comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nrac sedueant. uł
nobis insidias ten
malis quia faisa p̃¬
ho .i. iuficelib qui
celistunt ũbo uita¬
tis nec stant in por
Sunt uł ita. uere t̃¬
portuni sunt mali.
Non enĩ ommĩt il
mabit deus. uñ sub-
rare ut senuo dei
ciurat ⁊ clanficet.¬

Expanded text:
nos seducant, vel nobis insidias tendmalis, quia falsa pr est infidelibus, qui resistunt verbo veritatis, nec stant in portsunt. Vel ita, vere importuni sunt et mali. Non enim omnium illmabit Deus. Unde subdrare ut sermo Dei currat et clarificet
Abbreviated transcription (Latin):
b erogaut᷑ũ ẽ dubicand mortuos aduinari.
ut ẽ eismiscd̾ius agatura dño qmͣ eorum pecc̃a
m̃uenut. ħ enin a prĩb traditum unul sa
sllis quo id osfem ꝯmemoret᷑ c̃ u̾o eorñ com̃¬
dancorum cã operam̃e celebrentur quis eis du
defunctis. s calib qui ita nix̃unt añ mortẽ.
ut possint ħ eis urilia esse. post mortẽ. nã qui
sũ fide oꝑande ꝑ dilectõem. eiꝰq sacramentis:
de corporib exierant. fuustra illis asiis hꝰi pie¬
catisimpeudiuit᷑ officia cꝰ dũ hic eeut pignore

Expanded text:
 erogantur, non est dubitandum mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim a patribus traditum universa illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misedefunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis impenduntur officia, cujus dum hic essent fide
Abbreviated transcription (Latin):
emim magnum eẽt udendo non mori eos qͥ
sꝑet moritunim sũ fiue metur̃ uñ ⁊ can eni
srstites consotan q̃nut in tͥsticia mortis ami¬
ci. Quid enĩmis si contustaris uͥt corpꝰ ꝙ ruu̾
ex anima fit examine. discedence amina: Qui
ambulabat. iacet. qͥ loquebat᷑ cacet. clausi ocłi
lucemũ capuint. aures nulla uoce patescũt.
orinia mñbrorum osficia conqnieuennt. ñ
est qui moueat g̃ssus ad ambuland̾ manꝰ
ad oꝑandum sensus ad ꝑcipiend̾. Non ne is¬
ta est domus qmͣ uescio quis uimsibilis ha¬
bitator ornabat: discessit. qui ñ ur᷑ renian¬
sit. ꝙ cum dolore uideatur. Ifta est causa tristi¬
cie. s huius tusticie sic consolatio ꝙ sequit.

Expanded text:
enim magnum erat uidendo non mori eos, qui speret moriturus • sine fine uieturum ! denirstites consolari queunt in tristitia mortis amici. Quid enim mirum si contristaris, ubi corpus quod vivit ex anima, fit exanime discedente anima? Qui ambulabat, jacet; qui loquebatur, tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad operandum, sensus ad percipiendum. Nonne ista est domus quam nescio quis invisibilis habitator ornabat? Discessit qui non videtur, remansit quod cum dolore videatur; ista est causa tristitiae, sed hujus tristitiae si
Abbreviated transcription (Latin):
a deo dicdicistis
ut diligatis in¬
macedonia.ro¬
fr̃es u̾ habun¬
cetis mag̃.⁊ oꝑ
eti sitis ⁊i uͥ ur̃m
negotium a¬
gatis ⁊ oꝑemi¬
sic̃ p̃cipimus
te ambuletis
ad eos qui fo

Expanded text:
a Deo didicistis ut diligatis inMacedonia. Rofratres, ut abundetis magis, et eti sitis, et ut vestrum negotium agatis, et operemisicut praecepimus te ambuletis ad eos qui fo
Abbreviated transcription (Latin):
me. ma ut scatis¬
nuissam ⁊ ꝑ hoc ma¬
gis obediatis. & uic̃
enim a. opus fuit
ut sciberem quia¬
psendo instant. ⁊
hoc est. Quicimiq
is iufidelib in car.

Expanded text:
mea manu, ut sciatismissam, et per hoc magis obediatis. Quicunq dicat: Opus fuit ut scriberem, quiapseudo instant. Et hoc est: Quicunque is infidelibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
rõne ducunt. ⁊ id pp̃ hoc tnĩ fatunt ut ñ
psendo qmi sic xp̃m p̃dicabant ut eciam le¬
gem semandam dod̾ens. crucem p̃dicabãt
ut a fidelib qͦstum acciꝑent. legerr ut ui¬
deis placent. uł forte ħ iõ dicit qrͣ romani
imꝑacores .s. gauis cesar. ⁊ octomanus ⁊
angustus leges ꝑ romulgauenit ut
patuis cenmoniis desenurent. Quicuni
gͥ cutincisuserat licet in xp̃m crederẽt:
qiͣ indeus habebatur in gentib. Q ui
uo uicireura cisus se uou esse uideui pre¬

Expanded text:
ratione ducuntur. Et id propter hoc tantum faciunt, ut non pseudo qui sic Christum praedicabant, ut etiam legem servandam docerent, crucem praedicabant, ut a fidelibus quaestum acciperent; legem, ut Juem, etc. Forte hoc ideo dicit, quia Romani imperatores Caius Caesar, et Octavianus, et Augustus, leges promulgaverunt ut patriis caeremoniis deservirent. Quicunque enim circumcisus erat, licet in Christum crederet, quasi Judaeus habebatur in gentibus; qui vero incircumcisus se non esse Judaeum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ad moralia opera
exhortatus est eos¬
redit ad illud unde
prius agebat᷑. ue .s.¬
legales obsemanti¬
ã sub nomine eius
fallat incautos ca¬
uet finem epłe ma¬
ns sue annotatõ¬
ne complens. ab ħ¬
enim loco manu su¬
a usq ad finẽ scͥp¬

Expanded text:
ad meliora opera hortatus est eosredit ad illud unde prius agebatur, ne slegales observantiautem sub nomine ejus fallat incautos cavet, finem Epistolaus suae adnotatione complens. Ab enim loco, manu su usque ad finem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
pcccabat. Añ eñi erat sibi ignoratus pecc̃or. S sibi
factus ẽ. manifestus. sibi p̃narioator. et ita uinẽ¬
turm ẽ alicui bene attendendi. mandatum legie
quod erat ad uitam. ob̾edienti.⁊ obseruanti. uł
erat ad nitam. intentione dantis. qr bon ũ erat
hoc. idem nõ aliud. ẽẽ. ad mortem et̾nam . mͥ. ñ
non obseruanti ꝑeceanti. ad morcem a ẽ ñ ex fui
uitio. s rõne. pͣ dicte occõnis. Sequit uR.

