comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trant᷑. qr ineis sapientia ẽ. bonun
diligunt: qr ineis fons bonitatis
ꝙ caritatis est. Omĩs etenim initꝰ
angelica uł humana. quod dam
diuinitatis uestigium ẽ. rõnali
creature quoddam mͦ mpressum
Sp̃c sc̃s inhabitans in pͥmit am̃e
scĩtatem. eiusdemq riuulos mil¬
tifariam spargit diuersarum ex¬
erens carismata grãrum. Et hec
mͥ uidet᷑ ueraty unica in columi¬
tas uite. cũ mens uiuiticante sp̃u
ad rerũ noticiã illustrat᷑. ꝙ accen¬
dit᷑ ad amoren honestatis. ꝙ cul¬
tum uirtutis. Rrecedit gͦ scientia
uirtutis cultũ qi nemo pot̾ fidelit̾
appetere qd̾ ignorat. et malũ nͥ co¬
gnitũ sit: utiliter non cauetur.
Porro scientie thesaurus nobis duo¬
b modis exponit᷑. Cũ aut rationis
exercicio qd̾ sciri pot̾ intellectus
inuenit. aut qd̾ absconditum est
reuelans grã oculis ingerens pa¬
tefẽcit. Sic utiq aut ꝑ nat᷑am:
aut ꝑ grãm ad ueritatis agnitio¬

Expanded text:
trantur, quia in eis sapientia est. Bonum trantur, quia in eis sapientia est. Bonum diligunt, quia in eis fons bonitatis, et charitatis est. Omnis etenim virtus angelica et humana, quoddam divinitatis vestigium est, rationali creaturae quodammodo impressum. Spiritus sanctus inhabitans imprimit animae sanctitatem, ejusdemque rivulos multifariam spargit, diversarum exercens charismata gratiarum. Et haec mihi videtur vera, et unica incolumitas vitae, cum mens, vivificante Spiritu, ad rerum notitiam illustratur, et accenditur ad amorem honestatis, et cultum virtutis. Praecedit ergo scientia virtutis cultum, quia nemo potest fideliter appetere, quod ignorat, et malum nisi cognitum sit, utiliter non cavetur. Porro scientiae thesaurus nobis duobus modis exponitur, cum aut rationis exercitio, quod sciri potest intellectus invenit; aut quod absconditum est revelans gratia oculis ingerens patefacit. Sic utique aut per naturam, aut per gratiam ad veritatis agnitio
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ꝙ qͣntitatis quadã distensi¬
one crescit. rõne tũ  intellectu.
appetitu boni. auersione mali:
manente sĩplicitatis natura
dilatatur. Cum uͦ partes istas
let ꝙ licet ap̃hendit. ꝙ bonũ
qd̾ ille uidet incorrupta uo¬
luntas appetit. ⁊ r̾o ne decli-¬
net ad dextram ł ad sinistram
qͥ sano affectu ad bonũ trahit᷑
uiam aꝑit. iam qͣndam inmor¬
talitatis assecuta ẽ. głam. Quod
forte iam sentiebat qͥ ĩ suauitate.
conscientie sue dicebat. Corme
cit. ñ contristatur aut condolet.
alicui eorum q̃ asummo ꝙ u̾o
bono recedendo deficiunt. Eo
forte fideles animas muitat ser
timoris. aut spei non auertat᷑
a facie mea: mee non displice¬
at uoluntati. Implet aũ hec ui¬
ta omnẽ creat᷑am. qr sine ea nul¬
la est substantia creature. Ommne
enim qd̾ ẽerus participatione ẽ.
io qd̵ est. S eũ sit in om̃ib ꝑ nata¬
rã. sola in habitat rõnalia ꝑ gr̃am
Sunt gͦ. qr ineis ueritas est. illus¬

Expanded text:
tium, et quantitatis quadam distentitium, et quantitatis quadam distentione crescit, ratione tamen et intellectu, appetitu boni, aversione mali, manente simplicitatis natura dilatatur. Cum vero partes istas let et licet apprehendit, et bonum quod ille videt, incorrupta voluntas appetit, et ratio ne declinet ad dexteram vel sinistram, qui sano affectu ad bonum trahitur, viam aperit, jam quamdam immortalitatis assecuta est gloriam. Quod forte jam sentiebat, qui in suavitate conscientiae suae dicebat: Cor mecit, non contristatur aut condolet alicui eorum, quae a summo et vero bono recedendo deficiunt. Et forte fideles animas invitat sermo timoris aut spei, non avertatur a facie mea, et meae non displiceat voluntati. Implet autem haec vita omnem creaturam, quia sine ea nulla est substantia creaturae. Omne enim quod est ejus participatione est id quod est. Sed cum sit in omnibus per naturSunt ergo, quia in eis veritas est. Illus
Abbreviated transcription (Latin):
hec: destituente do. Sic̃ g̃ corꝑi
uiuere⁊ negetari. moueri ab
anima. & dispositione sui mo¬
tib amme ad qͥescere.ꝙ ei qͣdam
obediendi necessitate concorda¬
re. sic & anima exeo uiuit: qd̾
suo modo uegetatur ꝙ uere mo¬
uet᷑ ało. et ei subiecta deuotiõe
Si quominꝰ. ꝙ cominꝰ uiuit.
Nam ꝙ corpus qua parte sui ñ
mouet᷑ ab anima: iam mea tor¬
porem mortis inturrit. Dum gͦ
totũ uiuit: ad eam totũ dispo¬
nitur que se ñ ꝑ partes ĩ fun¬
it partib s tota ẽ & oꝑatur
in uniu̾sis & singłis. Sic ꝙ ds
ammã ꝑfecte iuuentẽ totã oc¬
cupat. totam possidet. regnat.
& iget in tota. Nullus eĩ an¬
guliis exceptus ẽ. S quid ĩam¬
ma angulũ łpartẽ dico: sarti¬
ũ expersẽ. simplicisq nat᷑e ꝙ̃ to¬
tius duplicitatis ignara. Parteᷤᷤ
tñ quas potuit sͥ adistributore
bonorum uendicauit. Quas:
inquis uirtutes utiq quib ni¬
get ꝙ oꝑatur. ꝙ sui exꝑim̃tum
facit. Si ñ gͦ multiplicitate par¬

Expanded text:
ec, destituente Deo. Sicut ergo corpori vivere est vegetari, moveri ab anima, et dispositione sui motibus animae acquiescere, et ei quadam obediendi necessitate concordare: sic et anima ex eo vivit, quod suo modo vegetatur, et vere movetur a Deo, et ei subjecta devotione Si quo minus, et eo minus vivit. Nam et corpus, qua parte sui non movetur ab anima, jam in ea torporem mortis incurrit. Dum ergo totum vivit, ad eam totum disponitur, quae se non per partes infundit partibus, sed tota est, et operatur in universis et singulis. Sic et Deus animam perfecte viventem, totam occupat, totam possidet, regnat et viget in tota. Nullus ei angulus exceptus est. Sed quid in anima angulum vel partem dico? Partium expers est, simplicisque naturae, et totius duplicitatis ignara. Partes tamen quas potuit, sibi a distributore bonorum vindicavit. Quas? inquis. Virtutes utique, quibus viget et operatur, et sui experimentum facit. Si non ergo multiplicitate par
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ uł ab sunt expetibilium nume¬
rũ cogitat. qͥs de sua pauꝑtate ñ
erubeĩcit: Siqͥs ñ appetenda su
recenseat. ei uigis materia modes¬
ti doloris ꝙ humilitatis occꝰ¬
rit. Quocũq se uertat in se ipso
deicitur qͥ petit adño confortari
dicens. humiliatus sum usq qͣ.
uiuifica me scdm eloqͥum tuũ
Itemq. Ego inquit inflagella

