comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& filiꝰ testat᷑ calicem passionis dedit:
& ipse filiꝰ anime sue in sua potesta¬
lit. Congruent᷑ gͦ mors dñ tͥduana
extitit. qͣm scã tͥnitas disposuit. qmq
ad optinendam humano generi ꝓpitia¬
tionem. eiꝰdem sc̃e tͥnitatis nr̃a in illa
natura sola ꝑtulit. Non solũ aũ: s
to se obedire innuit. Nam intͥginta
tͥb annis quib suꝑ terrã ambulauit
ternarius ẽ repetitꝰ. Hac sola differen¬
tia qd̃ unꝰ ternariꝰ ut tͥginta sint. ĩ dece¬
num limitẽ consurgit: alius ut sim¬
plex sit. in singulari limite subsistit.
Huiꝰ intẏpum ysaac quoq ad immo¬
landũ ternario numero dierũ ductꝰ
ẽ. Nam de geraris ubi tunc habita¬
bat abraham usq ad montẽ moria.
.i. sedem templi. it̾ dierũ triũ ẽ. ut
ait ieronimꝰ: & consequent̾ illue die
tercio ꝑuenit sicut historia refert:
& uenit in locũ quẽ dixit ei ds in
die tercio. S ut ad inceptũ redeam.
mira uelocitate mirabilis ille salua

Expanded text:
 Filius testatur, calicem passionis dedit; et ipse Filius animae suae in sua potestalit . » Congruenter ergo mors Domini triduana exstitit, quam sancta Trinitas disposuit, quamque ad obtinendam humano generi propitiationem ejusdem sanctae Trinitatis, nostra in illo natura sola pertulit. Non solum autem, sto se obedire innuit. Nam in triginta tribus annis quibus super terram ambulavit, ternarius est repetitus hac sola differentia, quod unus ternarius, ut triginta sint, in decenum limitem consurgit, alius ut simplex sit, in singulari limite subsistit. Cujus in typum Isaac quoque ad immolandum ternario dierum numero ductus est . Nam de Geraris, ubi tunc habitabat Abraham, usque ad montem Moria, id est sedem templi, dierum trium est, ut ait Hieronymus, et consequenter illuc die tertio pervenit, sicut historia refert, et venit in locum, quem dixit ei Deus in die tertia. Sed ut ad incoeptum redeam, mira velocitas, mirabilis ille salvat
Abbreviated transcription (Latin):
animaꝵ instruit admiscđiam:
ut cõpauient̾ mod̾atã in iungant pe¬
nicentiã confitentib qñtũ debeant.
uł quanta peccata ꝯmiserint: lauda¬
uit eñ dñs iullicũ iniquitatis: q
prudent̃ feciss ea que de illo ꝓposita
narrat parabola: & ad hoc apłi lectio
que p̃mutit᷑ consonat. retexendo de
itł qui mare tnsierant. & dona dei
gustauerant. & nichominꝰ concupis¬
centes. &e fornicantes. a serpentib uł¬
abext̾minatore ꝑierunt: & statim
adiungendo itaq qui se existimat
stare. uideat ne cadat. & cet̾a. Nã qͦ¬
modo & hi licet iã głificati ꝑierunt.
& ille ullicꝰ in euuigłio gr̃am dm̃i sui
habuerat: aqua tam̃ excidit : sic &
prelatꝰ quisq meminisse debet. sci¬
re se quoq aut peccasse. aut si non
ut potuerit uł adhuc possit pecca¬
re: atq de se ipso ꝯmonitꝰ recogitet
infirmarũ se suscepisse curã aniiaꝵ.
ñ suꝑ sanas tirannidẽ. Intͦitꝰ ecce

Expanded text:
animarum instruit ad misericordiam, ut compatientes moderatam injungant poenitentiam confitentibus, quantum debeant, vel quanta peccata commiserint. Laudavit enim Dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset ea quae de illo proposita narrat parabola . Et ad hoc Apostoli lectio, quae praemittitur consonat, retexendo de illis qui mare transierant, et dona Dei gustaverant: et nihilominus concupiscentes, et fornicantes, a serpentibus vel exterminatore perierunt , et statim adjungendo: Itaque qui se existimat stare, videat ne cadat , etc. Nam quomodo et hi, licet jam glorificati, perierunt, et ille villicus in Evangelio gratiam domini sui habuerat, a qua tamen excidit; sic et praelatus quisque meminisse debet, et scire se quoque aut peccasse, aut si non ut potuerit, vel adhuc possit peccare, atque de seipso commonitus, recogitet infirmarum se suscepisse curam animarum, non super sanas tyrannidem. Introitus, Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
zatũ ẽ. Hoc autẽ tã rationabilidi¬
umitatis dispositione: actũ ẽ ut
int̾ illa que significant̾ fiunt in
eccłia. memoriale suũ omĩno iure
habere debeat. Nam quia muli¬
er adiabolo missa iuro morte par¬
tẽ obtulit: pulchre sexꝰ idẽ aredi¬
eiũigłizauit. Recte itaq gradꝰ infe¬
rioris minist̾: tã dulci. ta pulchra.
tamq melliflua cerei benedictio¬
ne. tante sollẽpnitatis nr̃e gaudi¬
ũ inchoat: qr ꝑ inferiorẽ sexũ tã
iocundũ tãq piũ dñice resurrec

Expanded text:
tam rationabili divinitatis dispositione actum est ut inter illa quae significative fiunt in Ecclesia, memoriale suum omnino jure habere debeat. Nam, quia mulier a diabolo missa viro mortem obtulit, pulchre sexus idem a redievangelizavit. Recte itaque gradus inferioris minister, tam dulci, tam pulchra, tamque melliflua cerei benedictione, tantae solemnitatis nostrae gaudium inchoat, quia per inferiorem sexum tam jucundum, tamque p
Abbreviated transcription (Latin):
inchoant᷑. Significat uͦ eundem
dñm nr̃m. resurgentẽ: suoꝵ tͥsticiã
discipuloꝵ. immo mundũ unu̾isũ
leticie cõpetentis claritate serenan¬
tem. hoc uere congruit. & ius ipsa
significationis exposcit: ut sic̃ p̾te¬
ritis noctib extincta luminaria
pudiantis iubare letificet. Qͥd cereus

Expanded text:
ificat vero eumdem Dominum nostrum resurgentem, suorum tristitiam discipulorum, imo mundum universum laetitiae competentis claritate serenantem. Hoc vere congruit et vis ipsa significationis exposcit, ut sicut praeteritis noctibus exstincta luminaria pudiantis jubare laetificet. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
de suꝑnis aspirans. ignea diuinita¬
tis potentia rursus animauit: & sic̃
uere rutilans ignis. gla beate resur¬
rectionis hã nocte imꝑpetuũ nob̾
gaudiũ felicit̾ illuxit. Itẽ ex eodem
igne consec̃ti cerei. cuncti qͥ in eccłia
st̃ illuminari debent cereoli. Qd̾ cũ
fit. oportune nob̃ illd̾ in m̃te subue¬
nit: qd dñs nr̃ ea die qua resurrex̃.
cũ eẽt sero stans in medio discipłoꝵ
suoꝵ. manꝰq & latꝰ ostendens eis. in¬
sufflauit & dixit eis. accipite sp̃m¬

