comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alos mores hominũ egre
fero R Si caritate motꝰ
lando si ira nel indignaçione non
laudo Qid ad te em̃ quibꝮ moribꝮ
suit alii dimi mõ tu sis bonus oui
nunt p̾mũ intelligis unigi mores
an tibi negotu parnin sentis uit am
tuam temponere insi inuigiles alie¬
ne et illud aggrediare quod nec ars
umꝙͣ efficere ualuit nec naͣ unde
inthil umꝙͣ speres nisi tẽdia et la¬
quoruni alter in publicum egrẽdiens
semꝑ flebat alter contͣ mores hom̃i
ridebat nent᷑ sine cansa s illud pie¬
tani hoc suꝑbie ꝓpmquabat D Es
enormes ac in honestos hoc habi¬
tus ferat R Male te ip̃m de hones¬
tari ferres si ncc̃e esset qui sponte
sua alios deformatos pati nequeas
siue illos mdui ut libet tu nt licet
atq decet inducere atq ita te ulais¬
tere non minꝰ lascuios oculos ho¬
nesti habitus offendunt ꝙͣ modes¬
tos in honesti Illi ergo ueluptatem
consileo adhibeant suaꝵ rerum tu
adhibeas honestatem nusꝙͣ alibi
ꝙͣ int̾ tenebras lux gracior misꝙͣ¬

Expanded text:
alos mores hominum egre fero. Si caritate motus, laudo, si ira vel indignatione, non laudo: quid ad te enim, quibus moribus sint alii, modo tu sis bonus? an nunc primum intelligis vulgi mores? an tibi negotii parum sentis vitam tuam componere, nisi invigiles aliene, et illud aggrediare, quod nec ars unquam efficere valuit nec natura, unde nichil unquam speres nisi tedia et laquorum alter in publicum egrediens semper flebat, alter contra mores hominum ridebat; neuter sine causa, sed illud pietati, hoc superbie propinquabat. Quis enormes ac subitos hos habitus ferat? Male te per vim dehonestari ferres, si necesse esset, qui sponte sua alios deformatos pati nequeas. Sine illos indui ut libet, tu ut licet atque ut decet induere, atque ita te ulciscere: non minus lascivos oculos honesti habitus offendunt, quam modestos inhonesti; illi igitur voluptatem consilio adhibeant suarum rerum, tu adhibeas honestatem. Nusquam alibi quam inter tenebras gratior
Abbreviated transcription (Latin):
Imia is et ludicris auem̃tibꝰ G.
delectabilis est cunchi R fedũ
hnal aspectu triste animal effectu de qͦ
quid aliud quam tedium sꝑes Quid quid
domi repperierit aut corriupet aut sspcegto
si is atq huiꝰ modi delectaris uti delec¬
tabilis sina tua est Monstruosam bel¬
uam uocat ticero nec minus aliquid ini¬
rum dicit quam urnani sorctuni euertisse
Idq pro ostento grecornm in hystoruo sc̃p¬
tum esse uire oꝑtimo doctissimus uir ir¬
ridet tum uere mirum pocius uideri de¬
beat si non omma euertat ac discipet
¶Indirris anmantibus habundo R Cur¬
pe sumil et luditruu aliquid esse non
põt quis em̃ in turpitudine ludus ẽ
quiu ỹmo ab onni illo ꝙͦ oculos aures¬
q et nares et añũ afficit fugiendum ẽ
Corrupti gustus est amara diligere
s hic uester est mes turpibus delectari
homines liuguaq et moribus ediosos
in deliciis habetis et ad sumuã qnͣto
quidem de formius tanto uobis aceep¬
tius tariusq Nec in rebus emibus

Expanded text:
IMIIS ET LUDICRIS ANIMANTIBUS Simia delectabilis est michi. Fedum nimal aspectu, triste animal effectu, de quo quid aliud quam tedium speres? Quicquid domi reppererit aut corrumpet aut sparget. Si his atque huiusmodi delectaris, utique delectabilis simia tua est. Monstruosam beluam vocat Cicero, nec minus aliquid mirum dicit quam urnam sortium evertisse idque pro ostento Grecorum in historiis scriptum esse; iure optimo doctissimus vir irridet, cum vere mirum potius videri debeat si non omnia evertat ac dissipet. Ludicris animantibus abundo. Turpe simul et ludicrum esse aliquid non potest. Quis enim in turpitudine ludus est? Quin immo ab omni quod oculos auresque et nares et animum afficiat fugiendum est: corrupti gustus est amara diligere. Sed hic vester est mos, turpibus delectari; homines linguaque et moribus odiosos in delitiis habetis. Et ad summam, quanto quicque deformius tanto vobis acceptius cariusque: hec in rebus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
quid lauientis in ianius opus
filiis multis p̾mor Rt Sit diiõ
quasi felicitate de p̾maris tua/ et uo¬
ta pͥma mortaliũ tibi cumulatiq
obuenisse fers grauiter mirũ genus
npaciẽ D Qui uero tot façiam
filiabus quis tot dotes expediet
Unus est et feminarum deus et ma¬
⁊uini is et filios tibi pascet et fili¬
as utiq illis ingeniũ et uiuendi arteo
sic is dotes suas dabit/ Itaq scriptũ
est Spera in eo et ip̃e faciet fac
quod inte est/. optuũ dati genus fuit
sic filias ferre ut uel absq dote ⁊cõ
iudicio preesse ualeant ata armari
Dotem habuit hũãnum imperum
faustina et quid reris indotate cas¬
tiores eoq feliciores fuerant. non
facit faustum quiuiũ dos s urtꝰ
fati si potes ut non pecũla tuaꝵ¬
litas hus ornate geminus filie tue
hoc onuste auro hñs ancillis comi¬
tate luuen adeant ꝯuigũ non di¬
uitum s ꝓborum ubi tucior sepe
pudicicia uita a dulcior quam in

Expanded text:
Quid lamentis inanibus opus est? Quid lamentis inanibus opus est? Filiis multis premor. Sic dicis, quasi felicitate deprimaris tua, et vota prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse fers graviter, mirum genus impatientie. Quid vero tot faciam filiabus? Quis tot dotes expediet? Unus est, et feminarum Deus et marium, is et filios tibi pascet et filias. Utque illis ingenium et vivendi artes, sic his suas dotes dabit. Itaque sic scriptum est: “Spera in eo et ipse faciet”. Quod in te est, optimum dotis genus fuerit, sic filias formare, ut, vel absque dote, recto iudicio placere valeant atque amari. Dotem habuit Romanum imperium Faustina: et quot reris indotate castiores, eaque feliciores fuerint? Non facit faustum coniugium dos, sed virtus. Fac si potes, ut tuarum non pecunia umilitas. His ornate gemmis filie tue, hoc onuste auro, his ancillis comitate, limen adeant coniugum non divitum, sed proborum, ubi tutior sepius pudicitia vitaque dulcior, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑis tu manũ tuam et imples onũe
ammal benedictione Quid ad rem seu¬
uasorum magnitudo sen pariutus¬
ubi par est omi plenitudo si multa
desunt pauꝑibus. quanto plura desũt
regibus cum sit illud flacti uerissimũ
exꝑtum q quod multa potentibus
desũt laboriosu negociũ mul¬
tos filios genusse ⁊ Quid sub
celo michi non laboriosun dabis
tatem. An non legis apud flactũ
ut nil sine magno uite labore dedit¬
deus mortalibus An non audis quid
poeta alius non meleganter hac ĩ
parte luxert Cui eñi bona om̃a
onmes uno ore fateantur. non do¬
nata dicit ille s uendita et p̾ciũ
sollicit acio filiorum  Au non it̾
ueras siñas. illa est non posse niue¬
nire uitam homĩs carentem moles¬
tiam nec minus illa oẽm̃ uitam ẽe
tormentũ quid filii meruere quid
desint ture alie subibunt Crede
michi quotumq te uertas que nilib
fortime gradum arripias et labores
et molestie difficultates uite ad orũt

