comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deti̾orẽ quã ẽ iꝰticia. ut ne cõpanda quidẽ uideat᷑ tͥ. ⁊ hoc
lignũ nõ ee̾ nichil cõfessus sis: plac& ne tͥ ut ipsam iusticiam
nichil eȩ̾ credamꝰ : adõanꝰ Quis hoc demens credid̾it: a
confessuis es. ĩmo quidda longe diuidimꝰ. hac longeq pͣstã¬
tiꝰ : iudet᷑ tͥ lõga se adõti ullo mͦ mͥ iusticia aut longa. aut lata¬
aut tale aliquid cogitanti potẽ occurrere. augustuiꝰ di gͥ nichil
horũ ẽ iusticia.⁊ tm̃ ipsa nichis nõ ẽ: cur tͥ aĩa nichil uidet᷑
nͥ eiꝰ aliqua longitudo sit : adõdatꝰ age iã nõ micbi udet᷑
ex eo nicħl e̾e̾ aĩa. ꝙ. nec longa nec lata. nec robusta sit. S
utrũ ue̾ ita sit ñdũ ate ee̾ dictũ scis. Fieri enĩ potẽ ut młta
sint magni estimanda quȩ istis carent. s ñ continuo ex h
gene̾ aĩam e̾e̾ credendũ. puto.augustinꝰ Scio ilłd nob̾ enodã¬
dũ restare. ⁊ ħ me deinceps explicaturũ ꝓmiseram. Uerũ qr

Expanded text:
eriorem quam est justitia, ut nec comparanda quidem tibi videatur, et hoc lignum non esse nihil confessus sis; placetne tibi ut ipsam justitiam nihil esse credamus? E. Quis hoc demens crediderit? A. confessus es, imo quiddam longe divinius hac longeque praestantius, videtur tibi longa esse? E. Nullo modo mihi justitia aut longa, aut lataut tale aliquid cogitanti potest occurrere. A. Si igitur nihil horum est justitia, et tamen ipsa nihil non est; cur tibi anima nihi ejus aliqua longitudo sit? E. Age; jam non mihi videtur ex eo nihil esse anima, quod nec longa, nec lata, nec robusta sit, sed utrum vere ita sit, nondum a te dictum esse scis. Fieri enim potest, ut multa sint magni aestimanda, quae istis careant; sed non continuo ex hoc genere animam esse credendum puto. 6. A. Scio istud nobis enodandum restare, et hoc me deinceps explicaturum promiseram: verum quia
Abbreviated transcription (Latin):
tales a dõ facti. ad similitudinẽ mam qd facimꝰ immortale e
deb̾e augusti k ecte diceres si ad euiᷤ imagine̾ pingeres tabulam
qd in te im̃mortale e̾ẽ credis. nẽ uͦ in ea expͥmis similitudinẽ
corpis. qd ꝓfecto mortale ẽ adõdatꝰ Quomꝰ gͦ sũ simił dõ. cũ in¬
mortalia nulla possũ facere ut illȩ: auga nomͦ nec imago cor¬
pastui porest ħ ualere. qd̾ tuũ corpꝰ uale : sic aĩa nõmirandũ
ẽ si potentiã tantã nõ hab&. quantã ille ad cuꝰ similitudinẽ¬
icta ẽ. adõdatꝰ Et ħ int̾imi satis ẽ. dicnc̃ quanta sit aĩa. augꝰ
Q llomͦ queris quanta sit. nõ enĩ intelligo. utrũ eiꝰ quasi spatuuᷤ
latitudinis. ł longitudinis. ł roboris. ł hor sunt om̃iũ requiraᷤ
anquantũ ualeat nosse ueł. Solemꝰ enĩ querere quantꝰ sit ber¬

Expanded text:
tales a Deo facti, ad similitudinem nostram quod facimus, immortale esse tales a Deo facti, ad similitudinem nostram quod facimus, immortale esse deberet. A. Recte diceres, si ad ejus imaginem pingeres tabulam, quod in te immortale esse credis: nunc vero in ea exprimis similitudinem corporis, quod profecto mortale est. E. Quomodo ergo sum similis Deo, cum immortalia nulla possum facere ut ille? A. Quomodo nec imago corporis tui potest hoc valere quod tuum corpus valet; sic anima non mirandum est si potentiam tantam non habit. 4. E. Et hoc interim satis est: dic nunc quanta sit anima. A. Quomodo quaeris quanta sit? Non enim intelligo utrum ejus quasi spatium latitudinis vel longitudinis, vel roboris, vel horum simul omnium requiras; an quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tentia qua dicimꝰ. ⁊ adõ aĩam factam.⁊ p̾am quãdã hab̾e
naturam. Hac enĩ eiꝰ ꝓͥam quandã naturã. ⁊ suã ipse ds̃ fec̾¬
bo ⁊ siquid memoui̾t pꝰ requirã. Uñ queso explices quał sit
WUidet᷑ mͥ e̾e̾ simił dõ de aĩa enĩ ni fallor requiriᷤᷤ hu.¬
mana adõdatꝰ Id ipsum ẽ q abste explicari uellem. quẽ ad modũ
sit aĩa do̾ simit᷑. cũ dm̃ anullo factũ e̾e̾ credamꝰ. aĩam uͦ ab ipso
dõ factam supra dixeris augustinꝰ Quid tu difficile putas dõ fu.¬
isse. ut aliguid sibi simile facer&. cũ h in tanta uarietate imna.
cere. ds̃ aũ inmortalẽ aĩam fecͣ ut opinor nͥ forte tͥ aliteriti.¬
deat᷑ a ogustiergo tu uelles talia fieri. ab hõib. qualia &¬
feert ⁊ a didrie ei equdẽ hoc drxerim S quẽ ad modũ ipse uunor¬
tał immortale quiddã fec̃ adsimilitudine suã sc in unmor¬

Expanded text:
tentia qua dicimus, et a Deo animam factam, et propriam quamdam habere tentia qua dicimus, et a Deo animam factam, et propriam quamdam habere naturam. Hanc enim ejus propriam quamdam naturam et suabo, et si quid me moverit, post requiram. Unde quaeso, explices qualis sit. A. Videtur mihi esse similis Deo. De anima enim, nisi fallor, requiris humana. E. Idipsum est quod abs te explicari vellem, quemadmodum sit anima similis Deo; cum Deum a nullo factum esse credamus, animam vero ab ipso Deo factam supra dixeris. A. Quid? tu difficile putas Deo fuisse, ut aliquid sibi simile faceret, cum hoc in tanta varietate imagincere, Deus autem immortalem animam fecit, ut opinor, nisi forte tibi aliter videtur. A. Ergo tu velles talia fieri ab hominibus, qualia Deus fecit? E. Non equidem hoc dixerim. Sed quemadmodum ipse immortalis immortale quiddam fecit ad similitudinem suam; sic et nos immor
Abbreviated transcription (Latin):
neq ex aere. neq ex igne. neq ex his om̃ib. neq ex aliquib
cõiunctis hoꝵ cõstare aiãm puto. S quẽ admodũ siex me
quereres. arbor ista ex quib cõst&. notissima ista elem̃ta
quatuor nõiarẽ. ex qͥb oĩa talia cõstare credendũ ẽ. Porro
si ꝑgeres querere. uñ ipsa terra. ł aqua. ł aer. ł ignis: cõstet᷑.
nichil iã qd dicerẽ reꝑirem : sic cũ querit᷑ ex quib hõ sit cõpo¬
situs. respõdere possũ. ex aiã ⁊ corꝑe. Rursitga de corꝑe si
ad hereã ac si queras ut dictũ ẽ un̾ sit terra. adõdat᷑ Quomͦ eã
pͥã uelis hab̾e substantiã. cũ dixeris a dõ factam. nõ intelligo.¬
aug& uomꝰ a dõ t̾ram ipsam factã. negare nõ possũ. ⁊ tm̃ nõ possũ
dicere ex quib quasi aliis corꝑib terra cõstos. Simplee enĩ
corpꝰ terra. eo ipso quo terra ẽ.⁊ idõ elem̃tũ dr̃. oĩum istoꝵ
corpũ. quȩ fiunt ex quatuor elem̃tis. Nĩ gͦ sͥ adu̾satur sen.¬

