comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gratiores casei dote. Corpora etiam sal
asstringit. siccat. & alligat. Defuncta etiã
a putrescendi labe uendicat ut durent
Nitrum a loco sumpsit uocabulu᷑. Nascitur
enĩ in oppido uł regione egẏpti nitria.
ex quo & medicinȩ fiunt & sordes corpoꝵ
uestiumq lauantur. Huiꝰ natura non
multũ a sale distat. habet enĩ uirtutem
salis & similit᷑ oritur canescentib sicci
tate litorib. Afronitrũ grece latine
spuma nitri est. de quo quidã ait. rusti¬
cus es nescis quid greco nomine. dicar:
spuma uocor nitri. grecus es. afronitrũ
Colligitur autẽ in asia in speluncis distil¬
lans. dehine siecatur sole. optim ũ putat᷑
si minine fuerit ponderosũ & maxime
fricabile colore pene purpureo. Calecan¬
tum dictũ quia calcitis est timũ idi flos.
unde & apud latinos exis flos appellatur.
Fit autẽ nunc multis in regionib. olim in
hispaniȩ puteis uł stagnis id genus aquȩ

Expanded text:
gratiores casei dote. Corpora etiam sal gratiores casei dote. Corpora etiam sal adstringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat ut durentNitrum a loco sumpsit vocabulum: nascitur enim in oppido vel regione Aegypti, Nitria, ex quo et medicinae fiunt, et sordes corporum vestiumque lavantur. Hujus natura non multum a sale distat. Habet enim virtutem salis, et similiter oritur canescentibus sitate littoribus. 8. Aphronitrum Graece, Latine spuma nitri est, de quo quidam ait: Rusticus es, nescis quid Graeco nomine dicar. Spuma vocor nitri Graecus es aphronitrum. Colligitur autem in Asia, in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur, si minime fuerit ponderosum, et maxime friabile, colore pene purpureo. 9. Chalcantum dictum, quia Chalcitidis est thymum, id est, flos, unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis, vel stagnis id genus aquae
Abbreviated transcription (Latin):
domosq massis salis faciant sicut in arabia.
In natura qͦ salis differentiȩ st̃. nam alibi
suauis. alibi salsissimꝰ. commnune sal in
igne crepitat. traguseũ nec crepitat in igne
nec exilit. Agrigentinũ siciliȩ flammnis
patiens. in aqua exilit in igne fluit contͣ
naturã. Sunt & coloꝵ differentiȩ. Men¬
phiticus rusus est. in parte quadã siciliȩ
ubi ethna est purpureus. Item in eadem
sicilia in pachinũ adeo splendidus & luci¬
dus. ut imagines reddat. In capadocia
crocinꝰ effoditur. Salis natura necessaria
est ad omnẽ ȩscam. pulmentis enĩ saporẽ
dat. excitat auiditatẽ. & appetitũ in om̃i¬
bus cibis facit. Ex eo quippe omnis uictus
delectatio & summa hilaritas. hinc & salis
nomen accepisse putatur. nichil enĩ utiliꝰ
sale & sole. Deniq cornea uideamꝰ corpora
nauticoꝵ. quin etiã pecudes armenta &
iumenta sale maxime ꝓuocantur ad
pastũ. multũ largiores lacte multoq

Expanded text:
domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purpureus; item in eadem Sicilia in Pachyno adeo splendidus et lucidus ut imagines reddat; in Cappadocia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et sole: denique cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et iumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte multoque
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. utilis ad compages nauiũ. Alumen
uocatũ a lumine qđ lumen colorib p̾stat
tinguendis. Est autẽ salsugo terrȩ. efficit᷑q
hieme ex aqua & limo & estiuis solib ma¬
turatur. huiꝰ species duȩ sunt. liquidũ
& spissũ. Sal quidã dictũ putant qđ in
igne exiliat. fugit enĩ ignẽ dum sit igne¬
um. s naturã sequitur. quia ignis & aqua
semꝑ int̾ se iniica sunt. Alii sal a salo
& sole uocatũ existimant. nam aquis ma¬
ris sponte gignitur. spuma in extremis
litorib uł scopulis derelicta. & sole decoc¬
ta sunt. & lacus & flumina & puteie quib
hauritur dehinc in salinis ingestus sole
siccatur. s & flumina densantur in sale
amne relicto. sub gelu fluente. alibi qͦ
detractis arenis colligit᷑. crescens cũ lunȩ
noctib. nam in cirinea ammoniacus sub
arenis inuenitur. Sunt & montes natiui
salis. in quib ferro ceditur: ut lapis rena¬
scens maius tantȩ alicubi duriciȩ. ut muros

Expanded text:
mentis: utilis ad conpages navium. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendis. Est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Huius species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros
Abbreviated transcription (Latin):
dido compulsa est in amorẽ er. pulchri
qua forti pectore & armis. oratione. heu
quib ille iactatus fatis. quȩ bella ex hausta
canebat. Genere. credo equidẽ nec uana fi¬
des genꝰ esse deoꝵ Itẽ in eligenda uxore
quatuor res impellunt hominẽ ad amorẽ
pulchritudo. genꝰ. diuitiȩ. mores. Meliꝰ est¬
tam̃ si in ea mores quã pulchritudo querat᷑
Nunc autẽ illȩ quęrunt᷑ quas aut pulchritu¬
dat. Ideo autẽ feminȩ sub uiri potestate
consistunt. quia leuitate animi plerũq
decipiunt᷑. unde & ȩquũ erat eas uiri au¬
ctoritate reprimi. Proinde & uet̾es uoluerꝰ
feminaᷤ innuptaᷤᷤ quauis ꝑfectȩ essent etatis.¬