Expanded text:
sunt vel absunt, expetibilium numesunt vel absunt, expetibilium numerum cogitat, quis de sua paupertate non erubescit? Si quis non appetenda sui recenseat, ei jugis materia modesti doloris et humilitatis occurrit. Quocunque se vertat, in se ipso dejicitur, qui petit a Domino confortari, dicens: Humiliatus sum usquequaque, vivifica me secundum eloquium tuum . Itemque: Ego, inquit, in flagella
Abbreviated transcription (Latin):
credatur oꝑib suis. Oꝑa .N. que
facit aliquis testimomũ ꝑhibẽt
de eo. Uerum qui se tp̃m igno¬
rat. quid utiliter nouit: Si igno¬
ras inquit te pulcherrima in¬
ter mulieres abi post uestigia
sodalium. ꝙ post greges. Ora¬
culum apollinis ẽ. ꝙ descendis¬
se de celo creditur notis eliton.¬
.i. scito te ip̃m. Non nesciuit ħ
et hicus dicens. Discite ⁊ omise¬
ri causas cognoscite rerũ. Quid
sumus. aut quid nam ucturi
gignimur: ordo Quis daturaut
mete qͣm mollis flexus. ꝙ unde.
Auis modus argento qͥd fas op¬
tare. quid asper Utile nummus
habet. pueris carisq p̃pinquis
Quantũ elargiri deceat. qͣm te
dłs eẽ Iussit. ꝙ humana qͣ parte
locatus es inre. Hec etenim con¬
tẽplatio quadriꝑtitũ parit fruc¬
tum. Uilitatem sui. saritatem
ꝓrumi. Contẽptum mundi.amo¬
remdei. An non ẽ. arborbona
que tantam fructuũ dulcedinĩ
affert. tantã affert utilitateme
Certe non suꝑbit qui paruulus
ẽ. in ocłis suis. Dum quisq q̃ acd¬

Expanded text:
credatur operibus suis. Opera enim quae facit aliquis, testimonium perhibent de eo. Verum qui se ipsum ignorat, quid utiliter novit? Si ignoras te, inquit, pulcherrima inter mulieres, abi post vestigia sodalium, et post greges. Oraculum Apollinis est, et descendisse de coelo creditur,  scito te ipsum. Nonne scivit hoc ethnicus dicens: Discite, et o miseri causas cognoscite rerum, Quid sumus, aut quidnam victuri gignimur, ordo Quis datur, aut metae quam mollis flexus et unde, Quis modus argento, quid fas optare, quid asper Utile nummus habet, pueris charisque propinquis Quantum elargiri deceat, quem te Deus esse Jussit, et humana qua parte locatus es in re. Haec etenim contemplatio quadripartitum parit fructum, utilitatem sui, charitatem proximi, contemptum mundi, amorem Dei. Annon est arbor bona, quae tantam fructuum dulcedinem affert, tantam affert utilitatem? Certe non superbit, qui parvus est in oculis suis. Dum quisque quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
St gͥ pͥmum hominis sa¬
pientiam affectantis qͥd
ipẽ sit. quid intra se. qͥd extra.
qͥd infra. qͥd supͣ. quid contra.
quid añ. uł postea sit contempla¬
ri. Inde ⁊ forte. qd̾ illi qui pͥma
tocius philosophie elem̃ta poste¬
ris tradere curauerunt. sub̾am
singłoꝵ arbitrati sunt intuen¬
dam. qntitatem. Ad aliquid.
qualitatẽ. situm eẽ. Ubi. Qnͣo.
habere. facere. & pati. & suas
ip̃is aliqͥd inueniatur adu̾sum.
&suide qͥdem hec & diligenter
ꝙ si ineo negligentiores exstit̾int:
qd̾ sui ip̃ius noticiam in tanta
rerum luce ñ assecuti st̃. ꝙ lucis
maccessibilis noticiã ꝑdider it̃t.
dum euanuerunt incogitati¬
onib furis. ꝙ dicentes se eẽ sapi¬
entes stulti facti st̃. ꝙ obscura¬
tũ ẽ. insipiens cor eorum. Qd̾
ex eo conuincit᷑. ꝙ tͣcliti ĩ passiõeᷤ
ignominie faciebant que nec
sexui. nec etati. nec fortune cõ¬
ueniant. nec nature: ꝯ ꝑsonaᷤ
omĩum oꝑis testimonio de ue¬
mistent. Dati siqͥdem sunt ĩ sen¬

Expanded text:
st ergo primum hominis sapientiam affectantis, quid ipse sit, qui intra se, quid extra se, quid infra, quid supra, quid contra, quid ante, vel postea sit, contemplari. Inde est forte quod illi, qui prima totius philosophiae elementa posteris tradere curaverunt, substantiam singulorum arbitrati sunt intuendam, quantitatem, ad aliquid, qualitatem, situm esse, ubi, quando, habere, facere et pati, et suas ipsis aliquid inveniatur adversum. Provide quidem haec et diligenter, etsi in eo negligentiores exstiterint, quod sui ipsius notitiam in tanta rerum luce non assecuti sunt, et lucis inaccessibilis notitiam perdiderunt, dum evanuerunt in cogitationibus suis, et dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum. Quod ex eo convincitur, quod traditi in passiones ignominiae, faciebant quae nec sexui, nec aetati, nec fortunae conveniant, nec naturae, et personas omnium operis testimonio devenustent. Dati siquidem sunt in sen
Abbreviated transcription (Latin):
intͣdum fut᷑a p̃noscunt. & subti¬
litate nat᷑e longa exꝑientia tẽꝑis.
& reuelatione suꝑioꝵ potestatũ.
& qͦd sepe decipiunt: aut decipien¬
tes. aut decepti. & qͦd specłarios
mala indubitata sequuntur.

Expanded text:
aenoscunt, et de subtilitate naturae, et longa experientia temporis, et revelatione superiorum potestatum, et quod saepe decipiunt, aut decipientes, aut decepti, et quod specularios mala indubitata sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝙ hec agentes milites
sc̃i st̃: ꝙ meo fideliores pͥnci¬
pi. quo seruant stucdiosius
fidem dei. ꝙ uirtutis sue uti¬
lius głam ꝓmouent: quo fi¬
delius dei sui inomnibus
głam querunt.