Expanded text:
neque ex his omnibus, neque ex aliquibus horum conjunctis constare animam puto. Sed quemadmodum si ex me quaereres, arbor ista ex quibus constet, notissima ista elementa quatuor nominarem, ex quibus omnia talia constare credendum est; porro si pergeres quaerere, unde ipsa nihil jam quod dicerem reperirem: sic cum quaeritur ex quibus sit homo compositus, respondere possum, ex anima et corpore; rursum de corpore si aeream ac si quaeras, ut dictum est, unde sit terra. E. Quomodo eam propriam velis habere substantiam, cum dixeris a Deo factam, noA. Quomodo et terram ipsam a Deo factam, negare non possum; et tamen non possum dicere, ex quibus quasi aliis corporibus terra constet. Simplex enim corpus est terra, eo ipso quo terra est; et ideo elementum dicitur omnium istorum corporum, quae fiunt ex quatuor elementis. Non ergo sibi adversatur sen
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ in reb in quib seruat᷑. sit ꝗ̃dam ut ita dicã imparitas. ⁊
dissimilitudo. a dõdatꝰ Intelligo. augusti Cũ ꝙͥ fateam istas
siguras de quib agimus interse c̃ę dissimiles. illã scilic& qͥ
trib ⁊ hac̃ quę quãtuor angulis cõstat. cũ ambe parib si¬
neis siant. nõne uidet᷑ tͥ quedam retenta usticia. ut illa ꝙ̃
hab̾e nõ potẽ parilitatẽ contrarioꝵ. in cõcussã equa luatem
entia. illa lex anguloꝵ. anuitat ñnullã inequalitate᷑ Hoc
gͦ cũ me młtũ inouer&. querendũ abste usũ ẽ qͦnã mͦ ista ui̾.

Expanded text:
it quaedam, ut ita dicam, imparilitas et dissimilitudo. E. Intelligo. A. Cum igitur fateamur istas figuras, de quibus agimus, inter se esse dissimiles, illam scilicet quae tribus, et hanc quae quatuor angulis constat, cum ambae paribus lineis fiant; nonne videtur tibi quaedam retenta justitia, ut illa quae habere non potest parilitatem contrariorum, inconcussam entia, illa lex angulorum admittat nonnullam inaequalitatem? Hoc ergo cum me multum moveret, quaerendum abs te visum est, quonam modo is
Abbreviated transcription (Latin):
aut lata. aut quasi ualida suspitanda ẽ aiã: corꝑea ista sunt ut
mͥ iidetur. ⁊ de cõsuetudin̾e corpoꝵ sic aĩam querimꝰ: Idõq bene
pͣcipit᷑ enã in inisteriis. at oĩa corꝑea contẽpnat. itu̾soq huic inũ
do renũtia. qͥ ut uademꝰ corpens ẽ. quisquis se talẽ reddi desid̾at.
tio aut recõciliatio. auctori suo. Quã obrem quanta sit aĩa. scđn
inquisititioẽm hãc ⁊ͥ responde nõ posfũ.s possũ affirmare neq illã
longã e̾e.aut latam. nec robustã.neq aliquid hoꝵ que in m̃suriᷤᷤ¬

Expanded text:
aut lata, aut quasi valida suspicanda est anima corporea. » Ista sunt, ut mihi videtur, et de consuetudine corporum sic animam quaerimus, ideoque bene praecipitur etiam in mysteriis, do renuntiet, qui, ut videmus, corporeus est, quisquis se talem reddi desiderat,tio, aut reconcilaitio auctori suo. Quamobrem quanta sit anima secundum inquisitionem hanc tibi respondere non possum; sed possum affirmare, neque illam longam e
Abbreviated transcription (Latin):
equalitatẽ p̃ponis: ad õ datꝰ Nescio utrũ quispiam nõ p̃ponat
uide nc̃ in figura q̃ tͥb angulis parib facta ẽ quid
in ea sit angulo contrarium.i. ex altera parte cõtra positũ.
utrũ linea an angulꝰ adõdatꝰ Lineam uideo. august
qͦ si ⁊ angulus angulo. ⁊ linea linee. cõtraria sunt ñne
fateris equalitatẽ potiorẽ. in ea figura in qua id accidit:
afateor quidẽ. s quemadmodũ id fiat tͥb lineis oĩo
quã que tͥb cõstat adõdatꝰ alelior certe.si quidẽ magis inea
equalitas ual&.a ugusti Qd gͦ: Istã que qͣtuor rectis pa.¬
rib lineis cõsistit. cesesne posse &̃ ita fieri ut nõ anguli õs
in ea pares sint añ putas: adõda uideo posse. augusti Qͦnã¬
mͦ : adõda Si duo cõtractiores. Aꝑtiores sunt. augꝰ Uidẽs ne¬
uatã qͥ ⁊ hic quanta seruari potuit equalitatẽ cernis.
Cernis enĩ ꝓfecto fieri nõ posse. ut cũ qͣtuor parib linensi.¬

Expanded text:
equalitatem praeponis? E. Nescio utrum quispiam non praeponat. A. Vide nunc in figura quae tribus angulis paribus perfecta est, quid in ea sit angulo contrarium, id est ex altera parte contra positum; utrum linea an angulus. E. Lineam video. A. o? si et angulus angulo, et linea lineae contraria sit, nonne fateris aequalitatem esse potiorem in ea figura in qua id accidit? E. Fateor quidem, sed quemadmodum id fiat tribus lineis omnino quam quae tribus constat. E. Melior certe, siquidem magis in ea aequalitas valet. A. Quid ergo? istam quae quatuor rectis paribus lineis confit, censesne posse etiam ita fieri, ut non anguli omnes in ea pares sint, an non putas? E. Video posse. A. Quonam modo? E. Si duo coitur et hic, quanta servari potuit, cernis aequalitatem: cernis enim profecto fieri non posse, ut cum quatuor paribus lineis f
Abbreviated transcription (Latin):
in loco tranquillissimo. ⁊ ab onũb uentis qͥetissimo. ł breui
flabello approbari potẽ. qͦ ⁊̃ muscas abigentes aerẽ cõmoue¬
mꝰ. flatũ q sentimꝰ. Qd cũ euit occultiore quodãmͦ celesti¬
ũ ł terrenoꝵ corꝑũ ꝑ magnũ spatiũ mũdi uentꝰ uocat᷑. ex
diu̾sis partib cęli noĩa &e diu̾sa sortitꝰ. antͥ alitet iudetur

Expanded text:
in loco tranquillissimo, et ab omnibus ventis quietissimo vel brevi flabello approbari potest, quo etiam muscas abigentes aerem commovemus, flatumque sentimus. Quod cum evenerit occultiore quodam motu coelestium vel terrenorum corporum per magnum spatium mundi, ventus vocatur, ex diversis partibus coeli
Abbreviated transcription (Latin):
M uideo te habundare otio. queso ut mͥ respõdeaᷤᷤ
de his quȩ me mouẽ̾t. nõ ut opinor importune atq
in cõgrue. Sepe enĩ cũ abste młta quesissem : ne̾¬
cio qua illa gͣca sententia me deterrendũ putasti.
qua ꝓhibemͣ ea quȩ supͣ nos sunt : reqͥrere. Nẽ uͦ
nõ putes nos ĩpło̾s supͣ nos e̾e. Quã obrẽ cũ de
aĩa quero ño sũ dignꝰ ꝗ audiã q supͣ nos qͥd aa¬

Expanded text:
m video te abundare otio, quaeso ut mihi respondeas de iis quae me movent, non, ut opinor, importune atque incongrue. Saepe enim cum abs te multa quaesissem, nescio qua illa graeca sententia me deterrendum putasti, qua prohibemur ea quae supra nos sunt requirere: nunc vero non puto nos ipsos supra nos esse. Quamobrem cum de anima quaero, non sum dignus
Abbreviated transcription (Latin):
spinas & tͥbulos g̃minau̾at. ũ insudore faciei sue edet panẽ suũ. ħ nẽpe
muit pꝰ peccatũ. dñ pecc̾tũ gͥ. ñ indigentia. ñ necessitate. s sola ut
diximꝰ uolũtate oꝑabat᷑ paradisũ. ꝑagͥ cultam. & c̾stodiebat ꝑ disci¬
plinã. N cͣtͣ bestias. neq cõtͣ aliqͣ aĩalia paradisũ c̾stodiebat s s. scili¬
cet ne amitẽt peccãdo. ꝗͣ c̾todire potuerat ob̾diendo. Siũ ipsũ ho-¬
minẽ posuit ds̃ ĩꝑadiso. ut oꝑaret᷑ & cꝰtodiret. Oꝑaret᷑ scilicet ut eẽt¬

Expanded text:
suae ederet panem suum. Hoc nempe meruit post peccatum: ante peccatum igitur non indigentia, non necessitate, sed sola, ut diximus, voluntate operabatur paradisum per agriculturam, et custodiebat per disciplinam, non contra bestias, neque contra aliqua animalia paradisum custodiebat: sed sibi scilicet ne amitteret peccando quod custodire potuerat obediendo. Sive ipsum hominem ponens Deus in paradisum, ut operaretur et custodiret. Operaretur scilicet ut
Abbreviated transcription (Latin):
orpõa uͦ sua in locũ mouendo descẽdũt dcelo. ⁊ ascendũt incȩlũ. Sp̃e itaq
hominũ mouet᷑ ĩ tpr̃. reminiᷤ cõdo pͣt̾itã futa expectando. aliqͣ noua discẽ¬
do. Neq enĩ cũ recordor aliꝗͣ lectonẽ. aut aliꝗͣ cuutatẽ. sic̃ mot᷑: ẽ spẽ
m̃s cogitãdo ut hec recordaret᷑ ex tp̃r. ita matꝰ ẽ uͥ recordaret᷑ ex loco. Qd̾
si in loco mouet᷑. an incelo an int̾ra mouet᷑. qͥa sine celo ⁊ t̾ra nulłꝰ ẽ locus.
U bi ii fuit ipse spc̃ incelo an int̾ra. ut uidet ipsã lectionẽ. ł ipsã ciuitatẽ.:¬

Expanded text:
dunt de coelo, et ascendunt in coelum. Spiritus itaque hominum movetur in tempore, reminiscendo praeterita, futura exspectando, aliquid novi discendo. Neque enim, cum recordor aliquam lectionem aut aliquam civitatem, sicut motus est spiritus meus cogitando, ut haec recordaretur ex tempore, ita msi in loco movetur, an in coelo, an in terra movetur? quia sine coelo et terra nullus est locus. Ubi enim fuit ipse spiritus, in coelo an in terra, ut videret ipsam lectionem vel ipsam civitate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ initellig̾ent tãꝗͣ rationab. e aiẽ. & eauudita nichilomin obedirẽt:
N õ li accep̾er̃ aĩantia aut uolatilia. ut sint ratioĩs capatia auꝗ
nali uoluntatis arbito. s sic̃ mouet iloĩa tꝑ̃ibꝰ oportunis. ñ ipse tẽ¬
poralit̾ aut localit̾ mot. Mouet itaq se ipsũ sine tpr̃ ⁊ loco mouet
creatũ spm̃ sine loco tẽꝑalit̾. mouet creat᷑ã corpoream. tẽporalit᷑ us calit̾. ł̃cedit gͥ¬

Expanded text:
elligerent tanquam rationalis animae, et ea audita nihilominus audierunt. Non hoc acceperunt animalia aut volatilia, ut sint ratione capacia, per nali voluntatis arbitrio, sed sicut movet ille omnia temporibus poraliter motus. Movet itaque se ipsum sine tempore et loco, movet creatum spiritum sine loco temporaliter, movet creaturam corpoream temporaliter et localiter. Praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
Patĩs ꝙͦ me. aut uicissim te ego. cũ inuicẽ
cogit. augꝰ a ccipe cetã. Nã credo absurdissimũ . ⁊ stultissimũ
uideri tͥ. si quis affirm& ibite pati aliꝙ corpꝰ. uͥ ñ ẽ ipsũ corpꝰ
q pati̾s. ado Uidet᷑ absurdũ.⁊ ita ee̾ opinor ut dicis.
R d: ilłs: Nõne manifestũ e. alio loco ee̾ meũ corpꝰ alio tuũ. ad¬

Expanded text:
Pateris ergo me, ac vicissim te ego, cum invicem cogit. 43. A. Accipe caetera: nam credo absurdissimum et stultissimum videri tibi, si quis affirmet ibi te pati aliquod corpus, ubi non est ipsum corpus quod pateris. E. Videtur absurdum, et ita esse opinor, ut dicis. A. Quid illud? nonne manifestum est alio loco esse meum corpus, alio tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudinẽ eẽ felicitate.
donum dei.
et idõ nullum dm̃ colendum ẽȩ ab hominibꝰ. nͥ
qui pot̾ eos facẽ felicies. unde si illdea eẽt. sola
colenda merito diceretur: iam comquent̾ uideam
qua causa ds̃ qui pot̾ ⁊ illa bona dare quȩ hr̃e poꝰ¬
sunt ȩtiam non boni. ac ꝑ hoc exiam ñ felices ro¬
manum imꝑium tã magnum taqͣm diuturnũ
eẽ uoluerit. Quia enĩ ħ dõꝵ falsoꝵ illa qͣm cole¬
bant multitudo ñ fecit. ⁊ multa iam diximus.

Expanded text:
plenitudinem esse felicitatem, donum Dei, et ideo nullum deum colendum esse ab hominibus, nisi qui potest eos facere felices unde si illa dea esset, sola colenda merito diceretur: iam consequenter uideamus, qua causa Deus, qui potest et illa bona dare, quae habere possunt etiam non boni ac per hoc etiam non felices, Romanum imperium tam magnum tamque diuturnum esse uoluerit. Quia enim hoc deorum falsorum illa quam colebant multitudo non fecit, et multa iam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
clarissima mundi limina ⁊ cȩtã sida. tuciores ꝙi
demones ab ista hominum contaminatione quind
nat. negent ab istis clarissimis mundi lumind
diffusi. no contaminant᷑. ⁊ dii contamina l¬

Expanded text:
\'clarissima mundi lumina et cetera sidera, tutioresque sunt \'clarissima mundi lumina et cetera sidera, tutioresque sunt daemones ab ista hominum contaminatione, qui non re contaminat, negent ab istis clarissimis mundi luminibdiffusi non contaminantur, et di contamina
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ut eos mundos diis in contaminatis possint m¬
iunge̾. int̾ quos ⁊ illos medii constituti sunt: Aut
si hoc eis bñficii ñ confer̃ quid ꝓdest hom̃ibꝰ demonũ
amica. mediatio. An ut pꝰ mortem ñ ad dõs homino
ꝑ demones tͣnseant. s simul uiuant utiq contamr
Ac ꝑħ neutri beati. nisi fortȩ quis dicat more fonge¬
uł spongearum uł cͦꝰ ce modi rerum mundare demi¬
nes amicos suos. ut tanto ipsi sordidiores fiant. qͥrto
fiunt homines eis ułut t̾gentibꝰ mundiores. Qnl
ita ẽ. contaminatioribꝰ dii miscent᷑ demonibꝰ. qui ne¬
contaminarent᷑ hominũ ꝓpinqͥtatẽ contrectationẽ
uitar̃. An forte dii possunt ab hominibꝰ contaminti
mundare demones. nec ab eis contaminari. ⁊ eo m̃i
possent ⁊ homines: Quis talia sentiat. nͥ quẽ falsᷤ¬
sini demones deceperunt: Quid qͣ si uid̃i ⁊ iude
taminat. uidentur ab homĩbꝰ dii quos uisibiles h

