comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ꝓpagines : & extendit ramos suos. Quando
rabolã : ostendit obscurũ eẽ. qđ dr̃. Nulli enĩ du¬
biũ enigna & parabolã aliud p̃ferre inuerbis:
in parabolis: quas secreto apłis disserebat. Ergo e¬
ingma & parabolã ita debemꝰ intelligere: qͣsi eni¬
gma & parabolã. Due aut̃ in p̾senti ez echielis ꝓphe
tia pponunt᷑: aqͥle de pͥma nc̃ dicendũ ẽ. de altera
in consequentib disseremꝰ : & interĩ simplice̾ carpa¬
mus historiã. Aqͥla grandis magnarũ alarũ. longo
membroꝵ ductu. plena plumis & uarietate siue
ut uertere locae. plena unguiũ. nabuchodonosor

Expanded text:
fecit propagines, et extendit ramos suos. Quando rabolam, ostenditur obscurum esse quod dicitur. Nulli enim dubium, aenigma, et parabolam aliud proferre in verbis, in parabolis, quas secreto apostolis disserebat. Ergo aenigma, et parabolam ita debemus intelligere, quasi aenigma, et parabolam Duae autponuntur. De prima nunc dicendum est: de altera in consequentibus disseremus. Et interim simplicem carpamus historiam. Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et varietate, sive ut vert
Abbreviated transcription (Latin):
A ꝑi libane portas tuas: & comedat ignis cedros
tuas. Ulula abies qr cecidit cecidit cedrus: qͣm ma¬
gnifici uastati funt. Et crebro templũ qđ erat ineli¬
tũ atq sublime : in seripturis scĩs libanus appella¬
tur. Tulitq medullã cedri & summitatẽ frondiũ
eius euellit: & transportauit eã in terrã chana¬
an: in urbe negociatoꝵ posuit illã. ꝓ negotiatorib
dicat autẽ iechonia regẽ uida quẽ cepit nabu
De cuiꝰ pꝰea genere sic mathei euangliste seriptura

Expanded text:
s tuas, et comedat ignis cedros tuas. Ulula, abies, quia cecidit cedrus, quoniam magnifici vastati sunt . Et crebro templum quod erat inclytum atque sublime, in Scripturis sanctis Libanus appellatur. Tulitque medullam cedri, et summitatem frondium ejus evellit, et transportavit eam in terram Chanaan, in udicat autem Jechoniam regem Juda, quem cepit NabucDe cujus postea genere, sicut Matthaei Evangelistae Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ficcent᷑ palmites nrĩ & germina arescant  & con¬
tra pactũ dĩ facere credam᷑. Hec dic̃ dñs. Et sũ-¬
mã ego de medulla cedri sublimis. & ponã de uer¬
tice ramoꝵ eius tenerũ : distringã & plantabo suꝑ
montẽ excelsũ & eminentẽ. In monte sublimi ifrł
plantabo illud. Ꝙ erũpa& in germ̃. & facia& fru¬
ctũ : & erit in cedrum magnã. Et habitabunt sub
ea om̃s uolucres : uniuerstĩ uolatile sub ũbra fron¬
diũ eius nidificans. & scient omiã ligna regioniᷤᷤ.
qͥa ego dñs humiliaui lignũ sublime : & eleuaui
lignũ humile: & ficcaui lignũ utride : & fron
Loxͥ. Quia hec dic̃ adonay dñs. Et auferã ego de
electis cedri de uertice. & dabo de capite ramorum
enis & de corde eorũ : auferã & plantabo fuꝑ mon¬
tẽ excelsũ : & suspendã illud in monte sublimi
isrł. & plantabo & affere germen: & faci& fru¬
ctũ : & erit in cedrũ magnã. & requiesc& sub ea

Expanded text:
siccentur palmites nostri et germina arescant, et consiccentur palmites nostri et germina arescant, et contra pactum Dei facere credamur. « Haec dicit Dominus: Et sumam ego de medulla cedri sublimis et ponam de vertice ramorum ejus; tesum et eminentem. In monte sublimi Israel plantabo illud, et erumpet in germen et faciet fructum et erit in cedrum magnam, et habitabunt sub ea omnes volucres, et universum volatile sub umbra frondium eius nidificabit, et scient omnia ligna regionis quia ego Dominus humiliavi lignum sublime et exaltavi lignum humiLXX: Quia haec dicit Adonai Dominus: Et auferam ego de electis cedri de vertice + et dabo de capite ramorum ejus  de corde eorum auferam, et plantabo super montem excelsum, et suspendam illud in monte sublimi Israel, et plantabo, et afferet germen, et faciet fructum, et erit in cedrum magnam, et requiescet s
Abbreviated transcription (Latin):
orbẽ terrarũ uniuersũ app̾hendã manu qͣsi nidũ
& sic̃ confracta oua: nunc sub ꝑsona aqͥle descri¬
bit᷑: qđ nequaꝗͣ uenit de libano. qͥ int̾pretat᷑ can¬
dor. & refertur ad thimiama. paruula atq hu-¬
milia uirgulta ꝑstringere: s fummitates cedroꝵ
& de pͥncipib ac de storpe regia: uxeta illud abu¬
Escȩ eiꝰ electe. Ponitq testam̃tũ cũ his quos ceꝑit.
ut regi babilonio colla submittant : & impleant
illud qđ apłs loqͥtur: quos tradidi sathane ut
discant ñ blasphemare. E in alio loco. Quos tͣdidi
inqͥt sathane in interitũ earnis: ut sp̃s saluus
fiat. Non debemꝰ gͦ si forsitan ob aliquod peccatũ
de congregatione frm. & de domo dñi eicim̃ relu¬
ctari: s equo ammo latã in nos ferre sententia
donec iustific& causa meã : & cęt̃a. Et frequent̃
euenit. ut alteri subditi ad alterũ transeamꝰ qui
nobis suũ reꝓmittat. auxiliũ: nec faciat in pͥstina
sententia ꝑmanere. Qđ omi ratione uitandũ ẽ : ne

Expanded text:
 apprehendam manu quasi nidum, et sicut confracta ova , nunc sub persona aquilae describitur: quod nequaquam velit de Libano, qui interpretatur candor, et refertur ad thymiama, parvula atque humilia virgulta perstringere, sed summitates cedrorum, et de principibus, ac de stirpe regia, juxta illud AbaEscae ejus electae . Ponitque testamentum, cum his quos ceperit, ut regi Babylonio colla submittant, et impleant illud quod Apostolus loquitur: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Et in alio loco: Quos tradidi, inquit, Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . Non debemus ergo, si forsitan ob aliquod peccatum de congregatione fratrum et de domo Dei ejicimur, reluctari: sed aequo animo latam in nos ferre sententiam, donec justificet causam meam, » etc. Et frequenter evenit ut alteri subditi ad alterum transeamus, qui nobis suum repromittat auxilium. Nec faciet in pristina sententia permanere, quod omni ratione vitandum est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͥ uicisti in scelere tuo sororẽ tuã. nec eius
exeplo territa es. ne similia sustineres. & ꝓhiberes
pedẽ tiũ: nunc autẽ reuelata ẽ. ignomuna tua:
dĩ ausculta sententiã. Uel certe porta urxta lxcx. uł¬

