comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ misericors: quasi iã
con uerteres te ad securi¬
tatẽ & inpunitatẽ & ad
licentiã peccatoꝵ face¬
res qđ uelles utereris
scło ł quantũ tibi ꝑmit¬
teret᷑ ł quantũ tibili¬
bido iussiss&. &siquis
tebene ammonendo
obiurgar& atq terrer&
ut cohibereste ab inmo¬
derato fluxu etindo post
concupiscentias tuas &
deserendo dm̃tuũ: In¬
t medias uoces obiur¬
gantis obsisteres. Im¬
pudenti quidẽ fronte ue¬
luti audita diuina aucto¬
ritate &. legeres delibro
dominico: Quid meter¬
res dedõ nr̃o: Ille mise¬
ricors ẽ & miserator &
multũ misericors. Ne
talia homines dicere.
unum uerbum ad¬
didit infine quod ait:
& uerax ⁊ & excussit
laeticiã male presumen¬
tiũ : & indux̃timorẽ do¬
lentiũ : Gaudeam ad mi¬
sericordiã dnĩ: sed timea
mꝰ iudiciũ dnĩ ꝯParcit.
semꝑ tacebit. Audidũ
tac& in uerbo: nenon

Expanded text:
tum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro? Ille misericors est, et miserator et multum misericors. Ne talia homines dicerent, unum verbum addidit in fine, quod ait, Et verax; et excussit laetitiam male praesumentium, et induxit timorem dolentium. Gaudeamus ad misericordiam Domini; sed timeamus ad judicium Domini. Parcit, semper tacebit . Audi dum non tacet in verbo, ne non
Abbreviated transcription (Latin):
firmior feminarũ: Un¬
deistos quiuirilẽ non pu¬
tant excellentiã nisi pec¬
candi licentiã quandoter¬
nemꝰ. neadulterinis con¬
iugus hȩrendo. pereant in
ȩternũ: solem eisꝓponere
&iã continentiã cle¬
ricorum. quiplerũq
ad eandẽ sarcinã sube¬
undã capiunt᷑ inuiti.
eamq susceptã usq ad
debitũ finẽ dño adiu¬
uante ꝑducunt. Dici¬
m ergo cis. Quidsi&
uos ad hoc subeundũ po¬
pulorũ uiolentia cape¬
remini: Nonne suscep¬
tũ castecustodiretis of¬
ficiũ. repente conuer.¬
si adimpetrandas uires
illos inquiunt honor
plurimũ consolatur
Respondemꝰ. & uos
timor multo amplius
moderet᷑. Sienĩ hoc
multidi ministrire¬
pente atq: in opinant̃
inpositũ susceperunt.

Expanded text:
firmior feminarum. Ynfirmior feminarum. Ynde istos, qui uirilem non putant excellentiam nisi peccandi licentiam, quando terremus, ne adulterinis coniugiis haerendo pereant in aeternum, solemus eis proponere etiam continentiam clericorum, qui plerumque ad eandem sarcinam subeundam capiuntur inuiti eamque susceptam usque ad debitum finem domino adiuuante perducunt. dicimus ergo eis: quid? si et uos ad hoc subeundum populorum uiolentia caperemini, nonne susceptum caste custodiretis officium, repente conuersi ad impetrandas uires illos, inquiunt, honor plurimum consolatur. respondemus: et uos timor multo amplius moderetur. si enim hoc multi dei ministri repente atque inopinate inpositum susceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quando aut̃ lexꝓ.¬
hib& adulteria. si obten¬
tu in continentie carna¬
lis infirmitatis admitti¬
t᷑ excusatio: multis sub
nomine falsȩ inpunita.¬
tis pereundi a perit᷑ occasio :
Neq: enĩ carnẽ non habent
feminȩ: quib: uiri aliquid
taleno lunt licere. quasi
eis quia uiri sunt liceat.
sed absit hoc a meliori se¬
xu : ut tam quã honori de.¬
beat᷑ qđ pudori detrahit᷑:
cũ honor iustus uirtuti non
uitio debeat᷑ : Quin immo
cũ a feminis utiq habentib
carnẽ tamquã flagitant
castitatẽ & quando ab u¬¬
xorib: diutissime peregri¬
nant᷑: uel inteasab adul-¬
terino concubitu in conta¬
minatas. feruorẽ transige¬
re iuuentutis. Plurimȩ¬
quidem pudicissime transiguNt
maxime syrae: quarũ
mariti negotiandi quȩs¬
tib occupati. iuuenes ad¬
olescentulas deserunt. &
uix aliquando senes ada.¬
niculas reuertunt᷑: At
tur. Sienĩ hoc non potest
infirmitas uirorũ: mul¬
tominꝰ id potest sexus in¬

Expanded text:
tur. quando autem lex ptur. quando autem lex prohibet adulteria, si obtentu incontinentiae carnalis infirmitatis admittatur excusatio, multis sub nomine falsae inpunitatis pereundi aperitur occasio. neque enim carnem non habent feminae, quibus uiri aliquid tale nolunt licere, quasi eis, quia uiri sunt, liceat. sed absit, ut melioris sexus tamquam honori debeatur, quod pudori detrahitur, cum honor iustus uirtuti, non uitio debeatur. quin immo cum a feminis utique habentibus carnem tantam flagitant castitatem, ut, quando ab uxoribus diutissime peregrinantur, uelint eas ab adulterino concubitu incontaminatas feruorem transigere iuuentutis — et plurimae pudicissime transigunt, maxime Syrae, quarum mariti negotiandi quaestibus occupati iuuenes adulescentulas deserunt et uix aliquando senes ad aniculas reuertuntur — etur. si enim hoc non posset infirmitas hominum, multo minus id posset sexus in
Abbreviated transcription (Latin):
licito. & qđ erat ex necessi¬
tate coeptũ. fiatcaritate ꝑ¬
fectũ. Talib: ꝓfecto id re¬
tribuctur: qđ illis qui
ł pariconsensu cũ coniu¬
gib: uotũ hoc uoueruđ:
ł nullis coniugus alli¬
gatiꝓpt̃ maius bonũ
continentiã delegert̃:
Si autẽ ita se continent.
utsimoriant᷑ quarũ ui¬
ta coniugari inpediun¬
tur alias duccrecogitent.
ꝓfecto &iã siprius ipsi
intali continentia de cor¬
pore absced anł. ñ eislm.¬
putat᷑ nisi ad pudicitiã
coniugalẽ ꝓpt̃ quam
non fatiunt qđ facereNt
silicer&: Hac quippe
intentione continent̃
uiuere. parũ ẽ ad accipi¬
enda illius quȩ liberi¬
useligit᷑ continentiȩ p̃¬
mia: sed sufficit ad ca¬¬
uenda adulteria: Hȩc
autẽ medeutroq: sexu
memineris dicere : sed
maxime ꝓpt̃ uiros. qui
ꝓpterea sefeminis supe¬
riores eẽ arbitrant᷑: ne
pudicicia pares sesedig¬
nent᷑. Inqua etiã prȩi¬
redebuerunt: ut eosillȩ
tã quã sua capita seqͣren¬

