comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ana heresis appellatur. Alius qͦq
macedonius nomine. quẽ nr̃is ex¬
pulsis unmo potius necatis. apud
spm̃ scm̃ ȩque ut illi blasphema¬
r&. tam̃ abillis expellitur quia
similia ut de patre etiã de filio
predicar&. Neq uͦ nrĩs comungit᷑.
aquib de sp̃u scõ diuersa senti¬
r&. Ita pestifera illa bestia quȩ ꝑ
arriũ primo quasi de infernis
exculerat caput. subito triformis
apparuit. Per eunominianos. qͥ
dicunt ꝑ om̃ĩa dissimilẽ filium
patri. quia nullo genere similis
posset esse factura factori Per
arrianos. qui dicunt similẽ qͥdẽ
posse dici filiũ patri. sed largitate
giȩ̃ non ꝓprietate naturȩ. it
quantũ scilicet potest creatori creatu¬
ra conferri. Per macedonianos. qui
dicunt similẽ quidẽ filiũ ꝑomĩa
filio nichil habere cõmune. Hȩc
quidẽ int̾ illos ita gesta sunt. sed
sicut de talib scriptũ est: discissi
sunt & non sunt compuncti Plu¬
rimi sane eorũ qui uidebantur

Expanded text:
ana haeresis appellatur. Alius quoque ana haeresis appellatur. Alius quoque Macedonius nomine, quem, nostris expulsis, imo potius necatis, apud Spiritum Sanctum aeque ut illi blasphemaret, tamen ab illis expellitur, quia similia ut de Patre, etiam de Filio praedicaret. Neque vero nostris conjungitur, a quibus de Spiritu Sancto diversa sentiret. Ita pestifera illa bestia, quae per Arium primo quasi de inferis extulerat caput, subito triformis apparuit: per Eunomianos, qui dicunt per omnia dissimilem Filium Patri, quia nullo genere similis possit esse factura factori: Per Arianos, qui dicunt, similem quidem posse dici Filium Patri, sed largitate gratiae, non proprietate naturae, in quantum scilicet potest creatori creatura conferri: Per Macedonianos, qui dicunt similem quidem Filium per omnia Filio nihil habere commune. Haec quidem inter illos ita gesta sunt. Sed sicut de talibus scriptum est: Discissi sunt, et non sunt compuncti : plurimi sane eorum, qui videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea ut aliquando etiã in se¬
met ipsã p̃diues malicia dese-¬
ur&e: sacerdotes & popłi qui
arrioduce primitꝰ fuerant ab
eccła diuulsi. intres denuo sectas
partesq findunt᷑. Nam illi qͦs pau¬
lo suꝑius dixeramꝰ ñ ad qui escentes
euse bi i cȩterorũq simulationib
cũ arrio exiliũ ꝑtulisse : postmno¬
dũ nec ipsi arrio regresso de exilio
cõmunicare uoluerunt. eoqͦd simu¬
lata confessione cõmunicasset iis
qui de ipsa substantia dĩ patris fi¬
liũ confiterentur : quia ipsi ea quȩ
primo docuerat arrius. ex nullis
extantib creatũ & factũ nonnatũ
filiũ. satis libera seu potius impu¬
denti blasphemia confirmabant.
Qđ & post illorũ obitũ etius quidã.
post eciũ ualidus & latius asse¬
rebat eunomius. uir corpore &
anima leꝓsus. & interior exteri¬
orq morbo regio corruptus Arte
camen dialectica prȩpotens. plu¬
rima contra fidẽ nram scripsit &
disputandi leges sectatorib suis
dedit. Aquo etiam nunc eunomi¬

Expanded text:
nterea ut aliquando etiam in semetipsam praedives malitia desaeviret, sacerdotes, et populi, qui, Ario duce, primitus fuerant ab Ecclesia divulsi, in tres denuo sectas partesque finduntur. Nam illi quos paulo superius dixeramus, non adquiescentes Eusebii caeterorumque simulationibus, cum Ario exilium pertulisse postmodum nec ipsi Ario regressode exilio communicare voluerunt, eo quod simulata confessione communicasset iis, qui de ipsa substantia Dei Patris Filium confiterentur: quia ipsi ea quae primo docuerat Arius, ex nullis extantibus creatum et factum, non natum Filium, satis libera, seu potius impudenti blasphemia confirmabant. Quod et post illorum obitum Aetius quidam, post Aetium validius et latius asserebat Eunomius, vir corpore et anima leprosus, et interius exteriusque morbo regio corruptus, arte tamen dialectica praepotens, plurima contra fidem nostram scripsit, et disputandi leges sectatoribus suis dedit. A quo etiam nunc Eunomi
Abbreviated transcription (Latin):
sub stantiȩ filiũ confiteri. idꝙ fir¬
missima om̃ium sententia ꝓnun¬
ciatur. decẽ & septẽ soli tunc fuisse
dicuntur. quib arrii fides magis
place ret. extrinsecus creatũ dĩ filiũ
ex nullis subsistentib & ñ ex ipsa
patris deitate ꝓgenitũ confirman¬
tes. Defertur adconstantinũ sa¬
cerdotalis concilii sententia Ille
tanquã a deo ꝓlatã ueneratur.
Cui siquid temptasset obniti: ue¬
lut contra diuina statuta uenien¬
tẽ. in exiliũ se ꝓtestat᷑ acturum
Sex gͥ soli cũ arrio se patiuntur
expelli. reliqui uͦ undecim consi¬
lio int̾ se habito adquiescunt ad
subscribendũ manu sola ñ m̃te
Cuiꝰ simulationis auctor prȩcipue
extitit nicomediȩ ep̃s eusebius
Interim quo quo mͦ. ali is ueritate.
ali is simulatione sicut post exitꝰ
docuit sub scribentib & de sin¬
gulis quibꝰꝙ ecclesiasticis obser¬
uationib certa statuta figentibꝰ:
conciliũ dirẽptũ est. Exemplũ

