comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantum ase & inter selonge quantũ ab angulo longe:
Quantum autem adangulũ prope & interse utique prope
In angulo autem inter se iuneti. ipse est enim paxnr̃a: qui fe¬
ait ut raque unum, Ergo inde circum cisio. inde preputiũ
pari&um. concordia anguligloria, accepistir sp̃m adop¬
nus. tale est nepignus. sed arra dicenda est. Pignus enĩ
ponitur. cum fuerit resipsa reddita. pignus aufestur
arra autem deipsa reddatur quequando promittitur.
utres quando redditur. impleatur: Quoddatum est
utrum ex intimis medullis cordis. & sincera caritate dica
pater: Non modo queritur quanta sit ipsa caritas. ut rũ
magna an parua anmedio cris. utrum uel sit quero sinatae
latendo cresct crescendo ꝑfici&ur ꝑfecta ꝑmanebito noneni
perfecta uergit insenium & a senectute ueni& ad mostem
ad hoc ꝑ ficitur ut a cerna ꝑmaneat: uideenim quo diequit

Expanded text:
tantum a se et inter se longe, quantum ab angulo longe: tantum a se et inter se longe, quantum ab angulo longe: quantum autem ad angulum prope, et inter se utique prope; in angulo autem inter se juncti. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum . Ergo inde circumcisio, inde praeputium, parietum concordia, anguli gloria. Accepistis Spiritum adopnus tale est; nec pignus sed arrha dicenda est. Pignus enim quando ponitur, cum fuerit res ipsa reddita, pignus aufertur. Arrha autem de ipsa re datur quae danda promittitur, ut res quando redditur impleatur quod datum est utrum ex intimis cordis medullis et sincera charitate dicat, Pater. Non modo quaeritur quanta sit ipsa charitas, utrum magna, an parva, an mediocris: utrum vel sit, quaero. Si nata est, latendo crescit, crescendo perficietur, perfecta permanebit. Non enim perfecta vergit in senium, et a senectute veniet ad mortem: ad hoc perficietur, ut aeterna permaneat. Vide enim quid sequit
Abbreviated transcription (Latin):
accepistis spm̃ seruitutis iterũ intimore: Nouum testamentũ ẽ
non u&us: u&era transierunt. &ecce facta sunt nõua omnia :
mus sidicerer. sed accepistis sp̃m ad optionis filiorũ in quo
damamus abbapater dñrcim&ur. patera matur
accepistis sp̃madoptionis filiorum in quocla mamus abba pater
clamor iste cordis est . non fautium non labiorũ, Irrtus sonat
auribusdĩ sonat clauso ore labiisq: inmotis. susanna ista uoce
clamabat: sed accepistis spm adoptionis filiorũ. in quocla mam
abbapater, Corclamat paternoster quies incaelis. Ergo
quare nontantum pater: quid sibi uult abba pater sienĩ
queras quid s̃t abba respond&ur tibi pater: abba enim
ebraice paterdicitur. Quare uoluit ut rumque apłrponere
quia uidebat lapidem angularẽ quem reprobaueruũ edifi¬
cantes & factur est in capud anguli: Nonsine cauia angula¬
rem dictum nisiquia mosculum recipit ut rumque pari&ẽ
dediuerso uenientẽ: hinc circucisio. inde preputium

Expanded text:
rvitutis iterum in timore. Novum Testamentum est, non vetus. Vetera transierunt, et ecce nova facta sunt omnia: omus, quasi diceres: Sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. Dominus timetur, pater amatur. Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. Clamor iste cordis est, non faucium, non labiorum: intus sonat, auribus Dei sonat. Clauso ore, labiisque immotis, Susanna ista voce clamabat . Sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. Cor clamet, Pater noster qui es in caelis , Ergo quare non tantum Pater? Quid sibi vult, Abba, Pater? Si enim quaeras quid sit Abba, respondetur tibi, Pater. Abba enim hebraice pater dicitur. Quare voluit utrumque Apostolus ponere? Quia videbat lapidem angularem, quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli , non sine causa angularem dictum, nisi quia in osculum recipit utrumque parietem de diverso venientem. Hinc circumcisio, inde praeputium,
Abbreviated transcription (Latin):
rium non haberer. quia uero iacer & surgere non potes. media¬
torem quodam modo dr̃ tibi porrexit brachium suum. & bra¬
chium dñi cui reuelatum est: nemoergodicat qm̃ non sumus
sublege sed subgratia Ergo peccemus ergo quod uolumus
faciamur: qui hocdicit egritudinẽ amat non ianitatẽ. Gratia
medicinaest: Quiuult semꝑ aegrotare. ingratur est medicinȩ
Ergo fr̃s accepto adiutorio porrecto nobir de suꝑ diuino auxi¬
lio brachio dñi & ipso brachiodm̃ porrecto nobis auxilio
spũscõ. Debitorersumur non carni. ut secđm carnẽ ambulemt
Quia fider beneo perari nom potest. nis ꝑdilectionẽ ipse est
enim fidelium fider ne sit demonũ fider quia & demoner creduil
& contremescuit. illa est ergo laudabilir fider i pra est
uene gratiae fider quȩ ꝑdilectionẽ operatur: ut autem
habeamur dilectionẽ & exea porsimur haberebonã operatioĩe
Num quid eam nobis dare non possimus cum scriptũ sit karita sdi

Expanded text:
rium non haberes: quia vero jaces, et surgere non potes, mediarium non haberes: quia vero jaces, et surgere non potes, mediatorem quodam modo Deus tibi porrexit brachium suum. Et brachium Domini cui revelatum est ? Nemo ergo dicat: Quoniam non sumus sub lege, sed sub gratia; ergo peccemus, ergo quod volumus faciamus. Qui hoc dicit, aegritudinem amat, non sanitatem. Gratia medicina est. Qui vult semper aegrotare, ingratus est medicinae. Ergo, fratres, accepto adjutorio, porrecto nobis desuper divino auxilio, brachio Domini, et ipso brachio Domini porrecto nobis auxilio Spiritu sancto, debitores sumus non carni, ut secundum carnem ambulemus. Quia fides bene operari non potest, nisemonum fides: quia et daemones credunt, et contremiscunt . Illa est ergo laudabilis fides, ipsa est vera gratiae fides, quae per dilectionem operatur . Ut autem habeamus dilectionem, et ex ea possimus habere bonam operationem, numquid eam nobis dare non possumus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Quam leuiore a egritudine contempnebatur adiutorium
medicino. Creuit morbus & que situs est medicus. Quidergo
lex preuaricationis gratia posita est : unde humiliar&
ceruix suꝑborum multum sibi tribuentium & uoluntatis sue
tantum arrogantium ut liberum arbitrium sibi putarent
posse adiustitiam sufficere. quȩ tunc quando erat integra libesta¬
te id est in paradiso. ostendit uiressuar. ostendit quantum
possint sed a druendum non adiurgendũ Lexergo preuarica¬
tionis gratia posita est donec uenir& semencii promis sumest.
dispositũ perangelor in manu mediatoris, Mediator autem
unius non est. đsautẽ unus est, Quid est mediator unius non est
quia interduos utique mediator est si unus dr̃ est & mediator
nonestunius interquid & đm̃quȩ rimus mediatorẽ qui media¬
tor unius non est ds̃ autẽ unus est: Inuenimus interquid. &¬
tordĩ & hominũ homox p̃rihr. si noniacerer mediatorẽ necersa¬

