comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit rancor arancore hodũi ꝙ ẽ ira ĩue¬
tãta ĩ aiõ Indẽ nascit᷑ hoĩcidiũ. et si
nõ oꝑe saltem uolũtate inde ꝯtuuelia
iram destrue rancorẽ mitiga furorẽ
ne filiꝰ ꝑdicionis efficiaris Oꝙͣ me¬
in ira et furore litigare et odiũ ĩtor¬
de tenẽ. nc dm̃ laudare ns ab eo &au¬
diri dignat᷑ qui odiũ ẜuat ĩ corde Cua
fronte omonache quo affectu q̃ deuocce
adeo potes uemã postulare. Si frem

Expanded text:
dit rancor, a rancore odium, quod est ira inveterata in animo: inde nascitur homicidium, et si non opere, saltem voluntate: inde contumelia; iram, destrue rancorem, mitiga furorem; ne filius perditionis efficiaris. O quam meornatum in ira et furore litigare, et odium in corde tenere! Nec Deum laudare, nec ab eo exaudiri meretur, qui odium servat in corde. Qua fronte, o monache, quo affectu, qua devotione a Deo potes veniam postulare, si fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ singulas nã sic̃ i fornace purganir
auꝵ sic̃ lyma purificat ferrum sicut fła¬
gellun seꝑat agrano paleã sic infornate
Abula ͦ ͧ paciencia exerce᷑ fortitudo robo¬
Ospes sanctoꝵ et turris fortiᷝ eoꝵ que
fuudis nõ cecas s illuiãs nõ famelicae
sed resicis Ofelix spes celestis ĩtiõrẽ. scłi
expugnas Consola ͤ mũdanas exar¬
pas per te timor nõ augeͬ ꝑ te falsa cupi¬
ditas nõ sepma: per te luxiua ꝯcassatur
Per te surꝑbra hũilia᷑ per ĩuidia nõ do¬
nĩã᷑ perte cũita uicia termiãnt᷑ O
spes celestos crie ĩ te regnat caritat q̃

Expanded text:
 singulas. Nam sicut in fornace purgatur aurum, sicut lima purgat ferrum, sicut flagellum separat a grano paleam; sic in fornace tribulationum patientia exercetur, fortitudo roboO spes sanctorum et turris fortitudinis eofundis; non caecas, sed illuminas; non famelicas, sed reficis. O felix spes coelestis, tu timorem saeculi expugnas, consolationes mundanas exstirpas. Per te timor non augetur, per te falsa cupiditas non somniatur, per te luxuria conquassatur, per te superbia humiliatur, per te invidia non dominatur, per te cuncta vitia terminantur. O spes coelestis curiae, in te
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuites aĩmꝰ tñ sapientis ĩ mobilie̾ ꝑse¬
uerat O tu qui sapiens uidĩs ẽẽ ĩscło
caue ne ꝯsenciat aĩmi i tus mortuo.
nache si more ĩmẽt noli dolore ppra
te ue mortẽ smĩẽ nõ ꝑossis ut pss mprtẽ
uiuẽ icipias qui añ mortẽ mouẽdo
uiuelas uel uinendo morieharis. Cipie
gͦ o monche sꝑ uinẽ. depone fietum
pro terrems et noli plo rare que mũdi sũt
et que nnccĩã sũt eueĩre Depone oĩo flenĩ
pro terrems et assimie lamentũ pro cele¬
stibus beati inquit qui lugent beati qui
fletis quia ridebitis Diligam ĩ qͥ lat̾¬
Scimꝰ tanto ꝓmpti ad lamentum et fle¬
tum q̃to finiꝰ ad culpam audaces. Qual

Expanded text:
invitet, animus tamen sapientis immobilis perseverat. O tu qui sapiens videris esse in saeculo, cave ne consentiat animus tuus mortuos nache, si mors imminet, noli dolere; praepara te, ut mortem timere non possis, ut post mortem vivere incipias, qui ante mortem moriendo vivebas, vel vivendo moriebaris. Cupis ergo, o monache, semper vivere? Depone fletum pro terrenis, noli plorare quae mundi sunt, et quae necessaria sunt evenire. Depone omnino fletum pro terrenis, et assume lamentum pro coelestibus. Beati, inquit, qui lugent ; Beati qui fletis, quia ridebitis . Diligamus, inquam, lacrSimus tantum proni ad lamentum et fletum, quantum fuimus ad culpam audaces. Qualis
Abbreviated transcription (Latin):
cia q̃ agent Ospes tu cogita ͤ ᷤ diri
Ospes celestis glie ꝑte prĩarche mala
pacient̃ sustinuerut ꝑte ꝓphete cũcta
mala portalieriũ Per te apłi ad mor¬
teni gaudent᷑ porrexerũt perte mar¬
tues afflicti sũt perte u̾giẽs qbuste
Per te sacerdotes inducti sunt per te ui¬
due castitatem astringũt perte man¬
Perte pupilli et orpham sperant rdẽ.
Per te panperes sperant gaudẽ pertepe¬
gri sperant ternii. et ad fiẽm labonie
ꝑuenire Ospes in oĩa portare facit dul¬
te hanc tenete nõ tñ sine nõre quia
qr sperar et nõ tinet negligens ẽ. qͥ
auẽ timet et nõ sperat dẽsperacꝰ ẽ. et¬

Expanded text:
ia quid agent? O spes, tu cogitationes dirigO spes coelestis gloriae, per te Patriarchae mala patienter sustinuerunt, per te Prophetae cuncta mala portaverunt, per te Apostoli ad mortem gaudenter perrexerunt, per te martyres afflicti sunt, per te virgines combustae per te sacerdotes induti sunt, per te viduae castitatem astringunt, per te marper te pupilli et orphani sperant ridere, per te pauperes sperant gaudere, per te peregrini sperant ad terminum et finem laboris pervenire. O spes, tu omnia portare facis dulte, hanc tenete, non tamen sine timore: quia qui sperat et non timet, negligens est; qui autem timet et non sperat, depr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ꝯͣ morsũ ẜpentis debemꝰ obẜuare hͨ¬
qͣ u̾gines coronant᷑ qua sac̃dotes subli¬
mant᷑: et ꝯfessores .hͨ ẽ uestit sue ruga
tiũca sine macula boitas sine maliçia O
moãche qui incepisti lñ uiuẽ. caue ne ad
tempꝰ iurescas caue ne feuo ꝗꝑeris ꝙnc̃¬
om̃s ut retineant laborent u̾gines ut in¬
forment laborent uidue ut nĩ ipã ꝑseue¬
gͣuiꝰ eliciat malum. Coneͣ hũc dya ᷝ
insultum sola ualet ꝑseuẽn ͣ ut bono fi¬
des ꝯficẽ Illa .n accio .q. chimera ẽ quẽ
ĩiciũ hr̃ a roẽ s fiẽm asensualitate. Tir̃
n sic agi᷑ hũaͦ capiti ceruicẽ. pictor eqͥnã
iũgͤ et sie induat infructuosas plu¬
uias. Caue gͦ omoãche ne accõ tua mõ¬
si capĩti nõ correspondeat funs Quid̃. ir¬

Expanded text:
 morsus serpentis debemus observare. Haqua virgines coronantur, qua sacerdotes sublimantur et confessores. Haec est vestis sine ruga, tunica sine macula, bonitas sine malitia. O monache, qui bene incoepisti vivere, cave ne ad tempus virescas; cave ne feno omnes, ut retineant: laborent virgines, ut informent: laborent viduae, ut in ipsa persevegravius eliciat malum. Contra hunc diaboli insultum sola valet perseverantia, ut bono fires conficere? Illa enim actio quasi chimaera est, quae initium habet a ratione, sed finem a sensualitate. Cum enim sic agitur, humano capiti cervicem pictor equinam jungit, et superinducit infructuosas plumas. Cave ergo, o monache, ne actio tua monsi capiti non correspondeat finis. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
cis deo Insensi lul obediuẽ deo et tu roał
q̈diçis teo Sol asua seita nõ deuiar
n ͨ luna n ͨ stelle Omña .n. celica suis
indigent officus tu uͦ dei uolũtati qiͣ
ĩ oĩbus resistis. Ad nuitũ dei cãpi forib
decorant᷑ terra ymbrib fecũda fcõdib
cspa᷑ ĩ nemore tithanzat auiarla Sĩã
deo obediut̃ et solꝰ hõ dei uolũtati re
frẽs mei obedientes ut dñi placare possi¬
tis de pctĩs ꝯmissis Tanto n ciciꝰ pla¬
çat dñi houio qͣ̃to rep̃ssa arbitrn sui se¬
bia gladio p̃cepa se ĩmolar. Cauete cãm

Expanded text:
cis Deo? Insensibilia obediunt Deo, et tu rationalis resistis Deo? Sol a sua semita non deviat, nec luna, nec stellae; omnia enim coelica suis indulgent officiis; tu vero Dei voluntati quasi in omnibus resistis. Ad nutum Dei campi floribus decorantur, tea, in nemore citharizat avicula; omnia Deo obediunt, et solus homo Dei voluntati resfratres mei, obedientes, ut Deum placare possitis de peccatis commissis. Tanto enim citius placat homo Deum, quanto repressa arbitrii sui superbia gladio praecepti se immolat. Cavete tam
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾. tu quadriga qua heha uehitus
ẽ in ꝑadisum lu porta ꝑadisi fidelibus et
dientes reddentes q̃ suĩ cosaris cesari et
q̃ sunt dei deo. tũt uere reddiniꝰ cesari
debitũ suũ qñ duliã p̃latis nrĩs reddinꝰ¬
hͨ.n. dullia ꝯsistit in reuerencie exhibicõe
et dilectione. ł .n. facẽ debemꝰ nõ so ͫ pa¬
storibus. S eciã sã dei et tuc reddimus
per obedien a que suĩ cesaris cesari. Sed
tũc reddimꝰ que sũt dei deo qñ in latria

Expanded text:
ditur, tu quadriga qua Elias vectus est in paradisum, tu porta paradisi fidelibus, etdientes, reddentes quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo. Tunc vero reddimus Caesari debitum suum, quando duliam praelatis nostris reddi dulia consistit in reverentiae exhibitione et dilectione. Hoc autem facere debemus non solum pastoribus, sed et sanctis Dei; et tunc reddimus per obedientiam quae sunt Caesaris Caesari. Sed tunc reddimus quae sunt Dei Deo, quando in latria
Abbreviated transcription (Latin):
uiis alluate ꝙ obedien ͣ sme disccõe cassa
ẽ et ueĩt nõ exparte obedientis s p̃cipi¬
entis et obedien hoẽstate pͥuata sr̃bia est
et uenit ex ꝑte utusq. Consenciẽtis et
p̃cipientis et in die nouissimo pari peã
piuent᷑ Custodite qͥ p̾cipitis cauete er
dienꝰ hoẽsta et iusta nõ siũt totiens ad¬

Expanded text:
vestris alligate, quod obedientia sine discretione cassa est, et venit, non ex parte obedientis, sed praecipientis: et obedientia honestate privata, superbia est, et venit ex utriusque parte, consentientis et praecipientis, et in die novissimo pari poena punientur. Custodite quid praecipitis, cavete et dientia ho
Abbreviated transcription (Latin):
atatem oumã supe pedes oñdͭ O mo¬
ꝙͣ meliꝰ tibĩ fuisset uiã ueritatis nõ agno¬
nache per tuã lenis reputaris aposta¬
siam cũ uida incurris mẽtis ĩstabiliͭ ͤᷤ
post ponis dñi amitis amicos spem ꝑdis
odio a cũctis hẽbis et uelut oĩb peior apo
cipe Si obtulisti florẽ iuuẽtutis tue ꝯa ᷝ ͦ
libenter et dab ͭ tibi stolã candidã et anu¬
lũ ĩ manu tua et calciam̃tũ ĩ pedibus
tiuis et tũc ĩuetãte olim diebus mal
ynouabr̃ ut aquille inuẽtꝰ tua durant
reducentes uobis ad menioħ aꝙͣto ho

Expanded text:
citatem lupi pedes ostendit. O moquam melius tibi fuisset, viam veritatis non agnonache, levis reputaris per tuam apostasiam, cum Juda incurris mentis instabilitatem; postponis Deum, amittis amicos, spem perdis, odio a cunctis haberis, et velut omnibus pejor aposoepisti, incipe. Si obtulisti florem juventutis tuae diabolo, libenter, et dabit tibi stolam candidam, et annulum in manu tua, et calceamentum in pedibus tuis: et tunc, inveterate olim diebus malis, renovabitur ut aquilae juventus tua durans reducentes vob
Abbreviated transcription (Latin):
ola mors sepe ponit᷑ Actendat gͥ qui pre¬
cipit et qui obedienue nitendit q obedĩẽꝰ
sir hoesta et oĩ disc ͤ decorata nãsidi¬
sc̾ta nõ fuĩt crudelitas existimanda est
Si hoẽsta nõ fuã nullateꝰ obedrre debeꝰᷤ¬

Expanded text:
 mors ponitur. Attendat ergo qui praecipit, et qui obedire intendit, quod obedientia sit honesta, et omni discretione decorata. Nam si discreta non fuerit, crudelitas existimanda est: si honesta non fuerit, nullatenus obedire debe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ scias ꝙ sic̃ multũ nocet discordiaĩt
bouos ita ualde dolendũ ẽ qñ paxest
tandum ẽ ꝙ bom patem hẽant et
mali discordes sint Nlã ꝑ discordiam
mali aliĩ optumi efficiũt coguostẽtes
q sint q erut Nã dũ tͥbulant᷑. et eoꝵ
erat in corde eoꝵ Orandũ tũ ẽ ut ec
bomi i bono teneant ͫ usq ĩ fiẽ et ma¬
li ꝯuertant᷑. añꝙͣ ad finẽ ꝓuemant

Expanded text:
 quod sicut multum nocet discordia inter  quod sicut multum nocet discordia inter bonos, ita valde dolendum est, quando pax est tandum est quod boni pacem habeant, et mali discordes sint. Nam per discordiam mali aliquando optimi efficiuntur, cognoscentes quid sint, quid erunt. Nam dum tribulantur, et eorum erat in corde eorum. Orandum tamen est, ut et boni in bono teneantur usque ad finem, et mali convertantur antequam ad fine
Abbreviated transcription (Latin):
amate g. pacem diligẽtes iusticiam
hͨ ẽ pax hõmibus bone uoluntatis ab
angelis daͬ Nũꝙͥ et p̃ue uoluntatis hoĩ¬
nibus pacem offerũt an ᷝͥ absit. Et qͥ
sũt pͥue uolinitatis nñ ꝙ ͫ sũt illi qui
sr̾bo occło et in saciabili corde nũꝙͣ dicũt
sumꝰ ad sr̃biã diuiciaꝵ extollani᷑ Nullo
eĩ mͦ nos ditet ut in hac uita sollita¬
ria ubi senatores fũit laboriosi fiant
appetit de scl̃o possidere ħ fñsquillꝰ est
hͨ gaudet de bonis cũctis pagano illo di¬
cente Quietissi ͣ uitam ageñt hoͣ ͤ
in terra si h ͨ duo uerba a na᷑ om̃ tol¬
pacis plena ubiq secura ubiq illesa u̾q
cũctoꝵ anuca nã qui te amat uerã pa¬
cem amar et qui te nõ amat fũquil¬
litatẽ om̃i ignorat sz dicet quis ẜueꝵ
dei Ecce diuites uidẽo sr̃bos elatos
impios et oĩ boĩtate ꝑstã carentet unũ
nũqͣ gaudere debeo de eor neꝙ̈ ꝯcordia
nescio uel tirbari. O monache scias¬

Expanded text:
ligentes justitiam. Haec enim pax hominibus bonae voluntatis datur ab Angelis. Numquid et pravae voluntatis hominibus pacem offerunt Angeli? Absit. Et qui sunt pravae voluntatis tantum, quantum illi qui superbo oculo et insatiabili corde nunquam dicunmus, ad superbiam divitiarum extollamur. Nullo enim modo decet nos, ut in hac vita solitaria, ubi senatores fiunt laboriosi, fiant appetit de saeculo possidere. Hic tranquillus est, hic gaudet de bonis cunctis, Pagano illo dicente, « Quietissimam vitam agerent homines in terra, si haec duo verba a natura omnium tolpacis plena, ubique secura, ubique illaesa, ubique cunctorum amica! Nam qui te amat, veram pacem amat; et qui te non amat, tranquillitatem omatos, impios et omni bonitate perfecta carentes: unum Numquid gaudere debeo de eorum nequam concordia? Nescio vel tristari. O monache, scias
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ motꝯͣ illicitos exmingit ꝑadisũ aperit
q̃fernũ claudit nũidum q dispitẽ ĩ cũce
culpẽ euomos E felix tabula Efelix na¬
iucula per ꝙͣ nausfragꝰ reddire pĩ adpor¬
tum salutis O ꝙͣ salutaris per ꝙͣ om̃e
peccatũ destrui᷑ O iua ꝑ quã ad ꝑadisio

Expanded text:
 illicitos exstinguit, paradisum aperit, infernum claudit, mundumque despicere in cunctis culpae evomis. O felix tabula, o vitalis navicula, per quam naufragus redire potest ad portum salutis! O aqua salutaris, per quam omne peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
nuẽ bñ potests orando obsecrando er de¬
p̃cando ꝓ orphanis et pupillis E ħ nõ
tum et plures in monasterio sil. hĩta¬
tis et sepe inpmanĩ et sepe adrabolo
nũ Lecercẽ ꝙ potestis eciã inter nos opo¬
rapretatis sed dicet quis ex bobis pi
scło prẽm habeo et ego usq ad mortem

Expanded text:
e bene potestis, orando, obsecrando et deprecando pro orphanis et pupillis. Si hoc ntum et plures in monasterio simul habitatis, et saepe infirmamini, et saepe a diabolo cere ergo potestis etiam inter vos opera pietatis. Sed dicet quis ex vobis, Patrem in saeculo habeo; et ego usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
iuit excoriatꝰ ẜ ͨ et paulꝰ capite trũca¬
tus. S ͨ ⁊ stephanꝰ lapidib bulnãtus sͨ
et laurençis in cͣticula assatus Eͤ ⁊ u̾
ba᷑ ad carcẽm et qiͣ ad epulas ĩ iutata p̃¬
cib do ͫ exorabat et ei agonẽ suũ sollẽ¬
puiter cõmendabat Esto g᷑ frẽs mei
prudentes et uigilmus ĩ orõe pacient̃
oiã torm̃ta portantes amore illiq ĩquo sala¬

Expanded text:
excoriatus; sic et Paulus capite truncatus; sic et Stephanus lapidibus vulneratus; sic et Laurentius in craticula assatus; sic et batur ad carcerem, et quasi ad epulas invitata precibus Dominum exorabat, et ei agonem suum solemniter commendabat. Estote ergo, fratres mei, prudentes, et vigilemus in oratione, patienter omnia tormenta portantes amore illius, in quo salu
Abbreviated transcription (Latin):
Rẽs knm̃i anĩcio bobis gaudiũ
magͥnũ qm̃i fortuatũ manicheoꝵ
in suo sensu uelut alter filia ꝑdicoĩe aple¬
be nr̃a recessit ꝯfiisꝗ pꝰ ciuꝰ recessu lap¬
tizan fere sexaginta paganos qui d̃ aligͣ¬
ir adherebant et ecce mꝰ reũsue sũ ad

Expanded text:
bis gaudium magnum, quoniam Fortunatum Manichaeorum in suo sensu velut alter filius perditionis a plebe nostra recessit confusus. Post cujus recessum baptizavi fere sexaginta paganos, qui sibi aliqualiter adhaerebant. Et ecce modo reversus sum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ noiuissimo die S dicetis ecce ĩ hẽmo
sumꝰ pauperes uidẽ nõ possumꝰ et
orphanos pupillos et uiduas quõ ꝯsolaĩ
ualemꝰ Mortuos sepelire quõ possum a
O frẽs mei bñ sçio uos in hẽmo esse
Nis pauperes uos uidere credo li moastu̾s¬
uos exire cupio ur mrẽs uel ꝑximos qͥso¬
lari possitis. Q plures ir cognoni mõ¬

Expanded text:
in die novissimo. Sed dicetis, Ecce in eremo sumus, pauperes videre non possumus et orphanos; pupillos et viduas quomodo consolari valemus; mortuos sepelire quomodo possumus? O fratres mei, bene scio vos in eremo esse, nec pauperes vos videre credo, nec vos monasterium exire cupio, ut matres vel proximos consolari possitis. Quam plures enim cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
mõsterii prĩ subuemat᷑. Et si mõfferiũ
ĩ potens fiũt filiꝯ toto affectu uideat quõ
pater nõ defficiat et si nõ uident cum
dei bñdiccõe exeat monastenũ de licenꝰ
maioris et uerbo et opere pr̃i subueĩat
et nõ defficiat ex negligen ꝰ nc̃ uõt frã¬
gere coedat qr si pa prẽm uiuando remã¬
serit̃ statim ad pͥstiãm uitã redire non

Expanded text:
terii patri subveniatur. Et si monasterium impotens fuerit, filius toto affectu videat quomodo patri non deficiat. Et si non viderit, cum Dei benedictione monasterium de licentia majoris exeat, et verbo et opere patri subveniat, ut non deficiat ex negligentia, nec votum frangere credat: quia si post patrem vivendo remanserit, statim ad pristinam vitam redire non
Abbreviated transcription (Latin):
ni et potiut et hõ ligatꝰ unicula disruxt
O monache si tam ꝯsidares miãmi ĩ
la sͤ liberat si ypoc̾tas et tyrãnos regͣ
piens nob̃ uitam et̃rã donare Alctẽdite gͦ
frẽs actendite Nã ini pastore uel iudice de

Expanded text:
ri et potuit, et homo ligatus vincula disrumpit! O monache, si tuam considerares miseriam, in lationem liberat, si hypocritas et tyrannos regnapiens nobis vitam aeternam donare. Attendite ergo, fratres, attendite: nam in pastore vel judice de
Abbreviated transcription (Latin):
smãs. E tm̃ ut saciens Ouerbose
erubesçe ꝙ om̃o cognoscĩs ꝙͥ agis nõ
tua cõdicõ ẽ. occułta maĩfestare nota
ĩ audita fingis scire ꝙ nescis̾ ut libẽ¬
ter audiaris a cũctis. O artisex mẽ¬
nat linguã suã hꝰ uana ẽ Religis qͥ
nõ custodit linguã suã moͣchꝰ nõ
mei amate silenaũ ponite custodĩã oribrõ
Estote politarii ut sitis angelis sociati
Estote rustia ut sitis ciue̾s stõꝵ et
domestia dei estote nuin ut sitis lo¬
quates loq̃ñ deo ut sitis ueraces. Cõ¬
template in hẽmo ut ꝯtemplenũ a sat
in teꝰ Eleuate capita urã ut eleuenĩ
corde Extendite brachia ut extendam̃i
toto cor ͤ uolantes ad ce ͧ  ad qd̃ nos per¬
Rẽs knĩ nõ so ͫ silenciũ debetie
tene̾ in heremo s eciã pruden ͣ
ris de rebus tnsitorus cũ caducesint
et ea q̃ possides cãdꝙ aliena possitẽ ad¬
uertas. Prudenꝰͣ docet ut q̃ nõ potes ꝑpe¬
tuo tenẽ fructuose ꝑmitas abire. Pm¬

Expanded text:
 tantum ut satieris. O verbose, erubesce, quia omnino cognosceris quid agis. Nam tua conditio est, occulta manifestare, nota inaudita, fingis scire quod nescis, ut libenter audiaris a cunctis. O artifex mennat linguam suam, hujus vana est religio. Qui non custodit linguam suam, monachus non mei, amate silentium, ponite custodiam ori vestro. Estote solitarii, ut sitis Angelis sociati: estote rustici, ut sitis cives sanctorum, et domestici Dei: estote muti, ut sitis loquaces: loquimini Deo, ut sitis veraces: contemplate in eremo, ut contemplemini a sanctis in coelo: elevate capita vestra, ut elevemini corde: extendite brachia, ut extendamini toto corpore volantes ad coelum: ad quod perrissimi, non solum silentium debetis tenere in eremo, sed etiam prudentiam ris de rebus transitoriis, cum sint caducae, et ea quae possides, tanquam aliena possidere advertas. Prudentia docet te, ut quae non potest perpetuo tenere, fructuose permittas abire. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad nlłm̃ ualet ꝯdm̃tũ uere ĩfructifers
es ex infructiferos facis qui te audiũt
Duerbo mendax qui ueritatẽ dicere
daro uoliusti Oeloquax cognoste terp̃z
nã loqui nũꝙͣ erubesas n ͨ ꝯsideras qͥ¬

Expanded text:
quod ad nullum valet condimentum? Vere infructiferus es, et infructiferos facis qui te audiunt. O verbose mendax, qui veritatem raro dicere voluisti; o loquax, cognosce te ipsum: nam loqui nunquam erubescis, nec consideras q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quirs ꝑ ꝙ tñsiens cũ dolore polie dere¬
linquir sciens ꝙ pelle depoĩta pulcͥor ap¬
parebit per hoc .ii fr̃s mei datd intelligi¬
ꝙ eciam et nos pellem bicõꝵ deponamꝰ et
zacheꝰ intrauit qñ oĩa bona sua parꝑib
erogaut in hꝰ foramĩe mͣ illa mẽtx ĩ domo
symonis mẽt̾cis hĩtũ deposit et plorans
ad pedes saluatoris uestem sibi ĩ nouauir

Expanded text:
 quod transiens cum dolore pellem derelinquit, sciens quia pelle deposita, pulchrior apparebit. Per hoc enim, fratres mei, datur intelligi, ut et nos pellem vitiorum deponamus, et Zachaeus intravit, quando omnia bona sua pauperibus erogavit. In hoc foramine Maria illa meretrix in domo Simonis meretricis habitum deposuit, et plorans ad pedes Salvatoris, vestem sibi innovavit.
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs mei nũdi sapientes notant᷑ quoꝵ
pruden ͣ nõ in celestibus s ĩterrems to¬
ta quersã quib dyaboꝰ in unibra nu¬
rabiliũ reꝵ illudit illudendo decipirde¬
cipiendo octid ͭ et ne forte ualeant aspini
num deponit in loco tutissiõ s recedens

Expanded text:
 quorum prudentia non in coelestibus, sed in terrenis tota versatur, quibus diabolus in umbra mutabilium rerum illudit, illudendo decipit, decipiendo occidit. Et ne forte valeant aspirarnum deponit in loco tutissimo: sed recedens
Abbreviated transcription (Latin):
is ẽẽ nõ potãm in domo ep̃i p̾sbiteros me¬
cum hre uoliu et cũ eisõ ꝑiter biuẽ cepi
Uos uꝰ tlẽs ĩuem quales desideraui castos
betgnos modestos et huiles oĩ uolũrate
pauꝑes obedientes solitarios nestientes
mũdum cũ om̃i ponpa eia calcantes B

Expanded text:
esse hic non poteram, in domo episcopi presbyteros mecum habere volui, et cum eisdem pariter vivere coepi. Vos vero tales inveni quales desideravi, castos, benignos, modestos, humiles, omni voluntate pauperes, obedientes, solitarios, misericordes, mundum
Abbreviated transcription (Latin):
agnosce Nã si bonꝮ es monache facilitor¬
cadere potes. Si diues es donũ fortẽ
ẽ nõ natine Si sanꝰ ecce inf̾mitas ĩ¬
biles ꝙͣ ignobiles miãm habe Oho
qͥ de te ent si saluator tuus clemene
oĩbus modis sit ctcũ septa ut sic suũ renẽar¬

Expanded text:
e faciliter potes: si dives es, donum fortunae est, non naturae: si sanus es, ecce infirmitas innobiles quam ignobiles misericordiam habe. O homo, quid de te erit, si tuus clemens , sed omnibus modis sit circumscripta, ut sic suum retinea
Abbreviated transcription (Latin):
nccitas cogit mĩme denegẽ᷑ fiat snĩ
nolit iubeñte p̃poĩto faciat ꝙ faciend̾
ẽ ꝓ salute Si aut̃ uelir et forte non
expedit sue cupiditan nõ obediat
aliĩ eciã. si noceat ꝑdesse cͤdit᷑ ꝙ
delectat demq si latens ẽ dolor ini cor ͤ fa¬
mulo dei dicenti ꝙ sibi doleat sine dubi
delectas expediat si nõ ẽ certũ medicꝰ¬
tree¶ Niec eant ad balnea sine qͦcũq icẽ¬

Expanded text:
necessitas cogit minime denegetur set fiat sine nolit iubente preposito faciat quod faciendum est pro salute Si autem velit et fors ipse expedit sue cupiditati non obediatur aliquando etiam si noceat prodesse creditur quod delectatur Denique si latens est dolor in cormulo Dei dicenti quid sibi doleat, sine dubidelectat, expediat, si non est certum, medicr. Nec eant ad balnea, sive quocumque ire
Abbreviated transcription (Latin):
ere pͥncipũ fulima insulta deõnũ teĩ ulso
letẽ pñt tu pauꝑem diuitem facis tu dĩ¬
ten mendicãtem ꝓducis tu cõtenta ĩ cũ¬
ctie tu dicior unũsie tu hoĩes dei filios
facie E pax sine te reges nõ regnãl sme
si frĩ tuo irasceris si ꝓxmiłĩ odis quo ure¬

Expanded text:
ere principum fulmina, insultus daemonum te in nullo laedere possunt. Tu pauperem divitem facis, tu divitem mendicantem producis: tu contenta in cunctis, tu ditior universis, tu homines Dei filios facis. O pax! sine te reges non regunt, sinesi fratri tuo irasceris, si proximum odis,
Abbreviated transcription (Latin):
ualenr illi. Si uͦ ut fieri solet ab hẽticis
suꝑuenir intͣ sio repentina uel ab ĩfide¬
libus aut hostilitas ita ut ncte su fũ¬
bus fugam arripẽ si deo fauẽte euase¬
et subiciã indsterii discipline Rc alũ¬

Expanded text:
valent illi. Si vero, ut fieri solet, ab haereticis supervenerit incursio repentina, vel ab infidelibus, aut hostilitas, ita ut necesse sit fratribus fugam arripere, si Deo favente evaseet subjiciatur monasterii disciplinae. Haec aut
Abbreviated transcription (Latin):
nsensi bilia ordinauit ut uinculo paĩs
sil ꝯplecterent᷑ Sic eciã ordĩã iut gloriosos
acq ꝑfecta Hec ẽ illa glo pax q̃ fluta
Qui hac non sperar in lubco pedẽ point
in cempestate nauẽ collocat ĩ p̃cipicio seilla¬
queat In arena senien seĩnat h  ẽ illa ꝑfł¬

Expanded text:
ue similia insensibilia ordinavit, ut vinculo pacis simul complecterentur. Sic etiam ordinavit gloriosos atque perfecta. Haec est illa gloriosa pax, quae fluctus Qui in hac non sperat, in lubrico pedem ponit, in tempestate navem collocat, in praecipitio se illaqueat, in arena semen seminat. Haec est illa perfe
Abbreviated transcription (Latin):
cundum ih ͤ ẽ i ͣ bonitas q̃ nos hĩtare fa ͭ
ẽne. O pax iu mentis secenitas tu
tnͣsquilitas aĩm cordis simplicitas
amoris uinculũ caritatis ꝯsorciũ. hͨ. est
iͣ sũma felicitas q̃ siłtates tollir bella Ꝯ¬
pessit iras ꝯpͥmit sr̃bos calcat hũiles
nescis extolli ignoras inflari btũs qui
te haber maledictus qui te odit et quite
quirat si filiꝰ dei ẽẽ p̾optat O pax tlẽ
bo ͫ es in rebus coeatis tã mirisicum
tam gloriosum qd nł dulaq solet au¬

Expanded text:
jucundum. Haec est illa bonitas, quae nos habitare facit aeternae. O pax, tu mentis serenitas, tu tranquillitas animi, cordis simplicitas, amoris vinculum, charitatis consortium. Haec est illa summa felicitas, quae simultates tollit, bella compescit, iras comprimit, superbos calcat, humiles nescis extolli, ignoras inflari. Beatus qui te habet: maledictus qui te odit, et qui tequirat, si filius Dei esse peroptat. O pax, tale bonum es in rebus creatis, tam mirificum, tam gloriosum, quod nihil dulcius solet au
Abbreviated transcription (Latin):
nõ so ͫ ornanĩta s et medicam̃ta desi¬
Dero ꝓuidere Etudo eĩ dissuta ꝯsueie
Cõstissa sarare unilnata airare abluere
sordida. reꝑare ꝓdita et ea q̃ fũt integͣ
spualibus margaritis ornare Ego.n
margaritat de ꝑadisi pr̃ia uebis dona
Uires opere admiplere sꝑ studeatie E

Expanded text:
 ornamenta, sed etiam medicamenta desidero providere. Studeo enim dissuta consuere, conscissa sarcire, vulnerata curare, abluere sordida, reparare perdita, et ea quae sunt integra spiritualibus margaritis ornare. Ego enim margaritas de paradisi patria vobis donarvires opere adimplere semper studeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtat in uobis eciã isto in ͦ custodiet
uos ex uobis Nlemo tñ scłarib exͣ moͣ¬
fferium manducare nͥ panẽ uel bibere
nisi aꝙͣ p̃sumat uel eciã intꝰ mãduca¬
re exͣ horam prandii nisi casꝰ. fmtatl
accicerir Qau u ͦ ins̾mant᷑ ex uob̾. cum
oĩ diligenꝰ ꝑtractens eciã si de hiũlima

Expanded text:
itat in vobis, etiam isto modo custodiet vos ex vobis. Nemo cum saecularibus extra monasterium manducare nisi papanem, vel bibere nisi aquam praesumat, vel etiam intus manducare extra horam prandii, nisi casus infirmitatis acciderit. Qui vero infirmantur ex vobis, cum omni diligentia pertractentur, etiamsi de humillima
Abbreviated transcription (Latin):
sit nocabilis hĩtus ur̃ n ͨ affectetis uestibus
ꝑceditis sił ambulate cũ uenĩtis quo itie
fingant᷑ in ullãns Neq .n. qñ proce¬
ditis feĩas uidẽ ꝓhibem̃ s appetere
Uel ab ipĩs appeti uelle cͥmiõsum ẽ. Nͤsolo
tactu et effectu s affectu qͦ et aspectu appe¬
tit᷑ et appetit ꝯcupiscen ͣ feiãꝵ Nc dicatis
uos hr̃e aios pudicos si heãtis occuloe ĩ¬
pudicos q⁊ inpudica oculꝰ ĩpudici cordis

Expanded text:
sit notabilis habitus vester; nec affectetis vestibus oceditis, simul ambulate: cum veneritis quo itis, figantur in nulla. Neque enim quando proceditis, feminas videre prohibemini; sed appetere, aut ab ipsis appeti velle criminosum est. Nec solo tactu et affectu, sed aspectu qtitur et appetit femina. nec dicatis uos habere animos pudicos, si habeatis oculos inpudicos, quia inpudicus oculus inpudici cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ill fuerint Togitate qͥ mã serit ut
cũ de deo natis ĩ unitate gaudeami In¬
terna scismata ni monasterio lugea
perseuerate in bono ꝓposito et nõ desi¬
derabitis mutare p̃poĩtam quã ĩ moͣsterio
illo ꝑ tam multos annos mrẽm hũĩstis
ibi eam aut sce p̃poĩte sorori mee ẜiuien¬
tem placentem aut̃ eciã ip̃ãm p̃poĩtam
que uos susciꝑer ĩ uẽistis sub ia estis eru¬
dite sub illa uelate suib illa multiplica¬
te Et si tumultuanũ ut uob eã nucte¬
tis cũ lugẽ. debueratis Si uob̾ eã nu¬
pociꝰ ħ petuustis ut ipẽ uob̾ muttiret :¬
Si aũt et ħ exoretis qr noui quõ eũ
pocis id ĩ uõbis nãq regedis sic p̃por̃ti
rudim̃ta tubant᷑ ut mag̃ uelit uos ip̃e
deserere ꝙͣ istã ex uobis samam et ĩui
tis hr̃e p̃põĩtum Trãquill g ͦ deꝰ et cõ¬
ponar aiõs urõs nõ in uobis p̃ualeatopꝰ
scendo curratis ĩ mortem s pociꝰ pẽgen¬
To resumatis salutẽ Nc debeatis ꝓnĩam

Expanded text:
illae fuerint. Cogitate, quid mali sit, ut, cum de deo natis in unitate gaudeamus, interna schismata in monasterio lugeamus. perseuerate in bono proposito et non desiderabitis mutare praepositam, qua in monasterio illo per tam multos annos perseuerante stis, ibi eam aut sanctae praepositae sorori meae seruientem, placentem aut etiam ipsam praepositam, quae uos suscepit, inuenistis; sub illa estis eruditae, sub illa uelatae, sub illa multiplicatae; et sic tumultuamini, ut uobis eam mutetis, cum lugere deberetis, si eam uobis mupotius hoc petistis. ut ipse uobis mutetur? si autem hoc exhorretis, quia noui, quo modo eum potius illam? in uobis namque regendis sic praepositi rudimenta turbantur, ut magis uelit uos ipse deserere, quam istam ex nobis famam et inuidtis habere praepositum. tranquillet ergo deus et componat animos uestros; non in uobis praeualeat opus scendo curratis in mortem, sed potius paenitendo resumatis uirtutem nec habeatis paenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad istam descenderut ꝙͣnẽ usq ad alioꝵ
qui sut in corͤ firmiores frugalitatẽ per¬
uenire nequiuerit nec uelle de bent om̃s¬
norant᷑ s qr tollerant᷑. accipẽ. ne ꝯtiugat¬
negͣuent᷑ ita et pꝰ eqͥtudinẽ s ͭ trac¬
tandi sunt ut ciciꝰ recreant᷑: eciã si de
hĩilinia scl̃i pauꝑtate ueneriunt tãqͣ
ħ illis ꝯtulerit Recencõr eqͥtudo ꝙ diuitib an¬
terior ꝯsuetudo S cũ uires pͥstinas re¬
ꝑauerint reddeant ad felicõrẽ ꝯsuetudinẽ
suã q̃ famulos dei tanto amplia decet q̃to
nuꝰ indiget̾ ne cibi eos teneat uoluptas
iã uegetatos quos nct̃itas leuarat ĩꝑmes
Illos estimẽt delicati dicõres qui. sustmẽda

Expanded text:
ad istam descenderint, quamuis usque ad aliarum, quae sunt corpore fortiores, frugalitatem peruenire nequiuerint. nec illae debent contnorantur, sed quia tolerantne graventur: ita et post aegritudinem sic tractandi sunt, ut citius recreentur, etiamsi de humillima saeculi paupertate venerunt; tanquam hoc illis contulerit recentior aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Sed cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas jam vegetos, quo necessitas levarat infirmos. Illos aestiment ditiores, qui in sust
Abbreviated transcription (Latin):
culum ĩmictis tu luctũ ꝓducis distor¬
dias sepe facil uenenũ detractõnis¬
sepe paris ad infernũ quit̾ credut̃ ꝯdu¬
as g monache cognosce linguã neꝙͣ
fuge eã. despice eam ꝯfude eã si potes
S uolo instruere inguã tuã bñ loqui
Uis bñ loqui da ei mõdãtũ motum pͣ¬
cõsa ir lingua nõ norut insi uerba diã¬

Expanded text:
ducis, discordiam saepe facis, venenum detractionis paris, et ad infernum qui tibi credunt conducis. O monache, cognosce linguam nequam, fuge eam, despice eam, confunde eam si potes. Sed volo instruere linguam tuam bene loqui. Vis bene loqui? Da ei moderatum motum: pretiosa enim lingua non novit nisi verba di
Abbreviated transcription (Latin):
huerat dũ tñ uniauq ꝓut cuiq opus ẽ
nõ nege᷑ Si aut̃ huic inter uos ꝯtẽcoes
et murmura oriũt᷑ dimi qq̃rit᷑ as de
teriꝰ se acepisse ꝙͣ p̾ꝯ hũẽrat et indigͫͫ
cum sub coĩbus custodib hẽte ꝙ poĩtie¬

Expanded text:
habuerat; dum tamen unicuique, prout cuique opus est, non negetur. Si autem hinc inter vos contentiones et murmura oriuntur, cum queritur aliquis deterius se accepisse quam prius habuerat, et indignum co sub communibus custodibus habete quo
Abbreviated transcription (Latin):
homi testiõnii fr̃s In quib honã regiũs
secure possint ꝑtiri Quib eciã tłes ꝯfe¬
rant ptãtem ut uite i ͦꝵ fũgẽtes et ĩ obe¬
dientes cano ͣ cẽsura compere et iobedi¬
entes oraudo ad meliora ualeãt ꝓuocare

Expanded text:
boni testimonii fratres, in quibus onera regiminis secure possint partiri. Quibus etiam talem conferant dignitatem, ut vice illorum fungentes, et inobedientes canonica censura corripere, et obedientes hortando ad meliora valeant provocare.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuicẽ qui sociant᷑. eis a̾quos foris acte¬
dere nõ audebant. S sursũ cor hẽant
et terrena uana nõ q̃rant ne mapiant e ͤ
mõstĩa diuitib utilia nõ parꝑitus Si
Diuites illic hũiliant. et paupes illis
inflant᷑. S riusũ eciã illi qui adͥ e ͤ
uidebant̾ iñ stlõ nõ hẽant fastidio frrs

Expanded text:
cervicem, quia sociantur eis, ad quos foris accedere non audebant; sed sursum cor habeant, et terrena ac vana non quaerant, ne incipiant esse monasteria divitibus utilia, non pauperibus, si divites illic humiliantur, et pauperes illic inflantur. Rursus, etiam illi qui aliquid esse videbantur in saeculo, non habeant
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cũ feĩbus acquisierat Quia sc̾ptũ est
uir muͣbilis in lingua incid ͬ in mala et
iteꝵ ui nlłũs oio de fr̾ibus secũ ꝓuocet
ne magis destructor ꝙͣ ed ificator moãstern
et quicũs ꝓuocat ab aliqͦ de moãsterio uo¬
luit abscedere aut redarguat ꝓuocãtem
aut indicet p̃poito cui utiq̃ de hus q̃ in

Expanded text:
quae cum fratribus acquisierit, quia scriptum est: Vir mutabilis in lingua incidet in mala . Et iterum, ut nullum omnino de fratribus secum provocet: ne magis destructor quam aedificator monasterii. Et quicunque provocatus ab aliquo de monasterio voluerit abscedere, aut redarguat provocantem, aut indicet abbati, cui utique de his quae in
Abbreviated transcription (Latin):
puẽdo qͣ fuerat possidendo ¶ Qñ gl
unammiter et cõcorditer uiuite et hono¬
poribus ꝯstitutis in oratoris nemo ab
si eis uacat orare uoluerunt nõ eis sint
ĩpedi ͭ ͦ qui ibi ad agendũ putauerunt

Expanded text:
mnendo, quam fuerat possidendo? omnes ergo unanimiter et concorditer uiuite et honoporibus constitutis In oratorio nemo alisi eis vacat et horare voluerint non eis sint mento qui ibi aliquid agendum pu
Abbreviated transcription (Latin):
gobardoꝵ audiẽs ꝙ sarraçen depopulata
sardiẽ illa eciã loca fedassẽt ubi ossa bñ augͥ
ob uasta ͦ ͤ barbaroꝵ olim ab ypone tñsla¬
ta et recõdica fuerãt legatos suos illuc dire¬
xit qui dato mago aũro p̃cõsas illas reli¬
reg̃ssi sũt ubi p̃fatꝰ rex occiurẽs cũ gau

Expanded text:
ngobardorum audiens quod Sarraceni depopulata Sardinia illa etiam loca fedassent ubi ossa beati Augustini ob uastationem barbarorum olim ab Ypone translata et recondita fuerant, legatos suos illuc direxit; qui dato magno pretio secum illas preciregressi sunt. Vbi prefatus r
Abbreviated transcription (Latin):
Isti sũt uiri illi ꝑfecti quib freqͣter adhe¬
si tempore erroꝵ meor ꝑ quos eciã illiua¬
ri merui. Quoꝵ eciam sanctitas fama
ad aures meas ꝑueniens bapti ͭ ͥ nõ dui distu¬
li et pia mr̃e me instigante apᵈ mediolanũ
et ad prĩam remearem. Cupiens esiã eos hrt̃
in uiscenbus cari ͭ ͥ ͤ et ami ois ꝑiter uiuere
ad urrũ illa simplicia qui auiuẽnite sus des

Expanded text:
Isti sunt illi viri perfecti quibus frequenter adhaesi tempore errorum meorum, per quos etiam illuminari merui: quorum etiam sanctitatis fama ad aures meas perveniens, baptizari non diu distuli. Et pia matre me instigante apud Mediolanum, ut ad patriam remearem, et cupiens eos habere in visceribus charitatis, et cum eis pariter vivere, ad virum illum Simplicianu
Abbreviated transcription (Latin):
mare sͨ ualuit. Sentit ut putagorat
diuid ͭ ut socter explicat ut płõ impli¬
na᷑ ut fabiꝰ Smulat ut crassus disse¬
mulat ut cesar Euade ut catho dissa¬
adet ut appns ꝑsuadet ut tulliꝰ Iã sad¬

Expanded text:
re sibi vindicat. Sentit ut Pythagoras, dividit ut Socrates, explicat ut Plato, impli ut Fabius, simulat ut Crassus, dissimulat ut Caesar, suadet \'ut Cato, dissuadet ut Appius, persuadet ut Tullius. iam s
Abbreviated transcription (Latin):
fidei tutamĩtum om̃s ecc ͤ doctores tã m¬
geĩo ꝙͣ scĩa bicit ĩ cõꝑabiliter florẽs tam
exemplis ututũ ꝙͣ effluenꝰ doct̾naꝵ et¬
eĩ tanta scpsit ut ico so ͫ ab aliqͦ totos uite
sue tempore sc̾bi s ns quid possint leccoẽ¬

Expanded text:
fidei tutamentum; omnes ecclesie doctores, tam ingenio quam scientia vicit incomparabiliter, florens tam exemplis virtutum quam affluentia doctrinarum. Etenim tanta scripsit, ut non solum ab aliquo toto vite sue tempore sc
Abbreviated transcription (Latin):
labore diurno sol iam̃ petehat occubitum et
ĩstante uespere dies uergebat ad exitum depo¬
sito cor ͤ ibid̾ quieuerut cereisq et lampadi¬
bus ympnis ei laudibus totam noctẽ festi¬
nami rediderũt Rx more inpaciens ip̃o di
luculo iuisser corꝰ tolli sporans iuxͣ solitum
sine aliqua difficultate ꝓficici iussu regis
audito arripiũt pheretriun bauili ĩuementes
leuari ab illis pͥoribus ueꝵ ẽcia mou̾i nõ poss
ab om̃ibus Expauescũt et innantꝰ recers¬

Expanded text:
labore diurno, sol jam parabat occubitum, et instante vespera dies vergebat ad exitum, deposito corpore ibidem quieverunt, cereisque et lampadibus, hymnis et laudibus totam mortem festivam reluculo jussit corpus tolli, sperans juxta solitum sine aliqua difficultate proficisci. Jussu regis audito arripiunt feretrum bajuli, invenientes levari ab illis prioribus, verum etiam removeri non posset ab omnibus. Expavescunt et admir
Abbreviated transcription (Latin):
mantes tanto maiori stuͦ sꝑ ample¬
xi sunt ꝙͣͣto ampliori solacõ eis usosse
fuisse testant᷑ Nani q̃ multos hostes
eete dimicãtes et max ͤ q̃ uersipelles
i̾micos gr̃e dei doct̾na ei q̃ instructi uł
et fortes armis spũãlib mumat Ca¬
tho ai quid̾ dĩe legis explana ͦ ip̃iqͣ
nõ soͫ esurientib alinioniã s et dnnĩ¬
cantibus efficana arma mmistrat uñ¬

Expanded text:
ritate firmantes tanto maiori studio semper amplexi sunt, quanto ampliori solacio his usos se fuisse testantur. nam contra multos hostes ecclesiae dimicantes et maxime contra uersipelles inimicos gratiae dei doctrina eius instructi uel et fortes armis spiritalibus muniant. Catholica siquidem divinae legis explanatio, non solum esurientibus alimonia, sed et dimicantibus efficitur armatura. N
Abbreviated transcription (Latin):
admirari possum ꝙ tam facete sꝑata tã
fortit despata tã modãte quĩcta tã di¬
lucide obscura ꝑtractata sũt. Quaie iã
socu mei exp̾ta ᵈ ͤ urãm qua me ad re¬
ad discendũ quertite hẽma i ducem qͥ
nos in ip̃ã ueri ͭͥᷤ archana deo mrañ¬

Expanded text:
ammiraripossum, quod tam facete aspera, tam fortiter desperata, tam moderate conuicta, tam dilucide obscura tractata sunt. quare iam, socii mei, exspectationem uestram, qua me ad read discendum conuertite. habemus ducem, qui nos in ipsa ueritatis arcana deo ia
Abbreviated transcription (Latin):
libros tuos ntam languidi auc ĩhertes
erant ut me aᵈ ꝙ̃i securare patẽn. necert̃
manũ erept̃q alus sollicitudĩb suis uni¬
cior sapiã tua et in illis que edidisti et in
hũs que interuẽiens ꝑ sollicitis mictẽ nõ

Expanded text:
libros tuos; neque enim tam languidi aut inertes erant, ut me aliud quam se curare paterentur; iniecerunt manum ereptumque aliis sollicitudinum suis uincior sapientia tua et in illis, quae edidisti, et in his, quae interueniens pro sollicitis mittere non
Abbreviated transcription (French):
Uistera tua bistea ꝑnigiua sagna celesti
et qdita omi dulcedine spĩal uuscẽ tua
uiscã pura uiste̾ simplicia n ꝙ suł̃ du pliu
clarite sel ambulare possimꝰ O uearasi¬
cõsa apit de ꝯstruens fanos dĩm nettarit

Expanded text:
lesti, et condita omni dulcedine spirituali; viscera tua, viscera pura, viscera simplicia, nisi quod duplici claritate simul ambulare possimus. O vere artificiosa apis Dei, construens favos divini nectaris
Abbreviated transcription (Latin):
nauiculã sue fidei sactissime et hius
unũdi mai̾ eructantib maloꝵ hõi
flucabus agitari ꝑmictit s mĩme nau¬
fragari quo quid̃ forte queso aĩo uiriliter age
nõ formides qͣ fidei ꝑseactores magͣminus

Expanded text:
naviculam suae fidei sacratissimae, in hujus mundi mari eructantibus malorum hominum fluctibus agitari permittit, sed minime naufragari. Quo quidem forti quaeso esto animo: viriliter age: non formides contra fidei persecutores magnanimus
Abbreviated transcription (Latin):
ere sal terre q p̃cordia nr̃ũ ne possent
scli errore uanescẽ ꝯdiũt᷑ Olucerna digne
suꝑ candelabrũ ectẽ poĩta qui lace tatho ͣ ᷤᷤ
Ur̃bibus de septifor ligno pastum oleo leticie
lumen effũdens densas licet hẽtitoꝵ cali¬
gines discutis et lucem uitatis acõfusioẽ
tenebraꝵ splendore cłifici ẜo ͥ ͤ enubilas

Expanded text:
ere sal terrae, quo praecordia nostra, ne possint saeculi errore uanescere, condiuntur! o lucerna digne super candelabrum ecclesiae posita, quae late catholicis urbibus de septiformi lychno pastum oleo laetitiae lumen effundens densas licet haereticorum caligines discutis et lucem ueritatis a confusione tenebrarum splendore clarifici sermonis enubilas
Abbreviated transcription (Latin):
fideliter ut ẜui dei agant Ociosũ beibũ
apᵈ ist nõ sir Amane od oꝑa sua sedeãt
pꝰ orões tercie eant siłr ad opera sua
Nõ stantes fabulas cotexant nisi forte ab
cõmẽitus si nõ emendauãt Sciat se sub¬
iacere discipline monasteri sicut oport

Expanded text:
i Dei, agant. IV. Otiosum verbum apud illos non sit. Mane ad opera sua sedeant; post orationem tertiae eant ad opera sua; non stantes fabulas contexant, nisi forte alcommonitus, si non emendaverit, sciat se subjacere disciplinae monasterii, sicut oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ tempore beatitudinẽ tuã eo ꝙ
decet honorare uenãtus summ echĩta¬
tem in te dilexi dñm saluatorẽ s nĩc si¬
tibus ꝯmorari Sat qͥ dicam prudencia
tua ꝙͣta u̾tute morbe celebraris Cathoͣ
te ꝯditorem antiq̃ rursum fidei uenãnt᷑
atq susaprũt Et q sig ͫ maioris gliẽ ẽ
om̃s heretici detestant᷑᷑ et me pari ꝑseai᷑
odio ut quos glabiis neq̃ut̃ uoto int̃ficuit̃
Incolum̃ ei mei memiorẽ te xͥ do̾ clemenͣ¬

