comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uisiones dĩ: nunc autẽ dr̃ qđ in uicesimo & quin¬
to anno tnsiigrationis euisdẽ iechonie. in exordio
anni decima mensis facta sit suꝑ eũ manus dñi.
adductusq in terrã isrł. & positus suꝑ montẽ ex-¬
celsũ nimis ut uider& edificiũ eiuitatis uergentis
ad austrũ: nulli dubiũ ẽ. quindecĩ & nouẽ an¬
nis. nouẽq mensib & quinq dieb anni uicesimi
completis. omĩs alius ꝓpħia contexta ẽ. Quod si
uxta theodotionẽ qͥ in eo loco ubi nos posuimus
in exordio anni intͣpͣtatus ẽ. in nouo anno decima
mensis. nouus enĩ annus apud hebreos uocat᷑ m̃sis
septimus. qͥ apud eos hab& uocabulũ theri. ut
Re alenãas mensis septimi sit tubarũ clangor. & de¬
cima die eiusdẽ mensis: dies ieiunii & placatio¬
nis: qͥnta decima uͦ quando totꝰ lunȩ orbis explet᷑
dies scenophegiarũ : dat᷑ intelligi qđ decima die
placationis dnĩce monstratũ fuerit iezechieli
edificiũ ciuitatis. & quomͦ restitutionẽ popłi in¬

Expanded text:
nes Dei, nunc autem dicitur, quod in vicesimo et quinto anno transmigrationis ejusdem Jechoniae in exordio anni, decima mensis facta sit super eum manus Domini, adductusque in terram Israel, et positus super montem excelsum nimis, ut videret aedificium civitatis vergentis ad Austrum, nulli dubium est, quin decem et novem annis, novemque mensibus et quinque diebus anni vicesimi completis, omnis illius prophetia contexta sit. Quod si juxta Theodotionem, qui in eo loco ubi nos posuimus, in exordio anni, interpretatus est, in novo anno, decima mensis novus autem annus apud Hebraeos vocatur mensis septimus, qui apud eos habet vocabulum THESRI  , ut Kalendis mensis septimi, sit tubarum clangor, et decima dies ejusdem mensis, dies jejunii et placationis; quinta decima vero quando totus lunae orbis expletur, dies scenopegiarum datur intelligi, quod decima die placationis Dominicae monstratum ferat Ezechieli aedificium civitatis. Et quomodo restitutionem populi, im
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in porta. & locutꝰ ẽ. ad me idẽ uir. Fui hominis
uide ocłis tuis & aurib tuis audi. & pone eor tiũ¬
in omiã que ego ostendã tͥ. siue pone in cor tuum
omĩa que ostendero tͥ. Quia ut ostendant᷑ tͥ. ad du¬
ctus siue ingressus es huc. & adnuntia siue
monstrabis omĩa que tu uides domui iłrł. Si qͥn¬
to anno captiuitatis stue transinigrationis regis
ioachim. in quarto mense. in quinta m̃sis. aꝑti st̃

Expanded text:
i hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi: et pone cor tuin omnia, quae ego ostendam tibi sive pone in cor tuum omnia, quae ostendero tibi: quia ut ostendantur tibi adductus sive ingressus es huc: et annuntia sive monstrabis omnia, quae tu vides domui Israel. » Si quinto anno captivitatis, sive transmigrationis regis Joachin, in q
Abbreviated transcription (Latin):
sconder& auerter& faciẽ sua abeis: Eo posttis aut̃
rationib scđm illud qd̃ scriptũ ẽ. oporta ⁊ hereses
pollicentur qđ redueat in ęccłiani captiuitatẽ iacob
qͥ iudaicũ popłmi supplantarat. & postea hereticoꝵ
fraudibus supplautatus ẽ. & misereat᷑ onuis domus
isrł. ñ uixta carnẽ s uixta sp̃m̃. Et assuma inqͥt
Zelũ meui ꝓ nomine meo scõ. qͥ blasphemgͥtur ingen-¬
tib ꝓpter hereticos: ut pꝰ quã eos liberauerit eru¬
bescant & confundant᷑ quare fide eceliastica dere¬
licta. p̾uaricati sunt in me. Confundant᷑ & eru¬
bescant ualde uelocit̃ : cũ habitauerint in terra
ter. siue in pace. nequaquã hereticoꝵ insidias for-¬
midantes. Tunc reducent᷑ de popłis & congregabun¬
tur de terris mimicoꝵ suoꝵ in terrã sua: & seifi¬
cabitur dñs in eis inconspectu gentiũ plurimarũ:
quȩ & ipse crediturȩ sunt dño. finisq sit beatitudi¬
ns scire atq cognoscere qđ ipse sit dñs ds̃ eoꝵ: eo

Expanded text:
is. Expositis autem rationibus, secundum illud quod scriptum est: Oportet et haereses pollicetur, quod reducat in Ecclesiam captivitatem Jacob, qui Judaicum populum supplantarat, et postea haereticorum fraudibus supplantatus est: et misereatur omni domui Israel, non juxta carnem, sed juxta spiritum. Et assumam, inquit, zelum meum pro nomine sancto meo, quod blasphemabatur in gentibus propter haereticos: ut postquam eos liberaverim, erubescant et confundantur, quare fide Ecclesiastica derelicta, praevaricati sint in me. Confundantur autem et erubescant valde velociter, cum habitaverint in terra ter, sive in pace, nequaquam haereticorum insidias formidantes . Tunc reducentur de populis, et congregabuntur de terris inimicorum suorum in terram suam, et sanctificabitur Dominus in eis in conspectu gentium plurimarum, quae et ipsae crediturae sunt Domino: finisque sit beatitudinis, scire atque cognoscere, quod ipse sit Dominus Deus eorum: eo
Abbreviated transcription (Latin):
quęrat ab aliis. Nos autẽ ea quȩ in oꝑe difficilliino
possumus suspicari. simpliciter confitem̃ atq dicta¬
musꝰ grãs acturi dñõ si non in omib qđ impossibi¬
le ẽ. s in plerisq nobis aꝑuerit fores scientiȩ. Pi¬
ma enĩ ut ait sublimis orator quęq sectanti: hone¬
stũ ẽ. etiã in sedis terciis ue cõsistere. Inuicesimo
& quinto anno transinigrationis siue captiuitatis¬
nrẽ in exordio anni siue in pͥmo mense decima nen¬
sis. quarto decimo anno pꝰquã ꝑcussa siue capta ẽ.
ciuitas in ipsa hac die. siuie in illa die. facta ẽ sup
me manus diũ. Et adduxit me illuc in iussonib

