comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ capita nr̃a. Nec dedignandũ seruo qͦd
precessit in dño: siqͥdem ñ ẽ seruus ma¬
ior dño suo. Ille enim cum iam creuissec
etate et sapientia & gr̃a apud dm̃ et
homines: cum iam duodecim annoꝵ
ẽẽt. & remansisset in iherłm: inuentꝰ
a beata uirgine. ce a iosepħ cuiꝰ filius
putabat᷑ in medio doctoꝵ audiens illos
&e interrogans. tam̃ descendit cum illis.
& erat subditus illis. Et tu gͦ subditus
esto ꝓpter illum. S iamtͥ in ipsa obedi¬
entiȩ uia aliqua fortassis dura. & asꝑa
occurrere possunt: ut accipias interdũ
precepta ñnulla que sicet salubria sint.
minus tñ suauia uideant᷑. Hȩc si mole¬
ste cepis sustinere. si diiudicare p̾latum.
si murmurare in corde: etiam si exteriꝰ
impleas qͦd iubet᷑ non ẽ uirtus patien
cescat dies patientiȩ ꝑ quam omnia
dura et asꝑa tacita amplectaris consci¬
entia: te magis duudicans & durius
arguens. cui nimirũ displicent quȩ ad

Expanded text:
per capita nostra . Nec dedignandum servo, quod per capita nostra . Nec dedignandum servo, quod praecessit in Domino; siquidem non est servus major domino suo . Ille enim cum jam crevisset aetate, sapientia, et gratia apud Deum et homines; cum jam duodecim annorum esset, et remansisset in Jerusalem, inventus a beata Virgine et Joseph, cujus filius putabatur, in medio doctorum, audiens illos et interrogans: tamen descendit cum illis, et erat subditus illis . Et tu ergo subditus esto propter illum. 8. Sed jam tibi in ipsa obedientiae via aliqua fortassis dura et aspera occurrere possunt, ut accipias interdum praecepta nonnulla, quae, licet salubria sint, minus tamen suavia videantur. Haec si moleste coeperis sustinere, si dijudicare praelatum, si murmurare in corde; etiamsi exterius impleas quod jubetur, non est haec virtus patiencescat dies patientiae, per quam omnia dura et aspera tacita amplectaris conscientia, te magis dijudicans et durius arguens, cui nimirum displicent quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
committere huic ꝑiclo. nec oportet tẽp¬
tare dm̃: sicut et magister nr̃ de ana-¬
fortitudinis die ad id qͦd iam ceꝑat. id
ẽ odiui eccłiam malignantiũ: etiam
addit qd̾ sequitur. Lauabo inter inno¬
centes manus meas. Uerum cum eligit
cẽ in congregatione multoꝵ: nunquid
eliget eẽ magister. qui nundum discipłs
fuit. et docere qͦd didicit nunqͣm: Et qͦmͦ
aut in se aut in aliis motꝰ irrationabiles
magister suus fuerit iste: qum facile sibi
aliquando eo amplius quo familiarius
condescendat: Illucescat gͥ dies tempe¬
rantiȩ: ut querat quomͦ temꝑari et re¬
frenari possint incontinentes motꝰ uo¬
luptatis: bestiales motꝰ curiositatis: cer¬
iucosi motꝰ elationis suȩ. Eligat abiectꝰ
eẽ in domo dĩ sui. & subiectus eẽ magistͦ.
sub quo frangatur eiꝰ uoluntas: & obe¬
dientiȩ freno concupiscentia repͥmat᷑.
sitq qͦd ait ꝓpħa imposuisti homines su¬

Expanded text:
committere huic periculo, nec oportet tencommittere huic periculo, nec oportet tentare Deum, sicut et magister noster, de anahac fortitudinis die ad id quod jam coeperat, id est, Odivi Ecclesiam malignantium, etiam addit quod sequitur: Lavabo inter innocentes manus meas. 7. Verum cum eligit esse in congregatione multorum, nunquid eliget esse magister, qui nondum discipulus fuit, et docere quod didicit nunquam? Et quomodo aut in se, aut in aliis motus irrationabiles tatis, si jam magister suus fuerit iste, quin facile sibi aliquando, eo amplius quo familiarius, condescendat? Illucescat igitur dies temperantiae, ut quaerat quomodo temperari et refrenari possint incontinentes motus voluptatis, bestiales motus curiositatis, cervicosi motus elationis suae. Eligat abjectus esse in domo Dei sui, et subjectus esse magistro, sub quo frangatur ejus voluntas, et obedientiae freno concupiscentia reprimatur, sitque quod ait propheta: Imposuisti homines su
Abbreviated transcription (Latin):
maxime quim peccati consuetudine
sit nutritꝰ. In hac gͦ die prudentiȩ eli¬
gat dep̃senti scło neqͣm fugere: dicens
cum ꝓpħa. odiui eccł̃iam malignanti¬
um: & cum impiis ñ sedebo. S ñdũ
sufficit hoc: forte enim uult eligere
solitudinẽ. ñ satis attendens ꝓpriam
infirmitatẽ. & ꝑicłosam diaboli luctã.
Quid enĩ ꝑicłosius qͣm solum luctari
contra antiqui hostis uersutias: a quo
uideatur & quẽ uidere ñ possit: Itaq
iam necessariã habet fortitudinis diẽ
ut nouerit custodiendã ad dnm fortitu¬
dinem. & in acie multoꝵ pariter pug¬
nantium ẽẽ querendã: ubi tot sint au¬
xiliarii quot socii: & tales qui dicere
possint cum apło. quia ñ ignoramus
astutias inimici Congregatio enim pio
fortitudine sua terribilis ẽ ut castroꝵ
acies ordinataꝰ. Ue autẽ soli: quia si ceci¬
derit. ñ habet subleuantẽ. Qd̃ si ciuqͣm
ex antiquis patͥb gr̃am hanc conces¬
sam audiuimꝰ non expedit teiere se

Expanded text:
maxime qui in peccati consuetudine maxime qui in peccati consuetudine sit nutritus. In hac ergo die prudentiae eligat de praesenti saeculo nequam fugere, dicens cum propheta: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Sed nondum sufficit hoc. Forte enim vult eligere solitudinem, non satis attendens propriam infirmitatem, et periculosam diaboli luctam. Quid enim periculosius quam solum luctari contra antiqui hostis versutias, a quo videatur, et quem videre non possit? Itaque jam habet necessariam fortitudinis diem, ut noverit custodiendam ad Dominum fortitudinem suam, et in acie multorum pariter pugnantium esse quaerendam, ubi tot sunt auxiliarii quot socii, et tales qui dicere possint cum Apostolo: Quia non ignoramus astutias inimici . Congregatio enim pro fortitudine sua terribilis est, ut castrorum acies ordinata. Vae autem soli! quia si ceciderit, non habet sublevantem . Quod si cuiquam ex antiquis Patribus gratiam hanc concessam audivimus, non expedit temere se
Abbreviated transcription (Latin):
internis obtutib offert: addens ad ter¬
roris uindm̃ breuẽ dierum numerum.
&e finem incertum. Hȩc plane uesꝑa ẽ.
ad quã demorabit᷑ flecꝰ. & necẽẽ ẽ addi
matutim letitiam. ut auditam faciat no¬
bis miscd̃iam suam. Sic enim fit uespere
&e mane dies unus. Est autẽ dies ista iu¬
stitiȩ. reddens cuiq qͦd suum ẽ: nobis
miseriam. miscd̃iam dõ. In hac die puer
nascitur: quando ex his que diximus
ad amorẽ penitentiȩ et odium peccati
uelit inter scłi turbas agere penitentiã:
ubimimirum alii uenenatis ꝑsuasionib.
alii undiq exemplis peiorib ad pecca¬
tum alliciant: alii adulationib in ua¬
nam gl̃am. alii detractionib in impa¬
cientiam animũ eiꝰ deiciant. Pcedat iã
neceẽ est prudentiȩ radius: ostendat
qͣntas et qͣm importunas p̾sertim in hac
generatione oportunitates et occasiões
peccati offerat mundꝰ & ingerat: qͣm
debilis sit ad illas humanus animus.

