comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentium p̃lia : uaria uitioꝵ atq erroꝵ sig¬
nificant bella : Diximus qđ gentes illȩ quȩ
fuer̃ in terra galaad & israhelitas captiuare
contendebant. significarent hereticos atq.
uideos: Sed quomͦ his oppressis qui fuer̃ incar¬
nau. iterum illi qui fuer̃ in efron resistere
uide & sociis eius moliunt᷑. quia contritis
diuersis hereticis : adhuc illi qui litteram se¬
cunt᷑ ueteris testam̃ti ad itum spiritalis intel¬
lectus aꝑire nolunt: Quid em̃ ꝑephron quę
pulus meroris siue puluis in utilis interp̃¬
tatur. nisi suꝑuacua obseruantia legis cem¬
ꝑib gr̃ȩ in sinuat᷑: In qua udei considentes
se in cludunt & obstriuint portas lapidibus :
quia umbrȩ deditihystoricam traditionem
legis q̃ in lapidib scripta ẽ eiuĩngłii p̃dica¬
torib opponunt: Nec consentiunt abea ul¬
lo modo diuelli: Nec alios rectiorẽ sensum
concedunt sequi. Unde ipsa ueritas ad ca¬
qui culistis clauẽ scientiȩ: Ipsi ñ in troistis: &

Expanded text:
gentium praelia varia vitiorum atque errorum significant bella. Diximus quod gentes illae quae fuerunt in terra Galaad et Israelitas captivare contendebant, significarent haereticos atque Judaeos; sed modo his oppressis qui fuerunt in Carnaim, iterum illi qui fuerunt in Ephron resistere Judae et sociis ejus moliuntur: quia contritis diversis haereticis, adhuc illi qui litteram sequuntur Veteris Testamenti aditus spiritalis intellectus aperire nolunt. Quid enim per Ephron, quae pulvis moeroris, sive pulvis et inutilis interpretatur, nisi supervacua observantia legis temporibus gratiae insinuatur in qua Judaei confitentes se includunt et obstruunt portas lapidibus; qui umbrae dediti historicam traditionem, quae legis in lapidibus scripta est, Evangelii praedicatoribus opponunt, nec consentiunt ab illa ullo modo divelli, nec nos rectiorem sensum concedunt sequi. Unde vae vobis ulistis clavem scient
Abbreviated transcription (Latin):
ude: Iudas ifrahelitas de gala ad congregat:
cum fedemptor. nr̃ ꝑ doctores suos. uerbi
eiũingłii eos qui abhereticis capti sunt ad ca¬
tholicam fidẽ reuocat: hoc ẽ enĩ uenire inter¬
ram iuida recta fide & bonis oꝑib dm̃ lau¬
dare ÷ & uener̃ usq efron: & hȩc ciitas mag¬
na in ingressu posita munita ualde & non
erat qua declinaret᷑ abea dexera uł sinistra
seo ꝑmediam iter erat & in cluser̃ se quierass
inciuitate: & obstruxer̃ portas lapidib &
misit ad eos uidas uerbis pacificis dicens:

Expanded text:
 Judas Israelitas de Galaaditide congregat, cum Redemptor noster per doctores suos verbo Evangelii eos qui ab haereticis capti sunt ad catholicam fidem revocat; hoc est enim venire in terram Juda, recta fide et bonis operibus Dominum laudae et venerunt usque Efron et haec civitas magna in ingressu posita munita valde et non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per mediam iter erat et incluserunt se qui erant in civitate et obstruxerunt portas lapidibus et misit ad eos Iudas verbis
Abbreviated transcription (Latin):
num cęloꝵ: Hinc bene sub iungitur trãns¬
fretauit ad illos pͥor & om̃is popłs post eum:
quia oportebat ut mediator dei & hominũ
pͥmũ passionis suȩ expleret misterium. & sic
eius exemplo confortati uirtite ꝓ ipso patien¬
ao morte contempnere discerent. ex uniuer¬
sis gentib fideles : & contritȩ sunt ante fa¬
ciem eoꝵ om̃s gentes : c̃ diuersi hominũ
potentia iuratis dei conteruntur errores:
& iecer̃ arma sua & fuger̃ ad fanũ qđ est
in carnaim : cum deseras concentionum obsta¬
culis ꝑsecutores. ueritati resisters non audes¬
tes. in delubris erroꝵ suoꝵ se condendo. inde
Cornua uero. apte ꝓregno atq defensione ac¬
cipi posst̃ S ñ ad uiuabit eos hoꝵ opinio.
immo fefellit. quia occupaute uidas ipsam
ciuitatẽ. & fanum suocendit igni c̃ om̃ibus
qui erant in ipso: quando ñ solum ominẽ ma¬
chinationẽ erroris hereticoꝵ atq ꝑsecucoꝵ
aestruit. immo om̃s qui in eo confidunt. sal¬

Expanded text:
num coelorum . Hinc bene subjungitur: Transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum, quia oportebat, ut mediator Dei et hominum primum passionis suae expleret mysterium, et sic ejus exemplo confortati pro ipso patiendo mortem contemnere discerent ex universis gentibus fideles. Et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes, Cum diversi hominum potentia virtutis Dei conteruntur errores. Projecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnaim. Cum desertis contentionum obstaculis, persecutores veritatis resistere non audentes, in delubris deorum suorum se condendo, unde cornua vero apte pro regno atque defensione accipi possunt. Sed non juvit eorum opinio, imo fefellit; quia occupavit Judas ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso; quando non solum machinationem omnem erroris haereticorum atque persecutorum destruit, imo omnes qui in eo confidunt Sal
Abbreviated transcription (Latin):
eamus & seruiamꝰ diis alienis quos ignoratis.
quere sollicite : & diligent̃ rei ueritate ꝑspec¬
ta : si in ueneris certum ẽẽ qđ dicit᷑ & ab omina¬
tionẽ hanc oꝑe ꝑpecͣtam. statim ꝑcuties habi¬
tatores urbis illius in ors glad̃i ce delebis
eam: omia quȩ illius sunt usq ad peccora:
quic quid etiam suppellectilis fuerit congrega¬
bis in.medio plateaꝵ eius & cum ipsa succen¬

Expanded text:
serviamus diis alienis quos ignoratis, quaere sollicite et diligenter, rei veritate perspecta, si inveneris certum esse quod dicitur, et abominationem hanc opere perpetratam, statim percuties habitatores urbis illius in ore gladii, et delebis eam, omniaque quae in illa sunt usque ad pecora. Quidquid etiam supellectilis fuerit congregabis in medio platearum ejus, et cum ipsa c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃lium: & transfretauit ad illos prior: & om̃is
popłs post eum ÷ & contritȩ sunt ante faciẽ
Seoꝵ om̃s gentes: & ꝓiecer̃ arma sua & fuge¬
runt ad fanum quodẽ in carnam & occupa¬
uit ipsam ciuitatẽ. & fanũ suecendit igni
cum om̃ib qui erant in ipso: & oppresa ẽ car¬
naim. & ñ pocuit sustinere cont᷑ faciem iuda :¬
Transiens uidas correntem aquȩ. statuit scri¬
bas popłi qui turbã post se exhortarent᷑ ire
imp̃lium: c̃ redemptor ñr adiens passionẽ
crucis apłos ordinauit. qui credentes inse
cdocerent concempnere cormentum corpores
mortis. & consite de potentia suꝑnę iurtu

Expanded text:
rior et omnis populus post eum et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes et proiecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Carnain et non potuit sustinere contra faciem IudaTransiens Judas torrentem aquae statuit scribas populi qui turbam post se exhortarentur ire in praelium, cum Redemptor noster, adiens passionem crucis, apostolos ordinavit, qui credentes in se docerent contemnere tormentum corporeae mortis
Abbreviated transcription (Latin):
quasi coniecturam faciens ait principib exer¬
citus sui. cum ad ꝓpiauerit uidas et exercitus
eius ad torrentẽ aquȩ si transierit ad nos pͥor
ñ poterimus sustinere eum quia potens pote¬
rit ad uersum nos. si uero amuerit transire
& posuerit castra extra flum̃ gansfretemus
ad eos & poteriimus ad uersus illum ÷ ostendit
qđ om̃s heretici fiduciam atque constiantiã
ꝑtimescunt recte credentis popłi. & eos se in¬
firmiores cognoscunt. qđ illos in unitate
fidei considerant fortiores  Siaũt aliquos
de catholicis ꝑspȩxerint in meditatione legis
dei atq: in exereitio boni oꝑis fieri tardiores :
hoꝵ sibi triumphum atq captiuitatẽ polli¬
cent᷑ gͣtulantes :. Ut aũt ad ꝓpinquauit iudas

Expanded text:
quasi collecturam faciens, ait principibus exerquasi collecturam faciens, ait principibus exercitus sui: Cum appropinquaverit Judas et exercitus ejus ad torrentem aquae: si transierit ad nos prior, non poterimus sustinere eum, quia potens poterit adversum nos; si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen, transfretemus ad eos, et poterimus adversus illum. Ostendit quod omnes haeretici fiduciam atque constantiam pertimescunt recte credentis populi, et eo se infirmiores agnoscunt, quo illos in unitate fidei considerant fortiores: si autem reliquos de catholicis perspexerint in cogitatione legis Dei atque in exercitio boni operis fieri tardiores, horum sibi triumphum atque captivitatem pollicentur congratulantes. Ut autem appropinquavit Judas
Abbreviated transcription (Latin):
Post quam timotheus semel atq iterum uictus
est. ñ cessauit augere nequitiam sua sed multi¬
plicauit malitiã : denuo instaurans exercitũ
contra uidam & socios eiꝰ: Quia hereticis ñ
satis ẽ semel & icer̃ aut in paruo numero
contentiones a gere : sed noria aduersus eccle¬
siam semꝑ excitant bella. ac ꝑfidię sus mul¬
tiplicia effundunt uenena: Castra ponunt
contͣ rafon qranscorrentẽ: quia sũmo nisu su¬
ꝑbiȩ suȩ excitant furorẽ. mouentq belloꝵ
tempestatẽ: Nec non & arrabas qui in terpͣ¬
tantur campestres ducunt in ꝙͣxilium : quia
uoluptuosos qui luxuriã huius scłi secunt᷑.
in auxilium erroris sui adsumunt. Unde io
uinianistȩ: ñ medioerẽ contͣ eccłiam erroris
sui. exercuere nequitiam: S uidas hoꝵmit¬
tit speculari exercitum : cum doc̾tores sc̃i
auditores suos ammonent prauoꝵ p̾cauere
cumultũ. nefraudis suȩ astutiã ad int̾nec̾tionẽ
simplicium ꝑducant animaꝵ: Qđ aũt timotheuꝰ

Expanded text:
Postquam Timotheus semel atque iterum victus est, non cessavit augere nequitiam, sed multiplicavit malitiam. Denuo instaurat exercitum contra Judam et socios ejus: quia haereticis non satis est semel atque iterum in parvo numero contentiones agere, sed nova adversus Ecclesiam semper excitant bella, ac perfidiae suae multiplicia effundunt venena. Castra ponunt contra Raphon trans torrentem, quia summo nisu superbiae suae excitant furorem moventque bellorum tempestatem; nec non et Arabas, qui interpretantur campestres, ducunt in auxilium, quia voluptuosos qui luxuriam hujus saeculi sequuntur in auxilium erroris sui assumunt. Unde et omnes isti non mediocrem contra Ecclesiam erroris sui exstruxere nequitiam. Sed Judas horum mittit speculari exercitum, cum doctores sancti auditores suos admovent pravorum praecavere tumultum ne fraudis suae actum ad internecionem simplicium perducant animarum. Quod autem Timotheus,
Abbreviated transcription (Latin):
dies ẽ post septimã resurrectionis suȩ nobis pa¬
te fẽc̃ sacramentũ: Hinc & paulus apłs doces.
circũcisionẽ ñ manu factam in expoliatione
corporis carnis. sed sp̃s dei uiui incordib cre¬
dentium agi debere: unde & lex uetus p̃putiũ
cordis dociuit eẽ circumcidendum ¬
ost hec aũt uerba concregauit timotheus
exercitũ alium: & castrã posuit contͣ rafon
qrans torrentem: Q misit uidas speculari exer¬
citum : & renuntiauer̃ ei dicentes. quia cõue¬
ner̃ ad eum om̃s genges quȩ in circuitu nr̃o
sunt. & exercitus multus nimis & arabas
conduxit in auxiliũ. & castra posuer̃ crans
torrentem. pr̾ati uenire ad te in p̃lium : &
abiit uidas obiuã illis & ait timotheus prin¬
cipibus exercitus sui : Cum adꝓpiauerit ui¬
das & exercitus eius ad torrentẽ aque: si trans¬
sierit adpos pͥor ñ poterimꝰ sustinere eum.¬

Expanded text:
m, resurrectionis suae nobis patefecit sacramentum. Hinc et Paulus apostolus docet circumcisionem non manu factam in exspoliatione corporis carnis, sed Spiritu Dei vivi in cordibus credentium agi debere; unde et lex vetus praeputium cordis docuit esse circumcidendum. Post haec autem verba congregavit Timotheus exercitum alium, et castra posuit contra Raphonulari exercitum et renuntiaverunt ei dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conduxit in auxilium et castra posuerunt trans torrentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus exercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exercitus eius ad torrentem aquae si transierit ad nos prior n
Abbreviated transcription (Latin):
ceant : Et conuerat uidas exercitus eius iuã
igni & cęt̾a: In suꝑiorib narrat eiuitates
galaditidis in quib cõprehensi fuerunt
iudei munitas fuisse & magnas. quas iudas
statuit in una die cõphendere & tollere: qr
ꝑ unitatẽ fidei p̃ dicatores seĩ destruere dis¬
ponunt Om̃s munitiones falsarũ doctrira¬
rum. quas heretici construunt ad decipi¬
endas animas in nocentium. & caꝑtiuandas
eroribus suis : Nunc aut̃ dic̃ indeserto bosor
occupasse ciuitatẽ & occide omne masculinũ
in ore gladii. auferre spolia eoꝵ & succendẽ
eam igni ÷ quia hoc magnoꝑe student sc̃i doc¬
tores. ut occupata munitione hereticoꝵ. om¬
nẽ uigorẽ iniquarum sectatarũ quasmundi
phylosophia & in anifallatia construunt.
nus id qđ ꝑ ostentationẽ suam illi finxeruis
esse p̃cipuum. isti de monstrent nugas ẽẽ & fri
quasi ab in iustis possessorib auser̃. ipsamq