Expanded text:
de supernis aspirans ignea divinitade supernis aspirans ignea divinitatis potentia rursus animavit, et sicut vere rutilans ignis, gloria beatae resurrectionis hac nocte in perpetuum nobis gaudium feliciter illuxit. Item eodem igne consecrati cerei cuncti, qui in Ecclesia sunt, illuminari debent cereoli. Quod, cum fit, opportune nobis illud in mentem subvenit quod Dominus noster ea die, qua resurrexit, cum esset sero, stans in medio discipulorum suorum, manusque et latus ostendens eis, insufflavit et dixit eis: « Accipite Spir
Abbreviated transcription (Latin):
ait. dñs ds nr̃ die ac nocte intuetur.
nc̃ celestib doctrinis cõpluens ut
uere colũpna nubis: nẽ igne sui
sp̃c accendens. ut uere colũpna ignis.
Iamgͦ uere colũpne huiꝰ mysteria
nouimꝰ. Qd̾ aũ adicit de natura ig¬
nis dicens. qͥ licet diuisus in partes
mutuati tam̃ luminis detͥmenta
ñ nouit: multa namq luminaria
de uno uidemꝰ accendi. nec illudu¬
nũ ꝓpt̾a sibimet lum̃ diminu. nicħ¬
ominꝰ adidem argum̃tũ ꝓficit. Nũ¬
qͥd enĩ rẽ talem tali in loco p̃sert̃ oĩbꝰ
notã. ñ ꝓpt̾ aliud qm ꝓpt̾ semet ip¬
sũ docere nos uoluit: Siquide in¬
eptũ fuiss: hoc absq tantis mystio
inserere laudib. Dũ gͦ colũpña ce¬
rãm rutilans ignis accendit: sic de
sua nat᷑ali copia laudatꝰ. ꝑ hoc aliud
ꝑpulchrũ piũq spectaculũ nr̃aꝵ
mentiũ ocłis ingerit᷑. Deniq sic illud
innuit᷑. qd̾ extinctã in sepulchro ia¬
cent̾e humanitatis xp̃i substantiã.

Expanded text:
 Deus noster die ac nocte intuetur » nunc coelestibus doctrinis compluens, ut vere columna nubis, nunc igne sui spiritus accendens, ut vere columna ignis. Jam ergo verae columnae hujus mysteria novimus. Quod autem adjicit de natura ignis dicens: Qui licet divisus in partes, mutuati tamen luminis 78 detrimenta non novit: multa namque luminaria de uno videmus accendi, nec illud unum propterea sibimet lumen diminuit, nihilominus ad idem argumentum proficit. Nunquid enim rem talem tali in loco praesertim omnibus notam, non propter aliud, quam propter semetipsam docere nos voluit? Siquidem ineptum fuisse hoc absque mysterio tantis inserere laudibus. Dum ergo columnam ceream rutilans ignis accendit, sic de sua naturali copia laudatus, per hoc aliud perpulchrum piumque spectaculum nostrarum mentium oculis ingeritur. Denique illud innuitur quod exstinctam in sepulcro jacentem humanitatis Christi substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut querat᷑. cur tante materie tante
dignitatis benedictionẽ suꝑ cereũ
ꝓnunciet diaconꝰ p̾sente sacdote uł
etiã. pontifice. sacrisq induto ues¬
tib: causa manifesta sese offert que¬
rentib. Constat enĩ: quia bonũ
sc̃e resurrectionis xp̃i nuntiũ. ꝑ
minorẽ sexum. idẽ ꝑmulieres scĩs

Expanded text:
ntae materiae, tantae dignitatis benedictionem super cereum pronuntiet diaconus, praesente sacerdote vel etiam pontifice, sacrisque indutum vestibus causa manifesta sese offert quaerentibus. Constat enim, quia bonum sanctae resurrectionis Christi nuntium per minorem sextum id
Abbreviated transcription (Latin):
mat: pͥmo cũ in p̃facione benedicens
rogat. ut qui me ñ meis meritis intra
leuitaꝵ numerũ dignatꝰ ẽ agg̃gare:
luminis sui gr̃am infundendo. cerei
huiꝰ laudẽ implere p̾cipiat: laus enĩ
sertim cũ laus eade cerei noctis huiꝰ
iocundũ ac p̾dulce p̾coniũ sit: & re¬
surgentis gr̃am atq uictoriã. uet̾a cũ
noius conferens tanqͣm tuba claris¬
sima ꝑsonet. S iam columpne huiꝰ
inquit p̾conia nouimꝰ. qͣm in hono¬
rẽ dñi rutilans ignis accendit: qui
licet sit diuisus in partes. mutuati
tam̃ luminis detͥmenta ñ nouit. Ex
his quoq duob uersiculis. magis ac
magis sepedicta cerei significatio
col lucessit. Qd̾ eñĩ colũpne huiꝰ p̾co¬
nia nouimꝰ. aꝑte nob̃ innuit: qd̾
illud ide ꝑhãc p̾ciosam lãpadẽ in

Expanded text:
mat. Primo cum in Praefatione benedicens mat. Primo cum in Praefatione benedicens rogat: Ut qui me, non meis meritis, intra levitarum numerum dignatus est congregare, luminis sui gratiam infundendo, cerei hujus laudem implere praecipiat. Laus enim aesertim cum laus eadem cerei noctis hujus jucundum ac praedulce praeconium sit, et resurgentis gratiam atque victoriam, vetera cum novis conferens, tanquam tuba clarissima personet. Sed jam columnae hujus, inquit, praeconia novimus quam in honorem Domini rutilans ignis accendit. Qui licet divisus in partes, mutuati tamen luminis detrimenta non novit. Ex his quoque duobus versiculis magis ac magis saepe dicta cerei significatio collucescit. Quod enim ait: Columnae hujus praeconia novimus, aperte nobis innuit quod illud idem per hanc pretiosam lampa
Abbreviated transcription (Latin):
occisi st̃: ipsamq candelã que ad
sũ dñm significare. qͥ euugłizans
occidit᷑ unꝰ ex ꝓpħis reputatꝰ. Con¬
stat autẽ. quia qͥ cont̾eptꝰ & humi¬
lis occisus ẽ: hunc d̃s suscitauit.
ac pͥncip̃e: saluatorẽ exaltauit. ad
dand̃a penitentiã & remissionẽ
peccatoꝵ. Bene gͦ significationis
ordoꝑcedit: dũ clarã resurgentis
magnitudin̾e: p̾clari significat
magnitudo cerei. Eo uł maxime
cereus ad xp̃i similitudinẽ accedit:
qd paruula que substantiã cere a
pis mat̾ educit: absq concubitu
concipit: parit. Cui recte cõparat᷑
uirgo maria di genitͥx: que iniuo¬
latã nob̃ đm incarne quasi mel in
cera ꝓtulit. Cũ gͦ recte humani¬
tatis xp̃i similitudine gerat: an¬
nꝰ ille abincarnatione eiꝰdem dñi
xp̃i consequent̾ inscribit᷑. Et qr cru¬
cifixꝰ ẽ: cruciᷤᷤqͦ figura congrue nicħ¬
ominꝰ in sculpit᷑. Ampliꝰ autẽ id qd̾
dictũ ẽ eidem cerei benedictio confir¬

Expanded text:
i sunt, ipsamque candelam, quae ad sum Dominum significare, qui evangelizans occiditur, unus ex prophetis reputatus. Constat autem quia qui contemptus et humilis occisus est, hunc Deus suscitavit, ac « principem et Salvatorem exaltavit, ad dandam poenitentiam in remissionem peccatorum . » Bene ergo significationis ordo procedit, dum claram resurgentis magnitudinem praeclari significat magnitudo cerei. Eo vel maxime cereus ad Christi similitudinem accedit, quod parvula, quae substantiam cerae educit, apis mater absque concubitu concipit et parit, cui recte comparatur virgo Maria Dei genitrix, quae inviolata nobis Deum in carne, quasi mel in cera, protulit. Cum ergo recte humanitatis Christi similitudinem gerat, annus illi ab Incarnatione ejusdem Domini Christi consequenter inscribitur. Et quia crucifixus est, crucis quoque figura congrue nihilominus insculpitur. Amplius autem, id quod dictum est, ejusdem cerei benedictio confir
Abbreviated transcription (Latin):
stantialit̾ michael. apharao¬
ne moyses. anerone petrꝰ. s ħ solo
discernuntur spũ que isti accipere
meruerunt: illi indigni iudicati st̃.
hoc tancũ tamq necessariũ donũ dii¬
plici oꝑe. humane subuenit inopie.
Prima largitione. peccata nob̾ remit
unt᷑: & illo beneficio. scilicet inremiᷤ¬
sioñe peccatoꝵ uniu̾salit̾ atq ui¬
formit̾ effundit᷑ hoc donũ idẽ sp̃s

Expanded text:
a diabolo Michael, a Pharaone Moses, a Nerone Petrus; sed hoc solo discernuntur spiritu quem isti accipere meruerunt, illi indigni judicati sunt. Hoc tantum tamque necessarium donum, duplici ope humanae subvenit inopiae. Prima largitione, peccata nobis remitstribuuntur. Et illo beneficio, scilicet remissione peccatorum, universaliter atque uniformiter effunditur hoc donum, id es
Abbreviated transcription (Latin):
I in emissior ẽ peccatoꝵ: die uͦ
pentecosten habundanti effusione
gr̃arũ: ad om̃ium mox fucã instruc¬
ctionẽ gentiũ: nam dñs qua die re¬
surrexit. mortuꝰ ꝑpt̾ delicta nr̃a ut
ostenderet se resurrȩxisse ꝓpt̾ iusti¬
ficationẽ nr̃an. stans in medio dis¬
cipuloꝵ suoꝵ. pacẽ quã fecerat int̾
nos & dm. pͥma uoce nuntiauit di

Expanded text:
onis in remissionem peccatorum , die vero Pentecostes abundanti effusione gratiarum ad omnium mox futuram instructionem gentium . Nam Dominus qua die resurrexit, mortuus propter delicta nostra, ut ostenderet se resurrexisse propter justificationem nostram , stans in medio discipulorum suorum, pacem, quam fecerat inter nos
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ ñ fuiss. Dixit enĩ. Nisi granũ fru¬
m̃ti cadens int̾ra mortuũ fuerit: ip¬
sũ solũ manet. Si autẽ mortuũ fue¬
rit: multũ fructũ affert. Itaq & hoc
& quicqd in illa cena de abcessusuo dix̃.
ueriꝰ. rectiꝰ atq constantiꝰ de morte quã
deascensione accipimꝰ. Et qd̾ ait uado
ad eũ qui misit me. & nemo ex uob̃ ĩ
t̾rogat me qͦ uadis: nullomͦ meliꝰ acci¬
pit᷑. qm ut idem sit qd̾ posteriꝰ dicit:
uenit hora ut disꝑgamini. & me so¬
ꝑ ꝓpħam dixerat. Torcular calcaui
solꝰ. circũspexi & ñ erat auxiliator.
de passione. quã de pat̾ne dexte con¬
sessu accipi. Nam qd̾ in cruce rogaue¬
rit. qd in morte clamauerit: paulꝰ
asserit dicens de illo. Qui indieb car¬
nis sue. p̃ces supplicationesq ad eũ
qͥ illũ saluũ facẽ possit amorte cũ cla¬
more ualido ac multis lacͥmis offe¬
rens: exauditꝰ ẽ ꝓsua reuerentia.
Non enĩ postꝙͣ ascendit in celũ cla¬
mat: ut saluet᷑ a morte. Ergo nec

Expanded text:
frumenti cadens in terra mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, fructum multum affert . » Itaque et hoc, et quidquid in illa coena de abscessu suo dixit, verius, rectius atque constantius de morte quam de ascensione accipimus, et quod ait: Vado ad eum qui miullo modo melius accipitur, quam ut dictum sit quod posterius dicit: Venit hora ut dispergamini et me so per prophetam dixerat: « Torcular calcavi solus, circumspexi, et non erat auxiliator de passione quam de paternae dexterae consessu accipi. Nam quod in cruce rogaverit, quod in morte clamaverit, Paulus asserit dicens de illo: « Qui in diebus carnis suae preces supplicationesque ad eum, qui illum salvum facere possit a 109 morte, cum clamore valido ac multis lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia . » Non enim postquam ascendit in coelum, clamat ut salvetur a morte, ergo nec
Abbreviated transcription (Latin):
credituri erant in illũ: statim adie¬
cit. Quoꝵ remiseritis peccata remit¬
tunt᷑ eis: & quoꝵ retinueritis. recen¬
ta sunt. E ut eẽnt idonei remissio¬
nẽ peccatoꝵ qm acceꝑant. uniu̾so
mundo p̾dicare & testificari. die
ret mundũ de peccato & de iustitia.
& de iuditio. Igit᷑ ut sup̃dictũ ħ epłe

Expanded text:
tatimque adjecit: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt . » Et ut essent idonei, remissionem peccatorum, quam acceperant, universo mundo praedicare et testificari. Die et mundum de peccato, et de justitia, et de judicio . Igitur, ut supra dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
medius erat int̾ dm & homines: in
carne eiꝰ solueret᷑. Quo soluto: illo in
q̃t die pacis & consequentis gr̃e. non
rogabo patr̃e de uob̃. Quare: Ipse .i.
pater amat uos inquit. id ẽ semelenĩ
moriens deo. reconciliaui uos insan¬
guine meo: & sicut suꝑiꝰ dixi. pacẽ
relinquo uob: pac̾e meam. id ẽ ꝑie

Expanded text:
medius erat inter Deum et homines, in medius erat inter Deum et homines, in carne ejus solveretur . Quo soluto, illo, inquit, die, die pacis et consequentis gratiae, « non rogabo Patrem de vobis. » Quare? « ipse enim Pater amat vos, » inquit, id est semel enim moriens Deo reconciliavi vos in sanguine meo; et, sicut superius dixi, pacem reliqui vobis, pacem meam, id est pe
Abbreviated transcription (Latin):
ne uerũ ẽ quia tunc moriens pau¬
lominꝰ ab angłis imminiitꝰ rogauit
ꝑhumanitatet nunc autẽ gła & ho¬
nore coronatꝰ. & constitutꝰ suꝑ oꝑa¬
manuũ patris. dat ꝑdiuinitatẽ:
omnẽ habens potestatẽ. uit pote
adextris di sedens. Unde sic̃ resur¬
gens a mortuis ĩa ñ morit᷑: sic illũ
ad hoc ut roget patrẽ. ĩa nemo in¬
uocat catholicꝰ. Ampliꝰ autẽ ea qus
dicta sunt constare poterũt. si confe¬
rant᷑ ipsius dñi sententie. que nisi
discernantur uidebunt᷑ sibimet con¬
trarieꝰ uidelicet qd̾ ait. rogabo patr̃e
meũ &aliũ paraclitũ dabit uob̾: &
qd posteriꝰ in eodem sermone dicit.
illo die in nomine meo petetis & non
dico uob̃ quia rogabo patr̃e. de uob:
causamq reddens. ipse enim inquit
pater amat uos. Statiniq id ipsũ
confirmat dicens. quia uos me amas¬
tis: & credidistis quia adeo exiiii.
Quid ẽ enim. rogabo & ñ rogabo:
Hoc nempe qd̾ in passione sua sacͥfi¬

Expanded text:
ne verum est, quia tunc moriens paune verum est, quia tunc moriens paulo minus ab angelis imminutus , rogavit per humanitatem, nunc autem gloria et honore coronatus, et constitutus a Patris, dat per divinitatem, omnem habens potestatem, utpote a dextris Dei sedens. Unde sicut « resurgens ex mortuis, jam non moritur , » sic illum ad hoc, ut roget Patrem jam, nemo invocat catholicus. Amplius autem ea quae dicta sunt constare poterunt, si conferantur ipsius Domini sententiae, quae nisi discernantur, videbuntur sibimet contrariae, videlicet, quod ait: « Rogabo Patrem meum et alium Paracletum dabit vobd posterius in eodem sermone dicit: « Illo die in nomine meo petetis; et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis . » Causamque reddens: « Ipse, inquit, Pater amat vos » Statimque idipsum confirmat dicens: « Quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi » Quid est enim rogabo, et non rogabo? Hoc nempe, quod in passione sua sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
.xꝰ. qui mortuus ẽ. immo qͥe resur¬
rexit: qui ẽ adextris dei. qui etiã in¬
t̾pellat ꝓ nob̾: forte repugnare ui¬
det᷑. & astruere. qd̾ nunc quoq supͣ¬
dicto sensu. roget ꝓnob̾. S simodus
int̾pellationis rite animaduertit᷑.
potiꝰ astipulatione firma his que p̃¬
dicta sunt suffragari cõꝓbatur.
Illanamq int̾pellatio. doctoꝵ omiũ
uera assertione ñ sũmissa ẽ postula¬
tio. s eiꝰ passionis que semel suscepta
semel ꝓnob̾ insacrificiũ oblata ẽ et¬
na cõmemoratio: semel inconspec¬
tu sc̃e tͥnitatis admissa. sanguinis
eiꝰ innocentis exclamatio: homi¬
cidas qͥ fuderunt conuincens: nos
autẽ qui bibimꝰ in ministerio alta¬
ris. ñ indiga. s potenti int̾pellatiõe
defendens. Alioqͥn. quomͦ & ante¬
qͣm ascendiss ait. data ẽ mͥ om̃ĩs
potestas incelo & int̾ra: si &e postꝙ̃
ascendiss. ut possit int̾pellat. uł
rogat dare nob̃ sp̃m paraclitũ:
tem: qui dat ꝑdiuinitatẽ. Hoc pla¬

Expanded text:
 qui mortuus est, imo qui et resurrexit, qui est a dextris Dei, qui etiam interpellat pro nobis , » forte repugnare videatur, et astruere, quod nunc quoque supradicto sensu roget pro nobis. Sed in modus interpellationis rite animadvertitur, potius astipulatione firma his, quae praedicta sunt, suffragari comprobantur. Illa namque interpellatio doctorum omnium vera assertione, non submissa est postulatio, sed ejus passionis, quae semel suscepta, semel pro nobis in sacrificium oblata est , aeterna commemoratio, semel in conspectu sanctae Trinitatis admissa sanguinis ejus innocentis exclamatio, homicidas qui fuderunt, convincens, nos autem qui bibimus in ministerio altaris, non indiga sed potenti interpellatione defendens. Alioquin quomodo et antequam ascendisset ait: « Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra; » sic et postquam ascendit ut possit interpellat, vel rogat dari nobis Paracletum. tem, qui dat per divinitatem. Hoc pla
Abbreviated transcription (Latin):
cipuli hactenꝰ portare ñ pot̾ant. qũã¬
diu corruptibilẽ illũ & mortalẽ ẽẽ ui¬
debant: neq doctore hunc dari fue
euũgłio supͣdictã laudabilit̾ p̾mit¬
tit lectionẽ: non loquat᷑ homo a se¬
metipso: s sit uelox ad audiendũ.
tardꝰ autẽ ad loquendũ: i. audiat
priꝰ. qͥd loquat᷑ ineo dñs ds: & scdm¬

Expanded text:
cipuli hactenus portare non poterant, quancipuli hactenus portare non poterant, quandiu corruptibilem et mortalem esse videbant, neque doctorem hunc dari fuerevangelio supradictam laudabiliter praemittit lectionem, non loquatur homo a semetipso, sed sit velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum, id est audiat prius quid loquatur in se D
Abbreviated transcription (Latin):
tabilit̾ ꝑmanentẽ: uera gͥ ratio. Nõ
enĩ loquit᷑ asemetipso: s quecũq au¬
diet loquet᷑: cõꝓbans id qd̾ ꝓposuerat
dicens. docebit uos omñe ueritatẽ.
Qd iterũ confirmat subiungens. ille
me clarificabit: quia de meo accipi¬
et. & annunciabit uob̃. Causamq red¬
dens. c̃ de meo dixerit: Omĩa inqͥt q̃
habet pater: mea sunt. Quecũq enĩ
habet pater. quecũq scit. quecũq po¬
test: dedit huic qͥ ħ loquit᷑ dm̃co hõi.
sic̃ ait in psalmo. dico ego oꝑa mea
regi: ostendens qͥd dixiss. eructauit
cor meũ u̾bũ bonũ. Omñe suã sapi¬
entiã⁊cunctã fortitudinẽ: totũ deniq
u̾bũ suũ ds pat̾ inut̾um uͥginis eruc¬
taũ. & humane nature uniuit: ꝓpt̾
qd̾ nc̃ dicit. omĩa que habet pat̾ mea
totã cõp̃hensibilẽ fecit. s illa docuit
eos. que erant necessaria fidei: scilicet
misteria incarnationis. natiuitatis.¬
&e passionis. & resurrectionis: que dis¬

Expanded text:
 ergo ratio, non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet, loquetur, comprobans id quod proposuerat dicens: Docebit vos omnem veritatem. Quod iterum confirmat subjungens: Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis . Causamque reddens cur de meo dixerit: Omnia, inquit, quae habet Pater, mea sunt . Quaecunque enim habet Pater, quaecunque scit, quaecunque potest, dedit huic qui haec loquitur Dominico homini, sicut ait in psalmo: « Dico ego opera mea regi , » ostendens quid dixisset: « Eructavit cor meum verbum bonum . » Omnem suam sapientiam, cunctam fortitudinem, totum denique verbum suum Pater in uterum Virginis eructavit, et humanae naturae univit, propter quod nunc dicit: Omnia quae habet Pater mea totam comprehensibilem fecit, sed illa docuit eos, quae erant necessaria fidei, scilicet mysteria incarnationis, nativitatis, passionis et resurrectionis, quae dis
Abbreviated transcription (Latin):
cayphas. qui nesciens immo aliud in¬
tendens. dixit expedire ut unꝰ more.¬
ret᷑ homo ꝓgente. Multomagis gͥ qui
scient̾ existentia ꝓfert. ñ asemae ipso
ioquit᷑: sic̃ ipse .xꝰ. qui cũ scient̾ exis¬
tentia ꝓferret. u̾ba in qͥt que ego lo qͦr
uob̾. a me ipso ñ loquor scilicet ñ
mendatiũ. s ueritatẽ qͣm audiuia
deo÷ & accepi ante meã qͣm uidetis hu¬
manã naturã existentẽ: sic̃ & alibi ni¬
deis dicit. Nunc aũ q̃ritis me int̾si¬
cẽ. hominẽ qͥ ueritatẽ locutꝰ sũ uob̾:
qͣm audiui a patre meo hoc aũ sp̃osẽs

Expanded text:
Caiphas qui nesciens, imo aliud inCaiphas qui nesciens, imo aliud intendens, dixit expedire, ut unus moreretur homo pro gente. Multo magis ergo qui scienter existentia profert, non a semetipso loquitur, sicut ipse Christus, qui cum scienter existentia proferret, « Verba, inquit, quae ego loquor vobis, a meipso non loquor , » scilicet non mendacium, sed veritatem, quam audivi et accepi ante meam, quam videtis, humanam naturam existentem, sicut et alibi Judaeis, dicit: « Nunc autem quaeritis me interficere hominem, qui veritatem locutus sum vobis, quam audivi a Patre meo . » Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
officii. Non enĩ cuiꝰlibet. s ipsius pa¬
racliti exemplo. p̃sũption̾ẽ huma¬
ne temeritatis conuenit: dũ euũ¬
glio sup̃dicto hanc apłi lectionẽ. p̃¬
mictit. Nam quales dñs nos ẽẽ uult
ad loquendũ : talẽ ipsũ fore asserit
paraclitũ dicens. Non enĩ loquet᷑a
semetipso: s quecũq audiet loque¬
tur. Firmissima ratio sententie p̃ce¬
dentis: quã ꝓposuerat dicens. cũ aũ
uenit ille sp̃c ueritatis docebit uos
omñe ueritatẽ. Remouet nãq oppo-¬
sicũ qd̾ ẽ asemetipso loqui: sub quo
continet᷑ om̃e mendatiũ: qd̾ ẽ sine
dubio ueritati contͣriũ. Ut aũ hoc
euidentiꝰ fiat: diffiniamꝰ utrũq on¬
trariũ:i. asemetipso loqui. ñ asem&e¬
ipso loqui. Asemetipso loqͥ ẽ. ñ existen¬
tia fingere: de quo peccato diabolũ
culpat in euũgłio dñs dicens. Cũ lo¬
quit᷑ m̃datiũ. exppͥis loquit᷑: quia
A semae ipso ñ loqui ẽ. existentia ꝓfer¬
re etiam sinesciens ꝓferat quis: ut

Expanded text:
officii. Non enim cujuslibet, sed ipsius Paracleti exemplo, praesumptionem humanae vanitatis convenit, dum evangelio supradicto hanc apostoli lectionem praemittit. Nam quales nos Dominus esse vult ad loquendum, talem ipsum fore asserit Paracletum, dicens: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet, loquetur . Firmissima ratio sententiae praecedentis, quam proposuerat dicens: 110 Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem Removet namque oppositum, quod est a semetipso loqui, sub quo continetur omne mendacium quod est sine dubio veritati contrarium. Ut autem hoc evidentius fiat, diffiniamus utrumque contrarium, id est a semetipso loqui, non a semetipso loqui. A semetipso loqui est, non existentia fingere: quo de peccato diabolum culpat in Evangelio Dominus, dicens: « Cum loquitur mendacium, ex propriis loquitur; quia A semetipso non loqui est existentia proferre, etiam si nesciens proferat quis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq qd̾ ait rogabo patrẽ. & aliũ para¬
clitũ dabit uobꝰ nullomͦ melius acci¬
pitur. qm qd̾ incruce rogauerit. qd̾
in morte sua clamauerit: iuxta sup̃¬
dictam apłi sententiã. Uerũptam̃ quia
ex die ascensionis. apli certi facti de po
ita ut mortẽ eiꝰ causam donationis ef¬
fectiuam: ascensionẽ eiꝰ dandi potes¬
tatẽ ẽẽ̾ sciamꝰ effectĩ. S iam nunc ad
suꝑiora reuertam᷑. Huic quarte dñi¬
ce: eiũigłio recte illa p̃mittit᷑ apłi lec̃¬
tio. Om̃ẽ datũ optunũ & om̃e donũ

Expanded text:
rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, » nullo modo melius accipitur, quam quod in cruce rogaverit, quod in morte sua clamaverit, juxta supradictam Apostoli sententiam. Verumtamen, quia ex die ascensionis apostoli certi facti de potita ut mortem ejus causam donationis effectivam, ascensionem ejus dandi potestatem esse sciamus effectam. Sed jam nunc ad superiora revertamur. Huic quartae Dominicae evangelio rectae illa praemittitur apostoli lectio: Omne datum o
Abbreviated transcription (Latin):
dierit ut dñs nr hinc abiret. quia nͥ
atq idõ dixerit. Si enĩ ñ abiero par¬
clitꝰ non ueniet aduos: si autẽ abiem
mittam uob eũ. Minus eñĩ expositũ
uidet᷑. qm exposcit maiestas doni sp̃c

Expanded text:
dierit, ut Dominus noster hinc abiret, quia nisatque ideo dixerit: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Minus enim expositum vide
Abbreviated transcription (Latin):
amauert̃ ⁊Uerbi gr̃a. petrus cui dic¬
tũ ẽ amorẽ tercio ꝯfitenti. Sidiligis
me: pasce oues meas. Nam hunc amo
sensus. in his dictis dñi ñ inuenisse arbi¬
tramur. nisi utramq eiꝰ sentenciã exe¬
quemꝰ: ut scilicet ide sit. Sieñ ñ abi¬
ero paraclitꝰ ñ ueniet aduos: ac si dix¬
isset. si enĩ non abiero. uos ñ bapti zabi¬
mini sp̃u scõ. Qd̾ facile ẽ consequi: si
priꝰ aduertamꝰ. quando uł quomͦ abie¬
rit. Multi enĩ t̾c̃ pͥmũ illũ abisse reco¬
iunt: qͣndo uidentib apłis ascendit
incelũ. S qͣndo ascendit. apłi gauisi st̃.
et sic̃ cantamꝰ. lumine leto petentem
sidera ꝓsecuti sunt: immo ut ait lu¬
cas & ipsi ad orantes reg̃ssi st̾ in ierłm.
cũ gaudio magno. Dñs aũse abeunte
tͥstandos illos fore p̾dixerat: tͥstitia
inquiens implebit cor ur̃m. Et paulo

Expanded text:
amaverunt: verbi gratia, Petrus, cui dictum est amorem tertio confitenti: « Si diligis me, pasce oves meas . » Nam hunc amorsensus in his Domini dictis nos invenisse arbitramur, nisi utramque ejus sententiam exaequemus, ut scilicet idem sit: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; ac si dixisset: Si enim non abiero, vos non baptizabimini Spiritu sancto. Quod facile est consequi, si prius advertamus quando, vel quomodo abierit. Multi enim illum tunc primum abiisse recolunt, quando videntibus apostolis ascendit in coelum. Sed quando ascendit, apostoli gavisi sunt, et sicut cantamus: Lumine laeto, petentem sidera prosecuti sunt, imo, ut ait Lucas: « Et ipsi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno . » Dominus se abeunte tristandos illos fore praedixerat: « Tristitia, inquiens, implebit cor vestrum . » Et paulo
Abbreviated transcription (Latin):
baptizati sumꝰ. & sp̃m sc̃m qͥ uera
peccatoꝵ remissio. ẽ. accepimꝰ. Igit᷑ qd̾
ait. si .ii. ñ abiero paraclitꝰ non ueni¬
et aduos. sic accipiendũ ẽ: ac si dixis¬
set. nͥ ego ad mor tẽ tͣditꝰ fuero. neces¬
saria ñ dabit᷑ uob̾ paraclysis .i. pecca¬
toꝵ remissio. Nã si de ascensione acci¬
piat᷑ repugnat & illud. qd̾ anteqͣm
ascendisset. immo eadẽ die qͣ resur¬
rex̃. insufflauit & dixit eis. accipite spi¬

Expanded text:
qui vera peccatorum remissio est, accepimus . Igitur quod ait: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos, sic accipiendum est ac si dixisset: Nisi ergo ad mortem traditus fuero, necessaria non dabitur vobis paraclesis, id est peccatorum remissio. Nam si de ascensione accipiatur, repugnat et illud quod antequam ascendisset, imo eadem die qua resurrexit, insuffla
Abbreviated transcription (Latin):
actualiũ remissionẽ acciꝑe peccatoꝵ
totũq hominẽ uetẽm. inuite tͣnfer¬
ri nouitatẽ. Quo sensu p̃dicta expo
paria st̃: alioquin uet̾es scĩ. qͥ sine
qui sine dubio dm sp̃ualit̾ amauert.

Expanded text:
ualium remissionem accipere peccatorum, totumque hominem veterem in vitae transferri novitatem. Quo sensu praedicta exposparia sunt; alioquin veteres sancti, qui sine dubio Deum spiritualiter amaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
significat dicentis. sic̃ misit me pat̾
& ego mitto uos. Int̾ cet̾os uͦ galliarũ
archi p̾sules merito remensis aucto¬
ritate p̾minet: qr uidelicet antiqͣ
met᷑polis cũ eẽt. accessit & hoc qđ
eiꝰ pontifex beatꝰ remigius qd̾ mag
nũ: abipso dõ missꝰ & ante quam
nasseret᷑ mas̾ ufice ꝓussus gentẽ frn¬

Expanded text:
significat, dicentis: « Sicut misit me Pater, significat, dicentis: « Sicut misit me Pater, et ego mitto vos . » Inter caeteros vero Galliarum archipraesules, merito Remensis auctoritate praeeminet, quia videlicet antiqua metropolis cum esset, accessit et hoc, quod ejus pontifex beatus Remigius quod magnum est ab ipso Deo missus, et antequam nasceretur, magnifice promissus, gentes Fr
Abbreviated transcription (Latin):
apłi xp̃i ꝑ un u̾sum mundũ di ꝑsi
singulis ciuitatib p̾sedert̃: tã ipsi
qm successores eoꝵ misert̃ ꝑ contigu¬
as suis sedib ꝓiantias. p̃dicatores.
qͦs & ep̃os ordinauert̃: ut ubi recep¬
ti fuiss nt omĩa xp̃ianitatis sacram̃¬
bes cõpi nciales ep̃os ordinarent.
Et alioꝵ quidẽ apłoꝵ successores pa¬
triarche st̃ dicti: petri autẽ successor
pexcellentia pͥncipis apłoꝵ apłicꝰ no
minat᷑. Qͥ autẽ ab eis ꝑprouincias
missi st̃. tam ipsi qͣm successores eoꝵ
archiep̃ uocant᷑: & qui ab his ꝑurbeᷤᷤ
cõꝓiunciales ordinati st̃. & qui illis
succedunt. usq hodie simplicit̾ ep̃i
nominant᷑. Initiũ gͦ fidei habentes
ab apłica sede regłam hanc metro¬
politane obseruant eccłie. ut nemi¬
nem habeant pontificẽ: nͥ ab eadem
secde missũ aqͣ pͥmꝰ illis p̃dicator ficdi
missus ẽ. Illa autẽ missio. supͣdicti
pallii largitio ẽ: quod ut dictũ ẽ
acollo dependens. humilitatẽ dñi

Expanded text:
per universum mundum dispersi, singulis civitatibus praesiderent, tam ipsi quam successores eorum, misere per contiguas suis sedibus provincias praedicatores, quos et episcopos ordinaverunt, ut ubi recepti fuissent, omnia Christianitatis sacrameurbes comprovinciales episcopos ordinarent, et aliorum quidem apostolorum successores patriarchae sunt dicti. Petri autem successor, pro excellentia principis apostominatur. Qui autem ab eis per provincias missi sunt, tam ipsi quam successores eorum, archiepiscopi vocantur, et qui ab his per urbes comprovinciales ordinati sunt, et qui illis succedunt, usque hodie simpliciter episcopi nominantur. Initium ergo fidei habentes ab apostolica sede regulam hanc metropolitanae observant Ecclesiae, ut neminem habeant pontificem, nisi ab eadem sede missum, a qua primus illis praedicator fidei missus est. Illa autem missio, supradicti pallii largitio est, quod, ut dictum est, a collo dependens, humilitatem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
it approbans. eidẽ remensi pontifici.
uices suas delegauit ꝑ om̃e regnum
lo deuuiti: & remensis eccłie pͥmatũ
ad augens. sũma auctoritate ꝯfirma¬
uit. Reuerensi autẽ eccłie mat̾nus
a beato petro missus hereditatẽ pal¬
lii suis succes sorib dereliqͥt. Mogon¬
tie crescens apłi pauli discipłs p̃di¬
cauit. Raiecto sc̃s Willibrordꝰ a ser¬
gio p̃p̃ ẽ missus: s pͥmatũ co.lonia
metropolis optinuit: ea maxime
lit. Cantuarie uͦ nobili angloꝵ metͦ¬
poli augꝰtinꝰ abeato gregorio missꝰ
ẽ pontifex pͥmꝰ. qͥ toti angloꝵ gen¬
ti. ut xp̃m agnoscẽnt strenua p̾di¬
cationis ad ministͣtione subuenit.
Et de uestib quide sacris qͣntũ ad
p̃sens attinet ꝓposse satis dictũ est.

Expanded text:
it, approbans, eidem Remensi pontifici vices suas delegavit per omne regnum Ludovici, et Remensis Ecclesiae primatum adaugens, summa auctoritate confirmavit. Trevirensi autem Ecclesiae Maternus, a B. Petro apostolo missus, haereditatem pallii suis successoribus dereliquit. Moguntinae Crescens, apostoli Pauli discipulus, praedicavit. Trajecti Sanctus Willibrordus, a Sergio papa missus. Sed primatum Colonia metropolis obtinuit, ea maxime lit. Cantuariae vero, nobili Anglorum metropoli, Augustinus a B. Gregorio missus est pontifex primus, qui toti Anglorum genti, ut Christum cognosceret, strenua praedicationis administratione subvenit. Et de vestibus quidem sacris, quantum ad praesens attinet, pro posse satis dictum. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ut auctoritas eccłiastica tradit. uita¬
le illud sc̃aꝵ scͥpturaꝵ conuiuiũ. qͦ
de paucis moysi ꝓpħarũq libris. creᷤᷤ¬
cente copia diuine benedictionis int̾
ora comedentiũ. id ẽ int̾ studia tracͦꝰ¬
tͥantiũ affatim reficit᷑ mundꝰ. qͦnd̾ã
ascientia di ieunus: & affluentia dic¬
toꝵ sensuũq repletis armariis. lassi
atq uicti conuiue abstiniumꝰ. Hoc
autẽ ꝯuiuiũ diuine cognitionis hic
incipit᷑: ꝑsiciet᷑ uero in illi sabbati de
quo loquim᷑ ꝑhenni gła. Nunc gͥ cognos¬
om̃s enĩ aminimo. usq ad maximũ cog¬
noscent me dicit dñs. Igit᷑ illã diuinã
cognitionis aciusionis habundantiã
significat hec que de euugłio recitat᷑

Expanded text:
ut auctoritas ecclesiastica tradit, vitaut auctoritas ecclesiastica tradit, vitale illud sanctarum Scripturarum convivium, quo de paucis Moysi, prophetarumque libris crescente copia divinae benedictionis, inter ora comedentium, id est, inter studia tractantiam, affatim reficitur mundus, quondam a scientia Dei jejunus, et affluentia dictorum sensuumque repletis armariis lassi atque victi convivae absistimus. Hoc autem convivium divinae cognitionis hic incipitur, perficietur vero in illius Sabbati, de quo loquimur, perenni gloria. « Nunc enim cognosomnes enim a minimo usque ad maximum cognoscent me, dicit Dominus . » Igitur illam divinae cognitionis ac visionis abundantiam significat haec, quae de Evangelio reci
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ& diem festũ gerens ꝓnumerosita-
a dit epulas: & lacteas ex suis ub̾ib
expͥmit materne consolationis delicias.
Illic inqͣm pat̾ antiquus ds nouusq
sponsus di filiꝰ reducens filios consolat᷑:
cens: pueri eoꝵ in humeris portabunt᷑.
& suꝑgenua ꝯsolabunt᷑: queadmo¬
dũ mat̾ ꝯsolat᷑ filios suos. ita ꝯsolabor
dñca que ut dictũ ẽ illiꝰ sabbati sig¬
nũ ẽ. totũ offitiũ eiꝰdem requiei. eius¬
demq consolationis p̾coniũ ẽ: quo
ꝯmoneant᷑ nunc ꝑegͥnantes illiꝰ tan¬
te tamq libere matris filii. p̃sent̾e tͥs¬
titiã spe consolationis future suꝑgre¬
dił ut sint iuxta apłm. spe gauden¬
tes. int̾bulatione patientes: qui in
suꝑna ierłm uberib consolationis
potandi st̃: pͥmoq dicendũ. qd eũ¬
głicũ illud conuiuiũ. quo dñs de
quinq panib & duob piscib satia¬
uit qͥnq milia hominũ: p̾dicte sig¬
inficationi dñice huiꝰ. submystico
sensu ualde ꝯgruit. Significat enĩ

Expanded text:
t diem festum agens pro numerositatedit epulas, et lacteas ex uberibus suis exprimit maternae consolationis delicias. Illic, inquam, pater antiquus Deus, novusque sponsus, Dei Filius, reduces filios consolatur,erat dicens: « Pueri eorum in humeris portabuntur, et super genua consolabuntur, quemadmodum mater consolatur filios suos, ita consolabor Dominica, quae, ut dictum est, illius Sabbati signum est, totum officium ejusdem requiei, ejusdem consolationis praeconium est, quo commoneantur nunc peregrinantes illius tantae tamque liberae matris filii, praesentem tristitiam spe consolationis futurae supergredi, ut sint, juxta Apostolum, « spe gaudentes, in tribulatione patientes , » qui in superna Jerusalem uberibus consolationis potandi sunt. Primoque dicendum quod evangelicum illud convivium, quo Dominus de quinque panibus, et duobus piscibus satiavit quinque millia hominum , praedictae significationi Dominicae hujus sub mystico sensu valde congruit. Significat enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ritudines scłi turbulenti & in quieti
lactatos. gnͣdi saturabit conuuio: cuiꝰ
intypũ pat̾ abraham ablactato filio
libere unico ysaac. gnde ꝯuiuitĩ fecis¬
se legitur. indie ablactationis eiꝰ. Igit᷑
ei̾nodi coniuuo manifeste ꝯsonat
ni abuberib ꝯsolationis ur̃e. ipsa ẽ
qũa incollecta subsequenti poscimꝰ di¬
cendo. ut qui exmerito nr̃e iniquita¬
tis affliguñ. tue gr̃e consolatione res¬
piremꝰ: uidelicet quando anhelantes
ꝑegrini post laborẽ cap̾iuitatis huiꝰ
sedebimꝰ in illa ierłm celesti: dicentes.
facti sumꝰ sicut consolati. Ipsa ẽ conso¬
latio libertatis: de qua itide gratula¬
mur in epła dicente apło. Illa aut̃e¬
que sursum ẽ ierłm libera ẽ: que ẽ
mat̾ om̃iũ nr̃m: ipsa eadẽ pax ĩ uir¬
tute ciꝰ. & habundantia inturrib eius.
de qua ingradali canimꝰ: letantes in
his que dicta sunt nobis ascĩs apłis &¬

Expanded text:
ti et inquieti lactatos grandi saturabit convivio: cujus in typum pater Abraham, ablactato filio liberae unico Isaac, grande convivium fecisse legitur in die ablactationis ejus . Igitur ejusmodi convivio manifeste consonat ni ab uberibus consolationis vestrae ; ipsa est, quam in collecta subsequenti poscimus dicendo: Ut qui ex merito nostrae iniquitatis affligimur, tuae gratiae consolatione respiremus: videlicet quando anhelantes peregrini post laborem captivitatis hujus sedebimus in illa Jerusalem coelesti, dicentes: « Facti sumus sicut consolati . » Ipsa est consolatio libertatis, de qua itidem gratulamur in Epistola, dicente Apostolo: em, libera est, quae est mater omnium nostrum; » ipsa eadem « pax in virtute ejus, et abundantia in turribus ejus , » de qua in graduali canimus: Laetantes in his quae dicta sunt nobis a sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
bitat inierłm. ut exp̃senti eccłia que
dr syon. id ẽ specula. in qua positi
uidemꝰ nc̃ ꝑspeculũ & in eniginate
laudẽ dñi & benedictionẽ ꝑsonare
incipientes. ꝑfitiamꝰ in ea qua habitat
ipse in celesti ierłm. Ipsa ẽ que scłm¬

Expanded text:
alem ; ut ex praesenti Ecclesia, quae dicitur Sion, id est specula, in qua positi videmus nunc pro speculum et in aenigmate , laudem, donum et benedictionem personare incipientes, perficiamus in ea qua habitat ipse in coelesti Jerusalem. Ipsa est, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
sabb̃m mundi id ẽ requiẽ significãs:
inqua scõꝵ & electoꝵ anime deposi¬
to carnis onere. & uelut post bella
uictrices depositis armis feriate letan¬
t᷑. & nunc int̾im idem electi singulis
stolis idẽ anime beatitudine mun̾atiꝰ
resurrectionẽ in qua binas stolas sci¬
licet tã animaꝵ qͣm corꝑum immor¬
talẽ głam recipient: p̃stolant᷑. Illic
autẽ ierłm illa. que ilesursũ ẽ. quȩ¬

Expanded text:
Sabbatum mundi, id est requiem significans, in qua sanctorum et electorum animae, deposito carnis onere, et velut post bella victores, depositis armis feriatae laetantur, et nunc iterum iidem electi singulis stolis, id est animae beatitudine munerati resurrectionem, in qua binas stolas , scilicet tam animarum quam corporum immortalem gloriam recipient, praestolantur. Illic autem Jerusalem illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in passione sua ꝑtulit dñs
nr̃: & inueniemꝰ alia quedã. que
nos sp̃u alit̾ ampliꝰ edificent. ꝑ illa
significari. Nam ñ solũ que gessit.¬
s &̾ que pati uoluit sic disposuit: ut
cũ int̾iora ꝑspexeris: si ext̾iora hec at¬
tendas sic utrobiq consonã inuenies si¬
militudinẽ. quomͦ ex qualitate seu ꝓ
prietate figurarũ uł apicũ eandem
scͥptoris manũ diuersis ĩ locis recognotis.
Qd figa crucis significet.

Expanded text:
ssione sua pertulit Dominus noster, et inveniemus alia quaedam, quae nos spiritualiter amplius aedificent, per illa significari. Nam non solum quae gessit, et quae pati voluit, sic disposuit, ut cum interiora perspexeris, si exteriora haec attendas, sic utrobique consonam invenies similitudinem, quomodo ex qualitate seu ex proprietate figurarum vel apicum, eamdem scriptoris manum diversis in locis recognoscis. Quid crucis figura significet.
Abbreviated transcription (Latin):
illã magn̾a asĩa missi st̃. Siquid̾e
& ĩ apłatu circũciosionis dñs illi o¬
ꝑatꝰ ẽ: & int̾ gentes cũ ꝯsorte suo bea¬
to paulo eadẽ legatione functꝰ ꝓxp̃o
ita ut pulchre nob illi duo qͥamon¬
te oliuaꝵ missi st̃ ad soluendã illã a¬
nimalẽ asiña in typũ om̃iũ p̾dica¬
& paulo rep̾sentari uideantur: qͥ
caput mundi romã dñi xp̃i regis
et̾ni uehiculũ & habitaculũ. currũ.
atq thronũ. effecerunt.

Expanded text:
agnam asinam missi sunt. Siquidem et in apostolatu circumcisionis Deus illi operatus est , et inter gentes cum consorte suo beato Paulo eadem legatione functus, pro ita ut pulchre nobis illi duo, qui a monte Olivarum missi sunt, ad solvendam illam animalem asinam, in typum omnium praedicaet Paulo, repraesentari videntur, qui caput mundi Romam Domini Christi regis aeterni vehiculum et habitaculum, currum atque thronum effecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
latrone admisso in paradysũ. & uenia
fitenti h didicata. & i ecisso uelo legis
& ꝓpłarũ. cepinꝰ reuelata facie con¬
templari głãm dñi. Tunc etiã latere
qua abluimͦ.

Expanded text:
, et latrone admisso in paradisum, venia fitentibus dedicata, et rescisso velo legis et prophetarum, coepimus revelata facie contemplari gloriam Domini. Tunc etiam latere qua abluimur
Abbreviated transcription (Latin):
& pͥdie qͣm patet᷑: qndo accipiens
pañe & calic̃e benedix̃ dedit disci¬
płis suis dicens. hoc ẽ corpꝰ meũ. hic
ẽ calix sanguinis mei. suis manib
immolatꝰ ẽ. suis ipse manib nob̃
ut iugit̾ immolet᷑ agnꝰ cõm̃datꝰ ẽ.
abilla immolatione pͥma sabbati
tercia dies. ab ista uͦ sabbatũ istũ t̾cia
nichiliominus dies ẽ. Constat autẽ
qd ut suꝑius dictũ ẽ. noctem suie
uesꝑam sabbati ab illo silentio uł
tristicia qͣm exigebat requies sepul¬
chri causa illa uehemens abstrahit:
qd̾ inparte eiꝰdẽ noctis dñs nr̃ resur-¬
gens. totã illã incõparabilis gaudii
iube̾re sol uerꝰ illustrauit. Triduũ
gͦ dñice mortis qd̃ ꝑfici nequiuit eo
respectu quo ipse auideis ẽ truci¬
datꝰ. pulchre & racionabilit̾ adhũc
respectũ tnͣsponit᷑: qd ipse sius ma¬
nib ẽ immolatꝰ. Cuiꝰ rei uł maxi

Expanded text:
accipiens panem et calicem benedixit, et dedit discipulis suis, dicens: « Hoc est corpus meum: Hic est calix sanguinis mei , » suis manibus immolatus est, suis ipse manibus nobis, ut jugiter immoletur, agnus commendatus est. Ab illa immolatione prima Sabbati, tertia dies, ab ista vero Sabbatum ipsum tertia nihilominus dies est. Constat autem quod, ut superius dictum est, noctem sive vesperam Sabbati ab illo silentio vel tristitia, quam exigebat requies sepulcri, causa illa vehemens abstrahit, quod in parte ejusdem noctis Dominus resurgens, totam illam comparabilis gaudii jubare sol verus illustravit. Triduum ergo Dominicae mortis, quod perfici nequivit, eo respectu quo ipse a Judaeis est trucidatus, pulchre et rationabiliter ad hunc respectum transponitur, quod ipse suis manibus e
Abbreviated transcription (Latin):
noctib extinctis luminarib cele-¬
bramꝰ iugilias. ad similitudine te¬
nebrarũ. que paciente dño suꝑt̾
rã facte sunt: significando. ut su¬
pͣdictũ ẽ cecitatẽ. que extune acci¬
dit inisrł. Sicq fit. ut sacrificiũ
ipsius p̃cesserat: resurrectionẽ ip
sabbati uesꝑa sollẽpnit̾ occurrat.
Itaq qm hac die que ẽ feria sexta.
ꝗͣ xp̃c hostia salutaris asius truci¬
dat᷑ inimicis. recte a nob̃ quasi se¬
pultũ ẽ sacrificii dec̃: & celeste il¬
lud manna qr hodie ñ inuenit᷑. fe¬
ria quinta parauimꝰ. & intitulimꝰ
qd̾ hac die sumamꝰ: fuitq duplũ
qm ꝑ singulos dies collig̾e consue¬

Expanded text:
nutas, exstinctis luminaribus, canimus vigilias ad similitudinem tenebrarum, quae patiente Domino, super terram factae sunt, significando, ut supra dictum est, caecitatem, quae extunc accidit in Israel . Sicque fit ut sacrificium ipsius praecesserat, resurrectionis Sabbati vespera, solemniter occurrat. Itaque quomodo hac die, quae est feria sexta, qua Christus hostia salutaris a suis trucidatur inimicis, recte a nobis quasi sepultum est sacrificii decus, et coeleste illud manna, quia hodie non invenitur , feria quinta paravimus et intulimus quod hac die sumamus, fuitque duplum quam per singulos dies colligere consue
Abbreviated transcription (Latin):
die dñicũ corpꝰ conficientes. & inde
usq in pͥmã sabbati recondentes
toto eode sabbato iugi silentio con¬
sopiti. usq in pͥmã sabbati ab om̃i
diurno psallentio. cunctoq sacrial¬
taris minist̾i̾o uacaremꝰ. Sic eñi rei
ꝓpius acced̾e putarem̃. peo qd̾ hac
euit in sepulero: totãq sequentẽ
noctẽ discipłi eiꝰ in tͥsticia tͣnsegert̃.
donec dilucło redeuntib amonu¬
m̃to mulierib queq audierant &
uiderant referentib paulatĩ respi¬
rare. & ingaudiũ reuiuisce̾ ceꝑunt.
Ueriꝰ itaq triduaña dm̃ mortẽ ob¬
seruare suo tẽpore uidemur: & il
iam de uet̾i historia simi litudinẽ
rectiꝰ ten̾e. qua dictũ ẽ de manna.
qd̾ filiis isrł infigurã dñici corpo¬
ris datũ ẽ. Die sexta colligant qd̃ in¬
ferant: sitq duplũ qͣm ꝑsĩgłos di¬
es collig̾e̾ solebãt: quia die septima
ñ inueniet᷑. Nunc autẽ ẽ contra

Expanded text:
die Dominicum corpus conficientes, et inde usque ad Sabbatum recondentes, toto eodem Sabbato jugi silentio consopiti, usque in primam Sabbati ab omni diurno psallentio cunctoque sacri altaris ministerio vacaremus. Sic enim rei propius accedere putaremur pro eo quod hac evit in sepulcro, totamque sequentem noctem discipuli ejus in tristitia transegerunt, donec diluculo redeuntibus a monumento mulieribus, quaeque audierant et viderant referentibus, paulatim respirare et in gaudium reviviscere coeperunt. Verius itaque triduanam Domini mortem observari historia similitudinem rectius tenere, qua dictum est de manna, quod filiis Israel in figuram. Dominici corporis datum est: « Die sexta colligant quod inferant, sitque duplum quam per singulos dies colligere solebant, quia die septima non invenietur . » Nunc autem econtra