comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod genus morbi epħilenticum ꝑitorum me¬
dicorum uocitauit auctoritas: rustici uͦ cadu¬
cum dixere. ꝓ eo qd̾ cadentes facit. Cũq se antẽ¬
dictus in hoc exitu uideret affligi: audita
beati p̃sulis fama. scãm eius adiit basilicam:
ut sibi p̾sentia cunctis suffragia subuenireñ.
S cũ in eodem loco plenus fide uenisset: ar¬
dentius eum seui demonis pulsat audacia:.
nec ibi licebat atrium egredi ꝓpt̾ publicam
demonũ infestationem᷑ in atrio tam̃ nichil
nocebatur. Nam uisibiliter cũ magno armoꝵ
sonitu uenientes: conabantur eũ cassis teloꝵ
acuminib ꝑfodere. Qd̾ si se subderet t̾re: rana¬
rum suꝑ eũ multitudo horribilis desilixe ui-¬
debatur. S ce uoces ab eo publice audiebant᷑:
exꝓbrantium & dicentium. Martinus quẽ
expetisti nichil tibi poterit subuenire: quia
nrĩs es ditionib mancipatus. S ille ad hec
fidenter immobilis. signũ crucis opponens:

Expanded text:
Quod genus morbi epilepticum peritorum meQuod genus morbi epilepticum peritorum medicorum vocitavit auctoritas; rustici vero cadivum dixere, pro eo quod caderet. Cumque se antedictus in hoc exitu videret affligi, audita beati Praesulis fama, sanctam ejus adiit baut sibi praesentia cunctis suffragia subvenirent. Sed cum in eodem loco plenus fide venisset, ardentius eum saevi daemonis pulsat audacia; nec ei licebat atrium egredi propter publicam daemonum infestationem; in atrio tamen nihil nocebatur. Nam visibiliter cum magno armorum strepitu venientes, conabantur eum cassis telorum acuminibus perfodere. Quodsi se subderet terrae, ranarum super eum multitudo horribilis desilire videbatur, sed et voces publice ab eo audiebantur probrantium et dicentium: 'Martinus, quem expetisti, nihil tibi poterit subvenire, quia nostris es ditionibus mancipatus'. Sed ille ad haec fidenter immobilis signum crucis opponens,
Abbreviated transcription (Latin):
to naute turbant᷑ in pelago: separatisq nauibx
que pontem ilłi sustinebant. & aqua usq ad
summũ repletis. descendunt cuncti usq ad
cingulum cũ ipsis nauib in ꝑfundo: nequaꝙͣ.
tam̃ nauib subductis a pedib. Exterritis autẽ
om̃ib boso ñ rauce uociferans. beati martini
auxilium ꝓclamabat: &e ut eis ad liberandũ
festinus occurreret: p̃cabaturq dicens fide¬
liter suis. nolite timere. Scio enĩ qd̃ dextera scĩ
uiri ad auxilia porrigenda. maxime in neces¬
sitatib sit parata. Hec eo dicente. erectis a do
nauibr. mutatoq uento contrario in scdo.
nullo ꝑeunte ꝑueniunt ad litus: ubi tam
p̃sens occurrit beati confessoris suffragium:
rant. ipso deniq fluuio in litus restituente. re
grauiter a lunatici demonii infestatione ue¬
xabatur: ita ut plerũq ab hoste se uallari pu¬
tans in t̾ram corrueret: eruentasq ex ore spu¬
mas enuittens. tanqm̃ mortuus habebatur.

Expanded text:
to nautae turbantur in pelago, separatisque navibus to nautae turbantur in pelago, separatisque navibus quae pontem illum sustinebant, et aqua usque ad summum repletis, descendunt cuncti usque ad cingulum cum ipsis navibus in profundum, nequaquam tamen navibus subductis 1049 a pedibus. Exterritis autem omnibus, Boso non rauce vociferans beati Martini auxilium proclamabat, et ut eis ad liberandum festinus occurreret, precabatur, dicens fidenter suis: Nolite timere, scio enim quod dextera sancti Viri ad auxilium porrigendum maxime in necessitatibus sit parata. Haec eo dicente, directis a Deo navibus, mutatoque vento contrario in secundum, nullo pereunte, pervenerunt in littus, ubi tam praesens occurrit beati Confessoris suffragium, rant, ipso denique fluvio in littus restituente, recgraviter a lunatici daemonii infestatione vexabatur, ita ut plerumque ab hoste se vallari putans in terram corrueret, cruentasque ex ore spumas emittens, tanquam mortuus habebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rui. Deniq dies erat epiphanioꝵ: & ingressꝰ
in ꝓmptuariũ. nichil potui qd̾ haurirem in¬
uenire: egressusq oraui dicens. Beatissime:
martine transmitte mͥ in hac sollemnitate sc̃a¬
aliquid uini: ne epulantib aliis ego ieuinꝰ
remaneam. Dum autẽ tacitus orarem: uoc̃e
in ultiore. ripa audio me uocantem: ut na¬
ium homini qui iter agebat adducerẽ. Uerũ
ubi acceptis contis. tunsoꝵ etiã impetu fluctꝰ
secare cepi. & in medio utpote amne ꝑueni:
subito saliens magnus ex gurgite piscis. in
nauim cecidit. Quẽ confestim opp̾ssum tnͣs¬
positis hominib domũ regressus sum: uendi¬
doq pisce unũ uini modiũ comparans cum
ceteris sum refectus. Ergo noueritis quia
uelociter in id quod inuocatus fuerit: si peta¬
dur fideliter apparebit. Testor autẽ cłm: quia
Nuicumambicensem ligerem fluuiũ tñs¬
mearet: & irruentib iam tenebris mundum
nox horribilis retineret: subito adu̾sante uen¬

