comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eet adampnatie sentiri pondꝰ equitatis debet : ut quia auoluntate con¬
ditoris. neq̃ꝗͣ sunt ueriti discrepare dum inuerent. ĩ eoꝵ quandoq interitu. ip¬
sa asuie qualitatib & iã torm̃ta discordent: quatenꝰ qͦ se inpugnant cruciatꝰ au¬
geant. ⁊ cũ uariȩ ꝓdeunt. multiplicit̾ senciant᷑. Quȩ tam̃ suplicia in se dimer¬
sos. ⁊ult̾ uire⁊ crueiant. & in eis uite subsidiũ extinguentes seruant: ut sic
iñta ꝓꝑat.ꝯ sine fine deficiens durat. Eit gͦ miseris mors sine morte. finis
sine fine. defectꝰ sine defectu: qͥa ꝯmors uiuit. ⁊ finis semꝑ incipit. & deficere
defectꝰ nescit. Qͥa gͥ ⁊ more ꝑunit. ꝯñ extinguit. dolor cruciat. s nullatenꝰ pa¬
uorẽ fugat. Flama cõburit. s neq̃ꝗͣ tenebras discutit: quantũ ꝑ p̾sentis uitȩ
Quãuis illic om̃is ignis ⁊ ad consolationẽ non lucet. & tam̃ ut magis torque¬

Expanded text:
cet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate concet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se demersos et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic m per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere non exstinguit: dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat: flamma comburit, sed nequaquam tenebras discutit. Quantum per notitiam praeQuamvis illic ignis ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torque
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eoꝵ morte. atrociꝰ ipsa c̃fusio iñtis seuit. Quã tam̃ mira potentia indicantis
ȩquitae ordinat: ut pęna hominũ animũ quasi in ordinata ẽ fundi̾t. Unde
ciã ꝓtinꝰ subinfert̃. & sempitũ horror in habitans. In huiꝰ uitȩ tormtis timor
dolorẽ habet. dolor timorẽ ñ habet: quia nequaquã iam intẽ metꝰ eruciat.
cũ pati ceꝑit qͦd metuebat. In fernũ uͦ ⁊ umbra mortis obseurat . semꝑitũ
horror in habitat: quia eiꝰ ignib traditi : in suppliciis dolorẽ sentiunt. ⁊ m do¬
loris angustia. pulsanti. semꝑ pauore feriunt᷑: ut : quod timent tolera̾nt.
ꝯrursue quod tolerant. sine cessacione ꝑtimescant. De his  enĩ seriptũ c̃.
Uermis eoꝵ ñ moriẽt᷑ ⁊ ignis eoꝵ ñ extinguet᷑. hic flania quȩ suecendit
ceꝑit quod timebat᷑. illie ⁊ dolor dilaniat. ⁊ pauor angustat. ħorrendo g̾ mͦ.
erit tune reꝓbis dolor cũ formidine: flãma eũ obscuritate. Sic sic uideli¬

Expanded text:
 quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quanta enim mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Veet protinus subinfertur, et sempiternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et doloris angustia pulsati semper pavore feriuntur: ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videli
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatib conscientia contremescat.  ⁊ cũ fr̃no ꝓfectu reficim̃. cum distrie¬
tionẽ suꝑ noe interni iudicis exipso nr̃o torpore pensamꝰ. quid restat nͥ ut ad
discutiendũ se ammꝰ redeatꝰ. quicqͥd in se reꝓbũ quidquid prauũ dephendit
affligat: Unde apte subiungit. Et penȩ militant inme. Consideratis qͥppe
dĩ testib penȩ in nob̾ militant: quia dũ miranda illoꝵ facta conspicimꝰ. uitã
nr̃am que exeoꝵ nob̾ cõparatione displice studiosa afflictione cruciamus:
Ut quicquid in nob̾ polluerunt. oꝑa: deleant lam̃ta. Et siqͥd ad huc delectacionis¬
culpa in quinat: pena merori: tergat. De locis ĩ fernoꝵ ⁊ de nimis

Expanded text:
tatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte subjungitur: Et poenae militant in me. Consideratis quippe ei testibus, poenae in nobis militant, quia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus i
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ conditori dr̃. reu̾susq mirabilit me crucias. q̃uia om̃i potens d̾es unde m̃tẽ
nr̃am uisitane ad amorẽ sui erigit. inde hanc ꝑ lac̾mas grauius affligit.
Acsi aꝑte dicat. Relinquendo me nequaquã afficis. quia in sensibilẽ reddis.:
s cũ reu̾teris crucias quia dũ te insinuas mͥ. me quã sim lugendus demons¬
tras. Unde ⁊ nequaquã se penalit s mirabilit asserit cruciari: quia dũ ꝑfletum
mens ad sumina rapit̾. cõpunctionis suę penã gaudens min̾at. O lit̃ omp̃¬

Expanded text:
r: Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et
Abbreviated transcription (Latin):
iquitatis peccato.Cii armis gͦ ad infernũ descend̾e ẽ. cum ipsis quoq
m̃bris quib desid̾ia uoluptat̾is expleuerunt et̾m iudicii torm̃ta tolerare.
ut tunc eo e undiq dolor absorbeat. qui nune suis delec tacionib subditi.
undiq contͣ iusticiã iuste uidicantis pugnant. Mirũ ualde ẽ qͦd dr. ubi
nullus ordo. Neq enĩ om̃ip̃s dẽ qui mala bene punit. in ordinata esse
ullo mͦ uł torm̃ta ꝑmittit: quia ipsa supplicia quę ex lance iusticiȩ ꝓ de¬
unt. in ferri sine ordine nequaꝗ possunt. Qͦ modo nãq ĩ suppliciis or¬
do ñ erit: dũ dãpnatũ quemq iuxta modũ criminis retributio sequit᷑
ultionie: hinc quippe scriptũ ẽ. Potentes potent̃ torm̃ta pacientur.
⁊ forciorib foreior instat erueio. hinc in babylomie dapnatione dr̃.
Quantũ exaltauit se ⁊ in deliciis fuit: tantũ date illi torm̃ta ꝯluctum. Si g̃

Expanded text:
is ergo ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris quibus desideria voluptatis expleverunt aeterni judicii tormenta tolerare: ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc suis delectationibus subditi undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum vero valde est, quod dicitur, ubi nullus ordo. Neque enim omnipotens Deus, qui mala bene disponit, inordinata esse ullo modo vel tormenta permittit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis, et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luctum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi negligimꝰ. hec ad correctionẽ nr̃am fieri ab aliis de monstrat. ut qui p̃ceptis
ñ accendim̃. saltim exemplis excitem: atq in appetitu rectitudinis nil sibi mens
nrã difficile estimet. quã ꝑfecte ꝑagi abalii⁊ uidet. Et fit pleꝵq ut cũ aliene uite
bona conspicimꝰ. nĩe sollicieiꝰ dampna timeaniꝰ :⁊ eo patescat quanto pꝰ pond̾e am.¬
madu̾sionis impetim̃: quo nunc.abonoꝵ morib longe diserepamꝰ. Unde
tiplex in dicat᷑: quia ex ipsa nunc bonoꝵ uita exlabore cognoscimꝰ. si emendari dũ
tempꝰ ẽ nolumꝰ. quanta post animadu̾sione feriam̃. E lectos quippe dñi cernimus.
ꝯ pia agere: ⁊ crudelia multa tolerare. hinc gͦ colligit᷑̾ distriet᷑ uidex quanta illie feri¬
at districtione quo ⁊ reꝓbat. si hic sic crueiat quo ⁊ amat. Onips̃ gͥ dẽ eũ eont᷑
nos testes instaurat. irã multiplicat: quia quo bonoꝵ uitã oculie nr̃ie obieit:

Expanded text:
ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamus. 90. tiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; Petro attestante nos testes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ĩ eo qͦd semet ipsũ c̃sid̾at. imparẽ se alienis meritis pensat.
Nã quasi grandẽ se c̃spieit. qͥs qͥ se suꝑ aliena merita elatione
paruulo ⁊ uocat dicene.Siquis ẽ paruulus ueniat ad eam. Qͥ enĩ
necdũ semet ipsum despicit humilẽ: dĩ sapientiã ñ app̃hendit. Hinc
ĩ euuangelio dñs dicit. Confiteor tͥ dñe pat̾. celi ⁊ t̾re: quia abscondis¬
paruulis. hinc rursũ psalmista ait. Custodiens paruulos dũs. hinc
magist᷑ gentiũ dic̃. F acti sumꝰ paruuli ĩ medio urm. hine discipulo s am¬
monens ait. uꝑiores uos ĩuicẽ aybitrantes. Nłaq ĩiquus quisq¬
inferiorẽ se omnẽ quẽ cogitat putat. ł diuerso iustꝰ studet. ut suꝑiorẽ quẽ¬
libet ꝓximũ attendat. Ac ne dũ se alii alt̾ humiliat. iret alt̾ in elationẽ:
bene utrãq partẽ ammonuit dicens. suꝑiores sibi ĩ uicẽ arbitrantes.
Utͣcogitacionib cordis ⁊ ego illum mͥ preferam. ⁊ uieisim ille me sibi:

Expanded text:
qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se conspicit, quisquis se super aliena merita elatione parvulos vocat, dicens: Si quis est parvulus, veniat ad me . 1136 Qui enim necdum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Confiteor tibi, Domine pater coeli et terrae, quia abscondisparvulis . Hinc rursum Psalmista ait: Custodiens parvulos Dominus . Hinc Magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Hinc discipulos admonens ait: Superiores sibiinferiorem se omnem quem cogitat putat, e diverso justus studet ut superiorem quemlibet proximum attendat. Ac ne, dum se alii humiliat, iret alter in elationem, bene utramque partem admonet, dicens: Superiores sibi invicem arbiut cogitationibus cordis et ego illum mihi praeferam et vicissim ille me sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscet cuncta ado conspici. quando se in ꝓuiso exitu uidit ꝓcunc toꝵ¬
retribucione dãpnari. ⁊ une inpena sua oculos apꝑit: quos dui clauso ⁊ te¬
nuit ĩ culpa. ⁊ unc c̃siderasse omĩa uoꝵ iudicẽ sentit: quando maloꝵ suoꝵ
meritũ. iã euad̾e sentiendo ñ possit. Iniquus gͦ qui diu expectatꝰ est. id circo
est repente sublatꝰ: quia oculi dñi suꝑ uias hominũ. ⁊ ome gressus coꝵ c̃¬
siderat.

Expanded text:
cognoscet cuncta a cognoscet cuncta a retributione damnari. Tunc in poena sua oculos aperiet, quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc considerasse omnia verum judicem sentiet, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo non possit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat.
Abbreviated transcription (Latin):
considare credebat: quando uiolentꝰ iste onĩe malum qͦd pot̾at in ulte ꝑpetrabat. Esti¬
mabat᷑ de in uste acta ñ eͥnere. quia differebat istĩ dampnare: & magna eiꝰ poten¬
tia quasi queda negligentia putabatur. Iniquus qͦq tocies se ĩpeceatis suis ñ
uidi a dõ credidit: quoties ĩ ulte peccauit. Cui ꝑquendam sapientẽ dr̃.Nedicas:
Peccaui: ⁊ quid accidit mͥ triste : E mendare non uult nequiciã: ꝓqua dignã non
ꝑtulit penam. Qͦ enĩ pie expectatꝰ ẽ: eo est ad peccandũ nequit instigatꝰ. A paci¬
entiam suꝑne longuanimitatis despiciens. unde corrigere oulpam debuit.
insuꝑbia. Sepe &iã quia penã quã meret̃ repente non suscipit: hoc ipsum
do ꝓrumpat. uoluptatũ suarũ ne quicias impleat. aliena rapiat. in nocentũ
oppressione saciẽt: ⁊ quia needũ ꝑcutit. uias suas adnõ aut ñ uidĩ estimet.
aut qͦd peiꝰ est ap ꝓbari. Ueniet ꝓfecto. ueniet et̾na ⁊ repentina ꝑcussio: & tẽ

Expanded text:
 quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare; et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit. Cui per quemdam sapientem dicitur: Ne dicas, peccavi, et quid accidit mihi triste ? Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam; et quo pie exspectatus est, eo est ad peccandum nequiter instigatus; et patientiae supernae longanimitatem despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, in superbia . Saepe etiam, quia poenam quam meretur repente non suscipit, hoc ipsum do prorūpat, volūtatum suarum nequitias impleat, aliena rapiat, innocētum oppressione satietur, & quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet, aut quod peius est, approbari. Veniet profecto, veniet æterna & repentina percussio, & tunc
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ sue cessituni ÷ uendicaretꝰ. exẽpla elationi⁊ ostend̾et. T̃ imebat nimirtũ nedq
ut mꝓqui ꝑre ã que exc̃pla subditis p̃beat. sollert̃ attendat.:⁊ tantie. se seiat uuł¬

Expanded text:
norem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum norem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum ut is qui praeest, quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat viv
Abbreviated transcription (Latin):
hune tumorẽ ꝑpropħam dñe ĩ crepane ait. Uoe aut̃ cum austeritate imꝑa¬
bati cr & cñ potentia. Ipsa enĩ bona quȩ subditie dieunt. dominando potiue
quã consulendo ꝓͥferunt Quia indelieet quieq̃ eit quasi exequo dicere. semet
condieionie es quam hec tumentia corda rectoꝵ subtilit̾ onẽ pensat: bene
uont eoe ꝑ heliu dr̃. Qui dicit regi apostata. Unus quieq enĩ suꝑbus rector
tocie  ad eulpam apostasiȩ dilabit: quotiee p̃ esse hominib delectat᷑. Unde aut hec
mcioꝵ radre pullulat in corde regentium. nisi immitacione illiue qui despectis
ingłoꝵ societatib sixit. ascendã suꝑ altitudine nubium. ⁊ similie ero altisimo:
pla uiã ostendit erroris. Dux aut ẽ impiꝰ. qui itramite ueritatie exorbitat:: dũ inse
tatic suę celsitudinẽ reprimebat dicene. Nec querente ⁊ ab hominib głam.
medio nrm. Caruulꝰ mn medio cor factꝰ fuerat: quia tiumebat nesi int̃ discipło⁊ ha¬

Expanded text:
hetam in pastoribus increpans ait: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipnditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delecvitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui, despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubiupla monstrarent. Dux quippe est impius, qui a tramite veritatis exorbitat, et dum ipse tatis suae celsitudinem reprimebat dicens: « Non quaerentes ab hominibus gloriam medio vestrum . Parvulus in medio eorum fuerat factus, quia timebat ne si inter discipulos ho
Abbreviated transcription (Latin):
trepidat. tanto eũ cũ uid̾it sccurior cernat. Penset gͦ quia ad satis faciendum
districto uidiei de sua tantummꝰ aĩa fortasse uix sufficit: qui cogit᷑ eiã decreditia
quat. omnẽ suꝑbie tumore p̃mit᷑ ⁊ rector ꝓuidꝰ.tanto ũ neq rex apostata.
neq dux impiꝰ uocabit᷑. quanto ei cogitacione sollicita potestas quȩ accepta
est. non honor. s honus estimat᷑. Nã eui esse nune iudieẽ libet: huio urde
tunc uidicẽ ñ libet. Numerari enĩ eulpe nequeunt.: quȩ habende potesta¬
tie amore ꝑpetrant̃. Tunc solũ uͦ potestas bene regitur:cum amando set
tim̃do retinet̃. Que ut ministrari rectȩ ualeat: oportet primum ut hane ñ
cupidita s necessitae imponat. Percepta aut̃. nec ꝓformidine debet deseri.
nec exlibidine amplectiꝰ: ne aut peiꝰ quie quasi exumilitate suꝑbiat. si diuino

Expanded text:
trepidat, tanto eum cum viderit securior cernat. Penset ergo quia qui ad satisfaciendum trepidat, tanto eum cum viderit securior cernat. Penset ergo quia qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot regendis quit, omnem superbiae tumorem premit. Et rector providus tanto jam neque rex apostata, neque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae
Abbreviated transcription (Latin):
oueatum susciꝑe. qui neseit homine bene uiuendo p̃eedet ne qui ad hoo dieau
ut alior culpam corrnpiat᷑: qͥd resecare debuit ipse cõmittat. hinc in de se gͦ qui
p̾sunt circumspiciant᷑. ut sibi n subditie uiiant᷑. ut bonum qͦd faciunt pintra
sinum mentie abscondant & tamen exco ad prouectum sequentiũ ex empla
tolerent. nec tam̃ disciplinȩ uicula eadẽ lenitate dissoluant:iut quedã toleran¬
do dissimulent. nec tañ ea creseere dissimulando ꝑmittant. Laboriosa sunt
istti: rsi diuina grã fulerat. ad enstodiendũ difficilia. cxiptũ ẽ enĩ in sapi¬
qui psunt fiet. Unde magnoꝑe eurandũ ẽ. ut qui regendis hominib p̃fert̃.
apud se intra secretariũ m̃tis in chatedra p̃sideat humilitatie. Cũq uidioanti ei
aect̃is forie assistit̃ uigilanti oculo incesant̃ aspiciat. cui quandoq iudici ipse
de bis iudicandꝰ assistat.: ut quanto nunc ante eum quem non iudet. sollicitus

Expanded text:
m suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire; ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit, ipse committat. Hinc inde ergo se qui praesunt circumspiciant, ut sibi et subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et tamen ex eo ad provectum sequentium exempla tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittant. Laboriosa sunt ista, et nisi divina gratia fulciat, ad custodiendum difficilia. Recte vero de advnon possit. Unde magnopere curandum est, ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nunc ante eum quem non videt sollicitus  Text., sollicitius
Abbreviated transcription (Latin):
C atq ꝑfectio. In inchoatione aut : in ueniunt blandinita ꝯulcdinie. In icho
q̃q tempore teertamina temptacionis. Ad extremum uͦ ꝑfectio plenitudinir
IPriꝰ gͦ illot duleia suscipiunt quȩ consolent᷑ post inodum amara que ecerecant.
⁊ tuno demum plenc pra atq sublimia quȩ confirment. Ham: sponsam suam
uir quieq priue dulcib blandimentie fouet: quã tam̃ iam coniunctam as¬
ꝑie inerepationib ꝓbat. P robatam uͦ: securis cogitacionib ꝓossis et &noc et
p lebs israbelitica cum sponsante se dõ ad sacram̃ti nuptias exegypto uoca¬
retur: quasi ararum uice priꝰ accepit blandim̃ta signoꝵ. Coniuncta aut̃ ꝓba¬
tionib exercet᷑ in heremo. Probata uero: in ꝓmissionis t̾ram uirtute ple¬
nitudine confirmat᷑. Ante gͥ in miraculie degustauit.quid appeteret: post¬
modum in labore temptata ẽ. si custo dire nouerat qͦd gustasset: ad extremũ

Expanded text:
 atque perfectio. In inchoatione autem veniunt blandimenta dulcedinis; in medio quoque tempore certamina tentationis; ad extremum vero perfectio plenitudinis. Prius ergo illos dulcia suscipiunt quae consolentur; postmodum amara quae exerceant, et tunc demum suavia atque sublimia quae confirment. Plerumvir quisque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum spondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta autem, probationibus exercetur in eremo, probata vero, in promissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quid appeteret; postmodum in labore tentata est, si custodire noverat quod gustastet, ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
leat. quantalibet uirtute grauitate ingeat: carnalet sensus puerile quiddã extiꝰ
ꝑstrepunt. Et nisi int̾ioris grauitatie pondere ⁊ quasi iuuenili quodã uigore re¬
frenent: ad fluxa quęq yleuia m̃tẽ eneruẽ trahunt. Beatꝰ aut̃ iob quia nõ inse ac
ait. Onis qui uidit mulierẽ ad concupiscendũ eã: iã mechatꝰ ẽ eã in corde suo.
ꝑ moysen quippe luxuria ꝑpetrata: ꝑ auctorẽ uͦ mundiere luxuria cogitata
dãpnat᷑. l inc ẽ enĩ quod discipulie primꝰ ȩccłię pastor dicit. Propt qͦs fuceineti
lumbor m̃tis ur̃ȩ sobrii ꝑfecte sꝑate in eam. quę offert᷑ uob̃ egr̃am. ł umbo
enĩ carnie succingere ẽanc &iã acogitatione restringere. hane ẽ Luͣmbos enĩ

Expanded text:
leat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam exterius leat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam exterius perstrepunt, et nisi interioris gravitatis pondere et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem trahunt. 5. Exemplum Job non am omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Per Moysen quippe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam . Lumbos e
Abbreviated transcription (Latin):
seruet̃: alauis alasciuia uoluptatis sue deprimendi sunt oculi. quasi quidã
raptore⁊ ad culpam. Neq enĩ eua lignũ uetitum contigisset: nisi hunc
priꝰ in cante respiceret. Scriptũ quippe ẽ. Uidit mulier quod bonũ eset
lignũ aduescendũ. ⁊ pulcrũ oculis. aspectuq delectabile. ⁊ tulit de fructu illiꝰ
⁊ comedit. Hinc gͦ pensandũ ẽ quanto debemꝰ modamine erga illicita uisum res¬
tringere. nos qui mortalit uiuimꝰ: si ⁊ mat̾ uiuentiũ ꝑ oculos ad mortẽ uenit.
hinc & iã sub iudee specie noce quę extiora uiuendo coneupsseens. bona interio¬
ra ꝑdid̾at: ꝓpħa dicit. Oculue meue dep̃datꝰ ẽ animã meam. Con cupiscendo
enĩ uisibilia: ĩ uisibile uirtute amisit. Que gͦ interiorẽ fructũ ꝑ ext̾iorẽ uisũ
ꝑdidit : ꝑ oculũ corporie ꝑtulit predã cordis. Unde nobis ad custodiendã cordie

Expanded text:
servetur, a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam servetur, a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: « Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit . » Hinc ergo pensandum est, quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere, nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam modo sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens, bona interiora perdiderat. Propheta dicit: « Oculus meus depraedatus est animam meam; » concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis
Abbreviated transcription (Latin):
Uis quis ꝑcorporis sui fenestra s mn teriꝰ respicit. plerumq
in delec tacione peccati aeiã nolens cadit: atq obligatꝰ desidis.
incipit uelle qͦs noluit. Preceps quippe anima dũ ante non ꝓuidet. ne
in caute uideat qͦd c̃cupiscat: ceca postra incipit desid̾are qͦd uidit. Unde &¬
ꝓpħe mens quę subleuata sepe masteriis in t̾nis int̾erat: quia alienã con¬
iugẽ in caute uidit. obtenebrata post modũ sibi iet illicite coniunxit. Unde¬
morti.fenestras. corporis claudit. dicens. Pepigi fędus cum oculie meis:
ut ne cogitarẽ quid ẽ deuirgine. Ut enĩ cogitaciones cordis caste seruare
potuisset. fȩdus cum oculie pepigit: ne priꝰ in caute respiceret. qͦd post̾ mo¬
dum inui s tus amaret. Ualde namq est qͦd caro deorsum trahit: yse¬
mel species formę cordi ꝑ oculos illigata. uix magni luctaminis manu
soluitur. Ne gͦ quedã lubrica ĩ cogitacione uersem̃. ꝓuidendũ nobis est.

Expanded text:
 has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectatione peccati etiam nolens cadit, atque obligatus desideriis incipit velle quod noluit: praeceps quippe anima dum ante non praevidet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca incipit desiderare quod vidit. Unde prophetae mens quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet et illicite conjunxit. Smorti fenestras corporut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incante aspiceret quod postmodum invitus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est;
Abbreviated transcription (Latin):
alloquit: tona aurea suꝑ mamillas cinetꝰ esse ꝑhibetur. Qͥa eni testamti noui mundi¬
cia &iã coidis luxuriã frenat: angłe qui ei apparuit. inpectore eme tꝰ uenit. Que
bene rona aurea stringit: quia quis quie suꝑne patrię ciuuie ẽ. non iam timore
supplicii. s amore caritatie inmundiciã deserit. Malum uero luxurie: aut eogita¬
cione ꝑpetrat̃. aut oꝑe. Callidue namq aduersariꝰ nr̃ cum ab esfecha oꝑie expel¬
lit: secreta polluere cogitacionie molit. Unde iserpenti ad nõ dr. Pectore ꝯuentre
repes. Serpens iidelicet uentre repit: quando hostis lubricꝰ ꝑhumana menbra sibi¬
met subdita. usq ad expletionẽ oꝑis luxuriã exercet. Serpen aut̃ repit pecbore:

Expanded text:
s cinctus esse perhibetur, quia enim Testamenti novi munditia et cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit, quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit. CAP. XVII.-- Diligittione perpetratur, aut opere. Callidus namque adversarius noster cum ab effectu operis expellitur, secreta polluere cogitationibus molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes. Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana memet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Repit pectore q
Abbreviated transcription (Latin):
eo uere seruet formã rectitudinis. quo ꝑ it᷑ gradit᷑ humilitatis. Et libere gͦ
dicenda sunt que sentimꝰ. & ualde humilit̾ ꝓmenda que dicunꝰ: ne & que

Expanded text:
eo servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo eo servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae sent
Abbreviated transcription (Latin):
esau.nͥ eor uita figuratur: qui in exteriorib uoluptatib fusi carne̾ ses¬
quunt᷑: Qui enam agricola esse describit᷑. quia amatores huiꝰ scb̾i tanto
magis exteriora incolunt: quanto interiora sua in cuita derelinquunt. Ia cobu̾¬
uit simpser intabernaculis uł in domo habitate ꝑhibet᷑: quia nimirũ omnes
qui incutis exteriorib spargi refugiunt. simplices in cogitacione atq in cõn¬
scientie suȩ habitatione ꝯsistunt. In tabernaculis enĩ aut in domo habitare
est. se intra mentis secreta restringereͥ & nequaꝗͣ ext̾ius ꝑ desideria dissi¬
pare: Ne dũ ad multa foras inhiantꝰ a semet ipsis alienatis cogitationib
Adhuc distr icti examinis flagella metuenda. quia & ipsa nr̃a ꝑfectio culpa
ñ caretꝰ nͥ hanc seuerus udex in subtililance examinis misericordit᷑ penset
facta melioꝵ det̾iorib displicent: nequaꝗͣ hoc qͦd mentẽ mouet reti¬
cendũ ẽ. s cũ magna humilitate ꝓferendũ. Quatenꝰ intentio pie sentientis

Expanded text:
m vita figuratur, qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntur; qui etiam agricola esse describitur, quia amatores saeculi hujus tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua inculta derelinquunt. Jacob vvir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes, qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a semetipsis alienatis cogitationibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer pensetaelatorum deterioribus displicent nequaquam hoc quod mentem movet reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum: quatenus intentio pie sentientis
Abbreviated transcription (Latin):
occupati ueras dĩ opes negliguant. Et quanto miinꝰ quod ueꝵ est. ĩ quirunt:
tanto ampliꝰ falsis diuieiis extollunt̃. Cura ⁊ eiũ multiplex t̾renaru rerũ quia
occupat excecat. Qͦ dͥ ꝓsit ĩ iqui ⁊ ꝓse elemosinã pauꝑib imꝑtire

Expanded text:
occupati, veras Dei opes negligant; et quanto minus quod verum est inquirunt, occupati, veras Dei opes negligant; et quanto minus quod verum est inquirunt, tanto amplius falsis divitiis extollantur. Cura etenim multiplex terrenarum rerum, quia occupat, excaecat. Und
Abbreviated transcription (Latin):
Cont̃ dm̃ qͥppe manũ tend̾e ẽ. inoꝑatione pͥua. despectis dĩ iudiciis ꝑseuerare.
Et quia tunc magis irascit ds̃. cum ꝑmittit impleri qͦs saltim concipi ĩcogi¬
tacione non debuit. E ant᷑ omĩpotentẽ iniquue iste roborat᷑: quia ꝓsꝑari ĩmala
sua actione ꝑmittit᷑. quatenꝰ ⁊ ꝑu̾sa faciat. ⁊ tam̃ felicit᷑ uinat. De quo ad huc
que creatori displicent. cũ audatia ꝑpetrare. De quo recte dr̃ eueurrit. idest in
malo oꝑe obstaculũ de ad u̾sitate non habuit. de quo ad hue subdit᷑. Et pingui cer¬
uice armatꝰ ẽ. Pingine c̾uix ẽ opulenta suꝑbia: affluent᷑ã uidelicet reb quasi
nis crigit᷑. Q denĩ pauꝑtas. nͥ cͣdãmacie: Et qͥd reꝵ habundantia. nͥ pinguedo
ẽ uite p̾sentis : Pingui gͦ ceruice se eont dm̃ erigit: qui temꝑalẽ potentiam
ĩ suꝑbiã assumit. habent enĩ hoc potentes ꝯĩiqui ꝓͥum: ut fallacib diuiciis

Expanded text:
Contra Deum quippe manum tendere est in operatione prava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permittitur, quatenus et perversa faciat, et tamen feliciter vivat, de quo adhuc quae Creatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit, de quo adhuc additur. Et pingui cervice armatus est. - Pinguis cervix est opulenta superbia, affluentibus videlicet rebus quasi nis erigitur. Quid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui ergo cervice se contra Deum erigit qui temporalem abundantiam in superbiam assumit. Habent enim hoc potentes et iniqui proprium, ut, fallacibus divitiis
Abbreviated transcription (Latin):
Fascendat. debet assidiuis flagellis at teri: quatinus ĩiudicio ualeat pur¬
gatꝰ in ueniri. Ipso namq in firmitatis ur̃e pond̾e de orsum cotidie
ducimur: nisi mira manu artificis ꝑsubuenientia flagella releuemur. Unde
ant. uitarẽ peccata: Sed̾a aũt: saltim ꝑpetrata corrigere.S pleꝵq culpas
ñ solum imminentes minime uitamꝰ.: nec cõmissas agnoscimus. Et peccatoris
mene altiue tenebrascit: quanto nec dampnũ suę cecitatis intelligit.¬
Undefit pleꝵ q diumi muneris largitate. ut culpa penã subsequat᷑ : flagella ocło
delinquentis aꝑiãt: quos int̾missa securitas cecabat. T̃ orpens qͥppe animꝰ ꝑeus¬
sione tangit̾. ut excitẽt᷑: quatinꝰ sue statũ rectitudinis qui securus ꝑdidit: affic¬
tus ẽsid̾et qͦ iacet. ħ uc itaq ipsa asꝑitass correptionis: origo fit luminis.
Unde ⁊ ꝑpaulũ dr̃. Om̃e quod argutur: alumine manifestat᷑. Argum̃tũ gͦ salutis

Expanded text:
ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Undeant, vitare peccata; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatorum mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit.Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpam poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur; quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret quo jaceter Paulum dicitur: Omne quod arguitur a lumine manifestatur. Argumentum enim salutis
Abbreviated transcription (Latin):
NIQUORU quippe hominum mentes. cum quedã aproximis bene gesta
conspiciunt. inextenso liuoris sui equuleo torquent: & grauẽ maliciȩ sue penã
dũ bona aꝑta ẽsid̾ant. si q̃ mala lateant ĩ uestigant: ⁊ sollicitis ĩ quisicionib laborant.
siꝗͥd forte qͦd accussari possit inueniant. Sana qͥdẽ m̃bra ẽspieiunt: s clausis cordis
oołis uulnꝰ palpante querunt. Unde ⁊ bene subdit. & quasi ĩnocte. sic palpabunt
ĩ meridiȩ. Dies boni oꝑis ĩ ꝓximo exteriꝰ lucet: s quasi ĩnocte palpant: quia li¬
uoris. sui intꝰ tenebras tolerant: ꝑuenire ad aliqua quȩ rep̃hendant satagunt.
de tractionis aditum querunt: s quia hunc inuenire non ualent: ceci exteriꝰ cireueunt.

Expanded text:
niquorum quippe hominum mentes cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci exterius circumeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uia enĩ hoc etiã qͦd qualibet longeuitate extensum ẽ. ĩ hac uita noluerun¬
si fine claudit᷑ longum non ẽ: ex fine miseri colligunt. breuȩ fuisse quod
amittendo tenuerunt. Unde bene ꝑsalomonẽ dr̃. Simultis annis uixerit homo.
⁊ inhis om̃ib letus factus. meminisse debet tenebrosi temporis & dieꝵ multoꝵ:
qui eũ uenerint uanitatis arguunt᷑ p̃terita. Stulta ⁊ enĩ mene eũ malũ repente
inuenerit quod nequaquã pret̾it: eternitatẽ eis tolerando in telligit. quia qͦd pre¬
terie potuit. uanũ fuit. Sciendũ uͦ ẽ qͦd pleriq agere reeta desidant: s sunt non¬
nulla que infirmis eoꝵ mentib exp̃senti uita cont̾dicunt. Cũq adu̾sa minfimis
ꝑpeti metuunt: in suꝑni uidicii rectitudine offendunt. Unde recte ꝑbeatũ iobdr̃.¬

Expanded text:
uia enim hoc etiam, quod qualibet longaevitate extensum est, si fine clauditur, longum non est; ex fine miseri colligunt, breve fuisse quod amittendo tenuerunt. Unde bene per Salomonem dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetus factus; meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita . Stulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitatem ejus tolerando intelligit, quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. Unde recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmundo sustinet. leue deputat. Laboris amaritudinẽ quã tolerat ignorat: quia nimi¬
ꝑicula ꝓmundo toleranda e̾t debili⁊ studet. finẽ suuĩ conspicit. uita p̾sens quã sit

Expanded text:
pro mundo sustinet, lepro mundo sustinet, les ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
amare: ꝓsꝑitatis blandimenta contempnere: aduersitatie metum in corde suꝑ
toꝵ ie insensibilit̾ ꝑdurare: ab amore reꝵ tẽpotaliũ nec in aduersitate quiescere.
admanẽ głam & iã cũ uitȩ detrim̃to ꝑuenire. inaliciȩ augm̃ta exquirere. bonoꝵ
uitã non solũ uerbis acmorib s ȩtiã gladiie impugnare. insemetipsie spẽ ponere
iniquitatẽ cotidie sine ullo desid̾ii defectu ꝑpet̾re. Annon etiã repbi fortes sunt
unt. ꝓlueris c̃tumelias libent̃ ferunt.: ab appetitꝰ sui libidine nulla uicti contra¬
rietate resiliunt: ꝑcussionib durescunt: & mala mundi tolerant ꝓmundo.eius q ut
ita dixerim gaudia querentes ꝑdunt. nec tam̃ hȩe ꝑdendo fatigantur. Unde bene ex
humani generie uoce ꝑhieri̾miã dr̃. In ebriauit me absinc̾io. Ebriꝰ qͥppe qͦd patit᷑ nes¬
cit. Absinthio gͦ c̃ ebriꝰ: qui ꝑamorẽ p̃sentis scłi asensu rationis alienus. dũ qͥeqͥd

Expanded text:
amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in corde supetoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo desiderii defectu perpetrare. Hinc est unt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine 222 nulla victi contrarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec perdendo fatigantur? Unde bene ex humani generis voce per Jeremiam dicitur: Inebriavit me absinthio . Ebrius quippe quod patitur nescit. Absinthio ergo est ebrius, qui, prae amore praesentis saeculi a sensu rationis alienus, dum quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Uo sunt genera lo quaciũ:t i o.
importua ualde & noxxia generi humano. Unũ q curat etiã ꝑuersa lau¬
dare.: aliud qͦd studet semꝑ oe iã recta conig̾e. Illud deorsum eum fluuio
ducĩt: hoc uͦ cont̃ fluenta ueritatis obserare & alueũ conat᷑. Illud metus p̃mi
hoc elacio erigit. Illud grãm ex fauorib captat. hoc iram ut excertamine osten¬

Expanded text:
uo sunt genera locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine osten
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi nos miseros in sequunt᷑: qui felices sine cõparatione coluerunt. Cũ enĩ quiss
positꝰ imꝓsꝑitate diligit. ⁊̃ certum ualde ẽ utrum ꝓsꝑitas an ꝑsona diligat᷑. Amissio
aut̃ felicitatis: introgat uim dilectionis. Onde quidã bene sapiens dicit. Non
agnoseit᷑ in bonis amieus :⁊ non abseondit᷑ in malis ĩ imuicꝰ. Nec ꝓsꝑitas quippe
amicũ in dieat. nec ad u̾sitas mimicũ celat. qͥa ⁊ ille sepe ꝓsꝑitatis nr̃e retierentia
qui exadu̾sitate ꝓximum despieit: aꝑte conuineit᷑. qͦd hunc in ꝓsꝑie ñ ama uit.
& cum omp̃s. dẽ ideo quos dã ꝑcutit. ut ⁊ ꝑcussos erudiat. ⁊ ñ ꝑcussis occasionẽ
boni oꝑis p̃beat: quis qͥs ꝑcussum despicit. occasionẽ ase uirtutis repellit. Et tanto

Expanded text:
ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia qui ex adversitate proximum despicit, aperte convincitur, quia hunc in prosperis non amavit; Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit, et tanto
Abbreviated transcription (Latin):
mu dĩ amor nutrit. Nlã qͥamare dm̃ negligit. ꝓfecto dilig̾e ꝓximum nescit.
Et tunc pleniꝰ in dĩ dilectione ꝓficimus: si ineiꝰ pdẽ dilectionie gremio pͥꝓx imi cari¬
mum. p̃misit dicens. diligess dnm̃ dm̃ tuumꝰ. Ut scilicet interra pectorie nostri priꝰ
amoris sui radicẽ figeret. quatinꝰ ꝑramos pꝰmodũ dilectio frat̾na germinaret. Et rui¬
sum. quia amor dĩ ꝓocimi amore coalescit: testat᷑ ioħs qui merepat dicens. Qui non
diligit fratrẽ suũ quẽ uidet. dm̃ quẽ ñ uidet quomodo potest dilig̾e:: Que tam̃ diui¬
na dilectio ꝑtimorẽ nascit̾᷑. s in effectũ crescendo ꝑmutat᷑. Sepe uͦ omp̃s dẽ. ut
quantũ quisq acaritate eiꝰ ac ꝓximi longe sit. uel in ea quantum ꝓfecerit in notes¬
cat: miro ordine cunc ta dispensat. Alios flagellis depͥmit :alio s successib fuleit.¬
Et cũ quosdã tẽporalit deserit. in quoꝵ dã cordib qͦd inalum latet ostendit. Pleꝵq

Expanded text:
mi Dei amor nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto amare proximum nescit, et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius charimum, praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei ex proximi amore calescit testatur Joannes, qui increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Quae tamen divina dilecquantum quisque a charitate ejus ac proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis depEt cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
ad suppliciũ timet:⁊ p̃sentẽ uitã exdesid̾io retinet.  delo eo suo soluit᷑: quia obles¬

Expanded text:
ad supplicia timet, praead supplicia timet, prae
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã possunt. S hec agentes: mundi głiam temporalit optinent. Qͥd aut̃ tẽ¬
pore uocationis suȩ facturi sunt. cũ cuncta simul pauidi deserunt. quȩ hie eũ gra¬
ui timore seruauerunt. Unde apte subiungit᷑. T empore quo fuerint dissipati pe
ribunt. Quoe enĩ p̾sentis intę sollicitudo ordinat: amissio dissipat. Et tunc iã
extiꝰ ꝑeunt: qui intus dudũ et̾na negligendo ꝑierant. De quib recte ad dit. Xeũ
in caluerint: soluent de loco suo. Iniquus ⁊ enĩ quisq cũ incaluerit de loco suo
soluit. quia iudicio intimȩ districtioris apꝓpinquante. cũ iã ꝑ cognicionẽ penş
tum dabit auditui. Quia uidelieet ȩt̾ña ñ intelligunt: nisi cũ ꝓtemporalib iã sine em̃¬
datione puniunt᷑. Tunc mens estuat: infructuosȩ penitentie se ignib ĩ flãmat: ouci

Expanded text:
nequaquam possunt. Sed haec agentes, mundi gloriam temporaliter obtinent. Quid autem temnequaquam possunt. Sed haec agentes, mundi gloriam temporaliter obtinent. Quid autem tempore vocationis suae facturi sunt cum cuncta simul pavidi deserunt quae hic cum gravi timore servaverunt? Unde et apte subditur: CAPUT XXVII. ribunt. - Quos enim praesentis vitae sollicitudo ordinat, amissio dissipat, et tunc etiam exterius pereunt, qui intus dudum aeterna negligendo perierunt. Sequitur: Et cum incaluerint, solventur de loco suo. - Iniquus enim quisque cum isolvitur, quia judicio intimae discretionis appropinquans cum jam per cognitionem pene tum dabit auditui : » quia videlicet aeterna non intelligunt, nisi cum pro temporalibus jam sine emendatione puniuntur. Tunc mens aestuat, et infructuosae poenitentiae se ignibus inflammat. Duci
Abbreviated transcription (Latin):
aũt desuꝑiorib ruit. Et sepe non nulli dũ temporalia adu̾sa ꝑtimeseunt. distrie¬
tiones etne animadu̾sionis abieiunt. De quib bene ꝑpsalmistã dr̃. Illic trepida¬
uerunt timorezubi non erat timor. Iste nãq ueritatẽ iam libere defend̾e appetit:
s tam̃ in ipso suo appetitu trepidus in dignationẽ potestatis humanȩ ꝑtimeseit.
Cũq int̾ra hominẽ contͣ ueritatẽ pauet: eius dẽ ueritatis iram celitꝰ sustinet. Ille
peccatoꝵ suoꝵ conseiꝰ ea quę possidet. indigentib iã largiri desid̾at.s tam̃ ne datis
reb egeat ipse formidat. Cũq carnis subsidia reseruando trepidꝰ preparat: ab alimen¬
tis misediȩ animã necat. Et cũ pati inopiã int̾ram metuit :ȩternã sibi habundantiã
suꝑne refectionis abscidit. Recte gͦ dr̃. Qui timent pruinã. irruet suꝑ eos nix.
Et cũ transire nolunt. qͦd calcare potant: iudiciũ desuꝑns excipiunt. qͦd tolerare

Expanded text:
mporalia adversa pertimescunt districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Iste namque veritatem jam libere defendere appetit, sed tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem potestatis humanae pertimescit; cumque in terra hominem contra veritatem pavet, ejusdem veritatis iram coelitus sustinet. Ille, peccatorum suorum conscius, ea quae possidet indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus egeat ipse formidat. Cumque carnis subsidia reservando trepidus praeparat, ab alimentis misericordiae animam necat; et cum pati in terra inopiam metuit, aeternam sibi abundantiam supernae refectioet cum transire nolunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ñ nulli in quieti spẽ dũ plus exquirunt contemplando quã eapiunt uisq adꝑũsa
dogiata erumpunt. Et dũ ueritatie discipuli esse humilit̃ negligunt: magistri errorꝵ
fiunt. Hinc ꝑsemet ipsã ueritas dieit. Si oeulus tuus dext̃ scandaliz at te: erue cum

Expanded text:
quod nonnulli inquieti spiritus, dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa quod nonnulli inquieti spiritus, dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt; et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri errorum fiunt. Hinc per semetipsam Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum