comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulari. atq ita ignores cur ei debeas supplicare.
hoc ȩtiam alia similitudine affirmat dicens. ñ mͦ
bñ uiuere. s uiuere omnino neminem posse. si
ignoret quis nam sit faber. quis pistor. quis tector
a quo quid utensile pet̾e possit. quem adutorẽ
assummere. quem ducem. que doctorem. eo modo
nulli dubium eẽ asserens. ita eẽ utilem cognitio¬
nem doꝵ. si sciatur qͣm quisq ds ium ⁊ facultatẽ
ac potestatem cuiꝰq rei habeat. E̾ax eo enim po¬
t̾imꝰ inquit scire quẽ cuiꝰq causa d̾m ad uocare
atq inuocare debeamꝰ. ne faciamus ut mimmi
solent. ⁊ optemus a lib̾o aquã. a nimphis uinũ.
Magna sane utilitas. Quis nõ huic gr̃as ag̾et si u̾a
monstraret. ⁊ si unum uerum dm̃ a quo ȩẽnt
omĩa bona hominibꝰ colendum doc̾e̾t: S uñ
nc̃ agitur. silibri ⁊ sacra eoꝵ uera sunt. ⁊ felici¬
tas dea ẽ. cur non ipsa una quȩ cołetur con¬

Expanded text:
tulari, atque ita ignores cur ei debeas supplicare. tulari, atque ita ignores cur ei debeas supplicare. Hoc etiam alia similitudine affirmat, dicens, non modo bene vivere, sed vivere omnino neminem posse, si ignoret quisnam sit faber, quis pistor, quis tector, a quo quid utensile petere possit: quem adjutorem assumere, quem ducem, quem doctorem: eo modo nulli dubium esse asserens, ita esse utilem cognitionem deorum, si sciatur quam quisque deus vim et facultatem ac potestatem cujusque rei habeat. Ex eo enim poterimus, inquit, scire quem cujusque causa deum advocare atque invocare debeamus: ne faciamus, ut mimi solent, et optemus a Libero aquam, a Lymphis vinum. Magna sane utilitas. Quis non huic gratias ageret, si vera monstraret; et si unum verum Deum, a quo essent omnia bona, hominibus colendum doceret? CAPUT nunc agitur si libri et sacra eorum uera sunt et Felicitas dea est, quur non ipsa una quae coleretur con
Abbreviated transcription (Latin):
diua fessonia. ꝓpt̾ hostes depellendos pellonia.
ꝓpt̾ egros medicus uł apollo uł escuolapius. uł am¬
bo simul quando eẽt grande ꝑiełm: nec d̾s spinien¬
sis ut spinas ex agris eradicaret. nec dea rubigo ut
ñ accederet rogaretur. una felicitate p̃sente ⁊ tu¬
ente. uł nulla mala exorirentur. uł facillunȩ pel¬
lerentur. Postremo qm̃ de duabꝰ istis de abꝰ uirtute
⁊ felicitate tractamus. si felicitas uirtutis ẽ p̃mĩ.
ñ dea s donũ dĩ ẽ.Si aut̃ dea ẽ. cur non dicatur
⁊ urtutẽ ipsa conferre. qno quidẽ etiam uirtutem
bñfitio uairo iactat p̃stare se ciuibꝰ suis. quia ñ solũ
cõmemorat dõs quos coli oporteat a romanis. uerũ
ȩtiam dicit quid ad quẽq ꝑtineat: Qm̃ nicħ ꝓdest¬
inquit homini alicuiꝰ medici nom̃ formãq nosse.
⁊ qd̃ sit medicus ignorare. Ita dicit nicħ ꝓdẽȩ scire
dm̃ ẽẽ escuolapium. si nescias eum ualitudini opi¬

Expanded text:
diua Fessona, propter hostes depellendos diua Pellonia, diua Fessona, propter hostes depellendos diua Pellonia, propter aegros medicus uel Apollo uel Aesculapius uel ambo simul, quando esset grande periculum? Nec deus Spiniensis, ut spinas ex agris eradicaret; nec dea Rubigo, ut non accederet, rogaretur: una Felicitate praesente et tuente uel nulla mala exorerentur, uel facillime pellerentur. Postremo quoniam de duabus istis deabus Virtute et Felicitate tractamus: si felicitas uirtutis est praemium, non dea, sed Dei donum est; si autem dea est, quur non dicatur et uirtutem ipsa conferre, quando quidem etiam uirtutem beneficio Varro iactat praestare se ciuibus suis, quia non solum \'commemorat deos, quos coli oporteat a Romanis, uerum etiam dicit quid ad quemque pertineat? Quoniam inquit, hominis alicujus medici nomen formamque nosse, et quod sit medicus ignorare: ita dicit nihil prodesse scire, deum esse Aesculapium, si nescias eum valetudini opi
Abbreviated transcription (Latin):
peccuniosi ẽẽnt. dõ esculano. ⁊ filio eius argentino.
ut hab̾ent eream argenteamq peccuniã : Nã id̾õ
patrem argentini esculanũ posuerunt. quia priꝰ
erea pecunia in usu cepit eẽ. post argentea. Miror
aut̃ quod argentinus nõ genut aurinũ. quia ⁊ au¬
rea subsecuta ẽ. Quem dm̃ isti sihabent. sic̃ satur¬
no iouem. ita ⁊ patri argentino ⁊ auo esculano au¬
rinum p̃pon̾ent. Quid gͦ erat necesse. ꝓpt̾ hec bona
uł animi uł corporis uł ext̾nam tantam dorũ tur¬
bam cole ⁊ in uocare. quos neq omnes cõmemoraui.
nec ipsi potuerunt omnibꝰ bonis humanis minu¬
tatim singillatimq digestis dõs minutos ⁊ singłoᷤᷤ
ꝓuidere. cum posset magno faciliq compendio
una dea felicitas cuncta conferre. nec solum ad bo¬
na capienda quisqͣm alus. s neq ad depellenda
mala quereret᷑ : Cur enim eẽt inuocanda ꝓpt̾ fessoᷤᷤ

Expanded text:
pecuniosi essent, deo Aesculano et filio eius Argentino, pecuniosi essent, deo Aesculano et filio eius Argentino, ut haberent aeream argenteamque pecuniam? Nam ideo patrem Argentini Aesculanum posuerunt, quia prius aerea pecunia in usu coepit esse, post argentea. Miror autem, quod Argentinus non genuit Aurinum, quia et aurea subsecuta est. Quem deum isti si haberent, sicut Saturno Iouem, ita et patri Argentino et auo Aesculano Aurinum praeponerent. Quid ergo erat necesse propter haec bona uel animi uel corporis uel externa tantam deorum turbam colere et inuocare quos neque omnes commemoraui, nec ipsi potuerunt omnibus bonis humanis minutatim singillatimque digestis deos minutos et singulos prouidere, cum posset magno facilique conpendio una dea Felicitas cuncta conferre, nec solum ad bona capienda quisquam alius, sed neque ad depellenda mala quaereretur? Quur enim esset inuocanda propter fessos
Abbreviated transcription (Latin):
citas: Ingeniosum quippe nasci felicitatis ẽ.: Uñ ꝯ̃
si ñ potuit a nondum nato coli dea felicitas. ut ħoc
ei conciliata donaret. conferret ħ parentibꝰ eus cul¬
toribꝰ suis. ut eis ingemosi filii nascerent᷑. Quid opꝰ
erat parturientibꝰ inuocare lucinam. cũ si ad ẽẽt
felicitas ñ solum bñ parerent. s etiã bonos: Quid
necessȩ erat opi deȩ cõm̃dare nascentes. dõ uaticane
uagientes. deȩ cuninȩ iacentes. deȩ ruminȩ sug¬
gentes. dõ statilino stantes. dee adeone ad euntes.
abeone ab euntes dee menti ut bonam hab̾ent m̃tẽ.
deo uolũno ⁊ deȩ uolunne ut bona uellent. diis nup¬
tialibꝰ ut bñ contugarent᷑. diis agrestibꝰ ut fruetus
uberrimos caꝑent. ⁊ maxcimȩ ipsi diuȩ fructesee mar¬
ti: ⁊ bellonȩ. ut bñ bellig̾arent. dee uictoriȩ ut un¬
cerent. dõ honorio ut honorarent᷑. dee peccuniȩ ut

