comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gularũ ut quomõ que mista terra
nrã nascũtur auime uel de infer¬
no rursiĩ meliora cupiẽtes adsupe¬
uora ueniũt et humanũ corpus as¬
sinũt. mel demehoribus locis ad nos
usq descendunt: sic et ea loca q̃
supra sunt infirmauiẽto alie a nime
possideant que de nostris se dibus ad
meliora ꝑrofitiant. alieq de cele¬
stibus ad firmanẽtũ usq dilapse
sunt᷑ nec tantũ fecere pcti ut ad
loca inferiora que incolimius trude¬
rentur. Quib dictis intitur appro¬
bure et firinamentũ id est celum
ad coniparatiouẽ suꝑioris celi esse
inferos. et hanc terrã quã incolun᷑
collatione finnamẽti inferos appel¬
lari. Et rursimni ad comparitio¬
nem inferioꝵ qui sub nobis sunt
nos celum dici. ut quod alus in¬
ferms est. aliis celũ sit. Nec hac
disputatione contentus dicit. in
fine om̃inĩ reꝵ quãdo ad celestem
ihrlm ⁊euersur simuis aduersari¬
arũ fortitudinĩ contra populurm

Expanded text:
gularum, ut, quomodo, quae in ista terra gularum, ut, quomodo, quae in ista terra nostra nascuntur animae, uel de inferno rursum meliora cupientes ad superiora ueniunt et humanum corpus adsumunt uel de melioribus locis ad nos usque descendunt, sic et ea loca, quae supra sunt in firmamento, aliae animae possideant, quae de nostris sedibus ad meliora proficiant, aliae, quae de caelestibus ad firmamentum usque delapsae sunt nec tantum fecere peccati, ut ad loca inferiora, quae incolimus, truderentur. quibus dictis nititur adprobare et firmamentum, id est caelum, ad conparationem superioris caeli esse inferos et hanc terram, quam incolimus, conlatione firmamenti inferos appellari et rursum ad conparationem inferorum, qui sub nobis sunt, nos caelum dici, ut, quod aliis infernus est, aliis caelum sit. nec hac disputatione contentus dicit: in fine omnium rerum, quando ad caelestem Hierusalem reuersuri sumus, aduersariarum fortitudinum contra populum
Abbreviated transcription (Latin):
uinĩ corpus mũdissimũ et onũ splẽ¬
dore purius cõuertendam et talem
qualem muc̃ humaua niens nõ po¬
test cogitare. ad extremũ ntulu
uiuersa natura corporea rediga¬
tur meam substantiam que om̃ib
melior est. in diunã iudelic qua
milla est melior. Inquarto quoq
libio qui operis huius extremus ẽ
hec ecclesus xp̃i dampuãda inter¬
srit. Et forsitan quoniõ mistomũ¬
do qui moruĩtur sẽparatione ccanus
et amine uxta operũ diuersa apud
niferos optiuent loca. sic qui de celestis
ihrli ut ita dicam admitustratoẽ
moriũtur. ad nnĩ mũdi inferna de¬
scendunt et qualitate diuersa meri¬
roꝵ in terris possideaut loca. Etite¬
riuu. Et quia cõparauimus de isto
mudo ad inferna pergentes anmas
his aiãb que de suꝑiori celo ad nrã
habitatula uenieutes quodã modo
mortue sunt. Prudenti inuestiga¬
tione rimandũ est. an hoc ipm̃ pos¬
simus etiã in uatiuitate dicere sin¬

Expanded text:
unum corpus mundissimum et omni splenunum corpus mundissimum et omni splendore purius conuertendam et talem, qualem nunc humana mens non potest cogitare, ad extremum intuliibus, ut uniuersa natura corporea redigatur in eam substantiam, quae omnibus melior est, in diuinam uidelicet, qua nulla est melior. In quarto quoque libro, qui operis huius extremus est, haec ab ecclesiis Christi damnanda interserit: et forsitan, quomodo in isto mundo, qui moriuntur separatione carnis et animae, iuxta operum inferos obtinent loca, sic, qui de caelestis Hierusalem-ut ita dicamadministratione moriuntur, ad nostri mundi inferna descendunt, ut qualitate meritorum diuersa in terris possideant loca. et iterum: et quia conparauimus de isto mundo ad inferna pergentes animas his animabus, quae de superiori caelo ad nostra habitacula uenientes quodam modo mortuae sunt, prudenti inuestigatione rimandum est, an hoc ipsum possimus etiam in natiuitate dicere sin
Abbreviated transcription (Latin):
sec uiutationi inse locum tribuãt
Alie uerotam ꝑarũ de pristino sta¬
tu a missure sint ut pene nichil
perdidisse iude antur. et nõ uuille
graudi ruma multimũ precipitã¬
de sinit baratrũ. Nouitq dispensa¬
tor om̃iũdeus inconditione mũdoꝵ
singulis ab uti uixta meritũ et opor¬
tumtates et causas quibus muĩdi gu¬
bernacula sustentãtur et inician¬
tur ut qui omẽs uicerit nequitia et
penitus se terre coequauerit. malio
niundo qui postea fabricandus est.
fiat diabolus principuã plasinationis
dnĩ ut illudatur ei ab angelis qui
exor dũ cumsete iurtuitemꝰ Quib
dicdis quid aliud conatur ostendere
insi hinusinũdi homines peccato¬
resin alio inũdo posse diabolos et
de mones fieri. et rursũ uũc demo¬
nes in aliommũdo posseuel angelos
ue homines procreari: Et post
disputationẽ longissuã qua om¬
uem naturam corpoream inspirita¬
ha corpora et temia dicit esse mu¬
tandam. cñctamq substantiami in

Expanded text:
nec mutationi in se locum tribuant, nec mutationi in se locum tribuant, aliae uero tam parum de pristino statu amissurae sint, ut paene nihil perdidisse uideantur, et nonnullae grandi ruina in ultimum praecipitandae sint baratrum. nouitque dispensator omnium deus in conditione mundorum singulis abuti iuxta meritum et oportunitates et causas, quibus mundi gubernacula sustentantur et initiantur, ut, qui omnes uicerit nequitia et penitus se terrae coaequauerit, in alio mundo, qui postea fabricandus est, fiat diabolus, principium plasmationis domini, ut inludatur ei ab angelis, qui exordii amisere uirtutem. quibus dictis quid aliud conatur ostendere, nisi huius mundi homines peccatores in alio mundo posse diabolos et daemones fieri et rursum nunc daemones in alio mundo posse uel angelos uel homines procreari ? et post disputationem longissimam, qua omnem naturam corpoream in spiritalia corpora et tenuia dicit esse mutandam cunctamque substantiam in
Abbreviated transcription (Latin):
¶es eiusdem cũ deo nite pro¬
cõditione nobis niuẽdũ est. Ex
quibus omĩb approbatur quid
omiã corpora interitura cõfir¬
met. ut sumus absq corporibus
quomodo prins fuimꝰ auteq
orassis corporibus uestireimir
Rursumq de nuĩdoꝵ uarieta¬
tibus disputans et uel ex ãgelis
disputaus demones uel ex demoin¬
bus augelos siue homines futuros
esse contestans. Ecte contrario ex
confirinat. Nec dubiũ est quiu
post quedam interualla tẽporum
puir sum materia subsistat et cor¬
pora fiant. et imundi diuersitas cõ¬
sriiatiu propter uarias uolũtates
rationabiliũ creaturaꝵ. que post
perfectam beatitudinẽ usq ad finẽ
ouũuz reꝵ paulatiu ad inferiora
de lapsa tautam maliciam ⁊ece perũt
ut in cõtrariũ uerterẽtur. diĩ nolũt
seruare principiũ et incorruptam
beatitubineni possidere. Nec hoc
ignorandũ quod imlte ⁊ationales
creature usq ad sc̃diũ et terciũ et
quartĩ mũdũ seruent principium.

