comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uultũ. maxima simulatione potiti sunt. Veritatis
enĩ propugnator magnꝰ eustathius. largã eis hos¬
pitalitatẽ frat̾nitatis exhibuit. Cũq ad sacratis¬
sima loca ꝑuenissent. & concordes uidissent suos
hoc est eusebiũ cesarensem. scy topolitã patrofili¬
ũ. & a&iũ lyddȩ. lao dicie theoditũ & alios qͥlebrã
arrii susceperunt. nuntiauert̃ eis quod cogitauert
& cũ cis uenert̃ ad anpochiã. & scema quidẽ sub
honore premitte batur aduentꝰ eorũ. qđ uero
ꝓpinabatur erat impietatis bellũ. Mulierem
Proinde alios om̃s foras ire precipientes. ter miser¬
rimã introducere mulierẽ. At illa in fantulũ sub
mamilla de monstrans. aiebat exconcubitu eusta¬
thii illũ se & concepisse & generasse. cũq clama¬
bat sȩpius inpudentẽ. Is autẽ qͥ calumpnȩ eiꝰ tam
manifestȩ conscius erat. iussit ut hano rõm siqͥ
scirent deducerentur ad mediũ. Illa uero di cente
nullũ sẽ habere accusationis testẽ. uis uirandũ

Expanded text:
 ministratione potiti sunt. Veritatis enim propugnator magnus Eustathius largam eis hospitalitatem fraternitatis exhibuit. Cumque ad sacratissima loca pervenissent, et concordes vidissent eos, hoc est, Eusebium Caesariensem, Scythopolitam Patrophilum, et Aetium Lyddae, Laodiceae Theodotum et alios qui lepram Arii susceperant, nuntiaverunt eis quod cogitaverant, et cum eis venerunt ad Antiochiam. Et schema quidem sub honore praemittebatur adventus eorum; quod vero propinabatur, erat pietatis bellum. Mulierem . Proinde alios omnes foras ire praecipientes, ter miserrimam introduxere mulierem. At illa infantulum sub mamilla demonstrans, aiebat ex concubitu Eustathii illum se et concepisse et generasse, eumque clamabat saepius impudentem. Is autem, qui calumniae ejus tam manifestae conscius erat, jussit ut hanc rem si qui scirent deducerent  ed., deducerentur ad medium. Illa vero dicente nullum se habere accusationis testem, jusjurandum
Abbreviated transcription (Latin):
derogationib actũ ÷. ut indignante impera.¬
tort: de alexandrina urbe proicetur. Eodem
tempore eusebio moriente ep̃o cosaris palestinȩ
cognom̃to pamphili. acacius discipło ciꝰ suscepit
episcopatũ. Qui & alios plurimos edidit libros.
&e de uita doctorissu multa conscripsit. Soroũ¬

Expanded text:
derogationibus actum est, ut indignante imperaderogationibus actum est, ut indignante imperatore de Alexandria urbe projiceretur. Eodem tempore Eusebio moriente episcopo Caesareae Palaestinae cognomento Pamphili, Agapius discipulus ejus suscepit episcopatum, qui et alios plurimos edidit libros, et de vita doctoris sui multa conscripsit. SOZO
Abbreviated transcription (Latin):
nis freta solatis. ut & iã molestias asperioris for¬
tunȩ despiciat. Qua propt̾ lic&e ad carissimã reue¬
rentiã urãm dominus ñr beatȩ memoriȩ constan¬
tuere proposuerat. tam̃ qm̃ humana sorte p̃uentꝰ
anteꝗ hec cõpler& uota requieuit. Consequens
arbitratꝰ sũ uoluntatẽ diuae memoriȩ imperatoris
implere. Quidũ aduos remeauerit. qualẽ a me
uenerationẽ habuerit agnoscetis. Non eñi mirabi¬
le est si qͥd in eo ꝗressimus qđ laudetur. Meam
nãq animã. i mago desiderii ur̃i. & chema tanti
uiri. adhoc mouit & inuitauit. diuina ꝓuidentia
Iis btteris fretus athanasius alexandriã uentꝰ
sibent̃q cũ plebs alexindrina suscepit. Artii aͦ
coniuratione facta aduersus cũ fiequentes se¬
ditiones subinde suscitabant. ꝑ quas occasio pre¬
bebatur eusebio ut de rogara et apud impiꝰ
qm non decernente cõmuni concilio ep̃oꝵ. auc

Expanded text:
nis freta olatiis, ut etiam molestias asperioris fornis freta olatiis, ut etiam molestias asperioris fortunae despiciat. Quapropter licet ad charissimam reverentiam vestram dominus noster beatae memoriae Constantuere proposuerat: tamen, quoniam humana sorte praeventus, antequam haec compleret vota requievit, consequens arbitratus sum voluntatem divae memoriae imperatoris implere. Qui dum ad vos remeaverit, qualem a me venerationem habuerit agnoscetis. Non enim mirabile est si quid in eo gessimus quod laudetur. Meam namque animam imago desiderii vestri, et schema tanti viri ad hoc movit et invitavit. Divina providentia His litteris fretus Athanasius, Alexandriam venit, libenterque eum plebs Alexandrina suscepit. Ariani vero, conjuratione facta adversus eum, frequentes seditiones subinde suscitabant, per quas occasio praebebatur Eusebio ut derogaret ei apud imperatorem: quoniam non decernente communi concilio episcoporum
Abbreviated transcription (Latin):
solent sepius euenire.
nterea a thanasius ab occidentali parte in alexan¬
driã est reuersus. quẽ &iã constantinus uiuens
redire maluerat. Dicitur autẽ. quia &iã testa¬
mento uoluit hoc conscribere. Sed qm̃ ita de func¬
tus. eius maior filius constantinus hesperiarũ
partiũ princeps hoc egit. lit terasq huiꝰmodi ad po¬
płm destinauit alexandrinũ. Constantinus cȩsar
popło eccłe catholicȩ alexandrine constituto.
Neq urãm sacratissimã mentẽ arbitror ignorare.
propt̃ ea athanasiũ ad orandȩ legis predicatorẽ
ad tempus galliis fuisse directũ . qm̃ ferocitas cru¬
deliũ immicoꝵ eius impericulo sacri enis capitis
imminebat. ne forsan ꝑ malignoꝵ calliditatẽ.
aliquid in congruũ sustiner&. Ut ergo hoc eui¬
tar& abimmmnentib sibi necessitatib est ablatus.
ciuitate in qua degebat. bona ei necessaria non
de essent : Talis est enĩ eiꝰ uenerabilis uirtus. diui¬

