comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orbis affrica et persidem et orientem et indiã õñeq barbarĩe
unũ xp̃m adorare confirmat. unã seruare regulã ueritatis
ĩdq ꝙͣ uerũ hodie sit ne dici quidem expedit. Sed ut recẽtius
testimoniũ nr̃i dedecoris attingam. Nonne grẽgorius quodã loco
gratulatur et exultat ꝙ sua etate asia tota iam crederet. Nũc
heu ut a leua tanais usq ad dexterã in li ripã peoi lictoris am¬
plissimos flexus ambiendo peruemas et quadq̃uid illos longe
distantes mundi terminos nostriq maris equor interiacet siue terrarũ
sie homi excutias ꝙͣuis ad huc forte ibi aliquis sit qui xpristi nonere
in ore habeat qui tamen uerã xp̃ri fidene habeat incorde nsi ex cõdẽ
genere. qui peregrinatiõe mecce uel carcere teneant᷑ nullus ut ar¬
bitror est ibi. sed ut notissime ueritati quartus nĩc etiam testis
accedat. Certe in hanc uerã xp̃i religionẽ suis temporibus concor¬

Expanded text:
orbis, Africam et Persidem et Orientem et Indiam omnemque barbariem orbis, Africam et Persidem et Orientem et Indiam omnemque barbariem unum Cristum adorare confirmat, unam servare regulam veritatis. Id quam verum hodie sit, ne dici quidem expedit. Sed ut recentius testimonium nostri dedecoris attingam, nonne Gregorius quodam loco gratulatur et exultat quod sua etate Asia tota iam crederet? Nunc, heu, ut a leva Tanais usque ad dexteram Nili ripam per Eoi litoris amplissimos flexus ambiendo pervenias, et quicquid illos longe distantes mundi terminos nostrique maris equor interiacet sive terrarum sive hominum excutias, quamvis adhuc forte aliquis ibi sit qui Cristi nomen in ore habeat, qui tamen veram Cristi fidem habeat in corde nisi ex eodem genere, qui peregrinatione merce vel carcere teneantur, nullus ut arbitror est ibi. Sed ut notissime veritati quartus nunc etiam testis accedat, certe in hanc veram Cristi religionem suis temporibus concor
Abbreviated transcription (Latin):
pirat auri amor xpristi ennore potentior, alõs occupat et per
omes terras ac maria distrahit gretia uel suis erroribus uel nr̃is
auersa superbiis ouile pristinũ et ꝑascua nr̃a contempnit
iam de regibꝰ aliis ac terrarũ dñis de q pontificibꝰ nr̃is loqui
proficisci. sed attingenda sũt uulnera que ꝙͣꝙͣ procul a capite
et uitallibus menbris. situ tamẽ et longa segnitie putruerũt
Augustinꝰ quidem oriũdus ex affrica in confessionibꝰ suis. home¬
ri librũ sibi difficilem dicit. Quod exterius uiegllii facilem ꝙ
suis hic est lacnus lr̃is scriptũ est. At qui nuĩc affricam metire
et a nili alueo ad athlaticũ octeanũ uolucri meditatione ꝑ¬
ambula puto nullũ ibi reperies qui lrãs nr̃as norit aut diłi¬
gat nisi peregemꝰ forte uel mercator uel captiuꝰ sit. Iheronimꝰ
ad euaudrũ scribens post gallias ac britãnas proiĩtias nr̃i

Expanded text:
pirat, auri amor Cristi amore potentior animos occupat et per pirat, auri amor Cristi amore potentior animos occupat et per omnes terras ac maria distrahit. Grecia, vel suis erroribus vel nostris aversa superbiis, ovile pristinum et pascua nostra contemnit. Iam de regibus aliis ac terrarum dominis, deque pontificibus nostris loqui proficisci, sed attingenda sunt vulnera que, quanquam procul a capite et vitalibus membris, situ tamen et longa segnitie putruerunt. Augustinus quidem oriundus ex Africa in Confessionibus suis Homeri librum sibi difficilem dicit quod externis, Virgilii facilem quod suis, hoc est latinis literis, scriptus est. Atqui nunc Africam metire, et a Nili alveo ad Atlanticum occeanum volucri meditatione perambula, puto nullum ibi reperies qui literas nostras norit aut diligat, nisi peregrinus forte vel mercator vel captivus sit. Ieronimus ad Evandrum scribens, post Gallias atque Britannias provincias nostri
Abbreviated transcription (Latin):
cros amplexus et pulcre fatiẽ horree ytalie cãꝙ sub celo aliquid
sit pulcrius. Arguit eũ fateor illa calenis et temeraria fides mea
que sũma etiam perflare non metuit excusat se et eccl̃ie iurasse
se uirat ne amplius ꝙͣ unũ diem rome ageret Oinfamẽ diẽ E
pudendũ fedus O superi. en ius urandũ. en religio. en pietas
romanꝰ pontifex ita romã suam deseruit ut eam noluit ab alio
frequẽtari. et de hoc cum romano imperatore paciscitur. Quĩd
hit loquar: nescio. et si scirem tacere consiliũ estl unũ est qr me
cacitores loquatur. quonã qui habitatore urbi eripit. aratorẽ si
posset induceret. qd ꝙͣ iuste uelit uiderit germania il aliud stu¬
det ꝙͣ stipendiarios latrones in rei publice exitiũ armare et e suis
nubibus in nr̃as terras ignem ferreũ imibrem pluit. dignũ non
infitior qr uolentibus italia suis se uiribus conficit / et si quãdo res¬

Expanded text:
cros amplexus et pulcre faciem horret Italie, tanquam sub celo aliquid cros amplexus et pulcre faciem horret Italie, tanquam sub celo aliquid sit pulcrius. Arguit eum, fateor, illa calens et temeraria fides mea, que summa etiam perflare non metuit; excusat se, et ecclesie iurasse se iurat ne amplius quam unum diem Rome ageret. O infamem diem, o pudendum fedus! o superi, en iusiurandum, en religio, en pietas! Romanus Pontifex ita Romam suam deseruit, ut eam nolit ab alio frequentari et de hoc cum romano imperatore paciscitur. Quid hic loquar nescio, et, si scirem, tacere consilium est. Unum est quod me tacito res loquatur: quoniam qui habitatorem urbi eripit, aratorem si posset induceret; quod quam iuste velit viderit. Germania nil aliud studet quam stipendiarios latrones in reipublice exitium armare, et e suis nubibus in nostras terras iugem ferreum imbrem pluit, dignum, non infitior, quia volentibus accidit. Italia suis ipsa se viribus conficit, et siquando res
Abbreviated transcription (Latin):
creuit exercitus et xp̃o refundendus sangus niuidie cõsecratur
hispams ille maior heret et per ignauiã sũt intra suos fures
proh pudor angusto in scopulo maiestatẽ xp̃i nepharie blasphe¬
mari. hic uoͣ qui lictora nr̃i maris incolit iul preter aurũ uene¬
torũ ac sanguinẽ ianuensiũ sitit et cogitat auaritie nperio. Illorum
satelles horũ hostis ab illis auro uinctꝰ ab hiis ferro uictus. ille autẽ eo¬
tremꝰ regũ songris ac resluis occeant fluctibus obsurduit ut de tam lõ¬
gniquo suspiria nr̃a nõ audiat et in occidente ultimo sepultus quid
agat oriens non curet. Cesar hic noster rapto dyademate in germa¬
mã abiit pr̃is latebris et nomĩe contẽtus nmperni cuiꝰ extrema com
plectitut mẽbra/ caput spernẽs. quẽ recuperatiuũ perdita speraba¬
inꝰ suũ seruare non audet. nulloqz fugiens persequente sponse sa¬