Expanded text:
Dido inpulsa est in amorem eiusAen. 4, Dido inpulsa est in amorem eiusAen. 4, Quam forti pectore et armis! Oratione: Heu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, ditamen si in ea magis mores quam pulcritudo querantur, nunc autem ille queruntur quas divitdat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres voluerunt feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
est ad tempꝰ coeundi conuentio. unde et
tabernaculũ modo huc mͦ illuc p̃figitur
Repudiũ est. qd sub testimonio testium uł
absenti uł p̾senti mittitur. Diuortium
est. quotienscũq dissoluto matrimonio
alter eoꝵ alteras nuptias sequit᷑. Diuor¬
tium autẽ dictũ a flexu uiarũ hoc ẽ mias
in diuersa tendentes. Fribolũ cum eo
animo separant᷑. ut rursũ ad se inuicem
reuertant᷑. nam fribolus est uelut cassȩ
mestis & effluxȩ nec stabilis ꝓprie autẽ
fribola uocantur uasa fictilia mutilia
Trib aute e causis ducit᷑ uxor. prima est
causa ꝓlis. de qua legitur ingenesi. & be
nesi legitur. ñ est bonũ esse hominẽ solũ.
faciamꝰ ei adiutoriũ simile sui. Tercia
causa incontinentiȩ. unde dicit apłs. ut
rito quatuor expectari solent. Uirtꝰ. genꝰ.
pulchritudo. sapientia. Potentior ex his
sapientia est. ad amoris effectũ. Refert
hȩc quatuor uirgiliꝰ de enea qđ ex his

Expanded text:
est ad tempus coeundi conventio; unde et est ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc, modo illuc praefigitur. Repudium est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur. Divortium est quotienscumque dissoluto matrimonio alter eorum alteras nuptias sequitur. Divortium autem dictum a flexu viarum, hoc est, viae in diversa tendentes. Frivolum est cum eo animo separantur, ut rursum ad se invicem revertantur. Nam frivolus est velut quassae mentis et fluxae, nec stabilis. Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: prima est causa prolis, de qua legitur in Genesi1, 28:nesi dicitur2, 18: 'Non est bonum esse hominem solum; faciamus ei adiutorium simile': tertia causa incontinentiae, unde dicit Apostolusrito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quattuor Vergilius de Aenea, quod his
Abbreviated transcription (Latin):
dua dicta. qđ sola sit. nec circa consortium
alteriꝰ uiri comugalia iura custodiat
Fris uxor fratrissa uocat᷑. mariti frat᷑ leuir
dicit᷑. Duoꝵ int̾ se frm uxores ianitrices
uocant᷑. quasi eandẽ ianuam terentes
uł ꝑ eandem ianuã iter habentes. Uiri
soror galos appellat᷑. Sororis uir speciale m̃¬
est legitimarũ ꝑsonarum int̾ se coeundi
& copulandi nuptiȩ. Coniugium dictũ:
quia coniuncti st̃. uł a iugo quo in nuptis
copulant᷑. ne resolui aut seꝑari possint
Conubiũ autẽ dictũ ñ a nupta s anuben
do. dicit᷑ autẽ conubium cũ ȩquales in nu¬
ptias coeunt. utputa ciues romani pari
utiq dignitate. Conubiũ autẽ ñ est cũ
ciuis romanꝰ cũ latina coniungitur: quo¬
tiens autẽ conubiũ ñ est. filii patrem non
sequunt᷑. Hymneus dictꝰ a quodã hỹ¬
mineo. qui primꝰ ꝓspere his usus est nu¬
uirginitatis est claustrũ. Contuberiũ

Expanded text:
 vidua quod sola sit, nec circa consortium  vidua quod sola sit, nec circa consortium alterius viri conjugalia jura custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur: mariti frater levir dicitur. Duorum inter se fratrum uxores janitrices vocantur, quasi eamdem januam terentes, vel per eamdem januam iter habentes. Viri soror glos appellatur. Sororis vir speciale est legitimarum personarum inter se coeundi et copulandi nuptiae: coniugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulantur, ne resolvi aut separari possint. Conubium autem non a nupta, sed a nuben. Dicitur autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequuntur. Hymenaeus dicitur a quodam Hymenaeo, qui primus prospere usus est nuvirginitatis est claustrum. Contubernium
Abbreviated transcription (Latin):
rentur ornarent laneis urttis. & oleo un¬
guerent. & in de uxores dictȩ qͣsi unxioreᷤ.
quȩ iđ̃o uetabant᷑ limina calcare. qd ilȩ
ianuȩ & coeant & separent᷑. Matrona est
quȩ nupsit iam. & dicta est matrona qͣsi
mater nati.uł quia iam mat̾ fieri potest
unde & matroniũ dictũ. Distinguit᷑ autẽ
int̾ matronã & matrẽ familias. nã matro¬
ne quia iam in matrimonio conuenerunt
matres: quia genuert̾. Matresfamiliȩ qͥa
ꝑ quandã iuris sollemnitatẽ in familiã mn
transierunt. Monogamꝰ dictus quia uni
tantũ nupsit. mono enĩ apud grecos unũ
dicit᷑. gamos nuptiȩ int̾pretantur. Digamꝰ
autẽ & trigamus a numero uxoꝵ uocatus
quasi duab uł trib maritꝰ Uidua uoca¬
ta. qđ cũ uiro uno fuerit. nec circa consor¬
tiũ alteriꝰ uiri post mortẽ comugis pͥmi ad¬
heserit. nam quȩ alteri post mortẽ prioris
uiri nupserint uiduȩ ñ dicunt᷑. Itemu¬

