comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Seruimꝰ dõ. & corripim᷑. & flagellam᷑.
sub ducunt᷑ nob̾ ea quȩ diligimꝰ. & quȩ ꝓ
magno a dõ acceꝑamꝰ Illi aut̃ scelerati ho¬
mines. nequissimi. suꝑbi. blasphemi. in¬
qui eti: abundant his om̃ib reb ꝓpt̾
quas nos dõ scruimꝰ. Puto sine causa serui¬
tur dõ. Hic sensus. ẽ. blasphemi. deficien¬
tis popłi & nutantis. dũ considerat bona
t̾rena ꝓpt̃quȩ seruiebat dõ. abundare
iis qͥ ñ seruirent dõ. Nutat & ꝓpe labit᷑.
& cũ ymnis illis deficit. qͥa intalib cor
dib ymni deficiebant. Quid. ẽ inta-¬
lib cordib ymni deficiebant: Quia
iã talia cogitabant. dm̃ ñ laudabant
Quomͦ enĩ laudarent dm̃. quib quasi
puersus uidebat᷑. dans impiis tantã fe-¬
licitate & auferens eã a seruientib
bat᷑ A qͥb aut̃ ds̃ ñ laudabat᷑: defecer̃
in illis ymni. Postea uͦ popłs iste intel¬
lexit. qͥd eũ admoneret ds̃ quȩrere cũ
ista tẽporalia subtraheret seruis suis.

Expanded text:
flagellamur; subducuntur nobis ea quae diligimus, et quae pro magno a Deo acceperamus; illi autem scelerati homines nequissimi, superbi, blasphemi, inquieti, abundant omnibus rebus, propter quas nos Deo servimus: puto sine causa servitur Deo. Hic sensus est Psalmi, deficientis populi et nutantis: dum considerat bona terrena propter quae serviebat Deo, abundare his qui non servirent Deo, nutat, et prope labitur: et cum hymnis ilymni deficiebant. Quid est, in talibus cordibus hymni deficiebant? Quia jam talia cogitabant, Deum non laudabant. Quomodo enim laudarent Deum, quibus quasi perversus videbatur, dans impiis tantam felicitatem, et auferens eam a servientibus batur; a quibus autem Deus non laudabatur, defecerunt in illis hymni. Postea vero populus iste intellexit quid eum admoneret Deus quaerere, cum ista temporalia subtraheret servis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
& ego sẽꝑ tecu. Illi uͦ longe recesserunt
qͥañ solũ trena desideraneri: sedulon
demosub & a diabolo petier̃. Qui lon.¬
ge so saciunt ate: ꝑibunt. Ceqͥd e lon¬
ge a do fieri ÷ Perdidisti omĩs qͥ formi¬
cant᷑ abste huic fornicationi conta¬
ruus qͣ limor castꝰ Quid ẽ amoriastꝰ
Amat iã anima sponsũ suũ. ꝗdqueris
sibi eligunt homines. aut generos.
Aut spõnsos feminȩ eligunt: Forte
diuitias & aurũ eiꝰ amat. & fundos. &
argentũ. & pecuniã. & equos & fami¬
liaꝰ & cecera. Absit. Iste. ipsũ solũ amat.
Gratis amãt qͥa in ipso habet omia. qͥa ꝑ
ipsũ facta st̃ omĩa. ꝑ didisti inqͥt om̃s qͥ

Expanded text:
 ego semper tecum. Illi vero longe recesserunt, quia non solum terrena desideraverunt, sed ea a daemonibus et a diabolo petierunt. Qui longe se faciunt a te, peribunt. Et quid est, longe a Deo fieri? Perdidisti omnem qui fornicatur abs te. Huic fornicationi contrarius est amor castus. Quis est amor castus? Amat jam anima sponsum suum: quid ab isibi eligunt homines aut generos, aut sponsos feminae; eligit forte divitias, et aurum ejus amat, et fundos, et argentum, et pecuniam, et equos, et familiam, et caetera. Absit: iste ipsum solum amat, gratis amat; quia in ipso habet omnia, quia per ipsum facta sunt omnia . Perdidisti, inquit, omnem qui
Abbreviated transcription (Latin):
gressus mei. Quomꝰ sciuit ds. & si ẽ. sci¬
eneiai altissimo: Non confirmat sed
iosa dubitatio ꝑiculosa .e. ꝑ ꝑiculũ
transit ad sanitatẽ Audi iã sanitatẽ
Ergo in uano iustificaui cor meũ & laui

Expanded text:
gressus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scigressus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Non confirmat; sed ipsa dubitatio periculosa est. Per periculum transit ad sanitatem. Audi jam sanitatem: Ergo in vanum justific
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo: & dixi. Sine causa iustificaui
cor meĩ. Quando seruio dõ & ista ñ habeo.
ñ seruiunt illi. & his abundant. Ergo
sine causa iustificaui cor meu. & lãui
int̾ innocentes manꝰ meas. Hoc sine causa
feci. Ubi . ẽ. merces bonȩ uitȩ meȩ: Ubi
ẽ. p̃miũ seruitutis meȩ: Bene uiuo ego.
qtestions̃ dansitura ad contenenla ter¬
ppfiuis animȩ in hac cogitatione cibu
fluctuat inquadã tẽpestate. ꝑuentura
e nd uor tui & qͥmꝰ solent egri qͥ lentius
egrotant cũ sanitas. ẽ. longe uicina sa¬
intate plus estuare. Accessionẽ cretica
medici uocant. ꝑ quã transit̾ ad sanita¬
te. QAlor ibi estus. sed ducens ad salutẽ
Maior ibi ardor sed incina refectio. Sic
a & hic estuat. Nã ꝑiculosa uerba st
frs molesta & poene blasphema. Quomͦ
sciuit ds̃: Hoc ẽ. poene. Nondix nesci¬
intiads̃ ñ dix̃ ñ ẽ scientia in altissimo
sea quasi querens. hȩsitans. dubitans
Hoc c̃. qđ ait paulo ante. poene effusi st̃

Expanded text:
Ergo sine causa justificavi cor meum. Quando servio Deo, et ista non habeo; non serviunt illi, et his abundant: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas. Hoc sine causa feci. Ubi est merces bonae vitae meae? ubi est praemium servitutis meae? Bene vivo, et egeo; sit anima transitura ad contemnenda teripsius animae in hac cogitatione: ubi fluctuat in quadam tempestate, perventura est ad portum. Et quomodo solent aegri, qui lentius aegrotant cum sanitas longe est, vicina sanitate plus aestuant: accessionem creticam medici vocant, per quam transitur ad sanitatem; major ibi aestus, sed ducens ad salutem; major ibi ardor, sed vicina refectio: sic ergo et hic aestuat. Nam periculosa verba sunt, fratres, molesta, et pene blasphema, Quomodo scivit Deus? Hoc est et pene: non dixit, Nescivit Deus; non dixit, Non est scientia in Altissimo: sed quasi quaerens, haesitans, dubitans Hoc est quod ait paulo ante: Pene effusi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
luntati sue t̾renȩ p̃miũ cęleste qđ ac¬
cepturus. ẽ: uidit quid ibi sibi seruaret᷑.
O cogitans & estuans in cogitatione cu¬
iusdã rei ineffabilis. quã nec oculus
uidit. nec auris audiuit: nec incor ho¬
minis ascendit : ñ dix̃ illud aut illud

