comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ad romanã sedẽ de ꝑuitii ccimine
appellarẽt et se regi obligarẽt in u̾bi
ad archipresuł sui depositõm ꝓ iurib
adhibituros sub hac ꝯditõe ut rex eas
de bñplacito suo ad hoc qd tunt ĩmine¬
bat archip̾suli absolu̾et iudino. Regi

Expanded text:
de perjurii crimine appellarent, et regi se obligarent in verbo ad archipraesulis sui depositionem pro viribus adhibituros, sub hac conditione, ut rex eos de beneplacito suo ab hoc quod nunc imminebat archipraesulis absolveret judicio. Regi
Abbreviated transcription (Latin):
uandas ⁊ tu iut̾is eas destruere preci¬
pue cũ spectẽt ad i̾rena eiꝰ dignitatẽ ⁊
honorẽ idcirto te reũ ꝑiuirii dicimꝰ et ꝑ¬
Nos itaq et nr̃a sub dnũ ppͦ ꝓtectõe. po¬
nentes t̾e ad eiꝰ p̾isentiã appellamꝰ suꝑ
hiis r̃nsurũ et diẽ statuit. Audio inqͥt¬

Expanded text:
uere, praecipue cum spectent ad terrenam ejus dignitatem et honorem, idcirco te reum perjurii dicimus, et pNos itaque et nostra sub domini papae protectione ponentes, te ad ejus praesentiam appellamus super his responsurum. » Et diem statuit. Archi
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut hyemps lautũ non urit nec mn¬
gus aurũ¬
Sic ⁊ osimã puierũ nec opes nec gła
terum
Qs cito labentes ⁊ noxia queq docẽtes
S preuit deuouit animo ꝙ manu ꝙ
remouit
Et monachus factus monachi uigila¬
uit in actus
Proponens ꝙ sequi doctores uiris et
equi
Instrtit anuoꝵ legem cohibere suoꝵ
Iustitit inq brem mutatis moribus
Mores doctoꝵ tnͣscendit doctor eoꝵ
u̾t pueri metas euasit debilis etas
Creuert dona creuit simul ⁊p̃ã corona
Testis erat monathi calor et caro
Nõ caro sed pellis macra pellida trita
flagellis
Docta reluctari sibi sp̃m famulari.
Izis ĩ torm̃tis sacre modulatõ m̃tis
xp̃o psallebat si qnͣdo ling̃ tacebat.
a sanie busti mẽs semꝑ conscia usti
Se nõ dimouit dis hec hõ cer̾a nouit
Galib ille modis dum psalmis in¬
stat et odis
Uidit celoꝵ secreta futurus eoꝵ
uidit ⁊ edidicit qͣ spe tot p̃li at
Spe zosimas captus scos ita cre¬
uit̾ in actus  m¬

Expanded text:
Sicut hiems laurum non urit, nec rogus auruSic Zosimam puerum nec opes, nec gloria rerum. Quas cito labentes, et noxia quaeque docentes Sprevit, devovit, animoque manuque removit. Et monachus factus monachi vigilavit in actus; Proponensque sequi doctores juris et aequi, Institit annorum legem cohibere suorum: Institit, inque brevi mutatis moribus aevi, Mores doctorum transcendit doctor eorum. Ut pueri metas evasit debilis aetas, Creverunt dona, crevit simul ipsa corona.Testis erat monachi color, et caro Non caro, sed pellis macra, pallida, trita flagellis, Docta reluctari sibi, spiritui famulari. His in tormentis, sacrae modulatio mentis Christo psallebat, si quando lingua tacebat. A sanie busti mens semper conscia justi Se non dimovit; Deus haec, homo caetera novit. Talibus ille modis dum psalmis instat et odis, Vidit coelorum secreta, futurus eorum; Vidit et didicit qua spe tot praelia vicit. Spe Zozimas captus sacros ita crevit in actus,
Abbreviated transcription (Latin):
de oxonia et ric̾ de yuelcestͥa misit
ad imꝑatorẽ alamãnie frechericũ qͥ
coacto consilio de pace romane ecc̃e
tractabat Mandãs ꝙ si nom̃ ⁊ obedĩã
alexanidri pͤp abiuraret ꝑticipẽ se scis¬
de consilio colonien archiep̃i qui octo¬
uiano extincto successorẽ iam suscita¬
uerat cõsensit Iurantib itaꝙ cũ in¬
eratore optimatib et ep̃is quib dã
uolentib quibd̾ obtrectantib et
usq ad laccimas renitentib nũcu
quoꝙ regis ex ꝑsona ip̃ius ĩ cõsimi¬
lem for̾m urcauerũt. Et tanqmͣ sibi
minꝰ adhuc praauisset rex partꝰ diu¬
gentissime custodiri p̃cepit. fexalia
in eos statuens edc̃a qui uel ppͣ man¬
data uł lrãs in angliã deferrẽt uel
delatas reciꝑent. Precepit itaq pu¬
blice et cõpulit ꝑ uicos ꝑ castella ꝑ
cuutates ab hoie sene usq ad pue¬
rũ duodennẽ iñ petri successorẽ alex¬
andrũ obiurare. Om̃ib gͥ capiti suo
renũciantib sic reuelabantur ex

Expanded text:
efordia, et Ricardum de Ivelcestria, misit ad imperatorem Alemanniae Fredericum, qui coacto consilio de pace Romanae Ecclesiae tractabat, mandans, quod si nomen et obedientiam Alexandri papae abjuraret, participem se schisde consilio Coloniensis archiepiscopi, qui Octaviano exstincto successorem jam suscitaverat consensit. Jurantibus itaque cum imperatore optimatibus, et episcopis quibusdam volentibus, quibusdam obtrectantibus, et usque in lacrymas renitentibus, nuntii quoque regis ex persona ipsius in consimilem formam jurarunt. Et tanquam si minus adhuc peccavisset, rex portus diligentissime custodiri praecepit, feralia in eos statuens edicta, qui vel papae mandata, vel litteras in Angliam deferrent, vel delatas reciperent. Praecepit etiam publice, et compulit per vicos, per castella, per civitates, ab homine sene usque ad puerum duodennem beati Petri successorem Alexandrum abjurare. Omnibus igitur capiti suo renuntiantibus sic, revelabantur ex
Abbreviated transcription (Latin):
niũ qͥ ꝯsurgentes ĩ semetipo uanaꝵ
togitatonũ spinas euͣngłico sultã¬
te uomere uelut qͥdã pectoris sui a¬
rator excidit. Sãficat ieuinũ qͥ mo
rantis manus hũanitate solatͣ ad
fortes ĩ iuidiciis iusti ĩ amicitia fideles
ĩ ĩuriis pacientes ĩ ꝯtentionib mode¬
rati refugientes turpaloqͥa adu̾sus
iniqua ꝯstantes ⁊̃ ꝯuiuiis sobrii in
plices it̾ sb̃dolas cauti ꝯdolentes tͥsti¬
bus ꝯtumacib resistentes ĩ suspito

Expanded text:
qui consurgentes in semetipso vanarum cogitationum 110 spinas evangelico sulcante vomere, velut quidam pectoris sui arator excidit. Sanctificat jejunium, qui inoprantis manus humanitate solatur. Afortes, in judiciis justi, in amicitia fideles, in injuriis patientes, in contentionibus moderati, refugiamus turpiloquia, adversus iniqua constantes, in conviviis sobrii, in plices, inter subdolos cauti, condolentes tristibus, contumacibus res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsid̾ans. archiep̃t cłicas ĩfames nõ młt
apud ecc̃asticos iuidices ꝑmitcebat con¬
ueniri. Ulii ꝯuicti ꝓpͥe dignitatis offitio
spoliarent᷑ ñ mutiliarent᷑ qr nõ iudicat
deus bis in id ip̃m uel ne forte duplici
pena multati laicis infamib conditõe
uiderent᷑ inferiores. S si post degrada¬
tõm relab̾ent᷑ in cõsilẽ flagitiũ scd̃m pu¬
blicas leges a scłari iudice punirẽt᷑. Nõ
.n. decebat ut decebãt qmͣuis ĩordr̃atos
uitatẽ tp̃ris ĩualescẽs in odiũ uergebat.
Qua p̃p ep̃i nõ remiscẽtes se suꝑ gẽtes ad
regna ad euellẽda uitioꝵ plantaria con¬
stitutos ñ mͦ ñ sũpser̃t scritũ fidei ut sta¬
rent ꝓ domo dñi in die belli. Sed ⁊ posue¬
tũt corpꝰ suũ in t̾ra ut fierẽt ua transe
nice deo sibiq relictus ĩmobił ꝑmanebat
Eg̾at in altũ abies radices suas et licet

