comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiunmis inserẽ qui non homies non feras
aut uolucres s eͣ qͣticum hoc aial educatũ
int̾ fontes ⁊ fluũa estam de stopłis elici¬
eus ꝯtactu ac sermone in amiciᵈ̃ pellex¬
isti Rrdiit equidẽ ad me sui ĩmenior tui
menior cũ multa de dño młta de amitis
q̃rerem nilniside lelio rñdebat illiꝰ for¬
mã illius mores illiꝰ linguã illiꝯ demq
Domiciliũ atq hĩtum admuirari Illũ michi
qr incogintũ ruralibus et t̾ricrepis u̾bis
extollere de illo michi sepe licet in t̾ru¬
penti longissimas narratões texe Cũq
sepe te̾ncianũ illud obice̾m huie mͥ illum
laudas ille eo magyis ab exordio cũcta
retexere Quid plura intellexi illico te
tuis artibus meũ michi uillicũ abstulis¬
se nec indolui fateor nec muidi s obstu¬
pii plus te una hora ꝙͣ me toto decẽmo
potuisse mirã est nisi tu colloquiis aliqͥd
etiã magice artis ĩmisceas nũc igitur

Expanded text:
summis inserere, qui non homines non feras summis inserere, qui non homines non feras aut volucres, sed aquaticum hoc animal educatum inter fontes et flumina, escam de scopulis eliciens, contactu ac sermone in amicitiam pellexisti. 8 Rediit equidem ad me sui immemor, tui memor; cum multa de domino, multa de amicis quererem, nil nisi de Lelio respondebat: illius formam, illius mores, illius linguam, illius denique domicilium atque habitum admirari; illum michi quasi incognitum ruralibus et terricrepis verbis extollere; de illo michi, sepe licet interrumpenti, longissimas narrationes texere; cumque sepe terrentianum illud obicerem: ‘hui michi illum laudas?’ ille eo magis ab exordio cunta retexere. Quid plura? intellexi illico te tuis artibus meum michi villicum abstulisse. Nec indolui, fateor, nec invidi; sed obstupui plus te una hora quam me toto decennio potuisse. Mirum est, nisi tu colloquiis tuis aliquid etiam magice artis immisceas. 9 Nunc igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑto capite p̃reptoq et pr̃ie natalis aspcũ
famẽ suã nutritoris arbitrio mod̾ari de
illiꝰ manibꝰ cibũ assine̾ uocem nubẽtis
agnoscxꝰ clamoribꝰ obedire neͤ ad emittẽtis
arbitriũ et reu̾ti opumati p̃das nõ sibi
s dño reportare De piscibus nichil tale qd̾
meminerĩ legi nisi ꝙ delphines nestio qua
hũano gniꝰ familaritate ꝯiunctos ferunt
uñ et arionem quẽdam tͥgo huiꝰ pistis insi¬
dentẽ ꝑ tumidos fluctus maris euasisse.
bystorica sen pociꝰ fabulosa narratio ẽ uec¬
torem iõm fidibus canente faciũt quo n aui¬
gatiomi facilior fides sit mulcẽte auras mu¬
sica et nauigiũ subleuãte uisũ est fabula
non admitti nisi color mendacio q̃reretur
gubernaculum malus uela remi deerant
ꝓ hiis omibꝰ uinꝰ nusite suauitate subro¬
gata est Bed iuorsum hec tã ꝑeg̾na per¬
cũctaberis ut intelligis me ĩgeniũ tuum

Expanded text:
operto capite prereptoque etiam patrie natalis aspectu, operto capite prereptoque etiam patrie natalis aspectu, famem suam nutritoris arbitrio moderari, de illius manibus cibum sumere, vocem iubentis agnoscere, clamoribus obedire, ire ad emittentis arbitrium et reverti, opimasque predas non sibi sed domino reportare. 6 De piscibus nichil tale quod meminerim legi, nisi quod delphines nescio qua humano generi familiaritate coniunctos ferunt. Unde et Arionem quendam tergo huius piscis insidentem per tumidos fluctus maris evasisse historica seu potius fabulosa narratio est. Vectorem ipsum fidibus canentem faciunt, quo navigationi facilior fides sit, mulcente auras musica et navigium sublevante. Visum est enim fabulam non admitti nisi color mendacio quereretur; gubernaculum, malus, vela, remi deerant; pro his omnibus unius musice suavitas subrogata est. 7 Sed quorsum hec tam peregrina percontaberis. Ut intelligas me ingenium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ Archelaũ u̾o macedonie regem Euripe¬
des poẽta nec aut illi tirãma sp̃us rigor
aut huic iuanitas obstitit barbarica utͫ¬
q duriciẽ nigenio ⁊ etoꝙ̃tia molierũt Et¬
ꝙ huiꝰ gn̾is om̃is monstra tusgredit᷑
orator authoniꝰ scenos carnifices ad se
occidendũ missos et iam strictis mucroni¬
bus irruẽtes blanda or̃one ꝯpescuit uicis¬
setq crudelitate eloq̃ntia nsi unꝰ ex eo
numero qui eũ loquentẽ non audierat
cet̾is iam digressis suꝑueniens uelut as-¬
pis incantatoris uoce nõ audita mirꝰ ĩ
scelesti muĩsteru effudiss E quid hominũ
exempla ꝯq̃rimꝰ insos uidemꝰ pardos ac
leones atq alias cruces et p̃ualidas belu¬
as blandiciis delinitas ꝑui domitoris ĩꝑiũ
pacient̾ exciꝑe nexus insuꝑ carte̾m minas
⁊ u̾bera uolucres celo uagas ꝯtͣ pͥmenã
nate sue legem humanã societate ante¬
ponere libertati uita in uinculis agere

Expanded text:
num; Archelaum vero Macedonie regem Euripinum; Archelaum vero Macedonie regem Euripides poeta; nec aut illi tyrannici spiritus rigor aut huic immanitas obstitit barbarica; utranque duritiem ingenio et eloquentia molliverunt huius generis omnia monstra transgreditur, orator Antonius sevos carnifices ad se occidendum missos et iam strictis mucronibus irruentes blanda oratione compescuit; vicissetque crudelitatem eloquentia, nisi unus ex eo numero, qui eum loquentem non audiverat, ceteris iam digressis superveniens, velut aspis, incantatoris voce non audita, virus in illum scelesti ministerii effudisset. 5 Sed quid hominum exempla conquirimus? ursos videmus, pardos ac leones atque alias truces et prevalidas beluas, blanditiis delinitas, parvi domitoris imperium patienter excipere, nexus insuper, carcerem, minas et verbera; volucres celo vagas contra primevam nature sue legem humanam societatem anteponere libertati, vitam in vinculis agere
Abbreviated transcription (Latin):
Gels le luun sun de eleq̃ntie meniorandis
am et legeram nullũ est tã asꝑum
angeniũ qd non morũ u̾borũq dulcedins
mitiget᷑ Bic affricanus mens ille suꝑior
ẜi phacem regem barbarũ atq ut liuii u̾bo
utar rõnis moribꝰ insuetũ et qd mirabi¬
lius fuit hasdrubalez quoq carthaginẽsiũ
duce noñ barbarũ mõ s etiã ĩnitẽ rõni
nõis mimicũ int̾tenandũ suaui ꝯuictu ⁊ cõi
mansuefecit alloquio Siciulius cesar ami¬
clam algis ⁊ equoreis spumis aspersis nu-¬
diũ̾q ⁊ inoprm piscatorẽ tam leuit̾ faudo
cexit et illius cesaree facandis rethibus
circũuoluit ut mandito u̾borũ sono ⁊ ign oti
hosxitis admiratõe suspensus ꝯfestim iu¬
bente illo fragilez atqr iparez pelagi
minis cibat de tuti littoris stationẽ dis¬
solue̾t parendiq scudis sciens at uoles ad
int̾i̾tũ ꝓperaret ac ne semꝑ affricanos et
cefares loqͣmur Ille phorum pnceps plato
dibirsiũ ꝯsiliare sibi potuit siracusiũ tirã¬

