comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isit etiã hyram artifices. qr de clausts extelse
uiuentiũ. ad alia clanstra mittunt᷑ qͣndoq re¬
ligiosi fr̃s qui arte regendi & disciplina discretionis
edificantes domũ dñi suꝑinducunt ibidẽ formã uere
religionis. qͥ lapiles de monte cesos s adhuc mneqͣles
q asꝑsos artificio uere sapĩe reddant equales ꝙ politoᷤ
id ẽ iracundos & incorrigibiles fr̃s arte discipline faci¬
unt mansuetos & mites. Cedrinas tabulas suppo¬
nunt marmori. sublinea ungentes eqͣlitatis: dũ co¬
artant fr̃s sub eqͣlitate frat̾ne societatis. Sculpunt
etiã eos disciplina. pingũt doctrina. Misit & aurũ
hyram plurimos tritici ꝙ olei choros in cibũ domui
uidelicet fructuum bone oꝑationis. qͦs in illis semi¬
nauerãt ꝑ exertitum discipline. & ꝑ uerbũ p̾dicati¬
onis. Recipiunt & oleum. Qui eñi aliis ꝓdesse cupi¬
unt: et hoc maioris ꝓuicdentie & discretionis lum̃
inqͥt cum serius tuis. Seri hyram ut ligna p̃ci¬

Expanded text:
isit etiam Hiram artifices, quia de claustris excelse viventium ad alia claustra mittuntur quandoque religiosi fratres, qui arte regendi et disciplina discretionis aedificantes domum Domini superinducant ibidem formam verae religionis, qui lapides de monte caesoset asperos, artificio verae sapientiae reddant aequales et politos, id est, iracundos et incorrigibiles fratres, arte disciplinae faciunt mansuetos et mites. Cedrinas tabulas superponunt marmori, sub linea jungentes aequalitatis, dum coarctant fratres sub aequalitate fraternae societatis. Sculpunt eas disciplina, pingunt doctrina. Misit et aurum. Pro quibus Salomon Hiram plurimos tritici et olei coros in cibum domus videlicet fructuum bonae operationis, quos in illa seminaverant per exercitium disciplinae, et per verbum praedicationis. Recipiunt et oleum; qui enim aliis praeesse cupiunt, ex hoc providentiae et discretionis lumen sint cum servis tuis . Servi Hiram ut ligna praeci
Abbreviated transcription (Latin):
icut bases subposite colũpnis mat̾ialib. portant eli¬
ficii sui pondꝰ: sic pacientie uͥtꝰ. edificii sꝑitalis susti¬
net onͦ. er̃es in scͥpt᷑is basiũ species inueniunt᷑: scił enea.
agentea. & aurea. Enca fortitudiñẽ. argentea. cũ fortitudine
daritatẽ: aurea. cũ fortitudine & claritate fulgorẽ tenet.
fotitudo in oꝑe. claritas insermone: fulgor in m̃te. Qm hĩ
miter portat. His tͥb usus est moyses in constitutione
tabernaculi: enea scilicet argentea & aurea. Edifica¬
uit moyses thabernacłm: qͦd moralit̾ designat anime clau¬
stru. Eriapossumꝰ assignare thabernacła. scilicet mat̾iale.
misticũ. & morale: idest thab̾nacł̾m moysi. thab̾nacłm rp̃i.
thab̾nacłm cuilibet iusti. Thab̾nacłm moysi fuit ex diu¬
sis ornam̃toꝵ gen̾ib conueniens structura: thabernacłm
rp̃i est eccłia. thabnacłm iusti. qͣlibet fidelis animna. l¬
nĩ fit ex lignis sechym imputbilib. aliud ex scĩs fatigabi¬

Expanded text:
icut bases suppositae columnis materialibus portant aedificii sui pondus, sic patientiae virtus, aedificii spiritualis sustinet onus. Tres autem in Scripturis basium species inveniuntam et auream. Aenea fortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet: fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui inmiter portat. His enim tribus usus est Moytabernaculi, aenea scilicet, argentea et aurea . Aedificavit Moyses tabernaculum, quod moraliter designat claustrum animae. Tria possumus assignare tabernacula, scilicet materiale, mysticum et morale, id est tabernaculum Moysi, tabernaculum Christi, tabernaculum cujuslibet justi. Tabernaculum Moysi fuit ex diversis ornamentorum generibus conveniens structura. Tabernaculum Christi est Ecclesia. Tabernaculum justi quaelibet fidelis anima. Unum fit ex lignis Setim imputribilibus, alterum ex sanctis infatigabi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ: colorẽ. ñ forͣtudinẽ. Simulationis eteñĩ patienta
in ostentiõe est: ñ in oꝑatione: Erigamꝰ gͥ in edificio nr̃e m̃ti.
bases patientie ꝑseuerantis. erigamꝰ. bases qͦ neqͤant gelu
frangi. aut igne cõburi: qͦ portant tabulas uͥtutũ. qͦ sufti¬
neant poncłꝰ colũpnar. idest obedientiã p̾latoꝵ.¬

Expanded text:
veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non in operatione. Erigamus igitur in aedificio nostrae mentis bases perseverantis patientiae; erigamus bases, quae nequeant gelu frangi aut igne comburi, quae portent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id est obedientiam praelato
Abbreviated transcription (Latin):
erant in singłis tabulis. ut alt̾a alt̾i iungeret᷑. Iue bases
sub unatabula ponebant᷑ ex utͣꝙ: parte anguloꝵ. uͥ in cast
concordat. ne tabula tabulã excedat: incast̾ture firmitaᷤ serra.
Due uͦ bases sub singłis tabulis. st̃ ꝑseuerantia patientie: &¬
longamimitas in ꝑsꝑis & mnadu̾sis. Sunt & alie tͤs basiũ spe¬
cies. qͦ nunc in nr̃is edificiis nc̃ recipiunt᷑. scilicet lignea.
lapidea. & picta. s hee fragili ores ft̃ p̾cedentib: ciciꝰ eñi
destrui possunt: Igne enĩ lignea cõburit᷑. lapidea gelu ftan¬
git᷑: picta uͦ nicħ portat. ẜ ab alio sustentat᷑. Hec aũ in edlificio
ñre m̃tis. ocło intelligentie qͣndoq discerni possunt. Tũ eña
bis. ꝙͣ patientie basis. uł abstinentie fortitudo destruit᷑:
Dũ cãritas in nob̾ frigescit. & mens ad diu̾sa desicdia partit᷑.
ñne lapidea basis frigore tẽptationis in partes duuditur:
Basis uͦ picta. est patientia ficta. qͦsimilitudiñe tenet ⁊ nõ

Expanded text:
erant per singulas, ut altera alteri jungeretur. Duae bases sub una tabula ponebantur ex utraque parte angulorum, ubi incasm mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulis, sunt perseverantia et longanimitas in prosperis et adversis. Sunt et aliae basum species, quae nunc in nostris aedificiis reperiuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non
Abbreviated transcription (Latin):
rior eidẽ animo simil. pannosꝰ scil̃ abiectus & uilis.
G estus siquiłe modestie demonstrat᷑ ex habitu consci¬
entie. ut talis appareas ext̾iuis qͣlis existis intꝰ. Effectꝰ

Expanded text:
rior eidem animo similis, pannosus scilicet, abjectus, et vilis. rior eidem animo similis, pannosus scilicet, abjectus, et vilis. Gestus siquidem modestiae demonstrantur ex habitu conscientiae, ut talis appareat foris, qualis est et intus. Effectus
Abbreviated transcription (Latin):
in conflictu uicioꝵ de chabolo tͥumphans uictor exi¬
stit. In palma siquidẽ notat᷑ uictoria. Palma post
uictorie finẽornamꝰ manũ uctricẽ. Cõtidie & eñi pug¬
namꝰ & cotidie iuncimꝰ. quia cotidie nobis lucta ẽ cũ
diabolo. & cotidie diabołũ suꝑamꝰ. Tenemꝰ itaq coti¬
die palmã in manu. id ẽ uictoriã cle conflictu. Habe¬
mus etiã pugna lifficilẽ aduersꝰ carnẽ & sanguinẽ
ut ñ que uolumꝰ aliqͣndo ea faciamꝰ. s cũ cleo annu¬
ente uincimꝰ palmã in manu tenemus & ꝑtingimꝰ ad
riete & egrediunt᷑. dũ ea que cogitant᷑ in anim̃o. ut
militas in habitu. modestia in cohabitacione. pacien¬
tia in tͥbulatione. Si aũ uelis cognoscere effectũ mise¬
ricordie. ipsa ẽ que cõpatit᷑ miseris. succurrit egenis.
ex dulcedine uͦ benignitatis efficit᷑ mansueta & mi¬
tis. faces. Si aũ fuerit animꝰ humił fit & habitꝰ exte¬

Expanded text:
in conflictu vitiorum de diabolo triumphans victor exiin conflictu vitiorum de diabolo triumphans victor existit. In palma siquidem notatur victoria, palma enim post victoriae finem ornamus manum victricem. Quotidie etenim pugnamus, et quotidie vincimus, quia quotidie nobis lucta est cum diabolo, et quotidie diabolum superamus. Tenemus itaque quotidie palmam in manu, id est, victoriam de conflictu. Habemus etiam difficilem pugnam adversus carnem et sanguinem, ut quae nolumus aliquando ea faciamus. Sed cum, Deo annuente, vincimus, palmam in manu tenemus, et pertingimuriete, et egrediuntur, dum ea, quae cogitantur in animo, ut militas in habitu, modestia in cohabitatione, patientia in tribulatione. Si autem velis cognoscere effectum misericordiae, ipsa est, quae compatitur miseris, succurrit egenis, ex dulcedine vero benignitatis efficitur mansueta facies et mitis. Si autem fuerit animus humilis, fit et habitus exte
Abbreviated transcription (Latin):
nisse cognoscunt. ut sapientib huiꝰ mundi diuine sq̃¬
ture ꝓfunditatẽ & secreta celestia uerbis pandant.
Palmas facit. dum spem & memoriã retͥbutionis et̾ne
post agonem legittime certantib sine dubitatione. ha¬
bituros reꝓmittunt. Facit picturas ꝓminentes de pa¬
riete egredientes. cũ ad hoc electi ex bona consuetudi¬
ne ꝑueniant. ut qͥd sit dicendũ uł qͥd faciendũ nͣ ab
aluis s a se ipsis ꝓferentes querant. Moralit̾ uͦ cheru¬
bin facit in pariete: dũ ꝑ sp̃m scientie qͥ nouit omia
prudent̾ disponere. uͥtutes ordinat in mente. dũ duab
alis a t̾renis se subleuat. & duab alis ne oculo uane głe
udeat᷑ corpꝰ uelat. Telum qͦq sccd̃m scientiã habet ut
modũ teneat ut sciat pati penuriã & habundare. sa¬
ciari & esurire. ut sit in eo multiplex supͣdicti angeli
in multiplicandis bonis oꝑib. Palmas facit dum

Expanded text:
nisse cognoscunt, ut sapientibus hujus mundi divinae Scrnisse cognoscunt, ut sapientibus hujus mundi divinae Scripturae profunditatem, et secreta coelestia verbis pandant. Palmas facit, dum spem et memoriam retributionis aeternae post agonem legitime certantibus sine dubitatione habituros repromittit. Facit picturas proeminentes de pariete, et egredientes, cum ad hoc electi ex bona consuetudine perveniunt, ut quid dicendum vel quid faciendum, non ab aliis sed a seipsis proferentes quaerant. Moraliter vero cherubin facit in pariete, dum per spiritum scientiae, qui novit omnia prudenter disponere, virtutes ordinat in mente, dum duabus alis a terrenis se allevat, et duabus alis, ne oculo vanae gloriae videatur, corpus velat. Zelum quoque secundum scientiam habeat, et modum teneat, ut sciat pati penuriam et abundare, satiari et esurire , ut sit in eo multiplex supradicti angeli in multiplicandis bonis operibus. Palmas facit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
picturas uarias qͣsi ꝓminentes de pariete &
egrecdientes. Facit salomon cherubin in parietib tẽ¬
pli mystici. dam qͦslibet fideles scͥpture sacre p̾cep¬
ta. in qͣ ẽ scientie multitudo docet imitari. Cherubin
facit. dũ fieri docet in terris qͦd angłi tenent in celis
dũ docet humanã creaturã angłicam possid̾e uitã:
dũ etiã cet̾os in mundo multitudine scientie. p̃cellũt
qͥ deũ p̃ cet̾is diligunt. Nonne etiã nunc uides aliqͦs
a scło longe remotos tanta scientia p̾ditos ut scien¬
tia scłaris subdat᷑ eis. ut ñ tantũ uocent᷑ ad consilia
pͥncipũ. s etiã intersint negociis regum. ut qͥ cepe¬
runt dñari ꝓpriis morib. dñentur etiã alienis. &
honorent᷑ a ꝑsonis sublimiorib: Hii sunt qͥ locun¬
tur int̾ philosophos sapĩam. quoꝵ rethores miran¬
tur eloquentiã. Quos enĩ nullis seu paucis artib
imbutos in scło uid̾unt. nc̃ de singłis loquentes
audiunt. & ad tantam scientie multitudinẽ eos ꝑue¬

Expanded text:
picturas varias, quasi proeminentes de pariete, et progredientes . Facit Salomon cherubin in parietibus templi mystici, dum quoslibet fideles Scripturae praecepta, in qua est scientiae multitudo, docet imitari. Cherubin facit, dum fieri docet in terris, quod angeli tenent in coelis, dum docet humanam creaturam, angelicam possidere vitam, dum etiam caeteros in mundo multitudine scientiae praecellunt, qui Deum prae caeteris diligunt. Nonne et nunc vides aliquos a saeculo longe remotos, tanta scientia praeditos, ut scientia saecularis subdatur eis, ut non tantum vocentur ad consilia principum, sed etiam intersint negotiis regum, ut qui coeperunt dominari propriis moribus, dominentur etiam alienis, et honorentur a personis sublimioribus? Hi sunt, qui loquuntur inter philosophos sapientiam, quorum rhetores mirantur eloquentiam. Quos enim nullis seu paucis artibus imbutos in saeculo viderunt, nunc de singulis loquentes audiunt, et ad tantam scientiae multitudinem eos perve
Abbreviated transcription (Latin):
nec sciũt nec possũt. s uolũt. qͥdã qͥ nec sciũt nͨposse̾. nͨ
uolũt. Scire & posse & uelle. caritatis est uł suꝑbie. sci¬
re & posse & nolle. humilitatis est uł mertie. nec scire
net posse. s uelle. cupiditatis & stulticie: nec scire nec posse
nec uelle. discretionis est & ꝓuidentie. Q enĩ sciũt & possũt.
& uolũt p̾c̾e siuelint ꝓdesse caritatis est: alioqͥn suꝑbie.

Expanded text:
 nec sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et velle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis est, ali
Abbreviated transcription (Latin):
impediunt: cũ nouit̾ com̾isos. u̾bis & exemplis ab excer¬
citio bone oꝑationis au̾tunt. Accendi ñ ꝑmittunt adipẽ.
qͥa extincto caritatis igne. ñ infundũt bone actioni cordis
& subiectos bene uiuere cogunt. errantes reuocant. s
fortes occidũt. Qeuocant u̾bis: occidunt exemplis.
Religiosi uideri student: qͥa religiosos subse habent.
lłant᷑ de eoꝵ pacientia. ñ de sua: qłꝰ oꝑari uolunt imꝑãt.
oꝑant᷑ ip̃i qͦd aliis oꝑari licitũ e̾e ñ putant: subiectos co

Expanded text:
impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum
Abbreviated transcription (Latin):
siorẽ habitũ. uł ꝑcdelicatiorẽ cibũ. dũ fit unꝰ ꝑ cõpassionẽ
cũ infirmis. ꝑdispensationẽ cũ delicatis: ut cũ apło dic̾e
possit. om̃ib oĩa factꝰ sũ: ut om̃s lucͥfacerẽ. Pastor uͦ negli¬
gens fugit. Sũt eñi qͥdã plati: qͥ fugiũt qͦd p̾cipint̃. Eũ eñ¬
on̾a gͣuuia & importabilia imponũt. & ea digito mouere
nolunt: sugiũt qͦd p̾cipiunt. fugiunt. cũ se subtrahunt.
fugiũt. qͥ ꝑ alienas domos uagantes discurit̃: fugiunt. qͥ qͣ
sua sũt qͤrũt. fugiũt. qͥlicet p̾sentes sint. cũ negligentias uicle¬
rint. se sub silentio absꝯdũt. fugiunt. qui remoti a ꝯuentu sub
ocio uiuunt qͥ acõmuni fr̃m ꝯsilio recedũt. qͥ pͣua agũt. &
rep̾hendi nolunt. Inde beatꝰ gͤgorĩ dicit. Libet inqͥt: ut
dũlicent᷑ etiã illicita faciunt. subditoꝵ nemo ꝯtradicat.
Et in eodẽ Cunctis se estimat p̾lat᷑ ampliꝰ sapere: qͥb se
uidet ampliꝰ posse. Hoc amant. scilicet uideri sapientes

Expanded text:
em habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hoc amant, scilicet videri sapientes,
Abbreviated transcription (Latin):
posst̃. nec uolũt: prudent agũt. Sũma est eni discretõ.
nolle qđ ñ potes: ꝓudere qͦd nescit. Quatuor exhis qͣ pͥ¬
minant. Ad ꝓuidentiã siqͥdẽ ꝑtinet consiliũ: ad cliscretio¬
nẽ iudiciũ. ad humilitatẽ custodia: ad caritatẽ diligentia.
Consiliũ ꝓuidentie. separat aboms mala. iuliciũ discretiõĩs.

Expanded text:
possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Quatuor ex his, quae prminant. Ad providentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providen
Abbreviated transcription (Latin):
male uiuere ꝑmittunt. exemplo qͥppe p̾cedunt: s cum
corrigendo ñ incͤpant errantes. delinquunt. Licet enĩ
bene uiuant: necesse tam̃ est. ut de gͤge sͥ cõmisso. regi
dño rationẽ reddant. Cur suscipiũt curã gͤgis: & fuguit᷑
poncł laboris: Sicm̃ nesciunt. cur suscipiunt : Sisciunt.
& peccare ꝑmittũt: cũ solibene uiuere possent. eur mortẽ
incurrunt: Tales p̾lati nutͥunt filios hely. qͥ cũ mulie¬
rib qͦ obseruabant ante ostiũ thabernacłi dormiunt.
qͥ uenientes insylo sacͥficare ñ ꝑmittunt: s anteqͣm incen

Expanded text:
male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
sidera diligent̾ uultũ pecoris tui. Nultũ pecoris consid̾at.
Tres sunt pastoris uoces: suauis scilicet. dulcis & alta. Su¬
ais ad infirmũ. ad morientẽ dulcis: ad surdũ ꝑtinet
audit. Audiũt aũ. qͥ obediũt. Audit eĩ qndoq infirm᷑¬
surd asꝑitatẽ incͤpationis.: Et sequunt᷑ me mee. Oues.¬
pastorẽ sequunt᷑. Qũe: Illũ qͥ p̾cedit. Quo: Ad uitã sidiligẽs:
admortẽ si negligens p̾cecdat. Sienĩ cecꝰ cecũ ducat: ambo
inforicã cadunt. Qriomͦ p̾cedat: uita & doctͥna. Sic fiet
unũ oule. & uiꝰ pastor. Pastor unꝰ debet ẽe inse. & un̾cũ
g̾gx. Nnꝰ inse: ut qͦd docet u̾bis. impleat oꝑe:. ut̾ iracun¬
diã ñ mutet᷑ a mansuetudine. ñ eleuet᷑ ꝓsꝑis. ñ frangat᷑
adusitate: s idẽ ꝑmancat patiencia ꝑseuerante. Cenet aũ¬

Expanded text:
sidera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat,sidera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat,Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit enim quandoque infirmusurdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens, ad mortem, sin foveam cadunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed idem
Abbreviated transcription (Latin):
tie ocłos. stultieie caligine
coopertos habent. qui ab exercitio boni operis mer¬
tes torpent. qͥ ꝑ cupiditatẽ ad uoluptatẽ distrahũt᷑. & ꝑ suꝑbi¬
ã hũilib ñ ꝯdescendunt. illos di eo negligentia p̾sidet. &
eoꝵ dissoluit actiones. Per stulticta intrat negligentia. ꝑ in¬
ertiã manet. cupiditatis desiderio pascitur. per super¬
biã regnat. Audiat gͥ negligens pastor: qͥd sibi & diligenti¬
regiminis ascendẽs locũ. clauso silentii ostio. claustralr̃
gͦgẽ inpace c̾todit. Anim̃a ponit: qͥsolus int̾ muncdana¬
laborat. & laborãtes pascit. consolat᷑ pulsillamines: & cñ
supbis increpando contendit. Calis pa dic̾e potest. Cog¬
nosco meas: & cognoscũt me mee. Cognescũt oues pastor̃e
qͣm lepe uident p̾sentẽ: qũe subiectis familiaritas notũ
beneficia reddit amicũ. Oues uͦ pastor cognoscit: dũ sub¬
ditoꝵ mores & actꝰ diligent̾ attendit. Unde scͥptũ est. Eon¬

Expanded text:
os stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat regiminis ascendens locum, clauso silentii ostio, claustralium gregem in pace custodit. Animam ponit, qui ad sustinlaborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident praesentem, quem familiaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Con
Abbreviated transcription (Latin):
iclear sacscã secreti hꝰ labus ĩmundis. Melius
secreto loquant᷑. S nec ulud qͥdem tuitũ ẽ ista in publicũ ꝓferre:
que clebent apud se cũ magna reuerentia sub suentu claustro repo
meũ mͥ: secretũ meũ michi. Ne forte duineant᷑ a ui̾tate: uł marga¬
ritas ante porcos sparsisse. uł scm canłu declisse. Unũ aũ audeo
dicexe: quia quiessq potuit. ad ultime pacis excellentiã quan¬
tulacumq ex parte ꝑtingere: cumulabit᷑ ei supea modũ queꝯ
qꝙ illa beneclictio quã claturus est dñs ppło suo in pace. Sed.
taudera prolirus sermor ꝑ onat fines suos pacẽ. Bonum est
enim uos ini us: nec expedit nobis fines. ꝓacis excedere.
fimatue ergo sermo noster in contemplatione huius pacis.
pntuos dnsten

Expanded text:
crosancta secreti hujus labiis immundis. Melius secreto loquantur. Sed nec illud quidem tutum est ista in publicum proferre, quae debent apud se cum magna reverentia sub silentii claustro reposmeum mihi, secretum meum mihi , ne forte convincatur a veritate, vel margaritas ante porcos sparsisse, vel sanctum canibus dedisse . Unum autem audeo dicere, quia quicunque potuit ad ultimae pacis excellentiam quantulacunque ex parte pertingere, cumulabitur ei supra modum quaecunque sit illa benedictio quam daturus est Dominus populo suo in pace. Sed tandem prolixus sermo ponat fines suos pacem. Bonum est enim nos hic esse, nec expedit nobis fines pacis excedere. Finiatur ergo sermo noster in contemplatione hujus pacis, p
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ exħibe̾ ñ ab ipso exige̾: ĩmo &̃ sponte oblatã clespice̾. Nunꝙͣ debet
querẽ. ñ ꝙͣ cleb⁊ uelle ũ mundꝰ ei in suis oblectam̃tis deseruat: ut eũ suo
obseqͥo clemuiceat. Debet gͥ sp̃s omĩa que mundi s̃ clespiciendo ili ꝓicere:
seq ipsũ postmodũ mundo ad omnẽ iniuriã gͣtant expone̾. cui ẽ plena
aũ ñꝙͣ debet sp̃s carius sue ꝯtumelis seip̃m subcłe: ñꝙͣ eiꝰ uoluntati desin¬
rȩ: qͥnimino iugi labore fatiganda ꝯtinua abstinentia clomanda. doñ
supplex pacẽ postat. pacẽ ꝓmittat. pacẽ custõdiat: desinat deniq ꝯcu
ult̾iꝰ non ꝑmittit᷑: ad caluda argum̃ta ꝯu̾tit᷑. & clolis eũ atq insidiis¬

Expanded text:
pacem exhibere, non ab ipso exigere, imo etiam sponte oblatam despicere. Nunquam debet pacem exhibere, non ab ipso exigere, imo etiam sponte oblatam despicere. Nunquam debet quaerere, nunquam debet velle, ut mundus ei suis obleat. Debet igitur spiritus omnia quae mundi sunt despiciendo illi projicere, seque ipsum postmodum mundo ad omnem injuriam gratanter exponere, cui est plena autem nunquam debet spiritus carnis suae contumeliis seipsum subdere, nunquam ejus voluntati deservire, quinimo jugi labore fatiganda, continua abstinentia domanda, donec supplex pacem poscat, pacem promittat, pacem custodiat. Desinat denique coulterius non permittitur, ad callida argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
Sccła aũ que ⁊ sp̃c ad mundũ fi deb⁊ a sp̃y solo: ñ aũ exigi a mundo.
Tercia que est sp̃s de carne. sp̃ẽ debet a carne soia uioi ⁊ erigere: ñ
autẽ ipse carm sue exhibere. Primã sane ab uteoq fieri oportet: qi nec sp̃s
eã ꝑ uĩ obtine̾ ualet: nͨ cłs eã sũ uoluntario sp̃c osensu face̾ uolet. Ut gͥ
hec pax utrĩq firmari possit. oportet spm̃ se deo ãd omnẽ eiꝰ uoluntatẽ
hiũłr subde. dm̃ aũ nicħomuiꝰ necesse ÷ eiꝰ infirmitati miscditer ꝯdescende.
& utilitati ꝯsulere. Nunꝙͣ enĩ sp̃c cło totũ potest exsolue̾ q̃d debet. cui
sat ẽ si ħ hiũłe exhibet qd̾ ualet. S uia pax que ab impugnatõe dia¬
boli spũi optanda ẽ. a neut᷑ quidẽ iccirco õmo fi̾ potest: qi qͣlẽ diaboluꝰ
fieri uolet. ñꝙͣ sp̃s tali ꝯsentire uebet: & qͣlem sp̃m approbare decet. diabolus
apsq dubio taliusq in et̾nũ ñ ꝯsentiet. Munclo aũ elebet sp̃c uͭ̃ elc̃m est

Expanded text:
spiritus ad mundum, fieri debet a spiritu solo, non autem exigi a mundo. Tertia quae est spiritus de carne, spiritus debet a carne sola violenter exigere, non autem ipse carni suae exhibere. Primam sane ab utroque fieri oportet; quia nec spiritus eam per vim obtinere valet, nec Deus eam sine voluntario spiritus consensu facere volet. Ut igitur haec pax utrinque firmari possit, oportet spiritum se Deo ad omnem ejus voluntatem humiliter subdere; Deum autem nihilominus necesse est ejus infirmitati misericorditer condescendere, et utilitati consulere: nunquam enim spiritus Deo totum potest exsolvere quod debet, cui sat est si hoc humiliter exhibet quod valet. Sed illa pax, quae ab impugnatione diaboli spiritui optanda est, a neutro quidem idcirco omnino fieri potest, quia qualem diabolus fieri volet, nunquam spiritus tali consentire debet, et qualem spiritum approbare decet, diabolus absque dubio tali usque in aeternum non consentiet. Mundo autem debet spiritus, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
canone ratas irrefragabilis auctoritatis sententias eruunt.  ferunt᷑
itaq in muros ingentes sapoꝵ moles: lapides iapidib illidunt᷑: ut ex
crebra scͥpt᷑arũ collatõe secretioris scĩe secreta patescant. S nͦ ista sufficiũt.
Acmouet᷑ p̃terea ad murũ aries. et int̾currente directa rõcinatõe. uali¬
de argum̃tatõis ictib muroꝵ firmitas tandẽ dissoluit᷑: et crebrescentibꝰ
circũ qͤͣs reuelationũ rimis. urbis int̾iora patefiunt. Tandẽ aliqͣnelo
menia urbis uario machinam̃toꝵ ĩpulsu deiciunt᷑: & illa acta ꝓfumdi¬
tas. et ꝓfunda altitudo mist̾ioꝵ diuinoꝵ penetrat᷑: & murꝰ ille spissus
ꝙ altus in siguris et enigmatib ostructꝰ disrũpit᷑. Rupto itaq imiro
irruunt undiq fortes: & ꝑscrutantes scrutino penetrãt usq ad int̾iera
austri. His et aluis clũtaxat qͥ in eis audatiores st̃ irrũpentib penetlia

Expanded text:
canone ratas, irrefragabilis auctoritatis sententias eruunt. Feruntur canone ratas, irrefragabilis auctoritatis sententias eruunt. Feruntur itaque in muros ingentes saxorum moles, lapides lapidibus illiduntur, ut ex crebra Scripturarum collatione secretioris scientiae secreta patescant. Sed nec ista sufficiunt. Admovetur praeterea ad murum aries, et intercurrente directa ratiocinatione validae argumentationis ictibus murorum firmitas tandem dissolvitur, et crebrescentibus circumquaque revelationum rimis urbis interiora patefiunt. Tandem aliquando moenia urbis vario machinamentorum impulsu dejiciuntur, et illa alta profunditas, et profunda altitudo mysteriorum divinorum penetratur, et murus ille spissus et altus in figuris et aenigmatibus constructus dirumpitur. Rupto itaque muro, irruunt undique fortes et perscrutantes scrutinio, penetrant usque ad interiora austri. His et aliis duntaxat qui in eis audaciores sunt irrumpentibus penetralia
Abbreviated transcription (Latin):
crebra scipiãt miserationũ uulnera: in tm̃ ut sauciatoꝵ cat̾ua necessitate
urgente clamare cogat᷑. uulnerata caritate ego sũ: ut pote pietatis
affectib: medullitꝰ ꝯfossa. et passim ꝑforata. Erigunt᷑ p̃tea machine
mẽditationũ: specłationũ. ꝯtẽplationũ. Patẽt iam urbis int̾iora:
ab alta siqͥdẽ illa ꝯtẽplatõis machina. facile conspiciunt᷑ q̃ intͥnsecꝰ
om̃ĩb bellatoꝵ fortiũ or̃diib intꝰ dispositis: aggrẽdiunt᷑ cominꝰ ꝓpug¬
natores ciuitatis. S ne spiculis ex diu̾so uenientib aliqͣ erroꝵ uulna
scipiant: induti lorica fidei. ꝓtegunt᷑ galea spei: tenentes in manib
dunicantib uicissim feriũt & feriunt᷑: uteiq uulnerant & uulnerant᷑:
his ꝯpũgtõis. ulis pietatis uulnera scipientib. His itaq inhc̃ modũ
decertantib. alii ad torquendos lapides balistas erigũt. & ex scͥpt᷑arũ

Expanded text:
crebra suscipiant miserationum vulnera, intantum ut sauciatorum caterva necessitate crebra suscipiant miserationum vulnera, intantum ut sauciatorum caterva necessitate urgente clamare cogatur: Vulnerata charitate ego sum, utpote pietatis affectibus medullitus confossa et passim perforata. Eriguntur praeterea machinae meditationum, speculationum, contemplationum. Patent jam urbis interiora. Ab alta siquidem illa contemplationis machina facile conspiciuntur, quae intrinomnibus bellatorum fortium ordinibus intus dispositis, aggrediuntur cominus propugnatores civitatis. Sed, ne spiculis ex diverso venientibus aliqua errorum vulnera suscipiant, induti lorica fidei proteguntur galea spei, tenentes in manibusdimicantibus, vicissim feriunt et feriuntur, utrinque vulnerant et vulnerantur, his compunctionis, illis pietatis vulnera suscipientibus. His itaque in hunc modum certantibus, alii ad torquendos lapides balistas erigunt, et ex Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
hendũt. et cũ sũma festinatõe ꝑ semitã mandatoꝵ de ualle lac̾maꝵ
assendunt de u̾ͥtute in u̾tutẽ: que retro st̃ obliti. et in añriora extenti.
satagunt semꝑ magis magisq saꝑe q̃ sursũ s̃ ñ uix que suꝑ t̾rã. donͦ
cũ muto labore tandẽ aliqn app̃henelentes montis u̾ticẽ ꝑuemãt usq
urbem. & iichoant obsidionẽ. Et in pͥmo qͥdẽ congressu: cuuũ ꝯstan¬
tiã teloꝵ iactu emollire intunt᷑. Asfistunt hinc sagittarii: ulinc fundi¬
balarii. Iaciunt᷑ itaq ab aliis spirioꝵ sagitte ab ymo cordis euuise: ab
aliis ignite or̃onis tede accense. Uolant undiq sagite potentis acute:
cũ carbonib desolatoriis. Hinc isti in funda &̾ lapĩde. illinc illi ĩ splen¬
dore fulgurantis haste sue. dant crebros ictꝰ in gemitib m enarrabilib:
uniu̾sis rugientib a gemitu cordis sui. Nec uubiũ in tam acri certamine
intanto taliũ teloꝵ imbre qͥn celestes ille anglicarũ uͥtutũ phalange

Expanded text:
 summa festinatione per semitam mandatorum de valle lacrymarum ascendunt de virtute in virtutem, quae retro sunt obliti et in interiora extenti, satagunt semper magis magisque sapere quae sursum sunt non quae super terram, donec vix cum multo labore tandem aliquando apprehendentes montis verticem, perveniant usque urbem, et inchoant obsidionem, et in primo quidem congressu civium constantiam telorum jactu emollire nituntur. Assistunt hinc sagittarii, illinc fundibalarii. Jaciuntur itaque ab aliis suspiriorum sagittae ab imo cordis evulsae, ab aliis ignitae orationis taedae accensae. Volant undique sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis. Hinc isti in funda et lapide, illinc illi in splendore fulgurantis hastae suae dant crebros ictus in gemitibus inenarrabilibus, universis rugientibus a gemitu cordis sui. Nec dubium in tam acri certamine, in tanto talium telorum imbre, quin coelestes illae angelicarum virtutum phalanges,
Abbreviated transcription (Latin):
excelso. Si gͥ tanta ppłi̾ clei potuit ẽẽ młitudo in exitu isrł cleegyp¬
to clomꝰ iacob de ppło barbaro: qnͣtũ putamꝰ eos posse ml̾iplicari cũ
uenerĩt in t̾rã ꝓmissionis. et cepĩt possicłe ꝓmissã heditatẽ: lib̾i
ab oĩ suitute alene dñatõis: Si tot tͣanta desicłia dñs scitat: si¬

Expanded text:
excelso . Si igitur tanta populi Dei potuit esse multitudo in exitu Israel de Aegypexcelso . Si igitur tanta populi Dei potuit esse multitudo in exitu Israel de Aegypto, domus Jacob de populo barbaro, quantum putamus eos posse multiplicari, cum venerit in terram promissionis, et coeperint possidere promissam haereditatem, liberi ab omni servitute alienae d
Abbreviated transcription (Latin):
inteligun es p̃s maugni. Acqͥsita gͥ in h̃e modũ hac mlipuci pate
Dñs bñclicet populo suo in pace. S que est ista bñdictio putamꝰ qͣm
dñs ppło suo dabit: nͥ forte illa sit ꝗͣ ut nouimꝰ ppło suo dare clñs
consueuit. Crescite inquit et mliplicamini. Bona sane bñdictio młm¬
q expetenda: qua fit ut bona queq uoluntas efficiat᷑ cotidie seip̃a
maior: et u̾ͥtutũ numerꝰ siat cle die in diem copiosior. Erescere ꝓm̃de
połm eliũ ex eiꝰ bñdictõe clep̃henderat: cũ id qd supe iꝰ in hoc eõdem
psalmo legimꝰ ficducialiter psallebat. Uox dm̃ in u̾tute: uox dñi in
magnificentia. Mu̾plicari in se optabat uł potiꝰ sꝑabat plebẽ illã
q̃ dño ad mocdũ placer: cũ clicet. Mu̾plicabis in aĩa mea u̾tutem.
Legimꝰ certe sexcenta milia fuisse & eo ampitꝰ. eoꝵ qͥ ascencleet de eg̃rp¬
to: qͦs dñs eiecit de ergastulo egyptioꝵ in manu potenti & brachio

Expanded text:
ni. Acquisita igitur in hunc modum hac multiplici pace, Dominus benedicet populo suo in pace. Sed quae est ista benedictio putamus, quam Dominus populo suo dabit, nisi forte illa sit, quam, ut novimus, populo suo dare Dominus consuevit? Crescite, inquit, et multiplicamini . Bona sane benedictio, multumque expetenda, qua fit ut bona quaeque voluntas efficiatur quotidie seipsa major, et virtutum numerus fiat de die in diem copiosior. Crescere proinde populum Domini ex ejus benedictione deprehenderat, cum id quod superius in hoc eodem psalmo legimus, fiducialiter psallebat: Vox Domini in virtute, vox Domini in magnificentia . Multiplicare in se optabat, vel potius sperabat plebem illam, quae Domino admodum placet, cum diceret: Multiplicabis in anima mea virtutem . Legimus certe sexcenta millia fuisse, et eo amplius eorum qui ascenderunt de Aegypto, quos Dominus ejecit de ergastulo Aegyptiorum in manu potenti et brachio
Abbreviated transcription (Latin):
ppło suo in pace. Ergo ptꝰ ututẽ p̃stat & pacem. Sperẽt itaq pacẽ qui
ñclũ accepũt: s iam de dei cdono u̾tutẽ acciꝑe meruert̃. Ad ħ siqͥdẽ sins
as dat u̾tutẽ: ũ fortit agendo ꝓtingant ad pacẽ. Et poterat qͥdẽ añs sũ
eoꝵ inclust̾a plenã eis pacẽ p̃stare: s giosiꝰ reputat suos ꝑ młiplicẽ uc¬
toriã ad pacis secitatẽ ꝓduce. Hĩc ẽ qd̾ ppło suo p̃cipit dicens. Inqͥre
pacẽ & ꝓsequere eã. Accipiũt itaq qñq pacẽ ꝑ cͥcuitũ. qͥ uͦ salomomi¬

Expanded text:
populo suo in pace. Ergo post virtutem, praestat et pacem. Sperent itaque pacem qui nondum acceperunt, si jam de Dei dono virtutem accipere meruerunt. Ad hoc siquidem suis Deus dat virtutem, ut fortiter agendo pertingat ad pacem, et poterat quidem Dominus sine eorum industria plenam ei pacem praestare, sed gloriosius reputat suos per multiplicem victoriam ad pacis securitatem perducere. Hinc est quod populo suo praecepit, dicens: Inquire pacem, et persequere eam . Accipiunt itaque q
Abbreviated transcription (Latin):
dñt: ut sĩt unuise uie eoꝵ nũa et ueritas. Qod enĩ ascenderãt erat
fortitũdinis: q̃d descendũt oꝑus ẽ pietatis. Siqͥdem q̃d̾ m̃te excedunt
deo q̃d sobrt nobis. Nobis eteñ infirmis condesenclunt. Amor
dei rapit eos suesum: amor ꝓxum retbit eos deorsum as pter deũ itac
e qd ascendt̃ usq ad celos: et descẽndũt usq ad abyssos ꝓpt̾. ꝓrimꝰ

Expanded text:
viae eorum misericordia et veritas. Quod enim ascenderant, erat fortitudinis; quod descendunt, opus est pietatis. Siquidem quod mente excedunt Deo, quod sobrii sunt nobis. Nobis etenim infirmis condescendunt. Amor Dei rapit eos sursum; amor proximi retrahit eos deorsum. Propter Deum itaque est quod ascendunt usque ad coelos, et descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
da est ꝑ prũdentiã. & marime ꝑ or̃onis instantiã: que qͥdẽ ad omitẽ
pacẽ necessaria inuenit᷑. sñ q̃ nlia acqͥrit᷑. nulla possiciet᷑. De pͥma
pace canit᷑. Gła in excelsis deo: et in t̾ra pax hõĩb bone uoluntatis.
De secd̾a ꝓmittit᷑. pacẽ relinquo uobis: que qͣus ẽẽ clebeat ꝯseq̃nter
exponit᷑ cũ clicit᷑. Non tͣbet᷑ cor ur̃m neq formĩdet. De t̾cia ⁊ qͥrta¬

Expanded text:
antiam: quae quidem ad omnem pacem necessaria invenitur, sine qua nulla acquiritur, nulla possidetur. De prima pace canitur: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . De secunda promittitur: Pacem relinquo vobis . Quae qualis esse debeat consequenter exponitur, cum dicitur: Non t
Abbreviated transcription (Latin):
a dmõdũ arci. Siqͥdẽ arta ẽ uia quẽ oucit ad uitã. ꝙ pauci st qͥ
ingrẽdiunt᷑ ꝑ eam. Muatũ tñ est: inter istam & illam. Est enim ua
ueritatis ñ solũ arta: uerum c̃ młm ar̃dua. Illa autẽ planior: s multo
ꝓlixior: et que uix in toto uite t̾mino ꝯficit᷑: in qͥlydã aũ nͨ añ mundi
sinẽ finit᷑. Istã deniq ẽ fortiũ: illa aũ infremoꝵ. Istã ascendũt uiri
dũtaxat ad bella loctisimi: iulã non ascendunt nͥ paupes. infirmmi. &
m̃dici. Isti ad uim faciendã: illã ad elemosinã petendã. Hec ñ admnit¬

