comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat. significans ei uite finẽ futurũ. Sed
oraculo monitꝰ orauit & meruit morts
dilationẽ. hoc ĩdicio qđ hisdẽ gͣdib sol
refunderet᷑. qͥ significar& tot numero
annoꝵ cõmeatũ ei uitȩ refusũ.
ũ gͥ munita eͥo̾ undiq ciuitas plur¬
imoꝵ regũ operib. & maxime herodis
qͥ castrũ cui nom̃ antoniȩ ad sũmi oꝑis mig¬
nificentiã cõmuniuit. & ãplissimo ornaut
decore. circũibat cȩsar reqͥrens qͣ ex par¬
te se poss& faciliꝰ urbi ĩ fundere. Inspecto¬
q ꝑ totũ circuitũ muri abitu. estimauit
ĩ finitimo tumuli qͦ sepultꝰ iacebat pͥncesꝰ
sacerdotũ ioħes ad oriendã obsidionẽ. Cul
diligentiꝰ exploranti. adherens unꝰ ex ami¬
cis nicanor studiosiꝰ ĩtendens muneri.
sagitta ꝑcussus cadit. Propiꝰ qͥppe acces¬
serat dũ putat aliquẽ ꝓfectũ fore pacis
futurȩ si sibi cõferendi sermonis daritꝰ
copia. qͥ potend̾ ac ualidus attẽptandos
andientũ animos estimabat᷑. C õmotus

Expanded text:
erat significans ei uitae finem futurum. Sed oraculo monitus orauit et meruit mortis dilationem hoc indicio quod isdem gradibus sol refunderetur, qui significaret tot numero annorum conmeatum ei uitae refusum. Cum igitur munita esset undique ciuitas plurimorum regum operibus et maxime Herodis, qui castrum cui nomen Antoniae ad summi operis magnificentiam communiuit et amplissimo ornauit decore, circuibat Caesar requirens, qua ex parte se posset facilius urbi infundere, inspectoque per totum circuitum muri ambitu aestimauit in finitimo tumuli, quo sepultus iacebat princeps sacerdotum Iohannes, adoriendam obsidionem. Cui diligentius exploranti adhaerens unus ex amicis Nicanor studiosius intendens muneri sagitta percussus cadit. Propius quippe accesserat, dum putat aliquem profectum fore pacis futurae, si sibi conserendi sermonis daretur copia, cuius potens ac ualidus ad temtandos audientium animos aestimabatur. Commotus
Abbreviated transcription (Latin):
Duo erant tabernacula sacra. unũ ĩte¬
riꝰ. alterũ exteriꝰ. In hoc sẽꝑ intr̃bibent
sacerdotes. ĩ illud ĩteriꝰ qđ scđm appella¬
bat᷑ semel ĩtroibat pͥnceps tantũmodo
scõ uenturũ ł ħ mi qͥ uere solꝰ intͣro ĩ¬
teriora diuinoꝵ penetͣlia sacram̃toꝵ. &
archana substantiȩ cȩlestis quȩ noss& om̃a
Solus qͦq patri sanguine suo totũ mũ¬
dũ recõciliar&. ut cęlestiũ & t̾restriũ
misereret᷑. D eniq postea quã uenit.
pacificauit om̃a ꝑ sanguinẽ crucis suȩ
quȩ ł ĩ tra ł ĩ cȩlo st̃. Intꝰ thimiamate.¬
riũ. intꝰ mensa. intꝰ lucerna. Thumana¬
teriũ. qđ ita ad dm̃ patrẽ sicut ĩcensũ
dirigat᷑ maximi sacerdotis oratio. Men¬
sa. qđ ĩ ea XPI passio sit & mysteria
sacm̃toꝵ. Unde & dauid dicit. Pa¬
rasti ĩ cõspectu meo m̃sã. cuiꝰ uelut
duodecĩ panes. duodecĩ apłi testes sin
passionis ac resurrectionis. Lucer ni

Expanded text:
Duo erant tabernacula sacra, unum inteDuo erant tabernacula sacra, unum interius, alterum exterius: in hoc semper introibant sacerdotes, in illud interius quod secundum appellabatur semel introibat princeps tantummodo sancto uenturum Iesum qui uere solus intraret interiora diuinorum penetralia sacramentorum et, arcana substantiae caelestis quia nosset omnia, solus quoque patri sanguine suo totum mundum reconciliaret ut et caelestium et terrestrium misereretur. Denique posteaquam uenit, pacificauit omnia per sanguinem crucis suae, quae uel in terra uel in caelo sunt. Intus thymiamaterium, intus mensa, intus lucerna: thymiamaterium, quod ita ad deum patrem, sicut incensum, dirigatur maximi sacerdotis oratio, mensa, quod in ea Christi passio sit et mysteria sacramentorum, unde et Dauid dicit parasti in conspectu meo mensam, cuius uelut duodecim panes, duodecim apostoli testes sint passionis eius ac resurrectionis. Lucerna,
Abbreviated transcription (Latin):
coceo & iacintho bissoq ĩtextũ & pur¬
pura. Non otiosa materia tantȩ diuer¬
sitatis. sed cuiꝰ species materia rerũ la¬
tentiũ significar&. eo qđ eiꝰ ed tẽplũ
qͥ cȩlo & aeri. t̃rȩ & mari. qͣsi creator
elem̃toꝵ dominaret᷑. atq om̃a solꝰ rege¬
r& & gib̾nar&. Cocco enĩ igneũ celũ
figurat᷑. iacinitho aer. bisso t̃ra qđ ĩ ea
nascit᷑. purpura mare quȩ cõciliis ma-¬
ritimis ĩficit᷑. ut duo ex colore. duo
ex generatione colligas. Deniq pͥn-¬
ceps sacerdotũ hȩc qͣttuor ĩdum̃to suo
expͥmere cõsueuerat qͣndo maxima ce-¬
lebritas erat festoꝵ dierũ. qͣsi totũ mũ.¬
figurã qͥ uenturꝰ erat pͥnceps sacerdotũ.
iħc qͥ  toller& peccatũ mundi. łȩmo¬
ra pͥnceps sacerdotũ linteo ĩteriꝰ operr¬
m̃to tegebat. eo qđ p̃ cȩteris ĩ sacerdote
fides m̃tis quęrit᷑ & corporis castimonid
quȩ succingere debeat carnis ĩtẽꝑantiã.

Expanded text:
cocco et hyacintho byssoque intextum et purcocco et hyacintho byssoque intextum et purpura. Non otiosa materia tantae diversitatis, sed cujus species materiam rerum latentium significaret: eo quod ejus esset templum, qui coelo et aeri, terrae et mari, quasi creator elementorum dominaretur, atque omnia solus regeret et gubernaret. Cocco enim igneum coelorum figuratur, hyacintho aer, bysso terra, quod in ea nascitur: purpura mare, quae conchyliis maritimis inficitur, ut duo ex colore, duo ex generatione colligas. Denique princeps sacerdotum haec quatuor indumento suo exprimere consueverat, quando maxima celebritas erat festorum dierum, quasi totum munfiguram qui venturus erat princeps sacerdotum Jesus, qui tolleret peccatum mundi. Femora princeps sacerdotum linteo interius operimento tegebat, eo quod prae caeteris in sacerdote fides mentis quaeritur, et corporis castimonia quae succingere debeat carnis intemperantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
lo alebat᷑. & bellũ alebat. Duo de po¬
tentia certabant. płs int̾ utrũq ñ de
seruitute anxiꝰ erat. sed ne ad dñm de-¬
teriorẽ ꝑuenir&.
Irbẽ hierosolimã chananȩoꝵ qͥdã
potens cõdidit. qͥ patrio sermone
uocaret᷑ rex iustꝰ. quã pͥmo solimã nun¬
cupauit. postea tẽplũ addidit. unde hie¬
rosolima dicta ẽ ciuitas. Ea pͥncipio
suos ĩ colas habuit de gente chananȩoꝵ.¬
Dauid uir pͥmꝰ hebrȩus cananeos expu¬
lit. cõstituit suos. qͥ ĩ ea domũ regiã sibi
fecit. U oluit & tẽplũ dõ cõdere. sed
ꝓhibitꝰ oraculo salomonẽ heredẽ reliqt.
qͥ tẽplũ qđ ipse uoluerat ȩdificar&. Sa¬
lomon itaq tẽplũ fundauit. reliqui qͦq¬
reges ad ornatũ urbis addidere plurr¬
ma. ĩuidia ex magnificentia orta.
Int̾ om̃a tam̃ oꝑa tẽplũ p̃cellebat ãplis.¬
simo oꝑe & fulgenti marmore. ĩ quo
erat peripetasma p̃ciosũ & maximum