Expanded text:
Ante enim erat sibi ignotus peccator, sed modo factus est sibi manifestus praevaricator. Et ita inventum est alicui bene attendenti, mandatum legis, quod erat ad vitam obedienti vel observanti, vel erat ad vitam intentione dantis, quia bonum erat, hoc idem non aliud esse, ad mortem aeternam, mihi non observanti, et peccanti. Ad mortem autem non est ex sui viti
Abbreviated transcription (Latin):
me. occonem ꝑ mandat᷑.
disicuis fit dum uetatur
⁊ sic pecẽm fallio. ꝑ mãdat᷑.
Ex ꝓbibitione namꝙ uͥ
caritasꝰ deficit desid̾uim mali crescit. quo aucto:
dulcius fit. qd̾ prohibr᷑. ⁊ ita pecẽm. fallt falsa
dulcedine. Sllax enu dulcedo ẽ. qͣm plures
atq maiores penarum. amartudines
dit. armis tuis te uicit. armistuis te ĩt̾mite
Mandato. ⁊t tumꝙͣ gladio. armatꝰ eias. U̾t
immicũ occideres. qd non nales side te p̃sumis.
Esto ergo humił. ñ de te p̾sumas. ⁊ pot̾is m̃c̾e
Uide enim paruum dd̾. contra ingentẽ Goliã
s indei nomine p̾sumentem nõ uirib sus tũ
uenis inquid ad me. cum lipeo. ⁊ lanceamt. ege
ĩ nomine dñi dĩ onmpotentis. sic̃ oĩo ⁊ ñ alct̃
t̾nam dampnationem. ꝑdurit. Sequitur

Expanded text:
atum. ulcius fit dum vetatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fit quod prohibetur, et ita peccatum fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines dit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut imicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et poteris vincere. Vide ergo parvum David contra magnum Goliam, sed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine Domini omnipotentis, sic omnino, et non aliter ternam damnationem perduxit. VER
Abbreviated transcription (Latin):
mnichi. slec tñ ait uixto. s reuix̃. quia uix̾at. ali¬
qñ in ꝑamdiso. qnͣ contra preceptum datũ. satis
apparebat adinissum. S cum homines nati pecõore ᷤᷤ
sine mandado uiuerent. damqͣm mortuum latebit
sequebaturq concupiscẽtias. carms. sine cognitĩe
quia sine cohibitione. s data lege pecc̃ui m̃oticiã.
nati homun reuix̃ in noticiam primi fci hõis
aliqñ iam uix̾at. Eõo ã mortiuis. sñ .ĩ. noui me¬

Expanded text:
 quia vixerat aliquando in paradiso, quando contra praeceptum datum satis apparebat admissum; sed cum homines nati peccatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam nati hominis revixit quod in notitiam primam facti hominis, aliquando jam vixerat. Ego autem mortu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ext̾ior homo .s. fomes peccati. reuicit .i. cepit:
apparere.⁊ celebrare. ⁊ rebellare. Ego ã. interior
homo. mortiuis sum. aucto pecco. ⁊ addita p̃natiꝰ¬
eatione. uł ita ab ilo loco. sinie lege. ⁊ agit de pecc̃o
dcupiscentie.⁊ de aliis q̃ ꝑlegem nota fuerunt
le. pe .iii.e. ĩ. ignotum. lacebat non apparebat.
pec̃c̃o. quia non apparebat. q. d. nesciebã cẽ peccatũ.
⁊ io̾ secure inuebam. qͣi d̾s nõ eẽt iudicat᷑us. auctꝰ¬

Expanded text:
 exterior homo, scilicet fomes peccati, revixit, id est coepit apparere et rebellare. Ego autem interior homo mortuus sum aucto peccato et addita praevaricatione; vel ita ab illo loco, sine lege, et agit de peccato concupiscentiae, et de aliis quae per legem nota fuerunt, id est ignotum latebat, non apparebat, peccato, quia non apparebat. Quasi dicat: Nesciebam esse peccatum, et ideo secure vivebam, quasi Deus non esset judicaturus act
Abbreviated transcription (Latin):
telli. daui neccicatendicit᷑ peni¬
nam seculi qmͣ sepe patuuit᷑
conuigati. infiris infiram rõem
p̃tendit poss enim digniorem reddi
plius commendando. suꝑgreditur e¬
num uirguntas conditõ eiui humane
uature ꝑ qmͣ homines angłis assimu¬
lant᷑. maior eñ uictoria uirginum est¬
quͣ angłorum. angeli enim sũ carue
miuuit uirgines u̾o in carne tͥum¬
phaut. Inde est ꝙ in tab̾naculo do¬
mini sup̃mum oꝑun̾tum fuit de pel¬

Expanded text:
Necessitatem dicit penuriam saeculi quam saepe patiuntur conjugati. Infirmis infirmam rationem praetendit. Posset enim digniorem reddidnus amplius commendando. Supergreditur enim virginitas conditionem humanae naturae, per quam homines angelis assimilantur. Major quam angelorum. Angeli enim sine carne vivunt, virgines vero in carne triumphant. Inde est quod in tabernaculo Domini supremum operimentum erat de pel
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ inspiratum do idem ꝙ supra dedi .s. s
ñ mibendi s continendi uͥ tũ aluud licet
tum ita. ut sim fu in dispensatõne iłi
credita. ac ꝑ hoe constat ꝙͥ sum idoneus
in dandis consiliis salucanb xis. er.¬

Expanded text:
 inspiratum do, idem quod supra dedi, scilicet non nubendi, sed continendi, nisi tamen aliud licet.tum, ita ut sim fidelis in dispensatione mihi credita, ac per hoc constat quod sum idoneus in dandis consiliis salutaribus.
Abbreviated transcription (Latin):
b idem ꝯsiliũ.
.e. de conuinctis
p̃ceptum domi¬
in dedi ubi uter¬
q est fidelis uel¬
neum consiliũ
ubi alter est i

Expanded text:
bus idem consilium. at: De conjunctis praeceptum Domii dedi, ubi uterque est fidelis; veleum consilium, ubi alter est i
Abbreviated transcription (Latin):
.Q. noi ꝑfectiores ꝓ
dilectione gemim¬
qr eciamminus ꝑ¬
fecti qui camem fo¬
uent. Iuter quos
ue illi munis de
se sentiant. ⁊ hoc
corporis diligimus
randum cum non
sit uisi tab̾nacu¬
lum ad tempus

Expanded text:
 Nos perfectiores pro dilatione gemim etiam minus perfecti qui carnem fvent, inter quos ne illi minus de se sentiant. Et hocoris diligimus, randum, cum non sit nisi tablum ad tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
mus extimet me
esse supra id ꝙ¬
uidet me esse au̾
audit ab aliis ex
me .i. de me cũ
non nisi infimu¬
audiatur.Si antem mag¬
ua referrem ⁊ plura putarent force urfir
supra id quad uidet. uł anditi ut .s. pro
magnis illis non esse homo mortalis et
fragilis iudeatur. uł pro obtrectacorili
ħ dicit pro quib uou magnifice głiatur.
ue dieant eum ex ela tõne. non ex ũitate id

Expanded text:
mus existimet me esse supra id idet me esse, aut audit ab aliis ex est de me, cum non nisi infiaudiatur. Si ante magna referrem et plura, putarent forte infirmsupra id quod videt vel audit, ut scilicet pro magnis illis non esse homo mortalis et fragilis videatur. Vel pro obtrectatoribus hoc dicit, pro quibus non magnifice gloriatur, ne dicant eum ex elatione non ex veritate id
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta ñ semꝑ ad m̃itũ ꝑtinent. s ad ha¬
norem dei ostendendum gentib uñ in fi¬
ne hus qui dũt domine in nomine tuo ꝑ¬
res fecimus dicet dominus. recedite a me
nan noui uos. operani iniquitatis. Seq̃ii
excellentior aliis.
istis ualec quodi¬
ta ait incipieus a
ꝙ aliqũ datur ali¬
ciu ad głiam dei ñ
ad m̃itum ⁊ ange.¬

Expanded text:
praedicta non semper ad meritum pertinent, sed ad honorem Dei ostendendum gentibus. Unde in fine his qui dicent: Domine, in nomine tuo ptes fecimus, dicet Dominus: Recedite a me. Non novi vos, operarii iniquitatis . excellentior aliis, istis valet, quod ita ait incipiens a d aliquando datur alii ad gloriam Dei, non ad meritum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est aꝑta comꝑatõnis smulitudo. qr sicut
eram̃tum ⁊ cirabalum in pulsi aliquo si
ꝑ de resonant sie loq̃ns lingus ũ ꝑ se e
liescit quid loquatur. s u̾irtute sp̃d pro¬
fert eã quib audientes mulceat Respice
ad munera ecc̃e unuũsis excellentius cani¬
tatis numnuis coguosces: canitas eium est¬
fous pprius ⁊ singulans bonorum cui a¬
keniis ũ ꝯmimicat q̃ caritas ut oleum
qͣuta est cantas. que łi deu̾t frustra hũ
cecera. si aũ assit alicui hũr omnia uł ĩ¬
sic̃ corpus sũ anima mortuum est sic a
ue secure discumbunt hac ueste pellit
frigus. quo sugebat pet̾ius calefatiens
se ad primas cayphe. hẽc sola est que
uiuidit int̾ filios regm ⁊ filios ꝑditõnis
dantur quidem ⁊ alia ꝑ sp̃m mimera. s
sũ caritate qͥl prosut. Nisi ergo tm̃ in
ꝑtiatur cuiq sp̃c sanctus ut eum dei ⁊
proximi fatiat amatorem a simstra nõ
trausfertur ad dext̃am. uec sp̃c ꝓpue dr̾¬
donum insi ꝑ dilectõem qua cetera tes¬

Expanded text:
 est apta comparationis similitudo, quia sicut aeramentum et cymbalum impulsu aliquo non per se resonant, sic loquens linguis, non per se qui nescit quid loquatur, sed virtute spiritus, profert ea quibus audientes mulceat. Respice ad munera Ecclesiae, universis excellentius charitatis munus cognosces. Charitas enim fons est proprius et singularis bonorum. cui alienus non communicat, quae charitas, ut oleum quanta est charitas quae, si desit, frustra habentur caetera; sisicut corpus sine anima mortuum est, sic avae securi discumbunt. Hac veste pellitur frigus, quo frigebat Petrus calefaciens se ad prunas Caiphae. Haec sola est quae dividit inter filios regni et filios perditionis. Dantur quidem et alia per spiritum munera, sed sine charitate nihil prosunt. Nisi ergo tantum impertiatur cuique Spiritus sanctus, ut eum Dei et proximi faciat amatorem, a sinistra non transfertur ad dexteram, nec Spiritus donum, nisi per dilectionem qua caetera ten
Abbreviated transcription (Latin):
tie. his uerbis dirimit
apłe. otentionem. ⁊ litẽ
gentiles orta funt erat
cum illi tamꝙͣ ex n̾ntis¬
p̃ferre gestiebant. tam¬
ꝙͣ int̾fectorib dommi.

Expanded text:
 His verbis dirimit contentionem, et litem gentiles orta erat, cum illi tanquam ex meriferre gestiebant taam interfectoribus Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
quod nõ intelligto: ex culꝑa suaẽ. qi nõ ẽ requirẽ
dico. S pociꝰ declmat abeo. ⁊ hoc est.
Omnes decli

Expanded text:
quod non intelligit, ex culpa sua est. Quia non est requirens dico, sed potius declinat ab eo. Et hoc est: Omnes decli
Abbreviated transcription (Latin):
Nã pecẽorem ⁊̃ in p̃senti non mͦ ĩ fut᷑o: uł quid:
iuidicor tamqm pecc̃or. ⁊ adhuc ⁊̃. adhuc .i. ꝑost ꝯ¬
uersionem. pꝰ quam dedit boua indigno. Uñ glo¬
riosus apparet. Añ ouersionem ⁊t. c̃ male merẽr. ex
meis non erat gloriosior ⁊ ẽ sensus. ac si drẽt. quod
añ remissionem uid̾i pot̾at. pꝰ uideri uõ deb . s. qd̾¬

Expanded text:
senti, non modo in futuro? Vel, quid judicor tanquam peccator etiam adhuc, id est post conversionem, postquam dedit bona indigno, unde gloriosus apparet. Ante conversionem enim cum male mererer, ex meis non erat gloriosior. Et est sensus, ac si diceret, quod ante remissionem videri poterat, post videri non debet, s
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ĩ hoc statii. gr̃e plus sit ind̾o. qm gentili.
⁊ respondit non ĩmo partes sunt. in hac gra enͣn
pleuit. non ẽ exͫ quo eorum merito. Qͥd gͥ dice
qnam. Q. nõne ꝑsonarum acceptio. ap̃ dm̃. s
in om̃ gente quitunet dm̃. hic acceptus ẽ illi
uere non sumus nos nd̾i digniores gentilib
in hac gratia.
Causati .it. sumiis .i.
rõnib ostendimꝰ. suꝑiꝰ¬

Expanded text:
utrum in hoc statu gratiae plus sit Judaeo quam gentili; et respondet, non. Imo pares sunt, in hac gratia Evplevit non est ex aliquo eorum merito. Quid igitur?quam, quia non est personarum acceptio apud Deum, sed in omni gente qui timet Deum hic acceptus est illi . Vere non sumus nos Judaei digniores gentibus in hac gratia. Causati enim sumus. Id onibus ostendimus su
Abbreviated transcription (Latin):
enm neritas dĩ. ⁊ .c̾. Int̾iecta remotione. ĩnuita¬
tis di .i. int̾posita demonstratoẽ q̃ ostñdr᷑ qd̾ d̾s ñ
ẽ iuiqus. Uñ apparent u̾ba ꝓpħie. nõ eo quo dẽm
ẽ sensu accipienda. redit apł. ad ꝓbat̃onẽ carna¬
ł. intens probare ꝙ si d̾s punit malos. ĩ iqͦ est

Expanded text:
enim veritas, etc. Interjecta remotione iniquitatis Dei, id est interposita demonstratione qua ostenditur quod Deus non est iniquus, unde apparet verba Prophetae non eo quo dictum est sensu accipienda, redit Apostolus ad probationem carnalis nitentis probare quod si Deus punit malos iniquus est
Abbreviated transcription (Latin):
geñe hominum. qr uiceos g̾. ⁊ reges priuatos
diuices. panꝑes. doctos indoctos ⁊ siquid aliud
distr̃anim  in hominib. colligit ecc̃a. Isto lõ¬
nis modo dominus usus u̾bi ait phanseis ceti¬
matis mentam crutam. ⁊ omne̾ olus .r. omẽ

