comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agerent. & eos tardior hora fati¬
garet: ambulantes inuenerunt
in itenere pratum & fontem. &
queq poterant. ad reficiendum
corpus delectabilia uideri. Tunc
conuiator ait. Ecce aqua. ecce
pratum. ecce amenuis locus. in
quo possumus refici. & parum
qui escere. ut ualeamus iter nr̃m
postinodum incolumes explere.
Cum igitur & uerba aurib. &
loca oculis blandirentur: ad ter
ꝑuenit ad cellam. Presentatus
autem uenerabili patri senedicto.
sibi orationem petiit. S mox ei
uir sc̃s hoc quod in uia egerat.
imꝓperauit dicens. Quid est fra¬
ter: Malignus hostis qui tibi
per conuiatorem tuum locutus
est: semel tibi ꝑsuadere ñ potuit.
scdo non potuit: tercio ꝑsuasit.¬
& te ad hoc quod uoluit suꝑauit.
Tunc ille reatum infirmȩ. suȩ
mentis agnoscens. eius pedib
ꝓuolutus. tantomagis cepit cul¬
pam deflere & erubescere. quan¬
tum se cognouit. etiam absentẽ
in Benedicti patris oculis deli¬
quisse.
petrus.

Expanded text:
agerent, et eos tardior hora fatiagerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec auribus, et loca oculis blandirentur, tertia  hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod in via egerat improperavit, dicens: Quid est, frater, quod malignus hostis, qui tibi per conviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
ultra non facerent: quem p̃sen¬
tem sibi esse in spũ scirent.
tiniani eius monachi cu¬
uis suꝑius memoriam feci. uir
erat laicus. sed religiosus
Qui ut serui dei orationem per¬
ciperet. & germanum fratrem
uideret: annis singulis de loco
suo ad cellam eius ieuinus ueni¬
re consueuerat. Quadam uero
die. dum iter ad monasterium
faceret: sese illi alter uiator ad¬
iunxit. qui sumendos inttine.¬
re portabat cibos. Cumq iam
hora tardior excreuisset. dixit.
Ueni frater. sumamus cibum: ne.
lassemur in uia. Cui ille respon¬
dit. Absit. frater: non facio. quia
ad uenerabilem patrem Bene¬
dictum. ieuinus semper uenire.
consueui. Quo responso ꝑcepto.
ad horam conuator conticuit.
S cum post hec aliqnͣtum iti¬
neris spacium egissent: rursus
ammonuit ut manducarent.
Consentire noluit. qui ieuinus
ꝑuenire decreuerat. Tacuit qui¬
dem qui ad manducandum
inuitauerat: & cum eo ieuinus
adhuc ꝑgere ad modicum con¬
sensit. Cumq & iter longuis

Expanded text:
ultra non facerent, quem praesenultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu scirent. tiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faciam, quia ad venerabilem Patrem Benedictum jejunus semper pervenire consuevi. Quo responso percepto, ad horam conviator tacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire qui jejunus pervenire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius
Abbreviated transcription (Latin):
cellȩ fuit. ut quociẽs ad re¬
sponsum aliquod egrederentur.
fratres: cibum potumq extia cel¬
lam minime. sumerent. Cumq
hoc dui sub regula sollictte serua¬
retur. quadam die ad responsum
fratres egressi sunt: in quo tar¬
diori compulsi sunt hora demora-¬
ri. Qui manere iuxta religiosam
feminam nouerant: cuius in¬
gressi habitaculum. sumpseruił
cibum. Cumq iam tardius ad
cellam redissent: benedictionẽ
patris ex more petierunt. Quos
ille ꝓtinus ꝑcontatus est dicens.
Ubi comedistis: Qui responde¬
ille. ait. Quare tra mentimini:
Numquid illius talis feminȩ.
habitaculum non intrastis: nũ¬
quid hos atq illos cibos non
accepistis: num quid tot calices
non bibistis: Cumq eis uenera¬
bilis pater & hospicium mulie-¬
ris. & genera ciboꝵ. & numerum
potionum diceret: recognoscen¬
tes cuncta quȩ egerant. ad eiꝰ
pedes tremefacti ceciderunt: & se
deliquisse confessi sunt. Ipse au¬
tem ꝓtinus culpam pepercit. per¬
pendens quod in eius absentia

Expanded text:
cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui respondeille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia
Abbreviated transcription (Latin):
abemus ut uides de ex¬
emplis uettrib. noua mi¬
racula. Gregoruis. Uisne ali¬
quid in oꝑatione nonnosi.
de imitatione quoq helisei.
cognoscere
petrus.

Expanded text:
abemus, ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
ptineri nequaquam pos¬
sunt que p̾destinata ñ
fuerint. sed ea quȩ sc̃i uiri o¬
rando efficiunt. ita p̾destinata
sunt. ut precib optineantur.
.Nam ipsa quoq ꝑhenius regni
p̃destinatio. ita est ab ommipo¬
tente do disposita: ut ad hoc
electi ex labore ꝑueniant. qua¬
tinus postulando mereantur
accipere. quod eis omipotens ds
ante scła disposuit donare.

Expanded text:
tineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerint: sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio, ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant: quatenus postulando mereatur accipere, quod eis omnipotens Deus ante secula disposuit donare.
Abbreviated transcription (Latin):
ade̾e̾t curationis gr̃a citiꝰ pro¬
bari potuisset. Ibi autem qͥdã
int̾ egros alios mente captus
iacebat: quem medici greco
uocabulo freneticũ appelłãt.
Qͥ nocte quadam cum mag¬
nas uoces scilicet ut insauꝰ
ederet cunctosq egres urm̃¬
sis clamorib ꝑturbaret ita
ut nulli illic capere sompnũ¬
liceret fiebat res mirabilis:
quia unde unus male. inde õs
deteruis habebant. Set sicut
et prius a reuerentissimo flo¬
rido ep̃o qui tunc cum p̾dcõ
prb̃ro illic parit̾ manebat.
et pꝰ a puero qui nocte eade
egrotantib seruiebat subtili¬
ter agnoui. isdem uencrabilis
pb̃r de propͥo stratu surgens
ad lectum frenetici silent̾ ac¬
cessit. et suꝑ eum positis ma¬
nib orauit: moxq illum me¬
lius habentem tulit. atq ad
superiora domus secum ad o¬
ratorium duxit. ubi pro illo
liberius orationi incubuit:
et statun eum sañ ad lectũ
propriũ reduxit: ita ut nullas
ulterius uoces ederet. neq egͦ¬

Expanded text:
adesset curationis gratia, citius proadesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnliceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegro
Abbreviated transcription (Latin):
lacet quod dicis. Set pꝰqm
hunc uenerande uite eleu¬
therium huiꝰ meriti fuisse dix¬
isti: libet inquirere. si nune
in mundo esse credendum ẽ
aliquos tales.
Gregorius.
apud se pb̃rm quendam amã¬
tium nomine precipue sim¬
plicitatis narrauit uirum:
quem hoc habere uirtutis ꝑ¬
hibet. ut apłoꝵ more manũ
suꝑ egros ponat. et salutẽ
restituat: et qmlibet uehemẽs
egritudo sit ad tactum illius
abcedat. Quem hoc etiam ha¬
bere miraculi adiunxit. quia
inquolibet loco qnͣiuis ĩma¬
nissime asꝑitatis serpentem
reppererit: mox ut eum sig¬
no crucis signauerit extin¬
guit: ita ut uircute crucis
qmͣ uir dei digito ediderit:
disruptis uiscerib moriatur.
Qͥ seqñ serpens inforamen
fugerit: signo crucis os fo¬
raminis benedicit : statinq
ex foramine serpens iam mor¬
tuus trahit᷑. Quem tante uir
tutis uirũ ip̃e etiam uidere
curaui: eũq ad me deductũ
in infirmoꝵ doms paucis di¬
eb manere uolui ubi si qua

Expanded text:
Placet quod dicis. Sed postquam Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum est aliquos tales.EGORIUS. apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitutis virum etiam videre curavi eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua
Abbreviated transcription (Latin):
namq non nulli qͥ iam in do¬
no ꝑceꝑunt libere ꝓ iustitia
loqui: oppressos tueri: indigñ¬
tib possessa tribuere: ardorẽ
fidei habere: s adhu e grãm
lacrimarum non hñt. Hĩ in¬
mirum t̾ram australem et
arentem habent. set adhuc
irrigua indigent: quia in bo¬
nis operib positi. in quibus
magni atq feruentes sunt o
plicii aut amore regni celestis
mala etiam que antea ꝑpetra¬
uerunt deplorent. S quia ũ
dixi duo sunt compunctioĩs
genera dedit ei pat̾ suus irri.¬
guum superiꝰ. et irriguum
inferius. Irrigium quippe su¬
perius accipit anima. cum sese
in lacͥmis celestis regni desid̾io
affugit. Irriguũ uͦ inferiꝰ acci¬
pit. cum inferni supplitia flen¬
do ꝑtimescit. Et quidem priuꝰ
inferius ac pꝰ irrignum supe¬
riꝰ dat᷑. S qr compunctio
amoris dignitate p̾minet:
necc̾e fuit ut priꝰ irriguum
superiꝰ et post irriguum
inferuis cominemorari debu¬
isset.
petrus.

Expanded text:
namque nonnulli qui jam in donamque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
tas nascit᷑. ⁊ in amore celestiũ
gandioꝵ animus inflam¬
mat᷑. Et qui priꝰ flebat ne
duceret᷑ ad supplitium. postino¬
dum flere amarissime incipit.
qr differt᷑ a regno. Contem¬
plat᷑ et enim mens qui sint
illi angeloꝵ chori: que ip̃a so¬
tietas beatoꝵ sp̃uum que ma¬
iestas interne uisionis dei. Et
amplius plangit quia a boĩs
ꝑhennb deest: quam flebat
priꝰ cum mala eterna metue¬
bat. Sicq fit : ut ꝑfc̾a com¬
punctio formidinis tradat
animum compunctiomi di¬
lectionis. Quod bene in sa¬
cra ueraciq hystoria figura¬
ta narratione describit᷑. que
ait. quod axa filia caleph sede̾s
suꝑ asinam suspirauit. Cui dyxẽ
pat̾ suus. Quid habes: Ad qͤ¬
illa respondit. Da mͥ benedie¬
tionem. Terram australem ⁊
arentem dedisti mͥ: iunge et ir
sedet. cum irrationabilib carniꝰ
sue motib anima preudet.
Qͤ suspirans a pat᷑ͤ t̾ram irri¬
guam petiit. quia acreatore
nr̃o cum magno gemitu que
renda est lacrimaꝵ gr̃a. Sunt

