comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis in excelsis tanto melior angłis effectus.
quanto differentius pre illis nom̃ heredi¬
tauit. Que ꝓfecto dextera. ñ aliud intelli¬
genda ẽ: qmͣ ea que maiestas illa ht̃ potio¬
ra. Nec tñ naturã illã dñici corꝑis ubiq
certo fidei sacramento hoc oꝑatur ad quod
assumpta ẽ & glorificata mẏsterium soluis
saluationis humane. Ambrosius. Non
enim scđm naturam diuinitatis int̾p̾tan¬
dum ẽ: quod p̾ter illam naturam ẽ. Nam
& si credamus a xp̃o carnem susceptam: ñ
tñ discernamus naturam uerbi ⁊ carnis:¬
& nobis dicitur. Si recte offeras ⁊ recte non
nichil poss esse ubi illum contingeret de¬
esse: ideoq substantie eus ⁊ potentie
p̾sentiam ubiq adẽe ineuitabile exigit
necessarium. Sic gͦ constat in diuersis
locis uno hore momento ẽẽ posse corpꝰ . xͥ.
s lege creatricis nature. non create. Cum
autem nature create natura sit creatͥcis
nature. legib in omnib obedire. si aliq̃n

Expanded text:
tis in excelsis: tanto melior angelis effectus, quanto differentius prae illis nomen haereditavit . » Quae profecto dextera non aliud intelligenda est, quam ea quae illa majestas habet potiora. Nec tamen naturam illam corporis Dominici ubique certo fidei sacramento hoc operatur, ad quod assumpta est et glorificata, mysterium scilicet salvationis humanae. Ambrosius: « Non enim secundum naturam divinitatis interpretandum est, quod praeter naturam illam est. Nam et si credamus a Christo carnem susceptam, non tamen discernamus naturam Verbi et carnis, nobis dicitur: Si recte offeras, et non rectnihil posset esse, ubi illum contingeret deesse: ideoque substantiae ejus et potentiae praesentiam ubique adesse, inevitabile exigit necessarium. Sic ergo constat in diversis locis uno horae momento esse posse corpus Christi; sed lege creatricis naturae, non creatae. Cum autem naturae creatae natura sit, creatricis naturae legibus in omnibus obedire; si haec aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃iam. suꝑ petram edificatã. & que insolidita¬
te sua ꝑmanente petra collise in illã ut lutea
uasa st̃ confracta: huiꝰ questionis nec mentio
facta ẽ nͥ in nestoriana heresi sola. In qua as¬
sertores eiꝰ in ꝑsona xp̃i diuina ab humanis pe¬
penitꝰ negantes s soliꝰ hominis matrẽ ẽẽ affirman
torquebant u̾ba dm̃ dicentis. Nisi manducaue¬
ritis carnem filii hominis. ⁊ cet̾a. Et ex his u̾bis
astruere conabant᷑ qd ibi sumimꝰ carnẽ tm eẽ¬

Expanded text:
petram super petram aedificatam, et quae in soliditapetram super petram aedificatam, et quae in soliditate sua permanente petra, collisae in illam, ut lutea vasa sunt confractae, hujus quaestionis nec mentio facta est, nisi in Nestoriana haeresi sola. In qua assertores ejus in persona Christi divina ab humanis pepenitus negantes, sed solius hominis matrem esse affirmanttorquebant verba Domini dicentis: « Nisi manducaveritis carnem Filii hominis . » et reliqua. Ex his verbis astruere conabantur, quod ibi sumimus, carnem e
Abbreviated transcription (Latin):
candã ad salutẽ dedit. Statimq post pauca.
nec bibituri illũ sanguinẽ: quẽ effusuri sinł
qui me crucifigent. Quid mag̃ contͣrium as¬
S prudens lector & qui ea beniuolentia eccłia¬
stica legit qua a scłarib scłaria legunt᷑. int̾ qͦs
plurimum laudat᷑ ule qͥ quẽlibet atictorẽ
docere pot̾it meluis dixisse. ñ ambigens qd̵
ipse potiꝰ errare dicet᷑. si ꝑsuadere uoluerit
intelligendũ ẽ. qi e ipsũ corpꝰ ẽ ⁊ ñ ipsũ. Ipsũ
quidẽ ẽ mat̾iali essentia: s ñ ipsũ uisibili for¬
ma. Qd̾ aũ beato aug̾tino accidisse diximꝰ: hoc
etiam beato ieronimo de origenistis ⁊ eisdẽ
pelagianis. & aliis doctorib de aliis accidisse
heresib ñ potest ignorare. quicũq eccłiasticȩ
bibliotece larib familiariꝰ fuerit obseruat᷑.
Porro sicut iam dictum ẽ int̾ om̃s heresũ diu̾si¬
tates que singłe suo tẽpore impugnauerunt

Expanded text:
candam ad salutem dedit. » Statimque post pauca: candam ad salutem dedit. » Statimque post pauca: nec bibituri illum sanguinem, quem effusuri sunt, qui me crucifigent. » Quid magis contrarium? Sed prudens lector, et qui ea benevolentia ecclesiastica legit, qua a saecularibus saecularia leguntur, inter quos plurimum laudatur ille, qui quemlibet auctorem docere potuerit, melius dixisse; non ambigens, quod ipse potius errare dicetur, si persuadere voluerit, intelligendum est, quia et ipsum est corpus, et non ipsum. Ipsum quidem est materiali essentia, non ipsum autem visibili forma. Quod autem B. Augustino accidisse diximus, hoc etiam sancto Hieronymo de Origenistis et eisdem Pelagianis, et aliis doctoribus de aliis accidisse haeresibus, non potest ignorare, quicunque ecclesiasticae bibliothecae laribus familiarius fuerit obversatus. Porro, sicuti jam dictum est, inter omnes haeresum diversitates, quae singulae suo tempore impugnaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
eñ pelagiana heresis exurgeret in libris quos
iam ediderat. ñ pauca posuerat. que exurgeis
illa heresis. sic cepit ad patͦcinum sui erroris
ut & paria secum sentire iactaret. uirũ ꝑ omĩia
catholicum. Unde illi necessitas importata ẽ
plures postea libros contra pestem illam edere
& confiteri crebro bene dicta sua ad deuitandũ
qm dixerat dixisse se debuisse. Qd̃ scire potest
accidisse. S qui errare uult uł errorẽ docere.
nichil ẽ tam bene dictum. qd ñ possit malo
intellectu depͣuare. Nam ut alia omittam
quis credere possit uirum eruditissimum
elidisse inscͥptis suis: qđ ignauus qͥlibet si
scͥpsisset. pͥma se facie respuendũ ⁊ conspu¬
encũ ñ dubitaret . Quid enim mag̃ ignanũ
qmͣ uno in loco contraria sibi edere. Cum enĩ
psalmum tractaret nonagesimum octauum.
de carne inqͥt marae carnẽ accepit. & in ipsa
carne ambulauit: & ipsam carnẽ nob̾ mandu¬