Expanded text:
genere hominum, quia Judaeos, gentes, reges, privatos, divites, pauperes, doctos, indoctos, et si quid aliud differentiarum est in hominibus colligit Ecclesia. Isto locutionis modo Dominus usus est, ubi ait Pharisaeis: Decimatis mentham, et rutam, et anethum et omne
Abbreviated transcription (Latin):
dictus est qr intd̾um in mortatem ⁊ hominem
mortalem ẽ deus homo geconcilans hominẽ
deo. ĩ tiũ mediator in qnͣtum homo est. In emͣ¬
dii beaca mortalitas int̾uemiendo ꝑducat. q̃m
ueq non fĩ mortaiem oportebat. ueq ꝑman̾e
mortalem. mortalis quippe factus : uon infir¬
mata ũbi diuinitate. s canus suscepta infir¬
initaceᷤ. boui ã augeli ut̃ miseros mortales ⁊
b̾atum ĩ mortalem medii esse non possunt qr
ita sunc ip̃i b̾atri in mortaleꝰ c̃ deo. ut ñ suit

Expanded text:
Deum immortalem et hominem mortalem est Deus homo reconcilians hominem Deo, in tantum mediator in quantum homo est. In quadii beata mortalitas interveniendo perducat, quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatum immortalem medii esse non possunt, quia ita sunt ipsi beati et immortales cum Deo, ut non sint
Abbreviated transcription (Latin):
alicer qͣm ꝑ hominem mediat. hic est atbit̃
ille q̃m ioł desiderat diceus. Utiuam cẽt nob
arbiter. Mẽdiator ẽ. int̾ demnri homnies. opoꝵr¬
cebat ut hrec aliqnid simile deo ⁊ aliquid si¬
mile honunib ne ꝑ omma hominib similis

Expanded text:
aliter quam per hominem mediat. Hic est arbiter ille quem Job desiderat dicens, uter esset nobis arbiter. Mediator autem inter Deum et homines oportebat ut haberet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominibus, ne per omnia hominibus similis,
Abbreviated transcription (Latin):
est est enĩ cempestas
ire ł hesicatõ nõ pla¬
cet ceo. distingne.s
ra est ad proximũ.
disceptatio: ad dm̃.

Expanded text:
Ubi est enim tempestas irae vel haesitatio, non placet Deo. Distingue: ira est ad proximum: disceptatio ad Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
non m̃. in aliqua
parce. cui credi opor
futura. q̃ est res et̾
m̃ces fider q̃ui mer¬
cedem: fides p̃cedat:
c̃dimus enĩ ut cog¬
noscamus. ñ cognas

Expanded text:
non mentior, in aliqua parte cui credi oportfutura, quae est res et merces fidei. Quaeris mercedem? fides praecedat. Credimus enim ut cognoscamus, non cognos
Abbreviated transcription (Latin):
ũẽt. s ad ħ se int̃posũ mortalis ⁊ beatus ũ mor¬
talitate transacta ex mortins in mortale ⁊ ex
miseris beatos faceret. Alnis ẽ gͦ medns ma¬
lus qui seꝑat amicos. alius bonus qui reconci
luni excepit qui belit. quns tei celli. tẽ. su¬

Expanded text:
neret, sed ad hoc se interposuit mortalis et beatus, ut, mortalitate transacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconcillum excepit qui velit. Cujus rei tes
Abbreviated transcription (Latin):
uult saluas si̾ cur ñ
impletur ħ cius ua¬
luncas. s in hac lõne¬
uenire. Seusus ⁊ canditio iacet. uñ pe¬
trꝰ ait. omnis scͥpcura indiget in¬
c̃p̃catõne. uult. ergo deus om. sał. fi̾. s si acce¬
daut ad eum. Nou enim sic̃ uult. ut tiolendes
saluent᷑. s nult eos saluan. si ⁊ ip̃i uelint. a¬
lit̾ non nullum excepit autem a saluce ⁊ ceg¬
nicione. uł ita cum legitur ꝙ nult omnes
tissime dei boluntati aliquid terogare. Non est
enini c̾dendus om poceus aliquid uolnisse fi̾.
ꝙ factum non sici s ita incelligere debemus

Expanded text:
i, cur non impletur haec ejus voluntas? sed in hac locutione sensus et conditio latet. Unde Petrus ait: Omnis scriptura indiget interpretatione. Vult ergo Deus omnes salvos fieri, si accedant ad eum. Non enim sic vult ut nolentes salventur, sed vult eos salvari, si et ipsi velint. Aliter non ullum excepit a salute et cognitione. Vel ita, cum legitur quod vult omnes tissimae Dei voluntati aliquid derogare. Non est enim credendus Omnipotens aliquid voluisse fieri quod factum non sit. Sed ita intelligere debemus
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliam. nõ iniquitat. dei. q̃ peni¬
tꝰ nulla ẽ. S uditio depittandũ ẽ. bñ aũ
dispũfauit dñs. ut nec om̃s dampnaret
nec om̃s lib̾aret. Si enim osns libarent᷑.
lat̾et quid pecc̃o. ꝑ iusticiam deb̾ent᷑. Si uͦ
lib̾arentur lateret. ninquid gr̃a largiret᷑:
qr proculdubio. quantum ꝑtinet ad ori¬
ginale. pecẽm omnes pares erant. s mĩa:¬

Expanded text:
itati Dei, quae penitus nulla est, sed judicio deputandum est. Bene autem dispensavit Dominus, ut nec omnes damnaret, nec omnes liberaret: si enim omnes liberarentur, lateret quid peccato per justitiam deberetur; si nemo liberaretur, lateret quod gratia largiretur, quia procul dubio, quantum pertinet ad originale peccatum, omnes pares erant, sed mi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi nõ eẽt unquuis d̾s ⁊ si incħ. daret boni. S
dat boñ hominib quibdã. ꝑ qd̾ apparet bo¬
nus. qr sustinuit nas ire aꝑta. inuit̾. ĩ inul¬
ta patientia. Patientia. ⁊ lognanimitas dĩ
ẽ quã dui sustinet malos. Ut si uelint corri¬
gantur. uel incepta malitia ꝑdurantes. or¬
dinate disꝑdat. diu enim expectati. ĩ excu¬
sabiles sunt. ⁊ io expectamt eos d̾s. c̃ sciret
nõ credituros. ⁊ ut utat᷑ sł. qͣi instriuũto.