Expanded text:
Quia igitur vicisti in scelere sororem tuam, nec ejus Quia igitur vicisti in scelere sororem tuam, nec ejus exemplo territa es, ne similia sustineres, et prohiberes pedem tuum: nunc autem revelata est ignominia tua, Dei ausculta sententiam. Vel porta juxta Septu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ incircuitu tuo sunt filiarũ palestinarũ.q
te ambiunt ꝑgirũ. Scelus tuũ. & nefas tuum:
tu portabis. Theodotio hoc mͦ. Et ñ erat sodoma
soror tua mauditu oris tui. in die suꝑbiȩ tue
ante quã reuelaretur malitia tua. sic̃ tepꝰ obpbrii
filiarũ spriȩ. & omĩum ꝑ circuitũ eius filiarum
aliengenarũ quȩ ab hominantur te ꝑgirũ. For-¬
nicationẽ tuã & contaminationes tuas. tu por¬
tasti : dicie adonai dñs. Caitioni aqͥle: congruit
nr̃a translatio. Quas om̃s posui: ut ex conlatione
cunctarũ alicuiꝰ sensus possimꝰ repperire uestigiũ.
Et interĩ absq alioꝵ p̃iudicio. sic nobis iudet̾ lecti¬
onis ordo reddendus. Indieb suꝑbiȩ tuę quando pec¬
cabas. non es recordata euersionis sodome sororis
tuȩ. ante quã pater& malitia tua quę hoc teprẽ
reuelata ẽ. In tantũ ut cunetis urbib sirię & pa¬
lestine quȩ incircuitu tuo sunt fieret obpbrium.

Expanded text:
quae in circuitu tuo sunt filiarum Palaestinarum, quae quae in circuitu tuo sunt filiarum Palaestinarum, quae te ambiunt per gyrum. Scelus tuum et nefas tuum tu portabis. Theodotio hoc modo: Et non erat Sodoma soror tua in auditu oris tui, in die superbiae tuae, antequam revelaretur malitia tua: sicut tempus opprobrii filiarum Syriae, et omnium per circuitum ejus filiarum alienigenarum, quae abominantur te per gyrum. Fornicationem tuam, et contaminationes tuas, tu portasti, dicit Adonai Dominus. Editioni Aquilae congruit nostra translatio; quas omnes posui, ut ex collatione cunctarum, alicujus sensus possimus reperire vestigium, et interim absque aliorum praejudicio, sic nobis videtur lectionis ordo reddendus: In diebus superbiae tuae, quando peccabas, non es recordata eversionis Sodomae sororis tuae, antequam pateret malitia tua, quae hoc tempore revelata est in tantum, ut cunctis urbibus Syriae et Palaestinae quae in circuitu tuo sunt, fieres opprobrium.
Abbreviated transcription (Latin):
Et reuertet᷑ cũ filiabꝰ suis. quę in toto orbe disꝑse
sunt : dequo plenius in isaie explanationib dis¬
seruimus. Non fuit autẽ sodoma soror tua audi¬
ta in ore tuo in die suꝑbiȩ tue : antequã reuelare¬
tur malitia tua sic̾ hoc tẽprẽ. in obpbriũ filiarũ
sirie. & cunctarũ in circuitu tuo filiarũ palesti¬
narũ. quȩ ambiunt te ꝑ girũ. Scelus tuũ. et
ignominiã tuã tu portasti : ait dñs ds.Lxx.
Nisi fuiss& sodoma soror tua aa audiendũ inore
tuo in dieb suꝑbie tuȩ : ante quã reuelarentur
malitie tue. sic̃ nunc ẽ. filiarũ siriȩ. Et nisi hoc
fuiss&: quid factũ eẽt.tͥ. & omĩum in cireuitu
tuo filiarũ alienigenarũ quȩ circũdant te ꝑ
girũ  impietates tuas. & imqͥtates tuas: tu por¬
ta. Simmachus hunc locũ ita int̃pͣtatus ẽ. Quia
non fuit sodoma soror tua in atiditu ꝑ ostitũ in
die suꝑbie tuȩ. antequã reuelaret᷑ ignominia
tua. sic̃ in tẽprẽ obꝓbrii filiarũ siriȩ. & omĩum

Expanded text:
Et revertitur cum filiabus suis, quae in toto orbe dispersae sunt. De quo plenius in Isaiae explanationibus disseruimus. Non fuit autem Sodoma soror tua audita in ore tuo in die superbiae tuae antequam revelaretur malitia Syriae, et cunctarum in circuitu tuo filiarum Palaestinarum, quae ambiunt te per girum. Scelus tuum, et ignominiam tuam tu portasti, ait Dominus Deus. LXX: Nisi fuissent Sodoma soror tua ad audiendum in ore tuo in diebus superbiae tuae antequam revelarentur malitiae tuae, sicut nunc est filiarum Syriae, et nisi hoc fuisset, quid factum esset tibi, et omnium in circuitu tuo filiarum alienigenarum, quae circumdant te per girum? impietates tuas, et iniquitates tuas tu porta. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: 187 Quia non fuit Sodoma soror tua in auditu per os tuum in die superbiae tuae, antequam revelaretur ignominia tua, sicut in tempore opprobrii filiarum Syriae, et omnium
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo sermone dr̃ arã: quȩ int̾p̃tatur sublimitas.
Et iueta explanationẽ illiꝰ loci isaie ꝓpħe. in quo
arã & ephraim consentiunt contra iudã & ierłm:
ethnicoꝵ arguta sapientia. & quę sibi sublimitatẽ
scientie reꝓmitrat. iuneta maliciȩ hereticoꝵ impu¬
gnat iudã . in quo uera confessio ẽ : & ñ potest p̾ua¬

Expanded text:
 , quae interpretatur, sublimitas. Et juxta explanationem illius loci Isaiae prophetae, in quo Aram, et Ephraim consentiunt contra Judam, et Jerusalem, ethnicoru arguta sapientia, et quae sibi sublimitatem scientiae repromittat, juncta malitiae haereticorum, impugnat Judam, in quo vera confessio e
Abbreviated transcription (Latin):
erat auxiliũ postulare. Hoc ẽ. enĩ qđ seriptura
nunc dic̃: ut irrigar& eã de areolis germinis
sui que in t̾ra bona a nabuehodonosor plantata e¬
rat: ut facer& frondes & afferr& fruccũ. &
crescer& in uineã latiorẽ. ꝓpterea iubet᷑ ꝓpha
ut loquat᷑ ad iuneã quę anabuchodonosor planta¬
ta fuerat: &ramos suos ad aqͥlã egiptiã miserat.
Nũqͥd ꝓsꝑabitur qr hoc facere conata ẽ. & non statĩ
om̃s ꝓpagines eiꝰ & palmites siccabuntur : & non
inqͥt in brachio grandi: neq in popło multo. Fugi¬
ens enĩ sedechias. & regis egiptii auxilio destitu¬
tus: ad ueib nabtchodonosor in desertis iericun
remiȩ scriptũ ẽ. Et factũ ẽ. uerbũ dnĩ ad me:
dicens. Dic ad domũ exasperantẽ. Nescitis. quia ista