Expanded text:
Nam et haec agentes milites sancti sunt, et in eo fideliores principi, quo servant studiosius fidem Dei; et virtutis suae utilius gloriam promovent, quo fidelius Dei sui in omnibus gloriam quaerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾docium uen̾ari. pauꝑum
ꝓpulsare inuirias. pacare ꝓ¬
uinciam. ꝓfr̃ib ut sacramen¬
ti docet conceptio fundere
sanguinẽ. et si opus ẽ aĩam
ponere. Exultationes dei in
guiture eorum. & gladii an¬
cipites in manib eoꝵ. Ad fa¬
ciendam iundictam innati

Expanded text:
sacerdotium venerari, pauperum sacerdotium venerari, pauperum propulsare injurias, pacare provinciam, pro fratribus, ut sacramenti docet conceptio, fundere sanguinem, et, si opus est, animam ponere. Exaltationes Dei in gutture eorum, et gladii ancipites in manibus eorum, ad faciendam vindictam in nat
Abbreviated transcription (Latin):
ritas recipitur: is ñ miles s fica¬
rius recte nominat᷑. Nam inue¬
t̾m scͥptis sicarii dñr ꝙ latro-¬
nes. quicumq lege non p̃cipi-¬
ente arma tractant. Arma nã¬
q quib lex non utitur: legẽ
impugnant. Duos gladios
sufficere imꝑio xp̃iano euͣngłii
sacra testatur historia. om̃s alii
eorum sunt qͥ cum gladiis ꝙ
fustib acceduntiut captiuum
capiant xp̃m. nomen eiꝰ delere
cupientes. Illi gͦ quiꝰ hñt militis
qui uocati ex sacͣmento non ob¬
temꝑant legi s ineo milicie sue
głam constare credunt. si contẽ¬
ptibile sit sac̾docum. si eccłie
uilescat auctoritas. si ita dilata¬
u̾int regnum hominis. ut. xp̃i
imꝑium contrahat᷑. si laudes
suas p̃dicent ꝙ se ipsos falsis p̃¬
coniis mulceant & extollant. cũ
irrisione audientiumimitantes
militem głosum: hoꝵ. uirtus
in eo maxime elucescit. si clerũ
aut linguis confodiant. S quis
÷ usus milicie orclinate: Tueri
eccłam. ꝑfidiam impugnare.

Expanded text:
ritas recipitur, is non miles, sed sicarius recte nominatur. Nam in veterum scriptis sicarii dicuntur et latrones, quicunque lege non praecipiente, arma tractant. Arma namque, quibus lex non utitur, legem impugnant. Duos gladios sufficere imperio Christiano, Evangelii sacra testatur historia; omnes alii eorum sunt qui cum gladiis et fustibus accedunt, ut captivum capiant Christum, nomen ejus delere cupientes. Illi ergo quid habent militis, qui vocati ex sacramento non obtemperant legi, sed in eo militiae suae gloriam constare credunt, si contemptibile sit sacerdotium, si Ecclesiae vilescat auctoritas, si ita dilataverint regnum hominis, ut Christi imperium contrahatur, si laudes suas praedicent, et se ipsos falsis praeconiis mulceant et extollant, cum irrisione audientium, imitantes militem gloriosum. Horum virtus in eo maxime elucescit, si clerum, aut linguis, aut telis confodiant. Sed quis est usus militiae ordinatae? Tueri Ecclesiam, perfidiam impugnare,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cii sic dilatant int̾pretati¬
onẽ. ut ñ mͦ pecuniã sp̃em¬
ue contineat. s obseqͥnm om¬
nẽq oꝑam. qͣtenus alias nõ
debetur. Qd̾ enim exsordib
ẽ: quid erit nͥ sordidũ: Non
enim potest arbor mala fruc¬
tus bonos facere. cum meo uis
nature consistat. ut similia
ex similibꝰ ꝓcreent᷑. Cet̾m quia
p̃sidum ꝙ alioꝵ. iudicũ com¬
munẽ eẽ inspectionẽ p̃misimꝰ.
equitatis & publice quietis
ministri sunt: quos tanto cir¬
cũspectiores cauciores oportet
ẽẽ magisq sollicitos. quo illiꝰ
reseruantur examini. enus
prudencia circũ ueniri non
potest aut iusticia corrumpi.
illo optinente. ut in quo iudi¬
cio iudicau̾int: iudicent᷑. ꝙ
mensuram bouã ꝙ confertã
ꝙ coagitatam ꝙ suꝑ effluentẽ

Expanded text:
pretii sic dilatant interpretatipretii sic dilatant interpretationem; ut non modo pecuniam, speciemve contineat, sed obsequium, omnemque operam, quatenus alias non debetur. Quod enim ex sordibus est, quid erit nisi sordidum? Non enim potest arbor mala fructus bonos facere, cum in eo vis naturae ccreentur. Caeterum quia praesidum, et aliorum judicum, communem esse inspectionem praemisimus, aequitatis, et publicae quietis ministri sunt, quos tanto circumspectiores, et cautiores oportet esse, magisque sollicitos, quo illius reservantur examini, cujus prudentia circumveniri non potest, aut justitia corrumpi: illo obtinente, ut in quo judicio judicaverint, judicentur, et mensuram bonam et confertam, et coagitatam,
Abbreviated transcription (Latin):
contempnit ut stercora: ut
solũ lucrifaciã. xp̃m. ratus oĩa
que dispendiũ salutis afferũt:
sordib agreganda. Recte qͥdẽ
ꝙ fideliter. eo qd̃ nicħ mundũ.
nicħ honestum. nicħ decens
salutem inpedit. s sola turpi¬
tudo. que sicut dedecet: sic ꝙ
inmunda ẽ ꝙ certe inutilis.
adeo dampnosa. ut nullo tẽ¬
porali emolum̃to ualeat com¬
pensari. Quid enĩ ꝓdest homi¬
ni si uniu̾sũ mundũ lucret᷑
faciens det̾mentũ anime sue:
Et uide qi non dixit mundũ
inutilem ubi salus ꝑditur.
s etiam ubi miniuit᷑ gła.
Quantũ uis rutilent gẽme.
aurum splendeat. ⁊ oĩb leno¬
ciniis suis arrideat mundꝰ.
quicquid mundiciam ho¬
minis ꝑimit. sordidum. qd̾
decorem anime extinguit:
turpe. qd̾ honestatem subu̾¬
tit: ignominiosum ẽ. Unde
ꝙ apud antiquos etiam salu¬
tifere ueritatis ignaros om̃e
qd̃ ex debito officii gratutũ
ẽẽ oportet. si fiat ad p̃cium:
insordib cõputatur. Ipsiꝰ qͦ

Expanded text:
contemnit ut stercora, ut contemnit ut stercora, ut solum lucrifaciat Christum, ratus omnia, quae dispendium saluti afferunt, sordibus aggreganda. Recte quidem et fideliter, eo quod nihil mundum, nihil honestum, nihil decens salutem impedit, sed sola turpitudo, quae sicut dedecet, sic et immunda est, et certe inutilis, adeo damnosa, ut nullo temporali emolumento valeat compensari. Quid enim prodest homini, si universum mundum lucretur, faciens detrimentum animae suae? Et vide, quia non dixit mundum inutilem ubi salus perditur, sed etiam ubi minuitur gloria. Quantumvis rutilent gemmae, aurum splendeat, et omnibus lenociniis suis arrideat mundus, quidquid munditiam hominis perimit, sordidum; quod decorem animae exstinguit, turpe; quod honestatem subvertit, ignominiosum est. Unde et apud antiquos, etiam salutiferae veritatis ignaros, omne quod ex debito officii gratuitum esse oportet, si fiat ad pretium, in sordibus computantur. Ipsius quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tenciam: corrupti tñ mun̾ib.
insticiam partis uniꝰ mnalt̾am
qͣuis arte transferre moliunt᷑.
Non facile dixerim utrũ sit
nequius. licet uenditor eqͥtatiᷤ
maliciam fuco fallaciori colo¬
ret. Potest tñ uideri nequior
qͥ officii sui pͥncipem & reginã
cui fides famulatur. quasi m̾¬
cem inforo distrahit. acsi seruiᷤ
infidelis dñm uendat. Omnis
etenim magistratꝰ iusticie fa¬
mulus ẽ. Constat autẽ qr equi¬
tas alienatur auenditore licet
ad emptorẽ ñ tͣnseat. ꝙ empta
iniquitas sic ad emptorẽ tͣnsit:
ut nequaquã auenditore rece¬
dat. Et qd̾ maliis contractibꝰ ñ
reꝑitur solus ille iusticiã uen¬
dit: qui ñ habet. Siqͥdem añ
cõmerciũ relinquit sordidum
uenditorem. Nonne sordidus ẽ
qui ad acceptas uł oblatas sor¬
des conscientiã polluit. ꝙ nõ
tam iusticiã uenalem habet
quã aĩam suame Uoctor gen¬
tiũ diuicias honores ꝙ tociꝰ
mundi uariam suppellectilẽ

