comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genua cõpimit artagena. Tibie aut̃ dicte sunt
qĩ tube. plante uero a planicie nĩcupate qr nõ Ro¬
tunde. Ut in quadrupedib nestare non possit homo.
sed plane atqz longiores formate sunt. ut stabile
corpus efficerent. Talles autem a collopedum
nominate sunt. Pedum digiti et decorem et usunt
fuerunt Nam curr̾e non possumus insi digitis ĩ
humũ p̾ssis. soloq intentib impetũ saltũq capiaꝰ
reliqua ossa corꝑis uelud colũpne quedã quib caro
sustentatur inserta sunt. et neruorũ uinculis colliga¬
ta ut aptissimo motu flectantut. hec lactancius
ceteriqz de racione corporis scripserunt.
Inter infanciã ⁊ puiciam et reliquas etates. ħ¬
distat. pͥme etates singlĩs ãnorũ t̾minãtur ebdoma¬
dibus pp̃ simplicem uitam. Nam infancia septĩo anno
fintur. quartodecimo puericia. De hinc sequẽs adole¬
scencia duab constat ebdomadib pp̃ intellectũ et

Expanded text:
genua conprimit arta gena". Tibiae dictae sunt genua conprimit arta gena". Tibiae dictae sunt quasi tubae. Plantae uero a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Calces autem a callo pedum sic nominatae. Pedum digiti et decorem et usum ferunt. Nam currere non possunt, nisi digitis in humum pressis soloque nitentibus impetum saltumque capiamus. Reliqua ossa corporis uelut columnae quaedam quibus caro sustentatur inserta sunt et neruorum uinculis conligata, ut aptissimo motu flectantur. Haec Lactantius ceterique de ratione corporis scripserunt. Inter infantiam et pueritiam reliquasque aetates. Duae primae aetates singulis annorum terminantur ebdomadibus, propter simplicem uitam. Nam infantia septimo anno finitur, quartodecimo pueritia; dehinc sequens adulescentia duabus constat ebdomadibus propter intellectum et
Abbreviated transcription (Latin):
ea que intnsecus sunt humorẽ sensi suscipiant. Alius
dictus eo ꝙ in eũ qiͣ in alueum om̃is humor cibo ꝓmixtus
defluat et recurrit et menarrabili modo ciboꝵ suto uni¬
uersum corpꝰ a latere ualles uicinas irrigando adimipleãt
Pro aliue uent̾ et uterus differũt. Uent̾ ẽ em̃ qui appet
extnsecus. pertinet qz a pectore ad ingumen. Alius in¬
terior pars que cibus recipi et purgari solet. Uteruim
sole nulieres hñt in quo concipiunt. confimidunt tñ
hoc auctores. et uterum pro utriuisq sexus uentre pom̃t.
Geintalia autem sunt sicut nom ip̃m docet a gignẽdo
dicta. nati caro conglobata sedendi officio fatta estane
pͥmente corporit mole ossibus sederet. ffemina sunt
femorum partes ꝯiub in equitando torgis equor
ad heremus unde et p̾liatores femĩb equos admisse
dicũtur. Genua agenis dicta. eoꝙ in utero coher¬
ceant et cõmucta sint octulis. unde eumus atq

Expanded text:
ea quae intrinsecus sunt, humorem sensim suscipiant. Aluus ea quae intrinsecus sunt, humorem sensim suscipiant. Aluus dictus eo quod in eum, quasi in alueum, omnis humor cibo permixtus defluat ac recurrat, et inenarrabili modo ciborum suco uniuersum corpus quasi e latere, ualles uicinas inrigando adimpleat. Porro aluus, uenter et uterus differunt. Venter est enim qui apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem. Aluus interior pars, qua cibum recipit et purgari solet. Vterum solae mulieres habent in quo concipiunt. Confundunt tamen hoc auctores et uterum pro utriusque sexus uentre ponunt. Genitalia autem, sicut nomen ipsud docet, a gignendo dicta. Natium caro conglobata sedendi officio facta est, ne, premente corporis mole, ossibus cederet. Feminae sunt femorum partes, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Vnde et praeliatores feminibus equos amisisse dicuntur. Genua a genis dicta, eo quod in utero cohaereant et cognata sint oculis. Vnde Ennius "atque
Abbreviated transcription (Latin):
dñ est in utero nitriatur. Splenis aũt et Iecoris uistera¬
qͣ ex conturbato sangiũe hidentur ẽẽ concreta. iux̾ eos
autẽ qui de phisicis disputant. uoluptates uenerae. co
in felle pauoris in corde. insplene leticie. In pulmonib
uoro aerem contineri. qr corde per uenas quab artedias
uocãt diffimditur. ut paulatim inspirandi respirandi trac¬
tu totui aĩe corpus in Iecore ignis hẽat sedem quacelut
subuolare ostenditur in excelsim terebri locũ tanꝙͣ in celo
corporis. nr̃i. unñ ec Radii emitãt oculorũ et decus mediõ uelut
centro. quedam nõ solũ ad oculos. sed cetos sensus tenuee
fistule deducuntur. Si quidem in eo officiũ uoluntatie sed
de coctionis ciborum complexu. et calefacto suo et in
sangnĩe nutandorum. Intestinarũ autem racio idcito
longis aufractibus in circulorum complexu ordinata
sunt modo ut susceptos cibos ꝑaulatim eterant et ex pĩs

Expanded text:
dum est in utero nutriatur. Splenis autdum est in utero nutriatur. Splenis autquasi ex conturbato sanguine uidentur esse concreta, iuxta eos autem qui de fisicis disputant. Voluptates ueneriae conin felle; pauoris in corde; in splene laetitiae. In pulmonibus uero aerem contineri, qui a corde per uenas quas arterias uocant diffunditur, ut paulatim inspirandi respirandique tractu totum animet corpus. In iecore ignis habet sedem, qui uelut subuolare ostenditur in excelsum cerebri locum, tanquam in caelum corporis nostri, unde et radii emicant oculorum, de cuius medio, uelut centro quaedam non solum ad oculos, sed ad ceteros sensus tenues fistulae deducuntur. Siquidem in eo officium uolunt esse decoctionis ciborum amplexu et calefacto suo et in sanguine mutandorum. Intestinarum autem ratio: idcirco longis anfractibus in circulorum ordinatae sunt modo, ut susceptos cibos paulatim egerant, et ex ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
primꝰ rector oĩm et mod̾ator. Pollex uocatꝰ eo ꝙ płi̾mũ
int̾ cetos polleat. idest ualeat. Scdũs Index et salutariꝰ
uocatur. qr eo fere ostendimꝰ ec salutamꝰ. Terciꝰ medius
Quartꝰ medicus. qd̾ eoꝵ triũ colliriũ a medicis collig̃.
Qnͥtus auricularis ꝙ eo aurem scalpius. Porro pettꝯ
homũis ab aspectu uocatũ. In mutis em̃ animãtib ad
terram obpressum ẽ. atq ab aspectu uocatũ remotum.
homĩs autem aspectus patens et rectũ plenũ enĩ racione.
nõ decebat ẽẽ latens uel humile. Napille sunt capitła
manime. Mamie autem tumor pcc̃oris. leiniter
exsurgentes. hec femiis adalendo fetus date. maribus
ad solũ decus ne ĩfor me pectꝰ ẽẽ bid̾etur. Neq em̃ de cebast
in feminis alibi ẽẽ ꝙͣ ut aĩal intelligens excorde alimo¬
mam sumeret. Porro unibiculus ẽ nota impressa q̃
mediũ uentrem designat ad hoc factus ut per eum fetus