Expanded text:
enim Pelagiana haeresis exsurgeret, in libris quos enim Pelagiana haeresis exsurgeret, in libris quos jam ediderat non pauca posuerat, quae exsurgens illa haeresis sic sumpsit ad patrocinium sui erroris, ut etiam secum paria sentire jactaret virum per omnia catholicum. Unde illi necessitas importata est, plures postea libros contra pestem illam edere; et confiteri crebro, bene dicta sua, ad devitandum quam dixerat, se dixisse debuisse. Quod scire potest,accidisse. Sed qui errare vult, vel errorem docere; nihil est tam bene dictum, quod non possit malo intellectu depravare. Nam ut alia nunc omittam; quis credere possit virum eruditissimum edidisse in scriptis suis, quod ignavus quilibet si scripsisset, prima se facie respuendum et conspuendum non dubitaret? Quid enim magis ignavum quam uno in loco contraria sibi edere? Nam cum psalmum tractaret nonagesimum octavum: « De carne, inquit, Mariae carnem accepit, et in ipsa carne hic ambulavit; et ipsam carnem nobis mandu
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas: de re de qua querebat᷑. uiros sc̃os
&& eruditos altius aliqͥd sentire & ꝓferre. seꝑ
tumide hominũ m̃tes habuissent obscuru
Unde quia ab initio sc̃e eccłie usq ad nr̃a pł¬
ne tempora hec ab om̃ib questio intacta u¬
licta ẽ: sc̃i patres qd̾ ñ impugnabat᷑ ñ deła¬
debant: nͥ qd̾ aliqñ in tractatib sius hoc mꝰ
ad eas cum exurgunt compescendas. Cons
quas qi tc̃ ñ uigilabat eoꝵ intentio:. pluri¬
ma de sacrantis scĩs in scͥptis suis reliquidẽ
que suo loco suo sensu bene dicta ab eis qͥ ꝯtende ł
sit qͥ scͥpsit. S & multa de eadẽ re ab eis relicta
sunt. que bene dicta s obscuriꝰ. uitpote ab eis qͥ
ut homines uenturas om̃s erroꝵ calũpmas ñ
poterant p̾uidere. male intellecta mat̾iam er¬
randi uel contendendi ꝑditis udentur p̾stare.
ꝯd̾ beato aug̾tino in multis accidisse ñ ignorat.
qui libroꝵ euis lectionem familiarem ht. Añꝗͣ

Expanded text:
necessitas de re de qua quaerebatur, viros sanctos et eruditos altius aliquid sentire et proferre, semper timidae hominum mentes habuissent obscurum. Unde quia ab initio sanctae Ecclesiae usque ad nostra pene tempora haec ab omnibus quaestio intacta relicta est, sancti Patres quod non impugnabatur non defendebant, nisi quod aliquando in tractatibus suis hoc inde detur ad eas cum exsurgunt compescendas. Contra quas quia tunc non vigilabat intentio eorum; plurima de sacramentis sanctis in scriptis suis reliquerunt: quae suo loco, suo sensu bene dicta, ab eis qui contendere vel serit, qui scripsit. Sed et multa de eadem re ab eis relicta sunt: quae bene dicta, sed obscurius, utpote ab eis, qui ut homines venturas omnes errorum calumnias non poterant praevidere; male intellecta materiam errandi vel contendendi perditis videntur praestare. Quod beato Augustino in multis accidisse non ignorat, qui librorum ejus lectionem familiarem habet. Antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ti constiterit non conuienire. Cum enĩ ꝑ apłoꝰ
nos docuerat sp̃c ueritatis. ñ iam ad dexte¬
ram rationum fides. s ad dexteram fidei
p̃ceptum destruenda ẽ om̃is altitudo extol¬
lens se aduersus scientiam di. & in captiui¬
tatem redigendꝰ om̃is intellectus in obseqͥ
carnis ł corꝑis eiꝰ quã sup ñ p̃sũptione mea
adimieni. nec meo sensu formaui. s ꝓtuli
intellectum. Alit̾ enim cogitanda ẽ caro ula
uel corpiis qd̵ pependit inligno & sacrificat᷑
dr: ut ibi. Hoc nunc os ex ossib meis: &
tur apłs corpꝰ xp̃i: s qͦdã fidi respectu intelaet᷑

Expanded text:
ti constat non convenire. Cum enim per aposti constat non convenire. Cum enim per aposnos docuerit Spiritus veritatis, non jam ad examen rationum fides, sed ad examen fidei ostolicum praeceptum destruenda est omnis altitudo extollens se adversus scientiam Dei; et in captivitatem redigendus omnis intellectus in obsequicarnis vel corporis ejus, quam supra, non praesumptione mea adinveni, nec meo sensu formavi, sed protuintellectum. Aliter enim cogitanda est caro illa, vel corpus, quod pependit in ligno, et sacrificatur dicitur, ut ibi: « Hoc nunc os ex ossibus meis: et tur Apostolus; sed quodam fidei respectu intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
õ aie. Et ideo qmuis dicat ad nos. am̃ am̃
dico uob̃ nisi manducaueritis carnem filii
hominis & biberitis eiꝰ sangumẽ: ñ tamen
eam carnem hominis unius ex nob̃ existi
mare debemus. Quomͦ enĩ hominis uxta
minis ⁊ uocatus ẽ ⁊ factus ẽ. Et circa sinẽ
tationem. ac non potius esse uiuificatͥcem
quia facta ẽ ꝓpͥa uerbi uiuificare ualentis:
anathema sit.
uult pede incedere pͥmas sibi intellectus
lineas de huuism᷑i fidĩ ponat simplicitate
quã cũ mͦ catholicos patres obscurius. mͦ
aꝑtius iom̃ib constet p̾dicare. cũ infidi
conuementiam eoꝵ uiderit concurrere
sententias. gaudeat de inuentione uerita¬
tis: cum minus id ei claruerit. illorum ue¬
neretur sensum: suum uͦ accuset tardita¬
tis. Porro opinionum suarum rationes
qualemcũq spẽm pͥma fronte p̾ferant.
si exitus earum p̾scriptas sidei lineas inue¬
niuntur. uel non implere uel excedere.
plenas ẽẽ non dubitet erroris: quas uerita¬

Expanded text:
est esse. Et ideo quamvis dicat ad nos: Amen amen dico vobis: nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non tamen eam carnem homimare debemus. Quomodo enim iuxta minis et factus est et uocatus. Et circa finem tationem, ac non potius uiuificatricem esse, quia facta est propria uerbi uiuificare uanathema sit. vult pede incedere; primas sibi intellectus lineas de hujusmodi fidei ponat simplicitatem: quam cum catholicos Patres modo obscurius, modo apertius in omnibus constet praedicare; cum in fidei convenientiam eorum viderit concurrere sententias, gaudeat de inventione veritatis; cum minime id ei claruerit, illorum veneretur sensum, suum vero accuset tarditatis. Porro opinionum suarum rationem, qualemcunque speciem prima fronte praeferant, si exitus earum praescriptas fidei lineas inveniuntur vel non implere, vel excedere, plenas esse non dubitet erroris, quas verita
Abbreviated transcription (Latin):
cybos pietatis. s pietatem ipsam repellentes
acorde suo sc̃ificationẽ gr̾e celestis. intra
domus sue lumina nolunt reciꝑe. Non enĩ
ducant neq sanguinẽ bibunt: qͥ aũ man¬
ducant & bibunt: iudicium sͥ manducaił
& bibunt. Nam sic̃ sol uno sui radii calore
hinc ceram solute inde lutũ stringit. ⁊ ñ
mat̾iis sic̃ eas inuenit: sic xp̃i gr̃a quan¬
tum in ipso ẽ uno mͦ se iom̃s esffundit:
s diu̾sos inueniens animos. diu̾se ieis
oꝑat᷑. hunc in amorẽ fitũ miscłit̾ emolli¬
ens. illũ uste ñ miserando indurans. nã
cui uult miseret᷑. & quẽ uult indurat.