Expanded text:
sunt, ut eos mundos dis incontaminatis possint asunt, ut eos mundos dis incontaminatis possint adiungere, inter quos et illos medii constituti sunt? Aut si hoc eis beneficii non conferunt, quid prodest hominibus daemonum amica mediatio? An ut post mortem non ad deos homines per daemones transeant, sed simul uiuant utrique contaminati ac per hoc neutri beati? Nisi forte quis dicat more spongiarum uel huiusce modi rerum mundare daemones amicos suos, ut tanto ipsi sordidiores fiant, quanto fiunt homines eis uelut tergentibus mundiores. Quod si ita est, contaminatioribcontaminarentur, hominum propinquitatem contrectationemque vitarunt. An forte dii pomundare daemones, nec ab eis contaminari, et eo modo non possent et homines? Quis talia sentiat, nisi quem fallacissimi daemones deceperunt? Quid quod, si uideri et uidere contaminat, uidentur ab hominibus di, quos uisibiles dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ uaporibꝰ humanarum. si tantis sacficiorum
cadau̾inis nõ contaminant᷑ idoribꝰ. In gustandi ãt
sensu nulla necessitate reficiende mortalitatis
ungent᷑. ut famȩ adacti cibos ab hominibꝰ querãt.
Tactus uero in potestate ẽ. Nam licet ab eo potiss¬
mum sensum contrectatio dicta uideatur. hacdo
tam̃ si uellent miscerent᷑ hominibꝰ ut uident in
dentur. audirent ⁊ audirent᷑. T̃ angendi aut qu
necessitas: Nam neq homines id concupisc̃e auss¬
ut uellent. quonã pacto quispiam poss inuitũ.
rem: Uidendo gͥ uisibq se p̾bendo ⁊ loquendo ia
diendo. dii corporalit̾ misceri hominibꝰ possent. ħ
aut̃ mͦ demones si miscent᷑ ut dixi ⁊ ñ contamintꝰ¬
si miscerent᷑ dii contaminarent᷑. in contami nabilo
dicunt᷑ demones ⁊ contaminabiles dõs. Si aut̃ c¬
taminant᷑ ⁊ demones. qui conferunt hominibꝰ ad uti
pꝰ mortem bãm. quos contaminati mundare ñ pos¬

Expanded text:
corporum uaporibus humanorum, si tantis sacrificiorum corporum uaporibus humanorum, si tantis sacrificiorum cadauerinis non contaminantur nidoribus. In gustandi autem sensu nulla necessitate reficiendae mortalitatis urgentur, ut fame adacti cibos ab hominibus quaerant. Tactus uero in potestate est. Nam licet ab eo potissimum sensu contrectatio dicta uideatur, hactenus tamen, si uellent, miscerentur hominibus, ut uiderent et uiderentur, audirent et audirentur. Tangendi autem quae necessitas? Nam nequt vellent; quonam pacto quispiam posset invitum erem? 2. Videndo igitur visibusque se praebendo et loquendo et audiendo, dii corporaliter misceri hominibus possent. Hoc autem modo daemones si miscentur, ut dixi, et non contaminrentur: incontaminabiles dicunt daemones et contaminabiles deos. Si autem contaminantur et daemones, quid conferunt hominibus ad uitam post mortem beatam. quos contaminati mundare non pos
Abbreviated transcription (Latin):
dum int̾inicare. Si gͦ sup̃ omĩa uere summꝰ ds̃ intel¬
ligibili ⁊ in effabili. quadã p̾sentia .⁊ si int̾dũ. ⁊ si
tanq̃m rapidissimo coruscamine lum̃ candidum uit̾¬
micans. ad est tm̃ sapientium iñtibꝰ cum se qͣntum
licuit a corpore remouerunt noc ab eis contaminafi
pot̾. quid ẽ quod isti d̾ii ꝓpt̾ea constituunt᷑ longe in
sublimi loco. ne contrectatione contaminent᷑ huma¬
na: Quasi ũ ad liguidum corpora illa etherea qͥsꝙͣ.
uid̾e sufficiat. quoꝵ luce t̾ra qͣntum suffic̃ illustrat᷑.
Porto si non contaminant᷑ sid̾a cum uident᷑ quos dos
om̃s uisibiles dic̃. nec demones hominũ contami¬
nant᷑ aspectu. qͣmuis de ꝓximo uideant᷑. An forte
hominũ nuncientur. a quibꝰ longe ab sunt ut cͥon¬
taminatissimi ꝑseu̾ent: Quid iam dcet̾is sensibꝰ di¬
cam: ñ enĩ ol faciendo contaminari uł dii possent
si adeẽnt. uł cum ad sunt demones possunt uiuoꝵ

Expanded text:
dum intermicare. Si ergo supra omnia uere summus Deus inteldum intermicare. Si ergo supra omnia uere summus Deus intellegibili et ineffabili quadam praesentia, etsi interdum, etsi tamquam rapidissimo coruscamine lumen candidum intermicans, adest tamen sapientium mentibus, cum se quantum licuit a corpore remouerunt, nec ab eis contaminari potest: quid est quod isti di propterea constituuntur longe in sublimi loco, ne contrectatione contaminentur humana? Quasi uero aliud corpora illa aetheria quam uidere sufficiat, quorum luce terra, quantum sufficit, inlustratur. Porro si non contaminantur sidera, cum uidentur, quos deos omnes uisibiles dicit: nec daemones hominum contaminantur aspectu, quamuis de proximo uideantur. An forte hominum nuntientur, a quibus longe absunt, ut incontaminatissimi perseuerent? Quid iam de ceteris sensibus dicam? Non enim olfaciendo contaminari uel di possent, si adessent, uel cum adsunt daemones possunt uiuorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc p̃cipuum eorum sublimitatis ait eẽ specim̃. q
nulla attrectatione hominum contaminant᷑. Ergo
demones contaminari fatetur. ⁊ ideo eos a quibꝰ conta
minantur mundare non possunt. om̃sq inmundi
parit̾ fiunt. ⁊ demones contrectatione hominũ: ⁊ ho¬
mines cultu demonum. Aguit si ⁊ contrectari miseriq
hominibꝰ. nec tm̃ contaminari demones possunt. diiᷤ
ꝓfecto meliores sunt. qi illi si miscerent᷑. contamina
separatos. humana contractatio contaminare ñ possit.
Dm̃ quidem summũ om̃iũ ereatorem que nos uerũ dm
dicimus. sic a platone p̾dicari asseuerat. q ipse sit solꝰ
qui nõ possit penuria sermonis humani qͣmius or̃one.
uł modice comphendi. uix aut̃ sapientibꝰ uiris cum
se uigore animi qͣntum licuit a corpore remouer. in¬
tellectum huimodi ⁊ id quoq int̾dum ułut in altis¬
simis tenebris rapidissimo coruscamine lum̃ candi¬

