comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elegit ꝑs admeliorem u gnͣs
mam et i̾castitate comisacõ¬
nem concupiscens cunc eni
lex et alia ur̃a dicit licenciam
eẽ iuro et uulieri admeliora
ungranti transigere matri¬
moium et abscedere quod̾
brem demiisso et oblato er qui
relinquitꝰ ꝙtiui enim pacti
fi̾unc contrahentes ex morte
eoꝙ et isde quantum ad matri¬
alio ince eligens iter. ꝑcooo
trunoniũ qũ aliquis inpotẽs
fit cobure uinlien et agere oz¬
que auacura inus data sunt

Expanded text:
elegit pars, ad meliorem migrans viam et sub castitate conversationem concupiscens. Tunc enim lex et alia nostra dicit licentiam esse viro et mulieri ad meliora migranti transigere matrimonium et abscedere, quodam brevi dimisso solacio ei qui relinquitur. Quodcumque enim pacti fuerint contrahentes ex morteeo quod et iste quantum ad matrialio vitae eligens iter. Caput trimonium, quando aliquis impotens fuerit coire mulieri et agere quae a natura viris data sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
anicum filiis s sicut macͣ¬
nius patrum consensum
itaq reque transigere ma¬
trimonia si nimus inpa¬
rentum lesione contra illo¬
rum uolunitatẽ s et si mu¬
tatur repulium conpetere
uoluntatem filii non posse
cransige macrumouiũ filiis
aut̃ ꝑ rinttere forsair ĩ mĩo¬
re etate consticutis ⁊ ne¬
que quocl utile sit scien¬
cibus cura pacrum uolim¬
tatem soluere matrimo¬
nium et exħ pentes leclere
h̾au̾t benequid̾ inchoans
phuosophimus sanctunt
marchus hunc secutus ẽ¬
cõnum que suꝑstitibus
contrahentibus funit.
cut et i̾ conuen̾it aprinci¬
pio contrahentibus non
prohibendis quid̃ meqͣ
nius quid leo iusius con¬
scupsit legibus nos autẽ
lex sumentes ad huc cla¬
rius ordinaminus si em̃
altei quid̾ amplius alt̃
u̾o mis in lucro paciscã¬

Expanded text:
am cum filiis. Sed sicut in comus patrum consensum, ita neque transigere matrimonia sinimus in parentum laesionem circa illorum voluntatem. Sed etsi mittatur repudium, competere voluntatem filii non posse transigere matrimonium, filiis autem permittere forsan et in minore aetate constitutis et neque quod utile sit scientibus circa patrum voluntatem solvere matrimonium et ex hoc parentes laedere. Hoc autem bene quidem incohans philosophissimus sancivit Marcustionum quae superstitibus contrahentibus fiant. cut et ibi convenerit a principio contrahentibus: non prohibendis quidem imus quidem Leo in suis conscripsit legibus, nos autem hoc sumentes adhuc clarius ordinavimus. Si enim alter quidem amplius, alter vero minus in lucro pacisca
Abbreviated transcription (Latin):
porcõm pure et sine omiu
conduecce et neque usum
ceclens ꝑtem prinus pro¬
creatis filiis et enclent ħ
filii omĩs exequo et filios qd̾
hũtes ad suos cransmictut
filios oꝑtec et alii aliquid
eciam ueteribus adici legi¬
de fuucti filios si defunctoꝵ
porooom accipient duõ pro

Expanded text:
ortionem pure et sine omni condicione et neque usum cedens partem prius procreatis filiis. Et divident hoc filii omnes ex aequo, et filios quidem habentes ad suos transmittent filios oportet enim aliquid etiam veteribus adici legidefuncti seu defunctorum portiones accipient omnino pro
Abbreviated transcription (Latin):
cer excluclendis ñ t̾tẽnale
transeat tempus et detenta¬
cõ duõs accipientes consttu¬
at incipiente filiis temporecͣ¬
rere erano filio pote satis ap¬
parnint existentes ant facti
exp̃oribus osfensos upciis
non enim punttimus paren¬
cibus non recte introducta

Expanded text:
iter excludendi nisi tricennale transeat tempus et detentatio dominos accipientes constituat: incipiente filiis tempore currere ex quo suae potestatis apparuerint existentes aut facti, ex prioribus nuptiis. Non enim permittimus parentibus non recte introducta
Abbreviated transcription (Latin):
aut eciam si flagellis snꝑ
ea utamur si g̾ mulier tale
aliquicl. ostenclere poti̾nt
licentiam ei dac lex repudio
nti et impcuis austinere do¬
temq ꝑcipere et añ nupcia¬
lem conacom totam non
solum si oms simul proba¬
sen uncan. et riusus lic̃e¬
ciam dat uiro uulierem
abicere si ad ult̾atam unne¬
mat aut ueneficiarn aut
delinquentera honucidumi
ant plagiariam ant sepul¬
torum molacricẽ aut sacri¬
legami existentẽ aut fanen¬
tem latrombus aut uiro nes¬
cientem uł eciam prohibẽte
gaudentem comunius. ali¬
orum nth̾sib conpetenciũ
uł eciam ĩ into iuro cum rõ

Expanded text:
aut etiam si flagellis super ea utatur: si igitur mulier tale aliquid ostendere potuerit, licentiam ei dat lex repudio uti et nuptiis abstinere dotemque percipere et antenuptialem donationem totam, non solum si omnes simul probase unam. Et rursus licentiam dat viro mulierem abicere. si adulteram inveniat, aut veneficam, aut delinquentem homicidium, aut plagiariam, aut sepultorum violatricem, aut sacrilegam existentem, aut faventem latronibus, aut viro nesciente vel etiam prohibente gaudentem conviviis aliorum nihil sibi competentium vel etiam invito viro c
Abbreviated transcription (Latin):
nem scͥpsimus dicentem siq̃s
sub potate constitutam mulie¬
rem uoluntate parentumant
etiam sue pot̾atis forte dricat
uxorem ne que dote oblata neq
instruentis docalibus fcĩs

Expanded text:
nem scripsimus dicentem: si quis sub potestate constitutam mulierem voluntate parentum aut etiam suae potestatis forte ducat uxorem neque dote oblata neque instrumentis talibus factis,
Abbreviated transcription (Latin):
tempus tales quid̃ incdo
mm̃. pores negligens nup¬
cias si quid̃ non h filios
dicatur enui eciam de¬
H. Si uero sit soboles
et filios exhiic exhonora¬
tos iid̃it tune onsilargi¬
tare auiro adeam uemẽ¬
te eam ẜni proprietatis
p̃uat ꝑtem solum ei delu¬
quaus ysum et fructum et
te uupciali donacõe et suꝑ
om̃i largitate sine cum

Expanded text:
tempus tales quodammodo sm priores neglegens nuptias, si quidem non habet filios dicatur enim etiam dehoc. Si vero sit soboles et filios lex hinc exhonoratos viderit, tunc omni largitate a viro ad eam veniente eam secundum proprietatis privat partem, solum ei derelinquens usum et fructum. Et tenuptiali donatione et super omni largitate
Abbreviated transcription (Latin):
est omis eam deẜit ꝓp̾etatis
ioclus uihius que apͥori
uiro meam uenune et fi¬
lii ea ꝑcipient et pro p̾etatis
quo uiat̾ ꝯnuucta est alii
lieris mlcta sit poĩta. na
si et ille filios hũs sameis
suꝑ indur̾it urorem non
ex dote frintur luctis secun¬
duu ꝓpetatis tõmi non lar¬
gitatem aliam auraliere
ꝑcipieus hũt hebit firraa¬

Expanded text:
um, omnis eam deserit proprietatis modus in his quae a priori viro in eam venerunt, et filii ea percipient et proprietatis quo mater coniuncta est alii. viri multa sit posita. Nam si et ille filios habens secundam eis superinduxerit uxorem, non ex dote fruetur lucris secundum proprietatis rationem, non largitatem aliam a muliere percipiens hanc habebit firma
Abbreviated transcription (Latin):
uuilieribus instituta est.
Has itaq causas nobis
thecclosius explauainc nos
tes etalias a diecinius tres
si eim uulier tanta detine¬
acur nequicia ut eciaui ex
stuclio ab orcum faciat uirũ¬
que concrrtetur et pͥnet sẽ
ta libiclo est ut eciam crumm
ris uoluptatis coocẽ lanetꝰ
aut eciam dumadhuc con
denupcus sins loquatur licẽ¬
cia datur auobis uirs unt¬
tere eis repuclia et lucrari do¬
ut pote eciamhus casibus rõ¬
iũ. et sub enuclem deferentibr
or linem sõ quem penas theo

Expanded text:
ulieribus instituta est. Has itaque causas nobis Theodosius explanavit. Nos ntes et alias adiecimus tres. Si enim mulier tanta detineatur nequitia, ut etiam ex studio abortum faciat virumque contristet et privet spe ta libido est ut etiam cum viris voluptatis occasione lavetur, aut etiam dum adhuc consde nuptiis suis loquatur, licentia datur a nobis viris mittere eis repudia, et lucrari doutpote etiam his causis ratnium et sub eundem deferentibus ordinem, sub quem poenas Theod
Abbreviated transcription (Latin):
et spectabilis inh̾eritez aut
cheatris ad inuemiente dici¬
mus. ant̃ nͣ soema et talia st̃
aut eciara ñ bestiis adusus bo¬
nmes pugna est aut iisidi¬
as sibi sarcientẽ exuen eius
aut gladio antalio fcas mo¬
do molo exquibus cuta m¬
tam ꝑiculum estant eciam¬
eius consciam tyraunndem
medicancibus aut falsitatis
ream constitutam auterand¬
aces eis manus inferentẽz
sibi scłtali aliquo fcõdat ler
lic uiro obicere muliezem
solam probaint causam et lu¬
crari quid dotem añ nupcialẽ¬

Expanded text:
 aut theatris advenientem dicimus autem, ubi scenae et talia sunt, aut etiam ubi bestiis adversus homines pugna est, aut insidias sibi facientem ex venenis aut gladio aut alio factas modo, ex quibus circa vitam periculum est, aut etiam consciam tyrannidem meditantibus, aut falsitatis ream constitutam, aut audaces eius manus inferentem sibi: scilicet tali aliquo facto dat lex haec viro abicere mulierem, solam probaverit causam, et lucrari quidem dotem, antenuptiale
Abbreviated transcription (Latin):
si quis ĩ pe ditus fsut et tacu¬
erit ad uxorem ꝑquad̾ e nui¬
um et nuslum ei fiat abillo
siguum eius cuta eam asfec¬
tus tunc liconcia sit mulie¬

Expanded text:
si quis in expeditione fuerit et tacuerit ad uxorem per quadriennium, et nullum ei fiat ab illo signum eius circa eam affectus, tunc licentia sit mulie
Abbreviated transcription (Latin):
cõ quam que et igus int̾di¬
cionem rocant ure leges nou
soluit matrunoma. ħ et
enm sacratissumo p̃d̃ placu¬
it constantiuo clemeus qr¬
cum et mobis quid prolata
est p̾senti uero non copula¬
ta legi uute neq effectus
cause dicenoi sunt cum ĩsuo
maneat ordiue. nomiuus¬

Expanded text:
quam aquae et ignis interdictionem vocant nostrae leges, non solvit matrimonia. Hoc enim et sacratissimo pridem placuit Constantino clemens a nobis quidem probata est, praesenti vero non copulata legi: unde neque effectus causae dicendi sunt, cum in suo maneat ordine. C
Abbreviated transcription (Latin):
poius h ualeant si coutiu¬
git dud suũ auc au cillaz
siue lauguentes deliquis¬
se seu etiam concessisse
que ut pote iam constituco¬

Expanded text:
potius haec valeant, si contigit dudum servum aut ancillam seu languentes dereliquisse seu etiam contempsisseIlli namque, utpote iam constitu
Abbreviated transcription (Latin):
certus disponac soluuuz
pit forsan eciam docalibus
celebͣtis dicumentis ant
neq celebratis quio eius
et rapi talem iuum aut fe¬
nimam adingeniucatem
et causam cauꝙ̃ suy liberis

Expanded text:
certus disponat solum, npit, forsan etiam dotalibus celebratis documentis, aut neque celebratis quidem, eiet rapi talem virum aut feminam ad ingenuitatem et causam tamquam super liberis
Abbreviated transcription (Latin):
ti. s si quid tale fiac quar¬
ta ĩ utro ꝑcipienda et de¬
iniceps simle inꝑtibus nõ
tamien inconstituta ex
utror quantitate. So
nes felix quio et beacumẽ
utrioue contrahenciũꝑ
durare iupriori cõiugio
et non procreatani sobolẽ
sequeritibus macruo¬
niis forsitan concristari
et si ħ̾ egernc inpriorib
stec̾ut upciis hẽbunt qui¬
d̾ propria hoc est dotem q¬
salciam no largitatẽ iur
nichil ꝑscrutantib nobis
h̾ quod suꝑ est ẜis impci
is ꝑcipient aut lutra iur
quid exdote muulier autem
exante aute uuꝑciali dona¬
cione et eruut heis ꝓpria
inchil pene alia eorum
piuissimus nos constõ
serinit heredes exͣneos au¬
tem exalia maneant at̾
tales res ant eciam qued̾
cariu non alienate nõ¬

Expanded text:
ci: sed si quid tale fiat, quarta in utroque percipienda, et deinceps similiter in partibus, non tamen in constituta ex utroque quantitate. Solnes felix quidem et beatum est utrique contrahentium perdurare in priori coniugio et non procreatam sobolem sequentibus matrimoniis forsitan contristare. Et si hoc egerint et in prioribus steterint nuptiis, habebunt quidem propria, hoc est dotem qciam vero largitatem vir, nihil perscrutantibus nobis hoc quod super percipient autem lucra vir quidem ex dote, mulier autem ex antenuptiali donatione; et erunt haec eis propria, nihil paene alia eorum permisimus nos constitutserint heredes, extraneos autem ex alia, maneant autem tales res aut etiam quaedam earum non alienatae, no
Abbreviated transcription (Latin):
anc itaz legem corriginus
E docti nam sumus exhus
que it̾ ħ prouen̾unt quos¬
d̾ amplius quam bienuirz
temꝑis non ualentes post¬
ea petentes ostensos nũstͣ
talis est quale est bona gra¬
cia distrahere. m̾m̃. siñ eñ
contingat uiro tale infortu
siue rursus unlier quid̾ in
captuncatem ducatur ma
pulosa quid̾ et su̾talis tilis¬

