comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam protho plausa olimpum clausisse sibi suis q cer¬
tissirũ est Quorum post tempus. ex excelso nusstus
dens ut ex dite patres renocaret preteritos, et eiꝰ
Incaionari fecit ex uirgine eam sacro spiritu obum¬
brante et sic dei et hõminis inuiolata uirgintate na¬
tus filius abdicata lege ueteri suis sacrum nouũ q
dogiia moustrauit et ut antique preuaricationis
Insolenciam aboleret sese suppliciis et inhoneste morti
sũma cum humilitate concessit, que quidem mors nos¬
tra perhẽnis interit, et cum Ingenti patrum preda
pluthone subacto orchi fautes uacuasset uitam nobis
resurgendo restitunit/ demũ ascensurns ad patrem pe¬
tro symoni quem ex pistatore pisciũ futurum hõĩm
piscatorem predixerat postꝙͣ uices suas cõmiserat
eum q pro rege prefecerat regni humani generis
restituti, claues concessit asserens aduersus eum nec
dicis Iamas preualere. Cui usꝙͣ regi seu p̾ncipi

Expanded text:
tiam prothoplausti Olympum clausisse sibi suisque certiam prothoplausti Olympum clausisse sibi suisque certissimum est. Quorum post tempus ex excelso misertus Deus ut ex Dite in patriam pios revocaret preteritos et eiusdctens, incarnari fecit ex Virgine, eam Sacro Spiritu obumbrante; et sic Dei et hominis inviolata virginitate natus Filius, abdicata lege veteri, suis sacrum novumque dogma monstravit. Et ut antique prevaricationis insolentiam aboleret, se suppliciis et inhoneste morti summa cum humilitate concessit; qua quidem mors nostra peremnis interiit. Et cum ingenti Patrum preda, Plutone subacto, Orci fauces vacuasset, vitam nobis resurgendo restituit. Demum ascensurus ad Patrem Petro Simoni, quem ex piscatore piscium futurum hominum piscatorem predixerat, postquam vices suas commiserat eumque pio gregi prefecerat, regni humano generi restituti claves concessit, asserens adversus eum nec Ditis ianuas prevalere. Cui usquam regi seu principi
Abbreviated transcription (Latin):
tollerantes pares ingi dilectione pro meritis hono¬
rantes sernemius et minoribus caritate compacien¬
tes indulgcaniue ut eius gratiam mereaniur. qui
erigens de stercore pauperem dimi sit Iuanem
Retrahor unde discesseram a filio consumpti tam
turpiter augrsti. Is enim cui ludonicus dixere.
francigene nomen querebatur. se post adextum Ini¬
periũ et reparatam ytaliam berengarii fugatum
opere apud ueronam caxtum luminibusq prinatũ
et in brenem uitam sei miseram referuatam, hos
taudem postergabat sacerdos unuis femines fore et
Inhonesto plangore clamans sibi sũmũ pontifica¬
tum othonis opere fuisse sublatum/ cuiꝯ ego opeꝵ
reminiscens ne meritorum suorum effugeret notam
Infandam eius sublimationem casum q dignissimũ
descyibendum ratus sum m coco coco¬
descxibendum ratus sum .c
Upra. Uertices. Principũ osten¬
surus tela transuolasse fortume si xaululũ
altius repetam non Indignũ Inobedien¬

Expanded text:
toleremus, pares iugi dilectione pro meritis honotoleremus, pares iugi dilectione pro meritis honorantes servemus et minoribus caritate compatientes indulgeamus, ut Eius gratiam mereamur qui erigens de stercore pauperem, divitem dimisit inanem. Retrahor unde discesseram: a filio consumpti tam turpiter Augusti. Is enim – cui Ludovicum dixere Francigene – querebatur se post adeptum imperium et recuperatam Ytaliam, Berengarii fugati opere, apud Veronam captum, luminibusque privatum et in brevem vitam sed miseram reservatum. Hos tandem postergabat sacerdos unus, femineo fere et inhonesto plangore clamitans summum sibi pontificatum Othonis opere fuisse sublatum. Cuius ego operum reminiscens, ne meritorum suorum effugeret notam infandam, eius sublimationem casumque dignissimum describendum ratus sum. VII. describendum ratus sum. VII. upra vertices principum ostensurus tela transvolasse Fortune, si paululum altius repetam, non indignum. In bedien
Abbreviated transcription (Latin):
Iermesq a carmbus enis euellere nequiuere
Uemant et hii qui ffultissime existunant cuncta
superari diuiciis et cam arnuilpho querantur.
coronam eiut sceptrum thesauros atq puopuras
fuisse a deo Impotentes ut eius pediculos nedum
fugare aut abicere sed neq tergere potuerunt
Quid multos inuocent certissimũ argumẽtũ Imi¬
becillitatis humane arnulphi miserabilis exitus
est, quem se mente integra uelunꝰ iuspicere nos
stipulas fauillas de uestigio in cuurerem Redemites.
seu flores puopureos et estu modico austro flante mar¬
centes fore uedebius Enam fortume Iacula febri¬
cula leuis / parua uesice uexacio et si non aliud ꝓmis
pedicutus nõs ad nichilimm usq deducit Quid igitur
deum contempnimꝰ Quid nosipsos extollimꝰ quid
aliorum artes consilia uires q despicimꝰ Arnulxhi
pediculos terrestri posito fastu deum cuncta potentem
totis animi uiribus excolamius, maiores equo aumo

Expanded text:
inermesque a carnibus eius evellere nequivere. inermesque a carnibus eius evellere nequivere. Veniant et hi qui stultissime existimant cuncta superari divitiis et cum Arnulpho querantur coronam eius, sceptrum, thesauros atque purpuras fuisse adeo impotentes, ut eius pediculos, nedum fugare aut abicere, sed neque tergere potuerit. Quid multos invocem? Certissimum argumentum infelicitatis humane Arnulphi miserabilis exitus est. Quem si mente integra velimus inspicere, nos stipule flammulam e vestigio in cinerem redeuntem, seu flores purpureos et estu modico, austro flante, marcentes fore videbimus. Sinam Fortune iacula; febricala levis, parva vesice vexatio, et, si non aliud, parvus pediculus nos ad nichilum usque deducit. Quid ergo Deum contemnimus? Quid nos ipsos extollimus? Quid aliorum artes consilia viresque despicimus? Arnulphi pediculis terrefacti posito fastu, Deum cuncta potentem totis animi viribus excolamus, maiores equo animo
Abbreviated transcription (Latin):
louicus nabugodonosor assit argolicus caponeꝯ assit
et iulianus apostata alii qz quibus parum uisum est
deo nedum hominibus Indicere bellum Assint spur¬
cidi blasphemantes, assuit insipidi iul tuuentes. et
quid ursus quid leo quid homo cui cum uiribus plu¬
rimia uirtus Ingenii est Emai quid ixse deus qui
totum solo ntu concutit orbem, non dubium quin
tremistant, et suain damxnent insauiain seq uide
aut etiam cum minimis equa sorte subiacere pe¬
tem dum suo decori couantur inserere sibi putant
ommia in quoscũq licere et cum arnlpho ex ful¬
indo karoli genere descendente nature queratur
imiuriam passam ex tam geneross sanguine tot
humana nobilitari corpora arbitrantus et querã¬
tur cum aruulpho fortune desidiam passam ex
Imperatore tam fecidum ainmal procreari iue¬
arnilpho suorum exercituũ querantur ignamã
qui cum normãnorum rabiem attriuisset suis
armis suis telis suo robore pediculos tam parnos

