comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incinũ suã et sumcit de ligno uite et edat. et
edat ĩeternũ Et dimisit illũ dñs deus de ꝑcidi¬
so uoluptatis oꝑari terrã ex qua sup̃tus est.
et eiecit adã. et collocciuit eñ cõtrr ꝑcidisũ uo¬
luptatis Et ordinauit cherubmn et tlõmeã rũ¬
pheci. que u̾titur custodire uiã ligni uite ⁊ ñꝙ¬
huiꝯ ꝓposite sc̾pture textũ ex ordine ꝑtractem̃ꝰ.
ãmonendũ arbitror. ꝙ iã me et alibi ĩ hoc oꝑẽ
merim p̃locutũ illud̃ nobis eẽ flagitandũ. ut ad
ꝓp̾etatẽ littere defendat᷑ quod gestũ narrat ipẽ
qͣui scͥpsit Si aiũt ĩ ũbis dei uel cuiꝯꝙ̃ ꝑsone ĩ of̃¬
ficiũ ꝓpheticũ assup̃te dicit᷑ aliquid quod̾ ad litta̾m
tĩ absurde nõ possit ĩtelligi ꝓculdubio figurate
dictũ ob aliquã significationẽ accipi debet Dcm̃
tñ eẽ dubitare fas nõ ẽ Hoc eñ ꝙ fide narratoris
et pollicitatione expositoris exigitꝰ Erãt ergo ã¬

Expanded text:
edat, et uiuat in aeternum. et dimisit illum dominus deus de paradiso uoluptatis operari terram, ex qua sumtus est. et eiecit Adam et conlocauit eum contra paradisum uoluptatis; et ordinauit Cherubin et flammeam rhomphaeam quae uertitur custodire uiam ligni uitae. huius propositae scripturae textum ex ordine pertractemus, admonendum arbitror, quod iam me et alibi in hoc opere memini praelocutum, illud a nobis esse flagitandum, ut ad proprietatem litterae defendatur, quod gestum narrat ipse qui scripsit. si autem in uerbis dei uel cuiusquam personae in officium propheticum adsumtae dicitur aliquid, quod ad litteram nisi absurde non possit intellegi, procul dubio figurate dictum ob aliquam significationem accipi debet; dictum tamen esse dubitare fas non est . hoc enim a fide narratoris et pollicitatione expositoris exigitur., Erant ergo am
Abbreviated transcription (Latin):
tñ nec ĩprobe dicunꝰ btõs iã fuille hor ip̃o ꝙ spũales
oeũt nõ corꝑe sẽd iusticia fider: spe gcudetes. ĩ tribu¬
latione gaudẽtes patiẽtes Quãtomagis ergo et ãplio
sus qui spe ita gaudebat ꝓpter p̃rmũ fnture cõmutal¬
tienis: ut nulła eẽt tribulatio. cui tolerãde patiã mi¬
litaret  Em̃ius emĩ nõ uana p̃sup̃tione de ĩcerto c̾tus
uelud stultus sed sꝑe nõ ĩfidelis cñc̃ cpp̃henderet
illã uitã. ubi certissimꝰ ipĩus eternẽ uite sue futiuꝵ
eẽt posset exultara. quẽ cidmodũ scͥptũ ẽ. tũ tremore
et hac exultatione tnulto habũdantiꝯ ĩ ꝑadisi q̃
stĩ ĩ hiis tr̃is bts̃ eẽ modo quodã ĩferiore ꝙ̃ ĩ iłsa ui

Expanded text:
ales essent non corpore, sed iustitia fidei, spe gaudentes, in tribulatione patientes. quanto magis ergo et ampliorsus, qui spe ita gaudebat propter praemium futurae commutationis, ut nulla esset tribulatio, cui tolerandae patientia militaret! quamuis enim non uana praesumtione de incerto certus uelut stultus, sed spe non infidelis, antequam adprehenderet illam uitam, ubi certissimus ipsius aeternae uitae suae futurus esset, posset exsultare, quemadmodum scriptum est: cum tremore, et hac exsultatione multo abundantius in paradiso quam sancti in his terris beatus esse modo quodam inferiore
Abbreviated transcription (Latin):
bis calcaneũ eius Et mulieri dixit Multiplicãs
multiplictibo tristicias tucs: et gẽmitũ tuũ.
In triticiis paries filios. et aid uirũ tuũ cõu̾sio
p̃cepcan tibi de eo solo nõ edere. maledicta tra in
oꝑibus tuis In tristiciis edes illã. om̃s dies uite tue.
agri In sudore faciei tue edes panẽ tuũ donec cõ¬
uer faris ĩ terrã ex qua sup̃tus es q terraes. et

Expanded text:
ia, etc. Et mulieri dixit: Multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitum tuum; in tristitiis paries filios, et ad virum tuum conversio praeceperam tibi de eo solo non edere, maledicta terra in operibus tuis; in tristitiis edes illam omnes dies vitae tuaeagri. In sudore faciei tuae edes panem tuum, donec convertaris in terram, ex qua sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aũt absurdius ꝙͣ putaie mallã cuiꝯpiã
metalui ex aliqua ꝑte cresce̾ posse dũ tuditur.
uisi decrescat ex altera. uel augeri latitudine tͥ
crassitudiẽ iiuat᷑ eut ullũ eẽ corpus manẽte
nature sue qnͣtitate. qd̾ undiq crestat ñ rarescat:
Euõ igit᷑ ĩplebit aĩa ex illa stilis seĩs magnitu¬
dinẽ corꝑis qd̾ aĩtat si et ip̃a et corpus ẽ. cuiq
sb̾ci nulło accessu cresdat: Quõ ĩꝙͣ ĩ plebit car¬
nẽ quã uiuificat: ñ tãto rarior fuerit. qñto gran¬
dius qd̾ aĩaueriti. Timuit uidelis ne defice̾t etip̃i
miruendo si crescet᷑. et nõ timuit ne defice̾t ra¬
rescendo cũ crescẽt Sed quid ãplius ĩmorer qñ
et sermo ꝑgit ĩ ꝓlixiorẽ modũ ꝙ̃ petit t̾minãdi
neressitas. et sentẽtia mea iã satis nota sit. uel
quid certũ tenecĩ. uel unde adhuc dubitẽ: et quare
dubitẽ ꝓinde et hoc uolumẽ ic̃i cõcludat᷑: ut que

Expanded text:
quid autem absurdius quam putare massam cuiuspiam quid autem absurdius quam putare massam cuiuspiam metalli ex aliqua parte crescere posse, dum tunditur, nisi decrescat ex altera, uel augeri latitudine, nisi crassitudine minuatur? aut ullum esse corpus manente naturae suae quantitate, quod undique crescat, nisi rarescat? quomodo igitur inplebit anima ex illa stilla seminis magnitudinem corporis, quod animat, si et ipsa corpus est, cuius substantia nullo accessu crescat? quomodo, inquam, inplebit carnem, quam uiuificat, nisi tanto rarior fuerit, quanto grandius, quod animauerit? timuit uidelicet, ne deficeret etiam minuendo, si cresceret, et non timuit, ne deficeret rarescendo, cum cresceret. sed quid amplius inmorer, quando et sermo pergit in prolixiorem modum, quam petit terminandi necessitas, et sententia mea iam satis nota sit, uel . quid certum teneam uel unde adhuc dubitem et quare dubitem? proinde et hoc uolumen iam concludatur, ut quae
Abbreviated transcription (Latin):
uel airgenti rudẽ adhuc massã. collectꝯ habitus
Ditci et futuro ĩ terĩ mainor tñ cõtmẽs ĩtra line¬
ã moduli totũ qd̾ natiua ẽ auri uel argenti. De¬
huac cũ ĩ lanamã tacissa laxatur. maior efficit᷑
ncio suo ꝑ dilationẽ ponderis certi nõ ꝑ adiectio¬
nẽ dũ ex̃tenditur nũdũ ouget᷑ Et sĩ sic quoq
siugetur dñ extendit᷑ Licet enĩ et habitu aũ¬
gerĩ cũ statu nõ licet Tut̃ et splendor ip̃e ꝓhi¬
betur auri et argenti opus fuerat quidẽ et ĩ
silii habitus accedũt pro s̾tabilitate materie: qua
duxerit eã qui aigat mchil cõferẽs modulo mit
effigiẽ ꝓinde et aĩe ĩcrementa reputanda nõ
substantiua sed ꝓuocatiua Quis hũc credẽt¬
cũ isto corde tã desertũ eẽ potuisses S tremen¬
da isda sũt nõ ridenda Ad hoc em̃ nũquit coge̾t᷑
si aliquid cogitare posset qd̾ et sit et corpꝰ nõ siti

Expanded text:
uel argenti, rudem uel argenti, rudem est illi et futuro interim minor, tamen continens intra lineam moduli totum quod natura est auri uel argenti. dehinc cum in laminam massa laxatur, maior efficitur initio suo per dilatationem ponderis certi, non per adiectionem, dum extenditur, non  dum augetur. etsi sic quoque augetur, dum extenditur; licet enim habitu augeri, cum statu non licet. tunc et splendor ipse prouehitur auri uel argenti, qui fuerat quidem et in ii atque alii habitus accedunt pro facilitate materiae, qua duxerit eam qui aget, nihil conferens modulo nisi effigiem. ita et animae crementa reputanda, non substantiua, sed cum isto corde tam disertum esse potuisse? sed tremenda ista sunt, non ridenda. ad hoc enim numquid cogeretur, si aliquid cogitare posset, quod et sit et corpus non sit?
Abbreviated transcription (Latin):
de suis uisis talib indictisse. qualit̾ ĩdicauerẽt
si taliai diuintꝰ ĩ figuris dicta legeret uel audi¬
rẽt: sicut .uii. spice. et .uii. boues septẽ c̃m siuit :
sicut linteũ quatuor lineis alligatũ. uelud discus
plenꝯ uariis auĩalib orbis terrarũ ẽ. cũ oĩb gẽti¬
bus. Sic oiã cetr. et raultomagis q̃ de reb ĩcorpo¬
reis corꝑalib significũtur nõ reb sed ymaginib
Noluit tñ fercullianꝰ aiam trescere sb̾a sicut
corpus asserẽs etiã timoris sui causã ne etiã de
datur. Et tõ quia ꝑ corpus eã loctilitꝰ tendit nõ
ĩuenit exitũ ĩcrensentoꝵ eius. quã uolt de sennẽ
exiguo equari corꝑis qnͣtitati et ait Sed uis eiꝯ
ĩ qua naturlia peculia cõsita retmnẽtur. saluo
sb̾e modulo quo a pmordio ĩ flata ẽ paulatĩ cũ
geremq̃. inisi adhibitai silitudine plomiũ faceret.
quod dicebat Constitue ĩquit certũ pondꝰ auri

Expanded text:
de suis uisis talibus iudicasse, qualiter iudicarent, de suis uisis talibus iudicasse, qualiter iudicarent, si talia diuinitus in figuris dicta legerent uel audirent: sicut septem spicae et septem boues septem anni sunt, sicut linteum quattuor lineis alligatum uelut discus plenus uariis animalibus orbis terrarum est cum omnibus gentibus, sic omnia cetera et multo magis, quae de rebtur non rebus, sed imaginibus. Noluit tamen Tertullianus animam crescere substantia sicut corpus, adserens etiam timoris sui causam: ne etiam dedatur. et tamen, quia per corpus eam localiter tendit, non inuenit exitum incrementorum eius, quam uult de semine exiguo aequari corporis quantitati, et ait: sed uis eius, in quo naturalia peculia consita retinentur, saluo substantiae modulo, quo a primordio inflata est, paulatim cum geremus, nisi adhibita similitudine planum faceret, quod dicebat. constitue, inquit, certum pondus auri
Abbreviated transcription (Latin):
ipe nõ didisset Postiemo si eña serpam̃ uidet i sop̃iis.
cũ iacentib utiq uno loco mẽbris corpis sui ip̃a ꝑ
uaricis ymaginẽs euagatur quas uidet. quis cili¬
se cilit᷑ uiderit ꝙ magas crebrũ ẽ : cuit mutata erit
ꝑis ĩ corꝑea:. q̃ miro mõ sicut ĩ cognatione format᷑
Quis em̃ ethiops nõ pene sꝑ se ingrũ uidit ĩ op̃¬
is: Aut si ĩ alio colore se uidit nõ magis mirato
Tsi fuit cũ ilło memoria. ⁊lereo tñ cõlore ac lu¬
tido nestio utrũ so ũꝙ uidisset. et si nũꝙͣ istũ legis¬
set uel oudiset Eliud qd̾ dicũtur hoĩes talibus
uisis. et de scͥpturis nolus uolũt p̃scribere tale ali¬
quid ẽẽ nõ aicãm. sed ipm̃ deũ qualis figuralit̾ scõ¬
rũ sꝑib demõstratꝰ ẽ qualis etiã ĩ sermone alłe¬
gorico cõponit᷑. Silia quippe sũt illa uisa talib
dictis Nc sit errãt cõstituentes ĩ corde suo sim̃u¬
lachra uane opimonis nec ĩtelligẽtes ita scõs

Expanded text:
mo, si anima se ipsam uidet in somnis, cum iacentibus utique uno loco membris corporis sui ipsa per uarias imagines euagatur, quas uidet, quis eam uise aliter uiderit, quod magis crebrum est, aut mutata erit modo sicut in cogitatione formatur. quis enim Aethiops non paene semper nigrum se uidit in somnis aut, si in alio colore se uidit, non magis miratus est, si fuit cum illo memoria? aerio tamen colore ac lucido nescio utrum se umquam uidisset, si numquam istum legisset uel audisset. Quid? quod ducuntur homines talibus uisis et de scripturis nobis uolunt praescribere tale aliquid esse non animam, sed ipsum deum, qualis figuraliter sus demonstratus est, qualis etiam in sermone allegorico ponitur. similia quippe sunt illa uisa talibus dictis. ac sic errant, constituentes in corde suo simulacra uanae opinionis nec intellegentes ita sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
sit forndẽt Itriq nccẽ ẽ ut et ĩusticiã et sapi¬
entiã pragat quodãmõ ĩ cordib suis cũ formis
et colorib quas nõ pñt ĩcorꝑecis cogitare Nec
tñ dicũt qñ iusticia uel sapiã moriẽtur. ut uel
laudẽt eas uel scd̾m eas aliquid aigãt. quẽ co
Sed de hiis alias et multa iã diximꝰ:. et si deꝯ
uoluerit ubi res uidebit᷑ postulare dicennis.
Nũt qd̾ dicere ceꝑamꝯ si de traduce cuãꝵ a pa¬
rentib uel nõ dubitãt quidã qd̾ ita sit. uel dubi¬
tat cm ita sit. cuicañ tñ corpus eẽ nõ cuideãt tre¬
dere cuit diceri. maxie ꝓpt̾ qd̾ dixir nedũ qͦ ipm̃¬

