comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illitis postib nr̃is idest cuius sig¬
no crucissignatis frontib nr̃is. a
perditione huiꝰ scl̃i tamqͣ a capti¬
uitate uel inter emptione egyp¬
tia liberamur. Et agimus salub¬
rimum transitum. cum a diabo¬
lo transimus ad xp̃m: et ab isto
instabili scło ad eius fundatissi¬
mum regnum. Ideo quippe ad do¬
minum permanentem trausimus.
ne cum hoc mundo transeunte tn¬
seamus. De hac nobis collata gr̃a
dm̃i. laudans apls dicit. Qui ern¬
it nos de potestate tenebrarũ. et
traustulit in regnum claritatis
sue. Hoc itaq nomen idest pascha
quod latine ut dixi transitus nun¬
cupatur. uelut interpretans nob̾
beatus exangelista ante diem fes¬
tum pasche inquit sciens ih̾c qͥa
uenit hora eiꝰ ut transeat ex hoc
mundo ad patrem. Ecce pascha.
ecce transitus. Unde et quo: De
hoc scilicet mundo ad patr̃e. Spes
membris in capite est idata. quo
essent illo transeunte sine dubio
secutura. Quid ergo infudeles et
ab hoc capite atii: ab eiꝰ corpore ali¬

Expanded text:
illitis postibus nostris, id est, cujus signo crucis signatis frontibus nostris, a perditione hujus saeculi tanquam a captivitate vel interemptione Aegyptia liberamur ; et agimus saluberrimum transitum, cum a diabolo transimus ad Christum, et ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo quippe ad Deum permanentem transimus, ne cum mundo transeunte transeamus. De hac nobis collata gratia Deum laudans Apostolus dicit: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum. Hoc itaque nomen, id est, pascha, quod Latine, ut dixi, transitus nuncupatur, velut interpretans nobis beatus evangelista: Ante diem, inquit, festum paschae sciens Jesus quia venit ejus hora, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem. Ecce pascha, ecce transitus. Unde, et quo? De hoc scilicet mundo ad Patrem. Spes membris in capite est data, quod essent illo transeunte sine dubio secutura. Quid ergo infideles, et ab hoc capite atque ab ejus corpore ali
Abbreviated transcription (Latin):
te ipso debitis
est explicanda
tractatib: etut
nobis posse do¬
nauerit. explananila. or¬
nte diem festum pasche sci¬
ens ih̾c quia uenit hora eiꝰ
ut transcat ex hoc mnũdo ad patr̃e.
cum dilexisset suos qui erant in
mundo: in finem ililexit eos. pas¬
cha aũ fratres non sicut quidam
existimant grecum nomen est: s
hebreum. O portunissime tamen
occurrit in hoc nomine quedam
congruentia utrarũq linguarũ
Quia enim patitur grece paschin
dicitur: ideo pascha passio puta¬
ta est: uel hoc nomen a passione
it appellatum. In sua uero lingna
hoc est in hebrea. pascha transitꝰ
dicit᷑. Propterea tunc primum
pascha celebrauit ppłs dei. quan¬
do ex egypto fugientes rubrũ ma¬
re transierunt. Nunc ergo figura
illa ꝓphetica in ueritate completa
est: cun sicut ouis ail immolan¬

Expanded text:
te ipso, debitis est explicanda tractatibus, et ut nobis posse donaverit, explananda. Ante diem autem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha, fratres, non sicut quidam existimant, graecum nomen est, sed hebraeum: opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque linguarum. Quia enim pati graece πάσχειν dicitur, ideo Pascha passio putata est, velut hoc nomen a passione sit appellatum: in sua vero lingua, hoc est in hebraea, Pascha transitus dicitur: propterea tunc primum Pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes, Rubrum mare transierunt . Nunc ergo figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovis ad immolan
Abbreviated transcription (Latin):
aliis sit remissio. uobis autẽ tri¬
bulatio. s ex equalitate in presen¬
ti tempore ur̃a habunclantia illo¬
rum inopiam suppleat. ut et illo¬
rum habundantia ur̃e inopiest
supplementum. ut fiat equalitaᷤ
sicut scriptum est. Qui multum
habuit non habundauit. et qͥ mo¬
dicum non intnorauit. Hinc qui¬
dam tustus prolem dĩ ectam ai¬
monet dicens. Si multum tibi fu¬
erit. habundanter tribue. Si au¬
tem exiguum. et hoc libenter m¬
pertire. Hinc quoq incarnataue¬
ritas dicit. Uerum quod superest
date elemosinam. et ecce omia
munda sunt uobis. Audite ob
admonet dicens. Frange esurien¬
ti panem tuum. et egenos uagosq
nuluc in domum tuam. Cum
uideris nudum operi eum: et
caruem tuam ne despexerᷤ.
mento quud purpurato dium
is positus ad appetenda mi¬
ua peruenerit qui hie parua
paist: quid etiam ad siuistrã
siltis uidex celi dicturus sit:

Expanded text:
autem tribulatio; sed ex aequalitate in praesenti tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae fit supplementum, ut fiat aequalitas sicut scriptum est: « Qui multum habuit, non abundavit, et qui modicum, non minoravit . » Hinc quidam justus prolem dilectam admonet, dicens: « Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; sin autem exiguum, et hoc ipsum impertire . » Hinc quoque incarnata Veritas dicit: « Verum quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Audite, obdm Dominus admonet, dicens: Frange esurienti panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et  tui ne despexeris . Memento quid purpurato divitnferno positus ad petenda minima pervenerit, qui hic parva negavit . Quid etiam ad sinistram positis judex coeli dicturus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
nentiam imperauit. atq uiter ce¬
tera sua mala saturitate maxime
ris tue sodome saturitas panis.
Quappter sicut eger ad meilicinã
sic ad sumendas cdapes debet qͥsq
accedere: nequaquam scilicet uo¬
luptatem in illis appetens. s neceᷤ¬
sitati succurrens. Hinc incarna¬
ta ueritas per ewangelium ait.
Adtendite ue grauentur corcdaue¬
stra in erapula et ebrietate. Quo
contra de iusatiabili iudeoꝵ uora¬
nem. semper esuriem tempet
uerum etiam accuratiores si
et suauiores epulas excepta rs
infirmitate et hospitium sust¬
Inepta leticia dicit. Ut qͥcl am i¬
mi gaudium intus absconilis
gredere in publicum letus ilie
liquid foris. uude uel tu uela
ni penas euasisti ͤ Numquidi
de exilio ad patriam uenistiꝰ ¶¬
quul iam de tua electione serues¬
tatem accepistiͤ An forte in i¬

