comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pliorẽ peciũam fide¬
iube̾ alioqu nõ hẽbis
cũ eo mãdati actionẽ
adeo quid ut sabmo ⁊
cassio placu̾t et si us
ad centũ aureos cum
eo uge̾ uelis inutilit᷑
te acturũ Dui̾se scole
auctores ⁊cẽ usq ad cẽ¬
tũ aureos acturũ ex¬
istimant que smã sa¬
ne benignior est qr si
possit emeret᷑ Iicẽ
quoq mandatũ ꝯtrut¬
res sit reuocatũ fuit¬
rc̃e enanesat Itẽ si
ad huc integro manda¬
to mors alterutrius int̾
tur mandatum
ed utilitatis cã receptũ
est ut si mortuo es qͥ
tibi mandauerit tu i¬
noraiũs eũ decessisse ex¬
ecutus fui̾s mãdacuni
posse te age contra he
uista et ꝓbabilis ignorã¬
in hiis sile est sd placu¬
it si debitores manunas¬
so dispensatore titii ꝑ
ignorãciam liberto soluit
liberai eos cũ alioqñ stt̃¬
liberari quia alii soluis¬
sent ꝙͣ cui solue debu¬
ernt Mlandatũ ãt¬
non susciꝑe liberũ est
susceptum ãt ꝯsũmãdũ

Expanded text:
pliorem pecuniam fidepliorem pecuniam fideiubere; alioquin non habebis cum eo mandati actionem: adeo quidem, ut Sabino et Cassio placuerit, etiam si usque ad centum aureos cum eo agere velis, inutiliter te acturum. diversae scholae auctores recte te usque ad centum aureos acturum existimant: quae sententia sane benignior est. quod possit, emeretur. Recte quoque mandatum contracres sit, reuocatum fuerit, euanescit. Item si adhuc integro mandato mors alterutrius alicutur mandatum; sed utilitatis causa receptum est, si mortuo eo qui tibi mandaverit, tu ignorans eum decessisse exsecutus fueras mandatum, posse te agereusta et probabilis ignoranic simile est quod placuit, si debitores manumisso dispensatore Titii per ignorantiam liberto solverint, liberari eos: cum alioquin striliberari, quia alii solvissent, quam cui solvere debuerint. Mandatum non suscipere liberum est: susceptum autem consummand
Abbreviated transcription (Latin):
loces cuius gn̾is man¬
datum magis cõsilum
est ꝙͣ mandatũ et ob id
non est obligatoriũ quia
nemo ex consilio man¬
dati obligat et si non
expediat ei ciu manda¬
bat᷑ cum librum sit cui
q ap̃se explorare an
expediat consiliũ Itaq
si ociosam petuãm do¬
mi te hñtem ortatus fu¬
erit aliquis ut rem ali¬
quam emeres uel eã
crederes ꝙͣuis nõ expe¬
dati et adeo hec ita sũt
ut quefitũ est an man¬
dati tenca᷑ qui mãdauit
tibi ut ticio petũiam fe¬
nerares sed optinuit sabi¬
ni sinã obligatoriũ ẽẽ
in hoc casu mãdatum
iiuia non alit̾ ticio cre¬
didisses ꝙͣ si tibi mãda¬
tum esset Illud quo¬
nos mores ueluti si titiꝰ
de furto aut dampno
faciendo aut de muria
facienda tibi mandet
rim nõ tũ ullam hẽret
ĩs qui ex¬
equit᷑ mandatũ non
debet excedere fines
mandati ut ecce si quis
usqr ad centũ uureos
mandauerit tibi ut fũ¬
dum emeres uel utꝓ
ticio sponde̾s neq płꝰ
eme dẽs neq in am¬

Expanded text:
loces. cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio mandati obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabitur, cum liberum cuique sit apud se explorare, an expediat consilium. itaque si otiosam pecuniam domi te habentem hortatus fuerit aliquis, ut rem aliquam emeres vel eum crederes, quamvis non expetur. et adeo haec ita sunt, ut quaesitum sit, an mandati teneatur qui mandavit tibi, ut Titio pecuniam fenerares: sed obtinuit Sabini sententia, obligatorium esse in hoc casu mandatum, quia non aliter Titio credidisses quam si tibi mandatum esset. Illud quonos mores est, veluti si Titius de furto aut damno faciendo aut de iniuria facienda tibi mandet. ris, non tamen ullam habes Is qui exequitur mandatum non debet excedere fines mandati. ut ecce si quis usque ad centum aureos mandaverit tibi, ut fundum emeres vel ut pro Titio sponderes, neque pluris emere debes neque in am
Abbreviated transcription (Latin):
dño alitͤ cõpetit ꝙͣ si eꝯ
intersit rem nõ perire /
nore surrepto furti agere
posse eciã si ydoneũ de¬
bitorẽ heãt qr expedit
ei pignori pocuis incũbe̾
ut ꝙͣuis ip̃e debitor eam
locati a fullone a sarcĩa¬
tore rem suã ꝑsequi p̃t
Sed et bonefidei emptori
ditori fulioni uẽo et sar
uendo sint hoc est qui do¬
mino dei estimacõnẽ sol¬
ueͤ pñt nã si soluẽdo nõ
sit it̃ quia ab eis suũ dñs
cõsequi nõ possit suo d ño
furti actio ꝯpetit quia hoc
caũ ipius int̾est rẽ saluã
ẽẽ Iẽ est si in ꝑtẽ soluẽ¬
do spit fullo a sarcinator
sarciatore diximus ead̾
llo mercedẽ acapiẽdo
custodiã prãt ita is quo

Expanded text:
mino aliter competit quam si eius intersit rem non perire. 1nore subrepto furti agere posse, etiamsi idoneum debitorem habeat, quia expedit ei pignori potius incumbere ut, quamvis ipse debitor eam locati a fullone aut sarcinatore rem suam persequi potest. sed et bonae fidei emptori,itori. fulloni vero et sarcvendo sint, hoc est si domino rei aestimationem solvere possint: nam si solvendo non sunt, tunc quia ab eis suum dominus consequi non possit, ipsi domino furti actio competit, quia hoc casu ipsius interest rem salvam esse. idem est et si in parte solvendo sint fullo aut sarcinator. sarcinatore diximus, eadello mercedem accipiendo custodiam praestat, ita is quoque
Abbreviated transcription (Latin):
to breuit in eãdẽ diẽ ui
disse nec enĩ ncc̃e est in
respondẽdo ea omuia re¬
pen que stipłor expsseĩt
tem iutilis est stipulacio
si ab eo stipuleris aͥ iuri
tuo subiectus est uel si
Is a te stipulet Seruus

Expanded text:
ris in eandem diem aut disse: nec enim necesse est in respondendo eadem omnia repeti quae stipulator expresserit. Item inutilis est stipulatio, si ab eo stipuleris, qui iuri tuo subiectus est, vel si is a te stipuletur. s
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui prore sibi ꝯmodaͬ
est ecrã si ab nucio dñs
actionẽ instituit ꝯmodati
ignarus ẽẽ rẽ surrep tã
postea at̃ hoc ei cognito
adu̾sus furẽ trãsibit oĩoᷤ
liberaiꝰ eũ qui rẽ cõmoda¬
tum dñs adu̾sus furem
habuit Eãdem difsincõe
optinẽte siue in ꝑte siue
in solidũ soluẽ ͦ sit is qui
nõ p̃stat s tm̃ in eo ob¬
nogius est si quid ip̃e
doio malo fecerit qua
de cã si res ei surrep¬
ta fuĩt Estituẽde eius¬
rei noĩe depõrti nõ tẽ¬
tur nec obid euis intꝰ¬
est rẽ saluã ẽẽ furti a¬
ge nõ pt̃ s furti actio
domimo competit
alienã ãmouẽdo furtũ
furtũ ex affcũ cõsistiti
ta demũ obligari eo cri¬
mĩe in puberẽ si ꝓxĩꝰ
publicati sit et ob io in-¬
telligat se delinq̃re