Expanded text:
internis obtutibus offert, addens ad terinternis obtutibus offert, addens ad terroris vinculum brevem dierum numerum, et finem incertum. Haec plane vespera est, ad quam demorabitur fletus; et necesse est addi matutini laetitiam, ut auditam faciat nobis misericordiam suam. Sic enim fit vespere et mane dies unus. Est autem dies ista justitiae, reddens unicuique quod suum est: nobis miseriam, misericordiam Deo. In hac die Puer nascitur, quando ex his quae diximus, ad amorem poenitentiae et odium peccati est si forte velit inter saeculi turbas agere poenitentiam, ubi nimirum alii venenatis persuasionibus, alii undique exemplis pejoribus ad peccatum alliciant, alii adulationibus in vanam gloriam, alii detractionibus in impatientiam animum ejus dejiciant. Procedat jam necesse est prudentiae radius. Ostendat quantas et quam importunas, praesertim in hac generatione nequam, opportunitates et occasiones peccati offerat mundus et ingerat; quam debilis sit ad illas humanus animus,
Abbreviated transcription (Latin):
uimus aduentũ eiꝰ in carcerẽ huiꝰ mun¬
di. id est diem natalis: hodie uͦ celebra¬
mus qͦd cathenas & uincła nr̃a suscepit.
Hodie qui peccatum ñ fecit. ut reos ab¬
solueret. innoxias manꝰ eoꝵ cathenis
inseruit: hodie sub lege factus ẽ qui le¬
gem dedit. S dicendum ẽ iam. quid in
hac circũcisione nobis sp̃ualiter indi¬
cetur agendũ. Neq enim sine causa in
lege p̾ceptum. nec sine causa in dño cõ
sio. S quis cognouit sensum dñi: aut
quis consiliariꝰ eius fuit Adsit nunc de¬
si deriis ur̃is aduocatus sp̃c quiscrutat᷑
istud octauȩ diei. Non ignoramꝰ iam
oportere hominẽ nasci denuo: namꝓpt̾
hoc scdo natus ẽ filius dĩ. In peocatis si¬
quidem nascimur om̃s: &e necesse habe¬
bis oꝑat᷑: ut in nouitate uitȩ ambu¬
lemus. Ergo nascit᷑ homo quando sol
iustitiȩ ortus in animo peccatoꝵ illumi¬
nat tenebras. horrendũq dĩiuditium

Expanded text:
avimus adventum ejus in carcerem hujus munavimus adventum ejus in carcerem hujus mundi, id est diem Natalis; hodie vero celebramus quod catenas et vincula nostra suscepit. Hodie enim qui peccatum non fecit, ut reos absolveret, innoxias manus eorum catenis inseruit; hodie sub lege factus est, qui legem dedit. 5. Sed dicendum est jam quid in hac circumcisione nobis spiritualiter indicetur agendum. Neque enim sine causa in lege praeceptum, nec sine causa completum essio . Sed quis cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Adsit nunc vestris desideriis advocatus Spiritus, qui scrutatur istud octavae diei. Non ignoramusjam oportere hominem nasci denuo: nam propter hoc secundo natus est Dei Filius. In peccatis siquidem nascimur omnes, et necesse habebis operatur, ut in novitate vitae ambulemus. Ergo tunc nascitur homo, quando Sol justitiae, ortus in animo, peccatorum illuminat tenebras, horrendumque Dei judicium
Abbreviated transcription (Latin):
regis: cepi altus gemere. & miserabiliꝰ
exclamare dicens. fili dĩ miserere mei. At
ille sicut benignissimꝰ quisnam ẽ inquit
fletus iste. & ululatus quẽ audio: Et di¬
cunt ei. Ipse ẽ adam ꝑditor. ille quẽ pat̾
ur̃ trudi fecit in carcerem: donec cogitet
quib illum supplitiis faciat interire.
Qͥd ageret cuiꝰ natura bonitas: cui ꝓpri
um misereri semꝑ et parcere. Descendit
in carcerem: uenit ut educat uinctũ
de domo carceris. Iudei uͦ non ĩmemores
odii quo oderant patrem: exercent il¬
lud in filium. Unde et ipse ait: quia
oderunt me & patremmeũ. Quid gͦ fe¬
cerunt impii: quib grauis erat etiam
ad uidendũ: Hic ẽ inquiunt heres:
uenite occidamꝰ eum. Sic gͦ occiderunt
agnum d̃i: in suam qͥdem ꝑniciem. s in
nr̃am salutem. Illi enim sanguinẽ agni
fuderunt: nos accessimꝰ ce bibimꝰ illũ.
Accepimus calicem salutaris: &e calix in
agamus. Namante paucos dies celebͣ¬

Expanded text:
Regis, coepi altius gemere, et miserabilius Regis, coepi altius gemere, et miserabilius exclamare, dicens: Fili Dei, miserere mei. At ille, sicut benignissimus: Quisnam est, inquit, iste fletus et ululatus quem audio? Et dicunt ei: Ipse est Adam proditor ille, quem Pater vester trudi fecit in carcerem, donec cogitet quibus illum suppliciis faciat interire. Quid ageret, cujus natura bonitas, cui proprium est misereri semper et parcere? Descendit in carcerem, venit ut educat vinctum de domo carceris. Judaei vero non immemores odii quo oderant Patrem, exercent illud in Filium: unde et ipse ait: Quia oderunt me et Patrem meum . Quid ergo fecerunt impii, quibus gravis erat etiam ad videndum? Hic est, inquiunt, haeres, venite, occidamus eum . Sic ergo occiderunt Agnum Dei, in suam quidem perniciem, sed in salutem nostram. Illi enim sanguinem Agni fuderunt; nos accessimus, et bibimus illum. Accepimus calicem salutaris: et calix  aagamus. Nam ante paucos dies celebr
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ preputii caro currumcisa ñ fuerit.
pibit anima illa de ppło suo : Potest
obliuisci pater filii uteri sui: Aut non
cognosceret eum᷑ nisi signum circũcisi¬
onis hr̃et: Inmo uͦ si quomͦ posset non
agnoscere filium in quo ei bene compla¬
cuit: ex hoc maxune signo poterat igno¬
rare eum inuenta in eo circũcisione quã
peccatorib ipse ꝓuiderat obpurgationẽ
utiq delictoꝵ. S quid mirũ si caput ꝓ
membris accepit curationẽ: quã tam̃
in seipso ñ habuit necessariã: Nonne
& in membris nr̃is sepe ꝓ unꝰ infirmita¬
te. alteri adhibetur curatio: Dolet caput
& in brachio fit coctura: dolent renes.
& fit in tibia. Ita hodie ꝓ totiꝰ corporis
putredine. cauteriũ qͦddam infixum
in capite ẽ. Deniq quid mirum. si ꝑ nob̃
dignatus ẽ curumcidi: ꝓ quib dignatꝰ
ẽ mori᷑ Totus siqͥdem mͥ datus: & totus
in meos usus expensus ẽ. Ego enĩ audiers
quia transit ante carcerẽ filius magni

Expanded text:
cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima ipsius de populo suo? Potest oblivisci Pater Filii uteri sui? aut non cognosceret eum, nisi signum circumcisionis haberet? Imo vero si quo modo posset non agnoscere Filium, in quo ei bene complacuit, ex hoc maxime signo poterat ignorare eum, inventa in eo circumcisione quam peccatoribus ipse providerat, ob purgationem utique delictorum. Sed quid mirum si caput pro membris accepit curationem, quam tamen in se ipso non habuit necessariam? Nonne et in membris nostris saepe pro unius infirmitate alteri adhibetur curatio? Dolet caput, et in brachio fit coctura; dolent renes, et fit in tibia: ita hodie pro totius corporis putredine cauterium quoddam infixum est in Capite. 4. Denique quid mirum si pro nobis dignatus est circumcidi, pro quibus dignatus est mori? Totus siquidem mihi datus, et totus in meos usus expensus est. Ego enim, audiens quia transit ante carcerem filius magni
Abbreviated transcription (Latin):
secro fieri sicut equus & mulus: s sicut
pium ium̃tum qͦd aitꝰ. Ut ium̃tum
factus sum apud te: & ego semꝑ tecũ.
Talia enuim uim̃ta cognoscunt posses¬
sorem suum. et p̃sepe dñi sui: in quo
positum ẽ eis piissimum fenũ. ipse qͥ
panis ẽ angłoꝵ. Ipse ẽ enim panis ui¬
uus de quo inuere debuit homo: s
quia homo ium̃tum factus ẽ. &e ꝑaniᷤ
factus ẽ fenum. ut uł sic uiuat de eo.
Et huiꝰ quidem mutationis sacram̃tum
die natiuitatis celebratum ẽ. qͣndo ũ¬
bum caro factum ẽ: cum sit omis caro
mirabiliꝰ aliqͥd audio. Iam minoratꝰ
ẽ multominꝰ angłis: qui ñ solum for¬
mam hominis. s formam habet pecca¬
toris: et infigitur uelut quodã caut̾io
latronis. Quid ẽ enim cireumcisio: ni¬
si suꝑfluitatis et peccati inditium:
circũcidat᷑: Nonne tu d̾s uerus es de
do patre: homo uerus sine omĩ pecca¬
to de uirgine matre: Quid facitis cir¬
cumcidentes eum: Putatis quia suꝑ
eum cadere possit illa sententia: mascłs

Expanded text:
icut pium jumentum, quod ait: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Talia enim jumenta cognoscunt possessorem suum, et praesepe domini sui: in quo positum est eis piissimum fenum, ipse qui panis est angelorum. Ipse enim est panis vivus, de quo vivere debuit homo; sed quia homo jumentum factus est, et panis factus est fenum, ut vel sic vivat de eo. 3. Et hujus quidem mutationis sacramentum die Nativitatis celebratum est, quando Verbum caro factum est, cum sit omnis caro mirabilius aliquid audio. Jam minoratus est multo minus angelis, qui non solum formam hominis, sed formam habet peccatoris, et infigitur velut quodam cauterio latronis. Quid est enim circumcisio, nisi superfluitatis et peccati indicium? circumcidatur? Nonne tu verus Deus es de Deo Patre, homo verus sine omni peccato de Virgine matre? Quid facitis circumcidentes eum? Putatis quia super eum possit cadere illa sententia: Masculus
Abbreviated transcription (Latin):
N circumcisione dñi fr̃s habemꝰ uñ sup̃¬
qͦd amemꝰ ce ãmiremur: habeniꝰ etiam
qͦd unitemur. Patet in ea magnũ digna¬
tionis beneficiũ undegr̃as agamus:
latet aliquid ausum qͦd in nobis im¬
plere debeam. Uenit namq dñs ꝓpt̾
nos ñ solũ redim̃dos sanguinis effusiõe:
s & docendos uerbis. et exemplis ni¬
chilominus instruendos. Sicut enim pe¬
nituserat inutile uiam scire. si detinere¬
mur in carcere: ita redimi ñ ꝓdesset si
in maiore qͥdem etate patientiȩ et humi¬
litatis. & suꝑ omĩa caritatis ceteraꝵq
uirtutũ manifesta dedit saluator exẽ¬
pla: in infantia figuris uelata. Sed
antaͣm ad hec discutienda ueniamꝰ:
delectat aliquid prius de tanta et tã
manifesta dignatione loqui. Habent
angłi glam puram et ꝑfectam: s nec
nos erimꝰ sine gła. Uidemꝰ glam eius.
głam quasi ungenit apatre: glam mĩȩ.¬
&e affectus uere paterni: głam ꝓcedenti .
ex corde patͥs. et paterna plane iuscera ex¬

Expanded text:
n Circumcisione Domini, fratres, habemus quod amemus et admiremur, habemus etiam quod imitemur. Patet in ea magnum dignationis beneficium, unde gratias agamus; latet aliquid clausum, quod in nobis implere debeamus. Venit namque Dominus propter nos non solum redimendos sanguinis effusione, sed et docendos verbis, et exemplis nihilominus instruendos. Sicut enim penitus erat inutile viam scire, si detineremur in carcere, ita redimi non prodesset, si in majore quidem aetate, patientiae et humilitatis, et super omnia charitatis, caeterarumqu virtutum manifesta dedit Salvator exempla, in infantia vero figuris velata. 2. Sed antequam ad haec discutienda veniamus delectat aliquid prius de tanta et tam manifesta dignatione loqui. Habent angeli gloriam puram et perfectam; sed nec nos erimus sine gloria. Videmus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, gloriam mise affectus vere paterni, gloriam procedentis ex corde Patris et paterna plane viscera ex
Abbreviated transcription (Latin):
betur. Spes in nomine: res infacie ẽ.
Qd̾ enim indet qͥs quid sꝑat: fides uti¬
q ab auditu: & ea qͥdem iuxta eundem
apłm ẽ rerũ substantia sꝑandaꝵ. Pro¬
tegam eum q̃m cognouit nom̃ meũ. Non
nouit nom̃ eiꝰ qui illud assumit in ua¬
num: quidicit ei dñe dñe et ñ facit qͦ
dicit ipse. Non nouit nom̃ eiꝰ qui eum
nec honorat ut patrẽ: nec ut dñm ti¬
met. Non nouit nom̃ erꝰ qui ad uani¬
tates et insanias falsas conũtit᷑. Beatꝰ¬

Expanded text:
betur. Spes in nomine, res in facie est. betur. Spes in nomine, res in facie est. Quod enim videt quis, quis sperat? Fides utique ex auditu ; et eo quidem, juxta eumdem Apostolum, est rerum substantia sperandarum . Protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. Non novit nomen ejus, qui illud assumit in vanum, qui dicit ei, Domine, Domine, et non facit quae dicit ipse. Non novit nomen ejus, qui eum nec honorat ut Patrem, nec ut Dominum timet. Non novit nomen ejus, qui ad vanitates et insanias falsas convertitur. Beat
Abbreviated transcription (Latin):
tate eiꝰ : & in beneplacito eiꝰ salus eterna.
Qm̃ in me sꝑauit liberabo eum. Dulcis¬
sima liberalitas: in se sꝑantib ñ deesse.
Hoc enĩ totũ hominis meritũ: si totam
spem suam ponat in eo. qui totũ hoĩem
saluum facit In te sꝑauert̃ patres nr̃i:
sꝑauert et liberasti eos. Ad te clamauert̃
et salui facti sunt: in te sꝑauerunt & ñ
st̃ confusi. Qͥs enĩ sꝑauit ieo & confu¬
sus ẽ: Sꝑate in eo omnis cong̾gatio ppłi.
dm̃ tota figat᷑. ut firma sit et ñ titubet.
Qͥd timeat aspidẽ aut basiliscũ: quid
leonis rugitꝰ aut draconis sybilos ex
eum. Porro liberatũ qͥdem ne iterũ in¬
pugnet᷑ iterũ egeat liberari. ꝓtegã eũ
et conseruabo: si tam̃ cognouerit nomen
meũ ñ sibi tͥbuat qd̾ liberatꝰ ẽ s nomini
meo det głam. Ptegam eum qm̃ cognoũ
nom̃ meũ. In p̾sentia enim uultꝰ glorifi¬
catio: in noticia nominis ꝓtectio exhi¬

Expanded text:
tate ejus, et in beneplacito ejus salus aeterna. tate ejus, et in beneplacito ejus salus aeterna. Quoniam in me speravit, liberabo eum. Dulcissima liberalitas, in se sperantibus non deesse. Hoc enim totum hominis meritum, si totam spem suam ponat in eo qui totum hominem salvum facit. In te speraverunt patres nostri, speraverunt, et liberasti eos; ad te clamaverunt, et salvi facti sunt, in te spert confusi . Quis enim speravit in eo, et confusus est? Sperate in eo, omnis congregatio populi. Deum tota figatur, ut firma sit et non titubet. Quid timeat aspidem aut basiliscum? quid leonis rugitus, aut draconis sibilos expeum. Porro liberatum quidem, ne iterum impugnetur, ne iterum egeat liberari, protegam eum et conservabo: si tamen cognoverit nomen meum, nec sibi tribuat quod liberatus est, sed nomini meo det gloriam. Protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. In praesentia enim vultus glorificatio, in notitia nominis protectio exhi
Abbreviated transcription (Latin):
nichil conscios ẽẽ nobis. Cecerum si oc¬
cultissimum iudicẽ timent etiã mag¬
n: qͣntum nos ad illiꝰ examinis memo¬
riam conuenit trepidare: O si mͥ contin¬
geret certum eẽ. nl eẽ in omib nobis
illum offendens ocłm qui solus ꝑfecte
nouit quid sit in homine: uidens in eo
ce qd̃ in se ille ñ uidet. Hoc uł maxime
iuditiũ uestigemꝰ fr̃s: & eo ampliꝰ freqͦn¬
demus in timore et tremore ipsius con¬
siderationẽ: quominꝰ comp̾hendere pos¬
sumꝰ inuestigabilẽ abyssum iudicioꝵ
di. & irrefragabilẽ dispositionẽ. Cum hoc
timore spes habet meritum: cumhoc
metu fructuose sꝑat᷑. Est autẽ is ipse ti¬
mor firmissinla quedã & efficax mat̾ia
spei: & si quis prudent adũtat. siqͥdem
maximũ quoddã dĩ donum timor iste:
& ex ꝑceptione p̾sentiũ firma ẽ expecta¬
tio futuroꝵ. Postremo beneplacitũ ẽ dño
suꝑ tim̃tes eum: & utiq uita in uolun¬

Expanded text:
nihil conscios esse nobis. Caeterum si ocnihil conscios esse nobis. Caeterum si occultissimum Judicem timent etiam magni; quantum nos ad illius examinis memoriam convenit trepidare? O si mihi contingeret certum esse, nil esse in omnibus nobis illum offendens oculum, qui solus perfecte novit quid sit in homine, videns in eo et qood in se ille non videt? Hoc vel maxime judicium vestigemus, fratres, et eo amplius frequentemus in timore et tremore ipsius considerationem, quo minus comprehendere possumus investigabilem abyssum judiciorum Dei, et irrefragabilem dispositionem. Cum hoc timore spes habet meritum, cum hoc metu fructuose speratur. 5. Est autem is ipse timor firmissima quaedam et efficax materia spei, si quis prudenter advertat. Siquidem maximum quoddam. Dei donum timor iste, et ex perceptione praesentium firma est exspectatio futurorum. Postremo beneplacitum est Domino super timentes eum ; et utique vita in volun
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ impleat᷑. Qui timent de uide¬
bunt me et letabunt᷑: quia in u̾ba tua
suꝑsꝑam. Obediamꝰ p̃positis nr̃is qui
ꝑuigilant tanqͣm reddituri rationẽ ꝓ
animab nr̃is: ut ñ cum tristitia hocfa¬
ciant. Et qͥdem gr̃as dõ ex cuiꝰ solo mu
nere uenit: ñ ẽ qd̾ multum uos mone¬
am: ñ ẽ qd̃ multum uobis timeã in hac
parte. Qd̾ ẽ enim gaudiũ meũ & gła
mea: nisi ꝓmpta obeditio. et irrep̃hen¬
sibilis conũsatio ur̃a: Quid si certo cog¬
noscerem. ne angłos qͥdem ampliꝰ ali¬
quid in uobis cognoscere qđ dedeceat:
apud neminẽ ur̃m ex anathemate
iherico quippiã occultari: ñ mmura¬
re aliquẽ. non detrahere in occulto.
ñ simulatorie agere uł remisse: non
tiones. qͥb heu solet interdũ ipsa qͦq
pars corporis ꝑturbari: Magnũ hoc
in gaudii increm̃tum: s nundũ utiq
plenitudo. Non enim tam magni sumꝰ.
ut possit nobis adeo ẽẽ ꝓminimo ab
homine iudicari ñ posse: minus autẽ