Expanded text:
citas? Ingeniosum quippe nasci felicitatis est, unde, ecitas? Ingeniosum quippe nasci felicitatis est, unde, etiamsi non potuit a nondum nato coli dea Felicitas, ut hoc ei conciliata donaret, conferret hoc parentibus eius cultoribus suis, ut eis ingeniosi filii nascerentur. Quid opus erat parturientibus inuocare Lucinam, cum, si adesset Felicitas, non solum bene parerent, sed etiam bonos? Quid necesse erat Opi deae commendare nascentes, deo Vaticano uagientes, deae Cuninae iacentes, deae Ruminae sugentes, deo Statilino stantes, deae Adeonae adeuntes, Abeonae abeuntes; deae Menti, ut bonam haberent mentem, deo Volumno et deae Volumnae, ut bona uellent; dis nuptialibus, ut bene coniugarentur, dis agrestibus, ut fructus uberrimos caperent, et maxime ipsi diuae Fructeseae; Marti et Bellonae, ut bene belligerarent, deae Victoriae, ut uincerent; deo Honori, ut honorarentur, deae Pecuniae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
omnia optanda felicitas. Si iuppit̾ ut ħ daret ĩõ
colebatur. quia sibonum aliquid ẽ latitudo regni
atq diuiturnitas. ad eandem ꝑtinet felicitatem.
cur ñ intellectum ẽ dona dĩ eẽ ñ deas: Si aut̃ puta¬
te sunt deȩ saltem alia tanta d̃oꝵ turba ñ quereret᷑.
Consideratis enim officiis doꝵ deaꝵq omnium. quȩ
sicut uoluerunt ꝓsua opinatione finxcerunt. inue¬
niant si possunt aliquid quod prestari ab aliquo dõ
possit homini habenti uirtutem. hñti felicitatem.
Quid doetrinȩ uł a mercurio uł a minerua petendũ
eẽt. cum uirtus omĩa secum hab̾et: Ars quippe ipsa
bñ rectȩq uiuendi uirtus a uet̾ibꝰ definita e. Uñ
ab eo quod grecȩ dicitur uirtus. nom̃ artis latinos
traduaisse putauerunt. S si uirtus ñ nͥ ad inge¬
niosum poss uenire. quid opus erat dõ catio patre
qui catos .i. acutos fac̾e̾t. cum ħ poss confene feli¬

Expanded text:
omnia optanda felicitas. Si Iuppiter, ut haec daret, ideo omnia optanda felicitas. Si Iuppiter, ut haec daret, ideo colebatur, quia, si bonum aliquid est latitudo regni adque diuturnitas, ad eandem pertinet felicitatem: quur non intellectum est dona Dei esse, non deas? Si autem putatae sunt deae, saltem alia tanta deorum turba non quaereretur. Consideratis enim officiis deorum dearumque omnium, quae sicut uoluerunt pro sua opinatione finxerunt, inueniant si possunt aliquid, quod praestari ab aliquo deo possit homini habenti uirtutem, habenti felicitatem. Quid doctrinae uel a Mercurio uel a Minerua petendum esset, cum uirtus omnia secum haberet? Ars quippe ipsa bene recteque uiuendi uirtus a ueteribus definita est. Unde ab eo, quod Graece Aperrj dicitur uirtus, nomen artis Latinos traduxisse putauerunt. Sed si uirtus non nisi ad ingeniosum posset uenire, quid opus erat deo Catio patre, qui catos, id est acutos faceret, cum hoc posset conferre feli
Abbreviated transcription (Latin):
ei nomine non nulli romani pͥncipes ñ paruam
głiam comparauerint: Cur demiq fortitudo dea
nõ ẽ. quȩ affuit mutio cum dext̾am porrexẽ in
fammas. quȩ ad fuit curcio eum se ꝓpat̾a in abrup¬
tam t̾ram p̾cipitem dedit. q̃ affuit decio patri.
⁊ derio filio. cum ꝓ exeitu se uouerunt: si tam̃
his omibꝰ uera merat fortitudo. unde m̃ ñꝰ agit᷑.
Q uare prudentia. quare sapientia. nulla numinũ
loca meruerunt: an quia in nomine generali
ipsus uirtutis omnes colunt᷑: Sic gͦ poss ⁊ unꝰ
ds coli. quius partes cȩt̾i dii putantur. S: illa
una uirtute ⁊ fides ẽ. ⁊ pudicitia queq tam̃ eat᷑
in edib ꝓpris altaria meruer. has deus n uitas¬
s uanitas facit. hec enim ueri dĩ munera sunt
nõ ipse sunt dee. Uerumptam̃ uͥ ẽ uirtus ⁊ felicitaᷤᷤ.
quid aliud querit᷑ : quid ei sufficit. eui uirtus felicitaᷤᷤ¬
q ñ sufficit: Sm̃ia quippe agenda complectit᷑ uirtꝰ.

Expanded text:
ejus nomine nonnulli Romani principes non parvam ejus nomine nonnulli Romani principes non parvam gloriam compararint? Cur denique fortitudo dea non est, quae adfuit Mucio, cum dexteram porrexit in flammas; quae adfuit Curtio, cum se pro patria in abruptam terram praecipitem dedit; quae adfuit Decio patri, et Decio filio, cum pro exercitu se voverunt? Si tamen his omnibus vera inerat fortitudo, unde modo non agitur. Quare prudentia, quare sapientia nulla numinum loca meruerunt? an quia in nomine generali ipsius virtutis omnes coluntur? Sic ergo posset et unus Deus coli, cujus partes caeteri dii putantur. Sed in illa una virtute et fides est, et pudicitia, quae tamen extra in aedibus propriis altaria merueruntsed uanitas facit; haec enim ueri Dei munera sunt, non ipsae sunt deae. Verum tamen ubi est uirtus et felicitas, quid aliud quaeritur? Quid ei sufficit, cui uirtus felicitasque non sufficit? Omnia quippe agenda conplectitur uirtus,
Abbreviated transcription (Latin):
a quo solo dari pot̾ ⁊ omis falsoꝵ dõꝵ turba ua¬
nescit. S cur ⁊ fides dea credita ẽ ⁊⁊ accepit etiã
ipsa templum ⁊ altare: qͣm quisqͥs prudent̾ agno¬
scit. habitacłm illi se ipsum facit. Uñ aut̃ sciunt
illi quid sit fides. cuius pͥmum ⁊ maccimũ offi¬
cium ẽ. ut in uerum credatur dm : S cur nõ
suffec̾at uirtus. Nõne ibi ẽ ⁊ fides quõ quidẽ uir¬
tutem.in.iiiͬi. species distribuendã ẽẽ uiderunt.
prudentiam. usticiam. fortitudinẽ temꝑantiã
& qm̃ ⁊ istȩ singulȩ species suas hñt. in partibꝰ uis
ticiȩ fides ẽ. maximumq locum ap̃ nos ht̃ qͥcũq
scimus quid sit qd̾ iustꝰ ex fide uiuit. S illos miror
appetitores multitudinis dõꝵ. si fides dea ẽ. qua¬
re aliis tam multis deabꝰ iniuriam fecerint. p̃t̾¬
mittendo eas quibꝰ similit̾ edes ⁊ aras dedicare
potuerunt. Cur temꝑantia dea ẽẽ ñ meruit. eũ