Expanded text:
coeunt exercitus, et Cristo refundendus sanguis invidie consecratur. coeunt exercitus, et Cristo refundendus sanguis invidie consecratur. Hispanus ille maior heret et per ignaviam sinit infra suos fines, proh pudor, angusto in scopulo maiestatem Cristi nefarie blasfemari; hic vero, qui litora nostri maris incolit, nil preter aurum Venetorum ac sanguinem Ianuensium sitit et cogitat, avaritie imperio illorum satelles horum hostis: ab illis auro vinctus, ab his ferro victus. Ille autem extremus regum sonoris ac refluis Occeani fluctibus obsurduit, ut de tam longinquo suspiria nostra non audiat, et in occidente ultimo sepultus quid agat oriens non curet. Cesar hic noster, rapto dyademate, in Germaniam abiit, patriis latebris et nomine contentus imperii, cuius extrema membra complectitur caput spernens; quem recuperaturum perdita sperabamus, suum servare non audet, nulloque fugiens persequente, sponse sa
Abbreviated transcription (Latin):
luciferũ quibus nos celum hodie speramꝰ ascendere ꝙ si ad cre¬
dendũ uerbis est tardior. utiq rebus credes que mentiri ut dicit᷑.
nõ solent. Cucũspice oro et percurre prouĩtias et quere quid aga¬
tur apud nos. gallus et britanꝰ litigãt. quĩq iam lustra uol¬
uũtur ex quo. nõ xp̃us et maria. sed mars et uellona inter
illos reges regnãt. Cũq iã ferrũ ut̾mq lentescat inchil ferrei
amini molliũtur. mec dum ymber sanguineus tantos irarũ
leuit ardores, itaq tam et si quod tam inopinabile apud nos
apud auos et proauos mauditũ erat. hunc mõ longe nostroꝵ
regũ maxiniũ multo impar hostis in unicula traxerit nec
fortuna amplius tanti regni pondus ferre potuerit. nullus
tamen ideorerũ finis pͥmogenito capti regis arma retem ptã¬
teni. unde et uides nũt maxĩe bellũ tonat nũc ex integro regii

Expanded text:
Luciferum, quibus nos celum hodie speramus ascendere. Quodsi ad creLuciferum, quibus nos celum hodie speramus ascendere. Quodsi ad credendum verbis es tardior, utique rebus credes, que mentiri, ut dicitur, non solent. Circumspice, oro, et percurre provincias, et quere quid agatur apud nos. Gallus et Britannus litigant; quinque iam lustra volvuntur, ex quo non Cristus et Maria, sed Mars et Bellona inter illos reges regnant, cumque iam ferrum utrinque lentescat, nichil ferrei animi molliuntur, necdum imber sanguineus tantos irarum lenit ardores. Itaque tametsi, quod inopinabile apud nos apud avos ac proavos inauditum erat, hunc modo longe nostrorum regum maximum multo impar hostis in vincula traxerit, nec fortuna amplius tanti regni pondus ferre potuerit, nullus tamen ideo rerum finis, primogenito capti regis arma retentante. Unde ut vides nunc maxime bellum tonat, nunc ex integro regii
Abbreviated transcription (Latin):
altercantur reges et principes terre. et esto cõuemiãt in unũ
quod inde publitũ bonũ speres. nũꝙͣ herõdes et pilatus nisi ad¬
uersus dominũ. et aduersus xp̃m eius atq illus iussa cõuemẽt
quiescent forte. sompnoqe et uoluptatibus incũbent turpia lucra
captabunt/ et subiectos quos armati spoliãt togati spoliabũt. dũ
ꝙ nccitas belli est licentia pacis erit cõugẽ ac sobolem õnes di¬
ligent dẽũ nullus ac proximũ. par corporũ cura erit. et mẽtiũ
uirtutũ ornamenta despicerẽt tient. amabũt ꝓprios agellos ꝓ
hiis pugnare et digladiari et perire nõ metuent. nemo erit qui
terre sancte uniuersa li dispendio moueatur cur queso nisi quia
uerissimũ est quod dixi. hec singulorũ uidentur esse. illa autẽ
xpristi illa creatoris ac liberatoris nr̃i glorĩã spernẽtes/ nr̃am
quermiꝰ. nec redit in mẽtẽ hiis olim eñi moribus celo cecidisse

Expanded text:
altercantur reges et principes terre! Et esto conveniant in unum, altercantur reges et principes terre! Et esto conveniant in unum, quid inde publicum bonum speres? Nunquam Herodes et Pilatus nisi adversus Dominum et adversus Cristum eius atque illius iussa convenient. Quiescent forte, somnoque et voluptatibus incumbent, turpia lucra captabunt, et subiectos quos armati spoliant togati spoliabunt dum que necessitas belli est licentia pacis erit. Coniugem ac sobolem omnes diligent, Deum nullus ac proximum; par corporum cura erit et incuriosivirtutum ornamenta despicient; amabunt proprios agellos, pro his pugnare et digladiari et perire non metuent; nemo erit qui terre sancte universali dispendio moveatur. Cur, queso, nisi quia verissimum est quod dixi? hec singulorum videntur esse, illa autem Cristi. Ita Creatoris ac Liberatoris nostri gloriam spernentes, nostram querimus; nec redit in mentem his olim moribus celo cecidisse
Abbreviated transcription (Latin):
dicm fremimꝰ ac meditam᷑ mania dũ celo uoluim᷑. ac libidini¬
bꝰ exelcem᷑. et nnitim᷑ profugas retinere nuĩmios pauperũ nume¬
ramus. atq abdinus dum superuacuas et meptas turres in nouissima
babilone construiurꝰ et celotenus srandat euitura superbia huillimã
xp̃ri sedent nou est qui tueatur aut uiuidicet deneq dum fracribꝰ
nris in sidiami᷑ impus hostibus in custodiã et merme latus obtu¬
limꝰ aditũ prebiimꝰ in thalaniũ regis nr̃i. ceunen ingens et
nr̃arũ frontiũ pudor eternus quibus xpristi uexillũ impudenter
affignnꝰ. ut tam magnifice xp̃i inurias ulciscanur. quas ip̃e
mitu quidem posset ulcisa et fortassis ulcisatur secretiore iusti¬
tia ex alto tamen interea prospitiens fidem nr̃am. Nos aũtẽ
uel torpemꝰ uel ardemus alorũ estibus. Ecce nũc ut inexpleta libi¬
dine. flãmante odio. de ꝓphane seu barbarice telluris angustiis

Expanded text:
dum fremimus et meditamur inania, dum ceno volvimur ac libidinidum fremimus et meditamur inania, dum ceno volvimur ac libidinibus exercemur et nitimur profugas retinere, dum nummos pauperum numeramus atque abdimus, dum supervacuas et ineptas turres in novissima Babilone construimus, ut celotenus scandat ruitura superbia, humillimam Cristi sedem non est qui tueatur aut vindicet. Denique dum fratribus nostris insidiamur, impiis hostibus incustoditum et inerme latus obtulimus, aditumque prebuimus in thalamum regis nostri: crimen ingens, et nostrarum frontium pudor eternus, quibus Cristi vexillum impudenter affigimus, ut tam magnifice Cristi iniurias ulciscamur, quas ipse nutu quidem posset ulcisci, et fortassis ulciscitur secretiore iustitia, ex alto tamen interea prospiciens fidem nostram. Nos autem vel torpemus vel ardemus animorum estibus. Ecce nunc ut inexpleta cupidine et flammante odio de profane seu barbarice telluris angustiis
Abbreviated transcription (Latin):
est et in lucẽ editus. ubi natus uagñt. ubi infans reptauit
ubi puer lusit. ubi ore docuit. ubi mirificũ nobis spm̃ ex ala¬
uit. ubi examinꝰ hic iacuit. Surrexitq unde ad inferos defcen¬
dit. unde couscendit ad superos. ubi postremo uiuos ac mortu¬
os inretractabili sententia iudicabit. terrã maioribus nostris
promissã nobis ereptã nobis debitã si uiri essemꝰ spei nr̃e se¬
deui. arrai patrie eterne nũc egiptiacus canis tenet. heu qͥd
preter genitũ et querelas relictũ est misero quando et nr̃i re¬
ges uil nisi deliuias et nostri pontifices mil nisi diuitias
antant. ppli uero uel serui flent. uel insamũt liberi. et omes
que sua sũt querũt. que xpĩ autẽ nullꝰ. cuiꝰ peculiare patri¬
moniũ nobis spectantibus otioseq sedentibꝰ laceratur. Quid
loquor: aut quid omniũ occupatissimos ociosos uoco: ymo uero

Expanded text:
est et in lucem editus, ubi natus vagiit, ubi infans reptavit, est et in lucem editus, ubi natus vagiit, ubi infans reptavit, ubi puer lusit, ubi vir docuit, ubi vivificum nobis spiritum exhalavit, ubi exanimis iacuit surrexitque, unde ad inferos descendit, unde conscendit ad superos, ubi postremo vivos ac mortuos irretractabili sententia iudicabit; terram maioribus nostris promissam, nobis ereptam, nobis debitam si viri essemus, spei nostre sedem, arram patrie eterne, nunc egiptiacus canis tenet! Heu, quid preter gemitum et querelas relictum est misero, quando et nostri reges nil nisi delitias, et nostri pontifices nil nisi divitias amant; populi vero vel servi flent, vel insaniunt liberi, et omnes que sua sunt querunt, que Cristi autem nullus, cuius peculiare patrimonium nobis spectantibus otioseque sedentibus laceratur? Quid loquor, aut quid omnium occupatissimos otiosos voco? Imo vero
Abbreviated transcription (Latin):
uotiue successerit non est huiꝰ temporis expone p̃sertim cũ et
stilo tollerabili et sermone uulgari duobus nõ parius uoliũbꝰ
ea res in p̃płis innota sit. et si de hoc quoꝙ scribentiũ uarie affec¬
tos aĩos uideã. sed sequor in dubiis quibus potius credendũ cen-¬
seo et quos rerũ non hominũ studio agi reor. atq utinã talis
exitus talis euẽtus et ut felix xpristi ultio sit ꝑpetua fuisset
neq pc̃tis hominũ e tanto uictorie successu ad antiquas mi¬
serias redditũ esset. eo fedius quo iterũ amisisse quod nostrũ
erat ꝙͣ nõ recuperasse de formiꝰ nobis hostibus qz formosius et
nobis spei mĩoris illisq maioris aduersũ nos uel custodiei pos¬
terũ. uel crudelitatis occasio est. mĩc nõ quid defleami aut qͥd
querar. presepe. caluaria. busti saxũ. oliueti montẽ. ualle¬
q iudicii et reliqͣ dilcã singulariter xpristo loca. ubi homo Itꝯ

Expanded text:
votive successerit, non est huius temporis exponere, presertim cum et votive successerit, non est huius temporis exponere, presertim cum et stilo tolerabili et sermone vulgari duobus non parvis voluminibus ea res in populis etiam nota sit. Etsi de hoc quoque scribentium varie affectos animos videam, sed sequor in dubiis quibus potius credendum censeo, et quos rerum non hominum studio agi reor. Atque utinam qualis exitus, talis eventus, et ut felix Cristi ultio sic perpetua fuisset, neque peccatis hominum e tanto victorie successu ad antiquas miserias reditum esset, eo fedius, quo iterum amisisse quod nostrum erat quam non recuperasse deformius nobis hostibusque formosius, et nobis spei minoris illisque maioris adversum nos vel custodie in posterum vel crudelitatis occasio est. Nunc vero quid defleam, aut quid querar! presepe, Calvariam, busti saxum, Oliveti montem, vallemque iudicii, et reliqua dilecta singulariter Cristo loca, ubi homo factus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃us inciperet. hereditatẽ ꝓpriã tam diu suis et nostris ab
uiro. occupato tamen sed petro mopi / otioso solitario. et humiliore
grabaculo quiescenti quid fieri uellet apperuit. primo quident inspi¬
rans. ut transmã peͣregrinationi se festinus accurgeret. presentunt¬
seriarũ spectaculo pio promptiori ne gotio futurꝰ. deiide dum quo
uissus fuerat peruenisset. Et symeours qui tũc patriarcha ihe¬
rosolimitanꝰ erat ceterorũ fideliũ miferando seruitio ac sacrorũ
tristi ludibrio locorũ concussus ac gemens et orõnes uigiliasq
nocturnas agens tandem supͣ nudũ eccłie parumẽtũ sompno
succubuisset consopito iterũ xp̃us apparuit ubens ad uiudictã
sui nominis pastores et principes catholicos excitaret tantã uoͬ
legationẽ. tamq supͣ uires suas ꝙͣ deuote susceperit ꝙͣ impigre
ꝙͣq fideliter exequutꝰ ssit xpristoq piis conatibus aspirãte ꝙͣ

Expanded text:
Cristus inciperet hereditatem propriam tam diu suis et nostris ab Cristus inciperet hereditatem propriam tam diu suis et nostris ab viro occupato tamen, sed Petro inopi, otioso, solitario et humiliore grabatulo quiescenti, quid fieri vellet aperuit: primo quidem inspirans ut transmarine peregrinationi se festinus accingeret, presenti miseriarum spectaculo pio promptior negotio futurus; deinde, dum quo iussus fuerat pervenisset, et Simeonis qui tunc patriarcha ierosolimitanus erat ceterorumque fidelium miserando servitio ac sacrorum tristi ludibrio locorum concussus ac gemens, et orationes vigiliasque nocturnas agens, tandem supra nudum ecclesie pavimentum somno succubuisset, consopito iterum Cristus apparuit, iubens ut ad vindictam sui nominis pastores ac principes catholicos excitaret. Tantam vero legationem tamque supra vires suas quam devote susceperit, quam impigre quamque fideliter executus sit, Cristoque piis conatibus aspirante quam
Abbreviated transcription (Latin):
gradus extulit. iam pridem om̃es obierint tanto stabiliora sũt
sacre solitudinis fundamẽta ꝙͣ scł̃i. Iirideãt licet igitur qui ui¬
derũt. quibus pre fulgore auri et purpure squalidis opũ spretor
et paupertas sancta sordebat. nos homine hũc mireme.
interq rarissimos numeremꝰ. dampnũq uocemꝰ nõ uidisse
cuius uisio lucrũ ingeris/ exemplũq clarissimũ. et prestare
poterat altioris uite confragosa temptãtibus. Ceterũ p̃sens
fama consecratũq uiri nomen et laudatoribus suis fauent
et arguũt insolentes. gr̃as autẽ deo tam magnanimes fc̃i
sumꝰ. Ut hos duos petros enuilis carituros. et pusillammita¬
tem huiꝰ cemodi sine exemplo nr̃i temporis futurã sperẽ Io
sum uocor in gallias. dũq inter solitarios cla
ros uiros transeo. tertiũ quẽdam petrũ se pre¬
duit. qualẽ sane nõ latuit. dũ eñ indignari et irasci iam

Expanded text:
gradus extulit, iampridem omnes obierint: tanto stabiliora sunt gradus extulit, iampridem omnes obierint: tanto stabiliora sunt sacre solitudinis fundamenta quam seculi. Irrideant licet igitur qui viderunt, quibus pre fulgore auri et purpure squalidus opum spretor et paupertas sancta sordebat; nos hominem hunc miremur interque rarissimos numeremus, damnumque vocemus non vidisse, cuius visio lucrum ingens exemplumque clarissimum prestare poterat altioris vite confragosa tentantibus. Ceterum presens fama consecratumque viri nomen et laudatoribus suis favent et arguunt insultantes. Gratias autem Deo, tam magnanimes facti sumus, ut hos duos Petros emulis carituros et pusillanimitatem huiuscemodi sine exemplo nostri temporis futuram speremus. 9 sum vocor in Gallias; dumque inter solitarios clarros viros transeo, tertium quendam Petrum se preduxit, qualem sane non latuit. Dum enim indignari et irasci iam
Abbreviated transcription (Latin):
sanis deceptationibꝰ ad diuina colloquia remeabat. linquebat
urbem ibat aĩo. et insi successoris hastus obstaret pedibus ibat
in montẽ. hispidũ fateor ac preruptũ. Eed unde sibi planũ
iter esset ad superos cũ quo utinã uixissemꝰ. Quĩ idcirco prea¬
pue de hoc uno inter tot solitarios optauerim. quia nusꝙͣrei
optate propniquiꝰ notũerat neq em̃ magno disũgũtur
interuallo. modicũ ꝙ uel cũctandũ illi uel nobis accelerandũ
fuit. ut iter hoc uite pariter ageremꝰ. quod ille cũ patribus
nr̃is egit. Et quã breui spatio temporis per õnem italie tractu
usq ad alpebͣ ab eodem instituti ordinis cõuertus. Sacri ianiq
ut audio alpes ip̃as deuotio ꝓpagata trauscendit durat religio¬
sa successio. durabitq. et quos in solitudine genuit uiuũt nati
cũ in palatio geniti. quosq uel ad eccłie cardine. uel ad alios

Expanded text:
sanis disceptationibus ad divina colloquia remeabat, linquebat sanis disceptationibus ad divina colloquia remeabat, linquebat urbem, ibat animo et, nisi successoris astus obstaret, pedibus ibat in montem, hispidum fateor ac preruptum, sed unde sibi planum iter esset ad superos. Cum quo utinam vixissemus! Quod idcirco precipue de hoc uno inter tot solitarios optaverim, quia nusquam rei optate propinquius votum erat; neque enim magno disiungimur intervallo, modicumque vel cuntandum illi, vel nobis accelerandum fuit, ut iter hoc vite pariter ageremus, quod ille cum patribus nostris egit. Et quam brevi spatio temporis, per omnem Italie tractum usque ad Alpes, quot ab eodem instituti ordinis conventus sacri! Iamque, ut audio, Alpes ipsas devotio propagata transcendit. Durat religiosa successio durabitque et, quos in solitudine genuit, vivunt nati, cum in palatio geniti, quosque vel ad Ecclesie cardinem vel ad alios
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ille ut in solitudine perstaret admonuit. et sic celũ petẽs
inter uerba disparuit discipulꝰ autẽ ille cõsiln memor. usq̃
ad tempora nostra peruemens. et dierũ plonus ante hos pau-¬
cos annos. post magistrũ abiit magna quidem apud suos. sarcti¬
tatis opĩone. et mirabiliũ fama operũ relicta. Sed ad celes¬
tinũredeo cuiꝰ ascensus ꝙͣ mestus ꝙͣqz contra amiũ suũ esset
descensus letus et spontaneus de clarauit. Audiui narrãtes
qui uiderũt. tanto illũ fugisse cũ gaudio eaq signa leticie spiri¬
talis oculis ac fronte gestantem. dũ a conspc̃u consilii iã tand
sibi redditus ac liber abscẽderet. quasi nõ humerũ blando oneriꝰ
sed collũ diris securibꝰ subduxisset utq eius in uultu nescio ꝙͣ
angelicũ reluceret. nec ĩmerito. norat eñĩ quid repeteret. nec
quid dimitteret ignorabat. certe a laboribus ad requiẽ. et ab in-¬

Expanded text:
Quem ille ut in solitudine perstaret admonuit, et sic celum petens Quem ille ut in solitudine perstaret admonuit, et sic celum petens inter verba disparuit. Discipulus autem ille, consilii memor, usque ad tempora nostra perveniens et dierum plenus, ante hos paucos annos post magistrum abiit, magna quidem apud suos sanctitatis opinione et mirabilium fama operum relicta. Sed ad Celestinum redeo, cuius ascensus quam mestus, quamque contra animum suum esset, descensus letus et spontaneus declaravit. Audivi narrantes, qui viderunt, tanto illum fugisse cum gaudio, eaque signa letitie spiritalis oculis ac fronte gestantem, dum a conspectu concilii iantandem sibi redditus ac liber abscederet, quasi non humerum blando honeri sed collum diris securibus subduxisset, utque eius in vultu nescio quid angelicum reluceret. Nec immerito; norat enim quid repeteret, nec quid dimitteret ignorabat. Certe a laboribus ad requiem, ab in
Abbreviated transcription (Latin):
taturus in alto hũilis. Inter turbas solitarius inter diuitias
pauper uixit Adde ꝙ statim ab intro temptauit fugam cũ
discipulo quodã suo roberto salẽtino tũc iuuene. sed mopina
et subita ppłi multitud me tircũuẽtus. cũ euadendi spes nulla
esset in discipulũ uersus. quesit an se ad excelsa tractũ et
coactũ sequi uellet. Ille autẽ qui a ing̃ro didicisset mũdũ
sperne̾. xpristũ uero et quibus ad xp̃mi itur. uirtutẽ pacom si¬
lentiũ et solitudinẽ amare. queso ait ut labori et periculo
meo parcas ꝯneq potius celle mops et tuti ocu successorẽ ꝙͣ
diuitis ac sollicite glorie participem uelis. qd et factũ est.
substitit em̃ patre romã abeũte. Cuiꝰ non multo post aniꝰ¬
mã e carcere gemino ad sidereas scandentẽ mansiones cõspex¬
isse cernitur dicitur. ignarus rerũ et miraculo stupens atq
initerrogans au se tũt etiam sequi an quid aliud agere iuberet

Expanded text:
tatus, in alto humilis, inter turbas solitarius, inter divitias tatus, in alto humilis, inter turbas solitarius, inter divitias pauper vixit. Adde quod et statim ab initio tentavit fugam cum discipulo quodam suo Roberto Sallentino tunc iuvene, sed inopina et subita populi multitudine circumventus, cum evadendi spes nulla esset, in discipulum versus quesivit an se ad excelsa tractum et coactum sequi vellet. Ille autem, qui a magistro didicisset mundum spernere, Cristum vero et quibus ad Cristum itur virtutem, pacem, silentium et solitudinem amare: «Queso» ait «ut et labori et periculo meo parcas, meque potius celle inopis et tuti otii successorem, quam divitis ac solicite glorie participem velis». Quod et factum est. Substitit enim, patre Romam abeunte, cuius non multo post animam e carcere gemino ad sidereas scandentem sedes conspexisse dicitur, ignarus rerum et miraculo stupens atque interrogans an se tunc etiam sequi, an quid aliud agere iuberet.
Abbreviated transcription (Latin):
facti sũt ap̃łe sancti et amici dei. papatũ uero quo nichil est¬
altuis r̃ẽ tam exoptatã tãq mirabilẽ. ut ab ãmiratione ac
scupore dictã ferãt. Quis ulla ȩtate presertim: ex quo tãto
in pretio esse cepit tam murabili et excelso aĩo contempsit ꝙͣ
celestiuꝰ ip̃e. pristinũ et nomẽ et locũ et amicã bonis mori¬
bus egestatem appetens. Atq dũ celũ suspicit terre ĩmemor
quẽ in statu quolibet eque deo placidum quis nõ uidet qui mi-¬
ea eius opera. sed alio digna stilo trifariã distincta perlegerit
que gessit aut anteꝙͣ ascenderet aut postꝙͣ descendit aut dũ
sedit. Quid miri autẽ: si uirtus operũ nõ defuit cuiꝰ et ani¬
mi tenor unus et qua lieuit uite mutatio nulla fuit. Si¬
quidem in sũmo rerũ culmine. et intra augustissimũ ac pa¬
pale thalamũ. angustam sibi heremiticãq canierulã medi¬

Expanded text:
facti sunt apfacti sunt apaltius, rem tam exoptatam tamque mirabilem ut ab admiratione ac stupore dictam ferant, quis ulla etate, presertim ex quo tanto in precio esse cepit, tam mirabili et excelso animo contempsit quam Celestinus iste, pristinum et nomen et locum et amicam bonis moribus egestatem appetens, atque dum celum suspicit, terre immemor? Quem in statu quolibet eque Deo placitum quis non videt, qui mira eius opera, sed alio digna stilo, trifariam distincta perlegerit, que gessit aut antequam ascenderet, aut postquam descendit, aut dum sedit? Quid miri autem, si virtus operum non defuit, cuius et animi tenor unus et qua licuit vite mutatio nulla fuit? Siquidem in supremo rerum culmine et intra augustissimum ac papalem thalamum, angustam sibi heremiticamque camerulam medi
Abbreviated transcription (Latin):
cohortat᷑ Non ut dilectores inquit huiꝰ sc̃li putant. parui cor¬
dis. aut seguis est amini. terrenas opes sperne honores occiduos
fastidire. nec ibi gloriã. ubi laudatur pc̃tor in dessideriis amme sue
et qui iniqua gerit benẽdicitur. Unde si uere intelligatur cõtemp¬
tus iste recũ presentiũ ad que tendat et qualia concupiscat. nichil
huiõi mẽtibus rectius. nichil inuenietur erectius. que sacratissi¬
mis desideriis umuersa transcendũt. noq ad ullã creaturã ꝙͣ¬
uis potentẽ atq mirabilẽ. sed ad ip̃m õmũ uisibiliũ et inui¬
sibiliũ ambiũt creatorẽ. cui appropinquare clarescere est. quẽ
timere gaudere est. cui seruire reguare est. huiꝰ p̃como laudis
quis usꝙͣ queso seu quis usꝙͣ dignior celestino. Relinquerũt alii
nauiculas suas ac retia. A liĩ possessiunculas alniͣ theloneũ
aliqui etiã regna uel regnorũ spe. sequutiq xpristũ dominũ

Expanded text:
cohortatur. «Non ut dilectores» inquit «huius seculi putant, parvi corcohortatur. «Non ut dilectores» inquit «huius seculi putant, parvi cordis aut segnis est animi terrenas opes spernere, honores occiduos fastidire, nec ibi gloriam querere, ubi laudatur peccator in desideriis anime sue et qui iniqua gerit benedicitur; unque si vere intelligatur contemptus iste rerum presentium ad que tendat et qualia concupiscat, nichil huiusmodi mentibus rectius, nichil invenietur erectius. Que sacratissimis desideriis universa transcendunt, neque ad ullam creaturam quamvis potentem atque mirabilem, sed ad ipsum omnium visibilium et invisibilium ambiunt Creatorem, cui appropinquare clarescere est, quem timere gaudere est, cui servire regnare est». Huius preconio laudis, quis usquam, queso, seu quis unquam dignior Celestino? Reliquerunt aliu naviculas suas ac retia, alii possessiunculas, alii teloneum, aliqui etiam regna vel regnorum spem, secutique Cristum dominum
Abbreviated transcription (Latin):
licet enĩ in eadem re pro ueritate ingemiorũ nor diuersa tã¬
tũ sed aduersa sentire ego in primis et sibi utile arbitror et
mũdo. utriq em̃ propter experientiã rerũ hũãnarũ quas
multa diuinarũ contemplatione neglexerat. longũq sole¬
tudinis amor̃e periculosa esse anceps et turbida poterat
altitudo. Nam quid xp̃o uisum sit. miraculũ qͥd per eũ
deus ostendit. die qui post renũtiationẽ primꝰ illuxit in¬
ditio est. qd profecto non fieret si quod gestũ erat diuinitas
non probaret. Ego prorsus altissimi cuiꝰdã ac liberrimi et
iugũ. nescientis. uereq celestis amiini factũ reor atq ita sen¬
tio nou potuusse id ab homine fieri iisi qui res hũaras iusto
pretio extimasset. quiq tumidũ fortune caput pedibus fub¬
iecisset ambrosñ patrocimo locus eget. ex eo presertim libro
quo ad uere hulitatis obseruãtiã. sacrã uirginẽ demetridã

Expanded text:
— licet enim in eadem re, pro varietate ingeniorum non diversa tan— licet enim in eadem re, pro varietate ingeniorum non diversa tantum sed adversa sentire —; ego in primis et sibi utile arbitror et mundo. Utrique enim propter inexperientiam rerum humanarum, quas multa divinarum contemplatione neglexerat longumque solitudinis amorem, periculosa esse anceps et turbida poterat altitudo. Nam quid Cristo visum sit, miraculum quod per eum Deus ostendit, die qui post renuntiationem primus illuxit, indicio est; quod profecto non fieret, si quod gestum erat divinitas non probaret. Ego prorsus altissimi cuiusdam et liberrimi et iugum nescientis vereque celestis animi factum reor; atque ita sentio: non potuisse id ab homine fieri, nisi qui res humanas iusto precio extimasset, quique tumidum fortune caput pedibus subiecisset. Ambrosii patrocinio locus eget, ex eo presertim libro, quo ad vere humilitatis observantiam sacram virginem Demetriadem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sine laude possederat .uir haud dignitate llarior ꝙͣ lingua
quid tamẽ et hic consilii ceperit iam audies. Siquidem statũ
illũ pompasq seculo contribulibus suis linguẽs. ip̃e ytalie
medio ad sinistrũ apẽnin latus quietissimã solitudinẽ. de qua
multa conscripsit. et que uetus adhuc fontis auellane nomẽ
seruat. ꝑituris honoribus preferendã dixit ubi nõ minus glo-¬
riose postinodũ latuit ꝙͣ innotuerat pͥmũ rome nec dedetori
illi fuit alti uerticis rutilũ decus squalenti cilitio ꝑmutasse
Cuiꝰ clarissimũ faceret raritas ip̃a contemptũ nisi eũ
petri alterius romam pontificis quẽ celestinũ dixerũt recentior
contemptus et clarior obscurasset. Qui pontificatu maximo
uelud mortifero fasce depoito iantiquã solitudinẽ tam cuꝑi¬
de repedauit ut hostili compede liberatũ crederes. quod factũ
solitarii sanctiq patris uilitati ãiquisquis uolet attribuat

Expanded text:
non sine laude possederat: Vir haud dignitate clarior, quam lingua. non sine laude possederat: Vir haud dignitate clarior, quam lingua. Quid tamen et hic consilii ceperit, jam audies. Siquidem statum illum, pompasque saeculi contribulibus suis linquens, ipse Italiae medio, ad sinistrum Appennini latus, quietissimam solitudinem, de qua multa conscripsit, et quae vetus adhuc Fontis Avellani nomen servat, perituris honoribus praeferendam duxit: ubi non minus gloriose postmodum latuit, quam innotuerat primum Romae: nec dedecori illi fuit alti verticis rutilum Cuius clarissimum faceret raritas ipsa contemptum, nisi eum Petri alterius Romani Pontificis, quem Celestinum dixerunt, recentior contemptus et clarior obscurasset. Qui pontificatu maximo velut mortifero fasce deposito, in antiquam solitudinem tam cupide repedavit, ut hostili compede liberatum crederes. Quod factum solitarii sanctique patris vilitati animi quisquis volet attribuat
Abbreviated transcription (Latin):
cent. Nam cũ exactiuus uerũ quexers usq ad cenobiũ ub̃i hys floruit
misissem. qui inͥ cõperta õma reportarent religiosorũ loci illis as¬
sertione didici fuisse eũ pͥmo quidẽ solitariũ inde altius euectũ
demũ ultro ad solitudinẽ rediisse quod si ita est et iudiciũ eius
extremũ patet / et in unũ exemplũ solitũdinis geminũ decus coit
que tales uiros seculo cõmodat. eosdemq sic recipit. Ita uero esse
ut credã ep̃łe quedã eius hortantur quas nũt maxime hiis au¬
ditis ad memoriã reuoco: diuersis ille quidẽ temporibꝰ et alio atq
alio uite statu edite quarũ in aliis ut michi uidetur occupatus
amissi ocii. Requiẽ suspirat in aliis otiosus transacti negocii
inquietudinẽ recordatur. huiꝰ mͥ nũc cercior memoria est
Ceteris ergo que extra ꝓpoĩfũ sunt omisfis. utiq in ꝙͣ pe¬
trus hic ꝙͣtũ ex nouissimis eius scriptis elicis romanũ caedinẽ

Expanded text:
cent; nam cum exactius verum querens, usque ad cenobium ubi is floruit misissem qui michi comperta omnia reportarent, religiosorum loci illius assertione didici, fuisse eum primo quidem solitarium, inde altius evectum, demum ultro ad solitudinem rediisse. Quod si ita est, et iudicium eius extremum patet, et in unum exemplum solitudinis geminum decus coit, que tales viros seculo commodat eosdemque sic recipit. Ita vero esse ut credam, epystole quedam eius hortantur, quas nunc maxime, his auditis, ad memoriam revoco, diversis ille quidem temporibus et alio atque alio vite statu edite, quarum in aliis, ut michi videtur occupatus, amissi otii requiem suspirat, in aliis otiosus transacti negotii inquietudinem recordatur. Huius michi nunc certior memoria est; ceteris igitur que extra propositum sunt omissis, utique, inquam, Petrus hic, quantum ex novissimis eius
Abbreviated transcription (Latin):
nillius nulle lacerũ ꝑfossũq uulneribus hostes quoq ue¬
nerati et ꝑꝑter uinꝰ uireutꝭ admiratione uulnera ipsa
deosculantes armoꝵ fragimina et sagittas e cepenti
cadauere eductas deorũ templis seu sacrũ aliquod affige¬
bãt qd de fortis iustiq uiri p̃tiosis uulneribus sentiend̃
sit intelligis Do uulueribus multꝭ infirius ac de formis
sum Re Curate misera uulnera insi mnic sanẽtur hesura ꝑ¬
petuo de hñs cñĩ terra uiderit q̃ illa ꝯteget ꝯsũmetq ncaroi¬
cosaq corpora excipiens plana restituet do Inflicto uulnere
ac illa ꝑte corporis trũcus sum la De ꝑtibus litigas totũ
illico relicturus De Rege sine filio Capitulũ AR. Dolor

Expanded text:
nullius, mille lacerum perfossumque vulneribus, hostes quoque venullius, mille lacerum perfossumque vulneribus, hostes quoque venerati, et propter unius virtutis admirationem vulnera ipsa deosculantes, armorum fragmina et sagittas et tepenti cadavere eductas, Deorum templis ceu sacrum aliquid affigebant; quid de fortis iustique viri pretiosis vulneribus sentiendum sic intelligis. Vulneribus multis infirmus ac deformis sum. Curate, miseri, vulnera: nisi nunc sanentur, hesura perpetuo; de his enim terra viderit, que illa conteget consumetque, cicatricosaque corpora excipiens, plana restituet. Inflicto vulnere hac aut illa parte corporis truncus sum. De partibus litigas, totum illico relicturus. 78 DE REGE SINE FILIO Regnum est
Abbreviated transcription (Latin):
hostis os laccrũ tuens seq ultus moriens̾ ĩa letior expira¬
ret ferotiora hec illa suauiora mitibusq animis aꝑtidra
remedia ut semper seu rem fragilem caducãq ceq uelo¬
citer de serturam corpus aspitias ut cum id euenerit nec
concidas / nec mireris quid sed exteriore mẽbroꝵ mĩ sterio
amisso in ip̃os aĩe siꝰ intimios te conuertas ubi in uemes
ad magnifics loqued̃ agend̃ q nec lingna opus esse
nec manous do uulueribus deformatus sum radixi
iam ymo si causa uulnerũ pulera est honestatus atq
insignitus uiri quid fortis pro iustitia magnũ aliquĩ
ꝑpessi non fedis frons sulcata uulneribus uideri debet
sed uotis scellata fulgentibus neq xõ cicatrices aut uul¬
nera sed uirtutꝭ sũt dicendi uestigia et preclaris affixa
frontibus signa meritoꝵ proinde si cesaren illũ quoq e
cencurionẽ Cesiũ sceua miae uirũ fortitudinis sed iustitie

Expanded text:
os hostis lacerum tuens, seque ultus moriens iam letior expiraos hostis lacerum tuens, seque ultus moriens iam letior expiraret. Ferociora hec, illa suaviora mitibusque animis aptiora remedia, ut semper ceu rem fragilem caducamque teque velociter deserturam corpus aspicias, ut cum id evenerit, nec concidas nec mireris quidem, sed exteriore membrorum ministerio amisso, in ipsos anime sinus intimos te convertas, ubi invenies aliquid magnifice loquendum agendumque, nec lingua opus esse nec manibus. Vulneribus deformatus sum. Dixi iam; immo, si causa vulnerum pulchra est, honestatus ac insignitus. Viri quidem fortis, pro iustitia magnum aliquid aggressi, durumque aliquid propessi, non fedis frons sulcata vulneribus videri debet, sed notis stellata fulgentibus, neque vero cicatrices aut vulnera, sed virtutis sunt dicenda vestigia, et preclaris affixa frontibus signa meritorum. Proinde si Cesareum illum quoque centurionem Cesium Scevam mire virum fortitudinis, sed iustitie
Abbreviated transcription (Latin):
miles atilius bello masiliensi cũ iiecta puppi hostili dex¬
tra amisisset leua p̃hensa cenuit donec pelago mergeret᷑:¬
u dotraq manus ferto abscisa est Ra ubi plus licentie for¬
tuna ibi plus negocii uirtꝰ habet fortime tame omis
aculeus uiotute ꝯtunditur ac aymatꝰ etiã sine manibus
fortis erit memento crougern athemẽsis qui post mara eͥ¬
chomam pugna opus ĩmortale miltiadis hostibus ad na¬
ues profugis ĩminẽs obtrũcata manu dextera qua una
nauiũ fuge plena strmxerat sinistram mox adhibuit
qua rursus abscisa fere ĩmõre morsu posti affixo sic
tenuit quos alt̾ nõ ualebat nec tibi miles ille cãnensis
exciderit qui uulneribus usu manuũ p̾uatus contra suis
nitẽtum spoliis uictorem quod unũ sibi suꝑerat dentibus
quidẽ pro manibus usus est ceruicẽq eiũs arrepta uluis
implicuit nec laxauit prius ꝙ auribus toũcꝭ ac naribus

Expanded text:
miles Attilius, bello Massiliensi, cum iniectam puppi hostili dexmiles Attilius, bello Massiliensi, cum iniectam puppi hostili dexteram amisisset, leva prehensam tenuit, donec pelago mergeretur. Utraque manus ferro abscissa est. Ubi plus licentie fortuna, tibi plus negotii virtus habet: fortune tamen omnis aculeus virtute contunditur; hac armatus, etiam sine manibus, fortis erit. Memento Cinigeri Atheniensis qui post Marathoniam pugnam, opus immortale Miltiadis, hostibus ad naves profugis imminens, obtruncata manu dextra, qua unam navium fuge plenam strinxerat, sinistram mox adhibuit, qua rursus abscissa, fere in morem morsu post affixo sic tenuit, quos aliter non valebat. Nec tibi miles ille Cannensis exciderit, qui vulneribus usu manuum privatus, contra suis intentum spoliis victorem, quod unum sibi supererat, dentibus quidem pro manibus usus est, cervicemque eius arreptam ulnis implicuit, nec laxavit prius, quam auribus truncis ac naribus,
Abbreviated transcription (Latin):
regis excitũ sublitio in ponte sustmuit textũdine suoꝵ
mambus a tergo fracta et collap sa hostibus clausimi
iter sentiens, utq armatus et mille hinc atq hiic missi¬
libus, ciocũuẽtus ex alto se in tyberim proiecisset unoq tu
uulnere unde claudus mansie int̾ruend accepto naudo-
ad suos corpore reliquo ingolmins ꝑuenisset adq q unu
sibi post tempus in peticione honoris obice̾tur sit elusit
aduersariũ mimime inquit claudico scd ita diĩ ñnortales
uoluerũt ut per singulos passus meminerim truiphi
mei p̃clari plane factis ꝙ par dictum marũe do. Ma¬
nũ uuluere perdidi Ra; Si leuã dompnũ leuius at si
dexteram marcy sergir uiri fortissimi remedio uti l qui hat
manu punico amissa sibi ferream fabrefecit cũ multis ac
trucibus preliis nõ otio sus bellator int̾ fuit id si paꝵ fucces¬
serit dextre officiũ in sinistram trãsfer Nosti ut ce soreus

Expanded text:
regis exercitum Sublicio in ponte sustinuit, testudine suorum regis exercitum Sublicio in ponte sustinuit, testudine suorum manibus a tergo fracta, et collapsa, hostibus clausum iter sentiens, utque erat armatus, et mille hinc atque illinc missilibus circumventus, ex alto se in Tiberim proiecisset, unoque cum vulnere, unde claudus mansit, inter ruendum accepto, nando ad suos, corpore reliquo incolumis pervenisset, idque vitium sibi post tempus in petitione honoris obiceretur, sic elusit adversarium: “Minime enim, inquit, claudico, sed ita dii immortales voluerunt, ut per singulos passus meminerim triumphi mei”. Preclarum plane factisque par dictum. Manum vulnere perdidi. Si levam, damnum levius, at si dexteram, Marci Sergi viri fortissimi remedio uti licet qui hac manu bello Punico amissa, sibi ferream fabrefecit, cum qua, multis ac trucibus preliis, non otiosus bellator interfuit: id si parum successerit, dextre officium in sinistram transfer. Nosti ut Cesareus
Abbreviated transcription (Latin):
nerati pena uulneribus sed seuitiã uulnerãtis exaggeraᵈ¬
rantꝭ Do. uulneribus debilitatus sum raͦ sit utm̃a sił
debilitata suꝑerbia cũ sororibus suis et accessert uulne¬
rũ comes huilitas ne de nichilo scmiptum sit huiliasti
sicꝭ uulneratum superbum bonũ uulnus et utile quod¬
ꝙ pluriũ ac maiorũ uulneru medicina est do uulneri¬
bus deformatus ra An adolescentis illius obliuisceris tiuꝰ
mentis bis in hoc fermone incidit sero quidẽ sponte face¬
res quod ab alio factum gemis do. Transuer so uuluere
faties exarata est ra. Non uulms sed cam uulneris at¬
cendo. Iusto cicatrix parta miris modis honestat fatiẽ
uiri fortis spetiosũm pro iustitia susceptũ uuliuis mul¬
toq spetio sibr est mors do. uulnere accepto claudus sum¬
Ra Dictũ tenes oracii coditꝭ qui cũ die illo quo mirabili¬
illo magis ꝙͣ credibili fortitudine atq ꝯstantia solus tusti

Expanded text:
nerati penam, sed sevitiam vulnerantis, exaggenerati penam, sed sevitiam vulnerantis, exaggerat. Vulneribus debilitatus sum. Sic utinam simul debilitata superbia cum sororibus suis, et accesserit vulnerum comes humiltas, ne de nichilo scriptum sit: “Humiliasti sicut vulneratum superbum”. Bonum vulnus et utile, quod plurimum ac maiorum vulnerum medicina est. Vulneribus deformatus sum. An adolescentis illius oblivisceris, cuius mentio bis in hoc sermone incidit? Sero quidem sponte faceres, quod ab alio factum gemis. Transverso vulnere facies exarata est. Non vulnus sed causam vulneris attendo: iusto cicatrix viri fortis. Speciosum pro iustitia susceptum vulnus, multoque speciosior est mors. Vulnere accepto claudus sum. Dictum tenes Horatii Coclitis, qui cum die illo, quo mirabili magis quam credibili fortitudine atque constantia, solus Tusci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tibi het lema uidebantur sed uos delicatissiã
corpora in sensibiles pene aĩas habetis alterã ur̃i ꝑte nichil
alta pati om̃ia parati quodq funestius nõ sentire eo uul¬
neribus inflictis affitior ra hostilis mucro loricã pene
toat ille insi ultro suis se se abmis spoliet inuiolabilis
ferro est disputatum habes a magno quoda uiro ꝑuo.
quid sed arguto uoliue nemine ledi posse nisi leda᷑
horreat pro ueritate subscoipserim Dõ. Grauissimis
multis q uulneribus lamatus sũper Ra Nullũ uulnꝰ g̃¬
uius esse ꝑt̾ ꝙ ad mortẽ talia uõ uno incorpore multa
esse non pñt si unũ eogo grauissimũ reliqua onna le¬
uia sũt oportet Tribus et uigniti uulneribus confixꝰ
Cesar unũ nõ amplius letale habuit ut sane fuerm̃t
cũeta letalia plus ne ꝙͣ semel mori potuit multa licet
ac profunda sint uuluera unus est uulnerũ effcũs quoꝵ
sepe etiã in corpus extunctũ in hũãna repetitio nõ uul¬

Expanded text:
 tibi hec levia videantur! Sed vos delicatissima corpora, insensibiles pene animas habetis, altera vestri parte nichil, altera pati omnia parati, quodque est funestius non sentire. Vulneribus inflictis afficior. Hostilis mucro loricam penetrat, non animum: ille, nisi ultro suis sese armis spoliet, inviolabilis ferro est. Disputatum habes a magno quodam viro, parvo quidem, sed arguto volumine, neminem ledi posse nisi ledatuhorreat, pro veritate subscripserim. Gravissimis multisque vulneribus laniatus sum. Nullum vulnus gravius esse potest quam ad mortem. Talia vero uno in corpore multa esse non possunt; si unum ergo gravissimum, reliquia omnia levia sint oportet. Tribus et viginti vulneribus confixus Cesar, unum non amplius letale habuit; ut sane fuerint cuncta letalia: plus ne quam semel mori potuit? Multa licet ac profunda sint vulnera, unus est vulnerum effectus, quorum sepe, etiam in corpus extinctum, inhumana repetitio non vul
Abbreviated transcription (Latin):
laborem mors Gax miti que in rẽ uisa sũe suppetut Rad duꝑ¬
astu professsus ascensum celi tãto studio se oueret ꝙͣto uire
exonerare debuerat itaq peregomo faste cuouatꝰ dũ in altũ in¬
ti uult ruit et pro telo illi terra est Gl Cumulata sũt oña
iamn in portu sum Ra Nauigationis in fine igitur est em̃ uita
p̃us smullima procelloso mari illius finis in littore huiꝰ in
Auor te uterq portus ⁊c̃e dr̃ profecto cũt magna ꝑs morlium
ateuũadis dite admĩtulis auxia iteo ipõs apparatus ieori mo
atur mlꝙ iam usitatius ꝙͣ ut uite studiũ mos p̃uertat paui¬
ais accidit ut optata perueniãt hiisq ip̃is tam cito diuturni
questus usus empituo ut gaũdyi breu eas quedã uelut accessio
qut doloris de quo mustos in morte queri solitos nõtũ est Clla
pcctib caboribuos enuonis uiuo fu Et meꝰ uiscum de lagilcos
secuta auas uolitat / pisus mt̾ ham̃os ludit inter plagas fera¬

Expanded text:
laborem mors. Omnia que in rem visa sunt suppetunt. Superlaborem mors. Omnia que in rem visa sunt suppetunt. Superest, ut professus ascensum celi tanto studio se oneret, quanto vix exonerare debuerat. Itaque peregrino fasce curvatus, dum in altum niti vult, ruit et pro celo illi terra est. Cumulata sunt omnia, iam in portu sum. Navigationis in fine igitur! Est enim presens vita simillima procelloso mari: illius finis in litore, huius in morte, uterque portus recte dicitur. Profecto autem magna pars mortalium acervandis vite admiam usitatius quam ut vite studium mors prevertat. Paucis accidit ut ad optata perveniant hisque ipsis tam cito diuturni questus usus eripitur, ut gaudii brevitas quedam velut accessio sit doloris, de quo multos in morte queri solitos notum est. Iam peractis laboribus securus vivo. Et inter viscum ac laqueos secura avis volitat, pis