comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pleri. Est enĩ uetus admodũ sacre legis¬
auetoritas. iã iñ abmitio custodita. quod
intẽplo anno uic̃ĩs sue habitare p̃ceptist̃
sac̃dotes: ut seruientes sacͥs oblatiõib. pu¬
ros ⁊ ab omĩ labe purgatos. sͥ uendieẽt di¬

Expanded text:
pleri. Est enim vetus admodum sacrae legisam inde ab initio custodita, quod in templo anno vicis suae habitare praecepti sunt sacerdotes ; ut servientes sacris oblationibus, puros et ab omni labe purgatos sibi vindicent di
Abbreviated transcription (Latin):
roposinsti quid de hu
obseruari debeat. qͦs indiaconii mmi¬
sterio aut in offitio pb̃ru positos: iꝯti¬
nentes eẽ aut fugise gnãti filii ꝑdid̾unt.
De his ⁊̃ manifestaẽ diuinaꝵ legũ disci¬
plina: bea recordatioĩs siritii epĩ monita

Expanded text:
roposuistis quid de his observari debeat quos in diaconi ministerio, aut in officio presbyteri positos, incontinentes esse aut fuisse generati filii prodiderunt. De his manifesta est divinarum legum disciplina, et beatae recordationis Siricii episcopi monita
Abbreviated transcription (Latin):
na ñne̾gabit᷑. ita ut de cet̃o penitꝰ inci¬
piant abstinere.⁊ ita gͣdus suos inquib
potiora ꝯscend̾e. quib mbñfitio eẽ d̾b
qd̾ bẽ ip̃m locũ quẽ tͣment: ñ amittunt.
Si qui aũt scire scisse formã iuẽdi mis¬
sam asiricio detẽgunt᷑. neꝙꝙ statũ cupidi¬
tatis ⁊ libidinis abiecisse. illis̃ modis oĩb

Expanded text:
nia remittetur. Ita ut de caetero penitus incipiant abstinere. Et ita gradus suos, in quibpotiora conscendere. Quibus in beneficio esse debet, quod hunc ipsum locum, quem retinent, non amittunt. Si qui autem scisse formam vivendi missam a Siricio detegentur, neque statim cupiditates libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗͥd ꝑ ꝯtumatiã exitũt in deuotꝰ ac ꝑ
loca aliqͣ uagari. aũ peculiate. aliquuid
futurã. Ip̃i aũt quifuant ꝑuagat. uͥ
inumñti fum̃t cũ auxilio ep̃i tanꝗͣ fuga¬
ces sub custodia reuocent᷑. ⁊ reũ se ille ab¬
bas futirꝵ se eẽ cognoscat qui inbꝰ modi¬

Expanded text:
titerit indevotus, ac per loca aliqua vagari aut peculiare aliquid futura. Ipsi autem qui fuerint provagati, ubi inventi fuerint, cum auxilio episcopi tanquam fugaces sub custodia revocentur; et reum se ille abbas futurum esse cognoscat qui in
Abbreviated transcription (Latin):
diẽro eos dabo eis uirtutẽ sp̃s mei. ⁊ mi¬
plebo eos iudicio meo ⁊ fortitudine. anun¬
adu̾tite inp̃senti loco. posse docere aliquẽ
pꝰ peccatũ. si tñ uicia pͥstina digna penitũ
tiadiluerit. Uñ dauid pꝰ adultium ⁊ homi¬
cidiũ loquitur inpsalmo. asꝑges me ysa¬
po ⁊ mundabor. lauabis me ⁊ suꝑ muem
de albabor. Neᷤsua tñ puritate ꝯtentus ẽ:
s infert. Red de mͥletieiã salutaris tiui.
docebo ait iniqͦs ias tuas. ⁊ impii adte
esus iosedech filius sac̃dos magnꝰ quãꝗͣ
it̃po ad uentũ p̃cesserit saluatoris. qui
nr̃a pecͥcata portauit.⁊ aliengenã sibi ex
diabolus adextͥs enis. ⁊ candida illi d̾incepᷤ¬

Expanded text:
diero eos, dabo eis virtutem spiritus mei, et implebo eos judicio meo et fortitudine. Animadverte, in praesenti loco posse docere aliquem post peccatum, si tamen vitia pristina poenitentia digna diluerit. Unde David post adulterium et homicidium loquitur in Psalmo: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, et super nivem dealbabor. Nec sua tantum puritate contentus est, sed infert: Redde mihi laetitiam salutaris tui, docebo, ait, iniquos vias tuas, et impii ad tesacerdos magnus, quamquam in typo praecesserit Salvatoris, qui nostra peccata portavit, et alienigenam sibi ex diabolus a dextris ejus; et candida illi ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ cordiã reuocari ualeat. breuit̃ inspiciamꝰ.
Sunt quidã qͦs ñ odium cͥminis. s. timor ui¬
litatis ⁊ amissio pͥi gͣdus. ⁊ ambitio celsioris.
ad penim̃tiã cogit. Hossacͥ canones itreꝑabi¬
liter deitiunt. quia qͥsimulatiõe peniten¬
tiȩ uł affectione honoris. adõ nõ ꝯ sequitur
ueniã. nec ab eccła reꝑationem meretur.
ñ aug̃ scribit adbonifatiũ.¬

Expanded text:
 breviter inspiciamus. Sunt quidam, quos non odium criminis, sed timor vilitatis et amissio proprii gradus et ambitio celsioris ad poenitentiam cogit. Hos sacri canones irrecuperabiliter dejiciunt, quia qui simulatione poenitentiae vel affectatione honoris a Deo non consequitur veniam, nec ab ecclesia reparationem meretur. Unde Augustinus scribit ad Bonifaciu
Abbreviated transcription (Latin):
Ilectissimi filii
offitii nr̃i censura cõmoniti suademꝰ. ut in
suscipiendi antistitis cã. nuliꝰ ur̃m neglec¬
tautilitate cõi suo lucͦ ꝓspiciat. ne si quisꝗͣ
pͥa cõmoda apretit. friuola estunatiõe fal¬
latur. quia nec lib̃o iudicio p̃ferendã sibi
ꝑsonam examinat mens ꝗͣ cupiditas lig
gat pensantes gͦ q̃ cunctis expediunt ei ꝗͣ
auob̾ ultͣ ñ debet semel p̃latus. s tanto nc̃
subtilit̃ iudicardus ẽ. qͣnto post modũ iu¬

Expanded text:
ilectissimi filii, officii nostri censura commoniti suademus, ut in hac suscipiendi antistitis causa nullus vestrum neglecta utilitate communi suo lucro prospiciat, ne, si quisquam propria commoda appetit, frivola aestimatione fallatur, quia nec libero judicio praeferendam sibi personam examinat mens, quam cupiditas liggat. Pensantes igitur quae cunctis expediunt, ei qua vobis ultra non debet semel praelatus, sed tanto nunc subtiliter judicandus est, quanto postmodum ju
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ eam incorde suo. Ergo uoluntassine
õꝑe freq̃nt̃ peccat. Illa ẽ gͦ głosa ꝯtinẽtia
ñ quã transgͥdi ñ pot̃ necessitas debilitati
corꝑis. s quã complectit᷑ uoluntas scĩ pro¬

Expanded text:
tus est eam in corde suo. Ergo voluntas sine opere frequenter peccat. Illa est gloriosa continentia, non quam transgredi non potest necessitas debilitati corporis, sed quam complectitur voluntas sancti pro
Abbreviated transcription (Latin):
rum legͥ. moyses ex p̃cepto dĩ.xii. tͥb fili¬
oꝵ ifrł induas partes dinisit.⁊ sex tͥb ius¬
sit ut iuxta montẽ gebal incedentes. male¬
dictionẽ tͣnsgredientiũ legẽ. uociferarent.
dentes. bñdictioẽs obseruantiũ melamar̃.¬

