comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ba carpebat: ut eũ putares singultire.
ñ ꝓloqui. Et tam̃ cũ m̃sa pofita librorũ
exposuisset struem: adducto suꝑcilio.
contractisq narib. ac fronte rugata. du-¬
ob digitulis concrepabat: hoc signo ad
audiendũ discipłos ꝓuocans. Tunc nu¬
gas meras fundẽ: et aduersum singulos
declamare. Creticũ diceres eẽ. longinũ:
censorinũq romanȩ facundiȩ. Notare
quẽ uellet. et de senatu doctorẽ exclude.
Hic bene nũmatꝰ plus placebat in pran-¬
diis. Nec mirũ : qui multos increpare
solitꝰ erat: factoq cuneo circũstrepentiũ
garrulorũ ꝓcedebat inpublicũ. Intus
nero. foris cato. totus ambiguus: ut ex
contrarus diuersisq naturis. unum
monstrũ. nouãq bestiã diceres eẽ. com¬
pactam : iuxta illud poeticũ. Primaleo.
postrema draco. media ipsa chẏmera.
Nunquã gͦ tales uideas. nec huiꝰce modi
hominib appliceris. nec declines cor
tuũ in uerba maliciȩ: et audias. Sedens¬

Expanded text:
ba capiebat, ut eum putares singultire, ba capiebat, ut eum putares singultire, non proloqui. et tamen, cum mensa posita librorum exposuisset struem, adducto supercilio contractisque naribus ac fronte rugata duobus digitulis concrepabat hoc signo ad audiendum discipulos prouocans. tunc nugas meras fundere et aduersum singulos declamare: criticum diceres esse Longinum censoremque Romanae facundiae notare, quem uellet, et de senatu doctorum excludere. hic bene nummatus plus placebat in prandiis. nec mirum, qui multos inescare solitus erat factoque cuneo circumstrepentium garrulorum procedebat in publicum intus Nero, foris Cato, totus ambiguus, ut ex contrariis diuersisque naturis unum monstrum nouamque bestiam diceres esse conpactam iuxta illud poeticum: prima leo. postrema draco, media ipsa chimaera. Numquam ergo tales uideas nec huiusce modi hominibus adpliceris, ne declines cor tuum in uerba malitiae et audias: seden
Abbreviated transcription (Latin):
uultũ nesciant. Cũ ad ꝑfectã ȩtatẽ uene¬
ris. si tam̃ uita comes fuerit: et te uel po¬
pulus uł pontifea ciuitatis inderũ alle¬
gerint: agito quȩ clerici sunt. & int̃ ipsos
sectare meliores. quia in om̃i conditione
et gradu obtimis mixta sunt pessima.
Ne ad scribendũ cito ꝓsileas. et leui du¬
caris insania. Multo tp̃r disce qđ doce¬
as. Necredas laudatorib tuis immo irri¬
sorib aurẽ ne libent̃ accõmodes. Qui cũ¬
te adulationib fouerint. et quodã mo¬
do impotẽ mentis effecerint: si subito
respexeris. aut cyconiarũ dep̃hendis
postte colla curuari. aut manu auri-¬
culas agitari asini: aut ȩstuantẽ canis
ꝓtendi linguã. Nulli detrahas. nec in
eo te scm putes ficȩteros laceres: Accusa¬
mus sepe qđ facimꝰ: et contra nos met ip¬¬
sos diserti in nr̃a uitia inuehimur. Atiti
de eloquentib iudicantes. Testudineo
grunnius incedebat ad loquendũ gra-¬
du: et ꝑ in t̃ualla quędã uix pauea uer¬

Expanded text:
uultum nesciant. cum ad perfectam aetatem ueneris, si tamen uita comes fuerit, et te uel populus uel pontifex ciuitatis in clerum adlegerit, agito, quae clerici sunt, et inter ipsos sectare meliores, quia in omni condicione et gradu optimis mixta sunt pessima. Ne ad scribendum cito prosilias et leui ducaris insania. multo tempore disce, quod doceas. ne credas laudatoribus tuis, immo inrisoribus aurem ne libenter adcommodes, qui cute adulationibus fouerint et quodam modo inpotem mentis effecerint, si subito respexeris, aut ciconiarum deprehendas post te colla curuari aut manu auriculas agitari asini aut aestuantem canis protendi linguam. nulli detrahas nec in eo te sanctum putes, si ceteros laceres. accusamus saepe, quod facimus, et contra nosmet ipsos diserti in nostra uitia inuehimur muti de eloquentibus iudicantes. testudineo Grunnius incedebat ad loquendum gradu et per interualla quaedam uix pauca uer
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ germanitatis caritate conexus ẽ: quȩ¬
so ut epłam meã. huic tue epłe copulatã
ei redde non graueris. Noli nos eiꝰ ȩstimare
uirtutibus: in illo conspiciens expressa
sc̃itatis in signia. Et ego einis. et uilissima
pars luti. et etiã fauilla dũ uertor satis ha¬
beo: si splendorẽ morũ eiꝰ imbecillitas ocu¬
lorũ meoꝵ ferre sustineat. Ille mͦ lauit. mun-¬
dus ẽ. et tanqũa nix dealbatus: ego cunetis
peccatorũ sordib inquinatꝰ dieb ac noctib
oꝑior cũ tremore redđe nouissimũ qua-¬
drantẽ. Sed tam̃ quia dñs soluit cõpe
sua requiescit: forsitan & mͥ insepulchro
scelerũ iacenti dicat. Hieromme ueni
salutat. Et martianũ fr̃em iuncto salu¬
tamꝰ obsequio: quẽ ego uiđdẽ defiderans.
catena languoris in nector.

Expanded text:
mihi germanitatis caritate conexus est, quaemihi germanitatis caritate conexus est, quaeso ut epistulam meam huic tuae epistulae copulatam ei reddere non graueris. noli nos ex eius aestimare uirtutibus. in illo conspicies expressa sanctitatis insignia; ego cinis et uilissimi pars luti et iam fauilla, dum uegetor, satis habeo, si splendorem morum eius inbecillitas oculorum meorum ferre sustineat. ille modo lauit, mundus est et tamquam nix dealbatus; ego cunctis peccatorum sordibus inquinatus diebus ac noctibus opperior cum tremore reddere nouissimum quadrantem. sed tamen quia dominus soluit conpedsua requiescit, forsitan et mihi in sepulchro scelerum iacenti dicat: \'Hieronyme, usalutat; et Martinianum fratrem iuncto salutamus obsequio, quem ego uidere desiderans catena languoris innector.
Abbreviated transcription (Latin):
uantus beatitudinis tuȩ rumor
diuersa popłorũ ora cõpleuerit
hinc poteris estimare : qđ ego te ante in¬¬
cipio amare qũa nosse. Ut enĩ apłs ait.
quorũdã hominũ peccata manifesta
sunt p̃cedentia ad iudicium: ita econtra¬
rio tuȩ dilectionis fama disꝑgitur. ut ñ
tantũ laudandus sit qui te amat. quam
scelus putetur facere ille qui ñ amat.
Prec̃mitto innumerabiles in quib xp̃m
sustenta̾ti. pauisti. uestisti. uisitasti. Heli¬
odori fr̃is ate ad uita necessitas. multoꝵ
etiã potest ora laxare quib gratis quo
ille p̃conio ꝑ egrinationis in cõmoda
ate fota referebat: ut ego ille ardentis.¬
simus quẽ intolerabilis languor penna¬
tis ut auint pedib certa caritate ex uoto te
salutauerim. & etiã cõplexus sũ. Gratu¬
lor itaq tibi : et nascentẽ amicitiam ut
dñs federare dignetur p̃cor. Et quia fr̃
rufinus qui cũ scã melania: ab ȩgypto
hiero solymã uenisse narrat᷑. in diuidua

Expanded text:
uantus beatitudinis tuae rumor diuersa populorum ora conpleuerit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. ut enim apostolus ait: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tantum laudandus sit ille, qui te amat, quam scelus putetur facere ille, qui non amat. praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pauisti, uestisti, uisitasti: Heliodori fratris a te adiuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare. quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat, ut ego ille tardissimus, quoniam intolerabilis languor, pinnatis, ut aiunt, pedibus charta caritatis et uoto te salutauerim et iam conplexus sim! gratulor itaque tibi et, nascentem amicitiam ut inus foederare dignetur, precor. Et quia frater Rufinus, qui cum sancta Melania ab ; Aegypto Hierosolymam uenisse narratur, indiuidua
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat: et lassitudinẽ simul oblituscit᷑
et timorẽ. Considã queso magnitudinẽ
premii tui: sitam̃ considari potest quic¬
quid imm̃sũ ẽ. Post abscessũ animȩ. post
carnis interitũ. post fauillas & cinerem.
in meliorẽ statũ uirgo reparanda es.
mandatũ terre corpꝰ in cęlũ ẽ eleuandũ:
et mortale tuũ inmortalitatis honorem
mutandũ ẽ. Post haec angłoꝵ esdonanda
consortio. regnũ acceptura cȩloꝵ: et in
bues dño ꝓom̃ib quȩ retribuet tibi:
Quid tanto remuneratore dignũ facies:
aut quẽ laborẽ durũ putabis cuiꝰ tanta
seint premia: Unde beatꝰ apłs: nullȩ in¬
poris ad futurã głam quȩ reuelabitur in
nobis. Quid enĩ dignũ uel facere uel
pati possumꝰ in breui hoc tp̃r uitȩ nr̃ȩ:
cũ id immortalitate sit repensandum :

Expanded text:
cogitat, et lassitudinem simul obliviscitur cogitat, et lassitudinem simul obliviscitur et timorem. Considera, quaeso, magnitudinem praemii tui, si tamen considerari potest quidquid immensum est. Post abscessum animae, post carnis interitum, post favillas et cinerem, in meliorem statum virgo reparanda es; mandatum terrae corpus in coelum elevandum est, et mortale tuum immortalitatis honore mutandum est. Post haec Angelorum es donanda consortio, regnum acceptura coelorum, et in bues Domino pro omnibus quae retribuit tibi ? quid tanto remuneratore dignum facies? aut quem laborem durum putabis, cujus tanta sunt praemia? Unde beatus Apostolus, Nullae, inporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Quid enim dignum vel facere, vel pati possumus in brevi hoc tempore vitae nostrae: cum id immortalitate sit compensandum?
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis qui ita xp̃m indutꝰ erat. ut di¬
ceret. uiuo aut iã ñ ego uiuit uero in
me xp̃s: ad huc tam̃ se tendit. adhuc
crescit. et ꝓficit: quid nos facere debe¬
mꝰ. quib optandũ ẽ. ut infine nr̃o pau¬
li principio cõparemur: Hunc tu gͦ¬
hunc imitare qui dicit: imitatores
mei estote siẽ et ego xp̃i. Obliuiscere
om̃e p̃teritũ. & quoti die in coare tepu¬
ta: nec ꝓp̃senti die qđ debes seruire
dño p̃teritũ imputes. Optime quęsita
custodies sĩ semꝑ inquiras. Damnũ par¬
ta sentient: si parere cessaueris. Dicas
forsitan grandis labor ẽ: sed respice qđ
ꝓmissũ ẽ. Omẽ opus leuius fieri solet.
cũ eiꝰ prȩtiũ cogitat᷑: et spes premii solate¬
um fit laboris. Sic durus agricola ĩna¬
ratũ diu cãpũ: et pinguiores otio glebas
uiolento uomere scindisse se gaudet. Et
mirũ in modũ ipsa oꝑis difficultate lȩ¬
tatur: spem segetis de labore metitur: sic¬
negotiator auidus maria contemnit:

Expanded text:
qui ita Christum indutus erat, ut diceret, Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus , adhuc tamen se extendit, adhuc crescit, et proficit; quid nos facere debemus, quibus optandum est ut in fine nostro Pauli principio comparemur? Ergo tu hunc imitare qui dixit, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Obliviscere omne praeteritum, et quotidie inchoare te puta, ne pro praesenti die, quo debes servire Deo, praeteritum imputes. Optime quaesita custodies, si semper inquiras; damnum parata sentient, si parare cessaveris. CAPUT XXVIII. Dicas forsitan, Grandis labor est: sed respice quod promissum est. Omne opus leve fieri solet, cum ejus pretium cogitatur; et spes praemii solatium est laboris. Sic durus agricola inaratum diu campum et pinguiores otio glebas violento vomere scidisse se gaudet, et mirum in modum ipsa operis difficultate laetus, spem segetis de labore metitur. Sinegotiator avidus maria contemnit,
Abbreviated transcription (Latin):
expectantes et ꝓperantes in aduentum¬
m̃. dĩ. diei in qua cęli ardentes soluunaur
et elem̃ta ignis ardore tabescent:
Recens factũẽ et qđ ipsa uidisti cũ
ad stridulȩ bucinȩ sonũ gothorũq
clamore ligubri oppressa metudo¬
mina urlis roma contremuit: ubi
tunc nobilitatis ordo. ubi certi & di¬
stineti illi dignitatũ gradus ꝑmixta
omĩa et timore consusa. om̃i domo
planctus et aequalis ꝑ cunctos pauor.
Unũ erant seruus et nobilis. eadem¬
in om̃ib imago mortis. nisi quia
magis eam illi timebant quib fue¬
rau uita io cundior. Si ita mortales ti¬
memꝰ hostes. et humanẽĩ manũ. quid
facemꝰ cũ cȩperit clangore terribili
tius simul remugire mundus. cum
ponere orbem terrȩ desertũ. & pecca¬
ammonitos et tam̃ imparatos dies ille
reppererit : Iunc inquit plangent