Expanded text:
 eundem, de eloquentie memorandis ram et legeram. Nullum est tam asperum ingenium, quod non morum verborumque dulcedine mitigetur. Sic Africanus meus ille superior Siphacem regem barbarum atque, ut Livii verbis utar, “romanis moribus insuetum”, et, quod mirabilius fuit, Hasdrubalem quoque, Carthaginiensium ducem, non barbarum modo sed etiam immitem Romani nominis inimicum, inter cenandum suavi convictu et comi mansuefecit alloquio. 2 Sic Iulius Cesar Amiclam algis et equoreis spumis aspersum nudumque et inopem piscatorem tam leniter fando cepit et illius cesaree facundie retibus circumvolvit, ut inaudito verborum sono et ignoti hospitis admiratione suspensus, confestim iubente illo fragilem atque imparem pelagi minis cimbam de tuti litoris statione dissolveret, parendique studio sciens ac volens ad interitum properaret. 3 Ac ne semper Africanos et Cesares loquamur, ille philosophorum princeps Plato Dyonisium conciliare sibi potuit siracusium tyran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ exigni uolu̾is s infinite dulcedinĩs aꝑio
ꝑ os meũ ab augustino aliqd audire intẽ¬
tis auriba stabat deum testor ip̃mq qͥ ade¬
rat ꝙ ubi pͥmũ defixi oculos sc̃ptũ erat.
Et eunt homñes adiuirari alta montiũ
⁊ ingentes flctus maris et latissimos
lapsus fluminiũ ⁊ occeani amubitũ ⁊ giros
ꝯtentus in meip̃m int̾iores oculos reflexi
⁊ ex illa hora nõ fuit qui me loq̃ntez au
poteram id fortuito ꝯtigissẽ s quidpͦ ibi
legerã michi et non alti d̃n rebar Reto¬
leus ꝙ idem de srip̃o suspicatus olim essi
ip̃e refert pͥmũ sibi illud eccureit non in
ꝯmessatiombꝰ et ebe̾tatibus nõ in cubilibꝰ

Expanded text:
perexigui voluminis sed infinite dulcedinis. Aperio, perexigui voluminis sed infinite dulcedinis. Aperio, per os meum ab Augustino aliquid audire, intentis auribus stabat. Deum testor ipsumque qui aderat, quod ubi primum defixi oculos, scriptum erat: «Et eunt homines admirari alta montium et ingentes fluctus maris et latissimos lapsus fluminum et occeani ambitum et giros contentus, in me ipsum interiores oculos reflexi, et ex illa hora non fuit qui me loquentem audpoteram id fortuito contigisse, sed quicquid ibi legeram, michi et non alteri dictum rebar; recolens quod idem de se ipso suspicatus olim essetipse refert, primum sibi illud occurrit: «Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubili
Abbreviated transcription (Latin):
flebam ⁊̃ mutabilitatẽ cõrm hũanarim
actuũ misabatar/ et ꝙ̃ in locũ quam ob
cãm uenissem quodãmõ uideban oblitus
doiret ut omissis curis quibꝰ alt̾ locus
ess oportunior respicem et uiderem que
uisurus adueneram instare eiũ tp̃s abeũ¬
di ꝙ nĩclinaret iam sol et umbra mõtis
limes ille galliazã et hyspanie xyrenes
uertex inde nõ c̾uitur nulluis quẽ sciam
obias int̾uentu s sola fragilitate mor¬
talis uisus lugdunensi aũt ꝓu̾icis mõtes
ad dextam ad leuã uero massilieᷤ fictũ et
ꝙ aqͣs mortuas u̾berat aut quot dierum
spacio distanͣ p̃clarissime uidebant᷑ Roda¬
nus ip̃s sub oculis nr̃is erat Que dũ mi-¬
rarer singula et nũc frenĩ aliqͥd saperem
nũt exemplo corꝑis mim ad altiora subue¬
herem uisum est in ꝯfessionũ augustini
librũ caritatis tue nimꝰ inspicere quẽ ⁊
ꝯditoris ⁊ donatoris in memoriã sero.
hẽoq semꝑ in manibꝰ pugiłlae epustulũ

Expanded text:
flebam et mutabilitatem comunem humanorum actuum miserabar; et quem in locum, quam ob causam venissem, quodammodo videbar oblitus, donec, ut omissis curis, quibus alter locus esset oportunior, respicerem et viderem que visurus adveneram — instare enim tempus abeundi, quod inclinaret iam sol et umbra montis Limes ille Galliarum et Hispanie, Pireneus vertex, inde non cernitur, nullius quem sciam obicis interventu, sed sola fragilitate mortalis visus; Lugdunensis autem provincie montes ad dexteram, ad levam vero Massilie fretum et quod Aquas Mortuas verberat, aliquot dierum spatio distantia, preclarissime videbantur; Rodanus ipse sub oculis nostris erat. 26 Que dum mirarer singula et nunc terrenum aliquid saperem, nunc exemplo corporis animum ad altiora subveherem, visum est michi Confessionum Augustini librum, caritatis tue munus, inspicere; quem et conditoris et donatoris in memoriam servo habeoque semper in manibus: pugillare opusculum,
Abbreviated transcription (Latin):
id genus nuitã hñt ⁊ suꝑficiariã uolux¬
tate libri medullitus delectant collo quũ¬
tur et consulunt et uiua quadã nobis atq
arguta familiaritate iuĩgunt᷑. neq solã
sese lectoribꝰ quisq suis insiat sed et
aliorũ nomen ingerit et alter alterius
de sideriũ facit Ac ne res egeat epemplo
martũ michi uarronẽ carũ ⁊ amabilez
Citeronis achademitꝰ fecit enm nomẽ
in officiorũ libris audiui pͥmũ terencii
michi ꝯmendauit ingẽniũ Et plonicum
phedronẽ mors catonis. Et ꝓthomei
regis interdc̃m ⁊ yrenaitũ hegesiami Et

Expanded text:
id genus, mutam habent et superficiariam volupid genus, mutam habent et superficiariam voluptatem; libri medullitus delectant, colloquuntur, consulunt et viva quadam nobis atque arguta familiaritate iunguntur, neque solum se se lectoribus quisque suis insinuat, sed et aliorum nomen ingerit et alter alterius desiderium facit. 4 Ac ne res egeat exemplo, Marcum michi Varronem carum et amabilem Ciceronis Achademicus fecit; Ennii nomen in Officiorum libris audivi; primum Terrentii michi commendavit ingenium, et Platonicum Phedronem mors Catonis, et Ptholomei regis interdictum cyrenaicum Hegesiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad Iohrm anchisrum cui librorũ
inquisitio cõmittitur
od sepe olim uel obliuo uel tor¬
por abstulit attiugam frater si
gloriarilitet apud te głiabor in illo in qͦ
solo gliari licet ac tutũ est uẽ iam ex oĩ¬
bus hũ ancrũ cupiditatũ ardoribꝰ et si nõ
totũ magna tñ ex ꝑte dina me pretas
gripuit e celo eiũ ẽ seu id michi nature
bonitas seu dies p̃saterit multa quide i¬
dendo multũq cogitando in tellige tandẽ
cepi qͣnta suit studia/ hec quibꝯmortale ge¬
tenus nõ potui certe nec uolui m ẽnim
int̾blandior honestarũ rerũ nõ in hone¬
stam ẽẽ cupidinẽ Expectas audirẽ mot¬
bi genus libris saciari neh̃o et hẽo plures
forte ꝙͣ oꝑtet Bed sicut in ceteris rebus
sic et in libris accidit q̃rendi successus aia¬
ritie calcar est quĩymo singulare quiddã
in libris T̃aurũ argentũ gẽme purpure
uestis marmorea domus cultus ager
picte tabule phabrratus sompes cet̾aq