Expanded text:
“Aperis tu manum tuam, et imples omne “Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione”. Quid ad rem vasorum seu magnitudo seu parvitasubi par est omnium plenitudo? “Sed multa desunt pauperibus!” Quanto plura desunt regibus, cum sit illud Flacci verissimum expertumque: multa petentibus desunt multa! Laboriosum negotium multos filios genuisse. Quid sub celo michi non laboriosum dabis tatem? m: nil sine magno vita labore dedit mortalibus? An non audis, quid Poeta alius non ineleganter, hac in parte, luserit? cum enim bona omnia omnes uno ore fateantur, non donata dicit ille, sed vendita, et pretium sollicitudo filiorum. Non inter veras sententias illa est: “Non posse inveniri vitam hominis carentem molestia”? Nec minus illam: “Omnem vitam esse tormentum”? Quid filii meruere? Qui, si desint, cure alie subibunt. Crede michi: quocunque te vertas, quemlibet fortune gradum arripias, et labores et molestie difficultates vite aderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gubnaret humanorũ defectuũ mag̃
pars in moribus non in rebus est
Non erat appio sors regia s nec nec
optabatur sua sorte contentus exsguos
uon lautos s nirtutibus adornaret
lazes et uictu tenui amplam familiã
nutriebat non eñi fortuma appetitiu¬
s fortue equauerat appetitũ non
erat appio sors cresi regis nec ꝯcuus
quidem fui crassi s felicior quedam
alia ꝙͣiuis angustior sua sors nec
ad alienam sortem s sicut orunes
bom faciũt ad suam ꝓp̾am se for¬
mabat/ et suos Certe nec ego exigo
et tu sorte alia quai tua ni tus utaꝵ
et inte neq ut in cibis aut amittu Re¬
gio tuos pascas aut uestias uesciit᷑
nec honestius certe nec sanctius Pro
lnis om̃ibus unũ habent quo excel¬
lant pomposius hoc est stulcius uniũt
siuis cuiq uiuendi muodus sua est mẽ¬
tucurio sepe letos iudeas mestos indo¬
mõ regia non est onũ̃ una capacitas
s unus fons gr̃e Unus ille cui dicitur

Expanded text:
gubernaret. Humanorum defectuum magna gubernaret. Humanorum defectuum magna pars in moribus, non in rebus est: non erat Appio sors regia, sed nec optabat, sua sorte contentus; exiguos non lautitiis sed virtutibus adornabat lares, et victu tenui amplam familiam nutriebatsed fortune equaverat appetitum. Non erat Appio sors Cresi regis, nec concivis quidem sui Crassi, sed felicior quedam alia, quamvis angustior, sua sors; nec ad alienam sortem, sed, sicut boni omnes faciunt, ad suam propriam se formabat, ac suos. Certe nec ego exigo ut tu sorte alia quam tua in tuis utaris et in te, neque ut cibo aut amictu regio tuos pascas aut vestias. Vescuntuat, nec securius, nec honestius certe, nec sanctius. Pro his omnibus unum habent quo excellant: pomposius, hoc est stultius vivunt. Suus cuique vivendi modus, sua est mentugurio sepe letos videas, mestos in regia. Non est omnium una capacitas, sed unus est fons gratie, unus ille cui dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt optira gn̾a et uaria donçi
fortue. milli omia contnigunt aliio
uage merces. aliis aigens tellus
exangue aliis metallum uiue t̾
duicie obtiguere filii An uero bo¬
ues et ꝑecudes et asim et cameli
et profuge apes et columbe et pul¬
li et pauones et serui dr̃n qz et
ancille indiuiciis habentur soli filii
excludunt᷑ D O ꝙͣ multi michi
sarum Arthaersi. septingenti aũt
crotuuo regi arabum quorũ fiducia
fines hostiũ alterius aggressus nc̃sibꝰ
egrptum synam q uastauit Et est sa¬
ne potencie genus quoddam multos
filios habere scio autem quid dicttirꝯ
sis hu quos menioras magni om̃s
reges fuerunt michi longe alia sors
est Nũquid uere ⁊ex fuit appus appius
bens ait quatuor in quit ⁊obustos fi¬
lios et quĩq filias tantam domuni
tantas cuientelas appius regebat et
secus et senex neq id nurari est ꝙ pꝰ
uata bene regeret/ cum tot obsessus in¬
cõmodis ipãm quoq rem publicam

Expanded text:
sa sunt operum genera, et varia dona sa sunt operum genera, et varia dona fortune: nulli omnia contingunt, aliis vage merces, aliis rigens tellus, exangue aliis metallum: vive tibi divitie obtigere filii. An vero boves et pecudes et asini, cameli et profuge, apes et columbe et pulli et pavones, servi denique et ancille in divitiis habebuntur, soli filii excludentur? O quam multi michi sarum Artaxerxi, Septingenti autem Erothinio regi Arabum, quorum fiducia, fines hostium alternis aggressus incursibus, Egyptum Syriamque vastavit. Et est sane potentie genus quoddam multos filios habere. Scio autem quid dicturus sis: “Hi, quos memoras, magni omnes reges fuerant: michi longe alia sors est”. Nunquid vero rex fuit Appius bens Cicero: “Quattuor, inquit, robustos filios, et quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat et cecus et senex”. Neque id mirari est, quod privata bene regere cum, tot obsessus incommodis, ipsam quoque rem publicam
Abbreviated transcription (Latin):
lacionem prouocata colloquiũ de
industria produxit donet a scolis
filii eius demearent parui tunc pu̾i
qui magni post fuermt biri quilz
illa ꝯspectis uersa in hospitam or¬
namenta anauit mea hec sunt p̃¬
stare quidem et ut tanti pr̃is filiã
decebat tu autemi ornamenta tua
hec uocas impednuentã  Qiuis
tot pascet filios R Is qui te auuẽtute
pasct in semũ qui non solum hom̃es
s pistes et quadrupedes et uolucaes d
Quis tot natorum corꝑa uestiet e
Is qui non tm̃ animancia. s et agros
herbis ac floribus et frondibus siluas
uestit. et quid scimꝰ ad huc forsan hũ
marũ ⁊erũ ut alie a uoluptate nici¬
pũt qu labore ac dolore desmũt sit
econtra alie a maro pncixio incepte
dulai fine claudunt᷑ qualis est sors
iurtuosarũ fere om̃i actionũ que in¬
gressus cruciant ac progressus mul¬
cont D Pauper cum multis filus
sum R Miraris quam fecundam
iurorũ non legeris pauꝑtatẽ diu̾sa¬