Expanded text:
ntes et properantes in adventum diei Domini, in quo coeli ardentes solventur, et elementa ignis ardore tabescent ? Recens factum est, et quod ipsa audisti, cum ad stridulae buccinae sonum, Gothorumque clamorem, lugubri oppressa metu domina orbis Roma contremuit. Ubi tunc nobilitatis ordo? ubi certi et distincti ullius dignitatis gradus? Permixta omnia et timore confusa; omni domui planctus, et aequalis fuit per cunctos pavor: unum erat servus et nobilis; eadem omnibus imago mortis. Nisi quia magis eam timebant illi, quibus fuerat vita jucundior. Si ita mortales timemus hostes et humanam manum, quid faciemus cum clangore terribili tus simul remugiet mundus? Cum ponere orbem terrae desertum, et peccaadmonitos, et tamen imparatos dies ille repererit? Tunc, inquit, plangent
Abbreviated transcription (Latin):
cui aduenius xp̃i dierũ noctiumq
reditatio ẽ. eui ꝓ conscientię purita¬
te dñi ẽ optanda prȩsentia. quȩ con¬
sũmationẽ scłi quasi certũ pręmui
tui tempus expectas: eorultationẽ de
illo die capies non timorẽ. Tunc enĩ
tis iustorũ immixta choris. et scĩs eo¬
m̾mitata uirginib in sponsi oliuiam
subuolabis et dices. Inuenit que quȩ¬
siuit anima mea: nec ullius ia tempo¬
ris separationem timebis. quae semel
immortalitatis gła et incorruptionis
ra es. apło dicente: qm̃ ipse dñs in ussu
et uoce archangłi et tuba dei descen¬
det de cȩlo. et mortiu qui in xep̃o funt
resurgent primi. Deinde nos qui ui¬
uimus qui reliquimur simul rapie¬
mur cum illis innubib obuiam ap̃o
in aera: et sic semꝑ cum dño erimus
de uoluantur. in his totius diei uerse¬
tur labor. in his etiam noctis somnus
reponatur. in haec anima rursus eui.¬
gilet. Nullus labor durus. nullũ tempꝰ
longum uideri debet: quo gła aeter¬

Expanded text:
umque meditatio est, cui pro conscientiae puritate Domini est optanda praesentia, quae consummationem saeculi quasi certum praemii tui tempus exspectas; exsultationem de coelo capies, non timorem. Tunc enim tu sanctorum mixta choris, et sanctis comitata virginibus, sponso obviam subvolabis, et dices: Inveni quem quaesivit anima mea . Nec ullius jam temporis separationem timebis, quae semel immortalitatis gloria et incorruptionis ra es, Apostolo dicente: Quoniam ipse Dominus in jussu, et in voce Archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo: et mortui qui vivimus, qui residui sumus, rapiemur cum illis in nubibus obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino erimus inis volvantur; in his totius diei versetur labor, in his etiam somnus noctis reponatur; in haec anima rursus evigilet. Nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo gloria aeter
Abbreviated transcription (Latin):
consumit. Sc̃ẽ uitȩ ratio. ꝓcessu gaudet
et crescit: cessatione torpescit. et deficit.
Quotidianis ac recentib uirtutum in¬
crementis instauranda mens ẽ: et
uiuendi hoc iter non detransacto.
sed dereliquo metiendũ. Quã diu in
hoc sumꝰ corpore. nunquã nos ad ꝑfe¬
ctũ ꝑuenisse credamꝰ: sic eñi meluis
ꝑuenit᷑. Tandui ñ relabim᷑ retro: quã¬
diu ad priora contendimꝰ. At ubi cȩ¬
perimꝰ stare: descendimꝰ. nr̃mq non
ꝓgredi iã reuertiẽ. Cesset omĩs igna¬
ena. et inutilis de preterito labore se¬
curitas: si uolumꝰ ñ redirȩ currendũ ẽ.
ante fecisset sed quid semꝑ facere de¬
beret attendens dicebat. Fr̃s ego me
ñ arbitror cõp̃hendisse unũ. aut quȩ

Expanded text:
consumit. Sanctae vitae ratio processu gaudet consumit. Sanctae vitae ratio processu gaudet et crescit, cessatione torpescit et deficit. Quotidianis et recentibus virtutum incrementis mens instauranda est, et vivendi nobis hoc iter non de transacto, sed de reliquo metiendum. Quamdiu sumus in hoc corpore, nunquam nos ad perfectum venisse credamus; sic enim melius pervenitur. Tamdiu non relabimur retro, quamdiu ad priora contendimus: at ubi coeperimus stare, descendimus; nostrumque non progredi, jam reverti est. Cesset omnis ignavia, et inutilis de praeterito labore securitas. Si volumus non redire, currendum est.ante fecisset, sed quid facere deberet semper attendens, dicebat: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse
Abbreviated transcription (Latin):
natur ad ñõ. ut illud in eu̾głio legimꝰ.
dũ eam: iam mechatꝰ ẽ. eã incorde suo.
Apud dm̃ enĩ cui nota sunt omĩa etiã
antequã fiant: uoluntas ꝑfecta facien¬
di reputatur ꝓ oꝑe facti. Qua dere
debes. sepe enĩ repeto qđ fieri semꝑ
uolo sc̃as scripturas sine int̾missione
meditari: hisq tuã replere mentem:
et malis cogitationib locũ auferens.
diuinis animũ sensib occupare. qͣn¬
tumq diligas dm̃ ex dilectione legis
eiꝰ ostende. Unde seriptura dicit: qui
timent dñm inquirent quid benepla¬
citũ ẽ. illi: et qui diligunt eũ. replebun¬
air lege ipsius. Tunc senties quantũ te
cantabis. in corde meo abscondi eloqͥa
tua ut ñ peccent tibi. Excitandus
enĩ spiritalib stimulis semꝑ ẽ animꝰ.
et maiori quotidie ardore renouandꝰ.
orationis instantia alluminatio lecti¬
onis. sollicitudo uigilaarũ. et diurna
eiꝰ & nocturna incitam̃ta sint. Nichil

Expanded text:
natur a Domino: ut illud in Evangelio legimus: natur a Domino: ut illud in Evangelio legimus: dum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Apud Deum, cui nota sunt omnia etiam antequam fiant, voluntas perfecta faciendi reputatur pro opere facti. Qua de re debes saepe enim repeto quod fieri semper volo sanctas Scripturas sine intermissione meditari, hisque tuam replere mentem, et malis cogitationibus locum auferens, divinis animum sensibus occupare, quantumque Deum diligas, ex dilectione legis ejus ostendere. Unde Scriptura dicit: Qui timent Dominum, inquirent quod beneplacitum est illi; et qui diligunt eum, replebuntur lege ejus . Tunc senties quantum ad cantabis, In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Excitandus est enim spiritualibus stimulis semper animus, et majore quotidie ardore renovandus. Orationis instantia, illuminatio lectionis, sollicitudo vigiliarum, et diurna et nocturna ejus incitamenta sunt. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuũ: Ex his enĩ exxitus uitȩ. Distin¬
guendũ ẽ. aũt int̾ illas cogitationes
quib uoluntas fauet. quas eũ delec-¬
tatione cõplectitur: et int̃ eas tempta¬
tiones quȩ tenuis umbrȩ mͦ p̃tuolare
mentẽ solent. seseq tantũ modo ue¬
lut transeundo monstrare. quas greci
tur. quib mens cũ horrore quodam
renititur ac resistit: et quib ut contri-¬
statur ad missis ita gaudet expulsis.
In illis enĩ quȩ sẽmenti tenuit osten¬
dunt. et quasi fugiendo demonstrant
nec peccatũ om̃ino nec pugna ẽ. In his
aũt eũ quib aliquandiu anima luctat᷑.
quib resistit uoluntas. aequale cer¬
tam̃ ẽ: et aut consentimꝰ. et uincim᷑.
gnatione uictoriã. In illa gͦ tantũ mͦ co¬
gitatione peccatũ ẽ. quȩ suggestioni
consensũ: dedit mentis : quȩ malũ suũ
blando fouet. quȩ infactũ gestit erũ¬
pere. Huiꝰ modi cogitatio etiã si aliqͦ
impedita casu ñ impleat uoluntatẽ:
nichilominꝰ actionis crimine condẽ¬