Expanded text:
quaerat eam ab aliis. Nos autem ea, quae in opere difficillimo quaerat eam ab aliis. Nos autem ea, quae in opere difficillimo possumus suspicari, simpliciter confitemur atque dictamus, gratias acturi Domino, si non in omnibus, quod impossibile est, sed in plerisque nobis aperuerit fores scientiae. Prima enim, ut ait sublimis orator, « Quaeque sectanti, honestum est etiam in secundis tertiisve consistere. » « In vicesimo et quinto anno transmigrationis nostrae sive captivitatis in exordio anni sive in primo mense decima mensis, quarto decimo anno postquam percussa sive capta est civitas: in ipsa hac die sive in die illa facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. In visionibus
Abbreviated transcription (Latin):
Satione usi sumus. ut incalce ant̾ioris uoluminis
dicerenus. melius ẽ. nichil quã parũ dicere : tu eã
uertisti in contrariũ ut referre putes saltm parũ
quã nichil dicere: qr ui altero uoluntas prompta:
in altero totius oꝑis desꝑatio ẽ. Naturãq huiusce¬
modi hominũ eẽ. conimemoras: ut non tantã gram
habeant ꝓhis quȩ tribueris: quantũ dolorẽ suꝑ his
quȩ negaueris. Almore enĩ studio uirtutes lauda¬
mus: quã uitia rep̾hendimus. & quã uis pulchra
sint corpora: unius prauitate ac deformitate mem¬
bri in signiora fiunt. Obsequar gͥ uoluntati tue. &
fante sp̃ũ scõ uela sufpendã: ignorans ad que sũ
littora ꝑuenturꝰ: & cum hoc eodẽ ꝓpħa damitans
aquattuor uentis ueni sp̃is. Fastidiosoq lectori imino
animo ꝑduelli nrã lecturo. illud in explanatione tẽ¬
pli tota libertate denuntio: ut si ueritatẽ desidat

Expanded text:
satione usi sumus, ut in calce anterioris voluminis satione usi sumus, ut in calce anterioris voluminis diceremus, melius est nihil, quam parum dicere; tu eam vertisti in contrarium, ut referre putes saltem parum, quam nihil dicere: quia in altero voluntas prompta, in altero totius operis desperatio est: naturamque hujuscemodi hominum esse commemoras, ut non tantam gratiam habeant pro his quae tribueris, quantum dolorem super his, quae negaveris. Minore enim studio virtutes laudamus, quam vitia reprehendimus: et quamvis pulchra sint corpora, unius pravitate ac deformitate membri insigniora fiunt. Obsequar igitur voluntati tuae, et flante Spiritu sancto, vela suspendam, ignorans ad quae sim littora perventurus, et cum hoc eodem propheta clamitans, A quatuor ventis veni, spiritus; fastidiosoque lectori, immo animo perduelli nostra lecturo, illud in explanatione templi tota libertate denuntio, ut si veritatem desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
ioo ñ habetur: sic sentiendũ ẽ. qđ uitra ñ abscondit
faciẽ suã abeis in quos furorẽ suũ ante effuderat.
Huc usq in ierechiel ꝓpħa dõ ut optamꝰ & credimꝰ
auxiliante & apiente os nrm lociti sumus: non ali¬
ou siqͥ scripserunt. uł deinceps seripturi sunt senten¬
eiã destruentes s afferentes qualiactiq sunt mã
Inedificatione autẽ tẽpli & ordme sacerdotũ terreq
sce̾ diuisione & flumine egrediente de templo &
arborib ex utraq ripa semꝑ uirentibꝰ & ꝑsingulos
menses afferentibꝰ fructũ & reliqͥs quȩ usq ad fi¬
nẽ ꝓpħico uolumine continent᷑. aꝑte imꝑiciã con¬
fitemur: meliꝰ arbitrantes interĩ nichil quã parũ
dicere.
Reribationem Meam in exelana¬
tione templi ierechiel rimmo tacen¬
di ꝑseuerantiã. tuȩ filia eustochiũ p̃ces.
& dnĩ ꝓmissa suꝑarunt dicentis. Petite
& accipietis : querite & inuenietis. pul¬
sate & aꝑietur uobis. & qua nos excu¬

Expanded text:
ico non habetur, sic sentiendum est, quod ultra non abscondat faciem suam ab eis, in quos furorem suum ante effuderat. Huc usque in Ezechiel prophetam Deo, ut optamus et credimus, auxiliante et aperiente os nostrum, locuti sumus, non aliorum si qui scripserunt, vel deinceps si scripturi sunt, sententiam destruentes, sed asserentes qualiacunque sunt nostra. In aedificatione autem templi, et ordine sacerdotum, terraeque sanctae divisione et flumine egrediente de templo, et de arboribus ex utraque ripa semper virentibus, et per singulos menses afferentibus fructum, et reliquis quae usque ad finem prophetico volumine continentur, aperte imperitiam confitemur: melius arbitrantes interim nihil, quam parum dicere. Trepidationem meam in explanatione templi Ezechiel, immo tacendi perseverantiam, tuae, filia Eustochium, preces et Domini promissa superarunt, dicentis: Petite, et accipietis: quaerite, et invenietis, pulsate, et aperietur vobis . Et qua nos excu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ad me dicens. Eii hominis ꝓpħa de pastorib
dicit dñs as̃. Ue pastorib isrł qui pascebant se¬
met ipsos. siue o pastores ifrł. Numquid pascurs
pastores semedipsos: Nlonne greges pascuntur a
pastorib : siue nonne oues pascunt pastores : Lac
comedebatis & lanis oꝑiebamini. & qđ crassum
erat occidebatis. gregẽ autẽ meũ ñ pascebatis.
rabat non reduxistis. quod ꝑierat ñ quesistis. s¬

Expanded text:
Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus dicit Dominus Deus: Vae pastoribus Israel qui pascebant semetipsos. Sive: O pastores Israel, numquid pascunt pastores semetipsos? Nonne greges pascuntur a pastoribus? Sive nonne oves pascunt pastores? Lac comedebatis, et lanis operiebamini, et quod crassum erat occidebatis: gregem autem meum non pascebatis. rabat non reduxistis; quod perierat non quaesistis;
Abbreviated transcription (Latin):
iationũ liber. in extrema si par
te gog & magog uaticimũ con-¬
tinebit : & usq ad exordiũ cii¬
tatis in monte posirȩ & templi
in ea siti ueni& ierłm. Quẽ si aduante ad ño
& sua misteria disserente potuero ad calee̾ usq
ꝑducere dic mͥ erit multũq dubitandũ. utrum
ad spãle templũ debea̾ mittere manꝰ. an aꝑte igno¬
rantiã confiteri : p̾sertĩ cũ & apud iudeos. & apd̃
nos suꝑ int̾pretatione eiuis grande silentiũ sit:
lia eẽ. quȩ dicuntur: & tamen ipsa spualia quo¬
modo disseri debeant nescientib. & interĩ ut pͣ¬
sentis oꝑis cura nos teneat. & scias o xpĩ uirgo
eustochiũ mrandũ tͥ eẽ. ꝓ nobis in ꝓpħia difficilli¬
ma: ulud breuit᷑ admonebo qđ uir nr̃e ętatis
haut ignobilis. ad imꝑatorẽ seribens suꝑ hac nati¬
one dixit : gog. iste gothus ẽ. Cui qua ratione
possint om̃a quȩ scripta sunt egaptari : ñ ẽi meũ
s eorũ qͥ hoc putant disserere. Et factũ ẽ. uerbũ

Expanded text:
rema sui parte contra Gog et Magog vaticinium continebit, et usque ad exordium civitatis in monte positae, et templi in ea siti veniet. Quem si, adjuvante Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: lia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. Et factum est verbum
Abbreviated transcription (Latin):
peceata uisitabit. & ultra peccare desistant. Notan¬
dũ autẽ in scripturis scis. qđ semꝑ peccatorũ mo¬
ueantur pedes & sc̃ĩs dicatur cum moysi. Tu uͦ hic
sta mecũ. & alibi scriptũ sit. Laudate serin dnm̃.
qui statis in domo dñi inatriis domus dĩ nr̃i. Et
dreit dñs ad me. Nloli orare ꝓpopło isto in bonũ. Cũ¬

Expanded text:
peccata uisitabit, ut ultra peccare desistant. notanpeccata uisitabit, ut ultra peccare desistant. notandum autem in scripturis sanctis, quod semper peccatorum moneantur pedes et sanctis dicatur cum Mosi: tu uero hic sta mecum, et alibi scriptum sit: laudate, serui, dominum, qui statis in domo domini, in atriis domus dei nostri! Et dixit dominus ad me: noli orare p
Abbreviated transcription (Latin):
nos inuocatũ ẽ. ut appellemur xp̃iani: iccirco ne
derelinquas nos neq obliuisearis nr̃i. quib de fu
turo aduentu tuo om̃ĩũ ꝓpħarũ ora cecinerunt.
Hȩc dic̃ dñs popło huic. Ota dilex siue dilexerunt
mouere pedes fuos. & non quieuit siue non peꝑce¬
cerunt & dño non placuit siue &ds non compla¬
cuit sibi in eis: nẽ recordabit᷑ iniquitatũ eorũ &
uisttabit peccatũ eorũ. Dicente popło. Quare fact
es ut aduena &uiator. & uagus ut tuã deseras
mansionẽ : Respoua& ans popło quondã suo. Uis
nosse rationẽ : Ausculta quod dicitur. Quia dilex
popłs mouere pedes suos. & ñ abstulit eos de com-¬
pede peccatorũ. siue non quieuit & stare ñ potuit:
iecireo & ego deserui eũ & nulla mͥ ẽ. millo coplaeitio.
Qui gͥ diu distulit. & ꝑ patientiã noluit punire pec¬
cantes: qͥa inscelere ꝑmanserunt. Recordabit᷑ iniqui¬
tatũ eoꝵ & quasi egrotantiũ & dm̃ ñ sentientuĩ

Expanded text:
nos invocatum est, ut appellemur Christiani: idcirco ne nos invocatum est, ut appellemur Christiani: idcirco ne derelturo aduentu tuo omnium prophetarum ora eecinerunt\'. Haec dicit dominus populo huic: quia dilexit — siue dilexerunt - mouere pedes suos et non quieuit — siue non pepercerunt — et domino non placuit — siue et deus non conplacuit sibi in eis —, nunc recordabitur iniquitatum eorum et uisitabit peccata eorum. Dicente populo: cquare factus es ut aduena uiator et uagus, ut tuam deseras mansionem?’, respondet dominus populo quondam suo: \'uis nosse rationem? ausculta, quod dicitur: quia dilexit populus monere pedes suos et non abstulit eos de compede peccatorum siue non quieuit et stare non potuit, idcirco et ego deserui eum et nulla mihi in illo est conplacitio\'. qui igitur diu distulit et per patientiam noluit punire peccantes, quia in scelere permanserunt, recordabitur iniquitatum eorum et quasi aegrotantium et deum non sentientium
Abbreviated transcription (Latin):
pensatione dici putant: qd futurus sit ꝑegrinus
in t̾ra. & paruo tẽpre terre usurus hospicio. &
quasi uir ꝑtransiens ao robustus relicto isrł ten¬
dat ad gentiũ multitudinẽ ut de loco ad locũ.
de popło ad popłm. de tẽplo ad ęccliã transeat.
Qđ autẽ iuxta lxeceͥ dicit᷑. nunquid eris quasi homo
dormiens. & quast uir qui saluare non possit: si¬
militudinẽ ponit non rei ueritatẽ. scđm illud qđ
scriptũ ẽ. Surge cur dormis dnẽ. Non quod añs
dormiat de quo dr̃. Non dormitauit neq dormi&:
qui custodit isrł. s quod his uideatur dormire
quos deserit. Deniq & insequentib non scribit᷑ uir
dormiens qͥ saluare non possit: s quasi uir in utroq¬
tuũ suꝑ nos inuocatũ ẽ. ne derelinquas nos siue
ne obliuiscaris nr̃i. Qui apud iudeos quasi aduena
futurus es & uiator. & uiruagus & antiquã dese¬
rens mansionẽ in nobis habitas. & nom̃ tuũ suꝑ

Expanded text:
pensatione dici putant, quod futurus sit peregrinus pensatione dici putant, quod futurus sit peregrinus in terra et paruo tempore terrae usurus hospitio et quasi uir pertransiens ac robustus relicto Israhel tendat ad gentium multitudinem, ut de loco ad locum, de populo ad populum, de templo ad ecclesiam traLXX dicitur: numquid eris quasi homo dormiens et quasi uir, qui saluare non possit?, similitudinem ponit, non rei ueritatem secundum illud, quod scriptum est: surge, cur dormis. domine? non quo dominus dormiat, de quo dicitur: non dormitabit neque dormiet, qui custodit Israhel, sed quo his uideatur dormire, quos deserit. denique et in consequentibus non scribitur: \'uir dormiens\', qui saluare non possit, sed: quasi uir’; in utroqtuum super nos inuocatum est ne derelnon obliviscaris nostri. » Qui apud Judaeos, quasi advena futurus es, et viator, et vir vagus, antiquam deserens mansionem, in nobis habitas, et nomen tuum super
Abbreviated transcription (Latin):
multas aduersiones nr̃as. Tibi enĩ peccauimꝰ: quẽ
eordis secreta non fallunt. &te p̃stolamus qͥ uera
spes & expectatio es isrł: & saluas eum in tem¬
pore tribulationis. iuxta illud quod seriptũ ẽ. Aa
dñm cũ tribularer damaui & exaudiũ me. Dica¬
mus & nos in tempr̾e siccitatis: aquarũq pemuria.
Tibi peccauimꝰ & malũ corã te fecimus. tuũ p̃stola¬
lamur aduentũ. qͥ saluas isrł ñ suo merito s tua
cdem̃tia. Quare futurus es quare colonus in terra.
& quasi uator declinans ad manendũ : Quare
futurus es uelut uir uagus aut fortis qͥ non potest
& quasi indigena diuertens admanendũ: Nũquid
eris quasi homo dormiens. & qͣsi uir qͥ saluare ñ
possitꝰ: Iudei hunc locũ sic intelligt̃. Quare segre¬
gas te a popło tuo & quasi uiator ꝓpt̾ umiꝰ horȩ
refrigeriũ non curas quali utaris hospicio. s ad
alia transiturus non salues plebem tuã. & tẽplũ
quodã melitũ deseras: Ilrĩ uͦ de futura xpĩ dis¬

