comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fideles. Nullo ⁊ dñi p̃cepto gñtiles ꝓhiben¬
tur c̃uingi gñtilib. Nec gͦ eoꝵ comugiũ
extͣ .i. cc̃ dĩ decretũ fit. Illa itac auctori¬
tate iubent᷑ separari ab inuicẽ. ꝗ cͣc dĩ uł
erint. separandis̃. Hinc ⁊̃ amb̾r inł de

Expanded text:
ni praecepto gentiles prohibentur conjungi gentilibus. Nec ergo eorum conjugium extra Dei decretum fit. Illa itaque auctoritate jubentur separari ab invicem qui contra Deierint, separandi sunt. Hinc etiam ide
Abbreviated transcription (Latin):
tur uino uro a qͦ recessit. nec huic alteram
ducere iua uxore ꝗͣ dimisit: multominus
fas ẽ illicita cũ quiblib⁊ stupra committ̃ẽ.¬
abuxore dimissus. uł
dimissa ad penitñtiã redigant᷑. nͥ aut conti¬
nent̃ uiuere. aut sibi reconciliari uolue

Expanded text:
tur vivo viro, a quo recessit, neque huic alteram ducere viva uxore, quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuslibet stupra committeAb uxore dimissus, vel dimissa a viro, ad poenitentiam redigantur, nisi aut continenter vivere, aut sibi reconciliari volue
Abbreviated transcription (Latin):
fulcit᷑. Continuo lector uł notariꝰ. aut ceite
defensor effectꝰ . pꝰ .ii. m̃ses existat acolitus.
maxime si huic etas ⁊̃ suffragat᷑ .ui. mẽse
subdiacoĩ nom̃ accipiat. ac si modeste con¬
u̾sationis honestȩq uoluntatis existat.
uIIII. m̃se diaconꝰ. cõpletoꝙ anno sit pb̃r.
latura: scĩ ꝓpositi sponte suscepta docetur
nam religiosãq uitã eẽ ꝯstat discriminis.
Quia utiq ꝯ uenientiꝰ eccłe ministĩa depu¬

Expanded text:
fulcitur, continuo lector, vel notarius, aut certe defensor effectus, post tres menses existat acolythus, maxime si huic aetas etiam suffragatur; sexto mense subdiaconi nomen accipiat; ac si modestae conversationis honestaeque voluntatis existit, nono mense diaconus, completoque anno sit prlatura, sancti propositi sponte suscepta docetur nam religiosamque vitam constat esse discriminis, quia utique convenientia Ecclesiae ministeria repa
Abbreviated transcription (Latin):
cultui decditã.⁊ de laicoꝵ ꝯu̾satiõe uenien¬
tem. Q tñ eatenꝰ indulgñda credimꝰ ut ec¬
clesũs abhac occasiõe cessañtib. canonũ pa¬
ternoꝵ uetus forma seruet᷑E
pp̃ diffunt dicẽs.
necur. ⁊̃ si ualde sit dignꝰ. Itẽ innouellis.¬

Expanded text:
cultui deditam, et de laicorum conversatione venientem. Quae tamen eatenus indulgenda credidimus, ut ecclesiis ab hac occasione cessantibus canonum paternorum vetus forma servetur.Papa diffinivit, dicens: netur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
mos. int̾ra ꝓstratus cũ lacͥmis ꝓ eoꝵ abso¬
lutione d̾cantet. Tunc resurgẽs aborone.
iuxtaꝙ canones iub̃̃. manꝰ eis imponat.
mutat. diñ cilitio capita eoꝵ oꝑiat.⁊ cũ¬
adã ꝓiectus ẽ de paradiso. itã ip̃i ꝓpeccatis
ab eccła abitiunt᷑ Postea iubeat min̾istris.
ut eos extͣ ianuas eccłe. expellãt. Clerus
uõ. ꝓsequatur eos cũ responsoĩo insudore
uultꝰ tui uesceris pane tno ⁊ c̃. ut uidentes
scãm eccłam ꝓfaemorib ss̃ tremefactã attp
cõmotã ñ parmpñdant penim̃tiã. I sacra
ag̾e ꝯceditur. atq iõ huiuscemoĩ peniten¬
tes. ad cleꝵ admuti ꝓhibñtur. ¶ñ ĩcar¬

Expanded text:
mos in terram prostratus cum lacrymis pro eorum absolutione decantet. Tunc resurgens ab oratione, juxta quod canones jubent, manus eis imponat, mittat, deinde cilicio capita eorum cooAdam projectus est de paradiso, ita ipsi pro peccatis ab ecclesia abjiciuntur; post haec jubeat ministris, ut eos extra januas ecclesiae expellant, clerus vero prosequatur eos cum responsorio: In sudore vultus tui vesceris pane tuo, etc., ut, videntessiam pro facinoribus suis tremefactam atque commotam, non parvipendant poenitentiam. In sacra agere conceditur, atque ideo hujusmodi poenitentes ad clerum admitti prohibentur. Unde in Car
Abbreviated transcription (Latin):
pats ulo qase nẽ sex patre. et ame est
ale. Ego ueritatẽ loquor .i. inspno que
loquitur. Si quidẽ sp̃s ueritatis ẽ dicete au
poralium naturaꝵ ⁊ maxime trinitatis q̃
uoluntatem suã ingerit incorda credentiũ¬

Expanded text:
est illi. « Ego veritatem loquor , » id est inspiro quae loquor. Siquidem spiritus veritatis dicere, ormam incorporalium naturarum et maxime Trinitatis, qua voluntatem suam ingerit in corda credentiu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Uirga it ꝑcutit᷑. ⁊ baculo sustentat᷑
s ñ emolliens. sit uirga. s non exasꝑans.
sit zelus. s ñ immod̾ate seuiens. sit pietas.
s ñ plusꝗͣ expeliat parcẽs. Intlieri libet
Certe cũ isrłiticus ppłs ant oculos dĩ pene
inueniabilẽ cexisset offensã. ita ut rector¬
eiꝰ audiret. descende. quia peccanit popłs
tuus. ac si ei diuina uox dic̃et. ꝗ intali pec¬

Expanded text:
stentet. n emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. Intueri libet Certe cum Israeliticus populus ante Dei oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox diceret: Qui in tali pec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mĩam portat. s ꝑ iusticiam reddit pec
tem corrigat. q̃dam uõ ꝑmiserationem
indulgeat. Ꝙ dĩ iusticiã oculis sius p̃po¬
nit semꝑ timens ⁊ tremenis moĩ negotio
formidat: ne dese iusticie tͣmite deuians
cadat. ⁊ unñiustificatur: ĩn potius ꝯdẽp¬

Expanded text:
iam portat; sed per justitiam reddit pecctem corrigat, quaedam vero per miserationem indulgeat. Qui Dei judicia oculis suis proponit, semper timens et tremens in omni negotio formidat, ne de justitiae tramite devians cadat, et unde non justificatur, inde potius
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ apłs ephesusscbit. uuxores suas sicut
sua corpora diligant : filiossuos ñ ad ira¬
cundiam ꝓuocẽt. s enutant illos inom̃i
tũ bñ statĩ subiunx̃. hñtem filios subditos
sibi. i nom̃i eastitate. ñ in accusatione lu¬
xuriȩ. Nõ it taliũ cobabitator. frontẽ ht̃
alios redarguendi. Uñ de bãto iob legitur.
qd̾ ꝓfilus suis cotidiana offerebat dõsacri¬
ficia offerens holocausta ꝑsingulos. Quos
dicem semet ip̃m cũ filiis. trudeli dãpnati¬
one ꝑcussit. Uñ ei diuina uoce dr̃. honora¬
lios benignitatẽ nõ disciplinȩ seueritatem
ex̾cens: eoꝵ uiuentutẽ exꝑim̃to didieit ꝑ¬
niciosam: quoꝵ puericiã uagalicentia per¬
masit eẽ ꝑ uoluptuosa. Uñus quippe eotum
srorẽ suã stupro corrũpens: a frẽ euis absa¬
lone iudelicet. int̾ epulas quas frib ss frau¬
dulent̃ ꝑ anerat. obtrũcatus ẽ : ab salon uõ
postꝗͣ ueniã apatre obtinint. de regno
illũ exp̃nͣlit. ad ꝯcubinas eus ingressis ẽ.