Expanded text:
solent saepius evenire.solent saepius evenire.nterea Athanasius ab occidentali parte in Alexandriam est reversus, quem etiam Constantinus vivens redire maluerat. Dicitur autem quia etiam testamento voluit hoc conscribere: sed quoniam ita defunctus est, ejus major filius Constantinus Hesperiarum partium princeps, hoc egit, litterasque hujusmodi ad populum destinavit Alexandrinum. Constantinus Caesar populo Ecclesiae catholicae, Alexassimam mentem arbitror ignorare, propterea Athanasium adorandae legis praedicatorem ad tempus in Gallias fuisse directum, quoniam ferocitas crudelium inimicorum ejus in periculo sacri ejus capitis imminebat: ne forsan per malignorum calliditatem aliquid incongruum sustineret. Ut ergo hoc evitaret, ab imminentibus sibi necessitatibus est ablatus. civitate in qua degebat, bona ei necessaria non deessent. Talis enim est ejus venerabilis virtus, divi
Abbreviated transcription (Latin):
GITUR SUB IMPERIO CONEtaN¬
tini. ꝑ ęccłas talia prouenerunt. Quo morien¬
te rursus ad quęrimoniã uenit dogna nicę¬
ni concilii. Nam lic&e uiuente constantino.i
non eũ om̃s susciperent. tam̃ aꝑte rennuere
non audebant. Quo moriente. plurimi ab
eo se indubitant̃ abstinuere concilio. Erant
enĩ isti qui &iã primitus uidebantur esse
suspecti precipue uͦ arrii sectatores. cusebius & che¬
ognius. Quiꝰ dogma sc̃ firmare credebant. si re uero
athanasiũ prohiberent. & consectatori suo acgx̾pt¬
acȩ diocesis iura contraderent. Et illi quidem
hȩc agebant. ministrante sibi pb̃ro ꝑquẽ constan
ei seruauerat testam̃tũ. ita utq ad principẽ pa¬
latiiq potentes haberte accessum. Eusebius autꝰ
in aula imperiali uidebatur ita ꝑspicuus. ut suos
consectatores facer& augustã & proceres. Quã¬
obrem de dogiate rursus priuatim. & publiçe
disputationes crebro proferebantur. & simul
in iuriȩ. inimicitiȩ. & plurima quȩ extalibus

Expanded text:
gitur sub imperio Constantini per Ecclesias talia provenerunt. Quo moriente, rursus ad querimoniam venit dogma Nicaeni concilii. Nam licet vivente Constantino non illud omnes susceperint, tamen aperte renuere non audebant. Quo moriente, plurimi ab eo se indubitanter abstinuere concilio. Erant enim isti, qui etiam primitus videbantur esse suspecti: praecipue vero Arii sectatores Eusebius et Theogonius, cujus dogma se firmare credebant, si reverti Athanasium prohiberent, et consectatori suo Aegyptiacae dioecesis jura contraderent. Et illi quidem haec agebant, ministrante sibi presbytero per quem Constantei servaverat testamentum, ita ut usque ad principem palatiique potentes haberet accessum. Eusebius autem in aula regali videbatur ita perspicuus, ut suos consectatores faceret Augustos ac proceres. Quamobrem de dogmate rursus privatim et publice disputationes crebro proferebantur, et simul injuriae, inimicitiae et plurima quae ex talibus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore procedente crescerent. & eccłas & sacerdote
parit̃ cecerosq ministros habere coeperunt. Hoc
autẽ factũ ñ mediocrit᷑ contristabat magos qui
religionẽ ꝑsarũ ueluti quȩdã sacordotalis trib ꝑ
successionẽ generis abinitio cõmissã habere nos¬
cuntur. Adficiebat enĩ & iã iudȩos. naturalit̃ quo¬
ii dã modo xp̃iani dogmatis inimicos. Qua propt
accusauer̃ apud saporẽ regẽ symeonẽ archi¬
ep̃m seleutinȩ & tesifontis ciuitatũ in ꝑsida
regaliũ. tãꝗ amicꝰ ess&e cęsati romanorũ eiq

Expanded text:
tempore procedente crescerent, et ecclesias et sacerdotes tempore procedente crescerent, et ecclesias et sacerdotes pariter caeterosque ministros habere coeperunt. Hoc autem factum non mediocriter contristabat magos, qui religionem Persarum, veluti quaedam sacerdotalis tribus, per successionem generis ab initio commissam habere noscuntur. Afficiebat enim id etiam Judaeos naturaliter quodammodo Christiani dogmatis inimicos. Quapropter accusaverepiscopum Seleuciae et Thesiphontis civitatum in Persida regalium, tanquam amici essent Caesari Romanorum, eique
Abbreviated transcription (Latin):
Quia prius arriani cũ orthodoxis conueniebant
atq cõmunicabant. & de lege constantini. qͣ
uissit hereticoꝵ oratoria eccłas appellari.
Ixiq uomꝰ & ubi õstantinꝰ imperatores tres filios suos¬
ordinauit. & ꝑcepto baptis mate sit defunctꝰ.
NITEMoRtOUS Reuotos
principis constantini. & indorũ gentes & hi¬
berorũ. xp̃iani dogmatis rudim̃ta susce per̃
Sed &rã armenios. tunc primũ audiui xp̃ia¬
nos effectos. Auit enĩ mytridatẽ regẽtẽ
gentis illius. ex quodã mirabili signo dei.
factũ. & om̃s simul eiꝰ dictioni subiectos. una
preceptione iussit ut similit̃ dõ colla sũmit¬
terent. Vnde & apud co̧teros confines xp̃ia¬
nũ dogma transiuit. & multitudine dilata¬
tũ ÷ Apud ꝑsas autẽ initiũ xp̃iantatis ȩstimo cele¬
bratũ. dũ qͥdã corũ occasione cõmertii ad ostromos
& ad armemos uenientes. ut assol& scĩs illic colloque¬
rentur uiris. & corũ uirtutes experirentur. Qũq¬

Expanded text:
Quod prius Ariani cum orthodoxis conveniebant atque communicabant, et de lege Constantini qua jussit haereticorum oratoria ecclesiis applicari.i imperator Constantinus imperatores tres filios reliquerit, et percepto baptismate sit defunctus. n temporibus religiosi principis Constantini, et Indorum gentes et Iberorum Christiani dogmatis rudimenta susceperunt. Sed etiam Armenios tunc primum audivi Christianos effectos. Aiunt enim Tiridatem regem tunc gentis illius ex quodam mirabili signo Dei, factum, et omnes simul ejus ditioni subjectos una praeceptione jussisse ut similiter Deo colla submitterent. Unde et apud caeteros confines Christianum dogma transivit, et multitudine dilatatum est. Apud Persas autem initium Christianitatis aestimo celebratum, dum quidam eorum occasione commercii ad Ostroinos et ad Armenios venientes, ut assolet, sanctis illis colloquerentur viris, et eorum virtutes experirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos dilige cõpotent̃. & facito clom̃tiȩ tue par¬
ticipes. tibi simul & nobis prebiturus grãe¬
inmensu ura ꝑfidem. Hȩc igitur optimus impe¬
rator. pietate decoratus egit. curã non solũ sub¬
iectorũ habens. sed & iã eorũ qui sub aliena gub̾¬
nacula regebantur. Qua ptõpt̃ & ipse diuina
habuit ubiq deuotos. Sed & iã barbarorũ alu
quidẽ sponte seruiebant alii deuicti. Ubiq tri-¬
nterea alexandro mirabili sene. qui arru pro¬
trauerat blasphemias de functo. post menses
quinq niceni concilui. alexandrinorũ ecclesiȩ
suscepit athanasius presulatũ. cuius ꝑsecutiones
fugas. contumelias. crebraq pericula transfer¬
re distuli. quȩ rufinꝰ suo nobilitauit eloquio

