comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed prȩualescunt elemosine. Hum ilitatẽ
laudẽ sed maior ẽ. ardor fidei. Dicã appe¬
titas sordes et in condemnatione uestium
sericarũ plebiũ cultũ. et seruilia indum̃ta
quȩsita plus ẽ animũ de posuisse quam
cultum. Difficilius arrogantia caremus
qũa auroꝰ et geminis. His enĩ abiectis int̃¬
dum gloriosis cumemꝰ sordib: et uen¬
dibilem pauꝑtatẽ populari aure offen¬
dimꝰ. Celata uirtus et in conscientię fo-¬
ta secreto: dm̃ solũ iudicẽ respicit. Un¬
de michi ẽ. offerenda p̃coniis: et ordine
re tͥorũ p̃t̃misso. tota de conuersionis
ac penitentiȩ incunabulis assumenda.
Alius forsitan scolȩ memor. quintum
maximũ unꝰ qui nob cunctando restitu¬
it rem publicã et totã fabiorũ gentem
p̃ferret in mediũ. diceret pugnas. descri¬
beret p̃lia. et ꝑ tantȩ nobilitatis gradus
fabiolam uenisse iactaret: ut quod in
uirga ñ poterat in radicib demonstra-¬

Expanded text:
sed praevalescunt eleemosynae. Humilitatem sed praevalescunt eleemosynae. Humilitatem laudem? sed major est fidei ardor. Dicam appetitas sordes, et in condemnationem vestium sericarum plebeium cultum et servilia indumenta quaesita? PLUS EST animum deposuisse, quam cultum. Difficilius arrogantia, quam auro caremus et gemmis. His enim abjectis, interdum gloriosis tumemus sordibus: et vendibilem paupertatem populari aurae offerimus. celata uirtus et in conscientiae fota secreto deum solum iudicem respicit. unde nouis mihi est efferenda praeconiis et ordine rhetorum praetermisso tota de conuersionis ac paenitentiae incunabulis adsumenda. alius forsitan scholae memor Quintum Maximum, unus qui nobis cunctando restituit rem, et totam Fabiorum gentem proferret in medium, diceret pugnas, describeret proelia et per tantae nobilitatis gradus Fabiolam uenisse iactaret, ut, quod in uirga non poterat, in radicibus demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
lures anni sunt quos suꝑ dormitio¬
ne blesillȩ paulã uenerabilem femi¬
nam recenti adhue uulnere consolatus
sum. Quartȩ etatis circulus uoluitur
ex quo ad heliodorũ ep̃m nepotiani
scribens epẏtaphiũ: quicquid habere
uiriũ potiu in illo tunc dolore consũp¬
si. Vnde hoc ferme bienniũ pammatio
meo ꝓsubita ꝑ egrinatione paulinȩ bre¬
uem epłam dediͣ erubescens ad disertis¬
simũ uirũ plura loqui. et ei sua ingere¬
quã stulta iactantia docere ꝑ fectũ. Nunc
michi fili oceane uolenti. et ultro appe¬
tenti debitũ munus imponis qđ ꝓ no¬
uitate uirtutũ ueterẽ materiã nouã faci¬
at. In illis enĩ uel parentis affectus uel
meror auunculi uel desiđium mariti tẽ¬
perandũ fuit: Et ꝑ diuersitatẽ ꝑsonarũ
diuersa de scripturis adhibenda medi
laudaem xp̃ianorum. miraculũ gentiliũ.
luctũ pauperũ. solatiũ monachorum.
Quicquid primũ arripuero: sequenti
cõparatione uilescit. Ieuniũ prȩdicem.

Expanded text:
lures anni sunt, quod super dormitione Blaesillae, Paulam venerabilem feminam, recenti adhuc vulnere, consolatus sum . Quartae aestatis circulus volvitur, ex quo ad Heliodorum Episcopum Nepotiani scribens Epitaphium, quidquid habere potui virium, in illo tunc dolore consumpsi. Ante hoc ferme biennium, Pammachio meo pro subita peregrinatione Paulinae, brevem Epistolam dedi, erubescens ad disertissimum virum plura loqui, et ei sua ingerequam stulta jactantia docere perfectum. Nunc mihi, fili Oceane, volenti et ultro appetenti, debitum munus imponis, quo pro novitate virtutum, veterem materiam novam faciam. In illis enim vel parentis afmaeror auunculi uel desiderium mariti temperandum fuit et pro diuersitate personarum diuersa de scripturis adhibenda mediclaudem Christiano-\' rum, miraculum gentilium, luctum pauperum, solacium monachorum. quidquid primum adripuero, sequentium conparatione uilescit. ieiunium pr
Abbreviated transcription (Latin):
Quia si elo quentiã quęrimꝰ : demoste¬
nes legendus aut tullius ẽ. Si sacram̃ta
diuina: nr̃i codices qui de hebrȩo in la-¬
tinũ ñ bene resonant ꝓuidendi. In fron-¬
te epłȩ tuȩ posueras: quid sibi uellt qđ
in regũ libro primo seriptũ ẽ. Et samu¬
hel semꝑ seruiebat ante conspectũ dñi
cinctus ephod et diploidam habebat

Expanded text:
quia, si eloquentiam quaerimus, Demosthequia, si eloquentiam quaerimus, Demosthenes legendus aut Tullius est, si sacramenta diuina, nostri codices, qui de Hebraeo in Latinum non bene resonant, peruidendi. In fronte epistulae tuae posueras, quid sibi uelit, quod in Regnorum libro primo scriptum est: et Samuhel puer seruiebat ante conspectum domini cinctus ephod bad et diploidam habebat
Abbreviated transcription (Latin):
pistolare officiũ ẽ de re familiari
aut de quotidiana conuersatio¬
ne aliquid scribere: et quodam¬
modo absentes int̃ se p̃sentes fieri : dum
mutuo quid aut uelint aut gestum sit
nuntiant: licet int̾dũ confabulationes
tale conuiuiũ doctrinȩ quoq sale con¬
diatur. Uerũ tu tota intractatib occu¬
paris: nichil mͥ scribis nisi qđ metor-¬
queat. et scripturas legere compellat.
Deniq heri famosissima quȩstione¬
ꝓposita postulasti: ut quid sentirem
statim rescriberem. Quasi uero pha-¬
risȩorũ teneam cathedram: ut quotiens¬
cũq de uerbis hebraicis uirgium est:
ego arbiter et litis sequester exposcar.
Non sunt suaues epͣlȩ quȩ ñ et placeant¬
et redoleant. quas ñ condit apieuis: in
quib nichil de magistrorũ huiꝰ tẽporis
iure suffumat. Sed quia uictor et int̾¬
nuncius sermonis nr̃i redire festinat :
rem grandem celerius dicto quã debeo:
licet de seripturis scĩs disputantti non
tam necessaria sint uerba quã sensus.

Expanded text:
pistolare officium est de re familiari, aut de quotidiana conversatione aliquid scribere, et quodammodo absentes inter se praesentes fieri, dum mutuo quid aut velint, aut gestum sit, nuntiant: licet interdum confabulationis tale convivium, doctrinae quoque sale condiatur. Verum tu, dum tota in tractatibus occuparis, nihil mihi scribis, nisi 140 quod me torqueat, et Scripturas legere compellat. Deniqproposita postulasti, ut, quid sentirem, statim rescriberem; quasi uero pharisaeorum teneam cathedram, ut, quotienscumque de uerbis Hebraicis iurgium est, ego arbiter et litis sequester exposcar. non sunt suaues epulae, quae non et placentam redoleant, quas non condit Apicius, in quibus nihil de magistrorum huius temporis iure suffumat. sed quia uector et internuntius sermonis nostri redire festinat, rem grandem celerius dicto, quam debeo, licet de scripturis sanctis disputanti non tam necessaria sint uerba quam sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
concitarent. En rerũ in nob̾ ordo mu¬
tatus ẽ: et in calamitatẽ nr̃am ꝑ didit
sua ura natura. Quod exhibe senibus
iuuenis debuit: hoe debuit. hoc iuue¬
ni exhibuimꝰ senes. Quid gͥ faciã: iungã
dormit. Lazarus quoq quia dormie¬
rat suscitatus ẽ: Laeter et gaudeã quia
raptus ẽ. ne malicia mutaret mentẽ eiꝰ.
quia placuerat dõ anima illius : sed in¬
uito et repugnanti ꝑ genas lacrimȩ flu¬
unt. et int̃ p̃cepta uirtutũ. resurrectio¬
nisq spem. credulã mentẽ desiderii
frangit affectus. Omors quȩ fr̃s diui¬
dis: et amore sociatos crudelis ac dura
dissocias. Adduxit urentẽ uentũ dñs
de deserto ascendentẽ: qui siceauit ue¬
nas tuas et desolauit fontẽ tuũ. Deuo¬
rasti quidẽ ionã: sed et in utero tuo ui¬
uus fuit. Portasti quasi mortuum: ut
tempestas mundi conquiesceret. & ni

Expanded text:
concitarent: en rerum in nobis ordo muconcitarent: en rerum in nobis ordo mutatus est et in calamitatem nostram perdidit sua iura natura: quod exhibere senibus iuuenis debuit, hoc iuueni exhibemus senes. Quid igitur faciam? iungam dormit. Lazarus Yquoque, quia dormierat, suscitatus est. laeter et gaudeam, quod raptus sit, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placuerit deo anima illius? sed inuito et repugnanti per genas lacrimae fluunt et inter praecepta uirtutum resurrectionisque spem credulam mentem desiderii frangit affectus. o mors, quae fratres diuidis et amore sociatos crudelis ac dura dissocias! adduxit urentem uentum dominus de deserto ascendentem, qui siccauit uenas tuas et desolauit fontem tuum. deuorasti quidem Ionam, sed et in utero tuo uiuus fuit. portasti quasi mortuum, ut tempestas mundi conquiesceret et Ni
Abbreviated transcription (Latin):
toq maus fuerit qđ dicendũ est:
tanto maus obruitur. qui magna¬
tudinẽ rerũ uerbis ñ potest explica¬
re . Nepotianus m̃s. tuus. nr̃. immo
xp̃i. et quia xp̃i id circo plus nr̃. re¬
liquit senes: et desiderii sui iaculo
uulneratos intolerabili dolore confe¬
cit. Quẽ heredem putauimꝰ. funꝰ tene¬
mus. cui iam meũ sud au̾it ingeniũ. ecui
litterulȩ placere gestient. Ubi ẽ ille nr̃
animꝰ. manꝰ tremit: caligant oculi. lin¬
gua balbutit: Quicquid dixero quia
ille ñ audit mutũ uidetur. Stilus ipse
quasi sentiens: et cera subtristior uel
rubigine uel situ obducitur. Quoti-¬
enscũq nitor inuerba ꝓrũpere. et suꝑ
tumulũ eiꝰ epitaphii huiꝰ flores sparge¬
re : totiens implentur oculi. et renoua¬
to dolore totus in funere sũ. Moris qͦn¬
dam fuit. ut suꝑ cadauera defunctoꝵ
incontione ꝓstratis. laudes hiberi di¬
cerent. et instar lugubriũ carminum
ad fletus et gemitus audientiũ pectora

Expanded text:
toque maius fuerit, quod dicendum est, toque maius fuerit, quod dicendum est, tanto magis obruitur, qui magnitudinem rerum verbis non potest explicare. Nepotianus meus, tuus, noster, immo Christi, et quia Christi, idcirco plus noster, reliquit senes et desuulneratos intolerabili dolore confecit. quem heredem putauimus, fumis tenemus. cui iam meum sudabit ingenium? cui litterulae placere gestient? ubi est ille έργanimus, manus tremit, caligant oculi, lingua balbutit. quidquid dixero, quia ille non audiet, mutum uidetur. stilus ipse quasi sentiens et cera subtristior uel rubigine uel situ obducitur. quotienscumque nitor in uerba prorumpere et super tumulum eius epitaphii huius flores spargere, totiens inplentur oculi et renouato dolore totus in funere sum. mors quondam fuit, ut super cadauera defunctorum in contionė pro rostris laudes liberi dicerent et instar lugubrium carminum ad fletus et gemitus audientium pectora
Abbreviated transcription (Latin):
apud .lxx. et theodotionẽ post scutũ
diapsalma: apud sẏmmachum post
clipeũ & gladiũ. et bellũ. similit̃ dia¬
psalma: ꝓ quo apud aquilam post
clipeũ et gladiũ & bellũ. semꝑ. Apud
quintã editionẽ ꝑost scutũ et rũpheã
et bellũ semꝑ. In sexta uero post seutũ
saelach. Et in eodẽ psalmo post illũ
locũ ut saluos faciat mites terrȩ dia
necnon et apud quintã. In sextam
uero in finẽ. et in hebraico erat post
aniares qđ ẽ. mites terrȩ selach. Atq
ita cũ talem uniꝰ cuiꝰq editionis opi¬
nionẽ repperissemꝰ : hȩc ad notauimꝰ
utrũ aũt cuiꝰdã musicȩ cantilenȩ aut
rithmi immutationẽ qui int̃p̃tati¬
sunt diapsalma senserrat. aliud uel
intellexerint tuo iudicio derelinqͦ
Huc usq origenes euiꝰ nos maliumꝰ
in hac disputatione dũtaxat: peritiã
sequi: quã stultã hab̾e scientiam nes¬
Randes materias ingenia par.
ua ñ sufferunt: et in ipso cona¬
tũ ultra uires ausa succũbunt. Quan¬

Expanded text:
a et Theodotionem post scutum diapsalma\', apud Symmachum post clipeum et gladium et bellum similiter diapsalma\\ pro quo apud Aquilam post clipeum, gladium et bellum \'semper\', apud quintam editionem post scutum et romphaeam et bellum \'semper\'. in ssela. Et in eodem psalmo post illum locum: ut salvos faciat mites terrae, in necnon et apud quintam; in sexta vero in finem; et in Hebraico erat post anie ares, quod est, mites terrae, sela. Atque ita cum talem uniuscujusque editionis opinionem reperissemus, haec annotavimus. Utrum autem cujusdam musicae cantilenae atque rythmi immutationem, qui intsunt \'diapsalma\', senserint aliudue quid intellexerint, tuo iudicio derelinquo\'. Hucusque Origenes, cuius nos maluimus in hac disputatione dumtaxat inperitiam sequi, quarandes materias ingenia parva non sufferunt et in ipso conatu ultra vires ausa succumbunt; quan
Abbreviated transcription (Latin):
rei: alterius subsequentis mediũ int̃¬¬
ponere exeplic̾it aut felicit̃ aut ali-¬
quid istius modi. ita et hebrei: ut quȩ
seripta sunt roborentur. ut dicant
memorant ut ponant sela. aut trans-¬
acta felicit̃. ꝓtestantur. pacẽ inultimo
subnotantes. Hȩc nos de intimõ fonte
uulos ꝑ sequentes: neq errorũ quib
totus mundus exeplecus ẽ. uarietate
ꝑ territi. sed cupientes & seire & doce-¬
re quȩ uera sunt. Quod si tibi non
uidetur quid origenss de diapsalma-¬
te senserit. uerbũ int̃p̃tabor ad uer¬
bum: ut quia nouitia musta contem¬
nis. saltm ueteris uini auctoritate
ducaris. Sepe ꝑ quirens causas cur
in quib dã psalmis int̃p̃tatur dia-
gua hebrea sela. in greca uero habet
lerint. diapsalma neq uero nocet ex-¬
emplis affirmare qđ dicimꝰ In .lxx¬
ego firmaui columnas eiꝰ. apud. lacx.¬
et theodotionẽ. et symmachũ est dia-¬
psalma. ꝓ quo apud aquilam ponde¬
raui colũnas eius semꝑ. In quinta aũt

Expanded text:
rei alterius subsequentis medium interponere explicit, aut feliciter, aut aliquid istiusmodi: ita et Hebraei ea quae scripta sunt roborant, ut dicunt memorant, ut ponant sela; aut transacta feliciter protestantur, pacem in ultimo subnotantes. Haec nos de intimo Hebraeovulos persequentes, neque errorum, quibus totus mundus repletus est, varietate perterriti: sed cupientes et scire et docere quae vera sunt. Quod si tibi non uidetur. quid Origenes de diapsalmate senserit, uerbum interpretabor ad uerbum, ut, quia nouicia musta contemnis, saltim ueteris uini auctoritate ducaris. "Saepe perquirens causas, cur in quibusdam psalmis interponatur \'diagua Hebraea \'sela\', Graeca uero habet lerint \'diapsalma. neque uero nocet exemplis adfirmare, quod dicimus. in sep» ego confirmavi columnas ejus, » apud et Theodotionem et Symmachum est diapsalma; pro quo apud Aquilam: Ponderavi columnas ejus, semper. In quinta autem
Abbreviated transcription (Latin):
post ea reuersa ꝑ noctẽ. Domi enĩ ob de-¬
sidium eiꝰ manere ñ poterat: uenit ad
sepulchrum. Cũq lapidẽ cũ quo mo¬
num̃tũ clausũ fuerat uidisset ablatum :
cueurrit ad sỹmonẽ petrũ: et ad alterũ
discipłm quẽ iłs amabat plurimũ. et
dicit eis. Tuler̃ dñm de monum̃to. & nes¬
cimꝰ ubi posuer̃ eũ Error mulieris eũ
pietate sotiatꝰ ẽ. Pictas in eo erat: qđ desi¬
derabat eũ. cuiꝰ nouerat maiestatẽ. Er¬
amina separta. & sudariũ quo caput

Expanded text:
postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, eramina separata et sudarium, quo caput
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ libidini expositi sunt. Un¬
de et apłs. De uirginib inquit p̃ceptũ
dñi ñ habeo. Quasi moyses loquatur
feminalib ego ñ uestior : nec impono
alicui necessĩtatẽ. Qui uult sacerdos eẽ.
ipse se uestiat. O quantȩ uirgines. & qͥn¬
torum sperata pudicitia indie iudicii
dehonestabuntur : quantorũ infama.¬
ta pudicitia ado iudice coronabitur.
lgitur ipsi assumamꝰ feminalia. ipsi nr̃a
uerecunda oꝑiamꝰ: non quęramꝰ alie¬
nos oculos: ita tegantur genitalia. ut
nullorũ oculis pateant: nequando intra¬
mus inscã scorũ siqua apparuerit turpi¬
tudo morte moriamur. lam sermo finit᷑ :
et ad suꝑiora erahor. Tanta debet eẽ. scien¬
tia et eruditio pontificis dei: ut egressus
eius et motus et uniuersa uocalia sint.
Ueritatẽ mente concipiat. et toto eam ha-¬
bitu resonet et ornatu: ut quiequid agit
quicquid loquitur sit doctrina popłoꝵ.
Absq tintinnabulis enĩ et diuersis colo¬
rib et gemmis plurib. ornam̃tisq uir

Expanded text:
animalium libidini expositi sunt. unde et apostolus: de uirginibus, inquit, praeceptum domini non habeo, quasi Moyses loquatur: \'feminalibus ego non uestio nec inpono alicui necessitatem; qui uult sacerdos esse, ipse se uestiat\'. o quantae uirgines et quantorUm sperata pudicitia in die iudicii dehonestabitur, quantorum infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! igitur ipsi adsumamus feminalia, ipsi nostra uerecunda operiamus, non quaeramus alienos oculos. ita tegantur genitalia, ut nullorum oculis pateant, ne, quando intramus sancta sanctorum, si qua apparuerit turpitudo, morte moriamur.. Iam sermo finitur et ad superiora retrahor. tanta debet esse scientia et eruditio pontificis dei, ut et egressus eius et motus et uniuersa uocalia sint. ueritatem mente concipiat et toto eam habitu resonet et ornatu, ut, quidquid agit, quidquid loquitur, sit doctrina populorum. absque tintinabulis enim et dinersis coloribus et gemmis floribusque uir
Abbreviated transcription (Latin):
auriga. Uirga ẽ. et suꝑ creaturas creator
insistens. regat ipse quȩ condidit. Quod
olim in lammina monstrabat᷑. nunc it
signo ostenditur crucis. Auro legis san¬
guis euangelii p̃tiosior. ẽ. Tunc signum
iuxta iez echielis uoeẽ gem̃tib figebatur
infronte : nunc portantes crucẽ diceͥmus:
signatũ ẽ suꝑ nos lum̃ uultus tui dñe.
Bis in excodo legimꝰ p̃cipiente dño et mo-¬
yse uissa faciente: octo uestiũ genera poti¬
tificis in leuitico de septẽ tantũ scriptũ-
illis induerit: De solis feminalib richil
dr̃: hac ut arbitror causa qđ ad genita¬
lia nr̃a et uerecunda lex non mitat manũ:
sed ipsi secretiora nr̃a et confusione dig¬
na tegere et uelare dehemꝰ. et conscientiã
puritatis ac seminũ dõ iudici reseruare.
De ceteris uirtutib uerbi gr̃a. sapientia.
fortitudine. iustitia. Humilitate. mansu¬
etudine. lib̾tate. possunt et alii iudicare.
Pudicitiã sola nouit conscientia: et huma¬

Expanded text:
auriga et super creaturas creator insistens regat ipse, quae condidit. quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur crucis. auro legis sanguis euangelii pretiosior est. tunc signum iuxta Ezechiel gementibus figebatur in fronte, nunc portantes crucem dicimus: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. bis in Exodo legimus praecipiente domino et Moyse iussa faciente octo uestium genera pontificis. in Lenitico de septem tantum scriptum illis induerit: de solis feminalibus nihil dicitur hac, ut arbitror, causa, quod ad genitalia nostra et uerecunda lex non mittit manum, sed ipsi secretiora nostra et confusione digna tegere et uelare debemus et conscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibus, uerbi gratia-sapientia, fortitudine, iustitia, humilitate, mansuetudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit conscientia et huma
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsisti quo modo in iohis euangelio
post resurrectionẽ dicatur ad mariam
magdalene: noli me tangere. nondum
enĩ ascendi ad patrem meũ : Et rursum
in matheo scriptũ sit qđ ad uestigia
saluatoris mulieres corruerint. cum
utiq ñ sit id ipsum tangere post resur¬
rectionẽ pedes eiꝰ et ñ tangere. Maria
magdalene ipsa ẽ. aqua septẽ dȩmo-¬
nia expulerat: ut ubi abundauerat
peccatũ suꝑ abundaret grã. Iuȩ quia
dñm ortolanũ putabat. et quasi cum
homine loquȩbatur. et querebat ui¬
uentem cũ mortuis. recte ͭ audiuit. noli

Expanded text:
quaesisti, quomodo in Iohannis euangelio quaesisti, quomodo in Iohannis euangelio post resurrectionem dicatur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, a qua septem daemonia expulerat, ut, ubi abundauerat peccatum, superabundaret gratia; quae, quia dominum hortulanum putabat et quasi cum homine loquebatur et quaerebat uiuentem cum mortuis, recte audit: noli
Abbreviated transcription (Latin):
gustauerit mortẽ hoc ex ipsius continen¬
tia loci sciri potest qđ seĩ qui in aduen¬
tũ saluatoris in corpore fuerint dep̃hen¬
si in hisdem corporib occurrant ei.
lta tam̃ ut inglorium et corruptum et
mortale. ingła. et in corruptione. et im¬
mortalitate mutetur: ut qualia corpora
surrectura sint. in talem substantiã etiam
uiuorũ corpora transformentur. Vnde
mortale hoc auita. ne scilicet corpus ab
anima deseratur. sed anima habitante
incorpore fiat inclitũ quod ante inglo¬
rium fuit. De enoch aũt et helia quos
uenturos apocalypsis refert. & eẽ. moritu¬
ros non ẽ istius temporis disputatio. cũ
om̃is ille liber ᷤs piritalit̃ intelligendus
sit. ut ñ estimamꝰ. aut si carnalem int̃prę¬
tationẽ sequimur iudaicis fabulis ad qͥ¬
escendũ sit. ut rursũ aedificetur hierłm¬
et hostiȩ offerantur intemplo et spiri¬
tali cultu imminuto. carnales obtine¬
ant cȩremoniȩ.iIII. Quartũ ẽ qđ

Expanded text:
gustauerit mortem. hoc ex ipsius continengustauerit mortem. hoc ex ipsius continentia loci sciri potest, quod sancti, qui in aduentu saluatoris in corpore fuerint deprehensi, in isdem corporibus occurrant ei, ita tamen, ut inglorium et con-upturn et mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrectura sunt, in talem substantiam etiam uiuorum corpora transformentur. unde mortale hoc a uita, ne scilicet corpus ab anima deseratur, sed anima habitante in corpore fiat inclitum, quod ante inglorium fuit, de Enoch autem et Helia, quos uenturos Apocalypsis refert et esse morituros, non est istius temporis disputatio, cum omnis ille liber aut spiritaliter intellegendus sit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem interpretationem sequimur, Iudaicis. fabulis adquiescendum sit, ut rursum aedificeturHieret hostiae offerantur in templo et spiritali cultu inminuto carnales obtineant caeremoniae. Quartum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
legisse te ꝑ transitũ in opusculis meis
quod agni qui stant adextris. et hedi¬
qui asinistris xp̃iani sint. atq gentiles.
et ñ potius boni et mali non meminiꝰ hoc
aliquando dixcisse: et si dixeissem ñ essem
in errore ꝑtinax. Quantũ aũt dictanti
subito occurrit: in scđo uolumine contͣ
iouinianũ suꝑ hoc capitulo disputasse
me noui: Et ñ solũ suꝑ hoc sed et de eo
qđ in eadem quȩstione cadit. ubipisces
mali ab onis piscib separantur. Quod
ergo ibi plene dictũ ẽ: nunc cõmittendũ
uidetur .iiI.Pertio int̾rogaueras quod
dicit apłs in aduentũ dnĩ saluatoris rapi
quosdã uiuentes obuiã in nubib ita ut
ñ p̃ueniantur abhis qui in xp̃o dormie¬
runt: uisq nosse utrũ sic occurrant
in corporib et ñ ante moriantur. cũ et
dñs nr mortuus sit. et enoch atq helias
scđm a pocalypsin ioħis morituri ẽẽ. di¬
cantur. ne scilicet ut ullussit qui non

Expanded text:
legisse te per transitum in opusculis meis, legisse te per transitum in opusculis meis, quod agni, qui stent a dextris, et haedia sinistris, Christiani sint atque gentiles et non potius boni et mali. non memini me hoc aliquando dixisse et, si dixissem, non essem in errore pertinax. quantum autem dictanti subito occurrit, in secundo uolumine contra Iouinianum super hoc capitulo disputasse me noui et non solum super hoc, \' sed et de eo, quod in eandem quaestionem cadit, ubi pisces mali a bonis piscibus separantur. quod ergo ibi plene dictum est, nunc omittendum uidetur. Tertium interrogaueras, quod dicit apostolus in aduentu domini saluatoris rapi quosdam uiuentes obuiam in nubibus, ita ut non praeueniantur ab his, qui in Christo dormierunt, uisque nosse, utrum sic occurrant in corporibus et non ante moriantur, cum et dominus noster mortuus sit et Enoch atque Helias secundum Apocalypsin Iohannis morituri esse dicantur, ne scilicet ullus sit, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
nec oculus uidit. nec auris audiuit.
nec incor hominis ascendit. Sienĩ
ignoratur quomͦ sciri potest quod
ꝓmutitur infuturo: non cernitur
in p̃senti. Spes enĩ quȩ uidetur non
ẽ spes: sed iam certa possessio quo¬
modo siuelit quispiam dicere osten¬
de michi qđ inuisibile ẽ loquere
quod audire ñ potest. expone qđ
cogitatio ñ cõp̃hendit humana.
Ergo hoc sensu apłs dixcisse creden¬
dus ẽ. qđ carnalib oculis. & aure
carnali : et cogitatione mortali ñ
possint spiritalia cõp̃hendi . Et si
enĩ noueramꝰ quondã iłm scđm
carnẽ. sed nunc iam ñ nouimꝰ eum.
Et in ioħis epła scribitur. Km̃i nunc¬
futuri sumꝰ : qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ.
Quo d reuelatũ sibi et sc̃ĩs ꝑ sp̃m esse
testatur: non statim sequitur ut ipse
aliis reuelarit. Alio quin audiuit. &
in paradyso uerba in effabilia quae
aliis narrare ñ poterat: aut si narra-¬
uit nequaqũã in effabilia sunt.
ecunda quȩstio fuit in qua dicis

Expanded text:
nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit. si enim ignoratur, quomodo sciri potest? quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. spes enim, quae uidetur, non est spes, sed iam certa possessio, quomodo si uelit quispiam dicere: \'ostende mihi, quod inuisibile est; loquere, quod audiri non potest; expone, quod cogitatio non conprehendit humana! ergo hoc sensu apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis et aure carnali et cogitatione mortali non possint spiritalia conprehendi. etsi enim noueramus quondam Iesum secundum carnem, sed nunc iam non nouimus eum. et in Iohannis epistula scribitur: futuri sumus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. quodque reuelatum sibi et sanctis per spiritum esse testatur, non statim sequitur, ut ipse aliis reuelarit. alioquin audiuit et in paradiso uerba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat; aut si narrauit, nequaquam ineffabilia sunt. Secunda quaestio fuit, in qua dicis
Abbreviated transcription (Latin):
milesium respuo: ignoro paulinũ. Quicũq
cecũ non colligit: spargit᷑. Hoc ẽ. qui xp̃i
non ẽ: antiap̃i ẽ. Nunc igitur pro dolor
post nicenam fidem. post alexandrinũ
iuncto parit̾ occidente decretum trium

Expanded text:
Meletium respuo, ignoro Paulinum. quicumque tecum non colligit, spargit, hoc est, qui Christi non est, antichristi est. Nunc igitur — pro dolor! — post Nicenam fidem, post Alexandrinum iuncto pariter occidente decretum trium
Abbreviated transcription (Latin):
Ño beatissimo & merito ueneran¬
do frĩ et consacer doti prȩsidio:
augustinus in dño salutẽ. Sicut p̃sens
rogaui sinceritatẽ tuam : nunc quoq
cõmoneo ut litteras meas scõ frĩ & com¬
presbitero nr̃o hieronimo mittere ñ
graueris. Ut aũt nouerit caritas tua
quẽ ad modũ etiã tu illi ꝓ mea causa
scribe debeas : misi exemplaria lutera¬
rum et mearũ ad ipsũ. et ad me ipsius.
quib lectis ꝓ tua sc̃ã prudentia facile
uidebis et modũ meũ quẽ seruandum
putaui: et motũ eius quẽ non frustra
timui. Aut si ego quod non debui aliqͥd
scripsi. non adillũ de me. sed ad me ipsũ
potius frat̾na dilectione mitte sermo-¬
nem : quo correctus petã ut ignoscat.
si meã culpã ipse cognouero. Ea eucri.

Expanded text:
no beatissimo et merito uenerando fratri et consacerdoti Praesidio Augustinus in domino salutem. Sicut praesens rogaui sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et conpresbytero nostro Hieronymo mittere non graueris. ut autem nouerit caritas tua, quem ad modum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum et ad me ipsius. quibus lectis pro tua sancta prudentia facile uidebis et modum meum, quem seruandum putaui, et motum eius, quem non frustra timui. aut si ego, quod scripsi, non ad illum de me sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognouero. LXXV.
Abbreviated transcription (Latin):
ro: esau et iacob bella gesserunt. Sin¬
guli eccłiarũ ep̃i. singuli archi prbi.
finguli archidiaeoni. et om̃is ordo ec-¬
cłiastieus suis rectorib nitit᷑. In naui
unꝰ gub̃nator. Indomo unꝰ dñs. In quo¬
uis grandi exercitu: uniꝰ signũ expecta¬¬
tur. Et ne plura replitando fastidium
legenti faciam : ꝑ hȩe omĩa ad illud ten¬
dit oratio ut doceam te ñ tuo arbitrio
dimittendũ sed uiuereꝰ inmonasterio

Expanded text:
ro Esau et Iacob bella gesserunt. Sinro Esau et Iacob bella gesserunt. Singuli ecclesiarum episcopi, singuli archipresbyteri, singuli archidiaconi et omnis ordo ecclesiasticus suis rectoribus nititur. In navi unus gubernator, in domo unus dominus; in quamvis grandi exercitu unius signum expectatur. Et ne plura replicando fastidium legenti faciam, per haec omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio dimittendum, sed vivere debere in monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
uitio. peccatũ peccato remediantur: nos
amore uirtutũ uitia suꝑemꝰ: Declina
ait amalo. et fac bonum: inquire pacẽ
et ꝑsequere eam. Nisi ođimus malum :
bonũ amare ñ possumꝰ. Quin potius
faciendũ ẽ. bonum : ut declinemꝰ a malo.
Pax quȩrenda: ut bella fugiamꝰ. Nec suf
cit illã querere: nisi inuentã fugientẽq
om̃i studio ꝑsequamur. Quę exsuꝑat
omnẽ sensũ in qua habitatio dĩ est dicen¬
te ꝓpħa. Et factꝰ ẽ in pace locus eius pul
usitatoq sermone. & ut ita loquar sum¬
mis labiis hospites inuitemꝰ sed toto m̃¬
tis ardore tenea mus: quasi auferentes
secũ de lucro nr̃o atq cõpendio. Nulla
ars absq magistro discitur. Etiã muta
animalia. & ferarũ greges duetores se¬¬
quunt᷑ uos. In auib pͥncipes sunt. Gru¬
es unã sequunt᷑ ordine litterato. Imꝑator
unꝰ. udex uniꝰ ꝓuinciȩ. Roma ut condi-
et parricidio didicatur. In rebecce ute¬

Expanded text:
uitio peccatumque peccato remediantur, nos uitio peccatumque peccato remediantur, nos amore uirtutum uitia superemus. declina, ait, a malo et fac bonum; quaere pacem et persequere eam. nisi oderimus malum, bonum amare non possumus. \'quin potius faciendum est bonum, ut declinemus a malo; pax quficit eam quaerere, nisi inventam fugientemque omni studio persequamur, quae exsuperat omnem sensum, in qua habitatio Dei est dicente propheta: Et factus est in pace locus eius, pulccitatoque sermone et—ut ita loquar—summis labiis hospites invitemus, sed toto mentis ardore teneamus quasi auferentes secum de lucro nostro atque conpendio. Nulla ars absque magistro discitur. Etiam muta animalia et ferarum greges ductores sequuntur suos. In apibus principes sunt; grues unam sequuntur ordine litterato. Imperator unus, iudex unus provinciae. Roma, ut conditaet parricidio dedicatur. In Rebeccae ute
Abbreviated transcription (Latin):
nulla oꝑis magnitudine flãmã poterat
carnis extinguere. Hunc ꝑ iclitantem
pat̾ monasterii hac arte seruauit. Im¬
perat cuidã uiro graui. ut uirgiis atq
conuitiis insectaret hominẽ. et post
irrogatã in iuriã pͥmꝰ ueniret ad quęri¬
monias. uocati testes ꝓ eo loquębantur
qui contumeliã fecerat. Flere ille contͣ
m̃daciũ. nullus illius credere ueritati.
Solus pat̾ defensionẽ suã callide oppo-¬
nere studuit: ne abundantiori tristitia
ab sorb̾etur frat̃. Quid multa : lta annꝰ
ductus ẽ. Quo expleto: int̾rogatus adoles¬
cens suꝑ cogitationib pristinis. an adhuc
molestiȩ aliquid sustineret: pape inqͥt
solus fuisset. quo adiutore superasset.:
Philosophi scłi solent amorẽ ueterem
amore nouo quasi elauũ clauo expelle-¬
re. Quod et assuero septẽ pͥncipes fecẽre.
ꝑsarum. ut uasthi reginȩ desidiũ aliarũ
puellarũ amore cõpescerent: Illi uitiũ

Expanded text:
nulla operis magnitudine flammam poterat nulla operis magnitudine flammam poterat carnis extpater monasterii hac arte seruauit. imperat cuidam uiro graui, ut iurgiis atque conuiciis insectaretur hominem et post inrogatam iniuriam primus ueniret ad querimonias. uocati testes pro eo loquebantur, qui contumeliam fecerat. flere ille contra mendacium; nullus alius credere ueritati, solus pater defensionem suam callide opponere, ne abundantiori tristitia absorberetur frater. quid multa? ita annus ductus est, quo expleto interrogatus adulescens super cogitationibus pristinis, an adhuc molestiae aliquid sustineret: \'papae\', solus fuisset, quo adiutore superasset? Philosophi saeculi solent amorem ueterem amore nono quasi clauum clauo expellere. quod et Asuero septem principes fecere Persarum, ut Uasti reginae desiderium aliarum puellarum amore conpescerent. illi uitium
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem om̃i transeunti diuaricet pedes
suos. dũ ẽẽm iuuenis et solitudinis me
deserta uallarent: incentiua uitiorum
ardoremq naturȩ ferrȩ non poteram.
Quẽ cũ crebris ieiunus frangerem: meas
tam̃ his cogitationib ȩstuabat. ad quam
edomandam cuidã fr̃ĩ qui eoc hebrȩisere¬
diderat. me in disciplinã dedi: ut post
quintilini acumina. cy reronisq fluui¬
os grauitatẽq frontonis: et lenitatẽ pli¬
nii al fabetum discerem. stridentia an¬
helantiaq uerba meditarer. Quid ibi
laboris in sumpserim. quid sustinuerim
difficultatis: quotiens desꝑauerim: quo
tiensq cessauerim: et contentione discen¬¬
di rursus incipem testis ẽ conscientia tam¬
mea qui passus sum. quã eorũ qui mecũ
duxere uitã. Ec grãs ago dño quod de
amarissimo semine literarum: dulces
fruccus capio. Dicã et aliud quod in
agypto uiderim. Grecus adolescens
erat incenobio qui nulla abstinentia.

Expanded text:
rusalem omni transeunti diuaricet pedes rusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis et lenitatem Plinii alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque uerba meditarer. quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficutiesque cessauerim et contentione discendi rursus incęperim, testis est conscientia tammea qui passus sum, quam eorum qui mecum uitam duxerunt. Et gratias ago Domino quod de amarissimfructus carpo. 13. Dicam et aliud, quod in Aegypto viderim: Graecus adolescens erat in coenobio, qui nulla abstinentia al. continentia ,
Abbreviated transcription (Latin):
holerũ iactata fuerint semina. uł plantȩ
ꝑ ordinẽ positȩ aquȩ ducant᷑ irriguae.
ut pulcherrimoꝵ uersuũ spectator as¬
sistas. Ecce suꝑcilio cliuosi tramitis un¬
dã elicit. Illa cadens raucũ ꝑ letua mur¬
mur saxaciet. scatebris arentia temꝑat
arua. Inserant᷑ infruetuose arbores uel
genimis uł surculis: ut paruo post tp̃r
laboris tui dulcia poma decerpas. Apiũ
fabricare aluearia. ad quas te mittunt
salomonis ꝓuerbia. et monasteriorum
ordinẽ. & regiam disciplinã in paruis
disce corporib. Texantur & lina capien¬
dis piscib. scribantur & libri. ut & ma¬
nus oꝑetur cibos. et anima lectione satu¬
retur: In desidiis ẽ om̃is otiosus. Agỹp¬
tiorũ monasteria hunc morẽ tenent .
ut nullũ absq oꝑe ac labore suscipiant.
non tam propt̃ uictus necessaria. quam
ꝓpt̃ animȩ salutem: ne uagent᷑ ꝑnitiosis
cogitationibus: et instar fornicantis hie¬

Expanded text:
holerum iacta fuerint semina uel plantae holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt Prouerbia, et monasteriorum ordinem ac regiam disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hie
Abbreviated transcription (Latin):
ceperis oleum igni adicias. et int̃ frequen¬
tiam puellarũ ꝑ diem uideas qđ noctib
cogites. Nunqu̾ã de manu et oculis cuis
liber discedat. psalteriũ discat᷑ ad uerbũ.
oratio sine int̾missione. uigil sensus nec
uagis cogitationib patens. corpꝰ pariter
animusq tendatur ad dñm. Iram uin¬
ce pacientia. ama scientiã scripturarum.
et carnis uitia ñ amabis. Nec uacet mens
tua uariis ꝑturbationibus: quȩ si pectori
insiderint dominabunt᷑ tui. & te dedu¬
cent ad delictũ maximũ. fac et aliquid
oꝑis: ut semꝑ te diabolus inueniat occu¬
patũ. Si apłi habentes potestatẽ de euan¬
gelio uiuere. laborabant manib suis. ne
quẽ grauarent. ec aliis tribuebant refri-¬
geria quorũ ꝓsp̃ualib debebant metere
carnalia: cur tu in usus cuos suecessura ñ
prȩpares: Uel fiscellam texe iunco. uel
canistrũ plecte uiminib. ser atur humꝰ.
areolȩ ȩquo limite diuidant᷑. Inquib cũ

Expanded text:
ceperis, oleum igni adicias et inter frequenceperis, oleum igni adicias et inter frequentiam puellarum per diem videas, quod noctibus cogites. Numquam de manu et oculis tuis recedat liber, psalterium discatur ad verbum, oratio sine intermissione, vigil sensus nec vanis cogitationibus patens. Corpus pariter animusque tendatur ad dominum. Iram vince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis vitia non amabis. Nec vacet mens tua variis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. Fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
contra se portenta confingere. ut apud
imꝑitos et uulgi homines. miraculum
sui faciant: ut ex inde sectentur lucra:
Uidimꝰ nuꝑ & planximꝰ croesi opes
uniꝰ morte dep̃hensas: urbisq opes quas
inusus pauꝑum congregatas stirpi ec
posteris derelictas. Tunc ferrũ qđ late¬
bat in ꝓfundo suꝑnatauit aquȩ: et int̃
palmarũ arbores myrrȩ amaritudo
monstrata ẽ. Nec mirũ sitalem et sociũ
habuit & magistrũ. qui egentiũ fames
suas fecit ẽẽ. diuitias. et miseris dereli-¬
cta in suã miseriã tenuit: quorũ clamor
tandẽ ꝑuenit ad cęlũ. et patientissimas
dĩ uicit aures: lit missus angłs pessimꝰ
nabal carmelo diceret. Stulte hac nocte
auferent animã tuã ate. quȩ aũt p̃para¬
sti cuiꝰ erunt: Uolo gͦ te & ꝓpt̃ causas
quas supra eceposui mus non habitare
cũ matre. et p̃cipue ne aut offerente deli-¬
catos cẏbos renaendo contristes: aut si ae-¬

Expanded text:
contra se portenta contingere, ut apud contra se portenta contingere, ut apud inperitos et vulgi homines miraculum sui faciant et exinde sectentur lucra. Vidimus nuper et planximus Croesi opes unius morte deprehensas urbisque stipes quasi in usus pauperum congregatas stirpi et posteris derelictas. Tunc ferrum, quod latebat in profundo, super-natavit aquae et inter palmarum arbores Merrae amaritudo monstrata est. Nec mirum: talem et socium habuit et magistrum, qui egentium famem suas fecit esse divitias et miseris derelicta in suam miseriam tenuit. Quorum clamor tandem pervenit ad caelum et patientissimas Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te; quae autem preparasti, cuius erunt? Volo ergo te et propter causas, quas supra exposui, non habitare cum matre et praecipue, ne offerentem delicatos cibos renuendo contristes aut, si ac
Abbreviated transcription (Latin):
currens lasseris. morãq faciens ob¬¬
dormias in solitudine. Cito surrẽpit
suꝑbia et si parũꝑ ieiunauerit homi¬
nemq ñuidit : putat se alicuius esse
mom̃ti. oblitusq sui: unde. quo ue-¬
nerit: intus corde. foris lingua uagat᷑.
Iudicat cont᷑ apłi uoluntatẽ alienos
seruos. Ad qđ gula poposcerit: porri-¬
git manus. Dormit quantũ uoluerit:
facit qđ uoluerit. Nullũ ueretur. om̃s
se inferiores putat: crebriusq in ur-¬
bib quã incella ẽ. Et int̃ fr̃s simulat
uerecundiam: qui platearũ turbis col¬
liditur. Quid g solitariã uitã rep̃hen¬
dimus: Minime quippe quam sepe
laudauimꝰ: sed de ludo monasteriorum
heremi dura rudim̃ta non terreant:
qui speciem conuersationis suę multo
tpr̃ didicerint: qui om̃iũ fuerint
minimi: ut pͥmi om̃iũ fierent᷑ quos
nec esuries nec saturitas aliquando su
tutũ ẽ: qui nesciunt scđm quo sdã in¬
eptos homines. dȩmonũ pugnantium

Expanded text:
currens lasseris, moram faciens obcurrens lasseris, moram faciens obdormias. in solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunauerit hominemque non uiderit, putat se alicuius esse momenti oblitusque sui, unde quo uenerit, intus corpore lingua foris uagatur. iudicat contra apostoli uoluntatem alienos seruos; quod gula poposcerit, porrigit manus; dormit, quantum uoluerit, facit, quod uoluerit; nullum ueretur, omnes se inferiores putat ciebriusque in urbibus quam in cellula est et inter fratres simulat uerecundiam, qui platearum turbis conliditur. quid igitur? solitariam uitam reprehendimus ? minime, quippe quam saepe laudauimus. sed de ludo monaeremi dura rudimenta non terrqui specimen conversationis suae multo tempore dederint, qui omnium fuerunt minimi, ut primi omnium fierent, quos nec esuries nec saturitas aliquando suptutum est, qui nesciunt secundum quosdam ineptos homines daemonum obpugnantium
Abbreviated transcription (Latin):
si clericatꝰ titillat te desidium. discas
qđ possis docere. & rationalem hostiam
offeras xp̃o. ne miles antequã tẏro :
ne prior magister sis ante quã discipłs.
Non ẽ. humilitatis meȩ neq mensurȩ :¬
iudicare de cȩteris: et de ministris ecde¬
siarũ sinistrũ quippiã dicere. Habeatt
illi ordinẽ et gradũ. Qũe fi tenueris
quo modo tͥ in eo uiuendũ sit. editus
ad nepotianũ liber docere te poterit.
Nunc monachi incunabula moresq
discutimꝰ. & eius monachi qui libera¬
lib studus eruditꝰ in adolescentia iu¬
gum xp̃i collo suo pͣosuit. Primũq
tractandũ ẽ. utrũ solus an cũ aliis in
monasterio uiuere debeas. Michi
placet ut habeas scõꝵ contub̾nium:
nec ipse te doceas. et absq doctore in¬
grediaris uiã quã nunquã ingressus
es. statimq in partẽ tͥ alterã declinan.¬
dũ sit. & errori pateas. Non plus aut
minus ambules quã necessẽ ẽ: ne

Expanded text:
si clericatus te titillat desiderium, discas, si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo uiuendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est, utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut habeas sanctorum contubernium nec ipse te doceas et absque doctore ingrediaris uiam, quam numquam ingressus es, statimque in partem tibi alteram declinandum sit et errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempus: sed ut semꝑ cũ xp̃o uideat.
Anna samuhelem ñ sibi sed tab naeu-¬
lo genuit. Filu ionadab qui uinũ et
siceram ñ bibebant. qui habitabant
intentoris. et quaᷤ nox cõpellerec sedes
habebant: scribuntur in psalmo qđ
pͥmi captiuitatẽ sustinuerint: qui¬
ab exercitu caldeoꝵ uastante iudeam
urbes introire cõpulsi sunt. Vidint
quid alii sentiant unꝰquisq enĩ suo
sensu ducit᷑. Michi oppidum carcer
et solitudo paradẏsus ẽ. Quid defide¬
ramꝰ urbiũ frequentiã qui desingu-¬
laritate censemur: Moyses ut prȩeẽt.
popło udȩoꝵ quadraginta annis eru-¬
ditur in heremo: pastor ouiũ. hominũ
factus ẽ. pastor. Apłi de piscatione la¬
cus genesar: ad piscationẽ hominum
transierunt. Tunc habebant patrem.
rete. nauiculam. sec uti dnm ꝓtinus
omĩa reliquerunt: portantes quoti-¬
die crucẽ suã. et ne uirgã quidem
inmanu habentes. Hoc dico ut etiam

Expanded text:
ad tempus, ut semper cum Christo uideat. ad tempus, ut semper cum Christo uideat. Anna Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Uiderint, quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeorum, quadraginta annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iã mȩchatus ẽ eam in corde suo. Quis
głabitur castũ se hab̾e cor: Astra ñ sunt
munda in conspectu dñi: quanto ma¬¬
gis homines quoꝵ uita temptatio est:
Uȩ nob qui quotiens concupiscimus:
totiens fornicam᷑. In ebriatꝰ ẽ inquit gla-¬
dius m̃s in cęlo: multo amplius in t̾ra
quȩ spinas et tribulos generat. Uas elec-¬
tionis incuius ore xp̃s resonat. macerat
corpus suũ et subicit seruituti: ec tam̃
cernit naturalẽ carnis ardorẽ suȩ re-¬
pugnare sententiȩ : ut qđ non uult.
hoc agere cõpellatur: et quasi uim
patiens uociferat᷑ & dicit. Miser ego¬
homo: quis me libabit de corpore
mortis huius: Et tu te arbitraris absq
lapsu et uulnere posse transire: nisi
om̃i custodia seruaueris cor tuum &
cũ saluatore dixeris. mat̃ mea & fratres
mei hisunt qui faciunt uoluntatem
tas ista : pietas ẽ. Immo quid tã pium
quã scȩ̃ matri scm filium custo dire.
Optat & illa te uiuere: non uiuere

Expanded text:
iam moechatus est eam in corde suo. quis iam moechatus est eam in corde suo. quis gloriabitur castum se habere cor? astra non sunt munda in conspectu domini: quanto magis homines, quorum uita temptatio est! uae nobis, qui, quotiens concupiscimus, totiens fornicamur. inebriatus est, inquit, gladius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis, in cuius Christus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser egohomo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem tas ista pietas est; immo quid tam pium, quam sanctae matri sanctum filium custodire? optat et illa te uiuere, non uidere
Abbreviated transcription (Latin):
in insidiis. Quanto uilior earũ condi-¬
tio: tanto facilior ruina ẽ. Et ioħs bap-¬
tista scãm matrẽ habuit. pontificisq
filius erat: et tam̃ nec matris affectu.
nec patris opib uincebat᷑ Ne indomo
parentũ cũ ꝑiculo uiueret castitatis.
uiuebat in heremo: et oculis desideran¬¬
tib xp̃m. nichil aliud dignabat᷑ aspi-¬
cere. Uestis asꝑa : zona pellicia: cibus.
locusta: melq siluestre. omĩa uirtuti
et continentiȩ p̃parat. Filii ꝓpharum
quos monachos inueteri legimꝰ testam̃¬
to. ȩdificabant sibi casulas ꝓpe fluenta
iordanis : et turbis & urbib derelictis.
polenta & herbis agrestib uictitabant.
Quandiu inpatria tua es: habeto cellu¬
lam ꝓparadyso. Uaria scripturarum
poma decerpe. His utere deliciis. harũ
fruere complereu. Si scandalizat te ocu-¬
lus. pes. manus tua. ꝓice ate. Nulli par¬
cas: ut soli parcas animȩ tuȩ. Qui ui-¬
derit mulierem ad concupiscendaim :

Expanded text:
in insidiis, quia, quantum uilior earum condicin insidiis, quia, quantum uilior earum condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continentiae praeparata. filii prophetarum — quos monachos in ueteri legimus testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parcas, ut soli parcas animae. qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam,