comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plicio refrenetur nocendi facultas. Legis enĩ
premio aut pena uita moderat humana. Erit
autẽ lex honesta. iusta. possibilis. scdm naturã.
scdm consuerudinẽ patriȩ. loco. temꝑiq con¬
ueniens necessaria. utilis. manifesta quoq ne
aliquid ꝑ obscuritatem incaptionem contine
at. nullo priuato cominodo. s ꝓ cominun
ciuium utilitate conscripta. xi. De senten
ententia est dictũ imꝑsonale.
ut obsequium amicos ueritas odium
parit. huic si ꝑsona fuerit adiecta. ch¬
rian erit. ita offendit achilles agamenonem
uera dicendo. ut metra fanes ꝓmeruit grãm
methridatis obsequendo. Nam int̾ chran
ce sententiam hoc interest qđ sententia si
dicitur. Unde si sententie ꝑsona adiciat᷑. fit
chrian. si detrahatur. fit sententia.

Expanded text:
plicio, refrenetur nocendi facplicio, refrenetur nocendi facpraemio aut poena vita moderatur humana. Erit autem lex honesta, iusta, possibilis, secundum naturam, secundum consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem inat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta. CAPUT XI. De sentenententia est dictum impersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si rian erit, ita: ‘offendit Achilles Agamennonem vera dicendo’, ‘Metrofanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’. Sic ergo inter crian et sententiam hoc interest, quod sententia ne persona dicitur; unde, si sententie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
species diffinitionis quã scͥptores arti¬
um de eodem &. de altero nominant. Hȩc
enim duo int̾ se quacda cõmunione confusa
coniecta differentia secernunt᷑ ꝑ ꝙͣ. qͥd sit
utrũq cognoscitur. ut cũ q̃rit᷑ quidui¬
tet regem sit et tirãnũ. adiecta diffec̃¬
tia. quid ut̾q fu diftinitur. ut rex insũs¬
stus itempatus titãnꝰ uͦ crudelis. Iuc¬

Expanded text:
species definitionis, quam scriptores artium de eodem et de altero nominant. Haec enim duo quadam inter se communione confusa, coniecta differentia secernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur, ut 'rex modestus et temperatus, tyrannus
Abbreviated transcription (Latin):
ae ꝑ moytacismos & iotacismos. ce lautacis¬
mos. ¶ oytacismus est quotiens . m. litteram
uocalis sequit᷑ ut bonum aurũ iustum ami¬
cum. s hoc uitium aut suspensione .m. lit¬
terȩ. aut detractione uitamꝰ. Iotatismꝰ est qͦ¬
tiens in iota littera duplicat᷑ sonus. ut troia
maia. ubi earum litterarum adeo exilis erit
ꝓnuntiatio. ut unum iota. ñ duo sonare
uideatur. Lautacismꝰ est. si ꝓ uno .l. duo pnũ¬
tiantur. ut afri faciunt. sieut colloqͥum ꝓ
iit . l.eei s. duo largius. pferimus qdł contra ẽ.
nam inum larguis duo exiliꝰ ꝑferre debemuo
Collsio est quotiens nouissimȩ sillabȩ finis m
alteriuis pͥncipio est ut mater terra¬

Expanded text:
et per motacismos, iotacismos et labdaciset per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia', 'Maia'; ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo sonare videantur. Labdacismus est, si pro una L duo pronuntientur, ut Afri faciunt, sicut 'colloquium' pro nam L exilius, duo largius proferimus. Quod contra est; nam unum largius, duo exilius proferre debemus. smus quotiens nouissimae syllabae finis in alterius principio est, ut mater terra
Abbreviated transcription (Latin):
transinisit. Inter barbarismũ autẽ & barbaro¬
lerim. hoc intẽst. qdđ harbaxismꝰ in uerbo latino
sitiłum corrumpit᷑ quando barbara uerba
latinis eloquiis inserunt᷑. barbarolexis dicit᷑
Icrm quando in ꝓsa uitium fit sermonis. bar
barismus uocatur. q̃ndo aut̃ in metto. meta¬
plasinus dicitur. Barbaẜ ismꝰ aut̃ fit scpto¬
&e ꝓmuntiatione. Scripto modis quatuor si
quis in uerbo litteram uł syllabam adiciat.
mutet. transmutet. uł minuat. Pmintiatio¬
ne autem fit in temporib tonis aspirationi¬
b. & reliquis que sequunt᷑. ꝑ temꝑa quippe
fit barbarismꝰ. si ꝑ longa syllaba breuis pona¬
tur aut ꝓ breui longa ꝑ tonos. si accentus in
aliam syllabam cõmutetur ꝑ aspirationẽ
si adiciatur h sittera ubi ñ debet. aut detra
hatir: ubi esse oporteat. ꝑ hiatũ autẽ qͦtiens
in ꝓmuntiatione scindit᷑ uersus anteqͣm
compleatur. siue qͦtiens uocalis uocalem se¬
quitur. ut musȩ aonides. fit barbarismus

Expanded text:
isit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus uocatur, ceterum apud poetas metaplasmus dicitur. barbarismus et et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibbus, et reliquis, quae sequuntur. 4. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in aliam syllabam commutetur. Per aspirationem, si adjiciatur h littera ubi hatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus
Abbreviated transcription (Latin):
auariimꝰ est uerbimm cortupta mit¬
littera ł sono enũtiatum. Litera ut
floriet dum. florebit dicere oportrar Sono
si ꝓ iuedia syllaba pͥma ꝓclucat᷑ ut ladebre te¬
nebie cdppellatur aũt̃ barbarismꝰ a barbaris
ganib dum latinȩ orationis integritatem

Expanded text:
. Barbarismus est verbum corrupta littera vel sono enuntiatum. Littera, ut 'floriet', dum 'florebit' dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum latinae oratio
Abbreviated transcription (Latin):
sica. sicut ea docti homines latine dicere po¬
tuerunt. Precentor & succentor. Precentor sci¬
licet qui uocem p̾mittit in cantu succentor
autem qui subsequent̾ canendo respondet.
Concentor autẽ dicit᷑ qui consonat. qui autẽ¬
ñ consonat: nec concinit. nec concentorerit.
Acoliti grece. latine ceroferarii dicunt̃. a de¬
portandis cereis qn est legendum euangłm
aut sacrificiũ offerendũ. tunc enĩ accendun
tur luminaria ab eis. & deportant̃ ñ ad effu¬
gandas tenebras dũ eo tempore sol rutilet.
s ad signũ leticiȩ demonstrandum ut sub
typo luminis corporalis illa lux ostendat᷑
de qua in euanglio legit᷑ erat lux uera que
illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hũc¬