Expanded text:
primus rector omnium et moderator pollex uocatur, eo quod plurimum primus rector omnium et moderator pollex uocatur, eo quod plurimum inter ceteros polleat, id est ualeat. Secundus index et salutaris uocatur, quia eo fere ostendimus et salutamus. Tertius medius. Quartus medicus, quod eo tritum collirium a medicis colligitur. Quintus auricularis, quod eo aurem scalpimus. Porro pectus hominis ab aspectu uocatum. Ιn multis enim animantibus ad terram oppressum est, atque ab aspectu remotum. Hominis autem patens et erectum. Plenum enim ratione non decebat esse latens uel humile. Papillae sunt capitula mammae. Mammae autem tumores pectoris leuiteexsurgentes: haec sunt feminis ad alendum fetum datae, maribus ad solum decus, ne informe pectus esse videretur. Neque enim decebat in feminis alibi esse, quam ut animal intelligens ex corde alimoniam sumeret. 66. Porro umbilicus est nota impressa quae medium ventrem designat. Ad hoc factus, ut per eum fetus
Abbreviated transcription (Latin):
discinguit uel illisione palati ac dencium uel comp̾ssiõe
labrarum. dentes dicti qiͣ cibos dundentes. si quidem
escam incidũt et cõmim̃t. atq oportunus scomacho
tradunt. horum ꝓpriores qui cibũ precidunt aduersi den-¬
tes dicũtur. Morales intimi qui cibo subigunt. camini
qui uicesimo etatis anno existunt. Ginziue agignẽdis
dentib nonia te que magnã pulcritudinẽ ori ꝯferũt.
dũ nuditatem denciũ tegunt. fauces sut anguste fi¬
scule qiͣ foces. per quas uocalis spũs ab intimo pectore exiliẽs.
sonũ uocis emittit. Mãdibule maxillarũ partes sũt qͥb
mandimius dicta aut̃ maxilla ꝓ dimimicione. sicut
paxillus a pallo. Collũ ad inst̾ar eolumpne uocatũ ẽ emi
palina manus ẽ dispansis digitis. sic̃ arbor dispansis ra¬
mis. Itẽ sicut ꝯtrad ꝯtractis digitis pugnꝰ digitorum
quoz mimeris et ꝑfectus ordo est. decentissimꝰ. ex huis

Expanded text:
distinguit, uel inlisione palati ac dentium, uel conpressione distinguit, uel inlisione palati ac dentium, uel conpressione labiorum. Dentes dicti quasi cibos diuidentes. Siquidem escam incidunt et comminuunt atque oportunius stomacho tradunt. Horum priores, qui cibum praecidunt, aduersi dentes dicuntur; molares intimi, qui subigunt; canini, qui uicesimo aetatis anno existunt. Gingiuae a gignendis dentibus nominatae, quae magnam pulchritudinem oris conferunt, dum nuditatem dentium tegunt. Fauces sunt angustae fistulae, quasi foces, per quas uocalis spiritus ab intimo pectore exiliens sonum uocis emittit. Mandibulae maxillarum partes sunt quibus mandimus. Dicta autem maxilla per diminutionem, sicut paxillus a palo. Collum ad instar columnae uocatum. Est enim Palma manus est dispansis digitis, sicut et arbor dispansis ramis. Item sicut contractis digitis, pugnus. Digitorum quoque numerus perfectus et ordo est decentissimus. Ex his
Abbreviated transcription (Latin):
sonum ꝯͣ per cocleam descende̾. quod erectus ĩ circulũ
orbemq moueatur. Cene a genib dicte. Deinq cõ¬
plicatum in utero gigni. formariq hominẽ ditunt
ita. ut genua sursum sint quib oculi formantur
ut cauiat reconditi siant. Ideoq et quia alicuiꝰ lacͥmas
lac̾mas. elite̾ cupiũt gemia tangunt ac ea dep̾cãt᷑
qd̾ in utero formauerint. oculos atq nutrierint. ip̃ẽ
genarum tumor instar collium leuiter exsingens
ab omni parte cont imminẽtes ictus oculos effĩcit
tutos. Nares dicte. quia per eas aer hel spũs meare
non desut in hus triasut officia. unũ ducẽdi spñs
alterum capiendi odores. terciũ purgam̃ta terebri
coustat induob officiis. Sumendi uictus. et loquendi ligͣ.
labia a lambiendo nominata. Quod aut̃ suꝑiꝰ ẽ b labiũ
dicimus qd̾ inferius labrũ. lingue nomẽ aliquãdo de¬
cibo impositum. hec int̾pres aĩe uocem motib suis ĩ uba

Expanded text:
uocemque quasi per cocleam descendere, quod aer ictus in circulum uocemque quasi per cocleam descendere, quod aer ictus in circulum orbemque moueatur. Genae a genibus dictae. Denique conplicatum in utero gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formentur, ut caui ac reconditi fiant. Ideoque et qui alicuius lacrimas elicere cupiunt genua tangunt ac per ea deprecantur, quod in utero formauerint oculos atque nutrierint. Ipse genarum tumor instar collium leuiter exsurgens ab omni parte contra inminentes ictus oculos efficit tutos. Nares dictae quia per eas aer uel spiritus manare non desinit. Ιn his tria sunt officia; unum ducendi spiritus, alterum capiendi odoris, tertium purgamenta cerebri es in duobus constat officiis; sumendi uictus et loquendi lingua. Labia a lambendo nominata. Quod autem superius est labium dicimus; quod inferius labrum. Linguae nomen a ligando cibo inpositum. Haec interpres animi uocem motibus suis in uerba
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. barba ẽ decoris. signũ uirilitatis indiciũ. que
⁊ Iuuẽtutẽ sigͣt. et sexꝰ natinã distinguit. Oculi aut̃
⁊̃ facie. concaius foramĩb inclusi sut. a quo foratu
frons nominata est. Idem quo oculi gemimaꝵ hñtes
silitudinẽ mebranis plucẽtibus cõtegũtur. per quas
mẽbranas qĩ ꝑ iutrum uel speculũ resulgentes mens
cernendi gracia ꝯtinetur. et ut oculi municiores sinit.¬
eent. ab iiuria eos opifex sũmus aliorũ tegum̃b
occulit. unde et oculos ẽẽ dictos quib ad hhite sunt.
palpebre a palpitando dicte. qr concurrentes iuicem
oculorũ obtutũ reficiũt pilis in ordine adstantib ad
municionẽ eorum. Supercilia quo pilis brenibus ad¬
ornata sunt. ꝙiͣ ꝯnibusdã custodiã aggeribus oculis
p̾bentes. ne quid superne incidat. Auriũ inditum est
nomẽ a uocib aurientis. per immitationẽ em̃ lutere