Expanded text:
licito et quod erat ex necessilicito et quod erat ex necessitate coeptum, fiat caritate perfectum. talibus profecto id retribuetur, quod illis, qui uel pari consensu cum coniugibus hoc uouerunt uel nullis coniugiis alligati propter maius bonum continentiam delegerunt. si autem ita se continent, ut, si moriantur quarum uita coniugari inpediuntur, alias ducere cogitent, profecto, etiamsi prius ipsi in tali continentia de corpore abscedant, non eis inputatur nisi ad pudicitiam coniugalem, propter quam non faciunt. quod facerent, si liceret. hac quippe intentione continenter uiuere parum est ad accipienda illius quae liberius eligitur continentiae praemia, sed sufficit ad cauenda adulteria. Haec autem me de utroque sexu memineris dicere. sed maxime propter uiros, qui propterea se feminis superiores esse arbitrantur, ne pudicitia pares sese dignentur: in qua etiam praeire debuerunt, ut eos illae tamquam sua capita sequeren
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatis: qm̃ sineda pna¬
tione ab illa deuia renon
possunt⁊ & quiin ea neces¬
sita te contrusi sunt : fatͦi¬
unt eã eẽ uoluntatis. siñ
deipsis sed deillo a quo est
bonũ omne confidunt.
Illi adeã conscenderunt
causa maioris glorie: ut
amplius aliquid inueni¬
reNt : Istiadeã confugert̃
cura salutis nouissime ne
perirent. Vtriq ꝑmane¬
ant. utriq inquid ꝑue¬
ner̃ ambulentusq: in
finẽ: ferue ant studus.
supplicent uotis: qr & illis
salus cogitandaẽ. ut ab
eo qđ uoluntas arripuit
cadcretimeant : & istis
gloria desperanda ñ est.
si in eo qđ necesfitas intulit
ꝑsistere diligant: fierie.¬
nĩ ꝑotest . ut dõ terrente &
ortante. conuertente & im¬
plentehumanꝰ in melius
mutet᷑ affectus. Atq: ita
uoueant sine coniuguis. &
sineillo concubitu atq: im¬
munda libidinis ađtrec¬
tatione ꝑ seuerantissime
uiuere: ut &iã si fepara¬
ta coniugia locũ ducendi
alias moriendo a peruerint.
claudat᷑ ex uoto qđ pat& ex

Expanded text:
cessitatis, quoniam iam sine damnacessitatis, quoniam iam sine damnatione ab illa deuiare non possunt, et qui in eam necessitate contrusi sunt, faciunt eam esse uoluntatis, si non de se ipsis, sed de illo, a quo est bonum omne, confidunt. illi ad eam conscenderunt causa maioris gloriae, ut amplius aliquid inuenirent; isti ad eam confugerunt cura salutis nouissimae, ne perirent; utrique permaneant, utrique in quod peruenerunt ambulent usque in finem, ferueant studiis, supplicent uotis, quia et illis salus cogitanda est, ut ab eo quod uoluntas arripuit cadere timeant, et istis gloria desperanda non est, si in eo quod necessitas intulit, persistere diligant. fieri enim potest, ut deo terrente et hortante, conuertente et inplente humanus in melius mute-I tur affectus, atque ita uoueant sine coniugiis et sine ullo concubitu atque inmunda libidinis attrectatione perseuerantissime uiuere, ut etiamsi separata coniugia locum ducendi alias moriendo aperuerint, claudatur ex uoto, quod patet ex
Abbreviated transcription (Latin):
si a regnocaelorũ abiert̃.
alloquor ut qđ facere
deberent si haberent
coniuges diutͥ nolanguo¬
remarcentes. ł locosi¬
bi in accessibili abseri¬
tes ł animositate illi¬¬
cita continentes: hoc fa¬
tia ptsihabuerint con¬
iuges adulterina in quͥ¬
natione sordentes. ꝓp¬
terhoc a suo consortiodi¬
uortientes : ñ alia quȩ¬
rant coniugia: qr non
er int coniugia sed ad¬
ulteria: Cũ enĩ parfor
ma sit in hoc uinculo ui¬
ri& uxoris.⁊ sicutuxor
uiuente uiro uocabit᷑
adultera si fucriecũ alio
uiro: Ita & uiruiuente
uxore uocabit adulter si
fuerit cũ alta muliere :
sã fornicationis : Omis
tamen quidimiserituxo¬
rẽsuã & aliã duxerit
moecbat᷑ : ñ eos terreat
sarcina continentiȩ : Le
erit: si fides ad erit quȩ
impetrata iubente qđ
iusserit: Non eos fran¬
gat qđ uidet᷑ eorũ con¬
tinentia necessitatis eẽ
ñ uoluntatis: qr & illi
quieã uoluntate delege¬
runt. fecerunt eã eẽne¬

Expanded text:
si a regno coelorum aberunt, si a regno coelorum aberunt, alloquor, ut quod facere deberent, si haberent conjuges diuturno languore marcescentes, vel loco sibi inaccessibili absentes, vel animositate illicita continentes; hoc faciant, si habuerint conjuges adulterina inquinatione sordentes, et propter hoc a suo consortio divortiantes: non alia quaerant conjugia, quia non erunt conjugia, sed adulteria. Cum enim ma sit in hoc uinculo uiri et uxoris, sicut uxor uiuente uiro uocabitur adultera, si fuerit cum alio uiro, ita et uir uiuente uxore uocabitur adulter, si fuerit cum alia muliere. etsi sam fornicationis, omnis tamen, qui dimiserit uxorem suam et aliam duxerit, moechatur. non eos terreat sarcina continentiae; lenierit, si fides aderit, quae impetrat a iubente quod iusserit. non eos frangat, quod uidetur eorum continentia necessitatis esse, non uoluntatis, quia et illi, qui eam uoluntate delegerunt, fecerunt eam esse ne
Abbreviated transcription (Latin):
quidã sunt quiñ nisi li¬
cite : quidã & licite &
illicite. Sunt quippe
In eis qui coniugia sua
tantũ sciunt: sunt autẽ
qui& alias feminas ac
stupra quȩ lib&: sed qui
post concubitũ coniugum
scipsos castraNł ꝓpt̃ regnũ
cȩlorũ autmorte amit¬
tunt coniuges: Autecon¬
sensu cũ eis continđ:: lã
ꝓfitent᷑ aut necessitatedi¬
uortiorũ neuiuis coniugi¬
b: sealiis copulando ad¬
ulteria ꝑpetrent: castraN
scipsos ꝓpt̃ regnũ cȩlorũ:
Non ut clariores ibi cẽpos¬
sint sed qđ alitereẽibi
non poss. Nã qui nonista
necessitate secontinent.
sed ut boni appetitione
meliores possint ibi eẽ
&iã scruata pudicitia
coniugali. quãuis in p̃¬
musminorib: tamen in¬
terea se continent qr prio¬
rib: coniugib uiuis.ti¬
ment aliis coniugari:
maiorẽ curã debeNł ge¬
rere ꝓsalute quã gesser̃
illi . aquib: continen¬
tia ꝓmunere dilecta ẽ.
ampliore. Tunc quip
b: coniugib pristinis.
ñ coniugib: ꝓprus sed ad¬
ulteris adherebunt: &