Expanded text:
sica, sicut ea docti homines Latine dicere posica, sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu. Succentor autem, qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat; qui autem consonat nec concinit, nec concentor erit. Acolythi Graece, Latine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificitur luminaria ab eis, et deportantur: non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur; Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in mu
Abbreviated transcription (Latin):
grece diacones latine ministri dicuntur.
quia sicut in sacerdote consecratioita in
diacono ministerii dispensatio habetur
Yppodiacones grece quos nos subdiaco¬
nes dicimꝰ. qui ido sic appellant᷑. quia subia¬
cent p̾ceptis & officiis leuitarũ. qui in hesdra¬
dño seruientes. Oblationes autẽ in templo
cłi a fidelib ipsi suscipiunt. & leuitis suꝑpo¬
nendas altarib deferunt hi apud ebreos
nathinei uocantur. Lectores a legendo. psal¬
miste a psalmis canendis uocati. illi enim
p̾dicant ppłis quid sequant᷑. isti canunt ut
excitent ad compunctionẽ animos audien¬
tium. licet & quida lectores ita miserant̾
ꝓnuntient. ut quosda ad luctum. lamen¬
tationemq compellant. idem etiam &. pro¬
nuntiatores uocantur. qđ porro annunti¬
ent. tanta enĩ & tam clara erit eoꝵ uox ut
qͣmuis longe positoꝵ aures adimplearit.
Cantor autem uocatus. qd̃ uoce moduletur
in cantu. huiꝰ duo genera dicunt᷑ in artemu¬

Expanded text:
Graece diaconeGraece diaconequod sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypodiacones Graece, quos nos subdiacones dicimus: qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes e levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et levitis superponendas altaribus deferunt. Hi apud Hebraeos Nathanei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis quid sequantur, isti canunt ut excitent ad conpunctionem animos audientium; licet et quidam lectores ita miseranter pronuntiant, ut quosdam ad luctum lamentationemque conpellant. Idem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro adnuntiant. Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures adinpleant. Cantor autem vocatus quia voce modulatur in cantu. Huius duo genera dicuntur in arte mu
Abbreviated transcription (Latin):
posserit. filo capita tantũ religare ceꝑunt
nam nudis eos penitꝰ capitib incedere ne¬
fas erat. unde a filo quo utebantur slamin
dicti sunt. quasi filamines. uerũ festis d̾ic
filo deposito pilleum imponebant ꝓ sacti¬
dotii eminentia. Presbit̾ grece latine sene
int̾pretatur. ñ ꝓ etate uł decrepita senehi¬
te s ꝓpt̾ honorem ac dignitate quã accept¬
runt p̾sbiteri nominant᷑. Id̾o autẽ & pͥss¬
teri sacerdotes uocant᷑. quia sacrũ dant si¬
cut & ep̾i. qui licet sint sacerdotes tam̃ pii¬
tificatus apicem ñ habent. qui a nec crima¬
te frontem signant. nec paracly tum sym
dant. qd̃ solis deberi ep̃is lectio actus apło
demonstrat. unde & apud ueteres ideu
ep̃i &e. p̾sbit̾i fuerunt. quia illud nomen
dignitatis est. hoc etatis. Leuite ex nomi¬
ne auctoris uocati. de nomine enĩ leul¬
leuitȩ exorti sunt a quib in templodi
stici sacramenti ministeria explebantur. hi

Expanded text:
possent: filo tantum capita religare coeperunt. possent: filo tantum capita religare coeperunt. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Presbyter Graece, Latine senior, interpretatur, non pro aetate, vel decrepita senectute; sed propter honorem et dignitatem, quam acceperunt, presbyteri nominantur. Ideo autem et presbyteri sacerdotes vocantur, quia sacrum dant, sicut episcopi, qui licet sint sacerdotes, tamen pontificatus apicem non habent; quia nec chrismate frontem signant, nec Paracletum Spiritum dant, quod solis deberi episcopis lectio Actuum apostolorum demonstrat. Unde et apud veteres idem episcopi et presbyteri fuerunt, quia illud nomen dignitatis est, hoc aetatis. Levitae ex nomine auctoris vocati. De Levi enim levitae exorti sunt, a quibus in templo Dei mystici sacramenti ministeria explebantur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
metropoliranis qm ep̃̾is cet̾is. Singulis
enim ep̃i ꝓuinciis p̾minent. quoꝵ au¬
ctoritati &e doctrine cet̾i sacerdores sub¬
iecti sunt sine quibus nichil reliquis
epischopis agere licet. Sollicitudo enim
totiꝰ ꝓuintiȩ ipsis cominissa est. Omnes
autem suꝑiꝰ designati ordines ñ uno eodẽ¬
q uocabulo ep̃i nominant᷑. s idõ pͥuato no¬
mine quida utunt᷑ ꝓpt̾ distinctionem
potestatũ quã singularit̾ acceꝑunt. Pa
triarcha. pater pͥncipum. Archon enĩ pͥn¬
ceps archiep̾c pͥnceps ep̃oꝵ: sicut metro
ciuitatũ nom̃ acceꝑunt. Episcopatus aũ
uocabulũ inde dictum est. qd̾ ille qͥ suꝑ¬
efficitur suꝑintendat curam scilicet sub¬
dicoꝵ gerens. S copin enim latine suꝑ¬
intendere dicit᷑. Ep̃i autẽ grece latine hx¬
culatores int̾p̾tantur. nam speculator est
ĩpositus in eccłia dictꝰ. eo qd speculit at h
p̾spiciat ppłoꝵ infra se positoꝵ mores & i¬
tam. Pontifex pͥnceps sacerdotũ est. quasi

Expanded text:
ngulis enim provinciis praeeminent, quorum auctoritati et doctrinae ceteri sacerdotes subiecti sunt, sine quibus nihil reliquos episcopos agere licet. Sollicitudo enim totius provinciae ipsis commissa est. Omnes autem superius designati ordines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur, sed inde privato nomine quidam utuntur, propter distinctionem potestatum quam singulariter accetriarcha pater principum. Archon enim princeps. Archiepiscopus princeps episcoporum, civitatum. Episcopatus autem vocabulum inde dictum, quod ille qui superefficitur, superintendat, curam scilicet subditorum gerens. Scopin enim Latine ntendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia dictus: eo quod speculetur atque praespiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. qui in ueteri testam̃to electi sunt ad
custodiam templi. ut ñ ingrederet᷑ in eũ
immundus in om̃i re. Dicti autẽ ostiarii
tes udiciũ. fi deles recipiunt. respuunt in¬
xiii. De monachis.