Expanded text:
lonicus Nabuchodonosor, assit argolicus Capaneus assit lonicus Nabuchodonosor, assit argolicus Capaneus assit et Iulianus apostata aliique quibus parum visum est Deo, nedum hominibus, indicere bellum. Assint spurcidi blasphemantes, assint insipidi nil timentes et quid ursus, quid leo, quid homo, cui cum viribus plurima virtus ingenii est; sinam quid ipse Deus, qui totum solo nutu concutit orbem. Non dubium quin tremiscant et suam damnent insaniam; seque etiam videant cum minimis equa sorte subia, cere petem dum suo decori conantur inserere, sibi putant omnia in quoscunque licere et cum Arnulpho ex fulgido Carolimanni genere descendente, nature querantur iniuriam passam, ex tam generoso sanguine tot humana nobilitari corpora et querantur cum Arnulpho Fortune desidiam, que passa est ex imperatore tam fetidum animal procreari. Ve et cum Arnulpho suorum exercituum querantur ignaviam. Qui cum Normandorum rabiem attrivissent suis armis suis telis suo robore, pediculos tam parvulos
Abbreviated transcription (Latin):
uat et os id ex apice pontificatut cum duobũs ãnis
et septem mensibus et diebus aliquibus sedisset
deiecta misellam deuenisse mulierculain quere¬
batus D deus iclite quid non audent mulieres
houestate et studiis hec laqueos pretendit papatur
et fere per triẽmũ uoti compos effecta. possedit
Risissem equidem in lusa dignitas obstetisset Ced
ea cadente in arnulphum ex concibina caroli¬
magni filiũ et romanorum Imperatorem oculos
Iieti cam qi tanto pruoitu plenũ uenientem uidi
ut strictis dentibus fere se totum la ceraret ungui¬
bus. nec scabier causa qudymo pediculorum undiq
scaturientiũ infestatione a qua cum ut ip̃e dicebati
nulla medicorum ope posset liberari, quin pulpis cor¬
rosis omnibus ossibus neruis q relictis usq ad precor¬
dia penetrarent uictum se tam dolore ꝙͣ fastigio que¬
rebatur.Nequeo ad ulteriora trausseroi nisi priq
insistam paululum in superbos Assit igitur illi babi¬

Expanded text:
bat. Et ob id ex apice pontificatus, cum duobus annis bat. Et ob id ex apice pontificatus, cum duobus annis et septem mensibus et diebus aliquibus sedisset, deiecta misellam mulierculam devenisse querebatur. O Deus inclite, quid non audent mulieres? Honestate et studiis hec laqueos pretendit papatui et fere per triennium voti compos effecta possedit. Risissem equidem ni luss dignitas obstitisset. Sed ea cedente, in Arnulphum, ex concubina Carolimanni filium et Romanorum imperatorem, oculos inieci eumque tanto pruritu plenum venientem vidi, ut strictis dentibus fere se totum laceraret unguibus. Nec scabiei causa, quin imo pediculorum undique scaturientium infestatione. A qua – ut ipse dicebat – cum nulla medicorum ope posset liberari quin pulpis corrosis omnibus, ossibus nervisque relictis, usque ad precordia penetrarent; et ob id victum se tam dolore quam fastidio querebatur. Nequeo ad ulteriora transferri, ni prius insistam paululum in superbos. Assit igitur ille babi
Abbreviated transcription (Latin):
splendor omnis per tot claros reges. per tot secula
longobardi nominis semper uictus cum desiderio
in caliginem sempiternam deductus euauuit.
Uii. soost. Desiderium inter ua¬
rias hominũ lacrumas fluctuar ex huicuide
distractus et ecec milier ascitit induta pou¬
tificalibus et dociso tenus aures come sacerdos pocia
ret nurabundus tamen accexi ꝙ magintinis pa¬
rentibus derelictis clam secuta iuuenem quem dili¬
seruata adeo profensse ut apud angłos homo non o¬
fenina clebris haberetur. et labentibus anuis dum
seromam ex anglia ꝯtulisset ibiq trimuũ legeret
illustres q haberet auditores tante axud omnes
opinionis fuit ut mortuo leone paxa sexto Impe¬
rante clothario primo ad pontificatum maxuñ tra¬
heretur. et iohannis inclitum sortir etur nomen
In quo subennte libidine preguans effecta petens
ex ianiculo lateranũ inter cõloseum et clementis
sacellum cunctie aduertentibus peperisse se dice¬

Expanded text:
splendor omnis per tot claros reges per tot secula splendor omnis per tot claros reges per tot secula Langobardi nominis semper auctus, cum Desiderio in caliginem sempiternam deductus evanuit. Dum post Desiderium inter varias hominum lacrimas fluctuarer, hinc inde distractus, et ecce mulier astitit que, induta pontificalibus et deciso tenus aures crine, sacerdos potiret, mirabundus tamen accepi quod, Maguntinis parentibus relictis, clam secuta iuvenem quem diliservata, profecisse adeo ut apud Anglos homo, non femina, celebris haberetur. Et labentibus annis, dum se Romam ex Anglia contulisset ibique trivium legeret illustresque haberet auditores, tante apud omnes opinionis fuit ut, mortuo Leone papa quinto, imperante Lothario primo, ad pontificatum maximum traheretur et Iohannis sortiretur inclitum nomen. In quo, subeunte libidine, pregnans effecta, petens ex Ianiculo Lateranum, inter Coloseum et Clementis sacellum, cunctis advertentibus, peperisse dice
Abbreviated transcription (Latin):
olim subtracti dolers cexit Quibus Impulsus
sentiens francos circa aquitanos et uastonos pip¬
pino mortuo sub carolo bello occupatos suasuis
ytaliam igne ferroq infestare cepit Quibus
adriamus ea tempestate Romane urbis pontifex
ceruitus et miserorum querelis assiduis la cessita
marcestentibus apud grecos et solo nomine aut
titulo ꝯtentis augustis precibus frarolum francoꝵ
regem in subsidium periclitantis ecclesie idimio¬
cauit Qui Ingenti cum exercitu per ciuisios mõ¬
in titinio obsideret Et cum stante obsidione mul¬
tas cisalpine gallie ciuitates in ditionem rede¬
gisset et sadmũ subegisset umibros q agente reꝵ
omniũ pemuria atqi peste qua ticiuenses miser¬
rime angebantur factum est ut krarolo ciuitas.
traderetur captusq desiderius unacum cõiuge
filiir q uiuctus parisius mltteretur ubi perpe¬
tuo dampnatus omni spe salutꝭ perdita in mise¬
rabilem senectutom mortemq compulsus est et sec

