comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eciã cantꝰ suꝑ oia uero flãmas metu̾e
crepitantes traditur. Ea gͦ huic gm̃
lis ꝓpͥa est p̃ter illã ꝯmũe feris oĩ¬
bus uenationẽ Est et sua lis tigribꝰ
rapte prolis et ꝑfugi hostis ludificãtis
rusticisq ac pastoĩbꝰ lis manet. Ue¬
nenosa loquor ac ferocia q̃ nã ueo
mãsuetis gregibꝰ est quies. Qͣtis
uisibꝰ ꝙͣtisq odiis dẽtate ꝯfligũt sues
ꝙͣtis armẽtoru duces q̃ nã intͤ illos
certamĩa que nã fuge que nã uictors
insolencia quis uicti dolor que ĩiu¬
naru recordatio qui reditꝰ ad uin¬
dictam quis non legẽdo ppendit ut po¬
etarũ ingeĩã et bellãtes ex̾cent tauri
et int̾ se adu̾sis luctãtes cormbꝰ edi
na quietu cibu intͤ pares sũpsit Q̾s
non illud adu̾tit gallinis fetãtibꝰ ꝓ
tũt et naͣ et cruore rutilas rristas intͤ
tas tantus cedendi pudor est. Anatũ
atq anserũ ꝑtinaciã quis nõ uidit ut

Expanded text:
etiam cantus, super omnia vero flammas metuere etiam cantus, super omnia vero flammas metuere crepitantes traditur? Ea ergo huic generi lis propria est, preter illam communem feris omnibus venationem. Est et sua lis tigribus rapte prolis, et profugi hostis ludificantis rusticisque ac pastoribus lis manet. Venenosa loquor et ferocia. Quenam vero mansuetis gregibus est quies? Quantis nisibus quantisque odiis dentati confligunt sues? Quantis armentorum duces? Quenam inter illos certamina? Quenam fuge? Que victoris insolentia? Qui victi dolor? Que iniuriarum recordatio? qui reditus ad vindictam? Quis non, legendo, perpendit ut poetarum ingenia, et bellaces exercent tauri, et inter se adversis luctantes cornibus hedi? na quietum cibum inter pares sumpsit? Quis non illud advertit gallinis fetantibus ptunt et natura, et cruore rutilas cristas inter tas, tantus cedendi pudor est. Anatum atque anserum pertinaciam quis non vidit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
draco spiris implicat seu ꝑosus. Est
enĩ incertũ. uñ nõ nullis aĩantibꝰ ĩt̾
se nale odiuz seu estate algidũ sitiens
cruorem quod et quid tradidẽ et
pugne exitus facit ut credi possit si
ueru est alterũ exanguẽ ex siccatũq
mori. Alterũ uero fusi hostis hausto sa¬
guĩe seu belloq uictorem uictũq de¬
liciis et niio potu ruptũ cũmortuũ¬
q ꝓcũbe̾ Multa p̃tẽa genꝰ hoc atq
ĩ p̾mis acerrimꝰ epote dolor yrũdi¬
nis. et uisi et auditi murũ fastidia of¬
fendũt Mirũ dictu tantu  ał et tãtaꝵ
uiriũ tam pusilli hostis horre ꝯspectũ
S sic sñ lite atq offensioẽ nil ge nu¬
it naͣ parens. leo ip̃e gn̾osu et securũ
aĩal pro defensione fetuũ ferꝵ sꝑnẽ¬
neu forte uisum terreat nec aspiciẽs
quidã. otarũ screpitũ uacuos currus¬
et agẽciũ et gallinateoꝵ tristias quis
non stupeat si uera fama est magisq

Expanded text:
draco spiris implicat seu perosus est draco spiris implicat seu perosus est enim incertum unde nonnullis animantibus inter se naturale odium, seu estate algidum sitiens cruorem, quod et quidam tradidere, et pugne exitus facit ut credi possit, si verum est alterum exanguem exiccatumque emori, alterum vero fusi hostis hausto sanguine, ceu bello victorem, victumque delitiis et nimio potu ruptum commortuumque procumbere. Multa preterea genus hoc, atque in primis acerrimus epote dolor hirundinis et visi vel auditi muris, fastidia offendunt; mirum dictu, tantum animal et tantarum virium, tam pusilli hostis horrere conspectum. Sed sic, sine lite atque offensione nil genuit natura parens. Leo ipse, generosum ac securum animal, pro defensione fetuum ferrum spernens, neu forte visum terreat, nec aspiciens quidem rotarum strepitum vacuos currus agentium, et gallinaceorum cristas quis non stupeat, si vera fama est, magisque
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sũt aliud ꝙͣ litiũ ĩstrumẽta a¬
ge quid nam afi asilorũ aculei uespa¬
rũq hiisq cũ pestibꝰ. que boũ p̃lia
qui sudores nec maior canũ equor¬
q aut reliquoꝵ quadrupedũ pax qͥ¬
es ue Que muscarũ estia tedia q̃
ninuũ quas muscas albas lucido di¬
cũt̃ hiberne molestie q̃ muriũ ꝑhẽ¬
nis inquietudo q̃ puliã ꝑnox obsidio
que culicã lis diurna. Que anguiũ
ranarũq cũ cycomis que pignieoꝵ
bella cũ griubus Quas inter arimas¬
pos et griphos pugnas excitat auri
sitis Et quoꝵ maior ĩprobitas haud
facile iudicez nͥ ꝙ illi rapinã hii custo¬
diã moliũtur. Illos auaricia stimulat
hos naͣ. Idem et custõdie studiũ et p̃de
ditantissi mo mũdi tractai apud indos
ĩuenio. Illi ꝙͦ suñ auruz contͣ parem
gentis auariciã formics qͥbꝯd ĩtre¬
dibili mole et mira feritate tuẽtibꝰ ba¬
siliscꝰ angues reliquos sibilo t̾ritat
aduẽtu fugat uisu punit. Elephãtẽ

Expanded text:
litium instrumenta? Age, quinam asilorum aculei vesparumque, hisque cum pestibus que boum prelia, qui sudores? nec maior canum equorumque aut reliquorum quadrupedum pax quiesve. Que muscarum estiva tedia, que nivium, quas muscas albas ludo dicunt, hiberne molestie? Que soricum perennis inquietudo? que pulicum pernox obsidio? que culicum lis diurna? que anguium ranarumque cum ciconiis? que Pygmeorum bella cum gruibus? quas inter Arimaspos et gryphes pugnas excitat auri sitis? ut quorum maior improbitas haud facile iudicem, nisi quod illi rapinam, hi custodiam moliuntur, illos avaritia stimulat, hos natura. Idem et custodie studium, et prede, distantissimo mundi tractu apud Indos invenio, illic quoque suum aurum, contra parem gentis avaritiam, formicis quibusdam incredibili mole et mira feritate tuentibus. Basiliscus angues reliquos sibilo territat, adventu fugat, visu perimit. Elephantem
Abbreviated transcription (Latin):
ac pulloruĩ indos uigilãciũ quod int̾ se
ut ꝑhibent naͣle atꝙ et̾nũ odiũ alter
alteriꝰ ĩuadit indũ effractisq ouĩs
spe prolis interimit Nam cucalo nõ
unꝰ quidẽ alterq ẽ hostis. Omnes
fere auicule illi ĩsultant ꝓfugo sẽꝑ
et querulo. Que nã pret̾ea Et qͣs¬
les mustelarũ ꝯ̃ aspides nisidie Qtͦ
circa diuituz thalamos acumẽ furuz
tia est. Quis uenatorũ Quis ue au¬
cupũ artes ac laq̃os Qs piscatoꝵ ha¬
mos at recia horũq om̃ labores ui¬
giliasq explicet dut hec contͣ feraꝵ¬

Expanded text:
lorum nidos vigilantia? quod inter se, lorum nidos vigilantia? quod inter se, ut perhibent naturale atque eternum odium? Alter alterius invadit nidum, effractisque ovis spem prolis interimit: nam cucullo non unus quidem alterque est hostis: omnes fere avicule illi insultant, profugo semper et querulo. Quenam preterea et quales mustellarum contra aspides insidie? quod circa divitum thalamos acumen furum? tia est? quis venatorum, quisve aucupum artes ac laqueos, quis piscatorum hamos ac retia, horumque omnium labores vigiliasque explicet? aut hec contra, fera
Abbreviated transcription (Latin):
regi missũ cõtemptuq tali male cog̾to
cõtemptũ q occidiq iussũ legiiꝰ. Mis¬
sũq inde alterũ probatũq q̃ decut ex¬
ꝑieucia dilectũq regi unice atq ĩ deli¬
ciis hĩtu Nam ipĩꝰ canis erga hoĩem
cui fert᷑ amicissimꝰ ꝙͣta sit caritas nũꝙͣ¬
ꝯsiliat spes tibi p̃ter morsꝰ atq latra¬
tus ĩplacabiles non cm̃ atheonis fabula
s discerptus ue̾ probat erupides uulpi¬
na fallaçia una quidẽ ex multꝭ̃ audi¬
ta est piscatores cũ ad urbes piscẽ de¬
ferãt qd̾ estate libent᷑ noctu faciũt Ali¬
qñ uulpetulã ceu exammẽ colle medi¬
o tnͣsu̾sam huĩsse q arreptã decoriatu¬
ri ex ꝯmodo cũ supͣ farana proiecissẽt.
Ilam ubi se piscibꝰ affatim ĩpless sub¬
ito prosiluisse mirãtibꝰq illis atq in¬
dignãtibꝰ effugisse. Iam qui oro alii
uulpiũ doli qui uulp luporũ ululatꝰ

Expanded text:
regi missum, contemptuque tali mali cognito, regi missum, contemptuque tali mali cognito, contemptum occidique iussum legimus, missumque inde alterum probatumque qua decuit, dilectumque regi unice atque in delitiis habitum. Nam ipsius canis erga hominem cui fertur amicissimus quanta sit caritas, niliat spes cibi, preter morsus et latratus implacabiles, non tantum Acteonis fabula, sed discerptus vere probat Euripides. Vulpina fallacia una quidem ex multis audita est: piscatores cum ad urbem pisces deferent, quod estate libenter noctu faciunt, aliquando vulpeculam ceu exanimem calle medio transversam habuisse, quam arreptam decoriaturi ex commodo, cum supra sarcinam proiecissent illam ubi se piscibus affatim implesset subito prosiluisse, mirantibusque illis atque indignantibus effugisse. Iam qui, oro, alii vulpium doli? qui luporum ululatus?
Abbreviated transcription (Latin):
feruor qui mugitus pelagi. Qui torrẽ¬
ciũ fragor Qui fulminũ excursus. Qͥ
nubũ cursus et recursus et cõcarsus. Ma¬
re ip̃m p̃tᷤ aꝑtam et rapidam uimi uẽtoꝵ.
atq abditos fluctuũ tumores ĩ certis ui¬
cibus alt̾nãtes certos statutosq fluctꝯ
fluxus et refluxus habz. Cũ multꝭ in
locis tñ conspectiꝰ in occasu Que res dũ
maĩfesti motus latens cã querit᷑ nõ mi¬
go litem mouit. Qͣ ꝙ nullũ aĩal bellis
uacatur. Pisces fere uolucres ẜpenter
homĩes una spẽs aliã exagitat Nulli õ¬
omi quies data leo lupũ lupus canẽ ca¬
nis leporem ĩsequitur Est tñ et canuz
scips audencior nõ lupis modo resiste᷑
s leones pardos apros ursos nsectari.
solita atq aggredi Quorũdã siste¬
uero tam gnosa ferocia Et tam nobilos
fertur elatio ut ursos aprosq fastidi¬
ant Inqz solos elephantes aut leones
dignẽt iarue̾ Qualẽ unũ alexandro

Expanded text:
fervor, qui mugitus pelagi, qui torrenfervor, qui mugitus pelagi, qui torrentium fragor, qui fluminum excursus, qui nubium cursus et recursus et concursus? Mare ipsum, preter apertam ac rapidam vim ventorum atque abditos fluctuum tumores incertis vicibus alternantes, certos statutosque fluxus ac refluxus habet, cum multis in locis, tum conspectius in occasu, que res, dum manifesti motus latens causa queritur, non militem movit. Quid, quod nullum animal bellis vacat? Pisces, fere, volucres, serpentes, homines: una species aliam exagitat, nulli omnium quies data. Leo lupum, lupus canem, canis leporem insequitur. Est et canum stirps audentior, non lupis modo resistere, sed leones, pardos, apros, ursos insectari solita atque aggredi. Quorundam vero tam generosa ferocia, et tam nobilis fertur elatio, ut ursos aprosque fastidiant, inque solos elephantes aut leones dignentur irruere; qualem unum Alexandro
Abbreviated transcription (Latin):
xommbus que ul̾
michi lecta placuerũt ł au¬
dita. Nichil plene uel nise¬
dit altuis uel tenacius ihe¬
sit uel crebrius ad meõriã
redit Qͣ illud heracliti ommia seꝯlitẽ
fieri. Sic est enĩ et sic esse prope modũ
uniu̾sa testantur Rapido stelle obuiãt
firmamẽto. Contraria ĩuitem elemẽta
confligut. Terre tremũt. Maria fluctu¬
ant. Aer qͣtitur. Crepant flãme belluz
ĩmorle gerunt uenti. Tempora tẽꝑibus
ꝯcertant secũ singula. nobiscũ ꝯ̃ma. uer
humidũ. estas arida. mollis autũpnꝰ hy¬
emps hispida. et que uicissitudo dicit᷑ pugͣ
est. hec ip̃a igitur quibꝰ ĩsistim ꝰ quibꝰ
cirãfouemur et uinimꝰ que tot ille ce¬
bris blandiũtur que si irasci ceꝑint sint
horrida iuditant terre motus et cõcitatis¬
simi turbines iudicant naufragia atq ĩ¬
cendia seu celo seu terris seuientia. Qͥs
ĩsultus grandinis. Que nã illa uis ym¬
briu. Qui fremitus tonitrui. Qui ful¬
mĩs impetus Que rabies ꝓcellaꝵ Qui

Expanded text:
omnibus que vel michi lecta placuerint vel audita, nichil pene vel insedit altius, vel tenacius inhesit, vel crebrius ad memoriam rediit, quam illud Heracliti: “Omnia secundum litem fieri”. Sic est enim, et sic esse propemodum universa testantur. Rapido stelle obviant firmamento; contraria invicem elementa confligunt; terre tremunt; maria fluctuant; aer quatitur; crepant flamme; bellum immortale gerunt venti; tempora temporibus concertant, secum singula, nobiscum omnia: ver humidum, estas arida, mollis autumnus, hiems hispida, et que vicissitudo dicitur, pugna est. Hec ipsa igitur quibus insistimus, quibus circumfovemur et vivimus, que tot illecebris blandiuntur, quanque, si irasci ceperint, sint horrenda, indicant terremotus et concitatissimi turbines, indicant naufragia atque incendia seu celo seu terris sevientia. Quis insultus grandinis, quenam illi vis imbrium, qui fremitus tonitruum, qui fulminis impetus, que rabies procellarum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
apprime Nec tamen uel quia ille di¬
iuni atq huani iuris ꝑitissimꝰ uel
hii doctissimi atq optimi pn̾cipes fue¬
runt/ ideo ludus p̃ceps et clamosꝯ pla¬
cet Si quidẽ motus oĩs uehemẽtior
p̃sertim si clamore ꝑ mixtꝰ fit hoẽstũ
dede cet ĩgeniuz
De ludo alearum
Lee ludus et calculoru placet.

