comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quãboni serui adquisiere mercan¬
dos. Quin etiam sciat eos quoq
quibus numquam est prȩdicatũ.
ibidem adesse dampnandos. De
quibus infra dicemus . Uenit aũt
primus dicens. Dñe mna tua.
decem mnas adquisiuit. Primus
seruus ordo doctorum est. in
circumcisionẽ missorum.
qui unam mnam negotiaturus
accepit. quia unum dñm prȩdi
mna. decem mnas adquisiuit.
quia populum sublege constitutũ.
sibim& docendo sociauit Etait
illi: Euge bone serue. quia
inmodico fidelis fuisti. eris potes¬
tatẽ habens supra decẽ ciuitates
Inmodico seruus est fidelis. qui
non adulterat uerbũ dĩ. sed sicut
ex dõ coram dõ inxp̃o lo quitur
Quicquid enim in pręsenti per¬
cipimus donorum incomparatione
futurorum per paucum est & mo¬
dicum. quia exparte cognoscimꝰ
& ex parte prophetamus. Cum
autem uenerit quod ꝑfectũ est
cuacuabitur quodex parte est.
Ciuitates autem decem sunt ani¬
mȩ perlegis uerbum ad gratiam
cuuangłii uenientes. Quibus

Expanded text:
quam boni servi acquisiere mercanquam boni servi acquisiere mercando; quin etiam sciat eos quoque, quibus nunquam est praedicatum, ibidem adesse damnandos, de quibus infra dicemus. Venit autem primus, dicens: Domine, mina tua decem minas acquisivit. Primus servus ordo doctorum est in circumcisionem missorum, qui unam minam negotiaturus accepit, quia unum Dominum, unamina decem minas acquisivit, quia populum sub lege constitutum sibimet docendo sociavit. Et ait illi: Euge, bone serve, quia in modico fidelis fuisti, eris potestatem habens supra decem civitates. In modico servus est fidelis, qui non adulterat verbum Dei, sed sicut ex Deo coram Deo in Christo loquitur . Quidquid enim in praesenti percipimus donorum, in comparatione futurorum perpaucum est et modicum, quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit, quod perfectum est, evacuabitur quod ex Civitates autem decem sunt animae per legis verbum ad gratiam Evangelii venientes, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
post illum dicenstes: Nolumus
hunc regnare supernos: Ciues
impios iudaeos dicit. dequibus
alibi protestatur. Nunc autẽ
& uiderunt & oderunt. & me.
& patrem meum: Qui non solum
prȩsentem usque ad mortẽ crucis
oderant. sed etiam postresurrectio¬
nem eius miserunt persecutionẽ¬
in apostolos. & praedi cationem
regni caelestis spreuerunt. Et
factum est utredir& accepto
regno Significat tempus quando
dicer&: Regnum meum. non est
dehoc mundo: Etiussit uocare
seruos quibus dedit pecuniam.
utscir& quantum quisque nego¬
tiatus ẽẽt. Utscir& inquit. non¬
quod eum quid lateat cui uerissi¬
me dictumest Dñe. tu omnia
scis. Sedscire dicit. scire om̃s face¬
re. Tunc enim omnium opera
& cogitationes palam omnibus
ostenduntur. quomodo in deute
eum. hocest scirifaciat. Nemo
sane arbitretur eos solummodo
quibus gratia prȩdicandi data
est. non autẽ & eos quib praedi¬
catum est. adiudicium tunc esse
uocandos. Ipsisunt enĩ pecuna

Expanded text:
post illum, dicentes: Nolumus post illum, dicentes: Nolumus hunc regnare super nos. Cives, impios Judaeos dicit. De quibus alibi protestatur: Nunc autem et viderunt, et oderunt, et me, et Patrem meum . Qui non solum praesentem usque ad mortem crucis oderant, sed etiam post resurrectionem ejus miserunt persecutionem apostolis, et praedicationem regni coelestis spreverunt. Et factum est ut rediret accepto regno. Significat tempus, quando diceret: Regnum meum non est de hoc mundo . Et jussit vocari servos, quibus dedit pecuniaut sciret quantum quisque negotiatus esset. Ut sciret, inquit, non eum quid lateat, cui verissime dictum est, Domine, tu omnia scis : sed sciret dicit, scire omnes faceret. Tunc enim omnium opera et cogitationes palam omnibus ostenduntur, quomodo in Deutereum , hoc est, scire faciat. Nemo sane arbitretur eos solummodo quibus gratia praedicandi data est, non autem et eos quibus praedicatum est ad judicium, tunc esse vocandos. Ipsi sunt enim pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
los ꝑ litteram legis imbutos. dat illis
decẽ nas: quia legis dicta in
nem quippe resurrectionẽq
suam aperuit illis sensum. ut in¬
tellegerent scripturas. M̾na nãq
quam greci mnam uocant. centũ
dragmis appenditur : Et omnis
scripture sermo. quia uitae cae¬
lestis perfectionem suggerit. qua¬
si numeri centenarii pondere
fulgescit. Etait illis. Negotia¬
mini dumuenio. Uerba quippe
legis ac prophetarum mystica
inter pretatione discussa popu¬
lis offerte. atque abeis fidei
confessionem morumq probi¬
tatem recipite. ixta quod
psalmista suis auditoribus
precepit dicens. Sumite psalmũ
&date tympanum. hoc est lau¬
dem prȩdicationib incordis
intentione percipite. & deuo¬
tionem operis in carnis castigatio¬
ne redigite Tympanũ quippe
est. pellis in ligno extenta. Pellis
uero in ligno extenta. caro est
nr̃a ad exemplum dominicȩ crucis
afflictio: Ciues autẽ eius oderant
illum. & miserunt legationem