Expanded text:
a quo solo dari potest: et omnis falsorum deorum turba vaa quo solo dari potest: et omnis falsorum deorum turba vanescet. Sed cur et Fides, dea credita est, et accepit etiam ipsa templum et altare? Quam quisquis prudenter agnoscit, habitaculum illi se ipsum facit. Unde autem sciunt illi quid sit fides cujus primum et maximum officium est, ut in verum credatur Deum? Sed cur non suffecerat virtus? nonne ibi est et fides? Quando quidem virtutem in quatuor species distribuendam esse viderunt, prudentiam, justitiam, fortitudinem, temperantiam. Et quoniam istae singulae specietiae fides est; maximumque locum apud nos habet, quicumque scimus quid sit, quod justus ex fide vivit . Sed illos miror appetitores multitudinis deorum, si fides dea est, quare aliis tam multis deabus injuriam fecerint praetermittendo eas, quibus similiter aedes et aras dedicare potuerunt? Cur temperantia dea esse non meruit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mali colant qui uolunt hab̾e m̾ita quibꝰpã possit
ni tͥbuunt. qͣm fortunã uocant. ut simłacrũ esꝰ
quod amatronis dedicatũ ẽ.⁊ appellata ẽ fortuma
matronȩ dedicauerint. Qd̃ quidẽ si uerũ sic. m¬
nas non oportet. Hlon enim malignis demonib.
rciano sic̃ duifficile ẽ fatle. quoꝵ artes ates ũsucias
hine ꝑͥ otius ist. adũtere debuerunt. quod illa dea
locuta e. quȩ fortuitu accidit. non que m̾itis ue¬
lct.s uit enim fortuna loquax. ⁊ multa felicitaᷤᷤ.
U tͣquid aliuo nisi int homines recto iuuere ñ eu¬
rapent. concilata sibi fortuna quȩ illos sine ulle
bonis mitis facet fortunatos: & e̾te si fortuna
soquit᷑. nõ saltem muliebris. s uirił potius loq̃¬
retur. ut non ipsȩ quȩ simulacrũ dedicauerunt.
putarent᷑ tantum miracłm muliebri loquacita¬
si dea eẽt. multis fuerat p̃ferenda. & nunc quia
dea ñ łt s donum dĩ ẽ. ipsa ab illo impetiet᷑.

Expanded text:
mali colant, qui nolunt habere merita, quibus dea possit mali colant, qui nolunt habere merita, quibus dea possit ni tribuunt, quam Fortunam uocant, ut simulacrum eius, quod a matronis dedicatum est et appellata est Fortuna matronae dedicauerint. Quod quidem si uerum, sit, mnos non oportet. Non enim malignis daemonetiam sic difficile est fallere, quorum artes atque versutias hinc potius isti advertere debuerunt, quod illa dea locuta est, quae fortuitu accidit, non quae meritis venit. Fuit enim Fortuna loquax, et muta Felicitas; utquid aliud, nisi ut homines recte vivere non curarent, conciliata sibi Fortuna, quae illos sine ullis bonis meritis faceret fortunatos? Et certe si Fortuna loquitur, non saltem muliebris, sed virilis potius loqueretur, ut non ipsae, quae simulacrum dedicaverunt, putarentur tantum miraculum muliebri loquacitasi dea esset, multis fuerat praeferenda. Et nunc quia dea non est, sed donum Dei est, ipsa ab illo impetretur,
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt. quia felicitas illa ẽ qͣm boni hñt p̾cede¬
ntibꝰ meritis. fortuna uero quȩ dicit᷑ bona sinę
ullo examine meritoꝵ fortuitu accidit hominibꝰ
i bonis ⁊ mał. unde ętiam fortuna nomuinatur.
Quomͦ gͦ bona ẽ quȩ sine ullo iudicio uenit ⁊ ad
bonos ⁊ ad malos. Ut quid aut̃ colit᷑ quȩ ita ceca
ẽ passim in quoslibet inciurens. ut suos cultores
plerumq p̃t̾eat.⁊ suis contemptoribꝰ hereat: Aut
si aliquid ꝓficiunt cultores eiꝰ. ut ab illa uideant᷑¬
⁊ amentur. iam merita sequit᷑. nõ fortiutu uenit.
U ẽ definitio illa fortunȩ : uͥ ẽ qd̾ a forcuitis ȩtiã nom̃
accepit: Nicħ enĩ ꝓdest eam cołe. si fortuna ẽ.Si
aut̃ suos cultores disc̾nit ut ꝓsit. fortuna ñ ẽ.
An ⁊ ipsam quo uoluerit iuppit̾ mitat: Colatur
gͦ ipse solus. Non enim pot̾ ei iubenti ⁊ eam quo
uoluerit mitten᷑di fortuna resiste. Aut cerde istã

Expanded text:
inquiunt: quia felicitas illa est, quam boni habent praecedeinquiunt: quia felicitas illa est, quam boni habent praecedentibus meritis; fortuna vero quae dicitur bona, sine ullo examine meritorum fortuitu accidit hominibus et bonis et malis, unde etiam Fortuna nominatur. Quo modo ergo bona est, quae sine ullo iudicio uenit et ad bonos et ad malos? Ut quid autem colitur, quae ita caeca est passim in quoslibet incurrens, ut suos cultores plerumque praetereat et suis contemtoribus haereat? Aut si aliquid proficiunt cultores eius, ut ab illa uideantur et amentur, iam merita sequitur, non fortuito uenit. Ubi est definitio illa Fortunae? Ubi est quod a fortuitis etiam nomen accepit? Nihil enim prodest eam colere, si fortuna est. Si autem suos cultores discernit, ut prosit, fortuna non est. An et ipsam, quo uoluerit, Iuppiter mittit? Colatur ergo ipse solus; non enim potest ei iubenti et eam quo uoluerit mittenti Fortuna resistere. Aut certe istam
Abbreviated transcription (Latin):
putatur et colitur: an aliud ẽ felicitas. aliud for¬
tuna quia fortuma pot̾ eẽ ⁊ mala. felicitas aut̃
si mala fuerit. felicitas ñ erit: Cerce enĩ omnes
dõs utriusq sexus. si ⁊ sexum hñt. ñ nͥ bonos exi¬
stimare debemus. ħ p lato dicit. hoc alii philo¬
sophi. ħ excellentes rei publice ppłoꝵq rectores.
Quomͦ gͦ dã fortuna aliqnõ bona ẽ. aliqnõ mala:
an forte qũo mala ẽ dã nõ ẽ. s in malignũ demo¬
nem repente conuertit᷑. Quot sunt gͦ dee iste: Pro¬
fecto quot homines fortunati ħ ẽ bone fortunȩ. Nã
cum fint ⁊ alii plurimi simł ħ ẽ uno tempore male
fortunȩ numquid si ipsa eẽt. simul ⁊ bona eẽt ⁊ mala
his aliud. illis aluid: an illa quȩ dea ẽ semꝑ ẽ bona:
Ipsa ẽ gͦ felieitas. Cur ad hibentur diu̾sa nomina :
ẽ. Solet enim ⁊ una res duobꝰ nominibꝰ appellari
Quid diu̾sȩ edes. diuersȩ are. diu̾sa sacra: Est causa