Expanded text:
ui pro re sibi commodata est, etiam si ab initio dominus actionem instituit commodati ignarus rem esse subreptam, postea autem, hoc ei cognito, adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem commodatum dominus adversus furem habuerit: eadem definitione obtinente, sive in partem sive in solidum solvendo sit is qui non praestat, sed tantum in eo obnoxius est, si quid ipse dolo malo fecerit: qua de causa si res ei subrepta fuerit, quia restituendae eius nomine depositi non tenetur nec ob id eius interest, rem salvam esse, furti agere non potest, sed furti actio domino competit.alienam amovendo furtum furtum ex affectu consistit, ita demum obligari eo crimine impuberem, si proximus pubertati sit, et obid intellegat se delinque
Abbreviated transcription (Latin):
fide iussor adiciat᷑ aͥ detra¬
hnt᷑ Quid aũt dixi¬
mus si cõdicio adiciatur
nouacõnẽ firi sic intelli¬
gi oportet ut ita dicamꝰ
dicõ exstiterit alioqũ si
defecerit durat pͥor obli¬
ggacõ Sed tũ hoc qui¬
deni inter uetres cõsta¬
bat tũc firi nouatõem cũ

Expanded text:
aut fideiussor adiciatur aut detraaut fideiussor adiciatur aut detrahatur. quod autem diximus, si condicio adiciatur novationem fieri, sic intellegi oportet, ut ita dicamus dicio extiterit: alioquin si defecerit, durat prior obligatio. Sed cum hoc quidem inter veteres constabat, tunc fieri novationem cum
Abbreviated transcription (Latin):
peticio uel aduersus te
ꝑsecutio est aut erit queq
tu mecũ hẽs tenes possi¬
des possideres ue dolo ue
malo fecisti quo minus
possideas ꝙͣticũq earum
rerũ res erit tantã pe¬
cuĩam dae̾ stipilatus es
aulus augerius spospõ
dit nemerius egidius
int̾rogauit aulũ augeri
uni Aeꝙ tibi hodierno
sis nã int̾uentus noue
ꝑsone noua nascit obli¬
gatio et pͥma tollit᷑ tnͣs¬
lata ni pꝰteriorẽ udeo
ut int̾dũ licet pesterior
p̾ma nouacõnis iureb
tollit᷑ ueluiti si id ꝙ titio
tu debeas a pupillo sue
tutoris auͣcte stipulatus
fuit quo caũ res amit¬
tit᷑ Nam et p̾or dẽitor
liberatur et pꝰterior ob¬
ligatio nulla est
lõn idem iuris est si a
seruo quis stipulatus fu¬
erit nam tunc p̾or per¬
inde obligatus manet ac
si post ea nullus stipu¬
latus fuisset Seo si
eadẽ ꝑsona sit a qua pr¬
tea stipularis ita deniũ
nouacio fit si quid in post¬
eriorẽ stipulacõnẽ noui
sit forte si cõdicio aͥ dies

Expanded text:
petitio vel adversus te persecutio est erit quodque tu meum habes tenes possides possideresve dolove malo fecisti, quo minus possideas: quanti quaeque earum rerum res erit, tantam pecuniam dari stipulatus est Aulus Agerius, sp Numerius Negidius interrogavit Aulum Agerium: ‘ quidquid tibi hodierno sit. nam interventu novae personae nova nascitur obligatio et prima tollitur translata in posteriorem, adeo ut interdum, licet posterior prima novationis iure tollatur: veluti si id quod Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuerit: nam tunc prior proinde obligatus manet ac si postea nullus stipulatus fuisset. sed si eadem persona sit a qua postea stipuleris, ita demum novatio fit, si quid in posteriore stipulatione novi sit, forte si condicio aut dies
Abbreviated transcription (Latin):
i eo loco depũdit᷑ quo fit
ueluti qui domo furtũ fece
rit ⁊ nondũ egressus ianu¬
ain dep̃hensus fuerit et
qui in oliueto olucarũ aut¬
qui in uineto uiiarũ furtũ
fecerit ꝙͣ diu in eo oliue¬
to aut in uineto fur dep̃¬
hẽsus fui̾t ymo ulterius
est ꝙͣ diu eã rẽ fur tenẽs

Expanded text:
i eo loco deprehenditur quo fit, veluti qui in domo furtum fecit et, nondum egressus ianuam deprehensus fuerit, et qui in oliveto olivarum aut in vineto uvarum furtum fecit, quamdiu in eo oliveto aut in vineto fur deprehensus sit: immo ulterius est, quamdiu eam rem fur tenens
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ ꝑtulerit nenius dũ
ticiũ in ip̃o delicto depñ¬
deͬ ꝑmisit seruo qͣsd̃ res
ad eũ ꝑscire utrũ furti
an serui corrupti iudicio
teneat᷑ titus an neutro
et cũ nobis suꝑ hac dubi¬
tacõne sugestũ est et ãtiqͣ¬
rum prudentiũ suꝑ hoc
alt̾cacões perspexmiust

Expanded text:
tulerit, Maevius, dum vult Titium in ipso delicto deprehendere, permisit servo quasdam res ad eum perferre, utrum furti an servi corrupti iudicio teneatur Titius, an neutro? et cum nobis super hac dubitatione suggestum est et antiquorum prudentium super hoc altercationes perspeximus
Abbreviated transcription (Latin):
tacõe mũne factus estꝭ
et ideo nõ cõcrãt iegule
q̃ ẜui corrupti actigñe in¬
troducerẽt tñ cõsiliũ cor¬
ruptoris ad ꝑutiẽ pro¬
bitatis serm introductĩ
est ut sit ei pc̃alis actio
iposita tãꝙͣ re ip̃a fuiss
serius corruptus ne ex
huioi ĩpũtate et in ałi¬
sit corrupti tale facinus
a quibusdã ꝑpetretur
Ilterdũ eciã liherorũ homi
ti si quis liberorũ nostͦ¬
rũ qui in pt̃ate nr̃a st̃
surreptus fu̾t aliqũ e¬
cõmittit ueluti si debi¬
tor rem qui creditori
pignoris cã dedit sub¬
traxit Interdũ furti
tenet᷑ is qui ip̃e furtum
nõ fecerit qualis est cuiꝰ
ope et cõsilio furtũ fc̃m ẽ
In quo mo est qui tibi ñ¬
mos excusit ut alius eos
ut oues uel bones tuos
fugauĩt ut alus cos ex¬
ciꝑet et hoc uete̾s sc̃pser̃t
de qui pãno rubeo fuga¬
uit armẽtũ sed si quis
corũ ꝑ lasciuiã et nõ da¬
ubi ope menii ticius fur¬
tũ fecerit ambo furti te
supposurt aut ip̃as fesu¬

Expanded text:
e factus est, et ideo non concurrant regulae quae servi corrupti actionem introducerent, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ipsa fuisset servus corruptus, ne ex huiusmodi impunitate et in alisit corrumpi, tale facinus a quibusdam pertentetur. Interdum etiam liberorum hominum ti si quis liberorum nostrorum, qui in potestate nostra sunt, subreptus fuerit. Aliqucommittit, veluti si debitor rem quam creditori pignoris causa dedit subtraxerit. Interdum furti tenetur, qui ipse furtum non fecerit: qualis est cuius ope et consilio furtum factum est. in quo numero est qui tibi nummos excussit, ut alius eos aut oues aut boues tuas fugauit, ut alius eas exciperet. et hoc ueteres scripserunt de eo, qui panno rubro fugauit armentum; sed si quid per lasciuiam et non daubi ope Maevii Titius furtum fecerit, ambo furti tensupponit aut ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
actio cõstituͣ est ꝙͣuis fur
actio Oblatũ furtũ
dͥ cũ res furtuia ab aliquo
tibr oblata sit enq apud
te concepta sit utiq sieu
tibi mente data fui̾t ut
apud te potius ꝙͣ apᵈ
eñ qui dederit cõcipet
nã tibi apud ꝙͣ cõtepta sit
ꝓp̾a adu̾sus eũ qui obtulit
ꝙͣuis ille fur nõ sit ꝯsti¬
tuti est acc̃o q̃ appellat᷑ ob¬
lati Est eciã ꝓhibiti
furti actio aduersus eum
tei̾a pena ꝯstitui᷑ edicto
p̃toris ꝑ actionẽ furti nõ
exhibiti adu̾sus eũ qui
fuetiuã rẽ apud se q̃sitã
et iuẽtã nõ exhibuit
Sed hec accões .i. cõcepti
et oblati et furti prohibi¬
ti necnõ furti nõ exhĩti ĩ
de suetudinẽ abierũt

Expanded text:
actio constituta est, quamvis fur epti. oblatum furtum dicitur, cum res furtiva ab aliquo tibi oblata sit eaque apud te concepta sit, utique si ea mente tibi data fuerit, ut apud te potius quam apud eum qui dederit, conciperetur: nam tibi, apud quem concepta sit, propria adversus eum qui obtulit, quamvis fur non sit, constitutlati'. Est etiam 'prohibiti furti' actio aduersus eum, terea poena constituitur edicto praetoris per actionem furti non exhibiti adversus eum qui furtivam rem apud se quaesitam et inventam non exhibuit. sed hae actiones, id est concepti et oblati et furti prohibiti nec non furti non exhibiti in desuetudinem abierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lucõe eus
qdͣ debet᷑ uel si quis cõ¬
senciẽte creditore aliudꝓ
alia soluit nec tñ int̾est
quis soluat utrũ ip̃e qui
debet an alius pro eo
liberat᷑ enĩ et alio soluẽ¬
te siue sciẽte deĩtore suie
ignorãte uel ĩuito eo so¬
lucõ fiat Itẽ si reus solue

Expanded text:
lutione eius quod debetur, vel si quis consentiente creditore aliud pro alio solverit. nec tamen interest, quis solvat, utrum ipse qui debet, an alius pro eo: liberatur enim et alio solvente, sive sciente debitore sive ignorante vel invito solutio fiat. item si
Abbreviated transcription (Latin):
nem tuũ qui hodie clau¬
dus a luscus ã mãtꝰ ei̾t
occidi̾t qui ĩ eo ãno intet̃
a̾ p̃ciosus fuit nõ tanti
tene᷑ qnͣti is hõdie erit
sed. qnͣti in eo ãno plimi
fu̾it Qua rõe creditũ ẽ
pẽalẽ ẽẽ huius legis ac¬
tionẽ quia nõ solũ in tã
nũ dẽderit s aliqñ lon¬

Expanded text:
ie claudus aut luscus aut mancus erit, occiderit, qui in eo anno integer aut pretiosus fuerit, non tanti teneatur quanti is hodie erit, sed quanti in eo anno plurimi fuerit. qua ratione creditum est, poenalem esse huius legis actionem, quia non solum tanti ni dederit, sed aliquando lon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte debet᷑ ⁊cẽ soluit᷑ ita
in ꝑteni debiti accepti¬
latio firi p̃t Est pro¬
dita stipulatio q̃ wlgo
aquiliana appellat᷑ ꝑ ꝙͣ
stip ulacõnẽ cõtiñgit
ut om̃i rerũ obligatio
in stipulacõnẽ deduca᷑
et ea ꝑ acceptilacõnẽ
tollat᷑ Etipulano eñĩ a¬
quiliana renouat om̃s
obligacõẽs et a gallo a

Expanded text:
parte recte solvitur, ita in partem debiti acceptilatio fieri potest. Est prodita stipulatio, quae vulgo Aquiliana appellatur, per quam stipulationem contingit ut omnium rerum obligatio in stipulationem deducatur et ea per acceptilationem tollatur. stipulatio enim Aquiliana novat omnes obligatione
Abbreviated transcription (Latin):
in uicto sit ac nete sit acto
quis ut fiat aliꝙ stipule᷑
ita adici pẽa dẽt si ita sam̃
nõ erit tũt pene nõie .x.
aureos dac spõdes fed si¬

Expanded text:
in incerto sit ac necesse sit actorquis ut fiat aliquid stipuletur, ita adici poena debet: ‘ si ita factum non erit, tum poenae nomine decem aureos dare spondes? ’ s
Abbreviated transcription (Latin):
si tibi mandet ut ticii
negotia gere̾s uel ut u¬
tio sundum emeres uel
ut pro eo et ticio spõde
Sua et aliena¬
ueluti si de cõions suis
et tibi ne gociis gerendis
tibi mandet uel ut sibi
et ticio fundum emeres
Uel ut pro eo et ticio
sponderes Cua et
aliena ueluti si tibi mã¬
det ut ticio sur usuris

Expanded text:
si tibi mandet, ut Titii si tibi mandet, ut Titii negotia gereres, vel ut Titio fundum emeres, vel ut pro Titio sponderes. Sua et alienaveluti si de communibus suis et Titii negotiis gerendis tibi mandet, vel ut sibi et Titio fundum emeres, vel ut pro eo et Titio sponderes. Tua et aliena, veluti si tibi mandet, ut Titio
Abbreviated transcription (Latin):
ciis mole debiti p̃graua¬
tus bonis suis
su si ad huc cõsensiãt in
societatem noua uide esse
societas Socius sotis
btrũ eo noĩe nũ teneat
nomine teneri Culpa ãt
non ad exactissimã diugẽ¬
çiam dirigenda est sed
sussicit talen diligenciũ
in toĩbus rebus adhibere
sociũ qualẽ suis rebus ad¬
hibere solet nani qui pa¬
rũ diligentem sibi so iũ
assumit de se q̃ri debet ho
Andatum
na nũ siue sua et auena
siue tua et aliena Ac si
et ob id nulla ex eo obligͣ¬
inter eos actio masatur
mandatis tñi grã inter¬
uenit mandatũ ueluti
si quis tioi mandet ne
neg̃o eius gere̾s uel ut
fundũ emeres uel ut pro
eo sponderes ¶
gr̃a et mandantis ne¬
Luci si tibi mandet ut pe¬
cumam sibi suo usuris
credes quasi in rem ip̃iꝰ
mutuaret Aut si uolente
te agere cum eo ex side¬
uissoria cã mandẽt tiui
ut cum reo agas man
ab eo ꝙ̃ tibi delegit in
id. ꝙ tibi de buerat
liena autẽ causa inter¬
uenit mandatũ ueluti