Expanded text:
multas auersiones nostras. tibi enim peccauimus, quem cordis secreta non fallunt, et te praestolamur, qui uera spes et exspectatio es Israhel et saluas eum in tempore tribulationis iuxta illud, quod scriptum est: ad dominum, cum tribularer, clamaui et exaudiuit me. dicamus et nos in tempore si« Tibi peccavimus et malum coram te fecimus , » tuum praetolamur adventum, qui salvas Israel, non suo merito, sed tua clementia. « Quare futurus es quasi colonus in terra, et quasi viator declinans ad manendum? Quare futurus es velut vir vagus aut fortis, qui non poteset quasi indigena divertens ad manendum? Nunquid eris quasi homo dormiens et quasi u i r, qui saluare non possit? Iudaei hunc locum sic intellegunt: \'quare segregas te a populo tuo et quasi uiator propter unius horae refrigerium non curas, quali utaris hospitio, sed ad alia transiturus non salues plebem tuam et templum quondam iuclytum deseras?1 nostri uero de futura Christi dis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ adhuc : & ẽ. sensus. Quãdiu te expectabo. quã¬
diu ferã: Usquequo obliuisceris mei in finẽ. & mei
p̾cepta contemnes : Formeatur in collib & in agriᷤᷤ
& nnquã mundantur : qui erecta ceruice ꝓsuꝑ-¬
biã ñ humiliat᷑ sub potenti manu dĩ. s in suis
scelerib uitiisq confidit. Qđ factũ ẽ. uerbũ dñi
ad ieremiã de sermonib siccitatis. Ire dĩ: uni¬
uersa consentuint. Unde ẽ. sol suꝑ peccatoref occi¬
dit meridie & luna astraq cetera non dant
lumen suum. Putandũqi ẽ. obsidionis tẽpore plu¬
tias non fuisse: ut sterilitatẽ obsessi sustinerens
aque. Uno quippe fonte siloe. & hoc non ꝑpetuo
utitur eiuitas. & usq in p̃sentẽ diẽ sterilitas
pluuiarũ. non solũ frugũ s & bibendi in opiã
facit. Lux̃ iudea siue uidas. & porte eius corrue¬
runt suie uacue facte sunt: & obscurate siue
c̃tenebrate sunt suꝑ terrã & clamor ierłm ascen

Expanded text:
equo adhuc? et est sensus: \'quamdiu te exspectabo? quamequo adhuc? et est sensus: \'quamdiu te exspectabo? quamdiu feram? usquequo obliuisceris mei in finem et mea praecepta contemnes?\' fornicatur in collibus et in agris et numquam mundatur, qui erecta ceruice per superbiam non humiliatur sub potenti manu dei, sed in suis sceleribus uitiisque confidit. Quod factum est uerbum domini ad Hieremiam de sermonibus siccitatis. Irae dei uniuersa consentiunt: unde et sol super peccatores occidit meridie et luna astraque cetera non dant lumen suum putandumque est obsidionis tempore pluuias non fuisse, ut sterilitatem obsessi sustinerent aquae. uno quippe fonte Siloae, et hoc non perpetuo, utitur ciuitas et usque in praesentem diem sterilitas pluuiarum non solum frugum. sed et bibendi inopiam facit. Luxit Iudaea — siue ludas — et portae eius corruerunt — sine uacuae factae sunt — et obscuratae — siue c
Abbreviated transcription (Latin):
Qui p̃t dm̃ mreb confidit scli: obliuiscit᷑ dĩ. Un¬
de reuelant̾ femora tł posteriora eius. ut uideat
ignominiã suã & quȩ retro eẽ. deberent fiant
m priorib: cernatq ipse qđ fec̃ & appareat igno¬
minia. eius. non tantũ ipsi s & om̃ib. Adulteria
inquit tua. & hinitꝰ tuus non solã libidine̾ s
insaniã ostendit libidinis. eqͣrũ more quȩ ad cor¬
tũ gestiuiit. ut ẽ. illud utrgilianũ. Hippomanes
uͦ qđ̃ nomine dieunt. pastores: Tentũ distalat ab
ingume uiras. Rogemꝰ ib̾m ut nec in p̃senti neo
in futiuro seło reuelaet femora & posteriora nũ:
S ut deleat iniqͥtates nras. & onña scelera appa¬
rere. non faciat. Suꝑ colles. in agro: uidi ab ho
quia non es mundata pꝰme. Usqueqꝰ adb̃uc: Non solũ
in media urbe ierłm: s in om̃ colle eunctisq regio¬
uestigia. & confessionẽ mei nominis uentilares:
tam̃ numquã purgata sis quia oblita es mei &
spasti in mendatiis. Unde increpat eã & dic̃. Usq¬

Expanded text:
um in rebus confidit saeculi, obliuiscitur dei. unde reuelantur femora uel posteriora eius, ut uideat ignominiam suam et, quae retro esse deberent. fiant in prioribus cernatque ipse, quod fecit, et appareat ignominia eius non tantum ipsi, sed et omnibus. adulteria, inquit, tua et hinnitus tuus non solam libidinem, sed insaniam ostendit libidinis equarum more, quae ad coitum gestiunt, ut est illud Uergilianum: hippomanes, uero quod nomine dicunt pastores, lentum destillat ab inguine uirus. rogemus Iesum, ut nec in praesenti nec in futuro saeculo reuelet femina et posteriora nostra, sed ut deleat iniquitates nostras et omnia scelera apparere non faciat. Super colles in agro uidi abominaquia non es mundata — post me; usquequo adhuc? ‛Non solum in media urbe Hierusalem, sed in omni colle cunctisque regiouestigia et confessionem mei nominis uentilares, tamen numquam purgata sis, quia oblita es mei et sperasti in mendaciis\'. unde increpat eam et dicit: usqu
Abbreviated transcription (Latin):
uenenata int̾ficiunt animantia. cibo grẽ ñutan¬
tur. Onagri quoq de quib scriptũ ẽ. in iob. quis
dimisit onagrũ in solitũdinẽ liberũ. ptana & cam¬
pestria relinquentes. stent in rupib. & currere
nequeant. & attrahant uentũ in draconũ simili¬
tudinẽ. deficiantq ocłi eorũ. & clarã lucẽ uidere
nequeant. Rationabilib subtractis eibis. siccitas
hec sepe accidit in eccłiis: quando & cerui & ona¬
gri inueniunt᷑ in popłis. & magistroꝵ penuria
contabescunt. Sunt. qͥ possunt dicere. & non suns
qͥ possunt docere. Si iniqͥtates nrȩ respondert
siue restiterunt nobis: dnẽ fac ꝓpt̾ nom̃ tuũ qm̃¬

Expanded text:
uenenata interficiunt animantia, cibo gratiae non utanuenenata interficiunt animantia, cibo gratiae non utantur, onagri quoque. de quibus scriptum est: quis dimisit in solitudine onagrum liberum?, plana et campestria relinquentes stent in rupibus et currere nequeant et attrahant uentum in draconum similitudinem deficiantque oculi eorum et claram lucem cernere nequeant rationalibus subtractis cibis. siccitas haec saepe accidit in ecclesiis, quando et cerui et onagri inueniuntur in populis et magistrorum paenuria contabescunt, sunt, qui possint discere. et non sunt. qui possint docere. Si iniquitates nostrae responderunt — siue restiterunt — nobis, domine. fac propter nomen tuum
Abbreviated transcription (Latin):
sua: qr ñ poterant dicere cũ apło. Ilos autẽ om̃s
reuelata facie glam anĩ contẽplamur. pt̾ terre
uastitatẽ siue & terrȩ oꝑa defecerunt: ꝑque ad
d̃ĩ noticiã ꝑgimus. causaq ꝑspicua: qr non uenit
pluuia suꝑ terrã. Mandatũ ẽ. quippe nubib:
ne pluerent suꝑ eã imbre. Agricole quoq quoꝵ
unus loqͥtur. dĩ agricultura. dĩ edificatio estis.
& in alio loco dĩ cooꝑatores sumꝰ. Oꝑuint caput suũ
& confunduntur : intelligentes sine dĩ grã & adiu¬
torio frustra se tendere. Ilam & cerua siue cerue
runt qr ñ erat herba. Et onagri steterunt in rupi¬
bus: traxerunt uentũ quasi dracones. Defecerunt
ocłi eorũ: quia non erat herba siue fenũ. Grandis ste¬
rilitas quando & ceruȩ in agro pariunt. & relin¬
quunt fetus suos qr non sit herba uł fenũ. ut quȩ
odore nariũ serpentes extͣbunt de cauernis. &