Expanded text:
putatur et colitur? An aliud est felicitas, aliud forputatur et colitur? An aliud est felicitas, aliud fortuna? Quia fortuna potest esse et mala; felicitas autem si mala fuerit, felicitas non erit. Certe omnes deos utriusque sexus si et sexum habent non nisi bonos existimare debemus. Hoc Plato dicit, hoc alii philosophi, hoc excellentes rei publicae populorumque rectores. Quo modo ergo dea Fortuna aliquando bona est, aliquando mala? An forte quando mala est, dea non est, sed in malignum daemonem repente conuertitur? Quot sunt ergo deae istae? Profecto quotquot homines fortunati, hoc est bonae fortunae. Nam cum sint et alii plurimi simul, hoc est uno tempore, malae fortunae, numquid, si ipsa esset, simul et bona esset et mala; his aliud, illis aliud? An illa, quae dea est, semper est bona? Ipsa est ergo Felicitas: quur adhibentur diuersa nomina? est: solet enim et una res duobus nominibus appellari. Quid diversae aedes, diversae arae, diversa sacra? Est causa,
Abbreviated transcription (Latin):
eorum parte considat: Hoc uere dicit᷑. ñ de illo io¬
ue quẽ d̃oꝵ regem ꝓsua opinione confingunt. s de
si uictoria dea ẽ. cur non ds ẽ ⁊ triumphꝰ. ⁊ uctorie iuĩ¬
gitur uł maritus. uł fr̃. uł filuis: Talia quippe isti
de diis opinati sunt. qualia si poete fing̾ent. atq
a nob̾ exagitarentur. respondent isti deridenda ẽẽ
figm̃ta poetaꝵ. nõ ueris attribuenda numinibꝰ.
⁊ tam̃ se ips non ridebat cum talia deliram̃ta
ñ apud poetas legebant. s in templis colebant.
I ouem gͥ de omnibꝰ rogarent. ei uni tantũmͦ sup¬
plicarent. Non enĩ quo misisset uictoriã si dã ẽi
sub illo rege ẽ. poss ei audere resistere. ⁊ suam po¬
tius facere uoluntatẽ. Quid qd̾ ⁊ felicitas dã ẽ: ⁊¬
edem accep̃. aram meruit. saera congrua ꝑsoluta
sunt: Ipsa gͦ sola coleret᷑. uͥ enim ipsa ẽȩt. quid
boni non ẽẽt: S quid sibi uult qd̾ ⁊ fortuna dea

Expanded text:
eorum parte considat? Hoc uere dicitur non de illo Ioeorum parte considat? Hoc uere dicitur non de illo Ioue, quem deorum regem pro sua opinione confingunt, sed de si uictoria dea est, quur non deus est et triumphus, et uictoriae iungitur uel maritus uel frater uel filius? Talia quippe isti de dis opinati sunt, qualia si poetae fingerent adque a nobis exagitarentur, responderent isti ridenda esse figmenta poetarum, non ueris adtribuenda numinibus; et tamen se ipsi non ridebant, cum talia deliramenta non aput poetas legebant, sed in templis colebant. Iouem igitur de omnibus rogarent, ei uni tantummodo supplicarent. Non enim, quo misisset Victoriam, si dea est et sub illo rege est, posset ei audere resistere et suam potius facere uoluntatem.\' CAPUT XVIII. Felicitatem et edem accepit, aram meruit, sacra congrua persoluta sunt. Ipsa ergo sola coleretur.I Ubi enim ipsa esset, quid boni non esset? Sed quid sibi uult. quod et Fortuna dea
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pene singłis motibus attͥbuerent. uocauet᷑ deam
agenoriam quȩ ad agendum ecceitaret. deam stumulã
que ad agendum ultra modũ stunularet. deã mur¬
cidam quȩ p̃t̾ modum ñ moueret. ac fac̾et homĩe
ut ait pomponiꝰ murcidũ idest nimis desidiosum
unctuosum. deã streniam quȩ faceret strenuũ. hi
omnibꝰ diis ⁊ deabꝰ publica sacra fac̾e susceꝑunt.
quiȩtaẽ uero appellantes quȩ fac̾et quietum. cum
edem hab̾ et extra portam collinam. publice illam
susciꝑe noluerunt utrum uidicium fuit animi
inquieti. an potius ita significatũ ẽ. qui illam tur¬
bam cołe ꝑseueraret ñ plane doꝵ s demonioꝵ. eũ
quietẽ habere nõ posse. ad qͣm uocat uerus medicꝰ
dicens. Discite a me qm̃ mitis sum ⁊ humił corde
⁊ inuenietis requiem animabꝰ ur̃is. an forte dict̃¬
qd̾ deam uictoriam iuppit̾ mittat. atq illa tanqͣm
regi dõꝵ obtemꝑans. ad quos uisserit ueniat. ⁊ ĩ

Expanded text:
et paene singulis motibus adtribuerent, uocauerunt deam et paene singulis motibus adtribuerent, uocauerunt deam Agenoriam, quae ad agendum excitaret, deam Stimulam, quae ad agendum ultra modum stimularet, deam Murciam, quae praeter modum non moueret ac faceret hominem, ut ait Pomponius, murcidum, id est nimis desidiosum et inactuosum, deam Streniam, quae faceret strenuum, his omnibus dis et deabus publica sacra facere susceperunt, Quietem uero appellantes, quae faceret quietum, cum aedem haberet extra portam Collinam, publice illam suscipere noluerunt. Utrum indicium fuit animi inquieti, an potius ita significatum est, qui illam turbam colere perseueraret non plane deorum, sed daemoniorum, eum quietem habere non posse? ad quam uocat uerus medicus dicens: Discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris. CAPUT quod deam Victoriam Iuppiter mittat adque illa tamquam regi deorum obtemperans ad quos iusserit ueniat et in
Abbreviated transcription (Latin):
demus. quȩ faciebat inuiriosos. ut ẽẽnt cum quibꝰ
iusta bella gererent᷑. ⁊ augeret᷑ imꝑium. Cur aut̃
uniquitas dea nõ sit uł ext̾naꝵ gentium si pauor
⁊ pallor ⁊ febris dii romani ẽẽ meruerunt: his
bellatorum causas inquitas excitat. iuctoria eadẽ¬
bella felicit̾ t̾minat. etiam feriato ioue creuit imꝑiũ.
Quas enim hic partes iuppit̾ hab̾et. cum ea quȩ possẽt
bñficia enis putari dii habent᷑. dii uocant᷑. dii colunt᷑.
ipsi ꝓsius partibꝰ inuocant᷑: hab̾et hic aut̃ ętiã ille ali¬
qͥm partem. si regnum ȩtiam ipse appellaret᷑. sicut
appellat᷑ illa uictoria. Aut si regnum munus ẽ iouis.
cur nõ uictoria munꝰ eus habeatur: Quod ꝓfecto
hab̾etur. si non lapis in capitolio s uerꝰ rex regum
⁊ dominus dominantium cognosc̾et᷑. atq cołetur.
Miror aut̃ płimum quod eum dõs singłos singłis rebꝰ