Expanded text:
et hoc praecipuum eorum sublimitatis ait esse specimen quod et hoc praecipuum eorum sublimitatis ait esse specimen quod nulla attrectatione hominum contaminantur. ergo daemones contaminari fatetur, et ideo eos a quibus contminantur, mundare non possunt omnesque inmundi pariter fiunt, et daemones contrectatione hominum et homines cultu daemonum. Aut si et contrectari miscerique hominibus, nec tamen contaminari daemones possunt, dis profecto meliores sunt, quia illi, si miscerentur, contaminarseparatos humana contrectatio contaminare non possit. Deum quidem summum omnium creatorem, quem nos uerum Deum dicimus, sic a Platone praedicari adseuerat, quod ipse sit solus qui non possit penuria sermonis humani quauis oratione uel modice conprehendi; uix autem sapientibus uiris, cum se uigore animi quantum licuit a corpore remouerunt, intellectum huius Dei, id quoque interdum uelut in altissimis tenebris rapidissimo coruscamine lumen candi
Abbreviated transcription (Latin):
facto. ꝑ quod facta sunt omia. Nec tñ obħ mediator ẽ
quia u̾bum. maximȩ quippȩ ĩmortale ⁊ maximȩ bin
u̾bum longe ẽ a mortalibꝰ miseris. sed mediator ꝑ qd̾
homo. eo ipso utiq ostendens ad illo̾ ñ solũ beatũ ueꝵ
etiam bificũ bonum nõ oportere queri alios mediato¬
res. ꝑ quos arbitremur nob̾ ꝑuentionis gdꝰ eẽ moli¬
nr̃e. compendiĩ p̃buit participande diminitatis sue.
Noq enim nos a mortalitate ⁊ miseria lib̾ans ad angłos
ĩmortales beatosq ita ꝑducit. ut eoꝵ participatioẽ
etiam nos ĩmortales ⁊ bĩssimos efficiat sad illã tͥnitatẽ cꝰ
⁊ angłi participatione bĩ sunt. Idõ quando ĩ forma
serui ut mediator eẽt infra angłos eẽ uoluit. informa
dĩ sup̃ angłos mansit. ide in inferioribꝰ uia uite. qui
in suꝑioribꝰ uita. Non enim uerum ẽ qd idem platoni¬
cus ait platonem dixisse. nullus ds miscet᷑ homini:

Expanded text:
facto, per quod facta sunt omnia. Nec tamen ob hoc mediator est, facto, per quod facta sunt omnia. Nec tamen ob hoc mediator est, quia Verbum; maxime quippe inmortale et maxime beatum Verbum longe est a mortalibus miseris; sed mediator, per quod homo, eo ipso utique ostendens ad illud non solum beatum, uerum etiam beatificum bonum non oportere quaeri alios mediatores, per quos arbitremur nobis peruentionis gradus esse molinostrae compendium praebuit participandae divinitatis suae. Neque enim nos a mortalitate et miseria liberans ad Angelos immortales beatosque ita perducit, ut eorum participatione etiam nos immortales et beati simus; sed ad illam Trinitatem, cujus et angeli participatione beati sunt. ideo quando in forma serui ut mediator esset infra angelos esse uoluit, in forma dei supra angelos mansit: idem in inferioribus uia uitae qui in superioribus uita. non enim uerum est quod idem Platonicus ait Platonem dixisse: nullus deus miscetur homini;
Abbreviated transcription (Latin):
At ħ se quippe int̾ponit mediꝰ ĩmortał ⁊ miser. ut ad
ĩmortalitatẽ bãm tͣnsire ñ sinat. qm̃ ꝑsistit qd̾ impedit.
id est ipsa miseria. Ad ħ se aut̃ int̾posuit mortał ib̃s.
ut mortalitate tͣnsacta ⁊ ex mortuis fac̾e̾t in mortaleᷤᷤ
q in se resurgendo monstrauit.⁊ ex miseris bõs. uñ
nũqͣm ipse discessit. Alius ẽ gͦ medius malus qui se¬
parat amicos. aliꝰ bonus qui reconciliat inimicos.
Et ioõ multi sunt medii separatores. ꝙ multitudo quȩ
bã ẽ unius dĩ participatione fit bã. Cuiꝰ participa¬
tionis pͥuatione misera multitudo maloꝵ angłoꝵ
quȩ se potius opponit ad impedim̃tũ qͣm int̾ponit ad
bĩtudinis ad uitorium. etiam ipsa młtitudine obstre¬
pit quodam᷑ ne possit ad illõ unũ bĩficũ ꝑueniri. ad
quod ut ꝑducemur ñ młtis s uno mediatore opꝰerat.
⁊ ħ co ipso cuiꝰ participatione simus bĩ. ħ ẽ u̾bo dĩ noa

Expanded text:
ad hoc se quippe interponit medius immortalis et miser ut ad ad hoc se quippe interponit medius immortalis et miser ut ad immortalitatem beatam transire non sinat, quoniam persistit quod impedit, id est ipsa miseria. ad hoc se autem interposuit mortalis et beatus ut mortalitate trans acta ex mortuis faceret immortales, quod in se resurgendo monstrauit, et ex miseris beatos, unde numquam ipse discessit. alius est ergo medius malus, qui separat amicos, alius bonus, qui reconciliat inimicos; et ideo multi sunt medii separatores, quia multitudo quae beata est unius dei participatione fit beata. cuius participationis priuatione misera multitudo malorum angelorum, quae se opponit potius ad impedimentum quam interponit ad beatitudinis adiutorium, etiam ipsa multitudine obstrepit quodam modo, ne possit ad illud unum beatificum perueniri. ad quod ut perduceremur, non multis, sed uno mediatore opus erat, et hoc eo ipso cuius participatione simus beati, hoc est uerbo dei non
Abbreviated transcription (Latin):
medii eẽ non possunt. quia ipsi quoq ⁊ bi ⁊ĩmorta¬
les sunt. Possunt aut̃ medii eẽ angłi mali. qr ĩmortales
sunt cum illis. miseri cum istis. his contrariꝰ ẽ mediator
bonus. qi adu̾sus eorum ĩmortalitatẽ ⁊ miseriã: ⁊ mor¬
talis ẽẽ at tempus uoluit. ⁊bs in et̾nitate ꝑsist̾e potuit.
ac sic eos ⁊ inmortales suꝑbos ⁊ miseros noxios ne ĩ¬
mortalitatis iactantia se duc̾ent ad miseria. ⁊ sui mor¬
tis humilitatȩ ⁊ suȩ bĩtudinis benignitate destrux̃.
in eis quorum corda ꝓfidẽ suam mundans ab illoꝵ
iinundissima dñatione lib̾auit. homo itaq mortał
⁊ miser. longe se uinctꝰ ab ĩmortalibꝰ ⁊bis. quid eligat
medium. ꝑ quod ĩmortalitati ⁊ bĩtudini copuletur:
Quod posset delectari in demonũ imortalitate miserũ
ẽ. q̃ posset offend̾e in xp̃i mortalitate iã nõ ẽ. Ibi g̾
cauenda ẽ miseria sempit̾na. ħ mors tuñda ñ ẽ quȩ
ñ eẽ potuit sempit̾na.⁊ bĩtudo amanda ẽ sempit̾na.

Expanded text:
medii esse non possunt; quia ipsi quoque et beati et immortales sunt: possunt autem medii esse angeli mali quia immortales sunt cum illis, miseri cum istis. His contrarius est Mediator bonus, qui adversus eorum immortalitatem et miseriam, et mortalis esse ad tempus voluit, et beatus in aeternitate persistere potuit: ac sic eos et immortales superbos, et miseros noxios, ne immortalitatis jactantia seducerent ad miseriam, et suae mortis humilitate et suae beatitudinis benignitate destruxit in eis, quorum corda per suam fidem mundans, ab illorum immundissima dominatione liberavit. 2. Homo itaque mortalis et miser longe sejunctus ab immortalibus et beatis, quid eligat medium, per quod immortalitati et beatitudini copuletur? Quod possit delectare in daemonum immortalitate, miserum est; quod posset offendere in Christi mortalitate iam non est. ibi ergo cauenda est miseria sempiterna, hic mors timenda non est, quae non esse potuit sempiterna, et beatitudo amanda est sempiterna.
Abbreviated transcription (Latin):
e nomine digii sunt. qui ea fruunt᷑ uitis
quibꝰ nos equales futuros in resinrectione ꝓmitat᷑. ne
sc̃ ꝓpt̾ illorum excellentiam alique eorum nob̃ consti¬
ture dm infideł aud̾et infirmitas. qd̃ in homine faci¬
le ẽ euitare: & euidentius dici debuer homines dii
in ppło di. ut c̾ti ac fidentes fierent eum ẽẽ dm̃ sini
qui dictꝰ ẽ d̾s dõrum. quia ⁊ si appellant᷑ dii inmor¬
tales illi ⁊ bĩ qui in ceł sunt. ⁊ ñ tamen dicti sunt dii
dorum idest dii hominum in ppło di constitutorum.
quibꝰ dictum ẽ ego dixi dii estis. ⁊. f. e. om̃s. hinc ẽ¬