Expanded text:
olim substracti dolere cepit. Quibus inpulsus, olim substracti dolere cepit. Quibus inpulsus, sentiens Francos circa Aquitanos et Vasconas, Pipino mortuo, sub Carolo bello occupatos, suasus Ytaliam igne ferroque infestare cepit. Quibus Adrianus, ea tempestate romane urbis pontifex, territus, et miserorum querelis assiduis lacessitus, marcescentibus apud Grecos et solo contentis titulo Augustis, precibus Carolum, Francorum regem, in subsidium periclitantis Ecclesie convocavit. Qui, ingenti cum exercitu, per Cinisios monin Ticino obsideret, et cum stante obsidione multas Cisalpine Gallie civitates in dicionem recepisset et Samnium subegisset Cimbrosque agente rerum omnium penuria atque peste, qua Ticini cives miserrime cingebantur, factum est, ut Karolo civitas traderetur, captusque Desiderius una cum coniuge filiisque victis ut Parisius mitteretur, ubi perpetuo dampnatus carcere omni spe salutis perdita in misera
Abbreviated transcription (Latin):
gobardorum regnũ atq superbiam in eius In¬
se Reor officiosum existere
De de siderio longobar doꝵ Rege Caͫ.ui.
Ic. igitur. Desideriud. agistulphi¬
Regiẽ filius patre defuncto longobar dor
rex factus principatus sui inicio memor.
patrem sepissime bello fusum/ a pupino francorum Re¬
ge eo ꝙ pastoris sacri xp̃iani gregis iura quandoq
suroipnisset / ne infestande quietis sue aludi̾e causat
oriretur non solum pontifici sidmo geritoris ꝑmissa
fauenciam nobilem flaminee ciuitatem et castrum
eberiacum comitatum q ferrarieñ. insuper amplia
hibens non solum Inclito regno florebat sed hominũ
gracia claro ꝯuigio atq nuuerosa plebe fecundꝰ
splendidior reteris incedebat Sane cum mł sub
sole sit stabile et mens hominũ potissime perunt¬
tetur actum est ut per quietem ad maiora Regꝭ¬
animꝰ traheretus. Quãobrem seusim ampliandi
dominii subintrante cura concessi penitere et

Expanded text:
t eo quod Langobardorum regnum atque superbiam in eius int eo quod Langobardorum regnum atque superbiam in eius inse reor officiosum existere. V. De Desiderio, rege Langobardorum. Hic igitur Desiderius, Agistulphiregis filius, patre defuncto, Langobardorum rex factus, princpatrem sepissime bello fusum a Pippino, Francorum rege, eo quod pastoris sacri christiani gregis iura quandoque subripuisset, ne infestande quietis sue aliunde causa oriretur, non solum pontifici summo genitoris promissFavenciam, nobilem Flaminee civitatem, et castrum Tybariacum comitatumque Ferrariensem insuper ampliavhibens non solum inclito regno florebat, sed homo / inclitus gracia, claro coniugio atque numerosa prole fecundus et splendidior ceteris incedebat regibus. Ssole sit stabile et mens hominum potissime permutetur, actum est ut per quietem regni ad maiora regis traheretur animus. Quam ob rem, sensim ampliandi dominii subintrante cura, concessi penitere et
Abbreviated transcription (Latin):
uariis contexte coloribus albis q fasteolis infra suras
fere omnibus ligata crura his Insuper calciamẽta
aperta fere a poplicis usq ad sũmũ huicinde al¬
terius corrigiaꝵ laqueis alligata Quos ego post¬
ꝙ. paululum mirabundus dexpext longobardos
esse cognonr Et ante alios nepharios ausus suos
in grimo aldum deflebat luxus seq profugum
et inde caxtinũ atq grimo aldi Iussu ultimo Iu¬
gulatum Bic et a lachis seu arachis Iuexp lebilis
homo lamentabatur ꝙ arcuxertum regem suũ
regno priuasset seqi ab esdem tamensiũ frande
priuatum atq occisum Hic arrupertus stulti¬
ciam suam execrabatur. ꝙ cum inter se et baierioꝵ
tanꝙͣ uictus clam noctu ticniũ ueniens aurum
ad sugam in gallias ad sufficienciam sumptum
natant pondere tractus suffocatusq in trouo sic
Quos ommes et alios plures libuit omisisse
cum uidi desiderium mestum Insuper et eo ꝙ lon

Expanded text:
variis contexte coloribus, albisque fasceolis infra suras, variis contexte coloribus, albisque fasceolis infra suras, fere omnibus, ligata crura; his insuper calciamenta aperta fere ad pollicis usque summum, hinc inde alternis corrigiarum alligata laqueis. Quos ego postquam paululum mirabundus aspexi, Langobardos esse cognovi. Et ante alios, nepharios ausus suos in Grimoaldum deflebat Lupus, se profugum atque captivum atque Grimoaldi iussu ultimo iugulatum. Sic et Alachis seu Arachis, inexplebilis homo, lamentabatur quod Cunipertum, regem suum, regno privasset, seque ab eodem Ticinensium fraude privatum atque occisum. Hinc Aripertus stultitiam suam execrabatur, quod inter se et Baioariorum , tanquam victus clam noctu Ticinum veniens, aurum ad fugam in Gallias ad sufficientiam sumptum; natans pondere tractus suffocatusque in Ticino sit. Quos omnes et alios plures libuit omisisse, cum vidi Desiderium mestum insuper venientem; e
Abbreviated transcription (Latin):
assumpsisset quõd ob meritum a Romainis eius
nomen lege abrasum et ipse ab auastasio deiectꝰ
solio et in siciliam usq secutut. eculis q priuatus quas
quesiuerat ymaguubus tenebras sit a deptus huit
tinopolitanis otho doro ipse depositus et ad sume¬
dum sacerdotium coactus fit ferre aupie uidebat᷑.
Iiis ĩmuxta hyrenes erat flens acriter ꝙ coustã¬
tinopolitana fiii eiectione Imperatrix / tam morte
pħoro fratre deiecta sic et apud bellos in exilium
acta et in eodem misera seuectute consumpta
p ostꝙ̃ longus ordo hominũ sequebatur oris habitu¬
ades a ceteois aduerso ut dum p̾mo aspicerem po¬
cius ludentes barnatos ꝙͣ flentes miseros extimarẽ
Erant enim eis a ceruice in occipitum capita de¬
dilata et a lateribus in ora diffusa cesaries uerte¬
batur. et a se tecta siuibus facie barba unitiuq pro-¬
lixa declinabat in pectis uestes illis large atqr fluxe