Expanded text:
Distinguendum est autem inter istas cogitationes quibus voluntas favet, quas cum dilectione amplectitur, et inter eas cogitationes quae tenuis umbrae modo praetervolare mentem solent, seseque tantummodo vel transeundo monstrare, quas Graecitur, quibus mens cum horrore quodam renititur ac resistit, quibus ut contristatur admissis, ita gaudet expulsis. In illis quidem quae se leviter menti ostendunt, et quasi fugiendo demonstrant se, nec peccatum omnino nec pugna est; in iis autem cum quibus aliquandiu anima luctatur, quibus resistit voluntas, aequale certamen est. Aut enim consentimus et vincimur; gnatione victoriam. In illa ergo tantummodo cogitatione peccatum est, quae suggestioni consensum mentis dedit: quae malum suum blande fovet: quae in factum gestit erumpere. Hujusmodi, cogitatio etiamsi ex aliquo impedita casu, non impleat voluntatem, nihilominus actione criminis condem
Abbreviated transcription (Latin):
seribat. nos nichilominus hortatur ad
pugnam. hostiũq uim patidit ut au¬
geat sollicitudinẽ militũ. Non enim
uult ẽẽ. nos timidos. sed paratos: Deniq
ñ fugam suadet. sed arma suggerit.
sropt̃ea inquit accipite arma dei ut
possitis resistere in die malo et in om̃t¬
ritalis pugne instrum̃ta tradens. ad¬
dit et dicit.i state ergo succineti lum¬
bos ur̃os inueritate. et induite loricam
uiftitiȩ. et calciate pedes in prȩparatione

Expanded text:
scribat, nos nihilominus hortatur ad scribat, nos nihilominus hortatur ad pugnam, hostiumque vim pandit, ut augeat sollicitudinem militum. Non enim vult nos esse timidos, sed paratos. Denique non fugam suadet, sed arma suggerit: Propterea, inquit, accipite arma Dei, ut possitis resistere in die malo, ac in omniritualis pugnae tradens, addidit et dixit: State ergo succincti lumbos vestros in veritjusticiae, et calciate pedes in preparationem
Abbreviated transcription (Latin):
dormit pauꝑ etiã siclaustra ñ mu¬
niat. Diuiti uero opes suȩ latronis
semꝑ imaginantur occursũ: et iugi
sollitudine noctiũ somnũ adiment.
Unde tuȩ quoq istȩ diuitiȩ cȩlestis¬
q thesaurus cautione indigent.atq
custodia. Quanto locupletior es: tan¬
to debes eẽ. uigilantior. Qui plus
possidet: plus debet timere ne ꝑdat
Inudere ñcessat auctor inuidiae.
et quia semel adõ ipse ꝓiectus ẽ tan¬
to maiori liuore torquęt᷑ quanto ali¬
quẽ apud eũ uiderit clariorẽ. Qui
inuidit aeuȩ paradisũ. quanto magis
mͥ crede ille nunc circuit: et ut beatꝰ
petrus ait deuorandite cupidus in
modũ rugientis leonis ingredit᷑. uel
more dolosi hostis uniuersa ꝑlustrans
explorat om̃s aditus animȩ tuȩ. ansit
cile possit irrũꝑe. Rimatur ille nunc
omĩa: et singula quȩq ꝑtemptans
querit uulneri locũ euiꝰ tu insidias
Nignores astutias eiꝰ qui cũ terribiles

Expanded text:
dormit pauper, etiamsi claustra non mudormit pauper, etiamsi claustra non muniat: diviti vero opes suae latronis semper imaginantur occursum, et jugi sollicitudine noctium somnum adimunt. Unde tuae quoque divitiae, coelestis thesaurus, ista cautione indigent atque custodia. Quanto ditior es, tanto debes esse vigilantior: qui enim plus possidet, plus debet timere ne perdat. Invidere non cessat auctor invidiae: et qui semel a Deo ipse projectus est, tanto majori livore torquetur, quanto aliquem apud eum viderit clariorem. Qui invidit Evae paradisum, quanto magis mihi crede, ille nunc circumit, ut beatus Petrus ait , devorandi te cupidus: in modum rugientis leonis ingreditur, vel more dolosi hostis universa perlustrans, explorat omnes aditus animae tuae, an sit quod possit irrepere; rimaturomnia, et singula quaeque pertentans, quaerit vulneri locum: cujus tu insidias n ignores astutias ejus . Qui cum terribiles
Abbreviated transcription (Latin):
sola paratus eẽ deb et auditus uirginis.
eaq pretiosissimis lapidib ante ferre.
Omĩa prorsus mẽbra decorent᷑ oꝑib
scĩtatis: totaq uirginalis animȩ pul-¬
chritudo gemmati monilis instar ua-¬
rio uirtutum fulgore resplendeat.
Tunc uere concupiscet reax decorem
tuũ dicetq tibi: tota formosa es ꝓxima
mea. et macula ñ. ẽ. inte. Et hec tibi or¬
int̃dũ qđ cũq uitiũ ad animũ ingre¬
ditur: et si uirtutũ ꝓpugnacula non
resistant: nr̃oq nos pellat loco contĩ¬
nuo de hoste fit dñs. Propt̃ qđ serip¬
tura nos adhortatur et dicit: si sp̃s
uit odiũ: et qui aliena lucra pro suis
damnis habet. se amisisse ducit quic¬
quid te possessurã dolet. Erande tͥ
opus ẽ. uigilantia. grandiq eura. et
tanto sollicitius cauendus inimicus.
quanto apud eũ inuidiosior ẽẽ. cȩpisti.
Uacuus uiator ac nudus ñ timet latronis
insidias: securus a nocturnis furibus¬

Expanded text:
sola paratus esse debet auditus virginis, sola paratus esse debet auditus virginis, eaque pretiosissimis lapidibus anteferre. Omnia prorsus membra decorentur operibus sanctitatis, totaque virginalis animae pulchritudo gemmati monilis instar vario virtutum fulgore resplendeat. Tunc vere concupiscet rex decorem tuum, dicetque tibi, Tota formosa es, proxima mea, et macula non est in te . Et haec tibi orinterdum quodcumque vitium ad animam ingreditur; et si virtutum propugnacula non resistant, nostro nos repellit loco, et continuo de hoste fit dominus. Propter quod Scriptura nos adhortatur, et dicit: Si spirivit odium, et qui aliena lucra pro suis damnis habet, se amisisse ducit quidquid te possessuram dolet. Grandi tibi opus est vigilantia, grandique cura; et tanto sollicitius cavendus est inimicus, quanto apud eum ditior esse coepisti. Vacuus viator et nudus non timet latronis insidias; securus a nocturnis furibu
Abbreviated transcription (Latin):
pendere ea aurib patrimonia. brachia
ornare monili. ac late inclusas auro
gemmas a collo inpectus dimitere: Non
minorẽ sponsus tuus requirit ornatũ
qui cũ uniuersam eccłiam salutaris aquę
lauachro purificatã sine macula ruga¬
Q reddiderit: quotidie cupit eã fieri
pubrhriorẽ. ut semel auitis peccatisq
mundata semꝑ ornetur decore uirtutũ.
Et si hoc a tota requirit eccłia in qua
et uiduȩ continent᷑. et nuptȩ: quantum
putas expectat a uirgine quȩ ex pul-¬
cherrimo hoc quodã eccłiȩ prato
uelut angustior quidã flos uidetur
electa: assumelam gͦ omnẽ illũ orna¬
tũ ꝑ quẽ placere dõ potes. Satis pul¬
chram dõ crede faciem: si hominibus
pulchra apparere ñ studeas. Illũ uero¬
honorẽ serua capitis quẽ ad quifisti
chrismatis sacram̃to: cũ tibi in cęlestis
regni mysterio diadema qđdã rega-¬
lis unctionis impositũ ẽ. Optima or¬
namenta sint auriũ. uerba dĩ adquȩ