Expanded text:
ses ex praecepto Dei duodecim tribus filiorum Israel in duas partes divisit, et sex tribus jussit, et juxta montem Gebal incedentes maledictionem transgredientium legem vociferarentur; dentes benedictiones observantium inclamar
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in hanc ex uoto ultioĩs. s ex iusticie ex¬
amine ꝓrũpunt. Intꝰ subtile iudicium
respiciunt ⁊ mala foris surgñtia qͣmale¬
dictione ferire debeant cognoscũt.⁊ eo
maledicto ñ peccant qͦ ab int̾no iudice ñ
discordant. Itẽ scͥptura sacͣ duob modis
maledictũ memorat. aluid uidł quod

Expanded text:
n ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine prorumpunt. Intus subtile judicium aspiciunt, et mala foris surgentia qua maledictione ferire debeatur cognoscunt, et eo maledicto non peccant quo ab interno judice non discordant. Item, Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud vid
Abbreviated transcription (Latin):
nus uet̾abant᷑. sic habita secũ delib̾atione.
ꝓmissã dõ pudicitiȩ fidẽ debent custodire.
re. s solũ ad hortationes p̃mii sempit̃ni.
penasꝙ ꝓponere diuini iuditii. ut ⁊ nr̃a
sit absoluta ꝯscientia. ⁊ illarũ ꝓse rationẽ
dõ reddat intentio. Cauendũ ẽ quippe qd̾
xuis instabił ñ tam det̃reri. ꝗͣ ammoneri

Expanded text:
 fecerunt: sic habita secum deliberatione promissam Deo pudicitiae fidem debent custodire. re, sed solum adhortationes praemii sempiterni, poenasque proponere sit absoluta conscientia, et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. Cavendum est quippe quod xus instabilis non tam deterreri quam admoneri
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ om̃ia illa sũt m̃bra. apłs dic̃. apta¬
uiuos uni uiro uirginẽ castã exhib̾e xͦ.
Nouit aũt ille ꝯiugẽ uirginẽ sine corrup¬
tione fetare. ꝗ̃ inipsa ⁊ carne potuit ma
uxores.⁊ cũ uolunt eas separatas redd̾e con

Expanded text:
s dicit: Aptavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Novit autem ille conjugem virginem sine corruptione fetare, quem in ipsa etiam carne potuit matuxores; et cum volunt eas separatas reddere con
Abbreviated transcription (Latin):
rec̃ciliari. q̃ ad habitũ sue ꝓfessioĩs redi¬
re neglex̾it. Tẽ ille cuise iunxerat ei
d̾fũctus erit. cũ ab eiꝰ illicitis amplexib
hec penitꝰ recesserit. Ut iste sit sensus ca
tentiam censemꝰ. nͥ hii quib se uinxerãt
demundo recesserint. eis sub audiendũ ẽ.
Nubentib it tc̃ uiri de mundo recedũt.
tc̃ defungunt᷑: cũ ab eoꝵ c̃cupiscentia ip

Expanded text:
reconciliari quae ad habitum suae professionis redire neglexerit. Tunc enim ille, cui se junxerat, ei defunctus erit, quum ab illius illicitis amplexibus haec penitus recesserit, ut iste sit sensus capse ad poenitentiam censemus, nisi hi, quibus se junxerant de mundo recesserint, eis, subaudiendum est, nubentibus. Tunc enim viri de mundo recedunt, tunc, defunguntur, quum ab eorum concupiscentia ips
Abbreviated transcription (Latin):
oniux uõcat᷑ apͥma desponsatiois fide qͣ
ꝯcubitu ñ agnou̾at. nec fuerat cogniturus.
gniturꝰ. nec ꝑierat. nec m̃dax manserat.
c̃nigis appellatio. ubi nec fuãt nec futu
ra erat carnalis ulla cõmixtio. Propt̃ qd̾
fidele c̃iugium ambo parentes xͥ. uocari

Expanded text:
oniux uocatur ex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognouerat nec fuerat cogniturus; nec perierat nec mendax manserat coniugis apra erat carnis ulla commixtio. Propter quod fidele conjugium, ambo parentes Christi vocari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ ñpossũ quidẽ drẽ ꝓpposito meliore
lapsas. sinupserint feminas. ad ult̾ia eẽ.
ñ ꝯiugia. S plane ñ dubitauerĩ dr̃ẽ lap¬
sus ⁊ ruinas a castitate sc̃iore q̃ uouer̃ dõ
ditur. cũ illi ipsi ñ seruatur fides: meoꝙ
exigit oblatũ. qd̾ ñ exegerat offerendum
s ꝯsilio cõmonitus uouit. tantomag̃ fran¬
dati uoti auget iniquitatẽ. qnͣtominus¬

Expanded text:
 possum quidem dicere a proposito meliore lapsas, si nupserint, feminas adulteria esse, non coniugia, sed plane non dubitauerim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore, quae uouetur domino, ditur, cum illi ipsi non seruatur fides in eo quod exigit oblatum, qui non exegerat offerendum sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus
Abbreviated transcription (Latin):
Namdiuine legis mos ẽ sponsas appellare
c̃iuges. ut meuangłio dr̃. accipe mariã cõ¬
iugẽ tuã.⁊ illud indeuto nomio. Siquis cu¬
ius libet hoĩs desponsatã puellã inagro ł
inquolibet loco opp̃sserit: uł ad duxerit ĩ
domũsuã. moriatur. quia uxorẽ proxum
sui ui olauit. ñ q̃iam uxor erat. s q̃ apa
iuit uir eiꝰ. Igͥ iuuente uiro uocabit᷑ ad¬
ult̾a si iuneta fiñt alt̃i uiro.Si aũt mortu¬
us fuĩt uir eiꝰ. lib̾ata ẽ a lege uiri. ita ut ñ
sit adult̾a suuncta fui̾t cum alio uiro. It̃¬

Expanded text:
est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio: Accipe Mariam conjugem tuam, et illud in Deuteronomio: Si quis cujuslibet hominis desponsatam puellam in agro vel in quolibet loco oppresserit, vel abduxerit in domum suam, moriatur, quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae aigitur uiuente uiro uocabitur adultera, si iuncta fuerit alteri uiro; si autem mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege uiri, ita ut non sit adultera, si fuerit cum alio uiro.
Abbreviated transcription (Latin):
s parũ attñdunt hanc argum̃tationem.
qnta rerũ sequatur absurditas : Cũit lau¬
dabilit ⁊̃ iuiuente uiro. ex eiꝰ consensu cõ¬
nefas ẽ. adult̾iũ faciat: cui uiuñte mari¬
to nubit. Dem̃ cũ prime nuptiȩ melioĩs
iste sit sensus. ut c eiꝰ uideatur qͣsi scd̃s

Expanded text:
 parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex eius consensu connefas est, adulterum faciat, cui vivente marito nubit. Deinde cum primae nuptiae melioris iste sit sensus, ut Christus eis videatur quasi secundus
Abbreviated transcription (Latin):
mortuã orando suscitauit. ananiã ⁊
saphirã m̃tientes morti merepando
tradid̾. Neq it orasse in eoꝵ extincti¬
iticrepasse. Constat gͦ ꝗa aliqñ talia
expotestate exhibent᷑. aliqñ expos¬
tulatione. dũ ⁊ istis nitã increpando
abstulit. ⁊ illi reddidit orando. dẽ¬

Expanded text:
mortuam orando suscitavit, Ananiam et Saphiram mentientes, morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctiincrepasse. Constat ergo quia aliquando talia ex potestate exhibentur, aliquando ex postulatione, dum et isti vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando.
Abbreviated transcription (Latin):
Leriꝙ sacerdotes inmortis confinio cõsti¬
tuti. in locũ suũ ferunt᷑ alios designatis no¬
minib subrogare. scił ut ñ legitima expec¬
tetur electios defimcti gͣtificatio᷑ populi
habeat᷑ assensu. Quod qͣ grauesit estimate.¬