Expanded text:
assumpsisset. Quod ob meritum a Romanis eius assumpsisset. Quod ob meritum a Romanis eius nomen lege abrasum, et ipse ab Anastasio deiectus solio, et in Syciliam usque secutus, oculisque privatus, quas quesiverat ymaginibus tenebras sit adeptus. Hinc Theodosio Othodoro depositus, et ad summendum sacerdotium coactus sit, ferre anxie videbatur? His immixta Yrenes erat, flens acriter quod, constantinopolitana imperatrix, tam morte a, a Nicephoro fratre deiecta sit, et apud Lesbos in exilium acta, et in endem misera senectute consumpta. Post hanc longus ordo sequebatur hominum, oris habitu a ceteris adverso, ut, dum primo inspicerem, potius ludentes larvatos quam flentes miseros extimarem. Erant enim eis a cervice in occipitium capita depilata, et a lateribus in ora diffusa vertebatur cesaries, et a semitecta crinibus facie barba unicuique prolixa declinabat in pectus; vestes illis large atque fluxe,
Abbreviated transcription (Latin):
Rout. ob. Rubiginem. Paula¬
tim ferrum Iners creditur sic ob segniciem
principum ab armis barbaris sensim di¬
niuntũ synato nomine Romanũ imperium fere
deneunt ad nchilum Quam ob causam magis ri¬
dendi sunt qui se propter illud periclitantur Iusa¬
me quorum globus una eademq quasi procella
prostratut cum ronuilide lacrimas enarrassem cõ¬
festim affuit Quos Inter instiui anus naso p̾natꝰ
et labro/ ab imperio deiectus et exilium passus et
Iterum reassumptus et postremo cesus nuserrnuꝰ
Incedebat Tac et leontius equa oris deformitate
se ab augustali derectum apite careeres cathe¬
nas expertus deflebat Enuiliter et Tiberiꝰ que¬
rebatur ꝙ cum ustini auo deiecto leontio et imꝑio
occupato uiudicasse uideretur ab eodem captus
et unacum leontio miserrime in mortem tracta
sit Post hos uero deflebat philipitus ꝙ occiso Ins¬
tiniano. et angusti nomine sumpto bellum aduer¬
sus ymagines creatoris sauctorumq quas quo¬
rũdam pia denotio in ecclesiis puigi surauerat

Expanded text:
rout ob rubiginem paulatim ferrum iners corroditur, sic ob segnitiem principum ab armis barbaris sensim diminutum, servato nomine, romanum imperium fere devenit ad nichilum. Quam ob causam magis ridendi sunt qui se propter illud periclitantur insane; quorum globus, una eademque quasi procella prostratus, cum Romulde lacrimas enarrassem, confestim affuit. Quos inter Iustinianus, naso privatus et labro, ab imperio deiectus, et exilium passus, et iterum reassumptus, et postremo cesus, miserrimus incedebat.I Sic et Leontius, equa oris deformitate, se ab augustali deiectum apice, carceres et catenas expertum deflebat. Similiter et Tyberius querebatur, quod, cum Iustinianum, deiecto Leontio et imperio occupato, vindicasse videretur, ab eodem captus et una cum Leontio miserrime in mortem tractus sit. Post hos vero deflebat Phylippicus, quod, occiso Iustiniano et Augusti nomine sumpto, bellum adversus ymagines Creatoris sanctorumque, quas quorundam pia devotio in ecclesiis pingi curaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
neruos, et robur omne. Que dum a geret Ecce
sapor persarum Rex maxima sum armatorũ mau
mesopotamiam omuem occupat Iude spriam liciam
et capadociam igne ferroq cuncta corrodit Quars
in auxiliũ tiuens xp̃i egregius persecutor et pioꝵ
adhuc sanguine paludatus expedatione parata
duxit exercitum Repressis q impetu primo persis
mesopotamiam usq penetrauit Quo sapore habuit
obũ aduersus quem legiones educens acriq maũ
conferens barbarorum Ingenti concursu terga uerte
romami coacti sunt/ Ipse uero facta cede suoꝵ uinus
capitur et per ducitur ad saporem Qui cun uictor
illum traxisset in persyam in sempiternũ romani de¬
detus nominis omistum cathenis dampnauit u
non solum perpetua seruitute marceretur uexid ut
ip̃e sapor quotiens ascenderet equĩ Deiectissuue sor¬
tis homo ualeriamis suruatis poplicibus per tergum
illi preberet ascensum quo in officio uite fuit residuũ
et miserris expirauit

Expanded text:
nervos et robur omne. Que dum ageret, ecce nervos et robur omne. Que dum ageret, ecce Sapor Persarum rex maxima cum armatorum manu Mesopotamiam omnem occupat, inde Syriam et Liciam et Capadociam et igne ferroque cuncta corrodit. Quarum in auxilium tumens Christi egregius hostis et piorum adhuc sanguine paludatus in expeditionem paratam duxit exercitum repressisque impetu primo Persis, Mesopotamiam usque penetravit, quo Saporem habuit obvium; adversus quem legiones educens acrique manu conserens, barbarorum ingenti concursu terga vertere Romani coacti sunt; ipse vero, facta cede suorum, vivus capitur et perducitur ad Saporem. Qui cum victor illum traxisset in Persiam, in sempiternum romani nominis dedecus, honustum catenis damnavit ut non solum perpetuo servitio marceret, verum ut, quotiens ipse conscenderet equum, deiectissime sortis homo Valerianus curvatis poplitibus per tergum illi preberet ascensum. Quo in officio vite fuit residuum et tandem miserrime expiravit.
Abbreviated transcription (Latin):
cesum sciebat ꝙͣ suũ pariter et gallus hostilianus ꝙ
cum uolusiauo filio in fors flauunes seu ut placet aliis
in certanune opere emiliaut ceciderit flebant auxre
Quid multos enumerem ueniebat hos inter ualeria¬
nꝰ angustus turpi conspersus canicie ac seuili ueste
contectus qui non minus habitu ꝙͣ uerbis suam igno
cionem plusculis Recitandam uerbis assumpsi.
E sis. gallo. Et. Uo susiano ipe¬
ratoribus ac emiliano impern inuasore
rator salutatus est/ Cantum q ei tam grandi initio
fortua fauit ut hoc facto galienus eciam filius de¬
creto seuatus sublimaretur in cesarem Qui autem
.bantur ualerianꝰ igitur tam nati ꝙͣ suo fulgore
nũdi adeptus fastigium ad iustar solis repente cho¬
rustans effectus est E dd confestu ex transuerso nubiũ
globus exortus lucem limpidam conuertit in tenebras
Ĩs quidem dum zelatorem Imperii se deorum cultꝰ
cia quasi ea crudelitate solidaturus esset donimi