Expanded text:
ceant. Et convertit Judas et exercitus ejus, etc. ceant. Et convertit Judas et exercitus ejus, etc. ejus, etc. In superioribus narrat civitates Galaaditidis, in quibus comprehensi sunt Judaei, munitas fuisse et magnas, quas quos Judas statuit in una die comprehendere et tollere: quia per unitatem praedicatores sancti destruere disponunt omnes munitiones falsarum doctrinarum quas haeretici constituunt ad decendas animas innocentium et captivandas erroribus suis. Nunc autem dicit Judam in deserto Bosor occupasse Bosor civitatem, et occidere omnem masculum in ore gladii, et auferre spolia eorum, et succendere eam igni; quia hoc magnopere student sancti doctores ut, occupata munitione haereticorum, omnem vigorem iniquarum sectarum, quam per mundi philosophiam et inanem fallaciam constituunt, nus id quod per ostentationem suam illi finxerunt esse praecipuum, isti demonstrent nugas esse et friquasi ab injustis possessoribus auferunt, ipsamque
Abbreviated transcription (Latin):
chimant᷑. uero uaticinio p̃dicunt: unde osec
uaccas betauen & habitatores samarię in¬
sequitur & amos sacrificantes de fermen¬
cato laudẽ uituꝑat: nec non & eos qui conuer¬
cunt in absinthiũ iuditiũ & iusticiam. & acci¬
piurt imunus. depͥmuntq pauꝑes in porta
uidicant᷑. Qđ̾ autẽ comprebensos esse quos¬
dam ex udeis in bosora cebosor nabuthesin¬
dicant. bene nominis eorpͣ Interp̃tant᷑ enum
om̃s uista pauli uocẽ qui uolunt pie uiue¬
re in xp̃o ꝑ secutionẽ patiunt᷑: Nec effugi &
hereticoꝵ in iuriam : qui sanȩ fidei seruare
contendit doctrinam Quos ioħes apłs in a¬
pochalipsi sudcruciatum facere sic̃ cruciatus
est scorpionum. cum ꝑcutit hominẽ descri¬
bit : quia sic̃ corpiones uenenũ in cauda
portant. ita heretiei in consumationẽ frau¬
dis malitiam occultant. quo magis in cau¬
tos non aꝑta fronte. seo latentib insidiis no¬

Expanded text:
chinantur vero vaticinio praedicunt. Unde Osee chinantur vero vaticinio praedicunt. Unde Osee vaccas Bethave et habitatores Samariae insequitur , et Amos sacrificantes de fermentato laudem vituperat, nec non eos qui convertunt in parasinthumjudicium et justitiam, et accipiunt munus deprimuntque pauperes in porta , detestatur. Quod autem comprehensos esse quosdam ex Judaeis in Barasa et Bosor, Nabuthaei indicant, bene nominis eorum interpretatio effeomnes, juxta Pauli vocem, qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem patientur, nec effugiet haereticorum injuriam, qui sanae fidei servare contendit doctrinam. Quos Joannes apostolus in Apocalypsi sua cruciatum facere, sicut cruciatus est scorpionum cum percutit hominem, describit; quia sicut scorpiones venenum in cauda portant, ita haeretici in consummatione fraudis malitiam occultant, quo magis incautos non aperta fronte, sed latentibus insidiis no
Abbreviated transcription (Latin):
sierunt iordanẽ : & abier̃ uiam trium dierũ
ꝑ descitum. lta & p̃dicatores scĩ ad conuocanͥ¬
dos homines ad fidem xp̃i. ad expugnandos
iudaieos atq scismaticos errores in mundũ
directi pͥmum transeunt iordanen ÷ cũ ꝑbaptis¬
mi sacramentum de tenebris in sidelitatis in
grãm xp̃i pͥmum transeundũ docent. adtes¬
tante ipsa ueritate. Qđ nisi quis renatus fue¬
rit ex aqua & sp̃u sc̃o. ñ possit in troire in reg¬
num dei: Deinde uiã trium dierum ꝑ desertũ
abeunt: quia sẽȩ trinitatis fidem quã in bap¬
tismate fideles quique ꝓfitent᷑. coto tempore
incolatus istius mundi cum bonis oꝑibus
obseruandam ẽẽ ad firmant: Qđ aũt na¬
buthei occurrer̃ eis pacifice. & narrauer̃
cium conferunt. cum om̃ia quȩ credentes in
xp̃m passuri sunt. tormentis at cestatione sua
manifesta faciunt: Nabutbei enĩ ꝓphetantes
incerp̃tant᷑. Erroresq quos filii ꝑditionis
contͣ ueritatẽ euungłii xp̃i obponere ma¬

Expanded text:
sierunt Jordanem et abierunt viam trium dierum per desertum: ita praedicatores sancti ad convocandos homines ad fidem Christi, et ad expugnandos Judaicos atque schismaticos errores in mundum directi, primum transeunt Jordanem, id est, per baptismi sacramentum de tenebris infidelitatis in gratiam Christi primum transeundum docent, attestante ipsa Veritate quod nisi quis renatus fuerit ex et aqua Spiritu sancto non potest introire in regnum Dei. Deinde viam trium dierum per desertum abeunt, quia sanctae Trinitatis fidem, quam in baptismate fideles quique profitentur, toto tempore incolatus istius mundi cum bonis operibus observandam esse affirmant. Quod autem Nabuthaei occurrerunt eis pacifice, et narraverunt tium conferunt, cum omnia quae credentium credentes in Christum passuri sunt tormenta attestatione sua manifesta faciunt. Nabuthaei enim prophetantes interpretantur, erroresque quos filii perditionis contra veritatem Evangelii Christi opponere ma
Abbreviated transcription (Latin):
cum errore paganico debellanda erat: in
uideis quoq & hereticis partim ueternus
usus. partim noua suꝑstitio ꝑ duoꝵ testam̃¬
toꝵ spiritalẽ scientiam corrigenda fuerass :
Ubi ocdo milia sumuntur: quia ibi siue¬
circumcisio legalis spiritalit̃ obseruanda sue
resurrectio xp̃i ueracit̃ credenda ẽe edocetur:
Etabiit simon ingalileam & constituit p̃lia

