comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scdm ponunt amos. terciũ micheam. quarũ
iohel. quintũ abdiam. sextum ionam. septi¬
mum naum. octautim abacue: nomtm so¬
phoniam. decimũ aggeum. undecimũ ⁊acha-¬
riam. & ultimum malachiam. Hebrel aitem
post osee. qui apud utrosq primus ẽ. scł̃n
legunt iohel. teitium amos. quartũ abieh̃ dñ.¬

Expanded text:
ponunt secundum Amos, tertium Michaeam, quartum Joel, quintum Abdiam, sextum Jonam, septimum Naum, octavum Abacuc, nonum Sophoniam, decimum Aggaeum, undecimum Zachariam, duodecimum Malachiam: Hebraei autem post Osee, qui apud utrosque primus est, secundum legunt Joel, tertium Amos, quartum Abd
Abbreviated transcription (Latin):
& .q.t. s.p. quȩ omĩa imputabunt᷑ hereticis.
ut ueteres tniquitates & noua eis peccata red¬
dant᷑. Qui enim de egypto exierant ꝑ con-¬
fesionem xp̃i: ꝑfidia in egyꝓtum sitnt re¬
bes mintas. ñ aurilio di. s artifici mendat¬

Expanded text:
ccata . Quae omnia imputabuntur haereticis ut et veteres iniquitates, et nova eis peccata reddantur. Qui enim de Aegypto exierant per confessionem Christi, perfidia in Aegyptum sunt rebes munitas, non auxilio Dei, sed artifici A
Abbreviated transcription (Latin):
in ebrietate sopitus est euigilet. o ploret se¬
ebrum fuisse & ululet. ut postea ululatus
eits & fletus uertatur in rifitm. & gatideat
se ebrietatis materiã ñ hr̃e. quȩ eutm ꝑ labui¬
dantiã ebrium fecerat & uesanum. Sens eñ.¬

Expanded text:
vini ebrietate sopitus est, evigilet et ploret ebrium se fuisse, et ululet: ut postea ululatus ejus et fletus vertatur in risum, et gaudeat se ebrietatis materiam non habere, quae eum per abundantiam ebrium fecerat et vesanum. Gens en
Abbreviated transcription (Latin):
ppłos ip̃e comiscebat᷑ eis. scd̃m illud. Erit sicut
ppłs. sic sacerdos. U el effrarm ppłis. &. gentib
cominiscebat᷑. ut om̃s heretici inch differant
ab eriore gentilium. & qui quondam fuit
pͥnceps in ȩcclĩa. factus est subcmnerici panis. om-¬
ni parte immundo cinere & ignium ardore

Expanded text:
Erit sicut populus, sic sacerdos. Sive Ephraim populis et gentibus commiscetur, ut omnes haeretici nihil differant ab errore gentilium. Et qui quondam fuit princeps in Ecclesia, factus est subcinericius panis, ex omni parte immundo cinere et ignium ardore
Abbreviated transcription (Latin):
nuns deuorat quicquid gerit ñt semesa dimit¬
tens ad alia ꝑgit: reuertensq ad pristinam
sedent. bruchus efficit᷑. ut ñ solum fruges.
& folia. &. cortices. sed & tp̃am medullam
deuoret tarditate. Si autẽ quod prauum¬

Expanded text:
nunc devorat quidquid attigerit, nunc semesa dimittens, pergit ad alia: revertensque ad pristinam sedem bruchus efficitur, ut non solum fruges, et folia et cortices, sed et ipsam medullam devoret tarditate. Sin autem evener
Abbreviated transcription (Latin):
Et apłs dicit. Nolite mebriari uino. in quo
ist bxuria & in ꝓtierbis legimnus. pͥncipes
snum ñ bibant. ne obliuuscantur sapientiȩ.
s recta iudicare non possint. UTnde. deceptis
ppłis & uidicib. princeps extendit manum. uł
illusorib & pestilentib. quales erant filii helꝙ.

Expanded text:
et Apostolus: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . Et in Proverbiis legimus: Principes vinum non bibant: ne obliviscantur sapientiae, et recta judicare non possint . Unde deceptis et populis et ducibus, princeps extendit manum suam vel illusoribus et pestilentibus, quales erant filii Heli,
Abbreviated transcription (Latin):
quia qũ ex alia parte mons. ex alia mare ru
britm. ex teitia pharaonis cingebat exercitus.¬
ant bellare cupientib. solus uidas fidelit
ingressus est mare. Tnde & regnum meru¬
it acciꝑe. & hoc est quod dicit᷑. Itidas autem.¬

Expanded text:
quando ex alia parte mons, ex alia Rubrum mare, et ex alia Pharaonis cingebat exercitusaut bellare cupientibus, solus Juda fideliter ingressus est mare, unde et regnum meruit accipere, et hoc esse quod nunc dicatur: Judas te
Abbreviated transcription (Latin):
eum ad penitentiã reducere. subito effiarm¬
.i. heretici. qui sibi ubtatem falsoꝵ dogmatũ
ꝓmittunt. & ppls samarie. qui se dicit p̾̃cep
matum. & ꝑ illos ingressus ẽ fur & latro¬
quib dr. om̃s qui uenerunt ante me: fu¬
res fuerunt & latͦnes. Eur insidiis & occul¬
ta fraude decipit: latro audacter rapit. la

Expanded text:
eos ad poenitentiam reducere, subito Ephraim, qui ubertatem falsorum dogmatum repromittunt, et populus Samariae, qui se dicit Dei pramatum, et per illos ingressus est fur et latroio: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Fures insidiantur, et occulta fraude decipiunt: latrones audacter aliena
Abbreviated transcription (Latin):
nans latio testimonii. & galgala uolittabrũ.
dicere possumus quod principes hereticorum
testimonia ueritatis tianferunt in mendaci¬
um. & quioquid colant idoltim est. & sacri¬
gregantur. ita heretici de sapientia scłati.
mouent᷑ loco: & totum orbem occupare ñ

Expanded text:
anslatio testimonii, et Galgal, volutabrum, hoc dicere possumus, quod principes haereticorum testimonia veritatis transferant in mendacium, et quidquid colunt, idolum sit, et sacrigregantur: ita et haeretici de sapientia saecularmoventur loco, et totum orbem occupare 142
Abbreviated transcription (Latin):
nes: ñ est eñ ibi domꝰ di. sed domus idoli:
nec uratieritis ꝑ nomen xp̃i. cuius maiestatẽ
miscendo uos ydolis polliristis. Sicut enim
tacca ꝑcussa asilo. ꝓcussi funt heretici arden
rituit: ⁊deo pascent᷑ in lata & spaciosa dia q̃
aucit acͥ mortẽ. & pacientia domãm & bor
pastoris. eos nutrit ad mortẽ. ouia particeps.

Expanded text:
nes. Non est enim ibi domus Dei, sed domus idoli. Nec juraveris per nomen Christi, cujus majestatem miscendo idolis polluisti. Sicut enim vacca percussa asilo, percussi sunt haeretici ardentrunt: ideo pascentur in lata et in spatiosa via, quae ducit ad mortem, et patientia Domini bonique pastoris eos nutriet ad interitum. Particeps
Abbreviated transcription (Latin):
naria offerunt᷑. Quadragesimo guinto die
ad montẽ syna ꝑuenit ppłs: & statim alto
die p̃cipit᷑. ut scĩsicet᷑ a coitu feminaꝵ per
triduũ. & se p̃paret ad legem accipiendam.¬
quib dieb tñsactis. quinquagesimo die
modiis ẽ. conduclus pꝰ aduentũ saluatons.

Expanded text:
n possunt. Quadragesimo quinto die ad montem Sina pervenit populus, statimque altero die ut sanctificentur 31 a coitu feminarum per triduum, et se praeparent ad accipiendamus diebus, quinquagesimo die modiis est conductus, post adventum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .s.⁊ cȩc̃. Iuxta tropologiã accusat᷑ ppłs ne
se alientũ arbitret᷑ a crtmine. si inductus sit
aregib & a sacerdotib ꝗuios hereticoꝵ pͥnci¬
pes intelligimus. lx̃i. quoq principes accu¬
santur. quia quafi laqueus cepunt ppłm. s
positi spedatores in ȩccłia. duxerunt eos ma¬
rorem. & in monte thabor excelso atq puls¬
rimo. qd int̃pretat᷑ ueniens litmen. infdrs
dam thabor int̾pretant᷑ lacum .i. cisternam¬
beretici foderitnt lacũ. & inciderunt in fais¬

Expanded text:
cuntur. Juxta tropologiam, accusatur populus ne se alienum arbitretur a crimine, si inductus sit a regibus et a sacerdotibus, quos haereticorum principes intelligimus. Ipsi quoque principes accusantur, quod quasi laqueus, ceperint populum, et positi speculatores in Ecclesia, eos duxerint in errorem. Et in monte Thabor excelso atque pulcherrimo, qui interpretatur veniens lumen, insidias dam Thabor interpretari putant lacum, id est, cisternamhaeretici foderint lacum, et inciderint in fove
Abbreviated transcription (Latin):
s i egypto fornicata est: iterũ ꝑ legem
si sodalib interfectis. nouissime uenit filiꝰ.
quo orucifiro & a mortiuis refurgente. de¬
satus. & credicłit ȩuugłio: statim sciet qͥa
tp̃e est ds. credens in eum quẽ pͥus nega¬

Expanded text:
 Aegypto idola coluit, iterum per legem si sodalibus interfectis, tertio venit Filius. Quo crucifixo, et a mortuis resurgente, desatus et crediderit Evangelio, statim sciet, quia ipse sit Deus, credens in eum quem prius nega
Abbreviated transcription (Latin):
bellai platas. massa pingutũ caricarũ. quas
in modum laterũ figurantes. ut diu illesȩ.¬
ꝑmaneant. calcant atq compingunt. q̃¬
sitmmmata in fornicatione. & ꝑfecta filia
uoluptatis. q̃ fruentib fuatus uidet᷑ & dul¬
cis. in typo saluatoris ab osce ieror accipit᷑.
ss priꝰ ex ea di filius generat᷑.i. iextael. est aũ

Expanded text:
Est autem massa pinguium caricarum, quas in morem laterum figurantes, ut diu illaesae permaneant, calcant atque compingunt. summata in fornicatione atque perfecta filia voluptatis, quae fruentibus suavis videtur et dulcis, in typo Domini Salvatoris 7 ab Osee uxor accipitur: et primus ex ea Dei filius generatur, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
d intelligendas extremas partes
danielis. multiplex grecoꝵ hystoria.
necessaria est. sutyrii uidelicet. Galliici.
diodori. herodoti. folibii. Possidonii. Claudes
theonis. & andionici cogmento alippi. quos
& porphirius secutum. eẽ se dicit. Losephi
quoq & eoꝵ quos ponit iosephus. p̃cipuia¬

Expanded text:
d intelligendas autem extremas partes Danielis, multiplex Graecorum historia necessaria est: Sutorii videlicet Callinici, Diodori, Hieronymi, Polybii, Posidonii, Claudii, Theonis, et Andronici cognomento Alipii, quos et Porphyrius esse secutum se dicit: Josephi quoq
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s sc̃s. ubi malogranatum fuerit. hȩc¬
enim arbor ꝓpter granoꝵ nimiam iul¬
titudinem & intextis menbianulis.
gcometricam compositionẽ. & diuer-
hensas. semꝑ in scĩs scripticris super
ȩccłlȩ. ꝑsona ponitur. Et factum est
uerbum domini scdo ad aggeum.¬

Expanded text:
 erunt, ubi malogranatum fuerit, quae arbor propter granorum nimiam multitudinem, et intertextis membranulis quamdam geometricam compositionem, et divershensas, semper in Scripturis super Ecclesiae persona ponitur. Et factum est verbum Domini secundo ad Aggaeum
Abbreviated transcription (Latin):
poteramus. & dicebatur nobis. tanta patii
estis sine causa. s cum intiaremus ad
tortular. & quinquaginta uini ampho-¬
ras supputaremꝰ. qui numerus comple-¬
tis. xiii. ebdomadib uino duunitatis
includit᷑. & putaremꝰ nos hr̃e uinum.
qͦd lexificat cor hominis. scãs numertis

Expanded text:
poteramus, et dicebatur ad nos: Tanta passi estis sine causa ? Sed et cum intraremus ad torcular, et quinquaginta vini amphoras supputaremus quem numerum, completis septem hebdomadibus, unio divinitatis includit, et putaremus nos habere vinum, q
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ. iudiciũ oꝑamini. & uisticiam
querite. & respondete eam. ut
ꝓtegamini in die ire dñi. quia gaza
direpta erit. & ascalon in desertum.
& arotus in meridiȩ ꝓitietur. & ac¬

Expanded text:
terrae: judicium operamini, et justitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae Domini, quia Gaza direpta erit, et Ascalon in desertum: et Azotus in meridie projicietur, et Ac
Abbreviated transcription (Latin):
atan tm̃ exstructo & dirita domo mea
tius. & carnib te scificari putas: scito
mum pocus qm̃ meam exstruere cccia
si scm̃ quidem ẽ quod offeit̾ in alta¬
ri. s non tam sandificari hostiis. quam
ex eo quod in conuallib habitas. & mor¬

Expanded text:
tantum exstructo, et diruta domo mea, ejus et carnibus te sanctificari putas: scito gis domum quam meam exstruere conatus es. Sanctum quidem est quod offertur in altari; sed non tam sanctificaris ex hostiis, quam ex eo quod in convallibus habitas,
Abbreviated transcription (Latin):
nominus electam & totam ueram .s de
uinea sodomoꝵ. Hñt oleum. quod de ue¬
teris & noui testamenti testimoniis uio¬
lenter expͥmunt. & qͦsi in refectionem
eͥpserunt. & om̃s immundo ore ꝓlati
sunt. quicamq tetigerit immundus
fit. & in eoꝵ ducet᷑ errorem. Uñ tespon¬

