comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icet ipsa natura: humana thra¬
atur ad miscd̃iam in his etatib senm
iudelicet. iinfantum: tamen ⁊ regule
auctoritas is ꝓspiciat. Consideretur sẽꝑ
in eis inbecillit᷑as: ⁊ nullatenus eis distrie¬
tio regule teneatur. malimentis. Sed sit
ineis pia consid̾atio: ⁊ preueniant ho¬
ras kanonieas.

Expanded text:
icet ipsa natura humana trahatur ad misericordiam in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant horas canonicas.
Abbreviated transcription (Latin):
quis coꝵ uideretur ẽẽ maior. S iep
bonis ẽẽ moris solet inscripturis sen
clempla. patrum pre. edentiums
quib ad meliora ꝓficiant. quib agnitis:
desins. actib humlientur inquirere: sic
econtrario reprobi siquid forte melectis
reprehensibile reꝑiunt quasi suas exeo ne¬
quieias: obtecturi aut pro iusto de fensu¬
ri.libentissime solent amplecti

Expanded text:
quis eorum videretur esse major. Sicut bonis esse moris solet in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti
Abbreviated transcription (Latin):
lectus: ꝓprias debet habere
mensuras. Ideoq quotiens pue¬
ruues adolescenciores etate. aut qui
minus intellegere possunt quanta
pena sit erconimunicationis. hca¬
les dium delinqunt. auit ieiiniis affli¬
gantur. arit eris uerberib coherecan¬
tire ut sanentur.

Expanded text:
lectus proprias debet habere mensuras. Ideoque quoties pueri, vel adolescentiores aetate, aut qui minus intelligere possunt, quanta poena sit excommunicationis, hi tales, dum delinquunt, aut jejuniis nimiis affligantur, aut acris verberibus coerceantur, ut sanentur.
Abbreviated transcription (Latin):
pud cedissam mesopochanue: passio
scĩ chome apłi qui translacus est duo¬
decimo kalendas ianuarii quando celeb or
dies agitur. Constantinopolim:. scĩ culogni
Laodicia: bĩ anacholii ep̃i. Apud neo cesare

Expanded text:
pud Edissam Mesopotamiae passio S. Thomae apostoli, qui translatus est XII Kalendas Januarii quando celebrior dies agitur. Constantinopolim natale S. Eulogii. Laodicia S. Anatholii episcopi et confe
Abbreviated transcription (Latin):
minis: Lectio sc̃i euuangłii quam modo fr̃
audistis. tanto indencius cogitanda acsine
obliuone ẽ iugite: retinenda: quanto cons¬
tat. quia magnam nobis fidei ꝑfectione n:
commendat magnũ eiusdem ꝑsccte fide i
contra omĩa tẽptamenta robur eque de ar¬
trat.¬

Expanded text:
. Lectio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes baptista et precursor dñi saluato¬
ris quam du uenturum ppłis uerbo p̃dica¬
uerat: ipsum iam uenientem ad se sicut ex
lectione sancti euangelii fratres modo cum
legeretur audistis mos digito demonstrauit
dicens. Ecce agnus dei: ecte qͥ tollit peccata
mundi.

Expanded text:
nes Baptista, et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evangelii, fratres, modo cum legeretur, audistis, mox digito demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
mi diem publicis eccłe gaudiis dedicatum:
cuius splendorem ⁊ si sermo taceat. religio¬
sorum tamen conuentus ⁊ deuocio elamat.
Tam honestis enunstudiis. tam conspirar¬
tib uotis. in huiꝰ diei cultum ileticiam con¬
iuirastis: ut festiuitatis magnificencia sus
ꝑ setitulis satis emineat. tam ⁊ si ab e iꝰ lau¬
De officiositas preconus absistat. De sc̃o

Expanded text:
mi, diem publicis ecclesiae gaudiis dedicatum; cujus splendorem etsi sermo taceat, religiosorum tamen conventus et devotio clamat: tam honestis enim studiis, tam conspirantibus votis, in hujus diei cultum et laetitiam conjurastis, ut festivitatis magnificentia suis per se titulis satis emineat, tametsi ab ejus laude officiositas praeconis absistat. Tantmi, diem publicis ecclesiae gaudiis dedicatum;
Abbreviated transcription (Latin):
te grauia a giit impossibilia in¬
iungant᷑ iuscipiat quidem iubentĩ
imperium cum omni mansuetudine
est pacienter et oportune suggerat: nõ suꝑ¬
biendo aut resistendo. uel contradicendo: Qd̾
si post suggestionem in sua sentencia prioxis
imperium ꝑdurauerit: sciat uinior ita
sibi expedire et ex caritate confidens de ad¬

Expanded text:
te gravia aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine aeest patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ista sibi expedire, et ex charitate confidens de ad
Abbreviated transcription (Latin):
emo accendit lucernã: iin abscondito
ponit neq sub modio. Dese ipso dominꝰ
hec loquitur: ostendens ⁊ sisupra dixerir mil¬
lum generationi ne quam nisi signum ione
dandum. nequaquam damenlucis sue cla¬
ritatem fidelib occultandam. Ipse quippe
lucernam accendit: qui testam humane na¬
ture flamma sue diumitatis impleuit. Quã
ꝓfecto lucernam nec credentib ab scond̾e.
nec modio sub ponere hoc ẽ subsmensur
legis in cludere: uelintra unius indec genus
terminos noluit combere.

Expanded text:
m accendit et in abscondito ponit, neque sub modio. De seipso Dominus haec loquitur, ostendens etsi supra dixerit nullum generationi nequam nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit. Quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est sub mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit cohibere.
Abbreviated transcription (Latin):
icut in lectione euangelica fratres au
ditur tum celsitudo celestis aperitur. Sed
querendum nobis est quid nam sit quod re¬
demptore nostro pastorib in uidea angelus
apparuit: atq ad adorandum hunc ab o¬
riente magos. non angelus sed stella per¬
duxit.¬

Expanded text:
icut in lectione evangelica, fratres chditur cum celsitudo coelestis aperitur. Sed quaerendum nobis est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos non angelus, sed stella perduxit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquitate iungantur: Nec quolibet mͦ
id a monachis presumat᷑ quia ex inde gra¬
uissima occasio scandaloꝵ oriri potest: Qd̃
si quis hec nam gressus fuerit acrius coer¬
ceatur.