Expanded text:
demus, quae faciebat iniuriosos, ut essent cum quibus demus, quae faciebat iniuriosos, ut essent cum quibus iusta bella gererentur et augeretur imperium. Quur autiniquitas dea non sit, vel externarum gentium, si Pavor et Pallor et Febris dii Romani esse meruerunt? His bellorum causas iniquitas excitat, Victoria eadebella feliciter terminat, etiam feriato Jove crevit imperium. Quas enim hic partes Jupiter haberet; cum ea quae possent beneficia ejus putari, dii habentur, dii vocantur, dii coluntur, ipsi pro suis partibus invocantur? Haberet autem hic etiam ille aliquam partem, si regnum etiam ipse appellaretur, sicut appellatur illa Victoria. Aut si regnum munus est Jovis, cur non et victoria munus ejus habeatur? Quod profecto haberetur, si non lapis in Capitolio, sed verus Rex regum et Dominus dominantium cognosceretur atque coleretur. Miror autem plurimum, quod, cum deos singulos singulis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iusticia finitimoꝵ contra se bellum geri nulla ꝓuo¬
caret inuiria. Ac sic felitioribꝰ rebꝰ humanis omnia
regna parua eẽnt concordi uicinitate lȩtantia. ⁊ ita
ȩẽnt in mundo regna płima gentium. ut sunt in
urbe domus płimȩ cuuũ. Proinde bellig̾are.⁊ ꝑ do¬
mitis gentibꝰ dilatare regnum. mał uidet᷑ felicitaᷤ.
bonis necessitas. S qr peiꝰ c̃ẽt ut inuiriosi iustioribꝰ
dñarent᷑. ĩo ñ incongrue dr̃ etiam ista felicitas.
S proculdubio felicitas maior ẽ. uicinũ bonũ hab̾e
concordem. qͣm uicinum malũ subuigare bellantẽ.
alala uota sunt obtare hr̃e quem oderis uł quẽ timeaᷤᷤ
ut possit eẽ quem uincas. Si gͦ iusta gerendo bella.
nõ impia. non iniqua. romani imꝑium tam mag¬
num ad quirete potuerunt. numquid tãqͣm aliqͣ
dea colenda ẽ eis ętiam iniquitas aliena: multum
enĩ ad istam latitudinem imꝑii eam ccoꝑatam ui¬

Expanded text:
et iustitia finitimorum contra se bellum geri nulla prouoet iustitia finitimorum contra se bellum geri nulla prouocaret iniuria ac sic felicioribus rebus humanis omnia regna parua essent concordi uicinitate laetantia et ita essent in mundo regna plurima gentium, ut sunt in urbe domus plurimae ciuium. Proinde belligerare et perdomitis gentibus dilatare regnum malis uidetur felicitas, bonis necessitas. Sed quia peius esset, ut iniuriosi iustioribus dominarentur, ideo non incongrue dicitur etiam ista felicitas. Sed procul dubio felicitas maior est uicinum bonum habere concordem quam uicinum malum subiugare bellantem. Mala uota sunt optare habere quem oderis uel quem timeas, ut possit esse quem uincas. Si ergo iusta gerendo bella, non inpia, non iniqua, Romani imperium tam magnum adquirere potuerunt, numquid tamquam aliqua dea colenda est eis etiam iniquitas aliena? Multum enim ad istam latitudinem imperii eam cooperatam ui
Abbreviated transcription (Latin):
auxissȩ romanoꝵ. Nã si hoc ipse ñ fecit. quem alium
đm opus tam magnum potuisse ad gredi eredant.
cum om̃s occupati sunt officiis ⁊ oꝑibꝰ ꝓpriis. nec alt̾
irruat in alt̾uis: A rege gͥ d̾oꝵ regnum hominũ
ȩtiam ipsum regnum aliquis d̾s ẽ. Cur enĩ nõ ita sit
si uictoria dea ẽ: aut quid ipso ioue in hac causa opꝰ
ẽ. si uictoria faueat sitq ꝓpitia.⁊ semꝑ eat ad illos
quos uult ẽȩ uictores: hac dea fauente ⁊ ꝓpitia etiã
ioue uacante uł aliud agente. quȩ gentes ñ subdite
reman̾ent. quȩ regna non ced̾ent : an forte displicet
bonis iniquissima imꝓbitate pugnare ⁊ finitimos
quietos nullamq iniuriam facientes ad dilatandũ
regnum bello spontanco ꝓuocate: Plane si ita sen¬
aduiros bonos gaudere de regni latitudine. Iniqͥtaᷤᷤ
enin eoꝵ cum quibꝰ iusta bella gesta sunt. reginu
aduuit ut cresc̾e̾t. Quod utiq pariium ẽȩt. si quieᷤᷤ

Expanded text:
auxisse Romanum. Nam si hoc ipse non fecit, quem alium auxisse Romanum. Nam si hoc ipse non fecit, quem alium deum opus tam magnum potuisse aggredi credant, cum omnes occupati sint officiis et operibus propriis, nec alter irruat in alterius? A rege igitur deorum regnum hominum etiam ipsum regnum aliquis deus est? Quur enim non ita sit, si Victoria dea est? Aut quid ipso Ioue in hac causa opus est, si Victoria faueat sitque propitia et semper eat ad illos, quos uult esse uictores? Hac dea fauente et propitia, etiam Ioue uacante uel aliud agente, quae gentes non subditae remanerent? quae regna non cederent? An forte disbonis, iniquissima improbitate pugnare, et finitimos quietos nullamque injuriam facientes ad dilatandum regnum bello spontaneo provocare? Plane si ita senad uiros bonos gaudere de regni latitudine. Iniquitas enim eorum, cum quibus iusta bella gesta sunt, regnum adiuuit ut cresceret, quod utique paruum esset, si quies
Abbreviated transcription (Latin):
partem dĩ calcet. ⁊ in om̃i am̃ante occidendo pars
dĩ trucidet᷑. Nolo omĩa dic̾e quȩ possunt oceurrere
cogitantibꝰ. dici aut̃ sine u̾ecundia ñ possunt si
aut̃ sola animalia nõnalia sic̃ sunt homines par¬
tes dĩ eẽ contendunt. ñ uideo qͥdẽ si totus mundꝰ e ds̾.
quomͦ bestias ab eus partibꝰ separent.S obluctari
quid opus ẽ de ipso rationali animante .i. homine.
quid infelitiꝰ credi pot̾. qͣm dĩ partem uapulare.
cum puer uapulat: Iam uͦ partes dĩ fieri lasenia.
iniquas. impias. atq omnino dampnabiles. quis
ferre posset. nisi qui ꝓesus insanit sostrems qud
ira scitur eis aquibꝰ nõn colitur. eum asius partibꝰ
no colatur. Restat g̾ ut dicant omnes a p̃a sua re
om̃s colendos qui cognosci ⁊ coli possunt. quia tam
multi sunt. ut om̃s ñ possint. quoꝵ iuppit̾ qr rece p̃¬
sidet. ipsum credo ab eis putare regnũ constituisse. uł

Expanded text:
partem Dei calcet, et in omni animante occidendo pars partem Dei calcet, et in omni animante occidendo pars Dei trucidetur? Nolo omnia dicere, quae possunt occurrere cogitantibus, dici autem sine uerecundia non posautem sola animalia rationalia, sicut sunt homines, partes Dei esse contendunt; non video quidem, si totus mundus est Deus, quomodo bestias ab ejus partibus separent. Sed obluctari quid opus est? De ipso rationali animante, id est homine, quid infelicius credi potest, quam Dei partem vapulare, cum puer vapulat? Jam vero partes Dei fieri lascivas, iniquas, impias, atque omnino damnabiles, quis ferre possit, nisi qui prorsus insanit? Postremo quid irascitur eis a quibus non colitur, cum a suis partibus non colatur? Restat ergo ut dicant, omnes deos suas habere rtem cujusquam; sed omnes colendos, qui cognosci et coli possunt; quia tam multi sunt, ut omnes non possint. Quorum Jupiter, quia rex praesidet, ipsum credo ab eis putari regnum constituisse, vel
Abbreviated transcription (Latin):
isto compendio possent in illo uno om̃ibꝰ supplicare.
Sic enim nemo irascetur eũ in illo uno nemo con¬
tempneretur. potus qͣm cultis quibdã iusta iras¬
cendi causa illis qui p̃t̾missi eẽnt multo numero
gentibꝰ. turpi nuditate distentꝰ p̃pon̾et᷑ ⁊ priap
Quid illud. n debet mouere acutos homines uł qͣle ᷤ¬
cumq homines: ñ enim ad hoc ingenii opus ẽ ex¬
cellentia. ut deposito studo contentionis attendant.
si mundi am̃s ds̃ ͤ eiq animo mundꝰ ut corpꝰ ẽ. ut
sit sic̃ unum animal constans ex am̃o ⁊ corꝑȩ. atq
istȩ ds ẽ simi quodã nature inse ipso continens oĩa
ut exc ipsus amã qua uiuificat᷑ tota ista moles.
uitȩ atq animȩ cunctoꝵ uiuentium ꝓ euiꝰq nascẽ¬
di sorte sumantur. nicħ omĩno reman̾e qd̾ ñ sit
pars dĩ. Qd̃ siita ẽ. quis nõ uideat quanta impie¬
tas ⁊ irreligiositas oseqͣt᷑. ut qd̾ calcauerit quisq

Expanded text:
isto compendio possent in illo uno omnibus supplicare. isto compendio possent in illo uno omnibus supplicare. Sic enim nemo irasceretur, cum in illo uno nemo contemneretur, potius quam, cultis quibusdam, justa irascendi causa illis, qui praetermissi essent, multo numerosgentibus, turpi nuditate distentus praeponeretur PriapQuid: illud nonne debet mouere acutos homines uel qualescumque homines non enim ad hoc ingenii opus est excellentia, ut deposito studio contentionis adtendant, si mundi animus Deus est eique animo mundus ut corpus est, ut sit unum animal constans ex animo et corpore, adque iste Deus est sinu quodam naturae in se ipso continens omnia, ut ex ipsius anima, qua uiuificatur tota ista moles, uitae adque animae cunctorum uiuentium pro cuiusque nascendi sorte sumantur, nihil omnino remanere, quod non sit pars Dei. Quod si ita est, quis non uideat quanta inpietas et inreligiositas consequatur, ut, quod calcauerit quisque,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi suas uirtutes uł umbra uł partes. s suam
queq pars ht̃ uitam a cȩt̾is separatam. si p̃t̾ alt̾am
irasei altã pot̾ ⁊ alia placari. alia concitari. Siauł
dicit᷑ omnes sumul id est totum ipsũ iouẽ potius¬
ofendi. si partes euis nõ ȩciam singillatim minita¬
cinqs colerentur. stuste dicit᷑ Ilulla qiippe illarũ
ptmittteret᷑. eum ipse unus qui bab̾et omnia colet᷑.¬
ħꝰ amut alia omittã quȩ sunt inmim̾̃abilia eũ diet
om̃ia fid̾a partes iouuis ẽȩ. ⁊ omĩa uu̾e. atq rationa¬
les am̃as habe ⁊ ⁊ ĩo sine contiou̾sa d̃os eẽ. ñ iudent
unt: aras nõ statuant quas tam̃ paucissimis sid̾um
staituendas ex̃ putauer̃ ⁊ singillatim sacͥficandum.
Si gͥ irascuntur qui ñ singillatim eoluntur. ñ metu¬
unt paucis placatis toto cęlo irato iuu̾e: Si aut̃
steslas omnes ĩo colunt. qi in ioue sunt quẽ colunt.

Expanded text:
quasi. suas uirtutes uel membra uel partes; sed suam quasi. suas uirtutes uel membra uel partes; sed suam quaeque pars habet uitam a ceteris separatam, si praeter alteram irasci altera potest, et alia placari, alia concitari. Si autem dicitur omnes soffendi, si patres eius non etiam sigillatim minutatimque colerentur, stulte dicitur; nulla quippe earum pretermitteretur, cum ipse unus qui habet omnia coleNam ut alia omittam, quae sunt innumerabilia, cum dicunt omnia sidera partes Iouis esse et omnia uiuere adque rationales animas habere, et ideo sine controuersia deos esse, non uident ant, aras non statuant, quas tamen paucissimis siderum statuendas esse putaverunt, et singillatim sacrificandum. Si igitur, irascuntur qui non singillatim coluntur, non metuunt, paucis placatis, toto coelo irato vivere? Si autem stellas omnes ideo colunt, quia in Jove sunt quem colunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fortuna barbata quȩ adultos barba indirat. quoᷤᷤ
honorare noluerunt ut ħ qͣlecumq num̃ saltẽ maᷤ¬
cłm dm̃ uł abarba barbatum. sic̃ a nodis nodatũ
uł certe nõ fortunã s ꝙr barbas ht̃ fortunũ nomi¬
naret. Ipse inuigatiuo deo conuiges uingat. ⁊ cum
uirgini ueori ⁊ ona soluit᷑. ipsę inuocet᷑. ⁊ dea uir¬
sit uius iupiter: siue sint ut quidam omnia ista par¬
tes eiꝰ. siue uircutes eiꝰ sicut eis uidr̃ qͥbꝰ eũ placet eẽ
mundi animũ. quȩ sententia ułut magnoꝵ multũ
doctoꝵ ẽ. Hec siita sunt. quodquale sit nõdum ĩt̾ium
quero quid ꝑderent. si unum am̃ colerent prudenti¬
ore compendio: quid enĩ eiꝰ contempn̾et᷑. eũ ip̃e cole¬
retur: Si aut̃ metuendũ fuit. ne p̃t̾ missȩ siue neglo¬
te partes euis irasc̾entur. ñ gͦ uͥ uolunt ułnt uniꝰ
am̃antis hȩc tota uita ẽ. quę omnes continet dõs.

Expanded text:
 Fortuna barbata, quae adultos barba induat quos  Fortuna barbata, quae adultos barba induat quos honorare noluerunt, ut hoc qualecumque numen saltem masculum deum uel a barba Barbatum, sicut a nodis Nodutum, uel certe non Fortunam, sed quia barbas habet Fortunium nominarent; ipse in Iugatino deo coniuges iungat, et cum uirgini uxori zona soluitur, ipse inuocetur et dea Virsit unus Iuppiter, siue sint, ut quidam uolunt, omnia ista partes eius siue uirtutes eius, sicut eis uidetur, quibus eum placet esse mundi animum, quae sententia uelut magnorum multumque doctorum est. Haec si ita suquaero, quid perderent, si unum Deum colerent prudentiore compendio? Quid enim ejus contemneretur, cum ipse coleretur? Si autem metuendum fuit, ne praetermissae sive neglectae partes ejus irascerentur: non ergo ut volunt, velut uanimantis haec tota uita est, quae omnes continet deos,
Abbreviated transcription (Latin):
uocetur opis. ipse in uagitu os aꝑiat.⁊ uocet᷑ ds̃
uaticanus. ipse leuet de t̾ra . ⁊ uocet᷑ damleuana
ipse cunas tueatur ⁊ uocet᷑ cunina. ñ sit alius ipsȩ
s in illis deabꝰ quȩ fata nascentibꝰ canunt. ⁊ uocant᷑
carm̃tes p̃sit fortuitis uocet᷑q fortuna. in diua rum¬
mam mãmã paruulo inmulgeat. qr rũmam dixcei
uet̾es mamã indiua potina potionem ministret
indiua educa ȩscham p̾beat. de pauore infantũ
pauentia nũccupet᷑. de spe quȩ uenit uenilia. de
uolupatate uolupia. de actu dea agenoria de sti¬
muł quibꝰ ad mimiũ actum homo impellit᷑ dea
stimula nominetur strema dea sit strenuũ faciẽdo.
numeria quȩ numerare doceat. camena quȩ can̾e.
ipse sit ⁊ ds consus p̃bendo consilia. ⁊ dea sentia sen¬
tencias inspirando. ipse deam niuentas quȩ post
p̃textum excipiat uiuenił etatis exordia. ipse sit¬