Expanded text:
 Qui timent te, videbunt me et laetabuntur, quia in verba tua supersperavi . Obediamus praepositis nostris, qui pervigilant, tanquam reddituri rationem pro animabus nostris, ut non cum tristitia hoc faciant . Et quidem gratias Deo, ex cujus solo 872 munere venit non est quod multum vos moneam; non est quod multum vobis timeam in hac parte. Quod enim est gaudium meum et gloria mea, nisi prompta obeditio, et irreprehensibilis conversatio vestra? Quid si certo cognoscerem, ne angelos quidem amplius aliquid in vobis cognoscere quod dedeceat, apud neminem vestrum ex anathemate Jericho quidpiam occultari, non murmurare aliquem, non detrahere in occulto, non simulatorie agere vel remisse, non tiones, quibus solet, heu! interdum ipsa quoque pars corporis perturbari? Magnum hoc mihi gaudii incrementum, sed nondum utique plenitudo. Non enim tam magni sumus, ut possit nobis adeo esse pro minimo, ab homine judicari non posse, minus autem
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ cognouerat. qui dicebat. Non enĩ
ẽ aliud nom̃ datum hominib. in qͦ
oporteat saluos fieri. Nos quoq sino¬
uimꝰ nom̃ scm qd inuocatum ẽ super
nos: desiderandũ utiq nobis. ut semꝑ
scificet᷑ in nobis: atq ita orandũ iux¬
ta doctrinam utiq saluatoris. Pater
ñr qui es in celis scĩficet᷑ nom̃ tuum.
Deniq audi qͥd seqͣtur in psalmo. ¶la¬
mauit ad me. et exaudiã eum. Hic fru¬
ctus noticiȩ nominis: clamor orationis.
Porrofructus clamoris: exauditio sal¬
uatoris. Quomͦ enim aut ñ inuocans
exaudiri poterat: aut nom̃ dñi nesci¬
ens inuocare: Grãs ei qui manifesta¬
uit hominib nom̃ patͥs fructũ salutiͤ
in eiꝰ inuocatione constituens. sicut scͥp¬
tum ẽ: quicũq inuocauerit nom̃ dñi
saluus erit.

Expanded text:
nomen cognoverat qui dicebat: Non enim est aliud nomen datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri . Nos quoque si novimus nomen sanctum quod invocatum est super nos, desiderandum utique nobis, ut semper sanctificetur in nobis, atque ita orandum juxta doctrinam utique Salvatoris: Pater noster qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum . Denique audi quid sequatur in Psalmo: Clamavit ad me, et ego exaudiam eum. Hic fructus notitiae nominis, clamor orationis: porro fructus clamoris, exauditio Salvatoris. Quomodo 873 enim aut non invocans exaudiri poterat; aut nomen Domini nesciens, invocare? Gratias ei qui manifestavit hominibus nomen Patris, fructum salutis in ejus invocatione constituens, sicut scriptum est: Quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit
Abbreviated transcription (Latin):
tiores motꝰ: spĩtaliter sollicitantiũ: pro¬
pulsantiũ suggestores iniquos. Cecerũ
intuna sane custodia secrecissime inten¬
tionis. ñ mͦ ex me. uerũ etiã ꝑ me fiat
neceẽ ẽ: qd̾ illo qͥdem humanꝰ ueqͥat.
s ne angłicus quoq ocłs penetrare. Ag
noscamꝰ triplicẽ hanc custodiã fr̃s: et

Expanded text:
tiores motus, specialiter sollicitantium, protiores motus, specialiter sollicitantium, propulsantium suggestores iniquos. Caeterum intima sane custodia secretissimae intentionis, non modo ex me, verum etiam per me fiat necesse est, quod illo quidem humanus nequeat, sed ne angelicus quoque oculus penetrare. 4. Agnoscamus triplicem han
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerauert̃ me ait. Ut qͥd ita: Ni fallor
urgebant ut ꝑtransiret ꝑinde inuent᷑a
dilectum. Deniq etiam tulerunt palliũ
meũ inquit. Haud dubium qͥn ut cur¬
reret expedita. Animadũtere ẽ qͣm uali¬
qui diũtisse apud uigiles uidebant᷑. Nun¬
quid paulus ꝓ uobis crucifixus ẽ. aut in
nomine pauli baptirati estis: Et item.
Cum enĩ dicit quis ego sum pauli. alius
autẽ ego apollo: nonne homines estis:
Quis gͥ ẽ apollo: quis uͦ paulus: Domi¬
stri eiꝰ cui credidistis. Qm̃ in me sꝑauit
liberabo eum. Non in uigilib. non in
homine. ñ in angło. s in me inqͥt sꝑaũ.
nichilboni nisi ex me. ne ꝑ ipsos expe¬
ctans. Omne enĩ datum optimũ et õe
donum ꝑfectum desursũ ẽ descendens
a patre luminũ. Ex me uigilie hõĩum
utiles circa oꝑa utiq n anifesta: eis n¬
mirũ custodes homines deputaui. Ex
me excubie angłoꝵ obseruantiũ secre¬

Expanded text:
vulneraverunt me, ait. Utquid ita? Ni fallor, vulneraverunt me, ait. Utquid ita? Ni fallor, urgebant ut pertransiret, perinde inventura dilectum. Denique etiam tulerunt pallium meum , inquit, haud dubium quin ut curreret expedita. Animadvertere est quam valiqui divertisse apud vigiles videbantur. Nunquid Paulus pro vobis cruxifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? . et item: Cum enim dicit quis, Ego sum Pauli; alius autem, Ego sum Apollo: nonne homines estis? Quid ergo est Apollo? quid vero Paulus? Ministri ejus cui credidistis? . Quoniam in me speravit, liberabo eum. Non in vigilibus, non in homine, non in angelo, sed in me, inquit, speravit, nihil boni nisi ex me, ne per ipsos exspectans. Omne enim datum optimum, et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum . Ex me vigiliae hominum utiles, circa opera utique manifesta: eis nimirum custodes homines deputavi. Ex me excubiae angelorum, observantium secre
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ etiã dñs in circuitu eẽt ppłi sui. Me¬
rito ꝓinde in cantico sponsa descͥbitur
inuentis licet ugilib. immo ab eis ma¬
gis inuenta. nec enĩ eos ipsa querebat.
ñ substitisse nec contenta fuisse uigilib:
s ꝑcunctata breuiter de dilecto. ad ipsũ
ocius ꝑuolasse. Erat enim cor eiꝰ ñ in
uigilib. s in dño fiduciam habens. Et
aliter forte suadentib aiebat. In dño
fido: quomͦ dicitis anime mee. trans¬
migra in montẽ sicut passer: Minus
iugilanter hoc obseruarant corinthii:
cum offensis quasi uigilib secederent
apid eos. et minume ꝑtransirent. Ego
qͥdem cephȩ. ego autẽ pauli aiunt: ego
uͦ apollo. S qͥd fecert̃ uigiles sobrii: ui¬
giles circumspecti: Non enim poterass
sibi susciꝑe sponsam qui bene eam emu¬
labant᷑: qui emulabant᷑ dĩ emulatiõe:
qui desponderant uni uiro uirginem
castam exhibere xp̃o. Pcussert̃ me. et