Expanded text:
s, qui in veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur illud immundus in omni re: dicti autem ostiarii, tes judicium, fideles recipiunt, respuunt inXIII. De monachis.
Abbreviated transcription (Latin):
Cleros enim grece latine sors uł hereditas
dicit᷑. U ropterea gͦ dicti clerici. qd̃ de sorte
sunt dni. uł quia dñi partẽ habent. Gene¬
ralit̾ autem clerici nuncupant᷑. om̃s qui
in eccłia xp̃i deseruiunt. quoꝵ gradus &e
nomina hec sunt. Ostiariꝰ. psalmista. lec
idest in patriarchis. archiep̃is metͦpolita
mus patrum int̾p̾tatur. quia pͥmũ idest
aplicũ retinet locũ & ido quia sũmo ho¬
nore fungit᷑. tali nomine censetur. sicut
romanꝰ. anthiocenꝰ. & alexandrimis. Ar¬

Expanded text:
Cleros enim Graece, sors vel haereditas dicitur. Propterea ergo dicti clerici, quia de sorte sunt Domini: vel quod Domini partem habent. Generaliter autem clerici nuncupantur omnes, qui in Ecclesia Christi deserviunt. Quorum gradus et nomina haec sunt: ostiarius, psaid est in patriarchis, archiepiscopis, metropolitanngua summus Patrum interpretatur: quia primum, id est apostolicum retinet locum, et ideo, quia summo honore fungitur, tali nomine censetur, sicut Romanus, Antiochenus et Alexandrinus.
Abbreviated transcription (Latin):
luerent. pudicitiã. erat enĩ ap̃ uetẽs hoc sig¬
nũ meretricie uestis. nc̃ in hispania honesta¬
tis. Teristrũ palliolũ ẽ. qͦ usq hodie arabie
&e mesopotamie mulieres uelant᷑. qͥb ĩ estu
tutissimo tegunt᷑ umbraculo. de qͦ in ysaia.
anaboladiũ amictoriũ lineũ feminaꝵ. qͣ
humeri oꝑiunt᷑. qd̾ greci uł l

Expanded text:
luerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc sigluerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc signum meretriciae vestis, nunc in Hispania honestatis. Theristrum palliolum est quo usque hodie Arabiae et Mesopotamiae mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntur umbraculo. De quo in Isaia 3, 23. Anaboladium amictorium lineum feminarum quo humeri operiuntur, quod Graeci vel
Abbreviated transcription (Latin):
ginax amiculũ. uñ &e appellatũ. Peplum est¬
matronale palliũ ex purpura signatũ. euꝰ
fimbree aurei staminis sũmitate resplendes̃.
Palla ẽ q̃drũ palliũ muliebris uestis deductũ
usꝙ ad uestigia. qd̾ affixis in ordine gẽmis. ce
palla dicta. afio lyraiͥii. id ẽ a nobilitate
q̃ ẽ circa finẽ huiꝰmodi indumñt. siue qd̾ rugiᷤ
oꝑim̃tũ. qd̃ cooꝑto capite ad scapulas a dext᷑
latere in leuũ humerũ mittit᷑. Stola aũ gre¬
ce uocata qd̃ suꝑemittat᷑. idẽ &e riciniũ lati¬
no nomine appellatũ. eo qd̾ dimidia eiꝰ pars re¬
tro reicit᷑. qd̾ uulgo mauortẽ dieunt. uoca¬
tũ aũ mauortẽ qi᷑ martẽ. signũ enĩ maritaliᷤ
dignitatis & potestatis in eo ẽ. caput enĩ mu¬
lieris uir ẽ. inde & suꝑ caput mulieris ẽ.
Amiculũ ẽ meretricũ palliũ lineũ. hoc apd̃
uetẽs matrone in adulterio dep̃hense indu¬
ebant᷑ ut in tali amiculo pociꝰ ꝙͣ in stola pol¬

Expanded text:
m amiculum, unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cujus fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, affixis in ordinem gemmis: et palla dicta a pallein, id est, a mobilitate, quae circa finem hujusmodi indumenti est: sive quod rugis operimentum, quod cooperto capite et scapula, a dextro latere in levum humerum mittitur: stola autem grece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia eius pars retro reicitur; quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem quasi Martem; signum enim maritalis dignitatis . Amiculum est meretricum pallium lineum. Hunc apud veteres matronae in adulterio deprehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola pol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ inde regiũ nominatũ. qr grece obrutũ
hoc nom̃ nũcupat᷑ ẽ aũ artissimũ triũ mi¬
liũ spaciũ ab italia siciliã diuidens fabulo¬
sis in fame monstris. euiꝰ hinc inde seilla ꝙ
caribdis ostendit᷑. Scillam accole saxũ ma¬
ri immiinens appellant simile celebrate for¬
me ꝓcul uisentib. tiñ ꝙ monstruosã spetiẽ
fabule illi cdedert̃ qiͣ formã hominis caninᷤ
succinctã capitib qi collisi ibi fluctꝰ latratꝰ
uident᷑ expmere. Carybdis dicta qd̾ gurgi¬
tib occultis naues absorbeat. ẽ enĩ mare
uertigosũ ꝙ inde ibi laniata naufragia ꝓ¬
fundo emergunt. ter aũ in die erigit fluctꝰ.
& ter absorbet. nã accip̃ aquas ut euomat.
uomit ut rursus accipiat. Sẏrtes st̃ areno¬
sa in mari loca. syrtes aũ salustiꝰ a tractu uo¬

Expanded text:
 Graece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem artissimum trium milium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, cuius hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. Scyllam accolae saxum mari inminens appellant, simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstruosam speciem fabulae illi dederunt, quasi forsuccinctam, quia conlisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves obsorbeat; est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. Ter autem in die erigit fluctus, et ter obsorbet; nam accipit aquas ut vomat, vomit ut rursus accipiat. Syrtes sunt harenosa in mari loca. Syrtes autem Sallustiu
Abbreviated transcription (Latin):
mare. Nã estus ẽ maris access uł recessꝰ.
id ẽ inqͥetudo uñ ꝙ estiua maria ꝑ q̃ mare
uicissim tã accedit ꝙͣ. recedit. fretũ aũ appel
natũ. ut gaditanũ. uł ut siculũ. Nã freta
dicta ait uarro. qiͣ feruida id ẽ feruentia. et
motũ feruoris habentia. fretũ sicilie qd̃ re