Expanded text:
erat, auxilium postulare. Hoc est enim quod Scriptura erat, auxilium postulare. Hoc est enim quod Scriptura nunc dicit, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. Quae in terra bona a Nabuchodonosor plantata erat, ut faceret frondes, et afferret fructum, et cresceret in vineam latiorem: propterea jubetur prophetae, ut loquatur ad vineam, quae a Nabuchodonosor plantata fuerat, et ramos suos ad aquilam Aegyptiam miserat: numquid propserabitur quia hoc facere conata est, et non statim omnes propagines ejus, et palmites siccabuntur? Et non, inquit, in brachio grandi, neque in populo multo? Fugiens enim Sedecias, et regis Aegyptii auxilio destitutus, a ducibus Nabuchodonosor in desertis Hierichoremiae scriptum est . Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Dic ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
alarũ plurimis unguibꝰ: & ecce uinea hec inplica¬
ta erat ad eã : & radices eius ad illã. & ramos su¬
os extendit ad illã : ut irrigar& eã cũ gleba plã¬
tationis sue. In capo bono suꝑ aquã multã ipsa in¬
pinguabit᷑: ut facer& germina & afferr& fructũ:
ut eet. in tuneã grandẽ. Apterea dic. Hec dic̃ ado¬
nai dñs. Si diriget᷑ : nonne radices teneritudinis
eis. & fructꝰ illius computresc&̃. Parescent om̃a
que ex ea orta sunt. & non in brachio magno. neq
in popło multo: ut euellat eã aradicibꝰ suis. Cec¬
ce inpinguabit᷑. Nũqͥd dirigetur: Nonne statĩ
ut tetigerit eã uentus urens aresc& ⁊ siccabit᷑
ariditate. & cũ gleba germinis sui aresc& : Aqͥla
scda idẽ. altera. & ipsa magna plena plumis et
multoꝵ unguiũ. ꝓpt̾ rapacitatẽ & nastitatem
gentiũ plurimarũ: rex egipti ẽ. pharao. Et ecce
tos dirigere : & abeo contra regẽ cui subditus

Expanded text:
alarum, plurimis unguibus: et ecce vinea haec implicaalarum, plurimis unguibus: et ecce vinea haec implicata erat ad eam, et radices ejus ad illam, et ramos suos extendit ad illam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis suae. In campo bono, super aquam multam ipsa impinguata est: ut faceret germina et afferret fructum, et esset in vineam grandem. Propterea dic: Haec dicit Adonai Dominus: Si dirigetur? Nonne radices teneritudinis ejus, et fructus illius computrescent, et arescent omnia quae ex ea orta sunt? Et non in brachio 192 magno, neque in populo multo, ut evellat eam a radicibus suis: et ecce impinguatur. Numquid dirigetur? Nonne statim ut tetigerit eam ventus urens, arescet, ac siccabitur ariditate: cum gleba germinis sui arescet? Aquila secunda, id est, altera, et ipsa magna, plena plumis, multorum unguium, propter rapacitatem, et vastationem gentium plurimarum, rex Aegypti est Pharao. Et ecce tos dirigere, et ab eo contra regem, cui subditus
Abbreviated transcription (Latin):
plantatũ fuerat. & factũ ẽ. in uineã infirmã & par¬
uulã : ut tantũ apparerent rami eiꝰ. ut uideretur
qͥdẽ habere regnũ : s ipsũ regnũ eiꝰ humile atq
infirmũ. babilonii pͥncipis regeret᷑ arbitrio. Hoc
interĩ de p̾senti capło: cui su̾bnectamꝰ &rliqͣ. Et fa¬
eta ẽ. aqͥla altera grandis. magnis alis. multisq
plumis : & ecce unea ista quasi nittens radices su¬
as ad eã. Palmites suos extendit ad illã: ut irriga
r& de areolis germinis sui. In terra bona suꝑ aq̃s
multas plantauit eã: ut faciat frondes & portet
Engone ꝓspabitur: Nonie radices eiꝰ euell& & fru¬
ctũ eius distring&: et siccabunt om̃s palmites ger¬
minis eiꝰ & aresc& : Et ñ in brachio grandi: neq in po¬
płis multis: ut eueller& eã radicitꝰ. Ecce plantata
ẽ. Ergone ꝓsꝑabitur : nonne eũ tetigerit eã uentꝰ
urens siccabitur : & in areis germinis sui aresc&:
Laece. Et facta ẽ. aqͥla altera grandis magnarum

Expanded text:
t factum est in vineam infirmam et parvulam: ut tantum apparerent rami ejus, ut videretur quidem habere regnum, sed ipsum regnum ejus humile atque infirmum, Babylonii principis regeretur arbitrio. Hoc interim de praesenti capitulo, cui subnectamus et reliqua. Et facta est aquila altera grandis, magnis alis, multisque plumis. Et ecce vinea ista quasi mittens radices suas ad eam, palmites suos extendit ad illam, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. In terra bona, super aquas multas plantavit eam: ut faciat frondes, et portet ergone prosperabitur nonne radices eius evellet et fructum eius distringet et siccabit omnes palmites germinis eius et arescet et non in brachio grandi neque in populo multo ut evelleret eam radicitus ecce plantest, ergone prosperabitur? Nonne cum tetigerit eam ventus urens, siccabitur, et in areis germinis sui arescet? LXX: Et facta est aquila altera grandis magnarum
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͥ mirũ si ꝓuocetur ierłm ad confusionẽ & igno¬
miniã : quȩ intantũ peccauit ut iustificar& soro¬
res suas: cui deinceps dr̃: & tu & filię tuę reũ-¬
timini in antiquũ statũ. Et conuertam restitu¬
ens eas conuersionẽ sodomoꝵ cũ filiab suis. &
conuersione samarie & filiarũ eius. & conuertam
reuersionẽ tuam in medio earũ ut portes ignomi¬
nã tuã : & confunderis in omĩb quȩ fecisti con¬
conuersione sodomorũ & filiarũ eius: & conuertã
conuersionẽ samariȩ & filiarũ eius. Et conuertã
conuersionẽ tuã in medio earũ ut portes torm̃tũ
tiũ : & habeas ignominã tua̾ ex om̃ib que fe¬
cisti : ut me ad iracundiã ꝓuocares. Grandis ꝓfe¬
ctus ierłm : ut pꝰ confusione & ignominiã quam
illatã sibi dĩ iudicio libent᷑ excepit atq portauit
dicens: irã dĩ sustinebo qm̃ peccaui ei : ꝓmittat᷑ ei
restitutio in antiquĩ statũ. Sed qm̃ comparatione¬

Expanded text:
 mirum si provocetur Jerusalem ad confusionem, et ignominiam; quae intantum peccaverit, ut justificaret sorores suas: cui deinceps dicitur: Et tu, et filiae tuae revertimini in antiquum statum. Et convertam restituens eas conversione Sodomorum cum filiabus suis, et conversione Samariae, et filiarum ejus: et convertaconversionem tuam in medio earum ut portes ignominiam tuam, et confunderis in omnibus quae fecisti cons, convertam conversionem Samariae, et filiarum ejus, et convertam conversionem tuam in medio earum, ut portes tormentum tuum: et habeas ignominiam ex omnibus quae fecisti, ut me ad iracundiam provocares. Grandis profectus Jerusalem, ut post confusionem, et ignominiam, quam illatam sibi Dei judicio libenter excepit atque portavit dicens: Iram Domini sustinebo, quoniam peccavi ei, promittatur ei restitutio in antiquum statum. Sed tamen quon
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstinũ statũ port& ignominiã suã. & confundat᷑
& erubeseat suꝑ his quę peccauerat: & in om̃ib
consolet᷑ sorores suas. dũ grauiora sustin& : uel
certe ideo confundat᷑ & erubescat. qr dm̃ ad ira¬
cundiã ꝓuocarit. E& qͦ ꝑspicuũ ẽ. ñ eẽ. naturalẽ

Expanded text:
 portet ignominiam suam, et confundatur, et erubescat super his quae peccaverat, et in omnibus consoletur sorores suas, dum graviora sustinet . Vel certe ideo confundatur et erubescat, quia Deum ad iracundiam provocarit. Ex quo perspicuum est, non esse naturalem
Abbreviated transcription (Latin):
aliis locis.: p̾cipueq illo testimonio conpbatur.
Ue qͥ despiciunt sioñ. qͥ confidunt in monte samariȩ:
uindemiauert̃ pͥncipia gentiũ. Om̃s enĩ beretici
despiciunt sion. quȩ intp̃tat᷑ specula & refert᷑
ad eccłtã. & confidunt sibi in monte samarie.
demiant atq populant̾ pͥncipia gentiũ : ut mira¬
culo doctrinarũ potentes quosq gentiliũ ad er-¬
rorẽ hereticũ ꝑtrahant. Uuo ego dic̃ dñs qt ñ fec̃¬

Expanded text:
aliis locis, praecipueque illo testimonio comprobatur: aliis locis, praecipueque illo testimonio comprobatur: Vae qui despiciunt Sion, et qui confidunt in monte Samariae, vindemiaverunt principia gentium . Omnes enim haeretici despiciunt Sion, quae interpretatur, specula, et refertur ad Ecclesiam; et confidunt sibi in monte Samariae,demiant atque populantur principia gentium; ut miraculo doctrinarum, potentes quosque gentilium ad errorem haereticum pertrahant. Vivo ego, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
hi qͥ putant᷑ ierłm. hoc ẽ. eccłiastici: unde ad
chorintbios dicit᷑. qͥ credebant qͥdẽ in xp̃o sed
malis oꝑib p̾mebant᷑. Omĩno audit᷑ int̾ uos for¬
meatio: & talis fornicatio quȩ ne int̾ gentes qͣ¬
dẽ: ita ut uxorẽ patris qͥs habuerit: & cętera.
Solent heretici qͥ tam̃ uetus suscipiunt instrum̃tũ.
tres naturas ex hoc loco intellegere: spãle̾. am¬
malẽ. atq terrenã  & sp̃alẽ referunt ad ierłm.
animalẽ ad samariã. terrenã ad sodomã. Quos
breuit̃ int̾rogemꝰ. qͦmͦ tres nature. sp̃alis. anima¬
lis. & terrena. quȩ utiq int̾ se diuerse sunt.
unã matrẽ. & unũ patrẽ habere dicant᷑ : qđ fi¬
gm̃to eoꝵ ñ congruit. & quomͦ animalis & ter¬
rena natura iuxta hunc eundẽ ꝓpħam restitu¬
antur in antiquũ statũ : id ẽ. in spalẽ : qđ & ip
intelligat᷑ in heresibꝰ: & in osee ꝓpħa. & in multis

Expanded text:
hi qui putantur Jerusalem, hoc est, Ecclesiastici. Unde ad hi qui putantur Jerusalem, hoc est, Ecclesiastici. Unde ad Corinthios dicitur, qui credebant quidem in Christum, sed malis operibus premebantur: Omnino auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris quis habeat , et caetera. Solent haeretici, qui tamen vetus suscipiunt Instrumentum, tres naturas ex hoc loco intelligere, spiritualem, animalem, atque terrenam. Et spiritualem referunt ad Jerusalem; animalem, ad Samarianaturae, spiritualis, animalis, et terrena, quae utique inter se diversae sunt, unam matrem et unum patrem habere dicantur? quod figmento eorum non congruit. Et quomodo animalis, et terrena natura, juxta hunc eumdem prophetam restituantur in antiquum statum, id est in spiritualem? quod et et in multis
Abbreviated transcription (Latin):
one deserto in turbã ꝓficiunt ac multitudinẽ:
quȩ eũ iħu ñ ual& ad montana conscendere. Soro¬
res autẽ ierłm samariã & sodomã. quarũ altera
a sinistris altera adextris ẽ: etiã scam intelli¬
gentiã corporalẽ si de tẽplo ierłm ouentẽ aspi¬
cias
approbabis. Alaiorq dicit᷑ samaria qr pͥor peccaũ:
& abassiriis ducta ẽ. in captiuitatẽ : & minor ac
iunior sodoma. quę refert᷑ ad gentiũ turbã. Alio¬
quin eo tẽprẽ sodoma ñ erat: quę pͥusquã in seri¬
pturis legamꝰ ierłm. cũ gomorra adama. & seborn.
diuino fuerat igne deleta. Media autẽ int̾ duas
sorores ierłm. quȩ alio nomine appellat᷑ udas. a
ealdeis ducta ẽ. in babilonẽ : multoq ierłm scelera-¬
tiora peccaũ quã samaria & sodoma : in tẽplo
adorans idolũ zeli. & postea dĩ filiũ int̾ficiens.
Porro scđm tropologiã. samaria & sodoma. id est
heretici & ethnici. sepe leuiora committunt. ꝗͣ

Expanded text:
one deserta, in turbam proficiunt ac multitudinem, quae cum Jesu non valet ad montana conscendere. Sorores autem Jerusalem Samariam, et Sodomam quarum altera a sinistris, altera a dextris est, etiam secundum intelligentiam corporalem si de templo Jerusalem Orientem aspicias, approbabis. Majorque dicitur Samaria, quia prior peccavit, et ab Assyriis ducta est in captivitatem: et minor ac junior Sodoma, quae refertur ad gentium turbam. Alioquin eo tempore Sodoma non erat, quae prius quam in Scripturis legamus Jerusalem, cum Gomorra, Adama et Seboim, divino fuerat igne deleta . Media autem inter duas sorores Jerusalem, quae alio nomine appellatur Juda, a Chaldaeis ducta est in Babylonem: multoque Jerusalem sceleratiora peccavit quam Samaria et Sodoma, in 180 templo adorans idolum Zeli, et postea Dei Filium interficiens. Porro secundum tropologiam, Samaria et Sodoma, id est, haeretici et Ethnici, saepe leviora committunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sodomiticũ ẽ. & ꝓpt̾ hoc seqr̃ dĩ obliuio: quȩ
p̃sentia bona prtat ẽẽ. ꝑpetua: & nunquã sibi
necessariis indigendũ. Qua ꝓpter & lege p̾cipi¬
tur. Attende ne comedens &bibens. & faturatus.
edificatis domib optimis. babensq oues & boues.
argentũ & aurũ: obliuiscaris dñi dĩ tui. & in
alio loco de ifrł scriptũ ẽ. Manducabit & bibit¬
& saturatꝰ. & inpinguatus : & calcitrauit dile¬
ctus. Qđ sciens & sapientissimus omiũ salomon:
in ꝓuerbis dep̾catur. Tribue michi necessaria
& que sufficiant: ne saturatꝰ mendax fiã. & di¬
abhominationib tuis quas oꝑata es: ñ simpli¬
cit̾ iustas sodomã & samariã eẽ. decernit: s
cõparatione deteriorũ : quomͦ & publicanꝰ de quo¬

