comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nebris constitutũ. ita ꝑterruit. ut pucarem
me gladiis ab eo ꝓtinꝰ iugulari
Unc post paululum desperanci michi
beatus gregorius comitante secum
dextror sum reuerende memorie. pp̃. nicholao
sinistrorsum u̾o sicut michi uidebat᷑ petro
dyacono: multo lumine clarificatus appa¬
rut dicens: Modice fidei quare dubitasti:
Sui ego. dun priori pauore ꝑcusus respond̾e
nõ possem. beni uolus michi pat̾ nicholaus
lacentem adusariũ post cortinam que tũc
meũ lectulũ circũdabat. digito monstrans
ait. Quia hic ĩuidus luc̾ne ip̃us flãmas
qͣntu in se fuit. extinxit: Mox gregorius ma¬
num dyaconi qua magnami facem tenere
uidebatur a rripiens: eiusq Rlãma os faciem¬
q pecul aucio exurens. ad instar echiopis
de uigrauic Qua exustione ab ore peculau¬
tis ꝑuissima santilla descendens: candentez
trinicã dicto ciciꝯ cõflagrauit Sic q nigerri¬
mus totus apparuit: Sũq dyaconus dic̃et.

Expanded text:
nebris constitutum ita perterruit, ut putarem nebris constitutum ita perterruit, ut putarem me gladiis ab eo protinus jugulari. Cum post paululum desperanti mihi beatus Gregorius, comitante secum dextrorsum reverendae memoriae papa 187 Nicolao, sinistrorsum vero, sicut mihi videbatur, Petro suo diacono, multo lumine clarificatus apparuit, dicens: Modicae fidei, quare dubitasti? Cui dum ego priori pavore perculsus respondere non possem, benevolus mihi pater Nicolaus latentem adversarium post cortinam, quae tunc meum lectulum circumdabat, digito manifestans: quia, inquit, hic invidus lucernae ipsius flammas quantum in se fuit exstinxit. Mox Gregorius manum diaconi, qua magnam facem tenere videbatur, arripiens, ejusque flammis os faciemque petulantis exurens, ad instar Aethiopis denigravit. Qua exustione ab ore petulantis parvissima scintilla descendens, candentem tunicam dicto citius conflagravit; sicque nigerrimus totus apparuit. Cumque diaconus diceret
Abbreviated transcription (Latin):
librum claudere gestiebam: nocte qua
dince resurrectonis dies ren̾abilis lucescebat
ĩsompnis describens quidam ss̃ esigie cui̾dã
uet̾is insidiatoris palani sidendum se p̾buit
et candidissima cuuica simł ꝙ teniussina cuiꝰ
nimirũ raritate nigredo ss̃ tenoris tunice trãs¬
parebat. sac̾ totalitꝰ in signitus. mox ppiꝰastitit
ĩ flatis buccis. risum cõtiu̾e nõ potuit. cui dũ
curilini p̾parari cegitarem. bũe sup̃ modum
cach̾manteni cõspiciens. cõpellare uitebar.
ꝙͣ obrem nec curno silentio tam petu lanter
uir officii grauioris ꝑstreperet. Ac ille ĩ quit
Quia tu scribis de mortuis quos uiuentes
scubere. qͣnto ĩ oegnitũ facie nõ aũt ĩ ccgnitũ
lectõne sine ullo liuoris uł ad ulacõnis uicio
retulissem: respondic: Tu sic̃ uideo qd̾ roluisti
fecisti At ego que fac̾e potuero: nõ cessabo
Hec dicens lucerne flãmas cui lumine
fruebar ꝓrsus exciuxit: et lichiuũ quidez
extinxisse totum nõ potuit. me camen ĩ te¬

Expanded text:
ino, claudere gestiebam, nocte qua Dominicae Resurrectionis dies venerabilis illucescebat, in somnis describens, quidam sub effigie cujusdam veteris insidiatoris palam videndum se praebuit, et candidissima tunica simulque tenuissima, cujus nimirum raritate nigredo subterioris tunicae translucebat, sacerdotaliter insignitus mox propius adstitit, et inflatis buccis risum continere non potuit. Cui dum curulem praeparare cogitarem, hunc supra modum cachinnantem conspiciens, compellare videbar quamobrem nocturno silentio tam petulanter vir officii gravioris perstreperet. At ille, quia, inquit, tu scribis de mortuis quos viventes scribere, quanto incognitum facie, non autem incognitum lectione, sine ullo livoris vel adulationis vitio retulissem, respondit: Tu, sicut video, quod voluisti fecisti; at ego quae facere potuero non cessabo. Haec dicens, lucernae flammas cujus lumine forte fruebar prorsus exstinxit; et lychnum totum quidem exstinguere non potuit; me tamen in te
Abbreviated transcription (Latin):
emendari noluerunt: Quib multa iubẽtibꝰ
per triginta et qͥnq libros extensum. in sex
codicib expleuit. quoꝵ exemplaria primo ꝑ
urbis monasceria sbdiuisit. postiemo uero.
rauẽnatis srbis ep̃o humiliter repre¬
hensus fuisset. cur pastoralis cure delitescẽ¬
do pondera sugere uir tan ydoneus uoluis¬
set: librũ iegule pastoralis cõposuit. quẽ

Expanded text:
emendari noluerunt. Quibus multa jubentibus, emendari noluerunt. Quibus multa jubentibus, per triginta et quinque libros extensum, in sex codicibus explevit. Quorum exemplaria primo per Urbis monasteria subdivisit, postremo vero eRavennatis urbis episcopo, humiliter reprehensus fuisset, cur pastoralis curae delitescendo pondera fugere vir tam idoneus voluisset, librum Regulae Pastoralis composuit: quem
Abbreviated transcription (Latin):
yspauũ ep̃m ĩ iuncta ꝓ causis fitei. Wbesigo¬
taꝵ ibi legatõ ꝑduxissec: eotem leandro
cũ frĩb tũc gregorio ad heientib ĩportunissi¬
me cõpellente. librum beati iob cepit expo¬
nere Quibꝰ coram positis priora libri sub
oculis dixit. et qr tempus paulo uacanciꝰ re¬
perit. posteriora tractando dictauit Cum q
ei spatia largiora subpet̾ent. multa augens
pauca sb̾trahens atq ita ut ĩuenca sunt nõ¬
nlla derelinquens. ea que se lequente sb̾ ceu
lis excepta fuerant per libros emendando
dictaret. quo stilo prima dixerat. sollicite a¬
tentẽs: egit ut ea que diccauerat uõ longe
a colloquentis ẜmone discreparent. quatinus
diun hoc tendit᷑. illud atrahit᷑. edita modo dis¬
similis res. nõ dissimilis formaret᷑ ꝙͣ̃uis ter¬
ciam ip̃ius operis ꝑtem ut colloquendo pre¬
tulit. pene ita de reliquit. quia dum eum fr̃es
ad alia exponenda ꝓtrahent. hanc subcilius

