comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris calle preteriens ꝑossemt. Au uero uel horu aliquẽ in prĩam
suã uel benedictũ mirsie umiꝙͣ ad id glorie uenturum uel
franciscũ seu uolucrũ audientiam. seu seraphicũ rapte mẽ¬
tis ardorem stupendũq illud insigne sacrorũ xp̃r stumatũ et uubuꝰ
animi mẽbra restantia tãtũq tam breui de ꝑaupertatis cõuigio
genite sobolis iecremẽtũ habiturũ credimꝰ. si marsisset assisii
qui licet ut aĩt diuinitate consulta et reuelatione celitus accep¬
ta pro salute multorũ inter uite hominũ bella periculosas nõ
tam sibi ꝙͣ militibus suis excubias elegisset ip̃e tamẽ magnus
amator solitudinis heremiq sectator fuit Teiplex nempe
sermo susceptus est/ Temporis qualis est noctiũ quando
etiam solitudosilentũqz est Amini qualis est qui in pro¬
fundissime contemplationis abstracti luce media et frequen¬

Expanded text:
ris calle preteriens possem. An vero vel horum aliquem in patria ris calle preteriens possem. An vero vel horum aliquem in patria sua, vel Benedictum Nursie unquam ad id glorie venturum, vel Franciscum seu volucrum audientiam, seu seraphicum rapte mentis ardorem, stupendumque illud insigne sacrorum Cristi stigmatum et vulnus animi membra testantia, tantumque tam brevi de paupertatis coniugio genite sobolis incrementum habiturum credimus, si mansisset Assisii? Qui licet, ut aiunt, divinitate consulta et revelatione celitus accepta, pro salute multorum inter vite hominum bella periculosas non tam sibi quam militibus suis excubias elegisset, ipse tamen, magnus amator solitudinis heremique sectator fuit. Triplex nempe,  michi nunc sermo susceptus est; temporis, qualis est noctium, quando etiam fundissime contemplationis abstracti luce media et frequen
Abbreviated transcription (Latin):
tume sine ofsensa toto triennio uersatus. illo deniũ nuira pa¬
tientia procul pulso. ip̃e uictor solus substitit
alter sine nomine. sed cuiꝰ nomẽ in celo est. Argentarii mõ¬
tis habitator. qui cũ defuncti fatiem puluere fricuisset in¬
credibile ac stupendum nisi qr credenti nrchil impossibile est
ex angue cadauer et mox futurũ puluerẽ puluere suscita¬
uit Occurret solitarius mienas. tante uie innocentie
tanteq fidutie. ut non solũ barbaros tunc uicina uexan¬
tes reuerentia sui nominis famaq compesceret. sed maxiõs
atq ĩmanes ursos e silua proxima sancti uiri aluearibus
in sultantes ferula quã de more gestabat quasi cattu los
castigaret trepidantesqz depelleret
Perosum fateor cuncta complecti ut ea nͥ
nũc cura est neq eñ scripturꝰ historiã ad ca¬
lamũ ueni. sed undiq decepturus illustria
nec ea quidem omnia sed que seruato cepti ope¬

Expanded text:
inue sine offensa toto triennio versatus, illo demum mira painue sine offensa toto triennio versatus, illo demum mira patientia procul pulso, ipse victor solus substitit. Occurret alter sine nomine, sed cuius nomen in celo est, Argentarii montis habitator, qui cum defuncti faciem pulvere fricuisset, incredibile ac stupendum, nisi quia credenti nichil impossibile est, exangue cadaver et mox futurum pulverem pulvere suscitavit. Occurret solitarius Menas, tante vir innocentie tanteque fiducie, ut non solum barbaros, tunc vicinia vexantes, reverentia sui nominis famaque compesceret; sed maximos atque immanes ursos, e silva proxima sancti viri alvearibus insultantes, ferula, quam de more gestabat, quasi domesticos catulos castigaret trepidantesque depelleret. Operosum, fateor, cunta complecti, nec ea michi nunc cura est; neque enim scripturus historiam ad calamum veni, sed undique decerpturus illustria, nec ea quidem omnia, sed que servato cepti ope
Abbreviated transcription (Latin):
nasterio solus agens dũ a deo cui eũ urgis orãto
et. multa simplecitas familiarissimũ fecerant, aliquod solita¬
rie uite solatiũ postulasset. protinus eidene uisus astitit quo
deurde feritate deposita sceu pastore aliquo paucarũ ad custo¬
diam pecudũ usus est. deq eiusdem ultione quẽ quorũdã
fratrũ luor occiderat imprecatio irati dictu citius ad celum
uenit. ut illis mox horrendo supplicio affectis obstupuerit
seq ꝑpetuo sontẽ uocans et tam s celeriter exauditũ gemeris
onnu reliqua uita sure lamentis ac dolore non fuerit. Roge
que legiones aut qui reges ad hanc potentiã laborando per¬
ueniũt: ad quã solitaria humilitas quiescendo: Oci
ens perhennis atq tenus stilla. dure rupis stillantis olim in
de serto prodigiũ renouauit. Quiq cũ serpente terrifico sub cuiꝰ
spetie uetus serpens terribilior latebat uno eodemq specu con-¬

Expanded text:
nasterio solus agens, dum a Deo, cui eum iugis oratio nasterio solus agens, dum a Deo, cui eum iugis oratio et multa simplicitas familiarissimum fecerant, aliquod solitarie vite solatium postulasset, protinus eidem ursus astitit, quo deinde, feritate deposita, ceu pastore aliquo paucarum ad custodiam pecudum usus est; deque eiusdem ultione, quem quorundam fratrum livor occiderat, imprecatio irati dicto citius ad celum venit, ut, illis mox horrendo supplicio affectis, obstupuerit, seque perpetuo sontem vocans et tam celeriter exauditum gemens, omni reliqua vita sine lamentis et dolore non fuerit. Rogo: que legiones aut qui reges ad hanc potentiam laborando peveniunt, ad quam solitaria humilitas quiescendo? Occuens perennis aque tenuis stilla, dure rupis stillantis olim in deserto prodigium renovavit; quique cum serpente terrifico, sub cuius specie vetus serpens terribilior latebat, uno eodemque specu cont
Abbreviated transcription (Latin):
fundatores uarias solitudines petiere inditio etiã nũc sũt
facta cenobia et inter spelia siluestriã deuotissime donus
ꝓpristi. Cistertiũ marella. Cartusia uallis umbrosa. Camal¬
dulil innumerabilesq alie. Quarũ religionũ riui et si celesti
deuotionis augmento postmnodũ lorige lateq diffusi sunt et
plana compleuerũt Si tamen ut magnorũ fluuiũ fontes
sicharũ queris origmes. ex asperrimis montibus emanasse
m peries darã qutdemn ex omuibus et famo sum Seuedicti nomẽ
cuiꝰ historiã uiteq modũ quisquis nosse cupit non scrutari abdi¬
ta uebeo gregoriam dialogi auꝰ supra mentio est habita scdm̃
librũ perlegat. qui ex illuis actibus est totus et ubi rerũ claritas
stilo etiam illustratur
Nit oculus serie rerũ ductus intra libri tercii me¬
thas excesserit uidebit illa solitudinis itale cõ¬
gesta meracula occureet ei florentius qui in mo-¬