Expanded text:
los per litteram legis imbutos. Dat illis los per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spinem quippe resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina namque, quam Graeci innam vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discussa populis offerte, atque ab eis fidei confessionem morumque probitatem recipite. Juxta quod Psalmista suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date tympanum . Hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione redhibete. Tympanum quippe est pellis in ligno extenta. Pellis vero in ligno extenta caro est nostra ad exemplum dominicae crucis afflicta. Cives autem ejus oderant illum. Et miserunt legationem
Abbreviated transcription (Latin):
dam nobilis abiit in regionẽ lon¬
ginquã. accipere sibi regnum
omo nobilis ille est. cui cęcꝰ
supra clamabat. fili dauid
miserere mei. & uenienti
hierosolymam conei nebant:
Osanna filio dauid. benedictus
quiuenit in nomine dñi. rex isrł.
Longinqua regio. eccła est ex
gentib. Dequa idem homini
nobili loquitur: Ego autẽ con¬
stitutussum rex abeo Dicitur ei
apatre: Postula ame & dabo tibi
gentes hereditatem tuã: & posses¬
sionem tuã terminos terrae
Quȩ uidelic& hereditas ac posses¬
sio. bifaria ratione regio longin¬
qua uocatur. uel quia afinibus
terrȩ clamat addñm. uel quia
longe est apeccatoribus Salus.
Etcum ds̃ ubique sit praesens
longe tamen abeorum senSu qui
idola colunt. ds̃ uerus ab est:
Sed qui erant longe. factisunt
prope insanguine xp̃i. uocatis
autem decem seruissuis. dedit illis
deccminnas. Denarius numerus
adlegem pertin&. propter decalo¬
gum. Vocauit itaque pater famili¬
as decem seruos. quia clegit discipu¬

Expanded text:
dam nobilis abiit in regionem longinquam, accipere sibi regnum, omo nobilis ille est, cui caecus supra clamabat: Fili David, miserere mei . Et venienti Jerosolymam concinebant: Hosanna filio David, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Longinqua regio, Ecclesia est ex gentibus. De qua eidem homini nobili, qui loquitur: Ego autem constitutus sum Rex ab eo ; dicitur a Patre: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quae videlicet haereditas ac possessio bifaria ratione regio longinqua vocatur, vel quia a finibus terrae clamat ad Dominum, vel quia longe est a peccatoribus salus . Et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu, qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, facti sunt prope in sanguine Christi . Vocatis autem decem servis suis, dedit illis decemminas. Denarius numerus ad legem pertinet, propter Decalogum. Vocat itaque paterfamilias decem ser vos, quia eligit discipu
Abbreviated transcription (Latin):
Porro. unumestꝰ necessarium ubi
non opus marthȩ reprehenditur.
sed mariȩ laudatur cum dicitur.
Maria optimam partẽ elegit
quac non auferetur abea. Quod
autẽ ait martha martha. repetitio
istius nominis ammonitio est piȩ
intentionis. Haec ad litteram
breuiter dicta sunt. S piritalit̾ aut̃
castellum quod dñs ingressus est
mundum significat. Quasi enĩ
castellum intrauit. quando mundo
uisibilis apparuit. quando exina¬
niuit semet ipsum formã serui
accipiens. insimilitudine hominũ
factus. & habitu inuentus ut homo
Duȩ autem deuote sorores. quȩ
dñm susceperunt indomum suam.
duas eccłȩ uitas significant. actiuã
scilic& & contẽplatiuã. Quarũ
proprie tatẽ in suis actib demon¬
strant.
cum una circa frequens ministeriũ.¬

Expanded text:
Porro unum est necessarium. » Ubi Porro unum est necessarium. » Ubi non opus Marthae reprehenditur, sed Mariae laudatur, cum dicitur: « Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. » Quod autem ait: « Martha, Martha, » repetitio istius nominis admonitio est piae intentionis. Haec ad litteram breviter dicta sunt. Spiritaliter autem castellum quod Dominus ingressus est, mundum significat. Quasi enim castellum intravit, quando mundo visibilis apparuit, quando « exinanivit semetipsum, formam servi accipiens in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . » Duae autem devotae sorores quae Dominum susceperunt in domum suam, duas Ecclesiae vitas significant, activam scilicet et contemplativam. Quarum proprietatem in suis actibus demonstrant. Cum una circa frequens ministeriu
Abbreviated transcription (Latin):
germane. quarum fratrem laza¬
rum dñs amortuis resuscitauerat
Haxcergo maria sedens secuspedes
dñi. uerbum deore illius intenta
auribus audiebat. Audierat enĩ
prophetam dicentem. Uacate & ui¬
dete. qm̃ ipse est ds̃. Et illud qđ
per moysen dicitur. Et qui ad pro¬
pinquant pedib eius. accipient
dedoctrina illius. Scdlhuua omis
qui hospitem & peregrinũ s scipit
iuxta possibilitatem suã tempora¬
le subsidium ministrare deb&.
Martha circa frequens ministeru
intan tum sollicita erat. ut non
solum contra sororem sed etiam
contra ipsum dñm quęrelam assu¬
mer& dicens. Dñe non est tibi
curȩ. quod soror mea reliquidme
solam ministrare. Dicergo illi ut
me adiuuet Ille uero qui non est
personarum acceptor. subtiliter
singulorum merita diiudicat
& uirtutes discernit. ut ostender&
quã carnalẽ. ita unius opus
laudat . & alterius nonuitu perat
Ait uero. Martha. martha. solli¬
cita es. & turbaris erga plurima.