Expanded text:
tiam? Barba est decoris signum, virilitatis indicium, quae tiam? Barba est decoris signum, virilitatis indicium, quae et juventutem significat, et sexus naturam distinguit. Oculi autem in facie concavis foraminibus inclusi sunt, a quo foratu frons nominata est. Iidem quoque oculi gemmarum habentes similitudinem membranis perlucentibus conteguntur. Per quas membranas, quasi per vitrum, vel speculum refulgentes, menscernendi gratia sent ab iniuria, eos Opifex summus ciliorum tegminibus occulit. Vnde et oculos esse dictos, quibus adhibitae sunt palpebrae a palpitando dictae, quia concurrentes inuicem oculorum obtutum reficiunt, pilis in ordinem adstantibus ad eorum munitionem. Supercilia quoque pilis breuibus adornata sunt, quasi quibusdam aggeribus oculis praebentes custodiam, ne quid superne incidat. Aurium inditum est nomen a uocibus auriendis. Per inmutationem enim litterae
Abbreviated transcription (Latin):
sicta.sicut et terra lam uero in capitis aite mẽs collo¬
cata est tanꝙ̃ in celo dens. ut ab alto speculetur. oña
atq regat. factus ẽ autem homo ad cõtemplatõnẽ
celi regidus et rectus Non sicus pectora ĩ humũ
prona atq uergencia. in ciuꝰ sũmitate caput. est̃.
colecatum. datimq illi hoc nom̃ ꝙ hinc capiãt
Iicum sensus et nerui. Capilli autem capitis
Unus anterior ad faciem a quo sensus om̃ĩs. alt̾ poste¬
rior ad ceruicem a quo motus omnis. Cortius inpes
utrũq in quo memoria uigere demonstratur nec cũ
sensue seꝯnitur motus nec conuectat. honio qd̾ faciẽd
est si fuerit quod fecit oblitus. facies dicta est eo ꝙ noͣ
ticiam facit homĩs.
naturalis. et certus oris habitus ẽ. Barba uultus
Uero uarius et sm affectionẽ anmi modo letus.
mõ tristis. unĩ et uultuosi dicũtur qui uultũ sepe
ꝯmutãt. Iam barbe rõ quãtã uultꝰ ꝯferat dinostẽ

Expanded text:
sicca, sicut et terra. Iam uero in capitis arce mens collosicca, sicut et terra. Iam uero in capitis arce mens collocata est, tamquam in caelo Deus, ut ab alto speculetur omnia atque regat. Factus est autem homo ad contemplationem caeli rigidus et erectus, non sicut pecora in humum prona atque uergentia; in cuius summitate caput est collocatum, datumque illi hoc nomen, quod hinc capiant initium sensus et nerui. Capilli autem capitis unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis; alter posterior ad ceruicem, a quo motus omnis; tertius inter utrumque, in quo memoria uigere demonstratur, ne cum sensus sequitur motus, non connectat homo quod faciendum est, si fuerit quod fecit oblítus. Facies dicta est eo quod notitiam faciat hominis. naturalis et certus oris habitus est; uultus uero uarius et secundum affectionem animi modo laetus, modo tristis. Vnde et uultuosi dicuntur qui uultum saepe commutant. Ia
Abbreviated transcription (Latin):
simul tum carne dissoluitur. Rationem autem hñan¬
corporis i singlorum mẽbrorũ differenciam lactanaue
siue pleriq autoraũ ita diffirietũt dicentes. homo dictꝰ¬
ab humo. hic ex diuersis subsistit substancus ex
mortali et imortali. Corpus eius autẽ ex ossib
et carub constat dimiditur in quatuor elementis
ht̃ em̃ in se aliquid ignis. aeris aque et terre. Ricio
terre ĩ carne ẽ. humous in sangiũe. Aeris in spũ.
guis in calore. Uitalis siquidem et quadripertita
humani corporis ratio. quatuor elem̃torũ designas
spetiem. Caput nã ad celũ refertur. in quo sumt
duo oculi. quasi duo luminaria solis et lune
pectus aeri ꝯĩgitur. qr sic inde ennictitur ĩspira¬
mĩe flatus sicut ex aere uentorũ spũs. uent anten
mari assimilatur pp̃ collectionẽ oĩm hicmorũ. quari
congregationem aquarũ. uestigia postremũ tenre
comparantur. eo qd̾ sint ultima mẽbroꝵ arida sine

Expanded text:
simul cum carne dissoluitur. Adde et asimul cum carne dissoluitur. Adde et acorporis singulorumque membrorum differentiam Lactantius siue plerique auctorum ita definierunt dicentes: "Homo dictab humo". Hic ex diuersis subsistit substantiis, ex mortali et inmortali. Corpus autem eius ex ossibus et carnibus constat, diuiditur in quattuor elementis. Habet enim in se aliautem terrae in carne est: humoris in sanguine, aeris in spiritu, ignis in calore vitali. Siquidem quadripartita humani corporis 88 ratio quatuor elementorum designat speciem. Caput namque ad coelum refertur, in quo sunt duo oculi, quasi duo luminaria solis et lunae. 49. Pectus aeri conjungitur, quia sic inde emittitur spiraminis flatus, sicut ex aere ventorum spiritus. Venter autem mari assimilatur, propter collectionem omnium humorum, quasi congregationem aquarum. Vestigia postremo terrae comparantur, eo quod sunt ultima membrorum arida, sive
Abbreviated transcription (Latin):
Qido sit distretio p̃uaritatõnis anglice et hũane
nature.cur ista redimitur illa suye fine perit. Pua¬
ricatores qiuppe angeli ideo ueniam non hr̃e. eo qd̾ fra¬
gilis carme nulla grauentur infirmitate. hom̃ee aut̃
in firmitatis ex lutea traxerũt mathe materia. ꝓbat
psalmista. ꝙ pp̃ carius ꝯdicõnẽ reditus pateat eis ad
ꝙ terra sumus. et iterũ mẽorare que sit mea substãcia.
At uero dyabolus. uel maligni spũs nec pũt hr̃e uemam
nec merentur sicut striptum est de eod apostata. cuiꝰ cor
ꝯi̾ lapis obdurabiturr.stilicet ut pemitencie ꝯpiutione a¬
Int hor̃em et pecus ista distretio est. ¶ nũꝙͣ emolliat᷑.¬
homo ẽ aĩal ex corpore. animaq uiuenti cõpositũ. atqo
spnitali compatinatione formatũ. subsistent ratione liberiq
arbitrii uolutate. uitioꝵ capax atq uirtutũ. At contͣ
petus est ammal irracionabile. mortale. motii sangiuĩs
et carmis animatum. Unde et aĩa eorum post mortẽ