Expanded text:
quidem tempore beatitudinem tuam, eo quo decet honore, veneratus sum; et habitantem in te dilexi dominum Salvatorem: stibus commorari. scit, quid dicam, prudentia tua. macte uirtute, in orbe celebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et — quod signum maioris gloriae est — omnes heretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis nequeant, uoto interficiant. incolumem et mei memorem te Christi domin
Abbreviated transcription (Latin):
uultis asserere bapti ͬ ͥ infantes nõ ĩre¬
missionẽ pctõꝵ s in reg ͫ celoꝵ ¶ Terciũ
quoq ad eũd̾ marcello ͫ ꝯͣ eot qui dicũt id̾¬
tuã multa ꝑuersa fingẽtẽ alios q̃ specia¬
liter tuo nõĩ cudere dr̃ qui n ͨ dũ ĩ nrãt
deuenẽ manꝰ uñ sr̃sedendũ huic labori
ua uoluerimiꝰ dice̾ adarissimo ĩgemo.
occupata sũs meliora ¶ It ĩ epͣ .el.¬

Expanded text:
am, per quam vultis asserere baptizari infantes non in remissionem peccatorum, sed in regnum coelorum. Tertium quoque ad eumdem Marcelltuam multa perversa fingentem. Alios quoque specialiter tuo nomine cudere dicitur, qui nondum in nostras venere manus. Unde supersedendum huic labori va voluerimus dicere, a clarissimo ingenio occupata sunt meliora. DE PAL
Abbreviated transcription (Latin):
ustine ad locũ quẽ elegi defferri ꝑmiseris
ia res btũs ille scũs qui iuxͣ sͥpturam sias
simio nõ eũ muũs tẽporalis illexit cu¬
piditas E deuoti ⁊ etris spualie Utilitas
firmat opera ͦ Tũt in forte sufficere pt̃ teno¬
cionit affectus cum facultas nõ est ut seqͣt

Expanded text:
ustine, ad locum quae elegi, deferri permiseris, Mira res! « Beatus ille sanctus qui juxta Scripturam, manus aesumo, non eum muneris temporalis illexit cupiditas, sed devoti regis spiritualis utilitas, firmat operatio. Tunc enim forte sufficere potest devotionis affectus, cum facultas non suppetit
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ desidama Nũgͥ non eciã ꝑ simplicianũ im¬
guriensem infide instructq̃ sumi Tui gͦ mͣma¬
ratis. Curde mea absencia dolorẽ hr̃e nos¬
oñditis facite q̃ placita sũt nͥi et tũc ubicũq
fuero nobiscũ ero usq ad ꝗsũmacõe scłi hec

Expanded text:
 desideravi? Numquid etiam per Simplicianum Liguriensem in fide instructus sum? Cur ergo murmuratis? Cur de mea absentia dolorem habere ostenditis? Facite quae placita sunt mihi; et tunc, ubicumque fuero, vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
ito me uacãe nobili ͭ ͤ tuã latere nõ
credo. ulti ͫq diem mͥ exopto uei re
gandeo tue uictorie ciuitatẽ q̃so ẜ¬
ua roͣnã tuos ut boꝰ rege comes nil de
uiribus ꝓprus̃ p̾simiat de auctore glori¬
are u̾tutum et nlłm̃ curabis peĩta ĩmu
tulor et admiror fili dilecti me boĩfaci qͥ
inter curas belloꝵ et armoꝵ uelem̃ter
desideras nosse q̃ suĩ dei uẽ. huic te apper¬

Expanded text:
on credo, ultimumque diem mihi exopto venire. Gaudeo tuae victoriae. Civitatem, quaeso, serva Romanam; tuos ut bonus rege comes: nihil de viribus propriis praesumas; de auctore gloriare virtutum, et nullum curabis penitugratulor et admiror, fili dilectissime Bonifati, quod inter curas bellorum et armorum uehementer desideras ea nosse, quae dei sunt. uere hinc te appar
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m uiꝵ catho ͫ et sac̾s lr̃is eruditũ ad
quẽ cum suplex ueĩret plorãs et deuote põ¬
mens nonitate illiꝰ heresis ꝑatꝰ magis
Sustine g̃᷑ paulisꝑ et incessant ora legedo
eĩ reꝑiet ꝙ sit sectri illa quã dilig exͣ crãda
Nam et ego ix̃e cũ ẽẽ adolescẽtulur ĩ eod erro¬
re disipui et legẽto et intelliᵈ ͦ ꝙͣ fugienda¬

Expanded text:
m catholicum, et sacris litteris eruditum. Ad quem cum supplex veniret, plorans, et devote pomens novitate illius haeresis, paratior Sustine igitur paulisper, et incessanter ora, legendo enim reperiet quam sit secta illa, quam diligit, exsecranda. Nam et ego ipse cum essem adolescentulus, in eodem errore desipui, et legendo et intelligendo quam fugiend
Abbreviated transcription (Latin):
duri ⁊ arti pondere eot illo destinaut
orans et orando npetrant ut del prece
Del p̃cio uel qͦ libet ingenio scũz d̃ corpus de
sardima tollere et sibi inteñt afferre dice¬
bat eĩ pͥnceps deuotꝰ eg ͣͣ suã digꝰ fulgore
clarescere si tanto mere᷑ thesduro discẽ Illi uero
ĩiũctum fideliter exequentes officiuã sardimam
ꝓfecti sũt et assũpto corͤ dato multo p̃cis cum

Expanded text:
auri et argenti pondere eos illo destinavit, orans et orando impetrans, ut vel prece vel pretio, vel quolibet ingenio sanctum illud corpus de Sardinia tollere, et sibi niterentur afferre. Dicebat enim princeps devotus ecclesiam suam digno fulgore clarescere, si tanto mereretur thesauro ditescere. Illi vero injunctum sibi fideliter exsequentes officium, Sardiniam profecti sunt, et assumpto corpore, dato multo pretio, cum
Abbreviated transcription (Latin):
delectocõib sius sĩbus Tũt ait illa fili mi¬
ꝙͫ ad me actinet uulla re iam delector in
hac uita. Qͥd h ͨ faciam adhuc et cui hat
siu nescio Iam ꝯsũpta spe hꝰ sclĩ unũ erat
pp̃ quod in hac uita aliꝙͣtulũ ĩmoraĩ cupie
eciã ꝯtepta feli ͭ ͤ terrena ẜuuĩ eiꝰ uideam

Expanded text:
delectationibus suis, tunc ait illa: "fili, quantum ad me adtinet, nulla re iam delector in hac uita. quid hic faciam adhuc et cur hic sim, nescio, iam consumpta spe huius saeculi. unum erat, propter quod in hac uita aliquantum inmorari cupiebetiam contemta felicitate terrena seruum eius uideam
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ nrĩs et ubera mtas ⁊̃stabilem
regit ꝑmilum quẽ si audias et sequans
ut rursum te ẜmone salõĩs aliciã fili coro¬
cũctas nrbis ad illecebaas Illũ int̾ tanta
fragilis disemiã uite. Aspiciens et hñs p¬
ille nõ fantasmate sopniatus s ab ip̃a
uĩtate fortus ꝯsul et pontisex hacuat
ymagines falsi operis nuplente x o solli¬
dis sue eperis effectitus uẽ eĩ põtifer

Expanded text:
manus matris et ulna nutricis instabilem regat paruulum. quem si audias et sequaris, ut rursum te sermone Salomonis alliciam, fili, corocunctas Urbis ad illecebras. Illum tanta inter fragilis discrimina vitae Aspiciens, et habens pille non phantasmate somniatus sed ab ipsa ueritate formatus consul et pontifex uacuas imagines falsi operis implente Christo solidis suae operationis effectibus. uere enim pontifex