Expanded text:
lo alebatur et bellum alebat. Duo de polo alebatur et bellum alebat. Duo de potentia certabant, populus inter utrumque non de seruitute anxius erat, sed ne ad dominum deteriorem perueniret. Vrbem Hierosolymam Chananaeorum quidam potens condidit, qui patrio sermone uocaretur rex iustus, quam primo Solymam nuncupauit, postea templum addidit, unde Hierosolyma dicta ciuitas est. Ea a principio suos iDavid primus vir Hebraeus Chananaeos expulit, constituit suos, qui in ea domum sibi regiam fecit. Voluit et templum Deo condere; sed prohibitus oraculo, Salomonem haeredem reliquit, qui templum quod ipse voluerat, aedificaret. Salomon itaque templum fundavit: reliqui qreges ad ornatum urbis addidere plurima. Inuidia ex magnificentia orta. Inter omnia tamen opera templum praecellebat amplissimo opere et fulgenti marmore, in quo erat pe
Abbreviated transcription (Latin):
dumȩi qͦq ad qnq milia simonis par¬
tib asstipulabant᷑. qͥb p̃erat iacoh &
simon uinior. Lobannes ĩteriorib tẽpli
ea fraude qua supͣdiximꝰ occupatis. sex mi-¬
lib armatoꝵ stipatꝰ bellũ accentlebat. Ad¬
runcta st̃ ei etiã duo milia cũ aliis qͣdrin.¬
gentis uiris. postea quã coire oeꝑe studi¬
is concinnentib ad urbis defensionẽ. ele-¬
ataro & symone armis qͥb & ante ute.¬
bant᷑ rectorib.. Quib certantib int̃
se p̃da erat ĩ medio popłs eoꝵ qͥ uiceran.
& qͣsi p̃miũ certaminis huc atq illuc
p̃uentu uario transferebat᷑. Paulisꝑ ĩt᷑
se cõuenerant more induciarũ. & ad pͥ.¬
mũ romanoꝵ ĩpetũ exꝑgefacti ĩ ueterẽ
morbũ febris ĩtne egris uiscerib recide¬
bant. ubi remissiorꝰ erat exterioꝵ mor¬
boꝵ accessio. Foris erat plerũq bellũ.
intꝰ seditio. eo gͣuior qͥa & ipsa seditio bel¬

Expanded text:
Idumaei quoque ad quinque milia Simonis parIdumaei quoque ad quinque milia Simonis partibus adstipulabantur, quibus praeerat Iacobus et Simon iunior. Iohannes autem interioribus templi ea fraude qua supra diximus occupatis, sex milibus armatorum stipatus bellum accendebat. Adiuncta sunt ei duo milia cum aliis quadringentis uiris, posteaquam coire coeperunt studiis concinentibus ad urbis defensionem, Eleazaro et Simone Arini quibus et ante utebantur rectoribus. Quis certantibus inter se praeda erat in medio populus eorum qui uicerant et quasi praemium certaminis huc atque illuc pro euentu uario transferebatur. Paulisper inter se conuenerant more indutiarum et ad primum Romanorum impetum expergefacti: in ueterem morbum febris internae aegris uisceribus reccidebant, ubi remissior erat exteriorum morborum accessio. Foris erat plerumque bellum, intus seditio, eo iam grauior, quia et ipsa seditio bel
Abbreviated transcription (Latin):
dere dicens. donare se om̃ib. satisq ĩ
uniũsos uindicatũ ĩuectionis auctori¬
tate. eo qđ animaduersio ĩ singulos uid
ad factũ ꝓcedere debeat ĩ multitudinẽ
uerbotenꝰ. Illã usq ad pęnã. istã usq
ad correptionẽ. Sepe enĩ bonis ex-¬
ercitib pͣliares lapsus futurȩ uirtuti
causas dedisse. Post hȩc titꝰ ĩ hostẽ irã
conuertit. & cõsiderans int̾ tot p̃cipitia
tot p̃rupta. ꝑiculosã obsidionẽ. cũ re¬
pentinis eruptionib p̃uenti ñ haberent
milites quo referrent gradũ unde se
ĩ bostẽ p̃riperent. ubi machinas cõstr¬
tuerent. iub& repleri ante urbẽ p̃ci-¬
pitia. Quȩ cũ fierent. nec sic qͥđe ur¬
dei ex sortes erant p̃sentiũ ꝑiculoꝵ Af
flictabant᷑ domestico p̃lio. cũ romani¬
ĩ replendis p̃cipitiĩs occuparent᷑. nec exi¬
gua manꝰ partis utriꝰq. Decẽ milia cũ
simnone erant. & quinqͣginta eoꝵ duces.

Expanded text:
dere dicens: donare se omnibus, satisque in dere dicens: donare se omnibus, satisque in universos vindicatum invectionis auctoritate, eo quod animadversio in singulos usque ad factum procedere debeat, in multitudinem uerbo tenus, illa usque ad poenam, ista usque ad correptionem. Saepe enim bonis exercitibus proeliares lapsus futuris uirtutibus causas dedisse. Post haec Titus in hostem iram conuertit et considerans inter tot praecipitia, tot praerupta periculosam obsidionem, cum repentinis eruptionibus praeuenti non haberent milites quo referrent gradum, unde se in hostem praeriperent, ubi machinas constituerent, iubet repleri ante urbem praecipitia. Quae cum fierent ne sic quidem Iudaei exortes erant praesentium periculorum. Adflictabantur domestico proelio, cum Romani replendis praecipitiis occuparentur. Nec exigua manus partis utriusque. Decem milia cum Simone erant et quinquaginta eorum duces.
Abbreviated transcription (Latin):
metꝰ hostiũ differt uictoriã. Qͥd iudica¬
turũ de filio patrẽ. cuiꝰ tã uile ĩꝑiũ sit
apud exercitũ : Pronuntiat᷑ enĩ de duce
cuiꝰ p̃cȩptũ dissoluit᷑. Nec dubiũ qđ se¬
piꝰ uindicatũ sit ĩ eos qͥ cõt᷑ ĩꝑiũ ĩ hostt̃
uirtitti cesserint. Nã legib egredienti
oridint. pscripta morsẽ. Qd ꝙͥ suturũ¬
noscite uos milites ee romani ĩperiĩ
plebis senat᷑ꝰ. apud qͦs sine p̃cȩpti aue.¬
toritate & uicisse crim̃ est.
uiꝰ modi oratione ꝑt̾ruit ñ solũ
p̃positos militũ. sed etiã uniuersũ
exercitũ. Nã cũ ipsos pͥncipes ordi¬
nũ acriꝰ peter&. uidebat᷑ ĩ om̃s uindi¬
caturꝰ. Circũ fusi itaq om̃s rogabant.
ut paucoꝵ culpa qͥ pͥmi destiterant ir¬
niũsis cocederet᷑. Etsi ñ fuit ꝓperꝰ ad
delicti grãm cȩsar. fuit tam̃ exorabilis
ad ĩdulgentiã. Concessit cũ sũmo pon¬