Expanded text:
s infames non nisi apud ecclesiasticos judices permittebat conveniri, ubi convicti propriae dignitatis officio spoliarentur, non mutilarentur; quia non judicat Deus bis in id ipsum, vel ne forte duplici poena multati, laicis infamibus conditione viderentur inferiores. Sed si post degradationem relaberentur in consimile flagitium, secundum publicas leges a saeculari judice punirentur. Non enim decebat, ut dicebat, quamvis inordinatos, nitatem temporis invalescens in odium vergebat. Quapropter episcopi non reminiscentes se super gentes et regna ad evellenda vitiorum plantaria constitutos, non modo non sumpserunt scutum fidei, ut starent pro domo Domini in die belli, sed et posuerunt corpus suum in terra, ut fieret via transeumor, Deo sibique relictus, immobilis permanebat. Egerat in altum abies radices suas: et licet
Abbreviated transcription (Latin):
obseruaturũ iuirau̾at nõ obseruaret.n
uero pulsabãt q̃ruli plangẽtes ꝙ de ni¬
mio regie gr̃e fauore cõfisus eas exhe¬
redass. S suꝑ om̃s emuli aulici pugna¬
bant ⁊ instigabãt ĩmꝓperantes ia ma¬
nifeste tot et tantoꝵ lonoꝵ ingratitu

Expanded text:
observaturum juraverat, non observaret, inde vero pulsant queruli plangentes quod de nimio regiae gratiae favore confisus eos exhaeredasset. Sed super omnes aemuli aulici pungunt et instigant, improperantes jam manifeste tot et tantorum bonorum ingratitu
Abbreviated transcription (Latin):
curi deitiẽs. Negias quid̃ et eccłi asticas
cõsuetudines bonas consetuãs alias
uero in ecc̃e detrimentũ uel cleri dedetꝰ
introductas tanqͣ spuria q̃d̾ ĩutilia re¬
serans nͨ mitt̾ent radices alias et tanqͣ
de siluestri minis silua et uepͦsa. sic ni
set. nõ impetrauit eo ꝙ ab antiquo cãtuar᷑
tionẽ cuiqm suoꝵ confi̾e. Uñ lict̾as cẽsuit
regi dĩ gendas qui legatõm ei legat᷑onis
offitio conced̾ent et grauam̃ archiep̃o inf̾¬
re ꝓhiberent. Igit᷑ qui missi fu̾ant cũ scĩ¬
tatẽ uiri dei ad aliud inclinare ñ possẽt
cũ umbranli et uana legatẽe reu̾si sunt.
Qmͣ rex suscipiens głabat᷑ ut ftur ĩ nõis
umbra tanꝙͣ sun archiep̃m potestatẽ ac¬
cepisset. Sed nͨ in hiis finib lis ed ira sub¬
sedit s ꝓg̾ssa est suꝑ altutrũ. sñ mẽsura.
Rex .ii. honuicidas clicos. fures latroneᷤᷤ
sicarios aut aliis flagitiĩs deditos ad

Expanded text:
curi dejiciens; regias quidem et ecclesiasticas curi dejiciens; regias quidem et ecclesiasticas consuetudines bonas conservans, alias vero in Ecclesiae detrimentum, vel cleri dedecus introductas, tanquam spuria quaedam vitulamina resecans, ne mitterent radices altas. Et tanquam de silvestri nimis silva et veprosa, sic nitset, et non impetrasset, eo quod ab antiquo Cantuarietionem cuiquam suorum conferre. Unde litteras censuit regi dirigendas, quasi legationem et legationis officium concederent, et gravamen archiepiscopo inferre prohiberent. Igitur qui missi fuerant, cum sanctitatem viri ad aliud inclinare non possent, cum umbratili et vana legatione reversi sunt. Quam rex suscipiens gloriabatur, ut fertur, in nominis umbra, tanquam in archiepiscopum potestatem accepisset. Sed nec in his finibus lis et ira subsedit, sed progressa est super alterutrum sine mensura caput. Rex enim clericos homicidas, fures, latrones, sicarios, aut aliis flagitiis deditos, ad
Abbreviated transcription (Latin):
terea elaboratũ est ab archiep̃o ebora¬
ceñ ut rex et archiẽt in gr̃am reuocarent᷑.
Rex aũ ad gr̃am sine suaꝵ legũ cõfirma¬
tõne compelli nõ pot̾at non actendẽs leg̾¬
latorẽ dicentẽ. Ue qui condunt leges ini¬
quas et scribentes scribunt in iusticiam.
ut opprimant pauꝑes in iuditio et uim
faciant humilib ppłi dei. Unde cum ep̃c
desideraret. qui sine pace ꝓuenire nõ po¬
terat mittit ad romanũ pontificẽ tanꝙͣ
ragans consuetudines illas cãfirmari.
Nimitũ maioris arbitrio relinquit qd̾
ꝑ se nõ presũpsit ut a se culpã transfe¬
rat et dño suo satisfac̾et. Sed bĩ ppͦ reli¬
gio tirtũueniri nõ potuit qui regis et
archipresuł cectamẽ ex ordine cognou̾¬
auctẽ et exhortatõne sicut erat spũ fer¬
uens mox excussit se ꝓphetico sarculo e¬
uellens. destruens dissipans et eradicãs
qͥcͥr in orto dñi male plantatũ reꝑisset
tam cũ ꝓphico dc̃o sed in euuangłica se¬

Expanded text:
terea elaboratum est ab episcopo Ebroicensi, ut rex et archiepiscopus in gratiam revocarentur. Rex autem ad gratiam sine suarum legum confirmatione compelli non poterat, non attendens legislatorem dicentem: « Vae qui condunt leges iniquas, et scribentes scripserunt injustitiam, ut opprimant pauperes in judicio et vim faciant humilibus populi Dei! » Unde cum episcopus rofectum desideraret, qui sine pace provenire non poterat, mittit ad Romanum pontificem, tanquam rogans consuetudines illas confirmari.Nimirum majoris arbitrio reliquit, quod per se non praesumpsit, ut a se culpam transferret, et domino suo satisfaceret, sed beati papae religio circumveniri non potuit, qui regis et archipraesulis certamen ex ordine cognovate et exhortatione, sicut erat spiritu fervens, mox excussit se, cum prophetico sarculo evellens, destruens, dissipans, et eradicans quidquid in horto Domini male plantatum reperissetjam cum prophetico sarculo, sed in evangelica se
Abbreviated transcription (Latin):
Ut conseruet ꝙͥ quid erat. fc̃a quid¬
dam qd̃ nõ erat.
Noster iste mediator iste nost̾ legis
Circũcisus baptizatus. crucifixus
tumulatus
Obdormiuit et descendit resurrexit
et ascendro
Sic ad celos eleuatus iudicalut
iudicatus.