Expanded text:
rui. Denique dies erat Epiphaniorum, et ingressus rui. Denique dies erat Epiphaniorum, et ingressus in promptuario, nihil potus quod haurirem inveni, egressusque oravi, dicens: Sanctissime Martine, transmitte mihi in hac sacra solemnitate aliquid vini, ne epulantibus aliis, ego jejunus remaneam. Dum autem haec tacitus orarem, vocem in ulteriori ripa audivi me vocantem, ut navim homini qui iter agebat adducerem. Verum ubi, acceptis contis, eo versus impetum fluminis sulcare coepi, et ut in medio amne perveni, subito excussus magnus ex gurgite piscis in navim cecidit: quo confestim oppresso, transpositis hominibus, domum regressus sum, venditoque pisce uno vini modio, cum caeteris sum refectus. Ergo noveritis quam velociter in illud quod invocatus fuerit, si petatur fideliter, apparebit. Testor autem Deum quia vicum Ambasiacensem Ligerim fluvium transmearet, ac irruentibus jam tenebris mundum nox horribilis retineret, subito adversante ven
Abbreviated transcription (Latin):
erobaudis quida ex pago pictauens.
dum eẽt laborans in oꝑe:cecitate pes¬
sima insicdiatore imminente ꝑcussus ẽ. Nui¬
cũ ꝑsex annos male patiens. in hac infirmila¬
de duraret: aduenit ad scm̃ tempłu beati mar¬
tini: ibiq assidue. orationi incumbens. in era-¬
stina che de sc̃a festiuitate dũ ad pedes scĩ mar¬
dini staret. subito uissi ẽ ei circase tanꝙͣ chorus¬
ꝑspexit. Qui continuo clericus factus in eods
loco: sanus abscessit.
in die epiphanioꝵ obtentu beati anti¬
stitis ex aquis falerna ꝓduxit: ac de aluei
ꝓfundo uinũ elicuit. pauꝑi: qui quonda la-¬
tices in uina mutauit. Igitur dũ quodam
tempore. iter agerem in pago balbiacensi: ad
nos ripe alteri transponere debebat. sollicite
requireremꝰ. loca in qua piscaturi ꝓcederemꝰ:
locũ indicat dicens. sit uobis beatus martinꝰ
in adiutoriũ. At nr̃i ingrate hec susceꝑunt di¬
hoc anno contigerit: uel qualit̾ ꝑ inuocatio¬
nem nominis opitulante dño qd optaui ꝑme¬

Expanded text:
erobaudis quidam ex pago Pictavensi, dum esset laborans in opere, caecitate pessima, insicum per sex annos male agens in hac infirmitate duraret, advenit ad sanctum templum beati Martini, ibique assidue orationi incumbens, in crastina die de sancta festivitate, dum ad pedes beati Martini staret, subito visum est ei, circa se tanquam corus cuncta prospexit. Qui continuo clericus factus in eodem loco, sanus abscessit. in die Epiphaniorum obtentu beati Antistitis ex aquis Falerna produxit, ac de alvei fundo vinum elicuit pauperi, qui quondam latices in vina mutavit. Igitur cum quodam tempore iter ageremus in pago Balbiacensi ad Lta, qui nos ripae alteri transponere debebat, sollicite requireremus loca in quae piscaturi procederemus, locum indicat, 1048 dicens: Sit vobis beatus Martinus in adjutorium. At nostri ingrate haec susceperunt, di quae mihi hoc anno contigerunt, vel qualiter per invocationem nominis ejus, opitulante Domino, quod optavi prome
Abbreviated transcription (Latin):
impolita tradantur. Nam ut de reliquis
taceam: rogo quẽadmodum tam cito ad
te epła illa potuit ꝑuenire. qũã nuꝑ ad
aurelium cdiaconum scͥpseramus: Ego
enim tolose positus tu treueris constituta.
& tam longe a patria filio inquietante di¬
uulsa: qua tandẽ familiarem illa epłam
occasione furata es: Namq accepi litteraᷤᷤ
tuas. quib scribis me in eadem epła qua
de obitu domni martini fecerim mentio¬
nem: ipsũ beati uiri transitum exponere
debuisse. Quasi uͦ ego illam ȩpłam. aut
legendam alii preter quã ip̃si ad quem
missa uidetur ediderim: aut ego tanto
sim oꝑi destinatus. ut omĩa que de marti¬
no cognosci oportet. me potissimũ scribente.
innotescant. Itaq si qua de obitu scĩ ep̃i
audire desideras: ab illis potius qui int̾fu¬
ere cognosce. Ego tibi statui nicħ scribere:
ne ubiq me publices. Tam̃ si das fidem
nulli te ẽe lecturam: paucis tuȩ sa¬
tisfaciam uoluntati. Itaq p̾stabo his q̃

Expanded text:
inpolita tradantur. nam ut de reliquis inpolita tradantur. nam ut de reliquis taceam, rogo quemadmodum tam cito ad te epistula illa potuit peruenire, quam nuper ad Aurelium diaconum scripseramus. ego enim Tolosae positus, tu Treueris constituta et tam longe a patria filio inquietante diuulsa, qua tandem familiarem illam epistulam occasione furata es? namque accepi litteras tuas, quibus scribis in eadem epistula, qua de obitu sancti Martini fecerim mentionem, ipsum beati uiri transitum exponere debuisse. quasi uero ego illam epistulam aut legendam alii praeterquam ipsi, ad quem missa uidetur, ediderim, aut ego tanto sim operi destinatus, ut omnia, quae de Martino cognosci oportet, me potissimum scribente notescant. itaque si quae de obitu sancti episcopi audire desideras, ab illis potius, qui interfuere, cognosce: ego tibi statui nihil scribere, ne ubique me publices. tamen, si das fidem nulli te esse lecturam, paucis tuae satisfaciam uoluntati, itaque praestabo his, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ulpitius seuerus:
bassulȩ parenti ue¬
nerabili salutem.
Si parentes uocari
in ius liceret: te pla¬
ne expoliationis
furtiq ream. ad p̾¬
toris tribunal iu¬
sto loro traheremus. Quid enime Non
conquerar quã a te patior inuiriã. ull̾a
mͥ domi cartulam: nullũ libellum. nulła
epłam reliquisti. Ita furaris omĩa. ita
uniuersa diuulgas: si quid ad amicum
familiariter scripsi. siquid forte dũ ludi¬
mus. quod uelim tam̃ occultũ ẽe dictaui:
omĩa a te prius pene quã fuerint scͥpta
aut dictata ꝑueniunt. Nimirũ oberates
habes notarios meos: ꝑ quos tͥ nr̃e ineptiȩ
publicantur. Nec tam̃ adu̾sum eos possũ
moueri si tibi parent: qui in ius nr̃m ex
tua potissimũ liberalitate uenerunt: seq
adhuc tuos qmͣ meos ẽs meminerunt. Tu so¬
la es rea tu sola culpabilis: quȩ & mͥ insidia¬
ris. & illos fraude circumuenis: ut sine de¬
licto ullo familiarit᷑ scripta. aut negligen¬
ter emissa. illucubrata tibi penitus atꝙ

Expanded text:
ulpicius Seuerus Bassulae parenti uenerabili salutem. Si parentes liceret in ius uocari, te plane expilationis furtique ream ad praetoris tribunal iusto dolore traheremus. quid enim non conquerar, quam a te patior iniuriam? nullam mihi domi chartulam, nullum libellum, nullam epistulam reliquisti: ita furaris omnia, ita uniuersa diuulgas. si quid ad amicum familiariter scripsi, si quid forte, dum ludimus , quod uelim tamen occultum esse, dictaui, omnia ad te prius paene quam fuerint scripta aut dictata perueniunt. nimirum obarratos habes notarios meos, per quos tibi nostrae ineptiae publicantur. nec tamen aduersus eos possum moueri, si tibi parent, qui in ius nostrum ex tua potissimum liberalitate uenerunt seque adhuc tuos quam meos esse meminerunt. tu sola es rea, tu sola culpabilis, quae et mihi insidiaris et illos fraude circumuenis, ut sine dilectu ullo familiariter scripta aut neclegenter emissa inlucubrata tibi penitus adque
Abbreviated transcription (Latin):
mio confoueret: quã scõ dissimulabat gau¬
dio quod dolebat. Si quidem fides flere phi¬
beret: gemitum extorqueret affectus. Ete¬
nim tam erat sc̃a de illius gła exultatio:
qm pia de morte confusio. Ignosceres flen¬
tib. gratulareris gaudentibe: quia ce piũ¬

