comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uterũ si a dm̃s suis lib̾tatẽ ꝯsecuti ñ fuerut. ⁊
ad eccliasticos ordines aliqͦmͦ irrepserint. pb̃r
peculii amissione multet᷑. Dia conꝰ uͦ factꝰ aut in¬
cariũ ꝓ se p̃stabit. aut in seruitutẽ reuocabitur.
Cet̾i uͦ gͣdus ñ potert̃ quẽqͣm a nexu seruitutis ab¬
soluere. Uñ gelasiꝰ p̃p̃ scͥbit martino ⁊ iusto ep̃is.
Setuus si latent᷑ irrepserit ad sac̾dotiũ. peculii amis

Expanded text:
terum, si a dominis suis libertatem consecuti non fuerint, et ad ecclesiasticos ordines aliquo modo irrepserint, presbyter peculii amissione mulctetur, diaconus vero aut vicarium pro se praestabit, aut in servitutem revocabitur; ceteri vero gradus non possunt quemquam a nexu servitutis absolvere. Unde Gelasius scribit Martino et Justo Episcopis: C. IX. Servus si latenter irrepserit ad sacerdotium, peculii amis
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ nitescat opimo. cũ ⁊ forensib bellis ad¬
ment᷑ obsistitis ⁊ eccłiastica p̃lia sicut hellatores
dñi fortit̾ dimicatis. Notũ ẽ em̃ hereticȩ reli¬
gionis uiros si eis qd̾̃ absit suppeat nocendi
licentia. iont᷑ catholicã fide uehenter insur¬
gero: quatinꝰ hereseos suȩ uenena sidtabefa¬
cienda si ualuerint. xp̃iam corꝑis m̃bra tnsfun¬
dant. E ognouiitꝰ em̃ eos contͣ tatholicã eccłiam
dni adũsantia colla subͣigere. ⁊ fidẽ uelle xp̃ian
nominis inclinare. s emiuentia ur̃a conatꝰ eoꝵ
compͥmat. ⁊ suꝑbas eoꝵ ceruices iugo rectitudi
mas ñ passim ficut melioris ẽ ꝑ uillas. s in
irna iuxta eoꝵ electionẽ citurate resideat. qͣti¬
nus adeptȩ dignitatis meliori ingenio resisten¬
di donatistis possibilitas disponat᷑. Ex concilio

Expanded text:
magis enitescat opinio, quum et forensibus bellis ado vehementer obsistitis, et ecclesiastica praelia sicut bellatores Domini fortiter dimicatis. Notum est enim haereticae religionis viros, si eis, quod absit, suppetit nocendi licentia, contra catholicam fidem vehementer insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefacienda, si valuerint, christiani corporis membra transfundant. Cognovimus enim eos contra catholicam ecclesiameis adversante, colla subrigere, et fidem velle Christiani nominis inclinare. Sed eminentia vestra conatus eorum comprimat, et superbas eorum cervices jugo rectitudinimas non passim, sicut moris est, per villas, sed in una juxta eorum electionem cinus adeptae dignitatis meliori ingenio resistendi Donatistis possibilitas disponatur. Ex concilio
Abbreviated transcription (Latin):
uerint obuiate. Magno gͥ ꝓfectui excellentiȩ uĩt
apd̃ creatorẽ głia ꝓficit: si ꝑ eam disꝑsaꝵ eccł̃iaꝵ
potuerit societas restaurari. Cum enĩ largita
munera ad nominis sui conspicit głam reuo¬
cari. tanto largiora tͥbuit: qnͣto ꝑ eã religionis
suȩ dignitatẽ uiderit ampliari. ꝑ soluentes p̃te¬
rea pat̾nȩ caruatis affectũ dnm̃ petimꝰ qd̾ brachi¬

Expanded text:
 obviate. Magno profectu excellentiae vestrae apud Creatorem gloria proficit, si per eam dispersarum Ecclesiarum potuerit societas restaurari. Cum enim largita munera ad nominis sui gloriam conspicit revocari, tanto largiora tribuit, quanto per ea religionis suae dignitatem viderit ampliari. Persolventes praeterea paternae charitatis affectum, Dominum petimus, qui brachi
Abbreviated transcription (Latin):
rb̃rm ñ legalib nuptiis deten tiis actentus¬
tũ cathedrã habere. s ab officio abstinere.
p̃cipimꝰ. Sufficit enĩ huiꝰ modi indulgentia ei.
qͥa benedicere aliis eũ qui uulnera sua debet cu¬
rare consequens ñ est. Benedictio enĩ. sc̃ificatio¬
nis traditio ẽ. Qui uͦ hanc ñ habet. ꝓpt̾ delictũ
ignorantiȩ. qͦm aliis tradet: Non enĩ publice
neq pͥuate benedicat. nec corpꝰ dñi dispenset ali¬
is. nec. alio modo ministret. s sufficiat ei qd̾ p̃¬
sidet: & imploret a dõ ut dimittat᷑ ei iniquitas
ignorantiȩ suȩ. Manifestũ ẽ autẽ qd̾ huiꝰ mo¬
di ñ legitimȩ nuptiȩ soluant᷑. & nullatenꝰ uir
accessũ habeat ad cã. ꝓpt̾ quã sacro ministerio pͥ

Expanded text:
tiis detentum, cathedram quidem habere, sed ab officio abstinere praecipimus. Sufficit enim hujusmodi indulgentia ei, quia benedicere aliis eum, qui vulnera sua debet curare, consequens non est. Benedictio enim sanctificationis traditio est. Qui vero hanc non habet propter delictum ignorantiae, quomodo aliis tradet? Non igitur publice neque private benedicat, nec corpus Domini dispenset aliis, nec alio modo ministret; sed sufficiat ei, quod praesidet, et imploret a Deo, ut dimittatur ei iniquitas ignorantiae suae. Manifestum est autem, quod hujusmodi non legitimae nuptiae solventur, et nullatenus vir acc
Abbreviated transcription (Latin):
uł salarioꝵ locoꝵ. Qui uͦ ꝑceꝑit. aut emerit.
aliquid ex p̃dictis amiliis. & salariis & ñ resti¬
tuerit eccłie iterũ quȩ eccłiȩ sunt ał ñ redli¬
derit ad m̃cidendũ cartam uenditionis uł em¬
phyteoseos sit anathema.usq dum fecerit qͦd
ab hac scã synodo. & uniuersali confirmatũ ẽ.

Expanded text:
et salariorum locorum. Qui vero emerit aut perceperit aliquid ex praedictis cimeliis vel salariis, et non restituerit ecclesiae iterum quae ecclesiae sunt, vel non dederit ad incidendum cartam venditionis vel emphyteuseos, sit anathema, usque dum fecerit quod ab hac sancta et universali synodo confirmatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
epm uendere. uł uttũq alienare cimilia & uasa
sacrata. excepta causa olim ab antiqͥs canonib
ordinata. uideł ꝓ redemtiõe captiuoꝵ. s nec tra¬
dere salaria ȩccłiaꝵ in emphiteotiea pacta. nec
alias rusticas possessiones uenundari. ac ꝑ hoc.
ȩccliasticos redditꝰ ledere. qͦs ad ꝓpͥam utilitatẽ.
diffinitionẽ nrãm contrariũ qͥd hinc sc̃e sedi¬
& uniuersali synodo agere tẽptauetit. depo¬
nat᷑. ut p̃uaricator diumaꝵ rerũ & p̃ceptoꝵ cas¬

Expanded text:
m vendere vel utcunque alienare cimelia et vasa sacrata, excepta causa olim ab antiquis canonibus ordinata, videlicet pro redemptione captivorum; sed nec trdere salaria ecclesiarum in emphyteutica pacta, nec alias rusticas possessiones venundare, ac per hoc, ecclesiasticos reditus laedere, quos ad propriam utilitatem, definitionem nostram contrarium quid huic sanctae et universali synodo agere, deponatur ut praevaricator divinarum legum et praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
lucrũ animaꝵ dño nr̃o facere. festinato: ut di¬
gna te merces ante conspectũ ciꝰ in die retͥbu¬
tonis inueniat. Quicqͥd de p̃dictis reb eccł̃ie
uł. eiꝰ pat̾monio seu cleri orclinatione. ꝓmotio¬
neue. ⁊ omib gñaliter ad eum ꝑtinentib sol¬
lerter atq canonice ordinare facereq ꝓuideri ᷤ.
lib̾am habebis quippe ut sacerdos ꝓpͥus modis om¬
nib facultatẽ. Illud qͦ frat̾nitatẽ. tuã serre. ne¬
cesse ẽ. qm̃ sic te p̃dicte terracinensis eccłiȩ car¬
dinałe eẽ constituimꝰ sacerdotẽ: ut ⁊ fundensis
ecełie pontifex et̃ ñ desinas. nec curã gub̾natio¬

Expanded text:
lucrum animarum Deo nostro facere festinato, ut digna te merces ante ejus conspectum in die retributionis inveniat. Quicquid vero de praedictae rebus ecclesiae vel ejus patrimonio, seu cleri ordinatione promotioneve, et omnibus generaliter ad eum pertinentibus solerter atque canonice ordinare facereque provideris, liberam habebis, quippe ut sacerdos proprius, modis om pauca: « Illud quoque fraternitatem tuam scire necesse est, quoniam sic te praedictae Terracinensis ecclesiae cardinalem esse constituimus sacerdotem, ut et Fundensis ecclesiae pontifex esse non desinas, nec curam gubernatio
Abbreviated transcription (Latin):
& gub̾net scdm competentẽ. singłis reu̾enti¬
am ⁊. ꝓuidentiã gerat om̃is regionis que sub
ipsiꝰ ẽ ciuitate. ita ut ⁊̃ ordinare ei pbros &
diaconos ꝓbabili liceat iudicio. ⁊ de singłis
ipsiꝰ regionis causis cũ mod̾atione ⁊ pondẽ
disceptare. Ultra aũ nicħ age̾ ꝑmittitur.
cit᷑ met᷑politani ep̃i conscĩam. nec metͦpoli¬
tanus sine cet̾oꝵ aliqͥd gerat consilio sac̾-

Expanded text:
tentem singulis reverentiam, et providentiam gerat omnis regionis, quae sub ipsius est civitate, ita ut etiam ordinare ei presbyteros et diaconos probabili judicio liceat, et de singulis ipsius regionis causis cum moderatione et pondere disceptare. Ultra autem nihil agere permittitur citra metropolitani episcopi conscientiam, nec metropolitanus sine ceterorum aliquid gerat consilio sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
litanũ qui p̾est. curã ⁊ sollicitudinẽ ꝓuintiȩ totiͦ
suscepisse. ꝓpt̾ qd̾ ad metͦpolitanã ciuitatẽ
ab his qͥ causas hñt concurrat᷑. Qua ꝓpt̾ pla¬
cuit. eum honore p̃cellere. ⁊ nicħ ultra siune
ipso reliquos epõs ag̾e̾. scłm antiquũ patrũ
ꝑ suã diocesim cõpetit. Unũquẽq cnĩ opor

Expanded text:
 sollicitudinem totius provinciae suscepisse. Propter quod ad metropolitanam civitatem ab his qui causas habent concurratur. Quapropter placuit eum, et honore praecellere, et nihil ultra sine episcopo reliquos episcopos agere secundum antiquum Patrum per suam dioeces
Abbreviated transcription (Latin):
attͥtis calciam̃tis. ⁊ cũ aridis panib dicentes.
Uiri pacifici. uenimꝰ de t̾ra longinqͣ. calciam̃ta
sunt attͥta in pedib nr̃is. panis defecit in sis¬
mꝰ cõponere pacẽ. Quod uerbũ placuit semo¬
rib isrł: ⁊ fecert̃ pacẽ cũ eis. Post diem aut̃
terciũ cũ silii isrł appinqͣrent gabaonitis:
occurrerunt eis quib iurauerant semores
isrł. Illi autẽ uidentes se ẽẽ deceptos. uolue¬
runt delere. eos: s peꝑcit eis iosue ꝓpter ni¬

Expanded text:
attritis calceamentis, et cum aridis panibus, dicentes: attritis calceamentis, et cum aridis panibus, dicentes: Viri pacifici, venimus de terra longinqua, calceamenta sunt attrita in pedibus nostris; panis defecit in simus componere pacem. Quod verbum placuit senioribus Israel, et fecerunt pacem cum eis. Post diem vero tertium, quum filii Israel appropinquarent Gabaonitis, occurrerunt eis, quibus juraverant seniores Israel. Illi autem videntes se esse deceptos, voluerunt delere eos, sed pepercit eis Josue propter
Abbreviated transcription (Latin):
seu cuiꝰcũq criminis. Nec credo sacram̃tum ad
hoc deb̾e fieri. ut iniusta iuratio suoꝵ bonoꝵ
sit inuste iurantib expoliatio: ⁊ accipienti
i uelut homicida in extremo ex amine a iusto
ad miustũ ⁊ illicitũ ⁊ dõ minime amabile.
qͣsi testimoniũ iustȩ ⁊ humanȩ peticionis addci¬
citur. foueat uaq ubaldꝰ matrẽ ⁊ fr̃s.⁊ lugeat
si coactione. ⁊ timore iuram̃ti aliqͥd desuit mał̾.
Qui uͦ eũ iurare coegerunt qͦd nͣ debuit. ⁊ reatu
ꝑuirii impliciti teneant᷑. Imuria qͥppe inuste
irrogata. eiꝰ ẽ infamia qͥ facit. Nec enĩ ullomͦ
ad obꝓbriũ coactȩ uoluntatis tͣhitur. qͦd illicita
conditio necessitatif extorsit. Sed cũ om̃ib his
illicita iuram̃ta ñ seruanda ꝓhibent᷑. opporut᷑
qd̾ iosue gabaonitas contͣ p̃ceptũ dñi ñ deleuerit.
ẽẽ imꝑatũ ut delerent gentes terre ꝓmissionis.
decepti tñ a gabaonitis nesciebant eos eẽ incolas
t̾rȩ sͥ ꝓmisse. Uenerunt enĩ ut hystoria refert

Expanded text:
seu cujuscunque criminis. Nec credo sacramentum ad hoc debere fieri, ut injusta juratio suorum bonorum sit injuste jurantibus exspoliatio, et accipienti ena, et velut homicida in extremo examine a justo abile, quasi testimonium justae et humanae petitionis adducitur. § 2. Foveat itaque Hubaldus matrem et fratres, et lugeat, si coactione et timore juramenti aliquid defuit matri. Qui vero eum jurare coegerunt quod non debuit, reatu perjurii impliciti teneantur. Injuria quippe injuste irrogata ejus est infamia, qui facit. Nec enim ullo modo ad opprobrium coactae voluntatis traditur quod illicita conditio necessitatis extorsit. III. Pars. illicita iuramenta non servanda probentur, opponitur quod Iosue Gabaonitas contra precepta Domini non deleverit, esse imperatum, ut delerent gentes terrae promissionis, decepti tamen a Gabaonitis nesciebant eos esse incolas terrae promissae. Venerunt enim ut historia refert
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliqͣm aliã. pret̾ uxorẽ tuã.: łuaũ exigis
hoc ab uxore tua. & ñ uis hoc redđe uxori. Et cũ
debeas uirtute precedẽ uxorẽ. qm̃ castitas uiriꝰ ẽ
tu sub uno impetu libidinis cactis. & uis uxorẽ
tuã uictricẽ eẽ. uictꝰ iacens: Et cum tu caput sis
uxoris. precedit te ad dm̃ cuiꝰ caput es: Caput eiũ¬
meliꝰ debet uiuere uir: & precełe in om̃ibꝰ bonis
factis uxorẽ suã. His auctoritatibꝰ monstrat

Expanded text:
ad aliquam aliam praeter uxorem tuam. Tu autem exigis hoc ab uxore, et non vis hoc reddere uxori: et cum debeas in virtute praecedere uxorem, quoniam castitas virtus est; tu sub uno impetu libidinis cadis, et vis uxorem tuam victricem esse, tu victus jacens: et cum tu caput sis uxoris tuae, praecedit te ad Deum, cujus caput emelius debet vivere vir, et praecedere in omnibus bonis factis uxorem suam; ut
Abbreviated transcription (Latin):
e illis pb̃ris qui temꝑe scissimi p̃decessoris
nri dñi pape nicholai excõmunicati sacrũ
myst̾ium contingere p̃sumpserunt. ipsi in se
prãre correctis. ob multitudiẽ miscdiȩ ipsius¬
hanc indulgentiã exhibemꝰ. ut scã cõmunone
tus ieiunare. & ultra lugenda neqͣ qmͣ cõmitere.

Expanded text:
e illis presbyteris qui tempore sanctissimi praedecessoris nostri domini papae Nicolai excommunicati sacrum ministerium contingere praesumpserunt, ipsi in se praestare correctis, ob multitudinem miserihanc indulgentiam exhibemus, ut sancta communione tus jejunare, et ultra lugenda nequaquam committere
Abbreviated transcription (Latin):
errũ de t̾ra tollit᷑. cum fortis ꝓpugnator eccłie
a t̾rena quã pͥus tenuit actione seꝑat᷑. Nõ gͦ
in eo debet despici qd̾ fuit. qͥ iam incipit ẽẽ qd̾ n

Expanded text:
erra ferrum tollitur , cum fortis propugnator Ecclesiae a terrena quam prius tenuit actione separatur. Non ergo in eo debet despici quidquid fuit, qui jam coepit esse quod non
Abbreviated transcription (Latin):
aures meas de tua senectute ꝑuenit. ut eã nͥ hu
manitꝰ pensaremꝰ fixa iam maledictione ferire
p̃sentiũ ꝑrexisti.⁊ pꝰexarationẽ eiꝰ missaꝵ sollẽꝑ¬
nia celebrasti pꝰ missaꝵ sollẽpnia ⁊̃ t̾minos pos¬
sessionis eiꝰ eradicare minime timuisti. Qd̃ fa¬
dtũ que pena debeat seqͥ: om̃s qͥ audiunt sciunt
huit. Et qͥa adhuc canis tuis partimꝰ. hortam᷑
ali qñ resipisce miser senex. atq a tanta leuita¬
te morũ ⁊ oꝑũ ꝑu̾sitate cõpescẽ. Et qͣnto morti
uicinior effic̾is: tanto sollicitior atq timidior¬
ẽe debes. Et qͥdẽ sententia pene fuerat in te iacu¬

Expanded text:
aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione ferirempraesentium perrexisti, et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debeat insequi omnes qui audiunt sciunt. buit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, ut aliquando resipiscas miser senex, atque a tanta te levitate morum et operum perversitate compescas. Quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri solicitior atque timidior debes. Et quidem poenae sententia in te fuerat jacu
Abbreviated transcription (Latin):
ciscitat᷑ a nob̃ scĩtas ur̃a. si aliqͥs homo duas
cõmatres hab̾e ualeat unã post alteram. In
quo meminisse debet sepͥtum ẽẽ. Erunt duom
carne una. Itaq cũ constet. qͥa uir ⁊ mulier una
caro ꝑ conubiũ efficiunt᷑. restat. nimirũ uirum
cõpatrẽ constitui illi mulieri cuiꝰ matͥmonio as¬
mater eiꝰ erat cũ qua idẽ erat una caro effectus.

Expanded text:
ciscitatur a nobis sanctitas vestra, si aliquis homo duas commatres habere valeat unam post alteram. In quo meminisse debet scriptum esse: Erunt duo in carne una . Itaque cum constet quia vir et uxor una caro per connubium efficiuntur, restat nimirum virum compatrem constitui illi mulieri cujus matrimonio asmater erat ejus cum qua idem una fuerat caro effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimam abstinencie celebra¬
mus: cũ bene uiuimus: cũ ab iniqͥ¬
tatibus ⁊ ab illicitis uoluptatibus ab.¬
stinemus: sed quia hec abstinẽtia si¬
ne mercede non erit: expectamus il¬
lam beatam spem et reuelationem
glorie magni dei ⁊ saluatoris nostri¬
iesu christi in illa spe cum fuerit de
spe facta res accepturi sumus mer
pit nomen a numero decẽ: reddit:
et. ꝯrunctus quadragenario fit qͥn¬
quagenerius unde cum labore ce¬
icbramus quadragesimã ante pascha.
cum leticia uero tanq accepta mercede
quin quagesimam post pascha.nam
huic tanq salutari labori boni operis
qui pertinet ad quadragenatiũ nume¬
rum. additur quictis ⁊ felicitatis dena¬
rius ut quinquagena rius fiat. signi
sius. quadragesimo autẽ die cũ ascen¬
disset in celum: peractis decẽ diebus
misit mercedem spiritus sancti.
Raptorem uel fu

Expanded text:
Quadragesimam abstinentiae celebramus, quum bene vivimus, quum ab iniquitatibus et illicitis voluptatibus abstinemus. Sed quia haec abstinentia sine mercede non erit, exspectamus beatam illam spem, et revelationem gloriae magni Dei, et Salvatoris Jesu Christi. In illa spe, quum fuerit de spe facta res, accepturi sumus mercpit nomen a numero decem, redditur, et conjunctus quadragenario fit quinquagenarius. Unde cum labore celebramus Quadragesimam ante Pascha, cum laetitia vero, tanquam accepta mercede. Quinquagesimam post Pascha. Nam huic tanquam salutari labori boni operis, qui pertinet ad quadragenarium numerum, additur quietis et felicitatis denarius, ut quinquagenarius fiat. Signifsuis, quadragesimo autem die, quum ascendisset in coelum, peractis decem diebus, misit mercedem Spiritus sancti. Raptorem, vel fu
Abbreviated transcription (Latin):
uesitũ ẽ ⁊̃ suꝑ his qͥ post baptismũ amini¬
nistrauert̃. ⁊ aut torm̃ta sola exercuert aut
ñ capitalem ꝓtulere sententiã: nicħ de his legimꝰ
a maiorib diffinitũ. Meminerant em̃ ado po¬
testates has fuisse concessas.⁊ ꝓpt̾ uindictã noxi¬
oꝵ gladiũ fuisse ꝑmissum. ⁊ dĩ ministi̾um eẽ¬
datũ in huiꝰmodi uindices. Quomͦ gͦ tepͣhende¬
rent factũ qd̾ aucdore dño uiderent eẽ ꝯtessitm. ᷤᷤ¬
De his gͥ ut actenꝰ seruatũ ẽ sic haheamꝰ. neaut
disciplinã euertere. aut contͣ aucdtoritatẽ dñi ue¬
mre audeamꝰ. Ipsis aut̃ in ratione reddenda

Expanded text:
est etiam super his, qui post baptismum administraverunt, et aut tormenta sola exercuerunt, aut etiam capitalem protulere sententiam. Nihil de his legimus a majoribus diffinitum. Meminerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum gladium fuisse permissum, et Dei esse ministrum vindicem in hujusmodi ore Deo viderent esse concessum? De his ergo, ut hactenus servatum est, sic habeamus, ne aut disciplinam evertere, aut contra auctoritatem Domini venire videamur. Ipsis autem in ratione reddenda
Abbreviated transcription (Latin):
i quis cuiꝰlibet honoris cleritus. damnat
natus. ñ liceat eũ sitie ab eccł̃iis quib p̃fuit. sicie
a quolibet homine defensari: int̾posita pena
danin petuniȩ atq honoris. quo nec etatẽ. nec
sexũ excusandũ cẽ p̃cipimus. Item ex concilio¬

Expanded text:
i quis cujuslibet honoris clericus judicio natus, non liceat eum sive ab ecclesiis, quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari; interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem, nec sexum excusandum e
Abbreviated transcription (Latin):
nescierit. uł se sororẽ eiꝰ quã antea stupratam
ñ intellexerit. si digne penituerint. & se conti¬
nere ñ taluerint: pꝰ annos .uii. comugia illis
ñ negent᷑. Si aũ ñ ignorauerint. usq ad mor¬
& filia de matre: ille numqm̃ accipiet uxorem
ille uͦ si uoluerint. accipiant maritos. Si aũt
hoc scierint. ipse feminȩ absq maritis ꝑpetuo
maneant. Item in eodẽ. Quidam fornicatus ẽ
cũ quada muliere. & postea filiꝰ nesciens patris
factũ: stupuit eandẽ. Quã cũ pater rem sciret
de se filioq confessus ẽ. S tatuet᷑ meliꝰ eẽ ut
taliter lapsis tũ digna penitentia legitima ꝑ
Fornicaria autẽ sine spe conugii maneat.

Expanded text:
ea stupraverat, non intellexit, si digne penituerint et continere non valuerint post annos septem coniugia illis non negentur. Si autem non ignoraverint, usque ad moret filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam muliere et postea filius nesciens patris factum, stupravit eandem. Quod cum pater nesciret, de se filioque confessus, statuitur melius esse, ut taliter lapsis, condigna penitentia iniuncta, lFornicaria autem sine spe coniugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
palliũ arelatensis ep̃c accepit: quẽ nos pͥua¬
re auctoritate ꝑcepta minime debemꝰ. Si gͥ
contingat ut fr̾ntas tua ad galliaꝵ ꝓum
tias tnͣseat. ⁊ aliqͥd ex auctoritate agendum
fuit cũ p̃dicto arelatensiũ ep̃o agat᷑. ne p̃ter¬
mitti possit hoc qd̾ antiꝗͣ patrũ istitutio in¬

Expanded text:
pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si ergo contingat, ut fraternitas tua ad Galliarum provincias transeat, et aliquid ex auctoritate agendum fuerit, cum praedicto Arelatensi episcopo agatur, ne praetermitti possit hoc, quod antiqua Patrum institutio in
Abbreviated transcription (Latin):
otest ⁊ aliter distingui quȩ quisq sua auctori¬
tate usur pat. qͥa nullo titulo possi dere incip̃
p̃scribere ñ potest. ⁊ ni hoc casu intelligenda
ẽ illa auctoritas gelasii. Temꝑalis obietio
que ꝑ icuriã forte gn̾atur ñ potest diuellere
ciocesim semel constitutã intelligendũ ẽ si¬
nullo titulo s sola p̾usurpatione eam possi¬
diere ceꝑit. Si uͦ iudicis auctoritate. ⁊ pͥuilegio¬
rum longa consuetudine possidere ceꝑit. tẽ
temꝑalis obiectio auctori sileutium imponit.
ude gelasius sy ait. Priulegia ꝑ tͥgnita:¬

Expanded text:
et aliter distingui. Que quisque sua auctoritate usurpat, quia nullo titulo possidere incipit, prescribere non potest et in hoc casu intelligenda est auctoritas Gelasii: Temporis obiectio, que per iniuriam forte generatur, non potest divellere diocesim semel constitutam. Intelligendum enullo titulo, sed sola usurpatione eam possidere coepit. Si vero judicis auctoritate, et privilegiorum longa consuetudine possidere coeperit, tunc temporalis objectio actori silentium imponit. Unde Gelasius Papa ait
Abbreviated transcription (Latin):
at quesita omĩum sideliter rerũ ueritate
ut si de spaciis de quib memorat᷑ orta conten¬
tio diffinitio dudũ certa ꝓcessit: intemerata
seruet᷑. Alioqum: si nicħ umꝗ̃. constiterit ter¬
minatũ. tc̃ de p̃scpͥtione tempoꝵ si qͣ pars con¬
fidit p̃beat sacram̃tum: ita ut tm̃ qui hactenꝰ¬

Expanded text:
at, quaesita omnium fideliter rerum veritate, ut si de spatiis, de quibus memoratur orta contentio, definitio dudum certa processerit, intemerata servetur; alioqui si nihil unquam constiterit terminatum, tunc de praescriptione temporum, si qua pars confidit, praebeat sacramentum, ut tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ecdĩe catholie ⁊ ꝯsuetudinis romanoꝵ ꝓiciat᷑
buerit: decẽ annos peniteat. At si recesserit ab
ecclł̃ia catholica ii cong̾gationẽ ħeticoꝵ ⁊ aliis
ꝑ suaserit. ⁊ pꝰea penitentiã egerit.xii. annos¬
peniteat. tres extͣ eccł̃iam. septẽ int̾ audientes.
i duos adhuc extͣ cõmuirionẽ. De his ita i ca¬
none dr. ut duodecimo anno cõmunionẽ fine
oblatiõe ꝑcipiant. Itẽ sꝵ pp.¬

Expanded text:
esiae catholicae et consuetudinis Romanorum, projibuerit, decem annis poeniteat; si recesserit ab Ecclesia catholica in congregationem haereticorum, et alios persuaderet, et postea poenitentiam egeritpoeniteat, tres extra ecclesiam, septem inter audientes, et duos adhuc extra communionem. De his in canone dicitur, ut duodecimo anno communionem sine oblatione percipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ scientiȩ: ploqui. s magis ꝓtestari & conue¬
nire cũ. ut peccare desinat. & actus suos a uicuis
emendet. Qd̃ si ingesserit se. & ꝓuocabit nos di¬
cere quȩ eũ minꝰ recte agentẽ ñ oporteat audire
prudent̾ cum debemꝰ illudere. Nam nichil om̃i¬
no respondere auditoꝵ causa utile. ñ uidet᷑. ne
forte nos estiment penuria responsionis declina¬
re certam̃. & fides eoꝵ ledatur ñ intelligentiũ ꝓpo

Expanded text:
inae scientiae proloqui, sed magis protestari et convenire eum, ut peccare desinat et actus suos a vitiis emendet. Quod si ingesserit se, et provocaverit nos dicere quae eum minus recte agentem non oporteat audire, prudenter eum debemus eludere. Nam nihil omnino respondere, auditorum causa, utile non videtur, ne forte existiment nos responsionis penuria declinare certamen, et fides eorum laedatur, non i
Abbreviated transcription (Latin):
N mandatis habemꝰ ut ue-¬
nientes ad ciuitatẽ. discamꝰ pͥus quis in ea dignꝰ
sit. ut apud cũ cibũ sumamꝰ. qͣntomagis nosse o
portet qͥs qualisue sit is cui ĩmortalitatis u̾ba cre¬
denda sunt: Solliciti enĩ ẽẽ debemꝰ ne margari
tas nr̃as mittamꝰ ante porcos. S obalias causas
utile ẽ uiri huiꝰmodi habere noticiã. Si enĩ sciã
quia in his de qͥb ñ potest dubitari qd̾ bona sint.
cm̃datus est & inculpabilis. hoc ẽ si sobriꝰ. si mi¬
sericors. si iustꝰ. si mitis & humanꝰ est. que utiq
bona nullꝰ ambigit. tr̃ consequens uidebit᷑. ut ei

Expanded text:
n mandatis habemus, ut venientes ad civitatem discamus quis in ea dignus sit, ut apud eum cibum sumamus, ut quanto magis convenit noscere quis qualis priusve sitis cui immortalitatis verba credenda sunt. Solliciti enim et valde sollitas nostras mittamus ante porcos. Sed et ob alias causas utile est viri hujus habere me notitiam. Si enim sciam, quia in his de quibus non potest dubitari quod bona sint, emendatus est et inculpabilis hoc est, si sobrius, si misericors, si justus, si mitis, et humanus, quae utique bona esse nullus ambigit,
Abbreviated transcription (Latin):
onsuetudo noua in eccłia hac. & ualdere¬
p̃hensibilis erupit: ut cum rectores et pat¬
monĩ urbana uł rusticana p̃dia uiri illius
competere. posse suspicant᷑. fiscali more tit¬
los imp̾mant. atq qͦd comperere puiꝑib esti¬
naaunt ni iudicio s manib defeudant. I elin

Expanded text:
onsuetudo nova in Ecclesia hac et valde reprehensibilis erupit, ut cum rectores ejus patrimonii urbana vel rustica praedia juri illius competere posse suspicantur, fiscali more titulos imprimant, atque hoc quod competere pauperibus aestimant, non judicio, sed manibus defendant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
unt qͥ dicunt religionis causa coniugia de¬
bere solui. Uerũ sciendũ ẽ. qͥa ⁊ si hoc lex
hiuinana concessit: lex tñ diuina ꝓhibuit. ẜ se
enĩ ueritas dicit. Qd̾ d̾s comunxit. homoñ se¬
paret. Qui ⁊̃ ait. Non licet dimittere uxorem
latori contͣdicat: Seimꝰ qͥa scpͥtum ẽ. Erunt
duo in carne una. Si gͥ uir ⁊ uxor una caro st̃.
⁊ religionis causa uir dimittat. uxorẽ. uł mulier
uirũ in hoc mundo manentẽ. uł. fortasse. ad ui¬
cita migrantẽ: quȩ ẽ ista conu̾sio in qͣ una ⁊ ead̃e
caro ex parte tnsit ad continentiã ex parte ma
net in pollutione: Si uͦ utͥsq conueniat conti¬
nentẽ uitã ducere. hoc qͥs audeat accusare: cum
certuͣ sit qͥa omp̃s d̾s qͥ minora concessit. maiora
abstinere. solent. aliqñ ut merita sͥ apud dm̃¬
omi potentẽ augeant: aliqñ ut anteacte uite
culpas detergant. oł inde. cũ bom conuges aut
meritũ augere desiderant. aut anteacte uite

Expanded text:
unt aliqui religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia, et si hoc lex humana concessit, lex tamen divina prohibuit: per se enim Veritas dixit: Quod Deus conjunxit, etc. . Quae etiam ait: Non licet dimitteesti legislatori contradicat? Scimus quia scriptum est: Erunt duo in carne una. Si ergo vir et uxor una caro sunt, et religionis cvirum in hoc mundo remanentem vel fortasse ad illicita migrantem, quae est ista conversatio, in qua una eademque caro ex parte tnet in pollutione. Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare, quando certum est quia omnipotens Deus qui minora concessit, majora abstinere solent: aliquando ut meritum sibi apud omnipotentem Deum augeant, aliquando vero ut ante actae vitae culpas detergant. Proinde cum boni conjuges, aut meritum augere desiderant, aut ante actae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
impendẽ dignet᷑. Lilud aũ pietati nr̃e satis pla¬
cuisse cognosce. qd̾ scĩmonia tua de ȩccliaꝵ ac
ad cunctoꝵ cłicoꝵ noticiã uolumꝰ ꝑuenire.
ut si qͥd forte religioni triȩ qd̾ ñ optamꝰ hu¬
mana sorte contig̾it. sciant om̃s ab ambiti¬
onib ẽ cessandũ. Ac si duo contͣ fas certan
ut om̃s tͣnqͥllam m̃tẽ ⁊ pacificos animos ex sere¬
nitatis ur̃ȩ admonitione custodiant. nec ali¬
qͥd seditios is ꝯspirationib tẽptare conent᷑. ci
certũ sit nulli partiũ sua studia ꝓfutura.

Expanded text:
impendere. illud autem pietati nostrae satis placuisse cognosce. quod sanctimonia tua de ecclesiarum ad cunctorum clericorum notitiam uolumus peruenire, ut, si quid forte religioni tuae, quod non optamus, humana sorte contigerit, sciant omnes ab ambitionibus esse cessandum ac, si duo forte conut omnes tranquillam mentem et pacificos animos ex serenitatis nostrae admonitione custodiant, nec aliquid seditiosis conspirationibus temptare conentur, cum certum sit nulli partium sua studia profutura.
Abbreviated transcription (Latin):
tam suꝑioris ordinis. qmͣ etiã inferioris fue¬
rint exorte. placuit ut scd̾m synodũ nicenam.
congregatis om̃ib eiꝰ dem ꝓuintiȩ ep̃is itdicium
rici ante ciuiłe iudicẽ denegent᷑ ꝓducendi. cũ
nisi pͥus depositi uł nudati fuerint. curie p̃sen
ci ñ sunt trahendi His ita respondetur. Cleri¬
ci ex officio ep̃o sunt suppositi: ex possessionib
p̃dioꝵ imꝑatori sunt obnoxii. Ab ep̃o unctio¬
nem. detimationes. & pͥmitiua accipiunt. ab¬
imꝑatore. ueto p̃dioꝵ possessiones nanciscuntur.
Unde augustinus ait suꝑ ioħem. Quo iure uil¬
Require in pͥncipio ubi differentia designatur.
inter ius nature. & ius constitutionis. Quiagͥ
ut p̃dia possidcantur. imꝑiali lege factum est.
patet qͦd clerici ex pͣdioꝵ possessionib imꝑato¬
inꝑatori tributum ȩccłia denegare non debet.

Expanded text:
tam superioris ordinis quam etiam inferioris fuerint exortae, placuit, ut secundum synodum Nicaenam congregatis omnibus ejusdem provinciae episcopis judicium rici ante civilem judicem denegentur producendi, quum nisi prius depositi, vel nudati fuerint curiae nI Pars. § 1. His ita respondetur: Clerici ex officio episcopo sunt suppositi, ex possessionibus praediorum imperatori sunt obnoxii. Ab episcopo unctionem, decimationes et primitias accipiunt; aberatore vero praediorum possessiones nanciscuntur. Unde Augustinus ait super Joannem: Quo jure vilRequire in principio, ubi differentia signatur inter jus naturale et jus constitutionis. Quia ergo ut praedia possideantur imperiali lege factum est, patet, quod clerici ex praediorum possessionibus imperatoImperatori tributum ecclesia d
Abbreviated transcription (Latin):
scdm rei u̾itatẽ ñ uiuenti ep̃o talis ꝓbet᷑ succedẽ.
Translatꝰ enĩ ab una ciuitate. ad aliã. desinit
ẽe cp̃c illiꝰ ciuitatis a qua tnsfert᷑. atq ido qͥ huic
substitui. S int̾ eũ qͥ hostilitatis necessitate. ⁊ eũ
qͥ utilitatis causa tͣnsfert᷑. hoc int̾ist. qd̾ ille. qui
metu hostilitatis ad aliã tnsit. si pͥorem conti¬
g̾it aliqñ ab hostib lib̾am fiert. ad eandẽ illũ
redire oportet. Uñ G̾s. p̃p. scͥbit iacobo ep̃o squil

Expanded text:
po talis probetur succedere. Translatus enim ab una civitate ad aliam desinit esse episcopus illius civitatis, a qua transfertur, atque ideo qui huic substitui. Sed inter eum, qui hostilitatis necessitate, et eum, qui utilitatis causa transfertur, hoc interest, quod ille, qui metu hostilitatis ad aliam transit, si priorem contigerit aliquando ab hostibus liberam fieri, ad eandem illum redire oportet Unde Gregorius Papa scribit Joanni, Ep
Abbreviated transcription (Latin):
uto xꝑianũ neminẽ reluctari ad miti¬
ult̾um ẽẽ. qui uł diu languente. uł diu
absente uł contuient̾ uiu̾e cupiente uxore sua
dep̃hendat᷑ fuisse. quia nec ꝓpͥȩ libidinis instinc¬
tu. nec alienȩ consensu. nec uiro suo languente. uł
absente. uł continent̃ uiu̾e cupiente. alii adhesit
s uiolent̃ aliena libidine opp̃ssa. uĩ ꝑtulit. appa¬
ret qd̾ nec adult̾a nec fornicaria dici pot̾. Unde
nec aliqͣ occasione ualet dimitti. Cũ enĩ iudei
quererent axp̃o utrũ liceret homini dimittere
gistis quia qui fecit eos ab initio. masculũ & femi¬
nã creauit eos: Qd̾ gͦ ds coniunxit. homo ñ sepa¬
ret. Deinde sermonẽ suũ ita conclusit. ut diceret
neminẽ posse dinutt̾e uxorẽ suã. excepta causa
fornicationis. hinc apłs ait in epła ad corinthi¬
os. his qui matͥmonio uncti sunt p̃cipio ñ ego
s dñs. uxorẽ auiro ñ discecłe. Unde dat᷑ intelli¬
u affectu sibi adheser̃t. ult̾iꝰ ab inuicẽ discedẽ non

Expanded text:
tianum neminem reluctari adulterum esse qui vel diu languente, vel diu absente, vel continenter vivere cupiente uxore sua, deprehendatur fuisse, quia nec propriae libidinis instinctu, nec alienae consensu, nec viro suo languente vel absente, vel continenter vivere cupiente adhaesit alii, sed violenter aliena libidine oppressa vim pertulit, apparet, quod nec adultera, nec fornicaria dici potest. Unde nec aliqua occasione valet dimitti. Quum enim Judaei quaererent a Christo, utrum liceret homini uxorem suagistis, quia qui fecit eos ab initio masculum et foeminam creavit eos? Quod ergo Deus conjunxit homo non separet. Deinde sermonem suum ita conclusit, ut diceret, neminem posse dimittere uxorem suam, excepta causa fornicationis. Hinc Apostolus ait in epistola ad Corinthios: His, qui matrimonio conjuncti sunt, praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere. Inde datur intellili affectu sibi adhaeserint, ulterius ab invicem discedere non
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ. & postea pb̃r ordinatus ẽ. si confes¬
sus fuerit qͦd ante ordinationẽ suã peccaue¬
rit. ñ quide offerat. maneat aut̃ in aliis of¬
ficiis ꝓpter eiꝰ studii utilitatẽ. C et̾a uͦ petcasa
censuerunt plurum ⁊̃ ordinatione pͥuari.
Quod sisħis ñ fuerit confessꝰ nec aliquib po¬
test. manifeste conumq. huic ipsi de se pote¬
stas ẽ cõmittenda. Similiter & diaconꝰ si in
eodẽ culpe genere fuerit iuolutus: sese
eseruientes altario si carnis fragi¬
litate deliquerint: ep̃i arbitrio subiacebunt.

Expanded text:
 postea presbyter ordinatus sit, si confessus fuerit quod ante ordinationem suam peccaverit, non quidem offerat; maneat tamen in aliis officiis propter ejus studii utilitatem. Nam caetera peccata censuerunt plurimi etiam ordinatione privari. Quod si de his non fuerit confessus, nec ab aliquo potuerit manifeste convinci, huic ipsi de se potestas est permittenda. X. Similiter et diaconus, si in eadem culpa fuerit involutus, sese eservientes altario si carnis fragilitate deliquerint, episcopi arbitrio subjaceant.
Abbreviated transcription (Latin):
um
humilitatis causa mentiris. fi ñ eras peccator
anteqm̃ mentireris: m̃tiendo esficeris qͦd euita¬
ras. Ueritas in te ñ ẽ nͥ ita dixeris peccatorẽ. ut
⁊̃ eẽ cognoscas. Ueritas aut̃ ipsa ẽ: ut qͦd ẽ di¬
cas. Nam qͣmꝰ ẽ humilitas. ubi regnat falsiras:
Ion ital un licet mentiri: ut arrogantia uitetu.

Expanded text:
um humilitatis causa mentiris, si non eras peccator ante, quam mentireris, mentiendo efficeris quod evitaveras. Veritas in te non est, nisi te ita dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est humilitas, ubi regnat falsitas? Non licet mentiri, ut arrogantia vitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
conscrũ nouit. qmͣdiu ꝓbare ñ pot̾ nicħ
ꝓferat. s cũ ipso ad cõpunctionẽ ciꝰ. secretis cor¬
rectionib elaboret. Qd̃ si correctus ꝑtinatior
fu̾it. ⁊ se cõmunioni publicȩ ingesserit. etiã si
secedere ad tempꝰ ꝓ ꝑsone maioris auctoritate.

Expanded text:
conscium novit, quandiu probare non potest nihil proferat, sed cum ipso ad compunctionem ejus secretis correptionibus elaboret, qui si correptus pertinacior fuerit, et se communioni publice ingesserit, etiam si secedere ad tempus pro persona majoris auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
i quis laicus
a clericis deuitet᷑. Si qͥs cũ illo colloqͥ. aut conutua¬
ri. aut cõmunicare fuerit dep̃hensꝰ. ⁊̃ iste absti¬
neat᷑. Sed hoc ꝑtinet ad eos clericos qͥ ep̃i eiꝰ susł.¬
in his qͥ nominatim excõmunicatis cõmunicar.
Unde infra urbanꝰ. Sane qͦd fr̃ Ricardo ⁊ c̾. in cã.

Expanded text:
i quis laicus a clericis devitetur. Si quis cum illo conloqui aut convivare fuerit deprehensus, etiam ipse abstineatur. Sed hoc pertineat ad eos clericos, qui eiusin his, qui excommunicatis nominatim communicant. Unde Urbanus: Sane quod super Richardo, etc., infra
Abbreviated transcription (Latin):
płice sedis sententia tauta semꝑ tentĩa.
consilii modatione concipit᷑. tanta paci¬
tari possit: immutanda. scđm tenorẽ p̃misse
decessorib damnatos alioꝵ supplicationib in
pͥstinum statum apłita reformat eccłia.

Expanded text:
icae sedis sententia tanta semper consilii moderatione concipitur, tanta patitari possit, vel immutanda secundum praemissae praedecessoribus damnatos aliorum supplicationibus in pristinum statum apostolica reformat ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
silii iacob de ancillis nati possederunt t̾ram ꝓmissi¬
onis cum fr̃ib. ismael de ancilla natꝰ expulsus t̃ ab
hereditate. unde: nͥ qͥa ille suꝑbꝰ erat. illi humiles:
crexit ille ceruicẽ. s uoluit seducẽ frẽm suũ ludens
cũ illo. Magnũ ibi sacram̃tũ. Ludebant simul & isma¬
hel & isaac. uidit illos sara ludentes. Quȩ aũ peꝑit abel¬

Expanded text:
filii Jacob de ancillis nati possederunt terram promissifilii Jacob de ancillis nati possederunt terram promissionis cum fratribus, Ismael autem de ancilla natus expulsus est de hereditate? Unde, nisi quia ille superbus erat; illi humiles? Erexit ille cervicem, et voluit seducere fratrem suum, ludens cum illo. Magnum ibi sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentes, et ait Ab
Abbreviated transcription (Latin):
In istis tͥb inuenimꝰ parere liberas parere an
cillas. inuenimꝰ ibi partꝰ liberaꝵ. inuenimꝰ ibi partꝰ
ancillaꝵ. Ancilla nichil boni significat: Eice ancillã
rarũ & ancillarũ. qͣtuor scił gen̾a hominũ. in qͥb gen̾ibꝰ
complet᷑ figura tociꝰ ppłi xꝑiani. ubi ñ sit mirũ qd ĩ
illis tͥb dictũ ẽ. ego sum ds abraħa. & ds ysaac & d̃s ia¬
cob. In om̃ib enĩ xꝑianis frĩs aitendite. aut ꝑ malos
nascunt᷑ boni. aut ꝑ bonos nascunt᷑ mali. aut ꝑ bo¬
fuit natiuitas de ut̾is ancillaꝵ. qͣndo in patre cogno¬
uer̃t sem̃ suũ. & consequent̾ regnũ cum fr̃ib tenuer̃t.
Quomͦ gͥ infiliis ñ obfuit illis quia nati sunt de an¬
tirant᷑ tanqͣm de ancillis uident᷑ nati. s tam̃ qͥa ex
cũ fr̃ib possidebt̃. Securꝰ gͦ sit qui de semine bono¬
nascit᷑. tautũ neimitet᷑ ancillã. Si de ancilla nasce¬
ris. ancillã malã suꝑbientẽ nemniteris. Inde enĩ

Expanded text:
arere liberas, parere et ancillas. Invenimus ibi et partus liberarum, invenimus ibi et partus ancillarum. Ancilla nihil boni significat. Ejice ancillamrarum et ancillarum: quatuor scilicet genera hominum, in quibus completur figura totictum est: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. In omnibus enim Christianis fratres intendite aut per malos nascuntur boni, aut per bonos nascuntur mali, aut per bofuit nativitas de uteris ancillarum, quando in patre cognoverunt semen suum, et consequenter regnum cum fratribus tenuerunt. quit, in filiis Iacob non obfuit illis qui nati sunt de antizantur, tanquam de ancillis videntur nati, sed tamen, quia ex cum fratribus possidebunt. Et nascitur: tantum non imitetur ancillam. Si de ancilla nascitur, ancillam malam superbientem non imitetur. Unde enim
Abbreviated transcription (Latin):
successio fidei. Unde in lege dicebat᷑. Maledicta sterił.
que ñ reliquerit sem̃ suu̾ suꝑ t̾ram. hinc etiã sacerdo¬
tibꝰ coniugia decreta sunt. qͥa in successione familie
successio constabat officii. Quia uͭ ꝑ incarnationẽ xp̃i
electio muncris q̃rit᷑ in successione gem̾is. s in ꝑfecti¬
one uitȩ & sinceritate scientiȩ. & iirginitas fecundita¬
ti p̃fert᷑. e. sac̾dotib continentiȩ castitas imꝑat᷑. Nec
g̃ abraham nec lacob deliqͥt. qͥa pret̾ uxorẽ ex ancilla
filios q̃sietit. nec illoꝵ exemplo pret̾ coniugale debitũ
secunditatẽ in aliqͣ licet alicui quer̃ẽ. cũ illoꝵ contu¬
usus coniugii nr̃i temꝑis turpitudinẽ fere imitet᷑
fornicationis illiꝰ temꝑis. Unde ambrosiꝰ scͥbit in lisᷤ
Ide patͥarchis. A¬

Expanded text:
successio fidei. Unde in lege dicebatur: Maledicta sterilis, quae non reliquerit semen suum super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio constabat officii. Quia vero per incarnationem Christi electio muneris quaeritur in successione generis, sed in perfectione vitae et sinceritate scientiae, et virginitas foecunditati praefertur, et sacerdotibus continentiae castitas imperatur. Non ergo Abraham aut Jacob deliquit, quia praeter ux nec tamen illorum exemplo, preter coniugale debitum, fecunditatem in aliqua licet alicui querere, cum illorum coniuusus coniugii nostri temporis turpitudinem fere imitetur fornicationis illius temporis. Unde Ambrosius scribit in libro de patriarchis:
Abbreviated transcription (Latin):
apło. Unꝰ ds. una fides. unũ baptisina. cuiꝰ ab¬
lutio nulla tt̾atione temeranda ẽ. s ut diximꝰ
ticis nemo accepit. a catholicis sac̾dotib conse¬
⁊ sabelliani. quoꝵ alii inequalitatẽ. alii indis¬
cialit̾ ambe locutꝰ ẽ dicens. Non sanat bapt̾ ꝑ¬

Expanded text:
o: 'Unus Deus, una fides, unum babtisma', cuius ablutio nulla iteratione temeranda est; sed, ut dixiticis nemo accipit, a catholicis sacerdotibus conset Sabelliani, quorum alii inaequalitatem, alii indiscialiter Ambrosius locutus est, dicens: Non sanat bapt
Abbreviated transcription (Latin):
ui contẽpta ueritate p̃sumit consuetudi¬
nẽ sequi. aut cuca fr̃s inuidus est & malignus
quib ueritas reuclatur. aut circa dm ingratus
est. inspiratione. cuiꝰ eccłia eiꝰ instruit᷑. Nam dñs¬
in eugłio ait. Ego sũ inquit ueritas. Non dixit
ego sum consuetudo. Itaq ueritate manifestata
cedat consuetudo ueritati. Reuelatione gͥ facta¬

Expanded text:
ui, contempta veritate, praesumit consuetudinem sequi, aut circa fratres invidus est, et malignus, quibus veritas revelatur; aut circa Deum ingratus est, inspiratione cujus Ecclesia ejus instruitur. Item inus, ego sum, inquit, ueritas. non dixit: ego sum consuetudo. itaque ueritate manifestata cedat consuetudo ueritati, ut etsi in praet
Abbreviated transcription (Latin):
rustra inquit quida
qui ratione uincunt᷑. consuetudinẽ nobis o¬
bicunt. qͣsi consuetudo maior sit ueritate. aut
ritas consuetudini p̃ponenda est. s si consuetudi¬
ni ueritas suffragatur. nichil oportet firmiꝰ

Expanded text:
rustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis obiciunt, quasi -consuetudo maior sit ueritate aut nritas consuetudini praeponenda est. sed cum consuetudini ueritas suffragatur, nihil oportet firmius
Abbreviated transcription (Latin):
saluare ñ possunt. Qd̾ aliqͣndo in ipsis qͦ con¬
spicimꝰ erratib electoꝵ. Nam loth in ipsa ꝑuersa
ciuitate. fuit iustus. in monte peccauit. S ista cui
dicimꝰ. cũ maiora nouerimꝰ: Qd enĩ paradẏso io¬
cundiꝰ. qͥd celo securiꝰ. Et tam̃ homo ex parady¬

Expanded text:
salvare non possunt; quod aliquando in ipsis quoque conspicimus erratibus electorum. Nam Lot in ipsa perversa civitate fuit justus, in monte peccavit. Sed ista cur dicimus, cum majora noverimus? Quid enim paradiso jucundius? quid coelo securi
Abbreviated transcription (Latin):
manũ qm imponit uendere. ita minist̾
uł notariꝰ ñ debet in ordinatione eiꝰ uocẽ suã
uł calamũ uenundare. Is aũ qͥ ordinatꝰ fu̾it
si ñ ex pacto uł placito. neq ex actꝰ aut appetitꝰ
pꝰ acceptas cartas ⁊ palliũ offerre. aliqͥd uolu̾it
lomͦ ꝓhibemꝰ qͥa eiꝰ oblatio nullã culpe matu¬
lam ingerit. que. ñ ex ambientis petitione ꝓ
qd̾ sic̃ nullꝰ ẽ p̃cio inuitandꝰ ad conu̾sionẽ: ita
nulli pecunia int̾ueniente ecclie largiri opor¬
tet ingressꝰ. Auctoritate uͦ. s̃s̃. dat᷑ intelligi

Expanded text:
manum quam imponit vendere, ita minister vel notarius non debet in ordinationem eius vocem suam vel calamum venundare. Is autem qui ordinatus fuerit, si non ex pacto, post acceptas chartas et pallium aliquid modo prohibemus, quia ejus oblatio nullam culpae maculam ingerit, quae non ex ambientis petitione prquod, sicut nullus pretio est invitandus ad conversionem, ita nulli pecuniae interventu ecclesiae largiri oportet ingressum. Auctoritate vero Gregorii datur intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
os nouamus nos testes sumus. qͦd om̃s actus
publicos quib occupatus eras. relinquere cu¬
prebas. ⁊ te. in ocium scm̃ conferre atq in ea uita
uiuere in ꝗͣ serui di monachi uuunt. Cum gͦ
te eẽ in hoc ꝓposito gauderemꝰ. nauigasti. uxorẽ¬
duxisti. Si coniugẽ ñ haberes. dicerem tͥ qͦd ⁊
tubanis dixiiꝰ. ut in castitate continenter uiue¬
res. S: ut te ad istam uitã ñ exhorter. comunx
iste corde concepit. se monachũ fieri. & ore ꝓ¬
nuntiauit se uelle. in ociũ scm̃ conferre. ñ tnͣ
postea coactus ẽ suscipe. qͦd corde concepit. &
ore pnuntiauit. Auctoritas illa alexandri secu¬
ta mstitutionẽ gregorii ⁊ beati benedicti abbis¬
ꝓbandis annu̾ indulget. s tm̃ notis. ineognitis

Expanded text:
os novimus, nos testes sumus, quod omnes actus publicos, quibus occupatus eras, relinquere cupiebas, et te in otium sanctum conferre, atque in ea vita vivere, in qua servi Dei monachi vivunt. Quum ergo te esse in hoc proposito gauderemus, navigasti, uxoremduxisti. Si conjugem non haberes, dicerem tibi quod et Tubunis diximus, ut in continentiae castitate viveres. Sed ut te ad istam vitam non exhorter, conjux Gratian. Ecce iste corde concepit se monachum fieri, et ore pronunciavit, se velle in otium sanctum conferre, non tamen postea coactus est suscipere quod corde concepit, et ore pronunciavit. Auctoritas illa Alexandri, secuta institutionem B. Gregorii et B. Benedicti, probandis annum indulget, sed notis; ignotis
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝗͣ in cortite arboris matͥs cont᷑ integͥtatem
seueritatis. Uerũptñ qͥa neq qͥ plantat ẽ ali¬
quid. neq qui rigat. ad cdi miscłiam p̃cib fu¬
sis coalescente insitoꝵ pace ramoꝵ caritas coo¬
rito detestabil exrore sicut petrꝰ habuit de
errore mendacii amarũ dolorẽ ⁊ ueniant ad
la cderici sint ep̃i utiliter. qͥ cont eam fuerunt
hostilit᷑. ñ inuidemꝰ unmo amplectim᷑. hor¬
tamur. optamꝰ ⁊ qͦs in uiis aut sepib inue¬
mmnꝰ int᷑re cogimꝰ ⁊ si nundũ quibꝰda ꝑsua¬
demus. qͥañ res eoꝵ.s ipsos querimꝰ. Item

Expanded text:
ortice arboris matris contra integritatem severitatis: verumtamen quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat , ad Dei misericordiam precibus fusis coalescente insitorum pace ramorum, charitas coorito detestabili errore, sicut L etrus habuit de mendaci timore, amarum dolorem et ueniant ad la clerici, sint episcopi utiliter, qui contra illam fuerunt hostiliter. Non invidemus, imo amplectimur, optamus, hortamur, et quos in viis et in sepibus invenimus intrare cogimus, et sic nondum quibusdam persuadem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ nos extͣ eccł̃iam ⁊ aduersꝰ eccłiam fuisse
peniteat. ut salui eẽ possimꝰ. qͦm᷑ post istam
penitentiã apd̃ uos clerici uł ep̃i ĩ ꝑmancinꝰ:¬
Hocñ fieret. qm̃ reueta qͦd faciendũ ẽ fieri ñ
deberet. nͥ pauti ipsa compensatiõe sanarent᷑.
S sͥ hoc dicant. ⁊ multo maxime humilit̾ do¬
leant. qn tanta morte p̃cisionis iacent. ut isto
quoda uulnere mat̾s ȩccłie catholitȩ reuiuistatł.
Cum enĩ p̃tisus ramꝰ niserit᷑. sit alitid uulnꝰ
in arbore qͦd possit recipi ut uiuat. qͥ sine u¬
ta radicis ꝑibat. S cũ receptus recipienti coaba¬
erit: ⁊ uigor consequit᷑ ⁊ fructus. Si aũt ñ co¬
aluerit. ille quide arescet: s uita arboris ꝑ¬
manebit. Est eñ ⁊ tale inserendi genꝰ. ut nullo
p̃cso ramo qui intus ẽ. ille qui foris ẽ inserat᷑.
ñ tñ nullo. s: uł leuissimo uulnere. arboris.¬

Expanded text:
ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici uel etiam epiera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris