comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se nescire qd̃ nescit: quã in heresim uł
dãpnatam incurrere uł nouã condere.
dũ temere audet defensare qd̾ nescit.
Alia huiꝰ hominis falsa ce absurda inqͥbꝰ
ñ tam ꝑiculose uerũtam̃ a tramite ueri¬
etiã si dñs uoluerit. aliqͥd de libris eiꝰ uo¬
lo seribere. ibi forsitan omiã. uł si omĩa ñ
potuero. plurima ostendã. Istum aũt li¬
brũ quẽ ad te potiꝰ qui curã & ficdi nr̃e.
ce existimationis meȩ ut uerꝰ catholicꝰ
& bonus amicus fidelit̾ benigneq ges¬
sisti. quã ad alium quẽquã seribendu
putaui: tu legendu dabis. uł deseriben¬
dum quib potueris. uł quib dandũ
ẽẽ iudicaueris: in qͦ istiꝰ iuuenis p̃sũp¬
tionẽ ita reprim̃dam &e redarguenda
putaui. ut tam̃ eũ diligã. nec dapnari s
em̃dari uelim: atq ita ꝓficere in domo
magna quȩ ẽ catholica ȩccłia quo eum
miscdia diuina ꝑduxit. ut sit in illa uaᷤ

Expanded text:
se nescire quod nescit quam in heresim uel se nescire quod nescit quam in heresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet defensare quod nescit. alia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite uerietiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus catholicus et bonus amicus fideliter benigneque gessisti, quam ad alium quemquam scribendum putaui, tu legendum dabis uel describendum quibus potueris uel quibus dandum esse iudicaucris. in quo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarguendam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere in domo magna. quae est catholica ecclesia, quo eum misericordia diuina perduxit. ut sit in illa uas
Abbreviated transcription (Latin):
cȩloꝵ originali peccato ꝑ qd̃libet aliud
resoluto: ne dicant. animas peccasse ali¬
cubi ante carnẽ. & hoc merito in carnẽ
peccatricẽ fuisse detrusas. ne dicant
peccata quȩ in eis inuenta ñ sunt qͥa
p̃scita st̃ merito fuisse punita: cũ ad eã
uitam ubi eam cõmitterent ꝑmissȩ ñ
fuerint ꝑuenire. Dicħ gͦ istoꝵ quatuor
dicentes. qm̃ qdlibet eoꝵ falsũ atq im¬
pium ẽ. inueniant etiã scͥpturarũ de
hac re certissima testimonia: ce hanc sen¬
tentiam suã. ñ solũ me ñ uetante uerũ
etiam fauente. & grãs agente defendan.
Si aut̃ ñ inueniunt certissimã de hac
re auctoritatẽ diuinoꝵ eloquioꝵ: & ali¬
qͥd illoꝵ quatuor ꝑ inopiam dicere cõ¬
pelluntur: eohibeant se ne ꝑ ipsã inopiã
etiã paruuloꝵ animas ñ habere origina¬
le peccatũ. scd̾m pelagianã heresim olim
dãpnabiłe nuꝑrimeq dãpnatã. dicere
compellant᷑. Oelr ẽ enĩ hominẽ fateri

Expanded text:
caelorum originali peccato per quodlibet aliud caelorum originali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor dicentes, quoniam quodlibet eorum falsum atque impium est, inueniant etiam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntur, cohibeant se, ne per ipsam inopiam etiam pa: uulorum animas non habere originale peccatum secundum Pelagianam heresim olim damnabilem nuperrimeque damnatam dicere conpellantur. melius est enim homini fateri
Abbreviated transcription (Latin):
potuit inuenire: & paruulis sine bap¬
tismo de corꝑe exeuntib solui posse o¬
riginale peccatũ. et offerendũ ꝑ eis sa¬
rati ꝑ eiꝰ sacram̃ta in erꝰ eccłia. eosq sine
lauachro regenerationis de hac uita
emigrantes. ñ ad requiẽ tantũ ire. s ad
regnũ cȩloꝵ posse etiã ꝑuenire.: & alia mul¬
tum absurda quȩ omĩa colligere. atq
in isto libro digerere longũ uisũ ẽ. Absit
gͦ ut animarũ ꝓpago si falsa ẽ a talib re¬
fellat᷑: & animarũ nouarũ insufflatio.
si uera ẽ a talib defendat᷑. Qũã obrem
quicũq uolunt defendere qd̾ dicunt᷑
ammȩ nouȩ nascentib insufflari. ñ de
parentib trahi: aliqͥd illoꝵ quatuor q̃
supra cõmemoraui. caueant om̃imͦ: hoc
ẽ ne dicant a do̾ fieri animas peccatres
ꝑ alienũ originale peccatũ ne dicant
paruulos qͥ sine baptismo exierint. ꝑ¬
uenire posse ad uitã et̾̃nam. regnũ q

Expanded text:
potuit invenire. Et « parvulis sine bappotuit invenire. Et « parvulis sine baptismo de corpore exeuntibus solvi posse originale peccatum, et offerendum pro eis sarati per eius sacramenta in eius ecclesia, \'eosque sine lauacro regenerationis de hac uita migrantes non ad requiem tantum ire, sed ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternam regnumque
Abbreviated transcription (Latin):
de illo naturȩ suȩ genꝰ ducere negari
sobrie nullo pacto pot̾. Iste aũt ita sͥ
ẽ ipse contrariꝰ ut genꝰ dĩ ẽẽ animas
dicat. ñ natura s munere: & tam̃ nol
factas ex nichilo. s ex illo dicat origi¬
nem ducere: ac sic eas qd priꝰ negarie¬
rat ad di naturã reuocare ñ dubitat.
Anmarũ aũt nouarũ sine ꝓpagine in¬
sufflationẽ. defendi qͥdem minime ꝓ¬
hibemꝰ s ab eis qͥ potuerint aliqͥd inue¬
nire uł in canonicis libris qd̾ ñ sit am¬
biguum dissoluendȩ huic obligatissimȩ.
questioni. uł in ratiocinationib siuis qd̾
ñ sit contrariũ catholicȩ ueritati. ñ a¬
talib qualis iste apparuit. qͥ ñ inueni¬
endo qͥd diceret. et deliberationẽ suam
nolendo suspendere. iures suas omino¬
ñ metiens ne taceret. ausus ẽ dicere in¬
quinari anima meruisse ꝑ carnẽ: ⁊ ẽẽ
meruisse animã peccatricẽ. cuiꝰ nullum
meritũ seu bonũ seu malũ ante carnẽ

