comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hominib ñ dedignaret᷑. & ad ultimũ
pessima morte dãnari. Et facies eiꝰ erat
sicut sol. Sepe ꝑ solem dñs designatur:
quia sol om̃s creaturas uisibiles suo splen¬
dore atq pulchritudine antecedit. Sed
quȩ creatura potest comparari creatori:
Uerũ ꝑ figuras uisibiles. sepe inuisibilia
demonstrant᷑. In corde gͥ electorũ xẽc sol
est quẽ cernere ꝑspemꝰ nullo modo de¬
sistunt. & ad cuius pulchritudinẽ unrtuen¬
dam se ꝑuenturos. ee. credunt. Et pedes eiꝰ
tanquã columna ignis. Per colunã ignis.
ȩccłam possumꝰ acciꝑe. siue quia sp̃u sc̃o
ignita resplendet. siue quia amore diꝰ atq
ꝓrcimi indestnenter ardet. Per duos uͦ pe¬
des. duos popłos intelligere debemus.
Ex duob gͦ pedib una columna efficit᷑.
gere sicut in sequentib plenius demon¬
strabimus. Nec discordat a sensu suꝑiori.
ꝑius septẽ sigillis signatus fuisse descri¬

Expanded text:
pro hominibus non dedignaretur, et ad ultimum pro hominibus non dedignaretur, et ad ultimum pessima morte damnari. Et facies ejus erat sicut sol. Saepe per solem Dominus designatur; quia sol omnes creaturas visibiles suo splendore atque pulchritudine antecedit: sed quae creatura poterit comparari suo creatori? Verum per figuras visibiles saepe invisibilia demonstrantur. In corde igitur electorum Christus sol est, quem cernere per spem nullo modo desistunt, et ad hujus pulchritudinem intuendam perventuros esse se credunt. Et pedes ejus tamquam columna ignis. Per columnam ignis Ecclesiam possumus accipere; sive quia Spiritu sancto ignita resplendet, sive quia amore Dei atque proximi indesinenter ardet. Per duos vero pedes duos populos intelligere debemus. Ex duobus ergo pedibus una columna efficitur; gere, sicut in sequentibus plenius demonstrabimus. Nec discordat a sensu superioriperius septem sigillis signatus fuisse descri
Abbreviated transcription (Latin):
de celo amictũ nube. & yris in capite eiꝰ.
Quia suꝑiuis aduersitates ȩccłȩ narrauerat
quȩ abhereticis & paganis passa est: restat
ut de ꝓsꝑitate eiꝰ qualiter inter ꝑsetutiones
creuerit narret. Constat nanq eccłam
ꝑ secutionib creuisse. & quanto amplius
õpprimebatur. tanto amplius confortabat᷑
& crescebat. sicut de filus isrł in figura
eiusdem eccłe scriptũ legimus. quia quanto
amplius abegyptiis opprimebantur. tanto
dicit psalmusta Dñs fortis & potens. dñs
potens in proelio. Qui descendens de cȩlo
amictus nube. eẽ. dicit᷑. quia dñs nͣr ue¬
niens in mundũ carnẽ que ꝑ nubem
designata est induit. ut ꝑ carnis assum¬
ptionem se hominib conformaret quos
redimere ueniebat. Per yrim uͦ etus mise¬
ricordia defignatur. sicut suꝑtus diximus.
Per caput autẽ. eius diuinitas in hoc loco
intelligitur. Yrim in capite habebat: quia
cius diuinitas ante incarnationẽ suã tan¬
tam miscdiam assũpsetat. ut homo fieri

Expanded text:
 nube, et iris in capite ejus. Quia superius adversitates Ecclesiae narra verat, quae ab haereticis et paganis passa est; restat ut de prosperitate ejus, qualiter inter persecutiones creverit, narret. Constat namque Ecclesiam in persecutionibus crevisse, et quanto amplius opprimebatur, tanto amplius confortabatur, et crescebat: sicut de filiis Israel in figura ejusdem Ecclesiae scriptum legimus, qui quanto amplius ab Aegyptiis opprimebantur, tanto dicit Psalmista: Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Qui descendens de coelo amictus nube esse dicitur; quia Dominus noster veniens in mundum, carnem quae per nubem designata est, induit; ut per carnis assumptionem se hominibus conformaret, quos redimere veniebat. Per irim vero ejus misericordia designatur, sicut superius diximus: per caput autem ejus divinitas in hoc loco intelligitur. Irim in capite habebat, quia ejus divinitas ante incarnationem suam tantam misericordiam assumpserat, ut homo fieri
Abbreviated transcription (Latin):
di fuerunt & erunt usq ad finẽ referre.
Per horam qͥppe. tẽpus abinitio mundi
usq ad diluutũ. Per diem autẽ. tẽpus adi¬
luuio usq ad legẽ. Per mensem uͦ. tẽpus
sublege. Pet annũ. tẽpus subgr̃a designat᷑.

Expanded text:
di fuerunt, et erunt usque in finem, referre. di fuerunt, et erunt usque in finem, referre. Per horam quippe tempus ab initio mundi usque ad diluvium, per diem autem tempus a diluvio usque ad Legem, per mensem vero tempus sub
Abbreviated transcription (Latin):
euacuari. interminati sunt mortẽ om̃ib
qui xpͣm colerent aut prȩdicarent. Sextꝰ
idest ꝑsetutores suos quasi soluert᷑. cum
ꝓpt᷑ insuꝑabilẽ euangłizandi constantiã
ad se ꝑsequendos eos armauerunt. Unde
& sequit᷑. Et soluti sunt quattuor angłi.
qui parati erant in horã & diem & men¬
sem & annũ. ut interficerent terciam
partem hominũ. Soluti sunt quattuor
angłi : quia impu homines pace abiecta
manibusq solutis. quas pax alligauerat
ꝑsecuti sunt popłm diͦ. Qđ autem dicit
parati erant: impiorũ hominũ uolurita¬
tem demonstrat. quia ante quã tẽpus ꝑse¬
cutionis ueniret uoto parati erant ut
popłm dĩ interficerent. Sane tercia pars
hominũ sicut suꝑius dictũ est. electos si¬
gnificat. Porro qđ in horã & diem & men¬
sem & annuͦ quattuor angłi ut uitficerenł
tertiã parteᷤ hominu parati esse dicunt᷑
possumus ad om̃s impios qui abinitio mun¬