Expanded text:
nentiam imperavit. Atque inter caenentiam imperavit. Atque inter caetera sua mala, saturitate maxime ris tuae Sodomae saturitas panis. » Quapropter sicut aeger ad medicinam, sic ad sumendas dapes debet quisque accedere, nequaquam scilicet voluptatem in illis appetens, sed necessitati succurrens. Hinc incarnata Veritas per Evangelium ait: « Attendite, ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate . » Quo contra de insatiabili Judaeorum voranem semper esuriens imperet, verum etiam, accuratiores simul et suaviores epulas, excepta corporis necessitate et hospitum suscInepta laetitia dicit: Ut quid animi gaudium intus abscondis? Egredere in publicum laetus: dic aliquid foris unde vel tu vel inferni evasisti? Numquidnam de exilio ad patriam pervenisti? Numquidnam de tua electione securitatem aliquam accepisti? An forte in obli
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Pallacia autem fit inge¬
nio. mendatium uero. simplici
uerbo. Fallacia igitur dicit. ut ex
multis unum ꝓferamus. cum in
non daudo aliquem illudere qͥ¬
rit. Quid in petendo moras in¬
nectis: Non habeo qł tibi tribu¬
ere possim. Celans utiq in corde
quid habet uel quid sibi conser
no qł postulas non habeo. Scili¬
cet non artificioso ingenio sicut
fallacia. s simplici negationis u̾¬
S eil ueritas ad utraq responlet.
Nec artificioso ingenio nec simpli¬
ci uerbo oportet decipe queinqũa.¬
quia quolibet modo nentiatur.¬
os quod mentitur occidit animã.
et omnibz mendacib pars illoꝵ
erit in stagno ignis ardentis sul¬
phure. Se uentris ingluiuie.¬
sum leus munda omnia condi¬
dit. et qui saturari cibo respuit.
quid aliud qũã munere conces
respondet. Unum horum quod
licis uerum est. Ne entm homo
fame moreretur. ounia deus ad
esum munda creauit. s ne come¬
dendi mensuram excederet. absti

Expanded text:
dicunt. Fallacia fit ingedicunt. Fallacia fit ingenio, mendacium vero simplici verbo. FALLACIA IGITUR DICIT: Ut ex multis unum proferamus, cum in non dando, aliquem illudere quaeris. Quid in petendo moras innectis? Non habeo quod tribuere possim. Celat utique in corde quae habet, vel quod sibi conserv Omnino quod postulas non habeo, scilicet non artificiofallacia, sed simplici negationis veSed veritas ad utrumque respondet: Nec artificioso ingenio, nec simplici verbo oportet decipere quemquaquia quolibet « os quod mentitur, occidit animam ; » « et oribus mendacibus pars illorum erit in stagno ignis ardentis sulphure . » VENTRIS INGLsum Deus munda omnia condidit, et qui saturari cibo respuit, quid aliud quam muneri concessspondet: Unum horum quae dicis, verum est. Nam ne homo fame periret, omnia Deus ad esum munda creavit: sed ne comedendi mensuram excederet, abst
Abbreviated transcription (Latin):
mnicht manducare. et cetera q̃ͥ
retribilit̾ enuinerantur. Se¬
uamqͣ gradus habeant locutio¬
s unum est tamen qđ dicunt.
urtum enum dicit. Si aliena ñ
ulis. ex ꝓprio uel diues uel suf¬
iiens esse non uales. Fraus di¬
ui. Si cuncta que tibi prelatꝰ ser¬
uandia cominisit illibata consig¬
us. et ne modicum quid reser¬
uandum existimas. uude uł ꝓ¬
pris utilitatib eonsules. uel ami¬
perem et insufficientem esse. nul¬
liq ex dato placere. qũa aliquem
ledere furto uel fraude. Qui eñi
aliena quolibet modo iniuste p̾ri¬
pit. ipse sibi regni celestis aditũ
claudit. Uude ⁊ p̾dicator egregius
quoscdam redarguit dicens. Om¬
nino delictum est in uob̃. qdđ ui¬
dicia habetis inter uos. Quare
non magis inuiriam accipitis:
Quare non magis fraudem pati
mini: S uos inuriam facitis ⁊
fraudatis et hoc fratrib. An nes¬
citis quia iniqui regnum c̃i non
possidebunt: Atq inter cetera sub¬
iungit. Neq fures. neq rapaces
atq mendacium. et ipsa unum

Expanded text:
mihi manducare, » et caetera, quae ibi terribiliter enumerantur. Fuam gradus habeant locutionis, unum est tamen quod dicunt. FURTUM DICIT: Si aliena non tollis, ex proprio vel dives vel sufficiens esse non vales. FRAUS DICIT: Si cuncta quae tibi praelatus servanda commisit, illibata consignas, et ne in modicum quid reservandum existimas, unde vel propriis utilitatibus consulis, vel amiperem et insufficientem esse, nullique ex dato placere, quam aliquem laedere furto vel fraude. Qui enim aliena quolibet modo injuste praeripit, ipse sibi regni coelestis aditum claudit. Unde et praedicator egregius quondam redarguit dicens: « Omnino delictum est in vobis, quod judicia habetis inter vos. Quare non magis injuriam accipitis? Quare nonns: Sed vos injuriam facitis et fraudatis: et hoc fratribus. An nescitis quia iniqui regnum Dei non possidebunt ? Atque inter caetera subjungit: Neque fures, neque avari,  mendacium, et ipsa unum
Abbreviated transcription (Latin):
go ait: Neq tnmundi inqͥt regnũ
Luxurta dicit. Cur te in uolup¬
tate tua modo non dilatas. cũ qͥd
te sequatur ignoras: Acceptum
tempus in desideriis perdere non
debes. quia quam citius pertran¬
seat nescis. Si entm misceri deus
masculum ⁊ feminã non fecisset.
De illibata castitate.