Expanded text:
apprime. Nec tamen quia vel ille diapprime. Nec tamen quia vel ille divini atque humani iuris peritissimus, vel hi doctissimi atque optimi principes fuerant, ideo ludus preceps et clamosus placet, si quidem motus omnis vehementior, presertim si clamore permixtus sit, honestum dedecet ingenium. 26 DE LUDO ALEE lee ludus et calculor
Abbreviated transcription (Latin):
Tdelectat pile ludus R En aliud
clamãdi ludibriũ saltandiq. E
libenter pilalusito. R Odiosa uobis
ut uidetur est requies undiqz labores
aucupamini decoros utinã nã si ex̾cicõ
ludus hic quei̾t᷑ Utrũ p̃tor honestiore
fatigacõnem furibũda iactatõ ĩ qua nich
aĩo geri põt an ambulacio trãquilla p̃sta¬
ret ubi et mẽbroru motus utilis et in¬
gemi agitacõ honesta est Quẽ morem
ph̾oru quidã sic fecerũt suũ ut hinc
secta famosissiã nomen sup̃serit. An ud
tu dyonisiũ syracusanũ ꝙͣ sragiritẽ a¬
ristotilem se quis maius quẽ ut studiosa¬
oeambulacõne philosophũ sic tyrãnu
ludo hoc turbido delcari solitu accepi¬
mꝰ Cyͣuis et modestos interdũ aiõs
uoluptas hec ceperit. Ita et quintꝰ nui¬
cius sceuola ille augor elegãtissime hͦ
ipm̃ fecit et diuus augustus post finẽ
ciuiliũ belloru ab ex̾citiis cãpestribꝰ
ad pilã transiit et marcus aurelius
antomꝰ ut de eo scribitur. Pila lusit

Expanded text:
delectat pile ludus. En aliud clamandi ludibrium saltandique! Libenter pila lusito. Odiosa vobis ut videtur est requies: undique labores aucupamini, decorosos utinam! Nam si exercitio ludus hic queritur, utrum, precor, honestiorem fatigationem furibunda iactatio, in qua nichil animo geri potest, an ambulatio tranquilla prestaret, ubi et membrorum motus utilis et ingenii agitatio honesta est? Quem morem philosophorum quidam sic fecerunt suum ut hinc secta famosissima nomen sumpserit. An tu vero Dionysium Syracusium quam Stagiritem Aristotelem sequi mavis, quando ut studiosadeambulatione philosophum sic tyrannum ludo hoc turbido delectari solitum accepimus — quamvis et modestos interdum animos voluptas hec ceperit —? Itaque et Quintus Mucius Scevola ille augur elegantissime hoc ipsum fecit et divus Augustus post finem civilium bellorum ab exercitiis campestribus ad pilam transiit et Marcus Aurelius Antoninus, ut de eo scribitur, pila lusit
Abbreviated transcription (Latin):
traq ꝯiũx dura ac ꝑ u̾sa moi̾bꝰq aspe¬
ris digna r̾pudio. Et catom censono tã
rigidi tãꝙͣ ĩuicti uiro aĩ paula queda
umolenͣ uxor ac suꝑba ꝯtigerit Q mi¬
reris hũili ecꝭ orta ꝓgemie ne quis hoĩz
speret ignobiliͭ ͤ uel ĩopia uel aĩo alit̾ ꝙͣ
ꝑpetuo celibatu ꝯugii subt̾fugisse moles¬
tias s quas fuga non euaẜit paciã per¬
ferẽdas sciat nec luctando et calcitrãdo
se torq̃at acingũ sponse susceptũspõte
iactabũdꝰ exasperet. D Importunam
prorsꝯ et ĩdomitã fero uxorẽ Nõ Bñ
ais ferendi est etemĩ qd depomi nequit
et si p̾mat. D Molestissia hẽo uxorem.¬
nõ Habes uñ pacĩẽ laude queras uñ
discas reqͥem est optare bñ ꝑegͥnari ames

Expanded text:
traque coniunx dura ac perversa, moribusque aspetraque coniunx dura ac perversa, moribusque asperis digna repudio. Et Catoni Censorio tam rigidi tamque invicti viro animi, cum Paula quedam violenta uxor ac superba contigerit, quod mireris, humili etiam orta progenie, ne quis hominum speret ignobilitate, vel inopia, vel omnino aliter quam perpetuo celibatu coniugii subterfugisse molestias. Sed quas fuga non evaserit, patientia perferendas sciat; nec luctando nec calcitrando se torqueat, ac iugum sponte susceptum, iactabundus exasperet. Importunam prorsus et indomitam fero uxorem. Bene agis: ferendum est etenim, quod deponi nequit, etsi premat. Molestissimam habeo uxorem. Habes unde patientie laudem queras, unde discas requiem optar
Abbreviated transcription (Latin):
re quodq ĩuitus fade̾s uolens fac Est
uaronis satyra memppeam uocant de
officio malti ibi de hac re illi ꝯdocti uĩ
ꝯsilii breue s efficax hiis ubis exp̃ssũ
leges uictu uxoris a touendi .i. corri
gans hic affert᷑ qui tollit uiciũ inquit
uxorem ꝯmodiorẽ prestat qui fert se¬
se meliorem facit. Qd dcm̃ sc̃ptores
alii sit int̾p̃tati sũt eiusmodi uiciũ uxo¬
ris si corrigi non possit fendi esse quod
fiei̾ a uiro salua possit honestate eo ꝙ
uicia nẽpe flagiciis leuiora sint eãq
Pcax et morosa est uxor Rõ fer mo¬
res si mutari nequeut et quałr forꝭ ui¬
uas domi disce cũ socrate et si ille duas
simul ꝑtulit alii plures uni ne succũbas
sarcine D Molestã uxorem habeo Re
Qui uoͬ non possit uxor molesta ꝯtĩgẽ
uͥ qui se nuptiis ꝯstant᷑ absimeat cũ et
adriano pucipi et quo nil altiꝰ nil ini¬
tius augusto sabina illi huic sc̾bomia u¬

Expanded text:
re, quodque invitus faceres, volens fac. Est re, quodque invitus faceres, volens fac. Est Varronis Satyra, Menippeam vocant, de officio mariti. Ibi de hac re illius docti viri consilium breve, sed efficax, his verbis expressum leges: Vitium uxoris aut tollendum, aut gans hec affertur: qui tollit vitium — inquit — uxorem commodiorem prestat, qui fert, sese meliorem facit. Quod dictum scriptores alii sic interpretati sunt: “eiusmodi vitium uxoris, si corrigi non possit, ferendum esse, quod ferri a viro salva possit honestate, quod vitia nempe flagitiis leviora sint”; eamqarronis. Procax et morosa est uxor. Fer mores, si immutari nequeunt, et, qualiter foris vivas, domi disce cum Socrate; et si ille duas simul pertulit, alii plures, uni ne succumbas sarcine? Molestam uxorem habeo. Cui vero non possit uxor molesta contingere, nisi qui se nuptiis constanter abstineat? Cum et Hadriano principi, et quo nichil altius, nichil mitius, Augusto, Sabina illi, huic Scribonia, u
Abbreviated transcription (Latin):
uorem paͣtior molestam. Nõffe¬
liciꝰ amisisses at qui nõ ꝑditã
q̃rebare D Uxorem patior ĩquietã
Nõ Pmo labori ueĩa forsan a miẜati¬
o secũdo nõ misi odiũ debetur et quẽ u.¬
na uxor non castigat dignꝯ est pluribꝰ¬
D Infestam patior uxorem Rõ In al¬
is ut cũque fortunã culpes ĩ uxoe at
et p̃ẜtim altea nõ aliũ ꝙͣ te ip̃m culpae̾
pot̾ hoc tibi malũ tu fecisti. D Uxorẽ
pacior ꝓcatẽ. Nõ huĩdas succẽde pa¬
leas tegulas frange de yliquo tibi pro¬
uisu est Ista uero cumulate que te do¬
mo pellant aderũt stillicidiu atq uxor
D ꝑfidam patior uxorem. Rõ Iaz¬
ꝑiculo res non uacat uxor agumenonẽ
Uxor. affricanũ morti dedit ut amphi
sima explicas remediũ quero. Rc̃Erũt
qui suadeant ut castiges pͣuos mores
ad rcm r̾uoces totũ tehuic uni nego¬
cio ĩpendas. Ego aut̃ castigãdã uxorẽ
si castigando ꝓficias non nego s si id
frustra est sola restat pacĩa hanc ama¬

Expanded text:
orem patior molestam. Felicius amisisses! Atqui modo perditam querebare. Uxorem patior inquietam. R: Primo labori venia forsan aut miseratio, secundo non nisi odium debetur; et quem una uxor non castigat, dignus est pluribus. Infestam patior uxorem. In aliis utcunque fortunam culpes, in uxore autem, et presertim altera, non alium quam te ipsum: i hoc tibi malum tu fecisti. Uxorem patior procacem. Udas succende paleas, tegulas frange, de reliquo tibi provisum est: ita vero cumulate que te domo pellant aderunt, fumus, stillicidium, atque uxor. Perfidam patior uxorem. Iam periculo res non vacat. Uxor Agamemnonem, uxor Africanum morti dedit; ut Amphisima explicas: remedium quero. Erunt qui suadeant ut castiges, et pravos mores ad rectum revoces, totum te huic uni negotio impendas. Ego autem quid? castigandam uxorem, si castigando quid proficias, non nego; si id frustra est, sola restat patientia; hac ama
Abbreviated transcription (Latin):
.est non est uea u̾tus cui ꝯscĩe p̃miu
non suffica. D. Profuisse multis ĩ¬
feliciter cessit. Nõ Caue ne uniꝰ tͥmẽ
cedet forte felicius quide p̃t̾ea dui ĩ¬
grati urgente aĩ pudoe tandẽ fuere
gtissimi magnoq cũ fenoe̾ spes aĩssa
rediit. Adhuc sepe quod requisitꝰ de¬
bitor negauit ultro nõ debitor optull
nullũ bonũ opus umꝙͣ periit. Q̾ bñ
agit ante alios se cogitet una quidez
uirtus multis ꝓdest s p̾ma et max  ͣ
ꝑs untutis ĩ agentẽ redit Itaq u̾t
mali omnes et ĩgͣti sint non idcirco
uir bon ꝯ bñficio cessabit nãq ĩ multos
Atqui gratis dae̾ nec auarꝰ metuat
eo aũt libertas maior quo spes p̃mii
De seruis mans¬

Expanded text:
est. Non est vera virtus cui conscientie premium est. Non est vera virtus cui conscientie premium non sufficit. Profuisse multis infeliciter cessit. Cave ne unius crimen cedet forte felicius. Quidam preterea diu ingrati, urgente animum pudore, tandem fuere gratissimi, magnoque cum fenore spes amissa rediit. Ad hec sepe quod requisitus debitor negavit, ultro non debitor obtulit: nullum bonum opus unquam periit; qui bene agit, ante alios, se cogitet: una quidem virtus multis prodest, sed prima et maxima pars virtutis in agentem rediit, itaque ut mali omnes et ingrati sint, non idcirco vir bonus beneficio cessabit. Namque in multos n ingratos. Atqui gratis dare nec avarus metuat: eo autem liberalitas maior, quo spes premii DE SERVIS MA
Abbreviated transcription (Latin):
pectas audie bñface ut desinas de¬
q alterius culpa tuã ip̃e dampnũ fcĩas
Quͥ tu pocius ꝯͣriũ fac et qui młtos
habes cura nũc eciã ut habeas plures
hẽbis aũt si multis bñfeceris multi e
gͥtũ esse portentũ sit. ita ĩ dies r̾t ͦ eunt
oma ea petenciũ ĩprobitas ea debẽ¬
ciũ obliuio atq suꝑbia est neq iõ de¬
sistendu neq cecoꝵ emula ͦ ͤ eruẽdi
oculi. quos pociꝰ face̾ debet aliena ce¬
citas cariores. A Multi inͥ sũt ĩgͣti¬
Riõ An tu multis idem fu̾i̾s r̾cordae
una enĩ ingͣtitudo aliã punit sic̃ in
reliquis unũ sepe ꝑcc̃m alteriꝰ pena
est. T Multis ĩgratĩs profin. Nõ¬
Multis ĩdignis profuisse sacius ꝙͣ u
in digno de fuisse ꝓ nide ꝑge ne ma¬
loru odio bonos mores exuas nec
ꝓdesse aliis cesses ꝙ ab aliis male sit
coguitu. cogscent hn fortasse meliꝰ
siue id quid nosce dum̃ nosse te satꝭ

Expanded text:
pectas audire, benefacere ut sinas, depectas audire, benefacere ut sinas, deque alterius culpa tuum ipse damnum facias? Quin tu potius contrarium fac, et qui multos habes, cura nunc etiam ut habeas plures; habebis autem si multis benefeceris. Multi egratum esse portentum sit: ita in dies retro eunt omnia. Ea petentium improbitas, et ea debentium oblivio atque superbia est; neque ideo desistendum neque cecorum emulatione eruendi oculi, quos potius facere debet aliena cecitas cariores. Michi multi sunt ingrati. An tu multis idem fueris, recordare: una enim ingratitudo aliam punit; sicut in reliquis unum sepe peccatum alterius pena est. Multis ingratis profui. Multis indignis profuisse satius, quam uni digno defuisse; proinde perge, neu malorum odio bonos mores exuas, nec prodesse aliis cesses, quod ab aliis male sit cognitum. Cognoscent hi fortasse melius; si ne id quidem, nosse Deum, nosse te, satis
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ingrati nec est tñ fere aliud uitiũ
quod tam multi uerbo dãpnãt tam mlli
rebus ip̃is amplectãt᷑ ac teneant. Qͥd
ꝯcludam danipnãd utiq nõ solũ ꝟ̾bo
s aĩo maxĩe atq iudicio et ĩse cuiq bo¬
no fugiendi ac uitandi ĩ alteo tollerã¬
dũ sicut cetea quibꝰ hũanũ scatet geꝰ
qͥbꝯ mali habũdant. boni ex̾cent᷑ ꝑfer
igit᷑ et gaude ꝑocius ĩgratu ferre ꝙͣ ĩ¬
gratus fieri.  Ingratos multos
ĩueio Nõ Uide ne ꝙ inte culpe sit mł¬
ti enĩ dũ bñfici dici uolũt iactatores st̃
atq exprobratores. honosũ genꝰ qͦꝵ
bñficia plus offense preferunt ꝙͣ grẽ¬
niũ insanũ. Q bñ mitꝰ multos ma¬
le mẽõres et ĩgratos patior Rõ Tu
ne hoc illis ĩuides tuãq cũ illoꝵ sorte
ꝯmutatã cupis Noli obsecro Cuiꝰ cũq
sit uiciũ utus tuã ueniat in ꝑtem. D¬
Multos habes ingͣtos. Nõ Quid ex¬

Expanded text:
sunt ingrati. Nec est fere vitium aliud sunt ingrati. Nec est fere vitium aliud quod tam multis verbo damnatum, tam multi rebus ipsis amplectantur ac teneant. Quid concludam? Damnandum utique non solum verbo, sed animo maxime atque iudicio et, in se, cuique bono fugiendum ac vitandum, in altero tolerandum, sicut cetera quibus humanum scatet genus, quibus mali abundant, boni excercentur. Perfer igitur et gaude potius ingratum ferre, quam ingratus fieri. Ingratos multos invenio. Vide ne quid in te culpe sit: multi enim dum benefici dici volunt, iactatores sunt, atque exprobratores. Onerosum genus, quorum beneficia plus offense preferunt quam grnium insanum. Bene meritus, multos male memores et ingratos patior. Tu ne hoc illis invides, tuamque cum illorum forte commutatam cupis? Noli obsecro, cuiuscunque sit vitium, virtus tuam veniat in partem. Multos habeo ingratos. Quid ex
Abbreviated transcription (Latin):
uirorũ sorciũ esse confirmẽt Neq solu
ex hoc gn̾e̾ uiolentorũ hom̃ raptorũq.
S ex ipã doctorũ acie ꝙͣtos oppugnatoes
habeat iusticia facile est in libris rei pu ͭ ͤ
cyceronis adu̾tere. Sũt qui fidẽ et
ꝓmissorũ obẜuã ͣ magnis et mei̾t lau¬
dibꝰ efferant. Eũt qui fidem frange
non falle dicant esse s plus sc̃ie et ẽẽ in¬
geni melioris. Que l uulgo młtoru
hodie sic opĩo et multoꝵ uox apud lactã¬
ciũ noĩatim inͥcurio tribuit᷑ dicenti sic̾.
ille ait non fraudis eẽ deciꝑe s astucie
pulchriq ĩgeni decꝰ et eloquii. Et ad
sĩmiã mala uirtus tam laudanda est q̃n
uituꝑatores ĩueĩant Gratituoinẽ nut¬
la barbaries genciũ nulla moꝵ ĩmani¬
tas non laudabit nemo usꝙͣ non uituꝑa¬
bit ĩgratitudinẽ sit fur sic si sit sictariꝰ
sit proditor sit ĩgratus uicinũ suũ ex¬
cusare non audebit sed negare. Que
ꝙͣuis ita sint nichilominꝰ tñ m̃u̾abiles

Expanded text:
ium esse confirment. Neque solum ex hoc genere violentorum hominum raptorumque, sed ex ipsa doctorum acie, quantos oppugnatores habeat iustitia facile est in libris Reipublice Ciceronis advertere. Sunt qui fidem et promissorum observantiam magnis et meritis laudibus efferant, sunt qui fidem frangere non fallere dicant esse, sed plus scire et esse ingenii, que, licet vulgo multorum hodie sit opinio et multorum vox, apud Lactantium nominatim Mercurio tribuitur dicenti, sicut ille ait: non fraudis esse decipere, sed astutie. Pulcher enim ingenii Deus et eloquii, et ad summam, nulla virtus tam laudata est, quin vituperatores inveniat. Gratitudinem nulla barbaries gentium, nulla morum immanitas non laudabit. Nemo usquam non vituperabit ingratitudinem. Sit fur, sit sicarius, sit proditor, sit ingratus: vitium suum excusare non audebit, sed negare; que, quamvis ita sint, nichilominus tamen innumerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ oĩbꝰ ꝑsuasũ est et ĩextirpabit᷑ insitũ
locet est qui neut x s in uolupͣte u̾tutũ
hoste ponat oĩa. Sũt qui castitatẽ pul¬
ch̾rimũ orͣmentũ uite dicant. Sũt qͥ
hanc ip̃a ĩse sꝑnãt In aliis ueo uel ri¬
diculã uel difficilẽ certe longeq labono¬
sã putãt quod Augustinꝰ tãtꝰ uir fut᷑ ꝯ
in se sensit ubi ãbicõsũ celebatũ labori¬
osũ sibi uisũ ait. qui aliis nõ laboriosꝯ
mõ s dãpnabił uite statꝰ uisꝰ erat Uñ
iᵈ platonis qui cũ celibẽ castamq diu
uitã tenuiss ad extremũ sacrificasse le̾
ne̾ ubi sibi illã placae̾t quã sic uiuendo
uiolasse et ĩ quã guit᷑ pcasse uidẽt᷑. Mi¬
ru id tã docto hõĩ uidei potuisse uisu
esse nõ est dubiũ. Erũt quoq qͥ for

Expanded text:
 persuasum est, et inextirpabiliter insitum. locet, est qui neutrum, sed in voluptate, virtutis hoste, ponat omnia; sunt qui castitatem pulcherrimum ornamentum vite dicant, sunt qui hanc ipsam in se spernant, in aliis vero vel ridiculam, vel difficilem certe longeque laboriosam putent, quod Augustinus, tantus vir futurus, in se sensit, ubi Ambrosii celibatum laboriosum sibi visum ait, qui aliis non laboriosus modo, sed damnabilis vite status visus erat. Unde illud Platonis, qui cum celibem castamque vitam diu tenuisset, ad extremum sacrificasse legitur nature, ut sibi illam placaret, quam sic vivendo violasse, et in quam graviter peccasse videretur. Mirum id tam docto homini videri potuisse, sed visum esse non est dubium. E
Abbreviated transcription (Latin):
dia sime tribuãt ĩsane et nil meliꝯ se¬
curo atq mibelli ducat ocio. ueniẽt deĩ¬
q qui iusticia gub̾natritẽ rerũ hũarũ
et utitũ irem censeant. qui r̾ligionẽ it᷑
ad et̾na uitam credant. et ad celũ scalã
ueniẽt ꝯ̃ qui iusticiã ĩgnauie tͥligionem
amẽtie ac suꝑsticoĩ asse̾bat. hiis sũt de

Expanded text:
securo atque imbelli ducant otio. Venient denique qui Iustitiam gubernatricem rerum humanarum, et virtutum matrem censeant, qui religionem iter ad eternam vitam credant et ad celum scalam; venient, contra, qui iustitiam ignavie, religionem avaritie ac superstitioni ascribant. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mĩmiꝰ qui t̾ͥeius erat panẽ quẽ dextr̾a
et rapã quã habebat ĩ maũ sinistra ĩ f̾rã
posuit ac tremens desiderio ãbabꝰ maĩ¬
bus ĩ altũ erectĩs adorantis ĩ morẽ da ĩ¬

Expanded text:
minimus, qui triennis erat, panem quem dextera, minimus, qui triennis erat, panem quem dextera, et rapam quam habebat in manu altera, in terram posuit, at tremens desiderio et ambabus manibus in altum erectis, adorantis in morem, “Da,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ reliquerũt. D. No esse meũ fili¬
ũ ip̃ã ni fassa est ꝯuĩx. Nẽ ffassa ẽ idẽ
olimpias philippo magno uiro magnifi¬
lii iacturã nec fletũ nec suspiriũ nec
q̃relam legimꝰ nũc fabulã accipe ridi¬
culã s materie nõ meptã Circa lictus
occeam ꝗd britamã ab adu̾so cõspicit
añ non multos ãna ãnos fama est fuis¬
se mulierculã inopem s forma appeti¬
bilem et insigni lasciuia hec duodeciin
ꝑuos filios totidẽ ex uirͥos genitos ha-¬
bebat aĩmis etatũ interstitiis int̾ se di¬
stãtes. Instante aũt mortis hora uocai̾
ꝓpere uirũ ibet et non est inquit ãpliꝰ
ludi tempꝰ. nullus horũ pueoꝵ ad te spͨ¬
tat p̃t̾ maiorẽ solũ pͥmo eñ ãno nostri
ꝯcubii casta fui. Sedebant forte tũc pu¬
eri oẽs humi crca ignẽ more gentis ali¬
quid mãducãtes stupente igitur uĩo atq
illis rei nouitate suspensis illa singuloꝵ
prẽs ordine noĩat quod audiens oĩ

Expanded text:
tum reliquerunt. Non esse meum filium ipsa michi fassa est coniunx. Fassa est idem Olympias Philippo, magno viro; magni filii iacturam, non fletum, nec suspirium, nec querelam legimus. Nunc fabellam accipe ridiculam, sed materie non ineptam. Circa litus Occeani, quod Britanniam ab adverso conspicit, ante non multos annos, fama est fuisse mulierculam inopem, sed forma appetibili, et insigni lascivia, hec duodecim parvos filios, totidem ex viris genitos habebat, annuis etatum interstitiis inter se distantes. Instante ante mortis hora, vocari prope virum iubet et “non est, inquit, amplius ludi tempus: nullus horum puerorum ad te spectat, preter maiorem solum. Primo enim anno nostri connubii casta fui”. Sedebant tunc forte pueri omnes, humi, circa ignem, more gentis aliquid manducantes. Stupente igitur viro, atque illis rei novitate suspensis, illa singulorum patres ordine nominat; quod audiens omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ño enĩueo neqͣꝙͣ tanto p̾cio est opus da
m̾ centũ parati iugera ubi greges meos
pascam et de hoc ip̃o certũ ego te fricia
Cũq ille ĩpossibile prorsus id dice̾t quo¬
catis qui prope aderãt proceibꝰ Et spon¬
porrexit et accipe ait dono eũ tibi. Iã
haud dubie tuꝯ est. Rasu astanciũ obor¬
to ꝙ uxore diffinitũ et uir sentenciis õ¬
niũ ꝯdempnatꝰ est. Crebre nimis intͤ
hoĩes huiꝰ gm̾s lites ac lamẽta st̃ pro¬
mi ĩnuptias ỹmo lubriti ac ruẽtes uix
uide̾i diem creditis quo mariti hoc est
uiri sitis qͣi alter non possitis uiue dez¬
hinc profusi ĩ gaudia seu ueriꝰ infu¬
rores cõnigii dies pͥmos in strepitu int
epulas et choreas agitis int epythala¬
mia et iocos et cantꝰ et tympana reli¬
quã uitã om̃e int̾ suspiciões et iurgia
utrobiq rep̃hensibiles nã neq rẽ adeo ã¬
cipitẽ sic amare neq tam ĩseꝑ abilẽ sic

Expanded text:
 nequaquam tanto pretio est opus. Da  nequaquam tanto pretio est opus. Da michi centum prati iugera ubi greges meos pascat, de hoc ipso certum ego te faciam”. Cum ille impossibile prorsus id diceret, convocatis qui prope aderant proceribus, et sponporrexit et “Accipe, ait, dono eum tibi, iam haud dubie tuus est”. Risu astantium oborto, pro uxore diffinitum, et vir omnium sententiis condemnatus est. Crebre nimis inter homines huius generis lites ac lamenta sunt. Proni in nuptias, immo lubrici ac ruentes, vix videre diem creditis quo mariti, hoc est viri, sitis, quasi aliter non possitis, dehinc prefusi in gaudia, seu verius in furores, coniugii dies primos, in strepitu inter epulas et choreas agitis, inter epithalamia et iocos et cantus et tympana, reliquam vitam omnem in suspitiones et iurgia: utrobique reprehensibiles. Nam neque rem adeo ancipitem sic amare, neque tam inseparabilem sic
Abbreviated transcription (Latin):
tabar meũ non esse audio Mo uide a
quo audias aut cui credas multi enĩ
malis stimulis ĩpulsi falsos rumores
studio ꝯfingũt. Ani lingue fluxu quo¬
daz effremqz ĩpetu et que scuĩt et que
nesciĩt pari loquãt᷑ audacia difficilis
est autẽ de filiacõe sentenͣ. D. ffilig
qui meus dicebat᷑ alienũ esse audio. Rõ
Cur hoc aliis pocius ꝙͣ uxoi credis qua
hoc unũ saltem nemo cercius nogͣtiͣ
tibi certe filiũ dedit quẽ nuc alii tibi ni¬
tũt᷑ eriꝑe. Audisti credo ut pr̃m meõͣ
uir illust̾s fuit cui forma et gn̾e par
uror obuenerat s fama pudicitie ãbi¬
gua ex hac unicꝰ ĩ fans pulchrimꝰ natꝰ
erat quẽ cũ die quodã in gremio h̃is
mr̃ guem curis et suspirãtem urrũ aĩad¬
u̾tiss quesunt que tanta suspirii cã eẽt¬
Rursus ille suspirans uellem inquit di¬
midia dominii mei parte pacisa ut ita
mͥ ꝯstaret hũc puerũ meũ sicut tibi cõ¬

Expanded text:
tabam meum non esse audio. Vide a tabam meum non esse audio. Vide a quo audias et cui credas. Multi enim, malis stimulis impulsi, falsos rumores studio confingunt, alii lingue fluxu quodam effrenique impetu, et que sciunt et que nesciunt pari loquuntur audacia. Difficilis est autem de filiatione sententia. Filium qui meus dicebatur alienum esse audio. Cur hoc aliis potius quam uxori credis, qua hoc unum saltem nemo certius novit? Illa tibi certe filium dedit, quem nunc alii nituntur eripere. Audisti, credo, ut patrum memoria, vir illustris fuit, cui forma et genere par uxor obvenerat, sed fama pudicitie ambigua. Ex hac unicus infans pulcherrimus natus erat, quem cum die quodam in gremio habens mater, gravem curis et suspirantem virum animadvertisset, quesivit que tanti causa suspirii. Rursus ille suspirans: “Vellem, inquit, dimidia dominii mei parte pacisci, ut ita michi constaret hunc puerum meum, sicut tibi con
Abbreviated transcription (Latin):
humaĩ nichil uobis alienũ putaretis¬
D. Diu alienũ filiũ ut meũ pami Nõ
Suũ filiũ pauisse naͣ fuit alienũ caĩ¬
tas modo post factũ non peĩteat s de¬
lectet. D ffilius ille meꝯ dcũs alienꝰ
apparuit. Nõ Aperta tibi ad magnũ
et singulae meritũ uia est s hũc ip̃m
ut hacten ꝰ sit deinceps ꝙͣ tuũ paueris
id illi quid longe gracius et acceptiꝰ
deo erit solent enĩ ĩgrati filii/ ceu sibi
nali quodã Iue̾ debita pr̃m alimenta
ꝯtempne et p̃cẽa zelus est ama̾e filiũ
ꝙ ex te genitꝰ sit et a deo creatũ hoĩe
non amare. Ita undiq apud deũ atq
hoiẽs pietatẽ eximiã tibi quesierꝭ ex
alieno flagicio D. Paui pro filio qͥ
non erat silius Rõ Pauisti ut filium
pasce iaz non ut filiũ s ut frẽm om̃¬
est parens unꝯ est rcoi nolite per ĩ¬
solenciã dissimilae aut ꝑ ĩuidiã atq
odiu sacrũ ne̾ uinculũ rescindẽ oẽs
ĩuicem frẽs estis. O. ffiliã quẽ pu¬

Expanded text:
humani nichil a vobis alienum putaretis. Diu alienum filium ut meum pavi. Suum filium pavisse natura fuerit, alienum caritas. Modo, post factum, non peniteat sed delectet. Filius ille meus dictus alienus apparuit. Aperta tibi ad magnum et singulare meritum via est, si hunc ipsum, ut hactenus, sic deinceps quasi tuum paveris: id illi quidem longe gratius atque acceptius Deo erit. Solent enim ingrati filii, seu sibi naturali quodam iure debita, patrum alimenta contemnere; et preterea scelus est amare filium, qui ex te genitus sit, et a Deo creatum hominem non amare. Ita undique apud Deum atque homines pietatem eximiam tibi quesieris ex alieno flagitio. Pavi pro filio qui non erat filius. Pavisti ut filium, pasce iam, si non ut filium, ut fratrem: omest parens, unus rector. Noli te per insolentiam dissimulare, aut per invidiam atque odium sacrum nature vinculum rescindere: omnes invicem fratres estis. Filium quem pu
Abbreviated transcription (Latin):
am reges. quoru tota uita uenacio
est. sũm ꝯ apud illos regũ ꝙͣtũ ab ar¬
mis ocii fuit uenatu ut uides assiduo
sꝑ ex̾citus Ad ex̃nũ morti ꝓximus
uenatu ecia uenatu. lassitudinẽ senͭ¬
tutis atq ĩcõmoda refouet¶ Mirũ

Expanded text:
am reges quorum tota vita venatio am reges quorum tota vita venatio est, summus apud illos regum, quantum ab armis otii fuit, venatu, ut vides, assiduo semper exercitus, ad extremum morti proximus venatu etiam lassitudinem senectutis atque incommoda refo
Abbreviated transcription (Latin):
fessi sꝑ et ualidi delicati autẽ et ĩbetilles
ad seriatiti. lumi hystorias et Cicere¬
nis orõnes sacrasq nec pudet lr̃as
ꝓlixitatis arguitis. Quis hec ĩ offẽ¬
sis auribus audiat quis uos ferat ad
aliud notos ĩ hiis uiue̾ sinon mõ uiuitꝭ
hoc agentes. TCanibus atq ambꝰ
delector Rõac que ducũ et illustrium
multos equis quosdã canibus delcã¬
ri solitos auduumꝰ eo usꝙ ut adrianꝰ
ĩꝑator non equis solũ sicut hni qͦs
supͣ memoraui sed canibꝰ ꝙͦ busta
cõstruxent opidũq ĩsuꝑ eo loco ubi
ursam ꝓspera uenacõne ꝑemerat nia¬
nu sua sepe mactare solitus et leonẽ
auibꝰ nullã fere Unde irrisũ ferunt
a uirifilio marcellinũ augusti nepotẽ
ꝙ dare hiis opera adolescẽtulꝰ uide̾t᷑¬
G Denatu libent᷑ excerteor Rõ ffuit
hec quõdam latinoꝵ nuc galloꝵ ars
ꝓpͥa est quod et res probat et illorum
scͥptores aliqui gloriant᷑ itaq ut sile¬

Expanded text:
fessi semper et validi, delicati autem et imbecilles fessi semper et validi, delicati autem et imbecilles ad seria, Livii historias et Ciceronis orationes sacrasque, nec pudet!, literas prolixitatis arguitis. Quis hec inoffensis auribus audiat? Quis vos ferat ad aliud natos in his vivere? Si modo vivitis hec agentes! Canibus atque avibus delector. Atqui ducum et illustrium multos equis, quosdam canibus delectari solitos audivimus — eo usque ut Hadrianus imperator non equis solum, sicut hi quos supra memoravi, sed canibus quoque busta construxerit oppidumque insuper eo loci ubi ursam prospera venatione peremerat manu sua, sepe mactare solitus et leonem —, avibus nullum fere, unde et irrisum ferunt a Virgilio Marcellinum Augusti nepotem, quod dare his operam adolescentulus videretur. Venatu libenter exerceor. Fuit hec quondam Latinorum; nunc Gallorum ars propria est, quod et res probat et illorum scriptores aliqui gloriantur. Itaque, ut sile
Abbreviated transcription (Latin):
cerat uos hanc freno curuis hanc un¬
giubꝰ occupatis sic ĩutiles undiq et
bolandi studio manci effecti ne iil age
uideamĩ multo cũ strepitu ante diẽsur¬
gitis et qiͣ fint hostes ĩ limine p̃cipitã¬
ter rũpitis. Tota de hĩc luce iactanũ
stagius signis ac uepribus. Implentes
cuc̃ta clamo̾i̾bꝰ dissonis/ et incõdito ulu¬
latu inq hoc spm̃ nulli maiori rei abilẽ
effũdentes/ spm̃ quo maiores nrĩ bello
terrebant hostes pace iusticiã defẽdebat
sero aut̃ rei ueluti bñ gesta domi sedetis
altricãtes. ꝙ̃ bñ uel auis hec uolauerit
uel illa hec digesserit quot suit caude
quot alaruz plume suꝑstites qͦt emisse
Nõne hec oĩs scĩa ur̃a est hic amor h ͨ
felicitas: et hoc totũ quod creatoi deo
redditis a ccipitres aut herodios urõs
sonãtes ĩ nubibꝰ et lamaãte prede pau¬
lulu et sudorẽ et pulue̾m et nocturnã
ꝑ dite lucis hystoriam In hac enĩ inde¬

Expanded text:
cerat: vos hanc freno, curvis hanc uncerat: vos hanc freno, curvis hanc unguibus occupatis. Sic inutiles undique et volandi studio manci effecti, ne nichil agere videamini, multo cum strepitu ante diem surgitis et quasi sint hostes in limine precipitanter erumpitis, tota dehinc luce iactamini stagnis, silvis ac vepribus, implentes cuncta clamoribus dissonis et incondito ululatu inque hoc spiritum nulli maiori rei habilem effundentes, spiritum quo maiores vestri bello terrebant hostes, pace iustitiam defendebant. Sero autem re veluti bene gesta domi sedetis, altercantes quam bene vel avis hec volaverit vel ista digesserit, quot sint caude, quot alarum plume superstites, quot emisse. Nonne hec omnis scientia vestra est, hic amor, hec felicitas et hoc totum quod creatori Deo, redditis: accipitres aut herodios vestros sonantes in nubibus et laniate prede paululum et sudorem et pulverem et nocturnam perdite lucis historiam? In hac enim inde
Abbreviated transcription (Latin):
Ecamibꝰ gaudeo. Rõ Nuc̃ ĩtel¬
ligo adolescentis in uerbis gau¬
diu. de quo flactus Gaudet equis caĩ¬
bus et aprici gramẽ campi. uide aut̃
ne et qd̾ sequit᷑ sis. Cereus in uiciũ fle¬
cti monitoribus asꝑ utiliũ tardus pro¬
uisor ꝓdigus eris sblimis cupidus
et amata relinq̃re ꝑnix hũc te eniz
esse metuo qui gaudiũ tuũ ĩ fugatissi¬
mis rebus locas. O Cambꝯ ac uolu¬
cribus delector Rehoc nisame deerat nõ
satis est curre ac uagari uolare eciã ĩstitius.¬
G. Rides me non uolabo equidẽ s uolã.¬
tibus delector Rõ at ille delcãcõnes tuas
respicient abeũtes nec te noscent et ĩgra¬
te se uocanti surdas exhibebũt quid ĩ plu¬
mis facies Alata uoluptas tua est finge
redeant dap̃nosa redit occupacio iterũ
clamabis et oblitus melions nego tii di
emꝑdes Iterũ retro acclius et oculos
fixus ĩ nubẽ post auiculã tuã flebis qiͣ
ociosi et lenti uos uolucruz seruos eẽ
gloriamĩ Ratura uobis duas manꝯ pe¬

Expanded text:
canibus gaudeo. Nunc intelligo adolescentis imberbis gaudium, de quo Flaccus: Gaudet equis canibusque et aprici gramine campi. Vide autem ne et quod sequitur sis: Cereus in vitium flecti, monitoribus asper, utilium tardus provisor, prodigus eris: sublimis cupidusque et amata relinquere pernix. Hunc te enim esse metuo, qui gaudium tuum in fugacissimis rebus loces. Canibus ac volucribus delector. Hec insanie deerant! Non satis est currere ac vagari: volare etiam instituis. Rides me: non volabo equidem, sed volantibus delector. At ille delectationem tuam despicient abeuntes nec te noscent et ingrate se vocanti surdas exhibebunt. Quid implumis facies? Alata voluptas tua est. Finge redeant, damnosa redit occupatio; iterum clamabis et oblitus melioris negotii diem perdes. Iterum retro acclivis et oculos fixus in nubem post aviculam tuam flebis, quaotiosi et lenti, vos volucrum servos esse gloriamini. Natura vobis duas manus fe
Abbreviated transcription (Latin):
sacio. nã qui libealibꝯ studiis q̃ maio¬
res coluerũt sui atq õnino litteris ĩ¬
dulerũt bellũ quo nã pocius ꝙͣ ad ho¬
stilia castra tnssugerũt s pudebit for¬
sitan si ad antiqua respiciant seq cũ
maioi̾bꝰ meciãtur ac cõparent sepe
quidẽ lege̾ potuerũt et platonẽ pha¬
phañteni et homerũ poetãtem et tul¬
liũ orantẽ et cesarẽ tũphãtem uenã¬
tem puto non legerunt

Expanded text:
satio: nam qui liberalibus studiis que maiosatio: nam qui liberalibus studiis que maiores coluerunt sui atque omnino literis indixerunt bellum, quonam potius quam ad hostilia castra transfugerent? Sed pudebit forsitan, si ad antiqua respiciant seque cum maioribus metiantur ac comparent. Sepe quidem legere potuerunt et Platonem philosophantem et Homerum poetantem et Tullium orantem et Cesarem triumphantem; venantem, puto, non legerunt
Abbreviated transcription (Latin):
diis melioibꝰ abhorrẽte s gẽtilicũ hͦ
illi erat ut ꝑhibent sicq gẽtilititmꝰ
sinite neq hanc gloria gallis ytali
eripiant neq uelint de uaĩtate con¬
tende̾ nã sierrõe seposito in rẽ ipã
figis oculos sẽmobiliũ ultimi ordĩd
exc̾titiũ hoc uidebis. Quos a r̾bꝯ
arduis torpor quidã et ignauieco¬
mes diffidencia ab hũilibꝰ aut̃ pu¬
dor et suꝑbia dehortãt᷑ ac trahunt
Ad hoẽstũ igit᷑ nchil ydonei siluas
colunt non uitã solitari ã acturi cui
non minꝰ ꝙͣ politice se ĩeptos sciut
s feris ac caĩbꝰ ac uolucribꝰ cõuic¬
turi qd̾ nõ facent nisi illis siłitudine
seu solam tꝑis fiugam querũt ut cũz
stulti uoti cõpotes euaseruit Sni nesçi
o quã seu ĩgeni seu magnificẽtie glo¬
riam aucupantur errant Que iã q̃so
non pn̾cipibus mõ sed ĩgeniis ẽ gloĩa
mechanicis ỹmo et ẜuilihꝰ delcãri ar¬
tibus atq negociis. una horu excu¬

Expanded text:
bhorrente; sed gentilicium hoc illi erat, ut perhibent, sitque gentilicium sinite. Neque hanc gloriam Gallis Itali eripiant neque velint de vanitate contendere; nam etsi errore seposito in rem ipsam figis oculos, seminobilium ultimi ordinis exercitium hoc videbis, quos a rebus arduis torpor quidam et ignavie comes diffidentia, ab humilibus autem pudor ac superbia dehortantur ac retrahunt. Ad honestum igitur nichil idonei, silvas colunt, non vitam solitariam acturi, cui non minus quam politice se ineptos sciunt, sed feris ac canibus et volucribus convicturi, quod non facerent nisi illis similitudine seu solam temporis fugam querunt, utcumque stultio quam seu ingenii seu magnificentie gloriam aucupantur, errant. Quenam, queso, non principibus modo, sed ingenuis est gloria mechanicis, immo et servilibus delectari artibus atque negotiis? Una horum excu
Abbreviated transcription (Latin):
opiõibꝰ ĩplicarent et se ipõs nostris
ĩepciis oblectarent. S Delector gem¬
mis quibꝰ credibile est aliquã uii
ĩeẽ. Rõ Que nã illa sit audisti ut
fit alia ꝙͣtula tũ illa est mercatorũ ac
sc̃ptoru collata mẽdaciis nõ graia tm̃
arte cõfictis s nr̃a ecia assercõe aut¬
tis atq firmatis Que multo ẽ sacĩ¬
us uel prudenter argue̾ uel magni¬
fice cõtempne ꝙͣ tallere õma gẽmaꝵ
p̃cia uirtutesq et uicia hic enĩ a plini¬
o cuiꝰ multa placent ualde dissentio.
Ille quidẽ falsas dep̃hendẽdi. artẽ seu
a uera sentẽcia nõ munienda neqz ar¬
manda luxuria est/ sed ĩermis et sola
c̾culatoru intͤ armatas acies defenda
ut c̾cũuẽta sepius et elusa qñ alit̾ nõ
potest saltẽ dampins ac fraudibꝰ casti¬
getur
De geminatis poculis

Expanded text:
opinionibus implicarent et se ipsos nostris opinionibus implicarent et se ipsos nostris ineptiis oblectarent. Delector gemmis, quibus credibile est aliquam vim inesse. Quenam illa sit audisti; ut sit alia, quantula tamen illa est, mercatorum ac scriptorum collata mendaciis, non Graia tantum arte confictis sed vestra etiam assensione auctis atque firmatis, que multo est satius vel prudenter arguere vel magnifice contemnere quam callere omnia gemmarum pretia virtutesque et vitia. Hic enim a Plinio, cuius multa placent, valde dissentio: ille quidem falsas deprehendendi artem seu Mea vero sententia non munienda neque armanda luxuria est, sed inermis et sola circulatorum inter armatas acies deferenda, ut circumventa sepius et illusa, quando aliter non potest, saltem damnis et fraudibus castigetur. 38 DE GEMMARUM POCULIS
Abbreviated transcription (Latin):
utiles nego ullam uem habe᷑ uisi illa
que uulgo eciaz fertur pñt seras aua¬
roruz qͦq diuitũ cõfringe̾ atq arculas
exhaurie Q Utrimq ĩ p̃cio sunt gẽ¬
me eoq aĩm delectant hõ Atqui de¬
mẽcie sũme est multã curam rebus
ĩpende̾ que et si aliud uideant᷑ esse ĩ se
nichil sunt hoc enĩ est errore oculoꝵ
ac fastigio delcari. quid ĩ hiis laboras
que non dico felicitati non cõferũt s
nec miserie detrahũt pñtes/ neq con¬
trario abeũtes et si multa equidẽ hic
a multis et mirabilia sc̃pta sint non
ui̾tate rerũ neq utilitati legẽtiu sed
stupoi oꝑam dantibꝰ p̃cipueq ac mͣgꝭ
qui hiis nugis libros ĩtegros ĩplere
tantũ erat ocii potuerunt michi tamẽ
hac in parte cũ place plinio secũdo pla¬
ne ꝯueĩent᷑ et scͥpsisse eos ego ꝙ ñ
sũ cõtemptu et risu gnis huani aibi¬
tror ut et stultam credulitatẽ banis

Expanded text:
utiles, nego ullam vim habere, nisi illam utiles, nego ullam vim habere, nisi illam que vulgo etiam fertur: possunt seras avarorum quoque divitum confringere atque arculas exhaurire. Utcunque in pretio sunt gemme eoque animum delectant. Atqui dementie summe est, multam curam rebus impendere que etsi aliquid videantur in se nichil sunt. Hoc est enim errore oculorum ac prestigio delectari. Quid in his laboras? que non dico felicitati non conferunt sed nec miserie detrahunt presentes neque contrario abeuntes. Etsi multa equidem hic a multis et mirabilia scripta sint, non veritati rerum neque utilitati legentium sed stupore operam dantibus precipueque a magis, qui his nugis libros integros implere — tantum erat otii — potuerunt. Michi tamen hac in parte cum Plinio secundo plane convenit et scripsisse eos ego quoque non sine contemptu et risu generis humani arbitror, ut et stultam credulitatem vanis