comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. Dilectio proximi. malum
non operatur: Non est aut̃ metuendũ.
nesi grãm dilectionis ad nõ pia deuo¬
cione quȩ ramus. siintimo excorde
dicamus panem nr̃m cotidianum
odiorum constringi permittat.
hunc & enim rigorẽ ꝑduriciam
lapidis insinuat cum dicit:
Quis aut̃ ex uobis patrẽ petit
panẽ. numquid lapidẽ dabit illi.
Non est formidandum. nesi fortitu¬
dinẽ fidei contra hostis antiqui tẽꝑ¬
tamenta prȩcemur : toto ex corde
dicentes dñẽ auge nobis fidem: ille
nos infidelitatis sinat interire uene¬
nis: Iure enim nomine serpentis:
uirus infidelitatis quod ꝑ ipsũ generi
humano aspersum est exprimitur
cumdicitur. Aut sipiscem petit.
num quid ꝓpisce serpentẽ dabit
illi. Non est timendũ nesi spem
aduersa simul & prospera contemp¬
nere possimus. ad nõ postulemus.
Ille auditũ auertat: ac nos despera¬
cione futurorũ retro respicere.
id est ea quȩ reliquimus paciatur
labentis scłi cõmoda uirulenta
requirere : Recte namque immu¬

Expanded text:
proximi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est timendum ne si spem adversa simul et prospera contemnere possimus, a Domino postulemus; ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere, id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immu
Abbreviated transcription (Latin):
consilio & intercessione sumamus:
Multũ enĩ ualet deprecatio iusti assi¬
dua: Etsicut idem ꝓmisit. oratio
fidei saluabit infirmum: Et alleuabit
eum dñs. & si inpeccatissit dimit tent᷑
ei: Quia super uacuis cogitationib
ad integrũ carere nonualemus has
inquantũ possumus in missione bondrũ
cogitationũ & maximȩ frequenti
scripturarũ meditatione fugemus.
iuxta ex emplũ psalmistę quidicit
Quomodo dilexi legem tuã dne:
dotadie meditatio mea est: Petamus
supernam clementiã quodest uere
in nomine saluatoris petere : ut & cor¬
dis nobis munditiã & boni operis
praestet efficatiam: Et ante omnia
illam sedula mente recolamus horã.
illã citius uenire optemus: in qua
noniam ꝑscripturas loquatur nobis
dñs. sed palã depatre ad nunciet nobis
Icum quiꝰ uiuit & regnat ds̃ inunitate

Expanded text:
consilio et intercessione sumamus. consilio et intercessione sumamus. Multum enim valet deprecatio justi assidua; et, sicut idem praemisit, oratio fidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus, et si in peccatis sit, dimittentur ei. Quia supervacuis cogitationibus ad integrum carere non valemus, has in quantum possumus, immissione bonarum cogitationum, et maxime frequenti Scripturarum meditatione fugemus, juxta exemplum Psalmistae, qui dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Petamus supernam clementiam, quod est vere in nomine Salvatoris petere, ut et cordis munditiam, et boni operis praestet efficaciam, et ante omnia illam sedula mente recolamus horam, illam citius venire optemus, in qua non jam per Scripturas loquatur nobis Dominus, sed palam de Patre annuntiet nobis, cum quo vivit et regnat Deus in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
abonis quae cogitare debuit inpedi¬
unt: ueluti . ẽ cum fantasmata rerũ
quae aliquando suꝑ uacuę gesta
uel dicta nouimus ad memoriam
reducimus. quarũ crebra retractatio
quasi inportuna muscarũ in probitas
oculos cordis circũ uolare acspiritua¬
lem eius aciem in quietare magis
quã excetare consueuit: A cunctis
aut̃ his cogitationũ nequã generib
castigari monuit salomon cũ dicit
O m̃i custodia serua tuum cor. qm̃
xipso uita ꝓcedit: Cuius monita
sequentes agamus solliciti: ut siquid
consensu perpe trandi facinoris in ani¬
mo delinquimus. cita hoc confessione
& dignis pęnitentiae fructibus abster¬
gamus: Si delectatione peccandi nos
temptari senscrimus. noxiã delecta¬
tionẽ crebris precib aclacrimis
crebra a maritudinis perpetuae recor¬
datione pellamus: Etsinos solos ad
hanc propulsandã sufficere non posse
uiderimus. fratrũ quaeramus auxcilia.
ut quod nris uiribus nequimus illorum

Expanded text:
a bonis quae cogitare debuit impedia bonis quae cogitare debuit impediunt, veluti est cum phantasmata rerum, quae aliquando supervacue gesta vel dicta novimus, ad memoriam reducimus: quarum crebra retractatio, quasi importuna muscarum improbitas, cordis oculos circumvolare ac spiritualem ejus aciem inquietare magis quam excaecare consuevit. A cunctis autem his cogitationum nequam generibus castigari, monuit Salomon cum dicit: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Cujus monita sequentes agamus solliciti, ut si quid consensu perpetrandi facinoris in animo deliquimus, cito hoc confessione et dignis poenitentiae fructibus abstergamus. Si delectatione peccandi nos tentari senserimus, noxiam delectationem crebris precibus ac lacrymis, crebra amaritudinis perpetuae recordatione pellamus; et si nos solos ad hanc propulsandam sufficere non posse viderimus, fratrum quaeramus auxilia, ut quod nostris viribus nequivimus, illorum
Abbreviated transcription (Latin):
lerter inuigilandumest fr̃s mei.
ut non uerba tantũ & opera nr̃a. sed
ipsa quoque cordium secreta diuinis
aspectibus digna roddamus: Non
intemplo nr̃i pectoris odiorum.
non inuidię rubigo resideat: non
inde turpis uel contumeliosi sermo¬
nis radix oriatur  non ibi meditatio
facti O nocentis in nascatur:
Memores simus dominicae cõminatio¬
nis quadicitur: Ego enĩ opera
& cogitationes eorũ uenio ut congre¬
gem: & expulsis uitiorũ crudelib
Talem cordis nr̃i paremus mansionẽ.
cuius ipse dignetur in esse mansor
qui cius in euitabilis inspector & iu¬
dex est: Sciendũ aut̃: quia triplex. ẽ.
modus cogitationũ nequã: Unus
earum quae deliberatione & proposito
peccandi. mentẽ contaminant: Alius
earum quaedelectatione quidem
peccatimentẽ per turbant. nec tam̃
hanc ad peccandi consensum ꝑtrahuN.
Tertius earũ quae naturali motu
mentẽ percurrentes. non tam hanc
ad patranda uitia inliciunt. quam