Expanded text:
germanae, quarum fratrem Lazagermanae, quarum fratrem Lazarum Dominus a mortuis resuscitaverat. Haec ergo Maria sedens secus pedes Domini verbum de ore illius intenta auribus audiebat. Audierat enim prophetam dicentem: « Vacate et videte quoniam ipse est Deus . » Et illud quod per Moysen dicitur: « Et qui appropinquant pedibus ejus, accipiunt de doctrina ejus . » Sed quia omnis qui hospitem et peregrinum suscipit, juxta possibilitatem suam temporale subsidium ministrare debet, Martha circa frequens ministerium in tantum sollicita erat, ut non solum contra sororem, sed etiam contra ipsum Dominum querelam assumeret, dicens: « Domine, non est tibi curae quod soror mea reliquit me ministrare solam; dic ergo illi ut me adjuvet. » Ille vero qui non est personarum acceptor, sed subtiliter singulorum merita dijudicat, et virtutes discernit, ut ostenderet quam carnalem, ita unius opus laudat, ut alterius non vituperet. « Ait vero: Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga plurima.
Abbreviated transcription (Latin):
castellum. & mulier quaedam
martha nomine excepit illum
indomum suam. Et huic erat soror.
nomine maria. Quae etiã sedens
secus pedes dñi. audiebat uerbum
illius. Martha autem. satagebat
circa frequens ministerium. Etrł. o cõ
solum adse uenientib uerbũ uitȩ
adnuntiabat. sed etiam circũiens
ciuitates & castella ut euuangeliũ
cuuangelizabat. Cumque iuxta
hanc consuetudinem ꝑ diuersa
discurrer& loca: intrauit in quod¬
dam castellum. ut praesens euuange¬
lii lectio narrat: Etmulier quȩdã
martha nomine. excepit illũ indo¬
mum suam. Excepit aũt illum
quasi hospitem. quasi peregrinum.
quasi illum quinon haber& ubi caput
reclinar&. Et adhuc excepit illũ
quasi uirum magnum & ꝓphetã.
eadem deuotione quauidua sarep¬
thena quondam heliam ꝓph&rã
susceperat. Suscepit illum suscipi¬
enda ab illo. seminans ei sua carna¬
lia. ut meter& illius spiritalia.
Huius autẽ soror erat maria nomine:
quia maria & martha sorores erant
non solum sp̃ũ. sed etiam carne

Expanded text:
castellum: et mulier quaedam Martha nomine, excepit illum in domum suam: et huic erat soror nomine Maria, quae etiam sedens secus pedes Domini, audiebat verbum illius. Martha autem satagebat circa frequens ministsolum ad se venientibus verbum vitae annuntiabat, sed etiam circuiens civitates et castella, ut Evangelium evangelizabat. Cumque juxta hanc consuetudinem per diversa discurreret loca, « intravit in quoddam castellum, » ut praesens Evangelii lectio narrat, « et mulier quaedam Martha nomine, excepit illum in domum suam. » Excepit autem illum quasi hospitem, quasi peregrinum, quasi illum qui non haberet ubi caput reclinaret. Et adhuc excepit illum quasi virum magnum et prophetam eadem devotione, qua vidua Sareptana quondam Eliam prophetam susceperat. Suscepit illum, suscipienda ab illo; seminans et sua carnalia, ut meteret illius spiritalia. Hujus autem soror erat Maria nomine; quia Martha et Maria sorores erant, non solum spiritu, sed etiam carne
Abbreviated transcription (Latin):
sc optat. cui cotidie in oratione
dicit. scĩficetur nomen tuum
Considerans sollicite ammonitionem
dñi dicentis. Scĩ estote. quia ego sc̃s
sum dñs dĩ uester. In ciuitate ergo
niam diligunt. Quoduero subditur
& in hierłm potestas mea: Adhoc
pertin&. quia xp̃s potestatẽ in il¬
lorum cordib tenet. qui uisionẽ
intime pacis toto affectu diligunt
tum. populum dicit scm̃ Quia
Intali ergo populo se eradicasse
dicit. quinon flatu temptationis.
uelud fauilla rapiuntur. sed firmit̃
intimore di radicati ꝑseuerent.
Iuxta ammonitionem apłi. in carita¬
populi pars hcreditas dĩ est. qui eiꝰ
amori nil ante ponunt. & in eius
comparationenil carum estimant.
dequalib in lege dicit᷑: Tribui
autem leui nondabunt heredita¬
tem. ego enim pars & hereditas
illius. Et dequalib ait psalmista.
Beatagens cuiusest dñs ds̃ eius:
perfectionem tendere debent
Unde & subditur: Etiplenitudi¬

