comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res: Sed tam̃ uidet᷑ michi d̃e
ds̃ m̃s et ita est in conspectutuo
de hac recormeũ: non facile
fortassẽ de hac amputanda con¬
suetudine matrem meã fuisse
cessuram. si ab alioꝓhiberet᷑
quẽ non sicut ambrosium dili¬
gebat : quem ꝓpt̃ salutẽ meã
maxime diligebat: Eam uero
ille ꝓpter eius religiosissimã
conuersationẽ qua in bonis oꝑib:
tam feruens sp̃u frequentabat
eccłam: ita ut sẽpe erũperet
cũ me uideret in eius prȩdica¬
tionẽ. gratulans michi qđ talẽ
matrem haberem : nesciens
qualem illa mefiliũ : qui dubi¬
tabam de illis om̃ib : & inueni¬
ri ponẽ uiam uitae minime
putabã. Nec iam ingemȩscebã
orando ut subuenires michi:
sed ad quę̧rendũ intentus et
ad disserendũ in quietus erat
animus m̃s. Ipsumq ambro¬
sĩum felicem quendã hominẽ
scđm saeculũ opinabar. quẽ sic
tantȩ potestates honorarenit :
cȩlibatus tantũ eius michi labo¬

Expanded text:
res. sed tamen uidetur mihi, domine res. sed tamen uidetur mihi, domine deus meus — et ita est in conspectu tuo de hac re cor meum — non facile fortasse de hac amputanda consuetudine matrem meam fuisse cessuram, si ab alio prohiberetur, quem non sicut Ambrosium diligebat. quem propter salutem meam maxime diligebat, eam uero ille propter eius religiosissimam conuersationem, qua in bonis operibus tam feruens spiritu frequentabat ecclesiam, ita ut saepe erumperet, cum me uideret, in eius praedicationem gratulans mihi, quod talem matrem haberem, nesciens, qualem illa filium, qui dubitabam de illis omnibus et inueniri posse uiam uitae minime putabam. Nec iam ingemescebam orando, ut subuenires mihi, sed ad quaerendum intentus et ad disserendum inquietus erat animus meus ipsumque Ambrosium felicem quendam hominem secundum saeculum opinabar, quem sic tantae potestates honorarent: caelibatus tantum eius mihi labo
Abbreviated transcription (Latin):
brio temperatũ unde dignati¬
onem sumeret. non ponebat:
Et si mult& essent quȩ illo modo
uidebant᷑ honorandȩ memoriȩ
defunctorũ: idem ipsum unũ
qđ ubiq poneret circũ ferebat :
Quodiã non solũ aquatissimd̃.
sed etiã tepidissimd̃ cum sius
prȩsentib ꝑ sorbitiones exigu¬
as partiret᷑ : quia pietatẽ ibi
quȩrebat non uoluptatem.
Itaq ubi cõperit a prȩclaro
prȩdicatore atq antistite pie¬
tatis prȩceptũ esse ista non fieri
nec ab eis qui sõbrie facerent.
ne ulla occasio sẽ ingurgitandi
daretur ebriosis : et quia illa
quasi parentalia superst̃itione
gentiliũ essent simillima : ab¬
st̃inuit sẽ libentissĩme : & pro
canistro pleno terrenis fructi¬
bus. plenũ purgatiorib uo¬
tis pectus ad memorias mar¬
trrum afferre didicerat. et
ut qđ posset daret egentibis :¬
Et sĩc cõmunicatio dominici
corporis illic celebraretur :
cuius passionis imitatione. im¬
molati & coronati sunt martr¬

Expanded text:
brio temperatum, unde dignatibrio temperatum, unde dignationem sumeret, non ponebat, et si multae essent quae illo modo uidebantur honorandae memoriae defunctorum, idem ipsum unum, quod ubique poneret, circumferebat, quo iam non solum aquatissimo, sed etiam tepidissimo cum suis praesentibus per sorbitiones exiguas partiretur, quia pietatem ibi quaerebat, non uoluptatem. itaque ubi conperit a praeclaro praedicatore atque antistite pietatis praeceptum esse ista non fieri nec ab eis qui sobrie facerent, ne ulla occasio se ingurgitandi daretur ebriosis, et quia illa quasi parentalia superstitioni gentilium essent simillima, abstinuit se libentissime et pro canistro pleno terrenis fructibus plenum purgatioribus uotis pectus ad memorias martyrum afferre didicerat, ut et quod posset daret egentibus et sic communicatio dominici corporis illic celebraretur, cuius passionis imitatione immolati et coronati sunt marty
Abbreviated transcription (Latin):
terim ad illã ancipitem ẽ¬
fluctuationem iam eẽ perdu¬
ctum: ⁊ perquã transiturum
me abȩgritudine ad sanitatẽ
intercurrente artiore ꝑiculo.
quasi ꝑ accessionẽ quã creticã
medici uocant. certa prȩsũme¬
bat . Itaq cum ad memorias
scõrum sicut in africa solebat
pultes & panem & merumat¬
tulissẽt : atq ab ostiario ꝓhibe¬
retur : ubi hoc ep̃m uetuissẽ co¬
gnouit : tampie atq: obȩdien¬
ter amplexa. ẽ : ut ipsẽ mira¬
retur. quam facile accusatrix
potius consuetudinis siae. quã
disceptatrix illius phibitionis
effecta sit. Non enĩ obsidebat
spiritũ eius uinolentia. eamq
stimulabat in odium ueri. amor
uini : sicut plerosq mares &
feminas qui ad canticũ sõbrie¬
tatis sicut ad potionem aquatã
madidi nausiant: Sed illa cũ
attulisset canistrum cũ solemni¬
bus epulis prȩgustandis atq
largiendis : plus etiã quã unũ
pocillum ꝓsuo palato satis sõ¬

Expanded text:
terim ad illam ancipitem terim ad illam ancipitem fluctuationem iam esse perductum, per quam transiturum me ab aegritudine ad sanitatem intercurrente artiore periculo quasi per accessionem, quam criticam medici uocant, certa praesumebat. Itaque cum ad memorias sanctorum, sicut in Africa solebat, pultes et panem et merum adtulisset atque ab ostiario prohiberetur, ubi hoc episcopum uetuisse cognouit, tam pie atque oboedienter amplexa est, ut ipse mirarer, quam facile accusatrix potius consuetudinis suae quam disceptatrix illius prohibitionis effecta sit. non enim obsidebat spiritum eius ninnlentia eamque stimulabat in odium ueri amor uini, sicut plerosque mares et feminas, qui ad canticum sobrietatis sicut ad potionem aquatam madidi nausiant: sed illa cum attulisset canistrum cum sollemnibus epulis praegustandis atque largiendis, plus etiam quam unum pocillum pro suo palato satis so
Abbreviated transcription (Latin):
in qua me tanquã mortuũ sed¬
resuscitandũ me tibi flebat.¬
& feretro cogitationis efferebat.
ut diceres filio uiduae. luuenis
tibi dico surge : et reuiuisceret.
& inciperet loqui: & redderes
illũ matrisuȩ. Nulla ergo
turbulenta exultationẽ tre¬
pidauit cor eius cũ audisset
extanta parte iam factũ. quod
tibi quot idie plangebat ut fie¬
ret : ueritatẽ me non adeptũ.
sed falsitati iam ereptum.
immo uero quia certa erat &
qđ restabat tedaturũ qui totũ
ꝓmiseras : placidissime & pecto¬
re plen ofiduciae respondit mm¬
quã de hac uita emigraret.
me uisura essẽt catholicũ. Et
hoc quidem michi: Tibi autẽ
fons miseri cordiarũ. p̃ces et
lacrimas densiores ut accele¬
rares ad iutorium tuũ & illu
minares tenebras meas: & stu¬
Ediosius ad eccłam currere: &
inambrosii ora suspendi
ad fontẽ salientis aquae in
uitam aet̾nã: diligebat autẽ
illum uirũ sicut angłm dĩ :¬
qđ ꝑ illũ cognouerat me in¬

Expanded text:
in qua me tamquam mortuum in qua me tamquam mortuum resuscitandum tibi flebat et feretro cogitationis offerebat, ut diceres filio uiduae: iuuenis, tibi dico, surge, et reuiuesceret et inciperet loqui et traderes illum matri suae. nulla ergo turbulenta exultatione trepidauit cor eius, cum audisset ex tanta parte iam factum, quod tibi cotidie plangebat ut fieret, ueritatem me nondum adeptum, sed falsitati iam ereptum: inmo uero quia certa erat, quod restabat te daturum, qui totum promiseras, placidissime et pectore pleno fiduciae respondit m priusquam de hac uita emigraret, me uisura esset fidelem catholicum. et hoc quidem mihi. tibi autem, fons misericordiarum, preces et lacrimas densiores, ut accelerares adiutorium et inlminares tenebras meas; et studiosius ad Ecclesiam currere, et in Ambrosium ora suspendi, ad fontem salientis aquae in uitam aeternam. diligebat autem illum uirum sicut angelum dei, quod per illum cognouerat me in
Abbreviated transcription (Latin):
pes mea dr̃e aiuuen¬
tute mea: ubi eras. et
quo recesseras : An
uero non tufeceras me. & dis¬
creueras me a quadrupedib
& uolatilib caeli : Sapienti¬
orem me feceras : et ambula¬
bam ꝑ tenebras & lubricũ :¬
& quȩ rebã teforis ame : et
non inueniebã dm̃ cordis mei
Et ueneram in ꝓfundũ maris :¬
& diffidebam & desꝑabã de in¬
uentione ueri: Iam uenerat
ad me mat̃ pietate fortis : terra
mariq me sequens : & inperi¬
culis om̃ib de te secura. Nam
& per marina discrimina ipsos
nautas consolabat᷑. a quibus
rudes abyssĩ uiatores cum per¬
turbant᷑ consolari solent :
pollicens eis peruentionem
cũ salute : quia hoc ei tu per
uisum pollicitus eras. Et inue¬
nit me periclitantẽ quidem
grauit̃ desperatione indagan¬
dae ueritatis : sed tam̃ ei cum
indicassem non me quidem iã
esse manicheum. sed neq: catho¬
licum xp̃ianum: non quasi
inopinatũ aliquid audierit exi¬
liuit laetitia : cum iã secura
fieret ex ea parte miseriae meȩ:

Expanded text:
Spes mea a iuuentute mea, ubi mihi eras et quo recesseras? an uero non tu feceras me et discreueras me a quadrupedibus et uolatilibus caeli? sapientiorem me feceras, et ambulabam per tenebras et lubricum et quaerebam te foris a me et non inueniebam deum cordis mei; et ueneram in profundum maris et diffidebam et desperabam de inuentione ueri. iam uenerat ad me mater pietate fortis, terra marique me sequens et in periculis omnibus de te secura. nam et per marina discrimina ipsos nautas consolabatur, a quibus rudes abyssi uiatores, cum perturbantur, consolari solent, pollicens eis peruentionem cum salute, quia hoc ei tu per uisum pollicitus eras. et inuenit me periclitantem quidem grauiter desperatione indagandae ueritatis, sed tamen ei cum indicassem non me quidem iam esse manichaeum, sed neque catholicum christianum, non, quasi inopinatum aliquid audierit, exiluit laetitia, cum iam secura fieret ex ea parte miseriae meae,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem poterã: Tantũ cognoue¬
ram ex his quae de illo scripta
traderent᷑. quia manducauit¬
& bibit. dormiuit. ambulauit.
ex hilaratus ẽ. contristatus . ẽ.
sermocinatus. ẽ : non hesisse car¬
nem illã uerbo tuo. nisi cũ anima
&mente humana: Nouit hoc om̃is
qui nouit in cõmutabilitatẽ uer¬
bi tui. quã egoiam nouerã qͤantũ
poterã : nec om̃ino quicquã inde
dubitabã. Et enĩ nunc mouere
membra corporis ꝑuoluntatẽ.
nunc non mouere : nunc aliqͦuid
affectu affici nuncnon affici:
nunc ꝓferre persigna sapientes
sententias. nunc esse insilentio:
ꝓpria sunt mutabilitatis ani¬
mae & mentis: Quae si falsa
de illo scripta essent: etiam
om̃ia periclitarent᷑ m̃dacio:
neq in illis litteris ulla fidei
salus generi humano remane¬
ret: Quia itaq uera scripta s̃:.
totũ hominem in xp̃o agnosce¬
bam. non corpus tantũ hominis
aut cũ corpore sine mente
animũ : sed ipsum hominem

Expanded text:
quidem poteram. tantum cognouequidem poteram. tantum cognoueram ex his, quae de illo scripta traderentur, quia manducauit et bibit, dormiuit, ambulauit, exhilaratus est, contristatus est, sermocinatus est, non haesisse carnem illam uerbo tuo nisi cum anima et mente humana. nouit hoc omnis,; qui nouit incommutabilitatem uerbi tui, quam ego iam noue- j ram, quantum poteram, nec omnino quicquam inde dubitabam. etenim nunc monere membra corporis per uoluntatem, nunc non mouere, nunc aliquo affectu affici, nunc non affici, nunc proferre per signa sapientes sententias, nunc esse in silentio propria sunt mutabilitatis animae et mentis. quae si falsa de illo scripta essent, etiam omnia periclitarentur mendacio neque in illis litteris ulla fidei salus generi humano remaneret. quia itaque uera scripta sunt, totum hominem in Christo agnoscebam, non corpus tantum hominis aut cum corpore sine mente animum, sed ipsum hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
rei magistra esset eius infirmi¬
tas nouerã. Verbum enĩtuũ
aet̃na ueritas. superiorib: crea¬
turae tuȩ partib suꝑ eminens:
subditos erigit ad sẽ ipsam: in in¬
ferioribus autẽ aedificauit sibi
humilem domũ delimonr̃o ꝑ
quã subdendos deprimeret a se
ipsis & ad se traiceret : sanans
tumorem . & nutriens amorẽ :
ne fiducia sui ꝓgrederent᷑ lon¬
gius : sed potius infirmarentur.
uidentes ante pedes suos infirmã
diuinitatẽ ex participatione
tunicae pelliciȩ nr̃ae : & lassi
ꝓsternerent᷑ in eã : Illa autem
surgens leuaret eos Ego uero
aliud putabã. Tantũq sentie¬
bam de dño xp̃o meo. quantũ
de excellentis sapientiȩ uiro:
cui nullus posset aequar ĩ srȩ¬
sertim quia mirabilit̃ natus
ex uirgine: ad exemplũ contẽ¬
nendorum tẽporaliũ ꝓadipis¬
cenda immortalitate : diuina
ꝓnobis cura tantã auctoritatẽ
magisterii meruisse uidebatir
Quid autẽ sacramenti haberet
uerbum carofactũ : ne suspicari

Expanded text:
rei magistra esset eius infirmitas noueram. uerbum enim tuum, aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit ad se ipsam, in inferioribus autem aedificauit sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traiceret, sanans tumorem et nutriens amorem, ne fiducia sui progrederentur longius, sed potius infirmarentur uidentes ante pedes suos infirmam diuinitatem ex participatione tunicae pelliciae nostrae et lassi prosternerentur in eam, illa autem surgens leuaret eos. Ego uero aliud putabam tantumque sentiebam de domino Christo meo, quantum de excellentis sapientiae uiro, cui nullus posset aequari, praesertim quia mirabiliter natus ex uirgine ad exemplum contemnendorum temporalium prae adipiscenda immortalitate diuina pro nobis cura tantam auctoritatem magisterii meruisse uidebatur. quid autem sacramenti haberet uerbum caro factum, ne suspicari
Abbreviated transcription (Latin):
nutritore : & non noueramus.
Pertendebat ille & loquebat᷑
adhuc: & nos intenti taceba¬
mus: Vnde incidit ut diceret
nescio quando se & tres alios
contubernales suos nimirum
apud treueros cũ imperator
ꝓmeridiano circensiũ expecta¬
culo teneretur: exissẽ deam¬
bulatum in ortos muris con
tiguos: atq illic ut forte con¬
binati spatiabantur unũ secũ
seorsum. & alios duos itidẽ se¬
orsum parit̃q digressos. Sed
illos uagabundos irruissẽ in
quandã casam ubi habitabant
quidã serui tui spiritu pau¬
peres. qualiũ . ẽ regnũ cȩloñ:
& inuenissẽ ibi codicem in quo
scripta erat uita
Quã legere coepit unus eorum
& mirari & accendi : & inter le¬
gendũ meditari arripere talẽ
uitã. & relicta militia sȩculari
seruire tibi Erant autẽ ex eis
quos dicunt agentes in rebus
Tunc subito repletus amore sc̃õ.
& sobrio pudore : iratus sibi con¬
iecit oculos mamicũ : & ait illi.
Dic quȩso te. om̃ib istis laborib¬

Expanded text:
nutritore, et non noueramus. pertendebat ille et loquebatur adhuc, et nos intenti tacebamus. unde incidit, ut diceret nescio quando se et tres alios contubernales suos, nimirum apud Treueros, cum imperator pomeridiano circensium spectaculo teneretur, exisse deambulatum in tiguos; atque illic ut forte combinati spatiabantur, unum secum seorsum, et alios duos itidem seorsum pariterque digressos: sed illos vagabundos irruisse in quamdam casam, ubi habitabant quidam servi tui, spiritu pauperes, qualium est regnum coelorum , et invenisse ibi codicem in quo scripta erat vita Antonii. Quam legere coepit unus eorum, et mirari, et accendi, et inter legendum meditari arripere talem vitam, et relicta militia saeculari servire tibi: erant autem ex eis quos dicunt agentes in rebus. Tunc subito repletus amore sancto et sobrio pudore, iratus sibi conjecit oculos in amicum, et ait illi: Dic, quaeso te, omnibus istis laborib
Abbreviated transcription (Latin):
miũ putant statuam romano foro
meruerat & acceperat: usq ad
illã aetatẽ uenerator idolorum.
sacrorũq sacrilegorũ particeps
quibus tunc tota fere romana
nobilitas inflata sp̃irabat popu¬
Sluosiam. & omnigenum dm̃ mon¬
stra & anubem latratorem. quȩ
aliquando contra neptunũ et
uenerem. contraq: mineruam
tela tenuerant. & a se uictis iã
roma supplicabat : quae iste
sen ex inctorinꝰ

Expanded text:
mium putant, statuam Romano foro mium putant, statuam Romano foro meruerat et acceperat, usque ad illam aetatem venerator idolorum sacrorumque sacrilegorum 1oparticeps, quibus tunc tota fere Romana nobilitas inflata spirabat prodigia iam et omnigenum deum monstra et Anubem latratorem, quae aliquando contra Neptunum et Venerem contraque Minervam tela tenuerant et a se victis iam Roma supplicabat, quae iste senex Victorin
Abbreviated transcription (Latin):
& quẽ uere ut patrẽ
diligebat. Narraui ei circuitus
enroris mei. Vbi autẽ cõmemora¬
ui legisse me quosdã libros platoni¬
corum quos uie cointes quondã
rethor urbis romȩ quem xp̃ianũ
de functũ esse audieram in latinã
linguã transtulisset: gratulatus. ẽ
michi qđ non in aliorũ philosophoꝵ.
scripta incidissem. plena fallacia¬
rũ & deceptionũ : scđm elementa
huius mundi In istis autẽ om̃ibus
modis in sinuari dm̃ & eius uerbũ.
Deinde ut me exhortaret᷑ ad hu¬
militatẽ xp̃i sapientib absconditã
& reuelatã paruulis.
uietorinũ
ipsum recordatus. ẽ. quẽ romȩ cũ
eẽt familiarissime nouerat: de qͥo
ille michi narrauit qđ non silebo:
Habet enĩ magnam laudẽ gratiae
tuȩ confitendã tibi : quem ad modũ
ille doctissimus senex & om̃ium li¬
beraliũ doctrinarũ peritissimus:
quiq philosophor̃ tam multa le¬
uerat doctor tot nobiliũ senator̃.
qui etiã obinsigne prȩclari magi¬
sterii qđ ciues huius mundi exi¬

Expanded text:
 quem uere ut patrem diligebat. narraui ei circuitus erroris mei. ubi autem conmemoraui legisse me quosdam libros Platonicorum, quos Victorinus quondam rhetor urbis Romae, quem christianum defunctum esse audieram, in latinam linguam transtulisset, gratulatus est mihi, quod non in aliorum philosophorum scripta incidissem plena fallaciarum et deceptionum secundum elementa huius mundi, in istis autem omnibus modis insinuari deum et eius uerbum. deinde, ut me exhortaretur ad humilitatem Christi sapientibus absconditam et reuelatam paruulis, Victorinum ipsum recordatus est, quem, Romae cum esset, familiarissime nouerat, deque illo mihi narrauit quod non silebo. habet enim magnam laudem gratiae tuae confitendam tibi, quemadmodum ille doctissimus senex et omnium liberalium doctrinarum peritissimus quique philosophorum tam multa ledoctor tot nobilium senatorum, qui etiam ob insigne praeclari magisterii, quod ciues huius mundi exi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ille suꝑ caput animȩ
meae: Per ipsam animã meã
ascendam ad illũ. Transibo uim
meã. qua hereo corpori & uita¬
liter compagem eius repleo.
Non eaui rep̾perio

Expanded text:
est ille super caput animae meae? per ipsam animam meam ascendam ad illum. transibo uim meam, qua haereo corpori et uitaliter compagem eius repleo. non ea ui reperio
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum tecũ quas potes: &
dic eis. Hunc amemus :
hunc amemus. Ipse fecit
haec: & non est longe Non
enĩ fecit atq abiit: sed ex
illo in illo sunt Ecce ubi. ẽ:ss
ubi sapit Verita sintima
cordi est : Sed cor errauit
ab eo. Redite prȩuarica¬
tores ad cor: & inhęrete
illi qui fecit uos State¬
cũ eo et st̃abitis: Requies¬
cite in eo. & quieti eritis

Expanded text:
ad eum tecum quas potes, et ad eum tecum quas potes, et dic eis: Hunc amemus, hunc amemus; ipse fecit haec, et non est longe. Non enim fecit atque abiit, sed ex illo in illo sunt. Ecce ubi est, ubi sapit veritas. Intimus cordi est; sed cor erravit ab eo. Redite, praevaricatores, ad cor, et inhaerete illi qui fecit vos. Statecum eo, et stabitis: requiescite in eo, et quieti eritis
Abbreviated transcription (Latin):
partes sunt : & delectat
te tamen. Sed si ad totum
comp̃hendendũ esset ido¬
neus sensus carnis tuae. ac
non & ipie in parte uniuer¬
si accepisset ꝓpęna tua iu¬
stum modũ : uelles ut tran¬
siret quicquid existit in
prȩsentia : ut magis tibi
om̃ia placerent. Nam
& qđ loquim. per eundẽ
sensum carnis audis: & non
uis utiq: stare sillabas : sed
transuolare ut aliȩ ueniañ:
& totum audias. Ita semꝑ
om̃ia quib unũ aliquid con¬
stat : & non sunt om̃ia simul
ea quibus constat : Pius delectañ
om̃ia quam singula: si possin
sentiri om̃ia. Sed longe his
melior qui fecit om̃ia. & ipse
est ds̃ nosteR: & non disce¬
dit : quia nec succeditur ei
Si placent corpora dm̃ ex
illis lauda: & in artificẽ
eorũ retorque amorem:
ne in his quae tibi placent.
tu displiceas. Si placent
animȩ. in dõ ament᷑ : quia
& ipse mutabiles sunt : et
in illo fixae stabiliuntur
Alioquin irent & perirent.
In illo ergo amentur : & rape

Expanded text:
partes sunt, et delectant partes sunt, et delectant te tamen. sed si ad totum conprehendendum esset idoneus sensus carnis tuae ac non et ipse in parte uniuersi accepisset pro tua poena iustum modum, uelles, ut transiret quidquid existit in praesentia, ut magis tibi omnia placerent. nam et quod loquimur, per eundem sensum carnis audis et non uis utique stare syllabas, sed transuolare, ut aliae ueniant et totum audias. ita semper omnia, quibus unum aliquid constat, et non sunt omnia simul ea, quibus constat: plus delectant omnia quam singula, si possint sentiri omnia. sed longe his melior qui fecit omnia, et ipse est deus noster, et non discedit, quia nec succeditur ei. Si placent corpora, dillis lauda, et in artificem eorum retorque amorem; ne in his quae tibi placent, tu displiceas. Si placent animae, in Deo amentur: quia et ipsae mutabiles sunt, et in illo fixae stabiliuntur; alioquin irent et perirent. In illo ergo amentur; et rape
Abbreviated transcription (Latin):
hine & huc usq Noli esse
uana anima mea : & obsur¬
descere in aure cordis tumul¬
tu uanitatis tuȩ: Audi & tu
Uerbum ipsũ clamat ut redeas.
& ibi est locus quietis inꝑtur¬
babilis : ubi non deserit᷑
amor. si ipse non deserat. Ecce
illa discedunt ut alia succe¬
dant : & om̃ibus suis partib
constet infima uniuersitas.
Nunquid ego aliquo discedo
ait uerbũ dĩ : Ibi fige man¬
sionem tuã. ibi commenda
quicquid inde habes anima
mea. saltim fatigata falla¬
ciis ueritati cõmenda qic¬
quid tibi. ẽ. aueritate. et
non perdes aliquid : & re¬
florescent putria tua. &
sanabunt᷑ om̃s languores
tui : & fluxa tua reforma¬
buntur & renouabuntur:
Et constringentur ad te. et
non te deponent quo descen¬
dunt : sed stabunt tecũ. et
permanebunt ad semper
stantem ac ꝑmanentẽ dm̃.
Ut quid peruersa sequeris
carnem tuã : Ipsa te sẽqua¬
tur conuersa. Quicquid
per illã sentis. in parte .ẽ
Et ignoras totũ cuius hae

Expanded text:
"hinc et huc usque." Noli esse "hinc et huc usque." Noli esse uana, anima mea, et obsurdescere in aure cordis tumultu uanitatis tuae. audi et tu: uerbum ipsum. clamat, ut redeas, et ibi est locus quietis inperturbabilis, ubi non deseritur amor, si ipse non deserat. ecce illa discedunt, ut alia succedant et omnibus suis partibus constet infima uniuersitas. "numquid ego aliquo discedo?" ait uerbum dei. ibi fige mansionem tuam, ibi conmenda quidquid inde habes, anima mea, saltem fatigata fallaciis. ueritati conmenda quidquid tibi est a ueritate, et non perdes aliquid, et reflorescent putria tua et sanabuntur omnes languores tui et fluxa tua reformabuntur et renouabuntur et constringentur ad te et non te deponent, quo descendunt, sed stabunt tecum et permanebunt ad semper stantem ac permanentem deum. Vtquid peruersa sequeris carnem tuam? ipsa te sequatur conuersam. quidquid per illam sentis, in parte est et ignoras totum, cuius hae
Abbreviated transcription (Latin):
Tantum dedisti eis: quia partes
sunt rerum quae non sunt om̃s
simul. sed decedendo ac succe¬
dendo agunt om̃s uniuersum.
cuius partes sunt. Ecce sic per¬
agitur & sermo nr̃. per signa
sonantia Non enĩ erit totus
sermo. si unum uerbũ non de¬
cedat cũ sonuerit partes suas.
ut succedat aliud. Laudet te
ex illis anima mea ds̃ creator
om̃ium: sed non in eis infigat᷑
gluttine amoris ꝑsensus cor¬
poris. Eunt enĩ quo ibant
ut non sint. & conscindunt eã
desideriis pestilentioss : qm̃
ipsã esse uult : & requiescere
amat meis quae amat In
illis autẽ non est ubrquia ñ
stant fugiunt. Et quis ea
sequitur sensus carnis. aut qͥis
ea comp̃hendit uel cũ prȩ¬
sto sunt : Tardus est enim
sensus carnis : qm̃ sensus car¬
nis est. & ipse est modus eius.
Sufficit ad aliud ad quod factus
est: ad illud autẽ non sufficit
ut teneat transcurrentia ab
initio debito. usq ad finem
debitũ. In uerbo enĩ tuo per
quod creant᷑ : ibi audiunt

Expanded text:
tantum dedisti eis, quia partes tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae non sunt omnes simul, sed decedendo ac succedendo agunt omnes uniuersum, cuius partes sunt. ecce sic peragitur et sermo noster per signa sonantia. non enim erit totus sermo, si unum uerbum non decedat, cum sonuerit, partes suas, ut succex illis anima mea, Deus creator omnium; sed non iglutine amore per sensus corporis. eunt enim quo ibant, ut non sint, et conscindunt eam desideriis pestilentiosis, quoniam ipsa esse uult et requiescere amat in eis, quae amat. in illis autem non est ubi, quia non stant: fugiunt, et quis ea sequitur sensu carnis? aut quis ea conprehendit, uel cum praesto sunt? tardus est enim sensus carnis, quoniam sensus carnis est: ipse est modus eius. sufficit ad aliud, ad quod factus est, ad illud autem non sufficit, ut teneat transcurrentia ab initio debito usque ad finem debitum. in uerbo enim tuo, per quod creantur, ibi audiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
& amicũ inte : & inimicum
ꝓpter te: Solus enĩ nullũ
carum amittit : cui om̃s in
illo cari sunt qui non amit¬
titur: Et quis. ẽ. iste nisi ds̃
nr̃. dĩ qui fecit cęlũ & terrã
& implet ea. quia implendo
ea fecit ea: Te nemo amittit.
nisi qui dimittit:. Et quia di.¬
mittit : quo it. aut qͥo fugit.
nisi ate placido ad te iratum : at¬
Nam ubi non inuenit legẽ
tuã inpena sua: et lextua
ueritas : & ueritas tu. Ds̃
uirtutũ conuerte nos: & o¬
stende faciem tuã & salui eri¬
mus: Nam quo quo uersũ
se uerterit anima hominis:
ad dolores figitur alibi prȩt̃¬
quã inte tam &si figitur in
pulchris extrate & extra sẽ:
quae tam̃ nulla essent nisi
essent abste Quae oriuntur
& occidunt : & oriendo quasi
essẽ incipiunt : & crescunt ut
ꝑficiant᷑: & perfecta senescunT
& intereunt: & non omnia
senescunt : & om̃ia in tereuã
Ergo cũ oriunt᷑ & tendunt ẽẽ .:
ut sint. eo magis festinant ut
non sint. Sic est modus earũ

Expanded text:
et amicum in te et inimicum et amicum in te et inimicum propter te. solus enim nullum carum amittit, cui omnes in illo cari, qui non amittitur. et quis est iste nisi deus noster, deus, qui fecit caelum et terram et inplet ea, quia inplendo ea fecit ea? te nemo amittit, nisi qui dimittit, et quia dimittit, quo it aut quo fugit nisi a te placido ad te iratum? nam ubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salui erimus. nam quoquouersum se uerterit anima hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te, tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. quae tamen nulla essent, nisi essent abs te. quae oriuntur et occidunt et oriendo quasi esse incipiunt et crescunt, ut perficiantur, et perfecta senescunt et intereunt: et non omnia senescunt et omnia intereunt. ergo cum oriuntur et tendunt esse, ut sint, eo magis festinant, ut non sint. sic est modus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
mum colloqui. & conͣridere.
& uicissim beniuole obiẽqͦi
simul legere libros dulciloqos.
simul nugari. & simul hones¬
tari. Dissentire interdũ sine
odio. tanquã ipse homo secũ:
atq ipsa rarissima dissensione
condire consensiones pluri¬
mas Docere aliquid inui¬
cem. aut discere ab inuicem:
Desiderare absentes cũ mode¬
st̃ia : suscipere uenientes cũ
laetitia His atq huiusmodi
signis a corde amantium et
redamantiũ ꝓcedentib per
os. per linguã peroculos.
& mille motus gratissimos.
quasi fomitib: conflare ani¬
mos: & explurib: unũ facere
Hoc est qđ diligit᷑ in amicis:
& sic diligit᷑ ut rea sibi sĩt hu¬
mana conscientia si non ama¬
uerit redamantẽ: Aut si
amantẽ non redama uerit :
nichil quaerens ex eius corpore
praeter indicia beniuolentiȩ:
Hinc ille luctus siquis moriat᷑:
& tenebrȩdolorũ. & uersa
dulcedine in amaritudinẽ.
cormadidum : & ex amissa
uita morientiũ morsuiuen¬
tium: Beatus qui amat te.

Expanded text:
mum: conloqui et conridere mum: conloqui et conridere et uicissim beniuole obsequi, simul legere libros dulciloquos, simul nugari et simul honestari, dissentire interdum sine odio tamquam ipse homo secum atque ipsa rarissima dissensione condire consensiones plurimas, docere aliquid inuicem aut discere ab inuicem, desiderare absentes cum molestia, suscipere uenientes cum laetitia: his atque huius modi signis a corde amantium et redamantium procedentibus per os, per linguam, per oculos et mille motus gratissimos quasi fomitibus flagrare animos et ex pluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamantem aut si amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ille luctus, si quis moriatur, et tenebrae dolorum et uersa dulcedine in amaritudinem cor madidum et ex amissa uita morientium mors uiuentium. beatus qui amat te
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ensĩ oppido ueni kartagi¬
nem. Nonuacant tẽpora
nec ociosẽ uoluunt᷑. Per
sensũs nr̃os faciunt in ani¬
mo mira oꝑa. Ecce uenie¬
bant & prȩteriebant de die
indiem. & ueniendo & prȩ¬
tereundo inserebant mi¬
chi species alias. & alias
memorias: & paulatim
resarcinabant me pristinis
generib: delectationum.
quibus cedebat dolor meis
ille. Sed succedebant
non quidem dolores alii:
causa tam̃ aliorum dolorũ
Nam unde me facillime et
in intima dolor ille penitra¬
uerat. nisi quia fuderam in
harenã animam meã dili¬
gendo moriturum acsi non
moriturũ: Maxime qͦippe
me reparabantatq recrea¬
bant aliorum amicorũ sola¬
tia : cum quib: amabã quod
ꝓte amabã. Et hoc erat ingeis
fabula. & longum m̃daciũ :
cuius adulterina confricati¬
one corrũpebat᷑ mens nr̃a
pruriens inaurib Sed illa
michi fabula non moriebat᷑ :
siquis amicorum meorum
moreret᷑ : Alia erant quae
in eis amplius capiebant ani¬

Expanded text:
stensi oppido ueni Carthagistensi oppido ueni Carthaginem. Non uacant tempora nec otiose uoluuntur per sensus nostros: faciunt in animo mira opera. ecce ueniebant et praeteribant de die in diem et ueniendo et praetereundo inserebant mihi spes alias et alias memorias et paulatim resarciebant me pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor meus ille; sed succedebant non quidem dolores alii, causae tamen aliorum dolorum. nam unde me facillime et in intima dolor ille penetrauerat, nisi quia fuderam in harenam animam meam diligendo moriturum acsi non moriturum? maxime quippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solacia, cum quibus amabam quod postea amabam, et hoc erat ingens fabula et longum mendacium, cuius adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. alia erant, quae in eis amplius capiebant ani
Abbreviated transcription (Latin):
uis apparatis : neq: in uo¬
luptate cubilis & lecti:
non deniq in libris atque
carminib ad quiescebat.
Horrebant om̃ia. & ipsã
lix : & quicquid non erat
quod ille erat. improbũ
& odiosum erut: praet̾
gemitũ & lacrimas: Nã
in eis solis aliquantula
requies: Vbi autẽ inde
auferebat᷑ anima mea.
onerabat me grandi sarci¬
na miseriue: Quae ad te
dñe leuanda erat & cu¬
randa: sciebã. sed nȩc uo¬
lebam. nec ualebã: Eo
magis. quia non michi
eras aliquid solidũ & firmũ
cũ de te cogitabã. Non
enĩ tueras: sed uanum
fantassna: & error meus
erat ds̃ m̃s. Si conabar
eã ibi ponere ut requiesce¬
ret : ꝑ in ane labebatur.
& iterũ ruebat super me
Et ego michi remanseram
infelix locus : ubi nec ẽe
possem. nec inde recedere.
Quo enĩ cormeũ fugeret
a corde meo : Quo a me ipso.
fugerem. quo non me se¬¬
querer : Et tam̃ fugi de
patria minus eũ quȩre¬
bant oculi mei ubi uidere
non solebant : atq: athaga¬

Expanded text:
uiis apparatis nec in uouiis apparatis nec in uoluptate cubilis et lecti, non denique in libris atque carminibus adquiescebat. horrebant omnia et ipsa lux, et quid quid non erat quod ille erat, inprobum et taediosum erat praeter gemitum et lacrimas: nam in eis solis aliquantula requies. ubi autem inde auferebatur anima mea, onerabat me grandis sarcina miseriae. ad te, domine, leuanda erat et curanda, sciebam, sed nec uolebam nec ualebam, eo magis quod mihi non eras aliquid solidum et firmum, cum de te cogitabam. non enim tu eras, sed uanum phantasma et error meus erat deus meus. si conabar eam ibi ponere, ut requiesceret, per inane labebatur et iterum ruebat super me, et ego mihi remanseram infelix locus, ubi nec esse possem nec inde recedere. quo enim cor meum fugeret a corde meo ? quo a me ipso fugerem? quo non me sequerer? et tamen fugi de patria. minus enim eum quaerebant oculi mei, ubi uidere non solebant, atque a Thaga
Abbreviated transcription (Latin):
euellens de laqueo pedes
meos Mirabar enĩ cȩte¬
ros mortales uiuere : qr
ille quẽ quasĩ non moritu¬
rum dilexerã . mortuus
erat : & me magis quia
ipse alter erã uiuere illo
mortuo mirabar. Bene
quidã dix̃ deamico sũo. di¬
midium animȩ suȩ Nã
ego sensi animam meam
& Animã illius unã fuissẽ
animã in duobiis corpo¬
rib Et idõ michi hor¬
rori erat uita: quia no¬
lebam dimidius uiuere
Et idõ forte mori metu¬
ebam: ne totus ille mo¬
reretur. quẽ multum
amauerã O dementiã
nescientẽ diligere homi¬
nes humaniter Ostultũ
hominẽ. immoderate hu¬
mana patientẽ. Qđ ego
tunc erã. Itaq uestuabã:
suspirabã: flebã: turba¬
bar: nec requies erat.
nec consiliũ. Portabam
enĩ conscissam & cruentã
animam meã. impati¬
entem portari ame.
& ubi eã ponerẽ non in¬
ueniebã Non in amoenis
nemoribus : non in ludis
atq cantibis : nec in suaue
olentib locis nec in conui¬

Expanded text:
euellens de laqueo pedes euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar, nec requies erat nec consilium. portabam enim concisam et cruentam animam meam inpatientem portari a me, et ubi eam ponerem non inueniebam. non in amoenis nemoribus, non in ludis atque cantibus nec in suaue olentibus locis nec in conui
Abbreviated transcription (Latin):
riam qua miser est & ante¬
quã amittat eas: Sic ego
eram illo tẽpore. & flebã
Amarissime : & requiesce¬
bam in amaritudine. Ita
miser erã : & habebã hari¬
orem illo amico meo uitã
ipsam miserã. Nã quẽ cuis
eã mutare uellem: nollẽ
tam̃ amittere magis quã
illũ. Et nescio an uellem
uel ꝓillo: sicut de oreste &
prla detraditur si nor
fingitur : qui uellent pro
inuicem uel simul mori:
quia amorte peius eis erut
non sĩmul uiuere. Sed in
me nescio quis affectus ni¬
mis huic contrarius ortus
erat: & tediũ uiuendiert
inme grauissimũ. & mori¬
endi metus Credo quo
magis illũ amabã. eo ma¬
gis mortẽ quȩ michi eum
abstulerut. tanquã atro¬
cissimam inimicã oderũ
& timebã: & eam repen¬
te consũmpturã om̃s ho¬
mines putabã quia illũ
potuit. Sic eram om̃ino.
memini. Ecce cor meum
ds̃ m̃s ecce intus uide quia
memini : spes mea qui me
mundas atalium affecti¬
onum immunditia: diri¬
gens oculos meosadte. &

Expanded text:
riam, qua miser est et anteriam, qua miser est et antequam amittat eas. sic ego eram illo tempore et flebam amarissime et requiescebam in amaritudine. ita miser eram et habebam cariorem illo amico meo uitam ipsam miseram. nam quamuis eam mutare uellem, nollem tamen amittere magis quam illum et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat et taedium uiuendi erat in me grauissimum et moriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tamquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et
Abbreviated transcription (Latin):
cur fletus dulcis sit miseris:
Antu quãuis ubiq assis. lon¬
ge ab iecisti misẽriã nr̃tm :
Et tu inte manes : nos autẽ
in experimentis uoluimͦr.
Et tam̃ nisi ad aures tua splo¬
raremus : nichil residui de
spe nr̃afieret. Vnde igitr
suauis fructus de amaritu¬
dine uitae carpit᷑ gemere
& flere. & suspirare. et
conqueri : An hoc ibi dul¬
ce est qđ speramus exau¬
dire te : Recte istud in
p̃cibus : quia desiderium
ꝑueniendi habent: Num in e¬
dolore amisfae rei : & luctu
quo tunc operiebar: Neq
enĩ sperabã reuiuiscere illũ :¬
aut hoc petebã lacrimis:
sed tantũ dolebã & flebã.
Miser enimerum: & ami¬
seram gaudium meum.
An& flecus res amara est :¬
fastidio ręrũ quib prius
horemus delectat: Quid
autẽ ista loquor : Non enĩ
tempus querendi nunc. ẽ:
sed confitendi tibi. Miser
eram & miser & om̃is animꝰ
uinctus amicitiarũ morta¬
lium. ⁊ & dilaniatur cũ eas
amittit : Et tunc sentit mise¬

Expanded text:
cur fletus dulcis sit miseris? cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe abiecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes, nos autem in experimentis uoluimur? et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur suauis fructus de amaritudine uitae carpitur gemere et flere et suspirare et conqueri? an hoc ibi dulce est, quod speramus exaudire te? recte istud in precibus, quia desiderium perueniendi habent. num in dolore amissae rei et luctu, quo tunc operiebar? neque enim sperabam reuiuescere illum aut hoc petebam lacrimis, sed tantum dolebam et flebam. miser enim eram et amiseram gaudium meam. an et fletus res amara est fastidio rerum, quibus prius horremus, delectat? Quid autem ista loquor? non enim tempus quaerendi nunc est, sed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit mise
Abbreviated transcription (Latin):
post̃ paucos dies me absente:
repetit᷑ febrib & defungit᷑
Quo dolore contenebratũ
ẽ. cor meũ : & quicquid
aspiciebã mors erat : et
erat michi patria suppli¬
ciũ : & paterna domus
mira infelicitas : & quic qͦio
cũ illo cõmunicauerã. si¬
ne illo incruciatũ imma¬
nem uerterat. Expete¬
bant eũ undiq oculi mei.
& non dabat᷑ : & oderam
om̃ia quod ñhaberent eũ
Nec michi iã dicere pote¬
rant. ecce ueniet : sicut.
cũuiueret quando absens
erat factus: Erã ipsẽ mi¬
chi magna questio et
int̃rogabã animam meã
quare tristis ec̃. & quare
conturbaret me ualde :¬
& nichil nouerat respon¬
dere michi. Et si dicebã
spera indm̃ : iuste ñ obtẽ¬
perabat: quia uerior
fletus erat dulcis michi:
& successerat amico meo
in deliciis animi mei
Et nunc dñe iamilla tran¬
sierunt : & tempore lim¬
tum. ẽ uulnus meũ. Fossũne
audire abste qui ueritas es.
& ad mouere aurem cordis
mei orituo ut dicas michi.

Expanded text:
post paucos dies me absente post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant eum undique oculi mei, et non dabatur; et oderam omnia, quod non haberent eum, nec mihi iam dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ueniret, quando absens erat. factus eram ipse mihi magna quaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. Et nunc, domine, iam illa transierunt et tempore lenitum est uulnus meam. possumne audire abs te, qui ueritas es, et admouere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
sudore loetali ẽẽt : cum
despercret᷑ baptitatus. ẽ
nesciens: me ñcurante &
prȩsumente id retinere
potius animũ eius qđa me
acceperat : non quod in
nescientis corpore fiebat
Longe autẽ aliter erut
Nã recreatus ẽ: & saluus
factus: Statimq ut pͥmõ
cũ eo loqui potui: potui
autẽ mox ut ille potuit:
quando ñ discedebamus et
nimis pendebamus ex inui¬
cem: tẽptaui apud illũ ir¬
ridere tanquã & illo irrisu¬
ro mecũ baptismũ quẽ acce¬
perat mente atq sensũ absen¬
tissimus: sed tam̃ iam sẽ
accepisse didicerat: Atille
ita me exhonuit ut inimicũ:
ad monuitq mirabili & re¬
pentina libertate : ut si
amicus eẽ uellem. talia sibi
dicere desinerem. Egoautẽ
stupefactus atq turbatus
distuli om̃s motus meos ut
conualesceret prius. ẽssetq
idoneus uirib ualitudinis.
cũ quoagere possem qđ uel¬
lem. Sed ille abreptus de¬
mentiae meȩ. ut apud te
seruaret᷑ consõlationi meȩ :

Expanded text:
sudore laetali et, cum sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus factus, statimque, ut primo cum eo loqui potui — potui autem mox, ut ille potuit, quando non discedebam et nimis pendebamus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae:
Abbreviated transcription (Latin):
ieramus: parit̃q: lusera¬
mus: sed nondũ erat sĩc
amicus : quanquã ne tũ
quidem sicuti est̃ uera
amicitia : quia non .ẽ. uera
niñ cũ eã tu agglutinas.
inter hȩrentes sibi cari
cocta feruore pariliũ studi¬
orum. Nã & afide uera quã
non germanitus & penitus
adolescens tenebat. defle¬
xeram eum insuꝑstitiosas
fabellas & pernitiosas: ꝓpt̃
quas me plangebat mat̾ :
mecũ iam errabat in ani¬
mo ille homo : & ñ pote¬
rat anima mea sine illo
Et ecce tu imminens dor¬
sõ fugitiuorm tuorũ. ds̃
ultionũ & fons miseri¬
cordiarũ simul. qui conue¬
rtis nos ad te miris modis :
ecce abstulisti hominẽ de
hac uita: cũ uix explicu¬
issẽt annũ in amicitia mett
sũaui michi suꝑ om̃s suaui¬
tates illius uitae meae
Quis laudes tuas enume¬
rat unus inse uno quas
expertus. ẽ : Quid tunc
fecisti ds̃ m̃s Et quam
inuestigabilis abrssus
iudiciorũ tuorũ. Cum
enĩ laboraret ille febrib.
ita ut diu sine sensũ in

Expanded text:
ieramus pariterque luseraieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu agglutinas inter haerentes sibi caritcocta femore parilium studiorum. nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quid tunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in
Abbreviated transcription (Latin):
instinctu. nesciente quid in
se fieret . non arte sed sorte
sonaret aliquid qđ in t̃rogan¬
tis rebus factisq concine¬
ret. Et hoc quidem abillo
uel per illũ ꝓcurast̃i michi:
& quid ipsẽ postea ꝑ meipsũ
quuererem in memoria
mea deliniasti Tunc autẽ
nec ipse nec harissims me¬
us nebridius ad olescens
ualde bonus & ualde ca¬
stus irridens totũ illud
diuinationis genus. per¬
suadere michi potuer̃
ut hȩc abicerem: qñm
me Amplius ipsõrm
auctorum mouebat au¬
ctoritas: Et nullũ certũ
quale querebã docum̃tũ
adhuc inuenerã. quo michi
sine ambiguitate appareret.
quȩ ab eis consultis uera di¬
cerent᷑. forte uel sorte ñ
arte inspectorũ syderũ
dici. In illis annis qͦo pri¬
mũ tempore in municipio
quo natus sũ docere coe¬
perã: comparauerã ami¬
cum societate studiorũ
nimis carũ : coaeuũ michi:
& conflorentẽ flore adoles¬
centiue. Mecũ puer ere¬
uerat : & parit̃ inscolam

Expanded text:
instinctu, nescieinstinctu, nesciese fieret, non arte, sed sorte sonaret aliquid, quod interrogantis rebus factisque concineret. Et hoc quidem ab illo uel per illum procurasti mihi, et quid ipse postea per me ipsum quaererem, in memoria mea deliniasti. tunc autem nec ipse nec carissimus Nebridius, adulescens ualde bonus et ualde castus, inridens totum illud diuinationis genus, persuadere mihi potuerunt, ut haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum siderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societate studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conflorentem flore adulescentiae. mecum puer creuerat et pariter in scholam
Abbreviated transcription (Latin):
cetatis suae deferre uoluissẽt
qua uitã degeret: Et si ippo¬
craten intellexisset. & illas
utiq litteras potuissẽ intelligere :
Et tamen non obaliam causa
:se postea illis relictis medici¬
nam assecutũ. nisi quod eas
falsĩssimas comperisset: et
nollet uir grauis decipiendis
hominib uictũ quaerere:
At tu inquit quo te in homi¬
nib sustentans rethoricam
tenes: hanc autẽ fallaciam
libero st̃udio non nec essitate
rei familiaris sectaris: Quo
magis michi te oportet de
illa credere: qui eã tam ꝑfe¬
cte discere elabortui. quã
ex ea sola uiuere uolui.
A quo ego cũ quȩ sĩssẽm. quȩ
causa ergo faceret. ut mul¬
ta inde uera ꝓnunciarent᷑:
respondit ille ut potuit.
uim sortis hoc facere: in
rerũ natura usquequaq dif¬
fusam. Si enim de paginis
poetae cuiuspiã longe aliud
canentis atq intendentis
cũ forte quis consulit mira¬
biliter consonus negocio
suepe uersus exiret : miran¬
dum non esse dicebat. si ex
anima humana superiore aliqͥo

Expanded text:
etatis suae deferre voluisset, qua vitam degeret; et si Hippocratem intellexisset, et illas utique litteras potuisse intelligere: et tamen non ob aliam causam se postea, illis relictis, medicinam assecutum, nisi quod eas falsissimas comperisset, et nollet vir gravis decipiendis hominibus victum quaerere. At tu, inquit, quo te in hominibus sustentas, rhetoricam tenes; hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris; quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere elaboravi, quam ex ea sola vivere volui. A quo ego cum quaesissem quae causa ergo faceret ut multa inde vera pronuntiarentur; respondit ille, ut potuit, vim sortis hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. Si enim de paginis poetae cujuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiliter consonus negotio saepe versus exiret; mirandum non esse dicebat, si ex anima humana, superiore aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
struas : cum occideris indigen¬
tiam. satietate mirifica : &
corruptibile hoc indueris
incorruptione sempiterna
Nunc autẽ suauis ẽ. michi
necessitas: & aduersus istam
sũauitatẽ pugno. ne capiar.
Et quotidianũ bellũ gero in
ieiuniis. sepius inseruitutẽ
redigens corpus meũ : & do¬
lores mei uoluptate pelluñ
Nam fames & sitis: quidam
dolores sunt. Urunt : & sict
febris necant. nisi alim̃tor̃
medicina succurrat. Quae
qm̃ prȩsto. ẽ. ex consolatione
munerum tuorũ. in quib
nr̃te infirmitati terra et
a qua & cęlũ seruiunt: cala¬
mitas delitiae uocantur.
Hoc me docuisti : ut quemad¬
modũ medicãmenta. sic ali¬
menta sumpturus accedã.
Sed dũ ad quietẽ satietatis

Expanded text:
struas, cum occideris indigenstruas, cum occideris indigentiam satietate mirifica et corruptibile hoc indueris incorruptione sempiterna. nunc autem suauis est mihi necessitas, et aduersus istam suauitatem pugno, ne capiar, et cotidianum bellum gero in ieiuniis, saepius in seruitutem redigens corpus meum, et dolores mei uoluptate pelluntur. nam fames et sitis quidam dolores sunt, urunt et sicut febris necant, nisi alimentorum medicina succurrat. quae quoniam praesto est ex consolatione munerum tuorum, in quibus nostrae infirmitati terra et aqua et caelum seruiunt, calamitas deliciae uocantur. Hoc me docuisti, ut quemadmodum medicamenta sic alimenta sumpturus accedam. sed dum ad quietem satietatis