comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicatis eẽ salutare. Deinde ad p̾¬
latos loquitur dicens. Annuntia¬
te uos p̾lati. sic crescit edificatio
domus dei. Quid: salutare eius. ⁊
filio in prẽm. uel de uet̾i testam̃to
innouum. Uetus et nouũ testamen¬
tum sunt dies qui et̾no sole clares¬
annuntiatione saluatoris. Illa qͥp¬
pe duo testam̃ta tamꝙͣ duo dies u¬
nam lucẽ faciunt. ñ lucet unum
sine altero. Ideoq in leuitieo. Omne
animal quod fluidit ungulã. ⁊ ru¬
minat mundũ est .i. quod duas un¬
gulas hẽt. qr mundus est qui duo
testam̃ta seruat. quib affectuum
tur. q̃udeus unã ungulã tantum

Expanded text:
ut dicatis esse salutare. Deinde ad praelatos loquitur, dicens: Annuntiate, o vos praelati: sic crescit aedificatio domus Dei. Quid? salutare ejus. EtFilio in Patrem, vel de Veteri Testamento in Novum. Vetus et Novum Testamenta sunt dies qui aeterno sole claresannuntiatione Salvatoris. Illa quippe duo Testamenta tanquam duo dies unam lucem faciunt, non lucet unum sine altero. Ideoque in Levitico omne animal quod findit ungulam et ruminat, mundum est, id est quod duas ungulas habet, quia mundus est, qui duo Testamenta servat, quibus affectuum tur. Judaeus unam ungulam tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nec p̾cepta eius obseruabant sĩc
ꝓmiserant. ⁊ t̾rena uolebant ñ eterna
ñ hereditatẽ noui restam̃ti. cuius fides
etiam tunc qñ uelabatur in electis erat.
modo uero qñ reuelata: nõ est inmul¬
tis uecatis. Multi enim uocati. pauci u̾o
faciebant oꝑa. Qui enim u̾e credit ope¬
ra facit. uñ ⁊ fides dicitur. eo quod fi¬
ant dicta. Uñ cdicit. nec fideles hũti sũt
illi tales

Expanded text:
epta observabant, sicut promiserant, et terrena volebant, non aeterna, non haereditatem Novi Testamenti, cujus fides, etiam tunc quando velabatur, in electis erat, modo vero, quando est revelata, non est in multis vocatis. Multi enim vocati, pauci verofaciebant opera. Qui enim vere credit, opera facit. Unde et fides dicitur eo quod fiant dicta. Ante dicit: Nec fideles habiti sunt Illi tales,
Abbreviated transcription (Latin):
cui moyses responclit. aut dimite eis
noxam aut deleme delibro uite. ⁊ nou
accendit omnẽ iram suã. ut penitus ex¬
stirparet eos .i. ñ puniuit eos quantum
iligni erant. uł pot̃ hoc maxime de bonis
accipi. quib dñs factus est misericors.
qñ in hoc tempore grẽ reliquie salue
qui idem est in successione filioꝵ sicut
postea cdicit. ⁊ abstulit eos de egypte.
et incluxit inmontẽ scĩficationis. cum

Expanded text:
spondit: Aut dimitte eis hanc noxam, aut dele me de libro vitae . Et non accendit omnem iram suam, ut penitus exstirparet eos, id est non punivit eos quantum digni erant, vel potest hoc maxime de bonis accipi, quibus Dominus factus est misericors, quando in hoc tempore gratiae reliquiae salvae qui idem est in successione filiorum, sicut postea dicit, et abstulit eos de Aegypto, et induxit in montem sanctificationis, c
Abbreviated transcription (Latin):
est mĩa sinistre. non dext̾e. temporalis. non
spũalis que ꝯmunis est bonis et malis.
Sic gͦ ⁊ illigenti praue. peꝑcit d̾o. ne penioꝰ
eam eradicaret. s manet in successione
posteroꝵ sicut cain accepto signo neqͣs
eum occid̾e̾t.Ideoq cum dicit. propitius
puli successionẽ attendit. Seguitur ⁊ ñ
disꝑdet eos omnino. Et¬

Expanded text:
ia sinistrae, non dexterae; temporalis, non spiritualis, quae communis est bonis et malis. Sic ergo et illi genti pravae pepercit Deus, ne penitus eam eradicaret; sed manet in successione posterorum, sicut Cain accepto signo, ne quis eum occideret, ideoque cum dicit: Propitius , sed populi successionem attendit. Unde sequitur: Et non disperdet eos, omnino.
Abbreviated transcription (Latin):
N sꝵ de quo supradixit. Loqͣr.¬
in isrł aosit̃. ab initio Initium
est gͦ uetus testamentũ qr ibi timor est
quo cariras diffunditur in cordibus
nris que esummata foras mitrit
timorẽ. Huius aũt noui testamẽti.
testimoniũ dicitur uetus lex. qr no¬
uum testam̃tum ht̃ testimonium
alege.⁊ propħis. uñ. ⁊ tabernaculum
testimonii dicẽbatur illud. quod tot
mistica figurabat. Testimonium ergo¬
tum prõbat. lex in quantũ iubetildẽ
gͦ significatur ꝑtestimoniũ. ⁊ ꝑlegẽ.
s alia. ⁊ alia ratione. Ita idem intesli¬

Expanded text:
 de quo supra dixit: Loquar propositiones ab initio. Initium est ergo Vetus Testamentum, quia ibi timor est,quo charitas diffunditur in cordibus nostris , quae consummata foras mittit timorem . Hujus autem Novi Testamenti testimonium dicitur vetus lex, quia Novum Testamentum habet testimonium a lege et prophetis. Unde tabernaculum Domini testimonii dicebatur illud quod tot mystica figurabat . Testimonium ergotum probat, lex inquantum jubet. Idem ergo significatur per testimonium et per legem. Sed alia et alia ratione. Ita idem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia sopitũ erati ⁊ ex tunc et
ipsum signũ inmemoria fuit. ⁊ res
figurata extunc cepit. ⁊ hoc est. ⁊ susci¬
tauit testimoñ. iniacob.i. allud quod
accitit iaeob in signũ. prius sopitũ
ignorantia. ⁊ qñ suscitauit: qñ legẽ

Expanded text:
ignorantia sopitum erat, sed ex tunc, et ignorantia sopitum erat, sed ex tunc, et ipsum signum in memoria fuit, et res figurata ex tunc coepit. Et hoc est, Et sucitavit testimonium in Jacob, id est illud quod accidit Jacob in signum, prius sopitum ignorantia. Et quando suscitavit? quando legem
Abbreviated transcription (Latin):
stimonium pecc̃m quodlatelat appa¬
ruit. ⁊ reuixit. Uñ ait apłs. peccatũ
ut appareat pecẽm ꝑ bonum oꝑttum¬
est m̾mortem. Deinde repetir. ⁊ legem hoc
est testimoniũ posuit in isrł hoc est in ia¬
cob. Posuit dicit qiͣ iugũ. neuaga uo¬
luntate errarent. Inter est gͦ aliquid ĩ¬
ter suscitauit. ⁊ posuit Aliud enim no¬
tat suscitauit aliud posuit sicut dixi¬
mus. Lexgͦ. ⁊ bñ utentib testimoni¬
um est. quo fugiant peccata. ⁊ male
utentib quo xiuncantur puniendi
et peccõres. sicut xp̃c credentib est la¬
pis in caput anguli. ñ credentib la
pis offensionis. uel ita. Suscitauit
tis obsoleuerat. uł forsan testamẽtũ
tlicit illud quod accidit iacob. qñ cum
angło luctarus: tacto femore claudi¬
cauit. quod significat iudeos partim fi¬
de ꝯstare partim a salute discedere. et
ita huius rei testm fuit. quod iacobac¬
citłit. Eoce ꝑabola. hoc aut testimoniũ
suscitatur dum lex scribiur. qr prius

Expanded text:
atebat apparuit et revixit. Unde Apostolus: Peccatum ut appareat peccatum, per bonum operatumest mihi mortem . Deinde repetit, Et legem, hoc est testimonium posuit in Israel, hoc est in Jacob. Posuit dicit, quasi jugum, ne vaga voluntate errarent. Interest ergo aliquid inter suscitavit, et posuit. Aliud enim notat suscitavit, aliud posuit, sicut diximus. Lex ergo, et bene utentibus, testimonium est, quo fugiant peccata; et male utentibus, quo convincantur puniendi et peccatores, sicut Christus credentibus est lapis in caput anguli, non credentibus est lapis offensionis . Vel ita, suscitavit tis obsoleverat. Vel forsan testimonium dicit illud quod accidit Jacob, quando cum angelo luctatus tacto femore claudicavit . Quod significat Judaeos; partim fide constare, partim a salute discedere. Et ita hujus rei testimonium fuit, quod Jacob accidit. Ecce parabola. Hoc autem testimonium suscitatur, dum lex scribitur, quia prius
Abbreviated transcription (Latin):
antiquꝰ¬
accepto
tio altera. uł fecit ad quid gͦ
mandauire nota facere ea filiis suis.
filii sunt nouus ppłs noui testamẽti
qui mandata nouit. ⁊ fecit. quod quasi
exponeudo c̃lieit ad hx acrepunt ur gña¬
tio altera .s. de gentib collecta cognoscat
spualit̾ quod ip̃i prẽs non nouerunt et
sunt idem filii. ⁊ generatio alt̾a s ꝓpło gͣ¬

Expanded text:
antiquaccepit t vel fecit. Ad quid ergo mandavit? nota facere ea filiis suis. Filii sunt novus populus Novi Testamenti, qui mandata novit et fecit, quod quasi exponendo subdit. Ad hoc acceperunt, ut generatio altera, scilicet de gentibus collecta, cognoscat spiritualiter quod ipsi patres non noverunt. Et sunt idem filii et generatio altera, sc
Abbreviated transcription (Latin):
matim diẽ¬
deus fecit.
tis sibi. et
sic si ñeis
sicut prẽs. Et notandũ qr prius in hoĩe de¬
us locutus ẽ. nam uerla dei fuerunt pre¬
dicta. Iam homo ip̃e loquitur u̾ba enĩ
hominis sunt ista. Quanta aucliumꝰ.
Illud p̾dictum dixit deus exse. ne eius
loquutio in hoĩe post eum loquente cõ¬
tempneretur. ammiratiue gͦ dicit. Quã¬
ta propt̾ multitudinẽ audiuimus in
ueteri testam̃to predicta. ⁊ cognoui

Expanded text:
matim dicDeus fecit, tis sibi, et sic si non eifiant sicut patres. Et notandum quod prius in homine Dus locutus est. Nam verba Dei fuerunt praedicta; jam homo ipse loquitur. Verba enim hominis sunt ista: Quanta audivimus. Illud praedictum dixit Deus ex se, ne ejus locutio in homine post eum loquente contemneretur, admirative ergo dicit: Quanta propter multitudinem, audivimus, in Veteri Testamento praedicta, et cognovim
Abbreviated transcription (Latin):
inimici .i. infurgũt neqͥssime sigus ĩimito¬
loco. amici mei. Dicit ħ penitẽs gͣuit̾ afflut᷑.
itaut ip̃e iob uideat᷑ ista u̾ba ꝓferre amici
mei ⁊ ꝓximi mei. hiis duob solatiis gaudet
humanitas. s hĩc sunt cumulus passioñ.
exꝑbrando ita uenit suꝑte plaga ⁊ defetisti.
Et qͥ iuxͣ meerãt delõge stet̾unt. ut ⁊ip̃a ixxor
uñ ip̃e ait. alitũ meũ exhorriut uxor mẽa.⁊
uim faciebãt qͥ q̃rebãt aĩammeã .i. diabłs
tũ ministris sius qͥ tãtomag̃ moliuntur
tates. qr osulñtes corpori aĩe contͣria sugge¬
runt .s. ut loqueret᷑ contͣ d̾m. ⁊ do .to. die.

Expanded text:
i, id est insurgunt nequissimae linguae inimicoloco, Amici mei, dicit haec poenitens graviter afflictus, ita ut ipse Job videatur ista verba proferre: Amici mei et proximi mei. His duobus solatiis gaudet humanitas, sed hi sunt cumulus passionum. exprobrando, ita venit super me plaga et defeci. Et qxhorruit uxor mea . Et vim faciebant qui quaerebant animam meam, id est diabolus cum ministris suis, qui quanto magis moliuntur tates, quia consulentes corpori, animae contraria suggerunt, scilicet ut loqueretur contra Deum. Dolos tota die
Abbreviated transcription (Latin):
te funt dum ad actũ lucit᷑. ⁊ ħ totum a faci.
mea ꝯputruerunt. aliis ꝑ exemplum ⁊ pu¬
truerunt. alia litt̾a m̃ ipi. Patet qr n ẽiste
sanus qͥ citatrices h̃t. q̃ putruert̃ aliis ⁊ fecẽt
sͥ. ut abeis au̾si odoremus salbatum et̾mtm
⁊ genamꝰ currẽtes cum sponsa pꝰ odorẽ ungue¬
tor afacie uisipiẽ. mee. Non mutat. ¶ Ises¬

Expanded text:
e sunt, dum ad actum perducitur. Et hoc totum a facie mea, computruerunt, Aug. aliis per exemplum. Et putruerunt, alia littera. Mihi ipsi patet quia non est iste sanus, quia cicatrices habet, quae putruerunt aliis, et fetent sibi, ut ab eis aversi odoremus Sabbatum aeternum, et gemamus currentes cum sponsa post odorem unguentorum; a facie insipientiae meae, non mutatur. VE
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃itate. xp̃i enimor̃o ẽ fidelium institutõ
Situt enĩ fiendo lazarum cautatẽ ꝓximi
nos hr̃e docuit. ⁊ sicut ꝑsetutores fugit u̾ in¬
consulte tem̾itatis nob̃ aufr̃et audatiam
ita orauit. ut formã orandi nob ꝓponeret.

Expanded text:
Christi enim oratio, est fidelium institutio. Sicut enim flendo Lazarum, charitatem proximi nos habere docuit, et sicut persecutores fugit, ut inconsulte terminatis nobis auferret audaciam: Ita oravit, ut formam orandi nobis proponeret.
Abbreviated transcription (Latin):
dutẽs eos ad finẽ głie conspectus tui. uł de
seip̃o xp̃c dicit. adimple. me leti. cum uul.
tuo ⁊ delectatoẽs erunt mͥ indext̾a tua .i.ĩ
leticia. ⁊ delectatio erit mͥ inꝯiessu tuo hũa¬
nis obtutib subtͣcto. ⁊ hoc. usq infinem .i.¬

Expanded text:
tae, perducens eos ad finem gloriae conspectus tui. Vel de seipso Christus dicit, adimplebis me laetitia cum vultu tuo, delectationes erunt mihi in dextera tua, id est laetitia et delectatio erit mihi in consessu tuo, humanis obtutibus subtracto. Et hoc usque in finem, i
Abbreviated transcription (Latin):
cam qd̾ renes mei .i. iudei quide iuda sunt.
uñ ego .s. ex quib scłm carnem exiui .s. parẽ¬
tela mea increpuert̃ me iniuriis ⁊ ꝑ temp¬