Expanded text:
lationem provocata, colloquium de lationem provocata, colloquium de industria produxit, donec a scholis filii eius remearent parvi tunc pueri, qui magni post fuere viri; quibus illa conspectis versa in hospitam: “Ornamenta mea, inquit, hec sunt”, preclare quidem, et ut tanti patris filiam decebat. Tu autem ornamenta hec tua vocas impedimenta. Quis tot pascet filios? Is qui te a iuventute tua pascit in senium, qui non solum homines, sed pisces et quadrupedes pascit et volucres. Quis tot natorum corpora vestiet? Is qui non tantum animantia, sed agros herbis ac floribus et frondibus silvas vestit. Et quid scimus adhuc? Forsitan hi manarum rerum ut a voluptate alie incipiunt, in laborem ac dolorem desinunt, sic econtra alie amaro principio incepte, dulci fine clauduntur; qualis est sors virtuosarum omnium fere actionum, que ingressos cruciant, ac progressos mulceant. Pauper cum filiis multis sum. Miraris quasi fecundam virorum non legeris paupertatem. Diver
Abbreviated transcription (Latin):
Omerosa prole grauatus sum
Auro eciam ata opibus in¬
becilles humeri p̾mi p̃ñt nemo tñ
id queritur s sic p̾mi gaudent. at
qui pͥma inter ur̃e felicitatis dona
numer antur filii hns ne te ergo pre¬
grauatum et non pocius subleuatũ
dicis D Multos niter filios mope
sum R ymimo uero filii diuicie tue
sunt. quõ inter diuicias sis pauper
uideris Id enĩ non nisi auccris et bo¬
uorum suorum ingratis accidit D
Ffiliorum in tur ba egestate sordida
laboro R Filii non labor s requies
sunt ꝑentus lemmen laborum atz
om̃is solaciũ fortime si bom sunt
Alioquin non de nu̾o s de moribus
est querela O Ffiliorum acie coar¬
tatus sum le Cur non pocus
conitatus et uallatus et ornatus
certe non tmi pres sed et matres
ornamenta sua filios uotanti. nõ
audisti ut cornelia affricã magni
filia dum prediues mulier tam¬
pana que forte in domo eius effici
iure diuertertit muliebrit̾ glabunda
sua illi longe p̃ciosissmia ostentass
ornauenta generosa uelud ademu¬

Expanded text:
merosa prole pregravatus sum. Auro etiam atque opibus imbecilles humeri premi possunt: nemo tamen id queritur sed sic premi gaudet; at qui prima inter vestre felicitatis dona numerantur filii, hisne te igitur pregravatum et non potius sublevatum dicis? Multos inter filios inops sum. Immo vero filii divitie tue sunt: quo modo inter divitias sis pauper videris: id enim non nisi et avaris et bonorum suorum ingratis accidit. Filiorum in turba egestate sordida laboro. Filii non labor, sed requies sunt parentum, lenimen laborum, atque omnis solatium fortune si boni sunt; alioquin non de numero sed de moribus est querela. Filiorum acie coartatus sum. Cur non potius comitatus et vallatus et ornatus? Certe non tantum patres, sed et matres ornamenta sua filios vocant. Non audisti ut Cornelia, Africani magni filia, dum predives mulier Campana, que forte in domum eius hospitii iure diverterat, muliebriter gloriabunda, sua illi longe pretiosissima ostentasset ornamenta, generosam velut ad emu
Abbreviated transcription (Latin):
non decet terciuiu est ulcisci non posse
etiam si uelis O Pulcra michi p̃¬
ripitur unidicta R Pulcrior uenia
relinquitur et pult̾rima om̃i obluuo
hec int̾ om̃s p̾ncipes uilium cesarem il¬
lustrauit Iniuũ et ingentes uiri hꝰ
uictorie gloriosissimi surit trumpli i in¬
compabilis rei militaris excellentia
altissimũ ingemũ p̾clara elo quencia
nobilitas gu̾osa forma rorporis et m¬
uicti anmi magnitudo cum cuncta
collegeris nil meo clarius clemencia¬
et offensarum obluuone reperies quo
quamꝙͣ materiam sibi mortis attu
deret ex quo tũ nccĩo moriendinũ
erat p̃t quod am modo tali ex cansa
optabilis mors uideri
De odio populari. G.O

Expanded text:
non decet, tertium est ulcisci non posse, non decet, tertium est ulcisci non posse, etiam si velis. Pulchra michi preripitur vindicta. Pulchrior venia relinquitur, et pulcherrima omnium oblivio. Hec, inter omnes principes, Iulium Cesarem illustravit: innumere et ingentes viri huius victorie, gloriosissimi sunt triumphi, incomparabilis rei militaris excellentia, altissimum ingenium, preclara eloquentia, nobilitas generis, forma corporis et invicti animi magnitudo, cum cuncta collegeris, niet offensarum oblivione reperies, que quanquam sibi materiam mortis attulerderent? Ex quo tamen necessario moriendum erat, potest quammodo tali ex causa optabilis mors videri. 34 DE ODIO POPULARI Po
Abbreviated transcription (Latin):
hoñũ tam ꝯͣriũ ꝙͣ inhumantas per
hant eciam homo ẽẽ desmit id q
sic eẽ ip̃m̃ nomen indicio est. Nullꝰ
morbus tam qͣrius ne mors equi¬
dem Illa enĩ ẜm naturam cucidit
hetꝰ aũt contra sseuire hoiẽm̃ in¬
humanũ est ꝙͣuis meritum non
o exultantis ammi metum sequi
s pͥuati memoria doloris nature
triunnis obluusciD Me ulcisci
uetitum imꝑꝑetuũ dolebo R For¬
san imꝑꝑetuũ gaudebis quociẽs
putas post immicicias depõĩtas
et in gram reditum corruisse aliquos¬
in amicoꝵ amplexibus cogitantes
hunc ergo ꝑditum uolui et mt̃dũ
a successu impio paruu abfu O
sors optinia in quam piam ꝑteni con¬
silium crudele uicisti at D Iustam
iram exequi non sinor RIram uis¬
tam uix inuenias cum sit scriptum
ira uiri iusticiam dei non oꝑatur et
rursus ab alto Ira furor brenis est op¬
timũ ergo non irasci ꝓximũ non ultis¬
ci s frenare iram ne añi rapiat quo

