comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xi. dĩ dixi. & dedõ dixi. Quicqͥd forte
aliud dixi qđ dicere ñ debui: homo di¬
xi. sed subdõ dixi. qͥ confirmat ambu¬
lantẽ. minat᷑ erranti. ignoscit agno¬
scenti. reuocat linguã. reuocat lapsũ.
ustꝰ enĩ septies cadit & resurgit. impii
uͦ infirmabunt᷑ in malis. Nongͦ time¬
at unꝰ quisq nr̃m callidos insectatores.
aucupes uerboꝵ. dinumeratores pene
sillabarũ. & pͣuaricatores pͣceptorũ.
Quid inte arguat atcendit. ut credat
ꝑ te xp̃o ñ attendit. Attende insermo¬
nib eius. quẽ rephendis. ne forte te ali¬
quid salubrit̃ doceat. Et qͥd me inqͥt
salubrit poterit docere. qͥ sic lapsus est
in uerho: hoc ipsũ te forte salubrit᷑
docet. ne sis auceps uerboꝵ. s collector
p̾ceptoꝵ. Ipsi calcaneũ meũ obseruabt̃.
sic̃ sustinuit anima mea. Hoc dico qđ
sustinui. Lo quebat᷑ exptus. Sic̃ susti¬
nuit anima mea: incolent & abscon¬
dent. Om̃s sustineat anima mea. Foris

Expanded text:
xi, Dei dixi, et de Deo dixi: quidquid forte xi, Dei dixi, et de Deo dixi: quidquid forte aliud dixi quod dicere non debui, homo dixi, sed sub Deo dixi. Qui confirmat ambulantem, minatur erranti, ignoscit agnoscenti, revocat linguam, revocat lapsum. Justus enim septies cadet et resurget, impii vero infirmabuntur in malis . Non ergo timeat unusquisque nostrum callidos insectatores, aucupes verborum, dinumeratores pene syllabarum, et praevaricatores praeceptorum. Quid in te arguat, attendit; ut credat per te Christo, non attendit. Attende in sermones ejus quem reprehendis, ne forte te aliquid salubriter doceat. Et quid me, inquit, salubriter poterit docere, qui sic lapsus est in verbo? Hoc ipsum te forte salubriter docet, ne sis auceps verborum, sed collector praeceptorum. Ipsi calcaneum meum observabunt. 11. Sicut sustinuit anima mea. Hoc dico quod sustinui. Loquebatur expertus: Sicut sustinuit anima mea. Incolent et abscondent. Omnes sustineat anima mea; foris
Abbreviated transcription (Latin):
Indõ sꝑaui. ñ timebo qͥd faciet mͥcaro
Ipsi cascaneũ meũ obseruabunt. Et enĩ
sic uicolent & abscondent: ut obser¬
uent. ubi homo labit᷑. Intenti st̃ ad
calcaneũ qͣndo fiat lapsus. ut pedem
teneant ad ruinã aut pedẽ supponar
ad offensionẽ. certe ut inueniant qđ
accusent. & quis ita ambulet ut nus¬
quã labatꝰ. : Certe qđ cito fit in lingua
& enĩ scriptũ. ẽ. Siquis in lingua non̾
offendit: hic ꝑfectus . ẽ. uir. Quis tan¬
dẽ se audeat dicere. aut putare ꝑfe.¬
ctũ: Ergo necesse. ẽ. ut aliqͥs labit᷑ꝰ
in lingua Illi aut̃ qͥ incolent & abscor¬
dent: aucupant᷑ uerba om̃ia. quer̃
alicubi laqueos & nodos facere calũ¬
niasq quib ipsi implicant᷑ quã qͦs
implicare contendunt. & pͥus ipsi ca¬
piunt᷑ ut ꝑeant. quã alios capiant
ut plant: & enĩ recurrit homo un
cor suũ. & inde recurrit ad dm̃. &
nouit dicere In dõ laudabo sermones
meos. Quicqͥd bonũ dixi. qͥcqͥd uerũ di¬

Expanded text:
In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi caro. 10. Ipsi calcaneum meum observabunt. Etenim sic incolent et abscondent, ut observent ubi homo labitur. Intenti sunt ad calcaneum, quando fiat lapsus, ut pedem teneant ad ruinam, aut pedem supponant ad offensionem, certe ut inveniant quod accusent. Et quis ita ambulet ut nusquam labatur? Certe quod cito fit vel in lingua. Etenim scriptum est: Si quis in lingua non offendit, hic perfectus est vir . Quis tandem se audeat dicere aut putare perfectum? Ergo necesse est ut aliquis labatur in lingua. Illi autem qui incolent et abscondent, aucupantur verba omnia, quaerentes alicubi laqueos et nodosas facere calumnias, quibus prius ipsi implicantur quam quos implicare contendunt; ut prius ipsi capiantur et pereant, quam alios capiant ut perdant. Etenim recurrit homo in cor suum, et inde recurrit ad Deum, et novit dicere: In Deo laudabo sermones meos. Quidquid bonum dixi, quidquid verum di
Abbreviated transcription (Latin):
capitis mẽbra sumꝰ: & dictꝰ. ẽ. finis
legis. qͥa sine illo nemo ꝑficit legẽ.
Cũ gͦ auditis in psalmis infinẽ. multi
enĩ psalmi ita suꝑ scripti st̃: ñ sit
ur̃a cogitatio in consũptionẽ. sed in
consũmationẽ. In ymnis in laudib.
Siue enĩ tribulem᷑ & angustem᷑. siue
lȩcem᷑ & exultemꝰ. ille laudandus est
qͥ & intribulationib erudit. & in lę¬
ticia consolat᷑. Laus enĩ dĩ. acorde &
ore xp̃iani recedere ñ debet. Non ut
laudet in ꝓspis. & maledicat in aduer¬
sis: s quẽ admodũ psalmꝰ ille ꝑscribit
Benedicã dñm in omi tẽpore: sẽꝑlaus
eiꝰ inore meo. Gaudes: agnosce pãtrẽ
blandientẽ. Tribularis: agnosce patrẽ
emendantẽ. Si ue blandiat᷑. siue em̃¬
det: eũ erudit. cui parat hȩreditatẽ.
Quis. ẽ. gͦ intellectꝰ ipsi dauidꝰ Frat

Expanded text:
capitis membra sumus. Et dictus est finis Legis, quia sine illo nemo perficit Legem. Cum ergo auditis in Psalmis, In finem, multi enim psalmi ita superscripti sunt, non sit vestra cogitatio in consumptionem, sed in consummationem. 2. In hymnis: in laudibus. Sive enim tribulemur et angustemur, sive laetemur et exsultemus, ille laudandus est, qui et in tribulationibus erudit, et in laetitia consolatur. Laus enim Dei a corde et ore christiani recedere non debet: non ut laudet in prosperis, et maledicat in adversis; sed quemadmodum psalmus ille praescribit, Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Gaudes, agnosce patrem blandientem; tribularis, agnosce patrem emendantem. Sive blandiatur, sive emendet, eum erudit cui parat haereditatem. 3. Quid est ergo, Intellectus ipsi David? Erat
Abbreviated transcription (Latin):
calcat intrepidus. Sulleuet trepida¬
tionẽ tuã. firmet in se securitatẽ tuã.
alloquat᷑ te intꝰ. & dicat tͥ. Me atten¬
de. qͥd ꝑtulerim. Frẽm malũ forte
pateris. aut inimicũ forinsecꝰ pateris.
quos ñ passus sũ: Fremebant forinse¬
cus iudei. intrinsetus discipłs tradeba
Seuiet gͦ tẽpestas. s ille saluos facit
a pusillo animo & tẽpestate. Forte
nauis tua idõ turbatur. qͥa ille inte
dormit: Seuiebat mare. turbubat
nauiculã. in qua discipłi nauigabant.
xp̃c aut̃ dormiebat. Tandẽ aliquan¬
do uisũ. ẽ. illis. qͥa int̾ illos dormit
uentoꝵ imꝑator & creator. Accesser̃
gͦ forte turbatꝰ cor tuũ. qͥa ȩxcidit tͥ.
inquẽ credideris. Intolerabilit̾ pateris.

Expanded text:
calcat intrepidus, sublevet trepidacalcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accesserunergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ubi tu & ds̃. ẽ. Nã si indeserto in aliqͦ
loco es. qͥd facies de congregantib se:
Non enĩ a genere humano sẽparatꝰ. eẽ. po¬
teris. quã diu in hominib uiuis. At¬
tende potius consolatorẽ illũ dñm.
regẽ. impatorẽ & creatorẽ nr̃m. crea¬
tum. ẽẽ int̾ nos: attende qͥa duodecim
Ecce elongaui fugiens. & mansi in deser¬
to forte istent dixi. fugerat ad con¬
scientiã suã. ibi aliquantũ desertũ in¬
uenerat. ubi requiesceret. Sed illa di¬
lectio. conturbat eũ. Solus erat in con¬
scientia. sed ñ solus incaritate. Intus
consolabat᷑ conscientia. sed forinsecus
tribulationes ñ relinquebant. Itaq
in se quietꝰ ex aliis pendens. cũ contur¬
baret᷑ ad huc qͥd ait Ex pectabã eũ
qͥ me saluũ faceret. apusillo animo
& tẽpestate. Mare. ẽ: tẽpestas. ẽ: ni¬
chil tͥ restat. nisi exclamare. dñe
peo. Porrigat manũ ille. qͥ fluctus

Expanded text:
est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco, quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu in hominibus vivis. Attende potius consolatorem illum Dominum et regem, imperatorem et creatorem nostrum, creatum etiam inter nos: attende quia duodecim Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. Forte iste, ut dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio conturbat eum: solus erat in conscientia, sed non solus in charitate; intus consolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
epłam: hunc notate. & nolite cõmisce¬
ri cũ eo. Et ne subreꝑet tͥ ex hoc ira¬
cundia. & turbaret oculũ tuũ: non
inqͥt ut inimicũ eũ existimetis. sed
corripite ut frẽm ut erubescat A qͦ
indix̃ separationẽ. ñ p̃cidit dilectio¬
nẽ. Uiuit ille oculus. uiuit uitatua.
Et enĩ amissa dilectio. mors tua. ẽ. Ille¬
hanc amittere timuit qͥ dix̃. metus
mortis. cecidit suꝑ me. Itaq ne amit¬
tã dilectionis uitam qͥs dabit mͥpen¬
nas sic̃ colũbȩ. & uolabo & reqͥescam:
Quo iturus es: Quo uolaturus: Ubi re¬
quieturus: Ecce elongaui fugiens.
& mansi in deserto. Inquo deserto
Ubicunq fueris congregabunt se cȩt̃ĩ
Desertii tecũ petent: affectabunt ui¬
tã tuã. tu repellere ñ potes societatẽ
fr̃m. miscentur tͥ etiã mali. ad huc
tͥ exercitatio debet᷑. Ecce elongaui
fugiens. & mansi indeserto. Inquo de¬
serto: Sed forte in conscientia. quo
nullus hominũ intrat. ubi nemo tecũ

Expanded text:
am, hunc notate, et nolite commisceri cum eo. Sed ne subreperet tibi ex hoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Quo iturus es? quo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri, desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo tecum
Abbreviated transcription (Latin):
contradictionẽ & extendebat manus
suas ad popłm ñ credentẽ & contra¬
dicentẽ: & tam̃ & ipsos expectans di¬
cebat. Pat̃ ignosce illis: qͥa nesciunt
cunt. De frontib om̃iũ mͦ extendit
manꝰ ad reliquias ñ credentes & con¬
tradicentes. QEm̃ uidi iniquitatẽ &
contradictionẽ in ciuitate. Die ac no

Expanded text:
contradictionem, et extendebat manus suas ad populum non credentem et contradicentem; et tamen et ipsos exspectans dicebat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt cunt. De frontibus omnium modo extendit manus ad reliquias non credentes et contradicentes. Quoniam vidi iniquitatem et co
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant ad ȩccłam. qͥa & indiuersitate
linguarũ carnis. una.ẽ. lingua infide
rebat. qm̃ uidit iniqͥtatẽ. & contradictio¬
nẽ inciuitate. Est quȩdã ciuitas turbu¬
lenta. Ipsa erat quȩ turrẽ edificauerat.
ipsa confusa . ẽ. & appellata babilonia.
ipsa ꝑ innumerabiles gentes dispsa.
Inde congregat᷑ eccła indesertum bo¬
nȩ conscientiȩ. Uidit enĩ contradictio¬
Contradicis. Filius dĩ Et habet filiũ
ds: Contradicis. Natꝰ ẽ. de uirgine.
passus. resurrȩxit. Et unde hoc̃ fieri
potest: Contradicis. Attende saltẽ
gł am crucis ipsius. Iã in fronte regũ
crux illa fixa. ẽ: cui inimici insulta¬
runt: E ffectis ꝓba uirtutẽ. Domute
orbẽ. ñ ferro. sed ligno. Lignũ crucis.
contumeli is dignũ uisũ est in imicis.
& ante ipsũ lignũ stantes. caput agi¬
tabant. & dicebant. Si filius dĩ est̃:

Expanded text:
veniant ad Ecclesiam; quia et in diversitate veniant ad Ecclesiam; quia et in diversitate linguarum carnis, una est lingua in fiderebat, quoniam vidit iniquitatem et contradictionem in civitate. Est quaedam civitas turbulenta: ipsa erat quae turrem aedificaverat, ipsa confusa est, et appellata Babylonia, ipsa per innumerabiles gentes dispersa : inde congregatur Ecclesia in desertum bonae conscientiae. Vidit enim contradictiocontradicis? Filius Dei. Et habet filium Deus, contradicis? Natus est de virgine, passus, resurrexit. Et unde hoc fieri potest, contradicis? Attende saltem gloriam crucis ipsius. Jam in fronte regum crux illa fixa est, cui inimici insultaverunt. Effectus probavit virtutem: domuit orbem, non ferro, sed ligno. Lignum crucis contumeliis dignum visum est inimicis, et ante ipsum lignum stantes caput agitabant, et dicebant: Si Filius Dei es
Abbreviated transcription (Latin):
in malũ conspirauer̃. Turrẽ illã recor¬
dare suꝑboꝵ factã. post diluuiũ. Quid
dixer̃ sũꝑbi: Ne ꝑeamꝰ diluuio. facia¬
mus altam turrẽ. Suꝑbia se munitos
perunt ñ intelligere. Hinc facta est
origo linguarũ multarũ. ante enim
unã lingua erat. Sed una lingua con¬
cordib ꝓderat. una lingua humilib
ꝓderat. At ubi illa collectio inconspira¬
tione suꝑbiȩ p̾cipitata. ẽ: peꝑcit illis
ds̃. ut diuideret linguas eoꝵ. ne sese
intelligendo ꝑniciosã facerent unitatẽ.
ꝑsuꝑbos homines. diuisȩ st̃ linguę ꝑ
humiles apłos. congregatȩ st̃ linguȩ.
Sp̃s suꝑbiȩ disꝑsit linguas. sp̃s sc̃s congre¬
gauit̾ linguas. Quañdo enim uenit sp̃s
scs suꝑ discipłos: om̃iũ linguis locuti
st̃. ab omĩb intellecti st̃. linguȩ disꝑse.
in unũ congregatȩ st̃. Ergo si adhuc se¬
uiunt. & gentiles st̃. expedit cis diuisas
habere linguas. Uolunt unã linguã:

Expanded text:
in malum conspiraverunt. Turrem illam recorin malum conspiraverunt. Turrem illam recordare superborum factam post diluvium: quid dixerunt superbi? Ne pereamus diluvio, facmus altam turrem . Superbia se munitos perunt non intelligere: hinc facta est origo linguarum multarum. Antea enim una lingua erat; sed una lingua concordibus proderat, una lingua hominibus proderat: at ubi illa collectio in conspirationem superbiae praecipitata est, pepercit illis Deus ut divideret linguas, ne se intelligendo perniciosam facerent unitatem. Per superbos homines divisae sunt linguae, per humiles Apostolos congregatae sunt linguae: spiritus superbiae dispersit linguas, Spiritus sanctus congregavit linguas. Quando enim Spiritus siscipulos, omnium linguis locuti sunt, ab omnibus intellecti sunt : linguae dispersae, in unum congregatae sunt. Ergo si adhuc saeviunt et gentiles sunt, expedit eis divisas habere linguas. Volunt unam linguam,
Abbreviated transcription (Latin):
Excita xp̃m. recole fidẽ. Iunc enĩ inte
doriit xp̃c. si oblitꝰ fueris passionis
sti passionũ xp̃i. Cũ autẽ pleno corde
indiitꝰ fueris quid ille fueritpassus.
nonne ȩquo animo & tu tolerabis
& fortasse gaudens. qͥa inuentꝰ es in aliqͣ
similitudine passionũ regis tui. Cũ gͦ
ista cogitans. consolari & gaudere cõe¬
pis: ille surrexit. ille uentis impauit.
ĩdeo facta.ẽ. tranqͥllitas. Expectabã
eũ qͥme saluũ faceret. apusillo animo
de linguas eoꝵ. Attendit tribulantes
se: & adumbrantes se. & optauit hoc
ñ de ira. Frs qͥ se male exculer̃. expe¬
dit eis ut sũ mergant᷑. Qui male con¬
spirauer̃: expedit eis ut linguȩ eoꝵ
diuidant᷑. Ad bonũ consent̾iant. &
concordent linguȩ eors. Si aut̃ in id¬
ipsũ aduersus me susurrabant ait
om̃s inimici mei: ꝑdant id ipsũ in
malo. diuidant᷑ linguȩ eoꝵ. ñ sibi
consentiant. sed mergat dñs & diui¬
Quia se ęxtuler̃. Diuide. Quare: Quia

Expanded text:
cole fidem. Tunc enim in te dormit Christus, si oblitus es passiones sti passionum Christi. Cum autem pleno corde intuitus fueris quid ille fuerit passus, nonne aequo animo et tu tolerabis? et fortasse gaudens, quia inventus es in aliqua similitudine passionum regis tui. Cum ergo ista cogitans consolari et gaudere coeperis, ille surrexit, ille ventis imperavit: ideo facta est tranquillitas. Exspectabam eum qui me salvum faceret a puside linguas eorum. Attendit tribulantes se et adumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt, expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concordent linguae illorum. Si autem in idipsum adversum me susurrabant, ait, omnes inimici mei , perdant idipsum in malo; dividantur linguae eorum, non sibi consentiant. Submerge, Domine, et diviQuia se extulerunt. Divide, quare? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
die bellans tribulauit me: Quomꝰ gͦ
hic ñ timebo qͥd faciat mͥ caro: Quid
tͥ faciet: Tu ipse paulo ante dixisti.
conculcauit. tribulauit. Nichil faci¬
et cũ ista faciet: Respęxit ad uinũ
qđ manat de calcatura. & respondit
Plane concul cauit. plane tribulauit
Sed qͥd mͥ faciet: Uuaerã. uinũ ero. In
dõ sꝑabo. ñ timeho qͥd faciat mͥ caro
Totadie uerba mea abominabant᷑. Sic
sunt. nostis. Dicite ueritatẽ. p̾dicate
ueritatẽ. annunciate xp̃m paganis.
annunciate ȩccłam hereticis. annun¬
ciate omĩb salutẽ: contradicunt. abo¬
minant᷑ uerba mea. Sed cũ uerba mea
abominant᷑. quẽ putamꝰ abominant᷑.
nͥ eũ quo laudabo sermones meosꝰ
Totadie uerba mea abominant᷑. Suffi¬
ciat saltẽ. abominent᷑ uerba. nichil
ultra ꝓgrediant᷑. rep̃hendant. respu¬
ant: Abñt. Ut qͥd dicã hocͦ Quando
uerba respuunt. quando uerba abo¬
minant᷑. quȩ uerba de fonte uerita¬

Expanded text:
die bellans tribulavit me? Quomodo ergo die bellans tribulavit me? Quomodo ergo hic, non timebo quid faciat mihi caro? Quid tibi faciet? Tu ipse paulo ante dixisti, Conculcavit me, tribulavit me: Nihil faciet cum ista faciet? Respexit ad vinum quod manat de calcatura, et respondit: Plane conculcavit, plane tribulavit; sed quid mihi faciet? Uva eram, vinum ero: In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi caroTota die verba mea abominabantur. Sic sunt, nostis. Dicite veritatem, praedicate veritatem, annuntiate Christum Paganis, annuntiate Ecclesiam haereticis, annuntiate omnibus salutem: contradicunt, abominantur verba mea. Sed cum verba mea abominantur, quem putamus abominantur, nisi eum in quo laudabo sermones meos? Tota die verba mea abominabantur. Sufficiat saltem, abominentur verba, nihil ultra progrediantur, reprehendant, respuant. Absit. Utquid dicam hoc? Quando verba respuunt, quando verba abominantur, quae verba de fonte verita
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. ut indõ lauderis sermonib dĩ
Etenĩ si qđ̃ uite dĩ . ẽ. honorat᷑ ate.
& tu factus indõ. honoraberis adõ Si
aut̃ qđ inte dĩ. ẽ. honoraueris tanꝗ
tuũ ñ dĩ: qͦmͦ popłs ille longe factis
ẽ a sc̃ĩs. sic tu longe a scõ. Erg̃o in dõ
laudabo sermones meos. Si indõ. qua¬
re meos: & indõ & meos. Indõ qͥa ab
ipso. meos qͥa accepi. Ipse uoluit ieos
esse qͥ dedit. Amando eũ cuiꝰ st̃. qͥa ex illo
eris uacuus. Tuũ confitendo. ñ eris
ingratꝰ. Si enĩ ñ dicas tuũ. ñ accepisti.
Rursus si dicas tuũ ita quasi ate sit qđ
dicis tuũ: amittis qđ acceꝑas. qͥa in¬
gratꝰ es illi. a qͦ acceꝑas. Indõ gͦ lauda¬
bo sermones. qͥa ibi est fons sermonum
ueroꝵ. Meos. qͥa sitiens accessi & bibi.
ndõ laudabo sermones in eos. indõ sꝑa
bo ñtimebo qͥd faciat mͥ caro. honne
tu eras qͥ paulo ante dicebas. miserere
mei dĩe qũ conculcauit me hõ. tota

Expanded text:
tuos, ut in Deo lauderis sermonibus Dei. tuos, ut in Deo lauderis sermonibus Dei. Etenim si quod in te Dei est, honoratur a te; et tu factus a Deo, honoraberis in Deo: si autem quod in te Dei est, honoraveris tanquam tuum, non Dei; quomodo populus ille longe factus est a sanctis, sic tu longe a sancto. Ergo, In Deo laudabo sermones meos: si in Deo, quare meos? Et in Deo, et meos. In Deo, quia ab ipso: meos, quia accepi. Ipse voluit meos esse qui dedit, amando eum cujus sunt: quia ex illo eris vacuus, tuum confitendo non eris ingratus. Si enim non dicas tuum, non accepisti: rursus si dicas tuum ita, quasi a te sit quod dicis tuum, amittis quod acceperas, quia ingratus es illi a quo acceperas In Deo ergo laudabo sermones, quia ibi ipse est fons sermonum verorum: meos, quia sitiens accessi et bibi. In Deo laudabo sermones meos, in Deo speravi: non timebo quid faciat mihi caro. Nonne tu eras qui paulo ante dicebas: Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenerimꝰ ad eũ locũ. ad eã sedẽ. ad
eã beatitudinẽ. ad cęlestẽ patriã. ubi
anima nr̃a impleat᷑ securitate. imple¬
atur quiete. & sempit̾na felicitate:
nullus ibi dolor erit. qͥa unde doleat᷑
ñ erit. Multi inqͥt qͥ debellant me
tunebunt. & ipsi stupidi qͥ mͦ nichil
timent. timebunt aliqͣndo. Ueniet
enĩ tantꝰ t̾ror. qͥ totã duriciã fran¬
gat & conterat. Multi qͥ debellant
indõ laucdabo sermones meos.Si in
te laudas sermones tuos. ñ dico ut ñ
timeas. impossibile. ẽ. enĩ ut ñ tineas
Sermones enĩ tuos aut mencdaces habe¬
bis. ideo tuos qͥa mendaces: aut si ue¬
races erunt sermones & ñ eos putabi
tehabere adõ sed ate loqui: ueraces
erunt. sed tu m̃dax eris. Si aut̃ cogro¬
ueris nichil te uerũ in sapientia dĩ
infide ueritatis posse dicere. nͥ qđ
ab illo accepisti de qͦ dr̃. quid enĩ habe
qđ ñ accepisti: in dõ laudas sermones

Expanded text:
cum venerimus ad eum locum, ad eam sedem, ad cum venerimus ad eum locum, ad eam sedem, ad eam beatitudinem, ad coelestem patriam, ubi anima nostra impleatur securitate, impleatur quiete et sempiterna felicitate, nullus ibi dolor erit: quia unde dolentur non erit. Multi, inquit, qui debellant me, timebunt. Et ipsi stupidi qui modo nihil timent. timebunt aliquando: Veniet enim tantus terror qui totam duritiam frangat et conterat. Multi qui debellantin Deo laudabo sermones meos. Si in te laudas sermones tuos, non dico ut non timeas; impossibile est ut non timeas. Sermones enim tuos aut mendaces habebis, ideoque tuos quia mendaces: aut si erunt veraces sermones, et non eos putabis te habere a Deo, sed a te loqui; veraces erunt, sed tu mendax eris: si autem cognoveris nihil te verum in sapientia Dei, in fide veritatis, posse dicere, nisi quod ab illo acce isti, de quo dicitur, Quid enim habes quod non accepisti in Deo laudas sermones
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ doloris. tanto in sensibilior.
qͣnto peior. Rursus immortalitas
non dolet. Ab sũpta. ẽ. enĩ omĩs cor¬
ruptio. & corrupcibile hoc induet
incorruptionẽ. & mortale hoc indu¬
et immortalitatẽ. Nullus gͦ dolor
in corpore immortali. nullũs dolor
in corpore stupido. Non se putet stu¬
pidus iã immortalẽ. Uicinior. ẽ. im¬
mortalitati sanitas dolentis: quam
stupor ñ sentientis. Inuenis gͦ homi¬
nem suꝑbũ typo arrogantissimo. qͥsibi
ꝑsuaserit nichil timere Fortiorem
putas illo qͥ dix̃. foris pugnę. intusti
Nonte delectet stupor eiꝰ. ñ immorta¬
litate indutꝰ. sed sensu exutus. ẽ. Tu uͦ
tatis. Quis infirmat᷑ & ego ñ infirmora
Quis scandalizat᷑ & ego nõn uror: Si
ad istũ ñ ꝑtineret scandalũ cuiꝰq. infir¬
mati piclitatio si quasi rigidus & sine
dolorẽ uideret᷑ melior. eẽt: Absit.
Stupor. eẽt. ñ tranquillitas. Plane fr̃s

Expanded text:
sensum doloris, tanto insensibilior, sensum doloris, tanto insensibilior, quanto pejor. Rursus immortalitas non dolet; absumpta est enim omnis corruptio, et corruptibile hoc induit incorruptionem, et mortale hoc induit immortalitatem . Nullus ergo dolor in corpore immortali, nullus dolor in corpore stupido. Non se putet stupidus jam immortalem: vicinior est immortalitati sanitas dolentis, quam stupor non sentientis. Invenis ergo hominem superbum typho arrogantissimo, qui sibi persuaserit nihil timere: fortiorem putas illo, qui ait, Foris pugnae, intus timnon te delectet stupor ejus; non immortalitate indutus, sed sensu exutus est. Tu vero tatis: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Si ad istum non pertineret scandalum, cujusque infirmi perditio, quasi rigidus et sine dolore videretur melior esse? Absit: stupor esset, non tranquillitas. Plane, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ timet. ẽẽt. & ipse in altis̃ tẽpora¬
lib. & ꝑ suꝑbiã tẽporalẽ ñ mereret᷑
uenirẽ ad requiẽ sempit̾nã. Nã potiꝰ
te fecit intelligere unde ñ timebie.¬
Ego uͦ inte sꝑabo dnẽ. Nondix̃ pręsũ¬
p̃tionẽ suã. sed causã p̃sũptionis suȩ.
Si enĩ ñ timebo. possũ & duricia cordis
ñ timere. Multi enĩ nimia suꝑbia.
nichil timent. Attendat cartt̾as ur̃a.
Aliud . ẽ. sanitas corporis. aliud stupor
corporis. aliud immortalitas corporis.
ñ infirmam᷑. qua unꝰ quisq sanꝰ uoca¬
tur. & cũ inspȩxerit medicus. sanũ
renunciat: Et cũ egrotare qͥsq cȩꝑit.
ipsa sanitas ꝑturbat᷑. & quando curat᷑.
ad ipsã sanitatẽ redit᷑. Tres gͦ affe¬
ctiones quasdã corporis. aduertite
& inspicite. Sanitatẽ. stuporẽ. ĩmor¬
talitate. Sanitas egritudinẽ ñ habet.
sed tam̃ quando tangit᷑ & molestat᷑.
dolet. Stupor aut̃ non dolet Amisit

Expanded text:
quod non timet, esset et ipse in altis temporaquod non timet, esset et ipse in altis temporalibus, et per superbiam temporalem non mereretur venire ad requiem sempiternam: potius te fecit intelligere unde non timebi in te sperabo, Domine: non dixit praesumptionem suam, sed causam praesumptionis suae. Si enim non timebo, possum et duritia cordis non timere; multi enim nimia superbia nihil timent. Attendat Charitas Vestra: aliud est sanitas corporis, aliud stupor corporis, aliud immortalitas corporis. non infirmatur, unusquisque sanus vocatur; et cum inspexerit medicus, sanum renuntiat; et cum aegrotare quisque coeperit, ipsa sanitas perturbatur; et quando curatur, ad ipsam sanitatem reditur. Tres ergo affectiones quasdam corporis advertite et inspicite: sanitatem, stuporem, immortalitatem. Sanitas aegritudinem non habet; sed tamen quando tangitur et molestatur, dolet. Stupor autem non dolet; amisit
Abbreviated transcription (Latin):
mei totadie hoc. ẽ. toto tẽpore: Ab alti
conculcantiũ. Diei altitudo tẽpora¬
Cũ transierit dies. qua altist̃. Et enĩ¬
ad tẽpus alti st̃. Finito tẽpore altitu¬
dinis suȩ. timebunt Ego uͦ inte sꝑabo
dnẽ. Nonait. ego uͦ ñ timebo. sed mul¬
ti qͥ debellant me timebunt. Cũ ue¬
nerit ille dies iudicii: tunc lam̃tabt̃
se om̃s tribus t̾rȩ. Cũ apparuerit.
signũ filii hominis incęlo: tunc se¬
curi erunt om̃s scĩ. Illud enĩ ueniet
qđ sꝑabant. qđ desiderabant: qđ
ut ueniret orabant. Illis aut̃ poeni¬
tendi locus nullus remanebit. qͥa eo
tẽpore qͦ fructuosa posset. ẽẽ. poeni¬
tentia: cor obdurauer̃ aduersus mo¬
nentẽ dĩ. Nunqͥd & murũ erigent
ad uersus iudicantẽ: Pictatẽ sane
huiꝰ agnosce: & si in eiꝰ corpore es.
imitare. Cũ dixisset musti qͥ debel¬
labant me timebunt: ñ reddidit ego
uͦ ñ timebo. ne suis uirib assignando

Expanded text:
mei tota die, hoc est, toto tempore: Ab altitmei tota die, hoc est, toto tempore: Ab altitconculcantium; diei altitudo est, temporaCum transierit dies qua alti sunt. Et enalti sunt, finito tempore altitudinis suae timebunt. Ego vero in te sperabo, Domine. Non ait, Ego vero non timebo; sed, Multi qui debellant me, timebunt. Cum venerit ille dies judicii, tunc lamentabuntur se omnes tribus terrae . Cum apparuerit signum Filii hominis in coelo, tunc securi erunt omnes sancti. Illud enim veniet quod sperabant, quod desiderabant, quod ut veniret orabant: illis autem poenitendi locus nullus remanebit, quia eo tempore quo fructuosa posset esse poenitentia, cor obduraverunt adversus monentem Dominum. Numquid et murum erigent adversus judicantem Deum? Pietatem sane hujus agnosce, et, si in eo corpore es, imitare. Cum dixisset, Multi qui debellant me, timebunt; non addidit, Ego vero non timebo; ne suis viribus assignando
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos ñ sunt. Si prtas te ñ habere
tribulationes. nondũ coepisti. coepisti
nẽ patientur. Si gͦ ñ pateri̾s ullam
ꝓ xp̃o ꝑsecutionẽ. uide ne nondũ coe¬
ꝑis in xp̃o pie uiuere. Cũ aut̃ coeꝑis in
xpõ pie uiuere: ingressus es cortular.
p̃para te ad pressuras. s noli eẽ aridus.
iã dictũ ẽ Ab altitudine diei. Quid sibi
uult abalcitudine diei : Forte altũ. ẽ.
ad intellectũ. Nec mirũ qͥa alticudo
diei. ẽ. Forte enĩ illi ꝓptea longe facti
st̃ a scĩs. qͥ ñ potuer̾ penetrarẽ altitu¬
dinẽ dici: cuiꝰ apłi duodecĩ horȩ ful¬
gentes. Ergo qͥ tanꝗ hominẽ crucifi¬
xerunt. indie errauer̃. Quare aut̃
tenebras passi st̃. ut longe fierent a
scĩs: Quia in alto lucebat dies. in alto
facti a scĩs facti st̃ inimici qͥ tribulant:
ut conculcent tanquã uuam intorcu¬
lari. Est & alius intellectꝰ. ab alti¬
tudine diei. Conculcauer me inimici

Expanded text:
apud nos non sunt. Si putas te non habere apud nos non sunt. Si putas te non habere tribulationes, nondum coepisti esse nes patientur Si ergo non pateris ullam pro Christo persecutionem, vide ne nondum coeperis in Christo pie vivere. Cum autem coeperis in Christo pie vivere, ingressus es torcular; praepara te ad pressuras; sed noli esse aridus, jam dictum est. Ab altitudine diei. Quid sibi hoc vult, Ab altitudine diei? Forte altum est ad intellectum. Nec mirum, quia altitudo diei est. Forte enim illi propterea longe facti sunt a sanctis, quia non potuerunt penetrare altitudinem diei, cujus Apostoli duodecim horae fulgentes. Ergo qui tanquam hominem crucifixerunt, in die erraverunt. Quare autem tenebras passi sunt, ut longe fierent a sanctis? Quia in alto lucebat dies, in alto facti sunt inimici qui tribulent et conculcent tanquam uvam in torculari. Est et alius intellectus: Ab altitudine diei conculcaverunt me inimici
Abbreviated transcription (Latin):
homo Noli timere. qͥa conculcat te
homo. Uinũ habeto. uua factꝰ es ut calce¬
me hõ lotadie bellans tribulauit me.
Omĩs qͥ longe factꝰ. ẽ. a scĩs. sed & ipse dia¬
bolus quare ñ intelligat᷑: Anforte qͥa
dictus e. homo: Ergo errat euangłiũ
qͥa dixꝰ immicus hõ hoc fecit: Sed qua
dã figura potest & ille dicihomo. non
tam̃ ẽsse homo. Siue gͦ ipsũ intueret᷑
qͥ dicebat hȩc. siue popłm. & unũ quenq
longe factũ a scĩs ꝑquales diabolus
tribulat popłm dĩ. in herentẽ scĩs. in¬
hȩrentẽ scõ. inhȩrentẽ regi.acuiꝰ regis
titulo indignati illi. tanq̃ reꝑcussĩ
ista conculcatione. sciens quẽ inuocet:¬
& quo exemplo fortis effectꝰ sit. Primꝰ
unde calix inebrians quã p̃clarus. Di¬
cat gͦ & corpus eiꝰ. intuens caput suũ.
Miserere mei dñe. qm̃ conculcauit me
hõ. totadie bellans tribulauit me.
otadie. toto tẽpore. Nemo sibi dicat.
fuerꝰ tribulatdones apud patres nr̃os.

Expanded text:
homo. Noli timere, quia conculcavit te homo; vinum habeto, uva factus es ut calceme homo: tota die bellans tribulavit me omnis qui longe factus est a sanctis. Sed et ipse diabolus quare hic non intelligatur? An forte quia non dictus est homo? Ergo errat Evangelium, quia dixit: Inimicus homo hoc fecit Sed sub quadam figura potest et ille dici homo, non tamen esse homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populum Dei inhaerentem sanctis, inhaerentem sancto, inhaerentem regi, ad cujus regis titulum indignati illi tanquam repercussi, ista conculcatione, sciens quem invocet, et quo exemplo fortis effectus sit. Primus unde calix inebrians quam praeclarus est ! Dicat ergo et corpus ejus, intuens caput suum: Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me. Tota die, toto tempore. Nemo sibi dicat: Fuerunt tribulationes apud patres nostros,
Abbreviated transcription (Latin):
uisco. s ligant᷑ officio. Si aut̃ ligant᷑
cura & officio & deserere ñ possunt:
dicant. Optabã dissolui. & esse cũ xp̃o.
multoenĩ magis optimũ. manere iN
carne necessariũ ꝓpt̾ uos. Columba
religata affectu ñ cupiditate. uolare
ñ poterat ꝓpt̾ implendũ officiũ. ñ
ꝓpt̾ paruum meritũ: Tam̃ desideriũ
in corde necesse. ẽ. ut sit Nec patit᷑
hoc desideriũ. nͥ qui coeꝑit ambulare
angustã illã uiã: ut nouerte qͥa non
de sunt eccłȩ ꝑsecutiones etiã in hoc
tẽpore. quando tranqͥllitas uidet᷑ ȩc¬
cłȩ. abhis quidẽ ꝑsecutionib quas
martyres nr̃i passi st̃. Non aut̃ desunt
psecutiones. qͥa uerũ . ẽ. illud: Om̃s qͥ
uolunt pie uiuere in xp̃o. ꝑsecutionẽ

Expanded text:
visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos . Columba religata affectu, non cupiditate, volare non poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen desiderium in corde necesse est ut sit: nec patitur hoc desiderium, nisi qui coeperit ambulare angustam illam viam ; ut noverit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecutionibus, quas martyres nostri passi sunt. Non autem desunt persecutiones, quia verum est illud: Omnes qui volunt pie vivere in
Abbreviated transcription (Latin):
ripe: feci om̃ĩa. Quicqͥd uiriũ habui
impendi & expressi: nichil me uideo
ꝓfecisse. Om̃ĩs oꝑa in sũpta . ẽ. dolor
remansit. Quomꝰ gͦ requiescet cor
meũ a talib. nͥ ut dicã. qͥs dabit mͥ
Colũba a molestiis quęrit auolationẽ
s ñ amitcte dilectionẽ. Colũba enĩ
in signo dilectionis ponit᷑: & in ea
genĩtꝰ amat᷑ Nichil tã amicũ gemi¬
tib quã colũba. Die noctuq gemit.
tanꝗ hic posita. ubi gem̃dũ est. Quid
gͦ dicte iste dilector Conuicia ho¬
minũ ferre ñ possũ. Stridunt. rabie
ferunt᷑. accendunt᷑ iracundia. in ira
adumbrabant me. ꝓdesse illis non
possũ. Utinã reqͥescam alicubi ab
eis separatꝰ corpore. ñ amore: ne in
me conturbet᷑ ipsa dilectio. Uerbis
meis & collocutione mea ꝓdesse ñ pos¬
sũ. orando ꝓeis forsitan ꝓdero. Dicunt
ista homines. sed plerunq ita ligantꝰ.
ut uolare ñ possint Forte enĩ ñ ligant᷑

Expanded text:
ripe. Feci omnia, quidquid virium habui ripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur
Abbreviated transcription (Latin):
colũbȩ. & uolabo & requiescam Requi¬
escet
Ubi: Duos dixi sensus hic esse. Aut sic̃
ait apłs. dissolui & esse cũ xp̃o: multo
enĩ magis optimũ. Et enĩ ipse quãuis
fortis. quãuis magnꝰ. quã uis corde ro¬
bustissimꝰ. quãuis in xp̃o miles inui¬
ctus. in exercitatione sua quantũ le¬
gimus. conturbatꝰ.ẽ. & ait. De cȩtero
nemo mͥ molestꝰ sit. Tanquã diceret
de illo psalmo. Tediũ tenuit me a
peccatorib derelinquentib legem
tuã. Conat᷑ gͦ homo plerunq corrige¬
re homines distortos. prauos. ꝑtinen¬
tes quidẽ ad curã suã. s in qͥb deficiat.
omĩs humana industria & uigilan¬
tia. Corrigere ñ potest: pati necesse. ẽ
Et qͥ corrigi ñ potest: tuus.ẽ. aut con¬
sortio generis humani. aut plerunꝙ
eccłastica cõmunione. Intꝰ est. Quid
facies: Quo ibis. Quo te separabis.
ut ñ ista patiaris: Sed adesto. loque¬
re. exhortare. blandire.minare. cor¬

Expanded text:
columbae, et volabo, et requiescam? Requicolumbae, et volabo, et requiescam? Requiescet, ubi? Duos dixi sensus hic esse: aut sicut ait Apostolus, Dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum. Etenim et ipse quamvis fortis, quamvis magnus, quamvis corde robustissimus, quamvis in Christo miles invictus, in exercitatione sua, quantum legimus, conturbatus est, et ait: De caetero nemo mihi molestus sit . Tanquam diceret de illo psalmo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis? quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, cor
Abbreviated transcription (Latin):
pennas sic̃ columbȩ. & uolabo & requi¬
escam: Aut mortẽ optauit. aut solitu¬
dinẽ desiderauit. Quã diu inqͥt id me¬
cũ agit᷑. id mͥ p̃cipit᷑. ut inimicos dili¬
gã: conuicia istoꝵ crebrescentia & ad¬
umbrantia me. cõmouendo oculũ meũ
conturbant. lum̃ meũ oppetunt. cor
meũ int̾ficiunt. animũ meũ uellunt.
Utinã abirem. si infirmꝰ sũ: ne manen¬
do. augeã peccata peccatis. aut certe
separarer paulusũ a genere humano.¬
ut ñ patiatur uulnꝰ meũ crebras plagas
ut sanatũ ȩxercitationi reddat᷑. Fit
hoc fr̃s. & surgit plerunq in animo
serui dĩ desideriũ solitudinis. ñ ob
aliud. nͥ ꝓpt̃ turbas tribulationum
& scandaloꝵ & dicit. Quis dabit mͥ¬
pennas Uidet se sine pennis. an po¬
tius ligatis pennis: Si desunt. dent̾
enĩ habebat eas tanquã suas: quib uo¬
lare ñ poterat. Ligatȩ pennȩ: onus fa¬
ciunt. Quis inqͥt dabit mͥ pennas sic̃

Expanded text:
pennas sicut columbae, et volabo, et requipennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Aut mortem optabat, aut solitudinem desiderabat. Quamdiu, inquit, id mecum agitur, id mihi praecipitur ut inimicos diligam, convicia istorum crebrescentia et adumbrantia me, commovent oculum meum, perturbant lumen meum, appetunt cor meum, interficiunt animam meam. Vellem ut abirem, sed infirmus sum, ne manendo augeam peccata peccatis: aut certe separarer paululum a genere humano, ne patiatur vulnus meum crebras plagas, ut sanatum exercitationi reddatur. Fit hoc, fratres, et surgit plerumque in animo servi Dei desiderium solitudinis, non ob aliud nisi propter turbam tribulationum et scandalorum, et dicit: Quis mihi dabit pennas? Videt se sine pennis, an potius ligatis pennis? Si desunt, denturenim habebat eas tanquam suas, quibus volare non poterat. Ligatae pennae onus faciunt. Quis, inquit, dabit mihi pennas sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sec. Hinc orat. hinc petit: Auoce inimi¬
ci. & a tribulatione peccatoris. Qm̃
declinauer̃ in me iniqͥtates. & in ira
adumbrabant me. Cor meũ conturba¬
tũ. ẽ. in me. Hoc. ẽ. il lud alibi dictũ
Turbatꝰ ẽ. p̃ ira oculus is. Q si oculus
turbatꝰ ẽ. qͥd sequit᷑: Q metꝰ mortis
cecidit supme. Uita nr̃a. dilectio.
Si uita dilectio. mors odiũ. ẽ. Cũ coe¬
pit homo timere neoderitquẽ dili¬
gebat: mortẽ timet. & acriorẽ mor-¬
tẽ. & interiorẽ mortẽ qua occiditur
anima ñ corpus. Attendebas hominẽ
seuientẽ inte. Quid erat facturus.
contra quẽ tͥ securitatẽ tuus dñs dedi¬
rat dicens. nolite timere eos qͥ corpus
occidunt. Ille seuiendo corpus occi¬
dit. tu odiũ habendo aniniã occid¬
sti. Et ille corpus alienũ. tu animã
tuã. Metus gͦ mortis. cecidit suꝑ me
in tenebris. ẽ: usq adhuc. Si dilectio
lum̃. ẽ: odiũ tenebrȩ. & qͥd sibi ait
in illa infirmitate positꝰ. & in illa
exercitatione turbatꝰ. Quis dabit mͥ

Expanded text:
petit. A voce inimici, et a tribulatione peccatoris: quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Cor meum conturbatum est in me. Hoc est illud alibi dictum: Turbatus est prae ira oculus meus . Et si oculus turbatus est, quid sequitur? Et metus mortis cecidit super me. Vita nostra dilectio est: si vita dilectio, mors odium est. Cum coeperit homo timere ne oderit quem diligebat, mortem timet; et acriorem mortem, et interiorem mortem, qua occiditur anima, non corpus. Attendebas hominem saevientem in te: quid erat facturus, contra quem tibi securitatem tuus Dominus dederat, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt ? Ille saeviendo corpus occidit, tu odio habendo animam occidisti; et ille corpus alienum, tu animam tuam. Metus ergo mortis cecidit supein tenebris est usque adhuc. Si dilectio lumen est, odium tenebrae . Et quid sibi ait in illa infirmitate positus, et in illa exercitatione turbatus? Quis dabit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
polluer̃. In semine tuo benedicentur
om̃s gs. Polluer̃ testam̃tũ eiꝰ Tu contra
uerba ista testatoris qͥd dicis: Africa
sola istã grãm meruit scĩ donati In
ipso remansit ȩccła xp̃i. Dic saltẽ eccła
donati. Quare adiungis xp̃i. de qͦdictũ
.ẽ. in semine tuobenedicent᷑ om̃s gs.
Post donatũ uis ire : Pone xp̃m. & sic
recede. Uide gͦ qͥd seqͥt᷑. Polluer̃ testa¬

Expanded text:
unt: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Polluerunt testamentum ejus. Tu contra ista verba testatoris quid dicis? Africa sola istam gratiam meruit sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testa
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sic & diabolus uult hominẽ uin
cłre. auferendo unde uincit᷑. Sed
cura incorde seruare inimici dilecti¬
onẽ: quadiabolũ uincis. Seuiat hõ
qͣntũ potest. auferat quicqͥd pocest.
Si diligit᷑ apte seuiens: uictus. ẽ occul¬
te seuiens. At iste conturbatꝰ & con¬
tristatꝰ orabat: tanq turbato p̾ira
oculo suo. Ira uͦ fr̃s. si fuertte inuetera¬
ta. iã odiũ. ẽ Ira turbat oculũ. odiũ
extinguit Ira festuca. ẽ: odiũ trabes
est. Aliquando odisti & corripis ira¬
scentẽ. Inte .ẽ. odiũ. in illo iraquẽ
corripis. Merito tͥ dicet᷑. Fice pͥmũ
trabẽ de oculo tuo. & sic uidebis eice¬
re festucã de oculo fr̃is tui. Nã ut no¬
ueritis qͣntũ int̾ sit int̾ irã & odiũ.
cotidie homines irascunt᷑ filiis suis.
Date qͥ oderit filios suos. Conturlutꝰ
iste orabat & contristatꝰ luctans ad¬

Expanded text:
tur, sic et diabolus hominem vult tur, sic et diabolus hominem vult vincere auferendo unde vincitur. Sed cura in corde servare inimici dilectionem, qua diabolum vincis. Saeviat homo quantum potest, auferat quidquid potest; si diligitur aperte saeviens, victus est occulte saeviens. 7. At iste conturbatus et contristatus orabat, tanquam turbato prae ira oculo suo. Ira vero fratris si fuerit inveterata, jam odium est. Ira turbat oculum, odium exstinguit: ira festuca est, odium trabes est. Aliquando odisti et corripis irascentem; in te est odium, in illo ira quem corripis: merito tibi dicitur, Ejice primum trabem de oculo tuo, et sic videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Nam ut noveritis quantum intersit inter iram et odium: quotidie homines irascuntur filiis suis; date qui oderint filios suos. Conturbatus iste orabat et contristatus, luctans ad
Abbreviated transcription (Latin):
tu pateris in carne & sanguine: alterũ
occultũ tuũ petit. Thesauros tuos in¬
teriores dep̃dari. & uastare molitur.
Duos inimicos gͦ constitue tͥ ante oculos¬
tuos. unũ aptũ. alterũ occultũ. Aꝑtũ
liominẽ. occultũ diabolũ. Homo ille
poterit. ẽẽ. qđ tu. Cũ gͦ st̃ duo. unum
uide. alterũ intelligẽ. Unũ dilige
alterũ caue: Ulanq & inimicus ille
quẽ uides. in hoc te uult humiliare.
unde uincit᷑ Uerbi grã. Si diuitiis
tuis uincit᷑: pauꝑem̃ te uult facere.
Si honore tuo uincitꝰ᷑ humilẽ te uult
facere. Si uirib tuis uincit᷑: debilẽ
te uult facere: Ea gͦ attendit inte uł
deicere. uł auferre quib uincitur
Et ille occultꝰ inimicus illud tͥ uult
tollere. unde uincit᷑. Homo enĩ homi¬
nẽ uincis. humana felicitate. diabolũ
autẽ uincis. inimici dilectione. Quo¬
mͦ gͥ homo ambit auferre tͥ & detrun¬
care. aut euertere felicitatẽ qua uinci¬

Expanded text:
tu pateris in carne et sanguine, alterum tu pateris in carne et sanguine, alterum occultum tuum petit, thesauros tuos interiores depraedari et vastare molitur. Duos ergo inimicos constitue tibi ante oculos; unum apertum, et alterum occultum: apertum, hominem; occultum, diabolum. Homo ille poterit esse quod tu. Cum ergo sint duo, unum vide, alterum intellige; unum dilige, alterum cave. Namque et inimicus ille quem vides, hoc in te vult humiliare unde vincitur. Verbi gratia, si divitiis tuis vincitur, pauperem te vult facere; si honore tuo vincitur, humilem te vult facere; si viribus tuis vincitur, debilem te vult facere: ea ergo attendit in te vel dejicere vel auferre quibus vincitur. Et ille occultus inimicus illud tibi vult tollere unde vincitur. Homo enim hominem vincis humana felicitate, diabolum autem vincis inimici dilectione. Quomodo ergo homo ambit auferre tibi, et detruncare, aut evertere felicitatem qua vinci
Abbreviated transcription (Latin):
to insultabant. & ille orabat. Undiq
illi strepitu insultationis seuiebant.
at ille intꝰ inuocabat. quẽ ñ uidebant
uł odire eũ a quo patit᷑. & uelle uentũ
uincere. s conuertere se ad orationẽ:
ne amittat dilectionẽ. Neq enĩ timen¬
dũ. ẽ: ne aliqͥd faciat homo inimicus.
Quid enĩ facturus. ẽ: Multa maladictu¬
rus. opꝓbria iaculaturus. in conuiciis
seuiturus. Sed qͥd tͥ: Gaudete inqͥt
& exultate. qm̃ merces ur̃a magna est
incęlis. Ille int̾rageminat conuicia.
tu incȩlo lucra. Sed seuiat amplius.
possit & aliqͥd amplius. Quid te securi¬
us. cui dictũ. ẽ. nolite timere eos qͥ cor¬
pus occidunt. animã aut̃ ñ posst̃ occi¬
dere: Quid . ẽ. gͦ tim̃dũ. qͣndo pate¬
ris inunicũ.: Nec conturbet᷑ inte di¬
lectio. qua diligis iniicũ. Et enĩ ini¬
miciis ille homo caro & sanguis. qđ ui¬
det in te appetit. Alius aut̃ iniicus
occultꝰ harũ tenebrarũ rector. quas

Expanded text:
to insultabant, et ille orabat; undique to insultabant, et ille orabat; undique illi strepitu insultationis saeviebant, at ille intus invocabat quem non videbant. velut odio ire in eum a quo patitur, et velle ventum vincere; sed convertere se ad orationem, ne amittat dilectionem. Neque enim timendum est ne aliquid faciat homo inimicus. Quid enim facturus est? Multa mala dicturus, opprobria jaculaturus, in conviciis saeviturus: sed quid tibi? Gaudete, inquit, et exsultate quoniam merces vestra magna est in coelis . Ille in terra geminat convicia, tu in coelo lucra. Sed saeviat amplius, possit et aliquid amplius: quid te securius, cui dictum est, Nolite timere eos qui corpus occidunt. animam autem non possunt occidere ? Quid est ergo timendum quando pateris inimicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua diligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autem inimicus occultus, rector harum tenebrarum quas
Abbreviated transcription (Latin):
mici dilectio. qͥ pendens in cruce dicebat
Pat̾ ignosce illis. qͥa nesciunt qͥd faciunt
& petrus uoluit ambulare. E ille tanꝗ
tis. ñ uirib suis. Sed cũ uideret uentũ
ualidũ timuit. & mergi coeꝑat: contur¬
batꝰ in exercitatione sũa. A quo uento
ualido: Auoce inimici. & a tribulatio¬
ne peccatoris. Ergo qͦmͦ clamauit influ¬
ctib : Dnẽ peo. salua me. Talis & huiꝰ
uox pͣcessit: Eraudi ds̃ dep̃cationem
meã. & ne despexeris p̃cẽ meã. intende
mͥ & exaudi me. Quare. Quidenĩ pa¬
teris: Quid gemis: Contristatꝰ sum
in exercitatione mea. Exerceri me int̾
malos posuisti. sed nimis exurrȩxer
suꝑ uires meas. Tranqͥlla ꝑturbatũ.
manũ extende mergenti. Contristatꝰ
sũ inexercitatione mea. & conturbatꝰ
sũ auoce inimici. & a tribulatione pec¬
catoris. Qm̃ declinauer̃ in me iniqui¬
tates. & inira adumbrabant me. Au-¬
distis fluctꝰ & uentos. Tanꝗ humilia¬

Expanded text:
mici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, mici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam tis, non viribus suis. Sed cum videret ventum validum, timuit; et mergi jam coeperat, conturbatus in exercitatione sua. A quo vento valido? A voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in fluctibus, Domine, pereo, salva me ; talis et hujus vox praecessit, Exaudi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris precem meam: intende mihi, et exaudi me. Quare? quid enim pateris? quid gemis? Contristatus sum in exercitatione mea. Exerceri me quidem inter malos posuisti, sed nimis exsurrexerunt supra vires meas: tranquilla perturbatum, manum extende mergenti. Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris: quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Audistis fluctus et ventos: tanquam humilia