Expanded text:
est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appenatum, ut Gaditanum vel Siculum; nam dicta, quasi fervida, id est ferventia, et motum fervori
Abbreviated transcription (Latin):
igurȩ accentuum decem sunt quȩ
a grammaticis ꝓ uerboꝵ distinctio¬
ñib apponunt᷑. Oxia. idest acutꝰ accentꝰ.
linea a sinistra parte in dextram partẽ
uis linea. a sũmo sinistrȩ indextram depo¬
sita. fit ita. U. Perisponiene. id est circũflexꝰ
linea de acuto &e graui facta expͥmitur ita.
inferior iacens ita. U. Y fen idest comiunc¬
tio quia duo uerba cõnnectit subiecta uir¬
gula uersui circum flexa fit ita. ¶. Diasto
le idest distinctio quȩ contrarios separat
dextera pars circuli supposita uersui
fitita. ꝯ. Apostropħus pars item esturcu
tima uocalis ut tribunal ꝓ tribunale. Da¬
sian qd inter pretatur aspiratio. idest ubi .h.
littera appon. debet tali figura annorat᷑. N
Ysile qued int̾p̾tatur siccitas siue purum
idest ubi .h. littera esse ñ debet. tali nota ostn¬
ditur. ¶uoꝵ duoꝵ accentuũ. figuram lati¬
ni ex ipsa lutera aspirationis fecerunt. unde
si coniungas has fecifa eandem aspiratiomis

Expanded text:
igurae accentuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adponuntur. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem st gravis, linea a summo sinistrae in dexteram deposita, fit ita: `. Περισπωμένη, id est circumflexus, linea de acuto et gravi facta, exprimitur ita: inferior, iacens ita:  ̆. Ὑφέν, id est coniunctio, quia duo verba conectit, subiecta virgula versui circumflexa, fit ita: . le, id est distinctio, quae e contrario separat, dextra pars circuli supposita versui, Diastole. Apostrophus pars item circultima vocalis, ut 'tribunal' pro 'tribunale'. Δασεῖα, quod interpretatur aspiratio, id est ubi H littera poni ψιλή, quod interpretatur siccitas, sive purum, id est, ubi H littera esse non debet, tali nota ostenditur: . Quorum duorum accentuum figuram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas has, fecisti eandem aspirationis
Abbreviated transcription (Latin):
digitoꝵ note. sunt & oculoꝵ quib irũ
taciti ꝓculq distantes colloquuntir.
sicut mos est militaxis ut quotiens ꝯsentit
dam impudica quasi inchoro pila. lucẽs
doratum dat sese &e cõmunem facit. alium te¬
net. alii annutat ali manus est occupata alĩ
ꝑuellit pecdem alii dat anulum expectan¬
dum. a labris alium inuocat. cum alio an¬
tati at tam̃ aliis dat digito litteras. Et sa¬
lomon. annuit oculo. terit pede. digito lo

Expanded text:
digitorum notae, sunt et oculorum, quibus secum taciti proculque distantes colloquuntur, sicut mos est militaris, ut quoties consentit dam impudica: Quasi in choro pila ludens 42 datatim dat sese et communem facit. Alium tenet, alii adnudat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat annulum spectandum a labris, alium invocat, cum alio cantat, attamen aliis dat digito litteras. Et Salomon: Annuit oculo, terit pede, digito lo
Abbreviated transcription (Latin):
odex multoꝵ libroꝵ est. liberunius
uoluminis. ⁊ dictus codex ꝑ translano¬
nem a corticib arboꝵ seu uitium quasi cau¬
dex qd in se multitudinem libroꝵ quasi ra-¬
moꝵ contineat. uolumen liber est a uoluen¬
do dictus. sicut apud ebreos uolumina le¬
gis. uolumina ꝓpħatũ. Liber est int̾ior tu¬
nica corricis quȩ ligno coheret de quo uir¬
gilius. nec sic cũ moriens alta liber aret in
ulmo. Unde ⁊ liber dicitur in quo scribimꝰ
qui aute usum carte uł membranoꝵ de li¬
bris arboꝵ uolumina fiebant idest compa¬
ginabantur. unde &e scriptores a libris ar¬
borum librarios uocauerunt .ui. De li¬
brariis ⁊ eoꝵ instrumentis.

Expanded text:
odex multorum librorum est; liber unius voluminis. Et dictus codex per translationem a codicibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod ex se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, quae ligno cohaeret. De quo Vergilius sic Ecl. 10, 67: Alta liber haeret in ulmo. Unde et liber dicitur in quo scribimus, quia ante usum cartae vel membranarum de libris arborum volumina fiebant, id est coginabantur. Unde et scriptores a libris arborum librarios vocaverunt. § 14 De librariis et eorum instrumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
trix. siue stella maris. genuit enĩ lu¬
men mundi. sermone autẽ syro maria
dña nuncupatur. & pulchre quia dñm
genuit. Elizabeth. dñi mei saturitas. uł
dĩ mei uiram̃tum. Magilalene. turris
¶artha irritans. uł ꝓuocans. sermone
eo ñ fuit. Tebedeus donatꝰ siue fluenᷤ iste. Tacheꝰ
iustꝰ siue iustificatꝰ aut iustificandꝰ. syrũ ẽ nom̃
ñ ebreum. Lazarus adiutꝰ. eo qd̃ sit a mor¬
te suscitatꝰ. Herodes pelliceus. głosus clara
ethimologia. Cayphas inuestigator. aut
sagax. aut uomens ore. iniquo enĩ ore suo
iustum condemnauit. qͣmuis hoc myste¬
rio ꝓpħali annuntiasset. Pontiꝰ declinanꝰ
consiliũ utiq udeoꝵ. accepta enĩ aqua
a sanguine iusti huiꝰ. Pilatus os malleato¬
ris. quia dum xp̃m ore suo & iustificat &
condemnat. more malleatoris utroq fe¬
rit B arrabas filiꝰ magistri eoꝵ. absq du¬
bio iudeoꝵ magistri qui est diabolus ho¬
micidioꝵ auctor. qui usq hodie regnat
xi. De martyribus.