Expanded text:
nobis eiusdem cum deo uitae pronobis eiusdem cum deo uitae procondicione uiuendum est. Ex quibus omnibus adprobatur, quidomnia corpora interitura confirmet, ut simus absque corporibus, quomodo et prius fuimus, antequam crassis corporibus uestiremur. rursumque de mundorum uarietatibus disputans et uel ex angelis daemones uel ex daemonibus angelos siue homines futuros esse contestans et e contrario ex confirmat: nec dubium est, quin post quaedam interualla temporum rursum materia subsistat et corpora fiant et mundi diuersitas construatur propter uarias uoluntates rationabilium creaturarum, quae post perfectam beatitudinem usque ad finem omnium rerum paulatim ad inferiora delapsae tantam malitiam receperunt, ut in contrarium uerterentur, dum nolunt seruare prinoipium et incorruptam beatitudinem possidere. nec hoc ignorandum, quod multae rationabiles creaturae usque ad secundum et tertium et quartum mundum seruent principium
Abbreviated transcription (Latin):
q corpora fueriut statini corrup
tionis quando receperint głiam
filii dei. et deus fuerit onã
mom̃ib. Et in eodem loco. Ut
autem incorporeũ f̾mẽ ommu
reꝵ esse credamus. Illa uos salua¬
toris oratio prouorat in quaait
Ut quomõ ego et tu unuĩ suni̾.
sic et isti in nobis uuĩ sint. Et¬
enĩ sture debennus quid sit deus.
et quid sit futiurus in fine saliia¬
tor. et quonĩo sanctis similitu¬
do patuset filii repromissa sit.
et quomiͦ illi in se unũ sint. sic et
isti in eis unũ sint. Aut enĩ sũsci¬
piendũ eit deũ uniuersitatis uestri
corpore et quomͦ nos carmbus sit
illũ qualibet mat̾ia circũdari
ut similitudo uite dei in fine
sauctis possit equari Aut si
hoc indecens est maxime apd̾
eos qui saltem ex minima ꝑte
dei sentire cupiũt muaiestatẽ.
et ingenite atq onnĩã excedẽ¬
tis nature glĩam suspicari edu¬
obus alteꝵ susciꝑe cogimur. ut
aut desperemus similitudinẽ

Expanded text:
que corpora fuerint, statim corruptque corpora fuerint, statim corrupttionis, quando receperit gloriam filii dei et deus fuerit omnia in omnibus. et in eodem loco: ut autem incorporeum finem omnium rerum esse credamus, illa nos saluatoris oratio prouocat, in qua ait: \'ut, quomodo ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint\'. etenim scire debemus, quid sit deus et quid sit futurus in fine saluator et quomodo sanctis similitudo patris et filii repromissa sit, ut, quomodo illi in se unum sunt, sic et isti in eis unum sint. aut enim suscipiendum est uniuersitatis deum uestiri corpore et, quomodo nos carnibus, sic illum qualibet materia circumdari, ut similitudo uitae dei in fine sanctis possit aequari, aut, si hoc indecens est — maxime apud eos, qui saltim ex minima parte dei sentire cupiunt maiestatem et ingenitae atque omnia excedentis naturae gloriam suspicari -, e duobus alterum suscipere cogimur, ut aut desperemus similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
latun dilabi alios incipiat ui¬
sitare. et gradatim quasi manui
data ad pristinuũ retrahere sta¬
tũ et in sublimis collocare. Cũ¬
q define disputare cepisset: hec
nitulit. Quia ut trebroiam di¬
xiuiiiis principiũ rursum ex fino
generatim queritur utrũtũt
futura sint corpora. au sine corpori¬
bus aliquã douinendũ sit ciĩ redat¬
ta in nichilũ fuerint. et n corpo¬
raliũ uita incorporalis esse treden
da sit qualẽ de dei noninẽ Ilec
dubiũ est quin si omia corpora
ad mũdũ istũ sensibilẽ portiurãt
que appellantur ab apło iusibilia
futura sit uita incorporaliũ m¬
corporalis. Et post paululũ. Il¬
lud quoq quod ab eodem apło di¬
citur onũs creatura liberabitur
a seruitute corruptionis in liber¬
tutẽ gliẽ filioꝵ dei sic intelligiuꝰ.
ut pͥmã creaturã intionabiliũ
et incorporaliũ esse dicamus q̃
nõ soruiat corruptioni es qd̾ no
sit uestita corporibus. Et ubitũ¬

Expanded text:
latim delabi, alios incipiat uilatim delabi, alios incipiat uisitare et gradatim quasi manu data ad pristinum retrahere statum et in sublimibus collocare. Cumque de fine disputare coepisset, haec intulit: quia ut crebro iam diximus-principium rursum ex fine generatur, quaeritur, utrum et tunc futura sint corpora an sine corporibus aliquando uiuendum sit, cum redacta in nihilum fuerint, et incorporda sit, qualem et Dei novimus. Nec dubium est, quin, si omnia corpora ad mundum istum sensibilem pertineant, quae appellantur ab Apostolo visibilia , futura sit vita incorporalium incorporalis. » Et paulo post: « Illud quoque quod ab eodem Apostolo dicitur: \'omnis creatura liberabitur a seruitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum d e i\', sic intellegimus, ut primam creaturam rationabilium et incorporalium esse dicamus, quae nunc seruiat corruptioni, eo quod sit uestita corporibus et, ubicum
Abbreviated transcription (Latin):
sponte subiecta est. nanitati.
sed ꝓpteruolũtatẽ eius. qui eã
subiecit in spe. Et iteꝵ. Alii
urro in singulis locis atq tpr̃ib
que solus artifex nouit mudigu¬
beruatulis seruiunt. quos auie¬
los eius crodimus Et post pau¬
lulũ. Quem reꝵ ordinem et to
Iste uoluntate descendumt. alie
precipitantur iuite. Hec spõ¬
ce suscipiut̃ misteria ut ruen¬
tibus mauũ porrigant. ille co¬
guntur ingrate et tanto uel rã¬
to tprẽ in suscepto officio ꝑsene¬
raut. Et iterũ. Ex quo sequit᷑.
ut obuarios motus narũ certẽ¬
tur et mũdi. et post hunc queni¬
ncolimus. alius multo dissimi¬
lis mũdus fiat. Nullusq alius
diuersis casibus et profectibus uł
uirtutũ pͥmus uel iucioꝵ suppli¬
cus et in pũti et infuturo atq ĩ
rursũ finẽ cucsta pertrahere
nisi solus conditor om̃iũ deus
qui scit cansas ꝑpter quas alios
dimictat sua ꝑ frui uolũtate.
et de maioribusad ultima pau¬

Expanded text:
sponte subiecta est uanitati, sponte subiecta est uanitati, sed propter uoluntatem eius, qui eam subiecit in spe. etiterum: alii uero in singulis locis atque temporibus, quae solus artifex nouit mundi, gubernaculis seruiunt, quos angelos eius credimus. et post paululum: quem rerum ordinem et totistae uoluntate descendunt, aliae praecipitantur inuitae, hae sponte suscipiunt ministeria, ut ruentibus manum porrigant, illae coguntur ingratae et tanto uel tanto tempore in suscepto officio perseuerant. et iterum: ex quo sequitur, ut ob uarios motus uarii creentur et mundi et post hunc, quem incolimus, alius multo dissimilis mundus fiat. nullusque alius diuersis casibus et profectibus uel uirtutum praemiis uel uitiorum suppliciis et in praesenti et in futuro atque in rursus finem cuncta pertrahere, nisi solus conditor omnium deus, qui scit causas, propter quas alios dimittat sua perfrui uoluntate et de maioribus ad ultima pau
Abbreviated transcription (Latin):
eulis pristinis que fuerunt ante
nosis quod testimonium nõ solũ
fuisse seder futuros nindos esse te¬
st ane. non quo simus et pariter
eues fiant sed alius post alñ
habitatiluĩ et neram requiem
hpuo supos cstinio intelliat qiqr
q adniseuiora uescenderẽt. et de
innisibilibus ad iusibilia cõmigra¬
rent inentesq ad terram crassisq
corporibus indigerent autiqua be¬
atitudine fiuebantur. Unde con¬
ditor deus fecit eis congrua hini¬
libus locis corpora et nuudũ istiĩ ui¬
sibilem fabricauit ministrosq ob
salutem et correctionẽ eoꝵ qui te¬
ciderut̃ nusit inmudũ. equibus
alii certa obtinerent loc a et muĩ¬
di necessitatib obedirent. alii i¬
iic̃ta sibi officia singulisq tem¬
poribus que nouit artifex deus se¬
dula mente tractarent. Et ex his
et stelle que ab apło creatura dicũ¬
ti acteperunt. Que creatima
uauitati subiecta est. eo quod
crassis corcũdata corporibus et
aspec̾tin placeat. et tamẽ nõ

Expanded text:
culis pristinis, quae fuerunt ante culis pristinis, quae fuerunt ante nos . Quod testimonium non solum fuisse, sed futuros mundos esse testatur: non quod simul, et pariter omnes fiant, sed alius post alium: habitaculum et veram requiem apud superos existimo intelligi, quam ad inferiora descenderent, et de invisibilibus ad visibilia commigrarent, ruentesque ad terram, crassis corporibus indigerent, antiqua beatitudine fruebantur. Unde conditor Deus fecit eis congrua humilibus locis corpora, et mundum istum visibilem fabricatus est: ministrosque ob salutem et correptionem eorum, qui ceciderunt, misit in mundum: ex quibus alii certa obtinerent loca, et mundi necessitatibus obedirent: alii injuncta sibi officia, singulis quibusque temporibus, quae novit artifex Deus, sedula mente tractarent. Et ex his et stellae, quae ab Apostolo creatura dicuntur, acceperunt. Quae creatura vanitati subjecta est , eo quod crassis circumdata corporibus et aspectui pateat. et tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
q subiũgit. Et econtrario par¬
uuli licẽt pene lactantes malis re¬
plentur spiritibus. et ndiniuos
atq ariolos nispirautur intanutũ
utꝰ etiam denion phẏ touitus quos¬
dania renera etate possidebat quos
derelic tos esse apud prouidẽtiã
dei cum nichil tale fecerint ut
istius modi insamam sustinerent
Non est cuns qui uichil uult absq
deo fieri er onna uisticia iluis gu¬
beruari. Rursiunq de mundo
Nobis antem inquit placeremi
dum. et post istũ aliũ futurum
Dis discere qd̾ post cormptionem
hui inũdi aluis sit futuris: Au¬
di esanin loquenteni. Ernt celũ
nonũ et terra noua. que ego fo¬
rio perianere incõspectu iueo.
Tisnosse quõd aute fabricamistĩ
unidi a ul mũdi inpretereto fue¬
uut Austulta ectlesiasten Quid
est quod fuit. Ipsum quod eeut Et
quid est quod factũ est : ipsum qd
Autuꝵr est. Et nõ est ome nonũ Ib̾
solo ꝗ loquatur et diat nde
hoc nouĩ est. Iauiem̃ fiit in se¬

Expanded text:
que subiungit: et e contrario parque subiungit: et e contrario paruuli, licet paene lactantes, malis replentur spiritibus et in diuinos atque ariolos inspirantur in tantum, ut etiam daemon Pythonicus quosdam a tenera aetate possideat; quos derelictos esse apud prouidentiam dei, cum nihil tale fecerint, ut istius modi insaniam sustinerent, non est eius, qui nihil uult absque deo fieri et omnia illius iustitia gubernari. Rursumque de mundo: nobis autem, inquit, placet et dum et post istum alium futurum. uis discere, quod post corruptionem huius mundi alius sit futurus? audi Esaiam loquennovum, et terra nova, quae ego facio permanere in conspectu meo . Vis nosse, quod ante fabricam istius mundi, alii mundi in praeterito fuerint? Asculta Ecclesiasten: Quid est quod fuit? ipsum quod erit. Et quid est quod factum est? ipsum quod futurum est. Et non est omne novum sub sole, quod loquatur, et dicat: Ecce hoc novum est. Jam enim fuit in sae
Abbreviated transcription (Latin):
Et oussun exinimcii contrarusq
iurtutib m tautũ quosdam ꝑ multa
torã mlueribus sius adhibere ineda¬
tpra msir flueutia prius delicta cõ¬
stringere ut ad locũ trauseant opti¬
moris ⁊epus dixumnus m nifmitis
perpetiusq seculis in quibus ainina
subsistit et uiuit. sic nõ nullaseaꝵ
ad peiora corruere. nt ultimũ ialicie
locũ teneaut. et sic quosdam profi¬
cere. ut de ultimo malicie loco ad per¬
fectam uemant cõsimatãq uirtu¬
tem. Qiubus dictis conatur ostẽ¬
dere et homines i dest aninias fieri
posse demones. et rursũ demones
in augelicam redigi diguitatem¬
Atiiz in eodem uolumine. Sed et
hoc requirendũ. quare humana
anĩma mic̃ abhis nũc̃ ab aliis iir¬
tutibus ad diuersamoueatur. Et
putat quorũdã anteꝙͣ ueninent
pntorpore merta preceslisse uerẽ
illus iohis exultantis mutero ua¬
trs sue quãdo aduocẽ salutatio¬
ius mariꝰ iidignã se cõfabulatio¬
ne euis elizabeth cõfitetur Statĩ¬

Expanded text:
 contrariisque uirtutibus in tantum quosdam per multa tempora uulneribus suis adhibere medicinam et fluentia prius delicta constringere, ut ad locum transeant optimorum. saepius diximus in infinitis perpetuisque saeculis, in quibus anima subsistit et uiuit, sic nonnullas earum ad peiora corruere, ut ultimum malitiae locum teneant, et sic quasdam proficere, ut de ultimo malitiae gradu ad perfectam ueniant consummatamque uirtutem. quibus dictis conatur ostendere et homines, id est animas, fieri posse daemones et rursum daemones in aAtque in eodem volumine: « Sed et hoc requirendum, quare humana anima nunc ab his, nunc ab aliis virtutibus ad diversa moveatur. » Et putat quorumdam antequam venirent in corpora, merita 925 praecessisse, ut est illud Joannis exultantis in utero matris suae, quando ad uocem salutationis Mariae indignam se confabulatione eius Elisabeth confitetur. statim
Abbreviated transcription (Latin):
et stellis siłr sentiamus qd ex caus
procedentib licer inuite cõpulsẽ n
subici uanitati. Ob prenna futino¬
rũ nõ suam facere sed creatorisuro¬
lũ fatẽ a quo in hoc officia distribu¬
ra sunt. Ignem quoq gehenue et
toriuenta que stuptura scã pecta¬
toribus cõiuiatur. nõ potiut m
supplicus sed in conscientia petorin
quprndo dei uirtute et potençia om¬
nis meuioria delictoꝵ ante oculos
mros ponitur. et ueluti quibusdã
semunibus in amina derelictisaru¬
uorsa ilicioꝵ seges exoritur. et quit¬
quid feceramuis in iuta uel turpe uł
iuipĩ ouũseoꝵ in cõspectu ño pic¬
tura destribitur ac pret̾itas uolup¬
tates iuens ituens cõstiencie pum¬
tur ardore et penitudius stimulis
cõfoditur. Et iterũ. Nisi forte cor¬
pus hoc piugne atq terrenũ caligo
or renebre nonuuãde sunt. ꝑ quod
cõsinuato hoc mũdo cui uccẽ fuerit

Expanded text:
et stellis similiter sentiamus, quod ex causis et stellis similiter sentiamus, quod ex causis praecedentibus licet inuitae conpulsae sint subici uanitati, ob praemia futurorum non suam facere, sed creatoris uoluntatem, a quo in haec officia distributae sunt. Ignem quoque gehennae et tormenta, quae scriptura sancta peccatoribus comminatur, non ponit in suppliciis, sed in conscientia peccatorum, quando dei uirtute et potentia omnis memoria delictorum ante oculos nostros ponitur et ueluti ex quibusdam seminibus in anima derelictis uniuersa uitiorum seges exoritur et, quidquid feceramus in uita uel turpe uel inpium, omnis eorum in conspectu nostro pictura describitur ac praeteritas uoluptates mens intuens conscientiae punitur ardore et paenitudinis stimulis con-foditur. et iterum: nisi forte corpus hoc pingue atque terrenum caligo et tenebrae nominandae sunt, per quod consummato hoc mundo, cui necesse fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
desistant. Sicut enĩ uenit dñs atq
saluator querere et saluũ facere. qħ
perierat et perditũ esse desistiti. siq᷑
aiã que perierat ob cuius salutem
uenit dñs cũ salua facta fuerit aĩa
esse cessabit. Ilud quoq pariterie.¬
quirendũ utrũ sicut ꝑditũ aliquãdo
nõ fuit perditũ et erit tpũs qñ perdi¬
tũ nõ erit. sĩc et amma fuerit ali¬
quando nõ anima. Et fore tpũs qñ
nequaquã anima ꝑseueret. Et post
multũ de anima tractatũ hec m¬
tulit Noore. idest inẽs coruiens stã
est anima. Et rursũ anima istrue¬
ta uirtutib inens fiet. Quod et de
anima esau scrutantes possius in¬
uenire ꝓpter antiqua peccata eũm
deceriori uita essẽ dampnatũ. Et de
celestib ⁊equirendũ est qd̾ nõ eo tp̃ee
quo factus est nuĩdus solis aminra
n quodcũq eam appelłari oporret¬
esse ceperit. sed anteꝙͣ lucẽs illud
et ardenscorpus intraret. Delima

Expanded text:
desistant. sicut enim uenit dominus atque desistant. sicut enim uenit dominus atque saluator quaerere et saluum facere, quod perierat, et perditum esse desistet, sic anima, quae perierat et ob cuius salutem uenit dominus, cum salua facta fuerit, anima esse cessabit. illud quoque pariter requirendum, utrum, sicut perditum aliquando non fuit perditum et erit tempus, quando perditum non erit, sic et anima fuerit aliquando non anima, et fore tempus, quando nequaquam anima perseueret. et post multum de anima tractatum hoc intulit. vovg, id est mens, corruens facta est anima et rursum anima instructa uirtutibus mens fiet. quod et de anima Esau scrutantes possumus inuenire, propter antiqua peccata eum in deteriori uita esse damnatum. et de caelestibus requirendum est, quod non eo tempore, quo factus est mundus, solis anima — uel quodcumque eam appellari oportet-esse coeperit, sed antequam lucens illud et ardens corpus intraret. de luna
Abbreviated transcription (Latin):
cienuur deo. et deus fuerit onna
in om̃ib: aut quomꝰͦ xp̃o subiecta
cum ip̃o xp̃o subitientur deo et in u¬
muĩ fediis artant᷑. ita omis substãtia
redigetur in optimã qualitatẽ et
dissoluetur in eternũ quod purioris¬
et sumplicioris uature est Aut corte
ra que hanc ipam terram firtũam¬
bit uertigine. et dicitur celũ. in scõꝵ
habitaculũ seruabitur. Cunhot dr¬
cat. nonuc in ainfestissime gẽniu
in eodem libro. Restatut mmnsibilis
sit deus. Si autẽ miusibilis ꝑnatu¬
rai est. neq faluator iusibisis eritt
ex inferiorib. Nulla aha aunnaq̃
ad corpus descendit huãnũ puram
et germauã similitudinẽ segai in se
paroris expressit: insi illa deqͣ salua¬
tor loquitur. Nemo tollit abne am
nã mẽa. sed ego ponã eã a me ĩpso.
Et in alioloco. Pnde cũ anteneso.
cautione tract andũ est ne forte cũ
anime salutẽ fuerint cõse qute ierad
beatã iutã peruenerint. anume ene

Expanded text:
ciemur Deo, et Deus fuerit omnia ciemur Deo, et Deus fuerit omnia in omnibus: aut quomodo Christo subjecta, cum ipso Christo subjicientur Deo, et in unum foedus arctabuntur: ita omnis substantia redigetur in optimam qualitatem, et dissolvetur in aetherem, quod purioris simpliciorisque naturae est: aut certe ra, quae hanc ipsam terram circum ambit vertigine, et dicitur coelum; in sanctorum habitaculum conservabitur. » 6. Cum haec dicat, nonne manifestissime gentium in eodem libro: « Restat ut invisibilis sit Deus. Si autem invisibilis per naturam est, neque saluatori uisibilis erit. etin inferioribus: nulla alia anima, quae ad corpus descendit humanum, puram et germanam similitudinem signi in se prioris expressit, nisi illa, de qua saluator loquitur: nemo tollit animam meam a me, sed ego ponam eam a me ipso. etin alio loco: unde cum infinita cautione tractandum est, ne forte, cum animae salutem fuerint consecutae et ad beatam uitam peruenerint, animae esse
Abbreviated transcription (Latin):
duerit incorruptionẽ. et morta¬
le hoc induerit ĩ mortalitatẽ. ab¬
sorbetur mors in uctoriã in cor¬
tura corporea tolletur emediot
qua sola mors potest operari. Et
post paululũ si hec nõsũt cõtra¬
ua fidei. forsitan sine corporibus
qũ ei ad perfectũ subiecti fueriĩ.
Et in codem loco. Subiecti fuerĩt
omẽs deo. Om̃es deposituri siunit
corpora et tũc corporaliũ rerũ
uuiuersa natura soluctur mi
cessitas postularit oblapsum ⁊a¬
tionabiliũ creaturaꝵ riusis
istens. Deusem̃ incertanẽ et in¬
luctamen auimas dereliquit ut
intelligant plenã cõsuarãq uic¬
toriam. nõ ex propria se fortitudi¬
ue sed ex dei grã cõsequtas. et id¬
tirto arbitror ꝓuarietate causaꝵ
diuersos unĩdos fieri. et elidi et¬
rores eoꝵ qui similes siu mũdos
esse cõtendũt. Et iteꝵ ẽ riplex g
e quibus que uera et melior sit
lector inquirat Aut enĩ sinecor¬
pore niuemius. cũ subiecti xp̃o ssibi¬

Expanded text:
nduerit incorruptionem et mortanduerit incorruptionem et mortale hoc induerit inmortalitatem, absorbetur mors in uictoriam tura corporea tolletur e medio, in qua sola potest mors operari. et post paululum: si haec non sunt contraria fidei, forsitan sine corporibus quando ei ad perfectum subiecti fuerimus. etin eodem loco: cum s u biecti fuerint omnes deo, omnes deposituri sunt corpora et tunc corporalium rerum uniuersa natura soluetur in cessitas postularit, ob lapsum rationabilium creaturarum rursus existent. deus enim in certamen et luctamen animas dereliquit, ut intellegant plenam consummatamque uictoriam non ex propria se fortitudine sed ex dei gratia consecutas. et idcirco arbitror pro uarietate causarum diuersos mundos fieri et elidi errores eorum, qui similes sui mundos esse contendunt. et iterum: triplex ergo e quibus quae vera et melior sit, lector inquirat. Aut enim sine corpore vivemus, cum subjecti Christo, subji
Abbreviated transcription (Latin):
Nec iuquit iuxta urãm sentẽtiã
no sunitꝰ doginata sed quesita rãta
atq pioiecta ue peuitus intracta
ta epycurũ uno epr̃e pliuimos. et
suis suuiles. sed post aiterius ũdi¬
finem alternis cẽ pͥncipiũ. et ante
hunc nrm mũdũ. aliũ fuisse inũ¬
dum. et post hũc aliũ rilr sũ futũ¬
rũ. et post illũ aliũ ⁊ ur sum q arcte¬
ios post ceteros. Et ad dubitat ut
futurus sit mũdus alteri imũdo ita
ex onũi parte cõsimilis at milło inter
se distare uideautur artitulo. antor¬
te mĩꝙͣ mũdus alt̾i mũdo extotor
distretus et siuilis sit futunis. Rur¬
sumq post mnodũ Si omĩa inquit
ut ipe disput ationis ordo compellit
siue corpore uxerint cõsumetur
corporalis uniuersa natiura etrie¬
digetur in uichiluã que aliquãdo
quo usus eius iteꝵ necessaris sit
Et in consequẽtibus Sin autem
ut ratione et scripturaꝵ aucte
mõstratũ est. coruiptiuit̃ hoc m¬

Expanded text:
haec, inquit, iuxta nostram sententiam haec, inquit, iuxta nostram sententiam non sint dogmata sed quaesita tantum atque proieta Epicurum, uno tempore plurimos et sui sfinem alterius esse principium et ante hunc nostrum mundum alium fuisse mundum et post hunc alium rursum futurum et post illum alium rursumque ceteros post ceteros. et addubitat, utrum futurus sit mundus alteri mundo ita ex omni parte consimilis, ut nullo inter se distare uideantur, an certe numquam mundus alteri mundo ex toto indiscretus et similis sit futurus. rursumque post modicum: si omnia, inquit, ut ipse disputationis ordo conpellit, sine corpore uixerint, consumetur corporalis uniuersa natura et redigetur in nihilum, quae aliquando quo usus eius iterum necessarius sit. etm consequentibus: sin autem, ut ratione et scripturarum auctoritate monstrat um est, corruptiuumhoc i
Abbreviated transcription (Latin):
in peiori conditione eruut quã nẽ
suut. Hec admeliorẽ statũ perue¬
ment quia diuer si motus et uarie
uoluntates in utranq partẽ diuer¬
sum accipient statũ idẽ utetan¬
guli honines uel demones. etraur¬
sum ex hishomines uel angeli fi¬
ant. Cũq omĩa nario sermone
tractasset asserens diabolũ nẽ¬
esse incapacem uirtutis. et tameu
net dum uelle capere uirtutem
As extieinũ sermone latissimo dis¬
putauit angelũ siue aiam aut cer¬
re demonẽ quos unius asserit na
ture sed diuersaꝵ uoluntatũ pro
magintudine negligẽtie et stulti¬
cie iumientũ possẽ fieri et pro dolo¬
re penarñ et igins ardore magis
eligere nt brutũ animal sit et i
aquis habitet ac fluctib et corpus
assumere huĩ uelllus pecoris nt
nobis nõ solũ quadrupedũ sed et
pistiũ corpora sint timenda ut
adextremã ue reneretur pytago¬
⁊ ici dogmatis ixus qui asseritos¬
tam nefandam disputationemo
qua lectoris aniniũ nulnerat

Expanded text:
in peiori condicione erunt, quam nunc in peiori condicione erunt, quam nunc sunt. hae ad meliorem statum peruenient, quia diuersi motus et uariae uoluntates in utramque partem diuersum accipient statum, id est, ut et angeli homines uel daemones et rursum ex his homines uel angeli fiant. cumque omnia uario sermone tractasset adserens diabolum non incapacem esse uirtutis et tamen necdum uelle capere uirtutem, ad extremum sermone latissimo disputauit angelum siue animam aut certe daemonem, quos unius adserit esse naturae sed diuersarum uoluntatum, pro magnitudine neglegentiae et stultitiae iumentum posse fieri et pro dolore poenarum et ignis ardore magis eligere, ut brutum animal sit et in aquis habitet ac fluctibus, et corpus adsumere huius uel illius pecoris, ut nobis non solum quadrupedum sed et piscium corpora sint timenda. et ad extremum, ne teneretur Pythagorici dogmatis reus, qui adserit μtam nefandam disputationem, qua lectoris animum uulnerauit:
Abbreviated transcription (Latin):
ne om̃iũ hoc esse futura corpora
quod nuẽ est aer et celũ. Et si qd̾¬
est aliud corpus sincerius et purius
intelligipotest. Quod cũ ita sit:
quid de resurrectione sentiat per¬
spicuũ est. Solem quoq et luuam
mo quomõ nos homines ob quedã
his simius circũdati corporibus
que grassa sunt et pinguia . sic et
celi luminaria taliauel talia acce¬
pisse corporaat plus uel minus lu¬
crant et demones ob maiora delic¬
ta aereo corpore esse uesticos. Omẽz
creaturã scdnĩ apłm uanitati esse
subiectam et liberar in reuelatio¬
urm deifilioꝵ. At ne quis putet
nr̃m esse quod dicinuis ipsuis uer¬
ba poranius. Infine atq in cõsũ¬
matione mũdi quãdo uelut de qui¬
busdam repagulis atq carceribus
misso fueruit a dnõ a linne et rati¬
onales treature. alias eoꝵ tardius
incedere obsegintien. alias ꝑuicie
uolare cursu propter idustriam.
Cinq omẽs liberũ habeant ar¬
bitaũ. et sponte sua uel curtutes/

Expanded text:
ne omnium hoc esse futura corpora, ne omnium hoc esse futura corpora, quod nunc est aether et caelum et si quod aliud corpus sincerius et purius intellegi potest. quod cum ita sit, quid de resurrectione sentiat, perspicuum est. solem quoque et lunam mo, quomodo nos homines ob quaedam peccata his sumus circumdati corporibus, quae crassa sunt et pinguia. sic et caeli luminaria talia uel talia accepisse corpora, ut uel plus uel minus luceant, et daemones ob maiora delicta aerio corpore esse uestitos. omnem creaturam secundum apostolum uanitati esse subiectam et liberari in reuelationem filiorum dei. ac ne quis putet nostrum esse, quod dicimus, ipsius uerba ponamus: in fine atque in consummatione mundi, quando uelut de quibusdam repagulis atque carceribus missae fuerint a domino animae et rationabiles creaturae, alias earum tardius incedere ob segnitiem, alias pernici uolare cursu propter industriam. cumque omnes liberum habeant arbitrium et sponte sua uel uirtutes
Abbreviated transcription (Latin):
mundis quando iuxta esaĩam scliũ
et terra noua fient. Qui uero nõ
fuernt meriti ut per genus homi¬
ni reuertantur ad pristimĩ statũ
feut diabolus et angeli eius et pes¬
simi deniones. ac prouarietate nieri¬
toꝵ in singulis mũdi diuersa officia
sortientus. Ipsosq deniones et nec¬
tores tenebrarũ in aliquo mũdouł
mũdis. si uoluerint ad meliora con¬
uerti fieri homines. et sic ad anti¬
quũ iedne principiũ. ita duĩ taxat
ut per supplicia atq tormenta que
uel multo uel brem tprẽ sustinple¬
uint in homimĩ erudita corporib.
rursimi ueniant ad angelorũ fa¬
stigia. Ex quo cõsequẽti iatione
monstrari om̃es rationabiles cre¬
aturas ex omĩb posse fieri nõ se¬
niel et subito sed frequẽtius. Nos¬
q et angelos futuros et demones si
Egerimus negligentius et iur situ
demones si uoluerint capere uirtu¬
tes peruenire adangelicam digni¬
tatem. Corporales quoq substãtias

Expanded text:
mundis, quando iuxta Esaiam caelum mundis, quando iuxta Esaiam caelum et terra noua fient. qui uero non fuerint meriti, ut per genus hominum reuertantur ad pristinum statum, fient diabo lus et angeli eius et pessimi daemones ac pro uarietate meritorum in singulis mundis diuersa officia sortientur. ipsosque daemones ac rectores tenebrarum in aliquo mundo uel mundis, si uoluerint ad meliora conuerti, fieri homines et sic ad antiquum redire principium, ita dumtaxat, ut per supplicia atque tormenta, quae uel multo uel breui tempore sustinuerint, in hominum eruditi corporibus rursum ueniant ad angelorum fastigia. ex quo consequenti ratione monstrari omnes rationabiles creaturas ex omnibus posse fieri, non semel et subito sed frequentius, nosque et angelos futuros et daemones, si egerimus neglegentius, et rursum daemones, si uoluerint capere uirtutes, peruenire ad angelicam dignitatem. Corporales quoque substantias
Abbreviated transcription (Latin):
nacuari. ut ad iudicia ueniens i¬
rationabiliũ iumẽtoꝵ possit grasso
corpore colligari. Et in sequẽtibus
Spbusinquit moti disputatiom¬
bus arbitramur sponte sua alios
esse in uño scõꝵ et uinisteriodei
alios obculpam ꝓpriam de sc̃imonia
corruentes in tautã negligẽtiã cor¬
zuisse ut etiam in cõtratias fortitu¬
dines uerterentur. Rursũq nasci
ex fine principiũ et oc principio fi¬
nem. et ita cuncta uariari ut et̃
qui nũt homo est possit i alio mũ¬
do demonfieri. et qui demon est si
negligentius egerit incrassiora cor¬
pora cplugetur. nel homofiat. Sicq
permiscet onnã ut de archangelo
possit diabolus fieri. et rursũ diabo¬
lus m angelũ reuertatur. Qui
uero fluctuauerint et motis pedi¬
bus nequaꝙͣ omũo corruerint. subi¬
cientur dispensandi et regendi.
atq meliora gubernandi/. Prici¬
patib. potestatibus thronis. domi¬
uationibus. et forsitan ex his hom̃
constabit genus. In mio aliquostu

Expanded text:
uacuari, ut ad uitia ueniens iuacuari, ut ad uitia ueniens inrationabilium iumentorum possit crasso corpore conligari. et in consequentibus: quibus, inquit, moti disputationibus arbitramur sponte sua alios esse in numero sanctorum et ministerio dei, alios ob culpam propriam de sanctimonia corruentes in tantam neglegentiam corruisse, ut etiam in contrarias fortitudines uerterentur. rursumque nasci ex fine principium et ex principio finem et ita, cuncta uariari, ut et, qui nunc homo est, possit in alio mundo daemon fieri et, qui daemon est, si neglegentius egerit, in crassiora corpora religetur, id est homo fiat. sicque permiscet omnia, ut de archangelo possit diabolus fieri et rursum diabolus in angelum reuertatur. qui uero fluctuauerint et motis pedibus nequaquam omnino corruerint, subicientur dispensandi et regendi adque meliora gubernandi principatibus, potestatibus, thronis, dominationibus; et forsitan ex his hominum constabit genus in uno aliquo ex
Abbreviated transcription (Latin):
gnitudine sua quodãmodo inuisi¬
bilis sit. et alterius que sub oculos
cadat point exemplũ. priori pa¬
trem posteriori filiũ compaans:
Deũ prem̃ om̃ipotẽtem appelłat
bonũ et perfecte bonitatis filiũ
nõ esse bonũ sed auram quãdani
et naginẽ bonitatis. Ut nõdica¬
tim ab solute bonus. sed cũ additã¬
mento pastor bonus et crt̾a. Ter¬
eiun dignitate et honore post pa¬
trem et filũ asserit spiñ scut. dx
quo cum ignorare se dicat utrum
fuctus sit an infoctus inposteri¬
oribuis quid inde sensent expresit
Nichil absq solo deo patie nuses tũ
esse confirmaus. filii quoq imino
ioreu patris fortitudinẽ esse quã filu
spũs scĩ maiorẽ esse uirtutẽ ceteris
que scã dicintur Cuiq uenisser
Aiationabiles creaturas et dixisser
casper uegligentiam ad terrena cor¬
pora esse dil apsas. etiam hec addidit
Gt uidis negligenne est atq desidie
nitantũ unũqnẽq defluere atq e¬

Expanded text:
 et magnitudine sua quodam modo inuisi et magnitudine sua quodam modo inuisibilis sit, et alterius, quae sub oculos cadat, ponit exemplum priori patrem, posteriori filium conparans. deum patrem omnipotentem appellat bonum et perfectae bonitatis, filium non esse bonum sed auram quandam et imaginem bonitatis, ut non dicatur absolute bonus, sed cum additamento \'pastor bonus\' et cetera; tertium dignitate et honore post patrem et filium adserit spiritum sanctum. de quo cum ignorare se dicat, utrum factus sit an infactus, in posterioribus, quid sentiret, expressit nihil absque solo deo patre infactum esse confirmans, filium quoque minoriorem patris fortitudinem esse quam filii sancti spiritus maiorem esse uirtutem ceteris, quae sancta dicuntur. Cumque uenisset ad rationabiles creaturas et dixisset eas per neglegentiam ad terrena corpora esse delapsas; etiam haec addidit: grandis neglegentiae atque desidiae est in tantum unumquemque defluere atque e
Abbreviated transcription (Latin):
Ita i illis confusa sint onña et
ut o rdine in plerisq et scusu care¬
ant. Quãobrem petis auite hine
ut ip̃m adte exemplardirigamqd̾
a nie ol i translatum et nnabo ddi
fraditũ a supradicto fiatir peruer¬
se editũ est. Accipeigitur quodre¬
tisti. sed ita ut scias detesta isda tibi
in eis esse quã plurnna. et uixta ser¬
miouẽ dnĩ iutor scorpiones et colubres
icedendũ. Ut est illud et stati
naturani inisebilem etiam a filio
nõ uideri. filiũ qui sit imago iiui¬
sibilis patris. cõparatũ patas np̃eo
ueritatem. Apud uos aut̃ qui deie
onũpotentis nõ possunus ⁊ocipe
uertatem imaginariã ueratater
iuderunt maiestas ac magintudo
maioris quodã modo crcãscripta sen¬
tiatur infilio. Deũ patrẽ esse lien¬
men nicõprehen sibile.xpmũ collau¬
datione patris splendoreui esse per¬
paruũ. Qui apud nos pio imbecii¬
aitate nrã maginis esse iitratur
Duaꝵ statuarũ maioris et p̃arini

Expanded text:
ita in illis confusa sunt omnia, ut ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in plerisque et sensu careant. quam ob rem petis, Auite carissime, ut ipsum ad te exemplar dirigam, quod a me olim translatum et nulli alii traditum a supra dicto fratre peruerse editum est. Accipe igitur, quod petisti, sed ita, ut scias detestanda tibi in eis esse quam plurima et iuxta sermonem domini inter scorpiones et colubros incedendum, ut est illud — et statnaturam inuisibilem etiam a filio non uideri; filium, qui sit imago inuisibilis patris, conparatum patri non esse ueritatem; apud nos autem, qui dei omnipotentis non possumus recipere ueritatem, imaginariam ueritatem uideri, ut maiestas ac magnitudo maioris quodam modo circumscripta sentiatur in filio; deum patrem esse lumen inconprehensibile;  Christum conlatione patris splendorem esse perparuum, qui apud nos pro inbecillitate nostra magnus esse uideatur. duarum statuarum, maioris et paruulae
Abbreviated transcription (Latin):
sanctusiur pamma¬
chius ad mecuius dã
cedulam musit que o¬
rigenis item praxinin iter pretata
uolumina continerent. inimo ui¬
ciata. Hoc magnopere postulaus
ut grecam seruaiet ueritaten la¬
tina translatio. et mutrãq partẽ
seu bene seu male dixisset ille qui
scribit absq irerpretis patroinio
romana ligna cognosteret. Feciut
uoluit. misiq ei libros. Quos ciun
legisset exhorrnt. et iecludene
scrinio. ne prolati nuulgus mł¬
toꝵ animos uulneratent. a quodã
sediũ stcentiam ad̾ legendũ rogatus
ut traderet quasi st atiu reddituro
propter angustiam tprĩs fraudem nõ
potuit suspicari. Qui accepear leo¬
gendos adhibitis notarus opis omie do¬
supsit et multo telerius quã ꝓ mise¬
rat codicem ⁊ eddidit eadeluq tonis¬
ritate. ot ut leuius dicam ieptia qs
male surripuerat. peiuisalus credidit
Et quia difficile grandes libros et de
rebus inpsticis disputantes uotarit̃
possunt sernare compendia preser¬
tim qui furtim celeriterq drctar

Expanded text:
sanctus uir Pammachius ad me cuiusdam scidulas misit, quae Origenis JIEQV agxcdv interpretata uolumina continerent, immo uitiata, hoc magnopere postulans, ut Graecam ueritatem seruaret Latina translatio et in utramque partem, seu bene seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio Romana lingua cognosceret. feci, ut uoluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit et recludens scrinio, ne prolati in uulgus multorum animos uulnerarent, a quodam secundum scientiam, ad legendum rogatus ut traderet quasi statim reddituro, propter angustiam temporis fraudem non potuit suspicari. qui acceperat legendos, adhibitis notariis opus omne descripsit et multo celerius, quam promiserat, codicem reddidit. eademque temeritate et—ut leuius dicam — ineptia, quod male subripuerat, peius aliis credidit. et quia difficile grandes libros et de rebus mysticis disputantes notarum possunt seruare conpendia, praesertim qui furtim celeriterque dictantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uascotiomelic. Et rursũ nas aliud
quod ex antenori culpa cõturelie
noniẽ acceperat.si in presenti uira
namẽ⁊ uoluorit. in nouacreatione
frat nas sant tificatũ et utile dnõ
inom̃o opiu boiã paratũ. Sitetĩq
subiugit. Ego arbitror posse quos¬
dam homines a paruis uicus inci¬
pientes ad tantã nequitiã peruem¬
re sutramen noluenlt ad meliora
eouerti et por penitẽtiã emẽdare pcta.¬

Expanded text:
uas contumeliae et rursum uas aliud, uas contumeliae et rursum uas aliud, quod ex anteriori culpa contumeliae nomen acceperat, si in praesenti uita corrigi uoluerit in noua creatione fiet uas sanctificatum et utile domino, in omne opus bonum paratum. statimque subiungit: ego a rbitror posse quosdam homines a paruis uitiis incipientes ad tantam nequitiam peruenire, si tamen noluerint ad meliora conuerti et per paenitentiam emendare pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uoliunms de per fectione nra disputãs
nitulit. Cũ q in tantũ profeceriniis ut
nequaquã carnes et corpora forsitani
ne amnno. quidem fuerimus. sed mens
et sensus ad porfectũ uenieus nullo¬
q pturbationĩ nubilo caligatus. nitu¬
obitur rationales intelligibilesq sub¬
stantias fatie ad faciem. In libro quo¬
q tercio hec uicia cõtuẽtur Sinautẽ
bmed reci piemus quod ex precedẽtib
causis aliuduas in honorem aliudĩ
cõtinueliam sit creatim : cur non
reciurauius ad anune archanũ et
intelligamus ẽam egisse antiquitus
propter quod in altoro delata inalt̾o
odib habita sit anteꝙͣ n iacob cor¬
pore supplantaretur. et m esan plã¬
Ho teneretur a fratre. Et iterũ Lot
aut̃alie amie fuerint inhonoren.
alie nicõtiuneliam materiaꝵ can¬
sarũ q merita precesserunt. Et in
codesu loco Nosautem ex precede¬
tibus ineritis uas quod in honoren
fuerit fabricatũ si nõ dignũ uoça¬
bulo suo opus fecerit in alio sclo fiet¬

Expanded text:
uoluminis de perfectione nostra disputans intulit: c u mque in tantum profecerimus, ut nequaquam carnes et corpora, forsitan ne animae quidem fuerimus, sed mens et sensus ad perfectum ueniens nulloque perturbationum nubilo caligatus, intuebitur rationabiles intellegibilesque substantias facie ad faciem. In libro quoque tertio haec uitia continentur: sin autem semel recipimus, quod ex praecedentibus causis aliud uas in honorem, aliud in contumeliam sit creatum, cur non recurramus ad animae arcanum et intellegamus eam egisse ° antiquitus, propodio habita sit , antequam in Jacob corpore supplantaret, et in Esau planta teneretur a fratre ? » Et iterum: « Ut autem aliae animae fierent in honorem, aliae in contumeliam, materiarum causarumque merita praecesserunt. Et in eodem loco: Juxta nos autem ex praecedentibus meritis, vas quod in honorem fuerit fabricatum, si non dignum vocabulo suo opus fecerit, in alio s
Abbreviated transcription (Latin):
ut nobis ur̃os tubuatis aspectus et
per occasionẽ scõꝵ locoꝵ tanto dite¬
tis inunere. Certe si consortia dis¬
plicuerint adorasse ubi steterunt pe¬
des dñi pars fidoi est. et quasi ⁊ ecen¬
tia natiuitatis et cruicis et passioms
uidisse uestigia. Opusculoꝵ ineoꝵ
quia plurima uolauerunt deni¬
dulo suo er temerario e ditioms ho¬
nore uulgata sunt. nichiliuisi ne
cadem forsitansque habebas. Qui¬
si exemplaria libuerit inutiiari. uel
a stã marcella que manet inauenti¬
no uel a loch tpris ur̃i donimione
uiro stissimo acciꝑe poteris. Ego
autem operiens presentiã tuã aut
totũ dabo cũ affueris. aut si hoc a¬
lique nupedierint difficultates. q̃¬

Expanded text:
ut nobis uestros tribuatis aspectus et ut nobis uestros tribuatis aspectus et per occasionem sanctorum locorum tanto ditetis munere. certe, si consortia displicuerint, adorasse, ubi steterunt pedes domini, pars fidei est et quasi recentia natiuitatis et crucis ac passionis uidisse uestigia. Opusculorum-meorum, quia plurima euolauerunt de nidulo suo et temerario editionis honore uulgata sunt, nihil misi, ne eadem forsitan mitterem, quae habebas. quodsi exemplaria libuerit mutuari, uel a sancta Marcella, quae manet in Auentino, uel a LQth temporis nostri, Domnione, uiro sanctissimo, accipere poteris. ego autem opperiens praesentiam tuam aut totum dabo, cum adfueris, aut, si hoc aliquae impedierint difficultates, q
Abbreviated transcription (Latin):
gauisus quidem sũ testio¬
nio honesti et eloquẽtissum uiri.
sed in memet rouersus satis dolui
in dignũ tautis laudibus atq preconio
opprimi potius ꝙͣ leuari. Scis enĩ dog¬
ma nr̃m hũilitatis tenere uexillũ. et ꝑ
ima gradientes. ad sũma nos staudere.
Quõtus igitur ego uel quãtus sum ut
crudite uocis testimoniũ ut michi ab
eo palma clequẽtie deferatur qui stri¬
bendo disercissime de terruit ne stribe¬
rom. Uerũtanẽ audendũ est. et cari¬
tas que nõ querit que sua sũt. sed que
proxuni reddat salutationis officia.
gratulor tibi et saucte atq uenerabi¬
li sorori tue feremille que de ponyaroe
calcatis fluctib scłi ad xp̃i transquil¬
la peruenit. quãquã hoc imnius uati
cuo erua ui inte edes dauiel appel¬
latũ desi derioꝵ uirũ. et amicũ dei.
quia misteria euis stire desiderauit
Itaq qd̾ uenerabilis paula ine est de¬
precata ut faterẽ. sponte fatio hor¬
torq uoset precor per dm̃ cacitatez

Expanded text:
gauisus quidem sum testimonium honesti et eloquentissimi uiri, sed in memet reuersus satis dolui indignum tantis laudibus atque praeconio opprimi me potius quam leuari. scis enim dogma nostrum humilitatis tenere uexillum et per ima gradientes ad summa nos scandere. quotus igitur ego uel quantus sum, ut eruditae uocis merear testimonium, ut mihi ab eo palma eloquentiae deferatur, qui scribendo disertissime deterruit, ne scriberem? uerumtamen audendum est et caritas, quae non quaerit, quae sua sunt, sed quae proximi, reddat salutationis officia, Gratulor tibi et sanctae atque uenerabili sorori tuae Serenillae, quae psptov6{j.ois calcatis fluctibus saeculi ad Christi tranquilla peruenit, quamquam hoc. nominis uatiappellatum \'desideriorum uirum\' et amicum dei, quia mysteria eius scire desiderabat. itaque, quod uenerabilis Paula me est deprecata, ut facerem, sponte facio hortorque uos et precor per domini caritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
theodosi principis que stripseriui
breuiter anuotare. Quẽ librũ cũ
a supra dictis sumpseris quit quid
demdicenimus habueris paula¬
tun scribi fatiami si uolueris.

Expanded text:
t Principis  quae scripserim breviter annotare: quem librum cum a supradictis sumpseris, quidquid de indice minus habueris, paulatim scribi faciam, si volueris.