Expanded text:
Hos dilige competenter, et facito clementiae tuae parHos dilige competenter, et facito clementiae tuae participes, tibi simul et nobis praebiturus gratimmensa jura per fidem. Haec igitur optimus imperator pietate decoratus egit, curam non solum subjectorum habens, sed etiam eorum qui sub alienis gubernaculis regebantur. Quapropter et ipse divina habuit ubique devotos. Sed etiam barbarorum alii quidem sponte serviebant, alii devicti. Ubique trinterea Alexandro mirabili sene, qui Arii prostraverat blasphemias, defuncto, post menses quinque Nicaeni concilii, Alexandrinorum Ecclesiae suscepit Athanasius praesulatum. Cujus persecutiones, fugas, contumelias, crebraque pericula transferre distuli, quae Rufinus suo nobilitavit eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
in bonã partẽ conuersũ ÷ ut in nr̃o scło huiꝰ¬
mode suppliciũ ficr& manifestũ. Tidi nãq
& ego illorũ finẽ. qui nuꝑ nefandis preceptionib
dõ deuotũ populũ turbauerunt. Qua propt̃
multas dõ refero gr̃ãs. qm̃ integra prouidentia
omne genus humanũ colens legẽ diuinã. red¬
dita sibi pace decent̃ exultat. Unde & iã nob̃¬
ipsis credo. qm̃ optime cauteq uniuersa pro-¬
ueniunt. quando pro illorũ purã probabilẽq
religionẽ. diuinãq concordiã. uniuersa inse dig¬
natur erigere. Igitur d&ali hominũ collegio
id ÷ xp̃ianorũ. pro quib omnis est mibi sermo
quã me libent̃ credis audire. quando &iã emi¬
nentia loca ꝑsidȩ. ꝑ eos amplius quã cupio de¬
corantur. Tuergo optine gub̾naberis. si fueris
sicut illi. & habueris cõmune qđ illi. Sic enĩ
habebis omniũ dnm̃ mitẽ. placidũ. atq pro¬
pitiũ. Hos igitur qm̃ tantus ac talis oxistis cõ¬
mendo tibi. qm̃ & pietate probaris in signis.

Expanded text:
 ut in nostro saeculo hujusmodi supplicium fieret manifestum. Vidi namque et ego illorum finem qui nuper nefandis praeceptionibus Deo devotum populum turbaverunt. Quapropter multas Deo refero gratias, quoniam integra providentia omne genus humanum, colens legem divinam, reddita sibi pace decenter exsultat. Unde etiam nobisipsis credo quoniam optime cauteque universa proveniunt, quando per illorum puram probabilemque religionem divinamque concordiam, universa in se dignatur erigere. Igitur de tali hominum collegio, id est Christianorum pro quibus mihi omnis est sermo, quam me libenter credis audire, quando etiam eminentia loca Persidos per eos amplius quam cupio decorantur? Tu ergo optime gubernaveris, si fueris sicut illi, et habueris commune quod illi. Sic enim habebis omnium Dominum mitem, placidumque, atque propitium. Hos igitur, quoniam tantus ac talis existis, commendo tibi quoniam et pietate probaris insignis.
Abbreviated transcription (Latin):
xpianos adficiebat coqđ plurimos corũ agno¬
ere qͥa pauꝑtatẽ magis eligerte. Grudelibq uiris
huiꝰ modi exactiones iniunxit. quatenꝰ exegosta¬
t pocuniarũ & nimietate exactorũ uim passi.
ꝓptiȩ roligionis iura contẽpnerent. Post hȩc aut̃
sacerdotes ministrosq dĩgladus minacib int̃ emit
acłas subuertit. & uasa eorũ omia publicauit.
Sꝯmeonẽ ũ deduci uissit ad se tamꝗ proditorẽ ꝑso¬
rũ regni atq religionis. Magi siqui dem
auxiliantib sibi udȩis cõfestmatione. Sscãs
cecłas destruebant. S meon autẽ cõp̃hons. fer¬
roq uinctꝰ. ad regẽ usq deducit᷑. Quiuir effectꝰ :
magnꝰ. & om̃i fortitudine p̾tioso. Nã cũ cũ torquon

Expanded text:
od plurimos eorum agnosceret, qui paupertatem magis eligerent; crudelibusque viris hujusmodi exactiones injunxit, quatenus ex egestate pecuniarum, et nimietate exactorum vim passi, propriae religionis jura contemnerent. Post haec autem sacerdotes ministrosque Dei gladiis minacibus interemit, ecclesias subvertit, et vasa earum omnia publicavit. Symeonem vero deduci jussit ad se, tanquam proditorem Persarum regni atque religionis. Magi siquidem, auxiliantibus sibi Judaeis, cum festinatione sanctas ecclesias destruebant. Symeon autem comprehensus, ferroque vinctus, ad regem usque deducitur. Qui vir effectus est magnus, et om
Abbreviated transcription (Latin):
nãq fide creuit. ut multi qͥdẽ iudȩorũ ciuiũ.
pagani uͦ poene om̃s xp̃ianã. illic conuercerent᷑
ad fidem. In qua urbe crescente quoq tempore
religio noscitur ampliata. neq arȩ neq paga¬
na tẽpla aut sacrificia facta sunt. nisi sub uilia¬
no breui tempore. qđ mox probatur extinctũ
Hanc igitur tãquã nuꝑ conditã xp̃i ciuitatẽ. con¬
stantinꝰ suo nomine dedicauit. multis eã &
magnis exornans coclesus. Iuuabatq diuinitas
imperatoris uota. & apparitionib multis in¬
dicabatur. quia sc̃ȩ salutaresq essent. quȩ illic

Expanded text:
namque fides crevit, ut multi quidem Judaeorum civium, namque fides crevit, ut multi quidem Judaeorum civium, pagani vero pene omnes Christianam illic converterentur ad fidem. In qua urbe, crescente tempore, religio noscitur ampliata; neque arae, neque pagana templa, aut sacrificia facta sunt, nisi sub Juliano brevi tempore; quod mox probatur exstinctum. Hanc igitur tanquam nuper conditam Christi civitatem Constantinus suo nomine dedicavit: multis eam et magnis exornans ecclesiis. Juvabatque Divinitas imperatoris vota, et apparitionibus multis indicabatur quia sanctae salutaresque essent quae illic
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ colũnã porphiriticam deuotae contilit.
in argentea theca clausã ciuitatis tradidit
sacerdoti. & undiq congregans artifices. maxi¬
mas illic ornatasq ȩdificauit ecdesias. Hisita
gestis. conuiuio exhibito uirginib sacris. &
ipsa ministeriũ ancille gerens. ultra octogesi¬
mũ annũ etatis agens. & his similia faciens
rediit ad filiũ. & cũ letitia transiuit e scło. mul
filio pictatis mandata cõmittens nouissimis
norũ habens paganorũ suꝑstitiones ad uersaba.¬
tur. remouitq monomadnas. & sua imagines
intemplis poni precepit. & cubitũ quo mensu¬
rabatur nilus. Noniã in templũ serapis annis sin¬
gulis. sed in ecclesias portari sanciuit.
constantinopolĩ frustratꝰ nontͥ. Nam ce corpo¬
rib & diuitus. maior effecta est. qđ idõ proue¬
nisse credo. propt̾ amorẽ dĩ quẽ eiuitas gerit.
& habitatorũ circa indigentes auxiliũ. Intantũ