Expanded text:
Ut conservet quidquid erat, Facta quiddam quod non erat: Noster iste mediator, Iste noster legis dator Circumcisus, baptizatus, Crucifixus, tumulatus Obdormivit et descendit, Resurrexit et ascendit. Sic ad coelos elevatus Judicabit judicatus.
Abbreviated transcription (Latin):
paucos ibi faciens dies noctu flandri¬
am egreditur ĩ equis et cõitatu młtoꝵ¬
Sed quidẽ bone memorie milo tunc
ti edux̾nt de terra et ad inclitã illã gal¬
liaꝵ ciuitatẽ suessionẽ ꝑduxer̃t. ad qm
dño ꝓcurante sic ĩ crastino sui aduentꝰ
ut cantuarien archiep̃m ĩ ciuitate au¬
diuit ad hospiciũ suũ descendit et in
salutatõne p̃uenit ip̃m in om̃i alacri¬
tate et exultatõne suscipiẽs. Exregi¬
a quido dementia uexat̾oni sue ⁊ la¬
lou sonaciens ex regia magnisicẽtia
prsi ou seluntatẽ donãs et ex reg̾ mu¬

Expanded text:
paucos ibi faciens dies, noctu Flandriam egreditur, sed in equis et comitatu multorum. Siquidem bonae memoriae Milo tunc ti, eduxerunt de terra; et ad inclytam illam Galliarum civitatem Suessionem perduxerunt. Ad quam Domino procurante sic, et in crastino sui adventut Cantuariensem archiepiscopum in civitate audivit, ad hospitium suum descendit, et in salutatione praevenit ipsum in omni alacritate et exsultatione excipiens; ex regia quidem clementia vexationi suae et labori compatiens, ex regia magnificentia pacem et securitatem donans, et ex regia mu
Abbreviated transcription (Latin):
Mi eiue tta erga se deo et regi deuo¬
tas gñs retulio illũ p̾sertim et cqrde
et ore simaꝙ ꝓ sequens gr̃ax acdõne
⁊ cuius manu sunt corda regũ. Et ita¬
dũs tex et archipresui ꝑ aliqͦt dies
in auitate cõmorantes recessit ĩ mł¬
ta gr̃a archipresul a rege. senonis ad
dñm ipͣm ꝓpͥans. Cui rex statim de mi¬
nistiali suis qui ip̃m ꝑ iuã ncͣca¬

Expanded text:
 regis erga se, Deo et regi devotas gratias retulit, illum praesertim et corde et ore summa prosequens gratiarum actione, in cujus manu corda regum suntdominus rex et archipraesul per aliquot dies in civitate commorantes, recessit in multa gratia archipraesul a rege Senonis ad dominum papam properans. Cui rex statim de ministerialibus suis, qui ipsum per viam nec
Abbreviated transcription (Latin):
sentire uoluit in eo qd̃ et dissimłare
sñ anime sue ꝑiculo nõ potuit. idcirco
inimicoꝵ uictor in carne occubuit. Ex
ta ib p̾ssuris cacho ᷤ surrexit ⁊ creuit
Reccłia  atres ⁊̃ nr̃i passi sũt qr nolue¬
erunt itaq magnates utͥusq regni¬
comite palã ꝓtestante qr archi ep̃t
utusq regni consilio et uoluntati
resistit. de cet̾o neutͥus dignus erit
consilio sed eiectũ ab anglia non re¬

Expanded text:
sentire noluit in eo, quod et dissimulare sentire noluit in eo, quod et dissimulare sine animae suae periculo non potuit, idcirco inimicorum victor in carne occubuit. Ex talibus pressuris catholica surrexit et crevit Ecclesia. Patres nostri passi sunt, quia nolueerunt itaque magnates utriusque regncomite palam protestante, quia archiepiscopus utriusque regni consilio et voluntati resistit, de caetero neutrius dignus erit auxilio, sed ejectum ab Anglia
Abbreviated transcription (Latin):
dicet honori dei ẽe contrariũ et sua ⁊
mea om̃ia sͥ uendicalut. Sed ne iuide¬
ar honori dei uel sͥ in aliquo uelle
resistere hec offero. Multi fuei̾t reges
in anglia añ me maioris uł mino¬
ris auctĩs quã ego sũ. Multi fu̾nt
añ eũ archiep̃i cantuarie magni et¬
et sanctioꝵ fecit añcessoꝵ meoꝵ mini¬
mo. ħ mͥ faciat et qͥesco. Acclamatur
undiꝙ satis rex se humiliat. Dũ q
archiep̃s aliqͣntulũ suliticiusset rex
multo me meliores fuert ⁊ maiores
Singłi aũ siuis tp̃rili ⁊ si nõ om̃ia se
adu̾sus dm̃ extollẽtia. q̃dã tñ reseca¬
rũt. Nam si oi̾ua radicit᷑ tune exstir
digni ĩueniam᷑ ⁊̾ cũ illis laude ⁊ gła
Multo meliꝰ nobis deo consulente ac
uel excessit inaliquo eiꝰ in hoc teporis
et excessus exemplũ sequi tenemur.
Pecͥcũ etenim xp̃m negantẽ arguimꝰ
sed petrũ usq in capitis sui ꝑiculum
neronis impetũ arguentẽ om̃ib mo¬
dis cõmendamꝰ. Sane qr petrus ei cõ¬

Expanded text:
dicet honori Dei esse contrarium, et sic sua et mea omnia sibi vindicabit. Sed ne videar honori Dei, vel sibi in aliquo velle resistere, haec offero. Multi fuerunt reges in Anglia ante me majoris vel minoris auctoritatis, quam ego sum. Multi fuerant ante eum archiepet sanctior fecit antecessorum meorum minimo, hoc mihi faciat et quiesco. » Acclamabatur undique: « Satis rex se humiliat. » Dum archiepiscopus aliquantulum subticuisset, rexmulto me meliores fuerunt, et majores. Singuli autem suis temporibus, etsi non omnia se adversus Deum extollentia, quaedam tamen resecarunt. Et si omnia radicitus tunc exstirpdigni inveniamur etiam cum illis, laude et gloria. Multo melius nobis Deo consulente acte tepuit vel excessit in aliquo, ejus in hoc teporis vel excessus exemplum sequi tenemur. Petrum etenim Christum negantem arguimus, sed Petrum usque in capitis sui periculum Neronis impetum arguentem omnibus modis commendamus. Sane quia Petrus ei con
Abbreviated transcription (Latin):
iux salutato archip̾sule aĩose sciscita¬
bant᷑ quare ĩ pͥmo aduentu suo in terrã
futurã turbat̃om nõ modicã. Uñ reg̃
nũ iam turbatũ ẽẽt et sacdonũ. Archip̃¬
sul uero mansuete respondit regẽ non
offensurũ ob id nͨ se ex hoc qͥcqͣm uel con¬
et regni ĩiuria de ip̃ius regis ꝑmissiõe
sic fcm̃ ita ut ĩuria qmͣ sͥ et ec̃te sue in
coronat᷑one filii regis ep̃ fet̾ant ĩpu¬
nita nõ remaneret ne tanta usurpat̃o
de cer̾o traheret᷑ ad conseqñtiã. Cum gͥ¬
mlites audirent rege̾ de fcõ laudari
auctorẽ mollius locutist̃. id tñ instant̃
postulãtas ut epõis extõicatos uel sus-¬
pensos absolueret ¶d̃ archip̃sul ad cõ¬
siliũ distulit donec crastino cantuariã
ueniret. Et ita recesserũt tunc milites¬

Expanded text:
vix salutato archipraesule, animose sciscitabantur quare in primo adventu suo in terra, futuram turbationem non modicam, unde jam regnum turbatum esset et sacerdotium. Archipraesul vero mansuete respondit regem non offensurum ob id, nec se ex hoc quidquam vel conet regni injuria, de ipsius regis permissione sic factum, ita injuria, quam sibi et ecclesiae suae in coronatione filii regis episcopi fecerant, impunita non remaneret, ne tanta usurpatio de caetero traheretur ad consequentiam. Dum igitur audirent regem de facto laudari auctorem, modestius locuti sunt, et tamen instanter postulantes, ut episcopos excommunicatos vel suspensos absolveret quod archipraesul ad consilium distulit: donec in crastino Cantuariam veniret, et ita recesserunt tunc milites
Abbreviated transcription (Latin):
actam ab archiep̃o cautõm p̃stitissẽt
nisi t̾cius ille eboraceñ obstitisset.
lia libraꝵ numerate pecunie deo gra¬
tias adhuc ĩ ypotheca nr̃a reseruãt᷑
q̃ si tanta dispendia nc̃citas exeg̾it
ex asse demolienda erit ad reprimẽ¬
dam contumatiã thome dissipan¬
dã q arrogantiã q̃ maior. est quam
fortitudo eiꝰ. Ne q̃ so fres religionẽ
regẽ qui usq in hodiernũ diẽ cãm
q̃ int̾ nos et illũ diutiꝰ u̾titur fideli
et. Si resilieritis adħentes ei quem
citias et in exorabiles redintegrabit᷑
dicabit. Et si districte egit uobiscũ de
uitis equitate a ur̃is possessionib uoᷤ
deiciet. ¶ͥd gͦ fãti estis. Dicite quilii
in t̾cis inopes rerũ famaliariũ mẽdu¬
cabrtis. Si uero conu̾so stet̾itis cũ qͦ
stetistis quid ampliꝰ fcũrus est qͥ uas
dampnauit. Fecit qd̃ potuit in uos
sententiã ꝑ pͣuã suggestionẽ extorsit.

Expanded text:
actam ab archipraesule cautionem praestitissent nisi tertius ille Eboracensis obstitisset; llia librarum numeratae pecuniae, Deo gratias, adhuc apotheca nostra reservat, quae si tanta dispendia necessitas exegerit, ex asse demolienda erit ad reprimendam contumaciam Thomae, dissipandamque arrogantiam, quae major est quam fortitudo ejus. Ne, quaeso, fratres, religionem regem, qui usque in hodiernum diem causam, quae inter nos et illum diutius vertitur, fideli et. Si resilieritis adhaerentes ei, quem citias, et inexorabiles redintegrabitur dicabit. Et si districte egerit vobiscum, de juris aequitate a vestris possessionibus vos dejiciet. Quid ergo facturi estis? Dicite, quibus in terris, inopes rerum familiarium, mendicabitis? Si vero e converso steteritis cum quo stetistis, quid amplius facturus est qui vos damna vit? Fecit quod potuit in vos: sententiam per pravam suggestionem ext
Abbreviated transcription (Latin):
suos qui deforis lupoꝵ morsib relicti
fu̾ant sacratissimis manili suis tra¬
hebat in ecc̃am dicens. Introite. introi¬
te citius ut dic̾e posset cͦum dño quos
dedisti mͥ nõ ꝑdidi ex eis quẽꝙͣ. Tandẽ
abstractus hostib iam ꝓpe positis hos¬
tia pateft̾a reliquit ne impedito illoꝵ
itinere eiꝰ impediret᷑ mr̃ium quo se scie¬
rat ⁊ p̾dixerat futurũ ẽẽ beatũ. In finib
.n. tͣnsmarinis adhuc positus duobus
sicut p̾scripsimus passurũ se ẽẽ mͣriũ
et in ecc̃a occidendũ manifeste p̾dixat
U̾triq etiã p̾dixat in angliã se ẽe itu

Expanded text:
suos qui deforis luporum morsibus relicti suos qui deforis luporum morsibus relicti fuerant, sacratissimis manibus suis trahebat in ecclesiam, dicens: « Introite, introite citius. » Ut dicere posset cum Domino: « Quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. » Tandem abstractus, hostibus jam prope positis ostia patefacta reliquit, ne impedito illorum itinere ejus impediretur martyrium, quo se scierat et praedixerat futurum esse beatum. In finibus enim transmarinis adhuc positus duobus sicut praescripsimus, passurum se esse martyrium, et in ecclesia occidendum manifeste praedixerat. Utrique etiam praedixerat in Angliam se esse i
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Ingred̾e pat̾ mane nobis cũ
ut si necte est una cõpatiam᷑ ⁊ com
głificemur. Exanimatos absentia
tua: p̾sentia cõsoletur. Nespondit.
Ite diuine seruitutis impensũ imple¬
te. Et subsistens ad hostiũ qͣmdiu in
quit tenebitis introitũ non introibo.
Secedentib illis ingͥssus monast̾ium
substitit ĩ lumine repellens scl̃ares ur
ca qͣsi ad spectaculũ constipatos dycit
Qͥdnã metuit gens ista. Nesponsũ est
Armatos ĩ claustro. Ad ip̃os inquit ex¬
urca lumẽ obseruari. Et cũ ꝓced̾e mo¬
neret᷑. ⁊ ad sca sc̃oꝵ se confr̾e ut de fr̾et᷑
lirare. p̃cipimꝰ in uͥtute obedĩe ne hos¬
tiũ claudatis. Nõ .n. decet ecc̃am ĩ cas¬
tellare. Omissis gͥ uesꝑus accurtũt qͥdã¬
monachoꝵ q suũ licet renitentẽ intro¬
ducentes. Clausis ecc̃e ualius hostes
ꝙͣ tocius increpabat eos dicẽs. Dimit¬
tite meas intrare. Et accurrẽs hostiũ
apuit ⁊ hos ⁊ illos a ualuis remouẽs

Expanded text:
er, ingredere, mane nobiscum, ut si necesse est una compatiamur et glorificemur. Exanimatos absentia tua praesentia consoletur. » Respondit: « Ite, divinae servitutis pensum implete. » Et subsistens ad ostium inquit: « Quandiu tenebitis introitum, non introibo. » Cedentibus illis ingressus monasterium substitit in limine, repellensque asi ad spectaculum constipatos, inquit: « Quidnam metuit gens ista? » Responsum est: « Armatos in claustro.--Ad ipsos, ait, excirca limen observari, et cum procedere moneretur, et ad Sancta sanctorum se conferre, ut deferretur lirare: praecipimus in virtute obedientiae, ne ostium claudatis; non enim decet ecclesiam incastellari. » Omissis mque suum, licet renitentem, introducentes, clausis ecclesiae valvis hostes  sanctus quantocius increpabat eos dicens: « Dimittite meos intrare. » Et accurrens ostium aperuit, et hos et illos a valvis removens,
Abbreviated transcription (Latin):
plena iudelic significatõe ꝓnũciat᷑
Illud gͥ qd̾ solis nõib fit ad purã or̃o¬
nem ꝑtinere uidet᷑ qd̾ solis u̾lus ad
exactionẽ qd̾ nõib simł et u̾bis ad
captatom ita ut pura or̃o magis ĩ iu¬

Expanded text:
nificatione pronuntiatur. Illud igitur, quod solis nominibus fit, ad puram orationem pertinere videtur, quod solis verbis ad exactionem; quod nominibus simul et verbis ad captationem. Ita ut pura oratio magis in ju
Abbreviated transcription (Latin):
dños aduentare ꝑclamant cathedͣs
ĩ medio ꝯstituut puluinaria ster¬
nũt pedib ꝓuolũtur ex antiqͥs histo¬
riis magnalia patrũ replicant et si
in eis nõ inueniũt qd̃ laudẽt prior
frã ad eoꝵ laudẽ retorqñt se deuotos
se fidos ñ solu̾dicũt s iurant ⁊ qd̃ eẽ¬
ñ uolũt. Uoc oĩ studio uideri laborãt
Nũquid putatis iuste rep̾hendi possẽt
Si hoc malũ ẽẽt uotales eeñt cͣ tam¬
oꝑe tales uiden student. Immo uero si
tales eẽnt quales se fingut ⁊ nõ sũt
u̾e laudabiles eẽnt Nec ob aliã cau¬
sam eoꝵ petitõ ab hõil sepe respuitur
nͥ qr tales ñ ẽẽ qͣlos se fingũt eẽ sciũt᷑ͤ
Si gͥ illi iuste ĩ sus p̾cibi repellunt᷑ qr
sçiuntͣtales ñ eẽ qͣles se ẽẽ fingũt ut
nos meamͣ qd̃ petiꝰ a deo accipe qͣles
illi se simulãt tales studeamꝰ in carita¬
te deo nos exhil̾e. Ostendamꝰ foris u̾bis
habere nos intus erga dm̃ affecdũ de¬

Expanded text:
dominos adventare proclamant, cathedras in medio constituunt, pulvinaria sternunt, pedibus provolvuntur. Ex antiquis historiis magnalia patrum replicant, etsi in eis non inveniunt quid laudent, priorum facta ad eorum laudem retorquent, se devotos, se fidos non solum dicunt, sed jurant, et quod esse nolint, hoc omni studio videri laborant. Nunquid putatis juste reprehendi possent, Si hoc malum esset ut tales essent, cur tantopere tales videri student? Imo vero si tales essent quales se fingunt et non sunt, vere laudabiles essent. Nec ob aliam causam eorum petitio ab hominibus saepe respuitur, nisi quia tales non esse, quales se fingunt esse, sciuntur. Si ergo illi juste in suis precibus repelluntur, quia sciuntur tales non esse quales se esse fingunt: ut nos mereamur quod petimus a Deo percipere, quales illi se simulant, tales studeamus in veritate Deo nos exhibere. Ostendamus foris verbis, habere nos intus erga Deum affectum de
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾entia ꝑsie᷑ extimunt ĩsinuare
patiꝰ ꝙͣ postulate elegit. Dñe inquit
si fuisses hic fr̃ m̃s nõ fuisset mor¬
nius. Dixit uñ uoluntas intelligꝰetͣ
sed temeritas nõ rep̾henderet᷑ audi

Expanded text:
rsonae extimuit, insinuare potius quam postulare elegit. Domine, inquit, si fuisses hic, frater meus non fuisset mortuus. Dixit unde voluntas intelligeretur, sed temeritas non reprehenderetur,
Abbreviated transcription (Latin):
postulare. Nõ orat sed sb̾samat pociꝰ
ad iracundiã ꝓuocat deũ qui cũ añ
ꝯspectũ eiꝰ qͣi postulaturꝰ uen̾it subi¬
to se alia qͥ nichil mͥ ad rẽ ꝑtinere
uident᷑ replicanda ꝯũtit. Ecce. enĩ
iniqͥunt dm̃ ꝓ indulgentia pitorũ
nr̃oꝵ dep̾cari uolum᷑ ꝙ ĩ nobis ĩ hoc
ꝓdest si uel qͣre fremuert̃ gẽtes uel
attendite ppłe m̃s uel aliũ hꝰcemõi
psalmũ decantumꝰ. Nõne ridiculũ ẽ
ut talia catãtes orare nos creda¬
mꝰ. Illud fortasse aliqͥd dicant ⁊ ex¬
istimẽt nichil uulitatis ẽẽ quociẽs
talia nrĩs ar̃onib amiscemꝰ. S qͥsqͥs¬
ĩ or̃oib dicta ualeant facile disc̾nit
Rã hoc genꝰ orandi sepe ad impetran¬
dũ inuenit᷑ efficatiꝰ ꝙͣ illud ⁊̾ in quo
manifeste petitõnis nr̃e modiũ oran

Expanded text:
Non orat sed subsannat potius, et ad iracundiam provocat Deum, qui cum ante conspectum ejus quasi postulaturus venerit, subito se ad alia quae nihil ad rem pertinere videntur replicanda convertit. Ecce enim, inquiunt, Deum pro indulgentia peccatorum nostrorum deprecari volumus; quid nobis ad hoc prodest, si vel Quare fremuerunt gentes , vel: Attendite, popule meus , vel alium hujuscemodi psalmum decantamus? Nonne ridiculum est, ut talia canentes orare nos credamus? Istud fortasse, aliqui dicant, et existiment nihil utilitatis esse quoties talia nostris orationibin orationibus dicta valeant facile discernet. Nam hoc genus orandi saepe ad impetrandum invenitur efficacius quam illud etiam, in quo manifeste petitionis modum oran
Abbreviated transcription (Latin):
tinere sola insinuatõne speramꝰ si¬
cut ẽ illud ꝙ ĩ nuptiis deficiente ui¬
no dño mat̾ dicit uinũ nõ hñt nõ
dixit peto ut defectũ poculi uinũ cre¬
ando aut cõmutando suppleas si hoc
mat̾ne reu̾entie pͥuilegiũ deberi ex¬
istimauit ut qͥcquid uel ĩnuendo se
uelle significaret pati a filio repul¬
sã ñ debuisse ⁊ hoc quidẽ iustũ fu̾at
si tale aliqͥd ab eo petiuiss qd̃ ille fa¬
cere poss scdm̃ naturã quã ab ea sũp¬
tam gerebat. Nũs autẽ quodãmͦ iuste
rep̾hendit᷑ qr ab ea natura qm nõ dede¬
rat obedientiã ĩmiraculo exigebat
s qͣi d̾s mulierẽ ñ matrẽ de p̾sump¬
tione causat᷑. Maria .n. a xp̃o nõ qͣsi
mat̾ exig̾e a filio s qͣi mulier si ne¬
cesse fuisset miraculũ humilit̾ pas¬
tulare debeat a deo. Contẽptu sit in¬
sinuatõ qñ uel cã uilis est uł ꝑsona
q̃ rogat᷑ humił. iQue om̃ino ab or̃o¬
ne diuina excludit᷑ apud hõies autẽ
maxime suꝑbos et potentes magno

Expanded text:
e sola insinuatione speramus. Sicut est illud, quod in nuptiis deficiente vino Domino mater dicit. Vinum non habent . Non dixit: Peto ut defectum poculi, vinum creando aut commutando, suppleas, sed hoc maternae reverentiae privilegium deberi existimavit, ut quidquid vel innuendo se velle significaret, pati a Filio repulsam non debuisset. Et hoc quidem justum fuerat, si tale aliquid ab eo petivisset, quod ille facere posset secundum naturam, quam ab ea sumptam gerebat. Nunc autem quodammodo juste reprehenditur, quia ab ea natura, quam non dederat, obedientiam in miraculo exigebat.sed quasi Deus mulierem non matrem de praesumptione causatur. Maria enim a Christo non quasi mater exigere Filio, sed quasi mulier si necesse fuisset miraculum humiliter postulare, debebat a Deo. Contemptu fit insinuatio quando vel causa vilis est, vel persona quae rogatur humilis. Quae omnino ab oratione divina excluditur, apud homines autem maxime superbos et potentes magno
Abbreviated transcription (Latin):
fit obseirando. rogando simplicit
postulando. Ousetratio ẽ qñ uehem̃¬
nor nttitas deuatiꝰ p̃tib insist̾e cogit.
In mediotrib sausis rogamꝰ ĩ mi¬
est ousectare mediũ rogare minimũ¬
est simplitit᷑ postulare. Insinuatõ ẽ
sine petitõe ꝑ solã narratõm uolũ¬
tatis fc̃a signifitato. hec quaq trib
modis fit. timore. fidutia. ꝯtẽptũ.

Expanded text:
fit, obsecrando, rogando, simpliciter postulando. Obsecratio est, quando vehementior necessitas devotius precibus insistere cogit. In mediocribus causis rogamus, in miest obsecrare, medium rogare, minimum simpliciter postulare. Insinuatio est sine petitione per solam narrationem voluntatis facta significatio. Haec quoque tribus modis fit, timore, fiducia, contemptu.
Abbreviated transcription (Latin):
opitinere qd̾ petimꝰ. ũ simulatã deuato¬
nem sed ueram caritatẽ osferamꝰ ⁊ Sĩ fi¬
temus amicos dei nr̃i indignem᷑ ũmi¬
cis eiꝰ laudemꝰ ĩ eo potentiã magnifi¬
cem pretatẽ ãmiremͣ sapĩam extolla¬
mꝰ generositatẽ approbemꝰ equitatẽ
Ite narremꝰ ei miseriã nr̃am ꝯfiteamͣ¬
tram dicamꝰ ⁊ credamꝰ aliũ nõ ẽe ꝑ quẽ
nõ possumꝰ eripi ꝑ quẽ speremꝰ liberari.

Expanded text:
obtinere quod petimus, non simulatam devotionem, sed veram charitatem offeramus. Beatificemus amicos Domini nostri, indignemur inimicis ejus, laudemus in eo potentiam, magnificemus pietatem, admiremur sapientiam, extollamus generositatem, approbemus aequitatem. Item narremus ei miseriam nostramtram, dicamus et credamus alium non esse, per quem possimus eripi, per quem speremus liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ apud am̃ audiroris cã adu̾sarii
nr̃i siue ꝑsona depͥmit᷑ ut odio pocius
ꝙͣ amore digna uideat᷑. Istis tribus
modis fit captatõ ⁊ hoc aũ gn̾e suppli¬
catõis freqntissime diuina scͥptura
uti solet. ¶oc .n. agimꝰ u̾cũq laudes di
canimꝰ uͥcũq infirmitatẽ nr̃am uͥcũq
malitiã aduersatioꝵ nr̃oꝵ recitam᷑¬

Expanded text:
auditoris causa adversarii nostri sive persona deprimitur, ut odio potius quam amore digna videatur. Istis tribus modis fit captatio. Hoc autem genere supplicationis frequentissime divina Scriptura uti solet. Hoc enim agimus, ubicunque laudes Dei canimus, ubicunque infirmitatem nostram, ubicunque malitiam adversario
Abbreviated transcription (Latin):
bis u̾ba excitant uͥq orãtes sumꝰ. Ut
tũ breuiter cũtta ꝯplectar quocienscũq
laudẽ dei narramꝰ q̃tũq sint u̾ba ꝙͣ tũꝯꝵ¬
ꝓlixa qͥd ĩ hiis õib tñ intus cor ncm̃ nͥ
hoc unũ loquit᷑ qd eũ ãmirans amat ⁊
corã eo orantes aginꝰ q̃cũq sinit u̾b ꝙͣ¬

Expanded text:
nobis verba excitant, ubique orantes sumus. Ut enim breviter cuncta complectar, quotiescunque laudem Dei narramus, quaecunque sint verba qulixa, quid in his omnibus tamen intus cor nostrum nisi hoc unum loquitur, quod eum admirans amat, ecoram eo orantes agimus, quaecunque sint
Abbreviated transcription (Latin):
scͥturas qͣs quoꝵdã opinio ad or̃onis
usũ nõ ẽẽ assumẽdas existimat idcirco
utilit̾ debe̾ ⁊ ꝯuenient̃ passe it̃ uota p̃cũ
nr̃aꝵ ab orantib retitari qr et ĩ nobus
affcm̃ pie deuofonis excitant ⁊ tor nr̃m¬

Expanded text:
Scripturas, quas quorumdam opinio ad orationis usum non esse assumendas existimat, idcirco utiliter debere, et convenienter posse inter vota precum nostrarum ab orantibus recitari, quia in nobis affectum piae devo
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑtinet sola supplicatõ sufficit qr ut
diximꝰ ds ñ necc̃e ht̃ doceri ut sciat s
supplicandꝰ est ut ãnuat S nullo alio
m citiꝰ d̾s ad amnuend̃ flectit᷑ ꝙͣ si p̾cã¬
tis animꝰ toto deuotõis affcũ ad ip̃m¬

Expanded text:
um pertinet, sola supplicatio sufficit, quia, ut diximus, Deus non necesse habet doceri ut sciat, sed supplicandus est ut annuat. Sed nullo alio modo citius Deus ad annuendum flectitur, quam si precantis anim
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ dñi sui manũ extendisset moi¬
ti adductus ⁊ aqua feruenti decodus
m̃tium cõpleuit. Qͥd de genimine iui¬
peraꝵ sꝑemus Nñqͥd de tribulis uuam
aut de spina ficũ colligimꝰ Si arbor
mala fructus bonos fac̾e nõ potest tes¬
te i̾utate conseqñs est ut ex radice ma¬
la et uirosa germẽ ĩnocuũ nõ surgat
T ertiꝰ wilłs de tracy qui qͣmuis in coni¬
gressu militari sepe fortit᷑ fet̾it. tñ eiꝰ
conu̾satõis fuit ut exigentib pc̃c̃is ad
parricidiũ nel ad aliud flagitiũ deuol¬
ui meruerit. Quartꝰ richardus brito qui
ob pͣuitatẽ uite ex britone brutus effec¬
tus est dũl p̾liatur in ecc̃a ꝓnõie toro¬
nis notam tͣsanis incurrit.

Expanded text:
guinem domini sui manum extendisset, morti addictus, et aqua ferventi decoctus, martyrium complevit. Quid de genimine viperarum speremus? Nunquid de tribulis uvam, aut de spina ficum colligimus? Si arbor mala fructus bonos facere non potest, teste veritate, consequens est ut ex radice mala et virosa germen innocuum non surgat. Tertius, Willelmus de Tracy, qui quamvis in congressu militari saepe fortiter fecerit, tamen ejus conversationis fuit, ut exigentibus peccatis ad parricidium vel aliud flagitium devolvi meruerit. Quartus Richardus Brito, qui ob pravitatem vitae ex Britone brutus effectus est: dumque praeliatur in ecclesia, pro nomine tironis notam traditionis incurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
a deo ut flãmã iam contin̾e ñ ualens
manifeste coram om̃ib de archip̃sule
tanqͣm de hoste conq̃reret᷑. Et sepe ⁊ se¬
pius ex ira inflãmatus in funestã uo¬
cem erumpẽs om̃s quos nutrierat et
qui familiaritatis gr̃a et bñfitioꝵ col¬
larõne sͥ obnoxii fu̾ant maledixit ꝙ
ip̃m de sacerdote uno non uindicarẽt
qui ip̃m et suũ regnũ sic ꝑturbabat
et suis dignitatib exauctorizare et
Unus homo qui manducauit panẽ
meũ leuauit contra me calcaneũ suũ
Unus homo bñficiis meis insultãs
dehonestat totũ genus regiũ sine uin¬
dice conculcat regnũ Unus homo qui
manticato ium̃nto et claudo pͥmo ꝓru¬
pit lcuriam depulso regũ scemate ui¬
dentib nolus fortune comitili trium¬
phans exultat in solio. herb̾tꝰ Qd̃ se¬

Expanded text:
adeo ut flammam jam continere non valens, manifeste coram omnibus et maximetanquam de hoste conquereretur. Et saepe et saepius ex ira inflammatus, in funestam vocem erumpens, omnes quos enutrierat, qui familiaritatis gratia et beneficiorum collatione sibi obnoxii fuerant maledixit, quod ipsum de sacerdote uno non vindicarent, qui ipsum et regnum suum sic turbabat et suis dignitatibus exauctorare et « Unus homo, qui manducavit panem meum, levavit contra me calcaneum suum. Unus homo, beneficiis meis insultans, dehonestat totum genus regium, totum sine vindice conculcat regnum. Unus homo qui manticato jumento et claudo, primo prorupit in curiam, depulso regum stemmate, videntibus vobis fortunae comitibus, triumphans exsultat in solio. » FRAG. 43.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝯtubiculariis suis .iiiiͦ. milites au¬
dientes de u̾bis auditis dicentis uotũ
conceperũt. c̾tissime arbitrantes gra¬
tissimũ se in hoc regi p̾stituros obseqͥ¬
um si archipresulẽ occiderent. Et ita
conspirauerũt in archip̾sulis necẽ. iꝰ x¬
dus nulliꝰ sicut asseuerebat᷑ scelis me¬
tuens et al ip̃o pr̃e beluinã feritatem
nõie ardent̾ amaret ⁊ ille stuprõ
saret exquisita mulieliri u̾sut
sp̃em agens admiteret equũ¬

Expanded text:
biculariis suis quatuor milites audientes, de verbo audito sic dicentis votum conceperunt, certissime jam arbitrantes gratissimum se in hoc regi praestituros obsequium si archipraesulem interficerent: et ita conjuraverunt in archipraesulis necem. dus, nullius, sicut asseverabant, sceleris metuens, et ab Urso patre belluinam feritatem nomine ardenter amaret, et ille stuprum recusaret, exquisita muliebri versutispeciem agens, admitteret equu
Abbreviated transcription (Latin):
um sicut te ip̃m. Nam quoꝵ simił
est dilectio similis est et offensio.
Sequitur. Dem̃ alio dixt. Tuuero
qͣntum debes. Qͥ ait. Centũ choros
tritici. Cadus liquidoꝵ mensura est
et chorus seminũ. Ualde timendũ
est nobis qui plenitudinẽ corꝑaliũ
bonoꝵ debemꝰ ꝓximis Debemꝰ et m̃
nõ soluimꝰ. Sebemꝰ tatũ et iux sol¬

Expanded text:
um sicut teipsum . Nam quorum similis um sicut teipsum . Nam quorum similis est dilectio, similis est et offensio. Sequitur: Deinde alii dixit: Tu vero quantum debes? Qui ait: Centum coros tritici. Cadus liquorum mensura est, et corus seminum. Valde timendum est nobis, qui plenitudinem corporalium bonorum debemus proximis: debemus, et tamen non solvimus: debemus totum, et vix
Abbreviated transcription (Latin):
debet sͥ ñ uult scribi qr dimittit᷑. Di¬
mutit qd̾ suũ ẽ relinquid qd̃ dei est.
Dehoc qd̾ sͥ debet᷑ uenia facit securũ
de eo qd̾ deo debetͣ scripto facit solli¬
cuũ. Undo sequit᷑. Duxioq illi. Accipe
cantionẽ tuã et sede cud et scribe qͥn¬
quaginta. Ac si dic̾et. Qd̃ debes mͥ di¬
muto tͥ. qd̾ debes deo cautelã assume
Et qui suꝑb stabas sede cito ⁊ humi¬
liare et qd̾ ꝑmpendebas uł obluuo¬
ne ꝓ nichilo ducebas sccire in tabu¬
lis cordis et memoria tene ut fre¬
quenter peniteas et expies donec ⁊
ipm̃ dunittatur t̾. Sede cito .i. ne
disferas de die in diem sccibe qͥn
mus remissionis et psalmus quin¬
quagelimꝰ penitentialis. Quinqua¬
ginta scribunt᷑ et quinquaginta di¬
mittunt᷑. Similis numerus similẽ
sigͣc offensionẽ in drũ et hoĩem dUn¬
de dñs dicit in ewuͦ. Diliges dnm̃ de¬
ũ tuũ ex toto corde .t et t̃. hoc pri
mũ et magnũ mandatũ. Scd̾m ã
simile est huic. Diliges ꝓpximũ tu¬

Expanded text:
betur scribi, quia dimittitur. Dimittit quod suum est, relinquit quod Dei est. De hoc quod sibi debetur, venia facit securum; de eo quod Deo debetur scripto facit sollicitum. Unde sequitur: Dixitque illi: Accipe cautionem tuam et sede cito et scribe quinquaginta; ac si diceret: Quod debes mihi, dimitto tibi; quod debes Deo cautelam assume, et qui superbus stabas, sede cito et humiliare, et quod parvipendebas vel oblivione, pro nihilo ducebas, scribe in tabulis cordis et memoria tene, ut frequenter poeniteas et expies, donec et ipsum dimittatur tibi. Sede cito, id est ne differas de die in diem. Scribe quimus remissionis, et psalmus quinquagesimus poenitentialis. Quinquaginta scribuntur et quinquaginta dimittuntur. Similis numerus similem significat offensionem in Deum et hominem. Unde Dominus dicit in Evangelio: Diliges Dominum Deum tuum eagnum mandatum. Secundum autem simile est huic: Diliges proximum tu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcꝙͥ loni possumꝰ. S ed qr õs uillici su¬
mus de uioe uillitatoĩs nr̃e debitor
diũ pars ad nos refert᷑. ut ñ solum ĩ¬
ꝓximi.Deo tam̃ totũ debemꝰ etiã id qd̾
ad ꝓxim̃ referimꝰ ut quicqͥd debemꝰ do
et corꝑalia. Spũalia ut fidem młtitiã
caritatẽ et cet̾a q̃ deo debemꝰ et ꝓximo
Corꝑalia ut aurũ argentũ trititũ et
uiuamꝰ. Quid meliꝰ ꝑ oleum possumꝰ
intellig̾e qm spũalia qd̃ rarius est ⁊¬
lenius triticea soliditate et lum̃ fo¬
uet ut cultus u̾tutũ illuminat m̃tẽ
ad intuendã ueritatẽ et p̾stat oĩbus
liquidis ut sp̃nalia corꝑalib. Iund ꝑ
triticũ nͥ corꝑalia. siquidẽ ꝑ sp̃em sepe
genꝰ intelligit᷑ U illicus ergo pͥmum
delutori loqͥtur olei. qr pͥora st̃ sp̃uali¬
a corpalib. id debet centũ cados alei
funitus sepe ponit᷑ ꝓ ĩfinito. Debet gͦ
dñb centũ cados olei qͥ debet deo per¬
fectionẽ sp̃uał boni. S multũ ꝑtin¬

Expanded text:
quidquid boni possumus. Sed quia omnes villici sumus, de jure villicationis nostrae debitorum Domini pars ad nos refertur, ut non solum inproximi. Deo tamen totum debemus etiam id quod ad proximum referimus, ut quidquid debemus, Deo et corporalia. Spiritualia, ut, fidem, justitiam, charitatem, etc., quae Deo debemus, et proximo; corporalia, ut aurum, argentum, triticum, juvamus. Quid melius per oleum possumus intelligere quam spiritualia, quod rarius est et lenius triticea soliditate, et lumen fovet, id est, cujus virtus illuminat mentem ad intuendam veritatem, et praestat omnibus liquidis, ut spiritualia corporalibus. Quid per triticum, nisi corporalia? Si quidem per speciem saepe genus subintelligitur. Villicus ergo primum debitori loquitur olei, quia priora sunt spiritualia corporalibus; qui debet centum cados olei,ponitur pro infinito. Debet ergo domino centum cados olei, qui debet Deo perfectionem spiritualis boni. Sed multum pertin
Abbreviated transcription (Latin):
Et iñ reddẽ de st̾ cito ĩmo ꝓiciende nͨ
malefcõr innueniat᷑ in malo oꝑe ꝑse¬
uerare. Ut cñ defec̾itis recipnant uos
in et̾na tab̾nacula. Exponit hic qd
dix̾at recipiant uos ĩ comos suas
sideant qs forsitan nõ possidebũit. s cã
qd̃ scilic cã suit sius bñfcorib pissi¬
dendi. In sucis gͦ domos ñ recipiñt
qñ in et̾nas mansiones nos c̃e faciũt
Suas .n. reputamꝰ quas ñ nͥ ꝑ eos
accipimꝰ. Quas nob̾ qiͣ retribuunt
accepert̃ ip̃raliũ et̾noꝵ retributores
existunt ꝑ eũ qͥ ꝓ eis ip̃is reddidit qd

Expanded text:
ciendae, ne malefactor inveniatur in male coepto perseverare. Ut cum defeceritis recipiant vos in aeterna tabernacula. Exponit hic quod dixerat recipiant me in domos suas.sideant, quas forsitan non possidebunt, sed causa, quia scilicet causa sint suis benefactoribus possidendi. In suas ergo domos vos recipiunt, quando in aeternas mansiones nos esse faciunt. Suas enim reputamus, quas nonnisi per eos accipimus; quas nobis quasi retribuunt acceperunt temporalium, aeternorum retributores existunt, per eum qui pro ipsis reddit quod
Abbreviated transcription (Latin):
pa mĩe conclusit sermonẽ qm nouit
apud hoĩes difficiliorẽ et ad eã nos
enixius hortat᷑ in fine ad quã uidet
nos difficiliꝰ inclinari qr melior est
sinis or̃ois qm pͥncipiũ. Catiamꝰ gͦ
de diuitiis iniquitatis amitos pau¬
perib eas distribuendo ⁊ debitorib ⁊
hiis qui eas abstulert̃ dimittendo.
S qr inquitatis diuitie alie pat̾na
possident᷑ successiõe. alie iusto ꝯquitũ¬
tur labore alie usupantͣ ex scelere
ł impietate de his certe amiti nõ si¬
unt q̃ de scełe uel impietate uenĩt
nec putet qͥsqͣm ex his adiutores q̃pe¬
re salutis qͣm m̾cimonio coriosit ĩ¬
pietatis. Scriptũ est enĩ hostie ĩpnoꝵ
ab hominabiles qr offerunt᷑ ex scele̾ ⁊
i̾molantis ex iniquo oblatio est ma

Expanded text:
ae concludit sermonem quam novit apud homines difficiliorem; et ad eam nos enixius hortatur in fine ad quam videt nos difficilius inclinari, quia melior est finis orationis quam principium . Faciamus ergo de divitiis iniquitatis amicos, pauperibus eas distribuendo, et debitoribus et his qui eas abstulerunt dimittendo. Sed quia iniquitatis divitiae aliae paterna possidentur successione, aliae justo conquiruntur labore, aliae usurpantur ex scelere vel impietate, de his certe amici non fiunt quae de scelere vel impietate veniunt. Nec putet quisquam ex his adjutores quaerere salutis, quas ex mercimonio corrasit iniquitatis. Scriptum est enim: Hostiae impiorum abominabiles, quae offeruntur ex scelere . Et immolant
Abbreviated transcription (Latin):
et scribe octoginta. Qł .n. de centũ
siribit octoginta. qͥntã ꝑtẽ dimittit
Na de corꝑalib hoc debetur ꝓxĩo
qd̃ qͥnq corꝑis sensus exigunt. hoc
octonariũ relinquit᷑. Rapuisti me¬
cũ abstulisti p̾stitũ negasti cõmẽ
adhuc eges uenia diuine gr̃e sicͥ¬

Expanded text:
de centum scribit octoginta, quintam partem dimittit, quia de corporalibus hoc debetur proximo quod quinque corporis sensus exigunt; hoc octonarium relinquitur. Rapuisti meum, abstulisti praestitum, negasti commendadhuc eges venia divinae gratiae; si q
Abbreviated transcription (Latin):
narii gr̃am. Et laudauit dñs
cũ im̾iquitatis qr pruderã fecissẽt
ra res. Malus est ullicus ⁊ lauder
Male dispensauit ⁊ ꝑtit᷑. Nõ emenda¬
uit qd fecit ⁊ indulget᷑. Uere prudẽt᷑
egit qr dimisit pauca ut reciꝑet mag¬
na dimisit tp̃ralia ut et̾na ꝑcipiat
audierat erum. Dimittite et dimit¬
d .n. Uere prudent̃ egit qͥ dm̃ molitur
face debitorẽ suũ. ut exigat ab eo de¬
bitã remissionẽ qr remisit Prudent᷑
egit qr cui erat obnoxiꝰ ip̃m sibi fat̃
obnoxiũ et quẽ h̾ebat durũ exactorẽ
nunc ht pium debitorẽ ut fiducialit̾¬
dicat. Dimitte qr dimisi. Redde qmͣ de¬
bes ueniã. qr ego dediueniã. Mͥa filii
hꝰ scli prudentiores stͥ filiis lucis in
gñat̃one sus. Elii lutis laborant ⁊
uix merent᷑ p̾ciũ. Currũt et uix ad
brauiũ ꝑueniunt ꝑturiunt et̾ iix e¬
uadunt. Filii scłi post fraudes et ille¬
cebras et alicitos mores solũmodo
dittũt et deui debitorẽ tenent.

Expanded text:
onarii gratiam. Et laudavit dominus villicum iniquitatis quia prudenter fecisset. Mira res; malus est villicus et laudatur; male dispensavit et parcitur; non emendavit quod fecit, et indulgetur. Verum prudenter egit, quia dimisit pauca, ut reciperet plura; dimisit temporalia, ut aeterna percipiat. Audierat enim: Dimittite et dimit. Vere prudenter egit qui Deum molitur facere debitorem suum, ut exigat ab eo debitam remissionem, quia remisit. Prudenter egit, quia cui erat obnoxius, ipsum sibi facit obnoxium: et quem habebat durum exactorem, nunc dicat: Dimitte, quia dimisi; redde quam debes veniam, quia ego dedi veniam. Quia filii hujus saeculi prudentiores sunt filiis lucis in generationevix merentur pretium; currunt, et vix ad bravium perveniunt; parturiunt, et vix evadunt. Filii saeculi post fraudes et illecebras ac illicitos mores, solummodo dimittunt, et Deum debitorem tenent;
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dicare erulesco scio quid faciam ut
cũ amotus fu̾o auillicatõe recipĩat me
in domos suos. Salubre consiliũ reppe¬
rit ad finẽ qui male dissipauit uillica¬
nonẽ scilicet ut daret panca recepturꝰ
plura ⁊ reciꝑat᷑ in domos alioꝵ cui ꝓ¬
pria deficieliãt. Conuocate itaq singu¬
lis debitorib dñi sui dicebat prrimo
Quantũ debes dño meo. at ille dixit

Expanded text:
 Scio quid faciam, ut cum amotus fuero a villicatione, recipiant me in domos suas. Salubre consilium reperit ad finem qui male dispensavit villicationem, scilicet ut daret pauca, recepturus plura, et reciperetur in domos aliorum, cui propria deficiebant. Convocatis itaque singulis debitoribus Domini sui, dicebat primo: Quantum debes Domino meo? At ille
Abbreviated transcription (Latin):
est dictũ ne forte ñ sufficiat nob̃ ⁊ nob̾
ite potiꝰ ad uendẽtes ⁊ emĩte uob̾ Est m̃di¬
catõ bona est mdicatõ mala. mendicatio
bona hic ħ .n. bñ m̾̃dicamꝰ a doctorib sapi¬
entiã ⁊ doctrinã a scĩs mendicamꝰ in le¬
tamĩs ut orent ꝑ nob̾. In alia uita mẽ¬
dicato erubescenda. ¶s ñ. ñ erubescat
dic̾e date nob̾ de oleo ur̃o qr lampadeᷤ
ur̃e extingunt᷑. Ideo m̃ditare erubesco
uere m̾dicatio etubescenda uͥ nichil re¬
cuperat᷑ ⁊ egestas cñti bonoꝵ ꝑpetua co¬
mitat᷑ Ĩ deo m̃dicare etubesco ¶bi. ñ pro¬
dest alieni boni m̾dicatio uͥ deficit õe
bmũ suũ nec pt̃ ab illo quisqmͣ expecta¬
re qd̃ ip̃e nõ meruit cũ unicuq iux sua

Expanded text:
e forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis . Est mendicatio bona, est mendicatio mala. Mendicatio bona hic. Hic bene mendicamus, a doctoribus sapientiam et doctrinam; a sanctis mendicamus in litaniis, ut orent pro nobis. In alia vita mendicatio erubescenda. Quis enim non erubescat dicere: date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur . Ideo mendicare erubesco. Vere mendicatio erubescenda, ubi nihil recuperatur, et egestas omnium bonorum perpetua comitatur. Ideo mendicare erubesco. Ibi non prodest alieni boni mendicatio, ubi defecit omne bonum suum, nec potest ab alio quisquam exspectare, quod ipse non meruit, cum unicu