Expanded text:
mia, electam et totam veram ; sed de vinea Sodomorum. Habent et oleum quod de veteris et novae Scripturae testimoniis violenter exprimunt, et quasi in refectionem qui scripserunt, et immundo ore prolati sunt, omnis qui tetigerit, immundus fiet, et in eorum trahetur errorem. Unde respon
Abbreviated transcription (Latin):
agnum immacłatum & agniculum. &
indutus ẽ xp̃o: si tulerit de carnib etꝰ
& ligauerit in summitate .ui. sui. & ip̃a
summitas tetigerit scripturaꝵ panem qͥ
confirmat corda credentium. aut coctio.¬
legis carnes concidunt. &. decoqtiunt. &¬
conditas p̾bent. esui. aut uinum quod
letificat cor hominis. arit oleum in quo
exhilaratur facies audientis. aut omĩn

Expanded text:
agnum immaculatum et anniculum, et indutus est Christo, si tulerit de carnibus ejus, et ligaverit in summitate vestimenti sui, et ipsa summitas tetigerit Scripturarum panem, qui confirmat corda credentium; aut coctioLegis carnes concidunt et decoquunt, et conditas praebent esui; aut vinum quod laetificat cor hominis; aut oleum, in quo exhilaratur facies audientis; aut omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ statim quasi sc̃isicati ea comedent. quib
dientes quia tantum pallii summitatt
tangunt᷑. ꝙ sc̃cficatȩ carnis intimseus.
humorem sanguinis. uenas. neruosq
ñ norunt. Sicut gͥ summitas uestm̃itl
añci. & leuis tactus ñ scĩficat. insicum

Expanded text:
n statim quasi sanctificata ea comedent quibuscdientes: quia tinguntur; et sanctificatae carnes intrinsecus, humorem, sanguinem, venas 764, nervosque non norunt. Sicut igitur summitas vestimenti dominici, et levis tactus non sanctificat, n
Abbreviated transcription (Latin):
N scđo anno darii regis ꝑsarum.
filii hitaspis. septuagesimũ annum
desolationis templi fuisse. completũ.
quem iheremias uatianatus es b:
septuagesimus annus. S & exdias
exstructo tamen altari. & iactis fun¬
damentis templi. ad litteras artaxer¬
sis ꝓhibitum opus refert. usq ad se.¬

Expanded text:
ndo anno Darii, regis Persarum filii Hystaspis, septuagesimum annum desolationis templi fuisse completum quem Jeremias vaticinatus est septuagesimus annus est . Sed et Esdras, exstructo tantum altari, et jactis fundamentis templi, ad litteras regis Artaxerxis prohibitum opus refert: Tunc inte
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotium roboret᷑. & ppłs eiꝰ qui quon¬
dam terrenus fuit. ut. faciat oꝑa in
domo dĩ. & sciat. dominum sibi ecͦ pt¬
egrediamur de egypto. & uerbum
testamenti quod accepimus implea¬

Expanded text:
cerdotium roboretur, et populus ejus qui quondam terrae fuit populus, faciat opera in domo Domini, et sciat Deum sibi esse praeegrediamur de Aegypto, ut verbum testamenti quod accepimus, implea
Abbreviated transcription (Latin):
dalizauit. ñ dirpiet᷑ ut gara: s in soli¬
tudinem redacta. gehennȩ ignib us
ad puluerem cremabit᷑. Arotus ignis
rationis. incendio debachata. omnes
enim adulterantes. uelud clybanus cor¬

Expanded text:
Dominus , non diripietur ut Gaza, sed in solitudinem redacta, gehennae ignibus usque ad pulverem cremabitur. Nec non rationis incendio debacchatus est: Omnes enim adulterantes, quasi clibanus cor
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis. qnͣtum in se est. despiciunt deso¬
latam dĩ domum. & cum possint edifi¬
care contempnunt. & quasi iam ui¬
dentes maturas segetes: fructus sibi
flant᷑ a sermone di. quasi indigna

Expanded text:
et quantum in se est, despiciunt desolatam domum Dei, et cum possint aedificare, contemnunt: et quasi jam videntes maturas segetes, fructus sibi flantur a sermone Dei, quasi indigna
Abbreviated transcription (Latin):
& eos qui adorant dm̃ & melchon. qͥ
seculo pariter & deo purant se posse
litantes xp̃o obligant n egotiis sdari¬
dicant. filios suos immolant mel¬
chon .i. regi suo. Merito enim hñt
regem hominem. qui regem dm̃ ꝑ
retinent sua pecrata fugientem.
Si quis uoluerit hoc acciꝑe .s. inter¬
pͣtationem nominũ uide & ierłm.

Expanded text:
et eos qui adorant Dominum et Melchom, qui saeculo pariter et Domino putant se posse litantes Christo, obligant se negotiis sadicant, filios suos consecrant Melchom, id est, regi suo . Recte enim habent regem hominem, qui regem Dominuuirunt eum, retinent sua peccata fugientem. Si quis autem voluerit juxta interpretationem nominum Judae et Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
sensum se pacis hr̃e uctat. & auferit
atq disꝑdat de tali ierłm omnem
suꝑbiam. & falsos in dm̃ cultus. & ua¬
rioꝵ errores dogiatum. & seruien¬
tem deo pariter & mundo. & per coti¬
diana peccata aduersionem a dño.
& neglectum in dm̃. Silete a facie dñĩ.¬

Expanded text:
re jactat, ut auferat atque disperdat de tali Jerusalem omnem superbiam, et falsos in Deum cultus, et variorum errores dogmatum, et servitutem in Deum pariter et mundum, et per quotidiana peccata, aversionem a Domino et neglectum in Deum. Silete a facie Domi
Abbreviated transcription (Latin):
quo numero factus ẽ mundus. &
in scđo anno. qui diuidit unionem.
materia enim in qua mundi repatio
sobolisq confistit. duplicem diligit¬
amĩ: & itroq ppło congregato. exstru¬
imus templum di. Ex duob enim
duodenariis uicesimi quarti name¬
ri summa consistit: quia tam ex ui

Expanded text:
ero quo factus est mundus, et in secundo anno qui dividit unionem materia enim in qua mundi reparatio sobolisque consistit, duplicem Domini, et utroque populo congregato, exstruimus templum Dei. Ex duobus enim duodecim numeris, vicesimi quarti numeri summa consistit: quia tam ex ci
Abbreviated transcription (Latin):
uñ letentur. & sermonem quo decipere
uiunt. ꝑ quem sciunt a se tantas uicti¬
mas interfectas. & tantos potentiu de
unt. expandunt rete. quoꝵ studim est.
quod constituit in campo duram signi
ficat. & simulachrum belis. cu quasi
Non hamo. qui ẽ ꝑuersus sermo in pͥn
guissimas hostias comp̃hendit. & per
unum hominẽ. peccatores constituti
bolus. qui opprimit iustum. & habet
homines qͦsi pisces maris. & uastat
omĩa quasi reptilia ñ hñtia ducem.
misit hamum suum. hamo petri con¬

Expanded text:
 laetentur, et sermonem suum quo decipere viant, per quem sciant a se tantas victimas interfectas, et tantos potentium unt, expandunt rete suum, et hoc omne quod fecit in campo Dura  Al. Duram et simulacrum Belis, cui quasi non hamo qui perversus sermo intelliguissimas in ipso hostias comprehendit. Et: Per unum hominem peccatores constituti bolus qui opprimit justum, et habet homines quasi pisces maris, et vastat cuncta quasi reptilia non habentia ducem misit hamum suum con
Abbreviated transcription (Latin):
assum. Quasi sicct pariuli qui pͥma
apices. & trementem manum inbuns
erudiunt. & ad recte scribendum am
lis cordis tui. & in buxo pectoris tuu. scͥbo
quod dico. Uisio enim est. que ꝓmittit᷑.