Expanded text:
uocetur Opis, ipse in uagitu os aperiat et uocetur deus uocetur Opis, ipse in uagitu os aperiat et uocetur deus Vaticanus; ipse leuet de terra et uocetur dea Leuana, ipse cunas tueatur et uocetur Cunina; non sit alius, sed ipse in illis deabus, quae fata nascentibus canunt et uocantur Carmentes; praesit fortuitis uoceturque Fortuna; in diua Rumina mammam paruulo inmulgeat, quia rumam dixerunt ueteres mammam; in diua Potina potionem ministret, in diua Educa escam praebeat; de pauore infantum Pauentia nuncupetur, de spe, quae uenit, Venilia, de uoluptate Volupia, de actu Agenoria; de stimulis, quibus ad nimium actum homo inpellitur, dea Stimula nominetur; Strenia dea sit strenuum faciendo, Numeria, quae numerare doceat, Camena, quae canere; ipse sit et deus Consus praebendo consilia et dea Sentia sententias inspirando; ipse dea Iuuentas, quae post praetextam excipiat iuuenalis aetatis exordia; ipse sit et
Abbreviated transcription (Latin):
tant. dm namq ire ꝑ om̃s t̾ras tractatusq maris
celumq ꝓfundum. ipse in etherȩ sit iupit̾. ipse in
aerȩ uino. ipsȩ in mari neptunꝰ. ininferioribꝰ ȩtiã
maris ipsȩ salacia. int̾ra pluto. int̾ra inferiore ꝓser¬
pina. infocis domesticis uesta. in fabroꝵ fornacȩ
uuleanus. insid̾ibꝰ sol. ⁊ luna. ⁊ stelle. indiuinantibꝰ
appollo. in merce mercułiꝰ. in iano iniciator. in t̾mi¬
no t̾minator. saturnꝰ in tp̃rȩ. maris ⁊ bellona in bel¬
lis. lib̾ inuineis. ceres infrum̃tis. diana in siluis.
minerua iningeniis. ipsȩ sit postremo ȩtiã in illa
turba quasi plebeioꝵ d̃oꝵ. ipse p̾sit nomine libi
uiroꝵ seminibꝰ & nomine lib̾e feminaꝵ ipse
sit dispater qui partũ ꝑducat ad diem. ipse sit
dea mena qͣm p̃fecerunt menstruis feminaꝵ.
ipse lucma que aparturientibꝰ in uocet᷑. ipse
opem ferat nascentibꝰ excipiendo eos insinu t̾rȩ⁊

Expanded text:
tant: deum namque ire per omnes Terrasque tractusque maris tant: deum namque ire per omnes Terrasque tractusque maris caelumque profundum; ipse in aethere sit Iuppiter, ipse in aere Iuno, ipse in mari Neptunus, in inferioribus etiam maris ipse Salacia, in terra Pluto, in terra inferiore Proserpina, in focis domesticis Vesta, in fabrorum fornace Vulcanus, in sideribus sol et luna et stellae, in diuinantibus Apollo, in merce Mercurius, in Iano initiator, in Termino terminator, Saturnus in tempore, Mars et Bellona in bellis, Liber in uineis, Ceres in frumentis, Diana in siluis, Minerua in ingeniis; ipse sit postremo etiam in illa turba quasi plebeiorum deorum; ipse praesit nomine Liberi uirorum seminibus et nomine Liberae feminarum, ipse sit Diespater, qui partum perducat ad diem; ipse sit dea Mena, quam praefecerunt menstruis feminarum, ipse Lucina, quae a parturientibus inuocetur; ipse opem ferat nascentibus excipiendo eos sinu terrae et
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ad coniugatas intelligit᷑ ꝑtin̾e. sed eam nolumꝰ
imitentur in eo quod fecit illa cum marte. Rursꝰ
inqͥunt ad fabulas redis. & ista iusticia ẽ nob̾ succense¬
re qdꝰ talia dicimus de diis eoꝵ ⁊ sibi nõ succensere
qͥ hec intheatris libentissimȩ spectant cͥmina suoꝵ
ret᷑ ħ ipsa theatrica cͥmina dõꝵ in honorem institu¬
⁊ disputacionibꝰ asserant. mͦ sit ipit̾ corporei huiꝰ
mundi animus. qui uniu̾sam istam molem ex .iiiiͬ. uł
qd̃ eis placet elementis ostructã atq compactã implet
⁊ mouet. mͦ inde partes suas sorori ⁊ fribꝰ cedat. mͦ sit
ether. ut aerem uinonẽ subt̾ fusam desuꝑ amplec¬
tatur. mͦ totum simul eum aere sit ipsȩ celum. t̾rã
ũ tanqͣm conugem eandemq matrem. quia hoc
indiuinis turpe nõ ẽ fecundis ymbribꝰ ⁊ seminibꝰ
fecet. modo aut̾ ne sit necesse ꝑcuncta diseunere. as̃
unus de quo multi apoeta nobilissimo dictum pu¬

Expanded text:
haec ad coniugatas intellegitur pertinere: sed eam nolumus haec ad coniugatas intellegitur pertinere: sed eam nolumus imitentur in eo quod fecit illa cum Marte. Rursus, inquiunt, ad fabulas redis. Quae ista iustitia est, nobis suscensere, quod talia dicimus de dis eorum, et sibi non suscensere, qui haec in theatris libentissime spectant crimina deoruime probaretur haec ipsa theatrica crimina deorum in honorem instituet disputationibus adserant: modo sit Iuppiter corporei huius mundi animus, qui uniuersam istam molem ex quattuor uel quot eis placet elementis constructam adque conpactam inplet et mouet, modo inde suas partes sorori et fratribus cedat; modo sit aether, ut aerem Iunonem subterfusam desuper amplectatur; modo totum simul cum aere sit ipse caelum, terram uero tamquam coniugem eandemque matrem quia hoc in diuinis turpe non est fecundis imbribus et seminibus fetet; modo autem ne sit necesse per cuncta discurrere deus unus, de quo multi a poeta nobilissimo dictum pu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas eẽ ñ pot̾. ⁊ ido illi uirgines solere seruire. qd̾
sic̃ ex uirgine ita nicħ exxigne nascatur. Quã totã¬
uanitatem aboleri. ⁊ extingui utiq ab illo oportuit
qui ẽ natus ex uirgine. Quis enim ferat qd̃ eum tan¬
tum honoris ⁊ quasi castitatis igni tͥbuerint. aliqu̾o
uestam ñ erubescunt ȩtiã uen̾em dic̾em. ut uaneᷤᷤ¬
cat in ancillis eus honorata uirginitas: Si enun
uesta uenus ẽ. quomͦ ei rite uirgines a ueneriis
oꝑibꝰ abstinendo seriuierunt: An uen̾es duȩ sunt.
una uirgo. alt̾ã mulier: an potuis tres. una uir¬
ginum quȩ cẽ uesta ẽ. alia coniugataꝵ. alia me¬
retricum. cui etiam fenices donum dabant de ꝓ¬
stitucione filiarum añ qͣm eas iung̾ent uiris. Quȩ
illaꝵ ẽ matrona uulcani : nõ utiq uirgo. qm̃ ht̃
maritum. Absit aut̃ ut meretrix. ne filio unioniᷤᷤ
⁊ cooꝑario mineruȩ fac̾e̾ uideamur uriuriã. Prgo

Expanded text:
ciuitas esse non potest, et ideo illi uirgines solere seruire, quod ciuitas esse non potest, et ideo illi uirgines solere seruire, quod sicut ex uirgine, ita nihil ex igne nascatur. Quam totauanitatem aboleri et extingui utique ab illo oportuit, qui est natus ex uirgine. Quis enim ferat, quod, cum tantum honoris et quasi castitatis igni tribuerint, aliquande Vestam non erubescunt etiam Venerem dicere, ut uanescat in ancillis eius honorata uirginitas? Si enim Vesta Venus est, quo modo ei rite uirgines a Veneriis operibus abstinendo seruierunt? An Veneres duae sunt, una uirgo, altera mulier? An potius tres, una uirginum, quae etiam Vesta est, alia coniugatarum, alia meretricum? Cui etiam Phoenices donum dabant de prostitutione filiarum, antequam eas iungerent uiris. Quae illarum est matrona Vulcani? Non utique uirgo, quoniam habet maritum. Absit autem ut meretrix, ne filio Iunonis et cooperario Mineruae facere uideamur iniuriam. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sint utiq cęlii ⁊ t̾ra  Nlam ħ quoq in libris suis hñt
eoꝵ docti atq sapientes. neq de figm̃tis poeticis. sed
de philosophoꝵ libris. a uirgilio dictum ẽ. Tuĩ pat̾
omip̃s fecundis ymbribꝰ ether conuigis in gremium
lete descendit. idest ingremiũ telluris. aut t̾re. quia
⁊ ħ aliquas differentias uolunt eẽ. atq int̾ra ipsa aliud
t̾ram. aliud tellurem. aliud tellumonẽ putant. ⁊ hos
onĩs dõs hiit suis nominibꝰ appellatos. suis officiis dis¬
tinctos. sius aris saerisq ueneratos. E andem t̾ram &
matiẽ doꝵ uocant. ut iã poete tołabiliora confingant.
si scđ̃m istoꝵ nõ poeticos s sacroꝵlibros ñ solum uino
soror ⁊ coniua. s etiã mat̾ ẽ iouis. Candẽ t̾rã cererẽ. eã¬
dem ȩtiam uestam uolunt. cum tam̃ sepus uestam.
ñ nͥ ignem eẽ ꝑhibeant. ꝑtinentẽ ad focos sine quibꝰ

Expanded text:
sint utique caelum et terra? nam hoc quoque in libris suis habent sint utique caelum et terra? nam hoc quoque in libris suis habent eorum docti adque sapientes. Neque de figmentis poeticis, sed de philosophorum libris a Vergilio dictum est: Tum pater omnipotens fecundis imbribus aether Coniugis in gremium laetae descendit, id est in gremium telluris aut terrae; quia et hic aliquas differentias uolunt esse adque in ipsa terra aliud Terram, aliud Tellurem, aliud Tellumonem putant, et hos omnes deos habent suis nominibus appellatos, suis officiis distinctos, suis aris sacrisque ueneratos. Eandem terram etiam matrem deum uocant, ut iam poetae tolerabiliora confingant, si secundum istorum non poeticos, sed sacrorum libros non solum Iuno, \'soror et coniux, sed etiam mater est Iouis. Eandem terram Cererem, eandem etiam Vestam uolunt, cum tamen saepius Vestam non nisi ignem esse perhibeant pertinentem ad focos, sine quibus
Abbreviated transcription (Latin):
consticuta ẽ. cum ista filia ñ sit amboꝵ. Aut si etheriᷤᷤ
partem suꝑiorem mineruã ten̾e dicunt.⁊ hac occa¬
sione fing̾e̾ poetas. qd̃ de iouis capite nata sit. cur
ñ gͦ ipsa potuis dõꝵ rogina deputat᷑. qd̾ sit iouȩ suꝑi¬
or : an quia indignum erat p̃pon̾e patri filiam:
Cur non de ioue ipso erga saturnum iusticia ista ser¬
uata ẽ. an quia uictus ẽ: Ergo pugnar̃: Absit inqͥ¬
unt. Fabularum ẽ ista garrulitas. Ecce fabulis ñ cre¬
datur.⁊ de diis meliora sentiant᷑. Cur gͦ nõ data ẽ patri
iouis. ⁊ si non sublimior. equał certe sedes honoris: Quia
saturnꝰ inquiunt temporis longitudo ẽ. Tempꝰ gͥ colut.
qr saturnum colunt. ⁊ rex dõꝵ iupit̾ insimiatur natꝰ
ex tp̃re. Quid enim indignum dicit᷑. cũ iupit̾ ⁊ uino
nati dicunt᷑ ex tp̃re. si celũ ẽ ille. ⁊ illa tra. eum facta

Expanded text:
constituta est, cum ista filia non sit amborum. Aut si aetheris constituta est, cum ista filia non sit amborum. Aut si aetheris partem superiorem Mineruam tenere dicunt et hac occasione fingere poetas quod de Iouis capite nata sit: quur non ergo ipsa potius deorum regina deputatur, quod sit Ioue superior? An quia indignum erat praeponere patri filiam? Quur non de Ioue ipso erga Saturnum iustitia ista seruata est? An quia uictus est? Ergo pugnarunt? Absit, inquiunt; fabularum est ista garrulitas. Ecce fabulis non credatur et de dis meliora sentiantur: quur ergo non data est patri Iouis, etsi non sublimior, aequalis certe sedes honoris? Quia Saturnus, inquiunt, temporis longitudo est. Tempus ergo colunt, qui Saturnum colunt, et rex deorum Iuppiter insinuatur natus ex tempore. Quid enim indignum dicitur, cum Iuppiter et Iuno nati dicuntur ex tempore, si caelum est ille et illa terra, cum facta
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ⁊ in singłis simul sunt: Cur gͥ ether dat᷑
ioui. aer uinoni: postremo si ipsi duo satis eẽnt.
quid ẽ qd̾ mare ne ptuno t̾buitur. t̾ra plutoni: ⁊
ne ipsi quoq sine conuigibꝰ remanent addit᷑ nep¬
tuno salacia plutomi pserpina. Nam sic inferiorẽ
cęli partem .i. aerem inquiunt iuno tenet. ita infe¬
riorem maris salacia. ⁊ t̾rȩ inferiore ꝓserpina. Quer̃
quẽ ad moduĩ sarciant fabulas. nec inueniunt. Si enĩ
singłis elem̃tis. Nẽ u̾o omĩno affirmauer̃. aliud eẽ
etherem. alud aerem. A qua uero siuȩ suꝑior suiȩ
inferior. utiq aqua ẽ. puta quia dissimił. Numqͥd
ĩ tantum ut aqua non sit :  inferior t̾ra quid aliud
pͭ eẽ qͣm t̾ra. quantalibet diu̾sitate distincta: dem̃
ecce iam totus in his .iiiiͦ. uł tribꝰ elementis corporeᷤ
completus ẽ mundus. Minerua uͥ erat: quid tenebit:
quid implebit: Siul enim cum his in capitolio

Expanded text:
mentis, et in singulis simul sunt? Cur ergo aether datur mentis, et in singulis simul sunt? Cur ergo aether datur Jovi, aer Junoni? Postremo ipsi duo satis essent: quid est quod mare Neptuno tribuitur, terra Plutoni? Et ne ipsi quoque sine conjugibus remanerent, additur Neptuno Salacia, Plutoni Pcaeli partem, id est aerem, inquiunt, Iuno tenet, ita inferiorem maris Salacia et terrae inferiorem Proserpina. Quaerunt quem ad modum sarciant fabulas, nec inueniunt. Si enim singulis elementis. Nunc uero omni modo adfirmauerunt aliud esse aetherem, aliud aerem. Aqua uero siue superior siue inferior utique aqua est; puta quia dissimilis: numquid in tantum ut aqua non sit? Et inferior terra quid aliud potest esso quam terra quantalibet diuersitate distincta? Deinde ecce iam totus in his quattuor uel tribus elementis corporeus conpletus est mundus: Minerua ubi erit? quid tenebit? quid inplebit? Simul enim cum his in Capitolio