Expanded text:
ciis mole debiti praegravaciis mole debiti praegravatus bonis suis su si adhuc consentiant in societatem, nova videtur incipere societas. Socius socio utrum eo nomine tantum teneatur nomine teneri eum. culpa autem non ad exactissimam diligentiam dirigenda est: sufficit enim talem diligentiam in communibus rebus adhibere socium, qualem suis rebus adhibere solet. nam qui parum diligentem socium sibi adsumit, de se queri, hoc andem na siue mea et tua siue tua et aliena. quod atum et ob id nulla ex eo obligainter vos actio nascitur. Mandantis tantum gratia intervenit mandatum, veluti si quis tibi mandet, ut negotia eius gereres, vel ut fundum ei emeres, vel ut pro eo sponderes. Tua et mandantis, veluti si mandet tibi, ut pecuniam sub usuris crederes ei, qui in rem ipsius mutuaretur, aut si volente te agere cum eo ex fideiussoria causa mandet tibi, ut cum reo agas periab eo, quem tibi deleget in id quod tibi debuerat. Aliena autem causa intervenit mandatum, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sit conpensione fcã
solũ quod suꝑ est intel¬
ligit lucri esse
llud quoq expeditum
est si in una causa pars
fuit expressa uel in solo
lucio uel in solo damp¬
no in altera uero omis¬
sa in eo quoq q̃d p̃ter¬
missum est eandem ꝑ¬
tem ẜuari Manet
aũt societas eo usq do¬
nec in codem consensu
ꝑsenerauerint At cum
aliquis remĩtiauerit
tas Sed plane si quis
callide hoc reminciauĩt
ens aliquod lucrũ solꝰ
hẽat ueluti si qui tuto¬
rum bonorũ socius est
ab aliquo heres esset
relictus in hoc renui¬
ciaui̾t societati ut here¬
ditatem solus lucri fa¬
utare Si quis uo
aliquid lucri faceret qdͤ
oluitur ad huc sone¬
tas ut morie socii quia qui
societatem tontrahit tertã
et si consensu pluriũ so¬
cietas cõtrahit᷑ morte uniꝰ
funt societas
Pub¬
licacõne quoq distrahi
societatem manifestum.
est scilicz si in mensa bo¬
na socii publicant᷑ natu
ram cũ i eius locũ ali¬
ius succedat pro mortuo
hẽt᷑ Item si quis ex so¬

Expanded text:
tum sit, compensatione facta, solum quod superest intellegatur lucri esse. Illud expeditum est, si in una causa pars fuerit expressa, veluti in solo lucro vel in solo damno, in altera vero omissa: in eo quoque quod praetermissum est eandem partem servari Manet autem societas eo usque, donec in eodem consensu perseveraverint: at cum aliquis renuntiaverit tas. sed plane si quis callide in hoc renuntiaverit ens aliquod lucrum solus habeat, veluti si totorum bonorum socius, cum ab aliquo heres esset relictus, in hoc renuntiaverit societati ut hereditatem solus lucrifaunicare: si quid vero aliud lucri faceret quodSolvitur adhuc societas etiam morte socii, quia qui societatem contrahit certam et si consensu plurium societas coita sit, morte uniusfinitur societas. Publicatione quoque distrahi societatem manifestum est, scilicet si universa bona socii publicentur: nam cum in eius locum alius succedit, pro mortuo habetur. Item si quis ex so
Abbreviated transcription (Latin):
ficit talẽ adhibere qualẽ
sius rebus ad hibe̾ solet
si mõ alius diligẽtior
cõmodius admistraturꝰ
esset negõ Cutores

Expanded text:
iam adhibere, qualem suis rebus adhibere soleret, si modo alius diligentior commodius administraturus esset negotia. Tutores
Abbreviated transcription (Latin):
aliquĩ meͥ pupilli uel
pro eo obligatus fui̾t a¬
rem reni suã creditam
eius obligauerit Itẽ
si mit aliquos coĩs sit res
sii societate ueluti ꝙ pit᷑
eis legata donata ue cẽt
neatur cõi diuidẽdo iu-¬
dicio quia solus fructus
ex ea re ꝑcepit aut ipso¬
cuis eius solus in eã rẽ
nccͣras inpensas fecerit
nõ intelligi᷑ ꝓp̾e ex con¬
tractu obligatus esse qp¬
pe nichil interse ꝯtrax¬
erũt seo quia nõ ex ma¬
le ficio tenet᷑ quasi ex
contractu teneri uidet᷑
idem uiris est de co
tus est Heres quo¬
q legatorũ noimĩe non
ꝓp̾e ex cõtractu obligatꝰ
intelligit᷑ neq eñĩ cum
herede neq defuncto
ullũ negotiũ legataĩos
nõ obligat᷑ heres quasi
ex contractu debe̾ itel¬
ligit Item is cui qͥs
ꝑ errorem nõ debitum
soluit quasi ex cõtractu
intelligit᷑ ꝓd̾s ex cõtrat¬
tu obligatus ut si c̾ti.¬
orem r̃õnem seqͥmur
niͣgis ut fupͣ diximus
ex distractu quã ex con¬
tractu posset diti obligͣ¬

Expanded text:
pupilli vel pro eo fuerit obligatus aut rem suam creditori eius obligaverit. Item si inter aliquos communis sit res sine societate, veluti quod pariter eis legata donatave esset, neatur communi dividundo iudicio, quod solus fructus ex ea re perceperit, aut quod socius eius in eam rem necessarias impensas fecerit: non intellegitur proprie ex contractu obligatus esse, quippe nihil inter se contraxerunt: sed quia non ex maleficio tenetur, quasi ex contractu teneri videtur. Idem iuris est de tus est. Heres quoque legatorum nomine non proprie ex contractu obligatus intellegitur neque enim cum herede neque cum defuncto ullum negotium legatarius non est obligatus heres, quasi ex contractu debere intellegitur. Item is, cui quis per errorem non debitum solvit, quasi ex contractu intellegitur proprie ex contractu obligatus ut, si certiorem rationem sequamur, magis, ut supra diximus, ex distractu quam ex contractu possit dici obliga
Abbreviated transcription (Latin):
stipulaͦ aut ꝑ tradiçõnẽ
accipiẽdo illi soli acqͥrit
uelicti cũ ita stipuletur
ticio dño meo dace spõ¬
des sed si unius dñi
ussu seruus stipulatus¬

Expanded text:
stipulando aut per traditionem accipiendo illi soli adquirit, veluti cum ita stipuletur: ‘ Titio domino meo dare spondes? ’ sed si unius domini iussu servus fuerit stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃postem concepta est led
cum leo intlite reco idacõis
in dotibus eandem stipu¬
pat᷑ ncͣcie recipiẽdã ex isti¬
mauit nobis placuit et
huic ꝑstm robur accõmo
sẽd eciã in om̃ibus ualet
Ita aũt cõcepta stipulacõ
ueluti si ticius dicat cum
moriar daẽ spõdes uel
cũ morieris et apũd ue¬
tres utilis eãt ⁊ nt uale¬
at Itẽ post mortẽ alte̾iꝰ
rcẽ stipulam᷑ ¶ Gi scp¬
tũ fuit in ĩstrumẽto p¬
mmisisse aliꝙ̃ ꝑmĩ hẽa᷑ ac