Expanded text:
 et propter hoc sequitur Dei oblivio, quae praesentia bona putat esse perpetua, et numquam sibi necessariis indigendum. Quapropter et lege praecipitur: Attende, ne comedens et bibens et saturatus, aedificatis domibus optimis, habensque oves et boves, argentum, et aurum, obliviscaris Domini Dei tui . Et in alio loco de I impinguatus, et calcitravit dilectus . Quod sciens et sapientissimus omnium Salomon in Proverbiis deprecatur: Tribue mihi necessaria et quae sufficiant: ne saturatus mendax fiam, et diabominationibus tuis, quas operata es, non simpliciter justas Sodomam et Samariam esse decernit, sed comparatione deteriorum: quomodo et Publicanus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
in alio loco. Placebo dño in regione uiuoꝵ. Que¬
& bonus pastoꝵ: & bonus seruus : nemo autem
absolute bonꝰ nͥ solus ds : fic cũ anglice cȩtẽq
appellant᷑. Quis ẽ. enĩ homo qͥ uiu& : et ñ uideat
mortẽ : unde & apłs paulus de dõ qͥ solus hab&
immortalitatẽ. &lumen habitat in accessibilẽ. Q
de fonte iuuentiũ: uita in qͥt nrã ab scondita ẽ.
ma suꝑbiã posuit ꝓuerbiũ diaboli. pͥmũq pecca¬
tũ. Unde idẽ apłs ne inflatꝰ ait suꝑbia iniudiciũ

Expanded text:
in alio loco: Placebo Domino in regione viventium : quaeet bonus pastor, et bonus servus ; nemo autem absolute bonus, nisi solus Deus: sic cum angeli caeteraeque appellantur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Unde et apostolus Paulus de Deo: Qui solus, ide fonte viventium: Vita, inquit, nostra abscondita est mam superbiam posuit, proprium diaboli, primumque peccatum. Unde idem Apostolus: Ne inflatus, ait, superbia, in judic
Abbreviated transcription (Latin):
Smei tecũ in dieb adolescente tue: & suscitabo ti¬
bi pactũ sempit̾nũ. Et recordaberis uiarũ tuarũ:
& confunderis cũ receꝑis sorores tuas tecũ maiores
cũ inmorib tuis. & dabo tibi eas in filias tuaf. s
non expacto tuo. & suscitabo pactũ meũ decum
& scies quia ego dñs: ut recorderis & confundaris.

Expanded text:
: et suscitabo tibi pactum sempiternum. Et recordaberis viarum tuarum, et confunderis cum receperis sorores tuas tecum majores cum minoribus tuis: et dabo tibi eas in filias, sed non ex pacto tuo. Et suscitabo tibi pactum meum tecum, et scies quia ego Dominus, ut recorde
Abbreviated transcription (Latin):
tu confundere & suscipe ignominiã tua. eo qđ
iustificaueris sorores tuas. Confusionẽ seq̃r̃ igno¬
minia. ignominiã correptio: correptionẽ consola¬
tio: consolationẽ salus: uixta illud apłi. Tribu¬
latio oꝑatur patientiã: patientia ꝓbationẽ: ꝓba¬
tio spe: spes autẽ ñ confundit: haut dubiũ qͥn¬
in futurũ : quia inp̃sentiarũ sua ꝑ confusionẽ
peccata deleuit. Tale quid & illud uiri sapien¬
tis sonat: est confusio quȩ ducit ad mortẽ: & ẽ.
catores hortat᷑ in psalmis: confundant᷑ & reue¬
reantur om̃s immici mei: conũtant᷑ retrorsũ. con¬
fudantur ualde uelocit᷑. Scriptũ ẽ. & in alio lo

Expanded text:
tu confundere et porta ignominiam tuam, quae justificasti sorores tuas. » Confusionem sequitur ignominia, ignominiam correptio, correptionem consolatio, consolationem salus, juxta illud Apostoli: « Tribulatio operatur patientiam, patientia probationem, probatio rores tuas. » Confusionem sequitur ignon futurum: quia in praesentiarum sua per confusionem peccata delevit. Tale quid et illud Evangelii sonat: Est confusio quae ducit ad mortem, et estanctus peccatores hortatur in Psalmis: Confundantur et revereantur omnes inimici mei: convertantur retrorsum, et confundantur valde velociter . Scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine faciã. & sapientiȩ intelligentia au¬
ferã t̾minos gentiũ. & robur eorũ deuastabo:
& cõmouebo ciuitates habitatas. & orbẽ t̾rarũ to¬
tũ apphendã manu sicuti indũ. & sic̃ confracta
oua auferã. & suꝑbis ds̃ resistit: humilib au¬
blicami humilitate fuꝑatã: cuiꝰ seminariũ ẽ. sa¬
turitas panis. & rerũ omĩũ abundantia & otiũ:
siue ut lxx. tnstulerunt. deliciarũ luxurieq
opulentia. Diues ille in euanglio purpuratũs
nichil aliud refert᷑ habuisse criminis: nͥ qđ opi¬
bus & diuitiis affluens. in tantã eruꝑat suꝑbiã
ut manũ egeno & pauꝑi lazaro ñ porrigera&.
Et sic oblitus sit conditionis sue ut ne hoc qͥdem
misero dar& qđ ꝓiciendũ erat. Obquã causa &
in alio loco scribit᷑ omĩs qͥ se exaltat humilia¬

Expanded text:
 sapientia intelligentiae auferam terminos gentium, et robur earum devastabo, et commovebo civitates habitatas, et orbem terrarum totum apprehendam manu sicuti nidum, et sicut confracta 182 ova auferam . Et: Superbis Deus resistit; humilibus aublicani humilitate superatam : cujus seminarium est saturitas panum, et rerum omnium ab transtulerunt, « deliciarum luxuriaeque opulentia. » Dives ille in Evangelio purpuratus nihil aliud refert habuisse criminis, nisi quod opibus et deliciis affluens in tantam eruperat superbiam, ut manum egeno et pauperi Lazaro non porrigeret, et sic oblitus sit conditionis suae, ut ne hoc quidem misero daret, quod projiciendum erat . Ob quam causam, et in alio loco scribitur: « Omnis qui se exaltat, humilia
Abbreviated transcription (Latin):
etas ẽ. Unde & in numeroꝵ uolumine ureta hebre
os continet᷑ a uicesimo  anno etatis. s a tricesimo
incipiuntꝰ sacerdotes. in tabernacło ministrare. In
quod signũ p̾cessit & ioseph. qͣndo in egipto. esu¬
rienti popło frum̃ta largitꝰ ẽ. & iohs baptista ue
nit ad fluenta iordanis. p̾dicauitq baptismum
penitentie. Qdq scriptũ ẽ. in qͣrto pendente senten¬
tia. subaudit᷑ mense : statĩ enĩ seqͥt᷑ in qͥnta m̃sis.
Qã ut manifestius fier&. supͣ addidere lxxxͦ. Cũ ẽem¬

Expanded text:
est. Unde et in Numerorum volumine juxta Hebraeos,  continetur, a vicesimo quinto aetatis anno, sed a tricesimo incipiunt sacerdotes in tabernaculo ministrare . In quod signum praecessit et Joseph, quando in Aegypto esurienti populo frumenta largitus est , et Joannenit ad fluenta Jordanis, praedicavitque baptismum poenitentiae. Quodque scriptum est, « in quarto, » pendente sententia, subauditur mense, statim enim sequitur, « in quinta mensis. » Quod ut manifestius fieret, supra addidere Septu
Abbreviated transcription (Latin):
Aut certe iamda mortuo cuiuis anno pͥmo septu¬
aginta ebdomadarũ sacram̃ta cognouerat.: nẽ
teio anno regis ciri hec uidisse narratur. Et
uerũ uerbũ.: & fortitudo magna. Siue dĩ qui
madarũ dieb. Panẽ desiderabilẽ ñ comedi. &
caro & uinũ ñ introierunt in os meũ. s neque
unguento unctus sum : doneo complerentur
triũ ebdomadarũ dies. Hoc docem᷑ exẽplo: tẽprẽ
ieuinii cibis delicatiorib abstinere. Qd ego
puto nc̃ dici panẽ desiderabilẽ nec carnes co¬
medere. nec unũ bibere insuꝑ & unguenta
ũ querere. qͥ mos apud ꝑsas & indos hodieq
scruatur. uti ꝓbalneis utant᷑ unguentis. Tres
autẽ uingit ebdomadas afflgens animã suã:
ne transitoria & fortuita uideat᷑ dep̾eatio.