Expanded text:
Hispanum episcopum, injuncta pro causis fidei WisigoHispanum episcopum, injuncta pro causis fidei Wisigothorum ibi legatio perduxisset, eodem Leandrocum fratribus tunc Gregorio adhaerentibus, importunissime compellente, librum beati Job coepit exponere . Quibus coram positis priora libri sub oculis dixit; et quia tempus paulo vacantius reperit, posteriora tractando dictavit. Cumque ei spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt nonnulla derelinquens, ea quae se loquente excerpta sub oculis fuerant, per libros emendando dictaret, quo stylo prima dixerat sollicite attendens, egit ut ea quae locutus a colloquentis sermone discreparent: quatenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur. Quamvis tertiam ipsius operis partem ut colloquendo protulit, pene ita dereliquit: quia dum eum fratres 171 ad alia exponenda pertraherent, hanc subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
cõstat nimirũ quia plures libros ꝙͣ nũe hẽ¬
bancur cõposuit. qui reuera ante succensa sũt
quam edica. sicut reliqua ipsius opera que
tractandi pp̃s post libros qui nũc hentur
exposuit: a dyaconio suo usq ad penultimu
sui poncificatus ãnum extendit᷑. et licet
longobardoꝵ ꝑfidia seuiente pr ezechielis
tractatus ab expositõne libroꝵ destiterit. ab
exponendis tamen epistolis ꝙ̃ diu uiuere
potuit. nũꝙͣ omĩno cessauit. quaꝵ uidelicet
tot libros ĩ sciinio de relinquid quot annos
aduixit. unde terciũ decimũ epistolaꝵ librũ
septime indictõnis in ꝑfectũ reliquit. qm̃
ad eiustem indictõnis terminũ nõ perueĩt
Ex quorum młticudine primi adriaui pp̃e.
tp̃rib quedam epistole deciecales ꝑ sĩgulas
indictõnes excepte sũt. et ĩ duob uolumimbꝰ
ti modo decernitur congregate
illum ĩ cõstantinopolicana urte sedis
aplice responsa constringerent. et leandrum

Expanded text:
constat nimirum quia plures libros quam nunc habconstat nimirum quia plures libros quam nunc habeantur composuit. Quoruquam edita, sicut reliqua ipsius opera quae tractandi tempus quo libros qui nunc habentur exposuit, a diaconio suo usque ad penultimum sui pontificatus annum extenditur; et licet, Langobardorum perfidia saeviente, post Ezechielis tractatus, ab expositione librorum destiterit, ab exponendis tamen epistolis, quamdiu vivere potuit, numquam omnino cessavit; quarum videlicet tot libros in scrinio dereliquit, quot annos advixit. Unde quartum-decimum epistolarum librum septimae indictionis inperfectum reliquit quoniam ad ejusdem indictionis terminum non pertingit. Ex quorum multitudine primi Hadriani papae temporibus quaedam epistolae decretales per singulas indictiones excerptae sunt, et in duobus voluminibus, sicut modo cernitur, congregatae. Et illum in Constantinopolitana urbe sedis apostolicae responsa constringerent, et Leandrum,
Abbreviated transcription (Latin):
depingitur: et ꝙ expositonũ illius pars ma¬
xima que utiꝙ ab ĩuidis exusta recolit᷑. non
hetur Quar ip̃e sũmani ioh̃i sb̃dyacono rauẽ¬
ne responsali suo significare uidet᷑ int̾ cet̾a
sie describens.
Uia carissimꝰ qͦndam filius meus
Claudius aliqua me lequẽte deꝓuer¬
biis de canticis cauticoꝵ de ꝓphetis. de libris
queq regum. et de eptatico audierat. que
ego scripto tradere ꝓ ĩfirmitate nõ potui.
ip̃e ea suo sensu dictauit. ne ob liuione deꝑirẽt
ut apto cp̃re hec eadem michi ĩ ferret. ut e¬
mendatius dictarent᷑ Que cũ nuchi legis
ꝑmutatum: Unde necesse est. ut tua exꝑi¬
entia ouii excusatone acq mora cessante.
ad eiꝰ monasteriuĩ accedat. cõuenire faciat.
et cũ oñi uericate qnͣtascumq de diuersis
scupt᷑is carculas deculerit. ad mediũ dedu¬
cant. quas tu suscipe. et michi celerrime trãs¬
Qͥa uero studiosicas gregorii qui post hec fer¬

Expanded text:
depingitur, et quod expositionum illius pars madepingitur, et quod expositionum illius pars maxima, quae utique ab invidis exusta recolitur, non habetur. Quarum ipse summam Joanni, subdiacono Ravennae, responsali suo, significare videtur, inter caetera sic describens: « Quia charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum et de Heptateucho audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate non potui, ipse ea suo sensu dictavit, ne oblivione deperirent, ut apto tempore haec eadem mihi inferret, et emendatius dictarentur. Quae cum mihi legissus fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convenire fratres faciat, et sub omni veritate quantascunque de diversis 170 Scripturis chartulas detulit, ad medium deducat: quas tu suscipe, et mihi celerrime transquia studiositas Gregorii, qui post haec tri
Abbreviated transcription (Latin):
exustionẽ nichil ꝓficere. quor exemplaria di¬
uersis petentib nũdi ambitum penetrassent
subiugens ĩmane sacrilegium ẽẽ tanti prĩs
tot et cales libros exurere. suꝑ cuiꝰ capuc ip̃e
sp̃m sc̃m ĩ simulituoine colũbe tractancis fre¬
quencissime perspexissec:
tum ppłui cerneret cccasione temporis
cum ĩuidis resultare: in hoc omĩum sencẽtia
dicit᷑ ꝓuocasse. ut si qd̾ dixerat iure uiraudo
cõfirmans niori cõtinuo meruisset. ip̃i a libro¬
ium exustione desisterert: Si u̾o suꝑstes sui
manũ daret. Itaq cũ euangeliis ĩ ambone
uenerabilis leuita petrus ascendens. mox ut
gregoriane scĩtati testimoniũ prebuit: int̾
uerba uere cõfessionis sp̃m eflauit. et a dolore
mortis extraueus iuxta pirgibasim sic̃ hac¬
tenus cernitur. confessor ueritatis meruit
sepeliri Hinc est ꝙ cõ suetudiualit̾ spũs sc̃s
ĩspecie columbe suꝑ scribencis gregorii caput