Expanded text:
postere concepta est. sed cum Leo inclytae recordationis in dotibus eandem stipupatur non esse reiciendam existimavit, nobis placuit et huic perfectum robur accommosed etiam in omnibus valeat Ita autem concepta stipulatio, veluti si Titius dicat ‘ cum moriar, dare spondes? ’ vel ‘ cum morieris ’, et apud veteres utilis erat et nunc valet. Item post mortem alterius recte stipulamur. Si scriptum fuerit in instrumento promisis
Abbreviated transcription (Latin):
ab usu cõi ⁊̃cesserũt Cum
maĩfestũ est quid ꝙ oñis
qui scẽtes rẽ furtuiã suste¬
ꝑunt et celauerĩt furti
nec mãtfesti obnoxn sint
Pe na maĩsesti furti
quadrupli est cã ex ser¬
nefestr dupli Fuetũ ãt
fit nõ solũ cũ quis inter¬
cipiendi cã ren alienã
monet sed gn̾alit᷑ cũ quis
alienã reni ĩuito dño
cõtractat Itaq siue crẽditor
pignore siue is apud ꝙ̃
res deposita est ea re utaͬ
siue is qui rem reni uten¬
dam accepit in aliũ usum
trãfferat ꝙͣ cuiꝰ gr̃a data
sit furtũ cõnuttit ueluti
si quis argẽtũ utendũ
inuitaturus et id ꝑegre
secũ tulerit aut si quis
equũ gestandi cã ꝯmoda¬
tũ sibi longius aliquo
duxerit ꝙ uete̾s sipse¬
rũt de eo qui ĩ aciem e¬
quũ perduxisset
lacuit tñ eos qui rebus
cõmodatis alit̾ uterẽt᷑
ꝙͣ utendas acceꝑunt ita
furtũ ꝯĩttere si se ĩtelli¬
gat id niiuto dño fate̾
eunq si intellexisset nõ
ꝑmissurũ ac si ꝑmissurũ

Expanded text:
su communi recesserunt, cum manifestissimum est quod omnes qui scientes rem furtivam susceperint et celaverint, furti nec manifesti obnoxii sunt. Poena manifesti furti quadrupli est tam ex sernifesti dupli. Furtum autem fit non solum, cum quis intercipiendi causa rem alienam amovet, sed generaliter cum quis alienam rem invito domino contrectat. itaque sive creditor pignore, sive is apud quem res deposita est ea re utatur, sive is qui rem utendam accepit in alium usum eam transferat quam cuius gratia ei data est, furtum committit. veluti si quis argentum utendum invitaturus et id peregre secum tulerit, aut si quis equum gestandi causa commodatum sibi longius aliquo duxerit, quod veteres scripserunt de eo qui in aciem equum perduxisset. Placuit tamen eos, qui rebus commodatis aliter uterentur, quam utendas acceperint, ita furtum committere, si se intellegant id invito domino facere eumque, si intellexisset, non permissurum, ac si permissurum
Abbreviated transcription (Latin):
quia non ex maleficio sõ¬
a stanciã capiũt quasi ex cõ¬
u tractu nasci uident᷑
sentis gesserit ultro citro¬
q inter eos nascũt᷑ ap
pellantuir negotiorum
gotiorum ãt gestioni cõ¬
cũt᷑ iste actões sñ si mã¬
dato qͥsq aliens negoci¬
is gerendis se optulei̾t
Ex qua cã hn quorũ ne

Expanded text:
maleficio substantiam capiunt, quasi ex contractu nasci videntur. egotia gesserit, ultro citroque inter eos nascuntur pellantur negotiorum gotiorum autem gestori concuntur istae actiones, si sine mandato quisque alienis negotiis gerendis se obtulerit: ex qua causa ii quoru
Abbreviated transcription (Latin):
minoꝵ si rẽ eis sucripi¬
ant furtũ quidã illis fa¬
ciũt ⁊ res eciã in furtiuã
cam̃ cadit nec ob id ab
ope et cõsilio alteruis
furtũ fc̃m fui̾t qr utiq

Expanded text:
sunt, si rem eis subripiant, furtum quidem illis faciunt et res in furtivam causam cadit nec ob id ab ope consilio alterius furtum factum fuerit, quia utique
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑtineant ad alium
tercia De illa sane
conuentione q̃situm est
si ticius et seius inter
se pacti sunt ut ad tici
ant dampni tercia ad
sexum due ꝑtes damp¬
in lucri tercia an rata de¬
bet hr̃i conuẽtio qn̾tus
uuncius contͣ naturam
societatis talem ꝑ actionẽ
existimauit et ob id nõ
tate ut eos iustũ sit me¬
liore condicõe in sone¬
tate admitti Ilam
et ita contrahi posse so¬
cietateni nõ dubita tur
ut alter pecumã cõferat
alter non conferat et

Expanded text:
ertineant, ad aliam tertia. De illa sane conventione quaesitum est, si Titius et Seius inter se pacti sunt, ut ad Titium ant, damni tertia, ad Seium duae partes damni, lucri tertia, an rata debet haberi conventio? Quintus Mucius contra naturam societatis talem pactionem esse existimavit et ob id non tate, ut eos iustum sit meliore condicione in societatem admitti: nam et ita coiri posse societatem non dubitatur, ut alter pecuniam confalter non conferat et
Abbreviated transcription (Latin):
aliud emꝑtõnẽ et uedcõe
aliaqñ nõ posse reni expe¬
dire ꝑmutatis rebus q̃
uideant ies uenisse et q̃
p̃cii noĩe data esse nam
et a uendicõe sorutã me¬
rito p̃ualuit cũ et ip̃a
aliis homeritis uersibus

Expanded text:
aliud emptionem et venditionem. alioquin non posse rem expediri, permutatis rebus, quae videatur res venisse et quae pretii nomine data esse: nam  a venditione separatam, merito praevaluit, cum et ipse aliis Homericis versibus
Abbreviated transcription (Latin):
uatũ est In hiis ãt
que septura conficiũtur
ta emꝑconis fuerint tõ¬
tra hẽciũ uel ab alio qͥd̾
substitutũ et si ꝑ tabellio¬
nem fũt insi et cõplex¬
iones acceꝵint et fuer̃it
uel uenditor sine petĩa re¬
cede̾ ab empcõe ita tñ ĩpune
si iam arraꝵ noĩe aliquid
fuerit datũ hoc etem̃ sub¬
secuto siue in sc̃ptis sue
sme scriptis uendicio ce¬
lebrata est as qui recu¬

Expanded text:
vatum est. in his autem quae scriptura conficiuntur ta emptionis fuerint contrahentium, vel ab alio quidem subscripta et, si per tabellionem fiunt, nisi et completiones acceperint et fuerint vel venditor sine poena recedere ab emptione. ita tamen impune si iam arrarum nomine aliquid fuerit datum: hoc etenim subsecuto, sive in scriptis sive sine scriptis venditio celebrata est, is qui recu
Abbreviated transcription (Latin):
certũ tꝑc tibi platuerit erit t
emptus aueeis tot llo¬
ca sacra religiosa Itt̃ pub¬
uatis ul ꝓphanis deceptus
a uenditore enut hẽbit ep̃¬
actõnẽ ex enipto qdͦ nõ ha¬
bere ei liccat ut ꝯsequatur
ꝙ sua int̾est deceptũ non
ductio proxĩa
Nani ut emptio et uẽdiã
ita ꝯtra hit᷑ si de p̃tio cõue¬
norit sic et locatio et con¬
ductio ita cõtrahi intellig
si merces ꝯstieuta sit Et
cõpetit locacõmi locati quidͤ¬
actio conductori uero cõ¬

