comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thodoxis qui eniã contra sciãm tuam
et linguã aliam predicãte. aut inui¬
tus substripsisti et preuaritatores. aut
uolens et hereticis diusisti egiptum¬
et cũctas prouĩcias ⁊ eliquisti. in qui¬
bus sectani suam libera pleriq frõte
defendunt. et elegisti uie ad sectan¬
dum qui omiã contra ecclĩam dog¬
mata publica uoce cõtempno. Orige¬
nes heretitus quid adme. qui illum
in plerisq hereticũ nõ nego: Errauͭ
de resurrectione corporis. errauit de
quod hif mauis est filiũ et spm̃
sctiũ incõmentariis esaie seraphin
esse testatusest. Si errassem nõ di-
cerẽ et hec quottidie. nõ anathemati¬
zarem. essem erroris illius sotius.
Neq enĩ ita debenius bona euis reci¬
pere. ut mala quoq susciꝑe cogamur
At idemi et scripturas in multis bene
interpretatus est. et prophetaꝵ obscura
disseruit. et tam noui ꝙͣ ueteris testĩ
reuelauit maxima sacramẽta. SSi igĩ

Expanded text:
thodoxus? qui etiam contra conscientiam tuam thodoxus? qui etiam contra conscientiam tuam et linguam alia praedicantem aut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. dimisisti Aegyptum, cunctas prouincias reliquisti, in quibus sectam suam libera plerique fronte defendunt, et elegisti me ad insectandum, qui omnia contra ecclesiae dogmata publica uoce condemno. Origenes hereticus: quid ad me, qui illum in plerisque hereticum non nego? errauit de resurrectione corporis; errauit de quod his maius est, filium et spiritum sanctum in commentariis Isaiae seraphin esse testatcerem et haec non cottidie anathematizarem, essem erroris illius socius. neque enim ita debemus bona eius recipere, ut mala quoque suscipere cogamur. at idem et scripturas in multis bene interpretatus est et prophetarum obscura disseruit et tam noui quam ueteris testamenti reuelauit maxima sacramenta. si igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Iustum quidem fuerat ixquaꝙͣ tibi lit¬
toris satisfacerẽ qui tuis auribus non
credidisti. Neq eiũ scedule potesaco¬
estere. qui uiuo sermoni nõ accõmoda¬
nitẽciã in patibulo suscipiens. cadem
absenti signi fico. que preseuti quoq
loqutus sum. Me ita origenẽ legisse
uel legere ut appollinarẽ et cetrros
tractatores quoꝵ in quibusdam libros
ecclĩa nõ recipit nõ quo omĩa dicam
esse dampnãda. que ni illoꝵ uolũĩni¬
bus conrinẽtur. sed quo quedã ⁊ep̃hẽ¬
denda confitear. Uoꝵ quia operismer
est et studii multos legere ut expluri¬
mis diuersos flores carpani. nõ taur ꝓ¬
baturiis oiĩa quã que houa siuit e¬
lecturiis. Assumo multos in mamii
mea.et a multis niulta cognoscam.
scdm̃ illud quod scriptũ est. ouĩa legẽ¬
tes que bona sunt retinẽtes. Uude la¬
tis iuiror te uoluisse grigenis michi
obicere doginata. cii im plerisq er¬
rorem usq ad hanc etatẽ penitus ĩ¬
gnoras. Ego ne hereticus ; Tu or¬

Expanded text:
Iustum quidem fuerat nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti — neque enim scidulae potes adquiescere, qui uiuo sermoni non adcommodanitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum uoluminibus continentur, sed quo quaedam reprehendenda confitear. ueruni quia operis mei est et studii multos legere, ut ex plurimis diuersos flores carpam non tam probaturus omnia, quam, quae bona sunt, electurus, adsumo multos in manu mea, ut a multis multa cognoscam secundum quod scriptum est: omnia legentes, quae bona sunt, retinentes. unde satis miror te uoluisse Origenis mihi obicere dogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et
Abbreviated transcription (Latin):
et por tuũ pͥmiũ os ipẽ se montẽ int̾¬
pretatus est. qui dixerat ero sumił
altissimo age penitennã et in sacco
uersiue et ciuere. Et tantũ scelus
urgibus absterge lacrimis. si tame
tibi diustatur hec impietas. et iuxͣ
eirorem origenis tũt ueniam con¬
sciuans. quaudo consequturus est et
diabolus qui mĩꝙͣ plusꝙͣ per ostu¬
ui de prehenditur blaspheuiasse.
Ileam iniiriã patienter tuli. impie¬
tarem contra deũ ferre nõ potui. Un¬
deeri sus sum mordatius mextienia
post pridrem peuitentiã cõmisisses¬
mani de precatus es iteꝵ cõmisisse
rnde agas penirentiã stolidissimũ sit
Qbuat tibi xpũs ut audias. et tace¬
Asut intelligas. et sic loquaris. eroꝰ¬

Expanded text:
et per tuum primum os ipse se montem inteet per tuum primum os ipse se montem interpretatus est, qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sacco nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi dimittatur haec inpietas et iuxta errorem Origenis tunc ueniam consequaris, quando consecuturus est et diabolus, qui numquam plus quam per os tuum deprehenditur blasphemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum mordacius in extrema post priorem paenitentiamveniam deprecatus es, iterum commisisse unde agas poenitentiam, stolidissimum sit. Tribuat tibi Christus, ut audias, et taceas: ut intelligas, et sic loquaris. E
Abbreviated transcription (Latin):
bendo fatiaut. Di libert oxercerem
genuĩ trade te gramatias atq retho¬
ribus. disce dialenicam sectis instiu¬
ere philosophoꝵ ut cũ omĩa didice¬
is salteni fiuit tacere incipias ꝙͣ¬
qͣ stultũ fatiam magistrũ cũctoꝵ
magistros querere. et ei modũ imipo
dissimo nõ tam sompno stertis quã le¬
tpaugo uter ceteras quippe blasphe¬
iias quãsore sacrilego protulisti. au¬
suses dicere montẽ de quo abscisus est
in damele lapis siue uiauib esse dia¬
boloa ot lapidem xpiũ. qui quia as¬
sumpsit corpus adam qui diabolo
aure per srcia cõ heserat natũ esse de
uirgine. uta monte hoc esta diabolo ho¬
nuine suꝑaret. Sprecidendam liuguã
ac per partes et frustra lacerandam.
potentẽ inpersona diaboli interpre¬
tatur. et tauto paculo tocus orbis
aures maculatur: Si inter pretationẽ
tuã quisꝙͣ nõ dicam cathobcoꝵ sedhe¬
retitoꝵ siue gentiliũ umꝙͣ recipit.
pium sit quod loqutus es. Sinautẽ

Expanded text:
bendis  faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus, disce Dialecticam, sectis instruere Philosophorum: ut cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias. Quanquam stulte faciam, magistro cunctorum magistros quaerere, et ei modum imponedissimo non tam somno stertis, quam lethargo. Inter caeteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere, Montem de quo abscissus est in Daniele lapis sine manibus , esse diabolum; et lapidem Christum, qui quia assumpsit corpus ex Adam, qui diabolo ante per vitia cohaeserat, natum esse de Virgine: ut a monte, hoc est, a diabolo hominem separaret. O praecidendam linguam, ac per partes et frusta lacerandam. potentem in persona diaboli interpretatur, et tanto piaculo totius orbis aures maculat? Si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, quod locutus es; sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
re. ita sane dixerim. ut ego nõ tã¬
tum paratissimus sim si qu̾id tein
meisscriptis mouerit. Frater ne
accipere quod contra seutias aut
de coireptione mea. aut de ipsa
tua beniuolentia gauisurus. neꝵ
etiami hoc ate postulem ac flagitẽ
O si licuisset. et si nõ cohabitãtes
saltem incino te in dnõ ꝑfrui ad
crebrum et dulce colloquiñ. Sed
quia id nõ est datũ peto ut hoc ip¬
suum quod in dũo qua possumus
sunil cõseruari studeas et augeri
ac profici. et scripta quãuis rara
nõ spernere. Saluta obsequio meo
sc̃m fratrem pauliuianũ et om̃es
fratres qui tecũ ac de te gloriau

Expanded text:
re. ita sane hoc dixerim, ut ego non tanre. ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis mouerit, fraterne accipere, quid contra sentias, aut de correctione mea aut de ipsa tua beniuolentia gauisurus, uerum etiam hoc a te. postulem ac flagitem. 0 si licuisset etsi non cohabitante saltem uicino te in domino perfrui ad crebrum et dulce conloquium! sed quia id non est datum, peto, ut hoc ipsum, quod in Christo, quam possimus, simul simus, conseruare studeas et augeri ac perfici et rescripta quamuis rara non spernere. saluta obsequio meo sanctum fratrem Fauiimanum et omnes fratres, qui tecum ac de te in
Abbreviated transcription (Latin):
iiuoliarissimo et desideran¬
tissimo et honorando fratri
ueuisse in manui litteras meas. Sed
quod ad huc rescripta nõ iuerui ne¬
quaꝙͣ imputauerim dilectiom tue
Aliquid proculdubio impedunenti
fuit. Uude agnosco dnm ame poti¬
us deprecandũ. ut tue uoluntati
det facultateni mittendi quod rescup¬
seris. Nan rescribendi iaui dedit.
quia cum uolueris facillime pot̾is.
Eciam hoc adme sane prolatũ est.¬
utriĩ quidem crederem dubitaui. S
huic quoq tibi aliquid utrũ scribe¬
rem dubitare nõ debui. Hoc autem
breue est suggestũ caritati tue: a
nescio quib fratribus. Michi dictũ
est qd̾ librũ aduersus te scripserim.
romãq iiserim. Hoc falsum essẽ
noueris. Dñm deũ testor hoc me nõ
fecisse. Sedsi forte aliqua in aliꝗ¬
bus scriptis meis repperuuitur: in
quibus aliter ali quid quã tu seusisse
resperior nõ contrate dictũ sed
quod michi iudebatur a mescripꝰ¬
tuni esse puto te debere cognoscere
aut si cognosci nõ potest scire debe¬

Expanded text:
INO CARISSIMO ET DESIDERANTISSIMO ET HONORANDO IN CHRIuenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam inputauerim dilectioni tuae; aliquid procul dubio impedimenti fuit. unde agnosco a me dominum potius deprecandum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris, nam rescribendi iam quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem,, dubitaui, sed hinc. quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. hoc autem breue est: suggestum caritati tuae a nescio quibus fratribus mihi dictum est, quod librum aduersus te scripserim Romamque miserim. hoc falsum esse noueris. deum nostrum testor hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed, quod mihi uidebatur, a me scriptum esse puto te debere cognoscere aut, si cognosci non potest, crede
Abbreviated transcription (Latin):
Scire autẽ debemus qd̾ elom cõi¬
iis uuniori sit qd̾ et unius deus sit uo¬
cetur et plures. Ad quã simlitudinẽ
celi quoq appellautur et celũ idest
samaim. Unde et sepe interpretes
uariant. Cuiꝯ rei exemplũ nos in
lingua mã habere possumus ailã¬

Expanded text:
scire autem debemus, quia eloim commscire autem debemus, quia eloim communis numeri sit, quod et unus deus sic uocetur et plures, ad quam similitudinem caeli quoque appellantur et caelum, . id est samaim. unde et saepe interpretes uariant, cuius rei exemplum nos in lingua nostra habere possumus A
Abbreviated transcription (Latin):
tat in adiutorio alcissum in
protectione dei celi cõmorabi¬
tur. Dexterã apudhebrcos prodei celi
esse positũ. Saddai quod aquila int̾¬
bustũ et sufficiẽtẽ ad onnã por petrãda
accipere possumins. iinũq esse de decẽ
noĩb quib apud hebreos deus uocat
Ilico studiosissime postulasti ut tibi
uniuersa uoiã cũ sua interpretu coẽ
dirigerẽ. Faciam quod petisli.. Ii.¬
Drimĩ dei nouen est. Ei. quod
Eloimeteole. quodet ipin d̾rs di¬
citur.IIII. Quartũ dabaoth
quod septuagita ĩurnitũ. aquila ex¬
tũ Elion .. quem nos excelium
dicimus Ul. S extũ Eseriche
quod in exodo legitur qui est misitꝰ
ine.Ull. Septimũ Adonar
quẽ nos dnm generaliter appella¬
mus. AIli. Octauũ. la quod
in deo tantũ pominuir et ni astelu¬
ia extrema sillaba sonat. lxMeo
putauerũt et his licteris strbitur
iode uaue. quod quidã nõ intelli¬
ni legere cõsueuerut .X. eci¬
niũ ut suꝑius dictũ est. Saddaset
in ezechiele interpretatũ ponitur⁊

Expanded text:
tat in adiutorio altissimi. in protectione dei caeli commorabitur, dixeram apud Hebraeos pro \'df\'i caeli\' esse positum \'saddai\', quod Aquila intebustum\' et \'sufficientem ad omnia perpetranda\' accipere possumus, unumque esse de decem nominibus, quibus apud eos deus uocatur. ilico studiosissime postulasti, ut tibi \'uniuersa nomina cum sua interpretatione dirigerem. faciam, quod petisti. Primum dei nomen est hel, quod eloim et eloe, quod et ipsum \'deus\' dicitur. Quartum sabaoth, quod Septuaginta \'uirtutum\', Aquila \'extum elion, quem nos \'excelsum\' dicimus. Sextum eser ieie, quod in Exodo legime . Septimum Adonai, quem nos Dominum generaliter appellamus. Octavum la, quod in Deo tantum ponitur, et in Alleluia extrema quoque syllaba sonat. Nonum putaverunt, quod his litteris scribitur IOD, E, VAU, E. Quod quidam non intelliI legere consueuerunt. Decimum, quod superius dictum est, saddai et in Ezechiele ininterpretatum ponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
gelio cõgregata tibi qui¬
dam montani sectator in¬
gessit in quib saluator ñ
se ad patrẽ ituꝵ nussurũ q ꝑaclitũ
pollicetur. In qd̾ promissa suit temps
ta testantur. Decima die dixit post
ascensũ diũ hoc est quĩ quagesinia
post resurrectionẽ spuĩ sciũ desten¬
disse luiguasq credentiũ esse diui¬
sas ita ut uiuisquisq om̃iũ gẽtiũ
sermoue loqueretur. quãdo quidã
ad huc parũ credentiũ eos musto ebri¬
os asserebat. et petrus scans in modio
dei et om̃es qui habitatis in ihrlm

Expanded text:
gelio congregata tibi quidam Montani sectator ingessit, in quibus saluator noster se ad patrem iturum missurumque paraclitum pollicetur, in qrum Acta testantur. Decima die dixit post ascensum Domini, hoc est quinquagesima post resurrectionem, Spiritum Sanctum descendisse, linguasque credentium esse divisas, ita ut unusquisque omnium gentium sermone loqueretur: quando quidam adhuc parum credentium, musto eos ebrios asserebant, et Petrus stans in medio Judaei, et omnes qui habitatis in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã promeremur. Pretermitto stelera¬
ta iisteria que dicũtur de la ctante
puero et de iucturo martire cõfarrata
DAalo iniquauõ credere sit falsũ omẽ
quia sanquis est. Aperta est cõiũcenda
blasphemia dicentiũ deũ pͥmũ uoluis¬
se up ueteri testaniento per morsen et
prophetas saluare mũdũ quod quid
nõ potuerit explere corpus siuupsisse
de iurgine et in xpõ subspecie filii pre¬
dicunten mortẽ obisse pro uobis. Et qr
per duos gradus mũdũ saluare neque¬
uercit ad ox treniũ per spiñ sciũ in mõ¬
tauiĩ priscam et maximullã insanas
femiiuas descendisse et plenitudinẽ quã
paulus nõ habuerit dicens exparte
cognoscunus et ex parte prophetamꝰ
et nũc uidenus per speculũ in eing¬
intte. abstisũ et seiniuerũ habuisse mõ¬
tamĩ. Hec siut que coarguitione nõ
nidigent. Porfidiã eoꝵ exposuisse
siiperasse est. Necesse est ut singła
deliramenta que proferũt breuior e¬

Expanded text:
ueniam promeremur. Praetermitto sceleraueniam promeremur. Praetermitto scelerata mysteria, quae dicuntur de lactante puero et de uicturo martyre confarrata. malo iniqua non credere; sit falsum omne, quod sanguinis est. aperta est conuincenda blasphemia dicentium deum primum uoluisse in ueteri testamento per Moysen et prophetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, corpus. sumpsisse de uirgine et in Christo sub specie filii praedicantem mortem obisse pro nobis et, quia per duos gradus mundum saluare nequiuerit, ad extremum per spiritum sanctum in Montanum, Priscam et Maximillain, insanas feminas, descendisse et plenitudinem, quam Paulus non habuerit dicens: ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus et: nunc uidemus per speculum in aenigmate abscisum et semiuirum habuisse Montanum. haec coargutione non indigent; perfidiam eorum exposuisse superasse -\'est, nec necesse est, ut singula deliramenta, quae proferunt, breuior e
Abbreviated transcription (Latin):
tutem in unius ꝑsone augustũs to¬
gunt: Nos sedãs nuptias nõ tam
oppetimus quã cõcedinius paulo
iubente ut uidue adolestentule
nubant. illi in tantũ putant ste
lerata iterata cõiugia ut quicũq
hoc frcerit adulter habeatur¶
Nos unã quadragesimã scdiñtra
iunamus. illi tresm anno futuut
quadragesimas quasi tres passi sint
saluatores. nõ quo et ꝑtotũ ãnĩ ex¬
cepto pentecosten ieuinare nõlite¬
at. sed quod aliud sit in necessĩtate
aliud uoluntate munꝰ offerri. A
tertius est. habent enĩ primos de
popusa frigie patriarchasistdos
religio fiat si quod apudnos pͥaiũ
est. apud illos nouissiniũ sĩt. illi ad
oinẽ pene delictũ eccliẽ obseruant
fores. nos quottidie legiuuis inalo pcuiten¬
tican pctoris ꝙͣ inortẽ et uũ quid qui ca¬
dit uõ resiirgit dicit dñs. et cõuertiuu
quod ipĩ erubestunt cõfiteri pctã quasi
iusti. nos dũ penitẽtiã aginius fatilius

Expanded text:
nitatem in unius personae angustias conitatem in unius personae angustias cogunt. nos secundas nuptias non tam adpetimus, quam concedimus Paulo iubente, ut uiduae adulescentulae nubant; illi in tantum scelerata putant iterata coniugia, ut, quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. nos unam quadragesimam secundum tiunamus; illi tres in anno faciunt quadragesimas, quasi tres passi sint saluatores, non quo et per totum annum excepto pentecosten ieiunare non liceat, sed quod aliud sit necessitate, aliud uoluntate munus offerri. aptertius est. habent enim primos de Pepusa Phrygiae patriarchas, secundos,religio fiat, si, quod apud nos primum est, apud illos nouissimum sit. illi ad omne paene delictum ecclesiae obserant fores; nos cotidie legimus: malo paenitentiam peccatoris quam mortem et: numquid, qui cadit, non resurgit?dicit dominus: conuertiminquod illi erubescunt confiteri peccata quasi iusti, nos, dum paenitentiam agimus, facilius
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ caruẽ et ꝓphetabũt filii et silio
eoꝵ et iuuenes iusiones iudebunt. ei
semores sompnia sõp̃mabũt. Et qui¬
dem nnseruos meos et aucillas effam¬
dam de spiẽ meo Si igitur aplũs
petrus suꝑ quẽ dñs fundauit eccle¬
siam suã et prophetiã et ꝓinissioe
diñ illo tpr̃e cõpletã memiorauit:
quouiꝰͦ possimus nobis tpũs aliud
uiendicare: Quod si uoluerint res¬
pondere et philippi deitepsiniᷤ
filias prophetasse et propheten a¬
gabũ repperiri et in diuisionibus
spũs iuter aplõs et doctores prophe¬
tus quoq apło stribẽte foruiato
ipiñ q paulũ multa de futuris he¬
resibus et de fiuescłi prophetassẽ.
sciant a uobis nõ tantũ ꝓphetiam
repelli que diũ siguata est pasto¬
ne. quã eos ⁊ecipi qui cũ stripture
ueteris ac noue auctoritati nõ tõ¬
gruant. Primũ in fidei regula
distrepamus. Nos patiẽ et filiũ
ponimus. licet substãnã copulenis
illi subellii dognia sectantes tam¬