Expanded text:
Quae sit discretio praeuaricationis angelicae et humanae naturae, cur ista redimitur, illa sine fine perit? Praeuaricatores quippe angelos ideo ueniam non habere, eo quod fragilitatis carnalis nulla grauentur infirmitate. Homines auteinfirmitatis ex lutea traxerunt materia. Probat Psalmista propter carnis conditionem reditum patere hominis ad , Domine, quod terra sumus, et iterum Memorare quae sit mea substantia. At uero diabolus, uel maligni spiritus, nec poscunt ueniam, nec merentur, sicut scriptum est de eodem apostata cuius cor, quasi lapis, indurabitur, scilicet, ut penitentiae conpunctione Inter hominem et pecus ista discretio est. Homo est animal ex corpore animaque uiuenti conpositum atque spiritali conparatione formatum, subsistens ratione liberique arbitrii uoluntate, uitiorum capax atque uirtutum; at contra pecus est animal inrationale, mortale, motu sanguinis et carnis animatum; unde et anima eorum post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
singularit putãt. perinciosorem autem ẽẽ elacõnẽ
desingularitate iaccantie uementem. ultima sebia
trennodam hit̃ differenciam. pͥmũ nãꝙ genus sr̃bie
ẽ.eorũ qui ꝑ tñshͥssionem culpe ꝯtemꝑtu habent
diuina p̃cepta scdm̃ gemus suꝑbie est eoꝵ qui ex
comui̾sione mandatorum actolluntur elacione et¬
uirtutum. Terciũ aut̃ genus ẽ srbie. eo qui per
cotumatiam mentis subdi dedignantur semorum
imperne. Q ne quidem uicia diuinitus adiunante
gratia econtrario eurantur uirtutib. Sule em̃ ꝯcupĩa
repͥmũt uigilie et compinctio cordis foricacõneni
extingiut. contrictio corporis et cordie afflactio.
et sĩo assidua. uel laboris ex̾cicium. metus quoq
grehenne uel anior celestis patrie Iniudiam supat
amor dilectionis fraterne. et quia celeste regñ
et racio eqnanimitatie. anariciam subiuigat eliã
et spes eteme retribucionis. Aristiciã subuda rottã

Expanded text:
singulariter putant. Perniciosior autem est elatio singulariter putant. Perniciosior autem est elatio de singularitate jactantiae vetrimodam habet differentiam. Primum namque genus superbiae est eorum qui per transgressionem culpae contemptui habent diuina praecepta; secundum genus eorum qui ex conseruatione mandatorum adtolluntur elatione ucontumaciam mentis subdi dedignantur seniorum imperiis. 169. Quae quidem vitia, divinitus divina adjuvante gratia, e contrario curantur virtutibus. Gulae concupiscentiam reprimunt vigiliae et compunctio cordis; fornicationem exstinguit contritio cordis, et corporis afflictio, et oratio assidua, vel laboris exercitium, 114 metus gehennae, et amor coelestis patriae; invidiam superat amor dilectionis fraternae. Et quia coeleste regnum nimitatis. Avaritiam subjugat eleemosyna, et spes aeternae retributionis. Tristitiam subjugant
Abbreviated transcription (Latin):
id est in ꝯcupĩa augende rei et in metu rei carende
sicut ⁊̃ quidam ait. non enĩ unꝙͣ expletur neq
augendi ex cruciantur. sed ⁊̃ ammictendu metu.
Ip̃a quo Imudia dupplici afficitur flamina. id est
dum aut meliori inuidet in id qd̾ ip̃e non ẽ aut dũ
quem nõ libet consinulem ẽẽ sibi equalem dolet. Sẽqͣt̾
criscicia euiꝰ tria sunt genera Quarum prima
ut ait cassianis temperata et racionabilis de
delutorum plentudine uemiens. altera ꝑturbata
Irracionabilis. de anxietate mentis seu desꝑacõe
pct̃orum exoriens. Tercia de Iracundia uł de illato
dampno et desiderio prepedico procedens Iam uero
manis glĩa quadripertitã Iactanciam hc̃. Nam
sunt qui hñt dona et donantem ignorant. et sũt.
qui se dicunt accepisse p̾cedentib meritis nõ pro
gracia largientis. Item quidã sunt qui ꝯd̾ nõ habẽt
ita se p̾tuore habere existimãt. Item quidam
sut qui ꝯtempnendo alios se aliqud habere fite¬

Expanded text:
iscentiam rei augendae et in metu rei carendae. Sicut etiam quidam ait; "Non enim umquam expletur neque augendi excruciantur, sed etiam amittendi metu. Ipsa quoque inuidia duplici adficitur flamma, id est dum aut meliori inuidet in id quod ipse non est, aut dum quemlibet consimilem esse uidet sibi aequalem dolet. Sequitur tristitia, cuius tria sunt genera, quarum prima, ut ait Cassianus, temperata et rationabilis, de delictorum penitudine ueniens; altera perturbata, inrationabilis, de anxietate mentis seu de desperatione peccatorum exoriens; tertia de iracundia, uel de inlato damno ac desiderio praepedito procedens. Iam uero inanis gloria quadripertitam habet iactantiam. Nam sunt qui hqui se dicant dona accepisse praecedentibus meritis, non pro gratia largientis. Item quidam sunt qui quod non habent se habere per tumorem existimant. Item quidam sunt qui, contemnendo alios, se aliquid habere
Abbreviated transcription (Latin):
placuit. qñ temptatus imolandũ filiũ nõ recuseut
Di nter sidem spem et caritatem hoc distat. fides emmit
dĩuitatie confessio et religionis folidum sirmamtũ
Epreet bonorum expettacio futurorinn. Caritat
e ꝑfecta diletio in deumi et proxiniũ. hacum pͥma
scoideu tatem fonet p̃sentem scda pronissar pre¬
ut altera sine altera ẽẽ non possit. demiꝯ ueraciter
ccedẽ pou possumus insi ea que promissa simt spe¬
renus. Neq poterimus sustme promissa. si desit
fidei ceudelitas firma. hec aderit fuictus spec uel sta¬
uilitas sidei isi suĩt pfecta caritas up̃i. que et fidem
ut crxdat adiuuet et spem expectationeꝰ conoboret.
am et fides cessauit dum futura que cte dñtur
aduemĩnt. et spee finem hebit. dũ beatitudinem
quã quuisq bomus p̾stolatur actiper it Sola caritas
iset amorem et dilectionẽ sine caritatem hoc
disfeta qeunoo et dilectio media sunt et ad ue¬

Expanded text:
placuit, quando temptatus immolandum filium non recusauit. Inter fidem et spem et caritatem hoc distat: fides est diuinitatis confessio et religionis solidum fundamentum, spes est bonorum expectatío futurorum, caritas est perfecta dilectio in Deum et proximum. Harum prima credulitatem fouet praesentem, secunda promissum praeut altera sine altera esse non possit. Denique ueraciter credere non possumus, nisi ea quae promissa sunt speremus; nec poterimus sustinere promissa, si desit fidei credulitas firma; nec aderit fructus spei uel stabilitas fidei, nisi fuerit perfecta caritas Christi, quae et fidem ut credat adiuuet et spem expectatione corroboret. Nam et fides cessabit, dum futura quae creduntur aduenerint; et spes finem habebit, dum beatitudinem quam quisque bonus praestolatur acceperit. Sola caritas Inter amorem, dilectionem siue caritatem hoc differt, quod amor et dilectio media sunt, et ad u
Abbreviated transcription (Latin):
ad me om̃s qui laborabitis et onerati estis. et ego uos re¬
ficiam et Iuuemetis reqiuem aĩab urĩs. Illic esta aĩaliũ
ĩmũdorum prohibetur. hic in corpore xͥ. idest in sanctis suis
nõ adimititur. Quidquid per illa ĩmũda anmalia
xpi offertur. quod per illa aĩalia figurabatur illic
ex carne agi paschalt celebratur. hic pastha nostrũ
ĩmolatus est xpũs qui est uerus agnus immaculatꝰ
illic neomenie id est noue lime pn̾cipia colebantur. hic
noua creatura in xp̃o accipitur ut paulus aĩt. Si qua
in noua xpõ creatura uetera tnͣsierunt. ecte facta sũt noua
Quid plura in lege quippe res gesce profigura in
signisicacionem flturorum adminciabantur. In grã
uero euuanglĩce ueritatis. que illit emuinciata fuert
explẽtur Item in lege mandata scripta sũt ⁊ promissa
fed mandata legem implere uel cõẜuare iubebantrir.¬

Expanded text:
ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos read me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam, et inuenietis requiem animabus uestris. Illic esca animalium inmundorum prohibetur, hic in corpore Christi, id est in sanctis suis, non admittitur quicquid per illa inmunda animaliaChristi offertur, quod per illa animalia figurabatur. Illic ex carne Agni Pascha celebratur, hic Pascha nostrum immolatus est Christus, qui est uerus Agnus inmaculatus. Illic Neomeniae, id est nouae lunae principia colebantur, hic noua creatura in Christo accipitur, ut Paulus ait: Si qua in Christo noua creatura, uetera transierunt, ecce facta sunt noua. Quid plura? In lege quippe res gestae per figuram in significationem futurorum adnuntiabantur, in gratia uero euangelicae ueritatis, quae illic enuntiata fuerunt, explentur. Item in lege mandata scripta sunt et promissa, sed mandata legem implere uel conseruare iubebant
Abbreviated transcription (Latin):
qd nõ ht alt̾ Proinde om̃i fuit ꝯmuma dũ fũt sibi¬
met Membra inuicem necessaria.
Int̾ legem et euuãgeliũ hoc int̾est ꝙ in lege lr̃a
in enuãglio gracia. illa habuit umibrã ista ymaginẽ
illa data est prope tnͣsg̾ssionem. ista p̃õ instificacionem
Illa ignoranti demonstrat pctm̃. ista agnitũ aduiuat ut
uitetur. illa flagiciir deditos increpat. ista pectantes bom¬
tate ꝓpria liberat. Illa tallionem reddendũ decreuit. ista
etiam ꝓ inimicis orare iussit Illa comugiorũ indultus
hñs creste̾ et generare precipit. ista cõtinẽciã suasit.
Illic p̃dicatur circũcisio sola carnis hic lauacrũ in ablucõẽ
cordis et corporis. Illic ca Regnũ et promissiõẽs
rerum tempaliũ cõtinẽtur. hic uita eterna regnũq celoꝵ
promittitur. Illic sabbati ocium et reques celebratur
hic ip̃a sabbati requies in xp̃o hẽtur qui dixit. uenite

Expanded text:
quod non habet alter; proinde omnium fiunt communia, dum fiunt sibiquod non habet alter; proinde omnium fiunt communia, dum fiunt sibimet membra inuicem necessaria. Inter legem et euangelium hoc interest, quod in lege littera, in euangelio gratia. Illa habuit umbram, ista imaginem. Illa data est propter transgressionem, ista propter iustificationem. Illa ignoranti demonstrat peccatum, ista agnitum adiuuat, ut uitetur. Illa flagitiis deditos increpat, ista peccantes bonitate propria liberat. Illa talionem reddendam decreuit, ista etiam pro inimicis orare iussit. Illa, coniugiorum indultis habenis, crescere et generare praecepit, ista continentiam suasit. Illic praedicatur circumcisio sola carnis, hic lauacrum in ablutione cordis et corporis. Illic Cananitidis regnum et promissions temporalium continentur, hic uita aeterna regnumque caelorum promittitur. Illic sabbati otium et requies celebratur, hic ipsa sabbati requies in Christo habetur, qui dixit: Venite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditor alios p̃destmando pͥelegit. alios uõ in sius
pranis morib iusto iudicio de linquit. Inde uĩssimũ
gracie nuuus nõ ex humana uirtute ub ex mĩto
arbitris consequi. sed solius dinine pietatis boĩtate
De iacob et erau nũdum natis colligitur. Qui dũ
eeñt una ꝯceptione uel partu editi. pariq nexut
pttͣ originalis adstricti. alterũ tantũ eorum ad se
mĩa pͥueniens trayit. Alterũ quadã insticie seui̾tate
odio lñtum in massam ꝑdicionis relictum dãpnauit.
ditut et ꝑ ꝓphãm idem dñs loquitur. dicens Iacob.
dilexi. ¶sau autem odio habui. unde consequens ẽ
nullis p̃uementib meriti conferri graciam. sed
sola uocatione diuina quemquã saluari. sie dam¬
pnari eligi uel reprobari. sine ex ꝓposito p̃destinãtis
dei qui iustus est. in reprobatis. misericors ĩelegis.
gracie nõ om̃ib ad integrum datur. sed singulis
poris singula officia habeant et alt̾ indigeat alto.

Expanded text:
conditor alios praedestinando praelegit, alios uero in suis conditor alios praedestinando praelegit, alios uero in suis prauis moribus iusto iudicio derelinquit. Vnde uerissimum est gratiae munus non ex humana uirtute uel ex merito arbitrii consequi, sed solius diuinae pietatis bonitate de Esau et Iacob necdum natis colligitur. Qui dum essent una conceptione uel partu editi, parique nexu peccati originalis adstricti, alterum tamen eorum ad segratuita traxit, alterum quadam iustitiae seueritate odio habitum in massam perditionis relictum damnauit, sicut et per prophetam idem Dominus loquitur dicens: Iacob dilexi, Esau autem odio habui. Vnde consequens est nullis praeuenientibus meritis conferri gratiam, sed sola uocatione diuina, neque quemquam saluari siue damnari, eligi uel reprobari, nisi ex proposito praedestinantis Dei, qui iustus est in reprobatis, misericors in electisgratiae non omnibus ad integrum datur, sed singulis a corporis singula officia habeant, et alter indigeat alteri
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃etur affectum. Diuina quippe gracia p̾ueĩt᷑
homo. ut bonus sit. nec hũamim arbitriũ dei gra¬
ciam antecedit. sed ipã gracia dei nolẽtẽ hominẽ
p̾uenit. Ut eciam bene uelit. Nam ponde̾ carns
homo sic agitur. ut ad pectandum sit facilis
tardus ad penitendũ. hc̃ de se unde corruat. et nõ
ht̃ unde consurgat. insi gratia conditor ut erigat᷑.
manũ Iacenti extendat. Demq homini per deĩ
graciam liberum restauratur arbitriũ qd pͥmus
homo ꝑdiderat. Mam ille hũit inchoandi boni
liberim arbitriũ quod tñ dei ad intorio ꝑficẽtur
Nos autem et inchoacionem liberi tͥ arbitrii et per¬
fectionem de de i simmmius gracia. qui et incipere
et perficere bonum de ip̃o habemus a quo ⁊ gratie
donĩi datum. et liberũ arbitriũ in nobis ẽ restaura¬
tumi. dei est ergo bonũ. qd agrmꝰ pp̃ gratiam p̾ue¬
illi reddamus gracias. et si nrm̃ non est. Cur re
Nemio autem meritis antecedit ut tene euu possu
quasi debitorem. Sed nuro modo eqꝰ ommibus

Expanded text:
etur iuuamine. Diuina quippe gratia praeuenitur homo, ut bonus sit, nec humanum arbitrium Dei gratiam antecedit; sed ipsa gratia Dei nolentem hominem praeuenit ut etiam bene uelit. Nam pondere carnis homo sic agitur, ut ad peccandum sit facilis, tardus ad penitendum. Habet de se unde corruat, et non habet unde consurgat, nisi, gratia Conditoris ut erigatur manum iacenti extendat. Denique homini per Dei gratiam liberum restauratur arbitrium quod primus homo perdiderat. Nam ille habuit inchoandi boni liberum arbitrium, quod tamen Dei adiutorio perficeretur. Nos uero, et inchoationem liberi arbitrii et perfectionem de Dei sumimus gratia. Quia et incipere et perficere bonum de ipso habemus, a quo et gratiae donum datum, et liberum arbitrium in nobis restauratum. Dei est ergo bonum quod agimus propter gratiam praeueilli gratias agimus? Et si nostrum non est, cur retNemo autem Deum meritis antecedit, ut tenere eum quasi debitorem possit. Sed miro modo aequus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad spem futurt glie conoborat. Proinde illa ꝙͣus supet
nullatenus desperandum ẽ. quia reparato certa¬
mine possumus de ea etiam gloriosius triumphare.
Ista ꝙuis bnncat. de uictora non ẽ secura. qr calidꝰ
hostis. et si deuictus int̾dum tñ uictores ultimus
uincit. et quos prima congressione nõ pertutit in¬
finem decipere tendit. huc est etiam ꝙ ip̃a cõcupĩa
carme usq in huiꝰ uite terminũ dimicare nõ cessat.¬
ded si ꝯcupĩa spũs usq infinem suꝑet. Uictorie pa¬
ce secura in et̾m̃ cum suis uictoribus regnat. qñ
spiũ adu̾sabitur. sed utrũq inuicem et̾ne pacis con-¬
cordia copulante. Redemptori suo sine ulla oppugna ͤ
ĩ ꝑpetuo adherebunt.
nter gr̃am diuine effusionis et humani arbi¬
trii uolũtatem hoc int̾est. Arbitriũ ẽ uolinitas
libe̾ ptãtis que per se sponte uel hona uel mala ap¬
petere potest. Gracia autem ẽ dine gracie dom̃¬

Expanded text:
, spe futurae gloriae corroborat. Proinde illa, quamuis superet, , spe futurae gloriae corroborat. Proinde illa, quamuis superet, nullatenus desperandum est, quia, reparato certamine, possumus de ea etiam gloriosius triumphare. Ista quamuis uincat, de uictoria non est secura, quia callidus hostis, etsi deuictus interdum, tamen uictores ultima uincit, et quos prima congressione non percutit, decipere in finem tendit. Hinc est etiam quod ipsa concupiscentia carnis usque in hui spiritus usque in finem superet, uictoriae pace secura in aeternum cum suis uictoribus regnat. Quanspiritui aduersabitur, sed utraque inuicem aeternae pacis concordia copulatae, Redemptori suo sine ulla oppugnatione in perpetuum adhaerebunt. Inter gratiae diuinae infusionem et humani arbitrii uoluntatem hoc interest: arbitrium est uoluntas liberae potestatis, quae per se sponte uel bona uel mala appetere potest; gratia autem est diuinae m
Abbreviated transcription (Latin):
nuillũ sibi suꝑiorem uel equalem ẽẽ permictit. sed ĩteꝵ¬
no luiore unlnis decinictorum profettu tabestit. ista
de cunctorũ uirtutib gaudet. et minorem sibi ꝑcaritatẽ
iponit. Illa ura exestuans inthil equamunt᷑ portans. s
ꝓturbata mente usq ad uocis timiultum exultat. Ista
muilla ex asperacione mouetur sed per tnͣsꝯuillitatis
mãsuetudinẽ pacient᷑ omĩa sustinet. Illa tristicia inficit
duum quelt adu̾sa persenserit. ista millo merore fiũgpit᷑.
sed⁊ mala de proximis portans ab interiore gaudie
no monetur. Illa ambicionis honore inficitur dũ quelt̃¬
et hñañs laudib uel illecebris uane glĩe delintir.
ista huilitatem amat. et soli deo suo qui inspector est
mentis placẽ delectat. Illa inflata suꝑbie et fastu carin
cor siĩt eleuat. Ista ne acelsitudine sua correuat xsq ad
pͥcipitat. Concupĩa uo̾ spũs mentem lassam ne deficlãt¬

Expanded text:
um sibi superiorem vel aequalem esse permittit, sed interum sibi superiorem vel aequalem esse permittit, sed interno livore vulneris de cunctorum profectu tabescit; ista de cunctorum virtutibus gaudet, et minores sibi pro charitate praeponit. Illa exaestuans nihil aequanimiter portat, sed perturbata mente usque ad voces tumultum exaltat; ista nulla exasperatione movetur, sed per tranquillitatis mansuetudinem patienter sustinet. Illa tristitia inficitur, dum quaelibet adversa persenserit; ista nullo moerore frangitur, sed etiam mala de proximis portans, ab interiore gaudio non movetur. Illa ambitione honorum inficitur, emanis laudibus, vel illecebris vanae gloriae delinitur; ista humilitatem amat, et soli Deo suo, qui inspector est mentis, placere delectat. Illa inflata superbiae fastu cor miserum elevat; ista, ne a celsitudine sua corruat, usque ad praecipitat, concupiscentia uero spiritus mentem lassam ne deficíat
Abbreviated transcription (Latin):
Ista lexmentis est de mumere redemptoris nr̃ĩ destẽdẽs.
hec autem sibi inuicem pro affectu uiciorum cotidiana
u̾bis Ista scripturaꝵ meditacõnib atq p̃ceptis illa gaudet
expectatusis rerũ t̾restriũ Ista cõtemplacione celestiũ
gaudiorum. Ila terrena gaudia querit. ista genntꝰ
et suspiria trahit. Illa torpore sompmorũ atq pnggriciã
corpus relaxat. Ista uigilus et competentib orõmbus
elaborat. Illa per inglumeni illecebris uentris et desidio
guctiuris estuat. Ista semet ipãm ieuimiis et abstinencie
cruciatibus macerat illa iuxurie subdita turpiũ ꝓpetra¬
cionũ affectus. quos intencione cogitacionie agit ꝓfec¬
tione uoluptatis explere contendit. Ista castitatis et pra¬
diticie puleritudinẽ diligit. Illa auaricie flãma suctensa.
appetit hicrũ et fugit dampna temꝑaliũ ierum. Ista cons¬
tempnens nũdum solũ sibi uenditat xpm̃. Illa nudia