Expanded text:
cam, quod renes mei, id est Judaei qui de Juda sunt, unde ego sum, ex quibus secundum carnem exivi, scilicet parentela mea, increpuerunt me injuriis, et per ten
Abbreviated transcription (Latin):
manib sius ꝙ ñ ad lit̾am pot̾ accipi. S
tũt manibꝰ ferebat᷑ cum corpꝰ ⁊ sangͥnẽ suũ
incena apłis porrexit. in quo hum̃ititatẽ
om̃ib ꝯmendauit. Saluie decircrebarit ĩ
barbam i. ũba infantilia ⁊ inftrma dicẽ¬
tis. s ẽ corpꝰ meum tegebant uͥtutẽ eius q̃

Expanded text:
is, quod non ad litteram potest accipi; sed tunc manibus ferebatur, cum corpus et sanguinem suum in Coena apostolis porrexit, in quo humilitatem hominibus commendavit. Salivae decurrebant in barbam, id est verba infantilia, et infirma dicentis: Hoc est corpus meum , tegebant virtutem ejus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tit mones mansueros ad idem. Sccło ad cõ¬
munioẽm nomi sacrificii ficeles hortat᷑ Ibi
Acceclite. Tercio intipientes monet aquib
Abstineant. Ibi. uentte. qrͣto agit de retribu¬
tionib bonoꝵ ⁊ maloꝵ. Ibi. Oculi dñi. alau¬

Expanded text:
nsuetos ad idem. Secundo, ad communionem novi sacrificii fideles hortatur, ibi, accedite. Tertio, incipientes monet a quibus abstineant, ibi, venite. Quarto, agit de retributionibus bonorum et malorum, ibi, oculi Domini. A lau
Abbreviated transcription (Latin):
uasde metuend erat danidne ⁊ ille rex ad ꝙ̃
ofrig̾at uellet oppͥme eũ ꝙ̃ pꝰset de iucino ho
nũcios miserat qmibꝰ achis tͣcẽt dauidut
figuratõem furoris mnasit. Mutauit .n. uuil¬
tum suũ corã ip̃is ⁊ affectabat ⁊ tẏmpanizabat
ad ostia ciuitatis ⁊ fe̾bat᷑ manib scus ⁊ptite

Expanded text:
valde metuendum erat David ne et ille rex ad quem confugerat vellet opprimere eum quem posset de vicino hosnuntios miserat, quibus Achis traderet David, ut figurationem furoris evasit Aug. Mutavit enim vultum suum coram Achis, et affectabat et tympanizabat ad ostia civitatis, etiam ferebatur manibus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
tiactus de hystoria lib̾ regum nͥ scͥptum ẽ
ꝙ cũ fug̾et daiuid saul ꝑsequntorẽ suũ con¬
tulit se ad achis regẽ gech .i. tuiꝰdam gntis
uitine regno iudeoꝵ Mbilatitabat ut ꝑsecu¬
tioẽm saul uitaret. Suggestum ẽ autẽregi

Expanded text:
tractus de historia libri Regum, ubi scriptum est quod cum fugeret David Saulem persecutorem suum, contulit se ad Achis regem Gech, id est cujusdam gentis vicinae regno Judaeorum, ibique latitabat ut persecutorem Saul evitaret. Suggestum est autem ill
Abbreviated transcription (Latin):
sto ꝓ alia causa. nͥ quia opus dei ẽ.
ñ dat iusto. Ideo dicit᷑ qui recipit iꝰ¬
tum in nomine iusti: mercedem
impedit si puniunt᷑ mali. puniũ
di sunt iniqui. ñ animo ultionis.
s dilectionis. ubi autẽ potentior
occurrit. siñ potes corrigere uł mo¬
de iudicio dicens. Et dñs est faciẽs
iudiciũ. Undemͥ uindictam. ⁊ ego
retribuã dicit dñs. s quib : om̃i
b patientib iniuriã ab eis. qui ñ
sunt sui uiris .i. qui ñ ꝑtinent ad
iura gubernationis ipsius. qui
patitur iniquos in quos nequit
disciplinã exercere. deinde osten¬
dens que fecit antiquis subiun¬

Expanded text:
sto pro alia causa, nisi quia opus Dei est, sto pro alia causa, nisi quia opus Dei est, non dat justo. Ideo dicitur: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem impedit, si puniuntur mali. Puniendi enim sunt iniqui, non animo ultionis, sed dilectionis. Ubi autem potentior occurrit, nec potes corrigere vel mode judicio dicens: Et Dominus est faciens judicium. Unde: Mihi vindictam et ego retribuam, dicit Dominus . Sed quibus? Omni patientibus ab his qui non sunt sui juris, id est qui non pertinent ad jura gubernationis ipsius qui patitur, in quos nequit disciplinam exercere. Deinde ostendens quae antiquis feci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ posteris
In futuro.
mur satiabimur Quid aũt inuia ẽ¬
hic nõbis : numquid deserim᷑. Non
qr dñs non d̾elinquens nos in de¬
serco. s ducens nos ad priãm est
faciens niãs. s misericordib de
saretur ad ult̾a exigebat. Ante .n.
in lapide scripsit deus signans iu¬
deoꝵ cluriciã. S inclinatus in car¬
ne seripsit int̾ra humane mẽtis
fructũ paritura. Inclinatio enim
ipsius incarnatiõis humilitatẽ
significat ꝑ quã in xp̃ianis mĩe
est facienda. Uñ apłs. Opemur bo¬
num ad omnes. ⁊ illud omni pe¬
tenti tribue. ⁊ si esurierit inimi¬
cus tuus cyba illum. Legitur ta¬
men alibi. Ne tradas peccatori. ⁊
ne suscipias peccorẽ que preclic¬
tis adu̾sa uidentur. s in hoc qui ui¬
decur auctoꝵ eflictu duo sunt at¬
tendenda: natura ⁊ uitiũ. Natu¬
ram uiua. uitiũ ꝑ sequere. Ergo
re iniquitatis illius suscipias eum.
quod hõ est. opus dei est. quod pecca¬
tor opus hominis ẽ.Sic qui dat iu¬

Expanded text:
 posteris In futuro mus, satiabimur. Quid in via hic nobis est? nunquid deserimur? non, quia Dominus relinquens nos in deserto, sed ducens ad patriam et faciens misericordias. Sesaretur adultera, exigebat . Ante enim in lapide scripsit Deus signans Judaeorum duritiam, sed inclinatus in carnem scripsit in terra humanae mentis fructum paritura. Inclinatio enim ipsius incarnationis humilitatem significat, per quam in Christianis miseest facienda. Unde Apostolus: Operemur bonum ad omnes, etc. Et illud: Omni petenti tribue ; et: Si esurierit inimicus tuus ciba illum . Legitur tamen alibi: Ne tradas peccatori, et ne suscipias peccatorem, quae praedictis adversa videntur. Sed in hoc quid videtur auctorum conflictu, duo sunt attendenda, natura et vitium. Naturam juva, vitium persequere. Ergo re iniquitatis illius suscipias eum. quod homo est, opus Dei est; quod peccator est, opus hominis est. Sic qui dat ju
Abbreviated transcription (Latin):
listi s clistulisti xp̃m filium tuũ. ut nõ
in illo dauid. s in alio firmus ꝓmissa ex¬
pectentur. uñ subdit. Au̾tisti testam̃tũ
serui tui. quod seruo tuo factũ erat.
regnũ eoꝵ ñ est sacrificiũ uel sacerdo¬
tium. uił̃ ara eoꝵ ꝓfanasti int̾ra .i.u¬

Expanded text:
 ut non  ut non in illo David, sed in alio firmius promissa exspectentur. Unde subdit, avertisti testamentum servi tui, quod servo tuo factum erat, regnum eorum, non est sacrificium vel sacerdotium, vel ara eorum. Profanasti in terra, i
Abbreviated transcription (Latin):
euls. ꝓmissisti huero ⁊traria
fecisti. qr tu reppulisti. ⁊ despexisti dauid
et eius regnum quod ad nichilum de¬
duxir quod miraculũ est Tũ enim qui
ꝓmutebas. qui ⁊firmabas. qui propt̾
dubitationẽ humanã etiam iurabas
illa promisisti. ⁊ ista fecisti. Ubi gͦ tene¬
bo iusiurandũ tuũs ubi inueniã pro¬
missũ tuum: Quare illa promisit
deus: et ista fecit: Hec fecit ut ꝓmis¬
sa firmaret. Qauid enim erat cui pro¬
Ne gͦ quia ei dicta sunt: uiderentur ĩ
querantur in alio. Unde etiam. ⁊ sa¬
lomon filius dauid qui factus ẽtan¬
te sapientie.tanteq prudentie. ut a¬
missio dei de semine dauid in illo pu¬
taretur impleta. cecidit ne putare¬
tur ẽẽ semen dauid. in quo implere¬
tur ꝓmissio. s etiam. ⁊ cum dictum
fuit rebecce. maior seruiet minori.
Iacob adorauit maiorem esau. ut hec pro¬
missio in aliis expectetur. Ita gͦ. ⁊ huncda¬
uid in quo sꝑabant ignari promissa d̾i
ꝯpleri. reppulisti. ⁊ despexisti. ñ tam̃ ab stu¬

Expanded text:
promisisti, haec vero contraria fecisti, quia tu repulisti et despexisti, David, et ejus regnum, quod ad nihilum deduxit, quod mirandum est. Tu enim qui promittebas, qui confirmabas, qui propter dubitationem humanam jurabas, etiam illa promisisti, et ista fecisti. Ubi ergo tenebo jusjurandum tuum? ubi inveniam promissum tuum? Quare illa promisit: Deus, et ista fecit? haec fecit, ut promissa firmaret. David enim erat cui proistus . Ne ergo quia ei dicta sunt, viderentur in eo rat, quaerantur in alio. Unde etiam et Salomon filius David qui factus est tantae sapientiae, tantaeque prudentiae, ut promissio Dei de semine David in illo putaretur impletum, cecidit , ne putaretur esse semen David, in quo impleretur promissio. Sic etiam et cum dictum fuit Rebeccae: Major serviet minori . Jacob adorabit majorem Esau , ut haec promissio in aliis exspectetur. Ita ergo hunc David in quo sperabant ignari promissa Dei impleri, repulisti et despexisti, Cas
Abbreviated transcription (Latin):
sti Os sci omnes
sepes eius:po¬
ta quibus
munieras¬
eumut sic
diriperent᷑
nem dei ꝑdiderunt. Posuisti firmamũ¬
tum eius formidinem. ut iamdicat᷑
peccantib si deus naturalib ramis
non peꝑcit qui uidebantur firmamen¬
tum. nec tͥ parcet. uł posuisti firma¬
mentũ eius formidinẽ .i quod erat

Expanded text:
struxisti omnes sepes ejus, ta quibus munierasut sic diriperentur  perdiderunt. Posuisti firmamentum ejus formidinem ut dicatur peccantibus: Si Deus naturalibus ramis non pepercit, qui videbantur firmamentum, nec tibi parcet . Vel, posuisti firmamentum ejus formidinem, Cassiod.
Abbreviated transcription (Latin):
auclis. sicut ẽ mons iste: ne suspicemini q
moris iste ẽ solus inquo bñplacitum est d̾o̾
pat̾. inhabitare ineo .i. qui patri plaurit.
ut mes habitaret. unde egom pr̃e ⁊ pat̾ in
me s̃. i placitum ẽ ⁊ enim tomut᷑ habitabit

Expanded text:
audis, sicut est mons iste? ne suspicemini, quia mons iste est solus, in quo beneplacitum est Deo, Patri, habitare in eo, qui Patri placuit, ut in eo habitaret. Unde: Ego in Patre, et Pater in me est . Placitum est Etenim Dominus habitat
Abbreviated transcription (Latin):
numpletosco dei mandato. syna enĩmõs
ẽ m̃quo data ẽ lex ⁊int̾petatur mandetũ
inqꝰ impleto requiestit dominus qr issis
monte olimi legen declit ⁊ip̃e item ẽinscõ.
sum dñm. set
Ecce ascendisti
loco ⁊ dignitate
dos descendit. ascenit inaltum suꝑ om̃s
celos ad dext̾am patris. ⁊ cepisti priꝰquam
ascend̾es captiuitatẽ .i. ecs qui ap̃inferos¬

Expanded text:
mpleto sancto mandato. Sina enim mons est, in quo data est lex, et interpretatur mandatum, in quo impleto requiescit Dominus, quia in sanctis monte olim dedit legem, et ipse idem est sum Dominum. Sed Ecce. Ascendisti, loco et dignitate. dos descendit, ascendit in altum super omnes coelos ad dexteram Patris. Et cepisti, priusquam ascenderes, captivitatem, id est eos qui apud inferos
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re uorantur q̃ ex ꝓmissiõe dei qͣi ex sorte ꝓ¬
ueuiunt. Bene ergo cleros d̾icit duo testã¬
menta q ꝑea datur ẜelitas et̾na domie
uͦnit᷑ medios cleros ẽ. in auctoritate duoꝵ
testam̃toꝵ requiesc̾e. ⁊ patifice acquiescere.
uł deros ip̃as hereditates ħ dicimus. unã
t̾renam uet̾is testam̃ti. att̾am et̾uã noui
testam̃ti int̾ qͣs dormit. qui t̾renam iam

Expanded text:
e vocantur, quae ex promissione Dei quasi ex sorte proveniunt. Bene ergo cleros dicit duo Testamenta, quia per ea datur haereditas aeterna. Dormire vero inter medios cleros est in auctoritate duorum Testamentorum requiescere, et pacifice acquiescere. Vel cleros ipsas haereditates. Dominus unam terrenam Veteris Testamenti, alteram aeternam Novi Testam
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ captii dicũt᷑ q capti.s. retib petri. uñ
⁊ petro dr̃ Ex ħ iam eris homines capiens
sub leue uigum missi sunt. uñinħ curm sc̃
patre dõa in hominib suscipiendis .i. ho
mines suscipiendos .i. homines accepisti dõa
suscepisti. uł sccłm aliam lict̾am declisti.¬

Expanded text:
uia capti sunt, scilicet retibus Petri. Unde et Petro dicitur: Ex hoc jam eris homines capiens , sub leve jugum missi sunt. Unde in hoc curru sunt Patre dona in hominibus suscipiendis, id est homines suscipiendo, id est homines accepisti dona. suscepisti. Vel, secundum aliam litteram, dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
Umbra enim gr̃e. defensaculum nob̾ ẽ contͣ
xͥ ẽ corpꝰ. accessit lumen corpori.⁊ au̾bũ carni¬
de ciuiꝰ plenitudine accepimꝰ. dem̃ commen¬
dationem montis subdit dicẽs. iste selmõ
nob fit ẽ mons dei positus inittice mõtĩ
ad quem fluent omnes gñtes ⁊ mõs ꝑnigͥs

Expanded text:
Umbra enim gratiae defensaculum nobis est contChristi est corpus. Accessit lumen corpori, id est verde cujus plenitudine accepimus. Deinde commendationem montis subdit, dicens: Iste Selmon,nobis fit, est mons Dei positus in vertice montium, ad quem fluent omnes gentes , et mons pinguis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ enim adhuc t̾rene inhiat nũꝙ quiestit
s cupulitetib ꝑmulta agitatur. ł dormit
intͥ has heditates qui usq ad finem uite
ꝑseuerat in contemptu t̾renoꝵ ⁊ inspe ce¬
sestium. Ecce singłoꝵ u̾boꝵ explanatus ẽ
sensus. Ordo autẽꝯ structonis cum sit mł¬
tiplex uł asuꝑiorb partib pendes infra
primum u̾sum continetur uł usq insec̃n¬
temu̾sum extͣnditur. utrum nꝰ ħ an illo
inͦ cõmoduus dicat᷑ ambignum ẽ. nam
qd ubet hoꝵ sane dici pot̾ coni̾tens u̾ba