Expanded text:
exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diexustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. nus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sententiam dicitur provocasse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, ipsi a librorum exustione desisterent, si vero testimonii manus daret. Itaque cum Evangeliis in ambonem venerabilis levita Petrus ascendens, mox ut Gregorianae sanctitati testimonium praebuit, inter verba verae confessionis spiritum efflavit, et a dolore mortis extraneus juxta pyrgi basim, sicut hactenus cernitur, confessor veritatis meruit sepeliri. 70. Hinc est quod consuetudinaliter Spiritus sanctus in specie columbae super scribentis Gregorii caput
Abbreviated transcription (Latin):
sepultum fuit in extrema porticu basilice btĩ
petri apłi aute secretariũ tũc antiquissimũ.
quo uidelicet. leo. simplicius. gelasius atq
ti. sius hactenus epichafiis predicant᷑: Demũ¬
hni btissimi gregorii uenerabile corpus agre
lum secretarium cõstructis absidib sicuti mo¬
do cernitur. et sub altare sui noĩs collccatum
qnͣto eius ãiu̾saria solẽnitas cũctis certatim
ꝑ noctantib uenatõne gracissima celebratur.¬
rio. behementissiia fanies eodem ã no
ĩcubuit. et quanto patrono tũc roma carue¬
rit: licet ieꝵ in opia toto pene mũdo nõ stra¬
q mulciplicis pacriarchatus chesauri ꝑstre¬
ꝑent. deficiente ꝑ sonali materie: ad conbu¬
rentos libros eius ceperunt ꝑiter hanelarez
Quoꝵ dum quosdam iam cõbussissent. et reli¬
quos uellent exurere: petius dyaconꝰ famili¬
arissimꝰ eius cũ quo quatuor dyalogoꝵ libros
dispucauerat traditur uehementiꝰ obstitisse.
dicens. ad oblitaudam eins menoriã libroꝵ

Expanded text:
pus in extrema porticu basilicae beati Petri apostoli ante secretarium tunc antiquissimum, quo videlicet Leo, Simplicius, Gelasius, atquti, suis hactenus epitaphiis praedicantur, seputissimi Gregorii venerabile corpus, a Grnte novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebraturcto, vehementissima fames eodem anno incubuit: et quanto patrono tunc Roma caruit, licet rerum inopia toto pene mundo monstraque multiplicis patriarchatus thesauri perstreperent, deficiente personali materie, ad comburendos libros ejus coeperunt pariter anhelare. Quorum dum quosdam jam combussissent, ac reliquos vellent exurere, Petrus Diaconus familiarissimus ejus, cum quo quatuor Dialogorum libros disputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum
Abbreviated transcription (Latin):
uitur. ut cum paulo uiro distissimo fatear.
semꝑ accipiet ĩ crementii Quia ip̃us siue
tunt᷑. uł ꝙ boni qui ꝙ ip̃ius ꝑ suasionib ĩ fla¬
mauti. celestem patriam desid̾ant̾ ĩ quirãt.

Expanded text:
vitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, vitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, semper accipiet incrementum: quia ipsius sine tuntur, vel quod boni quique ejus suasionibus inflammati, coelestem patriam
Abbreviated transcription (Latin):
transmitti uob̾ codicem uoliustis ur̃o omino
studio congaudemꝰ. Quoniam illi rei eminẽ¬
tiam ur̃am studere cõspicimꝰ: que nec totum
foras uos exire ꝑnuctat. et ad cor iterũ scłari¬
bus curis disꝑsos recolligat: Sed si delitioso
cupicis pabulo saginari: beati augustini cõ¬
patriote urĩ opuscula legite. et ad cõꝑaconem
similagiuis illiꝰ. nostrũ furfurẽ nõ queratis:¬
Pret̾ea audio. ꝙ aliqua de his que se̾p¬
sisse me memini. frac̾nitas ur̃a ad mensai
suaui coraui extraneis legi faciat. qd̾ michi
nõ uitet᷑ esse faciendũ. qr hoc qd̾ uos ꝓ carita¬
te facitis. possum quidẽ ĩ qͣncũ ad me ẽ. bane
glorie depucare. Ideo q corã ex̃neis antiquoꝵ
dicta legite: ex quoꝵ aueͬte ua leant qui au di¬
unt informari¬
adminiculante deo t̾minũ faciõ ⁊ re¬
liqua eiꝰdem prĩs gregorii inracula post me
tectorib memoranda relinquo cuiꝰ nimiru
uen̾abile meritũ quousq mũdi huiꝰ orbita uol¬

Expanded text:
transmitti vobis codicem voluistis, de vestro omnino studio gaudemus: quoniam illi rei eminentiam vestram studere conspicimus, quae nec totos foras vos exire permittat, et ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini patriotae vestri opuscula legite, et ad comparationem siliginis illius nostrum furfurem non quaeratisPraeterea audio quod aliqua de his quae scripsisse me memini fraternitas vestra ad mensam suam coram extraneis legi faciat. Quod mihi non videtur esse faciendum, quia hoc quod vos pro charitate facitis, possunt quidam, quantum ad me est, vanae gloriae deputare. Ideoque coram extraneis antiquorum dicta legite, ex quorum auctoritate valeant qui audiant reformariadminiculante Domino, terminum facio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimirum venerabile meritum quousque mundi hujus orbita vol
Abbreviated transcription (Latin):
aĩadũ sione cepit stantib elamare dicens:
Recedite. recedite: ih̃s uenit C unq ĩ eum ĩ¬
tenderet quem uidebat: sc̃a illa auima earne
soluta est. tauca q subito fragrautia uuri o¬
doris asꝑsa est. ut ip̃a quoq suauitas cunctis
ostend̾e̾t illic auctorem sua uitatis uenisse:
tuoꝵ ad lauandum eẽt nudatum.
longe orõnis usu ĩ cubitis eius et genib ea¬
meloꝵ more ĩ uenca est obduraca cutis ex¬
creuisse. et ꝙ uiuens eius spiritus egerit.
mortua caro testabatur: Hec aut gesta sũt
ante nacalis dũi dieni Quo transacto: mox
emiliane sorori sue ꝑuisionem ĩ nocte ap¬

Expanded text:
ens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. tuorum 103 ad lavandum esset nudatum, longae orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, mortua caro testabatur. Haec autem gesta sunt ante Dominici natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visitationem noct
Abbreviated transcription (Latin):
amirta mea uirtute orõnis continue afflic¬
tonis scudiose ab sciuentie singubaris gra¬
uitate. uite uen abius in houore. et culmiue
scĩtatis ex cre uerat:
te mee attauus meus felix hiꝰ romaue
sionem ppetue claricatis ostendit dicens.
Ueni. qr ni hac te lucis mansione suscipioz
Que subsequenti mox febre correpta. ad di¬
em ꝑ uenit excremũ. Et sicut nobilibꝰ fe¬
minis uirisq moriencib nulti ꝯueĩunt.
qui eoꝵ ꝓximos consolent᷑ eadem hora esꝰ
exitum prescolantes uiri et femine lectulũ