Expanded text:
. Quia in leviore aegritudine contemnebatur adjutorium . Quia in leviore aegritudine contemnebatur adjutorium medicinae: crevit morbus, et quaesitus est medicus. Quid ergo lex? Praevaricationis gratia posita est: unde humiliaretur cervix superborum multum sibi tribuentium, et voluntati suae tantum arrogantium, ut sibi liberum arbitrium posse putarent ad justitiam sufficere: quae tunc quando erat integra libertate, id est, in paradiso, ostendit vires suas, ostendit quantum possent, sed ad ruendum, non ad surgendum. Lex ergo praevaricationis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatoris. CAPUTunius non est: Deus autem unus est . Quid est, Mediator unius non est? Quia inter duos utique mediator est. Si unus est Deus, et mediator non est unius; inter quid et Deum quaerimus mediatorem? quia mediator unius non est, Deus autem unus est. Inter quid et quid homo Christus Jesus . Si non jaceres, mediatorem necessa
Abbreviated transcription (Latin):
mostuus est. Quȩigitur utilitas legir & quod adiutorium
quia condusit scriptura omnia subpeccato ut promissio
ex fide ihũ xp̃idar&ur credentibur : Italex inquid pedago¬
gus nostererat inxp̃oihũ. ex ista similitudine remdequa
loquor attendite, pedagogus puerum nonducit ad seipsũ.
sed admagistrũ sed cum puerbene institutur iamcre uerit.
ualde enim as sidue hoc commnendat fidemgentib: quia fide¬
in p&rant adiutoriũ ut inpleant legem: Non ꝑlegẽ sed uirer
inplendi imp&ranter ꝑfidem: adhoc assiduȩ dicit & commen¬
dat ista apostolus propter iudeos quidelege gloriabantur
& libero arbitrio suo legẽ sufficere arbi trabantur.
acꝑ hocqui libero arbitrio suo legem sufficere arbitrantur.
sibi. Quid ergo lex : quasiquȩ utilitar legis respondit
preuaricationis gratia posita est Noc est quod dicit alibi
lex sub intrauit ut habundar& delictum: &ibi quid addidit
ubi autem habundauit delictũ. suꝑ abundauit gratia

Expanded text:
mortuus est . Quae igitur utilitas legis, et quod adjutorium? mortuus est . Quae igitur utilitas legis, et quod adjutorium? Qex fide Jesu Christi daretur credentibus. Itaque lex, inquit, paedagogus noster erat in Christo Jesu . Ex ista similitudine rem de qua loquor, attendite. Paedagogus puerum non ducit ad se ipsum, sed ad magistrum: sed cum puer bene institutus jam creverit, valde enim assidue hoc commendat; sed utiimpetrant adjutorium, ut impleant legem, non per legem, sed vires implendi impetrantes per fidem: ad hoc assidue dicit et commendat ista Apostolus, propter Judaeos, qui de lege gloriabantur, et libero suo arbitrio legem sufficere arbitrabantur: ac per hoc quia libero suo arbitrio legem sufsibi, Quid ergo lex? Quasi, Quae utilitas legis? Respondit: Praevaricationis gratia posita est. Hoc est quod dicit alibi, Lex subintravit, ut abundaret delictum. Et ibi quid addidit? Ubi autem abundavit delictum, superabundavit gratia
Abbreviated transcription (Latin):
& dotibi mercedem optime fecit sciebat enim sediuitem
uenisse ad pauperem & sanat aegrotos. &donatsa natir
& non aliud quam seipsumdonat. saluator est adiutoriũ
languidi ipses aluator est prȩmiũ sananti. Ergo friqđ ho¬
die ammoniti estis debitores sumus non carni. ut secđm
carnẽ uiuamus. ad hocenĩ adiuti sumus. ad hoc spudi
accepimus ad hoc &iam in laboribus nr̃is. cotidianũ adiu¬
torium postulamur, lexcuiminatur non inplendo quod
iub& eum facit ẽẽ subses hii sunt sublege. non subgratia
bona est lex siquis ea legitime utatur: Quidest ergo
legitime utilege ꝑ legemagnoscere morbum suũ. &que¬
pere adsanitatẽ diuinum adiutorium: Quia sicut dixi
&t sepedicendum est silexpos sit uiuificare. omnino exlege
nec sanguine suo ouem ꝓditamquerer& sic enim dicit aliolo co
idemapłs Namsi perlegem iustitia : iustitu ergoxp̃s gratis

Expanded text:
et do tibi mercedem? Optime fecit. Sciebat enim se divitem et do tibi mercedem? Optime fecit. Sciebat enim se divitem venisse ad pauperem: et sanat aegrotos, et sanatis donat, et non aliud quam se ipsum donat. Salvator est adjutorium languidi, ipse Salvator est praemium sanati. CAPUT III. die admoniti estis, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Ad hoc enim adjuti sumus, ad hoc Spiritum Dei accepimus, ad hoc etiam in laboribus nostris quotidianum adjutorium postulamus. Lex cui minatur non implendo quod jubet, eum facit esse sub se: hi sunt sub lege, non sub gratia. Bona est lex, si quis ea legitime utatur . Quid est ergo legitime uti lege? Per legem agnoscere morbum suum, et quaerere ad sanitatem divinum adjutorium. Quia, sicut dixi, et saepe dicendum est, Si lex posset vivificare, omnino ex lege nec sanguine suo ovem perditam quaereret. Sic enim dicit alio loco idem apostolus: Nam si per legem justitia, ergo Christus gratis
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat quia dicebas osisit quidoceat. õsisit qui mihi
ostendat: eccelex dicit tibi non concupiscer. cognouisti
legem dicentem non concupiscer. surrexit concupiscentia
temperant am precipere dignatus est: Quam sulle seruarra
inedicum postea morbosuo nondesiderar& sed quia non serua¬
uit languidus factus est. cecidit infirmus creuit in firmos. idest
infirmos genuit infirmus & tamen in omnib: quinascuntur
infirmis dr quod bonũ e operatur: formando corpus. uiui fi¬
cando corpus. alimenta prȩbendo. pluuiã suã & solem suum
suꝑbonos & malosdando: Non estunde accusent bonũ nec mali
&iam: insuꝑgenus humanũ iustosuo iudicio condempnatum
noluit in interitu sempiternũ relinquere. sed misit & medicũ
misit saluatorẽ misit eum quigratirsanar&. parumest
quigratir sanar& quisanatis &iã mercedem dar& Nihil
addi. ad istam beniuolentiã potest. Quis est quidicat sanẽ te

Expanded text:
noverat quia dicebas, O si sit qui doceat! o si sit qui mihi noverat quia dicebas, O si sit qui doceat! o si sit qui mihi ostendat! Ecce Lex dicit tibi, Non concupisces. Cognovisti Legem dicentem, Non concupisces. Surrexit concupiscentiatemperantiam praecipere dignatus est: quam si ille servasset, medicum postea morbo suo non desideraret. Sed quia non servavit, languidus factus est, cecidit; infirmus creavit infirmos, id est, infirmus genuit infirmos. Et tamen in omnibus qui nascuntur infirmis Deus quod bonum est operatur, formando corpus, vivificando corpus, alimenta praebendo, pluviam suam et solem suum super bonos et malos dando: non est unde accusent bonum, nec mali. Insuper etiam genus humanum justo suo judicio condemnatum noluit in interitum sempiternum relinquere: sed misit et medicum, misit Salvatorem, misit eum qui gratis sanaret; parum est qui gratis sanaret, qui sanatis etiam mercedem daret. Nihil addi ad istam benevolentiam potest. Quis est qui dicat: Sanem te,
Abbreviated transcription (Latin):
gratiamdĩ Namsi ꝑlegem iustitia ergox p̃s gratis mostuus est
uid&e unde dixit apłr delegedixit siper legẽ iustitia ergo
ficabuntur: sienim inquid data ess& lex que possit uiuificare
omnimodo exlege ess& iustitia.. Quod &iam ȩsternodie comme¬
morauimus : sed condusit scriptura omnia subpeccato ut pro¬
missio, promissio non predictio, Qui promisit ipse fecitꝰ
Vt promirsio inquid ex fide ihuxp̃i dar&ur credentibur. Eoce
quales nos inuenit gratia saluatoris. quos neclex sanor face¬
re potuit: Quare autẽ dabatur lex sisufficiebat natura
re potuit ita infirma erat ipsa natura: data est lex sed non
que possit uiuificare: Quare ergo data est lex inquid a płs
preuaricationis gratia data est: prae uaricationis gratia
posita est ut te facer& preuaricatorem Quare ut me face¬
r& preuaricatorẽ  quia nouerat xp̃s dr̃ suꝑbiam tuam

Expanded text:
gratiam Dei. Nam si per Legem justitia; ergo Christus gratis mortuus est gratiam Dei. Nam si per Legem justitia; ergo Christus gratis mortuus est . Videte unde dixit Apostolus. De Lege dixit: Si per Legem justitia; ergo justificabantur. Si enim, inquit, data esset Lex quae possit vivificare, omnino ex Lege esset justitia: quod etiam hesterno die commemoravimus : sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio; promissio, non praedictio: qui promisit, ipse facit: ut promissio, inquit, ex fide Jesu Christi daretur credentibus. Ecce quales nos invenit gratia Salvatoris, quos nec Lex sanos facere potuit. Quare autem dabatur Lex, si sufficiebat natura? e potuit, ita infirma erat ipsa natura: data est Lex, sed non quae posset vivificare. Quare ergo data est Lex? Lex, inquit Apostolus, praevaricationis gratia data est : praevaricationis gratia posita est, ut te faceret praevaricatorem. Quare, ut me faceret praevaricatorem? Quia noverat Deus superbiam tuam:
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium, Estenim liberum arbitriũ sednihil ual& sinedĩ
gratia, siergo liberũ arbitrium non sinedĩ gratia defendunt.
Quid maledicunt᷑ expone ergo nobis odoctor quam dicis gratiã
cum dico inquid liberum hominis arbitrium : uidequia homi¬
nis dico, Quidde inde hominem quiscreauit : dr̃. Quis ei libe¬
rum arbi trium dedit dr̃: siergo hominẽ dr̃ creauit & hommi
ds̃ liberum donauit arbitrium : Quicquid potest homo deli¬
bero arbitrio cuius gratiae deb&ur. nisi eiurquieũ condidit
cum libero arbitrio: & hoc quasi acute ab ipss dictum uid& e¬
tamen fr̃smei quo modo illam generalem gratiã predicent. Qua
creatus est homo qua homines sumus &utique &cum impiis homi¬
nessumus sed non cum impiis xp̃ianisumus: hancergo gratiã
quaxp̃iani sumus ipsam uolumus predicent. ipsam uolumus
agnoscant ipsam uolumus dequadicit apłs, Non irritam faciam

Expanded text:
arbitrium. Est enim liberum arbitrium, sed nihil valet sine Dei arbitrium. Est enim liberum arbitrium, sed nihil valet sine Dei gratia. Si ergo liberum arbitrium non sine Dei gratia defendunt, quid mali dicunt? Expone ergo nobis, o doctor, quam dicas gratiam. Cum dico, inquit, liberum hominis arbitrium; vide quia hominis dico. Quid deinde? Hominem quis creavit? Deus. Quis ei liberum arbitrium dedit? Deus. Si ergo hominem Deus creavit, et homini Deus liberum donavit arbitrium; quidquid potest homo de libero arbitrio, cujus gratiae debetur, nisi ejus qui eum condidit cum libero arbitrio? Et hoc quasi acute ab ipsis dictum. tamen, fratres mei, quomodo illam generalem gratiam praedicent, qua creatus est homo, qua homines sumus: et utique et cum impiis homines sumus, sed non cum impiis christiani sumus. Hanc ergo gratiam qua christiani sumus, ipsam volumus praedicent, ipsam volumus agnoscant; ipsam volumus, de qua dicit Apostolus, Non irritam facio
Abbreviated transcription (Latin):
& iacentem miserum hominẽ ideo extollentes nemanu de super
sibiporrecta ualeat surgere : disputantes ergo contra gratiã
prolibero arbitrio fecerunt auribus pus & catholicis offensio¬
nem Ceperunt orrere ceperunt ut cesta ꝑnicies deuitari
cepit deillis dici quod contra gratiã disputarent. & imuenerui
adreuelandam istam inuidiam tale cõmentum : non inquid contra
gratiã dispuacto unde probas eo ipso inquid non contra gratiã
dispiato quod liberũ arbitrium defendo: uid &e acumen
sed uitreum. Quasi luc& uanitate sed frangitur ueritate
Attendite quam sit quasia cutũ ex cogitatu quod dicere uolue¬
runt hocipso inquid quia liberum arbitrium hominis defendo
& dico quia libero arbitrio sufficiens est ut iustus sit . non sine
gratia didico Frectȩ sunt aurespiorum iam qui ista audit
incipit gratularidõ gratias non sinedi gratia defendit liberũ

