comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cordis sui ꝓfert bona. & euge serue bone & fidel
& utiq hos om̃s scđ̾m se bonos. eͥe ñ dubiũ ẽ. si re¬
spiciamꝰ adbonitatẽ dĩ nullus eorũ ꝓnunciabit᷑
bonꝰ dicente dño. nemo bonꝰ nͥ solus ds̃: Cuiꝰ in¬
tuitu etiã ipsi apłi qͥ electionis merito bonitatẽ
generis humani multis excesserant modis. mali
c̃e. dicunt᷑ dño ad eos ita loquente Sig uos cũ secismali
nostias lona dare filuis uris qntomagis pat̃ ut qͥ uncȩlsieo
bint atos intuitu in maliciã uertit᷑ ita etiã iusticia urã
duine collata iusticiȩ panno menstruatȩ deputat᷑
dicunte isaiã ꝓ pħa. Sicut pannꝰ menstruatȩ. uniuersȩ
iuisticie urȩ. Et ut aliqͥd adhuc euidentiꝰ inferamꝰ.
glice conferant᷑ minime bona diuino ꝓnunciast
oraculo Ait enĩ. Et dedi eis p̃cepta ñ bona. & iusticiã
inquib ñ uiuent in eis. Apłs qͦq ita noui uolumine
testanti głam legis affirmat obtundi: ut eã euan¬

Expanded text:
 serue bone et fidelis, et utique hos omnes secundum se bonos esse non dubium sit, si respiciamus ad bonitatem dei, nullus eorum pronuntiabitur bonus dicente domino: nemo bonus nisi solus deus? cuius intuitu etiam ipsi apostoli, qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, mali esse dicuntur, domino ad eos ita loquente: si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona dare filiis uestris, quanto magis pater uester bonitatis intuitu in malitiam uertitur, ita etiam iustitia nostra diuinae conlata iustitiae panno menstruatae similis deputatur dicente Esaia propheta: sicut pannus menstruatae uniuersae iustitiae nostrae. et ut aliquid adhuc euidentius inferamus, elicae conferantur, minime bona diuino pronuntiantur oraculo. ait enim: et dedi eis praecepta non bona, et iustitias, in quibus non uiuent in eis. apostolus quoque ita noui lumine testamenti gloriam legis adfirmat obtundi, ut euan
Abbreviated transcription (Latin):
tui ñ deficient. Ergo qͥa nichil.ẽ. ꝑ semet ipsũ sti¬
bile. nichil immutabile: nichil bonũ nͥ deitas sila
Om̃s uͦ creaturȩ quȩ ut beatitudinẽ ęt̃nitatis uł in¬
mutabilitatis obtineant. ñ hoc ꝑsuã naturã sedꝑ
creatoris sui participationẽ & gram̃ consequuit᷑.
tenere meritũ bonitatis creatori suo collata ũpis¬
sunt. Qđ si etiã manifestiorib adhuc testimoniis
huiꝰ sententiȩ rationẽ uoluerimꝰ astruere: nonne
cũ multa ꝓnunciari bona in euangłio legerimꝰ
&e arhorem bonã. & thesaurũ bonũ. & bonũ ho¬
minẽ. & bonũ seruũ. qͥa ñ potest inqͥt arbor bona¬

Expanded text:
tui non deficient . Ergo quia nihil est per semetipsum statui non deficient . Ergo quia nihil est per semetipsum stabile, nihil immutabile, nihil bonum nisi deitas sola, omnes vero creaturae ut beatitudinem aeternitatis vel immutabilitatis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per creatoris sui participationem et gratiam consequuntur, tenere meritum bonitatis creatori suo conlata non possunt. Quodsi etiam manifestioribus adhuc testimoniis huius sententiae rationem uoluerimus adstruere, nonne cum multa pronuntiari bona in euangelio legerimus, et arborem bonam et thesaurum bonum et bonum hominem et bonum seruum, quia non potest
Abbreviated transcription (Latin):
mundo comorantib nob ut adusũ uitȩ aut acl cor-¬
porm in edicina aut adaliquã cauisa ignose noba qꝗ¬
porat. mac comocda uł certe ineo ecia ualde bona qđ
faciunt nos inuisibilia dĩ acreatura mundi pea
quȩ facta sunt intellecta conspicere. semptt̾nã qͥꝙ¬
uirtedẽ eꝰ ac diuinitatẽ extanta tamq ordinata ini¬
tione fabrice mundialis & om̃iũ quȩ inea sunt suoi¬
stentia contemplari: hȩc tam̃ om̃ia nec boni noñ us¬
bunt si futuro illi scło comparent᷑. ubi nulla bono
immutatio. nulla .ẽ. uere beatitudinis formidand
corruptio. Cuiꝰ mundi ita beatitudo describitꝰ.
lux lune sicut lux solis. & lux solis septemplicit᷑ scin
lux septem dierũ. Magna gͥ hȩc & p̾clara intuitu
atq mirifica si futuris ex fide ꝓmissionib conferantꝰ
continuo uanitas apparebunt. dicente dauid uni
sicut uestim̃tũ ueterascent. & sicut oꝑtoriũ mi¬
tabis ea & mutabunt᷑. Tu autẽ idem ipse es & anni

Expanded text:
ad usum uitae aut ad corporis medicinam aut ad aliquam causam ignotae nobis utilitatis adcommoda uel certe in eo etiam ualde bona, quod faciunt nos inuisibilia dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspicere, sempiternam quouirtutem eius ac diuinitatem ex tanta tamque ordinata molitione fabricae mundialis et omnium quae in ea sunt subsistentia contemplari, haec tamen omnia nec boni nomen tenebunt, si futuro illi saeculo conparentur, ubi nulla bonorum inmutatio, nulla est uerae beatitudinis formidanda corruptio. cuius mundi ita beatitudo describitur: erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis septempliciter sicut lux septem dierum. magna igitur haec et praeclara intuitu atque mirifica si futuris ex fide promissionibus conferantur, continuo uanitas apparebunt dicente Dauid: omnia sicut uestimentum ueterescent. et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur: tu autem ide
Abbreviated transcription (Latin):
uersa tristiciarũ genera. siue quȩ exprecedenti ira
descendunt. siue quȩ amissione lucri uł detrim̃ti illa¬
tione nobis aduenunt. seu de irrogata generant᷑ in¬
iuria siue que de irrationabili m̃tis confusione ꝓce¬
dunt seu quȩ loetalem desꝑationẽ nobis indicunt.
ualebimꝰ suꝑare: cũ et̾narũ rerũ ac futurarũ intu¬
itu semꝑleti atq immobiles ꝑdurantes. nec casib
deiecti pręsentib nec ꝓsꝑis fuerimꝰ elati. utraq ue-¬
lut caduca & mox transeuntia contẽplantes.¬

Expanded text:
versa tristitiarum genera, sive, quae ex praecedenti ira versa tristitiarum genera, sive, quae ex praecedenti ira descendunt, sive quae amissione lucri, vel detrimenti illatione nobis adveniunt, sive de irrogata generantur injuria, sive quae de irrationabili mentis confusione procedunt, seu quae lethalem desperationem nobis inducunt, valebimus superare, cum aeternarum rerum ac futurarum intuitu semper laeti, atque immobiles perdurantes, nec casibus dejecti praesentibus, nec prosperis fuerimus elati, utraque velut caduca et mox transeuntia contemplantes.
Abbreviated transcription (Latin):
noes mansuetudo continentia. Hȩc uͦ asperrima impati¬
ns auea plena rançore & merore infructuoso ac de.¬
patione poenali. eũ que complexa fuerit ab industria
& salutari dolore frangens ac reuocans ut pote irra¬
tionabilis & intcipiens. ñ solũ orationũ efficatiã uerũ
ctia uniuersos qͦs diximꝰ fructus spũales euacuat. qͦs¬
nouit illa conferre. Qua ꝓpt̾ absq illa quȩ uł ꝓsalu.¬
tari poenitentia. uł ꝓstudio ꝑfectionis. seu ꝓdesicłio
suscipit᷑ futurorũ: omis tristicia tanquã scłi ce qu&
mortẽ inferat ȩqualit̃ repellenda .ẽ. ac sicut forni¬
cationis sp̃s seu phylargiriȩ uł irȩ. de nr̃is cordib pe¬
nitꝰ e trudenda. Hanc gͦ ꝑniciosissimã passionẽ
ita de nob̾ ex pellere poterimus: ut mentẽ nram spũ.¬
ali medditatione uigit̃ occupatã. futura spe & contẽ¬
platione reꝓmissȩ beatitudinis erigamꝰ. hoc enĩ mͦ. uni

Expanded text:
fides, mansuetudo, continentia . Haec vero asperrima, impatifides, mansuetudo, continentia . Haec vero asperrima, impatiens, dura, plena rancore et moerore infructuoso, ac desperatione poenali, eum quem complexa fuerit ab industria ac salutari dolore frangens ac revocans, utpote irrationabilis et intercipiens non solum orationum efficaciam, verum etiam universos, quos praediximus, fructus spnovit illa conferre. Quapropter absque illa quae vel pro salutari poenitentia vel pro studio perfectionis seu pro desiderio suscipitur futurorum, omnis tristitia tamquam saeculi et quae mortem inferat aequaliter repellenda est ac sicut fornicationis spiritus seu filargyriae uel irae de nostris cordibus penitus extrudenda. Hanc ergo perniciosissimam passionem ita de nobis expellere poterimus, ut mentem nostram spiritali meditatione iugiter occupatam futura spe et contemplatione repromissae beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
ciosissimã desꝑationẽ animȩ inicit delinquenti Qꝰ
nec cain fecit᷑ post fratricidiũ poenitere. Nec uidi
post traditionẽ ad satisfactionis remedia festinare.
sed ad suspendiũ laquei sua desꝑatione ꝓtraxit.
deoq utilis nobis una re tantũ tristicia iuidicandaẽ
cũ hanc uł poenitudine delictorũ. uł desiderio ꝑ¬
fectionis accensi. uł futurȩ beatitudinis contempla¬
lem oꝑat᷑. Scłi autẽ tristicia. mortẽ oꝑat᷑ Sedilla
tristicia quȩ poenitentiã ad salutẽ stabilem oꝑat᷑.
oboediens. ẽ affabilis. humilis. mansueta. suauis ac
patiens. ut pote exdĩ caritate descendens. & adomiẽ
dolorem corporis ac sp̃s contritionẽ infatigabilit̾
semet ipla ddesderio ꝑfectionis extendens & quodã mͦ leta
ansp ꝓ fectus sui uegetata. cunc tã affabilitatis & lon¬
aicimnitatis retinet suauitatẽ habens insemet ipsa om̃s
cuntas gaudiui par longanimitas bonitas benignitas

Expanded text:
ciosis simam desperationem animae inicit delinquenti: quod ciosis simam desperationem animae inicit delinquenti: quod nec Cain fecit post fratricidium paenitere nec ludam post fratricidium ad satisfactionis remedia festinare, sed ad suspendium laque ?? sua desperatione pertraxit. Ideoque utilis nobis una re tantum tristitia iudicandas est, cum hanc uel paenitudine delictorum uel desiderio perfectionis accensi uel futurae beatitudinis contemplalem: operatur: saeculi autem tristitia mortem operatur. Sed illa tristitia, quae paenitentiam ad salutem stabilem operatur, oboediens est, adfabilis, humilis, patiens, utpote ex Dei charitate descendens, et ad omnem dolorem corporis ac spiritus contritionem infatigabiliter semetipsam desiderio perfectionis extendens, et quodammodo laeta, ac spe provectus sui vegetata, cunctam affabilitatis et longanimitatis retinet suavitatem, habens in semetipsa omnes tas, gaudium, pax, longanimitas, bonitas, benignitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ uirtute conquiri. Quȩ firme possessa ficut po¬¬
test nos etiã cũ iis qui oderunt pacẽ pacificos conser-¬
uare: ita si parta ñ fuerit. abiis qͥq qͥ ꝑfecti ac mei¬
res nobsunt. facit iugit̃ dissidere. Occasiones an um¬
tionũ obquas eos quib iungim᷑ deserere festinam.i
conuersatione humana de eẽ ñ poterunt. Q icor
tristiciȩ causas obquas apriorib separam᷑. ñ euadins:
mutamꝰ. Procurandũ itaq nobis est ut nr̃a potiusu
dare uitial mores corrigere festinemꝰ. Quȩ ꝓculd¬
bio si fuerint emendata: ñ dicã cũ hominib sec etĩ
Ex trinsecus enĩ uenientia ñ uerebim᷑ offendicula in
ulla poterunt scandala nob̾ deforis inferri. si unnb¬
ipsis intꝰ radices eorũ receptȩ insertȩq ñ fuerunit la
enĩ multa diligentib nom̃ tuũ dñe. & non est illis sa¬
dalũ. Est etiã aliud de testabilius tristicie genꝰ a

Expanded text:
tiae uirtute conquiri: quae firme possessa sicut potiae uirtute conquiri: quae firme possessa sicut potest nos etiam cum his qui oderunt pacem pacificos conseruare, ita, si parta non fuerit, ab his quoque, qui perfecti ac meliores nobis sunt, facit iugiter dissidere. occasiones enim commotionum, ob quas eos quibus iungimur deserere festinamus, in conuersatione humana deesse non poterunt: et idcirco tristitiae causas, ob quas a prioribus separamur, non euadimus, sed mutamus. Procurandum itaque nobis est, ut nostra potius emenlare uitia et mores corrigere festinemus. quae procul dubio li fuerint emendata, non dicam cum hominibus, sed etiam extrinsecus quippe venientia non verebimur offendicula, nec ulla poterunt scandala nobis deforis inferri, si in nobismetipsis intus radices eorum receptae insertaeque non fuerint: Pax enim multa diligentibus nomen tuum: et non est illis scandalum. Est etiam aliud detestabilius tristitiae genus,
Abbreviated transcription (Latin):
comobismet ipsis habemꝰ offensionũ causas ac seminaria
untiorũ. quȩ cũ mentẽ nram̃ tẽ ptationũ y mber alli¬
erto germina confestim fructusq ꝓrũpunt. Hunquã
eniqͥs alterius uitio lacessitus pec care compellit᷑. si repo¬
sita materiẽ delictorũ in corde suo ñ habeat. Nec tunc
subito quispiã deceptus. eẽ credendus. ẽ: cũ conspecta
mulieris forma inbaratrũ concupiscentiȩ turpis inci¬
derit: sed potuis occultos ac latentes medullitꝰ morbos
occasione uisus insuꝑficiẽ tunc fuisse ꝓductos. Ideoq
creator om̃iũ ds̃ opificii sui curationem prȩom̃ib
noscens. & quia ñ in aliis sed innobismet ipsis offensi¬
onũ radices causeq consisterent: ñ deserenda precepit
fr̃m consortia. nec uitari eos qͦs lȩsos anobuł aquib
nos arbitram᷑ offensos. sed deliniri iubet. sciens ꝑfe¬
ctionẽ cordis non tã separatione hominũ quã patien-¬

Expanded text:
in nobismet ipsis habemus offensionum causas ac seminaria in nobismet ipsis habemus offensionum causas ac seminaria uitiorum, quae, cum mentem nostram temptationum imber adluerit, in germina confestim fructusque prorumpunt. Numquam enim quis alterius uitio lacessitus peccare conpellitur, si repositam materiem delictorum in suo corde non habeat: nec tunc subito quispiam deceptus esse credendus est, cum conspecta mulieris forma in barathrum concupiscentiae turpis inciderit, sed potius occultos ac latentes medullitus morbos occasione uisus in superficiem tunc fuisse productos. Ideoque creator omnium deus, opificii sui curationem prae omnibus noscens, et quia non in aliis, sed in nobismet ipsis offensionum radices causaeque consisterent, non deserenda praecepit fratrum consortia, nec uitari eos, quos laesos a nobis uel a quibus nos arbitramur offensos, sed deliniri iubet, sciens perfectionem cordis non tam separatione hominum quam patien
Abbreviated transcription (Latin):
tigna domorũ nr̃arũ cedri. Ꝙ iccirco huiꝰcemodi
adtemplũ dĩ lignorũ genera deligunt᷑. quȩ sunt
bone fragrantiȩ ce imputribilia. quȩq nec corrupt
uetistatis nec esin uermiũ ualeant subiacere. Nonnunꝗ
uen ure orecedentis uitio subsequi seu concupiscertie lru¬
oue cuida minꝰ in depti generariselet ceui seih arũ teret
quida sp  ente concepta qͥs uiderit ercidisse int dũ etiã
mullaꝰ ereistentib causis quib adhanc labem corruereꝙꝓ
uocem̃ si nimici subtilis instinetu tanto repente. merote.
aey mimrut nc carorũ quidẽ ac necessariorũ aduenete¬
furt confabulatione ꝓlatũ importunũ nob̾ac suꝑfluũ
iudicet᷑ nullaq a nobis redidat᷑ eis grata responsio: unit¬
utesos cordis nr̃i recessus fellȩ amaritudinis pccupante
Unde mani festissime comꝓbat᷑. ñ semꝑ nob̾ aliorũ unio
comotionu stimulos ex citari sed potius nr̃o q reconitas

Expanded text:
tigna domorum ?? nostrarum cedri. et idcirco huiusmodi tigna domorum ?? nostrarum cedri. et idcirco huiusmodi adet bonae fragrantiae ?? et inputribilia, quaeque nec corruptelae uetustatis nec esui uermium ualeant subiacere. Nonnumquam tamen irae praecedentis uitio subsequi ?? seu concupiscentiae lucriue cuiusdam minus indepti generari ?? solet, cum se harum rerum quadam spe mente concepta quis ?? uiderit excidisse. interdum uero etiam nullis exsistrovocemur, inimici subtilis instinctu, tanto repente moerore deprimimur, ut ne charorum quidem ac necessariorum nosfuerit con- fabulatione prolatum, inportunum nobis ac superfluum iudicetur,, nullaque eis reddatur a nobis grata responsio, . uniuersos cordis nostri recessus felle amaritudinis occupante. Unde manifestissime conprobatur non semper nobis alio- rum uitio commotionum stimulos excitari, sed potius nostro, qui reconditas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ morb. Si cuttinea uestim̃to & uermis liguo
ita tristicia uiri. nocet cordi. Satis eindent ac yni
ium noxii huiꝰ ac ꝑniciosi uitii sp̃s diuiinꝰ expresst
Uestimentũ nanq esu tinearũ attacꝰtũ. nullius pe
uł honesti usus poterit ulteriꝰ habere cõmercum
Totidemq lignũ uermib exaratũ ñ iã adornatũ uł
mediocris edificii. sed ad combustionẽ ignis mereibit
deputari. Ita gͥ & anima quȩ edacissimis testir
aaron deinde in horã suã. solere susciꝑe sci lauid uati¬
cino ꝑhibetur. scđ̾m illud. Sicut unguentũ incapite
qđ descendit inbarbã aaron. qđ descendit inhorã uesti¬
m̃ti eius. Sed nec adstructurã templi illiꝰ spũalis atq
ornatũ poterit ꝑtinere. cuiꝰ paulus architectus sapen
posuit fundam̃tũ dicens. uos estis templũ dĩ & sp̃s di
habitat in uob̃. Cuiꝰ qualia sint ligna. sponsa describit
incantico canticorũ. Trabens inquiens nr̃e cy pressu

Expanded text:
 morbus. sicut enim tinea uestimento, et uermis ligno: ita tristitia uiri nocet cordi: satis euidenter ac proprie uim noxii huius ac perniciosi uitii spiritus diuinus expressit. Uestimentum namque esu tinearum adtactum nullius pretii uel honesti usus poterit ulterius habere commercium, totidemque lignum uermibus exaratum non iam ad ornatum uel mediocris aedificii, sed ad conbustionem ignis merebitur deputari. ita igitur et anima, quae edacissimis tristitiae ns prius in barbam Aaron, deinde in oram suam solere suscipere sancti Dauid uaticinio perhibetur, secundum illud: sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam Aaron, quod descendit in oram uestimenti eius: sed nec ad structuran templi illius spiritalis atque ornatum poterit pertinere, cuius Paulus architectus sapiens posuit fundamenta dicens: uos estis templum dei et spiritus dei habitat in nobis: cuius qualia sint ligna, sponsa describit in Cantico Canticorum ?? trabes, inquiens, nostrae cupressus,
Abbreviated transcription (Latin):
aditorem suũ. sed sꝑauit inmultitudine diuitiarũ
suarũ. & prȩualuit inuanitate sua. Hȩc. ẽ primȩ ru-
ine causa. & origo principalis morbi. Qui rursũ ꝑ illũ
qui fuerat ase deiectus in ꝓtoplastũ serpens. infir¬
mitates omniũ uitiorũ & materias germinauit.
Duenĩ głam ditatis. arbitrii libtate & industria
sua credidit se posse conquirere: etiã illã ꝑdidit qu
adeptus fuerat grã conditoris. ITaq exempli u
anteriorem. ẽẽ. omniũq peccatorũ & crimuũ ers
cipiũ. Nec sicut cȩtera uitia solũmodo contrariã sih
uirtutẽ : id ẽ humilitatẽ tantũ extinguere: un
etiã cunctarũ simul int̾emptricẽ. ẽe. uirtuti .
mediocres tantũ paruosq temptare: sed maximt s
titudinis culmine consistentes. Ita enĩ de hoc spu¬
cõmemorat. Ꝙ esce eiꝰ electȩ. Ideoq beatꝰ dauid lier
tanta circũspectione cordis sui custodiret archanan

Expanded text:
adiutorem suum: sed sperauit in multitudine diuitiarum adiutorem suum: sed sperauit in multitudine diuitiarum suarum: et praeualinae causa et origo principalis morbi. Qui rursum per illum qui fuerat a se dejectus, in protoplastum serpens, infirmitates omnium vitiorum et materias germinavit: dum enim gloriam deitatis arbitrii libertate et industria sua credidit se posse conquirere, etiam illam perdidit, quam adeptus fuerat gratia conditoris. Itaque exemplis anteriorem esse omniumque peccatorum et criminum esse principium, nec sicut cetera uitia solummodo contrariam sibi uirtutem, id est humilitatem tantum extinguere, uerum etiam cunctarum simul interemptricem esse uirtutum, nec mediocres tantum paruosque temptare, sed maxime in fortitudinis culmine consistentes. ita enim de hoc spcommemorat: et escae eius electae. ideoque beatos 1 Dauid, licet tanta circumspectione cordis sui custodiret arcana ut
Abbreviated transcription (Latin):
qula cirederns affluent᷑ sibimet om̃ĩa suppeditari. que
idconsunationẽ uirtutũ uł ꝑennitatẽ sũmȩ beatitu¬
duis ꝑtinerent. Hȩc ei sola cogitatio. facta ruina ẽ.
Ibquã desertus adõ quose credidit ñ egere instabilis re.¬
pente ac nutabundus effecꝰtus & infirmitatẽ ꝓprię
natire ꝑsensit: & beatitudinẽ qua dĩ munere tmue¬
bat᷑ amisit Et quia dilexit uerba precipitationis qͥb
dixerat incelũ conscendã. & linguã dolosam qua uł
de se dixerat ero similis altissimo. uł deadam &e eua.
eritis ficut dii. ꝓpt̃ ea ds destruet illũ infinẽ. euellet
eũ & emigrabit de tabernaculo &e radicẽ eiꝰ de t̾ra
uiuentiũ. Tunc ruinã eiꝰ uidentes iusti timebunt &
suꝑ eũ ridebunt: dicentes qđ etiã adhos qui se sine ꝓ¬¬
tectione auxilioq dĩ sũmũ bonũ ꝑficere posse confi¬
dunt iustissime diriget᷑. Ecce homo qui ñ posuit dm̃

Expanded text:
illam credens afluenter sibimet omnia subpeditari, quae illam credens afluenter sibimet omnia subpeditari, quae ad consummationem uirtutum uel perennitatem summae beatitudinis pertinerent. haec ei sola cogitatio facta prima ruina est., ob quam desertus a deo, quo Se credidit non egere, instabilis repente ac nutabundus effectus et infirmitatem propriae naturae persensit et beatitudinem, qua dei munere fruebatur, amisit. et quia dilexit uerba praecipitationis, quibus dixerat: in caelum conscendam, et linguam dolosam, qua uel de se dixit: ero similis altissimo, uel de Adam et Eua: eritis sicut dii, propterea deus destruet illum in finem, euellet eum, et emigrabit de tabernaculo: et radicem eius de terra uiuentium. tunc ruinam eius uidentes iusti timebunt, et super eum ridebunt dicentes quod etiam ad hos, qui se sine protectione auxilioque dei summum bonum perficere posse confidunt, iustissime dirigetur: ecce homo, qui non posuit deum
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ. ad inferna fuisse collapsũ. Si gͥ tantã uirtutẽ
tantȩ potentiȩ prerogatiua decoratã una elatio con
potuit de cęlestib ad terrena deuoluere: qua nos obser.¬
uantia carnis fragilitate circundatos cauere oporteat
ipsius ruinȩ magnitudo demonstrat. Quẽ ad modũ uͦ
huiꝰ morbi uirus ꝑniciosissimũ deuitemꝰ instrui pote.¬
rimꝰ. si ruine ipsius causas atq originẽ ꝑsequam. Nunꝗ
enĩ curarilanguor. nec remedia poter̃ malis ualituat¬
ahiberi ñ priꝰ inquisitione sagacu origines earũ inue
ir ssplencoren saplentiȩ & uirdittr̃ pulc irttudinẽ qut
oenalut t a erator is naturt suȩ potentia ñ munisi centis
alus beneficio se crechiit obtinere. Q obhoc elatus. tanquã
quia dꝑ seuerantiã puritatis huiꝰ diuino ũ egeret auxilio:
dose similem iudicauit ut pote qui nullius indigeret
que aamodũ ds̃ liberi scilicet arbitrii facultate confisus.

Expanded text:
ratum ad inferna fuisse conlapsum. si igitur tantam uirtutem, ratum ad inferna fuisse conlapsum. si igitur tantam uirtutem, tantae potentiae praerogatiua decoratam una elatio cordis potuit de caelestibus ad terrena deuoluere, qua nos obseruantia carnis fragilitate circumdatos cauere oporteat, ipsius ruinae magnitudo demonstrat. quemadmodum uero huius morbi uirus perniciosissimum deuitemus, instrui poterimus, si ruinae ipsius causas atque originem persequamur. numquam enim curari languores nec remedia poterunt malis ualitudixhiberi, nisi prius inquisitione sagaci origines earum inuesgens splendorem sapientiae et uirtutum pulchritudinem, qua ornabatur gratia creatoris, naturae suae potentia, non munificentiae illius beneficio se credidit, obtinere, et ob hoc elatus, tamquam qui ad perseuerantiam puritatis huius diuino non egeret auxilio, deo se similem iudicauit, utpote qui nullius indigeret quemadmodum deus, liberi scilicet arbitrii facultate confisus, per
Abbreviated transcription (Latin):
aliis uirtutib ñ penitꝰ destuat᷑. sed illa tantũ uirt
truncata. quȩ diuerso emulo sibi uitio repugnante
cũbit. reliquas possit uł exparte retinere uirtutes h¬
uͦ cũ infelicem possederit mentẽ: ut quidã seuissimꝰ t¬
rannꝰ sullimissima capta arce uirtutũ untuersã funit
ciuitatẽ diruit atq subuertit. Excelsa quondã sc̃itatis
moenia: uitiorũ solo coequans atq ꝑmiscens. nullã dem¬
ceps imaginẽ libertatis: animȩ sibi subdite suꝑ ee. an¬
cedit. Quantoq ceperit ditiorẽ: tanto grauiori seni¬
tutis iugo subditũ. uniuersis uirtutũ facultatib m¬
delissima dep̃datione nudabit. & ut grauissimȩ tyra¬
nidis eiꝰ potentiã cognoscamꝰ: angłm illũ qui preui-¬
mietate splendoris ac decoris sui. lucifer nuncupatꝰ e.
nullo alioquã hoc uitio deiectũ cęlitus inuenimꝰ. &
illa betta sullimiq angłorũ statione. telo suꝑbiȩ uulit¬

Expanded text:
aliis uirtutibus non penitus destituatur, sed illa tantum uirtute aliis uirtutibus non penitus destituatur, sed illa tantum uirtute truncata, quae e diuerso aemulo sibi uitio repugnante subcumbit, reliquas possit uel ex parte retinere. haec uero cum infelicem possederit mentem, ut quidam saeuissimus tyrannus sublimissima capta arce uirtutum uniuersam funditus ciuitatem diruit atque subuertit, excelsa quondam sanctitatis moenia uitiorum solo coaequans atque permiscens nullam deinceps imaginem libertatis animae sibi subditae superesse concedit, quantoque ceperit ditiorem, tanto grauiori seruitutis iugo subditum uniuersis uirtutum facultatibus crudelissima depraedatione nudabit. Et ut grauissimae tyrannidis eius potentiam cognoscamus, angelum illum, qui pro nimietate splendoris ac decoris sui Lucifer nuncupatus est, nullo alio quam hoc uitio deiectum caelitus inuenimus et ex illa beata sublimique angelorum statione telo superbiae uulne
Abbreviated transcription (Latin):
ius origine ac remedia in posteriorib libelli hua donante
do qnttuipossumꝰ erequemꝰ Nc̃ de illopriore quo prefati
suniꝑfectos precipue temptari ꝓpositũ nob ẽ. pauca
dsserere PPAULL̃ ẽ gͥ aliud uitiũ qđ ita oms
uirerees & hauriat cunctaq iusticia & sc̃itate hominẽ
uipolit ac denudet. ut suꝑbiȩ malũ tanquã generał
quida ac pestifermorb n unũ mẽ brorũ parte ue eb
debilitare contentus sed solidũ corpus loetali cornipit
eritio & inuirtutũ iã fastigio collocatos grauissima
ruia deicere ac trucidare conat᷑. Omẽ nanq uitiũ
suis ẽ t̾minis & fine contentũ. Et licet contristet ai
qͦꝙ uirtutes contra unã tam̃ principalit̃ tendt eo
specialit̃ opprimit & impugnat. Et ut hoc ipsũ ob
diximꝰ cdarius possit intelligi: gastrimargia i
petitꝰ uentris seu concupiscentia gulȩ. temperaitie
rigorem çorrũpit. Castitatẽ libido contaminat
patientiã uastat. Ut ñ nunquã uni qͥs deditus uicus

Expanded text:
cuius originem ac remedia in posterioribus libelli huius donante deo in quantum possumus exsequemur. nunc de illo priore, quo praefati sumus perfectos praecipue temptari, propositum nobis est pauca disserere. Nullum est igitur aliud uitium, quod ita omnes uirtutes exhauriat cunctaque iustitia et sanctitate hominem spoliet ac denudet ut superbiae malum, tamquam generalis quidam ac pestifer morbus non unum membrum partemue eius debilitare contentus, sed solidum corpus licet corrumpit exitio et in uirtutum iam fastigio conlocatos grauissima ruina deicere ac trucidare conatur. omne namque uitium suis est terminis ac fine contentum, et licet contristet alias quoque uirtutes, contra unam tamen principaliter tendit eamque specialiter opprimit et inpugnat. et ut hoc ipsum quod diximus clarius possit intellegi, gastrimargia, id est adpetitus uentris seu concupiscentia gulae temperantiae rigorem corrumpit, castitatem libido contaminat, ira patientiam uastat, ut nonnumquam uni quis deditus uitio
Abbreviated transcription (Latin):
passioni. Postquã autẽ obiit ioiade: ingressisunt prucur
iuda & ad orauerunt regẽ. Qui delinitꝰ obsequii eoꝵ
adquieuit. & de reliquerunt templũ dñi dĩ patrũ suoni

Expanded text:
passioni: postquam autem obiit Ioiade, ingressi sunt principes passioni: postquam autem obiit Ioiade, ingressi sunt principes Iuda, et adorauerunt regem, qui delenitus obsequiis eorum adquieuit. et dereliquerunt temp
Abbreviated transcription (Latin):
Quigiauit᷑ suispirans nequaquã ait tã nequã spũi tradite
ans punsi ssetr mifi aliquad blasphemasses meum. Q uo ille
ompto confestim ꝓcidit ad pedes ei int̾rã sum maq
amitatione ꝑculsus tanquã adõ cernens archana sui pe¬
ctoris pate facta: confessus est indĩ se filium cogliaio¬
ne impia blasphemasse. Unde ꝑspicuum ẽ eũ qui suꝑbiȩ
hũ posfidet᷑ uł qui indm̃ blasphemus existit. tanqua
quiirroget illi inuriã aquo puritatis sꝑanda sun
dona ꝑfectionis integritate priuari. & scificationẽ
castimoniȩ ñ mererĩ Legimus talȩ aliqͥd in para¬
ly pomenon libro. Ioas enĩ rex uida. septẽ annorũ abioia¬
de pontifice ascitus in regnũ. atq inom̃ib quo aduix
memoratus pontifex testimonio scripturȩ laudatꝰ ẽ
De auo post obitũ ioiade audi qͥd scriptura cõmemoret &
quemadinodũ elatus suꝑbia ignominiosȩ fuerit cradie

Expanded text:
qui grauiter suspirans, nequaquam, ait, tam nequam spiritui tradi te qui grauiter suspirans, nequaquam, ait, tam nequam spiritui tradi te dominus permisisset, nisi aliquid blasphemasses in eum. quo ille conperto confestim procidit ad pedes eius in terram, summaque admiratione perculsus tamquam deo cernens arcana sui pectoris patefacta confessus est in dei se filium cogitatione impia blasphemasse. unde perspicuum est eum, qui superbiae spiritu possidetur uel qui iii deum blasphemus exsistit, tamquam qui inroget illi iniuriam, a quo puritatis speranda sunt dona, perfectionis integritate priuari et sanctificationem castimoniae non mereri. Legimus tale aliquid in Paralipomenon libro. Ioas enim rex Iuda septem annorum ab Ioiade pontifice adscitus in regnum atque in omnibus, quoad uixit memoratus pontifex, testimonio scripturae laudatus de quo post obitum Ioiade audi quid scriptura commemoret et quemadmodum elatus superbia ignominiosae fuerit traditus
Abbreviated transcription (Latin):
esi deles &t incredulos incubitatũ testimoniũ reddunt
mi sunplicem piscatorũ fidem in corde simplici retinentes
nca hoslogismis dialetticis a tulliana facundia spt̃i
soncepere mundano: sed exꝑimento uttȩ sinceris actuꝙ
surasimo. correctione quoq uitiorũ. & ut ueriꝰ dixerim
mipsa ꝑfectionis in ee naturam oculatis indicris de p̾¬
henderunt sine qua nec pietas indm̃. nec uttiorũ pur¬
ritio nec emendatio morũ.: nec uirtutũ coniumatio
peterit apprehencdi. Noui quendã de frm numero
que utina minime sçissem siquidẽ post hoc. ordinis
mei gradu se passus ẽ prȩgrauari: qui ꝓbatissimo cuidã
senũ uitio carnis semet ipsũ grauissimo confessus est
ompugnari. Nam contra usũ naturȩ. desiderio pati-¬
endi magis quã inferendi ignominiam intolerabili
etu libidinis urebat᷑. Tũ illũ ut spũalem uirũ oomee¬
dicu interiorem. causam morbi huiꝰ & griginẽ ꝓtinꝰ ꝑuidisse

Expanded text:
infideles et incredulos indubitatum testimonium reddunt. infideles et incredulos indubitatum testimonium reddunt. qui simplicem piscatorum fidem corde simplici retinentes non eam syllogismis dialecticis et Tulliana facundia spiritu concepere mundano, sed experimento uitae sinceris actuque purissimo, correctione quoque uitiorum, et ut uerius dixerim in ipsa perfectionis inesse naturam oculatis indiciis deprehenderunt, sine qua nec pietas in deum nec uitiorum purgatio nec emendatio morum nec uirtutum consummatio poterit adprehendi. Noui quendam de fratrum numero quem utinam minime scissem, siquidem post haec ordinis mei gradu se passus est praegrauari, qui probatissimo cuidam senum uitio carnis semet ipsum grauissimo confessus est inpugnari: nam contra usum naturae desiderio patiendi magis quam inferendi ignominiam intolerabili aestu libidinis urebatur. tum illum ut spiritalem uerumque medicum interiorem causam morbi huius et originem protinus peruidisse:
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ scilicet ab aduersariorũ nos insidiis liberat. qtꝰ e
oꝑat᷑ nobis ut carnis uitia suꝑare possimus. Qd ap¬
cũlis nos etiam ignorantes ꝓtegit. qđ alapsu peccati
cõmunit Qđ adiuuat nos & illuminat. ut ipsũ
adiutoriũ nrm̃ qđ ñ aliud quidam inter pretarius¬
lunt quã legem. intelligere & agnoscere ualeamus
Qd ꝓneglegentiis delictisq nr̃is ei inspiratione la¬
tent̃ compungimur. qđ dignatione eiꝰ uisitati salu¬
berrime castigam᷑. qđ abeo non nunquã ȩtiã inuiti
trahimur ad salutem. Postremo quia ipsũ liberum ar
dirigit frugem. & aduirtutũ uiam instigationis
sue uisttatione contorquet. ꝑNlec est ꝓprie
humilitas erga dm̃. hȩc est antiquissimorũ patrũ
sincera fides. quȩ ꝑsuccessores eorũ mera nunc usq
ꝑdurat. Cui fidei uirtutes apłicȩ quȩ sepe numero
peos manifestatȩ sunt: nonsolu apud nos sedetiã a pucl

Expanded text:
quod scilicet aduersariorum nos insidiis liberat, quod cquod scilicet aduersariorum nos insidiis liberat, quod cooperatur in nobis, ut carnis uitia superare possimus, quod a periculis nos etiam ignorantes protegit, quod a lapsu peccati communit, quod adiuuat nos et inluminat, ut ipsum adiutorium nostrum, quod non aliud quidam interpretari uolunt quam legem, intellegere et agnoscere ualeamus, quod pro neglegentiis delictisque nostris eius inspiratione latenter conpungimur, quod dignatione eius uisitati saluberrime castigamur, quod ab eo nonnumquam etiam inuiti trahimur ad salutem, postremo quia ipsum liberum arbdirigit frugem et ad uirtutum uiam instigationis suae uisitatione contorquet. Haec est proprie humilitas erga deum, haec est antiquissimorum patrum sincera fides, quae penes successores ipsorum mera nunc usque perdurat. cui fidei uirtutes apostolicae, quae saepenumero per eos manifestatae sunt, non solum apud nos, sed etiam apud
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum. & posuisti arcum hęreum brachia mea. &e de¬
disti michi ꝓ tectionem salutis tuȩ. Quia nec patres
nri ingladio suo possederunt t̾ram. & brachium eor
ñ saluauit eos sed dextera tua & brachium tuũ &
illuminatio uultus tui. quõ complacuit tibi in eis¬
Postremo inuei sa beneficia eius cũ grãrũ actione in
sellienta ꝑlustrantes suꝑhis om̃ib qđ uł pugnauimus
illuminãtionem scientiȩ uł disciplinã discretionis abi
consetuti sumꝰ. uł qđ suis nos armis instrurit o uarci
cingulo communiuit. uł qđ inimicorũ nrõrũ nobm
buit dorsum. & tribuit uirtutẽ cõminuendi eos u
puluerem ante faciem uenti: intimo cordis affectud¬
nis & cornu salutis meȩ. & fusceptor m̃s. Laudan ni¬
cabo dum̃. & ab inimicis meis saluus ero. Non solũ ꝓhi
arbitrii potestate donauit. uł baptismi largitus est
gram. uł scientiam legis adiutoriumq concessit : st

Expanded text:
ego sum. et posuisti arcum aereum brachia mea. et deego sum. et posuisti arcum aereum brachia mea. et dedisti mihi protectionem salutis meae: quia nec patres nostri in gladio suo possed runt terram, et brachium eorum non saluauit eos: = sed dextera tua, et brachium tuum, et inluminatio uultus tui: quoniam conplacuit tibi in eispostremo uniuersa beneficia eius cum gratiarum actione mente sollicita perlustrantes super his omnibus, quod uel pugnauimus uel inluminationem scientiae uel disciplinam discretionis ah eo consecuti sumus, uel quod suis nos armis instruxit et uirtutis cingulo conmuniuit, uel quod inimicorum nostrorum nobis praebuit dorsum et tribuit uirtutem comminuendi eos ut puluerem ante faciem uenti, intimo cordis affectu c cornu salutis meae, et susceptor meus. laudans inuocabo dominum: et ab inimicis meis saluus ero. Non solum pro arbitrii potestate donauit uel baptismi largitus est gratiam uel scientiam legis adiutoriumque concessit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nit inftram confident᷑ ea quȩ sequunt᷑ e dicã. Ler segͥn
minicos meos & comprehendã illos. & non conuertar donec
uicant Conteram illos nec poterunt stare: cadent sabt̃
redes meos. Rursus infirmitatis nr̃ȩ memores nec posse
nos tam acerbos uitiorũ hostis fragili carne circundatos
soe illius aduitorio suꝑare: dicamꝰ. Inte inimicos urõs
uertilabimus cornu. & in nomine tuo spernemus in fui
rntes innob Non enĩ in arcu meo sꝑabo & gladius ns
sonsal uabet me Eu enĩ saluasti nos de affligentib nos.
oncientes mnos confudisti. Sed etiam precinxisti me uur¬
tite acbellum. sup plantasti in surgentes inme subtꝰ me
Q unimi cos meos dedlisti michi dorsum. & odientes me
aupei disti. Sed net armis nr̃is posse nõs uincere cogitan¬
tes dicamꝰ. Apprehende arma & scutũ. ce exurg e
iadutorium michi. Effunde frameã. & conclude ad¬
uersus eos qui ꝑ sequunt᷑ me. Dic animȩ mee salus tua

Expanded text:
tute, inferam confidenter ea quae sequuntur et dicam: persequar tute, inferam confidenter ea quae sequuntur et dicam: persequar il.imicos meos, et conprehendam illos: et non conuertar donec deficiant. conteram illos, nec poterunt stare: cadent sub pedes meos. rursus infirmitatLs nostrae memores nec posse nos tam acerbos uitiorum hostes fragili carne circumdatos sine illius adiutorio superare dicamus: in te inimicos nostros uentilaentes in nos. non enim in arcu meo sperabo: et gladius meus non saluabit me. tu enim saluasti nos de adfligentibus nos: et odientes nos confudisti. sed etiam praecinxisti me uirtute ad bellum: subplantasti omnes insurgentes in me subtus me. et inimicos meos dedisti mihi dorsum, et odientes nos confudisti. sed nec armis nostris posse nos uincere co- gitantes dicamus: adprehende arma et scutum: et ex- surge in adiutorium mihi. effunde frameam, et conclude aduersus eos, qui persequuntur me: dic animae meae: salus tua
Abbreviated transcription (Latin):
incorde meo: consolationes tuȩ letificauerunt ani¬
mã meã. Uidentes etiã cor nr̃m intimore diũ & pa¬
tientia roborari: dicamꝰ. Et factus est dñs firma¬
mentũ meum. & eduxit me inlatitudine. Scientiã
quoq ꝓfectu operum intelligentes nobis augeri:
dicamus. Quõ tu illuminas lucernã meã dñẽ ds
nĩs illumina tenebras meas. Qm̃ inte eripiar atẽ¬
ptatione. & indõ meo transgrediar murum. De ui
sentientes nosmet ipsos fortitudinẽ tolerantiȩ
onquisisse. & insemita uirtutũ facilius ac sine labore
onqai ei cam dds qui precingis me uirtutẽ & posuista
qiniaculata uiam meã Qui ꝑficis pedes meos tanquã cerui
sefit etiam discretionem ꝑquam roborati possumus ad¬
muesarios nros elidere: ꝓclamemus adeũ. Disciplina tua
aontt mc infine & disciplina tua ipsa me docebit. Dllata¬
si gresues nieos subtusme: &e ñ sunt infirmata uestigia
nca Et quia taliter sum roboratus scientia tua atq uan¬

Expanded text:
ationes tuae laetificauerunt anm meam. uidentes etiam cor nostrum in timore domini et patientia roborari dicamus: et factus est dominus firmamentum meum. et eduxit me in latitudine. scientiam quoque profectu operum intellegentes nobis augeri dicamus: quoniam tu inluminas 1 lucernam meam domine: deus meus inlumina tenebras meas. quoniam in te eripiar a temptatisentientes etiam nosmetipsos fortitudinem tolerantiae conquisisse, et in semita virtutum facilius ac sine labore dirigi, dicamus: Deus qui praecingis me virtute, et posuisti immaculatam viam meam: Qui perficis pedes meos tamquam cervi,Consecuti etiam discretionem, qua roborati possimus adversarios nostros elidere, proclamemus ad Deum: Disciplina tua correxit me in finem, et disciplina tua ipsa me docebit. Dilatasti gressus meos subtus me: et non sunt infirmata uestigia mea. et quia taliter sum roboratus scientia tua atque uir
Abbreviated transcription (Latin):
possum ego inquit ame ipso facere quicquã pater
autem in me manens ipse facrt oꝑa. Ille exꝑsona ho¬
minis assumpti dicit. nichil asemet ipso posse se fi¬
cere. & nos cinis & t̾ra in is que ad nram salutem ꝑt¬
nent: arbitramur nos adutorio dnĩ ñ egere. Disca¬
mus itaq & nos ꝑsingula nram̃ simul infirmitatem
& illius aduitoria sentientes. cotidie ꝓclamare cũ
scĩs. Impulsus & uersatus sum ut caderem. & dñssusce¬
pit me Fortitudo mea

Expanded text:
possum ego, inquit, a me ipso facere quicquam. pater possum ego, inquit, a me ipso facere quicquam. pater autem in me manens ipse facit opera. ille ei persona hominis adsumpti dicit nihil a semet ipso posse se facere, et nos cinis ac terra in his, quae ad nostram salutem pertinent, arbitramur nos adiutorio domini non egere? discamus itaque et nos, per singula nostram simul infirmitatem et illius adiutoria sentientes, cotidie proclamare cum sanctis: inpulsus uersatus sum ut caderem: et dominus suscepit me. fortitudo mea
Abbreviated transcription (Latin):
dolerent semꝑ inueniebant. intelligentes semet ipsos
adillam puritatẽ cordis quã cupiunt. obsistente carniꝰ
sarcina ꝑuenire ñ posse. Igit᷑ scd̾m traditiones & in¬
stitutiones eorũ sic ad eã festinare debemꝰ. ieiuniis.
uigiluis. orationib. contritioni cordis & corporis oꝑam
dantes: ne hȩc omĩa morbo hoc inflante uacuemus.
Son solũ nanq istam ꝑfectionẽ oportet credere in dustria¬
nos uł labore nr̃o possidere ñ posse: sed nec ipsa quidem que
illius exercemus obtentu. id .ẽ. labores conatusq nr̃os ac stu¬
dia. sine diuinȩ ꝓtectionis auxilio. inspirationisq eiꝰ ꝙ
castigationis atq exhortationis grã posse ꝑficere. qua
scilicet cordib nr̃is uł ꝑ alium soletͣ ꝑ semet ipsum nos
uisitans clement in fundere. Postremo instruat aucor
salutis nr̃ȩ. quid nos oporteat insingulis quibusꝙ
quȩ gerimus ñ modo sentire. sed etiã confiteri. Nox

Expanded text:
dolerent semper inueniebant, in tellegentes semet ipsos dolerent semper inueniebant, in tellegentes semet ipsos ad illam puritatem cordis quam cupiunt obsistente carnis sarcina peruenire non posse.\' Igitur secundum traditiones et instivigiliis, orationibus, contritioni cordis et corporis operam dantes, ne haec omnon solum namque ipsam perfectionem oportet credere industrianos uel labore nostro possidere non posse, sed ne haec ipsa quidem, quae illius exercemus obtentu, id est labores conatusque nostros ac studia sine diuinae protectionis  auxilio inspirationisque eius et castigationis atque exhortationis gratia posse perficere, quam scilicet cordibus nostris uel per alium solet uel per semet ipsum, nos uisitans, clementer infundere. Postremo instruat auctor salutis nostrae, quid nos oporteat in singulis quibusque quae gerimus non modo sentire,I sed etiam confiteri. non
Abbreviated transcription (Latin):
ad quisita puritas conferebat: ut magis magisq se depͥmi
peccatis agnoscerent. Tanta nanq in eis delictorũ compun.¬
ctio ꝑdies singulos augebat᷑ quanta puritas animi ꝓfe-¬
cisset. Trahebantq uigit̃ intimo corde suspiria. eo qđ se¬
met ipsos sentirent nequaquã posse delictorũ neuos ac
maculas deuitare. quȩ eis ꝑmultiplices cogitationum
minutias inurebant᷑. Et iccirco futurȩ uitȩ stipendia.
sibi de tanta circũ spectione cordis aliorũ comparatione
donantes. quippe qui hanc ipsã n mndustriȩ sed diuinȩ
gre ascribebant. nec blandientes sibi de inferiorũ ac
tepidorũ neglegentia. sed contemplationẽ potius illorꝰ
quos uere peccato carere atq in regno cȩlorũ iam et̃na
beatitudine ꝑfrui nouerant. humilitate ꝑpetua con-¬
quirebant. Atq ita consideratione hac & elationis
runã parit̃ declinabant: & quo tenderent uł qđ

Expanded text:
adquisita puritas conferebat, ut magis magisque se deprimi adquisita puritas conferebat, ut magis magisque se deprimi peccatis agnoscerent tanta namque in eis delictorum conpunctio per dies singulos augebatur, quanta puritas animi profecisset traherentque iugiter intimo corde suspiria, eo quod semet ipsos sentirent nequaquam posse delictorum naeuos ac maculas deuitare, quae eis per multiplices cogitationum minutias inurebantur. et idcirco futurae uitae stipendia sibi de ??? tanta circumspectione cordis aliorum conparatione donates ?? s quippe qui hanc ipsam non suae industriae, sed diuinae gratiae« adscribebant: nec blandientes sibi de inferiorum ac tepidorum neglegentia, sed contemplatione potius illorum, quos uere pec cato carere atque in regno caelorum aeterna iam beatitudine ?? perfrui nouerant, humilitatem perpetuam conquirebant. atque ita consideratione hac et elationis ruinam pariter declinabant et quo contenderent uel quod
Abbreviated transcription (Latin):
dederit. uł aꝑuerit qđ pulsamꝰ. uł ill ud qđ quȩr imꝰ fere¬
rit inueniri. Presto.ẽ. nanq occasionẽ sibi tantũ modo
anob bone uoluntatis oblata. adhȩc omĩa conferenda
Ampliꝰ enĩ ille quãnos. ꝑfectionẽ salutemq nram desi¬
derat & expecͥtat. Et̾ intantũ beatus dauid ꝓuentũ
sui oꝑis ac laboris. ꝓpria tantũ industria ñ posse noue.¬
rat obtineri: ut ad nõ ꝓmereri directionẽ suorũ oꝑũ
uera consũmationẽ uirtutũ uolumꝰ effectu & oꝑe ꝑuenire.
Ilis debemꝰ adquiescere magistris ac ducib. qui hanc ñ
uanilqqua disputatione somniantes sed reatq ex ꝑim̃tis
aꝯp̃hendentes nos quoq docere atq ad eã dirigere similit̃
possunt & uiã quẽ admodũ ꝑueniamꝰ adeã certissimo tra¬
mite demonstrare. quiq adhanc fide se potius ꝑuenisse quã
laborũ merito testabant᷑. Quib etiã hoc precipuũ sui cord

Expanded text:
dederit uel aperuerit quod pulsamus uel illud quod quaerimus fecedederit uel aperuerit quod pulsamus uel illud quod quaerimus fecerit inueniri. praesto est namque, occasione sibi tantummodo a nobis bonae uoluntatis oblata, ad haec omnia conferenda. amplius enim ille quam nos perfectionem salutemque nostram desiderat et expectat. et in tautum beatus Dauid prouentum sui operis ac laboris propria tantum industria non posse nouerat obtineri, ut a domino promereri directionem suorum operum ueram consummationem uirtutum uolumus effectu et opere peruenire, illis debemus adquiescere magistris ac ducibus, qui hanc non uaniloqua disputatione somniantes, sed re atque experimentis adprehendentes nos quoque docere atque ad eam dirigere similiter possunt et uiam, quemadmodum perueniamus ad eam, certissimo tramite demonstrare, quique ad hanc fide se potius peruenisse quam laborum merito testabantur. quibus etiam hoc praecipuum sui cordis
Abbreviated transcription (Latin):
humanaue compensabit industria: n desideranti duin
fuerit miseratione concessũ. Nec hoc dico. ut humanos
conatus euacuans. ab industria & laboris intentione
quenquã reuocare contendã. Sed plane constantisim:
n mea sed semorũ sententia definio: ꝑfectionẽ qui deh
his omnino capiñ posse. his autẽ solis sine grã dei pose es̃
anemine consummari. Ut enĩ dicimꝰ conatus humano
apphendere eam per se ipsos ñ posse sine adrutorio dei ta
ꝓnunciamꝰ. laborantib tantũ ac desudantib miscdia di
rentib imꝑtiri. scd̾m illud qđ etiã in psalmo oc togesim
oc tauo ex ꝑsona dĩ cantatur. Posui adiutoriũ in potente.
exaltaui electũ deplebe mea. Dicimꝰ enĩ sccłm saluatons
sententiã. dari quidem petentib & aꝑiri pulsantib & a
querentib inueniri. sed peticionẽ & inquisitionẽ & pul¬
sationẽ nram ñ. eẽ. condignã nͥ miscłia dĩ id qđ petimꝰ¬

Expanded text:
humanaue conpensabit industria, nisi desideranti diuina humanaue conpensabit industria, nisi desideranti diuina fuerit miseratione concessum. Nec hoc dico ut humanos conatus euacuans ab industria et laboris intentione quemquam reuocare contendam, sed plane constantissime non mea, sed seniorum sententia. definio perfectionem quidem sine his omnino capi non posse, his autem solis sine gratia dei posse eam a nemine consummari. ut enim dicimus conatus humanos adprehendere eam per sa ipsos non posse sine adiutorio dei, ita pronuntiamus laborantibus tantum ac desudantibus misericordrentibus inpertiri secundum illud, quod etiam in psalmo octogensimo octauo ex persona dei cantatur: posui adiutorium super potentem: et exaltaui electum de plebe mea. dicimus enim secundum saluatoris sententiam dari quidem petentibus, aperiri pulsantibus et a quaerentibus inueniri, sed petitionem et inquisitionem et pulsationem nostram non esse condigna
Abbreviated transcription (Latin):
fugant᷑ atq ut fumꝰ adnichil extenuati liquescun :¬
a musquã ut fauilla comparent Q xa ꝓpt᷑ iam tep.ẽ.
ut ipsis quib tracunt uerbis patrũ sententiã ꝓferamiis
coru scilicet quiuiã ꝑfectionis & qualitatẽ eius ñ uerbor
tradider̃. Aiunt itaquȩ. ñ posse adpurũ quempiã car-¬
nalib uitiis emundari. nͥ uniuersũ laborem suũ atꝙ
conatũ ad tantũ ꝑfectionis finẽ intellexerit ñ posse suf¬
ficere. nec eã nͥ dei miseratione & adiutorio comp̃hendi.
ñ tã tradentis institutione quã effectu atq uirtute &
exꝑimentis ꝓpriis eruditꝰ agnoscat. Adcapessenda
nanq tam magnifica tamq prȩcelsa purttatis &e inte¬
gritatis prȩmia quantus libet ieuiniorũ uigiliarũdue
lectionis solitudinis ac remotionis labor fuerit inipedus
condignus. ee ñ poterit qui hȩc industriȩ suȩ mertiosi
sudoris obtineat. Nunquã enĩ diuinũ munꝰ labor ꝓpu

Expanded text:
fugantur atque ut fumus ad nihil extenuati liquescunt efugantur atque ut fumus ad nihil extenuati liquescunt et nusquam ut fauilla conparent. Quapropter iam tempus est ut ipsis quibus tradunt uerbis patrum sententiam proferamus, eorum scilicet qui uiam perfectionis et qualitatem eius non uerborum tradiderunt aiunt itaque non posse ad purum quempiam carnalibus uitiis emundari, nisi uniuersum laborem suum atque conatum ad tantum perfectionis finem intellexerit non posse sufficere, nec eam nisi dei miseratione et adiutorio conprehendi non tam tradentis institutione quam affectu atque uirtute et experimentis propriis eruditus agnoscat. ad capessenda namque tam magnifica tamque praecelsa puritatis et integritatis praemia quantuslibet ieiuniorum, uigiliarum, lectionis, solitudinis ac remotionis labor fuerit inpensus, condignus esse non poterit qui haec industriae suae merito uel sudoris obtineat. numquam enim diuinum munus labor proprius