Expanded text:
tabunt filii etfiliae eorum etiuuenes uisiones uidebunt et seniores somnia somniabunt; et quidem in seruos meos et ancillas effundam de spiritu meo. Si igitur apostolus Petrus, super quem dominus fundauit ecclesiam, et prophetiam et promissionem domini illo tempore conpletam memorauit, quomodo possumus nobis tempus aliud uindicare? quodsi uoluerint respondere et Philippi deinceps quattuor filias prophetasse et propheten Agabum repperiri et in diuisionibus spiritus inter apostolos et doctores prophetas quoque apostolo scribente formatos ipsumque Paulum multa de futuris heresibus et de fine saeculi prophetasse, sciant a nobis non tam- prophetiam repelli, quae domini signata est passione, quam eos non recipi, qui cum scripturae ueteris et nouae auctoritate non congruant. Primum in fidei regula discrepamus. nos patrem et filium ponimus, licet substantia copulemus; illi Sabellii dogma sectantes tri
Abbreviated transcription (Latin):
cultoris tui ultiuiã seuectutẽ orõnib
uiua. Fides et or̃o tua xpõ te sotiant
preseus facilius quod postulas impetra¬
bis. Exegi monnuuẽtũ ere ꝑeminius
quod nulla destruere possit uetustas
Intidi elogiũ sepulchio tuo quod huic
uolumim subdidi ut quocũq noster
senno peruenerit te laudatam te ĩ
bethlegni conditam lector agnoscat

Expanded text:
cultoris tui ultimam senectutem orationibus cultoris tui ultimam senectutem orationibus iuua. fides et opera tua Christo te sociant, praesens facilius, quod postulas, inpetrabis. exegi monumentum aere perennius, quod nulla destruere possit uetustas. incidi elogium sepulchro tuo, quod huic uolumini subdidi, ut, quocumque noster sermo peruenerit, te laudatam, te in Bethlem conditam lector agnoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
licis. Unde et nicantico stribit᷑
canticoꝵ. Fratruelis ieus candidus et ni¬
bicundus. et in pace et in bello eadem pre¬
mia uincentibus tribuens. Mater in¬
quã tua audiuit cũ abraham. exi de ter
reuuã dñm precipientẽ. Fugite de me¬
dio babilonis et saluate aminas urãs
Et usq ad diem mortis sue nõ est reuer¬
sa ni chaldeam nec ollas egy pti. et ui¬
rulentias carniũ de siderauit. sed choris
comitata uirgineis ciuis est saluatoris
effecta. et de paruulo bethleem loco ce¬
lestia regna conscendens dicit aduerã
noenũ. Populus tiuis populus meus.
et deus cuus deus meus. Hunc tibi
librũ ad duas lucubratiuntulas eode
quẽ tu sustinẽ dolore dictaui. Nam
quotieuscũq stilũ figere uoluit et o¬
pus ex arare promissũ. totiens obrigu¬
erũt digiti. cecidit manus. sensus elã¬
guit unde et inculta oratio uotum
stribentis absq ulla elegantia et uer¬
borũ lepore testatur. Uale paula. et

Expanded text:
liliis. unde et in Cantico scribitur liliis. unde et in Cantico scribitur canticorum: fratruelis meus candidus et rubicundus, et in pace et in bello eadem praemia uincentibus tribuens. mater, inquam, tua audiuit cum Abraham: exi de terrremiam dominum praecipientem: fugite de medio Babylonis et saluate animas uestras et usque ad diem mortis suae non est reuersa Chaldaeam nec ollas Aegypti et iurulentias carnium desiderauit, sed choris comitata uirgineis ciuis est saluatoris effecta et de paruula Bethlem caelestia regna conscendens dicit ad ueram jNoemi:populus tuus populus meus et deus tuus deus meus. Hunc tibi librum ad duas lucubratiunculas eodem, quem tu sustines, dolore dictaui. nam quotienscumque stilum figere uolui et opus exarare promissum, totiens obriguerunt digiti, cecidit manus, sensus elanguit. unde et inculta oratio uotum scribentis absque ulla elegantia et uerborum lepore testatur. Uale, Paula, et
Abbreviated transcription (Latin):
et soroꝵ nnniẽsã multitudĩe. Qͦs
et sustentare arduuĩ et ambicere mi¬
piũ est. Quid hac uirtute mirabi¬
liuis fonnuã nobilissime familie ma¬
guis quondam opibus tanta fide omi¬
n̾ia dilargitã ut ad egestatẽ pene
ultiniã ꝓueniret. Iactent alii pec¬
tumas incorbanan dei.era cõgesta.
famalibusq aureis dona pendẽtia.
nenio plus dedit pauperib quã que
sibi reliquit. Nunc illa diuicus
fruitur. et his bonis que nec ocu¬
lus indit nec auris audiuit nec in
cor homiuis ascenderũt. Nostram
uicem doleinus et iuidere potius
glorie euis uidebim᷑ si uoluerinius
diuicus deflere regnantem. Secu¬
ra esto eustochiũ magna hereditate
ditata es. Parsnia dñs. et quo ura¬
gis gaudeas mater tua longo mar¬
truo coronata est. Nou solũ effu¬
sio sanguĩs in cõfessione reputatur
sed deuote quoꝙ mẽtis seruitus quot¬
ridianũ martiriũ est. Illa corona
de rosis et niolis flectitur isti de

Expanded text:
et sororum inmensam multitudinem, quos et sororum inmensam multitudinem, quos et sustentare arduum et abicere inpium est. quid hac 25 uirtute mirabilius: feminam nobilissimae familiae, magnis quondam opibus tanta fide omnia delargitam, ut ad egestatem paene ultimam perueniret? iactent alii pecunias, in corban dei aera congesta funalibusque aureis dona. pendentia : nemo plus dedit pauperibus, quam quae sibi nihil reliquit. nunc illa diuitiis fruitur et his bonis, quae nec oculus uidit nec auris audiait nec in cor hominis ascenderunt. nos nostram uicem dolemus et inuidere potius gloriae eius uidebimur, si uoluerimus diutius flere regnantem. Secura esto, Eustochium; magna hereditate ditata es. pars tua dominus et, quo magis gaudeas, mater tua longo martyrio coronata est. non solum effusio sanguinis in confessione reputatur, sed deuotae quoque mentis seruitus cotidianum martyrium esi. illa corona de rosis et uiolis plectitur, ista de
Abbreviated transcription (Latin):
didisset officiũ. Uidue et pauꝑes
ni exemplũ dorcadis uestes ab ea pre¬
bitas ostendebant. Oũs mopuĩ mł¬
nitudo matrẽ et nutriciã se perdidisse
clamabãt. Quodq mirũ sit nichil
palłor niutarat faciem. sedita digni¬
tas quedã et grauitas ora cõplenerat
nt eã putares nõ mortuã sed dormi¬
enteni. Greco latino sp̃roq serinoẽ
psalimi i ordine ⁊esonabant. nõ solũ
tuduo.et donec subter ecclĩa et uxta
specũ dnũ conderef᷑ sed per oninẽ eb¬
domadã cuc̃tis qui uenerant suũ fu¬
miset proprias bredentib lacrimas
ueuerabilis uirgo filia eius eustochiũ
quasi ablactata suꝑ matre sua abstra¬
hi a parente nõ poterat deosculari
oculos habere uultui. totũ corpus
amplexari. et se cũ matre uelle sẽpe¬
liri. Testis est iħs. ne unũ quidem
mũmũ ab ea filie derelictũ. sed ut
aute iam dixi delictũ magnũ es
alieuũ et qd̾ ita difficilius est fratꝵ

Expanded text:
didisset officium. uiduae et pauperes didisset officium. uiduae et pauperes in exemplum Dorcadis uestes ab ea praebitas ostendebant; omnis inopum multitudo matrem et nutriciam se perdidisse clamabant. quodque mirum sit, nihil pallor mutarat in facie, sed ita dignitas quaedam et grauitas ora conpleuerat, ut eam putares non mortuam, sed dormientem. Graeco, Latino Svroque sermone psalmi in ordine personabant, non solum triduo et donec subter ecclesiam et iuxta specum domini conderetur, sed per omnem ebdomadem cunctis, qui uenerant, suum funus et proprias credentibus lacrimas. uenerabilis uirgo filia eius Eustochium quasi ablactata super matrem suam abstrahi a parente non poterat: deosculari oculos, haerere uultui, totum corpus amplexari et se cum matre uelle sepeliri. Testis est Iesus ne unum quidem nummum ab ea filiae derelictum, sed, ut ante iam dixi, derelictum magnum aes alienum et- quod his difficilius est — fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
Defecerat spũs et anhelabat in
mortem. aminaq erũpere gestiens
ip̃m sudorẽ quo mortaluĩ uita fiiut᷑
in laudes diũ cõuertebat. Aderant
inmimerabilis multitudo. Oine
momisteriũ uirginũ et monachoꝵ
chori repleuerant. Statiniq ut au¬
diuit sponsũ uocantẽ surge ueui ꝓ¬
xima mea . spetiosa mea colũba uca
quĩ ecce hyenis transiiit pluuia
abiit: sibi leta respondit. Disi sũt¬
flores ui terra. tẽpus sectioinis ad¬
uenit. Et credo iudere bona diñ
interra uiuentiũ. Ex hint nõ ul¬
ceruicẽ feretro subitientib. cũ alii põ¬
tifites lampades cereosq preferrent
alii choros psallentiũ ducerent in me¬
dia ecclĩa i spelunca saluatoris est
posita. Tota ad funus einus palestina¬
rũ urbiũ turba cõuenit. Quẽ mo¬
nachoꝵ latentiũ in heremo cellula
sua tenuit. Quã uirginẽ cubiculoꝵ
secreta renuerũt: Sacri legiũ puta¬
bat qui nõ tali femiue ultimũ red¬

Expanded text:
Defecerat spiritus, et anhelabat in Defecerat spiritus, et anhelabat in mortem; animaque erumpere gestiens, ipsum stridorem, quo mortalium vita finitur, in laudes Domini convertebat. Aderant innumerabilis multitudo. omne monasterium uirginum et monachorum chori repleuerant. statimque ut audiuit sponsum uocantem: surge, ueni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. quoniam ecce hiemps pertransiuit, pluuia abiit sibi, laeta respondit: flores uisi sunt in terra, tempus sectionis aduenit et: credo uidere bona domini in terra uiuentium. Exhinc non uceruicem feretro subicientibus —, cum alii pontifices lampadas cereosque praeferrent, alii choros psallentium ducerent, in media ecclesia speluncae saluatoris est posita. tota ad funus eius Palaestinarum urbium turba conuenit. quem monachorum latentium in heremo cellula sua tenuit? quam uirginum cubiculorum secreta texerunt? sacrilegium putabat, qui non tali feminae ultimum red
Abbreviated transcription (Latin):
in fauilła et cuiere dissoluũtur⁊
Quid diu differo et dolorẽ meũ in
ailiis immorando fatio longiorẽ
Sentiebat prudẽtissima fominarũ
ad esse mortem. et frigente alia parte
quasi ad suos pergeret alieuosq des
piceret illos uersiculos susuriribat
Duẽ dilexi decorẽ domustue. er lo¬
cũ habitatoĩs glorie tue. Et quam
dilecta taberuacula tua dĩo uirtu¬
tũ cõcupiscit et deficit amia mea
mnatria diũ. Et clegi abiectis ẽsse¬
ui domo dei mei. inagisꝙͣ habitare
ui taberuaculis pct̃oꝵ. Cũq a meĩ¬
terrogaretur cur tuceret. cur uollet
respondere ui clamanti an doleret
aliquid. greco sermone ⁊ espondit
nichil se habere molestie sed onũa
queeta et tranquilla respicere. Post
hec obmutuit et clausis oculis qua¬
si humana despiceret usq ad expira¬
tionẽ anime eosdem repetebat uer¬
siculos uix ut qd̾ dicebat ex audire
possemus. digitũq ados tenens
rucis signũ ꝑingebat in labiis.

Expanded text:
in fauillam et cinerem dissoluuntur. in fauillam et cinerem dissoluuntur. Quid diu differo et dolorem meum in aliis inmorando facio longiorem ? sentiebat prudentissima feminarum adesse mortem, et frigente alia parte  nihilominus quasi ad suos pergeret, 722 alienosque desereret, illos uersiculos susurrabat: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae et: quam dilecta tabernacula tua, domine uirtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria domini et: elegi abiectin domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Cumque a me interrogaretur, cur taceret, cur nollet respondere inclamanti, an doleret aliquid, Graeco sermone respondit, nihil se habere molestiae, sed omnia quieta et tranquilla perspicere. Post haec obmutuit, et clausis oculis quasi jam mortalia despiceret, usque ad expirationem animae, eosdem repetebat versiculos, ut quod dicebat, vix audire possemus; digitumque ad os tenens, crucis signum pingebat in labiis.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ inimo quod optabat inuenit
ut nos desereret et duõ pleuius uun
geretur. In quo langore eustochii fi¬
lie probata semꝑin matre pietas et
magis ab om̃b cõprobata est. Ipsa
assidere lectulo flabellũ tenere su¬
stentare caput puluillũ supponere
fricare pedes manus sromachũq cõfo¬
uere mollia strata cõponere. aquã ca¬
niũ ancillaꝵ preuenire officia. et quit¬
quid alia fecisset de sua mercede puta¬
ret subtractũ. Quib illa precibus
quibus lamentis et geuntu inter iacõ¬
tem matrẽ et ipõ dnõ discurieret ne
priuaretur tanto cõtubermo ne illa
et caduca uatura et nisi xp̃i sidesuos
extollat ad celũ. eteruitas annne
prounttatur cũ bestuis ac uimẽtis cor¬
porũ uma conditio est. ideni occubitꝰ
iusto et impio. bono et malo niudoet
inmũdo. sacrificãti et nõ satriti cãti
Sicut bonusita et qui pectat. sicut
qui iurat ita et is qui iuraniõtum
metuit Silr̃ et homines et inmõta

Expanded text:
tudinem, imo quod optabat, invenit, tudinem, imo quod optabat, invenit, ut nos desereret, et plenius Domino jungeretur. In quo languore, Eustochii filiae probata semper in matrem pietas, magis ab omnibus comprobata est. Ipsa assidere lectulo, flabellum tenere, sustentare caput, pulvillum supponere, fricare pedes, manu stomachum confovere, mollia strata componere, aquam canium ancillarum praevenire officia, et quidquid alia fecisset, de sua mercede putare subtractum. Quibus illa precibus, quibus lamentis et gemitu, inter jacentem matrem, et specum Domini discurrit, ne privaretur tanto contubernio, ne illet caduca natura, et nisi Christi fides nos extollat ad coelum, et aeternitas animae promittatur, cum bestiis ac jumentis, corporum una conditio est. Idem occubitus justo et iminmundo, sacrificanti et non sacrificanti. sicut bonus, ita et qui peccat; sicut qui iurat, ita et is qui iuramentum metuit. similiter et homines et iumenta
Abbreviated transcription (Latin):
sideriũ habuit ut filiũ nurũ ueptem
renũciasse scło er xpõ seruire cognoste¬
ret. Quod impẽtrauit exparte. Nã
neptis xpĩ flãmeo reseruatur. nirrus
se eterue tradens pudicicie. socrus.
opera.fide et helemosinis sequitur et
roie conatur ex pͥmere quod ierosoli¬
nus illa cõpleuit. Quid agnnus aĩa
Cur ad mortẽ eius uenire soriuidas:
Iam dudũ prolixior liber redditur dũ
timeuis ad ultima ꝑuenire quasi tatẽ¬
tibus uobis et i laudib illius octupa¬
tis differri potest occubitus. Hucusq
prosperis nauiganimus uentis et eris¬
pantia maris e quora lanibens carma
sulcauit. nũc in scopulis inturrit
oratio et tumentib fluctuũ mõtib
presens utriusq monasterii iurẽtatur
naufragiũ ita ut cogamur dicere. p̾re¬
ceptor saluos nos fac periuius. Et il¬
lud exurge ut quid dormis dnẽ. Qͥs
enĩ possit siccis oculis paulã narrare
moriẽtẽ. Incidit in grauissimã uali¬

Expanded text:
siderium habuit, ut filium, nurum, neptem siderium habuit, ut filium, nurum, neptem renuntiare saeculo. Christo seruire cognosceret. quod inpetrauit ex parte; nam neptis Christi flammeo reseruatur, nurus aeternae se tradens pudicitiae socrus opera fide et elemosynis sequitur et Romae conatur exprimere, quod Hierosolymis illa conpleuit. Quid agimus, anima? cur ad mortem eius uenire formidas? iam dudum prolixior liber cuditur, dum timemus ad ultima peruenire, quasi tacentibus nobis et in laudibus illius occupatis differri possit occubitus. huc usque prosperis nauigauimus uentis et pantia maris aequora labens carina sulcavit. Nunc in scopulos incurrit oratio, et tumentibus fluctuum montibus, praesens utrique nostrum intentatur naufragium: ita ut cogamur dicere: Praeceptor, salvos nos fac, perimus . Et illud: Exurge, ut quid obdormis, Domine ? Quis enim possit siccis oculis Paulam narrare morientem? Incidit in gravissimam vale
Abbreviated transcription (Latin):
dolescentia multo labore ac sudore didi¬
Ci exparte et inifatigabili meditutione
uõ desero ne ip̃ẽ abea deserar. distere
uoluit et cõsequta est. ita ut psãliuos
hebraice caueret et sermonẽ absq ulla
latiue liugue propͥetate resonaret. Qs
quidem usq hodic in scã filia eius eu¬
sbochio cermmus que ita semꝑadhesit
matri et eius obediuit imꝑiis ut nũꝙͣ
sine illa cubaret. nũꝙͣ procederet. nũꝙ¬
mũ haberet potestutis sue sed et pator¬
nã et maternã substãtiolã a matre distri
bui ꝑauꝑibus letaretut et pietatẽ i pau¬
peres hereditatẽ maximã et diuitiastie¬
deret. Non debeo silentio pret̾ire quã¬
to exultauit gaudio qd̾ paulã neptem
suã a lete et toxotio genitã iminio uoto
et future uirginitatis re promissione
concepta. audierat incunis et crepita¬
culis balbuciente lingua alleliua cã¬
tare auieq et auute nõĩa dimidiatis
uerbis frangere. In hoc solo patrie de¬

Expanded text:
dulescentia multo labore ac sudore ex pdulescentia multo labore ac sudore ex parte didici et infatigabili meditatione non desero, ne ipse ab ea deserar, discere uoluit et consecuta est ita, ut psalmos Hebraeice caneret et sermonem absque ulla Latinae linguae proprietate resonaret. quod qaidem usque hodie in sancta filia eius Eustochio cernimus, quae ita semper adhaesit matri et eius oboediuit imperiis, ut numquam absque ea cubaret, numquam procederet, nummum haberet potestatis suae, sed et paternam et matebui pauperibus laetaretur, et pietatem in parentem, haereditatem maximam et divitias crederet. Non debeo silentio praeterire, quanto exultauerit gaudio, quod Paulam, neptem suam Laeta et Toxotio generatam, immo uoto et futurae uirginitatis repromissione conceptam, audierit in cunis et crepitaculis balbutiente lingua alleluia cantare auiaeque et amitae nomina dimidiatis uerbis frangere. in hoc solo patriae de
Abbreviated transcription (Latin):
maluit muicicias homi subire per¬
petuas quã dei offensam amiritiis
noxus prouocare. Dicũ ergo ut ce¬
poram. Nichil ingenio eiis dotiliꝰ
fuit tarda erat ad loquẽdũ. uelox
ad audiendũ. memior illius precepti
damentũ. magis sequebat᷑ intelli¬
gentiã spuãle et hoc culmine edi¬
ficationẽ anime protegebat. Dem
q compulit me ut netus et nouũ te¬
stamẽtũ cũ filia disserendo per lege¬
remi. Quod ꝓpter uerecũdiã urgñs
ꝓprer assidiutatẽ tamẽ et crebras
postulationes eius prestiti. ut decorẽ
quod didicerã nõ amemet ip̃o id est
apresum ptionis pessimo preceptore
sed ab illustribus eccłie uiris Si cubi
hesitabã et uestire me ingenne cõ¬
fitebat. nequaꝙͣ michi uolebat ad¬
qui estere sed iugi interrogutione
dogebat ut eiultis ualidisq sentẽ¬
cus que michi iuderetur probabi¬
lior iudicarem. Loquar et illud
quod forsitan multis uideatur in¬
credulii. Hebrcami liuguã quã ego ab a¬

