comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũq dericorũ ad unata multitudine. ipsum sacrum
corpus leuari fecit cumreuerentia magna. et himno¬
rum laudibus clero personante . atque in absida p̃fatu
scĩ petri a postoli ecdesiae recondidit feliciter̃ cumgau¬
dio et honorificentia magna: Intererat autem in hoc
scõ conuentu. interalios uiros uenerandos. et iam da¬
rissimus genardus uicedominus : Qui magna p̃parari
fecit conuiuia: quia plebs innumera adtam uenerandi
psulis translationẽ scãm undiq conuenerat: Comple¬
tis autem missarũ solemniis p̃fatus genarduscum uiris
nobilibus iussu scĩ pontificis ad conuiuandum resedit:
Pontifex uero darus ansbertus more solito tum peregrinis
et pauperibus discumbens. cũ ipsis aepulari gaudebat:
Nam ipsa die ministri officium gerens. pauperib et ege¬
nis obsequium in eorum refectione humiliter exhibebat
rat enim iocunda facie. hilarisq uultu. qui aminister

Expanded text:
rumque clericorum adunata multitudine, ipsum sacrum rumque clericorum adunata multitudine, ipsum sacrum corpus levari fecit cum reverentia magna et hymnorum laudibus, clero personante, atque in absida praefati sancti Petri apostoli ecclesiae recondidit feliciter cum gaudio et honorificentia magna. Intererat autem in hoc sancto conventu inter alios viros venerandos etiam clarissimus Genardus vicedominus, qui magna praeparari fecit convivia, quia plebs innumera ad tam venerandi praesulis translationem sanctam undique convenerat. Completis autem missarum sollemniis, praefatus Genardus cum viris nobilibus iussu sancti pontificis ad convivandum resedit; pontifex vero clarus Ansbertus more solito cum peregrinis et pauperibus discumbens, cum ipsis aepulari gaudebat. Nam ipsa die ministri officium gerens, pauperibus et egenis obsequium in eorum refectione humiliter exhibebat. Erat enim iocunda facie hilarisque vultu, quia minister
Abbreviated transcription (Latin):
ONPLUENTIHUS AUTΕMASE
potestãtibus feruentia xp̃i mandata deuoto animoser¬
uari semper hortabatur isdem p̃sul uenerandus: Mag¬
iusquexp̃o gratias semper agendo commonebat: qui
morte etresurrectione propria mortem nram spere sur¬
rectionis animauit aeternam uitam offerens. discusso
aeternae mortis horrore: Sicque uitã suadebat te¬
nendam : neuitae extrema timerentur
MTERRELIQUA AUTEOBOINTATIS SUAE
opera. quae in episconatu gessit. qualiter etiam ue¬
erabilescĩ antistitis audoem corpus xp̃o propitio
ineminentiorem locum et desiae sc̃ĩpetriquaesita est
in sub urbano urbis rotomagensis. transtulerit narrare
ad gredimur: Cumitaque dediuersis prouuintus plures
congregasset artisices. condidit supereius sepulchrũ. re¬
ꝑammirae magnitudinis p̃tiosis metallis auri argentiq
decoratã. geminisq p̃tiosis adornatã sicut usq in p̃sens
humano usui apparet: Constituta ergodie in solemnita¬
te ascensionis dñi xp̃i. sacerdotũ ac monachorũ. reliquo¬

Expanded text:
onfluentibus autem ad se potestatibus, ferventia Christi mandata devoto animo servari semper hortabatur isdem praesul venerandus magnasque Christo gratias semper agendas commonebat, qui morte et resurrectione propria mortem nostram spe resurrectionis animavit, aeternam vitam offerens, discusso aeternae mortis horrore. Sicque vitam suadebat tenendam, ne vitae extrema timerentur. 20. Inter reliqua autem bonitatis suae opera, quae in episcopatu gessit, qualiter etiam venerabilem sancti antistitis Audoeni corpus Christo propitio in eminentiorem locum ecclesiae sancti Petri, quae sita est in suburbano urbis Rotomagensis, transtulerit, narrare adgredimur. Cum itaque de diversis provintiis plures congregasset artifices, condidit super eius sepulchrum repammirae magnitudinis, pretiosis metallis auri argentique decoratam gemmisque pretiosis adornatam, sicut usque in praesens humano visui apparet. Constituta ergo die, in sollemnitate ascensionis domini Christi, sacerdotum ac monachorum reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
gram uirtutesopades uaria que tormentorum genera s¬
uo patanorum forore perentes. scmque ꝓcristo fundere ruo¬
demque spũ repletos. neque em̃ est a pud dm̃ per senu¬
rum acceptic implens quod ꝓmisit. et fundõ despũ
meo su ꝑ omnem carnem. apostolorum incaries in au
usmnundipar aibus esreconcessit. Vnd ed s̃ omp̃ns cuicu
ost deomint quiui lc omnes hominer saluos fieripopulit
nor cidentalibus mundi partibus positis errorum tetris
olionib cẽcatis diobolo que sub iet tis pecatorũ mole dẽ pres¬
is fecino rumque docta conuolitis diuinis muneribus de¬
omars enons a uirtutibus in mmultis orbis partibis nois. Nu¬
tort. ideote ads otim potens ꝑgloriosa e orum patrordao
ꝓcamus ut largiflua tue sapienti ede sup ns fluento nris lice
ri culatis men tibus porore concedus ut decantor ũ inrorum¬
tomos od aue uirtutĩe que p illos tua gratio terst suire tio

Expanded text:
am virtutes operantes variaque tormentorum genera sevo paganorum furore ferentes sanctumque pro Christo fundere crudemque spiritu repletos, – neque enim est apud Deum personarum acceptio, – inplens, quod promisit: Effundam de spiritu meo super omnem carneus mundi partibus esse concessit. Unde Deus omnipotens, cui cura est de omnibus, qui vult omnes homines salvos fieri, populis in occidentalibus mundi partibus positis, errorum tetris caliginibus caecatis diabuloque subiectis, peccatorum mole depressis facinorumque cloaca convolutis, divinis muneribus decoratum, signis ac virtutibus in multis orbis partibus notutorem. Ideo te, Deus omnipotecamur ut largiflua tuae sapientiae de supernis fluenta nostris licet maculatis mentibus rorare concedas, ut, de tanti viri meritis atque virtutibus quae per illum tua gratia gessit sci
Abbreviated transcription (Latin):
uir in menso lumine circumdatus duas
igne as exutraq paste suis directas auribus
uidit sagatas: Statimq: una percius dex¬
tram intrante auriculã altera uero ꝑsinis¬
tram subito persui capitis foramina in mensa
sanguinis abundantia fluxit. Et ab intole¬
rabili prae dictȩ egritu dinis fatigatione so¬
litus. subi tam diuina largiente gratia rece¬
pia sanitatom Tunc miser in menso replee
gaudio hucatq: illuc suis gradien dopedib¬
per spatiosã discurrens saliendo ec dȩsiã
debitas omnipotentid ño gratias & scõ agebat
uuinnoco. Fratribus qͦ secircũ stantibus
per ordinem narrauit. quo modo post impe¬
tum praedictorũ suis auribus sagittarum.
& post aduentũ prae dicte ad eum lucis subi¬
to ab eo recessit infirmitas. Tunc cum turba
circumstantis populi dnm̃ laudan do eglo
tudñi merita adimirando sanus de ecclesia
perrexit & letus. Hargiente dño nostro
ihũ xp̃o cin est honor & gloria cũ patre &¬

Expanded text:
vir, inmenso lumine circumdatus, duas vir, inmenso lumine circumdatus, duas igneas ex utraque parte suis directas auribus vidit sagittas. Statimque una per eius dexteram intrante auriculam, altera vero per sinistram, subito per sui capitis foramina inmensa sanguinis abundantia fluxit; et ab intolerabili praedictae egritudinis fatigatione solutus, subitam, divina largiente gratia, recepit sanitatem. Tunc miser inmenso repletus gaudio, huc atque illuc suis gradiendo pedibuper spatiosam discurrens saliendo ecclesiam, debitas omnipotenti Domino gratias et sancto agebat Winnoco fratribusque se circumstantibus per ordinem narravit, quomodo post impetum praedictarum suis auribus sagittarum et post adventum praedictae ad eum lucis subito ab eo recessit infirmitas. Tunc cum turba circumstantis populi Dominum laudando et tu Domini merita admirando sanus de ecclesia perrexit et laetus, largiente domino nostro Iesu Christo, cui est honor et gloria cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
claudus longo ui delica tẽpore officiope¬
dum priuatus aetremulo capitis e manuũ
incessabili fatigatus sic motu. ut uix uerbũ
uoce proferret quassata. auadiquidtre¬
mulis tenere ualer& manibus: quadã
diȩ adbeatiuiri uuin noci uenerabile ue¬
nit sepulchrũ. quando ergo fratres in eodẽ
loco cõmorantes in nocte dominicae resur¬
rectionis nocturnas celebrabant uigilias.
tunc ille aliorũ in ec clesia manibus  decluc¬
tus omni potentis dñi cum lacrimis petiuit
clementiã. ut ꝑgloriosasui consessoris uumno¬
cimerita suamem bra intolerabili egri¬
tudine fatigata ad pristinũ restaurara offi¬
cium. Misericors igitur dñs quinonest obli¬
tus orationis pauperũ qui ad est adiutor
inoportinitatib: in tribulatione misellum
per merita beatiuu in noci audiuit se depix¬
cantem. quando enim lectio euan geliea¬
dem nocte post nocturnas more solito uigili¬
as in ea dẽ fuit ecclesia recitata. tunc p̃fatus

Expanded text:
claudus, longo videlicet tempore officio peclaudus, longo videlicet tempore officio pedum privatus et tremulo capitis et manuum incessabili fatigatus sic motu, ut vix verbum voce proferret quassata aut aliquid tremulis tenere valeret manibus, quadam die ad beati viri Winnoci venerabile venit sepulchrum. Quando ergo fratres in eodem loco commorantes in nocte dominicae resurrectionis nocturnas celebrabant vigilias, tunc ille, aliorum in ecclesia manibus deductus, omnipotentis Domini cum lacrimis petivit clementiam, ut per gloriosa sui confessoris Winnoci merita sua membra intolerabili egritudine fatigata ad pristinum restauraret officium. Misericors igitur Dominus, qui non est oblitus orationis pauperum, qui adest adiutor in oportunitatibus, in tribulatione, misellum per merita beati Winnoci audivit se deprecantem. Quando enim lectio euangelii eadem nocte post nocturnas more solito vigilias in eadem fuit ecclesia recitata, tunc praefatus
Abbreviated transcription (Latin):
&iam illud ineemoto ab ecdesia ponere
loco usquȩ quo illa basilica in dĩ nomine
fuis sec restaurata. Mira res diuina ope¬
rante potentia tunc contigit. Post quã
etum illud beatiuiri corpus extraecclesiã
portauerunt. uec illud amplius diuina
renitente eis manu mouere ualu erunt:
Tunc illi iito interse inuicem consilio
dicerunt. Forsitannon est nobis ad nõ
hoc concessum. ut cistud beatiuiri cor¬
pus inremotũ ab ecclȩsia postemus locũ.
quapropter omnipotentis dñi dementi¬
am dep̃ Ecemur. ut siin boc ostulo huic
adherenti ecclesiae hoc pom corpus culũ
sibi .ẽ placabile Nunc nobis illud mouere
concedat. Tunc sine mora beatiuiri
membra leuantes. in praedicto posue¬
runt hortulo. expredicto eñ sĩgno
ꝑterriti. non ausisunt longius illud
postare. Non longo igitur post hec tẽ¬
poris interuallo per eundem scm sut
confessoreni uinn nocum mirabilẽ omni¬
potens ds̃ egit uistutem. Quidã emmuir

Expanded text:
etiam illud in remoto ab ecclesia ponere etiam illud in remoto ab ecclesia ponere loco, usque quo illa basilica in Dei nomine fuisset restaurata, mira res, divina operante potentia, tunc contigit. Postquam enim illud beati viri corpus extra ecclesiam portaverunt, nec illud amplius, divina renitente eis manu, movere valuerunt. Tunc illi, inito inter se invicem consilio, dixerunt: 'Forsitan non est nobis a Domino hoc concessum, ut istud beati viri corpus in remotum ab ecclesia portemus locum; quapropter omnipotentis Domini clementiam deprecemur, ut, si in hoc ortulo huic adherenti ecclesiae hoc poni corpusculum sibi est placabile, nunc nobis illud movere concedat'. Tunc sine mora beati viri membra levantes, in praedicto posuerunt ortulo; ex predicto enim signo perterriti non ausi sunt longius illud portare. 28. Non longo igitur post haec temporis intervallo per eundem sanctum suum confessorem Winnocum mirabilem omnipotens Deus egit virtutem. Quidam enim vir
Abbreviated transcription (Latin):
mentis quae ei adherebaat. diuina illud
protegente potentia furo non tetigit ig¬
nis. sed flaminae quasi in menso uenti
retorte. longe recedebant abeo. Ma¬
nus enim dnii interflã mas̃ &sepluchrũ
sui fuerat confessoris. Post quã uero
furor cessauit flaminarum. omnes inp̃¬
dicto loco cõmorantes in menso incenꝰ¬
diitimore pesterriti adbeatiuuinnoci
sepulchrũ undiq concurrerunt. putan¬
tes &iã illud rapido flãmarum impetu
incine rem fuisie redactũ. P ost quã
uero sepul chrum scĩ confessoris xp̃i flãmis
intactum fuisse cernebant. & taecta
incir cuitu ipsius posita incinerem re¬
dacta In mensas omni potenti dño refe¬
rebant gratias. Qui ñ solũ animas suo¬
r famulorum aflãmis poene liberte
ꝑpetuȩ. sed & ecrum corpora a praesen¬
tisignis impetu in laȩsa simul conseruat.
Post haec uero corpus beatiuiri in unno¬
ci ex suo leuantes sepulchro. de exusta
statimrostauerunt erclesia. Volentes

