comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mento ligatus pedes & manus institis.
&cfacies eius orario colligata erat. Cõ¬
prchende si potes quem admodũ clausis
oculis iter carpat. unctis pedib gressũ
dirigat. Inseparabili gressu. separabil i
gressui. manebant uincula: nec tene¬
bant. Icgebantur oculi. sed uide¬
bant. Videbat deniq qui resurge¬
bat. qui ambulabat. qui deserebat se¬
pulchrũ. Uirtute enim diuinae
p̃ceptionis operante. natura suũ non
requirebat officiũ. & tanquã in exces¬
su posita. non iam suo ordini sed di¬
umo nutui seruiebat. Rumdebant᷑
prius mortis quã sepultur& uincula.
agebatur prius quã parabatur inces¬
sus. Simiraris haec. disce quis pripoe¬
rauerit. Vt mirari desinas tħs. xõs.
dei uirtus. uia. lux. resurrectio mor¬
tuorũ. Uirtus erexit iacentẽ. uia gres¬
sum extulit. lux fugauit tenebras. re¬
parauit obtutũ. resurręctio uiuen¬
di grãm reforinauit. Fortasse morie¬
at quod uider lapidem tollant.

Expanded text:
mento, ligatus pedes et manus institis, mento, ligatus pedes et manus institis, et facies ejus orario colligata erat . Comprehende, si potes, quemadmodum clausis oculis iter carpat, vinctis pedibus gradum dirigat, inseparabili gressu, separabilique progressu. Manebant vincula, nec tenebant: tegebantur oculi, sed videbant. Videbat denique qui resurgebat, qui ambulabat, qui deserebat sepulcrum. Virtute enim divinae praeceptionis operante, natura suum non requirebat officium; et tamquam in excessu posita, non jam suo ordini, sed divino nutui serviebat. Rumpebantur prius mortis quam sepulturae vincula: agebatur priusquam parabatur incessus. 79. Si miraris haec, disce quis imperaverit, ut mirari desinas. Jesus Christus Dei virtus; vita, lux, resurrectio mortuorum: virtus erexit jacentem, vita gressum extulit, lux fugavit tenebras, reparavit obtutum, resurrectio vivendi gratiam reformavit. 80. Fortasse moveat quod Judaei lapidem tollunt,
Abbreviated transcription (Latin):
undarum : Deniq ille qui credidit
tuba. Ganet enim & mortui resur¬
gent primi rapientur innubib: obui¬
am xpõo inaera Quinon credit relin¬
quetur. & perfidia suae subdet seipse
sententiae Ostendit tibi &iam dñs
ineuuangelio. Utinã adexempla ue¬
niamus: quẽ ad modũ resurgas. Nonenĩ
unũ latarũ : sed fidẽ omniũ suscitauit.
Quodtu si credas cũ legis. mens quoq
tua quę mortua fuerat millo lata¬
ro reuuiescet. Quid enim sibi uult
quod dñs ad monumentũ accessit.
magna uoce clamauit. latare exifo¬
ras. nisi ut futura resurrectionis se¬
ciem prestaret. exemplũ ederet :
Cur uoce clamauit. quasi spũ non
soleat operari. quasi tacitus nonsole¬
at imperare: Sed ut illud ostende¬
clatio. Et clamauit. Latore exi fo¬
ras. Cur &um nomem additur. nisi
forte ne alius resuscitatus ꝓ alio ui¬
derctur. aut fortuita magis resur¬
rectio quam imperata: Audiũit er¬
go defunctus & exunt foras demonu¬

Expanded text:
undarum? Denique ille qui credidit undarum? Denique ille qui credidit tuba canet enim tuba mortui resurgent ; cum primis rapietur in nubibus obviam Christo in aera ; qui non credidit, relinquetur, et perfidia sua subdet se ipse sententiae. 77. Ostendit tibi Dominus etiam in Evangelio, ut jam ad exempla veniamus, quemadmodum resurgas. Non enim unum Lazarum, sed fidem omnium suscitavit: quod tu si credas, cum legis, mens quoque tua, quae mortua fuerat, in illo Lazaro reviviscit. quid enim sibi vult quod Dominus ad monumentum accessit, magna voce clamavit: Lazare, exi foras ? nisi ut 1155 futurae resurrectionis specimen praestaret, exemplum ederet? Cur voce clamavit, quasi spiritu non soleat operari, quasi tacitus non soleat imperare? Sed ut illud ostendeelatio. Et clamavit: Lazare, exi foras. Cur etiam nomen additur; nisi forte ne alius resuscitatus pro alio videretur, aut fortuita magis resurrectio, quam imperata? 78. Audivit ergo defunctus, et exivit foras de monu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mandauit michi. Et in trauit
meos sp̃s uita. & uixerunt. & steter̃
multa. Et locutus est dñs ad me
dicens. fli hominis. ossa haec omis
domus urahel ẽ. Ipsi enim dicunt. Ari¬
da facta sunt ossa nr̃a. periit spes nrã.
interimus. Propterea ꝓfetiza & dic
Haec dicit dñs. Ecce aperio uobis monu¬
menta ur̃a & educã uos demonumen¬
tis ur̃is interrã israhel. & scietis quod
egosum d̃s. cũ aperiam sepulchra
urã & educã desepulchris populum
meũ. & dabo spom̃ meum in uobis & ui¬
uetis & ponam uos super terra ur̃am.
& scietis quod egosum dñs. Locutus sũ
& faciam dicit dñs. Aduertimus quẽ¬
admodũ uitalis sp̃s cõmertia resumun¬
tur. Cognouimus quemad modum
dehiscentib: tumulis mortui susciten¬
tur. An uero mirandũ ẽ iussu dña
mortuorũ sepulhra reserari cum
tota sius terminis uno tonitruo
terra quatiatur mare siuis exundet
sinib: idemq suarũ cursus refrenet

Expanded text:
sicut mandauit mihi: et intrauit sicut mandauit mihi: et intrauit in eos spiritus uitae et uixerunt, et steterunt multa. Et locutus est Dominus ad me, dicens: Fili hominis, ossa haec omnis domus Israel. Ipsi enim dicunt: Arida facta sunt ossa nostra, periit spes nostra, interibimus. Propterea prophetiza et dic: Haec dicit Dominus: Ecce ego aperio vobis monumenta vestra, et educam vos de monumentis vestris in terram Israel, et scietis quod ego sum Dominus, cum aperiam sepulcra vestra, et educam de sepulcris populum meum, et dabo Spiritum meum in vobis, et vivetis, et ponam vos super terram vestram, et scietis quia ego sum Dominus: locutus sum, et faciam, dicit Dominus . 76. Advertimus quemadmodum vitalis spiritus commercia resumantur, cognovimus quemadmodum dehiscentibus tumulis, mortui suscitentur. An vero mirandum est jussu Domini mortuorum sepulcra reserari, cum tota suis terminis uno tonitruo terra quatiatur, mare suis exundet finibus, idemque suarum cursus refrenet
Abbreviated transcription (Latin):
re : Anuero incredibilius putas
quod ossa cum iubentur accedunt.
quam quod retrorsũ fluenta uer¬
tuntur. maria fugiunt. HSic enim
ꝓfeta testatur. Mare uidit & sugit.
iordanis conuersus ẽ retrorsũ. Nec suꝑ
hõc ambigi potest. quod duorũ popu¬
lorũ alterius salute. alterius obitu.
icomꝓbatũ ẽ aquarũ cursus stetisse
srenatos. eosdemq aliis circum ssos.
aliis ad mortẽ refusos. ut alios allide¬
rent. alios reseruarent. Quid in ipso
eruangelio: Nonne tibi probauit
dñs quod uerbo unda mitescat: fi¬
gentur caeli nubila. cȩdant flabra
uentorũ. placidisq: littorib: muta.
deo fabulentur elementa. Sed perse¬
quamur caetera. ut quem ad modũ
ssorritu uita animentur de functi.
surgant iacentes. sepulchra reserent᷑.
possimus aduertere. Et ait ad me.
Profetiza fili hominis: & dic spoiri¬
tui. Hȩc dicit dr̃s. Aquatuor
uentis caeli ueni spiritus. & insuffla
inmortuos istos & uiuant. Et ꝓfetaui

Expanded text:
ri? An vero incredibilius putas ri? An vero incredibilius putas quod ossa, cum jubentur, accedunt ; quam quod retrorsum fluenta vertuntur, maria fugiunt? Sic enim propheta testatur; Mare vidit et fugit, Jordanis conversus est retrorsum . Nec super hoc ambigi potest, quod duorum populorum alterius salute, alterius obitu comprobatum est, aquarum cursus stetisse frenatos eosdemque aliis circumfusos, aliis ad mortem refusos, ut alios mergerent, alios reservarent . Quid in ipso Evangelio? Nonne ibi probavit Dominus, quod verbo unda mitescat , fugentur coeli nubila, cedantflabra ventorum, placidisque littoribus muta Deo famulentur elementa? 75. Sed persequamur caetera, ut quemadmodum spiritu vitae animentur defuncti, surgant jacentes, sepulcra reserentur, possimus advertere. Et ait ad me: Prophetiza, fili hominis, et dic spiritui: haec dicit dominus: a quattuor uentis caeli ueni, spiritus, et insuffia in mortuos istos et uiuant. et prophetaui,
Abbreviated transcription (Latin):
paginem ꝓofetico sermone signatur.
Sic enim habes. Et accedebant ossa
unum quodq adstam compaaginẽ.
& uidi xecce super illa nerui .&
uiscera nascebantur . & ascendebat
super ea cutis desuꝑ. & sp̃s in his non
resurrectionis ꝓfeta testis adhibet᷑:
ut nos quoq eam illius oculis uidere¬
mus. Neq enim om̃s testes adhiberi
poterant. sed inimno om̃s testes sumꝰ.
quia nec inuirũ scm̃ cadit menda¬
ciũ. nec intantũ error ꝓfetam
Nec minus ueri simile debet uide¬
ri. quia iubente dõ ossa insuam cõ¬
paginẽ reformantur. cũ utiq: in¬
numera habeamus exempla quib:
natura rerũ caelestib ẽ obsecuta p̃¬
ceptis. utterra pabulũ gignere iube¬
retur. & gigneret. ut ad uirgae tac¬
tũ sitientib populis petra uomer&
aquam. atq aestu torridis miseratione
diuina undarent fluenta dura saxo¬
rum. Uirga inserpentẽ uersa quid
aliud indicauit nisi uolente deo.
deinsensibilib sensibilia posse genera¬

Expanded text:
paginem prophetico sermone signatur; paginem prophetico sermone signatur; sic enim habes: Et accedebant ossa, unumquodque ad suam compaginem. Et vidi, et ecce super illa nervi et viscera nascebantur, et ascendebat super ea cutis desuper, et spiritus in his non resurrectionis propheta testis adhibetur, ut nos quoque eam illius oculis videremus. Neque enim omnes testes adhiberi poterant, sed in uno omnes testes sumus: quia nec in virum sanctum cadit mendacium, nec in tantum error prophetam. 74. Nec nimus verisimile debet videri, quia jubente Deo, ossa in suam compaginem reformantur; cum utique innumera habeamus exempla, quibus natura rerum coelestibus est obsecuta praeceptis; ut terra pabulum gignere juberetur, et gigneret ; ut ad virgae tactum sitientibus populis petra vomeret aquam , atque aestu 1154 torridis miseratione divina undarent fluenta dura saxorum . Virga in serpentem versa quid aliud indicavit, nisi volente Deo ex insensibilibus sensibilia posse genera
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum audiamus ꝓfecã. Sic enĩ ait.
Et facta ẽ superme manus domini.
& eduxit me inspiritu dñs . & po¬
suit me inmedio campo. & hic erat
plenus ossib: humanis & circũdux̃
me ꝑ gyrum eorum. & ecce multa
ualde infaciem campi arida nimis.
& ait adme. Fili hominis suuuent ossa
ista: Et dixi. Dñetuscis. ista.
Etait adme. Profetiza super ossa
ista & dices illis. Ossa arida hac:
audite uerbũ dñi. Haec dicit
dñs ossib istis. Ecce ego indurco
inuos spm̃ uita . & dabo inuos ner¬
uos & adducam suꝑuos uiscera.
& extendã super uos cutẽ. & dabo
ssom meũ inuos & uiuetis. & scietis
quod egosum dñs. Et ꝓfetaui. sicut
mandauit michi. Et factũ est cũ¬
magnus. Vide nunc quemad modũ
& auditũ inossib & motũ prius
ostendat. esse. quã uitȩ spiritus re¬
fundatur. Nam & supra ossa ari¬
da iubentur audire quasi sensum
habeant audiendi. & hic accessisse
corum unum quodq adsuam com¬

Expanded text:
ipsum audiamus prophetam; sic enim ait: ipsum audiamus prophetam; sic enim ait: Et facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Dominus, et posuit me in medio campo, et hic erat plenus ossibus humanis: et circumduxit me per gyrum eorum, et ecce ossa multa valde in facie campi, arida nimis. Et ait ad me: Fili hominis, si vivent ossa ista? Et dixi: Domine tu scis. Et ait ad me: Prophetiza super ossa ista, et dices illis: Ossa arida haec, audite uerbum domini. haec dicit dominus ossibus istis: ecce ego inferam in uobis spiritum uitae, et dabo in uos neruos, et adducam super uos uiscera, et extendam super uos cutem, et dabo spiritum meum in uobis, et uiuetis, et scietis quia ego sum dominus. et prophetaui sicuti mandauit mihimagnus . 72. Vide nunc quemadmodum et auditum in ossibus, et motum prius ostendat esse, quam vitae spiritus refundatur. Nam et supra ossa arida jubentur audire, quasi sensum habeant audiendi: et hic accessisse eorum unumquodque ad suam com
Abbreviated transcription (Latin):
norũ uidet᷑ seges corporũ rediui¬
ua consurgere. atq ipsa spatia
diffusa camporũ nouis uideas pul¬
lulare seminib Quod si ueteressa¬
pientes satis hydri dentib in regio¬
ne thebana inhorruisse armatorũ
segetẽ crediderunt cum utiq alteri¬
us naturȩ semina cercũ sit innaturã
uerti alterã nequiuisse nec partũ
suis discordem fuisse seminib ut ex
serpente homines nascerentur ut
caro exdentib gigneretur. Quanto
magis utiq credendii ẽ quȩcũq
sunt seminata in suam naturam
resurgere. nec asatione sua segetes
discrepare. nec duris mollia. nec mol¬
lib dura uiuescere. nec insanguinẽ
uenena conuerti. sed carnẽ de car¬
ne. & os de ossib sanguinẽ desan¬
guine. humorẽ de humore repara¬
ri Potestis ergo gentiles reformati¬
onẽ negarę naturȩ qui mutationẽ
potestis asserere: Potestis non credere
oraculis. non euangelio non ꝓfetis
qui fabulis in anib: creditis. Sed iam

Expanded text:
norum videtur seges corporum redivinorum videtur seges corporum rediviva consurgere, atque ipsa spatia diffusa camporum novis videas pullulare seminibus. 70. Quod si veteres sapientes satis hydri dentibus 1153 in regione Thebana inhorruisse armatorum segetem crediderunt: cum utique alterius naturae semina certum sit in naturam verti alteram nequivisse, nec partum suis discordem fudisse seminibus; ut ex serpente homines nascerentur, ut caro ex dentibus gigneretur: quanto magis utique credendum est, quaecumque sunt seminata, in suam naturam resurgere, nec a satione sua segetes discrepare, nec duris mollia, nec mollibus dura viviscere, nec in sanguinem venena converti; sed carnem de carne, os de ossibus, sanguinem de sanguine, humorem de humore reparari. Potestis ergo, gentiles, reformationem negare naturae, qui mutationem potestis asserere? Potestis non credere oraculis, non Evangelio, non prophetiis, qui fabulis inanibus creditis? 71. Sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
dio se subtrahens & recedens. ne
cum artiorib laqueis mundi huiꝰ
inuoluat aerumna. qrub reposi¬
tam resurrectionis esse lactitiam
sanitatemq corporũ solutorũ di¬
umo rore reparabile caelestia
oracula propheticis uocib pollicen¬
tur . Et bene ros significatur: quo
genitalia omnia terrarũ semina
suscitantur . Quid igitur mirũ si
fatiscentis quoq corporis nr̃i cine¬
res ac fauilla pinguinę caelestis
roris exuberant. & accepto humore
uitali in compaginẽ suam menbro¬
rum nr̃orũ habitus reformantur:
Docet etiam sc̃s ezechihel ꝓfeta &
plena dispositione scribit quẽ ad¬
modum arentib iugor ossib re¬
fundatur. sensus redeat. motus acce¬
dat. neriuisq redeuntib compago
corporis rigescat humani quem¬
ad modũ nimis arida renatis ossa
uiscerib: uestiantur. uenarũq: hia¬
tus & sangumis riuulus extentae
cutis uel amen obducat. In ipsis dũ
legimus ꝓfeticis sermonib: huma¬

Expanded text:
dio se subtrahens et recedens; ne dio se subtrahens et recedens; ne eum arctioribus laqueis mundi hujus involvat aerumna, quibus repositam resurrectionis esse laetitiam, sanitatemque corporum solutorum divino rore reparabilem; coelestia oracula propheticis vocibus pollicentur. Et bene ros significatur, quo genitalia omnia terrarum semina suscitantur. Quid igitur mirum si fatiscentis quoque corporis nostri cineres ac favillae pinguedine coelestis roris exuberant, et accepto humore vitali in compaginem suam membrorum nostrorum habitus reformantur? 69. Docet etiam sanctus Ezechiel propheta, et plena expositione describit, quemadmodum arentibus vigor ossibus refundatur, sensus redeat, motus accedat, nervisque redeuntibus, corporis compago rigescat humani: quemadmodum nimis arida renatis ossa visceribus vestiantur, venarumque hiatus, et sanguinis rivulos extentae cutis velamen obducat. In ipsis, dum legimus, propheticis sermonibus huma
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sibi malorũ presentiũ deresurrec¬
tione promisit dicens. Suscitabis cor¬
pris meũ. quod multa mala passũ ẽꝰ
lsaias quoq resurrectionẽ poulis
adnuntians. dominici se nun¬
ciũ dixit esse responsi. Sic enĩ habes.
Os enĩ dñi locutũ sit. & dicent de
illa. Quid igitur os dñi locutũ sit po¬
płos eẽ dicturos: inposteriorib de¬
parturiuimus spom̃ salutis tuȩ. quẽ
effudist super terrã. Cadent qui
in habitant terrã: resurgent qui in
monumentissunt. Ros enĩ qui abste¬
ẽ. sanitas ẽ illis. terra uero improꝵ
peribit. Ambulate popłs meus &
intra in recessus tuos. absconde te
aliquantulũ donec transeat ira
dnũ. Quã bene recessus ẽẽ signauit
tumulos mortuorũ quib paurxil¬
lulũ abscondimur. utmiudiciũ dei
quod ꝓnris scelerib ius debitae indig¬
nationis absumet. tolerabilius tran¬
sire possimus. Uiuit igitur qui
absconditur. & quiescit quasi eme¬

Expanded text:
nem sibi malorum praesentium de resurrecnem sibi malorum praesentium de resurrectione promisit dicens: Suscitabis corpus meum hoc, quod multa mala passum est ? Esaias quoque resurrectionem populis annuntians, Dominici se nuntium dixit esse responsi; sic enim habes: Os enim Domini locutum est, et dicent die illa . Quid igitur os Domini locutum sit populos esse dicturos, in posterioribus departurivimus spiritum salutis tuae, quem effudisti super terram. Cadent qui inhabitant terram, resurgent qui in monumentis sunt : ros enim qui abs te, sanitas est illis, terra vero impiorum peribit. Ambula, populus meus, et intra in recessus tuos. Abscondere aliquantulum, donec transeat ira Dei. 68. Quam bene recessus esse signavit tumulos mortuorum, quibus pauxillulum abscondimur; ut in judicium Dei, quod pro nostris sceleribus jus debitae indignationis assumet, tolerabilius transire possimus! Vivit igitur qui absconditur et quiescit, quasi e me
Abbreviated transcription (Latin):
phetas. apłos. euuangelium. dubitare
fas non e. Quis enĩ dubitet cũ legit.
& intẽpore illo saluabitur omis plebs
tua quę scripotaẽ in libro & multi
dormientiũ in terrae fossa in aꝑtio¬
ne exurgent: hii inuitã aternã &
hii inob probriũ & confusionẽ ꝑpe¬
tuam . & intelligentes splendebunt
ut splendor firmamenti. & ex iustis
multi sicut stellȩ inscła: Bene itaq
dormientiũ dixit quietẽ. ut intelli¬
gas mortẽ non esse perpetuã. quȩ
om̃i uice initur adtẽus & adtẽpus
excluditur: melioremq: profectum
uitae euis ostendit. quȩ futura post
mortẽ ͤ quã eius quȩ ante mortẽ
merore ac dolore transigitur. Siqui¬
dem illa stellis cõparatur. haec
acrionnae addicitur. Nã quid illa
contexã quȩ alio loco scripota sunt sus¬
citabisme & confitebor tibi. Quid eti¬
am illud quod iob sc̃s uitȩ istuis exꝑ¬
tus iniurias & aduersa om̃a patien¬
tia uirtutis exsuperans. conpensatio¬

Expanded text:
phetas, apostolos, Evangelium, dubitare phetas, apostolos, Evangelium, dubitare fas non est. Quis enim dubitet, cum legit: Et in tempore illo salvabitur omnis plebs tua, quae scripta est in libro: et multi dormientium in terrae fossis, una apertione exsurgent, hi in vitam aeternam, et hi in opprobrium et in confusionem perpetuam: et intelligentes splendebunt ut splendor firmamenti, et ex justis multi sicut stellae in saecula ? Bene itaque dormientium dixit quietem, ut intelligas mortem non esse perpetuam, quae somni vice initur ad tempus, et ad tempus excluditur: melioremque profectum vitae ejus ostendit, quae futura post mortem est, quam ejus quae ante mortem 1152 moerore ac dolore transigitur. Siquidem illa stellis comparatur, haec aerumnae addicitur. 67. Nam quid illa contexam, quae alio loco scripta sunt: Suscitabis me et confitebor tibi? Quid etiam illud, quod Job sanctus vitae istius expertus injurias, et adversa omnia patientia virtutis exsuperans, compensatio
Abbreviated transcription (Latin):
tia aut causa non esset. arduum
quisquã putaret do. unde uellet
uel quẽ admodũ uellet homines re¬
generare quimundũ exnulla ma¬
theria. nulla substantia. esse uissit
& factus ẽ. Cxlũ aspice. terrã intu¬
ere. Vnde stellarũ ignes. unde or¬
bis solis & radius : unde glob limȩ.
Unde montiuĩ uertices. dura saxoꝵ
nemorosa siluarũ : unde uel diffusus
aer. uel infusx. uel suꝑ fus& aquȩ. Sed
si haec om̃a ds̃ fecit exnichilo. ipse eni
dixit & facta sunt. mandauit & cre¬
ata sunt : Cur miremur renasci posse
qđ suerit cũ uideamus natũ esse quod
non suit. Illud mirum quod
resurrectionẽ non credant. Iamen ne genꝰ
pereat hominũ. clementi quadã benig¬
nitate prospiciunt. & ideo transire
ac demigrare incorpora dicunt ani¬
mas nemundus intereat. Sed quidsit
difficilius ipsi asserant. transire animas
an redire: sua repetere. an noua que¬
rere. Sed illi dubitent. qui non didice¬
runt. Nos uero quilegimus legẽ. pro¬

Expanded text:
tia aut causa non esset, arduum tia aut causa non esset, arduum quisquam putaret Deo unde vellet, vel quomodo vellet, homines regenerare, qui mundum ex nulla materia, nulla substantia esse jussit, et factus est? Coelum aspice, terram intuere. Unde stellarum ignes? unde orbis solis et radii? unde lunae globus? unde montium vertices, dura saxorum, nemorosa silvarum? unde vel diffusus aer, vel infusae vel superfusae aquae? Sed si haec omnia Deus fecit ex nihilo  Ipse enim dixit et facta sunt: ipse mandavit, et creata sunt , cur miremur renasci posse, quod fuerit; cum videamus natum esse, quod non fuit? 65. Illud mirum, quod cum resurrectionem non credant, tamen ne genus pereat hominum, clementi quadam benignitate prospiciunt; et ideo transire ac demigrare in corpora dicunt animas, ne mundus intereat. Sed quid sit difficilius, ipsi asserant, transire animas an redire: sua repetere, an nova quaerere. 66. Sed illi dubitent, qui non didicerunt: nos vero qui legimus Legem, pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis quoq: mundi consumatio tanquã
extremus anni finis accomoda resur¬
gendi p̃scripsit aetatẽ. Et bene in
consummatione mundi resurrectio
mortuorũ ẽ. ne post resurrectionẽ
in hoc malũ nobis cet scłm reciden¬
dũ. Ideo enĩ xp̃s ẽ passus ut nos ex hoc
malo scło liberaret. ne iterũ nos huius
scłi tẽptam̃ta subruerent. &ob. cẽt
renasci. sirenasceremur adculam.
Et ratione igitur resurrectionis. &
tempris tenemus. Rationẽ quia
inom̃ib sibi fetib aque natura
respondet. nec insola hominũ successione
degenerat: Temprs quia om̃a in anni
sine generantur. Mundi tẽpora. annus
unus ẽ. Et quid mirũ siannus ẽ unus
quando dies una. Una enĩ die d̃s ope¬
rarios conduxit adumeã dicens. Quid
hic statis totadie ociosi. Causȩ origi¬
nũ. semina sunt. Semen esse corpus
humanũ. gentiũ doctor asseruit.
Est ergo substantia resurgendi. quan¬
do ẽ series seminandi. Quod si substan¬

Expanded text:
nobis quoque mundi consummatio tamquam nobis quoque mundi consummatio tamquam extremus anni finis accommodam resurgendi praescripsit aetatem. Et bene in consummatione mundi 1151 resurrectio mortuorum est; ne post resurrectionem in hoc malum nobis esset saeculum recidendum. Ideo enim Christus est passus, ut nos ex hoc malo saeculo liberaret; ne iterum nos hujus saeculi tentamenta subruerent et obesset renasci, si renasceremur ad culpam. 63. Et rationem igitur resurrectionis, et tempus tenemus: rationem quia in omnibus sibi fetibus aeque natura respondet, nec in sola hominum successione degenerat: tempus, quia omnia in anni fine generantur. Mundi tempora annus unus est. Et quid mirum si annus unus est, quando dies una est? Una enim die Dominus operarios conduxit ad vineam, dicens: Quid hic statis tota die otiosi ? 64. Causae originum semina sunt. Semen esse corpus humanum gentium Doctor asseruit . Est ergo substantia resurgendi, quando est series seminandi. Quod si substan
Abbreviated transcription (Latin):
accomodũ. ad resuscitanda semina.
Alio triticũ semmat᷑: alio nascitur
Alio uitis inserit᷑: alio gẽmantia sar¬
menta pubescunt. luxuiat pampi¬
nus. uua format᷑. Alio plantatur
olea. alio uelut aluo gauis &
onusta ꝓle bacarũ. fructus sin ub¬
tate curuescit. Ante uero quã suũ
cuiq tẽpus adueniat. fetura res¬
trictor ẽ. Nec generationis atatẽ
habet. inpotestatẽ generandi ipsa
que generat nunc in formẽ. Situ
nunc fetuũ nudã. nunc uirentẽ
florib nunc arentẽ ipsã om̃iũ
cernas parentẽ quȩ utiq uellet
om̃ib se uestire tẽporibus. nec umꝗ
aurea segetũ. aut uiridantia pra¬
torũ indum̃ta deponere. iposa sui
egens. & ꝓuentuũ suorũ quẽ in ali¬
os transfuderit indotata conpendi
is. Ergo & nr̃am resurrectionẽ &
sinon credis fide. non credis exem¬
plo. Usui es crediturus. & aluisquidem
suctib ut uiti. ole&. pomisq diuersis.
anni atas extrema habilis maturandis.

Expanded text:
accommodum ad resuscitanda semina. accommodum ad resuscitanda semina. Alio triticum seminatur, alio nascitur: alio vitis inseritur, alio gemmantia sarmenta pubescunt, luxuriat pampinus, uva formatur: alio plantatur olea, alio velut alvo gravis et onusta prole baccarum, fructus sui ubertate curvescit. Ante vero quam suum cuique tempus adveniat, fetura restrictior est: nec generationis aetatem habet in potestate generandi ipsa, quae generat. Nunc informem situ, nunc fetu nudam, nunc virentem floribus, nunc arentem ipsam omnium cernas parentem. Quae utique vellet omnibus se vestire temporibus, nec umquam aurea segetum aut viridantia pratorum indumenta deponere: ipsa sui egens, et proventuum suorum, quae in alios transfuderit, indotata compendiis. 62. Ergo et nostram resurrectionem et si non credis fide, non credis exemplo, usu es crediturus. Et aliis quidem fructibus, ut viti, oleae, pomisque diversis anni aetas extrema habilis maturandis:
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt. non ignoratis. Et siqui igno¬
ratis. exnichilo prtatis eẽ qđ nascimur.
Quã exparuo quanti exurgimus. Et
sinon exprimimus. intelligitis tamen
put & uultus istȩ mirabilis. cuius
artificẽ non uidemus. opus uidemus:
Inuaria officia ususq formatur. Unde
forma erectior. status excelsior. faci¬
endi ius. sentiendi uiuacitas gradi¬
endi facultas: Ignota certe nobis
sunt naturae organa. sed nota miste¬
ria. Et tu semen fiusti. & tuũ corpꝰ
semenẽ resurrecturi. Audi paulũ . &
disce quia semenẽ. Seminat᷑ in
corruptione. surget mincorrupo¬
tionẽ. Seminat᷑ in ignobilitate: sur¬
te surget inuirtute. Seminat᷑ in
corpus animale. surget corpus spr¬
fitale. Et tu ergo semmaris. ut cete¬
ra. Quid miraris siresirges ut cete¬
ra Sed illa credis quia uides. ista
non credis quia non uides. Beatio¬
res quinon uder. & crediderunt
lamen antequã tempus ueniat.
nec illa credunt᷑. Non enĩ om̃e tẽpꝰ

Expanded text:
na sunt, non ignoratis: et si qui ignona sunt, non ignoratis: et si qui ignoratis, ex nihilo putatis esse, quod nascimur. Quam ex parvo quanti exsurgimus! Et si non exprimimus, intelligitis tamen put, et vultus iste mirabilis, cujus artificem non videmus, opus videmus, in varia officia ususque formatur? Unde forma erectior, status excelsior, faciendi vis, sentiendi vivacitas, gradiendi facultas? Ignota certe nobis sunt naturae organa, sed nota ministeria. Et tu semen fuisti, et tuum corpus semen est resurrecturi. Audi Paulum, et disce quia semen es: Seminatur in corruptione, surget in incorruptione: seminatur in ignobilitate, sur surget in virtute, seminatur corpus animale, surget corpus spiritale . Et tu ergo seminaris ut caetera, quid miraris si resurges ut caetera? Sed illa credis, quia vides: ista non credis, quia non vides: Beati qui non viderunt, et crediderunt . 61. Tamen antequam tempus veniat, nec illa creduntur; non enim omne tempus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe parit̾ ac tẽpore. intrare illo
& emori. excuius humore oriri
uermẽ. paulatĩq eũ inauis eiusdẽ
figurã concrescere usũq formari.
Subnixamquoq: remigio pennarũ.
renouate uitae officia munere pi¬
etatis ordiri. Nã thecã illã uel
tumulũ corporis. uel incunabulũ re¬
surgentis in qua desiciens occidit. &occi¬
dens resurgit. ex athyoria inlicaoniã
uchit. atq ita resurrectione auis huiꝰ
locorũ incol& cõpletũ quingentorũ
annorũ tẽpus intelligunt. Ergo isti
aut quingentesimus annus resurrec¬
tionis ẽ nobis millesimus. Illi in hoc
scło nobis in cõsũmatione mundi. Pleriq
&iam opinant᷑ qđ auis haec rogũ sibi
ipsa succendat. & rursus defauillis suis
& cinerib reuiuescat. Sed fortasse na¬
tura discretior fidei quoq discretionẽ
uideatur afferre. In originẽ principi¬
umq: hominis ꝓcreandi mens nr̃a re¬
deat. Uiri estis. femin&e estis. Quȩ huma¬

Expanded text:
opere pariter ac tempore, intrare illo, opere pariter ac tempore, intrare illo, atque emori: ex cujus humore oriri vermem, paulatimque eum in avis ejusdem figuram concrescere, usumque formari, subnixam quoque remigio pennarum, renovatae vitae officia munere pietatis ordiri. Nam thecam illam, vel tumulum corporis, vel incunabulum resurgentis, in qua deficiens occidit, et occidens resurgit, ex Aethiopia in Lycaoniam vehit: atque ita resurrectione avis hujus, locorum incolae completum quingentorum annorum tempus intelligunt. Ergo isti avi quingentesimus resurrectionis annus est, nobis millesimus: illi in hoc saeculo, nobis in consummatione mundi. Plerique etiam opinantur quod avis haec rogum sibi ipsa succendat, et rursus 1150 de favillis suis et cineribus reviviscat. 60. Sed fortasse natura discretior, fidei quoque discretionem videatur afferre: in originem principiumque hominis procreandi mens nostra redeat. Viri estis, feminae estis quae huma
Abbreviated transcription (Latin):
truitur si conditio excipitur.
Miror tamen cur uel de his du¬
bitandũ prtent. quasi ñ om̃a quȩ
exterrissunt in terrã redeant. &
in t̾rã resoluant᷑. Mare quoq: ip¬
sũ quecũq corpora demerserit
uicinis expuit unda plerũq litto¬
ribus. quod niñ ita esset difficile credo
dõ foret disꝑsa connectere. dissipa¬
ta sotiare cui mundus obtẽꝑat. mu¬
ta obsequitur elementa. seruit na¬
tura : quasi non maioris miraculi
sit limũ animare quã uingere
uis in regione arabiȩ cui nomenẽ
phenix redunuo suȩ carnis hu¬
more reparabilis. cũ mortua suerit
reuiuescit. Solos noncredimus homi¬
nes resuscitari: At qui hoc relatio¬
ne crebra & scripturarũ auctorita¬
te cognouimus: memoratã auem
quingentorũ annorũ spatia ui¬
tali usui habere p̃scripta. eamq
cũ sibi finẽ uit& adeẽ presaga qͣdã
naturę suȩ aestimatione cognouerit
thecã sibi dethur&e & myrra & cę¬
teris odorib: adornare. Completoq

Expanded text:
truitur, si conditio excipitur. truitur, si conditio excipitur. Miror tamen cur vel de his dubitandum putent, quasi non omnia quae ex terris sunt, in terram redeant, et in terram resolvantur . Mare quoque ipquaecumque corpora humana demerserit, vicinis exspuit unda plerumque littoribus. Quod ni ita esset, difficile, credo, Deo foret dispersa connectere, dissipata sociare; cui mundus obtemperat, muta obsequuntur elementa, servit natura: quasi non majoris miraculi sit limum animare quam jungere? 59. Avis in regione Arabiae, cui nomen est phoenix, redivivo suae carnis humore reparabilis, cum mortua fuerit, reviviscit; solos non credimus homines resuscitari? Atqui hoc relatione crebra, et scripturarum auctoritate cognovimus memoratam avem quingentorum annorum spatia vitalis usus habere praescripta; eamque cum sibi finem vitae adesse praesaga quadam naturae suae aestimatione cognoverit, thecam sibi de thure et myrrha, et caeteris odoribus adornare, completoque
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. Hic nr̃i sucus ẽ corporis. Unde
illud quoq exemplo sumendũ arbi¬
tror. quod arentẽ surculũ quidã re¬
iuiuescere negant. idq p̃ iudicium
carnis diriuare nitunt᷑. Non enĩ caro
arida cum caro om̃is elimosit. limus
in humore. humor eterris. Denique
multa gignentia quãuis uigi serenita¬
te humi arida harenosaq: nascunt᷑
qm̃ ipsa sibi terra humorẽ sufficit.
Nũ igitur id hominib terra dene¬
gat quȩ om̃a regenerare consueuit:
Vnde claret non ẽẽ dubitandũ quod
scđm naturã magis quã contra
naturat᷑. Ex natura ẽ enĩ resurgere
nascentia om̃a. contra naturã ẽ in¬
terire. Sequit᷑ illud qđ gentiles ple¬
rũq ꝑturbat quomodo fieri possit
ut quos mare absorbuerit ferae di¬
laccrauerint. bestiae deuorauerint.
terra restituat. Qđ ita demũ inue¬
niatur necesse ẽ. ut ñ defide resurrec¬
tionis. sed departe dubitet᷑. Esto enĩ
ut laceratorũ corpora non resur

Expanded text:
suum. Hic nostri succus est corporis. Unde suum. Hic nostri succus est corporis. Unde illud quoque explosum arbitror, quod arentem surculum quidam reviviscere negant, idque ad praejudicium carnis derivare nituntur. Non enim caro arida, cum caro omnis e limo sit, limus in humore, humor e terris. Denique multa gignentia quamvis jugi serenitate humo arida arenosaque nascuntur; quoniam ipsa sibi terra humorem sufficit. 1149 Num igitur in hominibus terra degenerat, quae omnia regenerare consuevit? Unde claret non esse dubitandum quod secundum naturam magis, quam contra naturam est; ex natura enim est resurgere nascentia omnia, contra naturam est interire. 58. Sequitur illud quod gentiles plerumque perturbat, quomodo fieri possit ut quos mare absorbuerit, ferae dilaceraverint, bestiae devoraverint, terra restituat. Quo ita demum veniatur necesse est, ut non de fide resurrectionis, sed de parte dubitetur. Esto enim ut laceratorum corpora non resurg
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare quod depositũ generis hu¬
mani sides reddat. quȩ cõmendata sibi
semina usurario quodã foenore mul¬
tiplicata restituit. Nã quid degene¬
rib arborũ loquar quȩ posito resur¬
gunt desemine. fructusq resolutos
rediuiua fecunditate resuscitant. &
formae ueteri atq imagini suȩ red¬
dunt. multasq xtates quȩdã arborũ
corpora reparata transmittunt. ut
ipsa durando uincant scła: Putres¬
cere uidemus acinũ: uitẽ resurgere.
Sirculus inseritur. arbor renascit᷑.
An dereparandis arborib: diuina est
ꝓudentia. de hominib: nulla cura :
Et qui ea qua&e adusus hominũ dedit
perire non passus ẽ. hominẽ perire pa¬
tietur. quẽ adimaginẽ sui fecit. Sed
incredibile uidetur ut mortui reui¬
uescant. Insipiens tuipse qđ seminas
non prius moritur ut uiuificetur.:
Sere quelibet sructũ arentẽ. resusci¬
tatur. Sed habet sucũ. Etrir̃m corpꝰ
habet sanguinẽ suũ. habet humorẽ

Expanded text:
dubitare quod depositum generis hudubitare quod depositum generis humani terrae fides reddat, quae commendata sibi semina usurario quodam fenore multiplicata restituat. Nam quid de generibus arborum loquar, quae posito surgunt de semine, fructusque resolutos rediviva fecunditate resuscitant, et formae veteri atque imagini suae reddunt, multasque aetates quaedam arborum corpora reparata transmittunt; ut ipsa durando vincant saecula? Putrescere videmus acinum, vitem resurgere: surculus inseritur, arbor renascitur. An de reparandis arboribus divina est providentia, de hominibus nulla cura? Et qui ea quae ad usus hominum dedit, perire non passus est; hominem perire patietur, quem ad imaginem sui fecit? 57. Sed incredibile tibi videtur, ut mortui reviviscant: Insipiens tu ipse quod seminas, nonne prius moritur, ut vivificetur ? Sere quemlibet fructum arentem, resuscitatur. Sed habet succum. Et nostrum corpus habet sanguinem suum, habet humorem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ putrefacta solidentur. disꝑsa coe¬
ant. absumpta reparent᷑. non miraris
quẽ ad modũ semina uapore & conpres¬
su terr& soluta. uiridescant. Nã utiq
&iam ipsa terreno coalitu. putre¬
facta soluunt᷑ & cũ obcaecata & mor¬
tua soli genitalis sucus animauerit.
quodã calore uitali. spm̃ quendã
herb& uiridantes exalant: deinde
paulatĩ tenerã spice adolescentis
xetatẽ culmo erigit. & uaginis qui¬
busdã natura tanquã sedula mat᷑
includit. nepubescentẽ glaties adu¬
rat aspera. atq animio solis defendat
ardore. Frugẽ quoq ipsã ad huc qͣsi
primis crumpentẽ cimabulis. mox
adultã nepluuia decutiat. ne
aura disꝑgat. ne auiũ minorũ
morsus interimat uallo aristarũ ñ.¬
sepre consueuit. Quid igitur miraris
si homines quos acceꝑit terra resti¬
tuat. cũ seminũ corpora quecũq
susceꝑit uiuificet. erigat. uestiat
muniat. atq defendat : Desine engͦ

Expanded text:
dum putrefacta solidentur, dispersa coedum putrefacta solidentur, dispersa coeant, absumpta reparentur, non miraris quemadmodum semina vapore et compressu terrae soluta viridescant. Nam utique etiam ipsa terreno coalitu putrefacta solvuntur, et cum occaecata et mortua soli genitalis succus animaverit, quodam calore vitali spiritum quemdam herbae viridantis exhalant. Deinde paulatim teneram spicae adolescentis aetatem culmo erigit, et vaginis quibusdam natura tamquam sedula mater includit; ne pubescentem glacies adurat aspera, atque a nimio solis defendat ardore: frugem quoque ipsam adhuc quasi primis erumpentem cunabulis, mox adultam ne pluvia decutiat, ne aura dispergat, ne avium minorum morsus interimat, vallo aristarum sepire consuevit. 56. Quid igitur miraris si homines, quos acceperit, terra restituat; cum seminum corpora quaecumque susceperit, vivificet, erigat, vestiat, muniat, atque defendat? Desine ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tidic tanquã rediuiua successio. Temꝑa¬
menti quoq genitalis huius aliter
ratio sub ẽẽ non posset. nisi humoris
ipsius quo om̃a terrena generantur.
quantũ diuturni solis xstus exco¬
queret. tantũ rore nocturno dispo¬
sitio diuma repararet. Nã quid
defructib: loquar : nonne tibi iui¬
dentur occidere cũ decidunt. re¬
surgere cũ uirescunt: Quod satũ
formatur. Hos terra primũ reddi¬
dit fructus. in his primũ natura
nr̃a spetiẽ resurrectionis imitataẽ.
quid dubitas decorpore corpus resur¬
Sed flore granũ induit᷑. folliculoq
uestitur. Et hoc mortale oportet
induere inmortalitatẽ & hoc cor¬
ruptibile induere incorruptionẽ
Flos resurrectionis inmortalitas ẽ.
flos resurrectonis incorruptio ẽ
quid uberius quiete ꝑpetua. quid
locupletius securitate diuturna.
Hicẽ multiplex fructus cuius ꝓ¬
uentu pullulat fecundior hominũ na¬
tura post mortẽ. Sed miraris quẽ ad mo¬

Expanded text:
tidie tamquam rediviva successio. Temperatidie tamquam rediviva successio. Temperamenti quoque genitalis hujus terrae aliter ratio subesse non posset, nisi humoris ipsius quo omnia terrena generantur, quantum diurni solis aestus excoqueret, tantum rore nocturno dispositio divina repararet. Nam quid de fructibus loquar? Nonne tibi videntur occidere, cum decidunt: resurgere, cum revirescunt? Quod satum formatur. Hos terra primum reddidit fructus, in his primum natura nostra speciem resurrectionis imitata est. 54. Quid dubitas de corpore corpus resursed flore granum induitur, folliculoque vestitur: Et hoc mortale 1148 oportet induere immortalitatem, et hoc corruptibile induere incorruptionem . Flos resurrectionis immortalitas est, flos resurrectionis incorruptio est. Quid enim uberius quiete perpetua? quid locupletius securitate diuturna? Hic est multiplex fructus, cujus proventu pullulat fecundior hominum natura post mortem. 55. Sed miraris quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
nerauit ager fruges. & ideo genera¬
turũ esse p̃sumimus. Decorũ. quia
& ubi fructũ non putamus. decere
tamen credimus: ut uirtutis opera
minimȩ deseramus. Singula iitur
singulis adstruunt᷑. Tribus tamen
eidentius colligitur resurrectio¬
nis fides. quib: om̃ia conpohendunt᷑.
Ratione imiuersitatis. exemplo.
testimonio rei gest&: Quia plurimi
resurrexer̃. ratio euidens. Quia
animȩq consortio sit. resurrectio
autẽ aut boni actus p̃miũ habet
aut poenã improbi. necessesit corpꝰ
resurgere cuius actus expendit᷑. Quo¬
modo enĩ inuidiciũ uocabit᷑ anima
sine corpore. cũ desuo & corporis con¬
tubernio ratio prestanda sit. resur¬
rectio omnibus. Sed ideo difficile
creditur . quia sura nr̃m meritũ
dei mius est.
Ricum lgitur resurrec¬
tionis fides: usus c̃ mundi. rerũq
status. om̃iũ generationũ series:.
successionũ uices. obitus ortusq
signorũ diei & noctis occasus. eorũq quo¬

Expanded text:
neravit ager fruges, et ideo generaneravit ager fruges, et ideo generaturum esse praesumimus: decorum, quia et ubi fructum non putamus, decere tamen credimus, ut virtutis opera minime deseramus. 52. Singula igitur singulis astruuntur. Tribus tamen evidentius colligitur resurrectionis fides, quibus omnia comprehenduntur: ratione, universitatis exemplo, testimonio rei gestae; quia plurimi surrexerunt. Ratio evidens est; quia animaeque consortio sit, resurrectio autem aut boni actus praemium habeat, aut poenam improbi; necesse sit corpus resurgere, cujus actus expenditur. Quomodo enim in judicium vocabitur anima sine corpore, cum de suo et corporis contubernio ratio praestanda sit? 53. Resurrectio omnibus attributa est: sed ideo difficile creditur, quia non nostrum meritum, sed Dei munus est. Prima igitur resurrectionis fides usus est mundi, rerumque status omnium, generationum series, successionum vices, obitus ortusque signorum, diei et noctis occasus, eorumque quo
Abbreviated transcription (Latin):
neret optauit. lohanni ꝓmissũ aesti¬
matũ ẽ. sed non ẽ creditũ. Uerba tenemꝰ.
sententiã diriuamus. Ipso in libro ne¬
gat sibi quod non moreret᷑ esse pmissũ.
nequẽ uana ssoes exemplo incesseret.
Quod si id uelle spes insolens. quanto in¬
solentius quod non pret̾ modũ accide¬
rit. ultra modũ dolereꝰ. Gentiles ple¬
rũq se consolantur uiri. uel de cõmu¬
nitate arumn&. uel de uir& naturȩ.
uel de in mortalitate anaimȩ. Quibus
utinã sermo constaret. ac non miserã
animã inuaria portentorũ ludibria
formasq trans funderent. Quid igitur
pleriq non possunt: fidẽ abnuunt.
Et ideo eam non uno argumento
aliquo sed plurib modis ut possumꝰ
astruamus. Et quidẽ om̃ia aut
usii. aut ratione. aut exemplo. aut
eo quo decorũ sit. eẽ. ea. ideo esse
creduntur. & ad finẽ singula suffra¬
gant᷑. Usus quia mouem ratio quia
quod moret uirtutis alterius con¬
uenit astimare. Exemplo quia ge¬

Expanded text:
neret, optavit. Joanni promissum aestineret, optavit. Joanni promissum aestimatum est, sed non est creditum. Verba tenemus, sententiam derivamus. Ipse in libro negat sibi, quod non moreretur, esse promissum; ne quem vana spes exemplo incesseret. 1147 Quod si id velle spes insolens; quanto insolentius, quod non praeter modum acciderit, ultra modum dolere? 50. Gentiles plerumque se consolantur viri, vel de communitate aerumnae, vel de jure naturae, vel de immortalitate animae. Quibus utinam sermo constaret, ac non miseram animam in varia portentorum ludibria formasque transfunderent! Quid igitur nos plerique non possunt, fidem abnuunt. Et ideo eam non uno argumento aliquo, sed pluribus modis, ut possumus, astruamus. 51. Et quidem omnia aut usu, aut ratione, aut exemplo, aut eo quia decorum sit ea esse, ideo esse creduntur; et ad fidem singula suffragantur. Usus, quia movemur: ratio, quia quod movet, virtutis alterius convenit aestimari: exemplum, quia ge
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. sed malitia. Manet enĩ natura :
malitia moritur. Resurgit qđ fuit
atq utinã utiã peccandi liberũ.
ita uacuũ culpę prioris. Sed hoc
ipsũ inditiũ ẽ. mortẽ non esse natu¬
re. quia idem erimꝰ quifuimus. Itaq
aut peccatorũ nr̃orũ supplicia pen¬
dimus. autbene gestorũ gram̃ conse¬
quemur. Resurget enĩ natura.
eadem : iam stipendiis mortis honora¬
tior. Deniq: mortui qui inxp̃o sunt.
resurgent primi. Deinde & nos qui ui¬
uimus inquit. simul cũ illis rapiem᷑
semꝑ cũ dño erimus. Illi primi: ui¬
uentes autem scđi. Illi cũ cħu: uiuentes
ꝑ tħm  Illis dulcior uita post requiẽ
uiuentibis & si grata conpendia .
tamen ignota remedia. Nichil. ẽ igit᷑
qđ in morte timeamꝰ. nichil quod de¬
beamus dolere. si aut natur& repe¬
tenti uit& qu& acceptaẽ repen¬
datur aut petenti inpenda¬
tur
in quo religionis cultus. aut uirtutis
usus ẽ. Neq enĩ quisquã sibi utsic ma¬

Expanded text:
est, sed malitiae; manet enim natura, est, sed malitiae; manet enim natura, malitia moritur. Resurgit quod fuit: atque utinam ut jam peccandi liberum, ita vacuum culpae prioris! Sed hoc ipsum indicio est mortem non esse naturae, quia iidem erimus, qui fuimus. Itaque aut peccatorum nostrorum supplicia pendemus, aut bene gestorum gratiam consequemur. Resurget enim natura eadem, jam stipendiis mortis honoratior. Denique mortui, qui in Christo sunt, resurgent primi: deinde et nos qui vivimus, inquit, simul cum illis rapiemur semper cum Domino erimus . Illi primi, viventes autem secundi. Illi cum Jesu, viventes per Jesum. Illis dulcior vita post requiem: viventibus etsi grata compendia, tamen ignota remedia. 49. Nihil est igitur quod in morte timeamus, nihil quod debeamus dolere; si aut naturae repetenti vita, quae accepta est, rependatur: aut petenti impendatur officio, in quo religionis cultus, aut virtutis usus est. Neque enim quisquam sibi, ut sic ma
Abbreviated transcription (Latin):
da mors qua causa salutis ẽ publicȩ
non fugienda mors quã dĩ filius non
dedignatus ẽ. non refugit. non soluen¬
dus ẽ ordo natur&. Quod enĩ cõmu¬
ne ẽ om̃ibus. exceptũ insingulis eẽ
non potest. Et mors quidem in
natura non fuit. sed conuersa in
naturã ẽ. Non enĩ aprincipio ds̃
mortẽ instituit. sed premedio de¬
dit. Et consideremus neuideatur
ẽẽ contrariũ. Nam sibonũ ẽ mors
cur scriptũ ẽ quia ds̃ mortẽ ñfecit.
sed malicia hominũ mors intraũ
in orbẽ terrarũ : Reuera enĩ mors
diuino oꝑi necessaria non fuit. cũ
irparadiso positis. bonorũ om̃iũ ui-¬
gis successus afflueret. Sed p̃uari¬
catione damnata in labore diut᷑ no
gemituq: intolerando. uita hominũ
coepit esse miserabilis. Debuit dari
sinis malorũ : utmors restitueret
qđ uita amiserat. In mortalitas enĩ oncri
potius quã usui ẽ. nisi aspiret grã. Et
si bene discutias. non naturȩ mors ista

Expanded text:
da mors, quae causa salutis est publicae: da mors, quae causa salutis est publicae: non fugienda mors, quam Dei Filius non dedignatus est, non refugit. Non solvendus ordo naturae; quod enim commune est omnibus, exceptum in singulis esse non potest. 47. Et mors quidem in natura non fuit, sed conversa est in naturam; non enim a principio Deus mortem instituit, sed pro remedio dedit. Et consideremus ne videatur esse contrarium. Nam si bonum est mors, cur scriptum est, quia Deus mortem non fecit: sed malitia hominum mors introivit in orbem terrarum . Revera enim mors divino operi necessaria non fuit, cum in paradiso positis bonorum omnium jugis successus afflueret; sed praevaricatione damnata in labore diuturno, gemituque intolerando vita hominum coepit esse miserabilis: debuitque dari finis malorum, ut mors restitueret, quod vita amiserat. Immortalitas enim oneri potius quam usui est, nisi aspiret gratia. 48. Et si bene discutias, non naturae mors ista
Abbreviated transcription (Latin):
religio defensa. cumulata fides accła
roborata ẽ. Uicerunt mortui. uicti
ꝑsecutores sunt. Itaq quorũ uitã
nescimus. horũ mortẽ celebramus.
Vnde & dauid ꝓfetic&e gloriatus
insu& mentis excessu . pretiosa inqͥt
in conspectu dñi mors scõrũ eius.
Morte maluit p̾ferre. quã uita
Ipsa mors marty rũ. premiũ uitȩ ẽ
Morte &iã inimicorũ odia soluunt᷑
Quid plura: imnius morte mundus re¬
dẽptus ẽ. Potuit enĩ xp̃s nmori.
si uoluisset. Sed neq refgiendam
mortẽ quasi ignauã pritauit. neq
melius nos quã moriendo seruasset.
Itaq mors eius. uitaẽ om̃i ũ. Morte
eius signamur. mortẽ eius orantes
adnunciamus mortẽ eius offerentes
p̃dicamus Morseius uictoria ẽ.
mors cius sacramentũ ẽ. mors eius
annua sollẽnitas mundiẽ. Quid pre¬
terea de eius morte dicamus cũ diui¬
no ꝓbemus exẽplo quia in mortali¬
tatẽ mors sola quesiuit. atq ipsa se
mors redemit. Non igitur meren¬

Expanded text:
religio defensa, cumulata fides, Ecclesia religio defensa, cumulata fides, Ecclesia roborata est: vicerunt mortui, victi persecutores sunt. Itaque quorum vitam nescimus, horum mortem celebramus. Unde et David prophetice gloriatus in suae mentis excessu: Pretiosa, inquit, in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Mortem maluit praeferre, quam vitam. Ipsa mors martyrum praemium vitae est. Morte etiam inimicorum odia solvuntur. 46. Quid plura? Unius morte mundus redemptus est. Potuit enim Christus non mori, si voluisset: sed neque refugiendam mortem quasi ignavam putavit, neque melius nos quam 1146 moriendo servasset. Itaque mors ejus vita est omnium. Morte ejus signamur, mortem ejus orantes annuntiamus, mortem ejus offerentes praedicamus: mors ejus victoria est, mors ejus sacramentum est, mors ejus annua solemnitas mundi est. Quid praeterea de ejus morte dicamus, cum divino probemus exemplo, quia immortalitatem mors sola quaesivit, atque ipsa se mors redemit? Non igitur moeren