Expanded text:
cibos pietatis; sed pietatem ipsam repellentes a corde, sanctificationem gratiae coelestis intra domus suae limina nolunt recipere. Non enim ducant, neque sanguinem bibunt: quod autem manducant et bibunt, ad judicium sibi manducant et bibunt. Nam sicut sol uno radii sui calore hinc ceram solvit, inde lutum stringit, et non iis sicut eas invenit; sic Christi gratia quantum in ipso est, uno modo se in omnes infundit, sed diversos inveniens animos diverse in eis operatur, hunc in amorem sui misericorditer emolliens, illum juste non miserando indurans. Nam cui vult miseretur, et quem vult obdurat
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ caro hoĩs .xͥ. ab hoĩe possit manducari: nͥ sic̃
intellexert̃ illi duri corde. qͥb durꝰ uisus ẽ sermo xͥ.
& abierunt retro. Acceperunt enĩ illud stulte: car¬
nalit̃ illud cogitanerunt qd p̾cisurꝰ ẽ particulas
de corꝑe suo. & datutꝰ illis ad manducandũ. Debe
crucifixã ⁊ sepultam. sub uno itẽ sac̾m̃to non
occidi a nob̃. ñ discerpi. ñ deuorari. more cõmu¬
nis carnis. s sub sp̾e panis incorruptibilit̾ fran
mortẽ dñi annuntiamꝰ donec ueniat. Hoc enĩ
hic ꝑ eum humilit̃ agimꝰ in t̾ris: qd̵ ꝓ nob̃ ipse
patent̃ sic̃ filiꝰ ꝓ sua reu̾entia exaudiendꝰ agit
incelis. ubi ap̾ut patrẽ ꝓ nob̃ qiͣ aduocat᷑ int̾¬
uenit. Cui ẽ ꝓ nob̃ int̾uenire: carnẽ quã ꝓ no¬
bis ⁊ de nob̃ sũpsit dõ patͥ quodãmͦ ꝓ nob̾ inge¬
rimꝰ ad honorẽ eiꝰ. ex qͦ qͥ scĩficat & qͥ scificant᷑
extino om̃s. Mortẽ enĩ.xͥ. ñ opꝰ ẽ iterari: qͥa qͥ

Expanded text:
 caro hominis Christi ab homine possit manducari, nisi sicut intellexerunt illi duri corde, quibus durus visus est sermo Christi, et abierunt retro . Acceperunt enim illud stulte, carnaliter illud cogitaverunt, quod praecisurus esset particulas de corpore suo, et daturus illis ad manducandum. Debemcrucifixam et sepultam sub suo item sacramento non occidi a nobis, non discerpi, non devorari more communis carnis; sed sub specie panis incorruptibiliter tracmortem Domini annunciamus donec veniat. Hoc enim hic per eum humiliter agimus in terris, quod pro nobis ipse potenter, sicut Filius pro sua reverentia exaudiendus, agit in coelis, ubi apud Patrem pro nobis quasi advocatus intervenit. Cui est pro nobis intervenire: carnem quam pro nobis et de nobis sumpsit, Deo Patri quodammodo pro nobis ingerimus ad honorem ejus, ex quo « qui sanctificat et qui sanctificantur, ex uno om
Abbreviated transcription (Latin):
erat inqͥt xp̃c: sic corpꝰ dñi potest nũcupari
etiã manna illud qd̾ patres increduloꝵ uide¬
oꝵ in sacm̃tũ corꝑis dm̃ manducauerunt.
& mortiu st̃. ñ qr malũ erat manna illud: ñ¬
qͥdẽ in eo qd̾ sunt. s in eo qd̾ significant cõꝑant᷑

Expanded text:
erat Christus ; » sic corpus Domini potest nuncupari etiam manna illud, quod patres incredulorum Judaeorum in sacramentum corporis Domini manducaverunt, et mortui sunt : non quia malum erat manna, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
meliore cybo: potuq sacͣti sangumis infusũ
depellis ab angue uenenĩ. Sũpta enĩ ore nr̃e
communnim cyborum. Hic enĩ cibꝰ ñ ẽ uentͥs
s mentis. Dissimilis om̃ino ab illis cybis de
quib dĩ. Om̃e qd̵ in os intrat in uentrẽ ua¬
Ait. & in secessum emittitur. Hic ẽ cibꝰ qͥ nͥ
uadit incorpꝰ: qr neq̃qmͣ sic̃ alii cibi in na¬
turam u̾tit᷑ corꝑis. s corpꝰ nr̃m in suã u̾tit
naturã: & future resurrectioni ⁊ ꝑpetue
incorruptioni illud p̾ꝑans & coaptãs. & in
fit unitatis. cum hec accepta ati hausta id

Expanded text:
meliore cibo, potuque sacrati Sanguinis infusum meliore cibo, potuque sacrati Sanguinis infusum depellis ab angue venenum. Sumpta ore carnis noscommunium ciborum. Hic enim cibus non est ventris, sed mentis. Dissimilis omnino ab illis cibis, de quibus dicitur: Omne quod in os intrat, in ventrem vadit, et in secessum emittitur . Hic est cibus, qui non vadit in corpus, quia nequaquam sicut alii cibi, in naturam vertitur corporis, sed corpus nostrum in suam vertit naturam; et futurae resurrectioni et perpetuae incorrufit unitatis, cum haec accepta atque hausta id
Abbreviated transcription (Latin):
dñi corꝑalit̾ ꝑ ciꝑe. siue digne. siue maigne:
siue ad uitã. siue ad mortẽ. Licet enĩ illa suffi¬
ciat. si sic meuitabile cogat: necessaria tñ ⁊ hec
ñ ẽ omittenda. sufficit enĩ ꝑse illa. Auo.
Quia nuilli ẽ aliqͣtenꝰ ambigendũ. tunc unĩqueq
fideliũ corꝑis sanguinisq dm̃ci participẽ fieri.
alienari ab illiꝰ panis calicisq consortio. etiã si
ante qmͣ panẽ illũ edat ⁊ calicẽ bibat de hoc
ñ pͥuat᷑: qñ ip̃e hoc qd̾ illud sacͣm̃tũ significat
muenit᷑. Non ẽ tñ negligenda sac̾m̃ti ꝑcep¬
tio. qr ut̃q domus nr̃e postis .i. corpꝰ ⁊ aĩa sig¬
nandꝰ ẽ agni sanguie ne ab ext̾mnatore uastet᷑¬
⁊ ne flagellũ appiopinquet tab̃nacło nr̃o. S ce
natira carnis nr̃e que in pͥmo parente suo. eybo
uitiata illicito. originali ꝓpagine. peccato ⁊ pena
peccati tota erat infecta. ⁊ morti et̾ne & corruptio¬
n contͣdita. alt̾ius cỹbi curanda erat antidoto:

Expanded text:
ni corporaliter percipere, sive digne, sive indigne, sive ad vitam, sive ad mortem. Licet enim illa sufficiat, si sic inevitabile cogat necessarium, tamen et haec non est omittenda. Sufficit enim illa per se, quia nulli est aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguialienari ab illius panis, calicisque consortio, etiamsi antequam panem illum comedat calicemque bibat, de hoc non privatur, quando ipse, hoc quod illud sacramentum significat, invenitur. Non est tamen negligenda sacramenti perceptio, quia uterque domus nostrae postis, id est corpus et anima, signandus est agni sanguine, ne ab exterminatore vastetur, et ne flagellum appropinquet tabernaculo nostro. Sed et natura nostrae carnis quae in primo parente suo cibo vitiata illicito, originali propagine, peccato et poena peccati tota erat infecta, et morti aeternae et corruptioni contradita; alterius cibi curanda erat antidoto,
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. facit uenire inmentẽ fideliũ mortẽ uł
seputturã ł ad celos ascensionẽ. totũq ordi¬
nẽ rei. cuiꝰ ẽ sacͣm̃tum: licet etiã in eo qd̃ pa¬
nis int̾ om̃s cibos tenet pͥncipatũ. insibilis
illa sp̾es eiꝰ carnis possit esse sacram̃tũ. que
ideo dicit᷑ uere cib qr nutrit ad uerã uitã.
plerumq sacram̃ta sortunt᷑ noĩa eaꝵ rerũ
quarũ similitudinẽ aliquã gerunt: ideoq¬
eaꝵ rerum sacͣmenta sint. Si enĩ quãdã sum

Expanded text:
in mentem fidelium mortem vel sepulturam, vel ad coelos ascensionem, totumque ordinem rei, cujus est sacramentum. Licet etiam in eo quod panis inter omnes cibos tenet principatum, visibilis illa species ejus carnis possit esse sacramentum: quae ideo dicitur vere cibus, quia nutrit ad veram vitam. plerumque sacramenta sortiuntur nomina earum rerum, quarum similitudinem aliquam gerunt; ideoque earum sacramenta sunt. « Si enim sacram
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo adeps frum̃ti uocat᷑ mystica illa ca¬
ro: ad quã dñs discipłos hortans dicebat.
Nisi manducaueritis carnem meam & bi¬
beritis sanguinem meum. ñ habebitis ui¬
taminuobis manentem. Et in sa¬
eramentis corpꝰ dñi facit sc̃e eccłie fides:
uel ꝑcipientium. Unde illud. Ut nob̾
fiat corpꝰ ⁊ sanguis filu tui. Nobis inqͥt
siat. Fit enim ꝓculdubio corpꝰ dñi inm̃sa
altaris. semꝑ: cum solẽpne illud celebra¬
tur misterium ritu quo debet: s ñ semꝑ
fit eis ꝑ quos fit.

Expanded text:
psalmo adeps frumenti vocatur illa mystica capsalmo adeps frumenti vocatur illa mystica caro, ad quam Dominus hortans discipulos dicebat: Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis meum sanguinem, non habebitis vitam in vobis manentem . Et in sacramentis corpus Domini facit sanctae Ecclesiae fides, vel percipientium. Unde illud: Ut nobis fiat corpus et sanguis Filii tui. Nobis, inquit, fiat. Fit enim procul dubio corpus Domini in mensa altaris semper, cum solemne illud celebratur mysterium ritu quo debet; sed non semper eis fit, per quos fit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pie deuotionis effectum. Q uod cũ utrũq
donum dĩ sit totum accidens. tum magis
ac mag̃ ad cumulum amoris amplioris in
illum. quẽ ꝑfecte amare. hoc ẽ ꝑfecte beatũ
esse. Hunc aut̃ cibum plus manducat qͥ
plus amat: & plus amando rursum plus &
ñ nͥ pignus quoddam accipiamus. plem¬
tudinẽ ens & premium euis infuturo scło
expectantes. Ec̃ce hoc ẽ manducare illã car-¬
nem de qua dicit iħs. Qui manducat car-
nem meam in me manet & ego in eo.
uel spũalis illa atq diuina. dequa
ipse dicit caro mea ẽ uere cibus. & caro mea
que crucifixa ẽ & sepulta: de carne enrm
illa priori que crucifixa ẽ. hec altera ꝓce¬
dit. Et scdm psalmistam educit ds̃ panẽ
de t̾ra. cum aterrem corꝑis agͦ quema nob̾
assumpsit mẏsteriam ꝓfert celestis panis
ac poculi salutaris quo refiett᷑ eccłia. Et
sicut corpꝰ dñi qd mortuum ẽ in eiugłio gnũ
frumenti uocatur. cadens int̾ram: sic in

Expanded text:
nctae operationis effectum. Quod cum utrumque nctae operationis effectum. Quod cum utrumque donum Dei sit, totum accressit magis ac magis ad cumulum amoris amplioris in illum, quem perfecte amare hoc est perfecte beatum esse. Hunc autem cibum plus manducat, qui plus amat; et plus amando rursum, plus enonnisi pignus quoddam accipiamus, plenitudinem ejus in praemium ejus in futuro saeculo exspectantes. Ecce, hoc est manducare illam carnem, de qua dicit Jesus: Qui manducat meam carnem, in me manet, et ego in eo . ualis illa atque divina, de qua ipse dicit: Caro mea vere est cibus; vel caro illa quae crucifixa est et sepulta. » De carne enim illa priori, quae crucifixa est, haec altera procedit. Et secundum Psalmistam educit Deus panem de terra : cum a terreni corporis agro quem a nobis assumpsit, mysterium profert coelestis panis ac poculi salutaris, quo reficitur Ecclesia. Et sicut corpus Domini quod mortuum est, in Evangelio granum frumenti vocatur cadens in terram, sic in
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriisq & passionib exposurt. fectiq
ł dixit quicqͥd ꝑ carnẽ ł in carne fecit uel
dixit. Cungͦ de carne sua amandi se ingi
rit mat̾iam magnam & mirificam: ammab
nr̃is uite alimoniam ministrat. Quam tẽ
auidis faucib sumimus. cum dulciter
recolligimꝰ &e in uentre memorie recondii
ẽ comuiuum de carne iħu ⁊ sanguine:
cui qui communicat. habet uitã inse
manentem. Tunc aut̃ communicamus
cum fide ardente que ꝑ dilectionem oꝑatul
reponimus in mensa dm̃ qualia mde sups¬
mus. uidelicet ut sicut ille se totũ p̾but ꝓ
salitte nr̃a. mula sua necessitate. sic nos tossẽ
fidi eus e carttati exhibeamꝰ necessit als̃ sa¬
uitis nr̃e. In hoc aut̃ coniniuo quicumq signa¬
tur. nescit panem suum ociosus comedere. s
sollicite cum muliere forti de nocte huiꝰ scl̃i
consurgit ad lucernam uerbi dĩ. ut labores
manuum suarum manducet. &e beatꝰ sit &
bene sit ei. Sicq inxp̃o manet bonꝰ ꝯuiua¬

Expanded text:
riisque et passionibus exposuit, fecitque vel dixit quidquid per carnem vel in carne fecit vel dixit. Cum ergo de carne sua amandi se tantam ingerit materiam, magnam et mirificam animabus nostris vitae alimoniam ministrat. Quam tunc avidis faucibus sumimus, cum dulciter recolligimus, et in ventre memoriae recondimus est convivium de carne Jesu et sanguine: cui qui communicat, habet vitam in se manentem. Tunc autem communicamus, cum fide ardente quae per dilectionem operatur, reponimus in mensa Domini qualia inde sumpsimus, videlicet ut sicut ille se praebuit pro salute nostra, nulla sua necessitate; sic nos totos fidei ejus et charitati exhibeamus necessitate salutis nostrae. In hoc enim convivio quicunque saginatur, nescit panem suum otiosus comedere, sed sollicite cum muliere forti de nocte hujus saeculi consurgit ad incernam verbi Dei, ut labores manuum suarum manducet, ut beatus sit, et bene ei sit. Sicque in Christo manet bonu
Abbreviated transcription (Latin):
m altari sacͥficat᷑. & corꝑalit̃ mandricatur
slemo aũ nouitatis me arguat p̾sũptorem
qd̃ corpꝰ ꝓͥ sacͣm̃tum appellẽ corꝑis xp̃i. Nlm
⁊ parilus ad timotheũ magnum dicit esse
pietatis sacram̃tũ: qd̾ manifestatũ ẽ ince¬
ne. S ⁊ beatus ambrosius in libro ad ga¬
tianum dicit apparuisse hominib uge
corpꝰ xp̃i manducare: qui manducant in¬
siquidem sicut uidas ad iudicium suum.
in carnem illam ut ita dicam corꝑalemincis¬
rere: de qua dicit apłs. Et reconciliauis
nos in corꝑe carnis sue ꝑ mortẽ: que ullus

Expanded text:
in altari sacrificatur, et corporaliter manducatur. Nemo autem novitatis me arguat praesumptorem Christi sacramentum appellem corporis Christi. Nam et Paulus ad Timotheum magnum dicit esse pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne . Sed et beatus Ambrosius in libro ad Gratianum dicit, apparuisse hominibus unicorpus Christi manducare, qui manducant insiquidem sicut Judas ad judicium suum in carnem illam, ut ita dicam, incurrere, de qua dicit Apostolus: Et reconciliavit nos in corpore carnis suae per mortem Colos
Abbreviated transcription (Latin):
dens lector & qui rudis ñ erit in lectione
gula requirant intellectum. In quo qui aga¬
dum putauerit inaifferent̃: uideat qͦm se
expediat de sententiis patrum quas subis¬
cimus. multisq aliis que in hunc modim
passim ꝑomines eorum tractatꝰ inuenuint̃.¬

Expanded text:
dens lector, et qui rudis non erit in lectione t, quem singula requirant intellectum: in quo quid agendum putaverit, indifferenter videat, quomodo se expediat de sententiis Patrum quas subjecimus, multisque aliis, quae in hunc modum passim per omnes earum tractatus inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
lbens ꝓ om̃ib gustauit mortem: &e liberauit
eos qͥ ꝑ totam uitã timore mortis seruituti
erant obnoxii. Sicq in mortis consortio fuliꝰ
dĩ nob̃ fieri dignatus ẽ amicꝰ. ut dm̃ agnose¬
remus similem quodãmͦ nob̃ factũ. eiꝰdẽq
fiducia relinqueremꝰ hostem nr̃m: & fugẽ¬
remus ad redemptorem nr̃m. Quim tantũ
descendit ad subleuandum nos. ut neq ħ
abhorreret a nob̃ ꝓ nob̾ susciꝑe: in qͦ maio¬
rem & digniorem natura nr̃a imimicus se
głatur existere. Cedendo enim illi mpassiõib
& moriendo. paulominus minorari uisus:
ab ipsis apostaticis angłis. quia mori potuit
ille qui mori ñ poterat: impotens apparuit
&e non formidabilis. Sic enim ut ait ꝓpħa
tis. Sic curandi erant qͥ se amabant usq
ad contẽptũ di: ut discerent dm̃ amare.
usq ad contẽptum sui. Hoc enim ñ ꝓpt̃ se
s ꝓpter nos ꝓuocauit in nob̾ qd̾ ꝓpt̃ ipsos
nos in serpso exhiberet nob̾: indelicet ut
disceremus eum amare usq ad contẽptũ

Expanded text:
gustavit mortem: et liberavit eos, qui per totam vitam timore mortis obnoxii erant servituti. Sicque in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, ut Deum agnosceremus similem quodammodo nobis factum, ejusque fiducia relinqueremus hostem nostrum; et fugeremus ad Redemptorem nostrum. » Qui intantum descendit ad sublevandum nos, ut neque hoc abhorreret a nobis pro nobis suscipere, in quo majorem et digniorem nostra natura inimicus se gloriabatur existere. Cedendo enim illi in passionibus, et moriendo, paulo minus minorari visus ab ipsis apostaticis angelis, quia mori potuit; illi qui mori non poterat impotens apparuit, et non formidabilis. Sic enim, ut ait propheta atis Oseae XI. Sic curandi erant, qui se amabant usque ad contemptum Dei, ut discerent Deum amare usque ad contemptum sui. Hoc enim non propter se, sed propter nos provocabat in nobis, quod propter ipsos nos in seipso exhibebat nobis, videlicet ut disceremus eum amare usque ad contemptum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficati. & u̾bo comuncti. scłm dignitatis uni¬
tatẽ: aut sicut diuinam possidentis habitati¬
onem. Contͣ qͦs celestino. ppͣ. ⁊ cyrillo alexandri¬
no adnitentib celebrata ẽ effesia sy nodꝰ. una
de .iiiiʳ. quas beat᷑ oregoriꝰ in sũmo culmine auc¬
toricatis constituit. In qua cit᷑ pestiferũ errorẽ
delirantiũ. ep̃i ibi congregati nestorio huius
mali reꝑtori sic inuenunt᷑ scribere. Ad bene¬
uictiones mysticas accedimꝰ & scĩficam᷑ partici¬
pes sci corꝑis & p̾ciosi sangͥnis effecti. non ut
cõmunẽ carnẽ ꝑcipientes qd absit. nec ire
iuri scĩficati ⁊ u̾bo coniuncti scđm dignita¬
tis unitatẽ. aut sicut diuinã possidentis ha

Expanded text:
m dignitatis unitatem, aut sicut divinam possidentis habitationem. Contra quos Coelestino papa et Cyrillo Alexandrino adnitentibus celebrata est Ephesina synodus, una de quatuor, quas B. Gregorius in summo culmine auctoritatis instituit. In qua contra pestiferum errorem delirantium episcopi inibi congregati, Nestorio hujus mali repertori sic inveniuntur scribere: « Ad benedictiones mysticas accedimus et sanctificamur, participes sancti corporis et pretiosi sanguinis effecti; non ut communem carnem percipientes; quod absit! nec ut viri sanctificati et Verbo conjuncti secundum dignitatis unit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uoluptatum amatores mag̃ qͣm d̃ĩ
sanctificantur in hortis & liminib. qr
mẏsteria ueritatis ñ ualent introire
neq bibunt sangiunem de quo ipse loqͥt᷑.
Qui manducat carnem meã ⁊ cet̾a.¬

Expanded text:
s voluptatum amatores magis quam Dei sanctificari in hortis et liminibus, quia mysteria veritatis non valent introire:nec bibunt sanguinem ejus, de quo ipse loquitur: Qui manducat carnem meam et
Abbreviated transcription (Latin):
nis &e pollutis manib quodãm᷑ ÷ allis¬
re. dũ sac̃m̃totenꝰ manducant corpꝰ elꝰ qͣ
ipse om̃ib pauerat in cibum inte etns. ł
nisi pollutum ducent sangumẽ teltaris
consiclerarent horrendum ẽẽ mcidere s
manꝰ cłi uiuentis: in quẽ cruentas ip̃i maniis
iniciunti dum manducant ñ diudicantes
corpꝰ dñi. Mitis tñ ds iħc dũ tẽpꝰ patientie
ẽ. qua pietate uideos tolerauit irridentes.
conspuentes. crucifigentes: eadẽ ⁊ istos tole¬
rat quales illi fuerune tales ꝓpͥe circa eũ exis¬

Expanded text:
gnis et pollutis manibus quodammodo sibi alligare, dum sacramento tenus manducant corpus ejus, quod ipse paraverat in cibum vitae aeternae. Qui nisi pollutum ducerent sanguinem testamenti, considerarent horrendum esse incidere in manus Dei viventis: in quem cruentas manus ipsi injiciunt, dum manducant, non dijudicantes corpus Domini. Mitis tamen Jesus, dum tempus patientiae est, qua pietate Judaeos toleravit irridentes, conspuentes, crucifigentes, eadem et istos tolerat, quales illi fuerunt, tales proprie circa eum exis
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ que pars fideli cum infideli d Petrus enĩ
accepit ad uitam: iudas ad mortẽ. Itaq scd̾m di
sũꝑsit iidas: alt̾ꝯpotest sumi sine alto.
xp̃i. satis ut puto dictũ ẽ: que ite multa
breuit᷑ concludã. ñ ẽ aliud qmͣ pone corda in
uirtute eiꝰ: & rem duce in opꝰ & affectũ. Iamq

Expanded text:
tamen quae pars fideli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, Judas ad mortem. Quomodo sumpsit Judas; alterque potest sumi sine alteroarnis Christi satis, ut puto, dictum est: quae ut multa breviter concludam, non est aliud quam ponere corda in virtute ejus, et rem ducere in op
Abbreviated transcription (Latin):
tionem indiuma potentia posse ut in diu̾sis
locis sit non diuerso tempore.  Nam ut ait
& subtilioris nature. sp̃m rationalem constet
ẽẽ qmͣ qdlibet corpꝰ. illud tñ corpꝰ qd̾ suꝑ õs celos
meo qui suꝑ omnia ẽ meruit exattari. dig¬

Expanded text:
tionem in divina potentia posse, ut in diversis tionem in divina potentia posse, ut in diversis locis sit, non diverso tempore? Nam, ut aitet subtilioris naturae spiritum rationalem constet esse, quam quodlibet corpus; illud tamen corpus quod super omnes coelos in eo, qui supra omnia est, meruit exaltari, di
Abbreviated transcription (Latin):
tauit ds̃ humilitas enis mutata ẽ ingłam.
infirmitas inuirtutem: mors in uitam e
Nam quod de humantrate eius ꝑ resurredi¬
onem glorificata scłaris philosophie ratio¬
cinationib uidetur insusceptibile. it
clausis ad discipulos ianuis intraret: &
uirginalis ad currendam uiam dispen¬
sationis humane clausis nature ianius
ꝓcessit. Quod si corpiis illud intrare &
exire ꝑ clausa potuisse uirtus auctoris
& pietas fidei fecit esse credibibile: alia
etiam que preter naturam corporum sunt
posse corpus illud uel potiusse non uideo
quid facere possit incredibie. Nam &e sp̃c
cum sccłm ymaginem euis qui creauit eũ
ut sicut ille ubiq locoꝵ ẽ & totus ẽ sic ill
in toto corꝑe suo sit. & ubiq totus sit. cl
ratio humana non comprehendat moi
quo ratio fiat: cur tamen difficile uidebis
naturam carnis uui summe nature sic ul¬
tam ut euis facta sint omnia que ulue
sunt maxime post resurrectionus glontsa¬

Expanded text:
tavit Deus, humilitas ejus mutata est in gloriam, tavit Deus, humilitas ejus mutata est in gloriam, infirmitas in virtutem, mors in vitam! Nam quod de humanitate ejus per resurrectionem glorificata saecularis philosophiae ratiocinationibus videtur insusceptibile, ut clausis ad discipulos januis palpabilis ivirginalis ad currendam viam dispensationis humanae clausis naturae januis processit. Quod si corpus illud intrare et exire per clausa potuisse virtus auctoris et pietas fidei fecit esse credibile; alia etiam quae praeter naturam corporum sunt, posse corpus illud vel potuisse, non video quid facere possit incredibile. Nam et spircum secundum imaginem ejus qui creavit eum ut sicut ille ubique locorum est, et totus est, sic iste in toto corpore suo sit, et ubique totus sit, licet ratio humana non comprehendat modum quo id fiat: cur difficile videbitur naturam carnis illi summae naturae sic unitam, ut ejus facta sint omnia, quae illius sunt, maxime post resurrectionis glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
diuinum. Si enim nr̃e humilitatis corpꝰ
resurrectione glorificatum sp̃uale erit.
in quantum spuali potentia & incorrup
in quo habitat omnis plenitudo diuimi¬
tatis corꝑalit̾ enis qui resurrexit a mortu¬
quid mortale est absorbeatur. a uita qͥcqͥd
hominis ẽ in melius suum commutabit᷑.
ut quod nunc est sp̾e anima & corpus. tunc
sit totum sp̃uale uel sp̃e: quantomagis qui
ex unitis inidipsum naturis nature utriꝰq
erant passibilis & mortalis hominis finem
fecit hr̃e formamillam quȩ ditanda erat
tante glorificationis augmento. eo in semet¬
ipso ꝓuexit: ut sicitt dicit apłs exattarit
illum. & donaret illi nomen qd ẽ suꝑ om̃e
nomen. Et si natura carnis ex quo uli sũ¬
me nature unita ẽ in tanta unitate ei ab
ipso conceptu uirginis ẽ conserta: ut nec
sine homine diuina. nec sine do agerentur
humana: & ꝑ hanc unitatem etiam in dieb
carnis sue homo xp̃c potuit diuia: quin¬
tomagis cum exaltatione illa qua illũ eral¬

Expanded text:
iae. Si enim nostrae humilitatis corpus resurrectione glorificatum spirituale erit, inquantum spirituali potentia et incorrupin quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, ejus qui resurrexit a mortudquid mortale fuerit absorbeatur a vita, quidquid hominis est, in melius suum commutabitur; ut quod nunc est spiritus, anima et corpus, tunc sit totum spirituale vel spiritus; quanto magis qui ex unitis naturis in idipsum naturae utriusque erant passibilis et mortalis hominis, finem fecit habere, formam illam quae ditanda erat tantae glorificationis augmento, eo in semetipso provexit ut, sicut dicit Apostolus, exaltaret illam, et donaret illi nomen, quod est super omne nomen? . Et si natura carnis, ex quo illi naturae summae unita est, in tanta unitate ei ab ipso conceptu Virginis est conserta, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana, et per hanc unitatem etiam in diebus carnis suae homo Christus potuit divina; quanto magis cum exaltatione qua illum exal
Abbreviated transcription (Latin):
hereses eẽ: ut qui ꝓbati sunt manifesti fian.
Qd̾ in hoc euidentissime cõꝓbat᷑. Iam enĩ ob̃¬
scurissimã de tͥnitate sententiam clarã mom̃ib
effecerunt arrianoꝵ contentiones & dispictal¬
ones subtilissime: iam de incarnatione dm̃¬

Expanded text:
haereses esse, ut probati manifesti fiant . » haereses esse, ut probati manifesti fiant . » Quod in hoc evidentissime comprobatur. Jam enim obscurissimam de Trinitate sententiam claram omnibus effecerunt Arianorum contentiones, et disputationes subtilissimae: jam de Incarnatione D
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa: ita & unum sacͥficiũ. Pontifex aũ ille ẽ
qui hostiam mundantẽ nos obtulit. Ipsam
offerimꝰ etiã nunc: que tunc oblata quidt̃ con¬
sumi ñ potest. Qd̾ nos facimꝰ: in cõmemoratio¬
nẽ eiꝰ fit qd factum ẽ. Hoc facite ait in meam
cõmemorationẽ. Non aliud sacrificiũ. s ipsũ
sẽꝑ offerimꝰ. Mag̃ aũ sacrificii recordationem
oꝑam᷑: eiq dona eiꝰ in nob̃. nosq ipsos uouemꝰ
⁊ reddimꝰ: & beneficioꝵ eius sollẽpnib festis
⁊ dieb statutis dicamꝰ. sacramusq memorũ:
ne uolumine tẽpoꝵ ingrata subrepat obli¬
usq euasimꝰ: considare libet attentiꝰ. cur sĩꝑ¬
de hac re in sc̃õꝵ patrũ tractatib reꝑiuntur
etiã sͥ inuicẽ ñnĩqmͣ cont᷑rie uident᷑. ut ñ
solũ qͥ contendendi intentione illas congre¬
gant mat̾iam ineis inueniant errandi. s e
qͥ ex eis astruere uelint fidẽ catholicã. ñ fai¬
le semide queant expedire. Oportet inqͥt apl̃

Expanded text:
um sacrificium. Pontifex autem ille est, qui hostiam obtulit nos mundantem. Ipsam vero offerimus etiam nunc, quae tunc oblata consumi non potest. Quod nos facimus, in commemorationem fit ejus quod factum est: Hoc enim facite, ait, in meam commemorationem , non aliud sacrificium, sed ipsum semper offerimus, magis autem sacrificii recordationemamus: ei dona eius in nobis quoque ipsos uouemus et reddimus; ei beneficiorum eius sollemnitatibus festis et diebus statutis dicamus sacramusque memoriam, ne uolumine temporum ingrata subrepat obliunque evasimus, considerare libet attentius, cur super hac re in sanctorum Patrum tractatibus reperiuntur etiam sibi invicem nonnunquam contrariae videantur; ut non solum qui contendendi intentione illas congregant, materiam in eis inveniant errandi; sed et qui eis astruere velint fidem catholicam, non facile se queant expedire. « Oportet, inquit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
aͥ carnẽ sape ũ debemꝰ scdm carnẽ. Nam
ce xp̃m secundum oarnem nouimus: s
nunc iam non nouumuis. Rursumq car¬
nis ueritatem non sic debemus quasi sp̃u¬
aliter rimando attenuare. ut naturam
uerbo dĩ unitam. non tamen in uerbũ
mutatam. quasi ratiocinando uideam᷑
carni comimunicauit ⁊ sanguini ut fr̃ib
ꝑ omnia assimilaretur. misericors ponti¬
fex: sic glorificauit ut ñ destrueret: sic
ꝓuexit ut non exmaniret. Sic enim est
cogitandum corpus dm̃i. sicut est nr̃e sub̾a
nature: s alteruis głe. Est enim non qd̵¬

Expanded text:
m carnem. Nam etsi Christum secundum carnem novimus; sed nunc jam non novimus . Rursumque carnis veritatem non sic debemus quasi spiritualiter rimando attenuare, ut naturam ejus Verbo Dei unitam, non tamen in Verbum mutatam, quasi ratiocinando videamur carni communicavit et sanguini, ut fratribus per omnia assimilaretur misericors pontifex, sic glorificavit, ut non destrueret; sic provexit, ut non exinaniret. Sic enim est cogitandum corpus Domini, sicut est; nostrae scilicet naturae, sed alterius gloriae. Si enim no
Abbreviated transcription (Latin):
nomine metuerunt appellari. Nam qmuis
corporalis etiam eius eleuatio qua suꝑ celos
eleuata ẽ illa natura ꝓculdubio sit creden¬
da: tamen exaltatio qua exaltata credit᷑.
suꝑ celos celorum. sic uerissime intelligen¬
daẽ. ut dignitate & gła & potestate. suꝑ¬

Expanded text:
nomine meruerunt appellari. Nam quamvis etiam corporalis ejus elevatio, qua super coelos elevata est illa natura, procul dubio sit credenda; tamen exaltatio, qua exaltata creditur super coelos coelorum, sic verissime intelligenda est ut dignitate, et gloria, et potestate su
Abbreviated transcription (Latin):
credere: quantum in ipso ẽ fidem uidetur
adnullare. S credere oportet accedentẽ
ad dm̃ quia est: & iustus ex fide uuit.
rus. ñ ab re puto de hoc & de huiusmodi
cogitantes uel loquentes. mecum pariter
commonett. non nimis inniti sensui suo. sed
prientie sue ponere modum: intendere uͦ
aciem mentis in rem de qua agitur: & scd̃m
boctii uiri prudentissum sententiam. sicut res
est. sic de eafidem caꝑe temptare. Non est ho¬
minis rationem habentis contracta diuina
pensare ea ex his reb que insra dm̃ sunt. &
ommpotentie imensitatem intra t̾minos
nr̃e possibilitatis angustare. eamq naturã
quodammꝰ disputando uelle informare. ad
exemplum nature mutabilis: in qua stant
etnaliter omnes causales forme rerum la¬
bentium temporaliter. In huuismodi enĩ
desursum ñ deorsum trahenda sunt ratio¬
ñ exempla. uel ꝓbationum argumenta:
alioqum qui hoc ñ facit. similis ei estiman¬
dus est. qui fontẽ nuo. ⁊ ñ fonti ruium at

Expanded text:
 videtur annullare. Sed credere oportet accedentem ad Deum, quia est . Et: Justus ex fide vivit . rus, non abs re puto de hoc et de hujusmodi cogitantes vel loquentes mecum pariter commonere, non nimis inniti sensui suo, sed prudentiae suae ponere modum; intendere vero aciem mentis in rem de qua agitur: et secundum Boetii viri prudentissimi sententiam, sicut res est, sic de ea fidem capere tentare. Non enim est hominis rationem habentis, cum tractat divina, pensare ea ex his rebus quae infra Deum sunt, et omnipotentiae immensitatem intra terminos nostrae possibilitatis angustare: eamdemque naturam quodammodo disputando velle informare ad exemplum naturae mutabilis: in qua stant aeternaliter omnes causales formae rerum labentium temporaliter. In hujusmodi enim de sursum, non de deorsum, trahenda sunt rationum exempla, vel probationum argumenta. Alioqui, qui hoc non facit, similis et aestimandus est, qui fontem rivo, et non fonti rivum at
Abbreviated transcription (Latin):
ritas hoc quasi sꝑuali
ipsa per intellectum
nem a se compescit
suꝑbum uel curiosum inquisitorem. uel
eum qui multis & uariis questionib in fi¬
de non querit nisi głam suam: uel eũ qui
quasi ratiocmando & retractando dubiis
quibꝰdam deliberationib explorat utrum
credendum sit: quod credendum indicit
diuma auctoritas. Beati uͦ pauꝑes sp̃u qͥ
paruulos se cognoscunt. & lacte nutriendos
uonec aptisint ad solidum cibum. accediuł
simpliciter ad fidem. quos suscepit & exercet:
& eorum ẽ. que non omiium ẽ fides. Aliud
enim est fides: aliud scientia. Scientia. rati¬
one & intellectu colligitur: fides uͦ. sola au¬
ctoritate molicitur. Qui gͦ nichil credere uult
nͥ ratione & intellectu p̾cedente: hic rem

Expanded text:
ritas hoc quasi speciali ipsa per intellectum,nem a se compescit superbum vel curiosum inquisitorem, vel eum, qui multis et variis quaestionibus in fide non quaerit nisi gloriam suam; vel eum, qui quasi ratiocinando et retractando dubiis quibusdam deliberationibus explorat, utrum credendum sit, quod credendum indicit divina auctoritas. Beati pauperes spiritu, qui parvulos se cognoscentes et lacte nutriendos, donec apti sint ad solidum cibum, accedunt simpliciter ad fidem: quos suscipit et exercet; et eorum est, quae non omnium est, fides. Aliud enim est fides, aliud scientia. Scientia ratione et intellectu colligitur: fides vero sola auctoritate indicitur. Qui ergo nil credere vult, nisi ratione vel intellectu prae
Abbreviated transcription (Latin):
unc ante qm de ordine nitas.
nł rõne officii disseramꝰ dicen¬
dñ ẽ qͦt ł qͥb ex causis pasche sollẽpnitaᷤ
tã iliustͥs. tãq celebͥs habeat᷑ Multienĩ
solũ hoc in illa respiciunt. qd̾ inpͥma sab¬
bati resurrexit dñs: unde & dies dñice
resurrectionis appellatur. Magna pla¬
ne sollẽpnitatis & lettciȩ cordis nr̃i ma¬
teria. qr clum illo resurgente resurrectio¬
nẽ mortuoꝵ ẽe credimꝰ. nos qͦ resurrect᷑os
te sꝑantes uire gaudemꝰ. Uerũ inhunis¬

Expanded text:
unc, antequam de ordine vel ratione officii disseramus, dicendum est, quot vel quibus ex causis Paschae solemnitas tam ilustris tamque celebris habeatur. Multi enim solum hoc in illa respiciunt, quod « in prima Sabbati » resurrexit Dominus , unde et dies Dominicae, resurrectionis appellatur. Magna plane solemnitatis et laetitiae cordis nostri materia; quia, dum illo resurgente resurrectionem mortuorum esse credimus, nos quoque resurrecturos esse sperantes, jure gaudemus. Verum in
Abbreviated transcription (Latin):
surgente data ẽ atq ꝯfirmata. Addit᷑ his
t̾cia necessari baptismatis sollẽpnteas om¬
nẽ nob illarũ ꝯferens utilitetẽ ł fructũ
que ꝓeo qd̾ ab illis exorchiũ. totũq sue ra¬
tionis sũpste sacm̃tũ: recte eisdẽ inpascha¬
tib gaudiis addita ẽ. Trib gͥ ex causis
nox hec ut dies illuminata refulsit. in de¬
litiis nr̃is. Onere festa dies. ouere beata nox.
Nobilteas anmi. m̃siũ decus. arma die¬
rũ. splendor horarũ. nox in qua desertꝰ
infernꝰ: aꝑt᷑ ẽ ꝑadẏsus. Nox ista mortis
ext᷑ ẽ nite redtitus ẽ. lux gr̃s. splendorgle
suauitatis pocłm. flunꝰ deliciarũ inimi¬
datio pacis. acquisitio fortitudmis: lans
consitii duum. Hac nocte cessaute exac¬
tor. qͥenit tͣbitũ. captiui redditi st̃. lassi
respirauert̃. ꝯfracta ẽ uirga ꝑ seq̃ntium.
cõpittruit ngũ dominantiũ. Pulchitu¬
die noctis huiꝰ paradysus refloruit. celũ
purpuratũ ẽ angli canditati: homines

Expanded text:
nte data atque confirmata est . Additur his tertia necessaria baptismatis solemnitas, omnem nobis illarum conferens utilitatem vel fructum, quae pro eo quod ab illis exordium totumque suae rationis sumpsit sacramentum, recte in eisdem paschalibus gaudiis addita est. Tribus igitur ex causis nox haec ut dies, illuminata refulsit in deliciis nostris. O vere festa dies, vere beata nox, nobilitas anni, mensis decus, arma dierum, splendor horarum, nox in qua desertus infernus, apertus est paradisus. Nox ista, mortis exitus, vitae reditus est. Lux gratiae, splendor gloriae, suavitatis poculum, fluvius deliciarum, inundatio pacis, acquisitio fortitudinis, laus consilii divini. Hac nocte cessavit exactor, quievit tributum, captivi redditi sunt, lassi respiraverunt, confracta est virga persequentium, computruit jugum dominantium. Pulchritudine noctis hujus paradisus refloruit, coelum purpuratum est, angeli candidati, homines
Abbreviated transcription (Latin):
minido ad patrẽ de morte ad uitã. de ig¬
nobilitate ad glam. de seriitio ad regnũ.
de ꝯtumeliis ad honorẽ. de fluctib scł̃i ad
portũ celi: de medio latͦnũ adpatͥs ꝯsessũ.
Transiimꝰ ⁊ nos. Paschaem̃ nr̃m xp̃c ẽ¬

Expanded text:
mundo ad Patrem, de morte ad vitam, de ignobilitate ad gloriam, de servitio ad regnum, de contumeliis ad honorem, de fluctibus saeculi ad portum coeli, de medio latronum ad Patris consessum. Transivimus et nos. « Pascha enim
Abbreviated transcription (Latin):
Qmͣ̃ ex longinqͦ  Transimm̃ actupliciꝑ
ditione ad duplicẽ corꝑis & amme salutẽ.
de diabolo ad dm̃. de hoste ad patrẽ. dety¬
cẽ de fatigatiõe ad reqͥtm. de planctu ad
canticũ. denuiditate ad tegum̃tũ. de pauꝑ¬
tate ad opulentiã. de reatu ad grãm: de
plenilumum qd̾ pͥmum occurrit post u̾na

Expanded text:
m ex longinquo? Transivimus a duplici perditione ad duplicem corporis et animae salutem, de diabolo ad Deum, de hoste ad Patrem, de tycem, de fatigatione ad requiem, de planctu ad canticum, de nuditate ad tegumentum, de paupertate ad opulentiam, de reatu ad gratiam, dplenilunium, quod primum occurrit post
Abbreviated transcription (Latin):
potentiam ipse qͦ cathecuminus mira¬
bilis ꝑfectus redditus. ẽ. doctor eungłii.
Nec longe dissimilis illi ceco euuglico ittpote cor¬
poralit̾ cecus ad natatoriam baptismi
salutaris missus est. ubi & corpore ce aĩa
illuminatus decertantib contra se
tum ipsum qd̃ fecerit ex sputo dñs .i.
incarnationem u̾bi dĩ omnib ostende¬
re ñ cessauit: ppt̾ qd̃ & maledixerunt er.
ce extra sẏnagogam suam eiecerunt:
qͥnqͥes qͣdragenis unaminus cesum.
e fr̃a quinta.

Expanded text:
potentiam, ipse quoque catechumenus mirapotentiam, ipse quoque catechumenus mirabilis, perfectus redditus est doctor Evangelii. Nec longe dissimilis illi caeco evangelico utpote corporaliter caecus ad natatoriam baptismi salutaris missus est, ubi et corpore et anima illuminatus, disceptantibus contra se tum ipsum quod fecit ex sputo Dominus, id est incarnationem Verbi Dei, omnibus ostendere non cessavit . Propter quod et maledixerunt ei, et extra synagogam suam ejecerunt, quinquies quadragenis una minus caesum . De Feria quinta.