comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat dñi ẽ t̾ia et plenitudo eius.¬
¶ Uostꝙͣ siccato ande᷑ nellere
uniuersus orbis celesti iore ꝑ¬
fusus ẽ et multi de oriẽte et oc
cidente. ueniẽtes recubuerunt
insum abrahaẽ de sut notus ẽẽ
tãtũ ĩ indea deus et ĩ isil mag¬
nũ nomẽ eius sed ĩ om̃e t̾rã¬

Expanded text:
domini est terra et plenitudo eius. postquam siccato Iudaeae uellere uniuersus orbis caelesti rore perfusus est et multi de oriente et de occidente uenientes recubuerunt in sinu Abraham, desiit notus esse tantum in Iudaea deus et in Israhel magnum nomen eius, sed in omnem t
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ possummus ing̃ri discipu¬
lorũ atq ciedenciũ eos fac̾e
filios neccessitatis infi p̾cep¬
tores eorũ interfecerimus
ciudelissiõs in occisione eorũ
nõ parcat manus mã
armũ aut extremũ anri¬
cule deore leonis extraheie
Maledictus qui facit epus
dñi negligẽter et qui ꝓ¬
hibet gladiũ suũ a sagĩe
quit int̾ficiebã oñs pcc̃o¬
res t̾ie. denũcio añt et
actinctione hec bremit̾ pos¬
suius dic̾e̾ ꝙ filii necces¬
fitatis grandes ad mrtute
scumulos suggerannus
cũ eis nũciauerĩa p̾mia
futurorũ et accntes mite
bella docuerĩꝯ horũ trimi
quid quid ng̃r fecerit in
monte confistit
E ꝓfecti demõte gaderad
castia metati st̃ ĩ retha¬
batha Tucesiia mãsio bo¬
uerimiuis ad ꝑfectũ mru
ĩ racerdotalẽ gradũ et ĩ eta¬
tẽ plenitudĩs xp̃i in qua
et ezechiel erat mxͣ fluu

Expanded text:
aliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus. Crudeles simus in occisione eorum: non parcat manus nostra, armum, aut extremum auriculae de ore leonis extrahere. « Maledictus qui facit opus Domini negligenter, et qui prohibet gladium suum a sanguine  omnes peccatores terrae. de nuntio autem et accinctione haec breuiter possumus dicere, quod filiis necessitatis grandes ad uirtutem stimulos suggeramus, cum eis nuntiauerimus praemia futurorum et accinctos inire bella docuerimus. horum trium quicquid magister fecerit, in monte consistit. Et profecti de monte Gadgad castra metati sunt in Ietabatha. Tricesima mansio \'bonerimus ad perfectum virum, in sacerdotalem gradum, et in aetatem plenitudinis Christi , in qua et Ezechiel erat juxta flu
Abbreviated transcription (Latin):
potest Trãsiens in debo insi¬
onẽ hauc magnã dequa
et psalmista caĩt Et nõ
dicerũt qui p̾t̾ibãt bñdit¬
gura humis mũdi et prop¬
t̾ea sancti cupiũs ad meli¬
ora trãsie nec pñti statu
cõtenti qngenuseũt coti¬
die hec recordatus sũ et ef¬
fudi ĩ me aĩam mueam
qm̃i transibo ĩ locũ taberua

Expanded text:
potest: « Transiens videbo visionem hanc magnam » ; de qua et Psalmista canit: « Et non dixerunt qui praeteribant, benedicgura hujus mundi , et propterea sancti cupiunt ad meliora transire, nec praesenti statu contenti, ingemiscunt quotidie. « Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam, quoniam transibo in locu
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur Om̃e pcc̃m ꝙ fe¬
cerit homo extra corpus
ẽ qui añt fornicatur ĩ cor¬
pus suũ peccat leganius
ergo panlulũ suꝑnis et
fic ad hec uerha beĩamus
ne de extremis ꝑtibz et it
ita dicã canda capituli to¬
tã sentenciã nosse cupiaꝰ
Corpus inquit nõ ẽ for¬
corpori. deus aũt qui dñm
suscitaĩt et nos cũ illo sus¬
citabit ꝑwoirtutẽ suã nes¬
citis qr corpora ur̃a mẽbra

Expanded text:
loquitur: omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. legamus ergo paululum superius et sic ad haec uerba ueniamus, ne de extremis partibus et, ut ita dicam, cauda capituli totam sententiam nosse cupiamus. corpus, inquit, non forcorpori. deus autem, qui dominum suscitauit, et nos cum illo suscitauit per uirtutem suam. nescitis, quia corpora uestra me
Abbreviated transcription (Latin):
mlta concludens stringit
nerbis quod sensib dilatatũ
est int̾rogas quid sigmificet
illud ã ennãgelio nxͣ mathe¬
iiiii. Nolite soliciti ẽẽ decras¬
tmio fuficit enĩ diei qalicia
sua Crastinũ ĩ scripturis stĩs
futurũ tpns signficat ficut
et iacob in genesi loquitur
exandiat ane cras psticia
m̃a et ubi altare extruitut
adnabus tribub ruben et
gad et dimdia tribu ana¬
nasse: et acñcto israele adeas
legacio ꝯmictitut ꝯphinees
pontifices respondent id cir¬
co se altare fecisse ne cras
ẜan sui colendi deũ possesfio
denegaretur et ml̃ta istiꝯ¬
modi ii net̾i reꝑies testa¬
mento quid ergo defuturis
nos cogitare ꝓhibint con¬

Expanded text:
multa concludens stringere uerbis, quod sensibus dilatatum est. interrogas, quid significet illud in euangelio iuxta Mattheum: nolite solliciti esse de crastino; sufficit diei masua » . Crastinum, in Scripturis sanctis, futurum tempus significat: sicut et Jacob in Genesi loquitur: « Exaudiet me cras justitia mea » . Et ubi altare exstruitur a duabus tribubus Ruben et Gad, et dimidia tribu Manasse, a cuncto Israele ad eas legatio mittitur, cum Phinees Pontifici respondissent, idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi Deum possessio denegaretur . Et multa istiusmodi in veteri reperies Instrumento. Qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, con
Abbreviated transcription (Latin):
erint oĩa tñc ip̃e filius su¬
bictetur qui sibi subiecit oĩa
ut sit ip̃e deus omĩa ĩ oĩbꝰ
Et mitor te hoc ame q̃rere
noluisse. Cũ stñs hilarius
pictanẽn epũs undecimũ
librũ cõtra arrianos hac q̃s¬
tione et solutõne cõplenerit
Gm̃e in hoc scandalũ est
quare filius pr̃i subiectus
ẽẽ dicatur quid est turpinis
sine iniferms pr̃i subici qd̾
repe pietatis est et ĩ psaliuo
scribr̃ nõne deo subiecta e¬
ut aĩa m̃a an crucifigi
et maledictũ crucis fieri
Maledictus eñ om̃is qui
pendet in ligno. Qui eñt
ergo gnobis maledictum
factus est ut nos demale¬
dictõne liberaret miraris si
proub̃ subiectus fit ut nos
pũ faciat ẽẽ subiectos dicẽs
⁊̃ ennãgelio uemo uadit
adpĩem isi ꝑme et cũ ex¬
altatus fuero oĩa traham
sunt subnechus ẽ prĩ qr om̃s
credentes ymo ome hor̃m
gemis corporis ip̃ms m̃ebia
reputantur Inhis añt qͥ
increduli sũt id ẽ indeis
echincis et he̾ticis in sub¬
iectus dr̃ quia pars men¬