Expanded text:
in amore coelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae visio internae claritatis Dei; et amplius plangit quia a bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat; sicque fit ut perfecta compunctio formidinis trahat animum ad compunctionem dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait: Axa filia Caleph sedens super asinam suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem. Terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irrsuper asinam sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nrenda est lacrymarum gratia. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iit: s ad uocem benedicti¬
onis illius uircutem tan¬
tam meus stomachꝰ accepit: ut
mͥ funditus a memoria tolle¬
retur. eybus ⁊ egritudo: Cepi
mirari quis eẽm. quis fuĩm:
quia et cum ad animũ redi¬
bat infirmitas nichil in me
ex hus que memineram re¬
cognoscebam. Cumq in dis¬
positione monasterii occupa¬
ta mens e̾e̾t obliuiscebar fun¬
ditus egritudinis mee Sin
uͦ ut predixi rediret egͥtudo
ad memoriam cum tam for¬
tem me esse sentirem mira¬
bat si non comedissem. Qͥ ad
uesperum ueniens tante me
fortitudinis mnueni. ut si uo¬
luissem ieiunium usq ad diẽ
alterum tranfferre potuissẽ.
Sicq factum ẽ. ut inme pro¬
barem ea etiam de illo uera ẽẽ.
isti: ip̃am lacͥmarũ uim lar¬
guis addicere cupio: unde q̃so
ut michi quot sunt genera
compunctionis edisseras Gb̃¬

Expanded text:
iit. Sed ad vocem benedictiiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut in me probarem ea etiam de illo vera esse qisti, ipsam lacrymarum vim largius addiscere cupio. Unde quaeso ut quot sunt genera compunctionis mihi edisseras.
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. Nam pondus nura¬
culi solus portare non potuit:
diuisit hoc cum fratrib et por¬
tauit. Huiꝰ uiri oratio qnͣte
uirtutis eẽt in memetipõ exꝑ¬
om tus sum.
cum quodam tempore
in monasterio positus incussi¬
brisq angustus ꝑ horarum
momenta adexitum ꝓpin¬
quarem: quam medici mo¬
lestiam greco eloquio sinco¬
pin uocant. et nisi freqñt̾
me frẽs cybo reficerent: uita¬
lis mͥ sp̃s funditus interdici
uideretur: paschalis suꝑue¬
nit dies. Et cum sacratissi¬
mo sabbato in quo omnes
et ꝑuuli pueri ieiunant.
ego ieuinare non possem: ce¬
pi plus merore quam infir¬
mitate deficere. Set tͥstis ani¬
mus consilium cituis mnue¬
nit: ut predem̃ uirum dei se¬
creco moratorium ducerem:
eumq peterem qͣtinus mͥũ
daret᷑. suis ad ommpotentẽ
dnm precib obtineret. Qoͦ
fcm est. Nam mox ut ora¬
torium ingressi sumus: a
me humiliter postulatus
sese cum lacͥmis in oratio¬
nem de dit: Et post paulu¬
lum completa oratione ex¬

Expanded text:
ta est; nam quia pondus miraculi solus portare non potuit, divisit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri oratio quantae virtutis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisibrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres cibo reficerent, vitalis mihi spiritus funditus intercidi videretur, paschalis supervenit dies. Et cum sacratissimo Sabbato, in quo omnes et parvuli pueri jejunant, ego jejunare non possem, coepi plus moerore quam infirmitate deficere. Sed tristis animus consilium citius invenit, ut eumdem virum Dei secreto in oratorium ducerem, eumque peterem quatenus mihi ut daretur, suis apud omnipotentem Dominum precibus obtineret; quod et factum est. Nam mox ut oratorium ingressi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione ex
Abbreviated transcription (Latin):
a penitentib culpe plangũtz¬
iheremias ait. Diuisiones aquaꝵ.
deduxit oculus meus. P rincipałr
uͦ compunctionis genera duo
sunt. qr deum sitiens anima. pꝰ
timore compungit᷑: pꝰ amore.
Prius enim sese in lacͥmis affi¬
cit: qr dum maloꝵ suoꝵ recolit.

Expanded text:
a poenitentibus culpae planguntuJeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter vero compunctionis genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto undarũ ꝑiculo euade¬
re posse diffideret. Nauta
uero illiuis uaraca nomine
qui nunc eiusdem eccłie clĩ¬
catꝰ offitio fungit᷑. pꝰ naiũ
carabũ regebat. Rupto fu¬
ne cum eõdem carabo quẽ
regebat int̾ undarũ cumu¬
los repente disparuit. Na¬
uis autem cui ep̃s p̃erat.
taudem pꝰ multa ꝑicula ad
hosticam insulam fluctib
quassata ꝑuenit. Cũq die
tercio ep̃s nautã qui ab eo
abreptus in carabo fuerat.
apparere uebem̃ter afflictꝰ
mortuũ credidit. s ꝑ obse¬
quiũ caritatis unũ quod
mnortuo debebat impendit.
ut ommipotenti deo proab¬
solutione eius amme. offer¬
ri sacͥficiũ uictune saluta¬
ris iuberet. Quo oblato: restau¬
raca naui perexit ad italiã.
Cumq ad imanũ portũ ue¬
niss illic nautã repperit qũe
mortuũ putauit. Tunc mo¬
piuata exultatione gauisꝰ
est eumq qualit̾ tot dieb
in illo tanto maris pericu

Expanded text:
tanto undarum periculo evadetanto undarum periculo evadere posse diffideret. Nauta vero illius, Baruca nomine, qui nunc ejusdem Ecclesiae clericatus officio fungitur, post navem carabum regebat. Rupto fune cum eodem carabo quem regebat inter undarum cumulos repente disparuit. Navis autem cui episcopus praeerat, tandem post multa pericula ad Osticam insulam fluctibus cassata pervenit. Cumque die tertio episcopus nautam, qui ab eo arreptus in carabo fuerat, apparere, vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per obsequium charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem mortuum putabat. Tunc inopinata exsultatione gavisus est, et eum qualiter tot diebus in i
Abbreviated transcription (Latin):
rat seq in lacͥmis int̾ip̃a sacͥ¬
fitioꝵ archana mactabat.
cens. Age quod agis operare
qd̾ operaris. ñ cesset pesturis.
ũ cesset manꝰ tua: natali a¬
płoꝵ uenies ad me et retͥbuo
tͥ m̃cedem tuam. Qͥ pꝰ annoᷤᷤ
septem ip̃o uatalitii apłoꝵ
die cũ missarũ sollempiia
ꝑegisset. et misteria sc̃e cõ¬
munionis accepisset e corpo¬
re exuut.
oc quoq quod audiuimꝰ
quendam apud hostes
in captiuitate positũ. et
in uinculis religatũ fuisse
pro quo sua conuiax dieb
certis sacrifitiũ offerre consu¬
euerat qui longo post tempo¬
re ad coniugem reu̾sus quib
dieb eius uincula soluerent᷑
innotuit. eiusq conuurx il¬
uit . et ex alia nobis re que
ante aunos septem gesta ẽ
certissine confirmãt᷑.
gatho et enim panormita¬
nus ep̃s sicut fideles michi
ac religiosi uiri multi testati¬
sunt. atq testant᷑: cũ beate
memorie pre decessoris mei
tempore uissus ee̾t ut romã
ueniret iuim nimie tempes¬
tatis proculit. ita ut se ex

Expanded text:
que in lacrymis inter ipsa sacrificiorum arcana mactabat; cens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua, natali Apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Qui post annos septem ipso natalitio apostolorum die cum missarum solemnia peregisset, et mysteria sacrae communionis accepisset, e corpore exivit.Hoc quoque audivimus, quemdam apud hostes in captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat: qui longo post tempore ad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux ilognovit, et ex alia nobis re quae ante annos septem gesta est certissime confirmatur. Agatho enim Panormitanus episcopus, sicut fideles mihi ac religiosi sunt atque testantur, cum beatae memoriae Pelagii decessoris mei tempore jussus esset ut Romam veniret, vim nimiae tempestatis pertulit, ita ut se ex
Abbreviated transcription (Latin):
quociens in illiꝰ tempestatis
fluctib cũ eodem quẽ rege¬
bat fuiss carabo uersatus.
qualit̾ cũ illo undis pleno
natauerat . et quotiens eo
a suꝑiore parte deorsũ uer¬
ex fame simul et labore ceci
tatur dicens. laborans u fluc¬
tib atq defitiens subito m̃¬
cis pondere sũ grauatꝰ ita
ut neq depressus sompno
essem. neq ugilare mecrede.¬
rem. cũ in eodem medio ma¬
ri me posito quidam apparuit.
qui mͥ panem ad refectionẽ
deculit. Quẽ mox ut comedi.
uires recepi. Nec longe pꝰ
nauis transieus. ad fuit. qͦ
me ab illo undarũ periculo
suscepit: atq ad terrã dedux̃.
Quod scilicet ep̃s audiens re¬
quisuit diẽ: atq illũ fuisse
diem repperit quo pro eo pb̃r
uhostica insula onmpoten¬
ci domino hostiã sacͤ oblatio¬
nis immolauit.
petrꝰ.
a que narras ip̃e quoq
in sicilia psitris agno¬
deirco credo quia hoe tam
atq nescientib ostendat᷑.
qiria si isolubiles calpe
ñ fuerint: ad absolutionẽ

Expanded text:
quoties in illius tempestatis fluctibus cum eodem quem regebat carabo versatus fuisset, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eum a superiori parte deorsum veret fame simul et labore cecid testatur, dicens: « Laborans in fluctibus atque deficiens, subito mentis pondere sum gravatus, ita ut neque depressus somno essem, neque me vigilare crederem: cum ecce in eodem medio mari me posito quidam apparuit qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi. Nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab illo undarum periculo suscepit, atque ad terram deduxit. » Quod scilicet episcopus audiens, requisivit diem, atque illum diem fuisse reperit, quo pro eo presbyter in Ostica insula omnipotenti Domino hostiam sacrae oblationis immolavit. PETR. Ea quae narras, ipse quoque in Sicilia positus agnoIdcirco credo, quia hoc tam ac nescientibus ostendatur quia si insolubilos culpae non fuerint, ad absolutionem
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo es: Cui ip̃e respon¬
dit. Nunc usq male fui. si
iam mͦ benesum: quia hodie
cominimeͤm recepi. quodis¬
dem copiosus ꝑgens protinꝰ¬
trib. fratres uero sollitite
computauert̃ dies. et ipse
dies extiterat quo pro eotri¬
cesuna oblatio fuerat imple¬
ta. Cũq et copiosus nesci¬
ret quid pro eo fr̃es ag̾ent.
et fratres ignorassent. qͥd
de illo copiosus indisset. uno
eodemq tempore dũ cognos¬
cit ille isti quid egerant
atq isti cognoscunt ille qd
uiderat concordante simul
uisione et sacͥfitio res aꝑte
claruit quia frat̾ qui defũc¬
tus fuerat: ꝑ salutͣem hos¬
tiam supplitiũ euasit. petrꝰ¬
e nobis indubiũ ueni¬
ant uerba mortuorũ:

Expanded text:
Quomodo es? Cui ille responQuomodo es? Cui ille respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus sterio. Fratres vero sollicite computaverunt dies, et ipse dies excesima oblatio fuerat impleta. Cumque et Copiosus nesciret quid pro eo fratres agerent, et fratres ignorassent quid de illo Copiosus vidisset; uno eodemque tempore dum cognoscit ille, quid isti egerant, atque isti cognoscunt quid ille viderat, concordanti simul visione et sacrificio, res aperte claruit quia frater qui defunctus fuerat, per salutarem hostiam supplicium evasit. o nobis in dubium veniant verba mortuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
bere regularit̾ semꝑ licue¬
rat admediũ proferre ue
henĩterq formidare neqͥd¬
apud se esset. unde rephen¬
di potuissent. Cum uero
pꝰ mortem eius tͥginta iam
essent dies euoluti cepit
aimus meus defuncto pa¬
tri compati. eiusq cũ do¬
lore graui supplitia pensa¬
re: et si quod esset ereptio¬
nis eius remediũ querere.
Tunc euocato adme eodem
precioso mouasterii nr̃i p̃¬
posito tristis dixi. Dui est
quod fr̾ ille qui defunctus
est: u igne cruciat᷑. debemꝰ
et eũ in quantũ possumus
ut eripiat᷑ adiuuare. Hade
itaq et abhodierna die di¬
eb triginta continuis offer¬
re ꝓ eo sacrifitiũ stude. et
nullus omnino p̃teritita¬
tur dies. quo pro absoluti¬
one illius salutaris hostia
autem alia curantib atq
euolutos dies ñ numerã¬
tib. isdem frat̾ qui defune¬
tus fuerat nocte quadam
fratri suo germano copio¬
so per uisionem apparint.
Que ille cũ uidisset inqͥ¬
siuit dicens. Quid est frater:

Expanded text:
bere regulariter semper licuebere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, et vehementer formidare neapud se esset unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam essent dies evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato ad me eodem Pretioso monasterii mei praeposito, tristis dixi: Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus et eum, in quantum possumus, ut eripiatur adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius salutaris hostia autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frater?
Abbreviated transcription (Latin):
s quamlib fossam in ster¬
quiliuio facite ui eã corpus
eius proicite: ibiq suꝑ eũ
tres aureos quos reliquit iac¬
tate sumul om̃s clamantes
pecrinia tua tecũ sit in ꝑditi¬
one et sic eũ terra cooꝑite.
In quib utrisq reb uuam
morienti. alt̾am uͦ uolui ui¬
uentib fratrib prodesse ut
et illum amaritudo mortis
a culpa solubilem faceret. ⁊
istos auaritie tanta dampna¬
tio misceri ui culpa prohi¬
beret. Quod ita factũ est.
Nain cũ isdem monachus
perueniss ad mortẽ: atq aux¬
ie se quereret fratͥb com¬
mendari. nullusq e fratͥb
ei applicari et loqui digna¬
retur. ei carnalis frat cur
abhominib ee̾t abhomina¬
tus indicauit. Qui protuiꝰ
de reatu suo uehementer
ingeiuit. atq in ip̃a tris¬
titia e corpore exiit. Qui
ita est sepultus ut dixerã.
Tunc fratres omnes eadem
eiꝰ sententia ꝑturbati cepe¬
runt singuli extrema que¬
que et uilia. et que eis ha¬

Expanded text:
sed quolibet fossam in stersed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amarita culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem atque anxie se quaereret fratribus commendare, nullusque e fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed fratres omnes eadem ejus sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia et quae eis ha
Abbreviated transcription (Latin):
mox ut mͥ mtatiatũ est.
tantũ malum de fr̃e qui
nobiscũ cominunit̾ iuxera¬
equaminit̾ ferre ñ ualui
quippe quia eiusdem mois
cuncti fratres ita cominunitꝰ
uiuerent quatinus eis singu¬
lis nulla habere propria lice¬
ret. Tunc numio merore ꝑcus¬
sus: cogitare cepi. uł quid ad
purgationem morientis face¬
rem: uł quid in exemplo ui¬
uentib fratrib prouidere.
Pretioso gͥ eiusdem monas¬
terii p̃posito adme ad me ac¬
cersito dixi. Hade: et nul¬
lus ex fratrib se ad eũ mori¬
entem uingat. nͨ sermonẽ
consolationis excuiꝰlibet eoꝵ
ore ꝑcipiat. s cũ in morte
constitutus fratres quesie¬
rit ei suus frat̾ carnalis dicat
quia pro solidis quos occulte
habuit a cunctis fratͥb abho¬
minatus sit. ut saltem in
morte de culpa sua mentẽ
illuis amaritudo transtier¬
beret: atq apeccato quod
perpetrauit purget. Cũ uͦ
mortuus fuerit corpus illuis
cum fratrũ corporib ũ põat᷑.

Expanded text:
mox ut mihi nuntiatum est, mox ut mihi nuntiatum est, tantum malum de fratre qui nobiscum communitaequanimiter ferre non valui. Quippe quia ejusdem nostrcuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exemplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
unmolatio sacre oblationis
ostendit᷑ quando hanc et ip̃i
mortuoꝵ spiritus auiuenti¬
biis pecunt. et signa iudicãt
quib ꝑeam absoluti uidean¬
tur.
et ueq hoc silendum
existimo: quod actum
in meo monasterio ante
hoc tͥennium reminiscor.
iuidam naiq monachus
iustus nomine medicina¬
li arte fuerat imbittus qui
mͥ in codem monasterio con¬
stituto sedule obsequi. atq
in assiduis egritudinibus
meis excubare consueuerat.
hic itaq languore corporis p̃¬
uentus ad extremũ deductꝰ
est. Cui in ip̃a sua molestia
frat᷑ germanus notrine co¬
piosus seriuebat. qͥ ip̃e qͦꝙ
nune in hac urbe ꝑ eandem
medicine artem temporał
uite stipendia sectat᷑. Sec p̃¬
dictus ustus cũ iam se ad
extremũ ꝑuenisse cognouis¬
set eidem copioso fratri suo
quia occultos tres aureos ba¬
beret inocuit. Quod etia¬
nimirur fratꝰb ñ potuit
celari. s subtilit̾ indagan¬
tes ato illus omna medi¬
cam̃ta ꝑscrutantes: eosdem

Expanded text:
immolatio sacrae oblationis immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt, et signa indicant quibus per eam absoluti videantur. Sed neque hoc silendum existimo quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenisse cognovisset, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
deculit. Qui mox ut peruenit
ad locum homiuem inuenit.
atq ex more eius obsequio ĩ
omnib usus est. Lauit itaq
et cum iam uestitus uoluiss
egredi: hoc quod secũ detu¬
lerat obsequenti sibi utro
ꝓ benedictione optulit: pe¬
tens ut benigne susciperet:
quod ei caritatis grã offerret.
Cui ille merens afflictusq res¬
pondit. Michi ista quare das
pat̾: Iste panis sc̃s est: ego
hunc manducare ñ possum.
proculpis meis hic pꝰ mortem
deputatus sũ. Si autem m̾ ali¬
quid prestare uis: ommpoten¬
ti deo prome offer hunc panẽ
ut pro peccatis meis int̾uenias:
et cunc exauditũ te esse cog¬
nosce. cum hic ad lauandũ
ueneris et me minie inuie¬
neris. In quib uerbis dispa¬
euanascendo innotuit. qͥa
spiritus fuit. Isdem uero
pbr ebdomada continua si
pro eo in lacrunis afflixit: sa¬
lutarem hostiam cotidie optu¬
lit: et reuersus pꝰ adbalneum
eũ iam minime inueneit qua
ex re quantũ ꝓsit animabus

Expanded text:
detulit. Qui mox ut pervenit detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei gratia charitatis offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est, ego hunc manducare non possum. sed pro culpis meis hic post mortem deputatus sum. Si autem mihi praestare vis, omnipotenti Deo pro me offer hunc panem, ut pro peccatis meis intervenias. Et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime repereris. In quibus verbis dispaevanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum, eum jam minime invenit. 465 Qua ex re quantum prosit animabus
Abbreviated transcription (Latin):
let anunas etiam pꝰ mortẽ
sacra oblatio hostie salutaris
adiuuare: ita ut hanc ñ nũ¬
qmͣ ip̃e defunctoꝵ anime ui¬
am predictus felix ep̃s a qͦ
et in diocesi centũcellensis ur¬
bis habitauit atq eccl̃ie beati
ioh̃is qͦ in loco qui tauriana
dicit᷑ sita est p̃erat cognouis¬
se se asserit: quod idem pbr
in codem loco in quo aque
calide uapores nimios fatuĩt
exigebat. lauari consueu̾at.
Ubi dum die quodam fuisset
ingressus inuenit quemdam
incognitum uirũ ad suũ obse¬
quium p̃paratũ qui sibi de pe¬
dib calciam̃ta abstraheret.
uestimenta sus ciperet: et exe¬
iuiti e calorib sabua preberet.
atq omne ministerium cũ
magno famulatu ꝑageret.
Cum hoc sepuis fieret. idem
pb̃r die quodam ad balnea
iturus intͣ semetipm̃ cogitãs
dixit. Hiro illi qui mͥ solet
tam deuotissime ad lauandũ
obsequi ingratꝰ apparere nõ
debeo. set aliquid mͥ uecesse ẽ
ei pro mun̾e portare. Tunc
duas secũ oblationũ coronas

Expanded text:
let animas etiam post mortem let animas etiam post mortem sacra oblatio hostiae salutaris adjuvare; ita ut hanc nonnunquam ipsae defunctorum animae exNam praedictus Felix episcopus et in dioecesi Centumcellensis urbis habitabat, atque ecclesiae beati Joannis, quae in loco qui Taurania dicitur sita est, praeerat, cognovisse se asserit quod idem presbyter in eodem loco in quo aquae calidae vapores nimios faciunt, exigebat, lavari consueverat. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti de caloribus sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fieret, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas
Abbreviated transcription (Latin):
quod quidam artis eoꝵ primꝰ
cum defunctus esset in eccłia
beati iauuarii martyris iuxͣ
portam scĩ laurentii a comu¬
ge sua sepultus est. Sequen¬
ti autem nocte ex sepultura
eadem audiente custode euis
cepit clamare. ardeo. ardeo.
Cum uero has dui uoces e¬
mitteret. custos hoc eius nũ¬
tiauit uxori. Uxor uero alluis
eos qui diligenter inspic̾ent
sit ad eccłiam uolens agnos¬
in sepulcro de quo talia cla¬
maret. Qͥ aperientes sepul¬
crum uestim̃ta quidem intae¬
ca reppererunt. que nume us¬
q ineadem eccłia pro eiusdẽ
cause testimonio seruantur.
corpus uͦ alius omnino non
inuenerunt ac si in sepulero
eodem positũ ñ fuiss: Ex qͣ
re colligendum est qua ultio¬
ne anina dampnata sit. cuiꝰ
et caro est ab eccł̃ia proiecta.
Quid gͥ sacra loca sepultis ꝓ¬
sunt: qñ hii qui indigni st̃
ab eisdem sacris locis diuuntꝰ¬
iudnam gͦ e̾e poterit:
quod mortuoꝵ ualeat
biles ñ sunt. multũ so¬

Expanded text:
quod quidam artis eorum primus quod quidam artis eorum primus cum defunctus fuisset, juxta ecclesiam beati Januarii martyris, juxta portam sancti Laurentii a conjuge sua sepultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, audiente custode, ejus spiritus coepit clamare: Ardeo, ardeo. Cum vero has diu voces emitteret, custos hoc ejus nuntiavit uxori. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent sit ad ecclesiam, volens cognosin sepulcro de quo talia clamaret. Qui aperientes sepulcrum, vestimenta quidem intacta repererunt, quae nunc usque in eadem ecclesia pro ejusdem causae testimonio servantur, corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in sepulcro eodem positum non fuisset. Qua ex re colligendum est qua ultione anima ejus damnata sit, cujus et caro est ab ecclesia projecta. Quid igitur sacra loca sepultis prosunt, quando hi qui indigni sunt ab eisdem sacris locis divinidnam ergo esse poterit, quod mortuorum valeat biles non sunt, multum so
Abbreviated transcription (Latin):
leuitatib occupatus cuius cor¬
pus in eccłia beati martyris
ħri sepultum est. Nocte aũt
media in eadem eccłia facte st̃
uoces ac siquis iuolenter ex ea
repelłet᷑ atq tͣeretur foras. Ad
quas nimirum uoces occurre¬
runt custodes et uiderunt du¬
os quosdam tet̾rimos sp̃s qͥ
eiusdem ualentini pedes qua¬
dam ligatura struycerant et
eũ ab eccłia clamantem ac ui¬
mium uociferantem foras tra¬
hebant. Qͥ uidelicet exteriti:
ad sua strata reu̾si sunt. Ma¬
ne autem facto aperientes se¬
pulcrũ inquo isdemualentiꝰ
positus fuerat eius corpus ñ
inuenerunt. Cumq extraee¬
clĩam quererent uͥ proiectũ
esset: inuenerunt hoc in se¬
pulcro alio positum ligatis
ad huc pedib sicut de ecclĩa
fuerat abstractũ. Ex qua re
si in saero ld̾o sepeliri se fatiant.¬
restat etiam de sua p̃sumptiõe
uidicent᷑ quatmꝰ eos sacra loca
non liberent. s etiam culpa te
contigerit tinictoꝵ qui hie
habitant płimi testantur.

Expanded text:
levitatibus occupatus, cujus corlevitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea expelleretur atque traheretur foras. Ad quas nimirum voces cucurrerunt custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant, qui videlicet exterriti ad sua strata reversi sunt. Mane autem facto aperientes sepulcrum in quo idem Valentinus positus fuerat, ejus corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quesset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut de ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re,si in sacro loco sepeliri se farestat ut etiam de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberent, sed etiam culpa temcontigerit, cunctorum qui hic habitant multitudo testatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ mͥ testatus est ualeriantĩ
pat̾cium in cuutate qͦ brixa
dititur fiusse defunctum eu
eiustem ciuitatis ep̃s accepto
precio locum in eccłia prebu¬
it. in quo sepeliri debuss. Qi
uidelicet ualerianus usq ad
etatem decrepitam leuis ac
lubricus extitit modiunq
sius prauitatib ponere con¬
tempsit. Eadem uero nocte
qua sepultus est beatus fau¬
stinus martyr in cuius eccł̃ia
corpus illiuis fuerat huma¬
tum: custodi suo apparuit
hic posuit. quia sinon fec̾it
die tricesimo ip̃e morietur.
Quam uisionem custos ep̃o
timuit confiteri. et rursus
ra sanus atq in columis ad
lectum redisset. subita et in¬
opinata morte defunctus est.
dest quoq in p̃-¬
senti uenerabilis frater
uenantius luuensis ep̃s et
magnificꝰ liberuis uir nobi¬
lissimus atq ueracissimus
qui se serre suosq homities
int̾fiusse testantur ei rei. quam
narrant. nitper ingenuensi urbe
contigisse. Ibi namq ut dicũt
ualentinus nomine mediolañ
uir uasde lubrieus et cunctis

Expanded text:
tatus est Valerianum patricium in civitate quae Brixa dicitur fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcopus, accepto pretio, locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, hic posuit; quod si non fecerit, die trigesimo ipse morietur. Quam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursus ra sanus atque incolumis ad lectum redisset, subita et inopinata morte defunctus est.dest quoque in praesenti venerabilis frater Venantius Lunensis episcopus, et magnificus Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire, suosque homines interfuisse testantur ei rei quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut dicunt, Valentinus nomine, ecclesiaevir valde lubricus, et cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
auteni uoce attestante didi¬
cimꝰ. qͥa sertius qui deceni pi¬
lia calenta debebat.
tentiam ageret. absolit ne
debiti adoraino accepit t
quia conserlo suo cent
denarios debenti debitũ in
Uinusit. et hoc ẽ uissas igi
uod ei fuerat tãdunssim.
stat. quia si hoc quod pios
delinquitur ex corde niunt¬
timus et illud rursuͥgit᷑
quod nobiam ꝑppten
tram di¬
gaudeba¬
mus¬
poris spatium licet
is qui culpas exan
pectat: comflean in lacͥiis
duritiã m̃tis. fomemꝰ in ꝓu¬
mis grãm benicnitatis. Et
fident᷑ dico qui salutari
bumis. si ante mortẽ dio
ostia ip̃i fuerimus

Expanded text:
ate testante didicimus quia servus, qui decem millia talenta debebat, cum poenitentiam ageret, absolutionem debiti a Domino accepit; sed quia conservo suo centum denarios sibi debenti debitum non dimisit, et hic est jussus exigi quod ei fuerat jam dimissum . nstat quia si hoc quod in nobis delinquitur ex corde non dimittimus, et illud rursum exigitur quod nobis jam per tiam digaudebamusporis spatium licet,is, qui culpas examinat, exspectat, conflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis, et fidenter dico, quia salutari bimus, si ante mortem Deo hostia ipsi fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
celestib iungi quidem ex iri¬
sibilib atq iniusibilib fie¬
ri:
et necesse ẽ utͤ hec agimꝰ
nosmetipõs deo incordis
cont̾cione mactemꝰ. Quia qͥ
passionis dñice misteria cele¬
bramꝰ debemꝰ imitari quod
aginus. Tunc gͦ uere pro
uobis deo hostia accepta erit..
cũ nos ip̃os hostiã fecerit. S
studendũ uobis est ut eciam
pꝰ orationis tempora inqͣnͣtũ
deo largiente possumꝰ ĩ ip̃o
animũ suo pondere et igo¬
re. seruenius. ne pꝰ cogitatio
fluxa dissoluat. ne uana
m̃ti letitia surripiati et lu¬
crũ cõputictiouis anima ꝑ
incuriã fluxe cogitationis

Expanded text:
elestibus jungi? unum quidem ex visibilibus atque invisibilibus fieri? Sed necesse est ut, cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia, qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vera pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerit. Sed studendum nobis est, ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animum suo pondere et vigore servemus, ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana menti laetitia subrepat et lucrum compunctionis anima per incuriam fluxae cogitation
Abbreviated transcription (Latin):
qi incorriptilit̾ uiuens pro
nobis it̾m inhoc inisterio sa¬
cre oblatiqus uninolat᷑. Euis
quippe ibi orpus sumit᷑ eius
caro in por ili salute partit᷑.
euis sangus ñ iã in manꝰ in¬
hinc gͦ pensemus quale sit
ꝓ nobis hoc sacͥfitiũ quod ꝓ
absolutione nr̃a. passionem
unigeniti filii semꝑ imitat᷑¬

Expanded text:
 vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. Ejus quippe ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salute partitur. Ejus sanguis non jam in manus inHinc ergo pensemus quale sit pro nobis hoc sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti Filii semper imitat
Abbreviated transcription (Latin):
qia nis boc qtod in
ip̃m deu̾tiquitut relaxat. Mu¬
nus euł nͣ accipit᷑ nͥ antẽ dis¬
cordia ab animo repellat᷑. Dicĩ¬
te ueritate. Si offers munntis
tuũ ad altare et iecordatꝰ fũis
qͥa habit aliqͥd adu̾sũ te frat᷑
tiuis relinque ibi inunꝰ tuũ
añ altare. et uade pruis re¬
conciliari fr̃ĩ tuo. et tuncue¬
uieus offeres munꝰ tuũ. Qua
in repensaudũ est cũ omnis
culpa munere soluat᷑. quam
grauis est culpa discordie. ꝓ
qua tiͦ munꝰ accipit᷑. Debemꝰ
nãq ad proximum quarus
longe positũ longi dtauc¬
tũ mente tre eiq aminũ sub

Expanded text:
qui prius hoc quod in ipsum delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris quod habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens / offeres munus tuum. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, me
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere: qui & ante mortẽ. studu¬
it omĩpotenti dño placere. S cur
multa de eiꝰ uita dicimus. cum
nunc usq ad corpus illius tot
uirtutum documenta teneamus:
Demoniacos quippe absoluere.
egros curare. quociẽs ex fide peri¬
tur: ut uiuens consueuerat. hoc
indesmenter facere. & apud mor¬
tua sua ossa ꝑseuerat. S̾: libet
petre. adhuc ad ualeriȩ ꝓuitiȩ
partes narrationis mee uerba re¬
ducere: de quib me eximia ual¬
de miracula ex ore uenerabilis¬
uiri fortunati. cuius longe su¬
ꝑius memoriam feci contigto
audisse. qui crebro ad me nc̃.
usq ueniens. dum ficta michi.
uetera narrat. noua refedione.
me faciat.

Expanded text:
vivere, qui et ante mortem studuvivere, qui et ante mortem studuit omnipotenti Deo placere. Sed cur multa de ejus vita dicimus, cum nunc usque ad corpus illius tot virtutum documenta teneamus? Daemoniacos quippe absolvere, aegros curare quoties ex fide petitur, ut vivus consueverat hoc indesinenter facere, et apud mortua sua ossa perseverat. Sed libet, Petre, adhuc ad Valeriae provinciae partes narrationis meae verba reducere, de quibus me eximia valde miracula ex ore venerabilis Fortunati, cujus longe superius memoriam feci , contigit audisse. Qui crebro ad me nunc usque veniens, dum facta mihi veterum narrat, nova refectione me satiat.