Expanded text:
cum errore paganico debellanda erat, in cum errore paganico debellanda erat, in Judaeis vero et haereticis partim veteranus usus, partim nova superstitio, per duorum Testamentorum spiritalem scientiam corrigenda fuerunt. Ubi octo millia virorum sumuntur, quia ibi sivecircumcisio legis spiritaliter observanda, sive resurrectio Christi veraciter credenda esse docetur. Et abiit Simon in Ga
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ st̃ impugnationes eccłiȩ ahostib: sic & dis¬
dincta ẽẽ debent plia spiritalium bellatoꝵ:
Dirigit᷑ symon ingalileam cum trib milib
iuris. sic̃ insubsequentib osten ditur ut libere:
fr̃s suos : udas aut̃ẽ & ionathas eunt in gala¬
ditin cum octo milibus: & qͥo ꝑ symonẽ. quu n
galileam hoc ẽ rotã mittit᷑. nisi p̃dicatores in-
gentes directi in sinuant᷑ : qui cum tͥbus milib
hoc ẽ cum scẽ trinitatis fide contͣ ad uersari
os ire parantes : ꝑ euuangelicam p̾dicationẽ
hostes deicere. & credentes lib̾are decertans:
ludas aũt de ionathas illos doctores expͥmuñ.
qui in iudea uerbũ dei p̾dicantes: & siue u¬
deos siue hereticos &iã scripturaꝵ testimoniis
abutentes. ꝑ ueritatẽ sani in cellec̾tus debella¬
re student : Et noca qđ contͣ gentiles solus sy¬
mon cum sius mittitur: Contra uideos au¬
tem atq hereticos duo ꝑgenere cum plurib
moliunt᷑: Quia in gentib sola ydolatria

Expanded text:
sunt impugnationes Ecclesiae ab hostibus, sic et distincta debent esse praelia spiritualium bellatorum. It igitur Simon in Galilaeam cum tribus millibus viris, sicut in sequentibus ostenditur, ut liberet fratres suos; Judas autem et Jonathas eunt in Galaaditim cum octo millibus. Et quid per Simonem, qui in Galilaeam, hoc est rotam, mittitur, nisi praedicatores in gentes directi insinuantur; qui cum tribus millibus, hoc est, cum sanctae Trinitatis fide, contra adversarios suos ire parantes, per evangelicam praedicationem hostes dejicere et credentes liberare decertant. Judas autem et Jonaqui, in Judaea verbum Dei praedicantes, sive Judaeos, sive et haereticos, Scripturarum testimoniis abutentes, per veritatem sani intellectus debellare student. Et nota quod contra gentiles solum Simon cum suis mittitur, contra Judaeos autem et haereticos duo pergere cum pluribus moliuntur: quia in gentibus sola idololatria
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui in memoratis locis. hoc est in agͣbatta¬
ne & bean habitabant. & circunsedentes filios
isst laqueuim & scandalum fuerunt insidi¬
antes eis : significant iuideos atq hereticos.
qui contͣ eccłiam dei scandala & insidias sem
& errores eoꝵ anathematizant᷑. quoꝵ curres
in cendunt᷑ igni cum om̃ib qui in eis sunt :
Quando auctores scelerum & in uentores er
roꝵ peccatis sus & nunc exurunt᷑ ardore
diuni sermonis. & infuturo examine nisi
condignam pęnitentiam ante egerint. igne
concremabunt᷑ ꝑ petue ultionis & transiit
ad filios ammon: & inuenit manũ fortem

Expanded text:
Hi qui in memoratis locis, hoc est AcrabathaHi qui in memoratis locis, hoc est Acrabathane et Bean, habitabant, et circumsedentes filios Israel in laqueum et scandalum fiunt fuerant insidiantes eis, significant Judaeos atque haereticos, qui contra Ecclesiam Dei scandala et insidias semp errores eorum anathematizantur; quorum turres incenduntur igni cum omnibus qui in eis sunt, quando auctores scelerum et inventores errorum pro peccatis suis et nunc exuruntur ardore divini sermonis, et in futuro examine, nisi condignam poenitentiam ante egerint, igne concremabuntur perpetuae ultionis. Et transiit ad filios Ammon, et invenit manum fortem,
Abbreviated transcription (Latin):
do euuangłio xp̃i & hominib fidẽ dei recipi¬
entib: torquebant᷑ ꝑsecutores: & penis eos trac¬
tantes: in de auertere studebant: Similit̃ &.¬
neglegentiȩ se restaurari uelle incultu preca¬
tis : molunt᷑ eos gladio impietatis occidere.
ac morte peccatoꝵ trucidare: S uidas forti¬
ter cum scuto fidei hostib resistens debellat
filios esau in ydumea: quia choors scõꝵ doc¬
toꝵ. Ydolatras quis pinetis uitioꝵ st̃ asꝑrimi.
& funestis sacrificiis atq luxoria mundana
fȩdissimi gladio sp̃s in terimens. de contrariis
efficit sub iectos. ac de hostib fac̃ amicos Eet
eos qui erant in gͣbattane quia circũ sedebañ
israhelitas: & ꝑ cussit eos plaga magna &
recordatus ẽ malitiã filioꝵ bean. qui erant
popło in laqueũ & in scandalũ & insidiantes
in uia: & conelusi sunt ab eointurrib & ad¬
plicauit ad eos: & anathematitauit & incen¬
dit curres eoꝵ igni cum om̃ib qui in eis erañ

Expanded text:
 omnibus fidem Dei recipientibus, torquebantur persecutores, et poenis eos mactantes inde avertere studebant. Similiter et negligentia se restaurare velle in cultu pietatis, moliuntur eos gladio impietatis occidere, ac pro morte peccatorum trucidare. Sed Judas, fortiter cum scuto fidei hostibus resistens, debellat filios Esau in Idumaea, quia chorus sanctorum doctorum idololatras, qui spinetis vitiorum sunt asperrimi, et funestis sacrificiis atque luxuria mundana fetidissimi, gladio spiritus interimens, de contrariis efficit subjectos ac de hostibus facit amicos. Et eos qui erant in Acrabattene quia circumsedebant Israhelitas et percussit eos plaga magna et recordatus est malitiam filiorum Bean qui erant populo in laqueum et in scandalum insidiantes in via et conclusi sunt ab eo in turribus et adplicuit ad eos et anathematizavit eos et incendit turres eorum igni cum omnibus qui in
Abbreviated transcription (Latin):
atq scismaticoꝵ ad hoc conuenio. ut scripturaꝵ
testimoniis scdm suũ sensũ reꝑbatis expug¬
nant catholicam fidem quȩ ẽ in scã eccłia : ga¬
laad enim interp̃tat᷑ a ceruus destimonii qđ
nom̃ bene conuenit his qui scͥpturaꝵ. medita¬
cioni insistunt: S fugint israheletȩ in mu¬
nitionẽ: cum fideles quiq ad fidei confuguiss
non modic̃ apud fideles ẽẽ gemitũ. Quando
rorẽ pͣuoꝵ corruere: Et ecce alii nuntii uener̃
de galilea concissis cunicis ÷ nuntiantes scdm
uerba hec dicentes conuenisse aduersum se ab
tholomaide & cyro & sydone om̃i. & galilea
alienigenas ut nos consumant. Ut aut audiuit¬
uidas & popłs sermones istos : conuenit ecłia
magna cogitare quio facerent de fr̃ĩb sius

Expanded text:
t Scripturarum testimoniis secundum suum sensum depravatis, expugnent catholicam fidem, quae est in saecula. Galaad enim interpretatur acervus testimonii, et nomen bene convenit his qui Scripturarum meditationi insistunt. Sed fugiunt Israelitae in munitionem, cum fideles quique ad fidei confugiunt non modicum apud fideles esse gentium dolorem,rorem pravorum corruere, de Galilea conscissis tunicis nuntiantes secundum verba haec dicentes convenisse adversum se a Ptolomaida et Tyro et Sidone et omni Galilea alienigenas ut nos consumant ut audivit autem Iudas et populus sermones istos convenit ecclesia magna cogitare quid facerent
Abbreviated transcription (Latin):
eis Et de uariis locis alienigens conuener̃
ad consumendum popłm dei : manifeste desig¬
nant gentium plebes quȩ in infilelitate ad suis.
bella acꝑsecutiones aduersus. xp̃ianos cõmoue¬
ri S auditis sermonibus quos diuersȩ legati
ones ad iudam & socios eius de culer̃. Conue¬
nit ȩccłia magna cogitare qͥd facerent defr̃i¬
bus suis qui intribulatione erant & expugna¬
bant᷑ abinimicis : quia tocius sc̃e eccłiȩ solli¬
citudo acͥcura ẽ maxima quomodo contͣ di¬
uersos hostes hoc ẽ iudeos paganos hereticos
atq scimaticos filios suos defendat: hoc que
prudenti consilio ac coto nisu cum his qui eru¬
ditiores ac fortiores uident᷑ ẽẽ in sde aciirtu¬
tum oꝑe agit. qualit̾ hostib resistat & suos
oportune defendat.
ixit que uidas symoni fr̃i suo elige tibi¬

Expanded text:
i de variis locis alienigenae convenerunt ad consumendum populum Dei, manifeste designant gentium plebes, qui in infidelitate sunt, adhuc bella ac persecutiones adversus Christianos commovere. Sed auditis sones ad Judam et socios ejus detulerunt, convenit ecclesia magna cogitare quid facerent de fratribus suis qui in tribulatione erant, et expugnabantur ab inimicis: quia totius sanctae Ecclesiae sollicitudo ac cura est maxima, quomodo contra diversos hostes, hoc est Judaeos, paganos, haereticos atque schismaticos, filios suos defendat. Hic quoque prudenti consilio ac toto nisu cum his qui eruditiores ac fortiores videntur esse in fide ac virtutum opere agit, qualiter hostibus resistat, et suos opportune defendat. Dixitque Judas Simoni fratri suo, etc. Si
Abbreviated transcription (Latin):
spem totam indei bonitate eam ponere p̃cipi¬
unt. nequando gentes eam more pͥstino con¬
culcent. Ut ñ malignoꝵ scilicet spirituum
nequitia uel pͣuoꝵ hominũ malitia. amplius¬
eos nocero p̃ualeat E collocauit inqͥt illic exer¬
citum: ut seruarent eam: exercitus in syon
ad seruandum eam locatur : cũ ministroꝵ
turba ad seruandum legis dĩ ac sacramentoꝵ
cȩlestium ritũ in eccłia sub ministrat᷑: Muni¬
unt eam ad custodiendam bethsuram : cum
exortationib ualidis incitant ecełiasticos.
ut regularit̾ culturam obseruent diuinam
bethsuram eñi domus robusti in terp̃tatur
Ut habeat popłs munitionẽ contͣ faciem ydu

Expanded text:
spem totam in Dei bonitate ponere praecipispem totam in Dei bonitate ponere praecipiunt. Ne quando gentes eum ut montem pristinum conculcent; ut non malignorum spirituum nequitia vel pravorum hominum malitia eos amplius nocere praevaleat. Et collocavit, inquit, illic exercitum ut servarent eum, etc. Exercitus in Sion ad servandum eum locatur, cum ministrorum turba servandae legis Dei ad sacramentorum coelestium ritum in Ecclesia subministratur. Muniunt eum ad custodiendam Bethsuram, cum exhortationibus validis incitant ecclesiasticos ut regulariter culturam servent divinam Bethsura enim domus robusti interpretantur. Ut habeat populus muni
Abbreviated transcription (Latin):
formetur atq ideo ñ casu gestum sed duunitus
ꝓcuratum ẽ : ut eo annoꝵ numero templũ aedi¬
ficaretur: Quo dierũ numero corpus dñicum
qd ꝑtemplũ figurabat᷑. in utero uirginali ꝑfici
oportebat: qđ aũt aencenia ꝑ om̃s annos celebra¬
ri sanestum ẽ: hoc ꝓfecto nos ad monet ut me¬
moriam dñicȩ resurrectionis quã iam factã
agamus : ut non ad uiditium. sed sic̃ dñs his
qui bona egerint ꝓmisit. resurgers meream᷑
ad uitam : Et aecdificauer̃ intempore illo mon
& conllocauit illic exercitũ ut seruarent eã.
& muniuit eam ad custodiendã bechsuram.
ut haberet popłs munitionẽ contͣ faciem idu
meȩ. ⁊ E dificant sc̃ĩ doc̾tores montẽ syon:
quando scãm ȩccłiam uerbo atq exemplo ao
ꝓfectum uitutum ꝓuocant: ꝑ circuitum
muros altos constituunt: Quando eam cu¬
cam incatholica fide ac ope precum undiq
muniunt: turres firmas erigunt : quando

Expanded text:
formetur; atque ideo non casu gestum, sed divinitus formetur; atque ideo non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut in eo annorum numero templum aedificaretur, 98 quo dierum numero corpus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virginali perfici oportebat. Quod autem Encaenia per omnes annos celebrari statutum est, hoc profecto nos admonet ut memoriam dominicae Resurrectionis, quam jam factam agamus, ut non ad judicium, sed, sicut Dominus his qui bona egerunt promisit, resurgere mereamur dio et aedificaverunt in tempore illo montet conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idures montem Sion, quando sanctam Ecclesiam verbo atque exemplo ad profectum virtutum provocant; per circuitum muros altos construunt, quando eam culmine catholicae fidei ac opere precum undique muniunt; turres firmas erigunt, quando
Abbreviated transcription (Latin):
quoq resurrectionis festa uentura de signat.
qd templũ ab hostib incensum. rursum dño
miserante construit᷑. qđ abydolatris coinqͥna¬
tum de nuo suꝑnȩ piecatis auxilio mundat᷑.
uarios sc̃ȩ excłiȩ insinuat euentus. quȩ nunc
infideliũ ꝑsecutione p̃mitur. Nunc aꝑsecu
tute famulatur : Nunc in quibus dam sius
menbris hostis antiqui ꝑiclitat᷑ insidiis: Nunle
instante sollercia doctoꝵ fideliũ quos ad horam
ꝑdere uidebat᷑. ꝑpęnitentiã iam castigatos
ȩdificatum ẽ : ad significationẽ dominici cor¬
poris qđ de uirgine. ad sumpsit specialit̃ res¬
picte De quo ipse uideis: Soluite in qͥd templũ
hoc: & in tribus dieb excitabo illud Quia
udelicet solutum passione corpus suum: ip
se teͤrcia resuscitauit ad utã ÷ fe̾runt si quidẽ:
quia corpus hominis qͣ dragesimo sexto die
post coneeptionis initium. in menbroꝵ. distincione