Expanded text:
homini tam contrarium quam inhumanitas; per homini tam contrarium quam inhumanitas; per hanc enim homo esse desinit, idque sic esse, ipsum nomen inmorbus tam contrarius, nec mors quidem: illa secundum naturam accidit, hec autem contra. Sevire in hominem inhumanum est, quamvis meritum: non oportet exulcerati animi motum sequi, et privati memoria doloris, nature communis oblivisci. Me ulcisci vetitum in perpetuum dolebo. Forsan in perpetuum gaudebis. Quotiens putas, post inimicitias depositas, et in gratiam reditum cohorruisse aliquos, amicorum in amplexibus, cogitantes: “hunc ego perditum volui, et interdum a successu impio parum abfui? O sors optima in quam piam partem consilium crudele vertisti!”. Iustam iram exequi non sinor. Iram iustam vix invenias, cum sit scriptum: “Ira viri, iustitiam Dei non operatur”, et rursus ab altero: ira furor brevis est. Optimum igitur non irasci, proximum non ulcisci, sed frenare iram ne animum rapiat quo
Abbreviated transcription (Latin):
eripitur ultioius R Cui pet¬
catum eripitur nichis eripitur
mltumq tribuitur Qued ã hñ¬
tibus ecipi lucrum est ea ne ha¬
beantur obstare lutrum nn auis¬
D ffacult ates ultioĩs ꝑ didi R
Felix iactura quod non noceat a¬
misisse D Aboptata et seꝑata ulti¬
one prohibeor R pormũ erat nolle
male agere ꝓximiũ ꝓhiberi D Ne¬
cesse est occasionem ultionis obĩt¬
tere R Si pulc̾rimũ unidicte gen ꝯ
est nolle ulasci pult̾riia est ncc̃itas
non si ultro uirtutem amplecti
optũũ ꝓxnũ est compelli D Erep¬
tam nuchi uindictam doleo R Ue¬
met tempus cito forte quo gan¬
deas neq alite: accidisse ullo uelis
modo Quedam aduenĩt que co¬
acti uelle incipiũt et amare et de
ncc̃itate consensus oritur dumq
ueluntas fieri incipit desut ẽẽ
nccĩtas O Uidebar ulcisci posse
nec potui R Non posse malũ
agere potençia magna est nempe
mchi est pñs excidit Ee¬
lubrum tibi emambus excidisse
credito uide ne itm subrepat nchil

Expanded text:
eripitur ultionis. Cui peccatum eripitur, nichil eripitur, multumque tribuitur; quedam habentibus eripi lucrum est; ea ne habeantur obstare lucrum maius. Facultatem ultionis perdidi. Felix iactura quod noceat amisisse. At optata et sperata ultione prohibeor. Primum erat nolle male agere, proximum prohiberi. Necesse est occasionem ultionis omittere. Si pulcherrimum vindicte genus est nolle ulcisci, pulcherrima est necessitas non sini; ultro virtutem amplecti optimum, proximum est conpelli. Ereptam michi vindictam doleo. Veniet tempus cito, forte, quo gaudeas, neque aliter accidisse ullo velis modo. Quidam ad que coacti veniunt, velle incipiunt et amare, et de necessitate consensus oritur, dumque voluntas fieri incipit, desinit esse necessitas. Videbar ulcisci posse, nec potui. Non posse malum agere, potentia magna est, nempe que michi presens excidit. Colubrum tibi e manibus excidisse credito, vide ne iterum subrepat. Nichil
Abbreviated transcription (Latin):
res tam uilis tam sollicitos uor¬
habet scupor et pudor est cogitare qo
se humianũ młmat ingenũ ad ma¬
iora creatum insi ⁊ espueret terrarũ
tractus celiq et maris abdita pene¬
tratis meditati estis rechia et ha¬
mos et uiscum et laqueos et rapa¬
ces uolucres imperio pare̾ et p̾dari
nobis dociustis ad nil aliud nisi
ut gule satisfiat quan nõ modo
explendo s onerando fatigatis et
angustum uentrem uaria arte lax¬
atis ac premutis obsequendo cui
aliquanto utilior fames uilissiã
uero sobrietas et fedo illi ac mi¬
sero sacculo sinulq et siluis ac
nuuibus et fluctibus pacem li¬
quens ita tñ eunt res hic est mos¬
et nobiliũ ante alios hee sunt
artes que liuerales fuerant me¬
chanice euasere ip̃iqz qui belloꝵ
duces ac plã et rethores urbuz
ac patres prĩe esse solent uenato¬
res atq ancupes facti sunt ut¬
q intelligas nuillam esse reliquã
spem salutis nobilitati tribuitur
quod est gule ant ꝓcul dubio
Uanitatis hoc malũ nullo melis

Expanded text:
res tam vilis, tam sollicitos vohabet. Stupor et pudor est cogitare, quo se humanum inclinat ingenium, ad maiora creatum, nisi respueret terrarum tractus, celique et maris abdita penetratis. Meditati estis retia et hamos, et viscum et laqueos, et rapaces volucres imperio parere, et predari vobis docuistis, ad nil aliud, nisi ut gule satisfiat, quam non modo explendo, sed onerando fatigatis; et angustum ventrem varia arte laxatis, ac premitis obsequendo, cui aliquanto utilior fames esset, utilissima vero sobrietas, et fedo illi ac misero sacculo, simulque et silvis et nubibus et fluctibus, pacem linquens. Ita tamen eunt res, hic est mos nobilium, ante alios, he sunt artes, que liberales fuerant, mechanice evasere, ipsique qui bellorum duces ac philosophi et rectores urbium ac Patres Patrie esse solent, venatores atque aucupes facti sunt; utque intelligas nullam esse reliquam spem salutis, nobilitati tribuitur, quod est gule, aut proculdubio vanitatis. Hoc malum nullo melius
Abbreviated transcription (Latin):
notierunt deuni non tĩ ab incursib ꝯ
Demonũ tutos esse uerum eciam ne fato
quid̃ teueri Una inquit custodia pie¬
tas et em̃ĩ puis homo neq demoni pes¬
simo neq fato subiacet deus eñĩ liberat
pnm ab onni malo nama unicũ atq
solum bonũ est homibus pietas Ehad
sit antem ostendit alio loco hus uerbis
asclepium insermoue quodam regio lacis
explicasse confirmat Uides ut obstantis¬
sime duo pagani nostram circunuolãt
ueritatem tanta est ber uis ut liuguas
sepe hostiũ ad so trahit
Delibertate G.

Expanded text:
noverunt Deum non tantum ab incursibus noverunt Deum non tantum ab incursibus demonum tutos esse, verum etiam ne fato quidem teneri. Una, inquit, custodia pietas. Et enim pius homo neque demoni pessimo neque fato subiacet; Deus enim liberat pium ab omni malo namque unicum atque solum bonum est hominibus pietas. Quid sit autem pietas ostendit alio loco his verbis:Asclepium in sermone quodam regio latius explicasse confirmat. Vides ut obstinatissimi duo pagani nostram circumvolant veritatem? Tanta est veri vis, ut linguas sepe hostium ad se trahat. 14 DE LIBERTATE
Abbreviated transcription (Latin):
et cultus exigitur hrs ex rebus constans
que utinami taui benȩ implentur abho¬
m̃bus qm̃ sciunt᷑ ¶G Denota religione
michi placeo R polacere sibi superbire
est hec añt uera ⁊eligio. que te deo reli¬
gat deum tibi hm̃ilitaten prie mentib Ø
inserit insolenciani exstirpat Sit tibi
igitur gandere promissu ut quanto
lecior quanto q ⁊eligiosior tanto sis hũi¬
lior et operibus bonis affluencior illi grãs
agens qui tibi ex hac mortali ⁊ ectũ iter
oñdit ad eternam uitam ¶G Ueram ⁊e¬
ligionem deo gracias sum adeptus R
Bene ais deo gracias custodi ante n
illam bene ab erroribꝰ a negligencia a
peccatis et sici habe si hauc assecutus
es et in ea te cx̾ceas ut dignũ est cessa¬
bit controuersia de qua modo litigama
cum sit scriptum sacris i lr̃is Pictas
est sapiencia/ et per aliũ Sniciũ sapĩe
nis cuiꝰ ⁊ci lactanitius nieuũt institucõ
2ͦ Affirmat inquit hermes eos qui cog¬

Expanded text:
et cultus exigitur, his ex rebus constans et cultus exigitur, his ex rebus constans que utinam tam bene implerentur ab hominibus quam sciuntur! De vera religione michi placeo. Placere sibi superbire est. Hec autem vera religio, que te Deo religat, Deum tibi, humilitatem piis mentibus inserit, insolentiam extirpat. Sic tibi igitur gaudere permissum, ut quanto letior quantoque religiosior, tanto sis humilior et operibus bonis affluentior, illi gratias agens qui tibi ex hac mortalitate rectum iter ostendit ad eternam vitam. Veram religionem Deo gratias sum adeptus. Bene ais: “Deo gratias”. Custodi autem illam bene ab erroribus, a negligentia, a peccatis et sic habe, si hanc assecutus es et in ea te exerces ut dignum est, cessare controversiam, de qua modo litigavimus, cum sit scriptum sacris in literis: “Pietas est sapientia” et per alium “Initium sapiennis, cuius rei Lactantius meminit, Institionum II: affirmat, inquit, Hermes eos qui cog
Abbreviated transcription (Latin):
Eligione glorior perfectã R. Pel¬
gio optima ac perfecta una est
supra xp̃i nemen supra q petraui firmis¬
sumam fandata relique omnes super sti¬
ciones uane et dema et criores sunt quibꝯ
est iter ad tartarmu atq ad mortem nõ
momentancan sed eternam Et quot
pntas quantiq uiri huꝯ uere religiõis
mopiam miserabilem passi cunctis i
ribus aliis alcieres habent illi quod
ct̾mĩ gemant habes tu unde gloriers
et gaudeas/ non inte quidem sed in eo
qui te sinua mnre tanto maieribꝰ pre¬
ferre dignatus est qua nil maius uel
melius tibi tribiu poterat in hac uita
de qua loqui aliquid uberie non gra¬
narer ni res ip̃ã celesti hamuine pene iani
omibus nota esset G Pnis sacrs nui¬
cititus sum R Pia sacra hui ꝯreligio
nis sunt tm̃ modo reliquarũ om̃i sunt
furores/ aitus q sacalegi neq tñ incia¬
tum esse suffucit Mauis est forte quã
ꝑutas denoto licet animo dulco nego¬
ciũ non eni deniu noscere satis est quod
et demones faciunt am odermit amor

Expanded text:
eligione glorior perfecta. Religio optima ac perfecta una est, supra Christi nomen supraque petram firmissimam fundata. Relique omnes superstitiones vane et devia et errores sunt, quibus est iter ad tartarum atque ad mortem, non hanc momentaneam sed eternam. Et quot putas quantique viri huius vere religionis inopiam miserabilem passi sunt, cunctis in rebus aliis altiores? Habent illi quod eternum gemant, habes tu unde glorieris et gaudeas, non in te quidem, sed in eo, qui te summa in re tanto maioribus preferre dignatus est, qua nil maius, nil melius tibi tribui poterat in hac vita, de qua loqui aliquid uberius non gravarer, nisi res ipsa celesti lumine pene iam omnibus nota esset. Piis sacris initiatus sum. Pia sacra religionis huius sunt tantummodo, reliquarum omnium sunt furores ritusque sacrilegi. Neque tamen initiatum esse sufficit; maius est forte quam putas, devoto licet animo dulce negotium. Non enim Deum nosse satis est, quod et demones faciunt qui oderunt; amor
Abbreviated transcription (Latin):
quid altumq uersantibus mł egre¬
giis ceptis infestius muliebri consor¬
cio nec me fugit quid aduersum hoc
dici soleat ab hus mos miserie de¬
lectant sue Maõmorum inquiunt
est in ꝓuerbio unlgar uxorem uer¬
bat qͣui non habet Ego contra
nullos de ꝯuigio queri solitos au¬
tulissent  Comugem amisi op¬
tiiam REt que optime queq
uirorum amantissime uidentur ze¬
lo at suspiciombus aliqũto ceters
acrius mardescunt quo nitendio fla¬
grare pacem domostitam est nc̃ce
quorsum ergo querele ꝑdidisti uxo¬
rem Inuenisti libertatom / celibatũ
patem / sompnũ requiem i am tñqul¬
lam smne litigio noctem ages. D Siẽ
uxore sumi R Et sine aduersario
lam tui rerum q dñs tuarũ ẽẽ ĩcipis
ante lucem lc̃ulo matutinis domõ
egredi uespertinus regredi solus aut
tum quibus uoles totos dies agere ullo
rõnũ exactore ꝑmittis d Uxorem
perdidi R Perdita dudum ac repu¬
diata requies incubiculũ reuocanda

Expanded text:
quid altumque versantibus. Nichil egrequid altumque versantibus. Nichil egregiis ceptis infestius muliebri consortio, nec me fugit, quid adversus hec dici soleat, ab his quos miserie delectant sue: “matrimoniorum, inquiunt,est in proverbio vulgari: “uxorem verberat, qui non habet.” Ego contra nullos de coniugio queri solitos autulissent. Coniugem amisi optimam. Et que optime, queque virorum amantissime videntur, zelo ac suspitionibus aliquanto ceteris acrius inardescunt, quo incendio conflagrare pacem domesticam est necesse. Quorsum igitur querele? Perdidisti uxorem: invenisti libertatem, celibatum, pacem, somnum, requiem. Iam tranquillam sine litigio noctem ages. Sine uxore sum. Et sine adversario, iam, tui rerumque dominus tuarum esse incipis; ante lucem lectulo matutinus domo egredi, vespertinus regredi, solus aut cum quibus voles, totos dies agere, nullo rationum exactore, permitteris. Uxorem perdidi. Perdita dudum ac repudiata requies, in cubiculum revocanda
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ne noti feĩei mores sunt ꝙͣ
multas cupidissimas adolescentu¬
las impudicas ac lasciuas anqui
dims ardor nempe libidinis quo¬
ciens uetule ossibus nicubuit quasi
ignis in ligno arido estuat uiolen¬
cuis uel instantem ergo iute muta¬
cionem uel ut nide ꝑiculĩ non ess
uenture ntia senectutis pondũs ac
fastidiũ declinasti Eraue iuuenibus ꝯ¬
iugii iugum sembus granissimũ du¬
rum importabrde D Amisi iuuenẽ
uxorem E sseu proles exconuigio q̃¬
ritur sen uoluptas. quorum altus ma¬
riti est altm adulti Ad utrumq ap¬
tior uiuentus sie hiis autem abuxore
perceptis siue horum alto eo illam per¬
uemie oꝑtabas ubi in habilis ad uen
esset siue ad hec natura inhabile
Insi uotum suꝑuatuũ spes insulsũ ẽ¬
ꝑ Inuidiosa uero solitude est malis
tarusse comitibus / uatuo nichil mol¬
lius est tubili nichil durius occupa¬
to. non dulces sompnos et iugilias
honestas amantibus honestũq ali¬

