comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sator uidelicet iusticiȩ. aromata uirtu¬
tum. et ꝓpitiꝰ sua gr̃a plantet: et freqͤnti
suo subsidio ne umꝗͣ arescant irriget.
Quȩ pulcherrime suũ cȩleste desidium
in capite qͣdragesimi pͥmi psalmi uixta
hebraicã dũtaxat ueritatẽ deꝑinit diceis.
Sicut areola p̃parata ad irrigationes aqua¬
rumi sic p̃parata ẽ anuma mea ad te cds. De¬
scendens aut̃ in hortum suum uł ad areo

Expanded text:
sator videlicet justitiae, aromata virtusator videlicet justitiae, aromata virtutum, et propitius sua gratia plantet, et frequenti suo subsidio, ne unquam arescant, irriget. Quae pulcherrime suum coeleste desiderium, in capite quadragesimi primi psalmi, juxta Hebraicam duntaxat veritatem depromit, dicens: Sicut areola praeparata est ad irrigationes aquarum, sic praeparata est anima mea ad te, Deus . Descendens autem in hortum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: ẽt ascendere ad dñm eccłia ꝑhibet᷑.
Descendit enim ad nos gr̃a diuina desur-¬
sum. quȩ nos aduitos ascendere faciat sur¬
sũ: qͦd mistice signabat᷑ in exodo. quando
dñs descendit in monte synai. et moyses
ascendit. Ascendit quippe iste. ut ꝓfec̾tũ
uirtutum caperet: descendit ille ut dona¬
ret. Cum gͦ dixisset dilectꝰ mĩs descendit
in hortum suum: ad dit etiã qualit̃ sit id̃ẽ
hortꝰ constitutꝰ. qua fruge fecundꝰ: cum ꝓ¬
tinꝰ subdit. ad areolam aromatis. A reola
namq aromatis ẽ mens fidelium: q̃ disci-¬
plina recte fidei edocta. quasi ȩquis late¬
ribꝰ hinc inde composita: et fossatorio sol¬
lerti reu̾sa creberrime. et a suꝑuacuis ẽ
expurgata gͣminibꝰ: qͥa nimirum sollicita
se consideratione ꝑspicit. et sedula cogi¬
tatione satagit. ne qͥd in se ꝓphanum.
ne qͥo ĩmundum: ne qͥd satis salutaribꝰ
contͣriũ cȩlestis agͥcola repperiat. Dignãq
se reddere contendit. in qua dilectꝰ ipsiꝰ

Expanded text:
siam, et ascendere ad Dominum Ecclesia perhibetur. Descendit enim ad nos gratia divina desursum, quae nos adjutos ascendere faciat sursum. Quod mystice signabat in Exodo, quando Dominus descendit in montem Sinai, et Moyses ascendit: ascendit quippe iste, ut profectum virtutum caperet; descendit ille, ut donaret. Cum ergo dixisset: Dilectus meus descendit in hortum suum, addit etiam qualiter sit idem hortus constitutus, qua fruge fecundus, cum protinus subdit: Ad areolam aromatis. Areola namque aromatis est mens fidelium, quae disciplina rectae fidei edocta, quasi aequis est lateribus hinc inde composita, et ut fossorio solerti reversa creberrime, et a supervacuis est expurgata graminibus, quia nimirum sollicita se consideratione perspicit, et sedula cogitatione satagit ne quid in se profanum, ne quid immundum, ne quid satis salutaribus contrarium, coelestis Agricola reperiat; dignamque se reddere contendit, in qua dilectus ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
to comp̃hendi passurꝰ. in horto crucifigi.
in horto sepeliri. in horto uirꝰtor a morte
resurgere: hortolanꝰ uoluit ab ea q̃ pͥma
głam resurrectionis eiꝰ uidere meruit ma-¬
ria credi. Nisi qͥa in ipso suo horto uideli¬
cet ȩccł̃ia. int̾ alia diuinoꝵ charismatum
sata. etiam uirtutem patientiȩ. in hac ui¬
ta contemptum mortis: ad t̾minandam
hanc uitam: spem beate quietis. post reso¬
lutionẽ corporis: desiderium beatȩ ĩmor¬
talitatis. in receptione corporis plantare
curauit. Et apte qͥdẽ descendisse in hor¬
tum suum: ñ aut̃ intrasse dilectꝰ dr. Est
enim locꝰ dilecꝰti in sublimi: qͥa in altis ba¬
bitat. et humilia respicit. Est locꝰ horti
in humili: est in conualle lacͥmarũ. S qͥ
in illum ab alto descendit: ipse ascensus
in corde eius disposuit. qͥbꝰ in locum suꝑ¬
nȩ felicitatis posset ꝑuenire. Unde recte
oe eodem horto. id ẽ ȩccłia supͣ dr. Quȩ

Expanded text:
to comprehendi passurus, in horto crucifigi, to comprehendi passurus, in horto crucifigi, in horto sepeliri, in horto victor a mortuis resurgere. Hortulanus voluit ab ea, quae prima gloriam resurrectionis ejus videre meruit Maria, credi, quia in ipso suo horto, videlicet Ecclesia, inter alia divinorum charismatum sata, etiam virtutem patientiae in hac vita contemptione mortis, ad terminandam hanc vitam spe beatae quietis post resolutionem corporis, desiderium beatae immortalitatis in receptione corporis plantare curavit. Et apte quidem descendisse in hortum suum, non autem intrasse dicitur: est enim locus dilecti in sublimi, quia in altis habitat, et humilia respicit . Est locus horti in humili, in convalle lacrymarum; sed qui in illum ab alto descendit, ipse ascensus in corde ejus disposuit, quibus in locum supernae felicitatis posset pervenire. Unde recte de eodem hor
Abbreviated transcription (Latin):
lecti: ipse enĩ dixit. Hortꝰ ꝯclusꝰ soror mea sponsa.
& bene cum dixisset dilecꝰtus meus de¬
scendit in hortum: ad didit suum. Io ẽ qͥ
ipse fecit. ipse excoluit: ipse uirtutum pig¬
m̃tis conseuit: ipse foute gr̃ȩ suȩ ne defice¬
ret rigauit: ipse muro custodiȩ suȩ. ne ab
exteris ꝓpbanaret᷑. conclusit. hic ẽ de qͦ ip¬
se ait. Simile ẽ regnum cȩlorum grano si¬
napis:. qͦd acceptum homo misit in hortũ
suũ: et creuit et factum ẽ in arborem mag¬
nã: et uolueres cęli requieuerunt in ramł eiꝰ.
mile in facie. feruens in uirtute: qͦd accipi¬
ens a patre ipse ds homo: seminauit in ȩo¬
cłia sua. Cantumq ei increm̃ti dedit in¬
star arboris exuniȩ: ut latissime ꝑ orbem
ramos fidi. ac uirtutum ꝓtenderet᷑. in qͥ¬
bꝰ etiam angłici sp̃c humanȩ saluationi
congauderent. et sibi aucꝰtam requiem cȩ¬
li ciues reuocatis ao suꝑna t̾rigenis crede¬
rent. Neq enim frustra ide dilecꝰtꝰ. in hor¬

Expanded text:
it: Hortus conclusus, soror mea sponsa. Et bene cum dixisset, Dilectus meus descendit in hortum addidit suum, id est, quem ipse fecit, ipse excoluit, ipse virtutum pigmentis consevit, ipse fonte gratiae suae, ne deficeret, rigavit; ipse muro custodiae suae, ne ab exteris profanaretur, conclusit. Hic est de quo ipse ait: Simile est regnum coelorum grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum, et crevit, et factum enam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus . mile in facie, fervens in virtute; quod accipiens a Patre ipse Deus et homo seminavit in Ecclesiam suam, tantumque ei incrementi dedit, ut instar arboris eximiae latissime per orbem ramos fidei ac virtutum protenderet, in quibus etiam angelici spiritus humanae salvationi congauderent, et sibi auctam requiem, coeli cives revocatis ad superna terrigenis crederent. Neque enim frustra idem dilectus in hor
Abbreviated transcription (Latin):
gĩam eiꝰ głam quasi unigeniti aꝑatre.
plenum grẽ et ueritatis. Distinctꝰ ẽ gͦ sa¬
phiris uent̾ xp̃i eburneꝰ. qr immacłata et
incontaminabilis eiꝰ incarnatio. freqͤnti¬
pꝰ refulsit miracłis diuinȩ celsitudinis.
Notandum enim qͦd de saphirino colore
scͥptura ait: qr talis sit speciei. quale ce¬
lum cum serenum sit. Nomine aut̃ cȩli
sereni. fublimitas diuinȩ maiestatis ñ
incongrue sigurat᷑ psalmista attestan¬
te. qͥ incarnationẽ eiꝰdem redemptoris¬

Expanded text:
unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Distinctus est ergo sapphirus venter Christi eburneus, quia immaculata et incontaminabilis ejus incarnatio, frequentibus refulsit miraculis divinae celsitudinis. Notandum enim quod de sapphirino colore Scriptura ait, quia talis sit speciei, quale coelum, cum serenum sit. Nomine autem coeli sereni sublimitas divinae majestatis non incongrue figuratur, Psalmista attestante
Abbreviated transcription (Latin):
siue una quęq electa anima. cęlesti ẽ sponlo
amica ꝑ amorẽ: columb. ꝑ sp̃m: formosa ꝑ
morum pulcͥtudinem. Quȩ cũ iam de comp¬
tione carnis educit᷑. ei ꝓcul dubio hẏemps
tnͣsiit: quia p̃sentis uite torpor abscedit
Imber qͦq abit. et recedit: quia dũ ad con¬
templandum. in sua substantia omnipo¬
tentẽ dm̃ educit᷑. iam u̾boꝵs guttȩ neassa¬
riȩ ñ erunt. ut pluuia debeat p̃dicatiouis
infundi. Nam qͦd minꝰ audire potuit: am¬
pliꝰ uidebit. Tc̃ apparent flores in t̾ra: q cũ
de ȩt̃ne beatitudinis uita. qͣdã sua uisa¬
tis pͥmordia p̃gustare anima cȩꝑit: qͣsi iã
in floribꝰ odorat᷑ exiens. qͦo pꝰꝙͣ. egressa ful¬
nis de serimꝰ. ut ao fructũ animȩ ꝑuenire

Expanded text:
sti est sponso amico per amorem, columba per spiritum, formosa per morum pulchritudinem: quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei proculdubio hiems transiit, quia praesentis vitae torpor abscedit. Imber quoque abiit et recessit, quia cum ad contemplandum in sua substantia omnipotentem Dominum educit, jam verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuenis deserimus, ut ad fructum animae pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
rentẽ sponsam uigiles inueniunt. cãq
uulnerant: quia unamꝗ̃q aniniam re¬
demptoris sui iams pgcrẽ requir entẽ. cũ
solliciti doctores inueniunt: sianc ꝑ p̃di¬
cationis ũbum cȩlestis amoris spiculis
uulnerant. Et siqͦs et adhue de uetusta
conu̾satione trgm̃ mest. subtrahunt It
ꝗͣ exuta ab hi cuindi onere reddit᷑. ẽo
is qͥ querit᷑ ab ilła ertiꝰ inueniat᷑ In exp̃.
tallis auro fulgentiꝰꝰ sponsi caput aurũ

Expanded text:
rentem sponsam vigiles inveniunt, eamque vulnerant, quia unamquamque animam Redemptoris sui jam speciem requirentem, cum solliciti doctores inveniunt, hanc per praedicationis verbum coelestis amoris spiculis vulnerant; et si quod ei adhuc de vetusta conversatione tegmen inest subtrahunt, ut quo exuta ab hujusmodi onere redditur, eos eo is qui quaeritur ab illa citius inveniatur. In expos. tallis auro fulgentius, sponsi caput aurum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ꝑrnasiua si sueculatolum. discretio de¬
signat᷑. Qti n mirum nasus sicut turris
cretio. et muuita debet eẽ er circuinspes¬
tione: t in altitudine ente co. listere. idẽ
in ualle infum opis ñ iac icut enĩ tur

Expanded text:
 nisi speculatorum discretio designatur? Qui nimirum nasus sicut turris cretio, et munita semper debet esse ex circumspectione et altitudine vitae consistere; id est, in valle infirmi operis n
Abbreviated transcription (Latin):
nsis suꝑ fem᷑
ponit᷑: qnͣdo acumine sc̃e p̃dicationis
ua suggestio carns edomat᷑. ꝑ noctẽ
cecitas nr̃e infirmitatis expͥmit᷑: qͥa qͥ eqͥd
adũsitatis in nocte imininet. ñ uidet᷑. Unl¬
mores nocturnos: qr uidelicet sci uiri dĩ

Expanded text:
nim super femur ponitur, quando acumine sanctae praedicationis prava suggestio carnis edomatur. Per noctem vero caecitas nostrae infirmitatis exprimitur, quia quidquid adversitatis in nocte imminet non videtur. Uniimores nocturnos, quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
nocturnos. Nocturur timores sunt inis
p̃mens. Ne gͦ nocturnꝰ timor. id ẽ occista
et repentina temptatio subrepãt: semꝑ¬
necẽe ẽ. ut femur nr̃m suꝑposit᷑ custodis
ensis p̃mat. Sc̃ĩ et enim uiri. sic de spe cer
sunt: ut tñ semꝑ sint de temptatione su¬
specti. Iuippe qͥbꝰ dr̃. Seruite dño in tino¬
re: et exultate ei cũ tremore: ita ut de
spe exultatio: et desuspitione nascat᷑ m¬
mor.
De eodem in codice regłe pastorals

Expanded text:
tc. Nocturni timores sunt insidpremens. Ne ergo nocturnus timor, id est, occulta et repentina tentatio subrepat, necesse est ut femur nostrum superpositus custodiae ensis premat. Sancti etenim viri sic de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur, Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore, ut et de spe exsultatio, et de suspicione nascatur tremor. De eodem in codice Regulae Pastoralis
Abbreviated transcription (Latin):
donec p̃sentis mortalitatis umbras efis
die aspirante tnͣscamꝰ. Cũ enĩ huiꝰ tẽpos¬
litatis ũbra tnͣsacta hac mortalitate fil¬
rit inclinata: qi ipsiꝰ diei int̾num luñ
cernimꝰ. neqͣꝗͣ iam appetimꝰ ut ao amnd¬

Expanded text:
donec praesentis mortalitatis umbras, aeterno donec praesentis mortalitatis umbras, aeterno die aspirante, transeamus. Cum enim hujus temporalitatis umbra transacta hac mortalitate fuerit inclinata, quia ipsius diei internum lumen cernimus, nequaquam jam appetimus, ut ad amor
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. id cͥco capreȩ hunullisq comparm¬
t᷑: qr ꝑ humilitatẽ qͥdẽ pͣuos se ac peccato¬
res intelligunt᷑. seo eis ꝑ caritatẽ curreni¬
bus. si qͣ obstacula de impedim̃to tempo¬
ralitatis obuiant. tnͣseunt: et datis conti¬
plationis saltibꝰ. ao suꝑna consceudunt
ut hȩc agant: p̃cedentium sc̃orum exen¬
pla conspiciunt. Unoe et in liliis pasci rre¬
runt᷑. Qͥo enu ꝑ lilia: nͥ illorũ uita deiu¬
rat᷑. qui ueracit᷑ dicunt. xp̃i bonꝰ odor sinꝰ
dõ: Electi gͦ ut asseqͥ sũma p̃ualcant
conspecta odorifera et candida iustorim
uita satiant᷑. Iam quidẽ uidere d̾m situt
iam de eiꝰ contemplatione satiari carita¬
tis estibꝰ in ardescunt. S qi in hac uita pos¬
ti necdum ualent: ꝑ p̃cedentiũ interĩ pa¬
trum exempla pascunt᷑. Unde et apte il
tempꝰ de ipso liliors pastu fint᷑: dũ dĩ. h
nec aspiret dies: et inelment᷑. umbre. Can¬
dui qͥppe refici iustoꝵ exemplis indige

Expanded text:
cti sunt, idcirco capreae hinnulisque comparantur, quia per humilitatem quidem, pravos se ac peccatores intelligunt; sed de his per charitatem currentibus, si qua obstacula de impedimento temporalitatis obviant, transeunt, et datis contemplationis saltibus, ad superna conscendunt; qui, ut haec agant, praecedentium sanctorum exempla conspiciunt, unde et in liliis pasci referuntur. Quid vero per lilia, nisi illorum vita declaratur, qui veraciter dicunt, Christi bonus odor sumus Deo ? Electi ergo, ut assequi summa praevaleant, conspecta odorifera et candida justorum vita, inhianter jam quidem videre Dominum sitiunt: jam de ejus contemplatione satiari charitatis aestibus inardescunt, sed quia in hac vita positi necdum valent, per praecedentium interim Patrum exempla pascuntur. Unde et apte illic tempus de ipso liliorum pastu definitur, dum dicitur, Donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. Tandiu quippe refici justorum exemplis indigemus,
Abbreviated transcription (Latin):
nomiue. qm demonia designant᷑. qͥ ira
coet᷑ nos atrocisꝰ me crudelitatis inseui¬
nit: Et quia pescatores ad fidẽ uocati
sunt. quorum corda qͦ dã leonũ cubilia
fuerunt: dum uicisse mortẽ. dñs eorum
confessione credit᷑. quasi de leonum dubilibꝰ
coronat᷑. Remuneratio quippe utorie coro¬
na ẽ. Tociens gͦ ei coronam fideles. offerunt.
qͦtiens hunc uicisse mortẽ ex resurrectione
confitent᷑.¬

Expanded text:
nomine, quam daemonia signantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? quia et peccatores ad fidem vocati sunt, quorum corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitent
Abbreviated transcription (Latin):
aiunt ciuitatẽ. Num: quẽ dilexit anima
mea uidistis: Paululũ cũ ꝑtͣnͣssissem eos:
inuemi qmͦ dilexit anima mea. Dilectum
namq in lectulo queriuiꝰ: qͣndo in p̃sentis
uitȩ aliqnͣtula requie redẽptoris nr̃i deside¬
rio suspiramꝰ. ꝑ noctẽ querimꝰ: qr et si iam
in illo mens uigilat. tñ adhuc oculꝰ cali¬
gat. S qͥ dilectũ suũ ñ inuenit. restat ut sur¬
gat:̃ ciuitatẽ circumeat: id ẽ scãm electorũ
eccłiam. m̃te et inquisitione ꝑcurrat. ꝑ ui-¬
cos eum et plateas querat. io ẽ ꝑ angusta
et lata gͣdientes aspiciat: ut si qͣ ĩ tienire ĩ eᷤ ua¬

Expanded text:
atem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, et civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua in eis va
Abbreviated transcription (Latin):
de actione uirtutis. Querentes aut̃ nos ui¬
giles inuenunt. qͥ custodiunt ciuitatem:
qr seĩpatres qͥ eccłiȩ statum custodiunt.
bonis nr̃is studiis occurrunt: ut suo uł u̾bo
uł scͥpto nos doceant. Qs cũ paululũ ꝑtͣnͣ¬
simꝰ. inuenimꝰ quẽ diligimꝰ: qr redemptor
nr̃. et si humilitate homo int̾ homines.: cli-¬
unitate tñ suꝑ homines fuit. Cũ gͦ tͣnse-¬
us gͣ ñ inueniendꝰ querit᷑᷑ ut pꝰ inuentꝰ stric
ret᷑ in ipsis antiquis p̃dicatorilꝰ spem figeoe
noluit: quȩ dicit. Paulul trt orm ꝑ tͣnsissẽ
eos inueni qm diligit anima mea. Illum qͥp¬
pe inuenire ñ posset: si istos tnͣsire nobusset.
Sic sponsa in canticis canticorum sc̃is desi¬
deriis auxia lo quit᷑ dicens. In lecto meo
ꝑ noctes quesiui qm diligit anima mea.
dilectũ querit: qnͣdo in ipso suo otioua
catione qm appetit. iam uidere anini do¬
minũ concupiscit. Iam ad cuui exire deside¬
rat: carcre p̃sentis uitȩ tenebris anhelat.

Expanded text:
ione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt, qui custodiunt civitatem, quia sancti Patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster, etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ergo transeus ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictret, in ipsis antiquis praedicatoribus spem figere noluit; quae dicit, Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea: illum quippe invenire non posset, si istos transire noluisset. Sic sponsa in Canticis Canticorum sanctis desideriis anxia loquitur, dicens: In lectulo meo per noctem quaesivi quem dilidilectum quaerit, quando in ipso suo otio et vacatione, quam appetit, jam videre anima Dominum concupiscit, jam ad eum exire desiderat, jam carere praesentis vitae tenebris anhelat.
Abbreviated transcription (Latin):
go dormio: et cor mcũ uigilat. Contẽ¬
platiuȩ uite amabilis ualde dulcedo ẽ: quȩ
suꝑ semet ipsum animum rapit. Celestia
aꝑit. t̾rena aut̃ debere ẽẽ contemptui osten-¬
dit. Sp̾italia m̃tis oculis patefacit: corpo
ralia abscondit. Unde bene ȩccłia in can-¬
ticis canticorum dicit. Ego dorinio.
cor meum uigilat. Uigilanti et enĩ cor¬
de dormit: qui ꝑ hoc qͦd interiꝰ contem¬
plando ꝓficit: ab inquieto foris oꝑe qͥescit.
go dormio: et cot meũ uigilat. Ac si
diceret. Dum exteriores sensꝰ ab huiꝰ ui¬
te sollicitudinabꝰ sopio: uacanti m̃te ui¬
uatiꝰ int̾na cognosco. Foris dormio. s intͦ
uigilos quia dum exteriora quasi ñ sentio.
interiora sollert̃ appre Do lu exp̃ hie

