comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tanis metropolis egypti ubi pharao fuit. &¬
moyses cuncta signa fecit. quȩ in exodo scribun¬
tur. hanc construxisse phibentur titanes id ẽ
Qyͣgantes. & ex suo nomine. nuncupauer̃t.
Elopolis urbs egipti quȩ latine int̃pretatus
solis ciuitas. sicut septuaginta int̃pretes arbi¬
trantur edificata est a. filis isrł. in qua phu¬
tifares sacerios fuit. cuiꝰ meminit ihezechiel
Urbem alexandriam condidit alexander magnꝰ
cuiꝰ & nomen detinet. hanc enim idem in ter¬
minis affricȩ & egypti constituit. & caput ẽẽ
& mare. qͣsi claustrum importuosa. Hec urbs
egẏpti postea pestea uersa. ẽ in alexandriã.
Thebas egyptioꝵ condidit cathmnꝰ. quȩ int̃
egẏptias urbes numero portarũ nobiliores
habentur. ad quas ad commertia. arabes undiq
subeuut. hinc regio egẏpti thebaida dicta ẽ.
Thebȩ autem & boctiȩ sunt & egyptie. & ta¬
men uno auctore condite. Phtoloniais & be¬

Expanded text:
Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut septuaginta interpretes arbitrantur. Aedificata est autem a filiis Israel, in qua Petephres sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse  urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas conmercia Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi postremo in ultima orbis tendentes. urbẽ
in occeano construxer̃t. eamq lingua sua. ga¬
des nominauer̃t. Nam mos erat autiquis phe¬
nicum gentis multos simul mercandi causa a. do¬
mo ꝓficisci. & cum incolarũ animos cõmertio
rerum his ante incognitarum sibi conciliarent.
loca quȩ condendis urbib idonea uidebantur
capere. Ex his ꝓfecta & dido in litꝰ affricȩ ur¬
bem condidit. & cartadam nominauit. qđ. phe¬
nica lingua. expͥmit ciuitatem nouã. Mox serno¬
ne uerso. kartago est dicta. hanc scipio deleuit.
Ouȩ autẽ nunc est. postea a romanis condita
est: Kartago autẽ antea uocata birsa. pt tirꝰ
dicta est. deinde kartago. Nemphim ciutatẽ
egipti edificauit epaphꝰ filiꝰ iouis. cum in scdła¬
egypto regnaret. hec est urbs ubi carta nasci¬
tur. ubi etram optum mathematici fuert: nã.
hanc urbem magicis artib deditam pͥstini
usq ad p̃sens tempꝰ uestigia erroris ostendunt.

Expanded text:
ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum incolarum animos, commercio rerum iis ante incognitarum, sibi conciliassent, loca, quae ccapere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. sennacherib rex assirioꝵ construxit.
uocauitq eam samariam id est custodiam. qͥa
qͣndo isrł tnstulit in medos. ibi custodes consti¬
tuit. Hanc obsidione captam antiochꝰ solo co¬
equauit. quã postea herodes a. fundam̃tis
instaurans in honorẽ augusti augustiam id
est sebastiam greco sermone uocauit. Iui siti
sunt heliseꝰ & abdias ꝓpħȩ. & quo maior ñ¬
fuit int̾ natos mulierum ioħs baptista. Ti
beriadem uͦ herodes aliꝰ in uidea in honorẽ
tiberi cesaris condidit. Tirꝰ urbs phenicum
condita a. phenicib fuit: hec est ciuitas ex
qua aurum regi salomoni deferebatur. in qͣ
optima purpura tinguitur. unde & tiria.
ar nobilis purputra. ꝑhenices a rubro ma
dider̃t. quã a piscium copia sidon appellaue¬
riuit. nam piscem phenices sidon uocant. Ipsi
etiam tirum in siria. ipsi uticam in affrica. ip¬
ponem. leptim. aliasq urbes in ora in aritima.
condider̃t. ipsa thebas in boetia. duce cathino.

Expanded text:
accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo maior inter natos mulierum non fuit, Baptista Iberiadem vero Herodes alius in Judaea, in nomine Tiberii Caesaris condidit. 27. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur, in qua optima purpura tingitur. Unde et Tyria dicitur nobilis purpura. 28. Phoenices a Rubro proiderunt; quam, a piscium copia, Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria; ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim, aliasque urbes in ora maritima condiderunt. 29. Ipsi Thebas in Boeotia, duce Cadmo;
Abbreviated transcription (Latin):
samariȩ condider̃t iebusei. quȩ priꝰ uocabat᷑
luda. sed postꝗͣ dormiens ibi iacob uidit sca.¬
pit bethel. id est domꝰ dĩ. Quando autẽ ibi¬
ab iheroboam uituli aurei fabricati sunt:
uocata est bethauen id est domꝰ idoli. quȩ an¬
tea uocabatur domꝰ dĩ. Bethlem uida cuu¬
tas dĩ quȩ genuit mundi saluatorem ab iebu¬
seis condita fertur. & uocata. pͥmum effrata.
qͣndo autẽ ibi pecora sua pauit iacob. eidẽ
loco bethlem nomen qͥdam uaticiuio futuri
imposuit. qđ domꝰ panis int̃pretatur. ꝓpter
eum panem qͥ de cȩlo ibi descendit. Ebron ci¬
uitas uidex̧ quȩ qndam uocabatur arbe. con¬
dita est a gigantib ante septẽ annos ꝙͣ ab
eis tanis urbs egypti conderetur. Ipsa est ar¬
be. a. numero ita uocata. qͦd ibi tres patriarchȩ
sepulti sunt. & quartꝰ adam: ipsa est & mam¬
bre uocata. ex uno amico abrahȩ. Samariam
a qua. om̃is regio quȩ cura eam fuit nomen

Expanded text:
Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob vidit scapit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
urbs quondam fuit potentissima. & uersa. ui¬
ce turris stratonis postea ab herode rege iu
deȩ in honorem augusti cesaris cesaria. nui¬
cupata est. in qua. cornelu domũ xp̃i uidet
eccłia. & philippi ediculas & cubiculum qua¬
tuor uirginum ꝓpħarum. Ioppe oppidum pa.¬
lestinȩ maritimũ. idem palestini edeficauer̃t.
ubi saxum ostenditur qͥ unculoꝵ andromade
uestigia adhuc retinentur. cuiꝰ beluȩ forma emi
ditur. a. quib & nom̃ traxisse ꝑhibetur: hanc
subũtit nĩc postqͣ instruxit aliam. Oram de
bethel ex tribu effraim. sed & hec eo tẽpore
qͣ iherłm oppugnabatur a. romanis ꝓpter ꝑfi¬
diam ciuium capta atq destructa ẽ. ꝓpter
quam tercia edificata ẽ urbs quȩ hodie ꝑma¬
net. Sichem samariȩ urbem que latine &
grece sichima uocatur. edificauit emor. appel¬
lauitq eam nomine. filii sui sichem: ipsa est ñc
neapolis cuictas samaritanoꝵ. Bethel urbem

Expanded text:
urbs fuit quondam potentissima, et, versa viurbs fuit quondam potentissima, et, versa vice, Stratonis turris, postea ab Hedaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesaream nuncupatam, in qua Cornelii domum Christi uidit ecclesiam et Philippi aediculas et cubiculum quattuor uirginum paestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem
Abbreviated transcription (Latin):
condidit. eamq̃ ex antiochi patͥs sui nomine
antiochiam nuncupauit. & siriȩ caput insti¬
tuit. Ipse quoq laoditiam & seleuciã. ipse
appamiam & edessam urbem construxit. Da¬
mascum urbem siriȩ conditam & nuncupa¬
tam a damasco dispensatore abrahȩ filio.
Hec antea in om̃i siria tenuuit pͥncipatum.
necdum enĩ ibi florebant antiochia. laoditi¬
a & appamia. quas urbes post alexandrum
constitutas ẽẽ cognoscimꝰ. Hic est damascus
quem abraham fũturum sibi heredem p̃dixe
oppidum palestinȩ condider̃t euei. in qua ha¬
bitauer̃t cappadoces pͥstinis cultorib inter¬
fectis. Uocata autem gata. eõ qͦd ibi cambises
rex psarum thesauros suos posuit. cũ bel¬
lum egẏptiis intulisset. persarum enĩ lingͣ
thesaurꝰ gaza. nominatur. Philistum ur¬
bem condidert̃ allophili. ipsa. est ascalon dde qͣ
suꝑiꝰ memorauimꝰ nuncupata. ex nomine. ceslo¬
im qui fuit nepos cham & filiꝰ mesraim. Dor

Expanded text:
condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleuciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a DamHaec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haeredem dixeroppidum Palaestinae condiderunt Hevaei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurus Gaza nominatur. 197 17. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham, et filius Mesraim. 18. Dor
Abbreviated transcription (Latin):
tum autẽ susis. qͦd immineat susȩ fliuuio.
ubi est regia ciri lapide candido & uario. co¬
lumpnis aureis & lacunarib gemimisq dis¬
tincta. continens simulachrum celi stellisq
micantib p̃signatum. & cetera humanis
mentib incredibilia. Bactrũ oppidum
bactriani condider̃t. ẽ ꝓprio anme eũ cog¬
nominantes qui bactrꝰ uocatur. Carra ciui¬
tas mesopomamiȩ tns edessam condita. a par¬
this ubi quondam romanꝰ est cesꝰ exercitus. &
crassꝰ dux captꝰ. Edessam urbem tnesopota.¬
miȩ condidit nembroth filiꝰ chus postꝗͣ de
babilone migrauit. in qua & regnauit. quȩ
autea. larex cognominata. est. Ipse construx¬
it & calanne. quȩ postea. uerso nomine a se¬
leuco rege seleutia. dicta. est. Phila delphiã.
urbem arabiȩ condidit raphaim gens antiqͥs¬
sima. quam int̃fecerunt filii loth. Seleuoꝰ
unꝰ ex pueris alexandri post mortẽ alexan¬
dri occupato regno orientis urbẽ in siriam

Expanded text:
tum autem Susis, quod immineat Susae fluvio. tum autem Susis, quod immineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri lapide candido et vario cum columnis aureis, et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum cmicantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria
Abbreviated transcription (Latin):
regnum fuit eiusdem melchisedech: hauc p̾tea.
uocata. est iherusalem. quę postea a salomone
iherosoluna quasi ierusalomonia dicta est:
Hec & corrupte a. poetis solima. nuncupata est.
Est postmodũ ab helio adriano helia uocitata. In
ipsa est & sẏon quȩ hebraice int̃pretatur specula¬
tio. eõ qͦd in sublimni constructa sit. & delonge.
lia. qui uel quȩ constituert. Dionisiꝰ qui &
liber pater cum indiam uictor. ꝑambulasset.
nisam urbem ex suo nomine iuxta indũ flu-¬
uium condidit. & qͥnquaginta milib ho¬
minum adimpleuit. Medꝰ autẽ egei filiꝰ medi¬
am construxit. unde & regio eiꝰ mediȩ nom̃
sortita est. Persepolim urbeni caput ꝑsici reg¬
ni. ꝑseus danȩ filiꝰ condidit famosissimã. con¬
fertamq opib. a quo & ꝑsida dicta ẽ. Hec
tesifontẽ quoq parthi aput parthi¬
Sam condider̃t. in emulationem
babrloniȩ urbis. Susis oppidum
ꝑsidȩ aiunt mennonis frẽm constituisse: dic¬