Expanded text:
mentis, quae ei adherebant, divina illud mentis, quae ei adherebant, divina illud protegente potentia, furor non tetigit ignis, sed flammae quasi inmenso vi venti retortae, longe recedebant ab eo; manus enim Domini inter flammas et sepulchrum sui fuerat confessoris. Postquam vero furor cessavit flammarum, omnes in predicto loco commorantes, inmenso incendii timore perterriti, ad beati Winnoci sepulchrum undique concurrerunt, putantes etiam illud rapido flammarum impetu in cinerem fuisse redactum. Postquam vero sepulchrum sancti confessoris Christi flammis intactum fuisse cernebant et tecta in circuitu ipsius posita in cinerem redacta, inmensas omnipotenti Domino referebant gratias, qui non solum animas suorum famulorum a flammis poenae liberat perpetuae, sed et eorum corpora a presentis ignis impetu inlaesa simul conservat. 27. Post haec vero corpus beati viri Winnoci ex suo levantes sepulchro, de exusta statim portaverunt ecclesia. Volentes
Abbreviated transcription (Latin):
uum nocum quando incarnis fuit prȩsentia mag¬
nas ut sumus praefatifecit uistutes. sed post feli¬
cem eius obitum gloriosapereum operatus est
miracula. de quibus fauente dño subsequen¬
te narrabiinus sermone. Post sc̃igitur uiri
uiun noci dehacuita egressũ. lonꝰgotempo¬
ris spatiotrans acto Quadam foste die fratri¬
bus in praedicto loco cominorantibus post me¬
ridiamam aestiuidei horã som no quiescen¬
tibus elequadã domuncula iuxta ecclesi¬
am posita inmens ussurrexerat ignis
Subitoq uelox flam marum impętus
post quam praedictam consumpsit domun.¬
culã ad ecclesiam inqua corpus beatipau¬
sabat uuin noci cũ magn ostatun intrauit
strepitu. Totaq: ecclesia flimmis perari¬
la ligna currentibus. In menso ignis furo¬
refuit ex usta. cunctaq ligne qȩ incir¬
cuitu eus erant aedifitiao consump¬
serat flamma. Sepulchrum uero sci
uuin noci in ea demecclesia positũ cum o na¬

Expanded text:
Winnocum, quando in carnis fuit presentia, magWinnocum, quando in carnis fuit presentia, magnas, ut sumus prefati, fecit virtutes, sed post felicem eius obitum gloriosa per eum operatus est miracula, de quibus, favente Domino, subsequente narrabimus sermone. 26. Post sancti igitur viri Winnoci de hac vita egressum longo temporis spatio transacto, quadam forte die, fratribus in predicto loco commorantibus post meridianam aestivi diei horam somno quiescentibus, de quadam domuncula iuxta ecclesiam posita inmensus surrexerat ignis, subitoque velox flammarum impetus, postquam predictam consumpsit domunculam, ad aeclesiam, in qua corpus beati pausabat Winnoci, cum magno statim intravit strepitu, totaque aecclesia, flammis per arida ligna currentibus, inmenso ignis furore fuit exusta, cunctaque lignea quae in circuitu eius erant aedificia subito consumpserat flamma. Sepulchrum vero sancti Winnoci in eadem aecclesia positum cum orna
Abbreviated transcription (Latin):
trepidus cunctis in praedicta cel
mimorantibus praedictũ quodui¬
dit narrando miraculum suaeq: cum fl&u
audaciae culpam confessus. ad scañ acces sit
uum nocum ipsiusq: confessores xp̃i prouolutus
uestigiis. ueniam ab eo indĩ flagicabat nomi¬
ne: Tunc agius xp̃i confessor uuinnocus
infelici caecatiuiri casi commotus. oculisq
eius ab eo in dĩ nomine signatis omnipotentis
dm̃ quimalum non uult promalo reddere pe¬
tiuit clementiam ut ei pristinũ oculorũ recu¬
peraret lumen. Largus igitur suorũ ad iutor
seruorũ qui propeest omnibus inuocantibus eũ
& uoluntatem timentium sefacit. oculos prae¬
dictiuiri peraudaciae culpam caecatos.
ꝑ deuotas sui confessoris uuin noci praeces lar¬
go meadem hora repleuit lumine. Tunc
miser inmenso repl&us gaudio & cuncti qui
hoc cernebant miraculũ. debitas omni potenti
dño & scõ uuinnoco agebant gratias. Misericors
igitur dñs non solum perhunc confessorem suum

Expanded text:
trepidus cunctis in predicta cella trepidus cunctis in predicta cella commorantibus predictum quod vidit narrando miraculum suaeque cum fletu audaciae culpam confessus, ad sanctum accessit Winnocum, ipsiusque confessoris Christi provolutus vestigiis, veniam ab eo in Dei flagitabat nomine. Tunc agius Christi confessor Winnocus, infelici cecati viri casu commotus, oculisque eius ab eo in Dei nomine signatis, omnipotentis Domini, qui malum non vult pro malo reddere, petivit clementiam, ut ei pristinum oculorum recuperaret lumen. Largus igitur suorum adiutor′ servorum, qui prope est omnibus invocantibus eum et voluntatem timentium se facit, oculos predicti viri per audaciae culpam cecatos er devotas sui confessoris Winnoci preces larin eadem hora replevit lumine. Tunc miser, inmenso repletus gaudio, et cuncti, qui hoc cernebant miraculum, debitas omnipotenti Domino et sancto Winnoco agebant gratias. Misericors igitur Dominus non solum per hunc confessorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
bant: Quo modo uetus homo par naliuir¬
tute desertus tantam cotidie farinȩ copiã
suis per molã laborare potunssa manibus.
Nisiei diuina suffragaretur misericordia
Tunc unus exillis hoc mirabile signũ explo¬
rare uolens. audatianimo ad eandem acces¬
sit domum. Inqua sc̃s uumnocus diuina adiu¬
tus miseri cordi a laborare solebat: Hinc mi¬
serperparuum foramen curiosis intuens
oculis scm̃ uuinnocum intentamente eleua¬
tis ad celum manibus oratione instantem uidit
molãq diuino numine rͦtatã & magnã
circa illã sparsam farinae cernebat copi¬
am: Hinc mola statim post quã astolido
uiro intuita fuit a solito cessando cursu
subito stait immobilis. Ille uero uir au¬
dax quitale dĩ famulo offendiculum in¬
tulit meritum recipiendo uindictam.
pronus subito in terrã cadens oculorũ lum̃
amisit & aliorum manibus uectus oculis pri¬
uatus. & toto corpore tremulus ad suam re¬
tsest domum: Altera autem
die

Expanded text:
bant, quomodo vetus homo, carnali virbant, quomodo vetus homo, carnali virtute desertus, tantam cotidie farinae copiam suis per molam laborare potuisset manibus, nisi ei divina suffragaretur misericordia. Tunc unus ex illis, hoc mirabile signum explorare volens, audaci animo ad eandem accessit domum, in qua sanctus Winnocus, divina adiutus misericordia, laborare solebat. Hinc miser per parvum foramen curiosis intuens oculis, sanctum Winnocum intenta mente, elevatis ad caelum manibus, orationi instantem vidit molamque divino numine rotatam et magnam circa illam sparsam farinae cernebat copiam. Hinc mola statim, postquam a stolido viro intuita fuit, a solito cessando cursu subito stetit immobilis. Ille vero vir audax, qui tale Dei famulo offendiculum intulit, meritam recipiendo vindictam pronus subito in terram cadens, oculorum lumen amisit et, aliorum manibus vectus, oculis privatus et toto corpore tremulus, ad suam reportatus est domum. Altera autem die
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uenerabilis humilitate &oboedienciȩ
plenus. Inspirante sibi dño salubre inue¬
nit consilium. Uolens &iam molam suis
sacris rotare manibus ut grana infari¬
nã redigens fratribus in eodem loco cõ¬
morantibus & pauperibus xp̃i quos ille
be nigne saeperecipiebat tali seruir&
corti die labore. Memor &iun
a postolici praecepti. Nonmanduc&. qui non
labor& Misericors igitur dñs cui omni¬
a possibilia sunt. suũ mirando famulum
molam solam diuino numine rotatã. sine
ullo humane manus adminiculo permul¬
tos iam dies grana infarinam redige¬
re concessitꝰ: Sc̃s uero uumnocus mani¬
bus ad caelũ eleuatis clauso &iam secundũ
dñi praeceptũ hostio sacras canendo ora¬
tiones & iuxta molam stando securus.
INmensas omnipotenti dño
agebat
grati as qui suae misestus
senec¬
tuti tale ei prȩstitt so lamen
Omnes
ergo dĩ famuli in prae dicta cellea cõmoran¬
tes ualde ad mirantes inuicem interse dice¬

Expanded text:
ergo venerabilis humilitate et oboedientia ergo venerabilis humilitate et oboedientia plenus, inspirante sibi Domino, salubre invenit consilium, volens etiam molam suis sacris rotare manibus, ut, grana in farinam redigens, fratribus in eodem loco commorantibus et pauperibus Christi, quos ille benigne sepe recipiebat, tali serviret cottidie labore, memor etiam apostolici precepti: Non manducet, qui non laboret. Misericors igitur Dominus, cui omnia possibilia sunt, suum miserando famulum molam solam, divino numine rotatam, sine ullo humanae manus adminiculo per multos iam dies grana in farinam redigere concessit. Sanctus vero Winnocus, manibus ad caelum elevatis, clauso etiam secundum Domini preceptum ostio, sacras canendo orationes et iuxta molam stando securus inmensas omnipotenti Domino agebat gratias, qui, suae misertussenectuti, tale ei prestitit solamen. Omnes ergo Dei famuli in predicta cella commorantes, valde admirantes, invicem inter se dice
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ famulus uunnocus hoc saluatoris praecentũ
conseruans. fratrib sibi sub iectis xp̃iq: hospiti¬
bus ad seuenientibus ministrare solebatꝰ
Et qualecumq: opus aliis fratribus secum co¬
habitantibus durum & graue uidebatur
ipse fauente sibid ño sereno ꝑfitiȩbat ani¬
mo: Largus igitur bonorũ operum retribu¬
tor. qui non est personarum acceptor.
quiait superquẽ alium requiescã nisi
super humilem & qui &um &trementem
sermones meos. Perfectã sui famuli
uuin noci caritatem atq humilẽ tatẽ in tu¬
ens gloriosis eum uistutibus ex altauit. de
confessor uuinno cus uenerabili senectu¬
te fuiss& ad grauat᷑. carnali &iam uistu¬
te desertus Inde fessa tamen oboe dien¬
tiae uoluntate fauente sibi dño rͦboratus
mente cogitauit sollicita. quomodo dõ & fra¬
tribus sibi subiectis suarũ labore manuum in
&iam sermonis
dñi clicentis. qui perseue¬
rauerit usq: infinem. hic saliuis erit: Vir

Expanded text:
Dei famulus Winnocus, hoc salvatoris preceptum Dei famulus Winnocus, hoc salvatoris preceptum conservans, fratribus sibi subiectis Christique hospitibus ad se venientibus ministrare solebat; et qualecumque opus aliis fratribus secum cohabitantibus durum et grave videbatur, ipse, favente sibi Domino, sereno perficiebat animo. Largus igitur bonorum operum retributor, qui non est personarum acceptor, qui ait: Super quem alium requiescam nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? perfectam sui famuli Winnoci caritatem atque humilitatem intuens, gloriosis eum virtutibus exaltavit, de qconfessor Winnocus venerabili senectute fuisset adgravatus, carnali etiam virtute desertus, indefessa tamen oboedientiae voluntate, favente sibi Domino, roboratus, mente cogitavit sollicita, quomodo Deo et fratribus sibi subiectis suarum labore manuum in etiam sermonis Domini, dicentis: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
cundum scĩ abbatis bertini iussionem mprae fa¬
to pago cãmodam fauente dño aedifica uerunt
cellam atq: meapermulta annorum sratia
indĩperseuerantes seruitio ex̃tremũ sortiti
sunt diem. Post obitum uero prae dictorum
scõrum trium uirorũ quado noci uidelic&
& ingenoci & madoci. beatus bestimus conuen¬
ticulo seruorum dĩ in praedicta cella comoran¬
ti. scm̃ prae esse concessit uuinnocũ. Quia
puericia ab eato bestino & in prae dictis suis
scis pagensibus. subsacrȩ regulae iugo fuit
nutritus. Quili& prae fatis dĩfamulis acate
disparfuit. Per fectatamen caritate atq
oboedientia illorũ erat sectator. Magnã¬
q eidñs humilitatis largitꝰ est gra stiã.
uiliorem enimse omnibus hominibus esse¬
putabat. implens quod scriptum est. Qui
uult inter uos maio fierisit uester minis¬
ter. qui enim se exaltat humili abitur. &
qui se humiliat exaltabitur. Prȩ fatus igit᷑

Expanded text:
cundum sancti abbatis Bertini iussionem in prefacundum sancti abbatis Bertini iussionem in prefato pago commodam, favente Domino, aedificaverunt cellam atque, in ea per multa annorum spatia in Dei perseverantes servitio, extremum sortiti sunt diem. 24. Post obitum vero predictorum sanctorum trium virorum, Quadanoci videlicet et Ingenoci et Madoci, beatus Bertinus conventiculo servorum Dei in predicta cella commoranti sanctum praeesse concessit Winnocum, qui a pueritia a beato Bertino et a predictis suis sanctis pagensibus sub sacrae regulae iugo fuit nutritus. Qui licet prefatis Dei famulis aetate dispar fuit, perfecta tamen caritate atque oboedientia illorum erat sectator, magnamque ei Dominus humilitatis largitus est gratiam; viliorem enim se omnibus hominibus esseputabat, implens, quod scriptum est: Qui vult inter vos maior fieri, sit vester minister, qui enim se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur. Prefatus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sacrȩ regulȩ sectatores fuisse. Nec non
perfecta caritate & uera refertos humi¬
litate. eosque cum magna obȩdientiae
inlustria anim aduertens labori manu¬
um operã dare. eis inpago teruua nense
aliquã indĩ nomine iussit aedificare
cellam. Quidam enim uirdiues he¬
re marus nomine suam in prae dicto pa¬
go fuetiferam hereditatẽ quae uuorum¬
holt uocatur. & ideo eodem nomine prae¬
dicta uocatur cella. deo &beato optulit
bertino Sc̃s igi tur bertinus dĩ famulis
multi plicare uolens habitacula. & xp̃i pau¬
peribus hospitia praeparare quae eotem¬
pore rara in prae dicto fuerunt pago
eorum praecepto oboedientibus inprae dic¬
tum transmisit paguma ut in prae fato loco
aptum dĩ famulis construerent habitaculũ.
Religiosi igitur uiri corunũ & animam
unã a postolicohabentes exemplo actualẽ
sectan tes uitam. Plus depauperibus atq¬
hospitibus xp̃i solliciti quã desemet ipsis se¬

Expanded text:
sacrae regulae sectatores fuisse necnon sacrae regulae sectatores fuisse necnon perfecta caritate et vera refertos humilitate eosque cum magna oboedientiae industria animadvertens labori manuum operam dare, eis in pago Terwanense aliquam in Dei nomine iussit aedificare cellam. Quidam enim vir dives Heremarus nomine suam in praedicto pago fructiferam hereditatem, quae Worumholt vocatur, – et ideo eodem nomine praedicta vocatur cella, – Deo et beato optulit Bertino. Sanctus igitur Bertinus Dei famulis multiplicare volens habitacula et Christi pauperibus hospitia preparare, quae eo tempore rara in predicto fuerunt pago,bus eorum precepto oboedientibus in predictum transmisit pagum, ut in praefato loco aptum Dei famulis construerent habitaculum. Religiosi igitur viri, cor unum et animam unam apostolico habentes exemplo, actualem sectantes vitam, plus de pauperibus atqsti solliciti quam de semet ipsis, se
Abbreviated transcription (Latin):
UANDO AGIUS XP̃I CONPESSOR
BERTINUS SIGNIS ATq uIRTUN¬
bus decoratus insithiu monasterio
multitudini price erat monachorum.
Cex multis undiq partibus
diuina eos stimulante gratia religi¬
osi ad eum ueniebant uiri. Optanꝰ¬
tes &iam ut subsacrae regulae iugo.
secum in dĩ per seuerasient seruitio
Inter quas quat tuo religiosiuiri
exlonge remota brittonũ terra qui
his nominibus nuncupati fuerunt.
qua da nocus & ingenocus madocus
sesq uuinnocus. parentes patriamq
secundum dñĩ praeceptũ relinquen¬
tes ad eum unanimiter uenerunt.
Postolantes &iam ut inter agium
monachorum gregem subsua cura
constitutũ. eos indĩ reciperet nomine.
Beatus igitur bestinus eos in dĩ amo¬
re flagra recernens perfec tamq be¬
ne uiuendi in eis cognos cens fuisse uo¬
luntatẽ benigne eos recipiens scãe
monachorum sine mora sociauit mulei¬
tũdine. Post haecuero paruo tem pa¬
ris spacio trans acto. agius abbas bestinꝰ
intuens prae dictos dĩ famulos sagaces

Expanded text:
uando agius Christi confessor Bertinus, signis atque virtutibus decoratus, in Sithiu monasterio multitudini preerat monachorum, ex multis undique partibus, divina eos stimulante gratia, religiosi ad eum veniebant viri, optantes etiam, ut sub sacrae regulae iugo secum in Dei perseverassent servitio. Inter quos quattuor religiosi viri ex longe remota Brittonum terra, qui his nominibus nuncupati fuerunt: Quadanocus et Ingenocus, Madocus sanctusque Winnocus, parentes patriamque secundum Domini preceptum relinquentes, ad eum unanimiter venerunt, postolantes etiam, ut inter agium monachorum gregem sub sua cura constitutum eos in Dei reciperet nomine. Beatus igitur Bertinus eos in Dei amore flagrare cernens perfectamque bene vivendi in eis cognoscens fuisse voluntatem, benigne eos recipiens, sanctae monachorum sine mora sociavit multitudini. 23. Post haec vero, parvo temporis spatio transacto, agius abbas Bertinus intuens predictos Dei famulos sagaces
Abbreviated transcription (Latin):
ceaque eum trahicȩ reuoluit: sed maliuolã animã
ultio mox diuina praeuenit: Nam dexteraquam
ante suos pedes humo defixa stetit : ipse uero¬
ademone correptus ante uiri dĩ uestigiaruit:
Quem cernens famulus xp̃i debita ultione ꝑcussum:
die illa nocteq sequenti paenesse tenuit: Cum¬
quȩ sequens rursum dies in luxisset adse accersiuit:
ad propria remeauit: In eodem ergo loco basilica

Expanded text:
ceaque virum Dei trajicere voluit, sed malivolam animam ultio mox divina praevenit. Nam dextera quam ante suos pedes humi defixit, ipse daemone correptus ante vestigia viri Dei ruit. Quem cernens ille se coram ultione percussum, die illa nocteque penes se tenuit. Cumque sequens rursum dies illuxit, ad se accersivit, ad propria remea
Abbreviated transcription (Latin):
iliquantis ꝑnontam̃ magno pere grauaret. leno usq
uasecurius quud illa uesti agendũ e& delibera peri
mali int̃fatio cucurrt aliquis exeis ecdeposuiteru¬
s̃ nituo aliare bet bertini sta nẽ neuersusq ad
sitios inneuerens corã ois coepit eã de fubnicar stio
seoreo qͥio ol uocat᷑ unde solet cutuignis asilice
nius dicenos snsumn osd multũ res fit & indigna quã agi¬
tis. donenĩ deiunstmia cecisou nroꝵ ĩdignamini necdenoł cqo¬
tantib partimq pnob deficudib succensomims Net sup caseoul
aptione romibil tourdar& solũ silibuissex illorimp&qet siꝑ custell
Insuꝑ quoq nec depda inhabitã ad uertitis qm̃ silũ tansit habue¬
roł spatiũ nostis oma sua aut infodient aut in putes seabud¬
is quib qrlacis absconden quatimet se pcerto indedicione u