Expanded text:
rentur, ornarent laneis vittis et oleo unrentur, ornarent laneis vittis et oleo unguerent. Et inde uxores dictae, quasi unxiores: quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nUnde et matrimonium dictum. Distinguitur autem inter matronam et matremfamilias. Nam matronae, quae jam in matrimonium convenerunt: matres, quae genuerunt: matresfamiliae, quae per quamdam juris solemnitatem in familiam mariti transierunt. Monogamus dictus, qui uni tantum nupsit. Monos enim apud Graecos unum dicitur: gamos nuptiae interpretantur. Digamus autem et trigamus a numero uxorum vocatus, quasi duarum vel trium maritus. Vidua vocata, quod cum viro duo fuerint, nec circa consortium alterius viri post mortem conjugis primi adhaeserit. Nam quae alteri post mortem prioris viri nupserit, viduae non dicuntur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
nubentẽ uiro coniungit. ipsa ẽ & paranym¬
pha. nam nẏmpha sponsa in nuptiis. et
nympha ꝓ lautionis officio qđ ad nom̃
nubentis alluditur. Coniuges appella¬
ti ꝓpter iugũ qđ imponit᷑ matrimonio
comungendis. Iugo enĩ nubentes subici
solent. ꝓpter futurã concordiã ne sepa¬
rentur. Coniuges autẽ ueriꝰ appellantur
a pͥma desponsationis fide. quãuis adhuc
int̾ eos ignoret᷑ coniugalis concubitus.
sicut maria ioseph comunx uocat᷑.¬
int̾ quos nec fuerat. nec futura
erat carnisulla commnixtio. Nuptę
dictȩ qđ uultus suos uelent. translatum
nom̃ a nubib quib tegitur cȩlũ. unde
& nuptiȩ dicunt᷑. qđ ibi primũ nubentiũ
capita uelentur. Obnubere enĩ cooperire
est. cuiꝰ contraria innuba. hoc est innupta.
quia adhuc uultũ suũ ñ uelat. Uxores
uocatȩ qͣsi unxiores. moris enĩ erat anti¬
quitꝰ. ut nubentes puellȩ simul uenireñ
ad lim̃ mariti. & postes antequã ingrede¬

Expanded text:
nubentem viro coniungit. Ipsa est et paranymnubentem viro coniungit. Ipsa est et paranympha. Nam nympha sponsa in nuptiis; et nympha pro lavationis officio, quod et ad nomen nubentis adluditur. Coniuges appellati propter iugum, quod inponitur matrimonio coniungendis. Iugo enim nubentes subici solent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coninter quos nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. Cuius contraria innuba, hoc est innupta, quae adhuc vultum suum non velat. Uxores vocatae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes, antequam ingrede
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Maritus uͦ etiã sine adiectione comu¬
gem sonat. & a marte maritꝰ quasi mas.
ł st enĩ nom̃ primȩ positionis. qđ facit
in diminutione masculꝰ in diriuatione
maritꝰ. Sponsus ab spondendo uocatꝰ
nã ante usũ tabellarũ matrimonii cau¬
tiones sibi inuicẽ emittebant. in quib
spondebant se inuicẽ consentire in iura
matrimonii & fideiussores dabant. unde
admissũ est. ut sponsũ dicamꝰ uirum ab
spondendo. & sponsã similit᷑: ceterũ ꝓprie
spondere uelle est. gͦ sponsꝰ ñ qͥa ꝓmittit.
Arrabo dicta. quasi arra bona. qđ enĩ datur pro
coniugio. bene dat᷑. quia conugiũ bonũ ẽ.
qd uͦ causa fornicationis aut adulterii
malũ est. iccirco arrabo ñ est. Dicta autẽ
arra a re ꝓ qua tradit᷑. est arra ñ solũ spon¬
sio coniugalis. s etiã ꝓ qualibet re ꝓmissa
ut aut reddat᷑ aut compleat᷑. Proci peti¬
tores nuptiarũ. a p̾cando & petendo dicti
Pronuba dicta eo qd nubentib p̃est. quȩq

Expanded text:
am sine adiectione coniugem sonat; et a mare maritus, quasi mas. Est enim nomen primae positionis, quod facit in diminutione masculus, in derivatione maritus. Sponsus ab spondendo vocatus. Nam ante usum tabellarum matrimonii cautiones sibi invicem emittebant, in quibus spondebant se invicem consentire in iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab spondendo, et sponsam similiter. Ceterum proprie spondere velle est. Ergo sponsus non quia promittitur, Arrabo dicta, quasi arra bona. Quod enim datur pro coniugio, bene datur, quia coniugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est, idcirco arrabo non est. Dicta autem arra a re, pro qua traditur. Est autem arra non solum sponsio coniugalis, sed etiam pro qualibet promissa re, ut aut reddatur aut conpleatur. Proci nuptiarum petitores, a procando et petendo dicti. Pronuba dicta, eo quod nubentibus praeest, quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
aria illuminatrix. siue stella maris
genuit enĩ lum̃ mundi. sermone
autẽ sẏro oaria dña nuncupat᷑. & pulchre
quia dñm genuit. Elizabeth. dnĩ mei
saturitas. uł dĩ mei iuramentũ: Magda¬
lene. turris. Martha irritans uł ꝓuocans.
latio dono di in eo ñ fuit. Tebedeus dona¬
tus. siue fluens iste. Tacheus iustus siue
iustificatꝰ. aut iustificandus. sỹrũ ẽ nom̃
ñ ebreũ. Lazarus adiutꝰ. eo qđ sit a morte
suscitatꝰ. Herodes pelliceus. głosus. clara
ethimologia. Cayphas inuestigator. aut
sagax. aut uomens ore. iniqͦ enĩ ore suo¬
iustũ condemnauit. quãuis hoc mysterio
ꝓphetali annuntiasset. Pontiꝰ declinans
consiliũ. utiq iudeoꝵ. accepta em̃ aqua
a sanguine iusti huiꝰ. Pilatus os malle¬
atoris. quia dum xp̃m ore suo & iustifi¬
cat & condemnat. more malleatoris
utroq ferit. Barrabas filiꝰ magistri
eoꝵ. absq dubio iudeoꝵ magistri qͥ est
diabolꝰ homicidioꝵ auctor. qui usq
hodie regnat in ei.¬