Expanded text:
Unde Apostolus Ephesiis scribit, ut uxores suas sicut sua corpora diligant, et filios suos non ad iracundiam provocent, sed enutriant illos in omnitum, statim subjunxit: habentem filios sibi subditos in omni castitate, non in accusatione luxuriae. Non enim talium cohabitator frontem habet alios redarguendi. Unde de B. Job legitur, quod pro filiis suis quotidiana offerebat Deo sacrificia, offerens holocausta per singulos, quos dicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit, unde ei divina voce dicitur: Honoralios benignitatem, non disciplinae severitatem exercens, eorum juventutem experimento didicit perniciosam quorum pueritiam vaga licentia permisit esse voluptuosam. Unus quippe eorum sororem suam stupro corrumpens a fratre ejus, Absalone videlicet, inter epulas, quas fratribus suis fraudulenter paraverat, obtruncatus est. Absalon vero, postquam veniam a patre obtinuit, de regno illum expulit, et ad concubinas ejus ingressus est;
Abbreviated transcription (Latin):
buat uite subsidia: ut tu quidẽ eẽs afflu¬
ens ⁊ habundans. alis uõ deẽẽt ⁊ egerẽt: an
id curo mag̃ quia ⁊ tibi uoluit benignita¬
tis sue exꝑim̃ta conferre.⁊ aliũ ꝑ uirtutẽ
pacientie coronare:. Tuuõ suscepus dĩmu¬
nerib.⁊ insinũ tuũ redactis. nchil reputas¬

Expanded text:
ribuat vitae subsidia, ut tu quidem esses affluens et abundans, aliis vero deesset et egerent? an idcirco magis, quia et tibi voluit benignitatis suae experimenta conferre, et alium per virtutem patientiae coronare? Tu vero susceptis Dei munerib
Abbreviated transcription (Latin):
or sit ꝗͣ ana nõe. Ubi tñ int̃. ũĩu. hoĩes u¬
abrahe. uͥ dictũ ẽ eice ancillã ⁊ filiũ eius.
aut melior sit ꝗͣ domus ysaac. eui de duo¬
animã meã ex qͦ dõseruire cepi. quomõ
difficͣile sũ exꝑtus meliores ꝗͣ qui in moã¬

Expanded text:
 homines uAbrahae, ubi dictum est: Ejice ancillam et filium ejus, aut melior sit quam domus Isaac, cui de duoanimam meam, ex quo Deo servire coepi, quo modo difficile sum expertus meliores quam qui in mo
Abbreviated transcription (Latin):
dantiam ⁊ delicias fac̃: neq it minus ẽ cri¬
minis. hñti tolłe. quã cũ possis ⁊ habũdans.
indigñtib denegare esuientiũ panis est
ꝗ̃ tudetines. nudoꝵ indum̃tũ ẽ quod tu
redudis. Miseroꝵ redẽptio ẽ ⁊ absolutio:

Expanded text:
criminis habenti tollere, quam, quum possis et abundes, indigentibus denegare. Esurientium panis est, quem tu detines; nudorum indumentum est, quod tu recludis; et miserorum redemtio est et absolutio
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos qͦs quosdã incantatores
atq sortilegos fuĩs insecutus.⁊ õmo nob̾
sollicitudinẽ. ⁊ elũ tuũ gratũ fuisse cogno¬
scas Studii ⁊ tui sit sollicite q̃rere. ⁊ qͦs¬
stricta ultiõe corrig̾e. Itẽ ex c̃cił aure

Expanded text:
ervenit ad nos quod quosdam incantatores atque sortilegos fueris sectatus cum omni sollicitudine. Et zelum tuum gratum nobis fuisse cognoscas. Studii enim tui sit sollicite quaerere, et quosstricta ultione corrige. De eadem re
Abbreviated transcription (Latin):
tere aut̃ ł pr̃are solatiũ ut mał facul¬
tas delinq̃ndi adimat᷑. ut eccła pacẽ
adipiscat᷑. ut aliꝗs multoꝵ utilitati ẜ
uetur: utileẽ.⁊ honestũ. difsimulare
uõ ẽ grauissimũ. Hĩc d̾ paulo legͥ. qͣd̾
cũ quidã iudeoꝵ uirassẽt se ñ comessy¬
ros panẽ. nͥ eũ int̃ficetẽt. petiit mili¬
tes ap̃tore. quoꝵ p̃sidio illesus serua¬
ret᷑ ab iniuria iudõꝵ. ñ sue uoluptatis
oĩum utilitati net᷑us. Hĩc meuã głio¬

Expanded text:
tere autem vel prestare solatium, ut mala facultas delinquendi adimatur, ut ecclesia pacem adipiscatur, ut aliquis multorum utilitatibus servetur, utile est et honestum, dissimulare vero gravissimum. Hinc de Paulo legitur, quod cum quidam Iudeorum iurassent se non commesturos panem, nisi eum interficerent, petiit milites a pretore, quorum presidio illesus servaretur ab iniuria Iudeorum non sue voluptati, sed omnium utilitati victurus. Hinc eti
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣ illos qui eũ occid̾e ꝯspirau̾ant. ꝯsi¬
liũm eoꝵ ut tͥbuno ꝓd̾etur effẽc. Uñ
factũ ẽ ut eũ ad locũ qͦ fuerat ꝑducẽ¬
dus. deduceret miles armatꝰ. ne illoꝵ

Expanded text:
spiraverant, consilium eorum tribuno ut proderetur effecit. Unde factum est ut eum ad locum quo fuerat perducendus, deduceret miles armatus, ne illor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ suffragiũ ab hoĩe tanꝗͣ aminist᷑ u¬
sticiȩ postulare. ũ mala uoluntas adu̾¬
santiũ ministĩo eiꝰ careat effectu. ⁊ bo¬
noꝵ uoluntas eiꝰ suffragio sortiat᷑ effec¬
tũ. aliud spẽ suã adõ in hoĩem tnͣffer¬
re. u̾adu̾sa q̃ inferunt᷑ a dõ aduitae
correctionẽ. humano pellant᷑ auxili¬
o. nulla p̃cedente correctiõe .¶Sic̃ ifrłi¬
te qͥ captiuitatẽ s̾ imminentẽ. egyp¬
tioꝵ suffragio se putabãt pꝰse euadere:
sine pñtentia p̃fite uite. ñ reuocanteᷤᷤ
ad memoriã. da nob̾ auxiliũ d̾ tͥbula¬
tione. ꝗa uana salꝰ hoĩs.⁊ c̃.⁊ itẽ. hii¬

Expanded text:
suffragium ab homine tanquam a ministro justitiae postulare, ut mala voluntas adversantium ejus ministerio careat effectu, et bonorum voluntas ejus suffragio sortiatur effectum; aliud spem suam a Deo in hominem transferre, ut adversa, quae inferuntur a Deo ad vitae correctionem, humano pellantur auxilio nulla praecedente correctione, sicut Israelitae, qui captivitatem sibi imminentem Aegyptiorum suffragio se putabant posse evadere sine poenitentia praeteritae vitae, non revocantes ad memoriam: Da nobis auxilium de tribulatione, quia vana sal
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ab aliqͦ capto miuste sua exigun¬
tur. ꝓ uita tñ redim̃da iuste offerun¬
tur¶ Itẽ uasa sacͣ ab aliqͦ barbaro inui¬
ste exigunt᷑. ꝓredẽptiõe tñ captiuoꝵ
iuste pr̃ant᷑ Sic ⁊ inurie ꝓpulsatio

Expanded text:
Item ab aliquo capto iniuste sua exigunt, pro vita tamen redimenda iuste offeruntur. Item sacra vasa ab aliquo barbaro iniuste exiguntur, pro redemptione captivorum iuste prestantur. Sic etiam iniurie propulsatio,
Abbreviated transcription (Latin):
ene nouit frat̃nitas tua ꝗͣ longo tp̃r am¬
brutiũ pastorali sit sollicitudine d̾stitutũ.
uͥ diu q̃suuiuis quis ordinari debuisset ⁊
neqͣquã potiumꝰ inuenire S quia opor¬
tunus mͥ inmorib ss inpsalmodie studio.
in amore orõnis ualde laudatus religio
ammoneat᷑ qͣtenus in boĩsstudiis c̾seat ⁊ si

Expanded text:
ene novit fraternitas vestra quam longo tempore Aprutium pastorali sit sollicitudine destitutum. Ubi diu quaesivimus quis ordinari, debuisset, et nequaquam potuimus invenire. Sed quia Opportunus mihi in moribus suis, in psalmodiae studio, in amore orationis valde laudatus, religioadmoneat, quatenus in bonis studiis crescat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ccłarum seruos.
clericoꝵ aiudicib. uel actorib publici
indiuersis angariis fatigari dolemus.
P ropter quod omne conciliũ apietate
gloriosisina domini nr̃ĩ poposeit ubi
clericũ aut seruũ clerici. uel eccłȩ in pub¬
licis acpriuatis negotiis occupare uolue¬
rit: a cõmumone eccłastica cui imtpedi¬
ꝓalimonia pauꝑum. ꝓredemptione caꝑ¬
tiuoꝵ res sacras distrahi licet. Unde am

Expanded text:
arum servos, clericorum a judicibus vel actoribus publicis in diversis angariis fatigari dolemus, propter quod omne concilium a pietate gloriosissimi domini nostri poposcit ut clericum, aut servum clerici vel ecclesiae in publicis ac privatis negotiis occupare voluerit, a communione ecclesiastica cui impedialimonia pauperum, pro redemtione captivorum res sacras distrahi licet. Unde Amb
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dat quã ille. qui malus minus ẽ. anfor¬
te ñ ad hoĩs meritũ s ad ip̃ius bapt̃mi sacram̃¬
tum ꝑtinet. ut foris ddari ñpossit: Si hocita
ad eccłam remeasset. his ꝗ ficto corde bapti¬
zantur. aut pec̃ca nullatenus dimittunt᷑. ꝗ a
plicantur. ut ⁊̃ illud ueꝵ sit. Quot qͦt in xͦ
uinduat eũ xp̃m scĩtas bap̃tmi. ⁊ exuat eum
xꝑm ꝑnicies fictionis. Nam redire dimifsa
angłio docet in illo seruo a qͦ dñs dimissum
debitũ petiuit. eo qd ille ꝯseruo suo debitũ
nollet dimitt̃e. Sic ñ impeditur baptismi gm̃a
qͦminus oĩa pec̃cadimittat. ⁊̃ si fr̃nuĩ odium

Expanded text:
d dat, quam ille, qui minus est malus. An forte non ad hominis meritum, sed ad ipsius baptismi sacramentum pertinet, ut foris dari non possit? Si hoc ita ad ecclesiam remeasset. § 6. His, qui ficto corde baptizantur, aut peccata nullatenus dimittuntur, quiplicantur, ut et illud verum sit: Quotquot in Christo induat eum Christo sanctitas baptismi, et exuat eum Christo pernicies fictionis. Nam redire dimissa angelio docet in illo servo, a quo Dominus dimissum debitum petivit, eo quod ille conservo suo debitum nollet dimittere. Sic non impeditur baptismi gratia, quo minus omnia peccata dimittat, etiamsi odium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessione recesserit. q̃ corde inmalicia uel
sacͥlegio ꝑseuerante pecc̃oꝵ ablutionẽ nõ
ẽnĩ nobiscũ estis. Nam ⁊ de talib dictum ẽ.
qd̾ inmultis erãt mecũ S ea corrigimꝰ in
tis illic ubi estis. Nobiscũ enĩestis in bap̃tmo.
insimbolo. incet̃is dm̃icis sacram̃tis. Inspũ aũt
unitatis ⁊ inuinculo pacis ⁊ mip̃a demq ca¬
tholica eccła nobiscũ ñ estis. Isti aũt cũ quib

Expanded text:
confessione recesserit, quae, corde in malitia vel sacrilegio perseverante, peccatorum abolitionem non enim estis nobiscum. Nam et de talibus dictum est: 'Quoniam in multis erant mecum'. Sed ea corrigimus, itis illic ubi estis. Nobiscum autem estis in baptismo, in simbolo, in ceteris dominicis sacramentis. In spiritu autem unitatis et in vinculo pacis, in ipsa denique catholica ecclesia nobi
Abbreviated transcription (Latin):
culo ueraci ꝯfessiõe mutato int̃ honũ sacm̃¬
tum qd̃ traditur.⁊ boniũ fidelẽ ci traditur:
tradentis maliciã ñ seꝑͣat ⁊ cũ illi ueracit̃ ad
caritate coherentib suie se nou̾int corꝑali¬
ter siue ñ nouerint. Similit cũ aliemiꝰ tenẽ¬

Expanded text:
culo ueraci conuersione mutato, inter bonum sacramentum quod traditur et bonum fidelem cui traditur tradentis malitia superatur. et cum illi ueraciter adcaritate cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tene
Abbreviated transcription (Latin):
ri tradat. pot̃ tñ tradere separatus. sic̃ pot̃ hr̃e
pere si pe ñ seꝑatus accepit. urgͥuente mortis
necessitate. cur heretici foris baptizare ñpofst̃¬
an quia peioressũt eo ip̃o qd̾ foris sũt: S incħ
int̃ ẽ ad integritatẽ bapt̃m qͣnto peior id trã¬

Expanded text:
ri tradat. Potest tamen tradere separatus, sicut potest hapere, si ipse non separatus acceperit urgente mortis necessitate. § 5. Cur haeretici foris baptizare noan quia peiores sunt eo ipso quo foris sunt? sed nihil interest ad integritatem baptismi, quanto peior id tra
Abbreviated transcription (Latin):
ut hii ꝗ ab aliis excõĩcantur. ab aliis ad cõ
aut ꝯtentione. aut qͣlibet tali cõmotione¬
merito ccͣxerunt. digne ⁊̃ acet̃is excoĩcati
similit hãntur. qͦ usꝙ ep̃o suo uisũ fuerit
humaniorẽ cͥca eos ferre sententiam
do ñ seruato iudiciali oitlie. quilibet ꝓ
culpa sua dãpnatur:¬

Expanded text:
ut hi qui ab aliis excommunicantur ab aliis ad commaut contentione aut qmerito contraxerunt, digne etiam a ceteris excommunicati similiter habeantur, quousque episcopo suo visum fuerit humaniorem circa eos ferre sententiam.ando non servato judiciali ordine quilibet pro sua culpa damnatur
Abbreviated transcription (Latin):
publica iudicia exercẽt indictandis sentẽ¬
tiis nullatenꝰ leuitate aut furore ducti sint
p̃cipites. s causis pͥus diligent̃ uentilatis. cũ
res q̃ ignorabatur plenit ad noticiã uenerit.
tẽ diuina ⁊ hũana lex resoluat᷑. ẜ qd̃ alibi¬