Expanded text:
go ait? « Neque immundi inquit regnum go ait? « Neque immundi inquit regnum LUXURIA DICIT: Cur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatur, ignoras? Acceptum tempus in desidebes, quia quam citius pertranseat nescis. Si enim Deus in volupmasculum et feminam profecto non Sed illibata castita
Abbreviated transcription (Latin):
ot miscebitur. et extrema gau
luctus occupatᷤ Et econtra ꝑ¬
angelium. beati qui lugent:
n ipsi consolabuuitur. rursũq
ma. Comprime ergo inanẽ leti¬
am. quia necdum euasisti pena¬
en erumpnam. Nonne apud õs
nsanus iudicat᷑ is qui carnalib
enebris reclusuᷤ gaudere cona¬
lura quidem s bona loquit᷑. seil
qͥ saltem rara. s mala dicere ꝓ¬
liscreta taciturnitas respondet.
ontingit ut a bonis locutio in¬
hoans. ad aliquod prauum di¬
iuetur. hoc ipsum sc̃a scriptura
nuntiante quia in multiloqͥo
peccatum non deerit. At forte
nter innumera uerba declinant᷑
criminosa. s numqͥd declinari
poterunt inutilia atq ociosa. de¬
slaͤ Tenendus est ergo modus in
loquendo. et ab ipsis nonnunꝗͣ u
tilib uerbum parcendum sicut
beatus psalmista legit᷑ fecisse. Di¬
cit enim. Humiliatus sum et si¬
lui abonis
facinus sine concubitu maris et
femine uel ꝓpriis uel alterius in¬
Sed integritas carnis res carnis.
ponlet. Non sic ait apłs. Quid er¬

Expanded text:
dolore miscebitur: et extrema gaudii luctus occupat . Et e contraEvangelium: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur ; rursumque uram incerta ? Comprime ergo inanem laetitiam, qui necdum evasisti poenalem aerumnam. Nonne apud omnes insanus judicatur is qui in carceris tenebris reclusus gaudere conaplura quidem, sed bona loquitur: sed ille, qui saltem rara, sed mala dicerDISCRETA TACITURNITAS RESPONDET: contingit ut a bonis locutio inchoans ad aliquod pravum derivetur, hoc ipsum sancta Scriptura pronuntiante: « Quia in multiloquio peccatum non deerit . » Quasi forte inter innumera verba declinentur criminosa; sed nunquid declinari possunt inutilia atque oeddenda? Tenendus ergo est modus id loquendo, et ab ipsis nonnunquam utilibus verbis parcendum, sicut beatus Psalmista legitur fecisse, dicit enim: Humiliatus sum, et silui a bonis facinus sine concubitu maris et feminae, vel propriis vel alterius ins integriCAP. XXII. Non sic ait Apostolus. Quid er
Abbreviated transcription (Latin):
quanto erat natura subluntorᷤ
Tanto enu minus quam nos pec-¬
care debuerunt. quanto melio¬
res nobis fueruntͤNunc aut̃e
in offendendo creatorem tanto
execrabilius beneficio eius ingͣ¬
ti extiterunt. quanto beneficen¬
tius sunt creati. Nec eis satis fu¬
it lesertores esse illius. nisi ⁊ nr̃i
fierent deceptores. Hoc itaq nob
magnum bonum conferet qui
dilexit nos sicut dilexit xp̃m ut
ꝓpter ipsum cuius membra esse
nos uoluit equales angelis scis
simus. quib et natura inferio¬
res conditi sumus et peccato in-¬
digniores facti. qui eorum fieri
qualescumq socii deberemus.

Expanded text:
quanto erat natura sublimior? quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit Christum, ut propter ipsum cujus membra nos esse voluit, aequales Angelis sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sona carnis et uerbi quaiquam
non sint qui ettam nos angelis p̾¬
ferant quia pro nobis inquiunt
non pro angłis mortuus est xp̃c d
Quid est aliud quam de impieta¬
is mortuus est. Hic ergo non me¬
ritum nostrum. s dei misertcor¬
sia commenlatur. Nam quale
est ileo se uelle laudari. quia ui¬
tio suo tam detestabiliter egrota¬
uit. ut non posset aliter quam me¬
dici morte sauariͤ Non est hec no¬
strorum gloria meritorum. s me¬
dicina morborum. An tleo nos
preferimus angłis. quia cum et
angłi peccauerint. nichil ets tale
unde sanarentur inpensum est.
quasi aliquid eis uel parum fue¬
et nobis ampliusͤ Quod si et hoc
factum esset. alhue quert posset
utrum ideo fuisset factun quod
steteramus excellentius. an quod
llesperatius iacebamus. Cum ue¬
to nouerimus bonorum omntũ
ireatorem reparandis angelis ni
chil gratie contulisse. cur non po¬
tius intelligimus quod tanto ddãp¬
nabilior eorum tudicata sit culpa

Expanded text:
sona carnis et Verbi? 7. Quanquam sona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro Angelis mortuus est Christus. Id quid est aliud, quam de impietais mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte sanari? Non est haec nostrorum gloria meritorum, sed medicina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel parvum fueet nobis amplius. Quod si et hoc factum esset, adhuc quaeri posset utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa,
Abbreviated transcription (Latin):
uelut a regula sue artis alienũ
improbat uitium. Amat tame
suum etiam in uitiosis uel sana¬
tione beneficium uel clampnan¬
one iudicium. ita deus et nichil
odit eorum que fecit. Naturarũ
enim non uitiorũ conditor. ma¬
la que odit ipse non fecit. et de
malis eisdem uel sanando ea per
miscd̃iam uel ordinando per ui-¬
dicium. bona sunt ipse que fecit
Cum igit᷑ eorum que fecit nidil
oderit. quis digne possit eloqͥ qͣu¬
tum diligat membra unigeuiti
sui. et quanto amplius ipsũ un¬
genitum in quo condita sunt õa
uisibilia et inuisibilia que in su¬
is generib ordinata ordinatissi¬
me diligit : Membra quippe uni¬
geniti ad angelorum suorũ equa¬
litatem gratie sue largitate per¬
ducit. unigenitus autem cũ sit
deus omnium. proculdubio elt
dñs angeloꝵ. Natura que deus
est non augłis s patri potius e¬
qualis. gratia uero qua homo e
quomodo non excedit excellentiã
cuiuislibet angłĩ. cum sit una per¬