Expanded text:
certum diem tibi placuerit, erit tibi certum diem tibi placuerit, erit tibi emptus aureis tot ’. Loca sacra vel religiosa, item pubatis vel profanis deceptus a venditore emerit, habebit actionem ex empto, quod non habere ei liceat, ut consequatur, quod sua interest deceptum eum non ductio proxima nam ut emptio et venditio ita contrahitur si de pretio convenerit, sic etiam locatio et conductio ita contrahi intellegitur si merces constituta sit. et competit locatori quidem locati actio, conductori vero co
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ essici dixininus sumul¬
atq de pretio cõuenerit
cũ siĩ sc̾ptura res rgitur
ꝑicuiũ rei uẽdite statim
huc ea res emptori tra¬
dita non fit Itaq si
homo mortuus sit uel
aliqua ꝑte corporis le¬
sus fuerit aut edes to¬
te uel aliqua ex ꝑte in
cendio cõsũpte fuerit a
fundus ui fiuĩs totus ul
aliq̃ ꝑte oblatus fuerit
suie eciã in undacõne a¬
que aut arboribus turbi¬
ne deiectus longe minor
aut deterior ce ceꝑit em¬
ptoris dampnũ est cum
ncc̃e est licet rem nõ fuerit
securus est sod et si pꝰ
emꝑcõnẽ fundo aliquid
ꝑ alluuionẽ accressit ad
emptoris ꝯmodũ ꝑtin
Ilam et commodũ eius
Quod si fugerit homo qui
uenit aut subrep tus fu¬
neq dolus uenditoris
interuemat aĩadũtẽdũ¬
usq ad tradicõnẽ uẽditor
curus erit Idem et in ce¬
terũ aĩalibus teterisq re¬
bus intellignnus utiq
dicõnẽ ex hibere debebit
emptori quia sane qui rẽ
nondũ emptori d tradi¬
inptio tam sub cõdicõne

Expanded text:
 effici diximus, simulatque de pretio convenerit, cum sine scriptura res agitur, periculum rei venditae statim huc ea res emptori tradita non sit. itaque si homo mortuus sit vel aliqua parte corporis laesus fuerit, aut aedes totae aut aliqua o consumptae fuerint, aut fundus vi fluminis totus vel aliqua ex parte ablatus sit, sive etiam inundatione aquae aut arboribus turbine deiectis longe minor aut deterior esse coeperit, emptoris damnum est, cui necesse est, licet rem non fuerit securus est. sed et si post emptionem fundo aliquid per alluvionem accessit, ad emptoris commodum pertinet: nam et commodum eius lum est. 3a. Quod si fugerit homo qui veniit aut subreptus funeque culpa venditoris interveniat, animadveusque ad traditionem venditor curus erit. idem et in ceteris animalibus ceterisque rebus intellegimus. utique dictionem exhibere debebit emptori, quia sane, qui rem nondum emptori traditione. Emptio tam sub condicione
Abbreviated transcription (Latin):
si naͣlis esset cõtractus bi
tum tuc̃ si quid tocius
rei interctus accesserit ad
dominũ suꝑ hoc redun¬
dare ꝑiculũ Sñ aũt ꝑticu¬
laris ad eniphiteotẽtari¬
ui huĩoi dampnũ ue¬
mie debet quo iure
utimur Item equa¬
lite si cum aurifite ticius
cõuenerta ut is uauro
suo certi ponderis certe
placuit tñ emptõnẽ et uẽ¬
dicõnem cõtrahi ¶. si
suũ aurũ ticius dedert¬
ductio sit Conductor
oĩa ẜm legem cõductio¬
me face̾ debet et si quid
in lege p̃termisum sit
aut iumenti mercedem
dedit ã ꝓmisit ab eo tus¬
todia talis destoe̾at᷑ qua¬
leni diligentissimus p̃r.¬
fam̃. suĩs rebus ad hibe¬
ret quã si prestiterit et¬
ab aliquo caũ rẽ amise¬
rit de restituenda ea ñ
tenebitur Ilortuo
mus aut totorũ bo¬
norum quam greci spe
aut unius alicuius nego¬
ciacõis ueluti mãcipiaꝵ
emendorũ ⁊ uendẽdoꝵ

Expanded text:
ura talis esset contractus, siura talis esset contractus, situm, tunc si quidem totius rei interitus accesserit, ad dominum super hoc redundare periculum, sin particularis, ad emphyteuticarium huiusmodi damnum venire. quo iure utimur. Item quaeritur, si cum aurifice Titio convenerit, ut is ex auro suo certi ponderis certaeplacuit, tantum emptionem et venditionem contrahi. quodsi suum aurum Titius dederductio sit. Conductor omnia secundum legem conductionis facere debet et, si quid in lege praetermissum fuerit,aut iumenti mercedem aut dedit aut promisit, ab eo custodia talis desideratur qualem diligentissimus paterfamilias suis rebus adhibet. quam si praestiterit et aliquo casu rem amiserit, de restituenda ea non tenebitur. Mortuo mus aut totorum bonorum, quam Graeci specaut unius alicuius negotiationis, veluti mancipiorum emendorum vendendorumque,
Abbreviated transcription (Latin):
platũit int̾ eos ut ꝑdenos
dies inuicẽ bones cõmo¬
darent ut opus facorẽt
et aput alterũ hos ꝑie̾ĩt
neq locati neq cõducti
neq cõmodati cõpetit
actio quia nõ fuit gtu¬
itum cõmõdatũ uerun
p̃sc̾ptis Uerbis agendũ
se uident᷑ hre emptio
et uendiçio Itrm locatio
et cõductio ut in quibꝰd̾
causis q̃ri solebat utrũ
emptio et uendicio con¬
trahat᷑ aut locatio et
conductio ut eite de pre¬
diis que ꝑpetuo quibusdã
ductori neq herẽdi eius
ue ꝯductor heres ue enis
id p̃dium uendidert aut
donauerit aut dotis no¬
mine dederit alio ue qͦ¬
quo m̃o alienauerit auf¬
re liceat sed tales cõtractus
quia inter uetres dubita.¬
batur et a quibusdam
locatio et a quibusdam
uendicio tũc existimaba᷑
lex enĩ zenoma lata est
que empheteozeos conttͣ¬
neq ad lotacõnem neq
ad uendicõnem int̾nnãtẽ
sed suis pactõnnbus ful¬
siendan et si guidam
aliquid pactũ fu̾i̾t hoc
ita optinere oport ac¬

Expanded text:
placuerit inter eos, ut per denos dies invicem boves commodarent, ut opus facerent, et apud alterum bos periit: neque locati vel conducti neque commodati competit actio, quia non fuit gratuitum commodatum, verum praescriptis verbis agendum se habere videntur emptio et venditio, item locatio et conductio, ut in quibusdam causis quaeri soleat, utrum emptio et venditio contrahatur, an locatio et conductio. ut ecce de praediis quae perpetuo quibusdam ductori neque heredi eius, cuive conductor heresve eius id praedium vendiderit aut donaverit aut dotis nomine dederit aliove quo modo alienaverit auferre liceat. sed talis contractus quia inter veteres dubitabatur et a quibusdam locatio, a quibusdam venditio existimabatur: lex Zenoniana lata est, quae emphyteuseos contraneque ad locationem neque ad venditionem inclinantem, sed suis pactionibus fulciendam, et si quidem aliquid pactum fuerit, hoc ita optinere ac si nat
Abbreviated transcription (Latin):
mõ opus est ac nec da¬
ri quitꝙͣ ncc̃e ẽ ut substã¬
çiũ capiat obligacõ sed
sufficit eos qui neigo cũi
ger̃t consentire unde inter
equo p̃stare oportet eũ a¬

Expanded text:
odo opus est, ac ne dari quidquam necesse est, ut substantiam capiat obligatio, sed sugerunt, consentire.Unde inter aequo praestare oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯhit obligacõ ad siad
ueluti si hoc̃m stichũ
a te quis stipulatus
fuit tu de pãphilo sen¬
seris ꝙ̃ stichũ uocarit᷑¬
dideris Euod tur¬
pi ex cã promissũ est
ueluti si quis homicidiũ
uel sac̃legiũ se fcũrũ ꝓ¬
quis sub aliqua cõdcõe¬

Expanded text:
o ac si ad veluti si hominem Stichum a te stipulatus quis fuerit, tu de Pamphilo senseris, quem Stichum vocari credideris. Quod turpi ex causa promissum est veluti si quis homicidium vel sacrilegium se facturum pquis sub aliqua condi
Abbreviated transcription (Latin):
res stiplãcõni ⁊ ad singu¬
Ultori stipulari ut supta
dcmũ est nemo p̃t in¬
nes ad hoc ut unusqaq si¬
bi acquirit quod sua iter¬
est ceterũ si ahi det mi
Ichi int̾est sciplatoris
Ulane si quis uelit hoc face
penã stipulari quemet¬
U ut nisi ita sc̃m sit ut cõ¬
ne stiplõ eciã ei cuiꝰ nichͣ
interest penã enĩ cũ sti¬
pulatur quis nõ illud in
pule᷑ ticio dari nichil agł
sed si addiderit penã ñ
dederis tot aureos dare
pulet alii cũ eius inteẽt
suo ⁊ scipulatꝰ est rem
pupilli saluã fore qm̃
interest scipulato  firi
ꝙ scipulatus est cũm ob¬
litus futurꝰ esset pupil¬
lo si male res gesserit ua¬
let obligatõ Figo si
quis procũatori suo stipu¬
latus est dari stiplõ uires
hẽbit ⁊ si caditori suo da¬
interest ne forte uel pẽa
cõmittat uel predia dist̃¬
hant que pignori data
erãt ualet stipulatio
Dersa uice qui aliũ fcũ¬
rũ promisit uidet in
ea eẽ cã ut nõ teneat᷑

Expanded text:
res stipulari et ad singuAlteri stipulari, ut supra dictum est, nemo potest: innes ad hoc, ut unusquisque sibi adquirat quod sua interest: ceterum si alii detur, nihil interest stipulatoris. plane si quis velit hoc facere, poenam stipulari conveniet, ut, nisi ita factum sit, ut conae stipulatio etiam ei cuius nihil interest: poenam enim cum stipulatur quis, non illud inspuletur Titio dari, nihil agit, sed si addiderit de poena ‘nisi dederis, tot aureos dare puletur alii, cum eius interesset, suo et stipulatus est, rem pupilli salvam fore, quoniam interest stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset pupillo si male res gesserit, tenet obligatio. ergo et si quis procuratori suo dari stipulatus sit, stipulatio vires habebit. et si creditori suo,interest, ne forte vel poena committatur, vel praedia distrahantur quae pignori data erant, valet stipulatio. 2 Versa vice qui alium facturum promisit, videtur in ea esse causa, ut non teneatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad cesariẽses aduocatos
scripsimus per quã dispo¬
siumus tales sẽptuas que
presto esse ꝑtes iudicant
oĩmõ esse credẽdas insi ip̃e¬
uel ⁊ testes ydonco apro¬
bauit in ip̃o toto die quo
cõficiebat᷑ instrumẽtũ se se
ost mortem suã dare sibi
nemo stipulari potẽat nõ
a quo stiplãbat᷑ at ne is
qui in alicꝰ ꝑtãte est pꝰ
mortẽ eius strołari pote¬
ce lo qui uidet᷑ sed li q̃s

Expanded text:
ad Caesarienses advocatos scripsimus, per quam disposuimus, tales scripturas quae praesto esse partes indicant omnimodo esse credendas, nvel per testes idoneos approbaverit, in ipso toto die quo conficiebatur instrumentum sese Post mortem suam dari sibi nemo stipulari poterat, non a quo stipulabatur. ac ne is qui in alicuius potestate est post mortem eius stipulari potece loqui videtur. sed et s
Abbreviated transcription (Latin):
Mutũ neq stipulari neq
promittẽ posse palã est
ꝙ et in surdo receptã qr
et hiis qui stipulat᷑ u̾bu
promittentis et is quis
mittit u̾ba stipulãtꝭ audi¬
re dẽt uñ aꝑꝑet nõ de
eo nos loqui qui tadius
exaudit sed de eo qui õ¬
uino nõ exaudit Fuer¬
osus nullũ negociũ gerẽ
p̃t quia nõ ĩtelligit q̃
agit Pupillus om̃e
sucubi tutoris auctas ne¬
massaria sit adhibea᷑ tutor
ueluti si ip̃e oblige᷑ nam
aliũ sibi obligare eciã sine
de hiis uetã est si ĩ aliꝙ̃ in¬
tellectũ hñt nã nnifans et qui
infanti ꝓxnuꝰ est nõ mltũ
a furioso distat qui huiꝰ eta¬
tis pupilli millũ intellectũ¬
⁊ ꝑ utilitatẽ eore bemgni¬
or iuris int̾p̃tac̃o fr̃a ẽ ut
soẽ iuris habẽãt q̃dͦ pub̾ta¬
ti ꝓr̃i Seo qui inꝑentis
pr̃ate est inpubes nec auc¬

Expanded text:
Mutum neque stipulari neque promittere posse palam est. quod et in surdo receptum est: quia et is qui stipulatur verba promittentis, et is qui promittit verba stipulantis audire debet. unde apparet, non de eo nos loqui qui tardius exaudit, sed de eo qui omnino non exaudit. Furiosus nullum negotium gerere potest, quia non intellegit quid agit. Pupillus omne sicubi tutoris auctoritas necessaria sit, adhibeatur tutor, veluti si ipse obligetur: nam alium sibi obligare etiam sine de his verum est, qui iam aliquem intellectum habent: nam infans et qui infanti proximus est non multum a furioso distant, quia huius aetatis pupilli nullum intellectu utilitatem eorum benignior iuris interpretatio facta est, ut idem iuris habeant, quod pubertati proximi. sed qui in parentis potestate est impubes nec auc
Abbreviated transcription (Latin):
estiue renũciandi mãda¬
cõdcõe firi potest
I sũma sciendũ est man¬
datũ in si gratuitũ sit
in aliã formã negooi
cade̾ nam mercede ꝯstitũ
incipit locacio ⁊ ꝯductio
to officio mãdati aut de¬
positi contrahi᷑ negociũ
hiis casibus mercede inter
ueniẽte locatio ⁊ ꝯductio
cõtrahi intelligi᷑ et ideo
si fulloni pollienda curã¬
derit aut sarcinatori sar¬
cienda nulla mercede cõ¬
stituta neq promissa m̃¬
obligacõibus que nõ ꝓp̾¬

Expanded text:
untiandi. Mandacondicione fieri potest. In summa sciendum est mandatum, nisi gratuitum sit, in aliam formam negotii cadere: nam mercede constituta, incipit locatio et conductio to officio, mandati aut depositi contrahitur negotium, his casibus, interveniente mercede, locatio et conductio contrahi intellegitur. et ideo si fulloni polienda curanderis aut sarcinatori sarcienda, nulla mercede constituta neque promissa, maOBLIGATIONIBUS QUASI
Abbreviated transcription (Latin):
iudite̾ officio ꝑficistũt᷑ ueluti
de dolo cautio uel de ꝑse quẽ¬
do seruo qui n fuga est rs¬
tituẽdo pe p̃tio ¶ Pre¬
torie que a meo p̃toris of¬
ficio ꝓficiscũt᷑ ueluti dãpui
infecti uel legatorũ p̃torias