Expanded text:
enae adhuc inhiat, nunquam quiescit, sed cupiditatibus per multa agitatur; vel dormit inter has haereditates qui usque ad finem vitae perseverat in contemptu terrenorum et in spe coelestium. Ecce singulorum verborum explanatus est sensus; ordo autem constructionis, cum sit multiplex, vel a superioribus pendens infra primum versum continetur, vel usque in sequentem versum extenditur. Utrum vero hoc an illo modo commodius dicatur, ambiguum est. Nam quolibet horum sane dici potest. Convertens ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ũ atantꝰ appet̾nido. istam paciẽt᷑ ex pestanto.
uł si usq ad mortem ꝑseu̾etis in ꝯtẽptu
t̾renoꝵ ⁊ appetitu celestrum. ułita ut in se¬
q̃ntem u̾sum ext̾udatur constructio dilectꝰ
miatis int̾ me. cle. tunc penne columbe
dearg̾ntate dealbabunt᷑ inselmõ .⁊. uosip̃i
dealbimini quiestis penne uł ita ut hicin

Expanded text:
tam patienter exspectando. Vel si usque ad mortem perseveretis in contemptu terrenorum et appetitu coelestium. Vel ita ut in sequentem versum extendatur constructio, dilectumiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae dealbabuntur in Selmon, id est vos ipsi dealbabimini, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uñ beneclictus
detruimpho.
ꝓspum it̾ ad se eundi faciet nob̾ qui talia
fecit: faciet nob̾ cursum uite qui u̾e ꝓsper
tum dux sit salutaris quis ħ faciet: deus
de plurib ꝑituł lib̾at. qi etiam cĩcreclñtes

Expanded text:
unde benedictus de triumpho, prosperum iter ad se eundi faciet nobis, qui talia fecit, id est faciet nobis cursum vitae, qui vere prosper cum sit dux salutaris. Quis hoc faciet? Deus de pluribus periculis liberat, quia etiam non credentes
Abbreviated transcription (Latin):
git deaqua
etralictiõis.
⁊ deimmo¬
lanõe filio¬
rũ. Undeue
hementius
iratꝰ est deus¬
⁊ tñ postea
misertus.e.
.d. Ita irrita¬
uerunt. ĩ ad¬
inuentioni¬

Expanded text:
git de ntradictionis, et de immone filiorum, unde hementius iratus est Deusmen postea misertus. at: Ita irritaverunt in adinventioni
Abbreviated transcription (Latin):
poss dixisse. ⁊ mechantes tra̾nfix.
s melius dixit exorauit qͣi trans¬
fixio mechantiũ ⁊ elo dei facta ma
bene agit orat. Et sic cessauit quas¬
satio breuit̾ totũ dixit. qr ñ docet
hic nescientes: s ememorat scĩe¬
tes. Que autẽ hic posita ẽ quassa¬
tio suꝑius dicta est ꝯfractio .i. p̃la¬
ga ppłi. Sequit᷑.
est ei in iu

Expanded text:
posset dixisse, et moechantes transfixit; sed melius dixit exoravit, quia transfixio moechantium zelo Dei facta, mabene agit, orat, et sic cessavit quassatio. Aug. Breviter totum dixit, quia non docet hic nescientes; sed commemorat scientes. Quae autem hic posita est quassatio, superius dicta est confractio, id esga populi. VERS. est ei in ju
Abbreviated transcription (Latin):
optat. s uera ꝓphetat.
b supra dix̃.¬
int̾ quos est
eccłia usq ad
seꝑationem
futuram se
ptuplum se¬
ptenario nu¬
p̃la retribu¬
nem pene sig¬
nificat. qr hoc numero ple¬
tibi clne. nitudo significari soler.
possidentes. ⁊ hoc insinu eoꝵ .i. in occul¬
tis nunc in hacuita ut postea innotes¬
cat innationib coram ocłis .ni. homo
namq cum datur in reprobum sensũ.
in interiori sensu .i. in anima accipit
supplicioꝵ mitum futuroꝵ. Uel septuplũ
ponit. pro in finito. sequitur Impropi¬
in reprobum sensum. Ibi enim expro
tando. Reddeuicinis nris etiam sicor¬
poralit̾ reddit d̾s: salus est tñ anime eo¬
bi fecerunt reddant laudes que est gło¬
sa uinlicatio. q̃n deus inimicoꝵ ore la¬
udatur..¬

Expanded text:
phetat, ibus supra dixinter quos est Ecclesia, usque ad parationem futuram, ptuplum. Septenario nupla retribunem poenae significat, quia hoc numero plenitudo significari solet, possidentes . Et hoc, in sinu eorum, id est in occultis nunc in hac vita, ut postea innotescat in nationibus coram oculis nostris. Homo namque cum datur in reprobum sensum in interiori sensu accipit suppliciorum meritum futurorum. Vel, septuplum ponit pro infinito, Improperiin reprobum sensum. Ibi enim exprobtando, redde vicinis nostris. Etsi corporaliter reddit Deus, salus est tamen animae eobi fecerunt reddant laudes, quae est gloriosa vindicatio, quando Deus inimicorum ore laudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
remaculentur. uel recipe in adoptio¬
ne infructuosus eẽt posteris sãgnis
eoꝵ ut inde cresceret seges uñ puta¬
batur ꝑitura. ⁊ est ista pia p̾catio ne
filios eoꝵ proiciat qui proeo puniti
sunt. sed mulciplicet. Et hoc. Secũ¬
enim tam
magna in¬
xp̃ianis se¬
numquã crederent ĩi

Expanded text:
re maculentur, vel, recipe in adoptiore maculentur, vel, recipe in adoptione infructuosus esset posteris sanguis eorum, ut inde cresceret seges, unde putabatur peritura. Et est ista pia precatio, ne filios eorum projiciat, qui pro eo puniti sunt, sed multiplicet. Et hoc senim tam magna inianis senunquam crederent ini
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. s. cito fiat ut uideamus .i. ut uidea¬
mus illos ou̾sos qui modo ꝑseguunt᷑.
et accipitur hoc in bono. de ultione p̾sen¬
ti. uel de pena et̾na pot̃ accipi sic. Ultio
sanguinis seruoꝵ tuoꝵ qui ef inno
sume uindictam demalis. qui fude¬
runt sanguinẽ tuoꝵ infine.⁊ ita fit.
quia uel hic in ruersis ꝑimitur ini¬
quitas. quod ante optauerat. uł in fi¬
ne ꝑeunt. quod hic dicit ñ optando. sed
prophetando. qr iustus ñ delectatirr
de pena inimici. quia non eumodit.
s de cliuina iusticia qi deum diligit.
econtra iniustus facit. Malis ita fi¬
nisi qui ingemiscunt grauati. ab his
colligantur scĩ. que pacient̾ sustenta¬
ta: in ornam̃ta uertuntur. Uñ dicit᷑.
inice pedem tuũ incõpedes eius. Uł ad
litt̾am compeditos dicit eos quos genti
ut eccłia in fr̃ib ñ deficiat. ⁊ si eos pe¬
na esumit. Deinde quid gemitus cõ¬
pelitoꝵ petat. ostendit. hoc enim pete¬
bat genuitꝰ illoꝵ. posside. ne aliquo erro

Expanded text:
tris, scilicet cito fiat ut videamus illos conversos, qui modo persequuntur, et accipiatur hoc in bono de ultione praesenti, vel de poena aeterna potest accipi sic: Ultio sanguinis servorum tuorum qui effusus sume vindictam de malis, qui fuderunt sanguinem tuorum, et in fine ita fiet, quia vel hic in conversis perimitur iniquitas, quod ante optaverat. Vel in fine pereunt: quod hic dicit non optando, sed prophetando, quia justus non delectatur de poena inimici, quia non eum odit; sed de divina justitia, quia Deum diligit. Econtra, injustus facit, malis ita finisi illi qui ingemiscunt gravati; ab his colligantur sancti: quae patientur subtentata in ornamenta vertuntur. Unde dicitur: Injice pedem tuum in compedes ejus . Vel ad litteram, compeditos dicit eos, Cassiod.ut Ecclesia in fratribus non deficiat, etsi eos poena consumit. Deinde quid gemitus compeditorum petat ostendit; hoc enim petebat gemitus illorum. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
peto que¬
ꝑeunt des¬
ꝑando ded̾o.
Quid dicãt:
illud usita
est. uł non potest. suos adiuuare. ħ est
insultatio. non ferenda. Sequitur ⁊.
seruorum¬
effusus ẽ.¬

Expanded text:
peto quareunt desperando de quid dicant, illud usitatst, vel non potest suos adjuvare; haec est insultatio, non ferenda. VERS. servorumeffusus e
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est.
sumus. ⁊
odñe libera nos propter
tuiim. gliam nominis tui. nõ no¬
strum m̾itum. s ut erepti. tuo nomini
honorẽ reddamus. ⁊ propitius esto ꝓ .n.¬

Expanded text:
necesse est sumus, et, o Domine; libera nos propter gloriam nominis tui, non nostrum meritum, sed ut nos erepti, tuo nomini honorem reddamus, et propitius esto
Abbreviated transcription (Latin):
nandineueniamꝰ. qr pauꝑes fc̃i sumꝰ
nimis ad bonũ faciendũ. sed adiuua
nos deus. quatinus pauꝑtas .i. infir¬
mitas nr̃a te miserante ad iuuetur: ad
arbitrium. cum enim ait. Adiuua nos¬
deus ne ingratus est gr̃e. nec celat li¬
berum arbitriũ. qui enim adiuuatur.
etiã ꝑ se ip̃m aliquid agit. Sequitur sa
lutaris nr̃. qui necessarius es infir¬
mitati nr̃e. Et propt̾ głiam nominis
tui ut qui gloriatur in dño głietur

Expanded text:
nandi veniamus, quia pauperes facti sumus nimis, ad bonum faciendum; sed, adjuva nos, Deus, quasi paupertas, id est infirmitas nostra te miserante adjuvetur ad bt liberum arbitrium. Cum enim ait, adjuva nos, nec ingratus est gratiae, nec tollit liberum arbitrium. Qui enim adjuvatur, etiam per seipsum aliquid agit, Salutaris noster, qui necessarius es infirmitati nostrae; et propter gloriam nominis tui, ut qui gloriatur, in Domino glorietur,
Abbreviated transcription (Latin):
scũarii tui .i. promissio quãtu fec̾as
ei uidetur eu̾sa. profanasti int̾ra scũ¬
arium tius̃ .i. scĩ eius profani reputã¬
xisti. dum occidunt᷑ ⁊ posuisti firma¬
mentũ eius formid̾.i. qui alios firma¬
bant docendo. iam sunt eis rimori. dũ
affligunt᷑ ⁊ diripiunt omnes transe

Expanded text:
i, id est promissio quam tu feceras ei videtur eversa. Profanabo in terra sanctuarium ejus, id est sancti ejus profani reputan destruxisti, dum occiduntur, posuisti firmamentum ejus formidinem, id est qui alios firmabant docendo, jam sunt eis timori, dum a
Abbreviated transcription (Latin):
illo uirgo maria. deuirgine maria
caro xpisti. ⁊ caro illa ñ est peccatrix
s pecc̃oꝵ ppłoꝵ mundatrix. numquide¬
Omnes filii hominũ inuanitatem
eunt. ñ tñ tu uane estituisti eos. Uñ
gͦ mundas eos: auanitate. numqͥd
nichꝰ tibi reseruasti ꝑ quod mundes:
ehundas eos ꝑ semen inquo est mea sub̾a.
Iuis est homo
quis uiuet

Expanded text:
illo virgo Maria; de virgine Maria Christi caro. Et caro illa non est peccatrix, sed peccatorum mundatrix. Nunquid eOmnes filii hominum in vanitate eunt, non tamen tu vane constituisti eos. Unde ergo mundas eos a vanitate? Nunquid nihil tibi servasti per quod mundes? mundas eos per semen, in quo est mea substantia: Quis est homo qui vivet
Abbreviated transcription (Latin):
hic singularit̾ significatur
LeR. xp̃c Nulli enim ħ euenit nisi
xp̃o. ⁊ si enim resurgentes uiuent. ⁊ non
ultra uidebunt mortẽ. non tñ ipsi eruẽt
aĩas suas demanu inferi. s ille qui pot̃.
aĩam suã ponere. ⁊ it̾um sum̾e. cui ne¬
fecisti tu ipse que tñ ad salutẽ sunt. ⁊
ħ est tu uero reppulisti. ad patibulum
xp̃m tuum. ⁊ despexisti .i. indespectum
dedisti. ⁊ tulisti. uł distulisti eum agła
ad tempus. uel hec de xp̃o dicit scd̃m¬

Expanded text:
 significatur Christus. Nulli enim hoc convenit nisi Christo, et si enim resurgentes vivent, et non ultra videbunt mortem; non tamen ipsi eruent animas suas de manu inferi, sed ille qui potest animam suam ponere, et iterum resumere , cui neutem contraria fecisti tu ipse, quae tamen ad salutem sunt. Et hoc est: Tu vero repulisti, ad patibulum, Christum tuum, et despexisti, id est in despectum dedisti, et tulisti, vel distulisti eum, a gloria ad tempus. Vel haec dicit d
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt. ⁊ int̾ram redacti sunt.Mino¬
rasti dies temporis eiꝰ. ut putatur dũ
cito de uita auferumt᷑. ⁊ ꝑfudisti eum
ꝯfusione. Ecce ita reppulisti xp̃m tuũ.
et eccł̃iam. S usq quo dñe au̾tis.i.ais¬

Expanded text:
fecerunt, et in terram redacti sunt. Minorasti dies temporis ejus, ut putatur, dum cito de vita auferuntur. Et perfudisti eum confusione. Ecce ita repulisti Christum tuum, et Ecclesiam. Sed usquequo, Domine, avertis, i
Abbreviated transcription (Latin):
mũ xͥ corporale
an sp̃ũale: Mã¬
poma inarbore
dixit. dambib̾e. S ñ de hcͣ siti. si de ħieiunio
hic agit᷑. s de alio ieinio millo sigruficato
Esuriuit enĩ ⁊ sitiuit xp̃c salitẽ nr̃am. hõa
nr̃a. Ieuinabat gͦ qr nulla bõa oꝑa inuideis
inuenit. Apłi enĩ fug̾ant ⁊ se inturba ah

Expanded text:
m, corporale an spirituale? Manpoma in arbore ihi bibere . Sed non de hac siti, non de hoc jejunio hic agitur, sed de alio jejunio in illo significato. Esurivit enim et sitivit Christus salutem nostram, bona nostra. Jejunabat ergo, quia nulla bona opera in Judaeis invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
ore infantium ⁊¬
tes ⁊ lactentes nõ
ꝓ etate dicit. s pro¬
simpluitate sit̃
petrus inepłaca¬
s lac caꝑe possũt¬
quales erant illi
bat licens. Tamqͣm par¬
dedi uob̾ io escam. quo sigrabant illi qͥ
tl̃m uenientẽ ad passioẽm laudabant. ĩ
qͦs ħ̾utit᷑ deus testimonio tum iudei dicen¬
tib ut eo comupet. responilit. Non legistis ex
ore infantium ⁊ c̃. Bene autẽ ñ ait fecisti.
humano gn̾i sicut nunc cũ etiam minimi
ñdum capaces cognitõnis rerum spũ alium
atq et̾narum nutͥunt᷑ fide temꝑał hystorie

Expanded text:
ore infantiumet lactentes non pro aetate dicit, ssimplicitate, sicut Petrus in Epsed lac capere possuntquales erabat dicens: Tanquam pardedi vobis, non escam . Quos significabant illi, qui Dominum venientem ad passionem laudabant, in quos hoc utitur Dominus testimonio, cum Judaeis dicentibus ut eos corriperet, respondit; Non legistis: Ex ore infantium, etc. Bene autem, non ait fecisti, humano generi, sicut nunc cum etiam nemini nondum capaces cognitionis rerum spiritualium atque aeternarum nutriuntur fide temporalis historiae,
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃tatur cumait. ⁊ pecora campi .i. carnales
in amplitudine uoluptatũ tamꝙͣ in latitu¬
dine campoꝵ si inmontib uͥtutum huanteᷤ.
Pecora gͦ campi sunt homĩes qͥ incarneniuũt.
ubinil arduũ nil laboriosum ascendunt.
s iata uia ẽ cuiinħent que clucit ad moxtẽ
uñ ⁊ abel afr̃e incãpo occitit᷑. Et subiecisti ei.

Expanded text:
nales in amplitudine voluptatum, tanquam in latitudine camporum, non in montibus virtutum habitantes. Pecora ergo campi sunt homines qui in carne vivunt, ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendunt; sed lata via est cui inhaerent, quae ducit ad mortem. Unde et Abel a fratre in campo occiditur. Et subjecisti
Abbreviated transcription (Latin):
maris .i. qͥ in ꝑfundo scł̃i tempalia q̃ qͣi semite
in mari cico uanescũt inqͥrunt ꝑtinaci studio.
Uñ recte ñ ait ambulãt s ꝑambulant ꝑ ħ
ostñlens ꝑtinauissimũ studium inania ⁊
p̾t̾ fluentia requirentiũ. Nec aũ tͥa genera
uitioꝵ .i. uoluptas camis suꝑbia ⁊ curiositaᷤᷤ
includunt om̃ĩaniua q̃ sicut iohanneȩ ait.
sunt contupiscentia carius. ambitio scłi.i. su
curiositas maxime p̾ualet. De hiis trib tẽp¬
tatus fuit dñs ⁊ saluator ⁊ uint. quib pͥmꝰ
homo uic̾tus subcubuit. Seqͦr. ñe dlñsnr̃.

Expanded text:
maris, id est qui in profundo saeculi temporalia, quae quasi semitae in mari cito vanescunt, inquirunt pertinaci studio. Unde recte non ait, ambulant, sed perambulant: per hoc ostendens pertinacissimum studium inania et praeterfluentia requirentium. Haec autem tria genera vitiorum, id est voluptas carnis, superbia et curiositas includunt omnia vitia: quae, sicut Joannes ait, sunt concupiscentia carnis, ambitio saeculi, idcuriositas maxime praevalet. De his tribus tentatus fuit Dominus et Salvator, et vicit: quibus primus homo
Abbreviated transcription (Latin):
humana natura
s̃ humiliata set
qͥ ẽ caput oĩum
fidelium. minus
tul. dico minusti. s postea co¬
ronasti eum gła .i. corporis incorruptibilis
simił corone ad fidem eiꝰ uenit. Seqͣ. ⁊ ostitusti

Expanded text:
humana natura est humiliata,  caput omnium fidelium; Minus t. Dico minuisti, sed posteronasti eum gloria, id est corporis incorruptibili similis coronae, ad fidem ejus venit. Et constituisti, id
Abbreviated transcription (Latin):
Scclapars u̾dicit
naturam homis¬
ostñderat omni¬
Id̾oq congrue in hac parte agit¬
Em. de exaltatic̃e humanitatis s p̃¬
mittit de humiliatõe tocius humane nature
ostũdens nullum ẽẽ penitus homĩs m̾itum

Expanded text:
dicit naturam homiostenderat omnIdeoque congrue in hac parte agit de exaltatione humanitatis; sed praemittit de humiliatione totius humanae naturae, ostendens nullum esse penitus homini meritum
Abbreviated transcription (Latin):
dei et̾nus
erit. hinc
mit. inde spem statuit.
nistrari. ⁊ usq in et̾num .i. sine fine
supertim̃tes eum. non suꝑ alias.

Expanded text:
Dei aeternus erit. Hic mit, inde spem statuit. nistrari, et usque in aeternum, id est sine fine, super timentes eum, non super alios.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi .i. in illa pace et̾na efregit potentias
quas: arcum .i. dolos. scutum .i. omne
illud uñ se suꝑbe protegunt. ⁊ gladiũ
.i. omne illud un pugnant etra deum.
et bellum aomnimodam etradictionẽ.
quam faciunt ⁊tra deum defendendo
peccã. ubi enim deus auctor pacis uen̾.
hec omnia fugiunt. Biapd̃a.¬

Expanded text:
id est in illa pace aeterna confregit potentias, quas arcum, id est dolos, scutum, id est omne illud, unde se superbe protegunt, et gladium, id est omne illud, unde pugnant contra Deum, et bellum, id est omnimodam contradictionem, quam faciunt contra Deum defendendo peccata. Ubi enim Deus auctor pacis venit, haec omnia fugiunt. PA
Abbreviated transcription (Latin):
locum. alii int̾pretes
nunc speculatur ꝑ fidem uł in syon .i.
in ꝯtemplatione futura. qñ uidebimꝰ
detur deus et sicetiam impacato cum
deo locus est. uñ sequitur pax postiscł
cie ad faciem uidebit erit hĩtatio. Seqr᷑
tentias arcum. hcr̃mst

Expanded text:
locum. Alii interpretesnunc speculatur per fidem. Vel in Sion, id est in contemplatione futura, quando videbimus  per quod videtur Deus, et sic in pacato cum Deo locus est. Quando sequitur pax, post Isrcie ad faciem videbitur, erit habitatio. VERS. tentias, arcum, scut
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ex¬
ponit q̃¬
ex solue¬
sipienti¬
am ⁊de¬
licta suoꝵ. ⁊ qr pro aliis soluit p̾ea¬
tur expectantes antiqͦs. ⁊ queren¬
delicta mea .i. meoꝵ. que suscepi ad
delenclũ. non que ãmisi fuit enim
delictoꝵ susceptor. s ñ ꝯmissor a te
ñ sunt absconclita. de insipientia
et delictis suoꝵ hoc dicit. hii sunt
qͣ mutantur ĩsapientes. ⁊ iustos.
Hon erubesdecain
me qui ex

Expanded text:
ubi exponit quexsolvesipientiam et delicta suorum. Et quia pro aliis solvit, precatur exspectantes antiquos, et quaerendelicta mea, id est meorum, quae suscepi ad delendum, non quae admisi fuit enim delictorum susceptor, sed non commissor a te non sunt abscondita, de insipientia et delictis suorum hoc dicitur. Hi sunt qui commutantur in sapientes et justos. Non erubescant in me, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sine ali¬
curibus
ianuas eius templi ̃ qui¬
b orcdinandis olim fuit cura inididẽn
existentes.i ⁊ spucati in unum estanter
siota quiã añquam ꝯsteueretux teplũ
sera minutius ꝑsequitur. Plet deiec
magnas tes et minimas iet deiec¬
ms uociuitas sit funditus uastata
ncenderunt ig

Expanded text:
 sine alcuribus januas ejus templi, in quibus ornandis olim fuit cura, in idipsum existentes, id est conspirati in unum constanter. Nota quia antequam construeretur templum, scia minutius. Persequitur per hoc ergo et magnas res, et minimas dicit dejectas, ut civitas sit funditus destructncenderunt ig
Abbreviated transcription (Latin):
tulit ad in¬
tur suꝑ me. qm̃ ego sustinui obprobri¬
bub eicit demonia potator ẽuorax est
propt̾te ñ proculpa mea uł alia re qiͣ¬
lent ad tẽpus tanto ãplius tristes ef¬
fici quãto in se cognoscũt iniqua cõ¬
fingi uł scd̾m aliam litt̾am ⁊ totus¬

Expanded text:
ad intur super me, quoniam ego sustinui opprobribub ejicit daemonia , potator vorax est , propter te non pro mea culpa, vel alia re. Qlent tanto amplius ad tempus tristes effici, quanto in se cognoscunt iniqua confingi. Vel secundum aliam litteram et
Abbreviated transcription (Latin):
banturuel
lliin. quelibet
monim̃ta uictorie que prius intemplo
posuerunt. ⁊ que solebant suꝑ portas
ponere in signũ triumphi. signa. sma
nifesta cum doloreiterat signa. ut ad cele¬
rem undictam pronocet iudicem osten¬
deno qued iirib suis darent. uñ ⁊ sũbd̾
sicur inexitu. ita intemplo prius posu¬
crunti signa sicut solent statue princi¬
so. ulnoncognouunt. sicut in egressu
.sus.
Iuasi
insilua
lignorum secu¬
rib excideruntn

Expanded text:
bantur, vel  quaelibet monimenta victoriae, quae prius in templo posuerunt, quae et solebant super portas ponere in signum triumphi; signa scilicet manifesta, cum dolore iterat signa, ut acceleret vindictam, provocet judicem, ostendens quod viribus suis darent. Unde et subdiNon respexerunt. Ita in templo prius posuerunt signa sicut solent statuae princiso. Vel non cognoverunt in egressu sus. Quasi in silva lignorum secus excider
Abbreviated transcription (Latin):
plebi sue. nunc infirme dab. fortitu¬
dinẽ qr nouissima inimica destruet᷑
ip̃e dabit magna ꝓmisit. ⁊ ne qͥs despe¬
ret. ꝑ humanã infirmitatẽ. sead tan¬
ta p̾mia ꝑuenire subicit. ip̃e dabit hic
uirtutẽ. ⁊ fortitudinẽ plebi sue gͦ bene¬

Expanded text:
iam, dabit fortitudinem qua novissima inimica destruetur ipse dabit, magna promisit; et ne quis desperet pro humana infirmitate, se ad tanta praemia pervenire subjicit, ipse dabit hic virtutem et fortitudinem plebi suae. Ergo bene
Abbreviated transcription (Latin):
uestimen¬
midus eius t̾re. Omnis aqua dif
abyssus dicitur. Hec ut uestis t̾rã
circumdat. que temꝑe diluuii tm̃
creuit. ut etiam montes oꝑiret. uñ
subdit.suꝑ montes stabunt aqͥs.¬

Expanded text:
estimentus ejus terrae. Omnis aqua diffAbyssus dicitur haec, ut vestis terram circumdat, quae tempore diluvii tantum excrevit, ut etiam montes operiret. Unde subdit: Super montes stabilita
Abbreviated transcription (Latin):
tos siccabunt᷑. s quia dieit stabĩt:
non steterunt: iit de preteritis solet
dici. non p̾terita s futura nuntiat.
Pret̾itum tempus ꝓ futuro solet po¬
ni in scripturis. figura autẽ futu¬
ri dicere pret̾ita non facile occurrit:
Mystice de diluuio ꝑsecutionũ agni
quod eccł̃iam tanquã abyssus cir¬
cumdat. ⁊ est. nõ inclinabitur ec¬
clesia in scłm scł̃i. Licet abyssus
ꝑsecutionũ. sit amictus eius sĩc̃
uestim̃tum. ⁊ etiã suꝑ montes sta¬
bunt aque ꝑseguutionũ. Hoc enĩ
diluuium ꝑsequutionũ etiã mõ¬
tes dep̾sfit. ⁊ aqiͣ sub aquis fuga
fugient ap̾ssura montiũ.⁊ auo
aque. Mali enim enunationem
iudicii timebunt. A¬
Ascendũt mõ¬

Expanded text:
tos siccabuntur; sed quia dicit, stabunt, non steterunt, ut de praeteritis solet dici, non praeterita, sed futura nuntiat; praeteritum tempus pro futuro solet poni in Scripturis: figura autem futuri dicere praeterita, non facile occurrit. Mystice de diluvio persecutionum agit, quod Ecclesiam tanquam abyssus circumdat. Et est: Non inclinabitur Ecclesia in saeculum saeculi, licet abyssus persecutionum sit, amictus ejus s per montes stabilitatem aquae persecutionum. Hoc enim diluvium persecutionum etiam montes depressit. Et quasi sub aquis, fuga fugient a pressura montium, et a aquae. Mali enim comminatione judicii timebunt. VAscendunt mo
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum misit añs iniacob: ⁊ ce¬
cidit in iloł. Eiant filii eius orp.
amisso regno qiͣ pr̃e. uel amisso
pr̃e deo. ⁊ uxor eius uidua .i. pleb
iudaica fiat uilua amisso reg¬
no. Nutantes transẜẽ f.e ⁊ .mi .e.¬
.d.ħ .s. ut in captiuitute fẽm est se
pe. ⁊ mentlicent sub regib genti¬
um. ⁊ fenerator .i. diabolus qͥma¬
na scrutetur omnẽ sub̾am eius.
dẽbita enim illoꝵ ñ dinntuntur
qr in xp̃o solo dimintiuit quẽ respue¬

Expanded text:
Verbum misit in Jacob Deus, et cecidit in Israel. Fiant filii ejus orphani, amisso regno, quasi patre, vel amisso Patre Deo. Et uxor ejus, id est plebs Judaica, fiat vidua, amisso regno. Nutantes transferantur filii e. Ut saepe in captivitate factum est; et mendicent, sub regibus gentium, et foenerator, id est, diabolus, qui madat, scrutetur omnem substantiam eDebita enim illorum non dimittuntur, quia in solo Christo dimittuntur quem respue
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt ceco illuminato cdicen¬
tes. tu discipulus eius sis ⁊ elõ¬
gabit benedictio ab eo. ad gen-¬
t incult
maledi-¬
ctionem

Expanded text:
xerunt caeco illuminato, dicentes: Tu discipulus ejus sis . Et elongabitur benedictio ab eo ad geEt induit maledictionem
Abbreviated transcription (Latin):
bricatus es auroram ⁊ solẽuellu
nam i carnalem quiut lunamuta¬
turquifñnon est deserendus. ⁊ solem
a sapientes qui ꝑmanent sed̾m illud
sapiens ꝑmanet sicut sol stultus si
cut luna mutaru ul fecisti aurorã
et solem ĩ mitium. ⁊ ꝑfectionẽ saꝑi¬
entie. ⁊ ancipientes. feristi de de

Expanded text:
bricatus es auroram vel lunam, id est carnalem, qui ut luna mutatur, qui tamen non est deserendus, et solem, id est sapientes, qui permanent, secundum illud: Sapiens permanet sicut sol. Stultus autem sicut luna mutatur Vel, fecisti auroram et solem, initium et perfectionem sapientiae, id est insipientes et perfe
Abbreviated transcription (Latin):
conis. alia lit̾a .i. initium pecc̃i quod est
litas obseruare p̾cipitur. ⁊ declisti eum
.s. diabolum. escam ppłis ethiopum .i.õi
umgentiũ. que prius nigre erant pec¬
catis. s post candore uirtutũ sunt deal¬
bate. quib diabolus esca esumptionis.¬

Expanded text:
conis, alia littera, id est initium peccati, quod est litas observare praecipitur. Et dedisti eum, scilicet diabolum, escam populis Aethiopum, id est omnium gentium, quae prius nigrae erant peccatis; sed post candore virtutum sunt dealbatae, quibus diabolus est esca consumptionis