Expanded text:
modum arcta. Siquidem arcta est via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam. Multum tamen est inter istam et aliam. Est enim via veritatis, non solum arcta verum etiam multum ardua. Illa autem planior, sed multo prolixior, et quae vix toto vitae termino conficitur. In quibusdam autem nec ante mundi finem finitur. Ista denique est fortium, illa autem infirmorum. Istam ascendunt viri duntaxat ad bella doctissimi, illam non ascendunt nisi pauperes, infirmi et mendici. Isti ad vim faciendam, illi ad eleemosinam petendam. Haec non admit
Abbreviated transcription (Latin):
mła et audit᷑ uñdiq uor exultatõis et ꝯfesionis inthabnacue it. toeliꝰ
Ex hac in fallor uctorie preda: s̃ illa spolia que beniami lupꝰ rapor
mane qͥdẽ rapit: s uesꝑe duudit. Sic et isti uiolenti p̃diones. regni colestis
portio ꝓcẽdentiũ ad bella. et remanentiũ ad sarcinas: eoꝵ dũtarat q frat̾a
solucitudĩe ñ ꝓpͥa cupiditate occuꝑant᷑ circa scłariũ rerũ euras. Eece qͣnta
faciũt. ecce ꝙ̃ fortes sũt. qͥ de mimẽ dĩ clonũ fortitudinis accipiũt: qͥ cũ¬

Expanded text:
itur undique vox exsultationis, et confessionis in tabernaculis justorum. Ex hac, ni fallor, victoriae praeda sunt illa spolia, quae Benjamin lupus rapax mane quidem rapit, sed vespere dividit. Sic et isti violenti praedones, regni coelestis portio procedentium ad bella, et remanentium ad sarcinas, eorum duntaxat qui fraterna sollicitudine, non propria cupiditate occupantur circa saecularium rerum curas. Ecce quanta faciunt, ecce quam fortes fiunt qui de munere Dei donu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. Puto q̃d̾ huic regi militabat. qͥ licebat. Non timebo milia
ppłi circũdantis me. Utinã et me dignet᷑ assc̃bere iunter suos. ille qͥ

Expanded text:
voluit. Puto quod huic regi militabat qui dicebat: Non timebo millia voluit. Puto quod huic regi militabat qui dicebat: Non timebo millia populi circumdantis me. . Utinam et me dignetur ascribere inter suos, ille,
Abbreviated transcription (Latin):
egregiꝰ ille hꝰ regis miles timor uidelie clm̃ sub ducis sui ꝓtectione ꝯt̾
uicioꝵ exercitũ dunicat: Qͥa cũ ei ille dei miles p̃cipuus et pͥnceps
milicie cłi uidelicet amor adiungit᷑: Que queso hostiũ int̾tũdo eoꝵ
impetꝰ ferre ualebit: Q tumet łm inqͥt scͥpt᷑a nicb̾ negligit. Ecce qͣus
p̃liator timnor dei: qͥ ñ solũ neqͥtias. s &̃ negligentias om̃s añ se fugare
consueuit. Longe tñ esi singularis fortitũdis p̃rogatiua: p̃cedit ille dĩ
miles electus in milib: qui oĩa credit. oĩa sꝑat. sĩa sustinet. Si gͦ tm̃
p̃ualent unꝰ uł duo ut nec eis resistere ualeant decẽ milia: qͣntũ est
q̃so qd̾ efficẽ ualeat in unũ collecta regis hꝰ milicia unit̾isa: Mirabilis
rex: qͥ sͦ suos magnificare potuit. Amabilis ꝓrsꝰ: qͥ suos magnificare

Expanded text:
egregius ille hujus Regis miles, timor videlicet Domini, sub sui ducis protectione, contra egregius ille hujus Regis miles, timor videlicet Domini, sub sui ducis protectione, contra vitiorum exercitum dimicat? Quid cum ei ille Dei miles praecipuus, et princeps militiae, Dei videlicet amor adjungitur? Quae, quaeso, hostium multitudo eorum impetus ferre valebit? Qui timet Deum, inquit Scriptura, nihil negligit . Ecce qualis praeliator timor Dei, qui non solum nequitias, sed etiam negligentias, omnes ante se fugare consuevit. Longe tamen cum singularis fortitudinis praerogativa praecedit ille Dei miles electus in millibus, qui omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Si ergo tantum praevalent unus vel duo, ut nec eis resistere valeant decem millia, quantum est, quaeso, quod efficere valeat in unum collecta regis hujus militia universa? Mirabilis rex, qui sic suos magnificare potuit; amabilis prorsus, qui suos sic magnificare
Abbreviated transcription (Latin):
umnumeros ꝓpl iste dei: et q̃d aclhue grauiꝰ est inunici eoꝵ fortissum.
Opus ergo habent urtute & fortitũdine magna: contra quos iugi
sollicitucline iugilat tot adu̾sarioꝵ tã ꝑ iniqua constantia. Uultis
aũ aũdire qͣlem uel quantã uͥtutem eis eoꝵ dux ꝓmiitat: ira tũ si eiꝰ
p̃cepta manclataq custõdrant: ꝑseqͥmin inqͥt inimicos ur̃os et corruẽt
coram uobis. Persequent᷑ qͥnq cde uobis centũ alienos: et centũ de uobiꝰ
decem nulia. Eãdent inunici in conspectu ur̃o gladio. Parũ est hoc: audi
adhuc aliqͥd matꝰ de hꝰ regis militil. De hꝰ siqͥdem regis milicia eẽ clubi
tandũ non ẽ illos qͣ unus ꝑsequebat᷑ mille: ꝙ luo fugarent decẽ milia.
Hirtꝰ mirabilis et ꝓrsus stupenda: ut unꝰ contͣ mille. & cluo p̃ualeant
contͣ decem milla. Qͥs tñ ignorat qͣntã inumicoꝵ stragem efficiat: eũ

Expanded text:
innumeros populus iste Dei, et, quod adhuc gravius est, inimici eorum fortissimi. innumeros populus iste Dei, et, quod adhuc gravius est, inimici eorum fortissimi. Opus ergo habent virtute, et fortitudine magna, contra quos jugi sollicitudine vigilat tot adversariorum tam periniqua constantia. Vultis autem audire qualem, vel quantam virtutem eis eorum dux promittat, ita tamen si ejus praecepta mandataque custodiant: Persequemini, inquit, inimicos vestros, et cororam vobis. Persequentur quinque de vobis centum alienos et centum de vobis decem millia. Cadent inimici in conspectu vestro gladio . Parum est hoc, audi adhuc aliquid majus de hujus Regis militibus. De hujus Regis siquidem mitandum non est illos, quorum unus persequebatur mille, et duo fugarunt decem millia. Virtus mirabilis, et prorsus stupenda, ut unus contra mille, et duo praevaleant contra decem millia. Quis tamen ignorat quantam inimicorum stragem efficiat cum
Abbreviated transcription (Latin):
in iusticia tua exaltabunt᷑: ibunt aũ de u̾tute in uͥtutẽ: donͦ uideatur
cłs deoꝵ in syon. S qr uanũ est eis añ lucẽ surgere. qntomagis
currere: Emitte lucẽ tuã & ueritatẽ tuam: lumen ad reuelationẽ
gentiũ: ut in lumine tuo uideant lumen. qͦ eurre̾ possint inlumine
uiuentiũ. Pmitte gͦ dñe. emitte uicẽ tuã. & ueritatẽ tuã donͦ ꝑtͣnse¬
at ppis tuus dñe. donͦ ptnseat ppłs tuus iste quẽ possedisti: ꝑtͣnseat¬
aũ de gente ad gentẽ. & cle regno ad ppłm aiterũ: de regione umbre
mortis ad patͥam luninis. Tali taliterq cuerenti. Us̃ israel ipse clabit
u̾tutẽ & fortitudinẽ plebi sue bñdictꝰ deus: ut impleat᷑ in eis ppħica
illa ꝓmissio. Dñs u̾ͥtutẽ ppło suo dabit. dñs pndicet ppło suo in pace.
Nidete & attendite. diuine donatõis ordinẽ. Daturꝰ ppło suo dñs
u̾tutẽ ce pacẽ: priꝰ cdat u̾ͥtutẽ & postea pacẽ. Habet namq adu̾sarioᷤ

Expanded text:
autem de virtute in virtutem donec videatur Deus deorum in Sion. Sed quia vanum est eis ante lucem surgere, quanto magis currere. Emitte lucem tuam et veritatem tuam, lumen ad revelationem gentium, ut in lumine tuo videant lumen quo currere possint in lumine viventium. Emitte, Domine, emitte lucem tuam et veritatem tuam, donec pertranseat populus tuus iste autem de gente ad gentem, et de regno ad populum alterum, de regione umbrae mortis ad patriam luminis. Tali, taliterque currenti Deus Israel ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae benedictus Deus, ut impleatur in eis prophetica illa promissio: Dominus virtutem populo suo dabit, Dominus benedicat populo suo in pace. Vidvirtutem et pacem, prius dat virtutem et postea pacem. Habet namque adversarios
Abbreviated transcription (Latin):
ipse fortitudo mea & firmam̃tũ meũ & refugium meũ. & uberator
adu̾sũ me castra: ñ timebit cor meũ: & si exurgat adu̾sũ me p̃lium
iII hoc eͦ sperabo. Tu qͦ si illi regi militare uolueris non timebis
milta ppłi: qͥnnimo cadent a latẽ tuo mille &̾ clecẽ milia a uextris
uus: & tc̃ ui te ipso ꝓbare poteris ꝙͣ ueracit̾ scͥptum sit dñs uͥtutẽ
ppło suo dabit. Ut aũ plemꝰ agnoscas: qͣlem uͥtutem de dñ sui
dono accipiant: cogita q̃les adu̾saxios habeant: et contra eos
In muñdo qͥdẽ p̃ssurã habebitis: s confidite ego inci mundũ. Nõne

Expanded text:
amentum meum, et refugium meum, et liberator adversus me castra, non timebit cor meum, et si exsurgat adversus me praelium, in hoc ego sperabo. Tu quoque si illi Regi militare volueris, non timebis millia populi, quinimo cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, et tunc in teipso probare poteris quam veraciter scriptum sit: Dominus virtutem populo suo dabit . Ut autem plenius agnoscas qualem virtutem de Domini sui dono accipiant, cogita quales adversarios habeant et contra eos, In mundo quidem pressuram habebitis; sed confidite, e
Abbreviated transcription (Latin):
minũ: ueniens uisitauit nos oriens ex alto. uisitauit gͦ: & fecit redemptio¬
nẽ plebis sue. Et erexit cornu salutis nobis. in domo dauid pueri sui. Qͥa
gͥ unũ tantũ cornu deinceps. s erectũ portant: mortis qͥdẽ supplicia patien¬
ter tolerant: s peccata qͣsi qͦs dła anime hostes fortit̾ ĩpugnant. ut ñ regnet
peccatũ ĩ mortali corꝑe eoꝵ. Hinc est qd̵ fiducialit̾ psallunt: dicentes illi a
quo cornu acceꝑunt. In te inimicos nr̃os uentilabimꝰ cornu: & in nomine tu¬
o sꝑnemꝰ uisurgentes in nobis. Accipiunt itaq interim cornu salutis: acceptͦi
qͣndoq cornu setͣitatis. ut tũc gemino cornu polleant: qͥ nũc ĩ uno fortiter
pugnãt. & głose de hoste tͥumphant: ut tũc habeant qͦ sint et a peccato libe¬
ri. & ab om̃i pena seci. cũ suã in eis ꝓmissionẽ ĩpleuerit qͥ eis nũc cornu sa

Expanded text:
ex alto. Visitavit ergo, et fecit redemptionem plebis suae; et erexit cornu salutis nobis, in domo David pueri sui. Quia igitur unum tantum cornu deinceps, sed erectum portant, mortis quidem supplicia patienter tolerant, sed peccata quasi quosdam animae hostes fortiter impugnant, ut non regnet peccatum in mortali corpore eorum. Hinc est quod fiducialiter psallunt dicentes illi a quo cornu acceperunt: In te inimicos nostros ventilabimus cornu, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nobis . Accipiunt itaque interim cornu salutis, accepturi quandoque cornu securitatis, ut tunc gemino cornu polleant, qui nunc in uno fortiter pugnant et gloriose de hoste triumphant, ut tunc habeant quo sint a peccato liberi et ab omni poena securi, cum suam in eis promissionem implever
Abbreviated transcription (Latin):
oͣmlibet tumida corda incliniare ad maginẽ humilitatis xpi. Qͦ mͦ putas¬
attritꝰ est ꝓpt̾ scelera nr̃a. ñ ꝓpt̾ peccata sua. uitulꝰ ille singłaris. uenieis
a libano de monte umbroso e ꝯdenso: qͥa a sũmo celo egͥssio eiꝰ. & occͤsᷤ
eiꝰ usq ad sũmũ eiꝰ. ubi splendet candor lucis et̾ne. unde egͥdiens tra¬
xit secũ splendorẽ usticie. quomͦ regͤdiens mortalitate deposita indu¬

Expanded text:
quaelibet tumida corda inclinare ad imaginem humilitatis Christi. Quomodo putasquaelibet tumida corda inclinare ad imaginem humilitatis Christi. Quomodo putasattritus est propter scelera nostra, non propter peccata sua. Vitulus ille singularis veniens a Libano, de monte umbroso et condenso; quia a summo coelo egressio ejus et occursus ejus usque ad summum ejus, ubi splendet candor lucis aeternae: unde egrediens traxit secum splendorem justitiae; quo regrediens, mortalitate deposita, indu