Expanded text:
iudicis officio proficiscuntur, veluti de dolo cautio aut de persequendo servo qui in fuga est restituendove pretio. Pretorie sunt que a mero pretoris officio proficiscuntur, veluti damni infecti vel
Abbreviated transcription (Latin):
tor iubet rei saluã fore
pupillo teneri et mt̾dũ iu¬
dex si alter expediri hec
res non p̃t uel de ratosti
rem que in rerũ natura ñ
esse a ẽẽ non p̃t dare sti-¬
pulatus fuit ueluti stichum.
qui mortuus est ꝙ̃ iuuere
credebat a ypocẽtaũtu qui
esse nõ poss mutilis erit
scipulacõ Soẽ iuris est et si
rem sacrã a religiosũ quã
hũa ni uiris ẽẽ tĩc debat uel
hominẽ quẽ scruũ ẽẽ trede¬
bat uel tiuus cõmertiũ nõ
hũit uel rẽ suã dari quis
stipule̾ nec ĩpediti eut sti¬
placõ ob ib ꝙ publica res
in p̾uatũ deduai et ex libe¬
io seruus firi p̃t et cõmͥciũ
scipulatoris ẽẽ desine᷑ pt̃ s
cã de quibus supͣ dcm̃i Ẽ
sñ sc̃o promissorũ deuenei̾t
aliũ daturũ fc̃urũ ue quid
spospõderit nõ oblugabit᷑
ueluti si spõdeat ticio u au¬
reos daturũ sꝵ si effecturũ
laose ut ticius daret spospõ¬
deret obligatur ¶¬
Ĩ quis alii qͣr ei cuius uuri
subiectus sit stipulet᷑ inchil

Expanded text:
tor iubet rem salvam fore pupillo caveri et interdum iudex, si aliter expediri haec res non potest: vel de rato stirem, quae in rerum natura non est aut esse non potest, dari stipulatus fuerit, veluti Stichum, qui mortuus sit, quem vivere credebat, aut hippocentaurum, qui esse non possit, inutilis erit stipulatio. Idem iuris est, si rem sacram aut religiosam, quam humani iuris esse credebat, vel hominem, quem servum esse credebat, vel rem cuius commercium non habuit, vel rem suam, dari quis stipuletur. nec in pendenti erit stipulatio ob id quod publica res in privatum deduci et ex libero servus fieri potest et commercium stipulatoris esse desinere potestcausa de quibus supra dictum est sine facto promissoris devenerit, alium daturum facturumve quid spoponderit, non obligabitur, veluti si spondeat Titium quinque aureos daturum. quodsi effecturum se ut Titius daret spoponderit, obligatur. Si quis alii, quam cuius iuri subiectus sit, stipuletur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
p̃issũ cadẽ et de locatõe
et cõductõe dcã ẽẽ intelli¬
gamius Si alicno arbitrio
mertes pro missa fuerit qͣ
de cã si fulloni polliẽda
curañda ue aut sorcinato¬
ri sercienda uestimenta
quis dederit milla statĩ
mercede cõstituta sed pos¬
tea tũ daturus ꝙtũ intꝰ
eos cõuenerit nõ ꝓprie lo

Expanded text:
it, eadem et de locatione et conductione dicta esse intellegamus, si alieno arbitrio merces permissa fuerit. qua de causa si fulloni polienda curandave aut sarcinatori sarcienda vestimenta quis dederit nulla statim mercede constituta, sed postea tantum daturus quantum inter eos convenerit, non proprie l
Abbreviated transcription (Latin):
tio ip̃o iure cõtingat Sed
ille adu̾sus sexũ h̃t mãda¬
ti actõnẽ Asi quis sibi
et alii cuiꝰ iuri subiectꝰ
nõ est dae x aureos sti¬
pulatus est ualebit quid
scipulatõ ħcd utiũ totũ
debet᷑ qd instipulacõne
deductũ est an uõ ꝑs di¬
i qui tuo iuri subrectus
est si scipulatus scs tibi
acquiris q uox tua tãqͣs
filii tui sit sicut et filii uoꝵ
tãꝙ̃ tua intellugit᷑ in hiis
rebus que tibi acqͥri ꝑñt ¶
Mreteria ĩutilis est stipuꝰ¬
lacõ si quis ad ea que inter¬
iogatus erit nõ respõdc̃it
uẽluti si ꝑ aureos a te da¬
ri sibi stipulet tu qñq ꝓ
si ille pue scipule᷑ tu sub

Expanded text:
tio ipso iure contingat, sed ille adversus Seium habeat mandati actionem. quodsi quis sibi et alii, cuius iuri subiectus non sit, decem dari aureos stipulatus est, valebit quidem stipulatio: sed utrum totum debetur quod in stipulationem deductum est, an vero pars diri. ei, qui tuo iuri subiectus est, si stipulatus sis, tibi adquiris, quia vox tua tamquam filii sit, sicuti filii vox tamquam tua intellegitur in his rebus quae tibi adquiri possunt. Praeterea inutilis est stipulatio, si quis ad ea quae interrogatus erit non responderit, veluti si decem aureos a te dari stipuletur, tu quinque si ille pure stipuletur, tu sub
Abbreviated transcription (Latin):
dẽitũ accipiẽdo uel alt̾ soluẽ¬
do om̃i ꝑmi ͭ obligacõnem
et om̃s libea̾t ¶ Ex duo¬
bus reis ꝓmittẽdi alius
alius in diẽ uol sub ꝯdicõ¬
ne obligars̾ p̃t nec impe¬
dimẽto erit dies a cõdicõ
quo minus ab eo qui ebli¬
gatus est petatur

Expanded text:
debitum accipiendo vel alter solvendo omnium perimit obligationem et omnes liberat. Ex duobus reis promittendi alius pure, alius in diem vel sub condicione obligari potest: nec impedimento erit dies aut condicio, quo minus ab eo qui pure obligatus est petatur
Abbreviated transcription (Latin):
dari frri ue nob̾ stipula¬
te a stipide descẽdẽs In
hat re olim tłia uͣ tra¬
dita fuernit spõdes spõ¬
deo promittis pronutto
fidei promittis fidei pro¬
mitto fidei iubes fideiui¬
beo dabis dabo façies fa¬
ciam ¶ Utrũ aũt latĩa
lib alia linguua stipula¬
tio tõcipia᷑ nichil int̾est
sc si uterq stipulãtiũ ĩ¬

Expanded text:
e nobis stipulate a stipite descendens. In hac re olim talia verba tradita fuerunt: spondes? spondeo, promittis? promitto, fidepromittis? fidepromitto, fideiubes? fideiubeo, dabis? dabo, facies? faciam. utrum autem Latina ua alia lingua stipulatio concipiatur, nihil interest, sc
Abbreviated transcription (Latin):
ẜn eus estimacõnem
et p̃ciũ soluat et res tra¬
producat᷑ emptore quid̃
tus est uel noluerit uel¬
si nõ potuit p̃ciũ diffini¬
re tũt pro nichilo ẽe uẽ¬
dicõnen quasi nullo p̃¬
tio statuto Quãius
cũ in uendicõnibus no¬
bis placuit nõ esse ab¬
surdũ et locacõmibus et
ne ndicõnbus trahe̾ Itẽ
p̃ciũ in miata peciũa
cõsistẽ dẽt nã in ceterũ

Expanded text:
 eius aestimationem et pretium persolvatur et res traperducatur, emptore quidemtus est vel noluerit vel non potuerit pretium definire, tunc pro nihilo esse venditionem, quasi nullo pretio statuto. quod ius cum in venditionibus nobis placuit, non est absurdum et in locationibus et conductionibus trahere. Item pretium in numerata pecunia cons