comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ diues. quia adp̃sidem ni¬
si diues accełe ñ pot̾at. ñ quod
diuitias cominendet euãgłista.
dictus : ⁊ decuris. quia fuit de
ordine curiȩ. ⁊ officrum curiȩ
ministrabat. ꝑ hoc potuit hr̃e
facultatem. ꝑhoc ꝙ discipulus¬

Expanded text:
 dives. Quia ad praesidem nisi dives accedere non poterat, non quod divitias commendet evangelista. Dictus est et decurio, quia fuit de ordine curiae et officium curae ministrabat, per hoc potuit habere facultatem, per hoc quod discipulus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ dr̾ qui ostũsus ÷ in columba ab eo
quem filium dĩ uiui uocaũat. ⁊ filio
columbe pat̾ reuelat: quia una ÷ oꝑa.¬
tio pats ⁊ filii cum sp̃u scõ. Reuelat
inquam mist̾rum fidi. ꝙ caro ⁊ san¬
guis reuelare ñ potuit .i. homines car.¬
nali sapĩa inflati. qui non columbȩ fi-

Expanded text:
icitur, qui ostensus est in columba ab eo quem Filium Dei vivi vocaverat, et filio columbae pater revelat, quia una est operatio Patris et Filii cum sancto Spiritu. Revelat, inquam, mysterium fidei, quia caro et sanguis non revelare potuit, id est, homines carnali sapientia inflati, qui non columbae fili
Abbreviated transcription (Latin):
mundi partes. uñ dr̃. Ecce hic.
ecce illic. łitio ccultis atq obseu¬
ris conuenticulis curiositatem
hominum decip̃. uñ dr̃. ecce in
cubiculis ⁊ ecce in deserto.
⁊citius de mat potũtiam impiis: qͣnto enim erit¬
ħ tͥbulacio gͣuior: tanto erit b̵ uitate mod̾atior. ł¬
nomine die tipsa mala sig̃cantur. sur

Expanded text:
mundi partes, unde dicitur: Ecce hic et ecce illic. Vel in occultis aut in obscuris conventiculis curiositatem hominum decipit, unde dicitur: Ecce in cubilibus, ecce in deserto. citius demat potentiam impiis? Quanto enim eribulatio gravior, tanto erit brevitate moderationomine, ipsa mala significantur. Br
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Penitñtia p̾cedit. sequi¬
tur ꝓmissio regni. qui
p̃titos errores. deinde
erigit animum adce.¬
leste regnum. ¶ Reg.¬

Expanded text:
 poenitentia praecedit, sequitur promissio regni: qui praeteritos errores, deinde erigit animum ad coeleste regnum. Si g
Abbreviated transcription (Latin):
nullum u̾bum sine uoce auditur. nec uox
sine intelligñtia u̾bi ualet. uox ũbo uiam p̃¬
ꝑat. ut recipiat᷑. uñ ꝑ aui luc̃nam xp̃omeo.
¶ Indeserto. forma penitñtib locus conu̾satio¬
nis. non freqñtia hominum s desertum. uesti¬
cus ñ mollis ad fluxum . s asꝑ uictus tenuis ⁊ in¬
usitatus.
Tipice desertum sig.

Expanded text:
Nullum verbum sine voce auditur, nec vox sine intelligentia verbi valet. Vox viam verbo praeparat, ut recipiatur. Unde: Paravi lucernam Christo meo . In deserto. Forma poenitentibus: locus conversationis, non frequentia hominum, sed desertum. Vestitus non mollis ad fluxum, sed asper: victus tenuis et inusitatus. Typice, desertum signi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tu auteni. hoc simplicit᷑ intellectum:
docet uanã głam mundi sugiendam. S ma¬
gis uidt̾ p̃cipi ut inclusa pectoris cogitatio¬
ne labiisq comp̃isis oret dm̃. eubiculum ẽ
aũt cordis secretum. hostium carualis sen¬
⁊ turbe fantasmatum orantib obstrepũt.
parum ẽ gͦ cubieulum intrare. sinportunis
cogitationib hostiumparet. S resistendũ
ẽ carnali sensui. ut or̃ospũalis ex intinuiscor¬
disdirigatur ad dm̃.b¬

Expanded text:
 Tu autem. Hoc simpliciter intellectum, docet vanam gloriam mundi fugiendam. Sed magis videtur praecipi, ut, inclusa pectoris cogitatione labiisque compressis, oret Deum. Cubiculum autem est cordis secretum. Ostium, carnalis senepunt. Parum est ergo cubiculum intrare, si importunis cogitationibus ostium patet. Sed resistendum est carnali sensui, ut oratio spiritualis ex intimis cordis dirigatur ad D
Abbreviated transcription (Latin):
¶Acarne retrahit ut cogitent oꝑa p̃desti.¬
nationisdi pͥma sunt rudim̃ta fidđi crecde
am̃ posse quicquid uoluerit.ut qui omĩa
cauit de nichilo: possit delapidib ł de pu¬
uere filios abrahe formare.

Expanded text:
A carne retrahit, ut cogitent opera praedestinationis Dei. Prima sunt rudimenta fidei, credere Deum posse quidquid voluerit, ut omnia qui de nihilo creavit, possit de lapidibus vel de pulvere filios Abrahae formare.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sumptum deza¬
charia more apłoꝵ
ueti testamento pro¬
ferunt.
minus oportuerar
qui magni facere
debuerant.
disse. reddite que
eorum testimonia.¬
untur impietatis
uicłi. qui nec falso
inuenire pocuert̃
ꝙ obicerent salua¬
tori.

Expanded text:
hoc sumptum de Zacharia more apostoVeteri Testamento proferunt. minus oportuerat, qui magnificare debuerant. disse: Reddite quaeeorum testimoniauntur impietatis Judaei, qui nec falso invenire potuerunt quod objicerent Salvatori.
Abbreviated transcription (Latin):
modo ugum. xp̃i suaue. cum supͣ dicit᷑.
arta uia ẽ quȩ duc̃ aduitam. S angta.
quia non nisi angusto initio incipitur.
ꝓ cessu uero temp oris: ineffabili dilectio¬
nis dulcedine dilatatur.

Expanded text:
modo jugum Christi suave, cum supra dicitur: Arcta via est quae ducit ad vitam. Sed angusta, quia non nisi angusto initio incipitur, processu vero temporis ineffabili dilectionis dulcedine dilatatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut sides iur tute aͥi. ñ eloqñtia homi¬
num putetur.
¶ Bini ⁊ bini uocantur quia caritas ñnisi
int̾̃ duos est. Uocatio dicitur ł seđm elec

Expanded text:
are, ut fides in virtute Dei, non eloquentia hominum putetur. Bini et bini vocantur, quia charitas non nisi inter duos est. Vocatio dicitur: Vel secundu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Fetrosa cito queunt germinare.
s non figitur radix. quia ẽ ñ altera
t̃ra .i. quia parum in est desidii sa-¬
positione domini discimus. quia res
ñ semꝑ in eadem sig̃catione ponũt᷑.
nam petra hic ꝓduritia. t̾ra : ꝓleuita¬
te m̃tis. sol: ꝓferuore ꝑsecutionis.
cum solalibi inbono. fulgebunt t̾ti
sicut sol. ⁊ petra infundam̃to ꝓfortitu¬
¶ Secus uiam. Uia ẽ mens mala¬
rum cogitationum sedulo meatu
trita ⁊ arefacta. Ubiduplicit̾ ꝑit se

Expanded text:
 Petrosa cito quaerunt germinare, sed non figitur radix, quia non est alta terra, id est, quia parum inest desiderii sapositione Domini discimus, quia res non semper in eadem significatione ponuntur. Nam petra hic pro duritia, terra pro lenitate mentis, sol pro fervore persecutionis. Cum sol alibi in bono: Fulgebunt justi sicut sol , et petra in fundamento, pro fortitu secus viam. Via est mens, malarum cogitationum sedulo meatu trita et arefecta. Ubi dupliciter perit sem
Abbreviated transcription (Latin):
monis. qui p̃÷ diui¬
ciis. ñ ꝙ in eus ditio¬
ne sint. s ꝙ his utit᷑
ad decipiendum ir¬
reciendo laqueis di¬
uitiatum.
¶ Animalitas cibo
alitur. ⁊ ponitur hic¬
puita. uiuit cum pe¬
corib. quam qui per¬

Expanded text:
monis qui praeest divitiis, non quod in ejus ditione sunt: sed quod his utitur ad decipiendum, irretiendo laqueis divitiaru. Animalitas cibo alitur: et ponitur hicvita: vivit cum pecoribus. Quam qui per
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Respicite. hoc ad escam. Scĩ m̾ito comꝑ¬
antur auib quia cęlum petunt: ⁊ quidam
ita remotisunt amundo : ut lam int̾ris ni¬
tione iamincȩlo degunt. de quib dictũ¬
ẽ. qui sunt istiquiut nubes.il.¬

Expanded text:
 Respicite. Hoc ad escam. Sancti merito comparantur avibus, quia coelum petunt, et quidam ita remoti sunt a mundo, ut jam in terris ntione jam in coelo degunt. De quibus dicitur: Qui sunt hi, qui ut nubes
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quasi. qui dedit maiora .i. uitam ⁊ cor¬
pus dabit minora .i. escam ⁊ uestes. In his
ꝓmissis u̾itatis: nemo dubitet. sit homo ꝙ
eẽ debet. Moxadduntur ei omnia ꝑꝑquem
sunt facta.

Expanded text:
at: Qui dedit majora, id est vitam et corpus, dabit et minora, id est victum et vestes. In his promissis veritatis nemo dubitet: Sit homo quod esse debet, mox adduntur ei omnia propter quem sunt facta.
Abbreviated transcription (Latin):
ancillam diligit: alt̾m contempnit. non
ꝙ ocdio habebit. nullus enum conscientia de¬
umpot̃ odisse.¬
dum mala sustin̾e. ⁊ ñ ulcisci ⁊ inmicos di¬
lig̾e uissit ⁊ humanam głam fug̾e. nunc
uult confirmare ꝑfidem inspem et̃norum.
quia plures st̃ quosamor p̃sentium.⁊ des¬
ꝑatio futurorum torpentes facit:¬
¶ Insudore iuiltꝰ ꝑatur panis: s labor. exer¬
cendus ẽ. sollicitudo tollenda. quȩ m̃tem
ꝑturbat dum tunet. ne aut possessa disꝑe¬
ant. aut elaborata ñ contingant.

Expanded text:
ancillam diligit. Alterum contemnet. Non quidem odio habebit: nullius enim conscientia Deum potest odissedum et mala sustinere et non ulcisci, et inimicos diligere jussit, et humanam gloriam fugere. Nunc vult confirmare per fidem in spe aeternorum, quia plures sunt quos amor praesentium et desperatio futurorum torpentes facit. In sudore vultus paratur panis, sed labor est exercendus, sollicitudo tollenda est, quae mentem perturbat: dum timet ne aut possessa dispereant aut eleborata non contingant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum regnum der⁊
diaboli dissideant int̾
simulmilitare.Unde
quibaptizatur diabo¬
lo abrenuntiat.⁊ oꝑibꝰ

Expanded text:
 Cum regnum Dei et diaboli dissideant interotest simul militare: unde qui baptizantur, diabolo abrenuntiant et operibus
Abbreviated transcription (Latin):
cedat eibono ł malo. ⁊ iõ tenebras uocat. diẽ
gͦ suntñtio qͣ facis quȩ tͥ nota ÷ appetitu tẽ¬
ꝑ alium sordidatur. qͣntomagis ipsum factũ
cuius dubuis ẽ exitus: quia ⁊ sibene cedat
aliquid ꝙ nonbona intñtione facis: nichil
tͥ ꝓdit. quia quomodo fec̾is tͥ imputatur. ñ
culũ hominũ bona ag̾e.⁊ exhisdo plac̾e. ñ si¬
mulincelo ⁊ it̃ra thesauritare. neq uitiis

Expanded text:
cedat ei bono an malo: et ideo tenebras vocat. Dicit ergo: Si intentio qua facis quae tibi nota est appetitu temporalium sordidatur: quanto magis ipsum factum cujus dubius est exitus? quia etsi bene cedat alii, quod non bona intentione facis, nihil tibi proderit: quia quomodo feceris tibi imputatur, non culum hominum bona agere, et ex his Deo placere. Non simul in coelo et in terra thesaurizare, nec et vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Accep̃ quinq pa¬
quia ueniens in car¬
ne non alia quamq̃
p̃dicta erant p̃dica¬
uit: ⁊oꝑe impleuit.
bñdix̃. cum aꝑiẽs
sensum ut intelli¬
g̾ent scͥpturas dono
int̾nȩ suauitatis
multiplicauit. fre¬
git. cum mist̾ia le¬
gis in medium pro¬
tulit.

Expanded text:
Accepit quinque paquia veniens in carne non alia quam praedicta erant praedicavit, et opere implevit. Benedixit. Cum aperiens sensum, ut intelligerent Scripturas, dono internae suavitatis multiplicavit. Fregit cum mysteria legis in medium protulit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ad hoc forte nra¬
uit. ut occasionen
ꝑaret qua uid̃etr
facere iuitus. qͣ
faciebant sponta.¬
neus. Non enmlias
implesset de aliqu
lit̃ posset.

Expanded text:
Ad hoc forte juravit ut occasionem pararet, qua videretur facere invitus quod faciebat spontaneus. Non enim hoc implesset de aliquoiliter posset.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem ⁊ dixisse philippo. qđ io
hoc marcꝰ a discipuł ẽẽ respõsum
cõmemorat. uolens ħ intelligiex¬
tice. fasti diunt
uidei gentesre.¬
cipi. ⁊ murmu¬
rant. quoꝵ uoc
utitur ỹsaias
Ecce gñtes qua¬
si stilla situle st̾¬

Expanded text:
tudinem, et dixisse Philippo, quod Jhoc Marcus a discipulis responsum esse commemorat, volens intelligitice. Fastidiunt Judaei gentes recipi et murmurant: quorum voce utitur Isaias : Ecce gentes quasi stilla situlae. It
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Minutus ẽ ioħs capite. exaltatꝰ
uit. istius creuit. Uñ. Oportet illũ¬
c̾scere. me autem minui.¬
¶ Secessit. ñ fugit ciore. s se¬
cessit parcens inimicis. ne homici¬
dium homicidio uingerent. dãs
exemplum uitande tem̃tatis. Uel
secessit ut ꝓbaret sidem c̾dñtiũ.
Uñ.⁊ c̃ audissent .t.¬

Expanded text:
 Minutus est Joannes capite, exaltatusevit, istius crevit; unde: Illum oportet crescere, me autem minui Secessit. Non fugit timore, sed secessit parcens inimicis ne homicidium homicidio jungerent, dans exemplum vitandae temeritatis. Vel secessit, ut probaret fidem credentium; unde: Et cum audissent t
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊ ceꝑtis. Nam tempore ꝑsecntionis
ponenda ÷ anima tempore Pacis frã-¬
genda sunt t̾rena desicłia. Nam

Expanded text:
ceptis. Nam tempore persecutionis ponenda est anima, et tempore pacis frangenda sunt terrena desideria. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝑhos patres xp̃euenit inmundum. ⁊ omni¬
um hoꝵ inse gerebat officium. ⁊ dignum : ut ꝑ
eandem lineam sẽitatis ad eum ascendamus ꝑ
qͣm adnos descende dignatus ẽ.

Expanded text:
 hos patres Christus in mundum, et omnium horum in se gerebat officium. Et dignum est ut per eamdem lineam sanctitatis ad eum ascendamus, per quam ad nos descendere est dignatus.
Abbreviated transcription (Latin):
mine ioseph: s ñ ÷ consue.¬
cudo scͥpturarum ut or¬
domulierum ingn̾atio¬
nib texatur. ⁊iõ non ꝑ
mariam: s ꝑ ioseph in¬
ducitur. cum de una.
gebatur acciꝑe. ne se tͥb
ialiam confunderet o¬
.i.frat̃ meus. iste quis alius qͣm ille qui
homo fieri uoluit ut possit hr̃e fr̃s de qͥ¬
b diceret nuntiabo nomen tuum fr̃ĩb
meus. conuenit xp̃õ qui dicit. deus m̃s
ut quid dereliquisti me:¬

Expanded text:
mine Joseph? Sed non est consuetudo Scripturarum, ut ordo mulierum in generationibus texatur; et ideo non per Mariam, sed per Joseph inducitur, cum de una Jgebatur accipere, ne tribus in aliam se confunderetfrater meus iste, quis alius quam ille, qui homo fieri voluit, ut posset habere fratres, de q diceret: Nuntiabo nomen tuum fratribus meus, convenit Christo, qui dicit: Deus meus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
seqñtis. s qr̾ p̃t̾missus : ioa¬
chim pat̃ iechoniȩ. forsitan
ut tipum xp̃i ficeret. iecho¬
nambis num̾auit. ⁊ oa¬
chim ne numerus augere¬
tur. p̃termisit.
¶ fuerunt uiristudiosi ex
udeis dicti her iles ꝑꝑypin¬
quitatem gn̾is xp̃i. eranto
nazarei qui ordinem gene
dierum. partim ab aius¬
retinentes: scdm ordinem
scͥpserunt.

Expanded text:
entis. Sed quare praetermissus est Joachim pater Jechoniae? forsitan ut typum Christi faceret Jechoniam bis numeravit, et Joachim ne numerus augeretur praetermisit. Fuerunt viri studiosi ex Judaeis dicti Heriles propter propinquitatem generis Christi, erantque Nazaraei, qui ordinem geneaDierum, partim ab avisretinentes secundum ordinem scripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et uidñtes .d. Passurus dñs
⁊ scandalum crucis portaturus:
discipuloꝵ animos debuit signi
anticipatione signare. Uñ ⁊ mira-¬
bantur ꝙ ficus aruit. potuit eadẽ
uirtute inimicossiccare. nisi ꝑpati-
tͣnsferre. alii depeccatis ueniam ob

Expanded text:
 Et videntes. Passurus Dominus et scandalum crucis portaturus, discipulorum animos debuit signi anticipatione signare, unde et mirabantur, quod ficus aruit: potuit eadem virtute inimicos siccare nisi per patientransferre. Alii de peccato veniam ob
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mandatum xͥ non ÷ contꝰ¬
rium legi. s latius legem
inse continens. qui non iras¬
citur ñ occidit. s ñ ȩcontra
licentia irascendi causa ÷ ho¬
micidii. tolle iram ⁊ homici¬
dium non fit.

Expanded text:
 Mandatum Christi non est contrarium legi, sed latius legem in se continens. Qui non irascitur, non occidit. Sed non econtra, licentia irascendi causa homicidii. Tolle iram, et homicidium non fit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Testes miraculorum xp̃i infantes
dicuntur. non etate s simplicitate. lac-¬
tentes. quasi lactis .i.miraculorum
suauitate delectati quȩ dicuntur
lac. panis uero: doctrina ꝑfecta.
¶ Sic̃ multa dix̃ in ꝑaboł: ita ⁊ fec̃.
Cur enim inficu fructum quereret.
cuius tempus nondum eẽ quilibet¬
homo sciret. ⁊ ob idȩt̃ne sterilitatio.

Expanded text:
Testes miraculorum. Christi infantes dicuntur, non aetate, sed simplicitate. Lactentes quasi lacte, id est, miraculorum suavitate delectati, quae dicuntur lac, panis vero doctrina perfecta. Sicut multa dixit in parabolis, ita et fecit. Cur enim in ficu fructum quaereret, cujus tempus nondum esse quilibet sciret, et ob id aeternae sterilitati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊⁊ bant sac̾dotes ñ hũtib omuia animalia ⁊̃ columbas qͣs pau¬
ꝑes offer̾ ut uendita postea reciꝑent oblata. S quia aliqui nich̃
habebant uñ emerent. posuerunt numularios ꝙ mutuo da
ihiuusmodi accipiebant. hos eiec. Sic ⁊ mistice cotidie de eccła
eieit. ⁊ hab et unius cͥminis uẽdentes ⁊ ementes eccłasti ca officia
sac̃docium eorum des-¬
truit. qui de impositio¬

Expanded text:
bant sacerdotes non habentibus omnia animalia, etiam columbas quas pauperes offerrent, ut vendita postea reciperent oblationes. Sed quia aliqui nihil habebant unde emerent, posuerunt numularios, qui mutuo dara, uvas et hujuscemodi accipiebant; hos ejicit. Sic et mystice quotidie de Ecclesia ejicit. Et habet unius oriminis reos vendentes et ementes ecclesiastica officia.sacerdotium eorum destruit qui de impositio
Abbreviated transcription (Latin):
e dimittenda: contͣ doctͥnam mo¬
Isi ⁊ dĩ fac̃. Iõ responsum temꝑat.
naturalem legem pͥmãq dĩsentẽ¬
tiam sedẽ opponens. quȩ ñ uolun¬
tate dĩ s peccantium necessitate
concessa est.
ꝙ de secognosceret fabͥcatum.

Expanded text:
dimittenda, contra doctrinam Moysi et Dei facit. Ideo responsum temperat naturalem legem, primamque Dei sententiam secundo opponens, quae non voluntate Dei, sed peccantium necessitate concessa esversum, quod de se cognosceret fabricatum.
Abbreviated transcription (Latin):
infideles dominus fec̃it: monu̾it tñ
ne talib decipiantur. putantes ibi
ẽẽ inuisibilem sapĩam. ubi÷ uisibile
miracłm. uñ adiungit multidicẽt.
ꝙͣ mundo gͦ ⁊ simplici occło opus est.
uĩueniat᷑ uia sapĩȩ int̾ tot deceptioẽs.

Expanded text:
infideles Dominus fecerit, monuit tamen ne a talibus decipiamur: putantes ibi esse invisibilem sapientiam, ubi est visibile miraculum; unde adjungit: Multi dicent. Quam mundo ergo et simplici oculo opus est, ut inveniatur via sapientiae inter tot deceptiones.
Abbreviated transcription (Latin):
¶⁊ aliqui
quia in fideles. ł potius omnes de excellentia sapĩe.¬
¶ Et cecidit. Omnis conscientia
quȩ spe fica in dm̃ ñ ꝑmanet. intẽp¬
tationib ñ ualet subsistere. ⁊ tanto
amplius agitur. qͣnto plus inhis q̃
omnes mali ł ficte boni ingruente
qualibet temptatione peiores fiuĩt.

Expanded text:
 aliqui ia infideles, vel potius omnes de excellentia sapiea. Omnis conscientia quae fixa in Deum spe non permanet, in tentationibus non valet subsistere; et tanto amplius agitur, quanto plus in his quomnes mali vel ficte boni, ingruente qualibet tentatione pejores fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
monte sermon̾em habitum. om̃ib
p̃ceptis quib xͥana uita informat᷑
ẽẽ ꝑfectum.
construit. erudit. regit. inuitam
dedicaturus et̃nam: sic iste uariis
uirtutib ꝑpetuam mansionem sibi
edificat. ⁊ infutura dedicatione cũ
xp̃o letabitur.

Expanded text:
rmonem in monte habitum, omnibus praeceptis quibus Christiana vita informatur, esse perfectum. am construit, erudit, regit in vitam dedicaturus aeternam, sic iste variis virtutibus perpetuam mansionem sibi aedificat, et in futura dedicatione cum Christo laetabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
taꝓpħarum decordis ⁊ corꝑis cas-¬
tigatione. ut ħ lauamini mun¬
diestote. pharisei carnalit̃ deso¬
lo corꝑe accipiebant. ꝙ uanum
ut filiam libaret. ⁊ ꝑ fidem gentił
femine ꝑfidiam scͥbarũ argue¬
ret.

Expanded text:
prophetarum, de cordis et corporis castigatione, ut haec: Lavamini, mundi estote . Pharisaei carnaliter de solo corpore accipiebant, quod vanum ut filiam liberaret, et per fidem gentilis feminae perfidiam Scribarum argueret.
Abbreviated transcription (Latin):
us ait. ñ respondit u̾bum. dedit
intellig̾e quia ambo tacuerunt.
cet̾a contexunturque in nullo
discordant.
b diabosi absoluantur. ł filia ẽ animalis. eum scientia ciuus libet intra ȩccłam diabolo mancipatai ꝗs̃

Expanded text:
us ait: Non respondit ei verbum, dedit intelligere quod ambo tacuerunt, caetera contexuntur, quae in nullo d diaboli absolvantur. Vel, filia est anima vel conscientia cujuslibet intra Ecclesiam diabolo mancipata, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ENam ⁊ catelli. M̃sa ÷ sac᷑ scͥptura.
mice puerorum sunt int̃na misf̾ia qͥ¬
b humiles reficiuntur. Subm̃sa.
quia scͥpture humilit̃ sub diti. Catel¬
li gentiles humiles paruili. edunt
non panes. noncrustas .i. ñ litt̾e suꝑ¬

Expanded text:
Nam et catelli. Mensa, est sacra Scriptura; micae puerorum, sunt interna mysteria quibus humiles reficiuntur sub mensa: quia Scripturae humiliter subditi, catelli gentes humiles. Parvuli edunt non panes, non crustas, id es
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Magna ÷ fides gentium quȩ in au¬
ditu auris obediuit:. ⁊ õ salutẽ sibi
suisq impetͣnt. qđ puerum centu¬
rionis. ⁊ filiam cananee ñ ueniens
ad eos sanat. sigẽ gentes ad qͣs ñuenit

Expanded text:
 Magna est fides gentium, quae in auditu auris obediunt: et in Deo salutem sibi suisque impetrat. Quod puerum centurionis et filiam Chananeae non veniens ad eos sanat, significat gentes, ad quas non venit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum herodianis .i. militibus
tͥbutis p̃positus ẽ herodes antipa-¬
tri filius alienigena ⁊ ꝓselitus rex
iudeis ab augusto constitutus Erat
gͦ seclitio inppło. aliis dicentibus
deb̾e dari tributa ꝓsecuritate ⁊ qͥe¬
te cum romani ꝑomnib militent.
phariseis contra nitentib ñ deb̃e
ppłm dĩ qui decimas soluit. ⁊ cet̾a
quȩ lex dic̃ humanis legib subia¬
cere. Mittunt gͥ pharisei si possẽt
deciꝑe.¬

Expanded text:
 Cum Herodianis. Id est, militibus tributis praepositus est Herodes Antipatris filius alienigena et proselytus, rex Judaeis ab Augusto constitutus. Erat ergo seditio in populo, aliis dicentibus debere dari tributa, pro securitate et quiete, cum Romani pro omnibus militent. Pharisaeis contra nitentibus, non debere populum Dei qui decimas solvit, et caetera quae lex dicit, humanis legibus subjacere. Mittunt igitur Pharisaei si possent decipe
Abbreviated transcription (Latin):
signantes intabu.¬
lis cordis. ⁊ pollẽt
oꝑib patris fami¬
lias. eitientes de
thesauro doctri.¬
naruin suarum
noua ⁊ uet̾a quia
quiequidineuã¬
cib comꝓbant.

Expanded text:
signantes in tabulis cordis, et pollent opibus patrisfamilias, ejicientes de thesauro doctrinarum suarum nova et vetera, quia quidquid in Evancibus comprobant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sagene. in. in.in. Impletur.
ieremie uaticinium. ecce egomit.¬
to aduospiscatores multos. post¬
quam audierunt petrus ⁊ andre-¬
as. iacobus u oh̃s sequimini me
faciam uospiscatores hominum
contexuerunt sibi sagenam ex
incidit bones ⁊ malosquos ad
litus trahit .i. ad finem mundi.
ut fiat tunc diuisio. Uñ sequit᷑.
Sicerit inl .ẽ. si¬

Expanded text:
 Sagenae missae. Impletur Jeremiae vaticinium: Ecce ego mitto ad vos piscatores multos . Postquam audierunt Petrus et Andreas, Jacobus et Joannes: Sequimini me, faciam vos piscatores hominum: contexuerunt sibi sagenam exincidit, bonos et malos, quos ad littus trahit, id est, ad finem mundi, ut tunc fiat divisio. Unde sequitur: Sic erit in cons
Abbreviated transcription (Latin):
ł duo testam̃ta in eccła. ꝓquorum
intelligentia omnib renuntiat᷑
ut in ocio discatur. ¶ Abscond̾. ut
seruetur amalignis sp̃ib ⁊ laudibꝰ
hominum. sic sit opus inpublico
ut intentio maneat ino ceulto.
p̃ciosa. scientia saluatoris ꝑ qua
homo ut paulus omnib mist̾iis
legis ⁊ obseruationib renuncia

Expanded text:
Vel, duo Testamenta in Ecclesia, pro quorum intelligentia omnibus renuntiatur ut in oservetur a malignis spiritibus et laudibus hominum. Sic sit opus in publico, ut intentio maneat occulta.pretiosa, scientia Salvatoris, pro qua homo, ut Paulus, omnibus mysteriis legis et observationibus renuntia
Abbreviated transcription (Latin):
Nec multum distat. ut duo asse.⁊qͥnq
¶ Numerati. ñ actu computationis.
s facultate cognitionis. Asim̃ pecuniȩ.
quȩ numeratur ut seruetur. Ubi mag-¬
na ꝓuidentia dĩ. ꝙ nec parua ociosaq
dicta: eum lateant.
¶ Qui aũ negai̾t. Negatur a filio
apud patrem. cuiñ manifestatur in
duunitatis potñtia filuis ⁊ pat̃. Cõfi¬
tetur afilio ap̃patrẽ. qui ꝑfiliũ ht̃
accessum ad patrem.

Expanded text:
Nec multum distat, ut duo asse et quinque  capilli. Non actu computationis, sed facultate cognitionis, a similitudine pecuniae quae numeratur ut servetur. Ubi magna providentia Dei, quod nec parva nec otiosa dicta eum lateant. Qui autem. Negatur a Filio apud Patrem, cui non manifestatur in divinitatis potentia Filius et Pater. Confitetur a Filio apud Patrem, qui per Filium habet accessum ad Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quoꝵ suscepit
naturam: eorum¬
deplorat miseriã
in quo ostũdit qͣn¬
tum ipsi flere debe¬
rẽt qui peccant.
Nec mireris u̾boꝵ
humilitatẽ ⁊ que¬
rimonias derelie¬
ti cũ forma serui

Expanded text:
 Quorum suscipit naturam, eorumdem plorat miseriam. In quo ostendit quantum ipsi flere debent qui peccant. Ne mireris verborum humilitatem et querimonias derelicti, cum formam servi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et credimus ei. fraudulẽ¬
ta ꝓmissio maiuis fec̃ surgens
de sepulcro ⁊ non c̾ditis. si gͦ
decruce descendet ⁊ñ c̾cłetis.
s hoc demones immiserunt.
statim i senserunt uirtutẽ
crucis ⁊ suasires fractas. ⁊ ħ
arguunt ut decruce descen¬
dat. s sciens hoc dominus ꝑ¬
manet ut diabolum des¬
cruat.
recessuro crucifigitur dñs.
post meridiem cum peccasset¬
i uocem domini audunt ⁊
ordinem rõnis. ut quo temꝑe
p̃uarieanti a de clausit. eo s:¬
¶ Et cͥca horam .n. Cum incli¬
nata ẽ dies ad uesꝑam⁊ i cepe¬
factus sol aferuore passionem
cidimus. mane surrex̃ docens
resuscitatos in anima se ẽẽ per¬
ducturum in lucem ȩt̃ne feli¬
citatis.

Expanded text:
 Et credemus ei. Fraudulenta promissio: majus facit surgens de sepulcro, et non creditis: si ergo de cruce descenderet, non crederetis. Sed hoc daemones immiserunt; statim enim senserunt virtutem crucis, et suas vires fractas et hoc agunt ut de cruce descendat. Sed sciens hoc Dominus, permanet ut diabolum destruat.recessuro crucifigitur Dominus, post meridiem cum peccasset vocem Domini audivit. Et ordo est rationis, ut quo tempore praevaricanti Adae clausit, eo  Et circa horam nonam. Cum inclinata est dies ad vesperam et tepefactus est sol a fervore, passionem cidimus. Mane surrexit Dominus, docens resuscitatos in anima se esse producturum in lucem aeternae felicitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tinens. Mistice corda t̾renorum ꝑ
passionem xp̃i in melius cõmutã¬
tur. petre .s. quia duricia uidaica
ex parte erat emollienda.
lucas dicunt mariam magd̾ale.¬
nam alonge stetisse. Ioh̃s autẽ
uxta crucem. quia tanto inter.¬
uallo aberat ut ⁊ uixta diceret᷑.
quia p̃sto erat in conspectu eius.
cum matre domini pꝰꝙ eam cõ¬
ꝑant. ut adensitate curbe se ex¬
uerent: ⁊ cet̾a quȩ facta sunt
longius intuerentur.

Expanded text:
stice corda terrenorum per passionem Christi in melius mutantur; petrae scissae, quia duritia Judaica ex parte erat emollienda. Lucas dicunt Mariam Magdalenam a longe stetisse. Joannes vero juxta crucem, quia tanto intervallo aberat, ut juxta diceretur: quia praesto erat in conspectu ejus, cum matre Domini postquam eam comjam, ut a densitate turbae eruerent se et caetera quae facta sunt longius intuerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tibicines sunt carm̃ lugubre canentes.
hi sunt magistri inerrore suo subditos de¬
mulcentes. Et turbam udeoꝵ adu̾sus doc-¬

Expanded text:
Tibicines sunt carmen lugubre canantes. Hi sunt magistri moerore suo subditos demulcentes, et turbam Judaeorum adversus doct
Abbreviated transcription (Latin):
rans omnem languorem intelligen¬
dum ẽ. int̾ alias ⁊̃ incorozaim ⁊ beth¬
saida dominũ fecisse uirtutes. Coro¬
zaim int̃pr̃ mist̾ium meum. bet sai.¬
mus quia cororaim ⁊ bethsaida pre¬
sente domino ẽde noluerunt. Nyrꝰ
⁊ sydon pꝰ ea p̃dicantib apłis c̃didunt.¬
⁊ adeo deuoti ut paulum tiro ab eũ
tem omnes cum uxorib ilib̃is usq
ad naues ꝑsequerent᷑. Cur gͦ ñ c̾dit᷑is
p̃dicauit. c̾dituros euitauit. ipse scit
phariseis ⁊ sac̾dotib ꝑsecutionis occ̃o¬
nem daret.⁊ erant tunc qui incorora¬
uocandi. nec tñ de contemptu gra-¬
uius puniendi.
⁊ puit. nunc nominatim ciuitates ex¬
pͥmit. quȩ frequent̃ audita doctrina ⁊¬
uisis cot signis ẽde noluerunt. quib nõ¬
optat mala. s p̃dic̃ futura.¬

Expanded text:
urans omnem languorem: intelligendum est inter alias etiam in Corozaim et Bethsaida Dominum fecisse virtutes. Corozaim interpretatur mysterium meum; Bethsaimus, quia Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere noluerunt. Tyrus et Sidon postea praedicantibus Apostolis crediderunt: adeo devoti, ut Paulomnes cum uxoribus et liberis usque ad naves prosequerentur. Cur ergo non credituris praedicavit, credituros evitavit: ipse scit Pharisaeis et sacerdotibus persecutionis occasionem daret. Et erant tunc qui in Corozavocandi: nec tamen de contemptu gravius puniendi. it, nunc nominatim civitates mit, quae frequenter audita doctrina visis tot signis credere noluerunt, quiboptat mala, sed praedicit ventura
Abbreviated transcription (Latin):
tam cumsciret iñ placusse deo salomonem qđ
ñ petisset ampliores annos. s quia dubitabat ne
ꝓmissio dĩ impleretur. cum sciret se eẽ de dauid
ꝑ quem oportebat uenire. xp̃m. ⁊ ipse erat sineli.
ꝓmiserat. ds aũt sentñtiam qͣm dederat ad ꝓ¬
bationemficłi inmutat. ⁊ spacium gn̾andidat.
¶Legit᷑ inlibroregum ꝙ iosias genuit ioachat
Aoachim.⁊ sedechiam. ioachat successit patri
inregnum. quo capt uarege egipti: substitutꝰ

Expanded text:
tam, cum sciret inde placuisse Deo Salomonem, quia non petiisset ampliores annos: sed quia dubitabat ne promissio Dei impleretur cum se sciret esse de genere David per quem oportebat venire Christum: et ipse erat sine libpromiserat. Deus autem sententiam quam dederat, ad probationem fidei immutat, et spatium generandi dat.Legitur in libro Regum quod Josias genuit Joantham, et Joachim et Sedeciam. Joantham vero successit patri in regno, quo capto a rege Aegypti, substitutus est
Abbreviated transcription (Latin):
eum dicit iosias genuit iechoniam: ioachim
intelligamus. cum uero dic̃ieconias genuit sa.¬
lathiel: ioachim accipiamus. aug̃ uero dicit
aquo facta ÷. quedamin ext̾as gentes deflexio.
qñ inb abiloniam tͣnsmigͣtum : ubiaũt ordo:
⁊arectitudine deflectitur. ⁊ indiu̾sum tendit: an

Expanded text:
cum dicit Josias genuit Jechoniam, Joachim intelligamus. Cum vero dicit Jechonias genuit Salathiel, Joachim accipiamus. Sciendum quo facta est quaedam in extraneas gentes deflexio, quando in Babyloniam transmigratum est. Ubi autem ordo a rectitudine deflectitur, atque ut eat in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ueri simile ÷ ꝙ cumherodi nicħ renuncia¬
tum eẽt amagis: ẽdidit illos fallaci stella ẽẽ¬
uit apueri inquisitione. de iñ uulgatis his
quȩ intemplo facta dictaue fuerant: se a
magissensit illusum ⁊ inmortem xͥ ꝓperãs
quisitione pueri se continuit: ut sollicitiꝰ
eum dep̃hendet. neq elabi aliquo modopoᷤ.¬

Expanded text:
 Verisimile est, quod cum Herodi nihil renuntiatum esset a Magis, credidit illos fallaci stella vit a pueri inquisitione. Deinde vulgatis his quae in templo facta dictave fuerant, se a Magis sensit illusum, et in mortem Chrisquisitione pueri se continuit, ut sollicitius eum deprehenderet, neque elabi aliquo modo pos
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Suꝑ eos .u .s. Uestes apłoꝵ. sunt p̃¬
cepta diuina ⁊ gr̃a spũ alis quib turpi¬
Mmor turba non ponit uestes suꝑ asinã.
s inuia. nec ubi offendat. quia scĩ marti¬
res carnem exuentes simpliciorib iuam

Expanded text:
 Super eos. Vestes apostolorum sunt praecepta divina, et gratia spiritualis, quibus turpiMinor turba non ponit vestes super asinam, sed in via nec ubi offendat: quia sancti martyres carnem exuentes, simplicioribus viam
Abbreviated transcription (Latin):
demoab .i. degentib quȩ expatre diabolo ⁊petͣ
deserti ꝑꝑ idolatͥam. de qua ds̃ suscitauit filios
abiabȩ. oblita pͥoris gñtis uenit ad boot qui
corde uidet quȩ festinat adbrauiuni.s.ii.⁊.¬
¶Historia. dauid insolario sedens uidit ber¬
sabe se lauantem placuit ei. uocauit. iacuit

Expanded text:
petra deserti propter idololatriam de qua Deus suscitavit filios Abrahae: oblita prioris gentis venit ad Booz, qui corde Deum videt quae festinat ad bravium shistoria quod David in solario existens, vidit Bethsabee lavantem se, placuit ei, vocavit, et jacuit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quomodo fugietis. sepulcͣ scõꝵ
ȩdificando. anpocius corda ama¬
licia mundando : lib̃abunt uos
amici inimicis dĩ. frustra scõs ho¬
norat. qui scĩtatem sꝑnit.¬

Expanded text:
 Quomodo fugietis. Sepulcra sanctorum aedificando, an potius corda a malitia mundando. Liberabunt vos amici inimicis Dei: frustra sanctos honorant, qui sanctitatem s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui mundatis.
frustra scĩtatẽ
ext̾iuis p̃tenditis
sic̃ siquis calicẽ
mundet ext̾ius:
intꝰ aũt relinqͣt
sordes. cũ usus
euis sit int̾ior
Lucasita.Stulte
qui fec̃ ꝙ deforas

Expanded text:
 Qui mundatis. Frustra sanctitatem exterius praetenditis, sicut si quis calicem mundet exterius, intus autem relinquat sordes: cum ejus usus sit interior. Lucas ita. Stulte, qui fecit quod deforis
Abbreviated transcription (Latin):
mo parricida usq
ad ultimum ꝑditio¬
nis filium compu¬
tatur. quia similes
ert̃ inpena sicut
sunt ⁊ inculpa.
uolui. ⁊ tu noluisti.
⁊ quot qͦt cong̾ga¬
ui mea uoluntate
semꝑ efficaci: te no¬
lente feci. quia sẽꝑ
ingͣta fiuisti.¬

Expanded text:
mo parricida usque ad ultimum perditionis filium computatur: quasi, similes erunt in poena sicut sunt et in culpa.volui, tu noluisti; et quotquot congregavi mea voluntate semper efficaci, te nolente feci, quia semper ingrata fuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Usq ad sanguinemza. Cur usq
ad hunc cum multi pꝰ hunc occisi
pueri abhac gn̾atione sunt ꝑem¬
pti: S quia abel pastor. ouium
fuit. necatusq in agro. Tachariaᷤᷤ
sacdos necatus in ato templi. utriꝰ¬
q gradus. martires: ⁊ laicos. ⁊ offi¬
cio altaris mancipatos. sub eoꝵ
uoluit intimare uocabuł. Tacha¬¬

Expanded text:
Usque ad sanguinem. Cur usque adhuc, cum multi post hunc occisi pueri ab hac generatione sunt perempti? Sed quia Abel pastor ovium fuit necatusque in agro: Zacharias sacerdos necatus est in atrio templi: utriusque gradus martyres et laicos et officio altaris mancipatos, sub eorum voluit intimare vocabulis. Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
decias offerri. ꝑꝑalimoniam sac̾
fructuum c̾rȩ uidẽtur respuere:
hoc addit.¬
¶ Colantes .o. Mistice culicis nomine:
seditiosus homicida barabas signa.¬
tur quia hoc animal strependo inqͥ¬
etat: ⁊ sanguine delectatur. sameli
da onera dominus intelligitur. Colãt
gͥ uidi culicem .i. minima obseruãt.
quia baraban qui ñ soluerat sabb̃m
dimiserunt. ⁊ camelum głutiunt.
.i. maiora contẽpnunt. quia xp̃m¬
spũalit̃ sabbatum insinuantem. per

Expanded text:
decimas offerri propter alimoniam sacerfructum terrae videretur respuere, haec additis. Mystice culicis nomine seditiosus homo Barabbas designatur, quia hoc animal strependo inquietat, et sanguine delectatur. Cameli bet ad subeunda onera Dominus intelligitur. Colant ergo Judaei culicem, id est minima observant, quia Barabbam qui non solverat Sabbatum, dimiserunt; et camelum, id est majora contemnunt, quia Chriualiter sabbatum insinuantem per j
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc nugatorii offitii genus ⁊̃ ad dm̃p̃ce flec¬
tandum transferant. putantes ꝙ sicut orator.
uidicem: ita ⁊ ipsi dm̃ flectere queant.

Expanded text:
 hoc nugatorii officii genus, etiam ad Deum prece flectendum transferant, putantes quod sicut orator judicem, ita et ipsi Deum flectere queant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dedit eis .s. Putabat signa
q̃uidat non diuinitus s magi-¬
ce facta. ⁊ quem inmorte tͣnsfor¬
matum audierat. timebat ne
tali modo nunc de manibus
bat.¬
¶ Seruum ꝓ .s. mistice. Seruus ẽ
debite mancipatus. qui inpassione
uilitate litt̾ȩ contentus non petro tol¬
lente s duuno iudicio ablatam pen¬
dente. quȩ auris inhis qui credere
maluerunt pietate di restituitur.
Uł auris amputata ⁊ sanata sigc̾at
auditum ablata uetustate innoua.¬
tum ut sit innouitate sp̃c. ⁊ ñ inue¬

Expanded text:
 Dedit eis signum. Putabat signa quae viderat non divinitus, sed magice facta: et quem in monte transformatum audierat, timebat ne tali modo nunc de manibus bat Servum, etc. Mystice: Servus est debite mancipatus, qui in passionevilitate litterae contentus, non Petro tollente, sed divino judicio ablatam pandente. Quae auris in his qui credere mVel auris amputata significat auditum, ablata vetustate innovatum, ut sit in novitate spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
uicib orauit. ut
niam. ⁊ ap̃sentibus
mał tutelam.⁊ a.
futuris ꝑieulis cau¬
telam oremus: ⁊ ut
tͥna ÷ temptatio eu¬
piditatis. ita ⁊ timo¬
ris. Est enun con¬
cupiscentia carnis
concuyiscentia oe¬
culorum ambitua
mortis. timoruili¬
catis. tuor doloris.
contra que omnia
ter orasse.
multa cum gladiis & fustib¬
s eactum congruit mutate m̃ti. iã
pace fuit tranquillius se ogit.

Expanded text:
vicibus oravit, ut et veniam, et a praesentibus malis tutelam, et a futuris periculis cautelam oremus, et uttrina est tentatio cupiditatis, ita et timoris. Est enim concupiscentia carnis, concupiscentia oculorum, ambitio mortis, timor vilitatis, et timor doloris, contra quae omnia ter orasse. VERS. 47.-- Cum gladiis et fustibus. Factum congruit mutatae menti. Jam pace fuit tranquillius se egit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ An putas. quasi dicat. non indigeo.
aũt ñ eẽ uerendum sicontra iħm õs
nationes insurgunt. cum multo for¬
tiores ipse hãt exercitus angelorum.
alit̃. hic numerus sigñ omne genus
hominum cum romano imꝑio eõt᷑ .¬

Expanded text:
a, etc. Quasi dicat non indigeo aautem non esse verendum, si contra Jesum omnes nationes insurgant, cum multo fortiores ipse habeat exercitus angelorum. Aliter: Hic numerus significat omne genus hominum cum Romano imperio cont
Abbreviated transcription (Latin):
sige̾ ppłm uidaicum. qui sibi uelut uxorẽ
gentił ipłi de eodem parente ꝓgenti soci-¬
auit infidelitatem. ꝙ quia uetat iohes.
tanqͣm lex clausa tenetur. uocem dare ñ
ꝑmittitur. ad ultimum in natali herodis
.i. in expletione naturalis uoluptatis. sal¬
tat filia .i. exultat pͣua uoluntas exinfi¬
delitate orta. ⁊ postulat ad delicias suas
pͣuam uoluntatem satis fit infidelitati.
quo facto discipuli ioħ̃is .l. audito res le¬
gis. corpus iohannis sepeluiit .i. carnales
obseruantias in se extingunt. ⁊ sic alege
ad euangłium uenientes. u̾bi di solliciti
auditores fiunt.

Expanded text:
icat populum Judaeorum, qui sibi velut uxorem gentilis populi de eodem parente progeniti sociavit infidelitatem, quam quia vetat Joannes tanquam lex, clausa tenetur, et vocem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est exsultat voluptas prava infidelitate orta, et postulat addi ad delicias suas pravam voluntatem satis fit infidelitati. Quo facto discipuli Joannis, id est auditores legis, corpus Joannis sepelierunt, id est carnales observantias in se exstinguunt, et ita a lege ad Evangelium venientes, verbi Dei solliciti auditores fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ fec̃ uirtutes aliquas s ñ mul.¬
tas. ne incdulos condempnaret.
ł despectus pauca fac̃. ne penitus
herodes tetͣrcha omnia quȩ fiebãt
ab eo: ⁊ hesitabat eo ꝙ diceretur

Expanded text:
 Fecit virtutes aliquas, sed non multas, ne incredulos condemnaret. Vel despectus pauca facit, ne penitus Herodes tetrarcha omnia quae fiebant ab eo et haesitabat eo quod diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Om̃s enĩꝓpħe. qi
qͥcquid illi dixerũt:
deuenturo locuti
st̃. hic uͦ uenientem
ostendit. SÕs enĩ.

Expanded text:
 Omnes enim. Quia quidquid illi dixerunt, de venturo locuti sunt, hic vero venientem ostendit. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
penitũtia in spirat᷑.
⁊ ad cong̾gationem
reditur. non cognos¬
cens. impenitũticor¬
de ꝑmanserit. cum
hociam ñ sit huma¬
num: s diabolicũ.
incemissibile erit.
dum sunt remissa.
pꝰ mortem gͣuant.
s ĩ remittuntur.
si digni sunt:

Expanded text:
enitentia inspiratur et ad congregationem reditur, non cognoscens impoenitenti corde permanserit: cum hoc jam non sit humanum, sed diabolicum, irremissibile erit. dum sunt remissa, post mortem gravant, sed et remittuntur, si digni sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝙ einegetur remissio sipeniteret. s
quia hicblasphemus exigentib m̾̃itis
siuis malis. sic̃ numꝙͣ ad remissionẽ: ita
nec adpenitũtiã ꝑuẽturussit. sic ioħs
euãgłista de quib dã blasphemiȩ suȩ
quia it̾m dix̃ isaias. excecauit occulos

Expanded text:
 ei negetur remissio si poeniteret: sed quia hic blasphemus, exigentibus meritis suis malis, sicut nunquam ad remissionem, ita nec ad poenitentiam perventurus sit. Sicut Joannes evangelista de quibusdam blasphemiae suae Quod i
Abbreviated transcription (Latin):
plus ualet curatiõi
elemosinarum lar.¬
manus cua ad accipi¬
endum porrecta:⁊ ad
dandum collecta. qr
frustra ꝓpecc̃is roga¬
turus manus addm̃
expandit. quihas
extñdit.

Expanded text:
plus valet curationi eleemosynarum larmanus tua ad accipendum porrecta, sed ad dandum collecta . Quia frustra pro peccatis rogaturus manus ad Deum expandit, qui has extendit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Omne regnum. Necessaria com-¬
calumpniautur. Siinpͥncipe demo¬
niorum: regnum euis diuistim ẽ. nec
stabit.: õ aregno eiꝰ recedant. ꝙ in¬
nuit eos sibi elegisse. dum inse non
c̾dunt.
monum infiliis ur̃is do non demo¬
nib imputatur: quare inme idẽ
opus eandem ñ ht̃ causam.
regnum dĩ ł se ipsum dic̃. Uñ alibi.
Medius int̃ uosstetit quem uos nesci.¬

Expanded text:
 Omne regnum. Necessaria comcalumniantur. Si in principe daemoniorum, regnum ejus divisum est, nec stabit: et ideo a regno ejus recedant: quod innuit eos sibi elegisse, dum in se non credunt. monum in filiis vestris Deo non daemonibus deputatur, quare in me idem opus eamdem non habet causam? Regnum Dei, vel seipsum dicit. Unde alibi: Medius inter vos stetit, quem vos nesci
Abbreviated transcription (Latin):
infecunditate boni oꝑis arefactum pro
manu adpomum extensa. quam sana¬
uit manus innocens incrue ex tñsa. Be¬
ne manus insinagoga erat arida. quia
ubi manisilonum scientiȩ. ibi tͣnsg̾ssor.
maiori subiacet culpȩ.
¶ Arguit eos quilegem male int̃ yre¬
tantur. qui dicunt insabbo abonis oꝑi¬
b feriandum. s amał tm̃ feriandum ÷.
Uñ dr̃. Omne opus seruile ñ facietis in
eo .i. ꝑecc̃ni. Sic ⁊ inȩt̃na requie amalis
tm̃ feriabuntur non abonis.
tum xp̃i: dext̾am hũit languidã.
qui ab elomosinis torpebat. Sinis¬
tram sanam. quia suȩ utilitati in
natur. ut sinistra. quia ꝙ cong̾ga¬
u̾at auide. modo distͥbuit caritate.

Expanded text:
in foecunditate boni operis arefactum pro manu ad pomum extensa, quam sanavit manus innocens in cruce extensa. Bene manus in Synagoga erat arida, quia ubi majus donum scientiae, ibi transgressor majori subjacet culpae. Arguit eos qui legem male interpretantur, qui dicunt in sabbato a bonis operibus feriandum. Sed a malis tantum feriandum est; unde dicitur: Omne opus servile non facietis in eo . Id est, peccatum. Sic et in aeterna requie a malis tantum feriabuntur, non a bonis.tum Christi dextram habuit languidam, quia ab eleemosynis torpebat; sinistram sanam, quia suae utilitati intnatur ut sinistra, quia, quod congregaverat avide, modo distribuit ex charitate.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et ut ostũdet omnia futuri
lib̾are populum. ⁊ ñ ꝑext̾iores ob-¬
seruantias non rep̃hendetis hos
qui uetera omittunt.
¶ Unum exemplum datum ẽ
ad ipsum ꝑtineat cͥmenspicarum
sabb̃o uulsarum qui uerꝰ rex. ⁊ sac̾¬
dos ⁊ dominus sabbiẽ.
iud pastus ⁊ sac̾dotes templi minis¬
t̾io sabłim uiolantes. sine crimine
sunt. qͣntomagis filuis hominis
qui u̾us rex ⁊ sae̾dos. ⁊ dominꝰ sabbĩ.¬

Expanded text:
 Et vos ostenderet omnia futuri liberare populum, et non per exteriores observantias, non reprehenderetis meos, si vetera omittunt. Unum exemplum datum est ad ipsum pertineat crimen spicarum sabbato vulsarum, qui verus rex et sacerdos est et dominus sabbati.id pastus et sacerdotes templi ministerio sabbatum violantes sine crimine sunt, quanto magis Filius hominis, qui verus est rex et sacerdos et dominus sabb
Abbreviated transcription (Latin):
cedentes. quiab in
non porrigit manum. nec portat ho-¬
nus frĩs: qͣssatum calamum confrui¬
git. ⁊ qui modican fidi scintillam cõ¬
⁊ seruauit donec iu dicium ꝙ in eo
Agebatur ad uictoriam ꝑueniret. &¬
expulso mundi pͥncipe ad regnum redi
erroris amarissimus ⁊ oculis noxius inuoluit.¬
quas non extinxit. s ex parua scintilla inmag¬
num ardorem ignis clĩ suscitauit.

Expanded text:
cedentes, qui ab innon porrigit manum, nec portat onus fratris, quassatum calamum confringit. Et qui fidei modicam scintillam cone servavit, donec judicium quod in eo agebatur, ad victoriam perveniret, et expulso mundi principe ad regnum redirerroris amarissimus, et odoris noxius involquas non exstinxit, sed de parva scintilla in magnum ardorem ignis Dei suscitavit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Farine. s.t. Ut sp̃e ⁊ anima et
corpus inunum redacta. ñ discre¬
pent iutrase. ueltres animȩ iur¬
tutes inunum redigantur. ut ĩ
rõne possideamus. prudñtiam. in
ira odium uitiorum. incupiditate
desidium uirtutum. Uł mulier
eccła fidem hominis farinȩ satis
unius deitatis noticiam ꝑducit.¬
¶Possunt ⁊ insatis tͥb illi dominici

Expanded text:
 farinae satis. Ut spiritus, anima, et corpus in unum redacta non discrepent inter se. Vel tres animae virtutes in unum rediguntur, ut in ratione possideamus prudentiam, in ira odium vitiorum, in cupiditate desiderium virtutum. Vel, mulier, Ecclesia, fidem hominum farinae tribus unius deitatis notitiam perducitnae satis tribus illi Dominici
Abbreviated transcription (Latin):
uino intꝰ reficimur.
ueste foris tegunur.
Uestis gͦ sunt oꝑabona
quȩ forisagimus. qͥb
coram hominib luce¬
mus. Uinum feruor
sidi. spei.⁊ caritatis.
quo in conspectu dei
nouitate sensus intus
reformamur.

Expanded text:
Vino intus reficimur, veste foris tegimur. Vestis ergo sunt bona opera quae foris agimus, quibus coram hominibus lucemus. Vinum, fervor fidei, spei et charitatis, quo in conspectu Dei in novitate sensus intus reformamur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Surge. Siug̃e. ẽ animam acarnalibus¬
desidiis abstrahere. Lectum tollere ẽ. carnẽ
a t̾renis desidiis ad uoluntatem sattollere. do¬
mumire ÷: ad paradisum redire. ł ad int̾nã
sui custodiam. ne it̾m peccet.

Expanded text:
Surge. Surgere, est animam a carnalibusderiis abstrahere. Lectum tollere, est carnem a terrenis desideriis ad voluntatem spiritus attollere. Domum ire, est ad paradisum redire, vel ad internam sui custodiam, ne iterum peccet.
Abbreviated transcription (Latin):
teneium ostenditur.
multi conu̾tunt᷑. iam
pꝰ se multos tͣhit: apłs
i doctor gentium futu¬
rus.

Expanded text:
tentium ostenditur. multi convertuntur. Jam post se multos trahit, Apostolus et doctor gentium futurus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Luctus de ab sent
spõsi. nec añ incariu¬
nem defuit iu patihͥ
nec post passionem as
ꝙͣ dii incarne eũ disi¬

Expanded text:
Luctus de absentia sponsi, nec ante incarnationem defuit in patribus, nec post passionem, nisi quandiu in carne cum disci
Abbreviated transcription (Latin):
¶Docete congruus ordo. pͥmott
docendus ẽ auditor. deinde fidĩ
saeͣmentis imbuendus. tuncad
seruanda mandata instituendꝰ.
quia nisipͥus fidem recipiat. ñ i
dandꝰ baptismus. nec ualet bay¬
cismo mundari. siñ post insistat¬

Expanded text:
Docete. Congruus ordo. Primo enim docendus est auditor. Deinde fidei sacramentis imbuendus, tunc ad servanda mandata instruendus. Quia nisi prius anima fidem recipiat, non est dandus baptismus, nec valet mundari, si post non insistat
Abbreviated transcription (Latin):
munditia cordis eadẽ
uistitia debeat imple¬
ri ꝙ inelemosina seruu¬
cur ⁊ or̃one. ñ enĩ mo.¬
net hic orare. ⁊ ele mos¬
nam face̾. s quo anim
debeniꝰ facẽ. agit᷑ enui

Expanded text:
munditia cordis eadem justitia debeat impleri: quod in eleemosyna servatur et oratione. Non enim monet hic vel orare vel eleemosynam facere: sed quo animo deb
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quomodohoc factum sit ⁊ quo ordine. ł inqͣ
ciuitate. xp̃i conceptio sit celebrata: hic p̃t̃mis

Expanded text:
 Quomodo hoc factum sit, et quo ordine, vel in qua civitate Christi conceptio sit celebrata, hoc praetermis
Abbreviated transcription (Latin):
cosolus matheus ponit. illi aũ duoceci⁊
lia. ꝙ ꝓbatur. cumidem euãgłista
utͣq cominemorat. ut si qñ talia sin.¬
gła ap̃singłos inuenerimus. atq
in eis contrarium ꝙ solui ñ possit:
occurrat nob̃ ñ ẽẽ hoc factums ali¬
ud simile.¬

Expanded text:
solus Mattheus ponit. illi enim quod probatur, cum idem evangelista utrumque commemorat, ut si quando talia singula apud singulos invenerimus, atque in eis contrarium, quod solvi non possit, occurrat, nobis non hoc esse factum, sed aliud simile
Abbreviated transcription (Latin):
cus surdum ⁊ mutum dic̃ quẽ
famet creatorem. Typice. Lu¬
naticus est qui ꝑhorarum mo¬
m̃ta mutatur ad uicia nec ꝑ¬
⁊ nunc inignem libidinis uel¬

Expanded text:
cit surdum et mutum, quem famet Creatorem. Typice quidem lunaticus est, qui per horarum momenta mutatur ad vitia, nec p nunc in ignem libidinis