comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legitur fuisse. in qua patres quatuordecĩ statue¬
runt canones uiginti. ꝓpter quasd̾a necessitates
eccłiasticas. maxime contra eustachiũ. qͥ dicebat qͦd
nullꝰ in coniugali gradu positus. nec ullꝰ fidelis
qͥ ñ om̃ib renuntiaret quȩ possideret spem ad dm
ullam haberet. & multa alia uenenosa. que nume¬
rare longũ est. Quarta uͦ sardicensis. in qua patres
auctor maxime osius cordubensis ep̃c. & uincentiꝰ
runt. Quinta antiochena. in qua patres trigin¬
maxime cusebiꝰ palestinensis ep̃c fuit. Sexta lao¬
dicensis. in qua patres triginta duo canones qͥn¬
me thieodosiꝰ ep̃c extitit. Septima carthaginen¬
nꝰ ypponensis ep̃c in eadẽ synodo fuisse legitur.
tẽporib honorii augusti. Octaua affricana sub
theodosio minore augusto. in qua scĩ patres ducen¬
canones tredecĩ. qͥ ꝑdiu̾sa concilia affricane ꝓuin¬
tiȩ tẽporib aurelii carthaginensis ep̃i leguntur
esse conscͥpti. Nona arelatensis. in qua patres sex¬

Expanded text:
itur fuisse, in qua Patres XVI statuerunt canones XX, propter quasdam necessitates ecclesiasticas, maxime contra Eustasium, qui dicebat quod nullus in conjugali gradu positus, nec ullus fidelis qui non omnibus renuntiaret quae possideret, spem apud Deum haberet; et multa alia venenosa, quae enumerare longum est. Quarta Sardicensis, in qua Patres auctor maxime Osius Cordubensis episcopus, et runt. Quinta, Antiochenae synodi, in qua Patres Xmaxime Eusebius Palaestinensis episcopus exstitit. Sexta, Laodicensis, in qua Patres XXII statuerunt canones me Theodosius episcopus exstitit. Septima, Carthaginennus Hipponensis episcopus in eadem synodo legitur fuisse temporibus Honorii Augusti. Octava, Africanae sub Theodosio minore Augusto, in qua Patres CCcanones CV qui per diversa concilia Africanae provinciae temporibus Aurelii Carthaginensis episcopi leguntur esse conscripti. Nona, Arelatensis, in qua Patres D
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. octauũ qͦ constantinopolitanũ usq ad unũ
apicẽ ĩmutilata seruare. & pari honore. & uene.¬
ratione digna habere. & quȩ p̃dicauerunt &
statuerunt omĩb modis sequi & p̃dicare. quȩ¬
cũq condẽnauerunt ore & corde condeminare
& tertia & qͣrta & qͥnta congregate. sunt: beda
exta synodus uniũsalis con¬
stantinopolun celebrata est. & greto sermo¬
ne conscͥpta tẽporib pape. agathonis: excquente.
guita residentib: pͥma uniu̾salis synodus in n¬
cena congregata est contͣ arriũ. trecentoꝵ decem
& octo patrũ. tẽporib ulii pape. sub constanti¬
no pͥncipe. scd̃a in constantinopolim centũ qͥn¬
quaginta patrũ contra macedoniũ & eudoxium
tẽporib damasi pape. & gratian pͥncipis. qͣndo¬
ste urbis epm̃. sub theodosio magno pͥncipẽ.
& papa celestino. Qrͣta in calcedone. sexcentoꝵ tri¬
ginta patrũ sub leone papa. temporib martiani
principis contra cuticem nefandissimoꝵ mani¬

Expanded text:
m, octavum, quoque Constantinopolitani usque ad unum apicem immutilata servare, et pari honore et veneratione digna habere, et quae praedicaverunt et statuerunt omnibus modis sequi et praedicare, quaecunque condemnaverunt, ore et corde condemnare  tertia, quarta et quinta congregatae sunt, Beda exta synodus universalis, Constantinopolym celebrata et greco sermone scripta, temporibus pape Agathonis, exsequente ima enim universalis Synodus in Nicaea congregata est contra Arium, trecentorum et octodecim Patrum, temporibus Julii papae sub Constantino principe. Secunda, Constantinopoli, centum quinquaginta Patrum contra Macedonium et Eudoxium, temporibus Damasi papae, et Gratiani principis, qste urbis episcopum sub Thet papa Coelestino. Quarta, in Chalcedone, sexcentorum et triginta Patrum sub Leone papa, temporibus Martiani principis, contra Eutychen nefandissimorum
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ contͣ nestorii blasphemias. & totidẽ capitula
auctore eode cyrillo anathematizando conscͥpse¬
runt. Quarta in calcedone. sexcentoꝵ tͥginta pa¬
trũ contra cuticẽ constantinopolitanũ abbatẽ
qui asscrebat xp̃m post humauã assũptionem
ñ ex duab naturis existere. s solam in eo diumnã
lii constantinopolitani. qͥ damnata p̃scripta he¬

Expanded text:
contra Nestorii blasphemiarum totidem capitula, auctore eodem sancto Cyrillo, anathematizando conscripserunt. § 3. Quarta in Chalcedone DCXXX Patrum, contra Eutychem Constantinopolitanum abbatqui asseruit, Christum post humanam assumptio- nem non ex duabus naturis consistere, sed solam in eo divinam lii Constantinopolitani. In quo concilio
Abbreviated transcription (Latin):
rima autẽ synodus in nicena trecentoꝵ de¬
cẽ & octo patrũ contra arriũ alexandrinum
epm̃ uł pb̃rm. quitres gradus in trinitate assere¬
bat. patrem scilicet maiorẽ. filiũ minorẽ. spm̃
alexandri alexandrini. qͥ condemnata cadẽ he¬
resi. statuert̃ canones uiginti. quoꝵ auctor maxi¬
me p̃fatus alexander ep̃t fuit. Scdã in constan
domũ constantinopolitanũ cp̃m. qui negabat

Expanded text:
rima autem synodus in Nicaea, CCCXVIII. Patrum, contra Arium Alexandrinum presbyterum, qui tres gradus in trinitate asserebat, Patrem scilicet majorem, Filium minorem, SpiriAlexandri Alexandrini, qui condemnata eadem haeresi statuerunt canones XX, quorum auctor maxime praefatus Alexander episcopus fuit. § 1. Secunda donium Constantinopolitanum episcopum, qui negabat
Abbreviated transcription (Latin):
falsa suspitione astruebat. temporib constan¬
tini pͥncipis. agathonis papę romani. sregorii
constantinopolitani. qͥ condenata heresi p̃fata ana¬
thcinati zando scͥpserunt duodetĩ capła interiꝰ
que ante Nicenã fertur fuisse. s ꝓpter aucdoritatẽ
maiorem postponttur. in qua patres decem & octo
statuerunt canones uiginti qͣtuor. quoꝵ auctor
maxie uitalis antiochenus ep̃c fuit. Scda neo

Expanded text:
falsa suspicione asserebant, temporibus Constantini principis, Agathonis Papae Romani, Georgii Constantinopolitani; qui condemnata haeresi praefata anathematizando scripsquae ante Nycaenam fertur fuisse, sed propter auctoritatem majorem postponitstatuerunt canones XXIV, quorum auctor maxime Vitalis Antiochenus episco
Abbreviated transcription (Latin):
esse debent rectorib ⁊ iuste ꝯsulens miscłia. &
pie seuiens disciplina. Hinc ẽ qd̾ semiuiui illiꝰ
uuln̾ib qͥ a samaritano in stabulũ ductꝰ ẽ ⁊ ui
nũ adhibet᷑ & oleũ. ut ꝑ uinũ mordeant᷑ uul¬
nera. ꝑ olcũ foueant᷑. qͣtinꝰ unꝰqͣsq qͥ sanandis¬

Expanded text:
s debet, et juste consulens misericordia, et pie corrigens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum: ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur; quatenus un
Abbreviated transcription (Latin):
scende. peccauit ppłs tuus. acsi ei diuina uox di¬
subungeret. dimitte. me. ut irascat᷑ furor meus
contͣ eos & deleam eos. faciãq te in gentẽ magnã.
ille semel & it̾m ꝓ ppło cui p̃crat obic̾t se ad in
petũ dĩ irascentis opponens ait. Aut dumitte eis
hanc noxã. aut si ñ facis: dele me de libro tuo
quẽ scͥpsisti. Pensemꝰ gͦ quib uiscerib eundẽ po¬
płm amauit. ꝓ cuiꝰ uita de libro uite. deleri se pe

Expanded text:
scende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox discende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox diest, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam; ille semel petum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti. Pensemus quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se pet
Abbreviated transcription (Latin):
& amicũ ⁊ ꝓximũ suũ: cetidert̃q in die illa. qͣsi
xxiii. milia hominũ. Ecce qͥ uitã om̃ium etiam
cũ sua morte petiit paucoꝵ uitã gladio extinxit.
Intꝰ arsit igne amoris: foris accensꝰ ẽ ⁊ elo seu̾i¬
tatis: tantaq fuit pietas ut se ꝓ illis coram dño
morti offerre ñ dubitaret. tantaq seu̾itas ut
cos qͦs diuinitꝰ feriri timuerat: ipse iudicii gla¬
dio feriret. Sic amauit eos qͥb p̃fuit ut ꝓeis nec
sibi parceret. & tam delinq̃ñtes sic ꝑsecutꝰ ẽ qͦs
amauit. ut eos etiã dũo parcente. ꝓsterneret:
ut᷑biq legatꝰ fortis. utrobiq mediator admira¬
bilis. causã ppłi apud dm̃ p̃cib. causã dĩ apud
ppłm gladiis allegauit. intꝰ amans diumȩ ire
supplicando obstitit. foris seuiens. culpã ferien¬

Expanded text:
 amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans, divinae irae supplicando obstitit; foris saeviens, culpam ferien
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃ie disciplina. Unde  q uixta utraq uir¬
tutẽ dr̃. Cũq sederẽ qͣsi rex circũstante exer¬
citu. erã tñ merentiũ ꝯsolator. Sedere qͥipe cir¬
cũstante exercitu: iugor ẽ discipline regiminis
Merentiũ uͦ corda ꝯsolari. ministiũ ẽ pietatis
Id̾. Iuste iudicans. miscdiam cũ iustitia seruat.

Expanded text:
juxta utramque virtutem dicitur: Quumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari ministerium pietatis. C. X. Juste judicans misericordiam cum justitia servat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quanuis autẽ uiduȩ uelari ꝓlbeant᷑. uiduira¬
tis tñ ꝓfessio in scͥptis ab eis est facienda. Uestiᷤ

Expanded text:
Quamvis autem viduae velari prohibeantur, viduitatis tamen professio in scriptis ab eis est facienda. Vestis
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut de ordinatione. clĩcoꝵ ep̃i
mun̾a nulla accipiant. s sic̃ scͥptũ est
qd̃ gͣtis dõ donante accipiunt: gtis dent.
Nec aliqͦ p̃cio dĩ grã ⁊ impositio manuũ ue¬
nundet᷑. qͥa antiq̃ diffinitio patrũ ita de eccłi¬
asticis ordinationib statuit dicens. Anathe¬
ma sit danti ⁊ accipienti. Propt̾ea qͥa multi
nistrando: ñ hoc testimonio bonoꝵ oꝑum
s ꝓfusione munerũ optinent: oportet ñ ꝑ¬

Expanded text:
lacuit ut de ordinatione clericorum episcopi munera nulla suscipiant, sed sicut scriptum est: Quod gratis Deo donante acceperint, gratis dent Non aliquo pretio gratia, et impositio manuum venundetur, quia antiqua definitio Patrum ita de ecclesiasticis ordinationibus statuit dicens: Anathema sit danti et accinistrantes non hoc testimonio bonorum actuum sed profusione munerum obtinent, oportet
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aũ in uet̾i testam̃to a scĩs ꝓpħis uendi ꝯsue¬
uerat. Uñ saul ad samuelẽ ꝓ uaticinio expe¬
tendo ñ nͥ cũ mun̾e. ire p̃sũpsit. Uxor uͦ iero¬
boam ad hominẽ dĩ ñ nͥ cũ mun̾e accessit. It̾
xp̃c a uida uenditꝰ. auriculã serui sanauit.
Exẽplo itaq saulis ⁊ uxoris ieroboam patet.

Expanded text:
haec autem in veteri testamento a sanctis prophetis vendi consueverat. Unde Saul ad Samuelem pro vaticinio expetendo non nisi cum munere ire praesumsit. Uxor etiam Hieroboam ad hominem Dei non nisi cum munere accessit. Item Christus a Juda venditus auriculam servi sanavit. Exemplo itaque S
Abbreviated transcription (Latin):
ui bona agunt. si meliora agere desiderant.¬
& post delib̾ata ñ faciunt. licet in bonis pͥorib
ꝑseuerarent: in conspectu dĩ ceciderunt ex
stringere deliberant: s cũ post castitatẽ alios
cetidisse conspiciunt. se rethendo meritũ ꝑdunt.
damnabile ẽ: patet qͦd sacerdos iste ad excutio¬
nẽ sui uoti cõgnoscendus ẽ. ⁊ ñ solũ ñ fieri.s
ĩ uelle monachũ ñ fieri sibi damnabile est.
Quod aut̃ int̾ uouentes iste computandus sit.
paret ex uerb̃ augustini dicentis. Dixi confite¬
solam ꝓmissionẽ dimitat peccata. Nundu enĩ¬
ꝓnuntiat ore : ⁊ tñ ds̃ iam audit in corde. Uo¬
tum em̃i ꝓ oꝑe reputat᷑. Sicut gͦ ꝓpħa inter
uouentes reputat᷑. qͥa dixit. ego confitebor. sic¬
⁊ iste inter eoscłe computandus ẽ. quia dixit.
fiam monachus. His ita respondetur. Aliud
aliud subsequenti obligatione se reum uoti
enuntiauit. ñ aut̃ monasti̾o aut abbati se. tͣdi¬
dit. nec missionẽ scͥpsit. nequaꝗͣ. reus uoti ha¬