Expanded text:
pendere ex auribus patrimonia, brachia pendere ex auribus patrimonia, brachia ornare monilibus ac latera, et inclusas auro gemmas a collo in pectus demittere. Non minorem sponsus tuus requirit ornatum, qui, cum universam Ecclesiam salutaris aquae lavacro purificatam sine macula rugaque reddiderit , quotidie cupit eam fieri pulchriorem, ut semel a vitiis peccatisque mundata, semper ornetur decore virtutum. Et si hoc a tota requirit Ecclesia, in quo et viduae continentur et nuptae; quantum putas exspectat a virgine, quae ex pulcherrimo hoc quodam Ecclesiae prato, velut augustior quidam flos videtur electa? Assume ergo omnem illum ornaper quem placere Christo potes. Satis placere Deo crede tuam faciem, si hominibus pulchra apparere non studeas. Istud ornamentum serva capitis, quod acquisivisti chrismatis sacramento, cum tibi in coelestis regni mysterium diadema quoddam regalis unctionis impositum est. Optima ornamenta sunt aurium verba Dei: ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
longe consuetudinis. Itaq multi in hoc
ꝓposito senescimꝰ: et ea ꝓpt̃ quȩ ad ipsũ
ꝓpositũ uenimꝰ ñ habemꝰ. Tua uero con¬
uersatio noua eẽ debet: mira grauitas.
.patientia. mansuetudo. pietas. Quicqͥd
sanctius ẽ atq ꝑfectius. quicquid ma¬
gis te dõ cõm̃dare potest. et maiorẽ in
cele facere: id sequere. id semꝑ ample¬
ctere sponsa xp̃i nichil ẽẽ. debet orna-¬
tius: Tanto maiori placendi studio opus
ẽ: quanto maior ẽ ille eui placendum ẽ.
malunt: magisq amplectunt᷑ continen¬
tiȩ remediũ quã pręmiũ continentiae
ut sponsis placeant. eosq in amorẽ sui
magis inuitent mira sollicitudine for-¬
mȩ student. & naturalẽ corporis pul-¬
chritudinẽ ordinandi arte cõm̃dant.
Est hec illis indies singulos cura prae-¬
cipua decentibus fucis colorare faciem.
implicare auro crinẽ. et ardentes con-¬
carũ lapides capitis honorẽ facere. sus¬

Expanded text:
longae consuetudinis. Itaque multi in hoc longae consuetudinis. Itaque multi in hoc proposito senescimus, et ea propter quae ad ipsum propositum venimus non habemus. Tua vero conversatio nova esse debet, mira gravitas, patientia, mansuetudo, pietas. Quidquid sanctius est atque perfectius, quidquid magis Deo te commendare potest, et majorem in coelo facere; id semper sequere, id semper amplectere. Sponsa Christi nihil debet esse ornatius. Tanto majore placendi studio opus est, quanto major est ille cui placendum est.malunt, magisque amplectuntur incontinentiae remedium, quam praemium continentiae; ut sponsis placeant, eosque in amorem sui magis incitent, mira se sollicitudine formare student, et naturalem corporis pulchritudinem ornandi arte commendant. Haec est illis per dies singulos cura praecipua, decentibus fucis colorare faciem, implicare auro crinem, et ardentes concharum lapides capitis honorem facere; sus
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ ñ lassitudo ponat. Nã ut immo¬
derata ieuinia. et aridior abstinentia.
ut inormes in ordinatȩq uigiliȩ intẽ-¬
perantiȩ coarg̾untur: ĩdq nimietate
sui pariunt ut haec ipsa postea ne me-¬
diocrit̃ quidẽ fieri possint: ita studiũ
Quodq laudabile ẽ. ingenere suo: fit
excesserit: uitiũ ẽ. Magna ẽ. magna in¬
quã et quȩ grandi studio constet ꝑfe¬
cte uitȩ ratio: consũ matȩq sapientiae
ẽ scire quid quo insequaris modo. et
qđ fecisse p̾ęniteat. Intra unius horae
spatiũ mutatur habitus: ieiinare ab¬
stinere. psallere. uigilare. ñ tã studio
opus habent quã uoluntate. Qui li¬
bet incipiens statim ut uoluerit ad
ista ꝑfectus ẽ. Immo illi haec facilius fa¬
cere possunt: qui recentes corporis uires
de scło ad ꝓpositũ afferunt. Mores uero
mutare singulasq uirtutes animi forma¬
re inse atq ꝑficere: grandis studii ẽ. et

Expanded text:
consilium, non lassitudo imponat. Nam ut immoconsilium, non lassitudo imponat. Nam ut immoderata jejunia, et ardor abstinentiae, et enormes inordinataeque vigiliae, intemperantiae coarguuntur, idque nimietate sui pariunt, ut haec ipsa postea nec mediocriter quidem fieri possint; ita studium quodque laudabile est in tempore suo, fit excesserit, vitium est. Magna est, magna, inquam, et quae grandi studio constat, perfectae vitae ratio; consummataeque sapientiae est scire, quid, quo insequaris modo, et quod fecisse poeniteat. Intra unius horae spatium mutatur habitus; jejunare, abstinere, psallere, vigilare, non tam studio opus habent quam voluntate. Quilibet incipiens statim ut voluerit ad ista perfectus est; imo illi hoc facilius facere possunt, qui recentis corporis vires de saeculo ad propositum afferunt: mores vero mutare, singulasque virtutes animi formare in se atque perficere, grandis studii est, et
Abbreviated transcription (Latin):
Optime uteris lectione diuina. si eam
tibi adhibeas spẽculi uicer: ut ibi uelut
imaginẽ suã anima respiciat. et uel
fȩda quȩq corrigat uel pulchra plus
ornet. Lectionẽ frequent̃ int̾rum pat
oratio: et animã iugit̃ adherentem deo
grata uicissitudo scĩ oꝑis accendat. Nunc
te igit᷑ ordo instruat cȩlestis hystoriae..
nunc scm dauid oblectet canticũ. nunc
salomonis erudiat sapientia. nunc ad
timorẽ dñi increpationes incitent pro.¬
phetarũ. nunc euangłica et apłica ꝑfec
tio xp̃o in om̃i morũ scĩtate coniungat.
Quȩ paranda sunt memoriã penitus
insere.eaq iugi meditatione conserua.
quȩ maturanda frequent̃ reuolue: ut
diuinũ hoc studiũ et cȩlestis scola et
mores uirginis simul ornet & sensum.
tradatq tibi cũ sapientia scĩtatẽ. Unde¬
et seriptura dicit: qui quęrunt dñm
inueniunt sapientiã cũ iustitia. Sit aũt
ipsa lectio temꝑata semꝑ: et cui finem