Expanded text:
ARIA, illuminatrix, sive stella maris; genuit enim Lumen mundi. Sermone autem Syro MARIA Domina nuncupatur, et pulchre, quia Dominum genuit. 2. ELISABETH, Dei mei saturitas, vel Dei mei juramentum. 3. MAGDALENA, turris. MARTHA, irritans, aut provocans; latio, dono Dei, in eo non fuit. 5. ZEBEDAEUS, donatus, sive fluens iste. ZACCHAEUS, justus, sive justificatus, sive justificandus: Syrum est nomen, non Hebraeum. 6. LAZARUS, adjutus, eo quod sit a morte resuscitatus. HERODES, pelliceus, gloriosus, clara etymologia. 7. CAIPHAS, investigator, aut sagax, aut iustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnuntiasset. Pontius declinans consilium, utique Iudaeorum. Accepta enim aqua a sanguine hujus Justi . 9. PILATUS, os malleatoris, quia dum Christum ore suo, et justificat, et condemnat, more malleatoris utraque ferit. 10. BARRABA, filius magistri, eorum, procul dubio Iudeorum, magistri, qui est diabolus homicidiorum auctor, qui usque hodie regnat in ei
Abbreviated transcription (Latin):
Detarũ quippe appellatione ꝓprie termi¬
num ac finẽ mundi designari uolunt.
ab eo qd aliquis emensus finis ẽ. siue ad
testimoniũ orientis. occidentisq solis.
De Obolisco

Expanded text:
etarum quippe appellatione proprie terminum ac finem mundi designari volunt, ab eo quod alicui emensus finis est, sive ad testimonium orientis occidentisque Solis. De obelisco
Abbreviated transcription (Latin):
ciuile. aut gentiũ. Ius naturale ẽ cõmune
omniũ nationũ: eo qđ ubiq instinctu
naturȩ ñ constitutione aliqua habetur.
ut uiri & feminȩ coniunctio: liberoꝵ suc¬
cessio. & educatio. cõmunis omniũ posses¬
sio. & omniũ una libertas. acquisitio eoꝵ
quȩ cęlo. t̾ra. mariq acquirunt᷑. Itẽ depo¬
sitȩ rei. uł cõmendate pecunię restitutio.
uiolentie ꝑuim repulsio. nam hoc aut
siqͥd huic simile est. nunquã inustũ est.¬
s naturale equũq habetur .U.Quid sit¬

Expanded text:
civile aut gentium. Ius naturale est commune omnium nationum et quod ubique instinctu nature, non constitutione aliqua habetur, ut viri et femine coniunctio, liberorum susceptio et educatio, communis omnium possessio et omnium una libertas, acquisitio eorum que celo, terra marique capiuntur. Item deposite rei vel commodate pecunie restitutio, violentie per vim repulsio. Nam hoc, ac si quid huic simile est, nunquam iniustum, sed naturale et equum habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ERRA
est in media
mundi regio¬
ne posita. oĩb
partib cȩli in
modum centri
eqͣli interuallo
consistens. quȩ singulari numero tot
orbem significat. plurali uͦ singulas
partes. cũiꝰ nomina diuersa dat ratio.
Nam terra dicta a suꝑiori parte qͣ terit᷑.
humus ab inferiori uł ab humida t̾ra
ut sub mari. tellus autẽ quia fructus eiꝰ
tollimꝰ. hȩc & ops dicta. quia qđ opem
fert frugib. eadem & arua ab arando
& colendo uocata: Proprie autẽ terra ad
distinctionẽ aquȩ arida nuncupat᷑ sicut
terris. nam ut humida sit hoc aquarũ
affinitate sortitur. cuiꝰ motũ alii dicuis
uentũ esse in concauis eiꝰ qui motus eam
p̃rupti aliquot montes tumuliq sedere.
alii aquã dicunt generalẽ in t̾ris moueri.
& eassimul concũtere. sicut uas ut dicit
cta concutiunt. Terrȩ qͦ hiatus aut mo¬
tu aquȩ inferiorissit. ł crebris tomtruis.

Expanded text:
erra est in media mundi regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distinctionem aquae arida nuncupatur, sicuterris; nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur. Cuius motum alii dicunt ventum esse in concavis eius, qui motus eam ava terrae citatu rupti aliquot montes tumulique sedere.' Alii aquam dicunt genetalem in terris moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut dicit cta concutiunt. Terrae quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis,
Abbreviated transcription (Latin):
radicem incendiosam. atq coaceruantẽ
Altea malua agrestis. siue maluȩ uiscus.
s altea qđ in altũ surgit. & uiscus qđ gluti¬
nosa est. Origano qd̾ latine colerina int̾¬
pretatur: ꝓpter qđ infusa coloret uinum.

Expanded text:
radicem incendiosam, atque coacervantem. radicem incendiosam, atque coacervantem. 75. Althea, malva agrestis, sive malvae viscus, sed althea, quod in altum surgit, et viscus, quia glutinosa est. 76. Oryganum, quod Latine colena interpretatur, propter quod infusum coloret vinum.
Abbreviated transcription (Latin):
post allopiciã capillos recreat. uł qd̾ capil¬
loꝵ fluores coerceat. uł qđ sit uirgulis
nigris lenib cum splendore qͣsi capilli.
nascitur in aquosis locis. Rubia dicta
qđ radix eiꝰ sit rubra. unde & colorare
lanas phibetur. Ancusa cuiꝰ radix contri¬
ta digitos inficit. est enĩ colore sanguineo.
unde etiã pictorib ad purpurã efficiendã
usus est. Cameleon quȩ latine uascarago
Cicuta ꝓpter qđ in tirso geniculatos nodos
habeat occultos ut canna. sicut dicit᷑ fossa
cȩca quȩ occulta ẽ. hȩc potui data int̾ficit.¬
hanc in carcere s ocrates bibit. & expirauit.
ꝑsius. dicere sorbitio tollit quẽ dira cicutę
hȩc dũ hominib uenenũ sit. capellas effi¬
uocant. qđ foliis trinis sit ꝑ singulas an¬
notationes. Flomos quẽ latini herbam
lucernalem uocantiab eo qđ ad licinia
faciat. eadem & lucubros qđ lucẽ p̾beat
umbris. Piretheron grece dicta qd̾ habeat

Expanded text:
post alopeciam capillos recreat, vel quod capilpost alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur. Anchusa, cuius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad purpuram efficiendam usui est. is vel quia in tirso geniculatos nodos habeat occultos ut canna, sicut dicitur fossa ceca que occulta eHanc in carcere Socrates bibit, et expiravit. Persius: Dicere, sorbitio tollit quem dira cicutae. Haec dum hominibus venenum sit, capellas effivocant, quod sit foliis trinis per singulas adnationes. 73. Phlomos, quam Latini herbam lucernalem vocant, ab eo quod ad lychnia proficiat. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat umbris. 74. Pyrctron, Graece dicta, quod habeat
Abbreviated transcription (Latin):
polippus ex qͦ ceriuatũ est. ut polipodion
diceret᷑. nascitur in teneris petrarũ terris
siue quercis uicinis. Polios a grecis. a latinis
om̃i morbia. qđ multis morbis subueniat.
nascitur in montib & duris locis. Scamo¬
nia quã latini agridiũ uocant. herba suco
plena qui colligitur subcauata radice.
Deniq terrã rotundã cauitate fodiunt. cũ
suppositis aut cocleis aut nucis foliis exci¬
pitur sucus. atq siccatus aufert᷑. Ueniet
autẽ sepiꝰ ꝓbabilis ex misia asiȩ. huic con¬
trariuis atq falsus ex sẏria uł iudea. Daucos
foliis feniculi similib. tirsobi palmis.
Citocacia uocata qđ cito uentrẽ depurgat.
quã uulgus corrupte cito cociniã uocant.
Lappa dicta qđ habeat caulem ingentem
ꝑ terrã dispositã. hȩc herba a grecis filantropꝰ
uocat᷑. qđ uestib hominũ inhereat. ob
aspitatem sui. nascitur iuxta muros.
Capillũ ueneris uocatũ siue qđ elapsos

Expanded text:
polypus; ex quo derivatum est ut polypodion polypus; ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercis vicinis. Polios a Graecis; a Latinis omnimorbia, quod multis morbis subveniat. Nascitur in montibus et duris locis. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis feniculi similis thyrso bipalmis. Citocacia vocata quod ventrem cito depurgat; quam vulgus corrupte citocociam vocant. Lappa dicta quod habeat caulem ingentem per terram dispositam. Haec herba a Graecis φιλάνθρωπος vocatur, quod vestibus hominum inhaereat ob asperitatem sui. Nascitur iuxta muros. Capillum Veneris vocatum sive quod elapsos
Abbreviated transcription (Latin):
Gerabotane ido a grecis hoc nom̃ accepit.
qđ remediis ac ligamentis hominũ. &
purificationib sacerdotũ a gentib apta
ꝓbaretur. unde & eã pontifices sagmen
appellabant. qͣsi sancimen. hȩc & uerbe¬
na quia pura. Paliurus herba asꝑima
& spinosa. Strutios quã quidã herbam
la nariã uocant. eo qđ pleriq lanã ex ea
lauent. nascit᷑ cultis locis. Splenos dicta
qdđ splenem auferat. Cinicia ꝓpt̾ similitu¬
dinem cimicis dicta. unde & eã greci corio¬
nem uocauerunt. nascitur in locis aspis.
atq incultis. Marrubiũ quẽ greci prasiũ
dicunt. uocatũ ꝓpter amaritudinẽ. nascit᷑
in campis. Poleium. Absintbiũ grecum¬
nom̃. cuiꝰ ꝓbabilius ẽ qđ inponti regione
nascitur. unde & absinthiũ ponticũ nomi¬
natur. Simpatus grece dictus. eo qd̾ tantã
in radice uirtutẽ habeat. ut frusta carnis
aspersa in cacabo coagulet. Polipodion
herba cuiꝰ radix hirta atq crinita ut est

Expanded text:
Hierobotane ideo a Graecis hoc nomen accepit Hierobotane ideo a Graecis hoc nomen accepit quod remediis ac ligamentis hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbena, quia pura. Paliurus, herba asperrima et spinosa. Struthios, quam quidam herbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis dicta: unde et eam Graecio κόριον vocaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. Marrubium, quem Graeci πράσιον dicunt, vocatum propter amaritudinem. Nascitur in campis. Puleium apud nomen. Cuius probabilius est quod in Ponti regione nascitur; unde et absinthium Ponticum nominatur. Symphytos Graece dictus eo quod tantam in radice virtutem habeat ut frusta carnis adsparsa in caccabo coagulet. Polypodion herba cuius radix hirta atque crinita, ut est
Abbreviated transcription (Latin):
memorat᷑. conuiuii qͦ hilaritatẽ p̾bere
fertur. ꝓ holere etiã sumit᷑ Arnoglosus
idest agni lingua quȩ aroi ianis planta¬
go dicitur. qd̾ planta erꝰ cito adhereat
t᷑rȩ. hanc multi ꝓ holere uescuntur.
Erpillos quȩ apud nos serpillus uocat᷑ peo
qđ radices ipsiꝰ serpant longe. eadem &
matris animola. ꝓpter qđ menstrua mo¬
ueat. Aristolacia dicit᷑ qđ mulierib
fetis optima sit. nam suꝑsessa pꝰ partum
matricẽ beneficio uaporis expurgat.
huiꝰ herbȩ genera st̃ duo. quarum una
aristolacia rotunda dicit᷑. ꝓpter qd̾ rotun¬
dam radicẽ habeat. altã aristolacia lon¬
ga. quia radicẽ longã habet cũ ramis &
foliis longiorib quã etiã & dactilion
uocant. qd̾ sit radice robore digitali. et
pͥmo senescat. unde & eũ latin senitio¬
nẽ uocant. nascit᷑ ꝑ macerias. Psillios
dicta qđ semen pulicis simile habeat.
unde & eã latini herbã pulicarẽ uocañ.