Expanded text:
ui bona agunt, si meliora agere deliberant, et post deliberata non faciunt, licet in bonis prioribus perseverent, in conspectu tamen Dei ceciderunt ex stringere deliberant; sed, quum post castitatem alios cecidisse conspiciunt, se retrahendo meritum perduntdamnabile est, patet quod sacerdos iste ad exsecutionem sui voti cogendus est, et non solum non fieri, sed etiam velle monachum non fieri sibi damnabile est. § 1. Quod vero inter voventes iste computandus sit, patet ex verbis Augustini dicentis: Dixi, confitesolam promissionem peccata dDeus jam audit in corde; votum enim pro opere reputatur. Sicut ergo Propheta inter voventes reputatur, quia dixit: Ego confitebor; sic iste inter eosdem computandus est, quia dixit: Fiam monachus. His ita respondetur: Aliud aliud est subsequenti obligatione se reum voti enunciavit, non autem monasterio aut abbati se tradidit, nec promissionem scripsit, nequaquam reus
Abbreviated transcription (Latin):
gratos hugoni imlites comiti neipsi qm̃diu ex¬
cõmunicatus ẽ seruiant ꝓhibeto. Quasi satra¬
mentũ p̃tenderint: moneant᷑ oportere dõ ma¬
gis scruire qm̃ hominib Fidelitatẽ em̃ quã
xp̃iano pncipi iurauerunt dõ eiꝰq scĩs aduer¬
santi & eoꝵ p̃cepta calcanti: nulla cogent᷑ auc
tia sacerdotẽ damnari in spalensi concilio cui

Expanded text:
tes Hugoni comiti, ne ipsi, quandiu excommunicatus est, serviant, prohibeto. Qui si sacramenta praetenderint, moneantur oportere Deo magis servire quam hominibus. Fidelitatem enim quam Christiano principi jurarunt, Deo esanti, et eorum praecepta calcanti, nulla cohibentur atia sacerdotem damnari, in Hispalensi Concilio, cui
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ut ex canonibꝰ diffinit᷑. illi sac̾dotes accusare
posst̾. qͥ in eund̾ gͣdũ conscendere ualent. Cũ g
monachi ad sac̃dotii gͣdũ laudabilit᷑ ꝑtingere
ualeant. patet qd̾⁊ ipsi sac̾dotes libere a censare
canonib aꝑte discernit᷑. Ait enĩ kalrtꝰ pp̃¬

Expanded text:
ex canonibus definitur: Illi sacerdotes accusare possunt, qui ad eumdem gradum conscendere valent. Quum ergo monachi ad sacerdotii gradum laudabiliter pertingere valeant, patet quod et ipsi sacerdotes libere accusare pcanonibus aperte decernitur. Ait enim Calixtus P
Abbreviated transcription (Latin):
on satis ammadũtere potui. qͥd sit qd̾ dicere.
iudelicet multitudine nobentẽ rapuit. & uirũ
pꝰea ñ raptorẽ rapta dimisit. Legat libros moy¬
si. & inueniat desponsatã uiro si in curitate fu¬
erit opp̃ssa. uł in agͦ. & ñ clamauerit punri
que ut dicit iim passa ẽ ut adulto iungeret᷑.
þententiã. ita dũtaxat tit scdo urro qͥ ñ appel¬
latur uir s adulter a temꝑe. penitentiȩ ñ copu¬
letur. Quod si durũ ei uidet᷑. & semel dilectã ñ
pot̃ relinquere. neq p̃ferre dnm̃ uoluptati:
atidiat apłm clamantẽ. Non potestis calicẽ dñi¬

Expanded text:
 satis animaduertere potui, quid sit, quod dicere uidelicet multitudine nolentem rapuit: et quare postea non raptorem rapta dimisit? legat libros Moysi et inueniet desponsatam uiro, si in ciuitate fuerit oppressa et non clamauerit, puniri quae, ut dicit, uim passa est, ut alteri iungeretur, poenitentiam; ita duntaxat, ut secundo viro, qui non appellatur vir, sed adulter, a tempore poenitentiae non copuletur. Quod si durum ei videtur, et semel dilectum non potest derelinquere, nec praeferre Dominum voluptati, audiat Apostolum conclamantem: Non potestis calicem D
Abbreviated transcription (Latin):
quitate. sui sangurris. uł rixoris. usq in .uii
generis gͣditm uxorẽ diicere. uł incesti macła
licet cuiqmͣ xͥano de sua tonsanguinitate. sit
nec licet de consanguinitate uxoris suȩ coniu¬

Expanded text:
quitate sui sanguinis vel uxoris, usque septimum generis gradum, uxorem ducere vel incesti macula licet cuiquam Christiano de sua consanguinitate, sic etiam nec licet de consanguinitate uxoris suae conju
Abbreviated transcription (Latin):
qui uitã bonoꝵ fortasse ampliꝰ qm de¬
bent laudant.⁊ ne qua elatio de laude sur¬
ripiat. ꝑmitait omp̃s ds malos in obtrecta-¬
tionẽ ⁊ obuirgationẽ prũꝑe. ut si qua culpa
ab ore laudantiũ corde nascit᷑ ab ore uituꝑ¬
antiũ suffocet᷑. Hinc ẽ qd̾ doctor gentiũ se in
p̾dicatione currere testat᷑. int̾ infanuã ⁊ bo¬
nã famã. Qui ⁊̃ dicit. ut seductores ⁊ ueraces.
nalib accusari. ñ carnales aspũalib. qd̾ ex
u̾bis eiꝰdẽ. datur intelligi. quib in eodẽ capło
subiunxit dicens. Capite. languescente. faci¬
liꝰ reliqua corꝑis m̾bra infitiunt᷑. sic̃ scͥptũ ẽ.
Om̃e cap̃ languidũ ⁊ om̃e cor merens. a plan

Expanded text:
qui vitam honorum amplius quam debent laudant, et ne qua elatio de laude surrepat, permittit omnipotens Deus malos in obtrectationem et objurgationem prorumpere, ut si qua culpa ab ore laudantium in corde nascitur, ab ore vituperantium suffocetur. Hinc est ergo quod doctor gentium se in praedicatione currere testatur per infamiam et bonam famam, qui etiam dicit: Ut seductores et veraces.nalibus accusari, non carnales a spiritualibus. Quod ex verbis ejusdem datur intelligi, quibus in eodem capitulo subjunxit, dicens: Capite languescente facilius reliqua corporis membra inficiuntur, sicut scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor moerens; a pla
Abbreviated transcription (Latin):
re. ut. doctoribꝰ atq pastorib suis detractio¬
nes irrogent uł accusent. ut plebes langues¬
centes ñ tenentib pastorib frena coꝵ lasciui.¬
ant. atq in una ruant. ut saltem sic ꝑiclita¬
ri possint. Multũ enĩ distant damna morũ
a damnis rerũ tẽꝑalium. cũ ista extra nos siq.
illa uͦ in nobis. Et infr̃a. Peiꝰ malũ fore ñ esti

Expanded text:
re ut doctoribus atque pastoribus suis detractiones irrogent, vel eos accusent, ut plebes languescentes non tenentibus pastoribus frena eorum lasciviant, atque in ima ruant, ut saltem sic periclitari possint. Multum vero distant damna morum a damnis rerum temporalium, quum ista extra nos sint, illa vero in nobis. Et infra: Pejus malum fore non exis
Abbreviated transcription (Latin):
iuescamꝰ abhac absurda curiositate. & diaboli¬
ca & ꝑemptoria. Si enĩ in dero electũ se ẽẽ dicat.
si sacerdotẽ se nominet: scrutare. Non eñi sine ꝑi¬
culo in talib indiscussa cõmunicatio ẽ: circa ma¬
iora ꝑiculũ uertit᷑. Non enĩ das. s accipis. Si uͦ ꝓ
nutrim̃to postulat: nec in his examines. Quomͦ
tator esset circa refugientes ad se. nũqͣm angłos in¬
hospitio recepisset. Fortassis enĩ ñ putasset ẽẽ ange
suscepit & angłos. Non enĩ ex uita eoꝵ qͦs accipis
licet ipsa conuiuia despicienda ñ sint. tam̃ nec
in ȩccłiis celebrari. nec clericos ad ea conuocatos par
tes ex eis sibi tollere oportet. Unde in laodicensi
concilio

Expanded text:
iescamus ab hac absurda curiositate, et diabolica, et peremtoria. Si enim in clero se electum esse dicat, si sacerdotem se nominet, scrutare: non enim sine periculo in talibus indiscussa communicatio est; circa majora periculum vertitur: non enim das, sed accipis. Si vero pro nutrimento postulat, nihil in his examines. Inquitator fuisset circa refugientes ad se, nunquam angelos hospitio recepisset. Fortassis enim non putans eos angelossuscepit et angelos. Non enim ex vita eorum, quos accipis licet ipsa convivia despicienda non sint, non tamen in ecclesiis celebrari, nec clericos ad ea convocatos ex eis partes sibi tollere oportet. Unde in Laodicensi Concilio
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ est qd̃ pleraq capitula ex causa & ꝑso¬
na. ex loco & tẽpore consideranda st̃. Quoꝵ
modi quia medullitus ñ indagant᷑. in erroris la¬
berinthũ ñnulli intͥcando impingunt᷑. cũ ante
iudicant qm intelligant. ante inculpant qͣm ite¬
rando lecta ꝑquirant. Hinc euã gregoriꝰ ait.

Expanded text:
ciendum est, quod pleraque capitula ex causa, ex persona, ex loco, ex tempore consideranda sunt, quorum modi, quia medullitus non indagantur, in erroris labyrinthum nonnulli intricando impinguntur, quum ante judicant, quam intelligant; ante inculpant, quam iterando lecta perquirant. Hinc etiam Gregorius ait:
Abbreviated transcription (Latin):
in terrã. lingua lambat᷑. tabula radat᷑. siñ fu
sorbeat minist᷑ stillam. & tͥb dieb peniteat. Si
suꝑ linteũ altaris. & ad aliũ stilla ꝑtienerit.iiiͦi.
ad quartũ.xxx. dieb peniteat. & linteamina qͦ
tetigerint stillam tͥb uicib minister abluat.
calice supposito. & aꝗͣ ablutionis sumat᷑. & uixta
i qͥs ꝑ ebrietatẽ uł uoracitatẽ eu charistiã euo¬
xc. Si ꝓ infirmitatis causa euomuerint septẽ

Expanded text:
in terra, lingua bibatur, tabula radatur, si non sorbeat minister stillam, et tres dies poeniteat. Si super linteum altaris, et ad aliud stilla perveneritad quartum, XX diebus poeniteat, et linteamina, quae tetigerit stilla, tribus vicibus minister abluat calice supposito, et aqua ablutionis sumatur, et juxta r ebrietatem vel voracitatem eucharistiam evoXC. Si pro infirmitatis causa evomuerint, VII.
Abbreviated transcription (Latin):
ommunis filiꝰ diaconꝰ petrus nobis in notu¬
it. qd̾ fr̃nitas ur̃a tẽpore qͦ hic fuerat popos¬
cerit. ut sibi & archydiacono suo utendi dalma¬
ticis licentiã p̃beremꝰ. s qͥa hominũ suoꝵ infir¬
mitate. cõpulsus festinant̾ abscessit. ut nec ipse
meror incũbens dutiꝰ ut dignũ erat & resdeside¬
rata poscebat sineret ꝑmanere. & nos in multis
implicatos ut eccłiasticȩ rationis est consideratio.
nouũ hoc inconsulte & subito ñ ꝑmitteret indul
huiꝰ auctoritatis nr̃e scrie petita concedimus.
atq te & archydiaconũ tuũ dalmaticarũ usu de¬
corandos ẽẽ concessimꝰ. easdẽq dalmaticas dilec¬
tissimo filio nr̃o cyriaco abbate deferente. trans¬
misimꝰ.¬

Expanded text:
ommunis filius Petrus diaconus nobis innotuit quod fraternitas vestra tempore quo hic fuit, poposcerit ut sibi et archidiacono suo utendi dalmaticis licentiam praeberemus. Sed quia ita hominum suorum infirmitate compulsus festinanter abscessit, ut nec ipse moeror incumbens diutius, ut dignum erat et res desiderata poscebat, sineret imminere; et nos in multis implicitos, ecclesiasticae rationis consideratio novum hoc inconsulte et subito non permitteret indulghujus auctoritatis nostrae serie petita concedimus, atque te vel archidiaconum tuum dalmaticarum usu decorandos esse concessimus, easdemque dalmaticas dilectissimo filio nostro Cyriaco abbate deferente transmisim
Abbreviated transcription (Latin):
neret. Cũq ⁊̃ a me. hec eadẽ sũmoꝑe fu̾int int̾¬
dicta. ñ solũ mandata di negligens . s & scripta
nr̃a ꝯtẽpnens. p̃fatũ archydiac̃ qͣsi ad fortiorẽ
honorẽ ꝓuehens. conatꝰ ẽ callide deg̃ilare. Uñ
actũ ẽ ut eode archydiaconatꝰ loco sũmoto. ali¬
ũ ascisceret. qͥ eiꝰ obtẽꝑare morib potuisset. Quẽ
honoratũ archydiac̃ arbitram᷑ antistiti suo ali¬
unde displice̾ ñ posse. nͥ qd̃ eũ uasa sac̃ suis pa-
rentib dare ꝓhibebat. Qm causam subtili uo¬
entiã tuã p̃sentis p̃cepti auctoritate duximꝰ ful¬
ciendã. qͣtinꝰ ꝯueniens in saloniã natalem frẽm
forte distulerit: usũ ei pallii qd̾ ab hac sede con¬
cessũ sͥ fuerat. ex auctoritate sedis apłice contͣdi¬
ces. quẽ si ⁊̃ amisso pallio adhuc in eadẽ ꝑtina¬

Expanded text:
int interdicta, non solum mandata Dei negligens, sed et scripta nostra contemnens, praefatum archidiaconum quasi ad fortiorem honorem provehens conatus est arte callida degradare. Unde actum est, ut, eo de archidiaconatus loco summoto, alium adscisceret, qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Honoratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum vasa sacra suis dare parentibus prohibeat. Quam causam subtili voentiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus conveniens in Salonam, Natalem fratreciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede concessus est, ex auctoritate sedis apostolicae contradicito. Quem si etiam amisso pallio adhuc in eadem pertina
Abbreviated transcription (Latin):
trahi ad te passus es: atq uexari ut ei tantum
honorem non ꝑ animi tranquillitatem. sed per
amentiam sicut dictũ est irrogares. Neq enum
talia potiusset̃ fi sanitate ꝯsilii. Nolumꝰ exaggerare
qd gestum est ne cogam᷑ iudicare qđ dignũ ẽ. Nam
pͥuilegium meret᷑ amittẽ qui ꝑmissa sibi abutitur
potestate. Denuntiamꝰ autẽ qd̾ si post hec tale aliqͥd

Expanded text:
trahi ad te passus es atque vexari, ut ei honorem tantum non per animi tranquillitatem, sed per amentiam sicut dicendum est irrogares? Neque enim talia potuissent fieri sanitate consilii. Nolumus exaggerare quod gestum est, ne cogamur judicare quod dignum est. Nam privilegium meretur amittere, qui permissa sibi abutitur potestat
Abbreviated transcription (Latin):
ledant᷑ ȩxcl̃iȩ. hunc oportet eẽ obnexium concilio¬
Sin autẽ ep̃c aliter. & qui cũ co sunt pb̃ri uł diaco¬
ni accusent᷑. qͥa que ex redditu uł ex qͣlibet actu
fraudant. & famẽ conficiunt. Hos eni corripi opor¬
tet. scđm qͦd ordinatũ fuerit a scõ concilio S i uͦ¬

Expanded text:
 hunc oportet obnoxium esse concilioSin aliter episcopus vel qui cum eo sunt presbyteri aut diaconi accusentur, quia quae ex redditu vel ex quolibet actu fraudant et fame conficiunt, hos enim corripi oportet secundum quod ordinatum fuerint a sancto concilio.
Abbreviated transcription (Latin):
tes sac̾dotib ex eqͣri ut potiꝰ p̃ferri querebant.
contͣ quoꝵ insolentiã multoꝵ auctoritates
manauert̃. eoꝵ suꝑciliũ repͥmentes. atq ut
sac̃dotib ꝯdignã obedientiã exhibeant. decꝰ¬
nentes. Uñ Gelasiꝰ pp̃ait.

Expanded text:
tes sacerdotibus aequari, vel potius praeferri quaerebant, contra quorum insolentiam multorum auctoritates manaverunt, eorum supercilium reprimentes, atque ut sacerdotibus condignam obedientiam exhibeant decernentes. Unde Gelasius Papa,
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. donec eis assit uoluntas suscipiendi oꝑiᷤᷤ
boni: qnͣtomag uos ab errore ꝑnicioso in quo
uob̃ inmici estis tͣhendi estis. ⁊ ꝑducendi ad
ueritatẽ tił cognoscend̃a uł eligendã ñ solum
ut honorẽ salubrit᷑ habeatis. s ⁊̃ nequissime
ꝑeatis. Dicis dnm̃ dedisse liberũ arbitͥum.
miscditer impendit᷑: ut mala uoluntas ho¬
minis diligat᷑. Nam qͥs nesciat nec damnari
honiuẽ nͥ merito male uoluntatis. nec lib̾ari
nͥ bonã habuerit uoluntatẽ. ñ tñ ido qͥ dili¬
gunt᷑ malȩ suȩ uoluntati impune ⁊ crudelit̾
ꝑmittendi sunt: s uͥ potestas dat᷑. ⁊ a malo
ꝓhibendi. ⁊ ad bonũ sint cogendi. Lam si uo
luitas mala semꝑ sue ꝑmittinda ẽ lib̾tati. qͣre
isrłitȩ recusantes ⁊ murmurantes. tã duris
flagellis a malo ꝓhibebant᷑. ⁊ ad terrã repmissi¬
pesfima uoluntate. qͥa ꝑsequebat᷑ eccłiam. s
ꝓstratus ẽ ut cecaret᷑. ⁊ cecatus ẽ ut mutaret᷑.¬

Expanded text:
lunt, donec eis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed etiam ne pessime pereatis! dicis deum dedisse liberum arbitrium,misericorditer inpenditur, ut mala uoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam sluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram promissipessima voluntate, qua persequebatur Ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur, excaecatus, ut mutaretur
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hendi. ⁊ p̃sentari. ⁊ seruari ne ꝑeas: Quod
lifisti. Nam utiq aliꝰ qui adductus ẽ tecũ col¬
lega tuus illesus uenit: qͣtalia sͥ ipse ñ fect.
S neq hoc putas tͥ fieri debuisse: qͥa neminẽ
existimas cogendũ ad bonũ. Attende qͥd dicat

Expanded text:
comprehendi, et praesentari, et servari, ne pereas? Quod viter collisisti. Nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tuus illaesus venit, qui talia sibi ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, quia neminem existimas co
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Qd̾ utiq qnͣtomag̃ impleat᷑ tanto maiores
utit᷑ eccłia potestate. ut ñ solũ inuuitet. s q̃
cogat ad bont̃. Hoc tunc dñs significare uo¬
lebat. qͥ qm̃uis hab̾et magnã potestatẽ pͥus
tñ elegit comm̃ dare humilitatẽ. hoc ⁊ in il¬
la conuuii similitudine satis euidenter os¬
tendit. ubi misit ad inuitatos ⁊ uenire no¬
luerunt. ⁊ ait seruo. Exi cito in plateas: ⁊ uicoᷤᷤ
ciuitatis. ⁊ pauꝑes ac debiles cecos ⁊ cdaudos intͦ¬
⁊ adhuc locus ẽ. & ait dñs seruo. Exi in uias &
sepes. ⁊ cõpelle intrare. ut impleat᷑ domus mea.
Uide nc̃ quẽadmodũ de his qͥ pͥmũ uenerant
dictũ ẽ. intͦdut eos huc. ñ dictũ ẽ compelle.
ita significata sunt eccłiȩ pͥmordia adhuctres¬
tentis. ut eeñt uires ⁊̃ compellendi. Idem suꝑ¬

Expanded text:
i, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et uenire noluerunt; et ait seruo: Exi in plateas et uicos ciuitatis et pauperes et debiles et caecos et claudos intret adhuc locus est\'. et ait dominus seruo: Exi in uias et saepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea. uide nunc, quem ad modum de his, qui prius uenerunt, dictum est: Introduc eos, non dictum est \'compelle,\' ita significata sunt ecclesiae primordia adhuc crescentis, ut essent uires etiam compellendi. proinde, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. peccare hominẽ. quo audiente. iu¬
rat aliquis falsum: ⁊ scit eũ falsum uirare.
⁊ tacet. Tunc aũt scit: si eiꝰ rei de q̃ uiratur
qͦmꝰ cognouit. aut ocuł conspexit. aut ille ip¬
se qui nurat. illi indicauit: ita cñĩ potuit eẽ
consciꝰ. S int̾ timorẽ eiꝰ peccati. ⁊ timorẽ huiꝰ¬
ꝓditionis hominũ. ñ parua existit plerũq
temptatio. Possumꝰ enĩ ꝑatũ ad ꝑiuriũ am¬
monendo. uł ꝓhibendo: a tam gui peccato re¬
uocare. S: si ñ audierit. ⁊ corã nob̾ de re quã
nouimꝰ falsum iurauerit. utrũ ꝓdendus fit.
lima questio ẽ. S qͥa hic ñ exp̃ssit cui hoc
indicandũ sit. utrũ illi cui iurat᷑. an sacer
doti cuipiã. qui ñ solũ eum ꝑsequi ñ potest.
irrogando suppliciũ. s ĩ orare ꝑillo potest.
simdicet talib qui magͣ possunt. ꝓdesse. qmͣ

Expanded text:
dicere, peccare hominem, quo audiente iurat aliquis falsum, et scit eum falsum iurare et tacet. tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur iquo modo cognouit aut oculis suis conspexit aut ipse qui iurat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus falsum iurauerit, utrum prodendus sitlima quaestio est. sed quia non hic expressit cui hoc indicandum est, utrum illi cui iuratur an sacdoti cuipiam, qui non solum eum persequi non potest irrogando supplicium, sed etiam orare pro illo potest: si indicet talib
Abbreviated transcription (Latin):
tui n rogat. Cet̾m qñ aliqͥs uł senectute uel
infirmitate gͣtiatus. susceptũ officiũ admim¬
strare. ñ ualet. si aliũ sͥ substitui petierit. rõna¬
bilit̾ fieri pot̾. Uñ in eodẽ capło seqͥt᷑. Si uͦ isdẽ
iohes fortasse ꝓ molestia sua petierit. ut ab
episcopii honore debeat uacare. eo petitionẽ
scͥpto dante cedendũ ẽ. alit̃ id fac̾e ñ ualemꝰ¬

Expanded text:
rogat. Ceterum, quando aliquis vel senectute, vel infirmitate gravatus susceptum officium administrare non valet, si alium sibi substitui petierit, rationabiliter fieri potest. Unde in eodem capitulo sequitur: Si vero idem Joannes fortasse pro molestia sua petierit, ut ab episcopi honore debeat vacare, eo petitionem scripto dante, concedendum est; aliter autem face
Abbreviated transcription (Latin):
lericꝰ solꝰ ad feminȩ. tab̾naculũ ñ accedat neq freqm̃er
ꝓperet sine maioris natu sac̾dotis iussione
nec solꝰ pbr cũ sola femina fabulas misceat. nec
archydiac̃ sub p̃textu humilitatis aut officii fre¬
q̃nt̾ intret domicilia matͦnaꝵ. aut forte ꝑ cleri¬
cos aut domesticos matrone mandet aliqͥd sec̃te.
Si agnitũ fuerit. ⁊ ille deponat᷑. ⁊ illa a liminibꝰ¬

Expanded text:
lericus solus ad feminae tabernaculum non accedat, neque frequenter properet sine majoris natu sacerdotis jussione. Nec solus presbyter cum sola femina fabulas misceat. Nec archidiaconus, sub praetextu humilitatis aut officii, frequenter intret domicilia matronarum, aut forte per clericos aut domSi agnitum fuerit, et ille deponatur, et illa a liminib
Abbreviated transcription (Latin):
rimatꝰ ep̃c begeselitanꝰ dixit. Sug cipiat᷑.¬
gero scĩtati ur̃e. ut statuatis ñ licere cłicum
alienũ ab aliqͦ suscipi sine litt̾is ep̃i sui. neq ap̃
se retinere. nec laicũ usurpare sͥ de plebe aliena
ut cũ obtineat. sine ꝯscientia eiꝰ ep̃i de cuiꝰ plebe
ẽ. Gratꝰ ep̃c dix̃. Hȩc obseruantia pacẽ custo¬
dit. Nam ⁊ memini in scĩssimo ꝯcilio sardicen¬
si similit̾ statutũ ut nemo alt̾iꝰ plebis hominẽ
usurpet. s ⁊ si forte erit necessariꝰ. petat a colle¬

Expanded text:
rimatus episcopus Vegeselitanus dixit: Suggero sanctitati vestrae, ut statuatis, non licere clericum alienum ab aliquo suscipi sine litteris episcopi sui, neque apud se retinere, nec laicum usurpare sibi de plebe aliena, ut eum obtineat sine conscientia ejus episcopi, de cujus plebe est. Gratus episcopus dixit: Haec observantia pacem custodit. Nam et memini in sanctissimo concilio Sardicensi statutum , ut nemo alterius plebis hominem usurpet. Sed, si forte erit necessarius, petat a colle
Abbreviated transcription (Latin):
s ĩ ꝙ̃ sunulachrũ facit mechat᷑. Quod si in his
factis ꝑseuerat ⁊ pęnitentiã ñ agit: recede ab
illa. ⁊ noli uiuere cũ illa. Sin aũ: ⁊ tu particepᷤ
niore eui libet. non est a fide. recedendum

Expanded text:
 quae simulacrum facit moechatur. Quod si in his factis perseverat, et poenitentiam non agit, recede ab illa, et noli vivere cum illa. Sin autem, et tu particeps Amore cujuslibet non est a fide recedendum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ q̃rimonie cont̃ eũ a fidelib factȩ cur ad
gentes intͣsset. ñ ex potestate officii qͣ posset. dice̾
oues pastorẽ suũ ñ accusent nec rep̃hendant. s ex
auctoritate diuine uͥtutis qua gentiles acceꝑant.
ficio repellere. q̃relas s noluit. ñ hoc exemplo p̃¬
lati cogunt᷑ susciꝑe rep̃hensionem subditoꝵ.
x hac ⁊̃ humilitatis dispensatione intelligit᷑ il¬
lud lconis qrͣti lodouico augꝰto¬

Expanded text:
 querimoniae contra eum a fidelibus factae, cur ad gentes intrasset, non ex potestate officii qua posset dicere, oves pastorem suum non accusent nec reprehendant, sed ex ratione divinae virtutis, qua gentiles acceperantficio repellere querelas, sed noluit, non hoc exemplo praelati coguntur suscipere reprehensionem subditorum. Ex hac etiam humilitatis dispensatione intelligitur illud Leonis
Abbreviated transcription (Latin):
on solum de cõmissa fornicatione peccatũ
regnat in homine. s si adhuc deliciat᷑ atq
animũ teneat ꝓculdubio regnat. Foruicatio car¬
uidit mulierẽ ad concupiscendũ eã. iã mechatꝰ
nicatio dr̃: qmus quisq diuersa turpitudinis
uoluptate ꝓstititat᷑. Ex delectatione enĩ forni¬
mutis pecudib comꝑauerĩ. Pecora enĩ cum cõce¬
ꝑint. ultra ñ indulgent marib copiã sui. Itẽ in

Expanded text:
on solum de commissa fornicatione peccatum regnat in homine, sed, si adhuc delectetur, atque animum teneat, procul dubio regnat. Fornicatio carviderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus nicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate prostituatur. Ex delectatione enim fornimutis pecudibus comparaverim. Pecora enim cum conceperint, ultra non indulgent maribus copiam sui. DE N
Abbreviated transcription (Latin):
qui eligit᷑ si contestatus fuerit. ꝓ accipiendo
matrimonio. & dixerit se in castitate ñ posse¬
mancre. is ñ ordinet᷑. Qd̃ si in ordinatione. ta¬
cuerit & ordinatus fuerit. & postea matrimoni¬
um desiderauerit. sit alienꝰ a ministerio & ua¬
cet a clero. Hac aucdoritate dat᷑ intelligi quod
illi qͥ uxores habent uł accipe uolunt. nec diaco¬
nes nec sacerdotes fieri possunt. nͥ continentiã
pfiteant᷑. Si uͦ diaconꝰ a ministerio cessare uolu¬
erit. contracto matrimonio licite poterit uti.
Nam & si in ordinatione. sua castitatis uotũ op¬
tulerit. tam̃ tanta est uis in sacram̃to coniugii.
qd̾ nec ex iolatione uoti potest dissolui ipsum
coniugiũ. Unde aũs in libro de bono coniugali.¬
uid̾a nubentes prst uotũ asserunt adult̾os ẽẽ.
Ego autẽ dico uobis qd̾ grauit̃ peccant qui
dimitrat uxorẽ s trib annis peniteat. leꝵx uͦ

Expanded text:
qui eligitur, si contestatus fuerit pro accipiendo matrimonio, et dixerit non posse in castitate permanere, hic non ordinetur. Quod si in ordinatione tacuerit et ordinatus fuerit, et postea matrimonium desideraverit, alienus sit a ministerio et vacet a clero. Gratian. Hac auctoritate datur intelligi, quod illi, qui uxores habent vel accipere volunt, nec diaconi, nec sacerdotes fieri possunt, nisi continentiam profiteantur: § 1. Si vero diaconus a ministerio cessare voluerit, et contracto matrimonio licite potest uti. Nam etsi in ordinatione sua castitatis votum obtulerit, tamen tanta est vis in sacramento conjugii, quod nec ex violatione voti potest dissolvi ipsum conjugium. Unde Augustinus in libro De bono viduiuidam nubentes post votum asserunt adulteros esse. Ego autem dico, quod graviter peccant, qui dimittat uxorem, sed tribus annis poeniteat. Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe. Utiliꝰ esurienti panis tollit᷑. si de cibo se¬
curꝰ iusticiã negligebat. qmͣ esurienti panis fran¬
git᷑. ut iniusticie seductꝰ adquiescat. Et qui
freneticũ ligat. ⁊ qͥ letargicũ excitat. ambobꝰ
molestꝰ ambos amat. Quis nos pot̾ ampliꝰ ama¬
re qm ds̃e Et tñ nos ñ solũ docere suauit̾ uerũ
̃ salubrit̾ t̾rere ñ cessat. Fom̃tis lenib quib
consolat᷑ sepe ⁊̃ mordacissimũ inedicam̃tũ tri¬
bulationis adiungit. Exercet fame patriar¬
chas ⁊̃ pios ⁊ religiosos. ppłm contumacẽ peniᷤ
gͣuiorib agitat. Non aufert ab apło stimulũ
carnis t̾tio rogatꝰ: nt uirtutẽ. in infirmitate ꝑ¬
flagello ad gregẽ pecora errantia reuocare.¬

Expanded text:
Item: Utilius esurienti panis tollitur, si de cibo securus iusticiam negligebat, quam esurienti panis frangitur, ut iniusticiae seductus acquiescat. Et qui freneticum ligat et qui letargicum excitat, ambobus molestus ambos amat. quis nos potest amplius amare quam deus? et tamen nos non solum docere suauiter uerum etiam salubriter terrere non cessat. fomentis lenibus, quibus consolatur, saepe etiam mordacissimum medicamentum tribulationis adiungens exercet fame patriarchas etiam pios et religiosos, populum contumacem poenis grauioribus agitat, non aufert ab apostolo stimulum carnis tertio rogatus, ut uirtutem in infirmitate prem flagello ad gregem pecora errantia reuocare
Abbreviated transcription (Latin):
ram ducere ñ possit. testat᷑ scpͥtura dicens. Ali¬
oqn̾ si disceditis ab inuicẽ ⁊ uolentes eohabitare.
dimittitis: ⁊ aliis uos copulaueritis adult̾ eritis.
⁊ filii ur̃i qͥ postea nascent᷑ immundi erunt .i.¬
on pot̃ aliqͥs pꝰ baptismũ alt̾am ducere iuiuen

Expanded text:
ram ducere non possit , testatur scriptura, dicens: Alioquin si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulaveritis, adulteri eritis, et filii vestri, qui postea nascentur, erunt iNon potest quis post baptismum alteram
Abbreviated transcription (Latin):
legitimũ ⁊ ñ ratũ. alud ratũ ⁊iñ legitimũ. ali¬
ud legitmũ ⁊ ratũ. Legitiiũ coniugiũ ẽ qd̾
legali institutione. uł ꝓuintie more contͣhit᷑.
Hoc inter infideles ratũ ñ ẽ qͥa ñ ẽ firmũ ⁊ in¬
uiolabile comugiũ eoꝵ. Dato enĩ libello repu¬
dii licet eis discedere ab inuicẽ ⁊ aliis copulari.
lege fori. ñ lege poli: quã ñ secunt᷑. Iͥnter fide¬
les ũ ratũ coniugiũ ẽ: qͥa coniugia semel inita.
inter eos. ult̾ius solui ñ possunt. Hoꝵ quedam
st̃ legitima. ueluti eñ uxor a parentib tͣditur.
a sponso dotat᷑. ⁊ a sacerdote benedicit᷑. H ec
talia conugia legitima ⁊ rata appellant᷑. Illoꝵ.¬
ũ comugia legitima. qͥ contemptis om̃ib illis
sollemnitatib solo affectu sͥ aliqm̃ coniugem

Expanded text:
legitimum et non ratum, aliud ratum et non legitimum, aliud legitimum et ratum. Legitimum conjugium est, quod legali institutione vel provinciae moribus contrahitur. Hoc inter infideles ratum non est, quia non est firmum et inviolabile conjugium eorum. Dato enim libello repudii licet eis recedere ab invicem, et aliis copulari lege fori, non lege poli, quam non sequuntur. Inter fideles vero ratum conjugium est, quia conjugia semel inita inter eos, ulterius solvi non possunt. Horum quaedam sunt legitima, veluti quum uxor a parentibus traditur, a sponso dotatur, et a sacerdote benedicitur. Haec talia conjugia legitima et rata appellantur. Illorum vero conjugia, qui contemtis omnibus illis solemnita
Abbreviated transcription (Latin):
uis aut leges pͥncipũ. aut patrũ regulas. aut
admonitiones modernas dicat debere con¬
Actores siqͥdẽ filiȩ ur̃e illustris ⁊ magnifice femi¬
ne maxime petitoria nobis insinuatione conq̃sti
st̃. siluestrũ atq candidũ originarios suos contra
ostitutiones quȩ supͣdicte st̃. ⁊̃ contͣdictione p̃eun¬
te. ñ legitime a lucerino pontifice diaconos ordi¬
nou̾itis sagatiꝰ inqͥrendos. ⁊ si ꝯstiterit q̃relã ue¬
ritate fulciri: ꝯtinuo qͥ contͣdictione p̃eunte ñ
legitime. st̃ creati. a sacris officiis repellant᷑. It̾ ei̾d̾
Nec ad religiose uite ꝓpositũ. nec ad cłicatꝰ officiũ
sine dominoꝵ consensu serui admittantur

Expanded text:
Quis aut leges principum, aut Patrum regulas, aut Quis aut leges principum, aut Patrum regulas, aut admonitiones modernas dicat debere conis et magnificae feminae Maximae petitorii nobis insinuatione conquesti sunt Sylvestrum atque Candidum originarios suos, contra constitutiones quae supradictae sunt, etiam contradictione praeeunte, a Lucerino pontifice diaconos ordiinquirendos, et, si constiterit querelam veritate fulciri, continuo, qui contradictione praeeunte non legitime sunt creati, a sacris officiis repellantur. C. XII. Nec ad religiosae vitae propositum, nec ad clericatus officium servi sine dominorum consensu admittantur
Abbreviated transcription (Latin):
ut lib̾et a necessitate: ⁊ conseruet in pace. Non enĩ
pax querit᷑ ut bellũ exerceat᷑: s bellũ geritur
ut pax conquirat᷑. Esto gͦ bellando pacificus.
ut eos quos expugnas. ad pacis utilitatẽ uuincen
temꝑali salite mortaliũ: qnͣto dulcior ẽ pax
uinia ꝓ et̾na salute angłoꝵ :  Itaq hostẽ pui¬
gnantẽ. necessitas depͥmat ñ uoluntas. sicut bel¬
lanti. ⁊ resistenti uiolentia reddit᷑. ita uictori¬
uł inuictoriis capto miscłia iam debet᷑ maxi¬
me in quo pacis ꝑturbatio ñ timet᷑. Ittm eiꝰdẽ¬

Expanded text:
ut liberet omnes a necessitate et conservet in pace. Non enim pax queritur, ut bellum exerceatur, sed bellum queritur, ut pax acquiratur. Esto ergo bellando pacificus, ut eos quos expugnatemporali salute mortalium, quanto est dulcior pax diuina pro aeterna salute angelorum! itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non uoluntas. sicut rebellanti et resistenti uiolentia redditur, ita uicto uel capto misericordia iam debetur. maxime in quo pacis perturbatio non timetur. Orne
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ do placere posse: qui arinis bellicis
ministrat. In his erat sc̃s dauid. cui dñs tã ma
sion sũ dignꝰ ut intres sub tectũ meũ. Hoc gͥ¬
pͥmũ cogita qñ armaris ad pugnandũ. qͥa uir¬
tus tua ⁊̃ ipsa corꝑał donũ dĩ est. Siem̃ cogita¬

Expanded text:
minem deo placere posse, qui in armis bellicis militat. in his erat sanctus Dauid, cui dominus tam Non sum dignus. ut intres sub tectum meum, sed mum cogita, quando armaris ad pugnam, quia virtus tua etiam ipsa corporalis donum Dei est. Sic enim cogita
Abbreviated transcription (Latin):
uerum conubium. fieri potest coniugium
cum qua p̃cessit adulterium. Item in libro debo
transire. ad honestum placitum nuptiarum.
Prima auctoritas augustini loquitar de repudi¬
ata. quam dum uiuente uiro suo quicumq du¬
cit in coniugium commitut adulterium. auiꝰ
adulterii aliquam habet ueniam dum eius co¬
pula creditur esse licita. llud uero leonis pape
de ea intelligendum est. quȩ a uiro suo non erat
repudiata. eui uiuebat uir reddens ei comugale
debitum. Unde in conciliis apud alpheum ha¬
Sullus ducat in conugium. quã pͥus polluit ꝑ

Expanded text:
erum connubium fuit, fieri potest conjugium, cum quo praecessit adulterium. Item in libro de botransire ad honestum placitum nuptiarum. Prima auctoritas Augustini loquitur de repudiata, quam dum vivente viro suo quicunque ducit in conjugium, committit adulterium; cujus adulterii aliquam habet veniam, dum ejus copula creditur esse licita. § 1. Illud vero Leonis Papae de ea intelligendum est, quae a viro suo non erat repudiata, cujus vivebat vir, reddens ei conjugale debitum. Unde in Concilio apud Althaeum haNullus ducat in conjug
Abbreviated transcription (Latin):
pia ammonitiõe ⁊ multi moda comindatione
sui corithios reuoearet. aagũillũ ebimam
qui credituros a fide retrahebat cecitate per¬
cussit. ut cet̾i territi p̃dicationem eiꝰ ñ impe¬
dirent: s in xp̃m credentes anmi cectiatem
esfugerent. ⁊ corinthium illum fornicato

Expanded text:
pia admonitione et multimoda commendatione pia admonitione et multimoda commendatione sui Corinthios revocaret, magum illum Elymam, qui credituros a fide retrahebat, caecitate percussit, ut ceteri perterriti praedicationem ejus non impedirent, sed in Christum credentes animae caecitatem effugerent. Et Cor
Abbreviated transcription (Latin):
tiat᷑ ad pacientiã. qmͣ lapso ad correctionẽ. De¬
mq samaritan eitiꝰ crediderunt. a qͥb hoc lo¬
co ignis arcet᷑. nec discipłi petcant qͥ legẽ secim¬
tur. Sciebant enĩ ⁊ phinee repitatũ adiusticiã
qͥ sallegos int̾emerat: ⁊ ad p̃ces heliȩignẽ des¬
cendisse de celo. Potest in hac ꝓhibitione
apłoꝵ aliud intelligi Apłi ñ telo iusticie s ama¬
ritudims odio: ob tmiriã suȩ expulsionis
uindicandã: samaritanos igne uoluerunt
consumere. Dñs aũt uoleus eos iniuriã ꝓpͥe
ꝑsonȩ cũ pacientia ⁊ gaudio tolerare. imiuriã
Nescitis cuiꝰ sp̃s estis. Hinc ⁊̃ petrꝰ qui cũ alns
gaudete. in illa die & exultate. qm̃ merces ur̃a
copiosa ẽ in cęlis. contumelias s illatas cũ gau¬
dio suscipiebant: peccata uͦ quȩ in dm̃ cõmit¬
tebant᷑ acerrime puniebat. Undde annaniam
⁊ saphirã spũi scõ mertientes. moris senten¬
tia ꝑeulit. Sic ⁊̃ paulus dũ a suo contemptu

Expanded text:
ntia, tibi ad patientiam, lapso ad correctionem. Denique Samaritani citius crediderunt, a quibus hoc loco ignis arcetur; nec discipuli peccant, qui legem sequuntur. Sciebant enim et Phinees reputatum ad justitiam, quia sacrilegos interemerat, et ad preces Heliae ignem descendisse ded intelligi. Apostoli non zelo justitiae, sed amaritudinis odio ob injuriam suae expulsionis vindicandam Samaritanos igne voluerunt consumere; Dominus autem volens eos injuriam propriae personae cum patientia et gaudio tolerare, injuriam Nescitis, cujus spiritus estis? Hinc etiam Petrus, qui cum aliis gaudete in illa die, et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelis, contumelias sibi illatas cum gaudio suscipiebat; peccata vero, quae in Deum committebantur, acerrime puniebat. Unde Ananiam et Sapphiram Spiritui sancto mentientes mortis sententia perculit. Sic etiam Paulus, dum a suo contemtu
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã. Et si contumax fu̾it. & ep̃o suo inobe¬
diciis extiterit. anathematiret᷑ quousq consentiat.

Expanded text:
enitentiam, et, si contumax fuerit, et episcopo suo inobediens exstiterit, anathematizetur, quousque consentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
cis obert̃ qͥ offerunt impie. Nam unũ atq idem¬
ẽ sacͥficiũ ꝓpt̾ nom̃ dñi qd̾ ibi inuocat᷑. ⁊ semꝑ
ẽ scm̃. ⁊ tale cuiq fit. qͣli corde ad accipiendũ
accesserit. Qui enĩ manducat ⁊ bibit indigne.
uidiciũ s̃ manducat ⁊ bibit: ñ aliis .s sͥ. Et in

Expanded text:
is oberunt qui offerunt impie. nam unum atque idem sacrificium propter nomen dei, quod ibi inuocatur et semper est sanctum, tale cuique fit, quali corde ad accipiendum accesserit; qui enim manducat et bibit indigne,. iudicium sibi manducat et bibit. non ait
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad sc̃e cõmunionis participationẽ admit¬
tebant᷑ licet symomiace. ñ tñ idõ minꝰ baptria¬
ti uł sacre cõmunionis participes reputati st̃.
S hoc tñ sacͥs canonib ꝯstitutũ ẽ. ne de cetero

Expanded text:
participationem admittebantur, licet simoniace, tamen non ideo minus baptizati, vel sacrae communionis participes reputati sunt. Sed hoc tantum sacris canonibus constitutum est, ne de cetero