comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retis ab ro. ꝓpterhoc sicut deuorat stipulã
lingna. agnis & calor flaniniȩ exurit : fic
radixrorum quasi fauilla erit. & gernen
eorum ut pulius ascendet. Ab iecerunt
enim legem dñi exercituũ & eloquiũ scĩ
isrł blapphemauerunt. Ideo iratus ẽ. furor
dñi inpopulo suo. & extendit manũ suam
suꝑ tum. & ꝑcussit eum. & turbati sunt
montes. & facti sunt morticia eoꝵ quasi

Expanded text:
devorat stipulam lingua ignis, et calor flammae exurit, sic radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum, ut pulvis ascendet. Abjecerunt enim legem Domini exercituum, et eloquium sancti Israel blasphemaverunt. Ideo iratus est furor Domini in populo suo, et extendit manum suam super eum, et percussit eum, conturbati sunt mont
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ꝑnequitiam aliũ
mebrit .xl. dies peniteat. Quod si in
consuetudine habuerit. communione
ꝓhibebat & ebriosos corpore. & anmno
mortuos et̃ p̃dicabat. Dequib ꝑ exemplũ
aiebat Ue qui consurgiiis mane adebri¬
etatem sectandam. & potandum usq ad
uespam ut uino estuetis Cĩtbara & lira

Expanded text:
Si quis per nequitiam alium inebriat, 40 dies poeniteat. Quod si in consuetudine habuerit, communione et ebriosos corpore et animo mortuos esse praedicabat. De quibus per exemplum aiebat: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ebrium fuisse constiterit. ut ordo pacitur
aut xxx dierũ spacio a cominunione
statuimus sub moueidum. aut corporali
sup& te. ex spoliatumq uirtutib tenudĩ
efficiat. Ulinũ enĩ ut scã scriptura dicit.
a postata re facit &iam sapientes. Atten¬
dite noe uirũ sapientẽ. & scm̃ quomodo
ꝑebrietatẽ mudus ẽ. dormiens. Attendite¬
& loth patriarcham. qui pebrietatẽ inpu.¬
deuter se commiscuit filiabus. Hinc
beatus basilius dicit. Multi puinũ adȩ¬
monib capti slint. nec ẽ. aliud ebrietas
quam manifestissimus demon. Hinc ꝓpheta
ait Fornicatio & ebrictas aufert cor. Ebri¬
etas enĩ. ꝑturbationẽ parit gignit mentis
furorem. & flammã suscitat sibidinis. apło
testante. Nolite inebriari uino in quo ẽ.
luxuria. Siquis aut̃ contra hec fecerit sc̃o¬
rũ statuta dignam ac longam agat peni-¬
tentiam quia unũ ẽ. ex his peccatis quȩ
homint̃ a regno dĩ separent. dicente apło
paulo. Neq ebriosi regnũ dĩ possidebunt.

Expanded text:
ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut triginta dierum spacio a communione statuimus submovendum, aut corporali superet te, expoliatumque virtutibus te nudum efficiat. Vinum enim, ut sancta Scriptura dicit, apostatare facit etiam sapientes. Attende Noe virum sapientem et sanctum, quomodo per ebrietatem nudatus est, dormiens. Attende et Loth patriarcham, qui per ebrietatem impudenter se commiscuit filiabus. Hinc beatus Basilius dicit: Multi per vinum a daemonibus capti sunt: nec est aliud ebrietas quam manifestissimus daemon. Hinc propheta ait: Fornicatio et ebrietas aufert cor. Ebrietas enim perturbationem parit, gignit mentis furorem, et flammam suscitat libidinis. Apostolo teste: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Si quis autem contra haec fecerit sanctorum statuta, dignam ac longam agat poenitentiam: quia unum est ex his peccatis quae hominem a regno Dei separant, dicente apostolo Paulo: Neque ebriosi regnum Dei possidebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ita facile multi praua eoꝵ exempla sectant᷑.
pleriq aut̃ apud iniquos principes necessitate
magis quã uoto mali existunt. dũ impus eorũ
obȩdiunt. Ñ nulli aut̃ sicut ꝓmpti sunt sequi
reges in malũ. sic pigri suntꝰ imitari illos in
bonũ sept unde mali reges peccant inde
boni iustificant᷑. dũ p̃cedentiũ cupiditatem &
maliciã corrigunt Nã re uera peccatis toꝵ
cõmunicant. It qđ illi diriputrunt. isti recẽp¬
tant. Cuiꝰ peocatũ quisq sequitur. necesseẽ.
ut eiꝰ pęnã sequatur. Neq eñi trit impar sup¬
Quod reges legibus teneantur.
lunc enĩ uira sua ab om̃ib custodienda
existima. quando &eipse illis reuerentiã p̃ba.
Principes legibus tentri. suis nec inse posse
dãpnare uira quȩ in subiectis constituunt.
lusta enĩ uocis eorũ auctoritas siquod popłis
ꝓhibent. sbi licere non patiantur. sub reli¬
gionis disciplina scłi potestates subiectȩ sunt.

