comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consolaberis me. sciqͥescentes in inferno desiderauerint hoc
ddescendente in inferna dno. etia his quicarcere erant & inereiuli
qida fuer̃ indieb noe. c̃solacio uel exortacio p̃dicata fuerit.
ille dixerit. sed catholica fides habet quia descendemꝰ atin¬
serna dñs. ñ incredulos inde. sed fideles solũmͦ suos educens ad eȩ¬
lestia secũ regna ꝑduxerit: neq exutis corpore animab & in¬
setorũ carcere scelerũ inclusis. s uihac uita uel ꝑseipsũ. uel per
uorũ exempla.siue uerba fideliũ: cotidie uia uite demonstret.¬

Expanded text:
entes: Quando consolaberis me? Sancti quiescentes in inferno desideraverunt, quod entes: Quando consolaberis me? Sancti quiescentes in inferno desideraverunt, quod descendente in inferna Domino, etiam his qui in carcere erant, et increduli quondam fuerunt in diebus Noe, consolatio vel exhortatio praille dixerit. Sed catholica fides habet, quia descendens ad inferna Dominus, non incredulos inde, sed fideles solummodo suos educens, ad coelestia regna secum perduxerit: neque exutis corpore animabus, et inferorum carcere scelerum inclusis, sed in hac vita vel per seipsum, vel per suorum exempla sive verba fidelium, quotidie vias vit
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnacionis. Detͦꝰ dñs in euangelio. Et uidex inqͥt tradatte minis
& incarcerẽ mittaris. Quã uis etiã scĩ in hac uita se in carcere pose
cũ gaudiũ suꝑnę patriȩ siciunt. merito ꝓclamant uxta illud
psalmistȩ. Educ decarcere anima meã adc̃fitendũ nominituo
Distat. naq multũ int̾ utrũq carcerẽ. Siqͥdẽ reꝓbi incarcere sin
peccatorũ &e ignorantię. iusti uͦ incarcere licet tribulacionũ
positi: luce sẽꝑ iusticiȩ. dilatato indm̃n corde fruunt᷑. Qđ desiga¬
uerunt apłi. paulus. & silas. cũ media noc te in intimo carceris
horrore iuncti. licet & flagellati: hymnũ dõ laudis letissima
uoce canebant. Quidã hunc locũ ita int̾ p̃tatꝰ ẽ: qđ c̃ solacione illa
dequa dicit apłis dñs. multi ꝓpħȩ & iusti cupier̃ uidere quȩ¬
uos uidetis. & ñ uider̃. & uidire quȩ auditis & ñ audier̃: dequa

Expanded text:
damnationis. De quo Dominus in Evangelio: Et judex, inquit, tradat te ministro damnationis. De quo Dominus in Evangelio: Et judex, inquit, tradat te ministro et in carcerem mittaris. Quamvis etiam sancti in hac vita se in carcere positos, cum gaudium supernae patriae sitiunt, merito proclament, juxta illud Psalmistae: Educ de carcerenamque multum inter utrumque carcerem, siquidem reprobi in carcere sunt peccatorum et ignorantiae, justi vero in carcere licet tribulationum positi, luce semper justitiae dilatato in Deum corde perfruuntur; quos designaverunt apostoli Paulus et Silas, cum media nocte in intimo carceris horrore, vincti licet et flagellati, hymnum Deo laudis laetissima voce canebant. Quidam hunc locum ita interpretatus est, quod consolationem illam de qua dicit apostolis Dominus: Multi pvos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
ceterisq qͥ tunc fuere sc̃ĩs: &e ꝑeorũ bonã c̃uersacionẽ pͣuis
ilius eui hominib ut admeliora c̃uer terent᷑ p̃dicauit.
ou audi naq incarne dicit. carnalib desideri is uehementer
ad eriuatos. Unde de illis scriptura ait. quia oĩs caro corrini
p̾tendebat credere uoluissent. & ipsos offerre dõ patri gaudeit
diqͥ aut̃ letrabebant dehonis taquã demale factorib hi ueter.
diluio ẽ fimdebantur Ilã & deutroq potest intelligi qđ at iiqu¬
pstitissent c̃ fusio nasceretur. Quidã codices habent. inqͦ& hisqͥuicare
erant spi ueniens p̃dicauit. qd eandẽ pͣuorũ atq incredulorũ ui¬
tentionẽ respicit. qͥqm̃ tenebris obcuratũ habent sensũ. merito etiã
in hac uita in carcere c̃ clusi esse dicuntur. Inqͦuidelicet carcere inter¬
orib ad hue tenebris. hoc ẽ cecitate mentis & oꝑib iniustis grauantis
donec carne soluti intenebras exteriores & in carcerẽ ꝓiciant᷑ ȩt nȩ

Expanded text:
um bonam conversationem pravis illius aevi hominibus, ut ad meliora converterentur praedicavit. Conclusos namque in carne dicit carnalibus desideriis vehementer aggravatos. Unde de illis Scriptura ait: Quia omnis caro corrupevitam fidelium praetendebat, credere voluissent, et ipsos offerre Deo Patri gaudebat. Si qui autem detrahebant de bonis tanquam de malefactoribus, hi veniente diluvio confundebantur. Nam et depersisterent confusio nasceretur. Quidam codices habent, In quo e incredulorum intentionem respicit, qui quomodo tenebris obscuratum habent sensum, merito etiam in hac vita in carcere conclusi esse dicuntur, in quo videlicet carcere interioribus adhuc tenebris hoc est caecitate mentis et operibus injustis gravantur, donec carne soluti in tenebras exteriores etiam in carcerem projiciantur aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
ledere potest. Ceterũ c̃stat plurimos boni enulatores lesos
ese abali is. dũ inueritatis quã diligunt scientia. male institu¬
untur. Quantos enĩ catholice indm̃ credere & reete in ȩccła ui-
iuuere cupientes: arii uesania. qͣntos sabelli i. aliorũue hereticoꝵ.
neqͥcia nescientes seduxit. Lege librũ ioħis eri sostomiqu̾e scripsit
deeo. neminẽ posse ledi ab alio nͥ asemet ipso. Sed aesiquid pacie¬
nini ꝓpt̃ iusticiã. beati eritis. Nonsolũ inqͥt nichil uobis nocet
qͥbonũ facientib mala irrogat. sed etiã cũ uos ꝓpt̾ bona quȩ execrat᷑
hostis inseqͥt᷑. cauiã uobis maioris beatitudinis p̾stat. cũ pacientiȩ
urȩ iures exercet. iuxta illud euangelicũ. Beati qͥper secucionẽ