Expanded text:
metus hostium differt uictoriam. Quid iudicametus hostium differt uictoriam. Quid iudicaturum de filio patrem, cuius tam uile imperium sit apud exercitum? Pronuntiatur enim de duce, cuius praeceptum dissoluitur, nec dubium quod saepius uindicatum sit in eos qui contra imperium in hostem  progressi uirtuti cesserint. Nam legibus egredienti ordinem pnoscite vos milites esse Romani imperii, plebis, senatus, apud quos sine praecepti auctoritate et vicisse crimen est. Hujusmodi oratione perterruit non solum praepositos militum, sed etiam universum exercitum. Nam cum ipsos principes ordinum acrius peteret, videbatur omnes vindicaturus. Circumfusi itaque omnes rogabant, ut paucorum culpa qui primi destiterant, universis concederetur. Etsi non fuit properus ad delicti gratiam Caesar, fuit tamen exorabilis ad indulgentiam. Concessit cum summo pon
Abbreviated transcription (Latin):
ant. fraudes struant. qͥ se iudicent ĩ pares
fortitudine. Sed ut ĩferioꝵ ẽ niti ĩsidiis.
sic fortioꝵ cauere: ne uirtuti illudat dolꝰ.
Mirari itaq se qđ illi ĩ desꝑatione sibi cõ.¬
gruant. romanis ñ cõueniat ĩ melioꝵ ꝓcessu
eoq fieri ut illis effectꝰ fraudis ĩ ualido
sit. nobis uirtutis conatꝰ ĩ ãbiguo. Qđsi
ualidior eͥ& fortitudo hostiũ quã fraus.
suꝑiori minꝰ flagitiosũ. A parib enĩ aut
fortiorib uinci. opꝓbrio uacat. Cũ uͦ
nihil ĩ nobis offendat nͥ sola pugnandi
ĩ moderatio & ꝓpera quȩdã manuũ ĩtẽpe.¬
rantia. qͥd neqͥus potest eͥe. quã p̃sente
cȩsare disciplinã militiȩ repudiari. Mul¬
tũ arbitror ipsas ĩgemiscere militiȩ leges
tantȩ dissolutionis flagitio multũ ĩꝑato¬
rẽ cũ hȩc cõpererit qͥ sẽꝑ audiri se ani¬
lite suo quã timeri ab hostib maluit.
Obȩdientia enĩ militis effectũ ꝓperat.

Expanded text:
ant, fraudes instruant qui se iudicent inpares ant, fraudes instruant qui se iudicent inpares fortitudine. Sed ut inferiorum est niti insidiis, sic fortiorum cauere ne uirtuti inludat dolus. Mirari itaque se, quod illi in desperatione sibi congruant, Romanis non conueniat in meliorum processu, eoque fieri ut illis effectus fraudis in uado sit, nobis uirtutis conatus in ambiguo. Quodsi ualidior esset fortitudo hostium quam fraus superior, minus flagitiosum. A paribus enim aut fortioribus uinci opprobrio uacat. Cum uero nihil in uobis offendat nisi sola pugnandi inmoderatio et propera quaedam manuum intemperantia, quid nequius potest esse quam praesente Caesare disciplinam militiae repudiari? Multum arbitror ipsas ingemescere militiae leges tantae dissolutionis flagitio, multum imperatorem cum haec compererit, qui semper audiri se a milite suo quam timeri ab hoste maluit. Oboedientia enim militis effectum properat,
Abbreviated transcription (Latin):
murũ cõfugere. nihil suspectantes ab
his qͥ pacẽ p̃tenderent. inde qͦq sax a
& tela deici. & subito ficta pax u̾sa in
qͥ & si circũuenire tẽptauerant ꝓgres¬
sus militũ romanoꝵ. tam̃ mnetuebant &¬
ipsi ne ab om̃i exercitu circũ uenirent᷑. Hta
dũ uniu̾sos cauent. hos plurimis lic& uul¬
nerib ĩpressis & ipsi maiore ex parte sauq
ꝓpe de manib amisere qͦs iã captos putaba
Secuti tam̃ usq ad helenȩ sepulcbrũ si.¬
cut moris ẽ ĩsultantib clipeis cõtrepabam
illudentes romanis qđ eos iã scdo ĩsidiis
circũuenissent. Cȩsar cõmotior regredi¬
entes misceri cȩteris uetat. & cõtionẽ ad¬
uocat dicens.
m Magna cũ sit uirtꝰ romana p̃stand unc¬
uersarũ gentiũ popłis. maxime tam̃ eap̃.¬
cellit dispositionis ordine. & p̃ceptoꝵ obȩ¬
dientia. E a ẽ enĩ disciplinȩ militaris
custodia. Nec mirũ si uidei dolos intex.¬

Expanded text:
murum confugere, nihil suspectantes ab murum confugere, nihil suspectantes ab his, qui pacem praetenderent. Inde quoque saxa, et tela injici, et subito ficta pax in praelqui etsi circumvenire tentaverant progressus militum Romanorum; tamen metuebant et ipsi, ne ab omni exercitu circumvenirentur. Itaque dum universos cavent, hos plurimis licet vulneribus impressis, et ipsi majore ex parte saucii, prope de manibus amisere, quos jam captos putabant. Secuti tamen usque ad Helenae sepulcrum, sicut morisinludentes Romanis quod eos iam secundo insidiis circumuenissent. Caesar commotior regredientes misceri ceteris uetat et contionem aduocat dicens: ‘Magna cum sit uirtus Romana, praestans uniuersarum gentium populis, maxime tamen ea praecellit dispositionis ordine et praeceptorum oboedientia. Ea est enim disciplinae militaris custodia. Nec mirum si Iudaei dolos intex
Abbreviated transcription (Latin):
ãmonuit milites fraudẽ cauendã. nec te.¬
mere nisi scdm p̃ceptũ suũ cõferto agmi¬
ne muris apꝓpinqñdũ. ne a t̾̃go illi qui
urbẽ egressi fuerant circũ funderent᷑. Sir¬
bito de ciuitate increpuit sonꝰ. & quȩdã
seditio dem̃t̃ resultauit. alioꝵ egressionẽ
uoluntariã simulantiũ. alioꝵ etiã resis¬
tentiũ. qđ illi aꝑiri portas sibi poscerent.
hi clausas seruari iuberent. alii pacẽ. alii
bellũ optarent. Militũ uulgꝰ ad subue.¬
niendũ his qͥ subueniri sibi de muris pos¬
tulauissent ꝓripit sese. egrediunt᷑ pleriq¬
p̃ruptĩ sine ordine. sine ullo modo. tãꝗͣ
occursuri aduenientib atq auxiliũ latir¬
ri. ut ꝓ priore remedio plurib erũpen¬
di cõfidentia tribueret᷑. ł resistentib me.¬
tꝰ. aut ĩt̃ reluctantes erũpendi sibi copia
Quib se a t̾go circũ fundere ceꝑunt qͥ foris
stabant. urgere circũuentos. illi qͣsi ad

Expanded text:
admonuit milites fraudem cauendam nec teadmonuit milites fraudem cauendam nec temere nisi secundum praeceptum suum conferto agmine muris adpropinquandum, ne a tergo illi qui urbem egressi fuerant circumfunderentur. Subito de ciuitate increpuit sonus et quaedam seditio clementer resultauit aliorum egressionem uoluntariam simulantium, aliorum etiam resistentium, quod illi aperiri portas sibi poscerent, hi clausas seruari iuberent, alii pacem alii bellum optarent. Militum uulgus ad subueniendum his, qui subueniri sibi de muris postulauissentpraeruptim, sine ordine, sine ullo modo tamquam occursuri advenientibus atque auxilium laturi, ut propiore remedio pluribus erumpendi confidentia tribueretur, vel resistentibus metus, aut inter reluctantes erumpendi sibi copia. Quibus a se tergo circumfundere coeperunt qui foris stabant, urgere circumventos: illi quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
cabant exilier̃. tẽplũ q uacuũ derelique.¬
re. Fos illis secutis & quos potuer̃ cõp̃ben.¬
dere ingulantib. alios circa tẽpli circuitũ
ꝑsequentib. irrũpendi iobanni sociisq eiꝰ
occasio data. Cȩsi illic multi mortales. ita
ut etiã qͥ ñ resisterant affictis causis aliqͥb
iugularent᷑. N ec tranqͥllitas qͥetis ꝓderat.
nec silentiũ tacitis. nec cedentib patientia
Cõp̃hensis q int̾ĩorib tẽpli. etiã simoni ĩ¬
qͥetabat ioħes. ĩ scdariũ locũ. eleataro cȩ.¬
terisq pͥncipib factionis t̾ciȩ sibi subro¬
gatis. Tercio qͦq titꝰ ꝓgredit᷑ ĩ hostẽ. atq
exercitũ ꝓducit. dueniensq offendit
stipatã uideoꝵ ante urbẽ multitudinẽ.
specie uolentiũ se romanis tradere. sed qͣsi
reformidantiũ. Suspectꝰ dolũ. & maxime
qm̃ ꝓxime cõspiratos int̾ se & ꝑtinaces ui-¬
derat. ñ arbitratꝰ credibile. subito mutatos