Expanded text:
ita facile multi prava eorum exempla sectantur. ita facile multi prava eorum exempla sectantur. Plerique autem apud iniquos principes, necessitate magis quam voto, mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur, dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim erit impar sup. CAP. 43. - Quod reges legibus teneantur. Tunc enim jura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. Principes legibus teneri suis, nec in se posse damnare jura quae in subjectis constituunt. Justa est enim vocis eorum auctoritas, si quod populis prohibent, sibi non licere patiantur. Sub religionis disciplina saeculi potestates subjectae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
prinaipim regredi ad mnelius. si uitus fu¬¬
crit implicatꝰ. Populi enĩ peccantes udicem
metuunt. Reges aut̃ nisi solo dĩ timore metuq
gehennȩ coerceantur. liberimp̃ceps pruunt.
& ꝑ abreptũ liccntiȩ mom̃e facinus uiciorũ
lab̾untur. Quanto quisq insupiori constitutꝰ
t̃. loco. tanto in maiori conũsatur piculo. &
quanto spleudoris honore quisq celsor ẽ. tanto
si delinquant peccato maior ẽ. Potentes enim
potenter tormenta patiuntur. Cui enĩ plus
cõmittit᷑. plus abro ixigitur & iã cũ menslira
pęnarũ. Reges uitã subditoꝵ facile exemplis
suis ł edificant ł subũtunt. ldõ pͥncipẽ non
oporte delinquere ne formã peccandi fa¬
ciat peccati eiꝰ impunita licentia. Nã rex
qͥ ruit inuicus. cito uiã ostendit erroris.
Sicut legitur de ieroboam qͥ peccauit & pei¬
care fecit istł. lllius aut̃ asscribitur. quicꝗd
exemplo eiꝰ asubditis ꝑpetratur. Sicut ñ nulli
bonoꝵ pͥncipũ dõ placita facta sequuntur.

Expanded text:
principem regredi ad melius, si vitiis fuerit implicatus. Populi enim peccantes, judicem metuunt. Reges autem, nisi solo Dei timore, metuque gehennae coerceantur, liberi in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae, in omne facinus vitiorum labuntur. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori conversatur periculo, et quanto splendoris honore quisque celsior est, tanto, si delinquat, peccato major est. Potentes enim, potenter tormenta patiuntur. Cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum mensura poenarum. Reges vitam subditorum facile exemplis suis, vel aedificant, vel subvertunt. Ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis, cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit, et peccare fecit Israel. Illius autem ascribitur, quicquid exemplo ebonorum principum Deo placita facta sequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ exertitꝰ celi astitisse describitur. hoc hic int̃
filios dĩ satan affuisse ꝓhibetur. Ecce ad extris
di stcterunt angłi. qui nominant᷑ filui dĩ.
Ecce a sinistris stant angłi : quia affuit int̃

Expanded text:
Dei exercitus coeli astitisse describitur , hoc hic inter Dei exercitus coeli astitisse describitur , hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli qui nominantur filii Dei; ecce a sinistris stant angeli, quia adfuit inter
Abbreviated transcription (Latin):
qui aculpa fubltuent. s &iã qui redire nolentes
grauent. Nec qđ cęli exercitus dicit᷑ angłoꝵ :
pars repba meo intelligi posse ꝓhibitur. Quas
enĩ suspendi in aere nouimꝰ: aues celi nominamꝰ.
Et de hisdem spĩb pauł dicit. Contra spũalia
nequitiat in cgelestib Quoꝵ caput enuntiansait.¬
angłoꝵ extrcitꝰ stat: quia & uoluntas elbctoꝵ
spuũ. diumȩ pietati concordat. & reꝓboꝵ
sensus suȩ malitiȩ feruiens nidicio districtionis
fasẽ credere bonũ spm̃ fallaciȩ deseruire uo¬
luisse: ut dicer& egrediar. & ero mendax sp̃s
more om̃iũ ꝓphetarũ eiꝰ. S quia ababrex
peccatis p̃cedentib dignꝰerat. ut tali debiuss&
deceptione dampnari: quatenꝰ qui sepe uolens
ceciderat culpa: quandoq nolens caperetur
ad pęnã. Occulta iustitia licentia malignis
sp̃s datur.: ut quos uolentes in peccati. la¬
queo strangulant. in peccati pęnã &iã no¬
lentes trabant. Qđ gͦ illic adextris atq sinistris