Expanded text:
publica judicia exercent, ut in dictandis sententiis nullatenus levitate aut furore ducti sint praecipites, sed causis prius diligenter ventilatis, quum res, quae ignorabatur, pleniter ad notitiam venerit, tunc divina et humana lex resolvatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ regali fastigio pacient̃ impleuit. Quib
oĩb illud ꝙͦ mirabilit̃ adicit. leges sanxit
inpostum. ut sentũtiȩ pͥncipũ suꝑ anĩad¬
uerfione ꝓlate indiẽ .xxx. ab executorib
differant᷑. qͦ locus mĩe. ł sires tulisset peni

Expanded text:
que regali fastigio patienter implevit. Quibus omnibus illud quoque mirabiliter adjecit; lege sanxit in posterum, ut sententiae principum super animadversione prolatae in diem vigesimum ab exsecutoribus differrentur, quo loc
Abbreviated transcription (Latin):
tuti. Si uõ ep̃i ꝯsenserint eoꝵ pͣuitatib.
ip̃ius offitu int̾dictione mulctñtur. It̃¬
tio seĩ sp̃s eos quiisacͥs trib gͣdib scilic
pb̃ratu diaconatui subdiaconatu positum
mulierculas ñ abiec̃int.⁊ caste ñurx̾int᷑.
excludendos ab eoꝵ dẽ gͣduũ dignitate:
de manifestis quid loquitur secretoꝵ autẽ Q¬

Expanded text:
tuti. Si vero episcopi consenserint eorum pravitatibus, ipsi officii interdictione mulctentur. ti Spiritus eos qui in tribus gradibus scilicet presbyteratu, diaconatu, subdiaconatu positi, mulierculas non abjecerint, et caste non vixerint, excludere ab eorumdem graduum dignitate. De manifestis quidem loquimur; secretorum autem
Abbreviated transcription (Latin):
obhãc cãm uehem̃t̃ redarguunt. affumã¬
tes bapt̃ma. siue abħetico. siue ascisiati¬
co tñ eccłastico more celebratũ. ⁊ ratum ẽẽ
⁊ merito. quia alia mapĩmo ⁊ alia inreli¬
quis sac̃m̃tis ꝯsid̾atio ẽ. quippe cũ ⁊ ordi¬
ne pͥor⁊ necessarĩor sit subito n morituro
uł aliissac̃m̃tis ꝯsulitur.⁊ dũ forte catho¬
licus ñ inuenit᷑. satuiᷤ ẽ abheretico baptiᷤm

Expanded text:
ob causam vehementer redarguunt affirmantes baptismum, sive ab heretico sive scismatico aecclesiastico more celebratum, ratum esse; et merito, quia alia in baptismo et alia in reliquis sacramentis consideratio est, quippe cum et ordine prior et necessarior sit. Subito enim morituro aliis sacramentis consulitur. Et dum forte catholicus non invenitur, satius est ab haeretico baptism
Abbreviated transcription (Latin):
ut boĩs morib uiuant :⁊ canendis in iuigi¬
lentͥ ab omib illicitis ⁊ cor. ⁊ linguã. et
aluico noĩe. quẽ ꝑ ordines eccłasticos usq
ad subdiaconatũ iuxisse dicitis. eur ur̃a
auctoĩtate uxgrẽ dux̃it. miram̃. eo quod
nulli unꝗͣ exceptis ilł quib eccłastica re¬
gula hr̃e ꝑmittit. uxorẽ hñdi licentiam
ullus missã audiat pb̃ri quẽ scit l¬
ꝯcubinã indubitant̃ hr̃e: aut subintro¬

Expanded text:
 bonis moribus vivant, canendis psalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor, linguam et Alverico nomine, quem per ordines ecclesiasticos usque ad subdiaconatum caste vixisse dicitis, cur vestra auctoritate uxorem duxerit, miramur, eo quod nulli unquam exceptis illis, quibus ecclesiastica regula habere permittit uxorem ducendi licentiam ullus missam audiat presbyteri quem scit concubinam indubitanter habere, aut subintro
Abbreviated transcription (Latin):
tica sanctio noietur. sub ea ꝯditiõe ꝓferri
p̃cipimꝰ. sip̃ces ueritate ntunt᷑. nec ali¬
q̃ fructũ p̃cator oraculi ꝑcipiat impetͣti.
licet miuditio asseueret u̾itatẽ nͥ q̃stio fidĩ
p̃cũ imꝑiali bñfitio monstret᷑ iiserta. Nã
⁊ magnificus uir q̃stor ⁊ uiri fpectabiles
qͣlecũꝙ diuinũ responsũ dictau̾nt. ⁊ iu¬
dices ꝗ susceꝑint rep̃hensionẽ subihunt.¬
⁊ꝗ illicite dictata scrib̾e ausi fiu̾nt. cunis¬
cũꝙ scͥniimemoriales. seupͣgmaticarii.¬

Expanded text:
ica sanctio nominetur, sub ea condicione proferri praecipimus, si preces veritate nituntur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in iudicio adserat veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor et viri spectabiles qualecumque divinum responsum dictaverint, et iudices, qui susceperint, reprehensionem subibuntqui illicite dictata scribere ausi fuerint cujuscunque scrinii memoriales, seu pragmaticarii
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ canonib instituta. ⁊ uenerabilis
nicene fixa decretis nulla posst̃ imꝓbitate
ꝯuelli. uł nouitate mutari. Itẽ nehoł
pp̃. uniu̾sali sinodo p̃sidens dix̃

Expanded text:
 canonibus instituta, et venerabilis Nicaenae synodi fixa decretis, nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate mutari. Item Nicolaus Papa, universali synodo praesidens, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
sanctionẽ. nullã sacrã an anotationẽ: q̃ua
gñaliuri. ł utilitati publice adu̾saẽe ui¬
deant᷑. indisceptatiõe cuiꝰlibet litigii pa¬
tiantur ꝓferri. s gñales sacs ꝯstitutio¬
nes modis omib. nõ dubitent obseruan

Expanded text:
sacram adnotationem, quae generali iuri vel utilitati publicae adversa esse videatur, in disceptatione cuiuslibet litigii patiantur proferri, sed generales sacras constitutiones modis omnibus non dubitent observan
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ũsolũ eloquio increpans. u̾um ⁊̃ fac¬
to fagello de resticuł u̾berans. õs elimi¬
nauit d̾tẽplo. aꝑte demonstrans. quod
tales negociatores ñsic̃ cẽti peccatores sũt¬
corripiendi. s atemplo dĩ .i. ascã eccła.¬

Expanded text:
 solum eloquio increpans, verum eciam facto flagello de funiculis verberans omnes eliminavit de templo aperte demonstrans, quod tales negociatores non ut ceteri peccatores corripiendi, sed a templo dei, id est ecc
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝯsecrationes emi. s res q̃ꝙ ex ꝯsecratio¬
ne ꝓueniunt: penitꝰ desiꝑe ꝓbatur. Na
cũ corꝑalis eccła. aut ep̃s. aut abbas. aut
tale aliꝗd. sine reb corꝑalib innullo pͥro¬
ficiat: sic̃ nec anima sine corpore: corpõa¬
liter iuuit: quisꝗs hoꝵ altum uñdit sme¬

Expanded text:
ere, sed res que ex consecratione proveniunt, penitus desipere probatur. Nam cum corporalis ecclesia, aut episcopus aut abbas aut tale aliquid, sine rebus corporalibus in nullo proficiat, sicut nec anima sine corpore corporaliter vivit, quisquis eorum alterum vendit, s
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs ꝯfertur: mercari diuoscunt᷑. Utrosꝙ
it auctõitate inͣ expugnabili. illos abene¬
fitio. istos asacͦ ordine iubet expelli. Uñ
humani gñis redẽptor. õs em̃tes ⁊ uendẽ¬
tes de tẽplo eiciens: cathedras uendentiũ
colũbas eu̾tit. nũmularioꝵ effudit &
p̃cepti sui auctõitate d̾nuncians ⁊ dices.
Nolite fac̃e domũ patͥsmei. domũ nego

Expanded text:
s confertur mercari dignoscuntur. Utrosque enim auctoritate inexpugnabili, illos a beneficio, istos a sacro ordine jubet expelli. Unde humani generis redemtor omnes ementes et vendentes de templo ejiciens cathedras vendentium columbas evertit, nummulariorum effudit aes, praecepti sui auctoritate denuncians et dicens: Nolite facere domum patris mei domum nego
Abbreviated transcription (Latin):
cũdocent. qͣsi in qͦdã sibi indent᷑ sũmitatis
culmine resid̾e. eosq qͦs docẽt. ulonge in¬
fra se positos uelut ĩimo respicunt. Quib
ñ ꝯsulendo loqui s uix dnando dignãtur
ditossuos ñ tnquille rõcinando corrig̾e.s
asꝑe inflect̃e dñando festinant. at ceͣ doc¬

Expanded text:
cum docent, quasi in quodam sibi videntur summitatis culmine residere, eosque quos docent ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando dignantur. ditos suos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At co
Abbreviated transcription (Latin):
mõ accidit : qñ sac̃dotes qui pͦp p̃sunt erga
peccantiũ linguas. ne forte male de eis loqͣnt̾:
sacerdotał seueritatis ĩmemores. nolũt coc
imitantur apłm dicentẽ. c radidihuiꝰ moĩ
hoĩem sathanȩ init̃itum carnis. ut spssal¬

Expanded text:
o accidit? quando sacerdotes qui populo praesunt, ergantes peccantium linguas ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt impleimitantur Apostolum dicentem: Tradidi hujusmodi hominem in interitum carnis; ut spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ex imaoue morbida uniu̾sus grex inficit᷑.
Sic ⁊̃ uno uł forncante aił aliud qd̾cũꝙ
ane ꝑcussor doctor dr̃. qui sermõe inuti¬
li ꝯscientiã ꝑcutit infirmoꝵ.iõ tenere uo ᷤᷤ¬
⁊ om̃s fideles oportet eũ qui scd̾m doctnao.
ẽ fidelẽ sermonẽ. ut potens sit exhortari ĩ

Expanded text:
ex una morbida universus grex inficitur, sic etiam uno fornicante vel aliud quodcunque e dicitur doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit consolari in
Abbreviated transcription (Latin):
lego de qͦcũꝙ negotio liceat ad u̾sus re¬
ligiosum xͥanũ quãuis humił seriulisꝙ
ꝑsona sit testimoniũ dr̃e. nec de qualibet
ẽi eldrudã uxorẽ bosonis nou̾s
ñ solũ excõieatione q̃ afrat̃na societate
separat. s ⁊ anatħate qd̾ ab ipo corpore
xͥ quod ẽ eccła recidit crebro ꝑcussã ẽẽ.

Expanded text:
lego de quocunque negotio liceat adversus religiosum Christianum quamvis humilis servilisque persona sit testimonium dicere, nec de qualibet Engeltrudem uxorem Bosonis noveris non solum excommunicatione quae a fraterna societate separat, sed et anathemate, quod ab ipso corpore Christi, quod est Ecclesia, recidit, crebro percussam.
Abbreviated transcription (Latin):
familiares uł dedomo ꝓdeuntes. s si uo¬
lu̾int ⁊ inuicẽ ꝯsenseruit. int̃ se paren¬
tes testificent᷑. ⁊ ñ inalios. Itẽ anacletꝰ
ccusatores ⁊ testes eẽ nõ esse ñpossunt.
possũt. qui añ esternũ diem aut nũdius
tcius munici fuer̃. ne iterati nocere cupi¬
ant. ne lesi se uleisci uelint. In offensus gͦ
accusatoꝵ ⁊ testiũ affectꝰ q̃rendus ẽ.⁊ nõ
aut suspecus ñ credatur. ne irati noc̃e cu
gere temptai̾nt. aut uoluntarie trans¬
nnitus careat. Si nõ moãchus aut laicus.

Expanded text:
iliares vel de domo prodeuntes. Sed si voluerint et invicem consenserint, inter se parentes testificentur et non in alios. Item Anacletus papa: Accusatores et testes esse non possunt, qui ante hesternum diem aut nudius tertius inimici fuerint, ne irati nocere cupiant, ne lesi se ulcisci velint. Inoffensus ergo et accusatorum et testium affectus querendus est et non aut suspecti sunt, non credatur, ne irati nocere cugere praesumpserit, aut voluntarie transpenitus careat, si vero monachus aut laicus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dicat. ut eos qͦs ad ꝯuersationẽ su¬
sceꝑint. pͥusꝗͣ bieñniũ in ꝯuerlione
cõpleu̾int. nullomõ audeant tonsora
qd̾ uoluit. aut ratũ ñ hãt qd̾ elegĩt. Nã
dũ gͣue sit in exꝑtos hõium obsequiis
sociari. quis pꝰsit dic̃e qͣnto sit gͣuiꝰ ad dĩ
seruitiũ imꝓbos applicare: Miles uõ¬

Expanded text:
interdicat ut eos quos ad conversionem susceperint, priusquam biennium in conversione compleverint, nullo modo audeant tonsuraod voluit, aut ratum non habeat quod elegerit nam cum grave sit inexpertos hominum obsequiis sociari, quis possit dicere quanto sit gravius ad Dei servitium improbatos applicare? » Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ uxorẽ amare qͣsi adult̾am. Certe qui
dñt se cãrei. publice ⁊ gnĩs hũam uxori¬
b iungi ⁊ filios ꝓcreare. Imitent᷑ saltĩ pe¬
cñdes ⁊ postꝗͣ uent̃ uxoris intumiũt. ne
ꝑd̾ant filios nec amatores se uxorib p̃be

Expanded text:
xorem amare quasi adulteram. § 2. Certe, qui dicunt se causa reipublicae et generis humani uxoribus jungi, et filios procreare, imitentur saltem pecudes, et post, quam venter uxoris intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus e
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatib monastiis ⁊ mansis ꝗͣ ⁊ de reliqs
gñalit reb reinuestire faciatis. ꝗa nec̃
nudi c̃tendere nec inermes inimicis nos
Deiciantur acło. ⁊ infames fiant. quilo

Expanded text:
civitatibus, et monasteriis, et mansis, quam de reliquis generaliter rebus redinvestiri faciatis, quia nec nudi contendere, nec inermes inimicis nos Dejiciantur a clero et infames fiant, qui lo
Abbreviated transcription (Latin):
odĩ parere ꝯuenit. ut tͥennuo a cõione su¬
atq ad suã remisso hipeneo eposedatis ꝑ
sac̃dotalem modestiã uoluntatib q̃ ꝑ igno¬
rantiam eccl̃ asticaꝵ legũ desid̾ant qd̾ nõ
licet obtinere tał ꝓtimis deło ꝓͥo barci¬
nonensib ordinet᷑ ep̃s qualẽ te p̃cipue
frat̃ ascam oportet eligere ⁊ deceat ꝯ̃setͣre.
ne si alit̃ forte factũ fu̾ĩt. ñ sine obungare¬
tione maxime tuis nõis retundat nr̃a pre¬
ceptio. qd̃ mniniuriã dĩ aquo spalit̃ sacerdo¬
talium ẽ grã dignitatũ didicerimꝰ admis¬

Expanded text:
o parere, convenit ut triennio a communione suatque ad sua remisso Irenaeo episcopo: sedatis per sacerdotalem modestiam voluptatibus, quae per ignorantiam ecclesiasticarum legum desiderant, quod non licet obtinere: talis prononensibus ordinetur episcopus, qualem te praecipue, frater Ascani, oportet eligere et decet consecrare, ne si forte aliter factum sit, non sine objurgatione tui maxime nominis retundat nostra praeceptio, quod ad injuriam Dei a quo specialiter sacerdotalium est gratia dignitatum didicerimus admis
Abbreviated transcription (Latin):
tã suã uxoris pudicitiã. ¶Item
oppõĩtur qd iacob m̃tiendo.⁊ sibi ꝓ¬
fuit. ⁊ alii nocuit. nectũ rep̃hendit᷑.
s cõm̃datur. S iacob dicendo se esse
esau pͥmogenitũ. t̃i ẽ tũtius. Non ⁊t¬
se dix̃ eẽ primogenitũ nascendo. s
ius pͥmogeniture illo uñdẽte rite¬
tis. Erat gͦ iacob esauñ nascendo ut di¬
mogenito. in pͥmogenitũ transeundo.
Sic ⁊̃ ip̃ẽ esau pͥmogenita uendendo.
d pͥmogenito ñ pͥmogenitꝰ fieri m̾uitꝰ.

Expanded text:
tam suam, et uxoris pudicitiam. Gratian. Item opponitur, quod Jacob mentiendo et sibi profuit, et alii nocuit, nec tamen reprehenditur, sed commendatur. Sed Jacob dicendo se esse Esau primogenitum, non est mentitus. Non enim dixit se esse primogenitum nascendo, sed jus primogeniturae, illo tis. Erat ergo Jacob Esau, non nascendo, ut diprimogenito in primogenitum transeundo, sicut et ipse Esau primogenita vendendo de primogenito non primogenitus fieri meruit.
Abbreviated transcription (Latin):
uł habitũ habentẽ bona ipus ⁊ eoꝵ quihu¬
ius sceleris coĩone ꝯtaminatis in religio¬
so loco uendicent᷑. inqͦ talis mulier habita¬
bat ꝑ religiosos ep̃os. ⁊ ẏconomos. ⁊ p̃sides ꝓ¬
uinciarũ. ⁊ officiales eoꝵ. Ipsi aũt capitali¬
ꝙ inuestiget᷑. ⁊ cũ suris reb monasterio cãu¬
tiori tradat᷑ Sin aũt diaconissa fuĩt legiti¬
mos hñs filios: pars legitima lib̃is eiꝰ pr̃etur.¬

Expanded text:
 habitum habentem, bona ipsius, et eorum, qui huius sceleris communione contaminati sunt, religioso loco vindicentur, in quo talis mulier habitabat, per religiosos episcopos et oeconomos et praesides provinciarum et officiales eorum, ipsi autem capitalque investigetur, et cum suis rebus monasterio cautiori tradatur. Sin autem diaconissa fuerit legitimos habens filios, pars legitima liberis eju
Abbreviated transcription (Latin):
cet.⁊ sic penitñdo ꝓficiat.⁊ metuendũ ce¬
teris aitioris disciplinȩ pr̃et exemplũ. Is
aũt qui cũ huuismoĩ feminis in aliqͣ fuit
iniquitate reptus. cõione pͥnetur. si laicꝰ:
ꝯtinue lugñdis excessib: inmonast̾ĩũ de

Expanded text:
poenitendo proficiat, et metuendum caeteris arctioris disciplinae praestet exemplum. Is autem qui cum hujusmodi feminis in aliqua fuerit iniquitate repertus, communione privetur, si laicus continuo lugendis excessibus in monasterium de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utiq ꝯtẽpnis: põtestatẽ. s eligis maiori
serure nec hĩc debet minor irasci. si maior
p̃lata ẽ Rursũ si aliꝗd ip̃ẽ ꝯsul iubeat. et si¬
da ueniã o impr̃. Tu carcerẽ. ille gehenna
minatur. Hinc iã tͥ afsum̃da ẽ fides tua ta¬
quã scutũ in qͦ possis oĩa ignita iacula ini¬
mici extinguere. Id̾ doatistis.
barent̃.⁊ coronarentur. N tñ faciendũ ẽ qd̾
illi iubent. ꝗa d̃s ꝓhibet. sic̃ iusserat nabu¬
chodonosor ut aurea statua adorarẽt. Qd̃ ꝗ̃
qui fac̃e noluer̃t: dõ talia ꝓhibenti placu¬
erunt. Qm̃ aũt imꝑatores ueritatẽ tenẽt

Expanded text:
n utique contempnis potestatem, sed eligis majori servire. Non hinc debet minor irasci si major praelata est. Rursum si aliquid proconsul jubeat, et Da veniam: tu carcerem, ille gehennam minatur. Hic jam tibi assumenda, est fides tua tanquam scutum, in quo possis omnia ignita jacula inimici exstinguere. C. XCVIII.et coronarentur non faciendo, quod illi iuberent, quia Deus prohiberet, sicut iusserat Nabuchodonosor, ut aurea statua adoraretur. Quod qui facere noluerunt, Deo talia prohibenti placuerunt; quando autem imperatores veritatem tenent
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃. lothatio regi.
ta corꝑis tui cedere
tũ fecis ꝓhibitũ deiecisti. ut qui positꝰ fue¬
ras ad gubtiationẽ ppłoꝵ: effectꝰ sis ruina¬
dũ ep̃oꝵ legitimꝰ casus qui ꝓ eo qd̾ te mi¬
nime cõpetent̃ erudiert̃. Quũmo. quia
p̃uaricationẽ tuã tegere argum̃tissuis et
sub qͣdã iusticiȩ sp̃e fucatis quib dã exqui¬
sitis ad inuentionib equitatẽ obruere stu

Expanded text:
Papa Lothario Regi. Ita corporis tui cedere tum faecis prohibitum dejecisti, ut qui positus fueras ad gubernationem populorum effectus sis ruinadum episcoporum legitimus casus, qui pro eo quod te minime competenter erudierunt, quinimo quia praevaricationem tuam tegere argumentisub quadam justitiae specie, fucatis quibusdam exquisitis adinventionibus, aequitatem obruere stud
Abbreviated transcription (Latin):
uoce nũatur meretͥtis ẽ filius. esau d̾ rebec¬
ca.⁊ ysaac. hispidus tañite ꝗͣ corpore cum
qͣsibonũ tͥticum inloliũ auena̾ꝙ d̾gen̾at.
Quia ñ inseminib s inuolũtate nascentis¬
causa uicioꝵ ẽ. atq uirtutũ. Itẽ ang̃.
Iniquitates parentũ obeẽ filiis ñ possunt

Expanded text:
oce numeratus meretricis est filius . Esau ex Rebecca et Isaac hispidus tam mente quam corpore , quasi bonum triticum in lolium avenasque degenerat, quia non in seminibus, sed in voluntate ncausa vitiorum est atque virtutum. C. VI. Iniquitates parentum filiis obess
Abbreviated transcription (Latin):
dulũo ñ ẽ eius culpa qͥnascitur. s illius
quigñat. quomõ inseminib ñpeccat t̃ra
q̃ ꝯfonet. ñ sem̃. quod insulcis iacitur.
ñ humor et calor quib temꝑata frum̃ta
de ⁊ ui eripit. semina. sic genus humanũ
uet ⁊ ꝯfotũ corpotat: corporatũ in m̃bra diꝰ¬
stinguit ⁊ int̃ illas sac uentͥs angustias dei
manus semꝑ oꝑatur. idẽ qq corꝑis creator ⁊
anue: noli despicere bõitatẽ figuli. qui te
plasmauit.⁊ fecit uoluit. Ipẽ dĩ u̾ntus. et