Expanded text:
 Non esset iniquus Deus, etsi nihil daret boni, sed dat bonum quibusdam, per quod apparet bonus. Quia sustinuit vasa irae apta in interitum in multa patientia. Patientia et longanimitas Dei est quandiu sustinet malos, ut, si velint, corrigantur, vel in incoepta malitia perdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non cre
Abbreviated transcription (Latin):
no scieb ant. n sacramentum in carnato¬
nis. passionis. ⁊ redemptõnis. Ꝙ ergo ĩ e¬
tͥ fili dei magis ex suspitõne qmͣ ex cognitõ¬
ne dixisse credendi sunt. uł si cog.tã qd̃¬
qd̾ ait do .g.c. ex forma enim serui ciucifix
erat illa susceptõ que deum hominem fa¬
õet. ⁊ hominem dm. Quid tñ p̃p quid ⁊ qͥd¬

Expanded text:
 sciebant sacramentum incarnatio sciebant sacramentum incarnationis, passionis et redemptionis. Quod ergo in Et tibi, Jesu Fili Dei magis ex suspicione quam ex cognitione dixisse credendi sunt. Vel, si cognovist. Ex forma enim servi crucifixuerat illa susceptio, quae Deum hominem faceret, et hominem Deum. Quid tamen propter quid, e
Abbreviated transcription (Latin):
mo aufert animam euis ab eo qr pot̾atẽ
ht̃ ponendi. ⁊ potestarem sumendi. ecce
habes auctorem oꝑis. ponet aminam su¬
pot̾ate sua non alio cogente perpetitur
iꝑse auccor ẽ oꝑis. Non ergo ad manam
locali motu uerbi diuinitas uenit. s in¬
effabili potentie sue plenitudine non pͥ¬
uata nec dimisit pr̃em xp̃c cum uenit ĩ
uirginem. ubiq cotus. ubiq ꝑfectus. u¬
no ergo eodem q tempore dotus erac inin¬
feruo. totus in celo. sie mortuis. ũe uiuꝰ.
in quo ⁊ mortem susceptõ mortalicatis
excepit i uitam diuinitas ñ ꝑdid̾. Mlortẽ
gͣ d̾ifilius ⁊ in anima non ꝑtulit ⁊ ĩ ma¬
iestate non sensit.S tm̃ ꝑticͥipat᷑one infir¬
mitatis rex głie crucifreus est. Si enĩ demo¬
nes deuni hominem factum non intellex¬
eit qnͣto magis lomines: Non gͥ illum ałr
scier demong̃ qm̃ sciest principes. Sciebant¬
enr ip̃m ẽẽ qui promissuł erat in lege. ñ
tã mist̾ium eius ꝙ filius dei erat. ⁊ ab et̃¬

Expanded text:
mo aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi, et potestatem sumendi. Ecce habes auctorem operis, ponet animam sut, quia enim potestate sua non alio cogente perpetitur. Ipse auctor est operis. Non ergo ad Mariam locali motu verbi divinitatis venit, sed ineffabili potentiae suae plenitudine non privata; nec dimisit Patrem Christus cum venit in Virginem. Ubique totus, ubique perfectus. Uno igitur eodemque tempore totus erat in inferno, totus in coelo, vere morturtalitatis excepit, et vitam divinitas non perdidit. Mortem ergo Dei Filius et in anima non pertulit, et in majestate non sensit; sed tamen participatione infirmitatis Rex gloriae crucifixus est. Ex his  hominem non intellexerunt, quanto magis homines? Non igitur illum aliter scierunt daemones, quam scierunt principes. Sciebantenim ipsum esse qui promissus erat in lege, non tamen mysterium ejus quod Filius Dei erat, et ab aet
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim hoc eẽt ui¬
ce fons aruisset.Sẽ¬
sit gͥ mortem ꝑticipatõne humani affec¬
tus q̃m sponte susceperat non nature sue
ꝑdidit potentiam. ꝑ qmͣ cuncta nunficat

Expanded text:
si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit ergo mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat.
Abbreviated transcription (Latin):
tib dexͦ posnerunt. ut illos. qͣi salus fc̃a ẽ gẽ¬
tib. Ita ut iidei ⁊ elo legis. ⁊ patrũ. emulent᷑
illos alios .i. geutiles .i. inuideant eis eas ꝙ:
odio habeant. Uł in bono pot̾ accipi. sic. qͣsi
⁊ plenius fiet in fine scłi. quando uider xͥanos
sequent᷑ in fide xp̃i. tunc .a. manus moysi
lus erit gentib. ita. ut gͣs eum .i. mutentur.
uideorum mala moueantoꝵ.
uod si deli¬

Expanded text:
alus facta est gentibus, ita ut Judaei zelo legis et patrum, aemulentur illos, id est gentiles, id est invideant eis, eosque odio habeant. Vel in bono potest accipi sic, quasi et plenius fiet in fine saeculi, quando Judaei Christianos sequentur in fide Christi. Tunc enim manus Mosi lus erit gentibus, ita ut gentes aemulentur Judaeorum mala moveantur. uod si, e
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium. qd̃ debet
erigi sursum. semper
uncurua .i. peccatis ag¬
hec uerba. non optã¬
tis uoto. S p̃dicentis

Expanded text:
arbitrium quod debet erigi sursum, semper incurva, id est peccatis aghaec verba non optatis voto, sed praedicentis
Abbreviated transcription (Latin):
numquid putatis ꝙ¬
tilitate seciderint. qr.¬
dico excecatos auctori¬
⁊ casus eorũ ꝓdest.⁊
pꝰsũt restitui. nequis
gͦ despiciat eos. Nu¬
quid enim sic offenut inutilit̾ uel irretuꝑabi¬
liter caderent: absit. ut inutił sit casus eoꝵ.
quia repulistis nbum di. ecce conũtim᷑. ad g̃s.
⁊ ita ex eoꝵ delicto qͦ repułunt u̾bun fuit salꝰ
gentib. fuit etiam ex delicto. qͦ xp̃m occid̾ũt.
salus gentib. dum iudei ꝑ peccato mortis xp̃i.
uastati infelicius a romauis.⁊ duusi ꝑ m̃dil¬

Expanded text:
id putatis tilitate ceciderint, qdico excaecatos auctoriet casus eorum prodest possunt restitui, ne quis adeo despiciat eos. Nunquid enim sic offenderunt, ut inutiliter vel irrecuperabiliter caderent? Absit! Ut inutilis sit casus eorumQuia repulistis verbum Dei, ecce convertimur ad gentes . Et ita ex eorum delicto quo repulerunt Verbum fuit salus gentibus. Fuit etiam ex delicto quo Ipsum occiderunt salus gentibus, dum Judaei, pro peccato mortis Christi vastati, infelicius a Romanis, et di
Abbreviated transcription (Latin):
sut factores. no. ⁊t. ita ẽ intelligend̾. it dicat
eos qui ante erant factores legis. postea tꝰtifi¬
cari. S potiꝰ sic. nt sgamus. ałi nõ eẽ frõres
legis. nisi iustificent᷑. ut nõ iustificatd̃ fcõri¬
b accedat. S ut fcõies iustificõ p̃cedat. Ue
si dr̃etur homines creabunt᷑. non poss ĩtlłĩ.¬
s eaq creari. qui añ erant horaes. S ip̃a cre¬
atione fi̾. ut sint hoĩes. Sic gͦ incelligend̾ ẽ.

Expanded text:
sint factores. Non enim ita est intelligendum ut dicat eos qui ante erant factores legis, postea justificari; sed potius sic, ut sciamus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores justificatio praecedat. Ut si diceretur, homines creabuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ergo intelligendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ficentur. S iustificant᷑. Ut fatiant. ĩ aliis
tñ quibdam. alit inuenit᷑ ut cum dr᷑ faci¬
entes bonum honorabunt᷑. ⁊ hoĩes. lib̾abũt᷑
Intelligit᷑. cquidem honor accedere. iã bonis. ⁊
liberatio illis. quiiaal erant homines. S nõ
ita hic accipiend̾ ẽ. s pociꝰ sic̃ supͤdc̃m ẽ. Seqͣr

Expanded text:
ficantur ut faciant. August. In aliis tamen quibusdam aliter invenitur, ut cum dicitur: Facientes bonum honorabuntur, et homines liberabuntur. Intelligitur equidem honor accedere jam bonis, et liberatio illis qui jam erant homines, sed non ita hic accipiendum est, sed potius sicut supra dictum est. VER
Abbreviated transcription (Latin):
sodome inditio. quam uideis in xp̃m nõ cre¬
dentab qui tanta in eis mirabilia fecto. ⁊ itẽ
dicit: Ꝙexcusationem. ño habebunt. de pec¬
cato infidelitatis. qr uenit. ⁊ locutus ẽ eis d̾
quo habent in excusanonem illi. quib nec per
se. nec ꝑsuos. locũtus ẽ. qui tñ ñ effugient:
dampnationem qr qui sine lege pecrauerũt
sine loge ꝑibũt lemora tñ pssuri. q em płꝰ.⁊
mittitur: plus ab eo exigteui  ⁊ seruus sciens

Expanded text:
Sodomae in judicio quam Judaeis in Christum non credentibus, qui tanta in eis fecit mirabilia? Et item dicit quod excusationem non habebunt de peccato infidelitatis, quia venit et locutus est eis , de quo habent excusationem illi, quibus nec per se, nec per suos locutus est, qui tamen non effugient damnationem, quia qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt, leviora tamen passuri. Cui enim plus committitur, p
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ indei. iõꝙ ait. Quicuniq sñ lege. pec .s¬
.i. legem scriptam habñtes. peccauerunt .i. uid̾i
in quo aggrauat eos. Ee gͦ nouerunt diuina mã¬
data. auferimt᷑ ab eis excusatõ. quam solent h¬
hr̃e homines. de ignorantia. S nec ip̃i sũ pena
crunt. qui legem dei nescĩt. qui legem dĩ nes
quam nescientem. non tñ ĩo fugiendũ ẽ. ad ig¬
norantie tenebras. ut ineis quisq extusatõe
luquirat. Aliudẽ ⁊t nescisse. aliud scire nol¬
uisse. Ign̾orantia quippe: q̃ non ẽ eoꝵ. qͥ scire
noluit. S qui tamiꝙͣ simpłr nesciũt. nemi¬
nem sic excusat. ut sempit̾noigne ñ ard̾at
S fortasse. ut minꝰ ardeat. S ppea ñ credit
qr non anchunt quid crederet. Ioꝙ ĩ excusa¬
bił ẽ omius peccator. uel reatu origiis. ia
addimento ⁊̃ ꝓprieuoluntatis. Sine qui no¬
uit sine qui non nouit. siue qͥ iudicat. siue.
qui non uidicat. qr ⁊ ip̃a ignorantia. ĩ eis qui

Expanded text:
bantur Judaei: ideoque ait, quicunque sine lege pecegem scriptam habentes, peccaverunt, id est Juin quo aggravat eos. Qui ergo noverunt divina mandata, aufertur ab eis excusatio quam solent habere homines de ignorantia, sed nec ipsi sine poena erunt qui legem Dei nesciunt; et licet gravius quam nescientem, non tamen ideo fugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. Ignorantia quippe quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat ut sempiterno igne non ardeat, sed fortasse ut mitius ardeat, si propterea non credit quia non audivit quod crederet: ideoque inexcusabilis est omnis peccator, vel reatu originis, vel additamento impropriae voluntatis; sive qui novit, sive qui non novit, sive qui judicat, sive q
Abbreviated transcription (Latin):
piã. ad euius silitudiuẽ factiis ẽ hic iu sibi
mundus. ħ utiq ursibilia a ñ qui fieren uori
erant. Quomͦꝰ ergo deo nota erant qͣ ñ erant .
tursis quomodo ea fac̾et q̃ sibi uoca ñ epantꝰ
Non enim quieqmͣ focit ignoraus. Noca gͦ tecit
non facta cos nołcit ꝓ iñ añqmͣ fierent ⁊ erãt¬

Expanded text:
us similitudinem factus est hic visibilis mundus. Haec utique visibilia, antequam fierent, non erant. Quomodo ergo Deo nota erant quae non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ me .i. ministerio m̃o
xp̃c efficit. In obedien¬
tiam gentium .i. ut̃
gentes obediant eim᷑¬
gelio. hoc iõ d̾ĩcit apł.
it nichil minus se pos¬
se probet. quam apłoᷤ
qui cum xͦ fuerũt. nec
aliquid minus inter
ẽẽ efficit. Dico u̾bo. et

Expanded text:
 est ministerio meo Christus efficit, in obedientiam gentium, id est ut gentes obediant Evangelio. Hoc ideo dicit Apostolus, ut nil minus se posse probet quam apostoli qui cum Christo fuerunt, nec aliquid minus inter esse. Efficit dico, verbo et
Abbreviated transcription (Latin):
.i. circum quaq ab ie¬
rusalem. usq ad hili¬
ricum mare. in quo
ceꝑunt. hoc ã. enãgłi¬
tali loco. ubi nõ ẽ no¬

Expanded text:
 circumquaque 64 ab Jerusalem usque ad Illyricum mare, in quo ceperunt. Hoc autem Evangelitali loco ubi non est no
Abbreviated transcription (Latin):
q̃nci ubi ait. Secti sf.¬
solus enĩ damel sigca¬
tur ora leonũ clausis¬
sisser⁊ solus ysaias sec¬
ralis nũs ꝓ singulari
panitur. ubi dr̃. Astite¬
reges dixit pro ħode ⁊
principes pro pilato.
cres piũ missi anabu¬
chod̾ in foruacẽ ignis

Expanded text:
sequenti, ubi ait: Secti sSolus enim Daniel significatur ora leonum clausisse, et solus Isaias secralis numerus pro singulari ponitur, ubi dicitur: Astitereges dixit pro Herode, et principes pro Pilato. tres pueri missi a Nabuor in fornacem ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
uit q eos nocturi de
banich. de qua in li.
Indicum legitur ꝙ
iabu rege canaan
binoen ut assimĩet
secimi. ⁊ ret contra
sisaram principem
ex̃citus iabin. qni
cong̾gauerat sis ara ad correntem eyson fug̃¬
q sisara ad dentoria ia bel uxoris abel cynei.
ubi c̃ ab sconditus dormiss iabel clauum taber¬
naculi ꝑ cussum c̃ malleo defixit in cerebruum es
usq ad t̾ram ⁊ in ortuus est. ⁊ ecce barach sec̾is

