comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duris latet. ñ tam̃ impudent̃ qͥa hoc
ipse p̃cepit oram. In tantũ aũt homi¬
num iniqͥtas aliquando ꝓgredit᷑ ut
etiam post actam penitentiã. ptꝰ altariᷤ
reconciliationẽ. uł similia uł grauiora
cominittant: & tam̃ ds̃ facit etiã suꝑ ta¬
les oriri solem suũ: nec minꝰ tribuit ꝙͣ
antea tribuebat. largissima munera
uitȩ ac salutis: ce quãuis eis in ecclia¬
locus ille penitentiȩ ñ concedat᷑: ds
tam̃ suꝑ eos suȩ patientiȩ ñ obliuiscit᷑.
Ex quoꝵ numero si qͥs nobis dicat. aut
date mͥ eundem iterũ penitendi locũ.
aut desꝑatũ me ꝑmittite. ut faciã qͥc¬
quid libuerit. quantũ meis opib ad¬
iuuor. & humanis legib ñ ꝓhibeor. in
scortis omiq luxuria. dampnabili qͥ¬
dem apud dnĩn. s apud homines ple¬
rosq etiã laudabili: aut sime ab hac
nequicia reuocatis. dicite utrũ mͥ ali¬
quid ꝓsit ad uitã futur̾a. si in ista uita

Expanded text:
turis latet, non tamen inpudenter, quia hoc turis latet, non tamen inpudenter, quia hoc ipse praecepit, oramus! In tantum autem hominum iniquitas aliquando progredituntiam, post altaris reconciliationem vel similia vel graviora committant. Et tamen Deus facit etiam super tales oriri solem suum, nec minus tribuit, quam antea tribuebat, largissima munera vitae et salutis. Et quamvis eis in aecleslocus ille penitentiae non concedatur, Deus tamen super eos suae patientiae non obliuiscitur. ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis, dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita
Abbreviated transcription (Latin):
ad penitentiã te adducit:Ad hanc uo¬
lumus adduci ꝓ quib int̾uenimꝰ. ñ eoꝵ
peccatis uł parcimꝰ uł fauemꝰ Nam qͦs¬
dam quoꝵ crimina manifesta st̃. a ur̃a
seueritate liberatos. a societate tam̃ re¬
mouemꝰ altaris: ut penitendo placare
peccando contempserant. seq ipsos pu¬
niendo. Nam nicħ aliud agit. quẽ uera¬
citer penitet. nͥ ut id qd̾ male fecerit im¬
punitum eẽ ñ sinat. E o qͥppe mͦ sibi non
parcenti ille parcit: cur altũ iustũq iu¬
dicium nullus contẽptor euadit. Qd̾ si¬
iniquis &e scelestis ille parcendo. eisq ui¬
tam salutẽq largiendo. etiã plerisq
eoꝵ quos nouit ñ acturos penitentiã.
tam̃ exhibet patientiã: qntomagis noᷤ
in eos qui &e correctionẽ ꝓmittunt. ce
utrũ faciant qd̾ ꝓmittunt incerti sumꝰ
misericordes ẽẽ debemꝰ ut rigor̃e ur̃m
ꝓ eis int̾cedendo flectamꝰ ꝓ quib et
dñm quẽ nichil de morib eoꝵ etiã fu¬

Expanded text:
ad paenitentiam te adducit? ad hanc uoad paenitentiam te adducit? ad hanc uolumus adduci, pro quibus interuenimus, non eorum peccatis uel parcimus uel fauemus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, a uestra seueritate liberatos a societate tamen remouemus altaris, ut paenitendo placare peccando contempserant, seque ipsos puniendo. Nam nihil aliud agit quem veraciter poenitet, nisi ut id quod mali fecerit, impunitum esse non sinat: eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cujus altum justumque judicium nullus conteiniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctionem promittunt et, utrum faciant, quod promittunt, incerti sumus, misericordes esse debemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo flectamus, pro quibus et deum, quem nihil de moribus eorum etiam fu
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd qm̃ isti in sua nequicia ꝑseuerañ.
idõ ds̃ in sua patientia ñ ꝑseuerat: ꝑ
pauca in hoc scło puniens ne diuina
ꝓuidentia non eẽ credatur: de multa
seruans ultimo examini. ut futurum
iudiciũ comm̃detur: Non ut opinor
magister ille cęlestis impietatẽ nos dili¬
gere p̾cipit: cũ precipit ut nr̃os diliga¬
mus inimicos. benefaciamꝰ eis qͥ nos ode¬
runt. oremꝰ ꝓ eis qͥ nos ꝑsecunt᷑: cũ ꝓ¬
culdubio si pie dm̃ colimꝰ. inimicos atq
odiis aduersũ nos acerrimis incitatoᷤ.
ac ꝑsecutores nisi impios habere ñ pos¬
sumus. Num gͥ diligendi st̃ impii: ꝯũ
impiis benefaciendũ est. Num ꝓ impi¬
is etiã orandũ est: Ita plane. Qui enim
hoc p̾cipit d̾s est: nec tam̃ nos hoc pacto
societati adiungit impioꝵ: quib &e ipse
parcendo ce uitã salutẽꝙ largiendo. ñ
utiq sociat᷑. C onsiliũ qͥppe erꝰ qnͣtum
homini pio nosse donatũ est: exponit
apls dicens. Ignoras. qͥa patientia di

Expanded text:
niam isti in sua nequitia perseverant, ideo Deus in sua patientia non perseverat; per pauca in hoc saeculo puniens, ne divina providentia non esse credatur, et multa servans ultimo examini, ut futurum judicium commendetur? 5. Non, ut opinor, magister ille coelestis impietatem nos diligere praecipit, cum praecipit ut nostros diligamus inimicos, benefaciamus eis, qui nos oderunt, oremus pro eis, qui nos persequuntur, cum procul dubio, si pie deum colimus, inimicos atque odiis aduersum nos acerrimis incitatos ac persecutores nisi impios habere non possumus. num igitur diligendi sunt impii? num impiis benefaciendum est? num pro impiis etiam orandum est? ita plane. qui enim hoc praecipit, deus est; nec tamen nos hoc pacto societati adiungit impiorum, quibus et ipse parcendo et uitam salutemque largiendo non utique sociatur. consilium quippe eius, quantum homini pio nosse donatum est, exponit apostolus dicens: Ignoras, quia patientia dei
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens eũ impunitũ esse nos uolumꝰ.
qui culpa tenet᷑ obnoxi. His uerbis qͦ.
non t̾reas: tuȩ lenitatis &e humanita¬
tis ignarũ: Unde nos qui te nouimꝰ
& hȩc querendi grã non descernendi
scripsisse minime dubitamꝰ. aliis tuis
uerbis ad ista citius respondemꝰ. Tan¬
quã enĩ nos hesitare in hac questione
nolueris: aut p̾̃udisti qͥd dicturi eẽmꝰ:
aut ammonuisti qͥd dicere deberemꝰ.
ae aisti. Tum p̃terea accedit hoc qd̾ gra¬
uius ẽ: nam omĩa peccata uidentur
ueniabiliora: cũ is qui reus ẽ correc¬
tionem ꝓmittit. Ante. quã gͦ discutiã
qͥd sit illd̾̃ grauiꝰ qd̾ in epła tua sequit᷑:
hoc interim qd̾ dedisti accipiã: eoq
utar ad molem hanc amouendã: qͣ
nr̃ȩ int̾cessiones posse repͥmi uidebart᷑.
Idõ qͥppe quantũ facultas dat᷑. ꝓ pec¬
catis omib int̾cedimꝰ: qͥa omĩa pec¬
cata uident᷑ ueniabiliora. cũ is qui