Expanded text:
cesum sciebat, quam suum. Pariter et Gallus Hostilianus quod cesum sciebat, quam suum. Pariter et Gallus Hostilianus quod cum Volusiano filio in foro flammineo seu, ut placet aliis, apud Interamnem opere Emiliani ceciderit flebat perdite. Quid multos enumerem? Veniebat hos inter Valerianus Augustus, turpi respersus canitie et servili veste contectus, qui non minus habitu quam verbis suam fattionem plusculis recitandam verbis assumpsi. esis Gallo et Volusiano imperatoribus ac Emiliano imperii invasoreico Augustus salutatus est tantumque tam grandi initio Fortuna favit ut hoc facto Gallienus eius filius decreto senatus sublimaretur in Cesarem. Qua autem nomine. Valerianus igitur tam nati quam suo fulgore mundi fastigium adeptus, ad instar solis repente coruscans effectus est. Sed confestim ex transverso nubium globus exortus lucem limpidam vertit in tenebras. Is quidem dum zelatorem se impii deorum cultus cepit, quasi ea crudelitate solidaturus esset dominii
Abbreviated transcription (Latin):
partlios ꝙ illum apud edessam trucidassent execra¬
batus. M archus etiam inter istos ꝙ axud archelandẽ
se ditione suorum confossus sit genuitu conciabatur
Ingenti Eterum acriori querela heliogabanꝰ tur¬
pitudinũ sorte suarum Ĩmemor circ̃strepere came¬
rulam faciebat egerrime ut ex eis poterat uerbis
assumi ferens ꝙ qui auro ueteris uentris ouera de¬
pouere consueuerat eius in gloacam ut iam dudum
deliitum unguentis ac odoribus duceuetur sadauer
Netnon et aurelius alexander uirtute conspicuns
apud mur ganciũ et philippus filius decii frande qͣsi
uoce una se cesos militari tumultu afflictabã tur ext̾ie¬
Quibus Iuucti erant maximꝰ et gordianꝰ lq̃ie a pu¬
pieno aquilegre prefecto ille post multa egregie bel¬
la gesta factione suorum haud longe a citerso trũcati
suit deplorabant, Iiis et decius erat ĩnuxtus Non
minꝰ Infortunũ nati deflens quem in prucium secũ

Expanded text:
Parthos, quod illum apud Edessam trucidassent, execraParthos, quod illum apud Edessam trucidassent, execrabatur. Marcus etiam inter istos quod apud Archelaidem seditione suorum confossus sit gemitu cruciabatur ingenti. Ceterum actiori querela Helyogabalus, turpitudinum forte suarum immemor, circumstrepere camerulam faciebat egerrime, ut ex eius poterat verbis assummi, ferens quod qui auro ventris onera ponere consuerat, eius in cloacam tot iam dudum delinitum unguentis ac odoribus truncum deiceretur cadaver. Nec non et Aurelius Alexander virtute conspicuus apud Mogantium et Phylippus voce una se cesos militari tumultu afflictabantur extreQuibus iuncti erant Maximus et Gordianus. Hic quod a Pupieno Aquilegie prefecto, ille post multa egregie bella gesta factione suorum haud longe a Circeso truncati sint, deplorabant. His et Decius erat immixtus non minus infortunium nati deflens, quem in Aprutio secum
Abbreviated transcription (Latin):
RImperatores miseri plures Caͫ .ii.¬
Rat. equidemi . D. sidente uiro cla¬
rissimo completus undiq lacrimantiũ locus
quorum pars ingencior cesaris uidebatur¬
um alios domicianus insolens anteibat queritans
dum ampliori principatus sui gloria uidetur se a cubi¬
culariis Interemptum et populari saudapilo deporta¬
tum et ibi cu dẽdecore tumuilatum/ Tnc et cõmodus
anthonii seueri filius Ioti orbi Incõmodus post nuilti¬
plitẽs imperii sui sordes apud uestilianũ concubira eia
marcia cum aliia pancis operante gucture captum
se moriq toactum aupie querebatur. Inde eius per¬
tuap dolo uuliau Inxperiti in palacio Ionis se dole¬
bat occisum E quomodo Iulianus se a seuero Dichum
cesum q apud militum pontem lamentabatur Insu¬
per postitim ꝰ et albinꝰ habundantissimuis lacrimis
in syriam primꝰ et apud lugdinũ alter seueri oꝑe¬
se cosos fuisse firmabant huic et aurelius caratalla

Expanded text:
Imperatores miseri plures. EImperatores miseri plures. Erat equidem discedente viro clarissimo completus undique lacrimantium locus, quorum pars ingentior Cesarum videbatur. Verum alios Domitianus anteibat, insolens queritans, dum ampliari principatus sui videretur gloria, se a cubiculariis interemptum et populari sandapilo deportatum et cum dedecore tumulatum. Sic et Commodus, Antonini Severi filius, toto orbi incommodus, post multiplices imperii sui sordes, apud Vestilianum, concubina sua Martia cum aliis paucis agente, gucture captum se morique coactum querebatur anxie. Inde Helius Pertinax dolo Iuliani iuris periti in Palatio Rome se dolebat occisum. Equo modo et Iulianus a Severo victum se cesumque apud Milvium pontem lamentabatur. Insuper Pescennius et Albinus habtmdantissimis lacrimis in Syria primus et apud Lugdunum alter, Severi opere, cesos fuisse firmabant. Hinc et Aurelius Caracalla
Abbreviated transcription (Latin):
audebam/ qud̃ymo merens dolensq stolidissimã opi¬
nonem meam dampnans inclinatus optabam ut
affabilitate sua inexhaustum pectus dispersos spñs¬
reuocaret. Tunc ille quasi oportumitati mee ꝯscius
nubs nũte indignationis a splendido uultu fugata
liuixidos oculos resoluit in risum Amice argumẽtum
purgate ignauie est te a deo uidisse derectum.: Satis
est ymo multum Bur ge exgo nec de humanitate mea
desperes/ caueasq de cetero ne in segniciem tam damx¬
naudam stultis suasionibus te trahi siuas Ego autem
Uerborum lepiditas lenitꝰ reuocatis paululum uiribus
et si non omnis abiisset rubor Inspecturus preceptoris
mer clemenciam in celum faciem eleuaui. Unde ipse
tanꝙ̃ officio functus non aliter ꝙͣ ex improuiso uenerat
abierat. Quã obrem in merpsum collectus senciens q
quibus ind̃ris excitet deus insipidos dampnata de¬
testabili opinione mea in uetus officium calauiũ reas¬