Expanded text:
18 Ad Iohannem Anchiseum, cui librorum 18 Ad Iohannem Anchiseum, cui librorum inquisitio committitur. 1 Quod sepe olim vel oblivio vel torpor abstulit, attingam, frater. Si gloriari licet apud te, gloriabor in illo in quo solo gloriari tutum est: fere iam ex omnibus humanarum cupiditatum ardoribus, etsi non totum, magna tamen ex parte, divina me pietas eripuit; e celo enim est, seu id michi nature bonitas seu dies prestiterit. Multa quidem videndo multumque cogitando, intelligere tandem cepi quanti sint studia hec, quibus mortale getenus nec potui certe nec volui; michi enim interblandior honestarum rerum non inhonestam esse cupidinem. Expectas audire morbi genus? libris satiari nequeo. Et habeo plures forte quam oportet; sed sicut in ceteris rebus, sic et in libris accidit: querendi successus avaritie calcar est. 3 Quinimo, singulare quiddam in libris est: aurum, argentum, gemme, purpurea vestis, marmorea domus, cultus ager, picte tabule, phaleratus sonipes, ceteraque
Abbreviated transcription (Latin):
Dilosum esse
wo uero absit ut dissuadeã petitõi
dulciꝰ ꝙͣ bñ meritũ et egentẽ auxilii cõ¬
potire Contͣ aũt inexpectato ingͣti uicio
nl tristius magne quidẽ ẽ non solũ pru¬
dencie sed fortune int̾ pectoꝵ latibula pu¬
ros aĩos fucatos q discerne̾ et ꝙͣti quisq
fit prius ꝙͣ exꝑiaris agnosce̾ cuiꝰ honeste
p̃ces ac miserabiles lacͥme cuiꝰ ficta nc̃i¬
tas smilateq blandicis magne ꝑti hõmi
illud inesti ut ad impet̾nda que cupiutis
menores atq solliciti ad referandã gr̃am/
signes obliuosiqz sint tanta est et tam re¬
pentinaomtatõ nuadit amĩos ut quem
p̃cantẽ mane uideris serõ uoti ꝯpotẽ nõ
agnoscas de hiis in ecca ͭ ͦ donec accipiãt
in quit osculant᷑ manꝰ dautis ⁊ in ꝓmissi¬
ombus hũiliant uocem suã et in tempore
redditõis postulabit tp̃us et loq̃tun uerba
alioquin uirtus uicio uicta uidebit᷑. s ali¬
yͣto taucius agendũ reor uale ⁊ qͥd acturꝰ¬
liberatio sera est

Expanded text:
di locum esse. 1 Ego vero absit ut dissuadeam petitionidulcius quam benemeritum et egentem auxilii compotire; contra autem inexpectato ingrati vitio nil tristius. Magne quidem est non solum prudentie sed fortune, inter tot pectorum latibula, puros animus fucatosque discernere, et quanti quisque sit priusquam experiaris agnoscere, cuius honeste preces ac miserabiles lacrime, cuius ficta necessitas simulateque blanditie. 2 Magne parti hominum illud inest ut ad impetranda que cupiunt memores atque soliciti, ad referendam gratiam segnes obliviosique sint; tanta et tam repentina mutatio invadit animos, ut quem precantem mane videris, sero voti compotem non agnoscas. De his in Ecclesiastico: «Donec accipiant» inquit, «osculantur manus dantis et in promissionibus humiliant vocem suam; et in tempore redditionis postulabit tempus et loquetur verba alioquin virtus vitio victa videbitur; sed aliquanto cautius agendum reor. Tu vale et quicquiliberatio sera est.
Abbreviated transcription (Latin):
exinis s ꝑicula atq pͥmordia ⁊ ꝓgressꝰ
et qͥdꝙ michi ꝑ noctẽ obrepsit cũcis ob¬
niis pͥmo maire narrabo si ad mensã rũti
qͥd aliud uisũ erit surgens amitis dicã et
pngͣre siñas gaudebo dũ melior unnicat qd̾
facilis fiet si ab ip̃is miciis amicoꝵ fides
in ꝑtem consilii sit admissa hec ut hiis
brũ magnũ multeq uarietatis atq huiq¬
temodi familiaribꝰ placidũ disitũq collo¬
quiis ibi excusa tõeni sibem legi et dełcatꝰ
sum nescio qua uł ingemi ꝙ ut op tare sic
sꝑare utinuã lic̾et uel ip̃aꝵ rerũ sola siłitu¬
dine mre dixisse qd paulo ante magnꝰ ille
uir dix̾ati. tũ adhuc drũ testor ab illo dc̃m

Expanded text:
exitus, sed particulas atque primordia et progressus exitus, sed particulas atque primordia et progressus et quicquid michi per noctem obrepserit, amicis obviis primo mane narrabo; si ad mensam eunti quid aliud visum erit, surgens amicis dicam, et pugnare sententias gaudebo dum melior vincat; quod facilius fiet si ab ipsis init is amicorum fides in partem consilii sit admissa. 14 Hec etbrum magnum multeque varietatis atque huiuscemodi familiaribus plenum refertumque colloquiis. Ibi excusationem similem legi et delectatus sum, nescio qua vel ingenii, quod ut optare sic sperare utinam liceret, vel ipsarum rerum sola similitudine, me dixisse quod tanto ante magnus ille vir dix
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs uelle hodie cuiꝰ ꝯtraruẽ tras loqueris
ant uelis informandũ ergo aĩm et tũ demũ
amicis aꝑienda ꝯsilia hunic enĩ ⁊ uerborũ
⁊ actuũ uiiformitas conseistur Qd̾ alibi
quid utiliter p̃cipi non nego s in amiciꝰ
niinis uafre Ita illis rũdeo nã et adhuc
sub iudice lis est ⁊ te arbitrũ nõ recuso me
qd̵ sepe iam dixi om̃il cũ amicis ut metũ
lo qui mecũ u̾o non tm̃ examũata ⁊ appro¬
bata s ambigna sepiꝰ ⁊ inc̾ta tractare
⁊ hesitare ⁊ consultars et ratrocinando ad
hanc mõ illam place̾ siam ꝙ suo ẽt lau¬
dato duci ugilius idq nõ semel dedit atq
añ nũt hũs celerẽ nc̃ duadit illuc in ꝑtes¬
q̃z rapit uarias ꝑ que om̃ia uersat S¬
si ad amicos firmata tm̃i ⁊ consignãta
hr̃e s conscros Ego nõ ełtiones mõ sed co¬
gitatus motusq aĩnm qͦs pͥmos uocant
ad amicos referã neq rerũ sũmas atq

Expanded text:
aliquid velle hodie cuius contrarium cras loquaris aliquid velle hodie cuius contrarium cras loquaris aut velis? firmandum ergo animum et tum demum amicis aperienda consilia; hinc enim et verborum et actuum uniformitas consequetur’. Quod alibi quidem utiliter precipi non nego, sed in amicitia nimis vafre. Ita illis respondeo — nam «et adhuc sub iudice lis est» et te arbitrum non recuso — me, quod sepe iam dixi, omnia cum amicis ut mecum loqui; mecum vero non tantum examinata et approbata sed ambigua sepius et incerta tractare, et hesitare et consultare et ratiocinando ad hanc modo illam placere sentdato duci Virgilius, idque non semel, dedit: Atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc, In partesque rapit varias perque omnia versat. Quodsi ad amicos firmata tantum et consignata habere sed conscios. 13 Ego non electiones modo sed cogitatus motusque animi, quos primos vocant, ad amicos referam; neque rerum summas atque
Abbreviated transcription (Latin):
lior ẽ amicus Alter aũt amicitiã silauit
fidemq dũ finge̾t ĩuenit cõmo da huic
mlta ꝑcipiant nã utilitates quid ut ait
apud Ciconem lelius ẽt ab hiis ꝑcipiũtur
sepe qui silatõe amicc᷑. colunt᷑ ⁊ obsiuã¬
tur tp̃ris cã Suid de hoc senciã q̃ris fuci
callidũ uenditorẽ ⁊ mẽdatio felicit usũ
dicã qd̾ ad amici᷑ͣ spectat ĩ postoris illi
nomon attribuã nõ amiti, In amicitia
eñ ut ibidẽ ait idẽ nichil fictũ est nichil
tariũ bec igit᷑ sũma in amicitia sola ãĩ¬
citia q̃renda Uerus amica nicħ insi aĩcũ
cogitat Ox si me semꝑ amicis p̃stitisse
et ab illis p̾stitũ inͥ scio neq ꝙͣ remitto
alis a me familiaribꝰ p̃si tim iplis elog̃tiã¬
tm̃i incuriositatis attulit ut nõ u̾boꝵ mõ
s rerũ quoq negligens fiam unde me fate¬
or ut incident᷑ hoc dix̾im nõminꝙͣ incon¬
stancie notatũ ab hiis quibꝰ uideret᷑. etiã
amicis colloqntẽ sic librare oĩa debere ut

Expanded text:
autem amicitiam simulavit fidemque dum fingeret, invenit commoda, hinc multa percipiens; «nam utilitates quidem» ut ait apud Ciceronem Lelius, «etiam ab his percipiuntur sepe, qui simulatione amicitie coluntur et observantur temporis causa». Quid de hoc sentiam queris? fuci callidum venditorem et mendacio feliciter usum dicam; quod ad amicitiam spectat, impostoris illi nomen attribuam non amici. «In amicitia enim» ut ibidem ait idem, «nichil fictum est, nichil tarium». Hec igitur summa est: in amicitia sola amicitia querenda; verus amicus nichil nisi amicum cogitat. 10 Quod si me semper amicis prestitisse et ab illis prestitum michi scio, neque quam remitto aliis, a me in familiaribus presertim epystolis eloquentiatantum incuriositatis attulit, ut non verborum modo sed rerum quoque negligens fiam. Unde me fateor, ut incidenter hoc dixerim, nonnunquam inconstantie notatum ab his quibus videretur etiam amicis colloquentem sic librare omnia debere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣto altior ar̃e est possionũ nebulas super¬
gressa ubi ĩota serenitas hĩtat qͦ lippus
et młta caligine obsitꝰ ppłus frustra susti¬
pit ez ne multa de hoc sic tibi ꝑsuade ad
opinone neã quã iam dudũ impleneras
laxandã nuillus om̃o facundiã tñ hĩturam

Expanded text:
 anime est passionum nebulas supergressa, ubi immota serenitas habitat, quo lippus et multa caligine obsitus popellus frustra suspicit! Sed ne multa de hoc; sic tibi persuade, ad opinionem meam, quam iandudum impleveras, laxandam nullius omnino facundiam tantum habituram
Abbreviated transcription (Latin):
ergo da uenur̃ calamo actrito ignoste digi¬
tis fatigatis ꝑ ce am̃o occupato et uale
cepit uitta uictorem qd in affrica ołi gestũ¬
nũt in affrice nr̃e libris pathetice materie
fundamentũ ẽ. tłis pnto lucretia erat dũ
tarqͥnii pectus ascendit uñ regnorũ finis
et rõne lib̾tatis exordiũ fluxit que ꝙͣuis
ita se hẽant ẽ tñ familiaris mos iste formosi

Expanded text:
ergo; da veniam calamo attrito, ignosce digiergo; da veniam calamo attrito, ignosce digitis fatigatis, parce animo occupato, et Valecepit victa victorem, quod in Africa olim gestununc in Africe nostre libris pathetice materie fundamentum est; talis, puto, Lucretia erat dum Sexti Tarquinii pectus accendit, unde regnorum finis et romane libertatis exordium fluxit. Que quamvis ita se
Abbreviated transcription (Latin):
meã defles melis inͥ crede segniciẽ b sit xiũ
Ut aut ũnenor tui sim aut oblitus mei me
am pͥmordiorũ amititie ur̃e que tu mͥ uelut
oblita in faciem obicis ꝯmemoratõe tã dulci
Ut gandra reus ẽẽ Et ꝙͣuis nolim iustam
tibi q̃rele mat̾iam p̃buisse uelim tñ aliquid
accidisse qd quereris prodest in terdũ irritai
aõs, et sexe ꝑus sp̃es offense magne tausa
u̾tutis fuit młtis uocem extorsit indignatõ
et dolor metus nͥ Ciri miles in cresũ uiolẽtꝰ
irrue̾t A tys cresi filius ꝑpetuo muts foret
Ego quoq te loqui silencio meo feci qͦ ẜmõe
sorsitã non fecissẽ Enĩu̾o te locutũ gaudeo
tacit᷑nitatẽ nõ meã molestam tͥ fuisse doleo
turabo ne unqͣ̃m ampliꝯ molesta sit/ neu ali¬
qñ ul frust in scͥpsisse uidearis uel si nicħ
scripsis possie sine in ꝓpriis suie amitorum
saltẽ in lr̃is te p̃titũ lamentari hactenus

Expanded text:
meam defles, melius, michi crede, segnitiem; absit enim meam defles, melius, michi crede, segnitiem; absit enim ut aut immemor tui sim aut oblitus mei. 6 Memini primordiorum amicitie nostre, que tu michi velut oblita in faciem obicis commemoratione tam dulci ut gaudeam reus esse, et quamvis nolim iustam tibi querele materiam prebuisse, velim tamen aliquid accidisse quod querereris. Prodest interdum irritari animos et sepe parve species offense magne causa virtutis fuit. 7 Multis vocem extorsit indignatio et dolor et metus; nisi Ciri miles in Cresum violentus irrueret, Atys, Cresi filius, perpetuo mutus foret. Ego quoque te loqui silentio meo feci, quod sermone forsitan non fecissem; enimvero te locutum gaudeo; taciturnitatem vero meam molestam tibi fuisse doleo. Curabo ne unquam amplius molesta sit, neu aliquando vel frustra michi scripsisse videaris vel si nichil scripseris, possis sive in propriis sive amicorum saltem in literis te preteritum lamentari. Hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpeg̾cior fuit tłis illa uͥ qualis amanti
cupido incomptior amica suspirani ⁊ dixi
q̃ nam hec eẽt si specu aspexisset ĩpsa
ais libreq c̾tantibꝰ rapti cotidiana ueste suf¬
farcinata et sis ad me uenire iussã affirma¬
bat contͣ aũt stilus sobriuͣ et impransũ pro¬
fitebat᷑ auctorẽ nicħ modestius in chil ab¬
scisius mat᷑a pro tp̃re siñarũ guitas dultis
⁊ ingenna facies uerborũ młtas subito de¬
phensas decuit pudor et tremor uocis ⁊ ca¬
pillus ĩpexus et distuictus suius ⁊ pes mni¬
dus et cota fortuita sepe magni culta lotus
fuit hĩtus neglectior tłis cleopatra sparsa
cesarie cesareũ ãnni robun in flexit Talis
phrdre oculos rigor mouit ypoliti ⁊ coma
sine arte posita et leus ore pulus egregio
talem fuisse soxhonistã reor dũ masinissam
ꝓnulceant horũ unus es tu cuiq melliflue
querele młta me faceor respsere dulcedine
tam suauit et amice huic fortunã huic durie