Expanded text:
anc itaque legem corrigimus Edocti namque sumus ex his quae inter haec provenerunt, quosdam amplius quam biennium temporis non valentes postea potentes ostensos ministrs casus talis est, quale est bona gratia distrahere matrimonium. Sive enim contingat tale infortunium sive rursus mulier quidem in captivitatem ducatur, mapulosa quidem et subtilis rati
Abbreviated transcription (Latin):
imptias sine eslam us ad p̾¬
ores stet̾unt sine succesẜunt
filiis sine aliquid onĩieg̾iunt
pͬores seouentes leges illis
ita contrehentes nullus cł¬
pabitur quare non futiũ sci¬
erat nou forundau̾nt ynde
illa quid om̃a maneant sn¬
uru ẜuancia orclinem deĩ¬
ceps uo tempus inpossiorib
parienclis casibus ĩ uua oĩ¬
a hac lege poĩta atqz collec¬
ca respiciat ouecu defu
turis sicut dictum est ip
sinc cotalious sine uir. siue
muliez couustat hualeant
Disponat itaq unus q¬
que iuisius ut dignũ ẽ et sit s¬
lex eius ioutas sicut etan¬
tiquusuna nobis lex et p̾ma

Expanded text:
ias sive etiam usque ad priores steterunt, sive successerunt filiis sive aliquid omnium egerunt priores sequentes leges. Illis ita contrahentes nullus inculpabit, quare non futurum scierat, non formidaverunt. Vnde illa quidem omnia maneant suum servantia ordinem, deinceps vero tempus in posterioribus pariendis casibus in una omnia hac lege posita atque collecta respiciat, quaecumque de futuris, sicut dictum est, nusuerit de talibus, sive vir sive mulier consistat, haec valeant. Disponat itaque unusquisque in suis, ut dignum est, et sit lex eius voluntas, sicut et antiquissima nobis lex et prima
Abbreviated transcription (Latin):
suit si qui uero prioribus nõ
hos ꝓpouere aut siue filus exi¬
stentes exprioribus exsis aut̃
filios hutes aut eciam ed m̾¬
so sine filus quid̃ exf̃is patẽ¬
tes autem exp̃mis ant sine
filiis et ambobus aut penres
exutror. Sig̾ sine filiis uĩã¬
serunt exporibus ant eciam¬

Expanded text:
I Si qui vero prioribus non hos ponere aut sine filiis existentes ex prioribus, ex secundis autem filios habentes, aut etiam e diverso sine filiis quidem ex secundis, parentes autem ex primis, aut sine filiis ex ambobus, aut parentes ex utroque. Si igitur sine filiis manserint ex prioribus aut e
Abbreviated transcription (Latin):
nanqus onnia que sc̃ita sunc non om̃ibus conpetiit
net omibus uec reb neque temporibus stucirm
rero ipuatu pccnis estnt ita dicat᷑ humaue sobo¬
lis exquo etia renonatur solo et ampliori quam
aua collicituctine dignum est. Antiquitase¬
qued uonsatis aliquic. dep̃oribus aut sis ꝑscruta¬
batur nupiis s licebat et patridus et uirious ad plu¬
res reuite iptias ec hacro nuillo p̾nem et causa erat
insimplicitate confusa. Maioris auter theddosi
temporibus amplior sollicituclo facta est cirta huius

Expanded text:
namque omnia, quae sancita sunt, non omnibus competunt nec hominibus nec rebus neque temporibus, studium vero nuptiarum totius est, ut ita dicatur, humanae sobolis, ex quo etiam renovatur solo, et ampliori quam alia sollicitudine dignum est. Antiquitas equidem non satis aliquid de prioribus aut secundis perscrutabatur nuptiis, sed licebat et patribus et matribus et ad plures venire nuptias et lucro nullo privari, et causa erat in simplicitate confusa. Maioris autem Theodosii temporibus amplior sollicitudo facta est circa huius
Abbreviated transcription (Latin):
silis ꝑfeocoribus causam cõ al¬
sroantes etiam qued corrigẽ
non aliorum solum modo s¬
ipsis scita sunt non emmerm¬
bescimus si quid melius ꝙ
horum que ipĩ pͣus diximus
petentem p̾oribus nuponere
correcoõmi nec abaliis expec
primũ il lucd. ut om̃ia quid̾
quecum inp̾orid scit̾a sunt
siue anobis sine ap̃oribus no¬
stuis ħ ualeant singuia secũ¬
dum ꝓpria tp̃ra non hũcia
ullam exp̃ senti lege nouita¬
tem s eciam insius cail ua¬
litura acq tͣtanda et suos e¬
ueutus exhus que iampõite
sunt legibus exspectancia ⁊
uolamius in om̃ibus iutrais
casibus et ĩ om̃ibus posta
ceps et inpostis aut futuris
siue impcialib luctis sine suc¬
cesẜombus que ex filiis sunt
et enim ꝙ quid ome iaui p̾¬
cessit conscuiptis relinqmimꝰ
legibus ꝙ uo futinum et ꝑ¬

Expanded text:
siliis perfectioribus causam considerantes, etiam quaedam corrigere non aliorum solummodo, seipsis sancita sunt. Non enim erubescimus, si quid melius etiam horum quae ipsi prius diximus ompetentem prioribus imponere correctionem nec ab aliis expectprimum illud, ut omnia quidem, quaecumque in prioribus sancita sunt sive a nobis sive a prioribus nostris, haec valeant singula secundum propria tempora, non habentia ullam ex praesenti lege novitatem, sed etiam in suis casibus valitura atque tractanda et suos eventus ex his, quae iam positae sunt, legibus expectantia et volumus in omnibus futuris casibus et in omnibus postea ceps, et in posteris aut futuris sive nuptialibus lucris sive successionibus, quae ex filiis sunt. Etenim quod quidem omne iam praecessit, conscriptis relinquimus legibus, quod vero futurum e
Abbreviated transcription (Latin):
piam aᵈ om̃i aliquid. aliter
dispon̾e malens. Si u̾o
nicħ cestator dix̾it aut dispo¬
sint ꝙ non iam positis ⁊ ua¬
lentibus p̾occupacum sit le¬
gibus nec aliquid ꝯtra uni¬
contra nobis lex poĩta sic oĩa
et insoldiub impciarum si¬
ne exmor encib sine exseꝑ¬
motara et ꝑcitiuarit̾ colłitã
sinuil et paulati colliga¬
cam adse met ipsam et coh̾¬
entem consusam inpłius
et quadam semꝑ egentem
ens angu̾ito cum enuser
conuenerit sopuro ipcia¬
li affectu siue eciam obloe
dotis et pꝑ uupias donacõ¬