Expanded text:
laedere potest. Caeterum plurimos constat boni aemulatores laesos laedere potest. Caeterum plurimos constat boni aemulatores laesos esse ab aliis, dum in veritatis quam diligunt scientiam male instituuntur. Quantos enim catholice in Deum credere, et recte in Ecclesia vivere cupientes, Arii vesania, quantos Sabellii, aliorumve haereticorum nequitia nescientes seduxit? Lege librum Joannis Chrysostomi, quem scripsit de eo: Neminem posse laedi ab alio nisi a semetipso. Sed et si quid patiamini propter justitiam, beati eritis. Non solum inquit nihil vobis nocet, qui bonum facientibus mala irrogat, sed et cum vos propter bona quae exsecratur hostis insequitur, causam vobis majoris beatitudinis praestat cum patientiae vestrae vires exercet, juxta illud evang
Abbreviated transcription (Latin):
it ro ꝗu̾nt᷑ hiscdutaxite qͥ honieiulatores sunt & hoc secłmscientiu
nequaqiẽt eis uoeera possunt sedpalmã magis pacientiȩ eq̃nimita
tolerantib asferuntr a ẽtͣ illisqͥ iirogant pena accumulando
aięt̾nã plummũ nocent ͤ diqͥs aut̃ huius modi aduersis uictꝰ dlesit
nhuit ille qͥmalũ intulit: sed ipse sibi qͥhoc pacient᷑ ferre recu¬
salut nocuit. Pleq eni domꝰ quã uit sapiens edificauit idõñcacit
quia uiolentias tepestatũ ñ ꝑtulit. sed quia fundata erait sip̃pes
ꝓrursus ea quastultꝰ stulte fabricauit idõ cecidit quia
ilsata tepestatib. sedquia suꝑ arenã posita erat. Utrũq &¬
ni eqͥlit aduersitas tẽptauit feriens: sed uni firmitas fundam̃ti
corona ꝑseuerantiȩ tribuit. alterã fragilis structurȩ stulticia
hauit Nonenĩ ꝑfectũ honi emulatorẽ casus aliqͥs. uel adiabolo
uel ab homine impbo. uel generali rerũ labentiũ turbine illatꝰ.

Expanded text:
irrogantur, his duntaxat, qui boni aemulatores sunt, et hoc per scientiam, nequaquam eis nocere possunt, sed palmam magis poenitentiae aequanimiter tolerantibus afferunt. E contra illis qui rogant poenam accumulando aeterna plurimum nocent. Si quis autem hujusmodi adversis victus devicit, non huic ille qui malum intulit, sed ipse sibi qui haec patienter ferre recusavit nocuit. Neque enim domus quam vir sapiens aedificavit, ideo non cecidit quia violentias tempestatum non pertulit, sed quia fundata erat super rursum ea quam stultus stulte fabricavit, ideo cecidit quia pulsata tempestatibus fuit, sed quia super arenam posita erat. Utramque etenim aequaliter adversitas feriens tentavit, sed uni firmitas fundamenti coronam perseverantiae tribuit, alteram fragilis structurae stultitia stravit. Non enim perfectum boni aemulatorem casus aliquis, vel a diabolo, vel ab homine improbo, vel generali rerum labentium turbine illatus,
Abbreviated transcription (Latin):
cũpporant᷑ aut ponunt᷑ in edificio: nil ipsi laborẽ oꝑants ua
postti fuerint. ita ibidẽ insensibilit̃ ꝑdurant. aut aeloosi
cidunt. Plon aut̃ nos beat᷑ petrus taliũ lapitũ duriaub

Expanded text:
cum praeparantur aut ponuntur in aedificio, nil ipsi laborem operantis cum praeparantur aut ponuntur in aedificio, nil ipsi laborem operantis positi fuerint, ita ibidem insensibiliter perdurant, aut elapsi decidunt. Non autem nos beatus Petrus talium lapidum duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
ponere p̃t̃ ipsũ. cuius par ticipacione fideles lapides uiui effici¬
unt᷑ qͥper insidelitatẽ lapides mor tui fuerant. duriscilicet
& insensibiles qͥb merito diceret᷑. auferã auobis cor lapideũ. &
dabouobis corcarneu. Sedtã quã lapides uiui ad sp̃uale edificiũ
aptantur. qui ꝑ discrecionẽ eruditi doctoris ãputatis actibus
aecogitacionib suꝑfluis: uelut ictu quadrant᷑ securis. Et sicut
ordines lapidũ inpariete portant᷑ alii ab ali is: ita portantur
fideles qͥq ap̃cedentib in ȩccła. lusti por tantsi sequentes per
doctrinã & tolerantiã usq adultimũ iustũ: qͥcũ apͥoribus
portet᷑. quẽ por tare debeat ipse sequentẽ ñhabebit. Quiaut̃
ui uos lapides appellat electos. ut conatũ insinuet bone inten¬
tionis. siue accionis eorii: qͦ p̃ueniente se ac comitante dĩ gr̃ã
seꝑ exerceri debeant. Mor tui nãq id ÷ materiales lapicles

Expanded text:
ponere praeter ipsum , cujus participatione fideles lapides vivi efficiponere praeter ipsum , cujus participatione fideles lapides vivi efficiuntur, qui per infidelitatem lapides mortui fuerant, duri scilicet et insensibiles, quibus merito dicitur: Auferam a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum . Sed taaptantur, qui per discretionem eruditi doctoris amputatis actibus et cogitationibus superfluis velut ictu quadrantur securis, et sicut ordines lapidum in pariete portantur alii ab aliis, ita portantur fideles quique a praecedentibus in Ecclesia justis; portant ipsi sequentes per doctrinam et tolerantiam usque ad ultimum justum, qui cum a prioribus portetur quem portare dvivos lapides appellat electos, ut conatum insinuet bonae intentionis sive actionis eorum, quo praeveniente se ac comitante Dei gratia semper exerceri debeant. Mortui namque, id est, materiales lapides,
Abbreviated transcription (Latin):
rificatũ. Et hoc delapide testimoniũ sumit expsalmo ubi scriptue
anidẽ que repbauer̃ edificantes. hic factꝰ ẽ incaput anguli. Qd
ueqͥs iudaico sensu putar et denaturali lapide aꝓpħa cantatum:
qͥiedificio terrene cuius libet domꝰ ẽt᷑ hominũ disposicionẽ di¬
uno iudicio ĩ poneretur. c̃ sulte addidit uuiu. Ad quẽ accedentes
inqͥens lapidẽ uiuũ. ut dexp̃odictũ significet: qͥrecte lapis appel
sese inserere dignatꝰ ẽ. Uiuus aut̃. quia dicere potuit: ego sũ uia
ueritas. & uita. Qui ab hominib reꝓbatꝰ ẽ cũdicerent. ñ habemus
regẽ nͥcesarẽ. Adõ aut̃ electꝰ cũ ait ipse. ego aut̃ c̃stitutꝰ sũ rex
abeo. &cetera. Et honorificatꝰ qͣndo pꝰmor tẽ crucis dĩ illũ ex al¬
tauit. & donauit illi nom̃ qd ẽ suꝑ om̃e nom aecetera. Et ipsi tan¬
alis edificacio stare potest. Fundamentũ enĩ aliud nemopotest

