comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exercitꝰ. exoletoꝵ greges. effusionem
sanguinis. & instar suis in om̃i ceno
libidinũ uolũtabra. & tumͥ olim mor¬
tuã de sepulchro uxorculã ꝓtrahis qũa
idõ accepi ne facerẽ qđ fecisti. Audiant
horrea nr̃a cõplentur. Audiant catecu¬
mini qui s̃ fidei candidati. ne uacores
ducant ante baptisma. ne honesta un-¬
gant matrimonia: sed sco toꝵ & athigoto¬
rũ ritu acceđdẽ publica platonis. ꝓmis¬
cuas uxores cõmunes liberos habent:
Immo caueant qualecũq uocabulum
coniugis. ne post quã inxp̃o crediđint
noceat eis qđ aliquando ñ coneubinas
nec meretrices sed uaores habuerint.
Recolat unꝰquisq conscientiã suã: et

Expanded text:
exercitus, exoletorum greges, effusionem exercitus, exoletorum greges, effusionem sanguinis, et instar suis in omni coeno libidinum volutabra; et tu mihi olim mortuam de sepulcro uxorculam protrahis: quam ideo accepi, ne facerem quod fecisti? Audiant horrea nostra complentur: audiant catechumeni, qui sunt fidei canditati, ne uxores ducant ante baptisma, ne honesta jungant matrimonia; sed Scottorum et Atticotorum ritu, ac de Republica Platonis, promiscuas uxores, comimmo caueant qualecumque uocabulum coniugis, ne, postquam in Christo crediderint, noceat eis, quod aliquando non concubinas nec meretrices, sed uxores habuerint! Recolat unusquisque conscientiam suam et
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ eũ qui scđm doctrinã est fidelẽ
sermonẽ: ut possit edchortari indoctri¬
na sana. & contradicentes reuincere.
erint quia illud nom̃ dignitatis est.
hoc ȩtatis. iubent᷑ monagami in deri¬
cũ adlegi. Certe de baptiratis apłiser¬
mo.ẽ. nemo dubitat. Sigͦ omĩa quae
in ordinatione quęruntur epĩ ñ p̃iudi
cant ordinando. licet ea ante baptisma
ñ habuerit. quęrit᷑ enĩ quid sit. & ñ
qđ fuerit. quare solũ nom̃ uxorisim¬
pediat. qđ solũ peccatũ ñ fuit: dicis qͥa
peccatũ ñ fuit. ldcirco ñ. ẽ dimissũ in
baptismate. Rem nouã audio: quia pec¬
catũ ñ fuit. in peccatũ reputabit᷑. Omĩa
scorta & publicȩ colluuiones. sordes. im¬
pietas in dm̃. parricidiũ. & incestũ in
parentes atq in exetra ordinarias uo-¬
luptates. utriꝰq sexcus mutata natura.
xp̃i fonte purgant᷑. Uxoris inherebt̃
maculȩ. & lupanaria thalamis prȩfe.¬
rentur: Ego ñ tibi imputo meretricũ

Expanded text:
 qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere. byteri fuerint, quia illud nomen dignitatis est, hoc aetatis - iubentur monogami in clerum adlegi. certe de baptizatis apostoli sermo est — nemo dubio tat —: si ergo omnia, quae in ordinatione qucant ordinando, licet ea ante baptisma non habuerit quaeritur enim quid sit, et non quid fuerit quare solum nomen uxoris impediat, quod solum peccatum non fuit? Dicis, quia peccatum non fuit, idcirco non est dimissum in baptismate. Rem novam audio: quia peccatum non fuit, in peccatum reputabitur. Omnia scorta, et publicae colluvionis sordes, impietas in Deum, parricidium, et incestus in parentes, atque in extraordinarias voluptates utriusque sexus mutata natura, Christi fonte purgantur: uxoris inhaerebunt maculae, et lupanaria thalamis praeferentur? Ego non tibi imputo meretricum
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e bonũ ab his qui foris st ut ñ in
opꝓbriũ incidat & laqueũ diaboli.
Ad citũ statim in pͥncipio hȩe man¬
data ponunt᷑. Huiꝰ rei grã reliqui te
crete. ut ea quȩ deerant corrigas et
constituas ꝑ ciuitates prbos. sicut ego
tibi disposui. Siquis ẽ. sine crimine
uniꝰ uocoris uir. filios habens fideles:

Expanded text:
 ab his, qui foris sunt, ut non in obprobrium incidat et laqueum diaboli. ad Titum statim in principio haec mandata ponuntur: huius rei gratia reliqui te Cretae, ut ea, quae deerant, corrigas et constituas per ciuitates presbyteros, sicut ego tibi disposui, si quis est sine crimine unius uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
nolebat. Ego in id ipsũ ingerere & se-¬
cundo ac tertio sciscitari mobam
putares. Uerto me ad auditores. Nichil
int̾ẽ. ob oni iudices aduersariũ uigi¬
lantẽ andormientẽ ligem. nisi quod
facilius ẽ. quiescenti quã reluctantium¬
cula innecteres Si apłs ñ catecuminos inlerũs
adlegit sed fideles. Fidelis aũt ẽ qui
tabunt᷑ fideli. Torquȩbã istius modi
spicula. & uibrantes hastas in letargi-¬
cũ dirigebã. Oscitabat tantũ & quasi
ꝑm̃tis crapulã ructans & nausians
theũ. altera ad titũ. In pͥma scriptum ẽ:¬
erat. Siquis ep̃atũ desiderat: bonum
opus desidãt. Oportet gͦ ep̃m irreprę

Expanded text:
"nolebat. ego tamen id ipsud ingerere et se"nolebat. ego tamen id ipsud ingerere et secundo ac tertio sciscitare. Niobam putares. uerto me ad auditores: \'nihil interest, o boni iudices, aduersarium uigilantem an dormientem ligem, nisi quod facilius est quiescenti quam reluctanti uincula innectere. si apostolus non catechumenos in clerum adlegit, sed fideles, fidelis autem est, qtabuntur fideli.\' torquebam istius modi spicula et uibrantes hastas in lethargicum dirigebam. oscitabat tantum et quasi per mentis crapulam ructans et nausians theum, altera ad Titum. in prima scriptum erat: si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. oportet ergo ep
Abbreviated transcription (Latin):
uerti in aduersariũ ꝓpositionis strofam.
Quȩso in quã te ut respondeas. baptismũ
nouũ faceret gradatim intuli. Exx toto
nouũ fac̃ an eae parte: Respondit: ex
toto. Deinceps int̾rogaui. Nichil gͦ uete-¬
ris hominis in baptismate reseruatur :
Mouit caput. cepit ꝓtinꝰ texere. Si
baptismũ nouũ hominẽ fac̃. & ex toto
nouũ creat. nichilq in eo ueteris ho-¬
minis reseruat᷑. ñ potest nouo impu-¬
tari qđ in ueteri quondã fuit. Primũ
spinosulus nr̃ ommuit. Post ea uͦ pisso¬
ma nouitio cũ loqui nesciret. tacere ñ
potuit. Sudare tam̃ frons. pallere ge¬
nȩ. tremere labia. herere lingua. sali¬
ua siccari. & plus timore quã aetate
contrahi. erupit aliquando. Nonne
legisti ab apło uniꝰ uocoris uirũ assumi
in sacerdotiũ. & rem ñ tẽpora definari:
Quia me syllogismis ꝓuocauerat. et
ui debã tedere hominẽ ad int̾rogatiun¬
culas tortuosas: sua contra illũ tela ia¬
in epãtũ an catecuminos: Responđe

Expanded text:
uerti in aduersarium propositionis stropham. \'quaeso\', inquam, \'te, ut respondeas: baptismum nouum faceret. gradatim intuli: \'ex toto nonum facit an ex parte?\' respondit: \'ex toto.\' deinceps interrogaui: \'nihil ergo ueteris hominis in baptismate reseruatur?\' mouit caput. coepi protinus texere: si baptismum nonum hominem facit et ex toto nouum creat nihilque in eo ueteris hominis reseruatur, non potest nouo inputari, quod in ueteri quondam fnit.\' primum spinosulus noster obmutuit; postea uero Pisoniano uitio, cum loqui nesciret, tacere non potuit. sudare tamen frons, pallere genae, tremere labia, haerere lingua, saliua siccari et plus timore quam aetate contrahi. erupit aliquando: \'nonne legisti ab apostolo unius uxoris uirum adsumi in sacerdotium et rem, non tempora, definiri?\' quia me syllogismis prouocauerat et uidebam tendere hominem ad interrogatiunculas tortuosas, sua contra illum tela iain episcopatum an catechumenos?\' respondere
Abbreviated transcription (Latin):
uideant᷑. ancerte nunqũã mundus alteri
mundo extoto indiscretus et similis sit
futurꝰ. Rursũq post modicũ. Si omnia
inquit ut ipse disputationis ordo cõpel¬
lit sine corpore uixerint. consumetur
corporał uniuersa natura. & rediget᷑ in
nichilũ quȩ aliquando. ẽ facta denichilo.
Eritq tempꝰ quo usus eiꝰ iterũ necessarius

Expanded text:
uideantur, an certe numquam mundus alteri uideantur, an certe numquam mundus alteri mundo ex toto indiscretus et similis sit futurus. rursumque post modicum: si omnia, inquit, ut ipse disputationis ordo conpellit, sine corpore uixerint, consumetur corporalis uniuersa natura et redigetur in nihilum, quae aliquando est facta de nihilo, eritque tempus, quo us
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ posse fieri. & ꝓ dolore pęnarũ et
ignis ardore magis eligere ut brutũ ani-¬
mal sit & in aquis habitet ac fluctibus.
ec corpꝰ assumere huiꝰ uł illiꝰ pecoris. ut
nob̃ ñ solũ quadrupedũ sed & pisciũ cor-¬
pora sint tim̃da. Et ad extremũ ne tenere.¬
tur pẏtagorici dogmatis reus qui asserit¬
tationẽ qua lectoris animũ uulnerauit.
hȩc inquit uxta nr̃am sententiã. Ñ sint
dogmata sed quȩsita tanta atq proiecta
nepęnitꝰ intractata uident᷑. In scđo autẽ
libro mundos asserit innumerabiles. ñ
iuxta epycd̾rũ uno tẽpore plurimos. & su-¬
is similes. sed post alterius mundi finem.
alteriꝰ eẽ. pͥncipiũ: Et ante hunc nr̃m mun¬
dũ aliũ fuisse mundũ. et post hune aliũ
rursũ futurũ. ec post illũ aliũ. rursumq
ceteros post ceteros & addubitat utrũ futu-¬
rus sit mundus alteri mundo. ita ex omi
parte consimilis ut nullo int̾se distare

Expanded text:
mentum posse fieri et pro dolore poenarum et mentum posse fieri et pro dolore poenarum et ignis ardore magis eligere, ut brutum animal sit et in aquis habitet ac fluctibus, et corpus adsumere huius uel illius pecoris, ut nobis non solum quadrupedum sed et piscium corpora sint timenda. et ad extremum, ne teneretur Pythagorici dogmatis reus, qui adseritationem, qua lectoris animum uulnerauit: haec, inquit, iuxta nostram sententiam non sint dogmata sed quaesita tantum atque proiecta, ne penitus intractata uiderentur. In secundo autem libro mundos adserit innumerabiles, non iuxta Epicurum uno tempore plurimos et sui similes, sed post alterius mundi finem alterius esse principium et ante hunc nostrum mundum alium fuisse mundum et post hunc alium rursum futurum et post illum alium rursumque ceteros post ceteros. et addubitat, utrum futurus sit mundus alteri mundo ita ex omni parte consimilis, ut nullo inter se distare
Abbreviated transcription (Latin):
in consũmatione mundi quando uelut
de quib dã repagulis atq carcerib missȩ
fuerint a dño animȩ & rationabiles cre-¬
aturȩ. alias eoꝵ tardius incedẽ ob segniciẽ
alias ꝑnici uolare cursu ꝓpt̃ industriam.
Cũq om̃s liberũ habeant arbitrium. &
sponte sua uł uirtutes is possit caꝑe. ut
uitia: illȩ multo in peiori conditione er̃
quã nunc sunt. Hȩc ad meliorẽ statũ ꝑue¬
nient. quia diuersi motꝰ & uarię uolunta¬
tes in utrãq partẽ diuersũ accipiunt sta¬
tũ. id ẽ. ut & angłi homines uł demones
et rursũ eoc his homines uł angłi fiant.
Cũq omĩa uario sermone tractasset asse-¬
rens diabolũ ñ incapacẽ eẽ. uircutis. & tam̃
necdũ uelle uaꝑe uirtutẽ: Ad extremum
sermone latissimo disputauit. angłm siue
animã aut certe dȩmonẽ quos uniꝰ asserit
eẽ naturȩ. sed diuersarũ uoluntatũ pro
magnitudine negligentiȩ & stultitiȩ iu¬