Expanded text:
de illo naturae suae genus ducere negari de illo naturae suae genus ducere negari sobrie nullo pacto potest. iste autem ita sibi est ipse contrarius, ut genus dei esse animas dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat originem ducere; ac sic eas, quod prius negauerat, ad dei naturam reuocare non dubitat. Animarum autem nouarum sine propagine insufflationem defendi quidem minime prohibemus, sed ab eis qui potuerint aliquid inuenire uel in canonicis libris, quod non sit ambiguum dissoluendae huic obligatissimae quaestioni, uel in ratiocinationibus suis. quod non sit contrarium catholicae ueritati, ntalibus qualis iste apparuit, qui non inveniendo quid diceret, et deliberationem suam nolendo suspendere, vires suas omnino non metiens, ne taceret, ausus est dicere, « inquinari animam meruisse per carnem, et esse meruisse animam peccatricem; » cujus nullum meritum, seu bonum seu malum, ante carnem
Abbreviated transcription (Latin):
ita ce isti aliquib ñ ambiguis testimoni¬
is ꝓpaginẽ astruerent animarũ. Pari
uice gͥ ammonemꝰ etiã hos qͥ animaꝵ
ꝓpaginẽ destruunt. ut nouas adõsuf¬
flari animas certis docum̃tis asseran:
&e tẽ illud qd̾ dictũ ẽ. os ex ossib meis:
caro de carne mea. ñ tropice. idẽ apar¬
te totũ. ut simul intelligat᷑ & anima. s
ꝓpͥe de sola carne dictũ ẽẽ defendant.
Quȩ cũ ita sint: uideo librũ istũ iam eẽ
claudendũ. Omĩa qͥppe quȩ mͥ maxime
necessaria uidebantꝰ continet: qͥb hii
qui legerint sciant cauere se debere.
ne huic homini euiꝰ duos libros mͥ misi¬
st in hoc consentiant. ut credant aiãs
sic ex d̃i flatu ẽẽ. ut ñ sint ex nichilo.
Hoc enĩ qͥ credit cesi uerbis neget. re ipsa
clamat. animas di habere substantiã:
& ipsius genꝰ eẽ. ñ munere s nat᷑a. Nam
de quo qͥsꝙ naturȩ suȩ originẽ ducit:

Expanded text:
ita et isti aliquibus non ambiguis testimoniita et isti aliquibus non ambiguis testimoniis propaginem astruerent animarum. pari uice igitur ammonemus etiam hos, qui animarum propaginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asserant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, non tropice a parte totum. ut simul intellegatur et anima, sed proprie de sola carne dictum esse defendant. Quae cum ita sint, uideo librum istum iam esse claudendum. omnia quippe, quae mihi maxime necessaria uidebantur, continet, quibus hi qui legerint sciant cauere se debere, ne huic homini, cuius duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant \'animas sic ex dei flatu esse, ut non sint ex nihilo\'. hoc enim qui credit, etsi uerbis neget, re ipsa clamat animas dei habere substantiam et ipsius genus esse non munere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae originem ducit,
Abbreviated transcription (Latin):
ro de carne mea: quẽ ad modũ argum̃¬
tantur apollinaristȩ. uł quicũq st̃ alii
adu̾sus animã dñi. quã ꝑꝑt̾ea negant
qͥa scͥptũ legunt. uerbũ caro factũ est.
Si enĩ et anima inquiunt ibi eẽt. debu¬
it dici u̾bum homo factũ ẽ: s istis ꝓpt̾ea
dicit᷑. carnis nomine solere scͥpturam
totũ hominẽ nuncupare. sicuti ẽ & ui¬
debit omĩs caro salutare di. Non enĩ
caro sine anima uidere aliqͥd potest.
qͥa plurimis aliis sc̃arũ scͥpturarũ lociᷤ.
ñ solũ carnẽ. ueru̾etiam animã huma¬
nam. id ẽ. rationalẽ inẽẽ homini xp̃o
sine ulla ambiguitate monstrat᷑: unde
& isti a quib animarũ ꝓpago defendit᷑
possent acciꝑe a parte totũ ẽẽ dictũ.
os de ossib meis &e caro de carne. mea.
ut illic intelligeret᷑ &e anima: quẽ admo¬
dum uerbũ carnẽ factũ ñ sine anima
accipimꝰ: si quẽadmołu alia testimonia
docent habere humanã animã xp̃m:

Expanded text:
ro carne mea, quemadmodum argumenro carne mea, quemadmodum argumentantur Apollinaristae uel quicumque sunt alii aduersus animam domini, quam propterea negant, quia scriptum legunt: uerbum caro factum est. \'si enim et anima\', inquiunt, \'ibi esset, debuit dici: uerbum homo factum est\'. sed istis propterea dicitur carnis nomine solere scripturam totum hominem nuncupare — sieuti est: et uidebit omnis caro salut a r e d e i; non enim caro sine anima uidere aliquid potest —, quia plurimis aliis sanctarum scripturarum locis non solam carnem, uerum etiam animam humanam, id est rationalem, inesse homini Christo sine ulla ambiguitate monstratur. unde et isti, a quibus animarum propago defenditur, possent accipere a parte totum esse dictum: os de ossibus us mis et caro de carne mea, ut illic intellegeretur et anima, quemadmodum uerbum carnem factum non sine anima accipimus, si, quemadmodum alia testimonia docent habere humanam animam Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
suadere qd̃ nesciunt. Sicut enĩ eacłẽ
ñ soluta s manente. questione potuit.
tacere scͥptura. qd̵ mulier dõ sufflante.
sicut uir ei acceꝑit animã: sic eadẽ ñ
soluta s manente. questione potuit ta¬
cere seriptura. ut adam ñ diceret aĩa
de anima mea. Ac ꝑ hoc si pͥmȩ muli¬
eris anima ex uiro ẽ. a parte totum
significatũ ẽ. ubi legit᷑ hoc nẽ os ex os¬
sib meis. & caro de carne mea: cũ to¬
ta ex uiro ñ caro sola sit sũpta. Si aũt
ñ est ex uiro. s eã ds insufflauit sicut
uiro: a toto pars significata ẽ. ubi legi¬
tur: de uiro suo sũpta ẽ: eũ earo eiꝰ non
tota sit sũpta. Quapꝑt̃ cũ his testimo¬
niis qd̃ ad hãc r̾ẽ ꝑtinet utiq ãbiguiᷤ
ñ soluat᷑ hȩc questio. illud tam̃ scio sic
argum̃tari homines. qͥ ex hoc putant
animã mulieris ñ ẽẽ de anima uiri.
qͥa ñ ẽ dictũ anima de. anima mea s ca¬

Expanded text:
suadere quod nesciunt. sicut enim eadem suadere quod nesciunt. sicut enim eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, qsicut uir eius acceperit animam, sic eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, ut Adam non diceret: \'anima de anima mea\'. ac per hoc, si primae mulieris anima ex uiro est, a parte totum significatum est, ubi legitur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, cum tota ex uiro, non caro sola sit sumpta. si autem non est ex uiro, sed eam deus insufflauit sicut uiro, a toto pars significata est, ubi legitur: de uiro suo sumpta est, eum caro eius, non tota sit sumpta. Quapropter, cum his testimoniis, quod ad hanc rem pertinet, utique ambiguis non soluatur haec quaestio, illud tamen scio sic argumentari homines, qui ex hoc putant animam mulieris non esse de anima uiri, quia non est dictum: \'anima de anima mea\', sed: ca
Abbreviated transcription (Latin):
sermone certauerint: ego int̾ eos sie iu¬
dico. ut ne incognitis fidant. & temere
audeant affirmare qd̾ nesciunt. utrosq
cõmoneam. Si enĩ scͥptum eẽt. i sufflauit
flatũ uitȩ in faciẽ mulieris & facta ẽ in
animã uiuã: nec sic eẽt ĩa consequens
ut ñ ꝓpagaret᷑ ex parentib anima. nisi
etiam de filio eoꝵ hoc scͥptum similit̃
legeret᷑. fieri enĩ potuit. ut m̃brum nos
animatũ de corꝑe extractũ indigeret.
animari. filii uͦ anima ex patre ꝑ matr̃e
ꝓpaginis transfusione traheret᷑. Cum uͦ
tacitũ est. occultatũ est ñ negatũ: s ne¬
q affirmatũ. Ac ꝑhoc sicubi forte ñ ta¬
citum ẽ: clariorib docum̃tis ẽ astruen¬
dum. Unde nec illi qͥ defendunt anima¬
rum ꝓpaginẽ. ex eo qd̃ ñ sufflauit. ds̃ in
faciẽ mulieris aliqͥd adiuuant᷑: nec illi
qui eam negant. ido qͥa ñ dixit ada
anima de anima mea. debent sibi per-¬