Expanded text:
c. Et hoc de lapide testimonium sumit ex psalmo, ubi scriptum est: c. Et hoc de lapide testimonium sumit ex psalmo, ubi scriptum est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . Quod ne quis Judaico sensu putaret de materiali lapide a propheta cantatum, qui in aedificatione terrenae cujuslibet domus contra hominum dispositionem divino judicio imponeretur, consulte addidit vivum: Ad quem accedentes, inquiens, lapidem vivum, ut de Christo dictum significet. Qui recte lapis appellsese inserere dignatus est. Vivus autem qui dicere potuit: Ego sum via, veritas et vita . Qui ab hominibus reprobatus est, cum dicerent: Non habemus regem nisi Caesarem . A Deo autem electus, cum ait ipse: Ego autem constitutus sum rex ab eo , et caetera. Et honorificatus, quando post mortem crucis Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen , et caetera. Et ipsi tanalis aedificatio stare potest. Fundamentum enim aliud nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
Beati qͥ esuriunt &e siciunt iusticiã. Idõq tardius adꝑfectũ salutis un¬
crementũ ꝑuenient. qͦpossint solido uerbi cibo refici: id÷ archana
cicia uitalẽ xp̃i alimoniã c̃cupiscite. sidiuinȩ dulcedinis qͣntasit mutt¬
tudo sapitis. Ilã qͥnil desuꝑna suauitate animo gustat: ne mirũ
sihi terrestrib ille cebris sordidare neuitat. Bene aut̃ psalmii
gustare monet quãdulcis sit dñs: quia sunt ñnulli qͥ ñ dedõsentium
quãdulce interius sapiat. s quã excussũ exterius sonat. qͥ & si secreta
quedã intelligendo ꝑcipiunt eorũ cdulcedinẽ experiri ñ possunt.
& si nouer̃ qͦmͦsunt: ignorant ut cdixi qͦmͦ sapiunt. Et qm̃ implo
psalmo deqͦhunc uersiculũ assũpsi p̃missũ ẽ. accedite adeũ & illi¬
minamini : recte beatꝰ petrus subdidit dicens. Ad quẽ accedentes

Expanded text:
Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ideoque tardius ad perfectum salutis Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ideoque tardius ad perfectum salutis crementum pervenientes, quo possint solido verbi cibo refici, id est, arcana rcitia, vitalem Christi alimoniam concupiscite, si divinae dulcedinis quanta sit multitudo sapitis. Nam qui nihil de superna suavitate animo gustat, non est mirum si hunc terrestribus illecebris sordidare non evitat. Bene autem Psalmista gustare admonet quam dulcis sit Dominus, quia sunt nonnulli qui de Deo sentiunt, non quod dulce interius sapiat, sed quod excussum exterius sonet. Qui etsi secreta quaedam intelligendo percipiunt, eorum dulcedinem experiri non possunt. Et si noverunt quomodo sunt, ignorant, ut dixi, quomodo sapiunt. Et quoniam in ipso psalmo de quo hunc versiculum assumpsit, praemissum est: Accedite ad illum et illuminamini , recte beatus Petrus subdidit, dicens: Ad quem accedentes
Abbreviated transcription (Latin):
ones: sicut modo geniti infantes racionabiles & sine dolo lac
c̃eupiscite. Quia renati estis in qͥt nuꝑ & filii csi pbaptis mafact.
simulare. aliisq huius modi uiciis mancipari: oĩ modis infantes.
qͥ sicut lac maternũ naturalit̾ desiderant ut ad salutẽ crescere.
atq ad panẽ comedendũ ꝑuenire ualeant: ita & uossi plicia fidei
rudimenta pͥmo de ȩccłȩ matris uberib querite. hoc ẽ deutriuss
testamenti doctorib qͥ diui na eloqͥa. uel scripsere. uel etiã uiuau
uoce p̾dicant: ut benedis cendo ꝓueniatis ad refeccionẽ panis inui
qͥ decȩlo descendit. hoc ẽ ꝑsacramenta ctñicȩ incarnacionis qͥb rena
estis. & qͥb nutriti ꝑueniatis ad ẽ teplacionẽ diui ne maiestatis. Rat¬
onabiles inqͥt. & sine dolo lac c̃cupis cite. ut in eo crescatis insalutẽ Pr¬
cepto c̃cupiscendi lac uerbi. tangit eos qͥ ad aucdiendas leccionessaeras
inuiti. & fastidiosi adueniunt: ignari illiussitis & esuriei. deqͣdns at

Expanded text:
geniti infantes, rationabiles, sine dolo, lac concupiscite, etc. Qui renati estis, inquit, nuper, et filii Dei per baptisma facti,ere, aliisque hujusmodi vitiis mancipari omnimodis ignorantes. Qui sicut lac maternum naturaliter desiderant, ut ad salutem crescere atque ad panem comedendum pervenire valeant, ita et vos simplicia fidei rudimenta, primo de Ecclesiae matris uberibus quaerite, hoc est de utriusque Testamenti doctoribus, qui divina eloquia vel scripsere, vel etiam viva vobis voce praedicant, ut bene discendo perveniatis ad refectionem Panis vivi qui de coelo descendit, hoc est per sacramenta dominicae incarnationiestis, et quibus nutrimini, perveniatis ad contemplationem divinae majestatis: Rationabiles, inquit, et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem . Praecepto concupiscendi lac verbi, tangit eos qui ad audiendas lectiones sacras inviti et fastidiosi adveniunt, ignari illius sitis et esuriei, de qua Dominus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
cunuficacione sp̃s qũa habent hi qͥpro dño ꝑpacientiã labo¬
rant: dicit & apłs paulus. Et si ex terior homo nr̃ corrũpitur.
sedtam̃ his qͥintꝰ ẽ renouat᷑ dedie inchem. Offert gͦ nosde o
d ÷ uitã nr̃am laudabilẽ inc̾spectu patris ostendit. Uel cer te
ofert nos dõ. cũ absolutos carne in ȩt̾nũnos regnũ introducit.
ficat᷑ dicente ꝓpħa dedño. ut uiuificet sp̃mhumiliũ. et ui ui¬
icet cor c̃tritorũ: sed ad gram pocius refert sp̃ssci. quȩ morti

Expanded text:
et vivificatione spiritus, quam habent hi qui pro Domino per patientiam laboet vivificatione spiritus, quam habent hi qui pro Domino per patientiam laborant, dicit et apostolus Paulus: Et si exterior homo noster corrumpitur, sed tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Offert ergo nos Deo id est, vitam nostram laudabilem in conspectu Patris ostendit, vel certe offert nos Deo cum absolutos carne in aeternum nos regnum introducit. ficatur, dicente Propheta de Domino ut vivificet spiritum humilium, et vivificet cor contritorum, sed ad g
Abbreviated transcription (Latin):
ira cundiã ꝓrũpunt: & qͥactenꝰ uidebant᷑ innoxii ꝓ in pacientiu
&e murmuracionẽ noxios reddunt. Ut aut̃ flagellorũ distantis
indisparib merrtis longe dispar appareat: uideamꝰ una eado
cecitatis molestia. tobiã. saulũ. elimã fuisse ꝑcussos. sed tobiã.
obhoc ut uirtꝰ pacientiȩ eiꝰ lacius in exemplũ cunctis claresceret
saulũ obhoc ut de saulo ꝑsecutore in paulũ mutaret᷑ apłm. elimd
ut dignas suȩ ꝑfidiȩ penas luens. ab eorũqͦq qͥcrediturieram
dementacione cessaret. Et m sidet᷑ ꝯcio. malĩ cũtanto patre su
diuinis. seu humanis subiacere iustꝰ uerberib. quã ab inuisti
uerberũ ui iniusticiȩ studia trahã. Rurfũq malĩ aculpis
flagello retrahi: quã ꝓinsanabili pondere peccatorũ et na
imitat᷑ latronẽ qui ꝓpt̃ peccata ascendit incrucẽ & p̾erire
onib merces reddet᷑ ȩt̃na. Ut nos offerret dõ mor tificatos
qde carne uiui ficatos aut̃ spĩ Dehac mortificacione carnis