Expanded text:
Aut certe jam Dario mortuo, cujus anno primo septuAut certe jam Dario mortuo, cujus anno primo septuaginta hebdomadarum sacramenta conoverat; nunc tertio anno regis Cyri haec vidisse narratur. Et verum verbum, et fortitudo magna. Sive Dei qui madarum diebus: panem desiderabilem non comedi, et caro, et vinum non introierunt in os meum: sed neque unguento unctus sum, donec complerentur trium hebdomadarum dies. Hoc docemur exemplo, tempore jejunii a cibis delicatioribus abstinere quod ego puto nunc dici panem desiderabilem, nec carnem comedere, nec vinum bibere: 697 insuper et unguenta non quaerere. Qui mos apud Persas et Indos hodie quoque servatur, ut pro balneis utantur unguentis. Tres autem jungit hebdomadas affligens animam suam: ne transitoria et fortuita videatur deprecatio.
Abbreviated transcription (Latin):
ano reputentur. quando ierłm omĩno subuersa
ẽ. & iudeorũ gens cateruatĩ cesa. ita ut iudeȩ
qͦq finib pellerentur. Hec loquuntur hebrei:
ñ magnoꝑe curantes apͥmo anni darii regis
ꝑsaruꝰ usq ad extremã euersionẽ ierłm quȩ
subadriano eis accidit supputari oltmnpiades
centũ septuaguita qͣttuor. id ẽ. annos sȩccentoᷤᷤ
nonaginta sex qͥ faciunt ebdomades hebraicas
nonaginta nouẽ & annos tres qͣndo cochebas
dux iudeorũ oppressus & ierusolima usq ad
solum dirupta ẽ.
NNO ⁊ ercio ciri regis ꝑsarũ : uerbum
reuelatũ ẽ. dameli cognom̃to baltha
sar. & qͦmodo in fine pͥme legimus
uisionis. fuit autẽ daniel usq ad
annũ pͥmũ ciri regis. fuisse gͦ eũ
apud chaldeos in pͥstina dignitate purpura
bissoq uestitũ usq ad annũ pͥmũ ciri regis
intelligimus quando subuertit chaldeos. &
postea cepit eẽ. cũ dario filio assueri de semi¬
ne medorũ qͥ imꝑauit suꝑ regnũ chaldeorum.

Expanded text:
ntur, quando Jerusalem omnino subversa est, et Judaeorum gens catervatim caesa; ita ut Judaeae quoque finibus pellerentur. Haec loquuntur Hebraei, non magnopere curantes a primo anno Darii regis Persarum, usque ad extremam subversionem Jerusalem, quae sub Hadriano eis accidit, supputari Olympiades centum septuaginta quatuor, id est, annos sexcentos nonaginta sex, qui faciunt hebdomadas Hebraicas nonaginta novem, et annos tres: quando Cochebas dux Judaeorum oppressus est, et Jerusalem usque ad solum diruta est. Anno tertio Cyri regis Persarum, verbum r. Et quomodo in fine primae legimus visionis: Fuit autem Daniel usque ad annum primum Cyri regis? Fuisse ergo eum apud Chaldaeos in pristina dignitate purpura byssoque vestitum, usque ad annum primum Cyri regis intelligimus, quando subvertit Chaldaeos, et postea coepit esse cum Dario filio Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ. & sponsi lug& absentiã. ñ comedit panẽ desi¬
derabilẽ qͥ de celo descendit neq solidũ capit
cibũ qͥ intelligitur in carne. nec uinũ bibit
qł letificat cor hominis. nec exhilarat faciem
in oleo uixta illud quod in psalmis legimus.
ut exhilar& faciẽ in oleo. Hoc autẽ ieuinium
impetrabiles facit lacrimas: qͣndo sponsus abla¬
tus fuerit abeo. Recte qͦq daniel aud& dnm̃
dep̃cari: qͥa ex parte pͥmo anno regis ciri. iu

Expanded text:
entiam, non comedit panem desiderabilem, qui de coelo descendit; neque solidum capit cibum, qui intelligitur in carne, nec bibit vinum, quod laetificat cor hominis, nec exhilarat faciem in oleo, juxta illud quod in psalmis legimus: Ut exhilaret faciem in oleo . Hoc autem jejunio sponsa impetrabiles facit lacrymas, quando sponsus fuerit ablatus ab ea. Recte quoque Daniel audet Dominum deprecari, quia jam ex part
Abbreviated transcription (Latin):
quadriennio supputato. Dicit idẽ eusebiis &
aliã opimonẽ. quã ex parte non approbat :
qd pleriq unã ebdomadẽ annorũ in septua¬
ginta annos extendunt ꝑ singulos ebdoma-¬
dis annos decennio supputato. Q uolunt a
passione xpĩ usq ad neronis imꝑiũ annos eẽ.
triginta qͥnq quando contra uideos romana
uespasiano & tito & deinceps qͣndo ierusoli-¬
ma templũq subuersũ ẽ. usq ad traianum
alios eẽ. annos triginta qͥnq : & hanc eẽ. ebdo¬
madẽ de qua angłs loquitur dameli. Con¬
firmauit autẽ pactum multis ebdomada una
n totũ enim orbẽ ꝑ apłos euangliũ pdicatũ

Expanded text:
quadriennio supputato. Dicit idem Eusebius, et quadriennio supputato. Dicit idem Eusebius, et aliam opinionem, quam ex parte non reprobo: quod plerique unam hebdomadem annorum in septuaginta annos extendant, per singulos hebdomadis annos, decennio supputato. Et volunt a passione Domini usque ad Neronis imperium, annos esse triginta quinque; quando contra Judaeos Romana Vespasiano et Tito, et deinceps quando Jerosolyma templumque succensum est, usque ad Trajanum, alios esse annos triginta quinque, et hanc esse hebdomadem de qua angelus loquitur Danieli: Confirmabit autem pactum multis hebdomada una. In totum enim orbem per apostolos Evangelium praedicatum
Abbreviated transcription (Latin):
tus multis haut dubiũ quin apłis & creden¬
tib : qͣndo pꝰ passionẽ dñi in dimidia rurstͬ
ebdomada defecit hostia & sacrificiũ. Quiqqͥa
ficiũ dĩ s cultus diaboli : cunctis in commu¬
ne clamantib sanguis eius suꝑ nos & suꝑ fi¬
lios nros. & ñ habemus regẽ nisi cesarẽ. Quẽ
locũ : in chronica eiusdẽ eusebii quã ante
annos plurimos in latinã linguã uertinus.
diligens lector plenius edissertũ poterit in¬
uenire. Qđ autẽ aꝑfectione templi usq ad
decimũ augusti imꝑatoris annũ. quando hir¬
cano int̾fecto herodes udeam obtinuit. septẽ
& sexaginta duȩ ebdomades. id ẽ. quadrin-¬
genti octoginta tres supputantur anni:
sic possumus approbare. Sexagesue sextȩ
pleta ẽ. templi ȩdificatio: & centesiine octo¬
gefime sexte olimpiadis anno tercio id ẽ.
augusti decimo herodes in uideos suscepit
imꝑium. Qui faciunt annos quad ringen¬
tos octoginta tres: ꝑ singulas olimpiadas