Expanded text:
tentiam, corrupti tamen muneribus, tentiam, corrupti tamen muneribus, justitiam partis unius, in alteram quavis arte transferre moliuntur. Non facile dixerim utrum sit nequius, licet venditor aequitatis, malitiam fuco fallaciori coloret. Potest tamen videri nequior, qui officii sui principem et reginam, cui fides famulatur, quasi mercem in foro distrahit, ac si servus infidelis dominum vendat. Omnis enim magistratus, justitiae famulus est. Constat enim quia aequitas alienatur a venditore, licet ad emptorem non transeat, et empta iniquitas sic ad emptorem transit, ut nequaquam a venditore recedat. Et quod in aliis contractibus non reperitur, solus ille justitiam vendit, qui non habet. Siquidem ante commercium relinquit sordidum venditorem. Nonne sordidus est, qui ad acceptas, vel oblatas sordes, conscientiam polluit, et non tam justitiam venalem habet, quam animam suam? Doctor gentium divitias, honores, et totius mundi variam supellectilem
Abbreviated transcription (Latin):
citur: ut iusticie inom̃ib pare¬
atur. ꝙ nicħ eoꝵ. que faciencla
ꝓ temꝑa uita fieri liceat. Qd̃
uͭ iustum ẽ. m̾cedis int̾uentu
non indiget: cũ ꝑ se fieri debe¬
at̃. ꝙ iniquum sit uendere qd̾
debet᷑. Iusticiam gͦ uendẽ miqͥ¬
tas est. Iniusticiam: iniqua insa¬
nia. hec siqͥdem ubiq repbata
÷ ut nusquã eẽ debeat. illa uͥq
debita ÷. ut sine scełe uendi nõ
possit: ħeq enĩ balaam ex eo
culpatur qd̾ popłi dei causam
dampnau̾at. aliud ue dixerit
quã qd̾ dñs inspirabat. s quia
auaricia excecatus infidelium
causam instruens quomͦ ad ꝓuo¬
candam iram dei delinqueret
isrł dictante malicia ꝓcurauit.
Querebat gͦ quomͦ iuste iustifi¬
caret causã impii. & quasi illuso
deo grãm eius subtraheret elec¬
tis. Aut si aduersa iustificari ñ
posset causa:. Hoc saltem agebat.
ut & ab ista recederet ds. Cõpug
laamitas uideas plurimos. qui
licet iniquam nolint ferre sen¬

Expanded text:
citur, ut justitiae in omnibus parecitur, ut justitiae in omnibus pareatur, et nihil eorum quae facienda pro temporali vita fieri liceat. Quod vero justum est, mercedis interventu non indiget, cum per se fieri debeat, et iniquum sit vendere quod debetur. Justitiam ergo vendere iniquitas est; injustitiam, iniqua insania. Haec siquidem ubique reprobata est, ut nusquam esse debeat, illa ubique debita est, ut sine scelere vendi non possit. Neque enim Balaam ex eo culpatur, quod populi Dei causam condemnaverit, aliudve dixerit, quam quod Dominus inspirabat, sed quia avaritia excaecatus est, infidelium causam instruens quomodo ad provocandum iram Dei delinqueret Israel, dictante malitia procuravit. Quaerebat ergo quomodo juste justificaret causam impii, et quasi illuso Deo, gratiam ejus subtraheret electis. Aut si adversa justificari non posset causa, hoc saltem agebat, ut et ab ista recederet Deus. Compulaamitas videas plurimos, qui licet iniquam nolint ferre sen
Abbreviated transcription (Latin):
beat potissimũ gub̾nare. In
quo fortune calculo aut nullꝰ
aut rarus. idemq tem̾arius
ẽ. qͥ sine arte ꝙ uirib uendi¬
cet magistratũ. Et meo qͥdem
tempore nicħ miserabilius ui¬
di: quam uidices sciencie legis
igndros. bone uoluntatis manes.
qd̾ conuincit amor mun̾um &
retͥbutionũ. id uiriũ qd̾ habent
in obsequio auaricie. iactancie.
aut carnis ꝙ sanguinis exercen¬
tes. ꝙ a necessitate sacramenti
legitimi ab solutos. Ex quo
planũ ẽ. pͥncipes qui eis ordina¬
riam uirisdictionẽ contulerũt:
uiris eẽ ignaros uł contemptoreᷤ.
S qͥcqͥd de ꝑicia iuiris dicamus
aut de uirib exeq̃ndi: iudicẽ
oportet ẽẽ religiosissimũ. ꝙ qui
om̃e iniquum morte ip̃a ma¬
gis oderit. Quia gͦ p̃sides ordi
testatẽ: ipsorum ꝙ iudicum ali¬
oꝵ. uina ẽ specłatio. & qd̾ de his
dicit᷑. facile ad alioꝵ consequenti¬
am trahitur. Est itaq pͥmũ qd̾
ex necessitate officii utrisq indi¬

Expanded text:
rum potissimum debeat gubernare. In rum potissimum debeat gubernare. In quo fortunae calculo, aut nullus, aut rarus, idemque temerarius est, qui sine arte et viribus vicet magistratum. Et in eo quidem tempore nihil miserabilius vidi, quam judices scientiae legis ignaros, bonae voluntatis inanes, quos convincit amor munerum et retributionum, et id virium quod habent in obsequio avaritiae, jactantiae, aut carnis et sanguinis exercentes, et a necessitate sacramenti legitimi absolutos. Ex quo pianum est, principes qui eis ordinariam jurisdictionem contulerunt, juris esse ignaros vel contemptores. Sed quidquid de peritia juris dicamus, aut de viribus exsequendi, judicem oportet esse religiosissimum, et qui omne iniquum morte ipsa magis oderit. Quia ergo praesides ordintestatem, ipsorum et judicum aliorum una est speculatio, et quod de his dicitur, facile ad aliorum consequentiam trahitur. Est itaque primum quod ex necessitate officii utrisque indi
Abbreviated transcription (Latin):
faciem potentisꝙ ponas scanda¬
lum inagilitate tua. Non pec¬
ces inmultitudine ciurtatis.
nec te inmittas in popłm. neq
alliges duplicia peccata. nec enĩ
in uno eris inmunis. Noli eẽ
pusillanimis inanumna tua.
exorare ꝙ facere elemosinã nõ
despicias. Ne dicas inmultitu¬
dine mun̾um meoꝵ. respiciet
ds. ꝙ. offerente me deo altissi¬
irrideas hominẽ in amaritu¬
dine anime. est enĩ qͥ humili¬
at & exaltat circũspector d̾s.
Ex his diligenti lectori occur¬
ret. qd̾ uoluntas bom ñ minꝰ
iudici necessaria ẽ ꝙͣ noticia
uł potestas. cũ ñ mͦ de suis s
ex alienis delictis teneat᷑. ꝙ dup¬
plici suoꝵ ꝙ alioꝵ p̃matur oñe.
ut nec ĩ multitudine mun̾um ci¬
tra mundiciã uolantatis sit
ei fiducia añ dm. Unde ꝙ pla¬
to egregie qͥdem & luculenter
si tñ audiat᷑. eos qͥ de rei publice
gerendo magistratu conten¬
dunt. rta inter se uersari as¬
serit: ut si naute sub aduersa
tempestate dec̾tent. qͥs eoꝵ. de¬