Expanded text:
e gravaret, lentiusque ac securius quid illo vesperi agendum esset deliberarent, in tali interstitio cucurrit aliquis ex eis, et deposuit crucem retro altare B. Bertini stantem; reversusque ad socios, irreverens coram eis coepit eam defabricari stylo ferreo, qui sol vocatur, undrius dicentes: Calumniosa multum res fuit et indigna quam agitis. Non enim de vindicta occisorum nostrorum indignamini, nec de nobis certantibus partimque pro nobis deficientibus succensemini, nec super castelli captione, quae nihil tardaret, solum si libuisset, illos impetere studetis: insuper quoque nec de praeda inhabita advertitis, quoniam si hi tantum habuerunt spatium noctis, omnia sua aut infodient, aut in puteis, seu abditis quibusque locis abscondent; quia timent se pro certo in deditionem
Abbreviated transcription (Latin):
aeccła uocat᷑ ꝓeo qđ beatissimi martires fustianꝰ & uistoric
infronticipio apĩanitatis in colarũ t̾repͥmaniã fenuri
ibi construxisse aeccłam. respiciens contra monasteria.
exparte occideN ali: Qđ cernendes excubie aut tuman&q
qđ plurima tatius sub seq rec ueluti prius essendi fama ꝑ¬
crebruit exacitꝰ ꝓtinꝰ populo in aecda c̃sisteri noti ficauer
lliuꝰ non adeo tali nuntio const̃nati ĩmomagis anime qͥore
factidõ & patrocinis scci causã sui. cõmendauer & c̃puncti
one musterii corporis & sanguinis dñi. semunier̃ dantes inuicq
dex tras ꝓ libirlate et loci tutione seuelle aut agilit̃ op pere¬
ne aur ferinue defendene Munũq ꝓtinꝰ opomis ut mos in co¬
larũ redio nisetn aniis p̃parati conscendenes una eũ pris ppo¬
eora eonstantia paulo ancea nogantes mnimic icoeta e nor
st pastoni in ed uso ⁊e andacit̃ sibi obuiosine extra munitione ai
t alos quõ mari me itrrisi cante animoicatis uꝑla ma

Expanded text:
atur, pro eo quod beatissimi martyres Fuscianus et Victoricus in fronticipio Christianitatis incolarum terrae primariam feruntur ibi construxisse ecclesiam, respiciens contra monasterium ex parte occidentali. Quod cernentes excubiae, autumantesque quod plurima totius subsequeretur, veluti prius essendi fama percrebuit, exercitus, protinus populo in ecclesia consistenti notificaverunt. Illi vero non adeo tali nuntio consternati, imo magis animaequiores facti, Deo et patrociniis sanctorum causam sui commendaverunt, ione mysterii corporis et sanguinis se munierunt, dantes invicem dextras pro libertate et loci tuitione se velle aut agiliter oppetere, aut strenue defendere, murumque protinus optimis ut mos incolarum regionis est armis praeparati conscendentes, una cum prius praepaeorum constantia paulo ante arrogantes inimici comperta, nec non et parte inclusorum audacter sibi obvios ire extra munitionem visa, Deo illos quammaxime terrificante, animositatis superbia
Abbreviated transcription (Latin):
nalis monastu ñ longe neo astis teporib: are legiaso quodam enꝰ¬
eloti me naeo noent̃ qđł dã sriugiferũ pulcherrim elantatũ
tint. Cuĩ ĩ medio qͦsi collis tũ balis extitit habens i sumitate sũi
rnlui q prra nimie grossitudinis dulcissimiq saponis enata. Nefe¬
pabat qu aseniotib explantanus fuisse beatissimibertini : Quã eo¬
tem patnũ sintiuit ĩdustrii frr̃ oñi anno sollẽpnit uestitos Q¬
diuenstsꝰ officinas facere idẽpomariu uisitare ec ĩipso monticulo cũ¬
sia erat nefonte latibulo inimicis eẽt xp̃ĩ ani extir pane decre

Expanded text:
ioso quodam ejusdem loci monacho nemus quoddam frugiferum pulcherrime plantatum fuit: cujus in medio quasi collis tumbalis exstitit, habens in summitate sui pirum, cujus pira nimiae grossitudinis dulcissimique saporis erant; referebaturque a senioribus ex plantariis fuisse beatissimi Patris Bertini. Quamobrem Patrum sancivit industria, fratres omni anno solemniter vestitos diversas officinas facere, idem pomarium visitare, et in ipso monticulo com duo monasteria erat, ne forte latibulo inimicis esset, Christiani exstirpare decre
Abbreviated transcription (Latin):
mtendebant ad munitiunculam paupere ꝓdolor sup
ut artifi ciosissime ita & iam firmissime constructam:
etanter in uia ꝓludentes primo impetu eam in fringere
lle ae prote nuita te seu paucita te inabitantium facile
auxiliante tamenillis dõ & patro cimis sc̃orum qui
quire quietionis ibi ele gerunt sibi lo cummore solito inter¬
nientib: indignante xp̃opret sumptiosa illorum iactan¬
a uersa est cominus indignam inndictam: ad quam ꝓ¬
iul gandam colamum nunc uertimus nos trum:¬
ampost scm̃ pas calis resurrectionis diem transcarsis x.iiii.
dieb die dominico hora quac ardinalis misse conuen¬
s public& age batur a paruerunt ꝓtenus pr&fatiinua

Expanded text:
tim tendebant ad munitiunculam paupere proh dolortim tendebant ad munitiunculam paupere proh dolorsicut artificiosissime, ita etiam firmissime constructam, jactanter in via proludentes primo impetu eam infringere velle, ac pro tenuitate seu paucitate inhabitantium facile capi posse. Auxiliante tamen illis Deo et patrociniis sanctorum, qui requietionis ibi elegerunt sibi locum, more solito intervenientibus, indignante Christo praesumptuosa illorum jactantia versa est cominus in dignam vindictam, ad quam promulgandam calamum nunc vertimus nostrumam post sanctum Paschalis resurrectionis diem transcursis quatuordecim diebus, die Dominico hora qua cardinalis missae conventus publice agebatur, apparuerunt protinus praefati inva
Abbreviated transcription (Latin):
legedanorũ gentis oppressione crudeliter lice iustei¬
uaderontur: Ab illa clausica plurimaq: ꝓsuinumer¬
sita teue lutiepit heticos loquamurmagnus exercitus ab
omnib: dicebatur anno aduentus si in regnu . x ni. ab om¬
ni plaga ubi diffu suerat adunatus in locoqui ob concu¬
sum insignum in ibia quarum confluentia uocatur ascen¬
uillam ex australi plaga natura munitam scilica aquo
arta & diutina obsidione ciuita temquia parua uide¬
tur capere posse : Sed cum hemiis perium ihilibi
es ua lentes consumarent & nedum dicamus ali
id ꝓficerent consulti ut euentus sub se qũns patefecit
ab uerunt ut in regnum quondam. hlot harii. irent trac¬
ntes permariama transire & castella ibi recens fac
optinere in colas quȩ omnes nisi se dederent mortificare:
uis aliis abripientes clam noctu qua si solito moliam par
mꝑgendo : arepto q: itnere in subsis tibilicursudireo¬

Expanded text:
rilegae Danorum gentis oppressione crudeliter licet juste irilegae Danorum gentis oppressione crudeliter licet juste invaderentur ab illa classe, plurimaque pro sui numerositate veluti epithetic ῶs loquamur magnus exercitus ab omnibus dicebatur: anno adventus sui in regnum duodecimo, ab omni plaga ubi diffusus erat adunatus in loco qui, ob concursum insignium inibi aquarum Confluentia vocatur, ascenvillam ex australi plaga, natura munitam, scilicet aquarcta et diutina obsidione civitatem, quia parva videbatur, capere posse. Sed cum hemisphaerium nihil ibi praevalentes consummarent, et nedum dicamus alideficerent, consultum ut eventum subsequens patefecit habuerunt, ut in regnum quondam Lotharii irent, tractantes per maritima transire, et castella ibi recens facta obtinere, incolasque omnes, nisi se dederent, mortificare. sciis aliis abripientes clam noctu quasi solito in aliam partem pergendo, arreptoque itinere insubsistibili cursu direc
Abbreviated transcription (Latin):
Isim patrisret didit illũ uisi & insũ sibi. tantascili
e ꝑspi cuitatis claritate ut qm̃ apuericia in domo cu¬
usdã nobilissimi eius dẽ regionis uiri adulto tenus e¬
tus. quic quid m p̃ dic ta post modum ec clesia pallior
ornanbabint &e emenda riseuecdesiasticarũ uestiu
lauari ipse sollicita intentione ꝓcurarae:Anhe¬
t as pranse supliciter implorans quouelut ipse ela¬
rando desudatq: q: emenda reneces saria & emidars
lunda sic diuine miserationis clementia: Delinquentia
suarũ omniũ dignetur ablui in quinamenta quo merca
adazictoris fuere formationis feliciter ꝑ uenire uocam
it ad̾iam tempesta te qua p̃ grauantib: acp̃ponderant
Emultimodis non modo solius uulgaris populi immo on¬
um dignitatũ & ordinũ de linquentiis. Non tantũ frano
fines sae & totius regniprincipaliaq: q: lo ca armoricaq
ꝓuincia diutina quod nunc enumerare longum est sac¬

Expanded text:
tissimi Patris reddidit illum visui et visum sibi, tanta scilicet tissimi Patris reddidit illum visui et visum sibi, tanta scilicet perspicuitatis claritate, ut, quoniam a pueritia in domo cujusdam nobilissimi ejusdem regionis viri adulto tenus eedoctus, quidquid in praedicta postmodum ecclesia pallorum ornari habuit et emendari, seu ecclesiasticarum vestium lavari, ipse sollicita intentione procuraret, anhelanter aspirans et suppliciter implorans, quo velut ipse elaborando desudat quaeque emendare necessaria et emundare lurida; sic divinae miserationis clementia delinquentiarum suarum omnium dignetur ablui inquinamenta, quo mereatur ad Auctoris suae reformationis feliciter pervenire vocamEa etiam tempestate qua praegravantibus ac praeponderantibus multimodis, non modo solius vulgaris populi, imo omnium dignitatum et ordinum delinquentiis, non tantum Franciae fines, sed etiam totius regni principalia quaeque loca Armoricaque provincia diutina quod nunc enumerare longum est sac
Abbreviated transcription (Latin):
ui seu subsequens miraculũ minime miserabilis risus
eoquã quã sero se diuertere . quatenus illorũ praeci
huuaretur non potuit sed pene ex animis ante inter¬
a pruit. ne qua quã ut passione scotomat caictus s&
is nominis dĩ laude ipsius quis positione luminũ delec¬
abilium ii supriuat. acbimatu uel eo amplius in hu¬
us caecitatis ꝑ mansit amaricatu. qquicũ ad huc cor¬
oris suitepere desidia quasi funditus desue sanitatis
eformatione diffidens ortatu tandẽ suorũ beotissi¬
mpatris bestini ꝑ rexit uisitarelimina afferensq:
ptinere potuit maxi me caerea munera quosidõ &
lementissimo iã dicto patriplacuissae eius merias re¬
pere meretur amissa captorum orbiũ luminaspon¬
ens ac confirmas quic quid suꝑ eodiuine piaetati pla¬
eatreliqum intesue spatiũ rbiperagiuel le. quõ enis
ispiciens ocultorũ cognitor ds̃ meritis & precibclemen¬

Expanded text:
sui seu subsequens miraculum minime miserabilis, nisus sui seu subsequens miraculum minime miserabilis, nisus eo quanquam sero se divertere, quatenus illorum precibus juvaretur, non potuit, sed pene exanimis ante in terram proruit, nequaquam ut passione scotomatica vertigigis nominis Dei laude ipsiusque dispositione luminum delectabilium visu privatus, ac bimatu vel eo amplius in hujus caecitatis permansit amaricatu. Qui cum adhuc torporis teperet desidia, quasi funditus de suae sanitatis reformatione diffidens, hortatu tandem suorum, beatissimi Patris Bertini perrexit visitare limina, afferens quae obtinere potuit, maxime cerea munera quo si Deo et clementissimo jam dicto Patri placuisset, ejus meritis recipere mereretur amissa captorum orbium lumina, spondens ac confirmans quidquid super eo divinae pietati placeret, reliquum vitae suae spatium ibi peragere velle. Quam ejus inspiciens occultorum coguitor Deus, meritis et precibus clemen
Abbreviated transcription (Latin):
eius demec desie deoppido ei appendente atq: continuonunct¬
togimiaco. leod friđ nomine in xpiantatis deuotionis utr
congruenda post dedarauit cuteris communicipalib: su
minus curiosus extitit. Ideoq: & accidit ut dum quadã die
moociues illius more solito adecclesiam: Nonminus intimami
ir&e appella retur Nedui dicamꝰ unt uerũ &iã monr
lubri a uersus audire dissimulauit ꝑgens ad pacula ge¬
pecieno uidebantur es se sunuris ꝓcuranda Cuiprius qu
peruenis se ad pas cua rum loco aocersit angor animi cumt¬
re intolerabiliae minia horripilatione atq ut ab ipso pa
dicimi s unde baturei quasi tocumpfusumse fuis secalo . o¬
uentis aquae. Et ue lutiignotis loquamurquia situs eiur da
sundhubi hoc pro uent talis est ut illicinanttiumoptu¬
tib clare cat pros pectus ecdesiarũ xp̃i confessorum
uidomariat q besum miser ille lic& obduriciam

Expanded text:
ejusdem Ecclesiae, de oppido ei appendente nuncupaejusdem Ecclesiae, de oppido ei appendente nuncupato Gimiaco, Letfridus nomine, in Christianitatis devotione ut rei congruentia post declaravit caeteris communicipalibus suis minus curiosus exstitit. Ideoque et accidit ut, dum quadam die Dominica cives illius more solito ad ecclesiam non minus intima mentis iret, appellaretur; nedum dicamus, ivit, verum etiam monita salubria adversus audire dissimulavit, pergens ad paucula pecora quae videbantur esse sui juris procuranda. Cui priusquam pervenisset ad pascuarum loca, accessit angor animi cum timore intolerabili et nimia horripilatione: atque, ut ab ipso post didicimus, videbatur ei quasi totum perfusum se fuisse calore ferventis aquae: et veluti ignotis loquamur, quia situs ejusdem fundi ubi hoc provenit talis est, ut illic viantium obtutibus clarescat prospectus ecclesiarum Christi confessorum Audomari atque Bertini; miser ille licet ob duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
cnongo post tedere coepit ꝓfessusq̃ est cordis ibi fore
romam petendi: Ac cepta q: licencia iuncxit sesaxo¬
nib: ultra marinis romamꝑgentib:: Cõquina cum illis
peruens see ultral ingonum ciuitatem censotiauerunt se
eis uiridunenses ne gotiatenes eandem in amtendentes
usq: ad diuaricationem uie dotentis in spaniamt: Ibiq
tunc in notuit quod ante a fuit annotum ciuam indelice
ipsumesse in ridunem sera qina ibiagno ut suoslicae di¬
si biuliter abeis pos se ipse asnosci ꝓƿter ansƿeratt̃
um eneiuionem in genicorum morborum. Iter tamen coe¬
tum stoe nuepera gens indeq rediens. sine di uertendiaꝗ
ra toris uogratias reulit. Nomen eiã inb ab tismo sibi inq
qđ prius nescunt quã a notis didicit. tunc notfica ui erms
tus benedioti onum copia l&etus reme aut ad ꝓpria : Ai
icut non nulisue negle gentie tempore periditanturita
uine dispensatioñs saluberrima castigatione ut in p̃sents
tuperspicue dar& multis aluant. quid a menim urcolons

Expanded text:
ongo post taedere coepit, professusque est cordi sibi fore Romam petendi, acceptaque licentia, junxit se Saxonibus ultramarinis Romam petentibus. Cumque una cum illis pervenisset ultra Lingonum civitatem, consociaverunt se eis Viridunenses negotiatores eamdem viam tendentes usque ad divaricationem viae ducentis Hispaniam. Ibique tunc innotuit quod antea fuit ignotum, civem videlicet ipsum esse Viridunensem; quia ibi agnovit suos, licet difficiliter ab eis posset ipse cognosci propter insperatam reformationem ingenitorum morborum. Iter tamen coeptum strenue peragens, indeque rediens, sine divertendi ad reparatori suo gratias retulit. Nomen etiam in baptismo sibi inditum quod prius nescivit quam a notis didicit, tunc notificavit; Ermtus benedictionum copia laetus remeavit ad propriicut nonnulli suae negligentiae tempore periclitantur, ita divinae dispensationis saluberrima castigatione ut in praesenti eventu perspicue claret multi salvantur. Quidam enim vir coloniae
Abbreviated transcription (Latin):
tiacoss cunt fortit puignare. Aliose quasi sine mora mos¬
nia iapturos instigoro. Ex nrã quoq par de quan qua
fuit stnenuoena q agilit resi stebiae orns intertissun eor¬
midis tentur  & siquo qt omꝰ infestissimũ illã quisser an
signisicant exqua pante in imineus leuanĩ periculides¬
beraret eis clem̃ter trans mittere : Acideo decreuit ut
p̃tulimꝰ monas tici habit uenẽ artũ arripe quanquã
inlicitũ uł inabile sit huic ordini arma tractare Intei
inserta arcui sagitta implorans dĩ adiutoriũ tensa corda
traxit fortiter ac diuini inpulsi onis datione infixit
frmd iã dicti tiranni uirilit̃: hoc autẽ mortuo: cessa uer
alii inpugitationis tunultu. mitenes ꝓtinꝰ qͥeuentũ re
senicrub: eoꝵ nuntianent morando satno iã dicti monas

Expanded text:
cessavit fortiter pugnare, aliosque quasi sine mora moenia capturos instigare. Ex nostra quoque parte, quanquam fuit, strenue atque agiliter resistebant, omnes intentissime omnimodis certantes, si quo modo infestissimum illsignificare, ex qua parte imminentis levamen periculi deliberaret eis clementer transmittere. Ac ideo decrevit, ut praetulimus, monastici habitus juvenem arcum arripere, quanquam illicitum vel inhabile sit huic ordini arma tractare; inteninserta arcui sagitta implorans Dei auxilium tensa chorda traxit fortiter, ac divinae impulsionis datione infixit fronti jam dicti tyranni viriliter. Hoc autem mortuo, cessaverunt alii ab impugnationis tumultu, mittentes protinus qui eventum rei senioribus eorum nuntiarent, morando in
Abbreviated transcription (Latin):
eisse subtrahentib: nñĩ in eosdẽ seraminũ aggeres lignoꝵq
strues dõ donane. ꝓsperoq: eis ueni turbine flante ignẽ
caute in mittentes. illisq id nesciertib minꝰq sꝑarib: aeq
ignẽ ut id ipsũ eis facereñ infenedib: excandescente strami¬
ne pleriq eoꝵ ustilati sunt uix subrepti morti discram in
na oꝑe uericlitabant᷑ Nisitantũ unꝰ fr̃monastici ordinis
ictu sagitte int̃duo tabulata: ꝓpugnaculi ubi stabat ꝑcussu
sub inguina qͥet ipse c̃ualuit: Uenũpttim̃ aduindictã min
armis exercitati atq: id eo min cauti. plagiatiq: sui famuli
Aliũ aeq eiusdẽ ordinis fratrẽ ꝑmisit naribuene oftib
digna nepensionẽ:¬

Expanded text:
eis se subtrahentibus, nostri in eosdem straminum aggeres lignorumque eis se subtrahentibus, nostri in eosdem straminum aggeres lignorumque strues, Deo donante, prosperoque eis venti turbine flante ignem caute immittentes, illisque nescientibus minusque sperantibus, aeque ignem ut idipsum eis facerent inferentibus, excandescente stramine plerique eorum ustulati sunt, vix subrepti mortis discrimine. nopere periclitabantur, nisi tantum unus frater monastici ordinis ictu sagittae inter duo tabulata propugnaculi ubi stabat, percussus est sub inguina: qui et ipse convaluit. Verumtamen ad vindictam minus armis excitati, acideo minus cauti plagiatique sui famuli, alium aeque ejusdem ordinis fratrem permisit retribuere hostibus dignam repensione