Expanded text:
 quasi parvuli qui prima apices et trementem manum in buxo erudiunt, et ad recte scribendum medlis cordis tui et in buxo pectoris scribe quod dico. Visio enim est quae promittitur
Abbreviated transcription (Latin):
atuido. quanti pisces in aquis naticent.
a quide minorib maiores p̃cedere debe-¬
unt. Non simus tam fatui adulatores
di. ut dum potentiam eiꝰ etiam adima
detrudimus. in nosip̃os inuiriosi simus.¬
candem irrationabilium ꝓuidentiam
d dicentes. Uñ liber ille apocriphus
stulticiȩ condempnandus. in quo scͥptũ
s. quendam angłm nomine tigris p̾esse
rptilib. & similiter piscib. & arborib.
ꝙ bestiis unuiersis. ꝓprios in cristodiam

Expanded text:
titudo, quanti pisces in aqua natent, et qui de minoribus majorum praedae cedere debeant. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum potentiam ejus etiam ad ima detrahimus, in nos ipsos ineamdem irrationabilium providentiam esse dicentes. Unde liber ille apocryphus stultitiae deputandus, in quo scriptum est quemdam angelum nomine Tyri praeesse reptilibus, et similiter piscibus et arboribus et bestiis universis proprios in custodia
Abbreviated transcription (Latin):
latorum. Hystoria stricta ẽ. & euagandi
ñ ht̃ facultatem. T̃ropologia libera & his
tantum legib arcumscͥpta. ut pietate᷑
sequat᷑ intelligentiȩ. sermonisq contex¬
tum. nec in reb multum inter se. cont᷑¬
riis uiolenta sit copulandis. Propter¬

Expanded text:
t. Historia stricta est, et evagandi non habet facultatem. Tropologia libera, et his tantum legibus circumscripta, ut pietatem sequatur intelligentiae, sermonisque contextum, nec in rebus multum inter se contrariis violenta sit copulandis.
Abbreviated transcription (Latin):
icredulos. & contemptores natio de¬
monum. amara ad puniendum. & uͥq
p̾ens. ambulat quoq tͥcumq ẽ terry
lattudo ut possideat homines. in quib
nec ante frangit᷑ nisi cum mul-¬
utudme peccatoꝵ. & iniquitatis
pondere grauata. ad consummationẽ
& dum ñ sꝑantur. cito & delonge ad¬
uolant. Y olabunt qͣsi aquila. quȩ. s.
& in iezechiele sub siguia nabugodonosor
& regis egyptii. suꝑ diabolo. describitur.
Pullus ẽ demonum qui partat. omnes
ad p̾dam festini uenient. ante faciem
eoꝵ uentus urens. quicquid aspexennt.
quicquid uultui eoꝵ obuium fuerit.
urere desidabunt ꝙ ꝑdere. Rex autẽ
potentissimus erit in medio captiuoꝵ.
& eoꝵ numerum qͦsi arenam maris.
a satellitib suis hinc m̃ suscipiet. &
ip̃e de regib triumphabit. & tyraniu
ridiculi eius erunt. multos enim scõꝵ¬
tentissimi. & tyrannidem ȩxercere
contra demones. & eicere de corporib
sui depitabit. Ip̃e uero fortissimus
coacta manu. & ꝑditoꝵ exertitu con¬

Expanded text:
incredulos et contemptores natio daemonum, amara ad puniendum, et ubique praesens. Ambulat quoque ubicumque terrarum est latitudo, ut possideat homines, in quibusnec ante frangitur, nisi cum magnitudine peccatorum et iniquitatis suae pondere praegravata ad consummationem et dum non sperantur, cito de longe venient. Volabunt quasi aquila, quae exalEt in Ezechiele sub figura Nabuchodonosor et regis Aegyptii super diabolo describitur. 601 Nullus est daemonum qui parcat: omnes ad praedam festini venient: ante faciem eorum ventus urens: quidquid aspexerint, quidquid vultui eorum obvium fuerit, urere desiderabunt et perdere. Rex autem potentissimus erit in medio captivorum, et eorum numerum quasi arenam maris a satellitibus suis hinc inde suscipiet, et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt. Multos enim stentissimi, et tyrannidem exercere contra daemones, et ejicere illos de corporibus sui deputabit. Ipse vero fortissimus, coacta manu, et perditorum exercitu con
Abbreviated transcription (Latin):
um sis creator.q dominus. necess
est ut facias. quod sine te fieri ñ po¬
test. ñ quod ꝓpł sic sentiat. s quid
humanã impacientiam in sua ꝑuma
expͥmat. sicut apłs multas in seꝑso¬
nas transformat. Uñ. hec autẽ s̃is
Alter enim d̾s ñ potest hr̃e homins
quasi pisces maris. & quasi reptila

Expanded text:
um creator et dominus, necesse est ut facias quod sine te fieri non potest. Non quod propheta sic sentiat, sed quod humanam impatientiam in sua persona exprimat, sicut Apostolus multas in se personas transformat; unde: Hoc autem, fratres, Aliter enim non potest Deus habere homines quas
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ꝓposita questio soluit᷑: quod .s. dons
ille. ueniat. iniquitas dominet᷑ in mun¬
do. & iudicium ñ ꝓueniat ad finem &
uerus nabugodonosor capiat. reti & si
gena homines quasi pisciculos. ꝙ ratio

Expanded text:
posita quaestio solvitur, quod donec ille veniat, iniquitas dominetur in mundo, et judicium non perveniat ad finem: et verus Nabuchodonosor capiat rete suo et sagena homines quasi pisciculos, et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligit emm quod uidet. nec ut amas
loquitur. nec more insanientium fe¬
minaꝵ dat sine mente sonum Uñ ape
dissensionis as. s pacis. U ñ colligitur
cum quis uoluntate reticet. & ali laci
uelit. qui autem in extasi .i. inuitus
loquitur. nec tacere nec. loqui ht̃ in

Expanded text:
intelligit quod videt: nec ut amens loquitur, nec in morem insanientium feminarum dat sine mente sonum. Unde etdissensionis, sed pacis. Ex quo intelligitur, cum quis voluntate reticet, et alteri lacere cum velit. Qui autem in ecstasi, id est invitus loquitur, nec tacere nec loqui in sua
Abbreviated transcription (Latin):
hoste. Ad ꝓpħȩ querimoniam dicentis.
te. & post p̾fationem intulerat. Ecce ego
suscitabo chaldeos. gentem amaiam &
uelocem. omniq descriptione completa.
uel nabugodonosor uel de diabolo in
fine ait. tunc mutabit̾ sp̃s & ꝑtransibit

Expanded text:
hetae querimoniam dicentis: te: et post praefationem intulerat: 600 Ecce ego suscitabo Chaldaeos gentem amaram et velocem. Omnique descriptione completa, vel de Nabuchodonosor, vel de diabolo in fine memorat: Tunc mutabitur spiritus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ieremias. uistus es domine. confiteor:
uerumptamen uidicia loquar ad te.
dauerunt om̃s qui p̾uaricant᷑. & de¬
linquunt. Plantasti eos & radicati st̃.
genuerunt. filios. & fecerunt fructũ
mundi sunt oculi tui. quib nicħ¬
iniquitatem ñ poteris. qui equissi

Expanded text:
loquitur: Justus es, Domine, confiteor: verumtamen judicia loquar ad te: abundant omnes qui praevaricantur et delinquunt? Plantasti eos et radicati sunt, genuerunt filios, et fecerunt fructum: « Mundi sunt oculi tui, ne videiniquitatem non potes. Quare non
Abbreviated transcription (Latin):
pateris aduersarium. ut ip̃o carifice
corripias ñ occidas peccatores. noui qͥr
nichil tibi placet iniustum. & oculi us
ab iniquitate puri. nec uidere potes
iustum cam occidat inuistus & taceas
cur seuiente cȩto. & omĩa deuorante.
ñ solum deuorent᷑ pisciculi. s & ipss

Expanded text:
ti adversarium, ut ipso quasi carnifice, corriperes et non occideres peccatores. Novi quia nihil tibi placeat injustum, et oculi tui ab omni iniquitate sint puri, nec videre possis justum Cain occidat injustus , et taceas? Cur saeviente ceto, et omnia devorante, non solum minores p
Abbreviated transcription (Latin):
rantium se ad pͣlium pomꝑa narratur
mixtiq nunc de isrł quȩ olim passussit.
nunc de assirio quid fecerit. nunc de ba¬
ñ mirum. si tam uelociter ueniunt ad
matione mundi confundent᷑ & colliden¬
tur currus in plateis. qmͣuis enim lata
& spaciosa sit uia. quȩ ducit ad mortẽ.
p̾ssura tñ tempis coartati: rectumiter in¬
uenire ñ potuerunt. & inuicem colliden¬
tur. & nichilominus sꝑabunt. ueterem
furorem. & qͣsi fulgura huc illucq dis¬

Expanded text:
rantium se ad praelium pompa narratur. Commixtimque nunc de Israel quae olim passus sit, nunc de Assyrio quod fecerit, nunc de Bamirum si tam velociter ad matione mundi, et confundentur, et collidentur currus in plateis; quamvis enim lata et spatiosa via sit, quae ducit ad mortem : tamen pressura temporis coarctati, rectum iter invenire non poterunt; sed in se invicem collidentur, et nihilominus spirabunt veterem furorem, et quasi fulgura huc illucque dis
Abbreviated transcription (Latin):
uidearis. ne ampliꝰ decipias eos. qui tibi
coherentes unum tecum corpus esficiunt᷑.
&s ponam te. in exemplum. ut similitudo
formidatȩ penȩ. similitudinẽ ꝓhibeat.
culpȩ. Et erit cunt. om̃is qui uident

Expanded text:
idearis; nec decipias plurimos, qui tibi ante cohaerentes, unum tecum corpus efficiebantur. Et ponam te in exemplum, ut similitudo formidata 568 poenae, similitudinem prohibeat delinquendi . Et erit, omnis qui viderit
Abbreviated transcription (Latin):
tura scã magnis disficultatib conterta
est. & maxime ꝓpħȩ. quia enigmatib
plena. ẽ. ut dissicultate᷑ sensuum difi¬
cultas quoq sermonis inuoluat. a non
facile pateat. scm̃ canib & margantȩ

Expanded text:
turam sanctam his difficultatibus esse contextam, et maxime prophetas, qui aenigmatibus pleni sunt, ut difficultatem sensuum, difficultas quoque sermonis involvat: ut non facile pateat sanctum canibus, et margaritae
Abbreviated transcription (Latin):
di. & arguunt legis dm̃ qͦsi crudelem
dum. & consuminationẽ eiꝰ faciet. Si auͦ
diliuuo deleuit. sodomam & gomorrã
igne & sulphure submersit. & egyptios
in mari. isrłitas in deserto ꝓstrauit. sci¬
tote. quia in p̾senti ad horam puniuit.
ne in futuro in ȩternum puniret. Non
udicabit deus bis in idipsum. gui en
puniti sunt. postea ñ punientur. ate
enim ꝓpħia mentitur: quod dicere nesi
est. Recepunt ẽ & qui in diliuuio pienr
.&. sodomite. & egyptii. & isrłitȩ indeet¬
to mala sua. in uita sua. Querit aliquis
sidelis si in adulterio depͣhenditur ꝙ
decollatur. quid de eo fiet. aut puns¬
tur. & falsum ẽ hoc. ñ iudicabit ds bis
in idipsum. aut ñ puniet᷑. & optandum
est adulteris. ut sic moriantur. Respon¬
sio. diñ sicut omĩum rerum. sic suppiioꝵ
am. nec. illi in peccatorem exercendȩ
dehinc pene auferri potestatem. & ma¬
gnum peccatum. magnis duiturnisq
cruciatib elui. Si quis autem punitus
sit. ut. ille in lege. qui isiłitam maledixꝰ

Expanded text:
 arguunt Legis Deum quasi crudelitatis, dum, et consummationem ejus faciet. Quod diluvio delevit, Sodomam et Gomorrham igne et sulphure submersit, et Aegyptios in mari, Israelitas in deserto prostravit, scitote quia in praesenti ad horam punit, ne in futura in aeternum puniat. Non judicabit Deus bis in idipsum; qui ergo puniti sunt, postea non punientur; aliter enim propheta mentitur, quod dicere nefas est. Receperunt ergo et qui in diluvio perierunt et Sodomitae et Aegyptii et Israelitae in deserto mala sua in vita sua. Quaerat aliquis, fidelis si in adulterio deprehenditur et decollatur, quid de eo fiet? aut punietur, et falsum est hoc: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum erit adulteris, ut sic moriantur. Respondeo Deum, sicut omnium rerum, sic supplicioam, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diutinisque cruciatibus elui; si quis autem punitus sit, ut ille in lege qui Israelitam maledixit,
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotem. quia quȩ in libro illius di¬
cuntur. etiam hic ꝓpheta commemorat.
ut est hoc. Labia sacerdotis custodiunt
scientiam. & legem requirunt. ex ore
euis. quia angelus domini exercituum

Expanded text:
cerdotem, quia omnia quae in libro illius continentur, etiam hic propheta commemorat, dicens: Labia sacerdotis custodient scientiam, et Legem requirent ex ore ejus, quid angel
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ magnifici. abietes cedri. Ulalate quer¬
succisus est saltus munitus. templam¬
s. quod in exprgnabili creuerat firmita¬
te .a. aiiersis regib & principib & post
ab herode constructum. a romanis dele¬

Expanded text:
am magnifici vastati sunt: Ululate, quersuccisus est saltus munitus. , quod inexpugnabili creverat firmitate, et a diversis regibus et principibus, ac postea ab Herode constructum est, Romano op
Abbreviated transcription (Latin):
de qua. dilecta. mea in domo mea fecit
abhominationẽ. di .s. filium crucisixit.
ut audiret oluiam umbrosam & ne¬
morosam. pulchritudinẽ uocauit do¬
minus nomen tuum. & inutiles facti