Expanded text:
pinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coerceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
non solum abbati ex hibendum
est ab omnib sed eciam sibi mnui¬
tem fratres ita obediant scientes
pre hanc obediencie uiam scituros ad dñiz
remisso ergo abbatis aut preposidorum
qui ab eo constituunt᷑ imperio: cui non
ꝑmittimus priuata imperia preponi: De
ceters omnes uiniores priorib suis om¬
ni caritate et sollicitudine obediant. Qd̾
siquis contenciosus repperitur corripi¬
atur Si quis autem frater ꝓ qua us
minima causa ab abbate uel a quocuma
priori suo corripitur quolibet modo uł
si leuiter senserit anuum prioris cui¬
tumq contra se iratum uel cõmotum
quamius modice mox sine moratam
faciens: usq clum benedictione sanet᷑
illa cõmotio Quod qui contempserit
facere: aut corporali unidicte subiaceat
aut si contumax fuerit de monasterio ex¬
pellatur.

Expanded text:
non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres, scientes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tanceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ussit dñs discipłos suos ascend̾e in nauicula
cẽ preced̾e eum transfretum: donec dimitte¬
ret turbas. Discipłis dñs precipit transfre¬
tare ⁊ compellit ut ascendant nauiculam:
quo sermone ostenditur inuidos eos a dño
recessisse dum amore p̃ceptoris ne puneto qͥ¬
dem temporis abeo uolunt seꝑari. Et dimissa
turba: ascendit in montem solus orare.de.s

Expanded text:
ulit Jesus discipulos suos ascendere in naviculam, et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas. Discipulis praecepit transfretare, et compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari. Et dimissa turba, ascendit in montem solus orare. Ves
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o pascha usq ad pentecostẽ:
sine intermissione dicatur al¬
leluia.tam in psalmis quam
in responsoriis. Apentecoste autem usq:
incaput qͥuadragesime: omnib noctib
cum sex posteriorib psalmis. tantum
ad nocturnos dicatur. Omni uero dñica
extra quadragesimam: cantica. matuti¬
ni.prima. tereia sexta.nona.cum alle¬
luia dicantur. Uesꝑa uero: iam cum anti¬
phona. Responsoria uero nunquã dicãt᷑
cum alleluia: nisi apascha usq ad pentecostẽ.

Expanded text:
scha, inquit, usque ad Pentecosten sine intermissione dicatur alleluia, tam in psalmis quam in responsoriis. A Pentecoste autem usque in caput Quadragesimae, omnibus noctibus cum sex posterioribus psalmis tantum ad nocturnos dicatur. Omni vero Dominica, extra Quadragesimam, cantica matutini, prima, tertia, sexta, nonaque cum alleluia dicantur. Vespera vero jam cum antiphona. Responsoria vero nunquam dicantur cum alleluia, nisi a Pascha usque ad Pentecosten .
Abbreviated transcription (Latin):
omnib sollempnitatib sicut dirimus
dominco die agendum ita agatur. Ex¬
cepto: quod psalmi aut antiphone uel
lectiones ad ip̃m diem ꝑtinentes dicant᷑
Modus autem supra scriptus. teneat᷑.¬

Expanded text:
omnibus solemnitatibus, sicut diximus, die Dominico agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae, vel lectiones ad ipsum diem pertinentes dicantur. Modus autem supra scriptus teneat
Abbreviated transcription (Latin):
rii ponatur senẽx sapiens: qui
sciat accipere responsum ⁊ red
sinat uagari: Qui portarius de¬
bet cellam habere uxta portam: ut ue¬
nientes semꝑ p̃sentem inueniant. a quo
respõsum accipiant: Et mox ut ah quis
pulsauerit. aut pauper clamauerit deo
gracias respondeat aut beneditat et cũ
omni mansuetudine timoris dei. reddat
responsum festinanter cum feruore cari¬
tatis: Qui portarius si indiget solatio n¬
morem fratrem accipiat: Monasterium
audem si possit fieri: itaebet constitui
ut omnia necessaria: Id est.aqua. molendi
num. pistrinum. ortum artes diuerse ĩ¬
tra monasterium exerceant ut non sit ne¬
cessitas monachis uagandi foras: quia
omnino non expedit anumab eoꝵ: Hãc
audem regulam sepus uolumus in congre¬
gatione legi: ne quis fratrum se de ignorã¬
cia excusẽt:

Expanded text:
rii ponatur senex sapiens, qui sciat accipere vel reddere respsinat vagari. Qui portarius bet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a qua responsum accipiant, et mox ut a aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respomni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessnum, pistrinum, hortus, vel artes diversae infra monasterium exerceantur, ne sit monachis necessitas vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. autem Regulam saepius volumus incongregatione legi, ne quis fratrum se de ignorantia excuset.
Abbreviated transcription (Latin):
ortina cuutate: bĩ philippi ep̃i. Thes¬
salonice: natał sc̃i demetrii mr̃is.
Eodem die iuxta montem oliueti: depo¬
sicio sc̃e pelagie que peccatrix apellatur
In pago laudunensi. natal sc̃e beneditte

Expanded text:
ortina civitate beati Philippi episcopi. Thessalonicae natale S. Demetrii martyris. Eodem die juxta montem Oliveti depositio S. Pelagiae, quae peccatrix appellatur. In pago Laudunensi natale S. Benedictae
Abbreviated transcription (Latin):
namq infantiam pleticiamq nostri re¬
demptoris euangelista qua nostre particep̾
humanitatis clignatus est. fieri cõmemo¬
rã ecernitatem diuine maiestatis in qua pa¬
tri mansit ac manet semꝑ equalis