Expanded text:
sit reformident. ita necesse est, ut et iustitiam et sapientiam pingant quodammodo in cordibus suis cum formis et coloribus, quas non possunt incorporeas cogitare, nec tamen dicunt, quando iustitia uel sapientia mouentur, ut uel laudent eas uel secundum eas aliquid agant, quem colosed de his alias et multa iam diximus et, si deus uoluerit, ubi res uidebitur postulare, dicemus. nunc quod dicere coeperamus, si de traduce animarum a parentibus uel non dubitant quidam, quod ita sit, uel dubitant, an ita sit, animam tamen corpus esse non audeant credere aut dicere, maxime propter quod dixi, ne
Abbreviated transcription (Latin):
serpens ille Tignificauit: illi ꝓuidẽtie tribuẽdũ ẽ.
fub quaet pp̃e dicibolus suã quidẽ cupiditatẽ no¬
cendi. facultatẽ ciũt nõ tnsi que datur. uel ad subuer¬
tenda atq ꝑdende uasci ire. uel cd hũilianda siue
nouimꝰ ꝓduxit etñ terra ĩ u̾bo dei oiã pecorci et¬

Expanded text:
ibuendum est, sub qua et ipse diabolus suam quidem habet cupiditatem nocendi, facultatem autem nonnisi quae datur uel ad subuertenda ac perdenda uasa irae uel ad humilianda siue nouimus; produxit enim terra in uerbo dei omnia pecor
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. nõ ob aliud msi ꝙ eã ĩ corꝑeã cogitare
nõ potuit: et ideo timuit ne raichil eẽt si corpe
nõ eẽt nec de deo ualuit alitꝰ saꝑe Qui sanẽ
qm̃ ẽ acutus: sterdũ tõtra opimonẽ suã uisa ue¬
ritate suꝑcctur Qud em̃ uerius dice̾ potuit:
ꝙ id qd̾ cũt quodã loco. om̃e corꝑale pcissibile ẽ
Debuit ergo muttire sentẽtiã qua pciulo suꝑiq
Dixerat etiã deũ corpus eẽ Neq em̃ arbitror̃ eũ
ita desipuisse ut etiã dei naturã passibilẽ tre¬

Expanded text:
credidit non ob aliud, nisi quod eam incorpoream cogitare non potuit et ideo timuit, ne nihil esset, si corpus non esset, nec de deo ualuit aliter sapere: qui sane quoniam est acutus interdum contra opinionem suam uisa ueritate superatur. quid enim uerius dicere potuit quam id, quod ait quodam loco: omne corporale passibile est? debuit ergo mutare sententiam, qua paulo superius dixerat etiam deum corpus esse. neque enim arbitror eum ita desipuisse, ut etiam dei naturam passibilem cre
Abbreviated transcription (Latin):
Con suetudo tñ mrĩs ecclle ĩ baptizandis puulis
nec om̃o credenda: ñ apłica eẽt traditio ł t̃ em̃
et ilsa ꝑua etas magnũ testiõnii pondus q̃ pma
pro peccato meruit sangniẽ fundere Aramoneo
same qnͣtũ ualeo si quos iscii p̃occupauit opirio
ut aiãs credãt ex ꝑtitib ꝓpagari: ꝯñtũ possut
seip̃os cõsiderẽt/ et ĩterĩ scpiãt corꝑa nõ eẽ aiãs¬

Expanded text:
consuetudo tamen matris ecclesiae in baptizandis paruulis consuetudo tamen matris ecclesiae in baptizandis paruulis nec omnino credenda, nisi apostolica esset traditio. habet enim et illa parua aetas magnum testimonii pondus, quae prima pro Christo meruit sanguinem fundere. Admoneo sane, quantum ualeam, si quos ista praeoccupauit opinio, ut animas credant ex parentibus propagari, quantum possunt se ipsos considerent et interim sapiant cor
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩterĩ omittatur quod illud dñs nõ de carnali ge¬
oĩa paria uel pene paria ex utroq latere intio¬
qui cuãs ex ꝑutib creari putãt de baptismo ꝑuu-¬
loꝵ p̃pondemret De quib quid eis responderĩ pos¬
lit nũdũ ĩterĩ m̃ occurrit Ei quid forte postea de
diosis taliũ nõ grauabor Nũc tñ nõ eẽ tõtemp¬
rendũ testiõniũ ꝑuuloꝵ ut quasi refelli si deritas
cõtra ẽ negligatur aute denũtio Rut em̃ de hac
re nichil querendũ ẽ ut sufficiat uite nr̃e scire nos
quo pie uiuendo uenturi sumꝰ. et si nesciamꝯ unde
penerimꝰ. aut si nõ ĩpudẽter estuat aĩa rõnalis
etiã hoc nosse de seipã. absit ꝑmeatia cõtendẽdi
assit diligentia requirendi. hũilitas petendi: ꝑse¬
uerãtia pulsandi: ut si nobis hoc expedire ho¬
uit qui meliꝯ ꝙ nos quid nobis expediat. utiq no¬
uit. det etiã hoc. qui dat bona data filiis sĩus

Expanded text:
ut interim omittatur, quod illud dominus non de carnali geut interim omittatur, quod illud dominus non de carnali geomnia paria uel paene paria ex utroque latere ratiobaptismo paruulorum praeponderaret. de quibus quid eis responderi possit, nondum mihi interim occurrit; si quid forte postea deudiosis talium, non grauabor. nunc tamen non esse contemnendum testimonium paruulorum, ut quasi refelli, si ueritas contra est, neglegatur, ante denuntio. aut enim de hac re nihil quaerendum est, ut sufficiat fidei nostrae scire nos, quo pie uiuendo - uenturi sumus, etsi nesciamus, unde uenerimus; aut, si non inpudenter aestuat anima rationalis etiam hoc nosse de se ipsa, absit peruicacia contendendi, adsit diligentia requirendi, humilitas petendi, perseuerantia pulsandi, ut, si nobis hoc expedire nouit, qui melius quam nos quid nobis expediat utique nouit, det etiam hoc, qui dat bona data filiis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potuisset mnde ẽẽ: nõ ẽ inde Iã de ceteriua
aiãrũ aduẽtu utrũ ex ꝑutib an desuꝑ sit. uin¬
cãt qui potuerit Ego adhuc ĩter utrosq ãbigo
et moneor aliqñ sic. aliqñ aut̃ sic: satiio eo dñta¬
xat. ut uel corpus eẽ aim̃. uel aliquã corporeã
qualitatẽ siue coaptationẽ si itoi dicenda ẽ quã
mne crediturũ ẽẽ cõfidã. adiuuãte deo mentẽ meã
Est et ciliud testiõmiũ nõ negligendũ qd̾ pro se pos¬
sũt ꝓferre qui uerie desuꝑ aiãs credũt dicẽto ppõ
dño Quod natũ ẽ ex crrne caro ẽ: et qd̾ natũ ẽ ex
nõ posse ex carne aiam̃ nasci e Quid ẽ eñ aliud
aĩa ꝙ sp̃s̃ uite: creatꝰ utiq nõ crector. Contra
quos ssłi alii Qud erã ĩquint̃ nos aliud sentimꝰ.
qui dicunꝰ carnẽ ex carne. aiam̃ ex aiã. Nã ex
utroq cõstat hõ. de quo utrũq ueture sentimus
carnẽ de carne oꝑantis. spiñ de spu cõcupiscẽtis.

Expanded text:
e, non est inde. iam de ceterarum animarum aduentu, utrum ex parentibus an desuper sint, uincant qui potuerint. ego adhuc inter utrosque ambigo et moueor aliquando sic, aliquando autem sic, saluo eo dumtaxat, ut uel corpus esse animam uel aliquam corpoream qualitatem siue coaptationem, si ita dicenda est, quame crediturum esse confidam adiuuante deo mentem meam. Est aliud testimonium non neglegendum, quod pro se possunt proferre, qui uenire desuper animas credunt, dicente ipso domino: quod natum est ex carne, caro est; et quod natum est exnon posse ex carne animam nasci? quid est enim aliud anima quam spiritus uitae, creatus utique, non creator? contra quos illi alii: quid enim, inquiunt, nos aliud sentimus, qui dicimus carnem ex carne, animam ex anima? nam ex utroque constat homo, de quo utrumque uenire sentimus, carnem de carne operantis, spiritum de spiritu concupiscentis,
Abbreviated transcription (Latin):
pus assũptũ ex cane ĩ qua itidẽ nullꝰ hom̃i fue¬
rat opatus sortitũ ẽ cnam bonã. cũ illic erige¬
retur casurus hic descenderet leuaturꝰ: Et
fortasse ideo cut sortitus sũ aiam̃ bonã. si tñ hoc
de ilło oportet ĩtelligi quia solent que sorte dc̃¬
tur diuiitꝰ dari ⁊ sut qd̾ tĩdent dicendũ ẽ. ne
uel ilia cũci aliqͥbus oꝑib p̃cedentib ad tm̃ api

Expanded text:
pus adsumtum ex carne, in qua itidem nullus hominum fuepus adsumtum ex carne, in qua itidem nullus hominum fuerat operatus, sortitum est animam bonam, cum illic erigeretur casurus, hic descenderet leuaturus! et fortasse ideo ait: sortitus sum animam bonam — si tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte dantur diuinitus dari. aut, quod fidenter dicendum est, ne uel illa anima aliquibus op
Abbreviated transcription (Latin):
tñ tm̃mõ qnousq licebat eius ĩpetũ ꝑtulerit̃t
Pinde corpus xp̃i qnis ex tarne femine assũp̃¬
tũ ẽ q̃ de illa carus ꝑcc̃ ꝓpegine cõcepta fua̾t
tũ quia nõ sic ĩ eai tõceptũ ẽ. quõ fua̾t issa cõcep/¬
ta:. nec ipã erat caro pccĩ. sed sił̾itudo carnis pcc̃ĩ
Nõ em̃ aiccepit inde recitũ moriendi qui appcuret
⁊̃ motu carras nõ uolũtario. ꝙuis uolũtate suꝑã¬
do adu̾sus quẽ sp̃s cõcupiscĩt: sed accepit inde
nõ qd̾ cõtagiom p̃uaricationis: sed qd̾ exsoluẽde
iidebite morti et ostendende ꝓmuisse resurrectiom
sutticeret quoꝵ unũ nobis ad nõ timendũ alterũ
d sperandũ ualeret Demq sia me q̃itꝰ unde ac¬
meliores atq doctiores: sed tũ pro meo captu li¬
bentius responderĩ unde aidã: ꝙͣ de adã Si em̃¬
puluis assup̃tus e terra ĩ qua nulłꝰ hoñn fua̾t
operatꝰ meruit diuintꝰ cuãri: qñtomagis cor¬

Expanded text:
tamen tantummodo quousque licebat eius inpetum pertulerunt. tamen tantummodo quousque licebat eius inpetum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati propagine concepta fuerat, tamen, quia non sic in ea conceptum est, quomodo fuerat illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim accepit inde reatum moriendi, qui adparet in motu carnis non uoluntario, quamuis uoluntate superando, aduersus quem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non quod contagioni praeuaricationis, sed quod exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae resurrectioni sufficeret: quorum unum nobis ad non timendum, alterum ad sperandum ualeretmeliores atque doctiores, sed tamen pro meo captu libentius responderim, non de Adam, sed unde Adam, id epuluis adsumtus ex terra, in qua nullus hominum fuerat operatus, meruit diuinitus animari, quanto magis cor
Abbreviated transcription (Latin):
hec natura bona sit. illa melioi:cur illã solã et nõ u¬
trãq potius faceret deus At ꝑ hos qui ꝑatieust de
illci sola deũ laudars liberius eñ debẽt lcuidare de utõ
Illa quippe ẽ ĩ scĩs angłis: hec ĩ scĩs hoĩb Qui aũt
sibi ꝑtes ĩquitatis elegerũt. lcuidabilẽq naturã culpa¬
bili uolũtaite deprauarit: nõ qr p̃sciti sũt ideo crectri
mitnne debuerũt Habẽt em̃ et ppĩ locũ suũ. quẽ ĩ reb¬

Expanded text:
haec natura bona sit, illa melior, cur illam solam et non uhaec natura bona sit, illa melior, cur illam solam et non utramque potius faceret deus? ac per hoc qui parati erant de illa solilla quippe est in sanctis angelis, haec in sanctis hominibus. qui autem sibi partes iniquitatis elegerunt laudabilemque naturam culpabili uoluntate deprauarunt, non quia praesciti sunt, ideo creari minime debuerunt. habent enim et ipsi locum suu
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑ septuras om̃s diuinas cura cõtima cõmẽdati
Cũ ergo etiã ꝑ ĩiustos iusti. cic ꝑ ĩpios pii ꝓficiãt frustra
dicit᷑ Nõ creaet deus quos p̃sciebat malos futuros Cur
eñ nõ crearet quos p̃sciebat bonis ꝓfituros. ut et utiles
eoꝵ bonis uolũtatib ex̾cendis cĩmonẽdisq nasct̃tur.
et iuste pro suci malã uolũtate purãt᷑ Talẽ ĩqͥunt
faiceret hoiem. qui nollet õmo peccrre Ette nos cõcedi¬
mus meliorẽ eẽ naturã: que om̃o pecitire uolit. Con¬
cedait et ipi nõ eẽ malã naturã: que sic ftã ẽ ut posset
nõ pectare si noliet. et ustã ẽẽ sententiã qua punita
ẽ. que uolũtate nõ nctĩtate pertauit. Sicut ergo ratio
uera docet meliorẽ ẽẽ neturã ꝙͣ prorsus nichil delcat
illicitũ. ita ratio uera tachilotimꝰ docet etiã illã bonã
hbere ut nõ solũ de ceteris licitis rcẽq tãctis. uerũetiã
de ipius prcue delcãtionis cohibitione letet᷑ Cũ ergo

Expanded text:
ontinua commendatur. cum ergo etiam per iniustos iusti ac per inpios pii proficiant, frustra dicitur: non crearet deus, quos praesciebat malos futuros. cur enim non crearet, quos praesciebat bonis profuturos, ut et utiles eorum bonis uoluntatibus exercendis admonendisque nascantur et iuste pro sua mala uoluntate puniantur? Talem, inquiunt, faceret hominem, qui nollet omnino peccare. ecce nos concedimus meliorem esse naturam, quae omnino peccare nolit; concedant et ipsi non esse malam naturam, quae sic facta est, ut posset non peccare, si nollet. et iustam esse sententiam, qua punita est, quae uoluntate. non necessitate peccauit. sicut ergo ratio uera docet meliorem esse creaturam, quam prorsus nihil delectat inlicitum, ita ratio uera nihilominus docet etiam illam bonam hibere, ut non solum de ceteris licitis recteque factis. uerum etiam de ipsius prauae delectationis cohibitione laetetur. cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Mo e enzo cuã xpi de traduce p̃naricatioms
ado ⁊lioqs etiã ip̃a ibi fuisset Hic exiltũt illi
qui tnidutẽ aiam̃ defendũt. et dicũt cõfirma¬
tai eẽ sontentiã suã: si leui cõstat etiã sdmn
cuaũ euissa i lũbis abrahe. ĩ quo eñ decimauit
merthiledech ut possit ab eo xp̃s ĩ ista decima¬
tione discermi. ¶lui qm̃ decimatꝰ nõ ẽ: et tũ ĩ
lũbis abrahe scd̾ma cabnẽ fuit restat ut sid̾m
aiom̃ ibi nõ fuit. et ideo sit cõsequẽs ut ibi leui
scdm cuam̃ fuerit Hot ad me nõ raultũ attinet
qui utroꝵq tolłationẽ adhuc audire sũ ꝑatior
qui utroꝵ lioet eticã cõfrmare sentẽtiã Interĩ
quat xpi aib orgie huiꝰ traducis ꝑ hot testi¬
mori seternere uolui Inuemẽt istiqui eiotã
pioteteris fortaste resꝑdadeãt. et dicat Metiã
pre no pariĩ monet cus mulliꝯ hoĩs aiã sit
ibis pris sui scd̾m ccirnẽ tã ĩ lũbis abrahe