Expanded text:
lerter invigilandum est, fratres mei, lerter invigilandum est, fratres mei, ut non verba tantum, et opera nostra, sed ipsa quoque cordium secreta divinis aspectibus digna reddamus. Non in templo nostri pectoris odiorum flamma, non invidiae rubigo resideat, non inde turpis vel contumeliosi sermonis radix oriatur, non ibi meditatio facti nocentis innascatur: memores simus dominicae comminationis, qua dicitur: Ego enim opera et cogitationes eorum venio ut congregem . Et expulsis vitiorum ruderibus, talem cordis nostri paremus mansionem, cujus ipse dignetur inesse mansor, qui ejus inevitabilis inspector et judex est. Sciendum autem quia triplex est modus cogitationum nequam: unus earum quae deliberatione, et proposito peccandi mentem contaminant; alius earum quae delectatione quidem peccati mentem perturbant, nec tamen hanc ad peccandi consensum pertrahunt; tertius earum quae naturali motu mentem percurrentes, non tamen hanc ad perpetranda vitia illiciunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uerbia erant : Unde continuo respon¬
derunt: Ecce nunc palã loqueris.
& pro uerbium nullũ dicis: Palam
igitur eum loqui autumabant.
cuius mẏsteria dictorũ necdũ conp̃¬
hendere ualebant: Quod aũt̃ ad iun¬
gunt nunc scimus quia scis omnia.
& non opus est tibi ut quiste in terro¬
goc. in hoc credimus quia adõ existi.
Aperte ostendunt quia loquens
adeos dñs. dehis maximȩ disputabat.
quae illos delectabat audire. & quȩ
illi interrogare uolebant. haec ipse
preueniens eos ultro proferebat :
Unde merito illum scire oma quasi
dm̃ : & quasi dĩfilium adõ uenisse
creduntꝰ & confitentur: Aꝑtũ nãque
diuinitatis indicium est cogitationũ
nosse secreta: salomone adfirmante
qui dõ supplicans ait. Tu enĩ solus
nosti corda om̃ium filiorũ hominum
Unde etiam hicremias ait. Tuaut̃ dũe
sabaoth qui iudicas iustę . & probas
renes & cor: N oque haec transcunt᷑
aut neglegenter cõmemoranda: sed sol¬

Expanded text:
verbia erant: et continuo responverbia erant: et continuo responderunt: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Palam igitur eum loqui aestimabant, cujus mysteria dictorum necdum comprehendere valebant. Quod autem adjungunt: Nunc scimus, quia scis omnia, et non opus est tibi ut quis te interroget. In hoc credimus, quia a Deo exiisti: aperte ostendunt quia loquens ad eos Dominus, de his maxime disputabat, quae illos delectabat audire et quae illi interrogare volebant. Haec ipse praeveniens eos, ultro proferebat, unde merito illum scire omnia quasi Deum, et quasi Dei Filium a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque divinitatis indicium est, cogitationum nosse secreta, Salomone affirmante, qui Deo supplicans ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Unde etiam Hieremias ait: Tu autem, Domine Sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et cor . Neque haec transeunter aut negligenter commemoranda, sed so
Abbreviated transcription (Latin):
& uado ad patrẽ: Exiuit apatre
& uenit inmundũ: quia uisi bilis
mundoi apparuit in humanicate. ppli
erat inuisibilis. Ap̃ud patrẽ indiumtu
Exiuit apatre. Quia non in ea forni
quaȩ aequalis est patri. sed in ad sumpt
creatura minor apparuit: Etue¬
nit inmundũ: quia in forma serui
quã accepit. etiã mundi huius ama¬
toribus se uidendũ prębuit: Ittrũ
reliquid m̃unũloredise ad patrem.
quia ab aspectu amatorũ mundi
quod uiderant abstulit: & se amaco¬
ribus suis aequalẽ patri eẽ. credendũ
docuit: R eliquid mundũ & rediit
ad patrem : qui a humanitatẽ quam
induit ꝑ ascensionẽ adinuisibilia ꝑdux̃.
Haec quidem uerba dñi mystica. &
sicut ipse testatur in prouerbiss
sunt dicta : sed & discipłi quib dice
bantur adeo carnales adhuc erant.
ut eorũ ꝓfunditatẽ minime caperent:
& non solũ archana dictorũ. sed nec
ipsam ignorantiã suã intellegerent
putantes simpliciter & dilucidę pro¬
lata quaenon intellegentibus pro¬

Expanded text:
atrem. Exivit a Patre et venit in mundum, quia visibilis mundo apparuit in humanitate qui erat invisibilis apud Patrem in divinitate. Exivit a Patre quia non in ea forma qua aequalis est Patri, sed in assumpta creatura, minor apparuit. Et venit in mundum, quia non in ea forma servi quam accepit, etiam mundi hujus amatoribus se videndum praebuit. Iterum reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderant abstulit, et se amatoribus suis aequalem Patri esse credendum docuit. Reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia humanitatem quam induit per ascensionem ad invisibilia perduxit. Haec quidem verba Domini mystica, et sicut ipse testatur, in proverbiis subantur adeo carnales adhuc erant, ut eorum profunditatem minime caperent; et non solum arcana dictorum, sed nec ipsam ignorantiam suam intelligerent, putantes simpliciter et dilucide prolata, quae non intelligentibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
ostendet electis : quando sicut apłs an.
uidebimus cum facie ad faciem: Dequa
adnuntiatione. dicit & iohannes:
Rm̃i nunc filii dĩ sumus: & nondũ appa¬
ruit quiderimus : Scimus quia cum
apparuerit: similes ei erimus: Uide¬
bimus enĩ eum sicuti est: Ubi ueracit̃
in nomine ihũ petunt electi. dumpro
nrã fragilitate intercedunt: quatenus
ad suae saluationis sortem pertingamus.
Aqua adhuc inter insidias hostium
peregrinamur interris: Quã scõrũ
petitionẽ aptissimae indie futuram
promisit: illo inquiens die in nomine
meo petetis: Indie & enim petunt.
quia non inter tenebras praessurarum
ut nr̃a in prac̾senti. sed inlucȩ sempiter nȩ
pacis & głae beatorũ spirituum pro
nobis intercessio funditur : Possunt aut
idem sp̃s electorũ. in illa caelesti ciuita¬
te positi etiam prose ipsis in nomine
saluatoris petere intellegi: quia
ui delic& ad tempus uniuersalis iudicu
& resurrectionis corporũ inquibus

Expanded text:
ostendet electis, quando, sicut Apostolus ait: ostendet electis, quando, sicut Apostolus ait: Videbimus eum facie ad faciem . De qua annuntiatione dicit et Joannes: Charissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus enim quia, cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus, a qua adhuc inter insidias hostium peregrinamur in terris, quam sanctorum petitionem aptissime in die futura promisit: Illo, inquiens, die in nomine meo petetis. In die etenim petunt, quia non in tenebris pressurarum, ut nostra in praesenti, sed in luce sempiternae pacis, et gloriae beatorum spirituum pro nobis intercessio funditur. Possunt autem idem spiritus electorum in illa coelesti civitate positi, etiam pro seipsis in nomine Salvatoris petere intelligi, quia, videlicet, tempus universalis judicii et resurrectionis corporum in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
non uerbis tantũ modo patriae caclestis
in troitum flagitare: sed & digna opera¬
tione ꝓ eius ꝑceptione certare: Neq
enĩ quippiam utilitatis adfert bene
orando. superna quęrere : quinon
destitit peruersę uiuendo infimis in¬
plicari: Haec in ꝓuerbus locutus sũ uobis:
Uenit hora. cumiã non in ꝑuerbiis lo¬
quar uobis sed palã depatre adnuntia¬
de uobis: Illã nimrũ horã significat:
qua eis per acta sua passione acresur¬
rectione sp̃s scĩ erat grãm daturus.i
Tunc & enim spiritualiter intus infructo
spiritali dilectione succensi. quo per¬
fectius om̃a quȩ de agnitione diuinita¬
tis mortalibus erant capienda coeper̃.
e ardentius sola quȩ adeius uisionem
promerendã iuuarent. petere acdeside¬
rare curarunt: Hoc est enĩ quod sub¬
iunxit: illo die in nomine meo petetis:
Possumus horam quã pollicctur infutu¬
ra uita intellegere : in qua palam
depatre adnunciabit. id est palã patrẽ

Expanded text:
non verbis tantummodo patriae coelestis non verbis tantummodo patriae coelestis introitum flagitare, sed et digna operatione pro ejus perceptione certare. Neque enim quidpiam utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Illam nimirum horam significat, qua eis, peracta sua passione ac resurrectione, Spiritus sancti erat gratiam daturus. Tunc etenim spiritualiter intus instructi, spirituali dilectione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperant, eo ardentius sola quae ad ejus visionem promerendam juvarent, petere ac desiderare curarent. Hoc est enim quod subjunxit: Illo die in nomine meo petetis. Possumus horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiat, id est, palam Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
cumpro dño terrenis exercentur aduer¬
sis: Habent gaudium: cũ amore frater¬
nitatis suadente. discunt gaudere
cũ gaudentibus. flere cumflentibus:
Sednonest plenũ gaudium: quod fletu
uariante miscetur: Plenũ quippe
gaudium fit. ubi nemine flente cũ
solis datur gaudere gaudentibus: Ait
itaque. Petite & accipietis. ut gaudiũ
urm̃ sit plenũ: Acsi patenter dicat:
N on fluxa scłi gaudia. quae & merore
semper mixta. & certo sunt fine ob¬
noxia: sed illud singulare gaudium
a patre petite. cuius plenitudo nullo
cuius lib& in quictudinis ad tactu mi¬
nuitur. Aeternitas nullo umquam
termino dissoluitur: Sienĩ perstete¬
ritis inpetendo: proculdubio quae
petitis accipietis: Dehuius plenitudine
gaudii. petrus fidelibus scribit dicens:
Credentes autẽ ex ultabitis laetitia
inenarrabili & glorificata: reportan¬
tes finem fidei urãe salutẽ animarũ
urãrũ: Petere aũt huiusmodi gaudium est.

Expanded text:
cum pro Domino terrenis exercentur advercum pro Domino terrenis exercentur adversis: habent gaudium cum amore fraternitatis suadente, discunt gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus. Sed non est plenum gaudium quod fletu variante miscetur. Plenum quippe gaudium fit, ubi, nemine flente, cum solis datur gaudere gaudentibus. Ait itaque: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mista, et certo sunt fine obnoxia, sed illud singulare gaudium a Patre petite, cujus plenitudo nullo cujuslibet inquietudinis attactu minuitur, aeternitas nullo unquam termino dissolvitur. Si enim perstiteritis in petendo, procul dubio quae petitis accipietis. De cujus plenitudine gaudii Petrus fidelibus scribit, dicens: Credentes autem exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, reportantes finem fidei vestrae salutem animarum vestrarum . Petere autem hujusmodi gaudium est,
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorem uisihili praesentia conplecte¬
rentur. minus ad inuisibilia salutis do¬
na mentis intuitum erexerant: Sed
& nr̃a fragilitas patrẽ petens. non in no¬
mine iħu id est saluatoris petit
dum contra rationẽ suae petit salutis:
Nonut apłorũ simplicitas. corporali
uisu sui saluatoris ab aeternę salutis
petitione retardata sed obstaculo
propriae cupiditatis ab intuitu dñicȩ
uoluntatis inpedita Quid autem
principaliter petendũ. ac sine ulla du¬
bietate eis qui fideliter inpetendo per¬
steterint. sit parandũ apatre : dñs sub¬
dendo manifestat dicens: Petite & acci¬
pietis : ut gaudium ur̃m sit plenum:
Ordo quippe sensus est: Petite ut gau¬
dium ur̃m sit plenũ: & accipietis:
Plenũ ergo gaudium: beatitudinẽ perpe¬
tuae pacis appellat Nam ut taceamus
degaudio reproborũ. quosibi luctum mer¬
cantur aeternũ : habent scĩ etiã in prae¬
senti gaudium despe caelestiũ bonorum.

Expanded text:
Salvatorem visibili praesentia complecteSalvatorem visibili praesentia complecterentur, minus ad invisibilia salutis dona mentis intuitum erexerant. Sed et nostra fragilitas Patrem petens non in nomine Jesu, id est, Salvatoris petit, dum contra rationem suae petit salutis, non ut apostolorum simplicitas corporali visu sui Salvatoris ab aeternae salutis petitione sit retardata, sed obstaculo propriae cupiditatis ab intuitu dominicae voluntatis impedita. Quid autem principaliter petendum, ac sine ulla dubietate eis qui fideliter in petendo perstiterunt sit parandum a Patre, Dominus subdendo manifestat, dicens: Petite et accipietis ut gaudium vestrum sit plenum. Ordo quippe sensus est: Petite ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Plenum ergo gaudium beatitudinem perpetuae pacis appellat. Nam ut taceamus de gaudio reproborum, quo sibi luctum mercantur aeternum, habent sancti etiam in praesenti gaudium de spe coelestium bonorum,
Abbreviated transcription (Latin):
prouisione nr̃i conditoris constat acti¬
tari. ut uidelic& desideria nraẽ deuotio¬
nis dilatione crestant. & cremento coti¬
diano magis magisque prouecta: tanoẽ
perfectius capiant gaudia quae requi¬
runt: In terquȩ notandum. quia cũ pro
peccantibus oramus. & si corũ saluationẽ
impetrare nequimus.: nequaquã tamen
fructu praecis nrae priuamur. quia
& si illi non sunt digni saluari. nos tamen
amoris quem illis impendimus. mercede
donabimur: Sicque intali quoque peti¬
tione implebiturnobis illa dñi ꝓmissio
quaait: Siquid petieritis patrẽ in no¬
mine meo: dabit uobis: Intuendum
enim quia non ait simplicit̃ dabit.
sed dabit inquit uobis: quia &si non
eis proquibus petimus dabit. nobis
tamen cum pro aliorũ erratibus miseri
corditer interuenimus: praemiũ nrae
benignitatis restituet: Sequitur.
Usque modo non petistis quicquam
in nomine meo: N onpetierunt eatenus
innomine saluatoris. quia dumipsũ

Expanded text:
provisione nostri conditoris constat actiprovisione nostri conditoris constat actitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini promissio, qua ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Intuendum enim, quia non ait simpliciter, dabit, sed dabitur, inquit, vobis: quia etsi non eis pro quibus petimus dabit, nobis tamen, cum pro aliorum corditer intervenimus, praemium nostrae benignitatis restituet. Sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Non petierunt eatenus in nomine Salvatoris, quia dum ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
petimus negatur : quod eidẽ apło paulo
contigisse probatur. cui ter petenti
responsum est: Sufficit tibi grã mea
Nam uirtus in infirmitate ꝑficitur:
Uel utilia quidem & quae adueram
salutem respiciant petimus. sed ipsi
male uiuendo auditum a nobis
iusti iudicis auertimus incidentes
in illud salomonis: Qui auertit aurẽ
suam neaudiat legem. oratio eius
erit ex ecrabilis. Ueldum propeccantib
quibusquã utresipiscant oramus. & si
salubriter petimus atque ex nr̃o merito
digni sumus auditu. ipsorũ tameN
per uersitas neimpetremus obsistit :
IIIIF it etiã aliquando ut salutaria
prorsus & precibus sollicitis & deuotis
quaeramus actionibus: nec tamen
statim quȩ petimus obtineamus. sed in
futurũ petitionis nrae differatur
effectus. sicut cũ genib flexis cotidie
rogamus patrem dicentes. adueniat
regnum tuum Ndem tamen regnum
non mox oratione finita. sed tempore
congruo sumus accepturi: Quodpia

Expanded text:
petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentin illud Salomonis: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Vel dum pro peccantibus quibusquam ut resipiscant oramus, etsi salubriter petimus, atque ex nostro merito digni simus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremus obsistit. Fit etiam aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtineamus, sed in futurum petitionis nostrae differatur effectus. Sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes, Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi, quia pia
Abbreviated transcription (Latin):
OTEST MOUERE
infirmos auditores. quo¬
modo incapite lectionis
huius cuuangelicę disci¬
pulis saluator promittat
nomine meo dabit uobis: cum nonso¬
lum nrĩ similes multa quae patrem
inxpĩ nomine uidentur petere non
accipiant : Uerum etiam ipse apłs
paulus tertio dnm rogauerit ut ase
angłs sathanę a quo tribulabatur
absceder& : nec impetrare potuerit.⁊
Sed huius motio quaestionis antiqua
iampatrum explanatione reserata est
qui ueraciter intellexerunt illos solũ
in nomine saluatoris petere : qui ea
saluatoris petisse ut temptatione
carer&. quã obcustodiam humilitatis
acceperat : quia si hac caruiss&. saluus
esse non poss&. ipso ad firmante cũ
ait: E tne magnitudo reuelationũ
ex tollatme: datus est mihi stimulus
carnis meae angłs sathanę ut mecola¬
fizet: Quoties cumque ergo petentes
non exaudimur: ideo fit quia uel con¬
tra auxilium nrae salutis petimus
ac propterea amisericorde patre
benefitii gratia nobis quod in epte

Expanded text:
Potest movere infirmos auditores quomodo in capite lectionis hujus evangelicae discipulis Salvator promittat:nomine meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem in Christi nomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit. Sed hujus motio quaestionis antiqua am Patrum explanatione reserata est, qui veraciter intellexerunt illos solum in nomine Salvatoris petere, qui ea Salvatoris petisse aiunt, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat, quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante cum ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Quotiescunque ergo petentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta typicã intellegentiã. panis
dilectionẽ significat: quia Sicut
ille principalis est cẏbus. ita utsine
eo mensa in obs esse uideatur Ata
haec principalis est uirtus. ita ut sine
illa uirtutes relique spiritales uirtu¬
tes esse nequeant. Quia nimirũ
quicquid boni agitur insola dilectio¬
ne ꝑficitur: Vnde dicit apłs. Quia
si linguis hominũ loqueretur & ange¬
lorum : & si haber& prophetiam.
& noss& mysteria om̃a. & omnẽ scien¬
tiã.& si haber& omnẽ fidem ita ut

Expanded text:
uxta typicam intelligentiam, panis uxta typicam intelligentiam, panis dilectionem significat, quia sicut ille principalis est cibus, ita ut sine eo mensa inops esse videatur, ita dilectio principalis est virtus, ita ut sine illa virtutes reliquae spiritales virtutes esse videri nequeant, quia nimirum quidquid boni agitur in sola dilectione perficitur; unde dicit Apostolus quia si linguis hominum loqueretur et angelorum, et si habuerit prophetiam, et noscet mysteria omnia et omnem scient
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã eius: & haec om̃a adicient᷑
uobis Regnũ aut̃ dĩ et iustitiã ei
quaere est. & caelestis patriae
dona desiderare : & quibus iustitiȩ
meritis adhaec ꝑ ueniri debeat.
in desinenter in quirere : nesi auia
forte quae illo ducit aberremus.
peruenire quo nitimur minime
quȩamus: Quodsi uerba dñi &
saluatoris nr̃i. quibus nos deexem¬
plo terreni parentis ad rogandum
dm̃ pat̾rem ortatur diligenter in¬
spicimus : citius agnoscimus. quȩ sit
quit ex uobis patrẽ petitpanem:
Num quid lapidẽ dabit illi:
Aut piscẽ. num quid propisce
serpentẽ dabit illi : Aut si pecie¬
rit ouum. numquid porriget illi
ad intellegendum facillima: Quasi
homo quilib& mortalis acfragilis.
& peccati adhuc carne grauatus.
petentibus se filiis quos diligit.
quaehab& bona quãuis terrena.
& fragilia dare nondenegat: multo
magis pater caelestis petitorib suis
suo timore & amore preditis. non de¬
fectiua in caelis bona largitur: Sed¬

Expanded text:
justitiam ejus, et haec omnia adjicientur justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Regnum autem Dei et justitiam ejus quaerere est et coelestis patriae dona desiderare, et quibus justitiae meritis ad haec pervenire debeatur indesinenter inquirere, ne si a via forte quae illuc ducit oberremus, pervenire quo nitimur minime queamus. Quod si verba Domini et Salvatoris nostri quibus nos de exemplo terreni parentis ad rogandum Deum Patrem hortatur, diligenter inspicimus, citius agnoscimus quae sit utem ex uobis patrem petit panem, numquid lapidem dabit illi? aut piscem, numquid pro pisce serpentem dabit illi? aut si petierit ouum, numquid porriget illi ad intelligendum facillima, quia si homo quilibet mortalis ac fragilis et peccati adhuc carne gravatus petentibus se filiis, quos diligit, quae bona habet, quamvis terrena et fragilia dare non denegat; multo magis Pater coelestis petitoribus suis, suo timore et amore praeditis, non defectiva in coelis bona largitur. J
Abbreviated transcription (Latin):
necessariis dnm petere. si tamen hȩc
non nimiae petantur. & si obid
solum modo petantur ut abeunte uiatico
inpresenti liberius ad futura dona
tendatur. Sed quia sunt quitẽ po¬
ralem quietem & prosperitatem.
a suo creatore requiruntNon
quidem ut eidem creator. deuociorib
animis oboediant. sed ut habrn¬
dantius commessationibus & aebrie¬
tatibus uacent. & securius aclicen¬
tius suis concupiscentiis. suae car¬
nis seruiant in lecebris: merito
tales male petere dicuntur:
Uerum quia om̃s huius mundi peti¬
torẽs. eo quod male petant accipere
non merentur: S tudeamus dilectis¬
simi & bene petere. & digni adobti¬
nenda quȩ petimus ex istere: Qđ
ita fit si & ea qua eds̃ iussit orando
quȩrimus. & quales ipse nos fieri
docuit. tales ad orandũ ꝓcedimus.
& intenti in pretibus donec inpe¬
÷tremus insistimus : Si aut̃ scire cu¬
pimus quaeipsenos petere uelit:
Audiamus illud euuangelicum.
Quȩrite primum regnum dei &

Expanded text:
necessariis Dominum petere, si tantum haec necessariis Dominum petere, si tantum haec minime petantur, et si ob hoc solummodo petantur, ut, abundante viatico in praesenti, liberius ad futura dona tendatur: sed quia sunt qui temporalem quietem et prosperitatem a suo Creatore requirunt, non quidem ut eidem devotioribus animis obediant, sed ut abundantius commessationibus et ebrietatibus vacent, ut securius et licentius suis concupiscentiis, suae carnis serviant illecebris, merito tales male petere dicuntur. Verum quod omnes hujusmodi petitiones, eo quod male petunt, accipere non merentur, studeamus nos, dilectissimi, et bene petere, et digni ad obtinenda quae petimus existere: quod ita fit, si ea quae Dominus jussit orando quaerimus, et quales nos ipse fieri docuit, tales ad orandum procedimus, et intenti in precibus donec impetremus insistimus. Si autem scire cupimus quae ipse nos petere velit, audiamus nos illud evangelicum: Quaerite primum regnum Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
cum subdidit: Lauamini mundi
estote: auferte malum cogitacio¬
num ur̃arum ab oculis meis:
tis audire obtemperando contẽp¬
nunt : & nihilominus dnm suam
uocẽ supplicantium ex audire mise¬
rando deposcunt. Quos ipse repel
inprouerbiis: Quideclinat inquit
aure suã neaudiat legẽ: oratio eiꝰ
erit exlecrabilis: Male petunt. quiñ
superne mercedis intuitu. sed ad ex¬
emplũ phariseorũ humane gratia
laudis. longis in cũbant prẽcibus:
mercedem suam: Male petunt
& illi. qui terrena magis inoracione
quã caelestia bona requirunt.
quorum prȩces apłs in ipsa dequa
loquimur sentencia specialiter
reprehendit Cum enĩ dixisset
petitis & non accipitis eo qđ male
petatis : adiunxit continuo ut in con¬
cupiscentiis ur̃is insumatis: Neque
aut̃ prohibentur ciues patriae
caelestis. in terra peregrinante s ꝓpa¬
ce temporum. prosalute corporũ.
proubertate frugun. prosertiuta¬
te aurarũ. proceteris uite huius

Expanded text:
cum subdidit: Lavemini, mundi cum subdidit: Lavemini, mundi estote, auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis .ntis venire, audire obtemperando contemnunt; et nihilominus Dominum suam vocem supplicantium exaudire miserando deposcunt: quos ipse repellin Proverbiis: Qui declinat, inquit, aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Male petunt, quia non supernae mercedis intuitu, sed ad exemplum Pharisaeorum humanae gratia laudis longis incubant precibus, receperunt mercedem suam. Male petunt et ipsi qui terrena magis in oratione quam coelestia bona requirunt, quorum preces Apostolus in ipsa, de qua loquimur sententia, specialiter reprehendit. Cum enim dixisset: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, adjunxit continuo, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Neque autem prohibentur cives patriae coelestis in terra peregrinantes pro pace temporum, pro salute corporum, pro ubertate frugum, pro serenitate aurarum, pro caeteris vitae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cum stabitis ad orandũ. remit tite
siquid habetis aduersus aliquems
ut &pater urt̃ qui incaelisest dimit¬
tat uobis peccata ur̃a Unde & de
talibus apte proph&a subiungit:
Voluntatẽ timentium se faciet : &
orationes corũ exaudiet & saluos faci¬
bantur: Horum ipse cumclamaueriNt
orationes exaudit. Horum cũ ad se
suspirauerint. pia desideria perficit:
Hos cũde acuita transierint. ad sa¬
lutẽ sustollit acternam.
At contra sunt qui domiNum
sed non inueritate inuocant: Quos
redarguens iacobus ait: Pecitis &
non accipitis. eo quod male petatis:
Mal&e namque petunt. qui per seue¬
rantes inpeccatis. pro cisdem peccatis
quae ipis minime dimittunt. ut
sibi adño dimittantur Inpudent̃
ex orant: quales ipse peresaiam ręꝓ¬
bat dicens: Eteũ ex tenderitis manis
uras auertã oculos meos auobis.
& cũ multiplicaueritis orationem
non audiam: Manus urae. sangui¬
ne plenesunt: Quibus adhuc con¬
sulendo. qua racione possent im¬
petrare quȩ poscerent: ostendit

Expanded text:
remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra ; unde de talibus apte Propheta subjungit: Voluntatem timentium se faciet, et orationes eorum exaudiet, et salvos facibantur. Horum ipse, cum clamaverint, orationes exaudiet. Horum, cum ad se suspiraverint pia devotione, perficit. Hos, cum ex hac vita transierint, ad salutem sustollet aeternam. At contra sunt qui Deum, sed non in veritate invocant; quos redarguens Jacobus ait: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis . Male namque petunt, qui perseverantes in peccatis pro eisdem peccatis, quae ipsi minime dimittunt, ut sibi a Domino dimittantur, imprudenter exorant, quales ipse per Isaiam reprobat dicens: Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis; et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Quibus adhuc consulendo qua oratione possent impetrare quae poscerent ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
& qui querit inuenit. & pulsanti
aperictur: Nonergo dubitandũ quod
petentes accipimus. quęrentes inuȩ¬
nimus. pulsantib nobis aperietur.
quia nimirũ fallere nom potuit ueri¬
tas quaeꝓmisit: Sed hoc est uigilan¬
tius intuendũ. quia non om̃s quico¬
rã hominib orare uidentur. in con¬
spectu interni arbitris petere uel
quęrere uel cadestis regni aditum
pulsare probantur : Neque enim
propheta dicer&. prope est dñs
om̃ibus inuocantibus eum inuerita¬
sed non inueritate cognoscer&
Inuocant quippe dnm̃ inueritate.¬
quisuas ci preces oblaturi. primo
iussa illius implere satagunt: quidic¬
turi ei moratione & dimitte nobis
debita nr̃a. sicut & nos dimit timus
debitorib nri s Ullud eius manda

Expanded text:
et qui quaerit invenit, et pulsanti et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum quod petentes accipimus, quaerentes invenimus, pulsantibus nobis aperietur, quia nimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram hominibus orare videntur, in conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur. Neque enim Propheta diceret: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritased non in veritate, cognosceret. Invocant quippe Dominum iqui suas ei preces oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus manda
Abbreviated transcription (Latin):
quod ipse conditor nr̃t medigus nobis
fieri. ipse ad nosuenire in carne: ipse
infirmitates nras suscipere sut sanar& s
dolores nr̃os ut auferr& portare
dignatusest: Ipse suum pronobis sangu
nem fudit: suã prouita nr̃ã mortem
obtulit: Ipse magnis peccantiũ ãmissis
magna penitentiae remedia ostendit:
dicens per precursorẽ suũ: Genimina
uiperarũ. quis ostendit uobis fugere
auentura ira. Facite ergo fructus
dignos pęnitentiae: Et paulopost:
Quihab& inquit duas tunicas. d&
non habenti: Et qui habet ȩ̨scas. simi¬
liter faciat: Ipse leuioribus cotidia¬
nisque nr̃is erratibus sine quibus
haecuita transigi non potest: cotidu¬
na confessionis & intercessionis mu¬
tuae medicamenta concessit dice
per apłm iacobũ: Confitemini
Alterutrũ peccata urã. & orate ꝓ in¬
uicẽ ut saluemini. Ipse rogari ut
prȩst& amat : qui animos in opum
ad sc rogandũ largus donatur erigit:
Om̃is inquiens quipetit accipitꝰ.

Expanded text:
quod ipse Conditor noster medicus nobis quod ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, portare dignatus est. Ipse suum sanguinem pro nobis fudit, pro vita nostra mortem obtulit, ipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi non potest, quotidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit,
Abbreviated transcription (Latin):
mereamur patriȩ caelestis ingredi
Nemo sibi deinnocentia blandiatur.
nullus suis fidens actib: quasi qui miscđia
iusti iudicis non egeat aprecibus cess&:
Quinpocius etiã cũ se aliquid boni
quis egisse cognouerit. quia qua hoc
districtione iudicetur ignorat.
Tremens cũ propheta proclamet: non
intres iniudiciũ cũ seruo tuo. quia
non iustificabitur in conspectu tuo
om̃is uiuens E tcũ beato iob Si iusti¬
ficare me uoluero: os meũ condempna¬
bit me: Sun nocentẽ ostendero: pra¬
murꝰ peccata nr̃a. fidelis & iustus est.
utremittat nobis peccata nr̃a. & emun¬
d& nos ab om̃i iniquitate: Si dixerimus
qm̃ non peccauimus. mendacẽ facimus
eum. & uerbũ eius non est in nobis.
N eque rursus quispiã considerata pec¬
catorũ suorũ qualitate. seu quantitate:
apetenda uenia mentẽ desperaN do
reuoc& : Neminẽ uisa suefũ putredo
uulnerũ sui magnitudo Inguoris
Prebeat¬
magnam obtinendę sanitatis fic¬
siqucio

Expanded text:
mereamur patriae coelestis ingredi. mereamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus quasi qui misericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . ficare me voluero, os meum condemnabit me; si innocentem ostendero, pramur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ppetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum, sui magnitudo languoris praebeat obtinendae sanitatis fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
N eque aliquid prodest bona inchoasse.
si non quisque studeat ea quaebene
inchoauerat usque ad finem
perducere: Quin immo melius erat
non cognoscere uiam iusticiae.
quã post agnitionẽ retrorsum con¬
uertĩ : Vnde necesse est fr̃s meiut peta¬
mus sedulis sine̾ in terinissione oremus
Procidamꝰ ante dm̃. ploremus corã
dño qui fecitnos & ut exaudiri merea¬
mur. Uideamꝰ solliciti qualiter nos uiue¬
re uelit: quid nos facere iusserit quife¬
citnos: Quaeramus dnm̃ & confirme¬
mur. Quaeramus faciem eius semper.
& ut hunc inuenire acuidere mereamur
Mundemus nos ab om̃i in quinamento
carnis acsps : quia non nisi casto corpore
indie resuirrectionis ad caelos subleuari:
nonnisi mundi corde głam ualent di¬
uinae maiestatis in tueri Pulsemus in
fatigabili desiderio aeterne beatitudi¬
nis. aurespii conditoris: nec deficiamus
aceptis. prius quã illo aperiente de car¬
cere mortis huius eripi. ac portam

Expanded text:
Non aliquid prodest bona inchoasse, Non aliquid prodest bona inchoasse, si non quisque studeat ea quae bene inchoaverat usque ad finem firma perducere; quin imo melius erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti; unde necesse est, fratres mei, ut petamus seduli, sine intermissione oremus, et procidamus ante Dominum, ploremus coram Domino, qui fecit nos. Et ut exaudiri mereamur, videamus sollicite qualiter nos vivere velit, quid nos facere jusserit qui fecit nos. Quaeramus Dominum et confirmemur, quaeramus faciem ejus semper; et ut hunc invenire et videre mereamur, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quia nonnisi casto corpore in die resurrectionis ad coelos sublevari, nonnisi mundo corde gloriam valent divinae Majestatis intueri. Pulsemus et infatigabili desiderio aeternae beatitudinis aures pii Conditoris, nec deficiamus a coeptis priusquam, illo aperiente, de carcere mortis hujus eripi ac portam
Abbreviated transcription (Latin):
Comparacio est aminore: Si ergo
amicus homo surgit delecto & dat.
non amicitia sed tedio conpulsus.
quanto magis dat ds̃ qui sine tedio lar¬
gissime donat quod petitur Pns & enĩ
nos peruenire desiderans: & nos eadẽ
gaudia a se petere docuit. & nobis pe¬
tentibus se haco daturũ esse ꝓmisit:
Petite inquit & dabitur uobis. quęriae
& inuenietis. pulsate & aperietur
pensanda : quia uidelic& regnũ cacloꝵ
non ociosis & uacantibus. sed petentib
quaerentib. pulsantib dandum
inueniendũ. & aperiendũ eẽ. testat᷑:
Petenda est ergo ianua regni orando.
quęrenda recte uiuendo. pulsando.
perseuerando : Non enĩ sufficit uerbis¬
tantum modo dñm rogare : si non etiã
quesierimus diligencius qualiter
nobis sit uiuendũ : ut digni simus impe¬
trare quȩ poscimus: Ipso ad testante
quiait Non omis quidicit mihi dñe
dñe intrabit in regnũ caclorũ : sed qui
facit uoluntatẽ patris mei qui incae¬
lis est. ipse intrabit in regnũ caelorum::

Expanded text:
comparatio est a minore. Si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus qui sine taedio largissime donat quod petitur! sed ad hoc nos pervenire desiderans, et nos eadem gaudia a se petere docuit, et nobis petentibus se haec daturum esse promisit. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur pensanda, quia, videlicet, regnum coelorum non otiosis et vacantibus; sed petentibus, quaerentibus, pulsantibus dandum, inveniendum et aperiendum, esse testatur. Petenda est ergo janua regni orando, quaerenda recte vivendo, pulsanda persetantummodo Dominum rogare, si non etiam quaesierimus diligentius, qualiter nobis sit vivendum, ut digni simus impetrare quae poscimus, ipso attestante, qui ait: « Non omnis qui dicit mihi: Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum; sed qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum .
Abbreviated transcription (Latin):
conficendo. sinceriter imitando. aspici¬
unt. saluanturꝰ inperpetuũ ab omni
morte quã peccando inanima parrter
& carne contraxerant. Unde recte
subiungitur: Vt om̃is qui credit in ipsũ
qui credit in xp̃m. non solũ ꝑ dicionem
euadit poenarum : sed & uitã percipit
aeternam: Ethoc int̃ figurã distat & ueri¬
temporis. per hanc uita donatur si ne
fine mansura: Sed curandũ sollerter est
ut quod intellectus bene sentit operacio
condigna perficiat: quatenus confessio
recte mãe fidei. piae & sobriae conuer¬
defilio hominis dicuntur. qui exaltari
incruce. & mortẽ potuit pati : neputa¬
r& nichodemus filiũ tantũ hominis. ẽẽ.¬
cum. a quo uita eẽt. &xpectanda ꝑpetia
Curauit ei dñs etiã diuinitatis suae pate¬
faccre sacramentũ : unumque & eundẽ
filium di &filium hominis mundi ostende¬
re saluatorem.SE ROO BEATI

Expanded text:
confitendo, sinceriter imitando aspiciconfitendo, sinceriter imitando aspiciunt, salvantur in perpetuum ab omni morte, quam peccando in anima pariter et carne contraxerant. Unde recte subjungitur: Ut omnis qui credit in ipsum qui credit in Christum, non solum perditionem evadit poenarum, sed et vitam percipit aeternam. Et hoc inter figuram distat et veritemporalis, per hanc vita donatur sine fine mansura. Sed curandum solerter est, ut quod intellectus bene sentit, operatio condigna perficiat, quatenus confessio rectae nostrae fidei, pie et sobrie converde Filio hominis dicuntur, qui exaltari in cruce, et mortem potuit pati, ne putaret Nicodemus Filium tantum eum hominis esse, a quo vita esset exspectanda perpetua, curavit ei Dominus etiam divinitatis suae patefacere sacramentum, unumque et eumdem Filium Dei, et Filium hominis mundi ostendere salvatorem. Nam sequi
Abbreviated transcription (Latin):
animã simul & corpus ad teritũ trahunt
&primuntur. Nonsolũ quia igniti.
quia uirulenti. quia ad perimendum
astuti: uerũ etiam quia per serpentẽ
primi parentis nr̃i ad peccandũ ꝑsuasi.
ac de inmortalibus sunt peccando mor¬
tales effecti: Recte per serpente aeneũ
serpens effigiem quidẽ igniti serpen¬
tibus similẽ. sed nullũ prorsus insuis
membris habuit ardorẽ ueneni nocentis.
quin pocius percussos a serpentibus
sua exaltatione sanabat: Sic nimirũ
sic redemptor humani generis noncar Cxl.i¬
nẽ peccati. sed similitudinẽ induit carnis
peccati : in qua mortẽ crucis paciendo
credentes inse a bom̃i peccato & abipsa
etiã morte liberar&: Sicut ergo moy¬
ses ex altauit serpentẽ indeserto. ita
Quia sicut illi qui exaltatũ prosigno
serpentẽ aeneum aspiciebant sanaban¬
tur. ad tempus acorporali morte & pla¬
ga: quã serpentiũ morsus intulerat: ita
& qui mysteriũ dnĩcȩ passionis credendo

Expanded text:
animam simul et corpus ad interitum trahunt, animam simul et corpus ad interitum trahunt, exprimuntur; non solum quia igniti, quia virulenti, quia ad perimendum sunt astuti, verum etiam quia per serpentem primi parentes nostri ad peccandum persuasi, ac de immortalibus sunt peccando mortales effecti. Recte per serpentem aeneumserpens effigiem quidem ignitis serpentibus similem, sed nullum prorsus in suis membris habuit ardorem veneni nocentis; quin potius percussos a serpentibus, sua exaltatione sanabat: sic nimirum, sic Redemptor humani generis, non carnem peccati, sed similitudinem induit carnis peccati, in qua mortem crucis patiendo, credentes in se ab omni peccato et ab ipsa etiam morte liberaret. Sicut ergo Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita Quia sicut illi qui exaltatum pro signo serpentem aeneum aspiciebant, sanabantur ad tempus a temporali morte et plaga quam serpentium morsus intulerat, ita et qui mysterium Dominicae passionis credendo,
Abbreviated transcription (Latin):
gurã suae passionis atque humanȩ salu¬
tacionis factã edisserens Narrat quip÷¬
pe liber numerorũ. quia perte sus
inheremo populus isrł itineris longi
ac laboris: murmurauerit centra dnm
& moysen. Ideoque dñs inmiserit in illũ
ignitos serpentes: adquorũ plagas &
mortes plurimorũ cũ clamarent ad moy¬
sen & ille orar& proeis: iussit eum dñs
facere serpentẽ aeneum & ponerȩ ꝓsigno
Qui percussus inquit. aspexerit eum.
serpencium ignitorũ uenena ft̃ in cen¬
tuia uitiorũ : quae animã quã tangunt
spiritali morte perimunt: Etbene.
murmurans contra dñm populus. serpen¬
tium morsib: sternebatur .: ut ex ordine
flagelli ex terioris agnoscer&: quantã
intus ꝑniciem murmurando pateretur . i¬
Exaltacio aut̃ serpentis ae nei quẽ dũ
percussi aspicerent sanabantur. passio.ẽ.
nr̃i redemptoris incruce: in cuius solũ
fide regnũ mortis & peccata superantur:
Recte & enĩ per serpentes. peccata quae

Expanded text:
guram suae passionis atque humanae salguram suae passionis atque humanae salvationis factam edisserens. Narrat quippe liber Numerorum, quia pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laboris, murmuravit contra Dominum et Moysen; ideoque Dominus immiserit in illum ignitos serpentes, ad quorum plagas et mortes plurimorum, cum clamarent ad Moysen, et ille oraret pro eis, jussit eum Dominus facere serpentem aeneum, et ponere pro signo. Qui percussus, inquit, aspexerit eum, serpentium ignitorum, venena sunt, et incentiva vitiorum, quae animam quam tangunt spiritali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentium morsibus sternebatur, ut ex ordine flagelli exterioris agnosceret quantam intus perniciem murmurando pateretur. Exaltatio autem serpentis aenei, quem dum percussi aspicerent, sanabantur, passio est nostri Redemptoris in cruce, in cujus solum fide 493 regnum mortis et peccati superatur. Recte etenim per serpentes peccata, quae