comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lexandro N la gno qui suboruate sa¬
cerdotibus hamonis libici se Iouis filiũ dei
stolide finxerat suorum apud babiloniai ue¬
neno consumpto cum tam ingentis imperii unꝰ satis
dignus leres reperiri non posset Et iacente eo, aureo in
lectulo ex auimis quasi cadaueris maiestas aliquid
dignitatis aut roboris prestatura uideretur agendis¬
ꝙ per prefecturas in .xxxui. heredes quod occupane¬
rat diuisum est Ex quibus unus eumenes fuit ex
macedonia tam grauitate ꝙͣ probitate conspicuus Cuiꝰ
ut acta sub alexandro linquamꝰ susceptis C apadocia
et paflagonia tantum consequitus longe militie
nunq st ut iul illi preter regii nomen ad regalem
gloriam de ficere uideretur Ceterum dum consecutꝰ
optatam amplitudiñe dintine militie quiẽte aduenisse
crederet Illi hostis affiut illico Aaui ut moris est i se
regiu corouere moles Quas regum orientalium uires
nedum srangere / sed nec tolerare potuerant intestina
attrut discordia Et dum sua in se diffidentes arma

Expanded text:
lexandro Magno, qui subornatis sacerdotibus Ammonis lybici se Iovis filium deumque stolide finxerat,I suorum apud Babiloniam veneno consumpto, cum tam ingentis imperii unus satis dignus heres reperiri non posset, eo iacente aureo in lectulo exanime, quasi cadaveris maiestas aliquid aut dignitatis aut roboris prestatura videretur agendis, per prefecturas idest XXXVI heredes quod occupaverat divisum est. Ex quibus unus Eumenes fuit, ex Macedonia, tam genere quam probitate conspicuus. Cuius ut acta sub Alexandro linquamus, susceptis Capadocia et Paphlagonias tantum consecutus longe militie munus est, ut nil illi preter regium nomen ad regalem gloriam deficere videretur. Ceterum, dum consecutus optatam amplitudinem diutine militie quietem adinvenisse crederet, illi hostis affuit illico. Nam, ut moris est, in se magnas corruere moles, quos regum orientalium vires nedum frangere sed nec tolerare potuerant, intestina attrivit discordia; et dum sua in se dissidentes arma
Abbreviated transcription (Latin):
daut uerbis intentum expiimere homini soli con¬
sessum est Nec ĩmerito Quid prudencia potrut
fecisse natura que actu tali hominem celesti aiima¬
preditum a beluis quibus sola dux est sensualitas
separasse Ille quidem cum terrestria sapiant et tã¬
tum terrestribus delectantur et sensui seruiant soli
expeditas atq loquentes habuisse liugnas suꝑfluũ¬

Expanded text:
dant, verbis intentum exprimere homini solo condant, verbis intentum exprimere homini solo concessum est nec immerito. Quid prudentius potuit fecisse natura quam actu tali hominem, celesti animapreditum, a beluis, quibus sola sensualitas dux est, separasse? Ille quidem, cum terrestria sapiant et tantum delectentur terrestribus et sensui serviant solo, expeditas atque loquaces habuisse linguas existima
Abbreviated transcription (Latin):
cerentur in cloacis
.In garrulos adu̾sus rethoricã .Caͫ.xii.¬
Lactex antes. Quidani
epti homines iugientes porius ꝙͣ loquẽtes
in tam de testabilem sese insaniam delabi
quandoq permittunt ut audeant si queant ex
mambus rethorice arma surripere et in eam eisd̃
tendere ayentes illamn deceptrombus pocuis ꝙ ne¬
cessitati serure sufficere satis quibuscũq uerbis
mentis concextum exprimere. Et huic tam laborẽ
nostri principis ꝙͣ decorem stolidissime dampnare
intaintur. Quibus quid responderi possit et beue
in os propriũ samet marada retorqueri occuroit ha¬
bunde si uelim aduersus tam dementem hominũ fac¬
tionem uerba disperdere Ged absit ut in tam nroitũ
laborem me dedam notissua eorum insania est. et
superasse talis ml aliud arbitror ꝙͣ in uacuũ aerem
ela uibicisse Ged ad aliorum solatiũ dixisse aliqua
non erit forte superfluũ. Cum igitux initu sibilo
uel mugitu auimalia cetera suas affectiones osten¬

Expanded text:
cerentur in cloacis. cerentur in cloacis. XIII. In garrulos adversus rethoricam. Blaterantes quidam et inepti homines rudientes, potius quam loquentes, in tam detestabilem se insaniam delabi quandoque permictunt, ut audeant, si queant, ex manibus rethorice arma surripere et in eam eisdemtendere, sientes illam deceptionibus potius quam necessitati servire, sufficere satis quibuscunque verbis mentis conceptum exprimere et hinc tam laborem nostri principis quam decorem stolidissime damnare nituntur. Quibus quid responderi possit et unde in os proprium sanies marcida retorqueri, occurrit habunde, si velim adversus tam dementem hominum factionem verba disperdere; sed absit ut in tam irritum laborem me dedam. Notissima eorum insania est et superasse tales nil aliud arbitror quam in vacuum aerem tela vibrasse; sed ad aliorum solatium dixisse aliqua non erit incongroum. Cum igitur nutu, sibilo vel mugitu animalia cetera suas affectiones osten
Abbreviated transcription (Latin):
no minifterio ab authonio illum secutus est Et cum
ipsum cui uitam debebat offendisset cante suo gladio
Ingulum exhibere cohertuit caxutq illud per quod
ne suũ ferretur actum fuerat truculentus abstidit
Nect tam impio contentꝰ faciuore dexteram abstulit
taliq onistus uel oñe tanqͣ maxinũ et rei publice
ꝑutilissimũ perfecisset opus romam rediitꝰ tantũ q
in eum male cepta perfidia potuit ut illud una cũ
manu pro roscris affigeret O deus bone ubi indig¬
natio iusta / ubi ignis edax ubi fuliuen ubi telluris
hyatus quid scelestum hominem quid ingratum nõ
ipso tam enormi in conuine spectantibus miseris
romanis ad impios Impulisti manes Ged quid
dum eius sortunio nulłis mũ dauis emnenciis con¬
fidere doceniur romanorum plebs Impia redargui¬
tur et rubore conspersa plurmio in compassionem
Indigni facinoris prouocatur eius ceruicem spec¬
tans in rostris cuiꝰ opere factum est ne sue despi¬

Expanded text:
ro ministerio ab Antonio, illum secutus est et cum ro ministerio ab Antonio, illum secutus est et cum ipsum cui vitam debebat offendisset, Caiete suo gladio iugulum exhibere coercuit caputque illud, per quod ne suum feriretur actum fuerat, truculentus abscidit, nec tam impio facinore contentus dexteram abstulit talique honustus onere, tanquam maximum et rei publice perutillimum perfecisset opus, Romam rediit tantumque in eo male cepta perfidia potuit ut illud una cum manu pro rostris affigeretnatio iusta, ubi ignis edax, ubi fulmen, ubi telluris hyatus? Quid scelestum hominem, quid ingratum non, ipso tam enormi in crimine spectantibus miseris Romanis, ad impios inpulisti manes? Sed quid? Dum eius infortunio nullis mundanis eminentiis confidere docemur, Romanorum plebs impia redarguitur et rubore conspersa plurimo in compassionem indigni facinoris provocatur, eius cervicem spectans in rostris, cuius opere factum est ne sue inspi
Abbreviated transcription (Latin):
Inmidia exiliũ passus est uerum cum in uilla agrigẽ¬
tina a gneo plancio susceptus ãnũ egisset sompno
de reditu premonitus consensu omniũ reuocatꝰ et sũ¬
macum alacritate patrum susceptus est Beñ in
dissencione cesaris et pompey pompeiauas partes
secutus 2ͦ patriam liniquens fractis pomper auorũ
uiribus in cõi fere tocius senatus exilio fractus est
exul. A quo implorante uenune ab ipso cesare uit¬
tore Iterum reuocatus est Uerum ultimo turpi nota..¬
tus infamia ꝙ ex quiratis in parricidiũ cesaris unꝰ
extiterit ab recepta fuga in formianũ abiit Et
agentibus se uarie romanis rebus a marcho aucho¬
no triuiuro in cuiq iptias licenciosius olim inuexe¬
rat proscriptus est/ Quo dampnabili niuũ Ingra¬
titudine tractus gayns pomxiliꝰ leuas quem ipse
dudum de capitali supplicio Intercessione marci celii
nura cum oratione liberauerat Impetrato tam dig¬

Expanded text:
invidia exilium passus est. Verum dum in villa agri Ainvidia exilium passus est. Verum dum in villa agri Atinatis a Gneo Plancio susceptus annum egisset, somnio de reditu premonitus, consensu omnium revocatus et summa cum alacritate patrum susceptus est. Demum in dissensione Cesaris et Pompei pompeianas partes secutus, secundo patriam linquens, fractis Pompeianorum viribus, in communi fere totius senatus exilio factus est exul. A quo implorante nemine, ab ipso Cesare victore iterum revocatus est. Verum ultimo turpi notatus infamia, quod ex coniuratis in parricidium Cesaris unus extiterit, arrepta fuga in Formianum abiit et agentibus se varie romanis rebus a Marco Antonio triumviro, in cuius ineptias licentiosius olim invexerat, proscriptus est. Quo damnabili nimium ingratitudine tractus Gaius Popilius Lenas, quem ipse dudum a capitali supplicio, intercessione Marci Celii, mira cum oratione liberavit, impetrato tam di
Abbreviated transcription (Latin):
alios q plures sũmo audientiũ fauore defendit
derotarum gallogrecorum regem marcum marcellã
et quintũ liguoiũ Iulio cesari suspectos conciliauit
Quid multis habuudo tantum ling̾a potuit ꝙͣtum ad
stectendam quo uelis mentem cuiustumq etiam obstinati
sufficeret Quod quidem non satis posteritati possunt
relicta monstrare . Aam ut alieuis utas uerbis in tullio
magna pars abest tullii/ quod legitur pocius ꝙͣ audi¬
sus Tinam ultro diuicias honestum quigium dilet¬
tissuuiam prolem spectabiles amicicias clientelas et
husinodi fortime bona quibus fuit habundans ne
tam mapimis atq ꝑlucidis honoribus parua hec
uideas annexisse esto pluriniũ ad felicitatem specta¬
re crodantus et ad precipiciũ Inopinatum Indignũq
deueniam/ huiꝯ igitur clarissimi uior dato grandis
fuerit fortuua non tauen stolida si quandoq concussa
future ruine oune potuit ostendisse Nam quorãdã

Expanded text:
aliosque plures summo audientium favore defendit. aliosque plures summo audientium favore defendit. Deiotarum Gallogrecorum regem, Marcum Marcellum et Quintum Ligarium, Iulio Cesari suspectos, conciliavit. Quid multis habundo? Tantum lingua potuit quantum ad flectendam quo velis mentem cuiuscunque etiam obstinati sufficeret. Quod quidem non satis posteritati possunt relicta monstrare. Nam, ut alienis utar verbis, in Tullio magna pars Tullii abest quod legitur potius quam audiatur. Sinam ultro divitias, honestum coniugium, dilectissimam prolem, spectabiles amicitias clientelas et huiusmodi Fortune bona, quibus fuit habundans, ne tam maximis atque perlucidis honoribus parva hec annexisse videar, esto plurimum ad felicitatem spectare credantur, et ad precipitium inopinatum indignumque deveniam. Huius ergo clarissimi viri, dato grandis fuerit felicitas, non tamen solida sed quandoque concussa future ruine omen ostendisse potuit; nam quorundam
Abbreviated transcription (Latin):
latio monstrauit et nulcaciliũ plotum et alterum
ex graccis atq ortensiũ alios elegantissimos oratores
gretos q ueteres auteiret et autiquam eorum glo¬
riam occuparet Quo et si satis esset spectabilis titulo
sacra pħie penetoalia Intrare cupiens postꝙͣ floridis
orationibus sidua tociꝰ fori ãmiratione quintũ p̾mo
abditis perscrutatꝭ et cognitis in tantam sue elo¬
quentie adiuirationem athemẽñ attraxit ut uedũ
philistratem aut ꝑaclem qui uerbis mira redolentib
ause dare colla Iugo suili athemẽñ libertatem coe¬
gere. ed ipsam platonis mellitam uerboxum dulce¬
diuem ei paruulo dormienti labellis ab apibus
non ybleo s⁊ castallio melle saturum impressam et
eschillum atq demoscenem superatos arbitraren
tus Inde romain tam uenerandissimis pħie doctrinis
Imibutus ꝙ̃ grecorum laudibus conspicuus redient
aulum licimũ archam nuilonem gneum plancium

Expanded text:
latine monstravit, et Vultacilium Plotum et alterum latine monstravit, et Vultacilium Plotum et alterum ex Graccis atque Hortensium aliosque elegantissimos oratores grecosque veteres anteiret et antiquam eorum gloriam occuparet. Quo etsi satis esset spectabilis titulo, sacra phylosophie penetralia intrare cupiens, postquam floridis orationibus summa totius fori admiratione Quintum primoadytis perscrutatis doctrinis et cognitis, in tantam sue eloquentie admirationem Athenienses attraxit ut nedum Pisistratum aut Periclem, qui verbis miram redolentibus artem dare colla iugo servili Atheniensium libertatem coegere, sed ipsam Platonis mellitam verborum dulcedinem, parvulo dormienti labellis ab apibus, non ybleo sed castalio melle saturis, impressam, et Eschilum atque Demosthenem superatos arbitrarentur eloquio. Inde Romam, tam venerandissimis phylosophie doctrinis imbutus, quam Grecorum laudibus conspicuus, rediens, Aulum Licinium Archiam, Milonem, Gneum Plancium
Abbreviated transcription (Latin):
qui in urbe captipotuerant / sentencia cathonis ssed
huiq opere in carcere tullians carnificibus Ĩmissis
et gutturibus eorum laquer fractis suppliciũ sumptũ
est et urbi int̾ruxta securitas restituta ic armatos
duces togatus excessit cicero Bic is medicus prese¬
rendus est qui secretam atq betiferam intestiuorum
uerxutam argumentis exclusit et reppulit et qui
uuluꝰ apparens etiam si maximũ sit ungnentis et
arte trapit in cicatricem. Erat igitux noster tulliũs
hoc uno decore clarissimꝰ et suo merito urbis rome
patronus insiguis et potuerat hoc tantum fecisse
ad eius gloriam sed anuexus fulgor est aliq tanto
longuis duraturꝰ quãto perpensiꝰ acquisitꝰ est hic
eteium ut arbitror ad hoc adeo datus mortalib est
et si celesti polleret Ingenio, longo tauien et puigili
studio in tantam nurande eloquenciam euasit facũ¬
diam ut prolotiũ gallum qui primꝰ urbi rethoricã

Expanded text:
qui in Urbe capi potuerant, sententia Catonis, sed qui in Urbe capi potuerant, sententia Catonis, sed ere, noctu in carcere tulliano carnificibus immissis et gucturibus eorum laqueo fractis supplicium sumptum est; et Urbi interrupta securitas restituta. Sic armatos duces togatus excessit Cicero, si is medicus preferendus est, qui secretam atque letiferam intestinorum vomicam argumentis exclusit et repulit, ei qui vulnus apparens, etiam si maximum sit, unguentis et arte traxit in cicatricem. Erat igitur noster Tullius hoc uno decore clarissimus et suo merito urbis Rome patronus insignis; et potuerat hoc tantum suffecisse ad eius gloriam, sed annexus fulgor est alius, tanto longius duraturus quanto perpensius acquisitus est. Hic etenim ad hoc arbittor a Deo datus mortalibus, etsi celesti polleret ingenio, longo tamen et pervigili studio in tantam mirande eloquentie evasit facundiam ut Plotium Gallum, qui primus Urbi rethoricam
Abbreviated transcription (Latin):
lieri omne panderetur opus et ab ea pluribus et
nnfer alios ciceroni. Qui ignaro senatu socioq / ascu.
mirabili cuucta ꝑ quirens non aute quid haberent
comꝑti in publicum dicit ꝙͣ ureparabili ueritati
factionis consilia cuncta nouisset ac etiam sibi uide¬
batus erumpere uelle obicibus positis in eiuisdem
conatus primos infringeret. Aec dubitatum suo
tempore factuosum hominem sceleratorum suffra¬
giis fultum frequenti in seuatu accusare paratas
insidias detegere socios propalare quid actum quid¬
ue agendum esset ostendere et mordatissimis uer¬
ꝓfidiam lacerare Quibus actum est ut catillina
urbe discederet fesulas peteret collectisq copiis
in plauo pistoriensi autonio consuli eum cum ex̾aitu
sequẽñ obinꝰ fieret et suis trucidatis omnibus.
confertissimos hostes prelians confossus accumberet
de se suitq cruentam uictoriam exhiberet Ex leu¬
tulo uero cetego et sabiuo reliquis q ex conuratis

Expanded text:
lieri omne panderetur opus et ab ea pluribus et lieri omne panderetur opus et ab ea pluribus et inter alios Ciceroni. Qui ignaro senatu socioque astu mirabili cuncta perquirens, non ante quid haberet comperti in publicum dixit quam in re probabili veritate factionis consilia novisset omnia, ac etiam, ubi videbatur erumpere velle, obicibus positis, eiusdem conatus primos infringeret. Nec dubitavit suo tempore factiosum hominem, sceleratorum suffragiis fultum, frequenti in senatu accusare, paratas insidias detegere, socios propalare, quid actum quidve agendum esset ostendere et mordacissimis veratorum perfidiam lacerare. Quibus actum est ut Catilina urbe discederet, Fesulas peteret collectisque copiis in plano pistoriensi Antonio consuli, eum cum exercitu sequenti, obvius fieret et, suis trucidatis omnibus, inter confertissimos hostes prelians confossus occumberet et de se suisque cruentam victoriam exhiberet. Ex Lentulo vero Cetego et Sabino reliquisque ex coniuratis,
Abbreviated transcription (Latin):
rerum sciencia ꝙͣ mentis decore bonis et primatib ac¬
ceptus Non ciuitate donari solum sed maximos hono¬
res assequi meruit. Iam itonus incolatie ciuis amore
uetustissimo eo usq conscendit ut sũmũ consulata imi¬
periũ obtiueret In quo gaii authonii collega ꝯtigit
ut eis opere ab incendio iuina et fruitute inmius
uib̃s rerum domina sernaretur. Exurebat enim illo i¬
tunt adhut nniclusa pectoribus fax illa terribilis ur¬
bis exiciũ minitans nepharie factionis lucii catilłme
qui dum pocius maiorum suorum ymagines inture̾tur
ꝙͣ sua merita ad ampliandam libidinem publicos
frustra honores sepius postulasset iroitatut in rem
publicam nobiles quo scũq inuenes et mulieres quas¬
dam concreuerat Et seuissima quiratione ligati per¬
petuas romano nomini tenebras consilio fabricarant
Cd tam diris ceptis obstante deo actum est ut a
quĩtio curio fuliue sibi dilectissume et illecebre nuui¬

Expanded text:
rerum scientia quam morum decore bonis et primatibus acrerum scientia quam morum decore bonis et primatibus acceptus, non civitate donari solum, sed maximos honores consequi meruit. Nam novus incolatu civis, amore vetustissimus, eo usque conscendit ut summum consulatus obtineret imperium. In quo Gai Antonii collega, contigit ut eius opere ab incendio ruina et servitute immunis urbs rerum domina servaretur. Exardebat enim illo tunc adhuc inclusa pectoribus fax illa terribilis urbis, exitium minitans, nepharie factionis Lucii Catiline qui, dum potius maiorum suorum ymagines intueretur quam sua merita et ad ampliandam libidinem publicos frustra honores petiisset, sepius irritatus in rem publicam nobiles quoscunque iuvenes et mulieres quasdam conciverat; et sevissima coniuratione ligati, perpetuas romano nomini tenebras consiliis fabricarant infandis. Sed tam diris ceptis obstante Deo, actum est ut a Quintio Curio Fulvie sibi dilectissime et illecebri mu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendaris alteri saltem doctiori supplendi occa¬
sionem prebebis Opirabit et ipse forsan aliquid
ex eius archano quod nũt residet loco ut meliꝰ
ꝙͣ existimes opereris quibus nactus oratoꝵ exinie
et latiui fulgor eloqun tua cum pate nunꝰ suffi¬
ciens de te tuisq infortumis scxixturus aduenio
fortune etiam iussu compulsus
. Se Marco tullio cicerone Caͫ .xi.¬
Ancus. Tullius Curo Iubax
splendidum et in dies urbis crescens parit̾
atq orbi a uolstorum uetustissimis regulis
claram uriginem ducens axud arpinũ oppidum
relatu oim natus est Et cum Iam tenera in etale
uioilem gereret aimũ quasi ortam natalis patrre
sedem sue future amplitudini estuuaret ut de subli¬
miori spetulo radios in totum orbem posset effund̾e̾
ea relicta romain se contulit In qua et si tam ambi¬
cionis uiciũ/ et auaricie ac luxurie spurcicies seo¬
pere et hominũ mentes Incendere Incepissent tã

Expanded text:
commendes, alteri saltem doctiori supplendi occacommendes, alteri saltem doctiori supplendi occasionem prestabis. Spirabit et ipse forsan aliquid ex eius archano quo nunc residet loco, ut melius quam existimes opereris». Quibus tractus, oratorum eximie ac latini fulgor eloquii, tua cum pace minus sufficiens de te tuisque fortunis scripturus advenio, Fortune etiam iussu compulsus. XII. De Marco Tullio Cicerone. Marcus Tullius Cicero, iubar splendidum et in dies crescens Urbi pariter atque orbi, a Vulscorum vetustissimis regulis claram originem ducens, apud Arpinum oppidum relatu omnium natus est. Et cum iam tenera in etate virilem gereret animum, quasi artam natalis patrie sedem sue future amplitudini extimaret, ut e sublimiori specula radios in totum effundere posset, ea relicta Romam se contulit. In qua, etsi iam ambitionis vitium ac avaritie et luxurie spurcities serpere et hominum mentes incendere cepissent, tam
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Quibus Inuctus splendidissunꝰ atq facundis¬
simꝰ orator marcus tulliꝰ cicero deiecta facie tacitꝰ
Incedebat quem ego postpositis ceteris mirabundus
Intueri cepi ut cum grandem eius togatam gloriam
Indignũq exiciũ animũ scribendi cupido cexisset
principem romani eloquip moditans tenuesq meas
canto cextiui uires sere destiti. Cum solum de se
satis digne nec aliũ scribere essem ratus Sane
ne tanꝙͣ ob̾scurus luce dignꝰ eximia pret̾missus
uideretur mecum cepi resurge auimũ urge In¬
geniũ uires incegra teq ipsum totum exprime
et dignissimo quod potes Impende Tur enum sto¬
lido non est notum nebulas solis radios fuscare nõ¬
posse leuit est incompositus nullo firmata arcificio
sermo tuus Sed quid si iul aliud ꝯgat saltem
suũ grauem ornatum et nura uenustat decorum
ut luculencior appareat faciet si contraria iuxta
se posita magis elucescunt Bi autem minꝰ pleue

Expanded text:
suam. Quibus iunctus splendidissimus atque facundusuam. Quibus iunctus splendidissimus atque facundus orator Marcus Tullius Cicero deiecta fronte tacitus incedebat. Quem ego, postpositis ceteris, mirabundus intueri cepi et cum grandem eius togatam gloriam indignumque exitum animum scribendi cupido cepisset, principem romani eloquii meditans tenuesque meas tanto ceptui vires, fere destiti, eum solum de se satis digne nec alium scribere posse ratus. Sane, ne tanquam obscurus luce dignus eximia pretermissus videretur, mecum cepi: «Age, resumme animum, urge ingenium, vires integra teque ipsum totum exprime et dignissimo quod potes inpende. Cui enim stolido non est notum nebulas solis radios non posse fuscare? Levis est, incompositus, nullo firmatus ar. tificio, sermo tuus. Sed quid? Si nil aliud agat, saltem suum gravem ornatum et mira venustate decorum, ut luculentior apparest faciet, si contraria iuxta se posita clarius elucescunt. Si autem minus plene
Abbreviated transcription (Latin):
deflens ꝙͣ tum ꝙ sibi accelerata morte subtractum
fuerit posse paternam necem in ingratos egiptios
pro uotis ulcisti Inde brutus et cassiꝰ tam parri¬
cidiu̾ suũ ꝙ̃ axud philippos suscextum flebant ex¬
cidiũ Erat et cerbomq non solum dampnationem
suam ex paroicidio subsecutam Ingemiscens s ꝙ a
daõ uella apiũ siuonas crudeliter occisus sit huit
et decius brutꝰ eiusdem criminis rens post clades
multas se a sequanis caxtum atq trucidatum quere¬
batur Enc et naxelus romanꝰ eques inter percus¬
sores notatus ꝙ manu suorum suorum laceratꝰ sit
exclamabat. Erat et gayꝰ coranꝰ pretoriꝰ homo
dolens ꝙ cum nl cale tuueret incursu militũ poro¬
pria in domo ꝑemixtus sit Post quem et dolobella
lamentabatus ꝙ a cassio quem aute multis fuderat
preliis fusus iose ad id infortumo eo redactus sit
ut se sua maii tranffoderet. Et alii pluruni insuper
uariis ex casibus gemebundi fortunam incusabant

Expanded text:
deflens, quantum quod sibi accelerata morte subtractum deflens, quantum quod sibi accelerata morte subtractum fuerit posse paternam necem in ingratos Egyptios pro votis ulcisci. Inde Brutus et Cassius tam parricidium suum quam apud Phylippos susceptum flebant excidium. Erat et Trebonius, non solum damnationem suam ex parricidio subsecutam gemiscens, sed quod a Dolabella apud Smirnas crudeliter occisus sit. Hinc et Decius Brutus, eiusdem criminis reus, post clades multas se a Sequanis captum atque trucidatum querebatur. Sic et Vaselus romanus eques, inter percussores notatus, quod manu servorum suorum laceratus sit exclamabat. Erat et Gaius Toranus pretorius homo dolens quod, cum nil tale timeret, incursu militum propria in domo peremptus sit. Post quem et Dolabella lamentabatur quod a Cassio, quem ante multis fuderat preliis, fusus ipse ad id infortunio eo redactus sit ut se sua manu transfoderet. Et alii plurimi insuper variis ex casibus gemebundi fortunam incusabant
Abbreviated transcription (Latin):
tum aiebat in carcerem Porro occiso pompeyo cum
a cesare libertati redditus esset, et in regni spem
erectum dum cum auxpiliis ingentissimo animo in
desideriũ traheretur tertio se a pomperanis du¬
cibus Int̾ceptum atq ueneno necatum deflebat Erat
et pharnaces plemus lacrimaꝵ/ ꝙ pͥmo cesaris Ini-¬
petũ uictus in deditionem suam compulsus sit In¬
gemiscens Bapio inde sequebatur querulus ꝙ ex
affricana strage omni spe derectus dum Iam his¬
paniam cum dauiasippo ac torquato et plecorio
guei successor factus quereret uariis agitatus
procelłis adippum regiũ aduerso deportat ini¬
petu et a classe publii ficii cesariaui circiduentus
sibi manu propria mortem inferoe ꝙͣ cesaris ex¬
perior clemenciam maluisset. Gueꝯ etiam pom¬
peiꝰ magui filius aberat non tantum seipsum post
cladem apud idam suscextam a cesariais in
spelunca latitantem occisum et ꝙ eis caxut cesari
apud hispalim presentatum populoq concessum

Expanded text:
tum aiebat in carcerem. Porto occiso Pompeio, cum tum aiebat in carcerem. Porto occiso Pompeio, cum a Cesare libertati redditus esset et in regni spem erectus, dum cum auxiliis ingentissimo animo in desiderium traheretur, tertio se a pompeianis ducibus interceptum atque veneno necatum deflebat. Erat et Pharnaces plenus lacrimarum, quod primo Cesatis impetu victus in dicionem suam compulsus sit ingemiscens. Scipio inde sequebatur querulus quod, ex affricana strage omni spe deiectus, dum navi Hyspaniam cum Damasippo ac Torquato et Plectorio generi successor factus quereret, variis agitatus procellis, ad Yppum regium adverso deportatus impetu et a classe Publii Sitii cesariani circumventus, sibi manu propria mortem inferre quam Cesaris experiri clementiam maluisset. Gneus etiam Pompeius Magni filius aderat, non tantum seipsum, post cladem apud Mundam susceptam a Cesarianis in spelunca latitantem occisum et quod eius caput Cesari apud Hispalim presentatum populoque concessum
Abbreviated transcription (Latin):
aut derecerat aut absorbserat Quibus intuitis uenie¬
bat scelestus Inuenis tholomiens proditionem in pom¬
peyum bellum aduersus cesarem sumptum seq apud
deltam mlo demersum misere Ingemiscens Quem
inba libie rex mestissimꝰ sequebatur et barbara
ac fastidiosa superbia sua posita qua scipioni pur pu¬
ram sibi consinilem Indii uetuerat tristis ꝙ pour¬
peyauas partes Inuerit seip sum damx nabat m̃t
frustra perpendens se primo ob id a cesare fractũ
et rade a suis derelictum ac etiam Iubilis exclusum
suis eoq usq perductum ut in suam supremã per¬
iciem ipse cum pretero pactione facta infestis gla¬
diis aduersum se una concurrerent et cam pre¬
teyum deiecisset inuictus uecordia impulsus minia
seruulo precbus percuciendam ceruicem prebuerit
P ost hot et aristobolus Indeorum Rex querebatur
se a pompeyo indigne regno priuatum et captinũ
cum filiit romam deductum. Unde fugiens se retrat¬

Expanded text:
aut deiecerat aut absorpserat. Quibus immixtus venieaut deiecerat aut absorpserat. Quibus immixtus veniebat scelestus iuvenis Ptholomeus proditionem in Pompeium, bellum adversus Cesarem sumptum seque apud Deltam Nylo demersum misere ingemiscens. Quem Iuba Lybie rex mestissimus sequebatur et barbara ac fastidiosa superbia sua posita, qua Scipioni purpuram sibi consimilem indui vetuerat, tristis, quod pompeianas partes iuverit, seipsum damnabat, nunc frustra perpendens se primo ob id a Cesare fractum et inde a suis derelictum ac etiam urbibus exclusum suis, eoque usque perductum ut, in suam supremam perniciem ipse, cum Petreio pactione facta, infestis gladiis adversum se una concurrerent et, cum Petreium deiecisset invictus, vecordia inpulsus nimia servulo precibus percutiendam cervicem prebuerit. Post hos et Aristobolus Iudeorum rex querebatur se a Pompeio indigne regno privatum et captivum cum filiis Romam deductum, unde fugiens se retrac
Abbreviated transcription (Latin):
quienisse ac pepercisse calamo postꝙͣ tantorũ
ducum et potissime pompey magui ingentes
cehsitudines et infortuuũ flebile recitaram. Quid enĩ
restat amplius de fortune potencia et instabilitate
posse subicere Neminem reor mortaliũ ex tam subli¬
mi uertice corouisse Sed et quia promissum est
ad nostrum usq seculum deuenire et ne uideamur
spreuisse minores aut minꝰ Iussis obtemperasse
fortue bona lectoꝵ pace stilum prosequay. Et si
tam grande aliquid expectandum ne ueniat poteꝵt
minora cum uoluxtate plurinũ utilitatis afferre.
y Ingens caterua dolentiũ Caͫ .x.¬
E plorato paucis. Pompey magui
casu Ingens plorantiũ acies subsecuta est
Ibi enim uidebantur gallorum germanoꝵ¬
ꝙ reguli atq proceres plurnui a gayo cesare regnis
proiunciis et sublumitate prinati Ibi qui in pharsa..¬
lico conflicti teciderant Incedebant et alii Inm̾abiles
fere quos dira cuuliũ uellorum pestis uariis in locis

Expanded text:
quievisse ac pepercisse calamo postquam tantorum quievisse ac pepercisse calamo postquam tantorum ducum et potissime Pompei Magni ingentes celsitudines et infortunium flebile recitaram. Quid enim restat amplius de Fortune potentia et instabilitate posse subicere? Neminem reor mortalium ex tam sublimi vertice corruisse. Sed et quia promissum est ad nostrum usque devenire seculum et ne videamur sprevisse minores, aut minus iussis obtemperasse Fortune, bona lectorum pace stilum prosequar; et si tam grande aliquid expectandum non veniat, poterunt tamen minora cum voluptate plurimum utilitatis afferre. XI. Ingens caterva dolentium. Deplorato paucis Pompei Magni casu, ingens plorantium acies subsecuta est. Ibi enim videbantur Gallorum Germanorumque reguli atque proceres plurimi a Gaio Cesare regnis provinciis et sublimitate privati. Ibi qui in pharsalico conflictu ceciderant incedebant et alii innumerabiles fere quos dira civilium bellorum pestis variis in locis
Abbreviated transcription (Latin):
modico as homine unico semiustum et arenis ꝯtectũ
Ose in sua prĩa paulo aute clausisset diem qua fu¬
nebri pompa quibus consulariũ senatorum Cuuũ¬
q omniũ lacomus a quot quibusq patribus delatꝰ
fuisset in rogum quot illi militaria ornamẽta quot
arma quot imꝑatoria ac triũ phalia fuissent i-¬
iecta quot decantate laudes quot pro rostrs relate
q̃ pre cuueres recollecti, quos honores omnes tam
uita quesitos ꝙͣ infelici perditos morte littore in
egiptio cumulus parus arene contexit Quid
igitur miseri superbimꝰ quid alta laboribus que¬
rimꝰ quid ꝑitux confidimꝰ si tam grandis cecidit
moles qued nobis posse contingere arbitramur.
Equidem pompero compaciendum est sed longe
magis nobis tueud tuuendum atq studiosissime
quod est humilue perquirendum ne subluate
pauori subiaceamꝰ contiuo et postremo in casũ
miserum ueniams.. c
Oteram. Et Honest poleram. Amodo

Expanded text:
modico ab homine unico semiustus et harenis contectus. modico ab homine unico semiustus et harenis contectus. O si in sua patria paulo ante clausisset diem, qua funebri pompa, quibus consularium senatorum civiumque omnium lacrimis, a quot quibusque patrum delatus fuisset in rogum, quot illi militaria ornamenta, quot arma quot imperatoria ac triunphalia superfuissent iniecta, quot decantate laudes, quot pro rostris relate, quam pie cineres collecti! Quos honores omnes, tam vita quesitos quam infelici perditos morte, litore in egyptio cumulus parvus harene contexit. Quid ergo miseri superbimus? Quid alta laboribus querimus? Quid perituris confidimus? Si tam grandis cecidit moles, quid nobis posse contingere arbitramur? Equidem Pompeio compatiendum est, sed longe magis nobis timendum atque studiosissime quod est humile perquirendum, ne sublimati pavori subiaceamus continuo et postremo in casum miserum veniamus. X. Pauca oteram, et honeste poteram, admodo
Abbreviated transcription (Latin):
corpus q suũ uestibus componenti ut honeste cade̾t
alexaudriam ominem quasi maxmie uictorie testem
in spectaculum cinibus deportandam dedere demũ
prospectantibus barbaris impulsu uario ab undis
circidactus est nocto a codro romano milite Et eiusd̾
pompey questore ac fuge quirite clam in littus tractꝰ
est Et cum ibi nl preter se aduer sa pugna liquisset
collectis per littus quisquiliis et foculo facto eum suꝑ¬
yposunit pancis q querelis et lacrunuis datis semi¬
ustum contexit arenis Puduit forte fortuuam ut
is qui tam Ingentis ammi custos tam clarissumoꝵ
honoꝵ susceptor tanteq marestatis sernator ea fauẽte
fuerat insepultus esca piscium liuqueretur O rerũ
tremenda uertigo si rex a puero a receptore largi¬
tor romanq a barbaro magnus a modico et a spa-¬
donibus Imꝑator occisus est laccessitum corpus
et trũcum undarum factum ludibriũ noctu igne q

Expanded text:
corpusque suum vestibus componenti, ut honeste caderet, corpusque suum vestibus componenti, ut honeste caderet, Alexandriam omnem, quasi maxime victorie testem, in spectaculum civibus deportandam dedere. Demum prospectantibus barbaris inpulsu vario ab undis circumactus est, nocte a Codro romano milite et eiusdem Pompei questore ac fuge comite clam in litus tractus est et, cum illi nil preter se adversa pugna liquisset, collectis per litus quisquiliis et foculo facto eum superimposuit paucisque querelis et lacrimis datis semiustum contexit harenis. Puduit forte Fortunam ut is, qui tam ingentis animi custos tam clarissimorum honorum susceptor tanteque maiestatis servator, ea favente, fuerat, insepultus esca piscium linqueretur. O rerum tremenda vertigo! Senex a puero, a receptore largitor, romanus a barbaro, magnus a modico et a spadonibus imperator occisus est, lacessitum corpus et truncus undarum factus ludibrium noctu ignique
Abbreviated transcription (Latin):
sceudens nauem selesbos quo cornelia seruabatur
quiux deferri precepit Ac inde post laconnas tã
uxoris ꝙͣ mutilenensiũ mutata naue collectis.¬
q quibusdam tanti nanfragii fragnientis uersus
egiptum proras dirigi imperauit A qua cypri
uictoria rediens tholomei fidem experturꝰ quẽ
ipse regem fecerat malo sumpto omine a specta¬
uili soificio quod prope opidum paphos uiderat
cui nomen erat cathobasilea uersus egiptum cur¬
sum tenunt Ciiq non aute peruemt ad lictꝰ qͣ
rex Inuenis felicia pocius ꝙ̃ honesta uti ip̃e met
pompeyns fecerat occidendo Carbonem secuturꝰ
prescito tam aduentu ꝙͣ infortuio quasi honorifice
suscepturus naniculam satellitibus omistam obm̃a
misit In quã fatorum posius ordinẽ ꝙͣ sui ꝯsiliũ
sequens uxore sociis q relictis descendit llec littori
longinquus A chillas fortunis q mandatoꝵ regis
couscii expeditis gladiis illi tacito et iam percipiẽte

Expanded text:
scendens navim, se Lesbos, quo Cornelia servabatur scendens navim, se Lesbos, quo Cornelia servabatur coniunx, deferri precepit. Ac inde post lacrimas tam uxoris quam Mitilenensium mutata nave collectisque quibusdam tanti naufragii fragmentis, versus Egyptum proras dirigi iussit. A qua Cypri litora radens, Ptholomei fidem experturus quem ipse rex fecerat, malo sumpto omine a spectabili edificio quod prope oppidum Paphos viderat, cui nomen erat Catobasilea, versus Egyptum cursum tenuit. Cuius non ante pervenit ad litus quam rex iuvenis felicia potius quam honesta, ut ipsemet Pompeius fecerat occidendo Carbonem, secuturus, prescito tam adventu quam infortunio, quasi honorifice suscepturus, naviculam satellitibus honustam obviam misit. In qua, fatorum potius ordinem quam sui consilium sequens, senex uxore sociisque relictis descendit nec litori longinquus Achillas Photinusque mandatorum regis conscii expeditis gladiis illi tacito et iam percipienti
Abbreviated transcription (Latin):
cesare longam passus obsidionom facta exuptione cam
legionibus augiliaribus q ad fatalem sue depositionis
locum pharsaliam citato gressu prexit Quo et a cesare
secutus est ibidem paululum fortuna subscitit seq
titubantem monstrauit quasi dubia an suũ adhnc
pompeyũ seruaret au demergeret posius Aam
cum fere omint romana nobilitas et regum orien¬
talũ oĩm pofencia ibi partibus pompeii fauens as¬
sisteret cesarem q cum suis ad rapinam messiũ coe¬
gisset in id quod ipse oportunitate cogente cupie¬
ex quo uictoria cesari subsecuta est Iam postꝙͣ nul¬
to fuso fanguine tam cnuli ꝙ̃ forensi pompeyus
uictorem cefarem cerueret cum pantis fugam ca¬
pestens larissai peciit p̾main ruboris sui testem
dum a ciuibus oblatos honores uictori ut suarent
Iniuuxit ultra auxius suiq tuuens fugam citato
cursu ꝯtumans ex quo mari propinquus emerge¬
bat poument ampues deuenrens ouerariain con¬

Expanded text:
Cesare longam passus obsidionem facta eruptione cum Cesare longam passus obsidionem facta eruptione cum legionibus auxiliaribusque ad fatalem sue depositionis locum Pharsaliam citato gressu perrexit. Quo et a Cesare secutus est. Ibidem paululum Fortuna substitit seque titubantem monstravit, quasi dubia an suum adhuc Pompeium servaret an demergeret potius; nam cum fere omnis romana nobilitas et regum orientalium omnium potentia ibi partibus Pompei favens assisteret Cesaremque cum suis ad rapinam messium coegisset, in id quod ipse oportunitate cogente cupieex quo victoria Cesari subsecuta est. Nam postquam, multo fuso sanguine tam civili quam forensi, Pompeius victorem Cesarem vidit, cum paucis fugam capessens Larissam petiit primam ruboris sui testem. Tum a civibus oblatos honores victori ut servarent iniunxit et ultra anxius suique timens, fugam citato cursu continuans eo quo mari propinquus emergebat Peneius amnis deveniens, onerariam con
Abbreviated transcription (Latin):
to senatus solus gessit tercium consulatum Tot etl
fulgoribus publicis suꝑadditi sunt splendores do¬
mestici/ CToniugiis quidem clarissimis et inclita
prole choruscus emituit Aec caruit preconiorũ suoꝵ
scriptore tresane mutileno quem ob hoc ultro cuii
tatis aogumẽta hec sunt Que et si quando Inui¬
dorum morsibus lacessita sunit stetere tamen donet
celsitudine socios habere passus est Uerum occiso
crasso/ et cesare bellum in gallos agente, eo rem om
su amplissimo deductus est ut magnitudin pa¬
rem rẽmiat Quã obrem ab hostibus cesaris uu¬
pulsus egit ut lex a consulibus diceretur ne alicq
res in senatu eo ageretur absente. Cesar senciens
pho frandaretur/ tribuuos plebis urbe pulsos pro
bellum dux factus aduertens fere secutus a cungtꝭ
capnam cum consulibus peciit et inde brundusiũ
Ex quo noctu clam in exyrum fugiens trausfreta¬
uit Ibiq quasi cuiilis uelli se des ꝯstituta ab insequẽte

Expanded text:
to senatus solus gessit tertium consulatum. Tot etiam to senatus solus gessit tertium consulatum. Tot etiam fulgoribus publicis superadditi sunt splendores domestici, coniugiis quidem clarissimis et inclita prole coruscus emicuit. Nec caruit preconiorum suorum scriptore Theophane Mitileno, quem ob hoc ultro civittatis argumenta describi queant. Que etsi quandoque invidorum morsibus lacessita sint, stetere tamen donec celsitudinis socios habere passus est. Verum occiso Crasso et Cesare bellum in Gallos agente, eo rem omnsu amplissimo deductus est ut magnitudini parem renueret; quam ob rem ab hostibus Cesaris inpulsus egit ut lex a consulibus duceretur ne alicuius res in senatu eo ageretur absente. Quam ob rem Cespho fraudaretur et tribunos plebis Urbe pulsos pro bellum dux factus, advertens, fere secutus a cunctis, Capuam cum consulibus petiit et inde Brundusium, ex quo noctu clam in Epyrum fugiens transfretavit ibique, quasi civilis belli sedes constituta, ab insequente
Abbreviated transcription (Latin):
uinciam ceperat ꝑacto Imperii sui tempore mediã
fere restituit Sic igitur ut ipse postiuodum senatu
retulis uigniti duobus regibus uictis Romam tam
facto ꝙͣ nomine maguus rediit Compertumq est
eum in hispania octingenta septuagnita sex et nulle
quingenta trignita octo ex septe̾trionalibus orienta¬
libus qz inter oppida Cmitates atq castella suste¬
pisse pirratarum naues sex et octingentas quadra¬
guita cepisse Quid tot tantisq gestis hercules
nec hoc inclusit in numero mũdamarũ rerũ pro¬
diga gus ernatrix felicitates eiusiem Contigit em̃
assurgeres transenut Preterea uis Imꝑator anteꝙͣ
ex affrica capitoliũ ascendit trahentibus elexhanti¬
bus curonn Et quod fere ea tempestate moustrũ¬
fuit prinatus ex hispania trudphauit Rec mimis
os purgatum pirratis mare et uictum mitridatẽ
trudphum rathenati aristoboli aliisq magñficis
rebus splendidissimũ tertio duxit ultra hec decre¬

Expanded text:
vinciam ceperat, peracto imperii sui tempore, mediam vinciam ceperat, peracto imperii sui tempore, mediam fere restituit. Sic igitur, ut ipse postmodum senatui retulit, vigintiduobus regibus victis, Romam tam facto quam nomine Magnus rediit compertumque est eum in Hyspania octingenta septuaginta sex et mille quingenta triginta octo ex septentrionalibus orientalibusque inter oppida civitates atque castella cepisse et pyrratarum naves sex et octingentas quadraginta. Quid tot tantisque gestis Hercules nec hoc inclusisse numero mundanarum rerum prodiga Gubernatrix felicitates eiusdem contenta fuitassurgeret transeunti. Preterea bis imperator antequam ex Affrica Capitolium ascendit, trahentibus elephantibus currum. Et quod fere en tempestate  privatus ex Hyspania triunphavit. Nec minus ob purgatum pyrratis mare et victum Mitridatem triunphum catenati Aristoboli aliisque magnificis rebus splendidissimum tertio duxit. Ultra hec decre
Abbreviated transcription (Latin):
mortiu iitridatis nũcio cum bello quadraginta
annoꝵ duitino finem dedisset Syriam celer fenicẽ¬
q proauis inclitam armis peciit Et cum has atq
yturios Et arabiam uiribus tremendam per do¬
iuisset ad indeot conuertit libauo monte credroꝵ
conspicuo superato a patyibus in iherosoluuai ur¬
uem susceptus ui templum illud salomonit̾ insigne
cexit atq Intrauit archanũ percussus q factionis
aduerse principibus in maximũ sacerdotem atq u¬
deorum regem hircanũ alexandri filiũ natu maio¬
rem sublimauit/ et aristobolum cathenis uinctũ Ro¬
mam trausiuisit/ ui paphagoniam capadociam
Scithiam/ caltos homotos caspios basteranos alias¬
q nationes tam orientales ꝙͣ septentrionales cum
regibus suis inter Cancasum montem et rubri maris
littora tanta rerum felicitate subegit ut iul aliud
celum agere ꝙͣ uacare suis cõmodis uideretur
Et asyam quam extremain populi romaii pro¬

Expanded text:
mortui Mitridatis nuntio, cum bello XL mortui Mitridatis nuntio, cum bello XL annorum diutino finem dedisset, Syriam Celen Phenicemque proavis inclitam armis petiit et, cum has atque Ytureos et Arabiam viribus tremendam perdomuisset, ad Iudeos divertit, Libano monte cedrorum conspicuo superato, a patribus in Ierosolima urbe susceptus, vi templum illud Salomonis insigneerat, intravit archanum percussisque factionis adverse principibus, in maximum pontificem atque Iudeorum regem Hyrcanum, Alexandri filium natu maiorem, sublimavit et Aristobolum catenis vinctum Romam transmisit. Inde Paphlagoniam Capadociam Scithiam Colcos Heniocos Caspios Basternas aliasque nationes, tam orientales quam septentrionales, cum regibus suis inter Caucasum montem et Rubri maris litora tanta rerum prosperitate subegit, ut nil aliud celum agere quam vacare suis commodis videretur et Asyam, quam extremam romani populi pro
Abbreviated transcription (Latin):
set cum hiĩs nanbus quas sibi seruabat fouutem
ipsum siliciam bello peciit Quo coactis in pugnam
pirratis primo quasi rostrorum impulsu uictor ap¬
parens pirratas plausu conuini se uictos fatentes
suscexit et sic infra quadragesimam diem ab expe¬
ditione suscepta, tam grande bellum peregit nulla
romanorum perdita naui, aut nulliq ex suis san¬
Restituit Demũ lucio licino lucillo consuli successor
percusso federe ad iustar ictus fuliuinis uersus reli¬
quũ orientem arma conuertit Et iam semi fractis
nitridatis uiribus eum nocturna pugna denctum
per asyam uagantem in patriũ Impulit regnũ et ad
extremũ absq int̾missione produxit lquic attrita i¬
tigranit potencia eum supplicem uemiain exorare
coegit Et inde herodis albanorum regis prefectos
ter prelio fudit petitamq ab eo pacem libens gon¬
cessit Enuiliter et hartacem regem hy berie pma
acie uictum in deditionem suscepit Inde accepto

Expanded text:
eri cum his navibus quas sibi servaverat fomitem eri cum his navibus quas sibi servaverat fomitem ipsum belli Ciliciam petiit. Quo coactis in pugnam pyrratis, primo quasi rostrorum inpulsu victor apparens, pyrratas plausu communi se victos fatentes suscepit et sic infra quadragesimam diem ab expeditione suscepta tam grande bellum peregit, nulla Romanorum perdita navi aut ullius ex suis sanrestituit. Demum Lucio Licinio Lucullo consuli successor percusso federe, ad instar icti fulminis, versus reliquum orientem arma convertit et iam, semifractis Mitridatis viribus, eum nocturna pugna devictum per Asyam vagantem in patrium repulit regnum et ad extremum usque ad internicionem perduxit. Hinc attrita Tigranis potentia, eum supplicem veniam exorare coegit. Et Horodis inde Albanorum regis prefectos ter prelio fudit petitamque ab eo pacem libens concessit. Similiter et Artacem regem Hyberie prima acie victum in deditionem suscepit. Inde accepto
Abbreviated transcription (Latin):
ma celebrabat conuiuia coronasq ex culminib do¬
morum tanꝙ̃ ex celo lapsas uertice aiidus caxiebat
Infeliciter apud laureonem cum sertorio conflixisset
tandem acer robore et solertia solus pluribus illũ
certaninbus fudit et iam propẽna uiro pretorio
preocciso qui ex liguria in hispaniam ad sertorũd
adiutor confugerat Id egit ut ipse sertorius frande
suorum satellitum necaretur, et sic sublato du ce et
Iam a metello herculeo superato ac celsib dnui nobili
ciuitate belgida capta etusama ab ixso pompeyo
subuersa et caligurris ab afframo pomperano duce
pania Ted Iam quiescentibus ciuilium uellorum pro¬
cellis cum cillices pirrate omnem mediterraner
maris spacium omnia rapinis et discus sionibus In-¬
festarent / aduersus illos iussu senatus expeditio¬
nem assumpsit Cui cum classem romañ. per ua¬
rios dimisisset legatos et uno eodem q tempore
ommia diffugia piratarum celi prudencia occupas

Expanded text:
ma celebrabat convivia coronasque e culminibus doma celebrabat convivia coronasque e culminibus domorum, tanquam ex celo, lapsas, vertice summebat avidus, infeliciter apud Laureonem cum Sertorio conflixisset; tandem acri robore et solertia solus pluribus illum certaminibus fudit et iam Perpenna viro pretorio preocciso, qui ex Liguria in Hyspaniam ad Sertorium adiutor confugerat, id egit ut ipse Sertorius fraude suorum satellitum necaretur; et sic, sublato duce et iam a Metello Hirtuleio superato ac Celtiberorum nobilissima civitate Belgida capta et Usania ab ipso Pompeio subversa et Caligurriss ab Afranio pompeiano duce iret Hyspania. Sed iam quiescentibus civilium bellorum procellis, cum cilices pyrrate omnem Mediterranei maris oram rapinis et discursionibus infestarent, adversus illos iussu senatus expeditionem assumpsit. Qui cum classem romanam per varios divisisset legatos et uno eodemque tempore omnia diffugia pyrratarum occupas
Abbreviated transcription (Latin):
miciũ enobardum copias explicans uictor pngnantẽ
occidit/ yertamq muui die regem marii fantorem¬
consecutus ad ĩ redegit ut a bugude uogchi regis
maurorum filio copiis spoliaretur omnibus nec trac¬
tu temporis longo bulla opido in quo fugerat sibi
tradito occidit eundem/ et sic onnis affrica maxi¬
mo incolarum consensu subacta magni cognomine
dolis atq audacia prepotens ex affrica uires sille ti¬
mens in hispaniam abiisset Ibi a lusitanis dux factꝰ
domiciũ aduersus eum missum atq mauiliũ procon¬
sulem gallie per ytuleyũ prefectum suum fudisset
Mecellum q pium multis aduersis preliis fatigasset
eques similiter Romanꝰ pro consule ac cum imperis
pari netello a senatu aduersus iam dictum sertorĩ
muissus est Quo et si primo cum collega metello qui
diuinos sib. honores ab hospitibus pacrebatur Inferoi
et palinata ueste apparatissima inter hostilia ar-¬

Expanded text:
mitium Enobardum copias explicans victor pugnantem mitium Enobardum copias explicans victor pugnantem occidit Iertamque Numidie regem, Marii fautorem, secutus, ad id redegit ut a Bogude, Bochi regis Maurorum filio, copiis spoliaretur omnibus nec tractu temporis longo, Bulla oppido in quod diffugerat sibi tradito, occidit eundem. Et sic omnis Affrica maximo incolarum consensu subacta, Magni cognomen dolis atque audacia prepotens ex Affrica, vires Sylle timens, in Hyspaniam abiisset ibique a Lusitanis dux factus Domitium adversus eum missum atque Manilium proconsulem Gallie per Hirtuleium prefectum suum fudisset Metellumque Pium multis adversis fatigasset preliis, eques similiter romanus pro consule ac cum imperio pari Metello a senatu adversus iam dictum Sertorium missus est. Quo etsi primo cum collega Metello, qui divinos sibi honores ab hospitibus patiebatur inferri et palmata veste apparatissima inter hostilia ar