Expanded text:
luntati suae terrenae praemium coeleste quod acluntati suae terrenae praemium coeleste quod accepturus est; vidit quid ibi sibi servaretur, et cogitans, et aestuans in cogitatione cujusdam rei ineffabilis, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , non dixit, Illud, aut ill
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa semꝑ tecũ erã. Huiꝰ dexterȩ meȩ ma¬
nũ tenuisti. id. ẽ potestatẽ rexisti. Quã
potestatẽ : Dedit eis potestatẽ filios dĩ
fieri. Coepit. eẽ iã int̾ filios dĩ. ad no¬
uũ testam̃tũ ꝑtinens. Uide qͦm reten¬
ta .ẽ. manꝰ dexterȩ eiꝰ In uoluntate tua
deduxisti me. Quid. ẽ in uoluntate tua
Non in meritis meis. Quid .ẽ. in uoluntate
tua: Audi apłm qͥ fuit pecus pͥmo ter¬
rena desiderans. & scđm uetꝰ testam̃tũ
uiuens. Quid ait: Qui pͥmo fuiblas¬
phemꝰ. & ꝑsecutor. & iniuriosus. s mi¬
scđiã con̾secutꝰ sũ. Quid . ẽ. inuoluntate
explicat: Quis dicit: Expectemus
hoc. qͥa in resurrectione erit. in nouis¬
coepit cogitare felicitatẽ ipsã cȩlestẽ.
& arguere se qͥa pecus fuit. & t̾rena
desiderauit. Quid enĩ mͥ est incęlo.
& ate qͥd uolui suꝑ t̾rã: Ex uoce ur̃a
intellȩxisse uos uideo. Cõparauit uo¬

Expanded text:
quia semper tecum eram. Hujus dexterae meae maquia semper tecum eram. Hujus dexterae meae manum tenuisti, id est, potestatem rexisti. Quam potestatem? Dedit eis potestatem filios Dei fieri : coepit esse jam inter filios Dei, ad Novum Testamentum pertinens. Vide quomodo retenta est manus dexterae ejus. In voluntate tua deduxisti me. Quid est, in voluntate tua? Non in meritis meis. Quid est, in voluntate tua? Audi Apostolum, qui fuit pecus primo terrena desiderans, et secundum Vetus Testamentum vivens; quid ait? Qui primo fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum . Quid est, in voluntate explicat? quis dicit? Exspectemus hoc, quia in resurrectione erit; in noviscoepit cogitare felicitatem ipsam coelestem, et arguere se, quia pecus fuit, et terrena desideravit. Quid enim mihi est in coelora intellexisse vos video. Comparavit vo
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendau uorae synagoge. id ẽ. illius
popti. qͥn seruiuit idolis fecus qͥdẽ
factꝰ sũ a dõ meo t̾renadesiderans sed
nunquã recessi ab ipso cdõmeo. Quia gͦ
sequit᷑ Tenuisti manũ dexterae meȩ:
N en dix̃ manũ dexterã meã. sed manũ
dextere meȩ. Si dexterȩ manꝰ t̃: manꝰ
habet manũ. Manũ tenuisti dexterȩ
mee : ut dedriceres me. Quid posuit
manũs Potestatẽ. Hoc enĩ dicimꝰ quen¬
quã habere inmanu: qđ habet inpo-¬
testate. qͥmꝰ dix̃ diabolus dõ de iob
Manuidĩ. potestatẽ dĩ dix̃: sic̃ scriptũ. ẽ
alio loco Mors & uita inmanib linguȩ.
N unqͥd lingua manꝰ habet: Sed qͥd est
inmanib linguȩ In potestate linguȩ
Quid ẽ in potestate linguȩ : Eroretuo
iustificaberis & ex ore tuodinaberis
enuistimanũ dexterȩ mee. potestatẽ
dexterȩ meȩ. Quȩ erat dextera mea :
Quia ego sẽꝑ tecũ. Insinistra habebã quia
pecus factus sũ. id.ẽ qͥa t̾rena in me fuit
concupiscentia: sed dextera meaerat.

Expanded text:
est Synagogae, id est, illius populi qui non servivit idolis. Pecus quidem factus sum, a Deo meo terrena desiderans; sed nunquam recessi ab ipso Deo meo. 30. versequitur: Tenuisti manum dexterae meae. Non dixit, manum dexteram meam; sed, manum dexterae meae. Si dexterae manus est, manus habet manum: Manum tenuisti dexterae meae, ut deduceres me. Quid posuit, manum? Potestatem. Hoc enim dicimus quemquam habere in manu, quod habet in potestate; quomodo dixit diabolus Deo de Job: Manum Dei, potestatem Dei dixit; sicut scriptum est alio loco: Mors et vita in manibus linguae . Numquid lingua habet manus? Sed quid est, in manibus linguae? In potestate lintuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis Tenuisti ergo manum dexterae meae, potestatem dexterae meae. Quae erat dextera mea? Quia ego semper tecum. In sinistram habebam, quia pecus factus sum; id est, quia terrena in me fuit concupiscentia: sed dextera mea erat,
Abbreviated transcription (Latin):
res. & abundantes in scło obtimer diui¬
tias. & peccatores st̃. & abundantes di¬
uitias in scło obtinuer̃. Confessus. ẽ. qͥa
id eo nolebat. eẽ. peccator: ut haberet di¬
uitias. Carnalis anima. uisibilib rel.
& t̾renis uendiderat iusticiã suã Qualis
iusticia. quȩ ꝓpt̾ aurũ habet᷑. Quasi
p̾ciosius sit aurũ quã ipsa iusticia. aut
cũ qͥsquã negat res alienas. maius dãnũ
patiat᷑ cui negat. quã ille qͥ negat. Ille
ꝑdit uestẽ. ille fidẽ. Ecce ipsi peccatores.

Expanded text:
o obtinuerunt divitias. Et peccatores sunt, et abundantes divitias in saeculo obtinuerunt. Confessus est quia ideo nolebat esse peccator, ut haberet divitias. Carnalis anima visibilibus rebus et terrenis vendiderat justitiam suam. Qualis justitia, quae propter aurum habetur; quasi pretiosius sit aurum quam ipsa justitia, aut cum quisquam negat res alienas, majus damnum patiatur cui negat, quam ille qui illi negat! Ille perdit vestem, iste fidem. Ecce ipsi peccato
Abbreviated transcription (Latin):
& par exitꝰ. Addo qđ forte mutabitis
uices a ubiq euangłiũ p̃dicat᷑. At¬
tende quenda pauꝑem ulcerosũ qͥ ia¬
cebat ante ianuã diuitis. & cupiebat
saturari demicis quȩ cadehant de
m̃sa diuitis. Atcende & illũ pa rẽ
tuũ qͥ induebat᷑ purpura & bysso.
& epulabat᷑ cotidie splendide. Con¬
tigit nempe mori in opẽ illũ. & au¬
ferri ab angłis in sinũ abrahẽ. Ille aut̃
mortuuse. & sepultꝰ. ẽ. Nã illius forte
sepulturã nemo curauit: Ꝙ cũ apud
inferos ille diues in torm̃tis esset. non¬
ne eleuauit oculos suos. & indit in
infinito gaudio eũ quẽ contẽpsit an¬
te ianuã suã. & de digito eiꝰ aquȩ stillã
desiderauit qͥ de m̃sa eiꝰ cadentes micas

Expanded text:
et par exitus. Addo quod forte mutabitis et par exitus. Addo quod forte mutabitis vices. Jam ubique Evangelium praedicatur: attende quemdam pauperem ulcerosum qui jacebat ante januam divitisnt de mensa divitis; attende et illum parem tuum qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Contigit nempe mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae: ille autem mortuus est, et sepultus est; nam illius forte sepulturam nemo curavit: et cum apud inferos ille dives in tormentis esset, nonne elevavit oculos suos, et vidit in infinito gaudio eum quem contempsit ante januam suam, et de digito ejus aquae stillam desideravit, qui de mensa ejus cade
Abbreviated transcription (Latin):
tali homini: Frat̃ tuus. ẽ. iste pauꝑ.
cosdẽ parentes habuistis adã & euã.
noli acdendere tumorẽ tuũ noli at¬
tendere typũ tuũ. inquẽ elatꝰ es.
Ꝙ si te circunstat familia. & si numero¬
sũ aurũ & argentũ. & si domꝰ marmo¬
rata continẽt & si tecta laqueata con¬
tegunt: simul uos te & pauꝑem con¬
tegre tectũ mundi celũ. sed diuersus
es a pauꝑe reb ñ cuis. extrinsecus
appositis. Te in illis uide. ñ illa inte
Attende tẽ ipsũ qͥ sis ad pauꝑem. te ipsũ
ñ qđ habes. Quid enĩ despicis frẽm:
Inuiscerib matrũ urarũ. ambo nudi
fuistis. Certe etiã cũ de ista uita exi¬
eritis. & istȩ carnes ex alata anima
fuerint putre factȩ. dinoscunt᷑ ossa
diuitis & paupis: De conditione lo¬
qͥr ȩquali. de ipsa sorte generis huma¬
ni. in qua om̃s nascunt᷑. E diues enĩ
hnc fit: & pauꝑ ñ semꝑhicerit. Et
sic̃ diues ñ uen̾it diues. sic nec diues
abscedit. Idẽ ipse ẽ. utrisq introitꝰ.

Expanded text:
tali homini: Frater tuus est iste pauper; eosdem parentes habuistis, Adam et Evam: noli attendere tumorem tuum, noli attendere typhum in quem elatus es; etsi te circumstat familia, etsi numerosum aurum et argentum, etsi domus marmorata continet, etsi tecta laqueata contegunt, simul te et pauperem contegit tectum mundi coelum; sed diversus es a paupere rebus non tuis, extrinsecus appositis: te in illis vide, non illas in te. Attende teipsum, qui sis ad pauperem; teipsum, non quod habes. Quid enim despicis fratrem? In visceribus matrum vestrarum ambo nudi fuistis. Certe etiam cum de ista vita exieritis, et istae carnes, exhalata anima, fuerint putrefactae, dignoscantur ossa divitis et pauperis! De conditione loquor aequali, de ipsa sorte generis humani in qua omnes nascuntur: et dives cum hic sit, et pauper, non semper hic erit; et sicut dives non venit dives, sic nec dives abscedit: idem ipse est utriusque introitus,
Abbreviated transcription (Latin):
diuitis ⁊ Siꝰq adeo ñ .ẽ. qđ inde fiat:
Diuites sint inqͥt in oꝑib bonis. facile
tribuant. comunicent. Q qͥd ꝓdest
hoc The saurizent sibi fundam̃tũ
bonũ in futurũ: ut app̃hendant ue.¬
ra uita. Abi debent sibi thesauriza¬
re.  Quo misit iste oculũ intrans in
seũariũ dĩ Ex horrescant om̃s frĩ nr̃i
diuites. ab undantes pecunia. auro.
argento. familia. honorib ex horre
Nonne digni fc̃ hȩc pati. ut ds in ciuitate
sua imaginẽ coꝵs ad nichilũ redigat.
qͥa & ipsi in ciuitate sua t̾rena imaginẽ

Expanded text:
 adeo non est quod inde faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis; facile tribuant, communicent. Et quid prodest hoc? Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Ubi debent sibi thesaurizare? Quo misit iste oculum, intrans in sanctuarium Dei. Exhorrescant omnes fratres nostri divites, abundantes pecunia, auro, argento, familia, honoribus; exhorresNonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imaginem illorum ad nihilum redigat; quia et ipsi in civitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
& audi qͥmͦ. Q ego ad nichilũ redactꝰ
su añ cognoui. Ego ille qͥ mͦ ista dico
de diuitib : aliqͣndo talia desideraui.
ideo & ego ad nichilũ redactꝰ sũ. qͣ ndo
poene effusi st̃ gressus mei. ego ad
nichilũ redactũs sũ & ñ cognouĩ Non

Expanded text:
 22. Et ego ad nihilum redactus sum, et non cognovi. Ego ille, qui modo ista dico de divitibus, aliquando talia desideravi: ideo et ego ad nihilum redactus sum, quando pene effusi sunt gressus mei. Et ego ad nihilum redactus sum, et non cognovi: non
Abbreviated transcription (Latin):
dixi frs. quale cor habet qͥs ut lucritꝰ
uestẽ. & ꝑdat fidẽ : Ille cui tulit
uestẽ passus. ẽ. fraudẽ. an iste qͥ tanto
damno ꝑcutit᷑: Si p̃ciosior .ẽ. uestis
quã fides: maiore dãno ille afficit᷑
Si aut̃ in cõparabilit̃ fides excedit co¬
tũ mundũ: ille uidebit᷑ dãnũ uestis
ꝑpeti. huic aut̃ dr̃. Quid ꝓdest ho¬
mini si totũ mnundũ lucret᷑. animȩ aitꝰ
suȩ dãnũ patiat᷑ Ergo qͥd illis conti

Expanded text:
dixi, fratres; quale cor habet, qui ut lucretur dixi, fratres; quale cor habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis quam fides, majore damno ille afficitur: si autem incomparabiliter fides excedit totum mundum, ille videbitur damnum vestis perpeti; huic autem dicitur, Quid prodest homini, si totum mundum lucretur; animae autem suae damnum patiatur ? Ergo quid illi
Abbreviated transcription (Latin):
in scũ ariũ dĩ In scũ ario enĩ dĩ qͥd tͥ
p̾stat᷑ ut hanc soluas quęstionẽ: &
intelligã in qͥt in nouissima. ñ in p̃¬
sentia. Ego inqͥt de scũario dĩ inten¬
do oculũ infinẽ. p̃sentia transgredi¬
or. Iotũ hoc qđ uocat᷑ humanũ genꝰ.
om̃ĩs ista massa mortalitatis uentura
ẽ. ad examen. uentura. ẽ. ad librã.
appendent᷑ ibi oꝑa hominũ. Cuncta
mͦ nubes in uoluit. sed dõ cognita st̃
merita singuloꝵ. Q intelligã inqͥt
in nouissima. sed ñ amę. Nã ante me
labor ẽ. Unde intelligã in nouissima:
ntrẽ in scũariũ dĩ. Ibi gͦ intellexit.
st̃ id .ẽ. fraudulenti st̃. qͥa dolosi st̃:
dolos patiunt᷑. Quid . ẽ. hoc qͥa fraudu¬
lenti st̃ fraude paciunt᷑: Fraudem
uolunt facere generi humano. in om̃il
ne quiciis suis. fraudẽ & ipsi patuntꝰ
ut terrena bona eligant. & relinqnt
ȩterna. Ergo fr̃s in eo qđ fraude faci¬
unt. fraudẽ patiuntꝰ. Qđ iã dudũ

Expanded text:
ario enim Dei quid tibi praestatur, ut hanc solvas quaestionem? Et intelligam, inquit, in novissima; non in praesentia. Ego, inquit, de sanctuario Dei intendo oculum in finem; praesentia transgredior. Totum hoc quod vocatur humanum genus, omnis ista massa mortalitatis ventura est ad examen, ventura est ad libram; appendentur ibi opera hominum. Cuncta modo nubes involvit; sed Deo cognita sunt merita singulorum. Et intelligam, inquit, in novissima: sed non a me; nam ante me labor est. Unde intelligam in novissima? Intrem in sanctuarium Dei. Ibi ergo intellexit, sunt, id est fraudulenti; quia dolosi sunt, dolos patiuntur. Quid est hoc, quia fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena bona eligant, et relinquant aeterna. Ergo, fratres, in eo quod fraudem faciunt, fraudem patiuntur. Quod jamdudum
Abbreviated transcription (Latin):
lerent᷑. Quomͦ facti st̃ in desolationẽ
subito. Ad mirat᷑ suꝑ eis. intelligens
in nouissima. Defecer᷑ uere. Quomͣ fumꝰ
qͥ dũ extollit᷑ deficit. defecer̃. Quomꝰ
dicit defecer̃: Quomꝰ qͥ intelligit in
nouissima. Defecer̃ ꝑierunt ꝓp̾t̾ iniqͥ¬
tatẽ suã. uelut sominiũ ȩxurgentis.
Quomꝰ defecer̃: Quomꝰ defecit sõniũ
exurgentis. Fac hominẽ in sõnis uide¬
re se inuenisse thesauros. Diues est
sed donec euigilet. Ueluti somniũ exur¬
gentis. Sic defecer̃: qͦmͦ somniũ euigi
nib. nichil in lecto. Pauꝑ dormierat.
diues in somnis factꝰ fuerat si ñ euigi¬
lasset. diues e̾et. Euigilauit. inuenit
erumnã quã dimiserat dormieiis.
& isti inuenient miseriã quã sibi cõpa.¬
rauerant: cũ euigilauerint de hac ui¬
ta. Transit qd quasi in somno tenebat᷑.
uelut somniũ exurgentis. & ne dice¬
ret᷑. quid gͦ. parua tͥ uidet᷑ claritas
e indent᷑ tituli imagines st arioe ldut¬

Expanded text:
ers. 19. Quomodo facti sunt in desolationem subito! Admiratur super eis, intelligens in novissima. Defecerunt: vere quomodo fumus, qui dum extollitur, deficit, defecerunt. Quomodo dicit, defecerunt? Quomodo qui intelligit in novissima. Defecerunt: perierunt propter iniquitatem suQuomodo defecerunt? Quomodo deficit somnium exsurgentis. Fac hominem in somnis videre se invenisse thesauros: dives est, sed donec evigilet. Veluti somnium exsurgentis: sic defecerunt, quomodo somnium evigilnibus, nihil in lecto. Pauper dormierat, dives in somnis factus fuerat; si non evigilasset, dives esset: evigilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormiens. Et isti invenient miseriam quam sibi comparaverant: cum evigilaverint de hac vita, transit illud quod quasi in somno tenebatur, veluti somnium exsurgentis. Et ne diceretur: Quid ergo? parva tibi videtur claritas tibi videntur tituli, imagines, statuae, lau
Abbreviated transcription (Latin):
nas. & bene sit malis. & laborent honi.
Magna uis quȩstionis. ideo hoc labor
ẽ. ante me. Quasi stat mͥ in faciẽ mu
sed ante dm̃ ñ .ẽ. labor. Fac te ante
dm̃. ubi ñ .ẽ. labor. & nec tͥ erit la¬
bor. & fecit hoc. Nã dicit quã diu
labor. ẽ. ante se. Donec introeã in
scũariũ dĩ. & intelligã in nouissima.

Expanded text:
nas, et bene sit malis, et laborent boni! nas, et bene sit malis, et laborent boni! Magna vis quaestionis! ideo, Hoc labor est ante me. Quasi stat mihi in facie murused ante Deum non est labor: fac te ante Deum ubi non est labor, et nec tibi erit labor. Et fecit hoc; nam dicit quamdiu labor ante se: Donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima.
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ filioꝵ tuoꝵ reꝓbaui. Ergo ne
reꝓbaret qͥd fecit: & suscepi cognoscere.
Suscepit cognoscere. ds̃ illi assit. & cogno¬
scat. Interim fr̃s. a magno lapsu reuoca¬
tur: quando ñ se ia scientẽ p̾sũpsit. sed
suscepit cognoscere qđ nesciebat Iã enĩ
uolebat quasi sciens uideri. & p̾dicare
nulla. ẽc̃ dõ curã de reb humanis.
Facta ẽ enĩ ista iniquoꝵ neqͥssima &
impia doctrina Sciatis fr̃s multos di¬
sputare & dicere. qͥa ds res humanas
ñ curat. qͥa casib regunt᷑ omĩa. uł qͥa
stellis subiectȩ st̃ uoluntates nr̃ȩ. quia
unꝰ qͥsq ñ ꝓmeritis agit᷑ s necessitate
stellarũ suarũ. Doctrina mala. doctri¬
na impia. In hiȩc iste ibat. cuiꝰ poene cõ¬
moti sunt pedes. & cuiꝰ paulominꝰ effusi
st̃ gressus inhunc ibat errorẽ. sed quia
concinebat generationi filioꝵ di: susce¬
pit cognoscere. & damnauit scientiã
bor .ẽ. ante me. Uere magnꝰ labor co¬
gnoscere. qͦmͦ & dĩ curẽt res huma¬

Expanded text:
bavi. Ergo ne reprobaret, quid fecit? Et suscepi cognoscere. Suscepit cognoscere: Deus illi adsit, ut cognoscat. Interim, fratres, a magno lapsu revocatur, quando non se jam scientem praesumit, sed suscepit cognoscere quod nesciebat. Jam enim volebat quasi sciens videri, et praedicare nullam esse Deo curam de rebus humanis. Facta est enim ista iniquorum nequissima et impia doctrina. Sciatis, fratres, multos disputare, et dicere quia Deus res humanas non curat, quia casibus reguntur omnia, vel quia stellis subjectae sunt voluntates nostrae, quia unusquisque non pro meritis agitur, sed necessitate stellarum suarum: doctrina mala, doctrina impia! In haec iste ibat, cujus pene commoti sunt pedes, et cujus paulo minus effusi sunt gressus; in hunc ibat errorem: sed quia non concinebat generationi filiorum Dei, suscepit cognoscere; et damnavit scientiam bor est ante me. Vere magnus labor, cognoscere quomodo et Deus curet res huma
Abbreviated transcription (Latin):
tã diu laboro inqͥt. & ante faciẽ meã
laborẽ quendã quasi in extricabilẽ
uideo. ut cognoscã qͦmͦ & iustꝰ sit ds̃.
& res humanꝰas curet. & ñ sit iniquus
qđ peccantes & scelera facientes feli¬
citatẽ habent in hac t̾ra. pii uͦ & dõ
seruientes in tẽptationib plerunq.
& in laborib fatigent᷑. magna diffi

Expanded text:
am diu laboro, inquit, et ante faciem meam laborem quemdam quasi inextricabilem video, ut cognoscam quomodo et justus sit Deus, et res humanas curet, et non sit iniquus, quod peccantes et scelera facientes felicitatem habent in hac terra; pii vero et Deo servientes in tentationibus plerumque et in laboribus fatig
Abbreviated transcription (Latin):
re. qͥa sine causa iuste uiuunt qͥ iuste
uiuunt qͥa ꝑdidit homo iustꝰ seruitu¬
tẽ sua. qͥa magis ds̃ malis fauet. aut
neminẽ curat᷑: Hoc uis dicere. hoc nar¬
dicentib ut bene sẽꝑ uiuat᷑. dicentib
qͥa ds̃ curat res humãnas. qͥa discernit
int̃ piũ & impiũ Ergo & iste uolens iã
istã ꝓferre sententiã: reuocat se. Q qdd
Ait Si dicebã narrabo sic: eoce geuera¬
tionẽ filiors tuoꝵ reꝓbaui. Rȩpbaui
generationẽ filioꝵ tuoꝵ.si narrabo
Se generationẽ iustoꝵ reꝓbabo Sic
& quedã habent ȩxemplaria. Pace ge¬
neritioni filioꝵ tuoꝵ cin concinui
dee cui filiorũ tuoꝵ concinui: Ide
cui congrui. cui accõmodatꝰ sũ: Disso¬
nui ab om̃ib si sic doceo Concinit enĩ.
qͥ consonat. Qui aut̃ ñ consonat: ñ con¬
cinit. Aliud dicturus sũ. quã dix̃ abra¬
hã. quã dix̃ isaac quã iacob. quã dixer̃
pts humanas Ergo dicturus sũ qͥa ñ
curat: Maior ne inme pudentia quã

Expanded text:
ne causa juste vivunt qui juste vivunt, quia perdidit homo justus servitutem suam, quia magis Deus malis favet, aut neminem curat? hoc vis dicere, hoc nardicentibus ut semper bene vivatur, dicentibus quia Deus curat res humanas, quia discernit inter pium et impium. Ergo et iste volens jam istam proferre sententiam, revocat se.Si dicebam, Narrabo sic: ecce generationem filiorum tuorum reprobavi. Reprobavi generationem filiorum tuorum, si narrabo sic: generationem justorum reprobabo. Sicut et quaedam habent exemplaria: Ecce generationi filiorum tuorum cui concinui? id est, cui filiorum tuorum concinui? id est, cui congrui, cui accommodatus sum? Dissonui ab omnibus, si sic doceo. Concinit enim qui consonat; qui autem non consonat, non concinit. Aliud dicturus sum quam dixit Abraham, quam dixit Isaac, quam dixit Jacob, quam dixerunt res humanas: ego dicturus sum quia non curat? Majorne in me prudentia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
reuertet᷑ huc. Uidit enĩ ista. ab unda¬
re iniqͥs. uidit suꝑbos. redit ad dm̃ &
incipit quȩrere & disputare. Sed qͣndo
Cũ dies plem inuenient in eis. Quid ẽ. des
pleni: Cũ aut̃ uenit plenicudo tẽporis
misit ds̃ filiũ suũ. Ipsa ẽ. plenitudo tẽ¬
poris. qͣndouenit ille tẽporalia docere
contẽni. ñ habere magniĩ qđ mali homi¬
nes cupiunt: pati qͥcquid mali homines
metuunt Factꝰ .ẽ. uia. reuocauit ad co¬
gitationẽ intimã. ad monuit qͥd adõ
quęrendũ. ce̾t. & uide de qua cogitatio¬
ne reuerberata in se. & qͦdã mͦ reuocan¬
te fluctꝰ impetꝰ sui. transit᷑ ad uera eli¬
genda. Ideo reuertet᷑ huc popłs ms. &¬

Expanded text:
revertitur huc. Vidit enim ista abundarevertitur huc. Vidit enim ista abundare iniquis, vidit superbis: redit ad Deum, et incipit quaerere et disputare. Sed quando? Cum dies pleni invenientur in eis. Quid est, dies pleni? Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ipsa est plenitudo temporis, quando venit ille temporalia docere contemni, non habere magnum quidquid mali homines cupiunt; pati quidquid mali homines metuunt. Factus est via, revocavit ad cogitationem intimam, admonuit quid a Deo quaerendum esset. Et vide de qua cogitatione reverberata in se, et quodammodo revocante fluctus impetus sui, transitur ad vera eligenda. Ideo revertetur populus
Abbreviated transcription (Latin):
incelũ ossuũ. hoc. ẽ. transut suꝑ t̾rã
Transeunt t̾rena om̃ia. Quid . ẽ. transire
t̾rena omĩa: Non se cogitat hominẽ
subito mori posse cũ loquit᷑: qͣsi sẽp
uicturus minat᷑. Transcendit in iqͣtas¬
cogitationis illius t̾renã fragilitatẽ
nescit quali uase cooꝑtꝰ. ẽ. nesit quod
scriptũ. ẽ. alio loco de talib. Exiet sp̃s
eiꝰ. & reuertet᷑ in t̾rã suã. in illa die
ꝑient om̃s cogitationes eiꝰ. Sed isti diẽ
ultimũ suũ ñ cogitantes : loquunt᷑
supba. & in cęlũ ponunt ossuũ. & tran¬
scendunt t̾rã. Si ultimũ suũ diem ñ
cogitaret. id. ẽ. iudicii sui ultimũ diẽ
latro missus in carcerẽ: nichil illo esset
immanius. & tam̃ posset effugere.
Quo fugis. ne moriaris: Certꝰ erit ille dies.
Quid ẽ. diu qđ uicturus es: Quantũ est
diu. qđ habet finẽ. & si diuesset:: Huc
accedit. qͥa ñ est diu. Ꝙ ñ est diu. & in¬
certũ. ẽ. ipsũ qđ dicit᷑ diu. Quare hoc

Expanded text:
in coelum os suum. Hoc est enim, transiit super terram, transeunt terrena omnia. Quid est, transire terrena omnia? Non se cogitat hominem subito mori posse, cum loquitur: quasi semper victurus minatur: transcendit cogitatio illius terrenam fragilitatem; nescit quali vase coopertus est, nescit quod scriptum est alio loco de talibus: Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam; in illa die peribunt omnes cogitationes ejus . Sed isti diem ultimum suum non cogitantes, loquuntur superbiam; et in coelum ponunt os suum, et trascendunt terram. Si ultimum suum diem non cogitaret, id est judicii sui ultimum diem, latro missus in carcerem, nihil illo esset immanius; et tamen posset effugere. Quo fugis ne moriaris? Certus erit ille dies. Quid est diu quod victurus es? Quantum est diu quod habet finem, etsi diu esset? Huc accedit quia non est: et non est diu, et incertum est ipsum quod dicitur diu. Quare hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dis. Cogitauer̃ & locuti st̃ malignitatẽ.
Sed loquunt᷑ malignitatẽ homines & cũ
timore. Isti aut̃ qͦm: Iniqͥtatẽ in altũ
locuti st᷑. Nonsolũ locuti iniqͥtatẽ sed
etiã clare. audientib omĩb. suꝑbe. Ego
facio. ego ostendo. senties cũ qͦ habes. ui¬
uere ñ sinã. Suꝑbe uł cogitares ea ñ etiã
effunderes. uł intra claustra cogitatio¬
nis mala cupiditas coercetur. Uel refre¬
naret eã intra cogitationẽ suã. Quare:
Anforte macer ẽ Prodiet quasi ex ad¬
ipe iniqͥtas eoꝵs. Iniqͥtatẽ in altũ locu

Expanded text:
 Cogitaverunt et locuti sunt malignitatem. Sed loquuntur malignitatem homines et cum timore, isti autem quomodo? Iniquitatem in altum locuti sunt. Non solum locuti sunt iniquitatem; sed etiam clare, audientibus omnibus, superbe: Ego facio, ego ostendo; senties cum quo habes, vivere te non sinam. Vel cogitares ea, non etiam effunderes: vel intra claustra cogitationis mala cupiditas coerceretur, vel refrenaret eam intra cogitationem suam. Quare? an forte macer est? Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Iniquitatem in altum locu
Abbreviated transcription (Latin):
diuidere popłm. sed rape ad unũ & fac
unũ. Oblitꝰ sũ quã diu dixi. Iã finito
psalmo: ex isto odore conitio me diutur-¬
nũ habuisse sermonẽ. s studiis urĩs
ñ sufficio. Uiolenti estis nimis. utinã
rapiatis uiolentia ista regnũ cȩlorũ.¬

Expanded text:
dividere populum; sed rape ad unum, et fac dividere populum; sed rape ad unum, et fac unum. Oblitus sum quamdiu dixi. Jam finito Psalmo, et ex isto odore conjicio me diuturnum habuisse sermonem: sed studiis vestris non sufficio; violenti estis nimis: utinam ista violentia rapiatis regnum coeloru
Abbreviated transcription (Latin):
facie Modo gͦ qͥd: Quia ad huc ꝑegrinꝰ
loqͦr adhȩrere inqͥt dõ bonũ ẽ. sed mͦ
in pegrinatione. quia nondũ uenit res.
ponere in dm̃ spem meã. Quã diugͦ non¬
dii adhesisti: ibi pone spem. Fluctuans.
heres ꝑ p̃sentiã. inhȩre ꝑspem. Ponere
indmn spem meã. & quid hic agis ponens
indin spem tuã: Qđerit negotiũ tuũ.
nͥ ut laudes quẽ diligis. & facias cecũ
amatores eiꝰ: Ecce si amares aurigã. ñ
raꝑescȩteros. ut tecũ amarent: Amator
aurige. quacunq transeat loqͥt᷑ de illo.
ut cuꝰ illo eũ ament & cȩteri. Gratis aman¬
inuideas dm̃. Rapite cũ quotqͦt potestis.
quotqͦt possessuri estis. Non fit angustꝰ
nullos in illo limites facietis. totũ singu¬
li possidebitis. & totũ om̃s habebitis.
nunciẽ om̃s laudes tuas. Sed ubi: In
atriis filiȩ syon: qͥa p̃dicatio dĩ prȩt̃
ȩccłam inanis. ẽ. Parũ . ẽ. laudare dm̃.
& annunciare om̃s laudes eiꝰ. In atriis
syon annuncia. ad unitatẽ tende. noli

Expanded text:
quid? Quia adhuc peregrinus loquor: Adhaerere, inquit, Deo bonum est; sed modo in peregrinatione, quia nondum venit res, Ponere in Deo spem meam. Quamdiu ergo nondum adhaesisti, ibi pone spem. Fluctuas; haeres per praesentiam; inhaere per spem. Ponere in Deo spem meam. Et quid hic ages, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Ecce si amares aurigam, non raperes caeteros ut tecum amarent? Amator aurigae quacumque transit loquitur de illo, ut cum illo eum ament et caeteri. Gratis amaninvideas Deum. Rapite eum quotquot potestis, quotquot pos essuri estis: non fit angustus; nullos in illo limites facietis; totum singuli possidebitis, et totum omnes habebitis. nuntiem omnes laudes tuas: sed ubi? In atriis filiae Sion; quia praedicatio Dei praeter Ecclesiam inanis est. Parum est laudare Deum, et annuntiare omnes laudes ejus: In atriis filiae Sion annuntia. Ad unitatem tende, noli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis quantꝰ fuit: Delitiȩ illȩ diuitis
quã longe fuer̃: Qđ aut̃ mutauer.¬
ppetuũ ẽ. Illius gͦ ñ erat declinatio
inmorte. & firmam̃tũ erat in flagel
intͣ homines flagellatꝰ ñ. ẽ. Ille aut̃
flagellatꝰ hic requieuit ibi: qͥa flagel¬
lat omnẽ filiũ quẽ recipit. Sed cuĩ
dicis ista: Epulanti splendide. & in¬
duenti coti die purpura & bẏsso. Cui
dicis: Qui transut in dispositionẽ
cordis. Merito sero dicturus ẽ. mitte
latarũ. dicat uł frĩb meis: qͣndo ei
ñ concedit᷑ fructꝰ poenitentiȩ. Non
enĩ poenitentia ñ dat᷑. s sempit̾na erit

Expanded text:
 Deliciae illae divitis quam longae fuerunt? Quod autem mutaverurpetuum est. Illius ergo quia non erat declinatio in morte, et firmamentum erat in flagell, et inter homines flagellatus non est: ille autem flagellatus hic, requievit ibi; quia flagellat omnem filium quem recipit . Sed cui dicis ista? Epulanti splendide, et induenti se quotidie purpura et bysso. Cui dicis? Qui transiit in dispositionem cordis. Merito sero dicturus est, Mitte Lazarum; dicat vel fratribus meis ; quando ei non conceditur fructus poenitentiae. Non enim poen
Abbreviated transcription (Latin):
uarias diuersasq doctrinas. alii negocia¬
tionẽ. alii agriculturã. Istas partes sibi
faciant de reb humanis. clamet popłs dĩ.
pars mea ds̃ ms. Non ad tẽpus pars inea.
nunquã ñ habeo. Magna felicttas. Pars
mea ds. Quã diu In scła. Qm̃ ecce
Uide qͦmͦ illii amauit. Fecit cor castũ
Ds̃ cordismei. & pars mea ds̃ in scła. Factũ
.ẽ. corcastũ. gratis iã amat᷑ ds̃. ñ ab illo
petit᷑ aliud p̃miũ. Qui aliud p̃miũꝰ

Expanded text:
diversas variasque doctrinas, alii negotiadiversas variasque doctrinas, alii negotiationem, alii agriculturam; istas partes sibi faciant de rebus humanis: clamet populus Dei, Pars mea Deus meus. Non ad tempus pars mea; nunquam non habeo! Magna felicitas! Pars mea Deus. Quamdiu? In saecula. Quoniam ecce vide quomodo illum amavit; fecit cor castum: Deus cordis mei, et pars mea Deus in saecula. Factum est cor castum; gratis jam amatur Deus, non ab illo p
Abbreviated transcription (Latin):
tũ.ẽ Quale. ẽ: &cũ ñ transit qđ
habeo incęlo. a te qͥd uolui suꝑ t̾rã
Seruas mͥtii. sic dicã ut possũ sed date
ueniã. accipite conatũ meũ. deuotionẽ
nitendr. nã explicandi nullã facul¬
tatẽ. seruas in qͥt mͥ tũ in celo. diuitias
immortales. te ipsũ. & ego uolui a te
in t̾ra. qđ habent & imp̃ii. qđ habent
& mali. qđ habent & facinorosi. Pecuinĩ
aurũ. argentũ. gemmas. familiã. qđ iu¬
bent & scelerati multi. qđ habent inilte
feminȩ turpes. multi uiri turpes. hec p̃
magno desideraui a dõ meo suꝑ tra. cũ
seruet sȩ mͥ incęlo ds̃ms. Quiđ enĩ mͥ ẽ
in cȩlo: Ostendere habet ipsũ qͥd Q atẽ
mea. ds̃ cordis mei. Hoc gͦ mͥ . ẽ. inglo ser¬
uatũ. ds̃ cordis mei. & pars mea ds̃ ms.
Quid .ẽ. frs : Inuenimꝰ diuitias nr̃as eligat
sibi partes genꝰ humanũ. Uideamꝰ hom̃s¬
nes cupiditatũ diuersitate laniari . Fui¬
gant alii militiã. alii aduocationẽ alii

Expanded text:
nsit quod habeo in coelo, a te quid volui super terram? Servas mihi tu: sic dicam ut possum, sed date veniam; accipite conatum meum, devotionem nitendi; nam explicandi nulla facultas est: servas, inquit, mihi tu in coelo divitias immortales, te ipsum; et ego volui a te in terra quod habent et impii, quod habent et mali, quod habent et facinorosi; pecuniam, aurum, argentum, gemmas, familias; quod habent et scelerati multi, quod habent multae feminae turpes, multi viri turpes: haec pro magno desideravi a Deo meo super terram, cum servet se mihi in coelo Deus meus. Quid enim mihi est in coelo? Ostendere habet ipsum quid. Et a mea, Deus cordis mei Hoc ergo mihi est in coelo servatum, Deus cordis mei, et pars mea Deus meus. Quid est, fratres? Inveniamus divitias nostras; eligat sibi partes genus humanum. Videamus homines cupiditatum diversitate laniari: eligant alii militiam, alii advocationem, alii
Abbreviated transcription (Latin):
uanu t quicunq ista ñ habetis ñ cupi¬
atis. qͥcunq habetis ñ ineis p̾sumatis¬
F ece drci uob̃. Non dico dãnamine dͥa
subetis si danamini si de talib p̾su¬
mltis si de talib inflemini. si ꝓpt̃
talia pauꝑes n agnoscatis si generis
hum ani conditiõnẽ cõmunẽ. ꝓpt̾ ex¬
cellentẽ uinitatẽ obliuiscamini. Iunc
eni ds necesse. ẽ. retribuat in nouissi¬
mno & ineiuitate sua imaginẽ taliũ
ndnicdnsũ redigat. Quiꝰ aut̃ diues ẽ.
hoc m sit qđ p̃cipit apłs Prȩcipe in¬

Expanded text:
cupiatis; quicumque habetis, non in eis praesumatis. Ecce dixi vobis: non dico, Damnamini, quia habetis; sed, damnamini, si de talibus praesumatis, si de talibus inflemini, si propter talia pauperes non agnoscatis, si generis humani conditionem communem propter excellentem vanitatem obliviscamini. Tunc enim Deus necesse est retribuat in novissima, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum redigat. Qui autem dives est, hoc modo sit quo p
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ñ ẽ declinatio mortis eoꝵ. & firma¬
m̃tũ inflagellis eoꝵ. In laborib homi¬
nũ ñ st̃. & cũ hominib ñ flagellabunt᷑.
Iã intellexi inqͥt. quare illi habent pa¬
cẽ & florent in t̾ra. qͥa mortis eoꝵ ñ
.ẽ. declinatio. Id .ẽ. qͥa certa mors & ȩt̃¬
na eosmanet. quȩ nec declinat ab eis.
gellũ eoꝵ. sed firmũ in sẽpit̾nũ Propt̃
hȩc gͦ mala. quȩ illis ȩt̾na futura st̃.
mͦ quid In laborib hominũ ñ st̃. &
cũ hominib ñ flagellabunt᷑. Nunqͥd
& ipse diabolus. cũ hominib flagellat᷑.¬

Expanded text:
firmamentum in flagello eorum. In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Jam intellexi, inquit, quare illi habent pacem, et florent in terra; quia morti eorum non est declinatio, id est, quia certa mors et aeterna eos manet, quae nec declinat ab eis, gellum eorum, sed firmum in sempiternum. Propter haec ergo mala quae illis aeterna futura sunt, modo quid? In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Numquid et ipse diabolus cum hominibus non flagellat
Abbreviated transcription (Latin):
nandi. Ferenda ẽ. enĩ omis necessitas.¬
quã ppecranda aliqua uigͥtas. Aam
aliũ d se dene cessitate peciars aliued̃
ululundatcia. Paup mendietas furaẽ
undrm tel tantis quare diripit res
Auenas in ilius iniqͥtas ex macie hiuiꝰ
elcadup e ꝓdessit Ideo macro cũ licis
quare fecisti humilit affuctꝰ & abie¬
quas respondet. Necessitas coegit. Qua¬
re ni timusti dm̃: Egestas cõpulit
D ie diuituquire sie facis & ñ times dm̃:
Si tam tantꝰ es qͥ possis dicere uide si
uł dignat᷑ audire. uide si ñ eciã inte
ipso ꝓdiec iniqͥtas ex adipe eiꝰ. Iã enim
pre eptorib & correctorib suis inimi¬
cici as indicunt̃. & fiunt inimici uerũ
dicentibꝰ ia sueti cõpalpari uerbis ad¬
ulantiũ. aure molli. corde ñ sano.
Quis dicat diuiti male fecisti raꝑe res
alienas: Aut forte si ausus fuerit ali¬
quis dicere & talis ẽ. cui ñ possit ille
resistere. quȩ respondet: Tocũ in

Expanded text:
nandi; ferenda est enim magis omnisnandi; ferenda est enim magis omnisquam perpetranda aliqua iniquitas. Tamen aliud est de necessitate peccare; aliud in abundantia. Pauper mendicus furtum abundans rebus tantis, quare diripit res alienas? Illius iniquitas ex macie: hujus ex adipe processit. Ideo macro cum dicis: Quare hoc fecisti? Humiliter afflictus et abjectus respondet: Necessitas coegit me. Quare non timuisti Deum? Egestas compulit. Dic diviti: Quare haec facis, et non times Deum? si tamen tantus es qui possis dicere. Vide si vel dignatur audire; vide si non etiam in te ipso prodiet iniquitas ex adipe ejus. Jam enim praeceptoribus et correptoribus suis inimicitias indicunt; et fiunt inimici verum dicentibus, jam sueti compalpari verbis adulantium, aure molli, corde non sano. Quis dicat diviti: Male fecisti rapere res alienas? Aut forte si ausus fuerit aliquis dicere, et talis est cui non possit ille resistere, quid respondet? Totum in
Abbreviated transcription (Latin):
cere diuerberari tantis ꝑturbationib
cupiditatũ & timorũ: uideret illos mi¬
seros & qͣndo felices uocant᷑. Sed qͥa cit¬
cũ amicti st̃ iniqͥtate. & impietate sua:
ñ uident s nec uident᷑. Nouerat illos
sp̃s qͥ de illis ista dicit. & eo oculo tales
debemꝰ inspicere. qͦ scimꝰ uidere si nob̾
auferat᷑ ab oculis tegmen impietatis.
Uideamꝰ istos. & cũ felices st̃ fugiamꝰ.
& cũ felices st̃ ñ unitem᷑ nec a dñõ dõ
nr̃o talia nob̾ ꝓ magno optemꝰ: qualia
acciꝑe meruer̃. qͥ illi ñ seruiunt Aliud
qͥddã seruat. aliud desiderandũ ẽ. Quid
Prodiet quasi ex adipe iniqͥtas eoꝵs. Uide
si ñ taurus ille agnitꝰ .ẽ. Audite fr̃s. Non
qͦmͦ cunq transeundũ . ẽ. Quid dixit:
Prodiet quasi ex adipe iniqͥtas eoꝵ. Sunt
enĩ mali. sed macie mali. Idõ mali qͥa
macri. id .ẽ. exiles. exigui. tabe quadã
necessitatis affecti. & ipsi mali & dam¬

Expanded text:
cere diverberari tantis perturbationibus cere diverberari tantis perturbationibus cupiditatum et timorum, videret illos miseros, et quando felices vocantur. Sed quia circumamicti sunt iniquitate et impietate sua, non vident; sed nec videntur. Noverat illos Spiritus qui de illis ista dicit; et eo oculo tales debemus inspicere, quo scimus videre, si nobis auferatur ab oculis tegumen impietatis, Videamus istos; et cum felices sunt, fugiamus; et cum felices sunt, non imitemur: nec a Domino Deo nostro talia nobis pro magno optemus, qualia accipere meruerunt qui illi non serviunt. Aliud quiddam servat; aliud desiderandum est: quidProdiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Vide si non taurus ille agnitus est. Audite, fratres: non quomodocumque transeundum est quod dixit, Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Sunt enim mali, sed macie mali; ideo mali, quia macri, id est exiles, exigui, tabe quadam necessitatis affecti: et ipsi mali, et dam
Abbreviated transcription (Latin):
pterea qͥd hinc isti dũ ñ flagellant᷑. li
ñ laborant cũ hominib Ido inqͥt obti¬
nuit eos suꝑbia. Attende illos suplos
indisciplinatos. attende taurũ deu̾otũ
uictime. ꝑmissũ errare libere. & erram¬
& uastarẽ quȩ potest usq ad diẽ acisio¬
nis. Iã bonũ ẽ. fr̃s. in ipsis ꝓpħe uerbis
audiamꝰ hunc quasi taurũ. de qͦ dixi
Sic enĩ illũ & alibi scriptura cõmemorat
Dicit eos tanquã ad uictimã p̃paratos.
& parcit eis ad malã lib̾tate̾. ideo dixꝰ
obtinuit eos suꝑbia. Quid. ẽ. obtinuit
eos suꝑbia: Circũ amicti st̃ iniqͥtate.
& impietate sua. Non dix̃ tecti sedeir¬
cũ amicti. undiq cooꝑti impietate su.
Merito miseri nec uident nec uident᷑.
qͥa circũ amicti st̃. nec uident᷑ interio¬
ra eoꝵ Nã qͥsqͥs malorũ hominũ qͣsi
feliciũ scđ̾m tẽpus interiora conspi ce¬
ret. qͥsquis eoꝵ uideret truces consci-¬
entias. quisqͥs eoꝵ animas posset inspi¬

Expanded text:
pterea quid hinc isti, dum non flagellantur, dum non laborant cum hominibus? Ideo, inquit, obtinuit eos superbia. Attende illos superbos, indisciplintos; attende taurum devotum victimae, permissum errare libere, et vastare quae potest, usque ad diem occisionis. Jam bonum est, fratres, in ipsis Prophetae verbis audiamus hunc quasi taurum de quo dixi. Sic enim illum et alibi Scriptura commemorat: dicit eos tanquam ad victimam praeparatos, et parci eis ad malam libertatem . Ideo, dixit, obtinuit eos superbia. Quid est, obtinuit eos superbia? Circumamicti sunt iniquitate et impietate sua. Non dixit, tecti; sed, circumamicti, undique cooperti impietate sua. Merito miseri nec vident, nec videntur, quia circumamicti sunt, nec videntur interiora eorum. Nam quisquis malorum hominum, quasi felicium secundum tempus, interiora conspiceret; quisquis eorum videret truces censcientias, quisquis animas eorum posset inspi
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. ꝑuersus eris cũ ꝑuersa Puersũ te
putabit ꝑuersus. ñ qđ ullo mͦ ꝑuerta¬
tur ds Absit. Qđ . ẽ. est. Sed quẽ admo¬
dũ sol oculos puros. smnos uegetos. fortes
habenti tranqͥllus apparet. in oculos aut̃
lippos. quasi tela asꝑa iaculat᷑ intuen¬
te illũ uegetat. hunc excruciat ñ mu¬
tatꝰ sed mutatũ: sic cũ coeꝑis. eẽ. ꝑuers.¬

Expanded text:
erversum te putabit perversus. Non quod ullo modo pervertatur Deus. Absit: quod est, est. Sed quemadmodum sol, oculos puros, sanos, vegetos fortes habenti, tranquillus apparet, in oculos autem lippos quasi tela aspera jaculatur; intuentem illum vegetat, hunc excruciat, non mutatus, sed mutatum: sic cum coeperis esse per
Abbreviated transcription (Latin):
ctis corde. Quid aut̃ tͥ: Mei aut̃ pene
moti st̃ pedes. Quando cõmoti st̃ pedes.
nͥ qͣndo ñ erat rectũ cor: Unde ñ erat
rectũ cor Audi. Paulominꝰ effusi st̃
gressus mei. Qđ dix̃ pene: hoc dix̃ pau¬
lominꝰ. Ꝙ qđ dix̃ poene moti st̃ pedes:
moti pedes & effusi gressus: Moti pedes
ad errandũ. fusi st̾ gressus ad lapsũ.
ñ omĩno: sed poene. Quid enĩ. ẽ: Iã
inqͥt inpeccatorib. pacẽ peccatoꝵ intu¬
ens. Attendi peccatores. uidi illos ha¬
bere pacẽ. Quã pacẽ: Tẽ poralẽ. fluxã.
caducã. atq t̾renã. sed tam̃ talẽ. qualẽ
& ego a dõ desiderabã. Uidi illos hab̾e

Expanded text:
 2. Quid autem tibi? Mei autem pene commoti sunt pedes. Quando commoti sunt pedes, nisi quando non erat rectum cor? Unde non erat rectum cor? Audi: Paulo minus effusi sunt gressus mei. Quod dixit, pene; hoc dixit, paulo minus: et quod dixit, pene moti sunt pedes; moti pedes, et effusi gressus? Moti pedes, ad errandum; effusi gressus, ad lapsum; non omnino, sed pene. Quid enim est? Jam inquit, in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Attendi peccatores; vidi illos habere pacem. Quam pacem? Temporalem, fluxam, caducam atque terrenam; sed tamen talem qualem et ego a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
les. sciant ubi sint Inheremo st̃. patriȩ
suspirant. mortui st̃ hostes in baptis mo.
sed in sequentes a tergo. Quid ẽ. sequen¬
tes a tergo: Ante faciẽ futura habemꝰ.
a tergo p̃terita. Omĩa pͣterita peccata
deleta st̃ inbaptismo. Quib mͦ tẽptam᷑
ñ a tergo insequunt᷑ sed inuia insidiant᷑.

Expanded text:
les; sciant ubi sint: in eremo sunt; patriae les; sciant ubi sint: in eremo sunt; patriae suspirant. Mortui sunt hostes in Baptismo; sed insequentes a tergo. Quid est, insequentes a tergo? Ante faciem futura habemus; a tergo praeterita: omnia praeterita peccata deleta sunt in Baptismo; quibus modo tentamur, non a tergo insequuntur, sed in via insidiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
stinatꝰ iã dõ. & ad huc seruiens demo¬
nib & diabolo pͥncipi eoꝵ. Ecce popłs sub¬
iugatꝰ egẏptiis. seruiens peccatis suis
Non enĩ nisi ꝑ peccata nr̃a potest diabolus
dominari. Liberat᷑ popłs ab ȩgẏptiis ꝑ
moysen. lib̾at᷑ popłs a pͣterĩta uita pec¬
popłs ille ꝑ mare rubrũ. iste ꝑbaptismũ.
Moriunt᷑ in mari rubro. om̃s inimicipopłi
illius: moriunt᷑ in baptismo omĩa pecca¬
ta nr̃a. Intendite fr̃s. post mare illud
rubrũ. ñ continuo patria dat᷑. nec tanq
hostes iã desint secure triũphat᷑: s restat
heremi solitudo. restant hostes insidian¬
tes in uia. Sic & post baptismũ restat
uia xp̃iano in tẽptationib. In illa here¬
mo suspirabat᷑ patriȩ ꝓmissȩ. Quid
aliud xp̃iani suspirant. iã ablutiba¬
ptismo: Nunqͥd iã regnant cũ xp̃o:
Nondũ uentũ. ẽ. ad t̾rã ꝓmissionis nr̃ȩ
sed ñ de fecturã. Non enĩ ibi deficient
ymni dauid. Hoc mͦ audiant om̃s fide¬

Expanded text:
stinatus jam Deo, et adhuc serviens daemonibus et diabolo principi eorum: ecce populus subjugatus Aegyptiis, serviens peccatis suis; non enim nisi per peccata nostra potest diabolus dominari. Liberatur populus ab Aegyptiis per Moysen; liberatur populus a praeterita vita pecpopulus ille per mare Rubrum; iste per Baptismum. Moriuntur in mari Rubro omnes inimici populi illius ; moriuntur in Baptismo omnia peccata nostra. Intendite, fratres. Post mare illud Rubrum non continuo patria datur, nec tanquam jam hostes desint, secure triumphatur; sed restat eremi solitudo, restant hostes insidiantes in via: sic et post Baptismum restat vita christiana in tentationibus. In illa eremo suspirabatur patriae promissae; quid aliud Christiani suspirant jam abluti Baptismo? Numquid jam regnant cum Christo? Nondum ventum est ad terram promissionis nostram; sed non defecturam, non enim ibi deficient hymni David. Hoc modo audiant omnes fide
Abbreviated transcription (Latin):
bundare reb talib t̾renis. tẽporalib
ꝓqualib reb ipsa dõ seruiebat. & na¬
ta ẽ cogitatio pessima incorde. quȩ
faceret nutare pedes. & ꝓpe labi adĩ
uia. Et ecce ista cogitatio in popło erat
ueteris testam̃ti. Utinã ũ sit in carna¬

Expanded text:
bundare rebus talibus terrenis, temporalibus, bundare rebus talibus terrenis, temporalibus, pro qualibus rebus ipsa Deo serviebat: et nata est cogitatio pessima in corde, quae faceret nutare pedes, et prope labi a Dei via. Et ecce ista cogitatio in populo erat Veteris Testamenti: utinam non sit in carna