Expanded text:
eo nomine digni sunt, qui ea fruuntur beatiquibus nos aequales futuros in resurrectione promittitur, ne scilicet propter illorum excellentiam aliquem eorum nobis constituere deum infidelis auderet infirmitas? Quod in homine facile est euitare. Et euidentius dici debuerunt homines di in populo Dei, ut certi ac fidentes fierent eum esse Deum suum, qui dictus est deus deorum; quia etsi appellentur di inmortales illi et beati, qui in caelis sunt, non tamen dicti sunt di deorum, id est di hominum in populo Dei constitutorum, quibus dictum est: Ego dixi, di estis et filii Exce
Abbreviated transcription (Latin):
rentia separent᷑. Qui aut̃ medii sunt cõmunẽ hñdo
iimortalitatẽ cum suꝑioribꝰ. miseriam eum inferi¬
orib̾. qni merito malitiȩ miseri sunt. bĩtudinẽ q̃m
non lnĩt inuide nob̾ possunt. potius q̃m p̃be. Unꝰ
nieh̾ hñt amici demonum quod nob̾ dignũ afferãt.
enr eos tanqͣm adiitores cołe debeamꝰ. quos potiuis
i ã eceptores uitare debemus. Quos aut bonos .i
iab̃ non solum inmotales uer ⁊̃ bos deꝵ nomine

Expanded text:
rentia separantur. Qui autem medii sunt communem habendo rentia separantur. Qui autem medii sunt communem habendo inmortalitatem cum superioribus, miseriam cum inferioribus, quoniam merito malitiae miseri sunt, beatitudinem, quam non habent, inuidere nobis possunt potius quam praebere. Unde nihil habent amici daemonum quod nobis dignum adferant, quur eos tamquam adiutores colere debeamus, quos potius ut deceptores uitare debemus. Quos autem bonos et ideo non solum inmortales, uerum etiam be
Abbreviated transcription (Latin):
domimis iħis xp̃s ꝑ quem omĩa ⁊ nos ꝑ ipsum. Non
multum gͦ de nomine disceptandum ẽ. eũ res ip̃a ita
clareat. ut ab scrupulo dubitationis aliena sit. Illud
uͦ quod nos ex eoꝵ in mortalium bõꝵ numero missos
çẽ angłos dicimus qui dĩ uoluntatẽ hominibꝰ annũ¬
ciarent. illis aut̃ non placet quia ħ minist̾ium nõ
ꝑ illos quos dẽs appellant id ẽ inmortales ⁊ bõs .s. ꝑ¬
demones fieri credunt ques inmortales tantũ nõ etiã
bõs andent dicere. aut c̾te ita inmortales ⁊ bõs ut
tam̃ demones bonos nõdũ sublimit̾ collocatos. ⁊ ab
humana contrectatione se motos. qͣmuis nominis
contiou̾sia uideat᷑. tam̃ ita detestabile ẽ nom̃ demo¬
num. ut hoc modis om̃ibꝰ a scĩs angłis nos remou̾e
debeamus. hłẽ gͦ ita lib̃ iste claudatur. ut sciamus
innortales ⁊ bos quodlibet uocent᷑. qui tam̃ facti et
ereati sunt. medios non eẽ ad inmortalem bĩtudinẽ
ꝑ ducendis mortalibꝰ miseris. a quibꝰ utraq diffe¬

Expanded text:
Christus, per quem omnia et nos per ipsum. Non multum ergo de nomine disceptandum est, cum res ipsa ita clareat, ut ab scrupulo dubitationis aliena sit. Illud uero, quod nos ex eorum inmortalium beatorum numero missos esse angelos dicimus, qui Dei uoluntatem hominibus adnuntiarent, illis autem non placet, quia hoc ministerium non per illos, quos deos appellant, id est inmortales et beatos, emones fieri credunt, quos inmortales tantum, non etiam beatos audent dicere, aut certe ita inmortales et beatos, ut tamen daemones bonos, non deos sublimiter conlocatos et ab humana contrectatione semotos, quamuis nominis controuersia uideatur, tamen ita detestabile est nomen daemonum, ut hoc modis omnibus a sanctis angelis nos remouere debeamus. Nunc ergo ita liber iste claudatur, ut sciamus inmortales et beatos, quodlibet uocentur, qui tamen facti et creati sunt, medios non esse ad inmortalem beatitudinem perducendis mortalibus miseris, a quibus utraque diffe
Abbreviated transcription (Latin):
leio id est aminum cum inferioribꝰ habeant:⁊ ⁊ cum
aus cel estibꝰ in parte seriente comuncti. cum hõibꝰ
suire aestribꝰ in parte dñante sint miseri : Sorpꝰ qͥrpe
seruumẽ. sic̃ etiam salustiꝰ ait. am̃i imꝑio. aorpris¬

Expanded text:
uero, id est animum, cum inferioribus habeant, et cum uero, id est animum, cum inferioribus habeant, et cum dis caelestibus in parte seruiente coniuncti, cum hominibus autem terrestribus in parte dominante sint miseri? Corpus quippe seruum est, sicut etiam Sallustius ait
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ homõnes ⁊ dõs. ꝑ quos ad dõꝵ amicitias homineᷤᷤ
animante det̾iꝰ id ẽ corpus : cum enĩ am̃ans id est
animal ex aĩa constet ⁊ corpore. quoꝵ duoꝵ am̃a
ẽ utiq corpore melior. ⁊ si uiciosa ⁊ infirma melior c̾tȩ
corpre etiam sanissimo atq firmissimo. qm̃ natura
eius excellentior nec labe uitiorum post ponit᷑ corpori.
sicut aurum etiã sordidum argento seu plumbo licet
purissimo cariꝰ estimatur. isti mediatores dõꝵ ⁊ hoiũ
ꝑ quos int̾positos diuinis humana iungunt᷑. cum
duis hñt crrpus ȩt̾num. uiciosum aut̃ cum hominibꝰ
animũ. quasi religio qua uolunt diis homines ꝑ
demones uingi incorporȩ sit ñ in am̃o constituta.
Que nã tandem istos mediatores falsos atq fallaces qͣsi
capite deorsum nequitia uł pena suspendit. ut infe¬
riorem animał partẽ id est corpꝰ cum suꝑioribꝰ suꝑiorẽ

Expanded text:
inter homines et deos, per quos ad deorum amicitias homines ainter homines et deos, per quos ad deorum amicitias homines aanimante deterius, id est corpus? Cum enim animans, id est animal, ex anima constet et corpore, quorum duorum anima est utique corpore melior, etsi uitiosa et infirma, melior certe corpore etiam sanissimo adque firmissimo, quoniam natura eius excellentior nec labe uitiorum postponitur corpori, sicut aurum etiam sordidum argento seu plumbo, licet purissimo, carius aestimatur: ista mediatores deorum et hominum, per quos interpositos diuinis humana iunguntur, cum dis habent corpus aeternum, uitiosum autem cum hominibus animum: quasi religio, qua uolunt dis homines per daemones iungi, in corpore sit, non in animo constituta. Quaenam tandem istos mediatores falsos adque fallaces quasi capite deorsum nequitia uel poena suspendit, ut inferiorem animalis partem, id est corpus, cum superioribus, superiorem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s bonos bõsq credi uoluit ab eorum passionibꝰ. atq
ut ipse ait turbelis omĩ mͦ separauit. sola illos corpoꝵ
et̾nitate coniungens. amõ aut̃ non diis s hominibꝰ
similes. demones aꝑtissime inculcans. ⁊ ħ ñ sapientiȩ
bono. cuiꝰ ⁊ homines possunt ẽẽ participes. s ꝑturba¬
tione passionum quȩ stultis małq dñat᷑. a sapien¬
tibꝰ uero ⁊ bonis ita regitur. ut maluit eam nõ hrẽ
qͣm uincere. Nam si non corpoꝵ s am̃oꝵ et̾nitate¬
caus ħ̃re ddemoneᷤ uellet ĩtelligi ñ utiq hoĩes ab hꝰ rei ꝯsortio
seꝑant. qͥa ⁊ hom̃ibꝰ et̾nos ẽẽ anmos ꝓculdubio sic̃ pla¬
tonicus sentit. Iõ eum ħ genus animantiũ descͥb̾et.
imortalibꝰ am̃is. moribundis membris dix̃ eȩ hoĩes.
Ae ꝑhoc si ꝓpte̾a cõmunẽ cum diis ęt̾nitatẽ ñ hñt hoĩe
quia corpore sunt mortales. ꝓpt̾ea gͦ demones hñt.

Expanded text:
omnes bonos beatosque credi uoluit, ab eonim passionibus adque, omnes bonos beatosque credi uoluit, ab eonim passionibus adque, ut ait ipse, turbelis omni modo separauit, sola illos corporum aeternitate coniungens. animo autem non dis, sed hominibus similes daemones apertissime inculcans; et hoc non sapientiae bono, cuius et homines possunt esse participes, sed perturbatione passionum, quae stultis malisque dominatur, a sapientibus uero et bonis ita regitur, ut malint eam non habere quam uincere. Nam si non corporum, sed anii, non utique homines ab hujus rei consortio separaret: quia et hominibus aeternos esse animos, procul dubio, sicut Platonicus, sentit. Ideo cum hoc genus animantium describeret, immortalibus animis, moribundis membris dixit esse homines. Ac per hoc si propterea communem cum diis aeternitatem non habent homines, quia corpore sunt mortales: propterea ergo daemones habent,
Abbreviated transcription (Latin):
morte. querula uita. t̾ras incolunt. Cum hinc tanl
multa dic̾et quȩ ꝰ płimos homines ꝑtinent. nũquoꝰ
ȩtiam illud tacuit quod nouerat eẽ paucoꝵ. uͥ as
tarda sapientia: Quod si p̾t̾ misisset. nullomͦ roħ
genus humanum descͥptionis hiuus tam intens
ligentia t̾minass. sum uͦ dõꝵ excellentiã cõm̾ds
ipsam bĩtudinem quo uolunt homines ꝑsapienꝰ
ꝑuenire. in eis affirmauit excellere. P̾ro iñ si aib
demones bonos uellet intelligi. aliquid ȩcians
ipsoꝵ descͥptione pon̾et. uñ uł cum diis ahal
bĩtudinis partẽ. uł cum hominibꝰ qualẽeũꝙ sa¬
entiam putarentur hr̃e cõmunẽ. Nunc uͦ nillaͫ
bonum corum cõmemorauit. quo boni discetiasͤ
amalis. quamitis ⁊ eorum malitiȩ lib̃ius expͥiꝰ
pepeerit non tam ne ipsos. qͣm ne cultores eoꝵ apud
quos loquebatur offend̾et. Significauit tan pruden¬
tibus quid de illis sentire deb̾ent. qnõquidẽ dos quos

Expanded text:
morte, querula uita terras incolunt.\' Cum hic tam morte, querula uita terras incolunt.\' Cum hic tam multa diceret, quae ad plurimos homines pertinent, numquid etiam illud tacuit, quod nouerat esse paucorum, ubi ait \'tarda sapientia\'? Quod si praetermisisset, nullo modo recte genus humanum descriptionis huius tam intenta diligentia terminasset. Cum uero deorum excellentiam commendaret, ipsam beatitudinem, quo uolunt homines per sapientiam peruenire, in eis adfirmauit excellere. Proinde si aliquos daemones bonos uellet intellegi, aliquid etiam in ipsorum descriptione poneret, unde uel cum dis aliquam beatitudinis partem, uel cum hominibus qualemcumque sapientiam putarentur habere communem. Nunc uero nullum bonum eorum commemorauit, quo boni discernuntur a malis. Quamuis et eorum malitiae liberius exprimendae pepercerit, non tam ne ipsos, quam ne cultores eorum, aput quos loquebatur, offenderet: significauit tamen prudentibus, quid de illis sentire deberent, quando quidem deos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
mones eẽ gen̾e animalia. amo passiua. m̃te ra¬
tionalia. corpr̃e aęria. tp̃r ȩt̾na. In quibꝰ quinq
cominemoratis nicħ dixit omĩo qd̾ demones cun
bonis saltem hominibꝰ id uid̾entur hr̃e cõmune.
qd̾ non eẽt in malis. Nam ipsos homines cũ aliq̃t
latius descͥbendo complecttetur. suo loco de illis
dicens tanqͣm de infimis atq t̾renis. cum prius
dixcisset de cȩlestibꝰ diis. ut cõm̃datis duabꝰ pat
ex summo ⁊ infimo ultimis. t̾eio loco de mediis a¬
monibꝰ loqueret᷑. gͥ homines inquit rõe plaudẽn
oratione pollentes. ĩmortalibꝰ aĩs. moribundis n̾l¬
leuibꝰ ⁊ anxiis mñtibꝰ brutis ⁊ obnoriis corporibꝰ. isi¬
milibꝰ moribꝰ. similibꝰ enoribꝰ. ꝑuicati audatia. ꝑtna
spe. casso labore. fortuna caduca. singulatum mortales.
cuncti tamen uniu̾so gen̾e ꝑpetui. uicissim sufficra¬
da ꝓle mutabiles. uolucͥ tp̃r. tarda sapientia. esta

Expanded text:
emones esse genere animalia, animo passiva, mente raemones esse genere animalia, animo passiva, mente rationalia, corpore aeria, tempore aeterna ? In quibus quinque commemoratis, nihil dixit omnino, quod daemones cum bonis saltem hominibus id viderentur habere commune, quod non esset in malis. Nam ipsos homines cum aliquanto latius describendo complecteretur, suo loco de illis dicens tanquam de infimis atque terrenis, cum prius dixisset de coelestibus diis; ut commendatis duabus partibus ex summo et infimo ultimis, tertio loco de mediis daemonibus loqueretur: Igitur homines, inquit, ratione cluentes, oratione pollentes, immortalibus animis, moribundis iis mentibus, brutis et obnoxiis corporibus, dissimilibus moribus, similibus erroribus, peruicaci audacia, pertinaci spe, casso labore, fortuna caduca, singillatim mortales, cuncti tamen uniuerso genere perpetui, uicissim sufficienda prole mutabiles, uolucri tempore, tarda sapientia, cita
Abbreviated transcription (Latin):
demon fuerit grecis fauens troianisq contͣriꝰ. sic̃ aliꝰ
adu̾sus grecos troianoꝵ opitulator. quẽ ueneris seu
martis nomine idem poeta cõmemorat. quod dãs
iste talia nõ agentes inhabitacionibꝰ cȩle¬
stibus ponit. s hi dȩmones ꝓ eis qͦs ama.¬
bant contra eos quos od̾ant int̾ se dec̾tau̾int. Hoc
non ꝓcul a u̾itate poetas dixissȩ confessus ẽ de
his quippe ista dixerunt. quos hominibꝰ simili
motu cordis ⁊ salom̃tis ꝑ om̃s cogitationum espꝰ
fluctuare testatur. ut possent amores ⁊ odia ñ
sedm suaꝵ studia partium ꝓ aliis adu̾sus ali
ex̾cere. Id enim uidetur philosophꝰ curassȩ plan¬
nicus. necum hec apoetis canerentur. nõ a den¬
nibus mediis s ab ipsis diis quoꝵ noĩa poete hi¬
gendo ponunt fieri cred̾entur. Q uid illa ipsa de
finitio demonum : Parum ne intuenda ẽ: ub
certȩ omnes det̾minando complexus ẽ. qd̾ ait di¬