Expanded text:
 gratior fuit; talis illa michi qualis amanti cupido incomptior amica. Suspiravi et dixi: ‘Quenam hec esset, si speculum aspexisset!’ Ipsa ais, Liberoque certantibus, raptim quotidiana veste suffarcinatam et sic ad me venire iussam affirmabat. 2 Contra autem stilus sobrium et impransum profitebatur auctorem; nichil modestius nichil abscissius; matura pro tempore sententiarum gravitas, dulcis et ingenua frons verborum. Multas subito deprehensas decuit pudor et tremor vocis et capillus impexus et discinctus sinus et pes nudus et toga fortuita; sepe magni cultus loco fuit habitus neglectior. 3 Talis Cleopatra sparsa cesarie Cesareum animi robur inflexit; talis Phedre oculos rigor movit Hippolyti et coma sine arte posita et levis ore pulvis egregio; talem fuisse Sophonisbam reor, dum Masinissam ulceant. Horum unus es tu, cuius melliflue querele multa me, fateor, respersere dulcedine, tam suaviter et amice hinc fortunam tuam, hinc duritiem
Abbreviated transcription (Latin):
amici tñ eloꝙ̃tia si assit amplector sit̾
uiusdẽ reliqͣs sru gr̃as sen u̾tutes sed ita
illam expecto ꝙ amiei ut añ sic ⁊ liu¬
guã ornatã uerim nõ qd delicatas cũ ami¬
tis aures hẽam malim amitũ facundũ ẽx
ꝙͣ ballũ quippe ut sanũ malim ꝙͣ egrotũ
formosũ p̃terea ꝙͣ deformẽ nõ ꝙ egrĩ¬

Expanded text:
Amici tamen eloquentiam, si adsit, amplector, sicut Amici tamen eloquentiam, si adsit, amplector, sicut eiusdem reliquas seu gratias seu virtutes; sed ita illam expeto, quod amici ut animum sic et linguam ornatam velim, non quod delicatas cum amicis aures habeam. 4 Malim amicum facundum esse quam balbum, quippe et sanum malim quam egrotum, formosu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad rumndem fidom sustice̾ i amitorũ
colloquis net q̃rendũ stilum:
Redis me quoq sollicitũ ꝯm endis
epłis qui post dies hant aut susti¬
piam aut tͥ ingerã curã et qͣi lascimor ado¬
lescens nõ tm̃ uultus in sprculo s terga tõ¬
spero me illis notũ nec placere despero
licer incomptũ. debilit᷑ amat quẽ dilecte
capillꝰ incultior offendit ab aliis añt ue¬
mã expecto si cogitent quis et cui quid̃
loqͣ forsan qualit̾ nõ curabũt fugiã ego
siꝑuacuũ laborẽ nccio si sufficiã satis erit
ꝓferto aũt magmꝰ omor artificiosa eloꝙ̃¬
tia non eget. Cui nõ disita iuisa ẽ amita quẽ
non delectat dũ balbucit infans filiꝰ Postͤ¬
mo qͥs a se dũ secũ ixe loquit᷑ ornatũ qrit
atqͥ uetꝰ ẽ uerbũ almitꝰ alt̾ egto de quo
oĩa audeas sic loqui ut tecũ nemo igitur
exigat ab amito qd a se nõ exigit alioqͥn
modo qͥd ille uelit intelligã aut qͥd nola
cũ quo idem uelle et idẽ nolle disposin

Expanded text:
fidem sufficere in amicorum colloquiis nec querendum stilum. 1 Credes me quoque solicitum comendis epystolis, qui post dies hanc aut suscipiam aut tibi ingeram curam et quasi lascivior adolescens, non tantum vultus in speculo, sed terga conSpero me illis notum nec placere despero licet incomptum; debiliter amat quem dilecte capillus incultior offendit. 2 Ab aliis autem veniam expecto; si cogitent quis et cui et quid loquar, forsan qualiter non curabunt. Fugio ego supervacuum laborem; necessario si sufficiam, satis erit. Profecto autem magnus amor artificiosa eloquentia non eget. Cui non diserta visa est amica? quem non delectat dum balbutit infans filius? postremo quis a se dum secum ipse loquitur, ornatum querit? Atqui vetus est verbum: «amicus alter ego» de quo omnia audeas sic loqui ut tecum?» 3 Nemo igitur exigat ab amico quod a se non exigit; alioquimodo quid ille velit intelligam aut quid nolit, cum quo “idem velle et idem nolle” disposui?
Abbreviated transcription (Latin):
felix letũq cõniuiũ ꝙ tales taniq
unanimes tres amicos apud te nr̃i
sub aduentu nũcui festa lute ot̾xerat marci
uarronis de lege cõnini libri est ubi illud
int̾ multa p̃cipit᷑ ut neq plures nusis ne
pautiores gratiis suit cõuue ne in alterũ
extremoꝵ aut in turbã a̾in solitudinẽ res
rat et si indice int semꝑ ad solitudinẽ sit u̾¬
gendũ Nosti ad p̃terea quiualis illa lex sen¬

Expanded text:
felix letumque convivium, quod tales tamque unanimes tres amicos apud te nostri sub adventum nuntii festa luce contraxerat! Marci Varronis de lege convivii liber est, ubi illud inter multa precipitur, ut neque plures Musis neque pauciores Gratiis sint convive, ne in alterum extremorum, aut in turbam aut in solitudinem, res eat, etsi iudice me semper ad solitudinem sit vergendum. 2 Nosti quid preterea
Abbreviated transcription (Latin):
Uarronis ac ciceronis hr̃ĩs libris¬
Tlũ neu obsequiis tuis uniti uideo.
multo ego priꝯ grãrum ꝙͣ tu g̾tarũ
rerũ actõne de fatigor Recexi ecce it̾m a teli¬
brũ ex uarronis et cit̾onis opuscidis eximiis
nich optaciꝰ nich donũ pot̾at aduenisse iõ¬
cundis effaccessit ad libri gr̃am qͥ manu
tua scriptus erat que res sub ocłis meis
it̾ illos duos tm̃ heroas lingue latine te
medm̃ fecit nec uõ te magnis nonũbꝰ in¬
sori pudeat nec te pruiteat calamo triuisse
libeltũ ut ait ille et si eiũ tu alios mireris
quos studioꝵ mũ om̃ tulit antiquitas Ua
iure tuo facias cuiꝰ sit ꝓpriũ ⁊ mirari que
uulgꝰ despicit et despite̾ que mirat᷑ ueni¬
ent tñ qui te forsa mirent᷑ nẽpe qui iã mi¬
rari incipit ũnda et claris semꝑ ingeniis
ingrata pñtia ꝙͣ multa quoq subripuisse
uet̾ibꝰ nõ ignoras que sensum potea restituit
has una in re iustior atq incorruptior se¬
quẽs etas Egisti aũt optĩe qui illos iũxeris

Expanded text:
Varronis ac Ciceronis libris. 1 Stilum meum obsequiis tuis vinci video; multo ego prius gratiarum quam tu gratarum rerum actione defatiger. Recepi ecce iterum a te librum ex Varronis ac Ciceronis opusculis eximiis nichil optatius, nichil demum poterat advenisse iocundius. Accessit ad libri gratiam quod manu tua scriptus erat, que res sub oculis meis inter illos duos tantos heroas lingue latine te medium fecit. 2 Nec vero te magnis nominibus inseri pudeat, Nec te peniteat calamo trivisse labellum, ut ait ille. Etsi enim tu alios mireris, quos studiorum mater omnium tulit antiquitas, idque iure tuo facias, cuius sit proprium et mirari que vulgus despicit et despicere que miratur, venient tamen qui te forsitan mirentur, nempe quem iam hinc mirari incipit invida et claris semper ingeniis ingrata presentia, quam multa quoque subripuisse veteribus non ignoras, que sensim postea restituit hac una in re iustior atque incorruptior sequens etas. 3 Egisti autem optime qui illos iunxeris
Abbreviated transcription (Latin):
si tpñs si aꝑꝑatus nõ ireglectꝰ Illud quoq
requirit᷑. ut nrq loquacitate turbidũ ne.
silencio mutũ sit S inter utrũq ⁊ ꝯ fabu¬
latione iocunda ⁊ simone utili ameno sine
contentõe sine uirgio sure auxietͤ sĩ mo¬
lestia deniq dulci ꝯuictu ⁊ affabili ͭͤ ꝯdi¬
tũ que dictu leua nõ facile rebꝰ ip̃is ĩplent᷑
nisi leuis ⁊ ĩmota serenitas p̃cessiit aĩorum
uulta at u̾ba formantiũ Quid de aliis quã
famiłis quã ꝯiumii dño legem ponã uͥ ut
ali panti hũiler solliciti Ille uero sit largꝰ.
s et sobrius lens s modestus demq tir¬
cunspectꝰ suauis urbanus disertus Ced
aut locorũ iactis inter cõniuas uerborũ
semũbꝰ audire quid alii colloqͣnt᷑ hec et si
et modestias plenas sc̃ĩa. Sed u bi ego tũc
erã eadẽ certe que ut abessem fortima¬
ꝓudit qñ tñs p̃cipur caro cetui meas n¬
nexit epłas quibꝰ genũatũ gandiũ nr̃m
scribis Credo xquidẽ neq aliter suspica̾i

Expanded text:
si tempus, si apparatus non neglectus». 3 Illud quoque requiritur ut neque loquacitate turbidum neque silentio mutum sit, sed inter utrunque et confabulatione iocunda et sermone utili amenoque, sine contentione sine iurgio sine anxietate sine molestia, denique dulci convictu et affabilitate conditum. Qnisi lenis et immota serenitas precesserit animorum vultus ac verba formantium. 4 Quid de aliis? quam famulis, quam convivii domino legem ponam, nisi ut illi pauci humiles soliciti, ille vero sit largus sed et sobrius, letus sed modestus, denique circumspectus suavis urbanus disertus, sed aut locorum iactis inter convivas verborum seminibus, audire quid alii colloquantur? 5 Hec et siqet modestia plenas sciam. 6 Sed ubi ego tunc eram? eadem certe que ut abessem idit, quando tunc precipue caro cetui meas invexit epystolas, quibus geminatum gaudium vestrum scribis. Credo equidem, neque aliter suspicari
Abbreviated transcription (Latin):
facit hoc mͥ quorũdã imꝑtumitas atq nu¬
ꝓbissiã lr̃arum sitis quale pati solent qui
febribꝰ estuantes limphis inhiant nocitis
Quidꝙy ergo cuiq excidit sicient᷑ int̾cipiũt
nec studi osoꝵ abstinẽt ũuriis dũ ardenter
hauriãt qd tepide digestũ sibi atq aliis
nausrã ferat Sinos ego nõ tam lr̃atos ꝙͣ

Expanded text:
Facit hoc michi quorundam importunitas atque imFacit hoc michi quorundam importunitas atque improbissima literarum sitis, qualem pati solent qui febribus estuantes limphis inhiant nocituris; quicquid ergo cuique excidit, sitienter intercipiunt, nec studiosorum abstinent iniuriis dum ardenter hauriant quod tepide digestum sibi atque aliis nauseam ferat; quos e
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ nsi breuitas indicio est nõ soles metum
u̾borũ ex̃ tam ꝑtus s ne illiuis eximiã breuiͭͤ
młtiloquio pnĩam quidꝙ̃ hedit yconomicũ
mnͥ domꝰ attulit frorsũ alt̾a ꝑleges papiro
Ita enũ ab eo studio semotꝰ sũ ut neq me
digna censeam neq quodãmodo mea purẽ
querũq de Domesticis curis stribo ꝙͣꝙ̃ ibi
p̃cipua mentio sit libroꝵ quorũ me auxie
auidũ nõ negabo hic me affectꝰ a inuẽtute
ꝓsequit Ineptus fortasse dicat aliqͥs Cud
eiũ stulciꝰ ꝙͣ sołlicite quereꝰ quo parto uti
nescias quasi nõ iure optr̃o flactꝰ irideat
S. quis erat cytharas emꝑtas comꝑtes
in unũ nec tithare studio nes muse deditus
ulli nosti cet᷑a locũ tenes Si qͥd fane mͥ tũ
libris pr ẽe ꝯmertiũ hũc in me afft̃m non
mirabit᷑ quisqͥs cit̾onis epłas aliqñ ꝑlege
rit ubi uiti ille cuiꝰ ex ingenio uelut e
fonte purissio atq plenissiõ fluebat qdqͥd
Tpene librorũ illustriũ quo uetꝰ latinitas

Expanded text:
 non soles mecum verborum esse tam parcus. Sed ne illius eximiam brevitatem multiloquio premam, quicquid hodie yconomicum michi domus attulit, seorsum altera perleges papiro; ita enim ab eo studio semotus sum ut neque me digna censeam neque quodammodo mea putem quecunque de domesticis curie scribo, quanquam ibi precipua mentio sit librorum, quorum me anxie avidum non negabo. 5 Hic me affectus a iuventute prosequitur; ‘ineptus’, fortasse dicat aliquis. Quid enim stultius quam solicite querere quo parto uti nescias, quasi non iure optimo Flaccus irrideat: Siquis emat citharas, emptas comportet in unum, Nec cithare studio nec muse deditus ulli? Nosti cetera; locum tenes. Siquod sane michi cum libris potest esse commercium, hunc in me affectum non mirabitur quisquis Cirit, ubi vir ille, cuius ex ingenio velut e fonte purissimo atque plenissimo fluebat quicquid est pene librorum illustrium quo vetus latinitas
Abbreviated transcription (Latin):
riã ꝙ ẽẽt a me festiuant̾ digressa redu¬
ce̾m irescio quid addi posse uisũ est quo sona¬
nor sit iocundiorq suĩa Id tibi srorsũ ut in
am̃i uenit scripsi qd si ꝓbas illit inseres
⁊ tua manus nr̃o funger officio uale
¶¶rundrin magnum uirtutis
Iudicium esse ignotum
eoq mn notior clariorq et clarior es Cẽ¬
per de te bñ sꝑaui iam sꝑare desmo spes
eiũ incerti uenturiq boni nomẽ in de te
iã ncħ incerti ẽ Epicurũ ac democritũ stu¬
⁊ latrifica nr̃a nõ nou̾it magnũ locũ hactẽ¬
arbitrabar quẽ nemo alter ante iret ĩpse
te preis Ita quidẽ ille me de te quẽ facile
plane norat ꝙͣi de dandamo aut calamo
Indorũ pħis loq̃ntem audiit actonitꝰ atq
susprusus defixis in me ocłis ⁊ uelut hor¬
rore noui monstri cuiꝯpiã somis extãtibꝰ¬
dñ non tibi si u̾o astipularen Ego ꝯtra scu¬
porẽ nõ insulsi honũs stupebam et ut dici

Expanded text:
riam, quod esset a me festinanter digressa, reduriam, quod esset a me festinanter digressa, reducerem, nescio quid addi posse visum est quo sonantior sit rotundiorque sententia; id tibi seorsum ut in animum venit scripsi, quod si probas, illic inseres et tua manus nostro fungetur officio. Vale. 9 Ad eundem, magnum virtutis indicium esse ignotum eoque michi notior clariorque et carior es. Semper de te bene speravi, iam sperare desino; spes enim incerti venturique boni nomen, michi de te iam nichil incerti est. 2 Epycurum ac Democritum stuet lanifica nostra non noverit? Magnum locum hactearbitrabar, quem nemo alter anteiret, ipse te preis. 3 Ita quidem ille me de te, quem facie plane norat, quasi de Dindimo aut Calano Indorum philosophis loquentem audiit, attonitus atque suspensus, defixis in me oculis et velut horrore novi monstri cuiuspiam comis extantibudum non tibi sed vero astipularer. Ego contra stuporem non insulsi hominis stupebam et ut dici
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ incidisse uestigia ꝙ̃ ut clariꝰ fiat ip̃a
citonis u̾ba subitiã qui ad athitũ scribens cũ
cepisset uariasse adiecit et qiͣ ad seip̃m
loquor quis autẽ est tanta quid̾ de re. quin
uarie secũ ip̃e disputet atq huic rõn hitis
ille aliã accumiłans suuł et elite̾ cupio seu-¬
tentiã tuã aut si manet ut firmior su si
mutata ẽ ut tibi assenciar qd ultimũ ie
non tangit nõ sũ tam cautꝰ nulla michi ĩ
amiciciis ars ẽ insi ut ualde diligã ualde
fidem nichil finigam nichil occultẽ et ꝓ¬
inde oĩa explicem in auribꝰ amicoꝵ ut in
magis aures tuas ꝙͣ meas circũuenire ꝓpo¬
sitũ siti tñ et in sepe idẽ edificatiꝰ ameip̃o
tibꝰ uerb ꝙͣ si lenciꝰ diceret᷑. Tñt amico
nõ alit᷑ ꝙͣ m mutata põne or̃one confultun
uelim tũc paulo curiosior in smoire sum
excitandi studio nõ fallendi aut mani ar¬
nificio demłcendi Quale est qd dũ epłam
quã ad te penultimã scripsi tacitꝰ ĩ memo¬

Expanded text:
uod ut clarius fiat, ipsa Ciceronis verba subiciam, qui ad Athicum scribens cum sepissime variasset, adiecit et quasi ad se ipsum: loquor. Quis autem est tanta quidem de re quin varie secum ipse disputet?», atque huic rationi ille aliam accumulans: «simul et elicere cupio sententiam tuam» ait; «si manet ut firmior sim, si mutata est ut tibi assentiar». Quod ultimum me non tangit. Non sum tam cautus, nulla michi in amicitiis ars est, nisi ut valde diligam, valde confidam, nichil fingam, nichil occultem et perinde omnia explicem in auribus amicorum ut magis aures tuas quam meas circumvenire propositum sit, tamen et michi sepe idem efficacius a me ipso tibus verbis, quam si lentius diceretur; tunc amico non aliter quam michi mutata oratione consultum velim; tunc paulo curiosior in sermone sum, excitandi studio non fallendi aut inani artificio demulcendi. 17 Quale est quod dum epystolam quam ad te penultimam scripsi, tacitus in memo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ d forensem ꝑlebanũ in una ⁊ radẽ
sp̃e qnta sit diuersitas natarum.
Uerelas tuas optr̃e ui tũctis michi
blaudiciis dulciores elegantissimo
stilus ex̾plicuit mira rerũ ⁊ infinta dñiꝰ¬
sitas ac stupendi prorsus alterratio dultia
ex psona nõnunꝙͣ amarescẽ otq amara
dulcesce quẽ in sp̃ebus quid aliis atq ãis
nõ miram qͥs eiũ mirxtͣ agnũ mitẽ et
domitũ leonẽ ursus aper pardus tigris
et si nat᷑e onĩparentis imꝑio coxant et
cõiugio delectant᷑ dilcẽ tñ cõsorti blandiũt᷑
horrifice et leti triste nestio ꝙͥ auribꝰ hir¬
sutis ĩmurmurãt Cont᷑ aũt philomena di¬
repto tristior indo dulce quiddã ⁊ amenũ
gemit. et cigni ut auĩt utina morte sua¬
uissimꝰ ẽ contentꝰ. Talia uo̾ in una radẽq¬

Expanded text:
6 Ad Forensem plebanum, in una et eadem 6 Ad Forensem plebanum, in una et eadem specie quanta sit diversitas naturarum. 1 uerelas tuas, optime vir, cuntis michi blanditiis dulciores elegantissimus stilus explicuit. Mira rerum et infinita diversitas ac stupenda prorsus alternatio: dulcia ex persona nonnunquam amarescere atque amara dulcescere, que in speciebus quidem aliis atque aliis non miramur. Quis enim miretur agnum mitem et domitum leonem? 2 Ursus aper pardus tigris, etsi nature omniparentis imperio coeant et coniugio delectentur, dilecte tamen consorti blandiuntur horrifice et leti triste nescio quid auribus hirsutis immurmurant. Contra autem philomena direpto tristior nido dulce quiddam et amenum gemit, et cycni, ut aiunt, vicina morte suavissimus est concent
Abbreviated transcription (Latin):
tes aut mẽores minutissĩs quoq lapillis
expurgant cũ sampedes acuta ẽt saxa
ꝯtemꝑant Eic ualitudinarii fen estrellã
onñe uitro cepunt cũ bñ ualentes aer
li quidus et gelidi flatus młceat aqͥlonis
Sit igit᷑ ydiote quos silla uua uł lr̃a se-¬
pe diu tenuit ꝓplexos omĩa accuratissie
ue qͥd tale iterũ pacient᷑ emendãt qd̾
nouus et nudus ẽ ⁊ nullo correctoris dẽ¬
te ꝑtussus fauuliaris illũ mẽs scͥpsit ꝙ̃
mecũ int̾ tuũ limen ano altero uidisti
Inuenis digiti ꝙͣ ingenii melioris neg¬
lectã tamẽ orthographiã poerꝰ ꝙͣ insig¬
nes destũs muemes/ Demq forte aliꝙ̾
octͣret qd̾ electũ exieat qd impediat n ͭ
ger Quid młta et tͥ interlegendũ fluent
lacͥme ⁊ legendo flebis et flendo ⁊ letabis
dices q te in hiis lr̃is ue̾ ignitũ eloquiũ et
sagittas potentis acutas cũ carbonibꝰ deso¬
latoriis ĩuenisse. Uale Mediolaui .uii. kt
maias ad uespam.