Expanded text:
quidam sunt, qui nonnisi licite, quidam et licite et inlicite. sunt quippe in eis, qui coniugia sua tantum sciunt; sunt autem, qui et alias feminas ac stupra quaelibet. sed qui post concubitum coniugum se ipsos castrant propter regnum caelorum, aut morte amittunt coniuges aut ex consensu cum eis continentiam profitentur aut necessitate diuortiorum, ne uiuis coniugibus se aliis copulando adulteria perpetrent, castrant se ipsos propter regnum caelorum, non ut clariores ibi esse possint, sed quod aliter esse ibi non possunt nam qui non ista necessitate se continent, sed boni adpetitione melioris, possent ibi esse etiam seruata pudicitia coniugali, quamuis in praemiis minoribus, tamen interea se continent, quia prioribus coniugibus uiuis timent aliis coniugari, maiorem curam debent gerere pro salute. quam gesserunt illi, a quibus continentia pro munere dilecta est ampliore. tubus conjugibus pristinis non conjugibus propriis, sed adulteris adhaerebunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
te qui tibi dedit:erubes¬
ce: Ille diues pauꝑ eẽ
uoluit: ut haberes pau¬
peres quib: dares. Da
aliquid fratrituo. Da
aliquid ꝓximotuo.
Da aliquid comitituo.
Tudiues es: ille pauꝑ
ẽ: uitaista uia ẽsi
mulambula tis: Sed¬
fortedicis. Egodiues
illepauꝑ: Simul ambu¬
latis an non. Quid ÷
strinxisti ad tes arcinã tu¬
ã : Id eo ñ potes porrigema
nũ: Onerate. li giate.
quid te iactas: quid telau¬
das: solue uinculatua :
minue de sarcina tua: Da
comiti: & illũ adiuuas:
& tereleas: Interhasuo¬
cestuas laudantis sarci¬
nã tuã  Ad huc xp̃s petit.
& ñ accipit: & offendis
nom̃ pietatis crudelib uo¬
cib & dicͥs: & quid seruo
filiis meis. x p̃milliop¬
pono filios suos mihi repo¬
nit : Ita uero magnaius¬
ticia. ut habeat unde luxu¬
riet᷑ filius tuus. egeat dñs
tuus : Cũ enĩ uni exmini¬
mis meis fecisti : mihi fecis¬
tiꝰ : Ñ legistu ñtimuisti¬
eccequis eget : & filiostu¬
osnumeras : postremonu¬
mera filios tuos: ad deunũ

Expanded text:
t qui tibi dedit. Erubesce. Ille dives pauper esse voluit, ut haberes pauperes quibus dares. Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille pauper est. Vita ista via est, simul ambulatis. forte dicis: Ego dives, ille pauper est. Simul ambulatis, annon? Quid esstrinxisti ad te sarcinam tuam: ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas. Inter has voces tuas laudantes sarcinam tuam, adhuc Christus petit, et non accipit: et obtendis nomen pietatis crudelibus vocibus, et dicis, Et quid servo filiis meis? Christum illi oppono, filios suos mihi reponit. Ista vero magna justitia, ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum enim uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Non legistEcce quis eget, et filios tuos numeras? Postremo numera filios tuos, adde unu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cesserit nulla est & quodnon nulli codi¬
ceshaben omnes dormem: multo faccibis
& aꝑtius id cogit intellegi & siquid ahud
tale in scĩs litteris inuenitur ad iduid&ur
inpellere ut nullus hominum ex estim& ur
inmostalitatem nisimors p̃cesserit adeptura
prohi dubi dixa postolus & Nosuiuen es qui
reliquisum: haduentud ũ in on p̃ueruiem : eo
quiante dormierunt ipseenim dñs iniussu lnuoce

Expanded text:
praecesserit, nulla est. et quod nonnulli codipraecesserit, nulla est. et quod nonnulli codices habent \'omnes dormiemus, multo facilius et apertius id cogit intellegi. et si quid aliud tale in sanctis litteris inuenitur, ad id uidetur inpellere, ut nullus hominum existimetur inmortalitatem, nisi mors praecesserit, adepturus. proinde ubi dixit apostolus: Et nos uiuentes qui reliqui sumus in aduentum domini, non praeueniemus eos, qui an
Abbreviated transcription (Latin):
bib: obuiam dño Inarea &ita semꝑ cũ
dño erim: adferun quid amaliquid ques¬
tionis sed ꝑscipsos non propteristos. Nã
& si non sun &iam ipsimorituri qui distos
adiuuen omninonon uideo cumtalia
dehis dicipossin qualia dicta suñ duob¬
tum ad uerb ab eatiap ostoliꝑtin& uide¬
turadserere quosdam infinescħ adue¬
nien tedño. Cum futura est resurrectio¬
resurrectio mostuorũ. Non essemorituros sed
uiuos repertos In illam in mortalitatem que
scĩs &iam ceerisdatur repentem ut andos
& simulcumillis ropiendossicut dicit In nu¬
bib: nec aliquid aliud mihiuisumest quotiens
dehis uerbis uoluicogitare sed uellem hinc
potius audiredoctiores neillis &iam qui
putant aliquos moste non p̃cedene ui uifi¬
catos aduit am ꝑ p&u amtransituros dicere
inueniatur a postolus. stulte tu quod semi
resurgim: undefieripo tuerit Nisi omnes
moriamur.resurrectio quippenisimors

Expanded text:
bibus obuiam Christo in aera et ita semper cum bibus obuiam Christo in aera et ita semper cum domino erimus. adferunt quidem aliquid quaestionis, sed per se ipsos non propter istos. nam etsi non sunt etiam ipsi morituri, quid istos adiuuent omnino non uideo. cum talia de his dici possint, qualia de illis dtum ad uerba beati apostoli pertinet, uidetur adserere quosdam in fine saeculi adueniente domino, cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed uiuos repertos in illam inmortalitatem, quae sanctis etiam ceteris datur, repente mutandos et simul cum illis rapiendos, sicut dicit, in nubibus; nec aliquid aliud mihi uisum est, quotiens de his uerbis uolui cogitare. Sed uellem hinc potius audire doctiores, ne illis etiam. qui putant aliquos morte non praecedente uiuificatos ad uitam perpetuam transituros, dicere inueniatur apostolus: Stulte, tu quod semiresurgemus\' unde fieri poterit, nisi omnes moriamur? resurrectio quippe, nisi mors
Abbreviated transcription (Latin):
desidero utrum mox iuditium comiter&ur ad¬
uenum & hii quirapientur InNubes ansol¬
uanur inmostem nisi foste aduicem mostis
ipsã imutationem debeam: accipere huic
interrogationituae quaqueris utrum IN
ad uenu dñimox creden dumsit futurum
es selu ditium puto quodsufficiat fidess ymbol
qua confitemur xp̃ma patrisdextera essefutu¬
rum ad uiuos & inostuos iudicandos. Gurergo
ipsasitei causaueniendiquid aliud acturus est
moxutuenerit. Nisi propter quoduenia
de illis autem quirapientur innubib: inquadã
epistula quamscripsi ad filiũ meum nomine
meratorem proculdubion otissimum uobiscũ
me consuluiss& dequib: dam questionib: pe¬
lagi anorum quinegant mostem peccato
esser& ributam quatenus disputauerim
insubditis lege illi autem h quad equib
dixita postolus cumlo quer&ur desesurrec¬
tionem mostuorum & nos uiuentes qui re¬
liquisum: simulcum illis rapiemur Innu¬

Expanded text:
desidero, utrum mox judicium comitetur addesidero, utrum mox judicium comitetur adventum; et ii qui rapientur in nubes, an solvantur in mortem: nisi forte ad vicem mortis ipsam immutationem debeamus accipere. » 2. Huic interrogationi tuae, qua quaeris utrum in adventu Domini mox credendum sit futurum esse judicium, puto quod sufficiat fides Symboli, qua confitemur Christum a Patris dextera esse venturum ad vivos et mortuos judicandos. Cum ergo ipsa sit ei causa veniendi, quid aliud acturus est mox ut venerit, nisi propter quod veniet? De illis autem qui rapientur in nubibus, in quadam epistola quam scripsi ad filium meum nomine Mercatorem, procul dubio notissimum vobis, cum me consuluisset de quibusdam quaestionibus Pelagianorum, qui negant mortem peccato esse retributam, quatenus disputaverim, in subditis lege: « Illi autem, inquam, de quibus dixit Apostolus, cum loqueretur de resurrectione mortuorum, Et nos viventes qui reliqui sumus, simul cum illis rapiemur in nu
Abbreviated transcription (Latin):
piam uel grc uarinemose autem p̃panere
dis frequentat ec clesia illi apostolcaesua
aduersae sententiae quadictũ est. Omnes
onim adstabim aNetribun alxp̃iut feratunis¬
quisq: secundum eaq: corpus gessit si uebonũ
si uemalũ qui&iam hocmaeritũ sibiquisq
cum hcorpore uiuer& conparaeuit ut eipos¬
sin istaꝓdessenonenimomnib: pos sun ec
quaren o nom nib: possun nisi propter dif
Cumergo sacrificiasiue altaris siue quaru
cumq el ymosinarum ꝓbaptizatis de¬
functis omnib: offeruntur ꝓualdebonis : grax uicrũ
actiones sunt prononu aldemalis ꝓpitiationes
sunt ꝓualdem alis &iam sinulla sunt adiumeNta
mostuorum qualescumq: uiuorum consolationes
sun quib: autem ꝓsunt aut ad hocꝓsunt ut sit ple¬
Naremissio autcestt ut to lerabilior fiatipsa dam
PCΙΡΥT ALΙΩD testiatua questio estutũ
stactim i aduentu dñi credendumsit futurũ esse
iuditiũ anspatio interposito temporis inculus
dieb aduentus Quoni am legim. In quis quod

Expanded text:
piam, vel gravari. Nemo se autem speret, dis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est, Omnes enim astabimus ante tribunal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonsive malum . Quia etiam hoc meritum sibi quisque cum in corpore viveret, comparavit, ut ei possent ista prodesse. Non enim omnibus prosint. Et quare non omnibus prosunt? nisi propter diffCum ergo sacrificia sive altarimcumque eleemosynarum, pro baptizatis defunctis omnibus offeruntur: pro valde bonis gratiarum actiones sunt, pro non valde malis propitiationes sunt: pro valde malis, etiam si nulla sunt adiumenta mortuorum, qualescumque tamen viuorum consolationes sunt. Quibus autem prosunt, aut ad hoc prosunt vt sit plena remissio, aut certe vt tolerabilior fia 1. Tertia tua quaestio est, « Utrum statim in adventu Domini credendum sit futurum esse judicium, an spatio interposito temporis. In cujus diebus adventus, quoniam legimus, inquis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
gam: auscultem. ei quiidicit noli te
errare Neq fornicatores Neq
i dolis seruientes & cetera regnũ dĩ¬
non possidebuNt qua sitalia sunt quce
contra dicuntur. ut horũ uerborũ
postolicorum manifestationem
Inalossensos ducere Neque an ꝓ fec¬
to aduersus e anos instruxit & parto¬
tus os seuoluit Idem apostolus dicens
hoc autem scitote intellegentes qnm̃
omnes fornicator autbimundus aut
aucrus quo destidolorũ seruitus. Non

Expanded text:
gamus, auscultemus ei qui dicit, Nolite gamus, auscultemus ei qui dicit, Nolite errare; neque fornicatores, neque idolis servientes, etc., regnum Dei possidebunt. Quia si talia sunt, quae contra dicuntur, ut horum verborum apostolicorum manifestationem in alios sensus ducere nequeant, profecto adversus ea nos instruxit, et paratos esse voluit idem apostolus dicens: Hoc autem scitote intelligentes, quoniam omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, quod est idolorum servi
Abbreviated transcription (Latin):
fuisseres ponsa de illa uero sententi adnĩ
non exies indedonec soluas no uissimum
quadrantem res ponderemihi Necesse non
fuit qnm ipse questionem similiex euange¬
lio locutione s oluisti ubis cribtum est non
cognouiteam donec peperits ane ut nonte
ueritate superari Illudenim quod di¬
citur quandoq: & si postplurimumtem¬
poris eos quihcatholica communione
moriuntꝰ. Quamuisusq: infinẽ uitae
huius flagitio sissime & scelera tissimae
uixerint depenis ultricib: exituros familiari¬
us meum tangit affectum quem habem:
ergi eos quin obiscum corporis & san¬
guinis xp̃is acramenta communican
quam uis eorummores ꝑditosodorim:
quos disciplinaecdesi astica emendare
non possum. aut amensad omini case¬
parare sede aueritacte uinciuolo. quae
sacris litteris aptissimis non resistit uie
non onim quacresistit dicenda estulla
ratione ueritas uel putan da sed inter¬
imdonec audiam. tale aliquid aut le¬

Expanded text:
fuisse responsa. 14. De illa vero sententia Domini, fuisse responsa. 14. De illa vero sententia Domini, Non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem; respondere mihi necesse non fuit, quoniam tu ipse quaestionem simili ex Evangelio locutione solvisti ubi scriptum est, Non cognovit eam, donec peperit. Sane ut non te veritate superari. Illud enim quod dicitur, quandoque, etsi post plurimum temporis, eos qui in catholica communione moriuntur, quamvis usque in finem vitae hujus flagitiosissime et sceleratissime vixerint, de poenis ultricibus exituros, familiarius meum tangit affectum, quem habemus erga eos qui nobiscum corporis et sanguinis Christi Sacramenta communicant; quamvis eorum mores perditos oderimus, quos disciplina ecclesiastica emendare non possumus, aut a mensa dominica separare: sed ea veritate vinci volo, quae sacris Litteris apertissimis non resistit. Non enim quae resistit, dicenda est ulla ratione veritas, vel putanda. Sed interim donec audiamus tale aliquid aut le
Abbreviated transcription (Latin):
aurit eum dolor rerum quas dilexerat amissa¬
rum sed non subuertit. Neq: consumit fundameni
stabilitate atq: incorruptione unitum tade a¬
li quid &iam posthancuitam fieri incredibile
non est & utrum ltasit quaeri potest & aut i¬
ueniri autlatere. Non nullos fideles ꝑignẽ
quendam purgatorum quan omagis minis¬
uebona pereuntia dilexerunt.Tantotar¬
diuscitius ques aluari nontamentades
dequedib: dictũ est quo dregnum dĩ
non possidebunT. Nisi conuenient̃ peni¬
tentib: eadem criminaremittantur
Conuenient̃ autem dixi ut steriles melr mo¬
sinis nonsin quib tantũ tribuit scripturta
diuinia ut earũ tantum modo fructum
sehi putaturũ p̃nunti & h̃s dextris
& earumtantum modo sterilitatem
sĩ nistris quan dobis dicturus est. Venite
benedictipatrismei ꝑcipiteregnum illis
autem itemignem a& num haec deduob
opus culis meissatisputo quaestionituae

Expanded text:
a urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissaa urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione munitum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando his dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: illis autem, Ite in ignem aeternum . » Haec de duobus opusculis meis satis puto quaestioni tuae
Abbreviated transcription (Latin):
opus opus qualesit ignisꝓbabit sicu¬
lus opus ꝑ manserit quodsuꝑ aedifi¬
cauit mercodem accipi& Siculus autem
opus exustum fuerit damnum patixur ipse autẽ
saluus erit sic tamen quasi ꝑignem noner gouni
us eorum sedutriusq: opussignispbabi E.st
quidamignis temptatio tribulationis dequo
aꝑte aliolo coscribtum estua sa siguliꝓbat Nax
& homines iustos temptatio tribulationes iste
ignis in hac inter imuita facit Quodaposto¬
lus dix it si accidut duobsi delib tiniscilic&
cogitantiquae sunt dĩ quomodo pluce atdõ.
tum aurum argentum & lapides praetiosos
alteri cutem cogit᷑aNi eaquae s unt mundi quo¬
modo placeatuxorii dest aedificani suꝑ
i demsundamentum ligna faenum flipulc̃o
illius enim opusnon ex uritur quianoneo di¬
unt quaecum amore possessa sun sed qñm̃
alterutia conditione ꝓpositae is potius
t alia deseritx p̃m quamuis doleat cum amitt&
s aluus est quidem sictamen quasiꝑignem qui¬

Expanded text:
ue opus quale sit, ignis probabit . Si cujus opus permanserit, quod superaedificavit mercedem accipiet. Si cujus autem opus exustum fuerit, damnum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Non unius ergo eorum, sed utriusque opus ignis probabit. Est quidem ignis tentatio tribulationis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scilicet cogitanti quae Dei sunt, quomodo placeat Deo, urum, argentum, lapides pretiosos; alteri autem cogitanti ea quae mundi sunt, quomodo placeat uxori, id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus non exuritur, quia non ea diunt quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione proposita, eis potiustalia deserit Christum, quamvis doleat dum amittit; salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: qui
Abbreviated transcription (Latin):
erunt sed quiab aecapostolicam ani¬
festissima & aꝑtissima testimonia falsa
es senon possunt illud quo dobscure dic¬
tum est de hisqui suꝑ aedifican suꝑfun¬
damentum quo destxp̃s. Non aurũ
argentum lapides praetiosus sedligna
facnũ stipulam. De his enĩ dictum est
quod ꝑignem salui erunt qnm funda¬
mentim aerito non peribunt. Sic est¬
intellegendum ut hismani festis non
inueniatur essecontrario. ligna quip
pe&fenũ & stipula non absurde
accipipossunt rerum saecularium quã¬
uis lic& concessarũ tales cupiditates
ut amittisine animidolore non possins
Cum aute mistedolor urit sixp̃s in corde
fundamenti hab& locumidestut einihil
ante ponatꝰ & madithomo quitididolore
uriturreb: quasit adiligit magis carero
temptationes maluerittenere quama pm
eum hi fundamento non habuit quihaec
priorelo cohabuit. Cum i aedifitio
prius non sit aliquid fundamento ignis
enim dequo loco estlocutus a postolus

Expanded text:
 Sed quia haec apostolica manifestissima et apertissima testimonia falsa esse non possunt; illud quod obscure dictum est, de his qui superaedificant super fundamentum, quod est Christus, non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam de his enim dictum est quod per ignem salvi erunt, quoniam fundamenti merito non peribunt, sic intelligendum est, ut his manifestis non inveniatur esse contrarium. Ligna quippe et fenum et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
clacriores In conspectudñi ulcero soilli
pauperes ministeriũ p̃buit angelorum:
qui eũ non&tulerun in marmoreum tumu¬
lũ sed in habrahe gremiũ sustulerunt : ridenT haec
illi controchos defendendã suscepimus ciuita tẽdi :
uerum tamen saepulturace curã &iã eorũ
phrlophiconẽpserunT : & sae peuniuer si &er¬
citus dum ꝓterena patria more renur. uibi
postea iacerun uel quib: bestus escafierent
poncurareN: licuitq de acre po&is pluusibili¬
ter dicere: cuelo tegitur qui non hab&iurnam:¬
Nã qua nominus deben de corporib: insepultis
insultare xp̃ianis quib: & ipsius carnis mẽ¬
brorũq: omniũ reformatio nonsolũ &terto
uerũ &iã & aliorũ elementorũ secr&is s̃mo
sinu quo dilapsa cadauert recesserunt
inẽporis punctoreddenda & red ente grap-¬
da ꝓmittitur: pec ideo tamen contempnen¬
da & abicienda sunt corporade functorũ
maximeq: iustorũ adq: fidelũ quib: tã quã
orginis &uasis ad omnia bon aopero

Expanded text:
clariores in conspectu domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem dei. uerum tamen sepulturae curam etiam eorum philosophi contempserunt. et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: caelo tegitur, qui non habet urnam. quanto minus debent de corporibus insepultis insultare Christianis, quibus et ipsius carnis membrorumque omnium reformatio non solum ex terra, uerum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in temporis puncto reddenda et redintegranda promittitur! Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium, quibus tamquam organ
Abbreviated transcription (Latin):
occidere siquic quã obessõ& future uitae
quie quid inimici de corporib: occisorũ facere
uoluisseNt : nisi forte quispiã sic absurdus ẽ
ut contendat eos qui corpus occidunt ponde¬
bere timeri anemostẽ necorpus occidañ :¬
& timeri debere post mostẽ necorpus occi¬
sum sepelr nonsinant : falsũ ẽ enim quod

Expanded text:
occidere, si quidquam obesset futurae uitae occidere, si quidquam obesset futurae uitae quidquid inimici de corporibus occisorum facere uoluissent. nisi forte quispiam sic absurdus est, ut contendat eos, qui corpus occidunt, non debere timeri ante mortem, ne corpus occidant, et timeri debere post mortem, ne corpus occisum sepeliri non sinant. falsum est ergo quod
Abbreviated transcription (Latin):
corpora in potestate haberent securi occumbererit
christiani. nec capillum capitis eorum asserat
periturum. exortanis ne timearit eos qui cum
corpus occiderint amplius Non habent quod faciarit:
Unde inprimo libro deciuitate dei. satis quantum
ex istimo sum locutus: ut eorum dentem r&underem.
qui barbaricam uastitatem praecipue quam nuper
roma perpessa est christianus temporibus
imputando. &iam id ebiciurt quod suis illic
Non subuenerit christus. Quibus cum responsum
fuerit animas fidelium pro suae fidei meritis
ab illo fuisse susceptas: iNsultant dec ad aueribus
insepultis Totum itaque istum de
sepultura locum uerbis talibus explicaui In
potuerun neq: istudpia fides nimium re¬
formidat tenens praedictũ. nec ab sumentes
bestius resunecturis corporib obfuturas
quorũ capillus capitis ponperibit: nullo
modo dicer&ueritas. nolitetimere eos qui
corpus occidunt. animã autẽ ponpossuNt

Expanded text:
corpora in potestate haberent, securi occumberent corpora in potestate haberent, securi occumberent christiani, nec capillum capitis eorum adserat periturum, exhortans ne timeant eos, qui cum corpus occiderint, amplius non habent quid faciant? unde in primo libro de \'Ciuitate dei\' satis, quantum existimo, sum locutus, ut eorum dentem retunderem, qui barbaricam uastitatem, praecipue quam nuper Roma perpessa est, Christianis temporibus inputando etiam id obiciunt, quod suis illic non subuenerit Christus. quibus cum responsum fuerit animas fidelium pro suae fidei meritis ab illo fuisse susceptas, insultant de cadaueribus insepultis. totum itaque istum de sepultura locum uerbis talibus explicaui. Apotuerunt. neque istud pia fides nimium reformidat, tenens praedictum nec absumentes bestias resurrecturis corporibus obfuturas, quorum capillus capitis non peribit. nullo modo diceret ueritas: nolite timere eos, qui corpus occidunt, animam autem non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ueteribus omnino leger&ur: Non parua est
uniuersae ecclesiae quae iNhac consu&udine
clar& auctoritas. ubi inprȩcibus sacerdoti
quȩ domino deo ad eius altare funduntur. locũ
suum hab& &iam commendatio mor tuorum
Sed utrum aliquid prosit animȩ mortui locus
corporis sui. operosius inquirendum est: ac primũ
utrum intersit aliquid ad inferendũm uel au¬
gendam miseriã post hanc uitam spiritibus
hominum. si eorum corpora sepulta non fuerint.
non secundum opinionem ut cumq uulgatam.
sed potius secundum religionis nostra sacras
litteras est uidendum. Neq enim credendum est
sicut apud maroniem legitur. inisepultos a nauigans¬
do atque transeunido inferni amne prohiberi.
quia scilic& ante Nec ripas datur horrendas &
rauca fluenta Transportare prius quam sedibus ossa
quierunit. Quis cor christianum inclin& his
po&icis fabulosisq figmentis : cum dominus
ifrael ut inter manus inimicorum qui eorum

Expanded text:
ueteribus omnino legeretur, non parua est ueteribus omnino legeretur, non parua est uniuersae ecclesiae quae in hac consuetudine claret auctoritas, ubi in precibus sacerdotis quae domino deo ad eius altare funduntur locum suum habet etiam commendatio mortuorum. Sed utrum aliquid prosit animae mortui locus corporis sui, operosius inquirendum est. ac primum utrum intersit aliquid ad inferendam uel augendam miseriam post hanc uitam spiritibus hominum, si eorum corpora sepulta non fuerint, non secundum opinionem utcumque uulgatam, sed potius secundum religionis nostrae sacras litteras est uidendum. neque enim credendum est, sicut apud Maronem legitur, insepultos nauigando atque transeundo inferno amne prohiberi, quia scilicet nec ripas datur horrendas et rauca fluenta transportare prius, quam sedibus ossa quierunt. quis cor christianum inclinet his poeticis fabulosisque figmentis, cum dominus Iesus, ut inter manus inimicorum, qui eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt merita ut nec talibus digni sint adiuuari.
siue pro eis quorũ tam bona. ut talibus non indigeant
adiumentis. Genere igitur uitȩ quod gessit quisque
per corpus. efficitur. ut prosint uel non prosint. quȩcũq
pro illo pie funt cũ reliquerit corpus Nã meritũ
per quod ista prosint sinullũ comparatum est
mhac uita.: frustra post hanc queritur uitam
ta fit. ut neq in aniter aecclesia uel suorum cura
pro de functis quod potuerit religionis impendat:¬
& tamen ferat unusquisq secundũ ea quae per corpus
gessit. siue bonũ. siue malũ reddente dño unicuique
secundũ opera eius. Ut eñi hoc quo impenditur possit
ei prodesse post corpus. in ea uita est ad quisitũ quam
gessit incorpore. Poterat inquisitioni tua&e sufficere
mea breuis ista responsio: sed quȩ alia moueant
quibus respondendum existimo. parumper attende
IN machabeorum libris legimus oblatum promor¬
tuis sacrificium: sed si nusquam inscripturis

Expanded text:
sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reliquerit corpus. nam meritum per quod ista prosint, si nullum conparatum est in hac uita, frustra post hanc quaeritur uitam. ita fit, ut neque inaniter ecclesia uel suorum cura pro defunctis quod potuerit religionis inpendat et tamen ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum reddente domino unicuique secundum opera eius. ut enim hoc, quod inpenditur, possit ei prodesse post corpus, in ea uita est adquisitum, quam gessit in corpore. Poterat inquisitioni tuae sufficere mea breuis ista responsio; sed quae alia moueant, quibus respondendum existimo, parumper adtende. in Machabaeorum libris legimus oblatum pro mortuis sacrificium. sed et si nusquam in scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut hinic & illud conici possit homini prodesse
post mortẽ. si fide suoꝵ humando corpori talis pro¬
uideatur locus. inquo appareat opitulatio &iã isto
modo quȩsita scoꝵ. Sed cũ haec ita sint: quomodo
huic opinioni contrarium non sit quod ait apostolus.
om̃s enĩ asstabimus ante tribunal xp̃i. ut ferat unus¬
quisq secundũ ea quȩ per corpus gessit. siue bonum siue
malũ : non te satis uidere significas. Haec quidẽ apos¬
tolica sententia ante mortẽ ammon& fieri. quod possit
prodesse post mortẽ: non tunc quando iã recipiendũ
est quod quisq gesserit ante mortẽ: Uerũ haec ita
soluitur questio : q̃m̃ quodã uit& genere ad quiritur
dũ in hoc corpore uiuitur. ut aliquid adiuuent ista
defunctos. Ac per hoc secundũ ea quae percorpus
gesserunt. eis quae post corpus religiose pro illis facta
fuerint adiuuatur. Sunt enĩ quos nihil omnino
adiuuant ista. Siue pro eis fiant quorũ tã mala

Expanded text:
uit, ut hinc et illud conici possit, homini prodesse uit, ut hinc et illud conici possit, homini prodesse post mortem, si fide suorum humando eius corpori talis prouideatur locus, in quo appareat opitulatio etiam isto modo quaesita sanctorum. Sed cum haec ita sint, quomodo huic opinioni contrarium non sit quod dicit apostolus: omnes enim astabimus ante tribunal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum, non te satis uidere significas. haec quippe apostolica sententia ante mortem admonet fieri quod possit prodesse post mortem. non tunc, quando iam recipiendum est quod quisque gesserit ante mortem. uerum haec ita soluitur quaestio, quoniam quodam uitae genere adquiritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac per hoc secundum ea quae per corpus gesserunt eis quae post corpus religiose pro illis facta fuerint adiuuantur. sunt enim, quos nihil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala
Abbreviated transcription (Latin):
iu scitati tuȩ coepiscope uenerande
pauline rescnptoꝵ debitor fui. ex quo mihi scripsisti
per homines filiȩ nr̃ae religiosissimae floriȩ. querens
ame utrũ prosit cuiq post mortẽ. quod corpus
eius apud scĩ alicuius memoriã sepelitur hoc enĩ
abste uidua memorata petierat pro defuncto in eis
partibus suo filio : & rescripseras consolans eam: ĩdq
&iam nuntians de cadauere fidelis iuuenis cynegii.
quod paterno & pię affectu desiderauit esse cõ¬
pl&um. ut scilic& in beatissimi felicis confessoris
bassilica poner&ur. Qua occasione factũ est
ut per eosdẽ per latores litterarũ tuarũ &iam
mihi scriberes. ingerens huiuscemodi questionem.
atq ut responderẽ quid inde mihi uider& ur expos¬
cens. nec tacens ipse quid sentias Nã dicis uideri tibi
non esse manes motus animarũ religiosoꝵ atq fideliũ.
prosuis ita curantiũ. Ad iungis &iã uacare non posse.
quod uniuersa prodefunctis ȩxlesia supplicare consue¬

Expanded text:
iu Sanctitati tuae, coepiscope venerande Pauline, rescriptorum debitor fui, ex quo mihi scripsisti per homines filiae nostrae religiosissimae Florae, quaerens a me utrum eius apud sancti alicuius memoriam sepelitur. hoc enim abs te uidua memorata petiuerat pro defuncto in eis partibus suo filio et rescripseras consolans eam: idque etiam nuntians de cadauere fidelis iuuenis Cynegii, quod materno et pio affectu desiderauit, esse conpletum, ut scilicet in beatissimi Felicis confessoris basilica poneretur. qua occasione factum est, ut per eosdem perlatores litterarum tuarum etiam mihi scriberes, ingerens huiusce modi quaestionem, atque ut responderem quid inde mihi uideretur, exposcens nec tacens ipse quid sentias. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ista curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunctis ecclesia supplicare consue
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝓpt̃ sem̃ dauid ex quo carnẽ xp̃s assumpsit :
net sine exemplo rationẽ huius in xp̃o nominis red
super peccora mea pastorẽ unum qui pascat
ea seruum meum dauid: & ipse pasc&ea &ipiẽ¬
eerit hisinpastoremm. Ego aut̃ dñs ero eis in dm̃
& seruus m̃s dauid princeps in medio eoꝵ Ego dĩis
locutus sum Et alio loco. Et rex inquit unuserit
om̃ib imꝑans: et noner̃ ultra duȩ gentes. nec
diuidentur amplius induo regna: neqquȩ polluent᷑
ultra inidolis sius & ab ominationib: scus &in cunc¬
tis uutiutatibus suis. Et saluos eos faciã. de uniuer
sis sedibus suis in quibus peccauer̃ & mundabo eos
&er̃ mihi popłs. et ego ero eis ds̃. & seruus m̃s
dauid rex suꝑ eos: & pastor unus erit omniũ eoꝵ¬

Expanded text:
mus: propter semen David, ex quo carnem Christus assumpsit. mus: propter semen David, ex quo carnem Christus assumpsit. Nec sine exemplo rationem hujus in Christo nominis reddsuper pecora mea pastorem unum, qui pascaea, seruum meum Dauid; et ipse pascet ea et ipse erit his in pastorem. Ego autem Dominus ero eis in Deum, et seruus meus Dauid princeps in medio eorum; ego Dominus locutus sum. Et alio loco: Et rex, inquit. unus erit omnibus imperans; et non erunt ultra duae gentes, nec diuidentur amplius ia duo regna; neque polluentur ultra in idolis suis et abominationibus et in cunctis iniquitatibus suis. Et saluos eos faciam de uniuesis sedibus, in quibus peccaverunt, & emundabo eos, & erunt mihi populus, & ego ero eis Deus. v.24. Et servus meus David rex super eos, & pastor unus erit omnium eo
Abbreviated transcription (Latin):
et eͦrũ tecta sunt peccata.ẜeatus uirciti nõ imputauit d̃s
peccatũ. Cũ ergo p̃sciret eũ ds̃ peccatirũ et preccita sua
hiomilitate et sincera penitentia deleturũ cur ñ dicer et in¬
uena dauid scdm cormeũ cui ñ erat omputaturus peccatũ
tã multabona facienti. et cũ tanta pietate uiuenti et ipsa
pietate ꝓpeccatis suis sacrificiũ contriti sp̃s offerenti
ꝓpt̃ hec omia uerissime dictũ c̃. Inuor dauid scđmn cor meũ:
quia lic& scđm cor dei non ess& qđ ille peccauit :
tam̃ seđm cor dei fuit qđ ꝓpeccatissius congrua peniten¬
tia satis fecit. Hoc solum ergo in illo scđm cor dei non
fuit : qđ illi ds̃ non imputauit. Hloc itaq ab lato idest
nora im putato quid remansit. nisi unde uerissime diceret᷑.
nueni dauid scđm cor meũ: Si aut̃ hoc ꝓpheticȩ
dictũ de xp̃o uelimus acciꝑe: Nullus nodus questio
nis oc curr&: nisi forte ut querat᷑ a nob quomodo xꝑm
recte isto nomine uocare potuerit. Sed responde¬

Expanded text:
cui non imputavit Dominus peccatum . Cum ergo praesciret eum Deus peccaturum, et peccata sua pia humilitate et sincera poenitentia deleturum, cur non diceret, Inveni David secundum cor meum; cui non erat imputaturus peccatum tam multa bona facienti, et cum tanta pietate viventi, et ipsa pietate pro peccatis suis sacrificium contriti spiritus offerenti? Propter haec omnia verissime dictum est, Inveni David secundum cor meum. Quia licet secundum cor Dei non esset, quod ille peccavit; tamen secundum cor Dei fuit, quod pro peccatis suis congrua poenitentia satisfecit. Hoc solum ergo in illo secundum cor Dei non fuit, quod illi Deus non imputavit. Hoc itaque ablato, id est non imputato, quid remansit, nisi unde verissime diceretur, Inveni David secundum cor meum? 3. Si autem hoc prophetice dictum de Christo velimus accinis occurrit. Nisi forte, ut quaeratur a nobis quomodo Christum recte isto nomine vocare potuerit? Sed responde
Abbreviated transcription (Latin):
non ualentib: ex illius a & nilegis luminie apo¬
catis rectae facta discernere. Quib: & consta
lã suã non libidini mariti ꝑmisit: sed officio generandi¬
ultro intulit. neqͥquã t̾bato ordine nat̾ali. ubi eiꝰ potestas
erat. iubens potius oboedienti quã cedens c̃cupiscenti sicet
ille c̃iuge castã et casto corde sibi cohȩrentẽ de cuiꝰ animo
ubi pudiciciȩ uirtus habitat nullo mͦ dubitabat tacuit.
I xorẽ dyẽ sororẽ. ne se occiso ab alienigenis atq impus capti¬
ua possideret᷑: certus de dõ suo qđ nichil in eã t̾pe ac fla¬
giciosũ pati sineret:. Nec eũ fides ac spes fefealit Nãq pharao
territus monstris: multisq ꝓpt̾ eã malis afflctus ubi
eiꝰ ce uxorẽ duimitus didicit: illesa cũ honore restituit.
A bindech aut sonio cõmonitus  et edoctus sinilit fecit.

Expanded text:
non valentibus ex illius aeternae legis lumine a pecnon valentibus ex illius aeternae legis lumine a peccatis recta facta discernere, quibus et constlam suam non libidini mariti ultro intulit nequaquam turbato ordine naturali, ubi eius potestas erat, iubens potius oboedienti quam cedens concupiscenti: sic et ipse coniugem castam et casto corde sibi cohaerentem, de cuius animo, ubi pudicitiae uirtus habitabat, nullo modo dubitabat. tacuit uxorem, dixit sororem, ne se occiso ab alienigenis atque inpiis captiua possideretur, certus de deo suo, quod nihil eam turpe ac flagitiosum perpeti sineret. nec eum fides ac spes fefellit; namque Pharao territus monstris multisque propter eam malis adflictus, ubi eius uxorem diuinitus didicit, inlaesam cura honore restituit; Abi
Abbreviated transcription (Latin):
uiduã i proposito continentiae constitutam
Celticius quidã cathecuminus iuuerus racpuit
ut haber& uxorẽ anequam concũberen¬
pressus somniũ & territus somniositifensiepo
eam uehementis sime requirentireuo cauithi¬
tactam uiuund adhuc de quib: loquor illebapii¬
⁊atus & ipso hise facto misti culo conuersus au
om̃ adepiscopatum uenerabiꝓhibita ic
puenitur ill a inscauiduitate ꝑsistit. Quid aui
dixerim contra faustum mani cheũcum e ilũn¬
a returpatri abra haequo duxorem suã duob
quodautem iustum in quam & fidelem uirũ
matrimoniis uiin famissum Nudinatort o¬
pellans a uaritiae acuenris causam duol neg¬
b abi melechfastconi diuersis temporib sarra
coniugemsuam sororẽ menitũ quieratpulcher¬
rima hi concubitũ ad ser& uenditasser onor
uere dicoaturpedines ep arathonestitatmseu
orem aledicototumuertitiicrimen Hoc eNĩ
abrochae factum lenociniosimileui decursco

Expanded text:
Viduam in proposito continentiae constitutam Viduam in proposito continentiae constitutam Celticchius quidam catechumenus juvenis rapuit, ut haberet uxorem. Antequam concumberenpressus somno et territus somnio, Sitifensi episcopo eamdem vehementissime requirenti, revocavit intactam. Vivunt adhuc de quibus loquor. Ille baptizatus et ipso in se facto miraculo conversus ad Dominum, ad episcopatum venerabili probitate pervenit; illa in sancta viduitate persistit. 4. Quid autem dixerim contra Faustum Manichaeum, cum calumniaretur patri Abrahae, quod uxorem suam duobu« Quod autem justum, inquam, et fidelem virum matrimonii sui infamissimum nundinatorem appellans, avaritiae ac ventris causa duobus regibus, Abimelech ac Pharaoni, diversis temporibam sororem, quia erat pulcherrima, ad concubitum asserit venditasse, non ore veridico a turpitudine separat honestatem, sed ore maledico totum vertit in crimen: hoc enim Abrahae factum lenocinio simile videtur, sed