comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& occisus est deł. dies id carrinã inpane &
aqua poeniteas. & uii. sequentes annos ita
obserues. ut consuetudo est.
uisti cũ aliis qui pugnauerunt contra
liquem aut indomo propria aut in alte¬
rius domo. aut in aliquo loco ubi se defende¬
re sperauerat. & lapidem incum ꝓ iecisti. aut
sagutã aut spiculũ aliquod aduersus cũ misisti
& occidere uoluisti. & non est ate ꝑ cussus nec
uulneratus. tamen ab aliis cum quib eum in¬
pugnabas occisus est .xl. dies iđ carrinã in pane
& aqͣ poeniteas. & xii. sequentrs annos ita ob¬
serues  ut consuetudo est.
ccisti parricidium. uđ interstcisti patrẽ
matrẽ. fratrẽ. sororem. patruũ. auinculũ.
Imaterteram. amitã. aut aliqđ tale fecisti.
si casu non sponte. neq inira tua ꝑcutere uo¬
liusti. s casu euenit. ut homicidiũ sponte
cõmissũ penitere debes. Si autẽ ex industria
& mira tua fecisti. istud obseruare debes ut
punius anni circulũ ante fores basilice
orans dñi dementiã per seueres. Completo

Expanded text:
carinam in pane et aqua poeniteas, et septem sequentes annos ita observes ut consuetudo est. Fuisti cum aliis qui pugnaverunt contra aliquem, aut in domo propria, aut in alterius domo, aut aliquo loco ubi se defendere speraverat, et lapidem in eum projecisti, aut sagittam, aut spiculum aliquod adversus eum misisti et occidere voluisti, et non est a te percussus, nec vulneratus, tamen ab aliis cum quibus eum impugnabas, occisus est? XL dies, id est, carinam in pane et aqua poeniteas, et septem sequentes annos ita observes ut consuetudo est. Fecisti parricidium, id est interfecisti patrem, matrem, fratrem, sororem, patruum, avunculum, materteram, amitam, vel aliquod tale fecisti? si casu, non sponte, neque in ira tua percutere voluisti, sed casu evenit, ut homicidium sponte commissum poenitere debes. Si autem ex industria, et in ira tua fecisti, istud observare debes, ut unius anni circulum ante fores basilicae orantes Domini clementiam perseverent. Completo
Abbreviated transcription (Latin):
Quo tempore presbiteri plebium
canonica auctoritate discorlan¬
tes ail pacem. & de linquentes
ad porgitentiam. compellere
SDOMADA PRIORI ANTE INITIUM
quadragesimȩ. pb̃ri plebiũ conuocent
ad se ppłm & discordantes canonica aucto¬
ritate reconcilient: et om̃a uirgia sedent. et tc̃
primũ c̃sitentibꝰ poenitentĩa dent. ita ut anie¬
quã caput ieunii ueniat. om̃s c̃fessi poeniten¬
tiã accept̃a habeant. ut liberius dicere possint
dimitte nobis debita nr̃a sic̃ & nos dimittimus

Expanded text:
um, canonica auctoritate, discordantes ad pacem, et delinquentes ad poenitentiam compellere Hebdomada priori ante initium Quadragesimae, presbyteri plebium convocent ad se populum, et discordantes canonica auctoritate reconcilient, et omnia jurgia sedent, et tunc primum confitentibus poenitentiam dent; ita ut, antequam caput jejunii veniat, omnes confessi poenitentiam acceptam habeant, ut liberius dicere possint: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus
Abbreviated transcription (Latin):
possint & de conclusione poenitenciȩ.
Salubre antidotũ animabus
Ne poetentia illius anni. qui inpane &aqͣ
ieiunandus est quali ordine obseruari debeat.
De scdo anno qui post ilłu ieuinandus est.
I& quibꝰ poenitentibꝰ dandussit.
De illis quiiciunare non possint. & ad imple

Expanded text:
conclusione poenitentiae. 8. Salubre antidotum animabus. 9. De poenitentia illius anni qui in pane et aqua jejunandus est, quali ordine observari debeat. 10. De secundo anno qui post illum jejunandus est, et quibus poenitentibus dandus sit. 11. De illis qui jejunare non possunt, et adimple
Abbreviated transcription (Latin):
ubtrari. Uis ꝙ incertũ t̃. euadere : Age penitentiã
dũ sanꝰ es Si eñi agis utiã pęnitentiã dũ sanes
& muenerit te nouissimꝰ dies. curris. ut reconci¬
licris. Sisio agis securꝰ es. Idõ dico qͥa secur es. qui a
egisti pęnitentũ eo tep̃r. quo peccare poriusti. Si
aut̃ uis agere penitentũ quando iã peccare ñ

Expanded text:
incertum est evadere? Age poenitentiam dum sanus es. Si enim agis veram poenitentiam dum sanus es, et invenerit te novissimus dies, curris ut reconcilieris. Si sic agis, securus es. Ideo dico tibi quia securus es, quia egisti poenitentiam eo tempore quo peccare potuisti. Si autem vis agere poenitentiam quando jam peccare non
Abbreviated transcription (Latin):
DCredo. int̾ Credis qđ iste tres ꝑsone unus ds̃ sit :
R Credo. Int Credis qđ in ipsa ista rarne inqua
siue bonum siue malũ qđ gessisti: R Credo.
Nis dimitere illis peccata qui inte peccaue
ligenter si est incesttiosus aut suo setuori insi¬
aclis. & si non uult in cestũ dimittere. non po-¬
tes cidare potnuentiã. si autc̃ uult potes.
ffecił is ꝓmissis. sacerdos his uerbis. Erater noli
crubescere peccata tua confiteri: nam & ego
peccator sum. & fortassis perora quam tu
feceris habeo facta. Eȩc id circo ammoneo.
quia u sitatum humani generis uicium est.
ut beatus gregorius dicit. & labendo pecca¬
tum cõmitere. & cõmissum non confitenilo
prodere. sed negan do defendere atq con uic¬
tum. defendendo multiplicare. Et qui
diabolo instigantẽ nefanda crimina ꝑpetra¬
re non metiumus hec eadem quȩ opere absꝙ
ulla uerecundia ꝑficimus: codem suadente
saltm uerbis crubescimus consiteri. & coram
homine qui similis nr̃i est eisdemq fortasse

Expanded text:
Credo. Credis quod istae tres personae unus Deus sit? Resp. Credo. Credis quod in ipsa ista carne, in qusive bonum sive malum quod gessisti? Credo. Vis dimittere illis peccata qui in te peccaveligenter si est incestuosus, aut suo seniori infidelis. Et si non vult incestum dimittere, non potes ei dare poenitentiam. Si autem vulffectuose debet sacerdos his verbis: Frater, noli erubescere peccata tua confiteri, nam et ego peccator sum, et fortassis pejora quam tu feceris habeo facta. Haec idcirco admoneo, quia usitatum humani generis vitium est, ut beatus Gregorius dicit, et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Et qui diabolo instigante nefanda crimina perpetrare non metuimus, haec eadem, quae opere absque ulla verecundia perfecimus, eodem suadente saltem verbis erubescimus confiteri, et coram homine qui similis nostri est, eisdemque fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos uenerit fuerit officio lingue pruiat
cõnstitutũ ẽ. ut si idonea testimonia habuerit ꝙ
ipse penitentiã pecuss& & ipse ꝑmotus aliquos
sur uoluntatis aliqđ signũ facere pocest. sacerdos
impleat omĩa sicut supꝰ circa egrotantẽ pęnitentẽ

Expanded text:
sacerdos venerit, fuerit officio linguae privatus, constitutum est ut, si idonea testimonia habuerit quod ipse poenitentiam petiisset, et ipse per motus aliquos suae voluntatis aliquod signum facere potest, sacerdos impleat omnia, sicut supra circa aegrotantem poenitentem
Abbreviated transcription (Latin):
obmuturrit. dent testimoniũ qui eũ audierunt
& accipiat pęnitentiã. & sicontinuo creditur
moriturꝰ. reconcilietur ꝓmanꝰ impositionẽ. &
infundatur orieiꝰ eucharistia. Si suꝑ uxerit
animeneat᷑ aslip dictis testib petitiõni suȩ satis¬
facturũ & se subditurũ statutis penitentiȩ legib

Expanded text:
obmutuerit, dent testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et, si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus Eucharistia. Si supervixerit, admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et se subditum statutis
Abbreviated transcription (Latin):
apud eũ redemiptio. Indispentndis itaqdĩ donis
ñ debemꝰ eẽ difficiles. nec se accufantiũ gemitꝰ lacri¬
masq ireglegere. cĩ ipsa pęnitendi afflctionẽ exdĩ
eredamꝰ inspiratione concessã dicente apło. Ne
forte da illis ds̃ penitentiã ut resipiscant adiaboli

Expanded text:
apud eum redemptio. In dispensandis itaque Dei donis non debemus esse difficiles, nec se accusantium gemitus lacrymasque negligere, cum ipsam poenitendi afflictionem ex Dei credamus inspiratione concessam, dicente Apostolo: « Ne forte det illis Deus poenitentiam ut res
Abbreviated transcription (Latin):
De illis infirmis qͥ dũ penitentiã peteruit a
anteꝗ sacerdos ueniat officiũ oris amittunt.
cõꝓbent᷑ ꝙꝓ si ita aliqua egritudine fuerint aggra.¬
uiti. ut ꝙ paulo ante postebant &e subp̃sentia sig.¬
nificire nonualent testimoma fidelium circumꝰ¬
stantiũ illis ꝓdcẽ debent simul tanĩ & penitentiȩ
& reconcibationis brneficiũ consequantur. De

Expanded text:
De illis infirmis, qui dum poenitentiam petierint, et antequam sacerdos veniat, officium oris amittunt. comprobentur. Quod si ita aliqua aegritudine fuerint aggravati, ut, quod paulo ante poscebant, sub praesentia significare non valeant, testimonia fidelium circumstantium illis prodesse debent: simul tamen et poenitentiae, et reconciliationis beneficium consequantur
Abbreviated transcription (Latin):
begunt᷑ & nc̃ ȩocłe c̃ surtudo tena. ut infirmi
insua. aut suoꝵ necessitate unguendo. Iđ tam̃
dñi significat oleo in nomine drũ ꝯsecrato ł certe
qͥa eiã cũungant infirmũ nom̃ dñi suꝑ eũ inuocare
debent. Et si in peccatis sit dimuitent᷑ ei. Mlulti
ꝓpt̃ peccata in animã facta infirmitate aut aeiã
morre plectunt᷑ corporis. Unde ait apłs corui
int̃ uos multi infirmi & in becilles & dormiunt multi
fuerint. a ꝑfecto corde ca derelinq̃re. atq enĩdare
satagerint dimitient᷑ eis. Neq enĩ siue ꝯfessione
em̃dationis queunt dimitti. Unde recte subum.¬
git᷑. Confitemini alt̾irutrũ peccata urã & orate

Expanded text:
unc Ecclesiae consuetudo tenet ut infirmi in sua aut suorum necessitate ungendo. Quod tameDomini, significat oleo in nomine Domini consecrato: vel certe quia etiam, cum ungant infirmum, nomen Domini super eum invocare debent. Et si in peccatis sit, dimittentur ei. Multi propter peccata in animam facta, infirmitate aut etiam morte plectuntur corinter vos multi infirmi, et imbecilles, et dormiunt multi fuerint, ac perfecto corde ea derelinquere atque emendare sategerint, dimittentur eis. Neque enim sine confessione emendationis queunt dimitti. Unde recte subjungitur: « Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ris si cord̾ inspectator ẽ. sic̃ latro unius mom̃ti
impietatis aliquẽ repiri. ut dedĩ pretate desꝑ& qͦs
ñ possit adst quouis tp̃r ꝯcurrenti succurrere & pi¬
ditantem subonere peocatoꝵ bominẽ pondẽ quo se
ille expedire desiderat liberare. d hoc rogo aliud
ẽ. quãmonentimortẽ addẽ eiꝰq animã sua crudeli¬
tate. ne ab soluta eẽ possit occiđe : cũ dr̃ ad suburmi¬
endũ paratissimꝰ inuitans ad pęnitentiã sic ꝓmittat
peccatori. Inquacũq die ꝯũsus fuerit. petcata
adimit quisqͥs mortis tpr̃. pęnitentiã denegarit.
&e desꝑarit de clem̃tia dĩ. qui cũ ad suburniendũ
morienti fufficere ł mom̃to posse ñ credidit.
ł didiss& latro meruce p̃miũ ad xp̃i dext̃am pen¬

Expanded text:
tiam cordis inspector est , sicut latro unius momentiimpietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet, quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem pondere, quo se ille expedire desiderat, liberare. Quid, hoc rogo, aliud est quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occidere? Cum Deus, ad subveniendum paratissimus, invitans ad poenitentiam, sic proclamat peccatori: « In quacunque die conversus fuerit, peccata adimit quisquis mortis tempore poenitentiam denegarit, et desperarit de clementia Dei; qui eum ad subveniendum morienti, sufficere, vel momento, posse non credidit. Perdidisset latro
Abbreviated transcription (Latin):
synodũ ꝑlitteras nr̃as inuitauimꝰ & uenire con¬
tempnens nec uicariũ suũ misit: Auctoritate
scĩ petri ego iohannes uicarius a postolici & p̃cepto
sc̃ẽ p̃sentis synodi mungendo uocamus iterũ: &
p̃cipimus quatenꝰ ad conciliũ iđ mai. magoncia
indictum ametropolitano ep̃o suo: ad psentiã
uenerabilis herigeri archiep̃i & confrũm suoꝵ
uenut. suȩ inobedientie & puersitatis ibidem
iustam rationẽ redditurꝰ. S̾ in autt̃ neglegent̃
oe hoc agere paruipendent abstintat se aꝓprio
gradu. donec romam ueniens: corã domino papa
innicena sẏnodo sunt constituti. Peliqui ugro tani.
qui metropoles tenent sedes. archiep̃i uocant᷑:¬
& non primates. salua inom̃ib apłio stdis dig

Expanded text:
ras invitavimus, et venire contemnens, nec vicarium suum misit, auctoritate sancti Petri, ego Joannes vicarius apostolici, ex praecepto sanctae praesentis synodi injungendo vocamus iterum, et praecipimus quatenus ad concilium, id est, May Moguntiae indictum a metropolitano episcopo suo, ad praesentiam venerabilis Herigeri archiepiscopi et confratrum suorum veniat, suae inobedientiae et perversitatis ibidem justam rationem redditurus. Sin autem negligenter et hoc agere parvipenderit, abstineat se a proprio gradu, donec, Romam veniens, coram domino papa Nicaena synodo sunt constituti. Reliqui vero, qui metropoles tenent sedes, archiepiscopi vocantur et non
Abbreviated transcription (Latin):
It ntmo epm̃ penes seculares arbitros accu¬
Use. sed apuo simmos primates ð epis iuuidiciũ¬
Intq ꝓcriminali causa. apud quemuis
iudicẽ suit ciuibem sit militarem pducit᷑
ausus flcrit: amisslone cinguli conat̃pnatione
uotiens ep̃s suꝑ certis accusat᷑t croinib si
tales fueruit accusatores qui uiste
timi non fuerint accusatores ñ fatigetur ep̃s
quia sacerdotes ad sacrisicandũ uocari debent.
non adlitigandimi. nec illi qui throni dĩ uocant᷑.
prauoꝵ hominũ insidus debent turbari. sid libe

Expanded text:
iscopum penes saeculares arbitros accuset, sed apud summos primates. II. Si quo criminali causa apud quemuis iudicem, sive civilem, sive militarem producatausus fuerit, amissione cinguli et viginti libruoties episcopus super certis accusatur criminibus, si tales fuerint accusatores, qui juste timi non fuerint accusatores, non fatigetur episcopus: quia sacerdotes ad sacrificandum vacare debent, non ad litigandum. Nec illi, qui throni Dei vocantur , pravorum hominum insidiis turbari debe
Abbreviated transcription (Latin):
t neganda ẽ accusatis.
licentia criminandi priusꝗ se crimine
quo p̃muntur eauerint. Quia non est credendũ
contra alios roꝵ confessioni. qui criminib implicati
renti nõ debent admitti. Nec hi qui hesterna dic
criminationib: aduersus doctores non¬
generaliter dicta sufficere ut ł declinemꝰ t̾rrata cus.¬
ł custodiamꝰ catholica. ab apłis tam̃ rorũq succes¬
soribus nouimꝰ constitutũ. criminationes aduersꝰ
doctores non debere suscipi. nte ꝑegrina uidicia
fieri. neq quamquã alterius uidicis quã suisen¬
doctorem nemo suscipiat. quia ñ potest hu

Expanded text:
 neganda est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint; quia non est credendum contra alios eorum confessioni, qui criminibus implicatiretiti non debent admitti; nec hi qui hesterna die,criminationibus adversus doctores nongeneraliter dicta sufficere, ut vel declinemus errata vel custodiamus catholica: ab apostolis tamen eorumque successoribus novimus constitutum, criminationes adversus doctores non debere suscipi, nec peregrina judicia fieri, neque quemquam alterius judicis quam sui senones nemo sus
Abbreviated transcription (Latin):
ullus ep̃s eitra suam ꝓuinciã aduidiciũ dtuocet᷑.
seduocato eo canonice in loco om̃ib congruo
tempore s nodali ab om̃ib conꝓuincialib ep̃is
audiatur: quia concordẽ suꝑ eũ canonicãq ꝓferre
debent sententiã. quia si hoc minorib tã dtrici
quã laicis concessum ẽ. quantomagis de ep̃is ser¬
uari conuenit : Nam si ipse metropolitanum
aut uidices suspectos habucrit. aut infestos sen

Expanded text:
ullus episcopus extra suam provinciam ad judicium devocetur; sed vocato eo canonice, in loco omnibus congruo, tempore synodali ab omnibus comprovincialibus episcopis audiatur; qui concordem super eum canonicamque proferre debent sententiam. Quia si hoc minoribus tam clericis quam laicis concessum est, quanto magis de episcopis servari convenit? Nam si ipse metropolitanum aut judices suspectos habuerit, aut infestos sen
Abbreviated transcription (Latin):
turũ ẽ. qđ nullo uniꝗ poterit fine finiri.¬
Apꝓpunquantẽ aut̃ eodem mundi t̾mino
multa mimmere quȩ antea ñ fuerunt.
uidelic& mmutationes aeris. terroresq
tempestates. bella. fames pestilentiȩ terrȩ¬
motus ꝑloca. quȩ tamen non om̃ia nr̃is
dieb uentura sunt. sed post nr̃os dies sub¬
sequentur: Uos itaq siqua oxhis euenire in
terra nr̃a cognoscitis. nullomꝰ urm̃ animum
ꝑturbetis. quia id circo hȩc figna de sine
Isdiꝰ p̃mittuntur. ut de animab nr̃is debe¬
aiis eẽ solliciti de motis hora suspecti
suenturo uidici inbonis actib inueniamꝰ¬

Expanded text:
turum est, quod nullo unturum est, quod nullo unAppropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent, quae antea non fuerunt, videlicet immutationes aeris, terroresquetempestates, bella, fames, pestilentiae, terraemotus per loca ; quae tamen non omnia nostris diebus ventura sunt, sed post nostros dies subsequentur. Vos itaque si qua ex his evenire in terra vestra cognoscitis, nullo modo vestrum animum perturbetis, quia idcirco haec signa de fine saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse solliciti, et de mortis hora suspecti, ut venturo Judici in bonis actibus inveniam
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse eiũ ur̃ȩ quoq głȩ nom̃. ꝯiã posteris
gloriosuis redde. cuius uos honorẽ quȩritis
o reseruatis ingentib Sic enĩ constantinus
quondã pussimus imꝑator romana rem¬
publicam apuersis idolorum cultib reua
subdidit. seq cũ subiectis populis tota ad
dibus uiuente. & tanto inopinione p̃cessores
suos. quanto & mbono oꝑe suꝑarae. Et nunc
itaq ur̃a gła cognitionĩs unuiꝰ dĩ patris.
a filu o sp̃s scĩ. regib ac populis sibi mae
subiectis festine in fundere. ut antiquos
gentis suȩ reges laudibus ac meritis tran¬
stat. & quanto in subiectis suis &iam aliena
peccata deterserit: tanto anam de peocatis
pprus ante om̃ipotentis dĩ terribile exam̃
securior fiat. Pret̾a scire ur̃am głam uo¬
lumꝰ quia sicut inscriptura sacra eͦx uerbis
dni om̃ipotentis agnoscimꝰ. p̃sentis mundi
iam t̾minus iuxta est. & scõrũ regnũ uen¬¬

Expanded text:
Ipse enim vestrae quoque gloriae nomen etiam posteris Ipse enim vestrae quoque gloriae nomen etiam posteris gloriosius reddet, cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. « Sic etenim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempublicam a perversis idolorum cultibus revoo secum subdidit, seque cum subjectis populis tota ad dibus vinceret, et tanto in opinione praecessores suos, quanto et in bono opere superaret. Et nunc itaque vestra gloria cognitionem unius Dei, Patriitus sancti, regibus ac populis sibimet subjectis festinet infundere, ut antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat: et quando in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. Praeterea scire vestram gloriam volumus, quia sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omnipotentis agnoscimus, praesentis mundi jam terminus juxta est, et sanctorum regnum ven
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝓcuratis. ł largiente principũ aut ali¬
cuiꝰ imprnsis. aut cum ꝓpirtate debitis. stau¬
dentur qualibe insidia calliditatis. neue aqͦꝗ¬
lodendi eos prebeantur argumenta machina¬
tionis. quia dignũ ẽ. ut cuiꝰ regunine habemꝰ
securitatẽ. eiꝰ posteritati depreto concilii imi

Expanded text:
tate procuretis, vel largitate principis, aut alitate procuretis, vel largitate principis, aut alicuius impensis, aut etiam proprietate debitis, fraudentur qualibelaedendi eos praebeantur argumenta machinationis: quia dignum est, ut cujus regimine habemus securitatem, ejus posteritati decreto concilii im
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑno constat delegata uidicio. Qđ si post
cius discessũ quispiam reptus suerit uitȩ
fusse infidelis. quicqđ largiente ipsius
inreb habuit conquisitis careat. confiscan
&̾ ex eerabilis existit subiectis. ita bonoꝵ
ꝓuida utilitas amabilis efficitur populis.
Quo circa quisserat. Aut quis tale errantẽ
xpĩanum uideat qui regiã sobolẽ aut poste¬¬
ritatẽ conetur exspoliare reb aut priuare
dignitatibus: Quod dtinde ne fiat. gene¬
ralis pinatur pͥncipis filus sententia nr̃a.
idest depresentis excellentissimi cintilani
regis posteritate dentur apta a nobis de¬
creta ut ea quȩ sẏnodus p̃terito anno in
hac ȩccłã habita consticuit cirxa omnem
posteritatem eiꝰ. uniuersitas regni sui conserua
hoc est. ut prebeatur filus cius dilectio benigna¬
& confirma & tribuatur ubi loci oportunitas
exhibuerit defensiones ad anmimcula iusta.
ne de reb iuste ꝓfligatis aut parentũ digni¬

Expanded text:
superno constat delegata judicio. Quod si post superno constat delegata judicio. Quod si post ejus discessum quispiam repertus fuerit ejus vitae fuisse infidelis, quidquid largitate ipsius in rebus habuit conquisitis careat, confiscandet exsecrabilis existit subjectis, ita bonorum provida utilitas amabilis efficitur populis. Quocirca quis ferat, aut quis talem errantem Christianum videat, qui regiam sobolem, aut posteritatem conetur exspoliare rebus, aut privare dignitatibus? Quod deinde ne fiat, generalis promatur de filiis principis sententia nostra, id est, de praesentis excellentissimi Chintillani regis posteritate dentur apta nobis decreta, ut ea quae synodus praeterito anno in hac ecclesia habita constituit, circa omnem posteritatem ejus universitas regni sui conservet, hoc est, ut praebeatur filiis ejus dilectio benigna et firma, et tribuantur ubi loci opportunitas exhibuerit, defensiones ad adminicula justa, ne de rebus juste
Abbreviated transcription (Latin):
loco habeat᷑ contẽpnat᷑ et̃no iudicio. Defide
scm̃i oñis qui ꝓsideli obsequio & sinoero serui¬
tio uoluntatib ł uissis paruerint principis.
totaq intentione salutiseius custodiã ł uigi¬
lantiam habuerint regni a successorib nec a
dignitait nec areb pristinis causa repellant᷑.
iniusta. sed & nune ita ꝓ unius cuiꝰq utilitate
principis moderentur discretione. sicut eosꝓ
spexerit necessarios eẽ patrit & sic illis impꝰ.¬
ciatur benignitas. ut incet̾is maneat gr̃a &
potestas quatenus ita omĩa in reb uste con¬
quisita lucrentur. ut posteris relinquendi
⁊ quib uoluntas eoꝵ decreuit conferendi
spontaneo fruantur arbitrio. Cẽtũ si in¬
fidelis quisquã incapite regio aut inutilis
in reb commissis extiterit inclementie
eius manu posteritatis nutu consta. Huiꝰ¬
madi moderatio. Fas ẽ. eñĩ indubiũ dedu¬
cere uis potestatis. cui om̃iũ gubnatio

Expanded text:
loco, habeatur condemnatus aeterno judicio. CAP. loco, habeatur condemnatus aeterno judicio. CAP. , omnes qui pro fideli obsequio, et sincero servitio voluntatibus vel jussis paruerint principis, totaque intentione salutis ejus, custodiam vel vigilantiam habuerint regni, a successoribus nec a dignitate, nec a rebus pristinis causa repellantur injusta, sed et nunc ita pro uniuscujusque utilitate principis moderentur discretione, sicut eos prospexerit necessarios esse patriae, et sic illis impertiatur benignitas ut in caeteris maneat gratia et potestas, quatenus ita omnia in rebus juste conquisita lucrentur, ut posteris relinquendi, vel quibus voluntas eorum decrevit conferendi, spontaneo fruantur arbitrio. Caeterum si infidelis quisquam in capite regio, aut inutilis in rebus commissis exstiterit, in clementiae ejus manu, posteritatis nutu constet hujusmodi moderatio. Nefas est enim in dubium deducere jus potestatis, cui omnium gubernatio
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝗ iã talia iniqua deliberatione cũ quo¬
cuniq ẽ. metditatus. hoc sibi nouerit rẽ sacer¬
dotali moderatione concessum ut si uenialit̃
poseit. hoc sine mora p̃sentis pͥcipis aurib¬
studeat publicare. Si aut̃ obtintat &o deli¬
berationis suȩ machinam̃ta noluerit dicere.
pessimo pleotatur anathemate. Ut nemo
saluti nr̃orũ pͥncipũ constat eẽ consultũ. sed
lib& iterare bene sancita. & digna auctoritate
munire salubriter ordinata. Idõq contestam᷑
coram dõ & om̃i ordine angłoꝵ. corã ꝓphecta¬
intendat in in teritũ regis nemo uitã pͥncipis
nece attrect&. nemo regni cum gub̾na culis
priuoꝵ. nemo tẏrannica p̃sũpsione apicem
regni sibi usurpa. nemo quolib& machinam̃to
in eius aduersitatẽ sibi conuiratorũ manum
associ&. Qđ si in quopiã horũ quis ꝙ nrõrum
temtrario ausu presumptor extiterit. ana¬
themate diuino ꝑcussus absq ullo remedi

Expanded text:
quisque jam talia iniqua deliberatione cum quoquisque jam talia iniqua deliberatione cum quocumque est meditatus, hoc sibi noverit esse sacerdotali moderatione concessum, si veniabiliter poscit, ut hoc sine mora praesentis principis auribstudeat publicare. Si autem obtineat et deliberationis suae machinamenta, noluit dicere, pessimo plectatur anathemate. CAP. 26.saluti nostrorum principum constat esse consultum, sed libet iterare bene sancita, et digna auctoritate munire salubriter ordinata. Ideoque contestamur coram Deo, et omni ordine angelorum, coram prophetaintendat in interitum regis, nemo vitam principis nece attrectet, nemo regni eum gubernaculis privet, nemo tyrannica praesumptione apicem regni sibi usurpet, nemo quolibet machinamento in ejus adversitatem sibi conjuratorum manum associet. Quod si in quopiam horum quisquam nostrorum temerario ausu praesumptor exstiterit, anathemate divino percussus, absque ullo remedii
Abbreviated transcription (Latin):
obis gͥ ratio ꝑsuasit sy nodalis nueniuiit᷑.
dccerͦnere. ut quicũq laicorũ adũsitate
ꝓpriȩ gentis ł patriȩ ł regiȩ potestatis addex¬
teras partes conferendo noxius fuerit ultra
reptus: ꝑpetua sit ex communicatione dãp.¬
natus. & numq illi p̃ter in ultimo mortissuȩ
pͥmo gloriosissimi pͥncipis nr̃i habitũ
ẽ. dehui modirẽ fucrit ꝓmulgata sententiã
tam̃ placa iterata iuxta quod conuenit cus.¬
codire. Itaq regis uita constante nullꝰ sibi
alque opo ł deliberatione. scu cuiꝰcumq dig.¬
nitatis laicus. seu gradu episcopatus pb̃ri aut¬
diaconi conseeratus cȩt̃iq clericatus officus
deditus flturũ regem p̃uidicat. contra uiuen¬
tis regis utilitatem. & pculdubio uoluntatẽ
blandimento ł suasione peandem spem aut
alios inse trabat aut ipse in aliũ ac quiescat.
Iniquũ eñi e ualde execrabile xpĩanis deb&
habere futuri temporis illicitis ꝓspicere. &
uitȩ suȩ ignaros uentura disponere. Qđsi

Expanded text:
obis igitur ratio persuasit synodaliter decernere, ut quicunque laicorum adversitate propriae gentis, aut patriae, vel regiae potestatis ad exteras partes se conferendo noxius fuerit, ultra repertus perpetua sit excommunicatione damnatus, et nunquam illi praeter in ultimo mortis suaeprimo gloriosissimi principis nostri habitum est, de hujusmodi re fuerit promulgata sententia, tamen placet iterata, juxta quod convenit, custodire. Itaque regis vita constante, nullus sibi aliquo opere, vel deliberatione, seu cujuscunque dignitatis laicus, seu gradu episcopatus, prdiaconi consecratus, caeterisque clericatus officiis deditus, futurum regem provideat, contra viventis regis utilitatem et procul dubio voluntatem, nullo blandimento vel suasione pro eadem spe aut alios in se trahat, aut ipse in alium adquiescat. Iniquum enim et valde execrabile Christianis debet haberi, futuri temporis inlicitis prospicere et vitae suae ignaris ventura disponere. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
n p̃uaricatione adȩ om̃s homines naturalẽ
possibilitatẽ & innocentiã ꝑdidisse. & ne.¬
minẽ de ꝓfundo illius ruinȩ ꝑ libtrũ arbitriũ
posse consurgere Dicimꝰ nisi eũ grã dĩ miserantis
erexerit: ꝓnuntiante beatȩ memoriȩ innocen¬
tio papa. atq dicenit in epła sua ad cartaginenst
conciliũ: liberũ eñ arbitriũ ille pptssus. dum
A inconsilturꝰ utitͣ bonis. cadens in p̃uaricati¬
onis ꝓfunda climersꝰ & nibil quẽ admodũ exinde
surgert possa inuenit. suaq in ęt̃nũ lib̾tate de¬
ceptꝰ huiꝰ ruinȩ latuiss& oppressu: nisi eũ post
Quod nemo nisi ꝑ xp̃m libero bene utat᷑
eiꝰ utitur: in p̃uaricationt̃ p̃sũptionis concider&
nec ex hac potuit erui. nisi riꝓuidentia regene¬
rationis. statũ pristinę lib̾tatis xp̃i dñi reframass&e
fuerat. ut si se ad conditoris sui obȩdientiã um¬
culis caritatis astringer&. ad cęlestẽ angłoꝵ pa¬
triã quandoq sine carnis morte transir&

Expanded text:
n praevaricatione Adae omnes homines naturalem possibilitatem et innocentiam perdidisse, et neminem de profundo illius ruinae per liberum arbitrium posse consurgere, nisi eum gratia Dei miserantis erexerit, pronuntiante beatae memoriae papa Innocentio, atque dicente in epistola sua ad Carthaginense concilium: « Liberum enim arbitrium ille perpessus, dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praevaricationis profunda demersus est; et nihil, quemadmodum exinde surgere posset invenit; suaque in aeternum libertate deceptus hujus ruinae latuisset oppressu, nisi eum post Quod nemo, nisi per Christum, libero bene utatur eius utitur, in praeuaricationis praesumptione conciderit, nec ex hac potuit erui, nisi ei prouidentia regenerationis statum pristinae libertatis Christi domini reformasset fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine carnis morte transiret.
Abbreviated transcription (Latin):
Quodita dĩ incordib hominũ atq inipso
operetur arbitrio ut scã cogitatio piũ
consiliũ. om̃isq motꝰ bont uoluntatis ex dosit:
quia ꝑ illũ aliqͥd boni possumꝰ : sine quonibil
possumꝰ. Adhanc nos professiont̃ idem doctor
instituit. Qui cũ ad totius orbis ep̃os de diuiȩ
giẽ opitulatione loquertt᷑ qđ gͦ ait tẽpus
int̾uenit. quo non ciꝰ egeainꝰ auxilio: In omibgͥ
actib causisq cogitationib motib aduitor &
humana natura p̃sumat. clamante apło. Non
ẽ nobis conluctatio aduersus carnt̃ & sanguint̃
sed contra principes & potestates aeris buius.
contra spũalia nequitia inglestib & sicut ipse

Expanded text:
Quod ita Deus in cordibus hominum atque in ipso libero Quod ita Deus in cordibus hominum atque in ipso libero operetur arbitrio, ut sancta cogitatio, pium consilium, omnisque motus bonae voluntatis ex Deo sit: quia per illum aliquid boni possumus, sine quo nihil possumus. Ad hanc nos professionem idem doctor instituit. Qui cum ad totius orbis episcopos de divinae gratiae opitulatione loqueretur. Quod ergo, ait, tempus intervenit, quo non ejus egeamus auxilio? In omnibus igitur actibus causisque, cogitationibus, motibus, adjutor et humana natura praesumat, clamante Apostolo: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contra principes et potestates aeris hujus, contra spiritualia nequitiae in coelestibus. Et sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
habentib credere. quia stultꝰ puer est. si matrẽ
ideo existimo de luce mentiri : quia ipst
nihil aliud quã tenebras carteris agnouit
I Qd nullus ꝑ sem& ipsũ bonꝰ fieni possit.
emint̃ e̾e̾ ꝑ semae ipsũ bonũ. isi parti¬
cipationẽ sui ille don& qui soł ÷ bonꝰ. Nãqͥd nos
de eox post hȩc rectũ m̃tib existimemꝰ qͥ sibi se
Neminẽ & iã baptismatis grã renoratũ ido¬
neũ esse dicimꝰ ad superandas diaboli insidias:
& ad euincandas carnis concupiscentias. nisi
ꝑ cotidianũ ad uitoriũ dĩ. ꝑ seuerantiã bonȩ
conuersationis acceperit. Nlam quãuis hommẽ
redimer& ap̃teritis ille peccatis. tam̃ scuens
iterũ posse peccart. ad reparationt̃ sibi quẽ¬
ad modũ possa illũ & post ista corrigere.
multa seruaint. Cotidiana p̃stat ille remea.
Quib nisi freti confisiq nitamur. nullatenꝰ
humanos uintert poterimꝰ errores. Necesse
ẽ enĩ eit quo auxiliantt uincimꝰ : eo iterũ

Expanded text:
habentibus credere, quia stultus puer est, si matrem ideo aestimat de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovitQuod nullus per semetipsum bonus fieri possit. Neminem esse per semetipsum bonum, nisi participationem sui ille donet, qui solus est bonus. Nunquid nos de eorum post haec rectum mentibus aestimemus, qui sibi se Neminem etiam baptismatis gratia renovatum, idoneum esse ad superandas diaboli insidias, et ad evincendas carnis concupiscentias, nisi per quotidianum adjutorium Dei, perseverantiam bonae conversationis acceperit. Nam quamvis hominem redimeret a praeteritis ille peccatis, tamen sciens iterum posse peccare, ad reparationem sibi quemadmodum posset illum et post ista corrigere, multa servavit. Quotidiana praestat ille remedia. Quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos vincere poterimus errores. Necesse est enim ut quo auxiliante vincimus, eo iterum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e dõ miserante habemꝰ: ut ad quiescamꝰ saluti¬
ferȩ inspirationi: nr̃ȩ potestatis ÷ : ut ad ipiscam᷑.
qđ ad quiescendo ãmonitioni cupimꝰ: diuimiẽ
sollicitudinis nr̃t ÷ & celestis parit̃ adiuitoru.
Ut labam᷑. potestatis nr̃e ÷ & ignaiȩ.

Expanded text:
nostrae, Deo miserante, habemus, ut acquiescamus salutinostrae, Deo miserante, habemus, ut acquiescamus salutiferae inspirationi, nostrae potestatis est. Ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus quod adisollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii; ut labamur, potestatis nostrae est et ignaviae.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ carnis gła resurrectionis ab solbeat. & in¬
herendo spũi caro seruet᷑ in ꝑpetuũ. quia ipse
sps̃ mherendo carni seruat᷑ indm. Quȩ tam̃ caro
non in repbis int̃ supplicia ꝑfecte deficit
quia semꝑ deficiendo subfistit. ut qui spũ &
carnt prccauerunt: semꝑ essentialit̃ uiuentes
& carne & spũ sine fine moriantur.
ibertati arbitrii sui cõmissus : homo. statira
prima conditione. ut sola uigilantia m̃tis ad ni
ꝑ euã cetidit anaturo bono: ꝑdidit parit̃ uigorẽ
arbitrii. ñ tam̃ electionẽ. ne ñ essec suũ qđ emon¬
dar& peccatũ. nec merito indulgeretur qđ arbitrco
diliussa. Man& ergo ad salutem arbitru libtas
id÷ rationalis uoluntas. s ammonente priuꝰ dõ
& inuitante ad salutẽ. ut ł eligat ł sequatar.
uel agat occasiont̃ salutis. hoc ÷ inspiratione dĩ.
Ut autẽ consequat᷑ qđ edigit. uel qđ sequit᷑. uel qđ¬
occasione agit : di et libere c̃fitem᷑. Initiũ gͦ salutis

Expanded text:
carnis, gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui, caro servetur in perpetuum: quia ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro non in reprobis inter supplicia perfecte deficit: quia semper deficiendo subsistit, ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu, sine fine moriantur. io donatus sit. Libertati arbitrii sui commissus est homo statim prima conditione, ut sola vigilantia mentis adniteper Evam cecidit a naturae bono, perdidit pariter vigorem arbitrii, non tamen electionem: ne non esset suum quod emendaret peccatum, nec merito indulgeretur quod arbitrio diluisset. Manet ergo ad salutem arbitrii libertas, id est, rationalis voluntas, sed admonente prius Deo, et invitante ad salutem, ut vel eligat, vel sequatur, vel agat occasionem salutis, hoc est, inspirationem Dei. Ut autem consequatur quod eligit, vel quod sequitur, vel quo
Abbreviated transcription (Latin):
&iã facere diligamꝰ atq ualeamꝰ: anathema
sit. Cũ enĩ dicat apłs scientiã inflat. caritas uͦ
edificat ualde impiũ ẽ ut credamꝰ. adeã quȩ in¬
flat nos habere grãm xp̃i : & adeã quȩ ȩdificat
non habere. cũ sit utrũq. donũ dĩ & scire quid
facere debeamꝰ. & diligere ut faciamꝰ. ut ȩdi¬
ficante caritate. scientia non possit inflare
Sic̃ autẽ dedõ scriptũ:. Qui doc& homint̃
scientiã. ita ceiã scriptũ: Caritas ex dõ est.
Item .u. cap̃ ut quisquis dixerit. Ideo nob
rãm  iustificationis dari. ut quod
daretur. Non quidem facile : sedtam̃ possemꝰ
d ũ sine illa implere diuina mandata: ana¬
thema sit. De fructib enĩ mandatoꝵ dñs lo
facere : sed ait. Sine me nihil pocestis facere.
ut ea nociua quȩ p̃destinata st̃ electoꝵ. p̃cib
quȩ p̃destinata nonfuerint. Sed ea qux sc̃i uni¬
orando efficunt. ita prȩdestinata sunt. ut p̃ab
tintantur. siam ipsa quoq ꝑhemus regmi p̃¬

Expanded text:
ma sit. » Cum enim dicat Apostolus: Scientia inflat, charitas vero aedificat , valle impium est ut credamus ad eam que inflat nos habere gratiam Christi, et ad eam quae aedificat non habere, cum sit utrumque donum Dei, et scire quid facere debeamus, et diligere ut faciamus, ut, aedificante charitate, scientia non possit inflare. Sicut autem de Deo scriptum est: Qui docet hominem scientiam, ita etiam scriptum est: Charitas ex Deo est. Item quinto capitulo: ut quisquis dixerit, ideo nobis gratiam justificationis dari, ut quod daretur, non quidem facile, sed tamen possemus etiam sine illa implere divina mandata, anatfacere; sed ait: Sine me nihil potestis facere .ut ea nociva quae praedestinata sunt electorum predestinata non fuerunt, sed ea que sanorando efficiunt, ita predestinata sunt, ut precibus optineantur. Nam ipsa quoque perempnis regni pr
Abbreviated transcription (Latin):
ait pelagus facile. quasi sine grã di difficilius
possit impleri. Illud &iã qđ intra cartaginensis
sy nodi decreta constitutũ ÷ quasi ꝓpriũ apłicȩ
sedis amplectim᷑: qđ scilic& tertio cap̃ definitũ :
ut quicũꝙ dixerit grãm di qua iustificamur

Expanded text:
ait Pelagius, facile, quasi sine gratia Dei difficilius possit impleri. Illud etiam, quod inter Carthaginensis synodi decreta constitutum est, quasi proprium apostolicae sedis amplectimur: quod scilicet tertio capitulo definitum est, ut quicunque dixerit gratiam Dei, qua justificamur
Abbreviated transcription (Latin):
abent anã infideles fidem. sutinã in dm̃.
Quĩ si utiq haberent. infidebes non essent.
S hinc in sua ꝑfidia redarguendi sunt. hinc
ad ficdei gram̃ ꝓuocandi. quia si de ipso suo uisi¬
bili corpore credunt qđ inimint indrrt̃. Cur
iuisibilia non credunt quȩ corporalit̃ uideri
ñ possunt. Nãquia post mortẽ carnis uiuat
anima. pat& ratio. s fidri ad mixta. Tres quippe

Expanded text:
Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi: quia si de ipso suo visbili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admixta. Tres quippe
Abbreviated transcription (Latin):
bona facere potuit. ita cũ uoluit ꝑ incarnationis
suꝑ mysteriũ ceiã ꝑdita bona reparauit. Duas uͦ
ad intelligendũ se creaturas fecerat. angelicã
uidelic& & humanã. Utrãq uͦ suꝑbia ꝑculit atq
abstatu ingenitȩ rettitudinis fregit. s una
teqnen carns habuit. Alia uͦ mhil infirmũ de
carnt gestauit. Angłs nãq solũ modo sp̃s. homo
uͦ ÷ sp̃s & caro. Mifertus gͦ creator ut redimer& :
illã ad se debuit reducere : quã i ꝑpetratione
culpȩ exinfirmitate aliqͥd constat habuisse
& eo altuiꝰ debuit apostatã angelũ repellere:
quo cũ aꝑsistendi fortitudine corruit. nil infir
mũ ex carnt gestauit. Unde &recte psalmista
cũ misertũ redemptorẽ hominib diceraripsã
q causã misđȩ expressit dicens. & memoratꝰ:
quia caro sunt. Ac sidicer&. Quo eoꝵ infirma
uidit : eo districtȩ culpas pimire noluit.
gcret᷑. s cũ carne non morcretur. Tertiũ
qui carne tegeret᷑. a cũ carne mortiti

Expanded text:
bona facere potuit, ita, cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat, angelicam videlicet, et humanam: utramque vero superbia perculit, atque ab statu ingenitae rectittegimen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit, angelus namque solummodo spiritus, homo vero spiritus et caro. Misertus ergo Creator ut redimeret, illam ad se debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse, et eo altius apostatam angelum debuit repellere, qui, cum a persistendi fortitudimum ex carne gestavit. Unde recte Psalmista, cum misertum Redemptorem diceret, ipsam cordiae expressit, dicens: Et memoratus est quia caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. sed non cum carne moreretur. Tertium, qui carne legeretur, et cum carne moreretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ecudũ amiȩ non sunt substantiuȩ sed
cũ ipsa carnis iniuacitate nascuntur & cũ
carnis morte fimuntur. Et ideo nec ratione
reguntur sicut plato & alex ander putant¬
sed ad omnia naturȩ incitam̃to ducuntur.
ñ earnis ut suptrius diximꝰ semen est. s
formato inuentoris dĩ iudicio corpore: dicimꝰ
eã creari & infundi. ut uiuat homo intus mutero.
& sic natiuitate ꝓcedat inmundo.
uab substantus constat homo: animatantũ¬
sensib sius. id÷ uisu. auditu. gustu. odoratu &
tactu. Quos tam̃ sensꝰ absq animȩ societate ñ
mouo caro: anima uero & sine carne rationẽ
Quod sp̃s uon sit tertius in substantia

Expanded text:
ero animae non sunt substantivae, sed cum carne ipsa carnis in nativitate nascuntur, et cum carnis morte finiuntur et moriuntur, et ideo nec ratireguntur, sicut Plato et Alexander putansed ad omnia naturae incitamenta ducuntur.non carnis, ut superius diximus, semen est, sed formato inventoris Dei judicio corpore, dicimus eam creari, et infundi, ut vivat homo intus in utero, et sic nativitate procedat in mundo. us substantiis constat homo, anima tantusensibus suis, id est visu, auditu, gustu, odoratu, et tactu, quos tamen sensus absque animae societate non movet caro: anima vero et sine carne rationem Quod non sit tertius in substantia
Abbreviated transcription (Latin):
łMultiƿlex iuram̃¬
torũ & ꝑiuriorũ confusio. ꝑ quam
multę fidelium animȩ in toto hoc
regno pditȩ eẽi noscuntur. quã sit
decestanda. & deo odibilis. attentius
om̃ib annuntietur: lotũ nãq hoc malũ
e. ut ad scũaria martẏrum ubi diũsdrũ
egrituduies sanantur. ibi ꝑuiri lica ma.¬
nifeste interdum uexari nõn uideantur.
uisto dĩ iudicio ad ꝑmonib arripiant᷑.
Et sicut sc̃s dicit gregonus. ad horum
corpora ꝑgri ueniunt & curantur. & ꝑ

Expanded text:
multiplex juramentorum, et perjuriorum confusio, per quam multae fidelium animae in toto hoc regno perditae esse noscuntur, quam sit detestanda et Deo odibilis, attentus omnibus annuntietur. Tantum namque hoc malum est, ut ad sanctuaria martyrum ubi diversorum aegritudines sanantur, ibi perjuri, licet manifeste interdum vexari non videantur, justo Dei judicio a daemonibus arripiantur. Et sicut sanctus dicit Gregorius, ad horum corpora aegri veniunt et curantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta & nobis honestum onam & iustum
indetur. ut qui insc̃is aud& uirare.
Noc reuinus faciat cum om̃i honestate & ti¬
more dĩ. & ut pueri ante quattuor decun
annos non cogantur uirare. dreadem re.

Expanded text:
t nobis honestum etiam et justum videtur, ut qui in sanctis audet jurare, hoc jejunus faciat cum omni honestate et timore Dei: et ut pueri ante quatuordecim annos non cogantur jurare. CAP. 70.
Abbreviated transcription (Latin):
uod si casu qͥs inmunda manu cibũ tangat.
ł sicanis. ł pilax. aut catrus. musue aut ani¬
mal in mundũ sanguinẽ hominis edit ñ noc&
inmundũ uidet᷑. ł auẽ. ł bestiã misericordi¬
inmundo polluitur. si nescit qui manducat
leue ẽ si aut̃ scit peniteat iuxta modũ pol¬
inuentꝰ ñ ẽ edendus. quia non ẽ uenatio ho¬
minis. si uͦ piscando tactus fuerit & ipso die
inuentꝰ fuerit. qͥ ñ hȩsitat manduc&. qͥ aũt̃
fuerit ademonio. x. annos peniteat & inter
audientes sit. & ad sacros ordines ñ adducat᷑.

Expanded text:
 Item ejusdem. Quod si casu quis immunda manu cibum tangit,  Item ejusdem. Quod si casu quis immunda manu cibum tangit, vel si canis vel pilax, aut catus, musve aut animal immundum sanguinem hominis edit, non nocimmundum videtur, vel avem, vel bestiam, misericordiinmundo polluetur, si nescit, qui manducat, nihil est; si autem scit, peniteat juxta modum polnon est edendus, quia non est venatio hominis. Si vero piscando tactus fuerit, et ipso die inventus fuerit, qui non haesitat, manducet; qui autem fuerit a daemonio, decem annos poeniteat, et inter audientes sit, et ad sacros ordines non adducatur.
Abbreviated transcription (Latin):
De illis qui scabiem at uermiculos
comedunt uelurinam bibunt
dicuntur. ł urinã bibit. siue stercora comedit.
si infantes sint ł pueri uapulent. si in uirili ȩta
abestiis dila terata ł laq̃is słngulata comedt̃.
ti fuerint. nisi forte ab homine ad huc uiua
occidant᷑ pͥus. s porcis & canib dent᷑. aues uͦ
& animalia cętera si inretib strangulant᷑. ñ st̃
comedenda. nec si opp̃sserit accipit᷑ & si sic mor¬
abstinere afornicatione. asanguine. & suffo
Si porci ł gallinȩ sanguinẽ hominis comedunt
max occidant᷑. & intralia ꝓiciant᷑. & cetera
caro manducet᷑. Si aut̃ tardat᷑ occisio. non¬
comedant᷑. Si aut̃ rearlauera lacerauerint
mortuoꝵ. macerentur & pꝰanni circulũ come¬
dant᷑. Si aut̃ porci occiderint hominẽ. stat̃
int̃ ficiantur & sepeliant᷑. De illis qui car¬
nem inmundam ł morticina comedt̃.¬
Qui manducat carnẽ inmundã aut mortici¬
nã aut dilaceratã abestiis: xl dies pęniteat.
Uinmundũ eybum tetigerit

Expanded text:
De illis qui scabiem aut vermiculos comedunt, vel urinam bibunt.dicuntur, vel urinam bibit, sive stercora comedit, si infantes sunt vel pueri, vapulent; si in virili aetata bestiis dilacerata, vel laqueis strangulata comedunt.ti fuerint, nisi forte ab homine adhuc viva occidantur prius, sed porcis et canibus dentur. Aves vero, et animalia caetera, si in retibus strangulantur, non sunt comedenda, nec si oppabstinere a forniSi porci vel gallinae sanguinem hominis comedunt, mox occidantur, et intralia projiciantur, et caetera caro manducetur. Si autem tardatcomedantur. Si autem cadauera lacerauerint mortuorum, macerentur et post anni circulum comedantur. Si autem porci occiderint hominem, statim interficiantur et sepeliantur. Item: Qui macinam comedunQui manducat carnem immundam, aut morticinam, aut dilaceratam a bestiis, 40 dies poeniteat. immundum cibum tetigerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Sinescit duos dies ieuinat. uel si redimere
liquorẽ in quo mus uel mustela mortua inuenta
sunt. Si laicus ẽ. uii dies pęniteat. Si incȩno¬
bus contigerit. ccc psalmos cant&. Qui postea
nouerit qđ talem potũ biberit .c. L. psalmos
canta. Siquis semi coctũ comederit inscius:
.iIi. dies peniteat uel psalteriũ cant&. Sciens:
qui est xx. annoꝵ. Puer qui est .x. annoꝵ aliquid
furti faciens . uii. dies pęniteat. Piquis tinx¬
erit manũ in aliquo cibo liquido. &r non idonea
manu: ⁊ palmatis emendetur. Si mfarma
aut in aliquo cibo sicco aut in pulte aut m
lacie coagulato mus uel mustela mortua
inuemuntur. qđ in cirtuitu eius ẽ totum
proicietur foras. Qđ reliquũ ẽ manducetur

Expanded text:
et. Si nescit, duos dies jejunet; vel si redimere et. Si nescit, duos dies jejunet; vel si redimere liquorem in quo mus, vel mustela mortua inventa sunt, si laicus est, septem dies poeniteat. Si in coenobiis contigerit, CCC Psalmos cantet. Qui postea noverit quod talem potum biberit, CL psalmos cantet. Si quis semicoctum comederit inscius, tres dies poeniteat, vel Psalterium cantet. Sciens qui est XX annorum, puer qui est X annorum aliquid furti faciens, septem dies poeniteat. Si quis tinxerit manum in aliquo cibo liquido, et non idonea manu, C palmatis emendetur. Si in farina, aut in aliquo cibo sicco, aut in pulte, aut in lacte coagulato mus, vel mustela mortua inveniuntur, quod in circuitu ejus est totum, projicietur foras, quod reliquum est, mandu
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Si ep̃s aut abbas iub& mona.¬
cho suo pro hereticis mortuis mis-¬
sas cantare. non lic& & non epepedit
oboedire eis. Si presbitero conti¬
gerit ubi missam cantauerit. &¬
alius recitauerit nomina mortuorũ.
& simul nominauerit herethicos cũ
catholicis. si post missam intellexe¬
rit. ebdomadam pęniteat. Si frequer¬
ter fecerit. annum integrum
peniteat. Siquis autem ꝓ morte
heretici missam ordinauerit. & ꝓ
religione sua eius reliquias ibi
tenuerit. & nescit differentiã catho¬
lice fidei & postea intellexerit
pęniteat quae egerit. reliꝗsias
ibi deb& igne contremare. & annum
Siquis afide catholica discesserit. sine
ulla necessitate. & poste a ex toto
animo poenitentiam acceperit. tres
annos extra eectam id ÷ intra audientes iuxta nꝰ.¬
cenũ conciliũ .ui. annos in ȩxclesis int̾ penitentes
&.ir.annos adhuc extra cõmuniont̃ pęniteat.
bestia id ÷ cant uel catio & scit.: c. psalmos can.¬

Expanded text:
ant. Si episcopus aut abbas jubet monaant. Si episcopus aut abbas jubet monacho suo pro haereticis mortuis Missas cantare, non licet, et non expedit obedire eis. Si presbytero contigerit, ubi Missam cantaverit, et alius recitaverit nomina mortuorum, et simul nominaverit haereticos cum catholicis, si post Missam intellexerit, hebdomadam poeniteat. Si frequenter fecerit, annum integrum poeniteat. Si quis autem pro morte haeretici Missam ordinaverit, et pro religione sua ejus reliquias ibi tenuerit, et nescit differentiam catholicae fidei, et postea intellexerit, poenitentiamque egerit, reliquias ibi debet igne concremare, et annum Si quis a fide Dei discesserit sine ulla necessitate, et postea ex toto animo penitentiam accepit, III. annos extra ecclesiam, id est inter audientes juxta Nicenum concilium annos VII. in ecclesia inter penitenteset duos annos adhuc extra communionem poeniteat. bestia, id est cane vel catto, et scit, centum psalmos cant