Expanded text:
tes aut memores, minutissimis quoque lapillis tes aut memores, minutissimis quoque lapillis expurgant, cum sanipedes acuta etiam saxa contemnant; sic valitudinarii fenestrellam omnem vitro sepiunt, cum bene valentes aer liquidus et gelidi flatus mulceat aquilonis; sic igitur ydiote, quos sillaba una vel litera sepe diu tenuit perplexos, omnia accuratissime nequid tale iterum patiantur, emendant; quod novus et nudus est et nullo correctoris dente percussus. Familiaris illum meus scripsit, quem mecum intra tuum limen anno altero vidisti, iuvenis digiti quam ingenii melioris. Neglectam tamen orthographiam potiusquam insignes defectus invenies; denique forte aliquid occurret quod intellectum exerceat, quod impediat nichget. Quid multa? et tibi inter legendum fluent lacrime et legendo flebis et flendo letaberis dicesque te in his literis vere ignitum eloquium et «sagittas potentis acutas cum carbonibus desolatoriis» invenisse. Vale. Mediolani, VII Kal. Maias, ad vesperam.
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ spondes si nondĩresti cũ quidqͣd esse
debueras iani nũc sis Care frat querende
quid̃ hactenus Eed de aliis dicã qui nõ per¬
suasione beninola s uo incorrupto iudicio
ut laudabiliora ꝑtͣctant Non calcẽ temꝑat
airchitectꝰ s ubet ut tempet᷑ Non gladios¬
acint dux belli nõ magist nauis malũ de¬
dolat ant remos/ non tabulas appelles
non obur policletꝰ nõ phidias marmora
secabat plebei suũ opus ingenii ẽ p̃pare.
qd̾ nobile ꝯsumet ingeniũ sit apud nos alii
nẽbranas radũt alii libros scribũt alii tor¬
rigũt alii ut uulgari u̾bo utar illumiuant.
alii ligant et suꝑficiẽ conũt gu̾osũ inge ͫ
altiꝰ aspirat hĩiliora p̃teruolans ĩtaq
sie habe fepe ut agros diuitũ sic libs doc¬
torũ hõm incultiores ẽẽ ꝙͣ reliqͦs copia
nẽpe securitatẽ securitasq segnitiẽ seg¬
incies sitũ parit Eic podag̾ti tałlem quẽ
freq̃ntare hũt offense licet facilis aͥ ponẽ/¬

Expanded text:
futurum spondes, si nondum est, cum quicquid esse debueras iam nunc sis?’ Care frater, querende quidem hactenus. 4 Quid de aliis dicam, qui non persuasione benivola sed vero et incorrupto iudicio et laudabiliora pertractant. Non calcem temperat architectus, sed iubet ut tempeacuit dux belli, non magister navis malum dedolat aut remos, non tabulas Apelles, non ebur Policletus, non Phidias marmora secabat; plebei suum opus ingenii est preparare quod nobile consumet ingenium. 5 Sic apud nos alii membranas radunt, alii libros scribunt, alii corrigunt, alii ut vulgari verbo utar, illuminant, alii ligant et superficiem comunt; generosum ingenium altius aspirat, humiliora pretervolans. Itaque sic habe, sepe ut agros divitum, sic libros doctorum hominum incultiores esse quam reliquos: copia nempe securitatem, securitasque segnitiem, segnities situm parit. 6 Sic podagrici callem quem frequentare habent, offense licet facilis aut paven
Abbreviated transcription (Latin):
in ex tremo hitabilis zone nat ꝯ̃ ult quã
hõĩes non sũt ip̃e tñ homo ẽ homũsq ã¬
mã ⁊ effigiem h s adeo nicħ hũam pi¬
tus ut dũ blandiri incipit aut ursinũ seui
est penitusq barbarici ut ut quodãmedo
lambendo mordeat. et de eo ꝓprie dictũ
putes nõ illud eximũ ꝓphrte fluit ut ros
eloquiũ eius Sz illud comici porte lapides
loquit᷑ lapides iꝙͣ meros ad atq duris¬
simos quibꝰ cerebrũ incredibilit̾ excut
obtundit fedoq toiitru celũ om̃e ꝯtristati
Exdiu̾so aũt sũt aĩci p̃ciosa gͣta ⁊ ĩmarces¬
sibilis supplix qui me castigando ⁊ irgando

Expanded text:
am homines non sunt, ipse tamen homo est hominisque animam et effigiem habet, sed adeo nichil humani ritus, ut dum blandiri incipit, aut ursinum seviaest penitusque barbarici, ut et quodammodo lambendo mordeat et de eo perproprie dictum putes non illud eximii prophete: “fluit ut ros eloquium” eius, sed illud comici poete: “lapides loquitur”; lapides, inquam, meros atque durissimos, quibus cerebrum incredibiliter excutit et obtundit fedoque tonitru celum omne contristat. 5 Ex diverso autem, sunt amici, preciosa grata et immarcescibilis supellex, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ga breuitas festinatio tarda ẽ qd̾ si apud na¬
sorrẽ amãtis insani u̾bũ est Septima nox
agit᷑ spaciũ mnͥ longius ãno qͥd michi uisum
putas cui inter exporctandũ ut ex ꝑsonit
alt̾ius dit idem luna quat᷑ latuit toto quat᷑
orbe recauit Solet honesta cupientiũ flã¬
ma serenior ẽe nõ segnior. Consulto tñ actũ
reor nõ quid̃ abs te qui mittendo miłta solli¬
citudinẽ hũoste s a fortuua pociꝰ ut ipsa¬
dilatõ desiderio meo calcar muneriq tuo
gr̃am cumlaret. pro quo tibigtes meritas
agendi ne forte pntes ꝙ huiꝰ epłe ꝯtextus

Expanded text:
ga brevitas, festinatio tarda est. Quod si apud Naga brevitas, festinatio tarda est. Quod si apud Nasonem amantis insani verbum est, « Septima nox agitur, spatium mihi longius anno. » quod mihi visum putas, cui inter exspectandum, ut ex persona alterius ait idem, « Luna quater latuit, toto quater orbe recrevit? » Solet honesta cupientium flamma serenior esse, non segnior. Consulto tamen actum rear, non quidem abs te, qui in mittendo multam sollicitudinem habuisti; sed ad formam potidilatio desiderio meo calcar munerique tuo gratiam cumularet; pro quo tibi grates meritas agendi, ne forte putes quod huius epys
Abbreviated transcription (Latin):
na sũt hec non hom̃ laudes multoq dig¬
mus ht̃ artificis nomẽ quẽ rite oĩa fã-¬
cientẽ iuꝑa cauernis lapsa det̾ruit ꝙͣ is
quẽ teniere cũcta miscentẽ latenti auri
fortutꝰ fulgor leta admiratõe suspendit
Idẽ in amiciciis dicendũ Elegi amicũ pri¬
Dent̾ ainaui fernent̾ colui diligent᷑ fidẽ
ad ex tremũ prestiti hec mͥ amicitia labo¬
res attulit curas atq ꝑicula nullꝰ h error
amiciͭ s fortue ẽ ille idẽ p̾strtit s ob
eam ip̃am amiciᵈ honore auctꝰ he̾ditatus¬

Expanded text:
na sunt hec, non hominum laudes, multoque digna sunt hec, non hominum laudes, multoque dignius habet artificis nomen quem rite omnia facientem vipera cavernis lapsa deterruit, quam is quem temere cunta miscentem latentis auri fortuitus fulgor leta admiratione suspendit. 8 Idem in amicitiis dicendum: elegi amicum prudenter, amavi ferventer, colui diligenter, fidem ad extremum prestiti. Hec michi amicitia labores attulit, curas atque pericula: nullus hic error amicitie sed fortune est. Ille idem prestitit, sed ob eam ipsam amicitiam honore auct