Expanded text:
ec dilecta in domo Dei fecit abominationem, 916 ut Dei Filium crucifigeret, et audiret: Olivam umbrosam, et nemorosam pulchritudinem vocavit Dominus nomen tuum; et inutiles facti
Abbreviated transcription (Latin):
tui ȩterni. qui ierłm scdm iexechiel in suo
abraham pactum in diuisione. uutuli. ꝙ
arietis. & hyrci. dimisisti ppłm tuum isrb
de captiuitate. & de. camino chaldeoꝵ. in
cti eratis. & sꝑabatis in domino. conuerti
habetis dominum spondentem. quol pro
breui captiuitate. inuiria duplicata. omĩa

Expanded text:
suo Abraham in divisionibus vituli et arietis et hirci; dimisisti populum tuum Israel de captivitate et camino Chaldaeorum, cti eratis, et sperabatis in Domino, revertimihodie vobis habetis Dominum pollicentem, quod pro brevi captivitatis injuria, duplicata omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tadini libani comꝑauit.. nichil enuen
libano in terra ꝓmissionis extelsiuis. meħ̃
nemorosuis atq densius. sic iordani qui
maximus in uidea fluuius. uxxta quem
morant᷑ leones. fremitum uinxet leonũ
ob ardorem sitis. uel uiciniam deserti.¬

Expanded text:
tudini Libani comparavit nihil enim Libano in terra repromissionis excelsius est, nec nemorosius atque condensius sic Jordani fluvio, qui maximus in Judaea est, juxta quem morantur leones, fremitum junxit leonum propter ardorem sitis, et ob deserti
Abbreviated transcription (Latin):
dis meus descendit in ortum meum. ad
phialas aromatum pascere mortis & colli¬
gere lilia. ortus uel paradysus sponse est¬
latio scãrum scripturarum. de quib li¬
lia. uiolas. & rosas. quasi uaria decerpunt
aromata. ut impleant phialas .i. animas
sidelium. & domino ex eis libationem¬
fundant. Huiusmodi leberes cum conuer-¬
uirtutum. tunc erit omnis lebes in ierłm.¬
scĩficatus domino exerctiuum. Et tunc¬

Expanded text:
elis meus descendit in hortum meum ad phialas aromatum, pascere in hortis, et colligere lilia . Hortus et paradisus in tio Scripturarum est: de quibus lilia, et violas et rosas et varia decerpit aromata, ut impleat phialas animarum credentium, et Domino ex eis liba diffundat. Istiusmodi lebetes cum veri, et erit omnis lebes in Hierctificatus Domino exercituum .
Abbreviated transcription (Latin):
scandalixatur. &.e.ñ. uror:  Hii uendeñ
ppłos sibi creditos. de quib dicit᷑. qui
tur. laudantes eos qui miseros dep̃dart᷑.
& iniquos benedicentes. Seruata ad uen
hystoras.& traditiones plangentiũ ti au
quod in tabernaculo abrahȩ ubi nunc p¬
singulos annos merratus celeberrimus.
runt ab adriano: multa eoꝵ milia nenr¬

Expanded text:
scandalizatur, et ego non uror ? et vendant populos sibi creditos, de quibus scriptum estur, l iniquos benedicentes. « Et pastores historias, et traditiones plangentium Judaeorum, quod in tabernaculo Abrahae ubi nunc per annos singulos mercatus celeberrimus runt ab Adriano, multa hominum millia venu
Abbreviated transcription (Latin):
interp̾satur humilitas. ad micham de
morasti. qui usq hodie uixta eleutropo¬
sientia peccatoꝵ: s quȩ inter uirtutes
ponitur. de qua dicitur. humiliamini
sub potenti manu di. ut uos exaltet in

Expanded text:
interpretatur humilitas: ad Michaeam de Morasthi, qui usque hodie juxta Eleutheroposcientia peccatorum; sed quae inter virtutes ponitur, juxta quam dicitur: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ut ulteriꝰ non redeant: sicut
subsequent̾ addidit dicens. Septi¬
es enim cadet iustus. & resurget:
impii aũ corruent in malũ. Qͦmͦ
aũ iustus appellatur. qui cadere
id ẽ peccare memorat᷑: nisi qr de
sine quib nec iustoꝵ quispiã esse

Expanded text:
unt, ut ulterius non redeant. Sicut unt, ut ulterius non redeant. Sicut subsequenter addidit dicens: Septies enim cadit justus et resurgit, impii autem corruent in malum. Quomodo autem justus appellatur qui cadere, id est peccare, memoratur, nisi quia de sine quibus nec justorum quispia
Abbreviated transcription (Latin):
hortatione ad uitã restaurare sata¬
ge: siqͦs fame ꝑituros. si quos algore
iuderis. illos dato uictu ac uestitu.
recrea. Comede filimi mel. qr bonũ
est. & fauũ dulcissimum guituri
tuo: sic & doctrina sapĩȩ anime tuȩ.
Patet facillime qͣre doctrinã sap̃ie
melli comparet & fauo: qr nimi¬
rũ sic̃ illa cẏbis᷑: ita hȩc doctrinis
ceteris dulcedine prestat. S hoc int̾
utͥusq significantiã distat: qr mel
qd in ꝓmptu ẽ ad comedendũ. mo¬
ralem litterȩ suꝑficiem insinuat:.
fauus aũ in quo mel de cera expͥ¬
mit᷑. allegoricã locutionẽ figura¬
te denunciat: uͥ sub ducto littere
uelamine. suauitas sensus sp̃ita¬
lis aliqͣnto cum labore uł mora
ꝑcipitur. Ne insidieris & queras
impietatẽ in domo iusti: neq reqͥ¬
occasionẽ: ꝑ quã deroges homini¬
iusto. Ille enĩ si cecid̾it. amouet
pedem suũ ut careat uitio quod non
iterat᷑ in facto: impii aũ sic corru¬

Expanded text:
hortatione ad vitam restaurare satahortatione ad vitam restaurare satage; si quos fame perituros, si quos algore videris, illos dato victu ac vestitu recrea. Comede, fili, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo: sic et doctrina sapientiae animae tuae. Patet facillime, quare doctrinam sapientiae melli comparet et favo, quia nimirum sicut illa cibis, ita haec doctrinis caeteris dulcedine praestat, sed hoc inter utriusque significantiam distat, quia mel, quod in promptu est ad comedendum, moralem litterae superficiem insinuat; favus autem, in quo mel de cera exprimitur, allegoricam locutionem figurate denuntiat, ubi, seducto litterae velamine, suavitatis sensus spiritualis, aliquanto cum labore vel mora percipitur.-- Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, etc. Neoccasionem justo, ille enim si ceciderit, cito amovet pedem suum, et caret vitio, quod non iteratur in facto. Impii autem sic corru
Abbreviated transcription (Latin):
eum quẽ hebetẽ tardumq ingenio
uideres: palam ostendit. qr ille stul¬
tus sit uocandꝰ. qui uł in cogitatio¬
ne peccati suggestionib consentit.
tametsi acer ingenio uidet᷑ existere:
ñ aũ ille qui &e si hebes sensu appa¬
ret. di tam̃ imꝑiis quȩ discere pocuit
obtemꝑare disposuit. Si desꝑau̾is
lassus in die angustiȩ: imminuet᷑
fortitudo tua. Nicħ execrabiliꝰ desꝑa¬
tione: quã qui habuerit. etiã in ge¬
neralib huiꝰ uitȩ laborib. & quod
maxime nocet in fidei certamine.
constantiã fortitudinis ꝑdit. Erue
eos qui ducunt᷑ ad mortem & qui
trahuntur ad interitũ. liberare
ne cesses. Pot̃ mystice accipi. frue
eos qui ab hereticis decipiunt᷑. rec¬
tam fidem p̾dicando: libera bonoꝵ
oꝑum exempla monstrando. eos qui
a male uiuentib catholicis tra¬
hunt᷑ ad interitũ. S & si quos in
certamine ꝑsecutionis lapsos uel
lapsuros aspexeris. sollicita hos ex¬

Expanded text:
eum quem hebetem tardumque ingenio eum quem hebetem tardumque ingenio videres, palam ostendit, quia ille stultus sit vocandus, qui vel in cogitatione peccati suggestionibus consentit, tametsi acer ingenio videtur existere, non autem ille qui, etsi hebes sensu apparet, Dei tamen imperiis quae discere potuit obtemperare disposuit. Si desperaveris lassus in die angustiae, imminuetur fortitudo tua. Nihil exsecrabilius desperatione, quam qui habuerit, et in generalibus hujus vitae laboribus, et, quod maxime nocet, in fidei certamine constantiam fortitudinis perdit. Erue eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Potest mystice accipi, erue eos qui ab haereticis decipiuntur, rectam fidem praedicando, libera bonorum operum exempla monstrando eos, qui a male viventibus catholicis trahuntur ad interitum, sed et si quos in certamine persecutionis lapsos vel lapsuros aspexeris, sollicita hos ex
Abbreviated transcription (Latin):
unitari. qͦs uitiis illis de quib com¬
memoraui iuderis implicari: s po¬
tius sapĩȩ oꝑam dare curato. In doc¬
trina replebunt᷑ cellaria: uniuersa
substantia p̃ciosa & pulcherrima.
Cellaria sunt corda iustoꝵ: quȩ ñ nisi
ꝑ doctrinã sapĩȩ. donariis uircutũ
replebunt᷑. Uir sapiens & fortis est:¬
& uir doctus. robustꝰ. & ualidꝰ. Non
om̃ĩs qui fortis ẽ: sapiens est. Omĩs
aũ sapiens & fortis ẽẽ dicendꝰ ẽ qr &
si corpore imbecillis ẽ. si assit sapĩa.
omĩa fortis adu̾sarii. id est diaboli
certamina uincit. Excelsa stulto
sap̃ĩa: in porta ñ aꝑiet os suũ. Non
potest stultus ad sapĩam actinge̾:
alta ẽ enĩ ab eo qui in infimis iacet
uitioꝵ. Qui & si in presenti se aliqͥd
sapere putat: in porta tam̃ ciuita¬
tis. id est in exitu uitȩ huuis inue¬
niet nicħ fuisse qd̾ sapuit. Qͥ cogi¬
tat mala facere: stultus uocabitur.
Ne putares stultũ estimandu fuisse

Expanded text:
imitari quos vitiis illis de quibus comimitari quos vitiis illis de quibus commemorari videris implicari, sed potius sapientiae operam dare curato. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Cellaria sunt corda justorum, quae non nisi per doctrinam sapientiae donariis virtutum replentur. Vir sapiens, fortis estt vir doctus, robustus et validus. Non omnis qui fortis et sapiens est, omnis autem sapiens et fortis esse dicendus est, quia etsi corpore imbecillis est, si adsit sapientia, omnia fortis adversarii, id est diaboli certamina vincit. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Non potest stultus ad sapientiam attingere, alta est enim ab eo qui in infimis jacet vitiorum. Qui etsi in praesenti se aliquid sapere putat, in porta tamen civitatis, id est in exitu vitae hujus inveniet nihil fuisse quod sapuit. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Ne putares stultum aestimandum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ. Et eris quasi dormiens m ie¬
dio mari: & quasi sopitꝰ gub̾nator a¬
misso clauo. In medio mari dormit:
imminentes undaꝵ cumulos neglig̃.¬
Et quasi sopitꝰ gub̾nator clauũ amittit:
qñ mens ad regendã nauĩ corporis. stu¬
diũ sollicitudinis ꝑdit. Et dices. Uerbe¬
rauer̃t me. s ñ dolui: traxert̃ me. &
ego ñ sensi. Quando eiugilabo: & rur¬
sus uina reꝑiam: Lox ꝑcussi & dormi¬
entis exprimit᷑. Mens quippe a cura
ñ ꝓspicit: sic nec quȩ ꝑpetrauerit
agnoscit. Trahit᷑. & nequaꝙͣ sentit:
qr ꝑ illecebras uitioꝵ ducitur: nec
tam̃ ad sui custodiã suscitat᷑. Quȩ
quidẽ euigilare optat. ut rursum
uina reꝑiat: qr qͣmuis somno stu¬
poris a sui custodia premat᷑: uigila¬
re tam̃ ad curas scłi nititur: ut sẽꝑ
uoluptatib debriet᷑. Et cum ad il¬
lud dormiat. in quo sollerter ugila¬
re deberet: ad illud uigilare appecit.
ad qͦd laudabilit̾ dormire potuisset.

Expanded text:
ur: Et eris quasi dormiens in meur: Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, imminentes undaet quasi sopitus gubernator clavum amittit, quando mens ad regendam navem corporis studium sollicitudinis perdit. Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo et rursus vina reperiam. Vox percussi et dormientis exprimitur, mens quippe a cura non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur, quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat: quia quamvis somno torporis a sui custodia prematur, vigilare tamen ad curas saeculi nititur ut semper voluptatibus ebrietur. Et cum ad illud dormiat, in quo solerter vigilare debuerat, ad illud vigilare appetit ad quod laudabiliter dormire potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
nere. quasi m̃te captꝰ ignorat. Illãq
sepissime foueam ebriosꝰ incidit de
qua prefatũ est: fouea enĩ ꝓfunda ẽ
m̾etrix. & puteus angustus aliena.
Cui sine causa uulnera: cui suffusio
ocłoꝵ: Uulnera sine causa: q multi
ferri causa ꝑtulert̃. Suffusio ocłoꝵ:
qr immod̾atus haustꝰ. & caliginem
plurimis uisꝰ corporał. & cecitatem
genuit sensꝰ int̾ioris. Nonne his qui
morant᷑ in uino: & student calicib ce¬
potib: Non uetat bibere uinũ ad ne¬
cessitatẽ: s morari ultͣ tempus &
utilitatẽ in uino. & euacuandis alte¬
rutrũ certare calicib: iuxta illud
ysaiȩ. Ue qui potentes estis ad biben¬
dũ uinũ: & uiri fortes ad miscendã
ebrietatẽ. Oculi tui uidebunt extra¬
neas: & cortuũ loquet᷑ ꝑuersa. Con¬
suetũ & pene naturale ẽ uitiũ. pt
ebrietatis uenena diffusa in corde.
muliebrẽ sequi ꝯcupiscentiã: comi¬
tante etiã prauitate ac turpitudie

Expanded text:
nere quasi mente captus ignorat, illam nere quasi mente captus ignorat, illam saepissime foveam ebriosus incidit, de qua praefatum est: Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus aliena . Cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Vulnera sine causa, quia mulfere causa pertulerunt; suffusio oculorum, quia immoderatus vini haustus et caliginem plurimis visus corporalis et caecitatem genuit sensus interioris. Nonne his qui morantur in vino et student calicibus epotandis? Non vetat bibere vinum ad necessitatem, sed morari ultra tempus et utilitatem in vino et evacuandis alterutrum certare calicibus, juxta illud Isaiae: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Consuetum et pene naturale est vitium post ebrietatis venena diffusa in corde mulierum sequi concupiscentiam, comitante etiam pravitate ac turpitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tua iusticia: gaudeat & eccłia mat̾:
s & sacerdos qui te ꝑ gr̃am baptis¬
mi regen̾auit. qui q te erudiuit a
paruulo. de tuis bonis gratuletur
oꝑib. Cuiue: Cuiꝰ patri ue: Querit
disputando quib hominũ scelerib
maxima a domino pena seruetur:
& respondet ipse ratiocinando. quia
his absq om̃i dubietate. qui ꝑ ebri¬
ositatẽ deuoluunt᷑ ad luxuriã. Cui
teritũ nominat: de quo dñs. uie in
qͥt homini illi. ꝑ quẽ scandalum
uenit. Patrẽ aũ eui ue immineat
uł hominẽ dicit a quo exempla pea¬
ui oꝑis foris quisq ut peccaret acce¬
pit: uł certe diabolum qui intꝰ in
corde uirꝰ pestiferȩ suggestionis in¬
fudit: de quo iudeis dictum ẽ. Uos
ex patre diabolo estis: & desideria
patris ur̃i facere uultis. Cui rixȩ:
pacis nescit. quẽ ebrietas sensꝰ impo¬
tem reddidit. Foueȩ: qr passim in uo¬
luitabra uitioꝵ omniũ cadere ñ tre¬
pidat: qui int̾ bona malaꝙ discer¬

Expanded text:
tua justitia, gaudeat et Ecclesia mater, tua justitia, gaudeat et Ecclesia mater, sed et sacerdos qui te per gratiam baptismi regeneravit, quique te erudivit a parvulo, de tuis bonis gratuletur operibus. Cui cae? cujus patri vae? Quaeritur disputando quibus hominum sceleribus maxima a Domino poena servetur? et respondet ipse ratiocinando, quia his absque omni dubietate, qui per ebriositatem devolvuntur ad luxuriam. Cui, teritum nomiquit, homini illi per quem scandalum venit . Patrem autem ejus cui vae immineat, vel hominem dicit a quo exempla pravi operis foris quisque ut peccaret accepit, vel certe diabolum, qui intus in corde virus pestiferae suggestionis infudit; de quo Judaeis dictum est: Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri facere vultis. Cui rixae? re pacis nescit, quem ebrietas sensus impotem reddidit: foveae, quia passim in volutabra vitiorum omnium cadere non trepidat, qui inter bona malaque discer
Abbreviated transcription (Latin):
collocutione derogationis uicissim
ꝓximoꝵ uitia dicere. De quoꝵ pena
mox subditur. Quia uacantes po¬
tib. & dantes simbola consum̃tur:
& uestiet᷑ pannis dormitatio. Sym¬
bolũ grecũ nom̃ est: & int̾precatur
collatio. Est aũ collatio sermonũ.
sic̃ in consiliis solet: est & pecum¬
arũ. suie aliaꝵ rerũ. ut & presens
locus docet. Potib gͦ uacant: qui
de obꝓbrio alienȩ uite se mebri¬
ant. Sẏmbolum uͦ dare ẽ: sicut
unꝰ quisq solet ꝓ parte sua cibos
ad uescendũ: ita in ꝯfabulatione
decͣctionis u̾ba conferre. S uacan¬
tes potib. & dantes symbolũ con¬
sument᷑: qr sicut scͥptum ẽ. omĩs
detͣctor eradicabit᷑. Uestietur aũ
pannis dormitatio: qr despectum
& mopem a cunctis bonis oꝑib
mors sua inueniet: que hic ad aliene
uitȩ exquirenda crimina decͣctionis
suȩ languor occupauit. Gaudeat
pater tuus & mat̾ tua: & exultet
qui genuit te. Gaudeat d̾s pater de

Expanded text:
conlocutione derogationis vicissim conlocutione derogationis vicissim proximorum vitia dicere. De quorum poena mox subditur: Quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur, et vestietur pannis dormitatio. Symbolum grecum nomen est et interpretatur conlatio. Est autem conlatio sermonum, sicut in consiliis solet esse pecuniarum sive aliarum rerum, ut et pręsens locus docet. Potibus ergo vacant, qui de obprobrio alienę vite se inębriant. Symbolum vero dare est, sicut unusquisque solet pro parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractionis verba conferre. Sed vacantes potibus et dantes symbolum consumentur, quia scriptum est: Omnis detractor eradicabitur. Vestietur autem pannis dormitatio, / quia despectumet inopem a cunctis bonis operibus mors sua inveniet, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractationis suae languor occupavit. Gaudeat pater tuus, et mater tua exsultet, qui genuit te. Gaudeat Deus Pater de
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ac paruuloꝵ nomine illi desi¬
gnari: de quib dominꝰ ait. Uidete
ne contẽnatis unũ de pusillis istis:
qͥ in me credunt. Dico enĩ uob̾: quia
angłi eoꝵ in cęlis semꝑ uident faci¬
em patris mei. qui in celis ẽ. Quoꝵ
agros & t̾minos qui attigerit. hoc
est qͥ conu̾sationẽ eoꝵ bonã inquie-¬
tando leserit: iudiciũ dđni ñ euadet.
Non enulet᷑ cor tuũ peccatores: s
in timore domini esto tota die: qr
habebis spem in nouissimo: & pre¬
stolatio tua ñ auferetur. Si tota die¬
id est toto tempore quo in scło huius
lucis ꝯsistis. & peccatoꝵ exempla
uitare. & dm timere sategeris: ha¬
bebis spem beatȩ retributionis in no¬
uissimo. hoc est cũ ad huuis uitȩ fi¬
nẽ ꝑueneris: ipso etiam actestante
qͥ ait. esto fidelis usq ad mortẽ: &
dabo tͥ coronã uite. Noli eẽ in con¬
uiuiis potatoꝵ: neq in comessatiõib
eoꝵ qͥ carnes ad uescendu conferurt.
Carnes ad uescendu conferre ẽ: in

Expanded text:
lorum nomine illi designari, de quibus Dominus ait: Videte ne contemnatis unum de pupillis istis, qui in me credunt. Dico enim vobis quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est. Quorum agros et terminos qui attigerit, hoc est, qui conversationem eorum bonam inquietando laeserit, judicium Domini non evadit. Non aemuletur cor tuum peccatores, sed in timore Domini esto tota die, quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Si tota dieid est, toto tempore quo in saeculi hujus luce consistis, et peccatorum exempla vitare, et Dominum timere sategeris, habetis spem beatae retributionis in novissimo. Hoc est, cum ad hujus vitae finem perveneris, ipso etiam attestante, qui ait, Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae. Noli esse in conviviis peccatorum, neque in comessationibeorum, qui carnes ad vescendum conferunt. Carnes ad vescendum conferre est, in