Expanded text:
 pudore, quam sancto dissimulabat gaudio quod dolebat! siquidem fides flere prohiberet: gemitum tamen extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria exultatio quam pia de morte tristitia. ignosceres flentibus, congratularere gaudentibus, du
Abbreviated transcription (Latin):
a cdi oꝑe cessabat. Enox in orationib & uigi¬
liis. fatiscentes artus spũi seruire cogebat:
nobili illo stratu suo in cinere & cilicio recu¬
bans. Et cũ a discipulis rogaret᷑. ut saltẽ ui-¬
lia sibi sineret stramenta subponi: ñ decet in¬
quit filii xp̃ianum nisi in cinere mori. Ego
si aliud uobis exempłu relinquo: ipse peccaui.
Oculis ac manibr in cełi semꝑ intentus: in¬
uictum ab oratione sp̃m ñ relaxabat. Et cũ
a prb̃ris qui tum ad eũ confluxerant roga¬
retur. ut corpusculũ lateris mutatione rele-¬
uaret: sinite inquit sinite me fr̃s. celũ potiꝰ
respicere qm t̾ram: ut suo iã in itinere iturꝰ
ad dñm sp̃c dirigat᷑. Hȩc locutus: diabolum
uidet ꝓꝑter assistere. Quid hic inquit astas
cruenta bestia: Nichil mme funeste reppies:
abrahe me sinus recipiet.Cum hac gͦ uoce: fla¬
statiq nobis sunt qui asfuerant: ĩa exanimi¬

Expanded text:
ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce sstatique nobis sunt qui ibidem fuerun
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur: conu̾susq ad dñm hac tantũ flen¬
tib uoce respondit. Dñe si adhuc ppło tuo
sum necessarius. ñ recuso laborem: fiat uo
uolebat diutius separari. Nichil tam̃ in uo¬
Grauis quidem ẽ dñe corporee pugna militie:
& iam satis ẽ qd̾ hucusq certaui. S si adhue
in eodem labore ꝓcastris tuoꝵ stare me p̃ci¬
pis ñ recuso: nec fatiscentem causabor ȩtatem.¬
Munta tua deuotus implebo: subsignis tuis
quoad ipse tu iusseris militabo. Et quãuis
optanda sit seni missio post laborem: ẽ tam̃
animus uictor annoꝵ: & cedere nescius sene¬
ctuti. At si iam parcis ȩtati. bonũ est mͥ dñe:
fiat uoluntas tua. Hos uͦ quib timeo: ipse
custodias. Ouirum in effabilem. nec labore.
uictum nec morte uincendum: qui in nulla
se partem ꝓnior inclinauerit: nec mori ti¬
iuerit: nec uiuere recus auerit. Itaq cũ ĩa
ꝑ aliquot dies ui febrium teneretur: ñ tam̃

Expanded text:
erhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flenerhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recvolebat diutius separari. Nihil enim in vois quidem est, Domine, corporea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem.munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
demones fugare consueuerat. Ita grege fac¬
to. om̃s munum illȩ uolucres congregate.
relicto flumine montes siluasq petierunt:
ñ sine admiratione multoꝵ: qui tantã in
martino uirtutẽ uiderent. ut etiã auibus
imꝑaret. Aliqndiu gͦ in uico illo uł in ȩccle¬
sia ad quã ierat commnorat᷑: pace int̾ cleri¬
cos restituta. cum iam regredi ad monasti¬
um cogitaret: uirib corporis cepit repen¬
de destitui. Conuocatisq discipłis: indicat.
se iam resolui. Tum uͦ meror & luctus om̃i¬
um fit: uox una plangentiũ. Cur nos pat̾
deseris: aut cui nos desolatos relinquis'
Inuadent enĩ gregem tuũ lupi rapaces. Et¬
quis eos a morsib nrĩs ꝑcusso pastore ꝓhi¬
bebit: Scimus quidem desiderare te. xp̃m:
s salua tͥ sunt tua p̾mia. nec dilata minuen¬
tur: nr̃i potius miserere quos deseris.Tc̃
ille motus his fletib. ut totus semꝑ in dño
miscdiȩ uiscerib affluebat. lacrimasse ꝑ¬

Expanded text:
daemones fugare consueuerat. ita grege facdaemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse p
Abbreviated transcription (Latin):
artinus gͥ obitũ
suũ longe ante
p̃sciuit: dixitq
frĩb dissolutio¬
nem sui corꝑis
imminere. Int̾e̾a
causa extitit:
qua condatensem diocesim uisitaret.
Nam clericis inter se eccłiȩ illiꝰ discordan¬
tib. pacem cupiens reformare. licet finem
dierũ suoꝵ ñ ignoraret: ꝓficisci tam̃ ob
istiusmocli causam ñ recusauit: bonam
hanc uirtutum suarũ consũmationem
existimans. si pacem ȩccłiȩ redditã reliqͥs¬
set. Ita ꝑfectus cũ suo illo ut semꝑ freqͣn¬
dissimo discipłoꝵ scissimo q comitatu mer¬
gos in flumine conspicat᷑ pisciũ p̾dam sequi:
& rapacem ingluiuem assiduis urgere cap¬
turis. forma inquit hec: demonũ ẽ. Insidi¬
antur incautis: capiunt: nescientes: captoᷤ
deuorant: exsaturariq ñ queunt deuora¬
tis. Imꝑat. deinde potenti uirture u̾boꝵ
ut eum cui innatabant gurgitem relinqͣn¬
tes. aridas desertasq peterent regiones:
eo nimirũ circa aues illas usus imꝑio. quo

Expanded text:
obitum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo
Abbreviated transcription (Latin):
martinum: dum unusquisq &e sibi p̾stat
ut doleat: &e illi debet ut gaudeat. Hoc gͥ be¬
ati uiri corpus usq ad locũ sepulchri. hym¬
nis canora celestib turba ꝓsequit᷑. Compare.¬
tur si placet scłaris illa pompa. ñ dicã fune¬
ris s triumphi. Quid simile martini exequi-¬
is conferetur: Ducant illi p̾currib suis um¬
ctos post terga captiuos: martini corpus hi
qui mundũ ductu illius uicerant ꝓsecm¬
tur. Illos confusis plausib ppłoꝵ honoret in¬
sania: martino diuinis plauditur psalmis.
martinus hymnis celestib honorat᷑. Illi ptꝰ
triumphos suos intartara seua trudentur:
martinus abrahe sinu letus excipit᷑. Mar-¬
tinus hic pauꝑ &e modicus. cełu diues ingre¬
ditur: illuc nos ut sꝑo custodiens: me hȩc seri

Expanded text:
tibus, dum unusquisque et sibi praestat ut doleat, et illi ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingreditur. illinc nos, u
Abbreviated transcription (Latin):
unqͣm cilicio tectum: quis cinerib crederet
iam in quacła future resurrectionis gła. c
natura demutate carnis ostensus ẽ. Iam uͦ¬
in obsequiũ funeris: credi ñ potest quanta
hominũ multitudo conuenerit. Tota obuiã
corpori ciuitas ruit: cuncti ex agris atq
uicis. multiq ex uicinis etiam urbib af¬
fuerunt. O quantus luctus om̃ium: qñta
p̃cipue merentiũ lamenta monachoꝵ:
qui eo die fere ad duo milia conuenisse di¬
cuntur. Specialis martini gla: euis exẽplo
in cdñi seruitutem stirps tanta fructificaue.¬
uerat. Agebat nimirũ ante se pastor extin¬
ctus gregiꝰsui. sc̃e illius multitudinis pal¬
lidas turbas agmina palliata: & aut eme¬
ritoꝵ laboꝵ senes: aut iuratos xp̃i in sa¬
cramenta tyrones. Tum uirginũ chorus
fletu abstinens pre pudore.cum letandũ¬

Expanded text:
umquam cilicio tectum, quis in cineribus crederet batur, quasi in futurae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae pudore, quam san
Abbreviated transcription (Latin):
hic feruor attigit. concurrit pat̃ ad eccłiã.
ne ꝓles absq baptismo defungeret᷑. Q ui
baptizatus nec confortatus corpore. ptꝰ illũd
spiritale remedium: iam subtractis ocłoꝵ or¬
bib. iam palpebris laxatis. atq dimissis. nul¬
lum flatum spiraminis habens: suꝑ beatũ
sepulchrũ patre eiulante deponit᷑. Nec de¬
fuit uirtus illa celestis: que quonda paruu¬
lum inter manus confessoris uiuificauit.
At ubi primũ eius uestimenta eooꝑtoriũ
tumuli attigit: ilico paruulus respirauit.
Mirum miraculũ uideres: pallentes genas
gradatim uirtute diuina insistente rubesce¬
re: & sopitos ocłos in lumen rediuiuũ rela-¬
.xari. Tunc a scõ uiuificatus: & ã patre recep¬
tus: sospes usq hodie in testi moniũ uirtutiᷤ
habetur.

Expanded text:
hic fervor attigit, concurrit pater ad eclesiam, hic fervor attigit, concurrit pater ad eclesiam, ne prolis absque baptismo fungeretur . Qui baptizatus nec confortatus corpore praeter illud spiritale remedium, iam suffossis oculis, iam palpebris laxatis atque demissis, iam nullum flatum spiraminis habens, super beatum sepulchrum, patre heiulante, deponitur. Nec defuit virtus illa caelestis, quae quondam parvulum inter manus confessoris vivificavit. At ubi primum huius vestimenta cooperturium tumuli attigit, ilico parvulus respiravit Mirum miraculum! Videres pallentes genas gradatim, virtute divina insistente, rubescere et sopitos oculos in lumine redivivo laxari. Tunc a sancto vivificatus et a patre receptus, sospis usque hodie in testimonium virtutis habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ uirtutes. quas olim gestas
legimus: renouari miramur. Sr qͥd inꝙͣ
qd̾ hi multa fecerunt uiuentes in sclo: hic
culis etiam post sepulchrũ: Quid gͦ agimꝰ:
qͥd silemus: Qd occultamus pauci: qd̾ mul¬
di ppłi declamant: Non diutius in hac
statione moremur: ꝑferamus nouũ he¬
liseum scło nr̃o: qui cadauer defuncti ui¬
uum remisit a monum̃to. Iqr beatus
confessor: nobis p̃sentibꝵ oꝑatus ẽ. Quȩ
enĩ causa fuerit: adiutorium indiuise
drinitatis efflagitans explicabo. Puer geni¬
tus materno lacte deficiente: nutriei ad
alendum datur. Que hoc liquore sterilis.
dum ñ copiose ut illius etatule oportunũ
est lactis alimenta ministrat: cepit qui
ꝓficere debuerat. die p̾tereunte decresce¬
re. & ita minui: ut nichil amplius qmͣ
pellis tenuis. que eius ossula contegebat.
remaneret. Qui matre mortua: unũ ꝓpe
in hac afflictione duxerat annũ. Erat. enĩ
unicus patri: de uxoria dilectione qͦdclam
ente: ex inedia febris accessit. Ut aut̃ẽ eum

Expanded text:
rtutes, quas olim gestas legimus, renovari miramur! Sed quid inquam? Quod hi multi fecerunt viventes in saeculo, hic etiam post sepulchrum. Quid ergo agimus? Quid silemus? Quid occultamus pauci, quod populi declamant multi? Non diutius in hac statione moremur. Proferamus novum Heliseum saeculo nostro, qui cadaver defuncti vivum remisit a monumento; idque beatus confessor nobis praesentibus operatus est. Quae enim causa fuerit, adiutorium indivisae Trinitatis efflagitans, explicabo. Puer genitus, lacte materno deficiente, nutrici ad alendum datur. Quae hoc liquore sterilis, dum non copiose, ut illius aetatulae oportunum est, lactis alimenta ministrat, coepit, qui proficere debuerat, die praetereunte decrescere et ita minui, ut nihil in eo amplius quam pellis tenuis, qui eius ossola contegeret, remaneret. Qui, matre mortua, unum prope in hoc exitu duxerat annum. Erat enim unicum patri de uxoria dilectione quodam nte, deficienti ex inaedia febris accessit. Ut autem eum
Abbreviated transcription (Latin):
lici almachio. qd̃ ego inducias petam. ut ñ¬
faciam uenire. qui uos om̃s faciat uitȩ et̃ns
dringentos ꝓmiscui sexus & conditionis¬
&e etatis. Inter quos unus clarissimꝰ uir
erat: nomine gordianus. Hic subumbra

Expanded text:
lici Almachio quod ego indicias petam, ut hfaciam venire, qui vos omnes faciat vitae aeternae dringentos promiscui sexus nomines, inter quos unus clarissimus vir erat nomine Gordianus. Iterum A
Abbreviated transcription (Latin):
on post multos dies. cũ sollemnitatiꝰ
scĩ iuri dies annue se tulisset: nos a
rege regressi festiuitati interfiumus. in qꝗͣ
tuor ceci lumine recepto regressi sunt: duo
tergumini mundati: duo paralitici con¬
tracti. restitutis gressib incolumes redierẽ.
iudicis sententia in carceris ergastulo con¬
clusisset: lamentantibe uinctis uirtꝰ beati
confessoris apparuit: que diruptis uincłis
compeditoꝵ. liberos in basilicam abire ꝑ¬
misit. Sicꝙ & hia uidice relaxati: ad ꝓpria
abscess erunt.