Expanded text:
faciem potentis et ponas scandalum in agilitate tua. non pecces in multitudine ciuitatis, nec te inmittas in populum: neque alliges duplicia peccata, nec enim in uno eris inmunis. noli esse pusillanimis in anima tua. exorare et facere elemosynam non despicias. ne dicas: in multitudine munerum meorum respicietDeus, et offerente me Deo altissiirrideas hominem in amaritudine animae, est enim qui humiliat et exaltat circumspector Deus . Ex his diligenti lectori occurret, quod voluntas boni non minus judici necessaria est, quam notitia, vel potestas, cum non modo de suis, sed ex alienis delictis teneatur, et duplici suorum et aliorum prematur onere, ut nec in multitudine munerum citra munditiam voluntatis sit ei fiducia ante Deum. Unde et Plato egregie quidem et luculenter si tamen audiatur eos, qui de reipublicae gerendo magistratu contendunt, ita inter se versari asserit, ut si nautae sub adversa tempestato decertent, quis eo
Abbreviated transcription (Latin):
idices sacramento legibꝰ
alligant᷑. uirati qr om̃i mͦ iudi¬
cium cum u̾itate ꝙ legum ob¬
seruatione disponent. Ipsoq
iuire cautum est ut sacroꝵ euuã¬
głoꝵ scͥpture terribiles ante
sedem iudicialem deponant᷑.
ibiq abintio liciũ ad finem
usq ꝑmaneant. nec amoue¬
ant᷑ nͥ sentencia recitata. quo
tocius consistorii latitudo dei
ipsius repleta p̃sentia: om̃ib¬

Expanded text:
dices sacramento legibus alligantur jurati, quia omni modo judicium cum veritate, et legum observatione disponent. Ipso quoque jure cautum est, ut sacrorum Evangeliorum scripturae terribiles, ante sedem judicialem deponantur, ibique ab initio litium, ad finem usque permaneant, nec amoveantur, nisi sententia recitata, quo totius consistorii latitudo, Dei ipsius repleta praesentia, omnib
Abbreviated transcription (Latin):
lium ineptias induit. ꝙ philo¬
sophi ł boni uiri officium pol¬
licetur: ermafroditus ẽ. qͥ du¬
ro uultu ꝯͥ ispido muliebrem
deturpat uenustatẽ. ꝙ uirum
muliebrib pollint ꝙ incestat.
Res siquidem monstruosa ẽ plu¬
losophus curialis. & dum utrũq
Non tñ ad omnẽ curiã cõpara¬
tio tͣnsit. s ad illam dũ taxat
que insapientis distemꝑatur
arbitrio. Qui enim sapiens est
nugas abigit. componit domũ.
ꝙ uniu̾sa illius subicit rationi.
Nt enim ait sapiencia que com¬
municatio scõ homini ad canẽ.
aut luci ad tenebras: Omne
ammal diligit similesͥ. ꝙ om¬
nis homo pximũ suũ. Om̃is ca¬
ro ad similem sͥ comungit᷑.
ꝙ om̃is homo sociabitur simi

Expanded text:
lium ineptias induit, et philolium ineptias induit, et philosophi, vel boni viri officium pollicetur, Hermaphroditus est, qui duro vultu et hispido muliebrem deturpat venustatem, et virum muliebribus polluit, et incestat. Res siquidem monstruosa est, philosophus curialis: et dum utrumque Non tamen ad omnem curiam comparatio transit, sed ad illam duntaxat, quae insipientis distemperatur arbitrio. Qui enim sapiens est, nugas abigit, componit domum, et universa illius subjicit rationi. Ut enim ait Sapientia: Quae communicatio sancto homini ad canem, aut luci ad tenebras? Omne animal diligit sibi simile, et omnis homo proximum suum. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
qui corrumpit᷑ minus. slam
ut sit uirtus in columis: acu¬
rialium uia diu̾tendũ ẽ.
Prouide qͥsqͥs hoc dixerrt. ꝙ
prudenter curie naturam
exp̃ssit. Ex eat aula q̃ uult
eẽ prus. Unde eleganter fonᷤ
salmacisan famia molliciei
insignis. eidem comparat᷑. Ut
enĩ infabłis ẽ. unda illiꝰ as¬
pectu decora ẽ: gustu dulcis.
suauis tactu. ꝙ omniũ sen¬
suum nsu gratissimas tan¬
ta mollicie ingredientes ener¬
uat: ut uiris effeminatis no¬
biliorem adimat sexum. nec
ante quisquã egreditur qũa
stupeat. & doleat se mutatum
ẽẽ infeminã. Aut enim cedens
omĩo sexus indet̾iorem dege¬
nerat. ut uet̾is dignitatis ali¬
quo manente uestigio herma¬
froditum ĩduit qͥ qͦdam delinq̃n¬
tis nature ludibrio sic utruis¬
q sexiis ostentat imaginẽ. ut
neutrius retineat u̾itatem.
hac autẽ poetici nube figmen¬
ti nugarũ curialium rep̃senta¬
tur imago. que uiroᷤ ab iecta
ne retenta ꝑu̾tunt. Qui curia¬

Expanded text:
qui corrumpitur minus. Nam qui corrumpitur minus. Nam ut sit virtus incolumis, a curialium vita divertendum est. Provide, quisquis hoc dixerit, et prudenter curiae naturam expressit: exeat aula, Qui vult esse pius. Unde eleganter fons Salmacis, infamia mollitiei insignis, eidem comparatur. Ut enim in fabulis est, unda illius aspectu decora est, gustu dulcis, suavis tactu, et omnium sensuum usu gratissima, sed tanta mollitie ingredientes enervat, ut viris effeminatis nobiliorem adimat sexum; nec ante quisquam egreditur, quam stupeat et doleat se mutatum esse in feminam. Aut enim cedens omnino sexus in deteriorem degenerat, aut veteris dignitatis aliquo manente vestigio, hermaphroditum induit, qui quodam delinquentis naturae ludibrio, sic utriusque sexus ostentat imaginem, ut neutrius retineat veritatem. Hac autem poetici nube figmenti nugarum curialium repraesentatur imago, quae viros abjecta ne retenta pervertunt. Qui curia
Abbreviated transcription (Latin):
quies deliquenti popło repa¬
ratur. eo qd̃ ex negligentia
p̃sidentium sepissime ꝓue¬
nt excessus sub ditoꝵ. Refert
itaq potestatis istoꝵ cohib̾e
maliciam. & eisdem de pub¬
lico ꝓuidere: ut om̃is gras¬
sandi occasio subtrahat᷑. Qd̃
ꝙ iniure romano antiquitꝰ
cautum ẽ. Alioquin auctor
uidebitur maleficii. qd̾ p̃ter¬
misso officio emendare con¬
tempnit. hisenim flagellis
hominum innocentũq tor¬
torib. quo p̃clarior ꝙ poten¬
cior: eo plenior & ꝑniciosior
curia ẽ. frequens enim ÷ ut
curia recipiat uł faciat ui¬
ciosos. apud quos inualescit
audacia delinquendi: cum
ex familiaritate potentum
uiciis indulget᷑. S ꝙ de ante¬
acta urta cuiꝰcumq frustra
p̃sumitur. cũ inter curiales
uix possit innocencia retim̾.
Quis ẽ enĩ cui uirtirtẽ ñ excu¬
tiant curialium nuge: Quis
ẽ tantꝰ quiᷤ tam solidus ut cor¬
rumpi ñ possit: Optimus ẽ
qͥ resistit duitius. qͥ ualidius.

