comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
punctionis afficiat: ut tamen
a ꝓximoꝵ custodia ñ auertat.
Quid enim ꝓdest. si amantes nos¬
metipsos. relinquamus ꝓximos:
Nel quid rursũ ꝓdest.si aman¬
tes uel zelantes primos. relinqua¬
mus nosmetipsos: In ornam̃¬
to qͥppe tabernaculi. bis tinctꝰ
coccus offerri p̃cipitur: ut ante
dĩ oculos. caritas nr̃a. dei & ꝓxi¬
mi amore coloretur. Ille autẽ
uere se diligit: qui pure diligit
auctorẽ. Ic̃ gͦ coccꝰ bis tinguit᷑. qnͣ¬
do erga se et ꝓximum. ex amore
ueritatis animus inflaminat᷑.
S inter hec sciendũ est. ut sic ex¬
erceatur zelus rectitudinis contͣ.
praua acta ꝓximorum: quatinꝰ
inferuore. districtionis. nullomͦ
relinquatur uirtus mansuetu-¬
dinis. Ira etenim sacerdotis. ne¬
quaquã debet ẽẽ p̾ceps et ꝑtur-¬
bata. s magis ex consilii grauita¬
te mitiganda. Et portare igit᷑
debemus quoscorrigimus. et cor¬
rigere quos portamus:ne si ex
utroq unũ defuerit. uel infer-¬

Expanded text:
punctionis afficiat, ut tamen punctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fer
Abbreviated transcription (Latin):
iculdubio uel qͥd in se cȩlesti
uiro placeat. uł qͥd displiceat
agnoscunt. Quȩ quãdiu in
hac uita sunt. ȩt̾num tab̃nacu-¬
lum ingredi nequaquã posst̃:
sedtam̃ ad ostium tabernacłi
mulieres excubant: qͥa sc̃ẽ am¬
mȩ etiam cũ infirmitate a d¬
huc carnis grauantur: amore
tamencontinuo ingressum
et̃m introitus obseruãt. Moy¬
ses ergo labrũ sacerdotibus
despeculis mulierum fecit: quia
lex dei lauachrũ cõpunctionis.
peccatoꝵ nr̃oꝵ maculis exhibet:
dum ea ꝑquȩ sc̃ẽ anime suꝑno
sponso placuerunt. intuenda
nobis cȩlestia p̃cepta p̃bet.
Quib si diligenter intendimꝰ:
interne nr̃e imaginis maculas
uidemus. Hidentes autem ma-¬
culas:. in penitentie dolore cõ-¬
pungimur: Compuncti uero:
quasi in labro de speculis mu-¬
lierum lauamur. Est autẽ ual¬
de necessarium: ut cũ ꝓ nobis
incõpunctione afficimur.etrã
comimisorum nobis uitam z⁊ele-¬
mus. Sic ergo amaritudo com-¬

Expanded text:
cul dubio vel quid in se coelesti cul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo com
Abbreviated transcription (Latin):
diose ꝑscrutamur : et ꝑ hec ꝓ¬
ficere ipsi contendimus: ꝑ q̃
iam ꝓfecisse. nouimus quos
ueneramur:. hinc ẽ enĩ quod
de moyse scͥptũ ẽ. Posuit labrũ
eneum inquo lauarent᷑ aaron
et filii eius cũ ingrederentur
in scã sc̃oꝵ.quod fecit de spe¬
culis mulierũque excubabant
in ostio tabernaculi. Labrum
quippe eneum moyses ponit in
quo sacerdotes lauari debeant.
et sca scoꝵ ingredi: quia lex dei
prius nos lauare ꝑcompunc¬
tionem p̃cipit. ut nr̃a immun¬
ditia adpenetrandã secretoꝵ
deimunditiã ñ sit indigna.
Qd bene labrũ de speculis mu¬
lierũ ꝑhibet factum: que ad
tabnaculi ostiũ in desinent̃
excubabant. Specula qͥppe
bus se sc̃ȩ animȩ sẽꝑ aspiciunt:
et siq̃ in eis sunt feditatis ma-¬
cule dep̃hendunt. Cogitatio¬
num uitia corrigunt: et qua¬
si renitentes uultus. uelut ex
reddita imagine componunt:
quia dum p̾ceptis domincis
sollerter intendunt. in eis pro¬

Expanded text:
diose perscrutamur, et per haec pdiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe ibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis pro
Abbreviated transcription (Latin):
malib ponitur:ut eandem
salis petram. lambere debeaͬt
et meliorari. Quasi ergo inter
bruta animalia petra salis: ẽẽ
debet. sacerdos inpopłis.Cura-¬
te namq sacerdotẽ necesse ẽ
quȩ singłis dicat: unũquẽq
qualiter moneat: ut qͥsquis sa¬
cerdoti iungitur. qͣsi ex salis
tactu. et̾nȩ uite sapore condiat᷑.
Sal etenĩ t̾re ñ sumus. si corda au¬
dientium ñ condimus. Qd̃ ꝓfec¬
to condimentũ ille ueraciter px¬
imo impendit: qͥ p̃dicationis
uerbũ ñ subtrahit. S tunc uere
aliis recte p̾dicamus. si dicta re¬
bus ostendimus. si nos ipsi diui¬
no amore cõpungim᷑: & huma¬
ne uitȩ que sine culpa tͣnsiri
nequaquã pot̾. cotidianas ma¬
culas lacrimis lauamus. Tunc
autẽ de nobis uere cõpungim᷑.
si studiosȩ patrũ p̃cedentium
facta pensemus: ut ex conspec¬
ta illoꝵ gła. in nr̃is nobis ocłis
nr̃a uita sordescat. Tunc uere
cõpungimur. cũ p̃cepta dĩ stu¬

Expanded text:
imalibus ponitur, ut eamdem imalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini stu
Abbreviated transcription (Latin):
nem suã de ecclia stipendiũ
suma alimenti: Tunc enĩ de
terra nr̃a cum pecunia fructꝰ
comedimus: quando sumentes
eccłiastica subsidia. inp̾dicati¬
one laboramꝰ. Precõnes nãq
uenturi iudici sumus. Qs er¬
go uenturum iudicem nun¬
tiet : si preco tacet : Proinde
considerandũ nobis ẽ. ut in
quantum ualet quisq in qͣn¬
tum sufficit: et terrorẽ uentu¬
ri iudicis. et dulcedinẽ regni.
suscepte eccłiȩ insinuare con¬
tendat. Et qui una eadẽq ex
ex hortationis uoce non sufficit.
simul cunctos ammonere:de¬
bet singłos in quantũ ualet
instruere: priuatis locutioni¬
b edificare: exhortatione sim¬
plici. fructum in filioꝵ suorũ
cordib querere. Bebemus nãq
re m̃tes fideliũ debemus. Nos
igit᷑ qͥ pastores estis: pensate qr
dei animalia pascitis. De quib
ꝓfecto animalib. deo ꝑ psal¬
mistam dr̃. Animalia tua ha¬
bitabunt in ea. Et sepe uide-¬
mus qd̃ supra salis brutis an¬

Expanded text:
nem suam de Ecclesia stipendium nem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque re mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis an
Abbreviated transcription (Latin):
comedunt. Cur autẽ peccata po¬
puli comedere dicuntur: nisi
quia peccata delinquentium
fouent. ne temporalia stipendia¬
amittant ÷ S et nos qui ex ob-¬
lationib fideliũ uiuimus. qͣs
illi ꝓ suis peccatis obtulerunt:
si comedimus et tacemus. eoꝵ
ꝓculdubio peccata manduca¬
mus. Pensemus ergo cuius sit
apud dm̃ criminis. peccatorũ
precium manducare: & nil
contra peccata p̃dicando agẽ.
Audiamus quid beati iob uoce
dr̃. Si aduersũ me terra mea
clamat. et cum ipsa sulci eius
deflent: si fructus eius comedi
absq pecunia. Terra etenim
contra possessorẽ suum clamat:
quando ȩccłia contra pastorẽ
etiam sulei deflent: si corda au¬
dientiũ quȩ a precedentibus
sunt patͥbus. predicationis uo¬
ce et uigore inuectionis ex arata.
uident aliqͥd qd lugeant de
uita pastoris. Cuius uidelicet
terre fructus possessor bonus
sine pecunia ñ manducat᷑. qr
discretus pastor prerogat ta¬
lentũ uerbine ad dampnatio¬

Expanded text:
comedunt . Cur autem peccata pocomedunt . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium foamittant? Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
sit in uia. S quid nos qd̾ tam̃
dicere sine dolore non possum.
quid nos o pastores agimus.
qui et mercedem consequimur:
et tam̃ oꝑarii nequaquã sumꝰ :
Fructus quippe sc̃ȩ eccłiȩ insti¬
pendio cotidiano ꝑcipimus:
sed tamen ꝓ ȩterna eccłia mini-¬
me in p̾dicatione laboramus.
Pensemus cuius dampnationis
sit: sine labore hic ꝑcipere mer¬
cedem laboris. Ecce ex oblatio¬
ne fideliũ uiuimus: s quid ꝓ
animab fidelium laboramus:
Illa in nr̃m stipendium sumi¬
mus. quȩ ꝓ redimen¬
dis peccatis suis fideles obtu-¬
lerunt: nec tamen contra pec¬
dio uł predicationis. ut dignũ
est insudamus. Uix ꝓculpa su¬
a quempiã aꝑta uoce rep̃hen¬
dimus : et adhuc quod ẽ gͣuius
aliqͣndo si ꝑsona in hoc mun¬
do potens sit. eiuꝰ forsitan et¬
errata laudant᷑: ne si aduerse¬
tur ꝑ iracundiam. munus sub¬
trahat qđ impendebat.S de¬
bemus sine cessatione memi¬
scriptum est. Peccata popłi mei

Expanded text:
sit in via. 8. Sed quid nos quod tamen sit in via. 8. Sed quid nos quod tamen sine dolore dicere non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium labIlla in stipendio nostro sumimus quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt; nec tamen contra edio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus, et adhuc quod est gravius, aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan acta laudamus, ne si adversetur per iracundiam, munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione memiscriptum est in Osee: Peccata populi mei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficitur. Qua in re. consideran¬
dum est. qͦd um nr̃o oꝑi duȩ mer-¬
cedes debent᷑: una in uia. altera
in patͥa. Una quȩ nos in labore
sustentat: alia que nos in resur¬
rectione remunerat.Merces ita¬
q quȩ in p̾senti recipitur. Hoc
in nobis debet agere:ut ad se¬
quentẽ mercedem robustius
tendatur. Uerus ergo quisq p̃¬
dicator non ideo predicare de¬
bet. ut in hoc tempore merce¬
dem recipiat: s ideo mercedẽ
reciꝑe. ut p̃dicare subsistat.
Quisquis nanq ideo predicat.
ut hic uel saudis uel muneris
mercedem recipiat: et̾na ꝓcul
dubio mẽrcede se priuat. Qs¬
quis uerouel eaquȩ dicit. ideo
placere hominib appẽtit. ut dũ
placet qd̃ dicitur ꝑ eadem dic¬
ta ñ ipse s dñs ametur ⁊ uel
idcirco terrena stipendia in
predicatione consequitur. ne
a predicationis uoce ꝑ indig̃n-¬
tiam lassetur: huic ꝓculdubio
ad recipiendã mercedẽ nil ob-¬
stat in patria. quia sũptus sũꝑ¬

Expanded text:
perficitur. Qua in re consideranperficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sump
Abbreviated transcription (Latin):
audit᷑ aut si nullus audire uo¬
luerit. ipse p̾dicator sine frue¬
tu ñ erit: quia ad eum pax re-¬
uertetur. q̃m ei a dño ꝓ labore
sui oꝑis. merces recompensabit᷑.
Ecce autem qui peram & saccu¬
lum portari ꝓhibuit: sũptus
et alimenta ex eadem p̃dicatiõe
concedit. Nam sequitur. In eadẽ
autẽ domo manete. edentes &
bibentes quȩ apud illos sunt:
dignus ẽ enĩ operarius mercede
sua.Si pax nr̃a recipitur. dignũ
est ut in eadem domo maneamꝰ.
edentes & bibentes quȩ apud
illos sunt: ut ab eis terrena sti¬
pendia consequamur: quibus
premia patrie cȩlestis offerimꝰ.
Unde etiam paulus hec ipsa ꝓ
minimo suscipiens: dicit. Si nos
uob̃ spiritalia seminauimus:
magnũ ẽ si ur̃a carnalia meta-¬
mus: Et notandum qd̵ sub-¬
ditur. dignus ẽ oꝑarius merce¬
de sua: quia iam de mercede
operis sunt. ipsa alimenta su¬
stentationis: ut hic merces de
labore predicationis inchoet᷑:
quȩ illic de ueritatis uisione

Expanded text:
audit; aut si nullus audire voaudit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax revertitur, quoniam ei a Domino pro labore sui operis recompensatur. Ecce autem qui peram et sacculum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit. Nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione
Abbreviated transcription (Latin):
re.Sunt etenim multr: qui pra-¬
uitatẽ suam ex alienis prauitati¬
bus tuentur. Quia eñĩ alios ta-¬
lia fecisse considerant: se hec fa¬
cere licenter putant.Hi quid
aliud faciunt: nisi pedes suos
ex mortuoꝵ animalium munire
pellib conantur: Omĩs uero qͥ
salutat inuia. ex occasione salu¬
tat itineris: non ex studio optan¬
de eiusdẽ salutis. Qui igitur ñ
amore et̾ne patriȩ. s p̃miorum
ambitu salutẽ audientib pre-¬
dicat. quasi initinere salutat:
quia ex occasione et ñ exinten¬
tione salutẽ audientib exoptat.
Sequitur. In quãcũq domum
intraueritis: pͥmum dicite. Pax
huic domui. Et si ibi fuerit fili¬
us pacisꝰ. requiescet suꝑ illam
pax ur̃a. Sin autẽ: ad uos reuer¬
tetur. Pax quȩ ab ore predicato¬
ris offertur. aut requies¬
cit in domo. si in ea filiꝰ
pacis fuerit: aut ad eundem pre-¬
dicatorẽ reuertitur: quia aut
erit qͥsq predestinatus ad uitã.
& cȩleste uerbũ sequetur qd̃

Expanded text:
re. Sunt etenim multi qui prare. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. 6. Sequitur: In quamcunque domum intraveritis, primum dicithuic domui. Et si ibi fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra. Sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur, quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sciat: ne dum mens eius occupa¬
tur ad temporalia. minus aliis
ꝓuideat ȩterna. Cui etiam per
uiam neminem salutare conce¬
ditur: ut subquanta festinati¬
one iter predicationis ꝑgere de¬
beat ostendatur. Quȩ siquis uer¬
ba etiam ꝑ allegoriã uelit intel¬
ligi in saceulo pecunia clausa ẽ.
Pecunia uero clausa: est sapien¬
tia occulta. Qui igitur sapientiȩ
uerbum habet. s hoc erogare
ꝓximo negligit: quasi pecuni-¬
am ligatam in sacculo tenet.
Unde scriptum est. Sapientia
abscondita et thesaurus occul¬
tus: quȩ utilitas in utrisq: Qͥd
uero ꝑperam: nisi onera scłi:
Et quid hoc loco ꝑcaltiam̃ta:
nisi mortuorũ oꝑum exempla
signantur: Qui ergo officium
predicationis suscipit. dignum
non est ut onus seculariũ nego¬
tiorũ portet: ne dum hoc eius
colla de primit. ad p̾dicanda
cȩlestia ñ ad surgat. Nec debet
stultoꝵ operum exempla con¬
spicere: ne sua opera quasi ex
mortuis pellib credatur muni-¬

Expanded text:
sciat, ne dum mens ejus occupasciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat muni
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiȩ. morsũ malitiȩ non
habeamꝰ. Qui enĩ locũ predica¬
tionis suscipit. mala inferre ñ
debet s tolerare: ut ex ipsa sua
mansuetudine iram seuientiũ
mitiget: et peccatoꝵ uulnera in
aliis. ipse afflictionib uulnera¬
tus sanet. Quem et si qnͣdo relꝰ
rectitudinis exigit. ut erga sub-¬
iectos seuiat. furor ipse de amo¬
re sit ñ de crudelitate: quatinꝰ
& iura disciplinȩ foris exhibeat:
& intus pat̾na pietate diligat.
quos foris quasi insequendo ca¬
stigat. Quod tunc bene rector
exhibet. cum se ipse diligere ꝑ
amorem priuatum nescit cũ
nulla quȩ mundi sunt appe¬
tit. cum terrenȩ cupiditatis o¬
nerib. nequaquam mentis col-¬
la subponit. Unde et subditur.
Nolite portare sacculum. neq
perã. neq caltiamenta: et nemi¬
nem ꝑ uiam salutaueritis. Pre¬
dicatori et enim tanta debet in
deo eẽ fiducia⁊ ut presentis uitȩ
sumptus quamuis non ꝓuideat.
tamen sibi hos ñ de eẽ certissime

Expanded text:
innocentiae, morsum malitiae non innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis sermo tollitur: quia
dum me in suis actib plebs exa-¬
sꝑat. ñ est digna cui exhortatio
ueritatis fiat. Ex cuius ergo uitio
p̃dicatoris sermo subtrahatur
ñ facile agnoscit᷑: quia uero pasto¬
ris taciturnitas aliquando sibi.
semꝑ autẽ subiectis noceat. cer¬
tissime scitur. Sed utinã si adp̃¬
dicationis uirtutem ñ sufficimꝰ᷑:
loci nr̃i officium in innocentia
uitȩ teneamus. Nam subditur.
Eece ego mitto uos: sicut agnos
inter lupos. Multi autẽ cũ regi¬
minis iura suscipiunt: ad lace
randos subditos in ardescunt.
Terrorẽ potestatis exhibent: & qͥ¬
bus ꝓdesse debuerant. nocent. Et
ẽẽ mimine recognoscunt: humi¬
litatis locũin elationem domi¬
extrinsecus blandiuntur. intͥn¬
secus seuiunt. Dequib alias ue
ritas dicit. Ueniunt ad uos in
uestimentis oui̾r: intrinsecus
autem sunt lupi rapaces. Contͣ
quȩ omnia considerandum no¬
bis est. quia sicut agnunt̾ lupos
mittimur: ut senfum seruantes

Expanded text:
aedicationis sermo tollitur, quia aedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura susrandos subditos protinus inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, magis nocent, et esse minime recognoscunt 25 humilitatis locum in elationem domiextrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus peritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes
Abbreviated transcription (Latin):
s tamen in messe dĩrarus ual-¬
de inuenitur operator: quia of¬
ficium quidem sacerdotale sus-¬
cepimus: s opus officii ñ imple
sis: ut mittat oꝑarios in messem
suam. Uosꝓ nobis petite: ut di¬
gne inuobis oꝑari ualeamus:
ne ab ex hortatione lingua tor¬
peat: ne postquam predicatio¬
nis locũ suscipimus: apud iu¬
stum iudicẽ nr̃a nos taciturni¬
tas addicat. Sepe enĩ pro sua
nequitia p̾dicantium restrin¬
gitur lingua: sepe uero ex sub¬
iectorũ culpa agitur: ut his qͥ
p̃sunt predicationis sermo sub¬
trahatur. Ex sua qͥppe nequi¬
tia p̃dicantis lingua restringi¬
tur: sicut psalmista ait. Pecca¬
tori autem dixit ds : quare tu e¬
narras iusticias meas : Et rur¬
sum ex subiectorum uitio. uox p̃¬
dicantium ꝓhibetur: sicut ad
iezechielem dñs dicit. Linguam
tuam adherere faciam palato
tuo. et eris mutus. nec quasi uir
obiurgans: quia domus exasꝑans
est. Ac si aꝑte dicat. Idcirco tibi p̃¬

Expanded text:
, 1497 sed tamen in messe Dei rarus val, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemusis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi pr
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ habitaculũ dñsuenit. qnͣdo
uerba ex hortationis p̾currunt:
atq ꝑ hec ueritas in mente susci¬
pitur. hinc namq eisdem p̃dica¬
torib ysaias dicit. Parate uiam
dñr: rectas facite semitas dei nr̃i.
Hinc illis psalmista ait. Iter facite
ei. qui ascendit suꝑ occasũ. Suꝑ
occasum nanq dñs ascendit: qr
unde in passione occubuit: in
de maiorem suam głam resur¬
gendo manifestauit. Suꝑ oc¬
casum uidelicet ascendit: qui
mortem quã ꝑtulit. resurgen¬
do calcauit. Ei ergo qui ascen¬
dit suꝑ occasũ iter facimus : cũ
nos eius glam urĩs mentibus
p̃dicamus: ut eas et ipse post
ueniens. ꝑamoris sui p̾̃sentiam
illustret. Missis autem predi¬
catoribꝰ quid dicat audiamus.
Messis quidem multa: oꝑarii
autẽ pauci. Rogate ergodñm
messis. ut mittat oꝑarios in
messem suam. Ad messẽ mul¬
tam. oꝑarii pauci sunt. qd̃ sine
graui merore loqui ñ possumꝰ:
quia et si sunt qui bona audi¬
ant. desunt qui dicant. Ecce

Expanded text:
rae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, de majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, qui mortem, quam pertulit resurgendo calcavit. Ait ergo: Qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autẽ qd̃ de dño scͥptum est.
abscondit se: intelligi et aliter
potest. Multa quippe iudeis¬
predicauerat: s p̃dicationis eiꝰ
uerba deridebant. Det̾iores qͦq
ex p̃dicatione facti sunt: qͥ usq
adiaciendos lapides ꝑuenert̃.
Et quid abscondendo se dñs de
signat: nisi qđ eisdem ipsa ueri-¬
tas absconditur. qui eiꝰ sequi uer¬
ba contempnunt: Eam qͥppe
qͣm non inuenit humilem: ue¬
ritas fugit mentẽ. Et quã mul-¬
ti sunt hodie qui iudeoꝵ duri¬
tiam detestantur: quia p̾dicati¬
onem dñi audire noluerũt : et
tamen quales illos arguunt
fuisse ad fidem:tales ipsi sunt
ad oꝑationem. Precepta dei au¬
diunt: miracula cognoscunt:
s conuerti a suis prauitatibus
renuunt. Ecce uocat: & redire
nolumus. Ecce sustinet: et eiꝰ
pacientiam dissimulamus.
Dum ergo tempus ẽ fr̃s. praui-¬
tatem suã unusquisq deserat:
dei patientiam ꝑtimescat: ne
quẽ nunc tranquillũ despicit:
iratum postmodum euadere

Expanded text:
Hoc autem quod de Domino scriptum est, Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeispraedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
bo loquitur. alia exemplo:
Quid autem nobis hoc exemplo
loquitur: nisi ut etiã cũ resi¬
stere possumus. iram suꝑbien¬
tium humiliter declinemus :
Unde et ꝑpaulum dicitur. Da-¬
te locũ irȩ. Quanta humilitate
ira pximi ferri debeat ꝑpen-¬
dat homo: si furores irascentiũ
abscondens se declinauit deus.
slemo ergo se contra acceptas
contumelias erigat: nemo con¬
uitiis conuitium reddat. Imit¬
tatione etenim dei. gloriosius
est inuiriam tacendo fugere: ꝙͣ
respondendo suꝑare.S contͣ
hoc. suꝑbia dicit in corde. Tur-¬
pe est ut accepta iniuria taceas.
Quisquis conspicit quia contu¬
meliã accipis et taces: non pu¬
tat quia pacientiã exhibes: sed
crimen agnoscis. S unde uox
ista incorde nr̃o. contra pacien¬
tiam nascitur: nisi quia in imis
cogitationẽ fiximus : Et dum
interra glam querimus: placere
curamus. Accepta ergo contu¬
melia: meditemur in opere uo¬
cem dei. Ego non quero głam
meã: est qui querat et iudicet.

Expanded text:
bo loquitur, alia exemplo? bo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet.
Abbreviated transcription (Latin):
re incipitur: nec subsequenti
terminatur. S sustinere ista e¬
ternitatis uerba mentes infide¬
lium ñ ualentes. ad lapides cur-¬
runt: et quem intelligere non
poterant. obruere querebant.
Quid autẽ contra furorem lapi-¬
dantium dñs fecerit ostenditur:
cum ꝓtinus subinfertur. Iħc au¬
tem abscondit se:et exiuit de
templo. Mirum ualde est fr̃s
si diuinitatis suȩ potentiã exer¬
cere uoluisset. tacito nutu m̃tis.
in suis eos ictibus alligaret: aut
inpena subite mortis obrueret.
S qui pati uenerat: exercere iudi¬
cium nolebat. Certe sub ipso pas¬
sionis tempore. et qntum pote¬
rat ostendit: et tamen hoc ad
quod uenerat ꝑtulit. Nam cũ
ꝑsecutorib suis. se querentib
diceret ego sum: sola hac uoce.
eorũ suꝑbiam ꝑculit. & om̃s in
terrã strauit. Qui ergo et hoc
in loco potuit manus lapidan¬
tium. ñ se abscondendo euade-¬
re:cur abscondit se.nisi qd̃
homo inter homines factus
redemptor nr̃. alia nobis uer¬

Expanded text:
re incipitur, 1509 nec subsequenti re incipitur, 1509 nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecerit ostenditur cum protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. Mirum valde est, fratsi divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis ver
Abbreviated transcription (Latin):
spicio suo recepit. Quib ꝓfecto
susceptis. sic tribus quasi uni
loquutꝰ ẽ: quia et si inꝑsonis nu¬
merus trinitatis est. innatura
unitas diuinitatis. S carnales
mentes audientiũ. oculos a car¬
ne ñ subleuant: dũ in eo solã
carnis etatẽ pensant. dicentes.
Quinquaginta annos nondũ
habes: et abraham iudisti: Qͦs
benigne redemptor nr̃ a carnis
sue intuitu submouet: et ad di¬
uinitatis contemplationem
trabit dicens. Am̃ am̃ dico uob̃:
antequã abraham fieret ego sũ.
Ante eni. p̃teriti temporis est:
sum p̃sentis. Et quia p̾teritum
et futurũ tempꝰ diuinitas ñ ha¬
ñ ait. ante abraham ego fur: s.
ante abraham egosum. Unde¬
et ad moy sen dicitur. Ego sum
qui sum: et dices filiis isrł. qui
est misit me ad uos. Ante ergo
et post abraham habuit. qui &
accedere potuit ꝑ exhibitionẽ
p̾sentie: & recedere ꝑ cursũ ui¬
te. Ueritas uero semꝑ ẽẽ habet:
quia ei quicquã nec pͥore tempo¬

Expanded text:
spitio suscepit; quibus profecto spitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carne non sublevant, dum in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen diante Abraham ego sum. » Ante enim praeteriti temporis est, sum, praesentis. Et quia praeteritum et futurum tempus Divinitas non hanon ait: Ante Abraham ego fui, sed « ante Abraham ego sum. » Unde ad Moysen dicitur: « Ego sum qui sum; » et: « Dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . » Ante ergo vel post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priori tempo
Abbreviated transcription (Latin):
nem meũ seruauerit. mortem
ñ uidebit in et̾num. S sicut bo¬
nis necesse est ut meliores etiã
ꝑ contumelias existant: ita sẽꝑ
reꝓbi debeneficio peiores fiunt.
Nam accepta p̾dicatione: iterũ
dicunt. Nunc cognouimus qr
demonium habes. Quia enim
et̾ne morti in heserant: et ean
aspicerent. in ueritatis sermone
caligabant dicentes. Abraham
mortuus est & ꝓpħe ÷ et tu dicis
si quis sermonẽ meũ seruauerit.
mortẽ ñ gustabit in et̾num:
Unde et ipsi ueritati: eundem
abraham et ꝓpħas. quasi uene¬
rantes p̃ferunt. S aꝑta nobis
ratione ostenditur: quia qui
dm̃ nesciunt. dei quoq famulos
falso uenerantur. Et notandum.
qd̾ uidit eos dñs aꝑta sibi impu¬
gnatione resistere: & tam̃ eis se
iterata uoce ñ desiit p̃dicare di¬
cens. Abraham pat̾ u̾r exultauit
ut uideret diem meũ: & uidit &
gauisus est. Tunc quippe diem
dñi abraham uidit: cũ infigura
summe tͥnitatis. tres angłos. ho¬

Expanded text:
nem meum servaverit, mortem nem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est, ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt, nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus, quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaspicerent, in veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mortui sunt, et tu dicis: Si quis sermonem meum servaverit, mortem non gustabit in aeternum? Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos ho
Abbreviated transcription (Latin):
in arma uertamus furoris:S
quia quisquis dei zelo utitur
a prauis hominib de honesta¬
tur: in semet ipso. nobis dñs pa¬
cientiȩ prebuit exemplum: qͥ
ait. S honorifico patrẽ meum:
et uos in honorastis me. Sed qͥd
nobis ad ista faciendũ sit: ad¬
huc exemplo nos ammonet.
cum subiungit. Ego autem ñ
quero głam meã: ẽ qui querat
et iudicet. Sennus certe qd̾ scͥp¬
tum est. quia pat̾ omne iudici
um dedit filio: et tamen ecce
isdem filius iniurias accipiens.
glam suam ñ querit: illatas
contumelias patͥs iudicio reser¬
uat: ut nobis ꝓfecto insinuet.
qͣntum nos ẽẽ patientes debe¬
mus: dũ se adhuc ulcisci non
uult. et ipse qui iudicat. Cum
uero maloꝵ ꝑuersitas crescit:
ñ solũ frangi p̃dicatio non de¬
bet: s etiam augeri. Quod suo
dñs exemplo nos ammonet:
qui postquã demonium hab̃e¬
dictus est. p̃dicationis suȩ benefi¬
cia largius impendit. dicens.
Am̃ am̃ dico uob̃: siquis sermo¬

Expanded text:
in arma vertamus furoris? Sed in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne juum dedit Filio : et tamen ecce idem Filius injurias accipiens, gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum adhuc se ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit, non solum frangi praedicatio non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est, praedicationis suae beneficia largius impendit dicens: Amen, amen dico vobis, si quis sermo
Abbreviated transcription (Latin):
si samaritanũ se ñ esse diceret
esse se custodẽ negaret. S tacu-¬
it qd̃ recognouit: et pacient̾
reppulit. qd̃ dictum fallaciter
audiuit. dicens. Ego demoni¬
um ñ habeo. Inquib uerbis.
quid aliud. nisi suꝑbia nr̃a
confunditur: Quȩ si exagi¬
tata uel leuiter fuerit:atroci¬
ores inurias reddit quã accepe¬
rat. facit mala quȩ potest:
minatur et quȩ facere non po¬
test. Ecce iniuriã suscipiens ds̃.
ñ irascitur: ñ contumeliosa uer-¬
ba respondet. Qui si eisdem ista
dicentib respondere uoluiss.
demoniũ uos habetis: uerum
ꝓfecto diceret: quia nisi imple
loqͥ ñ possent.S accepta innu¬
ria &̃ qđ uerũ erat dicere ue¬
ritas noluit: ne non dixisse
ueritatẽ. s ꝓuocatus contume¬
liã reddidisse uideretur. Ex qͣ
re qͥd nobis innuitur : nisi ut
eo tempore quo a ꝓximis ex
falsitate contumelias accipimꝰ.
eorum etiã uera mala taceamꝰ:
ne ministeriũ iustȩ correptioĩs.

Expanded text:
si Samaritanum se non esse diceret, si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae facere non potest. Ecce injuriam suscipiens Dominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto diceret, quia nisi impletloqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s kĩni. ante m̃tis oculos re¬
uocate: & alta consideratio¬
ne ꝑtimescite hoc qd̃ ex ore
ueritatis sonat. Propt̾ea uosñ
auditis: quia ex deo ñ estis. S
hoc qd̃ de reꝓbis ueritas loqͥ¬
tur: ipsi hoc de semetipsis re¬
ꝓbi. suis oꝑib ostendunt. Nam
sequitur. Responderunt gͥ iu
dei: & dixerunt. Nonne bene
dicimus nos. quia samaritanꝰ
es tu. et demoniũ habes : Ac-
cepta autẽ tanta contumelia:
qͥd d̃s respondeat audiamus.
Ego demoniũ ñ habeo:s hono¬
rifico patrem meũ: et uos in¬
honorastis me. Quia enĩsamari-¬
tanꝰ int̾p̾tat᷑ custos : et ipse uera¬
citer custos ẽ. de qͦ psalmista ait. nͥ
dñs cꝰtodierit ciuitatẽ. inuanum
uigilant qui custodiunt eam:
et cui ꝑ ysaiam dr. custos qͥd de
nocte. custos qͥd de nocte ⁊ resp̃õ¬
dere uoluit dñs.samaritanus
non sum: s ego demoniũ ñ ha-¬
beo. Puo quippe ei illata fue¬
rant: unum negauit. aliud
tacendo. consensit. Custos nãq
humani generis uenerat: et

Expanded text:
rissimi, ante mentis oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne 1507 bene dicimus nos quia Samaritanus es tu, et daemocepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat, audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonoratis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant, qui custodiunt eam . Et cui per Isaiam: Custos quid de nocte? custos quid de nocte ? Respondere noluit Dominus, Samaritanus non sum; sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo cohumani generis venerat; et
Abbreviated transcription (Latin):
Qui est ex deo:uerba dei audit.
Ppterea uos ñ auditis:quia ex
deo ñ estis.Si enim ipse uerba
di audit qui ex deo est. et audi¬
re uerba eius ñ potest. quisqͥs
ex illo non est: int̾roget se unus¬
quisq. si uerba dei maure cor¬
dis ꝑcipit: et intelligit unde
sit. Celestẽ patriã ueritas desida
iubet: carnis desideria conte¬
ri: mundi głam declinare: ali¬
ena ñ appetere: ꝓpria largiri.
Penset ergo apud se unusquisq
ur̃m. si hȩc uox deiin cordis eiꝰ
au.ire conualuit: & quia iam
ex deo sit agnoscit. Nam sunt
non nulli: qui p̃cepta dei. nec
aure corporis ꝑcipere dignan¬
tur. Et sunt ñnulli. qͥ hȩc quidẽ
corporis aure ꝑcipiunt: s nullo
ea mentis desiderio cõplectũt᷑.
Et sunt ñnulli qͥ libent̾ u̾ba dĩ
suscipiunt. ita ut etiã infletib
cõpungant᷑: s post lacͥmarũ
tẽpus ad iniqͥtatẽ redeunt. hii
ꝓfecto uerba dei ñ audiunt:

Expanded text:
Qui est ex deo, verba dei audit. Propterea vos non auditis, quia ex deo non estis. Si enim ipse verba dei audit, qui ex deo est, et audire verba eius non potest, quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque, si verba dei in aure cordis percipit, et intellegit, unde sit. Caelestem patriam veritas desiderari iubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei
Abbreviated transcription (Latin):
km̃r: aliquando
nos sermonibus.
ammonet. Ipsa &¬
enim facta eiꝰ p̃cepta sunt: quia
dum aliquid tacitus facit. quid
agere debeamus innotescit. Rc¬
ce em̃ binos in predicationẽ dis¬
cipulos mittit: quia duo sunt
precepta caritatis. đi uidelicet
amor et ꝓximi: et minus quam
inter duos haberi caritatis ñ
potest. Nemo enim ꝓprie ad se¬
met ipsum habere caritatem di-¬
citur: s dilectione se in alterũ
tendit. ut esse caritas possit.
Binos ad p̃dicandum discipłos¬
dñs mitcit᷑. quatinus hoc taci¬
tus nobis innuat. quia qui cari-
tatem erga alterũ ñ habet: pre-¬
dicationis officiũ susciꝑe nulla-¬
tenus debet. Bene autem dicit᷑.
quia misit eos ante faciem suã
in omnẽ ciuitatẽ et locũ quo erat
ipse uenturus. Predicatores enĩ¬
suos dñs sequitur. quia predica

Expanded text:
mi, aliquando nos sermonibus, admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quipraecepta charitatis, Dei, videlicet, amor et proximi, et minus quam inter duos haberi charitas non potest nemo enim proprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit ut esse caritas possit. Binos ad praedicandum Dominus discipulos mittit, quatenus hoc tacitus itatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enisuos D
Abbreviated transcription (Latin):
cogitate: quam sint incõp̃hen¬
sibilia in omnipotente deo
miscdĩȩ uiscera. Latro iste cru¬
entis manib abstractus a fau-¬
ce itmeris. suspensus est inpa-¬
tibulo crucis. Ibi confessus est.
ibi sanatus est:ibi audire me¬
ruit. hodie mecum eris in pa¬
radyso. Qd est hoc: Quis tantã
bonitatem dei dicere: quis esti¬
mare sufficiat: De ipsa pena
criminis: ꝑuenit ad p̾mia uir¬
tutis. Idcirco autẽ omnipotens
ds̃ electos suos inquibusdam
lapsibus cadere ꝑmisit: ut aliis
inculpa iacentib si toto corde
ad eum consurgant.
spem uenie redderet: & eis per
lamenta penitentie uiam pie¬
tatis aperiret. Exerceamus erge
nosmet ipsos in lamentis: extin¬
guamus fletibus. et dignis pe¬
nitentiȩ fructib culpas quas
fecimus. Ad indulgentiã nobis
tempora indulta ñ pereant: qr
qͥ multos a suis iniquitatibus
iam sanatos aspicimus: quid
aliud quam suꝑnȩ miscdiȩ pi-¬
gnus tenemus:¬

Expanded text:
cogitate quam sint incomprehencogitate quam sint incomprehensibilia in omnipotenti Deo misericordiae viscera. Latro iste, cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis; ibi confessus, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso . Quid est hoc? Quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgant, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus et dignis poenitentiae fructibus culpas quas fecimus; ad indulgentiam nobis tempora indulta non pereant, quia qui multos a suis iniquitatibus jam sanatos aspicimus, quid aliud quam supernae misericordiae pignus tenemus