Expanded text:
lerique sacerdotes in mortis confinio constituti in locum suum feruntur alios designatis nominibus subrogare, ut scilicet non legitima exspectetur electio, sed defuncti gratificati populi habeatur assensu. Quod quam grave sit aestimat
Abbreviated transcription (Latin):
oyses amicꝰ dĩ. cui facie ad faciẽ locutus
ẽ d̃s. potuit utiq fuccessores pͥncipatus fi¬
l̾ios suos facete: posteris ꝓͥam relinq̃re di¬
gnitatẽ. s extͣneis de alia tͥbu eligit᷑ iesus.
ut sciremꝰ pͥncipatũ mppłos ñ sanguini

Expanded text:
oyses amicus Dei, cui facie ad faciem Deus locutus est , potuit utique successores principatus, filios suos facere, et posteris propriam relinquere dignitatem; sed extraneus de alia tribu eligitur Jesus, ut sciremus principatum
Abbreviated transcription (Latin):
maꝵ dispositiones causaꝵ ⁊ om̃iũ negoci¬
a ȩccłarũ ab ipõ dño tradita s̃ qͣsi ad caput.¬
ip̃o dicente. Tues petrꝰ ⁊ suꝑ hanc petram
eiuscy scẽ eccłȩ insidiatores sac̃dotes dĩ ad
idices ꝓublicos accusare p̃sumant. Cũ ma
⁊ ibidẽ t̃minari p̃cipiat. talit̃ p̃uarican

Expanded text:
m, dispositiones causarum & omnium negotia Ecclesiarum ab ipso Domino tradita sunt, quasi ad caput dicente, Tu es Petrus, & super hanc Petram eiusque sanctae Ecclesiae insidiatores, sacerdotes Dei apud iudices publicos accusare praesumant, cum m& ibidem terminari praecipiat. Taliter praeuarican
Abbreviated transcription (Latin):
sari. set incłicatus offitio pene acunabuł
tionẽ ueritas subseqͣtur ccͣ patͥs ⁊ auctoris
sui factũ uenientib ut indignis hereditaᷤᷤ
legib auferat᷑. nec eis liceat hereditatem
capientib cͣc auctoris sui ꝓsilire iudiciũ¬
te eccłȩ q̃runtur opp̃ssos quiꝑ eoꝵ absen¬
tiam mod̾atoris uidiciũ ꝓmisit eos ẽẽ se¬
tis cłicis ñnegent᷑. Itẽ:¬

Expanded text:
sibique in clericatus officio pene a cunabultionem veritas subsequatur contra patris et auctoris sui factum venientibus, ut indignis, haereditas legibus auferatur, nec eis liceat haereditatem capientibus contra auctoris sui prosilire judiciutae Ecclesiae queruntur oppressos, qui per eorum absentiam moderatoris judicium promisit eos esse seitis clericis non negentur. GE
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti auctoritate mandamꝰ ut in cau¬
sis inquib q̃libet eccłastici offitii ꝑsona
loco petitoris existit. ꝗ̃ quã laicũ pulsat᷑a
ci offitii ꝑsona pulsat᷑ totiꝰ submoto pul¬
ubi q̃stio u̾titur ꝯstitutoꝵ occͦurrat indiffẽ
Iquisꝗͣ clericus sine inferioris
siue potioris gͣdus pettor existat. ⁊ ꝯtra
laicã ꝑsonãsuas cdirigat actiones. iste mo¬
dis oĩb ñ alibi quã ap̃ ꝓuinciȩ iudicẽ ne¬
gotium suũ dicturꝰ occurrat. Siquis aũt
laicus cłicũ cimiscñꝙ gͣdus duxerit esse
pulsandũ ad ep̃oꝵ iudiciũ in eadẽ cuuta¬
te. uł t̃ritorio ꝯstitutoꝵ ꝓpõat eas quas

Expanded text:
senti auctoritate mandamus, ut in causis, in quibus quaelibet ecclesiastici officii persona loco petitoris existit, quemquam laicum pulsatura ci officii persona pulsatur, totius submoto pulubi quaestio vertitur, constitutorum, occurrat indifferequisquam clericus, sive inferioris sive potioris gradus, petitor existat, et contra laicam personam suas dirigat actiones, iste modis omnibus non alibi quam apud provinciae judicem negotium suum dicturus occurrat. Si quis autem laicus clericum cujuscunque gradus duxerit esse pulsandum, ad episcoporum judicium in eadem civitate vel territorio constitutorum proponat eas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
gͣtũ semꝑ debet ẽẽ qd̃ ab eoꝵ poscitur di¬
gnitate pr̃andũ. quia dõ serinentib bene¬
ficium negare ñ ꝯuenit. Silũr att fausti¬
stinȩ ꝯditionis nexib absolutos insortem
det̾rime it̃um seruitutis se addici.⁊ ꝑaue
toriamtatẽ regiã cͣc ileges publicas cum
clericali cingulo olim tenerent᷑ astricti.
ꝑ ãrchidiaconũ urb grum̃tine ẽẽ ꝯuentoᷤᷤ.
cum ꝯstet eũ qui c̃elestẽ militẽ pulsat. ñ¬
nͥ enis foꝵ deb̾e sectari. ⁊ idõ dilecte d̾pͥen¬
se salutationis affatu supͣdictos cłicos tibi
comm̃do. ut si ad delegatoꝵ iudiciũ eoꝵ
adu̾sarii aduenire ꝯtẽpserm̃t. sublimita¬
tis tue tuitione uallent᷑. neꝗd ilł aut sub

Expanded text:
tum semper debet esse, quod ab eorum poscitur dignitate praestandum: quia Deo servientibus beneficium negare non convenit. Silvester iistinae conditionis nexibus absolutos, in sortem deterrimae iterum servitutis addici, et per auctoritatem regiam contra leges publicas, cum clericali cingulo tenerentur astricti, per archidiaconum urbis Grumentinae esse conventos, cum constet eum qui coelestem militem pulsat, nonnisi ejus forum debere sectari. Et ideo, dilecte fili, depenso salutationis affatu supradictos clericos tibi commendo, ut si ad delegatorum judicium eorum adversarii venire contempserint sublimitatis tuae tuitione vallentur; ne quid illis aut
Abbreviated transcription (Latin):
bexcomunicatis qͦͣndã tñ catholicis ep̃is
ordinatos siquidẽ ñ simoniace ordines ip¬
sos acceꝑunt. ⁊ si ip̃os ep̃os simoniacos non
⁊ doctͥna p̃rogatiua uisa fuĩt ꝓmereri peni¬
tentia indicta ꝗͣ ꝯgruam ducis in ip̃is qͦs
acceper̃ ordinib ꝑmanere ꝑmittas. ad su¬
ꝑiores aũt ꝯscend̾e ñ ꝯcedimus. nͥ necessĩ¬
tasuł utilitas maxima flagitau̾it.⁊ ip̃oꝵ¬

Expanded text:
excommunicatis quondam tamen catholicis episcopis ordinatos, si quidem non simoniace ordines ipsos acceperunt, et si ipsos episcopos simoniacos non tiva visa fuerit promereri, poenitentiam indictam quam congruam duxeris; in ipsis, quos acceperunt, ordinibus manere permittas; ad superiores autem ascendere non concedimus, nisi necessitas et utilitas maxima flagitaverit et ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ⁊ si ut dictũ ẽ ñ teneat᷑
ligatus ap̃ dm̃. sentñtie tñ parere debr. ne ex
supbia liget᷑. quipͥus ex puritate ꝯscientiȩ
absolutus tenebat᷑.Itẽ. Est qͣn ccͣ et̃¬
tatem sentñtia fert᷑. ueluti qñ subditi ñpos¬
sunt cogi ad malũ. scientes obedientiã nonẽe

Expanded text:
 etsi, ut dictum est, non teneatur ligatus apud deum, sententie tamen parere debet, ne ex superbia ligetur, qui prius ex puritate conscientie absolutus tenebatur. Idem est quando contra equitatem sententia fertur, veluti quando subditi non possint cogi ad malum, scient
Abbreviated transcription (Latin):
etrus potestatẽ regni aeceꝑat.
it exoffitio repellere q̃relas. s noluit. ñi gͦ¬
B exemplo p̃lati cogunt᷑ susciꝑe rep̃hensio¬
nẽ subditoꝵ ex hac gͦ ⁊̃ humilitatis dispen¬
satione intelligitur illud leonis qͣrti lodoi

Expanded text:
etrus potestatem regni acceperat, it ex officio repellere querelas, sed noluit, non hoc exemplo praelati coguntur suscipere reprehensionem subditorum. Ex hac etiam humilitatis dispensatione intelligitur illud Leonis
Abbreviated transcription (Latin):
rũ qui ratiõe diuinȩ agnitionis õmo car̃.
illoꝵ decestent᷑ insaniã illoꝵ distorta dõ
contraria itinera sanius sapiendo redargu
rum intm̃ mercedẽ amant iniquitatis ut
⁊̃ docti ab indoctis. cłici alaicis merito redar¬
apposito pͣnis itineris retardatur. Quib
⁊̃ aptissime nom̃ ꝯgruit ciuitatis de qua
balaã uetusse ꝓhibetut. Bosor nãꝙ carne¬
Neq n alia magii cã lirxuriosus existit.¬
uerbũ ueritatis amore pecinie. ł desid̾iore¬
rum tp̃raliũ adultare qͣ quia carnisse con
tatur. talib ꝯuenit. Qui i agnitã uerita¬
tis uiã sponte deserunt. quid nisi uatꝰ ppłs

Expanded text:
 qui ratione divinae cognitionis omnimodis carent, illorum detestentur insaniam, illorum distorta et Deo contraria itinera sanius sapiendo redarguain tantum mercedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, a laicis clerici merito laca proposito pravi itineris retardatur. Quibus etiam aptissime nomen congruit civitatis de qua Balaam venisse perhibetur; Bosor namque carneNeque alia magiverbum veritatis amore pecuniae vel desiderio rerum temporalium adulterare, quam quod carnis se conetatur, talibus convenit. Qui enim agnitam veritatis viam sponte ipsi deserunt, quid nisi vanus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃ceptũ testam̃ti uet̃is ⁊ noui. qͦ ꝓhibet᷑
fideł cũ infideli. copulare c̃iugium. Iã
huc tales st̃ qͣles fuer̃ ante qͣ coniung̾en¬
tur. qͣlescũꝙ c̃iunctis. Uenitt euãge¬
lii p̃dicator. credidit eoꝵ aut unꝰ. aut¬
una. s ita ut infideł cũ infideli habita¬
re ꝯsentiat. Iubet dñs fideli ut infidelem
dimittat. an ñ iubet: Si dixxeris iubet:¬
ñ iubet: cãm rẽꝗro. neq illã mͥ respõsu¬
rus es. qͣm tuis lat̃is indidisti. quia dñs
mur. ñ de ꝯuingñdis. Sigͦ tuã cãm ñ in

Expanded text:
ceptum testamenti ueteris et noui, quo prohibetur fidelis cum infideli copulare coniugium. iam huc tales sunt, quales fuerunt, antequam iungerentur, qualesque coniuncti sunt. uenit euangelii praedicator, credidit eorum aut unus autuna, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat. iubet fideli dominus, ne infidelem dimittat an non iubet? si dixeris \'iubetn jubet, causam requiro. Neque illam mihi responsurus es, quam tuis literis indidisti, quia Dominmur, non de jungendis. Si ergo tu causam non in
Abbreviated transcription (Latin):
tur fideles quib ẽẽnt c̃inges infideles.
dixisti quia dñs uissit. nec c̃iugias m
diu̾se religionis copularent᷑. ⁊ ip̃m ad¬
hibusti testanoniũ dñi dicentis. Non
accipies uxorẽ filio tuo de filiab alien¬

Expanded text:
tur fideles, quibus essent conjuges infideles, dixisti, quia Dominus jussit, ne conjugia sibimet diversae religionis copularentur, et ipsum adhibuisti testimonium Domini dicentis: Non accipies uxorem filio tuo de filiabus alien
Abbreviated transcription (Latin):
sis factũ ẽ. ut ex̾põens dñi sermonẽ quẽ
ꝓlixñ inmonte hũit uͥ uentũ ẽ ad q̃stio¬
nẽ de ꝯuigib dimitt̃dis ł ñ dimittendis.
Cẽtis aũt ego dico. ñ dñs. monens eos ꝗ
bitare secũ. ñ dimitt̃ent. qd̾ utiꝙ iõmo¬
nendũ. ñ iubendũ fuit. quia ñ tanto põ¬
dere ꝓhibent᷑ hoĩes fac̾e licita. qͣius nõ
mitati. ñ p̃udicando iussioĩ. Uñ sic dic̃ꝰ.
moneo. quid ht̃ q̃stionis uͥ ait. ego dico

Expanded text:
ni sermonem, quem prolixum in monte habuit, ubi uentum est ad quaestionem de coniugibus dimittendis uel non dimittendis, ceteris autem ego dico, non dominus, monens eos, qbitare secum non dimitterent. quod utique ideo monendum, non iubendum fuit, quia non tanto pondere prohibenmitati, non praeiudicando iussioni. unde si dixit: moneo, quid habet quaestionis, ubi ait: ego dico
Abbreviated transcription (Latin):
la c̃iugia cecid̾int uiuentib eis. aquib di¬
mittunt᷑. adult̃inis nexib colligati diffi¬
cile resoluunt᷑. Idõhic nͥ qd̾ licet ñ expedit
ñ potest dici.si dimiserit infidelẽ bñ facit
siñdimiserit meltꝰ faẽ. sic̃ dictũ ẽ. Qui dat

Expanded text:
a conjugia ceciderint, viventibus eis a quibus dimittuntur, adulterinis nexibus colligati difficile resolvuntur. Ideo hic ubi quod licet non expedit, non potest dici: Si dimiserit infidelem bene facit, si non dimiserit melius facit, sicut dictum est: Qui dat
Abbreviated transcription (Latin):
hũanum fit euangłium qd̾ docet᷑. nec pu¬
temus inu̾bis scͥpturaꝵ eẽ euangłm. sed
insensu ñ suꝑficie. s imedulla. ñ inser¬
monũ foliis. s inradice ratiõis. Itẽ ambiꝵ.
trepidi sanguinẽ fud̾imus. ⁊ substantiã
nr̃am usꝙ ad m̃dicitatẽ ꝓͥam dederimuᷤ.
hiuuc oꝑi ñ tam p̃miũ quã pena debet᷑ius.
⁊ ꝑfidiȩ magis torm̃tas̃. ꝗͣ corona uictori¬
ledictiões mag̃ sunt ꝗͣ bñdictiones. Itẽ¬

Expanded text:
humanum fit evangelium quod docetur. Nec putemus in verbis scripturarum esse evangelium, sed in sensu; non in superficie, sed in medulla; non in sermonum foliis, sed in radice rationis. C. LXV. De etrepidi sanguinem fuderimus, et substantiam nostram usque ad mendicitatem propriam dederimus, huic operi non tam praemium quam poena debetur, et perfidiae magis tormenta sunt quam corona victoriledictio
Abbreviated transcription (Latin):
sortiendi. ¶ S iilit̃ ⁊ capitulum
nicholai ex loco ꝯsid̾atur. quia gens bul¬
garoꝵ nonit ad fidẽ conuersa. ꝓpositũ
sacre religionis ex integro assum̾e non¬
punit᷑. nõ legales niptie s scd̾e intelli¬
gende sũt. aquib auetõitate canonica
saccidos quib libet debet ẽẽ immunis.
Illud aut̃ gange̾nsiᷤ c̃ cilii siqͣuis discer¬
nit pb̃rm ꝯiugatũ. ⁊ c̃ similit intelligẽ¬
dum ẽ. uł localit traditũ. uel ꝯiugatũ