Expanded text:
sua — quia non poterant dicere cum apostolo: ‛nos autem omnes sua — quia non poterant dicere cum apostolo: ‛nos autem omnes reuelata facie gloriam domini contemplamur\' - propter terrae uastitatem siue et terrae opera defecerunt, per quae ad dei notitiam pergimus. causaque perspicua, quia non uenit pluuia super terram. mandatum est quippe nubibus, ne pluerent super eam imbrem. agricolae quoque, quorum unus loquitur: dei agricultura. dei aedificatio estn alio loco: dei cooperatores sumus, operiunt caput suum et confunduntur intellegentes sine dei gratia et adiutorio frustra se tendere. Nam et cerua — sine cerurunt —, quia non erat herba. et onagri 25 steterunt in rupibus, traxerunt uentum quasi dracones; defecerunt oculi eorum, quia non erat herba siue faenum. Grandis sterilitas, quando et ceruae in agro pariunt et relinquunt fetus suos. quia non sit herba uel faenum, ut, quae odore narium serpentes extrahunt de cauernis et
Abbreviated transcription (Latin):
erubuerunt & oꝑuerunt capita sua. ꝓpter terrȩ
uastitatẽ. siue & oꝑa terrȩ qm̃ defecerunt qr ñ
uenit siue non erat pluu̾a suꝑ terrã. Confusi st̃
agricole: oꝑuerunt capita sua. Tẽpre siccitatis
quando famẽ patitur multitudo audiendi & dis¬
cendi sermonẽ dĩ: lug& uidea cultũ dĩ pͥus hab̾e
se iactãs. & confessione uere fidei porteq eiꝰ uł
uacuant᷑ uł corruunt. Quaf ad sensts referre
debemus: ꝑ quos animȩ concipit̃ disciplina. Tune
obseurantur omĩa & noluunt᷑ tenebris: & neqͣꝗͣ¬
in ierłm ratio regnat. & sermo doctrine. s clamor
atq confusio. Muores qͦq qͥ deberent ipsi ꝓgere
ad hauriendas aquas: mittunt iumiores in qͥb
cani non sunt sapientiȩ. Et iccireco ueniunt aa
puteos. & non inueniunt aquas: q̃s patrrarchas.
inuenisse narrat hystoria. Reportant uasa sua
uacua. tuniores uidelic& ñ qđ aque ñ fuerint.
s qđ illi muenire ñ potuerint. Confusi sunt &
afflicti. siue erubuerunt & oꝑuerunt capita

Expanded text:
t operuerunt capita, sua; propter terrae uastitatem — siue et opera terrae quoniam defecerunt —, quia non uenit — sine non erat — pluuia super terram, confusi sunt agricolae, operuerunt capita sua. Tempore siccitatis, quando famem patitur multitudo audiendi et discendi sermonem dei. luget Iudaea cultum dei prius habere se iactans et confessionem uerae fidei portaeque eius uel uacuantur uel corruunt, quas ad sensus referre debemus, per quos animae concipitur disciplina. tunc obscurantur omnia et inuoluuntem ratio regnat et sermo doctrinae, sed clamor atque confusio. maiores quoque, qui deberent ipsi pergere ad hauriendas aquas, mittant iuniores, in quibus cani non sunt sapientiae, et idcirco ueniunt ad puteos et non inueniunt aquas, quas patri- archas inuenisse narrat historia. reportant uasa sua uacua, iuniores uidelicet, non quo aquae non fuerint, sed quo illi inuenire non potuerint. confusi sunt et afflicti — siue erubuerunt — et operuerunt capita
Abbreviated transcription (Latin):
tendamtis ad uniuersos sermones eus. Ista &
tẽ tudeoꝵ contra ieremiã siue dnm̃ saluator ẽ &
hodie hereticoꝵ contra seruos eius cogitatio ẽ.
ut calumnias struant. & scõs uiros acceusatione
p̃uemant. nec cogitent quid illi ueritatis loqͣn¬
tur : s quid ipsi instruant mendacii. Iactant enim
in sacerdotib & in sapientib. & in p̃seudo ꝓpħif
suis lege dĩ & consiliis & eloqͥũ ꝑmanere : dicente
scriptura. Inꝑuersã animã non introibit sapientia.

Expanded text:
tendamus ad uniuersos sermones eius! Ista et tunc Iudaeorum contra Hieremiam siue dominum saluatorem et hodie hereticorum contra seruos eius cogitatio est, ut calumnias struant et sanctos uiros accusatione praeueniant nec cogitent, quid illi ueritatis loquantur, sed quid ipsi struant mendacii; iactant enim in sacerdotibus et in sapientibus et pseudoprophetis suis legem dei et consilium et eloquium permanere dicente sc
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑarũ iniqͥtatis nescio uof. Nouit enim dñs eos
ria euc. & hec accipienda: sicut & alia. Omĩs
autẽ hereticꝰ delinquit dm̃ &̾ alienũ facit locũ
habitatione dei. quẽ sua fraude polluerit: & li¬
bat duf alienis quos nec ipse nouerat nec patres
iuda. hoc ẽ. hereticoꝵ patriarche implent locum
quondã de sanguine deceptoꝵ & innocentiũ. Ilisi
enim stultus & simplex fuerit: non eito subuer¬
titur. Et edificant excelsa baalĩ. Dũ de sublimi¬
b disputare se dicunt: & comburunt filios suos
idolo quos in heresi
genuerint. Que
omia dñs ignorare se dic̃. nec unquã ascendisse
in cogitationẽ suã. ꝓpterea eece dies ueniunt dic̃
dñs: & non uocabitur locꝰ iste amplius thophet
& uallis filii ennon.s. uallis occisionis. Lex. Iecir
co ecce dies ueniunt dic̃ dns. & non uocabitur locꝰ
iste amplius ruina. & tioryatasion. filii emion
s. Noaya naeion. occisionis. Que sit uallis filui