Expanded text:
trix, sive stella maris; genuit enim Lumen mundi. Sermone autem Syro MARIA Domina nuncupatur, et pulchre, quia Dominum genuit. 2. ELISABETH, Dei mei saturitas, vel Dei mei juramentum. 3. MAGDALENA, turris. MARTHA, irritans, aut provocans; sermone eo non fuit. 5. ZEBEDAEUS, donatus, sive fluens iste. ZACCHAEUS, justus, sive justificatus, sive justificandus: Syrum est nomen, non Hebraeum. 6. LAZARUS, adjutus, eo quod sit a morte resuscitatus. HERODES, pelliceus, gloriosus, clara etymologia. 7. CAIPHAS, investigator, aut sagax, aut vomens ore; iniquo enim oiustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnuntiasset. Pontius declinans consilium, utique Iudaeorum. Accepta enim aqua a sanguine hujus Justi . 9. PILATUS, os malleatoris, quia dum Christum ore suo, et justificat, et condemnat, more malleatoris utraque ferit. 10. BARRABA, filius magistri, eorum absque dubio Judaeorum magistri, qui est diabolus, homicidiorum auctor, qui usque hodie regnat CAPUT XI. De martyribus.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ se distantes. Quintũ genꝰ ẽ eax q̃ uocant᷑
attice. qͣternis angulis aut ampliꝰ. parib la¬
terũ int̾uallis. Capitella dicta qd̃ sint colũp¬
naꝵ capita. & sic̃ sup̃ collũ caput. fpistilia
st̃ q̃ suꝑ capitella colũpnaꝵ ponunt᷑. & ẽ gre
cũ. Tegule qd̾ tegant edes. &s imbrices. qd̾ ac¬
cipiant imbres. Lateres & laterculi qd̃ lati
form̃tur: circũ actis undiq qͣtuor tabulis.
Canalis ab eo qd̾ eaua sit in modũ canne. Sa¬
ne eanalem meliꝰ feminino gn̾e ꝙͣ mascu¬
lino ꝑferimꝰ. fistule aquax st̃ dicte. qd̃ aquaᷤ¬

Expanded text:
inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt, quae super capitella columnarum po. Tegulae, quod tegant aedes; et imbrices, quod accipiant imbres. Lateres et laterculi, quod lati formentur circumactis undique quattuor tabulis. Canalis ab eo quod cava sit in modum cannae. Sane canalem melius genere feminino quam masculino proferim
Abbreviated transcription (Latin):
dr. qr sepib int̾clusa faciliꝰ capit᷑. incoeunds
obscenũ genꝰ ore enĩ ꝯcipit sic̃ uipera. cuis
atram̃ti uis ẽ tanta. ut lucerne addito et¬
ulligo tradunt in occeano mauritanie ñ ꝑ¬
cul a lixo flumine tantã multitudinẽ lulli¬
ginũ euolare ex aqua. ut etiã naues subm̾¬
gere possint. Conche ꝙ coclee ex hac causa
uocate. qr defiente. luna cauant᷑ idẽ euacu¬
ant᷑. om̃rũ enĩ clausoꝵ animaliũ maris at
concharũ increm̃to lune m̃bra turgeseunt.
defectu euacuant᷑. luna enĩ cũ in augmento
fuerit auget humorẽ. cũ uͦ in defectu ueno¬

Expanded text:
dicitur, quia sepibus interclusa facilius capitur: in coeundo dicitur, quia sepibus interclusa facilius capitur: in coeundo obscenum genus; ore enim concipit sicut vipera. Cuius atramento tanta vis est ut lucernae addito Aetnt. Lulligo. Tradunt in Oceano Mauretaniae, non procul a Lixo flumine, tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua ut etiam naves demergere possint. Conchae et cochleae hac ex causa sunt vocatae, quod deficiente luna cavantur, omnium enim clausorum animalium maris atque concharum, incremento lunae membra turgescunt, defectu lunae evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem, cum vero in defectu fue
Abbreviated transcription (Latin):
uini habent. Draco marinꝰ aculeos in bra¬
chiis habet ad eaudã spectantes qͥ dũ ꝑcusse¬
rit q̃qͣ ferit uenenũ fundit: uñ uocatus.
Murenã greci myrinã uocant. eo qd cõplico
se in circulos. hanc feminini tantũ sexis ẽẽ
tradunt. ⁊ ꝯcipere a serpente ob id apiscato¬
ictu aũ fustis difficult̾ int̾i̾mit᷑. ferula ꝓ¬
tinꝰ: animã in cauda habere certũ ẽ. nͣa
capite ꝑctisso ux eã int̾imi. cauda statĩ exant¬
mari. Congrꝰ qͥ ⁊ polipos id ẽ multipes. pluri¬
mos enĩ nexus habet. iste ingenuosꝰ hanũ
appetens brachiis cõplectit᷑. ñ morsu. nec
priꝰ dimittit. ꝙͣ escã circũroserit. Torpe¬
do uocata. eo qd̃ corpꝰ torpescere faciat. si
gniquo uł si hasta uirgaq attiñgat᷑. ꝙͣauis
p̃ualidos lacertos torpescere. quã libet adeir¬
sũ ueloces alligare pedes. tanta enĩ uis eiꝰ ẽ
ut etiã aura corꝑis sui effitiat m̃bra. Sepia

Expanded text:
vini habent. Draco marinvini habent. Draco marinnciis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum fundit: unde et vocatus. Murenam Graeci minanam vocant eo quod complicet se in circulos. Hanc feminini tantum esse sexus tradunt et concipere a serpente. Ob id a piscatoIctu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus. Animam in cauda habere certum est; nam capite percusso vix eam interimi, cauda statim exanimari. Congrus . . . Polypus, id est multipes; plurimos enim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens brachiis conplectit, non morsu, nec prius dimittit quam escam circumroserit. Torpedo vocata, eo quod corpus torpescere faciat, si ginquo, vel si hasta virgaque adtingatur, aevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum veloces alligare pedes.' Tanta enim vis eius est ut etiam aura corporis sui adficiat membra. Sepia
Abbreviated transcription (Latin):
latini morã appellant. eo qd̾ cogat stare nauigia.
Hranoscopus uocat᷑ ab oculo quẽ in capite
habet. a qͦ semꝑ supͣ intendit. Millago nomi¬
natꝰ qi euolat suꝑ aquã. qͦciens aũ cerint᷑
ext᷑ aquã uolitans tẽpestates mutari designãt.
Squamatꝰ dictꝰ. qd̾ sit squamis acutꝰ. un ⁊ esꝰ
dr. olim sarra uocabat᷑. a pisce qͦdã qͥ illic
abundat quẽ lingua sua sar appellant.
ex qͦ diriuatũ ẽ ħuiꝰ similitudinis piscicu¬
los sarras sardianasq uocari. Allec pisci¬
culꝰ ad liquorẽ salsam̃toꝵ idoneuis uñ ꝙ
nuncupatꝰ. Aforus pisciculꝰ qͥ ꝓpt̾ exigu¬
itatẽ hamo capi ñ potest. Anguille simi¬
litudo anguis nom̃ dedit. origo huiꝰ ex limo.
uñ ꝙ qnͣdo capit᷑ adeo lenis ẽ ut qͣnto for¬
tius p̾sseris tanto citiꝰ elabit᷑. fer̃t̃ aũ orientiᷤᷤ
fluuiũ gangen anguillas triceniᷤᷤ pedibꝰ gigne̾.
Anguillȩ uino necatȩ. qͥ ex eobiberint tediũ