Expanded text:
fundatores, varias solitudines petiere. Indicio nunc etiam sunt fundatores, varias solitudines petiere. Indicio nunc etiam sunt sacra cenobia, et inter spelea silvestria devotissime domus Cristi: Cistertium, Maiella, Cartusia, Vallisumbrosa, Camaldulum, innumerabilesque alie; quarum religionum rivi, etsi celesti devotionis augmento postmodum longe lateque diffusi sint et plana compleverint, si tamen ut magnorum fluminum fontes sic harum queris origines, ex asperrimis montibus emanasse comperies. Clarum quidem ex omnibus et famosum Benedicti nomen, cuius historiam viteque modum quisquis nosse cupit, non scrutari abdita iubeo: Gregoriani dyalogi cuius supra mentio est habita secundum librum perlegat, qui ex illis actibus est totus, et ubi rerum claritas stilo etiam illustratur. Sin oculus serie rerum ductus intra libri tertii metas excesserit, videbit illa solitudinis Italie congesta miracula. Occurret enim Florentius, qui in mo
Abbreviated transcription (Latin):
ius a pͥma etate uirtutũ hospes uoluptatũ hostis
ardirã celi uĩã. esset ingressus ut compendiosurs tamen et
ticturs pergeret. roniã mirsiamq dimisit. quarũ in altera edu¬
catus. ortus ex altera. utriusq amore usu ac natura contraxe¬
rat uicit tamen carnales affectus aĩe cura Pecntqz felix. puer
non modo solitudinẽ sed defectum et illud ĩmane sed deuotã
specus. quod qui uiderint uidisse quodãnõ paradisi limen
credunt. ubi qua̾liter uixerit sciens sileo. cũ et cũcta nobiliũ
scriptorũ fides. lateq loquax sana uulgauerit et iacta illit
ingentia preclarissime religionis fundamenta testentur. Il¬
lud nũc michi suffecerit et solitudines nr̃as honestasse cõme¬
moratione tanti nicole et ppositum mẽũ presens tali teste fi¬
quuti et uel claritate diccis et exemple stimulis uel inclinatioe
nature uel diuinis oraculis admoniti. Religionũ uenerabiliu

Expanded text:
amvis a prima etate virtutum hospes, voluptatum hostis amvis a prima etate virtutum hospes, voluptatum hostis arduam celi viam esset ingressus, ut compendiosius tamen ac tutius pergeret, Roman Nursiamque dimisit, quarum in altera educatus ortus ex altera, utriusque amorem usu ac natura contraxerat, vicit tamen carnales affectus anime cura, petiitque felix puer, non modo solitudinem, sed desertum et illud immane sed devotum specus, quod qui viderunt vidisse quodammodo paradisi limen credunt. Ubi qualiter vixerit sciens sileo, cum et cunta nobilium scriptorum fides lateque loquax fama vulgaverit, et iacta illic ingentia preclarissime religionis fundamenta testentur; id nunc michi suffecerit, et solitudines nostras honestasse commemoratione tanti incole, et propositum meum presens tali teste fircuti et vel claritate ducis et exempli stimulis, vel inclinatione nature, vel divinis oraculis admoniti, religionum venerabilium
Abbreviated transcription (Latin):
liber et ħ i utriusq uestibulo scripta sunt mitto alia ꝓpe flebi¬
liora ubi ob hoc ip̃m suũ astensum et incessanter se ait slere et
amicos orat ut si eũ diligũt secũ fieant aut pro se deũ rogent
Ut intelligas suũ illũ intellexisse periculum. qui quasi genus
mortis existimãs solitarie uiuere desusse. amicorũ auxiliũ in
eo statu tam supplicter imploraret. in ep̃la autẽ ad naesẽtẽ po¬
tritiũ de hoc ip̃o loquens tanto se merore percussum dicit ut
uix loqui suffitiat Ex quibus apparet et pontificatus permo¬
lestam illi sarcinã sicut est omibus profecto qui illesam numa¬
culatamq custoduit et solitarie uite dulcem fuisse memoriã
nisi collatione dispariũ mutati status amaritadine accerbasset
Ed ubnnã dux occidentaliũ monachorũ benedictꝰ¬
S
remanet: At quis eum xpristifideliũ nõ nouit
qui sanctit iruemle consiliũ non audurit. qui ꝙͣ¬

Expanded text:
liber, et hec in utriusque vestibulo scripta sunt. Mitto alia prope flebiliber, et hec in utriusque vestibulo scripta sunt. Mitto alia prope flebiliora, ubi ob hunc ipsum suum ascensum et incessanter se ait flere, et amicos orat ut, si eum diligunt, secum fleant ac pro se Deum rogent. Ut intelligas suum illum intellexisse periculum qui, quasi genus mortis extimans solitarie vivere desiisse, amicorum auxilium in eo statu tam suppliciter imploraret. In epystola autem ad Narsetem patritium, de hoc ipso loquens, tanto se merore percussum dicit, ut vix loqui sufficiat. Ex quibus apparet et pontificatus permolestam illi sarcinam, sicut est omnibus profecto qui illesam immaculatamque custodiunt, et solitarie vite dulcem fuisse memoriam nisi collatione disparium mutati status amaritudinem acerbasset. Sed ubinam dux occidentalium monachorum Benedictus remanet? At quis eum Cristi fidelium non novit, quis sanctum iuvenile consilium non audivit? Qui qu
Abbreviated transcription (Latin):
omibus que uoluũtur eminebat. ꝙ nulla insi celestia cogitare
consueuerat. ꝙ etiam retentus corpore. ip̃a iam caris claustra
contemplatione transibat. ꝙ mortẽ quoq que pene cũctis
pena est uidelicet ut ingressum uite et laboris sui premiũ
amabat quibus cõmemoratis ad contraria tristior se conuertes
at nunc inquit ex occasione cure pastoralis seculariũ hommiũ
negotia patitur. et post tam pultram quietis sue spetiem ter-¬
rem actus puluere fedatur. Que sequũtur attexere longum est. et mi¬
mine necessariũ. Funs est ut et se recordationẽ uite preterite torque¬
ri acrius es in cõpassionõ quiete uiuẽtiũ miserũ fateatur quorũ
plurimos in hac de qua loquimi uita secretiore placuisse diffinit
nec munꝰ illa superuacuũ sequi que in eo libro scripsit ubi lob afflic¬
tum afflictus exposuit propterea ꝙ et uterq promulgatus est

Expanded text:
omnibus que volvuntur eminebat, quod nulla nisi celestia cogitare omnibus que volvuntur eminebat, quod nulla nisi celestia cogitare consueverat, quod etiam retentus corpore, ipsa iam carnis claustra contemplatione transibat, quod mortem quoque, que pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris sui premium amabat». Quibus commemoratis, ad contraria tristior se convertens: «At nunc» inquit «ex occasione cure pastoralis, secularium hominum negotia patitur, et post tam pulcram quietis sue speciem terreni actus pulvere fedatur». Que sequuntur attexere longum est et minime necessarium: finis est ut se recordatione vite preterite torqueri acrius et in comparationem quiete viventium miserum fateatur, quorum plurimos in hac de qua loquimur vita secretiore placuisse diffinit. Nec minus et illa supervacuum sequi que in eo libro scripsit, ubi Iob afflictum afflictus exposuit; propterea quod et uterque pervulgatus est
Abbreviated transcription (Latin):
arce locauerit quem suũ ascensũ cũ sepe alibi tũ super ezechielẽ
scribens iusta cõmemoratione conqueritur. Et equidem inquit
it monasterio positus ualebã et ab otiosis linguã restrmgere
et in intentione ratioiis pene continue mentẽ tenere, ac
postꝙͣ cordis humerũ sarcine pontificali supposui: colligere se ad
se metip̃m assidue non potest amiꝰ qui ad multa spargitur
alia ibi deiiceps contra se presentẽq statũ suũ loquitur. Sed
multo plura in prohennio dialogi quem librũ incepturus secre¬
tũ locũ amicẽi merori se peciisse testatur. ubi uel modicũ a rerũ
seculariũ tempestate quiesceret. Illic ergo dilectissimo filio et
familiarissimo amico respondens. Infelio inquit amuiꝰ meuis
occupationis sue pulsatus uulnere. meminit qualis aliquãdo
in monasterio fuit. quõ ei labentiã cũcta subterrerãt ꝙͣtũ rebꝰ

Expanded text:
arce locaverit. Quem suum ascensum, cum sepe alibi tum super Ezechielem arce locaverit. Quem suum ascensum, cum sepe alibi tum super Ezechielem scribens, mesta commemoratione conqueritur. «Et quidem» inquit «in monasterio positus valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere; at postquam cordis humerum sarcine pontificali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non potest animus, qui ad multa spargitur». Alia ibi deinceps contra se presentemque tunc statum suum loquitur; sed multo plura in prohemio dyalogi, quem librum incepturus secretum locum amicum merori se petiisse testatur, ubi vel modicum a rerum secularium tempestate quiesceret. Illic ergo dilectissimo filio et familiarissimo amico respondens: «Infelix» inquit «animus meus, occupationis sue pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cunta subtererant, quantum rebus
Abbreviated transcription (Latin):
mitur gloriosius edes xpristi tuis manibꝰ fundata conspicitur pau¬
peribus seruitura ꝙͣ rome palatiũ auitũ aut barbaricis flãmis
arsurũ aut semo ruiturũ. Scd diu fateor me tue uirtutis ãdmira¬
tio in hoc sermone detinuit. et iam satis multa de feminis deq tͣf
transmarinis rebus ad nostros et ad patrĩa redeat stilus Sertum.¬
Uid ergo grẽgorus hic noster: romane ¶ Capĩtulum¬
sedis magnus antistes: Nonne magnificas ac frecꝙ̃¬
tes domos in solitaria templa cõuertit: antiquas
possessiones sibi preripiens xp̃o dedit ita orbi ꝙͣtũ li¬
cuit in maxima ꝑlenissimaq ommiũ urbe solitũdinẽ fecit. Ut ubi
auos attauosq suos creber obsequẽtis populi concursies ornauerat
Illic ip̃e suo dño solus obsequeretur. et si fanre illũ splendor educ¬
tũ latebris magno curarũ in pelago. sũmaq tandem dignitatis

Expanded text:
ibi gloriosius edes Cristi tuis manibus fundata conspicitur pauibi gloriosius edes Cristi tuis manibus fundata conspicitur pauperibus servitura, quam Rome palatium avitum, aut barbaricis flammis arsurum, aut senio ruiturum. Sed diu, fateor, me tue virtutis admiratio in hoc sermone detinuit, et iam satis multa de feminis deque transmarinis rebus; ad viros et ad patriam redeat stilus. 6 Quid ergo Gregorius hic noster Romane sedis magnus antistes? nonne magnificas ac frequentes domos in solitaria templa convertit, antiquasque possessiones sibi preripiens Cristo dedit? Ita sibi, quantum licuit, in maxima plenissimaque omnium urbe solitudinem fecit, ut ubi avos atavosque suos creber obsequentis populi concursus ornaverat, illic ipse suo Domino solus obsequeretur; etsi fame illum splendor eductum latebris magno curarum in pelago supremaque tandem dignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
feno largietur. Tu autẽ felix amis omnibus tandem que iter
ad celum pandunt non feminea leuitate transactis et quase
iam temporis tui cursu ac laborũ agone feliater plausibiliter
cõsũmato ml in terris agendĩ superesset ante duos menses
ex quo iherosolintã redieras relicto ibi monasterio finẽ rerũ tran seũtiũ
et beatũ uite laudabilis exitũ iuenisti. eũq tibi honore xp̃us exhibuit
ut ꝓpter femmnã unã tot uirorũ ac feminarũ milibus pepercisse et de¬
cretli seu permissũ suppliciũ distulisse uideretur. Si quidem mox ut
patria et rebus humanis excesseras uebem romã irruptio illa barba¬
rica et horrenda uastatio consecuta est. O urgens et pio mulier in¬
signris exilio et nescio quidem, au tali uita au morte felicior multo
certe clarior iaces solitario in puluere ꝙͣ si rome carens hiis merit
manibus titulis insculpto sepultro marmoreo iacuisses. Multoq

Expanded text:
fenore largiretur. Tu autem felix anus, omnibus tandem, que iter fenore largiretur. Tu autem felix anus, omnibus tandem, que iter ad celum pandunt, non feminea levitate transactis, et quasi iam temporis tui cursu ac laborum agone plausibiliter consumato nil in terris agendum superesset, ante duos menses ex quo Ierosolimam redieras, relicto ibi monasterio, finem rerum transeuntium et beatum vite laudabilis exitum invenisti. Eumque tibi honorem Cristus exhibuit, ut propter feminam unam tot virorum ac feminarum milibus pepercisse, et decretum seu promissum supplicium distulisse videretur. Siquidem mox ut patria et rebus humanis excesseras, urbem Romam irruptio illa barbarica et horrenda vastatio consecuta est. O ingens et pio mulier insignis exilio, et nescio quidem an tali vita an morte felicior! multo certe clarior iaces solitario in pulvere, quam si Rome, carens his meritis, inanibus titulis insculpto sepulcro marmoreo iacuisses; multoque
Abbreviated transcription (Latin):
siciliam atq affricam possidebat, tam late se fortuna muliebris
extenderat non ad aliud ꝙͣ ad usum pauperũ et iuge pietatis
exercitiũ reseruatis. Qua preterea etate hoc ageret cum uicesiõ
.S. etatis ãno tuis accensa monitis et exemplo sclõq renũtians
ip̃m ut ita ditam purpureũ uite slorem et preclarũ tõiugiũ et
tantas diuicias atq delicias neg lexisset quarũ scas intentiões
aduitas celitus. uel huit patet ꝙ illa iunior melania ita illũd
ingens pretiũ et e tantis possessiombus redactũ thesaurũq
suũ omne opportuno tempore dispersit deditq pauperibꝰ ue si
paululum distulisset ad alarice manꝰ illico romã ytaliãq uas¬
tautis uenturũ omen fuerit ꝙ illa iam tunc in meliores usus
magnis oꝑũ ponderibus expedita conuerterat quasi scipãm
suasq res p̃reptas lupi faucibus xpristo libens sus multiplici

Expanded text:
Siciliam atque Africam possidebat tam late se fortuna muliebris Siciliam atque Africam possidebat tam late se fortuna muliebris extenderat, non ad aliud quam ad usum pauperum et iuge pietatis exercitium reservatis; qua preterea etate hec ageret: cum vigesimo scilicet etatis anno, tuis accensa monitis et exemplo seculoque renuntians, ipsum ut ita dicam purpureum vite florem, et preclarum coniugium, et tantas divitias ac delitias neglexisset. Quarum sanctas intentiones adiutas celitus vel hinc patet, quod illa iunior Melania ita illud ingens precium e tantis possessionibus redactum thesaurumque suum omnem oportuno tempore dispersit deditque pauperibus, ut, si paululum distulisset, ad Alarici manus ilico Romam Italiamque vastantis venturum omne fuerit quod illa iam tunc in meliores usus magnis opum ponderibus expedita converterat, quasi seipsam suasque res prereptas lupi faucibus, Cristo libens sub multiplici
Abbreviated transcription (Latin):
res/ et quasi quidam in exhaustus sont bonorũ nulla largitionẽ
exundatione deficeres inq aliud nichil intenta. septem et triginta
annos indeficiente rerũ facultate et indesessa caritate ãi peregissce
iam fexagenaria tuorũ reuifendorũ non carnale sed dulinũ et
spirituale desideriũ cepit. Itqq romã rẽdiens natũ nurũ neptẽ
ut nominis heredem sit c̃ĩ ꝓpõitiq tui ac ne longũ fatiã tuos õñes
tua per uesstigia discretis patrmioniis in uiam xp̃i et amore uite
solitarie direxisti, stupor est memisse quod aurũ qd ue argertũ
quas sericas uestes quãtas pecumiarũ sũmas tua illa quoq neptꝭ
egregier et sedula tuarũ uiarũ obseruatrix ecclesiis atq religiosis
egentibus toto orbe diffuderit. quot pro xpristi seruitio suorũ mi¬
lia seruorũ libertate donauerit quas possessiones nor modo to-¬
me sed in q̃ aquitama etiam et gallis hispamisq uendiderit

Expanded text:
res, et quasi quidam inexhaustus fons bonorum nulla largitionum res, et quasi quidam inexhaustus fons bonorum nulla largitionum exundatione deficeres, inque aliud nichil intenta, septem et triginta annos indeficiente rerum facultate et indefessa caritate animi peregisses, iam sexagenariam tuorum revisendorum non carnale sed divinum et spiritale desiderium cepit. Itaque Romam rediens, natum, nurum, neptem, ut nominis heredem sic animi propositique tui, ac, ne longum faciam, tuos omnes tua per vestigia, distractis patrimoniis, in viam Cristi et amorem vite solitarie direxisti. Stupor est meminisse quod aurum quod ve argentum, quas sericas vestes, quantas pecuniarum summas, tua illa quoque neptis egregia et sedula, tuarum viarum observatrix, ecclesiis ac religiosis egentibus toto orbe diffuderit; quot pro Cristi servitio suorum milia servorum libertate donaverit, quas possessiones non modo Rome, sed in Aquitania etiam et Galliis Hispaniisque vendiderit,
Abbreviated transcription (Latin):
henꝰ oper̃ et paternũ decus uirtutibus supergressa uidiutas.
statum tanto pudicitie stũdio tantisq mĩe operibus honestasti ut uir¬
gmitat laudem ꝓpe transtendens oblita sanquinis oblita pignorũ
oblita potentie soluisq memor xpristi utq illũ indueres exuta fo-¬
li natalis affectũ exuta nataliũ respectũ et amorem tuorũ et corpo¬
eis tui curã exosa demq xpristi consilio amnnã tuam in hoc mũdo
et in uitam eternã custodires eam mira sollicitudine scõs in deserꝰ¬
tis solitudinibus que siisti eosq etiam ad exiliũ prosequuta de
labore tuo sanctũ illis obsequiũ de facultatibus pĩa al monĩa pre¬
biusti. honoratrix scõrũ reuocatrix errantiũ. peregemorũ mater
tuorũ in xp̃o tutrix atq consultrix / cum ingentes em̃ opes ĩmensũq
patrimoniũ in egentiũ alimenta felicissima liberalitate. disperge¬

Expanded text:
genus, opes et paternum decus virtutibus supergressa, viduitatis genus, opes et paternum decus virtutibus supergressa, viduitatis statum tanto pudicitie studio, tantisque misericordie operibus honestasti, ut virginitatis laudem prope transcenderes. Oblita sanguinis, oblita pignorum, oblita potentie, soliusque memor Cristi, utque illum indueres exuta soli natalis affectum, exuta natalium respectum et amorem tuorum et corporis tui curam; exosa denique Cristi consilio animam tuam in hoc mundo, ut in vitam eternam custodires eam, mira solicitudine sanctos patres in desertis solitudinibus quesivisti, eosque etiam ad exilium prosecuta, de labore tuo sanctum illis obsequium, de facultatibus piam alimoniam prebuisti: honoratrix sanctorum, revocatrix errantium, peregrinorum mater, tuorum in Cristo tutrix atque consultrix. Cum ingentes enim opes immensumque patrimonium in egentium alimenta felicissima liberalitate disperge
Abbreviated transcription (Latin):
fert et transfert et quod corpore non potest cogitatione cõplectitur
et si hominũ mopia fu̾it loquit᷑. cum deo nĩꝙͣ mĩꝰ solus
Uonã uero mĩc uertar confundor multitudine et
atie occurrentiũ in diuersum uocor sed paule nomẽ
admonuit ut ante om̃a eidem et genti et sexui¬
solitarie glorie partem darem Pauta ergo e
multis excerpam nec uerebor ne romanarũ in laudibus matrona¬
rũ nimꝰ ditar quibꝰ par esse nõ spero Pretereo eustochiũ
paule filiam precone iherommno insignẽ et marsellã et asellã
et fabiolam et blesillam aliasq clari nomĩs uirgines et uiduas
Quid autẽde te dicã feminarũ oꝑtima et et gloriosa mela¬
ma: non ego tantas cõciues et uicinas, quas etas prĩa ypristi
fides amii pietas uirtusq quĩgunt stilo segregem uxͣ paulã
fedebis. Tu quidem romami filia consulis. Romani pretoris mat᷑

Expanded text:
fert et transfert et, quod corpore non potest, cogitatione complectitur; fert et transfert et, quod corpore non potest, cogitatione complectitur; et si hominum inopia fuerit, loquitur cum Deo, nunquam minus solus». Quonam vero nunc vertar? Confundor multitudine et acie occurrentium in diversum vocor; sed Paule nomen admonuit ut ante omnia eidem et genti et sexuisolitarie glorie partem darem; pauca igitur ex multis excerpam, nec verebor ne romanarum in laudibus matronarum nimius dicar, quibus par esse non spero. Pretereo Eustochium Paule filiam, precone Ieronimo insignem, et Marcellam et Asellam, et Fabiolam et Blesillam, aliasque clari nominis virgines aut viduas. Quid autem de te dicam, feminarum optima et gloriosa, Melania? Non ego tantas concives ac vicinas, quas etas, patria, Cristi fides, animi pietas virtusque coniungunt, stilo segregem: iuxta Paulam sedebis. Tu quidem, romani filia consulis, romani pretoris mater,
Abbreviated transcription (Latin):
oblita est / ciiꝰ et preclaram uitam et felicem exitũ iheromiinꝰ ip̃e
tam fulgido puixit epigramate. ut post eum michi mõdestuis rechi¬
sit tacere. Quid enĩ digni sim dicturus in transitu inq angusta
opusculi mei parte clausurus ubi ille tanto uir ingemo. hesit
at amore ac dolore dictantibus modũ iusti uoluminis impleuit
Quãius non defuisse sciam qd iherominꝰ ip̃e nec ignorat. nec
dissimulat qui utriusq otiũ liuĩdo dente momorderint nec mor-¬
siem scriptis mandare timuerĩt. Ita uix ulla uirtus tam uel alta
uel abdita est ut muidie iaculis non tangatur. sed solidam uerita¬
tem uulgaris aura nou concutit. Sane quidꝙͣ de sua aliis uisum
sit solitudinẽ sapiẽtis idem ip̃e iheronimꝰ contra iouimanũ scibent
cõmendat hiis uerbis. Sapiens nũꝙͣ solus esse potest habet em̃
õnes qui sunt et qui fuerũt boni. et ammũ liberũ quocũq uult pre¬

Expanded text:
oblita est. Cuius etiam preclaram vitam et felicem exitum Ieronimus ipse oblita est. Cuius etiam preclaram vitam et felicem exitum Ieronimus ipse tam fulgido pinxit epygrammate, ut post eum michi modestius sit tacere. Quid enim dignum sim dicturus in transitu inque angusta opusculi mei parte clausurus, ubi ille tanto vir ingenio hesit, et amore ac dolore dictantibus modum iusti voluminis implevit? Quamvis non defuisse sciam, quod Ieronimus ipse nec ignorat nec dissimulat, qui utriusque otium livido dente momorderint, nec morsum scriptis mandare timuerint; ita vix ulla virtus tam vel alta vel abdita est, ut invidie iaculis non tangatur! Sed solidam veritatem vulgaris aura non concutit. Sane quicquid de sua aliis visum sit, solitudinem sapientis idem ipse Ieronimus, contra Iovinianum scribens, commendat his verbis: «Sapiens nunquam solus esse potest; habet enim secum omnes qui sunt et qui fuerunt boni, et animum liberum quocunque vult pro
Abbreviated transcription (Latin):
Neco mũ preconẽ uite huis Basiliũ Sileo magnũ uñuam
gregoriũ nazãz enũ pclarũ huiꝰ uiri discipulũ nõ silelo
Iherõiumꝰ urbe roma dimissa iomanisq opibus con¬
temptis. eterne patrie spe ac desiderio illectus ut ip̃e
fatetur ob gehenne metie in illam primo uastam solitudineem horri¬
dum monachis habitaculum prestantem quã de uirgutate ad
eustochiũ scribens salustiano uorbo usus est solis ab ardoribus exus¬
tamh did dicit selabbidis. ubi aliquot ans aduersus indemite car¬
nis insultus et conspirantis ar̃e confensĩ. laboriosa militia exacti
ꝙͣuis uictor non ex atie rom̃a / quasi iam securus ad triũphũ rediit
sed se in bethleemiticas latebras fesemabundus auffugit Latuit
ibidem paula sancta et pia et illustris et ut multa breuiter dicam
uere romana mulier sũmũq sui temporis feminee specumẽ uirtut
et ut ad presepe dominicũ mori posset. ubl et qualier orta esset

Expanded text:
eo nunc preconem vite huius Basilium; sileo magnum virum Gregorium Nazanzenum; preclarum huius viri discipulum non silebo. Ieronimus, urbe Roma dimissa romanisque opibus contemptis, eterne patrie spe ac desiderio illectus et, ut ipse fatetur, ob gehenne metum, in illam primo vastam solitudinem, horridum monachis habitaculum prestantem, quam, de virginitate ad Eustochium scribens, salustiano verbo usus «solis ab ardoribus exustam» dicit, se se abdidit. Ubi aliquot annis adversus indomite carnis insultus et conspirantis anime consensum laboriosa militia exactis, quamvis victor, non ex acie Romam quasi iam securus ad triumphum rediit, sed in bethleemiticas latebras festinabundus aufugit. Latuit ibidem Paula sancta et pia et illustris et, ut multa breviter dicam, vere romana mulier summumque sui temporis feminee specimen virtutis; et, ut ad presepe Dominicum mori posset, ubi et qualiter orta esset
Abbreviated transcription (Latin):
Atrem perdidi Ra Alt̾a tibi superest mater quã non
perdes et si uelis ex illa uemens in hanc pergis il¬
la tibi ꝑ aucorũ mensiũ doniũ dedit hec multorũ
dabit ã norũ illa tibi dedit corpus hec aufert do᷑
Mater obiit mitissima Ro . Mater sustitie durissima que te
et matre quã requiris uno g̾rennio seruabit cuiq in utero fuis¬
timo pariture Do. Pia me deseruit m̃y Ra ͭ deseri metuens
festinauit grãtaꝙ illi suã morte fuisse credibile est tũa nõ
uisure amplius atq unde maxime metuebat securitate ꝑta¬
Do defucta est mo optima Rafelict̾ huic excessĩt ce supersti¬
te quo p̃misso ut feminei sũt affectus slẽbiliter abiisset To¬
Obiit materRa. Obeund erat idq ambobus nec de morte
queri potes net de ordine

Expanded text:
atrem perdidi. Altera tibi superest mater quam non perdes, et si velis; ex illa veniens, in hanc pergis, illa tibi paucorum mensium domum dedit, hec multorum dabit annorum, illa dedit corpus, hec aufert. Mater obiit mitissima. Mater subsistit durissima, que te et matrem quam requiris, in uno gremio servabit, cuius in utero timo paritura. Pia me deseruit mater. Deseri metuens festinavit, gratamque illi suam mortem fuisse credibile est, tuam non visura amplius, atque unde maxime metuebant securitate parta. Defuncta est mater optima. Feliciter hec excessit, te superstite, quo premisso, ut feminei sunt affectus flebiliter abiisse. Obiit mater. Obeundum erat, idque ambobus, nec de morte queri potes nec ordine.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ illi qͣs uotatꝰ et ab amãte diffidit adhuc forte imraberis tiuui
quod optãd cet multa ia solutastues qͣ omicta millo umꝙͣ studio
didicisses usq ãdeo ut archana reru nosce uolentibus ad que morͣli
uelo obsitaaties ur̃a nõ penetrat que profecto cupiditas nͣalig
est hõi sed̾ uehemẽtior sc̃udioso ml morte melius putẽ inlq qd
breuiꝰ ad optatũ fexat bo morior Ruade in ete
mũ unie̾ in cipis bona mors mitii est uite De morte ante¬

Expanded text:
quam illi. Quis vocatus ab amante diffidit? Adhuc forte miraberis timuisse quam illi. Quis vocatus ab amante diffidit? Adhuc forte miraberis timuisse quod optandum esset, multa iam solutus scies, que vinctus nullo unquam studio didicisses; usque adeo ut arcana rerum nosse volentibus, ad que mortali velo obsita acies vestra non penetrat, que profecto cupiditas naturalis est homini, sed vehementior studioso, nil morte melius putem nilque quod brevium ad optatum ferapergis incredulus. Profecto si, quod paulo ante dicebam, et quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
i marto catone sicut mõ diximꝰ marcꝰ ticero excusat Re¬
neca aũt et landat rrobis uero nentrũ fat ꝓbatur si scdm̃
minꝰ quia tollerabilius est errorẽ excusare ꝙͣ lauda̾e Nos
utoũꝙ rricimus quomã ut uocatũ respondere et reuerẽter
parr saudabite sit imperatoris in uissu comissa de custo¬
dia et corporis statione distedere capitalis est habenda defẽi¬
tio et uel exilis grant uel sumo plectenda supplitio Sciẽs
repeto ut aelcius inpͥma habunde eñi nisi fallor hec onnã
superior tractatut᷑ explicuit Do Merior Rõ ym̃o caris tri¬
butũ uature debitũ pcosoluis mox futurus liber fac libens
est utilius ynĩo quidẽ nõ est aliud in ncͣcitate ꝯsiliũ quidꝙͣ
fit a uolente fit lenis et desunt esse necessitas si uolũtas
accesseriteo En morior nõ Eu te dñs p̃stolatur accelera ne
titubes neu tũcteris pone suspitiones nõ tu ubi es carior

Expanded text:
in Marco Catone sicut modo diximus, Marcus Cicero excusat, Sein Marco Catone sicut modo diximus, Marcus Cicero excusat, Seneca autem et laudat. Nobis vero neutrum sat probatur, sed secundum minus, quia tolerabilius est errorem excusare quam laudare; nos utrunque reicimus, quoniam ut vocatum respondere et reverenter parere laudabile, sic imperatoris iniussu commissa de custodia et corporis statione discedere capitalis est habenda defectio, et vel exilio gravi vel summo plectenda supplicio. Sciens repeto ut altius imprimam; abunde enim, nisi fallor, hec omnia superior tractatus explicuit. Morior. Immo carnis tributum nature debitum persolvis: mox futurus liber. Fac libens est utilius, immo quidem non est aliud in necessitate consilium; quicquid fit a volente, fit levius, et desinit esse necessitas, si voluntas accesserit. En morior. En te dominus prestolatur; accelera ne titubes, neu cuncteris; pone suspitiones: non tu es tibi carior
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalis esses sm id fies ꝙ mortalis sis nõ ẽ frendi locus
ubi esse de ssnis ꝙ muctꝰ es flendũc erat ab mitio dũ imperes
esse quod nolebas nũt gaudend eẽ ẽĩ incipies ĩmortalis do
moriorta Omes illi quĩ lc̃ilũ tuũ mõ ambũt om̃es preterea
quor uidisti umꝙͣ om̃es de quibus aũdisti aliquã aut legisti
et ꝙͣtula ca ꝑs hom est quã nosse potueris om̃es õmno qui uel
olim nati sut uel om̃ibus t̾ris aut scłis nascentur iter hoc egẽrt
acturi sũt c̾ne aĩo longã precedentiũ longamq ẜquẽtiũ cathꝰ¬
la comitũ quoq et ip̃a hora tetũ sił obeũtiũ nõ ꝑuũ m̃i pu
actaꝙo despite uerũ illos suspice quorũ imutatio ad ueram¬
qlorui uiae est̃ apud nr̃os quid lete stliciterq moriẽtiũ in
miabilia sũt exempla sin antiquiora perquirimꝰ multi oc¬
curret qui mortẽ nõ nõ ferãt fortiter ftd arcestãt quod

Expanded text:
nisi mortalis esses; sin id defles quod mortalis sis, non est flendi locus nisi mortalis esses; sin id defles quod mortalis sis, non est flendi locus ubi esse desinis, quod invitus es; flendum erat ab initio, dum inciperes esse quod nolebas; nunc gaudendum: esse enim incipies immortalis. Morior. Omnes hi qui lectulum tuum modo ambiunt, omnes preterea quos vidisti unquam, omnes de quibus audisti aliquid aut legisti, et quantula ea pars hominum est quam nosse potueris, omnes omnino, qui vel olim nati sunt, vel omnibus terris aut seculis nascentur, iter hoc egerunt acturique sunt. Cerne animo longam precedentium longamque sequentium catervam comitum quoque, et hac ipsa horibus vel unum cui invideas non videbis. Morior. Hoc est impassibilem fieri, et iugum fortune pariter ac mortis excutere; geminum n antiquiora perquirimus, multi occurrent qui mortem non modo ferant fortiter, sed arcessant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Orior radd extrema ꝑuẽtũ est iam nec mor¬
tem metues nec optabis de quibus duobus
totidem me proximis tractatibus fatigasti
iam p̃terea nec dolebis nec corporis aniimiq
defectibus subiacebis nec reru tediis aut morbis aut fe¬
nis aut hõm dolis aut fortune uarietate lassabire q̃ se
mala sũt mali fuis utiq bonus est tu paulo aute de hiiͣs om̃i¬
bus querebaris mĩe corud de fine con q̃reris uide ne sis miquꝰ
unã rom qͣ simul esse doleas et finirieo morior Rater patrũ
ymo oĩm latũ tritũq iter graderis solus ne tibi nescio quod
diliuid de uiũ maluisses perge aut nõ e aberrãdi metus tot
sũt uie duces comitesꝙ Bo heu morior Ra Si quis ẽ quẽ fletẽ
mori deceat udere dedecuit uiuẽtem cũ instare superq uer
tice̾m uideret unde mox flendũ saret risũ illũ hauõ dubie
fletus hit nõ longo seũictus spatio sequebatur eo Mrorior Ra
Nõ est ferendus qui sui gñis sortem luget nõ moreris utiq

Expanded text:
orior. Ad extrema perventum est: iam nec mortem metues nec optabis, de quibus duobus totidem me proximis tractatibus fatigasti. Iam preterea nec dolebis, nec corporis animique defectibus subiacebis, nec rerum tediis, aut morbis, aut senio, aut hominum dolis, aut fortune varietate lassabere, que, si mala sunt, mali finis utique bonus est. Tu paulo ante de his omnibus querebaris; nunc eorundem de fine conquereris. Vide ne sis iniquus, unam rem qui simul doleas esse et finiri. Morior. Iter patrum, immo omnium; latum tritumque iter graderis. Solus ne tibi nescio quid aliud demum maluisses. Perge autem, non est aberrandi metus; tot sunt vite duces comitesque. Heu, morior! Si quis est quem flentem mori deceat, ridere dedecuit viventem, cum instare semperque supra verticem videret, unde mox flendum sciret, risum illud haud dubie fletus hic, non longo seiunctus spatio, sequebatur. Morior. Non est ferendus, qui sui generis sortem luget: non morereris utique,
Abbreviated transcription (Latin):
sum tenusse eoq magis quo in partem alterã deliberatio plenior fuit
Habet cm̃ hoc natura ut ubi maius presentiusꝙ disarmĩe fuisse re¬
colitur ibi de preterito plus gaudii sit quod ita esse nũꝙͣ clarius ꝙͣ pꝰ
ancipites egritudines. post horrenda naufragia:. post hostilem
carcerem fornidataq bella ꝓpenditur. Itaq sanitati redditos portũq
tenẽtes. et ex insperato uiiculis elapsos. aut uictores crebro audias
periculorũ historias suorũ cũ gaudio renarrãtes ꝙͣ uero suauiter
in aninũ redeũt uel sprete mũdi blanditie uel contempti honores
uel bene sparse diuitie. uel despecte uoluptates. neglecteq mine. uel
altero ammo calcata calamitas. uel quidꝙͣ ommnino fallere potuit
nec fefellit. sed tamen potissimũ hec delectãt cũ prorsus euaseris
ut nullus iam periculi metus sit

Expanded text:
sum tenuisse, eoque magis quo in partem alteram deliberatio pronior fuit! sum tenuisse, eoque magis quo in partem alteram deliberatio pronior fuit! Habet enim hoc natura ut, ubi maius presentiusque discrimen fuisse recolitur, ibi de preterito plus gaudii sit. Quod ita esse nunquam clarius quam post ancipites egritudines, post horrenda naufragia, post hostilem carcerem formidataque bella perpenditur. Itaque sanitati redditos portumque tenentes et ex insperato vinculis elapsos aut victores crebro audias periculorum historias suorum cum gaudio renarrantes. Quam vero suaviter in animum redeunt, vel sprete mundi blanditie, vel contempti honores, vel bene sparse divitie, vel despecte voluptates neglecteque mine, vel alto animo calcata calamitas, vel quicquid omnino fallere potuit nec fefellit! Sed tamen potissimum hec delectant cum prorsus evaseris, ut nullus iam periculi metus sit
Abbreviated transcription (Latin):
a tergo uenit. Est quidem illud uirgilii notissimũ for¬
sã. et olim memmisse uiuabit nec illud ignotũ. Iu¬
uat euasisse tot urbes argolicas mediosq fugã tenuis¬
se per hostes. Apud cundem poetam duo hec diuersa uerborũ sono. s
eodem spectantia unus idemq loquitur eneas Audis ut proprie
inter labores futuri tp̃ĩs uerbo usus illis exactis pñti utitur et ubi
dixerat. Ia iuuabit meminisse iicat inquit euasisse. Sic est eñi
dulce nõnũꝙͣ est amara recordari. demulcentq aniuũ transmissa
pericula sua quãlz in partem. habet eñi et prosperitas pericula sua
nec pautiora certe nec leuiora. et profecto fallatiora. ꝙͣ aduersitas
Qͣ metui ne quid libie regna tibi nocerent. Apud ip̃m uirgiliũ auxiꝰ
filio pater ait. Quãta ergo delectatio. qͣta securitas solitũdinis me¬
tuenda quelibet euertisse et a tergo procul sua mala nimerantis. Qͣ de¬
loctat illesũ trausisse pestifera et in biuis ubi ad leuã mors erat deptͣr¬

Expanded text:
a tergo venit? Est quidem illud Virgilii notissimum forsan et hec olim meminisse iuvabit; nec illud ignotum ... iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostes. Apud eundem poetam duo hec, diversa verborum sono sed eodem spectantia, unus idemque loquitur Eneas. Audis ut proprie inter labores futuri temporis verbo usus, illis exactis presenti utitur, et ubi dixerat «iuvabit meminisse», «iuvat» inquit «evasisse». Sic est enim: dulce nonnunquam est amara recordari, demulcentque animum transmissa pericula quamlibet in partem habet enim et prosperitas pericula sua, nec pauciora certe, nec leviora, et profecto fallaciora quam adversitas: «Quam metui nequid Lybie tibi regna nocerent» apud ipsum Virgilium anxius filio pater ait. Quanta ergo delectatio, quanta securitas solitudinis, metuenda quelibet emense et a tergo procul sua mala numerantis! Quam delectat illesum transisse pestifera et in bivio, ubi ad levam mors erat, dextror
Abbreviated transcription (Latin):
morũ duces et eloquio hũano uiniscintillarũ celestũ misaussẽt
delectant fateor. sed multo amplius delcãront. nũc mulcet̾
aures delinient neq quiẽtot ammũ neq perducit ad illã Iu¬
premã stabilemꝙ dulcedinẽ ac pacem intellectus ad quã qd
insensati et superbi homines contempirũt inisi per ip̃am xp̃i
huilitatem non est aditus. hec tibi autẽ sic affectus aĩo dictaui
ut omnis impulsarũ uento frondiũ fragor et om̃es crca nascen¬
tiũ sonitus aquarũ hoc unũ dicere uiderentur bene suãdes Rec¬
te consulis uerũ dicis

Expanded text:
iorum duces et eloquio humano vim scintillarum celestium miscuissent, iorum duces et eloquio humano vim scintillarum celestium miscuissent, delectant fateor, sed multo amplius delectarent. Nunc mulcet aures delinierit, neque quietat animum nec perducit ad illam supremam stabilemque dulcedinem ac pacem intellectus ad quam, quod insensati et superbi homines contemnunt, nisi per ipsam Cristi humilitatem non est aditus. Hec tibi autem sic affecto animo dictavi, ut omnis impulsarum vento frondium fragor et omnis circa nascentium sonitus aquarum hoc unum dicere viderentur: bene suades, recte consulis, verum dicis
Abbreviated transcription (Latin):
non peciũa no gra nõ deliciis affluxisse sed caste pie sed innocẽter
uixisse profuerit tũc ut spero facebitur qui nũc negat trãquillũ hoc
saltem fuisse consiliũ. Itaq tantus ardor tantus materie amor
est ut cũ multa dixerim plura se offerant, sed fastidio consulendũ
est. putabam eñ̃ epl̃am soribere librũ scoipsi quẽ diuisuyus nõ
fuerã quo s. solitarie uite solitarius liber esset nisi quia in mentẽ
rediit eam me solitũdine laudasse nõ que unũ etiaẽ sed que tur bas
fugit simul illa me cogitatio ꝓposito emouit ut honustũ fessam¬
q uie medie lectorẽ partitis releuaret unũ igitur in duos secui
Dulce autem michi fuit propter mor̃e ueterũ quos in multis
sequi soleo hiis qualibuscũq litterulis meis sepe sacrũ et glorio¬
sum xp̃ri nomen inserere quod si fecissent prisa illi nr̃orũ inge.¬

Expanded text:
non pecunia, non gratia, non delitiis affluxisse, sed caste, sed pie, sed innocenter non pecunia, non gratia, non delitiis affluxisse, sed caste, sed pie, sed innocenter vixisse profuerit; tunc, ut spero, fatebitur qui nunc negat, tranquillum hoc saltem fuisse consilium. Itaque tantus ardor, tantus materie amor est, ut cum multa dixerim, plura se offerant; sed studio consulendum est. Putabam enim epystolam scribere; librum scripsi. Quem divisurus non fueram, quo scilicet solitarie vite solitarius liber esset, nisi quia in mentem rediit eam me solitudinem laudasse, non que unum etiam sed que turbas fugit. Simul illa me cogitatio proposito emovit, ut honustum fessumque vie medio lectorem partitio relevaret: unum igitur in duos secui. Dulce autem michi fuit, preter morem veterum quos in multis sequi soleo, his qualibuscunque literulis meis sepe sacrum et gloriosum Cristi nomen inserere; quod si fecissent prisci illi nostrorum ingen
Abbreviated transcription (Latin):
tor adhuc magis audas ꝙͣ sollicitus inquisitor sum ad quã licet om̃i studio
semper aspirem. uereor tamen ne quando michi uel illius la tebre uel mee
cure uel tarditas que dã obstet ingenni ut sepe res querẽs opirionbus impli¬
cer hec ergo nõ disfinitor sed scrutator uestigatorq tractauerim nã et dis¬
fimre sapientis est pprũl et ego nec sapiens̃ nec proximꝰ sapienti sed
ut ciceronis uerbo utar magnuis su opinator contra autẽ pancos qu¬
bus loquor affuturos scio pretex nimerũ superiores rebus om̃ibus
atq uictores Ego Iam huit iadicii tui arr̃a teneo satis est quid ahi
iudicent pro se quisq uiderit dũ uagas fluctuãtesq sinãs nella ne¬
cessitas ad uerũ cogit. Certe cũ uenerit ĩeuitabilis dies et urger
amimã huic ceperit meluctabilis mortis hora qñ nõ in portuibus aut
compitis ppłi digito monstratũ esse nou regem aut pontisicẽ suisse

Expanded text:
tor adhuc magis audax, quam solicitus inquisitor sim. Ad quam licet enim studio tor adhuc magis audax, quam solicitus inquisitor sim. Ad quam licet enim studio semper aspirem, vereor tamen nequando michi vel illius latebre, vel mee cure, vel tarditas quedam obstet ingenii, ut sepe res querens opinionibus implicer. Hec ergo non diffinitor, sed scrutator vestigatorque tractaverim. Nam et diffinire sapientis est proprium, et ego nec sapiens nec proximus sapienti; sed, ut Ciceronis verbo utar, «magnus sum opinator». Contra autem paucos quibus loquor, affuturos scio preter numerum superiores rebus omnibus atque victores. Ego iam hinc iudicii tui arram teneo; satis est. Quid alii iudicent, pro se quisque viderit, dum vagas fluctuantesque sententias nulla necessitas ad verum cogit. Certe cum evenerit inevitabilis dies et urgere animam hinc ceperit ineluctabilis mortis hora, quando non in porticibus aut compitis populi digito monstratum esse, non regem aut pontificem fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
N quoimpetus calamũ tulit ꝙͣ multa diximiꝰ de re ꝑ¬
ua ut uulgus extumat ut egosentio permaxima es
michi equidem tam iocunda ut cũ in hoc corporeo carce
duc unnctũ me fuisse meminerim uixisse nõ amplius
michi uidear nisi quã du solus et otrosus uiyi ꝙͣꝙ o si usurpare
audeam preclarũ illud singularis et egregii ducis dictũ nec impo¬
tune detur insolentie gloriandi par in tanta imparitate linã
ego quoq nõ mõ umꝙͣ mĩꝰ otiosus ꝙͣ cũ otiosus muꝰ us solus
ꝙͣ cũ solus sed semper otiosus inisi dũ otiosus et semper solus inse
dum solus fui et si non sũ dubius quod sepe iã dixi magno streꝰ¬
pitu populii huis om̃ibus occursurũ. sed ueritas intrepida et in¬
uicta est net uanos horret strepitus ut discoiptor generosi cormpe¬
dis maro ait illa ardua ceruixargutã capudi Ciuꝰ quid̃ nõ assẽ¬

Expanded text:
En quo impetus calamum tulit, quam multa diximus de re pEn quo impetus calamum tulit, quam multa diximus de re parva, ut vulgus existimat, ut ego sentio permaxima, et michi equidem tam iucunda, ut cum in hoc corporeo carcere diu vinctum me fuisse meminerim, vixisse non amplius michi videar nisi quam diu solus et otiosus vixi. Quanquam... o si usurpare audeam preclarum illud singularis et egregii ducis dictum, nec importune detur insolentie gloriandi par in tanta imparitate licentia! ego quoque non modo nunquam minus otiosus quam cum otiosus, minus ve solus quam cum solus, sed semper otiosus nisi dum otiosus, semper solus nisi dum solus fui. Etsi non sim dubius, quod sepe iam dixi, magno strepitu populum his omnibus occursurum; sed veritas intrepida et invicta est, nec vanos horret strepitus, ut descriptor generosi cornipedis Maro ait: illi ardua cervix argutumque caput. Cuius quidem non asser