Expanded text:
 anima Christi de traduce praeuaricationis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic existunt illi, qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Leui constat etiam secundum animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimauit Melchisedech, ut possit ab eo Christus in ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est et tamen in lumbis Abrahae secundum carnem fuit, restat, ut secundum animam ibi non fuerit, et ideo sit consequens, ut ibi Leui secundum animam fuerit. hoc ad me non multum adtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confirmare sententiam. interim Christi animam ab origine huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. inuenient isti, quid eis pro ceteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum mouet, quamuis nullius hominis anima sit in lumbis patris sui,
Abbreviated transcription (Latin):
pulentia. q̃ uisu tactuq sentit᷑ Et ip̃a qntitris
corpis huam que utiq modulũ seĩs ĩtõꝑcibili¬
ter excedit satis ostendit posse inde aliquid su¬
mi qd̾ nõ habeat ilłã uim seiãlẽ. sed tm̃ corꝑalẽ
subscãtiã. que diuinitꝰ de ꝓpagatione cõcũbẽtiũ
ĩ carnẽ xp̃i assup̃ta citq formata ẽ Hoc aũt de
cuã quis ualeat affumare ꝙ utrũq habecitꝰ et
materiã seĩs incanfestã: et rãtionẽ seĩs octultã:
Sed quid laborẽ ĩ re et ꝑsucderi u̾bis nemim
forsitã pt̃ rsi tantũ ac talẽ ĩgemiũ sit qd̾ pos¬
sit loquẽtis p̃uolare conatũ: nec totũ expectare
assertione. Dreuit itaq colligã Si oꝑtuit et
de cuĩa fieri qd̾ cũ de crirne diceremꝰ forsitã ĩtel¬
lectũ sit ita ẽ de traduce aia xp̃i ut nõ labẽ p̃¬

Expanded text:
pulentia, quae uisu tactuque sentitur . et ipsa quantitas corporis humani, quae utique modulum seminis inconparabiliter excedit, satis ostendit posse inde aliquid sumi, quod non habeat illam uim seminalem, sed tantum corporalem substantiam, quae diuinitus non de propagine concumbentium in carnem Christi adsumta atque formata est. hoc autem de anima quis ualeat adfirmare, quod utrumque habeat, et materiem seminis manifestam et rationem seminis occultam? sed quid laborem in re, quae persuaderi uerbis nemini forsitan potest, nisi tantum ac tale ingenium sit, quod possit loquentis praeuolare conatum nec totum expectare a sermone? breuiter itaque conligam: si potuit et de anima fieri - quod cum de carne diceremus, forsitan intellectum sit — ita est de traduce anima Christi, ut non se
Abbreviated transcription (Latin):
uideat. Ita loquim᷑ et cũ dicimꝯ manꝯ tua sub¬
uenit hoi. cũ aliquid porrecta manu datr᷑. quo
cuiꝙ̃ subuemat᷑ Qd̾ si de ip̃o etiã fidei oculo ad
quẽ ꝑtinet credere q̃ ꝑ carnẽ nõ uident᷑ dcm̃ ẽ.
uidebit oĩs caro salutare dei. nõ utiq insi de aĩa
qua uiuit caro. cũ etiã ꝑ ipom̃ carnẽ nram xpͣ.
pie uidere. id est formã qua ĩdutꝰ ẽ ꝓpter ños
nõ ꝑtineat ad cõcupiscentiã. sed ad imrsteriũ
carras. ne forte aliquis ita uelit acriꝑe qd̾ dcm̃

Expanded text:
uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per carnem non uidentur, dictum est: uidebit omnis caro salutare dei, non utique nisi de anima, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam carnem nostram Christum pie uidere, id est formam, qua indutus est propter nos, non pertineat ad con-r cupiscentiam, sed ad ministerium carnis, ne fort
Abbreviated transcription (Latin):
mortalib maxiẽq de ꝓccĩ carne ꝓpagatis t¬
ro modo cociptãtur. ut eai p̾mitꝰ uiuificare pt̃
etiã etatis accessu regere possit: tr̃ꝙͣ̃ obliui one
p̃grauẽtur Que si eẽt quodãmõ ĩ dĩgestibilis
creatori tribueretur Cũ uero paulati cb huiꝯ
obliuionis corꝑe aia resipiscẽs possit cõuerti ad
deũ suũ eiusq miscdĩam et ueritatẽ pͥmo ip̃a
pietate cõuersionis. deinde seruãdi pcepti eiꝯ
ꝑseuerãtia ꝓmereri: quid ei obest illo uelud sop̃¬
no paululũ emergi. Uñ paulatĩ euigilãs ĩ lu¬
cẽ ĩtelligentie ꝓpter quã rõnalis aĩa facta est

Expanded text:
ibus maximeque de peccati carne propagatis miro modo coaptantur, ut ea primitus uiuificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tamquam obliuione praegrauentur. quae si esset quodammodo indigestibilis, creatori tribueretur; cum uero paulatim ab huius obliuionis torpore anima resipiscens possit conuerti ad deum suum eiusque misericordiam et ueritatem primo ipsa pietate conuersionis, deinde seruandi praecepti eius perseuerantia promereri, quid ei obest illo uelut somno paululum inmergi, unde paulatim euigilans in lucem intellegentiae, propter quam rationalis anima
Abbreviated transcription (Latin):
magis bonus. ueni ad corpus ĩquoĩqͥnatũ Qd̾
si mat̾nũ ĩtelligat᷑. ne hoc quidẽ qd̾ dictũ ẽ ue¬
ni ad corpus huit opimoni refragabit᷑. cũ ex cũã
et corꝑe pr̃no uenisse ad mat̾nũ corpꝰ accipitur
ĩquornq̃natũ. uidelicet a cruore mẽstruo. dicũtͣ
eñ ex hoc ĩgenia grauari uel a cõtaminatione
adusterina Ita et hec uerba libri huiꝰ euit magis
eis fauẽt qui auãꝵ traiducẽ loquũtur. aut et isti
ea possũt pro se ĩterp̃tari ĩter utrosq alterntẽ
Que si de dno scdm̾ huãtiã que a u̾bõ assup̃ta ẽ¬

Expanded text:
is bonus, ueni ad corpus incoinquinatum: quod si maternum intellegatur, ne hoc quidem, quod dictum est: ueni ad corpus, huic opinioni refragabitur, cum ex anima et corpore paterno uenisse ad maternum corpus accipitur incoinquinatum, uidelicet uel a cruore menstruo — dicuntur enim ex hoc ingenia grauari — uel a contaminatione adulterina. ita et haec uerba libri huius aut magis eis fauent, qui animarum traducem loquuntur, aut, si et isti ea possunt pro se interpretari, inter utrosque alternant. Quae si de domino secundum humanam, quae a uerbo adsumta e
Abbreviated transcription (Latin):
pimone qua putãtur cẽ pro cĩte cicte uite
mieritis ĩ corpa detrudi: ut ea citius solui me¬
riusse uideatur que nõ raulta percauerat. ne
cõtradictmꝰ apło nichil nũdũ natos bom uel
incili egisse testariti: nec ilłi qui cũẽ traducẽ
afturant possũt pro se ostendere cur alioꝵ mors
actelerat᷑. rxtardat᷑ alioꝵ nec qui eas dari uo¬
lũt nouas singulis singulas Occulta ergo ista
causci ẽ. et utrisq ꝑiter qñtũ existimo nec suf¬
fragatur nes adu̾sat᷑ Proinde qui de ĩfertiũ
mortib urgebãtur: cur oĩb sit necessariũ bcip¬
tisim saicrm̃ quoꝵ cuẽ nõ ex illa ducte sũt ciuꝯ

Expanded text:
pinione, qua putantur animae pro ante actae uitae pinione, qua putantur animae pro ante actae uitae meritis in corpora detrudi, ut ea citius solui meruisse uideatur, quae non multa peccauerat, ne contradicamus apostolo nihil nondum natos boni uel mali egisse testanti, nec illi, qui animae traducem adfirmant, possunt pro se ostendere, cur aliorum mors acceleretur, retardetur aliorum, nec qui eas dari nouas uolunt singulis singulas. occulta ergo ista causa est et utrisque pariter, quantum existimo, nec suffragatur nec aduersatur. Proinde qui de infantium mortibus urgebantur, cur omnibus sit necessarium bapti
Abbreviated transcription (Latin):
si de illa pͥma aiã peccatrice nõ creata ẽ nul¬
qua sic frñ ẽ et deo donãte carm dcita ẽ: cur
auenaibitꝰ cib eterria iuta si baptizando ĩfaniti
neio subuenerit ⁊en forte nichis oberite. Cand
quio respondere possint qui scd̾m scͥptumas socĩs
ules quod apud eas ĩueriat uel qd eis nõ adũ¬
setur conãtur asserẽ cuãs nonias nõ de ꝑutib
legisse fateor Nõ ideo sane aibsentiũ negotit
deserendũ: si quid m̃ qd̾ adimiari uideat occur¬
uerit ꝓossũt em̃ ad hoc dicere. deũ p̾sciũ quõ q̃q¬
aiã uictura eẽt. si diutiꝯ ĩ carnie uiue̾t ei ꝓcuia¬
uet lauachri salutaris mistrcitioriẽ. cuiꝯ futuitĩ
fuisse p̃uidet pietatẽ cũ ad ãnos fĩdei capaces
uel certe ab ĩgemo meo remotisiimũ: tur nasca¬
tur ĩ fans uel cõtinuo uel tito moriturꝰ Sed
hos ita occultũ ẽ. ut nentros adiuuet. de quoꝵ
uc̃ sentẽtis disceptamꝰ Iłia em̃ explosa o¬

Expanded text:
si de illa prima anima peccatrice non creata est, nulsi de illa prima anima peccatrice non creata est, nulqua sic facta est, et deo dante carni data est — cur alienabitur ab aeterna uita, si baptizando infanti nemo subuenerit? an forte nihil oberit? quid quid respondere possint, qui secundum scripturas sanctas, uel quod apud eas inueniatur uel quod eis non aduersetur, conantur adserere animas nouas non de parentibus legisse fateor. non ideo sane absentium negotium deserendum est, si quid mihi, quo adiuuari uideatur, occurrerit. possunt e si diutius in corpore uiueret, ei procurare lauacri salutaris ministrationem, cuius futuram fuisse praeuidet pietatem, cum ad annos fidei capaces uel certe ab ingenio meo remotissimum, cur nascatur infans uel continuo uel cito moriturus; sed hoc ita occultum est, ut neutros adiuuet, de quorum nunc sententiis disceptamus. illa enim explosa o
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t ꝑ eoꝵ qui eñ diligũt fict᷑ Eius enĩ sacrõ
soluitur etiã ĩ etaite ĩ fantili origincilis pena
pcũ ci quo isi aiduitus etiã iuueris carualẽ
tõ cupiscentiã nõ domabit nec ea subiugata et¬
ne uite meritũ app̃hendet insi eius dono quẽ
ꝓmereri studet/ Ideo unus oportet etiã ĩ fãs
baptixtur. ne dbsit cũẽ societas carnis ꝓcr̃i qua
tã. insi cũ ĩ corꝑe ẽ ꝑ unicũ sacrificiũ mediato¬
ris ueri sacerdotis expietur Quid erio aut
bliquis si hoc nõ curauerit sur uel ĩ fidelitete
uel negligentia: Hoc quidẽ etiã de truorib
dici pt̃ Possũt enĩ uel repente mori uel apud
eos egrotare: ubi eis quo baptizent nemo sub¬
uemat. Sed illi ĩ quit hñt etiã ꝓp̾a pccã quoꝵ
ridigeant rermissionie q̃ si dimisłc nõ fuerint.
nemo eos recte dicet ĩmerito plecti pro hiis q̃
⁊ sua uita sua uolũtate cõiiserũt Ilsa u̾o
luã cui quedã cõtagio tracta de carnie ꝑcc̃i

Expanded text:
per eorum, qui eum diligunt, fiat. eius enim sacramento soluitur etiam in aetate infantili originalis poena peccati, a quo nisi adiutus etiam iuuenis carnalem concupiscentiam non domabit nec ea subiugata aeternae uitae meritum adprehendet nisi eius dono, quem promereri studet. ideo uiuus oportet etiam infans baptizetur, ne obsit animae societas carnis peccati, qua tam, nisi, cum in corpore est, per unicum sacrificium ueri sacerdotis expietur. Quid ergo, ait aliquis, si hoc non curauerint sui uel infidelitate uel neglegentia? hoc quidem etiam de maioribus dici potest. possunt enim uel repente emori uel apud eos aegrotare, ubi eis, quo baptizentur, nemo subueniat. sed illi, inquit, habent etiam propria peccata, quorum indigeant remissione, quae si dimissa non fuerint, nemo eos recte dicet inmerito plecti pro his, quae in sua uita sua uoluntate commiserint; illa uero anima, cui quaedam contagio tracta de . carne peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ Euaꝓpt qd̾ cũa xpĩ nõ sit ex traduce
cuẽ illius pͥme puaricattis puto ꝙ etiã ipĩ qͥ
ciãrũ tiaducẽ defendũt cõsentiat̃ ꝑ semen
quippe cõcũbentis prĩs titistundi etiã semẽ aĩe
uolũt a quo gn̾e cõceptionis xp̃s alienus est
et ꝙ ĩ abrahã sĩ scd̾m cuam̃ fuisset etiã ipẽ de¬
cimatus eẽt Nõ ẽẽ aut̃ decimatũ scptura te¬
statur que hunic quoq sacerdotiũ eius a leuiti¬
co sacerdotio distragut An forte dicẽt sicut
potuit ibi ẽẽ scdm carnẽ et nõ decimari: cur nõ
etiã scdm cuar̃a sine decimatione potuerit
Hic respondet᷑ qr utiq smmplicẽ cuẽ substãtiã
Incremẽtis ciugeri corꝑalib. nec isli putauerũt.
qui eã corpus existiraat᷑ Euoꝵ ĩꝑte sũt incixiẽ

Expanded text:
traduce animae illius primae praeuaricatricis, puto quod etiam ipsi qui animarum traducem defendunt consentiant: per semen quippe concumbentis patris transfundi etiam semen animae uolunt, a quo genere conceptionis Christus alienus est; et quod in Abraham si secundum animam fuisset, etiam ipse decimatus esset: non esse autem decimatum scriptura testatur, quae hinc quoque sacerdotium eius a leuitico sacerdotio distinguit. An forte dicent: ,,sicut potuit ibi esse secundum carnem et non decimari, cur non etiam secundum animam sine decimatione potuerit?" hic respondetur, quia utique simplicem animae substantiam incrementis augeri corporalibus nec illi putauerunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ip̃i uero cõsideruerũt et ĩ spexerũt me. diui¬
serũt tibi uestimẽta mea: et suꝑ uestẽ meã mise¬
rũt sortẽ que ꝓp̾e illi uni cõneniut̃ cõgrũt. ubi
etiã dixit. deꝯ deꝯ meꝯ respice ĩ me. ut quid me dere¬
liquisti longe ascilute mea u̾ba delictoꝵ meorũ
que rursũ ei nõ cõueriũt nisi trãstĩgurãte in se¬

Expanded text:
unt et conspexerunt me: diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem, quae proprie illi uni congruunt; ibi etiam dixit, Deus, Deus meus, respice in me, utquid me dereliquisti? longe a salute mea verba delictorum meorum , quae rursus ei non conveniunt, nisi transfi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illuis ĩ obedientiã pctõres cõstituti sũt multi:
si tm̃ scdm carnẽ ĩ illo. nõ etiã scc̃ scd̾m aicm̃
fuerũt: Cauendũ ẽ em̃ ne uel deus uideatur
Auctor ẽẽ ꝑcã. si dat aiam̃ carm ĩ qua eã tictẽ
cui liberande a pccõ nõ sit xpiãna grã ñe cessa¬
ria: quic nõ peccauit ĩ adã łi om̃s ĩ eo peccasse
cuc̃ta dictũ ẽ Quod usq adeo cõtiariũ ẽ ecrle
siastice fidei ut ꝑntes ad ꝑcipiendã gram̃ scĩ
baptisim. etiã cũ ꝑuulis atq ĩ fantib currant
obesset. si ĩ illa etate de corꝑe sins baptismo
euret Si em̃ ꝑ hoc sacramentũ corꝑi eoꝵ cõ¬
bulitur. nõ et aĩe deberet et mortui baptiiciri
At cũ uidecanꝰ hoc uiuersalit ecclican reti¬
nere ut cũ uiuentib succurrat. nec cũ mortiu

Expanded text:
constituti sunt, si tantum secundum carnem in illo, non etiam secundum animam fuerunt? Cauendum est enim, ne uel deus uideatur auctor esse peccati, si dat animam carni, in qua eam peccare cui liberandae a peccato non sit christiana gratia necessaria, quia non peccauit in Adam, si omnes in eo peccasse animam dictum est: quod usque adeo contrariuidei, ut parentes ad percipiendam gratiam sancti baptismi etiam cum paruulis atque infantibus currant, obesset, si in illa aetate de corpore sine baptismo exirent. si enim per hoc sacramentum corpori eorum consulitur, non et animae, deberent et mortui baptizari; at cum uideamus hoc uniuersaliter ecclesiam retinere, ut cum uiuentibus curratur et uiu
Abbreviated transcription (Latin):
opłique ĩscribis ad hebreos. locus quidã diligẽ¬
⁊ cõ sideitione dignissimꝰ Qũ em̃ ꝑ melchisedech
s quo huiꝯ rei future figura p̃cesserat dister¬
neret sacerdotiũ xp̃i a sacerdotio leui: didete
ergo ĩquit qualis hi ẽ tui et decimã ꝑtẽ abre
hm dedit de pͥmiciis prĩarcha. Et hiĩquidẽ qui
de fuiis leui sũt saicerdotiũ accipiẽtes mãdatũ
hũt a decuns. poli sed̃ma legẽ. hoc ẽ a frĩb sins. ꝙͣuis

Expanded text:
ola quae scribitur ad Hebraeos, locus quidam diligenti consideratione dignissimus. Cum enim per Melchisedech, in quo hujus rei figura praecesserat, discerneretur sacerdotium Christi a sacerdotio Levi: Videte ergo, inquit, qualis hic estham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes mandatum habent a decimis populi secundum leg
Abbreviated transcription (Latin):
q actipi p̃t Nã siue ex una ꝑͥmi hoĩs auã. su¬
ne ex lliquo suo secreto om̃s ꝓculdubio aic̃s
ip̃e facit Et illud qd̾ scͥptũ ẽ. qui fraxit sra¬
giuiatĩ cordci eoꝵ si noĩe cordiũ uoluerimꝰ cuiãs
intelligere Neq hoc repugnat cuiqͣ eorũ.¬
duoꝵ de quib nt̃ ãbigunꝰ Siue otũ ex una
illa quã flauit ĩ faciẽ pͥmi hoĩs ip̃e utiq smn¬
gulas fingit sicut etiã corꝑa. siue singiclas
uel fingat et mittat uel c̃ ip̃ĩs eis quibus
dictũ msi ex eo quod ꝑ grãm cũe nr̃e ad yme

Expanded text:
que accipi potest. nam siue ex una primi hominis anima sique accipi potest. nam siue ex una primi hominis anima siue ex aliquo suo secreto omnes procul dubio animas ipse facit. Et illud, quod scriptum est: qui finxit singillatim corda eorum, si nomine cordium uoluerimus animas intellegere, neque hoc repugnat cuiquam duorum, de quibus nunc ambigimus. siue enim ex una illa, quam flauit in faciem primi hominis, ipse utique singulas fingit, sicut etiam corpora, siue singulas uel fingat et mittat uel in eis ipsis, quibus dictum, nisi ex eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessit S quia mũdus nõ ita dẽo coaptatur
ad untatẽ ꝑsone sicut caro illa uerho eius
uingenito filio. nõ possumꝰ dicere ẽẽ ita aia
de substantia dei. quẽadmodũ flatus ilłe a
ꝯuatuor uẽtis de natura mũdi frus ẽ ÷ s tñ ali¬
ud̃ eñ fuiste aliud significasse puto ꝙ exẽplo
tlatus ex corꝑe dñ ꝓcedentis recte stessigi pt̃.
etiã si ezechiel ꝓpha illo loco nõ resurrectio¬
nẽ carm̾s qualis ꝓp̾e futura ẽ sed ĩopmatã
oibẽ terraꝵ figuuata teuelatione puidit
pllud ergo ã usdearuꝯ cui nã potiꝰ lentẽte di¬
iuna te stimoma suffragẽtur ei ne qua dicit̃
uua aiam̃ deũ fecitse et dedisse pͥmo hõĩ unde
ceteras taceret sicut ex eius corꝑe cet̾a hom̃
corpsi cin ei qua dicisꝰ singulas singulis fuce̾
situt ilti unã nõ ex ila cetas Ilud emĩ qd̾ per
ysaiaĩ dicit᷑ dem̃ flatũ ego feci. cũ eñ hot de¬
aia dicere que sec̃tur fatis ostendat ad utrũ¬

Expanded text:
processit. sed quia mundus non ita deo coaptatur ad unitatem personae, sicut caro illa uerbo eius unigenito filio, non possumus dicere ita esse animam de substantia dei, quemadmodum flatus ille a quattuor uentis de natura mundi factus est; sed tamen aliud eum fuisse, aliud significasse puto, quod exemplo flatus ,<x corpore domini procedentis recte intellegi potest, etiamsi Ezechiel propheta illo loco non resurrectionem carnis, qualis proprie futura est, sed inopinatam gurata reuelatione praeuidit. Illud ergo iam uideamus, cuinam potius sententiae diuina testimonia suffragentur: eine, qua dicitur unam animam deum fecisse et dedisse primo homini, unde ceteras faceret, sicut ex eius corpore cetera hominum corpora, an ei, qua dicitur singulas singulis facere, sicut illi unam, non ex illa ceteras. illud enim, quod per Esaiam dicit: omdicere quae sequuntur satis ostendant, ad utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Neq em̃ ad parẽtes erat spũs reditur ꝯ ꝙ̃iis
inde sit creatus ex illo uno qui hoĩ pͥmo datus
ẽ: sicut nec ipã caro post mortẽ ad porentes
reuertitur: a quib eã terte cõstat ẽẽ ꝓpagatã
Quẽadinodũ erg̃o caro nõ redit ad hdies a
quibus creata ẽ. sed ad terrã unde p̃mi hoĩs for¬
mata ẽ. ita et sps̃ nõ redit ad hoiẽs a quibus
tus ẽ Quo testimono satis sane ãmonemur
ex rachilo deũ fecisse cuam̃ quã pͥmo hoĩ dedit:
nõ ex aliqua iã frã creatura. sicut corpꝯex t̾ra :
et ideo nõ redit niõ habet quo redeat insi ad

Expanded text:
e enim ad parentes erat spiritus rediturus, quamuis inde sit creatus ex illo uno, qui homini primo datus est, sicut nec ipsa caro post mortem ad parentes reuertitur, a quibus eam constat certe esse propagatam. quemadmodum ergo caro non redit ad homines, ex quibus creata est, sed ad terram, unde primo homini formata est, ita et spirtus est. Quo testimonio sane satis admonemur ex nihilo deum fecisse animam, quam primo homini dedit, non ex aliqua iam facta creatura sicut corpus ex terra; et ideo, cum redit, non habet. quo redeat, nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
si se ad deũ cõuertendo correxerit. qñtomiuꝯ filiis¬
li recte uixerĩt Sed illa etcĩs behementẽ q̃stio¬
riẽ monet cuiꝯ aĩa cũ pct̃m̃ nullũ habeat de
sĩobedientiã rea nõ ẽ Hec uox eoꝵ ẽ. qui cuaĩs
horĩ ex hoĩbus parentib crẽatas uolut̃. nõ
quidẽ nec a creatore deo: sed sicut etiã corpa-
Nõ em̃ et hec parẽtes creant acnõ ille qui cit/.
priusꝙͣ te formarẽ ĩ utero nouite Quibus
respondetur. aiãs quidẽ corꝑib horm̃ deũ no¬
uas singillatĩ dare ad hoc̃ ut ĩ carne pctĩ de
originali ꝑccõ ueniente recte uiuendo carna¬
lesq cõcupiscẽtias sub dei grã subigendo meri¬
tũ cõparẽt quo cũ ip̃o corꝑe ĩ melius trãsterã¬
tur tꝑe resurrectioĩs et ĩ xp̃i ĩ eternũ cũ ãgłis

Expanded text:
si se ad Deum cosi se ad Deum cosi recte uixerint!\' Sed illa aetas uehementem quaestionem monet, cuius anima, cum peccatum nullum habeat de inoboedientiam rea non est. haec uox eorum est, qui animas hominum ex hominibus parentibus creatas uolunt non quidem nisi a creatore deo, sed sicut etiam corpora. non enim et haec parentes creant, ac non ille, qui ait: priusquam te formarem in utero, noui te. Quibus respondetur animas quidem corporibus hominum deum nonas singillatim dare ad hoc, ut in carne peccati de originali peccato ueniente recte uiuendo carnalesque concupiscentias sub dei gratia subigendo meritum conparent, quo cum ipso corpore in melius transferantur tempore resurrectionis et in Christo in aeternum c
Abbreviated transcription (Latin):
pctã. insi qui talia Wlt ĩpune cõmittere: At
hiis plena ẽ pueriuis etas. q̃uis ĩ eis nõ to
ut ĩ incuorib punenda uideant᷑ qd̾ sꝑentur
ãnis accedentib quib intio cõualestat posse
p̃cepta salutaria melius ĩtelligere: eisq libẽ¬
tius obedire Sed nic̃ de puis nõ cigiruꝰ: quoꝵ
carnalẽ ac puerilẽ uolũtatẽ uel corꝑis uel c̃mmi
si ueritas et equitas oppugnauerũt: quib pnt
uirib dictoꝵ atq factoꝵ repugnat Pro qua
risi pro falsitate et ĩquitate que suftragari
uidebit᷑ eis uel ad ꝑcipienda q̃ alsiciũt uel aid
uitrarda que oftendũtur. De ĩtantib loqui¬
mur nõ quia nascictur plerũq de adulteriis:
neq em̃ ĩ prauis morib nature dona culpeni¬
da lut: cuit ꝓptea nõ debuerũt g̾nmare fru¬
mẽta. quod ea seuerit furãtis aũnꝰ matius
Aut uero ipĩs ꝑntib offutura sit uq̃tas sua

Expanded text:
peccata, nisi qui talia vult impune committere? At peccata, nisi qui talia vult impune committere? At his plena est puerilis aetas, quamvis in eis non ita ut in majoribus punienda videantur, quod sperentur annis accedentibus, quibus ratio convalescat, posse praecepta salutaria melius intelligere, eisque libentius obedire. Sed nunc de pueris non agimus, quorum carnalem ac puerilem uoluntatem uel corporis uel animi si ueritas et aequitas obpugnauerit, quibus possunt uiribus dictorum atque factorum repugnant. pro qua? nisi pro falsitate et iniquitate, quae suffragan uidebitur eis uel ad percipienda, quae alliciunt, uel ad uitanda, quae offenduntmur, non quia nascuntur plerumque de adulteriis neque enim in pravis moribus naturae dona culpanda sunt; aut propterea non debuerunt germinare frumenta, quod ea severit furantis manus: aut vero ipsis parentibus obfutura sit iniquitas sua,
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã nec rẽ absurdissimtã dicimꝰ ꝙ caro
siue cuã cõcupiscat. nec manicheis cõsentimꝯ
qui cũ uiderẽt nõ posse carnẽ sine cuã cõcupisce¬
re. aliã quãdã aicim̃ suã ex alia natura deo cõ¬
traria carnẽ habere putauerũt. unde cõcupi¬
scat adu̾sus spm̃ Nec alicui aiẽ nõ ẽẽ nece ssa¬
riã xp̃i guãm dicere cogi᷑: sed dicit᷑ nobis.
quid meruit aiã ĩfantis. unde illi ꝑniciosũ sit
nõ ꝑcepto xpĩãm baptisim scicutmẽto exire
de corꝑe. linec ꝓpͥũ aliquod pccm̃ cõiisit: nec
ex illa ẽ que ĩ cidã pͥma pectauit: Nõ em̃
de pueris grudiusculis agimꝰ. quib quidã
pcciã ꝓpͥũ uolũt catribuere. quidã rñsi ab ãni
qrͣti decum crticulo cũ pubescere ceꝑint. Quod
merito crederemꝯ si nulla esset̃ prcã uisi que
mẽbris geratrilib admittũt᷑ Qus uero au¬
decit affirmare furta mẽdacia. ꝑiuria nõ eẽ

Expanded text:
sententiam nec rem absurdissimam dicimus, quod caro sententiam nec rem absurdissimam dicimus, quod caro sine anima concupiscat, nec Manichaeis consentimus, qui cum uiderent non posse carnem sine anima concupiscere aliam quandam animam suam ex alia natura deo contraria carnem habere putauerunt, unde concupiscat aduersus spiritum. nec alicui animae non esse necessariam Christi gratiam dicere cogimur, cum dicitur nobis: quid meruit anima infantis, unde illi perniciosum sit non percepto christiani baptismi sacramento exire de corpore, si nec proprium aliquod peccatum commisit nec ex illa est, quae in Adam prima peccauit? Non enim de pueris grandiusculis agimus, quibus quidem peccatum proprium nolunt adtribuere quidam nisi ab anni quarti decimi articulo, cum pubescere coeperint. quod merito crederemus, si nulla essent peccata, nisi quae membris genitalibus admittuntur. quis uero audeat