Expanded text:
se optat, cui quotidie, in oratione se optat, cui quotidie, in oratione dicit: « Sanctificetur nomen tuum , » considerans sollicite admonitionem Domini, dicentis: « Sancti estote, quia ego sanctus sum Deus vester . » In civitate ergo niam diligunt. Quod vero subditur: « Et in Jerusalem potestas mea. » Ad hoc pertinet, quia quondam potestatem in illorum cordibus tenet, qui visionem intimae pacis toto affectu diligunt.tum, populum dicit sanctum. Q» In tali ergo populo radicasse dicitur, qui non flatu tentationis flevit favilla rapiuntur, sed firmiter in amore Dei radicati perseverant, juxta admonitionem Apostoli, dipopuli partes Dei haereditas est, qui ejus amori nil anteponunt, et in ejus comparatione nihil charum aestimant, de quibus in lege dicitur: « Tribui autem Levi non dabis haereditatem, ego enim pars et haereditas illius . » Et de quibus ait Psalmista: « Beata gens cujus est Dominus Deus ejus perseverantiam tendere debent, unde et subditur: « Et in plenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ inte: pretatur. Igitur post
subplantationem uitiorum.
ad contem plationem dĩ tendens
Anima. hereditas efficitur dei
idest cogitationum suarum semi¬
na illorum mentib occulta inspi¬
ratione inmit tere. quod nouit
fructum boni operis germinare.
Nonergo inreprobis sed inclectis
radices mittit. in quorũ cordib
ita radicib spiritalib bona
ligatur uoluntas. ut antequam
admaturitatis fructũ ꝑueniat
non arescat. Sed qui modo euntes
&flentes mittunt semina Sua.
infuturo uenientes uenient cũ
exultatione. portantes manipulos
suos. Apio uidice audientes.
Uenite benedicti patris mei.
percipite regnum quod uobis pan¬
scificata similiter requieui. & in
hierłm potestas mea: Sx on in ipsa
hierłm posita est. non solũ ad de¬
fensionem munitior. sed etiam
ad contemplandam sublimior.
Unde congrue speculũ uel spe¬
culatio inter pretatur. Cuius
nominis interpretatio congrue
pateat superiora ꝑ spiritale
desiderium petit. at que eccła

Expanded text:
Deum interpretatur. Igitur post Deum interpretatur. Igitur post supplantationem vitiorum, ad contemplationem Dei tendens anima, haereditas efficitur Dei id est cogitationum suarum semina illorum mentibus occulta inspiratione immittere, quos novit fructum boni operis germinare. Non ergo in reprobis, sed in electis radices mittit, in quorum cordibus ita radicibus spiritalibus bona ligatur voluntas, ut antequam ad maturitatis fructum perveniat, non arescant. Sed qui modo euntes et flentes mittunt semina sua, in furore venientes, venient cum exsultatione portantes manipulos , etc., a pio judice audientes: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis parsanctificata similiter requievi, et in Jerusalem potestas mea. » Sion in ipsa Jerusalem posita est, non solum ad defensionem munitior, sed etiam ad contemplandum sublimior, unde congrue speculum vel speculatio interpretatur. Cujus nominis interpretatio congruitpateat, superior per spiritale desiderium petit, atque coelest
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. Om̃a insapientia fecisti
Iste igitur creator om̃ium in cius
tabernaculo requieuit. quando
uerbum di ꝑ quod om̃a facta suN.
ut homo uerus fier& intra uir¬
ginis uterũ carnem. suscepit.
Qua propter cess& latrare mani¬
cheorum hereticorum grunnitus ⁊¬
prȩ sumptio. qui ausi sunt dicere
Xp̃m ex uirgine ueram non assũp¬
sisse carnem: Dicat autẽ ipsa dĩ
sapientia. inpersona uirginis¬
dicat. Quicreauit me. requieuit
intabernaculo meo. & dixit mͥ
Iniacob in habita. & in israhel
hereditare. In ia cob qui subplan¬
tator inter pretatur. illorum
significat actiones. quiut in uir¬
tutib animae proficere uale¬
ant. uiriliter autiorum blandi¬
menta calcant. In illis ergo
hab& dĩ sapientia habitaculũ.
qui uitia subplantando hoc ha¬
bent in opere. quod in iacob signi¬
ficat in nomine. sicut ipse dicit¬
in apocal ypsi. In habitabo in illis.
& in ambulabo. Israhel uero ia
cob appellatusest. postquã
angłm superans dm̃ uidere meru¬
it Unde merito. uir uidens

Expanded text:
David: « Omnia in sapientia fecisti . » Iste igitur Creator omnium in ejus tabernaculo requievit, quando Verbum Dei per quod omnia facta sunt, ut homo verus fieret, intra virginis uterum carnem suscepit. Quapropter cesset latrare Manichaeorum haeretico grunnitu praesumptio, qui ausi sunt dicere Christum ex virgine veram non assumpsisse carnem. Dicat autem ipsa Dei sapientia in persona Virginis: « Qui creavit me, requievit in tabernaculo meo, et dixit mihi, in Jacob inhabita et in Israel haereditare. » Jacob qui supplantator interpretatur, illorum significat actiones, qui ut in virtutibus animae proficere valeant, viriliter vitiorum blandimenta calcant. In illis ergo habet Dei sapientia habitaculum, qui vitia supplantantes, hoc habent in opere, quod Jacob signat in nomine. Sicut ipse dicit: « Et inhabitabo in illis, et inambulabo . » Israel vero idem Jacob appellatus est, postquam angelum superans, Deum videre meruit. Unde merito vir videns
Abbreviated transcription (Latin):
quis ex istimet detalib nos uelle
declamare: hnos non declamare.¬
sed uolumus clamare. ut festiuita¬
inter sit xp̃s: infacie prandeat᷑
auctoris: honestate conuiuium:
natura ipsa quaenos ꝑ ducit
honoretur : Lactitia mense ur̃ȩ:
pertingat ad pauperes xp̃i Fami¬
lia ur̃a : innocentiȩ tripudiet
absistat: fugetur effusio: saltatricũ
pestis. lenocinia cantorũ. uolupta¬
tum fomenta. uentris onera. nau¬
fragium mentis. cum herodia dis
conuiuio abscidantur : ut presens
auditor intellegie. quanta sit gła
mar txris : quando miseriam ꝑsecu¬
toris audierat: uerumptameN
nos conuenit scire. quia iohannes
demorte sua natusest: & de natali