Expanded text:
on post multos dies, cum solemnitatis sanctae dies annuus recurrisset, nos a rege regressi, festivitati ejus adfuimus, in qua quatuor caeci lumine recepto regressi sunt, duo energumeni mundati, duo paralytici contracti, restitutis gressibus, incolumes redierunt.iudicis sententia carcerali ergastulo conclusisset, lamentantibus vinctis, virtus beati confessoris apparuit, quae, disruptis vinculis compeditorum, liberos in basilicam abire permisit. Sicque et hii a iudice relaxati, ad propria abscesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rens. qñtum in ipso fuit om̃s uirtutes su¬
as latere uoluisset: quamqm̃ etiam ex his
que comꝑta nobis erant plura omisimꝰ.
quia sufficere credidimus. si tantũ excel¬
lentiora notarentur. Simul ce legentib con¬
sulendum fuit: ne qd̾ his pareret copia cor¬
gesta fastidiũ. Obsecro autẽ eos qui lecturi
sunt. ut fidem dictis adhibeant: neq me qͥc¬
qm̃ nisi cõꝑtum & ꝓbatum scripsisse arbit᷑n¬
tur. Alioquin: tacere qm falsa dixisse ma¬
luissem.

Expanded text:
irens, quantum in ipso fuit, omnes uirtutes suirens, quantum in ipso fuit, omnes uirtutes suas latere uoluisset quamqquae comperta nobis erant, plura omisimus: quia sufficere credidimus, si tantum excellentiora notarentur. Simul et legentibus consulendum fuit, ne quod his pareret copia congesta fastidium. Obsecro autem eos qui lecturi sunt, ut fidem dictis adhibeant; neque me quidquam nisi compertum et probatum scripsisse arbitrentur: alioquin tacere, quam falsa dicere, maluissem.
Abbreviated transcription (Latin):
phando: s pie sc̃e religioseq uiuendo. Qui
quidem error humanus litteris traditus in
tantũ ualuit: ut multos plane emulos uł
manis philosophie. uel stulte illius uͥtutis
inuenerit. Unde facturus mͥ oꝑe p̾cium ui.¬
deor. si uitam scissimi uiri exemplo aliis
mox futuram p̃scripsero: quo utiq ad ue¬
ram sapientiam & celestem militiam. diui¬
namq uirtutẽ. legentes incitabunt᷑. In qͦ
ita nr̃i quoq rationem cõmodi ducimus:
ut ñ manem ab hominib memoriam.s et̃¬
num a dõ p̃mium expectemus: quia &e. si
ipsi ñ ita uiximus. ut exemplo aliis ẽẽ pos¬
simus: dedimus tam̃ oꝑam ne. is lateret
qui eẽt imitandus. Igitur scĩ martini uitã
scribere exordiar: ut q̃ uł ante episcopatũ
uel in episcopatu gesserit: qmͣuis nequaꝙͣ
ad omĩa illius potuerim ꝑuenire. Adeo ea
in quib ipse tantũ sibi conseius fuit nesc¬
untur: quia laudem ab hominib ñ reqͥ¬

Expanded text:
phando, sed pie sancte religioseque uiuendo. qui phando, sed pie sancte religioseque uiuendo. qui quidem error humanus litteris traditus in tantum ualuit, ut multos plane aemulos uel inanis philosophiae uel stultae illius uirtutis inue--nerit. unde facturus mihi operae pretium uideor, si uitam sanctissimi uiri, exemplo aliis mox futuram, perscripsero: quo utique ad ueram sapientiam et caelestem militiam diuinamque uirtutem legentes incitabuntur. in quo ita nostri quoque rationem commodi ducimus, ut non inanem ab hominibus memoriam, sed aeternum a Deo praemium exspectemus, quia etsi ipsi non ita uiximus, ut exemplo aliis esse possimus, dedimus tamen operam, ne is lateret qui esset imitandus. igitur sancti Martini uitam scribere exordiar, ut se uel ante episcopatum uel in episcopatu gesserit, quamuis nequaquam ad omnia illius potuerim peruenire: adeo ea, in quibus ipse tantum sibi conscius fuit, nesciuntur, quia laudem ab hominibus non requ
Abbreviated transcription (Latin):
mortaliũ studio
ter dediti. ex inde
ꝑhennem ut puta¬
bant memoriã no¬
minis sui quesie¬
rint: si uitas claroꝵ uiroꝵ stilo illustras¬
sent. Que res utiq ñ ꝑhennem quidem.
s aliquantułu tam̃ concepte. spei fructũ
afferebat: quia & sui memoriam licet inȩã¬
sum ꝓpagabant: & ꝓpositis magnoꝵ uiroꝵ
exemplis. ñ parua emulatio legentib excila¬
batur: ẜ tam̃ nichil ad beatam illa et̃namq
uitam hec eoꝵ cura ꝑtinuit. Quid enĩ aut
it. aut quid posteritas emolumenti tulit le¬
gendo hectorem pugnantẽ aut socratem phi¬
losophantẽ. cum eos ñ solum imitari stulti¬
cia sit. s ñ acerrime etiam impugnare de¬
mentia: quippe qui humanã uitã p̃sentib
tantũ actib estimantes. spes suas fabulis.
animas sepulchris dederĩt: Siquidem ad
solam hominũ memoriã se ꝑpetuandos cre.¬
diderunt: cũ hominis officrum sit. ꝑbennẽ
potius uitam. qũa ꝑhennem memoriã que¬
rere: ñ scribendo aut pugnando uel philoso¬

Expanded text:
mortales studio ter dediti exinde perennem, ut putabant, memoriam nominis sui quaesierunt, si uitas clarorum uirorum stilo inlustrassent. quae res utique non perennem quidem, sed aliquantulum tamen conceptae spei fructum adferebat, quia et suam memoriam, licet incassum, propagabant, et propositis magnorum uirorum exemplis non parua aemulatio legentibus excitabatur. sed tamen nihil ad beatam illam aeternamque uitam haec eorum cura pertinuit. quid enim aut loria profuit? aut quid posteritas emolumenti tulit legendo Hectorem pugnantem aut Socraten philosophantem ? cum eos non solum imitari stultitia sit, sed non acerrime etiam inpugnare dementia: quippe qui humanam uitam praesentibus tantum actibus aestimantes spes suas fabulis, animas sepulcris dederint: siquidem ad solam hominum memoriam se perpetuandos crediderunt, cum » hominis officium sit, perennem potius uitam quam perennem memoriam quaerere, non scribendo aut pugnando uel philoso
Abbreviated transcription (Latin):
ita fuit: a solito cessando eursu. subito sterit
immobilis. Ille uͦ uir audax. qui tale dĩ famu¬
lo offendiculum intulit. meritã & sibi debitã¬
recipiendo uindictam. ꝑnus subito in t̾ram
cadens ocłorum lumen amisit: & alioꝵ mani¬
b uectus oculis priuatus. & toto corpore tre.
Altera autẽ die trepidus cunctis in p̃dicta
cella cõmorantib. p̃dictum qd̃ uidit narran.¬
do miraculum. sueq cũ fletu audacie. culp̃a
confessus. ad sem̃ accessit Sinnocum: ipsiusq
confessoris xp̃i ꝑuolutus uestigiis. ueniã ab
eo in ci flagitabat nomine. Tunc agiusx p̃i
confessor winnocus. infelicis cecati uiri casu
tis. om̃ipotentis dñi qui malũ ñ uult ꝑ malo
reddi petiuit clementiam: ut ei pͥstinum ocło¬
rum recuꝑaret lumen. Largus gͥ suoꝵ adiu.¬
tor seruoꝵ. qui ꝓpe est omnib inuocantib eũ.
& uoluntatem timentium se. facit: ocłos p̃di¬
cti uiri ꝑ audacie culp̃a cecatos. ꝑ deuotas sui

Expanded text:
ita fuit, a solito cessando cursu subito stetit ita fuit, a solito cessando cursu subito stetit immobilis. Ille vero vir audax, qui tale Dei famulo offendiculum intulit, meritam recipiendo vindictam pronus subito in terram cadens, oculorum lumen amisit et, aliorum manibus vectus, oculis privatus et toto corpore tremum die trepidus cunctis in predicta cella commorantibus predictum quod vidit narrando miraculum suaeque cum fletu audaciae culpam confessus, ad sanctum accessit Winnocum, ipsiusque confessoris Christi provolutus vestigiis, veniam ab eo in Dei flagitabat nomine. Tunc agius Christi confessor Winnocus, infelici cecati viri casu tis, omnipotentis Domini, qui malum non vult pro malo reddere, petivit clementiam, ut ei pristinum oculorum recuperaret lumen. Largus igitur suorum adiutor′ servorum, qui prope est omnibus invocantibus eum et voluntatem timentium se facit, oculos predicti viri per audaciae culpam cecatos per devotas sui
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cui omia possibilia sunt: suũ mirando
famulũ. molam solam diuino numine rotatã
sine ullo humane manus amminiculo. ꝑ mul¬
tos iam dies grana in farinam redigere conces¬
sit. Sc̃s̃ uͦ Sinnocus manib ad cełu eleuatis.
clauso etiam scdm dñi p̾ceptum ostio. saeras
iuxta molam stando securus. immensas omi¬
qui suȩ misertus senectuti. tale ei p̃stitit solam̃.
Om̃s gͦ dĩ famuli in p̃dicta cella cõmorantes.
ualde ammirantes inuicem inter se dicebant.
quomͦ uetus homo carnali uirtute desertus.
tantã cotidie. farine copiam suis ꝑ molam la¬
borare potuisset manib: nisi ei diuina suffra.¬
garetur misccłia. Tunc unus ex illis hoc mi¬
rabile signum explorare uolens. audaci animo
ad eandem accessit domũ: in qua sc̃s uinno¬
culis. scm̃ Sinnocũ intenta
ad celum manib. oculisq
orationi instantem uidit:
molamꝙ diuino numine rotatam. & magñã
circa illam sparsam farine. cernebat copiam.
Hinc mola statim postqm astolido uiro intu.¬

Expanded text:
Dominus, cui omnia possibilia sunt, suum miserando famulum molam solam, divino numine rotatam, sine ullo humanae manus adminiculo per multos iam dies grana in farinam redigere concessit. Sanctus vero Winnocus, manibus ad caelum elevatis, clauso etiam secundum Domini preceptum ostio, sacras iuxta molam stando securus inmensas omniqui, suae misertus senectuti, tale ei prestitit solamen. Omnes ergo Dei famuli in predicta cella commorantes, valde admirantes, invicem inter se dicebant, quomodo vetus homo, carnali virtute desertus, tantam cotidie farinae copiam suis per molam laborare potuisset manibus, nisi ei divina suffragaretur misericordia. Tunc unus ex illis, hoc mirabile signum explorare volens, audaci animo ad eandem accessit domum, in qua sanctus Winnotum Winnocum intentaad caelum manibus, orationi instantem vidit molamque divino numine rotatam et magnam circa illam sparsam farinae cernebat copiam. Hinc mola statim, postquam a stolido viro intu
Abbreviated transcription (Latin):
nunqͣm ꝑtexit amplius. Sicq expleto uite
temporalis cursu feliciter cȩloꝵ ciuib socia¬
ta: cosmi figmenta relinquens in ania. gau¬
denter migrauit ad sydera. His ce huiꝰmodi
exemplis instructi qmplurimis. nos qui in
istius scłi miseria errauimus ꝑ deuiaͥ ieiu¬
niis. orationib. elemosinis. di reuocare stu¬
deamus clementiam: ut qui uiuenis puel¬
le ocłos antea ñ uidentes claro repleuit lumi¬
ne: beatissimi confessoris sui winnoci p̾cib
głosis placatus assidue. uite celestis p̾mia si¬
ne fine manentia nobis tribuere. & ad et̾nã
beatitudinẽ unigenitus dĩ filius nos dignet᷑
ꝑdicere: qui cũ patre &e sc̃o flamine. uiuit &¬
regnat in trinitatis plenitudine. in ȩterno
scłoꝵ tempore amen.

Expanded text:
nunquam protexit amplius. Sicque, expleto vite nunquam protexit amplius. Sicque, expleto vite temporalis cursu, feliciter caelorum civibus sociata, cosmi figmenta relinquens inania, gaudenter migravit ad sydera. His et huiusmodi exemplis instructi quam plurimis, nos, qui in istius saeculi miseria erravimus per devia, ieiuniis, orationibus, elemosinis Dei revocare studeamus clementiam, ut, qui iuvenis puelle oculos antea non videntes claro replevit lumine, beatissimi confessoris sui Winnoci precibus gloriosis placatus assidue, vite celestis premia sine fine manentia nobis tribuere et ad aeternam beatitudinem unigenitus Dei filius nos dignetur perducere, qui cum Patre et sancto flamine vivit et regnat in trinitatis plenitudine in aeterno saeculorum tempore. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
mã putaretur. S cũ finito ferme uniꝰ hore
spacio. multoꝵ manib leuaret᷑ ꝓcliuius: ui¬
si sunt oculi mire pulchritudinis in capi¬
te assistere. ab om̃ibr: quib nunqm pulchri¬
ores asserunt se uidisse antiquitus. Illa ta-¬
men duplici remunerata commertio: dõ om̃i¬
potenti & sc̃o confessori suo. grates agere cȩpit.
innumerabiles: qui ñ sołu ocłoꝵ lumina. ue¬
rũetiam ocłos quos unqͣm ñ habuerat im-¬
ꝑtire. & maiestatis suȩ potentiam in ea di-¬
gnatus est declarare. Inibiq peccatoꝵ excita-¬
ta caligine. ȩt̾num deo & sc̃o winnoco serui¬
tium ꝓmisit in ꝑpetuũ: qui sibi contulerat
ꝓ m̾itis beatissimi confessoris. ineffabile lum̃
ocłoꝵ. Sic itaq uotũ oꝑis exhibitione. sc̃e:
uiuendo adimplere studuit: ut post illu¬
minationẽ ocłoꝵ. multis uiuens annoꝵ spa¬
ciis. deuota a carnis se abstineret eybariis:
& nuda sui corporis de suauis lini uestib

Expanded text:
mam putaretur. Sed cum, finito ferme unius hore mam putaretur. Sed cum, finito ferme unius hore spacio, multorum manibus levaretur proclivius, visi sunt oculi mire pulchritudinis in capite assistere ab omnibus, quibus nunquam pulchriores asserunt se vidisse antiquitus. Illa tamen duplici remunerata commertio, Deo omnipotenti et sancto confessori suo grates agere coepit innumerabiles, qui non solum oculorum lumina, verum etiam oculos, quos unquam non habuerat, impertire et maiestatis suae potentiam in ea dignatus est declarare. Inibique peccatorum excitata caligine, aeternum Deo et sancto Winnoco servitium promisit in perpetuum, qui sibi contulerat pro meritis beatissimi confessoris ineffabile lumen oculorum. Sic itaque votum operis exhibitione sancte vivendo adimplere studuit, ut post illuminationem oculorum, multis vivens annorum spaciis, devota a carnis se abstineret cybariis, et nuda sui corporis de suavis lini vestibus
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ꝑsistens in cecitatis miseria. p̾dulcia
in lecto beatissimi confessoris figebat. oscula:
&e mundane uisionis qũa ñ habebat ꝓcla.¬
mat incliga: ut agius xp̃i confessor sibi impe.¬
traret fuffragia. Tunc largus munerũ retri¬
butor. apud quem in cęlis ñ est ꝑsonarũ ac¬
ceptio: ut petentib se in ueritatis rectitu¬
dine. suȩ bonitatis ñ differatur ꝓmissio. im¬
plet illud ueritatis eloquiũ. qd̾ ipse testat᷑
in ȩuangłio: petite credentes ex toto corde sine
dubio & ea quibecũq indigetis. inuenietis a
dño. Et ecce subito unda sanguinis. ꝑ ocłoꝵ
soramina uisa est in t̾ra decurrere: & sinum
iam felicis puellȩ totũ penitus adimplere.
acsi ferro incisa aꝑirentur ocłoꝵ lumina:
nullaq amplius de sanguinis multitudine
ꝑflueret copia. Que sic manu altissimi sau¬
ciatis ocłis ad t̾ram duriter ꝑieitur: ut a plu¬
rimis mirantib hoc ipsũ uitam finire ulti¬

Expanded text:
adhuc persistens in cecitatis miseria, predulcia adhuc persistens in cecitatis miseria, predulcia in lecto beatissimi confessoris figebat oscula et mundane visionis, quam non habebat, proclamat indiga, ut agius Christi confessor sibi impetraret suffragia. Tunc largus munerum retributor, apud quem in caelis non est personarum acceptio, ut petentibus se in veritatis rectitudine suae bonitatis non differatur promissio, implet illud veritatis eloquium, quod ipse testatur in euangelio: Petite credentes ex toto corde sine dubio et ea, quibuscumque indigetis, invenietis a Domino. Et ecce! subito unda sanguinis per oculorum foramina visa est in terra decurrere et sinum iam felicis puellae totum penitus adimplere, acsi ferro incisa aperirentur oculorum lumina nullaque amplius de sanguinis multitudine profilieret copia. Que sic manu altissimi sauciatis oculis ad terram duriter proicitur, ut a plurimis mirantibus hoc ipsum vitam finire ulti
Abbreviated transcription (Latin):
miserat officiũ. erecta ad celos ocłoꝵ acie
cõmuni lamentatione orant dñmꝰ ut in
ea immensũ potentie sue mirabilit̾ decla¬
raret miraculum: & in loco negatoꝵ lumi¬
num. clementia dĩ aꝑtum ostenderet indi¬
tium: & cłi pietate conditoris om̃iũ alieno
redderet᷑ officio uidentium: quatinꝰ uiroꝵ
ac mulierũ p̾sentialiter illic adstantium.
uere agnoscerent di cunctipotentis filiũ:
&e sanitatẽ: om̃ium suũ esse arbitrium. tu¬
ba crederet fidelium. Quiq tota intentione.
ad scm̃ xp̃i confessorem annuatim uouent.
regredi: &e de eoꝵ substantia qͣntum suffi¬
ceret dõ auxiliante libentius concedere::
si largiflua xp̃i dextera. eis p̾sentib lum̃
sibi dignaretur rependere:. Cum hȩc gͥ uox
clamantiũ in templo resonaret ꝑ omĩa. tan¬
ta uociferatione repleta fuisse dicitur ȩccłia.
ut uix in choro uoces p̾allentiũ ad aliquoꝵ
auditus resonare poterant. Interea puella

Expanded text:
miserat officium, erecta ad celos oculorum acie, miserat officium, erecta ad celos oculorum acie, communi lamentatione orant Dominum, ut in ea immensum potentie sue mirabiliter declararet miraculum et in loco negatorum luminum clementia Dei apertum ostenderet inditium et Dei pietate conditoris omnium alieno redderetur officio videntium, quatinus virorum ac mulierum presentialiter illic adstantium vere agnoscerent Dei cunctipotentis filium, et sanitatem omnium suum esse arbitrium turba crederet fidelium. Quique tota intentione ad sanctum Christi confessorem annuatim vovent regredi et de eorum substantia, quantum sufficeret, Deo auxiliante, libentius concedere, si largiflua Christi dextera eis presentibus lumen sibi dignaretur rependere. Cum haec igitur vox clamantium in templo resonaret per omnia, tanta vociferatione repleta fuisse dicitur ecclesia, ut vix in choro voces psallentium ad aliquorum auditus resonare poterant. Interea puella
Abbreviated transcription (Latin):
la nomine maluuera: que ab uberib ge¬
nitricis ubiq misera sine ocłoꝵ lumine
nascitur orba: ita ut uix ab hominib se.
undiq inspicientib orbes agnoscerent᷑:
in quib nisi dĩ uoluntas deficeret. ꝑsiste.¬
re debebat luminis ocłoꝵ acies. Hec itaꝙ t᷑¬
bis in templo cotidie ingredientib. suis ad¬
herebat manib: ut quȩ ablato ocłoꝵ lumi.¬
ne. sine reatu ꝓprio tempłu intrare ñ poterat:
dño attestante de eo qui cecus natꝰ fuerat.
qui se suosq parentes nusqͣm deliquisse af¬
firmauerat. saltem alioꝵ ꝓpriis sustentata
manib deportet᷑ miserrima ubi beatissim
confessoris reliqluas ꝑalioꝵ strepitũ adeẽ
audierat: sicqi euecta ingredientiũ brachi¬
is ꝑuenitur ad feretrũ beatissimi confessorsᷤ.
Tunc concio ppłoꝵ adstantium intuentes hoc
signũ in iuuene declaratũ. qd̃ ab ipsis infan.¬
die: cunabulis luminũ diu sibi negatũ a¬

Expanded text:
la nomine Maluvera, que ab uberibus gela nomine Maluvera, que ab uberibus genitricis ubique misera sine oculorum lumine nascitur orba, ita ut vix ab hominibus se undique inspicientibus orbes agnoscerentur, in quibus, nisi Dei voluntas deficeret, persistere debebat luminis oculorum acies. Hec itaque turbis in templo cotidie ingredientibus suis adherebat manibus, ut, quae, ablato oculorum lumine, sine reatu proprio templum intrare non poterat, Domino attestante de eo, qui cecus natus fuerat, qui se suosque parentes nusquam deliquisse affirmaverat, saltem aliorum propriis sustentata manibus deportetur miserrima, ubi beatissimi confessoris reliquias per aliorum strepitum adesse audierat, sicque evecta ingredientium brachiis, pervenit ad feretrum beatissimi confessoris. Tunc concio populorum adstantium, intuentes hoc signum in iuvene declaratum, quod ab ipsis infantie cunabulis luminum diu sibi negatum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uina dispensante grã ueracit᷑ ꝑ aliqua
currere ualeamus. Cum multa equidẽ
hesitantes reuoluamus in cordis nr̃i uolu¬
mine: unũ tam̃ de plurimis libet ante.¬
ponere: quod filius altissimi ꝑ fidelis sui
mercede uoluit ostendere: factum ẽ qͦd̃a
tempore s moderno in die sc̃o pentecosten:
ut multitudo xp̃ianoꝵ ex utraq parte
accedentium. ad scm̃ conuenirent winno¬
cum xp̃i confessorem: in fructiserã eius he¬
reditatem woromholt commorantem.
Aliquanti etenim ꝓpt̾ maloꝵ que habe.¬
bant curationem. quia uirtutũ sciebant
eum fecisse multitudinẽ: alii ꝓpter bona
que secũ detulerant ut geminata restitii.¬
eret: atꝙ uiri extranei cum ipsis pagensibꝰ.
multũ ex longis finib ibi uenerunt cum
munerib. dĩ flagitantes solatium: ut ꝑ
scm̃ confessorem sirũ winnocũ egrotis qͥ
sibi aduenerant rependeret sanitatis re¬
medium. Int̾ quos aderat. q̃uedã puellu¬

Expanded text:
vina dispensante gratia, veraciter per aliqua vina dispensante gratia, veraciter per aliqua currere valeamus. Cum multa equidem hesitantes revolvamus in cordis nostri volumine, unum tamen de plurimis libet anteponere, quod filius altissimi pro fidelis sui mercede voluit ostendere. Factum est quodam tempore, sed moderno, in die sancto pentecosten , ut multitudo christianorum ex utraque parte accedentium ad sanctum convenirent Winnocum Christi confessorem in fructiferam eius hereditatem Woromholt commorantem: aliquanti etenim propter malorum que habebant curationem, quia virtutum sciebant eum fecisse multitudinem, alii propter bona, que secum detulerant, ut geminata restitueret, atque viri extranei cum ipsis pagensibus multum ex longis finibus ibi venerunt cum muneribus, De flagitantes solatium, ut per sanctum confessorem suum Winnocum egrotis, qui sibi advenerant, rependeret sanitatis remedium. Inter quos aderat quedam puellu
Abbreviated transcription (Latin):
fessoris citius adueniens. dignas sibi gr̃arũ
actiones ꝑsoluit: narrans om̃ib lapsus sui
scribentiũ more ꝓlata. annuo tempore. uob̃
referimus ueneranda. que ꝓ eius m̾ito oꝑat᷑
om̃ĩpotentis dĩ potentia. eius sacris artub
adhuc in mundo laborantib felicitate tam̃
ꝑpetua: cauendũ est nobis sum mope om̃i¬
q animi diligentia. ut anteqmͣ nos ab hac
uita tardior hora discedere p̃ualeat. sp̃ualis
intelligentiȩ immensa penitus ꝑfusi grã.i¬
donei efficiam᷑ ꝑferre dĩ bonitate gratuita:
que d̃s &e qualia agere miracula ad eiꝰ dignat᷑
est uenerabiles reliquias. S qm̃ nos in bo¬
nis om̃ib segniores occupat pigritia. ad
dĩ om̃ipotentis studeamus sugere solacia:
ut sensus nr̃i p̾cordia peccatoꝵ mole extin¬
cta. spũaliter accendere faciat: & qui ꝑin
numerabilem signoꝵ multitudinẽ. p̃hie¬
ti di famuli ꝑgere ñ possumus: saltem di¬

Expanded text:
fessoris citius adveniens, dignas sibi gratiarum fessoris citius adveniens, dignas sibi gratiarum actiones persolvit, narrans omnibus lapsus sui scribentium more prolata, annuo tempore vobis referimus veneranda, que pro eius merito operatur omnipotentis Dei potentia, eius sacris artubus adhuc in mundo laborantibus, felicitate tamen perpetua, cavendum est nobis summopere omnique animi diligentia, ut, antequam nos ab hac vita tardior hora discedere prevaleat, spiritualis intelligentiae immensa penitus perfusi gratia, idonei efficiamur proferre Dei bonitate gratuita, que Dens et qualia agere miracula ad eius dignatus est venerabiles reliquias. Sed quoniam nos in bonis omnibus segniores occupat pigritia, ad Dei omnipotentis studeamus fugere solacia, ut sensus nostri precordia, peccatorum mole extincta, spiritualiter accendere faciat et, qui per innumerabilem signorum multitudinem predicti Dei famuli pergere non possumus, saltem di