Expanded text:
piam aliud omnium, aliquid aliter disponere in alienis. Si vero nihil testator dixerit aut disposuerit, quod non iam positis et valentibus praeoccupatum sit legibus, nec aliquid contra unic haec nobis lex posita sit omniaet in solutionibus nuptiarum sive ex mortibus sive ex sepmotam et particulariter collectam simul et paulatim colligatam ad semet ipsam et cohaerentem, confusam in plurimis et quadam semper egentem ens augmento. Cum enim semel convenerit seu puro nuptiali affectu sive etiam oblatione dotis et propter nuptias dona
Abbreviated transcription (Latin):
donũ ut eciam prioribus prioribus credi¬
coribus pponantur et meliorẽ orcline cas
hre et nec atempe supatas indona cõrib
aut̃ pp̃ nuꝑtias secineũ tempora ꝑ que fi¬
rant pothecas hre onribus inp̾senti faci¬
solisquateuus fnantur et utantur qui di¬
ligentiam bũt rectam et ad oranclam no

Expanded text:
dotium, ut etiam prioribus creditoribus praeponantur, et meliorem ordinem eas habere et nec a tempore superatas, in donationibus autem propter nuptias secundum tempora per quae fiunt hypothecas habere, omnibus in praesenti facisolis quatenus his fruantur et utantur, quae diligentiam habent rectam et adorandam no
Abbreviated transcription (Latin):
est suꝑstice et ħ ditimus non rufilis solum
s est alus coguatis et etͣueis age inquibus oĩo
talefidi ꝯmissũ relmqui contingit. Tua
igitur głia om̃ibus ħ mauifesta faciat unis
subiectis utsciant ꝙͣ adu conpetat et unĩe edꝰ
ut mori et testati et fĩ ꝯuissa reliuque et aliaa

Expanded text:
us non in filiis solum, sed etiam aliis cognatis et extraneis a genere, in quibus omnino tale fideicommissum relinqui contingit. Tua igitur gloria omnibus haec manifesta faciat nostris subiectis, ut sciant, quemadmodum competat et vivere eos et mori et testari et fideicommissa relinquere et alia
Abbreviated transcription (Latin):
nius eos qui diu̾sanun sunt heresum qui¬
bus comungumus et commiauiu et qui
nestorii. iducam sequũtur ne saura nesa¬
mean et enchicamstas et acefalos aut dtͦr¬
corisenseri seueri malasecta languent
manicheri et appollinaris reuonentiũ ĩpie¬
tatem et adħoms qui nõ sunt m̃brũ ẜe dei
cacholice et apłiceecõe inqua om̃s concora¬

Expanded text:
us eos qui diversarum sunt haeresium: quibus coniungimus et connumeramus et qui Nestorii Iudaicam sequuntur vesaniam et Eutychianistas et Acephalos, qui Dioscori et Severi mala secta languent Manichaei et Apolinaris renovantium inpietatem, et ad haec omnes qui non sunt membrum sanctae dei catholicae et ap
Abbreviated transcription (Latin):
ap quam et p̃sẽcẽ faciius legem unde ꝯpetẽs
est udices apuo quos alique mouentꝰ ꝯͣ mu¬
lieres mouentur contra unlieres cause etant
uuilieribus et qued puilegia sibi ueudicare
epistẽtes et pcipiẽtes sacro scãui et ad orabile

Expanded text:
entem facimus legem. Vnde competens est iudices, apud quos aliquae moventur contra mulieres causae aut a mulieribus quaedam privilegia sibi vindicare existentes et percipientes sacrosanctam et adorabilem
Abbreviated transcription (Latin):
tum uicdicem monere necessitate bre eñ
sustiu̾e t̾imnũ eius litis illates ab eo
qui eum innłm traxit et dñ fuẽ lis
accepit tunt eñ suam cam apcłaliũ in¬
dicem ꝓponere ut ita tales eorum au¬
ferauius artes ĩ alt̾utros calũpinas

Expanded text:
rum iudicem movere, necessitatem habere eum sustinere terminum eius litis illatae sibi ab eo qui eum in iudicium traxit, et dum finem lis acceperit, tunc eum suam causam apud alium iudicem proponere, ut ita tales eorum auferamus artes et in alterutros calumnias
Abbreviated transcription (Latin):
scire quia transcedens legez
ipse tenebitur hus peras ħ
actor ab reniiicians sacra¬
mento rei uuac us negaci¬
onem factam solui uolint
sienun tale aliquid egit si
quid̾ mox ab ĩ icio post abue¬
ille contuuio confessus fu¬
erit quod indenegoe deduc¬
cum erit sine ꝑiculo erit qnͣ¬
tum adduplimi si u̾o longi¬
ori facta lite tuuc actor uife¬
rat sacramentum ac ille ꝙ
sic ꝙ inferte profiteacur de
duplo quid̃ enm exuumꝰ¬

Expanded text:
scire, quia transcendens legem ipse tenebitur his poenis. Haec actor abrenuntians sacramento rei nunc usque negationem factam solvi voluerit. Si enim tale aliquid egerit, si quidem mox ab initio post abneille continuo confessus fuerit quod in negationem deductum erit, sine periculo erit quantum ad duplum. Si vero longiori facta lite tunc actor inferat sacramentum, at ille etiam sic, quod infertur, profiteatur, de dupli quidem cum
Abbreviated transcription (Latin):
sepe nob indicantib placiuc
necessarium credimius msc
ptemfĩ p̃sentis legis frcquẽ¬
ter enii quid plimmorum
fiuiorum consditin patres de
inde pncantes mor sõam
eos ẜuant ad maiores ad li¬
uc et semores eos contencȯ¬
nes ad ducunt tum enimor

Expanded text:
epe nobis iudicantibus placuit, necessarium credidimus nunc partem fieri praesentis legis. Frequenter enim quidam plurimorum filiorum constituti patres, deinde putantes mox substaeos servent, ad maiores adhuc et saeviores eos contentiones adducunt. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
hre quam eorum ꝑencibus
umentibus oꝑtebat reli¬
quere cestatores non enĩ
ercepimus ult̾us nepotes
qui exfilio pr̃ius ans ac̾scũt
ut illiquid integram acci¬
piant ꝑtem ꝙͣtam eorum pi
accip ĩnuens nepotes aũt
ab auo ꝑmediam filiam re
tis ꝓpagacõm sufficiens ẽ ⁊¬
solam nacuram clemens
multi nanqne molesti sñt
nob semp p̾ors que crebre
et flentes filii et semꝑ
equid cleuiens si aliquid
cum in lege aguuus erubes¬

Expanded text:
re. quam eorum parentibus viventibus oportebat relinquere testatores. Non enim excepimus ulterius nepotes, qui ex filio paternis avis accrescunt, ut illi quidem integram accipiant partem, quantam eorum pater acciperet vivens, nepotes autem ab avo per mediam filiam ventis propagationem sufficiens esolam naturam clemens. Multi namque molesti sunt nobis semper, precesque crebrae et flentes filii: et semper equidem clemens aliquid cum lege agimus, erubes
Abbreviated transcription (Latin):
runc mediocris autem et¬
quedam et clemens et ipĩ
cause conueiens peua
abuegantibus inferat᷑
pro aouegoe uainz et circa
ħ et attoribus laborior d̾
ao huccausa dicitur ad ac¬
torem tranferatur rerum
am prom̾er pena iusoia
tranclone possonis consci¬
tuta. ħ anobis successi¬
omibus et collonibus et
ditribucõnibus et litigã¬
ciui cantela N u multi¬
tudo licium imimatur et
ad uiẽta sunt et scĩta et
decetero tenebrnc quate¬
uus et successiones agͦs¬
cant et collones non iguo¬
rent s cirta distribucees nõ
resultent et n peculantes
ri nolentes neque adiuia¬
cces abuegant neque post¬
es forsan solonibus utan¬
tur ueque tes ex quibus de¬
tinent abuegent ꝑsonis
s mediccres et pr̃es excaĩs
aliouidus oubitatur inqͥ
tum est cuuisit iustum ul
ciatur abs dotaub dociuuen
ceperit asfectum et scripse¬
rit huius instiumenta et
fecerit filios non soluui eo
qui post ħ uaci furit filii s

Expanded text:
runt, mediocris autem quaedam et clemens et ipsi causae conveniens poena abnegantibus inferatur. Pro abnegatione namque circa haec et actoris laboribus, dum adhuc causa dicitur, ad actorem transferatur rerum,am promereri, poena in sola translatione possessionis constituta. Haec a nobis pro successionibus et coldistributionibus et litigantium cautela et ut multitudo litium minuatur, et adinventa sunt et sancita. et de cetero tenebunt, quatenus et successiones agnoscant et collationes non ignorent et circa distributiones non resultent et neque petulantes ri volentes neque adnumerationes abnegent neque postea forsan solutionibus utantur neque res ex quibus detinent abnegent personis, sed mediocres et mitesaliquibus dubitatur in qutum est, cum sit iustum ulttiatur absque dotalibus documenceperit affectum et scripserit huiusmodi instrumenta et fecerit filios, non solum eos, qui post haec nati fuerint filii, sed
Abbreviated transcription (Latin):
optere melius quam or̃c
dicit actor et coget᷑ qui ac¬
com iufert aut documentis
aut testibus aut aliis uti
laborib ut ostendat res
illius esse posta u̾o is qui

Expanded text:
oportere melius quam omnesdicit actor, et cogatur, qui actionem inferet, aut documentis aut testibus aut aliis uti laboribus, ut ostendat res illius esse, postea vero is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
emm procułit aliquis scrip¬
curam alt aũteam negaue¬
rit cumi ħ lict̾as eius hat ita
ut uecessitatem ꝑaciat accor
causas pati crrca phõmeis
tro cañ fi scimus non quia
amaioribus legibus delec¬
tamur s or lices horrm uño¬
res efficimius onatus qua¬
tenus cuore pene cicius di¬
caut ꝙ confit̾i conpecit iuca¬
libus itaz oninbr modis ꝯ

Expanded text:
it aliquis scripturam, alter autem eam negaverit, cum litteras eius habeat, ita ut necessitatem patiatur actor causas pati circa probationtroque casu fieri sancimus; non quia amarioribus legibus delectamur, sed quia lites horum minores efficimus, quatenus timore poenae citius dicant, quod confiteri competit. In talibus itaque omnibus modis
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e aut om̃s ant eciam aliqͥs
forte relinquere p̾cipuas has
marime quid̾ si possibue est
dicat intestamento et dubita¬
tam dec filiis binc ucllitatẽ
sĩ aut non l̾ agit pp̃ aliquas
ucessitates que plumime c̾cũ

Expanded text:
dere aut omnes, aut etiam aliquas forte relinquere praecipuas, has maxime quidem, si possibile est, dicat in testamento et indubitatam det filiis hinc utilitatem. Si autem non hoc agit propter aliquas necessitates, quae plu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiri uomunt et scͥbere omĩbus
ant ip̃e aut filios ymũsos sõ¬
scribere p̾parare int̾quos res
duridec et exħ canse dare ĩ du¬
alia que cautela nou indig¬
ens. Siuero aliquis hor
nou egit s dispsam sicuruł
plerum sine cestimonio sub

Expanded text:
omnibus aut ipse aut filios universos subscribere praeparare, inter quos res dividet, et ex hoc causae dare indu atque firmum aliaque cautela non indigens. Si vero aliquis non hoc egerit, sed dispersam sic et plerumque sine testimonio sub
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ lacõ approbare quam p
ꝯm̃d suorum procit tribu¬
notum que acquilii uũccupa¬
coẽs abillo suscepit secuudrr
quam proabnegoẽ duplicib
sbdeat ex accõnibus maieuo¬
lentes et abnegare temptan¬
tes ỹ etiam alu quid̃ acooes

Expanded text:
pprobare, quam per quaedam suorum protulit tribunorum, quae Aquilii nuncupationem ab illo suscepit, secundum quam pro abnegatione duplicibus subdebat exactionibus malevolentes et abnegare temptantes; ubi etiam aliae quaedam actiones
Abbreviated transcription (Latin):
lege conplecti p̾oribus.e
legibus uolentib incollo¬
uibus si quo siue cestar̃to
morerentur ꝑentes colloes¬
su earum uitutem fĩ. s
si uerotestaci incħ dicentes
deeis locum non fĩ colłom
que telicta sunt defendere

Expanded text:
lege complecti. Prioribus enim legibus volentibus in collationibus, si quidem sine testamento morerentur parentes, coll earum virtutem fieri, si vero testati, nihil dicentes de eis, locum non fieri collaquae sunt relicta defendere
Abbreviated transcription (Latin):
cunt a nob̾ poĩte leges non nn
testamenti so lum patribus
conce dentes hagere s eciam¬
⁊ aliis imumficencus quas et
supstices douant p̾seris autẽ
dehus que ab ucestato sunt
loquitux et nom aliquid intꝰ¬
oucit uuuc enimi si quis mo¬
riens legittunei sͥ penitus so¬
bole non existente filioruru
duis aut nepotum aut cet̾e
sb̾stancia et ueniat ꝯguacõ
forsan aut cte maniuussor
bonorum possom mouens ⁊
insingens ant eciam nr̃m ez¬
ranum nam nec illi quam¬

Expanded text:
cunt a nobis positae leges, non in testamentis solam patribus concedentes hoc agere, sed etiam aliis munificentiis, quas et superstites donant. Praesens autem de his quae ab intestato sunt loquitur et novi aliquid introducit. Nunc enim si quis moriens legitima sibi penitus sobole non existente filiorum dicimus aut nepotum aut ceterasubstantia, et veniat cognatio forsan aut certe manumissor bonorum possessionem movens et insurgens, aut etiam nostrum aerarium nec enim illi, quan
Abbreviated transcription (Latin):
tunc .ii. damius eis abinte¬
stato duarum iiciarum
successionem. Si aut̃ cou¬
fusa ꝯupistẽcia ita fiat et au¬
melius est et ereis finios fa¬
ciens moriatur multas sir
relinquens concuomas
odibilis quid nobis est iste
qui talis est procutꝰ ant̃ oĩ¬
bus modis abhac lege ex¬
peslatur sicut enim quis le¬
gitune uxori comiuitus
auas suꝑ moncere nõ pot̾¬
it mat̾iorno consistente
et ereis legituue filios
procreare sicaiz pꝰ cogui¬
mus concubiiam et exilla
filios dabiuius si aluud opꝰ¬