Expanded text:
quies delinquenti populo repaquies delinquenti populo reparatur, eo quod ex negligentia praesidentium saepissime provenit excessus subditorum. Refert itaque potestatis istorum cohibere malitiam, et eisdem de publico providere, ut omnis grassandi occasio subtrahatur. Quod et in jure Romano antiquitus cautum est, alioquin auctor videbitur maleficii, quod praetermisso officio emendare contemnit. His enim flagellis hominum, innocentiumque terroribus, quo praeclarior et potentior, eo plenior et perniciosior curia est. Frequens etenim est, ut curia recipiat vel faciat vitiosos, apud quos invalescit audacia delinquendi, cum ex familiaritate potentum, vitiis indulgetur. Sed et de anteacta vita cujuscunque, frustra praesumitur, cum inter curiales vix possit innocentia retineri. Quis est enim cui virtutem non excutiant curialium nugae? Quis est tantus, quis tam solidus, ut corrumpi non possit? Optimus est qui resistit diutius, qui validius,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ. nec ament᷑ ab ullo. Sint
admirationi ignotis. dum do¬
mesticis sint ocdio ł contẽptui.
Tale aliquid inuet̾um romano¬
rum scͥptis inuenies. C̃ publiꝰ tine
us g̃cinus aut si alio potiꝰ dr noĩe ar¬
gueret᷑ abamicis. qd̾ uxorem formo¬
sam castam ꝙ nobilem repudia¬
ret. respondit. ꝙ hic soccus qm̃
cernitis. nouus elegans ꝙ in¬
spectorib om̃ib placens estis
nemo scit p̃ter me solum uͥ
me p̃mat. legitur in libro
num̃oꝵ qd̾ cum madianitiᷤᷤ
fornicans isrł indignationẽ
dñ ꝓuocauerit: donec finees
zambri filium salu cũ sub¬
cuba madianidide educto
ense tͣnsuerb̾au̾it. & in occa¬
su nocentũ quieuit ira dei.
factus ⁊ gͦ sermo dñi ad mo¬
ysen dicens. Tolle cunctos
pͥncipes popłi. & suspende
eos contrasolem inpatibuł.
Peccau̾at qͥdem popłs. ꝙ for¬
nicatio pͥncipum non expͥmi¬
tur. rapi tñ p̃cipumt᷑ pͥncipes
ad patibulum. ꝙ in pena eoꝵ

Expanded text:
aliquem, nec amentur ab ullo, sint aliquem, nec amentur ab ullo, sint admirationi ignotis, dum domesticis sint odio, vel contemptui. Tale aliquid in veterum Romanorum scriptis invenies. Cum P. Cn. Graecinus, aut si alio potius dicitur nomine, argueretur ab amicis, quod uxorem formosam, castam, et nobilem repudiaret, respondit: « Et hic soccus quem cernitis, novus, elegans, et inspectoribus omnibus placens est, sed nemo scit praeter me solum ubi me premat. » Legitur in libro Numerorum, quod cum Madianitis fornicans Israel, indignationem Domini provocaverit, donec Phinees Zambri, filium Salomi cum succuba Madianitide, educto ense transverberavit, et in occasu nocentum quievit ira Dei. Factus est ergo sermo Domini ad Moysen dicens: Tolle cunctos principes populi, et suspende eos contra solem in patibulis . Peccaverat quidem populus, et fornicatio principum non exprimitur, rapi tamen praecipiuntur principes ad patibulum, et in poena eorum
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ. ꝙ ab indignis que uis indig¬
na ꝑferre: Socrates eũ eũ alcipi¬
ades interrogaret quare xantip¬
pem uxorem ad modum moro¬
sam uirgiosam ꝙ que die noc¬
tuq muliebrib scatebat moles¬
tiis domo ñ abigeret inquit.
cũ talem doni ꝑpecior. insuesco
& exerceor ut cet̾oꝵ quoq foris
petulantiam ꝙ inuiriam faci¬
luis feram. Neteri celebrat᷑ ꝓtier¬
bio. quia uacue manus teme¬
raria peticio ẽ. ꝙ ꝓfecto mpor¬
tunus p̃cator ẽ: qui dandas res
ad uerba confidit. Ntrobiq enĩ
s. apud curiales ꝙ medicos ob¬
tinet. ꝓ solis uerbis montans
utimur herbis ꝓcaris rebus
pigmentis ꝙ sp̃ebus. Inter alios
tñ benigniores ft̃ qͥ minimũ
possunt: licet fere om̃s ꝓni sint
ad nocendum. qd̾ cui ius longe
facilius ẽ quã ꝓdesse. Exerceant
gͦ nundinas suas locłos alienos
exhauriant.: farciant suoᷤ. po̾sideãt
quantũ paccuuius. montib
aurum exequent. nec ament

Expanded text:
sorum, et ab indignis quaevis indigsorum, et ab indignis quaevis indigna perferre? Socrates, cum eum Alcibiades interrogaret, quare Xanthippem uxorem admodum morosam et jurgiosam, et quae diu noctuque mulieribus scatebat molestiis, domo non abigeret, inquit: Cum talem domi perpetior, insuesco, et exerceor ut caeterorum quoque foris petulantiam, et injuriam facilius feram. Veteri celebratur proverbio: « Quia vacuae manus temeraria petitio est, et profecto importunus precator est, qui dandas res ad verba confidit. » Utrobique enim, scilicet apud curiales et medicos, obtinet, Pro solis verbis, montanis utimur herbis, Pro caris rebus, pigmentis et speciebus. Inter alios tamen benigniores sunt, qui minimum possunt, licet, fere omnes proni sint ad nocendum, quod cuivis longe facilius est, quam prodesse. Exerceant ergo nundinas suas, loculos alienos exhauriant, farciant suos, possideant quantum Pacuvius, montibus aurum exaequent, nec ament
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Quot sunt diu̾ticła curia¬
lium: tot cerberi sunt. Atͥen¬
ses qͦ cerberos sustinebis totãq
familiam. que semꝑ aut mor¬
det aut latrat. Omnes uͦ quot¬
quot st̃: in uno medicos audie¬
runt dicentes. dum dolet acci¬
pe facturi etiam si sͥ expedire
crediderit. ut doleat qd̾ sanũ
ẽ. In uno tñ piissimos eẽ mirabe¬
ris. qd̾ querelas libenter audiunt.
fouent humilioꝵ causas. ꝙ eo
usq patrocinant᷑ afflictis: dum
exhauriant locłos plenioꝵ. Nam
quocũq mͦ causa ꝓcedat. hoc sẽꝑ
agitur ut locłi impleant᷑. ꝙ si a¬
uaricia nequeat saciari. Quisqͥs
in istoꝵ manus inciderit. si pe¬
nitens inuenit᷑. opinor ħ torm̃¬
ta ei sufficere posse adueniam.
Nicħ adeo graue ẽ: qd̾ hic expia¬
ri non possit. Quid enĩ miserins
ẽ quam suꝑbis assidere limini¬
bus. p̃tergredientiũ tolerare fas¬
tũ. & contẽptibiliũ calcari con¬
temptu. ꝑferre molestias excus¬