Expanded text:
olumus, qui culpae tenetur obnoxius. i His uerbis quem non terreas tuae lenitatis et humanitatis ignarum? unde nos, qui te nouimus et haec quaerendi gratia, non decernendi scripsisse minime dubitamus, aliis tuis uerbis ad ista citius respondemus. tamquam enim nos haesitare in hac quaestione nolueris, aut praeuidisti, quid dicturi essemus, aut admonuisti, quid dicere deberemus. et aisti: \'Tum praeterea accedit hoc, quod grauius est. nam omnia peccata uidentur ueniabiliora, cum is, qui reus est, correctionem promittit\'. antequam ergo discutiam, quid sit illud grauius, quod in epistula tua sequitur, hoc interim, quod dedisti, accipiam eoque utar ad molem hanc amoliendam, qua nostrae intercessiones posse reprimi uidebantur. ideo quippe, quantum facultas datur, pro peccatis omnibus intercedimus, quia \'omnia peccata
Abbreviated transcription (Latin):
tizati orant. Nec ẽ ꝓrsus p̾teritorũ
aliqͥd peccatoꝵ. qd̃ ñ baptiratis in
scã ȩccłia dimittat᷑: s postea uiuen¬
do in hac fragilitate mortali. nͥ cont᷑¬
herent qd̾ dimittendũ eẽt: ñ uera¬
citer dicerent. dimitte nob̾ debita nr̃a.
Boni gͦ in qntum filii di st̃: in quantũ
aũt peccant. qd̾ sua ñ mendaci confes¬
sione testantur. utiq mali st̃. Nisi forte
quis dicat alia bonoꝵ. alia maloꝵ ẽẽ
peccata: qd̾ ñ usꝙ quaq imꝓbabiliter
dicit᷑. Uerumptam̃ dñs iħe. sine ulla ã¬
biguitate malos appellauit eoscdẽ ipsoᷤᷤ:
quoꝵ patrẽ dicebat dm̃. Nam in eodẽ
sermone ubi illam docet orationem:
alio loco exhortans ad p̾candum dm̃
ait. Petite ce accipietis: querite &e inue¬
nietis: pulsate & aꝑiet᷑ uobis. Omĩs enĩ
qui petit accipit: &e qͥ querit inuenit:

Expanded text:
i orant nec est prorsus praeteritorum aliquid peccatorum, quod non baptizatis in sancta ecclesia dimittatur. sed postea uiuendo in hac fragilitate mortali nisi contraherent, quod dimittendum esset, non ueraciter dicerent: Dimitte nobis debita nostra. boni ergo, in quantum filii dei sunt, in quantum autem peccat, quod sua non mendaci confessione testantur, utique mali sunt. Nisi forte quis dicat alia bonorum alia malorum esse peccata, quod non usque quaque inprobabiliter dicitur. uerum tamen dominus Iesus sine ulla ambiguitate malos appellauit eosdem ipsos, quorum patrem dicebat deum. nam in eodem sermone, ubi illam docet orationem, alio loco exhortans ad precandum deum ait: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis; omnis enim, qui petit, accipit e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingere. Hic nobis pͥma affectꝰ sui
docum̃ta ce caritatis tuȩ pignora.
in supͣdicto munere libroꝵ dedit:
& qͣnto studuit impendio. ut scĩta¬
dem tuã ñ ipsiꝰ tantũ uerbis. s ple¬
nius eloquentia & fide tua cogni¬
tam. ñ possimꝰ amare medioeriter:
tantoꝑe curasse eundẽ credimꝰ. ut
nos uicissim ipsiꝰ imitatione pluri¬
mũ diligas. Grã di tecũ ut ẽ. met̃¬
num maneat: optamꝰ fr̾ in xꝑo dño
sime. Totã domũ & omnẽ comitem
& emulatorẽ in dño scĩtatis tuȩ. plu¬
rimo fr̃nitatis unanimȩ salutamꝰ
affectu. Panẽ unũ quẽ unanimitatiᷤ
indicio misimꝰ caritati tuȩ: rogantꝰ¬
accipiendo benedicas.

Expanded text:
pertingere. hic nobis prima affectus sui pertingere. hic nobis prima affectus sui documenta et caritatis tuae pignora in supra dicto munere librorum dedit. et quanto studuit impendio, ut sanctitatem tuam non ipsius tantum uerbis, sed plenius eloquentia et fide tua cognitam non possemus amare mediocriter, tantopere curasse eundem credimus, ut nos uicissim ipsius imitatione plurimum diligas. gratia dei tecum, ut est, in aeternum maneat optamus, frater in Christo sime. Totam 16 domum, et omnem comitem, et aemulatorem in Domino sanctitatis tuae, plurimo fraternitatis unanimae salutamus affectu. Panem unum, quem unanimitatis indicio misimus caritati tuae, rogamuaccipiendo benedicas.
Abbreviated transcription (Latin):
suscitare de t̾a ce de lacu miseriarũ.
ac de luto fecis educere: ut collocaret
me cũ principib ppli sui. & partem
meã in tua sorte poneret: ut te p̾stai¬
de meritis. officio sociatꝰ equarer. Pre¬
sũptione gͥñ mea. s placito &e ordinatio¬
ne dni fr̃nitatis tuȩ mͥ fedus usur pars.
tanto indignꝰ honore me dignor: qͥa
de ꝓ tua scĩtate certo scio: nã ueritate
sapis ñ alta saꝑe. s humilib congru¬
ere. Idõq prõpte & intime recepturũ
spero caritatẽ humilitatis nr̃e: quã
quidẽ ĩã recepisse te ꝑ beatissimũ sac̾¬
dotem alypiũ. qͥa dignat᷑ patrẽ nr̃m
confido. Is enĩ sine dubio de se tͥ exem¬
plum p̃buit. nos ante noticiã &e supͣ
meritũ diligendi: qͥ incognitos sͥ noᷤ
& longinqua soli uł sali int̾capedine
disparatos. spũ uerȩ dilectionis qui
ubiq & penetrat &e effundit᷑. & uide¬
re diligendo potuit: & alloquendo

Expanded text:
suscitare de terra et de lacu miseriarum suscitare de terra et de lacu miseriarum ac de luto faecis educere, ut conlocaret me cum principibus populi sui et partem meam in tua sorte poneret, ut te praestante meritis officio sociatus aequarer. Praesumptione igitur non mea, sed placito et ordinatione domini fraternitatis tuae mihi foedus usurpans tanto indignus honore me dignor, quia te pro tua sanctitate certo scio — nam ueritate sapis — non alta sapere, sed humilibus congruere. ideoque prompte et intime recepturum spero caritatem humilitatis nostrae, quam quidem iam recepisse te per beatissimum sacerdotem Alypium, quia dignatur, patrem nostrum, confido. is enim sine dubio de se tibi exemplum praebuit nos ante notitiam et supra meritum diligendi, qui incognitos sibi nos et longinqua soli uel sali intercapedine disparatos spiritu uerae dilectionis, qui ubique et penetrat et effunditur, et uidere diligendo potuit et adloquendo
Abbreviated transcription (Latin):
orationib tius tanquã tabula sustine:
ut de hoc mundo quasi de naufragio
nudus euada. Iccirco enĩ leuare me
sarcinis. & uestim̃tis onerantib exie¬
re curaui: ut undosũ hoc qd̾ int̃ nos
&e dm̃. peccatis int̾latrantibuᷤᷤ separat
p̾sentis uitȩ salũ. omĩ amictu earniᷤ
& cura diei sequentis. iubente & iu¬
uante xꝑo expeditus en atem. Neq
id ꝑfecisse me glorior: qd̾ ce si głari poͤ¬
sem. in dño głarer: cuiꝰ ẽ ꝑficere qͦd
nobis uelle adiacet. s concupiscit ad¬
huc anima mea desiderare iudicia
dni. Uide qnͣdo assequat᷑ effectũ dĩ
uoluntatũ. qͥ adhuc ipsũ desiderare
desiderat: qd̃ in me tam̃ est. dilexi de¬
corem domꝰ sc̃ẽ: & qnͣtum in me fuit.
elegeram abiectus ẽẽ in domo dnĩ.
S eui placuit segregare me ab utero
matͥs meȩ: & ab amicicia carnis &e sai¬
guinis ad grãm suã trahere: eidem
placuit inopem me omĩs boni mĩti.

Expanded text:
orationibus tuis tamquam tabula sustine, orationibus tuis tamquam tabula sustine, ut de hoc mundo quasi de naufragio nudus euadam. Idcirco enim leuare me sarcinis et uestimentis onerantibus exuere curaui, ut undosum hoc, quod inter nos et deum peccatis interlatrantibus separat, praesentis uitae salum omni amictu carnis et cura diei sequentis iubente et iuuante Christo expeditus enatem. neque id perfecisse me glorior quod, etsi gloriari possem, in domino gloriarer, cuius est perficere quod nobis uelle adiacet. sed concupiscit adhuc anima mea desiderare iudicia domini. uide quando adsequatur effectum dei uoluntatum, qui adhuc ipsum desiderare desiderat. quod in me tamen est, dilexi decorem domus sanctae et, quantum in me fuit, elegeram abiectus esse in domo domini. sed cui placuit segregare me ab utero matris meae et ab amicitia carnis et sanguinis ad gratiam suam trahere, eidem placuit inopem me omnis boni meriti
Abbreviated transcription (Latin):
in natalib aũt animȩ. illiꝰ ad huc mͥ
tẽpus infantiȩ ẽ. quȩ intentatis xp̃o
uulnerib immolata. dignosanguine
agni uictimã p̃cucurrit: a dĩicam
auspicata ẽ passionẽ: atq idõ ut infan¬
dem adhuc uerbo dĩ & sp̃ali ȩtate lac¬
tentẽ educa u̾bis tuis. uberib fidei
sapientiȩ caritatis inhiantẽ. Si offm
commune consideras. fr̾ es: si maturi¬
datem ingenii tui & sensuũ. pat̾ mͥes.
& si forte sis ęuo iunior: qͥa te ad matu¬
ritatem meriti. & honorẽ senioꝵ ꝓuex̃
de iuuenẽ cana prudentia. foue gͥ a
corrobora me an saeris litti̾s & sp̃alib
studiis tpr̃e ut dixi recentẽ: & obhoc
post longa discrimina. ptꝰ multa nau¬
ctib emergentẽ. tu qui ĩa solido lito¬
re constitisti doto excipe sinu: ut in
portu salutis.si dignũ putas pariter
nauigemꝰ. Intẽa me de ꝑicłis uitȩ istꝰ.
& ꝓfundõ peccatoꝵ euadere nitentẽ.

Expanded text:
in natalibus autem animae illius adhuc mihi in natalibus autem animae illius adhuc mihi tempus infantiae est, quae intentatis Christo uulneribus inmolata digno sanguine agni uictimam praecucurrit et dominicam auspicata est passionem. atque ideo ut infantem adhuc uerbo dei et spiritali aetate lactantem educa uerbis tuis uberibus fidei sapientiae caritatis inhiantem. si officium commune consideras, frater es; si maturitatem ingenii tui et sensuum, pater mihi es, etsi forte sis aeuo iunior, quia te ad maturitatem meriti, honorem seniorum, prouexit et iuuenem cana prudentia. foue igitur et conrobora me in sacris litteris et spiritalibus studiis tempore, ut dixi, recentem et ob hoc post longa discrimina, post multa nauculi emergentem; tu, qui iam solido litore constitisti, tuto excipe sinu, ut in portu salutis, si dignum putas, pariter nauigemus. interea me de periculis uitae istius et profundo peccatorum euadere nitentem
Abbreviated transcription (Latin):
enim laboriosus etiã nc̃ sub mag-¬
no onere peccator. ueteranꝰ in nume-¬
ro peccatoꝵ: s et̃no regi nouus in¬
corpe tẏro miliciȩ. Sapientiã mun¬
di miser hucusq miratus sũ: &e ꝑinuti¬
les litteras reꝓbatãq prudentiã. deo
stultus & mutus fui. Postquã inuetera¬
ui int̾ inimicos meos. & euanui in cogi¬
tationib meis: leuaui ocłos meos in moi¬
tes. ad p̾cepta legis ae gr̃e dona suspici-
cȩcũ: soluit cõpeditum᷑. humiliauit
erectum male: ut erigeret humiliatũ
pie. Sequor gͥ ñ equis adhuc passib
magna iustoꝵ uestigia: si possim ora¬
tionib urĩs app̾hendere. in quo d̃i mi¬
serationib app̃hensus sũ. Rege. gͦ par¬
uulum in incerta reptantẽ: & tuis gͦs¬
sib ingredi doce. Nolo enĩ me corpora¬
lis ortus magis quã sp̃alis exortꝰ etate
consideres. Quippe ȩtas mͥ scdm carnẽ
iam ea ẽ. in qua fuit ille ab apłis in
porta speciosa uerbi potestate sanatꝰ:

Expanded text:
enim laboriosus etiam nunc sub magenim laboriosus etiam nunc sub magno onere peccator, ueteranus in numero peccatorum, sed aeterno regi nouus incorporeae tiro militiae. sapientiam mundi miser hucusque miratus sum et per inutiles litteras reprobatamque prudentiam deo stultus et mutus fui. postquam inueteraui inter inimicos meos et euanui in cogitationibus meis, leuaui oculos meos in montes, ad praecepta legis et gratiae dona suspiciencaecum, soluit conpeditum, humiliauit erectum male, ut erigeret humiliatum pie. Sequor igitur non aequis adhuc passibus magna iustorum uestigia, si possim orationibus uestris adprehendere, in quo dei miserationibus adprehensus sum. rege ergo paruulum incerta reptantem et tuis gressibus ingredi doce. nolo enim me corporalis ortus magis quam spiritalis exortus aetate consideres, quippe aetas mihi secundum carnem iam ea est, qua fuit ille ab apostolis in porta speciosa uerbi potestate sanatus,
Abbreviated transcription (Latin):
te catholicis urbib. de septiformi lig-¬
nopastũ oleo leticiȩ lum̃ effundens.
densas licet hereticoꝵ caligines discu¬
tis: &e lucẽ ueritatis a confusione te¬
nebrar ũ. splendore clarifici sermo¬
rer stupore quã magno amore. cõplec¬
tar: qͥ cotidie colloquio litterarũ tuaꝵ
fruor. & oris tui spũ uescor. Os enĩ tuũ
fistulam aque uiuȩ. & uenã fontis ȩt̃¬
ni merito dixerim: qͥa fons in te aquȩ¬
uiuȩ salientis in uitã eternã xp̃c effe¬
ctiis ẽ: cui desiderio sitiuit in te aĩa
mea: & ub̾tate tui fluminis in ebriari
t̃ra mea concupiuit. Id̃oq cũ hoc
pentatheucho tuo contra manicheo ᷤᷤ
me satis armaueris: si qua in alios qͦ
hostes catholicȩ fidĩ munimina cõ-¬
parasti. qͥa hostis nr̃ cui mille nocen¬
di artes. tã uariis expugnandus ẽ
delis quã obpugnat insidiis: queso
ꝓmere mͥ de armam̃tario tuo. & con¬
ferre ñ abnuas arma iusticiȩ. Sũ

Expanded text:
te catholicis urbibus de septiformi lychte catholicis urbibus de septiformi lychno pastum oleo laetitiae lumen effundens densas licet haereticorum caligines discutis et lucem ueritatis a confusione tenebrarum splendore clarifici sermorer stupore, quam magno amore conplectar, qui cotidie conloquio litterarum tuarum fruor et oris tui spiritu uescor. os enim tuum fistulam aquae uiuae et uenam fontis aeterni merito dixerim, quia fons in te aquae salientis in uitam aeternam Christus effectus est. cuius desiderio sitiuit in te anima mea et ubertate tui fluminis inebriari terra mea concupiuit. ideoque cum hoc Pentateucho tuo contra Manichaeos me satis armaueris, si qua in alios quoque hostes catholicae fidei munimina conparasti, quia hostis noster, cui mille nocendi artes, tam uariis expugnandus est telis quam obpugnat insidiis, quaeso promere mihi de armamentario tuo et conferre non abnuas arma iustitiae. sum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fr̃ĩ unanimo & uenerabi¬
li augꝰtino: paulinꝰ & therasia
peccatores. Caritas xꝑi quȩ urget
nos. & absentes licet ꝑ unitatẽ ficdłi al¬
ligat. ipsa fiduciã ad te scribendi pu¬
dore depulso p̾stitit: teq ꝑlittãs tuas
uiscerib meis intimauit: quas &e de
scolasticis facultatib affluentes. &e de
cȩlestib faus dulces animȩ meę me-¬
dieas &e altrices. in qͥnq libris interĩ
deneo: quos munere benedicti ce ue
multaꝵ urbiũ utilitate suscepimus.
Hos gͥ nc̃ libros lectioni habeo. in his
me oblector: de his cibũ capio. ñ illũ qͥ
perit. s qͥ oꝑat᷑ uite eternȩ substantiã.
ꝑfidem nram qua ad corporam᷑ in xp̃o
um negligens. iuisibilib inhiat: ꝑ
caritatẽ ona scd̃m ueritatẽ om̃ipo¬
dentis di credentẽ. litteris & exemplis
sideliũ roboret᷑. Ouere sal t̾̃rȩ. quo p̃¬
cordia nr̃a ne possint. scłi errore ua¬
nescere condiunt᷑. O lucerna digne
suꝑ candelabrũ eccłiȩ posita: quȩ la¬

Expanded text:
NO FRATRI UNANIMO ET VENERABILI AUGUSTINO - PAULINUS ET THERASIA PECCATORES. Caritas Christi, quae urget nos et absentes licet per unitatem fidei alligat, ipsa fiduciam ad te scribendi pudore depulso praestitit teque per litteras tuas uisceribus meis intimauit, quas et de scholasticis facultatibus adfluentes et de caelestibus fauis dulces ut animae meae medicas et altrices in quinque libris interim teneo, quos munere benedicti et uenmultarum urbium utilitate suscepimus. hos igitur nunc libros lectioni habeo, in his me oblecto, de his cibum capio non illum, qui perit, sed qui operatur uitae aeternae substantiam per fidem num negligens invisibilibus inhiat, per caritatem omnia secundum veritatem omnipotentis dei credentem litteris et exemplis fidelium roboretur. o uere sal terrae, quo praecordia nostra, ne possint saeculi errore uanescere, condiuntur! s o lucerna digne super candelabrum ecclesiae posita, quae la
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse intelligat᷑. Nerũ ĩa ut arbitror
modũ excessit ȩpła mea: cũ ꝑ tuã meam-¬
monueris breuit̾ scribere. S qͥa instituti¬
one ueterũ te excusare dignatꝰ es: ñ tͥ ab¬
surdus uidebor si mͦ quarũdã ȩpłarũ ei¬
ceronis. qͥa eiꝰ qͦ in litteris tuis mentionẽ
fecisti. ñ te pigeat recordari.

Expanded text:
non posse intelligatur. Verum jam, ut arbitror, non posse intelligatur. Verum jam, ut arbitror, modum excessit epistola mea, cum per tuam me admonueris breviter scribere: sed quia institutione veterum te excusare dignatus es, non tibi absurdus videbor, si modum quarumdam epistolarum Ciceronis, quia ejus quoque in litteris tuis mentionem fecisti, non te pigeat recordari.
Abbreviated transcription (Latin):
homo caliginosas imagines. adserenta¬
tem ilła sinceritatẽq ueniemꝰ: qua uide¬
re possimꝰ. qd̾ dici ñ posse uideamꝰ. Nam
libello quẽ mͥ dignatus es mittere. si
mͥ sit ociũ. facultasq tribuat᷑ ad singła
respondere: arbitror te cogniturũ. tan¬
tominꝰ quẽq uestiri lumine ueritatis.
qntomagis sibi uidet᷑ nudam deꝓmere
ueritatẽ. Qs enĩ ferat. ut alia omittã
ce hoc solũ interim cõmemorem. qd̾ ma¬
.xime ingemui. cũ apls paulus dicat.
uidemꝰ nc̃ ꝑspeculũ in eniginate. tc̃ aũ
facie ad faciẽ: istos iã dicere om̃i integu
m̃to reiecto. nudã se. deꝓmere ueritate:
Qͥ si dicerent nuda uidemꝰ ueritatẽ: ni¬
chil eẽt cecius ista arrogantia uisioĩs.
tere. s etiã potestati lingue subiacere
uideat᷑. Multa st̃ quȩ de trinitatis in¬
esfabilitate dicant᷑. ut ipsa ñ dicat᷑ alioqͥn
ñẽ ineffabilis: s ut illis dictis illa dici

Expanded text:
hominis caliginosas imagines ad serenitahominis caliginosas imagines ad serenitatem illam sinceritatemque ueniemus, qua uidere possimus, quod dici non posse uideamus. Nam libello, quem dignatus es mittere, si mihi sit otium facultasque tribuatur ad singula respondere, arbitror te cogniturum tanto minus quemque uestiri lumine ueritatis, quanto magis sibi uidetur nudam depromere ueritatem. quis enim ferat, ut alia omittam et hoc solum interim commemorem, quod maxime ingemui, cum apostolus Paulus dicat: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, istos iam diceremento retecto nudam se depromere ueritatem? qui si diceret: \'Nudam uidemus ueritatem>, nihil esset caecius ista arrogantia uisionis; tere sed etiam potestati linguae subiacere uideatur. multa sunt, quae de trinitatis ineffabilitate dicantur, ut ipsa non dicatur — alioquin non est ineffabi
Abbreviated transcription (Latin):
se faciendũ. alteri a quo factus ẽ adiuto¬
riũ p̾buit: nicħominꝰ ut se adiuuante
ipse fieret. ĩa erat ante. quã fieret. Relin¬
quitur itaq: ut sine se factꝰ sit. Qcqͥd
nasci filiꝰ ẽqualis ei de qͦ natus ẽ ⁊ Iam
hoc enarrare ñ possũ: & cedo ꝓpħȩ dicenti.
Generationẽ er qͥs en arrabit: Qõsitu
de humana generatione qua ꝑ uirginẽ
natꝰ ẽ. accipiendũ putas: ipse te diseute
& int̾roga anim̃ã tuã: utrũ si ingenera¬
tione humana deficit. audeat enarrare
ñ dicã: qd̾ dixit apłs. Non rapinã inqͥt
arbitratꝰ ẽ: eẽ ȩqualis dõ. Et si enĩ ȩquali¬
tatemilła ñ explicauit. humanȩ m̃ti ñ¬
dũ purgatȩ: posuit tam̃ in uerbo. qͦd
in re possit inuenire purgata. Demus
itaq oꝑam mundando cordi nr̃o: ut in¬
de exurgat acies.qua ista uidere uale¬
amus. B̾eati enĩ mundicordes inqͥt. qñ
ipsi dm̃ uideb̾t. Itaq excedentes animais

Expanded text:
se faciendum alteri, a quo factus est, adiutose faciendum alteri, a quo factus est, adiutorium praebuit, nihilo minus, ut se adiuuante ipse fieret. iam erat ante, quam fieret. relinquitur itaque, ut sine se factus sit. quicquid nasci filius aequalis ei. de quo natus est?\' iam hoc enarrare non possum et cedo prophetae dicenti: Generationem eius quis enarrabit? quod si tu de humana generatione, qua per uirginem natus est, accipiendum putas, ipse te discute et interroga animam tuam, utrum, si in generatione humana deficit. audeat enarrare cam, quod dixit apostolus? non rapinam, inquit, arbitratus est esse se aequalem deo. etsi enim aequalitatem illam non explicauit humanae menti nondum purgatae, posuit tamen in uerbo, quod in re possit inuenire purgata. demus itaque operam mundando cordi nostro, ut inde exsurgat acies, qua ista uidere ualeamus; beati enim mundicordes, inquit, quia ipsi deum uidebunt. ita excedentes animalis
Abbreviated transcription (Latin):
nim ꝑ ipsũ facta st̃ &e sine ipso factũ ẽ neb̾.
Miror parũ aitendi quȩ tã exp̃sse eugłista
uoluit intimare: ut neminẽ dissimula¬
re ꝑmitteret. Non enĩ satis suit dicere.
omĩa ꝑ ipsũ facta st̃: nisi adderet & sine
ipso factũ ẽ nicb. At ego quãuis tardꝰ. et
ñdum detersa caligine sauciũ m̃tiᷤ ocłm
gerens. ad intuendam patͥs ae filii incõ¬
parabilẽ ineffabilẽq p̾stantiam. tam̃ ħ
tota facilitate. cõplector. qd̾ nob̃ in eũgłio
ꝓꝑtẽa p̾seminatum ẽ: ñ ut hinc comp̃ben¬
deremꝰ ilła diuinitatẽ. s ut hinc ãmo¬
nerem᷑. ñ oportere nos de temeraria cõ¬
p̾hensione iactare. Si enĩ omĩa ꝑ ipsum
Ab eodẽ gͦ cogimur: eũ factũ ẽẽ ñ credere.
Itẽ. sisine ipso factũ ẽ nicħ: ipse gͦ nicħ ẽ.¬
crilegũ ẽ: ñ possumꝰ dicere. Si enĩ ipse
se fecit. iã erat anteqũa fieret. Si aũ ad

Expanded text:
nim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. nim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. Miror parum adtendi. quae tam expresse euangelista uoluit intimare. ut neminem dissimulare permitteret; non enim satis fuit dicere: Omnia per ipsum facta sunt, nisi adderet: Et sine ipso factum est nihil. at ego quamuis tardus et nondum detersa caligine saucium mentis oculum gerens ad intuendam patris et filii incomparabilem ineffabilemque praestantiam tamen hoc tota facilitate complector. quod nobis in euangelio propterea praeseminatum est, non ut hinc comprehenderemus illam diuinitatem, sed ut hinc admoneremur non oportere nos de temeraria comprehensione iactare. si enim omnia per ipsuab eodem ergo cogimur eum factum esse non credere. item, si sine ipso factum est nihil, ipse ergo nie non possumus dicere. si enim ipse se fecit, iam erat ante, quam fieret; si autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
aũt homo ñ ꝑcipit quȩ st̃ sp̃c di: stultiera
ẽ enĩ illi. Magis gͦ tecũ si fieri poss mallẽ
querere. quo usꝙ appellandus sit anima¬
lis homo: ut si eũ rã transcendimꝰ recte
fortasse illa quȩ supra humanã m̃tem
atq intelligentiã incõmutabilit̾ maneit.
aliqua ex parte. nos attigisse gaudeamꝰ.
Cauendũ ẽ enĩ. ne ꝓꝑt̾e̾a uideat᷑ stultum
cũ filiũ patri audimꝰ ȩquałe: qͥa hominẽ
animalẽ adhuc agimꝰ. de qͦ dictũ ẽ. qd̾ stul¬
ticia st̃ illi que st̃ sp̃c cdi. Quaquã sane.
maiestas illa supra cuncta sublimis. ab
spiritalib cogitari possit: a nullo aũ pos¬
sit effari . Uidere tam̃ qñtũ arbitror faci¬
le ẽ ñ eẽ factũ. ꝑ quẽ facta st̃ omĩa: & si¬
ne quo factũ ẽ nicħ. Si enĩ ꝑseipsũ factꝰ ẽ
erat ante quã fieret: ut fieri ꝑ se poss. Q̾
certe tanto absur diꝰ dicit᷑. qñto uaniꝰ co¬
gitat᷑. S aũt ñ ꝑse factꝰ ẽ. non ẽ factꝰ õĩo:¬

Expanded text:
 homo non percipit quae sunt Spiritus Dei: stultitia est enim illi . 2. Magis ergo tecum, si fieri posset, mallem quaerere quousque appellandus sit animalis homo, ut si eum jam transcendimus, recte fortasse illa quae supra humanam mentem atque intelligentiam incommutabiliter manent, aliqua ex parte nos attigisse gaudeamus. Cavendum est enim ne propterea videatur stultum, cum Filium Patri audimus aequalem, quia hominem animalem adhuc agimus, de quo dictum est, quod stultitia sunt illi, quae sunt spiritus dei. quamquam sane maiestas illa supra cuncta sublimis ab spiritalibus cogitari possit, a nullo autem possit effari, uidere tamen, quantum arbitror, facile est non esse factum, per quem facta sunt omnia et sine quo factum est nihil. erat antequam fieret, ut fieri per se posset: quod certe tanto absurdius dicitur, quanto vanius cogitatur. Si autem non per se factus est, non est factus omnino
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. qd̾ me bonoso & iasoni ut seribis
doctissimis uiris etiã transiare mittere
dignatꝰ es. ad reportandos ex eoꝵ dispu-¬
tationib uberes fruct᷑: qd deniq ad de¬
t̃gendas totiꝰ erroris caligines. libellũ
cuiꝰdam ȩp̃i ur̃i ingenio & uirib elaboratũ.
ad me ꝑferendu sollicita benignitate cu
rasti: qnͣto ẽ equiꝰ te bono animo acciꝑe.
qd̾ ea quȩ nullo humano ingenio & iuiribꝰ
dari posst̃. a dño do tͥ ut concedant᷑ opta¬

Expanded text:
tuam, quod me Bonoso et Iasoni, ut scribis, tuam, quod me Bonoso et Iasoni, ut scribis, doctissimis uiris, etiam trans mare mittere dignatus es ad reportandos ex eorum disputationibus uberes fructus, quod denique ad detergendas totius erroris caligines libellum cuiusdam episcopi uestri ingenio et uiribus elaboratum ad me perferendum sollicita be- nignirasti: quanto est aequius te bono animo accipere, quod ea quae nullo humano ingenio et viribus dari possunt, a Domino Deo tibi ut concedantur opta
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eximio meritoq honorabi¬
li ae desiderabili helpidio: au¬
gustinꝰ. Qͥs nr̃m erret infide
uł cognitione trinitatis: aliqͣ questio ẽ.
Gratũ sane habeo: qd̾ me quãuis incogni¬
tum facie. tam̃ qͥa errare credidisti re¬
uocare ab errore conatꝰ es. Huiꝰ tͥ beni¬
uolentiȩ mercedẽ retribuat ds̃: & nosse
de faciat. qd̾ nosse te putas. Res enĩ ar¬
dua ẽ ut existimo: ce queso te ne in ullã
contumeliȩ partẽ acceꝑis: qd̵̃ tͥ tantȩ co¬
gnitionis munꝰ optaui. yereor enĩ ne opi¬
natȩ scientiȩ pre audiciũ. si ñ p̾cepta ue¬
ra quȩ nequaquã ad te mͥ arrogauerĩ.
at certe bona uota nr̃a quȩ mͥ etiã indo¬
cto habere de telicet. ñ enĩ ꝑite s amice
exhibenda st̃. repellat ab aurib tuis:
potisq succenseas. qd̾ ñ tͥ iam ficut sapi¬
enti gratulatꝰ. quã grãs agas. qd̾ tͥ sapi¬
entiam dep̾catus sim Uerũptam̃ si ego
portans episcopalis nominis sarcinam.
libentissime amplector beniuolentiam

Expanded text:
NO EXDIIO MERITOQVE HONORABILI ET DESIDERABILI ELPIDIO AUGUSTINUS. Quis nostrum erret in fide uel cognitione trinitatis, alia quaestio est. gratum sane habeo, quod me quamuis incognitum facie tamen. quia errare credidisti, reuocare ab errore conatus es. huius tibi beniuolentiae mercedem retribuat deus et nosse te faciat, quod nosse te putas; res enim ardua est. ut existimo. et quaeso te. ne in ullam contumeliae partem acceperis, quod tibi tantae cognitionis munus optaui. uereor enim, ne opinatae scientiae praeiudicium si non praecepta uera, quae nequaquam ad te mihi adrogauerim, at certe bona uota nostra, quae mihi etiam indocto habere de te licet — non enim perite sed amice exhibenda sunt —, repellat ab auribus tuis potiusque mihi suscenseas, quod non tibi iam sicut sapienti gratulatus, quam gratias agas, quod tibi sapientiam deprecatus sim. uerum tamen si ego portans episcopalis nominis sarcinam libentissime amplector beniuolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ doloꝵ nr̃oꝵ in corde nr̃o. iocun¬
dant animã nrãm. Ita ẽ qͥa ita ꝓmissũ ẽ:
ita erit qd̾ restat sicut ꝓmissũ ẽ. Obsecra¬
mus te ꝑ eũ qui tͥ ista donauit. & ppłm
eui seruis. ac ꝑ te benedictionẽ ꝑfundit:
ut iubeas singłos quos uolueris sermo¬
nes seorsũ consc̾ptos & em̃datos mitti nob̃.
Nam & ego qd̾ iussisti ñ negligo: &e de ty¬
conii septẽ regulis uł clauib sicut sepe
iam scͥpsi. cognoscere qͥd tͥ uideat᷑ expecto

Expanded text:
titudinem dolorum nostrorum in. corde nostro iucuntitudinem dolorum nostrorum in. corde nostro iucundant animam nostram. ita est, quia ita promissum est; ita erit. quod restat, sicut promissum est. obsecramus te per eum, qui tibi ista donauit et populum, cui seruis, hac per te benedictione perfudit, ut iubeas singulos, quos uolueris, sermones eorum conscriptos et emendatos mitti nobis. nam et ego, quod iussisti, non neglego et de Tychonii septem regulis uel clauibus, sicut saepe iam scripsi, cognoscere, quid tibi uide
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in celis ẽ. Talib delecteris in dño. Ip¬
se te ꝓ eis orantẽ dignet᷑ exaudire: quẽ
tu ꝑeos loquent̾ẽ ñ dedignaris audire.
Tatur ambulet᷑ eurrat᷑ in uia dñi: bene¬
dicant᷑ pusilli cũ magnis. iocundati in
his quȩ dicunt᷑ eis: in domũ dñi ibimus.
Precedant illi ce sequant᷑ isti: imitatores
facti eoꝵ. sicut & illi xp̃i. ferueat iter sc̃ax
formicarũ: fraglent oꝑa sc̃arũ apũ: fera¬
tur fructus intolerantia. cũ salute ꝑse¬
uerandi usq in finẽ: nec sinat dñs tẽp¬
tari supra quã possumꝰ ferre. s faciat.
cũ tẽptatione etiã exitũ. ut possimꝰ susti¬
nere. Orate ꝓ nobis: digni exaudiri. Cũ
tanto qͥppe sacrificio acceditis ad dm. sin
urĩs. Orate ut etiã nobis hȩc liceant. qm̃
nouit ille quẽ oratis. cũ qnͣto nr̃o gau¬
dio uobis hȩc liceant. Hȩc st̃ uota nr̃a.
heȩ multitudines solatior ũ. scd̾m mul¬

Expanded text:
qui in caelis est; talibus delecteris in domino, ipqui in caelis est; talibus delecteris in domino, ipse te pro eis orantem dignetur exaudire, quem tu per eos loquentem non dedignaris audire; eatur, ambuletur, curratur in uia domini; benedicantur pusilli cum magnis iucundati in his, qui dicunt eis: In domum domini ibimus; praecedant illi et sequantur isti imitatores facti eorum sicut et illi Christi; ferueat iter sanctarum formicarum, fraglent opera sanctarum apum, feratur fructus in tolerantia cum salute perseuerandi usque in finem nec sinat dominus temptari supra, quam possumus ferre, sed faciat, cum temptatione etiam exitum ut possimus sustinere. Orate pro nobis digni exaudiri; cum tanto quippe sacrificio acceditis ad deum sinbus uestris. orate, ut etiam nobis haec luceant, quoniam nouit ille, quem oratis, cum quanto nostro gaudio uobis luceant. haec sunt uota nostra, haec multitudines solatiorum secundum mul
Abbreviated transcription (Latin):
ce uenerabilit suscipiendo. sin
cerissimeq carissimo fr̃i & con¬
sacerdoti pape aurelio alypius &e augu¬
stinꝰ in dño sal. Impletũ est gaudio os
nr̃m. ce lingua nr̃a exultationẽ. nun¬
tiantib litteris tius. scãm cogitationẽ
tuã adiuuante dño qui eã inspirauit.
ad effectũ esse ꝑductã. de om̃ib ordina
linguas clamat caritas tua maiore
uoce in cordib hominũ. quã illin au¬
rib do grãs. Nam qͥd meli ce animo ge-¬
ramꝰ & ore ꝓmaniꝰ ce calamo exprunamꝰ:
quã dõ grãs: Hoc nec dici breuiꝰ nec au¬
diri letiꝰ nec intelligi grateꝰ nec agi fru¬
etuosius potest. Do grãs. qͥ te ae tã fidel¬
pectore ditauit erga filios tuos: & id
qd̃ in intimo animȩ habebas qͦ humanꝰ
ocłs ñ penetrat. eduxit in lucẽ: donan¬
do tͥ ñ solũ ut bene uelles: uerũetiam in
quib poss apparere qd uelles. Ita plane
fiat fiat: luceant hȩc oꝑa cora hominib:¬
ut uideant gaudeant. glificent patrẽ