Expanded text:
ista lex mentis est de munere Redemptoris nostri procedens. ista lex mentis est de munere Redemptoris nostri procedens. Haec autem sibi inuicem pro affectu uirtutum uitiorumquuerbis, ista Scripturarum meditationibus atque praeceptis. Illa gaudet spectaculis rerum terrestrium, ista contemplatione caelestium gaudiorum. Illa terrena gaudia quaerit, ista gemitus et suspiria trahit. Illa torpore somni atque pigritia corpus relaxat, ista uigiliis et conpetentibus orationibus elaborat. Illa per ingluuiem inlecebris uentris et desiderio gutturis aestuat, ista semetipsam ieiuniis et abstinentiae cruciatibus macerat. Illa luxuriae subdita turpium perpetrationum affectus, quos intentione ο cogitationis agit, perfectione uoluptatis explere contendit; ista castitatis et pudicitiae pulchritudinem diligit. Illa auaritiae flamma succensa appetit lucrum et fugit damna temporalium rerum; ista contemnes mundum so
Abbreviated transcription (Latin):
in quo hic cantulũ bixerit in resurrectione recipiat
Quis gͦ dicat anmata semina fluxisse sine illa
que non concipiũtur. siue illa que nocturna illusioẽ
fundinitur. qd̾ om̃ĩs sapiens uidet ꝙͣ sit absurdumi.
et a racione omnimodis aliemũ. hiis ꝓposicionibus
de origine aĩe partes se inuicem unncunt. qr una q̃ q̃
earũ cũ aliene ꝓposiciomi deseruit. ipĩ nõ ualent
abstruere qd̾ ꝓponũt. ob hoc de hac questione cauciꝰ
querendum est maxime qua a sanctis uiris inchil
cercius diffinitum est. nec sanctarũ scripturarum
que insi ꝑcipiant baptismatis sacrm̃ regni celestis
participes ẽẽ non pũt. ded cum carne et cõmune
habebunt pitm̃ et pari iudicio dampnabñtur ĩ ignẽ¬
ocupĩa carius ẽ motꝰ aĩe. turpis in affectu sordide
in desideria sancte untutis. Ista sibi consentientes
mutit ad regnum. illa ad suppliciũ sempiternum
Illa lex pectati. de primi homĩs dampnatione descenderis

Expanded text:
que tempus uixerit, in resurrectione recipiat. Quis ergo dicat animata semina profluxisse siue illa quae concipiuntur, siue quae nocturna inlusione funduntur? Quod omnis sapiens uidet quam sit absurdum et a ratione omnimodis alienum. His ergo propositionibus de animae origine partes se inuicem uincunt, quia unaquaeque earum cum alienam propositionem destruit, ipsa non ualet adstruere quod proponit. Ob hoc de hac quaestione cautius quaerendum est: maxime quia a sanctis uiris nihil certius definitum est, nec sanctarum Scripturarum quae nisi percipiant baptismatis sacramentum, regni caelestis participes esse non possunt, sed cum carne et commune habebunt peccatum, et pari iudicio damnabuntur in ignescentia carnis est motus animae turpis in affectum sordidain desideria sanctae uirtutis. Ista sibi consentientes mittit ad regnum, illa ad supplicium sempiternum. Illa lex peccati est, de primi hominis damnatione descendens;
Abbreviated transcription (Latin):
In lege eiũ mandata te tenentur promissa ũo ieuuã¬
gela plenitudine cõsumantur. legem em̃ euuãgelia
comipent et siginficacẽnem cepti plenitudo tescam̃toꝵ
scemuchil amplius lexp̾stitit insi qd̾ solũ pectatio
mionstiaut non abstulit et suo cum errore redattos hoĩes
letris onib condonauit. Et si deinceps pumenda comimi¬
sert perenind adoptiomis spm indulget. formam bene
agendi prebiut. et ut possint agi que docuit adiuitoreri
sprm nifridit.nam precepta legalia que illiporailor
Suta sit comparratione meliorum etiam nõ bona dicĩs.¬
qr que pcipnũt nõ perficiũt. gracia uers euuãtelii qued
exferiut impetat interius ut perficiatur Iubat erechi¬
pmiss sunt. sicut illud ubi deus israelitarem cupad id
spoliss egiptiorũ faciari perinisit.llam ꝑeo ꝙ catnalis

Expanded text:
n lege enim mandata tenentur, promissa uero in euangelii plenitudine consummantur. Legem enim euangelia conplent, et significationem coepti plenitudo Testamentorum. Item nihil amplius lex praestitit, nisi quod solum peccatum monstrauit, non abstulit, et sub suo terrore redactos homineslegis omnibus condonauit, et si deinceps punienda commíserit, per eundem adoptionis spiritum indulgit; formam bene agendi praebuit, et ut possint agi quae docuít adiutorem Spiritum infudit. Nam praecepta legalia quae illi populo data sunt, conparatione meliorum, etiam non bona dicraecipiunt non perficiunt; gratia uero euangelii quod exterius imperat, interius ut perficiatur iuuat. Ezechipermissa sunt, sicut illud, ubi Deus Israhelitarum cupiditatem spoliis Aegyptiorum satiari permisit. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
ritali uirtute cõcupistit. Cuiꝰ doriciliũ quidã in pectore
ẽẽ uoluerũt. quidam uero in capitis ẽẽ arce eã hĩtare
discurr̾e dicunt. De origne autem eius uarie habent᷑
opiniones. uerũptñ sine affirmãdi p̾sumptione. Gͥd
autem patrũ disputacio sensit referamus.
quidem sicut caro nascencium. sic omĩs aĩe ex adam
uenire credantur. an noue fiant. et ex parẽtib mĩme
ꝓpagentur. Qx ne questio in definiendo difficilis ẽ. quia
contrariis obiectionib destruitur. Nam illi qui nouas
aĩas dicũt singłis corporib dari cum illis oppomi ceꝑit
cur anma pariuili que ꝓpagatur ut caro cũ carne
origmał pcti teneatur ꝯsorcio. Nũquid ĩuistus ẽdeꝰ
Ut cũ carne mictat aĩam ĩ ignẽ et̾nĩ. que cũ carne nõ
ht̃ cõmine ꝑctm̃. hoc cũ illic̃ opponitirr õmo deficiũt.
At contͣ illi qui asserũt aĩas tum ipĩs corporib ꝓpagari.
posset quideui in paruulis iusto dei iudicio formari. ut

Expanded text:
ritali uirtute conpescit. Cuius domicilium quidam in pectore esse uoluerunt, quidam uero in capitis arce eam habitare discurrere dicunt. 105. De origine ejus variae habentur opiniones: verum tamen, sine affirmandi praesumptione, quid inde Patrum disputatio senserit, referamus. quit, sicut caro nascentium, sic omnes animae ex Adam uenire credantur, an nouae fiant et ex parentibus minime propagentur?" Quae quaestio in definiendo difficilis est, quia contrariis obiectionibus destruitur. Nam illi qui nouas animas dicunt singulis corporibus dari, cum illis opponi coeperit cur anima paruuli, quae non propagatur, ut caro, cum carne originalis peccati teneatur consortio "numquid iniustus est Deus, ut cum carne mittat animam in ignem habet commune peccatum? Hoc cum illis opponitur, omnino deficiunt. At contra illi qui asserunt animas cum ipsis corporibus propagari, possunt quidem in parvulis justum Dei judicium firmare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et carine muemit. Iguor antĩa ueri et betustatem obtĩ¬
iiut atq in om̃e progeniem pectat siri pnar acac̃
trio. sed etiam millis qui nõdum iplicate ualexi
actuali ptt̃o id est ꝙ pariiusie lauacri gratia ꝯcedit
quia et si non est illis pectatum porii operis mest tũ
turi conqueritim dicens. Iniquitatib conceptus sũ
et in pectatis peꝑit me mater mea
Gix adiaues differentie Rerum sex simead est biũẽ
omasmis ⁊radus est eorum que non trescunt bita
motũq caent qualis est in laꝑidibus
quib  sunme uitam infensibilis motusd messet
net ge mmare dniq nec creste̾ potiussent atqrista

Expanded text:
et carnis inuenit. Ignorantiam ueri et uetustatem obtinuit, atque in omnem progeniem peccati sui praeuaricatitrio, sed etiam in illis qui nondum inplicari ualent actuali peccato. Inde est quod paruulis lauacri gratia conceditur. Quia etsi non est illis peccatum proprii operis, inest conqueritur dicens; in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis peperit me mater mea. Gradus uel differentisaecula. Primus gradus est eorum quae non crescunt, vita motuque carent, qualis est in lapidibus.quibus si minime vita insensibilis, motusque inesset, nec germinare utique, neque crescere po
Abbreviated transcription (Latin):
reitunt. prestigne oracula finitunt. cupidinẽ amoris
miriũt. Smoras cupiditates infiindũe Incõsetneis
bian. Lapsi nunc macre cõmorantur
Hmnnes sunt intione cãpaces intellectu sapiẽtes
ore loquates. natura magisꝙͣ doctrina ualentes. statu
leues diuersi morib. pares errorib ad studia merces. proni
mortales prole mutabiles. uitaq soli tempore celeres
tardi ad sapĩam. Ueloces ad mortẽ. de pretis midi. de pñ¬
tibus exigu de futuris incerti. ꝯcipiũtur in inqͣtate
i ptt̃o nastũt᷑. In labore uiuũt. In dolore moriũtur. prorsa

Expanded text:
regunt, praestigiis oracula fingunt, cupidinem amoris regunt, praestigiis oracula fingunt, cupidinem amoris inliciunt, ardorem cupiditatis infundunt, in consecratis biam lapsi, nunc in aere commorantur. Homines sunt ratione capaces, intellectu sapientes, ore loquaces, natura magis quam doctrina ualentes, statu leues, diuersi moribus, pares erroribus, ad studia inertes, proni mortales, prole mutabiles, uita queruli, tempore celeres, tardi ad sapientiam, ueloces ad mortem, de praeteritis nudi, de praesentibus exigui, de futuris incerti; concipiuntur in iniquitate, in peccato nascuntur, in labore uiuunt, in dolore moriuntur. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
uel mellĩtgunt sed tñ mortales ut aĩalia sũt. qualis
ẽ in homĩb.
Qduitus ẽ in hiis que senciũt et mtligũt ⁊ ĩmor¬
talia sunt qualis est inangelis
dxtus id ꝯuod inmuntabile et infinitum et
simplex est. quo om̃is hec natirra in spnatur gubnat
et regitun quod est deus. Sed hec ꝯuidem onña sicut
tradib crestũt. Ita sibi qualitate nature precellũt
Nam arbor pfertur lapidi et pectus arbori et homo
pertori. angls homini. et deus p̃ponitur angelis
ueteres decceuerũt ꝙ angli̾ sunt qui spnitales sub¬
iacent deo añ om̃e creaturã creati mutabiles conditi
sede s templicione dei mutabiles facti. animo ĩpasr¬
biles. mente rationales. tempe eterm. Reatitudine
petiu. felicitates felices futuri prescii Iussi mãdatũ
esguunt missi corpora excellentie resinimint iate¬
lestibus cõmorantur.
Astonones sunt impurispũs subtiles et uagi aĩos
ferunt mentes terrent. membra distorꝯuent sortes

Expanded text:
alia, sunt, qualis est in hominibus. Quintus est in his quae sentiunt, et intellegunt et inmortalia sunt, qualis est in angelis. Sextus id quod incommutabile et infinitum et simplex est, quo omnis haec natura inspiratur, gubernatur et regitur, quod est Deus. Sed haec quidem omnia, sicut gradibus crescunt, ita sibi qualitate naturae praecellunt. Nam arbor ppecori, angelus homini, et Deus praeponitur angelis.ueteres scripserunt, quod angeli sunt spiritali substantia sati, ante omnem creaturam creati, natura mutabiles conditi, sed contemplatione Dei inmutabiles facti, animo inpassibiles, mente rationales, tempore aeterni, beatitudine perpetui, felicitate securi, futuri praescii, iussi mundum regunt, missi corpora ex caelesti aere sumunt, in caelestibus commorantur. Daemones sunt inpuri spiritus, subtiles et uagi, animoferunt, mentes terrent, membra distorquent, sortes
Abbreviated transcription (Latin):
Not am motem ꝓ mito pͥnaricacõme icurronus Ille
aut e moree sponte pro nostia salute suscepit. sui ꝙ
et nemo eã a me tollet. sed ego pono eam.
Illus uero die tercio celebratur Illius uo nullius
eguit ut resurg̾e̾t. nos illo miserante resurgimis
Ent̾ ceeationem mũdi et formacionem eiue
hec est distantia. quod originalit᷑ scdm̃ materie sub¬
staeniciã simul creata sunt. xcdm̃ discinitõnem uero
specierum per sex dierũ alt̾nationem formata sũt
otuis em̃ creature origo simul extitit species tñ et
fornta per temporũ intrementa precessit. Nã pͥmũ
materia facta celi et terre confusa atq miforinis
de qua post mũdũ omĩa sigillatim ꝑ spẽs uariat᷑
sormasqs ꝓprias prodiderut de qua striptura
Lequitur dicens qui fecisti mũdum de materia
ĩforii. sed materia facta ẽ ex inchilo mundi aut
speciẽs de miformi materia. promde dnas res ante
om̃er diem et ante oĩa oĩo tempus condidit deus ot¬

Expanded text:
nos enim mortem pro merito praeuaricationis incurrimus, ille autem mortem sponte pro nostra salute suscepit secunduet Nemo eam a me tollit, sed ego pono eam. ertur, illius uero die tertio celebratur; ille nullo eguit ut resurgeret, nos illo miserante resurgimus. Inter creationem mundi et formationem eius haec est distantia, quod originaliter secundum materiae substantiam simul cuncta creata sunt. Secundum distinctionem uero specierum per sex dierum alternationem formata sunt. Totius enim creaturae origo simul extitit, species tamen et forma per temporum incrementa processit. Nam primum materia facta est caeli et terrae confusa atque informis, de qua postmodum omnia singillatim per species uarias formasque proprias prodierunt. De qua Scriptura loquitur dicens: Qui fecisti mundum de materia informi. Sed materia facta est de nihilo. Mundi autem species de informi materia. Proinde duas res ante omnem diem et ante omne tempus condidit Deu