Expanded text:
est. Quot sunt diverticula Curiaest. Quot sunt diverticula Curialium, tot Cerberi sunt. Atrienses quoque Cerberos sustinebis, totamque familiam, quae semper aut mordet, aut latrat. Omnes vero quotquot sunt, in uno medicos audierunt, dicentes: « Dum dolet accipe, facturi etiam si sibi expedire crediderint, ut doleat quod sanum est. » In uno tamen piissimos esse miraberis, quod querelas libenter audiunt, fovent humiliorum causas, et eo usque patrocinantur afflictis, dum exhauriant loculos pleniorum. Nam quocunque modo causa procedat, hoc semper agitur ut loculi impleantur, etsi avaritia nequeat satiari. Quisquis in istorum manus inciderit, si poenitens invenitur, opinor haec tormenta ei sufficere posse ad veniam. Nihil enim adeo grave est, quod hic expiari non possit. Quid enim miserius est, quam superbis assidere liminibus, praetergredientium tolerare fastum, et contemptibilium calcari contemptu, perferre molestias excus
Abbreviated transcription (Latin):
oportet inquiri. Nam plerũq
mun̾a uł sordescunt. At inꝓ¬
bitas curialrũ eo usq ĩnotuit.
ut de testimonio conscientie.
de uenustate moꝵ. de odore
opinionis. de sinc̾i̾tate cau¬
se.de torrente eloquencie. nͥ
p̃cio int̾ueniente qͥs frustra
confidat. Ip̃e licet uenias mu¬
sis comitatus omere. si nicħ
attuleris ibis omere foras ħ
modo leones & tigrides eloq̃n¬
tie beneficio lenisse dictus ẽ
orpheus:. s apud ip̃m ditem
uox dulcior ꝑ orauit. canẽq
tricipitem exorauit causa
fauorabilior: nt ad missam se¬
mel euridicen contra morẽ
inferoꝵ liceret elucere. Tu uͦ
licet orphens sis aut arion. ł
ille qui solo testudinis sono
saxa ut dicit᷑ emolliuit: nicħ
apud curiales efficies. nͥ plum¬
bea eorum corda aureo ł argen¬
teo malleo uanitatis uł cupi¬
ditatis incude emollias In¬
clementiam cerberi om̃s ab¬
horrent. ego me credo uidisse
hostiarios cerbero duriores.
Apud inferoᷤ tũ cerberus imꝰ

Expanded text:
oportet inquiri. Nam plerumqueoportet inquiri. Nam plerumquemunera vel sordescunt. At improbitas curialium eo usque innotuit, ut de testimonio conscientiae, de venustate morum, de odore opinionis, de sinceritate causae, de torrente eloquentiae, nisi pretio interveniente, quis frustra confidat. Ipse licet venias Musis comitatus, Homere, Si nihil attuleris, ibis, Homere, foras. Non modo leones et tigrides, eloquentiae beneficio lenisse dictus est Orpheus, sed apud ipsum Ditem vox dulcior peroravit, canemque tricipitem exoravit causa favorabilior, ut admissam semel Eurydicem contra morem inferorum liceret educere. Tu vero licet Orpheus sis, aut Arion, vel ille qui solo testudinis sono, saxa, ut dicitur, emollivit, nihil apud curiales efficies, nisi plumbea eorum corda aureo vel argenteo malleo vanitatis vel cupiditatis incude emollias. Inclementiam Cerberi omnes abhorrent. Ego me credo vidisse ostiarios Cerbero duriores. Apud inferos tamen Cerberus unus
Abbreviated transcription (Latin):
Ne tñ cũ his me bellũ in exora¬
bile gerere putes: munera cu¬
riales. licenter accipiant. dum
ñ extorqueant inpudent᷑. Pu¬
dor autẽ abicitur. simulac ad
exactiones uentũ est. Herbum
inquit uerecundũ supplici ac
submissa uoce dicendum: ro¬
go. nec gratis tulit qui cũ ro¬
garet accepit. Bis enĩ emit:
qͥ rogat. Adrei namq ł spei
p̃cium: uerecundiam uendi-¬
dit. Munus uͦ iuste rep̃hensi¬
onis non ħt notã qd̾ deuocio
lib̾alitatis obtulit. non inꝓbi¬
tas dep̃cantis extorsit. Ita tam̃
ut iniquoꝵ. mun̾a non accep¬
tet. cum ingrati hominis sit:
uotis non fouere beneficum.
ꝙ impiũ ꝓ mun̾ib iustifica¬
redicente dño sit iniquum.
Utiq beneficiũ acciꝑe. ẽ uen¬
dere lib̾tatem. ꝙ de decens est
seruos eẽ: qͥ debent aliis imꝑa¬
re. Ueruitñ & cause ratio ha¬
benda ẽ ꝙ ꝑsone: ut nec atur¬
pi nec. tur piter accipiatur.
qd̾ ex loco & tempore. ꝙ mͦ laciꝰ

Expanded text:
Ne tamen cum his me bellum inexoraNe tamen cum his me bellum inexorabile gerere putes, munera curiales licenter accipiant, dum non extorqueant impudenter. Pudor autem abjicitur, simul ac ad exactiones ventum est. Verbum, inquit, verecundum supplici ac submissa voce dicendum, Rogo, nec gratis tulit, qui cum rogaret accepit. Bis enim emit, qui rogat. Ad rei namque vel spei pretium, verecundiam vendidit. Munus vero justae reprehensionis non habet notam, quod devotio liberalitatis obtulit, non improbitas deprecantis extorsit. Ita tamen ut iniquorum munera non acceptet, cum ingrati hominis sit, votis non fovere beneficium, et impium pro muneribus justificare, dicente Domino, sit iniquum. Utique beneficium accipere est vendere libertatem, et dedecens est servos esse qui debent aliis imperare. Verumtamen et causae ratio habenda est et personae, ut nec a turpi, nec turpiter accipiatur, quod ex loco, et tempore, et modo latius
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam suspicantur. Maxima
queq domꝰ seruis ẽ plena suꝑ¬
bis. & eadem cupidis plenaẽ &
auaris. Illi tñ ꝑniciosius nocẽt
inter omnes curie migatores.
qͥ sub p̃textu honestatis & lib̾ali¬
tatis miserie sue solent imnepti¬
as colorare. qͥ nitidiores incedt̃.
qͥsplendiduus epulant᷑. qͥ ꝓpͥam
ad mensam sepuis extraneos cõ¬
pellunt accedere. humaniorss
domi. foris benigniores affabilioreᷤ
insermone. lib̾iores insenten¬
ciis. inꝑximoꝵ cultu munifi¬
ci. & omiũ uirtutũ imitati¬
one p̃clari. Nt enim ait ethicꝰ
tocuis iniusticie nulla ẽ capi¬
talior ꝗͣ. eoꝵ qͥ cũ maxime de¬
cipiunt id agunt. ut boni ui¬
ri eẽ uideantur. his utiq u̾tutᷤ
umbra licentrã facit. & unde
uix oportuerat sꝑari ueniam.
głam assecunt᷑. Possunt inpu¬
ne plurima extorquere. qͥ par¬
uo nõ possunt mimo ñ dignã¬
tur ẽẽ contenti. Notũ qͥdem ẽ
et̾num: qͥ paruo nesciet uti.

Expanded text:
juriam suspicantur. Maxima juriam suspicantur. Maxima quaeque domus servis est plena subis, et eadem cupidis plena est et avaris. Illi tamen perniciosius nocent inter omnes curiae nugatores, qui sub praetextu honestatis et liberalitatis, miseriae suae solent ineptias colorare, qui nitidiores incedunt, qui splendidius epulantur, qui propriam ad mensam saepius extraneos compellunt accedere, humaniores domi, foris benigniores, affabiliores in sermone, liberiores in sententiis, in proximorum cultu munifici, et omnium virtutum imitatione praeclari. Ut enim ait ethicus: « Totius injustitiae nulla est capitalior, quam eorum, qui cum maxime decipiunt, id agunt, ut boni viri esse videantur. » His utique et virtutis umbra licentiam facit, et unde vix oportuerat sperari veniam, gloriam assequuntur. Possunt impune plurima extorquere, qui parvo non possunt, imo non dignantur esse contenti. Notum quidem est, aeternum, qui parvo nesciet uti.
Abbreviated transcription (Latin):
asses in tegros sͥ multiplicari
iubent. S quid ẽ. qd̾ apud cu¬
riales omĩa queror eẽ uenalia.
cum ea etiam que non fr̾ rerũ
scił pͥuationes uenalicio constat
cẽ obnoxias: Non opus non ser¬
mo gratuitus ẽ. non tacetur
nͥ ad p̃cium. Silencium namq
res uenalis ẽ. hoc forte ademos¬
tene acceꝑunt qͥ cũ aristodimũ
auctorem fabularũ interro¬
gasset. quantũ mercedis uti
ageret. accepisset: ꝙ responcde¬
tur ei talentum. at ego in qͥt
demostenes plus accepi ut ta¬
cerem. Causidicorũ siqͥdem ẽ
lingua dampnifica. nͥ eam ut
dici solet funib argenteis uin¬
cias. Nec unum nͥ forte potentis¬
simus sit ꝓficit illaqueare mu¬
n̾ib. qr in quo unius tͥ concili¬
atur grã: alioꝵ inuidia conci¬
tat᷑. Sibi namq p̃reptum arbi¬
trant᷑: qd̾ aliis erogat᷑. Hoc autẽ
a maximis ꝑtransit ad mini¬
mos. qͥ nͥ mulceant᷑ obsequiis.
ꝙ reficiant᷑ mum̾b. sͥ fieri in¬

Expanded text:
asses integros sibi multiplicari asses integros sibi multiplicari jubent. Sed quid est, quod apud curiales omnia queror esse venalia, cum ea etiam quae non sunt, rerum scilicet privationes, venalitio constet esse obnoxia? Non opus, non sermo, gratuitus est, non tacetur nisi ad pretium. Silentium namque res venalis est. Hoc forte a Demosthene acceperunt, qui cum Aristodemum actorem fabularum interrogasset, quantum mercedis uti ageret accepisset, et responderetur ei talentum: « At ego, inquit Demosthenes, plus accepi ut tacerem. » Causidicorum siquidem est lingua damnifica, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincias. Nec unum nisi forte potentissimus sit, proficit illaqueare muneribus, quia in quo unius tibi conciliatur gratia, aliorum invidia concitatur. Sibi namque praereptum arbitrantur, quod aliis erogatur. Hoc autem a maximis pertransit ad minimos, qui nisi mulceantur obsequiis, et reficiantur muneribus, sibi fieri in
Abbreviated transcription (Latin):
sit: asportabit amicus in me¬
moriam tui. Iam a cosso digre¬
deris. s tͥ ignis purgatorius
inminet. Suꝑ ẽ uegento quẽ
multa sollicitabis instancia.
ꝙ magno artificio gestus.
p̃cũ ꝙ mun̾um. ut te clauso
labello respiciat. Time de sin¬
głis uerbis in consiliũ itur.
delib̾ationi p̃scribitur tem¬
pus. & aꝑices singłi ponunt᷑
instatera. Nisi eum p̃mulse¬
ris occurret tͥ non fideliter
rei geste concepta series. aut
stilus incultus oberit. aut a
publica forma notariił scri¬
marii diuertens benignntas.
aut negligentia uiris. ꝙ ali¬
quis semꝑ nodus pecuma
iundice indigeb it. Ut uero
minimũ ledat: longa expec¬
tatione torqueberis dum dif¬
fertur qd̾ negari ñ potest. Ex¬
perto crede in manus eorum
milies incidi. ꝙ ut aliquid
de fabulis mutuemur: por¬
titor inmittis caron qͥ nemi¬
ni peꝑert unquam istis lon¬
ge dementior ẽ. Stipe si qͥdem
ł triente solet ẽẽ contentꝰ. at isti

Expanded text:
sit, asportabit amicus in mesit, asportabit amicus in memoriam tui. Jam a Cosso digrederis, sed tibi ignis purgatorius imminet, superest Veiento, quem multa sollicitabis instantia, et magno artificio gestus, precum, et munerum, ut te clauso labello respiciat. Tunc de singulis verbis in consilium itur, deliberationi praescribitur tempus, et apices singuli ponuntur in statera. Nisi eum praemulseris, occurret tibi non fideliter rei gestae concepta series, aut stylus incultus oberit, aut a publica forma notarii vel scriniarii divertens benignitas, aut negligentia juris, et aliquis semper nodus pecunia vindice indigebit. Ut vero minimum laedat. longa exspectatione torqueberis, dum differtur quod negari non potest. Experto crede, in manus eorum millies incidi, et ut aliquid de fabulis mutuemur, portitor immitis Charon, qui nemini pepercit unquam. istis longe clementior est. Stipe siquidem, vel triente solet esse contentus. At isti
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾ib: apud istos beatior ẽ.
Si pͥncipum manꝰ euaseris:
grandis tͥ restat uia. arta
ꝙ ardua. añquã tortores ex¬
tremos effugias: sudandũ :
tͥ. Ecce instram̃ta tua confi¬
cit cossus. si eũ salutare licu¬
erit ꝓ magno reputa. Si ce¬
dulam non actuleris. frustra
accedes. Si autẽ attuleris: in¬
utilis ẽ. nec adqͥescet ut ma¬
nus nobilis uicio menbrane
degeneret. Quid multa. Suã
necesse ẽ comꝑari. cũ nͨ oꝑa
nec calamus. aut sepiole aut
nigre lolliginis succus tibi
constet inemptꝰ S & ipsas silla¬
bas ꝙ apices nͥ eum t̃ ꝓpicium
fec̾is sic distorquebrt. tot tͥ uer¬
boꝵ ponet tendicłas. ut ꝓ pa¬
ce bella. ꝓ quiete litigium.
amici instrumento uideat᷑
inscribere. Si cingłm forte
tͥ uenustius fuerit. si inciso¬
riũ aptius. siquid inminiita
supellectili decentuisreb eiꝰ
ꝯnumera nͥ tibi ꝑtre uelis.
oꝑam ꝙ inpensam. Ant
enim p̃cib extorquebitur.
aut eas lib̾alitate p̃uenies.
Tandem pilleum qualecũq

Expanded text:
muneribus, apud istos beatior est. Si principum manus evaseris, grandis tibi restat via, arcta, et ardua: antequam tortores extremos effugias, sudandum est tibi. Ecce instrumenta tua conficit Cossus, si eum salutare licuerit, pro magno reputa. Si schedulam non attuleris, frustra accedes. Si autem attuleris, inutilis est, nec acquiescet ut manus nobilis vitio membranae degeneret. Quid multa? Suam necesse est comparari, cum nec opera, nec calamus, aut sepiolae, aut nigrae loliginis succus, tibi constet inemptus. Sed et ipsas syllabas, et apices, nisi eum tibi propitium feceris, sic distorquebit, tot tibi verborum ponet tendiculas, ut pro pace bellum, pro quiete litigium, amici instrumento videatur inscribere. Si cingulum forte tibi venustius fuerit, si incisorium aptius, si quid in minuta supellectili decentius, rebus ejus connumera, nisi tibi perire velis operam, et impensam. Aut enim precibus extorquebitur, aut eas liberalitate praevenies. Tandem pileum qualecunque