Expanded text:
cabant exsilierunt templumque uacuum dereliquecabant exsilierunt templumque uacuum dereliquere. Eos illis secutis et quos potuerunt comprehendere iugulantibus, alios ultra templi circuitum persequentibus, inrumpendi Iohanni sociisque eius occasio data. Caesi illic multi mortales, ita ut etiam qui non restiterant adfictis causis aliquibus iugularentur, nec tranquillitas quietis proderat nec silentium tacitis nec cedentibus patientia. Comprehensisque interioribus templi etiam Simoni inequitabat Iohannes, in secundarium locum Eleazaro ceterisque principibus factionis tertiae sibi subrogatis. Tertio quoque Titus progreditur in hostem atque exercitum producit. Adueniensque offendit stipatam Iudaeorum ante urbem multitudinem specie uolentium se Romanis tradere sed quasi reformidantium. Suspectus dolum et maxime quoniam proxime conspiratos inter se et pertinaces uiderat non arbitratus credibile subito mutatos,
Abbreviated transcription (Latin):
reuocauit pudor atq armauit metꝰ. ne
deserti cȩsaris ignominia ĩurerent᷑. Cõu̾si¬
q ĩ iudȩos nisu om̃i ac uirtute ĩ cõditã mul¬
titudinẽ ĩ uallẽ urgebant. nec difficile fuit
ascendentes relabi. Sic titꝰ fugientẽ nume.¬
rũ militarẽ bis reuocauit ã suga. ꝑiculoq
parit̾ exuit & obꝓbrio. uirtute pari usus.
& ad postremũ pudore. Qui dũ ignaui.¬
ã declinat. uirtutẽ ĩuexit. pͥmũ ne cȩsar
relinqueret᷑. pꝰ etiã ut hostis repelleret᷑.
bi forense pliũ paulisꝑ qͥeuit. ĩ t̾nũ
successit. Nãq paschalis ĩtuentu cele.¬
britatis subornatis plerisq ioħes qͣsi ob
seruationis gr̃a tẽplũ adirent & tãꝗ̃ sociis
data ĩgrediendi copia dolũ patrauit. Ingres¬
si enĩ specie ciuili sed interiꝰ armati reiectis
exuuiis gladios attollunt. loricato pectore.
& pliari accincti munimine. Quo trore
ꝑ culsi qͥ intͣ tẽplũ ĩermes celebritate ua-¬

Expanded text:
reuocauit pudor atque armauit metus, ne reuocauit pudor atque armauit metus, ne deserti Caesaris ignominia inurerentur. Conuersique in Iudaeos nisu omni ac uirtute inconditam multitudinem in uallem urguebant, nec difficile fuit ascendentes relabi. Sic Titus fugientem numerum militarem bis reuocauit a fuga periculoque pariter exuit et opprobrio, uirtute pari usus et ad postremum pudore, qui dum ignauiam declinat, uirtutem inuexit, primum ne Caesar relinqueretur, post etiam ut hostis repelleretur. Vbi forense proelium paulisper quieuit, internum successit. Namque paschalis interuentu celebritatis subornatis plerisque Iohannes, ut quasi obseruationis gratia templum adirent, et tamquam sociis data ingrediendi copia, dolum parauit. Ingressi enim specie ciuili sed interius armati reiectis exuuiis gladios adtollunt loricato pectore et proeliari accincti munimine. Quo terrore perculsi qui intra templum inermes celebritati ua
Abbreviated transcription (Latin):
lent fugere. Interea cęsar ĩ medio sitꝰ oran.¬
tib plerisq ne se ꝑiculis dar&. atq exercitu
disꝑso sũmã ꝑiculi solꝰ subir& cũ dñs eͥd or¬
bis t̾rarũ. ñ enĩ ut ante uice militis pugna¬
r& sed ĩꝑatoris. ĩ cuiꝰ ꝑiculo ꝑnicies e̾do unir¬
u̾soꝵ. ñ adquieuit. sed militiȩ decꝰ p̃ponens
saluti. apud quẽ głosa mors uitȩ obꝓbrio
p̃ponderar&. aduersũ pectꝰ hostib refert.
t̃ritis q qͦs adũsũ ierat. ĩ alios sese retor¬
qu&. S ola enĩ specie sui & nimis notȩ atq
alacris fortitudinis głã ꝓt̾babat hostem.
C edebant itaq qͦs accesserat. sed ex aliis
partib iudȩi magis magisq ĩfundebant᷑.
ac pene cõcluserant titũ. nͥ qͥa pleriq mili¬
tũ uidentes ĩ medio belli u̾sari oȩsarẽ con¬
clamauerunt cȩteris significantes ĩꝑatoris
filiũ ꝑiculis ñ relinquendũ. Sic uniũsos

Expanded text:
lent, fugere. Interea Caesar in medio situs, oranlent, fugere. Interea Caesar in medio situs, orantibus plerisque, ne se periculis daret atque exercitu disperso summam periculi solus subiret, cum dominus esset orbis terrarum — non enim ut ante uice militis pugnaret sed imperatoris, in cuius periculo pernicies esset uniuersorum — non adquieuit sed militiae decus praeponens saluti, apud quem gloriosa mors uitae opprobrio praeponderaret, aduersum pectus hostibus refert territisque quos aduersum ierat in alios sese retorquet. Sola enim specie sui et nimis notae atque alacris fortitudinis gloria proturbabat hostem. Cedebant itaque quos accesserat, sed ex aliis partibus Iudaei magis magisque infundebantur. Ac paene concluserant Titum, nisi quia plerique militum uidentes in medio belli uersari Caesarem conclamauerunt ceteris significantes imperatoris filium periculis non relinquendum. Sic uniuersos
Abbreviated transcription (Latin):
nimis ordine suo nixi. cȩdere ĩcursantes
ceꝑunt. scutis repellere. ꝓt᷑bare iactu teloꝵ
haud quaquã tam̃ sine cõmuni exitio. Et
ꝓpe iã ĩcubuerant iudȩi & nutabat acies
romana nͥ cognitis reb adueniss& titꝰ. &
occurrens adũsariis cõfirmans suos reparas.
s& pliũ. erexiss& animos militũ. ĩ crepans
romanas acies cõfusȩ multitudini ñ sine
maximȩ ignauiȩ ꝓbro uictoriã cȩdere.
repulsis q udȩis qͥ etiã ualle diuisos ĩsec¬
tabant᷑. ad suos se uictor recȩpit. securꝰq
suffragui qđ loci suꝑioris adũsũ ĩferiores
si tẽptarent cõgredi subsidia dabat. ad aliã
partẽ se romani exercitꝰ cõuernt. Disce¬
dente cȩsare. ĩ fundunt se de muris iudȩi.
&c ĩgenti agmine supͣ bostẽ irruunt. ita ut
ĩnuinere cõcursu multitudinis milites fu¬
gerent ac sese ad montiũ cõferrent suꝑr¬
oranudato latere etiã ex̧ieri qͥ pliũ mal¬