Expanded text:
quis existimet declamare nos velle de ta libus, nos non declamare volumus, sed clamare, ut festivitaintersit Christus, in facie prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudiet absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens auditor intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos convenit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali
Abbreviated transcription (Latin):
uit iohannem: indisco. & datũ ÷
puellę: puella autem deculit
matri suȩ Audistis fratres.
quanta natasit deuoluptate
crudelitas : delibidine impietas:
Allatum est caput iohannis indis¬
incestui: Mensa migrat incaueam:¬
de pransoribus spectatores: Mutat᷑
furore conuiuium: fit cibus cedes:
uinum transit in sanguinem : finis
apponitur innatali. in ortu exhi¬
betur occasus: conuiuium mutat᷑¬
infunus. trago ediȩ personant
scłorum: Intrat bestia. nonpuella:
Quaerit capud amputare. non
saltare: Discurrit fera. non femina:
Aspergit iubas. per ceruices:
membra : seuitia crescit augm̃tis:
Fit grandis crudelitate. noncor¬
pore : Et singularis fera usque dũ
capit praedam. fremit ore. dentib
frendit: ferrum non suscepit sed

Expanded text:
 in disco, et datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est caput ejus in disur domus, mensa migrat in caveamde pransoribus spectatores, furore mutatur convivium; fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, convivium organa tragoediam personant saecularem; intrat bestia, non puella; quaerit amputare, non saltare; discurrit fera, non femina; spargit jubas per cervicem, anfractibus, saevitiae crescit augmentis; fit grandis crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
circa frequens ministerium satage¬
bat. actiuȩ uitȩ labor exprimitur.
adquam pertinet reficere esurientẽ:
potare sitientem: uestire nudum :
suscipere ospittm: uisitare infirmum:
sepeliri mortuum. Hu etiam qui
in regimine sunt: subiectorum ne¬
cessaria laboriosa sollicitudine
preuidere debent. Per mariam
uitae dulcedo significatur: Cuius
sapor quanto magis degustatur:
eo amplius arebus uisibilibus & cura
rum tumultibus. atque negotiis
animus separatur. Spretis enim
om̃ibus curis : calcatis om̃ib uitiis:
solamens cum solo dõ. eẽ. desiderat.
Libet ei audire praecepta caelestia:
lectioni & orationi frequent̃ in cum¬
bere: & quantum mortalis fragilitas
permittit: cętib angelorum inter¬
esse. Sed quia abillorum consortio
aliquantulum separatur cũ spiritali
dẽfleat. Hanc grãm inestimabilem.
hanc felicitatẽ in comprehensibilem:
dñs significare uoluit cum dixit
ut etiam ea quachic bona. eẽ. ui¬
dentur adillius comparationem suꝑ¬

Expanded text:
circa frequens ministerium satagebat, activae vitae labor exprimitur: ad quam pertinet reficere esurientem, potare sitientem, vestire nudum, suscipere hospitem, visitare infirmum, sepelire mortuum; his etiam quae in regimine sunt subjectorum necessaria, laboriosa sollicitudine praevidere. Per Mariam vitae dulcedo designatur; cujus sapor quanto magis degustatur, eo amplius a rebus visibilibus, rum tumultibus atque negotiis animus separatur. Spretis enim omnibus curis, calcatis omnibus vitiis, sola mens cum solo Deo esse desiderat. Libet ei audire praecepta coelestia, lectioni et orationi frequenter incumbere, et quantum mortalis fragilitas permittit, coetibus angelorum interesse; et quia ab illorum consortio aliquantulum separatur, cum spiritali deflet. Hanc gratiam inaestimabilem, hanc felicitatem incomprehensibilem Dominus significare voluit, cum dixit:ut etiam ea quae hic bona esse videntur, ad illius comparationem sup
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ascensu quastibi laudes fragi¬
litas humani generis persoluit.
quaesolo tuo commercio recupe¬
randi aditum inuenisti.: Accipe
itaque quascumque exules. quas¬
cumque meritis tuis impares grãrũ
prȩces intra sacrarium exauditio¬
nis. & reporta nobis anti dotum
reconciliationis. Sit perte excu¬
sabile quod perte ingerimus.
fit impetrabile quod fida mente
poscimus. Accipe quod offerimꝰ.
redona quod rogamus. excusa
quod timemus. Scã maria succur¬
re miseris. uiua pusillanimes
refoue flebiles. Ora propopulo
interueni proclero. intercede¬

Expanded text:
to? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarupreces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sancta Maria, succurre miseris, juva pusillanimes, refove flebiles, ora pro populo, interveni pro clero
Abbreviated transcription (Latin):
parata uotis poscentium. & re¬
pende om̃ibus optatum affectũ
Sit tibi assidue exorare ꝓpopło
dĩ. quaemeruisti benedicta pre¬
tium proferre mundi. quiuiuit