Expanded text:
ne igitur noti feminei mores sunt? Quam ne igitur noti feminei mores sunt? Quam multas pudicissimas adolescentulas, impudicas ac lascivas anus vidimus? Ardor nempe libidinis, quotiens vetule ossibus incubuit, quas ignis in ligno arido vinolentius estuat? Vel instantem ergo vite mutationem, vel ut inde periculum non esset, venture utique senectutis pondus ac fastidium, declinasti. Grave iuvenibus coniugii iugum, senibus gravissimum, durum, importabile. Amisi iuvenem uxorem. Seu proles ex coniugio queritur, seu voluptas, quorum alterum mariti est, alterum adulteri. Ad utrumlibet aptior iuventus. Sive his autem ab uxore preceptis, sive horum altero, eo illam pervenire optabas, ubi inhabilis ad utrunque esset? Sive ad hec natura inhabilem nisi votum supervacuum, spes insulsa, es. Invidiosa vero solitudo est: malis caruisse comitibus. Vacuo nichil mollius est cubili, nil durius occupato, animis dulces somnos et vigilias honestas amantibus, honestumque ali
Abbreviated transcription (Latin):
Ciaius centum sui sumlis mulier
mala ꝙ̃ unam bonam reꝑiẽt ꝙ̃ or
bem qui malam habuerit similem
tuneat. At qui bonam silẽm ne
seperet S uterq ꝑiter ille diu̾sita¬
tem cumulare ꝓsperitatemsuam
ergo si ut ais bonam guigem ami¬
sisti p̃terito pocius gratulare ꝙs futuri
spem conurgii concipias neq ꝙ pappe
integra lictus attigeris crebro naui¬
tulam uentis credas E Comugu
Unculũ quo tenebar mors dissoluit
et consiliũ citeronis amplectere qui
uxorem uiuacissimam et aduersus
quam frustra mortis auxiliũ temp¬
taudum esset dum repudio dii¬
sisset hortantib ꝯ amicis ut aliã
duceret non posse se sumil uxori
et sapĩe scudio dare oꝑ am respon¬
dit O Uxorem bonam ꝑdidil
Quid si hoc eciam non iacturam
s luceũ et magni fuga ꝑiculi est
ut eni sit bonam reꝑire constantẽ
ubi auermius notum illud sum mi
uatis uarium et mutabile semꝑ
femĩa d uxorem bonam et uiuẽ¬
detdi euo fforidam amusi A Par

Expanded text:
Citius centum sui similes mulier Citius centum sui similes mulier mala, quam unam bonam reperiet. Quam ob rem, qui malam habuit, similem timeat, at qui bonam, similem ne speret; sed uterque pariter, ille adversitatem cumulare, hic prosperitatem suam . Tu nunc ergo, si, ut ais, bonam coniugem amisisti, preterito potius gratulare, quam futuri spem conspicias, neque quod puppe integra litus attigeris, crebro naviculam ventis credas. Coniugii vinculum quo tenebar, mors dissolvit.et consilium Ciceronis amplectere, qui uxorem vivacissimam, et adversus quam frustra mortis auxilium expectandum esset, dum repudio dimisisset, hortantibus amicis ut aliam duceret, non posse simul se uxori et sapientie studio dare operam respondit. Uxorem bonam perdidi. Quid, si hoc etiam non iactura sed lucrum, et magni fuga periculi est? ut enim sit bonam reperire, constantem ubi querimus. Notum illud summi vatis: varium et mutabile semper femina. Uxorem bonam ac iuvenili evo floridam amisi. Parum
Abbreviated transcription (Latin):
yoreni heu ꝑdidi R Oposte¬
rum igeniũ scupendũ q ho¬
ninem qui ux̃oris infimere lugẽat
saltet i nuptiis D. Uxorem ꝑdidi¬
N Qui emiens hymeneũ canẽ nũt¬
est tempus coronatum uictũ uidima
dignnoribus iam scutis attiuge̾ mag¬
no p̃lio iucisti et longa obsidione libe¬
ratus es O uxorem perdidi R Sic
dicis ꝑdidi quasi qui febrem ꝑdi¬
dit aut scabiũ mt̾dum lucu spes
est perdere D Uxorem ꝑdidi E
Numꝙͣ tibi fortassis opinuorẽ ques¬
tum una lux attulit quantis com¬
pedibus elapsus es quanto naufra¬
gio en acasti O sz uxorem bon am
perdidi R Solent id quidem om̃s
et si bona uxor uel õmo uxor bona
rarum mirũq amniual sit int̾ris
uitande tñ alt̾cationis taura ꝑm
serm tibi uxoreni qualem dicis a¬
missam neq ideo ⁊ ñdebo ꝙ olim
dum hec eadem questio ageretur
apud senecam rũderi posse te aliã
uel si feceras facere sen si mueneras
rem ꝑiculosam retemptare quod et¬
si semel bene cessit stulte repetit᷑¬

Expanded text:
orem, heu, perdidi! O preposterum ingenium stupendumque hominem, qui uxoris in funere lugeat, saltet in nuptiis. Uxorem perdidi. O demens! Himeneum cane: nunc tempus. Coronatum, vinctum vidimus dignioribus iam sertis accingere; magno prelio vicisti, et longa obsidione liberatus es. Uxorem perdidi. Sic dicis perdidi, quasi qui febrem perdit aut scabiem: interdum lucri species est perdere. Uxorem perdidi. Nunquam tibi fortassis opimiorem questum una lux attulit: quantis compedibus elapsus es, quanto naufragio enatasti? Sed uxorem bonam perdidi. Solent id quidem omnes etsi bona uxor, vel omnino mulier bona, rarum mirumque animal sit in terris, vitande tamen altercationis causa, permiserim uxorem tibi qualem dicis amissam. Neque ideo respondebo quod olim, dum hec eadem questio ageretur apud Senecam, respondi: posse te aliam bonam, vel si feceras facere, vel si inveneras rem periculosissimam retentare, quod, etsi semel bene cesserit, stulte repetitu
Abbreviated transcription (Latin):
belua miurie prompta est segnis
officio uulgi amor leuis oduĩ gͣne
populus michi succenset ab amã¬
łt plausus abirato populo ꝑmaes
impar ꝑiculum ac fides D. Po¬
pulo odiosus sum R Mil imipetu¬
osius stultorum turbis ubi in sama
ꝙͣ nicidere in illorum manus quibꝰ
cipitatio O O dit me populus¬
A Nou amuass utmnam ne nouiss
quidem amor malorum odio fiit᷑
uotum q anceps sola ignorancia
tuta est D ꝑopulo sumi nuisus¬
E populus odiosus lemendus aut
lmquendus
De inuidia passina. E.O