Expanded text:
in consummatione mundi, quando uelut in consummatione mundi, quando uelut de quibusdam repagulis atque carceribus missae fuerint a domino animae et rationabiles creaturae, alias earum tardius incedere ob segnitiem, alias pernici uolare cursu propter industriam. cumque omnes liberum habeant arbitrium et sponte sua uel uirtutes possit capere uel uitia, illae multo in peiori condicione erunt, quam nunc sunt. hae ad meliorem statum peruenient, quia diuersi motus et uariae uoluntates in utramque partem diuersum accipient statum, id est, ut et angeli homines uel daemones et rursum ex his homines uel angeli fiant. cumque omnia uario sermone tractasset adserens diabolum non incapacem esse uirtutis et tamen necdum uelle capere uirtutem, ad extremum sermone latissimo disputauit angelum siue animam aut certe daemonem, quos unius adserit esse naturae sed diuersarum uoluntatum, pro magnitudine neglegentiae et stultitiae iu
Abbreviated transcription (Latin):
tius. nosq & angłos futuros & dȩmones
siegerimꝰ negligentius. & rursũ dȩ mones.
si uoluerint caꝑe uirtutes ꝑuenire atd
anglicã dignitatẽ. Corporales quoq sub¬
stantias pęnitꝰ dilapsuras aut certe it
fine omĩũ hoc eẽ futura corpora quod
nunc ẽ. aer. & celũ. & si qđ . ẽ aliud corpꝰ
sinceriꝰ & puriꝰ intelligi potest. Qđ cum
itasit. quid de resurreetione sentiat per¬
spicuũ ẽ. Solẽ quoq & lunã & astra ceta
eẽ animantia. immo quomͦ nos homines
ob quȩdã peccata. his sumꝰ circũdati cor¬
porib quȩ crassa sunt & pinguia. sic &
cęli luminaria talia uł talia accepisse cor-¬
pora. ut uł plus uł minꝰ luceant. & dęmo¬
nes ob maiora delicta aerio corpore esse
uestitos. omnẽ creaturã scđm apłm uani¬
tati eẽ. subiectã. et libari in reuelationem
filiorũ dĩ. An nequis putet nr̃m eẽ. quod
dicimꝰ. ipsius uerba ponamꝰ in fine atq

Expanded text:
tius, nosque et angelos futuros et daemones, tius, nosque et angelos futuros et daemones, si egerimus neglegentius, et rursum daemones, si uoluerint capere uirtutes, peruenire ad angelicam dignitatem. Corporales quoque substantias penitus dilapsuras aut certe in fine omnium hoc esse futura corpora, quod nunc est aether et caelum et si quod aliud corpus sincerius et purius intellegi potest. quod cum ita sit, quid de resurrectione sentiat, perspicuum est. solem quoque et lunam et astra cetera esse animantia, immo, quomodo nos homines ob quaedam peccata his sumus circumdati corporibus, quae crassa sunt et pinguia. sic et caeli luminaria talia uel talia accepisse corpora, ut uel plus uel minus luceant, et daemones ob maiora delicta aerio corpore esse uestitos. omnem creaturam secundum apostolum uanitati esse subiectam et liberari in reuelationem filiorum dei. ac ne quis putet nostrum esse, quod dicimus, ipsius uerba ponamus: in fine atque
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã om̃ino corruerint subici¬
entur dispensandi atͦq regendi. atq
meliora gubnandi principatib. pote¬
statib. thronis. dominationib. & forsi¬
tan ex his hominũ constabit gerais. in
uno aliquo ex mundis quando iuata
isaiam scłm & terra noua fient. Qui uͦ
ñ fuerint meriti ut ꝑ genꝰ hominum
reuertant᷑ ad pristinũ statũ fient diabo¬
lus & angłi eius. et pessimi dȩmones. ac
ꝓuarietate meritoꝵ insingulis mundi
diuersa officia sortient᷑. Ipsosq dȩmones
ac rectores tenebrarũ inaliquo mundo
uł mundis siuoluerit ad meliora con¬
uerti fieri homines. & sic ad antiquũ
redire pͥncipiũ. Ita dũtaxat ut suꝑ sup¬
plicia atq torm̃ta quȩ uł multo uł breui
tẽpore sustinuerint. in hominũ erudita
corporib rursũ ueniant ad angłorũ fa¬
stigia. Ex quo consequenti ratione mon-¬
strari om̃s rationabiles creaturas ex om̃ib
posse fieri. ñ semel & subito. sed frequen-¬

Expanded text:
nequaquam corruerint, subjicinequaquam corruerint, subjicientur omnino dispensandi et regendi, atque ad meliora gubernandi Principatibus, Potestatibus, Thronis, Dominationibus, et forsitan ex his hominum constabit genus in uno aliquo ex mundis, quando juxta Isaiam, coelum, et terra nova fient . Qui vero non fuerint meriti, ut per genus hominum revertantur ad pristinum statum, fient diabolus et Angeli ejus, et pessimi daemones: ac pro varietate meritorum in singulis mundis diversa officia sortientur. Ipsosque daemones ac rectores tenebrarum in aliquo mundo, vel mundis, si voluerint ad meliora converti, fieri homines, et sic ad antiquum redire principium, ita dumtaxat, ut per supplicia atque tormenta, quae uel multo uel breui tempore sustinuerint, in hominum eruditi corporibus rursum ueniant ad angelorum fastigia. ex quo consequenti ratione monstrari omnes rationabiles creaturas ex omnibus posse fieri, non semel et subito sed frequen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ negligentiã ad t̾rena corpora eẽ. dilapsas.
etiã hȩc addit. Grandis negligentiae
atq desidiȩ ẽ intantũ unũ quẽq deflu¬
ere atq euacuari. ut ad uicia ueniens. ir.¬
rationabiliũ ium̃toꝵ possit gͣrosso cor¬
pore colligari. Et in consequentib quib
inquit motis disputationib arbitramꝰ :
sponte sua alios ec̃. innumero sc̃oꝵ & mi¬
nisterio dĩ. alios ob culpã ꝓpriã de scĩmo¬
nia corruentes intantã negligentiã cor¬
ruisse ut etiã in contrarias fortitudines
uerterent᷑. Rursũq nasci eoc fine pͥncipiũ.
et ex pͥncipio finẽ. et ita cuncta uariari.
ut & qui nunc homo ẽ. possit in alio mun-
do dȩmon fieri. et qui dȩmon ẽ si negli¬
gentius egerit. in crastiora corpora reli-¬
getur. id ẽ. homo fiat. Sicq ꝑmiscet om¬
nia. ut de archangło possit diabolꝰ fieri.
et rursũ diabolꝰ in angłm reuertatur.
Qui uͦ fluctuauerintꝰ & motis pedib

Expanded text:
per neglegentiam ad terrena corpora esse delapsas; per neglegentiam ad terrena corpora esse delapsas; etiam haec addidit: grandis neglegentiae atque desidiae est in tantum unumquemque defluere atque euacuari, ut ad uitia ueniens inrationabilium iumentorum possit crasso corpore conligari. et in consequentibus: quibus, inquit, moti disputationibus arbitramur sponte sua alios esse in numero sanctorum et ministerio dei, alios ob culpam propriam de sanctimonia corruentes in tantam neglegentiam corruisse, ut etiam in contrarias fortitudines uerterentur. rursumque nasci ex fine principium et ex principio finem et ita, cuncta uariari, udo daemon fieri, et qui daemon est, et negligentius egerit, in crassiora corpora relegetur, id est, ut homo fiat. Sicque permiscet omnia, ut de Archangelo possit diabolus fieri, et rursus diabolus in 919 Angelum revertatur. Qui vero fluctuaverint, et motis pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
Duarũ statuarũ maioris & paruulȩ. unꝰ
q mundũ impleat. & magnitudine sua
quodãmͦ inuisibił sit. & alteriꝰ quȩ soͬcu¬
los cadat ponit exemplũ. pͥori patrem.
posteriori filiũ cõparans. Dm̃ patrem
om̃ipotentẽ appellat bonũ. & ꝑ fectae
bonitatis. filiũ ñ eẽ. bonũ. sed aurã quã¬
dã ec imaginẽ bonitatis. ut ñ dicatur
ab solute bonꝰ. sed cũ additam̃to pastor
bonꝰ & cet̾ã. Tertiũ dignitate & honore
post patrẽ & filiũ asserit sp̃m scm̃ Be
quo cũ ignorare sedicat utrũ factꝰ sit.
an infectus in posteriorib quid senti-¬
ret exepressit. Nichil absq solo dõ patre
infectũ eẽ confirmans: filiũ quoq mi¬
norẽ a patre eo qđ scđs ab illo sit. Et
sp̃m sc̃m inferiorẽ a filio in sc̃ĩs qͥbq
uersari. atq hoc ordine maiorẽ patris
ceteris quȩ scã dicunt᷑. Cũq uenisset
ad rationabiles creaturas & dixcisset eas

Expanded text:
duarum statuarum, maioris et paruulae, unius, duarum statuarum, maioris et paruulae, unius, quae mundum inpleat et magnitudine sua quodam modo inuisibilis sit, et alterius, quae sub oculos cadat, ponit exemplum priori patrem, posteriori filium conparans. deum patrem omnipotentem appellat bonum et perfectae bonitatis, filium non esse bonum sed auram quandam et imaginem bonitatis, ut non dicatur absolute bonus, sed cum additamento \'pastor bonus\' et cetera; tertium dignitate et honore post patrem et filium adserit spiritum sanctum. de quo cum ignorare se dicat, utrum factus sit an infactus, in posterioribus, quid sentiret, expressit nihil absque solo deo patre infactum esse confirmans, filium quoque minorem a patre, eo quod secundus ab illo sit, et spiritum sanctum inferiorem a filio in sanctis quibusque uersari atque hoc ordine maiorem patris ceteris, quae sancta dicuntur. Cumque uenisset ad rationabiles creaturas et dixisset eas
Abbreviated transcription (Latin):
q & sensu careant. Quã obrem petis a-¬
uite hem̃e ut ipsũ ad te exemplar diri¬
gam. qđ ame olim translatũ & nulli alĩ
traditũ a supͣdicto frẽ ꝑuerse aeditũ ẽ.
Accipe gͥ qđ petisti. sed ita ut scias de-¬
testanda tibi in eis eẽ. quã plurima: et
iuxta sermonẽ dñi int̾ scorpiones & co-¬
lubros incedendũ. Ut . ẽ. illud. & statim
inpͥmo uolumine. xp̃m filiũ dĩ non
natũ eẽ sed factũ. Dm̃ patrẽ ꝑ naturam.
inuisibilẽ etiã a filio ñ uidĩ. filiũ qui sit
imago inuisibił patris cõparatũ patri
ñ eẽ. ueritate. Apud nos aũt qui dĩ om̃i¬
potentis ñ possumꝰ reciꝑe ueritatẽ. ima-¬
ginariã ueritatẽ uidi. ut maiestas ac
magnitudo maioris quodã mͦ circum-¬
scripta sentiat᷑ in filio dm̃ patrẽ eẽ lum̃
in cõp̃hensibile. xp̃m collaudatione pa-¬
tris splendorẽ eẽ ꝑ paruũ qui apud
nos ꝓ imbecillitate nr̃a magnꝰ eẽ. uideat᷑

Expanded text:
que, et sensu careant. Quamobrem petis, Aque, et sensu careant. Quamobrem petis, Avite carissime, ut ipsum ad te exemplar dirigam, quod a me olim translatum, et nulli alii traditum, a supradicto fratre perverse editum est. 2. Accipe igitur quod petisti: sed ita, ut scias detestanda tibi in eis esse quam plurima, et juxta sermonem Domini, inter scorpiones, et colubros incedendum , ut est illud statim in primo uolumine —: Christum, filium dei, non natum esse, sed factum; deum patrem per naturam inuisibilem etiam a filio non uideri; filium, qui sit imago inuisibilis patris, conparatum patri non esse ueritatem; apud nos autem, qui dei omnipotentis non possumus recipere ueritatem, imaginariam ueritatem uideri, ut maiestas ac magnitudo maioris quodam modo circumscripta sentiatur in filio; deum patrem esse lumen inconprehensibile;  Christum conlatione patris splendorem esse perparuum, qui apud nos pro inbecillitate nostra magnus esse uideatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nte annos circit̃ decẽ sc̃s uir pam¬
machius ad me cuiꝰdã scedulã
tata uolumina continerent. immo uici-¬
ata. hoc magnope postulans ut grecam
ueritatẽ seruaret latina translatio. & in
utrãq partẽ seubene. seu male dixiss&
ille qui scripsit absq int̾pretis patro-¬
cinio romana lingua cognosceret. Feci
ut uoluit: misiq ei libros. Quos cũ legis-¬
set. exhorruit. & recludens scrinio. ne
ꝓlati inuulgus multoꝵ animos utilne.¬
tus ut tradet quasi statim reddituro. ꝓpt̃
angustiã tẽporis fraudẽ ñ potuit suspi-¬
cari qui acceꝑat legendos adhibitis no-¬
tariis om̃e opus descripsit. & multo
celerius quã ꝓmiserat codicẽ reddidit.
Cademq temeritate & ut leuius dicã
ineptia. qđ male subripuerat peiꝰ aliis
credidit. Et quia difficile grandes li¬
bros & de reb mỹsticis disputantes. no-
tarũ possunt seruare cõpendia. p̃sertĩ
qui furtim celerit̃q ditant᷑. ita in illis
confusa sunt omĩa ut & ordine inpleris¬

Expanded text:
nte annos circiter decem sanctus uir Pammachius ad me cuiusdam scidulas tata uolumina continerent, immo uitiata, hoc magnopere postulans, ut Graecam ueritatem seruaret Latina translatio et in utramque partem, seu bene seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio Romana lingua cognosceret. feci, ut uoluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit et recludens scrinio, ne prolati in uulgus multorum animos uulnetus ut traderet quasi statim reddituro, propter angustiam temporis fraudem non potuit suspicari. qui acceperat legendos, adhibitis notariis opus omne descripsit et multo celerius, quam promiserat, codicem reddidit. eademque temeritate et—ut leuius dicam — ineptia, quod male subripuerat, peius aliis credidit. et quia difficile grandes libros et de rebus mysticis disptarum possunt servare compendia, praesertim qui furtim celeriterque dictantur; ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in pleris
Abbreviated transcription (Latin):
los nr̃os ponit᷑. & ueluti eae quib dam
seminib in anima derelictis. uniu̾sa
uitioꝵ seges exeorit᷑. et quicquid fecera¬
mꝰ inuita uł turpe. uł impiũ. om̃is eoꝵ
in conspectu nr̃o pietura describitur.
ac p̃teritas uoluptates mens intuenscon¬
scientiã punit᷑ ardore. & penitudinis
stimulis confodit᷑. Et iterũ nisi forte
corpꝰ hoc pingue atq terrenũ. caligo

Expanded text:
los nostros ponitur et ueluti ex quibusdam los nostros ponitur et ueluti ex quibusdam seminibus in anima derelictis uniuersa uitiorum seges exoritur et, quidquid feceramus in uita uel turpe uel inpium, omnis eorum in conspectu nostro pictura describitur ac praeteritas uoluptates mens intuens conscientiae punitur ardore et paenitudinis stimulis con-foditur. et iterum: nisi forte corpus hoc pingue atque terrenum caligo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seueret. Et post multũ de anima trac¬
tatũ intulit̾ hȩc . Norc̃. id ẽ. mens cor¬
ruens facta ẽ. anima. & rursũ anima
instructis uirtutib mens fiec. qđ de
anima ẽsau serutantes possumꝰ inue¬
nire. ꝓpt̃ antiqua peccata eũ in deteri¬
ori uita eẽ damnatũ. Et de cȩlestib re-¬
quirendũ ẽ. qđ ñ eo tẽpore quo factꝰ
ẽ mundꝰ solis anima uł qđcũq eum
appellari oportet eẽ. ceꝑit: sed ante¬
quã lucens illud & ardens corpꝰ intra¬
ret. De luna & stellis similit̃ sentiamꝰ
qđ eoe causis p̃cedentib licet inuitae
cõpulsȩ sint subici uanitati. ob p̃mia
futuroꝵ ñ suã facere sed creatoris uo-¬
luntatẽ. a quo in hec officia distribute
sunt. Ignẽ quoq gehennȩ & corm̃ta
quȩ scriptura scã peccatorib cõminat᷑
ñ punit insupplicis. sed in conscientia
peccatoꝵ quando dĩ uirtute & poten¬
tia omĩs memoria de relictoꝵ ante ocu¬

Expanded text:
perseueret. et post multum de anima tracperseueret. et post multum de anima tractatum hoc intulit. vovg, id est mens, corruens facta est anima et rursum anima instructa uirtutibus mens fiet. quod et de anima Esau scrutantes possumus inuenire, propter antiqua peccata eum in deteriori uita esse damnatum. et de caelestibus requirendum est, quod non eo tempore, quo factus est mundus, solis anima — uel quodcumque eam appellari oportet-esse coeperit, sed antequam lucens illud et ardens corpus intraret. de luna et stellis similiter sentiamus, quod ex causis praecedentibus licet inuitae conpulsae sint subici uanitati, ob praemia futurorum non suam facere, sed creatoris uoluntatem, a quo in haec officia distributae sunt. Ignem quoque gehennae et tormenta, quae scriptura sancta peccatoribus comminatur, non ponit indo dei uirtute et potentia omnis memoria delictorum ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
et in eodẽ libro restat ut inuisibilis sit
ds̃. Si aũt inuisibił ꝑ naturã ẽ: neq sal-¬
uator uisibił erit & inferiorib nulla alia
anima quȩ ad corpꝰ descendit humanũ
purã & germanã similitudinẽ signi in
se pͥoris exprestit. nisi illa de qua salua¬
tor loquitur. Nemo tollit animã meã
ame. sed ego pono eã ame ipso. Et in alio
loco. Unde cũ infinita cautione trac¬
tandũ ẽ ne forte cũ animȩ salutẽ fue-¬
rint consecutȩ & ad beatã uitã ꝑuene¬
rint animȩ eẽ defistant. Sic̃ enĩuenit¬
qđ ꝑierat. & ꝑditũ eẽ. desistat: sic ani-¬
ma quȩ ꝑierat. & ob cuiꝰ salutẽ uenit
dñs. cũ salua facta fuerit. anima essẽ
cessabit: Illud quoq parit̾ requiren¬
dũ utrũ sic̃ ꝑditũ aliquando ñ fuit
ꝑditũ. & erit tẽpꝰ quando ꝑditũ ñerit.
Sic & anima fuerit aliquando ñ ani¬
ma & fore tẽpꝰ quando neqͣquã anima

Expanded text:
et in eodem libro: restat, ut inuisibilis sit et in eodem libro: restat, ut inuisibilis sit deus. si autem inuisibilis per naturam est, neque saluatori uisibilis erit. etin inferioribus: nulla alia anima, quae ad corpus descendit humanum, puram et germanam similitudinem signi in se prioris expressit, nisi illa, de qua saluator loquitur: nemo tollit animam meam a me, sed ego ponam eam a me ipso. etin alio loco: unde cum infinita cautione tractandum est, ne forte, cum animae salutem fuerint consecutae et ad beatam uitam peruenerint, animae eierat, et perditum esse desistet, sic anima, quae perierat et ob cuius salutem uenit dominus, cum salua facta fuerit, anima esse cessabit. illud quoque pariter requirendum, utrum, sicut perditum aliquando non fuit perditum et erit tempus, quando perditum non erit, sic et anima fuerit aliquando non anima, et fore tempus, quando nequaquam anima
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Et iterũ. Triplex gͦ suspitio nob̃
de fine suggerit᷑: equib quȩ uera & me-¬
lior sit lector inquirat. Aut enĩ sine
corpore uimꝰ. cũ subiecti xp̃o subicie¬
mur dõ. & ds̃ fuerit omiã in om̃ibus.
Aut quomͦ xep̃o subiecta cũ ipso xp̃o su¬
bicient᷑ dõ. et inunũ fȩdus artantur. ita
omĩs substantia redigetur in optimam
qualitatẽ. et dissoluetur in ȩt̃nũ quod
purioris simpliciorisq naturȩ ẽ. Aut
certe spera illa quã supͣ appellauimus
IITAΩNNNCT eC quicqͥd illiꝰ circulo con-¬
tinet᷑ dissoluit᷑ in nichili. Illa uͦ qͣ anti aco-¬
IINN.ipsa tenet᷑ & cingitur uocabitur
terra bona. Necnon & altera spera quȩ
hanc ipsã t̃rã circũ ambit uertigine. et
dr̃ cȩlũ. in scõꝵ habitaculũ seruabitur.
Cũ hȩc dicat. nonne manifestissime gen¬
tium sequit᷑ errores: et philosophorũ
deliram̃ta fimplicitati ingerit xp̃ianȩ :

Expanded text:
dunt. et iterum: triplex ergo suspicio nobis dunt. et iterum: triplex ergo suspicio nobis de fine suggeritur, e quibus quae uera et melior sit, lector inquirat. aut enim sine corpore uiuemus, cum subiecti Christo subiciemur deo et deus fuerit omnia in omnibus; aut, quomodo Christo subiecta cum ipso Christo subicientur deo et in unum foedus artabuntur, ita omnis substantia redigetur in optimam qualitatem et dissoluetur in aetherem, quod purioris simpliciorisque naturae est; aut certe sphaera illa, quam supra appellauimus ajvkavfj, et quidquid illius circulo continetur, dissoluetur in nihilum, illa uero, qua ἀντιζώνη ipsa tenetur et cingitur, uocabitur terra bona nec non et altera sphaera, quae hanc ipsam terram circumambit uertigine et dicitur caelum, in sanctorum habitaculum seruabitur. Cum haec dicat, nonne manifestissime gentium sequitur errores et philosophorum deliramenta simplicitati ingerit Christianae?
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionẽ. & mortale hoc induerit im¬
mortalitatẽ. ab sorbet᷑ mors inuctoriã.¬
ra corporea tollet᷑ e medio. in qua sola
potest mors oꝑari. Et post paululum.
Si hȩc ñ sunt contraria fidei: forsitan
sine corporib aliquando uiuimꝰ. Sinaũt.
qui ꝑfecte subiectus ẽ. xp̃o absq corpore
intelligit᷑. Om̃s aũt subiciendi st̃ xp̃o.
et noserimꝰ sine corporib quando ei
ad ꝑfectũ subiecti fuerimꝰ. Et in eodem
loco. Subiecti fuerint om̃s dõ. Om̃s de¬
posituri sunt corpora. & tunc corporaliũ
rerũ uniuersa natura soluet᷑ in nichili.
Quȩ si scd̾o necessitas postularit ob
lapsũ rationabiliũ creaturarũ rursus
existens. ds̃ enĩ in certam̃ & luctam̃ ani-¬
mas dereliquit. ut intelligant plenam
consũmatãq uictoriã ñ ex ꝓpria se for¬
titudine sed ex dĩ grã consecutas Et id¬
circo arbitror ꝓuarietate causarũ di-¬
uersos mundos fieri &. elidi errores
eorũ qui similes sui mundo eẽ conten¬

Expanded text:
c induerit inmortalitatem, absorbetur mors in uictoriara corporea tolletur e medio, in qua sola potest mors operari. et post paululum: si haec non sunt contraria fidei, forsitan sine corporibus aliquando uiuemus. sin autem, qui perfecte subiectus est Christo, absque corpore intellegitur, omnes autem subiciendi sunt Christo, et nos erimus sine corporibus, quando ei ad perfectum subiecti fuerimus. etin eodem loco: cum s u biecti fuerint omnes deo, omnes deposituri sunt corpora et tunc corporalium rerum uniuersa natura soluetur in nihilum, quae, si secundo necessitas postularit, ob lapsum rationabilium creaturarum rursus existent. deus enim in certamen et luctamen animas dereliquit, ut intellegant plenam consummatamque uictoriam non ex propria se fortitudine sed ex dei gratia consecutas. et idcirco arbitror pro uarietate causarum diuersos mundos fieri et elidi errores eorum, qui similes sui mundos esse conten
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ: nos ephod suo ponimꝰ nomine.
Et ubicũq in excodo uelleuitico suꝑ¬
humerale legitur: sciamꝰ apud he-¬
breos ephod appellari. Hoc aũt ẽs̃ pon¬
tificis uestim̃tũ ut inquadã epła serip¬
sisse me memini: et omĩs seriptura te¬
statur. sacrũ quid ẽẽ. et solis conueni.¬
ens pontificibus. Nec statim illud oc.¬
currat quod samuhel qui leuita fuit
scribitur in regnorũ libro primo habu¬
isse ȩtatis ad huc paruulȩ ephod bad.
id . ẽ suꝑ humerale lineum: eũ dauid
quoq ante archam dñi idem porcasse
referatur . Aliud ẽ enĩ ex quattuor
supra dictis colorib. id . ẽ. iacinetho.
bysso. cocco. purpura. et ex auro hab̃e
contextum : aliud insimilitudinem sa-¬
cerdotũ simplexe et lineum. Auri lami¬
nȩ id ẽ. bratteȩ mira tenuitate tundun¬
tur: ex quib secta fila torquentur eũ¬
sub temine triũ colorũ iacinethi. cocci.
purpurȩ. et cũ stamine bẏssino. et effici¬
tur palliolũ mure pulchritudinis. ꝑre¬

Expanded text:
mentum, nos ephod suo ponemus nomine. et ubicumque in Exodo uel in Leuitico superumerale legitur, sciamus apud Hebraeos ephod appellari. hoc autem esse pontificis uestirnentum et in quadam epistula scripsisse me memini et omnis scriptura testatur sacrum quid esse et solis conueniens pontificibus. nec statim illud occurrat, quod Samuhel, qui Leuita fuit, scribitur in Regnorum libro primo habuisse aetatis adhuc paruulae ephod bad, id est superumerale lineum, cum Dauid quoque ante arcam domini idem portasse referatur. aliud est enim ex quattuor supra dictis coloribus, id est hyacintho, bysso, cocco, purpura et ex auro habere contextum, aliud in similitudinem sacerdotum simplex et lineum. auri laminae, id est bratteae, mira tenuitate tunduntur, ex quibus secta fila torquentur subtemine trium colorum, hyacinthi, cocci, purpurae, et cum stamine byssino, et efficitur palleolum uermiculatae pulchritudinis per
Abbreviated transcription (Latin):
oceane sollicito timore ꝑ quirere. haec
magis eccłiȩ custodire debebant hos in
sacerdotib eligendis canones obserua-¬
re: ñ iuaxta ꝓpria odia & priuatas simul-¬
tates carpentẽq semꝑ auctorẽ suũ inui¬
diã legem xp̃i int̃p̃tari. Uide quantum¬
sit testimoniũ huiꝰ quẽ arguunt mari¬
ti. cui pͣt uinculũ conuigale & hoc an¬
te baptismũ nil aliud ab ęmulis obici
potest. Qui p̃cipit ñ mȩchandũ: ipse
dix̃ & ñ occides. Siñ mȩchamur sed
occidimꝰ: transgressores legis sumꝰ. Qui
totã legẽ seruauerit & offenđit in uno:
fit om̃iũ reus. Itaq cũ opposuerint nob̾
uxorẽ ante baptismũ: nos ab eis omnia¬
quȩ post baptismũ p̃cepta sunt requi-
unt qđ concessũ ẽ¬

Expanded text:
Oceane, sollicito timore perquirere, haec Oceane, sollicito timore perquirere, haec magis ecclesiae custodire debebunt, 1108 in sacerdotibus eligendis canones obseruare, non propria odia et priuatas simultates carpentemque semper auctorem suum inuidiam legem Christi interpretari. uide, quantum testimonium sit huius, quem arguunt, bimaliti, cui praeter uinculum coniugale — et hoc ante baptismum — nihil aliud ab aemulis obici potest. quipraecepitnon moechandum, ipse dixit et: non occides. si non moechamur et occidimus, transgressores legis sumus. qui totam legem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omniaquae post baptismum praecepta sunt, requiraunt, quod concessum e
Abbreviated transcription (Latin):
de dignatate transfertur ad dignitatem.
Non ieiunauit. ñ fleuit. ñ mores suos sẽpe
rep̃hendit. & assidua meditatione corre¬
xit. ñ substantiã pauꝑib erogauit. de ca¬
thedra quomͦ ducitur ad cathedram. id
.ẽ de suꝑbia ad suꝑbiam. In uidiciũ autẽ
& ruinas diaboli nulli dubiũ quinarro¬
gantia sit Incidunt in eã qui inpuncto
hore necdũ discipłi iã magistri sunt. Opor¬
tet aũt eũ testimoniũ hab̃e bonũ: ab his
qui foris sunt. Quale pͥncipiũ: talis et
clausula. Qui irrep̃hensibilis ẽ. ñ solum
adomesticis sed & ab alienis consono ore
laudat᷑. Alieni & eaetra eccłiam sunt: iudȩi.
heretici atq gentiles: Talis gͦ sit pontifea
xp̃i. ut qui religioni detrahunt: uitȩ eiꝰ
detrahere ñ audeant. At nunc plerosq
cernimꝰ uł fauorem popłi in aurigarũ modũ
p̃tio redimere. uł tanto om̃iũ hominũ
odio uiuere ut ñ extorqueant pecunia
qđ mimi impetrant gestib Hȩc fili

Expanded text:
de dignitate transfertur ad dignitatem; de dignitate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt: quale principium, talis et clausula. qui inreprehensibilis est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis consono ore laudatur. alieni et extra ecclesiam sunt iudaei, heretici atque gentiles. talis ergo sit pontifex Christi, ut, qui religioni detrahunt, uitae eius detrahere non audeant. at nunc plerosque cernimus uel fauorem populi in aurigarum modum pretio redimere uel tanto omnium hominum odio uiuere, ut non extorqueant pecunia, quod mimi inpetrant gestibus., Haec, fili
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ disputare. & rem in baptisma¬
te mortuã immo cũ xp̃o uiuificatã in
calũniã trahere: cũ tam aꝑtũ euidensq
p̃ceptũ nemo custodiat heri caticuminꝰ.
hodie pontifea heri in amphiteatro.
hodie in eccłia uesꝑe in circo: mane in
altari dudũ fautor strionũ: nẽ uirginũ
consecrator. Num ignorabat apłs tergi¬
uersationes nr̃as. & argum̃toꝵ ineptias:
Nesciebat qui dioẽ uniꝰ uxoris uirũ ipse
mandauit irrep̃hensibilẽ. sobriũ. pru¬
dentẽ. ornatũ. hospitalẽ. doctorẽ. mode¬
stum. ñ uinolentũ. ñ ꝑcussorẽ. ñ litigiosũ.
ñ auarũ. ñ neo fitũ: Ad omĩa claudimꝰ
oculos: solas uidemꝰ uxores. Qđ aũt ait.
ne in suꝑbiã elatus incidat iniudicium
diaboli. quis ñ exemplo uerũ ꝓbet: Igno¬
rat mom̃taneus sacerdos humilitatẽ et
mansuetudinẽ rusticoꝵ. Ignorat blan¬
ditias. xp̃ianas nescit se ipsũ contenere :

Expanded text:
baptismum disputare et rem in baptismabaptismum disputare et rem in baptismate mortuam, immo cum Christo uiuificatam, in calumniam trahere, cum tam apertum euidensque praeceptum nemo custodiat. heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; uespere in circo, mane in altari; dudum fautor strionum, nunc uirginum consecrator: num ignorabat apostolus tergiuersationes nostras et argumentorum ineptias nesciebat? qui dixit: unius uxoris uirum, ipse mandauit inrepreliensibilem, sobrium, prudentem, ornatum, hospistum, non uinolentum, non percussorem, non litigiosum, non auarum, non neophytum. ad omnia claudimus oculos, solas uidemus mores, quod autem ait: ne in superbiam elatus incidat in iudicium diaboli, quis non exemplo uerum probet? ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere,
Abbreviated transcription (Latin):
geria sũptuũ a fr̃ib accipiebant. & p̃ter
uictũ atq uestitũ nichil se aliud nec
habe nec uelle gloriabant᷑ quã ad ti-¬
motheũ. auariciã ad titũ turpis lucri
cupiditatẽ aꝑtissime notat. Domum
suã bene regentẽ. Non ut opes augeat.
ñ ut regias paret ȩpulas. ñ ut celatas pa-¬
tenas struat. & fasides auaes lentis uapo¬
rib coquat. qui ad ossa ꝑueniant. & su¬
ꝑficiẽ carniũ ñ dissoluant. Artificiᷤ tẽꝑa-¬
mento. sed ut qđ pͥoplis p̃cepturus ẽ. priꝰ
a domesticis exigat. Filios habentem sub¬¬
ditos cũ om̃i castitate. Ne scilicet imitent᷑
filios heli qui inuestibulo templi cum
mulierib dormiebant. & religionẽ pͣ¬
dam putantes. quicquid optimum in
hostiis erat. in suas delicias conuertebart.
Non neo fitũ. ne in suꝑbiã elatꝰ iniudiciũ¬
incidat diaboli. Mirariñ queo quae
hominũ tanta sit cęcitas. de uacorib ante

Expanded text:
geria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter geria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant artifici temperamento, sed ut, quod populis praedicatums est, prius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios Heli, qui in uestibulo templi cum mulieribus dormiebant et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hostiis erat, in suas delicias conuertebant. non neophytum, ne in superbiam elatus in iudiciumincidatdiaboli: mirari satis non queo, quae hominum tanta sit caecitas de uxoribus ante
Abbreviated transcription (Latin):
lentia scurronũ ẽ & comessatoꝵ. Uent̃q
mero aestuans: cito despumat in libidines
Inuino luxuria. inluxuria uoluptas. in
uoluptate impudicitia ẽ. Qui luxuri
atur: uiuens mortuus ẽ. Ergo qui in¬
ebriat᷑. & mortuus & sepultus ẽ. Noe
ad uniꝰ horȩ ebrietatẽ nudat fęmora
sua quȩ ꝑ seacentos annos sobrietate
contexerat. Loch ꝑ temulentiã nesciens
libidini miscet incestũ: & quẽ sõdoma
ñ uicerat. uina uicer̃. ꝑcussorẽ aũt epm̃
ille condemnat: qui dorsũ posuit ad
flagella. Et maledictꝰ ñ remaledixit:
sed modestũ duob malis unũ apposuit
bonũ ut temulentia & ira. modestia
refrenet᷑. Non litigiosũ. ñ auarũ. Nichil
ẽ. impudentius arrogantia rusticorũ.
qui garrulitatẽ auctoritatẽ putant. &
parati semꝑ ad lites. in subiectũ sibi gre¬
gem tumidis sermonib tonant. Aua¬
riciã in sacerdote uitandã & samuhel
docet : Nichil corã popło eripuisse se cui¬
quã ꝓbans. Et apłoꝵ pauꝑtas qui refri-¬

