se benia min conce pis¬
se argnoscat. Sꝑanto enĩ conciꝑit. dlisicłandlo partit. &. qͣnto amplius
crescit lesicłrum: tanto appinqͣt ad partun

Expanded text:
desinit verus Joseph tenere, tergere, indesinenter inspicere. Tenere, ne deorsum, corruens terrae per amorem inhaereat; tergere, ne in inanium cogitationum pulvere sordescat; inspicere, ne ad inania studia intentionis suae oculum reflectat. Exterso autem speculo et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius, oculis ejus apparere. Hoc lumen oculos ejus irradiaverat, qui diquam admiratur in se, mirum in modum accenditur animus, et animatur ad videndum lumen, quod est supra se. Ex hac, inquam, visione videndi Deum flammam desiderii conspicit et fiduciam sumit. Mens itaque, quae jam visionis hujus desiderio flagrat, si jam sperat, quod desiderat, jam se Benjamin concepisse cognoscat. Sperando enim concipit, desiderando parturit, et quanto amplius crescit desiderium, tanto appropinquat ad partum.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ ꝑ ioseph grãm intlłiginꝰ discretõnis. sic ꝑ benamtr inclłis¬
mus gr̃am contempla tõis. uterq de eacdem matre nascit᷑ quia & d̃e
cognitio & sui exratione ꝑcipit᷑. Longe pꝰ ioseph beniamui gignitur.
quia animꝰ qui in sui agnitione tlui ex̾citatꝰ pleneq eruditus ñ est
ad dei conitõem ñ sustollit᷑. frustra cordis oculũ erigit ac uidenclũ fli
qͥ niulũ id̃oneꝰ eit aduidendum se ip̃m. priꝰ idiscat homo eognoscere
iniusibilia sua qͣm presumat posse apprehendere. inuissbilia iliuina
priꝰ est ut comoscas inuisbilia spiritꝰ tui qͣm possis eẽ itloneꝰ aclagno¬
scendũ in iusibilia dei. Aliogui si ñ potes cagioscere te.: qͣ fronte pre¬
sumis apprehendere ea que sunt Supra te

Expanded text:
oseph gratiam discretionis, sic per Benjamin intelligimus gratiam contemplationis. Uterque de eadem matre nascitur quia et Dei cognitio, et sui ex ratione percipitur. Longe post Joseph Benjamin gignitur, quia animus qui in sui cognitione diu exercitatus, pleneque eruditus non est, ad Dei cognitionem non sustollitur? Frustra cordis oculum erigit ad videndum Deum, qui nondum idoneus est ad videndum seipsum. Prius discat homo cognoscere invisibilia sua, quam praesumat posse apprehendere invisibilia divina. Prius est ut cognoscas invisibilia spiritus tui, quam possis esse idoneus ad cognoscendum invisibilia Dei. Alioquin si non potes cognoscere te, qua fronte praesumis apprehendere ea quae sunt supra te
Abbreviated transcription (Latin):
derium lebemꝰ etiam alicitis sensus nr̃os cohibere. ut illicitoꝵ possimꝰ appetitũ
temperare. uł in qͣntum possibile ẽ : penitꝰ extinguere. sui lubium qͥnhec oĩa
ccoꝑent᷑ a ñ spiritualis uinee cultũ: & rectitudo consilioꝵ ⁊ correctio uoluntatũ
estuatio celestium desiderioꝵ. restrictio sensuũ: moderatio appetituũ. Notan
⁊ minꝰ. Quo enim ꝓfectus nr̃i dies ampliꝰ crescit eo utiq uirtutũ ex̾citiũ mag̾
magisq dulcescit. ⁊ quo ampliꝰ desulerioꝵ appettꝰ temꝑat᷑: eo utiq pontsus ilia
⁊ estus minꝰ minꝰ q sentit᷑. Nam qͣntum crescit amor: tantũ clecrescit et labor
Pamorem siquidem fit iugum suaue ⁊ honꝰ leue: qͦt ꝑriꝰ uilebat᷑ intolerabile
Illud qͦ sciendũ: quia quo ꝓfectus nr̃i aiem prolucimus. qͣntũ ad eiꝰ fineri
appropinnuamꝰ. tanto puriora tanto ꝑfectiora uota seu desicderia habemus.
hinc ẽ qnł hii qui tardiꝰ ueniunt priꝰ denariũ accipiunt: quia in ꝓficientib

Expanded text:
derium debemus etiam a licitis sensus nostros cohibere, ut illicitorum possimus appetitum temperare, vel, inquantum possibile est, penitus exstinguere. Cui dubium quin haec omnia cooperentur ad spiritualis vineae cultum, et rectitudo consiliorum, et correctio voluntatum, aestuatio coelestium desideriorum, restrictio sensuum, moderatio appetituum? Notandet minus. Quo enim profectus nostri dies amplius crescit, eo utique virtutum exercitium magis magisque dulcescit, et quo amplius desideriorum appetitus temperatur, eo utique pondus diei et aestus minus minusque sentitur. Nam, quantum crescit amor, tantum decrescit et labor. Per amorem siquidem fit jugum suave, et onus leve, quod prius videbatur intolerabile. Illud quoque sciendum, quia quo profectus nostri diem producimus, quantum ad ejus finem appropinquamus, tanto puriora, tanto perfectiora vota seu desideria habemus. Hinc est quod hi qui tardius veniunt prius denarium accipiunt, quia in proficientibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad equitatis m̃suram restringit᷑. eo citiꝰ retributionis denariꝰ perfectõis q bi¬
ma pertipit᷑. & ad integritatis rotunditatẽ appropinquat᷑. Nichil eni aliud e
omnes denariũ in fine percipere: nͥ in omnib sensib nr̃is tandẽ perfectionis
formam possulere

Expanded text:
ad aequitatis mensuram restringitur, eo citius retributionis denarius perfectionisque foad aequitatis mensuram restringitur, eo citius retributionis denarius perfectionisque forma percipitur, et ad integritatis rotunditatem appropinquatur. Nihil enim aliud est omnes in fine denarium percipere, nisi in omnibus sensibus nostris tandem perfectionis formam possidere
Abbreviated transcription (Latin):
caloris ꝙ lutis: quid aliud est qͣm refrenatio cupiditatis. seu etiam hẽe¬
tacio prudentie carnalis: Mane itaq facit iliscretio boni & mali. Terciã.
appetitus ueri boni. Meridiem: desideriũ sũmi boni. Nonam: fastitliũ
falsi boni. Unilecimam uͦ efficit bdium. seu etiam obliuio ueri mali.
Mane itaq illuminat᷑ intellectꝰ. acd t̾ciam: corrigit᷑ꝯsensus. ad sextam infã
hebetat᷑ & refrigerat᷑ carnalis appetitꝰ. Si enim corꝑis sensus a sua euagano¬
ne ñ restringit᷑: carnalis appetitꝰ inquietudo non extinguit᷑ S cũ corporis
sensus uirliter domat᷑ iugore abstinentie: ⁊ molent̾ restringit᷑ ragore elsi¬
pline: incipit in assuetis oblectamentis inunꝰ minꝰꝙ ddelectari. ⁊ ad pristina
delectationes magis magisꝙ hebetari. Hebetu dinem autẽ sensuum nes¬
sario sequit᷑ lentitulo appetituum. In qͣntum gͦ appetitꝰ uł ceteri hominis sensis

Expanded text:
caloris et lucis, quid aliud est quam refrenatio cupidatis, seu etiam hebecaloris et lucis, quid aliud est quam refrenatio cupidatis, seu etiam hebetatio prudentiae carnalis? Mane itaque facit discretio boni et mali, tertiam appetitus veri boni, meridiem desiderium summi boni, nonam fastidium falsi boni, undecimam vero efficit odium, seu etiam oblivio veri mali. Mane itaque illuminatur intellectus, ad tertiam corrigitur consensus, ad sextam inflam refrigeratur carnalis appetitus. Si enim corporis sensus a sua evagatione non restringitur, carnalis appetitus inquietudo non exstinguitur. Sed cum corporis sensus viriliter donatur vigore abstinentiae, et violenter restringitur rigore disciplinae, incipit in assuetis oblectamentis minus minusque delectari, et ad pristinas delectationes magis magisque hebetari. Hebetudinem autem sensuum necessario sequitur lentitudo appetituum. Inquantum ergo appetitus, vel caeteri hominis sensus
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾centli sunt in uestigatione  u̾itatis. Sccd̃i autẽ in ex̾citatione uirtutis.
ad illos ꝑtinet in altum fodere ⁊ occlta penetrare. ail istos sꝑectat sarm̃toꝵ
suꝑflua amputare ⁊ moꝵ inutilia resecare. Illoꝵ labor est correctio erroꝵ.
itoꝵ labor castigatio uitioꝵ. Introducunt᷑ sane. mane. hora t̾cia sexta. no-
na undecima qui laborant in uinea & desudant in huius motli cultura.
Mane. pͥmo lux incipit apparere. ad t̾ciam: dies solet incalescere. ad sextã
autẽ uehementiꝰ estuare. Ad nonam constat solem ad inferiora declinare
caloremq temꝑare. ad unlecimam uͦ contingit calorem cũ luce paulatim
leficere. Quis itaq ẽ ortꝰ lucis: nsi illuminatio ueritatis: & qͥd ÷ inchoatõ
csloris nisi acceptatio bonitatis: Estuatio autẽ caloris: feruor ẽ dilectionis
Temperamentũ uͦ caloris: est abhominatio uanitatis. S & subtracho