Expanded text:
maluit inimicitias hominum subire permaluit inimicitias hominum subire perpetuas quam dei offensam amicitiis noxiis prouocare. Dicam ergo, ut coeperam: nihil ingenio eius docilius fuit. tarda erat ad loquendum, uelox ad audiendum, memor illius praeceptidamentum; magis tamen sequebatur intelligentiam spiritualem: et hoc culmine aedificationem animae protegebat. Denique 720 compulit me: ut vetus et novum Instrumentum, cum filia, me disserente, perlegeret. quod propter uerecundiam negans propter adsiduitatem et crebras postulationes eius praestiti, ut docerem, quod didiceram non a memetipso, id est a praesumptionis pessimo praeceptore, sed ab inlustribus ecclesiae uiris. sicubi haesitabam et nescire me ingenue confitebar, nequaquam mihi uolebat adquiescere, sed iugi interrogatione cogebat. ut e multis ualidisque sententiis, quae mihi uideretur probabilior, indicarem. loqaar et aliud, quod forsitan aemulis uideatur incredulum: Hebraeam linguam, quam ego ab a
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Quis autẽ cognouit sensũ dñi.
aut quis cõsiliarius eius fuit. Etatũ
autẽ diuersitas nõ nuitat corporũ ua¬
rctatẽ. Cũ enĩ corpora nr̃a quottidie
fluant et aut crescant et decrescant.
tigorot eaanuis hoĩes quot quottidie
rõinuainur. Aut alius fui cũ decẽ
annoꝵ essem. alius cũ xxxͣ alius cũ
quĩquagnita. alius cũ iam cano capite
sum. Igitur uixta eccliã ꝵ traditio¬
nes et apliũ paulũ illud est respondẽ¬
dũ quod in nieũ perfectũ et inmẽ¬
surã etatis plenitudinis xp̃i ⁊esurrec¬
turi siuus in qua et adã iudei con
diciẽ antumant. et dum̃ saluatorẽ
legiinus surrexisse. Et niulta alia q̃
dc utroq testamẽto i suffocationem
heretici protuli. Ex quodie ita cepit
hominẽ de testari et om̃esqui euisdẽ
doginatis erant ut eos uoce publica
hostes duĩ proclamaret. Et hoc dixi
nõ ut breuiter horesim cõfutaeẽ. cui
multis uolumĩb respondẽ dũ est s
ut fidẽ taute femine ostenderẽ que

Expanded text:
s! quis enim cognouit sensum domini aut quis consiliarius eius fuit? aetatum autem diuersitas non mutat corporum ueritatem. cum enim corpora nostra cotidie fluant et aut crescant aut decrescant, ergo tot erimus homines, quot cotidie conmutamur? aut alius fui, cum decem annorum essem, alius, cum triginta, alius, cum quinquaginta, alius, quia iam toto cano capite sum? igitur iuxta ecclesiarum traditiones et apostolum Paulum illud est respondendum, quod in uirum perfectum et in mensuram aetatis plenitudinis Christi resurrecturi sumus, in qua et Adam conditum Iudaei autumant et dominum saluatorem legimus surrexisse\' et multa alia, quae de utroque testamento in suffocationem heretici protuli. ex quo die ita coepit hominem detestari et omnes, qui eiusdem dogmatis erant, ut eos uoce publica hostes domini proclamaret. et haec dixi, non ut breuiter heresim confutarem, cui multis uoluminibus respondendum est. sed at fidem tantae feminae ostenderem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tus ac nobilitate uel in morbidas
carnes et domus iopiĩ uenientes
peuas pristinoꝵ luere delictorũ ut
presenti scło atui corporibus quati
curcere clauderentur. Quod cũ
audisset et ad meretulissẽt in di¬
caus hominẽ michiq incubuisset
necessitas nequissime uipere at mor¬
ni fere bestie resistendi de quibus pãt¬
mista cõmemorat dicens. Netradas
bestiis aiam̃ cõficẽtẽ tibi. Et intre¬
pa dne bestias calan qui stribẽtes

Expanded text:
tiis ac nobilitate uel i morbidas tiis ac nobilitate uel i morbidas carnes et domos inopum uenientes poenas pristinorum luerent delictorum et praesenti saeculo atque corpore quasi carceri clauderentur. quod cum audisset et ad me retulisset indicans ho-.. minem mihique incubuisset necessitas nequissimae uiperae ac mortiferae bestiae resistendi, de quibus psalmista commemorat dicens: ne tradas bestiis animam confitentem tibi et: increpa, domine, bestiis
Abbreviated transcription (Latin):
callidus atq ut sibi indebatur doctus
ac sciolus. me nesciente cepit ei propo¬
nore questiones et dicere. Quid pec¬
cauit infans ut a demone corripia¬
tur. In qua etate ⁊esurrectira sums
ni ipã quamorimur. Si nup̃a ergo
nutricib post resurrectionẽ opus er̾it.
si malterai uequaꝙͣerit resurrectio
mortuoꝵ. sed transtõrmatio in alius.
diuersĩtas quoꝙ sexus maris et fõmi¬
ne erit. an nõ erit. Si erit. sequẽ¬
tur et imptie. et cõcubitꝰ. sed et ge¬
ueratio. Si nõ erit. sublata diuersi¬
tate sexus eadẽ corpora nõ ⁊esurgut
Aggrauat enĩ terreua in habitatio
sensũ multa cogitantẽ. Sed tenua
orunt et spuãlia dicente apło Se¬
minatur corpus animale. desurget
corpus spũale. Ex quib oñibe pro¬
bare cupiebat rationales creaturas
ob quedã uitia et antiqua pcta
corpore esse de lapsas. et prodiuersi
conditiono geuerari. uel corporũ
sanitate gaudere et parentũ diui¬

Expanded text:
callidus, atque, ut sibi 716 videbatur, doctus callidus, atque, ut sibi 716 videbatur, doctus et sciolus, me nesciente coepit ei proponere quaestiones, et dicere: Quid peccavit infans, ut a daemone corripiatur? In qua aetate resurrecturi sumus? Si in ipsa qua morimur: ergo nutricibus post resurrectionem opus erit. Sin aliter, nequaquam erit resurrectio mortuorum; sed transformatio in alios. Diversitas quoque sexus maris ac feminae erit, aut non erit? Si erit, sequentur et nuptiae, et concubitus, sed et generatio. Si non erit, sublata diversitate sexus, eadem corpora non resurgent: Aggravat enim terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; sed tenuia erunt et spiritualia, dicente Apostolo: Seminatur corpus animale, resurget corpus spirituale . Ex quibus omnibus probare cupiebat, rationales creaturas ob quaedam corpora esse delapsas et pro diuersitcondicione generari, ut uel corporum sanitate gauderent et parentum diui
Abbreviated transcription (Latin):
rũt michi lacrune mee paues dic at
nocte ut iueteruũ pane angelorum
uesceretur et caneret. Gustateet u¬
dete quĩ suauis est dñs. Et eructauit
corueũ uerbũ bonũ. dico ego opera
mea regi. Et esaie inimio dnĩ per esa¬
iam in se cerueret uerba cõpleri Ecte
qui seruiũt michi manducabũt. uos
autem esurietis. Ecce qui seruiunt
michi bibent. uos autẽ sicietis. Eete
qui seruiũt iuͥ letabuntur uosautem
ulos autẽ cõfundemini. Et ce qui serui¬
unt michi exultabut̃ in galidio uos
autẽ clamabitis ob dolorẽ cordis et pro¬
pter cõtritionẽ spũs ululabitis Di¬
geram lacus eam semiꝑ fugisse cõtri¬
tos ut fontẽ dum̃ reperiret ut possit
leta canture. Sicut ceruus denderat
ad fonces aquarũ ita desiderat aiã me¬
a ad te deus. quando ueniam et appa¬
rebo ante fatiem dei/ Tangam epo
breuiter quomõ hereticoꝵ cenosos
deuitauerit lacus et eosinstar habu
erit ethnicoꝵ. Quidam ueterator

Expanded text:
runt mihi lacrimae meae panes die ac runt mihi lacrimae meae panes die ac nocte, ut in aeternum angelorum pane uesceretur et caneret: gustate e.t uidete, quoniam suauis est dominus, et: eructuauit cor meum uerbum bonum: dico ego opera mea regi, et Esaiae, immo domini per Esaiam, in se cerneret uerba conpleri: ecce, qui seruiunt mihi, manducabunt, uos autem esurietis. ecce, qui seruiunt mihi, bibent, uos autem sitietis. ecce, qui seruiunt mihi, laetabuntur, uos autem confundemini. ecce, qui seruiunt mihi, exultabunt in gaudio, uos autem clamabitis ob dolorem cordis et propter contritionem spiritus ululabitis. dixeram lacus eam semper fugisse contritos, ut fontem dominum repperiret, ut posset laeta cantare: sicut ceruus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, deus. rebo ante faciem dei? Tangam ergo breuiter, quomodo hereticorum caenosos deuitauerit Ethnicorum. Quidam veterator
Abbreviated transcription (Latin):
rans. Miser ego homo quis me libe¬
rabit de corpore mortu huius. Di¬
cat prudens lector pro laudibus me
uituperationẽ stribere. Testor ihm
cui illa seruiuit et ego seruire cu¬
pio. me in utraq parte nichil fing̾e
sed quasi xpiãnũ de xpĩana que sut
uera proferre idem hystoriã scubere
nõ pane gricũ et illius uite uicia a¬
meũ et om̃iuĩ soroꝵ lic fratrũ delĩ¬
deriũ qui illã diligimus et absen
fruitur corona iusticie sequit᷑ agnũ
quocũq uadit. Saturatun que esu¬
riuit et leta decantat. sicut audimi¬
nuis ita et uidimus in ciuitute duĩ
uirtutũ in ciuitate dei nr̃i. Obeata
rerũ cõmiutatio. Fleuit. ut suprideret
Despexit lacus contritos. ut fontẽ dimñ
repperiret. Uestita cilitio est ut nut̃ al¬
bis uestib uteretur et diceret .stidisti
saccũ neũ et indnisti me leticia. Ci¬
nerẽ sicut panẽ mãducauit et potio¬
nẽ suã cũ fletu miscebat dicens. fue¬

Expanded text:
rans: miser ego homo, quis me liberans: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huiusr dicat prudens lector pro laudibus me uituperationem scribere. testor Iesum, cui illa seruiuit et ego seruire cupio, me in utraque parte nihil fingere, sed quasi Christianum de Ch-ristiana, quae sunt uera, proferre, id est historiam scribere, non panegyricum, et illius uitia ameum, et omnium sororum ac fratrum desiderium, qui illam diligimus, et absent nunc fruitur corona justitiae : sequiturque Agnum quocumque vadit . Saturatur, quia esurivit, et laeta decantat: Sicut audivimus, ita et vidimus, in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri . O beata rerum commutatio: flevit, ut semper rideret. Despexit lacus contritos, ut fontem Dominum reperiret. Vestita cilicio est, ut nunc albis vestimentis uteretur, et diceret: Scidisti saccum meum et induisti me laetitia. cinerem quasi panem manducauit et potionem suam cum fletu miscebat dicens: fue
Abbreviated transcription (Latin):
pene ꝑsuaserit ne uinũ bibã. Hex re¬
fero. nõ qd̾ in consideranter et ultra in¬
res supta ouera probem monẽte scrip¬
tura suꝑte ouus ne lauaueris sed qd̃
mentis eiuis ardorẽ et desideriũ fidelis
anme exhac quoq probare uolui
perseuerãtiã dicentis. Sitiuit inte
amia mea quã multipliciter tibi
tnro mea. Dificile est modũ tenere
nos una et breui sentẽcia ex primere
possimis. Ne quid nimis que in cõtẽp¬
tu ciboꝵ tautã habebat ꝑtinatiã m
luctu mitiserat et suoꝵ mortib frã¬
gebatur maxinie liberoꝵ. Nam et
inuiri et filioꝵ dormitione semper
ꝑiclitata est et cũ os stomachũq si
tur impressione lenire suꝑabatur
affectu et credulã mẽtẽ parentisui¬
scera cõsternebant. aniunĩq uĩcens
fagilitate corporis uiucebatur. Quã
semel langor arripiens longo tẽpore
possidebat ut et nobis inquietudinẽ
et sibi discrimina offerret in quo
illa letabatur per moniẽta cõmemo¬

Expanded text:
paene persuaserit, ne uinum bibam\'. haec repaene persuaserit, ne uinum bibam\'. haec refero, non quod inconsideranter et ultra uires sumpta onera probem monente scriptura: super te onus ne leuaueris, sed quo mentis eius ardorem et desiderium fidelis animae ex hac quoque probare uelim perseuerantia dicentis: sitiuit in te anima mea, quam multipliciter et caro mea. difficile est modum nos una et brevi sententiola exprimere possumus: Ne quid nimis . Quae in contemptu ciborum tantam habebat pertinaciam: in luctu mitis erat, et suorum mortibus frangebatur, maxime liberorum. Nam et in viri et filiarum dormitione semper periclitata est. Et cum os stomachumque situr impressione lenire; superabatur affectu, et credulam mentem, parentis viscera consternabant animoque uincens fragilitate corporis uincebatur, quod semel languor adripiens longo tempore possidebat et nobis inquietudinem et sibi discrimen afferebat. quo illa laetabatur per momenta commemo