Expanded text:
vitque eos noctu; et de Barach, de quo in libro Judicum legitur quod, Jabin rege Chanaan bynoen ut assumeret fecit; et iret contra Sisaram principem exercitus Jabin, quicongregaverat Sisara ad torrentem Cison. Fugitque Sisara ad tentoria Jabel uxoris Abercinei, ubi cum absconditus dormisset Jabel clavum tabernaculi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus es
Abbreviated transcription (Latin):
orui c̃ intrass uidit sisaram iacentẽ morcuũ
humlianit gͦ deus die illo iabin regem cha¬
uaan coram filiis isrł. ⁊ de sanson quiut legr᷑
in li iudicum a sclixit nehementer philisteos
⁊ de iepte qui cum iret ad pugnam contͣ hostes
uouit dño qm̃ si trimphtim de hostib asseq̃te

Expanded text:
Qui cum introisset, vidit Sisaram jacentem mortuum . Humiliavit ergo Deus die illo Jabin regem Chanaan coram filiis Israel. Et de Samson, qui ut legitur in libro Judicum afflixit vehementer Philisthaeos. Et de Jephte, qui cum iret ad pugnam contra hostes vovit Domino, quoniam si triumphum de hostibus dare
Abbreviated transcription (Latin):
dei facta dixi ⁊ płra
c̃dendum eeempla
posin. ⁊ quid adhuc
di Si bolo singła ꝑ¬
sequi que fide facta

Expanded text:
dei facta dixi, et plura credentium exempla posui. Et quid adhuc dicam? Si volo singula prosequi quae fide facta
Abbreviated transcription (Latin):
giptio discessic in t̾rã
nou func metus s fi¬
des. qr credebat se a
deo uberari. Noluit
ibi mauere ne eẽt
sã iactancie. si in aꝑ¬
cum ꝑiailum se pre¬
cipitaret ⁊ cemptari

Expanded text:
gyptio discessit inde in tnon fuit metus, sed fides, quia credebat se a Deo liberari. Noluit ibi manere: ne esset causa jactantiae, si in apertum periculum se praecipitaret, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
geutes ex fide. nou ex
numi .Q. recte dico quod illi qui ex fide sunt
benedicentur ex oꝑib eium non benedicunt᷑
s mali sunt quod̾ ita duicit. or uicum enin
ex oꝑi le. sunt sicut illi qui ꝑ ea putant se
iustificati sub ma. transg̃ssionis sunt. ut
neq̃ant cuadere ⁊ ĩo illud quod dictum est
abrahe .s. in te benedicentur omnes gentes
non est alit̃ intelligendum qmͣ supra expo¬
suit. Non enim sic indelligi debet ut dicatur
est benedcõ. s maledictio. ꝙ intelligendum
scripta in cabulis in quib erant tͥa manda¬
ca ꝑciuentia ad dilectõem dei ⁊ .uii. ad dilec

Expanded text:
 ex fide sunt m. Quasi dicat: Recte dico quod illi qui ex fide sunt benedicentur. Ex operibus enim non benedicuntur, sed mali sunt: quod ita dicit: Quicunque enim ex operibus legis sunt, sicut illi qui per ea putant se justificari, sub maledicto transgressionis sunt, ut nequeant evadere, et ideo illud quod dictum est Abrahae, scilicet in te benedicentur omnes gentes, non est aliter intelligendum quam supra exposuit. Non enim sic intelligi debet, ut dicatur est benedictio, sed maledictio: quod intelligendum scripta in tabulis, in quibus erant tria mandata pertinentia ad dilectionem Dei, et septem ad dilec
Abbreviated transcription (Latin):
agnꝰ medicꝰ. magns ꝑ cottm orbeui t̾re iace¬
bit egrotus. ip̃e egrotus. gemis hum amini
est. ꝙ totum ꝑierat. ex quo peccauit. unus ĩ
quo etat cotuni. s uenit unus sũ pecc̃o qui
rat qui dixit. celim. ⁊ t̾ramego impleo:
gͦ ⁊ ĩ iminido erat. ⁊ benit. hic etat ꝑ diuinã
maiestacem. uenit ꝑ humianam insirm¬
tatem. qͣre uenit: pedcores saluos face. non
eum de celo ad t̾ram nĩta nr̃ã. s peccata
tinent ꝑmili : ꝑtinent plane. sic ẽdite cunłi
ista fide ꝑnulos ad gr̃am xp̃i porcate. quid
madicis samis est non ht̃ uitumi qͣte cͣ illo
ciris ad medicum si noꝵ ht̃ uitiumꝰ. si sa¬
qr hic. ⁊ n futuro saluat corpus ⁊ am̾imã.
s corpus ĩ futuro. aiã m hic ⁊ in futuro. ł
sex iste est humanus alia liccera. ut non di¬
cͥam diuiinis. qr si homo qui hospitio susci¬
pic hominem humanus dr̃ qnͣdo mag̃ hu¬
manus ẽ qm in se ip̃o suscepit hom mem ⁊ iõ

Expanded text:
gnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est, quod totum perierat, ex quo peccavit unus, in quo erat totum; sed venit unus sine peccato, qui rat, qui dixit: Coelum et terram ego impleo . Ergo et in mundo erat et venit. Hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quare venit? peccatores salvos facere. Non eum de coelo ad terram merita nostra, sed peccata pertinent parvuli? pertinent plane. Sic credite cum ista fide parvulos ad gratiam Christi portare. Quid mihi dicis: sanus est; non habet vitium; quare cum illo curris ad medicum, si non habet vitium? Si sa hic et in futuro salvat corpus et animam; sed corpus in futuro, animam hic et in futuro. Vel, sermo, iste est humanus, alia littera, ut non dicam divinus, quia si homo qui hospitio suscipit hominem humanus dicitur, quanto magis humanus est qui in seipso suscipit hominem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊õ monet ne illi
qui habebant. mĩ
sems dei nocessau¬
a p̃berent hac occõ¬
ne pigrescerent. ñ
enim in rep̃hensio¬
nem uenit qui hu¬
manꝰ ẽ ui largiendo.
s hic qui cum pos¬
sic iaborem feire a¬
ciose uult u̾icam

Expanded text:
o monet, ne illi qui habebant unde servis Dei necessaria praeberent, hac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largiendo, sed hic qui, cum possit laborem ferre, otiose vult vitam
Abbreviated transcription (Latin):
luic. s nec incelligere. c̃ multis aliis lacis
epłanim suar̃ qud hinc seutiat. apłs a
ꝑcissime doceat. nult enim semos dei corꝑ¬
alicer operan. uñ inuant. ut s̃ compellã¬
tur egestate necc̃ia petere. nec est contra
illud ꝙ p̃dictum ẽ. Nolice solliciti esse qͥd
manducetis. Non enini ħ iõ dictum estuit
ista non procurent qnͣtum necũtati sat̃ est.
uñ honeste potuenint᷑. s ut non istam cue¬
autur u̾on pp̃ ista fatiant quiquid in emnͣ¬
gelii p̃conio facere iubentur. Nuduuraus
enui hic ostendit᷑¬
rõ cur laboris sui m̃
enis curiose agẽtes
ħ moco m̃entur pas¬
ci ꝙ factum ab hor¬
re t disciplina do¬
ninuca. eorum enĩ
deus uent̾ ẽ qui fe¬
da cura necessaria
sibi prouident. hiis¬