Expanded text:
exercendi sunt in investigatione veritatis, secundi autem in exercitatione virtutis. exercendi sunt in investigatione veritatis, secundi autem in exercitatione virtutis. Ad illos pertinet in altum fodere, et occulta penetrare, ad istos spectat sarmentorum superflua amputare, et morum inutilia resecare. Illorum labor est correctio errorum, istorum labor castigatio vitiorum, introducuntur sane mane, hora tertia, sexta, nona et undecima qui laborant in vinea, et desudant in hujusmodi cultura. Mane primo lux incipit apparere, ad tertiam dies solet incalescere, ad sextam autem vehementius aestuare, ad nonam constat solem ad inferiora inclinare, caloremque temperare, ad undecimam vero contingit calorem cum luce paulatim deficere. Quid itaque est ortus lucis, nisi illuminatio veritatis, et quid est inchoatio caloris, nisi acceptatio bonitatis? Aestuationem autem caloris, fervor est dilectionis. Temperamentum vero caloris est abominatio vanitatis. Sed et subtractio
Abbreviated transcription (Latin):
ec ẽ illa ꝓmissi alenarii rotunditas. ⁊ uere summeq perfectionis inte¬
gritas. que in domini uinea laborantib ꝓmittit᷑. s non nisi in fine
diei. post q operis cõsũmationem tribuit᷑. Domini uinea: humana ẽ consci-¬
entia. hec ẽ uinea dñi electa. in qua plantauit omne semen uerum.
Phuiꝰ iunee cult᷑a dñs exit cum suam uoluntatẽ ꝑĩt̾nam inspirationem
innotescere facit. Domini itaq egressio: est eiꝰ manifestatio. Iteratio egressio-¬
nis: augnientatio cognitionis. multiplex egressio: młtiformis manifestatio
Diuersitas horaꝵ: uarii gradus profectuum. Sccl̃m ꝑcessum itaq diei. suc-¬
cessionemq horaꝵ: dñs egreddit᷑. quia sccł̃m perfectionis profectum uirtu-¬
tumq promotionem diuina cogitio augnientat᷑. Hinee huiꝰ tultores: co-¬
gitationes ⁊ affectationes sunt. Huiꝰmocdi cultores in uinee cultura labo-¬
rare hñt. quia in conscie emũdatõne utriq desudare debent. Primi

Expanded text:
rotunditas, et verae summaeque perfectionis integritas, quae in Domini vinea laborantibus promittitur, sed nonnisi in fine diei postque operis consummationem tribuitur, Domini vinea, humana conscientia. Haec est vinea Domini electa in qua plantavit omne semen verum. Pro hujus vineae cultura Dominus exit, cum suam voluntatem per internam aspirationem innotescere facit, Domini itaque egressio ejus est manifestatio. Iteratio egressionis augmentatio est cognitionis. Multiplex egressio, multiformis manifestatio. Diversitas horarum, varii gradus profectuum. Secundum processum itaque dici successionemque horarum Dominus egreditur, quia secundum perfectionis profectum, virtutumque promotionem divina cognitio augmentatur. Vineae cultores, cogitationes, et affectiones. Hujusmodi cultores in vineae cultura laborare habent, quia in conscientiae emundatione utrique desudare debent. Primi