Expanded text:
daemon fuerit Graecis fauens Troianisque contrarius, sicut alius daemon fuerit Graecis fauens Troianisque contrarius, sicut alius aduersus Graecos Troianorum opitulator, quem Veneris seu Martis nomine idem poeta commemorat, quos deos iste talia non agentes in habitationibus caelestibus ponit, et hi daemones pro eis, quos amabant, contra eos, quos oderant, inter se decertauerint, hoc non procul a ueritate poetas dixisse confessus est. De his quippe ista dixerunt, quos hominibus simili motu cordis et salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare testatur, ut possint amores et odia non m suarum studia partium, pro aliis adversus alios exercere. Id enim videtur philosophus curasse Platonicus, ne, cum haec a poetis canerentur, non a daemonibus mediis, sed ab ipsis diis, quorum nomina poetae fingendo ponunt, fieri crederentur. finitio daemonum, parumne intuenda est ubi certe omnes determinando complexus est, quod ait da
Abbreviated transcription (Latin):
gere poetas quod ex istoꝵ demonum num̾o deos fa¬
cuiit: ⁊ eis eoꝵ nomina imponunt. ⁊ quibꝰ uolu̾int
hominibꝰ ex his amicos iniicosq distribuunt. fic¬
ti carminis impunita licentia. cum dõs ab his de¬
monum moribꝰ. ⁊ cęlesti loco ⁊ bĩtudinis opulentia
remotos eẽ ꝑhibeant. Hec ẽ gͦ fictio poetaꝵ dõs dic̾e
qui dii non sunt. eosq sub dõꝵ noĩbꝰ int̾ se decertare
ꝓpt̾ homines. quos ꝓ studio partiũ diligunt uł ode¬
runt. Non ꝓcul aut̃ a u̾itate dic̃ hanc ẽẽ fictionem
scͥbuntur demones quales s̃. Deniq hic ȩẽ dic̃ home¬
ricã mineruã. quȩ mediis cetibꝰ granĩ cohibendo a¬
chilli int̾uenit. Qd̾ gͦ minerua illa fuerit poeticum
uult eẽ figm̃tum. eo qd mineruã deã putat. eamq ĩt
dos quos om̃s bonos bõsq credit in alta etherea sede
collocat ꝓcul a conu̾satione mortaliũ. Qd̃ aut̃ aliqͥs

Expanded text:
gere poetas, quod ex istorum daemonum numero deos fagere poetas, quod ex istorum daemonum numero deos faciunt et eis deorum nomina inponunt et quibus uoluerint hominibus ex his amicos inimicosque distribuunt ficti carminis inpunita licentia, cum deos ab his daemonum moribus et caelesti loco et beatitudinis opulentia remotos esse perhibeat. Haec est ergo fictio poetarum deos dicere, qui di non sunt, eosque sub deorum nominibus inter se decertare propter homines, quos pro studio partium diligunt uel oderunt. Non procul autem a ueritate dicit hanc esse fictionem, scribuntur daemones, quales sunt. Denique hinc esse dicit Homericam illam Mineruam, quae mediis coetibus Graium cohibendo Achilli interuenit.\' Quod ergo Minerua illa fuerit, poeticum uult esse figmentum. eo quod Mineruam deam putat eamque inter deos, quos omnes bonos beatosque credit, in alta aetheria sede conlocat, procul a conuersatione mortalium; quod autem aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
d̾andisq dñaret᷑. ipsa inqͣm mens eoꝵ ficut istȩ pla¬
tonicus confitetur. salo ꝑturbationum fluctãt.¬
Subiecta ẽ gͦ mens demonum passionibꝰ libidinum.
formidinum irarũ. atq huiusmodi cet̾is. Quȩ gͥ
pars in eis lib̾a ẽ composq sapientiȩ qua placeant
num uiciis subiugata. ⁊ opp̾ssa. quicqͥd rationis na¬
turalit̾ ht̃ ad fallendum ⁊ decipiendũ tanto acriꝰ
intendat. qͣnto eam magis possidet nocendi cupi
ditas: Qd̾ si quisqͣm dic̃ non ex omĩũ ł ex maloꝵ
demonum numero ȩẽ quos poete quorũdã homi¬
num osores ⁊ amatores dõs ñ ꝓcul a u̾tate ꝯfin¬
gunt. hos enim dixit apulciꝰ falom̃tis ꝑ om̃s cogi¬
tacionum estꝰ fluctuare. quomͦ istud intellige̾ po¬
t̾imus. qnõ cum ħ dic̾et non quoꝵdam idest maloꝵ.
s omniũ demonum meditatẽ ꝓpt̾ aeria corpora
int̾ dõs ⁊ homines descͥbebat: hoc enim ait fin¬

Expanded text:
derandisque dominaretur, — ipsa, inquam, mens eorum, sicut iste Pladerandisque dominaretur, — ipsa, inquam, mens eorum, sicut iste Platonicus confitetur, salo Subjecta est ergo mens daemonum passionibus libidinum, formidinum, irarum, atque hujuscemodi caeteris. Quae igitur pars in eis libera est composque sapientiae, qua placeant num vitiis subjugata et oppressa, quidquid rationis naturaliter habet, ad fallendum et decipiendum tanto acrius intendat, quanto eam magis possidet nocendi cupint. Quod si quisquam dicit, non ex omnium, sed ex malorum daemonum numero esse, quos poetae quorundam hominum os ores et amatores deos non procul a ueritate confingunt hos enim dixit Apuleius salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare: quo modo istud intellegere poterimus, quando, cum hoc diceret, non quorundam, id est malorum, sed omnium daemonum medietatem propter aeria corpora inter deos et homines describebat? Hoc enim ait fin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑiclitantibꝰ eis quos diligunt. sine timore opitu¬
lentur.⁊ tam̃ istarum nomina passionũ consuetu¬
dine locutionis humanȩ etiam in eos usurpent᷑.
ꝓpt̾ quãdã oꝑum similitudinẽ. ñ ꝓpt̾ affectionum
infirmitatẽ sic̃ ipse ds̃ scđ̃m scͥpturã irascit᷑. nec
tam̃ ulla passione t᷑bat᷑. ħ enĩ u̾bum uindicte¬
int̾im de scĩs angłis questionȩ dilata. uideamꝰ quẽ
admodũ dicant platonici medios demones int̾
dõs ⁊ homines constitutes. istis passiomĩ estibꝰ fluc¬
tuare. Si enim intȩ ab bis lib̾a cisq dñante. mot̾
huiuscemodi pat̾entur. non eos dicet apuleiꝰ simili
motu cordis ⁊ salom̃tis ꝑ om̃s gitationum estꝰ fluctuare.
Ipsa gͥ mens coꝵ idest pars animi suꝑior. qua rõnaleᷤᷤ
sunt. in qua uirtus ⁊ sapientia siulla eis eȩt passio
turbulentis inferioꝵ antini partium regendis mo¬

Expanded text:
et periclitantibus eis, quos diligunt, sine timore opituet periclitantibus eis, quos diligunt, sine timore opitulentur; et tamen istarum nomina passionum consuetudine locutionis humanae etiam in eos usurpentur propter quandam operum similitudinem, non propter affectionum infirmitatem, sicut ipse Deus secundum scripturas irascitur, nec tamen ulla passione turbatur. Hoc enim uerbum uindictinterim de sanctis angelis quaestione dilata uideamus quem ad modum dicant Platonici medios daemones inter deos et homines constitutos istis passionum aestibus fluctuare. Si enim mente ab his libera eisque dominante motus huiusce modi paterentur, non eos diceret Apuleius simili motu cordis et salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare. Ipsa igitur mens eorum, id est pars animi superior, qua rationales sunt, in qua uirtus et sapientia, si ulla eis esset, passionibus turbulentis inferiorum animi partium regendis mo