Expanded text:
 VENERABILITER SUSCIPIENDO SIN- CERISSIMEQVE CARISSIMO FRATRI ET CONSACERDOTI PAPAE AURELIO ALVPIUS ET AUGUSTINUS 1N DOMINO SALUTEM.. Impletum est gaudio os nostrum et lingua nostra exultatione nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam adiuuante domino, qui eam inspirauit, ad effectum esse perductam de omnibus ordinatlinguas clamat caritas tua maiore uoce in cordibus hominum quam illi in auribus. deo gratias. nam quid melius et animo geramus et ore promamus et calamo exprimamus quam \'deo gratias? hoc nec dici breuius nec audiri laetius nec intellegi grandius nec agi fructuosius potest. deo gratias, qui te et tam fidelpectore ditauit erga filios tuos et id, quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem donando tibi, non solum ut bene uelles, uerum etiam in quibus posset apparere, quod uelles. ita plane fiat, fiat. luceant haec opera coram hominibus, uideant, gaudeant, glorificent patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
anumi cont᷑ ẽ. Nam incõparabilit̾ salubriꝰ
s̃ irȩ etiã iustȩ pulsanti ñ aꝑire penetra¬
le cordis quã admittere. ñ facile recessurã:
e ꝑuenturã de surculo ad trabẽ. Audet
qͥppe imprudent̾ etiã crescere:citiꝰ quã
putat᷑. Non enĩ erubescit in tenebris. cũ
suꝑ eã sol occiderit. Recolis certe qua
cura & qñta sollicitudine ista scͥpserum:
si recolis qͥd mecũ nuꝑ in itinere quodã
locutꝰ sis. frẽm seuerũ ce qͥ cũ eo st̃ saluta¬
mus. Etiã ipsis fortasse seriberemꝰ. si ꝑfe
stinationẽ ꝑlatoris liceret. Peto aut̃ ut
apud eundẽ frẽm nr̃m uictorẽ cui ago
etiã apud tuã sc̃itatem grãs. qd̾ constan¬
tinã cũ ꝑgeret indicauit. petendo ad¬
iuues ꝓpt̃ negotiũ qd̃ ipse nouit: de qͦ
grauissimũ pondꝰ. ꝓ ea re multũ dep̾cai¬
tis nectarii maioris patior ꝑ calamã re¬
meare. ne grauet᷑. Sic enĩ ꝓmisit mͥ.uale.

Expanded text:
animi contra est. nam incomparabiliter salubrius animi contra est. nam incomparabiliter salubrius est irae etiam iuste pulsanti non aperire penetrale cordis quam admittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem. audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in tenebris, cum super eam sol occiderit. recolis certe. qua cura et quanta sollicitudine ista scripserim, si recolis. quid mecum nuper in itinere quodam locutus sis. Fratrem Seuerum et qui cum eo sunt salutamus. etiam ipsis fortasse scriberemus, si per festinationem perlatoris liceret. peto autem, ut apud eundem fratrem nostrum Victorem, cui ago etiam apud tuam sanctitatem gratias, quod, Constantinam cum pergeret, indicauit, petendo adiuues, propter negotium, quod ipse nouit, de quo grauissimum pondus pro ea re multum deprecantis Nectarii maioris patior, per Calamam remeare ne grauetur; sic enim promisit mihi. uale.
Abbreviated transcription (Latin):
matus er si fieri pot̃ nosse uolumꝰ. Non
desunt scandala s neq refugiũ: ñ desiñ
merores s neq consolationes. Atq int̃ ħ
quã uigilandũ sit. ne cuiꝰquã odiũ cor¬
dis intima teneat: neq sinat ut oremꝰ
dm̃ in cubili nr̃o clauso ostio. s aduersꝰ
ipsũ d̾m claudat ostiũ. nosti optime fr̃.
Subrepit aũt̃ du nulli irascenti ira sua
uidet᷑ iniusta. Ita eñĩ inueterascens ira
fit odiũ: dũ quasi iusti doloris ãmixta
dulcedo. diutiꝰ eã in uase detinet: donec
totũ acescat uasq corrũpat. Quappt̾
multo meliꝰ nec iuste. euiquã irascim᷑:
quã uelut iuste irascendo. inaliciꝰ odiũ
ira ce occulta facilitate dilabim᷑. In reci¬
piendis enĩ hospitib ignotis solemꝰ dic̃.
multo ẽẽ meliꝰ malũ hominẽ ꝑpeti. quã
forsitan ꝑ ignorantiã excludi bonũ: dũ
cauemꝰ ne recipiat᷑ malus. S in affectibꝰ

Expanded text:
matus eius, si fieri potest, nosse uolumus. non matus eius, si fieri potest, nosse uolumus. non desunt scandala sed neque refugium; non desunt maerores sed neque consolationes. atque inter haec quam uigilandum sit, ne cuiusquam odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro clauso ostio, sed aduersus ipsum deum claudat ostium, nosti optime, optime frater; subrepit autem, dum nulli irascenti ira sua uidetur iniusta. ita enim inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipiatur malus. sed in affectibus
Abbreviated transcription (Latin):
placet atq ipse uires p̾bere
dignatur. recte sumꝰ. corpore aũt ego
in lecto sũ. Dec ambulare enĩ nec stare
nec sedere possũ rogadis uł exochacdis
dolore & tumore. S etiã sic qm id dño
placet: qͥd aliud dicendũ ẽ. nisi qͥa recte
sumꝰ  Potiꝰ enĩ si id nolumꝰ qd̾ ille uult. nõ
culpandi sumꝰ. quã ille ñ recte. aliqͥd uł
facere uł sinere existimandus ẽ. Nostis̾
omĩa. S qͥa mͥ es alt̾ ego: qͥd libentiꝰ tecũ
loquerer. nisi qd̾ mecũ loquor: Cõmen¬
damus gͦ seĩs orationib tuis &e dies et
noctes nras. ut oretis ꝓ nob̾: ne diebꝰ in¬
temꝑant̃ utam᷑. ut noctes ȩquo animo
doleremꝰ: ut etiã si ambulemꝰ in medio
umbrȩ mortis. nob̾cũ sit dñs ne timea¬
mus mala. Qd senex megalius defunc¬
tus sit. iã uos audisse qͥs dubiter: frañ
aũt a depositione corꝑis eiꝰ cũ hec seribe¬
rem. dies ferme uiginti quatuor. ytrum
ia uideris. disponebas enĩ successorẽ pri¬