Expanded text:
operarii iniquitatis: nescio vos . » Novit enim Dominus eos, operarii iniquitatis: nescio vos . » Novit enim Dominus eos, aec de deo accipienda sicut et alia. omnis autem bereticus derelinquit deum et alienum facit locum habitatione dei, quem sua fraude polluerit, et libat dis alienis, quos nec ipse nouerat nec patres luda, hoc est hereticorum patriarchae, implent locum quondam dei sanguine deceptorum et innocentium — nisi enim stultus et simplex fuerit, non cito subuertitur — et aedificant excelsa Bahalim, dum de sublimibus disputare se dicunt, et comburunt filios suos idolo, quos in heresi genuerint. quae omnia dominus ignorare se dicit nec umquam ascendisse in cogitationem suam. Propterea ecce dies ueniunt, dicit dominus, etnonuocu.br:trcrlocusi.steamplius To feth et ualco ecce dies ueniunt, dicit dominus, et non uocabitur locus iste amplius ruina et πολάνδριον filii Ennom, sed πολο άνδριον occisionis. Quae sit uailis filii
Abbreviated transcription (Latin):
tta ut om̃s qui audierit illã siue illa timuant
aures eius eo quod dereliquerint me & alienũ fece¬
rint locum istũ. & libauerunt in eo diis aliems.
qͥs nescierunt ipsi & patres eorũ. & reges iuda
repleuerunt locũ istũ sanguine innocentiũ. & edi¬
ficauerunt excelsa baalim ad comburendos filios
suos igne in holocaustũ bahalim quȩ ñ p̃cepi siue
cogitaui. nec locutus sum. nec ascenderunt in cor
beresim quȩ manifesta fubuertit. & prestigias quas¬
dã eccłiis xp̃i conatur inaucere. Nulli autẽ au¬
biũ quin in templo dĩ baal idolũ posuerint siue
in delubro qdđ erat in ualle filii enon. ubi lucꝰ
baat & ara eius fuit: suꝑ quã immolauerunt & in¬
cenderunt filios suos. quȩ dñs nec cogitauit nec
locutus ẽ. nec ascenderunt in cor eius. Non qđ at̃
futura nescierit: sed qͦ indignũ stia noticia. igno¬
rare se dicat ut illud enanglicũ. Recedite ame

Expanded text:
ita ut omnis, qui audierit illam - siue illa —, tinniant ita ut omnis, qui audierit illam - siue illa —, tinniant aures eius eo, quod dereliquerint me et alienum fecerint locum istum et libauerint in eo dis alienis, quos nescierunt ipsi et patres eorum et reges luda; et repleuerunt locum istum sanguine innocentium et aedificauerunt excelsa Bahalim ad comburendos filios suos igne in holocaustum Bahalim, quae non praecepi - siue cogitaui — nec locutus sum nec ascenderunt in cor heresim, quae manifesta subuertit et praestigias quasdam ecclesiis Christi conatur inducere. nulli autem dubium, quin in templo dei Bahal idolum posuerint siue in delubro, quod erat in ualle filii Ennom, ubi et lucus Bahal et ara eius fuit, super quam immolauerunt et incenderunt filios suos. quae dominus nec cogitauit nec locutus est nec ascendefutura nescierit, sed quod indigna sua notitia ignorare se dicat, juxta illud evangelicum: « Recedite a me,
Abbreviated transcription (Latin):
ã. & de semorib popłi ac seniorib sacerdotũ: et
egredere ad uallẽ filii ennon. que ẽ. iuxta in¬
troitũ porte fictilis siue charsit. & p̾dicabis si¬
dicitur. Boc soc: lxx. doliolũ transtulerunt. Et
ꝓporta fictili : aquila. simmachus. & theodotio ipsũ
Uuit autẽ scriptura diuina non solũ aurib doce¬
re popłm: s & oclis. Magis enim ut diximus
mente retinetur qđ uisu: quã qđ auditu ad
steũ: & de seniorib popli ac sacerdotũ. & egre¬
dere ad uallẽ filii ennon. de qua fupͣ diximꝰ. ubi
erat delubrũ baal. & nemus aclucꝰ suloe fontib
pellatur. & paicabis uł leges ibi uerba quȩ ego
loquar tecũ: ut ibi audiantur quȩ dicturus sũ.
deo autẽ ut iã diximus. & p̃dicabis & clamabis
&e leges ponitur: qr uerbũ de hebraieo charath.
tria significat. Suitq que dicturꝰ ẽ. & reges iu¬
da audire & habitatores ierłm id ẽ. & stirpis re¬
ego ad aueo afflictionẽ siue mala suꝑ locũ istum:

Expanded text:
ribus populi ac de senioribus sacerdotum et egredere ad uallem filii Ennom, quae est iuxta introitum portae fictilis — siue Charsitlt —, et praedicabis — sidicitur \'bocboc\', LXX \'doliolum\' transtulerunt et pro porta fictili\' Aquila, Symmachus et Theodotio ipsum uult autem scriptura diuina non solum auribus doceri populum, sed et oculis; magis enim, ut iam diximus, mente retinetur, quod uisu quam quod auditu ad steum — et de senioribus: populi ac sacerdotum et egredere ad uallem filii Ennom, de qua supra diximus, ubi erat delubrum Bahal et nemus ac lucus Siloae fontibus pellatur. \'et praedicabis — uel leges — ibi uerba. quae ego loquar tecum, ut ibi audiantur quae dicturus sum: ideo autem, ut iam diximus, et \'praedicabis\' et \'clamabis\' et \'leges\' ponitur, quia uerbum Hebraicum \'carath\' tria significat. uultque, quae dicturus est, et reges luda audire et habitatores Hierusalem, id est et stirpis reego inducam a fflictionem — siue mala — super locum istum,
Abbreviated transcription (Latin):
trie semitas sunt secuti: ꝓpterea terra eoꝵ reda
in desertũ. & cineres eẽ. collapsã admirentur
& stripeant. & anime confusionẽ gestu corporis
indicent. Hoc ẽ. enĩ mouere caput : & stuporem
mentis sibilo demonstrare. Qđ plenius & rectius
pꝰ aduentũ dnĩ intelligimꝰ eẽ. completũ : quando
nullus udeoꝵ terrã qͦndã & urbẽ scam̃ ingre-¬
di lege ꝑmittitur. Sed cũ ad planctũ uenerint:
mirantur & deflent uaticinia ꝓpħarũ oꝑe cõpleta.
Sic̃ uentus urens disꝑgã eos corã mimico siue mi¬
micis.: dorsũ & faciẽ ostendi eis in die ꝑdicionis eoꝵ.
Usq hodie : sentencia dĩ ꝑman& in uideos. in toto
orbe disꝑsi sunt. corã inimico diabolo: uł inimicis de¬
monb. & cũ dieb ac noctib in sinagogis sathane
inuocent nomen dei. dorsũ & non faciẽ suã ostendit
eis ds. ut intelligant eũ semꝑ recedentẽ. & nũꝗͣ ad

Expanded text:
triae semitas sunt secuti, propterea terra eorum redtriae semitas sunt secuti, propterea terra eorum redin desertum et cineres esse conlapsam, ammirentur et stupeant et animae confusionem gestu corporis indicent:\' hoc est enim mouere caput et stuporem mentis sibilo demonstrare. quod plenius et rectius post aduentum domini intellegimus esse conpletum, quando nullus Iudaeorum terram quondam et urbem sanctam ingredi lege permittitur, sed cum ad planctum uenerint, mirantur et deflent uaticinia prophetarum opere completa. Sicut uentus urens dispergam eos co ram inimico - siue micis, dorsum et non faciem ostendam eis in die perditionis eorum. Usque hodie sententia Dei permanet in Judaeis. In toto orbe dispersi sunt coram inimico diabolo, vel inimicis daemonibus; et cum diebus ac noctibus in synagogis Satanae invocent nomen Dei, dorsum et non faciem suam ostendit eis Deus, ut intelligant eum semper recedentem, et numquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
rũ int̾ficiantur fame. Iuuenes eorũ confodiant᷑
gladio in plio: audiatur clamor de domib eorũ.
n typo quidẽ saluatoris. hec apopło iudeoꝵ ie¬
remias unnuersa ꝑpetitur : qͥ postea babilonio ue¬
niente uastatur. Sed plenius atq ꝑfectius com¬
plentur in xp̃o: & urbe fubuersa romano gladio
trucidati sunt. non ob idolatriã que eo temprẽ
ñ erat: s ob int̾fectionẽ filii dei quando simul
omis popłs conclamauit. tolle tolle tale̾. non ha¬
bemus regẽ nisi cesarẽ. Emp̃catione eoꝵ: et̾na
damnatione completa ẽ. Sanguis eius suꝑ nos: &
suꝑ filios nr̃os. Foderant eni xxp̃o fouea: & dixe¬
rant. Auferamus eũ de terra uiuentiũ. Qui tan¬
te erga eos miscdie fuit: & stetit in conspectu pa¬
tris ut loqueret᷑ ꝓ eis bonũ & auerter& indigna¬
tionẽ illius ab eis: ut in cruce quoq dicer&. pat̃
ignosce eis quod enim faciunt nesciunt. Mani¬
festa transcurrimus: ut in obscuriorib ummnorem̃.

Expanded text:
rum interficiantur morte, in ue nes corum confodiantur gladio in proelio, audiatur clamor de domibus eorum! In typo quidem saluatoris haec a populo Iudaeorum Hieremias uniuersa perpetitur, qui postea Babylonio ueniente uastantur; sed plenius atque perfectius conplentur in Christo. et urbe subuersa Romano gladio trucidati sunt non ob idololatriam, quae eo tempore non erat, sed ob interfectionem filii dei, quando cunctus simul populus conclamauit: tolle, tolle talem; non habemus regem nisi Caesarem! et inprecatio eorum aeterna damnatione conpleta est: sanguis eius super filios nostros . Foderant enim Christo foveam, et dixerant: « Auferamus eum de terra viventium . » Qui tantae erga eos misericordiae fuit, et stetit in conspectu Patris, ut loqueretur pro eis bonum, et averteret indignationem illius ab eis, ut in cruce quoque diceret: « Pater, ignosce eis: quod enim faciunt, nesciunt . » Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur:
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ eorũ aduersũ me in mortẽ. Ne ꝓpitieris
iniqͥtati eorũ : & peccatũ eorũ a facie tua non de¬
leatur. Fiant corruentes siue impingentes in conspe¬
cti tuo: intemprẽ furoris tui abutere eis siue fic
in eis. Si de ieremia intelligimus: repentinũ la¬
tronẽ referamus ad nabuchodonosor. Si de sal¬
uatore qd uerius & melius ẽ. ad romanũ exerci¬
tũ. & ne iniusta uideatur sententia dei: exponit
quid fecerint contra depm̃ filiũ dĩ & quid passi
sinit. Qđ autẽ infert ne ꝓpitieris iniqͥtati eoꝵ:
& peccatũ eoꝵ afacie tua non deleat᷑: neq̃ꝗͣ pͥori
sententiȩ contrariũ ẽ. in qua ꝓpopło depeatur pa¬
trẽ. Sed pꝰ quã datũ tempus penitentię preteri it¬
& illi in suo scelere ꝑseuerant: non tam ꝓse prini¬
untur quã ꝓ aliis: ne multũ peceatũ cȩteris
noceat exemplo. Qd̃q infert fiant impingentes
siue corruentes in conspectu tuo: isaię & petri apłi

Expanded text:
um me in mortem. Ne propitieris iniquitati eorum, et peccatum eorum a facie tua non deleatur. Fiant corruentes  sive impingentes in conspectu tuo, in tempore furoris tui abutere eis  sive fac in eis. » Si de Jeremia intelligimus, repentinum latronem referamus ad Nabuchodonosor; si de Salvatore, quod verius et melius est, ad Romanum exercitum. Et ut justa videatur sententia Dei, exponit quid fecerint contra Christum Filium Dei, et quid passi sint. Quod autem infert: « Ne propitieris iniquitati eorum, et peccatum eorum a facie tua non deleaturentiae contrarium est, in qua pro populo deprecatur patrem; sed postquam datum tempus paenitentiae praeteriit et illi in suo scelere perseuerant, non tam pro se puniuntur quam pro aliis, ne inultum peccatum ceteris noceat exemplo. quodque infert: fiant inpingentes — siue corruentes — in conspectu tuo. illius Isai
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ma uł penas suo merito recipiat. Nec statim
totũ erit homiuis qđ euem&: s eius gr̃e qͥ ein¬
eta largitus ẽ. Ita enĩ libertas arbitrii reseruan¬
da ẽ: ut in om̃b excellat grãm largitoris uixta
ulua ꝓpħicũ. Nisi dñs edificauerit domũ: inua¬
nũ lãborauerunt qͥ edificant eã. Iltsi dñs custo

Expanded text:
praemia uel poenas suo merito recipiat. nec statim praemia uel poenas suo merito recipiat. nec statim totum erit hominis, quod eueniet, sed eius gratiae, qui cuncta largitus est; ita enim libertas arbitrii reseruanda est, ut in omnibus excellat gratia largitoris iuxta illud propheticum: nisi dominus aedificauerit domum. in uanum laborauerunt. qui aedificant
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ rotã quã laexͥ. uerbi ambiguitate seducti.
lapides transtulerunt. aB ANIM enĩ ꝓ qualitate
loci & diuersitate ꝓnuntiationis: & organũ id
ẽ. rota figuli uocatur & lapides. Cũq inquit cer¬
nerẽ uas eluto fieri: subito dissipatũ ẽ. hoc dei
agente ꝓuidentia. ut manus artificis dũ nesci¬
r&. errore suo parabolã figurar&. Rursũq ille
figulus qͥ uas eluto rota currente ꝑdid̾at: fecit
b& potestatẽ ut ex eodẽ luto rursũ faciat quod
fuerat dissipatũ: ego in uobis qͥ quantũ in uobis
tiare genti. & regno illi uł uli. Et rursum bona
nec tam̃ hoc euenire qđ ipse p̾dixerit: s econtra¬
rio fieri ut & bona malis eueniant. si egerint pe¬
ntentia : & bonis mala si pꝰ repmissioms fuerint
ad peccata conuersi. & hoc dicimus: ñ quo igno¬
r& ds̃ hoc uł illud gentẽ aut regnũ eẽ. factu¬
rũ: s qđ dimittat hominẽ uoluntati fue. ut uł

