comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dent. malos uͦ & impios hic incipit flagellare.
ut de tẽporli pena ad et̾nã transeant. Sic inhero¬
de & antiocho factũ legimꝰ. Deuorauitq terrã cũ
fundam̃ta cõbur&. Idẽ. suꝑboꝵ cogitationes & cõ
& gladius consumpserant. Consument᷑ etiã nunc
peccatores fame uerbi dĩ & deuorant᷑ abauib idẽ.
a malignis spĩb lacerant᷑. & dentes bestiarũ illiᷤ¬

Expanded text:
nus nonnunquam hic incipit flagellare, ut de temporali poena ad aeternam transeant . Sic in Herode et Antiocho factum legimus . 34 Devorabitque terram cum fundamenta ac gladius consumpserunt. Consumuntur etiam nunc peccatores, fame verbi Dei: et devorantur ab avibus, id est a malignis spiritibus lacerantur. 37 Dentes bestiarum immi
Abbreviated transcription (Latin):
dantiã eoꝵ demonstrat. Nã & t̾ra basan fertilissima
ad alendos greges erat. Unde rubenitis & gadditis qͥ
plurima peccora habebant. illa t̾ra tradita ẽ Nlobis
uͦ butirũ de arm̃to id ẽ fortis doctrina de patriarchis
& ꝓpħis ministrat᷑. Et lac de ouib laeuior doctrina
simpliciũ. Cũ adipe agnoꝵ & arietũ filioꝵ basan. idẽ.¬
ꝑ exẽpla magistroꝵ & subditoꝵ desideriũ spãle qd̃
tentiũ exẽpla intelligimꝰ. Sc̃ĩ enĩ sic uiuunt in mun-¬
do. q̃si sẽꝑ peccata defleant. Qualis ẽ. heremitarum
& ueroꝵ uita monachoꝵ. Medulla tritici & sangu-¬
nis uuȩ. corpꝰ & sanguinẽ xp̃ĩ significant. Mera

Expanded text:
dantiam rerum demonstrat, nam et terra Basan fertilissima ad alendos greges erat; unde Rubenitis et Gadditis, qui plurima pecora habebant, illa terra tradita est . Nobis autem butyrum de armento, id est, fortis doctrina nobis de patriarchis et prophetis ministratur. Et lac de ovibus, lenior doctrina simplicium, cum adipe agnorum, et arietum, id est, per exempla magistrorum et subditorum desiderium spiritale, quod tentiarum exempla intelligimus; sancti enim sic vivunt in mundo, quasi semper peccata defleant. Qualis est eremitarum et verorum monachorum vita. Medulla tritici et sanguis uvae: corpus et sanguinem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ reꝓmissionis uertex mundi eẽ. dicit᷑. Unde & ierłm
ũbilicꝰ t̾re cẽ. uidet̾. Fert̃ autẽ sapientes mundi tͣni
globo similẽ ũdiq cõuexã. Arã aut̃ terra id ẽ. ec¬
cłia om̃i mundo uirtutib celsior ẽ. Ut sugger& mel
de petra. oleũq de saxo durtffimo. cꝓpt̾ affluentiã
leo abundabat. Ceterũ de petra mel. idẽ. de axpo
dulcedo doctrmȩ ante passionẽ fidelib ministrata¬

Expanded text:
promissionis vertex mundi esse dicitur, unde et Hierusalem umbilicus terrae esse videtur. Ferunt autem sapientes mundi, terram globo similem, undique convexam, nostra autem terra, id est, Ecclesia, omnibus mundi virtutibus excelsior est. 19 Ut sugeret mel dleo abundabat. Caeterum de petra melle, id est, de Christo dulcedo doctrinae ante passionem fidelibus in ista
Abbreviated transcription (Latin):
naculũ dñ condecorat. Ansulas iacintinas inlate
tins cortine iniucẽ copulantur: cũ unica spes siꝑ¬
nȩ beatitudinis omiã ꝑ orbẽ corda electoꝵ in una e¬
adeq deuotione coniungit. Quȩ uidelic& anssle¬

Expanded text:
naculum Dei condecorat. Ansulas hyacinthinas in latenaculum Dei condecorat. Ansulas hyacinthinas in latenthinis cortinae invicem copulantur, cum unica spes supernae beatitudinis, omnia per orbem corda electorum, in una eademque devotione conjungit. Quae videlic
Abbreviated transcription (Latin):
Iuinq cortitiȩ fibi uingentur mituo. & aliȩ qͥnq
nerũ simili coherebunt. Uerũ nos ꝓpt̾ hanc sententiã
possumus de numero cortinarũ bis qͥnario &iã ita
disserere : qđ sequaces in utroq testañto diuine signa¬
uerint. & pͥores quidẽ qͥnq quȩ fronte ac pͥma ta¬
bernadi partẽ ꝓtegebant siue faciebant: antiqͥ di
popłi typũ gesserunt. qͥ decreta legis in sacram̃to.
circũ cisionis. & hostiarũ & uaria cerimonarũ obsers¬
uantia scđm lit terã implebat. Sequentes uͦ qͥnq cor¬
tinȩ quȩ posteriora tabernacli tegebant: uł etiã
suo tegminȩ faciebant nos designauerint. qͥ pꝰ aduen¬
tum dnĩ in carne nati libros ae sacramenta legis sp¬
ritalit̾ ipso donante ac reuelante seruamus. At ta¬
men eo tẽpore quo erigebatur tabernacłm om̃s ad
inucẽ cortinȩ nectebantur: qr cũ uniuersa eatholice
ȩceliȩ pulchritudo abinitio usq ad t̾minũ seli ꝑpen¬
dit᷑ ꝓfecto quasi una dece̾ cortinarũ conexio taber¬

Expanded text:
tinae sibi jungentur mutuo, et aliae quinque nexu simili cohaerebunt. Verum nos propter hanc sententiam possumus de numero cortinarum bis quinario etiam ita disserere, quod sequaces in utroque Testamento divinae signaverunt. Et priores quinque quidem, quae frontem ac primam tabernaculi partem protegebant sive faciebant, antiqui populi Dei typum gesserunt, qui decreta legis in sacramento circumcisionis et hostiarum, et variam caeremoniarum observantiam, secundum litteram implebat. Sequentes vero quinque cortinae, quae posteriora tabernaculi tegebant, vel etiam suo tegmine faciebant, nos designaverint, qui post adventum Domini in carne nati, libros ac sacramenta legis spiritualiter ipso revelante ac donante, servamus. Attamen eo tempore quo erigebatur tabernaculum, omnes ad invicem cortinae nectebantur, quia cum universa catholicae Ecclesiae pulchritudo ab initio usque ad terminum saeculi perpenditur, profecto quasi una decem cortinarum connexio, taber
Abbreviated transcription (Latin):
mario uariatũ columnis quat tuor appensũ : qͦ scũa¬
riũ & seuarii scuaria diuidebant᷑. intra qđ posita
erat arca testam̃ti. & contra arcã extra uelũ altare
thiamatis. Itẽ in medio ipsius scũ arii candelabrũ
in parte australi: mensa uͦ stabat in septemptrionati
Aitare uͦ holocausti foris ante ingressũ scũarii labrũ
eneũ. int̾ hoc altare & tabernaculũ. Et circa omĩa
atriũ tabernacli longitudinis habens cubitos centũ.
latituamis. qͥnqͣginta. His gͦ dilucidandi grã breuit᷑
p̾libatis : uideamꝰ ipsa uerba historie quo ꝑ hȩc altiꝰ
atq aꝑtius ad sensum allegorie ꝑuenire queamꝰ. Cũ
tinas de bisso retorta. & iacinto & purpura. coccoq
bis tineto uariatas oꝑe plumario facies. Iabernacłm
dñ fio ex cortinis diuersa coloꝵ specie uariatis.q:
scã uniuersalis ȩccła ex multis electoꝵ ꝑsonis ex
multis ꝑ orbẽ eceliis. ex nariis uirtutũ floribꝰ edifi¬

Expanded text:
marii variatum columnis quatuor appensum, quo sanctuamarii variatum columnis quatuor appensum, quo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebantur. Intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii, candelabrum in parte australi: mensa vero stabat in septentrionali. Altare holocausti foris ante ingressum sanctuarii, labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum; et circa omnia atrium tabernaculi, longitudinis habens cubitos centum, latitudinis quinquaginta. His ergo dilucidandi gratia breviter praelibatis, videamus ipsa verba historiae, quo per haec altius atque apertius ad sensum allegoriae pervenire queamus. Cumo retorta, et hyacintho ac purpura, coccoque bis tincto, variatas opere plumario facies . Tabernaculum Domini fit ex cortinis diversa colorum specie variegatis, quia sancta universalis Ecclesia, ex multis electorum personis, ex multis per orbem ecclesiis, ex variis virtutum floribus aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
utt cũ eis. quã si ornatũ tabernacli siue tepli
materiale̾ religiosi mundi cordis & corporis cutar
imitetur. Sed ut certius de spãli sensu disseramꝰ.
pͥmo de ipso materiali textu littere paulisp uide¬
amtis. Erat tabernacłm domus ano conseerata. ha¬
bens iongitudinis cubitos. axx. latitudinis .x. alti¬
tudinis eq .x. tectũ habens ȩquale ꝓ totũ. qͦmodo¬
quidẽ parietes tres. australis. septẽtrionalis. & occi
dentalis: de tabulis cõpacti funt ligneis abutroq
latere deauratis. Porro ꝓorientali parte unꝰ uecas
& tentoriũ erat qͥnq columms suspensuĩ. Tegebat¬
autẽ domus & destꝑ & undiq eortinis mnira uarieta
te contextis: qđ ꝓpͥe tabernacłm uocabat᷑. Tegebat᷑¬
autẽ & hoc undiq sagis cilicinis usq ad terrã ꝑ¬
tingentib. Sed & oꝑm̃itũ altua teeto de pellib ari¬
etũ rubricatis factũ ẽ: & suꝑ hoc rursũ altud oꝑi¬
m̃tum de iacintinis pellib. Erat etiã & uelũ oꝑe plu¬

Expanded text:
uam si quasi ornatum tabernaculi sive templi materialem religioso mundi cordis et corporis cultu imitemur. Sed antequam de spirituali sensu disseramus, primo de ipso materiali textu litterae paulisper videamus. Erat tabernaculum domus Domino consecrata, habens longitudinis cubitos triginta, latitudinis decem, altitudinis aeq quidem parietes tres: australis, septentrionalis, et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis et tectorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatautem domus et desuper, et undique cortinis mirate contextis, quod proprie tabernaculum vocabatur; tegebatur et hoc undique sagis cilicinis usque ad terram pertingentibus; sed et operimentum aliud tecto de pellibus arietum rubricatis factum est, et super hoc rursum aliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Erat etiam et velum opere plu
Abbreviated transcription (Latin):
sita sunt pat&. Ostensum nãq ẽ. moysi in monte exẽ¬
plar candelabri quod facer& : qr in altitudine inti¬
me contẽplationis didicit aꝑte multipharia xpĩ &¬
excłiȩ sacramta. quȩ tam̃ ñ aꝑte popło quẽ erudiebat
ꝓferre ualebat. s tipice potius ꝑ figurã & opꝰ cande¬
labri ac uasorũ eius signabat : donec uenir& ipse dñs
ac redemptor nr̃ in carne. qͥ int̾iorẽ eiusdẽ figure
sensũ eccłie sue data scĩ sp̃s grã reserat&e. Taberna

Expanded text:
sita sunt, patet. Ostensum namque est Moysi in monte exemsita sunt, patet. Ostensum namque est Moysi in monte exemplar candelabri quod faceret; quia in altitudine intimae contemplationis didicit aperte multifaria esiae sacramenta: quae tamen non aperte populo quem erudiebat, proferre valebat, sed typice potius per figuram et opus candelabri ac vasorum ejus, signabat, donec veniret ipse Dominus ac Redemptor noster in carne, qui interiorem ejusdem figurae sensum, Ecclesiae suae data s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nmirũ om̃s in diuersis lic& gradib etatib. sexib.
condicionib ingeniis tẽporib. uni eideq auctori
ac datori ꝑpetue lucis suo quiq tẽpore ac loco qͥb
candelabro aureo fixa radice mentis inherent: quo eiꝰ¬
dẽ participes lucis fieri possint. Q uidelic& candela¬
brũ recte talentũ auri mundissimi habere debere
sticie in illa uita bonis eoꝵ oꝑib reddit. Cui contra
zacharias ꝓpħa imqͥtatẽ suꝑ talentũ plũbi sedere de¬
scribit: qr & rȩꝓbis in eodẽ iusto examine uixta actꝰ
ipsoꝵ restituit qr tu reddes inquit singulis scđm oꝑa
ipsoꝵ. Utrũq tam̃ & plũbũ scilic& et aurũ talenti
hab& iñsurã : qr & in dãpnando impios & in saluando
ac coronando electos iusta ẽ. nrĩ sententia conditoris.
nspice & fac seđ̾m exemplar qđ tͥ in monte monstratũ
ẽ. Huiꝰ msteriũ p̃cepti facillime ex eis quȩ suꝑius po¬

Expanded text:
Qui nimirum omnes, in diversis licet gradibus, aetatibus, sexibus, Qui nimirum omnes, in diversis licet gradibus, aetatibus, sexibus, conditionibus, ingeniis, temporibus, uni eidemque auctori ac datori perpetuae lucis, suo quique tempore ac loco quibus candelabro aureo fixa radice mentis inhaerent, quo ejusdem participes lucis fieri possint. Quod videlicet candelabrum, recte talentum auri mundissimi habere debere stitiae in illa vita bonis eorum operibus reddit. Cui contra Zacharias propheta, iniquitatem super talentum plumbi sedere describit : quia et reprobis in eodem justo examine, juxta actus ipsorum restituit; quia tu reddes, inquit, singulis secundum opera ipsorum . Utrumque tamen et plumbum scilicet et aurum, talenti habet mensuram, quia et in damnando impios, et in salvando ac coronando electos, justa est nostri sententia conditoris: Inspice, et fac secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est. Hujus mysterium praecepti facillime ex eis quae superius expo
Abbreviated transcription (Latin):
cis. quib nunc utimur:u t sequant᷑ ȩtna p̾mia lueis
in p̃sentia diuinȩ insionis. illa script᷑arũ testimona
quȩ hec futura eẽ. testantur. Emunctoria nmirum
sunt aurea : qr spe future claritatis exmna. Uasa qͦq
in quib ea quȩ emuncta sunt extngunt᷑ : corpora utiq
sunt & corda omĩum iustoꝵ immortalia. & ideo re¬
ctissime auro assimilata in qͥb exoptatissima hȩc im¬
mutatio fi&. ut pꝰ teporalia dĩ beneficia ad et̾na ꝑue.¬
mant. Ome pondus candelabri cũ uinuersis uasis¬
⁊ siis habebit talentũ auri mundissimi. Omẽ ponduis
candelabri eũ uniuersis uasis suis. ome xpĩ corpꝰ ẽ. eũ
ipso capite nr̃o mediatore dĩ & hominũ umuersis ele¬
ctis suis a summis usq ad infimos. abhis qͥb maior int̾
natos mulierũ nemo ẽ. usq ad eos de qͥb dicit. uidete
ne contẽpnatis unũ de pusutis istis qͥ tn me credunt:

Expanded text:
cis, quibus nunc utimur, ut sequantur aeternae praemia lucis, cis, quibus nunc utimur, ut sequantur aeternae praemia lucis, in praesentia divinae visionis, illa Scripturarum testimonia, quae haec futura esse testantur, emunctoria nsunt aurea, quae spe futurae claritatis eximia. Vasa quoque in quibus ea quae emuncta sunt exstinguuntur, corpora utique sunt, et corda omnium justorum immortalia. Et ideo rectissime auro assimilata, in quibus exoptatissima haec immutatio fiet, ut post temporalia Dei beneficia ad aeterna peiant. Omne pondus candelabri cum universis vasis suis, habebit talentum auri mundissimi. Omne pondus candelabri cum universis vasis suis, omne Christi corpus est, cum ipso capite nostro mediatore Dei et hominum, cum universis electis suis, a summis usque ad infimos, ab his quibus major inter natos mulierum nemo est, usque ad eos de quibus dicit. Videte, ne condemnatis unum de pusillis istis qui in me credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bente dño seruata. nunc choruseante ꝑ orbẽ euanglio
ñ iuxta litterã s uixta senstim misticũ in excłia ni¬
bentur obseruari. ut ẽ. custodia sabbati ut ritꝰ hostia¬
rũ & sanguis agni paschalis cęteraq huiusmodi : que
suo qͥde tẽpore souerter custodita apopło dĩ. qͥb iuci¬
nia in lucernis eandelabri ardebant. infusa oleo pie
uationib finẽ a dño impositũ cunctaq ea spãliter
magis in eccłia quã iuxta litterã eẽ. seruanda qͥb
emungebantur lucinia candelabri ut reparata me¬
lius tucerent. qr sublimuis intellecta ꝑ spm̃ seẽ ȩccłiȩ¬
sa ubi que emuncta sunt extingunt᷑ fuint de auro
purissimo: qi & diuma sunt uerba quib cessatio ce¬
rimoniarũ legaliũ p̾dicatur. & di grã sunt illustrata
eoꝵ corda in qͥb eadẽ figura legis adumbratio finẽ
aceͥpit. ut succedens euangłii ueritas clarius mun¬
do lucerent. Ite qr funta mortali & succedente urta
immortali cessabunt maxima ex parte oꝑa uł dona lu¬

Expanded text:
sunt: nunc coruscante per orbem Evangelio, non juxta litteram, sed juxta sensum mysticum in Ecclesia jubentur observari, ut est custodia sabbati, ut ritus hostiarum, et sanguis agni paschalis, caeteraque hujusmodi, quae suo quidem tempore solemniter custodita a populo Dei, quasi lucinia in lucernis candelabri ardebant, infusa oleo piae vationibus finem a Domino impositum, cuncta ea spiritualiter magis in Ecclesia, quam juxta litteram sunt servanda. Quasi emungebantur lucinia candelabri, ut reparata melius lucerent, quia sublimius intellecta per Spirint de auro purissimo, quia et divina sunt verba, quibus cessatio caeremoniarum legalium praedicatur, et Dei gratia sunt illustrata eorum corda, in quibus eadem figurata legis adumbratio finem accipit, ut succedens Evangelii veritas clarius mundo luceret. Item quia finita mortali, et succedente vita immortali, cessabunt maxima ex parte opera vel dona lu
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. qđ malleus & securis & omẽ ferram̃tũ ñ st̃
audita ieo cũ edificaret᷑: pparatis extra ierłmn cunctis
lapidib ac lignis atq impositionẽ ordinis sui decent᷑
apta eẽ: que ibi facillime atq indubitanter suo
queq loco reddita aut eem̃to necterentur aut cla¬
uiis. Quia uidelic& in pace suꝑne beaatudims ñ eͣ.
tribulationib nr̃a examinanda fides: aut uita ꝓban¬
da. s quȩ in psenti ia selo castigata & eȩlestib erat
sedib regłarit̾ aptata. ibi glutine & uinculis mutuȩ
caritatis ne ꝑpetuo dissolui queat in conspectu etiã
gura utriusq seuarii potest ita generalit̾ distingui.
Opus tabernacłi tepꝰ siagoge hoc ẽ. antiq dĩ plebis.

Expanded text:
dictum est, quod malleus et securis, et omne ferramentum, non sunt dictum est, quod malleus et securis, et omne ferramentum, non sunt audita in eo cum aedificaretur. Praeparatis extra Jerusalem cunctis lapidibus ac lignis, atque in positionem ordinis sui decenter aptatis quae ibi facillime atque indubitanter, suo quaeque loco reddita, aut caemento necterentur aut clavis. Quia videlicet in pace supernae beatitudinis, non est tribulationibus nostra examinanda fides aut vita probanda, sed quae in praesenti saeculo castigata, et coelestibus erat sedibus regulariter aptata, ibi glutine et vinculis mutuae charitatis, ne perpetuo dissolvi queat, in conspectu etiam gura utriusque sanctuarii potest ita generaliter distingui. Opus tabernaculi, tempus synagogae, hoc est antiquae Dei plebis:
Abbreviated transcription (Latin):
designat. que partĩ iã eũ dnõ regnat uicelis partĩ
in p̾senti adbuc uita decedentib ac fuccedentib sibi
membris suis ꝑegrinat᷑ a anõ. & qͥde in utriusq con¬
structione domus hec pͥncipalis sol& eẽ. distancia fi¬
gurarũ: qd tabernaculũ p̃sentis edificiũ eccłiȩ qͦ
quotidie in laborib exercet᷑. tẽplũ futẽ reqͥẽ design&
qr quotidiana animarũ hinc pꝰlabores exeuntuĩ recep¬
tione ꝑficit᷑. Quia nimirũ tabernacłmn moyses eũ po¬
pło dĩ in ia. adhuc positus qua ad terrã repmissiomr᷑
ꝑ gebat condidit: salomon autẽ tẽplũ ipsa iã terra
rȩpmisionis & regno in ea potitus construxit. Moyses
tabernacłm in solitudine : salomon tẽplũ in ierłm que
int̾pͣtat᷑ uisio pacis. Qm̃ hic quidẽ i eccłia n labore
& erĩpna uite labentis. in siti & esurie regni ꝑhen¬
nis edificat᷑ : illio autẽ inuisione ac ꝑceptione uere
pacis consummatur. Unde bene in tẽpli construetione

Expanded text:
at, quae partim jam cum Domino regnat in coelis, partim in praesenti adhuc vita decedentibus ac succedentibus sibi membris suis, peregrinatur a Domino. Et quidem in utriusque constructione domus, haec principalis solet esse distantia figurarum, quod tabernaculum praesentis aedificium Ecclesiae, quo quotidie in laboribus exercetur, templum futurae requiem designet, quae quotidiana animarum hinc post labores exeuntium receptione perficitur. Quia nimirum tabernaculum Moyses cum populo Dei in via adhuc positus, qua ad terram repromissionis pergebat, condidit: Salomon autem templum ipsa jam terra repromissionis, et regno in ea potitus, construxit. Moyses tabernaculum in solitudine, Salomon templum in Jerusalem, quae interpretatur visio pacis. Quoniam hic quidem Ecclesia in labore et aerumna vitae labentis, in siti et esurie regni perennis aedificatur: illic tamen in visione ac perceptione verae pacis consummatur. Unde bene in templi constructione
Abbreviated transcription (Latin):
uendo recipiant. Sol & nãq in denario regis nomen
& iago contineri. Sed & exeo qđ denarius nomen
accepit qr decẽ numimis cõpleat᷑. statui future nr̃ę
beatitudinis apte congruit. quȩ in uera dĩ & ꝓxim
dilectione ꝑficitur. Ds namq sol& tnario sepe nume¬
ro ꝓpter eã quȩ ipse ẽ trmitatẽ figurari: homo sep¬
tenario. qr corpꝰ ex quattuor notissimis habet᷑ elemtiᷤ
tia triplici sol& in scripturis distantia cõprehendi.
Hinc ẽ enĩ qđ̃ diligere dm̃ ex toto corde. tota aniina.
tota uirtute nrã p̾cipim̃. Bene gͦ tabulȩ quib erectis

Expanded text:
vendo recipiant. Solet namque in denario regis nomen vendo recipiant. Solet namque in denario regis nomen et imago contineri. Sed et hoc quod denarius ex eo nomen accipit, quia decem nummis compleatur, statui futurae nostrae beatitudinis apte congruit, quae in vera Dei et proximi dilectione perficitur. Deus namque solet ternario saepe numero, propter eam quae ipse est trinitatem, figurari: homo septenario, quia corpus ex quatuor notissimis habetur elementis. tia, triplici solet in Scripturis distantia comprehendi. Hinc est enim quod diligere Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute nostra praecipimnr . Bene ergo tabulae, q
Abbreviated transcription (Latin):
nes peccatoꝵ ñ ineongrue sp̃inis assmilantur. Hino &¬
enĩ seriptũ ẽ: qr spinȩ nascant᷑ in manib temulenti.
.i. peccata in oꝑib stutti. Quia gͦ p̾dicatores scĩ & a
punctionib sęuicioꝵ expurgare. & om̃ĩb mundi curiᷤ
ac delectacionib exuere studuerunt. quatinꝰ libera
m̃te in amore dĩ & ꝑximi dilatari. atq ad p̾dican¬
di uerbũ longe lateq possent discurrere : recte dr̃
qr de lignis spinarũ tabulȩ sunt facte taberuacłi.
Longitudo tabularũ atatudo ẽ. que decẽ cubitos habe¬
bat. qr scĩ doctores ꝑ obseruantiã decalogi legis ad ꝑ¬
fectionẽ tendunt: quia ꝓꝑceptione denarii diurni
in uinea &pĩ laborant .i. illa itentione uerbo doctri¬
ne insistunt. ut mmagnẽ in se sui conditoris ac regis
quã adam peccante ꝑdiderunt. ipso donante restau¬
rent: ut nomen etus qđ peccando amiserant. recte ui¬

Expanded text:
nes peccatorum non incongrue spinis assimilantur. Hinc enes peccatorum non incongrue spinis assimilantur. Hinc etenim scriptum est, quia spinae nascantur in manibus temulenti : id est, peccata in operibus stulti. Quia ergo praedicatores sancti et a punctionibus se vitiorum expurgare, et omnibus mundi curis ab delectationibus exuere studuerunt, quatenus libera mente in amore Dei et proximi dilatari, atque ad praedicandum verbum longe lateque possent discurrere, recte dicitur, quia de lignis spinarum tabulae sunt factae tabernaculi. Longitudo tabularum altitudo est, quae decem cubitos habebat: quia sancti doctores per observantiam decalogi legis ad perfectionem tendunt; quia pro perceptione denarii diurni in vinea Christi laborant, id est, illa intentione verbo doctrinae insistunt, ut imaginem in se sui conditoris ac regis, quam Adam peccante perdiderunt, ipso donante restaurent; ut ejus quod peccando amiserant, recte vi
Abbreviated transcription (Latin):
leuitatis: & nͣ multũ ab alba spina nͥ tantũ magnitu¬
dine distantia. Unde & ieronimꝰ ñnũꝗͣ in libro he¬
breoꝵ nominũ. s & in aliis opusculis suis sechim ab¬
solute spinas int̾pretatꝰ ẽ. uerbi grã. ab el sethim luctꝰ
spiarũ. Non auteͬ facile hoc genꝰ ligni nͥ in desertis
arabiȩ ubi tabernaculũ edificabat᷑ sol& inueniri. Unde
greci uł latii int̾p̃tes nomen ei aluid p̃ter hebreum
sacram̃toꝵ quȩ pͥus in una isrlitica plebe latebat. Sed
hoꝵ ministerio ad tocius orbis plentaidinẽ ꝑuenit.
Quãuis recte in latitudme tabularũ ipsa quoq dilata¬
cio cordis scoꝵ ual& intelligi.ꝑ quã mundũ despicere
atq ad appetenda celestia solent sublimit̾ accendi. ꝑꝗ̃
ñ solũ amicos in dõ. s etiã niicos gaudent diligere
ꝓpt̾ dm̃. Spinȩ uͦ iuneta. eloquiũ saluatoris curȩ fant
huiꝰ seli diuiciȩ & uoluptates fallaces. Sed & punctio¬

Expanded text:
levitatis: et non multum de alba spina, nisi tamen magnitulevitatis: et non multum de alba spina, nisi tamen magnitudine, distantia. Unde et Hieronymus nonnunquam in lib. Hebraeorum Nominum, et in aliis opusculis suis, sethim absolute spinas interpretatus est. Verbi gratia, abel sethim, luctus spinarum. Non autem facile hoc genus ligni nisi in desertis Arabiae, ubi tabernaculum aedificabatur, solet inveniri. Unde Graeci vel Latini interpretes, nomen ei aliud praeter Hebraeum sacramentorum, quae prius in una Israelitica latebat, sed horum ministerio ad totius orbis plenitudinem pervenit: quamvis recte in latitudine tabularum ipsa quoque dilatatio cordis sanctorum valet intelligi, per quam mundum despicere atque ad appetenda coelestia solent sublimiter accendi, per quam non solum amicos in Deo, sed etiam inimicos gaudent diligere propter Deum. Spinae vero juxta eloquium Salvatoris curae sunt hujus saeculi divitiae et voluptates fallaces; sed et punctio
Abbreviated transcription (Latin):
fȩdus meũ : dabo eis in domo mea & in nutris meis locũ.
& nom melius a faiis & filiab. Nlomen sempitnũ dabo
titus ẽ. ut chori uirginales & ammi. & corporis speci¬
ali uicuua agnũ sequituri. & hẏmnoꝵ ei laudes
designentur eẽ. cantaturi. Bene autẽ de uelis corti
le tabernacli & si maltũ erant erecte : bases tam̃
in qͥb starent habebant in terra positas. At uͦ de
rubricatis atq iacinthims pellib qđ in alto tecto¬
oꝑire dr̃. qđ uͦ ad t̾rã eent deflexe ñ additur. Qͥa
nimirũ cetera uirtutũ species cominune aliquid cũ
his qͥ in terra adhue detinentur habere uidentur.
certam̃ uͦ martirii & decꝰ dõ dicate uirginitatis qͣsi
abinfimis ac terrenis rebꝰ suspensũ & sũꝑnis cuub
specialit̾ constat eẽ. coniunctũ.Lacies & tabulaᷤᷤ
nos cubitos in longitudine habebant. & in latitudine
singulos ae semisse. Ligna sechim de qͥb tabernacłm
fiebat imputribilis sunt nature eximũ candoris ac

Expanded text:
in domo mea, et in muris meis locum; et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo titus est, ut chori virginales, et animi et corporis speciali vicinia agnum secuturi, et hymnorum ei laudes designentur esse cantaturi. Bene autem de velis cortinlae tabernaculi, et si in altum erant erectae, bases tamen in quibus starent habebant in terra positas. At vero de rubricatis atque hyacinthinis pellibus, quod in alto tectdeflexae, non additur; quia nimirum caetera virtutum species commune aliquid cum his qui in terra adhuc detinentur, habere videtur: certamen vero martyrii, et decus Deo dicatae virginitatis, quasi ab infimis ac terrenis rebus suspensum, et supernis civibus specialiter constat esse conjunctum. Nam et martyr cubitos in longitudine habeant, et in latitudine singulos ac semissem. Ligna sethim de quibus tabernaculum fiebat imputribilis sunt naturae, eximii candoris ac
Abbreviated transcription (Latin):
in eirculis. nec unquã extrahentur abeis. Uectes quib
arca portat᷑. scĩ sunt doctores qͥ dm̃n p̃dicando audien¬
tiũ cordib inferunt. Qui uidelic& uectes semꝑ eẽ. iu¬

Expanded text:
in circulis: nec unquam extrahentur ab eis. Vectes quibus in circulis: nec unquam extrahentur ab eis. Vectes quibus arca portatur sancti sunt doctores, qui Dominum praedicando, audientium cordibus inferunt. Qui videlicet vectes sempe
Abbreviated transcription (Latin):
circłi in latere uno & duo in altero: uł qr duo euanglistę
discipulatui saluatoris in carne p̃dicantis & miracła fa¬
cientis ad herebant. duo autẽ alii pꝰ restirreetionem
ascensionẽq eiꝰ ad celos ad fidẽ eiꝰ uenerunt: uł qr in
figura quattuor animaliũ. duo qͥ ꝑ hominẽ & uitulũ
designati st̃. passionũ & mortis eiꝰ indicia pͣtulerunt.
duo uͦ illi qͥ ꝑ leonẽ & aqͥla p̾sigurati st̃. uictorie qna
mortẽ destruxit. insignia de monstrarunt. Nã quasi leuũ
latꝰ arcȩ duos habuit circulos: cũ euanglistȩ duo icar¬
nationẽ dñ ac passionẽ figurarent. Similit̾ lateri dex¬
tio duo merant eireuli: qr eque duo euangliste resur¬
rectionẽ atq ascensionẽ eius quȩ ad future gliam ui¬
te ꝑtinent figuralit̾ expͥmunt. Pacies quoq uectes
de lignis sethim. & oꝑies auro. inducesq ꝑ cireuilos
qͥ sunt i arcȩ laterib ut portet᷑ in eis qͥ semꝑ erurꝰ

Expanded text:
circuli in latere uno, et duo sunt in altero: vel quia duo evangelistae circuli in latere uno, et duo sunt in altero: vel quia duo evangelistae discipulatui Salvatoris in carne praedicantis, et miracula facientis adhaerebant; duo autem alii post resurrectionem ascensionemque ejus ad coelos, ad fidem venerunt: vel quia in figura quatuor animalium, duo qui per hominem et vitulum designati sunt, passduo vero illi qui per leonem et aquilam praefigurati sunt, victoriae quae mortem destruxit, insignia demonstrarunt. Nam quasi laevum latus arcae duos habuit circulos, cum evangelistae duo incarnationem Domini ac passionem figurarent. Similiter lateri dextero duo inerant circuli, quia aeque duo evangelistae resurrectionem atque ascensionem ejus, quae ad futurae gloriam vitae pertinent, figuraliter exprimunt. Facies quoque vectes de lignis sethim, et operies auro: inducesque per circulos, qui sunt in lateribus ut portetur in eis: qui semper erunt
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑar&: atq ad patrẽ uictor incelos ascender&. Et
quattuor circulos aureos quos pones ꝑ gͣttor arcȩ an¬
gulos. Duo circuli sint in latere uno: & duo in altero.
Quattuor circuli aurei quat tuor sunt euangłioꝵ libri.
Qui merito aurei sunt ꝓpt̾ claritatẽ sapientie qua fui¬
gent. Mlerito cireuiqͥs comparati : qr ȩtna ẽ. ipsa sapien¬
tia dĩ quã pdicant. Neq incipiens ex tẽpore. neq eẽ.
desinens etna diuinitas quã homo xpe̾ accepit. Unde
imminente hora suȩ passionis pcat᷑ patrẽ dicens. Et
nunc clarifica me tu pater apud tem& ipsũ : claritate
quã habui pͥusquã mundus eẽt. apud te. Quat tuor
autẽ angulos hab& arca. qr sacram̃tũ dnĩce incar¬
nationis ꝑ om̃s mundi plagas in qͥb scã eccłia dilatat᷑.
celebrari ñ desinit. Et ꝑ eosdẽ angulos quat tuor quat¬
tuor circuli sunt positi: qr in cunctis mundi finib euan¬
glium xpĩ saluandis fideliũ cordib p̾dicatur. Duo autẽ

Expanded text:
atque ad Patrem victor in coelos ascenderet. Et quatuor circulos aureos quos pones per quatuor arcae angulos. Duo circuli sint in latere uno, et duo in altero. Quatuor circuli aurei quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui merito aurei sunt propter claritatem sapientiae qua fulgent; merito circulis comparati, quia aeterna est ipsa Dei sapientia quam praedicant. Neque incipiens ex tempore, neque esse desinens aeterna divinitas, quam homo Christus accepit. Unde imminente hora suae passionis precatur Patrem, dicens: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate quam habui prius quam mundus fieret apud te . Quatuor autem angulos habet arca, quia sacramentum dominicae incarnationis per omnes mundi plagas, in quibus sancta Ecclesia dilatatur, celebrari non desinit. Et per eosdem angulos quatuor, quatuor circuli sunt positi; quia in cunctis mundi finibus Evangelium Christi salvandis fidelium cordibus praedicatur. Duo autem
Abbreviated transcription (Latin):
longitudine utrũq latus tabernacs ꝓtegens.
Tabernacłm nãq ꝓpͥe uocat ipsa cortinarũ factu¬
rã siue coniunctionẽ : quas uno utiq cubito
transiebant saga ab atistrali latere domus. atcõ
in ȩqualitate habens a fronte domus usq ad sũmi¬
tate tabularũ in plaga occidentali: & .uiiͣ. eubitis
dependentes a fronte domꝰ septẽ similit̾ dependen¬
tes in plaga occidentali. Sicq fuit ut mensura sa¬
goꝵ in occidentali latere duobus cabitis excederae
mensurã cortinarũ: qr ntmirũ cortinȩ dessiꝙꝑ ue

Expanded text:
longitudine utrumque latus tabernaculi protegens. longitudine utrumque latus tabernaculi protegens. Tabernaculum namque proprie vocat ipsam cortinarum facturam sive conjunctionem, quas uno utique cubito transiebant saga ab australi latere domus, altero in aequalitate habens, a fronte domus usque ad summitatem tabularum in plaga occidentali, et septem cubitos dependentes a fronte domus, septem similiter dependentes in plaga occidentali. Sicque fuit ut mensura sagorum in occidentali latere duobus cubitis excederet mensuram cortinarum; quia nimirum cortinae de
Abbreviated transcription (Latin):
censu autẽ fiue descensu qͥ ẽ. in orientali & occi¬
dentali latere domꝰ cubitos qͥnos. Ideoq eadẽ late¬
ralis summitas cortinarũ nequaꝗͣ ad t̾rã usq ꝑtin¬
git : s qͥnis cubitis habetur terra altior. Unde ne¬
cesse fit ut qͥni illi cubiti cortinarũ qui cessantib
parietib suꝑftint. inducant᷑ ad inuicẽ in oruentali
simul & occidentali latere sibiq mituo tungant᷑.
ac sic fiat ut undiq domũ cortine excepto uno
tuxta trã cubito contegant. Hec de cortinis. Porro
saga tricenos habebant cubitos longitudinis.
gͦ & has in domo. & qr concordat longitudo sagoꝵ
cũ funieło qͦ domũ metiebaris intransuersum. fit
ut summitas eoꝵ ad t̾ram usq ꝑtingat. Habebt̾
enĩ denos cubitos eqͣlitatis inter parietes. denos
eq ascensionis siue descensionis inutroq latere.
& hoc ẽ. qđ ait scriptura : quia cubitus ex una par¬
te pender& ⁊ alter ex altera qͥ plus eẽt. in sagoꝵ

Expanded text:
ensu autem, sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summitas cortinarum nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis est terra altior. Unde necesse fit ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ad invicem in orientali simul et occidentali latere, sibique mutuo jungantur, ac sic fiat, ut undique domum cortinae excepto uno juxta terram cubito contegant. Haec de cortinis. Porro saga tricenos habebant cubitos longitudinis, ergo et has in domo: et quia concordat longitudo sagorum cum funiculo, quo domum metiebaris in transversum, fit ut summitas eorum ad terram usque pertingat. Habebunt enim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in utroque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cubitus ex una parte penderet, et alter ex altera, qui plus est et in sagorum
Abbreviated transcription (Latin):
offendimꝰ om̃s. & si dexerimꝰ qm̃ peccatũ ñ habemꝰ
ipsi nos seducimꝰ & uerctas in nobis ñ ẽ. Quorũ
tam̃ corda quante sint ꝑfectionis. sequentia uer¬
ba mystice decdarant: qͥb dr̃. Longitudo sagi
uniꝰ habebit. xxxxc. cubitos: & latitudo qͣotuor. Eece¬
a hie longitudinis ñ undenariũ s denariũ nime
rũ habes: & hunc tercio multiplicatũ qͦ patenter
tnsinuat᷑ uirtus eoꝵ qͥ decalogũ legis in fide scẽ
trintatis que ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ ꝑficiunt qua
⁊tidelic& ꝑfectione in hacdũ taxat uita nulla
os ꝓpõterit eẽ. sublimior. Habes & latitudinis qͣteuor
eeiibitos.: quo amplitudine̾ sincere caritatis hoc

Expanded text:
offendimus omnes : et Si dixerimus, quoniam peccatum non habemus, offendimus omnes : et Si dixerimus, quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimtamen corda quantae sint perfectionis, sequentia verba mystice declarant, quibus dicitur: Longitudo sagi unius habebit triginta cubitos, et latitudo quatuor. Ecce hic longinumerum, et hunc tertio multiplicatum: quo patenter insinuatur virtus eorum qui decalogum legis in fide sanctae Trinitatis quae per dilectionem operatur, perficiunt; qua videlicet perfectione, in hac duntaxat vita, nulla esse poterit sublimior. Habes et latitudinis quatuor cubitos, quo amplitudinem sincerae charitatis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
onĩib. Vndecĩ quippe qͥ denaruĩ transeunt neq
ad duodenarnuĩ hoc ẽ. aplicũ numerũ ꝑueniuns.
transgressionẽ decalogi legis significant. Cuici¬
um qͦq habitus penitentiũ &ia psalmista teste
qͥ dicit. Ego autẽ cũ michi molesti eent maue¬
ba me cilicio. Hoc ẽ. habitũ penitentiȩ & humi¬
litatis qͦ furorẽ ꝑsequentiũ aut leuius sufferrẽ
placidꝰ. aut etiã mitigare̾ assumpsi. Nã̾ si caprȩ
aut pili semꝑ. siue pelles caprarũ fetore̾ peccan¬
tiũ & ñ aliqͦtiens humilitatẽ penitentiũ signifi¬
carent: nequaquã ipsum anmal int̾ munda cõpu¬
taret᷑. neq in laude sponse diceret᷑: capilli tui sic̃
grex caprarũ. Saga gͦ quȩ scõs p̃dicatores insinu¬
ant & cilicina sunt & undeci. qr qͦ studiosius fide
corda purificant. eo plura i qͥb se ipsos rep̾hendanꝰ
inienunt. Unde humilit̃ fatentur. qr in multis

Expanded text:
omnibus . Undecim quippe qui denarium transeunt, neque omnibus . Undecim quippe qui denarium transeunt, neque ad duodenarium, hoc est apostolicum numerum perveniunt, transgressionem decalogi legis significant. Cilicium quoque habitus est poenitentium, etiam Psalmista teste qui dicit: Ego autem dum mihi molesti essent, induebam me cilicio , hoc est habitum poenitentiae et humilitatis, quo furorem persequentium aut levius sufferrem placidus, aut etiam mitigarem, assumpsi. Nam si caprae semper aut pili sive pelles caprarum fetorem peccantium, et non aliquoties humilitatem poenitentium significarent, nequaquam ipsum animal inter munda computaretur, neque in laude sponsae diceretur: Capilli tui sicut grex caprarum . Saga ergo, quae sanctos praedicatores insinuant, et cilicina sunt et undecim; quia quo studiosius fide corda purificant, eo plura in quibus seipsos reprehendant, inveniunt. Unde humiliter fatentur: Quia in multis
Abbreviated transcription (Latin):
caprarũ ad oꝑiendũ tectũ tabernadi. Saga gͦ
qͥb oꝑit̾ : tabernacli: tectũ rectores sunt eccłiȩ
scẽ. quor industria ac labore decus eiusdẽ eccłiȩ
ꝓtegitur. atq incessabili cura munit᷑: ne inde¬
le& uita fidesq electoꝵ. heretica seditione cor¬
rũpi ne falsoꝵ catholicoꝵ imꝓbitate fȩdari. ne tẽ¬
ptantiũ uitioꝵ sorde at taminari. ne tẽporaliũ suib¬
sidioꝵ mopia possit ad tristiciã deduci. Qͥ qͣnto
se attentus ad sustinendas siue repellendas ir¬
ruentiũ tẽptationũ uiolentias accingunt. tan¬
to ampliorẽ subditis dnõ seruiendi libertatẽ
tribuunt. & qͣsi intus fulgendi copiã cortinis
p̃stant: dũ instar sagoꝵ ipsi foris tẽpestates affli¬
cuonũ tolerant. Recte autẽ eadẽ saga & cilicina
siue de pilis caprarũ & undecĩ facta eẽ. referun¬
tur. qr nimirũ scĩ p̃dicatores quo altiores merito
eo bumiliores eẽ. debent animo: iuxta illuditi¬
ri sapientis. quanto magnus es humitia de in

Expanded text:
iendum tectum tabernaculi. Saga ergo quibus operitur tabernaculum, rectores sunt sanctae Ecclesiae, quorum industria ac labore decus ejusdem Ecclesiae protegitur, atque incessabili cura munitur, ne videlicet vita fidesque electorum haeretica seductione corrumpi, ne falsorum catholicorum improbitate foedari, ne tentantium vitiorum sorde attaminari, ne temporalium subsidiorum inopia possit ad tristitiam deduci. Qui quanto se attentius ad sustinendas sive repellendas irruentium tentationum violentias accingunt, tanto ampliorem subditis Domino serviendi libertatem tribuunt; et quasi intus fulgendi copiam cortinis praestant, dum instar sagorum ipsi foris tempestatis afflictionem tolerant. Recte eadem saga et cilicina sive de pilis caprarum, et undecim facta esse referuntur: quia nimirum sancti praedicatores, quo altiores merito, eo humiliores esse debent animo, juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, humilia te in
Abbreviated transcription (Latin):
mi. corda scoꝵ uincło pacis adim&. Aut si noui ali¬
qͥd audire delectat. qm̃ saga humilitatẽ sublimiũ
desiguat uroꝵ. qr magis suoꝵ meminisse delictoꝵ ꝗͣ
uirtutes suas p̃dicasse cupiunt: amplius de eis qͣs
apphendere ñdũ possunt uirtutib cõpungu quã de
alis q̃siã apphenderant student gliari. Pocest muine¬
sro

Expanded text:
mi, corda sanctorum vinculo pacis adunet. Aut si novi alimi, corda sanctorum vinculo pacis adunet. Aut si novi aliquid audire delectet, quoniam saga humilitatem sublimium designant virorum; quia magis suorum meminisse delictorum, quam virtutes praedicasse suas cupiunt, amplius de eis quas apprehendere nondum possunt virtutibus compungi, quam de illis quas jam apprehenderunt, student gloriari. Potest numero
Abbreviated transcription (Latin):
ut terã frontẽ tecti ingressũ tabernaculi dicit. ubi
non tabulas ut supra breuiter diximꝰ. s columnas &
uectẽ ab angulo tabularũ usq ad angulũ ꝓtentũ
pom pͣceptũ ẽ. Ideoq quantũ ad formã oꝑis ipsius¬
ꝑtin&. ibi magis opus erat geminato sagoꝵ muninĩ¬
to. ubi solido parietis firmitas aberat. At uͦ mistiee
in fronte tecti sextũ sagũ dupplicatur: cũ om̃s qͥ seam
intrant ȩccłiã ita fide & sacram̃tis anĩeȩ passionis
initiant᷑. ut huiꝰ quoq imitatione sibi sẽꝑ eẽ. uiuen¬
dũ intelligant. Facies & qͥnqͣginta anfulas in
ora sagi unus. ut comungi cũ alt̾o queat : & qͥnqͣgin¬
ta ansas in ora sagi alteriꝰ ut cũ altero copuletur.
qͥnqͣgnita fibulas ereas quib uingant᷑ anse: & imũ
ex. omĩb oꝑim̃tũ fiat. Hec ut supͣ in cortinis expofu
imꝰ: etiã hic intelligi possunt. Quod iudelic& recorãa.¬
cio suꝑne reqͥei que numero qͥnqͣ genario sol& expri¬

Expanded text:
uit, frontem tecti, ingressum tabernaculi dicit, ubi non tabulas, ut supra breviter diximus, sed columnas, et vectem ab angulo tabularum usque ad angulum protensum poni praeceptum est. Ideoque quantum ad formam operis pertinet, ibi magis opus erat geminato sagorum munimento, ubi solida in fronte tecti sextum sagum duplicatur, cum omnes qui sanctam intrant Ecclesiam, ita fide et sacramentis Dominicae passionis initiantur, ut in hujus quoque imitatione sibi semper esse vivendum intelligant: Facies et quinquaginta ansulas in ora sagi unius, ut conjungi cum altero queat; et quinquaginta ansas in ora sagi alterius, ut cum altero copuletur; quinquaginta fibulas aureas, quibus jungantur ansae, ut unum ex omnibus operimentum fiat. Haec ut supra in coimus, etiam hic intelligi possunt; quia videlicet recordatio supernae requiei, quae numero quinquagenario solet expri
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. & ͤ. uid elic& ascensionis uxta columnas. xxͣx.
equalitatis scđ̃m longitudinẽ domꝰ .&. rursus des¬
censionis uxxta occidentalis parietis tabulas. His
gͦ consideratis intuere ẽ. mensuras eortinarũ qͥb te¬
genda erat domus. qualit̃ p̃fatis possint conuenire
mensuris. Decẽ erant cortine habentes singłe lon¬
gitudinis.xx.uiii. cubitos. latitudinis.uu quȩ simul
unctȩ & in unũ cõposite tabernałm implebant de
cubitos: & uidebis qr cortine habebunt in equalita¬
te quȩ ẽ. inter parietes cubitos denos: in ascensu
autẽ siue descensu qͥ ẽ nixta parietes habeburs
cubitos nouenos. Sicq sit. ut sũmitas cortinarũ
terrã tangere ñ possit s mensura umiꝰ cubi a

Expanded text:
dinis: decem videlicet ascensionis juxta columnas, triginta dinis: decem videlicet ascensionis juxta columnas, triginta aequalitatis secundum longitudinem domus, decem rursus descensionis juxta occidentalis parietis tabulas. His ergo consideratis, intueri est mensuras cortinarum quibus regenda erat domus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae habentes singulae longitudinis viginti octo cubitos, latitudinis quatuor: quae simul junctae et in unum compositae, tabernaculum implebant de cubitos, et videbis quia cortinae habebunt in aequalitate quae est inter parietes, cubitos denos, in ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubi
Abbreviated transcription (Latin):
te pendebit & alt̾ ex altera qͥ plus ẽ. in sagoꝵ lon¬
gitudine utrũq latus tabernacli ꝓtegens. Hex ut ple¬
nius initelligi queant: paulo latius de tota ipsuis taber¬
nacłi positione disputare necesse ẽ. Diximꝰ parietes ta¬
bernacłi qͥ ex tabilis & columinis constabant longitu¬
dinẽ similit̃.xͧ. Siquis gͦ uell& domũ in latitudine
cingere fumculo. uerbi grã abasi tabulȩ untus
meridian lateris usq ad basini tabulȩ quȩ eẽt. e
regione in latere septẽtrionali. constat ꝓfecto eun¬
de̾ funicłm.xxxx. cubitoꝵ longitudinis eẽ. debere.
hoc ẽ. decẽ cubitos habens ascensionis in meridiano
pariete.x. alios equalitatis sursũ inter parietes d ᷤ.
t̃cio descensionis in pariete septẽtrionali. Ite si ꝑ lon¬
gituamẽ domiꝰ extendere funiculũ uelis. hoc ẽ. aba¬
sib columpnarũ sursũ. & ꝑ longitudinẽ totiꝰ domꝰ.
ad occidentale̾ usq parietẽ. ac deinde usq ad bases

Expanded text:
ex altera, qui plus est in sagorum longitudine, utrumque latus tabernaculi protegens. Haec ut plenius intelligi queant, paulo latius de tota ipsius tabernaculi positione disputare necesse est. Diximus parietes tabernaculi quae ex tabulis et columnis constabant, longitudinem similiter decem. Si quis ergo vellet domum in latitudine cingere funiculo, verbi gratia a basi tabulae unius meridiani lateris, usque ad basim tabulae quae esset e regione in latere septentrionali, constat profecto eumdem funiculum triginta cubitorum longitudinis esse debere: hoc est decem cubitos habens ascensionis in meridiano pariete, decem alios aequalitatis sursum inter parietes, decem tertio descensionis in pariete septentrionali. Item si per longitudinem domus extendere funiculum velis, hoc est a basibus columnarum sursum, et per longitudinem totius domus ad occidentalem usque par
Abbreviated transcription (Latin):
ansarũ siue fibularũ qͥnquagenario. ipsa cõpunctioniᷤᷤ
eoꝵ humilitas designari. Quinqͣgesimus nãq penitẽ¬
tiȩ psalmus ẽ. & recte qr donũ penitentiȩ ñ nͥ spuscõ¬
largiente conceditur: donũ uenie penitentib ñ nͥ ea¬
dẽ scĩ sp̃is grã administrante tribitur. Et bene qͥn¬
quagene anse uł fibule saga inuicẽ neetunt: qr mil¬
la magis uirtus quã humilitas. fideles in unã carita¬
tis copulã ligat. Nã quanto se quisq amplius infir¬
mũ eẽ. ꝑpendit: tanto studiosius auxiliũ ꝓximi
quo confortet᷑ inqͥrit. & bene fibulȩ sunt enee. qđ
multũ uocale constat eẽ.metallũ. qr ninurui magnã
apud dm̃ hab& uoce᷑ humilis conscientia iustoꝵ. A.

Expanded text:
ansarum sive fibularum quinquagenario, ipsa compunctionis eorum humilitas designari. Quinquagesimus namque poenitentiae psalmus est, et recte: quia donum poenitentiae non nislargiente conceditur: donum veniae poenitentibus, non nisi eadem sancti Spiritus gratia administrante tribuitur. Et bene quinquagenae ansae vel fibulae saga invicem nectunt, quia nulla magis virtus quam humilitas, fideles in unam charitatis copulam ligat. Nam quanto se quisque amplius infirmum esse perpendit, tanto studiosius auxilium proximi quo confirmetur, inquirit. Et bene fibulae sunt aeneae, quod multum vocale constat esse metallum, quia nimirum magnam apud Deum habet vocem humilis conscientia justorum.
Abbreviated transcription (Latin):
doctor diuersa ꝓdiuersitate audientiũ loqͥtur.
uniuersa in regula saerȩ scripturȩ repperunt᷑.
atq ad offerenda adno uota bonoꝵ oꝑm corda ex¬
citant auditoꝵ. E⁊ pones suꝑ mensã panesp¬
positionis inconspectu meo semꝑ. Panes ꝓposttio¬
nis suꝑ mensam positi sẽꝑ doctores sunt spales.
qͥ in lege dĩ die ac nocte meditantes. eunctis ec¬
cliã intrantib refectionẽ uerbi celestis offeruñ.
Qui recte ꝓpositionis panes uocantur: qr in ꝓpatu.¬
io semꝑ eẽ. deb& uniuersis fidelib sermo salutis.
neq unꝗͣ in eccłia de eẽ. oport& piis auditorib
quot & quales faciendi uł quomꝰ ponendi fueru
refertur dicente dnõ ad moysen. Accipies quoq
similã. & quoques ex ea auodecĩ panes. qͥ singli
habeant duas decimas. Quoꝵ senos altrinsecꝰ suꝑ
mensa purissimã corã dnõ statues: & pones suꝑ
eos thus iucidissimũ. ut sit pams i monimentũ

Expanded text:
doctor diversa pro diversitate audientium loquitur, doctor diversa pro diversitate audientium loquitur, universa in regula sacrae Scripturae reperiuntur, atque ad offerenda Domino vota bonorum operum corde excitant auditorum. Et pones super mensam panes propositionis in conspectu meo semper. Panes propositionis super mensam positinocte meditantes cunctis Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Qui recte propositionis panes vocantur: quia in propatulo semper esse debet universis fidelibus sermo salutis, neque unquam in Ecclesia deesse oportet piis auditoribus  quot et quales faciendi, vel quomodo ponendi fuerint, refertur, dicente Domino ad Moysen: Accipies quoque similam, et coques ex ea duodecim panes, qui singuli habeant duas decimas: quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues. Et pones super eos thus lucidiss
Abbreviated transcription (Latin):
ut uerbis sacri eloquii eorda andientiũ reficiañ.
ipsi ꝑ omã mentẽ suã necesse ẽ. in euangłica le¬
ctione fixã teneant: quatenus ad fidẽ sensumq
uuꝰ omẽm int̾pͣtationis ac doctrine suȩ intenti¬
onẽ dirigant. Parabis & a cetabula ac phi¬
alas tburibula & ciatos in qͥb offerenda st̃ uba¬
mina ex auro purissimo. Uaria uasa quȩ ad offe¬
renda sunt libamina facta : uarie sunt distinetio¬
nes eloquii diuini. ꝓ dispari capacitate audientiuĩ.
Non enĩ una eadẽq̃ omib potest conuenire doctrina
Alit̃ nãq sapientes: alit̾ insipientes. alit̾ dutes. aut̃
pauperes. alit̾ sani alit̾ infirmi. alit̾ senes alit̾
uiuenes. aliter uiri aliter feminȩ. alit̾ celibes alit̃
comugati. alit̾ p̾lati alit̾ subditi docendi sunt.
Quȩ tam̃ uasa oma admensã tabernacłi. om̃a ad
offerenda libamina ꝑtinent. qr quęcũq prudens

Expanded text:
ut verbis sacri eloquii corda audientium reficiant, ut verbis sacri eloquii corda audientium reficiant, ipsi per omnia mentem suam necesse est in evangelica lectione fixam teneant, quatenus ad fidem sensumque illius omnem interpretationis ac doctrinae suae intentionem dirigant. Parabis et acetabula ac phialas, thuribula et cyathos, in quibus offerenda sunt libamina, ex auro purissimo. Varia vasa quae ad offerenda sunt libamina facta, variae sunt distinctiones eloquii divini, pro dispari capacitate audientium. Non enim una eademque omnibus potest convenire doctrina. Aliter namque sapientes, aliter insipientes, aliter divites, aliter pauperes, aliter sani, aliter infirmi, aliter senes, aliter juvenes, aliter viri, aliter feminae, aliter coelibes, aliter conjugati, aliter praelati, aliter subditi docendi sunt. Quae tamen vasa omnia ad mensam tabernaculi, omnia ad offerenda libamina pertinent: quia quaecunque prudens