Expanded text:
Optime uteris lectione divina, si eam Optime uteris lectione divina, si eam tibi adhibeas speculi vice, ut ibi velut ad imaginem suam anima respiciat, et vel foeda quaeque corrigat, vel pulchra plus ornet. Lectionem frequenter interrumpat oratio, et animam jugiter adhaerentem Deo, grata vicissitudo sancti operis accendat. Nunc te igitur ordo instruat coelestis historiae: nunc sanctum David oblectet canticum: nunc Salomonis erudiat Sapientia: nunc ad timorem Domini, increpationes incitent prophetarum: nunc Evangelica et Apostolicto in omni morum sanctitate conjungat. Quae paranda sunt, memoriae penitus insere, eaque jugi meditatione conserva; quae maturanda sunt, frequenter revolve, ut divinum hoc studium et coelestis schola, et mores simul virginis ornent et sensum, tradantque tibi cum sapientia sanctitatem. Unde Scriptura dicit: Qui quaerunt Deum, inveniunt sapientiam cum justitia. Sit autem ipsa lectio temperata, cui finem
Abbreviated transcription (Latin):
rus in quo plenius dõ uaces. et qui te
ad sũmã animi intentionẽ uelut qͥdã
lege contineat. Optimũ gͦ. ẽ. huic oꝑi
matutinũ deputare tempꝰ. id. ẽ. meli¬
orem diei partẽ: et usq ad horã t̾ciam
animã quotidie in cȩlesti agone cer-¬
tantẽ. hoc uelut quodã spiritalis pa
lestrȩ excercere gymnasio. His tu per¬
dies singulos horis insecretiore domꝰ
parte clauso cubiculo tuo. adhibe tͥ
etiã in urbe solitudinẽ: et remota pau¬
lisꝑ ab hominib ꝓpius dõ iungere.
aspectuio tuoꝵ reddita. lectionis fru¬
ctũ et orationis ostende. Nichil enim
in h oc secreto magis agere debes quã
animã diuinis eloquiis pascere : et
quantũ ei ꝑ totũ sufficere possit diem
hoc eã uelut cibo pinguiori satiare.
lta scãs seripturas lege: ut semꝑ memi¬¬
neris dĩ illa eẽ uerba. qui legẽ suã ñ
solũ sciri sed impleri iubet. Nichil enĩ
ꝓdest facienda didicisse nec facere.

Expanded text:
rus, quo plenius Deo vaces, et qui te rus, quo plenius Deo vaces, et qui te ad summam animi intentionem velut quadam lege contineat. Optimum est ergo huic operi matutinum deputari tempus, id est meliorem diei partem, et usque ad horam tertiam animam quotidie in coelesti agone certantem, hoc velut spiritualis quodam palaestrae exerceri gymnasio. His tu per singulos dies horis in secretiori domus parte ora, clauso cubiculo tuo. Adhibe tibi etiam in Urbe solitudinem, et remota paulisper ab omnibus, propius Deo jungere; aspectuique tuorum reddita, lectionis fructum et orationis ostende. Nihil enim in hoc secreto magis agere debes, quam animam divinis eloquiis pascere, et quantum ei per totam sufficere possit diem, hoc eam veluti cibo pinguiore satiare. Ita Scripturas sanctas lege, ut semper memineris Dei illa verba esse, qui legem suam non solum sciri, sed etiam impleri jubet. Nihil enim prodest facienda didicisse, et non facere.
Abbreviated transcription (Latin):
putet: si dedignetur seruire uituis ab eis
q suꝑari. A quo enĩ quis fuperatur.
huius et seruus ẽ. Quid enimhac ani¬
mi seruitute indignius. quid ue turpiꝰ.
quã cũ in eo aut dominatur odiũ. aut
regnat inuidia. qua cũ eũ aut auaricia
possidet aut captiuũ ira tenet. uel cete
ra sibi uitia uindicant: Non. ẽ. quiꝰd si¬
bi aliquis de nobilitate generis blan¬
diatur: si ex meliori parte sit famulus.
Multo indignius ẽ. mente seruire quã
corpore. Suꝑfluũ uero arbitror te mo¬
neri quã pauca in ꝓcedendo debeas eẽ.
quã rara: cũ te hoc etiã scłaris ab infantia
honestas docuerit. et facile intelligas
id tibi multo magis in hac uita ẽẽ. ser¬
uandũ quã maxime secretum decet.
Illud quoq ad moneo ut ipsis quoq
salutationib quȩ tibi in eubiculo tuo
exhibendae sunt: certissimũ modum
consecrare: nec ullã prorsus horam
minatus et constructus horarũ nume¬

Expanded text:
putet, si dedignetur servire vitiis, ab eisque putet, si dedignetur servire vitiis, ab eisque non superari: a quo enim quis superatur, hujus et servus est . Quid enim hac servitute animi indignius, quidve turpius, quam cum in eo aut dominatur odium aut regnat invidia? quam cum eum aut avaritia possidet, aut captum ira tenet, vel certe caetera sibi vitia vindicant? Non est quod sibi aliquis de nobilitate generis blandiatur, si ex meliore parte fit famulus: multo est indignius mente servire, quam corpore. Superfluum arbitror te monere, quam parca in procedendo debeas esse, quam rara; cum te hoc etiam saecularis ab infantia honestas docuerit, et facile intelligas, id tibi multo magis in hac vita esse servandum, quam maxime secretum decet. Illud admoneo, ut ipsis quoque salutationibus, quae tibi in cubiculo tuo exhibendae sunt, certissimum modum consecrare, et nullam prorsus horam minatus et constitutus horarum nume
Abbreviated transcription (Latin):
so curã uice tuȩ auia mat̃q suseipiatt.
Illȩ has p̾artes p̾rote agant: illȩ thes¬
aurũ tuũ incelũ leuent. Illarum sit
esurientes alere. uestire nudos. uisitare
languentes. ꝑ egrinos tecto suscipere.
et aeterni sp̃e prȩmii xp̃o inpauꝑib
fenerare qui dicit: quã diu fecistis uni
ex his fr̃ib meis minimis m fecistis.
libi uero maxime dũ in ꝓposito matu-¬
rescat animꝰ ab om̃ĩb aliis occupatio¬
nib recedendũ ẽ: et om̃e studiũ omĩs-¬
q cura in ordinandis morib exhiben¬
da. Quib ita uacare debes & totã occu¬
pare mentẽ ut nec diuitẽ te sentias eẽ
nec dominã. Nobilitatis ad hoc tantũ
memineris ut cũ claritate generis mo¬
dĩ et coheredes xp̃i facit. Ad quã si
gloriari. Om̃is illa prȩclari generis
dignitas et illustre anacii sanguinis
decus ad animũ tranfferatur. Ille
clarus. ille sublimis. ille sit nobilis. ille
tunc integram dignitatẽ suã seruare sẽ

Expanded text:
vice tua avia materque suscipiant; illae has partes pro te agant, illae thesaurum tuum in coelum levent. Illarum sit esurientes alere cibo, vestire nudos, visitare infirmos, peregrinos tecto suscipere, et aeterni spe praemii Christo in pauperibus fenerari, qui dixit, Quodcumque fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Tibi vero maxime dum in proposito maturescat animus, ab omnibus occupationibus recedendum est, et omne studium, omnisque cura in ordinandis moribus exhibenda. Quibus ita vacare debes, et totam occupare mentem, ut non divitem te sentias esse, nec dominam. Nobilitatis ad hoc tantum memineris, ut cum claritate generis moDei et cohaeredes Christi facit. Ad quam si gloriari. Omnis ista praeclari generis dignitas, et illustre Anicii sanguinis decus, ad animam transferantur. Ille clarus, ille sublimis, ille sit nobilis; ille tunc integram nobilitatem suam servare se
Abbreviated transcription (Latin):
bitur tͥ umbra quȩdã fuisse qđ transiit.⁊¬
et instar somnii incertũ ẽẽ. om̃e quoo
uiuitur: Hoc idem et decrepitꝰ serex
sentire potest: eui conuenit dicere cũ
tam̃ quia p̃sens ẽ. uita ista magni paen¬
ditur. quid in futuro dicturi sumꝰ ubi
maiore aet̾nitatis conscientia trans¬
actũ om̃e ꝓnichilo ẽ: Haec tu diligent̃¬
tecũ reuoluens. et breuitatẽ uitȩ huiꝰ
aet̃nitatis contẽplatione despiciens.
ipsũ quoq contẽptũ mundi maiore
animi uirtute contemne: Et ad illũ
daẽ. Illũ in quã diẽ que saluator dilu-¬
uio cõparauit. qui multos fallaci secu¬
ritate deceptos. furtiuo ut ait apłs com¬
p̃hendet aduentu. quẽ beatꝰ quoq de-
scribens ait: adueniet aũt dies dñi ut
fur. ineiua cȩli magno impetu transibt̃.
elemea aũt calore soluent᷑. Cũ gͥ omĩa¬

Expanded text:
bitur tibi umbra quaedam fuisse qbitur tibi umbra quaedam fuisse qet instar somnii tenuis incertum esse omne quod videtur? Hoc idem et decrepitus senex sentire potest; cui convenit dicere cum tamen quia praesens est, vita ista magni penditur; quid in futuro dicturi sumus, ubi majori aeternitatis praesentia, transactum omne pro nihilo est? Haec tu tecum diligenter revolvens, et brevitatem vitae hujus aeternitatis contemplatione despiciens, ipsum quoque contemptum mundi, majori animi virtute contemne: et ad illum da est. Illum, inquam, diem, quem Salvator diluvio comparavit: qui multos fallaci securitate deceptos, furtivo, ut ait Apostolus, comprehendet adventu . Quem beatus quoque Petrus describens ait: Adveniet autem dies Domini sicut fur: in qua coeli magno impetu transibunt. Elementa vero a calore resolventur. Cum i
Abbreviated transcription (Latin):
głe pondus oꝑat᷑ nob̃. Respuunt᷑ honores.
riĩ amore contemnit᷑. At hȩc omĩa etiam¬
si ꝓ et̾nitatis piȩcio ñ darent᷑: essent tam̃
quandoq ꝑitura. Amittunt hec etiã illi
qui semꝑ cupiunt posside: quã multos
memoria nr̃a tenet in maximis honorib
ac diuitiis constitutos repente de sũmo
illo potentie fastigio concidisse: et eos qui
tumore potestatis elati aliud qͥuiddam
quã homines se putabant exitu suo tandẽ
doeuisse quid fuerint. Quid enĩ in hoc
mundo stabile. quid uero firmũ ẽ quid
porro ñ breue & incertũ. & ea sui seruiers
quale illud bonũ ẽ. qđ semꝑ timeas
amittere: qđ uel auferendũ abste me-¬
tuas. uel a te relinquendũ scias: Nam
tur annos. et ad extremũ illũ totiꝰ aetatis
diem continuata deliciarũ uoluptate
fine deletur: Aut quis illiꝰ uoluptatis
fructus ẽ. que statim ut cessauerit uide¬
bitur ñ fuisse : Age iam. transactũ uitȩ
tue tempꝰ animo reuolue. Nonne uide¬

Expanded text:
e pondus operatur in nobis . Respuantur honores, rii amore contemnatur. Et haec omnia, etiamsi pro aeternitatis praemio non darentur, essent tamen quandoque peritura. Amittunt etiam hoc illi qui semper cupiunt possidere. Quam multos memoria nostra retines in maximis honoribus ac divitiis constitutos, repente de summo illo potentiae fastigio concidisse; et eos qui tumore elati, aliud quiddam quam homines esse se putabant, exitu tandem suo docuisse nos quid fuerint! Quid enim in hoc mundo stabile? quid vero firmum est? quid porro non breve et incertum, et casui non serviens? quale istud bonum est, quod semper timeas amittere, quod vel auferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam atur per mille annos, et ad extremum illum totius diem aetatis , quotidiana deliciarum voluptate fine deletur! Aut quis illius voluptatis fructus est, qui statim ut cessaverit, videbitur tibi non fuisse? Age jam, transactum vitae tuae tempus animo revolve. Nonne vide
Abbreviated transcription (Latin):
stib semꝑ cogitationib occupat᷑. in qua
assiduũ. ẽ. dĩ uerbũ. cuiꝰ uim neqũa sp̃s¬
ferre ñ potest. Et id circo beatꝰ illud apłs¬
int̾ cetera spiritalis belli instrumenta
gladio cõparaait. Est aũt tutissimum
atq ꝑfectũ ut assuescat animꝰ sollicita
semꝑ uigiliq custodia discernere co-¬
gitationes suas: et ad primũ animi mo-
eit uel bonas cogitationes alat. uel statim
pingit anteqũa faciat. Nam siue illud
actus siue sermo sit ut ꝓferatur ante
nisi qđ cogitatio ante dictauerit. Un¬
de & dñs in eu̾głio dicit: decorde ho-¬
auaricia. nequitiae. dolus. impudici-¬
tia. oculus malis. blasphemia. suꝑ¬
bia. stultitia. hȩc sunt quae comqui¬
nant hominẽ. Om̃is gͥ sollicitudo
custodia. Ibi te maxime oportet ob-¬
seruare peccatũ ubi nasei solet: statĩ¬
q ad primã temptationis faciem¬
repugnare. et malũ antequã crescat
extinguere. Nec eñi expectandum ẽ.