Expanded text:
substantiae Filium confiteri, idque firsubstantiae Filium confiteri, idque firmissima omnium sententia pronuntiatur. Decem et septem soli tunc fuisse dicuntur, quibus Arii fides magis placeret, extrinsecus creatum Dei Filium ex nullis substantibus, et non ex ipsa Patris deitate progenitum confirmantes. Defertur ad Constantinum sacerdotalis Concilii sententia. Ille tanquam a Deo prolatam veneratur. Cui si quis tentasset obniti, velut contra divina statuta venientem, in exilium se protestatur acturum. Sex igitur soli cum Ario se patiuntur expelli: reliqui vero undecim, consilio inter se habito, adquiescunt ad subscribendum manu sola, non mente. Cujus simulationis auctor praecipue extitit Nicomediae Episcopus Eusebius. Interim quoquo modo aliis veritate, aliis simulatione sicut post exitus docuit subscribentibus, et de singulis quibusque Ecclesiasticis observationibus certa statuta figentibus, Concilium diremptum est. Exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
isti: At illa locũ designans. illic
ait inuenies defossũ Regressus
addomũ. rem sicut filia de sepul¬
chro responderat. reꝑtam tradi¬
dit reposcenti. Sed & multa alia
eiꝰ referunt᷑ gesta mirabilia. quȩ
etiã nunc ore om̃iũ celebrantur.
Talesgͥ in illis adhuc tẽporib ꝑ¬
multi iuiri inȩccłi is dñi reful¬
gebant ex quib plurimi in illo
concilio fuerunt. Sed & athana¬
sius eodẽ tẽpore alexandri diaconꝰ
alexandrini ep̃i aderat. consili is
senẽ quã plurimis iuuans Inter ea
ꝑdies singulos agitabat᷑ conuentꝰ.
nec facile aut temere de re tanta
statuere audebant ẜuocabatur
frequent᷑ arrius inconciliũ. & assi¬
duo tractatii assertiones eiꝰ discu¬
tiebantur: & quid aduersũ hȩc
tenerideberet aut statui sũma
cũ libratione quȩ rebat᷑. Uerũ post
duitinũ multũq tractatũ. placet
om̃ib ac uelut uno cunctorũ ore
scribi debere id est eiꝰdẽ cũ patre

Expanded text:
isti? At illa locum designans, illic, isti? At illa locum designans, illic, ait, invenies defossum. Regressus ad domum, rem sicut filia de sepulcro responderat, repertam tradidit reposcenti. Sed et multa alia ejus feruntur 223 gesta mirabilia, quae etiam nunc ore omnium celebrantur. Tales igitur in illis adhuc temporibus permulti viri in Ecclesiis Domini refulgebant, ex quibus plurimi in illo Concilio fuerunt. Sed et Athanasius eodem tempore Alexandri diaconus Alexandrini Episcopi, aderat consiliis senem quamplurimis juvans. Interea per dies singulos agitabatur conventus, nec facile aut temere de re tanta statuere audebant. Evocabatur frequenter Arius in Concilium, et assiduo tractatu assertiones ejus discutiebantur, et quid adversum haec teneri deberet, aut statui, summa cum libratione quaerebatur. Verum post diutinum multumque tractatum placet omnibus, ac velut uno cunctorum ore scribi debere, idest, ejusdem cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
manis uinculis caulis pendere
districtos Cumq causam noxȩ
compisset : absoluit sermone qͦs
meritis uinxerat. Et ne eis in a¬
nis nocturna cederet occupatio:
collite inquit o iuuenes unũ uob
arietẽ ne sine causa uenisse ui¬
deamini. quẽ melius prece quã
furto quȩsisse conuenerat. Tradunt
de hoc etiã illud factũ mirabile
Filiã habuit irenen nomine. quȩ
ei cũ bene ministrasset: uirgo
defuncta est. Post eiꝰ obitũ uenit
quidã dicens se ei quoddã deposi¬
tũ commendasse. Rem gestã igno¬
rauerat pat̾. Perquisitũ in tota
domo. nusquã qđ poscebat᷑ it⁊¬
uentũ est. Per sistebat ille qui cõ¬
mendauerat. & fletu ac lacrimis
prrgebat uite quoq suȩ illatu¬
tũ se esse exiciĩ nisi com m̃data
recipet testabat᷑ Permotꝰ lacrimis
el senex. ad sepulchrũ filiȩ ꝓperat.
atq eã nomine clamitat. Tum illa
de sepulchro. quidiuis ait pat̾: Cõ¬
mendatũ inquit illius. ubi posu¬

Expanded text:
manis vinculis in caulis pendere manis vinculis in caulis pendere districtos. Cumque causam noxae comperisset, absolvit sermone, quos meritis vinxerat: et ne eis inanis nocturna cederet occupatio: Tollite, inquit, o juvenes, unum vobis arietem, ne sine caussa venisse videamini, quem melius prece, quam furto quaesisse convenerat. Tradunt de hoc etiam illud factum mirabile: filiam habuit Irenem nomine, quae ei cum bene ministrasset virgo defuncta est. Post ejus obitum venit quidam dicens, se ei quoddam depositum commendasse. Rem gestam ignoraverat pater. Perquisitum in tota domo, nusquam quod poscebatur inventum est. Persistebat tamen ille, qui commendaverat, et fletu ac lacrymis perurgebat: vitae suae quoque illaturum se esse exitium, nisi commendata reciperet, testabatur. Permotus lacrymis ejus senex, ad sepulcrum filiae properat, atque eam ex nomine clamitat. Tum illa de sepulcro Quid vis, ait, pater? Commendatum, inquit, illius ubi posu
Abbreviated transcription (Latin):
succiso. ꝑ metalla damnauerat.
Sed in hoc tanta uircutũ in erat
grã. ut signa ꝑ eum non minꝰ
quã dudum ꝑ apłos fierent.
oratione curabat. sed & cȩcis ui¬
sũ dicitur reddidisse. & para¬
liticos ad stabilitatẽ corporis
in tanta ueneratione & affectu
habuit. ut sepius eũ intra pa¬
latiũ euocatũ complecteret᷑.
& illũ oculũ qui inconfessio¬
ne fidei fuerat euulsus. aui¬
diorib osculis de mulceret
huc eminentius fuisse dr̃
etiã spyridon. ciprius ep̃s.
uir unus exordine ꝓpħarũ
quantũ etiã nos eorũ qui eũ
uiderant narratione cõperimꝰ.
Hic pastor ouiũ etiã inepisco¬
pati positꝰ mansit. Quadam
uero nocte cũ ad caulas fures
uenissent. & manꝰ imꝓbas qͣ
aditũ educendis ouib facerent
excendissent: inuisibilibus
quibusdã uinculis restricti. usq
adlucẽ uelut traditi tortoribꝰ man¬
serunt: Cũ uͦ oues ducturus ad
pascua matutinus se ageret se¬
mor: uidet iuuenes absq hu¬