Expanded text:
quoque resurrectionis festa ventura designat. quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino miserante construitur; quod ab idololatris coinquinatum denuo, supernae pietatis auxilio, mundatur; varios sanctae Ecclesiae insinuat eventus, quae nunc infidelium persecutione premitur, nunc autem, te Domino, servitute famulatur: nunc in quibusdam suis membris hostis antiqui periclitatur insidiis, nunc instante solertia doctorum fidelium, quos ad horam perdere videbatur, per poenitentiam jam castigatos aedificatum est, ad significationem Dominici corporis, quod de Virgine assumpsit, specialiter respicit. De quo ipse Judaeis: Solvite, inquit, templum hoc, in tribus diebus excitabo illud . Quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. Ferunt siquidem qui corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione
Abbreviated transcription (Latin):
eius ȩccłia ẽ: quã de uniuersis ꝑ orbem creden¬
tibus quasi de uius lapidib in unam suae fidei
& caritatis compagem ad gregat: Qd̾ autẽ.uͭiiͫ.
annis aedificatum ẽ templũ : significat quia ꝑ
totum huiꝰ scłi tempus qđ .uͤ ii. diebus euoluit᷑.
sc̃ȩ̃ structura eccłiȩ crescere nunquã desinit: Qđ
octauo anno dedicatum ẽ & celeberrima illa
ac maxima sollempnitas asalomone rege cunc¬
tis filiis ispł tempore completȩ dedicationis
exhibita: in sinuat mystice. qđ ꝑfecto infine
mundi numero electoꝵ. ac diu desideratȩ un¬
mortalitatis secutura festiuitas & ꝑ acto uni¬
uersalis resurrectionis miraculo. Mox om̃s
qui ad pacifici regis ueri scilicet salomonis reg¬
num ꝑtinent. Aeterna cum eo gaudia patrig
cȩlestis intrabunt: Nam quia dñs nr octaua
die id ẽ post septimã sabbati resuscitari amor¬
te uoluit: recte numerus octonarius. nr̃ȩ

Expanded text:
ejus Ecclesia est, quam de universis per orbem credenejus Ecclesia est, quam de universis per orbem credentibus, quasi de vivis lapidibus in unam suae fidei et caritatis compagem aggregat. Quod autem septem annis aedificatum est templum, significat quia per totum hujus saeculi tempus, quod septem diebus evolvitur, sanctae structura Ecclesiae crescere nunquam desinit. Quod octavo autem anno dedicatum es templum et celeberrima illa ac maxima solemtis filiis Israel tempore completae dedicationis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideratae immortalitatis secura festivitas erit, et peracto universalis resurrectionis miraculo, mox omnes qui ad pacifici regis veri, scilicet Salomonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt. Nam quia Dominus noster octava die, id est, post septimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. ad uersus antiochi duces arma corripiens
eosq de uidea expellens ꝑsecutionis seuis¬
sime finẽ imposuit. ac templum ab ydoloꝵ ima¬
ginibus emundans : noua rursus altaria
oł cȩtera uasa uł ornamenta faciens atque in
templo reponens. de dicauit ea simul cum tẽ¬
plo qđ̃ purificauit & renouauit uicesima
quinta die mensis noni. qui apud nos appellat᷑
decenber. & adhyemem ꝑtinere nulli dubium
constat: statuitq decretum ut p̃diximus : an¬
nis tgnib diem encenioꝵ idẽ in uocationis
ac dedicationis templi festa deuotione celebra¬
ri: Quȩ ꝓfecto om̃ia sic̃ apłs docet infigura
facta st̃ nr̃i & propt̃ nos utiq scripta: ĩdeoq
nobis sollertius spiritali ratione discutienda
Salomon qͥppe rex qui in terp̃tat᷑ pacificus: ipsũ
redemptorẽ nr̃m typice designat De quo esaxas
ait : multiplicabit᷑ eius imꝑium & pacis non
erit finis ÷ Templũq qđ ȩdificauit catholica

Expanded text:
torum, adversus Antiochi duces arma arripiens, torum, adversus Antiochi duces arma arripiens, eosque de Judaea expellens, persecutioni saevissimae finem imposuit; ac templum ab idolorum imaginibus emundans, nova rursus altaria et caetera vasa vel ornamenta faciens atque in templo reponens, dedicavit ea, simul cum templo, quod purificavit et renovavit vigesima quinta die mensis noni, qui apud nos vocatur December, et ad hiemem pertinere nulli dubium constat. Statuit decretum, ut praediximus, annis omnibus diem Encaeniorum idem innovationis ac dedicationis templi festa devotione celebrari. Quae profecto omnia, sicut Apostolus docet , in figura facta sunt nostri et propter nos utique scripta, ideoque nobis solertius spirituali ratione discutienda. Salomon quippe rex, qui interpretatur pacificus, ipsum Redemptorem nostrum typice designat; de quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis ejus non erit finis. Templum quod aedificavit catholica
Abbreviated transcription (Latin):
templi opus qđ dño condidit septẽ annis ꝑfec̃
Oc tauo autẽ hoc anno decima die mensis
septuni quia nobis october appellat᷑. In mag¬
na gloria dedicauit : S hoc templũ post amños
qͣdringentos .xxͣx. incender̃ chaldei : & hiero¬
solimoꝵ urbe destructa popłm isrł inbabi¬
loniam ab duxere captuum: Qui post annos
Rursusq ȩdificatum ẽ templũ ꝑannos quadra¬
ginta sex: & cereia die mensis. uiiͬ. quẽ nosuo¬
camus martium opus ad finem usq ꝑductũ.
cui uidelicet tunc oꝑi p̾fuer̃ duces plebis stre¬
mussimi ut diximus zorobabel de regio gene¬
dias impedientium opus hostium corpopłi ro¬
borantes: hde post annos ferme crecentos
& quinquaginta sex: rex nefandissimꝰ grecoꝵ
fringens altare aureum mensam ꝓpositionis.
candelabrum luminis. & cęt̾a quȩ supra com¬
memorata st̃: S uidas machabeus cũ esset
de genere sacerdotali : collecto exercitu ius¬

