comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ q officialiũ qͥ gñalit̾ de cũis ad ip̃orũ fori
ꝑtinẽtib eorũdẽ uicẽ supplendo ꝯnostũt minui
⁊ idem ꝯsistorium suĩ auditoriũ sit censendum
aib ip̃is officialib s̃ ad dc̃os suffgͥnos ne abeis¬
dem ad se ip̃os ĩtponi apellando usoeat᷑ s de iure

Expanded text:
ium qui generaliter de causis ad ipsorum forum pertinentibus, eorumdem uices supplendo, cognoscunt, unum et idem consistorium siue auditorium sit censendum, ab ipsis officialibus non ad dictos suffraganeos, ne ab eisdem ad seipsos interponi appellatio uideatur, sed de iure
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id ip̃m srĩb ꝯminãtes cos de sotis ĩ qͥb dc̃o fa¬
mlaut᷑ ⁊ satagunt remouẽ. nͥ eis obediãt ĩ oĩb
rupdtis adhuc ne erẽs ad honorabiles cĩtates et
uulas ubi religiose ac honeite uoleant ꝯmorari.
uu lis deuotls uocati actedẽ andesnt ihibent es.

Expanded text:
os de locis, in quibus domino famulantur, satagunt amovere, nisi eis obediant in omnibus supradictis. Ad hec ne fratres ad honorabiles civitates et villas, ubi religiose ac honeste valeant commorari, a populis devote vocati accedere audeant inhibentes,
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. si aliquis alitui mulieri fi¬
dem fecentpaccõnis. nõ debet aliam
ducere. si aliam tuu̾it penitenciatu
d agere de fite m̃tita maneat iũcũ
iua qrͣadux̃. Non enĩ rescinti deb tm̃
saciam̃tũ. Si aũ fecerit fidem cõsen

Expanded text:
sensus. Si aliquis alicui mulieri fidem fecerit pactionis, non debet aliam ducere. Si aliam duxerit, poenitentiam debet agere de fide mentita; maneat tamen cum illa, quam duxit, non enim rescindi debet tantum sacramentum. Si autem fecerit fidem consen
Abbreviated transcription (Latin):
gia ĩire p̾sup̃serit in gradu ꝓibito
⁊̃ iguoranter soboles detali cõm̃tie
suscepta ꝓralis illositima censeat᷑.
deꝑentum ignorantia nlłm bttura
subuidiũ cum illitałi. cõtraendo ñ ex¬
censeatur᷑ s i amboparentes iupe¬
dim̃tũ scientes. legitimũ p̃t̾ cẽint̾¬

Expanded text:
gia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorantia nullum habitura subsidium. cum illcenseatur si ambo parentes impedimentum scientes legitimum pret
Abbreviated transcription (Latin):
b in nid̾o setulari exibeant iusticie
eisoem consulib duxerint contẽd¬
endũ ꝗ si semaliquo senserint p̾gr¬
auars. ad tuam sicut actenis serna¬
trim est. ł ad nr̃am si malu̾nt audi¬
enciam appellare. hoc p̃sertim tp̃i
qͦ uacante mꝑio ad indicem secul¬
arem returrere neqͥuerint. qui a luꝑ¬
iorib in sua iusticia oppͥmũtur ¶Siͥ
uͦ consules iustitie tanqmͣ mĩto
sunt suspecti fu̾i̾nt recusaticoram

Expanded text:
beant justitiae eis taliter duxerint contendendum, si se in aliquo senserint praegravari, ad tuam, sicut hactenus est servatum, vel ad nostram, si maluerint, audientiam appellare, hoc praesertim tempore, quo, vacante imperio, ad judicem saecularem recurrere nequeunt, qui a superioribus in sua justitia opprimuntur. Si ro consules justitiae, tanquam merito su
Abbreviated transcription (Latin):
quod cum int̾ eos ex una ꝑte ac hospi¬
talarios ex altera suꝑ usuano cuꝰdam
nemoris qõ uerteret᷑. in regiuã fiñcoꝵ¬
fuit ꝯpromissũ utrimq. que cause m̾i¬
tis intellectis arbitriũ dux̃ ꝑ diffinitiuã
regłam iuris ciuilis femine apublicis
officiis sĩt remote. ⁊ alibi dr᷑ quod licet
sũme opiniouis existant. si arbituũ in
tores. nulla q pacti excepoõ habeatur. qr
tamen iuxta consuetudinẽ ꝓpbatam.
que pro lege ẜuatur in ꝑtib gallicanis.
femine p̃cellentes iu subditos suos ordina¬

Expanded text:
quod, cum inter eos ex una parte et hospitalarios ex altera super usuario cuiusdam nemoris questio verteretur, in reginam Francorum compromissum utrinque, que cause meritis intellectis arbitrium duxit per diffinitivam regulam iuris civilis femine a publicis officiis sint remote et alibi dicatur, quod licet summe opinionis existant, si arbitrium sutores nullaque pacti exceptio habeatur, quia tamen iuxta consuetudinem approbatam, que pro lege servatur in partibus Gallicanis, femine precellentes in subiectos suos ordina
Abbreviated transcription (Latin):
latum decreuimus obseruandum. illis
dumtaxat exceptis capł. que contra
libertatem ip̃ius monasterii ⁊ duaꝵ
capellarum eiusdem in arbiuo funt.
giis ⁊ indulgenciis libertatis. que mouã¬
sterum illud indicant adius⁊ proprie¬

Expanded text:
itrium decernimus observandum, illis duntaxat exceptis capitulis quae contra libertatem ipsius monasterii et duarum capellarum eiusdem in arbitrio suntgiis vel indulgentiis libertatis quae monasterium illud indicant ad jus et proprie
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃orum arbitrium se promiserunt
bitrio. Utrimq dubitacio est exorta.
cognouimus quod sod̾m formam ar-¬
bitrii prior saucti barcholomei luca¬
ni ceneretur hr̃e consisiun aun fa-¬
milia hospitalis eius&.⁊ tractare cum
ea de inueniendo rectore. ꝓpter quod di
cimus quod nisi prior super inueniendo
rectore tractauerit cum familia hospita¬
lis ⁊ ip̃ius consilium requisiuerit. non ht̃¬
do eum elegent. eius electio haberi debet
libere potest rectorem eligere dumtaxat
ydoneum. siue discordet siue concordet fa¬
milia cum ip̃o super inuencione recto¬
rił. Adem in concilio generli.