Expanded text:
super columnam porphyreticam devote condidit.super columnam porphyreticam devote condidit.in argentea theca clausam civitatis tradidit sacerdoti. Et undique congregans artifices, maximas illic ornatasque aedificavit ecclesias. His ita gestis, convivio exhibito virginibus sacris, et ipsa ministerium ancillae gerens, ultra octogesimum annum aetatis agens, et his similia faciens rediit ad filium. Et cum laetitia transivit e saeculo, multa filio pietatis mandata committens, novissimis norum habens, paganorum superstitiones aversabatur; removitque monomachias, et suas imagines in templis poni praecepit; et cubitum quo mensuragulis, sed in ecclesiis portari sancivit.Constantinopolim, frustratus non est. Nam et corporibus et divitiis major effecta est. Quod ideo provenisse credo propter amorem Dei, quem civitas gerit, et habitatorum circa indigentes auxilium. In tantum
Abbreviated transcription (Latin):
unc ergo quȩ crux esset dñi. quȩ latronũ du¬
bitare cȩperunt. Pro inde macharius ciuita¬
tis presul. huiꝰ modi tractatu dubitationẽ soluit.
Mulieri nãq nobilitate clarȩ longa egritudine fa¬
tigate. unã illarũ cruciũ cũ oratione promptissi¬
ma adhibens. uirtutẽ saluatoris agnouit. Mox
enĩ ut mulierẽ crux attigit. passionẽ sȩruissi¬
mȩ egritudinis effugauit. & fominȩ salutem
declauis quidẽ qͥb manꝰ xp̃i fuerant ꝑforatȩ.
alios inga lea misit imperatoris filui capitis
prouidentiã gerens. ut iacula bellica sũmouer&e
alios freno eqͥno ꝑmiscuit. & cautelã imperato¬
ris agens & uetorẽ prophetiã adimplens. Olim
enĩ acharias clamauerat propheta dicens.
Et erit qđ infreno est. scm̃ dño om̃i potenti. Sa¬
lutaris uero crucis partẽ quidẽ aliquã. regali.
ciuitatẽ ubi hec particula seruaretur. in sua
statua sicut fertur inforo constantini. posuit

Expanded text:
Tunc ergo quae crux esset Domini, quae latronum, duTunc ergo quae crux esset Domini, quae latronum, dubitare coeperunt. Proinde Macarius, civitatis praesul, hujusmodi tractatu dubitationem solvit. Mulieri namque nobilitate clarae, longa aegritudine fatigatae, unam illarum crucium cum oratione promptissima adhibens, virtutem Salvatoris agnovit. Mox enim ut mulierem crux attigit, passionem saevissimae aegritudinis effugavit, et feminae salutem de clavis quidem quibus manus Christi fuerant perforatae, alios in galeam immisit imperatoris: filii capitis providentiam gerens, ut jacula bellica submoveret; alios freno equino permiscuit, et cautelam imperatoris agens, et veterem prophetiam adimplens. Olim enim Zacharias clamaverat propheta, dicens : Et erit quod in freno est sanctum Domino omnipotenti. Salutaris vero crucis partem quidem aliquam regalibuscivitatem ubi haec particula servaretur, in sua statua, sicut fertur, in foro Constantini posita
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sicuti dixit auxit constantinꝰ xp̃ianorũ deg¬
mita sed & iũ paganorũ tẽpla destruxit Simula¬
cra nãq ornata publicȩ in constantino politana¬
urbo proposuit. & tripodas delphicos incirco ad
spcetaculũ dedit. quȩ cũ ipso uideantur aspectu suꝑ¬
cusꝰ cognomine uicũ drepani princeps ciuitatem
dicauit helenopolim. ad monita ꝑsomniũ adihe¬
rosolimã properauit. & quondã iberusalẽ desertã
scut pomoꝵ custodiariũ inueniens roquisiuit se¬
pulchrũ xp̃i. qđ lic& difficillime tam̃ inuenit.
ita repente templũ illud scclestissimũ deiciius¬
sit. Q palã facto dñi monum̃to. apparuer̃ eũ¬
suffossȩ tres cruces. & claui simul & titulus. litte¬
& ebreis grecis latinis conscriptꝰ iħs naz harenꝰ
Dicitur autẽ. quia &iã mortuus crucis tactũ
surrexit. De hoc ligno. sybilla dixit apud pa¬
ganos. Oter beatũ lignũ. in quo ds̃ extensus :

Expanded text:
autem, sicut dixi, auxit Constantinus Christianorum dogautem, sicut dixi, auxit Constantinus Christianorum dogmata, sed etiam paganorum templa destruxit. Simulacra namqurbe proposuit, et tripodas Delphicos in circo ad spectaculum dedit, quae cum ipso videantur aspectu, supercujus cognomine vicum Drepani princeps civitatem dicavit Helenopolim, admonita per somnum ad Jerosolymam properavit; et quondam Jerusalem desertam sicut pomorum custodiarium inveniens, requisivit sepulcrum Christi. Quod licet difficillime, tamen invenit . Itaque repente templum illud scelestissimum dejici jussit. Et palam facto Domini monumento, apparuerusuffossae tres cruces, et clavi, simul et titulus litteris Hebraeis, Graecis et Latinis, conscriptus, JESUS NAZARENUS Dicitur autem quia mortuus crucis tactu surrexit. De hoc ligno Sibylla dixit apud Paganos: O ter beatum lignum, in quo Deus extensus est.
Abbreviated transcription (Latin):
mperator int̃ea post conciliũ. degebat lecꝰ
Gelebrata ergo festiuitate publica incenaliũ
suorũ mox aðorigendas ecclesias festinꝰ ac¬
cossit. Hocq faciebat ꝑsingulas ciuitates.
& inurbe cognominis sui. SOtoienua
uoluit habitare ciuitatẽ uoniensq ad cãpũ
ante iliũ positũ iuxta elle spontum suꝑ
eantis tumulũ. ubi acbiui contratoriã pug¬
nantes habuerunt castia. ciuitatẽ desig¬
nauit. portasq fecit. quȩ actonus uident᷑
ruit. monens ut aliũ querorte locũ. Eũqr
Iuctũ primitus bizantiũ uocarotur. auxit¬
& maximo eã muro cirtũdedit. & diuersis or¬
natã fabricis ȩquã imporiali rome constituit
& donominatã constantinopolim appollari
secundã romã lege firmauit. sicuti lex ipsam
marmorea platoma noscitur esso conscripta.
& insarategio iuxta oquestrẽ statuã ous :
constituta. In hac quoq oiuitate. duas qͥdẽ edi¬
ficauit ecclosias. quarũ unã nominauit hironẽ.
aliã uero appellauit apostolorũ. Non folũ