Expanded text:
templi opus quod Domino condidit, septem annis perfecit, templi opus quod Domino condidit, septem annis perfecit, octavo autem anno, decima die septimi mensis, qui a nobis October appellatur, in magna gloria dedicavit. Sed ad hoc templum post annos quadringentos triginta incenderunt Chaldaei, et Hierosolymorum urbe destructa populum Israel in Babylonia adduxere captivum; qui post annos rursusque aedificatum est templum per annos quadraginta sex; et tertia die mensis duodecimi, quem nos vocamus Martium, opus ad finem usque perductum: cui videlicet tunc operi praefuerunt duces plebis strenuissimi, ut diximus, Zorobabel de regio sangdias impedientium opus hostium cor populi corroborantes. Inde post annos ferme trecentos et quinquaginta sex nefandissimus Graecorum fringens altare Domini aureum, mensam propositionis, candelabrum luminis, et caetera meruit. Sed Judas Machabaeus, cum esset de genere sacerdotali, collecto exercitu jus
Abbreviated transcription (Latin):
altaris in temporib suis ab anno in annum
ꝑ dies octo aqunta & uicesima mensis cas¬
leu cum lȩticia & gaudio hanc quidem sol¬
lemnitatẽ ipse saluator in euungłio p̃dicati¬
sua legitur de corasse: ubi scriptum ẽ: Facta
sunt encenia in hierusolimis : & hyemps erat:
ne euangelica facta cognouimꝰ. Non ad pri¬
mam templi dedicationẽ seo ad ultimã ꝑtinens
Qđ ex eo facile colligit᷑: quia hẏeme facta re¬
ferunt᷑: Prima siquidẽ eius dedicatio asalomo
ne tempore autumni: Media a zorobabel &
hyesu sacerdote tempors ueris. ultima auida
machabeo tempore hiemis ẽ facta. quando spe¬
cialiter constitutũ eẽ legit᷑ ut eadẽ dedicatio ꝑ
om̃s annos in memoriã sollemnib reuocaret᷑
offitiis Iuxta qđ ad tempus usq dñicȩ in car-¬
nationis obseruatum fuisse supͣdicta sententia
euũngłii agnouimꝰ. Hec aũt fuit cause᷑ scdę
& cercie dedicationis. quia salomon quidem

Expanded text:
altaris in temporibus suis ab anno in annum altaris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vicesima mensis casleu cum laetitia et gaudio lemnitatem ipse Salvator in Evangelio praedicatisua legitur decorasse, ubi scriptum est: Facta sunt Encaenia in Hierosolymis et hiems erat, ne evangelica facta cognovimus, non ad primam templi dedicationem, sed ad ultimam pertinent; quod ex eo facile colligitur, quia hieme facta referuntur. Prima quidem ejus dedicatio templi a Salomone autumni, media a Zorobabel et Jesu sacerdote tempore veris, ultima a Juda Machabaeo tempore hiemis, est facta, quando specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus revocaretur officiis, juxta quod ad tempus usque dominicae incarnationis observatum fuisse, modo, cum EvaEvangelii agnovimus. Haec autem fuit causa secundae et tertiae dedicationis. Quia Salomon quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ab illo temꝑe ac tenus hanc festiuitatõ
celebramus. uocantes eam lumina : eo qđ p̃t
spem. hoc nobis splendidũ lum̃ colendȩ reli¬
gionis apparuit: mystice aũt : renouatio tẽ¬
pli conuersio ẽ hominũ ad penitentiam peo¬
taminati erant: Tunc eñĩ eantandum gauder
lib ẽ: quando uiderint ꝓximos suos ꝑcorree¬
tionẽ moꝵ atq meditationẽ legis di inseme.¬
ipsis instaurare. quod ante ꝑ neglegentiam
deciderat: Unde etiam sacrum eiiungłium
narrat saluatorẽ dixisse: in cęlis gaudium
nasci suꝑ uno peccatore pęnitentiam a gen¬
te : Si de uno. quanto magis de multis exul¬
catio erit conuersis ad ueracẽ cultum dei ͤ
quia sic̃ scriptum ẽ : in multitudine plebis
dignitas ẽ principis. Illius uidelicet principis.
qui uult om̃s homines saluos ẽẽ & ad agni¬
tionẽ ueritatis ꝑ uenire :
t statuit uidas & fr̃s eius & unuiersa.
eccłia isrł. ut agãcur dies dedicationis

Expanded text:
Unde et ab illo tempore hactenus hanc festivitatem Unde et ab illo tempore hactenus hanc festivitatem celebramus; vocantes eam Lumina, eo quod praeter spem hoc nobis splendide lumen colendae religionis apparuit, mystice autem renovatio templi conversio est hominum ad poenitentiam petaminati erant. Tunc enim cantandum, gaudenlibus est, quando viderint proximos suos per correctionem viarum atque meditationem legis Dei in semetipsis instaurare, quod ante jam per negligentiam destruxerant. Unde et sacrum Evangelium narrat Salvatorem dixisse in coelis gaudium nasci super uno peccatore poenitentiam agente: si de uno, quanto magis de multis exsultatio erit conversis ad verum cultum Dei. Quia sicut scriptum est: In multitudinem plebis dignitas est principis ; illius videlicet principis: qui vult homines omnes salvos esse et ad agnitionem veritatis pervenire . Et stecclesia Israhel ut agatur dies dedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
De hac aũt renouatione iosephus ita narrat
dicens: Quinta uero et uicesima mensis
casleu quẽ macedones appelleon uocant. ac¬
etudinem: Nam templum destructum ab an¬
tiocho: sic tͥbus annis ꝑmansit: Quinto eñi
anno & qͣdragesimo & centesimo in templo fac¬
ta sunt: quinta & uicesima die. appellei men¬
&ͣ quadragesimo ac centesimo anno olimpiade
centesimã & quinquagesima quarta desola¬
tionẽ uero cempli contigit fieri scđm danihe¬
lis p̃fationẽ: quã ante quadringentesimu e
octaud̃ p̃ dixerat annd ꝑ quẽ significauit qđ ma¬
cedones eum destruerent: Celebrauit aũt uida
ꝑdies octo: nullũ genus deliciarum relinquor¬
seo p̃ciosissimis dapib eos pascens. dm̃ aũt lat¬
dib & psalmis glorificabãt. seseq mutuo can¬
tibus delectabaÑ. pro renouatione uero sollem¬
nium : post multum tempis insꝑata religio¬
ne p̃eceptores legis posuer̾. ut posteri ꝑ octo
dies hanc renouationẽ templi celebrarent.

Expanded text:
De hac autem renovatione Josephus ita narrat, dicens : « Quinta vero et vicesima mensis Casleu, quem Macedones Appelleon vocant, aclorum consuetudinem. Nam templum destructum ab Antiocho sic tribus annis permansit: quinto enim anno et decimo, et centesimo in templo facta sit, quinta et vicesima die Appelleon menet nono ac centesimo anno, olympiade centesima et quinquagesima quarta. Desolationem vero templi contigit fieri secundum Danielis praefationem, quam ante decimo et octavo praedixerat anno, per quam significavit quod Macedones illud destruerent. Celebravit autem Judaper dies octo, nullum genus deliciarum relinquens, pretiosissimis dapibus eos pascens: Deum autem laudibus et psalmis glorificabant, seque mutuo cantibus delectabant. Pro renovatione vero solemnium, post multum tempus instaurata religione, receptores legis posuerunt ut posteri post octo dies hanc renovationem templi celebrarent.
Abbreviated transcription (Latin):
& fr̃s eius : & expugnabat filios esau in ter¬
ra quȩ ad austrum & ꝑcussit chebron & filias
eiꝰ & muros eius & curres suecendit in circui
prior popłs qui ꝓpter cupiditatẽ terrenam
indignum se primogeniti honore ostendit.¬
& obhoc dignitas cota ad gentium popłm trais¬
lata ẽ : & bene in terra quȩ ad austrum ẽ filii esa¬
u. manere dicunt᷑: Quia uidaicus popłs ꝓpter
dita sunt apppinquare uidebant lumini solis
ȩterni: S quia mente excecati st̃ & iuxta
lucẽ positi illam uidelicet lucem quȩ mͥlu
dum. eam coram positam reciꝑe nolueruns:
Inde apte ꝑ iudam & fr̃s eius expugnati
memorantur : quia doctores scĩ errorẽ
illoꝵ eis imꝑꝑantes ꝑ in obȩdientia. iuste spre¬
tis atq clamnatis ad gentiũ p̃dicationẽ conu̾¬
si sunt. errorem que ꝑ fidoꝵ tam in ipsa sina¬
goga quam &iam insingulis ꝑ sonis. mucro¬
ne uerbi dei ꝑ cutientes curres suꝑbiȩ. quas
illi ad uersus euungełium xp̃i elata men¬