Expanded text:
sermone certauerint, ego inter cos sic iusermone certauerint, ego inter cos sic iudieo, ut, ne incognitis fidant et temere audeant affirmare quod nesciunt, utrosque commoneam. si enim scriptum esset : \'insufflauit flatum uitae in faciem mulieris et facta est in animam uiuam\', nec sic esset iam consequens, ut non propagaretur ex parentibus anima, nisi etiam de filio eorum hoc scriptum similiter legeretur. fieri enim potuit, ut membrum non animatum de corpore extractum indigeret animari, filii uero anima ex patre per matrem propaginis transfusione traheretur. cum uero tacitum est, occultatum est, non negatum, sed neque affirmatum. ac per hoc sicubi forte non tacitum est, clarioribus documentis est astruendum. unde nec illi, qui defendunt animarum propaginem, ex co, quod non sufflauit deus in faciem mulieris, aliquid adiuuantur nec illi, qui eam negant, ideo quia non dixit Adam: \'anima de anima mea\', debent sibi per
Abbreviated transcription (Latin):
animata fuerint detracta ñ mortua.
Neq enĩ boc om̃ĩpotentem facere potu¬
isse ido negancłu ẽ: qͥa nullus hominũ
potest aliqͥd eũ aninia de humana car-¬
ne p̃cidere. Nam qd̾ ada secutꝰ adiunx̃.
ẽ. ce ñ ait potr unde opinio confirmaret᷑
hic itaq illi qͥ contra sentiunt posst̃ dice.
qͥa ñ scriptũ est carnẽ mulieris. s mu¬
lierem de uiro suo sũptam. totã debere
accipi cũ anima ce spu. Nam cesi anima
sexu caret: ñ tam̃ qñ do appellant᷑ mulie.¬
res. excepta anima eas necesse ẽ intelli¬
gi. Alioquin. ñ ita se ammonerent᷑ orena¬
re ñ intortis ermib aut auro uł mar¬
garitis. aut ueste p̃ciosa: s qd̃ decet in¬
quit mulieres: ꝓmittentes pietatẽ ꝑ
bonã conu̾sationemᷤͤ Ytiq pietas intꝰ ẽ
in anima uł in spũ: &e tam̃ mulieres appel¬
late st̃ etiã ut se intꝰ ornarent. uͥ nullꝰ
ẽ sexus. Cũ itaq isti sic int̾ se alt̾nante

Expanded text:
animata fuerint detracta, non mortua. animata fuerint detracta, non mortua. Neque enim, hoc Omnipotentem facere potuisse, ideo negandum est, quia nullus hominum potest aliquid cum anima de humana carne praecidere. Nam quod Adam secutus adjunxit, cur non ait potius, unde opinio confirmareturhic itaque illi qui contra sentiunt possunt diccre, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de uiro suo sumptam. totam debere accipi cum anima et spiritu. nam etsi anima sexu caret, non tamen quando appellantur mulieres excepta anima eas necesse est intellegi. alioquin non ita se ammonerentur ornare: non in tortis crinibus aut auro uel margaritis aut ueste pretiosa, sed quod decet, inquit, mulieres promittentes pietatem per bonam conuersationem. utique pietas intus est in anima ucl in spiritu, et tamen mulieres appellatae sunt, etiam ut se intus ornarent, ubi nullus est sexus. Cum itaque isti sic inter se alternante
Abbreviated transcription (Latin):
rectissime dicit᷑: quã tam̃ dare ex ꝓpa¬
gine ñ negatur. Dunc uideamꝰ illud de
genesi testimoniũ ubi facta mulier de
latere uiri. adducta ẽ ad eũ e dixit:
hoc nunc os ex ossib meis. & caro de car¬
ne mea. Hoc qͥppe iste putat qd̵̃ dicere
debuerit adam. anima ex anima mea.
ctum eẽt. S illi qui ꝓpaginẽ asserunt
animarũ. hinc se putant inuictius su¬
am munire sententiã: qͥa cũ scͥptum sit
detraxisse dm costam de latere uiri. eã¬
ꝙ ȩdificasse in mulierẽ. ñ est additũ qd̃
in eiꝰ faciẽ sufflauerit flatũ uitȩ. ido
inquiunt. qͥa ĩa de uiro fuerat anima¬
da: nã si ñ fuiss nequaquã nos inqͥunt
sc̃a scͥptura huiꝰ rei cognitione fraudass.
A dillud uͦ qd̾ ait adam hoc nc̃ os ex ossib
ab eis responderi potest quẽ ad modu
suꝑrꝰ demonstratũ ẽ. ut a parte totũ in¬
delligat᷑ hoc dictũ. os ce caro mea. s q̃

Expanded text:
rectissime dicitur, quam tamen dare ex proparectissime dicitur, quam tamen dare ex propagine non negatur. Nunc uideamus illud de Genesi testimonium, ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne m ea. hoc quippe iste putat, \'quod dicere debuerit Adam: "anima ex anima mea" ctum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt animarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem sufflauerit flatum uitae; ideo, inquiunt, quia iam de uiro fuerat animata. nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta scriptura huius rei cognitione fraudasset. ad illud uero quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus ab cis responderi potest. quemadmodum superius demonstratum est, ut a parte totum intellegatur hoc dic
Abbreviated transcription (Latin):
hominis caro. Illud uͦ qd̾ dictũ est. in qͦ
om̃s peccauert̃. sola om̃ium caro hominũ
intelligenda ẽ. quȩ inde transfusa ẽ: a to¬
to partẽ significante scͥptura. Si aũt illd̃
ẽ uerũ. qd̵ totꝰ homo ex toto homine ꝓpa
tropiee ex uno sanguine totũ significat᷑
a parte. id ẽ totus homo qui ex anima
constat & carne: uł potiꝰ ut iste amat.
loqui. ex anima ce spũ ce carne:nã ce ex
parte totũ. & ex toto partẽ diuina e¬
loquia significare consuerunt. Ex par¬
te. enĩ totũ significatũ est ubi legit᷑.
ad te omĩs caro ueniet: qͥa ex carne. in¬
delligitur totꝰ homo. Ex toto aũt parᷤ
cũ dicit᷑ xp̃c sepultus: cũ sola eiꝰ caro
sepulta sit. Iam illud qd̾ in hoc apłi te¬
stimonio positũ est. qͥa ipse dat om̃ib
dat. S adhuc querimꝰ unde det. utrũ
ex noua insufflatione. an ex ꝓpagine.
Ipse qͥppe dare etiã carnis substantiam

Expanded text:
hominis caro; illud nero quod dictum est: in quo hominis caro; illud nero quod dictum est: in quo omnes peccauerunt, sola omnium hominum caro intellegenda est, quae inde transfusa est, a toto partem significante scriptura. si autem illud est uerum, quod totus homo ex toto homine propagtropice \'ex uno sanguine\' totum significatur a parte, id est totus homo. qui ex anima constat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex anima et spiritu et carne. nam et ex parte totum et ex toto partem diuina eloquia significare consuerunt. ex parte enim totum significatum est, ubi legitur: ad te omnis caro ueniet, quia ex carne intellegitur totus homo; ex toto autem pars, cum dicitur Christus sepultus, cum sola eius caro sepulta sit. iam Llud quod in hoc apostoli testimonio positum est, quia ipse dat omnibusdat. sed adhuc quaerimus unde det, utrum ex noua insufflationc an ex propagine. ipse quippe dare etiam carnis substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
telligatur ce spc̃. de qͦ scͥptura ibi tacuit:
cur aliis ñ liceat. sic acciꝑe qd̃ dictũ ẽ
ex uno sanguine. ut illic ce aĩa cesp̃c̃
possit intelligi. qm̃ homo significatus
nomine sanguinis. ñ solo constat ex cor¬
pore. uerũetiam ex anima et spũ. Sient
enĩ qui ꝓpaginẽ defendit. animarum.
ñ hinc istũ debet. oppͥmere. qͥa de pͥmo
homine scͥptum ẽ. in quo om̃s peccaue¬
runt: ñ enĩ dictum ẽ in quo om̃iũ ca¬
mines. cũ homo ñ sola sit caro: sic̃ gͦ hinc
iste ñ debet oppͥmi. qͥa forte ita dictũ ẽ.
om̃s homines. ut scd̾m soła carnẽ intel¬
ligerent᷑. sic iste ñ hinc debet p̾mere de¬
fensores ꝓpaginis animarũ. qͥa dictũ est.
omne genꝰ hominũ ex uno sanguine. taꝙͣ
ꝓptẽa sola caro ꝑtineat ad ꝓpaginẽ. Si enĩ
hoc ẽ uerũ qd̾ isti asserunt. ut ñsit aĩa
ex anima s caro ex carne sit tantum:
ita dictum ẽ ex uno sanguine. ut ñ totꝰ
homo significaret᷑ a parte. s tantũ riniꝰ

Expanded text:
llegatur et spiritus, de quo scriptura ibi tacuit, cur aliis non liceat sic accipere quod dictum est: ex uno sanguine, ut illic et anima et spiritus possit intellegi, quoniam homo significatus nomine sanguinis non solo constat ex corpore, uerum etiam ex anima et spiritu? sicut enim qui propaginem defendit animarum non hinc istum debet opprimere, quia de primo homine scriptum est: in quo omnes peccauerunt — non enim dictum est: \'in quo omnium camines, cum homo non sola sit caro —. sicut ergo hinc iste non debet opprimi, quia forte ita dictum est \'omnes homines\', ut secundum solam carnem intellegerentur, sic iste non hinc debet premere defensores propaginis animarum, quia dictum est: omne genus hominum ex uno sanguine, tamquam propterea sola caro pertineat ad propaginem. si enim hoc est uerum, quod isti asserunt, ut non sit anima ex anima, sed caro ex carne sit tantum, ita dictum est e x uno sanguine, ut non totus homo significaretur a parte, sed tantum unius
Abbreviated transcription (Latin):
adueniat regnũ tuũ. ñ intelligunt.
Regnũ dĩ dicit᷑. ubi cũ illo fidelis famiba
ei beatȩ & sempit̾nȩ tota regnabit.
Nã scdm potestatẽ q̃ illi suꝑ oĩa ẽ: etiã nc̃
utiq regnat. Qͥo gͦ ẽ qd̾ oramꝰ ut ueniat:

Expanded text:
adueniat regnum tuum, non intellegunt. adueniat regnum tuum, non intellegunt. regnum dei dicitur, ubi cum illo fidelis familia eius beate et sempiterne tota regnabit; nam secundum potestatem quae illi super omnia est etiam nunc utique regnat. quid ergo est quod oramus, ut ueni
Abbreviated transcription (Latin):
gnat in t̾ris. in abyssis: in paradyso iin¬
fernõ Ubi enĩ ñ regnat: cuiꝰ ubiq sũma
potestas ẽ . S aliud ẽẽ regnũ celoꝵ qͦ
fas ñ est accetlere nisi lauachro regenera¬
dionis ablutos ꝓpt̾̃ dñicam uerã fixamq
sententiã: aliud ẽẽ aut regnũ t̾rarũ uel
aliarũ ereaturȩ partiũ. ubi possunt eẽ
aliquȩ mansiones domꝰ cdĩ quãus ꝑti¬
nentes ad regnũ dĩ ñ tam̃ ad regnũ celo¬
rum ubi excellentiꝰ ae beatr ẽ regnũ dĩ.
ita fieri ut nec aliquȩ domꝰ dĩ partes
atq mansiones a regno dĩ nefarie sepa¬
renturꝰ et tam̃ ñ om̃s in regno celoꝵ mas¬
sionib p̃parent᷑: atq inhis quȩ in regno
cȩloꝵ ñ st̃ possint felicit̾ habitare: qͥb
eas etiã ñ baptiratis ds dare uoluerit
ut in regno di sint: quãuis in regno
cȩloꝵ qͥ baptirati ñ st̃. eẽ ñ possint. Hoc
regnũ dĩ dicatur unde oramꝰ dicentes

Expanded text:
gnat in terris, in abyssis, in paradiso, in ingnat in terris, in abyssis, in paradiso, in inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regenerationis ablutos propter dominicam ueram fixamque sententiam, aliud esse autem regnum terrarum uel aliarum creaturae partiualiquae mansiones domus Dei, quamvis pertinentes ad regnum Dei, non tamen ad regnum coelorum, ubi excellentius et beatius est regnum Dei: ita fieri, ut nec aliquae domus Dei partes atque mansiones a regno Dei nefarie separentur; et tamen non omnes in regno coelorum mansoribus praeparentur atque in his quae in regno caelorum non sunt possint feliciter habitare, quibus eas etiam non baptizatis deus dare uoluerit, ut in regno dei sint, quamuis in regno caelorum, quia baptizati non sunt, esse non possint. Hoc regnum dei dicatur, unde oramus dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeat: quo eurrendu ẽ cũ illo ne ꝑeat.
Qͥs gͦ hec uerba scripta in libro sapientiȩ
deparuulis sine baptismate mortuis
dicta ẽẽ crederet. diceret. seriberet. reci¬
taret: si ea sicut oportuerat cogitaret:
Noli credere. nec dicere. nec docere. aliqͥͤs
mansiones ẽẽ extra regnũ dĩ. quas esse
catholicꝰ. Non enĩ ait sicut hoc testimo¬
niũ ipse posusti: multȩ mansiones st̃
apud patr̃e meũ. Qd̾ si ita dixiss. ñ alibi
eeñt intelligendȩ quã in domo patͥs eiꝰ:
s aꝑte ait. in domo patͥs mei mansiones
multȩ st̃. Qͥs itaq audeat aliqͦs partes
domꝰ dĩ separare a regno diͣ ut cũ regeᷤ
t̾rȩ ñ tantũ in domo sua nec tantũ in
patria sua. s longe lateq etiã trans mare.
regnare inueniant᷑ rex qͥ fecit cȩłu et
t̾ram nec in tota domo sua regnare di¬
cat᷑. S fortasse dicas omĩa qͥdem ꝑtinẽ¬
re ad cl̃ĩ regnũ: qͥa regnat in celis. re¬

Expanded text:
pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. quis ergo haec uerba scripta in libro Sapientiae de paruulis sine baptismate mortuis dicta esse crederet, diceret, scriberet, recitaret. si ra. sicut oportuerat, cogitaret ? Noli credere nec dicere nec docere \'aliquas mansionum esse extra regnum dei, quas esse catholicus. Non enim ait, sicut hoc testimonium ipse posuisti, Multae mansiones sunt apud Patrem meum; quod si ita dixisset, non alibi essent intelligendae quam in domo Patris ejus: sed aperte ait, In domo Patris mei mansiones multae sunt . Quis itaque audeat aliquas partes domus dei separare a regno dei, ut, cum reges terrae non tantum in domo sua nec tantum in patria sua, sed longe lateque etiam trans mare regnare inueniantur, rex qui fecit caelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur? Sed forte dicas omnia quidem pertinere ad dei regnum, quia regnat in caelis, re
Abbreviated transcription (Latin):
si uis ẽẽ catholicꝰ. Hoc enĩ ad illos omino
ñ ꝑtinet᷑. s ad eos potrꝰ qͥ baptirati ⁊ pie
uiuentes. diu ñ ꝑmittunt᷑ hic uiuere:
ñ annis s sapientiȩ grã consummnati.
Iste uͦ error quo putatur hoc de paruu¬
lis anteꝙ̃. baptizent᷑ morientib ẽẽ dic¬
tumꝰ ipsi sacroscõ lauachro intolerabiłe
facit iniuriã: si paruulus qͥ baptiratꝰ ra¬
pipoterat. ꝑꝑt̾ea priꝰ rapit᷑ ne malicia
mutet illiꝰ intellectũ aut ne fictio deci¬
piat animã ex: quasi in eocłe baptismo b̃
ẽẽ malicia credat᷑ ce fictio. qua in peius
mutet᷑ & decipiat᷑. si ñ ante. rapiat᷑. Dend̾
qm̃ placita erat dõ anima erꝰ ꝓꝑauit de
mecdio iniqͥtatis illũ educere. ita ut nͦ
paulułu remoraret᷑. ut qd̃ in eo p̃destina¬
rat impleret. s contra suã p̾destinationẽ
facere maluit. tanquã festinans. ne qd̃ ei
placuerat in ñ baptirato ext̾̃minaret᷑ in
baptismoͬ tanqũa moriturus infans ibi

Expanded text:
si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec esse malitia credatur et fictio qua in peius mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. deinde quoniam placita erat deo anima eius, properauit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat inpleret, sed contra suam praedestinationem facere maluit tamquam festinans, nc quod ei placuerat in non baptizato exterminaretur in baptismo, tamquam moriturus infans ibi
Abbreviated transcription (Latin):
de. etiã illi er̃t̃ q̃ pęna et̃m igniᷤ ardeb̾t. Nũqͥd¬
nã obhoc etiã ipsoᷤ in regno dĩ futoͣs dicturi
sumꝰ. Aliud ẽ regnũ dĩ muneribꝰhonorari.
aliud regnũ d̃i legib coerceriꝰ. Ut aũ tibi
manifestissime appareat. ñ esse regnum
celoꝵ distribuendu baptizatis. & alias
partesr egnidĩ dandas quib tibi uisũ est
ñ baptiratis:. ipsũ dnm audi. qͥ ñ ait si
qͥs ñ renatꝰ fuerit ex aqua &e spũ. ñ pot̾¬

Expanded text:
ardebunt: numquidnam ob hoc etiam ipsos in regno Dei futuros dicturi sumus? Aliud est enim regni Dei muneribus honorari, aliud regni Dei legibus coerceri. Ut autem tibi manifestissime appareat, non esse regnum coelorum distribuendum baptizatis, et alias partes regni Dei dandas quibus tibi visum est, non baptizatis; ipsum Dominum audi, qui non ait, Si quis non renatus fuerit ex aqua et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rogata respondent: cui ñ tͥ uisus fu¬
erit baptizatus potuisse ab impio pa¬
tre ad gentiliũ sacrilegia reuocari. et
ob hoc fuisse in penis. de qͥb sorore o¬
rante liberatꝰ. ẽ nescio: Neq enĩ &e ipsũ
uł nunquã fuisse xꝑianũ uł cathecui¬
minũ defunctũ fuisse legisti: quã quã
ipsa lectio ñ sit in eo canone scͥptura¬
rum. unde in huiꝰmodi questionib te¬
stimonia ꝓferenda st̃. Noli credere nec
dicere nec docere. qͦs d̾s p̾destinauit

Expanded text:
terrogata respondent, cur non tibi uisus futerrogata respondent, cur non tibi uisus fuerit baptizatus potuisse ab impio patre ad gentilium sacrilegia reuocari et ob hoe fuisse in poenis, de quibus sorore orante liberatus est, nescio. neque enim et ipsum uel numquam fuisse Christianum uel catechumenum defunetum fuisse legisti, quamquam ipsa lectio non sit in eo canone scripturarum, unde in huiusmodi quaestionibus testimonia proferenda sunt. Noli credere nec dicere nec docere \'quos domin
Abbreviated transcription (Latin):
cinus crim̃ incurrerat. re ñ expers bap¬
tismatis s tanquã penitens accepit sce¬
lerum ueniã. que baptizatꝰ amisit: qͣnͣ¬
doqͥdem puetas tã fidelis &e dño in anmo
eius et nob̾ in uerbis eiꝰ apparuit. Nã
si eos de quib ñ scriptũ est utrũ fue¬
rint baptizati. sine baptismo de hac ui¬
ta recessisse contendimꝰ: ipsis calupni¬
amur aplis. qui pret̾ apłm paulũ qnͣ¬
do baptizati fuerint ignoramꝰ. S si ip¬
sos baptiratos eẽ ꝑ hoc nob̃ innotescere
potuit. qd̾ beato petro dñs ait. qͥ lotus
est ñ indiget ut lauet: qͥd de aliis de
quib uł tale nich legimꝰ dictũ. de bar¬
naba. de timotheo. de tito. de silea. de
philemone. de ipsis eũgłistis marco et
luca. de innumerabilib cȩt̾is qͦs absit
ut baptizatos ẽẽ dubitemꝰ. quãuis ñ
legamꝰ: Dinocrates aut septennis puer
in quib annis pueri cũ baptizantur
iam symbolũ reddunt. & ꝓ se ipsi ad in¬

Expanded text:
cinus et crimen incurrerat et non expers bapcinus et crimen incurrerat et non expers baptismatis, sed tamquam paenitens accepit scelerum ueniam quae baptizatus ammisit? quando quidem pietas tam fidelis et domino in animo eius et nobis in uerbis eius apparuit. nam si eos, de quibus 11011 scriptum est utrum fuerint baptizati, sine baptismo de hac uita recessisse contendimus, ipsis calumniamur apostolis, qui praeter apostolum Paulum quando baptizati fuerint ignoramus. sed si ipsos baptizatos esse per hoc nobis innotescere potuit, quod beato Petro dominus ait: qui lotus est, non indiget, ut lauet, quid de aliis, de quibus uel tale nihil legimus dictum, de Barnaba, de Timotheo, de Tito, de Sila, de Philemone, de ipsis euangelistis Marco et Luca, de innumerabilibus ceteris, quos absit ut baptizatos esse dubitemus. quamuis non legamus? Dinocrates autem septennis puer, in quibus annis pueri cum baptizantur iam symbolum reddunt et pro se ipsi ad in
Abbreviated transcription (Latin):
docere. infantes antequã baptizent᷑
nalium indulgentiã peccatoꝵ: si uis
ẽẽ catholicꝰ. Exempla enĩ quȩ te fallunt
uł de latrone qui dũm ẽ confessus in
cruce. uł de fr̃e sc̃e ꝑpetuȩ dinorrate:
nicħ tͥ ad huiꝰ erroris sententiã suffra¬
gant᷑. Latro qͥppe ille quãuis potuerit.
iudicio diuino int̾ eos deputari. qui
martyrii confessione purgant᷑: tam̃ cẽ
utrũ ñ fuerit baptizatus ignoras. Nã
ut omittã qd̾ eredit᷑. aqua simul cũ san
guine exiliente de. latere dñi iuxta coi¬
fixum potuisse ꝑfundi: atq huiꝰmodi
scĩssimo baptismate dilui. Qd si in car¬
cere fuerat baptizat᷑: qd̾ &e postea ꝑsecu¬
dionis tẽpore ñ nulli clanculo impetͣre
potuert. Qdͥ si ce antequã teneret᷑. Neq
eñĩ ꝑꝑt̾ea illi publicȩ leges parcere pote¬
rant qnͣtum attinet ad corꝑis mortem:
qm̃ diuinitꝰ remissionẽ acceꝑat pecca¬
toꝵ. Qdͥ si ĩa baptizatꝰ in latrocinii fa¬

Expanded text:
dodonalium indulgentiam peccatorum, si vis esse Catholicus. Exempla verum quae te fallunt vel de latrone, qui Dominum est confessus in cruce, vel de fratre Perpetuae Dinocrate, nihil tibi ad hujus erroris sententiam suffragantur. Latro quippe ille, quamvis potuit judicio divino inter eos deputari, qui martyrii confessione purgantur, tamen vero utrum non fuerit baptizatus ignoras. Nam ut omittam, quod creditur, aqua simul cum saguine exiliente de latere domini iuxta confixus potuisse perfundi atque huiusmodi sanctissimo baptismate dilui, quid si in carcere fuerat baptizatus, quod et postea persecutionis tempore nonnulli clanculo impetrare potuerunt? quid si et antequam teneretur? neque enim propterea illi publicae leges parcere poterant, quantum adtinet ad corporis mortem, quoniam diuinitus remissionem acceperat peccatorum. quid si iam baptizatus in latrocinii fa
Abbreviated transcription (Latin):
li docere. qd̾ anima meruerit ẽẽ peccatͥr
ante. omne peccatũ: si uis ẽẽ catholicuᷤ.
Ualde enĩ malũ meritũ est: meruisse fie¬
ri peccatric̃e. Et utiꝙ tã malũ meritũ
nullomͦ habere potuit ante om̃e pecca¬
tum. p̾̃sertim priusquã ueniret in car¬
nem: qñdo meritũ nec malũ potuit ha¬
bere nec bonũ. Quomͦ gͦ dicis: animaita¬
ꝙ si peccatrix ẽẽ meruit. quȩ peccatrix
in xp̃o p̃figurata inpeccato ẽẽ ñ debinit
sicut ẽẽ ñ potint. Attende qͥd dicas: et
desiste ia dicere. Quomͦ enĩ meruit: et
quomꝰ ñ potuit ẽẽ peccatrix . Quom̃ q̃so
te peccatrix ẽẽ meruit: quȩ male ñ uixit:
Q uomͦ queso te peccatrix facta ẽ. quȩ
peccatrix ẽẽ ñ potuit: Aut si ñ potuit
iłõ dicis. qͥa pret̃ carnẽ ñ potuit. qͦmͦ
gͦ meruit ẽẽ peccatrix quo merito in
carnẽ miteret᷑: qnͣdoqͥdem ante carnẽ
ñ potuit eẽ peccatrix. unde mali aliqͥd
mereret᷑. Noli credere. noli dicere. noli

Expanded text:
anima meruerit esse peccatrix ante omne peccatum » , si vis esse catholicus. Valde enim malum meritum est, meruisse fieri peccatricem. Et utique tam malum meritum nullo modo habere potuit ante omne peccatum, praesertim priusquam veniret in carnem, quando meritum nec malum potuit habere, nec bonum. Quomodo igitur dicis, « Anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix in Christo praefigurata in peccato esse non debuit, sicut esse non potuit? attende quid dieas et desiste iam dicere. quomodo enim meruit et quomodo non potuit esse peccatrix? quomodo, quaeso te, peccatrix esse meruit, quae male non uixit? quomodo, quaeso te, peccatrix facta est, quae peccatrix esse non potuit? aut si \'non potuit\' ideo dicis, quia praeter carnem non potuit, quomodo ergo meruit esse peccatrix, quo merito in carnem mitteretur, quando quidem ante carnem non potuit esse peccatrix, unde mali aliquid mereretur? Noli credere nec dicere nec
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in eã sententiã in sapientiȩ libro le¬
gunt᷑. Nonũ: aliquas mansiones ẽẽ extͣ
regnũ dĩ earũ quas dñs ẽẽ dixit in do¬
mo patͥs sui. Decimũ ẽ: sacrificiũ xꝑiano¬
rũ ꝓeis qͥ ñ baptizati de corꝑe exierint
offerendu. Undecimũ: aliqͦs eoꝵ. qͥ sine¬

Expanded text:
quae in eam sententiam in Sapientiae libro leguntur. Nonum, « Aliquas mansiones esse extra regnum Dei, earum quas Dominus esse dixit in domo Patris sui. » Decimum est, « Sacrificium Christianorum pro eis qui non baptizati de corpore exierint offerendum. » Undecimum, « Aliq
Abbreviated transcription (Latin):
meruerat inquinari:. tã in ꝑximo te
ipsũ tͥ ipsi extitisse contrariũ ut homo
qui paulo ante dixeras anim̃a ꝑcarne
reparare statũ ꝑ quã ꝑdiderat mitũ.
ubi nullom᷑ potest nisi bonũ meritum
intelligi. qd̾ ius utiq ꝑ carnẽ in baptis¬
mate. reparari: rursus eã diceres inqͥ¬
nari meruisse ꝑcarnẽ: ubi ĩa ñ potest
bonũ s malũ meritũ intelligiͦ Ut gͦ io
omittam: ꝓrsus uł bonũ uł malũ m̾itũ¬

Expanded text:
meruerat inquinari, » tam in proximo te meruerat inquinari, » tam in proximo te ipsum tibi ipsi exstitisse contrarium; ut homo qui paulo ante dixeras, animam per carnem reparare statum per quam perdiderat meritum, ubi nullo modo potest nisi bonum meritum intelligi, quod vis utique per carnem in Baptismate reparari, rursus eam diceres inquinari meruisse per carnem, ubi jam non potest bonum sed malum meritum intelligi: ut ergo id omittam; pr
Abbreviated transcription (Latin):
ma potuit ante carne̾ habere meritũ
bonũ: uͥ nicħ egerat boni: An forte au¬
debis eã dicere ante. carnẽ bene uixisse:
quã ñ potes ostendere uł fuisse: Quo¬
mͦ gͦ dicis. ñ uis anim̾a ex carne peocati
contrahere ualitudinẽ. ad quã uicissim
sc̃ĩficationem uideas transire ꝑ carnẽ:
ut ꝑ ipsam reparet. statũ. ꝑ quã ꝑdide¬
rat meritũ. Hec dogmata qͥb putat᷑
anima ante. carnẽ habuisse aliquẽ sta¬
tum bonũ ce meritũ bonũ: si forte nescis.
exceptis antiqͥs heretieis. etiã recentiꝰ
in p̾scillianistis ĩa catholiea dãpnauit
eccł̃ia. Noli credere noli dicere. noli docẽ
animã ꝑ carnẽ reparare habitudinẽ
priscã: & ꝑ ilła renasei. ꝑ quã meruerat
inquinari: si uis ẽẽ catholicꝰ. Ut enim
omittam i eo qd̃ dixisti. merito gͦ ꝑ
carnẽ priscã reparat beatitudinem.
quã uisa fuerat paulisꝑ amisisse ꝑ car¬
nem: ut ꝑ eã incipiat renasci. ꝑ qũa

Expanded text:
ma potuit ante carnem habere meritum ma potuit ante carnem habere meritum bonum, ubi nihil egerat boni ? an forte audebis eam dicere ante carnem bene uixisse, quam non potes ostendere uel fuisse? quomodo ergo dicis: non uis animam ex carne peccati contrahere ualetudinem, ad quam sanctificationem uideas transire per carnem, ut per ipsam reparet statum, per quam perdiderat meritum? haec dogmata, quibus putatur anima ante carnem habuisse aliquem statum bonum et meritum bonum, si forte nescis, exceptis antiquis exceptis etiam recentius in Priscillianistis iam catholica damnauit ecclesia. Noli credere nec dicere nec docere \'animam per carnem reparare habitudinem priscam et per illam renasci, per quam meruerat inquinari\', si uis esse catholicus. ut enim omittam in eo quod dixisti: merito ergo per carnem priscam reparat habitudinem, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
ligeret᷑ sine cessatione dare. quãdiu ho
lut nunquã desinant discere. cũ peul
dubio ñ discant qnͣdo in hoc corꝑe de.¬
stiterint uiuere. uł cũ ceꝑint supplicio
gehennalis ignis ardere: s tu ñ ꝑmisisti
sic accipi uerbũ tuũ cũ dixisti semꝑdat.
dũ putasti: & parũ hoc fuit: s tanquã q̃¬
reretur abs te. ut apti explicares quomͦ
dixeris semꝑ dat. addidisti atq dixistr̃ si¬
cut semꝑ ẽ. ipse qͥ dat. Hoc sane. ce catho¬
lica fides omĩno conde̾pnat. Absit enĩ
ut credamꝰ qd̾ animas ds semꝑ dat. sic̃
semꝑ ẽ ipse. qͥ dat. Sic enĩ semꝑ ẽ ipse: ut
nunquã ẽẽ desistat. Animas aũt non
semꝑ dabit: s eas finito generationis
scło. ñ iam nascentib quib dandȩ sunt.
ꝓculdubio dare cessabit. Doli eredere
meriti fuerit ante carn̾e: si uis ẽẽ cat.¬
holicus. Nondũ enĩ natos: apłs nichil
egisse dicit boni uł maliͨ Unde gͦ ani¬

Expanded text:
ligeretur sine cessatione dare quamdiu homligeretur sine cessatione dare quamdiu homlut nunquam desinant discere; cum procul dubio non discant, quando in hoc corpore destiterint vivere, vel cum coeperint supplicio gehennalis ignis ardere: sed tu non permisisti sic accipi verbum tuum, cum dixisti, « semperdum putasti. Et parum hoc fuit: sed tanquam quaereretur abs te, ut apertius explicares quomodo dixeris, « semper dat; » addidisti atque dixisti, « sicut semper est ipse qui dat. » Hoc sana et catholica fides omnino condemnat. Absit enim ut credamus quod animas Deus semper dat, sicut semper est ipse qui dat. Sic enim semper est ipse, ut nunquam esse desistat: animas autem non semper dabit, sed eas finito generationis saeculo non iam nascentibus quibus dandae sunt procul dubio dare cessabit. Noli credere meriti fuerit ante carnem ̒, si uis esse catholicus. nondum enim natos apostolus nihil egisse dicit boni uel mali; unde ergo ani
Abbreviated transcription (Latin):
ret homo in animã uiuentẽ: iste autẽ
flauerit. flatũ. neq sentientẽ neq ui¬
uentem. s aliqͥd significandi gr̃a figuras¬
tem. Deniq ut puer iste reuiuisceret:
ñ eum animando ꝓpħa fecit᷑. s eũ aman¬
do ut hoc ds faceret impetrauit. Qd̃ aũ
illũ ter flasse dicis: aut memoria sicut
fieri solet. aut m̃dositas codicis te fesel¬
lit. Qdͥ plura: Non st̃ tibi ad hoc astruen¬
dum aliqua exempla & argum̃ta que¬
renda: s potr em̃danda &e mutanda sen¬
dentia. Noli gͦ credere. noli dicere. noli
docere. qd̾ ñ de nichilo s de sua natura
fecerit animã ds: si uis ẽẽ catholieus.
Noli dicere. nec credere. nec docere. ꝑ in¬
finitũ tempꝰ atq ita semꝑ dm animas
dare. sic̃ semꝑ ẽ ipse qͥdat: siuis ẽẽ eatho¬
licus. frit enĩ tempꝰ qnͣdo ñ dabit. aiãs
d̃s.: eũ tam̃ ẽẽ ipse ñ desinat. Poterat qͥ¬
dem sic. accipi qd̾ aisti semꝑ dat. ut intel¬

Expanded text:
ret homo in animam uiuentem, iste autem ret homo in animam uiuentem, iste autem flauerit flatum neque sentientem neque uiuentem, sed aliquid significandi gratia figurantem, denique ut puer iste rcuiuesceret, non eum animando propheta fecit. sed eum amando ut hoc deus faceret impetrauit. quod autem illum ter flasse dicis, aut memoria, sicut fieri solet, aut mendositas codicis te fefellit. quid plura? non sunt tibi ad hoc astruendum aliqua exempla et argumenta quaerenda, sed potius emendanda et mutanda sententia. noli ergo credere, noli dicere. noli docere \'quod non de nihilo, sed de sua natura fecerit animam deus\', si uis esse catholicus. Noli credere nec dicere nec docere \'per infinitum tempus atque itipse qui dat » , si vis esse catholicus. Erit enim tempus quando non dabit animas Deus, cum tamen esse ipse non desinat. Poterat quidem sic accipi, quod aisti, « semper dat » ut intel
Abbreviated transcription (Latin):
de & nemine suscitante dice nichilominꝰ pos.¬
ses: Incaute sane locutꝰ es: cũ absit ut eredas
flatũ helisei. factũ fuisse reuiuiscentẽ aiãm
pueri. Qd̃ pͥmũ dĩ factũ ab istiꝰ ppħe facto
hoc distare uoluist. qd̾ ille semel. iste ter flau̾it.
Dixisti qͥppe heliseũ in faciem defuncti filii ille
sunamitis ad iustar primeuȩ originis in¬
sufflasse. ut eum emortua m̃bra inqͥs in ui¬
gorem pͥstinum redanimata ꝑhalitum
ꝓph̃ȩ diuina uirtꝰ accenderet. nieb beli¬
seo fuerit imminutũ. ꝑ euiꝰ flatũ corpꝰ
emortuũ rediuiuã aminiã reciꝑet sp̃m:
nisi qd̃ semel dñs in faciẽ hominis insuf¬
flauit. & uixit: t̾cio heliseus infaciẽ mor¬
tui aspirauit ae reuixit. Sic sonant tua
uerba ista quasi flandi tantũ numerus
credat᷑. Et hoc gͦ em̃dandu ẽ. Tam mul¬
tum qͥppe int̾fuit int̾ illud opꝰ di. &e hoc
helisei: ut ille flauerit flatũ uite. qͦ fie¬

Expanded text:
te et neminem suscitante dicere nihilominus poste et neminem suscitante dicere nihilominus posses? incaute sane locutus es — cum absit, ut credas flatum Helisei factum fuisse reuiuescentis animam pueri -, quod primum dei factum ab istius prophetae facto hoc distare noluisti. quod ille semel, iste ter flauerit. dixisti quippe Heliseum in faciem defuncti filii illius Sunamitis ad instar primaeuae originis insufflasse: et cum emortua membra, inquis, in uigorem pristinum redanimata per halitum prophetae diuina uirtus accenderet, nihil Heliseo fuerit imminutum, per cuius flatum corpus emortuum rediuiuam animam recepit et spiritum, nisi quod semel dominus in faciem hominis insufflauit, et uixit, tertio Heliseus in faciem mortui aspirauit, et reuixit. sic sonant tua uerba ista, quasi flandi tantum numerus credatur. et hoc ergo emendandum est. tam multum quippe interfuit inter illud opus dei et hoc Helisei, ut ille flauerit flatum uitae, quo fie
Abbreviated transcription (Latin):
atq sentiam: ita d̾m ñ de sua natura. s
qͥa sic omp̃c ẽ ut possit creare qd uult.
etiã ex eo qd̾ omĩno ñ est. id ẽ de nichi¬
lo flatũ facere posse uiuentẽ atq senti¬
entem. s plane cũ sit immutabilis. ip¬
se mutabilem facit. Qdͥ aũt sibi uult
qd̾ huie similitudini addendũ putasti
ad exempłu de beato heliseo: qͥa flando
in ei faciem. mortuũ suscitauerit. Ita¬
ne tu flatũ helisei. factũ fuisse putas a¬
nimã pueri: Hon usq adeo te uͦ exorbi¬
tare crediderim. Sigͦ anma illa que. ui¬
uenti ablata fuerat ut moreret᷑. eadẽ
ipsa illi ut reuiuisceret reddita ẽ: qͥd
ad rem ꝑtinet qd dixisti. nicħ heliseo
fuisse diminutũ: quasi aliqͥd ab illo tñ¬
sisse unde uiueret credat᷑ in puerum:
Qd̃ siꝑꝑt̾ea dictũ ẽ. quia flauit & integer
mansit: qͥd opus erat ut hoc de heliseo
mortuũ resuscitante dice̾s. qͦd de qͦuis flan¬

Expanded text:
atque sentiamus, ita deum non de sua natura, sed atque sentiamus, ita deum non de sua natura, sed quia sic omnipotens est, ut possit creare quod uult, etiam ex eo quod omnino non est. id est de nihilo, flatum facere posse uiuentem atque sentientem, sed plane cum sit inmutabilis ipse mutabilem. Quid autem sibi uult, quod huic similitudini addendum putasti ad exemplum de beato Heliseo, quia flando in eius faciem mortuum suscitauerit ? itane tu flatum Helisei factum fuisse putas animam pueri? non usque adeo te a uero exorbitare crediderim. si ergo anima illa, quae uiuenti ablata fuerat ut moreretur, eadem ipsa illi ut reuiuesceret reddita est, quid ad rem pertinet quod dixisti \'nihil Heliseo fuisse deminutum\', quasi aliquid ab illo transisse, unde uiueret, credatur in puerum? quod si propterea dictum est, quia flauit et integer mansit. quid opus erat ut hoc de Heliseo mortuum resuscitante diceres, quod de quouis flan
Abbreviated transcription (Latin):
ris ad utrem implendũ. ad te itidẽ alen¬
dum aditu patefacto redierit: qͥd tͥ ñ
solũ unde ilłu inflare. s unde tu possis
uiuere remanebit: Hȩc debiusti consi¬
derare eũ seriberes: ae ñ ista similitudine
utrium inflatoꝵ uł inflandoꝵ introdu¬
cere nob̾ dm̃. aut ex alia natura quȩ ĩa
erat. sicut nos existo cir cũfuso aere fla¬
dum facunꝰ animas flare: aut certe qd̃
&e abhorret ab ista similitudine. & abun¬
dat impietate. dm̃ sine ullo qͥdem sui de¬
trim̃to. s tam̃ de sua natura mutabile
sui oꝑis materies ipse sit facere. Ut gͦ
aliquã de nr̃o flatu ad hanc rem adhi¬
beamꝰ similitudin̾ẽ. id potiꝰ ẽ credend̾u:
qd̾ sic̃ nos ñ de nr̃a natura s qͥa om̃ipo¬
dentes ñ sumꝰ. de isto aere eircũsuso qũe
tiabimꝰ e readimꝰ eũ spiramꝰ e respiramꝰ.
flatũ facimꝰ quando sufflamꝰ nec uiuen¬
tem nec sentientẽ. quãuis nos uiuamꝰ

Expanded text:
ris ad utrem implendum, ad te itidem alenris ad utrem implendum, ad te itidem alendum aditu patefacto redierit, quid tibi non solum unde illum inflare, sed unde tu possis uiuere remanebit? Haec debuisti considerare, cum scriberes, et non ista similitudine utrium inflatorum uel inflandorum introducere nobis deum aut ex alia natura, quae iam erat, sicut nos ex isto circumfuso aere flatum facimus, animas flare aut certe, quod et abhorret ab ista similitudine et abundat impietate, deum sine ullo quidem sui detrimento, sed tamen de sua natursui operis materies ipse sit, facere. Ut ergo aliquam de nostro flatu ad hanc rem adhibeamus similitudinem, id potius est credendum: quod, sicut nos non de natura nostra, sed quia omnipotentes non sumus, de isto aere circumfuso quem trahimus et reddimus, cum spiramus et respiramus, flatum facimus quando sufflamus nec uiuentem nec sentientem, quamuis nos uiuamus