Expanded text:
belua iniurie prompta est, segnis officio. Vulgi amor levis, odium grave. Populus michi suscenset. Ab amante plausus, ab irato populo pernicies, impar periculum ac spes. Populo odiosus sum. Nichil impetuosius stultorum turbis, ubi insaniaquam incidere in illorum manus, quibuturitate precipitatio. Odit me populus. Non amasset utinam, ne novisset quidem! Amor malorum odio finitur, utrunque anceps, sola ignorantia tuta est. Populo sum invisus! Populus odiosus leniendus aut linquendus. 35 DE INVIDIA PASSIVE
Abbreviated transcription (Latin):
rectis oculis spectare aũdeas nec
ferrũ puto nec restim nec lamẽtes
calices nec stillantes carnifices bor¬
⁊ebis Uanũ est eiũ ip̃m hostem tũ¬
ꝯtempseris ens ꝓhalc̾as et signa
metuere E Ignoniõsa morte dãp¬
natus sum R Sepe actor sen di¬
lator infauus et obsceni testes et
obscurus iudex reus autem ip̃e cla¬
rissim q sepe ignobilis unilgo mors
nobilis uero gloriosusq qui mo¬
ritur iami ut sileam reliquos qr¬
et nem nimis multi et multo ĩ¬
pares sunt que usꝙͣ ignomimor
mors ꝙͣ crucis in qua pependit
eximiũ illud et prelucidũ celi de¬
cus et f̾re nec tale aliquid ignonn¬
mosum sibi sentiat ulla sors
homĩs et qũi sũmo nichil est altius
in hoc desmo omne genus mortis ho-¬
nestare p̃t uirtus uirtutem nulla mors
inquinat.
De morte ⁊̾ pentina

Expanded text:
rectis oculis spectare audes, nec rectis oculis spectare audes, nec ferrum puto, nec restim, nec liventes calices, nec stillantes carnifices horrebis. Vanum est enim, cum ipsum hostem contempseris, eius faleras aut signa metuere. Ignominiosa morte damnatus sum. Sepe actor seu delator infamis, et obsceni testes et obscurus iudex, reus autem ipse clarissimus, sepe ignobilis vulgo mors, nobilis vero gloriosusque qui moritur. Iam ut sileam reliquos, qui et nimis multi et multo impares sunt: que usquam ignominiosior mors quam crucis? in qua pependit eximium illud et prenitidum celi decus ac terre, ne tale aliquid ignominiosum sibi censeat ulla sors hominis. Et quoniam summo nichil est altius, in hoc desino: omne genus mortis honestare potest virtus; virtutem nulla mors inquinat. 123 DE MORTE REPENTINA
Abbreviated transcription (Latin):
tatem mortem quis hit ignomĩe
mori p̃t qui sit moritur ẜulẽ
in morem unrgas adhibe et torto¬
res et laqueos et secures fige cru-¬
ces et rot aruni a adios attolle et
quadrigas indiu̾sum lacera huc
illuc menibra ⁊ apturas adde igues
et cratitulas p̾mis impositas atq
oleo nasa feruentia et feraruui dentes
fame armatos adde uncos et gemo¬
mas ac tracta peruitos lamata ca¬
corpusculum pati p̃t dura mors
fortasse nidebitur ignomiõsa certe
non fuerit ỹmo uero non nũꝙͣ eo cla¬
ror quo durior itaq aꝑꝑatułs hic ex̾¬
ticior et tumultus et tube et carni¬
ficum truces uultus et irati uox ty¬
ranni nchil prsus ad rem nitra
te ip̃m te reflecte ibi te quere atq ex¬
cogitacionibus que suꝑsunt aĩ q
uiribus ad extremos casus attinge
aures ab inniso strepitu a suppli¬
tii pompa oculos auerte tricitus¬
q totam alãm recollige atq hor¬
tare res q ipãs exam̃a nõ uni¬
bras cerum Cu si mortem ip̃am

Expanded text:
tam mortem, quis ignominie, tam mortem, quis ignominie, mori potest, qui sic moritur? Servilem in modum virgas adhibe, et tortores et laqueos et secures, fige cruces et rotarum radios attolle, et quadrigas in diversum age, lacera huc et illuc membra rapturas; adde ignes et craticulas prunis impositas atque oleo vasa ferventia, et ferarum dentes fame armatos; adde uncos et gemonias, ac tracta per vicos laniata cacorpusculum pati potest: dura mors fortasse videbitur, ignominiosa certe non fuerit, immo vero nonnunquam eo clarior, quo durior. Itaque apparatus hic exterior et tumultus et tube et carnificum truces vultus et irata vox tyranni, nichil prorsus ad rem. Intra te ipsum te reflecte; ibi te quere atque excita omnibusque que supersunt animi viribus, ad extremos casus accingere; aures ab inviso strepitu, a supplicii pompa oculos averte, tacitusque totam animam recollige atque hortare, resque ipsas examina, non umbras rerum; tu, si mortem ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ed iguonumosa mors est ꝑ
Mortem ignomimosã facit nõ
genus cuit qualitas s causa supplicii¬
D gnonnõse anorior P Nemo bonus
male morit᷑ nemo malus bene hones¬
tam mortem non fimeralia non
mĩster non purpuree facĩt exequie
non auersi clipei atqz enses et flens
familia et uulgi clamor ac lamc̃ta
et merore uxor insignis et pietatis
filii et deiecta ceruice ante phe̾tã
ingro indutꝰ ac lac̾mnis grandibꝮ
humens et non postremo fimereꝰ
laudator el ymagnies auree non¬
diuitis sepulchri defmicti q tituls
Uicturꝰ i marmnore donec sua quo
licet sera lapidibus mors sit sed
uirtus et cfarun meritis uiri nomẽ
non uulgari egens aure s suapte
eminens maiestate ꝙ non precepe
et cecus fauor honuĩ s rerũ seri¬
es et inoceus mita peperit atq
usq ad mortem ueritatis atq nis¬
ticie suscepta defensio int̾q mre¬
dias mortis minas inꝑterritus
atq infractus animꝰ ac gu̾osa
fiducia Contͣ hus decoribus hones¬

Expanded text:
ed ignominiosa mors est. Mortem ignominiosam facit non genus aut qualitas, sed causa supplicii. Ignominiose morior. Nemo bonus male moritur, nemo malus bene. Honestam mortem non funeralia, non ministri, non purpuree faciunt exuvie, non inversi clipei atque enses, et flens dominum familia, et vulgi clamor ac lamenta, et merore uxor insignis et pietate filii, et deiecta cervice ante feretrum nigro indutus ac lacrimis grandibus humens Ethon; non postremo funereus laudator, et imagines auree divitis sepulcri, defunctique titulus victurus in marmore, donec sua queque, licet sera, lapidibus mors sit; sed virtus, et clarum meritis viri nomen, non vulgaris egens aure, sed suapte eminens maiestate quod non preceps et cecus favor hominum, sed rerum series et innocens vita peperit, atque, usque ad mortem, veritatis et iustitie suscepta defensio, interque medias mortis minas imperterritus atque infractus animus, ac generosa fiducia. Contra his decoribus hones
Abbreviated transcription (Latin):
ditur utinerum iudiciũ candis p̾munt
GCorporis mei uiribus gloriorł Goud
faceres tius/ cogita uero qntaruni ĩp̃e
sis uiuuni iste eñi non tue sunt s hos¬
picu ỹmo carceris trn uires uanũ est añt
tum ip̃e sis fragilis forti habitaculo
dicam melius forti adu̾sario gloriari
OUiribus meis letor R Euid hic di¬
cam insi poetitum illad non longum
letaberis. iq leticie locumi uement que¬
rele Mem̃isti ut is pp̃c tam ualidrs̃
ꝙ̃nis mõdo memoraui de sius uiribns ni
senectute conqueritut
de uelotitrite

Expanded text:
ditur, itineris indicium caudis premunt. ditur, itineris indicium caudis premunt. Corporis mei viribus glorior. Quid faceres tuis? Cogita vero quantarum ipse sis virium; iste enim non tue sunt, sed hospitii, immo carceris tui vires. Vanum est autem, cum ipse sis fragilis, forti habitaculo, dicam melius, forti adversario gloriari. Viribus meis letor. Quid hic dicam, nisi poeticum illud: Non longum letabere, inque letitie locum venient querele? Meministi ut is ipse tam validus, quem bis modo memoravi, de suis viribus in senectute conqueritur. 6 DE VELOCITATE
Abbreviated transcription (Latin):
congredi indignans ut ostendat ꝙͣ fra¬
gile al est homo dun sibi eciam robustis¬
simo uidetur gyganteas uires leui pre¬
lio conficit Berculem ab hominibꝰ in¬
nictum uis latentis mali uicit MMilonẽ
ip̃m cunctis celebratumr et cognitim pa¬
lestris cirbor una detinuit lacerandumi q
feris ob tulit sit robur illud ex innũ sine
exemplo quercus ⁊ obori imꝑar niuentũ
est tu urabus trus fidis ¶ Uires ni¬
mense suppetunt  Omne in mensũ
laborat mole sui ¶ Uires in augmento
sunt R. Natura ferme rerum om̃i h
est ut cum ad sũmam peruenerint
descendãt idq nõ eque gressu ascẽsus
eñi lencior est descensris preceps hee q
uires cum crescere deseruit non consistẽt
et p̾mo quidem clanculun post aperciꝰ
tandem ruent Om̃s res mortalium
preter aniniũ solum eque fuguut sed
non eqne am̃i fuge uestigia apparent n
forte minꝰ essent alia que nel tenebris
nel tacite ⁊epñt insi nel qm̃ id quoq tra¬

Expanded text:
congredi indignans, ut ostendat quam fracongredi indignans, ut ostendat quam fragile animal est homo, dum sibi etiam robustissimus videtur, giganteos viros leni prelio confecit: Herculem ab hominibus invictum vis latentis mali vicit, Milonem ipsum cunctis celebratum et cognitum palestris arbor una detinuit lacerandumque feris obtulit. Sic robur illud eximium sine exemplo fisse quercus robori impar inventum est: tu viribus tuis fidis! Vires immense suppetunt. Omne immensum laborat mole sui. Vires in augmento sunt. Natura ferme rerum omnium hec est, ut cum ad summam pervenerint descendant idque non equo gressu: ascensus enim lentior, descensus preceps. He quoque vires, cum crescere desierint, non consistent et primo quidem clanculum, post apertius tandem ruent. Omnes res mortalium preter animum solum eque fugiunt, sed non eque omnium fuge vestigia apparent, nisi forte minus eunt animalia, que vel tenebris vel tacito repunt nisu vel, quoniam id quoque tra
Abbreviated transcription (Latin):
Facile crẽdidermi id quidꝰ super excessus
antem in uicium uergit scu ip̃m̃ est uiciũ
¶Amus est uirmñ Rmietas hc
si ad medioc̾tatem redeat bene erit/ quid
si ad defectum tnͣseat quĩd si hoc robur
fragilitatis in signis excipiat ¶ rede
michi nulle tante nsq corporum uires
que nel labore in mõdico/ nel morbo acri
uel cuncta unicente semo non frangan᷑
infatiggabilis et muicta uis ammi est¬
G Ingens robur est corporis R Ac̃o
milone robustior clariores multi. G¬
Uastum et preualidum corpus est E
Prestantissima rerum uirtus mole
corporea non eget in amnus habitãs¬
G Nichil hus uiribus difficile Rymo
impossibilia ꝑer multa atq illud imp̃¬
mis ut qui in corꝑore spem posuit m
altum scandat GIam supra hoiẽm
urres sunt R Hat ii re qui superior mc̃t
homĩbris euaserit multis tamen ammãtibꝰ
inferior erit ¶ Nichil bus uiribus metu¬
endum R̃. p̃mo uunt maxmie manag¬
nam eñi uraum fiduciam / magnis urabꝰ
attingitur fortuna et interdum ex cquo

Expanded text:
derim id quidem; superexcessus autem in vitium vergit, seu ipsum est vitium. Nimis est virium. Nimietas hec, si ad mediocritatem redeat, bene erit; quid si ad defectum transeat, quid si hoc robur fragilitas insignis excipiat? Crede michi, nulle tante usquam corporum vires, que vel labore immodico vel morbo acri vel cuncta vincente senio non frangantur; infatigabilis et invicta vis animi est. Ingens robur corporis est. Nemo Milone robustior, clariores multi. Vastum et prevalidum corpus est. Prestantissima rerum virtus mole corporea non eget, in animis habitans. Nichil his viribus difficile. Immo impossibilia permulta atque illud in primis ut qui in corpore spem posuit in alto scandat. Iam supra hominem vires sunt. Hac in re qui superior cunctis hominibus evaserit, tamen animantibus inferior erit. Nichil his viribus metuendum. Immo nunc maxime! In magnam enim virium fiduciam magnis viribus accingitur fortuna et interdum ex equo
Abbreviated transcription (Latin):
de monstraciombris note surit ita co cur/¬
ritur ubi profecto non turtit᷑ ¶b In¬
credibilis modo michi perncitas est¬
R Cum om̃s homines excesseris, se¬
pulcrum non equalis G Pernicitas
scripenda est R Hec plerosq peden¬
tibus et premptis locis conitata pla¬
no calle destituit quosdam per ꝓpug¬
natula tursũ per ancennas/ nauũ
per confraga monciũ in notrie uolitã¬
tes post leni pedis offendiculo inuia
publica ꝓ lapsos/ extinctos q nout
etas nostra. Ancops est cont natir̃ci
insneta grauium corporum het lenitas
uolucrem q hominem non dui factura¬
et nam si offensa processert fessa tamẽ
rito desinet brene robur homius bremor
perncitas G Ualde nunc agilis sum¬
ꝑ. Et asellus agilis iumenta et semo
piger pardus spacio lenitas ingranes cit
prima etas stimulos hz frenos ultima q̃d¬
quid es non cris du et si esse cupis cura
ut sis bonus semũ birtus sola non in¬

Expanded text:
demonstrationibus note sunt; ita eo curdemonstrationibus note sunt; ita eo curritur, ubi profecto non curritur. Incredibilis modo michi pernicitas est. Cum omnes homines excesseris, lepusculum non equabis. Pernicitas stupenda est. Hec plerosque pendentibus et preruptis locis comitata plano calle destituit, quosdam per propugnacula turrium, per antennas navium, per confraga montium innocue volitantes, post levi pedis offendiculo in via publica prolapsos extinctosque novit etas nostra. Anceps est contraque naturam insueta gravium corporum hec levitas volucremque hominem non diu factura; nam etsi inoffensa processerit, fessa tamen cito desinet: breve robur hominis, brevior pernicitas. Valde nunc agilis sum. Et asellus agilis iuventa et senio piger pardus. Spatio levitas ingravescit. Prima etas stimulos habet, frenos ultima; quicquid es, non eris diu et, si esse cupis, cura ut sis bonus: senium virtus sola non me