Expanded text:
succiso, per metalla damnaverat. succiso, per metalla damnaverat. Sed in hoc tanta virtutum inerat gratia, ut signa per eum non minus, quam dudum per Apostolos fierent. oratione curabat: sed et caecis visum dicitur reddidisse, et paralyticos ad stabilitatem corporis in tanta veneratione, et affectu habuit, ut saepius eum intra palatium evocatum complecteretur, et illum oculum, qui in confessione fidei fuerat evulsus, avidioribus osculis demulceret. huc eminentius, fuisse dicitur etiam Spiridion Cyprius Episcopus, vir unus ex ordine prophetarum, quantum etiam nos eorum, qui eum viderant narratione comperimus. Hic pastor ovium etiam in Episcopatu positus permansit. Quadam vero nocte cum ad caulas fures venissent, et manus improbas, quo aditum educendis ovibus facerent, extendissent, invisibilibus quibusdam vinculis restricti, usque ad lucem velut traditi tortoribus permanserunt. Cum vero oves ducturus ad pascua matutinus se ageret senior, videt juvenes absque hu
Abbreviated transcription (Latin):
At ille uelut si nunquã ullum¬
sermonẽ contradicendi didicis¬
set. ita stupefactus uirtute
dictorũ: mutus ad om̃ia. hoc
solũ potuit respondere. ita sibi
uideri. nec aliud uerũ ẽẽ. quã
dixerat. Tum senior: si hȩc inqͥt
ita esse credidisti: surge & se¬
quere me. ac dominicum & huiꝰ
fidei signaculũ suscipe. Et phy¬
losophus conuersus ad discipłos
suos uel ad eos qui audiendi
grã conuenerant: audite in qͥt
o̾ eruditi uiri Donec uerbis me¬
cũ gesta res est. uerba uerbis
opposui. & quȩ dicebantur
dicendi arte subuerti. Ubi uͦ
ꝓ uerbis uirtꝰ ꝓcessit ex ore
dicentis : non potuerunt resiste¬
re uerba uirtuti. nec homo ad¬
uersari potuit deo Et ideo siqͥs
dat & sequatur hunc senẽ iN
quo locicus est ds̃ Ita philoso¬
phus xp̃ianus effectus. tandẽ
se gratulatug est uctũ.
I& pafnutius homo dĩ. ep̃s ex
egypti partib. confessor ex
illis quos maximinus dexͥcris
oculis effossis & sinistro poplite

Expanded text:
At ille At ille sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis hristo, et sequatur hunc senem, in quo loquutus est Deus. Ita philosophus Christianus effectus, tandem se gratulatus est victum.et Paphnutius, homo Dei, Episcopus ex Aegypti partibus, Confessor ex illis quos Maximianus dexteris oculis effossis, et sinistro poplite
Abbreviated transcription (Latin):
laberetur. Sed ut ostenderet
ds quia ñ in sermone regnũ dei
sed inuirtute consistit: quidã ex
confessorib simplicissimȩ na¬
turȩ uir: & nichil aliud sciens
philosophũ insultantẽ nr̃is &
callida se disputationis arte
iactantẽ: poscit ab om̃ib locũ
uelle se paucis cũ philosopho ser
lut pudorẽ quendam pati. ne
forte apud callidos homines
risui efficeretur scã simplici¬
tas Persticit tamen semor. et
hinc mouit sermonis exordiũ.
losophe. audiquȩ uera sunt. Ds̃
unus est qui celũ fecit & t̾ram.
formauerat sp̃m dedit. Iniuer¬
uirtute uerbi sui creauit. & sp̃s
sui scĩficatione firmauit. Hoc
uerbũ ac sapientia quẽ nos filiũ
dicimus. humanos miseratus er¬
rores. ex uirgine nascitur. & ꝑ
passionẽ mortis a ꝑpetua nõs
morte liberauit. ac resurrectio¬
ne sua ȩt̃nam nobis contulit ui¬
tã. quẽ expectamus uidicẽ om¬
nium quȩ gerimꝰ esse uenturũ
Credis hȩc ita esse philosophe:

Expanded text:
elaberetur. Sed ut ostenderet elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit, quidam ex Confessoribus simplicissimae naturae vir, et nihil aliud sciens philosophum insultantem nostris, et callida se disputationis arte jactantem, poscit ab omnibus locum: velle se paucis cum philosopho sermlut pudorem quemdam pati, ne forte apud callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit sermonis exordium. philosophe, audi quae vera sunt. Deus unus est qui fecit caelum et terram, formaverat virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit, hoc verbum ac sapientia quam nos Filium dicimus humanos miseratus errores ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam, quem exspectamus judicem omnium quae egerimus esse venturum. Credis haec ita esse, philosophe? »
Abbreviated transcription (Latin):
sorũ magnus numerus sacer¬
dotũ. om̃s arrii nouitatibꝰ ad¬
uersabantur: fauebant uero
ei uiri in quęstionib callidi. &
ob id simplicitati fidei aduersi
uantam uͦ uircutẽ habeat
simplicitas fidei. etiã exi is
quȩ in ibi gesta referuntur agnos¬
cimus Et enĩ cũ ꝓstudio religi¬
osi imꝑatoris ex omĩ terra sacer¬
dotes dĩ coissent: opinione
cõmoti philosophi quoq & dia¬
lectici ualde nobiles & opina¬
tissimi conuenerunt. Inquib
quidã insignis in arte dialectica.
ꝑ singulos dies conflictum sum¬
mi certaminis cũ episcopis nrĩs
uiris ad ȩque in dialectica non
imꝓbabilit̃ eruditis mouebat.¬
& fiebat ingens spectaculu m
conuenientib ad audiendum
doctis & licteratis uiris. nec ta¬
men ullo genere philosophus con¬
cludi a quoquã poterat aut con¬
stringi Tanta &e enĩ dicendi arte
obiecꝰtis quęstionib occurrebat.
ut ubi maxime putaretur astri¬
ctus: uelut anguis lubricus

Expanded text:
sorum magnus numerus sacersorum magnus numerus sacerdotum, omnes Arii novitatibus adversabantur. Favebant vero ei viri in quaestionibus callidi. et ob id simplicitati fidei adversiuantam vero virtutem habeat fidei simplicitas, etiam ex his quae inibi gesta referuntur, agnoscimus. Etenim cum pro studio religiosi Imperatoris, ex omni terra sacerdotes Dei coissent, 220 opinione commoti philosophi quoque et dialectici valde nobiles, et opinatissimi convenerunt. In quibus quidam insignis in arte Dialectica, per dies singulos, conflictus summi certaminis cum Episcopis nostris, viris adaeque in Dialectica non improbabiliter eruditis, movebat: et fiebat ingens spectaculum, convenientibus ad audiendum doctis et litteratis viris. Nec tamen ullo genere philosophus concludi a quoquam poterat, aut constringi. Tanta etenim dicendi arte objectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus
Abbreviated transcription (Latin):
gulis libellos. quos simul om̃s
in sinu suo continens nec in
eis quid contineretur aꝑiens.
ate ad episcopos Ds uos con¬
stituit sacerdotes. & potestatẽ
uobis dedit de nobis quoq ui-¬
dicandi & ideo nos a uobis
recte uidicamur. uos aut̃ non
potestis ab hominib iudicaRi
Propt̃ qđ dei solius int̾ uos ex¬
gia quȩ cunq sunt. ad illud
diuinum reseruentur exa¬
men. Uos & enĩ nobis a deo
dati estis dii: & conueniens
non est ut homo iudicet deos.
sedille solus de quo scriptum
est. ds stecit in sinagoga dõꝵ.
in medio aut̃ deos dĩ iũdicat.
Et ideo his omissis: illaquȩ
ad fidem dĩ ꝑtinent. absq uł
quȩ rimoniarũ libellos iussit
ex uri. ne innotesceret ulli
hominũ simultatio sacerdo¬
tũ Nerũ cũ ꝑ dies multos
episcoporũ concilio de fide
quȩstio uerteretur. & non¬
nulli diuersa sentirent.
ac uehement̾ coeptis arrii faue¬
rent: plures tamenerant qui
Cũq in eodẽ concilio. ẽẽt. confes¬

Expanded text:
gulis libellos, quos simul omnes gulis libellos, quos simul omnes in sinu suo continens, nec in eis quid contineretur aperiens, ait ad episcopos: Deus vos constituit sacerdotes, et potestatem vobis dedit de nobis quoque judicandi; et ideo nos a vobis recte judicamur, vos autem non potestis ab hominibus judicari. Propter quod Dei solius inter vos exgia quaecunque sunt, ad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii, et convenon est ut homo judicet deos; sed ille solus de quo scriptum est: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . Et ideo his omissis, illa quae ad fidem Dei pertinent, absque ulquerimoniarum libellos jussit exuri, ne innotesceret ulli hominum simulatio sacerdotum. Verum quum per dies multos in Episcoporum Concilio de fide quaestio verteretur, et nonnulli diversa sentirent, ac vehementer coeptis Arii faverent, plures tamen erant qui Cumque in eodem Concilio esset Confes
Abbreviated transcription (Latin):
sa: ꝑniciosũ fore credens si dis¬
simularet intalib. plurimis
con sacerdotib suis rem indicat
Questio latius in notescit. Sermo
usq ad aures religiosi pͥncipis.
quippe qui om̃i stũdio & diligen.¬
nit. Ium ille ex sententia sacerdo¬
cũ. apud urbẽ niceã episcopale
residentib adesse iubet. ac de
eiꝰ ꝓpositionib & quȩstionib
iudicari. Sed in eoconcilio
ad mirabile factũ principis non
puto reticendũ ptenĩ sũ er om̃ibꝰ
locis episcopi conuenissent. et¬
ut fieri solet diuersis ex causis
int̾ se quȩdã iuirgia detulissent:
inter pellabaturꝰ firquent̃ a
singulis: Offerebantur libelli.
culpȩ ꝓferebantur. Et magis
ad hec quã ad id ꝓ quo uentũ
fuerat animosdabant. At ille
uidens qđ ꝑhuius modi iuirgia
causa sũmi negotii frustraret᷑.
diẽ certam statuit. qua unusqͥs¬
ꝙ episcoporũ siquid quȩ rimo¬
niȩ habere uideretur deferiae.
Et cũ resedisset. suscepit a sin¬

Expanded text:
ersa: perniciosum fore credens; si disersa: perniciosum fore credens; si dissimularet a talibus, plurimis consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innusque ad aures religiosi principis quippe qui omni studio et diligennit. Tum ille ex sententia sacerdo apud urbem Nicaeam Episcopale residentibus adesse jubet, ac de ejus propositionibus, et quaestionibus judicari. admirabile factum principis non puto reticendum. Etenim cum ex omnibus pene locis episcopi convenissent, etut fieri solet, diversis ex causis inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis, offeculpae proferebantur, et magis ad haec quam ad id pro quo ventum fuerat, animos dabant. At ille videns quod per hujusmodi jurgia causa summi negotii frustraretur, diem certam statuit, qua unusquisque episcoporum si quid querimoniae habere videretur, deferret. Et cum resedisset, suscepit a sin
Abbreviated transcription (Latin):
Um a pyd a lexa¬
NORIAM post
achillam qui pe¬
tro martyRi
successerat. alexan¬
der
sacerdotiũ suscepisset : quia pax
nr̃ĩs & quies a ꝑsecutionib erat.
atq eccłarũ gła confessorũ meri¬
tis gaudebat: ꝓsꝑitas rerũ nr̃arũ.
domestica contentione turbabat᷑
Et enĩ prbt̃ quidã apud alexan¬
driam. arrius nomine. uiR
specie & forma magis quã uirtu¬
te religiosus. sed głe laudisq et
nouitatis im ꝓbȩ cupidus. p raua
ante inquestione nunquã uene¬
rant. coepit. Abscidere ac separa¬
re abilla ȩterna & in effabili
dĩ patris substantia uł natura.
filiũ conabatur. Quȩ res plurimos
in eccła conturbabat. Sedcum
alexander episcopus. natura
lenis & quietus. assiduis ad mo¬
nitionib arriũ cuperet a prauo
incoepto & assertionib impuis
reuocare. nec tam̃ ex sententia
ꝓcederet. qđ plerosq iã contagio
pestifere assertionis infecerat:
nonsolũ apud alexandriã. uerũ
& ꝑ allas urbes ꝓunciasq disꝑ¬

Expanded text:
um apud Alexandriam post Achillam, qui Petro Martyri successerat, Alexander sacerdotium suscepisset, quia pax nostris et quies a persecutionibus erat, atque Ecclesiarum gloria Confessorum meritis gaudebat: prosperitas rerum nostrarum domestica contentione turbatur. Etenim presbyter quidam apud Alexandriam, Arius nomine, vir specie et forma magis, quam virtute religiosus, sed gloriae laudisque et novitatis improbe cupidus, prava antea in quaestionem nunquam venerant, coepit: abscidere ac separare ab illa aeterna et ineffabili Dei Patris substantia, vel natura Filium conabatur. Quae res plurimos in Ecclesia conturbabat. Sed cum Alexander Episcopus natura lenis et quietus, assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet, quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, verum et per alias urbes provinciasque disp
Abbreviated transcription (Latin):
ensis. rerũ in ȩccła gestarũ
memoriã tradidit. Cȩtera uͦ quȩ
usq ad prȩsens tẽpus ꝑ ordinem
sub secuta sunt. quȩ uel maiorum
litteris repperimus. uł nra me¬
moria attigit: patris religiosi
poterimꝰ breuiter addemus:¬

Expanded text:
ebius rerum in Ecclesia gestarum memoriam tradidit. Caetera vero, quae usque ad praesens tempus per ordinem subsecuta sunt, quae vel in majorum litteris reperimus, vel nostra memoria attigit, Patris Chromatiipoterimus, breviter addemus
Abbreviated transcription (Latin):
ac labarũ quẽ dicunt. in speciem
crucis dominicȩ exaptat. It ita ar-¬
mis uexillisq religionis instructꝰ.
aduersũ impiorũ arma ꝓficisciturꝰ
Sed & in dexcera sua manu signum
nichilominꝰ crucis exauro fabre¬
factũ habuisse ꝑhibetur: Uerũ ñ¬

Expanded text:
ac Labarum, quem dicunt, in speciem ac Labarum, quem dicunt, in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum nihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibetur. »
Abbreviated transcription (Latin):
tunc xp̃ianȩ religionis fautor.
ueriq dĩ uenerator. nondum
tamen ut est solenne nrĩs im¬
tiari. signũ dominicȩ passionis
acceperat: cũ gͥ anxius & multa secũ
de imminentis belli necessitate ꝑuol¬
uens it̾ ageret. atq adcelũ sepius ocu¬
los leuar&. & inde sibi diuinũ pre¬
caret᷑ auxiliũ : uidit ꝑ soporẽ adori¬
entis partẽ incęlo signum crucis
igneo fulgore rutilare. Cũq tanto
uisu fuisset ext̾ritus. ac nouo ptur¬
baretur aspectu : astare sibi uidet
angłos dicentes. Constantine.⁊o¬
lȩtꝰ redditꝰ & de uictoria iã securus.
signũ crucis qđ incȩlo uiderat. in
sua fronte de signat. Et ita cęlicus
inuitatꝰ ad fidem. non michi illo¬
udecur inferior cui similtt̃ de cȩ¬
lo dictũ est. saule saule quid me ꝑ¬
sequeris. ego sũ iħs natarenus. nisi
qr hic non adhuc ꝑsequens. sed iam
consequens inuitatur. Exiñ signũ
qͦd incęlo sibi fuerat demonstratũ.
in militaria uexilla trans format.

Expanded text:
tunc Christianae religionis fautor verique Dei venerator, nondum tamen, ut est solemne nostris initiari, signa Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgure rutilare, cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: Constantine,laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mihi videtur illo inferior, cui similiter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed etiam exconsequens invitatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat,
Abbreviated transcription (Latin):
gigas saluus erit in multitudi¬
ne fortitudinis suȩ. falsus equus
ad salutẽ. in abundantia a ũt
uirtutis suȩ ñ erit saluus. Ecce
oculi dñi suꝑ timentes eũ. spe¬

Expanded text:
gigas salvus erit in multitudine fortitudinis suae. Falsus equus ad salutem: in abundantia autem virtutis suae non erit salvus. Ecce oculi Domini super timentes eum, spe
Abbreviated transcription (Latin):
ita gererentur. & ꝑgestorũ boni¬
tatem tacita quadã p̃redicatione
dĩ nrĩ ueritas nosceretur. ita ut
tũ est in exodo. quia egiptiis
habitationib suis : pergit ni¬
chilo minꝰ dñs ds̃ nrͣ magnifica¬
ri inscĩs suis. & coeptȩ uirtutis
opus ꝓsperiorib successib ꝓ

Expanded text:
dem gererentur, et per gestorum bonitatem tacita quadam praedicatione Dei nostri veritas nosceretur; cumque tum est in Genesi, quia Aegyptiis nibus suis , pergit nihilominus Deus noster magnificari in sancto suo, et coeptae virtutis opus prosperioribus successi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nunquã desinimꝰ ꝓuidere.
Inde cognitũ. ẽẽ. om̃ib hominibus
nondubito manifesteq comꝑtum.
ex eo fomite qͦd uissum fuerat a
diuis principib diocletiano &
maximiano parentib nrĩs. iN¬
hiberi conuentꝰ xp̃ianorũ: plu¬
rimas direptiones & predas ab
officialib factas. idq ꝑ singulos

Expanded text:
nt, numquam desinimus providere. Unde cognitum esse omnibus hominibus non dubito manifesteque compertum ex eo fomite, quod iussum fuerat a divis principibus Dyocletiano et Maximiano, parentibus nostris, inhibere conventus Christianorum, plurimas direptiones et predas ab officialibus factas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ciã rerũ gestarũ auidius petit:
obluuonẽ quodã modo malorũ qu
gererent᷑ acciꝑet Aquo ego oꝑe
cũ excusare me uelle̾ ut pote in¬
ferior & impar. & qͥ in tã mul¬
tis annis usũ latini ser monĩ
Namiserim: consideraui qͦd¬

Expanded text:
iam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis amiserim, consideravi q
Abbreviated transcription (Latin):
quidhabuit. nono coniunximꝰ libro.
& in ipso eusebii narrationis dedimꝰ
finẽ. Decimũ uͦ ł undecimũ librũ
nos conscripsimꝰ. partĩ ex maiorũ
traditionib: partĩ ex his quȩ nr̃a iã
memoria cõphenderat. & eos uelut
duos pisciculos supͣscriptis panib
addidimꝰ. Qd̃ si tu uł ꝓbaueris uł
benedixeris: ꝓcerto confidã quod

Expanded text:
quid habuit, nono conjunximus libro, quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narrationi Al. narrationis dedimus finem. Decimum vero et undecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod
Abbreviated transcription (Latin):
deserto auditorũ turbis. dixisset
ad apłos. date eis uos manducare :
philippus unꝰ exapłis intelligens eo
magis splendescere diuinȩ uirtu¬
tis insignia. si minimorũ qͦrunq
ministeri is explerent᷑: ñ ꝓtulit
nanes apłicȩ reconditos perȩ. sed
puerulũ ad ẽẽ. dicit. habentẽ qͥnq
panes & duospisces Qui uerecun¬
de excusans adiecit Sed hȩc quid
sunt int̾ tantos: Quo magis i
angustis opib & desꝑatis: clara fi¬
eret diuina potentia Sciens gͦ ex
illis te quoq descendere discipliniᷤ
recordatꝰ qđ philippi fortassis exẽ¬
plo ubi pascendi tẽpus turbas ui¬
disti. puerulũ subrogaueris. qui
euangłicũ sacram̃tũ ꝓprio labore
captos. adder& etiã pisciculos duos.
aggressus sũ exequi ut potui quod
pceꝑas. certꝰ qđ excusabit imꝑitiȩ
nr̃ȩ culpas. prȩcipientis auctor itas
rũ conferentib occupatꝰ: omissis
quȩ uidebant᷑ suꝑflua. hystoriȩ si

Expanded text:
deserto auditorum turbis, dixisset deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. rum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si
Abbreviated transcription (Latin):
generales uider int norbos:
ꝓuidere aliqͦd medimenti
uł poculi genꝰ. quo p̾miniti
hemines ab immineni defen¬
dant᷑ exitio: Qđ tu quo uene¬
rande pat̾ eromati mdicinȩ
exequens genꝰ tẽpore qͦ druptiᷤ
italiȩ claustris ab alar icgluce
gothorũ se pestifer morl iN¬
fudit: & agros. arm̃ta uiro lon¬
ge lateq uastauit. popłis tͥ alõ cõ¬
missis feralis exitii aliqđ reiedi¬
gruentis mali contagione suboctȩ.
meliorib occupatȩ studis tenre¬
ntur. In iungis mͥ ut ecclesiastica
hystoriã quã uir eruditissimꝰ eusi
ne animꝰ audientiũ uinctꝰ dũ not¬
ciã rerũ gestarũ auidius petit:
obliuionẽ quodã modo malorũ qu
gererent᷑ acciꝑet A quo ego oꝑa
cũ excusare me uellẽ ut pote in¬
ferior & impar. & qͥ in tã mul¬
tis annis usũ latini ser moniᷤ
amiserim: consideraui qͦd
non absq aliquo apostolicȩ institutio¬
nis ordine. nob̃ ista p̃ciꝑes Nam &
cũ dñs aliquando esurientib iN

Expanded text:
generales viderint morbos, providere aliquid medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, venerande pater CHROMATI, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedigruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir erudone animus audientium vinctus, dum notitiam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in
Abbreviated transcription (Latin):
cipue tameN
apud alexat¬
driã. quo ex
omi egypto ac thebaide uelut in
quoddam stadiũ pietatis athletȩ

Expanded text:
cipue tamem apud Alexandriam, quo ex omni Aegypto ac Thebaide, velut in quoddam stadium pietatis, athletae
Abbreviated transcription (Latin):
sione occulta misit manũ suam similis damulȩ. hinuloꝵ
ceruorum. quattuor flumina paradisi .nstar eructans.
quattuor angulos & anulos habet. ꝑqr os quasi arca gesta¬
menti & custos legis dr̃a lignis mobilib uehitur.
rimus omniũ mitheus est publurꝰ cognomento leu¬
qui euangeliũ inuidea hebreo sermone edidit. obeoum uł maxime
causam qui in iesom crediderant exiudeis. a nequaquã legis umbrã
succedente euangelii ueritate seruabant. Secundus mareus inter
pres apłi Setri &e alexandrine eccłȩ pͥmus ep̃s. Qui dñm qͥdem salua¬
torem tpie ñ uidit. sedea ouȩ magistrũ audierat ꝓdicantẽ iuxta fi¬
dem magis gestorum narrauit quã ordinem. Iercius Locas me¬
dicus natione si rus. antiocensis. cuiꝰ laus in euangelio. qui & ip̃se

Expanded text:
sionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque sionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina paradisi instar eructans , quatuor et angulos et annulos habet  Al. habens, per quos quasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levqui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secepiscopus, qui Dominum quidem Salvatorem ipse non vidit, sed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
s complirȩ sunt. sicut tradiderunt nob qͥ abinitio
ipsi uiderunt sermnonem & ministrauerunt ei: & ꝑseuerantia
usq ad prȩsens tempus monimenta declarant. quȩ adiuersis
auctorib edica diuersarum hereseon fuere pͥncipia. ut est il
quos enumerare longissimũ. ẽ: cum hoc tantum inprȩlert¬
arum necesse sit dicere. extitisse quosdam qui sine spũ &e giã
dĩ conati sunt magis ordinare narrationẽ. quam hystoriȩ te¬
xere ueritatem. Quib iure potest illud ꝓpheticũ coaptau i.
Uȩ qui ꝓphetant de corde suo. qui ambulant post sp̃m suum.
ineuangelio ioħis loquit᷑ dicens. Om̃s qui ante me uenert᷑.
fures fuerunc & latrones. Qui uenerunt: non qui missi st̃.
Ips enim ait. Ueniebant: & ego ñ mittebam eos. Inuenien¬
tib p̾sumptio temeritatis. inmissis obsequium seruitutis
est. Eccła autẽ quȩ supra petrã dñi uoce fundata ẽ. quã
introduxit rex incubiculũ suũ. & adquã ꝑforanxn descen¬

Expanded text:
adiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illquos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant in corde suo, qui ambulant post spiritum suum, in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt et latrones . Qui venerunt: non, qui missi sunt. Ipse enim ait: Veniebant, et ego non mittebam eos . In venientibus, praesumptio temeritatis; in missis, obsequium servitutis est. Ecclesia autem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descen
Abbreviated transcription (Latin):
ostremo trib & ꝑordinem librorum finem usq ꝓgrediens
Itaq ꝑsingulos numeros supputatio ꝑminii distinegio¬
nem inuenitur inserta. significans cui de decem
titulis appositus i un eri s dinoscitur. ueluti siquidem
primꝰ cer.um. est & inprimo. siue scđs insecundo. & eo¬
dam i. do usor a decem. Igitur cũ reuoluto uno quali
irciiiͦi  ingeliis cuilihet capitulo uelis insistere.
riscire.n.iilia dixerira & loca ꝓpria agnoscere sin¬
tulo quem demonstrat tituli subnotato cuntinuo sore potis
exsuꝑscriptionib quas infronte notatas inuenies qui aut qu
de his quȩ inquiris similia dixeruit. Ueniens etiam adreliqua
euangelia ꝑeundem numerum quari contines uidebis apposi¬
tos ꝑ singulos. niumeros. atq eos insuis propriisq locis similia
dixisse reperies.:¬

Expanded text:
postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere situlo quem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos per singulos numeros, atque eos in suis propriisque locis similia dixisse reperies.
Abbreviated transcription (Latin):
ruptus c e uideat᷑. Urum ut soli carpme su cextii coete¬
rorum hoc est euangliorun ꝓri:a xfatuliaru laca inquib
eadem similiterq dixerii. scire possis ac uere aisserere: accep¬
ta occasione inprȩdicti uiri stulio alia rats ie decem nũme¬
ro tibi titulos designaui Quorũ pͥmus quattuor inse conti
marco. Luca lolanne. Secundus inquibꝰ tres. Matheus our¬
cus. Lucas. Iercius. inquib trei. matheus. Lucas. iohannes Quar¬
tus inquib tres. matheus. Marcus. Iohannei. Quintus inqͥb
diio. matheui. lucas. Sextus inquib duo. matheus. marcris.
sptimꝰ in quib duo. mathe is. ioħes. Octauus inquib duo.
Li cas. Marcus. Honui inquib duo. lucas. ioħes. Decimꝰ in qͥbus
guli dequibusdam ꝓprie scripserunt. Equidem subrecto¬
iiii titulorum idest argumentũ. clara uͦ narratio hȩc ẽ.
Ite aim ꝑsingula loca euangłiorum quidam numerus ui¬
c tui appositus prulatim incipiens aprimo. dein seđo.

Expanded text:
textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se contiMarcus, Lucas, Iohannes. Secundus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Iohannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Marcus, Lucas. Nonus, in quibus duo, Lucas, Joannes. Decimus, in quibus singuli de qubusdam proprie scripserunt. Et quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo,
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ tuũ. & mundꝰ eos odio habuit: qͥa ñ sunt demun¬
do sicut & ego ñ sum de mundo. Non rogo ut tollas eos
de mundo: sed ut serues eos ex malo. De mundo ñ sunt.
sicut & ego ñ sũ demundo. Sanctifica eos inueritate. sermo
tuus ueritas ẽ. Sicut tu me misist in mundũ &ego mi¬
si eos inmundũ. & ꝓeis ego sanctifico me ipsũ: u ant

Expanded text:
a non sunt de mundo sicut et ego non sum de mundo non rogo ut tollas eos de mundo sed ut serves eos ex malo de mundo non sunt sicut et ego non sum de mundo sanctifica eos in veritate sermo tuus veritas est sicut me misisti in mundum et ego misi eos in mundu
Abbreviated transcription (Latin):
est regnũ cęlorum fermento. qͦd acceptum mulier abscon-¬
dit infarinȩ satis tribꝰ. donec fermentatũ. ẽ totum Hȩc
omnia locutus. ẽ. iħc inparabolis ad turbas. & sine para¬
bolis non loquebatur eis: ut impleretur qͦd dictum . ẽ. ꝑ
ꝓpħam dicentem. Aperiam inparabolis os meũ. eructabo
abscondita aconstitutione mundi.enC dimissis tur¬
bis uenit indomũ: & accesserunt adeum discipuli eiꝰ dicen
tes. Edissere nob̾ parabolam zizauiorũ agri. Qui respon¬
dens ait. Qui seminat bonũ semen: est filius hamins.
Ager autẽ est mundus. Bonũ uero semen: hi sunt filiĩ regni.
Aizania autem filii sunt nequam. Inimicus autẽ qui seminauit
ea: est diabolus. Messis uero: consummatio scł̃i. ẽ. Messores autẽ:
angłi sunt. Sicut gͦ colliguntur zizania & igni cõburunt᷑:

Expanded text:
num celorum fermento: quod acceptum mulier abscondit in farine satis tribus: donec fermentatum est totum. Hec omnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas. Et sine parabolis non loquebatur eis. Ut impleretur quod dictum est per Prophetam dicentem. Aperiam in parabolis os meum: eructabo abscondita a constitutione mundi. Tunc dimissis turbis: venit in domum. ri. Qui respondens: ait. Qui seminat bonum semen est filius hominis. Ager autem est mundus. Bonum vero semen hi sunt filii regni. Zizania autem filii sunt nequam. Inimicus autem qui seminavit ea: est diabolus. Messis vero consummatio seculi est. Messores autem A
Abbreviated transcription (Latin):
pit iħc dicens. Nemini dixeritis uisionem: donec filius ho¬
minis amortuis resurgatꝰ. Et int̾rogauerunt eum discipli di¬
centes Quid gͦ scribȩ dicunt. qͦd heliam oporteat pͥmũ uenire :¬
Atille respondens ait eis. Helias qͥdem uenturus. ẽ: & restituet
omnia. Dico autẽ uob̾ qͦd helias iam uenit & ñ cognouert̃ eũ.
sed fecerunt ineo quȩcunq uoluerunt. Sic & filius hominis

Expanded text:
ius hominis a mortuis resurgat et interrogaverunt eum discipuli dicentes quid ergo scribae dicunt quod Heliam oporteat primum venire at ille respondens ait eis Helias quidem venturus est et restituet omnia dico autem vobis quia Helias iam venit et non cognoverunt eum sed fecerunt in eo quaecumque voluerunt sic et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur: Habebat homo duos filios. Et accedens adpͥmũ: dixit
Fili. uride hodie oꝑare inuinea mea . Iile aut̃ respondens ait.
Nolo. Postea autem poenitentia motus: abiit. Accedens autem
ad alterũ: dixit similit̃. Atille respondens ait. Eo dñe. Et non
iuit. Quis exduob fecit uoluntatẽ patris: Dicunt ei Primus.

Expanded text:
et accedens ad primum, dixit: Fili, vade hodie operari in vinea mea. Ille autem respondens, ait: Nolo. Postea autem poenitentia motus, abiit. Accedens autem ad alterum, dixit similiter. At ille respondens ait: Eo, domine, et non ivit. Quis ex duobus fecit voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
uenire adte suꝑ aquas. Atipse ait. Neni. Et descendens Petrus
de nauicula. ambulabat suꝑ aquã: ut ueniret adiħm. Uidens
uͦ uentũ ualidũ uenientẽ timuit. Et cum coepisset mergi: cla¬
mauit dicens. Dñe saluũ me fac. Et continuo iEsUs extendens ma¬
nũ apprehendit eum: & ait illi. Modice fidei quare dubitastiꝰ
Et cum ascendisset innauiculã: cessauit uentus. Qui autẽ in¬

Expanded text:
ns Petrus de navicula, ambulabat super aquam, ut veniret ad Jesum. Videns vero ventum validum, timuit. Et cum coepisset mergi, clamavit dicens: Domine, salvum me fac. Et continuo Jesus extendens manum apprehendit eum, et ait illi: Modicae fidei, quare dubitasti? Et cum  ascendisset navicula
Abbreviated transcription (Latin):
in regͥnũ cȩlorum. Et iterũ dico uob̃. Facilius. ẽ camelũ ꝑ
foramen acus transire : quã diuitem intrare in regnũ cȩ¬
lorum. Auditis autem his discipuli mirahant᷑ ualde di¬
centes. Quis gͦ poterit saluus esse: Aspiciens aut̃ iħc: dix̃
eis. Apud hoounes hoc impossibile est: apud dm̃ autẽ om¬
nia possibilia sunt. Iunc respondens Petrus: dixit ei. Ecce

Expanded text:
 Facilius est camelum per foramen acus ire, quam divitem intrare in regnum coelorum. Auditis autem his, discipuli mirabantur valde, dicentes: Quis ergo poterit salvus esse? Aspiciens autem Jesus, dixit illis: Apud hominem hoc impossibile est: apud Deum autem omnia possibilia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. dimictã ei usq septies: Dixit illi iħic. Non dico tib usq sep¬
ties. sedusq septuagies septies Ideo assimilatũ. ẽ regnũ cȩlorũ ho¬
mini regi: qui uoluit rationem ponere cum seruis suis. Et cum
coepisset rationem ponere: oblatus ẽ. ei unus qui debebat decẽ
milia talenta. Cum autẽ non haberet unde redderet: iussit

Expanded text:
s remittam ei ? usque septies? dicit illi: non dico tibi usque septies, sed septuagies septies. ideo simile est habitum regnum caelorum homini regi, qui uoluit rationem ponere cum semis suis. et cum coepisset rationem ponere, oblatus est ei unus qui debebat decem millia talenta. cum autem non haberet unde redd
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ audierunt. Uos ergo audite parabolam seminantis. Omĩs
qui audit uerbum regni & ñ intelligit: uenit malus & rapit
qͦd seminatũ ẽ. incorde eiꝰ. Hic est qui secus uiam seminatꝰ est
Qui autẽ suꝑ petrosa seminatꝰ. ẽ: hic. ẽ qui uerbũ audit & con¬
tinuo cum gaudio accipit illud. ñ habet autẽ inse radicem
sed est temporalis. Facta autem tribulatione & ꝑsecutione
ꝓpt̃ uerbum continuo scandalitatur. Qui autem seminatꝰ. ẽ in
spmis: hic est qui uerbũ audit. & sollicitudo scłi istius & fallatia

Expanded text:
is qui audit verbum regni: et non intelligit: venit malus: et rapit quod seminatum est in corde ejus: hic est qui secus viam seminatus est. Qui autem super petrosa seminatus est: hic est qui verbum audit: et continuo cum gaudio accipit illud. Non habet autem in se radicem: sed est temporalis. Facta autem tribulatione et persecutione propter verbum: continuo scandalizatur. Qui autem est seminatus in spinis: hic e
Abbreviated transcription (Latin):
salua sit & uiuat. Ꝙ abut cũ illo. & sequebat᷑ eũ turba multa
& cõprimebat illũ. Et mulier quȩ erat inꝓfluuio sanguinis
annis duodecim & fuerat multa ꝑpessa acõpluribꝰ medicis.
& erogauerat omnia sua nec quicquã ꝓfecerat. sed magis dece¬
rius habebat: cũ audisset de iħu. uenit inturba retro & te¬
tigit uestim̃tũ eiꝰ. Dicebat enĩ. quia si uel uestimentũ eiꝰ teti

Expanded text:
abiit cum illo et sequebatur eum turba multa et conprimebant illum et mulier quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim et fuerat multa perpessa a conpluribus medicis et erogaverat omnia sua nec quicquam profecerat sed magis deterius habebat cum audisset de Iesu venit in turba retro et tetigi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit e. Quid m & tibi iħu fili dĩ summi: Adiuro te ꝑdm̃ ne me tor¬
queas. Dicebat enĩ illi. Poi sp̃s immunde ab homine. Et intr̃o¬
gabat eũ. Qͦd tibi nom̃. ẽ: & dicit ei. Legio mͥ nom̃. ẽ: quia multi
sumꝰ. & dep̃cabat᷑ eũ multũ ne se expelleret extra regionẽ. Erat
autẽ ibi circa montẽ grex porcorũ magnꝰ pascens. Et dep̃cabant᷑¬

Expanded text:
ihi, et tibi, Jesu, Fili Dei altissimi? adjuro te per Deum, ne me torqueas. Dicebat enim illi: Exi, spiritus immunde, ab homine. Et interrogabat eum: Quod tibi nomen est? Et dicit ei: Legio mihi nomen est, quia multi sumus. Et deprecabatur eum multum, ne se expelleret extra regionem. Erat aute
Abbreviated transcription (Latin):
cogitabant ad alterutrum dicentes. quia panes ñ habemꝰ
Quo cognito iłic: ait eis. Quid cogitatis. quia panes nor
habetis: Nondum cognoscitis nec intelligitis: Adhuc cȩ¬
catum habetis cor ur̃m: Oculos habentes ñ uidetis. &
aures habentes ñ auditis: Nec recordamini quando qͥnq¬

Expanded text:
cogitabant ad alterutrum, dicentes: Quia panes non habemus. Quo cognito Jesus ait illis: Quid cogitatis quia panes non habetis? Nondum cognoscitis neque intelligitis? Adhuc caecatum habetis cor vestrum? Oculos habentes non videtis, et aures habentes non auditis, nec recordamini quando q
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit puella: & ambulabat. Erat autẽ annorum duodecĩ.
ft obstupuerunt stupore maximo. Et pͣcepit illis uehement̃:
ut nemo id sciret. Ec iussit dari illi manducare. Eegressus
inde : abiit inpatriam suã. & sequebant᷑ illum discipuli eiꝰ. Et
facto sabbato coepit insynagoga docere. & multi audientes
admirabant᷑ in doctrina eiꝰ dicentes. Unde huic hȩc omnia.

Expanded text:
uodecim et obstipuerunt stupore maximo et praecepit illis vehementer ut nemo id sciret et dixit dari illi manducare et egressus inde abiit in patriam suam et sequebantur illum discipuli sui et facto sabbato coepit in synagoga docere et multi audientes admirabantur in doctrina eius dicentes unde huic haec omnia