Expanded text:
velut a regula suae artis alienum velut a regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigenitus autem cum sit Dominus omnium, procul dubio est Dominus Angelorum, natura qua Deus est, non Angelis, sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una per
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝓpter peccatum inimicitias
habebamus. Quod utrum ue¬
rum dicam. attestatur apłs. Cõ¬
mendat inquit dilectionem su¬
am deus in nobis. qm̃ adhuc cũ
peccatores essemus. xp̃c pro nob̃
mortuis est. Habebat itaq illã
erga nos caritatem. etiam cũ ini¬
micitias aduersum eum exer¬
centes operaremur iniquitatẽ.
et tamen ei uerissime dictum ẽ.
odisti dñe omnes qui operant᷑
iniquitatem. Proinde miro ⁊
diuino modo. et quaudo nos o¬
derat ililigebat. Oderat eñt nos
quales ipse non fecerat. Et quia
iniquitas nr̃a opus eiꝰ non orant
ex parte consumpserat. nouerat
simul in uno quoq nr̃m et odis¬
se qd feceramus et amare ql fece¬
rat: et hoc quidem in omnib in¬
telligi potest de illo. cui ueracit̾
dicitur. nicbil odisti horum que
fecisti. Non enim qł cumq odis¬
set esse uoluisset. aut ommino es¬
set qđ omnipotens esse uoluisset
nisi et in eo qił odit esset etiamqi
amaret. Merito quippe odit. et

Expanded text:
quo propter peccatum inimicitias quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est . Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversum eum exercentes operaremur iniquitatem: et tamen ei verissime dictum est, Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem . Proinde miro et divino modo et quando nos oderat, diligebat: oderat enim nos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino esset quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et
Abbreviated transcription (Latin):
scłm diuinitatem. quia genu¬
it illum equalem sibi. Diligit
eum etiam scłm id quod homo
est. quia ipsum unigenitum ip¬
factum est: et ꝓpter uerbum. est
ei cara uerbi caro. Nos autem di¬
ligit. qm̃ sumus eiꝰ membra hũe
diligit. et hoc ut essemus. ꝓpter̃
hoc nos dilexit antequam esse¬
mus. Quappter incomprehen¬
sibilis est dilectio qua diligit ds̃.
neq mutabilis. Non enim ex qͦ
ei reconciliati sumus per sangui¬
nem filii eius nos cepit diligere.
s ante mundi constitutionem di¬
lexit nos. ut cum eius unigeni¬
to etiam nos filii eius essemus.
priusqͣ. omuino aliquid essemꝰ.
Ołergo reconciliati sumus deo
per mortem filii euis uon sic au¬
diatur. non sic accipiatur. qua¬
si ideo nos reconciliauerit ei fili¬
us ut iam inciperet amare qͦs
oderat. sicut reconciliatur ini¬
micus inimico. ut detude sint
amici et inuicem diligant qui
oderant inuicem. s iam nos di¬
ligenti reconciliati sumus ei. cũ

Expanded text:
secundum divinitatem, quia genusecundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi; diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitfactum est, et propter Verbum est ei chara Verbi caro: nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. 6. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unigenito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat; sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ileo pares sumus unigenito filio
per quem creati et recreati sumꝰ.
quia dictum est dilexisti eos sic̃
et me. Neq enim semper equali¬
tatem significat qui dicit sicut
illud ita et illucl. s aliquando tan¬
tum quia est illud est et illuil aut
quia est illud ut sit et illud. Qͥs
enim dixerit eo prorsus modo in
mundum a xp̃o apłos missos. qͦ¬
modo est ipse missus apatre ͤ Ut
enim alias taceam differentias
quas commemorare longum est.
missi sunt certe illi cum iam ho-¬
mines essent missus est autem ip¬
se cum homo esset. et tamen supe¬
pus ait sieut me misisti in mun¬
dum et ego misi eos in mundũ.
tamqͣ diceret quia misisti me.
misi eos. ita et hoc loco dilexisti e¬
os inquit sicut me dilexisti. qł¬
nichil aliud est quam dilexisti
eos. qm̃ et me dilexisti. Non eñi
membra filii non diligeret qͥ di¬
ligit filium. aut alia causa ẽ di-¬
ligendi membra eius. nisi quia
diligit eum. S diligit filium

Expanded text:
ideo pares sumus unigenito Filio ideo pares sumus unigenito Filio per quem creati et recreati sumus; quia dictum est, Dilexisti eos sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit, Sicut illud, ita et illud: sed aliquando tantum, Quia est illud, est et illud; aut, Quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo in mundum a Christo Apostolos missos, quomodo est ipse missus a Patre? Ut enim alias taceam differequas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent, missus est autem ipse, ut homo esset; et tamen superius ait: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum, tanquam diceret: Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco: Dilexisti eos, inquit, sicut et me dilexisti, quod aliud nihil est quam dilexisti eos, quoniam et me dimembra Filii non diligeret qui diligit Filium; aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium
Abbreviated transcription (Latin):
sime igitur ibi ut credat muncꝰ
hic cognoseat mundus. Tamen
et ibi et hic quia tu me misisti
ut nouerimus quantum perti¬
net ad patris et filii inseparabi¬
lem caritatem. hoc nos modo cre¬
dere quo tenlimus credendo cog¬
noscere. Si autem diceret ut cog¬
noscant quia tu me misisti. tam¬
tumdem ualeret. quantum hoc
qił ait ut cognoscat mundus. Iy¬
si sunt enim mundus non per¬
manens inimieus. qualis ẽ mĩ¬
dus dampnationi predestinat
s. ex inimico amicus effectus. ꝓpt̾
quem deus erat in xp̃o mundum
reconcilians sibi. Ideo dixit ego
in eis et tutn me. tamqͣ. diceret.
ego in eis ad quos misisti me. et
tu in me munlum reconeilians
tibi per me. Propterea sequitur
etiam illud qł ait et dilexisti eos
sicut et me dilexisti. In filio qͥppe
nos pater diligit. quia in ipso noᷤᷤ
elegit ante mundi constitutionẽ.
Qui enim diligit unigenitum ꝓ¬
fecto diligit et membra eius que
adoptauit in eum per eum. Nec