Expanded text:
placet atque ipse uires praebere dignatur, recte sumus; corpore autem ego in lecto sum; nec ambulare enim nec stare nec sedere possum rhagadis uel exochadis dolore et tumore. sed etiam sic, quoniam id domino placet, quid aliud dicendum est. nisi quia recte sumus? potius enim, si id nolumus, quod ille uult, nos culpandi sumus, quam ille non recte aliquid uel facere uel sinere existimandus est. nosti haec omnia; sed quia mihi ea alter ego, quid libentius tecum loquerer, nisi quod mecum loquor? commendamus ergo sanctis orationibus tuis et dies et noctes nostras, ut oretis pro nobis, ne diebus intemperanter utamur, ut noctes aequo animo toleremus, ut, etiam si ambulemus in medio umbrae-mortis, nobiscum sit dominus, ne timeamus mala. Quod senex Megalius defunctus sit. iam uos audisse quis dubitet? erant autem a depositione corporis eius, cum haec scriberem, dies ferme uiginti quattuor. utrum iam uideris, disponebas enim, successorem pri
Abbreviated transcription (Latin):
centib &e ad d̾m ingemiscentib: omnino
suis aderit qͥ suis adẽe consueuit: & aut
nicb in earũ castissimis m̃bris libidine
hostili. ꝑpetrari ꝑmittet: aut si ꝑmittit.
cũ earũ animꝰ nulla consensionis turpi¬
tudine macłatur. etiã carnẽ suã defen-¬
det a crimine: ce qͥcqͥd in ea nec cõmisit
nec ꝑmisit libido patientis. soli erit eul¬
pa facientis: omĩs q illa uiolentia. ñ ꝓ
corruptionis tuipitudine. s ꝓ passionis
uulnere deputabit᷑. Tantũ enĩ ualet¬
in m̃te integritas castitatis: ut illa inui¬
olata. nec in corꝑe possit pudicicia uiola¬
riͥ cui m̃bra potuer̃t suꝑari. Hȩc epła ꝓ
tuo desiderio breuis: ꝓ meis tam̃ occupa¬
tionib multũ ꝓlixa. ce ꝑpt̃ ꝑlatoris festi¬
nationẽ nimis accelerata. sufficiat cari¬
tati tuȩ. Multo uberiꝰ uos dñs consola¬
bitur. si scripturas eiꝰ intentissime lege

Expanded text:
CXXII. Ad Deum ingemiscentibus omnino suis aderit qui suis adesse consuevit, et aut nihil in earum castissimis membris libidine hostili perpetrari permittet, aut si permittit, quum earum animus nulla consensionis turpitudine maculatur, etiam carnem suam defendit a crimine, et quicquid in ea nec commisit, nec permisit libido patientis, solius erit culpa facientis, omnisque illa violentia non pro corruptionis turpitudine, sed pro passionis vulnere deputabitur. Tantum enim in mente valet integritas castitatis, ut illa inviolata nec in corri, cuius membra potuerint superari. haec epistula pro tuo desiderio breuis, pro meis tamen occupationibus multum prolixa et propter perlatoris festinationem nimis accelerata sufficiat caritati tuae. multo uberius uos dominus consolabitur, si scripturas eius intentissime lege
Abbreviated transcription (Latin):
dicant: qd̾ azarias dixit in consequen¬
tib precũ suarũ. Non ẽ in hoc tẽpore
princeps & ꝓph̃a &e dux. ñ holocausta ne¬
ꝙ oblatio. neq supplicationes. nec locus
ad sacrificandũ in conspectu tuo. & in¬
uenire miscł̾iam: s in anima contrita
& spũ humilitatis accipiam᷑. sic̃ in holo

Expanded text:
dicant, quod Azarias dixit in consequendicant, quod Azarias dixit in consequentibus precum suarum: Non est in hoc tempore princeps et propheta et dux, non holocausta neque oblatio neque supplicationes nec locus ad sacrificandum in conspectu tuo et inuenire misericordiam, sed in anima contribulata et spiritu humilitatis accipiam
Abbreviated transcription (Latin):
egritudine laborarent. Quoꝵ mat̾ an¬
maduertit puelła dõ deditã. e credidit
qd̾ eiꝰ orationib sui filii possent ab iminii¬
nentis ĩã mortis ꝑicło liberari. Petiuit
ut oraret ꝓ eis: pollicens qd̵ si salui facti
cẽnt:. eã sius parentib redderent. Ieui¬
nauit illa e orauit: exaudita continuo
ẽ. Ad hoc enĩ factũ erat. qñtum exitꝰ do¬
cuit. Ita illi tã repentino d̃i beneficio sa¬
lute ꝑcepta mirantes ae honorantes qͦd
eoꝵ mat̾ ꝓmiserat impleuert̃. Ora gͦ dñm
ꝑ eis: & roga ut etiã ipsas doceat talia di¬
cere: qualia supra memoratꝰ sc̃s azarias.
int̾ cȩt̾a in oratione ce confessione sua fu¬
dit ad dm. Sic enĩ sunt ille in t̾ra capti¬
uitatis suȩ. quomͦ erant illi in ea t̾ra. uͥ
nec sacrificare more suo poterant dño.
sicut nec istȩ possunt ułferre oblationẽ
ad altare diꝰ. uł inuenire ibi sacerdotẽ. ꝑ
quẽ offerant dõ. Donet gͦ eis dñs ut ei

Expanded text:
aegritudine laborarent. quorum mater anaegritudine laborarent. quorum mater animaduertit puellam deo deditam et credidit, quod eius orationibus sui filii possent ab imminentis iam mortis periculo liberari; petiuit, ut oraret pro eis, pollicens, quod, si salui facti essent, eam suis parentibus redderent. ieiunauit illa et orauit et exaudita continuo est; ad hoc enim factum erat, quantum exitus docuit. ita illi tam repentino dei u beneficio salute percepta mirantes et honorantes, quod eorum mater promiserat, impleuerunt. Ora ergo dominum pro eis et roga, ut etiam ipsas doceat talia dicere, qualia supra memoratus sanctus Azarias inter cetera in oratione et confessione sua fudit ad deum. sic enim m sunt illae in terra captiuitatis suae, quo modo erant illi in ea terra, ubi nec sacrificare more suo poterant domino, sicut nec istae possunt, uel ferre oblationem ad altare dei uel inuenire ibi sacerdotem, per quem offerant deo. donet ergo eis dominus, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
confessiones de scͥpturis scĩs cõmemo¬
raui. ab hostib ducti. atq in captiuita¬
de positi. illa dixer̃t que conscͥpta lege̾nt᷑.
a nob̾: ut disceremꝰ captiuos dĩ seruos.
ñ deseri a dño dõ suoᷤ. Unde aũt scim:
qͥd etiã ꝑ istas omp̃c & misericors ds̃mn
ipsa t̾ra barbarica fieri uelit mirabiliũ
suoꝵ. Tantũ ñ cessetis ꝓ illis ingemisce¬
re ad d̾m: ce querere quantũ potestis.
& qͣntum ipse ꝑmittit cũ tempꝰ &e facul¬
tatẽ dederit. qͥd de illis factũ sit: uł q̃
ur̃ã possint habere solatia. Nã de sitifen¬
si ante paucos annos. seueri ep̃i neptͤ
scĩmonialis abarbaris ducta ẽ: &e ꝑ
mirabiłe dĩ miscdiam. cũ honore ma¬
gno suis parentib restituta ẽ. Domꝰ
enĩ illa barbaroꝵ ubi captiua ingres¬
sa ẽ. subita cepit dñoꝵ infirmitate
iactari: ita ut om̃s ipsi barbari. tres
nͥ fallor uł ampliꝰ fr̃s ꝑiculosissima

Expanded text:
confessiones de scripturis sanctis commemoconfessiones de scripturis sanctis commemoraui, ab hostibus ducti atque in captiuitate positi illa dixerunt, quae conscripta legerentur a nobis et disceremus captiuos dei seruos non deseri a domino suo. unde autem scimus, quid etiam per istas omnipotens et misericors deus in ipsa terra barbarica fieri uelit mirabilium suorum? tantum non cessetis pro illis ingemescere ad deum et quaerere, quantum potestis et quantum ipse permittit, cum tempus et facultatem dederit, quid de illis factum sit uel quae uestra possint habere solatia. nam de Sitifensi ante paucos annos Seueri episcopi neptis sanctimonialis a barbaris ducta est et per mirabilem dei misericordiam cum honore magno suis parentibus restituta est. domus enim illa barbarorum, ubi captiua ingressa est, subita coepit dominorum infirmitate iactari, ita ut omnes ipsi barbari, tres, nisi fallor, uel amplius fratres, periculosissima