Expanded text:
mperator interea post concilium degebat laetus. Celebrata ergo festivitate publica Vicennalium suorum, mox ad erigendas ecclesias festinus accessit. Hoc itaque faciebat per singulas civitates et in urbe cognominis sui. SOCRATES, voluit habitare civitatem. Veniensque ad campum ante Ilium positum juxta Hellespontum super Ajacis tumulum, ubi Achivi contra Trojam pugnantes habuerunt castra, civitatem designavit portasque fecit quae hactenus videntur ruit, monens, ut alium quaereret locum, eumque cum primitus Byzantium vocaretur, auxit et maximo eam muro circumdedit, et diversis ornatam fabricis aequam imperiali Romae constituit ; et denominatam Constantinopolim, appellari secundam Romam lege firmavit, sicut lex ipsa in marmorea platoma noscitur esse conscripta, et in Strategio juxta equestrem statuam ejus est constituta. In hac quoque civitate duas quidem aedificavit ecclesias, quarum unam nominavit Irenem, aliam vero appellavit Apostolorum. Non solum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis uti uocib prohiberent. unde pene om̃is fac¬
ta est confusio & indisciplinatio cunctis eoclesus
Nulla si qͥdẽ seriptura diuinitꝰ inspirata dicente ex ñ
ex stantib aut fuit aliquando quando non fuit. &
reliquis quȩ proferebant. in rationabile. nob uisũ ÷
consueuimꝰ uti sermonib. Hȩc uob necessario scrip¬
simꝰ dilectissimi. iudiciũ nr̃e examinationis & con¬
sensũ uob in notescentes. & quia rationabilit̃ tunc
quidẽ nos scripta quȩdã modis aliis offendebant.
Postea uero indubitate ca quȩ orant sine contris.¬
tatione suscepimꝰ. Qua propt̃ magnanimit̃ nob
sensũ uerborũ discutientib placuit concordare
in his quȩ a nob ipsis infidei expositione confessa
sunt. Hȩc itaq cusebius pamphili in cȩsarta pales¬
tinȩ : litteris explanauit. Alexandrinȩ ȩcclesiȩ
& egyptiacis & libiȩ & penta poleos. & quȩ uicine
sunt hec scripsit cõmuni decreto conciliũ.

Expanded text:
scriptis uti vocibus prohiberent. Unde pene omnis facscriptis uti vocibus prohiberent. Unde pene omnis facta est confusio et indisciplinatio cunctis Ecclesiis. Nulla siquidem scriptura divinitus inspirata dicente, ex non exstantibus; aut, fuit aliquando quando non fuit, et reliquis quae proferebant, irrationabile nobis visum econsuevimus uti sermonibus. Haec vobis necessario scripsimus, dilectissimi, judicium nostrae examinationis et consensum vobis innotescentes. Et quia rationabiliter tunc quidem nos scripta quaedam modis aliis offendebant; postea vero indubitate ea quae erant sine contristatione suscepimus. Quapropter magnanimiter nobis sensum verborum discutientibus, placuit concordare in his quae a nobis ipsis in fidei expositione confessa sunt. Haec itaque Eusebius Pamphili in Caesaream Palaestinae litteris explanavit: Alexandrinae vero Ecclesiae, et Aegyptiacae, et Libyae, et Pentapoleos, et quae vicinae sunt, haec scripsit communi decreto concilium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsectionẽ aut mutationẽ pat̾ne substantie. uel
uirtutis. His enĩ om̃ib ingenita natura patris ex¬
tranea est sed predicandũ esse consubstantialo᷑
patri filiũ: eoqđ nullã ȩqualitatẽ ad creaturas fac¬
tas dĩ filius habuerit: sed soli patri genitori ꝑ omnẽ
modũ sit similis: & non sit exalia qualib& substan¬
tia uel essentia sed expatris. Quod &tiã ipsũ hoo
modo int̃p̃tatũ bene se habere uisũ est ad consen¬
tiendũ : qm̃ &e priscorũ ep̃os aliquos. & conscripto¬
res eloquentos & nobiles. agnouimus inpatris &
filii theologia id÷ diuina raciocinatione nomine
consubstantialitatis usos. Fec itaq de exposita fi¬
de sint dicta: inqua uniuersi consensimꝰ non sine
anim aduersione sed scđm sensus expositos corã ipso
dõ amabili exminatore imperatore. Et prȩdictis¬
rationib concordantes. a nathematismũ post fidẽ in
eis prolatũ sine tristitia esse credidimꝰ. eo qđ non

Expanded text:
ectionem aut mutationem paternae substantiae vel virtutis. His enim omnibus ingenita natura Patris extranea est. Sed praedicandum est esse consubstantialem Patri Filium, eo quod nullam aequalitatem ad creaturas factas Dei Filius habeat; sed soli Patri genitori per omnem modum sit similis, et non sit ex alia qualibet substantia vel essentia, sed ex Patris. Quod etiam ipsum hoc modo interpretatum bene se habere visum est ad consentiendum: quoniam et priscorum episcopos aliquos, et conscriptores eloquentes et nobiles agnovimus in Patris et Filii theologia, id est divina ratiocinatione, nomine consubstantialitatis esse usos. Haec itaque de exposita fide sint dicta, in qua universi consensimus, non sine animadversione, sed secundum sensus expositos coram ipso Deo amabili examinante imperatore, et praedictisrationibus concordantes, anathematismum post fidem in eis prolatum sine tristitia esse credidimus, eo quod non
Abbreviated transcription (Latin):
fidei subscripserunt. Dãpnationi uͦ arrii con¬
sentire noluerunt. & qm̃ arnius ante istos
reuocatꝰ agnoscitur. sedlicae hoo ita sc̃ habere
uideatur: tam̃ alex andrĩa accedere prohibitꝰ :¬

Expanded text:
fidei subscripserunt, damnationi vero Arii confidei subscripserunt, damnationi vero Arii consentire noluerunt. Ex quo et Arius ante istos revocatus agnoscitur. Sed licet hoc ita se habere videatur, tamen Alexandriam accedere prohibit
Abbreviated transcription (Latin):
habitis. Siigitur satis factũ ÷ scõ ur̃o concilio ñ
reluctantes sed consentientes decretis ur̃is. &ũ
hac conscriptione satis facimꝰ uob. non exiltũ
grauit̃ forentes sed suspitionẽ abicientos he¬
reseos. Sic enĩ dignamini nuno inuultu nos¬
ur̃o recipere. habebitis in om̃ib: consonantos
& ur̃a sequentes parit̾ constituta. quando
& iã eũ qui in his accusatus est. placuit urẽ¬
reuerentio clem̃tiã promoreri atq reuoca¬
ri. Absurdũ nãq est siĩs qͥ putatur esse
reus reuocatur ad satis faciondũ in qͥb qͣ
derogabatur. ut nos contra nos m& ipsos p¬
beamus ꝑ taciturnitatẽ incropationis ui¬
diciũ. Dignamini ergo sicut conuenit urẽ¬
uenerationi. & dõ amatissimũ principẽ cõ¬
monere. & proces tractare nr̃as. & uolocit
quidẽ libellus ÷ reuersionis eusebu & tbeognii
Ex uerbis autẽ eiꝰ comtio. quia isti qͥdõ dictate