Expanded text:
ad iracundiam prorumpunt, et qui hactenus videbantur innoxii, per impatientiam se et murmurationem noxios reddunt. Ut autem flagellorum distantia in disparibus meritis longe dispar appareat, videamus una eademque caecitatis molestia Tobiam, Saulum, Elymam fuisse percussos. Sed Tobiam ob hoc, ut virtus patientiae ejus latius in exemplum cunctis claresceret; Saulum ob hoc, ut de Saulo persecutore in Paulum mutaretur apostolum; Elymam vero, ut, dignas suae perfidiae poenas luens, ab eorum quoque qui credituri erant dementatione cessaret. Et mihi si detur optio, malim cum tanto Patre sive divinis seu humanis subjacere justis verberibus, quam ob injustitiam verberum vi ad justitiae studia trahi. Rursumque malim a culpis flagello retrahi, quam pro insanabili pondere peccatorum aeternae imitatur latronem, qui propter peccata ascendit in crucem, et post onibus merces reddetur aeterna. Ut nos offerret Deo mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu. De hac mortificatione carnis
Abbreviated transcription (Latin):
nr homo corruptꝰ ẽ &e beatitudinẽ integritatis quȩ ꝓpͥe uirgi¬
nũẽ habere destitit: imitamini in corrupcionẽ sp̃s ꝑserã
astinentiã. & qđ corpore ñ potestis. mente pstate. haseñt xp̃si
pothagorã naturalis scientiȩ lege dictanter hanc seitentiam
inuieniri: uera ornamenta matronarũ pudiciciã nuestes else¬

Expanded text:
r corruptus est, et beatitudinem integritatis, quae proprie virginum est, habere destitistis; imitamini incorruptionem spiritus per abstinentiam, et quod corpore non potestis, mente perstate. Has enim Christus Pythagoram, naturali scientiae lege dictante, eadem sententia invenitur: Vera ornamenta matronarum pudicitiam, non vestes esse
Abbreviated transcription (Latin):
cultꝰ. quia sicut cipͥanꝰ ait. sericũ & purpurã indute xp̃minduere
euatione moderandas que excusare cultus suos soleant per
iritũ. qnͣto idmagis obseruare uirginẽ fas ẽ. cui nulla
prutꝰ cõpetat uenia nec deriuari in alterũ possit mendaciũ
homo in incorruptibilitate qͥ eti & modesti sp̃s. qđ̃ est in ẽspectu¬

Expanded text:
us de Virginibus sic ait. Serico & purpura indutæ, Christum induere servatione moderandas, quae excusare cultus suos soleant per maritos, quanto id magis observare virginem fas est, cui nulla ornatus competat venia, nec derivari in alterum possit mendacium homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, etc
Abbreviated transcription (Latin):
.bent int̃ alia fr̃nitatẽ diligere iubet liberos. ut cos qͦq qͥ sibi¬
berali c̃dicione subiectisunt fr̃is sibi esse inxp̃o recolant. una
u ipsis patrẽ inuocantes eii qͥsine accepcione ꝑsonarũ iudicat.
Serui subditi estote in oĩ timore dĩus ur̃is: ñ tantũ bonis & mo¬
destis. sedetiã discolis. Discolis indisciplinatis dicit. nomine ducto
agreco eloqͥo: quia grece scola uocat᷑ locꝰ in qͦ adulescentes litteralib
Nuchis operã dare & audiendos magistros uacare solent unde
scola uocacio int̾ p̃tat᷑. Deniq inpsalmo ubi canimꝰ uacate & uidete
obedire subditos. explicans aꝑcius qͦmͦ nos supͣ oĩ humanȩ creatur e
suaserit esse subiectos. Alia elicio ꝓctiscolis difficiles habet: & sc̃s
antis tes fulgentius in opusculissuis sic ponit. seruientes cutimore
ñtantũ bons & modestis. s etiã difficiliorib. Sed sibene facientes

Expanded text:
Et bene inter alia fraternitatem diligere jubet liberos, ut eos quoque qui temEt bene inter alia fraternitatem diligere jubet liberos, ut eos quoque qui temporali conditione subjecti sunt, fratres sibi esse in Christo factos recolant, una cum ipsis Patrem invocantes, eum qui sine acceptione personarum judicat. Servi subditi estote in omni timore dominis, non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. Dyscolis indisciplinatis dicit, nomine ducto a Graeco eloquio, quia Graece schola vocatur locus in quo adolescentes litteralibus studiis operam dare, et audiendos magistros vacare solent: unde schola vacatio interpretatur. Denique in psalmo ubi canimus: Vacate et videteobedire subditos, explicans apertius quomodo nos supra omni humanae creaturae jusserit esse subjectos. Alia Translatio, pro dyscolis, difficiles habet. Et sanctus antistes Fulgentius in opusculis suis sic ponit: « Servientes cum timore non tantum bonis et modestis, sed etiam difficilioribus. » Sed si benefacientes,
Abbreviated transcription (Latin):
generalit̾ accipi. Uos inliber tatẽ uocati estis fr̃s. tantũ ne lib¬
tatẽ in occasionẽ carnis detis. Liberi enĩ recte uocamtur.
quia ꝑ baptisma apeccatorũ sumꝰ nexib absoluti. quia ademor
seruitute redẽpti. quia filii di effecti: nec tam̃ dono liber tas
pociore peccandi facultatẽ. uel licentiã accipimꝰ. qͥn ĩmo si perd
mox liber tate ꝑdita. ser ui efficimͥ peccati. & qͥsq se ad hoc
liberatũ adño putat ut licentius peccet: talis suãliber tati¬
inuelam̃ malicię mutat. Wlt aut̃ nos beatꝰ petrus liberos
esse aseruicio cul paru. ut serui creatoris nr̃i boni &e fideles
ꝑmanere possimꝰ. Unde subsequent adiungit. Sedsicut
seruidi. os honorate fr̃ nuitatẽ cdiligite. Dm̃ timete. regẽ
honorificate. Monet gͦ c̃gruũ cinietis inpendere honore
uata ĩꝑiũ dĩ cesari quȩ cesariꝰ sunt: & dõ reddere quȩ dĩ t̃

Expanded text:
generaliter accipi: Vos in libertatem vocati estis, fratres, tantum ne libegeneraliter accipi: Vos in libertatem vocati estis, fratres, tantum ne libertatem in occasionem carnis detis . Liberi enim recte vocamur, qui per baptisma a peccatorum sumus nexibus absoluti; qui a daemoniaca servitute redempti, quia filii Dei effecti, non tanto dono libertatis potiorem peccandi facultatem vel licentiam accepimus; quinimo si peccamus, mox, libertate perdita, servi efficimur peccati. Et quisquis se ad hoc liberatum ain velamen malitiae mutat. Vult enim nos beatus Petrus liberos esse a servitio culparum, ut servi creatoris nostri boni et fideles permanere possimus: unde subsequenter adjungit: Sed sicut servi Dei omnes honorate, fraternitatem diligite, Deum timete, regem glorificate. Monet ergo congruum cunctis impendere honoreini Caesari quae Caesaris sunt, et Deo reddere quae Dei sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
laudis meretur. Nla & hoc intenctisie beatipetrũ iihac sera
uerba sequentia docent qͥb dicit᷑. Qui a sic ẽ uoluntas di in
bene facientes obinutescere faciatis in prudentiũ hominũ ii¬
rantiã Hȩc ẽ gͦ laus bonorũ adquã chices arege diet iistos
dũ ignorantia ducii ĩprudentiũ. boni adlaudẽ suã ꝑpetua
bene se agendo utuntur. Quasi liberi. & ñ quasi uelamen ha¬
bentes maliciȩ liber tatẽ. Qua si liberi bona faciunt. qͥqͦmaion
aput homines libertate utuntur: eo arcius imo liberius.
diuino famula tui sub iugant᷑. Sed & illi qͣsi liberi bene facunt
qͥexemplũ ioseph patri arche. tã & si seruicio depͥmuntur
hominũ: serui esse uiciorũ nulla arte cõpellunt᷑. At uen
liber tatẽ suã inuelam̃ maliciȩ uertunt: qͥ qͦ minꝰ human
famulatꝰ iugo cohibentur. eo lacius peccatorũ dominio
mancipantur: & cũ uiciis inpime seruiunt. liber tatẽ uocar

Expanded text:
laudis meretur. Nam et hoc intendisse beatum Petrum in hac sententia laudis meretur. Nam et hoc intendisse beatum Petrum in hac sententia verba sequentia docent quibus dicitur: Quia sic est voluntas Dei ut ut benefacientes obmutescere faciatis imprudentium hominum ignorantiam. Haec est ergo laus bonorum, ad quam duces a rege dicit missos, dum ignorantia ducum imprudentium, boni ad laudem suam perpetuam bene se agendo utuntur. Quasi liberi et non quasi velamen habentes malitiae libertatem. Quasi liberi bona faciunt, qui quo majore apud homines libertate utuntur, eo arcdivino famulatui subjungantur. Sed et illi quasi liberi benefaciunt, qui exemplo Joseph patriarchae, tametsi servitio deprimuntur hominum, servi esse vitiorum nulla arte compelluntur. At vero libertatem suam in velamen malitiae vertunt, qui quo minus humani famulatus jugo cohibentur, eo latius peccatorum dominio mancipantur, et cum vitiis impune serviunt, libertatem vocant,
Abbreviated transcription (Latin):
iue regi quasi p̾cellenti. siue ducib tãquã abeo missis. Idõ
regi tantũ acducib ñ aut & dñis dicit: quia hoc in loco illos
specialit̃ ut p̾fati sumꝰ instruit. qͥsunt dñ seruorũ: subse¬
quent uͦ & ser uos qͦmͦ dñis famulent᷑ ad monet. Docet ergo
fideles famulos uidelicet et̾ni regis. & mundi potestatibui
subdi. ne uel inhoc fidei & religioni xp̃iane possit detrahi.
qdꝑeã humane c̃dicionis uira turbent᷑. Nlã &e ita potest
rate intelligi qđ dictũ ẽ oĩhumanȩ creaturę: ut significet᷑
punire uel laudare bonos nouerint: sed quȩ esse debeat
accio boni ducis siplicit̾ narrat. hoc ẽ ut male facientes co¬
herceat. bene agentes remueret: Qui etiã si iniuste agit.
sibonos dãpnat. nichil ominꝰ adlaudẽ eorũ ꝑtinere quȩ
resistunt. Uis inqͥt ñtimere potestatẽ : bonũ fac & habebis
laude ex illa. Noncdicit abilla sed exilla: quia si potestas te
male facit. inte iustũ &e innoxiũ. tuȩ uirtꝰ pacientia on

Expanded text:
ive regi, quasi praecellenti, sive ducibus, tanquam ab eo missis. Ideo regi tantum ac ducibus, non autem et dominis dicit, quia hoc in loco illos specialiter ut praefati sumus instruit, qui sunt domini servorum; subseet servos quomodo dominis famulentur admonet. Docet ergo fideles famulos videlicet aeterni Regis, etiam mundi potestatibus subdi, ne vel in hoc fidei et religioni Christianae possit detrahi, quod per eam humanae conditionis jura turbentur. Nam et ita potest recte intelligi quod dictum est, Omni humanae creaturae, ut significetur punire vel laudare bonos noverint, sed quae esse debeat acerceat, ut bene agentes remuneret; qui etiamsi injuste agit si bonos damnat, nihilominus ad laudem eorum pertinent quae dicit: Vis, inquit, non timere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa. Non dicit ab illa, sed ex illa, quia etsi potestas te malefacit in te justum et innoxium, tuae virtutis patientia coronam
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uersantes suftinet. qͦs tam̃ inouiũ suarũ numero saluandosese
nouẽ ouib indeserto: uenit uisitare unã quȩ errauerat. Naqd
ibi dictũ ẽ. quia hanc inuentã ĩ posuerit in humerossuos gauden
hoc istic beatꝰ petrus pͥmisit dicens. quia peccatanr̃a ipse portaus
incorpore suo suꝑ lignũ: quia nimirũ itanos redimere uolun
ut lignũ inqͦ peccata nr̃a tolleret pendens inhumeris haberet
Ad pastorẽ gͦ inqͥt & uisitatorẽ animarũ ur̃arũ. Pastorẽ uidelicet
qͥ pascua nobis uitȩ cdonat ȩt̾nȩ: pascua in p̾senti. tẽporaliũ pstat
gr̃arũ. Uisitatorẽ uͦ animarũ nr̃arũ quia uisitauit nos oriens
exalto: il luminare his qͥ intenebris &e inũbramor tis sedent. Uisitat
cotidie ipsã innobis quãdonauit lucẽ. ne deficiat seruando: inm
ut & crescat iuuando. Quidã codices ipsũ grecũ habent. ad pastorẽ
& ep̃m animarũ ur̃arũ. Pp̃s aut̃ latine suꝑ intendens dicit᷑. quia

Expanded text:
se novem ovibus in deserto, venit visitare unam quae erraverat. Nam quod ibi dictum est, quia hanc inventam imposuerit in humeros suos gaudens, hoc istic beatus Petrus praemisit, dicens: Quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum. Quia nimirum ita nos redimere voluit, ut lignum in quo peccata nostra tolleret pendens in humeris haberet. Ad pastorem ergo, inquit, et visitatorem animarum vestrarum. Pastorem, videlicet, quia pascua nobis vitae donat aeternae, pascua in praesenti temporalium praestat gratiarum. Visitatorem vero animarum vestrarum, quia visitavit nos Oriens exquotidie ipsam in nobis quam donavit lucem, ne deficiat servando, imo ut et crescat juvando. Quidam codices ipsum Graecum habent, ad pastorem et episcopum animarum vestrarum. Episcopus autem Latine superintendens dicitur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
norunt. inhiare: idõq pꝰ hanc uitũ inexiliũ religant᷑ ꝑpetu
ubi. cunctis carentes uoluptatib sola intormentis paciantu
aduersa. Ut in eo qđ detrectant deuobis tãquã demale
uituperabant quare dõssuos dereliqͥssent: pꝰmodũ clide.¬
rqites costã eorũ conuersacionẽ e inuictũ inxp̃o animũ cessa¬
nesit es detrahere. magisq dm̃ cdorificare ac laudare inciperent.
ssonitate ac iusticia cultorũ suorũ bonꝰ esse ꝓbaretur & usstus.
or ificent inqͥt dm̃ uiche uisitacionis. hoc ẽ intẽpore retribuci¬

Expanded text:
norunt inhiare, ideoque post hanc vitam in exsilium relegabuntur perpetuum, norunt inhiare, ideoque post hanc vitam in exsilium relegabuntur perpetuum, ubi cunctis carentes voluptatibus sola in tormentis patiantur adversa. Ut in eo quod detractant de vobis, etc. Plerumque vituperabant quare deos suos dereliquissent, postmodum considerantes castam eorum conversationem et invictum in Christo animum, cessarent eis detrahere, magisque Deum glorificare ac laudare inciperent, qui bonitate ac justitia cultorum suorum bonus esse probaretur et justus. Glorificent inquit Deum in die visitationis, hoc est in tempore retributi
Abbreviated transcription (Latin):
Himi obsecro uos taquã aduenas e pegrinos abstinere uos
carnalib desideriis quȩ militant aduersus animã hucis
beatꝰ petrus gñaltt̃ eccłam instituit explicans uel ber eso
insigniti: uieiorũ milicia sub acti. a condonarte uel ꝓmisse sil
mulieres & uiros specialit̾ alloqͥtur: acpꝰ int̾ locucionẽ qndlis
exor tacionis seniores qͦq e adulescentes qualit̃ sese agere
debeant ostendit. Apte aut. liberos docet acar nalib abstine
desideriis: quia solet libertas uitȩ remissioris maiora illecebra
titil lantiũ tolerare ꝑicula. Quȩ militant aduersus animam.
quia dũ ceupiscentiis blandientib caro eneruit̃ subiugatui
iã uiciorũ exercii firmiter aduersus animã armat᷑. Quos
cõpetent̃ aduenas uocat & peregrinos. ut eo minꝰ terrenis
reb animũ subponant. qͦse patriã incelis habere meminer
peregrini nẽ &exules patriã exƿectant infutuno: tantoo
minꝰ inp̃senti gaudiis cdelectant᷑. caducis. qͣnto futura sine

Expanded text:
tinere vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . « Hucusque beatus Petrus generaliter Ecclesiam instituit, explicans vel beneficia insigniti, vitiorum malitia subacti, a condonatae vel promissae omulieres et viros specialiter alloquitur, ac post interlocutionem generalis exhortationis seniores quoque et adolescentes qualiter sese agere debeant ostendit. Apte autem liberos docet a carnalibus abstinere desideriis, quia solet libertas vitae remissioris majora illecebrarum titillantium tolerare pericula, quae militant adversus animam. Quia dum concupiscentiis blandientibus caro enerviter subjugatur, jam vitiorum exercitus firmiter adversus animam armatur. Quos competenter advenas vocat et peregrinos, ut eo minus terrenis rebus animam supponant, quo se patriam in coelis habere meminerint. peregrini nunc et exsules patriam exspectant in futuro, tantoque minus in praesenti gaudiis delectantur caducis, quanto futura sine
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ aut̃ repbacio. huc usq ꝑtingit. Hincitẽ decreden
infert. Hic faetꝰe in caput anguli. quia uidelicet sicut labiam¬
laris duos parietes cẽ iungit: ita dñs uudeorũ plebẽ &e gentul im
sibi fidei societate copulauuit.Ie mox dein fidelib addit. Et uui
offensionis. & petra scandali Et paulus. Nos inqͥt p̾dicamꝰ xpmarus
fixũ. iudeis qͥdẽ scandalũ. gentib aut̃ stulticiã his qͥ osfendint
qđ uerbũdĩ audire eos c̃tigit: offendunt animo. dũ nolunt er eder
qđ audiunt. Quorũ stulticiã ex aggerando subiecit. Neceredin
in qͦ e positi sunt: quia in hoc positi. id ÷ in hoc ꝑnaturã factisiunt
homines ut credant dõ. & eiꝰ uoluntate optẽperent: salomone
at testante cuait. Dm̃ time & manclata eiꝰ obserua. hoc ẽ eni õis hors
d ÷ in hoc naturalit̃ factꝰ ẽ oĩs homo: ut di timens eiꝰ mandatis
obsecundet. Quidã codices habent inqͦ & positi sunt: qđ intelliguꝰ

Expanded text:
credentium autem reprobatio hucusque pertingit. Hinc item de credentibus infert: Hic factus est in caput anguli. Quia videlicet sicut lapis angularis duos parietes conjungit, ita Dominus Judaeorum plebem et gentium in una sibi fidei societate copulavit. Ac mox de infidelibus addit: Et lapis offensionis, et petra scandali. Hinc et Paulus: Nos, inquit, praedicamusltitiam . His qui offendunt um Dei audire eos contigit. Offendunt animo, dum nolunt credere quod audiunt. Quorum stultitiam exaggerando subjecit: Nec credunt in quod et positi sunt. Quia in hoc positi, id est, in hoc per naturam facti sunt homines, ut credant Deo, et ejus voluntati obtemperent. Salomone attestante cum ait: Deum time, et mandata ejus serva, hoc est omnis homo . Id est, in hoc naturaliter factus est omnis homo, ut Deum timeat, ejusque mandatis obsecundet. Quidam Codices habent: In quo et positi sunt, quod intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
sermoq dicit᷑ accedentes ad lapidẽ uiuũ. uel credentes ineo
ne functi. illius psalmi uersiculo. in qͦcũ dictũ esset accedite ad
eu & illuminamini. c̃tinuo subiunctũ ẽ: & uultꝰ ur̃i ñ erubes¬
cent. Cuisimile ẽ illud qđioħes ait. Et nc̃ filioli manete in eo. ut
cũ apparuerit habeamꝰ fiduciã. & nc̃ fundam ab eo in aduentueiꝰ.

Expanded text:
sermo quo dicitur: Accedentes ad lapidem vivum, vel credentes in eo non confundi, illius psalmi versiculo in quo cum dictum esset, Accedite ad eum et illuminamini, continuo subjunctum est: Et vultus vestri non erubescent. Cui simile est quod Joannes ait: Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum apparuerit habeamus fiduciam et non con
Abbreviated transcription (Latin):
d ÷ dnm scificare incordib nr̃is. nisi sc̃ĩ tatẽ eiꝰ quã sit incop̾hen¬
sibilis glȩ intimo cordis affectu intueri: Quantã inse sꝑantib
uncencdi for titudinẽ dare uellet. cuius in estimabilis sc̃itas
poscentib reddere debemꝰ: ut & iustas spei ac fidei nr̃ȩ causas
oib intimemꝰ siue fidelit̾ siue infidelit̾ querentib. &e ipia fidei ac
spei nr̃e ꝓfessionẽ illibatã seꝑ teneamꝰ. etiã int̾ p̾ssuras aduersantiũ
ostendentes ꝑpacientiã quã racionabilit̾ eã seruandã didicerimꝰ:
ꝓcuius amore nec aduersa pati. nec mor tẽ subire formidemꝰ.
uedmodestia & timore. c̃scientiã habentes bonã. In ipsa doctrinę
seentia qͣ litatẽ docencdi monet obseruari. ut uidelicet humilitas¬
quȩ magistra ẽ õiũ mat̾q uirtutũ. & loquendo dicatur & ui

Expanded text:
 sanctificare in cordibus nostris, nisi sanctitatem ejus, quam sit incomprehensibilis gloriae, intimo cordis affectu intueri, quantam in se sperantibus vincendi fortitudinem dare valet, cujus inaestimabilis sanctitas poscentibus reddere debemus, ut et justas spei ac fidei nostrae causas omnibus intimemus sive fideliter sive infideliter quaerentibus, et ipsam fidei ac spei nostrae professionem illibatam semper teneamus, etiam inter pressuras adversantium, ostendentes per patientiam quam rationabiliter eam servandam didicerimus, pro cujus amore nec adversa pati nec mortem subire formidemus. Cum modestia et timore conscientiam habentes bonam. In ipsa doctrinae scientia qualitatem docendi monet observare, ut videlicet humilitasquae magistra est omnium materque virtutum, et loquendo di
Abbreviated transcription (Latin):
mn admirabile lum̃ suũ. Sicut enĩ hi qͥde egipeia seruitute li¬
beratisunt ꝑmoisen carm̃ triũphale pꝰ tnsitũ marisrubri &
demersũ pharacionis exercitũ dño decantarunt: ita & nos oportet
pꝰacceptã inbaptis mo remissionẽ peccatorũ dignas beneficiiᷤ cȩ¬
lestib rependere grãs. Nãq egipcii qͥpopłidi affligebant. quia
tenebrȩ uel tribulaciones int̾ p̾̃tant᷑: apte ꝑsequentia nos peccat᷑a
sed inbaptis mate deleta significant. Liberacio qͦq filiorũ isrł
& ad ꝓmissã olĩ patriã ꝑduccio. c̃gruit misterio nr̃ę redẽpcionis:¬
ꝓqua adlucẽ suꝑne mansionis illustrante nos acducente xp̃igrã
tendimꝰ. Cuius lucẽ gr̃ȩ & illa nubis & ignis colũna monstrauit.
queer̃ & in toto itinere illo atenebris defendit noc̾tiũ: & ad
ꝓmissas patriȩ sedes in enarrabili calle ꝓduxit. Qui aliqͣndo
c̃secuti. Indicat aꝑte ꝑhos uersiculos quia his qͥ degentib ad

Expanded text:
tute liberati sunt per Moysen carmen triumphale post transitum maris Rubri et demersum Pharaonis exercitum Domino decantarunt, ita et nos oportet post acceptam in baptismo remissionem peccatorum dignas beneficiis coelestibus rependere gratias. Namque Aegyptii, qui populum Dei affligebant, qui etiam tenebrae vel tribulationes interpretantur, apte per sequentia nos peccata, sed in baptismate deleta, significant. Liberatio quoque filiorum Israel, et ad promissam olim patriam perductio, congruit mysterio nostrae redenos, ac ducente Christi gratia tendimus, cujus lucem gratiae, etiam illa nubis et ignis columna monstravit, quae eos in toto itinere illo a tenebris defendit noctium, et ad promissas patriae sedes inenarrabili calle perduxit. Qui aliquandoonsecuti. Indicat aperte per hos versiculos, quod his qui de gentibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ & flos decidit. sermo aut̃ dni manebit inȩt̾nũ. Ileminẽ xp̃ianũ
decet. & maxime uirginẽ ñdecet claritatẽ ullã cõputare carnis
ehonorẽ. s solũ appetere sermonẽ dĩ: bona in et̃nũ mansura
c̃plecti. aut si carni sit gloriandũ: tunc plane qͣndo in nominisdi
c̃fessione cruciat᷑. qnͣdo forcior femina uiris torquentib in¬
ienit᷑: qͣndo ignes. aut cruces. aut ferrũ. aut bestias patitur
ut coronet᷑. illa sunt carnis p̾ciosa monilia. illacor poris orna¬
menta meliora. Nonaut̃ turbet lectorẽ qđ inhac ꝓpħȩ senten¬
tia il le claritatẽ. nr̃a tnͣs lacio głam posuit: ñaq ex uno greco
qđ est doxa. utrũq solet latine tͣnsferri. Deponentes gͥ omnẽ¬

Expanded text:
fenum, et flos decidit, sermo autem Domini manet in aeternum. » Neminem Christianum fenum, et flos decidit, sermo autem Domini manet in aeternum. » Neminem Christianum decet, et maxime virginem non decet, claritatem ullam computare carnis et honorem, sed solum appetere sermonem Dei, bona in aeternum mansura complecti. Aut si in carne sit gloriandum, tunc plane quando in nominis confessione cruciatur, quando fortior femina viris torquentibus invenitur: quando ignes, aut cruces, aut ferrum, aut bestias patitur, ut coronetur. Illa sunt carnis pretiosa monilia, illa corporis ornamenta meliora. Non autem turbet lectorem quod in hac prophetae sententia, ille claritatem, nostra Translatio gloriam posuit, namque ex uno Graeco, quod est δόξα, utrumque solet Latine transferri. CAPUT II. Depone
Abbreviated transcription (Latin):
Siat q̃ in corruptibile ẽ p̃ci ũdñice passionis qͦredẽpti sumꝰ: ita
etiã in corruptibile ẽ. sacramentũ fontis sacri qͦ ren ascimur. Quȩ
ita sibi inuicẽ conectunt᷑. ut unu nobis sine attero salutem
ẽferre nequeat: quia nimirũ dñs itanos tẽpore incarnacionis
debeamꝰ. Deq̃ regeneracione benedicit᷑. Quia ñexemine corruptibili
s puerbũ dĩuiui & ꝑmanentis in ȩt̾ nũ. Agitur ut hinc colligat᷑
quia sicut exemine corruptibili caro quȩ corrũp it᷑ nascitur.
sic ꝑaquã uerbo dĩ c̃secratã. utta nobis quȩ finẽ nesciat tribuat᷑.
Qdetiã apte ꝓpħico astruit testimonio subiciens. Quia oĩs caro
bile generat carnẽ: ita uerbũ diuĩ qd manet inȩt̾nũ ȩt̾nãhis qͦs
exaquarecreat. in carnȩ simul & anima uitã dat. Huius testi¬
moni sc̃s cipͥanus in libro dehabitu uirginũ. itameminit. Clamat
inqͥt isaie dĩ. Ois caro fenũ. & oĩs claritas eiꝰ ut flos feni. Aruit

Expanded text:
corruptibile est pretium Dominicae passionis quo redempti sumus, ita etiam incorruptibile est sacramentum fontis sacri quo renascimur: quae ita sibi invicem connectuntur, ut unum nobis sine altero salutem conferre nequeat, quia nimirum Dominus ita nos tempore incarnationis debeamus. De qua regeneratione bene dicitur: Quia non ex semine corruptibili, sed per verbum Dei vivi et permanentis in aeternum agatur, ut hinc colligatur, quia sicut ex semine corruptibili caro quae corrumpatur nascitur, sic per aquam verbo Dei consecratam, vita nobis quae finem nesciat tribuitur. Quod etiam apte prophetico astruit testimonio subjiciens, quia Omnis caro bilem caro generat carnem, ita verbum Domini, quod manet in aeternum, aeternam his quos ex aqua recreat in carne simul et anima vitam dat. Hujus testimonii sanctus Cyprianus, in libro de Habitu Virginum, ita meminit: « Clamat inquit, Isaiae Deus: Omnis caro fenum, et omnis claritas ejus ut flos feni. Aruit
Abbreviated transcription (Latin):
lapis gͦ uiuus edificat᷑ axp̃o indomo eiꝰ. qͥcũq donante acuuant
ipso. bonis indefessus insistere curat oꝑib. It qͥpergrãmrede¬
neracionis scẽ ȩccłȩ ineor poratꝰ nichil ãplius ꝓsua salute opar
studuerit: hic qͣsimor tuus lapis cȩlesti ꝓrsus ẽ eclificio ineignꝰ
idõq abiciendus diuino examine. atq alius qͥdignꝰe loco es sub¬
stituendus. iuxta p̾ceptũ leuitici inqͦl epsi domorũ lapides a
sacerdote inspici. & sipurificari neqͥuerint. int̾ ĩ mundos c̃puta
acde ordine mundorũ lapidũ p̃cipiunt᷑ erui. Suꝑedificamm
inqͥt domꝰ sp̃uales. Ita illos domꝰ sp̃uales dicit fieri debere.
cũ sit una domꝰ xp̃i exelectis õib angłis & hominib ẽdita. qͥn
cũ sit una ȩccła catholica toto orbe diffusa. sepe pluralit̾ appe¬
sant᷑ eccłę ꝓpt̾ multi faria scilioet fideliũ c̃uenticula uarus
tribub. linguis. & popłis discreta. undedicit ipse. Ego ibus miss

Expanded text:
lapis vivus aedificatur a Christo in domo ejus, quicunque, donante ac juvante ipso, bonis indefessus insistere curat operibus. At qui per gratiam regenerationis sanctae Ecclesiae incorporatus nihil amplius pro sua salute operari studuerit, hic quasi lapis mortuus coelesti prorsus est aedificatione indignus, ideoque abjiciendus divino examine, atque alius qui dignus est loco ejus substituendus, juxta praeceptum Levitici, in quo leprosi domorum lapides a sacerdote inspici, et, si purificari nequiverint, jam inter immundos computari, ac de ordine mundorum lapidum praecipiuntur erui. Superaedificamini, inquit, domos spirituales. Ita illas domos spirituales dicit fieri debere, cum sit una domus Christi ex electis omnibus angelis et hominibus condita, quomodo cum sit una Ecclesia Catholica toto orbe diffusa, saepe pluraliter appellantur ecclesiae propter multifaria scilicet fidelium conventicula, variis tribubus, linguis et populis discreta. Unde dicit ipse: Ego Jesus misi
Abbreviated transcription (Latin):
spũales. siue domꝰ sp̃ualis: addiit. Sacerdociu sem. qͦ man
coñ siu pfundamentũ xp̃i. Omnẽ gͦ ȩccłam sacerdoeiuĩ sem̃ appellat.
qdsola domꝰ aaron inlege nom̃ &e officiũ habuit. Quia nimirũ
ossumi sacerdotis menbra sumꝰ. cuncti oleo leticiȩ signam᷑. uni¬
uersis c̃gruit qđ stibdidit. Offerre sp̃uales hostias acceptabiles¬
dõ pihnxp̃m. Spuales aut̃ hostias oꝑanta elemosinas &e p̃ces delim orin¬

Expanded text:
ales sive domus spiritalis addit: Sacerdotium sanctum, id r fundamentum Christi. Omnem ergo Ecclesiam sacerdotium sanctum appellat, quod sola domus Aaron in lege nomen et officium habuit. Quia nimirum omnes summi pontificis membra sumus, cuncti oleo laetitiae signamur, universis congruit quod subdit: Offerre spiritales hostias per Jesum Christum. Spiritales autem hostis opera nostra, eleemosynas et preces di
Abbreviated transcription (Latin):
edunt᷑ comedentẽ ꝓtinꝰ infastidiũ ꝑsacietatẽ uertunt. At contra
spũales deliciȩ cũ ñbabent᷑ infastidio sunt: cũ uͦ habent᷑ indeside¬
rio tantoq: acomedente ãplius estriunt᷑. qͣnto &abesuriente am¬
plius comedunt᷑. In illis appetitꝰ saturitatẽ. saturitas fastidium

Expanded text:
eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus pla
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ defutura salute serutarent᷑ & exqͥrerent: etiã horis
reuelatũ ẽ. qui a nindieb eorũ eadẽ salus. s in ur̃is pocuis qͥui
fine scłorũ nascimini esset aduentura tẽporib. Hec idõ dicit
ut admoneat nos curã gerere salutis oblatȩ quãtantis ꝑ amis
qͦablatis emundo statĩ liceret celestia regna c̃scendere. Per cos
dnuĩ aduentũ p̃cesserit. pars sit altera secuta. Inquẽ desideran
ñsint ȩtna felicitate ꝑfecte. ñ solũ imortalẽ deitatis magnifi¬
centiã s & assũpte humanitatis eiꝰ claritatẽ sẽꝑ aspicere gau.¬
deant. Uerũ diligentius intuendũ qͦmdicat. inque deliderant
anqłiꝓspicere: cũ desideriũ dici ñsoleat: eiꝰ rei quãhabemus. sed
iteplacio diuinȩ p̃sentiȩ ita suꝑnę patriȩ ciues beatificat. ut in¬
delicias cordis &corporis mirifice distinguensait. corporales
deliciȩ cũ ñ habent᷑ graue desideriũ accendunt: cũ uͦ habite

Expanded text:
t, etiam hoc illis revelatum est, quia non in diebus eorum eadem salus, sed in vestris potius, qui in fine saeculorum nascimini, esset adventura temporibus. Haec ideo dicit, ut admoneat eos curam gerere salutis oblatae, quam tantisper amquo ablatis e mundo statim liceret coelestia regna conscendere. Per eos Domini adventumpraecesserit, pars sit altera secuta. In quem desiderant cum sint aeterna felicitate perfectae, non solum immortalem Deitatis magnificentiam, sed et assumptae humanitatis ejus claritatem semper aspicere gaudebant. Verum diligentius iangeli prospicere, cum desiderium dici non soleat ejus rei quam habemus, sed contemplatio divinae praesentiae ita supernae patriae cives beatificat, ut indelicias cordis et corporis mirifice distinguens, ait corporales deliciae, cum non habentur, grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae
Abbreviated transcription (Latin):
I terũ aut̃ uidebo uos & gaudebit cor ur̃m: & gaudiu.
ur is nemo tollet auobis. Modicũ nẽ siopor tet ẽtristari.
portet inqͥt c̃tristari. quia ñ nisi ꝑ tristiciã scłi labentis
caffliccioni potest adgaudia ȩt̾na ꝑuenire. Modicũ aut̃
dicit quia ubi merces ȩt̾na retribuit᷑: breue uidebit᷑ ac leue
totu fuisse qđ inscłi tribulacionib graue uidebat᷑ e aceriiũ.

Expanded text:
cor vestrum et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Modicum nunc sic oportet contristari, oportet, inquit, contristari, quia non nisi per tristitiam saeculi labentis, et afflictiones potest ad gaudia aeterna perveniri. Modicum autem dicit, quia ubi merces aeterna retribuitur, breve videbitur ac leve totum fuisse, quod in saeculi tribulationibus grave videb