Expanded text:
lentia, scurronum est et comessatorum: venterque mero aestuans, cito despumat in libidines. In vino luxuria, in luxuria voluptas, in voluptate impudicitia est. Qatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non litigiosum, non auarum: nihil enim inpotentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant et parati semper ad lites in subiectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans et apostolorum paupertas, qui refri
Abbreviated transcription (Latin):
eũ habe uirtutẽ. signa atq ꝓdigia per
quȩ seducuntur  si fieri potest etiam
electi deiꝰ Solutio p̃uenit quȩstionẽ:
et qđ opponi poterat ante quã oppona¬
tur absoluit. Faciet inquit omĩa non¬
sua uirtute. sed concessione dĩ. ꝓpter
uidȩos ut qui noluer̃ caritatẽ reci-¬
pere ueritatis. hoc ẽ. xp̃m. quia ca-¬
ritas dĩ diffusa ẽ. in corda credentiũ.
et ipse dicit ego sũ ueritas. de qua in
psalmis scriptũ ẽ. ueritas de t̾ra orta-
ẽ. Qui gͦ caritatẽ et ueritatẽ ñ rece-¬
perunt ut saluatore suscepto saliu
fierent: mittit illis ds̃ ñ oꝑatorem.
sed ipsam oꝑationẽ id ẽ. fontẽ erro¬
ris. ut credant mendacio quia men¬
dax ẽ. ipse et pat̾ eius. Et siquidẽ
antichristus de uirgine natus esset.
et primus uenissecꝰ in mundũ: pote¬
rant hab̃e iudȩi exccusationem et
dicere qđ putauerint ueritatem.
et id eirco mendaciũ ꝓ ueritate sus-¬

Expanded text:
eum habere uirtutem et signa atque prodigia, per eum habere uirtutem et signa atque prodigia, per quae seducantur, si fieri potest, etiam electi dei?\', solutione praeuenit quaestionem et, quod obponi poterat, antequam obponatur, absoluit. faciet, inquit, haec osua uirtute, sed concessione dei propter Iudaeos, ut qui noluerunt caritatem recipere ueritatis, hoc est Christum, quia caritas dei diffusa est in corda credentium et ipse dicit: ego sum ueritas, de quo in psalmis scriptum est: ueritas de terra orta est. qui ergo caritatem et ueritatem non receperunt, ut saluatore suscepto salui fierent, mittit illis deus non operatorem, sed ipsam operationem, id est fontem erroris, ut credant mendacio, quia mendax est ipse et pater eius. et siquidem antichristus de uirgine natus esset et primus uenisset in mundum, poterant habere Iudaei excusationem et dicere, quod putauerint ueritatem et idcirco mendacium pro ueritate sus
Abbreviated transcription (Latin):
manũ imꝑium qđ nunc uniuersas gen-¬
tes tenet. recedat. et de medio fiat. Et
diuina uidelicet potestate. et sue maie¬
statis imꝑio: cuius iussisse fecisse ẽ. non
in exercitus multitudine . ñ in robore
militũ. non in angłorũ auacilio. sed statĩ
ut ille aduenerit int̃ficietur antichrist
Et quo modo tenebrȩ. solis fugantur
aduentu: sic illu stratione aduentus sui
eũ dñs destruet. atq delebit euius oꝑa.
satanȩ sunt oꝑa. Et sicut in xp̃o pleni¬
tudo diuinitatis fuit corporalit̃: ita
in antichristo om̃s erunt fortitudines
et signa. atq ꝓdigia. sed uniuersa men¬
datia. Quo modo enĩ signis dĩ quae
oꝑabatur ꝑ moysen magi suis resiste¬
re mendaciis. et uirga moysi deuora¬
uit uirgas eorũ: ita mendaciũ antichri¬
sti. xp̃i ueritas deuorabit. Seducuntur
aũt eiꝰ mendacio: qui ꝑditioni sunt p̃-¬
parati. Et quia tacita quȩstio poterat.
cõmoueri. cur enĩ concessit ds̃ omnem

Expanded text:
manum imperium, quod nunc uniuersas genmanum imperium, quod nunc uniuersas gentes tenet, recedat et de medio fiat. et diuina uidelicet potestate et suae maiestatis imperio, cuius iussisse fecisse est, non in exercitus multitudine, non in robore militum, non in angelorum auxilio, sed, statim ut ille aduenerit, interficietur antichristus. et quomodo tenebrae solis fugantur aduentu, sic inlustratione aduentus sui eum dominus destruet atque delebit, cuius opera satanae sunt opera, et, sicut in Christo plenitudo diuinitatis fuit corporaliter, ita et in antichristo omnes erunt fortitudines et signa atque prodigia, sed uniuersa mendacia. quomodo enim signis dei, quae operabatur per Moysen, magi suis resistebant mendaciis et uirga Moysi deuorauit uirgas eorum, ita mendacium antichristi Christi ueritas deuorabit; seducentur autem eius mendacio, qui perditioni sunt praeparati. et quia tacita quaestio poterat commoueri: cur enim concessit deus omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ne narrabam: et dicebam uob xp̃m ñ eẽ.
nune quid detineat scitis ut reueletur
in suo tp̃r. hoc. ẽ. quȩ eausa sit ut anti¬
christus inp̃sentiarũ ñ ueniat optime
nostis. Nec uult aꝑte dicere romanum
imꝑiũ destruendũ: qđ ipsi qui impe¬
rant ȩt̃nũ putant. Un scđm apocalypsin
iohis in frontȩ purpurate mecetrieis
scriptũ ẽ. nom̃ blasphemiȩ id ẽ romȩ
ȩt̃nȩ. Si enĩ aꝑte audact̃q dixisset non
ueniet antichristus. nisi prius romanũ¬
deleatur imꝑium iusta causa ꝑsecutionis
inorientẽ tunc eccłia consurgere uide-¬
batur. Quodq sequitur.iam eñĩ mỹ¬
sterium iniquitatis oꝑatur tantum ut
qui tenet nunc teneat donec de medio
fiat : Et tunc reuelabitur ille iniquus.
hunc habet sensũ: multis atq malis
peccatis quib nero inpurissimꝰ cȩsar
mundũ p̃mit. antichristi parturitur
aduentus. Et qđ ille oꝑatus ẽ. postea in
isto ex parte completur. tantum ut ro-¬

Expanded text:
ne narrabam et dicebam uobis Christum none narrabam et dicebam uobis Christum nonunc quid detineat, scitis, ut reueletur in suo tempore, hoc est: quae causa sit, ut antichristus in praesentiarum non ueniat, optime nostis. nec uult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi, qui imperant, aeternum putant. unde secundum Apocalypsin Iohannis in fronte purpuratae meretricis scriptum est nomen blasphemiae, id est \'Romae aeternae\'. si enim aperte audacterque dixisset: \'non ueniet antichristus, nisi prius Romanudeleatur imperium\', iusta causa persecutionis in orientem tunc ecclesiam consurgere uidebatur. Quodque sequitur: iam enim mysterium iniquitatis operatur, tantum ut, qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: multis malis atque peccatis, quibus Nero, inpurissimus Caesarum, mundum premit, antichristi parturitur aduentus et, quod ille operaturus est postea, in isto ex parte conpletur, tantum ut Ro