Expanded text:
parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium ferre mundi qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
litia cęlebramus: oportet ut
quem salutis aeternę prę̧cõnem
suscepimus hunc etiam nr̃ae ora¬
tionis adiutorem quȩ ramus
Ipsum itaque intercedendo roge¬
mus impetrare. ut adeam cuĩ
testimonium per hibuit. lucem
uitam & ueritatem peruenire

Expanded text:
litia celebramus, oportet ut litia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
recte mors & mendatium sicut
econtra dñs ueritas uocatur & uita
Attulit aũt nobis uerã cognitio¬
nis suȩ lucem. exclusitque erro¬
rum tenebris certum nobis iter
patriȩ caelestis aperuit. Direxit it̃
operum nr̃orum: quateNus
peruiam ueritatis quã monstra¬
uit incedere. atque ad mansionẽ
perpetuȩ pacis possimus intra¬
re quam promisit. Haccigitur
haec aeternorum donorũ ꝓ missa
habentes : Benedicamus & nos
dñm in om̃i tempore: : quia uisita¬
uit & fecit redemptione ꝑlebiss iro¬
suae. Semper laus eius inore Fro
temus auxilium: ut lucẽ scien¬
tiȩ quam contulit innobis ipse
conseruet. atque adꝑfectum
usque diem ꝑducat: Et ut
digni simus ex audiri prȩcan¬
tes. abiciamus ipsi opera tene¬
brarum : & induamurnos arma
lucis. Sic &enim supplicantes
concite quae desideramus acci¬
pimus : quia nimirum uerba
deuotȩ orationis adiuuant.
manus pię operationis: Et quia
beati praecur soris hodie nata¬

Expanded text:
recte mors et mendacium, sicut recte mors et mendacium, sicut e contra Dominus veritas vocatur et vita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis iter patriae coelestis aperuit: direxit gressus operum nostrorum, quatenus per viam veritatis, quam monstravit incedere, atque ad mansionem perpetuae pacis possimus intrare, quam promisit. Haec igitur haec aeternorum donorum promissa habentes, benedicamus et nos Dominum in omni tempore, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. Semper laus ejus in ore nostemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie nata
Abbreviated transcription (Latin):
suae humilitatis exemplum adhi¬
buit Fecit redemptionem plebis
suȩ. quinos uenundatos sub pecca¬
to etiam qui hostis seruitio addi¬
tos: dato sui sanguinis pretio libe¬
rauit Unde benigne nos hortatur
apłs dicens Empti enim estis pͣtio
magno: glorificate & portate
dm̃ incorpore ur̃o. Plebi autem
suae dicit. non utique quã ueniens
plebem suam repperit: sed quam
uisitando & redimendo suam
fecit: Uultis & enim audire fr̃s
mei. qualem inuenerit eam. qua¬
lem reddiderit: finis canticihuius
quod ob notitiam simul & proli¬
xitatem sui totum caritati ur̃ȩ
recensere. & explanare longum
duximus Aperte denuntiat
dicens. uisi tauit nos oriens exalto
Inluminare his quimntenebris
x inumbra mortis sedent: ad diri¬
gendos pedes nr̃os inuiam pacis
Inuenit ergo nos sedentes intene¬
bris & umbra mortis. hoc est lon¬
ga peccatorum & ignorantiae
cęcitate de prehensos : atque
hostis antiqui fraude deceptos
obsessosque erroribus. Ipse & enim

Expanded text:
suae humilitatis exemplum adhisuae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Plebis autem suae dicit, non utique quam veniens plebem suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecit. Vultis etenim audire, fratres mei, qualem invenerit eam, qualem reddiderit. Finis cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum charitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos sedentes in tenebris et in umbra mortis, hoc est, longa peccatorum et ignorantiae caecitate depressos, atque hostis antiqui fraude deceptos obsessosque erroribus. Ipse etenim
Abbreviated transcription (Latin):
que conuenienter figurare
credendumest: quia tunc insta¬
r& tempus quo fidelib pande¬
retur om̃is legalis socerdo cii
ritus. & cerimonia spiritali
intus scientia . & propheticis
exuberare mysteriis. quac
ni temporari uel aeternȩ
diuinitati testimonium ferre᷑
Iuxta quodipse iudaeorum
duriciam increpans dicit. Sicre¬
derctis moysi : crederetis forsitan
& mihi. Deme & enim ille scrip¬
sit. Quid autem prophetars
& benedicens dm̃ ⁊ acharias
dixerit audiamus. Benedic¬
tus dñs ds̃ isrł: quia uisitauit
& fecit ri deminionem plebis suę
In quibus profecto uerbis no¬
tandim beatus z acha¬
rias qnodinchoatum & ꝓximę
futurum inspũ pręuiderat.
prophetico more quan tam
factum ess& narrabat. Uisita¬
uit enim nos apparens in car¬
ne dñs. quasi longius ase rece¬
dentes quos inpeccatis positos
quęrere. & iustificare curauit
Uisitauit quasi medicus ȩgrotos.
quiut inueteratum superbiȩ nr̃ȩ
languorem sanar& : nouum nobis

Expanded text:
que convenienter figurari que convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mysteriis, quae ni temporariae vel aeternae divinitati testimonium ferrent, juxta quod ipse Judaeorum duritiam increpans, dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Quid autem prophetans, et benedicens Deum Zacharias dixerit, audiamus. Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod inchoatum et proxime futurum in spiritu praeviderat, prophetico more quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
usque ad fines terrȩ gentium
corda concussit÷ Nec tantum
montana cuncta iudeae. uerũ
etiam om̃a mundani regni.
mundaneque sapientiȩ culmi¬
na uirtutis eius fama transcen¬
dit: ita ut relicta ubiq cultura
ac uita priori adꝑcipienda
fidei illius sacramenta conflu
erent Recte & enim circum
post sabhacum facta est : & si¬
siit illa areatũ perpetuae mor¬
tis absoluere solebat: ita ista
ꝑfectam uitae inmortalis no¬
uitatem & in auctore nr̃o ex¬
hihuit. &innobis sperandam
monstrauit. Quoduero inter
haec ⁊ acharias impctur spĩ
so. acde redomotore nr̃osimul
& nr̃a redemptione prophetat.
signisicat mysticę quia multi
de stirpe sacerdotali. quia con¬
fessione xp̃i diutius ora conti¬
nuerant. postmodũ persuscep¬
tionem fidei illius sp̃s scĩ uirtute
replendi dono prophetiae sub¬
limandi. & magisterii pastoralis
officio populis essent prȩferendi
Quamuis eadem acceptio sp̃s
& prophetia ⁊ achariȩ. hoc quo¬

Expanded text:
usque ad fines terrae gentium usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte etenim circumcpost sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora continuerant, postmodum per susceptionem fidei illius Spiritus sancti virtute replendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi. Quamvis eadem acceptione spiritus et prophetia Zachariae hoc quo
Abbreviated transcription (Latin):
quia nihil prorsus inomĩbus
sacerdocii ueteris obseruatio¬
nibus actum. uel dictum esse
credendum est : quod non euuan¬
gelii gratiam sirecte intelle¬
gatur expresserit I Quod autẽ
declarato põst modum & con¬
firmato nomine iohannis aꝑtũ
est os zachariȩ & loquebatur
benedicens dm̃ :Patet utique
quia manifestata perapostolos
gratia noui testamenti. multa
etiam turba sacerdotum oboe¬
diebat fidei. Relictaque taci¬
turnitate nociua: ad confiten¬
da laudanda & praedicanda
sui dona redemptoris se deuota
submittebat. Etquidem indie
circumcisionis iohannis. quando
& nomen accepia Factus est
timor super om̃s uicinos eorum.
& super om̃a montana iudeae
diuulgabantur om̃a uerba hȩ
Porro intempore dominicę
resurrectionis. ubi misso dẽsuꝑ
spũ gloria nominis eius per
apłos mundo innotuit : timor
continuo saluberrimus nonso¬
lum iud ȩorum. qui erant uici¬
m uel situ uidelic& loci. uel
scientia legis. sed ex terarum

Expanded text:
quia nihil prorsus in omnibus quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum
Abbreviated transcription (Latin):
rias memor dñĩ inter pretatur.
quia uidelic& memoriã antique
obseruationis. quae utique adño
dataest figuratę denunciat.
Contendebant ergo denomine
nati prophete hi qui conuene¬
rant : & zachariam hunc uocari
satagebant: At contra mater
uerbis & pater scriptis: quia
iohannes magis appellandus est
astruebant. Quia fuere non¬
nulli caelestium sacramentoꝵ
minus periti : qui in primor diis
euuangelii choruscantis car¬
nalia adhuc legalis sacerdotii
statuta simul obseruanda esse
decernerent. Quos procerto
ipsa legis doctrina desuscipi¬
enda gratia tep̃i. quasi hel¬
sabeh de nomine iohannis
uiua uoce confirmat: dicente
per legis latorem. Prophetam
uobis suscitabit dñs uester de
fratribus uris tam quã me: ipsũ
audictis uixta om̃a quȩ cumq:
locutus fuerit uobis Ipsum
quoque legale sacerdocium
tacitis cęrimoniarũ suarum
typis. quasi mutis litterarum
figũris. ⁊ acharias eidem gratię
nascenti testimonium ꝑhib&.

Expanded text:
rias Memor Domini interpretatur, rias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet,
Abbreviated transcription (Latin):
cultoribus regni caelestis. ianu¬
as aperire non potuit: Sed
factus sublege auctor ipse legis
sterilitatis obprobrium legi
abstulit. quihanc spiritaliter
intellegendam monstrauit : &
supernȩ beatitudinis gratiam
quae in euuangło nunc aper¬
tissima luc&. in ea iam olim
praefiguratam. & quasi concep¬
tam fuisse docuit: Etfactum :
inquic indie octauo uenerunt
circumcidere puerum : &uo¬
cabant eum nomine patris eius
⁊achariam: Etrespondens
mater eius dioxit: Nequa quam:
sed uocabitur iohannes: Iohes
inter pretatur dñi grã: siue in
quo est gratia: Quo nomine &
totam euuangelicȩ dispensatio¬
nis grãm quam predicat. & ipsũ
specialiter dñm signat: perquẽ
eadem gratia mundo donata est
Quiuero natum puerum patris
⁊acharlȩ̨ nomine magis quam
iohannem uocandum esse decer¬
nebant: cos profecto figurant
qui dño noua grãe munera de¬
clarante. cuperent cum potius
consueta sacer docii ueteris edic¬
ta predicare. Unde bene ⁊ acha¬