Expanded text:
go dormio, et cor meum vigilat. Contemplativae vitae amabilis valde dulcedo est, quae super semetiappetit, terrena autem debere esse contemptui ostendit, spiritualia mentis oculis patefacit, corralia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis Canticorum dicit, Ego dormio, et cor meum vigilat. Vigilanti enim corde dormit, qui per hoc quod interius contemplando proficit, ab inquieto foris opere quiescit. Ego dormio, et cor meum vigilat. Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacanti mente vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus vigilo, quia dum exteriora, quasi non sentio, interiora solerter apprehendo. In expos. E
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ architectꝰ culm̃ imponat. Audiui aut̃
qͥa patheriꝰ eiusdẽ beati pape Gregorii di
tes in suis oꝑibꝰ explanauit. collecta ex ordi-¬
ne in unũ uolum̃ coegerit. Qͦd opꝰ si habe¬
rem ao manꝰ faciliꝰ multo ac ꝑfectiꝰ studi¬
um meȩ uoluntatis implerẽ. Uerũ qr nec¬
dũ illud uidere merui: ipse ꝑ me hoc ꝓut¬

Expanded text:
us architectus culmen imponat. Audivi autem us architectus culmen imponat. Audivi autem quod Paterius, ejusdem beati papae Gregorii distes in suis operibus explanavit, collecta ex ordine in unum volumen coegerit: quod opus si haberem ad manus, facilius multo ac perfectius studium meae voluntatis implerem; verum quia necdum illud mer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ libris qͥnq explicauimꝰ nã pͥ-¬
mũ huiꝰ oꝑis uolum̃ contͣ uilia¬
nũ ꝓ defensione gr̃e dĩ ꝙͣ ille im-¬
pugnauit. unde et hac destituen¬
te ꝑiit. specialit̾ confecimꝰ: ita
patrum uestigia secutiut
interĩ opuscula dilecti dõ et ho-¬
minbꝰ pape ac patͥs nr̃i Gres orii
pelinq̾remꝰ intacta. Io cundiꝰ fore
legentibꝰ rati. si ea que ille in explanationẽ
huiꝰ uoluminis ꝑ cuncta opuscula suaspar¬
sim disseruit. ꝙ pluruna sunt et copiose
dicta. qͥsi in unum collecta uolum̃. parit̾ oĩa
poneremꝰ: qͥo mͦ adiuuante dño sumꝰ factu-¬
ri. Cudat᷑ gͦ sextꝰ in cantica canticorum li¬
ber. nr̃o qͥdẽ labore collectꝰ. s beati Gregorii
sermonibꝰ et sensu compositꝰ. Et ut si qͥs for
habeat in promptu legenda eiꝰ dicta. qui
constat nuillatenꝰ eẽ spernendꝰ. Si qͥs ũ hec
qͦq nr̃a siquis captꝰ amore legat: sic̃ mar¬
moreis nr̃e paruitatis ȩdificiis aureũ tan-¬

Expanded text:
 libris quinque explicavimus nam primum hujus operis volumen contra Julianum, pro defensione gratiae Dei, quam ille impugnavit, unde et hac destituente periit, specialiter confecimus, ita Patrum vestigia secuti sumus, ut interim opuscula dilecti Deo et hominibus papae ac patris nostri Gregorii relinqueremus intacta; jucundius fore legentibus rati, si ea quae in explanationem hujus voluminis per cuncta opuscula sua sparsim disseruit, quia plurima sunt et copiose dicta, quasi in unum collecta volumen, pariter omnia poneremus, quod modo adjuvante Domino sumus facturi. Credatur ergo septimus in Cantica Canticorum liber, nostro quidem labore collectus, sed beati Gregorii sermonibus et sensu compositus, ut si quis forthabeat in promptu legenda ejus dicta, quem constat nullatenus esse spernendum. Si quis vero haec quoque nostra captus amore legat, sicut marmoreis nostrae parvitatis aedificiis aureum tant
Abbreviated transcription (Latin):
niu̾si pulueris pigm̃tarii. exire decla¬
rat᷑. Myrra quippe mortuorum corꝑa
condiunt᷑ ne putrescant: thura uͦ accen¬
dunt᷑ ut redoleant. ꝑ myrrã gͦ morti
ficatio carnis designat᷑. ꝑ thus uͦ oratio¬
num mundicia intelligit᷑. Scã gͥ ani¬
ma dum carnẽ suã a putredine uitio¬
rũ mortificat: dum om̃s mundi uõiup¬
tates ꝑ continentiã abnegat: qͣsi myr¬
rã morituro corꝑi adhibet ut pꝰ uidi¬
cium a corruptione ȩt̃na sanũ ꝑma¬
neat. Cum uͦ se ad cȩlestia maiori de¬
siderio accendit.: & a cordis cubiculo
om̃s suꝑfluas cogitationes feruent̃ abi¬
cit: qͣsi thuribulum cor suũ corã dño fa¬
cit In quo dum ꝑ dilectionẽ uirtutes
congregat. qͣsi carbones in thuribulo
coaptat: in qͦ se ipsam mens in conspec¬
tu dĩ. igne caritatis incendat. Dũq¬

Expanded text:
niversi pulveris pigmentarii existere dedeclaniversi pulveris pigmentarii existere dedeclaratur. Myrrha quippe mortuorum corpora condiuntur ne putrescant, thura vero accenduntur ut redoleant. Per myrrham ergo carnis mortificatio signatur, per thus vero orationum munditia intelligitur. Sancta igitur anima dum carnem suam a putredine vitiorum mortificat, dum omnes mundi voluptates per continentiam abnegat, quasi myrrham morituro corcium a corruptione aeterna maneat sanum. Cum vero ad coelestia majori desiderio se accendit, et a cordis cubiculo omnes superfluas cogitationes ferventer abjicit; quasi thuribulum cor suum coram Deo facit, in quo dum per dilectionem virtutes congregat, quasi carbones in thuribulo coaptat, in quo se ipsam mens in conspectu Dei igne charitatis incendat. Dumq
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo ꝑ exilia et temptationes ꝑegrinat᷑.
quia adhuc cum eo ñ regnat. deserisi
bi ab eo uidet᷑. Ob hoc semꝑ laborat. ut
ascendat: ut quem ualde diligit. ma
derio se reficiat:᷑ ut sic in uia roborata.
qͣndoq ad hoc qͦd dui concupiuit ꝑ¬
ueniat. Sunt quippe ñ nulli qͥ dũ oĩa
uisibilia fastidiunt. m̃tem in cęlestia
erigunt: & qͥa in infimis. nichil qͦd eis
magis moleste corruptionẽ fer ant
habent. Hi nimirum ꝑ desertum a¬
scendt̃: qͥa dum in hoc mundo int̾
temptationes uiuunt. qͦ amplius
hic moant᷑ deseri metuunt: cofortiꝰ
ista deserunt. & feruentius ad illa gͣ¬
diunt᷑. in quibꝰ cum fueruit. nichil am¬
plius qͦd eos amoueat. iam timebunt.
Bene autẽ sicut uirgula fumi ascen¬
dere dicunt᷑. qͥa et odorem bone famȩ.
& subtisitatẽ mentis habere sciunt᷑.
Non autẽ quarũlibet fumꝰ iste eẽ dicit᷑
s ex aromatibus myrre & thurif & u

Expanded text:
ab eo per exsilia et tentationes peregrinatur, ab eo per exsilia et tentationes peregrinatur, quia dum adhuc cum eo non regnat, deseri ab eo sibi videtur. Ob hoc semper laborat ut ascendat, ut quem valde diligit, magderio se reficiat, ut sic in via roborata, quandoque ad hoc quod diu concupivit, perveniat. Sunt quippe nonnulli, qui dum omnia visibilia fastidiunt, mentem in coelestia erigunt, et quia in infimis nihil quod eis magis moleste corruptionem ferunt quam habent. Hi nimirum per desertum ascendunt, quia dum in hoc mundo inter tentationes vivunt, quo amplius dum hic morantur deseri metuunt, eo quidem fortius ista deserunt, et ferventius ad illa gradiuntur, in quibus cum fuerint, nihil amplius quod eos amoveat, jam timebunt. 8. Bene autem sicut virgula fumi ascendere dicuntur, quia et odorem bonae famae, et subtilitatem mentis habere dicuntur. Non autem quarumlibet rerum fumus iste esse dicitur, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
deo placere concupiscant. Huiꝰcemodi
dum a se om̃s sordes cupiditatis eicient.
quasi secretum locum in mente in qͦ de¬
lectt᷑ component. A qͦrũ inquietatio¬
ne. in eis delectabilit̃ pausans sponsus:
ro uos filiȩ ierłm ꝑ capreas ceruosq
camporum: ne suscitetis neq euigila-¬
re faciatis dilectam donec ipsa uelit.
In hoc utiq ostendit. qͥa eiꝰdẽ ꝑfectio¬
nis qͦsdam de synagoga pꝰ conu̾sionẽ
inueniet: cuius de eccłia ꝗͣ plurimos¬
inuenit. dũ in eorum quiete similit̃
delectatꝰ. ab eis inqͥetatores ꝓhibet sic̃
ab eccłia ꝓhibuit. Introducta gͦ ad
q̃ uidet conspicit: et sublimitatẽ eiꝰ¬
& uniuersi pulueris pigm̃tarii: In
deserto utiq in hoc mundo ȩccłiasi¬
ue scã queq anima uiuit: dũ a regno
exul int̾ bestias demones uidelicet de-¬
git. Hic enim et si ñ omnino asponso
deserit᷑ tamen quia dũ in carne ẽ ñdũ
ad certam eius uisionẽ admittit᷑: dũ

Expanded text:
Deo placere concupiscant. Hujuscemodi Deo placere concupiscant. Hujuscemodi dum a se omnes sordes cupiditatis abjicient, quasi secretum locum in mente in quo delectetur, component. A quorum inquietatione in eis delectabiliter pausans sponsus, ro vos, filiae Jerusalem, per capreas cere evigilare faciatis dilectam, donec ipsa velit. 6. In hoc utique ostendit, quia ejusdem perfectionis quosdam de Synagoga post conversionem inveniet, cujus de Ecclesia quam plurimos, dum in eorum quiete similiter delectatur, ab eis inquietatorem prohibet, sicut ab Ecclesia prohibuit. Introducta ergo ad  opera quae videt, conspicit, et sublimitatem ejuet universi pulveris pigmentarii? 7. In deserto itaque, in hoc mundo Ecclesia, sive sancta quaeque anima vivit, dum a regno exsul inter bestias, daemones videlicet, degit. Hic enim etsi non omnino a sponso deseritur, tamen dum in carne est, nondum ad certam ejus visionem admittitur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
eum: donec introducam illum in do¬
mum matris meȩ. & in cubiculum ge¬
nitricis mee. Mater eccłiȩ synagoga
extitit: quia ex ipsa scõs p̃dicatores ha¬
buit. a quibꝰ u̾bum ueritatis suscepit:
ꝑ qͦd in fide regenerata fuit. Tenet gͦ
sponsum eccłia. donec in domum matͥs
eũ introducat: qͥa usq infinẽ mundi
ab eius fide & oꝑe & amore ñ recedit. do¬
nec ad fidem iudeos adducat. Non qͦd
postea recedat: qͥppe quem in exilio di¬
ligit in patria uidens amplius ama¬
bit: s de illo temꝑe dici debuit. de qͦ
a quibuslibet ꝓpt̾ obsistentes temptatio¬
nes dubitari potuit. In domũ gͦ ma-¬
tris dilectum introducet: quando in
fine mundi eccłia ꝑ p̃dicationẽ inple-¬
bem iudaicã xp̃iana sacram̃ta immit¬
tet. In cubiculum autẽ quasi in secre¬
tiorem partem domus eum introdu-¬
cet: quia ex eadem plebe ita plurimoᷤᷤ
conu̾tet. ut om̃s mund sarcinas abi¬
ciant: & in intimis cogitationibꝰ soli

Expanded text:
m, donec introducam illum in dom, donec introducam illum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. 5. Mater Ecclesiae Synagoga exstitit; quia ex ipsa sanctos praedicatores habuit, a quibus verbum veritatis suscepit, per quod in fide regenerata fuit. Tenet ergo sponsum Ecclesia donec in domum matris eum introducat, quia usque in finem mundi ab ejus fide et amore non recedit, donec ad fidem Judaeos adducat. Non quod postea recedat; quippe quem in exsilio diligit, in patria videns amplius amabit. Sed de illo tempore dici debuit, de quo a quibuslibet propter obsistentes tentationes dubitari potuit. In domum ergo matris dilectum introducet, quando in fine mundi Ecclesia per praedicationem 424 in plebem judaicam Christiana sacramenta immittet. In cubiculum autem quasi in secretiorem partem domus eum introducet, quia ex eadem plebe ita plurimos convertet, ut omnes mundi sarcinas abjiciant, et in intimis cogitationibus soli
Abbreviated transcription (Latin):
niat. p̃ceptis instruunt. exemplis accen¬
Sdunt. Quos illa int̾rogans: dicit. Nũ
quem dilexit anima mea uidistis: Be-¬
ne eos sponsa int̾rogare dicit᷑: quia dũ
eorum scͥpta ut u̾ba uigilanti studio
ꝑscrutat᷑. tanꝗͣ p̃sentibꝰ etiam absenti¬
bus animi intentione loquens. qͥd de
xp̃o senserint sciscitat᷑. Quia uͦ dum
in cos omnino intendit. nunꝗͣ sponsã
Sinuenit: consequent̃ subiungit. Pau¬
lulum cum ꝑtranssissem eos: inueni qm
diligit anima mea. Paululũ uigrꝰes tnͣ¬
sit. & dilectum inuenit: quia dum eos
puros homines fuisse cogitat. ad diui¬
nitatẽ m̃tem erigit: ibiq spon ũ suũ
supͣ homines ȩqualẽ patri cognoscit.
Quem tunc inuenisse se dicit. cũ scĩs
laboribꝰ adiuta. in eius diuinitatis cla¬
ritatem ocłm fidi tanꝗͣ. specłm contẽ¬
plando aliquantulũ figit. Qͦo tantil¬
lum quanta m̃tis auiditate suscipiat:¬
S ostendit. dicens. Tenui nec dimittam¬

Expanded text:
niat, praeceptis instruunt, exemplis accenniat, praeceptis instruunt, exemplis accendunt. Quos illa interrogans, dicit: Num quem diligit anima mea vidistis? Bene eos sponsa interrogare dicitur, quia dum eorum scripta vel verba vigilanti animo perscrutatur, tanquam praesentibus etiam absentibus animi intentione loquens, quid de Christo senserint, sciscitatur. Quia vero dum in eos intendit, nunquam sponsum invenit, consequenter subjungit: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. 4. Paululum vigiles transit, et dilectum invenit, quia dum eos puros homines esse cogitat, ad divinitatem mentem erigit, ibique sponsum suum supra homines Patri aequalem cognoscit. Quem tunc invenisse se dicit, cum sanctis laboribus adjuta, in ejus divinitatis claritatem oculum fidei tanquam per speculum contemplando aliquantulum figit. Quod tantillum quanta aviditate mentis suscipiat, ostendit, dicens: Tenui eum, nec dimitta
Abbreviated transcription (Latin):
ir ͣ Sua ut gͦ sponsa & ciuita
lcuit: quia ꝑfecta anima quȩ
lia fastidit. om̃s scõs qui sunt u̾t
tueruit in eccłia. mente conspicit. si qͥd
forte in eorum actibus inueniret qͦd
imitando ad sponsi inuentionẽ aliqͣnͣ¬
do ꝑuenire possit. ꝑ uicos autẽ & pla-
teas qr erit: quia dum ꝑ bonorum imi-¬
cationẽ ad dilecti familiares amplexꝰ
ꝑueni e satagit: ñ solum in sp̃ualibus.
se & in ipsis etiam carnalibus aliquan-
diruenit. qͦd imitari digne possit. S
iterũ difficultatẽ inuentionis subdidit¬
S dicens. Quesiui illum & ñ inueni. S
dum querit et non inuenit: ipsa etiã
querit᷑ & inuenit᷑. Ideo subdit᷑. Inue¬
nerunt me uigiles qui custodunt ei¬
designantur. quidum lucrandis ani¬
mabus et scͥptis et dictis inuigilant. ubi
desiderii sc̃i aliquantulum sentiunt.
aigm̃tare ad melius nunquã cessant.ᷤᷤ
hisponsam querentẽ inueniunt: qͥa
piam animam xp̃m inuenire sata-¬
gentem excipiunt: et ut citius inue¬

Expanded text:
r. Surgit ergo sponsa et civitatem circuit, quia perfecta anima quae visibilia fastidit, omnes sanctos qui sunt vel fuerunt in Ecclesia, mente conspicit, si quid forte in eorum actibus reperit quod imitando, ad sponsi inventionem aliquando pervenire possit. Per vicos autem et per plateas quaerit, quia dum per bonorum imitationem ad dilecti familiares amplexus pervenire satagit, non solum in spiritalibus, sed et in ipsis etiam carnalibus aliquando invenit quod imitari digne possit. Sed iterum difficultatem inventionis subdit, dicens: Quaesivi illum, et non inveni. Sed dum quaerit et non invenit, ipsa etiam quaeritur et invenitur, et ideo subditur: Invenerunt me vigiles qui custodiunt cidesignantur? Qui dum lucrandis animabus et scriptis et dictis invigilant, ubi desiderii aliquantulum sentiunt, augmentare ad melius nunquam cessant. Hi sponsam quaerentem inveniunt, quia piam animam Christum invenire satagentem excipiunt, et ut citius inve
Abbreviated transcription (Latin):
sunt taiñ ꝑ foramina petre incarnatio
nis a pi sacram̃ta designari. et ꝓ carao¬
nam macerie ipsa ꝓtectio anglioe custo¬
die fignrari. In qua custo dia ciomi aisto¬
nia ponit᷑ bene ci asponso dicit Cto¬
de michi faciem tuam. Sodiet uox tua
Nsterdat: quia quicumq se fidẽ di¬
t rabere. necesse ẽ ut in bonis oꝑibus
se cercea tut in oꝑabus exterioribꝰ fideᷤᷤ
i riorfuaec sat. Sed et oꝑa necesse
ẽ ut uox puicationis sequat᷑ quia qͥcũ¬
q in scĩ oꝑibus ꝑfecte se dilatat conse¬
quens ẽ ut ad eadem facienda quosq
ꝓximos exhortet᷑. I deo sequit᷑. Uex enĩ
tua dulcis et facies tua decora. Tunc enĩ
& uex placet. & facies decorat᷑. quando
& oꝑa p̃dicatio sequit᷑ & rursum bo¬

Expanded text:
suntsuntnis Christi sacramenta signari, et per cavernam maceriae, ipsa protectio angelicae custodiae figurari. In qua custodia cum anima ponitur, bene ei a sponso dicitur: Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua ostendat, quia quicunque se fidem dicit habere, necesse est ut in bonis operibus 421 se exerceat, ut in operibus exterioribus fides interior innotescat. Sed et opera necesse est ut vox praedicationis sequatur, quia quicunque in sanctis operibus se dilatat, consequens est ut ad eadem facienda proximos quosque exhortetur. Ideo sequitur: Vox enim tua dulcis et facies tua decora. Tunc enim et vox placet, et facies decoratur, quando et opera praedicatio sequitur, et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
pitudinem conspi a
enumerat quȩ fecit: mox
scientia erubescit. et qu¬
do dilererat ad odium sibi tnͣsferens. fle¬
tibus se punit. & ipsa penitentia facta
robustior. ab onũ inqͥnatione etiã cogita¬
tionis exilit. & ab om̃i torpore negligen¬
tie seexeutit. ut iam in insimis cogitati¬
onibꝰ ñ iaceat: sed ad appetenda inuisi¬
bilia pscã desideria se extendat. Hee ita¬
ꝙ mens surgit & uenit. quia & a toe¬
ris infirmitate ꝑ cõpunctionẽ secrigit.
& in scĩs studiis sc exercens. ad ȩtña p̾edi¬
bus amoris currit. ꝑ foramina autem
pendentis libent intellexerim: cau̾nã
uͦ macerie uulnus lateris qͦd laucea fac¬
tum ẽ eodem sensu dixerim. Et bene
colsunba inforaminibꝰ petre et in cau̾¬
na maceriȩ eẽ dicit᷑. quia dum in crucis
rocoedatione patientiã. xp̃i imitat᷑. dũ
ipsa uulnera ꝓpt̃ exemplum ad memo¬
riam reducit᷑ quasi columba in forano¬
nibꝰ sic ĩn Solex anima in uulaeris au¬
srimtum quo conualescat inuenui fos¬

Expanded text:
pitudinem conspicitenumerat quae fecit, mox scientia erubescit, et quado dilexerat, ad odium sibi transferens fletibus se punit, et ipsa poenitentia facta robustior, ab omni inquinatione etiam exilit, et ab omni torpore negligentiae se excutit, ut jam in infimis cogitationibus non jaceat, sed ad appetenda invisibilia per sancta desideria se extendat. Haec itaque mens surgit et venit, quia et a torporis infirmitate per compunctionem se erigit, et in sanctis studiis se exercens, ad aeterna pedibus amoris currit. Per foramina autem ti in cruce pendentis libenter intellexerim. Cavernam vero maceriae, vulnus lateris quod lancea factum est, eodem sensu dixerim. Et bene columba in foraminibus petrae et in caverna maceriae esse dicitur, quia dum in crucis recordatione patientiam Christi imitatur, dum ipsa vulnera propter exemplum ad memoriam reducit, quasi columba in foraminibus, sic simplex anima in vulneribus nutrimentum quo convalescat, invenit. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
bethel. A nob̃ dilectus corꝑalit tunc a¬
biit. qͣnͣdo pꝰ resurrectionẽ in celũ ascen¬
dit. ẽ unc aut̃ reuertet᷑. qͣndo infine
mundi resuscitatis corꝑibꝰ hominum.
om̃ibꝰ in uidicio manifestabit᷑. Qui u
similis capreȩ hinuloq ceruorum appa-

Expanded text:
Bethel. 19. A nobis dilectus corporaliter tunc aBethel. 19. A nobis dilectus corporaliter tunc abiit, quando post resurrectionem in coelum ascendit. Tunc autem revertetur, quando in fine mundi resuscitatis corporibus hominum, omnibus in judicio manifestabitur. Qui vere similis capreae et hinnulo cervorum appa
Abbreviated transcription (Latin):
bone fame opinionẽ ꝑximis quibꝰq
suauit̃ olent. Int̾ lilia gͦ sponsus pa-
scit᷑ͫ. quia ꝓcul dubio atumarum casti¬
tate delectat᷑. quȩ & in se mundiciã
carnis conseruant: & ꝑ nitidas cogi¬
tationes coram eo placent: & exempla
.Dies uͦ tunc aspĩrabit. et umbre ineli¬
nabunt᷑: quando uita ȩtna apparebit.
ritatis caligamus: ibi ds̃ ipsa tota ue¬
ritas mentibus elucebit. Ad hanc diẽ
ꝓpt̾ hanic iusticiam illibatã in qntũ
possunt conseruant.: et qͥa sine xp̃o n¬
chil possunt. eius auxiliũ inuocant.⁊
eiꝰ familiaritatẽ desiderant. Quarũ
dum m̃tem considerat. ꝓpe ẽ benig¬
nus & adiuuat: & quo amplius ꝓti¬
ciunt. familiariꝰ semꝑ amat. donec fi¬
nitis tenebris mundi. aduitȩ et̃nȩ lu¬
cẽ ꝑfectas educat. Quã lucẽ quia
ualde desiderant: eamq cum dñs ad
iudiciũ uenerit. uidendam eẽ putaił:
iccirco cum sumio desiderio dicunt.
Beuertere. similis esto dilecte mi ca¬
preȩ hinuloq ceruorum suꝑ montes

Expanded text:
e famae opinionem proximis quibusque suaviter olent. Inter lilia sponsus ergo pascitur, quia procul dubio animarum castitate delectatur, quae et in se munditiam carnis conservant, et per nitidas cogitationes coram eo placent, et exempla Dies vero tunc aspirabit, et umbrae inclinabuntur, quando vita aeterna apparebit, caligamus, ibi dies ipsa tota veritas mentibus elucebit. Ad hanc diem propter hanc, justitiam illibatam in quantum possunt conservant; et quia sine Christo nihil possunt, ejus auxilium invocant, ejus familiaritatem desiderant. Quarum dum mentem considerat, prope est benignus et adjuvat, et quo amplius proficiunt, eo familiarius semper amat, donec finitis tenebris mundi, ad vitae aeternae lucem perfectas educat. Quam lucem quia valde desiderant, eamque cum Dominus ad judicium venerit, videndam esse putant, idcirco cum summo desiderio dicunt: Revertere, similis esto, dilecte mi, capreae hinnuloque cervorum super montes
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ om̃ibꝰ monstrabit᷑. ꝑ capreã enim
quȩ mundũ ẽ animal ȩccłia designat᷑.
quȩ dũ in cęlestibꝰ m̃te habitat. quasi
in montibꝰ pascit᷑. ꝑceruos autẽ qͥd a¬
liud quam patres antiqͥ designant᷑
ex quorũ carne xp̃s natꝰ quasi hinulus
ceruorũ mundo ẽ p̃sentatꝰ. ᷤ Bethel au
da nra mundant᷑. Suꝑ montes gͦ be¬
thel similis capreȩ et huello cei¬

Expanded text:
 monstrabit. Per capream enim, quae mundum est animal, Ecclesia designatur, quae dum in coelestibus mente habitat, quasi in montibus pascitur. Per cervos autem quid aliud quam patres antiqui designantur, ex quorum carne Christus natus, quasi hinnulus cervorum mundo est praesentatus? Bethel autda nostra mundantur. Super montes ergo Bethel similis capreae hinnuloque
Abbreviated transcription (Latin):
utroq mͦ exhortationis nos trahit:
ut uidelicet & p̃ceptis nos moneat.
&c eremplis scõrum erigat.: iccirco spon¬
sȩ suȩ pͥus ut surgeret ammonendo
cognitionem adduxit & pꝰ exemplo¬
rum exhibitionem iterum se ad p̃cep¬
ti cominuincationem conũtit dicets.
Purge amica mea. columba mea. in¬

Expanded text:
utroque modo exhortationis nos trahit, ut videlicet et praeceptis nos admoneat, et exemplis sanctorum nos erigat, idcirco sponsae suae prius ut surgeret admonendo cognitionem adduxit, et post exemplorum exhibitionem iterum se ad praecepti commonitionem convertit, dicens: Surge, amica mea, soror mea,
Abbreviated transcription (Latin):
Hicus ptulit grossos suos. uineȩ floren¬
tes dederunt odorem. ficus quippe gros
sos ꝓtulit: qͥa sc̃a cecłia martyres suos
ad eternam patriam p̃misit. Post qs
uineȩ florentes odorem suũ dederunt:
quia ꝑ uniu̾sum mundum exempla
bonorum oꝑum excreuerunt. Uineȩ
flores utiq ꝓducunt: cũ singłe ȩccłiȩ a¬
nimas pͥus infideles ad fidi nouitatem

Expanded text:
Ficus protulit grossos suos, vineae florenFicus protulit grossos suos, vineae florentes dederunt odorem suum. Ficus quippe grossos suos protulit, quia sancta Ecclesia martyres suos ad aeternam patriam praemisit. Post quos vineae florentes odorem suum dederunt, quia per universum mundum exempla bonorum operum excreverunt. Vineae utique flores producunt, cum singulae Ecclesiae animas prius infidel
Abbreviated transcription (Latin):
tationibꝰ impetit: quasi imbribꝰ impor¬
tunis ad sequendum. xp̃m torpere com-¬
pellit. Sed iam sponsa surgat. qͥahy¬
ens transiit: qm̃ quantomagis dies ul-¬
timus instat. p̃sens uita recedit: & quo
amplius tempꝰ ad t̃minum ducit᷑. eo
cicius currendum est: ne electo anima
oblatis sibi muneribꝰ ȩt̃ius pͥuet᷑. Eran¬
siit enim dicit᷑. quia in ꝓximo transi¬
s tura ẽẽ ñ dubitat᷑. Sequit᷑. Elores ap¬
paruerunt in tra nr̃a: tempꝰ putatio-¬
nis aduenit. Fores apparuisse dicunt᷑.¬
qͥa sc̃ẽ animȩ cum a corporibus receduuł.
in celo recipiunt᷑. & qͥa in hac uita
quamuis hyenis fuerit. abono opere
non torpuer¬
at: mor ut recesserint.
in tra uiuen ium głosȩ floruerm¬
sequit᷑ quod ait. Tempꝰ
cionis ae ienit: quia quo amris
turem nisiec sia. qͥo ꝑ tram sponsin
uita illa bẽa d̾ designat᷑ Sed uox
torturis int̾ sponsi audita cẽ phi
tissime erai cut᷑. De qua recte subdit᷑.