Expanded text:
superrotam,\' quam LXX uerbi ambiguitate seducti superrotam,\' quam LXX uerbi ambiguitate seducti \'lapides\' transtulerunt; \'abanim\' enim pro qualitate loci et diuersitate pronuntiationis et \'organum\', id est \'rota\' figuli, uocatur et \'lapides\'. cumque, inquit, \'cernerem uas e luto fieri, subito dissipatum est hoc dei agente prouidentia, ut manus artificis, dum nesciret, errore suo parabolam figuraret. rursumque ille figulus, qui uas e luto rota currente perdiderat, fecit bet potestatem. ut ex eodem luto rursum faciat, quod fuerit dissipatum, ego in uobis, qui, quantum in uobis tiare genti et regno illi uel illi et rursum bona; nec tamen hoc euenire, quod ipse praedixerit. sed e contrario fieri. ut et bona malis eueniant, si egerint paenitentiam, et bonis mala, si post repromissiones fuerint ad peccata conuersi. et hoc dicimus, non quo ignoret deus hoc uel illud gentem aut regnum esse facturum, sed quod dimittat hominem uoluntati suae, ut uel
Abbreviated transcription (Latin):
rat in ͦ eius ut facer&. Et factũ ẽ. uerbũ dm̃ ad
me dicens. Nũquid sic̃ figulus iste non possum
facere uobis domus ifrł ait dñs: Eece sicut lu¬
tũ in manu figuli: sic uos in manu mea domꝰ
ifrł. Repente siue adsumã loquar aduersũ gen¬
tẽ & aduersũ regnũ : ut eradicẽ siue auferã
& destruã & disꝑdã illud. Si penitentiã egerit
gens illa amalo suo qđ loquutus sũ aduersũ eã
agã & ego penitentiã suꝑ malo qđ cogitaui ut
facerẽ eis. Et subito sue assumã loquar de gente
& de regno ut edificẽ & plantẽ illud. Si fecerit
malũ in odis meis ut non audiat uocẽ meam:
penitentiã agam suꝑ bono qđ loquutus sum face
re ei. Pom̃s quidẽ sensus ad uidiciũ & ad intel¬
ligentiã animi ꝑuenit᷑. auditu. odoratu. gustu.
tactu. s magis mente retinetur quod odis cer-¬
nitur. Unde iubetur ꝓpħa ad domũ figuli ire:¬
& ibi diuĩ audire p̃cepta. Cumq ait prȩcisse &
descendisse in domũ figuli.: faciebat ipse opus¬

Expanded text:
rat in oculis eius, ut faceret. et factum est uerbum domini ad me dicens: numquid sicut figulus iste non possum facere uobis, domus Israhel? ait dominus; ecce sicut lutum in manu figuli, sic uos in manu mea, domus Israhel! repente — siue ad summam — loquar aduersum gentem et aduersum regnum, ut eradicem — siue auferam — et destruam et disperdam illudadversus eam: agam & ego poenitentiam super malo, quod cogitavi, ut facerem ei. v.9. Et subito loquar de gente, & de regno, ut aedificem, & plantem illud v.10. Si fecerit malum in oculis meis, ut non audiat vocem meam: poenitentiam agam super bono, quod locutus sum, ut facerem ei. Per omnes quidem sensus ad iudicium et intellegentiam animi peruenitur. auditu. odoratu, gustu, tactu, sed magis mente retinetur, quod oculis cernitur. unde iubetur propheta ire ad domum figuli et ibi domini audire praecepta. \'cumque,\' ait, perrexissem et descendissem in domum figuli, faciebatipse opus
Abbreviated transcription (Latin):
magis quã hominib. & iterũ. Si hominib pla¬
cerẽ api seruus ñ eẽm. Uerũ hec: in ꝓpͥo nisi
tacuerint oꝑe plenius exequemur. Iunc ceptũ
in ieremiã carpamus iter: & quartũ in eũ uo¬
lumen breuiter transcurrentes. in his tantũ
quȩ obscura sunt inmorem̃. Uerbũ qđ factũ ẽ.
ad ieremiã a dño : dicens. Surge & descende in
domũ figuli : & ibi audies uerba mea. Et descen¬
di in domũ figuli: & ecce ipse faciebat opus suꝑ
rotã. siue suꝑ lapides. & dissipatũ ẽ. uas: quođ
ipse faciebat eluto manib suis. Conuersusq siue

Expanded text:
et quam hominibus et iterum: si hominibus placerem, Christi seruus non essem. uerum haec in proprio, nisi tacuerint, opere plenius exsequemur. nunc coeptum in Hieremiam carpamus iter et quartum in eum uolumen breuiter transcurrentes in his tantum. quae obscura fuerint, inmoremur. Uerbum, quod factum est ad Hieremiam a domino dicens: surge et descende in domum figuli, et ibi audies uerba mea! et descendi in domum figuli et ecce ipse faciebat opus super rotam — siue lapides —. et dissipatum est uas, quod ipse faciebat e luto manibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
enigmatib ꝓuocarent. Nũquia sapientior es da¬
niele qͥ dĩ grã uicit om̃s magos & ariolos. & nẽ
m babilone sapientissĩmus ẽ: Siue ita intelligendũ.
Etiã si sapientior sis daniele qͥ omĩum confestione sa¬
pientissimus ẽ. & diuitiarũ ac potentię magnitu¬
ane. di te cupias potentiȩ coequare : tam̃ capieris
ab aduersariis: & urbe ꝑdita. multis confodiere
uulnerib & uitra ñ dices as̃ ego sum: doctus in¬

Expanded text:
enigmatibus provocarent, nunquid sapientior es Daenigmatibus provocarent, nunquid sapientior es Daniele, qui Dei gratia vicit omnes magos et hariolos, et nunc in Babylone sapientissimus est? Sive ita intelligendum etiam sapientior sis Daniele, qui omnium confessione sapientissimus est: et divitiarum ac potentiae magnitudine Dei te cupias potentiae coaequare, tamen capiaris ab adversariis, et urbe perdita, multis confodieris vulneribus. Et ultra non dices, Deus ego sum, sed doctus in
Abbreviated transcription (Latin):
xissent. Indauielis quoq ꝓpħia. ꝑspieue legit᷑
pͥnceps isrlitici popli michael: & pͥnceps greciȩ
pͥncepsq ꝑsarũ. & moises aꝑtius seribit in de¬
uteronomĩ cantico. Quando diuidebat altisfi¬
mus gentes. disseminabat filios adã : constitu¬
it t̾minos nationũ. uxxta nunerũ angłorũ
dĩ: siue ut meluis habetur in hebraieo. uixta
numerũ fitioꝵ ifrĩ. Nec mirabinur in parte
contraria pessimos reges in tẏpo p̾uaricatoꝵ pre¬
cedere pͥncipũ: cũ optimos reges dauid. & salomo¬
neͣ & iosiã. & patriarchas a cꝓpħas in figura
intelligentiã regũ pariter suꝑboꝵ & apostatarũ
principũ : quȩ scripta sunt disseramꝰ. Cũ sił inqͥt
in medio mari: & insule tenearis angustiis. Pus
dicã. Cũ sis homo & humane carnis fragilitate
cireũdatus. tumore cordis elatꝰ. in solio dĩ in çȩlis
te habitare arbitratus es: simulq qͥa iactas sapi¬
entiã : intantũ ut regni tui homines salomone᷑ in¬

Expanded text:
picue legitur , princeps Israelitici populi, Michael et princeps Graeciae princepsque Persarum. Et Moses apertius scribit in Deuteronomii cantico: « Quando dividebat Altissimus gentes, disseminabat filios Adam: constituit terminos nationum, juxta numerum angelorum Dei, » sive, ut melius habetur in Hebraico, « juxta n mulieribus. Nec mirabimur in parte contraria pessimos reges in typo praevaricatorum praecedere principum, cum optimos reges, Davidem, et Salomonem, et Josiam, et patriarchas ac prophetas, in figura rum et apostatarum principum, quae scripta sunt disseramus. « Cum sis, ait, in medio mari, » et in insulae tenearis angustiis, plus dicam, cum sis homo, et humanae carnis fragilitate circumdatus, tumore cordis elatus, in solio Dei, in coelis te habitare arbitratus es. Simulque quia jactas sapientiam intantum, ut regni tui homines Salomonem a