Expanded text:
tum multis: haud dubium cum apostolis, et credentibus, quando post passionem Domini in dimidia rursum hebdomada defecit hostia, et sacrificium. Quidquid ficium Dei, sed cultus diaboli, cunctis in commune clamantibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et: Non habemus regem, nisi Caesarem. Quem locum in Chronico ejusdem Eusebii, quem ante annos plurimos in Latinam linguam vertimus, diligens lector plenius edissertum poterit invenire. Quod autem a perfectione templi usque ad decimum Augusti imperatoris annum, quando, interfecto Hircano Herodes Judaeam obtinuit, septem et sexaginta duae hebdomadae, id est, quadringenti octoginta tres supputentur anni, sic possumus approbare: sexagesimae sextapleta est templi aedificatio, et centesimae octogesimae sextae Olympiadis anno tertio, id est, Augusti decimo, Herodes in Judaeos cepit imperium: qui faciunt annos quadringentos octoginta tres, per singulas Olympiades,
Abbreviated transcription (Latin):
Et confortabit testamentũ plurimis: ebdoma
dĩ angłin respondisse: manifestũ ẽ. Quȩ obser¬
uatio cautã atq sollicitã uidet᷑ expetere ratio¬
ñ alios arbitramur quã pͥncipes qͥ pꝰ hane ꝓpħiã¬

Expanded text:
: confirmabit testamentum plurimis hebdomad: confirmabit testamentum plurimis hebdomadDei Angelum respondisse manifestum est. Quae observatio cautam atque sollicitam videtur expetere ratioistum ducem, non alios arbitramur quam principes, qui post hanc p
Abbreviated transcription (Latin):
icos quadringentos nonaginta uixta lunares
ut solis circulus ꝑ annos quadringentos nona¬
ginta. plus habeat dies trecentos sexaginta qͥnq
& quartã parrẽ diei. & ꝑ duodecĩ m̃ses singu¬
lorũ annorũ undecim dies & qͣrta diei pars
amplius reperiatur. Unde greci & iudei : ꝑ tot
Si enĩ octies undecim & quartã partẽ uolueris
supputare nonaginta dies hoc ẽ. tres menses ef
nis. octonarii reꝑiant᷑ anni qͥnqͣginta nouem.
& m̃ses tres. Qui simul faciunt plus minusue
hisdem uerbis que exp̃ssimꝰ locutꝰ ẽ. Transeamꝰ¬
Non mͥ uidetur frustra septuaginta ebdomadũ
facta diuisio: ut pͥmũ dicerent᷑ septẽ. deinde
sexaginta duȩ & ultimo adderet᷑ ebdomada
una. Que & ipsa in duas partes secta ẽ. Seri¬
ptũ ẽ. enĩ. Sciesq & intelliges. Abexitu ser¬
monis ut responderetur & edificaretur ierłm¬
usq ad xpm ducẽ. Sebdomades sexaginta due.
& pꝰ alia que narrauit in medio: ponit in fine.¬

Expanded text:
icos quadringentos nonaginta, juxta lunares icos quadringentos nonaginta, juxta lunares ut solis circulus per annos quadringentos nonaginta plus habeat dies trecentos sexaginta quinque, et quartam diei partem: et per duodecim menses singulorum annorum undecim dies et quarta diei pars amplius reperiatur. Unde Graeci et Judaei, per octo 684 Si enim octies undecim, et quartam partem volueris supputare, nonaginta dies, hoc est, tres menses effnis octonarii reperientur anni quinquaginta novem, et menses tres: qui simiisdem verbis quae expressimus locutus eNon mihi videtur frustra septuaginta hebdomadarum facta divisio: ut primum diceretur septem, deinde sexaginta duae, et ultima adderetur hebdomas una, quae et ipsa in duas partes secta est. Scriptum est enim: Scies et intelliges ab exitu sermonis: ut respondeatur, et aedificetur Jers septem, et hebdomadas sexaginta duas. Et post alia quae narravit in medio, ponit in fine
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentia qua uideoꝵ ẽ. laxata captiuitas
septuaginta numerent᷑ ebdomades: centum
Et multo plus : si ex qͣ die danieli locutus ẽ.
angłs. Addit᷑q amplior numerꝰ: si captiuita¬
sit enĩ regnũ ꝑsarũ usq ad initiũ macedonũ:
annis ducentis. xxxͣc. Et ipsi macedones: re¬
gnauerunt annis trecentis. Atq exinde usq¬
ad annũ qͥntũ decimũ tiberii cesaris qͣndo
passus ẽ. xpẽ : numerant᷑ anni seraginta.
Qui simul faciunt annos qͥngentos non aginta:
ita ut centũ suꝑsint anni. Auicesimo autẽ
anno artaxersis regis usq ad xpm̃: complent᷑
ebdomade septuaginta: uixta lunare̾ hebreoꝵ
supputationẽ. qͥ menses ñ uixta solis s uixta lu¬
ne cursum nimerant. Nã a centesimo & qͥnto de¬
enno anno regni ꝑsarum quando artaxersis rex
euisdẽ imꝑii. uicesimũ regni sui habebat annũ.¬
annũ quintũ decimũ colligunt᷑ anni quadrin¬
genti septuaginta qͥnq: qͥ faciunt annos hebra¬

Expanded text:
indulgentia Judaeorum est laxata captivitas, septuaginta numerantur hebdomades, centum et multo plus, si ex ea die qua Danieli locutus est angelus, additurque amplior numerus si captivitasit enim regnum Persarum, usque ad initium Macedonum, annis ducentis triginta: et ipsi Macedones regnaverunt annis trecentis: atque exinde usq quintumdecimum Tiberii Caesaris, quando passus est Christus, numerantur anni sexaginta, qui simul faciunt annos quingentos nonaginta, ita ut centum supersint anni. A vicesimo autem anno Artaxerxis regis usque ad Christum, complentur hebdomadae septuaginta, juxta lunarem Hebraeorum supputationem, qui menses non juxta solis, sed juxta lunae cursum numerant. Nam a centesimo et quintodecimo anno regni Persarum, quando Artaxerxes rex ejusdem imperii, vicesimum regni sui habebat annumannum quintumdecimum, colliguntur anni quadringenti septuaginta quinque, qui faciunt annos Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
quia oratio ꝓpħe a sacrificio matutino usq ad
sacrificiũ uesꝑtinũ ꝑseuerauerat. Et ꝓpterea
dĩ in se flexit miscdam. E docuit me. Ta ob¬
scura ẽ. iusio: ut ꝓpħa angłi doetrina indige¬
at. Daniel nunc egressus sũ ut docerẽ te. &
intelligeres. Ilunc ad te missus sũ : & egressus
sũ nc̃ a facie di. S nec ut abeo recederẽ: s
ut ad te uenirẽ. Abexordio p̾cũ tuarũ : egres
sus ẽ. sermo. Ut rogare cȩpisti : statĩ impetra¬
sti miscđiam dĩ: & egressa sententia ẽ. Et ego ic¬
circo missus sum: ut tibi exponerẽ quȩ igno¬
ras. Quia uir desideriorũ es. Siue amabilis
& dĩ amore dignꝰ ut salomon appellatus ẽ.
dĩ secreta audire merearis & eẽ. consenis futu¬
rorum. Tu gͦ animaduerte sermone̾ : & intelli¬
ge uisionẽ. Si danieli dicitur diligent̾ adten¬
de ut audias & intelligas qđ̃ uides :: Quid nos:

Expanded text:
quia oratio prophetae a sacrificio matutino usque ad quia oratio prophetae a sacrificio matutino usque ad sacrificium vespertinum perseverarat: et propterea Dei in se flexit misericordiam. Et docuit me, et scura est visio, ut propheta angeli doctrina indigeat. Daniel nunc egressus sum ut docerem te, et intelligeres. Nunc ad te missus sum, et egressus sum, non a facie Dei, ut ab eo recederem, sed ut ad te venirem. Ab exordio pum es. Ut rogare coepisti, statim impetrasti misericordiam Dei: et egressa est sententia, et ego idcirco missus sum, ut exponerem tibi quae ignoras: quia vir desideriorum es, sive amabilis, et Dei amore dignus, ut Salomon appellatus est Dei secreta audire merearis, et esse conscius futurorum. 681 Tu ergo animadverte Sermonem, et intellige visionem. Si Danieli dicitur: diligenter attende, ut audias et intelligas, quod vides: quid nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑutionad uoc. hȩc loqͥtur : ut quando exaudi¬
mur inclinare ds uideat᷑ aurẽ suã. qͣndo res¬
picere nos dignatur aꝑire oculos suos : qͣndo
uͦ auertit faciẽ suã & ocłis eius & aurib
uideamur indigni. Cũq adhuc loquerer. et
orarẽ. & confiterer peccata. mea & peccata po¬
peccata. s & sua replicat. quia unus epopło
ẽ : siue humilit̾ eum peccatũ suũ non fecerit.¬
& se iungit popło peceatori ut ex humilita¬
te ueniã consequatur. Nota qd̃ hic dixerit
confiteri peccata sua. In multis enim sce̾ seri¬
pture locis confessio ñ penitentiã s laudẽ
sonat. Adhuc me loquente in oratione ecce
& grandis orationis effectus ẽ: impletaq ꝓ¬
missio dñi qͥ ait. Adhuc te loquente : dicam.
Ecce ad sum. Uidetur autẽ gabriel ñ angłs uł
archangis s uir: nequaquã sexũ s nomen
iurtutis ostendere. & uolans tetigit me: in tẽ¬
pore sacrifitii uesꝑtini. Uolare dr̃ qr ut uir
apparuerat. Qin temprẽ sacrificii uesꝑtim.

Expanded text:
 680 haec loquitur, ut quando exaudimur, inclinare Deus videatur aurem suam: quando respicere nos Deus dignatur, aperire oculos suos: quando vero avertit faciem suam, et oculis ejus et auribus videamur indigni. Cumque adhuc loquerer, et orarem, et confiterer peccata mea, et peccata popeccata, sed et sua replicat; quia unus e populo est: sive humiliter, cum peccatum ipse non fecerit, se jungit populo peccatori, ut ex humilitate veniam consequatur. Nota quod hic dixerit, confiterer peccata mea. In multis enim sanctae Scripturae locis confessio, non poenitentiam, sed laudem sonat. Adhuc me loquente in oratione: ecce grandis orationis effectus est; impletaque promissio Domini qui ait: Adhuc te loquente dicam, ecce adsum . Videtur autem Gabriel, non angelus vel archangelus, sed vir: ut nequaquam sexum, sed nomen virtutis ostenderet. Cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Volare dicitur, quia ut vir apparuerit, et in tempore sacrificii vespertini:
Abbreviated transcription (Latin):
dederat potestatẽ. iħe pontifex & torobabel
& postea erras sacerdos. & ceteri qͥ cũ eis ꝓfi¬
eisci uoluerant templũ & urbẽ & muros eiꝰ
ȩdificare conati sunt ꝓhibentib incircuitu
nationib ne impleretur opus quasi hoc rex
non iussiss&. Aansit itaq in ꝑfectũ opus:
xersis. Quo tempore : regni ꝑsarũ centũ & qͥn¬
decĩ anni fuerant euoluti. saptiuitatis autẽ
ierłin: centesimus octogesimus qͥntus annus
erat. & tunc pͥmũ : artaxersis ussit muros
edificata ẽ. platea : & muri circumdati. Et
ex illo tẽprẽ si numerare uelis : septuaginta
annoꝵ ebdomadas usq ad xpm̃ poteris inue-¬
nire. Qđ si harũ pͥncipiũ abillo tẽprẽ uolu¬
erimus sumere: & tẽprã ñ concurrent. & mul¬

Expanded text:
ederat potestatem, Jesus pontifex et Zorobabel et postea Esdras sacerdos et caeteri, qui cum eis proficisci voluerant, templum et urbem et muros ejus aedificare conati sunt prohibentibus in circuitu nationibus ne impleretur opus, quasi hoc rex non jussisset. Mansit itaque imperfectum opus quo tempore regni Persarum, centum et quindecim anni fuerant evoluti, captivitatis autem Jerusalem, centesimus octogesimus, et quintus annus erat: tunc primum Artaxerxes jussit muros aedificata est platea, et muri circumdati: et ex illo tempore si numerare velis septuaginta 683 annorum hebdomadas usque ad Christum poteris invenire. Quod si harum principium ab alio tempore voluerimus sumere, et tempora n
Abbreviated transcription (Latin):
sui amio. & suꝑauit & occidit alexander. Et
notandũ quod quattuor post cirũ regib ꝑsa¬
rũ enumeratis. nouẽ p̃terierit: & transie¬
rit ad alexandrũ. Non enĩ cure fuit spũi ꝓ-
pħali hystouie ordinẽ seqͥ: s p̾clara queq ꝑ¬
stringere. Surgae uͦ rex fortis & dñabit᷑ po¬
testate multa: & facie qđ̃ placuerit ei. &
cũ steterit : conteretur regnũ eiꝰ. Espicue de
magno alexandro rege macedonũ loqͥtur: qͥ
philippi filius fuit. Hio enim illiriis tracibq
suꝑatis uicta grecia thebisq subuersis. tran¬
siuit in asiã : & fugatis darii ducib urbem
sardis cepit posteaq capta india. & urbe ale¬
xandria condita. cũ triginta & duos etatis
haber& aunos. & duodecimũ antũ imꝑii ue

Expanded text:
sui anno et superavit et occidit Alexander. Et sui anno et superavit et occidit Alexander. Et notandum quod, quatuor post Cyrum regibus Persarum enumeratis, novem praeterierit et transierit ad Alexandrum. Non enim curae fuit spiritui prophetali historiae ordinem sequi, sed praeclara quaeque perstringere. 703 Surget vero rex fortis, et dominabitur potestate multa: et faciet quod placuerit ei. Et cum steterit, conteretur regnum ejus. Perspicue de magno Alexandro rege Macedonum loquitur, qui Philippi filius fuit: hic enim Illyricis, Thracibusque superatis, victa Graecia Thebisque subversis, transivit in Asiam: et fugatis Darii ducibus, urbem Sardis cepit: posteaque capta India, et urbe Alexandria condita, cum triginta et duos aetatis haberet annos, et duodecimum impe