Expanded text:
tationibus impetit, quasi imbribus importationibus impetit, quasi imbribus importunis ad sequendum Christum torpere compellit. Sed jam sponsa surgat, quia hyems transiit, quoniam quanto magis dies ultimus instat, praesens vita recedit, et quo amplius tempus ad terminum ducitur, eo citius currendum est, ne electa anima oblatis sibi muneribus aeternis privetur. Transiit enim dicitur, quia in proximo transitura esse non dubitatur. Sequitur: Flores apparuerunt in terra, tempus putationis advenit. quia sanctae animae cum a corporibus recedunt, in coelo recipiuntur. Et quia in hac vita quamvis hyems fuerit, a bono opere non torpuerunt, mox ut recesserunt, in terra viventium gloriose floruersequitur quod dicit: Tempus putationis advenit, quia quo ampliuturem, nisi Ecclesia; quid per terram sponsi, nisi vita illa beata designatur? Sed vox turturis in terra sponsi audita esse dictissime exauditur. De qua recte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ a enim sine fide placere ddo ñ possumꝰ :
bene ꝑfidem amici uocam᷑: qͥa dũ fide
celestia appetu aus. abiectis trenis. deo
adheremui. Columba uͦ bene anima
upt simplicitatem dicit᷑ quia dumsim¬
plcem łm cordis simplicitate ꝑscruta¬
tͣit quaquam mundi ineptam letici¬
am dissoluta sectat᷑. e se
fetinans columbȩ ger¬
Ailigendo imitat᷑. E
ta forma meliori anĩ onsi ocłos ab¬
scondit. Hanc itaq ior tat᷑ sponsus
nis torporem quanti i pot̾est abiciat:
& se ad etna conseqen ida celerit ac¬
cingat. Sed quia lit  lcelestia festi¬
nemus. ꝑ exhibitionẽ. Qu testam̃ti
S ado accepu᷑I deo recle. equit᷑. Iam
enim hyensstransiit: imber abiit et
recessit. Quid ꝑ hyemeninisi legis au¬
steritas intelligendum est. quȩ dũ in
carnalibus sacrificiis ppłm antiquum
detinuit: ad appetenda sp̃ualia et cȩle¬
stia obseruatores suos ñ adiuuit:
Possumꝰ tam̃ ꝑ hyemenuitam p̃sentẽ
intelligere: que dum nos assiduis tẽp-¬

Expanded text:
Deo placere non possumus, bene per fidem amici vocamur, quia dum fide coelestia appetimus, abjectis terrenis Deo adhaeremus. Columba vero bene anima propter simplicitatem dicitur, quia dum simplicem Deum cordis simplicitate perscrutatur, nequaquam mundi ineptam laetitiam dissoluta sectatur, sed festinans, columbae gemdiligendo imitatur. Pta forma meliori ante sponsi oculos abscondit. Hanc itaque hortatur Sponsus nis torporem quantum potest abjiciat, et se ad aeterna consequenda celeriter accingat. Sed quia ut ad coelestia festinemus, per exhibitionem Novi Testamenti a Deo accepimus, ideo recte sequitur: Jam enim hyems transiit, imber abiit et recessit. 12. Quid per hyemem, nisi legis austeritas intelligendum est? Quae dum in carnalibus sacrificiis populum antiquum detinuit, ad appetenda spiritalia et coelestia observatores suos non adjuvit. Possumus etiam per hyemem vitam praesentem intelligere, quae dum nos assiduis ten
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ parietẽ nr̃m incarnatꝰ stetit: qͥa in hu¬
manitate assũpta aiiitas latuit et
itnd eius imm̃sitatẽ si ostenderet᷑. uifir¬
Naas humana ferre ñ posset. carnis ob¬
stulum obiecit: et qui qͥd magni int̃
homines oꝑatꝰ est quasi pꝰpariẽtẽ lati¬
tans fecit. ꝑ fenestras autem et canceb¬
los qui aspicit partim uidet᷑ partim
se abscondit. Sic & dñs iħ̾e xp̃e dum¬
& miracłã ꝑ diuinitatis potentiã fecit.
& abiecta ꝑ carnis infirmitatẽ ꝑtulit.
quasi ꝑ fcuestras & cancellos ꝓspȩsit.:
qͥa in alio latens. in alio quis eẽt aꝑuit.
Incarnatus itaq ȩccłie suȩ uł unicuiq

Expanded text:
 Christus incarnatus stetit, quia in humanitate assumpta divinitas latuit. Et quia ejus immensitatem si ostenderet, infirmitas humana ferre non posset, carnis obstaculum objecit, et quidquid magni inter homines operatus est, quasi post parietem latitans fecit. Per fenestras autem et cancellos qui aspicit partim videtur, partim vero se abscondit. Sic et Dominus Jesupotentiam fecit, et abjecta per carnis infirmitatem pertulit, quasi per fenestram et cancellos prospexit, quia in alio latens, in alio quis esset apparuit. Incarnatus itaque Ecclesiae suae, vel unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
ad prauitatẽ seducit᷑. Noribꝰ or̃ mo ti¬
m̃dum ẽ ne ꝑeant. q io dum adhue
quisq ad ꝑfectioner. ꝑ exercitium di¬
uturnum ñ conualuit. facile si adente
uenenoso mordet᷑. ab hoc ad qͦd natus
fuerat euanescat. ꝑfe cl a enin queq
anima in quo se iam e ui exercuit. faci¬
le ñ amittit: quia quo frequentius pa¬
lato intimo quam dulcis sit dñs gusta¬
uit: eo constantius sponsi rectitudinẽ
tenet. et distorta fastidit. Quȩ ꝓsequit᷑¬
s conuenient̃ et dicit. Dilectiis m̃s mi¬
chi: et ego illi. Ac si diceret. Dilecti mei¬
amicitiam constant̃ teneo: quia eiꝰ
constantẽ beniuolentiã ergame sen¬
tio. Quia dum eius familiaritatẽ be¬
nignam habeo: durum michi ẽ qͥcqͥd
ei aduersum inimicos latrantes au¬
dio: & dum in eius assiduitate qualis
sit uideo: siquid erroris ꝓferunt ad¬
u̾sarii. a ueritate quam in eius uisio¬
ne cognoui. ñ recedo. De quo bene se¬

Expanded text:
ad pravitatem seducitur. Floribus omnino tiad pravitatem seducitur. Floribus omnino timendum est, ne pereant, quia dum adhuc quisque ad perfectionem per exercitium diuturnum non convaluit, facile si a dente venenoso mordetur, ab hoc quod nactus fuerat, evanescit. Perfecta enim quaeque anima in quo se jam diu exercuit, facile non amittit, quia quo frequentius palato intimo quam dulcis sit Dominus gustavit, eo constantius sponsi rectitudinem tenet, et distorta fastidit. Quae prosequitur convenienter, et dicit: Dilectus meus mihi, et ego illi, qui amicitiam constanter teneo, quia ejus constantem benevolentiam erga me sentio. Quia dum ejus familiaritatem benignam habeo, durum mihi est quidquid ei adversum inimicos latrantes audio. Et dum in ejus assiduitate qualis sit video, si quid erroris proferunt adversarii, a veritate quam in ejus visione cognovi, non recedo. De quo bene se