Expanded text:
memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere fertur: pro olere etiam sumitur. Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aristolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem beneficio vaporis expurgat. Huius herbae genera sunt duo; quarum una aristolochia rotunda dicitur, propter quod rotundam radicem habeat; altera aristolochia longa, quia radicem longam habet cum ramis et foliis longioribus; quam etiam et dactylitin vocant, quod sit radice robore digitali et d vere primo senescat: unde et eam Latini senicionem vocant. Nascitur per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
incendiũ libidinis quã uulgus uocant¬
instinctũ. uenerẽ enĩ suscitat. Idem et
orcis qđ radix eiꝰ in modũ testiculoꝵ sit.
qd greci orcos uocant. idem & leporina
ꝓpter qđ caulem mollẽ emntat. Urtica
ex eo uocata qđ tactus eiꝰ corpus adurat.
est enĩ igneȩ omĩno naturȩ & tactu purit.
unde & pruriginem facit. Artemesia her¬
ba dianȩ a gentib consecrata est. unde &
nuncupataᷤ. grece enĩ diana artemis dicit᷑.
Camimelo grece dicta. qđ malimatiani odo¬
rem habeat. sitq breuis. t̃req uicina:
Camidrios a grecis appellata. qđ sit breuis.
& ꝑ terrã strata. & minuta foliis paruissi¬
mis. Peon quidã medicus fuit. a qͦ peonia
herba ꝑhibetur inuenta. ut homerꝰ dicit.
hanc quidã glisidem uocant. qđ dulcis sa¬
nascitur in siluis. Boglosus a grecis dicta
eo qđ folia habeat asprima ad modũ lin¬
guȩ bouis. quȩ mirũ in modũ ob sapientiã
nutriendã uino infundenda a ueterib

Expanded text:
incendium libidinis, quam vulgus stinincendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radix eius in modum testiculorum sit, quos Graeci ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde et pruriginem facit. Artemisia herba Dianae a gentibus consecrata est, unde et nuncupata; Graece enim Diana Ἄρτεμις dicitur. Chamaemelos Graece dicta quod mali Matiani odorem habeat sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis sae. Nascitur in silvis. Buglossos a Graecis dicta eo quod folia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infundenda a veteribus
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd̾ trans danubiũ in solo barbarico.
istud qđ circa pontũ colligit᷑ nominatũ.
Reu autẽ dictũ. qđ sit radix. qͣsi radix
barbara. qͣsi radix pontica. Iusquiamos
a grecis dicta. a latinis herba calicula¬
ris. qđ caliculi eiꝰ in figurã cantaroꝵ
nascantur. ut est mali prnici. quoꝵ ora
serrata st̃. habentes intrinsecꝰ semina
papaueri similia. hȩc herba & insana
uocatur. quia usus ei piculosus ẽ. deniq
si bibatur. aut edat᷑. insaniã facit. uł sõm
umaginẽ torpidã. Hanc uulgus milimin¬
drum dicunt. ꝓpter qd alienationẽ m̃tis
inducit. Saxifraga uocata qđ semen eiꝰ
petras in uesica frangat atq cõminuat
Gentiana nom̃ sumpsit ut medici memo¬
rant ab inuentore. radicib aristolac̃iȩ
similib. nascitur sub alpib atq galatia
asiȩ. Satureia calida & ꝓpe ignitaᷤ. unde¬
& illi nom̃ inditũ credunt. qđ ꝓnos facit
in uenerẽ. Satirion dicta a satiris ꝓpter

Expanded text:
illud quod trans Danubium in solo barbarico, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel somni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. Unde illi et nomen inditum credunt, quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter
Abbreviated transcription (Latin):
uł qd eam herbam uipera timeat.
Celidonia ido dicit᷑ uł qđ aduentu hirun¬
dinum uidetur erumpe. uł qđ pullis
hirundinũ si oculi auferant᷑ matres eoꝵ
illis ex hac herba mederi dicantur
Eu otropium nomen accepit primo quod
estiuo solsticio floreat. qd solis motib folia
circũacta conuertat. unde & a latinis soli¬
sequia nuncupatur. nam & sole oriente
flores suos aꝑit. idem se recludet cum sol
occubuerit. ipsa est quã latini intubum
siluaticũ uocant. hȩc & uerrucaria quod
extinguat uerrucas ex qua potata uł in
cataplasmate posita abstergat. Pentafi¬
lon a numero folioꝵ dicta. unde & eam
latini quinq foliũ uocant. herba adeo
munda ut purificatione & templis ad¬
hiberi a gentilib solita esser. Isopum her¬
ba purgandis pulmonib apta. unde &
in ueteri testam̃to ꝑ isopi fasciculos asꝑ¬
gebantur agni sanguine qui mundari
uolebant. nascitur in petris herens saxo
radicib. Reubarbarũ. siue reuponticũ.

Expanded text:
vel quod eam herbam vipera timeat. vel quod eam herbam vipera timeat. Chelidonia ideo dicitur vel quod adventu hirundinum videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicantur. Heliotropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum,
Abbreviated transcription (Latin):
uino missa ad bibendũ datur. quoꝵ cor¬
pus ꝓpt̾ curã ẽ secandũ. ut soporati. dolorẽ.
ñ sentiant. huiꝰ species duȩ. femina folus
lactucȩ similib. mala generans in simili¬
tudine prunarũ. masculꝰ uero foliis betȩ
similib. Papauer herba somnifera. de
usualis. alia agrestis. ex qua fluit sucus
quẽ opion appellant. Coloquintida cu¬
curbita agrestis. & uehement᷑ amara. quȩ
similit᷑ ut cucurbita ꝑ terrã flagella ten¬
dit. Dicta autẽ coloquintida qd̾ sit fructu
rotundo atq foliis ut cucumis usualis:
Centauriam greci uocant qm̃ a chirone
centauro fertur repta. Fadem & lunnosiꝰ
quia locis humectis nascitur. eadem &
fel terrȩ ꝓpter amaritudinẽ. Gliciriz a
grece ex eo dicta. qđ dulcẽ radicẽ habeat.
glicm enĩ greci dulce dicunt. eadem
adipsos. quia sitientib sitĩ sedat. Dracon¬
tea uocata. qđ hasta eiꝰ uaria sit in modũ
colubri similitudinẽ q draconis imitet᷑.