Expanded text:
et jacentem miserum hominem ideo extollentes, ne manu sibi desuper et jacentem miserum hominem ideo extollentes, ne manu sibi desuper porrecta valeat surgere. Disputantes ergo contra gratiam pro libero arbitrio, fecerunt auribus piis et catholicis offensionem. Coeperunt horreri, coeperunt ut certa pernicies devitari, coepit de illis dici quod contra gratiam disputarent: et invenerunt ad revelandam istam invidiam tale commentum. Non, inquit, contra gratiam Dei disputo. Unde probas? Eo ipso, inquit, non contra gratiam Dei disputo, quod liberum arbitrium defendo. Videte acumen, sed vitreum. Quasi lucet vanitate, sed frangitur veritate. Attendite quam sit quasi acute excogitatum quod dicere voluerunt. Hoc ipso, inquit, quia liberum arbitrium hominis defendo, et dico quia liberum arbitrium sufficiens est ut justus sim, non sine gratia Dei dico. Erectae sunt aures piorum: jam qui ista audit, incipit gratulari. Deo gratias. Non sine Dei gratia defendit liberum
Abbreviated transcription (Latin):
& uerbumerat apud dm̃ & drerat uerbũ: hocerat in principio
apuddm̃ omnia ꝑ ipsum facta sunt: illiergo debent & pagani
quod hominer creatisunt. & tanto magis puniendi quia dimi¬
serunt eum a quo faccisunt & coluerunt quod ipsi fecerunt:
xp̃ianis paganisq communis est : haec est maior gratia non qđ
ꝑ uerbum homines creatisumus. sed quođ uerbũ carnẽ factum
nonerat quando đr uerbum erat: Omnia ꝑ ipsum facta suit
& mundur ꝑ ipsum faccur est: Ergo tunc quando nos fecit
ut homines essemus. nondumerat homo: magis istam gratiã
bamus : inmoste eramus. prorsus perieramus: Nonerat
xp̃s homo quando creatur est homo: Neperir& homo ille
factus est homo, haec uobis contra nouellam heresem¬
que temptat ad surgere ut sepedis putare cogamur quiauos firmos
uolumus es ĩe inbono integros autem amalo: haet enim est dis putatio
eorũ quando primo exoriri caeperunt & contra gratiam disputa¬
re. multum tribuentes non libestati hominis sed infir metati

Expanded text:
et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt . Illi ergo debent et Pagani quod homines creati sunt; et tanto magis puniendi, quia dimiserunt eum a quo facti sunt, et coluerunt quae ipsi fecerunt. Christianis Paganisque communis est, haec est major gratia, non quod per Verbum homines creati sumus, sed quod per Verbum carnem factum non erat, quando Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt, et mundus per ipsum factus est. Ergo tunc quando nos fecit, ut homines essemus, nondum erat homo. Magis istam gratiam bamus, in morte eramus, prorsus perieramus. Non erat Christus homo, quando creatus est homo: ne periret homo, ille factus est homo. CAPUquae tentat assurgere, saepe disputare cogimur: quia vos firmos volumus esse in bono, integros autem a malo. Haec enim est disputatio eorum, quando primo exoriri coeperunt, et contra gratiam disputare, multum tribuentes non libertati hominis, sed infirmitati;
Abbreviated transcription (Latin):
nolite extolli homines sumus ipse fecitnos: Fideles sumus
si tamen sumur. quando ista contra gratiã disputamus: sed ecci
fidelessumus: &iam fideler &iam iustur. quia uistur exfide
uiuit : ipse fecitnor & non ipsinos. Quaero quiduos fecerit :
dicturuser homines: non inde psalmus loquebatur: illud
scimus. illud notum est. illud pat& nec magna ut hoc noue¬
rimus doctrina indigemur. quia homines ipse nos fecit:
sedunde loquebatur unde ipse fecitnos & non ipsinos: Quid
nos fecit nisi quod sumus quid autem sumus : nos autẽ ecce
quidsumus: Quid populus eius &oues pascue eiur, Ipse nor
fecit populum suum ipsenos fecit oues pascuȩsue: quimisit
iugulanddm ouem in noxiam. fecit ouem delupis: haec est
gratia excepta illa communi gratia naturȩ : qu a homines
factisumus, Nec digni fuimur qui non fuimus. excepta illa gratia:

Expanded text:
nolite extolli: homines sumus; Ipse fecit nos. Et fideles sumus; nolite extolli: homines sumus; Ipse fecit nos. Et fideles sumus; si tamen sumus, quando ista contra gratiam disputamus: sed ecce fideles sumus; etiam fideles, etiam justos, quia justus ex fide vivit , Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Quaero quid nos fecerit? Dicturus es, Homines. Non inde Psalmus loquebatur, illud scimus, illud notum est, illud patet: nec magna, ut hoc noverimus, doctrina indigemus, quia homines ipse nos fecit. CAPUT V. Sed unde loquebatur, vide: Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Quid nos fecit, nisi quod sumus? Quid autem sumus? Nos autem. Ecce quid sumus. Quid? Populus ejus et oves pascuae ejus. Ipse nos fecit populum suum, ipse nos fecit oves pascuae suae. Qui misit jugulandam ovem innoxiam, fecit oves de lupis. Haec est gratia. Excepta illa communi gratia naturae, qua homines facti sumus, nec digni fuimus, quia non fuimus: excepta illa gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
abipso creatisunt & non sunt populus eius. nec ouer pastue
eius communis est omnibus natura non gratia Natura
gratis concersa est : Non enim homo quinonerat. prome
Ergo qui promer&ur & tamen fartus est necut pecora factus est
nec ut arbor factus est. necut saxũ factus est sed factus est adi¬
maginem creatoris: hocbeneficium quis dedit dĩ quierat & exe
tes noerat cuidedit᷑ homini qui nondumerat: Deditquierat
accepit quinonerat: Quis autem hoc facere potuit nisiqui uocat
ea quȩ non sunt tamquã quȩ sint: dequodicit a płr, Quinos
el egit ante mundi constitutionẽ: Elegit ante mundi consti¬
tutionem : inmundo isto factisumus. nec mundus erat quando
electisumur: in effabilia mirabilia fr̃smeiquis hoc explicari
sufficerit quis saltim quod explic& cogitare eliguntur
qui non sunt nec erãt quielegit nec uane elegit: Elegit tamen
& hab& electos quos creatusest eligendor ł ab& autem

Expanded text:
ab ipso creati sunt; et non sunt populus ejus nec oves pascuae ab ipso creati sunt; et non sunt populus ejus nec oves pascuae ejus. CAPUT IV. Communis est omnibus natura, non gratia. Natura gratis concessa est. No; et tamen factus est: nec ut pecora factus est, nec ut arbor factus est, nec ut saxum factus est; sed factus est ad imaginem Creatoris. Hoc beneficium quis dedit? Deus qui erat, et ex aeterno erat. Cui dedit? Homini qui nondum erat. Dedit qui erat, accepit qui non erat. Quis autem hoc facere potuit, nisi qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt ? De quo dicit Apostolus, Qui nos elegit ante mundi constitutionem . Elegit ante mundi constitutionem: in mundo isto facti sumus, nec mundus erat quando electi sumus. Ineffabilia, mirabilia, fratres mei! Quis hoc explicare suffecerit? quis saltem quod explicet, cogitare? Eliguntuqui non sunt; nec erat qui elegit, nec vane elegit. Elegit tamen, et habet electos, quos creaturus est eligendos: habet autem
Abbreviated transcription (Latin):
cit nos ut ꝑditos nos ꝑnos reficiat nos qui fecitnos: Eacebonus
factus est homo & ꝑliberum arbitrium factus est homo malus:
quando facturus est bonum hominẽ malus homo ꝑliberum
arbitrium deserens dm̃ : seruare se non potuit bonus bonum
& facturus est semalus bonum cumess& bonus non seserua¬
bit bonum. & cum sit malur dicit faciome bonum quid facis
malus qui ꝑ istibonus nisi reficiatte qui ꝑman& bonus ĩpse¬
ergo fecitnos & non ipsinos. Nos autẽ populus eius &ouer
pascue eiur eccefecitnos hominer populum suũ. quinor
rit ipse fecitnos & non ipsinor: hinc dixit fecitnor & non ipsi
nor Vt s imus populus eius &ouerpascue eius: ipse fecit nos
Nam & paganinascuntur . &omnes impii om̃s aduersaru
ecclesiae eius ut nascerentur ipse fecit eos: Nonenim
alius đr creauit eos quide paganis nascuntur. ab ipso factist̃

Expanded text:
fecit; ut perditos nos per nos, reficiat nos qui fecit nos. Ecce bonus fecit; ut perditos nos per nos, reficiat nos qui fecit nos. Ecce bonus factus est homo, et per liberum arbitrium factus est malus homo: quando facturus est bonum hominem malus homo per liberum arbitrium deserens Deum? Servare se non potuit bonus bonum, et facturus est se malus bonum? Cum esset bonus, non se servavit bonum; et cum sit malus dicit, Facio me bonum? Quid facis malus, qui peristi bonus, nisi reficiat te qui permanet bonusergo fecit nos, et non ipsi nos. Nos autem populus ejus et oves pascuae ejus . Ecce fecit nos homines populum suum, qui nos rit, Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Hinc dixit, Fecit nos, et non ipsi nos, ut simus populus ejus et oves pascuae ejus. Ipse fecit nos. Nam et Pagani nascuntur, et omnes impii, omnes adversarii Ecclesiae ejus, ut nascerentur, ipse fecit eos. Non enim alius Deus creavit eos. Qui de Paganis nascuntur, ab ipso facti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
simus. libero id arbitrio agimur: Quid adhuc dm̃ inuocamur
ut iustos nos faciat. quod habemus in potestate ut nos ipsi
iustor faciamus audite audite & iustor & in iustos ipsefecit
nos & non ipsinor Creatus est primus homo innatura sine
culpa innatura sine uitio. Creatus est rectus. non sefecit
rectum, Quid se autem ipse fecerit notum est: cadensuas
amanu figuli fractum est: regebat enim eum ipse quife¬
cerat uoluit deserere a quo factus erat: Permisit ds̃
tamquã dicens Deserat me & inueniat sit & miseria sua
re uoluit đr homini quidualeat liberum arbitrium
sinedõ: Omalum liberum arbitrium sinedõ, expestisumus.
quidualeat sin edõ: Ideo miseri factisumus. quia sin eđo
quidualeat expestisumus: Ex ꝑtiergo tandem aliquando
nouerimus & uenite adoremus eum & prosternamus ei:
uenite adoremus & prosternamus illi & fleamus coramdño qui fe

Expanded text:
simus, libero id arbitrio agimus. Quid adhuc Deum invocamus, simus, libero id arbitrio agimus. Quid adhuc Deum invocamus, ut justos nos faciat, quod habemus in potestate, ut nos ipsi justos faciamus? Audite, audite: et justos et injustos, Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Creatus est primus homo in natura sine culpa, in natura sine vitio: creatus est rectus, non se fecit rectum. Quid se autem ipse fecerit, notum est: cadens a manu figuli fractus est. Regebat enim eum ipse qui fecerat, voluit deserere a quo factus erat; permisit Deus, tanquam dicens, Deserat me, et inveniat se, et miseria sua re voluit Deus homini quid valeat liberum arbitrium sine Deo. O malum liberum arbitrium sine Deo! Experti sumus quid valeat sine Deo. Ideo miseri facti sumus, quia sine Deo quid valeat experti sumus. Experti ergo tandem aliquando noverimus, et venite, adoremus eum, et prosternamur ei. Venite adoremus, et prosternamur illi, et fleamus coram Domino qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
curauit facere & noncurat custodire. ploremus
ante dñm quinos fecit. quia non plorauimus quando nos fecit
& tamen fecit. Qui ergo fecit antequã rogar&ur deserit cumro¬
gatur tam quã ergo dubitar& homo utrũ exaudir&urorans
ammonuit eum scriptura cum dicit ploremus ante dñm
qui fecitnor, utique exaudit quos fecit utique non potest
& quantum existimo utiliorem: uidit quosdam sps scĩ dicen¬
tes uel dicturos quod ds̃ eos fecerit homines: iustos autẽ
ipsise faciunt praeuidit eos ammonuit eor & abhac
extollentia reuocauit eos dicens: ipse fecit nos & non ipsi
nos, Quare enim addidit & non ipsinos cum sufficer&
dicere ipse fecitnos nisi quia illam facturam uoluit ammo¬
nere ubi dicunt homines ipse fecimus nos idest ut iusti
essemus iustos nos libera uoluntate fecimus. quando condi¬
tisumus arbitrium liberum accepimus: ut ergo iusti

Expanded text:
curavit facere, et non curat custodire. Ploremus curavit facere, et non curat custodire. Ploremus ante Dominum, qui nos fecit: quia non ploravimus quando nos fecit, et tamen fecit. Qui ergo fecit antequam rogaretur, deserit cum rogatur? Tanquam ergo dubitaret homo utrum exaudiretur orans, admonuit eum Scriptura, cum dicit, Ploremus ante Dominum qui nos fecit. Utique exaudit quos fecit: utique non potest et, quantum existimo, utiliore, vidit quosdam Spiritus sanctus dicentes vel dicturos quod Deus fecerit eos homines, justos autem ipsi se faciant: praevidit eos, admonuit eos, et ab hac extollentia revocavit eos, dicens, Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Quare enim addidit, Et non ipsi nos, cum sufficeret dicere, Ipse fecit nos? nisi quia illam facturam voluit admonere, ubi dicunt homines, Ipsi fecimus nos; id est, ut justi essemus, justos nos libera voluntate fecimus: quando conditi sumus, liberum arbitrium accepimus; ut ergo justi
Abbreviated transcription (Latin):
ut adoremus eum & prosternamus illi & fleamus antednm
quinos fecit . ammon& querere aliquanto diligentiur quisib
uelit quodait . qui nos fecit: Quod enim homo adõcreatus
est nullus dubitat homonisiqui ingratus est : Nouimus enĩ
qui ita legimus. & ita credimus. quod fecit dr̃ hominem. inter
multa quȩ fecit ad inmaginem suã haec hominis ẽ prima
conditio haecest humana prima creatura: Nontamen
arbitror hocnos promagno uoluisse commonere sp̃m sc̃m
in hocpsalmo quodait. fleamus ante dñm qui fecit nos: alio
enim loco dicit ipse fecitnos & non ipsinor: unde quidem
ut dixi xp̃ianus dubitatnemo quia non solum dr̃ creauit
primum hominem ex quo omnes hominer. sed dr̃ hodie¬
quicreat singulor hominer, illequiait cuidam scosuo
ipse fecit nos & nonipsinos: ad istum itaque primum
uerborum istorum & facilẽ sensum. sed tamen uerum,
adoremus eum fr̃r & prosternamus ei & ploremus ante
dñm quifecit nor. Non enim fecit & deserit: Nonenĩ

Expanded text:
prosternamur illi, et fleamus ante Dominum qui nos fecit, admonet quaerere aliquanto diligentius, quid sibi velit quod ait, Qui nos fecit. Quod enim homo a Deo creatus est, nullus dubitat homo, nisi qui ingratus est. Novimus enim, quia ita legimus, et ita credidimus, quod fecit Deus hominem, inter multa quae fecit, ad imaginem suam . Haec hominis est prima conditio, haec est humana prima creatura. Non tamen arbitror, hoc nos pro magno voluisse commonere Spiritum sanctum in hoc psalmo, quod ait, Fleamus ante Dominum qui nos fecit: alio enim loco dicit, Ipse fecit nos, et non ipsi nos . Unde quidem, ut dixi, christianus dubitat nemo: quia non solum Deus creavit primum hominem, ex quo omnes homines, sed Deus hodieque creat singulos homines; ille qui ait cuidam sancto suo,Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Ad istum itaque primum verborum istorum et facilem sensum, sed tamen verum, adoremus eum, fratres, et prosternamur ei, et ploremus ante Dominum qui nos fecit. Non enim feci
Abbreviated transcription (Latin):
ficabitte haec ten&e in hoc ꝑsistite. Nemouari&. ne mo
leprosus sit: Doctrina inconstans non habens unũ colorẽ :
mentis lepram significat. & istamxp̃s mundat: Foste in ali¬
quo uariasti & inspexisti. & in melius sententiam conmutasti
& quod uarium erat. unius coloris effectum est: Nolitibi
tribuere nesis internouem. quigratias non egerunt unus
egit gratias. c&eri iuda ei erant: ille alienigena erat.
gentes alienigenas significabat. Numerur ille xp̃o deci¬
mas dedit illiergo debemus quod sumus quoduiuimus
quod intellegimus. quod homines sumus. quod bene uiximus.
quod recte intelleximur illidebemus: Nr̃m nihilnisi pecca¬
tum quod habemur, Quidenim habes quod nonaccepisti
uos ergo maxime quiscitis quid audiatis curandum abȩgritudine.
mundatum a uari&atȩ sursum corponite & dõ gratias agite:¬

Expanded text:
is. Hoc tenete, in hoc persistite. Nemo variet, nemo leprosus sit. Doctrina inconstans, non habens unum colorem, mentis lepram significat: et istam Christus mundat. Forte in aliquo variasti, et inspexisti, et in melius sententiam commutasti; et quod varium erat, unius coloris effectum est. Noli tibi tribuere, ne sis inter novem qui gratias non egerunt. Unus egit gratias: caeteri Judaei erant: ille alienigena erat, gentes alienigenas significabat, numerus ille Christo decimas dedit. Illi ergo debemus quod sumus, quod vivimus, quod intelligimus: quod homines sumus, quod bene viximus, quod recte intelleximus, illi debemus. Nostrum nihil, nisi peccatum quod habemus. Quid enim habes, quod non accepisti ? Vos ergo, maxime qui scitis quid audiatis, curandum ab aegritudine, mundatum a varietate sursum cor ponite, et Deo gratias agite
Abbreviated transcription (Latin):
re suꝑdm̃ sub detẽ dõ adora prosternere confitere illi
qui fecitte qm̃nemorecreat. nisi quicreat: Nemo reficit
nisi qui fecit: hoc & in alio psalmo ipse fecit nos & non ipsi nos
sanequando te fecit quid tu facerer non habebar. Quando
autem iamer. haber & tuipse quod faciar, & medicum currar
medicum implorer quiubique est: & ut inplorares. exci¬
tauit cortuum & porse implorare donauittibi Drenĩ
uoluntate: Quia ut haberer bonam uoluntatem. illius
uocatio praecersit. Clama dr̃m̃s miseri cordia eius prae¬
ueni&me: ut esses. ut sentires. ut audires. ut consentires
preueni& temiseri cordia eius, prȩuenit in omnibus
prȩueni &tu in aliquo irameius: inquo inquis inquo
confitere ista omnia adotehabere quic quid boni haber: ate
quicquid mali nem bonistuis illum contempnas. te laudes
ne in malistuis illum acuses te excuser ipsa est uera confessio :
ille quuntantis bonis praeuenitte. uenturus est adte. & in¬

Expanded text:
eum: subde te Deo, adora, prosternere, confitere illi qui fecit te: quia nemo recreat, nisi qui creat; nemo reficit, nisi qui fecit. Hoc et in alio psalmo: Ipse fecit nos, et non ipsi nos . Sane quando te fecit, quid tu faceres non habebas: quando autem jam es, habes et tu ipse quod facias; ad medicum curras, medicum implores, qui ubique est. Et ut implorares, excitavit cor tuum, et posse implorare donavit tibi; Deus perari, pro bona voluntate . Quia ut haberes bonam voluntatem, illius vocatio praecessit. Clama, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Ut esses, ut sentires, ut audires, ut consentires, praevenit te misericordia ejus. Praevenit te in omnibus: praeveni et tu in aliquo iram ejus. In quo, inquis, in quo? Confitere ista omnia a Deo te habere quidquid boni habes, a te quidquid mali. Ne in bonis tuis illum contemnas, te laudes; ne in malis tuis illum accuses, te excuses: ipsa est vera confessio. Ille qui in tantis bonis praevenit te, venturus est ad te, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Nolitimere eos qui corpus occidunt, Mod ocum dicis mihi gehen¬
namtimeo. arderetimeo in a&ernum puniritimeo. Quid
dicturussum maletimer. uanetimer: Non audeo quando¬
quidem ipsedñs ab lato timore . subiecit timorem
Vbidixit nolite timereeor quicorpus occidunt. & postea
non habent quidfatiant sed eum tim&e qui hab& potestatẽ
& corpus & animam occidere ingehennam ignis: Itadico uob
hunctimae, Cumergo dñstimorem incusserit . & uehe ment
in cuisserit. & rep&endo uerbum comminationẽ gemina uerit.
dicturus ego sum maletimer : istai nondicam, Planetime
nihil meliurtimer, Nihilese quod magirtimere debeas.
sed interrogote : si nonte uider st̃ dr̃ quando facis. nequis quã
te conuincer& iniudicio illiur faceres: tuteuide Non enĩ
potes ad uerbamea omnia respondere. inspice te ipsum
facerer Si facere ergo poenam times castitatem¬

Expanded text:
Nolite timere eos qui corpus occidunt. Modo cum dicis mihi, GehenNolite timere eos qui corpus occidunt. Modo cum dicis mihi, Gehennam timeo, ardere timeo, in aeternum puniri timeo: quid dicturus sum? Male times? vane times? Non audeo, quandoquidem ipse Dominus ablato timore, subjecit timorem; et ait, ubi dixit, Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant: sed eum timete, qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehennam ignis: ita dico vobis, hunc timete . Cum ergo Dominus timorem incusserit, et vehementer incusserit, et repetendo verbum comminationem geminaverit, dicturus ego sum, Male times? Ista non dicam. Plane time, nihil melius times; nihil est quod magis timere debeas. Sed interrogo te: Si non te videret Deus, quando facis, nec quisquam te convinceret in judicio illius, faceres? Tu te vide. Non enim potes ad verba omnia mea respondere, inspice te ipsum. Faceres? Si faceres, ergo poenam times, castitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ignis supplicia & ideo adulter non fuerir. Hinc enim loque¬
bamur proptera postolum quidixit . corpora ur̃a menbra
xp̃isunt cumergo ideo adulter esse non coeperis. quia
timer ardere inigne sempiterno. nodum laudanduses
Non quidem ita dolendur utante sed tamen nondum laudandur
Quid enim magnum est timere poenam: magnumest sedamare
iustitiam, Interrogote & inueniote: Tu inspice in terro¬
gationem meam sonantem & facd&eipso in terrogationẽ
silentem: dico ergo tibi: libidinem conuictur. haber con¬
sentienem: Quare non committis adulterium: & responde¬
bis: Quiatimeo gehennam, Timeo supplicium ignis a&erni
timeo iudicium xp̃i. Timeo soti& atem diaboli nepuniarabillo
cumillo ardeam, Quid dicturus sum maletimer. quomodo tibi
dicebam de aduersario quia querebat corpustuum occidere: ibi
enim recte dicebam maletimes securum tefecit dñr tuus dicens

Expanded text:
ignis supplicia, et ideo adulter non fueris: hinc enim loqueignis supplicia, et ideo adulter non fueris: hinc enim loquebamur, propter Apostolum, qui dixit, Corpora vestra membra Christi sunt: cum ergo ideo adulter esse non coeperis, quia times ardere in igne sempiterno, nondum laudandus es; non quidem ita dolendus, ut ante, sed tamen nondum laudandus. CAPUT VIII. Quid enim magnum est, timere poenam? Magnum est, sed amare justitiam. Interrogo te, et invenio te. Tu inspice interrogationem meam sonantem, et fac de te ipso interrogationem silentem. Dico ergo tibi: Libidine cum victus habes consentientem, quare non committis adulterium? Et respondebis: Quia timeo gehennam, timeo supplicium ignis aeterni, timeo judicium Christi, timeo societatem diaboli, ne puniar ab illo, et cum illo ardeam. Quid? dicturus sum, Male times? quomodo tibi dicebam de adversario, quia quaerebat corpus tuum occidere. Ibi enim recte dicebam, Male times, securum te fecit Dominus tuus, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
moris Quare non agunt non mori qm̃quidagunt. non effici¬
unt ut non moriantur : possunt autem aliquid agere
quo efficiant ut nun quam moriantur: Nullum modo
prorsus quid quid egerir. quanum cumque inuigilaueris.
quocumque fugerir quȩ lib& monimenta quȩsieris quibus¬
lib& diuicis teredimeris. quibus lib& calliditatibus hostẽ
fefelleris non fallir febrem, Nihilenim aliud agis. ut non
cito abhoste moriaris. nisi ut serius. aliquando a febri
moriarir: habes quod agar. ut numquam moriarir, sitimes
mostem amauitam: Vitatua dr̃ est: Uitatua xp̃s est
ruino sum non in habitat. templum sordidum non ingredit᷑:
sed geme ad illum ut mund& sibi locum. geme ad illum ut edifi¬
c& templum sibi. quodtu destruxisti ipse construat. Quod tu
exterminasti ipsere form&: Quod deiecisti ipseerigat
Clama addm̃ interius. clama ubiaudit. quia &ibi peccas ubi
uid&: ibiclama ubi audit: Etcumtimorẽ correxeris. & uti¬
litertimere coeperis. nontemporales cruciatur. sed a&erni

Expanded text:
mori. Quare non agunt non mori? Quoniam quidquid agunt, non efficiunt ut non moriantur. Possunt autem aliquid agere, quo efficiant ut nunquam moriantur? Nullo modo. Prorsus quidquid egeris, quantumcumque invigilaveris, quocumque fugeris, quaelibet munimenta quaesieris, quibuslibet divitiis te redemeris, quibuslibet calliditatibus hostem fefelleris; non fallis febrem. Nihil enim aliud agis, ut non cito ab hoste moriaris, nisi ut serius aliquando a febre moriaris. Habes quod agas, ut nunquam moriaris. Si times mortem, ama vitam. Vita tua Deus est, vita tua Christus est,ruinosum non inhabitat, templum sordidum non ingreditur. Sed geme ad illum, ut mundet sibi locum; geme ad illum, ut aedificet templum sibi: quod tu destruxisti, ipse construat; quod tu exterminasti, ipse reformet; quod tu dejecisti, ipse erigat. Clama ad Deum, clama interius, clama ubi audit: quia et ibi peccas, ubi videt; ibi clama, ubi audit. 8. Timore poenae liter timere coeperis, non temporales cruciatus, sed aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
autem quinihilboni in pauperes operatisunt It e ingnema ernum
Et quediturus estbonis esuriui & dedistirmihi manducare & c&era
Et respondebuns illi d̃e quandote uidimus esuriensem . & ille
ad eos Cumuni exminimis meis fecistis mihi fecistis. Intellege
ergo stulte quiuis elrmosinar facere derapinis. qm̃ siquando
pascis xp̃ianum pascis xp̃m. Quando spolia s xp̃ianum spolias
xp̃m Ad tendite quidñ nistris dicturus est: Ite mnignẽ aernũ.
nudus fui & non uestistisme. quem locum inignemacernum
habebit cuidicturus erie uestitus fui. & ipoliastisme hic fostas¬

Expanded text:
autem, qui nihil boni in pauperes operati sunt: Ite in ignem aeternum. autem, qui nihil boni in pauperes operati sunt: Ite in ignem aeternum. Et quae dicturus est bonis? Esurivi enim, et dedistis mihi manducare, et caetera. Et respondebunt illi: Domine, quando te vidimus esurientem? Et ille ad eos: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Intellige ergo, stulte, qui vis eleemosynam facere de rapina, quoniam si quando pascis christianum, pascis Christum; quando spolias christianum, spolias Christum. Attendite quid sinistris dicturus est: Ite in ignem aeternum. Nudus fui, et non vestisti me; quem locum in igne aeterno habebit cui dicturus est, Vestitus fui, et spoliasti me? CA
Abbreviated transcription (Latin):
mihi raptor rerum alienarum ego illiur similirdiuitis non sum
aga pesfacio uinitir incarcerem uistum mitto. nudos uestio
peregrinos suscipio. Darete putar. tollere noli. &dedisticui
dederis gaud&. Cui abstuleris plorat queinduorum istorum exaudi¬
turus est dñs dicis eicuidederir gratias agequiaccepisti. sed alter tibi
exalia pastedicit: Egogemo cui abstulisti. & poene totum tenuisti
& exiguum illidedisti. Siergo quod alteri abstulis ses egentibus dedirses
nectalia opera diligit dr̃: dicit tibistulte. iussi utdares sed nonde alieno
Si habes dad&uo: Si non habes quoddeedecuo. melius nulli dabis
quamalteros spoliabir, Diccurus est dñs xp̃rcum in iudicio suo sederit
& alios add exteram & adsinistram aliosseparauerit. bene operan¬
tibus. Uenite benedici patrismei. ꝑcipite regnum: Sterilibur

Expanded text:
mihi raptor rerum alienarum: Ego similis illius divitis non sum. mihi raptor rerum alienarum: Ego similis illius divitis non sum. Agapes facio, vinctis in carcere victum mitto, nudos vestio, peregrinos suscipio. Dare te putas? Tollere noli, et dedisti. Cui dederis, gaudet; cui abstuleris, plorat: quem duorum istorum exauditurus est Dominus? Dicis ei cui dederis: Gratias age quia accepisti. Sed alter tibi ex alia parte dicit: Ego gemo cui abstulisti. Et pene totum tenuisti, et exiguum illi dedisti. Si ergo quod alteri abstulisti egentibus dedisses, nec talia opera diligit Deus. Dicit tibi Deus: Stulte, jussi ut dares, sed non de alieno. Si habes, da de tuo: si non habes quod des de tuo, melius nulli dabis, quam alteros spoliabis. Dicturus est Dominus Christus, cum in judicio suo sederit, et alios ad dexteram et ad sinistram alios separaverit, bene operantibus: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; sterilibus
Abbreviated transcription (Latin):
r& qui nobisdicit nolite ꝑsonaliter iudicare siuis ergo audire
crimen illiur diuitis. non amplius querere. quamaudis a ueritate
Diueserat induebatur purpura & brno &epulabatur cotidie
splendide. Quod ergo eius crimen iacens ane ianuam ulcero sus
& non adiutur. hocenim a peste de illo dictum est quod in miseri¬
corserat Numquid enim carissimi pauper ille aae ianuam
iacenr sufficiendem panem adiuite acciper& non dicer&ur
deillo quia cupiebatisaturari demicrque cadebant demensa
diuitir propter hanc solam immanitatem qua contempnebat
pauperem ante ianuam suam iacenem nec congruae digneq:
pascebat mostuus est & sepultus est. Et cum apud inferos intor¬
mentis ess&. leuauit oculos suor & uidit pauperem in sinu abrahȩ
Etquid pluribus immorer desiderauit guttam. quinondedit micã
Nonne accepit iustam senentiam qui nondedit crudeli a uaritia

Expanded text:
ret, qui nobis dicit, Nolite personaliter judicare? Si vis ergo audire ret, qui nobis dicit, Nolite personaliter judicare? Si vis ergo audire crimen divitis illius, noli amplius quaerere, quam audis a Veritate. Dives erat; induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Quod ergo ejus crimen? Jacens ante januam ulcerosus, et non adjutus. Hoc enim aperte de illo dictum est, quod immisericors erat. Numquid enim, charissimi, si pauper ille ante januam jacens sufficientem panem a divite acciperet, diceretur de illo quia cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis? Propter hanc solam inhumanitatem, qua contemnebat pauperem ante januam suam jacentem, nec congrue digneque pascebat, mortuus est et sepultus; et cum apud inferos in tormentis esset, levavit oculos suos, et vidit pauperem in sinu Abrahae. Et quid pluribus immorer? Desideravit guttam, qui non dedit micam: non accepit justa sententia, qui non dedit crudeli avaritia
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dr̃ stulte quomodo homodicit tale inquemquam di uerbũ
iudiciumest: Numquid enim dr̃ stultirdatururest regnũ caelo¬
rum : quibus autẽ non est daturus regnum caelorum quideis
restat nis poena gehennarum: conicere hoc uidemur opeste
hocmanifeste quȩ uideamur, Nam& ille diuer antecuius
ia nuam iacebat pauperrissimus ulcerosus. non estdictus
raptor rerum alienarum, Erat quidem diues inquid qui induebat᷑
purpura & brsso & epulabatur cotidiȩ splendide. Diues inquid
erat. Non dixit calumniator nondixit pauperũ oppressor
non dixit rerum alienarum aut delator aut receptor. non dixit
pupillorum spoliator non dixit uiduarum ꝑsecutor nihilhorũ
Sederat quidam diuer. Ouid magnum est diuererat de suo
diuererat. Cui aliquid tulerat anfoste ille auferr& & dñs
deillo r&icer& & personam eius acciper& si criminaeiur absconde¬

Expanded text:
dicit Deus, Stulte, quomodo homo dicit. Tale in quemquam Dei verbum, dicit Deus, Stulte, quomodo homo dicit. Tale in quemquam Dei verbum, judicium est. Numquid enim Deus stultis daturus est regnum coelorum? Quibus autem non est daturus regnum coelorum, quid eis restat, nisi poena gehennarum? Conjicere hoc videmur: aperte hoc manifesteque videamus. Nam et ille dives, ante cujus januam jacebat pauperrimus ulcerosus, non est dictus raptor rerum alienarum. Erat quidam dives, inquit, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Dives, inquit, erat: non dixit, Calumniator; non dixit, Pauperum oppressor; non dixit, Rerum alienarum raptor, aut delator, aut receptor; non dixit, Pupillorum spoliator; non dixit, Viduarum persecutor; nihil horum: sed, Erat quidam dives. Quid magnum est? Dives erat, de suo dives erat. Cui aliquid tulerat? An forte ille auferret, et Dominus de illo reticeret, et personam ejus acciperet, si crimina ejus absconde