Expanded text:
audebam, quin imo merens dolensque stolidissimam opiaudebam, quin imo merens dolensque stolidissimam opinionem meam damnans inclinatus optabam ut facilitate sua in anxium pectus dispersos revocaret spiritus. Tunc ille, quasi oportunitatis mee conscius, nube merite indignationis a splendido vultu fugata, limpidos oculos resolvit in risum dixitque:«Amice, argumentum purgate ignavie est te adeo vidisse deiectum; satis est, imo multum; surge ergo nec de humanitate mea desperes caveasque de cetero ne in segnitiem tam damnandam stultis suasionibus trahi te sinas». Ego autem verborum lepiditate lenitus, revocatis paululum viribus, etsi non omnis abiisset rubor, inspecturus preceptoris mei clementiam in celum faciem extuli. Verum ipse, tanquam officio suo functus, non aliter quam ex improviso venerat, abierat. Quam ob rem in me ipsum collectus sentiensque quibus modis excitet Deus insipidos, damnata detestabili opinione mea, in vetus officium reassumpsi ca
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur Ergo agendum est laboraudum est et
totis urgendum uiribus Ingeniũ ut a uulgari segre¬
ut uideamus hat in peregriuatione ĩmortali deo
et non uiais nulitasse S ed quid multa poteram et
merneras acriori in sompnolenciam tuam Insurrexis¬
se sermone U erum quoniam seueritas inmia nomĩꝙͣ
potius frangit ꝙͣ releuet ebetes ut leuitate longe
melius recusserim ut iuercie tue ruborem iniciam
potius ꝙͣ menti liuorem Et ideo ne in furore meo
te flagellis afflictem has tenebras tuas pelle Igna¬
mai contere feruens qz consurge et in fuẽ usq
cursum cextum page. ex quo et sumil tibi glorie
aut muneris alterius secuturum sit uelis ponis ui¬
gilasse uaciuis ꝙ̃ satur ocio torpuisse dixerat inter
mortales nostro euo glorio sissuꝯ homo Ego uero
memor eo neminem tempus magis ep̾cicio rediuiisse
ꝯtuimo uerissimis redargationibus suis ad inferos
usq demersus ullo pacto in eum eleuare oculos non

Expanded text:
restitui? Ergo agendum est, laborandum est et restitui? Ergo agendum est, laborandum est et totis urgendum viribus ingenium, ut a vulgari segreut videamur hac in peregrinatione mortali Deo et non vitiis militasse. Sed quid multa? Poteram, et merueras, acriori in somnolentiam tuam surrexisse sermone; verum quoniam severitas nimia non nunquam potius frangit quam relevet hebetes, uti lenitate longe melius ratus sum, ut inertie tue ruborem iniciam potius quam menti livorem; et ideo ne in furore meo te flagellis afflictem, has tenebras tuas pelle, ignaviam contere fervensque consurge et in finem usque cursum ceptum perage, ex quo etsi nil tibi glorie aut muneris alterius secuturum sit, velis potius vigilasse vacuus quam satur ocio torpuisse». Dixerat inter mortales nostro evo gloriosissimus homo; ego vero memor eo neminem magis tempus exercitio redemisse, continuo verissimis redargutionibus suis ad inferos usque demersus, ullo pacto in eum elevare oculos non
Abbreviated transcription (Latin):
et sic eorum merita nomini tuo uti tua suo. at tribui
possibile est futurorum Inditio Expauescendũ pociꝰ
fueras Ne te bene agente tuo nomini de decora conse¬
miliũ adderentur Quã ob rem probris latebras ex¬
nimine Iubar solis aduerterem. Agit et in preteritos
istud de siderabile bonũ fama ut gibbos clandos tor¬
nos et ꝙͣtũcumq uis deformitate deformes decores
splendidos augustosq posteritati demonstret, et si sic
alios omnes putas fac si possis quin mentalibus oculis
õ multiplices scipiones affricano. p̾mo Inter cathones ceu¬
sormo inter quincios ciutu̾to inter scoycos platoui xy
patheticos Aristotili poetas homero aut uarront si
note aliquid dignũ non sit mentalibus oculis fingendo
apud mortales perdatur ymago apud deum cuius
quod optabilius est labori non periturũ nunꝰ Impẽ ¬
dit Et quid potest contingere felicius laboranti ꝙͣ
ab eo a quo illi cõmissa talenta sunt duplicata restitiũ

Expanded text:
. Sic eorum merita nomini tuo, uti tua suo, attribui . Sic eorum merita nomini tuo, uti tua suo, attribui possibile est futurorum iudicio; expavescendum potius fuerat ne, te bene agente, tuo nomini dedecora consimilium adderentur; quam ob rem probis latebras extum iubar solis adverterem. Agit et in preteritos istud desiderabile bonum fama, ut gibbos claudos, torvos et quacunque vis deformitate deformes, decoros splendidos augustosque posteritati demonstret; et si sic alios omnes putes, fac, si possis, quin mentalibus oculis  multiplices Scipiones Affricano primo, inter Catones Censorio, inter Quintios Cincinnato, inter Stoicos Platoni, inter Peripateticos Aristotili, inter poetas Homero aut Maroni, si note aliud dignum non sit, fingendo apud mortales perdatur ymago, apud Deum cuius – quod optabilius est – labori non periturum munus inpendit. Et quid potest contingere felicius laboranti quam ab Eo a quo illi commissa talenta sunt duplicata videantur
Abbreviated transcription (Latin):
q amimi uoluptatem sentimꝰ dum idi quod illi susci¬
pũt a nobis nos laborare nostro axud futuros posse
sustipere crẽdimꝰ et sic futuram gloriam sperantes
anticipamꝰ Quod si quis parumi apud mortales
existuet sui profecto non satis est compos Non igi¬
tus negligenda est Nlon ocio calcanda Mon tanꝙͣ in¬
aue et superfluũ detestanda sed propter deum totis
nostis Addebas ridiculum desidia Inuolutus tua nomẽ
scilicet tuũ esse aut futurum esse quod possibile est
cõmune multis. Quid queso caritati magis ꝯtrariũ
est ꝙͣ felicitati alterius Inuidere Quid ocio tuo co¬
naris subtrahere quod forsan deus alteri labore
tuo attribuere uelit Nonne sacius est, alteri laborasse
ꝙͣ sibi ipsi misere tacuisse Sed quid hoc uolo tibi gon¬
firmes nomine multos esse presentes quod suũ ñ est
occupasse non poterunt preteriti tecum Si preter
nomen cetera iguorentur eodem in discruine sunt
E quo modo aliorum effigies cognoscerentur et tua¬

Expanded text:
que animi voluptatem sentimus, dum id quod illi suscipiunt a nobis, nos labore nostro apud futuros posse suscipere credimus; et sic futuram gloriam spirantes anticipamus. Quod si quis parum apud mortales existimet, sui profecto non satis est compos. rgo negligenda est, non ocio calcanda, non tanquam inane et superfluum detestanda, sed propter Deum totis noscas. Addebas ridiculum, desidia involutus tua, nomen scilicet tuum esse aut futurum esse quod possibile est commune multis. Quid queso caritati magis contrarium est quam felicitati alterius invidere? Quid ocio tuo consris subtrahere quod forsan Deus alteri labore tuo attribuere velit? Nonne satius est alteri laborasse quam sibi ipsi misere tabuisse? Sed quid hoc? Volo tibi conformes nomine multos esse presentes. Quod suum non est occupasse non poterunt. Preteriti tecum, si preter nomen ignorentur cetera, eodem in discrimine sunt; equo modo aliorum effigies cognoscetur et tua
Abbreviated transcription (Latin):
equidem il magis suasi uerbis ꝙͣ laudabiliter exer¬
ceri. Quid ergo iaces lan oblitus es ꝙ ad laborem
nascitur homo. Cepisti cursum et dum Iam uicinus
termino deuenisses stulta seductus opunone ꝯsistis
A qua ne adeo insipide decipiaris aduerte quod dixe¬
rin Fama quam tu paulo ante damonabas tauqͣ
bonũ a cunctis mortalibus exoxtata est Que cum
uariis perquir atur uiis non nisi per uirtutem ac¬
quiritur. Quam igitur si quis dampuet uirtutis
ex̾ciciũ dampnet necesse est  Pretereai si orbem In¬
trantes lucem tenebris clariorem cognoscunꝰ hec di
quasi per stratum Iter sũma cum claritate de ducit
amplissinũ et quasi uita alia de funictorum posteri¬
tati meritos testatur houores Hec agente tanꝙ̃¬

Expanded text:
equidem nil magis suasi verbis quam laudabiliter exerequidem nil magis suasi verbis quam laudabiliter exerceri. Quid ergo iaces? An oblitus es quod ad laborem nascitur homo? Cepisti cursum et dum iam vicinus termino devenisses, stulta seductus ignavia, subsistis; a qua ne adeo insipide decipiaris, adverte quid dixerim. Fama, quam tu paulo ante damnabas, tanquam bonum a cunctis mortalibus exoptata est. Que cum variis perquiratur viis, non nisi per virtutem acquiritur. Quam si quis damnet, virtutis exercitium damnet necesse est. Preterea si orbem intrantes, lucem tenebris cariorem noscimus, que nos quasi per stratum iter, summa cum claritate deducit iamþlissimum et, quasi vita alia, defunctorum posteritati meritos testatur honores. Hec, cum vita
Abbreviated transcription (Latin):
utrum i am sit incertam est si sit aut futurum sit Non
nnꝰ alteri ꝙͣ tibi laboras cum tibi possis ignane quies¬
cere/ Desme igitur et quod datur uite residuũ/ pro
similibus suadente desidia seminictus ymo uictus in to¬
cum caput quod in cubitum surrecturus ereperam In
puliunar Iterum reclinaui Ted ecce uisum est michi
nescio quibus missum ab horis hominem astitisse aspec¬
tu modestum et moribus uenusta facie ac leto palore¬
conspicua uirenti laurea Insignitum / ac pallio ciuctũ/
ratis oculis sompnoq aniis omuino excusso accuciꝰ
intuerer agnomi eum franciscum petrarcham optinũ
Iueunte Inuentute mea pre ceferis colueram. Qui
Quid Iaces ociorum professor egregie, quid falsa iuer¬
dixeram quorsum Incliti uiri obiuogatio euasura eẽt
cepi tacitus expectare Ipse uero sequebatur ꝯtum aus
Ego ne preceptis meis Intellectum a deo obfustaui tuũ
ut morte ociũ cõmendando labori preponeres Non

Expanded text:
utrum iam sit, incertum est; si sit, aut futurum sit, non utrum iam sit, incertum est; si sit, aut futurum sit, non minus alteri quam tibi laboras, cum tibi possis ignave quiescere. Desine igitur et quod datur vite residuum, volusimilibus suadente desidia, semivictus imo victus in totum, caput, quod in cubitum surrecturus erexeram, in pulvinar iterum reclinavi. Sed ecce visum est michi, nescio quibus missum ab oris, hominem astitisse aspectu modestum et moribus, venusta facie ac miti plconspicua, virenti laurea insignitum et pallio amictum regratis oculis somnoque omnino excusso acutius intuerer, agnovi eum Franciscum Petrarcam optimum ineunte iuventute mea pre ceteris colueram et mi«Quid iaces, ociorum professor egregie? Quid falsa inerdixeram, quorsum incliti viri obiurgatio evasura esset cepi tacitus expectare. Ipse vero sequebatur continuans: «Egone preceptis meis intellectum adeo obfuscavi tuum ut inerte ocium commendando labori preponeres? Non
Abbreviated transcription (Latin):
est quieteni corporis nimiam corꝑis
matrem et ingenii hostem fore Quod
quidem et si iam dudum ignania mea
sepius expertus sim ñe tandem in
fere letiferam Incidi. Nam dum omissi
liquissem In tantum tamq profundum demersus sũ¬
soporem ut nodum alteri uerum michi ipse imobilis
factus mortunt fere uiderer/ et expergefactꝰ aliquo¬
modo accepti laboris, cura reuocarer uictus tamen
marcidus qz Iacens arebam Quid demens sudore
sruciaris in tanto quid uererum momimẽ ta retras¬
tans tam assedus uexaris labore cum a nemine
Oisana cupido A duemt hora et iain est que te a
rebus mortalibus eximat que corpusculũ ꝯterat cuum.
que te conuertat in cineres Quid oro cũ iul ex mourẽ¬
taneis rebus amplius sencies. etiam si orbis totus, ore
pleno nil aliud preter morienciũ cum laude cantet ho
noris aut uoluxtatis assumes cum ea qui ppe pariet
effigies qua cognosceris profecto transitoria cuncta pe
posteritati paras. multis poterit esse cõmune u et

Expanded text:
est quietem corporis nimiam torporis matrem et ingenii hostem fore; quod quidem etsi iam dudum ignavia mea sepius expertus sim, nunc tamen in fere letiferam incidi. Nam dum omissisntia membra, in tantum tanque profundum demersus soporem sum ut, nedum alteri, verum michi ipsi immobilis factus mortuus fere viderer; et esto expergefactus aliquando a cepti laboris cura revocarer, victus tamen marciduSque iacens aiebam: «Quid demens sudore excruciaris in tanto? Quid veterum monimenta revolvens tam assiduo vexaris labore cum a nemine O insana cupido! Adveniet hora, et iam est, que te a rebus mortalibus eximat, que corpusculum conterat tuum, que te convertat in fabulam. Quid, oro, cum nil ex mometaneis rebus amplius senties, etiam si orbis totus ore pleno nil aliud preter nomen tuum cum laude cantet, absens, honoris aut voluptatis assummes? Cum es quippe perierit effigies qua cognosceris, profecto transitoria tibi cunctegie colendum posteritati paras, multis poterit esse commune; et
Abbreviated transcription (Latin):
plebis suffragium atq deorun implorans ꝑlebis̾
sentencia dampnari non potuit auteꝙͣ extra portã
frumentariam unde capitolium uideri non poterat
duceretur ubi quidem nemine plebis aduersus sur¬
gente damxnatus est ut ex Carpaio saxo ex q ͦ
cins optimꝰ gallum precipitauerat malus et ambi¬
ciosus effectus precipitaretur in tyberim. Nec mora
Nam post multum frustra Inuocatos deos fautricem¬
q plẽbem quod intulerat galłis suppliciũ et ipse
in precipiciũ pulsus cum ignonima  gnor
expertus est¬
: In infidam plebem Caᵒ. 2ͫ