Expanded text:
nimis, ordine suo nixi caedere incursantes nimis, ordine suo nixi caedere incursantes coeperunt, scutis repellere, proturbare iactu telorum, hautquaquam tamen sine communi exitio. Et prope iam incubuerant Iudaei et nutabat acies Romana, nisi cognitis rebus aduenisset Titus et occurrens aduersariis confirmans suos reparasset proelium erexisset animos militum increpans Romanas acies confusae multitudini non sine maximae ignauiae probro uictoriam cedere. Repulsisque Iudaeis, qui etiam ualle diuisos insectabantur, ad suos se uictor recepit, securusque suffragii, quod loci superioris aduersum inferiores, si temtarent congredi, subsidia dabant, ad aliam partem se Romani exercitus conuertit. Discedente Caesare infundunt se de muris Iudaei et ingenti agmine supra hostem inruunt, ita ut innumerae concursu multitudinis milites fugerent ac sese ad montium conferrent superiora; nudato latere etiam ceteri qui proelium mal
Abbreviated transcription (Latin):
qianc̃ fora & frandi paratꝰ. Ordinat qͥ mu¬
ris ordines apꝓpinqͣrent. & qͦs adbue fessos
nocturno itinere cognouerat. qͣsi succineto¬
ria eos eminꝰ locat. Paulatĩ ꝓcedit᷑. Elbi
uentũ ad montẽ oliueti. uallis sub ipso me¬
dia it̃ atq urbẽ int̾iacebat cui nom̃ cedron.
ubi cõstitutũ exercitũ de muris aspicien¬
tes. nã sex stadiis aberat. seditionis ad tẽpꝰ
studia deposuere. & ext̃nis hostib adue-¬
nientib domestico fȩdere sequestrata cur¬
luĩ belloꝵ certamina. Plerũq enĩ etiã
acerba odia metꝰ cõpͥmit. Deniq cohor¬
tati sese ĩuicẽ factionũ uiri ut ĩ unũ cõspr¬
rantib studiis patriã defensarent ne eoꝵ
discordia ĩ cruentã romanis uictoriã dar&
freti numero hostẽ subito adoriendũ pir¬
tar̃. & ĩꝑuisa eruptione pͥmos t᷑bauere.
Sed ubi se romani ipso usu ueteri & diũ.¬
soꝵ generũ p̃liis exercitati cõfirmauere a¬

Expanded text:
gnandus foret et fraudi paratus. Ordinat qui mugnandus foret et fraudi paratus. Ordinat qui muris ordines adpropinquarent; quos adhuc fessos nocturno itinere cognouerat, quasi succenturiatos eminus locat. Paulatim proceditur. Vbi uentum ad montem Oliueti, uallis sub ipso media iter atque urbem interiacebat cui nomen Cedron, ubi constitutum exercitum de muris aspicientes, nam sex stadiis aberat, seditionis ad tempus studia deposuere et externis hostibus aduenientibus domestico foedere sequestrata ciuilium bellorum certamina. Plerumque enim etiam acerba odia metus conprimit. Denique cohortati sese inuicem factionum uiri, ut in unum conspirantibus studiis patriam defensarent, ne eorum discordia incruentam Romanis uictoriam daret, freti numero hostem subito adoriundum pt inprouisa eruptione primos turbauere. Sed ubi se Romani ipso usu ueteri et diuersorum generum proeliis exercitati confirmauere a
Abbreviated transcription (Latin):
aliis pene sequentib uile uulgꝰ sibi magis
ĩ ꝑiculo cõsulendũ putabat ꝗͣ hostẽ ꝑse¬
quendũ. acsi qͥ manũ extenderat ut equĩ
tener& feriebat᷑. Deniq duo tantũ ex
nti sociis. ĩ t̾fecti. cũ reliqͥs ĩꝑatoris filiꝰ
ad suos reuertit. Neq sane dubitandũ
udet᷑ quo ĩtecto capite nudꝰ cȩtera ut¬
pote qͥ ĩ excursu ꝓcesserat ñ ad bellũ pa¬
ratꝰ. nec galeã neq loricã ĩduerat eo nr¬
bil excȩꝑit uulneris. cũ maxime ĩ ipsũ tela
iacerent᷑. qđ ad excidiũ urbis illiꝰ uir tantꝰ
reseruaret᷑. Est ẽ ꝓfecto cor regis ĩma¬
nu dĩ. Itaq ne crescer& audacia iudȩs
euentu fraudis & doli ꝓfecto ad urbẽ cũ
exercitu pꝰ noctẽ redit. & de specula qͣ¬
dã unde ciuitas ꝓspectaret᷑ & tẽpli mag¬
nitudo ãplissima demonstrat suis cũ qͦ
urbe sibi bellũ fords. ĩpigros & cautieres
ẽe oportere. qđ ĩnumerabilis sibi płs expu¬

Expanded text:
aliis pone sequentibus uile uulgus sibi magis aliis pone sequentibus uile uulgus sibi magis in periculo consulendum putabat quam hostem persequendum, ac si qui manum extenderat ut equum teneret, feriebatur. Denique duo tantum ex Titi sociis interfecti, cum reliquis imperatoris filius ad suos reuertit. Neque sane dubitandum uidetur, quod intecto capite nudus cetera, utpote qui in excursu processerat non ad bellum paratus, nec galeam neque loricam induerat, eo nihil exceperit uulneris, cum maxime in ipsum tela iacerentur, quod ad excidium urbis illius uir tantus reseruaretur. Est est profecto cor regis in manu dei. Itaque ne cresceret audacia Iudaeis euentu fraudis et doli profectu, ad urbem cum exercitu post noctem redit et de specula quadam, unde ciuitas prospectaretur et templi magnitudo amplissima, demonstrat suis cum qua urbe sibi bellum foret, inpigros et cautiores esse oportere quod innumerabilis sibi populus expu
Abbreviated transcription (Latin):
co qͥ appellabat᷑ contͣ helenȩ sepulchrĩ.
& exilientes occupauer̃ it̃. ut ĩteluderet
maiorẽ eqͥtũ partẽ quȩ titũ sequeba᷑
Ipse cũ paucis p̃t̃ierat cõsulto ĩsidiantiũ.
ut destitutꝰ a cȩteris faciliꝰ oppͥmeretar
qͥa neq ad suos regredi facile erat ꝓpt
ĩ sertã hostiũmultitudinẽ. neq ꝓgredi ul¬
teriꝰ fossa aut uallũ sinebant. cȩtera q
locoꝵ ĩpedim̃ta. qͥb anceps ꝑiculũ ĩfere¬
bat᷑. U idens itaq ĩ uirtute sola positũ
sibi remediũ salutis. nec alit̃ nͥ ferro it̃
aꝑiendũ. iã enĩ alii reflexis eqͥs discesse.¬
rant dũ & ipsi ĩꝑatoris filiũ secuturum
sperarent. cõuertit equũ. hortatꝰq clamo¬
re cȩteros ut sequerent᷑. & supͣ hostẽ irrir¬
it. Impossibile hoc uideret᷑ qͦmͦ potuerit
euadere. nͥ notũ eoc ĩ bello plurimũ auda¬
ciã posse. quȩ ł sola sibi murꝰ ẽ. deunde qͥa