Expanded text:
intelligere: cum multis aliis locis rum suarum quid hinc sentiat Apostolus apertissime doceat. Vult enim servos Dei corporaliter operari, unde vivant, ut non compellantur egestate necessaria petere, nec est contra illud quod praedictum est: Nolite solliciti esse quid manducetis. Non enim hoc ideo dictum est ut ista non procurent quantum necessitati sat est, unde honeste potuerint, sed ut non ista intueantur, et non propter ista faciant quidquid in Evangelii praeconio facere jubentur. Audivimus enim. Hic ostendito, cur laboris sui menenis, curiose agentes. Hoc modo merentur pasd factum abhorret disciplina Doosius Eorum enim Deus venter est qui fda cura necessaria sibi provident.
Abbreviated transcription (Latin):
confessio:¬
o fit non mͦ ad i̾ticiam
fessio suꝑadditur. fid̾i
fessi sint. slon gͦ incassum arsditum est.
ore confessio fit ad salutem. slam pene õs.
qui xpistum coram ꝑ secutorib negau̾unt.
qd̾ de illo creclebant corde tenuerunt. ⁊ tñ
ore non cofitendo ꝑierunt. insi slli qͥ pemĩa
renxx̾unt. ut petrꝰ qui milla negatione. ĩ tus
ueritatem tenebat. ⁊ foris mendatiũ ꝑfe̾bat
cur enim lacrimis diluit. qd̾ ore negauerat:¬
si saluti faciebat. qd̾ corde tenebat quẽreus oͦ
a do̾ pacem. ñ alid labebat ĩ ꝓfessione oris.
aliud in archano cordis. nichił ⁊t ꝓdest hoc eẽ
in corde quod u̾m ẽ. si hoc dicitur uoce. qd̾ fal¬
sum: qr ueritas ⁊ tredenda ẽ ⁊ loq̃da. ¶t

Expanded text:
confessio fit, non modo ad justitiam, fessio superadditur fidei, fessi sunt. Non ergo incassum additum est, ore confessio fit ad salutem. Nam pene omnes qui Christum coram persecutoribus negaverunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt, et tamen ore non confitendo perierunt, nisi illi qui poenitentia revixerunt, ut Petrus qui illa negatione intus veritatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliud habeat in professione oris, aliud in arcano cordis. Nil enim prodest hoc esse in corde quod verum est, sed hoc dicitur voce quod falsum est, quia veritas et creden
Abbreviated transcription (Latin):
¶d̾ꝙ congrue ait. corde creditur. De hac
ã radice cordis surgit confessio. C̃onfic̃i at
ẽ clr̃e. quid sie in corde. Si enĩ aliud ẽ ĩ corde
aliud in ore. loqui ẽ. nõ confrt̾i. qd̾ gͦ ẽ in
corde deb eẽ in ore. qr nõti sñ cã signũ cͥdis
sit ĩ fronte .i. in sede pudoris. ne xͥ obpb̾a.
xͥanus erubescat. Peccatum em̃i futtͣ pet᷑.
ore negare c̃ crederet corde. discedit gͦma¬
la ueracundia. accedat salubs confessio. ñ
erubescamus de xͥ nomine. ĩ sultet᷑. nob̾ quia
qi in occisum. S hoc in illo. oetisum ẽ qr fcat
sumpsit de me. ñ qͦ fecit me. Dic̾. eñi. eu.¬

Expanded text:
ongrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliud est in corde, aliud 50 in ore, loqui est, non confiteri. Quod ergo est in corde debet esse in ore, quia non sine causa signum crucis fit in fronte, id est in sede pudoris, ne Christi opprobrio Christianus erubescat. Peccatum fuit Petrum ore negare, cum corde crederet. Discedat ergo mala verecundia, accedat salubris confessio, non erubescamus de Christi nomine. Insultetur nobis, quia quia in occisum, sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, non quo fecit me. Dicit enim
Abbreviated transcription (Latin):
.s. in carnali cutiuicisione nͥl fit nisi ꝙ cutis
aufert᷑. Iu eodem sensu pot̃ intelligi sitera
luit .&. aliud sic caro. aliud corpus carns. s
qr corpus nultarim rer̾ nomen est. quarũ
nulla caro ẽ. qr non omne corpus caro est. ñ
iuqmͣ cali circumcisione cirrumaisi estis. sec

Expanded text:
 in carnali circumcisione nihil fit nisi quod cutis aufertur. In eodem sensu potest legi littera luit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis; sed quia corpus multarum rerum nomen est, quarum nulla caro est, quia non omne corpus caro est. Non inquam tali circumcisione circumcisi estis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qr indignum erat iniusibileut unco
pͥoreum hĩcare in sub̾a insibilu ⁊ insen¬
sibili. Audiant ergo ⁊ yemant culcores
elem̃cornm ⁊ ẽdant in xp̃m ut fiãt ma¬
iores eorum quos minc colund iõ ait.

Expanded text:
 indignum erat invisibilem et poreum habitare in substantia visibili et invisibili. Audiant ergo et veniant cultores elementorum et credant in Christum ut fiant majores eorum quos nunc colunt. Ideo ait
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gustus. ⁊ tactus. In cet̾is ã solus ẽ cactus.
ita ui yp̃o hĩcat omnis plenitudo dunni¬
tatis. qr ule eit caput in quo sunt om̃s¬
sensus. In sancus uõ qiͣ solus cactus ẽ. qui¬
ud quo int̾sit plane inter illud eaput et
autissi memibri excellentiam qr singulan
qͣdam susceptõne haminis. factus est ħ̾a n¬
teuna ꝑsona cur uerbo. de nullo erum scõꝵ
dici potuit. uł pot̃. uł pot̾it ũbum caro fac¬
cum est uuslus scõtum quali p̃ seutia gt̃e.

Expanded text:
solus est tactus. Ita in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt sensus, in sanctis vero quasi solus tactus est, quiud quo intersit plane inter illud caput, et cujuslibet membri excellentiam, quia singulari quadam susceptione hominis factus est homo ille una persona cum Verbo. De nullo enim sanctorum dici potuit vel potest, vel poterit: Verbum caro factum est . Nullus sanctorum qualibet praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
tio. douee ꝑfecta sancticas cotum homi¬
nem reꝑauerit tune ergo fiet seꝵ qui
Tunc uincet pax ⁊ fimetur bellum. uuł¬
la er̃ a morte contentio. ut modo ẽ. pri¬
mo concupiscentia camis seq̃ntes dux.
nos postea renicentes draxit nos euide
accepta gr̃a cepic nos. uẽe ducere. nec tra¬
here s ad huc condendere nobisc̃. post
concentõem er̃ iuetoria. qñ oppugnare
cessabit. iõ ex nctorum ꝑsona subdit¬

Expanded text:
tio donec perfecta sanctitas totum homitio donec perfecta sanctitas totum hominem reparaverit; tunc ergo fiet sermo qutunc vincet pax et finietur bellum, nulla erit a morte contentio ut modo est. Primo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentes extraxit nos, deinde accepta gratia coepit nos nec ducere, nec trahere, sed contendere adhuc nobiscum. Post contentionem erit victoria, quando oppugnare cessabit. Ideo ex per