comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hec. s ꝑsonas numero inquis: Quȩ ñ sint illa
una natura. illa una eẽntia: illa una substan¬
tia. illa una diumitas. Catholicus es: mimme
ipsasq ñ aliud quã unũ dm. unã diuinã sub¬
stantiã. unã diuinã naturã. unã diuinam &
summã maiestatẽ. catholica confitet᷑. Numera
gͥ si potes aut sine substantia ꝑsonas quȩ ip¬
sa sunt. aut sine ꝑsonis ꝓpͥetates quȩ ipse sunt:
aut si diuidere quis conetͣ uł ꝑsonas a su bstan¬
tia. uł ꝓpͥetates a ꝑsoms. nescio qͦmͦ tͥmtatis se
ꝓfiteri cultorẽ possit. qui in tantã rerũ excesserit
cium unitatis: dicamꝰ unũ. s ñ ad ꝯfusionem
tͥnitatis. Neq eñĩ nomina uacua sunt: nec abs-¬
q significantia casse uoces. Querit quis. qͣm᷑¬
hoc possit eẽ. Sufficiat ei tenere sic c̃ẽ. Ate hoc
ñ rationi ꝑspicuũ: nec tam̃ opinioni ãbigu¬
uni.s fidi ꝑsuasum. Sacramentũ hoc ma-¬

Expanded text:
haec, sed personas numero, inquis. Quae non sint illa haec, sed personas numero, inquis. Quae non sint illa una natura, illa una essentia, illa una substantia, illa una divinitas? Catholicus es: minime ubstantiam, unam divinam naturam, unam divinam et summam majestatem, fides catholica confitetur. Numera ergo, si potes, aut sine substantia personas, quae ipsa sunt: aut sine personis proprietates, quae ipsae sunt. Aut si dividere quis conetur vel 453 personas a substantia, vel proprietates a personis, nescio quomodo Trinitatis se profiteri cultorem possit, qui in tantam rerum numerositatcium Unitatis: dicamus unum, sed non ad confusionem Trinitatis. Neque enim nomina vacua sunt, nec absque significantia cassae voces. Quaerit quis qdo hoc? Sufficiat ei tenere sic esse. Atque hoc non rationi perspicuum, nec tamen opinioni ambiguum, sed fidei persuasum. Sacramentum hoc ma
Abbreviated transcription (Latin):
iectum fieri potest: forma enĩ ẽ. Compara uni
huic omẽ quod unũ dici pot̾. & unum ñ erit.
Trinitas ẽ tam̃ ds. Quid gͦ: Destruimus quod
dictum ẽ de unitate: qͥa inducimus tͥnitatẽ:
Non: s statiumus unitatẽ. Dicimus patrem.
deos s unum. Quid sibi uult iste ut sic loqͣr
absq numero numerus: Si tria. qͦmͦ ñ nume¬
rus: si unũ. iͥi numerus: S habeo inquis quid
numerẽ: & quid ñ numerẽ. Substantia una ẽ
ꝑsone tres sunt. Etͥo mirũ. qͥd uł obscurum in
hocꝰ Nichil: si ꝑsone scorsum a substantia cogi¬
tentur. Nunc uͦ cũ tres illȩ ꝑsone illa substan¬
tia sint. & illa una substantia tres illȩ ꝑsonȩ. qͥs
numerũ neget: Nam uere tres sunt. Quis nu¬
meret tam̃: Nam unũ uere. sunt. Aut si tu fa-¬
cile explicati id putas. dicendo tres. dicito quid
mimerasti. Naturas: ¶na est. Essentias: una
ẽ. Substantias: una ẽ. Deitates: una ẽ. Non

Expanded text:
jectum fieri potest: forma enim est. » Compara huic jectum fieri potest: forma enim est. » Compara huic uni omne quod unum dici potest; et unum non erit. Trinitas est tamen Deus. Quid ergo? Destruimus quod dictum est de unitate, quia inducimus trinitatem? Non; sed statuimus unitatem. Dicimus Patrem, men tres Deos, sed unum. Quid sibi vult iste ut sic loquar absque numero numerus? Si tria, quomodo non numerus? si unum, ubi numerus? Sed habeo, inquis, quid numerem, et quid non numerem. Substantia una est: personae tres sunt. Quid mirum? quid vel obscurum in hoc? Nihil, si personae seorsum a substantia cogitentur. Nunc vero cum tres illae personae illa substantia sint, et illa una substantia tres illae personae; quis numerum neget? Nam vere tres sunt. Quis numeret tamen? Nam vere unum sunt. Aut si tu facile explicatu id putas, dicendo tres, dicito quid numerasti? Naturas? Una est. Essentias? Una est. Substantias? Una est. Deitates? Una est. Non
Abbreviated transcription (Latin):
si potes ad cor altiꝰ & exaltabit᷑ ds. Non ẽ forma¬
tus cds: forma ẽ. Non ẽ affectus ds: affectio est.
Non ẽ compositꝰ ds: merũ simplex ẽ. Et ur li¬
quido nou̾is quid simplex dicam: idem qͦd unỹ.
Lam simplex ds quã unus ẽ. Est autẽ unus. &e
qm᷑ aliud nicħ. Si dici possit: unissimus ẽ. Unꝰ
ẽ sol. qͦd ñ sit alter: una luna qd eque altera ñ
sit. Atq id qͥdem ds. s plus. Quid plus. Unus
ẽ etiã sibi. Et hoc uis tͥ declarari: Idem ẽ sem¬
ꝑ &e uno mͣ. Non sic unus sol:ñ sic una luna.
Clamat ut̾ꝙ ñ cẽ seunũ sibi ille motib illa &¬
defectib suis. Ds̃ autẽ ñ m̃ unus sibi. &e in se unꝰ
c̃. Nichil in se: nͥ se habet. Non ex tp̃r alt̾ationẽ
habet: ñ in substantia alt̾itatẽ. Hinc de eo boe-¬
cius. Hoc uere unũ: in quo nullus ẽ numerꝰ:
nullũ in eo aliud pret̾ id quod ẽ. Neq enĩ sub¬

Expanded text:
si potes, ad cor altius, et exaltabitur Deus. Non est formasi potes, ad cor altius, et exaltabitur Deus. Non est formatus Deus: forma est. Non est affectus Deus: affectio est. Non est compositus Deus: merum simplex est. Et ut liquido noveris, quid simplex dicam: idem quod unum. Tam simplex Deus, quam unus est. Est autem unus, et quo modo aliud nihil. Si dici possit, unissimus est. Unus est sol, quod non sit alter: una luna, quod aeque altera non sit. Atque id quidem Deus, sed plus. Quid plus? Unus est etiam sibi. Et hoc vis tibi declarari? Idem est semper, et uno modo, Non sic unus sol, non sic una luna. Clamat uterque non esse unum sibi; ille motibus, illa defectibus suis. Deus autem non modo unus sibi: et in se unus est. Nihil in se nisi se habet. Non ex tempore alterationem habet, non in substantia alteritatem hinc de eo Boetius: « Hoc vere unum, in quo nullus est numerus, nullum in eo aliud praeter id quod est: Neque enim sub
Abbreviated transcription (Latin):
ut omne qͦd factum ẽ. S neq formȩ. ut istis
uisum ẽ. Magna laus uidelicet do: ut se ab
informitate uendicet forma una eẽ contentũ.
Hoc ẽ dicere. Cettra plurib: dm ñ nͥ uni de¬
bere qͦd est. Quid: Cuius beneficio st̃ quȩ st̃.
iꝑse pro suo ẽẽ altĩ benefico inclinabit: Laus
ista ut uulgo dicit᷑: blasphemiã ualet. An ñ
pluris ẽ. nullo egere quã uno: Habe reu̾entiã
d̾o: ut quod pluris ẽ illi tͥbuas. Si cor tuũ usq
huc a scend̾e potuit:. đm tuũ infra qͦm collocabiᷤ:
Ipse sibi forma: ipse sibi essentia ẽ. In hoc inte¬
rim gradu suspicio illum: & si alter potior ap¬
paret. illum potiꝰ darem. Nunqͥd uerendu. ne
cogitatio transuolet illum: Quantũcunq in
altum ꝓficiat: ultra ẽ. Infra qͦd homo cogitare
possit altissimũ querere ridicułu ẽ. statuere im¬
pum. Ultra: ñ eitra querendꝰ ẽ. Ascende adhuc

Expanded text:
ut omne quod factum est; sed neque formae, ut istis ut omne quod factum est; sed neque formae, ut istis visum est. Magna laus videlicet Deo, ut se ab informitate vindicet, forma una esse contentum. Hoc est dicere, caetera pluribus, Deum nonnisi uni debere quod est. Quid? Cujus beneficio sunt quae sunt, ipse pro suo esse alteri beneficio inclinabit? Laus ista, ut vulgo dicitur, blasphemiam valet. An non pluris est nullo indigere quam uno? Habe reverentiam Deo, ut quod pluris est, illi tribuas. Si cor tuum usque huc ascendere potuit, Deum tuum infra quomodo collocabis? Ipse sibi forma, ipse sibi essentia est. In hoc interim gradu suspicio illum: et si alter potior appareret, illum potius darem. Nunquid verendum, ne cogitatio transvolet illum? Quantumcunque in altum proficiat, ultra est. Infra quod homo cogitare possit, altissimum quaerere, ridiculum est; statuere, impium. Ultra, non citra quaerendus est. 17. Ascende adhuc,
Abbreviated transcription (Latin):
unam tantũ diumitatẽ que omĩa illa sunt.
d̾o ut sit conferre asserimus. Asseritis gͦ. & si ñ
multiplicem. duplicem dm: & ñ ad merũ sim-¬
plex ꝑuenistis: neq ad id quo melius cogitari
ñ potest. Tam ñ ẽ simplex qͦd uł uni fuerit
obnoxium formȩ: quã nec uirgo uł uni cog¬
nita uiro. Securus loquor: ne is qͥdem qͥ uel
duplex ẽ erit meus: habeo enĩ meliorẽ. Esto.
q̃d hunc numeroso & multiplici anteponã:
s plane p̾ simplici sperno. Meus ds ipse ca¬
tholice ẽ. tam ñ habet hoc & illud. quã ñ hec
& illa. Est qui ẽ ñ quȩ ẽ. Purus: simplex: in¬
teger:᷑ ꝑfectus:. ꝯstans sͥ. nicħ de t̾ẽporib. nichil
de locis. nicħ de reb trahens in se. nicħ ex se de¬
ponens in eis. Non habens qͣd ad numerũ di
uidat: ñ que colligat ad unum. unũ quiipe
ẽ s ñ unitũ. Non partib constat ut corpꝰ. non
affectib distat ut anima: ñ formis substat

Expanded text:
unam tantum divinitatem, quae omnia illa sunt, unam tantum divinitatem, quae omnia illa sunt, Deo ut sit conferre asserimus. Asseritis ergo, etsi non multiplicem, duplicem Deum; et non ad merum simplex pervenistis, neque ad id, quo melius cogitari non potest. Tam non est simplex, quod vel uni fuerit obnoxium formae, quam nec virgo vel uni cognita viro. Securus loquor, ne is quidem qui vel duplex est, erit meus. Habeo enim meliorem. Esto quod hunc numeroso et multiplici anteponam: sed plane prae simplici sperno. Meus Deus ipse catholice est. Tam non habet hoc et illud, quam non haec et illa. Est qui est, non quae est. Purus, simplex, integer, perfectus, constans sibi, nihil de temporibus, nihil de locis, nihil de rebus trahens in se, nihil ex se deponens in eis; non habens quod ad numerum 452 dividat, non quae colligat ad unum. Unum quippe est, sed non unitum. Non partibus constat, ut corpus; non affectibus distat, ut anima: non formis substat,
Abbreviated transcription (Latin):
orbem distmnimat: ñ signat ditatem. Ds̃ tͥnitaᷤ
ẽ. Os̃ tum singula ꝑsonarum. Si quartã diui¬
nitatẽ adicere placet: interim ego hanc que d̃s
ñ ẽ ꝑsuasi mͥ minime adorandam. Puto qͣd &
tu. Nempe dñm dm tuum adorab̾: & illi soli
seruies. Głosa uͭ diuinitas: que sibi honorẽ ñ
audeat arrogare diuinũ. At melius q̃rtum
hoc om̃mo respiumꝰ: quã sine honore recipimꝰ
Multa dicuntur eẽ in cͥo. et qͥdem sanc catho¬
liceq. s multa unũ. Alioquin si diu̾sa pute¬
mus: ñ quat̾itatẽ habemus. s centenitatem.
Herbi causa. dicimus magnũ. bonum. iustũ.
& innumera talia. s nͥ omĩa unũ in do &e eũ
dõ ꝯsideres: habebis multiplicẽ dm. Michi uͦ
ñ ddeest qͦd cogitẽ melius. eiusmodi do tuo. Qͤ¬
ris quid Mera simplicitas. Uero iudicio. na¬
tura simplex multiplici antefert᷑. Scio qͦd ad ħ
respondere solent. Non multa inquiunt. sed

Expanded text:
orbem disterminat, non signat deitatem. Deus Trinitas orbem disterminat, non signat deitatem. Deus Trinitas est, Deus trium singula personarum. Si quartam divinitatem adjicere placet; interim ego hanc, quae Deus non est, persuasi mihi minime adorandam. Puto quod et tu. Nempe Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Gloriosa vero divinitas, quae sibi honorem non audeat arrogare divinum. At melius quartum hoc omnino respuimus, quam sine honore recipimus. Multa dicuntur esse in Deo, et quidem sane catholiceque, sed multa unum. Alioquin si diversa putemus, non quaternitatem habemus, sed centenitatem. Verbi causa, dicimus magnum, bonum, justum, et innumera talia: sed nisi omnia unum in Deo, et cum Deo consideres, habebis multiplicem Deum. 16. Mihi vero non deest quot cogitem melius ejusmodi Deo tuo. Quaeris quid? Mera simplicitas. Vero judicio, natura simplex multiplici antefertur. Scio quod ad haec respondere solent. Non multa, inquiunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rupta incorruptibiliq substantia. tã multa
fecerit: & si bona: corruptibilia tam̃. Queris.
si in ipso omĩa: ipse ubiꝰ Nicħ minꝰ iuenio.
Quis capiat locus: Queris uͥ ñ sit: Ne hoc qͥ¬
dem dixerim. Quis sine d̾o locus: In compre¬
hensibił ẽ ds. s ñ parum app̾hendisti. si hoc tͥ
de eo comptũ ẽ. qͦd nusquã sit. qui ñ clauditur
loco: & nusquã ñ sit. qui ñ exeluditur loco. Suo
autẽ illo sublimi atq in cõphensibili modo.si¬
eut omĩa in ipso. sic ipse in om̃ib ẽ. Deniq si¬
eut ait euanglista in mundo erat. Alias uͭ uͥ
erat antequã mundus fieret ibi ẽ. Non ẽ qͦd
ris eẽ aliquid quo ds sit: & qͦd deuͤ ñ sit. Hoc
enim sine dubio melius. Quomͣ ñ melius do
si ds ñ est. quod dat do ut sit: At meluis illa
Son s ñ alia quã quȩ ipse ẽ. Aut si tu aliã
iuenisti: aduiuet me trinitas ds: aduersus
illam tota me contumatia. erigo. Quat̾nitas

Expanded text:
rupta incorruptibilique substantia tam multa rupta incorruptibilique substantia tam multa fecerit; etsi bona, corruptibilia tamen. Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quis capiat locus? Quaeris ubi non sit? Nec hoc quidem dixerim. Quis sine Deo locus? Incomprehensibilis est Deus: sed non parum apprehendisti, si hoc tibi de eo compertum est, quod nusquam sit, qui non clauditur loco; et nusquam non sit, qui non excluditur loco. Suo autem illo sublimi atque incomprehensibili modo, sicut omnia in ipso, sic ipse in omnibus est. Denique sicut ait evangelista, in mundo erat . Alias vero, ubi erat antequam mundus fieret, ibi est. Non est quod ris esse aliquid, quo Deus sit, et quod Deus non sit. Hoc enim sine dubio melius. Quomodo non melius Deo, si Deus non est, quod dat Deo ut sit? At melius illam Non, sed non alia, quam quae ipse est. Aut si tu aliam invenisti, adjuvet me Trinitas Deus, adversus illam tota me contumacia erigo. Quaternitas
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. qͦd ñ erat dare sibi potuisse. ut eẽ incipet.
aut fuisse aliquid ante quã eẽt. Quod utrũ¬
q quia ratio ñ consentit: constat nicħ sibi
nec coet̾na tam̃. Quid ẽ ds̃: Ex quo omĩa: per
quẽ omĩa: in quo omĩa. Ex quo omĩa: creabi¬
lir̾ ñ seminalit̾. ꝑ quẽ omĩa. ne aliũ auctorẽ
atq alium opificẽ arbitreris. In quo omĩa:
ñ quasi in loco.s quasi in uirtute. Ex qͦ om̃ia
tanqua uno pͥncipio auctore omniũ. P quem
omĩa: ne alterum inducat᷑ pͥncipium artifex.
In quo omĩa: ne t̾cium indueat᷑. locus. Ex quo
omĩa ñ de quo: qͥa ñ ẽ mat̾ia ds. Efficiens cau¬
sa ẽ ñ mat̾iał. frustra philosophi mat̾iam quȩ¬
runt. ñ eguit mat̾ia ds̾. Non enim officinã
quesiuit: ñ artificem. Ipse ꝑ se in se om̃ia fecit.
Unde: De nichilo. Nam si ex aliqͦ fecit. illuo
ñ fecit: ac ꝑ hoc nͨ oĩa. Absit ut de sua incor¬

Expanded text:
verit, quod non erat, dare sibi potuisse, ut esse inciperet; verit, quod non erat, dare sibi potuisse, ut esse inciperet; aut fuisse aliquid, antequam esset. Quod utrumque quia ratio non consentit, constat nihil sibinec coaeterna tamen. Quid est Deus? Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia . Ex quo omnia, creabiliter, non seminabiliter. Per quem omnia, ne alium auctorem atque alium opificem arbitreris. In quo omnia, non quasi in loco, sed quasi in virtute. Ex quo omnia, tanquam uno principio, auctore omnium. Per quem omnia, ne alterum inducatur principium 451 artifex. In quo omnia, ne tertium inducatur, locus. Ex quo omnia, non de quo, quia non est materia Deus: efficiens causa est, non materialis. Frustra philosophi materiam quaerunt: non eguit materia Deus. Non enim officinam quaesivit, non artificem. Ipse per se omnia fecit. Unde? De nihilo: nam si ex aliquo fecit, illud non fecit, ac per hoc nec omnia. Absit ut de sua incor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ei eẽ: quod hec omĩa eẽ. Si ce centũ talia ad¬
das: ñ recessisti ab eẽ. Si ea dixeris:. nicħ addidi-¬
sti. Si ñ dixeris nicħ minuisti iam. Si uidisti.
hoc tam singulare tam summũ ẽẽ : ñ ne in com¬
paratione huiꝰ quicq̃d hoc ñ ẽ udicas potiꝰ ñ
eẽ quã eẽ: Quid item ds̃: Sine quo nicħ ẽ
Tam nicħ eẽ sine ipso: quã nec ipse sine se po¬
test. Ipse sibi: ipse om̃ib ẽ. Ac ꝑ hoc qͦdamimͦ
solus ẽ ipse: qui suum ipsiꝰ ẽ. & omniũ ẽe. Quid
ẽ dse Principium. Et hoc ipse de se responsũ
dedit. Aulta in reb dicunt᷑ pͥncipia. s respe¬
ctu post̾ioꝵ. Alioquin si ad aliquid p̾cedens
respicias. ipsum potiꝰ pͥncipiũ dabis. Quam¬
obrem si queras uerũ simplexq pͥncipium:
inuenias oportet qͦd pͥncipium ñ habuerit.
cepit. Nam si cepit: aliunde ceꝑit necesse est.
A se enim: cepit nichil. Nisi forte quis puta¬

Expanded text:
est et esse, quod haec omnia esse. Si et centum talia adest et esse, quod haec omnia esse. Si et centum talia addas, non recessisti ab esse. Si ea dixeris, nihil addidisti: si non dixeris, nihil minuisti. Jam si vidisti hoc tam singulare, tam summum esse; nonne in comparatione hujus quidquid hoc non est, judicas potius non esse, quam esse? Quid item Deus? Sine quo nihil est. Tam nihil esse sine ipso, quam nec ipse sine se potest. Ipse sibi, ipse omnibus est. Ac per hoc quodammodo ipse solus est, qui suum ipsius est, et omnium esse Quid est Deus? Principium: et hoc ipse de se responsum dedit . Multa in rebus dicuntur principia, sed respectu posteriorum. Alioquin si ad aliquid praecedens respicias, ipsum potius principium dabis. Quamobrem si quaeras verum simplexque principium, invenias oportet quod principium non habuerit. coepit. Nam si coepit, aliunde coeperit necesse est. A se enim coepit nihil. Nisi forte quis puta
Abbreviated transcription (Latin):
tantur cęli a terra. sic exaltate sunt uiȩ meȩ
ã uiis urĩs: & cogitationes mee a cogitationi
b ur̃is. Dicimur amare. & ds: dicimur nosse.
& ds: & multa in ħc modui. S d̾s amat ut ca¬
ritas. nouit ut u̾itas: sedet ut equitas. dñat᷑
ut maiestas: regit ut pͥncipiũ: tuet᷑ ut salus:
oꝑatur ut uirtus: reuelat ut lux: assistit ut
pietas. Que omĩa faciunt & angłi: facimuᷤᷤ &e
nos: s longe inferiori mͦ. Non utiq bono qͦd fu¬
istos: si forte cum sponsa dicere possis & tu. Pau¬
lulum cũ ꝑtransissem eos: inueni quẽ dilig̃
anima mea. Quis est: Non sane occurrit
melius: quam qui ẽ. Hoc ipse de se uoluit re¬
sponderi: hoc docuit ad ppłm dicente moyse.¬
qui ẽ misit me ad uos. Merito qͥdem. Nil cõ¬
petenciꝰ et̾nitati: quȩ d̾s ẽ. si bonum. si magnũ.
si beatũ. si sapientẽ. uł quicqͥd tale de do dix¬
crisꝰ: in hoc u̾bo instaurat᷑. qͦd est est. Nempe ħ

Expanded text:
tantur coeli a terra, sic exaltatae sunt viae meae tantur coeli a terra, sic exaltatae sunt viae meae a viis vestris, et cogitationes meae a cogitationibus vestris . Dicimur amare, et Deus: dicimur nosse, et Deus: et multa in hunc modum. Sed Deus amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pietas. Quae omnia faciunt et Angeli, facimus et nos: sed longe inferiori modo, non utique bono quod istos, si forte cum sponsa dicere possis et tu: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quis est? Non sane occurrit melius, quam Qui est. Hoc ipse de se voluit responderi, hoc docuit, dicente MoyseQui est, misit me ad vos . Merito quidem. Nil competentius aeternitati, quae Deus est. Si bonum, si magnum, si beatum, si sapientem, vel quidquid tale de Deo dixeris; in hoc verbo instauratur, quod est, Est. Nempe hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tans ad bonĩ ũ bonũ cͤans. Bz̃ sic inẽ ut afficiat
ut infundatꝰ uł potius ut infundat᷑ e par¬
ticipetur: ita ut unũ ꝑ inde cum nr̃o sp̃m
c̃ẽ dicere quis ñ timuerit: & si ñ unã ꝑsonã
uainue substantiã. habes enĩ. Qui adheret
dco: unus sp̃c est. Angłs gͦ eum anima: ds in
anima. Ille ut contubnal anime inest: s
ut uita. Itaq ficut anima uidet in ocłis. au¬
dit in aurib. odorat in narib. in faucib gu¬
stat. tangit in toto reliquo corpore: sic ds diu̾¬
sa in diu̾sis spiritib oꝑatur: uerbi causa in
aliis amantẽ se ex hibens. in aliis agnoscentẽ.
in aliis alia facientẽ:. sicut unicuiq dat᷑ ma¬
nifestatio sp̃c ad utilitatẽ. Quis ẽ iste. tã com¬
munis in uocib.tam longe reb: Quom᷑ quẽ
nr̃is loquimur uerb̃. in sua irconditꝰ maiesta¬
te. nrõs penitus & aspectus effugit & affectus:
Audi ipsum. qͥd loquat᷑ hominib. Sicut exal¬

Expanded text:
tans ad bonum, non bonum creans. Deus sic inest ut afficiat, tans ad bonum, non bonum creans. Deus sic inest ut afficiat, ut infundat, vel potius ut infundatur et participetur, ita ut unum perinde cum nostro spiritum esse dicere quis non timuerit, etsi non unam personam, unamve substantiam. Habes enim: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est . Angelus ergo cum anima, Deus in anima. Ille ut contubernalis animae inest, Deus ut vita. Itaque sicut anima videt in oculis, audit in auribus, odorat in naribus, in faucibus gustat, tangit in toto reliquo corpore: sic Deus diversa in diversis spiritibus operatur; verbi gratia, in aliis amantem se exhibens, in aliis agnoscentem, in aliis alia facientem, sicut unicuique datur manifestatio spiritus ad utilitatem . Quis est iste tam communis in vocibus, tam longe in rebus? quomodo quem nostris loquimur verbis, in sua reconditus majestate, nostros penitus et aspectus effugit, et affectus? Audi ipsum quid loquatur hominibus. Sicut exal
Abbreviated transcription (Latin):
Presunt pͥncipatꝰ & regunt. s regunt᷑ & ipsi: ita
ut regere iam ñ norint. si regi desierint. Precel¬
lit in potestatib fortitudo. s cui debent quod
fortes sunt. & aliter ẽ fortis & plus. Nec tam for¬
tis: quã ipsa fortitudo ẽ. Uirtutes ꝓ suo mi¬
nistĩo & potentatu. satagunt excitare corda toe¬
pentia hominũ. innouatione signoꝵ: uirtus
uͦ in eis manens ipsa facit oꝑa. faciunt & illȩ
s in ꝯparatione eius ñ faciunt. Deniq tantũ
int̾est: ut quasi singularit̾ ꝓpħa dicat ad eum.
Tu es ds. qui facis mirabilia. Et item de eo. Qͥ
faeit mirabilia magna solus. Adsunt angłi &
archangłi. s ille germanior nob: qui ñ mͦ adest
s mest. Quod si dicam posse mẽe & angłm: ñ
inficior. Memini scͥptum:. & angłs qui loqueba¬
tur i me. Atqui differentia in hoc. In est an¬
gelus suggerens bona: ñ ingerens. In est hor¬

Expanded text:
Praesunt Principatus et regunt: sed reguntur et ipsi, ita Praesunt Principatus et regunt: sed reguntur et ipsi, ita ut regere jam non norint, si regi desierint. Praecellit in Potestatibus fortitudo: sed qui debent quod fortes sunt, et aliter est fortis, et plus; nec tam fortis quam ipsa fortitudo est. Virtutes pro suo ministerio et potentatu satagunt excitare corda torpentia hominum innovatione signorum: virtus vero in eis manens, ipsa facit opera. Faciunt et illae, sed in comparatione ejus non faciunt. Denique tantum interest, ut quasi singulariter propheta dicat ad eum, Tu es Deus qui facis mirabilia : et idem de eo, Qui facit mirabilia magna solus . Adsunt Angeli et Archangeli: sed ille germanior nobis, qui non modo adest, sed inest. 12. Quod si dicas posse inesse et angelum, non inficior. Memini scriptum: Et angelus qui loquebatur in 450 me . Atqui differentia et in hoc. Inest angelus suggerens bona, non ingerens: inest hor
Abbreviated transcription (Latin):
& archangłis. ueritatẽ atq exꝑientiã uocis il¬
lius. q̃m ipsi cura ẽ de nobis: qui talium nos¬
& tantoꝵ. ñ desinit iocundare uisitationibuᷤ.
instruere reuelationib suggestionib ꝯmone̾.
spiritib ipse qui condidit illos. unus atq idẽ
summus sp̃c. diuidens singulis ꝓut uoluit.
Hec oꝑatur in ilł: hec dedit oꝑari & illis: sed
alit̾. Ardent seraphin. s igne cdi: uł potiꝰ igne
deo. Quod p̾cipuũ ẽ in eis. amant. s ñ qͣntum
d̾s. nec quom̃. Lucent cherubin. & in scientia emi¬
nent. s participio u̾itatis: ac ꝑ hoc ñ ut u̾itas.
nec quantũ. Sedent throni: s insidentis bñficio
Iudicant & ipsi cum tranquillitate. s ñ ad men¬
suram moduue pacis pacantis: pacis que exsu¬
ꝑat omnẽ sensum. Dominant᷑ dominationes:
s sub dño dominant᷑. s seruiunt parit̾. Quid
hoc ad summũ. sempit̾nũ. singulare dominiũ:

Expanded text:
et Archangelis veritatem atque experientiam vocis ilet Archangelis veritatem atque experientiam vocis illius, Quoniam ipsi cura eet tantorum non desinit jucundare visitationibus, instruere revelationibus, suggestionibus commonere, spiritibus ipse qui condidit illos, unus atque idem summus Spiritus, dividens singulis prout voluit. Haec operatur in illis, haec dedit operari et illis, sed aliter. Ardent Seraphin, sed igne Dei, vel potius igne Deo. Quod praecipuum est in eis, amant, sed non quantum Deus, nec quomodo. Lucent Cherubin, et scientia eminent, sed participio veritatis; ac per hoc non ut Veritas, nec quantum. Sedent Throni, sed insidentis beneficio. Judicant et ipsi cum tranquillitate, sed non ad mensuram modumve pacis pacantis, pacis quae exsuperat omnem sensum. Dominantur Dominationes, sed sub Domino dominantur, serviunt pariter. Quid hoc ad summum, sempiternum, singulareque dominium?
Abbreviated transcription (Latin):
pe sic amans: & sic uidens. Nec uacat sessio:
tranquillitatis insigne ẽ. De uultu tali iudi¬
cium meum ꝓdeat opto: cui insit amor: error
absit: absit &e ꝑturbatio. Cernere ẽ in domi¬
nationib. quantȩ sit dñs maiestatis: cuiꝰ nu¬
tu imꝑium constat: & imꝑio uniu̾sitas atq
et̾nitas t̾mini st̃. Cern̾e̾ ẽ in pͥncipatibꝰ pͥncipiũ ex
qͦomĩa: & quomͦ a cardine ostium. sic ab ipso regi
umu̾sitatẽ. Cern̾e̾ in potestatib. quã potesta¬
tiue idem pͥnceps quos regit ꝓtegit. contrari-¬
as potestates arrens & ꝓpulsans. Cernere in
uirtutib amam uͥq equalit̾ presto cẽ uirtutẽ.
ꝑ quã om̃ia: uiui ficã. efficacẽ. inuisibilẽ. ĩmo¬
bilemq om̃ia tam̃ mouentẽ utilit̾. tenentẽ for¬
titer. Quȩ cum in minus usitata effecta apud
mortales eruꝑit: miracula siue ꝓdigia uo¬
cant. Cernere postiemo & mirari ẽ in angłis

Expanded text:
pe sic amans, et sic videns. Nec vacat sessio: pe sic amans, et sic videns. Nec vacat sessio: tranquillitatis insigne est. De vultu tali judicium meum prodeat opto, cui insit amor, error absit, absit et perturbatio. Cernere est in Dominationibus, quantae sit Dominus majestatis, cujus nutu imperium constataeternitas termini sunt. Cernere est in Principatibus principium ex quo omnia; et quomodo a cardine ostium, sic ab ipso regi universitatem. Cernere est in Potestatibus, quam potestative idem princeps quos regit, protegit, contrarias potestates arcens et propulsans. Cernere est in Virtutibus unam ubique aequaliter praesto esse virtutem, per quam omnia, vivificam, efficacem, invisibilem, immobilemque, omnia tamen moventem utiliter, tenentem fortiter: quae cum in minus usitata effecta apud mortales eruperit, miracula sive prodigia vocant. Cernere postremo et mirari est in Angelis
Abbreviated transcription (Latin):
lubrit᷑. ne desinant timere. dum necdum di¬
gne amare idonei mueniunt. Cernere est in
his qui seraphin appellant᷑ qͣmͦ amet. qͥ unde
amet ñ habet᷑. s ẽ &e qui nicħ hoꝵ quȩ fecerit
odit: quos saluandos fecit qͣm᷑ foueat. quomͦ
ꝓuehat. quom̃ amplexet᷑. quom̃ delicta electȩ
uiuentutis. & paleas ignorantiarũ eiꝰ ignis il¬
le consumens. ipsam sibi purgatissimã & suo
amore dignissimã reddat. Cernere ẽ in cheru¬
bin qui plenitudo scientiȩ dicit᷑. dm scientiaꝵ
dnm eẽ: qui solus solam nesciat ignorantiã. qui
totus sit lux. & tenebie in eo ñ sint ullȩ:. totus
sit ocłs: & qui minime aliquando fallitur. qͥa
minime claudit᷑ qui extra se ñ querat lum̃
cui admoueat᷑ ut uideat: ipse qui uidet. ipse
unde uidet. Cernere ẽ in thronis. quã ñ sus¬
pectus om̃i innocentiȩ uidex sedeat in his. qͥ
curru̾uenire nolit: cucũueniri ñ possit. Quip¬

Expanded text:
lubriter, ne desinant timere, dum necdum dilubriter, ne desinant timere, dum necdum digne amare idonei inveniunturhis qui Seraphin appellantur, quomodo amet qui unde amet non habet, sed est et qui nihil horum quae fecerit odit: quos salvandos fecit, quomodo foveat, quomodo provehat, quomodo amplexetur, quomodo delicta electae juventutis, et paleas ignorantiarum ejus ignis ille consumens, ipsam purgatissimam et suo amore dignissimam reddat. Cernere est in Cherubin, qui plenitudo scientiae dicuntur, Deum scientiarum dominum esse, qui solus solam nesciat ignorantiam, qui totus sit lux, et tenebrae in eo non sint ullae; totus sit oculus, et qui minime aliquando fallitur, quia minime clauditur; qui extra se non quaerat lumen, cui admoveatur ut videat, ipse qui videt, ipse unde videt. Cernere est in Thronis, quam non suspectus omni innocentiae judex sedeat in his, qui circumvenire nolit, circumveniri non possit; quip
Abbreviated transcription (Latin):
reductis effectib e cunctis locis quib capti¬
in tenentur: tim̃do que ñ oportet. amando
quȩ ñ decet. dolendo uane. gaudendo uaniꝰ
cum his incat tota lib̾tate uolatum: pulset¬
cũ impetu sp̃c. & in pinguedine gr̃e illabatur.
Nonne cum ceꝑit curiure lucidas mansioneᷤ
e sinum illũ etiã abrahȩ curiosius ꝑscrutar.
& sub altare quodcunq ẽ illud martyrũ re¬
uisere animas. in pͥma stola scd̃am patientiˢ¬
simne expectantes: multomagis tunc instabit
loquens cum ꝓpħa. unam petii a dño hanc
deatur cor di: quid m ibi ꝓbetur. quȩ sit uo¬
luntas di bona & beneplacens & ꝑfecta: Bo¬
na in se.placens in effectib. beneplacens fru¬
entib ꝑfecta ꝑfectis. & nich ultra querenti¬
b Patent uiscera miscdie: patent cogitationeᷤ
pacis. diuitiȩ. salutis. misteria bone uolunta¬
tis benignitatis archana: quȩ clausa morta¬
lib. etiã ipsis electis suspecta sunt. Io qͥdem sa¬

Expanded text:
reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captireductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his ineat tota libertate volatum, pulset impetu spiritus, et in pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones, et sinum illum etiam Abrahae curiosius perscrutari, et sub altari, quodcumque illud est, martyrum revisere animas, in prima stola secundam patientissime exspectantes, multo magis tunc instabit loquens cum propheta: Unam petii a Domino: hanc deatur cor Dei? quidni ibi probetur quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta? Bona in se, placens in effectibus, beneplacens fruentibus, perfecta perfectis, et nihil ultra quaerentibus. Patent viscera misericordiae, patent cogitationes pacis, divitiae salutis 449, mysteria bonae voluntatis; benignitatis arcana, quae clausa mortalibus, etiam ipsis electis suspecta sunt. Id quidem sa
Abbreviated transcription (Latin):
litate: placidissimꝰ. serenissimꝰ. pacatissimus.
Et tales sibi ꝯstituit thronos:. simillimos sibi.
Putemus cherubm ex ipso sapientiȩ fonte
ore altissimi haurientes: & refundentes flu¬
enta scientie uniu̾sis ciuib suis. Et uide ne iᷤ
sit quẽ ꝓpħa loquebat᷑. fluminis impetus le¬
tificat ciuitatẽ di. Putemus seraphin sp̃c. to¬
tos diuino igne succensos. succendẽ unũsa:
ut singuli ciues singulȩ sint luc̾ne ardentes.
& lucentes: ardentes caritate: lucentes cog¬
nitione. O eygeni quã bonum ẽ nos hic cẽ
quã fore meliꝰ siqͣndo tam̃ toti sequemur qͦ
ex parte p̾cessimuis. Precedimus animo. & ne
ipso qͥdem toto. s parte. & parte modica m¬
mis. Affectus iacent mole coeporea p̾graua¬
ti: & luto herentib desidcriis sola interĩ arida
& tenuis consideratio p̾uolat. Et tamen ex
tantillo qͦd iam datur lib exclamare. dñe di¬
lexi decorem domus tue. &e locũ habitations
głe tue. Quid si totam se colligat anima. &

Expanded text:
litate, placidissimus, serenissimus, pacatissimus. Et tales sibi constituit Thronos, simillimos sibi. Putemus Cherubin ex ipso sapientiae fonte, ore Altissimi haurientes, et refundentes fluenta scientiae universis civibus suis. Et vide ne is sit, quem propheta loquebatur, fluminis impetus laetificans civitatem Dei . Putemus Seraphin, spiritus totos divino igne succensos, succendere universa, ut singuli cives singulae sint lucernae ardentes et lucentes; ardentes charitate, lucentes cognitione. 9. O Eugeni, quam bonum est nos hic esse! quam fore melius, si quando tamen toti sequamur quo ex parte praecessimus! Praecedimus animo, et ne ipso quidem toto, sed parte modica nimis. Affectus jacent mole corporea praegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. Et tamen ex tantillo quod jam datur, libet exclamare: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . Quid si totam se colligat anima, et
Abbreviated transcription (Latin):
memorantẽ ad amorẽ benefactoris. De talib
dicit ꝓpħa. loquens ad dñm. Memoriã ab̃in¬
dantiȩ suauitatis tuȩ eructabunt. Quarta qͥ
retro sunt obliuiscens: in sola requiescit exꝑe¬
ctatione ꝑmissoꝵ. Que cũ sit meditatio et̾ni-¬
tatis. siqͥdem que ꝓmittunt᷑ et̾na st̃. longani¬
mitate alit. & ꝑseuerantie dat uigorẽ. Puto ĩa
facile ẽ qͣtuor nr̃a hec qͣtuor ilł apłi assignare:
dum longitudinẽ cõprehendit meditatio ꝓ¬
missoꝵ. latitudinẽ recordatio bñficioꝵ:. subli¬
mitatẽ contemplatio maiestatis: ꝓfundum
inspectio iudicioꝵ. Querendus adhuc fuerat:
qui nec satis adhuc inuentꝰ ẽ. nec queri nimis
pot̾. At orando forte quã disputando digniꝰ
querit᷑ & inuenit᷑ facilius. P roinde is sit finis
libri: s ñ finis querendi:¬

Expanded text:
memorantem ad amorem benefactoris. De talibus memorantem ad amorem benefactoris. De talibus dicit propheta loquens ad Dominum: Memoriam abundantiae suavitatis suae eructabunt . Quarta quae retro sunt obliviscens, in sola requiescit exspectatione promissorum: quae cum sit meditatio aeternitatis siquidem quae promittuntur, aeterna sunt, longanimitatem alit, et perseverantiae dat vigorem. Puto jam facile est quatuor nostra haec, quatuor illis Apostoli assignare, dum longitudinem comprehendit meditatio promissorum, latitudinem recordatio beneficiorum, sublimitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur, et invenitur facilius. Proinde is sit finis libri, sed non finis quaerendi
Abbreviated transcription (Latin):
dam imaginẽ. ꝑseuerantia p̾fert. Deniq sola
ẽ eui et̾nitas redditur. uł potiꝰ que et̾nitati ho¬
minẽ reddit: dicente dño. Qui ꝑsenerauerit
usq in finẽ. hic saluus erit. Et nunc aduerte
in quatuor istis: ꝯtẽplationis speries qͣtuor.
Prima & maxima ꝯtẽplatio: ẽ admiratio ma¬
iestatis. Hec requirit cor purgatũ: ut a uiciis
liberũ atq exoneratũ peccatis. facile ad suꝑ¬
na leuet: int̾dum quoq uł ꝑ aliquas moru¬
las stupore & extasi suspensũ teneat admirã¬
tẽ Secła aũ necessaria ẽ huic. Est enĩ intuenᷤ
idicia qłi. Quo sane pauido aspectu dũ ue¬
hementiꝰ ꝯeutit intuentẽ: fugat uicia. fundat.
uͥtutes: iniciat ad sapientiã. humilitatẽ ser¬
uat. Uirtutũ siqͥde honũ qͦddam ac stabile fũ¬
damentũ: humilitas. Nempe si nutet illa: uir¬
tutũ aggregatio ñ nͥ riuna ẽ. Tercia contem¬
platio. occupat᷑ uł potiꝰ ociatur cira memoriã
beneficioꝵ: & ne dimiitat ingratũ. sollicitat

Expanded text:
aginem perseverantia praefert. Denique sola est cui aeternitas redditur, vel potius quae aeternitati hominem reddit, dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . 32. Et nunc adverte in quatuor istis contemplationis species quatuor. Prima et maxima contemplatio est admiratio majestatis. Haec requirit cor purgatum, ut a vitiis liberum, atque exoneratum peccatis, facile ad superna levet: interdum quoque vel per aliquas morulas stupore et ecstasi suspensum teneat admirantem. Secunda autem necessaria est huic; est enim intuens judicia Dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehementius concutit intuentem, fugat vitia, fundat virtutes, initiat ad sapientiam, humilitatem servat. Virtutum siquidem bonum quoddam ac stabile fundamentum, humilitas. Nempe si nutet illa, virtutum aggregatio nonnisi ruina est. Tertia contemplatio occupatur, vel potius otiatur circa memoriam beneficiorum; et ne dimittat ingratum, sollicitat
Abbreviated transcription (Latin):
longa ut ñ habeat t̾minũ:ñ mag̾ loci quã tẽ¬
poris. Est & latitudo. Et ipsa qͥd: Caritaᷤ. Qͥb ce
ista t̾minis angustet᷑ in do: qui nicħ odit horũ
quȩ fecerit: Deniq solem suũ oriri facit suꝑ
bonos & malos: & pluit suꝑ iustos & iniustos
Ergo & inimicos ineludit smnꝰ ille. Ne hoc qͦq

Expanded text:
longa, ut non habeat terminum, non magis loci, quam temlonga, ut non habeat terminum, non magis loci, quam temporis. Est et latitudo. Et ipsa quid? Charitas. Quibus et ista terminis angustetur in Deo, qui nihil odit eorum quae fecerit? Denique solem suum oriri facit super bonos et malos, pluit super justos et injustos . Ergo et inimicos concludit
Abbreviated transcription (Latin):
ciei. Nempe similes ei erimꝰ: qͥa uidebimꝰ eum
sicuti ẽ. Beata uisio: ad quã merito suspirabat
qui ait. Exquisiuit te facies mea: faciem tuã
dnẽ requirã. Et quia adhuc in querendo res
ẽ. iterũ ascendamꝰ quadrigã istam: utpote infir¬
mi & imbecilles. indigentes tali uehiculo. si for¬
te uł sic apprehendamꝰ in quo app̾hensi sumuᷤs.
id est huiꝰ ipsuis uehiculi rationẽ. Nam hoc
monitũ habemꝰ ab ipso auriga. & pͥmo curruᷤ
huius exhibitore. ut studeamꝰ comp̾hendẽ cũ
om̃ib sc̃is. quȩ sit longitudo. latitudo. sublimi¬
tas. & ꝓfuncłu. Comphendere dicit ñ ꝯgnoscere:
ut ñ curiositate ꝯtenti scientie. tota cura fruc¬
tui inhiemꝰ. Non in cognitione ẽ fructꝰ. s in cõ¬
phensione. Alioqui scienti bonũ & ñ facienti:¬
ut ait quida peccatũ ẽ ei. Et ipse paulus alio
loco. sic currite inquit ut comp̾hendatiᷤᷤ. Quid
gitudo inquã. Quid ipsa: Eternitas. Hec tam

Expanded text:
ciei. Nempe similes ei erimus, quia videbimus eum ciei. Nempe similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Beata visio! ad quam merito suspirabat, qui ait: Exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Et quia adhuc in quaerendo res est, interim ascendamus quadrigam istam, utpote infirmi et imbecilles, indigentes tali vehiculo, si forte vel sic apprehendemus, in quo apprehensi sumus, id est, hujus ipsius vehiculi rationem. Nam hoc monitum habemus ab ipso auriga et primo currus hujus exhibitore, ut studeamus comprehendere cum omnibus sanctis, que sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum. Comprehendere dicit, non cognoscere, ut non curiositate contenti sciencie tota cura fructui inhiemus. Non in cognidone est fructus, sed in comprehensione. Alioquin: Scienti bonum et non facientiut ait quidam, peccatum est ei : et ipse Paulus alio loco, Sic currite, inquit, ut comprehendatis . Quid  est Deus? Longitudo, inquam. Quid ipsa? Aeternitas. Haec tam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ille. U oces diu̾se. semite multe. s unũ ꝑ eas
significat᷑. unus querit᷑. Non diuisiones substã¬
tiȩ in qͣt̾nario isto exp̾sse sunt. ñ dim̾siones qͣles
in corporib intuem᷑. ñ distinctio ꝑsonał qͣlem
in trinitate adoramꝰ ñ numerꝰ ꝓpͥetatũ. qualẽ
ꝑsonis ipsis ineẽ fatem̃. & si ñ aliud a ꝑsonis.
Alioquin. hoc singułu hoꝵ in do. quod qͣtuoe
simul. hoc q̃tuor ipsa qͦd singułu ẽ. Nob̃ autẽ
qͥa ñ possumꝰ cũ do simplicitate contendere. dũ
contendimꝰ app̾hendere unũ. occurrit ueluti
qua druplicatũ. facit hoc specułii & enignia:
ꝑ qͦd solum interim uidere dat᷑. Cum aũ uide¬
bimus facie ad faciemi: uidebimꝰ sicuti ẽ. Nec
enim iam tunc fragił acies mentis nr̃e quan¬
tũlibet uehem̃t̾ intendens: aliquatenꝰ resiliet
dissilietue in suam pluralitatẽ. Colliget se ma¬
gis adunabit. ꝯformabitq unitati illiꝰ uł potiꝰ
unitati illi: ut una uni facies respondeat fa¬

Expanded text:
non ille. Voces diversae, semitae multae: sed unum per eas significatur, unus quaeritur. Non divisiones substantiae in quaternario isto expressae sunt; non dimensiones, quales in corporibus intuemur; non distinctio personalis, qualem in Trinitate adoramus; non numerus proprietatum, qualem personis ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc singulum horum in Deo, quod quatuor simul; hoc quatuor ipsa, quod singulum est. Nobis autem, quia non possumus cum Deo simplicitate contendere, dum contendimus apprehendere unum, occurrit veluti quadruplicatum. Facit hoc speculum et aenigma, per quod solum interim videri datur. Cum autem videbimus facie ad faciem, videbimus sicuti est. Nec enim jam tunc fragilis acies mentis nostrae, quantumlibet vehementer intendens, aliquatenus resiliet, dissilietve 457 in suam pluralitatem. Colliget sese magis, adunabit, conformabitque unitati illius, vel potius unitati illi, ut una uni facies respondeat fa
Abbreviated transcription (Latin):
ne sublimitas maiestatis: pauenda abyssus iu¬
dicioꝵ: feruorẽ exigit caritas: ȩt̾nitas ꝑseueran¬
tiã sustinendi. Quis stupet. nͥ qui contẽplat᷑
głam di: Quis pauet: nͥ qui scrutat᷑ ꝓfundu
sapientie: Quis feruet: nͥ qui meditat᷑ caritatẽ

Expanded text:
ne sublimitas majestatis: pavenda abyssus june sublimitas majestatis: pavenda abyssus judiciorum. Fervorem exigit charitas, aeternitas perseverantiam sustinendi. Quis stupet, nisi qui contemplatur gloriam Dei? Quis pavet, nisi qui scrutatur profundum sapientiae? Quis fervet, nisi qui medi
Abbreviated transcription (Latin):
dam duob brachiis suis comp̾hendit:. ãple-¬
ctitur. stringit. tenet. & ait. Tenui eũ:. nec
dimitt̃ã. Et timor qͥdem sublimi & ꝓfundo
amor lato longoq respondet. Quid tam ti¬
mendu quã potestas. eui ñ potes resistere. qͣm
sapientia. cui abscondi ñ potes: Poterat minꝰ
timeri d̾s: alterutro carens. Nunc aũ ꝑfecte
oportet timeas illum: cui nec ocłs deest. oĩa
uidens: nec manus potens omĩa. Quid itẽ
tam amabile quã amor ipse: quo amas. & qͦ
amaris: A mabiliorẽ tam̃ iuncta et̾nitas fa¬
cit: quȩ dum ñ excidit. foras mittit suspicio¬
nem. Ama gͥ ꝑseuerant̾ & longanimit̾: & ha¬
bes longitudinẽ. Dilata amoiẽ tuũ usq ad mi¬
micos: &e latitudinẽ tenes. Esto etiã in om̃i
sollicitudine timoratꝰ. & sublime ꝑfunduq
apprehendisti. Aut si mauis quatuor eque
tuis diuinis quatuor respond̾e: facis hoc. si stu¬
pes. si paues. si ferues. si sustines. Stupenda pla¬

Expanded text:
sdam duobus brachiis suis comprehendit, amplesdam duobus brachiis suis comprehendit, amplectitur, stringit tenet, et ait: Tenui eum, nec dimittam . Et timor quidem sublimi et profundo, amor lato et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abscondi non potes? Poterat minus timeri Deus, alterutro carens. Nunc autem perfecte oportet timeas illum, cui nec oculus deest omnia videns, nec manus potens omnia. Quid item tam amabile, quam amor ipse, quo amas, et quo amaris? Amabiliorem tamen juncta aeternitas facit: quae dum non excidit, foras mittit suspicionem. Ama igitur perseveranter et longanimiter, et habes longitudinem: dilata amorem tuum usque ad inimicos, et latitudinem tenes. Esto etiam in omni sollicitudine timoratus, et sublime profundumque apprehendisti. 31. Aut si mavis quatuor aeque tuis, divinis quatuor respondere; facis hoc, si stupes, si paves, si ferves, si sustines. Stupenda pla
Abbreviated transcription (Latin):
les uiȩ. eius. Libet & nos exclamare cũ paulo. hoꝵ
utcunq intuentes in dõ & cum do simplicissimã
unitatẽ. O sapientia potens attingens ubiq for¬
tit̾. o potentia sapiens disponens omĩa suauit̃.
Res una: effectus multiplex: oꝑationesq diu̾se.
Et illa una res. ẽ longitudo ꝓpt̾ et̾nitatẽ. latitu¬
do ꝓpter karitatẽ sublimitas ꝓpt̾ maiestatẽ: ꝓ¬
funditas ꝓpt̾ sapientiã. Nouimus hec. Nũ¬
ideo et arbitramͣ nos comp̾hendisse: Non
ea disputatio cõprehendit. s scĩtas. si quomͦ
tam̃ comp̾hendi potest. qͦd incõp̾hensibile ẽ.
At nͥ posset ñ dixisset apłs: ut comp̾hendamꝰ
cum omĩb scĩs. Sc̃i gͥ comp̃hendunt. Queris
quomͦ: Si scs es: comp̾hendisti & nosti. Si ñ:
esto: & tuo exꝑimento scies. Sẽm facit affec¬
tio scã. & ipsa gemina: timor dñi sc̃s. & sanctꝰ
amor. His ꝑfecte affecta anima. ueluti quibꝰ¬

Expanded text:
les viae illius! Libet et nos exclamare cum Paulo, horum les viae illius! Libet et nos exclamare cum Paulo, horum utcumque intuentes in Deo, et cum Deo simplicissimam unitatem: O sapientia potens, attingens ubique fortiter! o potentia sapiens, disponens omnia suaviter! Res una, effectus multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est longitudo propter aeternitatem, latitudo propter charitatem, sublimitas propter majestatem, profunditas ideo et arbitramur nos comprehendisse? Non ea disputatio comprehendit, sed sanctitas: si quo modo tamen comprehendi 458 potest quod incomprehensibile est. At nisi posset, non dixisset Apostolus: Ut comprehendamSancti igitur comprehendunt. Quaeris quomodo? Si sanctus es, comprehendisti, et nosti: si non; esto, et tuo experimento scies. Sanctum facit affectio sancta, et ipsa gemina: timor Domini sanctus, et sanctus amor. His perfecte affecta anima, veluti quibu
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ: quantã & longitudinẽ: ¶tinã sic uide¬
as ñ tantã eẽ s ipsam: id eẽ unã qͦd alterã. ñ mi¬
nus unam quã duas: ñ plus duas quã unam.
Ds̃ et̾nitas: ds caritas ẽ. Longitudo sine ꝓtensi¬
one: latitudo sine distensione. In utroq parit᷑
locales qͥdem excedit tẽporalesq angustias. s
libertate nature ñ enormitate substantiȩ. Tali
modo imm̾sus ẽ qui omĩa fecit in mensura:
& quãuis imm̃sus. hic tam̃ modꝰ & ipsits im¬
mensitatis. Quid itẽ ds: Sublimitas & ꝓfun¬
dum. In alt̾o supra omĩa:. in altero intra ominnia.
Liquet in d̾itate nusquã claudicare equalitat̃ẽ:
stare eam undiq firmit᷑.: Sstare immobilit̾ sibi.
sidera. Ex equo & ista respondent sibi. dũ & sub¬
limitas mattingibił. & ꝓfunditas eque inscru-¬
tabilis ꝯgnoscatur: paulo ad mirante & excla¬
mante. O altitudo diuitiaꝵ. sapientie & scien¬
tiȩ di:quã inscrutabilia iudicia eiꝰ. & inuestigabi¬

Expanded text:
udinem, quantam et longitudinem? Utinam sic videas non tantam esse, sed ipsam: id esse unam quod alteram; non minus unam quam duas, nec plus duas quam unam. Deus aeternitas, Deus charitas est: longitudo sine protensione, latitudo sine distensione. In utroque pariter locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate naturae, non enormitate substantiae. Tali modo immensus est qui omnia fecit in mensura; et quamvis immensus, hic tamen modus et ipsius immensitatis. 29. Quid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, stare eam undique firmiter, constare immobiliter sibi. sidera. Ex aequo et ista respondent sibi, dum et sublimitas inattingibilis, et profunditas aeque inscrutabilis cognoscatur, Paulo admirante et exclamante: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabi
Abbreviated transcription (Latin):
domo di: uas auri solidum. ornatũ om̃i lapi¬
de p̾cioso. fide & scĩtate solidum: s & uariis ka¬
rismatib tanquã gemiis p̾tiosis ornatum.
Quo p̾sente om̃ĩs sc̃itas exultabat: om̃is eru¬
p̾sente cȩlebris quisq conuentꝰ uelut quodam
sole resplenduit: absente caliginosus & qͣdam
mutus apparuit. Cuius deniq medicinalis
manus & lingua morbos utraq curabat: illa

Expanded text:
domo Dei; vas auri solidum, ornatum omni lapidomo Dei; vas auri solidum, ornatum omni lapide pretioso, fide et sanctitate solidum, et variis charismatibus tanquam gemmis ornatum.o praesente omnis sanctitas exsultabat, omnis eruos suum . Eo praesente celebris quisque conventus, velut quodam sole resplenduit, absente caliginosus et quodammodo mutus apparuit. Hujus denique medicinalis manus et lingua morbos utraque curabat: illa,
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinȩ. suis ortum in qualibet regione dieb.
ñ roborauit eius auctoritas. ñ fouit caritas: dili¬
gentia ñ ꝑmouit: Quid ante ꝓmotũ dilatari
amplius ñ optauit: quid forte collapsum ñ totis
pro loco &e tempore uirib egit ut repararet᷑: Qͥs
maliciam quamcũq disponens. eius zelum et
auctoritatẽ ñ timuit: quis ꝓponens quodcũq bo¬
num. eius si potuit ñ consuluit sc̃ĩtatẽ. ñ deside¬
rauit fauorẽ: opem ñ flagitauit: Quis ad sacrũ
in eius pectore habitantis templum diuinitatis.
de quacunq tͥbulatione fidelit̾ clamaturus ac¬
cessit: & inefficacit̾ laborauit: Mestus abeo
solatiũ. afflictus auxilium: consilium anxius.
eger remedium: pauꝑ subsidiũ reportabat.
Ita sese omniũ fecerat seruũ. acsi tot genitus
orbi: ita tam̃ lib̾ ex omnib conscientie suȩ cu¬
ram gerens: tanquã soli deditus curx̧ & cui¬
nus exaltara. Uas electionis. uas hon oris in

Expanded text:
disciplinae, suis ortum in qualibet regione diebus disciplinae, suis ortum in qualibet regione diebus non roboravit ejus auctoritas, non fovit charitas, diligentia non promovit? Quid ante promotum dilatari amplius non optavit? quid forte collapsum non totis pro loco et tempore viribus egit ut repararetur? Quis malitiam quamcumque disponens ejus zelum et auctoritatem non timuit? Quis proponens quodcumque bonum, ejus, si potuit, non consuluit sanctitatem, non desideravit favorem, opem non flagitavit? Quis ad sacrum in ejus pectore habitantis templum divinitatis, de quacumque tribulatione fideliter clamaturus accessit, et inefficaciter laboravit? Moestus ab eo solatium, afflictus auxilium, consilium anxius, aeger remedium, pauper subsidium reportabat. Ita sese omnium fecerat servum, ac si toti genitus Orbi: ita tamen liber ex omnibus conscientiae suae curam gerens, tanquam soli deditus curae et cunus exaltata. Vas electionis, et vas honoris in