Expanded text:
evacuari, interminati sunt mortem omnibus evacuari, interminati sunt mortem omnibus qui Christum colerent aut praedicarent. Sextusid est, persecutores suos quasi solverunt; cum propter insuperabilem evangelizandi constantiam ad persequendos eos se armaverunt. Unde et sequi mensem, et annum, ut interficerent tertiam partem hominum. Soluti sunt quatuor angeli, quia impii homines, pace abjecta, manibusque solutis, quas pax alligaverat, persecuti sunt populum Dei. Quod autem dicit: Parati erant, impiorum hominum voluntatem demonstrat; quia antequam tempus persecutionis veniret, voto parati erant, ut populum Dei interficerent. Sane tertia pars hominum, ut superius dictum est, electos significat. Porro quod in horam et diem, et mensem, et annum, quatuor angeli, ut interficerent tertiam partem hominum, parati esse dicuntur, possumus ad omnes impios, qui ab initio mun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutorib ut a ꝑsecutionẽ cessarent donec
semina fidei ꝑ om̃s gentes spargerent᷑. sed quod
potestate fecit. hoc dicit᷑ uerbis prȩcepisse. Ro
pinis atq effusione sanguinis genetis huma¬
ni nullo modo satiari poterant. Ueniens uͦ
xĩc in carne pacem mundo laigitus est.
& romani qͥ abeffusione sanguinis gene¬
ris humant manus cohibere ñ poteranI.
pace ligati sunt. atq abeffusione sangui¬
nis ꝓhibiti sunt. Precepit gͦ uox que ꝓcessit
a quattuor cornib altaris aurei sexto angło
qui habebat tubaᷤ ut solueret quattuor an¬
gelos: quia doctrina euangłii hoc precepit
predicatorib uerbi di. ut nullis minis. nul¬
lis terrorib hominũ impioꝵ terreantur
ut cessent abofficio prȩdicationis. sic̃ dñs
dicit in euangłio. Nolite timere eos qui
occidunt corpus. animã autẽ ñ possunt
occidere. Imꝑatores quippe romanorũ &
coeteri pͥncipes t̾re cũ uiderent religionẽ
xpͣtanam cotidie augeri. & culturã idolorꝰ

Expanded text:
secutoribus, ut a persecutione cessarent, donec semina fidei per omnes gentes spargerentur: sed quod potestate fecit, hoc dicitur verbis praecepisse. Rompinis atque effusione sanguinus generis humani nullo modo satiari poterant. Veniens vero Christus in carne pacem mundo largitus est, et Romani qui ab effusione sanguinis generis humani manus cohibere non poterant, pace ligati sunt, atque ab effusione sanguinis prohibiti sunt. Praecepit ergo vox, quae processit a quatuor cornibus altaris aurei, sexto angelo qui habebat tubam, ut solveret quatuor angelos; quia doctrina Evangelii hoc praecepit praedicatoribus verbi Dei, ut nullis minis, nullis terroribus hominum impiorum terreantur; ut cessent ab officio praedicationis, sicut Dominus dicit in Evangelio: Nolite timere eos, qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Imperatores quippe Romanorum et caeteri principes terrae, cum viderent religionem christianam quotidie augeri, et culturam idolorum
Abbreviated transcription (Latin):
possumus. In initio nanq fidei prȩdicato¬
res sc̃ uidentes infirmitatẽ gentiũ ad fidẽ
uenientiu non sunt ausi eis austeriora xp̃i
precepta cõmitterȩ. ne forte duricia prȩce¬
ptorum territi. ñ auderent ad fidem ap̃i

Expanded text:
possumus. In initio namque fidei praedicatores sancti videntes infirmitatem gentium ad fidem venientium, non sunt ausi eis austeriora Christi praecepta committere; ne forte duritia praeceptorum territi, non auderent ad fide
Abbreviated transcription (Latin):
poenitentiã abhomicidus suis. & a uenefi¬
cũs suis. & a fornicatione sua & a furtis
sius. subauditur ꝑierunt. Tertia gͥ pars
quȩ interfecta est salua facta est. id÷ electi
ex quib multi ꝓ xp̃i nomine interfesti st̃.
reliqui libentissime occumberent si neces¬
sitas exegisset. Coeteri uͦ id ÷ pagani qͥ in
xp̃m credere noluerunt ut agerent poe¬
Nitentiam abiniquitatib suis. ꝑterunt.

Expanded text:
nitentiam ab homicidiis suis, neque a veneficiis suis, neque a fornicatione sua, neque a furtis suis; subauditur, perierunt. Tertia igitur pars, quae interfecta est, salva facta est, id est, electi, ex quibus multi pro Christi nomine interfecti sunt: reliqui libentissime occumberent, si necessitas exegisset. Caeteri vero, id est, pagani, qui in Christum credere noluerunt, ut agerent poenitentiam ab iniquitatibus suis, perierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
maculã talem & sustinere cogat᷑: necdũ
tonitruũ patientiȩ audierant. Et illi to¬
nitruum caritatis necdũ ꝑfecte audieranł
quib lex dicebat. Diliges amicũ tuũ. &
odio habebis iniicum tuu. Idem & de
coeteris uirtutib intelligendũ est. Septẽ
ꝗͥ tonitrua locuta sunt: quando ꝑ doctrinã
euangłu sullimitas uirtutũ coepit demon¬
strari. Et auditi uocẽ de cęlo dicente̾ mͥ.
Signa quȩ locuta sunt septẽ tonitrua. &
noli ea scribere. Uox de celo. uox est de eccła
Scribere ti. est preticare. Quia sicut scriptor
atramento in uolumine seribit. unde le¬
gentes exercitent᷑: ita & quilibet doctor uer¬
ba cłͦ scribit. cũ ea predicando in cordib

Expanded text:
maculam, talem et sustinere cogatur ; necdum maculam, talem et sustinere cogatur ; necdum tonitruum patientiae audierant. Et illi tonitruum charitatis necdum perfecte audierant, quibus Lex dicebat: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Idem et de caeteris virtutibus intelligendum est. Septem ergo tonitrua locuta sunt; quando per doctrinam Evangelii sublimitas virtutum coepit demonstrari. Et audivi vocem de coelo dicentem mihi: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Vox de coelo vox est de Ecclesia: scribere vero est praedicare; quia sicut scriptor atramento in volumine scribit, unde legentes exercitentur; ita et quilibet doctor verba Dei scribit, cum ea praedicando in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
orauerunt sculptile. Nlec inconuenient᷑
ꝑ dextrũ pedem nouum testamentũ. ꝑ
sinistrũ autẽ uetus designat᷑. eo qđ uetus
testamentuᷤ umbra fuerit noti testamenti.
Et clamauit quẽ admoduͦ cuͦ leo rugit.
Clamauit xẽc ꝑ legem. sed ñ quẽ admodũ
cũ leo rugit: quia in una domo isrł uox
cius tantumodo audita est. Clamauit post¬
ea ꝑ euangłiũ quẽ admodũ cũ leo rugit:
quia tn omne̾ mundũ uox eiꝰ intoniat
& cũ clamasset: locuta sunt septẽ tont¬
trua uoces suas. Per septẽ tonitrua septẽ
uirtutes possumꝰ acciꝑe. Clamauit ap̃c ꝑ
legem. sed septe tonitrua non sonuerunt.
Clamauit ꝑ euangłiu. & locuta sunt septẽ
tonitrua uoces suas. Nam illis quib lex
dicebat maledictus qui non reliquerit
semen suu̾ in isrł. & quib obhoc plures
uxores atq concubinas habere licitũ erat:
pudicicie tonitruũ necdũ sonuerat. Stmi¬
liter & illi quib lex dicebat oculu᷑ ꝓ ocło.
dentẽ ꝓ dente. & qualem inflixerit quis