Expanded text:
amque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquare uoluit loco passionis:
ut eciam ꝑ hoc claresceret quia non inui¬
tus sed sponte pateretur. In asino uenire.
et a turbis rex ꝯppellari ac laudari uoluit.
ret ipsum esse xp̃m quem sic illo uentu¬
rum ꝓphecia olim p̃missa signauerat.
nte

Expanded text:
appropinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ret ipsum esse Christum, quem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
am. Hodie namq głosa semꝑ uirgo mauia ce¬
los ascendit. rogo gaudete: quia ut ita fatear
in effabiliter sublimata cum xp̃o regnat me
ternum. Regina mundi hodie de terris ⁊ de
presenti scło nequam eripitur. Iterum dico
gandete: quia secura de sua in marcescibili
gła. ad celi iam ꝑuenit palatium.

Expanded text:
die namque gloriosa semper virgo Maria coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium.
Abbreviated transcription (Latin):
omnium xp̃i martirum p̃ciosa est. mors
designata. Quod enim paruuli occisi ft̃.
significat ꝑ humilitatis meritum ad mar¬
tirum ꝑueniendum gloriam. Et quia nli
conuersus fuerit quĩs et effectus ut par¬
uulus non possit animam dare ꝓrpo.¬

Expanded text:
omnium Christi martyrum est mors designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum, ad martyrii perveniendum gloriam. Et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus sit ut parvulus, non potest animam dare pro
Abbreviated transcription (Latin):
curam gerat abba cirea delinquentes fra¬
tres:. quia non est opus sanis medicus.
sed male abentib. Et ideo uti debet om¬
nimodo ut sapiens medicus inmittere
quasi occultos consolatores sempectas:
io ẽ semores sapientes fr̃s. qui quasi secre¬
te consolentur fratrem fluctuantem. et
ꝓuocent cum ad humilitatis satisfacio¬
nem. ⁊ consolentur eum ne habundan¬
tiori tristieia absorbeatur. Sed sicut ait
idem apostolus. confirmetur ineo cari¬
tas: norctur ꝓeo ab ominib. Magnoꝑe
enim debet sollicitudinem gerere abba.
iomni sagacitate undristria currere:
ne aliquam deouib sibi creditis ꝑdat.
Nouerit enim se curam suscepisse ani¬
marum:non suꝑ sanas dyrannidem.
et metuat ꝓphede comiinationen
ꝑ quam dieit deus. Quod crassum ui¬
Debatis assumebatis: ⁊ quod debile erat
ꝓiciebatis. Et pastons boni prum imi¬
temur exemplum qui relictis nonagin¬
ea nouem. ouib in montib abut unã
oriem que errauerat querere. Cum
infirmitati dantum conpassus ẽ. ⁊to

Expanded text:
curam gerat abbas circa delinquentes fratres: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Et ideo uti debet omni modo ut sapiens medicus: immittere quasi occultos consolatores. Senpectas, id est, seniores sapientes, qui quasi secrete conprovocent eum ad humilitatis satisfactionem. Et consolentur eum, ne abundantiori 377 tristitia absorbeatur: sed, sicut ait idem apostolus, confirmetur in eo charitas, et oretur pro eo ab omnibus . Magnopeenim debet sollicitudinem gerere abbas, et omni sagacitate et industria curare, ne aliquam de ovibus sibi subjectis perdat. Noverit enim se infirmarumarum, non super sanas tyrannidem, et metuat Prophetae comminationem, per quem dicit Deus: Quod crassum videbatis, assumebatis; et quod debile erat, projiciebatis . Et pastoris boni pium imitetur exemplum, qui, relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere : cujus infirmitati in tantum compassus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ori meo custodiam: obmũtui ⁊ humiliatꝰ
sum isilui abonis. Hio ostendit propha si
abonis eloquiis inter dum ꝓpter tacitur¬
nitateta debet tacere. quanto magis a
ficationum eloquiis perfectis disciprilis
pptei. taciturnitatis grauitatem rara¬
tum ẽ. In multi loquio. non effugies pec¬
eatum. Et alibi. Mors nuita. in manib lin¬
gue. Nam loqui ⁊ docere: magistrum cum¬
decit. Tacere ⁊ audire: discipulo conuenit. Et
omm humilitate ⁊ subiectione reuerentie
requirantur. Scurrilitates uero uel uer¬
ba ociosa i risum mouentia: ederna clau¬
sura in omnib locis. dampnamus. Et ad
tale eloquium: discipulum aperire os ñ¬
ꝑmittimus.

Expanded text:
ori meo custodiam; obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis . Hic ostendit Propheta, si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanttis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gratum est: In multiloquio non deerit peccatum; et alibi: Mors et vita in manibus linguae . Nam loqui et docere magistro condecet, tacere et aomni humilitate et subjectione reverentiae requirantur. Scurrilitates vero, vel verba otiosa et risum moventia, aeterna clausura in omnibus locis damnamus, et ad talia eloquia discipulum os aperire non permittimus.
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tp̃r. Erat pater ih̾u et mater admi¬
rantes suꝑ his que dicebantur de eo. S̾ lucã¬
ongregemus in unum ea que inortu
ihu dicta scripta que sunt de eo: et tr̃
scire poterimus singla queq digna esse mi¬
racło. Quamobrem mirabatur et pater:
si enim appellatus est. ioseph. quia nutriciꝰ
fuit. Mirabat᷑ et mater suꝑ omnib que di¬
cebantur de eo.

Expanded text:
 inquit, pater illius et mater admirantes super his quae dicebantur de eo. Congregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et nunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo.
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur: nec ibi quicquã
aliud geratur aut cum datur. expleto
opere dei omnes tum sunmo silencio exe¬
ant ⁊ agatur reuerencia deo. Ut frater
qui forte sibi peculiariter uult orare
non impediatur alterius improbitate.
Sed et si alter uult sibi forte secreciꝰ
orare simpliciter intret et oret. Non
inclamosa uoce: sed in lacrimis et intẽ¬
tione cordis. Ergo qui simile opus non
facit non ꝑmitatur expleto opere dei re¬
morari in oratorio. Sicut scriptum ẽ.
Nec alius impedimentum paciatur. lu
III

Expanded text:
quod dicitur: nec ibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimentum patiatur. § II
Abbreviated transcription (Latin):
cam uenerandam que presentis festi
memoriam paucis quidem uerbis. e¬
uangelista comp̃hendit: sed non pauca cele¬
stis misterii uirtutẽ grauidam reliquit.
Ex posita namq natiuttate dñica cuius gdu¬
dia mox angeli dignis laudib extulerunt.
pastores deuotatioisitatione celebrarunt õs
qui tunc audire mirati sunt. nos qͦ ꝓ modu¬
lo nostro ꝓ ut potuimus ꝓxime dño largien¬
de congrius missarum hymnoꝵq sollemp¬
niis exegimus: subiunxit atq ait. Et post¬
quan consũmati sunt dies octo ut cirtum¬
cideretur quer: uocatum est nomen eius ih̾c
quod uocatum est ab angelo prius quam in

Expanded text:
am venerandamque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum
Abbreviated transcription (Latin):
pud cassinum castrum: sc̃i pr̃is
nr̃i beati benedicti abbis: qui
fuit spũ iustoꝵ omniũ plenus. Et ñ
flauiniaco: aduentus ⁊ exccptio corꝑu
sc̃e regine uirgĩs ⁊ mrͣis xp̃i. Et alibi.

Expanded text:
pud Cassinum castrum sancti patris nostri Benedicti abbatis, qui fuit spiritu justorum omnium plenus. Et in Flaviniaco adventus et exceptio corporis sanctae Reginae virginis
Abbreviated transcription (Latin):
irigendi fratres in uia omnium¬
fratrum uel abbatis se orationi cõ¬
mendent et semꝑ ad orationem ul¬
timam operis dei: cõmemorntio oĩ¬
um absentum fiatz Reuertentes autem de
uia fratres: ipso die quo redeunt ꝑ omnes
canonicas horas dum expletur opus dei ꝓs¬
trati solo oratorii ab ominb petant oratio¬
nem ꝓpter excessus ne quid forte subripue¬
rit in ia uisus aut auditus male rei aut
ociosi sermonis: Nec p̃sumat quisquani
alio referre quecumq foris monasterium
uiderit aut audierit: quia plurima destruc
tio est Quod siquis p̃sumpserit iundicte re¬
gulari subiaceat Similiter: et qui presup
serit claustra monasterii egredi. uel quocũ¬
q ire uel quippiam quamius parum sine
nissione abbatis facere¬

Expanded text:
irigendi fratres in via omniumfratrum vel abbatis se orationi commendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem, propter excessus: ne quid forte subripuerit in via visus, aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audtio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similserit claustra monasterii egredi, vel quocumque ire, vel quippiam, quamvis parum, sine iussione abbatis facere
Abbreviated transcription (Latin):
ollempnitatent nolis hodierne celebri¬
tatis quam quadragesimo dũice natiui¬
tatis die debitis ueneramur officiis: maxima
eiusdem dñi saluatoris nostri simul et in te¬
merate genitricis eius hunulitate dedicatã
sacra euangelii lectio designat exponens es
qui legi nichil debebant implendis. se lega

Expanded text:
olemnitatem nobis hodiernae celebritatis, quam quadragesimo dominicae nativitatis die debitis veneramur officiis, maxime ejusdem Domini Salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatum sacra Evangelii lectio designat, exponens eos qui legi ni
Abbreviated transcription (Latin):
igilate: quia nescitis qu a hora dñs ur̃
uenturus sit. Perspieue ostendit qua¬
re supra dixerit dedie autem illa ne mo seit
neq filius hominis neq angłi. nisi pater sol.
quod non expediat scire apłis: ut pendule¬
ex expectacionis incerto semꝑ credant ẽẽ
uenturum. quẽ ignorant quando uenturuᷤ
sit & non dixit quia nescimus qua hora do¬
mims uenturus sit sed neisitis

Expanded text:
Vigilate ergo, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit. Perspicue ostendit quare supra dixerat: De die autem illa nemo scit, neque Filius hominis, neque angeli, nisi Pater solus, quod non expediat scire ape exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis
Abbreviated transcription (Latin):
tatum loqui consueui. Sed quia lises¬
tence stoanaco ea que dictaueco lege ipse non
possum: quosdam uestrum minus libenter
audiudes iecieor. Unde nunc a meniet ipso
rigere contramor em uols: ut inter sacra
imilarum sollempnia lectiones sc̃i euangelu¬

Expanded text:
tatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangel
Abbreviated transcription (Latin):
meationis uel discipline:de
erd ioi mi sura Qu culparum
uicdus: in abbatis perit eat indicio. Si
quis tamen frater nlemo ib cupia
unueu ur: amense particip.itione pͥ¬
uetur. Priuati autem amerse consor¬
to: rae̾nt rotio. ut in or. torio psalnũ
atit autiphonam. non inponat. neq
lectioroni rccitet. iisq an tisfaciorti
Refectionem autem cibi. post fr̃m refectio¬
nem sobris accipiat. Ut si uerbi gratia fũs¬
reficiunt sexta hora. ille frater non . Si

Expanded text:
cationis vel disciplinae debet extendi mensura. Qui culparum modus in abbatis pendet judicio. Si quis tamen frater in levioribus culpis invenitur a mensae participatione privetur. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad satisfactionem. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus percipiat, ut si, verbi gratia, fratres sexta hora, ille frater nona; si
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ: similis ẽ homini patri familias.
proferenti de thesauro suo noua et uet̃a.
Siꝑnouum ⁊ uetus quod diciti. fr̃s ka¬
rissumm utrumq destamentum accipimꝰ:
abraham dictum fuisse de negamus. Qui
noui ⁊ ueteris testamenti ⁊ si facta noruit.
minime uerba nuntiauit. De scõ li¬

Expanded text:
elorum similis est homini patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ abbatis. Humilitatem ante omĩa
habeat: n⁊ cui substancia non ẽ que tri¬
buatur. sermo responsionis porigatur bo¬
nus. Ut seriptum ẽ. Sermo bonlis. sũp
oatum optimum. Omnia que ei inuis¬
cxerit abba: ip̃a habeat subcura sua. Aqͥ d
eum ꝓhibuerit: non presumat. Fratr ib
const̾itutam annonam sine aliquo typoi
uel mora efferat: ut nonscandalizentii
Memor diuini eloquii: quid mereatui
qui seandalizauerit unum de pusillis.
impleat. officium sibi commissum. Oris con¬
petentib dentur quedanda sunt. ⁊ petan¬
tur quepetanda sunt: ut nemo ꝑturbet᷑
neq contristetur in domo dei .xxxii. Be¬

Expanded text:
sionem abbatissae; humilitatem ante omnia sionem abbatissae; humilitatem ante omnia habeat; et cum substantia non est quae tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbatissa ipsa habeat sub cura sua; a quibus eam prohibuerit, non praesumat. Sororibus constitutam annonam sine aliquo verbo vel mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis .impleat officium sibi commissum. Horis competentibus dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt, ut nemo perturbetur et contristetur in domo Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
nasterii: eligatur. de congre¬
gatione sapiens maturis
tus. non turbulentus. non inturiosus
uon taudus. non ꝓdigus sed tumena
entii. Qui omni congregatiomisit
sicrie pater. Curam gctat de omnib.
sine uelione abbatis mehil fociat. Qu
nuentur eustodiat. fr̃s non contrilit
Siguis fonter ab coforre tisrq uoritris
cionabilia postulat: nonspernendo eum
con tristet. sed racionabiliter cumhumi¬
litate male petenti deneget. Animam
suam: custodiat. Memor semꝑ illius
apostolici precepti: quia quibene minis¬
trauerit. gradum bonum sibi ad qui¬
rit. Infirmoꝵ: infantum. hospitum. pau¬
perumq cum omm sollicitudine curã
gerat. Sciens sine dubio: quia ꝓhis oĩb
in die iudicu racionem redditurus est.
Omnia uasa monasterii cunctamq
substanciam: ac si altaris uasa sacrata
conspiciat. Hichil ducat negle gendum:
neq auaricie studeat. neq ꝓdigus sit.
uel stirpator substancie monasterii.s
omnia mensurate faciat. ⁊ secumdũ is¬

Expanded text:
nasterii eligatur de congregatione sapiens, maturistus, non turbulentus, non injuriosus, non tardus, non prodigus, sed timens Deum, qui omni congregationi sit sicut pater. Curam gerat de omnibus, sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custodiat: fratres non contristet. Si quia irrationabilia postulat, non spernendo eam contristet, sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor semper illius apostolici, quod qui bene ministraverit, gradum sibi acquiret . Infirmorum, infantium, hospitum, pauperum cum omni sollicitudine curam gerat, sciens sine dubio quia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata, conspiciat; nihil ducat negligendum, neque avaritiae studeat, neque prodiga sit exstirpatrix substantiae monasterii, sed omnia mensurate faciat, et secundum jus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipso die: alioꝵ quã plurimoꝵ mr̃m. qui
in desertis ⁊ montib. Apud egyptum
oberrantes: fame. siti. frigore. languore.
latronib. bestiisq consumpti sũt. Codẽ
die: sc̃e theodosie uirgĩs ⁊ mr̃is.

Expanded text:
Ipso die, aliorum quamplurimorum martyrum, qui in desertis et montibus apud Aegyptum oberrantes, fame, siti, frigore, languore, latronibus, bestiisque consumpti sunIpso die, aliorum quamplurimorum martyrum, qui in desertis et montibus apud Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
cre sua:ita retribucio in animã meam.
Unde fĩs sisumme humilitatis uolumꝰ
culm̃ ad tingere ⁊ ad aexaltacionẽ illam
celestem ad quam per presentis inte hu¬
militatem ascenditur uolumus ueloci¬
ter ꝓuenire: actib nr̃is ascentoentib seala
illa enigenda est que in somno iacob ap¬
paruit. ꝑ quam ei descendentes n ascen¬
dentes angeli monstrabantur. Hon aliud¬
sine dubio descensus ille iascensus anobis
intelligitur: insi exaltacione descendere. q
humilitate ascendere. Scala uero tp̃a erec¬
ta. nr̃a ẽ uita in scło: que humiliato corde
adño erigitur ad celum. Latera enim euis
scale: dicimus nr̃m c̃ẽ corpus ⁊ ammã.
Inqua latera: diuersos gradus humiltta¬
tis ueldiscipline uocatio diuina ascendẽ¬
dos inseruit.

Expanded text:
 in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire: actibus nostris ascendentibus, scala illa erigenda est quae in somnio Jacob apparuit , per quam ei descendentes 196 et ascendentes angeli monstrabantur. sine dubio ascensus ille et descensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere, et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera ejus scalae dicimus nostrum esse corpus et animam, in qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit.
Abbreviated transcription (Latin):
miliabitur:⁊ quise humiliat exal¬
tabitur. Cum hoc ergo dicit:ostendit
nobis. omnẽ exaltacionem genis ẽe suꝑ¬
bie Quod se canere ꝓpheta in dicat di¬
cens. Dñe non est exaltatum cor meũ.
neq elatisunt oculi mei. Neq ambulaui in¬

Expanded text:
mnis qui se humiliat exaltabitur . Cum haec ergo dicit, ostendit nobis omnem exaltationem genus esse superbiae. Quod se cavere Propheta indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Et item r
Abbreviated transcription (Latin):
ensate fratres kñii: mansuetudi¬
nem dei. Relaxare peccata uenerat:
et dicebat. Quis ex uobis arguet me de
peccato: Non dedignatur ex ratione os¬
tenderer se pectatorem non esse: qui ex uir¬
tute diuinitatis poterat pecsatores uisti¬
ficare.

Expanded text:
ensate, fratres charissimi, mansuetudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare.
Abbreviated transcription (Latin):
marciami. nichandri. ⁊ apollo¬
iiii.quoꝵ gesta habentur. Eodemdie:
passio scĩ bonitacii mris sub diocleciano
⁊ maxinuano apud tharsum ciuitatem
passi. sed rome ua que latina nuncupa¬

Expanded text:
Marciani, Nicandri et Apollonii, quorum gesta habentur. Eodem die, passio sancti Bonifacii martyris, sub Diocletiano et Maximiano apud Tarsum civitatem passi, sed Romae in via quae Latina nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
uas: Suamq fragilitatem semꝑ suspec¬
tus sit: meminerit que calamũ quassatũ
non conterendum: In quib non clicinꝰ
ut ꝑmittat nutriri uicia: sed prudẽter
et cum caritate amputet ut uiderit cui¬
que expedire sicut iam diximus et stude¬
at plus amari. quam timeriz Non sit tur¬
bulentus et anxius: non sit nimius et
obstinatus non sit zelo typus et nimis
suspiciosus. quia nunquam requiescu
In ipsis imperiis suis sit ꝓuidus et conside¬
ratus: et siue scd̃m deum siue scdm sclm
sit Opera que in iungit discernat et tẽ¬
peret Cogitans cliscretionem sancti iacob
dicentis: Si greges meos plus inambu¬
lando fecero saborare: morientur cuncti
una die Hec ergo alia que testimonia
discretionis matris uirtutum sumens:
cupiant et infirmi non refugiant: Et
precipue ut p̃sentem regulam in om̃ib
conseruet ut dum bene ministrauerit
audiat a dño quod seruus bonus qui e¬
rogauit triticum cum seruis suis in tem¬

Expanded text:
vas. Suamque fragilitatem semper suspecvas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbulentus et anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis providus et consideratus; et sive secundum Deum, sive secundum saeculum sit opera quam injungit, discernat et temperet, considerans discretionem sancti Jacob dicentis: Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . Haec ergo et alia testimonia discretionis, matris virtutum, sumens,cupiant, et infirmi non refugiant; et praecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet. Et dum bene ministraverit, audiat a Domino quod servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tem
Abbreviated transcription (Latin):
torem. Uite audem merito ⁊ sapiencie doc¬
trina di cigatur qui ordinandus est: eciã¬
si ultimus fuerit in ordine congregatõis:
Quod si eciam omnis congregatio uiciis
suis quod quidem absit consencientem per¬
sonam pari consilio elegerit. et uicia ipsa a¬
liquatenus in noticiam ep̃i ad cuius dioce¬
sim ꝑtinet locus ipse uel abbates aut xp̃ia¬
nos uicinos. claruerint: ꝓrohibeant pra¬
se recepturos mercedẽ bonam: si illud caste
⁊ celo dei faciant sicut ediuerso peccatum
si negligant: Ordinatus autem abba cogi¬
tet semꝑ quale onus suscepit: et cui reddi¬
turus est rationem uilicationis sue Sci¬
atq sibi oportere magis ꝓdesse quam p̃essez¬
Oportet eum esse doctum lege diuina: ut
sciat et sit unde ꝓferat noua et uetera Castũ.
sobrium misericordem. et semꝑ suꝑ exaltet
misericordia iudicio. ut idem ipse conseqͣ¬
tur Oderit uicia: diligat fratres: In ipsa
autem correptione pͣudentes agat ne dum
nimis cupit eradere eruginem frangat᷑

Expanded text:
rit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari consilio elegerit, et vitia ipsa in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant prase recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesseOportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat, et sit unde proferat nova et vetera; castum, sobrium, misericordem; et semper superexaltet misericordia judicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum nimis eradere cupit aeruginem, frangatur
Abbreviated transcription (Latin):
autem risq ad kalendas nouen¬
bris: omnis ut supra dictum ẽ
psalmo die quantitas teneatur. ex cepto
qd̾ lectiones in codice propter brcurtatẽ
noctium minime legantur. S pip̃is tri¬
u lectionib: una de ueteri testamenso
memoriter dicatin. quam breue respon¬
sorium subsequatur. ⁊ reliqua omnia
u̾t dictum ẽ impleantur. Id ẽ: ut non¬
quam minus aduodecim psalmorumm
qͥititate ad uigilias nocturnas dican¬
tur. excepto tereio ⁊ non agesimo psal¬

Expanded text:
autem usque ad Kalendas Novembris omnis, ut supra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantur: sed pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et nonagesimo qua
Abbreviated transcription (Latin):
USCUITA
ofili precepta
magistri: et ĩ¬
clina aurem
cordis tur: et
am monitionẽ
pii patris bbẽ¬
ter excipe: et
efficaciter com¬
ple: ut adeum
ꝑ obedientie
laborem redeas. a quo ꝑ mobedien¬
tie desidiam recesseras. Ad te ergo
nunc meus sermo dirigitur: quis¬
quis abrenuntians ꝓpiis uoluntati¬
bus. dño xp̃o uero regi militaturus:
obedientie fortissima ac preclara ar-¬
ma assumis. In primis ut quic quid
agendum in choas bonum. abeo ꝑ¬
fici: in stantissima oratione depos¬
dignatus ẽ numero ꝯputare: nonde¬
bet aliquando de malis actib contriᷤ
tari. Ita enim ei om̃i tempore debo¬
nis suis in nobis parendum est:
ut non solum iratus pater suos
non aliquando filios exheredet. sed
nec ut metuendus dñs irritatus
malis nris. ut nequissimos seruos ꝑpe

Expanded text:
usculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposdignatus est computare, non debeat aliquando de malis actibus nostris contristari. Ita enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos pe
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc exilio ꝓstrata nec uidebat dñmm
nec uidẽ requirebat ꝑcussa autem
caritatꝭ eiꝰ spiculis uulueratur In
ciꝰ affectu pietatĩs ardet desiderio
ꝯtemplaͫ et miro mõdo uinificat ͦ

Expanded text:
itate prostrata, nec videbat Dominum, nec videre quaerebat. Percussa autem charitatis ejus spiculis, vulneratur in intimis affectu pietatis, ardet desiderio contemplationis; et miro modo vivificatur
Abbreviated transcription (Latin):
processuros fetus pͥus Intra uterum
mentis formant Rece utñs Iob.
qñ sit ꝯgonũ inisi ac̾atore nestitur
qui dũ penetralia cordis aspicet qñ ad
hũam noticiã boua nra ꝯgone nos¬
cantur app̾hendit

Expanded text:
processuros fetus prius intra uterum mentis formant, recte beatus Job  sit congruum nisi a creatore nescitur. Qui dum penetralia cordis aspicit, quando ad humanam notitiam bona nostra congrue nascantur, apprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
Renõ actestatiõe cognostimꝰ qñ tnĩ in
cedut̾ Et qr nec dũ plene in cogita ͬ
formata autẽ hñanos occrlos ꝑdeunt
uelud ab ortina moriũtur bona quippe
adhuc Re u̾a plerũq hũana lingna
dum Iam quasi forcia landat extingn
tanto em̃ celerius eccidut quãto ad

Expanded text:
rerum attestatione cognoscimus, quando tamen in cedunt. Et quia necdum plene in cogitatione formata ante humanos oculos prodeunt, velut abortiva moriuntur. Bona quippe adhuc tenera, plerumque humana lingua, dum jam quasi fortia laudat, exstinguit. Tanto enim celerius occidunt, quant
Abbreviated transcription (Latin):
stĩe dulcedĩem querens nec taniẽ
secreta eius ꝯtingne̾ p̃ualens
damel uitõ ad imuictanduõ ꝯspicit et
Desideratũ stiẽ culine̾ aphendit Ille
quippe qui post modr̾ uoce angeliea
desideriors dĩ pͥus in aula Regia carius
in se desideria edomiuisse meõratur
ut melyis exdelectabilibꝰ cibis actĩge̾t
s lonto ac mollioribꝰ durio atqz
asꝑa cibaria pͦffer̾e̾t ut dũ sibe ext̾ior
tibi blandimẽta substrahẽt ad Int̾n
pabuli delectamẽta puenet et tanto
audius gustũ sapĩe Intꝰ acciperet
q̃uto saporem caris. pro ead̾ sa pĩa
foris Robustiꝰ Rpͥfisset si em̃ a carue
hoc qd lilet abstidimꝰ mox in spũ
quid delectat Inentius Iunenmꝰ
intenciõi quipe ar̃e si exterior enagati
clandit᷑ Int̾ior se cessus aꝑit᷑ nam
quo exͣ se sꝑgi ꝓpter disciplinã mens
q̃ p uimos diffundi ꝓ hibetur ⁊ cum
Ymos fontis obstruimꝰ Rluẽta sunrg̃e
asupiora / ꝓ nocamꝰ Igi dũ studiost

Expanded text:
tiae dulcedinem quaerens, nec tamen secreta ejus contingere praevalens, Danielis vitam ad imitandum conspicit, et desideratum scientiae culmen apprehendit. Ille quippe qui postmodum voce angelica desiriorum dicitur , prius in aula regia carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis ac mollioribus duriora atque asperiora cibaria praeferret , ut dum sibi exterioris cibi blandimenta subtraheret, ad interni pabuli delectamenta perveniret; et tanto avidius gustum sapientiae intus acciperet, quanto saporem carnis pro eadem sapientia foris robustius repressisset. Si enim a carne hoc quod libet abscindimus, mox in spiritu quod delectet invenimus. Intentioni quippe animae, si exterior evagatio clauditur, interior secessus aperitur. Nam quo extra se spargi propter disciplinam mens quae per ramos diffundi prohibetur; et cum rivos fontis obstruimus, fluenta surgere ad superiora provocamus. Igitur dum studiosi
Abbreviated transcription (Latin):
dñi Si forte Respiciat dũs afflictioẽ
meã et Reddit michi bonũ ꝑmaledictõe
Reduxit ad animũ malu quod ꝑpe¬
liosa u̾be nõ tam cõmioia p̃ adutoria
credidit quibꝰ se purgan sibeq et
mmisere posse Indicauit Tñt enñ
Illnta ꝯuicia bñ tollerantꝰ cum In

Expanded text:
ni: si forte respiciat Dominus afflictionem meam: et reddat mihi bonum pro maledictione reduxit ad animum, malum, quod peliosa verba, non tam convicia, quam adjutoria credidit, quibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dũtis. nolite ꝯͥcedere uobis thesan¬
ros, in t̾ra ubi tinea ⁊ Rubigo ext̾mĩant
et ubi fures effadiũt ⁊ furatur. S
thesaurizat᷑ uobis thesaneos in celo
quo fur nõ accedit neq tinea scor¬
in̾pit ubi emm ẽ thesanoꝰ tnꝰ Ibi exit
Wacissimũq custodẽ nã si młti ganisi
sut̃ et ibi se huisse diuicias᷑ quo ꝯtingit
ut hostis nõ accede̾t qñto c̾cuẽ ⁊ secimꝰ¬
ꝯtar gande̾ pot̾unt qui moĩtu dei sui
lentissimo diuute uolitate pauꝑrimꝰ
copiosissimꝰ stũs qñ et ipãm nolam
barbañ uastanert̾ cũ ab eis tenẽtur
sic in corde suo ut ab eo postea cogno¬
aurũ et argẽtũ ubi eiñ sũt oĩa mea
iu stis iste em̃ hebat oĩa sua ubi eui¬
mala mudo uẽtura pdix̾at ac ꝑ hoc
qmi du̾o fuo monenti obedierãt ubi et
quo thesanriza re deberent nec ipãs
terrenas diuicias barbaris Incursan
amiẜut quos aut̾ nõ obedisse penituit
quid detalibꝰ Reli fociend̾ erit si nõ

