comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prudencia atz constancia sua re¬
debetit debet ita ꝙ om̃is i uiro ꝙ
ĩ mli̾ere demẽcia amñq lenitas
eo ẽ fedior quo uiro debita magl
ẽ gnitas d Cõiugis aduln̾o mestꝰ
sum ł usitatꝰ dolor uetꝰ iiuria
net minꝰ cretra uix crebrior ꝯiugni
ꝙͣ adulẽn usus ẽ demq hoc est
libido alteꝵ fieri uetat Tu necꝰ
g ͦ feiam unã tuã totã at integrã
uoluisses qd nec ferocissimis tyrã¬
nop/ nec r̾gũ maxĩs eua potinit
etate cõtinge̾ nec pͥore potuerat
Micto u̾cencia: ne quos force pnc̾iũ
datissimoꝵ sũmoꝵq homi fame
ꝑcami. Nosti aut̃ hisq ũe in silec̾io
gemicũ cuũ frena alioqum brbẽ
lustra scrutare uicimã Rextã  le¬
uaq adert̃ qui ul neglectũ gemũ
cultatãq tori fidem lugeant uł
ignani soli uulgo noti dedecoris
rideant᷑ drebriora illa quidem
ac maiorib maior in est ꝯfolacõ
Reges cogita quos uidiste ac t̾raꝵ
ntos i̾cordare Respice ⁊ arturi
fabulã et hystouas u̾liquoꝵ in

Expanded text:
ntia sua esse debet. Itaque omnis in viro, quam in muliere, dementia animique levitas, eo est fedior, quo viro debita magis est gravitas. Coniugis adulterio mestus sum. Usitatus dolor, vetus iniuria, nec minus crebra: vix crebrior coniugii quam adulterii usus est. Denique hoc est, libido alterum fieri vetat. Tu ne tibi ergo feminam unam, tuam totam atque integram voluisses, quod nec ferocissimis tyrannorum, nec regum maximis potuit tua etate contingere, nec priore potuerat? Mitto recentia, ne quos forte presentidatissimorum summorumque hominum fame parcam. Nosti autem, hisque vel in silentio gemitum tuum frena; alioquin urbem lustra, scrutare viciniam: dextera levaque aderunt, qui vel neglectum genium calcatamque thori fidem lugeant, vel ignari soli vulgo noti dedecoris rideantur. Crebriora illa quidem,at maioribus maior inest consolatio. Reges cogita quos vidisti ac terrarum nitos recordare; respice et Arthuri fabulam, et historias reliquorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
srnãt ĩ aliis uoͣ ñl ridiclam. nĩ dif¬
ficilẽ c̾te longeq laboriosã putẽt
qd̾ auciustmꝰ tantꝰ uir futurꝰ in
se sensit ubi ambrosñ celibatũ labo¬
riosum s̃ uisũ ait qui aliis non
laboriosus mõ f dapnabłis uite
statꝰ uisus erait uñ illd plõns q̾
cũ celibẽ castãq diu uitã tenuss
ad extͥmũ sacrificasse legtit᷑ natẽ

Expanded text:
iis vero vel ridiculam, vel difficilem certe longeque laboriosam putent, quod Augustinus, tantus vir futurus, in se sensit, ubi Ambrosii celibatum laboriosum sibi visum ait, qui aliis non laboriosus modo, sed damnabilis vite status visus erat. Unde illud Platonis, qui cum celibem castamque vitam diu tenuisset, ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
tñ alioꝯpm ẽ qd̾ rideas uichil est
cõtem fapiencẽ ab insanis de Sꝑnor¬
R circa hoc ubum unũ quatuor
bona esse dixere aliqui sꝑnere
nere se spermi, hoc tibi olemio opus
est u Spernor a mltis L. Si maio¬
ribus fer, si paribz pateͣ Illi fuo
iure utũt fere nãq contẽptin sẽ
mĩora maioribz hi se contempti
efferut̾ et maiores fieri qũ alĩ
bus sine illos insairee neq mac
facias ꝯtẽptũ qui nos in famie tibi
sit gle Spremt achillem tersites de
quib mõ dixim homerũ coilue
diugustũ Antoniꝰ ꝟgiliũ enãgelꝰ
Eiceronẽ. caluus et qd ex ẽwrangelio

Expanded text:
est contemni sapientem ab insanis. Spernor. Circa hoc verbum unum, quattuor bona esse dixere aliqui: spernere nere se sperni; hoc tibi ultimo opus est. Spernor a multis. Si maioribus fer, si paribus patere. Illi suo iure utuntur: fere namque contemptui sunt minora maioribus. Hi se contemptu efferunt, et maiores fieri, quando a Sin minoribus, sine illos insanire, neque magni facias contemptum, qui illis infamie sit, tibi glorie. Sprevit Achillem Thersites, de quibus modo diximus, Homerum Zoilus, Augustum Antonius, Virgilium Evangelus, Ciceronem Calvus, et, quod ex Evange
Abbreviated transcription (Latin):
stat s ut ẜrptũ ẽ quasi flos egͤ¬
dit᷑ et ꝯterit᷑ et fugit uelut
umbra et mũꝙͣ in eodẽ fratu
ꝑmanet en sponsã q̃ueris ami¬
sisse qui fugiendo ⁊ in goras
de crescend assidue te amittis de upo¬
sam in indicie amise Rn campo
alii tuciꝰ ẽ inre congredi ꝙͣ bello
leg ib Recertare ꝙͣ glãdiis Registi
apond ꝟgiliũ int̾ illos lamĩne cõ¬
petitores quãta lis et quis uelle
finis uicẽorẽ sponsa segut uictũ
mors t̾ sponsa ꝑdita salua est
uira d Iudex me p̾uaie sponsa¬
R. Adulter aut raptor forsitã ce
p̾uasset leniꝰ ẽ sponẜã amisĩsse ꝙͣ
cõuigẽ in illa enĩ spes ꝑdit᷑ in
hac res mĩor est aut spãte ꝙͣ posses¬
se rei sine ut alr̃ idem dicã lemor
spet iactura ꝙͣ uei d. Amisi spõsa
in iudicio ł nõ amisisti ẜ tuam

Expanded text:
quasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet.” Tu sponsam quereris amisisse, qui fugiendo et in horas decrescendo, assidue te amittis? Sponsam in iudicio amisi. In campo alii! Tutius est iure congredi quam bello, legibus decertare quam gladiis. Legisti apud Virgilium, inter illos Lavinie competitores, quanta lis et quis inis? Victorem sponsa sequitur, victum mors. Tibi sponsa perdita, salva est vita. Iudex me privavit sponsa. Adulter aut raptor forsitan te privasset. Levius est sponsam amisisse quam coniugem: in illa enim spes perditur, in hac res. Minor est autem sperate, quam possesse rei sive, ut aliter idem dicam, levior spei iactura quam rei. Amisi sponsam in iudicio. Non amisisti, sed tuam
Abbreviated transcription (Latin):
u yor michi p̃ripit᷑ L uioletũ
ipã si ꝑse illã extimes quã queso
cante molestie cam ht̃ cũ ꝓfecto
si importũa est oxor eius amissio
mag̾mi oneris sit leuamẽ S. lapta
ẽ cõiux̃ R Si ĩcõmodũ corꝑis curã¬
ai p̃miũ debet᷑ quid ñ leuãti amim

Expanded text:
Uxor michi preripitur. Violentum ipsa, si per te illam extimes, quam, queso, tante molestie causam habet, cum profecto si importuna est uxor, eius amissio magni oneris sit levamen? Rapta est coniunx. Si, incommodum corporis curanti, premium debetur, quid non levanti animi
Abbreviated transcription (Latin):
troganti eniz dicibiad quil mõĩs
undiã dectinaret Respondit ẜociates
et uine in quit ut thersites cuiꝰ uitã
si nescires in homerica legis yliado
nomicũ planeq socraticũ rnsum
Non est em̃ ꝯsiliũ utũdia uites
bitare xtutẽ saciusq ẽ achillem
esse cũ ĩidia ꝙͣ thersitẽ sine ꝙͣnis¬

Expanded text:
terroganti enim Alcibiadi, quibus modis terroganti enim Alcibiadi, quibus modis invidiam declinaret, respondit Socrates et “vive, inquit, ut Thersites, cuius vitam si nescires, in Homerica leges Yliade”, ironicum planeque Socraticum responsum. Non est enim consilium, ut invidiam vites, vitare virtutem; satiusque est Achillem esse cum invidia, quam Thersitem sine
Abbreviated transcription (Latin):
seclã cũctas hystorias enolue uip
nisugnẽ uirꝵ hac ĩminẽ peste
y̾ꝑĩes. Nõlo nũt narratoẽm ingre¬
di que nos longe niune a posito
diftrabat sed si aliquid memũsti
onñ que legisti non possunt in¬
noti ribi er̃ ꝙͣ plum quoꝵ comitatu
tia p uelica desine in cessu elato
et suꝑbo comitatu ꝑ ora ciuiũ bo¬
uulgꝰ ⁊ liuor in plateis habitãt
sic̃ ⁊ mala ferme om̃ia Dinda
hostes nllo meliꝰ mõ ꝙͣ fuga
oncũt ac latebris de e̾t ꝓfugũ
et latentẽ liuor insequit᷑ I. dolle
mali mat̾iã malũ om̃e sustule¬
rie Riniis opib modũ pone q̾tq̃̾t
eximia spẽ inflãmare aĩos pot
uel abice ñl absconde si quid est
quo care nolis aut neq̃as mo¬
deste utore uindiã quã insolen¬
cia exasꝑat hũilitas lemit Sñi
que illã extinguãt efficatia qͥd
s morbo ip̃o peiera r̾media mi¬
seria scil et infamis uita & ꝙͦr
alt̾o dcm̃ est miseriã solã ĩndia
carere de alt̾o socratũ illud. in¬

Expanded text:
secula, cunctas historias evolve, vix insignem virum hac immunem peste reperies, nolo nunc narrationem ingredi, que nos longe nimis a proposito distrahat, sed si aliquid meministi omnium que legisti, non possunt ignota tibi esse, quam plurimi quorum comitatu cia publica, desine incessu elato et superbo comitatu per ora civium vovulgus et livor in plateis habitant, sicut et mala ferme omnia. Quidam hostes nullo melius modo, quam fuga vincuntur ac latebris. Et profugum et latentem livor insequimalum omne sustuleris. Nimiis opibus modum pone; quicquid eximia specie inflammare animos potest, vel abice vel absconde. Si quid est quo carere nolis aut nequeas, modeste utere; invidiam quam insolentia exasperat, humilitas lenit. Sunt que illam extinguant, efficacia quidem, sed morbo ipso peiora remedia, miseria, scilicet, et infamis vita. De quorum altero dictum est, miseriam solam invidia carere. De altero Socraticum illud: in
Abbreviated transcription (Latin):
gratulare ꝙͣ futẽ spe concipias
neq ꝙ puppe integoa litus actigis
crebro nanicłam uentis credas. dy¬
colugñ unicliñ. quo tenebar mors
dissoluit A noli ce uursus ĩnecere
cogita ꝙͣ optabłis ꝙͣq in cõparabil
sit libertas et confiliũ. diceronis
amplecte q̃ uxore inuacissimã e
aduersus quã frustra mortis aux¬
iliũ exp̾tandũ ẽẽt dũ bpudie dis¬
misisset, hortantisz amicis ut aliã
duceret ñ posse sim̃i se oxori fĩs¬
et sapiencie studis dare ꝙꝑã rndit¬

Expanded text:
gratulare, quam futuri spem conspicias, gratulare, quam futuri spem conspicias, neque quod puppe integra litus attigeris, crebro naviculam ventis credas. Coniugii vinculum quo tenebar, mors dissolvit. Nolite rursus innectere! Cogita quam optabilis, quanque incomparabilis sit libertas, et consilium Ciceronis amplectere, qui uxorem vivacissimam, et adversus quam frustra mortis auxilium expectandum esset, dum repudio dimisisset, hortantibus amicis ut aliam duceret, non posse simul se uxori et sapientie studio dare operam respondit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidi r nũꝙͣ t̾ibi fortassis opu¬
mere̾ questũ una lux actulit qͣnci
ꝯpedie elapsus es quãto naufdã¬
gio enatasti d S bxorẽ bonã ꝑdidi¬
R. Solent id quidẽ om̃s dicẽ et qm
ꝯͣriũ scuĩt. Ego aũt et si bonae
uxor ut̃ oĩõ młr bona raꝵo mirũꝙ¬
al fit in crie intãde tñ altertatõis
cã ꝑ miserim uxorẽ tibi qualem
dicie amissã neq iõ rñdelo qd̾ ołim
dũ g ͭ ead p̃tio age̾tur apud sẽnerã
undi posse te alia bonã ũl si fec̾is
sm̃az, nolo te sepius eẽ piclõsissima
u̾tentare ꝙ et si semel bñ cesserit
stulte yꝰpetit᷑ Eicius centũ sui srẽes
milier mala ꝙͣ onã uona o̾ꝑiet quã
obrẽ qui maia huĩt silem̃ enueat¬
at qui uonã silem̃ ne seuet se et s¬
uterq ꝑiter ile aduersitate cumilã¬
re hic ꝓsꝑitatẽ suã deformare ca¬
ueat Sit in omne casum scdõ con¬
iugio abstmẽdum die nc̃ gͦ si ut
ais bonã ꝯuigẽ amisisti p̃c̾ito poceꝰ

Expanded text:
perdidi. Nunquam tibi fortassis opimiorem questum una lux attulit: quantis compedibus elapsus es, quanto naufragio enatasti? Sed uxorem bonam perdidi. Solent id quidem omnes dicere, et qui contrarium sciunt. Ego autem, etsi bona uxor, vel omnino mulier bona, rarum mirual sit in terris, vitande tamen altercationis causa, permiserim uxorem tibi qualem dicis amissam. Neque ideo respondebo quod olim, dum hec eadem questio ageretur apud Senecam, respondi: posse te aliam bonam, vel si feceras sententiam: nolo te sepius rem periculosissimam retentare, quod, etsi semel bene cesserit, stulte repetitur. Citius centum sui similes mulier mala, quam unam bonam reperiet. Quam ob rem, qui malam habuit, simat qui bonam, similem ne speret; sed uterque pariter, ille adversitatem cumulare, hic prosperitatem suam deformare caveat; sic, in omnem casum, secundo coniugio abstinendum. Tu nunc ergo, si, ut ais, bonam coniugem amisisti, preterito potius
Abbreviated transcription (Latin):
ann apud pluris male acz impbe
oꝑosa Apud pancos deniũ fructuo¬
Ia ẽ d amisi pecũa quã amabã¬
R. Turpi amore ꝑlaxatꝰ es, nã amior
pecine auãĩcia ẽ immꝰ hac̃ amabis
minꝰhant optabis. nã ⁊ illud satr̃¬
hãt optat qui nõ hc̃ opt̾anda aue
amissio ẽ magni ⁊̃ bom cui ĩseꝑa¬
Amisi dulce uite p̃sidiũ R Nund
scis an amaꝵ pocius excidiũ plẽs

Expanded text:
 apud plures male atque improbe operosa, apud paucos demum fructuosa est. Amisi pecuniam quam amabam. Turpi amore relaxatus es: nam amor pecunie avaritia est. Minus hanc amabis, minus hanc optabis: nam et illud Satyhanc optat qui non habet”: optanda autem amissio est magni etiam boni, cui insepaAmisi dulce vite presidium. Quid scis an amarum potius excidium? Plures
Abbreviated transcription (Latin):
zẽbio honores/ equidem nec
labores publicos nõ simlatũ studiis
nõ forensibz ꝓcellis et cõsilioꝵ uolu¬
bilitate rotaberis, non nanigñ tar¬
ditas ñ agri sterilitas aut ãnone
caritas tẽ torq̃bit has molestias
dñs tus linquẽs sepe illo dormiẽs
uigilante d. difficilis imꝑiosus
est dñs U non sine cã ibli in sorte
obuenisse te in aĩo eu pour quieat
gͥ iustũ iubet deũ ipm̃ iubere credito
sin ĩiustũ aliqͥd maioris dñi memisse
cõueiẽt qui et te ad honesta ꝙͣms
difficilia ẜuũ patit᷑ sit ad in honesta
uẽq fidei pͥncipũ alter ẜ̾nes dm̃s
carnalib obedire ꝑ om̃a alter oo
subditos ẽẽ in oñ̃ tpr̃e dñĩs p̃cipit
iad̾ adiciẽs Et hoc nõ tm̃ bons ⁊
modestis exhabeãt sed ⁊̃ distotis lieq
em̃ de dño iudicare ẜuũ decet sed
mores euis qͣlestuqz ꝑferre quo eĩ
ĩmicior dñs eo clarior pacĩa ẜ̾no
est et hec ẽ grã cuꝰ apd̾ hoꝵ alteꝵ
sit mẽtio Ret tñ ut mores pati sic

Expanded text:
habebis honores equidem nec labores publicos; non simultatum studiis, non forensibus procellis et consiliorum volubilitate rotaberis; non navigii tarditas, non agri sterilitas, aut annone caritas te torquebit. Has molestias domino tuo linquens, sepe illo dormies vigilante. Difficilis et imperiosus est dominus. Non sine causa illi in sortem obvenisse, in animo tuo po iustum iubet, Deum ipsum iubere credito. Sin iniustum aliquid, maioris domini meminisse conveniet, qui ut te ad honesta quamvis difficilia servum patitur, sic ad inhonesta ue fidei principum alter servos dominis carnalibus obedire per omnia, alter vero subditos esse in omni timore dominis precipit, illud adiciens ut hoc “non tantum bonis et modestis” exhibeant, “sed etiam discolis”. Neque enim de domino iudicare servum decet, sed mores eius qualescunque perferre. Quo enim immitior dominus, eo clarior patientia servi est, et hec est gratia, cuius apud horum alterum sit mentio. Nec tamen ut mores pati, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nõ lucrũ d. ludo exhaustꝰ sũ¬
R hic ẽ ludo illi mos qui medicis
ꝑ exigno inuesto plimũ exhaurire
Siede aut̃ michi nc̃ pocius ganden¬
dum eꝙ dum falso gaudio exulta¬
bas mẽlior ẽ acris castigatõ ꝙͫ
blanda fallatia Illud te lucellã
ad ludi uoragniẽ uocabat hoc te
dãnũ in uͥtrahet sacius ẽ cnopi
freno. rcñ iter agere ꝙ habems au¬
reis p̃ceps in demiũ agi s Amisi
in ludo tpilloꝵ R uicisti in ludo
moꝵ si qͥd egeris ꝓfundius acten¬
disti alioqu mortõ insanalt frust᷑
u̾media ꝯgerũt᷑ Sĩ ab hoc baratio
aggrediare
de sponsa alten
ponsã michi sinã iudicialis
eripnit R Adest aliis frans
aliis uie aꝑta d Sudiciali snia
sponsã amise R dnidã dolie
fro alii guid̃ qd fedissimũ genꝰ
auro ipãs cõiiges amisere. Nics
ꝓpͥum ẽ hõi huñc furca ⁊ insidiẽ
hinc rapine huic p̃tes ame ptia /
huc ultiã rer mors ꝑ hant rotã

Expanded text:
e non lucrum? Ludo exhaustut ludo illi mos, qui medicis: perexiguo ingesto plurimum exhaurire. Crede autem michi: nunc potius gaudendum, quam dum falso gaudio exultabas. Melior est acris castigatio, quam blanda fallacia. Illud te lucellum ad ludi voraginem vocabat, hoc te damnum inde retrahet. Satius est turpi freno rectum iter agere, quam habenis aureis preceps in devium agi. Amisi in ludo taxillorum. Vicisti in ludo morum, si quid egeris profundius attendisti; alioquin morbo insanabili frustra remedia cogerentur, si ab hoc baratro aggrediare. 17 DE SPONSA ALTERI ponsam michi sententia iudicialis eripuit. Ast aliis fraus, aliis vis aperta. Iudiciali sententia sponsam amisi. Quidam dolis, ferro alii, quidam, quod fedissimum genus, auro ipsas coniuges amisere. Nil proprium est homini, hinc furta et insidie, hinc rapine, hinc preces, hinc pretia, hinc ultima rerum, mors. Per hanc rotam
Abbreviated transcription (Latin):
obediat᷑ ẜ̾ni si iusta p̃cipuit nõ
difficultas uetranat ñ labor nõ
obseqmo iũ negata p̃mia iũ qd
ẽ in ubus amarissimã nrocgata
supplitia In om̃ib obediãt mõ
ĩiusticia atz ĩ honestas abfuerit
Alioqn ꝯtumacia et sibertas atq
ipm̃ pectꝰ ⁊ iugulꝰ iniquis p̃cex¬
tis at t̾pibus opponẽdus est sor¬
uãdũq̃ memorit qd̾ pmissor
alter ait qui cũ seruos obedierẽ
ꝑ omĩa dnĩs p̃cepisset addidit
nõ ad oclmm̃ suientes. quasi ho¬
mĩbus placentes sed ĩ simplicitare
cordis tunentes dñm Exhie uides
status em gdicõ q̃nã sit Nõ totus ẽ
huus q̃ ad indigna imꝑia cogi ne¬
scis an ille suꝑbiori suo dño ẜruat
forsan uxori foisan meretcule forsa
hie ipĩs quib impꝑat quot suoꝵ se¬
noꝵ seruos ondiq̃ cerumꝰ postremo
q̃ durissima om̃n ẽ sermiꝰ forsan ⁊
ipẽ s̾ hoc ẽ uitũs et passiomib ac uio¬
lentis affectib sus seruit Quid uie
dicã panci in uitate sũt liberi et si qͥ

Expanded text:
 si iusta precipiunt: non difficultas retrahat, non labor, non obsequia vel negata premia, vel quod est in rebus amarissimum, irrogata supplicia. In omnibus obediant modo iniustitia atque inhonestas abfuerit; alioquin contumacia et libertas, atque ipsum pectus et iugulus iniquis preceptis ac turpibus opponendus est, servandumque memoriter quod premissorum alter ait qui, cum servos obedire per omnia dominis precepisset, addidit: “Non ad oculum servientes, quasi hominibus placentes, sed in simplicitate cordis timentes Dominum”. Ex his vides status tui conditio quenam sit: non totus est servus, qui ad indigna imperia cogi nescis an ille superiori suo domino serviat? Forsan uxori, forsan meretricule, forsan his ipsis quibus imperat. Quot suorum servorum servos undique cernimus? Postremo, que durissima omnium est servitus, forsan et ipse sibi, hoc est vitiis et passionibus ac violentis affectibus suis servit. Quid vis dicam? Pauci in veritate sunt liberi; et, si qui
Abbreviated transcription (Latin):
uatis uariũ ⁊ mutalle semꝑ fet̃a¬
S. xꝑorẽ bonã ac iuemiuĩ eno fło¬
ridã amisi. L paꝵ ne iõr noti fe¬
minei mores sũt ꝙ mẽtas pudicis¬
simas a dolescentulas impudicas
ac lasciuas amis uidimꝰ. ardor
nempe libidinis quociens uecule
ossib incubuit quasi ignis ĩligno
arido uiolenciꝰ estuat nl instãtẽ
nõ rẽt uenture utiq seneatutis
pondus ac fascidiũ declinaste ꝯ̃¬
ꝙuissimũ durũ inportabie d
Amisi iuuenẽ uxorẽ R. Seu pro

Expanded text:
vatis: varium et mutabile semper femina. Uxorem bonam ac iuvenili evo floridam amisi. Parum ne igitur noti feminei mores sunt? Quam multas pudicissimas adolescentulas, impudicas ac lascivas anus vidimus? Ardor nempe libidinis, quotiens vetule ossibus incubuit, quas ignis in ligno arido vinolentius estuat? Vel instantem non esset, venture utique senectutis pondus ac fastidium, declinasti. Grgravissimum, durum, importabile. Amisi iuvenem ux
Abbreviated transcription (Latin):
suo iure dat ac eripit fortũã tp̃s
minto ũ eripit᷑ s ipm ꝑse sensim
de fluit nõ utenti paulatĩz ꝯsunt᷑
nec añ ꝑpenditis ꝓͦ consup̃tum est
tũ q̃rele sonãt. sire ⁊ in utiles flet᷑
iꝑĩs amissio sed silet᷑ culpa P̾ me
ncc̃itas sola cogit ex̃s amittẽ ł due¬
ro iteꝵ q̃nã hec tã uiolenta nccͣitas
nisi forte dũxꝵx negonitiis impliati
tua negligis quasi eõ nõ ad hoc
te sola cupiditas et in explobils
lucri spes impellat pone cupidita¬
ces ꝓprias dñoꝵ cupiditatibus
nõ parebis s põc uirus ĩmedica¬
bile uenis inf̾usũ et penetrane
uistera sensum hebetat et nõ s̃lũ
tempus sed libertatẽ uitãq ip̃as
nõ sencientie eripit ꝙ si forte
nec tuis, nec alienis cupiditatib
sed curis honetioribz cue rei puig
tempꝰ impendit᷑ nõ hec epie
amissio sed laudabłis ẽimpẽsa
rẽ carã uei om̃i carissime. que
int̾ris sunt largitus ⁊ uiri bom
et cus eg̾gniͣ fucetus officio eiꝰ

Expanded text:
suo iure dat atque eripit fortuna; tempus invito non eripitur, sed ipsum per se sensim defluit, non utenti paulatimque consumitur, nec ante perpenditis quam consumptum est. Tum querele sonent sere et inutiles, fletur temporis amissio, sed siletur culpa. Me necessitas sola cogit tempus amittere. Quero iterum: quenam hec tam violenta necessitas? Nisi forte, dominorum negotiis implicitus, tua negligis, quasi vero non ad hec te sola cupiditas et inexplebilis lucri spes impellat. Pone cupiditates proprias: dominorum cupiditatibus non parebis. Sed hoc virus immedicabile venis infusum et pererrans viscera, sensum hebetat, et non solum tempus, sed libertatem vitamque ipsam non sentientibus eripit. Quod si forte nec tuis nec alienis cupiditatibus, sed curis honestioribus, tue Reipublice, tempus impenditur, non hec temporis amissio, sed laudabilis est impensa, rem caram rei omnium carissime que in terris sunt largitus, et viri boni et civis egregii functus officio es;
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ si crederẽ omissa ĩcurablĩs morbe
cũ nõ iã tp̃s sed te ipm male ꝑditũ
facerer. Nã si tempus qd maluerim
deo tuo nõ dicã donas s i̾sinis qd
sñ uã ñ gerit᷑ pietate ingens atq
in extimullẽ luciũ scito pro pariꝰ
ei tꝑĩs impẽdio etutatẽ queris quis
unig mercator ꝑmutatõe tã ꝓspera
om̃s uolũtarie nũa est uiolenta qd̾
et sano patet irellectin, et a cicerone
mltis in locis disputatũ et creberre¬
me o̾petitũ est Si nl hoꝵ ẽ in cã
qdꝰ alud est ꝙͣ torpor et ignania sic
ad id uuertim᷑ qd ait den ͦ durpissiã
me cogit ł nondũ capio quid re
sit Nam si te hostis in unictĩs heãt
si mors instet pñt fateor accus bo¬
nos impedire s nõ pios scõsq coga¬
tatus qui maxime in eo statu emi¬
neue atqz effulcient denib in curis
cp̃s t̾te nõ ꝑdit᷑ nec scio an alibi
usꝙͣ minꝰ q̃ ꝓfecto ⁊ in dolĩ e̾guli
⁊ in tauꝵ phalaridis mtroirẽ pñt

Expanded text:
i crederem, omissa incurabilis morbi cura, non iam tempus, sed te ipsum male perditum faterer. Nam si tempus quod maluerim Deo tuo non dicam donas sed restituis, quod sine vera non geritur pietate, ingens atque inextimabile lucrum scito. Pro parvo enim temporis impendio, eternitatem queris. Quis unquam mercator permutatione tam prospera omnes voluntarie, nulla est violenta. Quod et sano patet intellectui, et a Cicerone multis in locis disputatum, et creberrime repetitum est. Si nil horum in causa, quod aliud est quam torpor et ignavia? Sic ad id revertimur quod ait Seneca: “turpissima eme cogit. Nondum capio quid rei sit. Nam si te hostis in vinculis habeat, si mors instet, possunt, fateor, actus bonos impedire, sed non pios sanctosque cogitatus, qui maxime in eo statu eminent atque effulgent; quibus enim curis tempus certe non perditur, nec scio an alibi usquam minus. Que profecto et in dolium Reguli, et in taurum Phalaridis introire possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is acrius in ardestũt quo incẽ¬
dis ꝯflagrare pace domesticã est
ncce quorsũ ig̃r q̃rele ꝑdidisti ox¬
orẽ ĩuẽisti libertatẽ celibatũ pacẽ
sõnũ rquẽ iã trãquillã sine li¬
tigio noctẽ ages d Sine uxore
sum A. dt sine aduersario iam
añ lucẽ lecculo matutinꝰ domo
egredi uesꝑtinꝰ egredi solus a
cum quibus uoles totos dies aca
ullo rõnĩ exactore ꝑmitteris
uporẽ ꝑdidi R ꝑdita dudũ ac
repudiata r̾qmiẽs ĩ cubit̾m re¬
uecanda erit illa ẽ exore qualz
utilior comes. d uxore bonã ac̾
decorã ꝑdide ł dtulti ẽ ꝯpedes
suas ꝙͣuis aureas amare

Expanded text:
ceteris acrius inardescunt, quo incenceteris acrius inardescunt, quo incendio conflagrare pacem domesticam est necesse. Quorsum igitur querele? Perdidisti uxorem: invenisti libertatem, celibatum, pacem, somnum, requiem. Iam tranquillam sine litigio noctem ages. Sine uxore sum. Et sine adversario, iamante lucem lectulo matutinus domo egredi, vespertinus regredi, solus aut cum quibus voles, totos dies agere, nullo rationum exactore, permitteris. Uxorem perdidi. Perdita dudum ac repudiata requies, in cubiculum revocanda erit: illa tibi uxore qualibet utilior comes. Uxorem bonam ac decoram perdidi. Stulti est compedes suas, quamvis aureas, amare
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ alteꝵ mariti ẽ alteꝵ adul¬
terii ad utrulz aptior nuẽtus
sine his aut̾ ab uxore ꝑceptis sine
hoꝵ altero ex illã ꝑuẽire optabas
uoi inhabilis ad ut ͣͣ esset siue ad
hec natura inhilem semo fiery
posse habile sratas quid insi uotũ
suꝑuacuũ. Ipes insulsa est dadĩssa
dulci ꝯuige solus sum ł unuu¬
diosa uero solitudo est malis ca¬
russe comitib. uacue nics ẽ mol¬
lius cubili nchis durin occupato
animis dulces sonmos et uigilias
honesias amãtibus honestũqͣ ali
ceptis infestins mlebri consortio
Rec me fugit qꝯuid aduersus hec
dici solet as hie quos miserie de¬
lectant sue ꝯnt̾moioꝵ in qũt ex¬
ꝑtes mõimonia condempnãt et ut
est in ꝓubio uulgari uporẽ uer¬
uerat qui ñ st̃ ego contra ulłõs
de cõiuigio q̃ri solitos audimi inisi
qui farcinã quigñ ꝑtulissent da
cõiigẽ amisi optimã ł Et que
optime queqz uiroꝵ amãtissime
uident᷑ zelo ac susdicoib aliquãto

Expanded text:
 adulteri. Ad utrumlibet aptior iuventus. Sive his autem ab uxore preceptis, sive horum altero, eo illam pervenire optabas, ubi inhabilis ad utrunque esset? Sive ad hec natura inhabilem senio fieri posse habilem sperabas, quid nisi votum supervacuum, spes insulsa, est? Amissa dulci coniuge solus sum. Invidiosa vero solitudo est: malis caruisse comitibus. Vacuo nichil mollius est cubili, nil durius occupato, animis dulces somnos et vigilias honestas amantibus, honestumque aliqceptis infestius muliebri consortio, nec me fugit, quid adversus hec dici soleat, ab his quos miserie delectant sue: “matrimoniorum, inquiunt, expertes, matrimonia condemnant.” Et, ut est in proverbio vulgari: “uxorem verberat, qui non habet.” Ego contra nullos de coniugio queri solitos audivi, nisi qui sarcinam coniugii pertulissent. Coniugem amisi optimam. Et que optime, queque virorum amantissime videntur, zelo ac suspitionibus aliquanto
Abbreviated transcription (Latin):
bona ꝑno t̾ desiderio ac momẽta¬
L contrariꝰ fatigaret inisi forte
onis rͥquiẽ uocas inĩ legisti laucio¬
tolleran ab homib cempatie et
alciora spͥtantib ꝙͣ palatũ uẽtrẽ¬
d Supͣ modũ uutus ẽ tenius ł
funit etas qui hic fuiss. et ẽ adgnc
semꝑ p̾ncipes rnine ut qͦ optuu
oñ fuistie u̾sis usquequaq uesti¬
gnie sitie oñi pessimi ⁊ in txum
uiniir ac locoꝵ pcipuũ teneatis gͣ¬
dum. d uict tenius mͥ ñ place̾t¬
amatores. ac patromiꝰ laudant, tu
quã heresim sis amplexus, nescro
plo siracusias mẽsas danat nec
ullo mõ sibi placere ait bis in die
saturũ fieri epyturꝰ in olerib suis
uoiuptatẽ ac delicias poit et hñc quem
eu funs uiaũ y̾bus ac ueribis ꝓbat

Expanded text:
o cibi desiderio ac momenta. Contrarius fatigaret, nisi forte onus requiem vocas. Num legisti lautiotolerari ab hominibus temperatis et altiora spectantibus quam palatum et ventrem. Supra modum victus est tenuis. Fuit etas, quando hic fuisset, et est adhuc semper prinicipes ruine, ut, qui optimi omnium fuistis, versis usquequaque vestigiis, sitis omnium pessimi et in temiis ac locorum precipuum teneatis gradum. Victus tenuis michi non placetamatores ac patroni laudant: tu quam heresim sis amplexus nescio. Plato Syracusias mensas damnat, nec ullo modo sibi placere ait bis in die saturum fieri. Epicurus in oleribus suis voluptatem ac delitias ponit, et hunc quem tu fugis victum, rebus ac ve
Abbreviated transcription (Latin):
tps̃ et nccͣuiz et ꝓrsus ixepasile
ẽ iisi qr nolenti peciua uolenti
aut̃ tpõ eripit᷑ ꝙnis illud facear
gͣniora dampna ẽẽ q̃ culpa patiẽ¬
tis epagerat iustã eñ q̃rele cam̃
nego ubi qui patit᷑ uoles pacit᷑¬
d nolens ego ep̃s amitto R Ome
nolentẽ cogit nisi cupiditas occu¬
pacionũ mr̃ Solũ hoc unũ uiciũ
ait comicꝰ affert senectus homib
actenciores surꝰ ad rem omẽs
ꝙ sat est, Senes hic quidẽ nõt
om̃s uoͬ iã senes ĩhac attẽtione
facti fut̃ omemĩ etatẽ omnẽ statũ
dnẽ sexũ ĩnasit auaricia hec tp̃e

Expanded text:
s et necessarium et prorsus irreparabile est, nisi quia nolenti pecunia, volenti autem tempus eripitur; quamvis illud fatear, graviora damna esse que culpa patientis exaggerat, iustam tamen querele causam nego, ubi, qui patitur, volens patitur. Nolens ego tempus amitto. Quis nolentem cogit, nisi cupiditas, occupationum mater?Solum hoc unum vitium— ait Comicus —affert senectus hominibus: attentiores sumus ad rem omnes quam sat est. Senes hic quidem notat: omnes vero iam senes, in hac attentiores, facti sunt: omnem etatem, omnem statum, omnem se
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ meores uoluptatũ que pest̾is si
nolentes ĩuaderet posset ⁊ nolenti
eps̃ eripi et iusta ẽẽ suꝵ p̃crosissiẽ
res amissione hoiomia d Non mͥ
cupiditas ep̃s extorq̃t s nccͣitas L
Quenã queso nccitas ista est que¬

Expanded text:
immemores voluptatum; que pestis si nolentes invaderet, posset et nolenti tempus eripi, et iusta esset super pretiosissime rei amissione querimonia. Non michi cupiditas tempus extorquet sed necessitas. Quena
Abbreviated transcription (Latin):
ter ac latentꝰ insnuat sit in¬
uita diuellit᷑ d uadimomio me addpor¬
R tredo oblitus illud chaletis milesis
celebre docinuẽtũ uadimonio adee
nopam et qd̾ de hoc ille saꝑiens¬
un dixit qd memorasse nõ ibtile
posse curre̾ exempla ot probem
p̃des badesq penieudinis reos Sr
quãtis damus f̾m̃t ⁊ malo d me¬
mecipm̃ sponte ebligãs errami x
Error hic purguratorio igne post
obitũ ñ egebit ubi ad missꝰ̃ est
purgabr̃ de illoꝵ em̃ gñe est que
suũ suppliciũ secũ ferũt᷑ d pro¬
missiõe mẽ obfeomxi .L. Solucõe
ce llera et quẽ luigna uinctis in

Expanded text:
ter ac latenter insinuat, sic inter ac latenter insinuat, sic invita divellitur. Vadimonio me addixi. Credo oblitus illud Thaletis Milesii celebre documentum: vadimonio adesse noxam, et quid de hoc ille vir sapiens dixerit, quod memorasse non inutile possem currere exempla, ut probem predes vadesque penitudinis reos, sequantis damno fuerit et malo. Memet ipsum sponte obligans erravi. Error hic purgatorio igne post obitum non egebit: ubi admissus est purgabitur; de illorum enim genere est, que suum supplicium secum ferunt. Promissione me obstrinxi. Solutione te libera, et quem lingua vinc
Abbreviated transcription (Latin):
clare quid m̃łtis in sc̃tis uideretis
sid res quasi ep̃s desiderio ur̃o pare¬
ac nõ nature sue ñ uentur bos
t̾miuũ nec ituros dies fuĩtis
atz hac sye uelut ocłis clausis pre¬
ciꝑieiũ pruecti Rbo placidi uos
tes quasi nõ ꝟba hec et ꝓmissa
claidestina mox in publictũ erup¬
cura cum̃ltusꝙ uer mapios ae¬
ne te illaquees utq in crastinũ
nil ꝓmittas qd non dicerẽ si suc¬
curri alĩ ꝙ ꝓmittendo n posset
nc̃ qd actinet ꝓ mittẽ qd̾ si imple
ñ possis stuite facias at si pessis
suꝑuacue. sz uos reꝵ auarissi¬
imi estis et ꝓdigi ꝑmissoꝵ quasi
uõ res ipãs ꝓmiisa illa non ẽpi¬
gant U si dicas defuisse mn
epr̃e ferende opis faculiatẽ fuis¬
se aũt de fucõ sꝑem qua posinlo¬
dũ destitutꝰ sis nondũ gͦ didi¬
ceras ut fallacissima ueꝵ om̃i
spes est incril ĩuenias qd tã
crebro uos fallat mtr est cũ
cui tã cupide credatis tam sõ¬
dola ⁊tã blanda ẽ ita ẜe dulci-¬

Expanded text:
in seculis videretis. Sed vos quasi tempus desiderio vestro pareat, non nature sue, non eventurum vobis terminum, nec ituros dies fingitis, atque hac spe velut oculis clausis, precipitium pretervecti, verbo placidi vobis tes, quasi non verba hec et promissa clandestina mox in publicum eruptura, tumultusque rerum maximos aluccurrendum, ne te illaqueas, utque in crastinum nichil promittas; quod non dicerem, si succurri aliter quam promittendo non posset. Nunc quid attinet promittere? Quod si implere non possis, stulte facias, at, si possis, supervacue. Sed vos rerum avarissimi estis, et prodigi promissorum, quasi vero res ipsas promissa illa non exigant. Quod si dicas defuisse in tempore ferende opis facultatem, fuisse autem de futuro spem, qua postmodum destitutus sis, nondum ergo didiceras, ut fallacissima rerum omnium spes est: nichil invenias quod tam crebro vos fallat: nichil est tamen cui tam cupide credatis, tam subdola et tam blanda est; ita se dulci
Abbreviated transcription (Latin):
culcuq dĩciaꝵ nõ mõ uintibus
ẜ uite odiũ indictũ d pecma
magnã amisi. Ri magnũ põdꝰ
et durũ ⁊ graue sim̃l custodis
offi ͫ ut incipiẽs dixi nẽpe
de dñis uos custodes imꝑiosa cu¬
tũ ac solicitudinẽ uersa ẽ Tnne
et angi et c̾cũspicẽ domoꝵ incẽdia
fuꝵ insidias et ẜinoꝵ fugã Neq
abstulit nescio quie L. uile et

Expanded text:
non modo virtutibus, sed vite odium indictum. Pecuniam magnam amisi. Magnum pondus, et durum et grave simul custodis officium, ut incipiens dixi. Nempe de dominis vos custodes imperiosa cutum ac sollicitudinem versa est. Timere et angi et circumspicere domorum incendia, furum insidias, et servorum fugam, neque abstulit nescio quis. Vile et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃friat᷑ ueꝙͣ bonũ sed sedmn meliꝰ
qdꝰ in aut sit meliꝰ num pati uul¬
nus ꝙͣ influto uulueri u̾mediũ
ĩueisse S nos aĩoꝵ inpulsu ut
satyricꝰ ait et magna cecaq cupi¬
dine ducti ꝯuigiũ optatis qd adex¬
ti ꝑpetine tediis et ĩmortalibus
agitetis q̃ rimoniis et tũ fã̃ peniceat
cũ nõ ftm̃ esse nõ põt cũq in¬
efficax penitẽtia et manis est d
Sponsã et spẽ plis amisi ł Rrol
lamẽta mistere Ila enz pare
e alt̾a p̃cipitis morlu uoti sic
emĩ ait cõĩugiũ optatis ꝑtũq
uxoris at nõ semꝑ placita scd
ꝓfuca dant suꝑi denes aplid
apuleuĩ Madanrẽsẽ. ut lat̾mi
lapsa in maui misolra illa Rogũ

Expanded text:
m melius. Quid ni autem sit melius nullum pati vulnus, quam inflicto vulneri remedium invenisse? Sed vos animorum impulsu — ut Satyricus ait — et magna cecaque cupidine ducti, coniugium optatis, quod adepti perpetuis tediis et immortalibus agitetis querimoniis, et tum facti peniteat, cum non factum esse non potest, cunque inefficax penitentia et inanis est. Sponsam et spem prolis amisi. Noli lamenta miscere: illa enim pars est altera precipitis mortalium voti; sic enim ait, coniugium optatis, partumque uxoris. At non semper placitura, sed profutura dant superi. Tenes apud Apuleium Madaurensem, ut latronum lapsa in manus misel
Abbreviated transcription (Latin):
ipiũ denit aldere hi artenoũ
egem ins ꝙ lnstorne mistere fabu¬
las nst nihil est al urs ꝓ mebu¬
dacio ueri fude iminuere ad sumã
uero nõ ẽ ꝙte de̾itiat origo untuq
ortos birtꝰ extulerit satie. eft
bñ morere qualr̃ natꝰ sis nec tuu
ese nec memisse potes quide potos
net matinoꝵs inqͥras qd adte

Expanded text:
ium venit. Adderem his Arturum regem, nisi quod historiis miscere fabulas, nichil est aliud quam mendacio veri fidem imminuere. Ad summam vero, non est quod te deiciat origo: undecunque ortos virtus extulerit. Satis est bene morere. Qualiter natus sis, nec tuum est, nec meminisse quidem potes, nec magnopere inquiras, quod ad te
Abbreviated transcription (Latin):
neq amorẽ neq odiũ ẜ fruga¬
titatis sudiũ auaricieq fugam
laudo, ut amare eniz pusillammi
sic pati ñ posse auꝵ infroi est
parũ sibi fidentis at auro sugeñ¬
bore metuẽtis magmꝰ ille ẽ iꝯt
Aneus qui fictilib sic utit᷑ ꝙ̃ad¬
medũ argento, nec ille mĩor est
me dictante scͥpsit cicero cũ amo¬
rẽ eñ dĩciaꝵ angusti parniq

Expanded text:
neque amorem neque odium, sed frugalitatis studium avaritieque fugam laudo. Ut amare enim pusilli animi, sic pati non posse aurum, infirmi est parumque sibi fidentis, atque auro succumbere metuentis. “Magnus ille est”, inquit Anneus, “qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento, nec ille minor est, me dictante scripsit Cicero; cum amorem enim divitiarum angusti parvique
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ moras sepe q̃ uitari potant obse¬
quẽdo et credendo mopma uõe mella
coripiũt d Siutubm in indicio et
amisi sronsã R. ditim es uicisse nã
duos de una mlere c̾tantib qm
mulierẽ ht̃ is ꝑdidit qui uicit̾is
ẽ uietus qui uincit᷑ is ẽ uictor ac
liber A xxoris amissione rͣ¬
ingeniũ stupendũq zommẽ
qui uxoris in funere lugeat saltet
ĩiptirs d̾ urorẽ ꝑdidi ł s demẽs
huneneũ cane nc̃ est temp  coiona¬
tũ uictum bidimꝰ digniorib iam¬

Expanded text:
Inter moras sepe, que vitari poterant obsequendo et credendo, inopina vos mala corripiunt. Succubui in iudicio et amisi sponsam. Dignus es vicisse. Nam duobus de una muliere certantibus, qui mulierem habet, is perdidit; qui vicit, is est victus; qui vincitur, is est victor ac liber. 18 DE UXORIS AMISSIONE ingenium stupendumque hominem, qui uxoris in funere lugeat, saltet in nuptiis. Uxorem perdidi. O demens! Himeneum cane: nunc tempus. Coronatum, vinctum vidimus digniorib
Abbreviated transcription (Latin):
si affluãt nolite cor aponere Ray
hut magis ꝙ ipius filiũ dicẽtem
qui cõfidit in dinirys suis corruet
Rreq uursus his om̃ib magis illã
qui suꝑ om̃ẽs est cuiꝰ doct̾na celegti
insi ab insanis planeq furẽtibr
tenm nepuit qui preflad dmitias
et diniciaꝵ comites uoluptates atqs
solicitudines sꝑmas dixit semen
uboꝵ salubrui suffocãtes dixit hoc
cuꝰ in ore nõ esi inuẽtũ medaciu

Expanded text:
olite cor apponere”, neque hunc magis quam ipsius filium dicentem: “Qui confidit in divitiis suis corruet”, neque rursus his omnibus magis illum qui super omnes est, cuius doctrina celestis, nisi ab insanis planeque furentibus contemni nequit, qui profecto divitias et divitiarum comites, voluptates atque sollicitudines spinas dixit, semen verborum salubrium suffocantes. Dixit hoc cuius in ore non est inventum mendacium,
Abbreviated transcription (Latin):
secũ auferet aꝑiet oclos suos ⁊ nnchĩe
ĩuerẽt neq id ipm̃ suũ nchie in quẽ
uolet tranfferet quia in ymagine
ꝑtransit homo sed et frustra ꝯłbat᷑
thesaurrizat et ignorat cui ꝯgregabit
ea his ac mille silitus c̾cuquãq so¬
frustra dinicib hniꝰ scli p̃cipiat᷑
nõ sullime sapere neq sꝑare in ĩcto

Expanded text:
secum auferet, aperiet oculos suos et nichil inveniet”; neque id ipsum suum nichil, in quem volet, transferet, “quia in imagine pertransit homo, sed et frustra conturbatur, thesaurizat, et ignorat cui congregabit ea.” His ac mille similibus circumquaque sofrustra divitibus huius seculi” precipiatur “non sublime sapere nec sperare in incerto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditis ino ꝑicitis ⁊ quasi rẽ uilẽ
abiectãq̃ ꝯtẽpnntis qd̾ utinã in
u̾tute saltẽ ã glã ponẽt᷑ ñ in
possit ad hoc sane nasti hoiem̃
adhr̃ ei cempꝰ dari ꝯstat. ut creatorẽ
suũ colat amet cogitet qͥrqd hant
extidit ꝑ dit᷑ hauddubie uidete igr̃
quãtũ ꝑditi tpris quãmq nõ ꝑditi

Expanded text:
quasi rem vilem abiectamque contemnitis, quod utinam in virtute saltem aut gloriam poneretis, non in possit. Ad hoc sane nasci hominem, ad hoc tempus dari constat, ut creatorem suum colat, amet, cogitet. Quicquid hinc excidit, perditur haud dubie. Videte igitur, quantum perditi temporis, quantumque non perditi
Abbreviated transcription (Latin):
fuert̃ p̾amo trignita orodi. par¬
thoꝵ regi dentũ q̾ndecim regi
ꝑsas artaxersi, Septingenti aũt
frothimo regi arabũ quoꝵ fi¬
ducia fmes hostiũ alterms agas¬
sus in cuisib egyptum uiriã
uastanit. Etest sane potencie
genꝰ qdbã mltoe filios habore
Scio añt qd deir̃ons sis hi quos
memoras magni om̃s gges fuert
m̾ longe alia sors ẽ nũq̃nio bero
rex fint dippins clandius ꝓfecto
ne dines ꝯuide prisco illo sclo scil
de eo sc̃bens dicero quatuor inquit
robustos filios et qmĩq filias tãtã
domã tantas clientelas appius ue¬
gebat et cecus et senex neq id mira

Expanded text:
fuere Priamo, triginta Orodi Parfuere Priamo, triginta Orodi Parthorum regi, centum quindecim regi Persarum Artaxerxi, Septingenti autem Erothinio regi Arabum, quorum fiducia, fines hostium alternis aggressus incursibus, Egyptum Syriamque vastavit. Et est sane potentie genus quoddam multos filios habere. Scio autem quid dicturus sis: “Hi, quos memoras, magni omnes reges fuerant: michi longe alia sors est”. Nunquid vero rex fuit Appius Claudius, profecto ne dives quidem, prisco illo seculo, vidde eo scribens Cicero: “Quattuor, inquit, robustos filios, et quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat et cecus et senex”. Neque id mira
Abbreviated transcription (Latin):
pastet filios Us qui te a iuuen¬
tute tua ꝑasat in semũ qui non
solũ homñes s pisces ⁊ quadrupedes
pascit et uolucres d Sis tot nator
corꝑa uestiet ł is qui ñ eui aĩar¬
cia s̾ agros herbis ac florib et frõ¬
ditus siluas uestit et quid scimꝰ
adhuc forsan hi filii te nõ mõ trõ
pascẽt ac uestient sed ⁊̃ tuebũtur
s t̾ honestabũt hũãnaꝵ reꝑ ut a
uoluptate alie incipiur in laborẽ
ac dolorẽ desmũs sic entya alie
amaro pͥncipio incepte dulci fine
ant ac ꝓg̾ssos mulcent d pauꝑ
cũ filiis mitĩs sum ł miraris
quasi fecũdã uiroꝵ s̃ legeris paux¬
tatẽ. diu̾la si opũ gña et uaria
dona fortuẽ Nuli omnĩa ꝯtingũt
Aliis uagce merces aliis rigens
tellus exangue aliie metallum
uiue t̾ dinicie obtigert filiiꝰ an uõ
boues ⁊ pecudes et afini et camele
et ꝓfuge apes⁊ colũte ⁊ pulli
et pauones serni dem ⁊ ancilte
cludent᷑ d. eꝙͣ mlti micla sũt

Expanded text:
pascet filios? Is qui te a iuvenpascet filios? Is qui te a iuventute tua pascit in senium, qui non solum homines, sed pisces et quadrupedes pascit et volucres. Quis tot natorum corpora vestiet? Is qui non tantum animantia, sed agros herbis ac floribus et frondibus silvas vestit. Et quid scimus adhuc? Forsitan hi filii te non modo pascent ac vestient, sed etiam tuebuntur, sed etiam honestabunt. Humanarum rerum ut a voluptate alie incipiunt, in laborem ac dolorem desinunt, sic econtra alie amaro principio incepte, dulci fine ant, ac progressos mulceant. Pauper cum filiis multis sum. Miraris quasi fecundam virorum non legeris paupertatem. Diversa sunt operum genera, et varia dona fortune: nulli omnia contingunt, aliis vage merces, aliis rigens tellus, exangue aliis metallum: vive tibi divitie obtigere filii. An vero boves et pecudes et asini, cameli et profuge, apes et columbe et pulli et pavones, servi denique et ancille cludentur? O quam multi michi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
leuatũ dicis d młtos int̾ filios
moye sum Rmo uero fieñ dii¬
tie tue sũt quomõ mt̾ dĩcias sis
pauꝑx uideris id em nõ inse aua¬
ris et bonoꝵ suoꝵ ingͣtis accidit¬
d filioꝵ in turba egestate sordida
laboro ⁊ filñ nõ labor ses oq̃es
sut̃ ⁊ arẽtũ lemimẽ laboꝵ ato
om̃ie solaciũ fortuẽ si bom s
alioqn nõ de mĩo sed d moribus
ẽ q̃rela d filioꝵ acie toarttat᷑ur
sum Rcio nõ potius comitatꝰ
cant Non audisti ut cornelia
africam magm filia dũ p̃dines
mlier cãpana q̃ forte in domũ eiꝰ
hospitni moe diuert̾at mliẽtrit᷑
glabunda sua ille longe p̃tiosissi¬
ma ostentiss ornam̃ta gnõsan
uelut ad emulacõem ꝓnõcata tõe¬
loqniũ de industria produpn
donec a scolis filni eiꝰ Binearẽt ꝑni
tut pueri qui magni post fuert
uiri quib illa ꝯspectis uersa in
hospitã ornam̃ta mea inq̃t hec
sũt p̃clare quide et et tanti prĩs
filiã decebat cu aũt ornamẽta hec
tua uocas impedim̃ta d denis tot

Expanded text:
lios inops sum. Immo vero filii divitie tue sunt: quo modo inter divitias sis pauper videris: id enim non nisi et avaris et bonorum suorum ingratis accidit. Filiorum in turba egestate sordida laboro. Filii non labor, sed requies sunt parentum, lenimen laborum, atque omnis solatium fortune si boni sunt; alioquin non de numero sed de moribus est querela. Filiorum acie coartatus sum. Cur non potius comitatuscant. Non audisti ut Cornelia, Africani magni filia, dum predives mulier Campana, que forte in domum eius hospitii iure diverterat, muliebriter gloriabunda, sua illi longe pretiosissima ostentasset ornamenta, generosam velut ad emulationem provocata, colloquium de industria produxit, donec a scholis filii eius remearent parvi tunc pueri, qui magni post fuere viri; quibus illa conspectis versa in hospitam: “Ornamenta mea, inquit, hec sunt”, preclare quidem, et ut tanti patris filiam decebat. Tu autem ornamenta is tot
Abbreviated transcription (Latin):
quẽl fortuẽ gradũ aroipias et la¬
bores ⁊ molestie et difficultates uĩte
aderut quid lamẽtis ĩanib opus
quast felicitate dep̾maris tua et
beta pma morliũ t̾ cumlati os¬
uenisse fers gͣniter nnꝑ genue
iipaciẽtie d dud ur tot patiã
filiabz quis tot dotes expediee y
et filios t̾ pascet et filias utq illis
ingeniũ et uiuuẽdi artes sit hĩs
suas dotes dabit itaq sic sc̃ͥptumm
est spera in eo et ip̃e faciẽt de nod
iite ẽ optimũ dotis genꝰ fuerit
sit filias formare ut uel absqz
dote ucõ iudicio placere ualeat
atq amari dotẽ huĩt romanũ imꝑ¬
am faustina et quot ueris ĩ dotate
castiores eoq feliciores fuerĩt. Non
paciẽtia fidee huilitas bis ornate
gẽmis filie tue hoc honuste auro
bis ancillis comitate, limẽ adeant
r ecuĩa amisi ł Et cũ illa curas
di peciũãs R et laborẽ custodie
et ꝑdendi metũ sit ꝑdendo pecinã

Expanded text:
quemlibet fortune gradum arripias, et laquemlibet fortune gradum arripias, et labores et molestie difficultates vite aderunt. Quid lamentis inanibus opus quasi felicitate deprimaris tua, et vota prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse fers graviter, mirum genus impatientie. Quid vero tot faciam filiabus? Quis tot dotes expediet? et filios tibi pascet et filias. Utque illis ingenium et vivendi artes, sic his suas dotes dabit. Itaque sic scriptum est: “Spera in eo et ipse faciet”. Quod in te est, optimum dotis genus fuerit, sic filias formare, ut, vel absque dote, recto iudicio placere valeant atque amari. Dotem habuit Romanum imperium Faustina: et quot reris indotate castiores, eaque feliciores fuerint? Non patientia, fides, humilitas. His ornate gemmis filie tue, hoc onuste auro, his ancillis comitate, limen adeant Pecuniam amisi. Et cum illa curas di pecuniam. Et laborem custodie, et perdendi metum. Sic, perdendo pecuniam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quãto plã desũt r̾gib cũ sit ileris
flacci uerissimũ exꝑtłĩꝵ ꝙ mlta
petentib desũt ml̃ta d laboriosum
negocir̃ młtos filios genuisse 2 ed
sub celo michi nõ laboriosum dabis
p̃r unã ut credit᷑ uolupeatẽ qua
tñ nichil ẽ i fine laboriosius mcs
qd̾ cot in aĩs linquat aculeos dĩn
nõ legis apud flaccuz ut ml sine
magno uita labore de dit mortalib
An nõ audis quid poeta alius no
meleganter hac in ꝓte lusepit cũ
em̃ Gõna omĩa gratis nob̾ie Ronaia
eẽ dininitus pnͣ om̃es uno oie fate¬
ant᷑ nõ denata ille dicit ille so
uendita et pciũ ftatint laboree sit
eni ait laborib uendũt d. nobio
oña bona d molesta ẽ tantos fo¬
licitudo filioꝵ ⁊ dm ñ mnt erle
sentẽtias ila est ñ posse ĩtei uitã
homĩs carẽtẽ molestia mccͣ mia  ͭͣ¬
illã om̃e sitã ẽẽ torniẽtũ qmid fil
merue qui si desint cure ale ss¬
ibũt Erede michi quocũq te u̾tas

Expanded text:
to plura desunt regibus, cum sit illud Flacci verissimum expertumque: multa petentibus desunt multa! Laboriosum negotium multos filios genuisse. Quid sub celo michi non laboriosum dabis preter unam, ut creditur, voluptatem? qua tamen nichil est in fine laboriosus, nichil quod tot in animis linquat aculeos. An non legis apud Flaccum: nil sine magno vita labore dedit mortalibus? An non audis, quid Poeta alius non ineleganter, hac in parte, luserit? cum enim bona omnia gratis nobis donata esse divinitus, pii omnes uno ore fateantur, non donata dicit ille, sed vendita, et pretium statuit labores; sic enim ait: laboribus vendunt Dei nobis omnia bona. Molesta est tantorum sollicitudo filiorum. Non inter veras sententias illa est: “Non posse inveniri vitam hominis carentem molestia”? Nec minus illam: “Omnem vitam esse tormentum”? Quid filii meruere? Qui, si desint, cure alie subibunt. Crede michi: quocunque te vertas,
Abbreviated transcription (Latin):
qd mltis iã poshõib suis fecit Nox¬
ia eniz peciũe forma est uenenoꝵ¬
sus fulgor, at pestifer, itaz uelut
fixens squanns aureis placens
mlcende oclõs aĩa ferit ꝓĩ si sic̾
saluus es/ gaudet̾ ablatũ uñ inf̃i¬
sinisse letus seupensq u̾cogita sin
infectus extirpatã mali causatr
scito quo facilior ad saliue deditꝰ
sit d. Amisi auꝵ atq argentum¬
R dni scelesti aĩõ cũ t̾retabus

Expanded text:
 multis possessoribus suis fecit: noxia enim pecunie forma est, venenosus fulgor ac pestifer, itaque velut serpens squamis aureis placens, mulcendo oculos, animam ferit. Proinde si hinc salvus es, gaude tibi ablatum, unde infila transivisse, letus stupensque recogita. Sin infectus extirpatam mali causam scito, quo facilior ad salutem reditus sit. Amisi aurum atque argentum. Quid celesti animo cum terrestribus