comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dendum ȩit quiare non creauit sinul urum et mtilierem ficut angelos:
s prius unni demds muilierem deuiro. Ideo scilicet ut nnuim esset generis hum¬
ani pͥntipium: quatinus in hoc et suꝑbia: diaboli: confunderetur: etꝰ hominis h¬
humilitas dei similitudine. sublimaretur. Diabolus quippe. Alird adeo pͥntipiũ
esse concupierat. Ideoq ut eitis snperbxa iecunderetur. hoc homo unmineie acce¬
pit quod diabolus peruerse rapere uoluit: set obtinere non potuit. et per hoc:
imazo. dei. in homine: dapparuit. Quid sicut deus omnibus rebus existi pri¬
tipium. erationis. nta hoemo gnuibꝰ. hontepibuis printipum generatioriit.
aim atam. ex unꝙ hontimȩ om̃s ẽ ¶ Quia aõ q̃reede unono mues homines¬

Expanded text:
dendum est quare non creavit simul virum et mulierem, sicut angelos; sed prius virum, deinde mulierem de viro. Ideo scilicet, ut unum esset generis humani principium, quantenus in hoc et superbia diaboli confunderetur, et hominis humilitas Dei similitudine sublimaretur. Diabolus quippe aliud a Deo principium esse concupierat. Ideoque ut ejus superbia retunderetur, hoc homo in munere accepit, quod diabolus perverse rapere voluit, sed obtinere non potuit. Et per hoc imago Dei in homine apparuit; quia sicut Deus omnibus rebus existit principium creationis, ita homo omnibus hominibus principium generationis. Ideo etiam ex uno ho
Abbreviated transcription (Latin):
mus homo are bona ꝓlibitꝰ penam ncunirit: ut non ex ie miala s mobedientia esse
tatum paradisimi. hominemq ineo positum. et post uniuersa animalia ad eñ
Cumq obdormiss: tulit unam decostis eius et formauit eam in mulierem.  Quare

Expanded text:
mus homo a re bona prohibitus poenam incurrit; ut non ex re mala, sed ex inobedientia poena mus homo a re bona prohibitus poenam incurrit; ut non ex re mala, sed ex inobedientia poena tatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum Cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et formavit eam in mulierem. 2. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
obedientes essent nec contra p̃ceptum peccassent: non ideo tamen mi¬
nus diceretur lignum scientie boni ꝙ mali. quia hoc ex eius tactu accid̾ꝙ.
si usurparetur.  ligno gͥ bono ꝓhibitꝰ est qd̾ malum nonerat ut ipsa
p̾cepti conseritatio bonum illi sit transgressio: malum. nec meliꝰ ⁊ sidere¬
tur quantitm malum sit mobedientia: quam hoc mͦ. cum scilicet ideo reus
factuis hama esse. intelligat᷑: quia ꝓhibitꝰ rem tecigit. quam si non ꝓhibitus
tetigisset: nec peccass nec penam sensisset. Si enim uenenosam herbam pro-¬
hibitus tetigeris: pena sequitur. et si neuio ꝓhibuisset: similiter sequeret᷑.
Si etram ꝓhibetur res tangi que non tangeniti s ꝓhibenti obẽ sicut alieua
pecunia: ideo ꝓhibitione peccatum: quia ꝓhibenti est dampnosum. sum
uero tangit᷑ quod nec tangenti ob est si non ꝓhibetur nec culibet si tangatur:
ideo ꝓhibet᷑ ut ꝑse bonum obectientie et malum mobelientie mõstretur. sicit pri¬

Expanded text:
obedientes essent, nec contra praeceptum peccassent, non ideo tamen minus diceretur lignum scientiae boni et mali, quia hoc ex ejus tactu accideret si usurparetur. A ligno ergo prohibitus est quod malum non erat, ut ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec melius consideratur quantum malum sit inobedientia, quam hoc modo; cum scilicet ideo reus factus esset homo intelligitur, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur. Sic etiam prohibitur res tangi, quae non tangenti tantum, sed prohibenti obest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum inobedientiae monstretur. Sicut pri
Abbreviated transcription (Latin):
utari autem per tempus est: uanari scđm quaalitates interiores uel
erteriores que sunt in ipsa re: que mutatur ut qͥñ suscipit iuisstissi¬
tudinem gaudii. doloris. scientie. obluuonis. uel uarrationẽ forme. siue
alicuius qiralitatis exterioris. hec enim mutatio que fit scãm tempꝰ. uauiati¬
o est qualitatũ que sit cͣorporali ut sp̃ucili creatã. et ideo uocatur temoru.

Expanded text:
utari autem per tempus est variari secundum qualitates interiores vel exteriores, quae sunt in ipsa re quae mutatur: ut quando suscipit vicissitudinem, gaudii, doloris, scientiae, oblivionis: vel variationem formae, sive alicujus qualitatis exterioris. Haec enim mutatio quae fit secundum tempus, variatio est qualitatum, quae fit in corporali vel spirituali creatura; et ideo vocatur tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
illud esse uerum entis sicut dis. s putauit utrimq posse fien: nt
ex urori morem gereret et ꝑpenitentiam ueniam haberet. Minus
ꝓ peccuit: qui de penitentia & dei misccłia cogicauit. Postquam
enim mulier sedueta manducauit eiq dedit ut sinnil edereant: no¬
liuit eam ꝯtristare cuam credebat sine suo solatio tabescere & a se ali¬
enacam omnino int̾ire. Hon quidem carnali uictꝰ ꝯcupiscentia
quam non dumi senserat: s amicali quaclam bemuolentia ã plinq
it ut offendat̃ cłs ne offenciat᷑ amie. qd̾ eum facere nõ debuisse ⁊

Expanded text:
illud esse verum: Eritis sicut dii; sed putavit utrumque posse fieri, ut et uxori morem gereret, et per poenitentiam veniam haberet. Minus ergo peccavit, qui de poenitentia et Dei misericordia cogitavit. Postquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire; non quidem carnali victus concupiscentia, quam nondum senserat, sed amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit ut off
Abbreviated transcription (Latin):
ras: non igneat ds. aliquos uel aliqrta. qtu tñ in uidicio quibuscdamdi¬
cet: non noui uos. s. eoꝵ improbatio: hoc uerbo insiuata est. E cce non
cognoscere dicitur ds̃: quia non approbat que ei non placent. Apparet
itaq uerum esse. quod diximus: scilicet qura quotammodo. cognoscit
̃s bona: qruio non cognoscit mala. pariter quid utraq eoq modo noscit:
quantũ ad noticram. s bona ecram aꝑpbatione et beneplatito cognoscit:

Expanded text:
ras, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam diras, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: Non novi vos, sed eorum improbatio hoc verbo insinuata est. Ecce non cognoscere dicitur Deus quae non approbat, quae ei non placent. Apparet itaque verum esse quod diximus, scilicet quia quodam modo cognoscit Deus bona, quo non cognoscit mala. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approbatione et beneplacito cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
lta gͦ nec in ipso sunt: nisi bona. Nongͦ mala: ideo sunt. quia licet ea
noscat: non tamen ita omnino noscit ut bona. mala quasi delonge cog
loquens de malis: ait. de absconditis tuis. ad implecus est uenter eor. quos
ex poniens aug̃. abscondita in quit peccata sunt: que alumine tue uierita¬
eis uoscon duntuir. s quomodo peccata altimine ueritatis aiune abscon¬
asnt smã aeeo sciantur xdi eñi non sciret: quomͦ de illis nuidicaret: et ꝓil
li nllos dampnaret : Alibi ꝓpħa dicit. quia neq aboriente. neq aboc-¬
Ia ꝑ scientram. s bona cognoscit: etiam ꝑ aꝑobationem. ꝑ beneplatitum:
Mala uero: non. Unde cassiodoriis: suꝑ psalmũm dicit. peccata absc̃õ¬
aita deo: quia non nouit .i. non aꝑꝓbrobat. et ex eo sensu: aug̾ dixit.
ca abscondi aluine cdei: qui ettam in libͦ ad eleudrum. in sinitat cogn¬
itionem dei uariis modis accipiendam: inquiens. Si ad scientiam refe¬

Expanded text:
Ita ergo nec in ipso sunt, nisi bona: Non ergo mala in Deo sunt, quae, licet ea Ita ergo nec in ipso sunt, nisi bona: Non ergo mala in Deo sunt, quae, licet ea noscat, non tamen ita omnino noscit ut bona, quia mala quasi de longe cogloquens de malis, ait: De absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis divinae absconduntur, cum a Deo sciantur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? Alibi propheta: Quia neque ab Oriente neque ab Occla per scientiam; sed bona cognoscit etiam per approbationem et per beneplacitum, mala vero non. Unde Cassiod., super psal. 16, dicit: Peccata abscondita Deo sunt, quia non novit, id est, approbat. Et ex eo sensu Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam refe
Abbreviated transcription (Latin):
ost predicta queritur cum omnra dicantur esse indeo non ꝑ essenti¬
am nature: s ꝑcognitionem scientie. et d̾s scrat boira et mala : u¬
t̃s et sciuit semꝑ omnia. tam bona quam mala: etram antequam fierent: et
p̃sciuit abeterno ea futura. Ideoq cum omnia bona dixeriꝰ esse indeo: ꝓpter
p̃sentram cognitionis. eadem ratione uidetur dicendum omita inala esse in
eo: cum ea semꝑ nouerit et ꝑ cognitionem ei p̃sentra fuerint. Yre cognouit
enim ds̃ ab eterno: quosdam futuros malos. et eoꝵ malitiam ut ait aug̃ p̃s¬
ciuit: s non p̃parauit. Cum gͦ peccata om̃ium sciat: nũquid intelligen¬
dum est. ea in cludi in illa generalitate locutionis. qita dicit apłs. omnia
esse indeo: E x ipso inquit. et ꝑ ip̃m. et in ipso. sunt omnia. S quis nisi
in sanus dixerit mala esse in deo: llta enim esse indeo intelligunt᷑: que¬
ex ipso et ꝑ ipͣm sunt. E a uero ꝑ ip̃m sunt et ex ipso: quoꝵ auto ẽ set

Expanded text:
ost praedicta quaeritur, cum omnia dicantur esse in Deo non per essentiam naturae, sed per cognitionem scientiae, et Deus sciat bona et mala, uDeus et scivit semper omnia, tam bona quam mala, etiam antequam fierent, et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cum omnia bona diximus esse in Deo propter praescientiam cognitionis, eadem ratione videtur dicendum omnia mala esse in eo, cum ea semper noverit, et per cognitionem ei praesentia fuerint. Praecognovit enim Deus ab aeterno quosdam futuros malos, et eorum malitiam ut ait Aug., praescivit, sed non praeparavit. Cum ergo peccata omnium sciat, numquid intelligendum est ea includi in illa generalitate locutionis, qua dixit Apostolus, Rom. 11, omnia esse in Deo? Ex ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Sed quis, nisi insanus, dixerit mala esse in Deo? Ilex ipso et per ipsum sunt; ea vero per ipsum sunt, et ex ipso quorum ipse auctor
Abbreviated transcription (Latin):
obicira relinquentes. illud iudubitantes teneamꝰ. qd̾ d̾s intp̾es essentie sue nñ¬
qͣitam mortalibꝰ apparuit: sicut famulo suo moysi dicit. Non uidebit me homo:
quicꝗ̃ non :: quod non sit imitabile. Ideo substantia sirie essentta dei qm̃ nullo¬
modo nutabilis ÷: nullomodo potest ꝑse ipfam esse iusibilis. Proitide ilta ontnia
que patribꝰ uifa s̃ cum cds illis preshentat᷑: ꝑ creatam factũ eẽ manifestũ:. ꝙ
unos latet quomodo ea ministris angelis fecit deuis: ꝑ angelos esse tamen facra
hoc: multominus uisibilem
¶Utr̃ demones intret corꝑa homititi sub

Expanded text:
obscura relinquentes, illud indubitanter teneamus: quod Deus in specie essentiae suae nunquam mortalibus apparuit; sicut famulo suo Moysi dicit, Exod. 33: Non videbitquam non est quod non sit mmodo mutabilis est, nullo modo potest per seipsam esse visibilis. Proinde illa omnia, quae patribus visa sunt, cum Deus illis praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Etsi nos latet quomodo ea ministris angelis fecerit Deus per angelos, tamen facta hoc multo minus esse visibilem. 5. Utrum daemones intrent in corpora hominum sub
Abbreviated transcription (Latin):
bonos usus: natalium potentiarum. non camen oñs: s tantũmͦ
interiores qui inmente sunt. Exteriores uͦ qui ꝑ corpꝰ gerunt᷑ non uirtuteᷤ
eẽ dicunt᷑: s oꝑa uirtutum.

Expanded text:
bonos usus naturalium potentiarum, non tamen omnes, sed tantummodo interiores qui in mente sunt; exteriores vero qui per corpus geruntur, non virtutes esse dicunt, sed opera virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
alis erat hominis institutio ante pecc̾m: scđm corporis ꝯdi¬
tionem. de ħ autem statii transferendꝰ erat cum uniuer¬
sa postitate sira ad meliorẽ dignioremq statum: ubi celesti ꝙ
eterno hono inceł sibi parato frueret᷑. Sicut enĩ ex diplici
natura ꝯpletris est homo: ita duo illi bona ꝯditor a pͥntipio
preparauit. Unum temporale: alt̾um et̾num. unum uisibile:
priris dedit. In uisibile autem & eternum promisit: et meri¬
tis querendum ꝓposirit.

Expanded text:
alis erat hominis institutio ante peccatum secundum corporis conditionem. De hoc autem statu transferendus erat cum universa posteritate sua, ad meliorem dignioremque statum, ubi coelesti et aeterno bono in coelis sibi parato frueretur. Sicut enim ex duplici natura compactus est homo, ita illi duo bona Conditor a principio praeparavit: unum temporale, alterum aeternum; unum visibile, prius dedit; invisibile autem et aeternum promisit, et meritis quaerendum proposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte dicatur hic intellexisse qd̾ sup̃ diximus eũ tecractasse. Nam
legenti patebit. Unde ueri simile ẽ: ĩ p̃missis etrã hoc recractasse.otest¬

Expanded text:
 hoc dicatur intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam  utrumque legenti patebit. Unde verisimile est in praemissis etiam hoc retractasse. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
caret. q sine caricate: nullum maudatoꝵ custodit᷑. Unde aug̃ suꝑ
non possunt. Hullum gͦ implec mandatum nullumq opꝰ bonum
aliquid placere cleo. que gͦ sine fide fiunt: bona non sunt. quia omne
bonum placet deo.

Expanded text:
caret, quia sine charitate nullum mandatorum custoditur; unde Aug. super non possunt. Nullum ergo mandatum implet, nullum bonumaliquid placere Deo. Quae ergo sine fide fiunt, bona non sunt; quia omne bonum placet Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
homo fact ds. et di eẽ cep̾ homo. et homo dĩ. ⁊ fili dĩ filiꝯ hominis: ⁊
econiiso. Cumq dicant illum homineo ex anima ronali ⁊ humanaa car¬
ne subsistere: non tam̃ facent᷑ ex duab natis eẽ compositum diuina.s. i
humana. nec illi partes eẽ ducis natas: s animam tantum et carneor.

Expanded text:
 est Deus, et Deus esse homo et homo Deus, et Filius Dei filius hominis, et e converso. Cumque dicant illum hominem ex anima rationali et humana carne subsistere, non tamen fatentur ex duabus naturis esse compositum, divina scilicet et humana, nec illius partes esse duas naturas, sed animam tantum et carnem.
Abbreviated transcription (Latin):
ar̃ ꝓcęssio. In p̃missis gͥ locutionibꝰ: eedem significatiue sunt ꝓprietatec
d̾ non÷ omnino idem dicere aliquid eẽ patrem et genuisse uel hab̃e

Expanded text:
rocessio. In praemissis ergo locutionibus eaedem significatae sunt proprietates. 3. Quomodo non est omnino idem dicere esse Patrem, et genuisse vel habe
Abbreviated transcription (Latin):
patrem: et genuisse filium. Q utiq quidã ꝯcedunt. Si autẽ ħ ẽ. cui gͦ con-¬
uenit ut si pater : ei ꝯuenit genuisse filium. Natura gͥ diuina si pater ẽ: ge¬
nuit filium. si uͦ non genuit: pater non ẽ. S quis audeat dicere. aut ipsa ge¬
nuit filium. aut qd̃ ipsa pater non sit : Si autẽ ipsa pater ẽ. nec filiũ genuit:
non gͦ idem dicere aliquid ẽẽ patrem: et gignere filium. et ita non iudet᷑ uira
eademq esse proprietas.
Nesp̃o ubi ostendit ẽẽ: easdem ꝓprietate.
d quod sine pre uiditio alioꝵ dicimꝰ eadem ꝓpͥetates notauit uterq licet

Expanded text:
em, et genuisse Filium, quod utique quidam concedunt. Si autem hoc est, cui ergo convenit ut sit pater, ei convenit genuisse filium. Natura ergo divina si pater est, genuit filium; si vero non genuit, pater non est. Sed quis audeat dicere quod ipsa genuit filium, aut quod ipsa pater non sit? Si autem ipsa pater est, nec filium genuit, non est ergo idem dicere aliquid esse patrem, et gignere filium. Et ita non videbitur una eademque esse proprietas. 2. Responsio, ubi ostendit easdem esse proprietates. Ad quod sine pr
Abbreviated transcription (Latin):
fapientrã. Ubi querit᷑ utrũ ita sit
pater sapientie et uututis sue genite
ut hac fapientia sapiens sit: ꝗͣ. genuit.
et hac u̾tute potens: qura genuit. s
ab sit ut ita sit. qurã hoc si est ibi
esse quod saꝑe: nõ ꝑ ilłã sapienti¬
am qitam genuit capiens ẽ pater
Alioqum non ipsa ab illo: s ille a¬
uit causa ẽ illi ut fapiens sit ecram
ut sit: ipfa illi caufa ẽ qd̾ fieri non
potest msi gignendo eum: aut fati¬

Expanded text:
Sapientiam. Ubi quaeritur utrum ita sit Pater Sapientiae et Virtutis suae, ut hac Sapientia sapiens sit quam genuit, et hac Virtute potens quam genuit. Sed absit ut ita sit, quia si hoc est ibi esse quod sapere, non per illam Sapientiam quam genuit sapiens dicitur Pater; alioquin non ipsa ab illo, sed ille auit, causa illi est ut sapiens sit, etiam ut sit ipsa illi causa est. Quod fieri non potest, nisi gignendo eum aut faci
Abbreviated transcription (Latin):
istat aũ euangłii grã a littera legis quia duusa sunt ꝓmissa Ibi tr̃ena lic celestia
ꝓmittit. diuersa etiam sacram̃ta. quia illa tñ significant hec conferunt gr̃am.
p̃cepta etiam diuersa qͣntum ad cerimomalia non qͣntũ ad moralia sunt ead. s plenius
in euangłio continentur. Audistis decem cordas psalterii utriq seriu impositas que can¬
tate tam gaudende sunt. ut uitiorum fere occidantur. explica¬

Expanded text:
a, a legis littera, quia diversa sunt promissa; ibi terrena, hic coelestia promittuntur. Diversa etiam sacramenta, quia illa tantum significabant, haec conferunt gratiam. Praecepta etiam diversa, quantum ad caeremonialia. Nam quantum ad moralia sunt eadem, sed plenius in Evangelio continentur. Audistis decem chordas Psalterii utrique sexui impositas, quae charitate tangendae sunt, ut vitiorum ferae occidantur. LIB
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo om̃ia dicant᷑ esse indeo: et ds in om̃ib quam disceptationẽ
quasi incident᷑er suscepimus cuita idem uidebat᷑ postulare res: cca qũ a
ñr uersabatur sermo. disserebamꝰ eñi de scientia: siue sapientia dei. et
cũ docerenius dm̃ scire om̃ia quesitũ ẽ utrum ꝑꝑ cognitionẽ qũai de om̃¬
bus habet: dicerent᷑ om̃ta esse indeo. an alia ratione quidẽ: hoc dicera
scͥptura hiiꝰ gͦ qͥstionis occasio. in pmissam nos dedu&̃ disputationem:
Hic redit ad ppontũ repetẽs suꝑiꝰ dicta: ut

Expanded text:
quomodo omnia dicantur esse in Deo, et Deus in omnibus; quam disceptationem quasi incidenter suscepimus, quia id videbatur postulare res circa quam noster versabatur sermo. Disserebamus enim de scientia sive sapientia Dei; et cum diceremus Deum scire omnia, quaesitum est utrum propter cognitionem quam de omnibus habet, dicerentur omnia esse in Deo an alia ratione hoc diceret Scriptura. Hujus ergo quaestionis occasio in praemissam nos deduxit disputationem. HIC REDIT AD PROPOSITUM, REPETENS SUPERIUS DICTA UT
Abbreviated transcription (Latin):
decimatione sic̃ abraam minor melchisedech ostendr̃ cin pͥliter
erat. ⁊ ex eo: ꝑ ꝯcupiscentiam carnis descendit .Xͥ. autem: nõ : decimatꝰ. q
licet ibi fu̾it .s. carnem: non tam iñ descendit scłm carnem. legem ꝯmu¬
U ñ aus̃ suꝑ genesim. Sicut adam peccante qui ui limbis erant peccauerunt: sic̃
decimati non s̃. quia scđdm aliq̃ mod̾ nõ erat ibi xͥ: quo erat ibi leui: scđm
OaRie caro. Ille gͦ decimatꝰ ẽ in abraam qui sic fuit in lumb̾ habrae: nc̃ ille
fuit. in lumb patͥs sui .i. qui sic ẽ natus de pat᷑ abraam: sc̃ ille de suo patre

Expanded text:
decimatione, sicut Abraham minor Melchisedech ostenditur, cui persoerat, et ex eo per concupiscentiam carnis descendit. Christus autem non est decimatus; quia licet ibi fuerit secundum carnem, non tamen inde descendit secundum legem communus Super Genesim: « Sicut Adam peccante, qui in ejus lumbis erant, peccaverunt; sic decimati non sunt, quia secundum aliquem modum non erat Christus, quo erat ibi Levi. Secundum Mariae caro. Ille ergo decimatus est in Abraham, qui sic fuit in lumbis Abrahae, sicut ille fuit in lumbis patris sui; id est, qui sic est natus de patre Abraham, sicut ille de patre
Abbreviated transcription (Latin):
ut pleniꝰ habeat. Si gͦ sp̃s .s learitas ẽ: et nõ habenti dat᷑ ut habeat. ⁊ habenti ut ple¬
miꝰ habeat: S quomͦ dat᷑ nõ habeuti cũ ip̃e ut ds̃ sit ubiq et in om̃ibꝰ creaturis totusc
Et quomͦ pleniꝰ datur uł habetur sine sui mutatione:
Responsio ad p̾man

Expanded text:
eat, et habenti ut plenius habeat. Sed quomodo datur non habenti, cum ipse ut Deus sit ubique et in omnibus creaturis totus; et quomodo plenius datur vel habetur sine sui mutatione? 8. Responsio ad prima
Abbreviated transcription (Latin):
atq psilium. cum sĩt tria: dicit̾ tamen unum quodq eorum dei uoluntas. quia
ista sgta suint cduune uoluntatis. quemadmodum et signta tre: dicunt᷑ ira. et dilec¬
andũ qitam non ÷ falsum qd̾ dicit᷑. s uerum qd̾ dicit᷑: iubtropi nubilo obum¬
brat᷑ et scãm hostropos: diuerse uoluntates dei dicunt᷑. quia diuerfa sunt il¬
ta: que ꝑtropum uoluntas dei dicuntur.
¶Ubi noluntas d̾i: ꝓp̾cepto et cõ

Expanded text:
silium, cum sint tria, dicitur tamen unumquodque eorum Dei voluntas, quia ista sunt signa divinae voluntatis: quemadmodum et signa irae dicuntur ira, et dileccundum quam non est falsum quod dicitur; sed verum quod dicitur, sub tropi nubilo obumbratur. Et secundum hos tropos diversae voluntates Dei dicuntur, quia diversa sunt illa quae per tropum voluntas Dei dicuntur. 9. Ubi voluntas Dei pro praecepto et co
Abbreviated transcription (Latin):
nandos: sic̃ elegit iacob. et esau reꝓbauit. Q uod non fuit ꝓ meritis eoꝵ
que tunc haberent. quia nulta habebant: qm̃ nec ipsi existebant. nec ꝑꝑ
futura merita q̃ puuid̾et uel illĩ elegit: uel illum reprobauit:
IOpinio qͥ

Expanded text:
egit Jacob et reprobavit Esau, quod non fuit pro meritis eorum quae tunc habebant, quia nulla habebant, quoniam nec ipsi existebant; nec propter futura merita quae praevideret, vel illum elegit, vel illum reprobavit. 2. Opinio q
Abbreviated transcription (Latin):
cus scãm diio apparet scilic quod om̾̃ta facit que uult: et ncħ omino
patitur. Scdm utnuq as om̃ipotens uerissime p̃dicat᷑. quia nec aliquid est.
quod ei ad patiendum corruptionem inferre ualeat: nec aliqͥd adfacieudũ imn¬
pedimentũ afferre. Manifestũ est itaq̃: dm̃ om̃ino nicħ posse pati. et om̃ia face¬
te posse: pret̾ ea sota quibꝰ eiꝰ dignitas ledet᷑: eiq excellentie derogattet᷑. in quo ta¬
men non ẽ minus om̾ipotens. ħ eñi posse. non÷ posse: s non posse. Nemo gͦ
am impotente in aliquo dic̃e p̃sumat: qui omnia potest ⁊ que posse: poten¬
ne est et inde: uere dicit᷑ oninipotens:
Quibꝰclã auiccoritatibꝰ tradit᷑ qd ĩo a̾i

Expanded text:
facit quae vult, et nihil omnino patitur; secundum utrumque Dei omnipotentia verissime praedicatur, quia nec aliquid est quod ei ad patiendum corruptionem inferre valeat, nec aliquid ad faciendum impedimentum afferre. Manifestum est itaque Deum omnino nihil posse pati, et omnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque excellentiae derogaretur; in quo tamen non est minus omnipotens. Hoc enim posse non esset posse, sed non posse. Nemo ergo Deum impotentem in aliquo dicere praesumat, quia omnia potest quae posse potentiae est; et inde vere dicitur omnipotens. 6. Quibusdam auctoritatibus traditur quod ideo di
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e : loc. non÷. loce tñ dĩ abusiue dr templum dei. non qd̾ eo ꝯtineat᷑:
ne recedit. ⁊ taneo longi: quanto fit dissimiliꝰ. Illa autem ut ait augͥ.
in li. de octoginta .iiiͬ. questionib q̃ participatione similia sunt deo:
recipiunt dissimilitudinem. An ip̃a similitudo: nullomͦ ex aliqͣ parte
pͣ eẽ dissimil deo. Unde fit ut cum similitudo patͥs fili sit: ex parte patͥ
possit ẽẽ dissimił. cuius participatione. similia s̃: quec̃q deo similia
sunt. ⁊ illa possunt: reciꝑe dissimilicudinem. Hicħ: autem qd̃ homi¬
nem ad eo deo dissimilem fatiat: quemadmodum peccatum

Expanded text:
e locus non est. Locus tamen Dei abusive dicitur templum Dei, non quod eo contineatur, ne recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior. Illa autem, ut Aug. ait in lib. 83 Quaest., quaest. 23, quae participatione similia sunt Deo, recipiunt dissimilitudinem. At ipsa similitudo nullo modo ex aliqua parte potest esse dissimilis. Unde fit ut cum similitudo patris filius sit, ex nulla parte patri possit esse dissimilis; cujus participatione similia sunt, quaecumque Deo similia sunt, et illa possunt recipere dissimilitudinem. Nihil est autem quod hominem adeo Deo dissimilem faciat, quemadmodum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
elegenint. et oratione prenusa manus eis imposuer̃t. Unde consuetudo moleuut in omnnis ma¬
in apocalipsi qui quales ẽẽ debeant: apłs docet. cimocheo senbens. hiĩ cũ ordinant᷑ slus ep̃s eis
mañ imponit qr ad imst̾i̾ũ amplicant᷑. Ponit eis oranũ .i. stolam suꝑ leuũ humer̃ ut ꝑ hoc in¬
telligant se accepisse ugum dm̃ suaue qͦ ad sinstrã ꝑtinentia diuino timori subitiant. Acci¬
piunt ⁊ textũ. enangłii ut intelligant se eẽ p̃cones euangłũ xpi. hũ aũ anteꝗͣ ordinent᷑.

Expanded text:
elegerunt, et oratione praemissa manus eis imposuerunt. Unde et consuetudo inolevit, ut in omni main Apocalypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad mtelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram pertinentia, divino timori subjiciant. accipiunt et textum Evangelii, ut intelligant se esse praecones Evangelii Christi. Hi autem antequam ordinentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius p̃sentra: est eius noticra. P otest tamen ad electos referri: cum ait ĩ
natura sita : id est illoꝵ. illos quippe habuit abeterno: ap̃ se. non in nat᷑a
¶trũ mala debeant chici eẽ ui dõ sũt om̃ta bona c̃ut̃q fit i ecꝰ cogra

Expanded text:
ipsius praescientia ejus est notitia. Potest tamen ad electos referri cum ait in ipsius praescientia ejus est notitia. Potest tamen ad electos referri cum ait in natura sua, id est, illorum. Illos quippe habuit ab aeterno apud se, non in naturaUtrum mala debeant dici esse in Deo, ubi sunt omnia bona, cum utraque sint in ejus cog
Abbreviated transcription (Latin):
trum concedendum. sit om̃ia esse indirina essentra: uel indeo ꝑ eẽntiam. Ad
quod dicimꝰ quta dei cognitio eius utiq essentra est: et eiꝰ p̃sentra. inqita s̃ omnia:
ipsius cognitione. nec tam̃ om̃ra que sunt in eiꝰ p̃sentra uel cognitione. in eius ẽen
tra dici debent. Si enim ħ diceret᷑: intelligerent᷑ esse. et eiusdem cum eo essen¬
tie. In deo enim dicit᷑ esse ꝑẽentiam quod est aiuina essentia: quod est deus.
habet gͦ ds̃ apud se in p̃sentia sua: que non habet in sui natura. Unde
ficit hoc ex plicare: Eligunt᷑: qui non sunt. nec erat: qui eligit. nec ita¬
ne ebigit. E ligit tam̃ et habet electos: quos creaturꝰ est eligendos. quos ħt
apud semet ipsum non in natura sua: s in p̾sentia sira. non dum erant. qͥ¬
bus ꝓmittebatur: s et ipsi ꝓmissi sunt: quibꝰ ꝓmittebatur. Ecce hic aꝑte
dicit dm̃ apud semet ip̃m hab̾e electos ante mundũ non in natura sira:. sec

Expanded text:
trum concedendum sit omnia esse in divina essentia, vel in Deo per essentiam. Ad quod dicimus quia Dei cognitio ejus utique essentia est; et ejus praescientia, in qua sunt omnia, ipsius cognitio est; nec tamen omnia quae sunt in ejus praescientia vel cognitione, in ejus essentia esse dici debent. Si enim hoc diceretur, intelligerentur esse ejusdem cum Deo essentiae. In Deo enim dicitur esse per essentiam quod est divina essentia, quod est Deus. Habet ergo Deus apud se in praescientia sua quae non habet in sui natura. Unde ficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt; nec erat qui elegit, nec vane elegit. Elegit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habuit apud semetipsum non in natura sua, sed in praescientia sua. Nondum erant quibus promittebatur; sed et ipsi promissi sunt, quibus promittebatur. Ecce hic aperte dicit Deum apud semetipsum habere electos ante mundi constitutionem, non
Abbreviated transcription (Latin):
tems ore qas temptant xp̃mi indeserto uel ipasfione: et iuictꝰ est abeo. lpsum pnta¬
esse: & ideo ininfernum religatums
lũ auten untant ex quo cecidit: pro pectati sui magnitudine illuc

Expanded text:
o. Ipsum putaesse, et ideo in inferno relegatum. em putant ex quo cecidit pro peccati sui magnitudine illuc
Abbreviated transcription (Latin):
utrum angeli singłi singłis hominibꝰ an unus pluribꝰ ad custodram uel ad¬
exercitium: deputatꝰ sit. S cum electi tot sint quot ꝙ boni angeli sunt. plures
constat eẽ. oñs simul bonos et malos homines: quam boui angeli sint. et cũ tot
sint electi quot angłi boiri. ꝙ angłi bomi plures fint qiam mali. pluresq homi
Ines funt mrali qiam boni: non est ambiguum plures eẽ homines malos quam

Expanded text:
uli angeli singulis hominibus, an unus pluribus ad custodiam vel exercitium deputatus sit? Sed cum electi tot sint quot et boni angeli sunt, plures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot angeli boni, et angeli boni plures sint quam mali, pluresque sint homines mali quam boni, non est ambigendum plures esse bonos homines quam
Abbreviated transcription (Latin):
futo᷑ abstinendum ẽ. Quis enim dicat eẽ peccandum. etiam si aliud sit gra¬
II aliud leiꝰ pecẽm: Hunc autem querimꝰ quis actꝰ peccatum sit.

Expanded text:
furto est abstinendum. quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliud sit damnafurto est abstinendum. quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliud sit damnabile, aliud ueniale peccatum? nunc autem quaerimus. si hoc aut
Abbreviated transcription (Latin):
demorte lib̃et᷑: Testamenta etiam uera cur nõ subripun. et falsa suꝑ poni¬
mꝰ. ne hedicates hant qui nicħ bom agunt: s hi poci qui iundigentes ad¬
non ab inmundis m̾etͥcib que dic̾ant stupratores rapiat diuicias uir bonꝰ.
ut indigentibꝰ eas largiat᷑. cum nullum malum sic si pro bono fiat: Quis
ħ licat. nͥ qui res humanas moresq conat᷑ et leges subuertere: qd̾ enim facimꝰ
At iusticia m̾ico punit eum: qui dix̃ se subtraxisse suꝑflua diuiti. ut p̃bet
pauꝑi. et falsaruim: qui alienum corrumpit testamentum. ut his eet hres: qͥ
faceret elemosinas largas. non ille: qui nullais: et eum qui se fecisse ad ulti¬
um ostendit: ut ꝑ illam c̃ q̃ fec̃ hominem demorte libaret. S dic̃ aliquis
gͦ eqͣndꝰ ẽ frur quilibet furi qui uoluntate mi̾e finat᷑: quis ħ dixcerit:¬
horum dnorum non iõ quisꝗͣ ẽ bonus: ꝙ peior ẽ unus. Peior ẽ enim quiꝯ
cupiscendo: quam qui miserando furat᷑. S si futum om̃e pecẽm ẽ: ab om̃i

Expanded text:
imus, et falsa supponimus, ne haereditates habeant qui nihil boni agunt, sed hi potius quilindigentes adnon ab immundis meretricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque conatur et leges subvertere? Quod enim facinus At justitia merito punit eum qui dicit se subtraxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrumpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecit, hominem de morte liberaret. Sed dicet aliquis: Ergo aequandus est fur cuilibet furi qui voluntate misericordiae furathorum duorum non ideo est quisquam bonus, quia peior est unus. peior est enim, qui concupiscendo quam qui miserando furatur; sed si furtum omne peccatum est, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
tionem et cãm: iudicandos bonos uel malos pret̾ quosclam qui
ita s mali: ut mimꝗͣ possint eẽ boni etiam si bonam uideant᷑ hr̃ẽ causam.
Inter ẽ inquid płimum: q̃ cã quo fine qͣ intentione. quid fiat. S ea que
ꝯstat eẽ peccata: nullo bene cause obtentu. nullo qͣi bono fine. nulla uelud¬
bona intentione facienda s̃. Ea quippe oꝑa hominum cum causas hau̾int
blasphemie. quis dicat causis bonis eẽ facienda. uel peccata non eẽ. uel ꝙ
ẽ ab surdiꝰ. iusta peccata eẽ: Quis dicat furemꝰ diuitib ut hamꝰ quid
nuidemꝰ. pauꝑib. Auc falsa cestimonia ꝓferam. nõ un̾ innocentes ledant᷑.¬

Expanded text:
tionem et causam judicandos bonos vel malos, praeter quosdam, qui ita sunt mali, ut nunquam possint esse boni etiamsi bonam videantur habere causam. Interest, inquit, plurimum qua causa, quo fine, qua intentione quid fiat. Sed ea quae constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo qbona intentione facienda sunt. ea quippe opera hominum, sicut causas habuerint blasphemiae, quis dicat causis bonis esse facienda, vel peccata non esse; vel, quod est absurdius, justa peccata esse? Quis dicat: Furemur divitibus, ut habeamus quid demus pauperibus; aut: Falsa testimonia proferamus, non ut inde innocentes laedant
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior est: q excellentior. Ideoq fi de illo ordine mutunt᷑: nonẽ ambigen¬
sp̃c: in muistium missi. his detimoniis asserunt quidam: om̃s angelos mitti. nec de¬
bet indiginim uideri si ettam suꝑiores mittantur: cum ꝙ ille qui creator: omnuum
ad hec inferiora descenderi

Expanded text:
ior est et excellentior. Ideoque si de illo ordine mittuntur, non est ambigen administratores spiritus, in ministerium missi. His testimoniis asserunt quidam omnes angelos mitti. Nec debet indignum videri si etiam superiores mittantur, cum et ille qui creator est omnium ad haec inferiora descenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ et ua terrarũ: quetentes eũ qͥ ẽ apd̾ nos. si nos ẽs uelimꝰ apd̾ eũ. Nemo dicat nͥ¬
nẽ qͣ diligit: qͣm frẽm qu̾e diligit. E cce iam potest notiorẽ dm̃ habere ꝙͣ fr̃em pla
cione amplect̾e dm̃. Ipsa ẽ dilectio que om̃s bonos angłos. et om̃s seruos di ꝯso
tiat: uinculo sanctitatis. quanto gͥ saniores sumꝰ atumore suꝑbie.: tanto sumꝰ dilec¬
tione pleniores. et qͦ nisi deo plenus ẽ. qͥ plenus ẽ dilectione: Hisuerbis satis ostũ¬
dit i auo: qd̾ dilectio ipsa q̃ diligimꝰ dm̃. uł ꝓrimũ: d̾sẽ. S ad hu momũ meod̾¬

Expanded text:
lorum et ima terrarum quaerentes eum qui est apud nos, si nos esse uelimus apud eum? CCCXLIIII. Qnem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, plantione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omnes dciat vinculo sanctitatis. Quanto ergo saniores sumus a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores: et quo nisi Deo, plenus est, qui plenus est dilectione? His verbis satis ostendit Aug. quod dilectio ipsa qua diligimus Deum vel proximum, Deus est. Sed adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ec autem in hinne moctum detm̃mant. ꝙ cum edicit᷑ aluid uͥbum dei aliud ho¬
est homo: et alt̾is inqͣntum ẽ ds̃. et aliud natã qua ẽ homo: aliud natã qua ẽ
diuina distante appa simplicitate. neq humana aut ꝯuersa inditatis nat̾am. ant
in non ernstentiam diusa. neq ex duab una facta composita nata. Composita
enim natã neutꝰ eoꝵ exquibꝰ. componit᷑ nat̾is homo usia .i. ꝯsubstantiał eẽ pꝰ¬
ex astis ꝑfitiens alt̾um ut corpꝰ. ex.iͦiͦi. elementis compositum nec igiis nominat᷑.
nec aerꝰ. nec tra: nec aqua. noc hoꝵ alicm: homo ufyon dr. Si gͥ scãm hereticos¬

Expanded text:
ec autem in hunc modum determinant, quia cum dicitur: aliud Verbum Dei, aliud hoesse, in quantum est homo, et alterius, in quantum est Deus: et aliud natura qua est homo, aliud natura qua est divina distante a propria simplicitate, neque humana, aut conversa in divinitatis naturam, aut in non existentiam divisa, neque ex duabus una facta composita natura. Composita enim natura neutri earum ex quibus componitur naturis homousia, id est consubstantialis ex alteris perficiens alteram; ut corpus ex quatuor elementis compositum, nec ignis nominatur, nec aer, nec terra, nec aqua, nec horum alicui homousion dicitur. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
smne nutatione: creature. ec ita accidens est in creatura. non in creatore. Q appel-¬
in ipsa creatura. Appellatio uero illa qua creato relatruie dicit᷑ ad creaturam.
telaciria quidem est. s nullam notat relationem: que sit in creatore ¶

Expanded text:
sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appelsine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appelin ipsa creatura. Appellatio vero illa qua Creator relative dicitur ad creaturam, relativa quidem est, sed nullam notat relationem quae fit i
Abbreviated transcription (Latin):
refert᷑. et cunc resugirim nr̃m fit s cum ad eum refugimꝰ. Numqͥd tunc fit tͥiliquit
ineiꝰnatura quod anteꝗͣ refrigeremꝰ ad eum. non erat: In nob̃ gͦ fit aliqua muta¬
tio: qui ad eum refugiendo effitimur meliores. In illo autem: nulla. Sic et pat̃
nr esse incipit: cum ꝑeius gr̃am regeneram᷑. qui dedit nob̃ potestatem fili¬
os dei fieri. Substantia nr̃a gͣ mutatur iieliꝰ: cum filii effitim᷑. Similites
et ille pater nr̃ incipit: s nulla sue cõmutatione sub̃e. Quod gͦ temporalit̃
dici incipit. ds̃ ꝗ antea non dicebatur: manifestumẽ relatiie dici. non
tamen scm accidens dei. quod ei aliquid accid̾it. s płane scd̃m accidens cuis:
ad quod dici aliquid d̃s̃ incipit retatiue. E x his aꝑte ostendit᷑ quod quedam
dedeo temporaliter dicinit᷑ relatiuie ad creaturas: simne nuitatione deitatis. s non

Expanded text:
refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod antequam refugeremus ad eum non erat? In nobis ergo fit aliqua mutatio, qui ad eum refugiendo efficimur meliores; in illo autem nulla. Sic et pater noster esse incipit, cum per ejus gratiam regeneramur, qui dedit nobis potestatem filios Dei fieri. Substantia ergo nostra mutatur in melius, cum filii ejus efficimur. Similiter et ille Pater noster esse incipit, sed nulla sui commutatione substantiae. Quid ergo temporaliter dici incipit Deus quod antea non dicebatur, manifestum est relative dici; non tamen accidens Dei, quod aliquid ei acciderit, sed plane secundum accidens ejus ad quod dici aliquid Deus incipit relative. Ex his aperte ostenditur quod quaedam de Deo temporaliter dicuntur relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
nomodo gͦ obtinebimus. nicħ scd̃m accidens dici dm̃. nsi qr ipsiꝰ nat᷑e
nicħ accidit qͦ mutet᷑ : nt ea sint accidentia relatura que cum aliqia
mutatione terũ de quibꝰ dicunt᷑ accidunt: sic̃ amicus relatiue dr̃. Non eñi
amicꝰ esse incipit nisi cum amare ceꝑit. fit gͦ aliqua nutatio uoluntatis
est: cum esse ceꝑit preciũ. neq cum dicit᷑ pignus. et huiꝰmodi. Si gͦ nummus
potest nulta sin mutatione tociens cdici relane. ut neq cum incipit dicĩ cum des¬
init neq aliquidͣ eiꝰ natura uel foruta qua nunimꝰ ẽ nutationis frat. qͣnto fa¬
tilius de ita incõmutabili dei substantia debemꝰ. acciꝑe quod ita dicatur rela-¬
tiue aliquid ad creat᷑am. ut quamuis tẽporalit̾ incipiat dici. non tam̃ rpsi sub¬
stantie aei accidisse aliquid intelligat᷑. s illi create ad qiram dicit᷑: Qitaliter
etiam refugium nr̃m dicit᷑. Refugiĩ enim nr̃m as̃ dicit᷑: relatiue. Ad nos enim

Expanded text:
omodo ergo obtinebimus nihil secundum accidens dici Deum, nisi quia ipsius naturae nihil accidit quo mutetur; ut ea sint accidentia relativa, quae cum aliqua mutatione rerum de quibus dicuntur, accidunt; sicut amicus relative dicitur. Non enim amicus esse incipit, nisi cum amare coeperit. Fit ergo aliqua mutatio voluntatis,est cum esse coeperit pretium, nec cum dicitur pignus et hujusmodi. Si ergo nummus potest nulla sui mutatione toties dici relative ut neque cum incipit dici, neque cum desinit aliquid in eius natura uel forma, qua nummus est, mutationis fiat, quanto facilius de illa incommutabili dei substantia debemus accipere, ut ita dicatur relatiue aliquid ad creaturam, ut, quamuis temporaliter incipiat dici, non tamstantiae Dei accidisse aliquid intelligatur, sed illi creaturae ad quam dicitur! Qualiter etiam refugium nostrum dicitur. Refugium enim nostrum dicitur Deus; relative ad nos enim
Abbreviated transcription (Latin):
st et alia rõ quare isto potuis modo qͣm alio lib̾are uoluit quia sic uisti¬
tia suꝑatur diabolus: non potentia et quomͦ id factum sit. explicabo ut
potero. Quadam iustitia dei in potestate diaboli transitũ est genus humanũ peccõ
homo indiaboli potestate. nõ ita debet intelligi tanꝗͣ deus ħ fec̾it aut fieri
tusserit s quod tantũ ꝑmisit iuste tñ. Illo deserente peccantẽ pecc̃i auctor in¬

Expanded text:
st et alia ratio, quare isto potius modo quam alio liberare voluit: quia sic justitia superatur diabolus, non potentia. Et quomodo id factum sit explicabo ut potero. Quadam justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato homo in diaboli potestatem, non ita debet intelligi tanquam Deus hoc fecerit aut fieri jusserit, sed quod tantum permiseri
Abbreviated transcription (Latin):
incorde teneb̃. Idẽ peccã tua dicito. ut deleas illa. S ꝯfundis alicui d̾re. dicito cotidie in
anima tua ea. nondico ut fatearis ea. ꝯseruo tuo. ut tibi exprobet. dicito do qui curat
ea. neq .. siñ dix̾is : iguorat ea cum fatiebas ea. Presto erat. cum aniteres ea cognon̾at.
hũquid ea nult a te cognoscẽ. Peccare nõ erubiusti et consitĩ erubescis: dicito in hac uita.
ut malia requiẽ hãs. dicito ingemiscens et lacrunans. In codice scripta sunt pecc̃a tua.

Expanded text:
in corde tenebis. » Item idem: « Peccata tua dicito ut deleas illa, sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servo tuo, ut tibi exprobret, sed dicito Dea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua.
Abbreviated transcription (Latin):
Sibi efficacis penitentie fructib a d̾o nõ solũ amissa recipiant. si etiã suꝑne ciuitatis gau¬
dia recipiant. his auctonitatib inintuntur qui suffice̾ ꝯtendunt dõ ꝯfiã peccã sine sao̾¬
dote. dñt .F. qd̾ siquis timens decegi culpã suã apd̾ homines ne in in opprobrio hãtur uł
alii siu pecc̃i ȩxemplo ad pecand̾ accingant᷑ ⁊ iõ taceat homini et reuelet dõ: ꝯsegr̃ ueniã.

Expanded text:
sibi efficacis poenitentiae fructibus, a Deo non solum amissa recipiant, sed etiam supernae civitatis gaudia recipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾um arbit̾um: quod liba potestas et habilitas uoluntatis rationał. pote¬
rant erim uoluntate eligere quotilibet: ꝙ tatione utidicare. idest discernere. inqͥb
conistat libum arbitͥum. Nec creati sunt nolentes auerti uel cõuerti: s habiles acd
uolendum hoc uel uiud. et post creationem spontanea uoluntate alii degerunt
ndim: ali horuim. ex ita disctant ads lutem atencbris. sicat aiat᷑ iemnptã .i. angelos.

Expanded text:
liberum arbitrium, quod est libera potestas et habilitas voluntatis rationalis. Poterant enim voluntate eligere quodlibet, et ratione judicare, id est discernere; in quibus constat liberum arbitrium, nec creati sunt volentes averti vel converti, sed habiles ad volendum hoc vel illud; et post creationem spontanea voluntate alii elegerunt malum, alii bonum; et ita discernit Deus lucem a tenebris, sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
numꝗͣ bonam hr̃e cam. Qui enim aliena furat᷑ ut pauꝑib tri¬
buat. nõ ꝓ bono ut aiunt furant᷑. Non eium bonum ẽ: aliena pauꝑibꝰ
acsi filium in ꝯspectu patͥs uiccunaret: uel sacͥficium carnis: deo offerat.
abhonunabił nempe deo ẽ: impiorum oblatio. Ita ⁊̃ et hominem ꝑ ad ul¬
t̾ium a morte libare: malum eẽ dñt. Ꝙ si eium bonum sit homineni
a morte liberare: tamen sic libare malum eẽ asserunt

Expanded text:
 bonam causam. Qui enim aliena furatur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus , Eccl. 34, ac si filium in conspectu patris victimet, vel sacrificium carnis Deo offerat. Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a morte liberare, malum esse dicunt. Etsi enim bonum sit hominem a morte liberare, tamen sic hominem libera
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓcutacite iui herentes. qruib dicitur inispitauit: uel sufftanit. et cetra.
cum flat inquiunt uel spirat: dese flatum emitit. Sic gͥ cum dictua
flasse uel spuasse spiracłm infatiem hontinis. ex se sp̃m emisisse intelui
gitur: idest de sua sub stantia. Qui hoc dicunt nõ capuint tropica locu¬
tione dictum esse: subflauit. uel flauit. idest flatum hominis. seilicet
animiami fecit. Flare enini ẽ: Flatum faccre. Flatum facere ẽ: anunam face
di: qͥ putant animam esse partem dei. Si eumi hoc esset: nec tise nec ab a¬
lio decipi possoy. nec ad malum fatiendum uel patiendum. cotpelli. neci
meliꝰ nec indeteriꝰ: mutati. flatus gͦ quo hominem animauit factus ẽ adeo:
non dedeo. non de aliqua materia: set denichilo.  hic qn facta sit aĩa anert¬

Expanded text:
pertinaciter inhaerentes, quibus dicitur inspiravit vel insufflavit, etc. Cum flat, inquiunt, vel spirat homo, de se flatum emittit. Sic ergo, cum dicitur Deus flasse vel spirasse spiraculum in faciem hominis, ex se spiritum hominis emisisse intelligitur, id est, de sua substantia. Qui hoc dicunt, non capiunt tropica locutione dictum esse sufflavit vel flavit, id est, flatum hominis, scilicet animam fecit. Flare enim est flatum facere, et flatum facere est animam facerdi qui putant animam esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in melius vel deterius mutari. Flatus ergo quo hominem animavit factus est a Deo, non de Deo, nec de aliqua materia, sed de nihilo. 3. Quando facta sit anima, an
Abbreviated transcription (Latin):
de deo sed̃m essentram dicitur: non est enim ei alirid uelle: et aliud esse. s omni
esse din. Nam uoluntas qua semꝑ riolens est non affectus uel motus ẽ qri ĩ dm̃
cadere non ualet: set ditna usya qͣ uolens est. deus est et hiriusmodis¬

Expanded text:
de Deo secundum essentiam dicitur. Non est enim ei aliquid velle et aliud esse, sed omnide Deo secundum essentiam dicitur. Non est enim ei aliquid velle et aliud esse, sed omniesse Deum. Nam voluntas qua semper volens est, non affectus vel motus est, qui in Deum cadere non valet, sed divina usia qua volens est Deus, et hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
iste potest legise. uel potuit legere eri. Ubi hutiius tei monstrat᷑ potentia. Si arite
diuersis temporibus loquentes. eiusdem temporis uerbis et ad uerbiis utamur
dicentes hodie. iste potest legere hodie: et dicentes eras. iste potest hodie legere: ñ
idem s diriersa: dicimus eum posse. F ateamur gͦ deum semꝑ posse: quicquid
semel potuit. idest habere omnem illam potenttam: qutam semel habuerit. et
alius om̃is rei potentram: cuius semel habuerit. s non semꝑ posse facere omne
illud. quod aliquando potuit facere. potest quidem facere aut fecisse: quod
aliqͣndo potuit. Similit᷑ quicquid uoluit: uult idest omnem quam habuit¬
non tamen uult esse uel fieri om̃e quod aliquando uoluit esse uel fieri.: s uult
fiusse uel factum esse. Ita et de scientia dei: dicendum est
am de uoluntate dei aliquid pro sensu
nti imbecillitate: dicendum est. Sciendum est gͥ quia uoluntas siuie uolens.

Expanded text:
Iste potest legisse, vel: Potuit legere heri; ubique unius rei monstratur potentia. Si autem Iste potest legisse, vel: Potuit legere heri; ubique unius rei monstratur potentia. Si autem diversis temporibus loquentes, ejusdem temporis verbis et adverbiis utamur, dicentes hodie: Iste potest legere hodie, et dicentes cras: Iste potest hodie legere, non idem sed diversa dicimus eum posse. Fateamur ergo Deum semper posse quidquid semel potuit, id est, habere omnem illam potentiam quam semel habuit, et illius omnis rei potentiam cujus semel habuit; sed non semper posse facere omne illud quod aliquando potuit facere: potest quidem facere aut fecisse quod aliquando potuit. Similiter quidquid voluit et vult, id est, omnem quam habuinon tamen vult esse vel fieri. Omne quod aliquando voluit esse vel fieri, sed vult fuisse vel factum esse. Ita et de scientia Dei dicendum estam de voluntate Dei aliquid pro sensus nostri imbecillitate dicendum est. Sciendum est ergo quia voluntas sive volens