Expanded text:
tian. Similiter et capitulum Nicolai ex loco consideratur, quia gens Bulgarorum noviter ad fidem conversa propositum sacrae religionis ex integro assumere nonpunitur, non legales nuptiae secundae intelligendae sunt, a quibus auctoritate canonica sacerdos quilibet debet esse immunis. Illud autem Gangrensis concilii: Si quis discernit presbyterum conjugatum, etc., similiter intelligendum est vel localiter traditum, vel conjugatum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiiis. qͣtinus hoc de ceto facere ñ presu¬
mat. s in eccł a sua sacerdotalimore refide¬
at. quẽ si forte ñ em̃dare pꝰtuã int᷑mina.¬
tionẽ cognoueris inmonastĩo eũ de᷑puta¬
re ⁊ nob curab̾ modis omib indicare: ut
quid facere debeas: nr̃a itum p̃ceptiõe co¬

Expanded text:
inas, quatenus hoc de cetero facere non presumat, sed in ęcclesia sua sacerdotali more resideat. Quem si forte non emendari post tuam interminationem cognoveris, in monasterio eum deputare, et nobis curabis modis omnibus indicare, ut, quod facere debeas, nostra iterum preceptione co
Abbreviated transcription (Latin):
apͥncipio inunã uxorẽ u̾sa ẽ. ⁊ ert inquit
duo incarne una. ñ tres. neꝙ qͣituor. Alioᵈ¬
quin ñ duo s plures Prmꝰ lamech san¬
guinarius. att homicida unã earnẽ in
digamus ad clerũ eligi ñ potest.⁊ id̾ apłs.
adtimotheũ. Uidua inquit eligat᷑ ñ minꝰ
sexagnita annoꝵ. q̃ fuĩt unius uiri uxor.
ut ille tm̃ accipiant pauꝑum cibos. q̃ iam
laborare ñ pꝰsint. simulqꝑ ꝯsid̾a. qd̾ q̃ du¬
eccłȩ stipes fim̾et̾ur acciꝑe. Si autẽ panis
erit iuolati corꝑis⁊ sanguinis dm̃i Quãꝙͣ¬

Expanded text:
xorem versa est. Et erunt, inquit, duo in carne una : non tres, neque quatuor, alioquin jam non duo, si plures. Primus Lamech sanguinarius et homicida, unam carnem in digamus in clerum eligi non potest, et ideo Apostolus ad Timotheum: Vidua, inquit, eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius viri uxor . ut illae tantum accipiant pauperum cibos, quae jam laborare non possunt. Simulque considera, quod quae duEcclesiae stipes non meretur accipere. Si autem panis erit violati corporis et sanguinis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
rũ int̾ passiones ꝑiclitantiũ. s ⁊ de capite
p̃sum̃tium. cũ ilł uox oĩs iusti cui excari¬
uł adracone in isidiis. Uñ om̃s clament
ds madiutoriũ mm̃n intñde.¶¬
aũt auiciis subditoꝵ p̃latus affligit᷑. aliqñ
oĩum ẽ una ⁊ insanabił obstinatio. aliqñ
mali inueniunt᷑ boĩs admꝑxti. Qñ bomi
simul cũ mał habitabant. ñ sunt deseren¬
di bõĩ ꝓpt̃ malos ne ꝑuerse malos euitã¬
tius mali tolerent᷑. ꝓpt̃ bonos. Uñ gg̃ Abel
ẽẽ renuit. q̃ caẏnmalicia ñ exercet. fer¬
rũ quippe nre m̃tis ad acum̃ ñpot̃ ꝑueni¬
re ueritatis. nͥ ħ altus eraserit lima pͣiita

Expanded text:
rum, inter passiones periclitantium, sed de capite praesumentium. Cum illis vox omnis justi, cui ex charivel a dracone in insidiis, unde omnes clament: Deus in adjutorium meum intende.autem vitiis subditorum praelatus affligitur, aliquando omnium est una et insatiabilis obstinatio, aliquando mali inveniuntur bonis admixti. Quando boni simul cum malis habitant, non sunt deserendi boni propter malos, ne perverse malos evittius mali tolerentur propter bonos. Unde Gregorius: Abel esse renuit quem Cain malitia non exercet; ferrum quippe nostrae mentis ad acumen non potest pervenire veritatis, nisi hoc alterius eraserit lima pravita
Abbreviated transcription (Latin):
xercitiũ maloꝵ qͦs d̃s admscet ut uidam
ad p̃dicandũ mifit.⁊ ei eucharistiã dedit.
docens ineccła tolerarimalos nec ob ẽẽ boĩs
ne ⁊ illoꝵ nequitia semꝑ indẽtius ꝓficiat.
fectu pꝰsunt ⁊̃ inuenire. Sicbs̃ bñdictus
deseruisse legͥ. qͦs innecẽ suã unanimiter

Expanded text:
ercitium malorum, quos Deus admiscet, ut Judam ad praedicandum misit, et ei eucharistiam dedit, docens, in ecclesia tolerari malos, nec obesse bonis ne et illorum nequitia semper in deterius proficiat, fectu possent invenire. Sic B. Benedictus deseruisse legitur quos in necem suam unanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicaturus ad italiã ueniebat. ⁊ tñ ueniens
naufragiũ ꝑtulit. s tã iauis cordis inmaris
untur. quib p̃latoꝵ uita ꝓficiat. q̃n nec
spalit p̃latus q̃ritur. nec ꝑ alios tuta pot̃ ẽẽ
eccłe salꝰ. nesi deserere incipiat. quib ꝑ¬
deẽ pot̃ dicat᷑ deeo. Mercennariꝰ aut ⁊ ꝗ¬

Expanded text:
dicaturus ad Italiam veniebat, et tamen veniens naufragium pertulit? Sed navis cordis in marisuntur, quibus praelatorum vita proficiat, quando nec specialiter praelatus quaeritur, nec per alios tuta potest esse ecclesiae salus, ne, si deserere incipiat quibus prodesse potest, dicatur de eo: Mercenarius aute
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ calie dñi cũpaten:
siñc ex auro. om̃ino ex argñto fiat/. Siquis
aũt tam pauꝑ ẽ saltẽ uel stagneũ calicẽ hãt.
De ere aut aut ex auricalco ñ fit calix. ꝗa
Non inserico. s in

Expanded text:
 calix Domini cum patena, si non de auro omnino, tamen ex argento fiat. Si quis autem tam pauper est, saltem vel stanneum calicem habeat. De aere autem aut ex auricalco non fiat calix, qNon in serico, s
Abbreviated transcription (Latin):
Mortuo ñ ꝓhibeas gr̃am. sciens quia
ta sunt: int̾rã ꝯuertentur. Quid terra
appͥiat ⁊ si tardat. Recordare quia non
hõis ẽ t̾ra. s ut psalmista cõmemorat.¬
inuasione rei reus teneb̾is. Gratis acce¬
pistiᷤᷤ adõ. gͣtis daͭ p eo. Quare int̃dictũ

Expanded text:
ortuo non prohibeas gratiam, sciens, quoniam ra sunt, in terram convertuntur. Quid terra appropiat, et non tardat. Recordare, quoniam non hominis est terra, sed, ut Psalmista commemoratinvasione alienae rei reus teneberis. Gratis accepisti a Deo, gratis da pro eo. Quare interdictum
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ ẽphran. significante scͥptura
ñ eũ fuisse ꝯ sumate ꝑfectiq iurtutis
qui potuĩt memoriã uend̾e mortuorũ.
Sciant gͥ qui sepulcͣ uencdunt nolunta¬
rie. nec cogunt̃. ut accipiant p̃cium.
s anolentib quicꝗͣ extorq̃nt. mutari
nom̃ suũ ꝑire quiddã de m̾ito eoꝵ. cũ¬