Expanded text:
stibus semper cogitationibus occupatur, in qua stibus semper cogitationibus occupatur, in qua assiduum est Dei verbum, cujus vim nequam spiritus non potest ferre. Et idcirco beatus illud Apostolus spiritalis belli inter caetera instrumenta gladio comparavit . Est autem futissimum atque perfectum, ut assuescat animus sollicita semper pervigilique custodia discernere cogitationes suas: et ad primum animi motuut vel bonas cogitationes alat, vel statim pingit, antequam faciat. Nam sive ille actus, sive sermo sit, ut proferatur, antenisi cogitationes ante dictaverint. Unde et Dominus in Evangelio dicit: De corde hoavaritia, nequitia, dolus, impudicitia, oculus malus, blasphemia, superbia, stultitia. Haec sunt quae coinquinant homines . Omnis ergo sollicitudo   Al. cordis custodia. Ibi te maxime oportet observare peccatum, ubi nasci solet: statimque ad primam tentationis repugnare faciem: et malum antequam crescat, exstinguere. Nec enim exspectandum est
Abbreviated transcription (Latin):
cogendo sed suadendo nocet: nec ex¬
torquet a nob̃ consensũ. sed petit Un¬
quia ab eo quẽ potuit suꝑare suꝑata ẽ.
liditas et ars doli plena fatigare cogitati¬
onib rudes animas et nouellis in pro¬
posito mentib de ipsa intdũ conuer¬
satione afferre merorẽ ut facile ab eiꝰ
rei ꝓfectu de t̾reatur animꝰ cuiꝰ initia
amara cognouerit. Itaq solet tam sor¬
didas ñnunqũa et impias cogitationes
infusurrare menti: ut qui temptatur
dũ suũ illũ putat eẽ. qđ cogitat deterio
tũ. multoq puriorẽ animã habuisse
se credat. cũ adhuc scłi res amaret. Uult
eñi his quib inuidet callidissimꝰ inimi¬
cus horrorẽ ꝓpositi et desꝑationẽ scĩta
as facere: ut eos obsidente tristitia. et si
aꝓposito ñ reuocet. certe retineat a pro-¬
fectu. Propt̃ qđ maxime seãrũ tͥ serip¬
turarũ studiũ diligendũ ẽ: illuminan¬
da anima diuinis eloquiis et corus¬
quã sermo diuinꝰ illuminat: quȩ cȩle¬

Expanded text:
cogendo, sed suadendo nocet; nec extorquet a nobis consensum, sed petit. quia ab eo quem poterat superare, superata est. liditas, et ars doli plena, fatigare cogitationibus rudes animas: et novellis in proposito mentibus de ipsa interdum conversatione afferre moerorem: ut facile ab hujus rei profectu deterreatur animus, cujus initia amara cognoverit. Itaque solet tam sordidas nonnumquam et impias cogitationes inserere menti, ut qui tentatur, dum suum illud putat esse quod cogitat, deteriotum; multoque puriorem animam habuisse se credat, cum adhuc res saeculi amaret. Vult enim his, quibus invidet callidissimus inimicus horrorem propositi ex desperatione facere sanctitatis, ut eos, obsidente tristitia, et si a proposito non revocat, certe retineat a profectu. Propter quod maxime sanctarum tibi Scripturarum studium diligendum est: illuminanda divinis eloquiis anima: et corusquam sermo divinus illuminat, quae coele
Abbreviated transcription (Latin):
subtilissima intelligentia debeas sepa¬
rare. cunctasq uirtutes animi suis
lineis insequendo nusquã prorsus
excedere: prȩcipue tam̃ fictam humi¬
litatem fugiens. illã sectare quȩ uera ẽ¬
tatem. in qua non sit suꝑbia inclusa.
ssulti eñi huius uirtutis umbram: ue¬
ritatem pauei secuntur. Perfacile est
aliquẽ uestis habere contemptũ. salu¬
tare submissius. manus et genua de¬
osculari. inclinato in terram capite
oculisq deiectis. humilitatẽ ac man¬
suetudine polliceri. lenta et tenui uo¬
ce sermonẽ frangere. suspirare crebi
us. et ad om̃e uerbũ peccatorem̃ se cla-¬
mare ãc miserum : Et si uel leui sermone
offensus sit. continuo attollere suꝑ cili¬
um. eleuare ceruicem. et delicatũ illũ
oris sonũ in sano repente clamore mu-¬
tare. Aliã nos humilitatẽ xp̃s doeuit
qui nos ad exemplũ suũ hortatur et
dicit . Discite a me qui mitis sũ & humi¬
lis corde: qui cũ malediceretur non ma

Expanded text:
subtilissima intelligentia debeas sepasubtilissima intelligentia debeas separare, cunctasque virtutes cum suis lineis insequendo, nusquam prorsus abscedere: praecipue tamen fictam humilitatem fugiens, illam sectare quae vera etatem, in qua non sit superbia inclusa. Multi enim hujus virtutis umbram, veritatem ejus sequuntur pauci. Perfacile est enim aliquam vestem habere contentam, salutare submissius, manus et genua deosculari, inclinato in terram capite, oculisque dejectis, humilitatem ac mansuetudinem polliceri, lenta voce tenuique sermones infringere, suspirare crebrius, et ad omne verbum peccatorem ac miserum se clamare. Et si vel levi sermone offensus sit, continuo attollere supercilium, levare cervicem, et delicatum illum oris sonum insano repente clamore mutare. Aliam nos humilitatem Christus docuit, qui nos ad exemplum suum hortatur, dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Qui cum malediceretur, no
Abbreviated transcription (Latin):
sermo malus ex ore ur̃o ñ procedat:
sed siquis bonus adȩdificationẽ fidei
ut det gr̃am audientib. Sit sermo uir¬
ginis prudens. modestus. et rarus.
tosus. Mirentur om̃s tuã te tacente
uerecundiam : loquente prudentiam.
mite ac placidũ semꝑ allo quiũ ornet
mixta cũ grauitate suauitas. cũ pudore
sapientia sit certa. atq librata. suiq
oportunitate gratissima silentu uer-¬
biq ratio. Nec unquã om̃ino uirginis
os loquatur quod tacuisse sit melius .
Cũ ingenti cautione loqui debet: cu
non sõlũ malus sed etiam otiosus ser
sũma notitia sit uitia uirtutesq dis¬
tinguere: quȩ quaquã semꝑ contraria
sint fibi. aliqua tam̃ ex eis tanta int̃¬
se unguntur similitudine. ut discer¬
ti suꝑbiam libertatis loco ducunt.
adulationẽ ꝓ humilitate suscipiunt.
maliciã. prudentiã amplectuntur ui¬
ponunt. atq ita fallaci ac pessima
decepti simitudine uitus ꝓ uirautib¬
gloriantur. Et qua qũã haec omnia

Expanded text:
x ore vestro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Sit autem sermo virginis prudens, modestus et rarus, dore. Mirentur omnes tuam, te tacente, verecundiam; loquente, prudentiam. Mite ac placidum semper eloquium tuum ornet mixta cum gravitate suavitas, cum pudore sapientia: sit certa atque librata suique opportunitate gratissima silentii verbique ratio. Nec unquam omnino virginis os loquatur, ut tacuisse melius sit. Cum ingenti cautione debet loqui, cui non solum malus, sed etiam otiosus sermsit, notitia summa, vitia, virtutesque distinguere, quae quamquam semper contraria sibi sint, aliqua tamen ex eis tanta junguntur similitudine, ut discerim superbiam libertatis loco ducunt, adulationem pro humilitate suscipiunt, malitiam prudentiae amplectuntur viponunt, atque fallaci ac pessima decepti similitudine, vitiis pro virgloriantur. Et quamquam haec omnia