Expanded text:
ienter per dextrum pedem novum Testamentum, per sinistrum autem vetus designatur; eo quod vetus Testamentum umbra fuerit novi Testamenti. Et clamavit, quemadmodum cum leo rugit. Clamavit Christus per legem, sed non quemadmodum cum leo rugit; quia in una domo Israel vox ejus tantummodo audita est: clamavit postea per Evangelium, quemadmodum cum leo rugit; quia in omnem mundum vox ejus intonuit. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua voces suas. Per septem tonitrua septem virtutes possumus accipere. Clamavit Christus per Legem, sed septem tonitrua non sonuerunt: clamavit per Evangelium, et locuta sunt septem tonitrua voces suas. Nam illis quibus Lex dicebat: Maledictus qui non reliquerit semen suum in Israel; et quibus ob hoc plures uxores atque concubinas habere licitum erat, pudicitiae tonitruum necdum sonuerat. Similiter et illi, quibus Lex dicebat: Oculum pro oculo, dentem pro dente; et qualem inflixerit quis
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autẽ hȩc uex sexto angło dicat. sub¬
dendo manifestat. Uade & solue quattuor an-¬
gelos qua alligati sunt in flumine magno eu¬
frate. Primũ dicamus quid sint quattuor
angłi. quid uincula. quid eufrates. & postea
cur sexto angło precipiat᷑. ut soluat quattu¬
tuor angulos t̾re stetisse uisi sunt. tenentes
quattuor uentos terre ne flarent suꝑ terrã
neq in nullã arborẽ: ita & hic subcantu tu¬
bȩ sexti angłi. quattuor angłi in flumine
magno eufrate alligati esse referunt᷑. Fandẽ
gͦ significationẽ habent quattuor angłi isti
quã & illi. Significant enĩ quattuor regna.
assyriorũ uidelicet. ꝑsarũ. macedonũ. atq
romanorũ. Et quia potestas quattuor regno¬
rum sicut suꝑius dixinus ad romanos se¬
cesserat: ꝑ quattuor angłos in hoc loco roma.¬
ni defignantur. Per eufraten uͦ. hic mundus
intelligit᷑. Quid sint ꝙͦ uincula quattuor
angłor. suꝑius manifestat. Nam supra scri¬

Expanded text:
Quid autem haec vox sexto angelo dicat, Quid autem haec vox sexto angelo dicat, ndo: Vade, et solve quatuor angelos, qui alligati sunt in flumine magno Euphrate. Primum dicamus quid sint quatuor angeli, quid vincula, quid Euphrates; et postea cur sexto angelo praecipiat Evangelium, uttuor angulos terrae stetisse visi sunt, tenentes quatuor ventos terrae; ne flarent super terram, neque in ullam arborem: ita et hic sub cantu tubae sexti angeli quatuor angeli in flumine magno Euphrate alligati esse referuntur. Eamdem ergo significationem habent quatuor angeli isti, quam et illi; significant enim quatuor regna, Assyriorum videlicet, Persarum, Macedonum, atque Romanorum. Et quia potestas quatuor regnorum, sicut superius diximus, ad Romanos secesserat, per quatuor angelos in hoc loco Romani designantur: per Euphraten vero hic mundus intelligitur. Quid sint ergo vincula quatuor angelorum, superius manifestat; nam supra scri
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. Et habebant suꝑ se regem angłm
ab yssi. cui nomen hebraice abaddon. grece
apollion. & latine habet nomen ext̃minans.
Certũ est om̃ib hereticorũ principẽ esse dia¬
bolum. sicut dñs dicit ad tob. ipse esꝰt enĩ
rex suꝑ unuersos filios suꝑbie. Vnde &
exterminator uocat᷑. eo qͦd exterminator
sit totius bonitatis. Ue unũ abiit. & ecce
ueniunt adhuc duo uȩ. Et sextus angłs
tuba cetinit. Per sextũ angłm. martyres
designant᷑. Sextus angłs tuba cetinit: quia
martyres ap̃i doctrinã fidei infidelib ꝓpi¬
nauerunt. & audiui uocẽ unã ex cornib
altaris aurei qdđ est in conspecetu ct̃. diante
sexto angło. Per altare aureũ ficut suprus iã
diximꝰ eccła designat᷑. Quattuor uͦ cornua al¬
taris. quattuor euangłistas demonstrant. Uo¬
cem gͦ una ex quattuor cornib altaris aurei
audisse se dicit. quia una est fides. una doctri.¬
na. quã quattuor libri euangłiorũ docent:

Expanded text:
dictum est. Et habebant super se regem angelum dictum est. Et habebant super se regem angelum abyssi, cui nomen Hebraice Abaddon, Graece Apollyon, et Latine habet nomen Exterminans. Certum est omnibus haereticorum principem esse diabolum, sicut Dominus dicit ad Job: Ipse est enim rex super omnes filios superbiae ; unde et exterminator vocatur, eo quod exterminator sit totius bonitatis. Vae unum abiit, et ecce veniunt adhuc duo vae. Et sextus angelus tuba cecinit. Per sextum angelum martyres designantur: sextus angelus tuba cecinit, quia martyres Christi doctrinam fidei infidelibus propinaverunt. 540 Et audivi vocem unam ex cornibus altaris aurei, quod est in conspectu Domini, dicentem sexto angelo. Per altare aureum, sicut superius jam diximus, Ecclesia designatur. Quatuor ergo cornua altaris quatuor evangelistas demonstrant: vocem ergo unam ex quatuor cornibus altaris aurei audisse se dicit; quia una est fides, una doctrina quam quatuor libri Evangeliorum docent.
Abbreviated transcription (Latin):
rum erat sicut uox equorum multor cur¬
rentium in bellts: quia sicut predicatores
sci uoces predicationũ emittebant cũ ꝑge¬
rent ad bellũ contra diabolũ ut genus
humanũ de potestate eius liberarent: ita
& heretici circũquaq discurrebant. falsam
doctrina spargendo. ut quoscunq possent
decipent & diabolo subiugarent. Et habebarł̃
cuidas sumiles scorpionũ. & aculei erant in
cauctis earũ. Isaias ꝓpħa dicit. quia ꝓpha¬
ꝓpt᷑ noticiã diuinarũ scripturarũ ꝓpħas
se esse estimant. ñ inconuenienter caudis
scorpionũ assimilant᷑: quia eor doctrina
falsa erat & uenenosa. Unde & aculeos N
caudis habusse dicunt᷑. Per aculeos nanq
blasphennie. quas in diuinis scripturis uit᷑¬
miscebant designantur. & sicut scorpio in¬
noxius esset si aculeus deesset: ita & doctrina
hereticoru bona esset. si hanc blasphemus ñ
foedarent. Potestas eorꝰ nocere hominib men¬
sibus quinq. Quid sint menses qͥnq suꝑiꝰ

Expanded text:
uorum multorum currentium in bellum; quia sicut praedicatores sancti voces praedicationum emittebant, cum pergerent ad bellum contra diabolum, ut genus humanum de potestate ejus liberarent: ita et haeretici circumquaque discurrebant, falsam doctrinam spargendo; ut quoscumque possent, deciperent, et diabolo subjugarent. Et habebant caudas similes scorpionum, et aculei erant in caudis earum. Isaias propheta dicit quia ppropter notitiam divinarum Scripturarum prophetas se esse aestimant, non inconvenienter caudis scorpionum assimilantur, quia eorum doctrina falsa erat, et venenosa, unde et aculeos in caudis habuisse dicuntur. Per aculeos namque blasphemiae, quas in divinis Scripturis intermiscebant, designantur. Et sicut scorpio innoxius esset, si aculeus deesset; ita et doctrina haereticorum bona esset, si hanc blasphemiis non foedarent. Potestas earum nocere hominibus mensibus quinque. Quid sint menses quinque superius
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑuenire meruerunt. Uidimus nichilo.¬
minus quosdã monasteria reliquisse & ad
scłm transisse & tn seruitio quorundã ho¬
minum potentiũ se tradidisse. ut terrenas
diuitias atq possessiones quas ꝑ se habere nͦ
poterant eor suffragus obtinerent. sed cũ
ad id qđ desiderabant ꝑuentre: non possenT.
scłm reliquisse & ad monasteria sua redisse
atq in bonis oꝑib uitã terminasse. Hi gͦ
quęsierunt mortẽ & ñ inuenerunt eam.
& cupierunt mori & fugit mors abipsis

Expanded text:
do, pervenire meruerunt. Vidimus nihilodo, pervenire meruerunt. Vidimus nihilominus quosdam monasteria reliquisse, et ad saeculum transisse, et in servitio quorumdam hominum potentium se tradidisse; ut terrenas divitas atque possessiones, quas per se habere non poterant, eorum suffragiis obtinerent: sed cum ad id quod desiderabant, pervenire non possent, saeculum reliquisse, et ad monasteria sua rediisse, atque in bonis operibus vitam terminasse. Ii ergo quaesierunt mortem, et non invenerunt eam; et cupier
Abbreviated transcription (Latin):
gelu gra ꝑ uniuersũ mundũ refulget. que¬
rent homines mortẽ. Querebat paulus mor¬
tem ꝑsequendo eccłam dĩ & ñ inuenit eã.
quia xẽc qui est murus impenetrabilis se il¬
si obiciens a morte quã quęrebat ad uitam
quȩ est ipse uiolent᷑ reduxit. Fuerunt & alii
multi qui quęsierunt morte. aut ęccłam dĩ
ꝑsequendo. aut coetera mala exertendo. Sed
fugit mors abipsis. quia ꝑ predicationem
scoꝵ ad uitã sunt reuocati. Nos etiã quosdã
uidimus qui quęsierunt mortẽ & nor
inuenerunt eam. & cupierunt mori. &¬
mors fugit ab ipsis. Scimus enĩ quosdam
fuisse qͥ amplius quã oportebat scłm dili¬
gentes multo tempore multisq modis labo¬
rasse ut diuites fierent. cupientes deliciose
cũ ad id qđd optabant ꝑuenire nͨ possent.
respuentes scłi falsa ꝓmissa. ad diuitias cele¬
stes adquirendas se contulert᷑. atq ad earũ
ꝑceptionẽ sicut credimꝰ bonis oꝑib insisten¬

Expanded text:
gelii gratia per universum mundum refulget, quaegelii gratia per universum mundum refulget, quaerent homines mortem. Quaerebat Paulus mortem persequendo Ecclesiam Dei, et non invenit eam; quia Christus qui est murus impenetrabilis, se illi objiciens, a morte quam quaerebat, ad vitam, quae est ipse, violenter reduxit. Fuerunt et alii multi, qui quaesierunt mortem aut Ecclesiam Dei persequendo, aut caetera mala exercendo: sed fugit mors ab ipsis, quia per praedicationem sanctorum ad vitam sunt revocati. Nos etiam quosdam vidimus, qui quaesierunt mortem, et non invenerunt eam; et cupierunt mori, et fugit mors ab eis. Scimus enim quosdam fuisse, qui amplius quam oportebat saeculum diligentes, multo tempore, multisque modis laborassent, ut divites fierent, cupientes delitiose cum ad id quod optabant, pervenire non possent, respuentes saeculi falsa promissa, ad divitias coelestes acquirendas se contulerunt, atque ad earum perceptionem, sicut credimus, bonis operibus insisten
Abbreviated transcription (Latin):
suas uident a ueritate suꝑari. & cruciatus
eoꝵ ut cruciatus scorpu. cum ꝑcutit hominẽ.
Diximus suꝑius ꝑ scorpiones demones esse de¬
signatos. Llam sicut scorpio corptis aculeo
uulnerat ut ꝑ u̾ulnus uenenũ. inttomittat.
per qđ hominẽ interficiat: ita & diabolus
aut tra. aut suꝑbia. aut libidine aut aliqͣ
delectatione carnali mentẽ uulnerat. ut ꝑ
hoc uenenu᷑ sue maliciȩ infundat. animãq
interficiat. Cruciatus gͦ locustarũ similis. ẽẽ.
cruciatui scorpii dicitur: quia heretici imi¬
tantes patreͤ suu̾ diabolũ ꝑ lenta uerba atq
composita mentes hominum imꝑitorũ uril¬
nerabant. uenenu̾q sui erroris infundentes
eor animas necabant. Possumus qͥppe ꝑ cru¬
ciatum animarũ interfectionẽ intelligere.
Et in dieb illis querent homines mortem
& non inuenient cã. & cupient mori. & fu¬
giet mors abipsis. Hȩc sententia ad electos
ꝑtinet. In dieb illis. id÷ in dieb quib euan¬

Expanded text:
tate superari. Et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii, cum percutit hominem. Diximus superius per scorpiones daemones esse designatos; nam sicut scorpio corpus aculeo vulnerat, ut per vulnus venenum intromittat, per quod hominem interficiat; ita et diabolus aut ira, aut superbia, aut libidine, aut aliqua delectatione carnali mentem vulnerat, ut per hoc venenum suae malitiae infundat, animamque interficiat. Cruciatus ergo locustarum similis esse cruciatui scorpii dicitur; quia haeretici imitantes patrem suum diabolum, per lenia verba atque composita mentes hominum imperitorum vulnerabant, venenumque sui erroris infundentes, eorum animas necabant. Possumus quippe per cruciatum animarum interfectionem intelligere. Et in diebus illis quaerent homines mortem, et non invenient eam: et cupient mori, et fugiet mors ab eis. Haec sententia ad electos pertinet. In diebus illis, id est, in diebus quibus Evan
Abbreviated transcription (Latin):
ita & demones incautis hominib uenena
malaru̾ ꝑsuasionũ ingerunt. & dũ ad ꝑ¬
petranda scelera ꝑtrahunt. eor animas ue¬
neno sue malicie infectas occidimt. Potestas
ꝙͦ locustarũ id÷ hereticorũ similis est pote¬
stati scorpionũ idest demonũ. quia sicut
demones in hoc semꝑ insistunt ut quos¬
cunq possunt decipiant: ita & heretici
cota turtute laborabant ut quoscunq pos.¬

Expanded text:
ita et daemones incautis hominibus venena ita et daemones incautis hominibus venena malarum persuasionum ingerunt, et dum ad perpetranda scelera pertrahunt, eorum animas veneno suae malitiae infectas occidunt. Potestas ergo locustarum, id est, haereticorum, similis est potestati scorpionum, id est, daemonum; quia sicut daemones in hoc semper insistunt, ut quoscumque possunt decipiant: ita et haeretici tota virtute laborabant, ut quoscumque pos
Abbreviated transcription (Latin):
populus fidelis qui in eis subiestus erat
Sed quomꝰ electi obscurati sunt. qͦs prauitas
heretica deciꝑe ñ ualuit: Sed obscurati
sunt eis quos heretici deciꝑe potuerunt.
qui & in sequentib ꝑ locustas designant᷑.
Uerũ claritas eoꝵ coeteris fidelib latere ñ
potuit. sicuti nec lucerna submodio abscon¬
di potest. It de fumo exierunt locuste i
terram. De fumo id .ẽ de doctrina eor qui
heresiarchȩ appellati sunt magna multitu¬
do hereticorũ generata est. In terrã exiert᷑
quia a societate electorũ separati. eis qui t̾ra
uocant᷑ idest infidelib coniuncti sunt. Et
data est illis potestas. sicut habent potesta¬
tem scorpiones t̾re. Sepe ds dicit᷑ dedisse qđ
ꝑmittit. Permittit enĩ ds̃ impus male agere.
ut ex eor malis bona oꝑet᷑. Per scorpiones
uͦ possumus demones acciꝑe. quia sicut
scorpiones dũ non prȩuident᷑ corpora ho¬
mintim suo ueneno inficiunt & extingc̃

Expanded text:
populus fidelis, qui eis subjectus erat. populus fidelis, qui eis subjectus erat. Sed quomodo electi obscurati sunt, quos pravitas haeretica decipere non valuit? Sed obscurati sunt eis, quos haeretici decipere potuerunt, qui et in sequentibus per locustas designantur: verum 538 claritas eorum caeteris fidelibus latere non potuit, sicuti nec lucerna sub modio abscondi potest. Et de fumo exierunt locustae in terram. De fumo, id est, de doctrina eorum qui haeresiarchae appellati sunt, magna multitudo haereticorum generata est. In terram exierunt, quia a societate electorum separati, eis qui terra vocantur, id est, infidelibus conjuncti sunt. Et data est illis potestas, sicut habent potestatem scorpiones terrae. Saepe Deus dicitur dedisse, quod permittit; permittit enim Deus impiis male agere, ut ex eorum malis bona operetur. Per scorpiones vero possumus daemones accipere; quia sicut scorpiones dum non praevidentur, corpora hominum suo veneno inficiunt et exstinguunt:
Abbreviated transcription (Latin):
in malo designat᷑. ꝑ abyssũ uͦ corda eorꝰ.
ꝑ puteũ autem eoꝵ ora designat᷑. Data est
gͥ hereticis clauis putei abyssi: quia ꝑmi¬
sit ds hereses esse sicut dicit apłs paulus.
Oportet hereses esse ut qͥ ꝓbati sunt. ma¬
nifesti fiant inter uos. Et aꝑuit puteum
abyssi. Stella que de cęlo cecidit puteu̾
abyssi aꝑuit quia heretici ad ꝓferenda
mala que in cordib coruͦ latebant ora
sua aꝑuerunt. & ascendit fumus putersic̃
fumus fornacis magnȩ. Per fumuͦ. doctrina
hereticorũ designatur: quia sicut fumus
uento impulsus cito euanescit: ita & do¬
ctrina hereticorũ ꝑ doctrinã scor patrum
uelut fumus euanuit. Per fornacẽ uͦ sepe
corda impiorꝰ designant᷑. sic̃ dicit ꝓpħa. ue¬
lut clibanus ardens corda eoꝵ. Et obscuratꝰ
est sol & aer de fumo putei. Per solem. sepe
xẽc intelligit᷑ In hoc autẽ loco mẽbra eius
id÷ predicatores sc̃i designati sunt ꝑ aerẽ uͦ

Expanded text:
in malo, designatur; perabyssum vero corda eorum: in malo, designatur; perabyssum vero corda eorum: per puteum autem eorum ora designantur. Data est igitur haereticis clavis putei abyssi, quia permisit Deus haereses esse, sicut dicit apostolus Paulus: Oportet haereses esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant inter vos . Et aperuit puteum abyssi. Stella quae de coelo cecidit, puteum abyssi aperuit; quia haeretici ad proferenda mala, quae in cordibus eorum latebant, ora sua aperuerunt. Et ascendit fumus putei, sicut fumus fornacis magnae. Per fumum doctrina haereticorum designatur; quia sicut fumus vento impulsus cito evanescit, ita et doctrina haereticorum per doctrinam sanctorum Patrum velut fumus evanuit: per fornacem vero saepe corda impiorum designantur, sicut dicit propheta: Velut clibanus ardens corda eorum . Et obscuratus est sol et aer de fumo putei. Per solem saepe Christus intelligitur, in hoc autem loco membra ejus praedicatores sancti designati sunt: per aerem vero
Abbreviated transcription (Latin):
cecinit. Quintus angłs defensores eccłe ortodo¬
xx fidei designat. Tuba cetinerunt quando ꝓ
defensione fidet modis om̃ib: laborauerunt.
Et uidi de celo stellã cecidisse in terrã. Per stel¬
lam heresiarche designantur. Quia sicut stelle
in celo refulgent: ita & isti antequã caderenł
doctrina & sapientia refulgebant in eccla.
De celo in terram cetidit: quia abeccła prȩcisi
corpori reproborũ qui ꝑ terrã designantur
sociati sunt. Sed querendũ nobis est cur pͥmũ
hereticos qͥ ꝑstellã & locustas designati sunt
posuerit. & postea ꝑsecutores qui signant᷑ ꝑ
equites loricatos. De quib: in sequentib
cantu tube sȩxti angli dicturus est. Quia
ante quã imꝑatores romant eccłam dĩ ꝑseqͥ
instituissent heretici esse coeꝑunt. sic̃ nicholaus
qui tẽporib apłor extitit & multi alii. Et
dita est illi clauis putei abyssi. Per clauẽ̾
liberũ arbitriũ hereticorũ qđ habuerunt

Expanded text:
cecinit. Quintus angelus defensores Ecclesiae orthodoxae fidei designat: tuba cecinerunt, quando pro defensione fidei omnibus modis laboraverunt. Et vidi stellam de coelo cecidisse in terram. Per stellam haeresiarchae designantur; quia sicut stellae in coelo refulgent, ita et isti antequam caderent, doctrina et sapientia refulgebant in Ecclesia. De coelo in terram cecidit, quia ab Ecclesia praecisi, corpori reproborum, qui per terram designantur, sociati sunt. Sed quaerendum nobis est, cur primum haereticos, qui per stellam et locustas designati sunt, posuerit; et postea persecutores, qui designantur per equites loricatos, de quibus in sequentibus in cantu tubae sexti angeli dicturus est. Quia antequam imperatores Romanorum Ecclesiam Dei persequi instituissent, haeretici esse coeperunt, sicut Nicolaus, qui temporibus apostolorum exstitit, et multi alii. Et data est illi clavis putei abyssi . Per clavem liberum arbitrium haereticorum, quod habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scđm id qd mali erant & uixerunt scđm
id qđ boni esse coeꝑunt. Et quartus angłs
tuba cetinit. Quartus angłs. xp̃m & apłos
eus designat. & ꝑcussa est tercia pars solis.
& tertia pars lunę. & tercia pars stellarũ.
ut obscuraretur tercia pars eor̾. & diei noꝵ
luceret tercia pars. & noctis similit᷑. Sol. ltina.
autẽ principes sacerdotũ & pharisei designant᷑.
Sed si obscurationẽ solis & lunȩ atq stellarũ
ad eos qui in xxp̃m credere noluerunt trans¬