Expanded text:
et fratres eius et expugnabant filios Esau in terra quae ad austrum est et percussit Chebron et filias eius et muros eius et turres succendit in circuiprior populus, qui propter cupiditatem terrenam indignum se primogeniti honore ostendit, et ob hoc dignitas tota ad gentium populum translata est. Et bene in terra quae ad austrum est filii Esau manere dicuntur, quia Judaicus populus, propter illis tradita sunt, appropinquare videbantur lumini solis aeterni; sed quia mente excitati sunt, et juxta lucem positi illam videlicet lucem quae illumm Joan. I, eam coram positam recipere noluerunt, inde aperte per Judam et fratres ejus expugnati memorantur. Quia doctores sancti errorem illorum eis improperantes, pro inobedientia justi spretis atque damnatis, ad gentium praedicationem conversi sunt; erroremque perfidorum tam in ipsa Synagoga quam et in singulis personis mucrone verbi Dei percutientes, turres superbiae, quas illi adversus Evangelium Christi elata men
Abbreviated transcription (Latin):
leticia magna : Cõmittit symon p̃lia multa
cum gentib: cum p̾dicatores scĩ ꝑ totũ muis¬
dum ydolatriã & confussos gentiũ debella¬
re certant errores: Contritȩ sunt gentes afa¬
cie eoꝵ: cum ꝑtinatiam resistendo euuangłio
dei deponunt: ẜ secutus est usq eos ad portã
bo dei ipsa ueritate suꝑati capiunt᷑. At que
confessione rectȩ fidei subiciunt᷑. Unde ap¬
te sub uingit᷑ & cecider̃ degentib fere tria
milia uiroꝵ: quia de suꝑbis nequissimo sta¬
tu in pęnitentiã peccatoꝵ decidentes. meliꝰ
ꝑfidem rectam resurgendo. in bonoꝵ oꝑum
statum erigi merentur: Quoꝵ spolia accipit
symoN : cum quidᷤ quid in litteraꝵ. scientia
uel in uestigatione ueritatis elaboraueruns.
totum in seruitiũ dei doctor catholicus con¬
uertit Unde plurimi eoꝵ. qui liberalibus ar¬
tib sub gentili conuersations in stituta fue¬
cum uxorib & natis & om̃ib quȩ erant illis
ad duxit in iideam cum lȩticia magna: ẽ

Expanded text:
lia multa cum gentibus, cum praedicatores sancti per totum mundum idololatriam et confusos gentium debellare certant errores; et contritae sunt gentes a facie eorum, cum pertinaciam resistendi Evangelio Dei deponunt. Persecutus est eos usque ad portam bo Dei, ipsa veritate superati capiuntur atque confessione rectae fidei subjiciuntur. Unde apte subjungitur: Et ceciderunt de gentibus fere tria millia virorum. Qui de superbiae nequissimo statu in poenitentiam peccatorum decidentes, melius per fidem rectam resurgendo, in bonorum operum statu erigi merentur. Quorum spolia accipit Simon, cum quidquid litterarum scientia vel investigatione veritatis elaboraverint, totum in servitutem Dei doctor catholicus convertere studet; unde plurimi eorum qui liberalibus artibus sub gentili conversatione instituti fuecum uxoribus et natis et omnibus quae erant cum eis, adduxit in Judaeam cum laetitia magna, cum
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ ex primit᷑. ꝑ quã eccłiam xp̃i expugna¬
re & sub uertere cupiunt: S uidas nr qui
totũ apparatum belli inluce disgonunt. tri¬
bus ordinib contra eos pugnat: hoc ẽ siue
sc̃ẽ tͥnitatis side siue cͥplicĩ dogmato. ⁊dẽ
hystorico allegorico atq tropologico excla¬
mat cubis incęlum. quia forti p̃oieatione
exaltat uocẽ. & intimo cordis clamore dm̃
auxiliatorẽ aduocat in oratione:
t cognouer̃ castra chimothei quia macha¬
beus ẽ: & refuger̃ a facie eius & ꝑcusser̃¬

Expanded text:
exprimitur, per quam Ecclesiam Christi expugnare et subvertere cupiunt? Sed Judas noster, qui totum apparatum belli in luce disponit, tribus ordinibus contra eos pugnat, hoc est, sive sanctae Trinitatis fide, sive duplici dogmate, id est, historico, allegorico atque tropologico; et clamat tubis in coelum, quia forti praedicatione exsultat vocem, et intimo cordis clamore Deum auxiliatorem advocat in orationem. Et cognoverunt castra Timothei quia Machabaeus est, et refugerunt a facie ejus. Castr
Abbreviated transcription (Latin):
uideam: Quio ꝑfilios ammon qui interp̃¬
tant᷑ filius popłi mei nisi sci̾matici & hereti¬
ci expͥmunt᷑ : qui quondã filii sc̃e eccłiȩ eẽ
uidebant᷑. S inde recedentes & in errorem
se mittentes. facti sunt filii di aboli. noe
iohes apłs ait Ex nobis exier: sed ñ erant
ex nobis: si gͦ essent ex nobis: ꝑmansissent utiq
nobiscum: Hi habebant timotheũ ducẽ hocẽ
eri̾si archas : qui iusta nominis sui inter¬
p̃tationem apud eos laudant᷑ : sed uixca in¬
tellegentiȩ ueritatẽ apuo nos nequam ẽẽ de¬
prehendunt᷑ : Timotheus enĩ beneficus int̾¬
pretat᷑: S hȩc opinio: deeresiarchis apuo decep¬
fici nuncupant᷑. quia maleficiis suis uenenũ
erroris auditorib sius miscent: Contͣ quos ui¬
das confligit: & suꝑior existens iuictoriam cap̃.
erroresq eoꝵ destruendo in uideam hoc ẽ in con

Expanded text:
uid per filios Ammon, qui interpretatur filius populi mei, quam schismatici et haeretici exprimuntur, qui quondam filii sanctae Ecclesiae videbantur, sed jam recedentes et in errorem se mittentes, facti sunt filii diaboli. Unde Joannes apostolus ait: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . Hi habent Timotheum ducem, hoc est, haeresiarchas, qui juxta nominis sui interpretationem apud eos laudantur, sed juxta intelligentiae veritatem apud nos nequaquam esse deprehenduntur. Timotheus cum beneficiis interpretatur; sed haec opinio haeresiarchis apud decepfici nuncupantur, quia maleficiis suis venenum erroris auditoribus suis miscent: contra quos Judas consurgit, et superior existens victoriam capit erroresque eorum destruendo in Judaeam, hoc