Expanded text:
Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habet, a quo semper supra intendit. Millago nominatus, quia evolat super aquam. Quoties autem cernitur extra aquam volitans, tempestates mutari. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et unc Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo derivatum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae, qui ex eo biberint taedium
Abbreviated transcription (Latin):
re. s au̾sũ caude ictib crebris laxare fo¬
res. atꝙ ita retrorsũ redire. quẽ luctatũ
eiꝰ si forte aliꝰ escarus extrisecꝰ uideat.
app̾hensa mordicus cauda adiuuare nisus
erũpentis. Sparus a lancea missili nomen
traxit. qd̾ eiusde̾ figure sit. Terrestria enĩ
priꝰ inuenta st̃ ꝙͣ marina. nã sparus ẽ te¬
lum rusticanũ missile ab spargendo dictũ.
Australis piscis. siue qr aquarũ unda ore sus¬
cipit. siue qr tunc piscis orit᷑ quo tp̃re ten¬
dere inoccafu̾ pliades cȩꝑint. Hamio saxa¬
tilis dextra sinstraq laterib iurgulis pu¬
niceisꝙ ꝑpetius aliisq discoloribꝰ designat᷑.
dictꝰ hamio qr ñ capit᷑ nͥ hamo. Echinus
paruus ꝙ semipedalis pisciculꝰ nom̃ sũpsit
qd̃ nauim adherendo teneat. ruant licet
uenti. licet seuiant ꝑcelle. nauis tñ qͣi ra¬
dicata in mari stare uidet᷑. nec moueri.
non retinendo. s tantũmͦ adberendo. hunc

Expanded text:
re, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fore, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit. Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia aquarum undam ore suscipit, sive quia tunc hic piscis oritur quo tempore tendere in occasum Pleiades coeperint. Hamio saxatilis dextra sinistraque lateribus virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi hamo. Echenais, parvus et semipedalis pisciculus, nomen sumpsit quod navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tus fert᷑ arenas arare cauda atq ita ꝯditꝰ
tnsire rete. Mullus uocatꝰ qd̾ mollis sit atq
tenerrimꝰ cuiꝰ cibo tradunt libidinẽ in hibe¬
re. ocłoꝵ aũ aciem hebetare. hoĩes uͦ qͥb se¬
pe pastꝰ. piscem olent: mullꝰ in uino necatꝰ.
hi qui inde biberint. uini tediũ habent.
Mugilis nom̃ habet qd̾ sit multũ agilis. na uͥ
dispositas senserit piscatoꝵ insidias. festĩ
retrorsũ rediens. ita tͣnsilit rete ut uolare
piscem uideas. Melanurus eo qd nigr̃a cau¬
gleocon dicunt. hic estate raro apparet. nͥ
tantũ innubilo. Timallꝰ ex flore nom̃ ac¬
cepit. timũ qͥppe flos appellat᷑. nã dũ sit
specie gratꝰ. ꝙ sapore iocundꝰ. tñ sic̃ flos fla¬
grat. ꝙ corꝑe odorẽ aspirat. Escarus dictꝰ
alii pisces ñ ruminant. tadunt enĩ ħc
ingeniosũ ẽẽ. nãq inclusũ nassis ñ fronte
erũꝑe. nec infestis uiminib caput insere¬

Expanded text:
tus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus tus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus. Cuius cibo tradunt libidinem inhibere, oculorum autem aciem hebetari: homines vero, quibus saepe pastus, piscem olent. Mullus in vino necatus, hi, qui inde biberint, taedium vini habent. Mugilis nomen habet quod sit multum agilis. Nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rediens ita transilit rete ut volare piscem videas. Melanurus, eo quod nigram caudicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. Thymallus ex flore nomen accepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut flos fraglat et corpore odores aspirat. Escarus dictus, alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput insere
Abbreviated transcription (Latin):
Corcodrillꝰ a eroceo colore dictꝰ. gignit᷑ in nilo.
animal qͣdrupes in t̾ra ꝙ aqua ualens. longi¬
tudine plerũq uiginti cubitoꝵ.dentiũ &
unguiũ immanitate armatũ. tantaq cutis
duritia ut quãuis fortiũ ictꝰ lapidũ tergo re¬
ꝑcutiat ñ nocet. nocte in aqͥs. die in humo
qͥescit. oua in t̾ra fouet. maseulꝰ ꝙ femina ui¬
ces seruant. hune pisces qͥda serratã haben¬
tes eristã tenera uentriũ desecantes interi
so. iuba. ꝙ hinnitu rostro refupinato. apͥnis
dentib. cauda tortuosa. die in aqͥs cõmorat᷑
nocte segetes depascit᷑. ꝙ hunc nilꝰ gignit.
Phagrũ quẽ greci idõ nuncupant qd̃ duros
dentes habeat. ita ut ostreis in mari alatur:
Dentrix ꝓ multitudine ꝙ granditate dentiu᷑
dictꝰ lepus a similitudine. capitiᷤᷤ nũcupat᷑.
Lupũ ut dictũ ẽ auiditas appellauit piseẽ
in captura ingeniosũ. deniq reti circũda¬

Expanded text:
Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et femina vices servant. Hunc pisces quidam serratam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimso, iuba et hinnitu, rostro resupinato, aprinis dentibus, cauda tortuosa. Die in aquis commoratur, nocte segetes depascitur: et hunc Nilus gignit. Pagrum, quem Graeci φάγρον ideo nuncupant quod duros dentes habeat, ita ut ostreis in mari alatur. Dentix pro multitudine et granditate dentium dictus. Lepus a similitudine capitis nuncupatus. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum: denique rete circumda
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ tumores. ⁊ ad extergendas lippitu¬
dines utiles. Candidȩ fungiȩ cura fiun.
ꝑ ȩstatẽ enĩ ad solem sternunt᷑. & sic̃ cęra
punica candorẽ bibunt. Animaliũ om̃iũ
in aquis uiuentiũ nomina centũ qͣdragin
luarũ. serpentiũ cõmuniũ t̾re ⁊aque.
cancroꝵ. ꝯcharũ. locustarũ. peloridũ.
polipoꝵ. soliarũ. lacertoꝵ. ut lolligo
hiuic similia. ex qͥb multa qͦdã nature
intellectu ordinem tẽpoꝵ suoꝵ agnoscũt.
q̃dã uͦ in suus locis sine mutatione ua¬
gant᷑. in piscib aũ feminis alie cõmixtio¬
ne masculi ꝯcipiunt ⁊ pariunt catulos.
alie ponunt oua sine masculi susceptio¬
ne ꝯcepta. q̃ idem in sequenti sui seminiᷤᷤ
iactu ꝑfundunt᷑. ⁊ q̃ hoc fuerint munere
afflata generabilia fiunt. q̃ uͦ ꝑfusa ñ fu¬
erint sterilia ꝑseuerant aut putrescun.
uii. De Auibus