Expanded text:
oco qui appellabatur contra Helenae sepulchrum oco qui appellabatur contra Helenae sepulchrum et exilientes occupauerunt iter, ut intercluderent maiorem equitum partem quae Titum sequebatur. Ipse cum paucis praeterierat consulto insidiantium, ut destitutus a ceteris facilius opprimeretur, quia neque ad suos regredi facile erat propter insertam hostium multitudinem, neque progredi ulterius fossa aut uallum sinebant ceteraque locorum impedimenta quibus anceps periculum inferebatur. Videns itaque in uirtute sola positum sibi remedium salutis, nec aliter nisi ferro iter aperiendum — iam enim alii reflexis equis discesserant, dum et ipsi imperatoris filium secuturum sperarent — conuertit equum; hortatus clamore ceteros ut sequerentur, supra hostem inruit. Inpossibile hoc uideretur quomodo potuerit euadere, nisi notum esset in bello plurimum audaciam posse quae uel sola sibi murus est, deinde quia
Abbreviated transcription (Latin):
it̃ magno decolore exercitꝰ. sollicito ubiq
& parato agmine. suspectꝰ ĩsidias qͥa uirtir¬
te se suꝑiorẽ uidebat. Uenit ꝑ samariȩ
loca. suscepit eũ gosna quȩ ad romanos
iã dudũ cõcesserat. uentũ ĩ aulanã unde
aberat bierosolima stadiis triginta. nibil
ãpliꝰ. Inde assũptis eqͥtib numero sescen¬
tis. ꝑ rexit eqͥtatũ ante urbẽ. exploratũ
qͦq loci sitũ. munim̃toꝵ qͣlitatẽ. muroꝵ
altitudinẽ. studia plebis quȩ ferebat᷑ la¬
tronũ armis p̃mi. & factionũ stipamine
circũueniri. ut ĩuita adqͥescer& obsidio¬
ni qͦ minꝰ uoluntatẽ suã erga romanos
ꝓder&. si lib̾tas daret᷑. Speciose gͥ cũ paur¬
cis eqͥtabat ĩ aggere publico qͥ ad muraᷤ
urbis dirigebat᷑. nec qͥsꝗͣ ẽ uisus ꝓgredi
Uerũ ubi ad obeundũ muroꝵ cireumĩ
flexit equũ ĩ latꝰ. eũ cȩtera turma seqe¬
retꝰ ducẽ. crupere subito pleriq do b¬

Expanded text:
iter magno decore exercitus sollicito ubique iter magno decore exercitus sollicito ubique et parato agmine, suspectus insidias, quia uirtute se superiorem uidebat. Venit per Samariae loca. Suscepit eum Gofna, quae ad Romanos iam dudum concesserat. Ventum in Aulonam, unde aberat Hierosolyma stadiis triginta nihil amplius. Inde adsumtis equitibus numero sescentis perrexit equitatum ante urbem, exploratum quoque loci situm, munimentorum qualitatem, murorum altitudinetronum armis premi, et factionum stipamine circumveniri: ut invita acquiesceret obsidioni, quominus voluntatem eproderet si libertas daretur. Speciose igitur cum paucis equitabat in aggere publico qui ad muros urbis dirigebatur, nec quisquam est uisus progredi. Verum ubi ad obeundum murorum circuitum flexit equum in latus, cum cetera turma sequeretur ducem, erupere subito plerique de l
Abbreviated transcription (Latin):
mesticis manib crucifixer̃. Qđ illud
tẽplũ. Audiant. S oluite hoc tẽplũ
& ĩ triduo resuscitabo illud. Qͥd enĩ
aliud nͥ sacrilegiũ fuit. cũ ĩpias manꝰ ex.¬
tenderent ĩ auctorẽ salutis. cũ lapida¬
rent. cũ uerberarent. cũ corriperent.
cũ occiderent.: Tc̃ uera scã eoꝵ absũpsit
ignis diuinꝰ. Nã & exusta a babylonus
reparata postea destructa a põpeio re-¬
nuer. O portuit uberiore qͣdã deplora¬
tione p̃ire nos funꝰ qđdã pat̾nȩ sollẽnitatid¬
& uelut q̃s dã exeqͥas ꝓsequi. absoluere uix.¬
ta maioꝵ ĩstituta. S ed ueniamꝰ ad exordia
obsidionis hierłm.
Neuerterat ĩ iudeã titꝰ. & paucis dieb
ĩ t̃positis ut replerent᷑ ordines militariũ
numeroꝵ de qͥb lecta manꝰ missa fuerat
ĩ italiã. bellũ ad olebat. festinans comitari
patrẽ. ne ĩꝑicula solũ dimitter& adũsus
uitelliana arma p̃liaturũ. Mouit itaq

Expanded text:
domesticis manibus crucifixerunt. Et quod illud domesticis manibus crucifixerunt. Et quod illud templum, audiant: soluite hoc templum et in triduo resuscitabo illud. Quid enim aliud nisi sacrilegium fuit, cum impias manus extenderent in auctorem salutis, cum lapidarent, cum verberarent, cum corriperent, cum occiderent? Tunc vere sancta eorum absumpsit ignis divinus: nam et exusta a Babyloniis, reparata postea: destructa a Pompeio, renuerunt. Oportuit uberiore quadam deploratione praeire nos funus quoddam paternae solemnitatiset uelut quasdam exequias prosequi ac soluere iusta maiorum institutis. Sed ueniamus ad exordia obsidionis Hierusalem. Reuerterat in Iudaeam Titus et paucis diebus interpositis, ut replerentur ordines militarium numerorum, de quibus lecta manus missa fuerat in Italiam, bellum adolebat festinans comitari patrem, ne in pericula solum dimitteret aduersus Vitelliana arma proeliaturum. Mouit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
auiũ bestiarũ q uoracitatẽ. effusus san-¬
guis ut stagnar& ĩ tẽplo. deeds qͥ sepelir&
qͥa a uiuentib ĩ mortuos. a mortuis ĩ eos
qͥ adhuc uiuerent furor transferebat᷑.
Uolebat aliqͥs defunctũ humare. ipse ex¬
tinguebat᷑. & qͥ defunctũ occiderat ĩ sepul¬
turã negar&. bc̃ extinguebat. Rursꝰ qͥ
sepultorẽ occiderat maiorẽ crudelitatẽ
circa defunctũ exercebat. ut iã nihil de¬
bentẽ odio. ñ sentientẽ supplicia. spolia¬
r& supremo naturȩ debito. Qͥ a illis
aliud accidere poterat. qͥ diuina ñ re¬
cipiebant oracula. Trridebant ꝓpheta¬
rũ annuntiationes. fas om̃e calcabant.
ñ credebant futura. quȩ ut fierent ipsi
ser&. & domesticȩ manꝰ tẽplũ di cõta.¬
minarant. ne hoc qͥde ĩtellexert̃. Quo¬
ciens enĩ excisa domꝰ dĩ. quociens seditio.
qͣciens obsidio. qͣiens bellũ & nũquã illa
urbs ꝑiit. nisi qnͣdo uere dĩ tẽplũ do.

Expanded text:
auium, bestiarum uoracitatem: effusus sanauium, bestiarum uoracitatem: effusus sanguis ut stagnaret in templo, deesset qui sepeliret, quia a uiuentibus in mortuos, a mortuis in eos qui adhuc uiuerent furor transferebatur. Volebat aliquis defunctum humare, ipse extinguebatur, et qui defunctum occiderat in sepulturam negaret, hunc exstinguebat: rursus qui sepultorem occiderat, majorem crudelitatem circa defunctum exercebat, ut jam nihil debentem odio, non sentientem supplicia, spoliaret supremo naturae debito. Quid illis aliud accidere poterat, qui divina non recipiebant oracula? Irridebant prophetarum annuntiationes, fas omne calcabant: non credebant futura, quae ut fierent, ipsi seret, et domesticae manus templum Dei contaminarent. Ne hoc quidem intellexerunt; quotiens enim excisa domus dei, quotiens seditio, quotiens obsidio, quotiens bellum! Numquam illa urbs periit, nisi quando uere templum dei
Abbreviated transcription (Latin):
t. ac se suꝑstites ĩ gemiscerent qͦ duriore
uęna perirent. co q reseruatos ut uide¬
rent cũ patria simul solui etiã leges na.¬
turȩ. negari ius uiuentib. pacẽ ciuib. se¬
pulturã defunctis. humana parit᷑ atq dr¬
uina maculari ac pollui. ꝑmixta om̃a. cri¬
minosã eͥe miscdiã. religionis loco haberi
crudelitatẽ. castrũ ĩ tẽplo. bellũ ĩ limine.
fumꝰ ĩ altarib. ea se spectare oculis quȩ ꝓ-¬
phetis denuntiantib ñ credidissent futura.
Nonne de ipsis dixerat dauid. P olluert̃
tẽplũ scm̃ tuũ. posuert̾ mortalia seruoꝵ
tuoꝵ ȩscã uolatilib cęli. effudert̃ sangur¬
nẽ eoꝵ uelut. aquã ĩ circuitu bierłm & ñ¬
erat qͥ sepelira. Simul enĩ tc̃ & gentes
uenerunt ĩ hereditatẽ dĩ quȩ auferrent
om̃a. & tẽplũ pollutũ ẽ suoꝵ fuerib. &
ĩsepulta iacuer̃ cacdauera ĩtfectoꝵ ad ȩscã

Expanded text:
ur ac se superstites ingemescerent, quo duriore ur ac se superstites ingemescerent, quo duriore poena perirent, eoque seruatos ut uiderent cum patria simul solui etiam leges naturae, negari ius uiuentibus, pacem ciuibus, sepulturam defunctis, humana pariter atque diuina maculari ac pollui, permixta omnia, criminosam esse misericordiam, religionis loco haberi crudelitatem. Castrum in templo, bellum in limine, funus in altaribus, ea se spectare oculis quae prophetis denuntiantibus non credidissent futura. Nonne de ipsis dixerat Dauid: polluerunt templum sanctum tuum, posuerunt mortalia seruorum tuorum escas uolatilibus caeli, effuderunt sanguineerat qui sepeliret? Simul enim tunc et gentes uenerunt in hereditatem dei, qui auferrent omnia, et templum pollutum est suorum funeribus et insepulta iacuerunt cadauera interfectorum ad escam
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝑierat quã miscdia. quȩ sola solos ab¬
leuare miserias. solari erũnas. Nãq & hi
qͥ amiserant suos ñ audebant humare ꝓpt̃
fortitudinẽ. cũ g̃uis tror ĩgrueros. & ã
diũsȩ factionis pͥncipib & hi qͥ necaueran
alienos cauebant ne qͥs illos p̃riper&s ad
sepulturã. Itaq necesse erat om̃s timere
ne qđ alteri donare uellent id sibi sume.¬
rent. ł qđ peiꝰ ẽ quẽ parauerant alui usũ
sepulchri eũ ipsi ñ ĩpetrarent. In tẽplo
gͥ ipso ꝓ unguentis bene olentib ꝓ thy¬
miamateriis bene spirantib. ꝓ diũsoꝵ flo.¬
rũ odorib. gͣuis erat ĩ sepultoꝵ cadauerũ
fetor. qͦs pluuia dissoluerat. qͦs flãmꝰa abus¬
serat. qͦs sol calefecerat. om̃s artꝰ cęseꝵ ci¬
uiũ diro odore fetebant. Hinc resolutoꝵ
putredo uiscerũ. ĩde exustoꝵ nidor. sen¬
sus om̃s atq ora cõplebant uiuentiũ. ut
ipsi ñ multo pꝰ gͣuiore morbo cõsumeren.¬

Expanded text:
tibus perierat, quam misericordia, quae sola solet altibus perierat, quam misericordia, quae sola solet allevare miserias, solari aerumnas. Namque et hi qui amiserant suos, non audebant humare propter formidinem, cum grauis terror ingrueret a diuersae factionis principibus, et hi qui necauerant alienos cauebant ne quis illos praeriperet ad sepulturam. Itaque necesse erat omnes timere ne quod alteri donare uellent, id sibi sumerent, uel quod peius est quem parauerant alii usum sepulchri, eum ipsi non impetrarent. In templo igitur ipso pro unguentis bene olentibus, pro thymiamateriis bene spirantibus, pro diuersorum florum odoribus grauis erat insepultorum cadauerum faetor, quos pluuia dissoluerat, quos flamma ambusserat, quos sol calefecerat. Omnes artus caesorum ciuium dirum odorem faetebant. Hinc resolutorum putredo uiscerum, inde exustorum nidor sensus omnes atque ora complebant uiuentium, ut ipsi non multo post grauiore morbo consumerent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidiȩ tuȩ. cũ ip̾sa tuis manib destrue¬
res munimina tua. cũ tuis mucromb
foderes uiscera tua. ita ut hostis mise¬
peret᷑. ut ille parcer&. & tu sȩiuires.
Uidebat enĩ qđ ds̃ aduersũ te pug¬
nar&. & romanoꝵ fungeret᷑ partib ut
ipsa tͥ ĩferres uoluntariã ꝓditionẽ. &
ies spectatores malebant ee romani ꝗͣ
ꝑcussores. ne furentib tuis ĩt se uisce¬
rib manũ ãmouere. cõtagionis magis
q̃ fortitudinis estimaret᷑. d hȩc ne¬
fandȩ cędis supplicia accedebat ĩpiȩ im¬
manitas crudelitatis. ut sepulturã om̃i
b qͥ ł ĩ tẽplo necati fuerant. ł circa ur¬
bis plateas necarent᷑. nec bumare cuiꝗͣ
uacabat. dũ ĩ tẽplo ĩt̃ se occuparent᷑. fe¬
riendiq magis ꝗ humandi cura uniuersos
tenebat. Ita quodã furore occiderant pr¬
etatis officia. crudescebant ĩpietatis mi¬
iisteria. nihil q magis in tantis calamita.¬

Expanded text:
perfidiae tuae, cum ipsa tuis manibus destrueperfidiae tuae, cum ipsa tuis manibus destrueres munimina tua, cum tuis mucronibus foderes uiscera tua, ita ut hostis misereretur, ut ille parceret tu saeuires. Videbat enim quod deus aduersum te pugnaret et Romanorum fungeretur partibus, ut ipsa tibi inferres uoluntariam proditionem. Et ideo spectatores malebant esse Romani quam percussores, ne furentibus tuis inter se uisceribus manum admouere contagionis magis quam fortitudinis aestimaretur. Ad haec nefandae caedis supplicia accedebat impiae immanitas crudelitbus qui vel in templo necati fuerant vel circa urbis plateas, negarent: nec humare cuiquam vacabat, dum bellis inter se occuparentur, feriendique magis quam humandi cura universos tenebat. Ita quodam furore occiderant pietatis officia, crudescebant impietatis ministeria; nihilque magis in tantis calamita
Abbreviated transcription (Latin):
lestinis. ñ assy riid. postea ñ medis ceden¬
lis & mulierib antiochi arma. gladios.
ĩcendia q suꝑauit. & ꝓ obseruatione
patriȩ mori maluit quã regis ĩꝑis ob¬
tẽꝑar&. U bi ẽ illa deuotio patrũ pul¬
cherrima passionũ om̃iũ. qͣ se ñ ꝓ libe¬
ris. ñ ꝓ cõiugib magis quã ꝓ tẽplo dĩ
morti offerebant.Ante & uirga sacer¬
dotalis floruit recisa de siluestri ra¬
dice. nc̃ & fides ar& & sepulta ẽ pietad.
& abiit om̃is uirtutis ęmulatio. Nec
mirũ si płs qͥ a do recessit. & ĩꝑbũ cõ¬
tradictionis sp̃m seqͥt᷑. ĩ se ipsũ diuisud
ẽ. Quomͦ enĩ pacẽ suã tenere poterat.
qͥ pacẽ dĩ repudiauit: Pax dĩ x Pͣs
ẽ. qͥ fecit utraq unũ. Merito gͦ ex
uno pło plures adu̾sus se factift᷑. qͥa
noluert̃ seqͥ diuisa sociantẽ łħ m. sed
secuti st̃ cõuincta diuidentẽ furoris
sp̃m. Soluebas gͥ hierusalẽ mercedẽ

Expanded text:
lestinis, non Assyriis, postea non Medis cedenlestinis, non Assyriis, postea non Medis cedenlis et mulieribus Antiochi arma gladios incendiaque superauit et pro obseruatione patria mori maluit quam regis imperiis obtemperare? Vbi est illa deuotio patrum pulcherrima passionum omnium, qua se non pro liberis, non pro coniugibus magis quam pro templo dei morti offerebant? Ante et uirga sacerdotalis floruit recisa de siluestri radice, nunc et fides aret et sepulta est pietas et abiit omnis uirtutis aemulatio. Nec mirum si populus, qui a deo recessit et improbum contradictionis spiritum sequitur, in se ipsum diuisus est. Quomodo enim pacem suam tenere poterat qui pacem dei repudiauit? Pax dei Christus est qui fecit utraque unum. Merito ergo ex uno populo plures aduersum se facti sunt, quia noluerunt sequi diuisa consociantem Iesum, sed secuti sunt coniuncta diuidentem furoris spiritum. Soluebas igitur, Hierusalem, mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
re ueteris scĩtatis species uideretur
tantã sacri nominis cõtulneliã. & spe¬
ciosi qndã muneris deformitatem.
Sed ipsa tͥ huiꝰ ĩdignitatis exordiũ
fecisti. quȩ ĩ medio sinu tuo occidebas
ꝓphetas. quȩ lapidabas scõs dñi. nte
tẽplũ iacuit ⁊acharias. iacuit ęxaninuis.
iacuit ihumatꝰ. hio gͦ sanguis illũ lauat.
Quȩ aut̃ cansa mortis anano. nͥ qđ ĩ crepi¬
sione. qͥa expostulabat lib̾tatẽ ꝓditã. ur¬
tutẽ desertã. calcatas ueterũ sacroꝵ re.¬
liqͥas. cõmaculata altaria. R elinquen¬
dũ asserebat płm usu simulacroꝵ ĩsen.¬
sibiliũ. & statuarũ de marmore nibil
iã sentiente. Muta enĩ animalia refer¬
re solent ł uindictȩ uicissitudinẽ. sen¬
tire ĩ iuriã. ĩcitari aculeo. declinare
uerbera. Qui gͦ nec excitat᷑ nec dedi¬
nare nouit qđ noceat. similis ẽ ñ sen.¬
tientib. Q reuera ubi ẽ illa libtas
tua. cuiꝰ studio qͦndã ñ egyptiis. ñ pa¬

Expanded text:
re ueteris sanctitatis species uideretur re ueteris sanctitatis species uideretur tantam sacri nominis contumeliam et speciosi quondam muneris deformitatem. Sed ipsa tibi huius indignitatis exordium fecisti, quae in medio sinu tuo occidebas prophetas, quae lapidabas sanctos domini. Ante templum Zacharias iacuit exanimis, iacuit inhumatus. Hic ergo sanguis illum lauat. Quae causa autem mortis Anano nisi quod increpasione, quia expostulabat libertatem proditam, uirtutem desertam, calcatas ueterum sacrorum reliquias, commaculata altaria? Relinquendum adserebat populum, usu simulacrorum insensibilium et statuarum de marmore nihil iam sentientem. Muta enim animalia referre solent uel uindictae uicissitudinem, sentire iniuriam, incitari aculeo, declinare uerbera. Qui ergo nec excitatur nec declinare nouit quod noceat, similis est non sentientibus. Et reuera ubi est illa libertas tua, cuius studio quondam non Aegyptiis, non Pa
Abbreviated transcription (Latin):
in te regnat seditio. pax sepulta est.
ut crudeliꝰ a tuis pereas. quã si ab ali¬
enis ꝑires. Qͥͥd tantũ tͥ miserabilis
ciuitas romanꝰ suis armis. qnͣtũ popłs
pugnares. tui fecert̃. Pacẽ uolebant
romani. tu hellũ ĩdixisti. Qͥa cause
erat. ut fortiores lacesseres: Durũ
sane qđ cõt᷑ legẽ sacrã tẽplũ gentilis
ĩtrauit. sed iã ñ erat dĩ tẽplũ. ñ eras
dĩ ciuitas. nec eͥe̾ poteras. quia eras
mortuoꝵ sepulchrũ. & p̃sertĩ tuoꝵ qͦs
ipsa occideras. ñ qͦs ab hoste amiseras.
Quomͦ enĩ poteras uitȩ e̾e domicilium.
quȩ eras mortis habitaculũ. diuersori¬
ũ scelerũ. latronũ speleũ : Lacuerunt
in te ananꝰ & hiesꝰ. ĩsepulti sacerdotũ
pͥncipes. & illi dudũ sacerdotalib ami¬
ti stolis qͥ uenerationi etiã exteris
fuerant deformi iacuert cadauere.
escȩ uolatiliũ & deuoratio canũ. m̃bra
laceri & tota disꝑsi urbe. ut deplora¬

Expanded text:
in te regnat seditio, pax sepulta est, in te regnat seditio, pax sepulta est, ut crudelienis perires. Quid tantum tibi, miserabilis ciuitas, Romanus suis armis, quantum populus pugnares, tui fecerunt. Pacem uolebant Romani, tu bellum indixisti. Quid causae erat ut fortiores lacesseres? Durum sane quod contra legem sacram templum gentilis intrauit, sed iam non erat dei templum. Non eras dei ciuitas, nec esse poteras, quia eras mortuorum sepulchrum et praesertim tuorum quos ipsa occideras, non quos ab hoste amiseras. Quomodo enim poteras uitae esse domicilium, quae eras mortis habitaculum, deuorsorium scelerum, latronum speleum? Iacuerunt in te Ananus et Iesus insepulti sacerdotum principes, et illi dudum sacerdotalibus amicti stolis, qui uenerationi etiam exteris fuerant, deformi iacuerunt cadauere, escae uolatilium et deuoratio canum, membra laceri et tota dispersi urbe, ut deplora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetarũ oꝑa. qͥ negarunt ꝓphetarũ
arbitrũ. Ldõq inte iudea arma tua
uertunt᷑. orationes tuȩ nibil tͥ ꝓsunt.
quia fides tua nihil oꝑat᷑. Idõ adũsũ
te factꝰ ẽ płs tuud. qͥa ĩ te cõuersa ẽ ꝑ¬
fidia tua. Qđ remediũ quęrit᷑. ubi¬
auctor remedii ñ recõciliat᷑. Qa
putabas futurũ. cũ tuis manib saluta:¬
rẽ tuũ crucifigeres. cũ tuis manib ur¬
tã tuã extingueres. eũ tuis uociby s
aduocatũ tuũ ext̃minares. tus infesta¬
tionib auxiliarẽ tuũ int̾ficeres. nͥ ut
ĩ te quoq tuas ĩiceres manꝰ: Habes
qđ petisti. eripiusti tͥ p̃sulẽ pacis. pe¬
tisti necari uitȩ arbitrũ. cõcedi tibi
barrabban. qͥ ꝓpt̾ seditionẽ factã in
ciuitate & homicidiũ missus fuerat
ĩ carcerẽ. Idõ salus abs te recessit. pax
abiit. quies destitit. Data ẽ tͥ seditio.
datũ excidiũ. Agnosce tͥ hodie bar¬
rabban uiuere. Iħ m mortuũ. Ldõ

Expanded text:
prophetarum opera, quia negauerunt prophetarum prophetarum opera, quia negauerunt prophetarum arbitrum. Ideoque in te, Iudaea, arma tua uertuntur, orationes tuae nihil tibi prosunt, quia fides tua nihil operatur; ideo aduersum te factus est populus tuus, quia in te conuersa est perfidia tua. Quod remedium quaeritauctor remedii non reconciliatur? Quid putabas futurum, cum tuis manibus Salvatorem tuum crucifigeres; cum tuis manibus vitam tuam exstingueres; cum tuis vocibus advocatum tuum exterminares; tuis intestationibus auxiliatorem tuum interficeres? Nisi ut in te quoque tuas injiceres manus. Habes quod petisti: eripuisti tibi praesulem pacis, petisti necari vitae arbitrum, concedi tibi Barabbam, qui propter seditionem factam in civitate et homicidium, missus fuerat in carcerem . Ideo salus abs te recessit, pax abiit, quies destitit, data est tibi seditio, datum excidium: agnosce tibi hodie Barabbam vivere, Jesum mortuum. Ideo