comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et incaelo: Sed neforsitaneciam detectis criminibus spehonoris ecclesi asticiani¬
mus intum escens superbeageret penitentiam: seuerissime placuit ut post actã
decrimine damnabili paenitentiam nemosit clericus ut dis peratione tempo¬
ralis altitudinis medicinamaior et uerior esset humilitatis : Nam et sc̃sdauid
decriminibus mortiferis egit paenitentiam . et tamen in honore suoperstitit et bea¬
tum petrum quando a marissimas lacrimas fudit utiq dñm negasse paenituit et
ta menapł mansit : Sed non ideo suꝑuacuaputanda est posteriorum diligentia:
qui ubi salut inichilde trahebatur. humilitati aliquid ad diderunt : quosalus
tutius muniretur. experticredo aliquorum fictas penitentias. peraffectatas ho¬
norum potentias : Cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimen¬
e tamorborum : Verum in huius modicausis ubi pergraues dissensionum scissuras

Expanded text:
et in caelo. sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici aniet in caelo. sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret paenitentiam, seuerissime placuit, ut post actam de crimine damnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus mortiferis egit paenitentiam et tamen in honore suo perstitit et beatum Petrum, quando amarissimas lacrimas fudit, utique dominum negasse paenituit et tamen apostolus mansit. sed non ideo superuacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimenta morborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras
Abbreviated transcription (Latin):
ramo qui intus est illequi foris est in seratur. non tamen nullo sed uelleuis simo
arboris uulnere : It aergo etisticum ad radicem catholicam ueniunt neo
eis quam uis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut ȩpiscopatus
aufertur fitquidem aliquid tam quam in cortice arborismatris contra in¬
tegritatem seueritatis uerum tamen qui a neque qui plantat est aliquid neq
qui rigat ad dimiseri cordiam p̃cibus fusiscoalescente in sitorum pacgra¬
morum carita sco operit multitudinem peccatorum: Vt enim constituere¬
tur in ecclesi a nequis quam postalicuius criminis paenitentiam clericatum
accipiat uel ad clericatum redeat uel in lericatum maneat non desperatione
indulgentiae sedrigore factum est disciplinȩ : Alio quin contraclaues datas
ecclesiae disputabitur de quibus dictum est quae solueritis interra soluta erunt

Expanded text:
ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis. uerum tamen, quia neque, qui plantat, est aliquid neque, qui rigat, ad dei misericordiam precibus fusis coalescente insitorum pace ramorum caritas cooperit multitudinem peccatorum. Ut enim constitueretur in ecclesia, ne quisquam post alicuius criminis paenitentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae sed rigore factum est disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: Quae solueritis in terra, soluta erunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis merito in feliciter erratis merito Si in unitatem catholicam nontransi¬
tisperitis : Siergo in quiunt opotet ut nos extraecclesiam et aduersus eccłam
fuisse peniteat ut saluiesse possimus. quomodo postistam paenitentiam
apuduos clerici uel etiam ep̃i permanemus Hoc non fieret qm̃ reuera quod
fatendum est fierinon deberet nisi pacis ipsius conpensatione sanaretur
Sed sibi hoc dicant et multomaxime humiliterdoleano qui in tanta morte p̃¬
cisionisiacent ut isto quodam uulnere matris catholicȩreuiuq scant : Cum
enim p̃cisus ramus in seritur fit aliud uulnus in arbore quo possit recipiut
uiuat quisi neuita radicis peribat: Sed cum receptus recipienti coaluerit
et uigor consequetur et fructus: Si autem nonco aluerit illequidem arescit.
seduita arboris ꝑmanebit: Est enim ec tale in serendigenus ut nullo preciso

Expanded text:
tis, merito infeliciter erratis, merito, si in unitatem catholicam non transitis, merito infeliciter erratis, merito, si in unitatem catholicam non transitis, peritis. Si ergo, inquiunt, oportet, ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici uel etiam episcopi permanemus? hoc non fieret, quoniam re uera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso
Abbreviated transcription (Latin):
characteri imperatoris cum er gorem corrigio desertoris Qua reinquit
apud te uel paenitentiam non ago: Immonisi egeris saluus essenom poteris :
Iuomodo enim gaudebiste esse correctum nisidoleas fuisse peruersum : Quid
erito inquid apuduoscum aduos transimus accipimus : Respondeo non qui¬
dem accipitis baptismum qui uobis extra conpagem corporis xp̃i in essepotuit.
prodessenon potuit sed accipitis unitatem sp̃sinuinculo pacis sine quanemo
poterit uidere dm̃ et caritatem quaesicut scriptum est cooperit multitudi¬
nem peccatorum : Quod tam magnum bonum sine quo nec linguas hominum
et angelorum nec scientiam omnium sacramentorum nec prophetiam nec
tantam fidem quamontes transferantur nec omnia quae possidet homo
distributa pauperibus. neccorporis inignibus passionem prodesse aliquid
aposto lus testis esti hoc ergo tam magnum bonum si paruum uel nullum puta¬

Expanded text:
characteri imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, characteri imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel paenitentiam non ago? Immo nisi egeris. saluus esse non poteris; quo modo enim gaudebis te esse correctum. nisi doleas fuisse peruersum? Quid ergo. inquit, apud uos, cum ad uos transimus, accipimus? respondeo: Non quidem accipitis baptismum. qui nobis extra compagem corporis Christi inesse potuit, prodesse non potuit, sed accipitis unitatem spiritus in uinculo pacis, sine qua nemo poterit uidere deum, et caritatem, quae, sicut scriptum est, cooperit multitudinem peccatorum. quod tam magnum bonum, sine quo nec linguas hominum et angelorum nec scientiam omnium sacramentorum nec prophetiam nec tantam fidem, qua montes transferantur, nec omnia. quae possidet homo, distributa pauperibus nec corporis in ignibus passionem prodesse aliquid apostolus testis est, hoc ergo tam magnum bonum si paruum uel nullum puta
Abbreviated transcription (Latin):
ciditur dexp̃i iusticorpore. nullo modo potest sp̃m tenere iustitiae: etiam si
figuram membriteneat quam sumpsit incorpore :: Inhuius ergo conpagem
corporisueniant eclabores suos non domin andicupiditate sed bene utendipie¬
tate possideant : Nosautem uoluntatem nram ut iam dictum est ab huius cupi¬
ditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus. quando eos ipsos quorũ
dabores dicuntur ut nobiscum et illis et nr̃is in societate catholica utantur:
qu antumualemus inquirimus : Sed hoc est in quiunt quod nos moueo suniusti
sumus qua renosquȩritis quibus res pondemus quaerimus uos iniustos neper¬
maneatis in iusti: querimus perditos. ut demuentis gaudere possimus dicen¬
t: Mortuus erat frater et reuixit perierat et intus est Quare ergo me
inquit non baptir as ut abluas apeccatis: Respondeo qui a non facio in iuriã

Expanded text:
ciditur de Christi iusti corpore, nullo modo potest spiritum tenere iustitiae; etiamsi ciditur de Christi iusti corpore, nullo modo potest spiritum tenere iustitiae; etiamsi figuram membri teneat, quam sumpsit in corpore. in huius ergo compagem corporis ueniant et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostram, ut iam dictum est, ab huius cupiditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus, quando eos ipsos, quorum labores dicuntur. ut nobiscum et illis et nostris in societate catholica utantur, quantum ualemus, inquirimus. Sed hoc est. inquiunt, quod nos mouet: si iniusti sumus, quare nos quaeritis? quibus respoudemus: Quaerimus uos iniustos, ne permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis gaudere possimus dicentes: Mortuus erat frater et reuixit, perierat et inuentus est. Quare ergo me, inquit. non baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia non facio iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
lorum expoliata uel donata sunt templa: sed stabit xp̃ianus aduersus pa¬
ganum qui abstulit labores eius quandomartyrum strata sunt corpora.
ic ergo non stabit hereticus aduersus catholicum qui accipit labores eius
quañ do prȩualuerunt leges catholicorum imperatorum. sed stabitcatho¬
licus aduersus hereticum qui abstulit labores eius. quando preualebant
furores impiorum circum cellionum: Ipsaquippe soluit scriptura quaes¬
tionem quae nonait tunc stabunt homines sed tunc stabunt iusti : Etideo
in magna constantia : qui a in bona conscientia: Iustusautem hic nemoest iis¬
multa membra habemus. omnia autem membra non eosdem actus habent ita
multiunum corpussumus in xp̃o: Ac perhoc nemopotest esseiustus quam
diu fuerit ab unitate huius corporis separatus: Quem ad modum enimꝰsi pres
cidatur ab homini suiui corporenon potest tenere sp̃muitȩ sic homo quipre¬

Expanded text:
lorum expoliata uel donata sunt templa, sed stabit Christianus aduersus palorum expoliata uel donata sunt templa, sed stabit Christianus aduersus paganum, qui abstulit labores eius, quando martyrum strata sunt corpora. sic ergo non stabit haereticus aduersus catholicum, qui accepit labores eius, quando praeualuerunt leges catholicorum imperatorum, sed stabit catholicus aduersus haereticum, qui abstulit labores eius, quando praeualebant furores impiorum Circumcellionum. ipsa quippe soluit scriptura quaestionem. quae non\' ait tunc stabunt homines sed \'tunc stabunt iusti\' et ideo in magna constantia\', quia in bona conscientia. lustus autem hic nemo est iusmulta mem bra habemus. omnia autem membra non eosdem actus habent, ita multi unum corpus sumus in Christo. ae per hoc nemo potest esse iustus, quam diu fuerit ab unitate huius corporis separatus. quem ad modum enim membrum, si praecidatur ab hominis uiui corpore. non potest tenere spiritum uitae, sic homo, qui prae
Abbreviated transcription (Latin):
et uerita sin nobis non est : Dñsitaq xp̃s et iustus est et iustificans nos autem
iustificatigratis pergratiam ipsius. non autem iustificat nisi corpussuum.
quod est ecclesia : Et ideo si corpus xp̃itollit spolia impiorum : et corporixp̃i
thesaurit antur diuitia eimpiorum: non debentimpii foris remanere utca¬
lumnientur : sed intrarepotius ut iustificentur : Vndeet illud quod de die
iudicii scriptum est tunc stabunt iusti in magna constantiã aduersus eo s
qui seangus tuuerunt et abstulerunt labores eorum non utiq sic intelle¬
gendum est quia stabit cananeus aduersusi srł cum cananei labores abs¬
tulerit isrł sed stabit nabutbeus aduersus achab: qm labores nabuthei
abstulit achabrananeus quippeimpius nabutheus iustus: Eodem modo
non stabit paganus aduersus xp̃ianum qui abstulit labores eius quando ido¬

Expanded text:
et ueritas in nobis non est. dominus itaque Christus et iustus est et iustificans. nos autem et ueritas in nobis non est. dominus itaque Christus et iustus est et iustificans. nos autem iustificati gratis per gratiam ipsius. non autem iustificat nisi corpus suum. quod est ecclesia, et ideo, si corpus Christi tollit spolia impiorum et corpori Christi thesaurizantur diuitiae impiorum, non debent impii foris remanere, ut calnmnientur. sed intrare potius, ut iustificentur. Unde et illud, quod de die iudicii scriptum est: Tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos, qui se angustia uerunt et abstulerunt labores eorum. non utique sic intellegendum est, quia stabit Chananaeus aduersus Israhel, cum Chananaei labores abstulerit Israhel. sed stabit Nabuthaeus aduersus Achab, quoniam labores Nabuthaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, Nabuthaeus iustus. eodem modo non stabit paganus aduersus Christianum. qui abstulit labores eius. quando ido
Abbreviated transcription (Latin):
teritorum omnium peccatorum sit amen ipseb aptismus non frustrafo¬
ris habecitur sed autintus detur. aut siiam forisdatus ẽ non foriscũ illo
remaneatur et quid quid ab eis qui post acceptum baptismum hic uiuunt
humana in firmitate contrahitur quarumq: culparum ꝓ̃p̃t ipsum lauacrũ
dimittitur: Neque enim aliquid prodest non baptirato dicere dimit te nobis
debitanr̃a : It a modomundat ecclesiam suam lauacro aquae in uerbo ut tunc
eam sibi exhibett non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi
totam scilicet pulchram atq: perfectam quando ab sorbebitur mors inuictoria
Nunc ergo in quantum uiget in nobis quod exdõ natisumus ex fi deuiuentes iusti
sumus. In quantum autem reliquias morteditatis ex ad amtraimus si ne
peccatonon sumus : Et illud enim uerum quinatus ẽ ex dõnon peccat : Et
illuduerum est sidixerimus qui a peccatum non habemus nosipsos decipim

Expanded text:
teritorum omnium peccatorum - si tamen ipse baptismus non frustra foris habeatur, sed aut intus detur aut. si iam foris datus est, non foris cum illo remaneatur —. et, quicquid ab eis, qui post acceptum baptismum hic uiuunt. humana infirmitate contrahitur quarumque culparum, propter ipsum lauacrum dimittitur. neque enim aliquid prodest non baptizato dicere: Dimitte nobis debita nostra. Ita modo mundat ecclesiam suam lauacro aquae in uerbo, ut tunc eam sibi exhibeat non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, totam scilicet pulchram atque perfectam, quando absorbebitur mors in uictoriam. nunc ergo, in quantum uiget in nobis, quod ex deo nati sumus ex fide uiuentes, iusti sumus: in quantum autem reliquias mortalitatis ex Adam trahimus, sine peccato non sumus. et illud enim uerum est: Qui natus est ex deo, non peccat. et illud uerum est: Si d.ixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus
Abbreviated transcription (Latin):
perpetua multa a nobis audierunt : Multum etiam ipsirogauerunt. sed ab sit ut ta¬
lesserui simus quos ab eis rogarł delectat : A quibus nosterdominus non rogatur
Vnde peruidens ꝓuiuacitate mentistuae ad hocessenitendum seruatam an suetudi¬
ne et moderation ex p̃iana ut aut ceteros deterreamus eorũ imitari ꝑuersitatem
aut ceteros optđmus eorũ imitari correctionẽ damna quaein lata sunt uel toleran¬
tur axp̃ianis uel resarciuntur ꝑxp̃i anos animarum nos lucra quibus ad quirendis
cum periculo etiam sanguinis iniamus et in loco illo quaestuosius prouenire. et
aliis locis illo exemplonon impediri desideramus : dĩmisericordia nobis praestet de

Expanded text:
perpetua. multa a nobis audierunt, multum etiam ipsi rogauerunt; sed absit. ut taperpetua. multa a nobis audierunt, multum etiam ipsi rogauerunt; sed absit. ut tales serui simus, quos ab eis rogari delectet, a quibus noster domiiius non rogatur. unde peruides pro uiuacitate mentis tuae ad hoc esse nitendum seruata mansuetudine et moderatione Christiana, ut aut ceteros deterreamus eorum imitari peruersitatem aut ceteros optemus eorum imitari correctionem. damna, quae inlata sunt, uel tolerantur a Christianis uel resarciuntur per Christianos. animarum nos lucra, quibus adquirendis cum periculo etiam sanguinis inhiamus, et in loco illo quaestuosius prouenire et aliis locis illo exemplo non impediri desideramus. dei misericordia nobis praestet de
Abbreviated transcription (Latin):
tum in nobis est etiam in pensa opera instamus : Tertium uero sid s̃ uoluerit tam¬
quã putren oxium que resecari : ualde mi sericor diter puniet Si autem uel
am plius uoluerit: uel nehoc quidem ꝑmiserit altioris et ꝓfecto iustioris con¬
silu ratiopaenes ipsum ẽ : Anobiscuram officiumq: oport& impendi quous queui¬
dere conceditur : de praecantibus eũ ut animũ nr̃m approbet quo cunctis uolumus
ẽẽ consultum Nichil que fieri sonat ꝑnos qđ et nobis et ecłae suae non expedire.
longe melius nouit ipsequãnos: Modo cum apud calamam essemus ut nr̃i in tam
graui dolore uel consolarentur afflicti uel sed arentur accensi quantum potui¬
mus quod intempore oportuisse ex istimauimus cũ xp̃ianisegimus: Deinde
ipso setiam paganosmali tanti caput et causã petente sut ab ei suideremur: adimi¬
simus ut hac occasione ammoneremus eosquid faceredeberent si saperent : Notan¬
tum proremouenda praesenti sollicitudine : uerum etiam proinquirenda salute

Expanded text:
um in nobis est, etiam inpensa opera instamus. tertium uero si deus uoluerit tamquam putre noxiumque resecari, ualde misericorditer puniet: si autem uel amplius uoluerit uel ne hoc quidem u permiserit, altioris et profecto iustioris consilii ratio penes ipsum est; a nobis curam officiumque oportet inpendi, quousque uidere conceditur. deprecantibus eum, ut animum nostrum adprobet, quo cunctis uolumus esse consultum, nihilque fieri sinat per nos, quod et nobis et ecclesiae suae non expedire longe melius nouit ipse quam nos. Modo cum apud Calamam essemus, ut nostri in tam graui dolore uel consolarentur afflicti uel sedarentur accensi, quantum potuimus. quod in tempore oportuisse existimauimus. cum Christianis egimus. deinde ipsos etiam paganos, mali tanti caput et causam, petentes, ut ab eis uideremur, admisimus, ut hac occasione admoneremus eos, quid facere deberent, si saperent, non tantum pro remouenda praesenti sollicitudine uerum etiam pro inquirenda salute
Abbreviated transcription (Latin):
nitus corrigere iniquitatem eiustamen iniquitatis nolit istehabere mer¬
cedem : Hisi forte restituendum ẽ alienũ quod ꝑfuturum clanculo aufer¬
tur etrestituendum non ẽ quod in ipsoforo uhi neccata puniuntur decepto
iudice et circumuentis legib: optinetur : Quid dicam deu suris quas etiam
ipseleges et iudices red diibent ancrudeliar ẽ. qui subtrahit aliquiduel
eripit diuiti quam qui trucidat pauperem fȩnore SHaec ałq: huius modi
male utiq possidentur. et uellem restituerentur sed non est quo iudice repe¬
tantur : Iamuero siprudenter intueamur quod scriptum ẽ fideli homini
totus mundus diuitiarum ẽ. infideli autem nec obolus. Nonne om̃s qui sibi ui¬
dentur gauderelicite conquisitis eisq: uti nesciunt. alien a possidere conuin

Expanded text:
nitus corrigere iniquitatem, eius tamen iniquitatis nolit iste habere mernitus corrigere iniquitatem, eius tamen iniquitatis nolit iste habere mercedem, nisi forte restituendum est alienum, quod per furtum clanculo aufertur, et restituendum non est, quod in ipso foro, ubi peccata puniuntur, decepto iudice et circumuentis legibus obtinetur. quid dicam de usuris, quas etiam ipsae leges et iudices reddi iubent? an crudelior est, qui subtrahit aliquid uel eripit diuiti, quam qui trucidat pauperem faenore? haec atque huius modi male utique possidentur et uellem restituerentur; sed non est, quo iudice repetantur. Iam uero si prudenter intueamur, quod scriptum est: Fidelis hominis totus mundus diuitiarum est, infidelis autem nec obolus, nonne omnes, qui sibi uidentur gaudere licite conquisitis eisque uti nesciunt, aliena possidere conuin
Abbreviated transcription (Latin):
oppressisti de falsita teuicisti quoduidesmultos honestissimos et dsertissimos
uiros non solum in pune uerum etiam glorio seuideri sibi committere. quã
cuiquam in quolibet offiti omilitantired de quod accepisti quando iubente
iudice cuicumq: causȩ nec essarium hominem tenui sti nere sisteret uinxisti ne
fugeret inclusisti postremo aut permanente lite ex hibuisti aut finita dimisisti:
sedilludcuraduocato nondicatur. in promtu e quia scilicet itanon uult
homo repetere quod patrono ut maleu inceret dedit sic ut non uult red dere
quod ab aduersario cummaleuicis set accepit : Qui standem aduocatus aut
ex ad uocato itauiroptimus facile repperitur qui suscepto suo dicat recipe
quodmichi cumtibimale ad essem de disti et redde aduersario tuo quod
me a gente iniq abstulisti:et tamen quẽ prioris non rectȩuitae rectissime
paenit& etiam hoc facere debet ut si ille quiiniq: litigauit non uult ad mo

Expanded text:
oppressisti, de falsitate uicisti, quod uides multos honestissimos et disertissimos oppressisti, de falsitate uicisti, quod uides multos honestissimos et disertissimos uiros non solum impune uerum etiam gloriose uideri sibi committere, quam cuiquam in quolibet officio militanti: Redde, quod accepisti, quando iubente iudice cuicumque causae necessarium hominem tenuisti, ne resisteret, uinxisti, ne fugeret, inclusisti, postremo aut permanente lite exhibuisti aut finita dimisisti. sed illud cur aduocato non dicatur. in promptu est, quia scilicet ita non uult homo repetere, quod patrono, ut male uinceret, dedit, sicut non uult reddere, quod ab aduersario, cum male uicisset, accepit. quis tandem aduocatus aut ex aduocato ita uir optimus facile reperitur, qui suscepto suo dicat: Recipe, quod mihi, cum tibi male adessem, dedisti, et redde aduersario tuo, quod me agente inique abstulisti? et tamen, quem prioris non rectae uitae rectissime paeni
Abbreviated transcription (Latin):
sumsserunt qm̃ multȩ necessariȩ personȩ rebus humanis uel inuitantur huius
modi commodis uel tenentur: Isti siui amuitae mutauerint aut excellentio¬
ris conscenderint sc̃ĩtatis gradum: facilius et quȩ hocmodo ad quisierunt
tam quam sua pauperib: largiuntur quam eis aquib: accepta sunt tam quã
aliena restituunt: quiuero contra iussocietatis humanȩ furtis rapinis.
calumniis. oppressionib: inuasi onib: abstulerit reddenda potius quam donan¬
dacensemus: ⁊ accͥei publicani euangelico exemplo qui cum hospitiodñm sus¬
cepis sec inuitam scam repente mutatus dimidium in quiđ rerum mearum do
pauperib: : et sicui aliquid ab stuli quadruplum reddo : Verum tam en siusti¬
tia sincerius consolatur iustius dicitur aduocato red de quod accepistiquan¬
do contraueritatem scetisti iniqui tati affuistiaudicem fefellisti.iustam causã

Expanded text:
sumpserunt, quoniam multae necessariae personae rebus humanis uel inuitantur huius sumpserunt, quoniam multae necessariae personae rebus humanis uel inuitantur huius modi commodis uel tenentur. isti si uiam uitae mutauerint aut excellentioris conscenderint sanctitatis gradum, facilius ea, quae hoc modo adquisierunt, tamquam sua pauperibus largiuntur. quam eis, a quibus accepta sunt, tamquam aliena restituunt qui uero contra morem societatis humanae furtis, rapinis, calumniis, oppressionibus, inuasionibus abstulerit, reddenda potius quam donanda censemus Zachaei publicani euangelico exemplo, qui cum hospitio dominum suscepisset, in uitam sanctam repente mutatus: Dimidium, inquit, rerum mearum do pauperibus et, si cui aliquid abstuli, quadruplum reddo. Verum tamen si iustitia sincerius consulatur, iustius dicitur aduocato: Redde, quod accepisti, quando contra ueritatem stetisti, iniquitati adfuisti, iudicem fefellisti, iustam causam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab inuitis accipiunt ꝑ iniuriam accipiunt quȩ potius periniuriam non
darentur: Sed nonideo debet udex uendereiustum iudi cium. aut testis uerũ
testimonium qui auendit aduocatus iustũ patrociniũ et iuris peritus uerum
consilium: Illi enim inter utramq: partem ad ex amen adhibentur isti ex una
parte consistuntcum autem iuditia et testimonia quaenec iusta etuera uera
uendenda sunt iniqua et falsauenduntur : multo sceleratius utiq pecunia
sumitur. quia scelerate etiam quamuis a uolentib: datur : Illetamen solet tã¬
quã malesibi ablatam pecuniam repetere qui iustum iudicium emit qm ue¬
naleessenon debuit : Quiuero ꝓiniquo iuditio dedit uelletquidem repetere:
nisitimeret uel puderet emisse : Sunt aliae personȩ inferioris lociqueab
utraq parte non in solenter accipiunt. Sicut officialis et aquo amouetur
gisq reprehendimus quitalia inusitaterepetiuerunt quam qui etademore

Expanded text:
qui ab inuitis accipiunt, per iniuriam accipiunt, quae potius per iniuriam non qui ab inuitis accipiunt, per iniuriam accipiunt, quae potius per iniuriam non darentur. sed non ideo debet iudex uendere iustum iudicium aut testis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium et iuris peritus uerum consilium; illi enim inter utramque partem ad examen adhibentur, isti ex una parte consistunt. cum autem iudicia et testimonia, quae nec iusta et uera uendenda sunt, iniqua et falsa uenduntur, multo sceleratius utique pecunia sumitur, quia scelerate etiam quamuis a uolentibus datur. ille tamen solet tamquam male sibi ablatam pecuniam repetere, qui iustum iudicium emit, qunale esse non debuit; qui uero pro iniquo iudicio dedit, uellet quidem repetere, nisi timeret uel puderet emisse. Sunt aliae putraque parte non insolenter accipiunt sicut officialis, et a quo admouetgisque reprehendimus, qui talia inusitate repetiuerunt, quam qui ea de more
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod scio aliquem non habere : hoc eumtu habere non certissimeteneas.
sed credibiliter suspiceris et obhoctibi uidetr interueni re ꝓeo quiec sceleris
poenam sibicupiat relaxari: Et id ꝓp̃t quod scelus ammissumẽ possidere:
Ad sũmãigitur neque apud tales si qui repperiuntur qualem te essegaudemꝰ
neque apudipsos quimagnostudio aliena acnichilꝓfutura multoq etiam
periculosa acꝑnicio sa petunt neq: apud cormeum cui testis ẽds̃ ausim di¬
ceresentire decernere in terueniendum esseꝓaliquo ut quod scelere abstulit
scelerisimpunitate possideat sedut remis sa iniuria quodiniurio sȩabstu¬
lit reddat si tamen habet quod abstulit uel aliud unde illud restituat: non
sane quicquid ab inuito sumitur. in iurio seaufertur : Nam pleriq nec me¬
dicouolunt red derehonorem suum. nec operario mercedem:. nec tamen hec

Expanded text:
ut, quod scio aliquem non habere, hoc eum tu habere non certissime teneas, ut, quod scio aliquem non habere, hoc eum tu habere non certissime teneas, sed credibiliter suspiceris et ob hoc tibi uidear interuenire pro eo, qui et sceleris poenam sibi cupiat relaxari et id, propter quod scelus admissum est. possidere\'. ad summam igitur neque apud te neque apud tales, si qui reperiuntur, qualem te esse gaudemus, neque apud ipsos, qui magno \'studio aliena ac nihil profutura multaque etiam periculosa ac perniciosa petunt\', neque apud cor meum, cui testis est deus, ausim dicere, sentire, decernere interueniendum esse pro aliquo, ut, quod scelere abstulit, sceleris impunitate possideat, sed ut remissa iniuria, quod iniuriose abstulit, reddat, si tamen habet uel quod abstulit uel aliud, unde illud restituat. Non sane quicquid ab inuito sumitur, iniuriose aufertur. nam plerique nec medico uolunt reddere honorem suum nec operario mercedem, nec tamen haec
Abbreviated transcription (Latin):
habere undereddant : Et om̃s aut pȩneom̃s homines amamus nr̃as suspitio¬
nes ueluocare uel existimare cognitiones quando credibilibus rerum signis¬
ł mouemur cum credibilia non nulla sint falsa sicut incredibilia nonnula sunt
uera: Id eo quosdam commemorans qui et sceleris poenam sibi cupiunt re¬
laxari Et id ꝓpter quod scelus adimis sumẽ possidere ad didisti et a istiꝓ
his quoq: in teruenien dumputat sacerdotium ur̃m. Fieri enim potest ut cu
scias quodegonescio et propterea putem ꝓ aliquo interueniendum quod
me fallere potuit cum te non potuerit ut ego eum non credam possidere qđ
tupossidere nosti : Itafit ut cum dereo sententia non una sit nr̃a neutri
tamen nr̃m placeat quodres non redditur aliena: De homine ut homines
diuersa sentimus sed in ipsa iustitia simul sumus eomodo etiam fieri potest

Expanded text:
habere, unde reddant; et omnes aut paene omnes homines amamus nostras suspiciohabere, unde reddant; et omnes aut paene omnes homines amamus nostras suspiciones uel uocare uel existimare cognitiones, quando credibilibus rerum signis mouemur, cum credibilia nonnulla sint falsa, sicut incredibilia nonnulla sunt uera. ideo quosdam commemorans, qui et sceleris poenam sibi cupiunt relaxari et id, propter quod scelus admissum est, possidere, addidisti et aisti: \'Pro his quoque interueniendum putat sacerdotium uestrum\'. fieri enim potest, ut tu scias, quod ego nescio, et propterea putem pro aliquo interueniendum. quod me fallere potuit, cum te non potuerit, ut ego eum non credam possidere, quod tu possidere nosti. ita fit, ut, cum de reo sententia non una sit nostra, neutri tamen nostrum placeat, quod res non redditur aliena. de homine ut homines diuersa sentimus, sed in ipsa iustitia simul sumus. eo modo etiam fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ricordius opemnram talib: subtrahimus quam impendimus: non enimopem
feret qui ad peccandum adiuuat ac non potius sub uertit atq opprimit:
Sed num quid ideonos aut exigere aut exigendum tradere uel possumꝰ uel debemꝰ¬
Agimus quantum epis copalis facultasdatur : et humanum quidem non num¬
quam sed maxime ac semper diuinum iudicium cõminantes nolentes aut̃
reddere quos nouimus et maleabstulisse et undereddant habere arguimꝰ
increpamus detestamur quosdam clam quosdam palam sicut diuersitas
personarum diuersam uidetur posserecipere medicinã nec in aliorum ꝑni¬
ciem admaiorem in saniã concitari aliquando etiam sires magiscuranda non
impedit scĩ altari scommunione priuamus : Verum sepeaccidit ut nos ftrl¬
lant uelnegando seabstulisse uel affirmando se un derestituant non habere:
sẽpae etiam et uos fallimini putando uel nos non agereut reddant uel ipsos

Expanded text:
ricordius opem nostram talibus subtrahimus, quam inpendimus; non enim opem ricordius opem nostram talibus subtrahimus, quam inpendimus; non enim opem fert, qui ad peccandum adiuuat ac non potius subuertit atque opprimit. sed numquid ideo nos aut exigere aut exigendum tradere uel possumus uel debemagimus. quantum episcopalis facultas datur, et humanum quidem nonnumquam sed maxime ac semper diuinum iudicium comminantes. nolentes autem reddere, quos nouimus et male abstulisse et, unde reddant, habere, arguimus, increpamus, detestamur quosdam clam, quosdam palam, sicut diuersitas personarum diuersam uidetur posse recipere medicinam nec in aliorum perniciem ad maiorem insaniam concitari, aliquando etiam, si res magis curanda non impedit, sancti altaris communione priuamus. Yerum saepe accidit, ut nos fallant uel negando se abstulisse uel adfirmando se, unde restituant, non habere; saepe etiam et uos fallimini putando uel nos non agere, ut reddant, uel ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
darimetuit non ex pecituindicari: Deniq in talibus causis sipersuadere
potuerimus eosꝑquib: interuenimus non habere quod poscitur continuo
nobis eorum molestia erelaxantur: aliquando autem misericordes et in
ipso dubionolunt hominipro incertapecunia certa inferre supplicia:
Adhanc mi seri cordiam etiam nos ꝓuocare et exhortaridecet meliu senĩ
etiam sihabet amittis quam sinon habet aut excrucias aut occidis: Sed ꝓ
istismagis apud eosqui repetunt quam apud eos quiuidicant intercedere
conuenit neipseuideatur auferre. quicum habet potestatem non cogit red¬
dere quamuis in cogendo itadeb eat ad hibere in tegritatem necamittat hu¬
manitatem : Mlluduero fidentissime dixerim eum qui pro homine ad hoc inter¬
uenit nemale ab lata restituat et quiad se confugientem quantum honeste
potest ad restituendum non conpellit sociumesse fraudis et criminis nãmise¬

Expanded text:
dari metuit, non expetit uindicari. denique in talibus causis si persuadere dari metuit, non expetit uindicari. denique in talibus causis si persuadere potuerimus eos, pro quibus interuenimus, non habere, quod poscitur, continuo nobis eorum molestiae relaxantur. aliquando autem misericordes et in ipso dubio nolunt homini pro incerta pecunia certa inferre supplicia. ad hanc misericordiam etiam nos prouocare et exhortari decet: melius enim, etiam si habet, amittis, quam, si non habet, aut excrucias aut occidis. sed pro istis magis apud eos, qui repetunt, quam apud eos, qui iudicant, intercedere conuenit. ne ipse uideatur auferre, qui, cum habeat potestatem, non cogit reddere, quamuis in cogendo ita debeat adhibere integritatem, ne amittat humanitatem. Illud uero fidentissime dixerim, eum, qui pro homine ad hoc interuenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugientem, quantum honeste potest, ad restituendum non compellit, socium esse fraudis et criminis. nam mise
Abbreviated transcription (Latin):
tentia sed fingitur : si autem ueraciter agitur non remittetur peccatum nisi
restituatur ab latum. Sedut dixi cum restitui potest plerumq enim quiau¬
fertamittit siue alios patiendomalos sup semaleuiuendo. nec aliud habet
underestituat : Huiccerte nonpossumus dicere. redde quod abstulistini
sicum habere credimus et negare : Vbi quidem si aliquos sustin et repente
cruciatus dum ex istimatur habere quod reddat nulla ẽ iniquitas qui a et¬
sinonẽ undeluat ab latam pecuniam merito tamen dumeam permolestias
corporales red hibere compellitur peccati quomale ab lataẽ poenas luit:
Sed in humanum non est etiam ꝓtalibus intercedere tamquam proseis crimi¬
num non ad hoc ut minime restituantur aliena sed nefrustrahomo in homi¬
nem seuiat ille praesertim quiiam remisit culpam sed querit pecuniam et frau¬

Expanded text:
itentia, sed fingitur; si autem ueraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi itentia, sed fingitur; si autem ueraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi restituatur ablatum, sed, ut dixi, cum restitui potest. plerumque enim, qui aufert, amittit siue alios patiendo malos siue ipse male uiuendo nec aliud habet, unde restituat. huic certe non possumus dicere: \'Redde, quod abstulisti ? , nisi cum eum habere credimus et negare. ubi quidem si aliquos sustinet a repetente cruciatus, dum existimatur habere, quod reddat, nulla est iniquitas, quia, etsi non est, unde luat ablatam pecuniam, merito tamen, dum eam per molestias corporales redhibere compellitur, peccati, quo male ablata est, poenas luit. sed inhumanum non est etiam pro talibus intercedere tamquam pro reis criminum non ad hoc, ut minime restituantur aliena, sed ne frustra homo in hominem saeuiat ille praesertim, qui iam remisit culpam, sed quaerit pecuniam et frau
Abbreviated transcription (Latin):
d ocendi cupiditate fiat sed omnia consulendicaritate. et nichil fiet imma¬
niter nichil in humaniter: Ita formidabitur ultio cognitoris ut nec inter¬
cessoris religio contemnatur quia et plectendo et ignoscendo hoc solum be¬
ne agitur ut uita hominum corrigatur : Quod sitanta e st peruersitas et
impietas ut ei corrigende nec disciplina possit prodesse necuenia ab onista¬
men intentione atq conscientia quam dscernit siue sȩueritate siuelenitate
nonnisi officium dilectionis impletur : quod autem in epistolatua sequitur.
ubi dicis uerum nunc ut mores nr̃i sunt et sceleris poenam cu piunt sibi homines
relaxari et id ꝓpt̃ quod scelus ad missum ẽ possidere : pessimum hominum ge¬
nus cominemoras cui paenitendimedicina omnino non prodest : Sienim resalie¬
na ꝑpterquam peccatum ẽ cum red dipossit non redditur: non agitur paem¬

Expanded text:
nocendi cupiditate fiat sed omnia consulendi caritate et nihil fiet immanocendi cupiditate fiat sed omnia consulendi caritate et nihil fiet immaniter, nihil inhumaniter. ita formidabitur ultio cognitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut uita hominum corrigatur. quod si tanta est peruersitas et impietas, ut ei corrigendae nec disciplina possit prodesse nec uenia, a bonis tamen intentione atque conscientia, quam deus cernit, siue seueritate siue lenitate non nisi officium dilectionis impletur. Quod autem in epistula tua sequitur, ubi dicis: \'Verum nunc, ut mores nostri sunt, et sceleris poenam cupiunt sibi homines relaxari et id, propter quod scelus admissum est, possidere\', pessimum hominum genus commemoras, cui paenitendi medicina omnino non prodest. si enim res aliena, propter quam peccatum est, cum reddi possit, non redditur, non agitur paen
Abbreviated transcription (Latin):
resistunt i psi sibi iudicium adquirunt: principes enim non sunt timoribono
operi sed malo : Visautem nontim ere potestatemꝰ bonum fac et habebilaudẽ
ex illa : dĩ enimminister est tibi inbonum : Quod simalum feceristime: non
enim frustragladium portat dĩ enim minister ẽ. uindex in ira ei quim aleagit
deo quenecessi tate sub ditiestote non solum ꝓpteriram sed et ꝓpterconscien¬
tiam. Id eo enim et tributa praestatis ministrienim dĩ sunt in hocipsum ꝑ¬
seuerantes reddite omnib: debita : Cui tributum tributum: Cui uectigał:
uectigal Cuitimorem timorem: Cuihonorem honorem: Nemini quicquã
debecitis nisi ut inuicem diligatis: Ha ec uerba a postoli utilitatem urã e se¬
ueritatis ostendunt: pro inde sic ut dilectionem iussi sunt terrentib: debere
quitiment it adilectionem iussi sunt timentibus debere qui terrent: Nichil

Expanded text:
resistunt, ipsi sibi judicium acquirunt. Principes enim non sunt timori boni resistunt, ipsi sibi judicium acquirunt. Principes enim non sunt timori boni operis, sed mali. Vis autem non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa; Dei enim minister est tibi in bono. Si autem malum feceris, time, non enim sine causa gladium portat; Dei enim minister est, vindex in ira ei qui malum agit. Ideo necessitate subditi estote, non solum propter iram, sed et propter conscientiam, ideo enim et tributa praestatis; ministri enim Dei sunt in hoc ipsum tigal, vectigal; cui timorem, timorem; cui honorem, honorem. Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis . Haec verba Apostoli, utilitatem vestrae severitatis ostendunt. Proinqui timent, ita dilectionem iussi sunt timentibus debere, qui terrent. nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cum id facimus intuemur et uolumus id est commendatioman suetudinis
ad concili andam dilectionem uerbo ueritatis: Et ut quiliberantur atem¬
porali morte sicuiuant nein acternã undenum quã liberentur incurrant:
Prodest ergo et seuerita s ur̃a cuius ministerio qui es ad iuuatur et nr̃a : prodest
et intertessi onr̃a cuius ministerio seueritas temperatur et ur̃a : Non uobis dis¬
pliceat quodrogaminiabonis qui a necbonis displicet quodtimemini a malis
Iam hominum iniquitatem etiam apłs paulus not andum deiudiciofuturo
uerum etiam dep̃sentib: ur̃is securib terruit asserensct ipsas ad dispensationẽ
diuinae prouidentiae pertinere : Omnis in quit anima potestatib: sublimi¬
oribus subditasit : non ẽ enim potestas nisiadõ: quaeautem sunt a dõ ordina
ta sunt : Qua propter qui resistit potestati dĩ ordinationi resistit : Qui autẽ

Expanded text:
cum id facimus, intuemur et uolumus, id est commendatio mansuetudinis cum id facimus, intuemur et uolumus, id est commendatio mansuetudinis ad conciliandam dilectionem uerbo ueritatis et ut, qui liberantur a temporali morte, sic uiuant, ne in aeternam, unde numquam liberentur, incurrant. Prodest ergo et seueritas uestra, cuius ministerio quies adiuuatur et nostra; prodest et intercessio nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a bonis, quia nec bonis displicet, quod timemini a malis. nam hominum iniquitatem etiam apostolus Paulus non tantum de iudicio futuro uerum etiam de praesentibus uestris securibus terruit adserens et ipsas ad dispensationem diuinae prouidentiae pertinere. omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita sit; non est enim potestas nisi a deo, quae autem sunt, a deo ordinata sunt. Quapropter, qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
cipitio pereat quidsi alius homine liberato uel nealius liberetur sibi ip¬
se mortem inferat. Num ꝓpter istas alienarum mortium causas aut
sceleri consentiendum estꝰ aut uindicta peccati quae non fit nocendi sed
corrigendi studio etiam paterna tollenda aut operami seri cordiae
cohibenda sunt : Haeccum accidunt debemus eis humanum dolorem
non ꝓpter illa neaccidant recte factorum reprimimus uoluntatem: Sic
etiam cum intercedimus propeccatore damnando sequuntur aliquando
quȩ nolumus siue in ipso qui nr̃a intercessione liberatur ut uel immanius
inpunita crassetur audacia subdita cupiditati in gratalenitateatq unus
mortiereptus plurimos nec etuelipso perbeneficium nr̃m in melius com¬
mutato morib: q correcto aliusm aleuiuendo pereat sibiq huius in punita¬
te proposita talia uel grauiora committat : Non ut opinor haec mala
imputanda sunt nobiscum intercedimus uobis : sed potius illa bona quȩ

Expanded text:
cipitio pereat? quid, si alius homine liberato uel ne alius liberetur sibi ipcipitio pereat? quid, si alius homine liberato uel ne alius liberetur sibi ipse mortem inferat? num propter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum est aut uindicta peccati, quae non fit nocendi sed corrigendi studio, etiam paterna tollenda aut opera misericordiae cohibenda sunt? haec cum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propter illa, ne accidant, recte factorum reprimimus uoluntatem. Sic etiam, cum intercedimus pro peccatore damnando. sequuntur aliquando, quae nolumus, siue in ipso, qui nostra intercessione liberatur, ut uel immanius inpunita grassetur audacia subdita cupiditati, ingrata lenitati atque unus morti ereptus plurimos necet, uel ipso per beneficium nostrum in melius commutato moribusque correcto alius male uiuendo pereat sibique huius impunitate pimputanda sunt nobis, cum intercedimus pro vobis, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
natis sime deserpentibus ludere : Quis autem non miseri cordem quitalid
ꝓhibens contemtorem uerborum etiam uerberib emendauerit: Etideo
nonusq ad mortem ꝓtendenda est disciplina ut sit cui ꝓdesse possit : quã¬
quam etiam cum homo ab homine occiditur multum distet utrum fiat
nocen di cupiditate uel in iuste aliquid auferendi sicut fit ab in imico. sicut
Alatrone an ulciscendi uel oboediendi ordinẽ sicutaidice sicut a carni¬
fice aneuadendi uel subueniendi nec essitate sicut interimitur latro
auiatore hostes amilite et aliquando qui causa mortis fuit potius in cul¬
paest quam ille qui occidit uelut siquis quam decipi at fideius sorem su¬
um atq ille pro isto supplicium legitimum luat nec tamen om̃is qui cau¬
sa alienae mortisest reus est : quid sienim quisquam stuprum petat seseq
si non impetrarit interimat . Quidsifiliustimens patris pia uerbera prȩ¬

Expanded text:
natissime de serpentibus ludere? quis autem non misericordem, qui talia natissime de serpentibus ludere? quis autem non misericordem, qui talia prohibens contemptorem uerborum etiam uerberibus emendauerit? et ideo non usque ad mortem protendenda est disciplina, ut sit, cui prodesse possit. quamquam etiam cum homo ab homine occiditur, multum distet, utrum fiat nocendi cupiditate uel iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, an ulciscendi uel oboediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, an euadendi uel subueniendi necessitate, sicut interimitur latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnis, qui causa alienae mortis est, reus est. quid, si enim quisquam stuprum petat seseque, si non impetrarit, interimat? quid, si filius timens patris pia uerbera prae
Abbreviated transcription (Latin):
Sed liuic ordinationirerum humanarum contrarienon sunt intercessio¬
nes episcoporum immouero nec causa nec locus in tercedendiullus eẽt
siista non essent: Tanto enim sunt intercedentium et parcentium bene¬
ficia gratiora quanto peccantium iustiora supplicia Nec obaliud quan¬
tum sapio inuet eritestamento anti quorumtemporib: prophetarum
seuerior legis uindicta feruebat nisi ut ostenderetur recte iniquis poenas
constitutas ut quo deis parcere noui testamenti in dulgentia commone¬
mur autremedium sit salutis quo peccatis parcatur et nr̃is aut commen¬
datioman suetu dini sut ꝑ eos qui parcunt ueritas predicata non tantum
timeatur uerum etiam diligaatur Plurimum autem inter est quo animo
quisq parcat : Si cuti enim .e aliquando misericordia puniens. Itaetcru¬
delitas parcens : Nam ut exempligratiam anifestum aliquid ponam
quis non crudelem uerius dixerit eum qui puero pepercerit uolenti obsti¬

Expanded text:
sed huic ordinationi rerum humanarum contrariae non sunt intercessiosed huic ordinationi rerum humanarum contrariae non sunt intercessiones episcoporum: immo uero nec causa nec locus intercedendi ullus esset, si ista non essent. tanto enim sunt intercedentium et parcentium beneficia gratiora, quanto peccantium iustiora supplicia. nec ob aliud, quantum sapio, in ueteri testamento antiquorum temporibus prophetarum seuerior legis uindicta feruebat, nisi!\' ut ostenderetur recte iniquis poenas constitutas. ut, quod eis parcere noui testamenti indulgentia commonemur, aut reme. dium sit salutis, quo peccatis parcatur et nostris, aut commendatio mansuetudinis, ut per eos, qui parcunt. ueritas praedicata non tantum timeatur, uerum etiam diligatur. Plurimum autem interest, quo animo quisque parcat. sicut enim est aliquando misericordia puniens, ita et crudelitas parcens. nam, ut exempli gratia manifestum aliquid ponam, quis non crudelem uerius dixerit eum, qui puero pepercerit uolenti obsti
Abbreviated transcription (Latin):
dereligione descendere nec nos societate criminum obstringiquodinterce¬
dimus plerumq etiam prosceleratis et sinon scel eratitamen ꝓpeccatori¬
bus peccatores et quodueraciter potius quaminiurio sedictum accipi¬
as puto quod apud peccatores Nec ideo sane frustra instituta sunt potes¬
tas regis ius gladii cognitoris ungulae carnificis armamilitis disciplina
dominantis seueritas etiam bonipatris Habentista omnia modossuos
causa srationes utilitates haec cumtimentur et cohercentur mali et qui¬
etius in termalosuiuunt boni Non qui a boni pronuntiandi sunt quitalia
metuendo non peccant non enim bonus est qui spiamtimore poene sed amore
iustiti ae uerum tamen non inutiliter etiam metu legum humana cohercetur
aud acia ut et tua sit inter improbos in nocentia et in ipsisimprobis dum
formidato supplicio frenatur facultas inuocato dõ sanetur uoluntas

Expanded text:
de religione descendere nec nos societate criminum obstringi, quod intercede religione descendere nec nos societate criminum obstringi, quod intercedimus plerumque etiam pro sceleratis etsi non scelerati tamen pro peccatoribus peccatores et — quod ueraciter potius quam iniuriose dictum accipias - puto quod apud peccatores. Nec ideo sane frustra instituta sunt potestas regis, ius gladii cognitoris, ungulae carnificis, arma militis, disciplina dominantis, seueritas etiam boni patris. habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. haec cum timentur, et cohercentur mali et quietius inter malos uiuunt boni, non quia boni pronuntiandi sunt, qui talia metuendo non peccant — non enim bonus est quispiam timore poenae sed amore iustitiae —, uerum tamen non inutiliter etiam metu legum humana cohercetur audacia. ut et tuta sit inter inprobos innocentia et in ipsis inprobis, dum formidato supplicio frenatur facultas. inuocato deo sanetur uoluntas.