Expanded text:
oculorum tumores, et ad extergendas lippituoculorum tumores, et ad extergendas lippitudines utiles. Candidae sfungiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternuntur, et sicut cera Punica candorem bibunt. Animalium omnium in aquis viventium nomina centum quadraginluarum, serpentium communium terrae et aquae, cancrorum, concharum, lucustarum, peloridum, polyporum, sohuic similia; ex quibus multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt, quaedam vero in suis locis sine mutatione vagantur. In piscibus autem feminis aliae commixtione masculi concipiunt et pariunt catulos; aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, qui idem insequens, sui seminis iactu perfunduntur; et quae hoc munere fuerint afflata generabilia fiunt, quae vero perfusa non fuerint sterilia perseverant aut putrescunt. § 7 De avibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis clamorib reddunt. ex bis q̃d̾a aquati¬
ce dicunt᷑. q̃dã palustres. q̃da rubete. ob id¬
liȩ calamites uocantur qm̃ int̾ harundineᷤᷤ
fruticesq uiuunt minime omiũ s uiridis¬
simȩ mute ꝙ sine uoce st̃. eͣgredulȩ ranȩ
nuncupate. negant qͥdã canes latrare
qͥb in offa rana uiua fuerit data. fungia
a fingere id ẽ nitidare ⁊ extergere dicta. a¬
sanguis id ẽ extergebat᷑. Animal aũ ẽẽ do¬
cetur eruore inherente petris. un ⁊dũ ab¬
scidit᷑ sanguinẽ remittit. Nã alia st̃ uiuen¬
tia in aquis ꝙ discurr̃t ut pisces. alia quȩ
stant fixa ut ostreȩ. Hichini fungiȩ. ex his
alias mares dici. eo qd̃ tenues sint fistulȩ
spissiores ꝙ. alias feminas q̃ maiorib fi¬
stulis st̃ ac ꝑpetuis. alias duriores qͣs greci
appellant tragos. ⁊ nos hircosas dicere
possimꝰ ob asꝑitatẽ sui. mollissimũ genus
earũ. peniciliȩ uocant᷑. eo qd aptȩ sint ad

Expanded text:
nis clamoribus reddunt. Ex his quaedam aquatinis clamoribus reddunt. Ex his quaedam aquaticae dicuntur, quaedam palustres, qlie calamites vocantur, quia inter arundines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule rane nuncupatae. Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit data. Sfungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Asanguis,' id est extergebatur. Animal autem esse docetur cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus fistulis sunt ac perpetuis; alias duriores, quas Graeci appellant τράγους, et nos hircosas dicere possumus ob asperitatem sui. Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad
Abbreviated transcription (Latin):
rior munit᷑. greci enĩ testã ostreã dicunt.
ostrea aũ neutro carnes eiꝰ feminino dieunt.¬
piunt ostre. ꝙ dicti museuli. qͣñ mascul
Pelorides a peloro ꝓmontorio sicilie uͥ abun
boreas ang̾ta ab sede pelori. Ungues a simi¬
litudine. humanarũ unguiũ dictȩ. Testui¬
do dicta. eo qd̾ tegmine teste sit adoꝑta in ca¬
mere modũ. st̃ aũ qͣtuor gn̾a. t̾restres. mari¬
time. lutariȩ. id ẽ in ceno & paludib uiuen¬
tes. qrtũ genꝰ fluuiales q̃ in dulci aqua
uiuunt: t̾dunt aliqui qd̾ incredibile ẽ:
tardiꝰ ire nauigia testudinis pedẽ dextrũ
uehentia. Hichinꝰ a t̾restri hichino nom̃ tͣxit.
que uulgꝰ iricium uocat. cuiꝰ testula duplex
spinis aculeata in modu castanearũ qñdo
adhuc cooꝑte de arborib cadunt. caro eiꝰ
mollis ⁊minio similis. Uris tͥb modis dr.
garrulitate uocate. eo qd̾ eirca genitales
strepunt paludes. & sonos uocis importu¬

Expanded text:
rnis munitur. Graeci enim testam ὄστρακα vocant. rnis munitur. Graeci enim testam ὄστρακα vocant. Ostrea autem neutro, carnes ejus feminino dicuntpiunt ostreae; et dicti musculi quasi masculi. Pelorides a Peloro promontorio Siciliae, ubi abcce autem Boreas angusta ab sede Pelori. Ungues a similitudine humanarum unguium dictae. Testudo dictus, eo quod tegmine testae sit adopertus in camerae modum. Sunt autem quattuor genera: terrestres, maritimae, lutariae, id est in caeno et paludibus viventes; quartum genus fluviales, quae in dulci aqua vivunt. Tradunt aliqui, quod incredibile est, tardius ire navigia testudinis pedem dextrum vehentia. Echinus a terrestre echino nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis et minio similis, †uris† tribus modis: garrulitate vocatae, eo quod circa genitales strepunt paludes, et sonos vocis inportu
Abbreviated transcription (Latin):
isces dicti uñ ꝙ pecus a pascendo seilꝰ
Reptilia ido dicunt᷑ hec q̃ natant. eo qͥ
reptandi habeant speciẽ. ꝙ naturã. qũauis
se in ꝓfundũ mergant. tñ in natando repus
illic reptilia quoꝵ ñ ẽ numerꝰ. Amphiura
st̃ q̃d̾a genera pisciũ dicta. eo qd ãbulandi

Expanded text:
isces dicti, unde et pecus, a pascendo, scilicet. 2. Reptilia ideo dicuntur haec quae natant, eo quod reptandi habeant speciem et naturam; quamvis se in profundum immergant, tamen in natando repuntillic reptilia, quorum non est numerus. 3. Amphibia sunt quaedam genera piscium, dict
Abbreviated transcription (Latin):
marmoris. unde & marmorati parietes¬
&e crustati dicunt᷑. qͥs aũ marmora secandi
in crustas excogitauerit. ñ ꝯstat. fiunt aũ
arena ae ferro serraq in p̾tenui linea pre¬
mente arenas.tractuq ipso secante. sed
crassior arena plus erodit marmores. nã
tenuis fabricis. & polituris accõmõdata ẽ¬
.uii. De litostrotis

Expanded text:
marmoris. Unde et marmorati parietes crustati dicuntur. Quis autem marmora secandi in crustas rationem excogitaverit, non constat. Fiunt autem arena, et ferro, serraque in praetenui linea premente arenas, tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodet marmoris. Nam tenuis fabricis et polituris accommodata esis. 1. Lithostrot
Abbreviated transcription (Latin):
thecuminꝰ grece auditor int̾p̾tatur. Com¬
petens uocatur quia post instructionem
fidi competit grãm di. inde & a petendo
competentes uocati. Laicuᷤ popularis. laos
enĩ grece ppłs dicit᷑. Proselitꝰ idest ad uena
&e circũcisus qui miscebatur ppło d̃i gre¬
cum est.

Expanded text:
τεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conτεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetit gratiam Christi; inde et a petendo conpetentes vocati. Laicus popularis. Λαός enim Graece populus dicitur. Proselytus, id est advena et circumcisus qui miscebatur populo Dei, Graecum est.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ianus qͣntum int̾p̾tatio ostendit
de unctione dicitur. siue de nomi¬
nei auctoris &e. creatoris: a xp̃o enĩ xp̃i¬
ani sunt cognominati. sicut a ida iu¬
dei. De magistri quippe nomine cog¬
nomen sectatorib datũ est. Ap̾iam au̾
olim a iudeis quasi obppriũ natarei uo¬
a uico quoda galileȩ nazareus sit aꝑ
pellatus. Non se autem glorietur xp̾ianũ
qui nomen habet & facta ñ habet. ubi au
nomen secutũ fuerit opus. certissime ille
lans sicut ille ambulauit: a quo ce nom̃
traxit. Catholicus uniuersalis siue genera¬
lis. int̾p̾tat᷑. nam greci uniuersalẽ catholi¬
cum uocant. Orthodoxus est recte credenᷤ
&e ut credit recte uiuens. Ortho enĩ gre¬
ce recte dicit᷑. doxo głe est. hoc est uir rec¬
te głe. quo nomine non potest uocari
qui aliter uiuit qͣm credit. Neophitus
grece. latine nouellus est. &e: rudis fideł
uł nuꝑ renatus int̾p̾tari potest. Cathicu
dũ tamen baptismũ recepit. nam ca¬

Expanded text:
ianus, quantum interpretatio ostendit, de unctione deducitur, sive de nomine auctoris et creatoris. A Christo enim Christiani sunt cognominati, sicut a Iuda Iudaei. De magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. Christiani olim a Iudeis quasi per opprobrium Nazareni voa vico quodam Galilee Nazarenus dictus pellatus. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet et facta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime ille lans sicut et ille ambulavit a quo et nomen traxit. Catholicus universalis sive generalis interpretatur. Nam Graeci universale καθολικόν vocant. Orthodoxus est recte credens, et ut credit recte vivens. Ὀρθῶς enim Graece recte dicitur, δόξα gloria est: hoc est vir rectae gloriae. Quo nomine non potest vocari, qui aliter vivit quam credit. Neophytus Graece, Latine novellus et rudis fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. Catechumcdum tamen baptismum recepit. Nam κα
Abbreviated transcription (Latin):
aquearia st̃ que camerã subtegunt &
ornant. que ce lacunaria dicunt᷑. qd lacus
quosdã quadratos uł rotundos ligno uł
gipso uł colorib habeant pictos eũ signiᷤᷤ
int̾micantib. pͥncipalit̾ aũ lacus dr. ut lu¬
ciliꝰ. resultant edesq lacꝰꝙ. cuiꝰ diminutio
lacunar facit. ut oratiꝰ. neq aureũ mea re¬
nitet in domo lacunar. inde fit alia dimi¬
nutio lacunariũ. & ꝑ antisticon laqueariũ¬

Expanded text:
aquearia sunt quae cameram subtegunt et ornant, quae et lacunaria dicuntur, quod lacus quosdam quadratos, vel rotundos, ligno, vel gypso, vel coloribus, habeant pictos, cum signis intermicantibus. Principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: Resultant aedesque, lacusque. Cujus dilacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laqueariu
Abbreviated transcription (Latin):
xa moderate. Hoc est illud trimod̾udi
cendigenꝰ. humile medium. grandiloquium¬
Cum enim magna dicimꝰ. grandit̾ ꝓferenda
sunt. cum parua dicimꝰ. subtilit̾. cum mediocria.
temꝑate. Nam in parius causis nichil grande.
nichil sublime dicendũ est. s leni ac pedestri
more loquendum. In causis autẽ maiorib
ubi dedo uł hominũ salute ꝓferimꝰ plus ma¬
gnificentiȩ & fulgoris est exhibendum. Intẽ¬
ꝑatis uͦ causis ubi nichil agitur ut agat. sed
tantummodo ut delectetur auditor. int̾ uitũ¬
q moderate dicendum est. s & qͣmius de
magnis reb quisq dicat ñ tam̃ semꝑ gran¬
diter docere debet. s sũmisse cũ docet. tẽm¬
perate cum aliquid laudat uł uituꝑat.
granditer cum adconuersionẽ ad uersos
tam quib far pinsetur & ex eius nomineia
apellata. P ilum aur̃ẽ est unde contunditur
quiduid in pilam mittinr Mortariũ qđ ibi
ut semina in puluẽm redacta ⁊mortua ꝯdian-¬
tur. Citicula est in qua circum ducta colliria

Expanded text:
xa moderate. Hoc est enim illud trimodum genus dicendi, humile, medium, grandiloquCum enim magna dicimus, granditer proferenda sunt; cum parva dicimus, subtiliter; cum mediocria, temperate. Nam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, sed leni ac pedestri more loquendum. In causis autem maioribus, ubi de Deo vel hominum salute referimus, plus magnificentiae et fulgoris est exhibendum. In temperatis vero causis, ubi nihil agitur ut agat, sed tantummodo ut delectetur auditor, inter utrumque moderate dicendum est: sed et quamvis de magnis rebus quisque dicat, non tamen semper granditer docere debet, sed summisse, cum docet; temperate, cum aliquid laudat vel vituperat; granditer, cum ad conversionem aversosta, quibus far pinsitur, et ex ejus nomine ita appellata. Pilum autem est unde contunditur quidquid in pilam mittitur. 7. Mortarium, quod ibi jam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. 8. Coticula est, in qua circumducta collyria