Expanded text:
regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma, quasi Hierosalomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis olim nuncupata, et postmodum ab Helio Adriano vocata est Helia; in ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, eo quod in sublime constructa est, et de longe lia qui, vel quae constituerunt. 6. Dionysius qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine juxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta millibus hominum adimplevit. 7. Medus autem Aegaei filius Mediam construxit, unde et regio ejus Mediae nomen sortita est. 8. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus Danaes 195 filius condidit famosissimam, confertissimamque opibus, a quo et Persida dicta est. 9. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt, in aemulationem Babyloniae urbis. 10. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis patrem constituisse. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
tio troiani. & cum his aborigines. Alii dicunt
Si gͥ tantȩ ciuitatis ccita ratio ñ apparet. ñ
miruni si in alarum opinione dubitatur. un¬
de nec historicos nec cõmentatores uaria. di¬
centes imperite contẽpnere debeinꝰ. quia anti¬
quitas ipsa errorem creauit. Sane quasdam de
quib aut scẽ scͥpturȩ aut historiȩ gentium
certam originem refer̃t. paucis admodũ ũbis
retexere. oportet. Primꝰ aute diluuiũ cam citu¬
tatem enoch ex nomine filu sui condidit in¬
india. quã urbem sola multitudine posterita¬
tis suȩ impleuit. Primꝰ post diluuium nem¬
broth gigas babilonem urbem mesopotamiȩ
fundauit. Hanc semiramis regina assirioꝵ
ampliauit. murumq urbis bitumine & cocto
latere fecit. Uocabulum autem sumpsit a. con¬
fusione. eo qͦd ibi confusȩ atq cõmixte sunt luni¬
guȩ edificantium turrim. Iudei asser̃t sem fili¬
um noe quẽ dicunt melchisedech pͥmũ pͦt di¬
luuium in siria urbẽ condidisse. salem. in qua

Expanded text:
tio Troiani et cum his Aborigines.' Alii dicunt Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit, quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. Primus post diluvium Nembroth gigans Babylonem urbem Mesopotamiae fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permixtae linguae aedificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
on grece dicitur. in quo consumpta. languo¬
rib atq medis miseroꝵ menbra fouent᷑.
acra .iiII. De edificĩis sacris.
sunt loca. diuinis cultib instituta.
ficib consecrantur altaria. Sc̃a. uixta. uete¬
locꝰ templi secretior. ad quẽ nulli erat accessꝰ
nisi tantum sacerdotib. Dicta autem sc̃a
sc̃oꝵ. uel quia exteriore oraculo sc̃iora st̃.
uel quia. comparatione scõꝵ scĩora. st̃. sicut
cantica. canticoꝵ cantica uniuersa. p̃cellunt.
Sc̃m autem a sanguine hostiȩ nuncupatũ.
nichil enim sc̃m aput ueteres dicebatur. nͥ
qͦd hostiȩ sanguine esset consecratũ aut con¬
spersum. Item scm. qͦd extat ẽẽ sancitũ.
Sancire autem confirmare ẽ. & irrogatiõe
penȩ ab iiuria. defendere: sic & leges sc̃e

Expanded text:
ον Graece dicitur, in quo consumpta languoον Graece dicitur, in quo consumpta languoribus, atque inedia miserorum membra foventur. CAPUT IV. De aedificiis sacris. 1. Sacra sunt loca divinis cultibus instituta, ficibus consecrantur. Sancta juxta vetenctorum, locus templi secretior, ad quem nulli erat accessus, nisi tantum sacerdoti. Dicta autem Sancta sanctorum, quia exteriori oraculo sanctiora sunt, vel Cantica canticorum, quia cantica universa praecellunt. Sanctum autem a sanguine hostiarum nuncupatum. Nihil enim sanctum apud veteres dicebatur, nisi quod hostiae sanguine esset consecratum aut conspersum. Item sanctum quod exstat esse sancitum. Sancire autem est confirmare, et irrogatione poenae ab injuria defender
Abbreviated transcription (Latin):
niana appellata. st̃. hoc est solaria quia pa¬
tent soli. Post hec alii lapide. alii materia.
edificare portiab meniana. & forib & do¬
mib adiecer̃t. Tabulata olim fiebant. lig
neȩ domꝰ. uide nomen ꝑmanet tabulatoꝵ
Apogeum est constructum sub terris edifici¬
um. qͦd nos autrum uel speluncam dicimꝰ.
Solarium. qͦd soli & auris pateat. qualis fu¬
it locus in qͦ dauid bersabee lauantem as¬
pexit & adamauit. Cum iherosolim am
antiochꝰ obsideret. hiiranꝰ princeps udeoꝵ
reserato dauid sepulchro tria. milia auri
talenta inde extraxit. ex quib triginta
antiocho dedit. ut obsidionẽ relinqueret.
atq ut facti inuidiam demeret. fertur ex
reliqua. pecunia instituisse primꝰ xenodo
chia. quib aduentum susciꝑet pauperum¬
& peregrinoꝵ. unde & uocabulum sump¬
sit. nam ex greco in latinum xenodochium
peregrinoꝵ susceptio nuncupat᷑. Ubi autẽ
egrotantes de plateis colliguntur. missoconi¬

Expanded text:
niana appellata sunt. Haec et solaria, quia paniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xchia, quibus adventum susciperet pauperum peregrinorum, unde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Latinum ξενοδοχεῖον peregrinorum susceptio nuncupatur. Ubi autem aegrotantes de plateis colliguntur, νοσοκομεῖ
Abbreviated transcription (Latin):
cendi. uude & cȩnobium congregatio. antiqͥ
enim publice & in commune uescebautur: nec
ulliꝰ conuiuem singulare erat. ne. in occulto
naculum a trib lecdulis discumbentium
dictum. Aput ueteres enim in loco ubi conui¬
uũ apparatꝰ exponebatur. tres lectuli strati e¬
rant. in quib discumbentes epulabantur. cli¬
non enun grece lectus uel accubitr̃dicitur.
unde. confectum est. ut triclinium diceretur
Cella dicta. qͦd nos occultat & cęlat. Cubicu¬
lum dictum. qł eo cubamꝰ. ibiq dormientes
requiescamꝰ. Cubile uͦ. cubandi locꝰ est. Se¬
cessus quod sit locꝰ secretꝰ. id est sine accessir
Diuersorium dictum. eõ qͦd ex diuersis uiis
ibi conueniatur. Hospicium sermo gretꝰ ẽ.
ubi quis ad tempꝰ hospitali iure inhabitat.
ꝑtransit. Menianꝰ collega crassi in foro pro¬
iecit materias. ut essent loca in quib expec¬
tantes insisterent. quȩ ex nomine eius me¬

Expanded text:
cendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui cendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto naculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, pertransit. Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moe
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ad edendum factum. Fula. domꝰ ẽ
regia. siue spaciosum habitaculum. porti¬
cib quatuor conclusum. Atrium magna.
est edes. siue. amplior & spaciosa domꝰ. & di¬
ctum est atrium. qd addantur ei tres porticꝰ
extrinsecꝰ. Alii atrium. quasi ab igne & lig¬
no atrum dixerunt. atrum enim fit ex fumo.
Palacium a palante. principe archadũ di¬
ctum. in cuiꝰ honore. archades pallantheũ
oppidum construxer̃t. & regnum in ipsiꝰ
nomine conditum palacium uocauerunt.
Thalamum hac ex causa uocatum fert. Cũ
enim raptȩ fuissent a romanis sabinȩ. ex qͥb
cum una. ante alias specie nobilis cũ magna.
om̃ium admiratione raperetur. thelamonĩ du¬
ci eam dari oraculo responsum est. & qm̃ heȩ
nuptiȩ feliciter cesserant. institutum est ut in
om̃ib nuptiis thalami nomen tteretur. Egẏp¬
tu quoq lingua sua. loca in quib nubentes
succedunt & incubant. thalamum uocant.¬
G. Cenaculum dictum a. communiõe ues¬

Expanded text:
prius ad edendum factum. Aula domus est prius ad edendum factum. Aula domus est regia, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nominant. Coenaculum dictum a communione ves
Abbreviated transcription (Latin):
plebeioꝵ paruę. & simplices in uicis axib
& tabulis cdausȩ. unde & tabernariȩ. qͦd ibi¬
solebant consedere. Dictȩ autem tabernȩ qđ
ex tabulis lignisq erant constructȩ. quȩ ñc̃
& si non speciem nomen tamen pristinum
retinent. Macellum dictum qͦd ibi mactan¬
tur pecora quȩ merrantib uenundantur.
Meitatum autem a commercio nominatum.
ĩbi enim res uendere uel emnere solitum est.
sicut & theloneum dicitur. ubi merces nauiũ
& nautarum emolumenta reddiuitur. Ibi
enim uecligalis exactor sedet. precium reb
impositurũs. & uoce a mercatorib flagi¬
tans. Carcer est a. quo prohibemur exire
habitare casas. Domꝰ ex greca. itter¬
pretatione uocata. nam greci domata. tecta
dicunt. Est autem domꝰ familiȩ uniꝰ habi¬
tatio. sicut urbs uniꝰ ppli. sicut orbis domi
cilium totius generis humani. Om̃e edifi¬
edendo sumpsisse nomen estimant. dantes
ad prandium. hinc & edificium eo qͦd prius

Expanded text:
plebeiorum parve et simplices, in vicis, axibus plebeiorum parve et simplices, in vicis, axibus et tabulis clause que solebant consedere. Dictae autem tabernae quod ex tabulis lignisque erant constructae, quae nunc et si non speciem, nomen tamen pristinum retinent. Macellum dictum quod ibi mactentur pecora quae mercantibus venundantur. Mercatum autem a conmercio nominatum. Ibi enim res vendere vel emere solitum est; sicut et teloneum dicitur ubi merces navium et nautarum emolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet pretium rebus inpositurus, et voce a mercatoribus flagitans. Carcer est a quo prohibemur exire, ocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata. Nam domata Graeci tecta dicunt. Est autem domus unius familiae habitatio, cilium totius generis humani. Est edendo quiddam sumpsisse nomen existimant, dantes vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
fabricatas. faros dicuiit. nam fos lux est.
oros uisio dicitur. unde & lucifer grece phos¬
soros appellatur. Cocdeȩ sunt. & altȩ &
rotunde turres. & dictȩ codeȩ quasi ciclie
qͣa in eis tanꝗͣ per circulum orbemq cons¬
cendatur. qualis est romȩ.c. l. xxuU.
a enim thermon calorem uocant. Balneis
uͦ nomen iuditum a lauatione meroris. nã
greci balamon dixer̃t. qͦd anxietatẽ animi
tollat. Hȩc & gẏmnasia dicuntur. quia ibi
athlete uncto corpore & perfricato manib
exeritantur. nam gymnasium grece latine.
exeiricium dicitur. Apolitherium ubi la¬
uantium uestim̃ta ponuntur. ab exuendo
scilicet dictum. anoae tepnin enim grecȩ.
exuere dicitur. Poptna grecꝰ sermo est̃. qͥa
aput nos corrupte ꝓpina dr̃. Est autem
locus iuxta balueas publicas. ubi post la¬
uachrum a fame & siti reficiuntur. unde
& ꝓpina & propinare dr̃. pina enim gre
ce famem significat. eo qd hic locꝰ famem
tollat. Tabernȩ olim uocabantur ediculȩ

Expanded text:
fabricatas pharos dicunt. Nam φῶς lux est, ὁρος visio dicitur. Unde et Lucifer Graece Φωσφόρος appellatur. Cocleae sunt altae et rotundae turres; et dictae cocleae quasi cycleae, quod in eis tamquam per circulum orbemque conscendatur; qualis est Romae centum septuci enim θερμὸν calorem vocant. Balneis vero nomen inditum a levatione maeroris; nam Graeci βαλανεῖον dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi athletae uncto corpore et perfricato manibus exercitantur; nam γυμνάσιον Graece, Latine exercitium dicitur. Apodyterium, ubi lavantium vestimenta ponuntur, ab exuendo scilicet dictum; ἀποδύειν enim Graece exuere dicitur. Propina Graecus sermo est, quae apud nos corrupte popina dicitur: est autem locus iuxta balnea publica, ubi post lavacrum a fame et siti reficiuntur. Unde et propina et propinare dce famem significat, eo quod hic locus famem tollat. Taberne olim vocabantur edicule
Abbreviated transcription (Latin):
nam basileus rex. & basilicȩ regiȩ habitati¬
ones. Nunc autem diuina templa. basilicȩ.
nominantur. quia ibi regi om̃ium deo cultꝰ
& sacrificia offeruntur. Martyriũ locꝰ mr̃is
greca diriuatione. eo qͦd in memoria. marty
ris constructum sit. uel qͥd sepulchra sc̃oꝵ
ibi sinit mr̃m. Aram quidam uocatã dixert̃
ab altitudinc. aras. sed male. Altare autẽ
ab altitudine constat esse nominatum. qua.¬
si alta. ara.. Pulpitum qͦd in eo lector uel.
psalmista positꝰ in publico ã tpło conspici
possit. quo liberiꝰ audiatur. Tribunal. cõ
qđł inde a sacerdote tribuantur p̃cepta
uiuenddi. est enim locꝰ in subluni constitutꝰ.
unde uniuersi exaudire possunt. Alias
tribunal a tribub denominatum. qͦd ad
illud tribꝰ conuocetur. Analogium dic¬
tum. qͦd sermo inde predicetur̃. nam logꝰ
grece sermo dicitur. qͦd & ipsum altiꝰ situm
est. ut in eo lector uel psalmista positꝰ. con

Expanded text:
Nam basileus rex, et basilicae regiae habitatiNam basileus rex, et basilicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntur. Martyrium locus martyrii Graeca derivatione eo quod in memoriam martyris sit constructum, vel quod sepulcraibi sint martyrum. Aram quidam vocatam dixerunt ab altitudine aras, sed male. Altare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaudire possint. Alias tribunal a tribu denominatum, quod ad illud tribus convocetur. Analogium dictum quod sermo inde praedicetur; nam λόγος Graece sermo dicitur; quod et ipsud altius situm est ut in eo lector vel psalmista positus in
Abbreviated transcription (Latin):
tialem. ita ut lineȩ ab ortu ad occidentem
missȩ fierent partes oeli dextra sinistra e¬
quales. ut qui consuleret ac deprecaretur.
rectum orientem aspig ceret. Fana dicta.
a faunis quib templa error gentiliuun con¬
struebat. unde & consulentes demonũ res¬
ponsa audirent. Delubra ueteres dicebant.
templa. habentia fontes. quib ante ingres¬
sum diluebantur. & appellari delubra a
diluendo. Ipsa suit nunc edes cum sacris
fontibꝰ. ii quib fideles regenerati purifi¬
cantur. & bene quodam presagio delubra.
appellata sunt. sunt enim in ablutione.
pectatoꝵ. fons autem in delubris locus est¬
regeneratoꝵ. in quo septem gradꝰ in sp̃s sc̃ĩ
misterio formantur. tres in descensu & tres
in ascensu. Septimꝰ u hic est qui & quartꝰ.
ia est similis filio hominis. extinguens for¬
nacem ignis stabilim̃tum pedum. fundam̃¬
bitat corporaliter. Basilicȩ priꝰ dicebantur
regun habitacula. unde & nomen habent:

Expanded text:
tialem, 221 ita ut lineae ab Ortu ad Occidentem tialem, 221 ita ut lineae ab Ortu ad Occidentem missae, fierent partes coeli dextra, atque sinistra aequales, ut qui consuleret, ac deprecaretur, rectum aspiceret Orientem. 8. Fana dicta a Faunis, quibus templa error gentilium construebat, unde consulentes daemonum responsa audirent. 9. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur, et apdiluendo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamebitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent.
Abbreviated transcription (Latin):
Oracula dicta. eo qͦd inde responsa. red¬
diuitur. & oracula ab ore. Penetralia. se¬
creta sunt oraculoꝵ. & penetralia dicta
sunt ab eo qͦd est penitꝰ. hoc est pens intꝰ.
Oratorium orationi tantum est consecra¬
tum. in quo nemo aliud aliqͥd agere de¬
bet. nͥ ad qͦd factum est. unde & nomen
acepit. Monasterium uniꝰ monachi habitatio
est. monos enim aput grecos solus dr̃. Sterio
statio. id est habitatio solitaruĩ. Cȩnobitm
ex greco & latino uidetur esse compositũ. est
enim habitaculum plurimoꝵ in commune.
uiuentium. cęno enim grece commune dicit᷑.
Templa nomen generale. pro locis enim qui¬
busq magnis antiqui templa dicebant. &
dicta templa. quasi tecta. ampla. S & locus
designatꝰ ad orientem a contemplatione tẽ¬
plum dicebatur. cuiꝰ partes quatuor erant.
antica ad ortum. postica. ad occasum. sinis¬
tra ad septentrionem. dextera ad meridi¬
em aspectans. unde & quando templũ con-¬
struebant. orientem expectabant equinoc¬

Expanded text:
Oracula dicta eo quod inde responsa redduntur; et oracula ab ore. Penetralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi ad quod est factum; unde et nomen accepit. Monasterium unius monachi hab sterium, statio, id est solitarii habitatio. 6. Coenobium ex Graeco, et Latino videtur esse compositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. 7. Templi nomen generale, pro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant. Et templa dicta, quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes quatuor erant, antica ad Ortum, postica ad Occasum, sinistra ad Septentrionem, dextra ad Meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, Orientem spectabant Aequinoc
Abbreviated transcription (Latin):
acturus erat notabat ignorantib aliis
quid sibi uellent hȩ litterȩ: Cesar quoq
augustꝰ ad filiũ. Qm̃ inquit innumera
bilia incidunt assidue quȩ scribere alter¬
notis scribendũ erit. ꝓ una quaq litt̾a
scribamꝰ sequentẽ hoc modo. ꝓ. a.b. ꝓ
.b.c. & deinceps eadẽ ratione cęteras.
scribebant.
De notis digitorum.

Expanded text:
acturus erat notabat, ignorantibus aliis acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi vellent haec litterae. Caesar quoque Augustus ad filium, 'quoniam' inquit, 'innumerbilia incidunt assidue, quae scribi ad alternotis scribendum erit, pro unaquaque littera scribamus sequentem, hoc modo, pro A, B; pro B, C, et deinceps eadem ratione caeteras; scribunt. § 26 De notis digitorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uerso capite pupilla. ꝑ unũ.k. caput.
ꝑ duo. RR. coniuncta calumniȩ causa.
malũ. euiꝰ generis plurimas & consimi¬
les notas in libris antiquis inuemes.
Has iuris notas nouitii imꝑatores a codi¬
cib legũ abolendas sanxerunt. quia
multos ꝑ hȩc callidi ingenio ignoran¬
tes decipiebant. atq ita iusserunt scri¬
bendas in legib litteras. ut nullos erro¬
res. nullas ambages afferant. s sequen¬
da & uitanda aperte demonstrarent
ceretur quanti ex militib suꝑessent. qnͣtiq
in bello cecidissent.T. tau nota in capi¬
te uersiculi posita suꝑstitem designa¬
defuncti apponebatur. Unde & habet
prȩfigere theta. Cum autẽ imperitiam
significare uellent. A. labda littera usi
sunt. sicut mortẽ significabant cũ po¬
nebant theta ad caput. In stipendioꝵ
quoq largitione propriȩ erant notȩ
ut quicquid occulte inuicẽ ꝑscripturas
significare uellent mutue scriberent.
Testis est brutus qui in his litteris ea quȩ

Expanded text:
erso capite 'pupilla', per unum K 'caput', per duo KK iuncta 'calumniae causa', malum'. Cuius generis plurimas consimiles notas in libris antiquis invenimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi ingenio ignorantes decipiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ambages afferant, sed sequenda et vitanda aperte demonstrarent.ceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designadefuncti nomen apponebatur. Unde et habetpraefigere theta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut mortem significabant, cum ponebant Theta ad caput. In stipendiorum quoque largitione propriae erant notae.ut quidquid occulte invicem per scripturas significare vellent, mutue scriberent. Testis est Brutus, qui in his litteris ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
tit sonũ. sicut tonitrui. sicut incudinꝰ
sonꝰ. quotiens in durũ malleis ꝑcutitur
ferrũ. Aspera uox est rauca quȩ disꝑgitur
ꝑ minutos & indissimiles pulsus. Tȩca
uox est. quȩ cũ mox emissa fuerit. conti¬
cescit. atq suffocata nequaꝗͣ longiꝰ ꝓdu¬
citur. sicut in fictilib. Uinnolata uox est¬
uox leuis. uox mollis. atq flexibilis. &
uinnolata dicta a uinno hoc ẽ cicinno
mollit᷑ flexo. Perfecta autẽ uox est alta.
suauis. & clara. Alta. ut in sublimi suffi
ciat. clara. ut aures adimpleat. suauis.¬
autẽ. ut animos audientiũ blandiatur.
Si ex his aliqͥd defuerit. uox ꝑfecta ñ erit

Expanded text:
tit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis tit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in ciat; clara, ut aures impleat; suavis, ut animis audientium blandiatur. Si ex his aliquid defuerit, vox perfecta non erit
Abbreviated transcription (Latin):
de uno in alt̾o sono. Ionus. est acuta enun¬
tiatio uocis. est enĩ armoniȩ differentia.
& quantitas quȩ in uocis accentu uł teno¬
re consistit. Cuiꝰ genera in .xu. partib
musicȩ diuisert̾. ex quib yperlidius no¬
uissimꝰ & acutissimꝰ. ypodorius omniũ
grauissimꝰ. Cantus. est inflexio uocis.
Nam sonꝰ directus ẽ. Prȩcedit autẽ sonꝰ
cantũ. Arsis. est uocis eleuatio. hoc ẽ. initiũ
Thesis. uocis positio. hoc est finis. Suaues uo¬
ces st̃ subtiles & spissȩ. clarȩ. atq acutȩ:
ꝑspicuȩ uoces st̃ quȩ longiꝰ protrahunt᷑.
ita ut omnẽ impleant continuo locum
sicut clangor tubarũ Subtiles uoces st̃
quib ñ est sp̃s. qualis est infantiũ. uł egro¬
enĩ subtilissimȩ cordȩ st̃. subtiles ac tenues
sonos emittunt. Pingues st̃ uoces quando
sp̃s multꝰ simul egreditur. sicut uiroꝵ
Acuta uox est tenuis. alta. sicut in cordis
uidemꝰ. Dura uox est quȩ uiolent᷑ emit¬

Expanded text:
de uno in alterum sonum. Tonus est acuta enunde uno in alterum sonum. Tonus est acuta enunciatio vocis: est enim harmonie differentia et quantitas, que in vocis accentu vel tenore consistit, cuius genera in quindecim partibus musici diviserunt, ex quibus hyperlidius novissimus et acutissimus hypodorius omnium gravissimus. Cantus est inflexio vocis, nam sonus directus est, precedit autem sonus cantum. Arsis est vocis elevatio hoc est initium: thesis est positio vocis, hoc est finis. Suaves voces sunt subtiles et spisse, clare atque acute. Perspicue voces sunt, que longius protrahuntur, ita ut omnem impleant continuo locum, sicut clangor tubarum. Subtiles voces sunt, quibus non est spirituenim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emit
Abbreviated transcription (Latin):
Prima diuisio musicȩ ẽ. qͥ armonica
dicit᷑. idest modulatio uocis ꝑtinet ad
comedos. tragedos. uł choros uł ad om̃s
qui uoce ꝓpria canunt. hȩc ex animo &
corpore motũ facit. & ex motu sonũ. ex
quo colligitur musica. quȩ in homine
uox appellatur. Uox est aer sp̃u uerberatꝰ.
unde & uerba st̃ nuncupata: Propͥe autẽ
uox hominũ est seu irrationabilium am¬
mantiũ. Nam in aliis abusiue ñ ꝓprie
dantia plurimoꝵ sonoꝵ uel coaptatio
Symphonia. est modulationis temꝑamen¬
tum ex graui & acuto concordantib sonis.
siue in uoce. siue in flatu. siue impulsu
Per hanc qͥppe uoces acutiores grauioresq
concordant ita. ut quisqͥs ab ea dissonue¬
rit. sensũ auditus offendat. Cui contͣria.
est diaphonia. idest uoces discrepantes. uł
dissone. Euphonia. est suauitas uocis.
hȩc & melos a suauitate & melle dicta.
Diastema. est uocis spaciũ ex duab uł plu¬
rib sonis aptatũ. Diesis. est. spacia q̃dam
& deductiones modulandi.atq uergendi

Expanded text:
Prima divisio Musicae, quae harmonica dicitur, id est, modulatio vocis, pertinet ad comoedos, tragoedos, vel choros, vel ad omnes qui voce propria canunt. Haec ex animo et corpore motum facit, et ex motu sonum, ex quo colligitur Musica, quae in homine vox appellatur. Vox est aer spiritu verberatus, unde et verba sunt nuncupata. Proprie autem vox hominum est, seu inrationabilium animantium. Nam in aliis abusive non proprie dantia plurimorum sonorum, vel coaptatio. Symphonia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concordantibus sonis, sive in voce, sive in flatu, sive in pulsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat. Cujus contraria est diaphonia, id est voces discrepantes vel dissonae. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium ex duobus vel pluribus sonis aptatum. et deductiones modulandi atque vergentes
Abbreviated transcription (Latin):
est in sacris & sacerdotib & in magistratib.¬
id est romani. tanqu̾ã de legitimis hereda¬
tatib. decretionib. de tutelis. de usu. de¬
captionib quȩ iura apud nullũ alium
in eosdem solos constituta. Constat autẽ ius
quiritũ. ex legib. & plebiscitis. constitutio¬
nib principũ. & edictis. siue prudentiũ
responsis.¬

Expanded text:
est in sacris et sacerdotibus, in magistratibid est Romani, tamquam de legitimis hereditatibus, de cretionibus, de tutelis, de usucapionibus; quae iura apud alium nullum in eosdem solos constituta. Constat autem ius Quiritum ex legibus et plebiscitis, constitutionibus principum et edictis, sive prudentium responsis.
Abbreviated transcription (Latin):
aliena restituimꝰ. ñ cedimꝰ. Nam cedere
ꝓprie dicit᷑. qui contͣ ueritatẽ alteri con¬
uiri auctoritate uł potiꝰ paruit. Inter¬
dictũ. est qd a iudice ñ in ꝑpetuum. sed
ꝓ reformando mom̃to ad tempꝰ interim
dicit᷑. salua ꝓpositione actionis eius.
Preciũ uocatũ. eo qđ priꝯ eũ damꝰ. ut ꝓ eiꝰ¬
uice rem quã appetimꝰ possidere debeamꝰ.
Commerciũ dictũ est a mercib. qͦ nomine
res uenales appellamꝰ. unde mercatꝰ dicit᷑
cȩtus multoꝵ hominũ qui res uendere
uł emere solent. Integri restitutio est
causȩ uł rei reparatio. Causa redintegrat᷑.
quȩ ui potestatis expleta ñ est Res redin¬
tegratur. quȩ ui potestatis ablata atq
extorta est¬
.XXUI. De criminib in lege

Expanded text:
aliena restituimus, non cedimus. Nam cedere aliena restituimus, non cedimus. Nam cedere proprie dicitur, qui contra veritatem alteri conviri auctoritati, vel potius paruit.' Interdictum est quod a iudice non in perpetuum, sed pro reformando momento ad tempus interim dicitur, salva propositione actionis eius. Pretium vocatum eo quod prius eum damvice rem, quam adpetimus, possidere debeamus. Commercium dictum a mercibus, quo nomine res venales appellamus. Unde mercatus dicitur coetus multorum hominum, qui res vendere vel emere solent. Integri restitutio est causae vel rei reparatio. Causa redintegratur, quae vi potestatis expleta non est. Res redintegratur, quae vi potestatis ablata atque extorta est. De criminibus in lege
Abbreviated transcription (Latin):
est spaciũ mom̃ti cuiꝰ tã breuis ẽ tẽporis
punctus. ut in aliquã morã nullo modo
ꝓducatur. Instrumentũ est. unde aliqͥd
construimꝰ. ut cultrꝰ. calamus. ascia.
Instructũ est. qđ ꝑ instrumentũ efficit᷑.
ut baculus. codex. tabula. Usus. quẽ in
re instructa utimur. ut baculo ĩnitere.
in codice legere. in tabula ludere. s ipse
fructꝰ agroꝵ qd eo utimur. usus uocat᷑
Hȩc st̃ illa triausuᷤ. fr̾uctus autẽ uocatus.
quia solo usu habet᷑ eiꝰ fructꝰ. manente
apud aliũ iure & usu. Captio. est ad¬
emptio dominii. ꝑ continuationẽ iustę
possessionis. uł biennii. uł alicuiꝰ tẽporis.
Mancipatio dicta ẽ. qr manu res capit᷑. unde
oportet eũ qui mancipiũ accipit. cõpre¬
hendere idipsũ qd ei mancipio datur
Cessio. est ꝓpriȩ rei concessio. sicut ẽ illud.
cedo iure ꝓpinquitatis. Cedere enĩ dicimꝰ
qͣsi concedere. idest quȩ ꝓpria st̃: nam si¬

Expanded text:
m spatium est momenti, cuius tam brevis est temporis m spatium est momenti, cuius tam brevis est temporis punctus ut in aliquam moram nullo modo producatur. Instrumentum est unde aliquid construimus, ut cultrus, calamus, ascia. Instructum, quod per instrumentum efficitur, ut baculus, codex, tabula. Usus, quem in re instructa utimur, ut in baculo innitere, in codice legere, in tabula iudere; sed et ipse fructus agrorum, quia eo utimur, usus vocatur. Haec sunt illa tria. Ususfructus autem vocatus quia solo usu habetur eius fructus, manente apud alium iure. Usucapio est adeptio dominii per continuationem iustae possessionis, vel biennii aut alicuius temporis. Mancipatio dicta est quia manu res capitur. Unde oportet eum, qui mancipio accipit, conprehendere id ipsum, quod ei mancipio datur. Cessio est propriae rei concessio, sicut est illud: 'Cedo iure propinquitatis.' Cedere enim dicimus quasi concedere, id est, quae propria sunt; nam
Abbreviated transcription (Latin):
qd datur ꝓpter rem creditã. quȩ dũ reddi¬
tur.pignus statĩ aufertur. Arra uero est
quȩ primũ ꝓre bonȩ fidei contractu
empta. & ex parte datur & post ea cõpletur
Est enĩ arra complenda ñ auferenda. unde
qui habet arrã ñ reddet sicut pignus. s
desiderat plenitudinẽ. & dicta arra. a re
ꝓ qua datur. Item int̾ pignꝰ & fiduciã &
i pothetã hoc int̾est. Pignus enĩ est. qd̾ ꝓpt̃
rem creditã obligatur: cuiꝰ rei possessionẽ
solã ad tempꝰ consequit᷑ creditor. ceterũ
dominiũ penes debitorẽ est. Fiducia. ẽ
cum res aliqua sumendȩ mutuȩ pecuniȩ
grã uł mancipat᷑ uł in iure creditur.
Ipotheta est cũ res cõmodatur sine dispo¬
sitione pigneris facto. uł cautione sola
int̾ueniente. Momentũ dictũ a tẽporis
breuitate. ut quã cito quã statim saluo
negotio reformet᷑. nec in ullam moram
ꝓduci debeat qdđ repetitur. sicut nec ullũ¬

Expanded text:
quod datur propter rem creditam, quae dum reddiquod datur propter rem creditam, quae dum redditur, statim pignus aufertur. Arra vero est, quae primum pro re bonae fidei contractu empta, ex parte datur, et postea conpletur. Est enim arra conplenda, non auferenda; unde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem; et dicta arra a re, pro qua traditur. Item inter pignus, fiduciam et hypothecam hoc interest. Pignus enim est quod propter rem creditam obligatur, cuius rei possessionem solam ad tempus consequitur creditor. Ceterum dominium penes debitorem est. Fiducia est, cum res aliqua sumendae mutuae pecuniae gratia vel mancipatur vel in iure ceditur. Hypotheca est, cum res commodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente. Momentum dictum a temporis brevitate, ut quam cito quam statim salvo negotio reformetur, nec in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullu
Abbreviated transcription (Latin):
credita. est quȩ in obligationẽ ita deducta
est. ut ex tẽpore quo contrahebat᷑ certũ sit
eã deferre. Usura. est incrementũ fenoris
ab usu eris crediti nuncupata. Cõmodũ.
est id qd̾ nr̃i iuris est. & ad alios temporali¬
ter translatũ est cõmodo tẽporis. quãdiu
apud eũ sit: unde & cõmodum dictũ est.
Frecariũ. ẽ dũ p̃ce credixor rogatꝰ p̃mittit
debitorẽ in possessione fundi sibi obliga¬
ti demorari. & ex ea fructus caꝑe. & dictũ
precariũ. qͥa p̾ce aditur. quasi precadiũ
r. littã ꝓ.d. littera cõmutata. Mutuum¬
autẽ appellatũ est. quia id qđ a me tͥ dat᷑.
ex meo tuũ sit. Depositũ. est pignꝰ com¬
mendatũ ad tempꝰ qͣsi diu positũ. Depo¬
nere autẽ quis uidet᷑ cũ aliqͥd metu furti.
incendii. naufragii. apud aliũ custodiȩ
causa deponit. Int̾est autẽ in loquendi
usu. inter pignꝰ & arram. Nam pignꝰ est

Expanded text:
credita est quae in obligationem ita deducta credita est quae in obligationem ita deducta est, ut ex tempore, quo contrahebatur, certum sit eam deberi. Usura est incrementum fenoris, ab usu aeris crediti nuncupata. Commodatum est id quod nostri iuris est et ad alterum temporaliter translatum est cum modo temporis, quamdiu apud eum sit, unde et commodatum dictum est. Precarium est dum prece creditor rogatus permittit debitorem in possessione fundi sibi obligati demorari, et ex eo fructus capere. Et dictum precarium quia prece aditur, quasi precadium, R pro D littera commutata. Mutuum appellatum est quia id, quod a me tibi datur, ex meo tuum fit. Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodiae causa deponit. Interest autem in loquendi usu inter pignus et arram. Nam pignus est