Expanded text:
habitis. Si igitur satisfactum est sancto vestro concilio, non habitis. Si igitur satisfactum est sancto vestro concilio, non reluctantes, sed consentientes decretis vestris, etiam hac conscriptione satisfacimus vobis: non exsilium graviter ferentes, sed suspicionem abjicientes haereseos. Si enim dignamini nunc in vultu vestro nos suscipere, habebitis in omnibus consonantes, et vestra sequentes pariter constituta: quando etiam eum qui in his accusatus est, placuit reverentiae vestrae clementiam promereri atque revocari. Absurdum namque est, si is qui putatur esse reus revocatur ad satisfaciendum in quibus ei derogabatur; ut nos contra nosmetipsos praebeamus per taciturnitatem increpationis judicium. Dignamini ergo, sicut vestrae convenit venerationi, et Deo amantissimum principem commonere, et preces tractare nostras, et velociter quidem libellus est reversionis Eusebii et Theogonii. Ex verbis autem ejus conjicio quia isti quidem dictatae
Abbreviated transcription (Latin):
Dusebius igitur & theognius. penitentiȩ
libellũ sũmis ep̃is dingentes. ab exilio reuoca¬
ti sunt imperiali p̃cepto & suas ecclesias re¬
ceperunt. expellentes qui inoorũ locis fuo¬
rant ordinati id ÷ eusebius ãphionẽ chris¬
tũ uero theognius. cuiꝰ libelli exemplar hoc
ost. Dudũ quidem ante iudiciũ condemp¬
nati sareuerentia ur̃a. pationt̃ forre que
decieta sunt a sc̃o concilio ur̃o debuimus i
sed quia nimis absuidũ ÷ contra nosmetipsos
dare calumpniatorib de taciturnitate ꝓ¬
bationẽ. propt̃ ea reforimus qm̃ nos & infi¬
de una cucurrimꝰ. & sonsũ examinantos de
consubstanti alitatis sormone cuncti pacifica.
ueniebant menti. & satis facienits cis qͥbus
ꝓ nob suadori debuerat infide subsctipsimus
nathomatismo autẽ ñ sub notauimꝰ notã quã
fidẽ accus antes. sedut uelut non gedentes
Tlc̃ esse cũ. qͥ fuciat accusatꝰ. corti dooiꝰ ad
nos dirod.dis epłis. & int̃nos disputitionib

Expanded text:
usebius igitur et Theogonius poenitentiae libellum summis episcopis dirigentes, ab exsilio revocati sunt imperiali praecepto, et suas Ecclesias receperunt, expellentes eos qui in ipsorum locis fuerant ordinati, id est Eusebius Amphionem, Chrestum vero Theogonius. Cujus libelli exemplar hoc est. Dudum quidem ante judicium condemnati a reverentia vestra, patienter ferre quae decreta sunt a sancto concilio vestro debuimus. Sed quia nimis absurdum est contra nosmetipsos dare calumniatoribus de taciturnitate probationem, propterea referimus quoniam nos et in fide una cucurrimus, et sensum examinantes de consubstantialitatis sermone cuncti pacificativeniebant menti. Et satisfacientes eis a quibus per nos suaderi debuerat, in fide subscripsimus. Anathematismo autem non subnotavimus, non tanquam fidem accusantes, sed velut non credentes talem esse eum qui fuerat accusatus, certi de ejus ad nos directis epistolis, et inter nos disputationibus
Abbreviated transcription (Latin):
sissimꝰȩ dȩmonis id ÷ uenoris ut illic uirgi¬
nũ cantib insultarent. precepit destrui sce¬
letatissimũ templũ. ipsumq puluerẽ funes¬
tis sacrificus uiolatũ eici. & procul aciuitate
disꝑgi. Deinde sacrariũ edificari dõ maximũ
atq pulchrũ. sicuti designatur extius cpła
admachariũ ipsius ciuitatis episcopũ destina

Expanded text:
sissimae daemonis, id est Veneris, ut illic virgisissimae daemonis, id est Veneris, ut illic virginum cantibus insultarent; praecepit destrui sceleratissimum templum, ipsumque pulverem funestis sacrificiis violatum ejici, et procul a civitate dispergi; deinde sacrarium aedificari Deo maximum atque pulcherrimum, sicut designatur ex ejus epistola ad Macarium ipsius civitatis e
Abbreviated transcription (Latin):
enũ liecon  anra tranquillitate ad ꝓuincie
uidict̃. quatenꝰ qñat oagfectioni corũ necessa¬
ria prebeit cur&. Ut eñĩ codices citius conscrip¬
ti confitiantur . erit opus diligentiȩ tuȩ
Nã & duo publica uehicula ad deferendos cos.
ex auctoritate rescripti nr̃i. tẽ ꝑcipere con-¬
uenit. Sic enĩ & maxime bene conscrip¬
tiusq ad nr̃m ꝑducemur aspectũ. uno quo¬
q: tuȩ gedẽ hoc exequento diacono. Qui
dũ ad nos uenerit. experietur ir̃o munifi¬
centiã pietatis. Ds̃ tẽ custodiat frater
Sufficiunt quidẽ hȩc ad conitiondũ magis
autẽ apte noscendum. quẽ ad modũ famo¬
sissimꝰ imperator suũ studiũ circa sacra
constituit. At tam̃ adiciã : quȩ &iã circa
salutare sepulcbrũ gessit. Agnoscens enĩ
qm̃ elati & circa culturã bachantes idoloꝵ
sepulchrũ dñi sordib aperuerant. obliuio¬
ni tradere contendentes memoriã salu ta¬
rẽ. & de suꝑ templũ aedificauerant luxirio¬

Expanded text:
inciae judicem, quatenus omnia confectioni eorum necessaria praebere curet. Ut enim citius codices conscripti conficiantur, erit opus diligentiae tuae. Nam et duo publica vehicula ad deferendos eos ex auctoritate rescripti nostri te percipere convenit. Sic enim et maxime bene conscripti usque ad nostrum perducentur aspectum, uno quippe tuae Ecclesiae hoc exsequente diacono; qui dum ad nos venerit, experietur nostrae munificentiam pietatis. Deus custodiat te, frater Sufficiunt quidem haec ad conjiciendum, magis autem aperte noscendum, quemadmodum famosissimus imperator suum studium circa sacra constituerit. Attamen adjiciam quae etiam circa salutare sepulcrum gesserit. Agnoscens enim quoniam elati, et circa culturam bacchantes idolorum, sepulcrum Domini sordibus operuerant: oblivioni tradere contendentes memoriam salutarem; et desuper templum aedificaverant luxurio
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃s orientales fr̃s qͥ cũ iudeis primitus celebra¬
bant. consone cũ romanis & uobcũ & cũ om̃ib
abmitio pascha custodientib ex hoc tempore
debeant custodire. Exultantes itaq in his quȩ
gosta sunt. & in cõmuni pace & concordia. &
mes quod om̃is radicitꝰ horesis est auulsa. eũ mais

Expanded text:
ut omnes Orientales fratres, qui cum Judaeis primitus celebraut omnes Orientales fratres, qui cum Judaeis primitus celebrabant, consone cum Romanis, et vobiscum, et cum omnibus ab initio Pascha custodientibus, ex hoc tempore debeant custodire. Exsultantes itaque in his quae gesta sunt, et in communi pace atque concordia, et in eo quod omnis radicitus haeresis avu
Abbreviated transcription (Latin):
solute facere omĩa scđm logẽ & sanctiones eccłe.
iqͥlẽ uero contigerit requiescere in ȩcclesia. tunc
pro uehi in honorẽ defuncti cos qͥ nuꝑ assumpti sunt
solũ modo fiuideantur digni. & populus eos elege¬
rit. condecernente simul & consignante maxiȩ
alexandriȩ ciuitatis ep̃o. Hoc itaq aliis qͥdem
concessũ est om̃ib in ꝑsona uero melitii nequaquã¬
cadem placuerunt. propt̾ priorõ indisciplinatio¬
nẽ eiꝰ & propt̃ procacitates cius ac petulantie uo¬
luntatẽ. ne ulla daretur auctoritas uel potestas
homini. qͥ poss& rursus eadẽ in disciplinationes
to. & scissimȩ alexandrinorũ ecclesiȩ. Siquid aut̃
aliud ordinatũ est aut dogmatizatũ presente dͥnõ
presens uobis poterit subtilius aperire. tãquã aue¬
tor gestorũ & cõmunicator existens. Quangoliza¬
mꝰ utẽ uob̃ & de consonantia sanctissimi pasche
qͥa ur̃is orationib est correctũ &rã hoc opus. ita