Expanded text:
plebis suffragium atque deorum implorans, plebis plebis suffragium atque deorum implorans, plebis sententia damnari non potuit, ante quam extra portam frumentariam, unde Capitolium videri non poterat, duceretur. Ibi quidem, nemine plebis adversus surgente, damnatus est ut ex Tarpeio saxo, ex quo civis optimus Gallum precipitaverat, malus et ambitiosus effectus, precipitaretur in Tiberim. Nec mora: nam, post multum frustra invocatos deos fautricemque plebem, quod intulerat Gallis supplicium et ipse, in precipitium pulsus cum ignominia expertus es. In infidam plebem.
Abbreviated transcription (Latin):
tuua uires cum ex uolstis triũphasset dictator seq¬
officio abdicasset / et ob id liberior plebi relictus uide¬
retur arcuitus ambire carcerem multa dicẽ minitari
se fracturam ne maulia liberetur inçipit Que ui
ponerenturr senatu Inbente epntis uiuculit poscenti
manlu̾is re d̾ditus est Qui succensus fastigio quod̃a
tumentis animi ardencius certa pr̃osequi et omĩa
ad regnũ tendencia ociter operari totis intebatur
urribus Quod patres et tribum plebis sencientes
nec satis equo ferentes anmo, pari oñn consensu
ad sumendum ex presumptis suppliciũ a tribuns
marco dies Indicta est Qui sordidatus a nullo so¬
ciatus patricio / nec ab aulo quidem attico fratribus
in Inditiũ ueuit plebera tantum crocundata turba
Et cum satis cõnictus ambicionis umine uideretur
Aut eo dicente multa pectus cicatricibus insigne
nudans arcem capitolinam a se tutatam ostentans

Expanded text:
tuna vires, cum ex Vulscis triunphasset dictator, seqtuna vires, cum ex Vulscis triunphasset dictator, seque abdicasset officio, et ob id liberior plebi relictus videretur circuitus; ambire carcerem, multa dicere, minitari se fracturam, ni Manlius liberetur, incepit. Que ut componerentur, senatu iubente, exutis vinculis poscenti Manlius redditus est. Qui, succensus fastigio quodam tumentis animi, ardentius cepta persequi, et omnia ad regnum tendentia ociter operari totis nitebatur viribus. Quod patres et tribuni plebis sentientes, neque satis equo ferentes animo, pari omnium consensu, ad summendum ex presumptis supplicium, a tribunis Marco dies indicta est. Qui sordidatus, a nullo sociatus patricio, nec ab Aulo quidem ac Tito fratribus, in iudicium venit, plebeia tantum circundatus turba; et cum satis convictus ambitionis crimine videretur, ante eo dicente multa, pectus cicatricibus insigne nudans, arcem Capitolinam a se tutatam ostentans,
Abbreviated transcription (Latin):
tator in patriam reuocatur a uolstis Qui post alt̾¬
cationes quasdam a maulio palam habitas illum
plebe etiam murmurante misso litore carceri trudi
iussit Quod et si atram claritati sue nbetulam ab-¬
iecisse uisum sit sauiori Iudatio in maiꝰ lumen eduxit
Mam que uidebatus caligo lux fuit de tegens opere
quales erga illum plebs gereret aimos non iisi
uerbis aute precognitos Pertulit enim eum uiuctũ
detiueri a deo indignanter ut post obiurgationes in
patres plurinas forent ex plebe nõnulli qui lugr¬
brem uestem siuerent, mesto uultu intensa barba
et uncomposito rrine coram Incenderent / atq in uesti¬
uulo carceris uigilias agerent Et sic pregrande sue
fider arguẽ tum prestarent Quos mediis in tene¬
bris maulio plurinũ clauitatis indixit et longe plꝰ
etiam adreasset si tantum Insite rabier pressisset
ꝙͣtum dum multum fiducie auget temeraris presux¬
tionis adiecit Tandem uigente in eius exiciũ fori.¬

Expanded text:
tator in patriam revocatus a Volscis est. Qui, post altetator in patriam revocatus a Volscis est. Qui, post altercationes quasdam cum Manlio palam habitas, illum plebe etiam murmurante, misso lictore, carceri trudi iussit. Quod etsi atram claritati sue nebulam obiecisse visum sit, saniori iudicio in maius lumen eduxit. Nam que videbatur caligo lux fuit, detegens opere quales erga illum plebs gereret animos, non nisi verbis precognitos. Pertulit enim eum vinctum detineri adeo indignanter, ut, post obiurgationes in patres plurimas, forent ex plebe non nulli qui lugubrem vestem summerent, mesto vultu intonsa barba et incomposito crine coram incederent, atque in vestibulo carceris vigilias agerent, et sic pregrande sue fidei argumentum prestarent. Quod mediis in tenebris Manlio plurimum claritatis induxit; et longe plus etiam adiecisset, si tantum pressisset rabiei insite, quantum, dum multum fiducie auget, temerarie presumptionis adiecit. Tandem, urgente in eius exitium For
Abbreviated transcription (Latin):
tribuno militũ laudatus sidine et a cunctis eciami do¬
natus militibus est pro qualitate temporis atq loci
magnifice / Illiq caxitoliui iognomien iniu̾ctum ut si
quando libertate frueretur Romana res publica seruati
ab eo caxitolii testimoniũ esset eter nũ Magni quidẽ
et egregii unicuiq et potissime ytalo tunc euentus
maulii Quibus procul dubio si alteriut claritatis
liuore infestatus non fuisset et ob id non eleuasser ad
culiuen magis ꝙ̃ ciuem deceat auimũ satis credi
potest et dictaturas splendidas et triũphos decoros
ut ceperat uiriliter agens In processi suo Inuxissi
nouũ AAttamen dum egre canulli gloriai patere¬
artibus plebis amore caxtato ad rem publicam oc¬
cupaudam/ quam pauloante ne occuparetur a gallis
egerat indignantem pessuuoq estuantem luore ami¬
mũ erexit Et duni plures uariosq rumores exiret
ad Intestinos sedandos motus Coruelius pssus dic Cor. cossi¬

Expanded text:
tribuno militum laudatus summe et a cunctis etiam dotribuno militum laudatus summe et a cunctis etiam donatus militibus est pro qualitate temporis atque loci magnifice illique «Capitolini» cognomen iniunctum ut, si quando libertate frueretur romana res publica, servati ab eo Capitolii testimonium esset eternum. Magni quidem et egregii unicuique et potissime Ytalo tunc eventus Manlii, quibus procul dubio, si alterius claritatis livore infestatus non fuisset, et ob id non elevasset ad culmen maius quam civem deceat animum, satis credi potest et dictaturas splendidas et triunphos decoros, ut ceperat viriliter agens, in processu suo iunxisset nomini. Attamen, dum egre Camilli gloriam eartibus plebis amore captato, ad eam rem publicam occupandam, quam paulo ante ne occuparetur a Gallis egerat, indignantem pessimoque extuantem livore animum erexit; et dum plures variosque rumores exciret, ad intestinos sedandos motus Cornelius Cossus dic