Expanded text:
sime igitur ibi, Ut credat mundus; sime igitur ibi, Ut credat mundus; hic, Ut cognoscat mundus: tamen et ibi et hic, quia tu me misisti; ut noverimus quantum pertinet ad Patris et Filii inseparabilem charitatem, hoc nos modo credere quod tendimus credendo cognoscere. Si autem diceret, Ut cognoscant quia tu me misisti: tantumdem valeret quantum hoc quod ait, Ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus; sed ex inimico amicus effectus, propter quem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. Ideo dixit, Ego in eis et tu in me: tanquam diceret, Ego in eis ad quos misisti me; et tu in me, mundum reconcilians tibi per me. 5. Propterea sequitur etiam illud quod ait, Et dilexisti eos sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante constitutionem mundi . Qui enim diligit Unigenitum, profecto diligit et membra ejus quae adoptavit in eum per eum. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
quando enim et cognoscere pro
eo qł est credere ponitur. ut ẽ
qđ ait aliquanto superius ⁊ cog¬
nouerunt uere quia ate exiui.
et crediderunt quia tu me misis¬
ti. Hoc dixit posterius credide¬
runt. quod prius dixerat cogno¬
uerunt. S hic quandoquidem
de consuminatione loquitur.ta¬
lis est intelligenda cognitio qua¬
lis erat per speciem. non qualis
nunc est per fidem. Nam uidet᷑
ordo esse seruatꝰ in eo qił pauloai¬
te dixit ut credat mundus. he
autem ut cognoscat mundus.
Ibi enim quamius dixerit ut ẽ
unum sint et in nob̾ unum sint
non ait tamen sint consummati
in unum. atq ita subnexuit. ut
creilat munlus quia tu me mi¬
sisti. hic uero ut sint inquit con¬
summati in unum. ac deuide ñ
addidit ut crelat mundus. sea
ut cognoseat mundus quia tu
me misisti. Quaindui enum cre¬
dimus quod non uidemus. non¬
dum sumus ita consummati qũe¬
admodum erimus. cum merue¬
rimus uidere qđ credimꝰ. Restis¬

Expanded text:
quando enim et cognoscere pro quando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquanto superius, Et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti . Hoc dixit posterius crediderunt, quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit, Ut credat mundus; hic autem, Ut cognoscat mundus. Ibi enim quamvis dixerit, Ut omnes unum sint, et in nobis unum sint, non ait tamen, Sint consummati in unum; atque ita subnexuit, Ut credat mundus quia tu me misisti: hic vero, Ut sint, inquit, consummati in unum; ac deinde non addidit, Ut credat mundus; sed, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti. Quamdiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus ita consummati, quemadmodum erimus cum meruerimus videre quod credimus. Rectis
Abbreviated transcription (Latin):
chilominus uoluit. Nam conti¬
nuo subunxit. ut sint unum si¬
cut nos unum sumus. Deinde
addidit ego in eis et tu in me. ut
sint consumiati in unum. ubi
se mediatorem tuter deum et ho¬
mines breuiter intimauit. Neq
enim hoc ita dictum est tamqͣ. pa¬
ter non sit in nobis. aut nos in
patre non simus. cum et alio lo¬
co dixerit ueniemꝰ ad eum ⁊ man¬
sionem apl eum faciemus. ⁊ hie
paulo ante non dixerit ego in e¬
is et tu in me. qđ dixit modo.
aut ipsi in me et ego in te: s tu
in me et ego ui te: et ipsi in nob̾.
Quod ergo nunc ait ego in eis
et tu in me. ita dictum est ex ꝑ¬
sona mediatoris. sicut illud qł̃¬
Q uero addidit ut sint consũ¬
mati in unum. ostendit eo per¬
duci reconciliationem que fit ꝑ
mediatorem ut perfecta beatitu¬
dine cui nichil iam possit acdici
perfruamur. Unde id quod se¬
quitur ut cognoscat mundus
quia tu me misisti. non sic acci¬
piendum puto tamqͣ. dixerit.
iterum ut credat mundus. Ali¬

Expanded text:
hilominus voluit. Nam contihilominus voluit. Nam continuo subjunxit: Ut sint unum, sicut nos unum sumus; deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobis, aut nos in Patre non simus, cum et alio loco dixerit: Veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus ; et hic paulo ante non dixerit: Ego in eis, et tu in me, quod dixit modo: Aut ipsi in me, et ego in te, sed tu in me, et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait: Ego in eis, et tu in me, ita dictum est ex persona Mediatoris, sicut illud qQuod vero addidit, Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit, Ut credat mundus: ali
Abbreviated transcription (Latin):
quando se tacito patrem dicit a¬
liquid operari. quemadmodũ
nec pater ab opere filii separat᷑
quando ipso tacito filius opera¬
ri dicitur. qđ nichilominus pa¬
rit̾ operantur. Cum ergo tacet
filius in opere patris operationẽ
suani. humilitatem commendat
ut sit nobis salubrior. Qum ue¬
ro ucissim in opere suo tacet o¬
perationem patris. parilitatem
suam commendat ne credatur
inferior. Isto modo igitur et hoc
loco nec se facit alienum a patͥs
opere. quamuis dixerit clarita¬
tem quam decdisti michi. quia
et ipse delit eam sibi. nec patr̃e
facit alienum ab opere suo qũã¬
us dixerit dedi eis. quia et pa-¬
ter illam deilit eis. Inseparabi¬
lia namq sunt opera. non solũ
patris et filii. uerũ etiam spiri¬
tus sancti. Sicut autem ex eo qil̃
patrem pro suis omnib rogauit
hoc fieri uoluit ut omnes unũ
sint. ita ex hoc etiam suo benefi-¬
cio qł ait claritatem quam ile-¬
disti michi dedi eis. id fieri ni¬

Expanded text:
quando se tacito Patrem dicit aquando se tacito Patrem dicit aliquid operari; quemadmodum nec Pater ab opere Filii separatur, quando ipso tacito Filius operari dicitur, quod nihilominus pariter operantur. Cum ergo tacet Filius in opere Patris operationem suam, humilitatem commendat, ut sit nobis salubrior: cum vero vicissim in opere suo tacet operatiosuam commendat, ne credatur inferior. Isto modo igitur et hoc loco nec se fecit alienum a Patris opere, quamvis dixerit: Claritatem quam dedisti mihi, quia et ipse dedit eam sibi. Nec Patrem fecit alienum ab opere suo, quamvis dixerit dedi eis, quia et Pater illam dedit eis. Inseparabilia namque sunt opera non solum Patris et Filii, verum etiam Spiritus sancti. Sicut autem ex eo quod Patrem pro suis omnibus rogavit, hoc fieri voluit, ut omnes unum sint; ita ex hoc etiam suo beneficio quod ait: Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, id fieri ni
Abbreviated transcription (Latin):
destinationis preteriti tempars̃
uerhis fututra significat. quoll
nunc clarificanlus hoc est suls¬
tanlus a patre. et ipse sit uis al
ñ claritatẽ suscitaturus in si¬
nen. Simile est hoc et quoil a¬
ubi dicit sicut pater suscitat mor¬
tuos et uiuificat. sic et filius qͦs
uult uiuficat. Et quos nisi eoᷤ¬
dem quos pater. Quecumq e¬
nim pater facit. non alia s hec
et filius. nec aliter s similiter fa¬
cit. ac per hoc suscitauit et seip¬
sum etiam ipse. Nam unde est
soluite templum hoc inquit et
triduo resuscitabo illudͦ Pro¬
inde inmortalitatis claritatem
quam sibi a patre datam dicit.
etiam se sibi dedisse intelligen¬
dus ẽ ⁊ si non dicit. Ideo quippe
sepius solum patrem facere ili¬
cit qł̃ et ipse facit cum patre. ut
quieqͥd est ei tribuat de quo est
S et aliquando etiam tacito pa¬
tre sedicit facere qd̃ facit cũ pa¬
tre. ut intelligamꝰ ita filium non
esse a patris opere separandum.

Expanded text:
aedestinationis, praeteriti temporis aedestinationis, praeteriti temporis verbis futura significat, quod nunc clarificandus, hoc est suscitandus a Patre, et ipse sit nos ad eam claritatem suscitaturus in fine. Simile est hoc ei quod alibi dicit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Et quos, nisi eosdem quos Pater? Quaecumque enim Pater facit, non alia, sed haec et Filius; nec aliter, sed similiter facit . Ac per hoc suscitavit et seipsum etiam ipse. Nam inde est, Solvite templum hoc, inquit, et in triduo resuscitabo illud . Proinde immortalitatis claritatem, quam sibi a Patre datam dicit, etiam ipse sibi dedisse intelligendus est, etsi non dicit. Ideo quippe saepius solum Patrem facere dicit quod et ipse facit cum Patre, ut quidquid est ei tribuat de quo est. Sed et aliquando etiam tacito Patre, se dicit facere quod facit cum Patre: ut intelligamus ita Filium non esse a Patris opere separandum,
Abbreviated transcription (Latin):
essent unum. dissentiendo ab u¬
no non erant unum. Demq si¬
uerbum qđ ait rogo tercio subai¬
diamus uel potius. qđ plemus
fiat ubiq ponamus. erit huus
expositio sententie manifestior.
Rogo ut om̃s unum sint. sicut
tu pater in me et ego inte. uogi
ut ipsi in nobis unum sint. rogi
ut mundus credat. quia tu me
misisti. Ideo quippe addidit qu
dixit in nob̃. ut qđ unum effici¬
mur fidelissima caritate. grane
dei nouerimus tribuendum es¬
se non nobis. sicut apls cum di¬
isset fuistis enim aliquando tere¬
bre. nunc autem lux inquit. Et
ne sibi hoc tribuerent acdiecit in
dño. Ueinde saluator noster ra-¬
gando patrem se hominẽ demoni¬
strabat. nunc demonstrans er s¬
ipsum qm̃ cum patre deus esta
cere qił rogat. et ego inquit clari¬
tatem quam dedisti michi deli
illis. Quam claritatem nisi in¬
mortalitatem quam natura hu¬
mana in illo fuerat acceptura: il
nec ipse adhuc acceperat eam.sil
more suo ꝓpter inmobilitatẽ pl¬

Expanded text:
essent unum, dissentiendo ab uessent unum, dissentiendo ab uno non erant unum. Deverbum quod ait, rogo, tertio subaudiamus, vel potius quo plenius fiat, ubique ponamus; erit hujus expositio sententiae manifestior: Rogo ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te: rogo ut et ipsi in nobis unum sint: rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Ideo quippe addidit, quod dixit, in nobis, ut quod unum efficimur fidelissima charitate, gratiae Dei noverimus tribuendum esse, non nobis: sicut Apostolus cum dixisset, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux, inquit; et ne sibi hoc tribuerent, adjecit, in Domino . 3. Deinde Salvator noster rogando Patrem, se hominem demonstrabat: nunc demonstrans et seipsum, quoniam cum Patre Deus est, facere quod rogat, Et ego, inquit, claritatem quam dedisti mihi, dedi illis. Quam claritatem, nisi immortalitatem, quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilitatem pr
Abbreviated transcription (Latin):
do clampnemur. Pisto mundo¬
non rogat. neq enum quo sit pre¬
destinatus ignorat. Et est mun¬
dus de quo scriptum est. non ue
nit filtus hominis ut iudicet
mundum s ut saluetur munlꝰ
per ipsum. unde et apls deus in¬
quit erat in xp̃o munlum re¬
concilians sibi. Pro isto mundo
rogat dicens ut munilus credat
quia tu me nusisti. Per hanc e¬
nun fidem mundus reconcilia¬
tur deo. cum credit in xp̃m qui
est missus a deo. Quomodo er¬
go intellecturi sumus qł̃ait. ut
et ipsi in nobis unum sint: ut
credat mundus quia tu me mi-¬
sisti. nisi quia non in eo causam
posuit ut credat mundus quia
illt unum sunt. tamqͣ tdeo cre¬
idat qđ eos esse unum uidet. cũ
ipse mundus sint omnes qͥ cre¬
dendo unum fuint ͤ Sed orando
dixit ut mundus crelat sicut
orando dixit ut omnes unum
sint. orando dixit ut et ipsi in no¬
bis unum sint. Hoc est enim õs
unum sint qił est mundus cre¬
dat. qm̃ credendo unum fuint.
perfecte unum qui cum natura

Expanded text:
do damnemur . Pro isto mundodo damnemur . Pro isto mundonon rogat: neque enim quo sit praedestinatus, ignorat. Et est mundus de quo scriptum est, Non enim venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum : unde et Apostolus, Deus, inquit, erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Pro isto mundo rogat, dicens, Ut mundus credat quia tu me misisti. Per hanc enim fidem mundus reconciliatur Deo, cum credit in Christum qui est missus a Deo. Quomodo ergo intellecturi sumus quod ait, Ut et ipsi in nobis unum sint, ut credat mundus quia tu me misisti: nisi quia non in eo causam posuit ut credat mundus, quia illi unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum videt; cum ipse mundus sint omnes, qui credendo unum fiunt: sed orando dixit, Ut mundus credat; sicut orando dixit, Ut omnes unum sint; orando dixit, Ut et ipsi in nobis unum sint? Hoc est enim omnes unum sint, quod est mundus credat: quoniam credendo unum fiunt; perfecte unum, qui cum natura
Abbreviated transcription (Latin):
ne ista est pax illa ꝑpetua: et
potius fidei merces quam fidesͤ
Unum enim erimus non ut cre¬
damus. s quia credidimꝰ. Sed
et si in hac uita ꝓpter ipsam cõ¬
munem fidem omnes qui unũ
credimus un um sumꝰ. iuxta
illud apłi. om̃s enim uos unũ
estis in xp̃o ihesu. etiam sic non
ut credamus s quia credimus
unum sumus. quid est ergo õs
unum sint ut mundus credat.
Ipsi quippe omnis munlus est
credens. Neq enim alii sunt qͥ
unum erunt. et alius est mun-¬
dus ꝓpterea crediturus quia il¬
li unum erunt. cum proculdu¬
bio de hiis dicat ut omnes unũ
sint de quib dixerat non ꝓ hiis
autem rogo tantum. s et pro eis
qui credituri sunt per uerbũ
eorum in me. continuo subum¬
gens ut omnes unum sint. Isti
autem omnes quid est nisimũ¬
dusͤ Non hostilis utiq s fii̾c¬
lis. Mam ecce qui dixerat non
pro mundo rogo. pro mundo
rogat ut credat. qm̃ est muntꝰ
de quo scriptum est: ne cũ mun¬

Expanded text:
ne ista est pax illa perpetua, et ne ista est pax illa perpetua, et potius fidei merces quam fides? Unum enim erimus, non ut credamus, sed quia credidimus. Sed etsi in hac vita propter ipsam communem fidem, omnes qui in unum credimus, unum sumus, juxta illud Apostoli, Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu ; etiam sic non ut credamus, sed quia credimus, unum sumus. Quid est ergo, Omnes unum sint, ut mundus credat? Ipsi quippe omnes mundus est credens. Neque enim alii sunt qui unum erunt, et alius est mundus propterea crediturus, quia illi unum erunt; cum procul dubio de his dicat, Ut omnes unum sint, de quibus dixerat, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, continuo subjungens, Ut omnes unum sint. Isti autem omnes quid est, nisi mundus, non hostilis utique, sed fidelis? Nam ecce qui dixerat, Non pro mundo rogo , pro mundo rogat ut credat. Quoniam est mundus de quo scriptum est: Ne cum hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
os uero esse quidem in eis pos¬
sumus. unum tamen cum eis
esse non possumus. quia unius
substantie nos et ipsi non sumus.
in quantum filius cum patre ds
est.Ham in quantum homo est.
eiusdem substantie est cuius et
nos sumus. S nunc illud poti¬
us uoluit commendare quod a¬
lio loco ait. ego et pater unum su¬
mus ubi eandem patris et suam
significauit esse naturam. ac ꝑ
hoc et cum in nobis sunt pater
et filius uel etiam spiritus sc̃s.
non debemus eos putare natu¬
re unius esse nobiscum. Sic ita-¬
q sunt in nobis uel nos in illis.
ut illi unum sint in natura sua.
nos unum in nostra. Sunt qͥppe
ipsi in nobis tainquam deus in
templo suo. sumus autem nos in
ilis tamquam creatura in crea¬
tore suo. Ueinde cum dixisset ut
et ipsi in nobis unum sint. adun-¬
xit ut mundus credat quia tu
me misisti. Quid est hoc : Nuin-¬
quuluam tunc crediturus est
mundus. quaudo in patre ⁊ fi¬
lio unum omnes erimus ᷤ Non-¬

Expanded text:
nos vero esse quidem in eis posnos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus; quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum Patre Deus est. Nam in quantum homo est, ejusdem substantiae est cujus et nos sumus. Sed nunc illud potius voluit commendare, quod alio loco ait, Ego et Pater unum sumus ; ubi eamdem Patris et suam significavit esse naturam. Ac per hoc et cum in nobis sunt Pater et Filius, vel etiam Spiritus sanctus, non debemus eos putare naturae unius esse nobiscum. Sic itaque sunt in nobis, vel nos in illis, ut illi unum sint in natura sua, nos unum in nostra. Sunt quippe ipsi in nobis, tanquam Deus in templo suo: sumus autem nos in illis, tanquam creatura in Creatore suo. 2. Deinde cum dixisset, Ut et ipsi in nobis unum sint, adjunxit, Ut mundus credat quia tu me misisti. Quid est hoc? Numquidnam tunc crediturus est mundus, quando in Patre et Filio unum omnes erimus? Non
Abbreviated transcription (Latin):
set pro discipus
suis quos tin
secum habebat
atq adiuuxisse
suos alios dicens non pro hiis.
tem rogo tantum s et pro eis qͥ
credituri sunt per uerbum eoꝑ
in me. uelut quereremus quil
uel quare pro illis rogaret com¬
nuo subintulit dicens. Ut om̃s
unum sint sicut tu pater in me
et ego in te: ut et ipsi in nobis u¬
num sint. Et superius eum ai¬
huc pro solis discipulis quos se¬
cum habebat oraret pater sc̃e i¬
quit serua eos in nomine tuo qͦs
dedisti michi ut sint unum si cit
et nos. Hoc ergo etiam nunc etꝓ
nobis rogauit quł tunc pro illis.
ut omnes hoc est et nos et illi uiũ
simus. Ubi diligenter aduerten¬
dum est non dixisse dñm ut oñs
unum simus. s ut omnes unum
sint sicut tu pater in me et ego it
te subintelligitur unum sumus.
qđ apertius dicitur postea. quia
et prius dixerat de discipulis qͥ
cum illo erantut sint unum siib
et nos. Quamobrem ita est pat̾
in filio et filius in patre ut unũ
sint. quia unius substantie sunt.

Expanded text:
set pro discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me; velut quaereremus, quid vel quare pro illis rogaret, continuo subintulit, dicens: Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint. Et superius cum adhuc pro solis discipulis, quos secum habebat, oraret: Pater sancte, inquit, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos . Hoc ergo nunc etiam et pro nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est et nos et illi, unum simus. Ubi diligenter advertendum est non dixisse Dominum, ut omnes unum simus; sed, Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te subintelligitur, unum sumus; quod apertius dicitur postea: quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant, Ut sint unum sicut et nos. Quamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Patre, ut unum sint, quia unius substantiae sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ã militauit. cũ dici debuisse uidea¬
tͦ fideli seruitute seruiuit. strenuã
milttiã militauit. Quał aũ ista locu¬
tio ẽ dilectio qͣ dilexisti me. tali et
apłs usꝰ est: bonũ certam̃ certaui. Nõ
ait bono certamine qd usitatiꝰ etiã qͣ
rectiꝰ diceret᷑. Qmͦ aũ dilectio qͣ di¬
lexit pat̾ filium ẽ et in nob̾ nͥ qͥa m̃¬
bra eius sumus. et in illo diligi¬
mur cum ipse diligitur totꝰ. id
est caput et corpusͤ Ideo subum¬
xit et ego in ipsis. tamqͣ diceret
qm̃ ego sum et in ipsis. Aliter ẽ
enun in nob̃ tamqͣ in templo suo.
aliter autem quia et nos ipse su¬
mus. cum sciłm ul qł ut caput
nr̃m esset homo factus est corpꝰ
eius sumus. Finita est saluatoriᷤ
oratio. incipit passio. Ergo et iste
seruio finiat᷑. ut de passione quod
ipse donauerit. aliis sermonibus
disputet᷑.

Expanded text:
am militavit; cum dici debuisse videaam militavit; cum dici debuisse videatur, Fideli servitute servivit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est, dilectio quam dilexisti me; tali et Apostolus usus est, Bonum certamen certavi : non ait, bono certamine, quod usitatius et tanquam rectius diceretur. Quomodo autem dilectio quam dilexit Pater Filium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus, et in illo diligimur, cum ipse diligitur totus, id est caput et corpus? Ideo subjunxit, et ego in ipsis; tanquam diceret, quoniam ego sum et in ipsis. Aliter enim est in nobis tanquam in templo suo; aliter autem quia et nos ipse sumus, cum secundum id quod ut caput nostrum esset, homo factus est, corpus ejus sumus. Finita est Salvatoris oratio, incipit passio: ergo et iste sermo finiatur, ut de passione quod ipse donaverit, aliis sermonibus disputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ceret non ei merito s gratia sub¬
uenisti. Oeuiq sequit᷑ ego autẽ
cognoui. Ipse fons gratie est l̃s
natura. homo autem de spiritu
sco et uirgine. ineffabili gratia.
Oeniq ꝓpter ipsum. quia gra¬
tia dei per ihesum xp̃m et do-¬
minum nr̃m. et hii cognouer̃t
inquit quia tu me misisti. Ipse
est mundus reconciliatus. sed
quia tu me misisti. ideo cognoue¬
runt. Ergo gratia cognouerunt.
Et notum feci eis inquit nomen
tuum. et notum faciam. Notum
feci per fiden. notum faciam per
speciem. Notum feci cum fine pe¬
regrinantib. notum faciam sine
fine regnantib. Ut dilectio inqͥt
qua dilexisti me inquit sit. et e
go in ipsis. Non est usitata locu¬
tio. dilectio qua dilexisti me: in
ipsis sit et ego in ipsis. Usitate
quippe diceretur. dilectio qua di¬
lexisti me. De greco quidem ista
translata est: s simile est et lati¬
ne. sicut dicimus fidelem serui¬
tutem seruiuit. strenuam miltti¬

Expanded text:
ceret, ei non merito, sed gratia subceret, ei non merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur: Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est, Deus natura, homo autem de Spiritu sancto et virgine, ineffabili gratia. Denique propter ipsum, quia gratia Dei per Jesum Christum est Dominum nostrum . Et hi cognoverunt, inquit, quia tu me misisti. Ipse est mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt; ergo gratia cognoverunt. Et nottuum, et notum faciam, hoc est, notum feci per fidem, notum faciam per speciem, notum feci cum fide peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus: Ut dilectio, inquit, qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Non est usitata locutio, dilectio quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis: usitate quippe diceretur, dilectio qua dilexisti me. De graeco quidem ista translata est: sed sunt similes et latinae; sicut dicimus, Fidelem servitutem servivit, strenuam militi
Abbreviated transcription (Latin):
cum illo in gła. Tunc apparebimꝰ
qđł tune erimus. quia tunc appa¬
rebit non ianiter nos il credi
disse ac sperasse antequam essemꝰ
ẜac et eui filius cum dixisset ut
uideant claritatem meam quam
dedisti michi continuo subuux¬
it. quia dilexisti me ante mundi
constitutionem. In illo enum di¬
lexit nos ante constitutionẽ mũ¬
di. et tunc predestinauit qđ in fi¬
ue futurum est mundi. Pater
inquit uiste mundus te non cog¬
nouit. Quia uistus es. uleo te
non cognouit. Mundus quip¬
pe ille dampnationi predestina¬
tus merito non cognouit. mun-¬
dus uero quem per xp̃m recon¬
ciliauit sibi. non merito s gratia
cognouit. Quid est enim eũ cog¬
noscere nisi uita eternaͤ Quam
mundo dampnato utiq non de¬
dit. reconciliato dedit. Proptere¬
autiq mundus non cognouit:
quia iustus es. meritis eiꝰ ut ñ
cognosceret tribuisti. et ꝓpterea
mundus reconciliatus cognouit
quia miserieors es: et ut cognos¬

Expanded text:
cum illo in gloria . Tunc apparebimus cum illo in gloria . Tunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc apparebit non idisse ac sperasse antequam essemus facti, et cui Filius cum dixisset: « Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, » continuo subjunxit « quia dilexisti me ante mundi constitutionem: » in illo enim dilexit nos ante mundi constitutionem, et tunc praedestinavit, quod in fine futurum est mundi. « Pater, » inquit, « juste, mundus te non cognovit » quia justus es, ideo te non cognovit: mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit; mundus vero, quem per Christum reconciliavit, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea utique « mundus non cognovit, » quia justus es, meritis ejus, ut non cognosceret, tribuisti, et propterea mundus recoquia misericors es, et ut cognos