Expanded text:
appellatus est Ephran, significante scriptura, non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerit memorias vendere mortuorum. § 1. Sciant igitur qui sepulcra venditant, nec coguntur ut accipiant pretium, sed a nolentibus quoque extorquent, immutari nomen suum, et perire quid de merito eo
Abbreviated transcription (Latin):
infideles. st̃ ab eccła abitiendi. quia usq
ad examinationẽ fidĩ ꝑuenire certũ est.¬
⁊ fideles de corꝑe recedentes uotoꝵ pleni¬
tudine ⁊ pauꝑes ꝯsolatu alimonie ⁊ ne
tes iditiũ dĩ hñdi sunt. Uñ ⁊ q̃uidã pa¬
trũ ħ inscͥpt᷑is sins inseruit ꝯ gruente
sentñtia. q̃ait. amico quippiã raꝑe fur¬

Expanded text:
infideles sunt ab ecclesia abjiciendi, quia usque ad inanitionem fidei pervenire certum est fideles de corpore recedentes votorum plenitudine, et pauperes collatu alimoniae et ntes judicium Dei habendi sunt; unde et quidam patrum in hoc scriptis suis inseruit congruente sententia qua ait: Amico quippiam rapere fur
Abbreviated transcription (Latin):
on mediocrit errat q e magno bono p̃fert
mediocre bonũ. Nonne rationabilit᷑ hõ di¬
gnitatẽ amittit. quił̃ ienimũ caritati. aut
iugilias p̃fert sensus integritati. ut ꝑꝑ ĩ no¬
ẽ quinꝙ psalmoꝵ cantatio cũ cordis purita¬
te. ac serenitate. ⁊ ⁊̃ spũali hilaritate. quam
psaltii modulatio cũ anxietate cordis atc
tp̃oꝵ diceret᷑: accipitur. audiant ttac qui
ea q̃ necessaria s̃ corꝑi subtͣhunt illud qd̾¬

Expanded text:
on mediocriter errant qui bono magno praeferunt mediocre bonum. Nonne rationabilis homo dignitatem amittit, qui vel jejunium charitati, aut vigilias praefert sensus integritati, ut propter abest quinque psalmarum decantatio cum cordis puritate, et serenitate, et spiritali hilaritate, quam totius psalterii modulatio cum anxietate cordis et  diceretur, accipitur. Audiant itaque, qui ea, quae necessaria sunt, corpori subtrahunt, illud, q
Abbreviated transcription (Latin):
heresis manicheoꝵ. q̃ ꝯiugiũ detestabat᷑.
Sic̃ ⁊ quoꝵ dã suꝑstitio multa. in catholica¬
rũdetestatioe introduxisse inuenit᷑. cont᷑
quos ingangrensi c̃cilio statutũ legitur.

Expanded text:
haeresis Manichaeorum, quia conjugium detestabantur, sicut etiam quorundam superstitio multa in Catholicorum detestationem introduxisse invenitur, contra quos in Gangrensi Concilio capitibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ ingessit se ⁊ ꝓuocabit nos dicere. q̃ eũ mi¬
nus recte agñtem ñ oporteat audire. prudẽ¬
r cũ debemꝰ ex elud̾e. Nam nicħ om̃i no respõ¬
dere. auditoꝵ causa utile ñuidetur. Ne for¬
Cte estimẽt nos responsiõis penuria d̾ clinare
certam̃ ⁊ si fides eoꝵ ledatur: ñ intelligentium
tionis. ꝑsecutior ib siuns plati ñsubtͣhari

Expanded text:
d si ingesserit se, et provocaverit, nos dicere, quae eum minus recte agentem non oportet audire, prudenter eum debemus eludere. Nam nihil omnino respondere auditorum causa utile non videtur, ne forte existiment, nos responsionis penuria declinare certamen, et fides eorum laedatur non intelligentium tionis persecu
Abbreviated transcription (Latin):
cipit ẽẽ sine nob̾. Si nõ aquasit sola. plebs ĩ
Non enĩ pot̃ calix dñi aqua sola eẽ. aut ui¬
nũ solũ. nisi utrũꝙ misceatur. ⁊ idõ quia rĩ
explurima ⁊ multiplex maioꝵ manauit sẽ¬
tentia. deinceps omĩs talis error. atꝙ p̃sũp¬
tio cessare debet. ne ꝑuersoꝵ ⁊ mordimata
cõpago statũ ueritatis eneru.⁊ idõ nulli li¬
offerre nͥ uixta antiquoꝵ sententiã ꝯcilio¬
rum panẽ tm̃ ⁊ calicẽ ⁊ uino ⁊ aqͣ ꝑmixtum
De cet̃o alit̃ quã p̃ceptum ẽ faciens. tandiu
asacͥficando cessabit. quãdui legitie pe¬
nitentiȩ satisfactiõe correptus. adgͣdus sui
offitiũredeat qd̾ amisit. Itẽ ale¬
ulla oblatio corꝑi ⁊ sangͥ

Expanded text:
incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incincipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incNon enim potest calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur. Et ideo, qex hoc plurima et multiplex majorum manavit sententia, deinceps omnis talis error atque praesumptio cessare debet, ne perversorum et inordinata propago statum veritatis enervet. Et ideo nulli deiofferre, nisi juxta antiquorum sententias conciliorum panem tantum et calicem vino et aqua permistum. De caetero aliter quam praeceptum est faciens tandiu a sacnitentiae satisfactione correctus ad gradus sui officium redeat, quod amisit. C. Vulla oblatio corpori et sang
Abbreviated transcription (Latin):
se. Legitur enĩ in euangłica ueritate accepit
iesus panẽ ⁊ calicẽ.⁊ bñdicens dedit discipłis
suis. Cesset gͦ lac seĩficando offerri. quia ma¬
tam tradunt eucharistiã ppłis. nec ħ ꝓlatũ
panis ⁊ seorsũ calicis cõm̃datio memoratur.
Nã mtnctũ panẽ aliis xpm̃ p̃bnisse ñ legi¬
mii. excepto illotm dasctplo quẽ intncta
bucella magistri ꝓditorẽ ostend̾et. ñ que in
saeram̃ti huiꝰ institutionẽ signaret. Nã qd̾
de exp̃sso botro .i. de uuarũ gͣnis ppłs com¬
municat. ualde ẽ om̃ino ꝯfusũ. s sibotris
necesse fũit: incalice cõpͥmatur. ⁊ aqua mi¬
sceatur. quia calix dm̃cus iuxta canonũ pre¬
ceptum uino ⁊ aqͣ ꝑmixtus. debet offerri.
uino aqͣ miscetur xͦ ppłs adiatur. ⁊credẽ.
tum plebs eunquẽ credit copulat᷑ ⁊ iuingit᷑.
q̃ copulatio ⁊ ꝯuinetio aq̃ ⁊ uini sic miscetur
in calice dni ut mixtio illa ñ possit separari.
Namsi uinũtm̃ quis offerat. sanguis xͥ i

Expanded text:
ta. Ait enim evangelica Veritas: « Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis . » Cesset ergo lac in sacrificio offerri, quia matam tradunt eucharistiam populis, nec hoc panis, et seorsum calicis commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, excepto illo tantum discipulo, quem intincta buccella magistri proditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem monstraret. Nam quod de expresso botro, id est, uvarum granis populus communicatur, valde est omnino confusum; sed, si necesse sit, botrus in calice comprimatur, et aqua misceatur: quia calix dominicus juxta canonum praecepta, vino et aqua permixtus debet offerri, uinlebs ei in quem credit copulatur et jungitur; quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut mixtio illa non possit separari. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ui spũalẽ ht̃ comm̾atrẽ
cuiꝰ filius de lauac sacͥ fontis accep̃. ⁊ eiꝰ
uxor cõmãt̃ non ẽ. liceat ei d̾fueto com¬
pͣatre suo eiꝰ uiduã ducere inuxorẽ. si nul¬
lam hãt ꝯsanguinitatis ꝓpinquitatẽm.
Ꝙdenĩ᷑ Nũquid ñ pꝰsunt c̃iungi qͦs milla

Expanded text:
t compatrem, cujus filium de lavacro sacri fontis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem, si nullam habet consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Numquid non possunt conjungi quos nulla
Abbreviated transcription (Latin):
dicñtis: melior ẽ ꝗ nesciens falsũ diẽ.
sciens gerit. nesciens ueꝵ ẽẽ qd̾ dicit.
se pͥmisisset iturũ. dispositioẽ diuuna
ta ꝯsilii. q̃ ut hõ omnia ñ potuit licet
spũ scõ plenꝰ agnoscere suꝑna preter

Expanded text:
dicentis, melior est qui nesciens falsum dicit,sciens gerit, nesciens verum esse quod dicit.se promisisset iturum, dispositione divina eta consilii quae ut homo omnia non potuit licet Spiritu Dei plenus agnoscere suprema praeter
Abbreviated transcription (Latin):
lisse qd̾ absit. aũ insua putat᷑ minime
ꝯftitisse sentẽtia: ꝗamox eid̾ diuinȩ uo¬
lintati cesserit.⁊ ꝙ se dix̾at ñ ẽẽ fac¬
tuꝵ. causis astͥct᷑ huãne salutis. passuᷤ
ẽ ꝓna uolũtate faciendũ.

Expanded text:
lisse quod absit aut in sua putabitur minime constitisse sententia, quia mox eidem divinae voluntati cesserit, et quod se dixerat non esse facturum, causis adstrictus humanae salutis, passus est prona voluntate faciendum.
Abbreviated transcription (Latin):
functa uxore uł uiro in quinta gñatione
ꝯiungant᷑. inquarta si inuenti fuĩnt nõ se¬
parent᷑. int̾cia tm̃ ꝓpinquitate ñlicet uxo¬
rem alt̾uis susciꝑe pꝰ obitũ eius. Equalit uir
ꝯningant᷑ tñ inmatͥmonio eiꝰ qui sͥ ꝯ sangͥ¬
nei sũt.⁊ uxoris sue ꝯsanguineis pꝰ mortẽ

Expanded text:
functa uxore vel viro, in quinta generatione jungantur; in quarta si inventi fuerint, non separentur. In tertia vero propinquitate, non licet uxorem alterius accipere post obitum ejus. Aequaliter vir jungatur in matrimonio eis qui sibi consanguinei sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes. apb̃ris usq addiaconos ⁊ de¬
inceps ordinis ecłastici om̃s. usꝙ admini¬
stros. aut lectores. aut exorcistas. aũ ofti¬
arios. aut psalnustas. aut ⁊̃ eos quimpro¬
posito ꝯtinentie s̃. tab̾nas intͣre. Item
ulli licet cłico. tab̾nã aut ergastiũ hr̃e.
Si u huiusmoĩ tab̾nam ingͥdi inhibetur.
qͣntõmag̃ aliis ministrare inea ͦ Siquis
nõ tale quid fec̃it: aut c̃esset. aut depõãtur.

Expanded text:
servientes a presbyteris usque ad diaconos et deinceps ordinis ecclesiastici omnes usque ad ministros, aut lectores, aut exorcistas, aut ostiarios, aut psalmistas, aut etiam eos, qui in proposito continentiae sunt, tabernas intrare. co licet tabernam aut ergasterium habere. Si enim hujusmodi tabernam ingredi prohibetur, quanto magis aliis ministrare in ea? Si quis vero tale quid fecerit, aut cesset, aut deponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ł quoꝵ fides uita ⁊ libtas nescit᷑.⁊ qui
ñ sunt bõe ꝯuersatioĩs. ł quoꝵ uita ẽ ac¬
cusabilis. ab oĩ accusatione ep̃oꝵ fundi¬
tus submouemꝰ. Similit̃ ⁊ om̃s qͦs diui¬
ne leges mortuos appellant submouñdos
ẽẽ ab ead accusatione. ⁊ publice peniten¬

Expanded text:
tis, vel quorum fides, vita et libertas nescitur, et qui non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, ab omni accusatione episcoporum funditus submovemus. Similiter et omnes, quos divinae leges mortuos appellant, submovendos esse ab eadem accusatione, et publicae poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ pb̃ri ꝓpt̾ea ñ ausussũ de nũo collega¬
rũ eiꝰ. uel suppͥmere uł delere ne diuinȩ¬
pietatis potestati subcuiꝰ e camine causa ad huc
innegotiis scłarib iudices faciunt quando
re. in ep̃oꝵ qq̃ concilio c̃stitutũ ẽ. nullũ
cłicum ꝗ ñdum ꝯuictus ẽ suspendi a coĩ¬
one deb̾e. nisi ad cãm suã examuinandam
Nec ex suspicionis arbitrio. nec añt ueꝵ

Expanded text:
 propterea non ausus sum de numero collegarum eius uel supprimere uel delere, ne diuinae potestati, sub cuius examine causa adhuc pin negotiis saecularibus iudices faciunt, quandore. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, qui nondum conuictus sit, suspendi a counione debere, nisi ad causam suam examinandam Nec suspicionis arbitrio, nec ante
Abbreviated transcription (Latin):
qui caritas ẽ.⁊ ueritas. ꝓdunt. maxime
cũ ñ infirmit᷑ate. ł ignorantia peccant.
S insimilitudinẽ iudȩ q̃runt oportuni¬
tatem. qͣlit̃ arbitris absentib. m̃datio ue¬
ritatem. ⁊ initutẽ cͥmine mutent. Itẽ¬
rit negari. Xp̃ssapientia ẽ. nisticia. ueri¬
tas. scĩtas. fortitudo. Negatur ꝑ insipienti¬
am. sapientia. ꝑ miquitatẽ. iusticia. Per
m̃datium: ueritas. ꝑ tinpitudinẽ. scĩtas.

Expanded text:
est charitas et veritas, produnt: maxime cum non infirmitate vel ignorantia peccant, sed in similitudine Judae quaerunt oportunitatem qualiter arbitris absentibus mendacio veritatem, virtutem, crimine mutent. rit denegari. Christus sapientia est, justitia, veritas, sanctitas, fortitudo. Negatur per insipientiam sapientia, per iniquitatem justitia, per mendacium veritas, per turpitudinem sa
Abbreviated transcription (Latin):
diuiserit.⁊ se fornicatiõe amarito separa¬
uerit: ñ debet teneri. ne uirũ qq̃ sub ma¬
ledicto faciat. dicente scͥptura. Qui tenet
adultam stultꝰ ⁊ impus ẽ. Ubi cũq ẽ icͥ¬
fornicatio. ł fornicationis suspitio. libere
uxor dimittit᷑ ⁊ quia pot̃at accid̾e ut ali¬
quis calũniam faceret innocenti. ⁊ obsed̾ã
geret: sic pͥorẽ dimitt̃e iubet᷑ uxorẽ. ut¬

Expanded text:
diviserit et se fornicatione a marito separaverit, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente scriptura: Qui tenet adulteram, stultus et impius est. Et quifornicatio vel fornicationis suspicio, libere uxor dimittitur. Et quia poterat accidere, ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam geret, sic priorem dimittere jubetur uxore
Abbreviated transcription (Latin):
annis peniteat. iõ quia cũ ad ult̾a mixtus
sit q̃ ad buc cͥmine suo ñ ẽ purgata. au ab¬
stineat se ammio eiꝰ donec expleat᷑ satis¬
factio cͥminis penitñtiȩ sue. idõ quia pͦsa
tisfactionẽ penitñtiȩ. ñ meret᷑ uocari ad¬
ult̾a. Similit̃ siuxor uirũ suũ inuenerit
adultum. ñ ad imparia iudicat᷑.¬

Expanded text:
annis poeniteat ideo, quia cum adultera commixtus sit, quae adhuc crimine suo non est purgata, aut abstineat se a matrimonio ejus, donec expleatur satisfactio criminis poenitentiae suae, ideo, quia post satisfactionem poenitentiae non meretur vocari adultera. Similiter, si virum suum uxor invenerit adulterum, non ad imparia judicat
Abbreviated transcription (Latin):
filia originarii. Quã cum pat̃ aln uell.
trad̾e. amis huic eã copulauit. cã solius
in ꝯtinentie. dem̃ hic penitũtia ductus.
ex ancilla ꝓͥa filios sͥ q̃rere cep̃. P ostea de
adultĩo ꝯuictus.⁊ punitus. q̃ndã rogauit
ut ui uxorẽ suã oppͥmeret: ut sic eã di¬
mute posset. Quo facto. qͣndam infidelẽ
sͥ copulauit. ea tñ ꝯditione ut ad religio¬
nem xp̃ranã transiret. Dic pͥmũ qr̃.
anmeretͥx licite ducatur inuxorem
cd̾o. an ea q̃ cã incontinentie ducit᷑. sit
ꝯuix appellanda. ercio. cuiꝰ arbitͥũ
aliqͣ sequatur. an lib̾i aui. anoriginarii
patris. Quarto. siuiuente uxore liceat

Expanded text:
quam quum pater alii vellet tradere, huic avus eam copulavit, causa solius incontinentiae. Deinde hic, poenitentia ductus, ex ancilla propria filios sibi quaerere coepit. Postea de adulterio convictus et punitus quemdam rogavit, ut vi uxorem opprimeret suam, ut sic eam dimittere posset, quo facto quamdam infidelem sibi copulavit, ea tamen conditione, ut ad Christianam religionem transiret. Hic primum qin uxorem? Secundo, an ea, quae causa incontinentiae ducitur, sit conjux appellanda? Tertio, cujus arbitrium aliqua sequatur, an liberi avi, an originarii patris? Quarto, si vivente uxore liceat
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotũ deinceps diumo altario sacͥfium
oblaturus accesserit ⁊ se a cõione suspend̃it.
ab ip̃a qͣse indecent̃ pͥuauit gr̃a cõĩonis
dignoscit᷑: Ergo modis oĩb tenendum ẽ.
ut qͦtienscumꝙ sacͥficans corpꝰ ⁊ sanguinẽ¬
dñi na ꝯcͥ in altaĩo immolat. totiens ꝑ¬
ceptionis corꝑis ⁊ sangumis xͥ participem

Expanded text:
cerdotum deinceps divino altario sacrificium oblaturus accesserit, et se a communione suspenderit, ab ipsa, qua se indecenter privavit, gratia communionis cognoscitur? Ergo modis omnibus est tenendum, ut, quotiescunque sacrificans corpus et sanguineni nostri in altario immolat, toties perceptionis corporis et sanguinis Christi participem
Abbreviated transcription (Latin):
dubio qm̃ nescio qua suꝑstitione docent᷑
astringi. aut integͣ sacram̃ta ꝑcipiant.
saut ab integris aiceant᷑. Quia diuisio u̾niꝰ
eiuisdẽꝙ ministerisine gͣndi sacrilegio

Expanded text:
iam nescio qua superstitione docentur astringi aut integrum Sacramentum percipiant, aut ab integris arceantur. Quia divisio unius eiusdemque mysterii, sine grandi sacrilegio
Abbreviated transcription (Latin):
rͣaue ñ oportuit uid̾i piissimis m̃tib ur̃is
cuiꝰcumꝙ retractare udiciũ. quia ueritas
sepnus exagitata magis splendescit nilucẽ.
⁊ ꝑnicies reuocata iniudiciũ gͣnns ⁊ sine pe¬
nitentia ꝯdempnatur. Nam fructꝰ diunus
ẽ. iusticiam sepius recenseri.

Expanded text:
rave non oportuit videri piissimis mentibus vestris cujuscunque retra tari judicium, quia veritas saepius exagitata magis splendescit in luce, et pernicies revocata in judicium gravius et sine poenitentia condemnatur. Nam fructus divinus est justitiam saepius recenseri.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis amme salubrit diuina auctoritas
ñ tacit. Neq ab ea sic det̾rinit animu̾m
ut ꝓpt̃ea talia negaret eẽ sectanda. ꝗa
falsa dñr a ꝑfessorib eoꝵ. s ⁊̃ si dixerit
quib illa imago p̃sentata ẽ. minus exe¬
potius feminã illiꝰ demonii correctione.
atꝙ exclusione mundauit Om̃s gͥ artes
huismoĩ migatorie. uł noxie suꝑstitiõis
ex qͣdã pestifera societate hoĩm ⁊ demo¬
num qͣsi pacta infideł ⁊ dolose amicitie

Expanded text:
tionis animae salubriter diuina scriptura non tacuit neque ab ea sic deterruit animam, ut propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etquibus imago illa praesentata est, minus exepotius feminam illius daemonii correptione atque exclusione mundauit. omnes igitur artes huius modi uel nugatoriae uel noxiae superstitionis ex quadam pestifera societate hominum et daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
sue inquib c̃q reb suspendẽdis atꝙ ligã¬
dis ł saltandis qͦdãmõ ñ ad temꝑationem
corꝑum. s ad qͣsdã significatioes. aut oc¬
cultas. aut manifestas. q̃ eminentiori no¬
mine phisicã uocant. ut qͣsi ñ suꝑstitionẽ
implicare. s naturȩ ꝓd ẽẽ uideant᷑. sic̃ st̃
inaures. in sũmo singulaꝵ auriũ. aũde
structionũ ossib ansule mdigitis. aũcũ
cem teneas. his adiungunt᷑ militia ĩ ma¬
mtłimaꝵ obseruationũ si m̃brũ aliqd̾ sali
aut puer medius intuenerit. Hinc ⁊̃ fũt
sternutau̾it. redire ad domũ. si ꝓei̾dens
sunt qui olĩ genĩthiliaci ꝓpt̃ naturaliũ
ꝯsideratione dierũ. mĩc aũt mathemati¬

Expanded text:
e in quibusque rebus suspendendis atque ligatiam saltandis quodam modo, non ad temperationem corporum, sed ad quasdam significationes aut occultas aut etiam manifestas, quae mitiore nomine physica uocant, ut quasi non superstitione implicare, sed natura prodesse uideantur, sicut sunt inaures in summo aurium singularum, aut de strutihonum ossibus ansulae in digitis, aut cum cem teneas. his adiunguntur milia inanissimarum obseruationum, si membrum aliquod salieaut puer medius interuenerit. atque sternutaverit, redire ad domum si procedens sunt qui olim genethliaci propter naturalium considerationes dierum, nunc autem mathemati
Abbreviated transcription (Latin):
his om̃ib litt̃s g̾cis q̃ ut diximꝰ nuõs ex¬
pͥmunt inunũ ductis. unã q̃cumq col¬
lecta fũit summã epła teneat. hanc su¬
qui suscipit cũ om̃i cautela requirat ex¬
p̃ssam. addat p̃terea separatĩ inepłas no

Expanded text:
ibus litteris Graecis, quae ut diximus, numeros exprimunt, in unum ductis, unam, quaecunque fuerit, summam epistola teneat. Hanc qui suscipit, omni cum cautela requirat expressam. Addat praeterea separatim in episto