Expanded text:
vino mista ad bibendum datur, quorum corvino mista ad bibendum datur, quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species duae: femina, foliis lactucae similibus, mala generans in similitudinem prunarum; masculus vero foliis betae similibus. Papaver herba somnifera; de usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centauream Graeci vocant quoniam a Chirone Centauro fertur reperta. Eadem et λιμνήσιος, quia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. Dracontea vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
in multis locis. s plurima in mauritania.
Lasar herba nascitur in monte oscobagris.
mũ dictus lacsir. qm̃ manat in modum
lactis. deinde usu deriuante lasar nomina¬
tum ẽ. hoc & a quib dam apiũ cirenaicũ
appellatur. qm̃ & apud cirenas nascitur.
Aloen herba amarissumi suci. Panaces her¬
ba fraglantissimi odoris. tirso ferulȩ simi¬
lis. ex quo ꝓfluit sucus qui dicit᷑ oppopan¬
nascis. croceus. & pinguis. odore grauis.
Dictãnos mons cretȩ ex quo dictamnus
potentiȩ est ut ferrũ a corpore expellat. sa¬
gitas excutiat. unde & eiꝰ pabulo ferȩ ꝑcussȩ
sagittas a corpore inherentes excutiunt.
hanc quidã latinoꝵ poleium martis di¬
cunt. ꝓpter belli tela excutienda. Mandra¬
gora dicta qđ habeat mala suaue olentia
in magnitudinẽ malimatian. unde & eã
latin malũ terrȩ uocant. hanc poetȩ an¬
tropomereos appellant. qđ habeat radicẽ
formã hominis similantẽ. cuiꝰ cortex

Expanded text:
in multis locis, sed plurima in Mauretania. in multis locis, sed plurima in Mauretania. Laser herba nascitur in monte Oscobagi, ubtus primum lacsir, quoniam manat in modum lactis, deinde usu derivante laser nominatum est. Hoc et a quibusdam opium Cyrenaicum appellatur, quoniam et apud Cyrenas nascitur. Aloe herba amarissimi sucus. Panaces herba fragrantis odoris; thyrso ferulae similis, ex quo profluit sucus, qui dicitur opoponax, croceus et pinguis, odore gravis Dicta mons Cretae, ex quo dictamnum antae enim potentiae est ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat; unde et eius pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes eiciunt. Hanc quidam Latinorum puleium Martis dicunt, propter belli tela excutienda. Mandragora dicta quod habeat mala suaveolentia, in magnitudinem mali Matiani: unde et eam Latini malum terrae vocant. Hanc poetae ἀνθρωπόμορφον appellant, quod habeat radicem formam hominis similantem. Cuius cortex
Abbreviated transcription (Latin):
uirgulto. in cuiꝰ imitatione arte uestis
ornatur. quȩ acantina dicit᷑. & acantis
dicta. Edera dicta qđ arborib reptando
ederam tibi serpere lauros. Alii ederam
aiunt uocatã. qd hedis supra lactis abun¬
dantiã in ȩscam a ueterib prebebatur
dicunt. nam antiformacon ebrietatis est.
siqui potus edera coronetur. Eueborũ
memorant greci circa elleborũ quendam
fluuiũ plurimũ gigni.atq a grecis inde¬
appellari. hunc romani alio nomine ue¬
ratrũ dicunt. ꝓ eo qd sumptũ mutuam
mentẽ in sanitatẽ reducit. duo st̃ autem
genera. albũ & nigrũ. Acone portus est
bithiniȩ qui ꝓuentu maloꝵ graminum
usq adeo celebris est. ut noxias herbas
aconita illinc nominemꝰ. nam toxica
uenena eo dicta qd ex arborib taxeis
exprimantur. maxime apud cantabriã.
Euforbiũ dictũ. qd eiꝰ sucus oculoꝵ acuat
uisũ. cuiꝰ uistanta est ut duris carnib
supadiecta citiꝰ coqui cõpellat. nascitur

Expanded text:
virgulto; in cuius imitatione arte vestis virgulto; in cuius imitatione arte vestis ornatur, quae acanthina dicitur; et acanthis dicta. Hedera dicta quod arboribus reptando nter victrices hederam tibi serpere lauros. Alii hederam aiunt vocatam quod haedis supra lactis abundantiam in escam a veteribus praebebatur. υσικῶς. Nam antipharmacum ebrietatis est si qui potus hedera coronetur. Elleborum memorant in Graecia circa Elleborum quendam fluvium plurimum gigni, atque inde a Graecis appellari. Hunc Romani alio nomine veratrum dicunt pro eo quod sumptum motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera: album et nigrum. Acone portus est Bithyniae qui proventu malorum graminum usque adeo celebris est ut noxias herbas aconita illinc nominemus. Nam toxica venena eo dicta quod ex arboribus taxeis exprimitur, maxime apud Cantabriam. Euphorbium dictum quod eius sucus oculorum acuat visum. Cuius vis tanta est ut duris carnibus superadiecta citius coqui conpellat. Nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
traxit amaracus a puero cuiꝰdam regis qui
casu lapsus dum ferret unguenta nouũ &
gratissimũ ex confusione odorẽ creauit.
Iacinthus herba ẽ habens florẽ purpureũ.
traxit autẽ nom̃ a puero quodam nobili.
qui in saltib int̾ purpureos flores reꝑtus
est int̾fectus. deditq nom̃ herbȩ puerilis
& flore. pueros a pubertate retinens.
Narcissus herba fabulose impositũ nomen
habet a quodã puero cuiꝰ menbra
in hunc florẽ transierunt. qui & nomen
narcissi in appellatione. custodit. & decus
pulchritudinis in candore retinet folioꝵ.
Rosa a specie floris nuncupata. qd̾ rutilanti
colore rubeat. Lilia lactei floris herba. un¬
de & nuncupata. qͣsi liglia. cuiꝰ dum can¬
dor sit in foliis. auri tamen species intus
effulget. Uiola ꝓpter uim odoris nomen
accepit. huiꝰ genera sunt tria. purpureũ.
albũ. melinũ: Acantus herba egẏptia.
femꝑ frondens. spinis plena. flexibili

Expanded text:
traxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui traxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus; deditque nomen herbae puerilis  similis, pueros a pubertate retinens. Narcissus herba fabulose inpositum nomen habet a quodam puero cuius membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Narcissi in appellatione custodit et decus pulchritudinis in candore retinet foliorum. Rosa ab specie floris nuncupata, quod rutilanti colore rubeat. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupatur, quasi liclia; cuius dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulgit. Viola propter vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria: purpureum, album, melinum. Acanthus herba Aegyptia semper frondens, spinis plena, flexibili
Abbreviated transcription (Latin):
Illirica autẽ dicitur. quia in illirico pluri¬
ma. & molentissima ẽ. species eiꝰ foliis
gladioli similis. radice aromatica. odo¬
ris boni. Acorum foliis iridis similib
radicib acerrimi odoris. s iocundi ꝓpt̃
qd & aromatica ẽ. Meucardamoniñ
siquinũ meliꝰ est qđ in eufrate nascitur
quã qđ in arabia. fultiũ. multiflorum.
purpureũ. tenue. odoris rosei. cũ manu
confricatur. gustu multũ incendit lin¬
guam.atq mordet. huiꝰ flos isquinuan¬
tos dicit᷑. antos enĩ grece flos nuncupat᷑
Timũ appellatũ qd̾ flos eiꝰ odorẽ refert.
tia mella. Epitimũ grecũ nomen qd̾
latine dicit᷑ flos timi. nam flos grece
timũ uocat᷑. est autẽ flos timbresimilis.
Samsucus quẽ latini amaracum uocant.
curꝰ nominis usũ uirgiliꝰ etiã ad uenerem
referens ait. ubi mollis amaracus ilbũ flo¬
rib aspirans amplectitur umbra. apta est
autẽ hȩc herba unguentis. unde & nomen

Expanded text:
Illyrica autem dicitur quia in Illyrico pluriIllyrica autem dicitur quia in Illyrico plurima et olentissima est. Species eius foliis gladioli similis, radice aromatica, odoris boni. Acorum foliis iridis similibus; radicibus acerrimi odoris, sed iucundi; propter quod et aromatica est. Meu. Cardamomum. Squinum melius est quod in Euphrate nascitur quam quod in Arabia, fulvum, multiflorum, purpureum, tenue, odoris rosei cum manu confricatur, gustu multum incendit linguam atque mordet. Huius flos σχοίνου ἄνθος dicitur; ἄνθος enim Graece flos nuncupatur. Thymum appellatum quod flos eius odorem refert. tia mella. Epithymum Graecum nomen, quod Latine dicitur flos thymi; nam flos Graece θύμον vocatur: est autem flos thymbrae similis. Sampsuchus, quem Latini amaracum vocant. Cuius nominis usum Vergilius etiam ad Venerem referens ait Aen. 1, 693: Ubi mollis amaracus illum floribus aspirans amplectitur umbra. Apta est autem haec herba unguentis: unde et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
contrita adicitur. & ꝓditur si pulueru¬
lentũ repitur. atq decoctũ ab odore ꝓprio
fuerit lapsũ. Croco magina expressis
aromatib crocini unguenti atq infor¬
mato redimine in panusculos fit. & iddo
sic appellatũ. Asarũ nascit᷑ in umbrosis
montib frondib cassiȩ similib. int̾ quȩ
flos iuxta radicẽ purpureus. in qͦ semen
continetur uuarum simile. radicib plu¬
rimis. atq tenuissimis & bene redolentib.
& est uirtute similis nardo. Ei nascitur
in ponto. foliis oleastro similib. ciparũ
lib. radicib nigris siue contiguis in simi¬
litudinẽ oliuarũ odorissimis atq acerri¬
mis. nascitur in paludib atq uacuis lo¬
cis. Traditur etiã alia species cipari quȩ
in india nascitur. & appellatur lingua eoꝵ¬
tinziber. Iris illirica a similitudine iris
cęlestis nomꝰ accepit. unde & a latinis
arcumen dicitur. qdđ flos en coloris
uarietate eundẽ arcũ cęlestẽ imitetur.

Expanded text:
contrita adicitur. Ea proditur si pulverucontrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. Crocomagma expressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et ideo sic appellatum. Asarum nascitur in umbrosis montibus, floribus casiae similibus; inter quae flos iuxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus atque tenuissimis et bene redolentibus, et est virtute in Ponto, foliis oleastro similibus. 8. Cypelibus, radicibus nigris, sive contiguis, in similitudinem olivarum odoratissimis, atque acerrimis. Nascitur in paludibus, atque vacuis locis. Traditur etiam alia species cyperi quae in India nascitur, et appellatur lingua eoinziber. Iris Illyrica a similitudine Iris caelestis nomen accepit. Unde et a Latinis arcumen dicitur quod flos eius coloris varietate eundem arcum caelestem imitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ radiculȩ utiles ꝓbantur usib nr̃is
Costũ radix herbȩ est nascentis in india.
arabia. & syria. s meliꝯ arabicũ. est enĩ
album & leue. suaue. iocundi odoris. Indi¬
cum colore atro. & leue. ut ferula. Siriacũ
uͦ pondere graue. colore buxeo. odore acri
summũ tamen albũ. aridũ. leue. gustu
incendess. Crocũ dictũ ab oppido cilicie
qł uocatur coriciũ. quã quã & alibi nascat᷑.
s ñ tantũ uł tale quale incilicia. unde
& a potiori parte nom̃ accepit. nã multȩ
res nomina sumpsert̾. a locis ubi plus
ꝓueniunt. & melis aliquid. optimũ autẽ¬
est qdđ fuerit recens odoris boni albedine
parua porrectȩ longitudinis. integrum.
& neq in fragmenta cõminutum inspi¬
ratione. bona. & cũ carpit᷑ manꝰ inficiens
& leuit᷑ acre. qđ si esmodi ñ fuerit aut
uetustũ. aut infusũ agnoscit᷑. adultera¬
tur autẽ ammixto croco magnate
Augendi qͦ ponderis causa spuma argenti

Expanded text:
atque radiculae utiles probantur usibus nostris. atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu incendens. Crocum dictum ab oppido Ciliciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quale in Cilicia: unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis, ubi plus provenit et melius aliquid. Optimum auteest quod fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admixto crocomagmate: augendi quoque ponderis causa spuma argenti