Expanded text:
nia, tunc ipse filius subicietur ei, qui sibi subiecit omnia, at sit deus omnia in omnibus. et miror te hoc a me quaerere uoluisse, cum sanctus Hilarius, Pictauensis episcopus, undecimum librum contra Arrianos hac qtione et solutione compleverit. Omne in hoc scandalum est, cur Filius Patri dicatur subjectus? Quid est turpius vel inferius Patri subjici; quod saepe pietatis est, et in psalmo scriptum est: Nonne Deo subjecta erit anima mea? an crucifigi et maledictume in hoc scandalum est, maledictus enim omnis, qui pendet in ligno. qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut nos de maledictione liberaret, miraris, si pro nobis subiectus sit, ut nos patri faciat esse subiectos dicens in euangelio: nemo uadit ad patrem nisi per me et: cum exaltatus fuero, omnia traham sunt, subiectus est patri, quia omnes credentes, immo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. in his autem, qui increduli sunt, id est Iudaeis, ethnicis, hereticis, insubiectus dicitur, quia pars mem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in omib s pars in sui¬
gulis uerbi qr̃a ĩ salomo¬
ne sapĩa in damid boĩtas
in iob patiencia in dame¬
le cognicis futurorũ y
petro fides in phinees et
panlo zelus in iohanne
uith̃tus in ceteris cetera
om̃s mrentes habeant ne
lsit ep̃us totus in cũctis.

Expanded text:
est in omnibus, sed pars in singulis — uerbi gratia in Salomone sapientia, in Dauid bonitas, in-Iob patientia, in Danihelo cognitio futurorum, in Petro fides, in Finees et Paulo zelus, in Iohanne uirginitas, in ceteris cetera omnes uirtutes habeant et sit Christus totus in cunctis.
Abbreviated transcription (Latin):
emĩt. una garo eciã ipe cũ
m̾etrice unũ corpus efficit᷑
et peccat incorpus sim̃ dñ
templũ xp̃i facit corpus
ẽẽ meretricis dicamꝰ et
alit̾ ne ullam grecoruz
sentenciã p̾terire indea᷑¬
¶ Aliud est peccare ĩ cor¬
pore aliud ꝑcorpus furtũ
homicidñ et cet̾a. absq
forncatione pcc̃a ꝑmanꝰ
admĩstramus extruiseca

Expanded text:
erunt una caro, etiam ipse cum erunt una caro, etiam ipse cum meretrice unum- corpus efficitur et peccat in corpus suum, dum templum Christi facit corpus- esse meretricis. dicamus et aliter, ne ullam Graecorum sententiam praeterire uideamur: aliud est peccare per corpus, aliud in corpore. furtum, homicidium et cetera absque fornicatione peccata per manus administramu
Abbreviated transcription (Latin):
est qui añt formicatur
in corpus sini pectat et rel¬
¶ Sanctus appłus contra
luxuriã disputãs et ĩ suꝑi¬
oribus dicens esca uentri
et uent̾ escis dens añt et
hũc et illã destruet cõse¬
quẽt᷑ ueĩt ad fornicatoe
Et eñ luxuria mat̾ libi¬
dinis ẽ uenerẽ q distentũ
cibo et uni potatõnib
irrigatũ uoluptas gen¬
tiliũ sequitur atq ut ali¬
bi dictũ est promẽbrorñ
ordine ordo inciorũ est
furtũ homicidiũ capina
ꝑirm̃̃ et cetera his simil¬
lia post factũ penitudĩe
hũt et lic Iuintet lucrũ
tñ mordet cõsciencia uo¬
luptas sola ac libido eciã
ĩ ip̃o tp̃re penitendi p̾teri¬
tos stimimos patitur et ti
rursum sit mat̾ia deliu¬
quẽdi alit̾ cet̾a pcc̃a formi¬
secus sunt quid quid em̃
gerimꝰ in alios aguns
fornicacio non solũ conscĩam
formcantis s et corpus ma¬
culat ad scd̾m sentenciã dñi¬
in qua ait ꝓpt̾ hoc relinquet
homo pr̃ẽm et matrẽ et
adherebit axori sue et

Expanded text:
 fornicatur, in corpus suum peccat et reliqua. sanctus apostolus contra luxuriam disputans et in superioribus dicens: escae uentri et uenter escis; deus autem et hunc et illa destruet consequenter uenit ad fornicationem. etenim luxuria mater libidinis est uentremque distentum cibo et uini potionibus inrigatum uoluptas genitalium sequitur atque, ut ita dictum sit, pro membrorum ordine ordo uitiorum mutfurtum, homicidium, rapina, perjurium, et caetera his similia, post factum poenitudinem habent: et licet invitet lucrum, tamen mordet conscientia. Voluptas sola ac libido etiam in ipso tempore poenitendi, praeteritos stimulos patitur, et tirursum sit materia delinquendi. Aliter: Caetera peccata forinsecus sunt. Quidquid enim egerimus, in alios agimus: fornicatio non solum conscientiam fornicantis, sed et corpus maculat, ac secundum sententiam Domini, qua ait: « Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae et
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit diei malicia sua.
hoc modoantelligẽ sufficit
tare angustus quid neccosse
ẽ seusum ad incerta et fut̾a
extend̾e q̃ añt consequi nõ
possũꝰ forcitã cito innẽta
uertit ĩ maliciã apnd gre¬
cos dno sicͣ et aualiciam
et afflictionẽ quã cacocia
greci dicũt et hic magis
promialicia tranfferri debut
quod si cõtenciose quis dr̃
nolens cacore asflictionẽ
souare et angustias sed
maliciã illo sensu expla¬
nõdũ est ꝙ mñdus ĩ mna¬
ligno hoc ẽ in malo positꝰ
libera nos amalo ue suf¬
ficiat aĩb. contra maliciã

Expanded text:
sufficit diei malitia sua » , hoc modo intellige: Sufficit tare angustiis. Quid necesse est sensum ad incerta et futura extendere, quae aut consequi non possumus, aut forsitan cito inventa uertit in \'malitiam\', apud Graecos duo significat, et malitiam et adflictionem, quam κάκωσιν Graeci dicunt et hic magis pro malitia transferri debuit. quod si contentiose t quis ducitur nolens κακίαν adflictionem sonare et angustias, sed malitiam, illo sensu explanandum est, quo mundus in maligno, hoc est in malo, positus Ii be rat nosamalo — et sufficiat nobis contra malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
curã ixor mei corpus sit
et quicũq fuerit formca¬
tus peccet in corpus sinĩ
hoc ẽ in nxorẽ dñ eam
sua fornitatõne ꝯmacu¬
lat et facit eã nõ pectã¬
ten sua ꝯmixtione pec¬
care ¶ Cercia idest extre¬
ma ꝓpoficio fuit de eadẽ
rectione disputãs uemit
tũ ẽ Oportet eñi eñ regua¬
donec ponat inumicos subpe

Expanded text:
turam uxor uiri corpus sit et, quicumque fuerit fornicatus, peccet in corpus suum, hoc est in uxorem, dum eam sua fornicatione conmaculat et facit etiam non peccantem sui conmixtione peccare. 5. Tertia, id est extrema, propositio fuit de eadem rectione disputans uenit tum est: oportet enim eum regnadonec
Abbreviated transcription (Latin):
di arriaua rabies fre¬
mnit. Hinic ĩ tres ꝑtes
cissa eccła adse rape
festinat monachorũ
circa ꝯmauẽciũ ãtiqͣ
an me surgit anctore¬
tas Ego intermi cla¬
mito Siquis cathedre
petri adm̃git᷑ meꝯ est.
liuus tibi herere se di¬
cũt possem credẽ sihcc
unus assereret mĩt
aut duo mẽciuntur
aut onis. Ocirco obtes¬
tor btĩtudinẽtuã ꝑ
honore sequens sequa¬
ris et merito ita in
ris sedeas ita te alius
senem cũ petrotingat
ita nuĩcupatũ celi cũ
paulo consequaris ut
michi licteris tius a¬
pud quẽ in siria debeã¬
ꝯminncare significes
Noli despic̾e aĩam pro
qua xp̃us mortuꝯꝰ est

Expanded text:
di Ariana 43 rabies fredi Ariana 43 rabies fremit. Hinc in tres partes scissa Ecclesia ad se rapere me festinat. Monachorum circa manentium antiqua in me surgit auctoritas. Ego interim clamito, si quis cathedrae Petri jungitur, meus est. linus tibi haerere se dicunt, possem credere si hoc unus assereret. Nunc aut duo mentiuntur, aut omnes. Idcirco obtestor Beatitudinem tuam, per honore sequeris, sequaris et merito: ita in rus sedeas: ita te alius senem cum Petro cingat: ita municipatum coeli cum Paulo consequaris, ut mihi litteris tuis, apud quem in Syria debeammunicare, significes. Noli despicere animam, pro qua Christus mortuus est.
Abbreviated transcription (Latin):
te or̃one dictare quare dibin¬
gad interp̾tetur fortit̾ intel¬
lecta temptatio. post dibun¬
gad geritur bellũ cõtra seon
reg̃e amorreorñ et og regẽ
basan et dicimus ꝙ eñ uene¬
rimus ad fm̃ũ et defonte
pͥncipũ regũ q̃ biberiius as¬
cendentes admontẽ phasga
nõ debeamus elenare ĩ suꝑ
solitudinẽ nouerimus ante
cõtuctionẽ nero uni elenat᷑¬

Expanded text:
te oratione, dicere, quare « Dibonte oratione, dicere, quare « Dibon-Gad » interpretetur, « fortiter intellecta tentatio. » Post Dibon-Gad geritur bellum contra Seon regem Amorraeorum, et Og regem Basan; et discimus, quod cum venerimus ad summum, et de fonte principum regumque biberimus, ascendentes ad montem Phasga, non debeamus elevari in supesolitudinem noverimus. Ante contritionem enim elevat
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sonat q̃ ẽ pofita ĩ fimibꝰ
amorreorũ qui nel a mari
hostes sunt nel młta loquũ¬
tur inflati. uin añt trãsie¬
rimus tmĩos moab qui de
in cestu gen̾atus ẽ et reces¬
sit a nero pr̃e statim nb oc¬
curuit putens ꝙ̃ nemo de
plebe fodit nullus ignobił
sed principes et duces qui
nira dant ppłis et canẽtes
cariuẽ. in aquis qatei et
indei muneribus gratu¬
lantes propħant ꝙtrãsitu¬
ri sint et ad que peruẽtui
loca ꝙ scilicet de deẜto nemãt
in machana ꝙ incerpͥtat᷑
donũ et demathana ad na¬
halihel. quod dr̃ ad topẽtes
dei et de nahalihel adbamoch
q̃ interp̾tatur excelsa sine
aduemẽs mors q̃ñ cõformes
efficimur mortis xp̃i et deba¬
forme et inde adar sed arti¬
ficius sit politus maint qui
mons respiciat solitudinẽ q
eimius ĩ mitutũ eulmũe cõ¬
scituti tñe tocnis mũdi mniuas
et oim pcc̃orũ iespicimus nas¬
titatem pene obliti sũa cirẽ¬

Expanded text:
nem\' sonat, quae est posita in finibus nem\' sonat, quae est posita in finibus Amorraeorum, qui uel \'amari\' hostes sunt uel multa \'locuntur\'inflati. sin autem transierimus terminos Moab, qui de incestu generatus est et recessit a uero patre, statim nobis occurrit puteus, quem nemo de plebe fodit, nullus ignobilis, sed principes et duces, qui iura dant populis. et canentes carmen in aquis putei et in dei muneribus gratulantes prophetant, quo transituri sint et ad quae peruenturi loca, quod scilicet de deserto ueniant in Matthana, quod interpretatur \'donum\', et de Matthana ad Nahalihel, quod dicitur ad \'torrentes dei\', et de Nahalihel ad Bamoth, quae interpretatur \'excelsa\' siue \'adueniens mors\', quando conformes efficimur mortis Christi, et de Baforme et rude, sed artificis sit politus manu, qui mons respiciat solitudinem, quae erimus IN VIRTUTUM 494 CULMINE constituti, tunc totius mundi ruinas, et omnium peccatorum respicimus vastitatem. Pene obliti sumus, curren
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ arnon ĩ t̾nũs sit mo¬
abitarii et amorreorum
et post hec uenerñt ad pu¬
teñ ubi cecunt iłrł hoc car¬
men ascende puteñ quẽ
foderũt principes et appa¬
merũt duces ppłorũ ĩ dato¬
re legum et in baculo eis
et in solitudine in matha¬
na et demathana ad tor¬
rẽtem dei et detoriẽte dei
ad exelsa et de excelsis ad
nallem q̃ est nn regione mo¬
ab in nertice psaga qͥ pros¬
picit contra desertũ. hec lo¬
ca in finibus amorreoruiii
quidem interp̾tantes pñtãt
nõ mansiones ẽẽ sed trãsita
nec premdicare debẽ catha¬
logo mãsionũ extra ordina¬
riam expofitõnem. alni ant
spñalibus spñalia conparã¬
tes nolũt regiones signifi¬
cari. sed ꝑ locorum nomia uir¬
tutum ꝓfectus ẽẽ. ꝙ post
magos et cõgregationẽ la¬
pidũ frequẽter nẽiamus
ad torrentes zared ꝙ interpͥ¬
tatur aliena descenssio et ĩ
desceussione positi transeamꝰ
ad arnon quod maledictio¬

Expanded text:
eo quod Arnon in terminis sitMoeo quod Arnon in terminis sitMoabitarum et Amorraeorum. et post haec uenerunt ad puteum, ubi cecinit Israhel carmen hoc: ascende, putee, quem foderunt principes et a peruerunt duces populorum in datore legum et in baculo eius. et de solitudine in Matthana et de Matthana ad torrentes dei et de torrentibus dei ad excelsa et de excelsis ad uallem, quae est in regione Moab, in uertice Phasga, qui prospicit contra desertum. haec loca in finibus Amorraeorum quidam interpretantes putant non mansiones esse, sed transitus, nec praeiudicare debere catalogo mansionum extraordinariam expositionem. alii autem spiritalibus spiritalia conparantes nolunt regiones significari, sed per locorum nomina. uirtutum profectus esse, quod post magos et congregationem lapidum frequenter ueniamus ad torrentes Zared, quod interpretatur \'aliena descensio\', et in descensione positi transeamus ad Arnon, quod \'maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
moab respicit contͣ solis
ortũ ostendit ixta licterã
ꝙ hucusq in fimibus terre
ydueorũ fuerĩt et nunt
uemãt ad t̾minos moab
dealia prom̃çia ad aliani
transeñtes. Nõ enũ sẽꝑ uni
iurtuti clanda ẽ oꝑa sed
sicut scriptũ est ꝯbũt debir¬
tute ĩ urtutẽ de alia tran¬
señdñ est ad aliam qua
herent fibi et ita initer se ne¬
ye sunt et qui una carnerit
om̃ibus careat Et tñ trãsi¬
re dealia ad aliam eoruin
ẽ ꝓprie qui solis isticie or¬
tum considerant
E ꝓfecti de ieabarin sine
ut ni secñdo loco apud
hebreos habetur hehimi cas¬
tra metati sunt in dibimi
ha Tricesmia nona mã¬
sio int̾p̾tatur fortit̾ intel¬
lecta temptatio ꝓhac in
ordine historie alit̾ scriptũ
reper postquã enĩ castra
metati fũt in ieabarim
infiibus moab contra
ortum solis legitur inde ꝓ¬
fecti sunt et diuerterñt ad
torrẽtem zared et dehoc lo¬
co profiscicentes castra me¬
tati sunt transarnon q̃ est
ini solitudĩe fimiũ amorrer

Expanded text:
solis ortum, ostendit iuxta litteram, quod huc usque in finibus terrae Idumaeorum fuerint et nunc ueniant ad terminos Moab de alia prouincia ad aliam transeuntes. non enim semper uni uirtuti danda est opera, sed, sicut scriptum est: ibunt de uirtute in uirtutem, de alia transeundum est ad aliam, quia haerent sibi et ita inter se nexae sunt, ut, qui una caruerit, omnibus careat. et tamen transire de alia ad aliam eorum est proprie, qui solis iustitiae ortum considerant. Et profecti de Hieabarim-siue, ut in secundo loco apud Hebraeos habetur, Hihim-castra metati sunt in Dibon - Gad. Tricesima nona mansio interpretatur \'fortiter intellecta temptatio\'. pro hac in ordine historiae aliter scriptum repperi. postquam enim castra metati sunt in Hieabarim in finibus Moab contra ortum solis, legitur: inde profecti sunt et deuerterunt ad torrentem Zared. et de hoc loco proficiscentes castra metati sunt trans Arnon, quae est in solitudine finium Amorraei,
Abbreviated transcription (Latin):
alion deblatharin/ quadra¬
contẽptũ plagarũ sine op¬
omĩa dulcia et ille cebras
noluptatũ in seculo cõtenp¬
nẽdas nec mebriari nes de¬
be̾ uno mũdi in quo ẽ lu¬
ruxia. mel nõ offertur ĩ ra¬
cuficus dei et cera q̃ dulcia cõ¬
tiuet nõ licet in tabernaculo
red oleñ pmissimũ ꝙ deoline
profertur amaritudine mel
enĩ distillat delabus mulie¬
ris metrcis de quo puta mxͣ
mistices intellectus gustas¬
se. iouathan et sorte dep̾heu¬
sum inxpopuli p̾cibus li¬
beratimi. ꝙ añt oppbria cõ¬
tẽpnenda sunt et si falra
obiciantur bt̃itudinẽ poriãt
salnator plenissie docet.
Oprofecti dealmon Caͫ

Expanded text:
elmon Deblathaim, quodcontemptu plagarum sive opomnia dulcia et illecebras voluptatum in hoc saeculo contemnendas nec inebriari nos debere uino, in quo est luxuria. mel non offertur in sacrificiis dei et cera, quae dulcia continet, non lucet in tabernaculo, sed oleum purissimum, quod de oliuae profertur amaritudine. mel enim distillat a labiis mulieris meretricis; de quo puto iuxta mysticos intellectus gustasse Ionathan et sorte deprehensum uix populi precibus liberatum. quod autem obprobria contemnenda sint et, si falso obiciantur, beatitudinem pariant, saluator plenissime docet. Et profecti de Almon
Abbreviated transcription (Latin):
Ceꝓfecti de eboth castra
metati fñt in ieabarimi
in fimibus moab tricesima oc¬
tana mansio acernos lapi¬
dum trancemicm̃ sonat.
dũt sc̃i lapides qui uolnũ¬
trr suꝑ t̾ram lenes politi
et rocũditate sua rotaru
cursibus siuilles Eñt et
alni quos ꝓpħ̃a inbet tolli
dema ne abulãciũ meos
offendant pedes. qui st isti
ambulãtes ntiq et mato¬
res et p̾t̾emites qui ꝑ istud
seculũ ad alias mãsiones

Expanded text:
fecti de Oboth castra metati sunt in Hieabarim in finibus Moab. | Tricesima octaua mansio \'aceruos lapidum transeuntium\' sonat. sunt sancti lapides, qui uoluuntur super terram, leues, politi et rotunditate sua rotarum cursibus similes. sunt et alii, quos propheta iubet tolli de uia, ne ambulantium in eos offendant pedes. qui sunt isti ambulantes? utique uiatores et praetereuntes, qui per istud saeculum ad alias mansi
Abbreviated transcription (Latin):
illorũ in loguẽdo smplici¬
tatẽ excusabat scimonie
magͭ ͦ et silogismos aris¬
totilis contorta q chit¬
sippi acimuũã resurgens
mortinis ꝯfutabat Ce¬
terũ rudiculũ si quis e
nobis manẽs inter cresi
opes et sardanapali delici¬
as desola rusticitate seiac¬
tet. quasi omĩs latrones
et diu̾sorũ cr̃mũ rei diẜti
sint et ceruẽtes gladios
borũ truitis ocultant
Excessi mensurã epłe sed
nõ excessi doloris modimiy
tiã qui falparius bocor et
ĩ ter młierũ iudios et
textrina dilamor cõtẽtus
sum cruẽ abuere non
referre unde arbitriotno
cũcta ꝑmictosut legas ip̃az
et illico intelligas accura¬
torũ meorũ. uenias et opp¬
briosas quelas ded porro
nchi suffitit anlicũ In¬
struxisse carissimũ et ĩcel¬
lula latitãtõ diẽ tm̃ expec¬
tare indien ciptoq si fieri
potest et si aduersarni sci¬
uerint ꝯmentarios pociꝰ
scripturarũ ꝙͣ demosteis
et tullii plylipitas scribere.

Expanded text:
illorum in loquendo simpliciillorum in loquendo simplicitatem excusabat sanctimoniae magnitudo et syllogismos Aristotelis contortaque Chrysippi acumina resurgens mortuus confutabat. ceterum ridiculum, si quis e nobis inter Croesi opes et Sardanapalli delicias de sola rusticitąte se iactet, quasi omnes latrones et diuersorum criminum\' rei diserti sint et cruentos gladiosborum truncis occulant. 13. Excessi mensuram epistolae, sed non excessi doloris modum. Nam qui falsarius vocor; et inter muliercularum radios et textrina dilanior, contentus sum crimen abnuere, non referre. Unde arbitrio tuo cuncta permitto; ut legas ipsam et illico intelliges accusatorum meorum naenias, et probrosas querelas. Porro mihi sufficit amicum instruxisse carissimum: et in cellula latitantem diem tantum exspectare judicii. Optoque, si fieri potest, et si adversarii siverint, Commentarios potius Scripturarum, quam Demosthenis et Tullii Philippicas tibi scribere.
Abbreviated transcription (Latin):
deis quorũ alterũ tumo¬
rem alterũ arbitem̃ soñt
ctotũq quod sequit᷑ cle¬
ricatus honore nõ abnti
ciã feras Ergo frustra
tanto tp̃e studininꝰ et
cepo manũ ferule substra¬
xunꝯ Egredientes depor¬
tu statini inpegiiis i¬
gitur qr et erasse hña¬
nũ ẽ et confit̾i errorem
prudends tu quicũq re¬
p̾hensor es tu me obse¬
cro enda preceptor et uer¬
bũ de uerto expͥme debue¬
ras in quit dice diporte¬
bat enĩ nos dilecte non
estĩatione clericorũ ferth
hec est plantina eloquẽ¬
cia hic lepos articus et
musarũ ut dicũt eloqmo
ꝯpandus Couplet᷑ in me
biuũ oleñ ꝑdit et ꝯmpẽpas
iqui bonẽ inutat ad ceroinia
hec nõ est illius culpa cuiꝰ
subipsorr alius agit tra¬
uue magistrorũ eius qui
illũ magna mercede ni¬
chibscire debuerũt Nec re¬
sapientis te ip̃m Incellige
uen̾atiomi nchi sẽꝑ fuit
nõ uerbosa rusticitas s sc̃tã
simplicitas qui in ẜmone
imuitari se dicit appłos pria

Expanded text:
 quorum alterum tumorem, alterum arbitrium sonat. Totumque quod sequitur, « clericatus honore non abuti tiam feras? Ergo frustra tanto tempore studuimus; et a saepe manum ferulae subduximus » . Egredientes de portu, statim impegimus. Igitur quia et errasse humanum est; et confiteri errorem, prudentis: tu quicumque reprehensor es, tu me obsecro emenda praeceptor, et verbum de verbo exprime. Debueras, inquit, dicere: « Oportebat nos, dilecte, non aestimatione Clericorum ferri. » Haec est Plautina eloquentia, hic lepos Atticus, et Musarum, ut dicunt, eloquio comparandus. Completur in me bium: oleum perdit et inpensas, qui bouem mittit ad ceroma haec non est illius culpa, cuius sub persona alius agit tramagistrorum eius, qui illum magna mercede nihil scire docuerunt. nec resapientis: \'te ipsum intellege\'! —, uenerationi mihi semper fuit non uerbosa rusticitas, sed sancta simplicitas: qui in sermone imitari se dicit apostolos,
Abbreviated transcription (Latin):
marcus iuducit ad phari¬
seos saluatorẽ loquẽtẽ
Nñꝙͣ legistis quid fec̾it
damd qñ neccessitatẽ hũnt
et esurmt ip̃e et socii eiꝰ
quonodo ingressus ẽ do¬
mũ dei sub abiathar pon¬
tifices et panes ꝓpõnis co¬
medit. quib nõ licebat
uesci isi solis sacerdotib
nõ abiathar ibi scriptum
esse sed achimelech põtifi¬
cẽ. qui postea e dohec cñ
ceteris sacerdotibus saul
ad paulũ appłmr scribit ad
corinthios. Si enũ cogno¬

Expanded text:
harisaeossaluatoremloquentem: numquam legistis, quid fecerit Dauid, quando necessitatem habuit et esuriuitipse et socii eius, quomodo ingressus est domum dei sub Abiathar pontifice et panes propositionis comedit, quibus non licebat uesci nisisolis sacerdotibusnon \'Abiathar\' scriptum esse, sed \'Achimelech\' pontificem, qui postea a Doec cum ceteris sacerad Apostolum Paulum. Scribit ad Corinthios: « Si enim cogno
Abbreviated transcription (Latin):
dies me desiciet si om̃i qͥ
ad sensimi interp̾tati sñt
cestĩonia replicanero, suf¬
ficit in pñti nomĩasse hi¬
lariũ confessorẽ qui omelias
in iob et in psalmos trac
tatus plurimos ã latinũ
uertit. e. greco nec ad se¬
dit lictere dormitãti et puti¬
da custicorũ interp̾tatce
sector sit sed quasi captiõs
rensus in sũa lingnã uit¬
toris iure transposint Re
hoc nirũ in ceteris secut¬

Expanded text:
dies me deficiet, si omnium, qui dies me deficiet, si omnium, qui ad sensum interpretati sunt, testificit in presenti nominasse Hilarium confessorem, qui Homelias in Itatus plurimos in Latinum vertit e Graeco, nec assedit litterae dormitanti, et putida rusticorum interpretatione se torsit: sed quasi captivos sensus in suam linguam, victoris jure transposuit. 7. Nec hoc mirum in caeteris saecu
Abbreviated transcription (Latin):
post młta q̃ nũ prose qui
ociosũ est eciã hoc addidi
quod si cui nõ uidet᷑ lu¬
gne gr̃ãm interp̾t atione
imitari homerũ adu̾bum
expͥmat in latinũ plus a¬
liquid dicã endẽ sua ĩ liu¬
gua ꝓse uerbis int̾p̾tetur
indebit ordinẽ ridiculum
et poetam eloquentissimĩt
uiy loquentem ueruni ne
probare uoluerini me semꝑ
ab adolescencia. non uerba
sed fentencias transtulisfe
qualis suꝑ hoc gn̾e presa¬
ciumcula sit anlibro quo
beati anthomii uita descri¬
bitur ip̃ius lec̃tõne cognos¬
ce Exalia in aliã liungnã
aduerbũ expressa transla¬
tio sensus oꝑit et neluti
leto gramine sata strangu¬
lat dũ eiũ casibus et figu¬
ris seruit or̃o quod brem po¬
terat indicare ẜmone lon¬
go ambitu circũ acta uix¬
explicat. hoc igit᷑ uitans
ita bt̃m anthomũ tepeͣnte
transposmn ut nichil desit
exsensu cũ aliquod de sit ex¬
uerbis. aisillas ancupẽtur¬
et lr̃as tu quere sentẽcias

Expanded text:
post multa, quae nunc persequi post multa, quae nunc persequi otiosum est, etiam hoc addidi: quodsi cui non uidetur linguae gratiam interpretatione mutari, Homerum ad uerbum exprimat in Latinum — plus aliquid dicam -,.eundem sua in lingua prosae uerbis interpretetur: uidebit ordinem ridiculum et poetam eloquentissimum uix loquentem.f Uerum ne probare uoluerim, me semper ab adulescentia non uerba, sed sententias transtulisse — qualis super hoc genere praefatiuncula sit, in libro, quo beati Antonii uita describitur, ipsius lectione cognosce: ex alia in aliam linguam ad uerbum expressatranslatio sensusoperit et ueluti laeto gramine sata strangulat.dum enim casibus et figuris seruit oratio, quod breui poterat indicare sermone, longoambitu circumactauixexplicat. hoc igitur ego uitans ita beatum Antonium te petente transposui, ut nihil desit ex sensu, cum aliquid desit exuerbis. aliisyllabasaucupenturetlitteras, tu quaere sententias.
Abbreviated transcription (Latin):
menandrũ plantus et
cecilius ueteres comicos
interp̾tati suut mĩquid
herent in u̾bis ac non
decorem magis et elegã¬
ciã in trãslatione cõser¬
nant quã uos ueritatẽ
interp̾tatioĩs hãc eru¬
unde et ego doctus atalibus
aute anuos circiter uigĩ¬
ti et similli tñt quoq er¬
rore deceptus certe hoc
michi abobis obiciendum
dificile est alienas liueas
in sequẽtem nõ alicubi
excedere ardnu ut q̃ ĩ alia
liuggna bñdicta st̃ eñdem
decorẽ in trãslacione ꝯfer¬
nẽt Significatũ ẽ aliqͥd
unius nerbi proprietate
nõ hẽo meñ quo id efferã
et dũ quero implere seu¬
tenciã longo ambitu uix
biens uie spacia ꝯsmmio
accedunt hiperbatorum¬
anfractus dissmullitudĩes
casumii uarietates figu¬
rarũ. Ip̃m postremo sim̃
et ut ita dicã uernacu¬
lũ lingne genus si ad uer¬
bñ interp̃tor ab surde re¬
sonant si ob nccitatem
aliquid in ordine ĩ ẜmõe
mutanero ab interpietis¬
uidebor officio recessisce Et

Expanded text:
Menandrum, Plautus et Menandrum, Plautus et Caecilius ueteres comicos interpretati sunt: numquid haerent in uerbis ac non decorem magis et elegantiam in translatione conseruant? quam uos ueritatem interpretationis, hanc eruunde et ego doctus a talibus ante annos circiter uiginti et simili tunc quoque errore deceptus, certe hoc mihi a uobis obiciendum  sum: difficile est alienas lineas insequentem non alicubi excidere, arduum, ut, quae in alia lingua bene dicta sunt, eundem decorem in translatione conseruent. significatum est aliquid unius uerbi proprietate: non habeo meum, quo id efferam, et, dum quaero inplere sententiam, longo ambitu uix breuis uiae spatia consummo. accedunthyperbatorumanfractus, dissimilitudines casuum, uarietates figurarum, ipsum pstremo suum et, ut ita dicam, uernaculum linguae genus:si ad uerbum interpretor, absurde resonant; si ob necessitatem aliquid in ordine, in sermone mutauero, abinterpretisuideborofficiorecessisse. et
Abbreviated transcription (Latin):
bus explicaret nõ ẽ hina
tpris dicere dufficiet mͥ.¬
ip̃ins translacoris auc¬
coritas qui ita ĩ ꝓlogo
earũdem or̃onũ locutus
laborẽ utilẽ seudiosis nͥi
ip̃i nõ neccessariũ gon¬
uerti eñ ex accitis duoꝵ
eloquẽtissimorũ nobilis¬
simas orones ĩterseq
contrarias eschim et de¬
mostems nec conuerti
nt in cerpres sed ut oia¬
ror sentencus Isdem et
earũ formis tã figuris¬
qͣ uerbis ad nr̃ãm cõsu¬
etudinẽ aptis quibus
e hñi redd̾e̾. red gemis
merare lectori putani
oportero s tamꝙͣ app̾hẽ¬
dere ruesuniq in calce
ẜmonis quorũ ego ait
or̃ones si ut sꝑo ita spres¬
sero uirtutibus ntens
illorũ om̃ib. idest sentẽ¬
cus et earũ figuris et
rerũ ordĩe u̾ba ꝓsequẽs
eatenis ut ea nõ aborte¬
ant amore nr̃o que si
e grecis omĩa connersa
nõ erũt tñ ut gemis e¬
poetica erudito Interpre¬
ti precipit nec uerbum
nerbo curabis reddere
fidus interpres tetancins

Expanded text:
bus explicaret, non est huius bus explicaret, non est huius temporis dicere. sufficit mihi ipsa translatoris auctoritas, qui ita in prologo earundem orationum ocutus laborem utilem studiosis, miipsi non necessarium. converti enim ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes inter seque contrarias, Aeschini et Demostheni; nec converti ut interpres, sed ut orator, sententiis isdem et earum formis tamquam figuris, verbis ad nostram consuetudinem aptis. In quibus e habui reddere, sed genus merare lectori putaui oportere, sed tamquam adpendere. rursumque in calce sermonis: quorum ego, ait, orationes si, ut spero, ita expressero uirtutibus utens illorum omnibus, id est sententiis et earum figuris et rerum ordine, . uerba persequens eatenus, ut ea non abhorreant a more nostro, quae si e Graecis omnia conuersa non erunt, tamen, ut generis epoetica erudito interpreti praecipit: nec uerbum uerbo curabis reddere fidus interpres. Terentius
Abbreviated transcription (Latin):
tissime sit accusatum et¬
ab alio aliũ crumãri et
confosso undiq corpore de
dormientis uuln̾e solaciũ
quere. hactenuis sic locutꝰ
sũ quasi aliquid de epła
cõmuitaneru et simplex
translacio possit habere
uero cñ ir̃a ep̃ła doceat
nichil mutatũ ẽẽ depesu
nec res additas nec asi¬
quod dogina confictum
faciũt ne intellieendo
nt nichil intelligãt et
dñ alienã imꝑiciã uo¬
luint coarguero suã pro¬
dunt Ego eni nõ solu
fateor sed libera uoce ꝓfite¬
or me in interp̃tatione
grecorũ absq script̾is stĩs
ubi et uertorũ ordo miste¬
riũ est nõ uerbũ ẽ deu̾to
red sensũ exprimere desen¬
su habeo quoq huius rei
ingr̃m tulliũ qui pitago¬
rã płonis et ecomicon xe¬
nofontis et eschini et de¬
mostenis duas contrase
orones pulcherĩas trans¬
tulit quãta in iłł p̾t̾mi¬
serit quãta addiderit quã¬
ta mutam̾it ut ꝓpͥetates
alt̾iꝰ lingne sus ꝓpͥetati¬

Expanded text:
tissimum sit accusatum tissimum sit accusatum ab alio, alium criminari, et confosso undique corpore, de dormientis vulnere solatium quaerere. 5. Hactenus sic locutus sum quasi aliquid de Epistola commutaverim, et simplex translatio possit errorem vero cum ipsa Epistola doceat nihil mutatum esse de sensu, nec res additas, nec aliquod dogma confictum, « Faciunt nae intelligendo ut nihil intelligant : et dum alienam imperitiam volunt coarguere, suam produnt. Ego enim non solufateor, sed libera uoce profiteor me in interpretatione Graecorum absque scripturis sanctis, ubi et uerborum ordo mysterium est, non uerbum e uerbo, sed sensum exprimere de sensu. habeoque huius rei magistrum Tullium, qui Protagoram Platonis et Oeconomicum Xenofontis et Aeschini et Demosthenis duas contra se orationes pulcherrimas transtulit. quanta. in illis praetermiserit, quanta addiderit, quanta mutauerit, ut proprietates alterius linguae suis proprietati
Abbreviated transcription (Latin):
meis quasl mepcias scri¬
bere ꝯmentari descripticris
remorde̾ ledẽtes digerere
scomachũ in locis me ex¬
cercere ꝯmunibz et quasi
limatas adpugnãdũ sa¬
profero cogitata et male¬
dicta nõ crĩa sunt ymo
ne maledicta quidẽ q̃ anres
publice nesciant eon corrũ¬
pas ẜuulos solicites cliẽtes
et nnt in fabulis leguiuis
anro ad danen penetres
dissmiłãto q quod feceris
me falsariũ uoces cũ młto
penis cruen accusando
inte cõfitearis ꝙͣ ĩ iñ argu¬
is alis te hereticũ alius
sorem taces ĩpe respondere
non audes interpretem la¬
ceras desillabis calũpmna¬
ris et totã defensionem
tii putas si tacenti detra¬
has finge in tranfferen¬
do nel erasse nl in termi¬
sisse me quipprã hic totꝰ
tin negocn cardo uersat᷑
hec tua ẽ defensio nõ id¬
cirxo tu nõ es hereticus
si ego malus incerpres
sin. ec hoc dico quo te
hereticũ nouerin sciat
ille qui accusaint noit
ille qui scripsit sed quo stul¬

Expanded text:
meis quaslibet ineptias scrimeis quaslibet ineptias scribere; commentari de Scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me exercere communibus, et quasi limatas ad pugnandum saprofero cogitata, maledicta, non crimina sunt: imo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciant. Tu corrumpas servulos, sollicites clientes: et, ut in fabulis legimus , auro ad Danaen penetres, dissimulatoque quod feceris, me falsarium voces: cum multo pejus crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis. Alius te haereticum, alius sorem. Taces ipse: respondere non audes: interpretem laceras; de syllabis calumniaris; et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas. Finge in transferendo vel errasse, vel intermisisse me quippiam. Hic totus tui negotii cardo versatur: haec tua est defensio. Num idcirco tu non es haereticus, si ego malus interpres sim? Nec hoc dico, quod te haereticum noverim, sciat ille qui accusavit, noverit ille qui scripsit; sed quod 308 stul
Abbreviated transcription (Latin):
capite dãpnait ꝙ solici¬
tato notario cartas illiꝯ
inuasisset leginiꝰ muet̾ib
ystorns ludi mgr̃m qui
faliscorum libros ꝓdiderat
uinctũ pueris traditũ et
ad eos quos prodebat renus¬
sũ nec sceleratã ppłm ro¬
manũ suscepisse uictoriã
purũ epirotorum regẽ cũ
ĩ castris exuuln̾e curaret᷑
medici sui ꝓdicione inter¬
fici nefas dugit fabricius
quin pocius uictũ reni¬
sit ad dm̃ ut scelus nec
in adu̾sario cõprobãt qd̾
leges publice. quod hostes
tuentur ꝙ inter bella et
gladios sctm ẽ hoc nb int̾
monachos et sacerdotes
xp̃i intutum fuit Et an¬
det quidẽ ex eis aducto su¬
ꝑcilio et concrepantibus
digitis eructare et dicere
quid eñi si redenut sisolici¬
tanit fecit ꝙ sibi profint
Mira sceleris defencio. qua¬
si nõ et latroues et fures
et pirate faciant quod sibi
ꝓdest Certe annas et cay¬
phas seducentes in felice
iudã fecerũt quod sͥ utile
estimabant uolo ĩ cartulis

Expanded text:
capite damnauit, quod sollicicapite damnauit, quod sollicitato notario chartas illius inuasisset. legimus in ueteribus historiis ludi magistrum, qui Faliscorum liberos prodiderat, uinctum pueris traditum et ad eos, quos prodebat, remissum nec sceleratam populum Romanum suscepisse uictoriam. Pyrrum, Epirotarum regem, cum in castris ex uulnere curaretur, medici sui proditione interfici nefas duxit Fabricius, quin potius uinctum remisit ad dominum, ut scelus nec in aduersario conprobaret. quod leges publicae, quod hostes tuentur, quod inter bella et gladios sanctum est, hoc nobis inter monachos et sacerdotes Christi intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto supercilio et concrepantibus digitis eructare et dicere: \'quid enim, si redemit, si sollicitauit? fecit, quod sibi profuit\'. mira sceleris defensio! quasi non et latrones et fures ac piratae faciant, quod sibi prodest. certe Annas et Caiphas seducentes infelicem ludam fecerunt, quod sibi utile existimabant. Uolo in c
Abbreviated transcription (Latin):
uel gratinta malicia
ut in cassum corruptor
scartis ens et sũptibus
indas factus est ꝓditor
didit q adu̾sarus lactrã¬
di contra me octasionẽ
it in ter imꝑitos concio¬
nentur me falsariũ me
uerbñ nõ expressisse de uer¬
lo prohonorabili dixisse
carissimũ et maligna.
int̾pretatione ꝙ nefas
pactan. noluisse tranffer¬
quã detranslatione res¬
pondeã uolo int̾rogare
ciã uocãt. unde apud noᷤ
exemplar epłe quis dedit
qua fronte profertis ꝙ
scelere redemistis quid
apud hoĩes tutũ ẽ si nõ
parietibus quidẽ et scrimis
nr̃a possũꝰ secreta cela¬
resi aute cribuual indi¬
cũ hoc uob̃̾ cruuen in¬
puigerẽ reos legibus.
tatibus fisci noxus dela¬
toribus penas statũt et
cũ suscipiãt prodicionẽ
dãpuãt proditorẽ lucrũ
bidel placet uolũtas dis¬
plicet dudũ esichiũ uirũ
consularẽ cõtra ꝙ̃ patri¬
archa gamaliel granis¬
simas exercuit inimici¬
cias theodosins princeps

Expanded text:
uel gratuita malitia, uel gratuita malitia, ut incassum corruptor chartis eius et sumptibus ludas factus est proditor deditque aduersariis latrandi contra me occasionem, ut inter inperitos contionentur me falsarium, me uerbum non expres sisse de uerbo, pro \'honorabili\' dixisse \'carissimum\' et maligna interpretatione — quod nefas μώτατον noluisse transferquam de translatione respondeam, volo interrogare entiam vocant: Unde apud vos exemplar epistolae? Quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? Quid apud homines tutum erit, si ne parietibus quidem et scriniis nostra possumus secreta celare? Si ante tribunalia judicum, hoc vobis crimen impingerem, reos legibus tatibus fisci, noxiis delatoribus poenas statuunt: et cum suscipiant proditionem, damnant proditorem. lucrum uidelicet placet, uoluntas displicet. dudum Hesychium, uirum consularem, contra quem patriarcha Gamalihel grauissimas exercuit inimicitias, Theodosius princeps
Abbreviated transcription (Latin):
arguens eũ ĩ quibusdi
dogniatib et postea clemẽ¬
ter adpenitenciã ꝓnocãs
harũ exemplaria certa¬
tun palestine rapiebãtur
uel ob actoris meritũ nł
ob elegãciã scripcionis.
Eat in monasteriolo nr̃o
ue apud suos hand ig¬
nobilis ensebius cremonẽ
eã ꝓdoctrina et purita¬
te ẜmonis docti ꝑit̾ et in¬
docti cepit a. me obiuye
petere ut sibi eã ĩlatim̃
uerterem et ꝓpt̾ intelli¬
gendi facilitãte aꝑcins
explicarẽ Gͣreci em̃ elo¬
quni peiitꝰ ignarus e¬
rat feci quod uoluit ac¬
tito que notario raptim
celerit dictam ex latere
in pagina brem̃t ad no¬
tãs ꝙ intrincesus sẽsũ
singła capitula conti¬
nerent si quidẽ et hoc
ut sͥ soli facerẽ opido fla¬
gitarat postulamq mu
exemplar nec facile in
uulgus prode̾t ies ita
a nno et sex mensibus
transut donec sup̃dicta
int̾pretacio de scrmus
enis nouo p̾stigio Iħo¬
quidem ꝑsendo monͣcha
uel accepta pecĩa ut ꝑ¬
spicue in tellui datur

Expanded text:
arguens eum in quibusdam arguens eum in quibusdam dogmatibus et postea clementer ad paenitentiam prouocans. harum exemplaria certatim Palaestinae rapiebantur uel ob auctoris meritum uel ob elegantiam scriptionis. erat in monasteriolo nostro uir apud suos haut ignobilis, Eusebius Cremonenseam pro doctrina et puritate sermonis docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter intellegendi facilitatem apertius explicarem; Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. feci, quod noluit; accito notario raptim celeriterque dictaui ex latere in pagina breuiter adnotans, quem intrinsecus sensum singula capita continerent — siquidem et hoc, ut sibi soli facerem, oppido flagitarat — postulauique ab exemplar nec facile in uulgus proderet. res ita anno et sex mensibus transiit, donec supra dicta interpretatio de scriniis eius nouo praestrigio Hieroquidam pseudomonachus uel accepta pecunia, ut perspicue intellegi datur,
Abbreviated transcription (Latin):
agripa rege erimñb
responsurus quo poss incel¬
ligere qui auditurꝰ erat
securꝰ decanse uictoria sta¬
tu ĩ pͥncipio gratulatur
diceus deomib quib accusor
aindeis Grex agripa estimo¬
me btm̃ cũ apud te sim ho¬
die defendendus qui p̾cipue
nosti cũctas q̃ in indeis sũt
consuetudĩes et q̃stiones le
in aures loquit andientis
et nouerat tãtũ oratons
u̾ba profice̾ ꝙͣtũ indicis
prudendencia cognonisset
unde et ego btm in hoc dñ¬
taxat negocio iudico ꝙ
perite lingue responsurus
sũ q̃ obicit michi nł igno¬
rancia nel mendaciũ si
ant nescun alienas lrãs
uere interp̾tari aut nolii
quorũ alcerũ error alterũ
crimen est ac nec foisitã
accusator m̃s facilitate qnͣ
encta loquit᷑ et impninta¬
te qua sibi licere oĩa pu¬
tat me quoq apud uos
argu̾et ut papain epipha¬
nũ crumatus ẽ hanc e¬
pistolã misiq te et ꝑte.
alios qui nos amare dig¬
nautur rei ordinẽ doceat
Ante hoc ferme biẽnuu

Expanded text:
Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, securus de causae victoria statim in principio sibi gratulatur, dicens: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, existimobeatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt consuetudines et quaestiones » .in aures loquitur audientis » ; et noverat tantum oratoris verba proficere, quantum judicis prudentia cognovisset. Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, inperitae linguae responsurus sum, quae obicit mihi uel ignorantiam uel mendacium, si aut nesciui alienas litteras uere interpretari aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et inpunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud uos argueret, ut papam Epiphanium criminatus est, hanc epistulam misi, quae te et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. Ante hoc ferme biennium
Abbreviated transcription (Latin):
sillas int̾p̾tat᷑ et licteras
cipit huiꝰ rei exẽplũ ex nr̃o
enĩ apud grecos benedieũ¬
tur que si adu̾bũ tranffe¬
ramus in latino nõ rero¬
nãt et eregione q̃ apud
nos placent si uertãt᷑ ixͣ
ordiuẽ apud illos displice
nobilissĩe cuinsmodi falsi¬
tatis in ep̃le translatione
rep̾hẽdãt ip̃ius ep̃łe po¬
nã ꝯ. greco ẜmone pͥnci¬
puĩ ut ex uno cr̃me intel
uertisse me meiini Opor¬
tebat uos dilectissĩe cderi¬
catus honore nõ abuti
ĩ suꝑbiã. Ecce inquiũt
in uno uersiculo quãta
mendacia. primũ a gãt¬
tẽtos dilectus ẽ nõ dilec¬

Expanded text:
syllabas interpretetur et litteras cipit? huius rei exemplum ex nostro eiHm apud Graecos bene dicuntur, quae, si ad uerbum transferamus, in Latino non resonant, et e regione, nos placent si vertantur juxta ordinem, apud illos displicebnobilissime, cujusmodi falsitatis me in epistolae translatione reprehendant, ipsius epistolae ponam cum Graeco sermone principium, ut ex uno cruertisse me memini: oportebat nos, dilectissime, clericatus honore non abuti in superbiam. reece\', inquiunt, \'in uno uorsiculo quanta mendacia! primum ἀγαπητὸς dilectus\' est, non dilec
Abbreviated transcription (Latin):
rolent hebrei deridẽ cũ an¬
dierĩt. uecnõ et ĩ anuos
post descripcionẽ huxurie
stancia putan̾unt hec et
nõ fugiẽtia. reuera sensq
rethoricꝰ et declamatio
tuliana. Sed quid facieneꝰ
ad auctentieos libros in
quibus hec nõ ferñt̃ as¬
crapta et cet̾ae his smullia
ꝙ si ꝓferre meamur in¬
finitis libris opus ẽ porro
dimifunt uel asterici tes¬
interp̾tatio si adiligenti
lectore trãslacõmi ueteri cõ¬

Expanded text:
olent Hebraei ridere, cum audierint, nec non et in Amos post descriptionem luxuriae: stantia putauerunt haec et non fugientia. re uera sensus rhetoricus et declamatio Tulliana; sed quid faciemus ad authenticos libros, in quibus haec non feruntur adscripta et cetera his similiaquae si proferre nitamur, infinitis libris opus est. Porro miserint, vel asterisci tesinterpretatio, si a diligenti lectore Translationi veteri con
Abbreviated transcription (Latin):
cirea eã ⟦ppre sepelierit¬
q ĩ ea sarrã uxorẽ suã
atq in eodẽ legĩꝰ libro
postea reu̾tentẽ demesopo¬
tanna iacob cũ nxoribus
et filus suis posuiss taber¬
naculũ aute salem uttẽ
et hĩtasse ibi et emisse ꝑtẽ
agri ĩ quo hẽbat tento¬
ua ab enor pr̃e sichem
centũ ãnis et ibi statins
se altare et innocasse ibi
deũ isił. Abrahã nõ euut
specum ab enior pr̃e sichẽ
red ab ephron filio raat
nec repultus ẽ insichem
sed in ebion. que cortupte
dẽ arboc duodecim ante
pũarche nõ sũt sepulti
iarboc s in sichem qui
ager nõ est empta ab a¬
biahã s macob differo
tolucionẽ istius queitiũ¬
cule ut obtectractores.
niei querãt et intelligãt
nõ u̾ba in scripentis con¬

Expanded text:
circa eam, sepelieritcirca eam, sepelieritque in ea Saram uxorem suam. Atque in eodem legimus libro, postea revertentem de Mesopotamia Jacob cum uxoribus et filiis suis, posuisse tabernaculum ante Salem urbem et habitasse ibi, et emisse partem agri, in quo habebat tentoria, ab Emor patre Sychem centum agnis: et statuisse ibi altare, et invocasse ibi Deum Israel . Abraham non emit specum ab Emor patre Sychem: sed ab Ephron filio Seor: nec sepultus est in Sychem, sed. in Chebron, quae corrupte dicitur Arboc. duodecim autem patriarchae non sunt sepulti in Arboc, sed in Sychem, qui ager non est emptus ab Abraham, sed a Iacob. differo solutionem et istius quaestiunculae, ut obtrectatores mei quaerant et intellegant non uerba in scrip