Expanded text:
ute orationis continuae, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis, in honore et culmine sanctitatis excreverat, sionem atavus meus Felix, hujus Romanae sionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitum praestolantes viri ac feminae lectulum
Abbreviated transcription (Latin):
E inde dum ad huc gregorius ad lo¬
quendũ uoce flatuꝙ sufficeret. per
staciones discurrens: uignici omelias euã¬
gelii diu̾so tp̃re coram ppło de clamauit: Ke¬
liquas u̾o eiusdem numeri dictauit quidem:
S lacescente stomacho langore cõcinuo aliis
tei mandauit:
Uniꝙ a sus familiarib ut aliqua de
miraculis prm̃ descuberet gregoruis
enixiꝰ irgaret᷑. maxiiiano syracusano Ep̃o
scripsit diceus: Fratres mei qui mecũ fami¬
liarit uiuũt: oĩmode me cõpellunt a liqua de
miraculis pacrum que ĩ ycalia fr̃a audiuiniꝰ
sub breuicate describere. ad quaui reui sola

Expanded text:
i, dum adhuc Gregorius ad loquendum voce statuque sibi sufficeret, per stationes discurrens, viginti homilias Evangelii diverso tempore coram populo declamavit; reliquas vero sed lassescente stomacho, languore continuo aliis ti mandavit. 75. Cumque a suis familiaribus ut aliqua de miraculis patrum describeret Gregorius enixius rogaretur, Maximiano, Syracusano episcopo, scripsit, dicens: « Fratres mei, qui mecum familiariter vivunt, omni modo me compellunt aliqua de miraculis Patrum quae in Italia facta audivimus sub brevitate describere. Ad quam rem solatio
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝙ metũ sibi aꝑiise uiuentib exigũt qĩ
nõ hoĩbus sed aĩalib dnautur Quia uidel
ex qua ꝑte bestiales sunt sbditi: ex ea debent
etiam formidini sbiacere sb̃stiati Sed plerũq
rector eo ip̃o quo ceceris preminet. elatõne
ccgitatõnis ĩ tumescit Et dum ad usũ cũe¬
ta sb̃iacent. dũ ad uotũ uelociter iussa ꝯplen¬
tur. dum onĩs subdici si qua bene gesta sunt
reprobare debuerant. seductus abhus q̃ ĩ fra
se petunt supse amuius collit᷑. Et ifira post¬

Expanded text:
entibus exigunt, quasi entibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, iam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum fo
Abbreviated transcription (Latin):
dicator egregius dicat. ꝙͣ diu quidem sũ gen¬
tium apłs nusterium meũ honorificabo: qui
rursus ait Ffacti sumus paruuli ĩ medio fes¬
trum exemplum ꝓculdubio nob̾ sequentib
ostendit: uthumilitatem teneamꝰ ĩ mente ⁊
tanien ordinis nr̃i dignitatem ẜuemiꝰ ĩ honore
quatinꝯ nec ĩ nob̾ humilitas tumida. nec e¬
rectõ sit superba¬
dem enlogio pacriarche alexandrmo sen¬
beus ait: Gransacdo anno suauissima scĩ¬
tatis uestre scripta suscepi: Quib ꝓ egritu¬
diius mee nimietate respondere nũc usq nõ
ualuiz Ecce eñ iam bienium pene expletur
ꝙ lectulo tenor. tantis ꝙ podagre doloribꝰ uel¬
le timeri. et tamen ne cesse est. ut rectores a
sb̾dicis cimeantur. qndo ab eis deũ nĩme ti¬
meri dep̾hendunt: Ut humana saltem forim¬
diue peccare metuant: qui diunia uditia uõ
formidant. Nequaquam tamen ppositi ex hec¬
supbiunt: que sito cinore ĩ quo nõ solũ suam
głiani sed subiectoꝵ iusticiam querũt: In eo¬

Expanded text:
dicator egregius dicat: Quandiu quidem sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo , qui rursus alias dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum : exemplum procul dubio nobis sequentibus ostendit, ut et humilitatem teneamus in mente, et tamen ordinis nostri dignitatem servemus in honore: quatenus nec in nobis humilitas timida, nec erectio sit superbaem Eulogio, patriarchae Alexandrino: « Transacto anno suavissima sanctitatis vestrae scripta suscepi, quibus pro aegritudinis meae nimietate respondere nunc usque non valui. Ecce enim jam biennium pene expletur quo lectulo teneor, tantisque podagrae doloribule timeri; et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timore superbiant, in qle timeri; et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime ti
Abbreviated transcription (Latin):
neq ida lentus ut recedat: neq ita nimiꝰ ut
interficiac Unde fitut qui cotidie ĩ morte
sum: cotidie repellar a morte: Nec mirũ qr
peccator grauis cali corruptonis carcere
diu detineor in clusus Uude cõpellor excla¬
or̃o sue michi inc̾ressionis adiutoriũ p̾beat
me q a peccati et corruptõnis pond̾e liberũ
reddat. ĩ illa ꝙͣ bene nosti lib̾tate filioꝵ dei.¬

Expanded text:
neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut interficiat. Unde fit ut qui quotidie in morte sum, quotidie repellar a morte. Nec mirum, quia peccator gravis talis corruptionis carcere diu teneor inclusus. Unde compellor exclaatio suae mihi intercessionis adjutorium praebeat, meque a peccati et corruptionis pondere liberum reddat in illam quam bene nostis libertatem glori
Abbreviated transcription (Latin):
E d hauc discretõnem pleniꝰ agnostimꝰ.
si pastoris primi exempla ceneanius:
tenens a bene agente coruelio. et sese ei huinz¬
Sed cũ ananie et saphue culpam repit. mox
qñta potentia suꝑ cet̾os excreuisset ostendic
contra pcc̃a recoluit. ꝙ honore sibi uehement̾
ĩpenso coraui bene agentib frĩb nõ agnouit:
Illic quippe cõmunione equalicatis meruit scĩ¬
tas actõnis: hic zelus ulcõnis ius apenut po¬
testatis: et paulo post subdit᷑ S cũ delĩ quẽtes
sb̾ditos p̾posici corrigunt: restat necesse est. ut
sollicite attendãt quatinꝰ ꝑ discipliue debitũ
culpas quidem iuire potestatis feriant. Sed ꝑ
humilitatis eustodiam equales se ip̃is fr̃ĩb
qui corngunt᷑ agnoseantz¬
trumi spaciũ surgere ualeam missaꝵ sollẽp¬
nia celebrare. Mox aũt cum graui depellor
merore de cũbere. ut cruciatũ meũ possim ge¬
mitu int̾nmpente colerare Qui dolor int̾¬
dum mchi lencus est int̾ duu nimiꝰ. Sed

Expanded text:
ed hanc discretionem plenius agnoscimus, si pastoris primi exempla cernamus. Pe principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiSed, cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit contra peccata recoluit; quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic quippe communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus operuit potestatis. » Et paulo post: « Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscanttrium spatium surgere valeam missarum solemnia celebrare. Mox autem cum gravi pellor dolore decumbere, ut cruciatum meum possim interrumpente gemitu tolerare. Qui dolor interdum mihi lentus est, interdum nimius. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Mulcũ iam tp̃s est. ꝙ surgere de lecco
nõ ualeo: Nam modo podagre dolor cruciat
modo nescio quis ĩ toto corpore eũ dolore se
ignis expandit: Et fit plerũq. ut uno ĩme
ꝙ deficiat Quancis aũt aliis necessicatib
extra hec que pretuli ĩ firmitatis afficiar: e¬
numierare nõ baleo. Seo breuit dico. quia
sic me infectio noxi hunioris ĩbibit: ut ui¬
uere michi pena sit. et mortem de sideranter
expectem. quam geuntib meis solam ẽẽ cre
to remedium: Proinde frat̾ scĩssime diuine
ꝓ me pietatis miẜicordiam de p̾care. uc pcussio¬
nis sue erga me flagella ꝓpitiꝰ nuitiget et pa¬
cientiam tolerandi concedat. ne nimio quod

Expanded text:
m jam tempus est quod surgere de lectulo non valeo. Nam modo 1116 me podagrae dolor cruciat, modo nescio quis in toto corpore cum dolore se ignis expandit; et fit plerumque ut uno in mesque deficiat. Quantis autem aliis necessitatibus extra haec quae retuli infirmitatis afficiar, enumerare non valeo. Sed breviter dico quia sic me infectio noxii humoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter exspectem, quam gemitibus meis solam esse credo posse remedium. Proinde, frater sanctissime, divinae pro me pietatis misericordiam deprecare, ut percussionis suae erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, ne nimio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
memorie uestre intuli. ꝑfecte retinere uolu¬
isse. naui dixi nec michi bos. nec cuiꝙͣ alteri
tale aliquid scribere debere: Et ecce ĩ p̾facõne
epistole quaui ad me ip̃m qui ꝓhibi direxis¬
tis: suꝑbe appellatõnis uerbum uni iͥ salem
me pͣm dicentes ĩprimere curastis: Q uod
peto dulcissima michi scĩtas uestra ultra
nõ faciat. qr bobis subtrabitur: qd̾ alteri plus
quan rõ exigit prebetur:.
Go eñi nõ sbis quero ꝓsperari. Sed
morib: Nec honorem ẽẽ deputo: in
quo fres meos bonorem suũ pertere cognos¬
co: Meus nanq houor est: honor uniu̾salis
ecł̾ie: Meus houor est: fratrũ meor solidus
uigor: Sunc ergo uere honoratus sumi: cum
singulis quibusq houor debitus nõ negat᷑:
negat se hec ẽẽ quod me fatet᷑ uni u̾sũ: Sed
absit hec: Recedant uerba que uanitatem
sc̃a calcedonensi synoto. atq post a sb̾seꝙͣ̃ tibꝰ
pr̃ibꝰ. hoc de cessoribus meis oblatum: scĩ

Expanded text:
memoriae vestrae intuli, perfecte retinere volumemoriae vestrae intuli, perfecte retinere voluisse. Nam dixi, nec mihi vos, nec cuiquam alteri tale aliquid scribere debere; et ecce in praefatione epistolae quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universme Papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi sanctitas vestra ultra non faciat, quia vobis subtrahitur, quod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus, nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognosco. Meus namque honor est honor universalis ecclesiae, meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, quum singulis quibusque honor debitus non negatur. negat se hoc esse, quod me fatetur universum. Sed absit hoc, recedant verba, quae vanitatem sancta Chalcedonensi synodo, atque post a subsequentibus Patribus hoc decessoribus meis oblatum vestra
Abbreviated transcription (Latin):
multi tergiuersaconib recusabat: uixta eius¬
dem prĩs ꝓphetiam. iuditia diii suꝑse digilare¬
cognoscens: post nõ multi tp̃ris spaciũ subica
morte defungitur. et cuiꝰ ambitõsam supbia
cotus caꝑe mũdus uix pot̾at. ĩ uniꝰ sepulcri
angustia facile collecatur: Post huiꝰ paula
rius laboraret: ip̃e tam din poncificacus sui
auctoritatib resticit. quo usq pestem uniu̾sa¬
lis noĩs ab ip̃is eciam subdolis adulacorum
labiis penitus abstulisset Qua ꝓpt̾ enlegio
pacriarche alexandriuo pꝰ aliq̃ seribens aic
Ndicare uestra beacitudo stuouit. iani se
quib daui nõ scribere supba uccabula.
que ex banitatis radice ꝓdierunt: et michi lo¬
quitur dicens sicut ussistis: Quod u̾bum
iussionis peto a meo auditu remouete: quia
scio qui sum. et qui estis: Lcco eñĩ michi fr̃es
estis: morib pres. Non ergo uissi. sed que
ucilia insa sũt indicare curani: Non tamen
ĩuenio uestrani beacicudinem hoe ip̃m qd̃

Expanded text:
rgiversationibus recusabat, juxta ejusdem Patris prophetiam judicia Domini super se vigilarecognoscens, post non multi temporis spatium subita morte defungitur; et cujus ambitiosam superbiam totus capere mundus vix poterat, in unius sepulcri angustia facile collocatur. Post cujus paulatrius laboraret, ipse tandiu pontificatus sui auctoritatibus restitit, quousque pestem universalis nominis ab ipsis etiam subdolis adulatorum labiis penitus abstulisset. Quapropter Eulogio, patriarchae Alexandrino, post aliqua scribens, ait: « Indicare vestra beatitudo studuit, jam se quibusdam non scribere superba vocabula, quae ex vanitatis radice prodierunt; et mihi loquitur, dicens: Sicut jussistis. Quod verbum jussionis, peto, a meo auditu removete: quia scio, qui sum, qui estis. Loco enim mihi fratres estis, moribus patres. Non ergo jussi, sed quae utilia sunt, indicare curavi. Non tamen invenio vestram beatitudinem hoc ipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq traianꝰ si sanꝰ reu̾t̾et᷑ ap̃lio hũc se iudi¬
cat᷑u ꝑ oĩa respõderet: uidua dixit Si tu in
p̾lio mortuus fu̾is qͥs mͥ insticiã p̾stabit:
Traianꝰ dixit. Ille qͥ pꝰ me ĩꝑabit. Uidua dixit
Et tibi qͥd ꝓderit. si al t̾ mͥ uisticiam fecerit:
Traianus respondit. Utiq michi: Et
uidua inquit. Nõne melius cibi est. ut tu
michi iusticiaui facias. et ꝓ hec mercedem
cuam recipias. ꝙͣ alteri hauc transnuctas:
Tũc craianus racone parit̾ pietateq cõmo
tus: te equo descendit. nec aute discessit. ꝙͣ
iudicium uidue ꝑsemet ip̃m ĩiuinens pro¬
fligaret: Huiꝰ ergo mansuetudine iudicis
asserunt gregorium recordatũ. ad scĩpetri
apłi basilicam puenisse. ibiq tam diu suꝑ
errore tam clementissun principis deflens
se. quousq responsũ sequenti nccte accepiss.
se ꝓ traiano fuisse exauditũ. tancũ ut ꝑ ulło¬

Expanded text:
Cumque Trajanus, si sanus reverteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajantus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi prse, quousque responsum sequenti nocte accepisset se pro Traiano fuisse exauditum eruta
Abbreviated transcription (Latin):
Ec est gregoru de refutatc̃e noĩs
uniuersalis. plena rõnis humi¬
tatisq sententia Qui uidelioet
contra suꝑbos prutent̾ uci nou̾at
serpentis astucia. et a columbe simplicitate eir¬
ca hunles minime recedebat. qua ꝓpt̾ sue tẽ¬
gͣnis qd̾ uestra fracernitas scribit. hoc post po¬
sita dubicatõne teneat: qr sicut nr̃a defendi¬
mus. ita singulis quibꝰq ecłis sua iura ser¬
uamꝰ: Nec cuilibet fauente gr̃a ultra quam
meret᷑ ĩpertior: nec ulli qd̾ sui uiris est ambi¬
tu stumulande derego. sed fres meos honora¬
re ꝑ omĩa cupio. Sic q studeo honore singłos
subuehi. dum modo non sit ꝙalceri uire ab
altero possit opponiz.

Expanded text:
ec est Gregorii, de refutatione nominis universalis, plena rationis humilitatisque sententia. Qui videlicet contra superbos prudenter uti noverat serpentis astutia, et a columbae simplicitate circa humiles minime recedebat. Quapropter suae temgiis quod vestra fraternitas scribit, hoc, postposita dubitatione, teneat, qui sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua iura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur impertior, nec ulli hoc quod sui iuris est, ambitu stimulante, derogabo, set fratres meos per omnia honorare cupio, sicque studeo honore singulos subvei, dummodo non sit quod alteri || iure ab altero possit opponi.
Abbreviated transcription (Latin):
eo tp̃re quo passi sunt. ex oriente quidã¬
fideles uenerunt qui eor corpora si eut ciuium
sc̃oꝵ repeterent Que dum ducca usq ad scd̾
urbis nuliarium ĩ lcco qui dicicͣ eathacũ¬
bas collccata sunt: cul ea ex inde leuare omĩs
eoꝵ multitudo cõueniens interet᷑ ita eos
uis tonituri et fulgoris terruit ac dispsit. ut
talia denuo nullatenus temptare p̾sument
Tunc aũt exeuntes romaui scoꝵ corpora qͥ
hee ex dũi pietate meruere leu auerunc: et in
locis quib nũc sunt condita posuerunt. Oes
ergo serenissima dña taui temeiarius possit
existere. ut hec sciens eor corpora non dico
tangere. sed uł aliquatenꝯ presumat ĩspice:¬

Expanded text:
eo tempore quo passi sunt, ex Oriente fideles venerunt, qui eorum corpora, sicut civium suorum repeterent, quae ducta usque ad secundum urbis milliarium, in loco qui dicitur Catacumbas, collocata sunt. Sed dum ea exinde levare omnis eorum multitudo conveniens niteretur, ita eos vis tonitrui atque fulguris terruit ac disptalia denuo nullatenus attentare praesumerent. Tunc autem exeuntes Romani eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis ergo, serenissima domina, tam temerarius possit existere, ut haec sciens, eorum corpora non dico tangere, sed vel aliquatenus praesumat inspice
Abbreviated transcription (Latin):
istud blasfemie. ĩ quo oĩum sacerdotum
honor adimit᷑. diu ab uno sibi dementer
fici oblatum est. sed nillus eoꝵ unꝙͣ ic
noĩe singularitatis uti cõsensit. ue dum
priuatim aliquid darec᷑ uni. honore debi

Expanded text:
illud blasphemiae, in quo omnium sacerdotum honor adimitur, dum ab uno sibi dementer fici oblatum est; sed nullus eorum unquam hoc singularitatis nomine uti consensit, ne dum privatim aliquid daretur un
Abbreviated transcription (Latin):
faciam: Quam uisionen mox molestia
corporis secuta est. At ꝙ ita ut de̾ui fuerat.
ante dũce apparitõnis diem eadeui moles¬
minacone. prii honoris mandauemt.
ne unꝙ̃ bniu̾salis ꝓ fanũ uocabulum aut
scriberent aut scriptũ suscipent. aut ubi fuis¬
set scriptum subcriberent. qr Iohes ꝯstauti¬

Expanded text:
a est. Quam visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molesrminatione proprii honoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fuisset scriptum, subscriberent. Quapropter Joa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ conscitutos uere darios emittebat Uerecũ¬
diorib uero ante ꝙͣ ip̃e cibum caperet.: ⁊ meu¬
sa sua bñdictõnis aplice ostiatini dirigere
curabat scutellam. ita ut neminem ꝓrsus
excipet miẜicordissumi beniuolentia ꝓuisoris
quem ad fidem traxerat omĩpotentis cogni¬
cio creatoris: Dũ aũt quẽdam paupeni In
pis in opia ꝑisse. ita peraliquot dies ut dicit᷑
a missaꝵ celebratõne uacando cristatus est.
tanꝙͣ si eum ꝓpriis manib quod dictu ne¬
fas est. peremissetz
scrinio huiꝰ gregorii confectum tribꝰ
charticium ꝑ grande uolunien. ĩ quo ꝯmu¬
nis sexus cũctaꝵ etatumi ac ꝓfessionũ noĩa
tam rome ꝙͣ ꝑ sub urbana uicina sue ciuita¬
tis. nec nõ longinquas maritime urbes de¬

Expanded text:
per constitutos veredarios emittebat. Verecunper constitutos veredarios emittebat. Verecundioribus vero, antequam ipse cibum caperet, a mensa sua benedictionis apostolicae ostiatim dirigere curabat scutellam, ita ut neminem prorsus exciperet misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad fidem traxerat omnipotentis cognitio Creatoris. 29. Horum dum quemdam pauperem in pis inopia periisse, ita per aliquot dies, ut dicitur, a missarum celebratione vacando, tristatus est, tanquam si eum propriis manibus, quod dictu nefas est, peremisset. scrinio hujus confectum temporibus chartaceum praegrande volumen, in quo communis sexus cunctarum aetatum ac professionum nomina tam Romae quam per suburbana civitatesve vicinas, necnon longinquas maritimas urbes de
Abbreviated transcription (Latin):
sus expauit. sibi ꝙ hũc taliter dicencẽ au¬
diuit: Ne timeas neꝙ formides. Ecce re
misit me dñs ut sinitibi custos ꝙͣ diu fu̾is
ĩ isto mortali scło: quatinus quaicũq
iem petieris ꝑ me apud deũ fiducia liter
ualeas ĩpetrare: Illico gregorius in faciẽ
ret. et cuscodem suũ angelũ depucaiet. qͣn¬
ta putem michi restitui si ĩp̾ceptis eiꝰ to¬
tis uirib ꝑ mauens. plura studuero de plu¬
ribus eirgare:¬
Ribuas milib ancillis dei quas greci
monastena uocantr qͥndecim libras
auri ꝓ leccisterinis dedit. eisꝙ ꝓ cotidianis
scipendiis octognnta libras anuialit̾ ꝯfer
et abstinentia districta: ut credaniꝰ qr si ip̃e
nõ eẽnt nullus nostrũ ꝑ tot ãnos in lcco
lxe sb̾sist̾e nnt̾ longobartoꝵ gladio potuisset
Otidianis quib dieb ꝑ omĩũ region¬
um uicos uł cõpita in firmis seu qua¬
libet parte corporis debilib: cocta stipendia

Expanded text:
sus expavit, sibique hunc taliter dicentem ausus expavit, sibique hunc taliter dicentem audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi custos, quandiu fueris in isto mortali saeculo, quatenus quamcunque rem petieris, per me apud eum fiducialiter valeas impetrare. » Illico Gregorius in faciem ret, et custodem mihi suum angelum deputaret, quanta putem mihi restitui, si in praeceptis ejus totis viribus permanens, 53 plura studuero de pluribus erogareribus millibus ancillis Dei, quas Graeci monastrias vocant, quindecim libras auri pro lectisterniis dedit, eisque pro quotidianis stipendiis octoginta libras annualiter confereet abstinentia districta, ut credamus quia si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum gladios potuisset. » 28. Quotidianis quibusque diebus per omnium regionum vicos vel compita, infirmis seu qualibet corporis parte debilibus cocta stipendia
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit᷑ ꝓd̾e dignaret᷑ Qui respondens
dixic Et cur int̾irgas me de noĩe meo
qd̃ est mirabile: Uerũptamen scito menior¬
ia recegnoscens: quia ego sum naufra gus ille
qui quondani ueui ad te qñ scribebas ĩcella
monast̾ii tui ad cliuũ scauti. cui dedisti duo¬
decim nũmismaca. et argente au scutellã
quam tibi miẜat cũ ĩ fusis leguinib bea¬
ta siluia mater tua. et hec tibi ꝓ certo sit oog¬
nntimi: qr ab illo die quo nuchi hec hylari
aĩo tribiusti. destinauit te dñs p̾sulem fieri
sc̃e sue ecłie. et ẽẽ te successorem atq uicari¬
um apłoꝵ principis petri. cuiꝰ et birtutem
imitatus es cũ sustantias offerenciũ diui¬
deret ꝓ ut unicuiq opus erat:
Ec audiens gregorius dixit: Et cu quo
go augelus eius sũ: et cũc ab eo ad tuuni
ĩ quirendũ ꝓpositũ destinatus: Tũc gregoriꝰ
qr nõ dum manifeste uiderat augelũ: pror¬

Expanded text:
simpliciter prodere dignaretur. Qui respondens, simpliciter prodere dignaretur. Qui respondens, dixit: « Et cur interrogas de nomine meo, quod est mirabile? Verumtamen scito, memoria recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum Scauri, cui dedisti duodecim numismata, et argenteam scutellam, quam tibi miserat cum infusis leguminibus beata Silvia mater tua. Et hoc tibi pro certo sit cognitum, quia ab illo die quo mihi haec hilari animo tribuisti, destinavit t fudit, et esse te successorem atque vicarium apostolorum principis Petri, cujus et virtutem imitatus es cum substantiam offerentium divideret, prout cuique opus erat. » Haec audiens Gregorius dixit: « Et tu quego angelus ejus sum, et tunc ab eo ad tuum inquirendum propositum destinatus. » Tunc Gregorius, quia nondum manifeste viderat angelum, pror
Abbreviated transcription (Latin):
me ĩ mẽbris meis. est̾ua au̾t die me ĩ memiet¬
ip̃o suscepisti..
Lio queq tp̃r idem gregorius uixca cõ¬
suetudinem suam p̾cepit sacellario ut
duodecim pegrinos ad prandiũ ĩ uicaret:
Qui pergens uissa cõpleuit: eos ꝙ ad mẽ sa
pariter ordinauit Dum aũt simł discũbe¬
rent: in tuens ppͣ tres decim nun̾ianit. et ac¬
sius numerauit. et duotecim solũ ĩueiens
ueluti securus respondit E rede michi ho¬
norabilis pater: nõ sũt insi duotecim sicut
ip̃e uissisti Ergo dũ cõuictus sepius duode¬
cim idencidem numeraret. ac terciũ deciinũ
queni solus pp̃ bide poterat nõ uidet: a ĩadu¬
tit spũalis pater gregorius unũ ꝓpius dis¬
cũtentem uultus crebro cõuerte. et nũc ad¬
holescentem. nũc seio sibi seculũ senerãda
quadam cauicie simulare,
Inito aũt cõuiuio. duo decim quidem
abire ꝑmisit. tercuitecimũ uero ma¬
nu suscipiens. ĩ cubiculum suu ĩ duxit. debe¬
menter ad iurano. ut ei se nomen ꝙ suum

Expanded text:
 autem die me in memetipso suscepisti. » 23. Alio quoque tempore idem Gregorius, juxta consuetudinem suam, praecepit sacellario ut duodecim peregrinos ad prandium invitaret. Qui pergens jussa complevit, eosque ad mensam pariter ordinavit. Dum autem simul discumberent, intuens papa, tredecim numeravit; et acsius numeravit, et duodecim solos inveniens, veluti securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem numeraret, ac tertium decimum quem solus papa videre poterat, non videret, animadvertit spiritualis Pater Gregorius virum propius discumbentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie simulare. Finito convivio, duodecim quidem abire permisit; tertium decimum vero manu suscipiens, in cubiculum suum induxit, vehementer adjurans ut ei se nomenque suum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ recipiunt: et camen sacros ordines pro
humana gr̃a largiunt᷑. atq de largitate
laudis solũmodo recubutõnem querunt:
hii nimirum qd̾ gracis acceꝑunt: gratis
nõ tribuunt. qr te ĩpenso officio scĩtatis. ex¬
petunt nimũ fauoris: Unde bene cũ iustũ¬
uirum descuberet ꝓph̾a: ait Qui excucit
est muuꝰ ab obsequio. aluid mimꝰ a mauu.
aluid nunꝰ alinga os unꝰ quippe ab obse¬
quio est sbiectõ in debite inpensa. Minus
a manu: peccunia. mius aliuga: fauor Q
ergo sacros ordines tribuit tũc ab onii mun̾e
manus excucit. qnͣdo ĩdiuinis reb nõ solũ
uullani peccunian. sed eciam humanã grã

Expanded text:
 accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur; atque de ipsa largitate laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceperunt, gratis non tribuunt; quia, Dei impenso officio, sanctitatis expetunt nummum favoris. Unde bene, cum virum sanctum describeret, propheta ait: Qui excutit est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite inpensa; munus a manu pecunia; munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam,
Abbreviated transcription (Latin):
son are. Ecce qͣndam cumidus iani sb̾stratꝰ sc̃oꝵ
pedib seruic cceanus: eusq barbarꝰ motus qͦs
terrem principes edomare ferro neqͥuerãt. hos ꝓ
dinina forundine sac̾totũ ora simplicib u̾bis
um lingas timet: Quia eñi ꝑceptis celestibꝰ

Expanded text:
Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis um linguas timet. Quia enim perceptis
Abbreviated transcription (Latin):
zacharias romane eclie ep̃s greco latino q
ẜmone dectissimꝰ tp̃rib cõstantini ĩꝑatoris
post annos ferme cencum septuagnita qͥnq:
ĩgrecam lingam cõuertens oriencalibꝰ ecłus
diuulgauit. ꝙͣ uis astuta grecor ꝑuersicas
men filii siraptim radens ab stulerit:
Rimam quoq et ultinã ezechielis
ꝓphece ꝑtes que uidebant᷑ obscuriores.
romanis postulancib ꝑ tractauit. eas q ꝑ
omelias uiginti et duas distingueus. qͣntũ
lucis intus he ant demonstrauit. et in hiis
tractandi sic̃ suꝑiꝰ pacuit finem fecit
tis ꝙp̃ris tam rectissimis sententiis edi¬
ti. ꝙͣ luculencissimo rechorice facũdie scilo
ꝯposici ueracitꝰ doceant᷑: eos tam̃ beatꝰ grego¬
rius ex humilicatis sue dulcedine incultos

Expanded text:
clesiae Romanae episcopus, Graeco Latinoque sermone doctissimus, temporibus Constantini imperatoris post annos ferme centum septuaginta quinque in graecam linguam convertens, Orientalibus ecclesiis divulgavit, quamvis astuta Graecorum perversitas, men Filii suaptim radens abstulerit. 76. Primam quoque et ultimam Ezechielis prophetae partes quae videbantur obscuriores, Romanis postulantibus, pertractavit, easque per homilias viginti et duas distinguens, quantum lucis intus habeant demonstravit; et in his tractandis, sicut superius patuit, finem fecit. tis temporis tam rectissimis sententiis editi quam luculentissimo rhetoricae facundiae stylo compositi veraciter doceantur, eos beatus Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
gregoruni lccus ille ad lucem uenisset:
Uni uero gregorius ꝓ cõuertendis an¬
glis saxonib quẽ admodũ ĩ monacha¬
tu suo ꝓposuerat. assiduis cegitatõnũ flucitibꝰ
urgeretur: mox ubi ecłie statu cõposito. qͣr¬
tum sui pontificatus annũ intrauit. augus¬
tinũ et mellicũ cũ aliis domꝰ sue monascerii
monachis. ĩbricãniis euangelizandi grã des¬
tinauit: Qui suscepte ꝑegrinatõnis post dies
aliquos niherti tedio p̾grauati: redire domuĩ
potius quani barbaram feram ĩcredulam q
gentem cuiꝰ nec linguau quidem ĩtellig̾ent
de creuerunt: Nec mora auguscinũ queni eis
ep̃ui consecrandur si ab anglis excipentur
indixerat: romani remi itunt. sũmũ p̾sulez
de p̾cantes. ut tam laborio sami tani ĩcertam
tam ꝙ ꝑiculosam ꝑegriatõnem sibi nuꝑ
Quibus ille rescupsit dicensz.
uõ inciꝑe. ꝙͣ ab hiis que cepta sũt cogitatõe
retrorsun redire: sũmo studio dilectissimi
filii oportet. ut opus bonũ qd̾ cepistis. auxi¬

Expanded text:
tenebris ad lucem venisset. 33. Sed cum Gregorius pro convertendis Anglis Saxonibus, quemadmodum in monachatu suo proposuerat, assiduis cogitationum fluctibus urgeretur, mox ubi, Ecclesiae statu composito, quartum 55 sui pontificatus annum intravit, Augustinum cum aliis domus suae monasterii monachis in Britanniam evangelizandi gratia destinavit. Qui susceptae peregrinationis, post dies aliquot, inerti taedio praegravati, redire domum potius quam barbaram, feram, incredulamque gentem, cujus ne linguam quidem intelligerent, adire decreverunt. Nec mora, Augustinum, quem eis episcopum consecrandum, si ab Anglis exciperentur, indixerat, Romam remittunt, summum praesulem deprecantes ut tam laboriosam, tam incertam, tamque periculosam peregrinationem sibi nuper Quibus ille rescripsit, dicens: 34. non incipere, quam ab his quae coepta sunt cogitatione retrorsum redire, summo studio, dilectissimi filii, oportet ut opus bonum quod, auxi
Abbreviated transcription (Latin):
ait Ip̃an loquendi artem ꝙͣ magisteria
discipline ex cerioris ĩ sinuãt. seruare despexi.
nam sieut huiꝰ quoq epistole tenore nũciãt.
no metacisin collisionem sugio no barbaris¬
cõfusionem teuico. hyatus motus ꝙ p̾positõ
hement̾ existimo. ut u̾ba celestis elequii restrĩ¬
gam sub regulis donati:¬

Expanded text:
t ipsam loquendi artem, quam magisteria disciplinae exterioris insinuant, servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarisconfusihementer existimo ut uerba caelestis oraculi restringam sub regulis Donati