comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nabundi ex sola indignatione
cc ip̃os occidebant. Item iese. ad
antoniũ monachũ uolentem
ei rescͥbere. Dñs nr̃ hũilitatis
magr̃ disceptantib de dignita¬
te discipłis. statuĩt par. in me.
eoꝵ dicens. nͥ qͥs hũiliau̾it se

Expanded text:
nabundi ex sola indignatione seipsos occidebant. Item Hieronymus ad Antonium monachum nolentem ei rescribere: Dominus noster humilitatis magister disceptantibus de dignitate discipulis, statuit parvulum in medio eorum dicens: « Nisi quis humiliaverit se
Abbreviated transcription (Latin):
sic psallũt. ⁊ cantant. dõq s̾uiunt
ĩ eccłia. audi augꝰtinũ ħ imꝓban¬
tem cũ ait. Meliꝰ ẽ penitꝰ sp̃ualia
omitti: ꝙͣ impure. ⁊ ñ sinc̾e fieri.
tͣcͣtari. uł tangi. In eccłiasticis offi¬
ciis agñdis. dñs ñ freq̃niciam mł¬
pulsante ultima campana hore nũ¬
marie ĩ qͣdam eccłia. repagulo qͦ
põito. ĩ por̃tula chori aꝑienda: con¬

Expanded text:
allunt et canant. Deoque serviunt in ecclesia, audi Augustinum hoc improbantem, cum ait: Melius est penitus spiritualia omitti, quam impure et non sincere fieri, tractari, vel tangi. In ecclesiasticis officiis agendis, Dominus non frequentiam muPulsante ultima campana horae nummariae in quadam ecclesia, repaguloque posito in portula chori paranda, cu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie. Ob hanc ⁊̃ turpicudinẽ ui¬
lis q̃stus dc̃m ẽ. a qͦdam laico. ⁊
supplicatũ euidã cłico. ne p̃p de¬
decus hore illi int̾ẽet. s ꝙͥ ag̾et
si chorum intͣret: cupiditate tã¬
gi notaret᷑ a laicis. si nõ: suꝑbia
a cłicis. tem qͥdam p̾bendat᷑ ĩ du¬
ab uicinis eccł̃iis. noct᷑nis horis
fuit ĩ una. diurnis ĩ alia. ⁊ ita
oliuerio currẽte. ⁊ sibi utͥmq res¬
pondente: festinant̾ ditabat᷑. Itẽ
qͥdam ꝯstitutꝰ certꝰ pensionarꝰ suꝑ¬

Expanded text:
e. Ob hanc etiam turpitudinem vilis quaestus, dictum est a quodam laico, et supplicatum cuidam clerico, ne propter dedecus horae illi interesset. Sed quid ageret? Si chorum intraret, cupiditate tangi notaretur a laicis; si non, superbia a clericis. Item: Quidam praebendarius in duabus ecclesiis vicinis, nocturnis horis adfuit in una, diurnis in alia, et ita Oliverio currente, et sibi utrinque respondente, festinanter ditabatur. Item: Quidam constitutus certus pensionariu
Abbreviated transcription (Latin):
uo. p̃p̃ beneficia ab eis sibi col¬
lata. uos ã nõ sic. ħ enĩ faciũt
echnici.⁊ publicani. Item ad
ħ decestandũ ualet exemplũ
cd̃icoꝵ in alea ludenciũ adues¬
ꝑas ꝯfũgienciũ mordinate ⁊
in decent̾. cũ audirẽt nũmos
uesꝑtinos uosꝑis decantandi ᷤ
affore. ⁊ pꝰea in eccłia ẽẽ distͥ¬
buendos. Item exemplũ p̾la¬
ti pecentis in eccłia ã choro
festũ sc̃i scephani duplex fi̾
in sericis ⁊ cnticis eccłiasticiᷤᷤ
s ñ impetͣntis. nͥ cũ pastũ. ⁊

Expanded text:
ropter beneficia ab eis sibi collata. « Vos autem non sic. Hoc enim faciunt et ethnici et publicani . » Item: Ad hoc detestandum valet exemplum clericorum in alea ludentium, ad vesperas confugientium inordinate et indecis decantandis adfore, et prius in ecclesia eos distribuendos esse. Item: Exemplum praelati petentis in ecclesia a choro festum S. Stephani duplex fieri in sericis et canticis ecclesiasticis, sed non impetrantis, nisi cum pastum et
Abbreviated transcription (Latin):
essent horis. ⁊ multi. tem quid
qr ad illas decantandas ñ ẽ ꝯstitu¬
ta c̾ca pecunia. ã laicis dici horas
dñi. cet̾as denarii. ĩmo diaboli. ĩ
mo ad horas decantandas. ⁊ horas
dicet m̃mꝰ.⁊ ĩ sũma sic̃ añ hoc
miserũ m̾cimoniũ ꝯstitutũ de¬
cus. ⁊ laudabile fuit chorũ intͣ¬
re. eccłiastica officia celebrare ĩ
hiis assiduuĩ ẽe. Ita nc̃ dedecꝰ ⁊ illau¬
dabile. cũ ĩ assiduitate istoꝵ repu¬

Expanded text:
essent horis et multi. Item: Quid am quia ad illas decantandas non est constituta certa pecunia a laicis dici horas Domini, caeteras denarii, imo diaboli? imo, ad has horas decantandas, et horasdicet nummus. Et in summa: Sicut ante hoc miserum mercimonium constitutum, decus et laudabile fuit chorum intrare, ecclesiastica officia celebrare, in his assiduum esse: ita nunc dedecus et illaudabile, cum in istorum assiduitate repu
Abbreviated transcription (Latin):
nũmi dupplieciti: qͣm festũ
scĩ stephani. tem exemplũ
ploratoꝵ ⁊ ploratͥcum longo
quib sunt similes qͥdam in
eccłia p̾sallentes. ⁊ ꝓ p̾cio can
plina ẽ nũmꝰ decanꝰ ⁊̃ ds̃. qͥ
cantat᷑ nͥ pp̃ nũmũ. I tẽ apłs

Expanded text:
nummi duplicati, quam festum S. Stephani. Item: Exemplum ploratorum et ploratricum LongobQuibus sunt similes quidam in ecclesia psallentes et pro pretio cantplina est, nummus decanus, et rant
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ bñdix̾unt mͥ lat̾a eiꝰ ⁊ de uel¬
lerib ouium meaꝵ calefc̃s est.
Si foris ⁊ exͣ tab̾nacłm meũ
ꝑmansit ꝑegͥnꝰ. si hostiũ meũ
uiatori ñ patuit. aposiopesis

Expanded text:
si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est; si foris, et extra tabernaculum meum mansit peregrinus; si ostium meum viatori non patuit. » Aposiopesis
Abbreviated transcription (Latin):
eremplo petͥ in carc̾e dormientis.
S cũ ꝑatiores eẽnt si calciati iace¬
rent cũ maiori enĩ mora calci¬
ant᷑. qͣm uestiant᷑. Cur ⁊ hoc eis
ob eandẽ cãm nõ ẽ p̾ceptũ : Sec
nͨ cͥdem monacho iac̾e nũdum
licet. nͨ cłicũ decet. ciuiꝰ caro ñ ꝙͣ
nuda debet apparere.Strum
ã monachꝰ subm̃̾sus. eo qd̾ in
fluctib ⁊ ꝑicło tunica noluit
erui mag̃ ĩnitens tͣdicõni hõm̃
tu. hñs qͥd faciat de hũana rõ¬
ne debeat dampnari. uł rͥana
sepult᷑a sepeliri: nõ ẽ meũ iudi¬
care. Forde enĩ se tunica ñ exu¬
it ꝑ int̾nam inspirationem.

Expanded text:
. Sed cum paratiores essent si calceati jacerent cum majori enim mora calceantur quam vestiuntur, cur et hoc eis ob eamdem causam non est praeceptum? Sed nunquid monacho jacere nudum licet? Nec clericum decet, cujus caro nuda nunquam debet apparere. Utrum autem monachus submersus eo quod in fluctibus et periculo tunica noluerit exui, magis innitens traditioni quam tabens quid faceret de humana ratione debeat damnari vel Christiana sepultura sepeliri, non est meum judicare. Forte enim se tunica non exuit per internam inspirationem,
Abbreviated transcription (Latin):
dium tͥ peꝑit: redi ad actiuam.
Nõ dico ad qͣmlibet. s ad eam q̃ ꝯ
templatiua ẽ. respectu actiue in¬
ferioris. Est enĩ ꝯtemplatĩa excellũs
nitatis ⁊ celestium sp̃uum. Est ⁊¬

Expanded text:
dium tibi peperit, redi ad activam. Non 205 dico ad quamlibet, sed ad eam, quae et contemplativa est respectu activae inferioris. Est enim contemplativa excellens, initatis et coelestium spirituum. Est
Abbreviated transcription (Latin):
silencium tͣnquillitas. ⁊ religio
claustͥ nͥ in uenialib. ⁊ minꝰ atro¬
cib cͥminib. ⁊ ita in atͦciorib dor¬
mit. ⁊ expirat: forte ap̃ claustra¬
les ħ mandatũ. si p̾cauent in te

Expanded text:
silentium, tranquillitas et religio claustri, nisi in venialibus et minus atrocibus criminibus, et ita in atrocioribus dormit et exspirat forte apud claustrales hoc mandatum: « Si peccaverit in te
Abbreviated transcription (Latin):
poeiꝰ abõi eũigłico ut maiori ad¬
u̾saris. qͣm abbi militanti in
tus ẽ. dans cam pauꝑi nudo. fr̃a
tͤͣm: ꝯpeditũ in nocde dñice na¬
tiuitatis soluit. ⁊ ꝑmisit abire.
qr noct̾e illa melliflu fc̃i sunt
celi. et ꝑax. ⁊ lib̾tas reddida ẽ hõi¬
bus. Ldem tͣdicio de iacendo in
cuculla crucis formã hñte. eo
qd̾ dix̾it b bñdictus. monachi
scmꝑ nestiꝰ.⁊ p̃cincti iaceanti ut
ꝓmptior es ⁊ mag̃ ꝑati sunit. occͦ

Expanded text:
are abbati evangelico, ut majori adversario, quam abbati militanti in tus est, dans eam pauperi nudo; fratrem etiam compeditum in nocte Dominicae Nativitatis solvit et permisit abire, quia nocte illa « melliflui facti sunt coeli , » et pax, et libertas reddita est hominibus. Item: traditio de jacendo in cuculla crucis formam habente, eo quod dixerit B. Benedictus : Monachi semper vestiti et praecincti jaceant, ut promptiores et mag
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce de labore. ⁊ intulistis de rapi¬
nis. claudũ ⁊ langͥdum. ⁊ intu¬
listis muꝰ. s ego exsufflaui iuld̃
⁊ ꝯtempsi. tem idẽ .iii. o sacer¬
dotes. Si ñ apponatis cor. ut detisgłim
nõi meo: mittam in uos egesta.¬
tem. ⁊ maledicam bñdc̃onib ũiᷤ.¬

Expanded text:
s de rapinis claudum et languidum, et intulistis munus , » sed ego exsufflavi illud et contempsi. Item idem cap. II: « O sacerdotes, si non apponatis cor, ut detis gloriam nomini meo, mittam in vos egestatem, et maledicam benedictionibu
Abbreviated transcription (Latin):
.xu. audite u̾bum ħ. uãcre pin¬
gues qͥ estis suꝑ montẽ salnaerie.
q̃ calummpniam facitis egenis.
⁊ ꝯfrĩgͥitis poiꝑes. q̃ dicitis offi¬
ꝓiciemini: in ħm̃on. ueh qui

Expanded text:
cae pingues, quae estis in monte Samariae, quae calumniam fecistis egenis, et confringitis pauperes, quae dicitis offiprojiciemini in Armon. » I
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ petrͦ si .uii. diaconos in
dispensatores renĩ pauꝑum¬
pͥuato amore ⁊ carnis affectus
elegisset. ut apłi liberiꝰ uacarẽt
orõni. ꝓcul dubio discipłi sic
electos. cͥiꝑe sibi mutiles reppir¬
lisseur. Nũc aut̃ ablate sunt
sorces de medio. pp̃ uicinitatẽ
sortilegii. qͥb successir cono¬
nica electio. q̃ uͥ pura ⁊ since¬
lega. S cũ mͦ nõ credat᷑ sortib
⁊ ceco iudicio ad eligenidũ abꝙ̃
eis credit᷑ ad homicidiũ ppetnͣ¬

Expanded text:
 Petrus, si septem diaconos in dispensatores rerum paupemore, et carnis affectu, elegisset, ut apostoli liberius vacarent orationi, procul dubio discipuli sic electos, quippe sibi inutiles, repulissent. Nunc autem ablatae sunt sortes de medio propter vicinitates sortilegii, quibus successit canonica electio, quae nisi pura et sincelega. Sed cum modo non credatur sortibus, et caeco judicio ad eligendum aliqueeis creditur ad homicidium pe
Abbreviated transcription (Latin):
splendeat toga. nͨ sordeat qͥdem. ñ
hãmꝰ argentũ in qͦ solidi auri ce¬
latura descend̾it. si ñ putamꝰ fr̃uga¬
litatis indiciũ auro argñtoꝙ caru¬
isse. id agamꝰ ut meliorẽ uitã se¬

Expanded text:
splendeat toga, ne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut meliorem vitam se
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ꝯmendans seneca ait.
Ciues romani simł cenaturi
in honorẽ iouis ĩ loco puͣb.
cũ alii uasa aurea. aliĩ gemina.
alii argentea. ⁊ tapecia uestesꝙ
sericas. artificiosissime ꝯtextas
afferrent: ⁊ in publicam sterne¬
rent. libet int̾ os intueri ꝯcor¬
diam. ⁊ siłitudinẽ alt̾iꝰ catonis.
domi forisq eg̾gia fc̃a tͥiberonis.
qͥ ligneos lectulos cũ alii argñte.¬
stgulis ⁊ tapeciis pelles. ⁊ añ ipiꝰ
uasa fictilia. Qñd aliud pauꝑ
tatem in capitolio poss ꝯ̃secr̾are:
ut nͣtłm fc̃m eiꝰ hãm. qͦ illũ cato¬
nib inseram: ħ paꝵ c̾dimꝰ. cen¬
sura illa. fuit pociꝰ collatõ cene
ñ cena. qͣi pociꝰ fuit scola ⁊ doct᷑¬
na ad appetendũ mediocͥtatem:
ꝙͣ cena ad implendũ. ⁊ sat᷑andũ
uent᷑m. o qͣm ignorant hõies cu¬
pidi głie. qͥd illa sit. aut q̃mad̾m
appetenda. Illo die pp. romanus
urultoꝵ supellectilem spͣtauit.
alioꝵ aurũ. argentũq fractũ ẽ.

Expanded text:
hanc commendans Seneca, ait : Cives Romani simul coenaturi in honorem Jovis in loco publico, cum alii vasa aurea, alii gemmea, alii argentea, et tapetia, vestesque sericas artificiosissime contextas afferrent, et in publicum sternerent, libet inter hos intueri concordam et similitudinem alterius Catonis domi forisque egregia facta; Tuberonis, qui ligneos lectulos, cum alii argentegulis et tapetiis pelles, et ante ipsius vasa fictilia. Quid aliud praeter paupertatem in Capitolio posset consecrare? Ut nullum factum ejus habeam, quo illum Catonibus inseram, hoc parum credimus? Censura fuit potius illa collatio coenae, non coena; quasi potius fuit schola et doctrina ad appetendum mediocritatem, quam coena ad explendum et saturandum ventrem. O quam ignorant homines cupidi gloriae, quid illa sit, aut quemadmodum appetenda! Illo die populus Romanus multorum supellectilem spectavit, aliorum aurum argentumque fractum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ nͣm ẽ: torq̃re corpꝰ suũ. ⁊ faciles
odisse mũdicias. ⁊ sqͣlorem appet̾e.
hor̃ridis. Quẽadmod̾ desid̾are deli¬
catas res luxurie ẽ : ita usitatas.
⁊ ñ magno ꝑabłes fug̾e̾: demencie.
frugalitatẽ exigit pħia ñ penam.¬
p ã eẽ ñ incompta frugalitas. hic
om̃s uitam nr̃am. ⁊ ñ agnoscãt
dissimiles nos ẽe. uulgo sciat qͥ
rit: nos pociꝰ miret᷑. ꝙͣ supellecti¬
lem nr̃am. Magnꝰ ille ẽ qͥ fictili¬

Expanded text:
m est, torquere corpus suum et faciles odisse munditias et squalorem adpetere horridis. Quemadmodum desiderare delicatas res luxuriae est, ita usitatas et non magno parabiles fugere dementiae. Frugalitatem exigit philosophia esse non incompta frugalitas. Hic omnes vitam nostram, sed non agnoscant. Dissimiles esse nos vulgo sciat, qui rit, nos potius miretur quam supellectilem nostram. Magnus ille est, qui fictili
Abbreviated transcription (Latin):
ãmoneo. ne eoꝵ more qͥ ñ ꝓfic̾e̾.
s ꝯfpici cupiunt. facias aliqͣ in q̃
hĩtu tuo. aut gn̾e uite notabi¬
lia sint .s. asꝑm cultũ. ⁊ intonsũ
capͦ. ⁊ negligentem barbam.⁊ in¬
dictum argento odium. cubile
humi põitum. ⁊ qͥccid alind am¬
bitõnem ꝑu̾sa uia seqͥtur: euita.
modeste tͣccet᷑ inuidiosũ ẽ. ꝙͥ si

Expanded text:
admoneo, ne eorum more qui non proficere sed conspici cupiunt facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere notabilia sint. Asperum cultum, et intonsum caput, et negligentiorem barbam et indictum argento odium, et cubile humi positum, et quidquid aliud ambitiose perversa via sequitur, evita. modeste tractetur invidiosum est. I
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatem pacient̾ ferre nõ
potes: eligas mediecͥtatẽ iuxͣ
poe. qͥ ait. auream qͥsq medi¬
cͥcatem eligror tutꝰ carer ob¬
soleti sordib recti. caret in¬
uidenda sobriꝰ anla. Itẽ dd̾¬

Expanded text:
paupertatem patienter ferre non potes, eligas mediocritatem juxta poetam, qui ait Auream quisquis mediocritatem Diligit tutus, caret obsoleti Sordibus tecti, caret invidenda Sobrius aula. CAPUT XVI
Abbreviated transcription (Latin):
Est ⁊ sicis głie nob̃ in effabilis.
uñ in q̃m desid̾ant angłi ꝓspi¬
de̾. Et item fruunt᷑. nͨ fastidi¬
unt. qͦ frui mag̾ siciũt. ñ in
angustia appetentes. qd̾ ñ hãnt
s ꝯtinuatõnẽ refectionis. ⁊ io¬
cũditatis iam hĩte desid̾antes.
de ꝗͣ refectione dr̃. Saciabor ẽ

Expanded text:
etiam sitis gloriae nobis ineffabilis. Unde: « In quem desiderant angeli prospicere . » Et item : Fruuntur nec fastidiunt, quo frui magis sitiunt non in angustia appetentes quod non habeant, sed continuationem refectionis et jucunditatis jam habitae desiderantes. De qua refec
Abbreviated transcription (Latin):
cens dõ. Arͣta ẽ hõis ad prim̃.
⁊ młtiplex ẽ. in correptone fr̃i
ut corrigat. in dimissiõe ꝓpͥi
inurii. in orõne ꝓ ip̃o. ĩ ꝯpassi¬
one. ĩ ꝯsilii sc̃ĩ datione. ĩ ciiꝰli¬
bet talñti ꝯmissi siue corꝑalis

Expanded text:
cens » Deo. Quarta est hominis ad proximum, et multiplex. In correptione fratris, ut corrigat; in dimissione propriae injuriae, in oratione pro ipso, in compassione, in consilii sancti datione, in cujuslibet talenti
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ uoluptatũ recordatio. Ca¬
ro enĩ eenerrine ad p̾põitas il¬
lecebͥs aspirat. sp̃m ꝙ eductũ
de sodomis respic̾e.⁊ in egiptũ
ad allia ⁊ pepones pħonis redi¬
re. hortando ꝯpellit. E ne fiat:
abscondas cũ rachele ydola la¬
ban sub fimo pcc̃i. sub st̾coribus

Expanded text:
tarum voluptatum recordatio. Caro enim tenerrime ad praeteritas illecebras aspirat, spiritumque eductum de Sodomis, respicere in Aegyptum ad allia et pepones Pharaonis redire, hortando compellit . Quod ne fiat, abscondas cum Rachele idola Laban sub fimo, peccata sub stercoribus
Abbreviated transcription (Latin):
cit uinct̾os ĩ fortitudĩe. tũ edu¬
centis. tũ educti. tũ educendi.
aioch. qͥ infixit sicham ĩ uen¬
trem: eglon regis pinguissi¬
mi.tam ualide ut capulus fer¬
rũ sequeret᷑. nͨ edux̃ gladiũ. s
iͣ ut ꝑcusserat reliqͥt in corꝑe.
ꝓruꝑunt. ħ ã fecit clausis di¬
ligentissime hostiis cenaculi.
⁊ obfirmatis sera. Infigas gͦ

Expanded text:
cit vinctos in fortitudine , » tum educentis, tum educti vel educendi; Aod, qui infixit sicam in ventrem Eglon regis pinguissimi tam valide, ut capulus ferrum sequeretur . Nec eduxit gladium, sed ita, ut percusserat, reliquit in corpore, runt. Hoc autem fecit clausis diligentissime ostiis coenaculi et obfirmatis sera. Infigas erg
Abbreviated transcription (Latin):
stanciã. ⁊ occ̃onẽ pcc̃i ꝑ memori¬
am c̾cis dñice te ip̃m mactãdo
ne memoria eiꝰ refricet᷑. nͥl ⁊̃
de anatħate Iericho. sic̃ infelix
achor tollas. s totũ ꝯcͤmes. ⁊ tc̃¬

Expanded text:
stantiam et occasionem peccati, per memoriam crucis Dominicae, te ipsum mactando ne memoria ejus refricetur. Nihil etiam de anathemate Jericho , sicut infelix Achan tollas, sed totum concremes, c
Abbreviated transcription (Latin):
facias exemplo cuiꝰdã. qͥ .s. qͣi qͦdã
gladio uoto intͣndi claustr̃ ẽpͥmo
in ĩfirmitatẽ carnis solitã lab̾e¬
cur se ꝯfodit. sic abstinẽs a cõ¬
sueto ⁊ ĩuiscato pc̃co.⁊ te gla¬
dio dĩ deuorante. carnes ꝯfodies
cͦx. ⁊ martyriũ. tẽ de cautela
penitẽtie. Geñ. xxxui. Noli respi

Expanded text:
facias exemplo cujusdam, qui quasi quodam gladio voto intrandi claustrum, cum primo in infirmitatem carnis solitam laberetur, se confodit, sic abstinens a consueto et inviscato peccato. Et te « gladio Domini devorante » carnes confodies, crux et martyrium. Item de cautela poenitentiae, Gen.
Abbreviated transcription (Latin):
contͥtio. oris ꝯfessio. oꝑis digna sa¬
riffactio. tͥa sñ pͥmo insusficien¬
cia sunt. Inutiłr enĩ ꝯt̾im᷑. confi¬
tem᷑ satisfacimꝰ. ⁊ labore pũie af¬
oꝑante ꝑ dilectõnem. Eredas gͥ.
sꝑeͦs. ⁊ diligas. ut utiłr ꝯt̾aris.
ꝯfitearis. ⁊ operis. hunc qͣt̾nari

Expanded text:
contritio, oris confessio, operis digna satisfactio. Tria sine primo insufficientia sunt. Inutiliter enim conterimur, confitemur, satisfacimus, et labore poenae afoperante per dilectionem. Credas igitur, speres, et diligas, ut utiliter conteraris, confitearis, opereris. Hunc quaternariu
Abbreviated transcription (Latin):
u suggillandum uitia ꝯmẽ¬
dandumꝙ uͥtutes. pleraq in
seminarium p̾dicatõnis. de ortu¬
lis sacͤ scͥpture collegimꝰ. ⁊ excerp¬
simus. pła ⁊ maiora de auctori¬
catib eiꝰdem. ad p̾dc̃a industrie
lectoris diligentis relinq̃ntes. in
calce disputatõnis nr̃e. de pñia¬

Expanded text:
 sugillanda vitia commendandasque virtutes pleraque in seminarium praedicationis, de hortulis sacrae Scripturae collegimus, et excerpsimus: plura et majora de auctoritatibus ejusdem ad praedicta, industriae lectoris diligentis relinquentes, vel in calce disputationis nostrae de po
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑ ħosim blasphemãdo. uł in
morib male docendo. uł ꝑ suꝑ¬
biam ⁊ curiosam dispuratõmi:
nimis inuestigando. uł p̾cepta
dñi gñalia. ꝑticłaria. ⁊ localia.
⁊ tpalia eẽ asserendo. arcumq
sacͤ scͥpture carnali expõne le¬
uigando. tem nolite loqui
sublimia ⁊ tem̾aria głiantes.
s recedant uet̾a de corde nr̃o .s.¬

Expanded text:
sim blasphemando, vel in moribus male docendo; vel per superbiam et curiosam disputationem nimis investigando; vel praecepta Domini generalia, particularia, et localia, et temporalia esse asserendo: arcumque sacrae Scripturae carnali expositione levigando. « Nolite loqui sublimia » et temeraria « gloriantes: sed recedant vetera de ore ves
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ ad eam. ⁊ i᷑ nom̃ eiꝰ iuex¬
plicabile. ⁊ admirabile. Similit̾¬
⁊ magnitudo eiꝰ cuiꝰ ñ ẽ sinis.
tem tegñda ẽ archa ad reu̾en¬
tiam. licet dececta sit qͦ ad ceri¬
monias. tem fumꝰ aromatũ
temꝑabat: uisũ sac̾dotis. ne ingͤ¬
diens templũ mda uid̾et scã¬

Expanded text:
possumus ad eam : » et ita nomen ejus inexplicabile et admirabile; similiter magnitudo ejus, cujus non est finis. Item: Tegenda est arca ad reverentiam, licet detecta sit quoad caeremonias . Item: Fumus aromo tum temperabat visum sacerdotis, ne ingrediens templum nuda videret
Abbreviated transcription (Latin):
biis. timendꝰ erit: naͣuor ñ est.
tem ieꝵx. Stultũ ẽ sollicitari
de eo: qd̾ sũ ꝑicło ñ scit᷑. I tem
Sñtite de dño in bonitate. ⁊ sim¬
plicitate cordis q̃rite illum. qͥ¬

Expanded text:
biis timidus erit, nauci non est. Et Hieronymus: Stultum est sollicitari de eo quod sine periculo nescitur. Item: « Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum
Abbreviated transcription (Latin):
uidens qr oĩa cesar erat. et
statĩm rei puplice ꝑire ait.
Si audecis o suꝑi sustin̾e rẽ¬
puplicã.⁊ lib̾tatẽ romanoꝵ
deꝑire: sustinebo qͥdẽ ⁊ ego.
honestiꝰ ẽẽ iudicans lib̾tatẽ
ituram. E ꝯtͣ rex erechias. mol¬

Expanded text:
videns quia, « omnia Caesar erat, » et statum reipublicae perire, ait: Si audetis, o superi, sustinere rempublicam et libertatem Romanorum deperire, sustinebo quidem et ego, honestius judicans libertatem ituram. E contra rex Ezechias mol
Abbreviated transcription (Latin):
tata ad sollempnes epłas expõi¬
to pu̾o. puta lamoso. sordido. ⁊
tedioso. sñ eo ñ uult int᷑re. eli¬
gens mag̃ foris c̃ filio ieuina

Expanded text:
tata ad solemnes epulas, puero exposito, puta clamoso, sordido et taedioso, sine eo non vult intrare, eligens magis cum filio foris
Abbreviated transcription (Latin):
rabile exemplũ extitit moyse ᷤᷤ
qͥ orans ꝓ ppͦ exasꝑante. eumq
gͣuit̾ molestante. tenuit dñm
furentẽ dicũs. aut dimicte eiᷤ.
aut dele me de libͦ uite. Uñ¬

Expanded text:
rabile exemplum exstitit Moyses, qui orans pro populo exasperante, eumque graviter molestante, tenuit Dominum furentem, dicens: « Aut dimitte eis, aut dele me de libro vitae
Abbreviated transcription (Latin):
a uͦ nascens m̃daciũ astͣrero. pu¬
deat qd̾ in re tam seria series lu¬
dimꝰ. Item õ pueriles inepcie.
in ħ barba demisimꝰ: ħ ẽ quod
tͥstes docemꝰ. ⁊ pallidi᷑ Celestis pħia

Expanded text:
a vero nascens mendacium astruxero. Pudeat quod in re tam seria senes ludimus. O pueriles ineptiae! In hoc barbam demisimus? Hoc est quod tristes docemus et pallidi? C
Abbreviated transcription (Latin):
pulu̾em redigit᷑. nͥl subtiliꝰ aris¬
ta. nͥl adõ obest subtilitati sic̃
nimia subtilitas. pulu̾em ne
moueas ⁊ disꝑgas. ne eo moto:
inuoluat᷑. ⁊ obscuret᷑. ĩmo exce¬
cet᷑ ocłs ĩtis tue. Item seneca.
auiud ẽ ꝓpõitũ de clamantib. ⁊
assensũ corone captantib. Aliud
hiis qͥ ociosorũ aures disputatõ¬
ne uana. aut uolubili decinent.
fac̃e docet celestis pħia. ñ garri¬
re. ñ liñguose loqͥ. In reb enĩ est

Expanded text:
pulverem redigitur. Nihil subtilius arista, nihil adeo obest utilitati, sicut nimia subtilitas. Pulverem ne moveas et dispergas, ne eo moto involvatur et obscuretur, imo excaecetur oculus mentis tuae. Item Seneca : Aliud est propositum declamantibus et assensum coronae captantibus. Aliud his qui otiosorum aures disputatione varia aut volubili detinent. Facere docet coelestis philosophia, non garrire, non linguose loqui. In
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tales calumpniar̃. ⁊ qõnũ mi¬
nucias q̃runt: ut ip̃os capillos
sc̾tari uideant᷑. Item leuit̃ . iͦ.
tumor infusa repellit. ob ħ sit
altare tuũ ꝯcauũ. ⁊ plumas .i.

Expanded text:
qui tales calumniarum et quaestionum minutias quaerunt, ut et ipsos capillos scrutari videantur. Item Levitici cap. I: «tumor infusa repellit: ob hoc sit altare tuum concavum « et plumas, »
Abbreviated transcription (Latin):
it deliciis gaudioꝵ: cuiꝰ diuitias q̃libet ad¬
u̾sitas. ñ tam minuere: qm augere soleo.
cuꝰ delicias qđius torm̃tũ nͥ saltĩ int̾polare
ualeat: Nam qnͣto duriꝰ p̃mit᷑ ext̾ius: tanto
delectabiliꝰ głatur int̾ius. Hec st̃ ille deliue
qͣs tm̃ sitiũt. qͣs tam gͣtant̾ accipiũt ñ dico
pauꝑes ⁊ ignobiles: s etiã ip̃i reges ⁊ pͥnci¬
pes. Mentior: si ħ de ip̃o ip̃a scͥpt᷑a ñ loquitur
Aser inqͥt: pinguis panis eiꝰ. ⁊ p̃bebit delitias
mꝰ suauit̾ pascunt᷑. qmͣ mirabilit̾ credimꝰ de¬
lectant᷑. ñ qlibet reges: S illi utiq uere re
pats sui: talib inqm regib. qmͣ putanꝰ
dulce sit. qmͣ intime cis sapit. cũ uideat ho¬
minẽ iusticie amore torm̃ta si tiniere: ⁊ ii
ip̃as ꝑsecutões pacẽ cordis. animiq tuͣqͥllit¬
tẽ ñ amitere: Si enim gaudiũ est ĩ.c.s.u.¬

Expanded text:
itualium gaudiorum, cujus divitias quaelibet adversitas non tam minuere quam augere solet, cujus delicias quodvis tormentum nec saltem interpolare valet. Nam quanto durius premitur exterius, tanto delectabilius gloriatur interius. Hae sunt illae deliciae, quas tantum sitiunt, quas tam gratanter accipiunt, non dico pauperes et ignobiles, sed etiam ipsi reges vel principes. Mentior, si haec de ipso ipsa Scriptura non loquitur. Aser, inquit, pinguis panis ejus, et praebebit delicias mus suaviter pascuntur, quam mirabiliter credimus delectantur, non quilibet reges, sed illi utique vere regPatris sui; talibus, inquam, regibus, quam putamus dulce sit, quam intime eis sapit, cum videant hominem justitiae amore tormenta non timere, et inter ipsas persecutiones pacem cordis animique tranquillitatem non amittere. Si enim gaudium est in c
Abbreviated transcription (Latin):
agni itͦierunt. iam ad illd̾ et̾nũ ꝯuiuiũ
seder̃t. Iam illo angłoꝵ pane deliciis ꝙ ed¬
nis uescunt᷑. iam torrente uoluptatis de¬
briantꝰ: ⁊ adhuc huiꝰ aser delicias insatis¬
bilit̾ esuriũt ⁊ usq hodie esurientes ⁊ su¬
entes usticiam: in tanta celestiũ gaudo¬
rũ habundantia hanc suã famẽ ut situm
nu suꝑ habundat parare delicias Regũ: Qnͣ¬
tũ pitas mirant᷑. qntum ue gͣtulant᷑ in eiꝰ
custodia qͥs uiuentes adhuc inualle lacri¬
marũ p̃mit infirmitas sua. si tm̃ delectan¬
t᷑ in eiꝰ oꝑib illi etiã qͦs iam absorbuit feli
ciarũ copia. uͥ ut dc̃m est de hostiũ spolis in
tani feqñti uictoria : Constat nauiq qr qͣnͣ¬
to ampli atterunt᷑ hostes iusticie: tanto ube

Expanded text:
Agni introierunt, jam ad illud aeternum convivium sederunt, jam illo angelorum pane, deliciisque aeternis vescuntur, jam torrente voluptatis inebriantur, et adhuc hujus Aser delicias insatiabiliter esuriunt, et usque hodie esurientes, et sitientes justitiam, in tanta coelestium gaudiorum abundantia hanc suam famem vel sitim cui superabundat parare delicias regum? Quantum putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constantia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas sua, si tantum delectantur in ejus operibus illi etiam quos jam absorbuit felicciarum copia, nisi, ut dictum est, de hostium spoliis in tam frequenti victoria? Constat namque quia quanto amplius atteruntur hostes justitiae, tan
Abbreviated transcription (Latin):
socios hr̃e. Inde est: ut incipiamꝰ aliorũ
studia curiosiꝰ q̃rere. nũc uultũ nũc ge¬
stũ. tociꝰq corporis habitũ freqñter cͥcum¬
spicere: eorũ occłta : ex alioꝵ relatu li¬
bent̾ addiscere. Dũ gͥ dina in aliis aĩa¬
rũ statũ ex signis ect̾iorib dep̃hendere
nitit᷑: qͥd aliud. qmͣ sua deserens adui¬
dendas mulieres egredit᷑ forisq nagat᷑
dũ gͦ dma mulierũ formas curiose crũ¬
spicit. alias młtũ: alias minꝰ pulchras
nimirũ inuenit. ⁊ dũ secũ sepe tacita ꝯ
parat. qm młtas plchritudinis sue mag¬
nitudine longe aute cedat: quid mirũ.
si appetitꝰ eam uane głe uehem̃tius pul¬
sat: Cuiꝰ impetũ: dũ resistendo repelle¬
re ñ sufficit. qͥd aliud. qmͣ uirib sẏchẽ
uitta succubuit:¬

Expanded text:
socios habere? Inde fit ut incipiamus aliorum socios habere? Inde fit ut incipiamus aliorum studia curiosius quaerere, nunc vultum, nunc gestum, totiusque corporis habitum frequenter circumspicere, eorum occulta ex aliorum relatu libenter addiscere. Dum igitur Dina in aliis animarum statum ex signis exterioribus deprehendere nititur, quid aliud quam sua deserens ad videndas mulieres foras egreditur, forisque vagatur? Dum ergo Dina mulierum formas curiose circumspicit, alias multum, alias minus pulchras nimirum invenit. Et dum secum tacita saepe comparat, quam multas pulchritudinis suae magnitudine longe antecedat, quid mirum si appetitus eam vanae gloriae vehementius pulsat? Cujus impetum dum resistendo repellere non sufficit, quid aliud quam viribus Sichem victa succumbit
Abbreviated transcription (Latin):
ic itaq est ille sychem: qͥ egredi. li¬
enti dine occurrit. opp̾ssamq corrũpit.
Integͥtaten uͦ qmͣ intꝰ fortassis ꝯseruare
potuit: egressa amittit. Nam qm̃ ue
deserentẽ. ⁊ eam humiliare ꝯsueuerat
infirmitatis memoriã cito obliuiscentẽ:
subito hoĩnũ laudes excipiũt. ⁊ eã dũ fa¬
uorib demulcent: corrũpr̃tt. Dũ enĩ mob¬
qͣdam potiꝰ qmͣ uoluntate patit᷑. cũ blandi¬
enti pͣue delectatõi. qnͣtũ potest reluctatur.
Tociens enĩ sychẽ qiͣ nolentẽ oppͥtuit: qͦciens
m̃tem corruptõis sue ꝯfusione erubescentẽ.
ad tͦpem delectationẽ trahit. S qͥd putas
cause accidit: q̃ eam sua intima desere¬
re. ⁊ ad ext̾iora euagari cõpulit: Nisi
qd̵ sepe dũ infirma nr̃a nimis erube¬
scimꝰ: qͥa forte alii infirmitates easdẽ¬
in se sentiãt. mirari incipimꝰ.⁊ uidet᷑ no¬
bis qddã nos solatii genꝰ inuenisse: si dep̃¬
hendamꝰ nos in nr̃a salutẽ deiectione uł

Expanded text:
ic itaque est ille Sichem qui egredienti Dinae occurrit, oppressamque corrumpit. Integritatem ergo quam intus fortassis conservare potuit, egressa amittit. Nam quoniam deserentem, et quae eam humiliare consueverat infirmitatis suae memoriam cito obliviscentem, subito hominum laudes excipiunt, et eam, dum favoribus demulcent, corrumpunt. Dum enim in obquadam potius quam voluntate patitur, cum blandienti pravae delectationi quantum potest reluctatur. Toties enim Sichem quasi nolentem opprimit, quoties mentem corruptionis suae confusionem erubescentem, ad turpem delectationem trahit. Sed quid putas causae accidit quae eam sua intima deserere, et ad exteriora vagari compulit, nisi quod saepe dum infirma nostra nimis erubescimus, unde forte alii easdem infirmitates in se sentiant, mirari incipimus, et videtur nobis quoddam solatii genus invenisse, si deprehendamus nos in nostra saltem dejectione vel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliud lapidũ maloꝵ. do lapides bo¬
nos ꝑtinet q̃libr m̃tis confirmatio in
bono: ad lapides aũ malos quelibr
m̃tis obduratio in malo. Eͥoͥ tͥ uidet᷑:
Soliditas stabilitas. firinitas. gͣtuitas.
⁊ multa in hc̃ modũ. nonne tͥ uiden¬
tur qͣndã in se lapidũ similitudinẽ
trahere. ⁊ ꝓ similitudinis uire. tale
sibi nom̃ iuste uendicare. Qͥo dici¬
mus de cordis duricia. tenacia ł obsti¬
natia: quid de aspitate. austĩtate ⁊ cru¬
delitate: Nonne sibi lapidis nom̃ de¬
fendunt. qui in se lapidũ similteudiu
trahunt: S priores illi ꝑtinent ad la¬
pides bonos: sicut ⁊ isti post̾iores ad lapi¬
des malos. S puto ñ ẽẽ tiusde facilitaꝵ
bonos ł malos lapiles inuenire. eo ꝙ
difficiliꝰ sit bonos lapides ꝙͣ maloꝵ copũ
reꝑire. Om̃e enĩ p̃ciosum rarũ. Bonigͥ
colligunt᷑ de medio iordanis: mali aũ de
quib cũq locis. De illis scpͥtura uͥ eos q̃¬
tere. ł inuenire oporteat. manifeste desig¬

Expanded text:
alorum lapidum. Ad lapides bonos pertinet quaelibet mentis confirmatio in bono; ad lapides autem malos, quaelibet mentis obduratio in malo. Quid tibi videtur? Soliditas, stabilitas, firmitas, gravitas et multa in hunc modum, nonne tibi videntur quamdam in se lapidum similitudinem trahere, et pro similitudinis jure sibi tale nomen juste vindicare? Quid dicimus de cordis duritia, tenacia vel obstinatia? quid de asperitate, austeritate et crudelitate? Nonne sibi lapidis nomen defendunt quae in se lapidum similitudinem trahunt? Sed priores illi pertinent ad lapides bonos, sicut et isti posteriores ad lapides malos. Sed puto non esse ejusdem facilitatis bonos vel malos lapides invenire, eo quod difficilius sit bonos lapides quam malorum copiam reperire. Omne enim pretiosum rarum. Boni ergo colliguntur de medio Jordanis, mali autem de quibuscunque locis. De illis Scriptura, ubi eos quaerere vel invenire oporteat, manifeste desig
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: alia post alia fastidire. ⁊ qi unũ locũ
post aliũ deserere. ⁊ alud est cursũ suũ in ꝯ¬
traria flectere. ⁊ post ꝑnos decursus in mon¬
tana redire. qđ nec aqua potest: appetitus
in id ip̃m redit. unde ⁊ salomon dicit. Ad lo¬
cũ unde exeunt flumina reu̾tent᷑ ut it̾rũ
fluant. Appetitꝰ carius est abyssus illa mag-¬
na. unde exeunt tot flumina. unde tot sur¬
gunt ⁊ tam infiuita desideria. Uideamꝰ gͦ locũ
iuide huiꝰmodi flumina exeunt. locũ in quo
currendo ꝑueniũt. uideamꝰ q̃ currũt. uideam̾
qͣ recurrant. Locus unde carnalis appetitꝰ ꝑ¬
Nuinina exit: necessitas. locus qͦ tñdit satie¬
tas. uia qͣ tnͣsit: uoluptas. uia qͣ redit: cupi¬
ꝑcurrit: fastidiũ. locus ꝑ quẽ returrit. deli¬
nũ. post młtũ tñ sacietatis sue fastidiũ. tes.
ad reparanda corporis sui detͥmenta uolur.¬
tis sue oblectam̃ta repetere eadem qͣ pͥus u¬

Expanded text:
fuerit, alia post alia fastidire, et quasi unum locum fuerit, alia post alia fastidire, et quasi unum locum post alium deserere, et aliud est cursum suum in contraria flectere, et post pronos decursus in montana redire, quod nec aqua potest, nec appetitus et semper in idipsum redit, unde et Salomon dicit: Ad locum unde exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant . Appetitus carnis est abyssus illa magna unde exeunt tot flumina, unde tot surgunt et tam infinita desideria. Videamus ergo locum unde hujusmodi flumina exeunt, locum quo currendo perveniunt. Videamus qua currunt, videamus qua recurrunt. Locus unde carnalis appetitus profluvium exit, necessitas; locus quo tendit, satietas; via qua transit, voluptas; via qua redit, cupipercurrit, fastidium; locus per quem recurrit, desiderium. Post multum sane satietatis suae fastidium, iterum vertitur, quia ad reparanda corporis sui detrimenta voluptatis suae oblectamenta repetere eadem qua prius n
Abbreviated transcription (Latin):
carnis senꝑ in motu. senꝑ intnͣsitu est.
⁊̃ nũqm in eodem statu ꝑmanere potest. acce-
cat. ⁊ sic semꝑ redit ⁊ crescit: ut it̾um rece¬
dat atq decrescat. Uerũtũ ñ eodem discursu
uł pari impulsu appetitꝰ quo ⁊ affectus ani¬
mũ exagitat uł inquieat. Non eni aduen¬
tor similitudinẽ cotidiana ꝑmutatõne ꝑ
młtiplices discursus uariat᷑: nec alt̾nis ui¬
cib incontia contͣriis flatib agitat᷑: s flumi
succedentiũ desicłioꝵ succedent̾ penieat. etiã
pͥus qͣm id qđ concupierat app̃hendat. Neq
enĩ concupiscentie sue cursũ compescit. uł in
contͣia diu̾tit: donec desideriũ suũ saciaui̾t:
sic̃ affectus qui se uariis qͣlitatib ꝑ momen¬
ta singła induit. ⁊ imnꝑetꝰ sui flatũ sub uno
sepe mom̃to in contͣria flectit: dũ amorem
suũ sub mira qñq cełitate in odiũ uertit.
Aliud est enĩ uaria oblectamenta q̃rere. ⁊
qiͣ de loco ad locũ tnͣsire. ⁊ postqͣm saciatus

Expanded text:
carnis semper in motu, semper in transitu est, et nunquam in eodem statu permanere potest. Accedicat; et sic semper redit et crescit ut iterum recedat atque decrescat. Verumtamen non eodem discursu vel pari impulsu appetitus quo et affectus animum exagitat vel inquietat. Neque enim ad ventorum similitudinem quotidiana permutatione per multiplices discursus variatur, nec alternis vicibus in contraria contrariis flatibus agitatur, sed fluminsuccedentium desideriorum succedenter poeniteat etiam priusquam id quod concupierat apprehendat. Neque enim concupiscentiae suae cursum compescit, vel in contraria divertit, donec desiderium suum satiaverit, sicut affectus qui se variis qualitatibus per momenta singula induit, et impetus sui flatum sub uno saepe momento in contraria flectit, dum amorem suum sub mira quandoque celeritate in odium vertit. Aliud est enim, varia oblectamenta quaerere, et quasi de loco ad locum transire, et postquam satiatus
Abbreviated transcription (Latin):
infastidiũ u̾turt᷑: S cur ñ desidamꝰ ea in
testante in amaritudine cursũ suũ t̾mi¬
nare: Onĩa flumina ait scͥptura intnͣt
in mare. ⁊ mare ñ reclundat. Scimꝰ qͥa flu¬
mina dulcẽ faciunt aqͣm sic̃ mare ama¬
ram. Quid est gͦ flumina int̾re in mare. nͥ¬

Expanded text:
in fastidium vertuntur. Sed cur nos dicimus ea in ura id attestante, in amaritudine cursum suum terminare? Omnia flumina, ait Scriptura, intrant in mare et mare non redundat . Scimus quia flumina dulcem faciunt aquam, sicut maria amaram. Quid igitur est flumina intrare in mare n
Abbreviated transcription (Latin):
grotoꝵ. Non est inquid cirrũligata neq cu¬
rata medicamine. neq fota oleo. Ecce qnͣtis
malis p̃mit᷑. ecce qͣlib in cõmodis cotidie ꝑ¬
urgem᷑. Disce hõ. ⁊ si ab honune dedignaris:
disce saltẽ ab eo. qui doctt hominẽ scĩam. disce
inqͣm ⁊ dole. ⁊ defle tantã molestiã talemq
miseriã. Attñde ⁊ cognosce magnitudinẽ
morbi. ut anxiꝰ concupiscas. attũtius re¬
quͥras. ardentius diligas remedia medici.

Expanded text:
grotorum. Non est, inquit, circumligata, nec cugrotorum. Non est, inquit, circumligata, nec curata medicamine, neque fota oleo. Ecce quantis malis premimur, ecce qualibus incommodis quotidie urgemur. Disce, homo, etsi ab homine dedignaris, disce saltem ab eo qui docet hominem scientiam; disce, inquam, et dole, et defle tantam molestiam, talemque miseriam. Attende et cognosce magnitudinem morbi, ut anxius concupiscas, attentius requiras, ardentius diligas remedia medici.
Abbreviated transcription (Latin):
q aduerticẽ. ñ est in eo saui¬
tas. llulnus ⁊ liuor ⁊ plaga
timens. nõ est cutũligata. nes curata me¬
dicamine ueq fota oleo. Noutt dñs figni¬
tũ suũ. nͨ latere pot̃ sũmũ medicũ młtaiplid
seu maguitudo morboꝵ. Eece descbit tͥ mediur
⁊ magnitudinẽ morbi. ut scias qͥd debeas p¬
gere. quid ꝓcurare. unde ip̃i supplicare. Dm̃e
inqͥd capd̾ languidũ. ⁊ om̃e cor uierens. a pla¬
ta pedis usq ad uerticẽ ñ est in eo sauitas l¬
ce mala innata. Audi adhue ⁊ alia. unliꝰ
⁊ liuor. ⁊ plaga tumens. ecte mala illata.
ecce qͣlia. Ecce qnͣta mala. Alia nascunt᷑. alai
infligunt᷑ alia sũt q̃ patim᷑ intͥnsecus alia si
q̃ offendimꝰ extrinsetus. Illa generant᷑ excorup¬
tione ꝓpͥa: ista inferunt᷑ sepe ex insecutione ali¬
ena. languor. meror. infirmiitas. abintꝰ pde¬
unt. uulnus. linor. plaga tumens. deforis
aduenuĩt. Ad cumulũ aũt maloꝵ sequit᷑
contẽptus remedioꝵ. in quo uere desꝑatio e¬

Expanded text:
st in eo sanitas. Vulnus et livor, et plaga tumens, non est circumligata nec curata medicamine, neque fota oleo . Novit Dominus figmentum suum, nec latere potest summum medicum multiplicitas, seu magnitudo morborum. Ecce describit tibi modum, et magnitudinem morbi, ut scias quid debeas plangere, quid procurare, unde ipsi supplicare. Omne, inquit, caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Ecce mala innata, audi adhuc et alia: vulnus et livor et plaga tumens. Ecce mala illata; ecce qualia, ecce quanta. Alia innascuntur, alia infliguntur. Alia sunt quae patimur intrinsecus, alia sunt quae offendimus extrinsecus. Illa generantur ex corruptione propria, ista inferuntur saepe ex insectatione aliena. Languor, moeror, infirmitas ab intus prodeunt; vulnus, livor, plaga tumens de foris adveniunt. Ad cumulum autem malorum sequitur contemptus remediorum, in quo vere est desperatio ae
Abbreviated transcription (Latin):
ł statꝰ int̾ioris. ut ꝑ mala ext̾iora. q̃ qualia.
uł qnͣta sint ñ ignoras: discas qͥd de int̾iori¬
b tumere debeas. Quis enĩ hocꝰ tredat ad lit¬
terã omnino stare ñ posse: Nũquid aliqã
uisũ uł auditũ est. omĩa capita languem
uł om̃iũ hominũ corda merere: Dm̃e inqͥt¬

Expanded text:
s interioris, ut per mala exteriora, quae, qualia, vel quanta sint non ignoras, discas quid de interioribus timere debeas. Quis enim non videat hoc ad litteram omnino stare non posse? Nunquid aliquando visum, vel auditum est omnium capita languere, vel omnium hominum corda moerere? Omne, inq
Abbreviated transcription (Latin):
ne pulchtudo qmͣ celebris eiꝰ dilectio. cuiꝰ
pulc̾ͥtudinẽ pene nenio ñ mirat᷑: cuiꝰ di¬
lestione: pene nemo ñ delectat᷑. Huiꝰ rei Sy¬
chem ille filiꝰ emor testis sit: qui ei tam
ardenti amore inhesit. ut mallet omnes

Expanded text:
nae pulchritudo! quam celebris hujus dilectio, cujus pulchritudinem pene nemo non miratur, cujus dilectione pene nemo non delectatur! Hujus rei Sichem filius ille Emor testis sit, qui ei tam ardenti amore inhaesit, ut mallet omnes
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ idẽq puniens. ⁊ ip̃e qͥ punit᷑. Non gͦ sũ
causa fuit: qd̾ hoc tale iudiciũ scͥptura sacͣ
ñ sine demonstratõe noiare uoluit. Istud enĩ
demonstratõera. semꝑ significat. Qͥa aliud ħ¬
acdiectõ qmͣ aĩmũ audientis in admiratõ¬
nẽ exeitat: Uere iudiciũ in irabile. dignũ¬

Expanded text:
unus idem qui punitur et ipse qui punit. Non ergo sine causa fuit quod hoc tale judicium Scriptura sacra non sine demonstratione nominare voluit. Istud enim demonstrationem semper significat, et quid aliud haec adjectio quam animum audientis in admirationem excitat? Verum judicium mirabile dignum
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑe tasirx. nũꝙqͥ l posses ñ erubescere a
Cogita gͦ: si tm̃ ꝯfunderis. qñ immũda cogita¬
tione in m̃te sordidaris: Cur te iacces ampliꝰ
Dinã genuisse: ⁊ ordinatã ueretũdiã hr̃e. simi¬
nꝰ erubescis pudenda cordis: qm corꝑis. si ma-¬
gis uereris nultũ hominũ. qͣm ꝯspectũ angło¬
rũ Siccine magis est erubescedũ: qd d̾s fecit
bñ. qͣm qd̾ tu male fecisti: Certe illas ꝑtes cor
autẽ cordis: ñ nͥ tu fecisti. Diligñt̾ gͥ ꝯsicdati:¬
coꝵ hominũ humanã uerecũdiã plene ui-¬
cisse: ⁊ solam illã q̃ ordinata ẽ. possidere. ñ
erto ut arbitror unde ampliꝰ qͥs admirari de¬
ed ne de nominis rõne tacide
pt̾isse uideam᷑: Dina uidiciũ istud int̾¬
p̃tat᷑. Hoc itaq est illud uidiciũ: qͦ qͥsꝙ a¬

Expanded text:
transire, nunquid posses non erubescere? Cogita ergo si tantum confunderis quando immunda cogitatione in mente sordidaris. Cur te jactes amplius Dinam genuisse et ordinatam verecundiam habere, si minus erubescis pudenda cordis quam corporis? Si magis vereris vultum hominum quam conspectum angelorum? Siccine magis est erubescendum quod Deus fecit bene, quam quod tu male fecisti? Certe illas etiam corautem cordis nonnisi tu fecisti. Diligenter ergo consiorum humanam verecundiam plene vicisse, et solam illam quae ordinata est possidere, non erit, ut arbitror, unde amplius quis admirari deed ne de nominis ratione tacite praeteriisse videamur, Dina judicium istud interpretatur. Hoc itaque est illud judicium quo q
Abbreviated transcription (Latin):
uastos. ⁊ ingñtes gerit aĩos. S sciũt ut
om̃s nouimꝰ: femine qmͣ uiri. tum̃tes ai
blancdiꝰ alloqͥ ⁊ rratis dulciꝰ blandiri. Ual¬
de gͦ oportunũ uidet᷑: qd̾ post ⁊ abulon oi¬
na nascit᷑ ut ex sororis lenitate : frĩs fero¬
cititas tẽꝑet᷑. Multũ enĩ ꝑ omnẽ modũ
delantis aĩ mipetũ tẽꝑat. cũ in se ip̃o qͥs inu
nit: unde erubescat. Hec utiq est rõ ni fal¬
lor: cur post ⁊ abulon rina nascit᷑. ut eiꝰ mos¬
destia: fr̃is sui impetꝰ moderet᷑. S qͥa dina
nil uirile. nil magnificũ molit᷑ : tͥbum
in ppło isrs facere ñ meret᷑. Immo sepe etũ
ut dc̃m est. dũ plus iusto ꝯfundi metun¬

Expanded text:
vastos, et ingentes gerit animos. Sed sciunt, ut vastos, et ingentes gerit animos. Sed sciunt, ut omnes novimus, feminae quam viri tumentes animos blandius alloqui, et iratis dulcius blandiri. Valde ergo opportunum videtur quod post Zabulon Dina nascitur, ut ex sororis lenitate fratris ferocitas temperetur. Multum enim per omnem modum zelantis animi impetum temperat, cum in seipso invenit quis unde erubescat. Haec utique est ratio, ni fallor, cur post Zabulon Dina nascitur, ut ejus modestia fratris sui impetus moderetur. Sed quia Dina nil utile, nil magnificum molitur, tribum in populo Israel facere non meretur. Imo etiam saepe, ut dictum est, dum plus justo
Abbreviated transcription (Latin):
heñtius tuptt: tanto enutł ⁊ p̃e sibi par-¬
cit. qr quo ampliꝰ suã ꝯfusioñẽ formidat. eo
acerbiꝰ sua qmq ꝯfusio uexat. S hoc fortas.¬
sis cuiqmͣ mirandũ uidet᷑. si ħ int̾ alias uͥtu¬
tes digne adnumerat᷑. cur ꝑ femineũ. ⁊ ñ po¬
tius ꝑ uirilẽ setũ expͥmit᷑. S scimꝰ om̃s. qͥa u
feminis qͣm iniuris qmͣuis sit forma pul¬
chritudinis maior: est tñ ad oꝑa uͥtutũ ꝯstan¬
tia fortitudinis minor. Quis nesciat: uereũ¬
dia qͣmlibet honesta cordis robur qnͣtũ
emolliat: ⁊ qm sepe fortia oꝑa p̃pediat. dũ
aĩmꝰ hominis ultͣ inodũ ꝯfundi deuitat: et
itaq Dina ñ uir: s femina. ñ filiꝰ s filia.
De irtilitate ⁊ uenustate uerecundie. xlix¬
t forte ñ sine causa fuit. qd̾ post natũ
zabulon deus lye ñ filiũ. S filiam de¬
re decreuit. q̃ fr̃is audatiã blande mitigart¬
⁊ furentis aĩos blanditiis deliniret. Habei
enĩ ut ex p̃dc̃is apparet ⁊ abulon impetus

Expanded text:
entius cupit, tanto minus ipse sibi parcit; quia quo amplius suam confusionem formidat, eo acerbius sua quemque confusio vexat. Sed hoc fortassis cuiquam mirandum videtur si haec inter alias virtutes digne annumeratur, cur per femineum, et non potius per virilem sexum exprimitur? Sed scimus omnes quia in feminis quam in viris, quamvis sit forma pulchritudinis major, est tamen ad opera virtutum constantia fortitudinis minor. Quis nesciat verecundia quantumlibet honesta cordis robur quantum emolliat, et quam saepe fortia opera praepediat, dum animus hominis ultra modum confundi devitat? Est itaque Dina non vir sed femina, non filDe utilitate et venustate verecundiae. Et forte non sine causa fuit quod, post natum Zabulon, Deus Liae non filium, sed filiam donare decrevit, quae fratris audaciam blande mitigaret, et furentis animos blanditiis deliniret. Habet enim, ut ex praedictis apparet, Zabulon impetus
Abbreviated transcription (Latin):
stocdiã honestatis. ⁊ qͣmuuns nesciat place
re ꝑfortitudinẽ: nouit placere ꝑ formi
pulchritudinẽ. Est enĩ cdina admirande
pulchritudinis. ⁊ forme singłaris. ⁊ q̃
intuentiũ ocłos in sui admiratõnẽ fas¬
le trahat. ⁊ admirantiũ aĩos eito suadi¬
leccõne alliciat. ꝯ enĩ ignorat. qͦmͦ mo¬
destia uerecũdie hoĩes om̃ib ⁊ cõmen¬
dabiles reddat. ⁊ amabiles efficiat: Unde
namq est: qd̵ uerecundos homines fere sẽ¬
ꝑ cet̾is carius amplectim᷑. nͥ qd̾ in eis dũ
ue̾cundie modestiã modestieq gr̃am mi¬
ram᷑: dine qͥdam mͦ pulchritudine alliti¬

Expanded text:
stodiam honestatis; et quamvis nesciat placere per fortitudinem, novit tamen placere per formae pulchritudinem. Est enim Dina admirandae pulchritudinis et formae singularis, et quae intuentium oculos in sui admirationem facile trahat, et admirantium animos cito sua dilectione alliciat. Quis enim ignorat quomodo modestia verecundiae homines omnibus et commendabiles reddat, et amabiles efficiat? Unde namque est quod verecundos homines fere semper caeteris charius amplectimur, nisi quod, in eis dum verecundiae modestiam modestiaeque gratiam miramur, Din
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsciꝰ ñ ẽẽt: ñ eẽt utiq unde iure erubescere
deberet. ⁊ ꝯfusio qͥdem si nlła pena eẽt: nõ
ẽẽt unde eam qͥr qͣm detestari. uł tm̃ deui¬
tare debuisset. Miro itaq mͦ mens cuiꝰq
de ꝓpͥa ꝯscientia ꝯuicta. ⁊ condigna ꝯfusio¬
ne deiecta: uno eodemq temꝑe ip̃a ꝯtͣ se¬
ip̃am dictat sũtñtiam. ip̃a de se ip̃a sumit
nindictã. Hoc itaq est illud udiciũ. in qͦ

Expanded text:
scius non esset, non esset utique unde erubescere deberet. Et confusio quidem si nulla poena esset, non esset unde eam quisquam tam detestari, vel tantum devitare debuisset. Miro itaque modo mens cujusque de propria conscientia convicta, et condigna confusione dejecta, uno eodemque tempore ipsa contra seipsam dictat sententiam, ipsa de seipsa sumit vindictam. Hoc itaque est illu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ illam ꝯtͥcionẽ intlłłigimꝰ. q̃ qͥdem exteri
aꝑit᷑. intͥnsecus aut ꝑtumorẽ minuime u̾¬
tib: uide qm recte ꝑ ip̃m. pect̾m infirmita¬
tis designet᷑. Luid enĩ est contͥtio extius a¬
ampliꝰ erubescimꝰ. nłła ampliꝰ dampnamꝰ.
Nam pecẽa ignorantie magis solemꝰ nega¬
n qͣm accusare ⁊ pecc̃a malitie magis ꝯsue¬

Expanded text:
quidem exterius aperitur, intrinsecus autem in tumorem minime vertitur, vide quam recte per ipsum peccatum infirmitatis designetur. Quid enim est contritio exterius aamplius erubescimus, nulla amplius damnamus. Nam peccata ignorantiae magis solemus negare quam accusare, et peccata malitiae magis consue
Abbreviated transcription (Latin):
guitatis sue umbracło se uelat. ⁊ ne ꝑ ꝯfes¬
sionis aꝑturã: corruptõis sue pitredo erũpat.
false opinionis uelam̃to se palliao. lĩmͦi tñ
mẽs sepe q̃ suo errori cedit falseq opimoni
adqͥescit. nͥ sic qͥdera in suis tenebris qͥescere
sinte᷑: ut secura sibi esse uideat᷑. S uariarũ
sñorũ alt̾natio młtiplicis q ambiguitatis
fuctuatio m̃tẽ mͥ huo mͦ illuc ĩnpellit. ⁊ eã
qͥcam esse ñ sinit. sic q ad liuoris similtudi¬
nẽ trepidã ꝯscientiã. ⁊ ꝑ sollicitudiunẽ exco¬
qͥt ⁊ informidinis nigee dinẽ uercit. Rec¬
te aũ ꝑ plagã tum̃tẽ: pecẽm malicie expͥmit᷑.
qd iñ d̃ĩ ꝯtẽtu minime cõmittit᷑. pecc̃m erũ qͦd fa

Expanded text:
braculo se velat, et ne per confessionis aperturam corruptionis suae putredo erumpat, falsae opinionis velamento se palliat. Ejusmodi tamen mens saepe quae suo errori cedit falsaeque opinioni acquiescit, nec sic quidem in suis tenebris quiescere sinitur, ut secura sibi esse videatur. Sed variarum sententiarum alternatio, multiplicisque ambiguitatis fluctuatio mentem modo huc, modo illuc impellit, et eam quietam esse non sinit, sicque ad livoris similitudinem trepidam conscientiam et per sollicitudinem excoquit, et in formidinis nigredinem vertit. Recte autem per plagam tumentem peccatum malitiae exprimitur, quod sine Dei contemptu minime co