Expanded text:
solute facere omnia secundum legem et sanctiones Ecclesiae. solute facere omnia secundum legem et sanctiones Ecclesiae. Si quem vero contigerit requiescere in Ecclesia, tunc provehi in honorem defuncti eos qui nuper assumpti sunt, solum modo si videantur digni, et populus eos elegerit, condecernente simul et consignante maximae Alexandriae civitatis episcopo. Hoc itaque aliis quidem concessum est omnibus. In persona vero Meleadem placuerunt propter priorem indisciplinationem ejus, et propter procacitates ejus ac petulantiae voluntatem, ne ulla daretur auctoritas vel potestas homini, qui posset rursus easdem indisciplinationes to et sanctissimae Alexandrinorum Ecclesiae. Si quid autem aliud ordinatum est aut dogmatizatum, praesente domipraesens vobis subtilius poterit aperire, tanquam auctor gestorum et communicator existens. Evangelizamus autem vobis et de consonantia sanctissimi Paschae, quia vestris orationibus est correctum etiam hoc opus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
& diuisionẽ. predicta cõmotione destruens. libe¬
rauit egyptũ. Relinquebantur autẽ quȩ ꝓpe
tulantiã melitii gesta sunt. & corũ qui ab co
melitiũ qͥdẽ clementi consilio. dũ subtili ueraq.
ratione nullã ueniã mereretur. Manere qͥdẽ
in propria ciuitate. nullã uero om̃i modis habe¬
re potestatẽ neq eligendi neq ordinandi nec
in prouincia. nec inqualib& ciuitate uideri. pu¬
rũq nom̃ tantũ modo possidere. Eos autẽ
qͥ ab eo sunt constituti mistica ordinatione fir¬
matos. habere honorẽ & ministeriũ. uitã sequen¬
tes sint modis om̃ib uniuersorũ insingulis
parro echiis & ecclesiis a km̃o & cõministro nr̃o
alexandro conseeratorũ & ut his nulla potestas
sit placitos sibi eligere. aut nomina eorũ pre¬
rationib ur̃is innullo schismate reꝑtos sed sine
macula inchatholica & apostolica eccła ꝑmanen¬
tes. dignũ ÷ potestatẽ habert & cligendi quẽ libae
& nomina eorũ dandi qui dero sunt digni. & ab¬

Expanded text:
itione  ed., commotione destruens liberavit Aegyptum; relinquebantur autem quae per petulantiam Meletii gesta sunt, et eorum qui ab eo Meletium quidem clementi concilio dum subtili veraque ratione nullam veniam mereretur manere quidem in propria civitate, nullam vero omnimodis habere potestatem neque eligendi, neque ordinandi, nec in provincia, nec in qualibet civitate videri, purumque nomen tantummodo possidere. Eos autem qui ab ipso sunt constituti, mystica ordinatione firmatos habere honorem et ministerium, ut tamen sequentes sint modis omnibus universorum in singulis parochiis et ecclesiis a charissimo et comministro nostro Alexandro consecratorum; et ut his nulla potestas sit placitos sibi eligere, aut nomina eorum 230 praeorationibus vestris in nullo schismate repertos; sed sine macula in catholica et apostolica Ecclesia permanentes, dignum est potestatem habere et eligendi quemlibet, et nomina eorum dandi qui clero sunt digni; et ab
Abbreviated transcription (Latin):
esse expa tẽ. non tam̃ tãquã partẽ esse patris.
Proptꝰ ea nob quoq uidebatar bene se habere. ut
mente consentiremus piȩ doctrinȩ. dictanti ex
pa te filiũ esse: ñ tamen pareẽ cius esse substantiȩ
qua ꝓpropt̃ & nosimente consensimus : neq uocõ con¬
substantialitatis refutantes. posita: p̃oculis nr̃ĩs
pacis intentione. & ab intellectu rectissimo non ca¬
dentes. Scđm hoc ociã natũ & factũ suscepimus.
qm̃ factũ cõmune esse dicebant opꝰ reliquarũ cre¬
aturarũ factarũ ꝑfiliũ. quarũ nihil simile habere
filiũ confiterã & p̃dicamꝰ Unde ñ eũ cẽ. facturã dici¬
m: qđ congruit his quȩ ꝑeũ facta nosecntur. sed
superius quã facturã totius esse substantiȩ. quã ex
patte natã diuina docere uident᷑ eloquia: modo
qͥppe generationis inenarrabili gincogitabili ex¬

Expanded text:
esse ex Patre, non tamen tanquam partem esse Patris. esse ex Patre, non tamen tanquam partem esse Patris. Propterea nobis quoque videbatur bene se habere, ut mente consentiremus piae doctrinae dictanti ex Patre Filium esse, non tamen partem ejus esse substantiae. Quapropter et nos mente consensimus, neque vocem consubstantialitatis refutantes, posita prae oculis nostris pacis intentione, et ab intellectu rectissimo non cadentes. Secundum hoc etiam natum, et non factum suscepimus: quoniam, factum, commune esse dicebant opus reliquarum creaturarum factarum per Filium, quarum nihil simile habere Filium confitemur et praedicamus. Unde non eum esse facturam dicimus, quod congruit iis quae per eum facta noscuntur, sed superius quam facturae, totius esse substantiae, quam ex Patre natam divina docere videntur eloquia; modo quippe generationis inenarrabili et incogitabili ex
Abbreviated transcription (Latin):
pcrator nr̃. rectissime eã habere testatꝰ ÷. & sic
& iã sẽ professus est sapere : ꝙ in hac om̃s consentire
&e sub scribere. & in his dogmatib concordare precepit
U no solũmodo scripto & inserto consubstantialitatis
uerbo qđ & iã ipse int̾pretabatur dicens. quia non
sedm̃ corporeas passiones consubstantiale dr̃ neq
intelligibilẽ incorporeãq corporalẽ quandã subsiste¬
re passionẽ : sed sacris qͥb dã ineffabilibq rationib
magis intellegendã. Ꝙ sapientissimꝰ quidẽ atq pi¬
issimꝰ imperator. ita philosophabatur. fidei ergo
explanatione dictata. quẽ ad modũ abeis dictũ sit
ex substantia patris. & patri consubstantialẽ : non est
sine examinatione derelictũ. Consultationes autẽ
& responsiones de inde mouebantur: & mens ꝑseru.¬
tabatur dictorũ sensus. Et hoc ergo qđ aiebant
de substantia : constabat apud cos significatiuũ qͥdẽ