Expanded text:
dulterio non est ejus culpa qui nascitur, sed illius qui generat. Quomodo in seminibus non peccat terra, quae confovet; non semen quod in sulcis jacitur; non humor et calor quibus temperata frumenta de et vi eripit semina. Sic genus humanum vet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit; et inter illas sacri ventris angustias Dei manus semper operatur, idemque est corporis Creator et animae. Noli despicere bonitatem figuli qui te plasmavit et fecit ut voluit; ipse est Dei virtus, et
Abbreviated transcription (Latin):
filius felicis pb̃ri. d̾̃ titulo fasciole. Agapitus
pp̃. filius gordiam pb̃ri. Theodorꝰ papa fili¬
ns theodori ep̃ĩ de cuntate ierosolima. Sil¬
uerus pp̃ filius silueri ep̃i rome. felre u
t̃cius natione romanꝰ. expatre felice pb̃ro
fuit. Itẽ gelasius natiõe affer. ex patre ua¬
lerio ep̃o natus ẽ. Itẽ agapitus natiõe roma¬
nus. ex parre gordiano pb̃ro onginẽ dux̃.
nati apłice sedi p̃fuer̃. Hinc aug̃. aitͤ¬

Expanded text:
filius Felicis presbiteri de tytulo Fasciole, Agapitus papa filius Gordiani presbiteri Theodorus papa filius Theodori presbiteri de civitate Jerosolima, Siluerius papa filius Siluerii episcopi Rome, Deutius, natione Romanus, ex patre Felice presbytero fuit. Item Gelasius, natione Afer, ex patre episcopo Valerio natus est. Item Agapitus, natione Romanus, ex patre Gordiano presbytero originem duxit. nati apostolicae sedi praefueru
Abbreviated transcription (Latin):
nam bt̃ matrẽ :⁊ si fornicatiõe pollutã uel
qd̾libet enismõĩ dedecore sordidatã. nichil
tñ d̾ eius aũuilitate fuscabit᷑. aũ et̾imne
polluct᷑. Qd̾ si fornicatorẽ ip̃m ad meliora
ꝯuersũ nequaꝗͣ pͥor uita cõmaculat. mul¬
tomag̃ ex m̾etrice natus ⁊ ad ulta si ꝓpria¬

Expanded text:
nam habeat matrem, etiam si fornicatione pollutam, vel quolibet hujusmodi dedecore sordidatam, nihil tamen de ejus aut vilitate fuscabitur, aut crimine polluetur. Quod si fornicatorem ipsum ad meliora conversum nequaquam prior vita commaculat, multo magis ex meretrice natus et adultera, si pr
Abbreviated transcription (Latin):
dis dr̃. fides pactiõis ⁊ ꝯsensus. Si aliꝗs
alicui mulieri fidẽ fecerit pactioĩs. ñdeb
dux. Non it rescindi debet tantũ sacͣmẽ¬
tum. Si aũt fecerit fidẽ ꝯsensus. nõlicet
aliã ducere. Si aũt duxerit dimittat ip¬
sam. ⁊ adherebit uxoripͥori. E aũt fides
pactiõis qñ aliquis ꝓmittit fidẽ alicui.
tit ducere. ⁊ mutuo se c̃cedunt. unꝰ alii
xp̃iane odio. ab eo discessit. Ille qͣndam
fidelẽ inuxorẽ accepit. Qua mortua. cłi¬
cus efficitur. Tandẽ uite ⁊ scientiȩ me¬
liceat huic aliã ducere priore uiuente¬

Expanded text:
itur fides, pactionis et consensus. Si aliquis alicui mulieri fidem fecerit pactionis, non debduxit, non enim rescindi debet tantum sacramentum. Si autem fecerit fidem consensus, non licet aliam ducere. Si autem duxerit, dimittet eam, et adhaerebit priori. Est autem fides pactionis, quando aliquis promittit fidem alicui, tit ducere, et mutuo se concedunt unus aliiianae ab eo discessit. Ille quandam fidelem in uxorem accepit, qua mortua clericus efficitur. Tandem vitae et scientiae meles? Secundo, an liceat huic aliam ducere priore vivent
Abbreviated transcription (Latin):
b intelligendũ ẽ. Infidelib namꝙ uiris
fideles mulieres ꝓpensuis ꝓpt̃ dm̃ d̾bent
obsequi ⁊ sic suos uiros xͦ lucrari ualeant
sicut inpassione beati clem̃tis theodora
⁊si smmo legitur mirabilit contigisi̾e.
bapt̃mũ habuit unã: ⁊ post baptismũ

Expanded text:
fidelibus namque viris mulieres propensius propter Deum debent obsequi, ut sic viros suos Christo lucrari valeant. Sicut in passione B. Clementis de Theodora et Sisinnio legitur mirabiliter contigisse. baptismum habuerunt unam, et post baptismu
Abbreviated transcription (Latin):
Erũnt quinꝙ inuna domo. duo intres.
⁊ tres diuident᷑ in duo. Demñ cum ꝑsonas
illas enũaret uxorẽ inuirũ eẽ dundẽdã
dix̃. ⁊ econu̾so Itẽ. Quiñ odit᷑ patrẽ aut
matrẽ aut sororẽ aut uxorẽ ꝓpt̃ me ñ ẽ

Expanded text:
Erunt quinque in una domo, duo in tres, et tres dividentur in duos. Deinde, quum personas illas enumerasset, uxorem in virum esse dividendam dixit, et e converso. Item: Qui non odit patrem, aut matrem, aut uxore
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ leges scłi ñ suscipiunt. s ⁊ laicos ab
deb̾e rogabat . ⁊ cunctos sͥ subditos eẽ p̃ci¬
piebat. cuctoꝵ sac̃dotũ uitã suꝑiorẽ sãc¬
cioremq ac discretã ascłarib ⁊ alaicis
hominib ẽẽ.⁊ spũales atꝙ sac̃dotes sr̃ car¬
no die. Maiores uõ ammorib nec accu

Expanded text:
tes legis saeculi, non recipiunt, sed et laicos ab debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carno die . » Majores vero a minoribus, nec accu
Abbreviated transcription (Latin):
uine.⁊ humane ꝓhibent leges: Leges gͦ diui¬
ne hec agñtes eos ꝗ exeis ꝓdeunt ñ solũ
eieint. s ⁊ maledictos appellãt. Leges gͦ
scłi infames tales uocant. ⁊ abhereditate re¬
pellunt Nos uõ seq̃ntes patres nr̃os infami¬
a eos notamꝰ.⁊ infames eẽ censemꝰ. quia infa

Expanded text:
ieri prohibent leges. Leges ergo divinae hoc agentes, et eos qui ex eis prodeunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Leges ergo saeculi infames tales vocant, et ab haereditate repellunt. Nos vero sequentes Patres nostros, infamia eos notamus et infames esse censemus, quia infam
Abbreviated transcription (Latin):
onsulusti d̾ infantib ꝗinuno lecto hibt̃¬
cũ parentib dormientes mortui reꝑum¬
tur. utrũ ferro candẽte aut aqͣ feruente
seu alia qualsbet exammatiõe parentes se
purificare. d̾beant: eos ñ opp̃ssisse. Monen¬
di nãꝙ s̃ ⁊ ꝓtestandi parentes ne tã tenel¬
los secũ mimo lecto collocẽt. ne negligen¬
tia qͣlibet ꝓueniente suffocẽt. ł oppͥmãt¬
eos. im̃ ip̃i homicidii rei inueniant᷑. Nam
ferri cadentis uł aq̃ feruẽtis examinatio
ñ ẽ. suꝑstitiosa adinĩtione ñ ẽ p̃sum̃dũ.
spontanea i ꝯfessione ł testiũ apꝓbatiõe
publicata d̾licta habito p̃ocuł dĩ timore.
cõmissa s regimini nr̃o uidicare. occulta
uõ ⁊ incognita illis̃ relinq̃nda. qui solus
nouit corda filioꝵ hoĩum. hii autẽ qui ꝓ¬
bantur ⁊ ꝯfitent᷑ tał reatus se noxios. tua
micidam se ẽẽ excusare neqbit.¬

Expanded text:
sti etiam de infantibus, qui in uno lecto cum parentibus dormientes mortui reperiuntur, utrum ferro candente, an aqua fervente, seu alio quolibet examine parentes se purificare debeant eos non oppressisse. Monendi namque sunt et protestandi parentes, ne tam tenellos secum in uno collocent lecto, ne negligentia qualibet proveniente suffocentur vel opprimantur, unde ipsi homicidii rei inveniantur. Nam ferri candentis vel aquae ferventis examinationon est superstitiosa adinventione non est praesumendum. Spontanea enim confessione vel testium approbatione publicata delicta, habito prae oculis Dei timore, commissa sunt regimini nostro judicare. Occulta vero et incognita illi sunt relinquenda, qui solus novit corda filiorum hominum. Hi autem, qui probantur, vel confitentur talis reatus se noxios, tua micidam se esse excusare nequi
Abbreviated transcription (Latin):
factionẽ. cũ ⁊̃ decieto leonis in arbito põĩ¬
tur ep̃i. qͦtamanu sac̃ dos se purgare debe¬
at. patet qd̾ ad purgationẽ cogñdus est.
nec insua uoluntate. s in arbit̾o iudicis
ꝯsistit. Itẽ leo pp̃ scͥbens ad carolũ regẽ
ẽẽ ñ dubitamus. qd̾ sepissime suadente
antur S q̃lit̃ ex eis abhis ratioãbił exa¬
minatio ⁊ satisfactiofiat. licet tpr̃e
bone memoriȩ dñi genitoris ur̃i pipini.
siue pͥscis tp̃rib ascĩs patrib ⁊ reliquis boẽ¬
fidĩ d̾uotionis hominib sepissime uenti¬
latum fuit. Nos tñ plenit̃ ⁊ aliꝗd ind̾fini
id ipm ascĩs ep̃is ⁊ reliꝗs sac̃dotib ac̃ cet̃is eccłastice
dignitatis in inistris nr̃is. in regnis seu in
aliis dõ degñtib nob̾ꝙ una cũ eis agñtib.
sepissime ꝑꝑ multas ⁊ nimias reclamatioes
q̃ exħ ad nos dediu̾sis partib uener̃ uenti¬
latum ẽ. s qualit̃ ꝯsultu dñi ⁊ patͥs nostri
leonis apłici cẽtoꝵ ꝙ romanȩ eccłȩ ep̃orũ

Expanded text:
am in decreto Leonis in arbitrio ponatur episcopi, quota manu sacerdos purgare se debeat, patet quod ad purgationem cogendus est, nec in sua voluntate, sed in arbitrio judicis consistit. Unde Leo papa scribens ad Carolum Regem esse non dubitamus, quod saepissime suadente antur. Sed qualiter ex eis ab his rationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris vestri Pipini, sive priscis temporibus a sanctis Patribus et reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit, nos tamen pleniter et ad liquidum definiis episcopis et reliquis sacerdotibus et ceteris ecclesiasticae dignitatis ministris, nostris in regnis seu in aliis Deo degentibus, nobisque una cum eis agentibus, saepissime propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu domni et patris nostri L
Abbreviated transcription (Latin):
ingrediant᷑ aq̃ maledictȩ inuentrẽ tuũ.
⁊ ut̃o tumescente putrescat femur tuũ.
⁊ respondebit mulier. am̃ am̃. Scribettp
sac̃dos ista malelicta inlibello. ⁊ delebit
ea aq amarissimiᷤᷤ inqͣ maledicta ꝯgessit.
⁊ dabit ei bibe. Quas cũ exauserit. tollet

Expanded text:
ingrediantur aquae maledictae in ventrem tuum, et utero tumescente putrescat femur tuum. Et respondebit mulier: Amen, amen. Scribetque sacerdos ista maledicta in libello, et delebit ea aquis amarissimis, in quas maledicta congessit, et dabit ei bibere; quas quum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis uõ p̃sumpẜit ħ tiramuce facere.
apͥo gͣdu repulsus. ultimꝰ oĩum fiat mor¬
dine suo
Etiã subdiaconib ucessu

Expanded text:
Si quis vero praesumserit hoc tyrannice facere, a proprio gradu repulsus ultimus omnium fiat in ordine suo.  Subdiaco
Abbreviated transcription (Latin):
tes honoret. dũpagani ut p̃dixius pͥnci¬
pes honorẽ impendere eoꝵ sac̃dotib noue¬
rũt qui ligneis ⁊ lapideis seruiebant. Hec
rimus sac̃dotib. qm̃ ad huc nescimꝰ quis in
t̃ribilidĩ iudicio quał sit futurꝰ. N paulus

Expanded text:
honoret, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt, qui diis ligneis et lapideis serviebant? Haecrimus sacerdotibus: quoniam adhuc nescimus, quis in terribili Dei judicio qualis futurus
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ł cuulis cã fuĩt cõmota. si derelicto
eccłastico iudicio publicis udiciis purgari
uõ ꝑdat qd̾ euicit. silocũ suũ obtinere ma¬
cłico litigiũ hũit siquidẽ de cã pecuniaria
ad eat pͥus ep̃m cuiꝰ iudicio cłicus suppositus
ẽ. Ille aũt sine dãno ⁊ sine dilatiõe ꝯpeten¬
tem finẽ lituimpositurus ẽ. Si aũt noluerit
ep̃s litẽ dirimere. tc̃ ad enules iudices discep

Expanded text:
tum, vel civilis causa fuerit commota, si derelicto ecclesiastico judicio, publicis judiciis purgari vero perdat quod evicit, si locum suum obtinere marico litigium habuerit, si quidem de causa pecuniaria, adeat prius episcopum, cuius iudicio clericus suppositus est. Ille enim sine damno, sine dilatione competentem finem liti impositurus est. Sin autem noluerit episcopus litem dirimere, tunc ad civiles iudices discept
Abbreviated transcription (Latin):
dam uõ sentñtiam ambrosii seruare cupien¬
tes. ñ de qͣlibet fornicatiõe illud arbitͣntur
intelligi. ut ob ꝗͣlibet fornicationẽ uir lici¬
te dimitat uxorẽ ⁊ uiuente dimissa aliã
ducat.d̾ incestuosa tm̃ fornicatiõe intelligͥ

Expanded text:
dam vero, sententiam Ambrosii servare cupientes, non de qualibet fornicatione illud arbitrantur intelligi, ut ob quamlibet fornicationem vir licite dimittat uxorem, et vivente dimissa aliam ducat, sed de incestuosa tantum fornicatione intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ a corruptiõe luxuriȩ mulier appellat᷑:
ille ꝗ afornicatione mundꝰ ẽ. uir. siue mu¬
lier. aliis copulari pꝰsunt. ad ulti autẽ si
suꝑuixc̾int. nullomõ aliis copulari pot̃intt.
Sic ⁊ illud intelligit᷑ qd̾ incapło cuiusdã
ꝯcilii legit᷑.¬

Expanded text:
est, a corruptione luxuriae mulier appellatur, ille, qui a fornicatione mundus est, vir vel mulier aliis copulari possunt; adulteri autem, si supervixerint, nullo modo aliis copulari poterunt. Sic et illud intelligitur, quod in Capitulo cujusdam Concilii legit
Abbreviated transcription (Latin):
apud qͦscdã inr repserat impedire ñdebet
qͦmuois ueritas p̃ualeat ⁊ uincat. Nam
ꝯsuetudo sine ueritate uetustas erroris
ẽ .pꝑ quod relicto errore seq̃mur uerita¬
tem. Scientes qͥa ⁊ apud escdra ueritas nĩ¬
cit ut scͥptũ ẽ. Ueritas ualet ⁊ inualescit

Expanded text:
apud quosdam obrepserat impedire debet quo minus ueritas praeualeat et uincat. nam consuetudo sine ueritate uetustas erroris est. propter quod relicto errore sequamur ueritatem scientes quia et apud Hesdram ueritas uicit, sicut scriptum est: ueritas manet et inuales