Expanded text:
enim secundum id quod mali erant, et vixerunt secundum enim secundum id quod mali erant, et vixerunt secundum id quod boni esse coeperunt. Et quartus angelus tuba cecinit. Quartus angelus Chrisejus significat. Et percussa est tertia pars solis, et tertia pars lunae, et tertia pars stellarum; ut obscuraretur tertia pars eorum, et diei non luceret tertia pars, et noctis similiter. Sol, luna, autem principes sacerdotum et pharisaei designantur. Sed si obscurationem solis et lunae atque stellarum ad eos, qui in Christum noluerunt cr
Abbreviated transcription (Latin):
fontes aquaru. Per flumina & fontes. duo¬
decim tribus cũ suis familiis designant᷑.
Per terciã uͦ partẽ hi qui ex eis ad uitam
ecernã pręscripti erant figurant᷑. Cetidit
ẜͦ stella in terciã partẽ fluminũ: qͥa illi
absinthiu. Absinthiũ ualde est amarũ.
Per absinthiũ gͥ cõminationes ꝓpħarum
designantur. quas popło peccanti ingere-¬
bant. predicentes eis qđ nisi poenitentiam
agerent. in predã & in captiuitatẽ hostib
suus darentur: & qđ si nec sic poenitererł̃.
morte ꝑpetua damnarent᷑. Et facta est
tercia pars aquarũ in absinthiũ. Illi
amaritudinẽ poenitentię ꝑ cõminatio¬
nes ꝓpħarũ assũpserunt. quos suꝑius
ꝑ terciam partẽ aquarũ diximꝰ fuisse
designatos. idest electi. & multi homines
mortui sunt de aquis quia amare factȩ sunt.
Illis nanq amaritudo poenitentie mortẽ in¬
tulit. qui salui esse meruerunt. Oortui sunt

Expanded text:
fontes aquarum. Per flumina et fontes duofontes aquarum. Per flumina et fontes duodecim tribus cum suis familiis designantur: per tertiam vero partem ii, qui ex eis ad vitam aeternam praescripti erant, figurantur. Cecidit ergo stella in tertiam partem fluminum, quia illi absinthium. Absinthium valde est amarum: per absinthium igitur comminationes prophetarum designantur, quas populo peccanti ingerebant, praedicentes eis quod nisi poenitentiam 537 agerent, in praedam et in captivitatem hostibus suis darentur; et quod si nec sic poeniterent, morte perpetua damnarentur. Et facta est tertia pars aquarum in absinthium. Illi amaritudinem poenitentiae per comminationes prophetarum assumpserunt, quos superius per tertiam partem aquarum diximus fuisse designatos, id est, electi. Et multi homines mortui sunt de aquis, quia amarae factae sunt. Illis namque amaritudo poenitentiae mortem intulit, qui salvi esse meruerunt; mortui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uixta illũ senfum quẽ diximꝰ eoqđ interiȩ¬
ruit & mortui sint peccato & uxeriił
cłõ. & tercius angłs tuba cȩcinit & cȩcidit
de glo stella ardens tanquã facula fandẽ
significationẽ habet stella quã & angło.
significat nanq ꝓpħas. Sed quȩrendũ est¬
nobis quomͦ de celo in terrã cecidisse di¬
cituur. Sci in celu̾̃ quodã modo conscendt᷑.
cũ eos amor diuinus ad celestia contem¬
planda eleuat Cadunt in tertã. cũ eos
anor rcimorũ ad ima retrahit. ut pre¬
dicatione sua peccantes ad uiã ueritatis re¬
ducant facula uͦ accendit᷑. ut tenebras
noctis depellat. Uerba gͥ ꝓpharũ faculȩ
fuerunt. quia tenebras peccatorũ a m̃tib
hominũ fugauerunt. Possumꝰ etiã ꝑ ignẽ
facule sp̃m sc̃m intelligere. quo inflãmati
ꝓpħȩ & multos abiniquitate correxert᷑¬
& ea quȩ uentura erant predixerunt.
& cecidit in terciã partẽ fluminũ & iN

Expanded text:
juxta illum sensum, quem diximus; eo quod interiejuxta illum sensum, quem diximus; eo quod interierint et mortui sint peccato, et vixerint Deo. Et tertius angelus tuba cecinit, et cecidit de coelo stella ardens tamquam facula. Eamdem significationem habet stella quam et angelus; significat namque prophetas: sed quaerendum nobis est, quomodo de coelo in terram cecidisse dicatur. Sancti in coelum quodammodo conscendunt, cum eos amor divinus ad coelestia contemplanda elevat: cadunt in terram, cum eos amor proximorum ad ima retrahit; ut praedicatione sua peccantes ad viam veritatis reducant; facula vero accenditur, ut tenebras noctis depellat. Verba igitur prophetarum faculae fuerunt, quia tenebras peccatorum a mentibus hominum fugaverunt. Possumus etiam per ignem faculae Spiritum sanctum intelligere, quo inflammati prophetae, et multos ab iniquitatibus correxerunt, et quae ventura erant, praedixerunt. Et cecidit in tertiam partem fluminum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
pars creature quę habebat animas in mari.
& mortua fuisse dicit᷑. eandẽ significationẽ
habet quaᷤ & tercia pars maris quȩ in san¬
guinem uersa est. Per mare autẽ sic̃ diximꝰ.
multitudo peccatorũ designat᷑. Psces uͦ cũ
abaquis subtrahunt᷑. animas amittunt:
Electi gͦ quã diu in aquis uitiorũ suorum
uersantur. animas marinas habent. pecca¬
torum uidelicet tenebris inuolutas. Cum
uͦ aut ꝑ baptismũ aut ꝑ poenitentiã abaqͥs
uitiorum extrahunt᷑: animas pristinas qͣsi
amitunt. cũ ex malis boni efficiunt᷑ mo¬
riunturq diabolo ut uiuant dõ. Tercia
gͥ pars pisciũ animas emiserunt: qͥa electi
qui eo tempore fuerunt ꝑ obseruationem
legis mortui sunt peccato & coeꝑunt tu¬
uere dõ. Per naues autẽ quȩ aquas subse
habent. illisq suꝑeminent: principes gen-¬
tis illius designantur. Tercia uͦ pars quȩ
untertit eos designat qui ex cis usti fuert̃.

Expanded text:
pars creaturae, quae habebat animas in mari, pars creaturae, quae habebat animas in mari, et mortua fuisse dicitur, eamdem significationem habet, quam et tertia pars maris quae in sanguinem versa est. Per mare autem, sicut jam diximus, multitudo peccatorum designatur: pisces vero cum ab aquis subtrahuntur, animas amittunt. Electi ergo quamdiu in aquis vitiorum suorum versantur, animas marinas habent, peccatorum videlicet tenebris involutas; cum vero aut per baptismum, aut poenitentiam ab aquis vitiorum extrahuntur, animas pristinas quasi amittunt, cum ex malis boni efficiuntur, moriunturque diabolo, ut vivant Deo. Tertia igitur pars piscium animas emiserunt, quia electi qui eo tempore fuerunt, per observationem Legis mortui sunt peccato, et coeperunt vivere Deo. Per naves autem, quae aquas sub se habent, illisque supereminent, principes gentis illius designantur. Tertia vero pars quae interiit, eos designat, qui ex eis justi fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiam que in lege refulgebat igne ardere dicit᷑.
Ipse uͦ hebraicus popłs ꝓpt᷑ magnitudinẽ
scelerũ ꝑ mare designatur. & facta est terti
pars maris sanguis. & mortua est tercia pars
creaturȩ que habebat animas in mari. & tertia
pars nauium interiit. Om̃is remissio in legr.
sanguinis effusione atq asꝑsione fiebat.
Unde & moyses popłm sanguine asꝑsit di¬
cens. hic est sangus testamenti qđ mandauit
ad uos ds̃. Sed & aaron & filios eiꝰ ut mundi
efficerent᷑ ad offerendas hostias dõ. idem mos¬
ses sanguine asꝑsit. Nec sine sanguinis effu¬
sione remissio esse poterat. Per tertiã gͦ partẽ
maris. electi qui eo tẽpore fuerunt designant
Per sanguinem uͦ in hoc loco peccatorum
remissionẽ possumus acciꝑe. Tercia gͥ pars
maris in sanguinẽ uersa est: quia electi qui
eo tẽpore fuerunt. ꝑ obseruationẽ legis a pec¬
catis sius mundari meruerunt. Tercia uͦ

Expanded text:
tiam, quae in Lege refulgebat, igne ardere dicitur. tiam, quae in Lege refulgebat, igne ardere dicitur. Ipse vero Hebraicus populus propter magnitudinem scelerum per mare designatur. Et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars creaturae, quae habebat animas in mari, et tertia pars navium interiit. Omnis remissio in Lege sanguinis effusione atque aspersione fiebat; unde et Moyses populum sanguine aspersit, dicens: His est sanguis Testamenti, quod mandavit ad vos Deus . Sed et Aaron et filios ejus, ut mundi efficerentur ad offerendas hostias Deo, idem Moyses sanguine aspersit, nec sine sanguinis effusione remissio esse poterat . Per tertiam ergo partem maris electi qui eo tempore fuerunt, designantur: per sanguinem vero in hoc loco remissionem peccatorum possumus accipere. Tertia igitur pars maris in sanguinem versa est; quia electi qui eo tempore fuerunt per observationem Legis a peccatis suis mundari meruerunt. Tertia vero
Abbreviated transcription (Latin):
ctrinã & exempla bonorũ hominũ salui facti
sunt. sicut abimnelech ꝑ abraham. & ꝑ iob tres
amici eius. Per foenũ autẽ uiride qͦd omne
combustũ esse dicitur. hi designantur qui &
suꝑus ꝑ terciã partẽ terre & arborũ quȩ com¬
busta est. idest electi qui eo tẽpore fuerunt.
toenũ nanq uiride difficile accendit᷑. aridũ
uͦ facile consumit᷑. Per foenũ uͦ uiride electi
ꝓpħa dicitꝰ Uere foent̃ est popłs. Exiccatũ est
focnũ & cecidit flos. uerbũ autẽ dñi manet
in ȩcernũ. Per foenũ gͥ uiride hi qui fide erasł
uridi signant᷑. qui om̃e qđ in se repbũ
fuit igne caritatis combusserunt. Et scds
angłs tuba cetinit. Per scd̾m angłm. moyses
& coeteri legis doctores designantur. Et ecce
tanquã mons magnus igne ardens missus est
in mare. Per montẽ magnu̾ lex moysi desi¬
gnata est: quę ꝓpt̾ grauitatẽ ponderis sui
monti assimilatur. & ꝓpt᷑ sp̃ualẽ intelligen¬

Expanded text:
ctrinam et exempla bonorum hominum salvi facti ctrinam et exempla bonorum hominum salvi facti sunt , sicut Abimelech per Abraham et per Job tres amici ejus . Per fenum autem viride, quod omne combustum esse dicitur, ii designantur, qui et superius per tertiam partem terrae et arborum quae combusta est, id est, electi, qui eo tempore fuerunt; fenum namque viride difficile accenditur, aridum vero facile consumitur. Per fenum vero viride electi,propheta dicit: Vere fenum est populus. Exsiccatum est fenum, et cecidit flos: verbum autem Domini manet in aeternum ; per fenum igitur viride, ii qui fide erant viridi designantur, qui omne quod in se reprobum fuit, igne charitatis combusserunt. Et secundus angelus tuba cecinit. Per secundum angelum Moyses et caeteri Legis doctores designantur. Et ecce tamquam mons magnus igne ardens, missus est in mare. Per montem magnum lex Moysi designatur, quae propter gravitatem ponderis sui monti assimilatur; et propter spiritalem intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ut dm̃ creatorẽ suũ timerent atq diligereñ.
& qđ quis pati non uellet. alteri non fãceret.
Et facta est grando & ignis mixta in sangui¬
nem. & missum est in terrã. ła quȩ subsep̃tem
angłis tubis canentib facta fuisse uisa sunt.
in bonã partem sicut michi uidet᷑ accipien¬
da sunt.: sicut econtrario effusio phyalarum
septẽ angłor quȩ sequit᷑ in malam. Per gran¬
dinem gͥ quȩ ꝑcutit uerba sc̃orũ uirorũ. quȩ
corda prauiortm hominũ arguendo ꝑcutiebaNł
designant᷑. Quȩ ignẽ & sanguinẽ ꝑmixtum
ster extitit. Per sanguinẽ uͦ xẽc intelligit᷑.
qui & a patrib sepe predictus est. & eoꝵ actib
prefiguratus. Terra autẽ scłi homines peccatis
terciã partẽ t̾re. eos qui ꝑ doctrinã &e exempla
bonorũ hominũ salui facti sunt. debemus
intelligere. Qui igne timorũ dĩ atq amoris.
quicqͥdꝰ praut᷑ in se fuit cõbusserunt atq de

Expanded text:
ut Deum creatorem suum timerent atque diligerent, ut Deum creatorem suum timerent atque diligerent, et quod quis pati non vellet, alteri non faceret. Et facta est grando et ignis, mixta sanguine, et missum est in terram. Ea quae septem angelis tubis canentibus facta fuisse visa sunt, in bonam partem, sicut mihi videtur, accipienda sunt: sicut e contrario effusio phialarum septem angelorum, quae sequitur, in malam. Per grandinem igitur quae percutit, verba sanctorum virorum, quae corda pravorum hominum arguendo percutiebant, deorum exstitit: per sanguinem vero Christus intelligitur, qui et a Patribus saepe praedictus est, et eorum actibus praefiguratus: terra autem saeculi homines peccato tertiam partem terrae eos, qui per doctrinam et exempla bonorum hominum salvi facti sunt, debemus intelligere: qui igne timoris Dei atque amoris quidquid pravi in se fuit, combusserunt atque de
Abbreviated transcription (Latin):
corpus electorũ in septem partes diuisimus:
ita & septẽ angłi tubis cetinisse uusi sunt.
ꝑ quos om̃s doctores popłi dĩ designantur.
quãuis abeo ordine parumꝑ discrepent. Nam
dñi ponitur. & in sequentib ꝑ primũ cornu
agni iustos qui ante diluuium fuerunt di¬
ximus fuisse designatos. Per zonã uͦ aurea IN
coeteros qui ante lege̾ fuerunt. Hic autẽ ꝑ
primũ angłm doctores qui abinitio mundi
usq ad lege fuerunt. ꝑ scđ̃m. doctores legis
designantur. & septem angłi parauerunt se
ut tubis canerent. Per tubȩ cantũ predicatio
designat᷑. Predicatores quippe sc̃i ad hoc semꝑ
parati existunt. ut quoscunq possunt per
dostrinã su̧ predicationis dõ adquirant.
Et primus angłs tuba cetiit. Per primum
angłm sicut diximus predicatores. qui ante
legem fuerunt designant᷑ Primus gͦ angłs
tuba cetinit: quia sc̃i uiri qui ante legẽ fue¬
runt. quãuis nullã legẽ haberent nͥ naturale.
hoo quibuscunq poterant suasisse credendi st̃

Expanded text:
mus, ita et septem angeli tubis cecinisse visi sunt: per quos omnes doctores populi Dei designantur, quamvis ab eo ordine parumper discrepent. Nam Domini ponitur, ut et in sequentibus per primum cornu Agni, justos qui ante diluvium fuerunt, diximus fuisse designatos: per zonam vero auream caeteros qui ante Legem fuerunt: hic autem per primum angelum doctores qui ab initio mundi usque ad Legem fuerunt, per secundum doctores Legis designantur. Et septem angeli paraverunt se, ut tubis canerent. Per tubae cantum 536 praedicatio designatur; praedicatores quippe sancti ad hoc semper parati existunt, ut quoscumque possunt, per doctrinam suae praedicationis Deo acquirant. Et primus angelus tuba cecinit. Per primum angelum, sicut jam diximus, praedicatores qui ante Legem fuerunt, designquia sancti viri qui ante Legem fuerunt, quamvis nullam legem haberent, nisi naturalem, hoc quibuscumque poterant, suasisse credendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
intra se ceꝑint terendo consumant. &
in foueã uentris demergant. Possumꝰ gͦ
ꝑ leones & dentes ꝑsecutores ȩccłe intelli¬
gere Per leones quidem pͥncipes. ꝑ dentes
autẽ eos qui eoꝵ imꝑio sc̃os d̃i laniabar̃t.
Dentes gͥ hereticorꝰ sicut leonũ erant: qͥa
sicut pagani ȩccłam di ꝑsequebant᷑ &
quoscunq poterant tertorib atq cruci¬
atibus in ꝑditionis uoraginẽ implica¬
bant: ita & heretici quosdã potentes ho¬
mines sibi sociantes ȩccłam dĩ ꝑsecuti st̃.
meltosq. more dentiũ mins & impres¬
sionib afflictos in uentrẽ stiȩ maliciȩ demer¬
serunt. Et uox alarũ earũ. sicut uox equoꝵ

Expanded text:
intra se ceperint, terendo consumant, et intra se ceperint, terendo consumant, et in foveam ventris demergant. Possumus ergo per leones et dentes persecutores Ecclesiae intelligere: per leones quidem principes: per dentes autem eos, qui eorum imperio sanctos Dei laniabant. Dentes igitur haereticorum sicut leonum erant; quia sicut pagani Ecclesiam Dei persequebantur, et quoscumque poterant, terroribus atque cruciatibus in perditionis voraginem implicabant; ita et haeretici quosdam potentes homines sibi sociantes, Ecclesiam Dei persecuti sunt, multosque more dentium minis et impressionibus afflictos, in ventrem suae malitiae demerserunt. Et vox alarum earum, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
studebant. ut ꝑ eã facilius sunplices qͦsq
deciꝑent. Locuste gͥ facies hominũ habere
uidebant᷑. sed similitudo erat ñ ueritas.
quia heretici uidebant᷑ quidem habere¬
scientiã diuinarũ scripturaru᷑. sed ꝓcul
a ueritate qistabant. quia eã ñ recte in¬
telligebant. Et habebant capillos sicut
capillos multerũ. Per capillos qui sine sen-¬
su precidunt᷑. possumus maximã mul¬
titudinem stultorũ intelligere. qui ab
hereticis facile decipiebantur. Quia sicut
capilli absq iniuria precidunt᷑: ita &
isti abeccła sine aliquo dispendio precifi
sunt. Per mulieres uͦ. diuersas eccłas pos¬
sumus intelligere. Habebant gͥ locuste
certis temporib ad diuina officia celebran-¬
dͥa confluebant: ita & heretici habebant
popłos insanos qͥ diuersis in locis conue¬
niebant. ñ ad mysteria diuina sed ad
diabolica celebranda. Et dentes earũ sic̃
leonũ erant. Officiũ dentiu᷑ est. ut qͥcqͥd

Expanded text:
studebant, ut per eam facilius simplices quosque studebant, ut per eam facilius simplices quosque deciperent. Locustae igitur facies hominum habere videbantur, sed similitudo erat non veritas; quia haeretici videbantur quidem scientiam habere divinarum Scripturarum: sed procul a veritate distabant, quia eam non recte intelligebant. Et habebant capillos sicut capillos mulierum. Per capillos qui sine sensu praeciduntur, possumus maximam multitudinem stultorum intelligere, qui ab haereticis facile decipiebantur; quia sicut capilli absque injuria praeciduntur, ita et isti ab Ecclesia sine aliquo dispendio praecisi sunt. Per mulieres vero diversas Ecclesias possumus intelligere. Habebant igitur locucertis temporibus ad divina officia celebranda confluebant: ita et haeretici habebant populos insanos, qui in diversis locis conveniebant, non ad mysteria divina, sed ad diabolica celebranda. Et dentes earum sicut leonum erant. Officium dentium est, ut quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores sci & uerbo & uirtutib ad hoc
armabantur. ut genus humanũ de pote¬
state diaboli eruerent. Locustȩ gͦ similes
equis paratis in proeliũ esse dicunt᷑: quia
sicut predicatores sc̃i tota uirtute labora¬
bant. ut quoscunq possent de laqueis
diaboli eriꝑent: ita & heretici ad ho semꝑ
armabantur. ut quoscunq possent decipe.
tn baratrũ sue damnationis inuoluerent.
Et suꝑ capita earũ. tanquã corone similes
auro.Sepe ꝑ aurũ sapientia designatur.
sicut suꝑius tã diximus. Per coronas locu¬
starum. sapientia scłaris ostendit᷑. Corone
gͥ locustarũ aurũ non erant sed simili¬
tudiniem auri habebant: quia sapientia
scłaris in quã heretici maxime confide¬
bant auirũ non erat idest sapientia sed
potius stalticia sicut dicit apł̃s paulus.
Sapientia hiius sełi stulticia est apud
dm̃ Q facies earũ sicut facies hominũ.
homo rationale est animal. Per faciẽ uͦ

Expanded text:
dicatores sancti et verbo et virtutibus ad hoc dicatores sancti et verbo et virtutibus ad hoc armabantur; ut genus humanum de potestate diaboli eruerent. Locustae vero similes equis paratis in praelium esse dicuntur; quia sicut praedicatores sancti tota virtute laborabant, ut quoscumque possent, de laqueis diaboli eriperent: ita et haeretici ad hoc semper armabantur, ut quoscumque possent decipere, in baratrum suae damnationis involverent. Et super capita earum tamquam coronae similes auro. Saepe per aurum sapientia designatur, sicut superius jam diximus: per coronas locustarum sapientia saecularis ostenditur. Coronae igitur locustarum aurum ipsae non erant, sed similitudinem auri habebant; quia sapientia saecularis, in qua haeretici maxime confidebant, aurum non erat, id est, sapientia; sed potius stultitia, sicut dicit apostolus Paulus: Sapientia hujus saeculi stultitia est apud Deum . Et facies earum, sicut facies hominum. Homo rationale est animal: per faciem ver