Expanded text:
perator noster rectissime eam habere testatus est, et sic perator noster rectissime eam habere testatus est, et sic etiam se professus est sapere; et in hac omnes consentire et subscribere, et in his dogmatibus concordare praecepit, uno solummodo inscripto et inserto consubstantialitatis verbo. Quod etiam ipse interpretabatur, dicens: quia non secundum corporeas passiones consubstantiale dicitur, intelligibilem incorporeamque corporali aliqua subsistere passiomagis intelligendam. Et sapientissimus quidem atque piissimus imperator 229 ita philosophabatur. Fidei ergo explanatione dictata, quemadmodum ab eis dictum sit, ex substantia Patris, et Patri consubstantialem, non est sine examinatione derelictum. Consultationes enim et responsiones deinde movebantur, et mens perscrutabatur dictorum sensum. Et hoc ergo quod aiebant de substantia, constabat apud eos significativum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã penitus suspicionẽ aduersã de eo quili¬
b& habere potuiss&e. Sunt autẽ quȩ abipso cuse¬
bio conscripta sunt: huiꝰ modi uerba. Isła ttidi prae¬
rbitramur & uos dilectissimi & iã aliunde
didicisse. fama consuete prȩcurrente : perfectũ
dehis quȩ sunt gesta sermonẽ. Sedne ex huius¬
modi auditu ueritas uobis alit̃ nuntietur: necessa¬
no direximus uob primũ quidẽ scripturã a nob̃
de fide propositã. Nã & dñs nr̃ mittens ad predican.
e quib & ad firmamus ita habere & ita sapere. sed &iã
dudũ sic habuisse & sapuisse. & usq admortẽ. ꝓhac
instare fide : anatbematizantes omnẽ sine dõ he-¬
resim. hec omiã excorde &anima sapuisse ex quo
testamur. ostensuri probationib & satis factari
uob : quia & pretentis temporib ita credidimus &
predicauimꝰ. hac a nob exposita fide: nulli relic¬
tꝰ ÷ resistendi locus. Sed& ipse pͥmꝰdõ amabilis im¬

Expanded text:
quaquam penitus suspicionem adversam de eo quiliquaquam penitus suspicionem adversam de eo quilibet habere potuerit. Sunt autem quae ab ipso Eusebio conscripta sunt hujusmodi verba. SOCRATES, Arbitramur et vos, dilectissimi, etiam aliunde didicisse, fama consueta praecurrere perfectum de his quae gesta sunt sermonem. Sed ne ex hujusmodi auditu veritas vobis aliter nuntietur, necessario direximus vobis primum quidem scripturam a nobis de fide prrmamus ita habere, et ita sapere, sed etiam dudum sic habuisse, et ita sapuisse, et usque ad mortem pro hac instare fide anathematizantes omnem sine Deo haeresim. Haec omnia ex corde, et anima sapuisse, ex quo testamur: ostensuri probationibus, et satisfacturi vobis, quia et praeteritis temporibus ita credidimus et praedicavimus. Hac a nobis exposita fide, nulli relictus est resistendi locus. Sed et ipse primus Deo amabilis im
Abbreviated transcription (Latin):
stantialitatis de rogantes predicti uiri: marru de¬
positione sub scribere noluerunt. Idõq synodus
artiũ & consectatores eius a nathematizauit om̃s:
adicientes neq accedere eũ inexandrã. Preceptũq
principis: repente eundẽ arriũ & qui cirea euse¬
biũ &e theogniũ. & qui cũ eis exilio deportauit.
usebius igitur & theognius post paululũ tẽpꝰ
exilii libellũ pęnitentiȩ porrigentes infide con¬
substantialitis consenserunt : qđ declarabimus pro¬
cedentes. Tunc autẽ insinodo cusebius cognomine
pamphili & cesariȩ palestinȩ sortitus episcopatũ.
paululũ animaduertens atq considerans. utrũ
oporter& suscipi t̃minũ fidei. una cũ alus om̃ib
hoc est uniuersa multitudine. consensit atq sub¬
sripsit. nec ñ & populo subsua diocesi constituto
scripsit t̃minũ fidei. & ubiq destinauit : sermo¬
nẽ subtilit̃ consubstantialitatis int̾ pretatꝰ : ut ne¬

Expanded text:
stantialitatis derogantes praedicti viri, in Arii destantialitatis derogantes praedicti viri, in Arii depositione subscribere noluerunt. Ideoque synodus Arium et consectatores ejus anathematizavit omnes: adjicientes neque accedere eum in Alexandriam. Praeceptumque principis repente eumdem Arium, et qui circa Eusebium, et Theogonium, et qui cum eis erant, exsilio deportavit.usebius igitur et Theogonius post modicum tempus exsilii, libellum poenitentiae porrigentes, in fide consubstantialitatis consenserunt, quod declarabimus procedentes. Tunc autem in synodo Eusebius cognomine Pamphili Caesareae Palaestinae sortitus episcopatum, paululum animadvertens atque considerans, utrum oporteret suscipi terminum fidei, una cum aliis omnibus, hoc est cum universa multitudine consensit atque subscripsit, nec non et populo sub sua dioecesi constituto scripsit terminum fidei, et ubique destinavit sermonem: subtiliter consubstantialitatis nomen interpretatus; ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm: Dicentes autẽ erat quando ñ erat. aui
ñ erat antequã ficr&. aut quia ex extantib faci
est. aut altera substantia uel essentia. dicentes
esse. aut creatũ. aut conuertibilẽ filiũ dĩ boffo¬
les a nathematizat catholica & apostolica ȩcelester
& amplexi sunt & sicut ait eusobius. consonante
& unanimes inscriptis explanauerunt. Qumꝗ
uero solũ modo non receperunt uerbũ consubstas¬
tialitaas
reprehendentes. Eusebius meo mediȩ pre sular mhars¬
nius nicenus maris caledonensis theonas marmari¬
cersus. sđs tholomaidis : dicentes consubstantiale
esse iq đ e xaliquo est. aut exparcitione. aut ex decur¬
sone. aut explantatione. Explantatione quidẽ
sicit ex radice germen.: ex decursione uero sicati
patni fili: expartitione autẽ. sicut ex masso duri
anuli duo uel tres. Scđ̃m nullũ autẽ horũ inqui¬
unt: est filius dĩ. ꝑropt̾ ea ergo dicebant infide ñ
arre consentiendũ. Plurimũ siquidẽ uerbo consub¬

Expanded text:
icentes autem erat quando non erat, aut non erat antequam fieret, aut quia ex non existentibus factus est, aut ex altera substantia vel essentia dicentes esse, aut creatum; aut convertibilem Filium Dei: hos tales anathematizavit catholica et apostolica Ecclesia, et amplexi sunt; et, sicut ait Eusebius, consonantes et unanimes in scriptis explanaverunt. Quinque vero solummodo non receperunt, verbum consubstantialitatis reprehendentes, Eusebius Nicomediae praesul, Theogonius Nicaenus, Mares Chalcedonensis, Theonas Marmaricenus, Secundus Ptolemaidis, dicentes consubstantiale esse, quod ex aliquo est, aut ex partitione, aut ex decursione, aut ex plantatione. Ex plantatione quidem, sicut ex radice germen; ex decursione vero, sicut paterni filii; ex partitione autem, sicut ex massa aurea annuli duo, vel tres. Secundum nullum autem horum, inquiunt, est Filius Dei. Propterea ergo dicebant in fide non esse consentiendum. Plurimum siquidem verbo consub