Expanded text:
si non etiam Dominus in circuitu esset populi sui. Mesi non etiam Dominus in circuitu esset populi sui. Merito proinde in Cantico sponsa describitur, inventis licet vigilibus imo ab eis magis inventa; nec enim eos ipsa quaerebat non substitisse, nec contenta fuisse vigilibus, sed percontata breviter de dilecto, ad ipsum ocius pervolasse . Erat enim cor ejus non in vigilibus, sed in Domino fiduciam habens; et aliter forte suadentibus aiebat: In Domino confido: quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer . Minus vigilanter id observarant Corinthii, cum offensis quasi vigilibus secederent apud eos, et minime pertransirent. Ego quidem Cephae; ego autem Pauli, aiunt; ego vero Apollo . Sed quid fecerunt vigiles sobrii, vigiles circumspecti? Non enim poterant sibi suscipere sponsam, qui bene eam aemulabantur, qui aemulabantur Dei aemulatione, qui desponderant uni viro virginem castam exhibere Christo. Percusserunt me et
Abbreviated transcription (Latin):
Audisti suꝑ aspidem &e basiliscũ leonẽ
pariter et draconẽ tͥ ambulandũ fore:
nec suꝑ dracone ipso uictoriã micha¬
elis et angłoꝵ eiꝰ ignoras. uerũptam̃
ñ michaeli: s dño clamant desideria
tua. Libera me &e pone me iuxta te:&
cuiꝰ us manꝰ pugnet contra me. Hoc
nempe ẽ ñ mͦ aliis s ipsis quoq altio¬
rib altius captare refugnũ: ut ex senten¬
tia ꝓfitenti qm̃tu es dñe spes mea. me¬
rito respondeat᷑ altissimũ posiusti refu¬
gium tuum. Non enu dedignat᷑ esse
spes miseroꝵ miserator et misericors dñs:
ñ seipsum liberatorẽ simul et ꝓtectorẽ
in se sꝑantib ȩxhibere recusat. Qm̃ in
me sꝑauit inqͥt liberabo eũ: ꝓtegã eũ
qm̃ cognouit nom̃ meum. Nempe nͥ
dñs custodierit ciuitatẽ. frustra uigilat
qui custodit eam: suie ille homo. siue ẽ
angłs ẽẽt. Montes in circuitu ihrłm:
s parum hoc. inimo nichil hoc foret.

Expanded text:
Audisti super aspidem et basiliscum, leonem Audisti super aspidem et basiliscum, leonem pariter et draconem tibi ambulandum fore, nec super dracone ipso victoriam Michaelis et angelorum ejus ignoras. Verumtamen non Michaeli, sed Domino clamant desideria tua: Libera me, et pone me juxta te; et cujusvis manus pugnet contra me . Hoc nempe est non modo aliis; sed ipsis quoque altioribus altius captare refugium, ut ex sententia profitenti quoniam tu es, Domine, spes mea, merito respondeatur: Altissimum posuisti refugium tuum. 3. Non enim dedignatur esse spes miserorum miserator et misericors Dominus; non se ipsum liberatorem simul et protectorem in se sperantibus exhibere recusat. Quoniam in me speravit, inquit, liberabo eum; protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. Nempe nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam , sive ille homo, sive etiam angelus esset. Montes in circuitu Jerusalem: sed parum hoc, imo nihil hoc foret,
Abbreviated transcription (Latin):
exonerationẽ. Onerat nos cum exone¬
rat ds: onerat beneficio. cum exonerat
a peccato. uox onerati. Quid retͥbuam
rati. Exi a me qͥa homo peccator sum
dñe. uox onerati. Semꝑ enim quasi
tum̃tes suꝑ me fluctus timui dm̃: sẽꝑ
in quit timui. sicut ante. sic post acceptã
indulgentiã peccatoꝵ. Beatus homo
qui ita semꝑ ẽ pauidꝰ nec minori angi¬
tur sollicitudine. ne forte obruat᷑ be
neficiis qͣm peccatis. Ad hoc siqͥdem di¬
uina nobis tam sedula erga nos. ce tã
ꝓfusa beneficientia comm̃dat᷑ ut sollicitem᷑
ad gr̃am. inuitem᷑ ad dilectionẽ. Anglis
suis mandauit de te: ut custodiant te
in om̃ib uiistuis. Quid ultra potuit
tͥ facere ce ñ fecit: Noui qͥd cogites in¬
genua cirat᷑a. Habes grãm angłis dm̃:
s ad ipsum anibis dñm angłorum.¬
Oras et optas. ut nunciis ñ contentꝰ.
ipse quoq qui loquebat᷑ adsit: nec te
quasi ꝑ mediũ. s sui oris oscło osdẽtur.

Expanded text:
exonerationem. Onerat nos cum exoneexonerationem. Onerat nos cum exonerat Deus: onerat beneficio, cum exonerat a peccato. Vox onerati: Quid retribuam rati: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine . Vox onerati: Semper enim quasi tumentes super me fluctus, timui Deum . Semper, inquit, timui: sicut ante, sic post acceptam indulgentiam peccatorum. Beatus homo qui ita semper est pavidus, nec minori angitur sollicitudine, ne forte obruatur tam beneficiis quam peccatis. 2. Ad hoc siquidem divina nobis tam sedula erga nos, et tam profusa beneficentia commendatur, ut sollicitemur ad gratiam, invitemur ad dilectionem. 871 Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. Quid ultra potuit tibi facere, et non fecit? Novi quid cogites, ingenua creatura? Habes gratiam angelis Domini, sed ad ipsum ambis Dominum angelorumOras et optas, ut nuntiis non contentus, ipse quoque qui loquebatur, adsit: nec te quasi per medium, sed sui oris osculo osculetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Collite uigũ meum suꝑ uos: & in¬
uenietis reqͥem animab ur̃is. Iugũ enĩ
meũ suaue ẽ: & omis meum leue. Labo¬
rantes ad refectionẽ inuitat: ad reqͥẽ
ꝓuocat oneratos. Non tam̃ interim onꝰ
subtrahit aut laborẽ: magis autẽ oñe
alio. alio laborẽ commutat. S onere
leui. suaui iugo: in quib requies ac re¬
fectio. et si minꝰ appareat. tam̃ inueniat᷑.
Graue onus iniquitas: sedens suꝑ talen¬
tum plumbi. Sub hac gemebat saicina:
qui dicebat. Iniqͥtates mee suꝑg̃sse st̃
caput meũ. & sic̃ onꝰ graue grauate fc̃
Ut qͥdem ego sentio: onꝰ beneficioꝵ. Dul¬
ce onus: s ei qui sentit. ei qui exꝑit᷑. Alio¬
quin: si ñ inuenias si ñ adu̾tas. graue
omĩno & ꝑicł̃osum. Oneriferũ aĩal ho¬
mo tẽpore suȩ mortalitatis. Si ad huc
portat peccata sua: onus graue ẽ. Si iam
forte exoneratꝰ ẽ a peccatis. minꝰ qͥ dem
graue: s si sanum sapiat ñ minꝰ grande
onus inueniet. hanc ipsam quã diximꝰ

Expanded text:
um meum super vos, et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, onus meum leve . Laborantes ad refectionem invitat, ad requiem provocat oneratos. Non tamen interim onus subtrahit, aut laborem; magis autem onere alio, alio labore commutat: sed onere levi, suavi jugo, in quibus requies ac refectio, etsi minus appareat, tamen inveniatur. Grave onus iniquitas, sedens super talentum plumbi . Sub hac gemebat sarcina qui dicebat: Iniquitates meae supergressae sunt caput meum, et sicut onus grave gravatae sunt Ut quidem ego sentio, onus beneficiorum. Dulce onus, sed ei qui sentit, ei qui experitur. Alioquin si non invenias, si non advertas, grave omnino et periculosum. Oneriferum animal homo tempore suae mortalitatis. Si adhuc portat peccata sua, onus est grave: si jam forte exoneratus est a peccatis, minus quidem grave; sed, si sanum sapiat, non minus grande onus inveniet hanc ipsam, quam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
donec transeam. Ideoq resurgens.
Ucide inquit dic froctribus meis: cic
si dicat. ł ratres sunt: faciant quod
fratres. Ergo per euangelium ipsi
nos genuerunt: non tamen sibi sed
Christo quia per euangelrũ Christi.
Hinc est quod moleste tulit Paulus
quosdam eorũ dici a quibus geniti
fuerant per euangelium: indignans
aduersus eos qui dicebant. Ego sum
Pauili. ego ium Ceplice ego apollo Et
risti magis omnes et fieri rolens et
dici. Itaque semen apostolorũ sumꝰ
pen predicationem: sed per adop:¬
bionem et hoereditatem semẽ clri.¬
ss et apostolorum nepotes.