Expanded text:
dicentis, Nolite condere vobis thesauros in terra, ubi tinea et rubigo exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur; sed thesaurizate vobis thesauros in coelo, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit: ubi enim est thesaurus tuus, ibi erit issimumque custodem. Nam si multi sunt gavisi, ibi se habuisse divitias suas, quo contigit ut hostis non accederet; quanto certius et securius gaudere potuerunt qui monitu Dei sui lentissimo divite voluntate pauperrimus et copiosissime sanctus, quando et ipsam Nolam Barbari vastaverunt, cum ab eis teneretur, sic in corde suo, ut ab eo postea cognoaurum et argentum; ubi enim sint omnia mea, tu scis. Imala mundo ventura praedixerat. Ac per hoc qui Domino suo monenti obedierant, ubi et quomodo thesaurizare deberent, nec ipsas terrenas divitias Barbaris incursantibus amiserunt: quos autem non obedisse poenituit, quid de talibus rebus faciendum esset, si non
Abbreviated transcription (Latin):
tanta patiebãtur/ pro auro q̃ntacent
sustmeda pro xp̃o ut ea pociꝰ diligere
dist̾e̾nt Ex quibꝰ pio se passos et̾ua
felicitate ditarẽt᷑ nõ auoũ̾ et argẽtũ
ciẽdo occultaretur suue uerũ dicendo
gando ẜuauit quid c̾ta utiliora erat
fortasse torᵗᵃ in se bonũ io Incorruptible
amãd Docebant pocius ꝙ̃ illa boua que
sie ullo utili fonctu et dnõs sin amore

Expanded text:
auro, quanta essent sustinenda pro Christo: ut eum potius diligere discerent, qui pro se passos aeterna felicitate ditaret; non aurum et argentum, tiendo occultaretur, seu verum dicendo gando, servavit. Quocirca utiliora erant fortasse tormenta, quae bonum incorruptibile amandum docebant, quam illa bona, quae sine ullo utili fructu dominos sui amore
Abbreviated transcription (Latin):
Infirmiores qui t̾rems hñs uoius ꝙͣmo
ea nõ p̃ponerer̃ xp̃o aliquãtula tamẽ
doluerd ꝙͫ se doloribꝰ in seruerãt
sicut apłm di xisse sup̃ ꝯmedram
opportebat eñ ut eis adde̾tuy exꝓ¬

Expanded text:
infirmiores, qui terrenis his bonis, quamvis ea non praeponerent Christo, aliquantula tamen doluerunt, quantum se doloribus inseruerant; sicut Apostolum dixisse supra commemoravi. Oportebat enim ut eis adderetur e
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾atos sensut et dix ͭ ñ sine moa
mercede  ꝯ tugit Inmauitas in aĩo stupor
in corpe Quo circa Illa que a pathia
grete dĩ quasi latine posset Impassibilitas
dicis S ito Intelligenda est in aĩo qͥpoe
mẽtem qz ꝑturbant lona plane cet
maxĩe optanda est s nec ip̃a hmꝰ est

Expanded text:
litteratos sensit et dixit, non sine magna mercede contingit immanitatis in animo, stuporis in corpore. quocirca illa quae άπάθεια graece dicitur, quae si latine posset impassibilitas diceretur, si ita intellegenda est - in animo quippe, mentemque perturbant, bona plane et maxime optanda est, sed nec ipsa huius
Abbreviated transcription (Latin):
uel in ip̃m tendimꝰ et fic ẽ spes nichil
eñ aliud ẽ spes ꝙ̃ tendere in aͦͦ bonũ
arduũ/ Tirca em̃ bona absolute sũpta
por̾ esse amor uel desiderur̾ uel delecta
nõ tamẽ spes d̾ta aliqua bona nisi hẽant
ut̾nem aidm Qnore si tendimꝰ in bonũ
ardñ dr̃ ẽẽ spes/ S si atali bono ⁊¬
d spatio siñt ͦ respectu bom alie uero

Expanded text:
ut in ipsum tendimus, et sic est spes. nihil est enim aliud spes quam tendere in aliquod bonum arduum. Circa enim bona absolute sumpta potest esse amor, vel desiderium, vel delectatio: non tamen est spes circa aliqua bona, nisi habeant rationem ardui. quare si tendimus in bonum arduum, dicitur esse spes. Sed si a tali bono desperatio sumuntur respectu boni. Aliae vero
Abbreviated transcription (Latin):
mali/ Ci resptu bom hoc ẽ criplicit̾
nã erga bonũ ad ꝯcupiscibilẽ spliciter
passionatur quis nã bonũ apphensum
ꝓmo nobis placet scdõ tendiꝰ in ip̃m
Tercio eo adepto acquietamur in eo ꝓut
gͦ. nobis bonie aliquod placet est in
in eo excidit in nobis gandiu̾ ⁊ delectatõ
Amor Igr̃ delideriuꝰ et delecta. sumẽtur
Respecu bom odm̾ bero abhoĩatõ ⁊ tsticia

Expanded text:
 hoc est tripliciter. Nam erga bonum per concupiscibilem tripliciter passionamur. Nam bonum apprehensum primo nobis placet. secundo tendimus in ipsum: tertio adepto quietamur in eo. Prout ergo nobis bonum aliquod placet, est in in eo, existit in nobis gaudium et delectatio. Amor ergo, desiderium, et delectatio sumuntur respectu boni. Odium vero, abominatio, et