Expanded text:
cultoribus regni coelestis janucultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris ejus Zachr ejus dixit, Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
sua natiuitate designet Quid
est enim quodueteranis paren¬
tibus natus est iohannes : nisi
quia illius mox secutura natiui¬
tas signabatur. qui spiritalia
noui testamenti profeseN
archana: carnalem legis & sa¬
cerdotii ueteris obseruantiam
iam terminandam esse docer&
Quodenim antiquatur & se¬
nescit : prope interitum est: Quid
quodmuto patre principe uide¬
lic& tunc sacerdotum ortus est
prȩcursor dñi : nisi quia ipso
apparente dño. lingua iam sacer¬
dotii ueteris magna ex parte. a
doctrina sensus spiritalis obmu¬
tuerat : solam: littere custodiam
curantib ac docentibus scribis
& legis peritis . Immo & ipsam
litteram plerisque in locis per
suas traditiones corrũpentibus
Iuxta quod eis dñs in euuan¬
gelio sepius in properare ꝓbat᷑:
Et quid quod diu sterili genitri¬
cȩ nascitur : nisi quia lexꝰ quae
auxilio sacerdotalis officii
spiritalem dõ sobolem gignere
iussa est . Neminem adꝑfectum
adduxit : quia nimirum suis

Expanded text:
sua nativitate designet. Quid sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis
Abbreviated transcription (Latin):
Creuit quippe dñs quia perto¬
tum orbem fidelibus quod xp̃s
cẽt qui propheta credebatur
innotuit. Decreuit acminoratꝰ :÷
ioħes: quia qui xp̃s aestimaba¬
tur quod non xp̃s ipse sed p̃co
xp̃i .eẽt. apparuit. Ideoque
iure nato iohanne lux diurna
minorari incipit: cuius fama
uiata dies ad crementum luminis
rediit : quia ille nimirum appa¬
ruit. qui lucem Suȩ cognitionis
ex parte habebat. cunctis
gentibus aperira&. Suae calo¬
rem dilectionis in totã mundi
latitudinem diffunder&
Notandum autem quod haec
eadem beati iohannis natiuitas.
non nullã habet similitudinẽ
aduentus dominici & gratiae
quã predicare ueniebat Nam
& congruum ualde est: ut cui
om̃s prophetȩ priores & patri¬
archȩ uel nascendo. uel moriendo.
uel uiuendo. uel prȩdicando.
testimonium perhibuerunt.
hunc multo amplius prȩcursor
suus qui plusquã propheta
extitit: non tantum inuita &
passione sed in ipsa quoque

Expanded text:
Crevit quippe Dominus, quia per toCrevit quippe Dominus, quia per totum orbem fidelibus quod Christus esset, qui propheta credebatur, innotuit. Decrevit ac minoratus est Joannes, quia qui Christus aestimabatur, quod non Christus ipse, sed praeco Christi esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama viata dies ad incrementum luminis redit  Al., rediit, quia ille nimirum apparuit qui lucem suae cognitionis, ex parte habebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
to canendo. quid illa perorhe
ss& actura priores ipsi decęlii
admonebant. Recte igitur
natiuitas cę̧lebratur illius.
quitalis potentia magnitudipis
dominicis propinquabat oꝑib
Recte ortus illius sollempnitas
colitur: cuius tanta est uitȩ sub¬
limitas. ut quicquid illo sublimi¬
usest hociam hominis naturamͤ
transcendere dubium non sit
Siquidem dñs cum maioremeo
neminem innatis mulierum. ẽẽ.
dixiss& : mox subdidit dicens.
Qui autem minor est in regno
caelorum: maior est illo Seipsũ
uidelic& insinuans quihumana
natiuitate posterior iohanne.:
sed caelestis regni ess& anice prȩs¬
tantior. Necuacat amysterio.
quod iohannis natiuitas cũdies
decrescer& : dñi autem cumdies
Huius & enim secretum distantiȩ
reuelat ipse ioħes. qui cũ prȩ
magnitudine uirtutum xp̃s
crederetur a turbis: dñs autem
prȩinfirmitate carnis aquib dã
non xp̃s sed ẽẽ. propheta puta¬
retur Illum inquit oportet
crescere: me autem minui.

Expanded text:
Deo canendo quid illa per orbem Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum diesHujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam non Christus, sed esse propheta putaretur, Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui.
Abbreviated transcription (Latin):
tusest. in illo habitat om̃is pleni
quidono sui sp̃s sedem sibi uteri
uirginalis. in quo carnem suscipe¬
r& ipse consecrauit. Iste multos
filiorum isrł addñm suo tempore
prȩdicando conuertit. ille multos
cotidie deuniuersis per orbem
nationibus ad suam fidem & cari¬
tatem. interius inlustrando con¬
uertere non desistit: hic insp̃u
& uirtute heliȩ praecessit ante
illum: utplebem eius aqua bap¬
uizans adsuscipiendum eum ubi
Apparer& docer& esse perfectã.
Hic successit ille in spũ & uircu¬
te dĩ patris ut plebem suam spũ
scõ & igni baptizans. aduiden¬
dam faciem patris sui donar&
esse perfectam. Iohanne nato
congratulabantur uicina & cog¬
nati genetrici illuis. quia mag¬
ificauit dñs miscq̾iam suam᷑
cum illa. Dño autemuato cori¬
gratula bantur eccłe. quia uenit
tempus miserendo esus. Spiritus
angelici qui sun uicim eius
& cognati. ciues uidelic& ers
expectat : qui &hymnũ glae

Expanded text:
tus est, in illo habitat omnis plenittus est, in illo habitat omnis plenituam  Al., qui dono sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlexspectant qui hymnum gloriae