Expanded text:
donec transeam . Ideoque resurgens: donec transeam . Ideoque resurgens: Vade, inquit, dic fratribus meis . Ac si dicat: Fratres sunt, faciant quod fratres. Ergo per Evangelium ipsi nos genuerunt; non tamen sibi, sed Christo, quia per Evangelium Christi. Hinc est quod moleste tulit Paulus quosdam eorum dici, a quibus geniti fuerant per Evangelium, indignans adversus eos qui dicebant: Ego sum Pauli, ego sum Cephae, ego Apollo ; Christi magis omnes et fieri volens, et dici. Itaque semen apostolorum sumus per praedicationem; sed per adoptionem et haereditatem semen Christi, et apostolorum nepotes.
Abbreviated transcription (Latin):
suci ec. omnium iustctiarum eius
non recordabor. Legis quibusclam
dicendum in iudicio. Non noui uos.
Tuis sine dubio qui receperunt mer¬
cedem suam. Ergo omnis iustitia te¬
pida zomnis transitoria. omnis uen¬
dita erit in obliuionem coram Deo.
Sed non ita apostolorum iustitice:
quod ex eo satis apparet quod se¬
quitur. Cum semine eorum perm¬
anent bona. Nanent enim usq ho¬
die in nobis apostolorum restigio:
et eorum religio quia ex Deo est: nõ
potest dicsõlui. Uestes israelitici
popuili quadraginta annis indeser¬
to perseuerauerant integroe: multo
magis apostolorum uestes super iu.¬
mentum salaatoris impositoe. Cum
semine inquat eorum. Quod est semẽ:
quia sequutus adiungit. Nereditas
sancta ne potes eoram. lidem profecto
et semen sant: et nepotes.Neministis
credosscientibus enim legem loquor
meministis inquam legalis mandati.
it suseitet frater superstes semen
fratei defuncto sine semine. Quis si¬
ne semine: Singulariter ait ego sũ

Expanded text:
sua, etc., omnium justitiarum ejus sua, etc., omnium justitiarum ejus non recordaber ; legis quibusdam dicendum in judicio: Non novi vos ; illis sine dubio, qui receperunt mercedem suam. Ergo omnis justitia tepida, omnis transitoria, omnis vendita, erit in oblivione coram Deo. Sed non ita apostolorum justitiae. Quod ex eo satis apparet, quod sequitur: Cum semine eorum permanent bona. Manent enim usque hodie in nobis apostolorum vestigia; et eorum religio, quia ex Deo est, non potest dissolvi. Vestes Israelitici populi quadraginta annis in deserto perseveraverunt integrae ; multo magis apostolorum vestes super jumentum Salvatoris impositae. Cum semine, inquit, eorum. Quod est semen, quia secutus adjungit: Haereditas sancta nepotes eorum? Idem profecto et semen sunt, et nepotes. Meministis credo: scientibus enim legem loquor: meministis, inquam, legalis mandati, ut suscitet frater superstes semen fratri defuncto sine semine . Quis sine semine? Singulariter, ait, sum ego
Abbreviated transcription (Latin):
enim proderit nobis eorum iustitia
quando ipsa quoque sicut ostensum
est: tantum profuere peccocta. pro
nobis facit eorum uita ÷ eorum doc¬
trina: etiam et mors ipsa. Etenim
in conuersione continentiam in pre¬
dicatione sapientiam: in passione
scia palientiam nobis beati aposto¬
l contulerunt. Quarum ysque lio¬
die conferre non cessant miserico¬
edia pleni: quod est sanctarum ftu¬
ctus orationum. Quamuis et in
ipiã eorum rita adhuc inuenias
quod adnumeres fiduciam scili̾cet
quam nobis miraculorum etubit¬
ione prebuerunt. Et quis enumer¬
et quam multa nobis per eos benefi¬
cia prouenerunt. Bene ergo de eis
scriptura loquitur. Quoniam ha su¬
nt uiri misericordice. Et addidit. Qu¬
orum iustitice obliuionem non aicce¬
perunt. Uis it nec tua accipiat ob¬
luuionem: Atriplici caue periculo:
et florebit in ceternum ante Domi¬
num. Legis enim: quia tepidus es:
incipiam te euomere ex ore meo.
Legio si auerberit se iustus a iustitia

Expanded text:
enim proderit nobis eorum justitia, enim proderit nobis eorum justitia, quando ipsa quoque, sicut 995 ostensum est, tantum profuere peccata? Pro nobis facit eorum vita, eorum doctrina, etiam et mors ipsa. Etenim in conversione continentiam, in praedicatione sapientiam, in passione sua patientiam nobis beati apostoli contulerunt. Quartum usque hodie conferre non cessant misericordia pleni, quod est sanctarum fructus orationum. Quamvis et in ipsa eorum vita adhuc invenias quod annumeres, fiduciam scilicet, quam nobis miraculorum exhibitione praebuerunt. Et quis enumeret quam multa nobis per eos beneficia provenerunt? Bene ergo de eis Scriptura loquitur: Quoniam hi sunt viri misericordiae; et addidit: Quorum justitiae oblivionem non acceperunt . 6. Vis ut nec tua accipiat oblivionem? A triplici cave periculo: et florebit in aeternum ante Dominum. Legis enim: Quia tepidus es, incipiam te emovere ex ore meo ; legis: Si averterit se justus a justitia
Abbreviated transcription (Latin):
quam misericordiam consequuti sint
apostoli nostri. It iam nemo ex uobis
sciper reccotis proeteritis iltrci quã
necessẽ sit confundatur in cubili cõ¬
scientice fuce compunctus. Quid enĩ:
Gorte peccasti in seculo ⁊ nunquid
amplius Paulo: Quod si et in ipia re¬
ligione:nunquid plus Petro: Atta¬
men illi in toto corde paenitentiam
agentes. non modo scilutem sed et
sanctitatem conse quicti sunt: etiã
et salutis ministerium. et magiste¬
eium adepti sunt sanctitatis. Et ta
ergo fac similiter. quoniam propter
te scriptura loquitur uiros illos es¬
se mĩsericordice:itique propter mu¬
itam miseri cordiam quam consẽqui
meruerunt. Potes tooen in lioc
uerbo etiam illud non in conueniẽ¬
ter accipere:Uiros misericordice
fcusse apostolos: idest plenos mise
enim quod uiri ĩstĩ nec sibi uixere
nec sibi mortui sunt sed ei quipro
ipsis mortuus est: magis autẽ no¬
bis omnibus propter illum. Quãtũ

Expanded text:
quam misericordiam consecuti sint quam misericordiam consecuti sint apostoli nostri, ut jam nemo ex vobis super peccatis praeteritis ultra quam necesse sit confundatur, in cubili conscientiae suae compunctus. Quid enim? forte peccasti in saeculo; nunquid amplius Paulo? Quod si et ipsa in religione; nunquid plus Petro? Attamen illi in toto corde poenitentiam agentes, non modo salutem, sed et sanctitatem consecuti sunt; etiam et salutis ministerium, et magisterium adepti sunt sanctitatis. Et tu ergo fac similiter, quoniam propter te Scriptura loquitur, viros illos esse misericordiae: utique propter multam misericordiam, quam consequi meruerunt. 5. Potes tamen in hoc verbo etiam illud non inconvenienter accipere, viros misericordiae fuisse apostolos, id est plenos miserenim quod viri isti nec sibi vixere, nec sibi mortui sunt, sed ei qui pro ipsis mortuus est; magis autem nobis omnibus propter illum. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
cetero desperet si lantum egredi ro¬
luerit a peccatis. Attende quod sep¬
iptam est. E gressũs foras flecit a¬
mare. In egressu confessionem oris:
in cmaro fleto cõpunctionem cor¬
dis intellige. Et attende quod tunc
primum recordatus est ierbi quoa
dixerat Iesus: tunc primam cordi
fuit uerbum quo prcedicta fuerat
eius infirmitas. cum euanuit proe¬
sumpta temeritas. Ue tibi qui post
lapsum fortiorem te nobis exhabes.
Ad quia tam rigilus es in luam
ipsius perniciem: Inclinare potius
ut melius erigaris. et ne prohubeas
frangi quod distortum est: ut pos¬
sit melius solidari. Quid indigna¬
ris increpanti gallo : tibi potius in¬
aignare. Pluuiam uoluntariam saĩt
psalmista / segregabis Deus liceredita¬
ti tuoe et infirmata est.Bona infirmi¬
tos quor segregatur hcereditati. quae
medicum non repellit. Induratos enĩ
tanquam uas figuli in rega ferrea cõ.¬
teret. et hereditas infirmata est: ait
tu rero perfecisti eam. Audistis certe

Expanded text:
caetero desperet, si tantum egredi vocaetero desperet, si tantum egredi voluerit a peccatis? Attende quod scriptum est: Egressus foras, flevit amare . In egressu confessionem oris, in amaro fletu compunctionem cordis intellige. Et attende, quod tunc primum recordatus est verbi quod dixerat Jesus: tunc primum cordi fuit verbum, quo praedicta fuerat ejus infirmitas, cum evanuit praesumpta temeritas. Vae tibi, qui post lapsum fortiorem te nobis exhibes. Utquid tam rigidus es in tuam ipsius perniciem? Inclinare potius, ut melius erigaris, et ne prohibeas frangi quod distortum est, ut possit melius solidari. Quid indignaris increpanti gallo? tibi potius indignare. Pluviam voluntariam, ait Psalmista, segregabis, Deus, haereditati tuae, et infirmata est. Bona infirmitas, quae segregatur haereditati, quae medicum non repellit. Induratos enim, tanquam vas figuli in virga ferrea conteret: et haereditas infirmata est, ait, tu vero perfecisti eam . 4. Audistis certe
Abbreviated transcription (Latin):
deant in gradum pristinum: sed ma¬
gis in sordibus positi sordescant ad¬
nuc. Super quos propheta deplorat.
Quomodo obscuratum est aurum in¬
quit. color optimus ⁊ et qui nutriebã¬
tur in croceis amplexati sunt ster.¬
cora: Nec tamen si quis huiusmodĩ
est desperamus de eo. tantum it re¬
surgere uelit cito. Quanto euimdĩ¬
utius permanebit: tanto euadet dif¬
ticilius.Beoctus rero qui tenebit et
allidet paruulos Babylonis ad perrcõ.
ctenm si creuerint: uix poterunt su¬
perari. Filioli ÷ hoec dico it non pecce¬
tis: sed et si quis peccauerit ÷ aduo.¬
catum habemus apud poctrem qui po¬
test quod nos minime possumus: Ecin¬
tum qui cecidit. non adiciat in ma¬
lum it profundius cadat. sed magis
ut resurgat. confidens quod nec ei
negabitur uenia: si tamen ex corde
confiteatur peccota sua. Si enim is
de quo loquimur. Petrus. post tam
ꝯrauem lapsum ad tantam redũt
eminentiam sanctitatis : quis de

Expanded text:
deant in gradum pristinum, sed madeant in gradum pristinum, sed magis in sordibus positi sordescant adhuc. Super quos propheta deplorat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus? et: Qui nutriebantur in croceis, amplexati sunt stercora . 3. Nec tamen si quis hujusmodi est, desperamus de eo, tantum ut resurgere velit cito. Quanto enim diutius permanebit, tanto evadet difficilius. Beatus vero qui tenebit, et allidet parvulos Babylonis ad petram: etenim si creverint, vix poterunt superari. Filioli, haec dico ut non peccetis. Sed et si quis peccaverit, Advocatum habemus apud Patrem, qui potest quod nos minime possumus: tantum qui cecidit, non adjiciat in malum ut profundius cadat, sed magis ut resurgat, confidens quod nec ei negabitur venia, si tamen ex corde confiteatur peccata sua. Si enim is, de quo loquimur, Petrus post tam gravem lapsum ad tantam rediit eminentiam sanctitatis; quis de
Abbreviated transcription (Latin):
omnes peccauuinus et egemus liac
gloria. Uerum apud beatum Pebe¬
um aliud haibeo quod apponam eo
charius quo rarius et quo singu.¬
lorrius. eo sublimius. Nam peceaũt
Peculus. sed ignorans fecit in incre¬
dulitate sua. Petras cam cecidit: a¬
pertos habebat ocalos. Porrorbi ab¬
undauit delictum: ibi superabun.¬
docuit et gratia. Eorum siquidem
qui peccant antequam Deum noue¬
rint antequã miserationes eius ex¬
perti sint. cnrtequam portauerint
iugum suaue et onus leue ÷ priusqi¬
uam deuotionis gratiam et consola¬
tiones acceperint spiritus sancti:
eorum inquam copiosa redemptio
est. et tales omnes nos fuimus. At e¬
oram qui post conuepsionem suam
peccatis et ritiis implicantur inge¬
acti acceptoe gratice: et post misscan
manum ad aractrum retro respici¬
unt tepidi et carnales facti ÷ acit
post agnitam riam ueritatis retro
eant apostatte manifesti: eorũ itiq
perpaucos inuenias. qui post haec re¬

Expanded text:
omnes peccavimus, et egemus hac omnes peccavimus, et egemus hac gloria Dei. 2. Verum apud beatum Petrum aliud habeo quod apponam, eo carius, quo rarius; et quo singularius, eo sublimius. Nam peccavit Paulus, sed ignorans fecit in incredulitate sua: Petrus cum cecidit, apertos habebat oculos. Porro ubi abundavit delictum, ibi superabundavit et gratia. Eorum siquidem qui peccant antequam Deum noverint, antequam miserationes ejus experti sint, antequam portaverint jugum suave et onus leve, priusquam devotionis gratiam, et consolationes acceperint Spiritus sancti; eorum, inquam, copiosa redemptio est. Et tales omnes nos fuimus. At eorum qui post conversionem suam peccatis et vitiis implicantur, ingrati acceptae gratiae, et post missam manum ad aratrum retro respiciunt, tepidi et carnales facti, aut post agnitam viam veritatis retro eunt apostatae manifesti: eorum utique perpaucos invenias, qui post haec re