Expanded text:
ipsorum arbitrium se promiserit sbitrio utrinque dubitatio est exorta, cognovimus quod secundum formam arbitrii prior Sancti Bartholomaei Lucani tenetur habere consilium cum familia hospitalis ejusdem et tractare cum ea de inveniendo rectore, secimus quod nisi prior super inveniendo rectore tractaverit cum familia hospitalis et ipsius consilium requisierit, non horem elegerit, ejus electio haberi debet libere potest rectorem eligere, duntaxat idoneum, sive concordet sive discordet cum ipso familia super inventione rectoris.
Abbreviated transcription (Latin):
reꝯuenire ualeat. is qui corã iudice con.¬
uenitur coram arbitris tumen recon¬
uenire nõ potest. qn arbitri iudica¬
re non ualeãt. nisi de hus tm̃ super
quibus in eos extitert con promissũ¬

Expanded text:
enire valeat is qui coram iudice convenitur, coram arbitris tamen reconvenire non potest, cum arbitri iudicare non valeant, nisi de his tantum super quibus in eos extiterit compromissu
Abbreviated transcription (Latin):
tementatis audacia ip̃os ex¬
coummniatõnis sentencie ip¬
so ftr̃ decreuimus subracere p̾¬
cipientes ecc̃auim prelatis
ut illos quos eis consticerit
iunciau douee simm huma¬
lr recgnoscentes errorem se¬
pencur ab inuicẽ et absolu¬

Expanded text:
is audacia cupientes excommunicationis sententie ipso facto decernimus subiacere, precipientes ecclesiarum prelatis, ut illos quos eis constiterit nunciari, donec suum humiliter recognoscentes errorem separentur ab invicem et absolu
Abbreviated transcription (Latin):
spiritu libeitatis non sunt.
bediencionec ad aliqua pre¬
cepta ecẽe obligantur. quia
ut assunt ubispiritus dñ
ibi lib̾cas. Quento ꝙ louio
indoctriua sua saculega et¬
puersa infucris designatos
euores. ¶Primo indelicet

Expanded text:
spiritu libertatis, non sunt bedientiae, nec ad aliqua praecepta Ecclesiae obligantur quia ut asserunt Ubi Spiritus Domini, ibi libertas. Neutrum erpiritu libertatis, non sunt bedientiae, nec ad aliqua praecepta Ecclesiae obligantur quia ut asserunt Ubi Spiritus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
s pascore deẜeret ip̃uis curain be¬
ato pet ͦ a pło̾ ut sue stabilitate fidi
cet᷑os in xͥana religione firmarz
eoꝵq mentes ad salutis oꝑa sue
atrend̾ et deuocõms ardorehmisit.

Expanded text:
 pastore desereret, ipsius curam beato Petro Apostolo, ut sue stabilitate fidei ceteros in christiana religione firmaret eorumque mentes ad salutis opera sue accederet devotionis ardore, commisit.
Abbreviated transcription (Latin):
frnctuosas ꝑ aluntes pe¬
aiteros ⁊ nocinos qͦs qiͥfiscꝰ fatua
domiꝰ de collup̃na ꝓdux̾it nesciẽteᷤ
ĩ senntis iusticie dnig̾e gͥssus su
iacobũ uid de collup̃na ⁊ petrũ

Expanded text:
fructuosos palmites pestiferos et nocivos, quos sicud ficus fatua domus de Columpna produxit nesciens in semitibus iusticie dirigere gressus suoIacobum videlicet de Columpna et Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
et uos ĩmo se ipõs fallẽtes subag̾
cedi ut in reos sine ullo ꝓferat᷑
errore dureac digne seui̾tas ulci¬
beotis duas religiosas et discre¬
uiros duos u̾doneos fidelr eordͤ

Expanded text:
tius se ipsos fallentes, sub agni tet cautela procedi, ut in reos sine ullo proferatur errore dure ac digne severitas ultivobis duas religiosas et discreviros ydoneos fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
eos ordiuarus ip̃oꝵ ut sr̃hus sollep̃¬
uit̾ ĩ quirant denũciet si id̾it: expe¬
dire ¶otoria u̾oc̾ͥuũa que eraĩacõ¬
ne nõ egent. cũ sr̃bus merito nota¬
ri possit ordinarioꝵ neglĩa eoꝵd̾. li¬
b̾e torrgat penam ꝓ illis debitã¬

Expanded text:
eos ordinariis ipsorum, ut super hiis solempniter inquirant, denuntiet, si uiderit expedire. Notoria uero crimina que examinatione non egent, cum super hiis merito notari possit ordinariorum negligentia eorumdem, libere corrigat, penam pro illis debita
Abbreviated transcription (Latin):
ui sitacõm intentus et si comode uel
abs difficultate. ac red̾e ad unãꝙͣq
nõ poterit de plĩbꝰ locis ad unũ lo¬
cum ꝯgruũ cłicos ⁊ laicos studeat ꝯ¬
nocare uein ilł uisitacõ p̾ponatut

Expanded text:
us sic, intentus?. Et si commode vel absque difficultate accedere ad unamquamque non poterit, de pluribus locis ad unum congruum locum clericos et laicos studeat convocare, ne in illis visitatio postponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tãquiͣ ħ̾etitoꝵ fantor ac de fide
suspectus officõ ac honore sin re¬
gum̃s spoliet᷑ uec ult̾ms ut pote¬
h̾eatͤ in aliquo aut de cet̾o ad
aliquiͣ dignitatẽ uł offĩ pu. ul¬

Expanded text:
& tamquam hæreticorum fautor, de Fide suspectus officio, & honore sui regiminis spolietur; nec ulterius Potehabeatur in aliquo, aut de cetero ad aliquam dignitatem, vel officium
Abbreviated transcription (Latin):
quo tamexignit et extorgnẽt eosq
moliũt᷑ multipharie sb̃ice̾ ẜintuti sue¬
q subnutte̾ diccõmi. et ꝙ dolentes refe
dantes nͥ trepitand̾ nõ ẽ transitoriam
patem querentes plus timẽtes tẽꝑa¬
tenta ¶Nos gͥ talibꝰ ũqͥs actibꝰ obi¬

Expanded text:
quotam exigunt et extorquent, eosque moliuntur multifarie subicere seruituti, sueque submittere dicioni, et quod volentdantes vbi trepidandum non est transitoriam pacem querentes plus timentes maiestatenta Nos igitur talibus iniquis actibus ob
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ducet cong̾gandũ
Ineccus uero prochiatibꝰ
frẽs illi uullatemis au¬
deant nec debeant p̾drca¬
re uel proponere ubũt̃i
ut de ip̃oru beneplacito
uł asẜu seu petita lũia fũ¬
it ⁊ obtenta nͥ episcopus

Expanded text:
m dueeret congregandum Jn ecclesiis vero parochialibus, fratres ipsi nullatenus audeant vel debeant predicare, vel proponere verbum daut de ipsorum beneplacito et assensu, seu petita licencia fuerit et optenta, siue episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
omnium corda et uoca ora
cet caricus. deuocõ plaidat
ibilet chorus puricas ioruu¬
decur. cunc singuli alacri anuuo
ꝓuaq noluntate conuemãt¬

Expanded text:
omnium corda et vota, oratet caritas, devocio plaudat, jubilet chorus, puritas jocundetur, cum singuli alacri animo pronaque voluntate conve
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e p̾dicari. in qua p̾dit¬
are cessab̃t p̾t̾qua si ali¬
ud de p̾latormu ip̃oꝵ uol¬
mitate proceseit ac spãli
generalibus ybi ẜmones
ad clerum ex more fĩ solẽt

Expanded text:
 prædicari, in qua prædicare cessabunt: præter quam si aliud de Prælatorum ipsorum voluntate processerit, ac licentia generalibus, ubi sermones ad
Abbreviated transcription (Latin):
ii hibendo neqͥs quĩ de cetõ
ꝑeat uł intendat et de cer¬
uendo quenil qͥ deinceps
ei nelut imꝑatori uł regi
consilm̃ uł auxiliũ p̾stit̾it
seu fanorem ipõ fos uiucło

Expanded text:
inhibendo ne quisquam de cetero pareat vel intendat et decernendo quoslibet qui deinceps ei velut imperatori aut regi consilium vel auxilium prestiterint seu favorem ipso facto
Abbreviated transcription (Latin):
buere penitentib et confes¬
sis qui incitutinali osfitõ festi
ciusdem in ecc̃a inqua idem
celebrabitur interfuerint.i
centum. qui uero misse. cosi¬
centum. qui uero inserundis
totidem. Ił uero quiccirie ⁊¬

Expanded text:
uere penitentibus, et confessis qui in matutinali officio festi ejusdem in ecclesia in qua illud celebraretur interessent centum, qui uero missæ toticentum, qui autem secundis totidem, illis uero qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpͥa indicent disponant ur¬
ad aliud agant canonica ꝓ¬
licet eis tales Offic̾ instituere
in eisd̾ qui eoꝵ uice cum applia¬
tur adipõs citacõnes uł inhĩ¬

Expanded text:
a iudicent, disponant, aliquid aliudue agant, canonica prolicet eis tales officiales instituere in eisdem, qui eorum uice, cum appellatur ad ipsos, citationes, siue inhi
Abbreviated transcription (Latin):
bium rorondum eum ad int ꝯnãtam e Oparto gm̃os ixsuri monalteris pudas
uiquo siecularei prrfdirent Cum aut̾dm de ypfri ẜheulari bus dencuonioi
calmuuna et lis Insurgre eonardnt lunt biratis dubtalius eii aat et
ipse exbilitio ꝯñris et moribus docorators. una cumm Iamulo dĩq Qualirito
fit illes suelerir ot euelli pluis ⁊loquiis auxiligrat sdño de ptudiat¬
Smibus monastni peomouotunt det de ixstrum segularium contro uorgier millum

Expanded text:
us monasterii quidam utique saeculares praesiderent. Cum autem de ipsis saecularibus deiciendis calumnia et lis insurgere conaretur, tunc beatus Eustasius, cum esset et ipse nobilitate generis et moribus decoratus, una cum famulo Dei Walarico sic illos suasoriis et suis mellifluis eloquiis, auxiliante Domino, de praedictfinibus monasterii promoverunt, ut de ipsorum saecularium controversia null
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ illor que ccͣta fu̾uit ⁊ de polt¬
mod̾ acquisitis repetic̃o nõ nege̾
Illrid aũt non duximꝰ obunttes
sꝑ si quis fin̾t in pͥmissis nudo ꝯ¬
silio ł simplici fanore culpabib

Expanded text:
torum illorum, que contracta fuerint de postmodum acquisitis, repetitio non negetur. Illud autem non duximus omittendum, ut, si quis fuerit in premissis nudo consilio vel simplici favore culpabili
Abbreviated transcription (Latin):
ac romigie at sinẽ uella eibi ot epotus cirra huc atq illuc¬
in spctioso etagns ñõ horeate prhdicto corum habitatulo naui-¬
gantei ẽ rotentem rogabant Anũm ut ilocum quden iua
alis oprꝗparanit nuseuitoroia eos dẽducorõt illasto
dieei les anuldn iħ̃o moł ascensurri cõnt dis prigsdiito stagno
enli quando nalubula eorũ aptum tenenti portum

Expanded text:
tus cura, huc atque illuc spatioso stagno adhaerente praedicto eorum habitaculo navigantes, omnipotentem rogabant Dominum ut ad locum quem sua illis praeparavit misericordia eos deduceret illaesos; dicentes invicem quod non ascensuri essent de praedicto stagno, nisi quando, navicu
Abbreviated transcription (Latin):
et hlones domũ romeare fecit. nec õñ domo alutis
Coru mortus manre ualuit sigo guanto propius actesit tanto
Lolocii ⁊ ocossit nec mi hi singulas xtitum dius spe
neminatim natrire prepositum qt qlẽd uila sanctitatidꝰ
naueib ⁊ sringero ubis ne undloguentũ mori tã roitalie

Expanded text:
et hilaros domum remeare fecit; nec in domo salutis diu morbus manere ualuit sed quanto proprius accessit tanto uelocius recessit. Nec mihi singulas uirtutum eius species nominatim enarrare propositum est sed uitae sanctitatem paucis perstringere uerbis ne
Abbreviated transcription (Latin):
debemis Et duxror ezuba nos tauha hertatim dumi et scrã mo deloctit
charctas ot illa qui et sumunus pontifor hec hitri iubet t ideo eios ita
lalamum temperauimus et formo urdus et d̃emodim ꝑlanus sumplieiore tus
grĩtus inpolligentiam augorot et nec nimis indortus Et duftieus dõt
sne studiosis epreloret hastĩdum.
Iucupit uita sti Walariti tobatis

Expanded text:
dum et vestra me delectat caritas et ille qui est summus pontifex hoc fieri iubet. Et ideo nos ita calamum temperavimus, ut sermo brevis et admodum planus simplicioribus fratribus intellegentiam augeret et nec nimis indoctus et rusticus esset, ne studiosis praeberet fastidium. INCIPIT VITA SANCTI WALARICI ABBATIS
Abbreviated transcription (Latin):
exponũt ᷑ Quẽ eccẽ filiñ. Quẽ fi¬
dei zelatorẽ ꝯtumelia tanta ñ tã¬
g̾et ⁊ ꝯfusio tã asꝑa nõ mou̾et:
Porro si filius ẽ delebit. si fidel̾
irẽ fidei lesa ledet ͦ qua pp̃ si pͥu¬

Expanded text:
exponuntur? Quem ecclesie filium, quem fidei zelatorem contumelia tanta non tangeret et confusio tam aspera non moveret? Porro, qui filius est, dolebit; qui fidelis, matre fidei lesa ledetur. Ad hec, si pri
Abbreviated transcription (Latin):
dei u ͭ credulitatis ĩueniat ut ad
testĩm ꝓrsus reddat᷑ iudignus
sit ei ad ordines accensus ihitus
infarnia ad actꝰ łnuos ulłs ei pa¬
teat aditꝰ ulla porta pandat᷑ eid̃¬

Expanded text:
il credulitatis inveniat, ut ad testimonium prorsus reddatur indignus. Sit ei ad ordines ascensus prohibiinfamia, ad actus legitimos nullus ei pateat aditus, nulla porta pandat
Abbreviated transcription (Latin):
ab solncõnis ĩpendi. ¶ Socno a
si se cõtuinacoue confiteat .i al de
ẽ ei nͥ pͥmo expensaꝵ satͥfacrõe
ac destando indo̾ cancõne p̾stits
ab soło ĩpẽdẽda. ⁊ ħ ipm̃ ẽ insi

Expanded text:
absolutionis impendi. Secus autem si se contumacem confiteatur; vel alias de est ei, nisi primo expensarum satisfactione, ac de stando judicio cautione præstita, absolutio impend
Abbreviated transcription (Latin):
dũ mõsic existat notoria ꝓpͥa auc¬
tur. Sibi ⁊̃. et metcopolitanis
ridicõm ex̾cent puĩendi maĩfe¬
stas et notorias offensas tunc eis
d̾ illatas nesins ⁊ si exinde impe

Expanded text:
dummodo existat notoria, propria auctur. Sibi etiam et metropolitanis ridictionem exercent, puniendi manifestdem illatas, vel suis, etiamsi exinde impe
Abbreviated transcription (Latin):
listoraruꝰ insima rõt. ꝯuo ita eicis eper acte et yestlulanorat legtus ualue
d opps fibi inpuncleum̃ ã qus diseastorat ⁊emoauit. dadrum hede agoridatus
res admirania atq memoria digna uduut
Cũm antdm uic fanctus exalaritus patris sui gregdmn seruaret in agris
assĩoua mo̾ditaticas diuino fultus auxilio absina suaitu gdanitorĩs smi nõ
solum it dixinus notitiam Reottorarũ sod et cparuo ĩndtioruallo lotum parauia
psaraerum. aunds cobpit occloliam fedqudataro. At dumi ĩbi acĩs indaitis
eciot pellentium cnoueret magib at onagis igna timorĩs doi acciãdo¬
bitur et compunrtions cordis amalius roborabatur. de quo ĩguid dñus dicit

Expanded text:
tulaverat, laetus valde ad opus sibi iniunctum a quo discesserat remeavit. Sed cum haec agerentur, res admiranda atque memoriae digna evenit. Cum predicti patris sui gregem servaret in agris, assidua meditatione divino fultus auxilio absque nutu genitoris sui non solum, ut diximus, notitiam litterarum, sed et parvo intervallo tot dum ibi acie mentis choros psallentium intenderet, magis ac magis igne timoris Dei accendebatur et compunctione cordis amplius roborabatur, de quo igne Dominus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ut si ꝙ absit ꝑ frẽs ip̃os
dolo uł fraude quicquã
in hac ꝑte agi fortasse cõ¬
tig̾it pret᷑ id ꝙ eos ppea
dc̃ĩs sacerdotibus recto¬
rib et cupatis ten yo
in extremi iudicũ requi

Expanded text:
t si quod absit per fratres ipsos dolo vel fraude quicquam in hac parte agi fortasse contigerit preter id quod eos propterea dictis sacerdotibus rectoribus curatis teneri in extremi judicii requir
Abbreviated transcription (Latin):
uersis erroribus aditus
ne sb̃uitrent. qd̃ quisqͥs
ceinceps asseirre defen¬
dere seutenere ꝑtinac¬
ter p̾sumpsit quod aĩa
rõnalis sen intelłitina.
nõ sit forma corꝑis hña¬
in ꝑ se et eẽułr. tanqua¬

Expanded text:
versis erroribus aditus, ne subintrent, quod, quisquis deinde asserere, defendere seu tenere pertinaciter praesumserit, quod anima rationalis seu intellectiva non sit forma corporis humani per se et e
Abbreviated transcription (Latin):
tos amiscũq p̾eminẽcie
statius uł dignitatis ex¬
istant. ac sacerdotes pro¬
chiales et airatores su
rectores p̾dcõs p̾sencili
tenore rogamus et hor

Expanded text:
tos cuiuscunque preeminencie, status, dignitatis existant, ac Sacerdotes parochiales et curatos siue rectores predictos, presencium tenore rogamus et hor
Abbreviated transcription (Latin):
ter eriusacõnib fucatis⁊ fu¬
noł inuidentes. nuc latẽt᷑
ecc̃arium sustrum ianius ꝑ¬
foratis aut in eis factis feue¬
stris seumodis. alus exqui¬
sitis non absq dampno ca¬

Expanded text:
ter excusationibus fucatis et frivolis innitentes, nunc latenter ecclesiarum suarum ianuis perforatis, aut in eis factis fenestris, seu modis aliis exquisitis, non absque dampno ca
Abbreviated transcription (Latin):
mani milla mus sanccõ
so digesta consilio: ad ii
umane nanur uaneta¬
tem et machinaciones
fict nec ad decisioneml

Expanded text:
m nulla iuris sanctio, o digesta conxilio, nec ad humane nature varietatem et inopinabiles ficit, nec ad decisionem
Abbreviated transcription (Latin):
tu ordinũ p̾dcõru elig̾e
studeant ꝑsonas sufficiẽ¬
tes ydoueas uite probate¬
et discretas modestas at¬
que pitas ad tam salub
quas sic abiius electas
presentent uł faciant p̾¬
sentari p̾latis ut de ip̃ore
licencia gr̃a ⁊ beneplacito

Expanded text:
 Ordinum prædictorum eligere studeant personas sufficientes, idoneas, vitâ probatas, discretas, modestas, atque peritas ad tam salubre quas sic ab ipsis electas repræsentent, vel faciant præsentari Prælatis, ut de eorum licentia, gratia, & beneplacito
Abbreviated transcription (Latin):
umamum uidel. corpus
passibilt et aĩam ratellt̃¬
tiuam seu racionabilez
ip̃m corpus uere ꝑ se et
eẽuaialiter informantẽ
assumpsisse ex tẽpr̃e ĩnͥ
ta natura ip̃m dĩ u̾bum
poĩm opera da salute ñ
solum affigi cuuci. ⁊ in e¬
a mori uoluit. s ⁊̃ emis¬
so iam sp̃n ꝑforan lanc¬
ea sustuunt latus suũ.
ut ex inde profluentib¬

Expanded text:
icet corpus passibile et animam intellectivam seu rationalem ipsum corpus vere per se et essentialiter informantem, assumpsisse ex tempore in ta natura ipsum Dei verbum pro omnium operanda salute non solum affigi cruci et in ea mori voluit, sed etiam, emisso iam spiritu perforari lancea sustinuit latus suum, ut « exinde profluentibu
Abbreviated transcription (Latin):
nbꝰ de se indiscordia celeb¬
tis inꝑuide p̾stando ꝯsensũ
p̾bendi assensũ a suo sr̃iore
nõ miquã exorta licĩa pociꝰ
bri remedio obuare p̾senti

Expanded text:
nibus de se in discordia celebratis improvide præstando consensum, præbendi assensum a suo Superiore nonnunquam extorta licentia potiùs, bri remedio obviare præsenti
Abbreviated transcription (Latin):
sorcium id ĩduenuitatis assump¬
tum id ꝙ ip̃e etat doꝰ noluit nõ¬
min̾ar dicendo tu es pecrus ⁊
suꝑ hanc petraui edificabo ec¬
clesiam meam ⁊ et̾ui templi¬

Expanded text:
sortium individuae unitatis assumptum, id quod ipse erat, voluit nominari, dicendo: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; ut aeterni templi
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis. ¶Per huui
autem concessiõmi neqͥ¬
quã intendunꝰ ꝑsonis
seu fr̃bus ip̃is ad id ta¬
liter deputatis p̃tatem ĩ¬
qmͣuieo curatis seu pro¬
chialibus sacdonb est

Expanded text:
otestatis, per huiusmodi autem concessionem nequaquam intendimus personis, seu fratribus, ad id totaliter deputatis potestatquam in eo curatis seu parochia
Abbreviated transcription (Latin):
affcũ bem̃olo cõmẽdatoᷤ.
fũbz ip̃is nou se diffiales
graues. duros. atq aspoͤ.
sz poͦ fauorabiles propis

Expanded text:
affectu beneuolo commendatos fratribus ipsis non se difficiles graues, duros, aut asperos sed pocius fauorabiles, propi
Abbreviated transcription (French):
curaremꝰ mãst̾e le intate d
tũ pharaonis imitatꝰ diui
et monita elata obstiãcõe
ac obsimata elacõ despexit:
gente uos ꝯstĩa iusde aĩad

Expanded text:
curaverimus lenitate, idem tamen, Pharaonis imitatus duriet monita elata obstinatione ac obstinata elatione despexit. Cene
Abbreviated transcription (Latin):
nam ounem seuposicõ¬
nẽ teme asserentem aut
concilio reprobamius. di¬
ffimentes: ut cuntis no
sit forma fid̾i sincere in¬
tas. ac prectudatur. mri-

Expanded text:
inam omnem seu positionem, temere asserentem aut concilio reprobamus, definientes, ut cunctis nota sit fidei sincerae veritas, ac praecludatur uni
Abbreviated transcription (Latin):
os. ac benignos ꝑia que
nunficẽcia lib̾ales se stu¬
deant exhib̾e sic ꝙ eos in
supradãs tãqua coopa¬
tores eoꝵ ydoneos ⁊ labo¬
rñ suoꝵ ꝑticpes propta be¬
ingnitãte reciꝑe et affec¬
tuose adunit̾e nõ obunt¬
tant ut unde illis et̾ue
beatitudĩs p̾miũ angea

Expanded text:
os, ac benignos, piâque munificentiâ liberales se studeant exhibere: sic eos in supradictis tamquam cooperatores eorum idoneos, & laborum suorum participes prompta benignitate recipiant, ac affectuose admittere non omittant, ut proinde illis æternæ beatitudinis præmium augea
Abbreviated transcription (Latin):
cro approtante concilio
declaramus predciũ a poᷤ¬
conimi et euͣngelistam
iohannem rectum in p̾
lancea latus enis apu¬

Expanded text:
cro approbante concilio declaramus, praedictum apostolum et evangelistam Ioannem rectum ex pralancea latus eius ap
Abbreviated transcription (Latin):
põt. ¶Et ei lib̾atio recte lega¬
turapud quẽ depo suero ul cui
comodauo pignori uededero
uł ei qm̃ exfuitiua cã nichil¬
quis rationed exige̾ ne¬
tetur ut est sepissin t᷑ rescriptu
non impeditur reliquas exge
quas quis se reliquauit ⁊ siqs
legare dampnas esto hr̃s me¬
us quid quid ab eo exegĩt illa
ui illa accione id ei restitu̾e ul¬

Expanded text:
t. Et ei liberatio recte legatur, apud quem deposuero uel cui commodauero pignoriue dedero uel ei quem ex furtiua causa mihiquis rationes exigere uetetur, ut est saepissime rescriptum, non impeditur reliquas exigere, quas quis se reliquauit, et si quid legare: 'damnas esto heres meus, quidquid ab eo exegerit illa uel illa actione, id ei restitue
Abbreviated transcription (Latin):
tinercͥ que apr̃e non legittim¬
e tutores testimento ui cochici¬
llis ortos siluis impubib po
stulauit decreto confirm̃ari.
sm aũt dans ydoncis tutori¬
d plurib unus eorum uł de¬
cessit ul temporalem ercusa¬
tom accep̃it mat̾ que pp̃ exĩ
loco illius alium non petit
qui numerus reliquorum
ammistratea tutcle no susfi¬
si suspecto tutore pupilli ac

Expanded text:
tineri, quae a patre non legitime tutores testamento uel condicillis datos filiis impuberibus non postulauit decreto confirmari. Sin autem idoneis datis tutoribus pluribus unus eorum uel decessit uel temporalem excusationem accepit, mater, quae propterea in loco illius alium non petit, quia numerus reliquorum administrationi tutelae suffisatur. Sed si suspecto tutore pupilli ac
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus erit fidi ꝯmissi peti¬
tio que cralieno iuditio desce¬
dit non est ꝑempti. ¶Que
aut suspectum tutorem non
ta ign̾orare mat̾ satisq esteĩ
petisse tilem qui exin quisiti¬
onc ꝑ p̾torem a bitay doneu
apparuit ⁊ idõ nec iũditium

Expanded text:
mortuus erit', fideicommissi petitio, quae ex alieno iudicio descendit, non est perempta. Quae autem suspectum tutorem non ta ignorare mater, satisque est eam petisse talem, qui inquisitione per praetorem habita idoneus apparuit. et ideo nec iu
Abbreviated transcription (Latin):
uortũ tpr mułrcomedit uendi¬
derit donauit. qͣubet ratce̾ ꝯsũpse
comqr displicuit cum funtio¬
dugarii in ipãm obres amot¬
as dari accom. ¶Or sipr̃ ad iu

Expanded text:
uortii tempore mulier comederit uendiderit donauerit qualibet ratione consumpsertionem, quia displicuit eam furti obligari: uel in ipsam ob res amotas dari actionem. sed si pater adiu
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse. indebitur/ nos generali¬
ad ppetuamutilitatem agru
auni cum fructibo hoꝯpẽsa¬
dum est. Siu̾o non fuit adi
psens tꝑs tñ. ipta erogatio

Expanded text:
fecisse videbitur. Nos generaliad perpetuam utilitatem agri  cum fructibus hoc compensandum: si vero non fuit ad praesens tantum apta erogatio,
Abbreviated transcription (Latin):
trimoniu sit hres mariti he
litarie nundum possesse nõ
sit furtum. id̾oq aut m̃diciri
amotarum accionemadus
iirum. ⁊ compe̾sare p̾t mulr
cum accc̃e qua marit̾ age̾ un¬
it obres amotas.
omp̃. ¶Um dos soluetur

Expanded text:
trimonium, heres mariti herditariae nondum possessae non fit furtum: ideoque aut vindicari amotarum actionem adversus virum et compensare potest mulier cum actione, qua maritus agere vult ob res amotas. Pom
Abbreviated transcription (Latin):
persis. nͥ parata sit mulra¬
pati maritum tolłetenrex¬
accom patitur. nam suiu¬
it hre muir. reddṫ ca que
impensa sunt o marito.
aut sinon nult pati d to¬

Expanded text:
pensis, nisi parata sit mpati maritum tollentem, exactionem patitur. Nam si vult habere mulier, reddere ea quae impensa sunt debet marito: aut si non vult
Abbreviated transcription (Latin):
id mea ca sit nam tũeri res do¬
tales uirsuo sup̾tu d. alioq̾n
tam cibaria dotalib mançip¬
iis data. ⁊ que ius moclica elis¬
fitioꝵ cotaliumrfctio sag¬
ror qͦ cultura dotemͣ dnminui¬
ent omnnia enimsͥ spẽs neces¬
sariar impesarũ st̃.s. ip̃c reo ita
prare itelligu̾tur ut ñtam

Expanded text:
 causa sit: nam tueri res dotales uir suo sumptu debet. alioquin tam cibaria dotalibus mancipiis data et quaeuis modica aedificiorum dotalium refectio et agrorum quoque cultura dotem minuent: omnia enim haec in specie necessariarum inpensarum sunt. sed ipsae res ita praestare intelleguntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dencdi. Cetm sinulla sit neces¬
sitas alio uire habentur.
In necessarus impensis hoc
sciendum est eas demũ imp¬
ensas dotem mumniere que
in dõtem fcc̾ sunt. Cetm̃ sim
dotem fcc̾ non sunt nõ ba¬
tent in se reputa tom̃. ¶¬
t̾ necessarias impesas ee labo
at. moles in maresm flu¬
menpiectas. ¶ S ⁊ si pistri¬
num ul orreum necessarior
fcm̃ sit. in necessarii simpẽ¬
sis habendum ait ꝓm̾ fulci¬
nĩ in quid si edisfitium rues
ꝙ hre mulriutilẽ ẽrat refe¬
cit. aut si oliueta reieta rest¬
aurau̾t ⁊ uł exscipulatc̃e

Expanded text:
dendi: ceterum si nulla fuit necessitas, alio iure habentur. In necessariis impensis hoc sciendum est eas demum inpensas dotem minuere, quae in dotem factae sunt: ceterum si in dotem factae non sint, non habent in se reputationem. Inter necessarias inpensas esse Labeo ait moles in mare uel flumen proiectas. sed et si pistrinum uel horreum necessario factum sit, in necessariis impensis habendum ait. proinde Fulcinius inquit, si aedificium ruens quod habere mulieri utile erat refecerit, aut si oliueta reiecta restaurauerit, uel ex stipulatione
Abbreviated transcription (Latin):
ortem cditoris cessit restitue
elliano transftur. ⁊ ido nec
in debitipetitio ẽrit ac silr
hr̾ditario crelitori simedu
nec ido qͣr̾e locuscrit quo dde

Expanded text:
ortem creditoris cessit, restituere elliano transferetur, et ideo nec indebiti repetitio erit. ac similiter hereditario creditori si medinec ideo querellae locus erit, quod de
Abbreviated transcription (Latin):
missaria lib̾tis ab cõ datur
quo hrditas quozrelinquit¬
quaꝵ S si forte isaquo li¬
btad datie portom suami
rpudiauit. uł coñclitione
exctusus est. cum portio cui
enim int̾ cit quo uire debi¬
torlib̾tatis. ihrditatisidem

Expanded text:
missa libertas ab eo datur a quo hereditas quoque relinquitur. sed si forte is, a quo libertas data est, portionem suam repudiavit vel condicione exclusus est, cum portio eiusenim interest, quo iure debitor libertatis et hereditatis idem
Abbreviated transcription (Latin):
bit si prior ĩ ub̾tatem accpit
ut cum pecuuim it⁊ nec lib̾ta¬
tem ad cogendum ĩ tstitutum
Accepissc iatu est ꝙ si pͥor retu¬
sauit placuit ut recti ura sẽ q¬
uni possit posturare ut hrs. id¬

Expanded text:
bit, si prior etiam libertatem accepit: ut enim pecuniam, ita nec libertatem ad cogendum institutum accepisse satis est. quod si prior recusaverit, placuit, ut recta via secundus possit postulare, ut heres ad
Abbreviated transcription (Latin):
gnatis meis si cui uolesextota
cognatoemea int̾ filios Rencli
substuco̾m fidĩꝯmissi fcãm
cognatosfacuitatem cligendi
datim excetis uut cognatis si
nepotes suꝑ ernt n recte mu¬
lierem elccturam pp̃ graclus
fidiꝯmissi scriptoi deficiente
uõ gradu nepotum excogni¬
Itis qmͣ uelit ꝑ sonaeligiposse
EIeducta ꝑte quartaro¬
qm restitueret hrclitano debi¬
tori hr̃s exstitit. qm sic accioco
fusa ꝑ trebellianum redinteg
si peteturs incumdicm quo

Expanded text:
ex tota cognatione mea". inter filios respondi substitutionem fideicommissi factam cognatos facultatem eligendi datam: ex ceteris autem cognatis, si nepotes superessent, non recte mulierem electuram propter gradus fideicommissi praescriptos: deficiente vero gradu nepotem ex cognatis quam velit personaeducta parte quarta requam restitueret, hereditario debitori heres exstitit. quoniam actio eo confusa per Trebellianum redintegrsi petetur. sed in eum diem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ut nec faĩadiam ex̾cere pos¬
sit nec rcep̃tio apud cum icli¬
quatur nec subaitutio quoq
scdax tibularum ita fea quis¬
ꝗs mͥ hrs crit filio mo hrs esto
eidem darctur. ¶Cuititiana hr¬
ditas extrebelliano senatꝰ  sul¬
to restituta ẽ meuianam hr̃di¬
tatem qm̃titius defunctꝰ extre¬
belliano sempnio restitu̾t deb¬
uit. ĩ ip̃e restituc potuit sicut
alius quis liber suscessor. ¶A¬
ciones temporarieͤ trebelliano
contestata potestas enim cuic¬
toĩs touit intelectum restitu¬
tois in debito fidĩ ꝯ misso cõ¬
stituto. ¶Planc si fidiomis¬
sum ib co queq qui posteaui¬
cit reuctum est qr possessor in
ratoe̾ redonde hr̃ditatis ꝑtrra
qm fidiꝯ missaro restituit hr¬
cli reputat defendi pot accom¬

Expanded text:
e, ut nec Falcidiam exercere possit nec praeceptio apud eum relinquatur nec substitutio quoque secundarum tabularum ita facta: "quisquis mihi heres erit, filio meo heres esto" eidem daretur. Cui Titiana hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituta est, Maevianam hereditatem, quam Titius defunctus ex Trebelliano Sempronio restituere debuit, et ipse restituere poterit sic ut alius quilibet successor. Actiones temporarcontestata: potestas enim euictionis tollit intellectum restitutionis indebito fideicommisso constituto. plane si fideicommissum ab eo quoque qui postea uicit relictum est: quia possessor in ratione reddendae hereditatis partem, quam fideicommissario restituit, heredi reputat, defendi pot
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is hr̃ditatem non adut
filii hr̃ditatem adire. ⁊resti¬
ꝯpelendi hrdis ad restituẽ¬
dam hr̃ditatem. ⁊ sicut nilc
are cogitur ita nec ad restitu¬
tom quid̃ hrditatis ꝯpelu
debet. ¶Mãycellus plane ñ
est ꝯpellendus adire suam
filius .b. p̾ ne int̾cidit fidĩ

Expanded text:
patris hereditatem non adit, filii hereditatem adire et resticompellendi heredis ad restituendam hereditatem et sicut neque are cogitur, ita ne ad restitutionem quidem hereditatis compelli debet. Marcellus: plane non est compellendus adire, si iam filiu
Abbreviated transcription (Latin):
petit ⁊ solutum non repetet᷑
ls obligatio reaũt integrar
nõ putareni. compellendu
adire nisi prius deindempiu¬
tatcadire cet ei cautum ułso¬
lutaci pecuia cit nam ⁊ cum
delucro hrs scriptꝰ ab sit ꝙ for¬
te legatum accepit si hrs no
exstĩtiss R̾nsum c̾ nõ cr̃ cogc̾¬
biquid̃ pot̾uit dici nõ eĩ cogĩ¬
dum hr̃demadire quodam
set inpuis uoluntate posu
umiq ei p̾stamus. ¶Si que
dotem dabat pacta erat cum
marito ut mortua sein matͥ¬
eretur nec co noĩe stipulatio
a mre int̾poita est moriens
deniq ⁊ matrem. ⁊ maritum
suum hr̾dem fecerat ⁊ idma¬
trem petierat ut h̾rditatem
citio restitue̾t iudex aditus h̾r

Expanded text:
um non repetetur. lis obligatio. in re autem integra non putarem compellendum adire, nisi prius de indemnitate esset ei cautum vel soluta pecunia esset: nam et cum de lucro heres scriptus a sit, quod forte legatum accepit, si heres non extitisset, responsum est non esse cogbi quidem potuit dici nec cogendum esse heredem adire quodammsset, in ipsius voluntate posuiumque ei praestamus. Ea quae dotem dabat pacta erat cum marito, ut mortua se in matreretur, nec eo nomine stipulatio a matre interposita est: moriens deinde matrem et maritum suum heredem fecerat et a matre petierat, ut hereditatem Titio restit
Abbreviated transcription (Latin):
dici ꝓpͥ̾o ors tantum desicerante
cogendum in stitutum adire
uͥ̾nulla portio remasura sit a¬
pud eum utiq si cõfestini uł
p̾ temp̾ cum fructib rogitꝰ ẽ¬

Expanded text:
esse priore tantum desiderante cogendum institutum adire, ubi nulla portio remansura sit apud eum, utique si confestim vel post tempus cum fructibus rogat
Abbreviated transcription (Latin):
pectam adire hr̾clititem ibe¬
o cui lib̾tas alegatirio h̾rditã
ab hrde relicta est cum status
hominis ex legato pendeat ⁊ ne¬
mo se rogitur ab strgc̾ hr̃dita¬
tente legatario siuis dẽcessit ¶ S

Expanded text:
pectam adire hereditatem ab eo, cui libertas a legatario, hereditas ab herede relicta est, cum status hominis ex legato pendeat et nemo se cogatur adstringere hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
in titium si nolit recꝑe fidĩ¬
ꝯmissanam h̃rdititem. actoe̾
exsenitꝰ. fulto ꝯpetant respo¬
di qm fere is qui conpulsus
estadire hr̃citatem. ⁊ festim
cirescituat. ¶De manumisso
Pot tñ cuenire ut restitutoc̾m
distułit hr̾s ueluti si pecuni¬
am ei debu̾it de funct̾ qnͣ reti¬
existimo id in hrdemeiꝰ ꝯstitu¬
cridum c̃ ꝙ in illo ꝯstitutum
est curcnum recusurt qm itc¬
usire non potuit iscuĩhĩdi¬
titem suscepit ꝙ si forte añur¬
ditatis resticutom sñ hr̃dc de¬
cessit libtus ꝑinbona eĩ credi¬
torib hrditariis uede̾ ꝑ mittẽ¬
dum est. ac si restituta hr̃dita
pondcas si recte sen̾scrim. E⁊¬

Expanded text:
in Titium, si nolit recipere fideicommissam hereditatem, actiones ex senatus consulto competant. respondi: quoniam fere is, qui compulsus est adire hereditatem, confestim ei restituet, de manumisso potest tamen evenire, ut restitutionem distulerit heres, veluti si pecuniam ei debuerit defunctus, quam retiexistimo idem in herede eius constituendum, quod in illo constitutum est: cur enim recusaret, quam recusare non potuit is, cuius hereditatem suscepit? quod si forte ante hereditatis restitutionem sine herede decesserit libertus, perinde bona eius creditoribus hereditariis uendere permittendum est, ac si restituta hereditapondeas, an recte senserim.
Abbreviated transcription (Latin):
Iaul  um hrditas extre¬
belliano sço sulto restitutu
sres urgert. imetus ent ne
ꝑabsentiam forte fidiꝯmi¬
sarii dies auccois exeat hro
uiclitium susciꝑe cogitur. si¬
miliq m̾o filio depõssoẽ. con¬
tratabulas deliberante scrip¬
simoͣnidi sumpotestate su¬
a cẽ desuss hr̾ditatem restitu¬
ere rogatus cet.ic multa infr
ssit. ita ne quid in ei pccu̾a ꝙͣ¬
dui filus eius uiueret uurs
habe̾t nim qr eautoes ñ pote¬
rant int̾poni ꝯ scruita patri¬
aꝯsuata potestate dmpnũ
ditionis pp̃ fraudem influ¬
nt p̾ dec̾ti aut iuccoritatem
amea hrditate filio militi
oifitio iudicis ex accessionib
non poterant. s cum uxori

Expanded text:
um Cum hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituitur, si res urgueat et metus erit, ne per absentiam forte fideicommissarii dies actionis exeat, heres iudicium suscipere cogitur. Similique modo filio de possessione contra tabulas deliberante scripSimonidi, si in potestate sua esse desisset, hereditatem restituere rogatus esset ac multa in frssit ita, ne quid ea pecunia, quamdiu filius eius viveret, iuris haberet. nam quia cautiones non poterant interponi conservata patria potestate, damnum condicionis propter fraudem inflixit. post decreti autem auctoritatem in ea hereditate filio militi officio iudicis ex accessionibusnon poterant. sed cum uxori
Abbreviated transcription (Latin):
m.SSicius qui nouissimus
ex filus mortuus cẽ ꝑtem h̾rd¬
itaris ꝓpinquo uoluit p̾r resti
quis nouissimꝰ obiss ad ꝑtem
hrditatis non ad mitti. si mrex

Expanded text:
m. Si eius, qui nouissimus ex filiis mortuus est, partem hereditatis propinquo uoluit pater restquis nouissimus obisset, ‹ad› partem hereditatis non admitti, sed matrem ex
Abbreviated transcription (French):
fidi ꝯmissi caus a restituta est.
cum hrs multa. mͥqm̃ restitue¬
ꝙ retine at uciuti cumoniua m
queno possideat. ¶¶Lempe.n.
is a restituta est omñ ꝑseq̃ui

Expanded text:
eicommissi causa restituta est, cum heres multa antequam restituer retinere quae non possideat? nempe enim is cui restituta est omnia persequ
Abbreviated transcription (Latin):
pore fuit no mĩnuct totum pͥ
moninis restituend̾ noc exin¬
legita repeti quicqmͣ pot. ¶ Si
uo fuctus qmͣtitatem ꝑtis di¬
midie exͥbeint quadrati tuo
et fructib eius accedet. ¶ Siio
fructꝰ eius ꝑtis q̃ suꝑ quadran¬
tem ipud ⁊sobrina tuam re¬
mascrat. non impleantqmͣti¬
tatem ꝑteisi dimidiam bono¬
rum exstipulatoe̾ agi pocit.
Insũma ritio ita ponendi est¬

Expanded text:
pore fuit, non minuet, totum Publio Maevio restituendum: nec ex ssunt, repeti quicquam potest. si vero fructus quantitatem partis dimidiae exuberant, quadranti tuo et fructibus eius accedet. si vero fructus eius partis, quae supra quadrantem apud consobrinam tuam remanserat, non implent quantitatem partis dimidiae bonorum, ex stipulatione agi poterit. in summa ratio ita ponenda es
Abbreviated transcription (Latin):
restituint᷑ non quid acohr̃di¬
b ne honcrentur. s ab eo cui
restituta fuit hrditas. nam si¬
cut explende fidi gra cogend̃
est a dire hr̃ditatem itaobid
ipin dampno asfici non debet¬
l deres exasiẽ erat instituta con¬
sobrma mea ⁊ cius fidi:missu
ut ꝑtem dimidiam hrclitatiꝰ

Expanded text:
restituantur, non quidem a coheredibus, ne onerentur, sed ab eo cui restituta fuerit hereditas. nam sicut explendae fidei gratia cogendus est adire hereditatem, ita ob id ipsum damno adfici non debebit. Heres ex asse erat instituta consobrina mea et eius fidei commissum, ut partem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissifcã fuiss¶S li quid an
ad itam hrditatem sius stip¬
ulatus fuiss aut ꝑ traclito
accepiss id restitiłi debebit
temdicit nullum ꝯmodum

Expanded text:
 si quid ante aditam hereditatem servus stipulatus fuisset aut per traditionem accepisset, id restitui debebit,tem dicit, nullum commodum
Abbreviated transcription (Latin):
uerus. ⁊ ant̾ rescripserũt cuiꝰ
tirum hro scriptus sit iurer
reb sibi datis aut suppictaq¬
uarta ex lege falcidia hrdita¬
tem restituat. ¶Hus quipͥ¬
ore testõ scripti fuerant pp̾ in¬
uale̾t prius cestĩn expssum ẽ
dubitan nõ oportet. ⁊ hoc ita
intelligendum est sinona¬
uquid ipalr cõtrarium inse¬
cundo testõ fuit scriptum.

Expanded text:
erus et Antoninus rescripserunt, cuius rum heres scriptus sit, iure rebus sibi datis aut suppleta quarta ex lege Falcidia hereditatem restituat his, qui priore testamento scripti fuerant, aleret prius testamentum expressum est, dubitari non oportet". et hoc ita intellegendum est, si non aliquid specialiter contrarium in secundo testamento fuerit scriptum.
Abbreviated transcription (Latin):
puretibi eque qua dratem sõ
gentem meaout qñcre cõ¬
dio exstitit sc̃missem sibi e̾ẽ
restitituendum s nec leger
faladia in ꝓpo̾ita spẽ usunim

Expanded text:
pure, tibi aeque quadrantem sub gente me adit, quandoque condicio exstiterit, semissem tibi esse restituendum. Sed nec lege Falcidia in proposita
Abbreviated transcription (Latin):
tucrimꝰ um̃ ctc̃ falsum reperi¬
ctur. Nimq si legatumtibi
ditum ualc dicimꝰ legi filci¬
dilocus erit. idoq deficiente
ꝯdittẽ cẽ no debebitur. Rur¬
sus si qu̾i ꝯditio defitrat ieg¬
atũ ualiturum non sit legi
falciclie locus non crit. or¬
ro si legi locusnon sit existẽ¬
teꝯclitione legatum tibide¬
bebitur. ECumant uolun¬
tatem testatoris eam fuissca¬
ppͣareat. ut pp̾tuum legatu
cetꝯꝵ legataminin nõletin¬
logiti cõditõm defecisse. ¶R¬
uid gͦ dicem̃ si ducenta leg
cisse legati tui ⁊dicionẽ clicis ut
aut totuant nichil tibi debea¬
tur. ⁊ miquñ ⁊ contra uo lun¬

Expanded text:
tuerimus verum esse, falsum repperietur. namque si legatum tibi datum valere dicamus, legi Falcidiae locus erit ideoque deficiente condicione non debebitur. rursus si, quia condicio deficiat, legatum valiturum non sit, legi Falcidiae locus non erit: porro si legi locus non sit, exsistente condicione legatum tibi debebitur. cum autem uoluntatem testatoris eam fuisse appareat, ut propter tuum legatum ceterorum legata minui nolletlegati condicionem defecisse. Quid ergo dicemus, si ducenta legacisse legati tui condicionem, ut aut totum aut nihil tibi debeatur, et iniquum et contra uolun
Abbreviated transcription (Latin):
pstarc d ⁊ placuit solita log¬
ita eum p̾star dche. namꝰ
fusi duo semisses esficitur⁊
ut circa legem falcdiam̃ to¬
tius ratio habetur⁊ solidai
iegita pstuenti. S hociti
uerum est. si filius añ qm̃ p̾a¬
tii hrs cristeret. decessiss. Si
u̾o pribr̃s fuit non ampl¬
iꝯra legita d substitutus

Expanded text:
t. et placuit solida legata eum praestare debere: nam confusi duo semisses efficerent, ut circa legem Falcidiam totius assis ratio haberetur et solida legata praestarentur. sed hoc ita uerum est, si filius antequam patri heres exsisteret decessisset. si uero patri heres fuit, non ampliora legata debet substitutus
Abbreviated transcription (Latin):
one masculi puellis anudi
⁊ ille illis crunt mat̾ic. ¶ Am¬
itta est pr̃is soror sicut sup̃
accipienda e. ¶ Mat̾tera est

Expanded text:
one masculi puellis avunculi et illae illis erunt materterae. amita est patris soror sicut supra accipiendi. matertera est
Abbreviated transcription (Latin):
uidicum calumpina notabit
tutorem qui nosus si multati¬
baccus itoe sub noĩe pupilli re¬
stituit. s cogerite forte matre p¬
upilli us lib̾tis pr̾is in stantibꝰ
Et si tutor reumalique̾ postũ¬
liit pupilli nõit ⁊ ido nõ sit
exetut᷑ ꝙ interim ad pubtite
pupillis puenit no opporteti

Expanded text:
m calumnia notabit tutorem, qui non suis simultatibus accusationem sub nomine pupilli instituit, sed cogente forte matre pupilli uel libertis patris instantibus. et si tutor reum aliquem postulauerit pupilli nomine et ideo non sit exsecutus, quod interim ad pubertatem pupillus peruenerit, non oporte
Abbreviated transcription (Latin):
necãs lordes exstitissent alten
sc pat̾na abstinuerat hrditi¬
te. uitera bona pat̾ia uendica¬
ret totumq honus suscipe
pirata erat.s. cissium p̾totẽ
causa cognita actiones hra¬
itinas u̾tues aiturum recte

Expanded text:
e heredes exstitissent, altera se paterna abstinuerat hereditate, altera bona paterna uindicar‹e› totumque onus suscipere parata erat. sanctum Cassium praetorem causa cognita actiones hereditarias utiles daturum recte
Abbreviated transcription (Latin):
ue auctoritate p̾toris ⁊ puto
si quid̾ rem̃ suam icga̾nt &¬
ssarcoritom. Si uo de repu¬
ꝓ illi dicendumcrit igcum
beor itoi nec in consulto p̾to¬
re posse auenare. ¶Sipu¬
pillus stipulanti spopondit
ansorriere poisit sn p̾torisau¬
toritite ⁊ magis est ne possit
aliquim mnueriti erit alien

Expanded text:
e auctoritate praetoris? et putem, si quidem rem suam legavit, cessare orationem, sin vero de re pupilli, dicendum erit locum esse orationi nec inconsulto praetore posse alienare. Si pupillus stipulanti spoponderit, an solvere possit sine praetoris auctoritate? et magis est, ne possit: alioquin in
Abbreviated transcription (Latin):
h̾irarbitrium senatus dedit
cinus osficio in p̾mis hec co¬
uenit excute an aliunde pos¬
sit pecin̾a ad extenuandum
est auenum expediri quercre
gͥ. debet an pecuniam pupi¬
sus habeat an innumitos¬

Expanded text:
huius rei senatus dedit, cuius officio in primis hoc coenit excutere, an aliunde possit pecunia ad extenuandum aes alienum expediri. quaerere ergo debet, an pecuniam pupillus habeat vel in num
Abbreviated transcription (Latin):
erit lib̾tus cuuspxime fu̾it sim̃
a adlegitima̾ hr̃ditatem ipẽ ad¬
mittetur. nisi sit ubi qĩ indig¬
na᷑ deneganda fui̾t hr̾ditas.
Si quis lib̾tam nuc uirando id¬
Si munĩcpes suum manumi

Expanded text:
libertus, cuius proxime fuerit seruus et ad legitimam hereditatem ipse admittetur, nisi sicubi quasi indigno deneganda fuerit hereditas. Si quis libertam sic iureiurando adSi municipes seruum manumi
Abbreviated transcription (Latin):
erentur in utile iegatum ertꝙͣ
queriens debitor ccitori suo
iegiret ita mutile e̾e legatum
sinchũ int̾ ec̾t creditoris exte¬
sto potius agere qm̃ ex pristini
obligationẽ ⁊ si titius mã duu¬
it inc̾uio ut pecu̾iam ꝓmittr¬
ret dcm̃ lib̾ari eum ussit assi

Expanded text:
erentur, inutile legatum ‹esset, quotiens debitor creditori suo legaret, ita inutile esse legatum, si nihil interesset creditoris ex testamento potius agere quam ex pristina obligatione. nam et si Titius mandauerit Maeuio, ut pecuniam promitteret, deinde liberari eum