Expanded text:
tunc enim damus eis ab intestato duarum unciarum successionem. Si autem confusa concupiscentia ita fiat, et almelius est et ex eis filios faciens moriatur, multas simul relinquens concubinas: odibilis quidem nobis iste qui talis est, procul autem omnibus modis ab hac lege expellatur. Sicut enim si quis legitimae uxori coniunctus alias superinducere non poterit matrimonio consistente et ex eis legitime filios procreare, sic neque post cognimus, concubinam et ex illa filios dabimus, si et aliud op
Abbreviated transcription (Latin):
diam eis tecius sye relin¬
qui ꝑtem ut sexinicium¬
ut sic omo quod debetur
singłis ex quo an ad̾ im¬
dum et ħ non ib insta t̾cũ¬
stancia rerum forsau eñ
eciam ħ alii ĩinsticiam pa¬
cuintur aliis amd̾ melio¬
ra aliis yo detlora ꝑcipien¬
tibus. S auod conti¬
gerit uium queinz per
et quantitate sine illud ꝙ¬
dem uslõnis moco siue
p̾legati Idem est drẽ et fi¬
licebit enim ei telinquũ
octanũ cum forte aut sex ũ¬
dum hr̃e et largiri sicut uo¬
luerit filiis ipĩs aut cuilib
exͣneorum et natura p̾mo turats
conpetent̾ sit ad exͣneas
largicates accedere h sua
ta estu Excipiatur aut̃
nobis decurialibus nuꝑ po¬
sita lex que filiis cunalib
aut filiabr curialio Fnt fi¬

Expanded text:
diam eis totius substantiae relinqui partem, ut sexuncium sit omnino quod debetur, singulis ex aequo quadriundum, et hoc non sub iniusta circumstantia rerum forsan enim etiam hic alii iniustitiam patiuntur, aliis quidem meliora aliis vero deteriora percipientibus, sed quod contigerit unumquemque per et in quantitate, sive quis illud institutionis modo sive per legati idem est dicere et fiLicebit enim ei reliquum octouncium forte aut sexuncium habere, et largiri sicut voluerit filiis ipsis aut cuilibet extraneorum, et natura primo curata competenter, sic ad extraneas largitates accedere. Hoc sta est. Caput II Excipiatur autem a nobis de curialibus nuper posita lex, quae filiis curialibus aut filiabus curialibus nuben
Abbreviated transcription (French):
de mofficioso poĩtis legib
et p̾cipne nris insua ntu¬
te ẜuandis de ingratis fi¬
liis et denaturalibo p̾ter
solam quancitatem qmͣ
ad p̾sens auximus e n

Expanded text:
de inofficioso positis legibus et praecipue nostris in sua virtute servandis et de ingratis filiis et de non talibus, praeter solam quantitatem, quam ad praesens auximus, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
cum uti recte coincienti¬
bus nr̃am intencõm et s
fu̾it iam sancͥcum. Si
enm adlibtam non omio
nis et int̾ ingenuos ẜm
istos redux̾it motos ec
mipcias confirmaint po¬
sc̃a ud impciala conscrip
ipsius eciam sui et ab inte¬
stato hr̃tes genitori dicimꝰ
aut eos qm ãte impcias
nati sĩt mas ꝑquas ad ĩge¬

Expanded text:
 recte conicientibus nostram intentionem et hoc fuerit iam sancitum. Si enim ad libertam non omnino nis et inter ingenuos secundum istos reduxerit modos et nuptias confirmaverit, postea vero nuptialia conscripsipsius et sui et ab intestato heredes genitori dicimus autem eos, qui ante nuptias nati sunt; vias, per quas ad inge
Abbreviated transcription (Latin):
ĩido quid̾ negait posta i̾o
confessus ẽ iubenius. Si
quis aut̃ ad mu̾acõmi inse fa¬
ctam pecumanu negaus
post̾a u̾o utatur solucõnb
soluta sunt eeͣ scimus s tocsi
eum debitum exigi p̾ciprams
et haue solami sustuiere ne¬
quid̾ ante nos imꝑator
conscituit uullo iudican¬
tendo s incegritatem legis
custodiente. Si ant̾ ⁊ rẽ
proferat lr̃as auctoris de ĩ¬
de ille eas neget at ille pro¬
bet eas non solum illud
reputet᷑ dequo negõ fuit
s eciam tm̃ aliud adiciat
hic quo deuuris iurandi
dacõe similr̾ eciam ĩ actore
introducatur rõ Si u̾o
lis agatur procurator era
forte constitutas pͣs que cͦ¬
atores respiciinc hiius
ipsorum curatorum fuit
lris uou adusus eos quo¬
rlu sunc curacores s ad¬
nisus eos fũ quiturpem et
indecentem hanc negom
iitriplimi aut ionadru¬
plum. antiquis legibus
ant principium introduc¬
cum est constitucionibus
priam formam sient uos
illud in nostris msdicutis
et digestis constõnũ sci

Expanded text:
itio quidem negavit, postea vero confessus est, iubemus. Si quis autem adnumerationem in se factam pecuniarum negans, postea utatur solutionibusoluta sunt, esse sancimus, sed totum eum debitum exigi praecipimus, et hanc solam sustinere nequidam ante nos imperatorum constituit, nullo iudicantendo, sed integritatem legis custodiente. Si autem etiam reus proferat litteras actoris, deinde ille eas neget, at ille probet eas: non solum illud reputetur, de quo negatio fuit, sed etiam tantum aliud adiciat Hic quoque de iurisiurandi datione similiter etiam in actore introducatur ratiolis agatur per curatorum forte constitutas personas, quae curatores respiciunt, huiusmando in ipsorum curatorum fuerit litteris, non adversus eos quorum sunt curatores, sed adversus eos ferri qui turpem et indecentem hanc negatiin triplum aut in quadruplum ab antiquis legibus aut principum introductum est constitutionibus, priam formam, sicut nos illud in nostris Institutis et Digestis et Consti
Abbreviated transcription (Latin):
lem opunouem s sine quis¬
piam intestatus moriacur
sentestacus qũi inc̾timi ẽ
ne forte obligatus datorũz
ant procumultu mortis ar¬
gastus huius non est me
olim dispositum est uisi ex¬
p̃ssim designaint ipẽ uelle

Expanded text:
lem opinionem, sed sive quispiam intestatus moriatur seu testatus quoniam incertum est, ne forsan oblitus datorum, aut pro tumultu mortis angustatus huius non est memolim dispositum est: nisi expressim designaverit ipse, velle
Abbreviated transcription (Latin):
uullianas pat̾as diretius cuius
epemplanum sõdi. ecierru p̾sentilege
p̾cipuiis ut nep̾uati quid honuues
putent legem contrase solum modo eẽ
poitam milites aut̾ alcõre intentes
fastigio legem contra se courrasesolu¬
inclo nõ ẽẽ prolatam existrment ut
gͣ et tua magituto scrat ꝙ conurus
lex poĩta est et prouincialibus et nu¬
litibus et omĩ cingło uulla extusa¬
coe cuid conpetente adeo et adtuam
solmutatem p̃sentemlegem desti¬
neuiuius scitiras militibus cy p̾sen¬
ti legio eẽ obediendum exstiment

Expanded text:
ianas patrias direximus. Cuius exemplarium subdi etiam praesenti legi praecipimus, ut ne privati quidem homines putent legem contra se solummodo esse positam, milites autem altiore nitentes fastigio legem contra se non esse prolatam existiment. Vt igitur et tua magnitudo sciat, quod communis lex posita est et provincialibus et militibus et omni cingulo, nulla excusatione cuidam competente, ideo et ad tuam sublimitatem praesentem legem destinavimus, scituris militibus qui praesenti legi non esse oboediendum existiment
Abbreviated transcription (Latin):
impn consulatus ꝑom̃a sic seq̃s
sceptra tuag̾ celsituto hũe nr̃am sus¬
cipieus legem prtue eam iusua ma¬
nere fortitirome procurec secundumm
omem que ĩ es continentur untutẽ

Expanded text:
i consulatus per omnia sit sequens sceptra. Tua igitur celsitudo hanc nostram suscipiens legem perpetue eam in sua manere fortitudine procuret secundum omnem quae in ea continetur virtutem.
Abbreviated transcription (French):
yccabulum et glosissinus mĩs in
dicibus et qui ermapna causa sĩ
eo quel honorare nobis placet di¬
guos non expendentes umensede
dentem danius consosom et ur̃o
populo et alus omuibus licet despe¬
recritibus iem tansam pp̃ea quocl.
supfuũ est anferentes ic consula¬
tum i mortalem reipublice statu¬

Expanded text:
cabulum in gloriosissimis nostris iudicibus et qui ex maxima curia sunt, eo quod honorare nobis placet dignos non expendentes inmense; et decentem damus consolationem et nostro populo et aliis omnibus licet desperantibus iam causam, propterea quod superfluum est auferentes, ut consulatum i
Abbreviated transcription (Latin):
tueglie daneremplar erus cumasȯ¬
p̾sides ut pomiia madult̾ata mane¬
ant que anobis dispoĩta sunt disfi¬
cultatem uͥouullas hẽbit horum qͥ
ad consulat ueniũt honorem sime¬
diocrẽ ita faciens expensam nob̾nom̃¬
ipsafiet et enim omẽ quicꝙ̾ lẽtenus
consiatur hñtis honorem et exforo

Expanded text:
tuae gloriae dari exemplar eius cum subpraesides, ut per omnia inadulterata maneant quae a nobis disposita sunt. Difficultatem vero nullus habebit horum qui ad consulatus veniunt honorem, si mediocrem ita faciens expensam nomen tempori fiet. Etenim omne quicquid hactenus consulatus habentes honorem et ex foro
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝙͣ accipere nric aut accipierit
mediec̾t̾ mletam hẽbirut rite hinc le¬
gi gram nran qma quodl. snificiat
pronichilo osferente et ħ enum ip̃m
non ꝑmittere nos glosusimis consu¬
libus aut amuni sꝑgere ant nasa
menora. S ĩ miliatensis et melis q
cãtis et quad angulis medict̾bus ꝙ
huius face̾ dacõm sanccio ad buma¬
intatem auobis ad innenta est et popu¬
lo metilam p̾bens si enim ħ egerint
qui consularem ederit inumficenciar
et hus solis concilient populares
nequaquam matius luc̾s det̾ran¬
tes sedicõmer̃dent aduncem et ue¬
ment usq ad alt̾uas plagas quas
ꝑfustes et glaclios et lapites ege
utros cocõnes spatiorum et abels ab¬
reptorum domino desferentes ouũo¬

Expanded text:
 accipere, nunc autem accipient mediocriter, multam habebunt rite huic legi gratiam, quod sufficiat pro nihilo auferentes. Et hoc enim ipsum non permittere nos gloriosissimis consulibus aut aurum spargere aut vasa maiora, sed in miliarensiis et melis et caucis et quadriangulis mediocribus et huiusmodi facere dationem, sanctio ad humanitatem a nobis adinventa est et populo medelam praebens. Si enim hoc egerint qui consularem edent munificentiam et in his solis concilient populares, nequaquam de maximis lucris decertantes seditiones exercent ad invicem et venient usque ad alternas plagas, quas per fustes et gladios et lapides egererutros occasione sparsorum et ab eis abreptorum, domi vero deferentes omn
Abbreviated transcription (Latin):
non formidantes nec tangam c̾cic¬
sum̃ ꝑiculũ ꝯsulatum refugientes et
considantes om̃ibus s̾posumins suꝑ
donacõnibus equalitatẽ uulli penitus
licentiam dantes exire mensutam q̃
hac contiuet lege uisi insolo argento
tatibus ipsis quo hic quił accipere

Expanded text:
non formidantes nec tamquam certissimum periculum consulatum refugientes et considerantes omnibus proposuimus super dationibus aequalitatem, nulli penitus licentiam dantes exire mensuram quae hac continetur lege, nisi in solo argento tatibus. Ipsis quoque qui haec accipere
Abbreviated transcription (Latin):
ura dispõ hinc legi cruus exempleai
reodent iforo tue celsituduus cu̇
mus exsolo tuoforo s exemplar dez¬
scͥpcõuis accipere cõdicerelegi ut se¬
cuudñ eam omĩa dentur descpõmi
riam et iõ asede tua dan uoluuius
ut nec ipis liceat p̾uaricare uec bus
qui uocant brematores aliqͥ¬

Expanded text:
ra dispositio huic legi, cuius exemplaria recondentur in foro tuae celsitudinis cum mus ex solo tuo foro exemplar descriptionis accipere huic subditae legi, ut secundum eam omnia dentur. Descriptionem namque ideo a sede tua dari volumus, ut nec ipsis liceat praevaricari nec his qui vocantur breviatores a
Abbreviated transcription (Latin):
iulier penitus pt̾. ꝯingem et nrẽmil¬
le quoci onĩibus molis quĩ uidres
thuoruscant radus maritorum ac
lege dante nre iͥo si consul s uolint
namneq filia ueque sorroꝵ forte non
uror filii et multo magis si nec ꝑti¬

Expanded text:
ulier penitus praeter coniugem et matrem, illae quidem omnibus modis, quoniam uxores concoruscant radiis maritorum hoc lege dante, matres vero, si consul hoc voluerit; nam neque filia neque soror forte, non uxor filii, et multo magis si nec
Abbreviated transcription (Latin):
consulibus largitus decens ħ si iuuiꝰ
talibus quanto enim numora sunt q
sꝑgrutur tanto plures suscipientes erm̃t
cogentes neq uolentes prohibentis
s deargẽto quid sꝑgento ita anobis
sci̾tum sit s si ounuo ad ħ accessit u¬
cenciamlãr distribuendi argenti inu¬
inficencia inisius precestonibus sicutip¬
contiuete lege tnͣscendendi aliquid oio
aut adli nos nullo ꝑuutuimus mo¬
gere indandis pouinius roluntatez
onu̇o ꝓprie potatis ħ enis qui dat fa¬
cientes quod u̾o anobis diffiuitum ẽ
semel et oromatum transcendendi ħ
ur̃a lex prohib s siquis psumpsit qd
diffuncum est egtedi oentumlibͣrii anti
psolnet peniam ut pote nr̃a p̾uaricatꝰ¬

Expanded text:
consulibus largitas decens. Hoc sinimutalibus. Quanto enim minora sunt quae sparguntur, tanto plures suscipientes erunt.cogentes neque volentes prohibentes. Sed de argento quidem spargendo ita a nobis sancitum sit; et si omnino ad hoc accesserit, licentiam habeat distribuendi argenti munificentiam in suis processionibus, sicut ipcontinetur lege transcendi aliquid omnino aut addi nos nullo permittimus moargere, in dantis ponimus voluntate, omnino propriae potestatis hoc eius qui dat facientes, quod vero a nobis definitum est semel et ordinatum, transcendi haec nostra lex prohibet. Sed si quis praesumpserit quod definitum est egredi, centum librarum auri persolvet poenam, utpote nostra pr
Abbreviated transcription (Latin):
ita rite causa putabitur et
suigule dant᷑ clare et re nõ in
bis et cuta illeau expensarũ
mensura tecz enĩ fim eas eto¬
iugis cdauitate si uero nonco

Expanded text:
itaque rite causa putabitur, et singulae dantur clare et non in bis et circa illam expensarum mensura: decet enim frui eas et coniugis claritate. Si
Abbreviated transcription (Latin):
delectaccẽ uullo horum nr̃ p̾
nabitur populus s ezit quid̾
ei processus p̾mus suscepit
consulatiun et huus possi
quam inapami semł exhibẽd̾¬

Expanded text:
delectatione, nullo horum noster privabitur populus. Sed erit quidem ei processus primus quo suscipit consulatum et huius possidquam mappam semel exhibend
Abbreviated transcription (Latin):
exinuo scripta lex est quo
et post predictam ꝯstõm¬
agere hic petentes et pro¬
uientesq petruerunt de¬
iude adsui anin respiciẽ¬
ces mensuram cuta asꝑsio¬

Expanded text:
eximio scripta lex est, quaet post praedictam conagere hoc petentes et promerentes quae petiverunt deinde ad sui animi respicientes mensuram circa aspersio
Abbreviated transcription (Latin):
sacte iuissimus legi int̾pomi
iilegis enũħ ponimius sce¬
mate ut transcententi eciã
pena qued inferatur conpetẽ¬
tos ouĩs eẽ uoluuius. Si

Expanded text:
sacrae iussimus legi: in legis enim hoc ponimus schemate, ut transcendenti etiam poena quaedam inferatur competentos omnes esse volumus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ extemporibus ita ꝓlixit et
ad millesimũ proppe auũ
nemens cum rõuorum re¬
publica pululauit pp̾ea cre¬
diomius oportere caunsam
ꝯphendere et in mensitacõ¬
ne eius recitentes adbñ pla¬
citas consulares statuere

Expanded text:
d ex temporibus ita prolixis et ad millesimum prope annum veniens cum Romanorum republica pullulavit, propterea credidimus oportere causam comprehendere, et inmensitatem eius recidentes ad beneplacitas consulares statuere
Abbreviated transcription (Latin):
sus quidꝰ spectacubũ equorũ
c̃tauciũ edicti seu qui rocatur
iuappa sertum ageus hunc cõ¬
uentura et ħ depornt aualem
hunc honorem depoĩcõ ages
sollempnẽ edicõ et ita septẽ
cum et processuñ couplebitur
cursus nullan spẽrum antiq̃¬
tus statuttaumn de luquens
uuansiꝗdẽ auam a dĩ uenire
ĩappã duo contuare que uo

Expanded text:
aculum equorum certantium edit seu quae vocatur mappa, sextum agens hunc conventum. Ex hoc deponit annalem hunc honorem, in depositione agens sollemnem editionem. Et ita septem noctium et processuum complebitur cursus nullam specierum antiquitus statutarum derelinquens. Vnam siquidem aliam adinvenire mappam duoque cont
Abbreviated transcription (Latin):
ad illustrisimam p̾fecture
illorum applłoues cuascũ
sint quantitatis ut dictum
est oiigantur quinua cuuwui¬
ro excelso protempore questo¬
re eas dirimac utioq offõ su̾¬
mnore solito quam ꝑfectorio
ita tũ ħ sc̾imus ut nec aducib
uił aliis spectabilib indicib
quib forte et sip̾uati sunt ĩꝑi¬
alis meiestas causas ĩ iuxeric
applło admemoratores specta
idices cuuet necansa non gͣ¬
datum procedere s ꝓperam indraᷤ¬
S edap̾sidibus ꝯuid̾ proiũ¬
ciamin etiuditibus auobis da¬
tis si nou sint spectabiles indi¬
oes intra memoratam qnͣtita

Expanded text:
trissimam praefecturam illorum appellationes, cujuscunque sint quantitatis ut dictum est, dirigantur, quae unat cum viro excelso pro tempore quaestore eas dirimat, utroque officio submore solito quam praefectorio. Ita tamen haec sancimus, ut nec a ducibus vel aliis spectabilibus judicibus quibus forte, et si privati sint, imperialis majestas causas injunxerit appellatio ad memoratos spectabiles judices currat, ne causa non gradatim procedere, sed perperam vid praesidibus quidem provinciarum, et judicibus a nobis datis, si non sint spectabiles judices, intra memoratam quantita
Abbreviated transcription (Latin):
iuidanis ꝓnisiombus uon posse conuo¬
care prẽs quatenus canisa agitet noner
ltigantiũ si culmen imꝑatorium occn¬
perut uł quis tante est anct᷑atis ut uolẽ¬
tem principem poss ad conuecandos prẽs
ator mouitus sua sponte et conuerari
poeres uisserit et litem inferri paciatur
et om̃a secund̾ motem prccet̾e. Illud¬
eciam int̾tio cepło disponendum est ꝯõ
antiquitas bene statinc nouitas aut̃ ue-¬
glexit Cum eũ uei̾randa netustatis
autt̃as ita magratus digessit ut alii ma¬
iores sint aliz medii ali uũores et ut ap¬
pessones amĩoribus inditibus non solu
ad maminos indices reuniterent᷑ s et

Expanded text:
posse convocare patres, quatenus causa agitetur, non ex litigantium, si culmen imperatorium occupetur? vel quis tantae est auctoritatis, ut nolentem principem possit ad convocandos patres erator monitus sua sponte et convocari proceres iusserit et litem inferri patiatur et omnia secundum morem procedere. Capuetiam in tertio capitulo disponendum est, quod antiquitas bene statuit, novitas autem neglexit. Quum enim veneranda vetustatis auctoritas ita magistratus digesserit, ut alii majores, alii medii, alii minores sint, et appellationes a minoribus judicibus non solum ad maximos jud