Expanded text:
untes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exercitus, dicitur angelorum pars reproba in eo intelligi posse perhibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritalia nequitiae in coelestibangelorum exercitus stat, quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar et ero mendax spiritus in ore omnium prophetarum ejus . Sed quia Achab rex peccatis praecedentibus dignus erat ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam. Occulta justitiae licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccatis laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris et sinistris
Abbreviated transcription (Latin):
digni. districtaq sunt inpęnitentia dirigendi
ut qui salubria & amorcis ꝑiculo reuocantia
audire uerba contempnunt cruciatus saltĩ
eos corporis. ad desideratani mentis ualeat
tores atq sorcilegos fueris infecutus .&
om̃ino nobis sollicitudinem telumq tuũ
gratũ fuisse cognoscas. Sed moleste tulimꝰ.
quod te dubitare. ne ab eis nolis contra ex¬
pientiam tuã surripi potuisse didicimus.
dum quando certus ẽẽ. ac saire debueris. hoc
tͥ apud nos ad cõmendationeni magis pro¬
ficere. non ad culpam ad scribi. Et idõstu¬
du. tu sit sollicite quȩrere & quosoumq
inueneris huiꝰmodi xp̃i ininicos. itadis¬
tricta ultione corrige. ut & nos de exꝑientia
tua melus possimus habere indicium. &
dõ te nr̃o quod maxint studendum ẽ. ualeas
quuntur. aut indomos suas huiuscemodi
homines introducunt de quirendi aliquid
arce malefica. aut eepiandi causa. sub
regula quinquennu iaceant. scđm gradus peni.¬

Expanded text:
digni, districtaque sunt in poenitentia dirigendi, digni, districtaque sunt in poenitentia dirigendi, ut qui salubria et a mortis periculo revocantia audire verba contemnunt, cruciatus saltem eos corporis ad desideratam mentis valeat tores atque sortilegos fueris insecutus, et omnino nobis sollicitudinem, zelumque tuum gratum fuisse cognoscas. Sed moleste tulimus quod te dubitare, ne ab eis nobis contra experientiam tuam surripi potuisset, didicimus, dum quando certus esse ac scire debueris, hoc tibi apud nos ad commendationem magis proficere, non ad culpam adscribi. Et ideo studii tui sit sollicite quaerere, et quoscunque inveneris hujusmodi Christi inimicos ita districta ultione corrige, ut et nos de experientia tua melius possimus habere judicium, et Deo te nostro, quod maxime studendum est, valeas ilium subsequuntur, aut in domos suas hujuscemodi homines introducunt, exquirendi aliquid, arte malefica, aut expiandi causa, sub regula quinquennii jaceant, secundum gradus poeni
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam quod dici fasẽ. arbores colere. &
multa alia contra xpĩanã fidem inlicitã
ꝑpetrare & miramur cur hoc frat̃nitas ur̃a
districta eniendare ultione distulerit. ꝓpt̃a
scriptis p̃sentib: adortamur hos diligentis
inuestigatione ꝑquiri. & ut ueritate cog¬
nita. talem in tius faciatis exercere uiuꝰ.¬
dictam quatenus & dr̃ placari possit & alus
eorũ ultio correctionis exemplum sit. De
nãq cultores ł aruspicũ atq sortilogoꝵ
fraternitatem tuam uenentus pastorali
hortamur inuigilare custodia. atq publice
inpopulo contra huiꝰ rei uiros sermonẽ facere
eosq atali labe sacrilegii. & diuini intentione
iudicii. & p̃sentis uitȩ ꝑiculo adhortatione
sua soria reuocare. Quos tam̃ si emendare
se atalibus atq corrigere nolle repereris.
feruenti comprȩhendere ⁊ lo te uolumus
& quidẽ si strui sunt. uerberibus cruciatib¬
q quib ad rinendationẽ ꝑuenire ualeant
castigare. Siuõ sunt liberi. in conclusione

Expanded text:
quosdam, quod dici nefas est, arbores colere, et multa alia contra Christianam fidem illicita perpetrare: et miramur cur hoc fraternitas vestra districta emendare ultione distulerit. Propterea scriptis praesentibus adhortamur hos diligenti investigatione perquiri, et veritate cognita, talem in eis faciatis exercere vindictam, quatenus et Deus placari possit, et aliis eorum ultio correctionis exemplum sit. CAPcultores, vel aruspicum atque sortilegorum, fraternitatem tuam vehementius pastorali hortamur invigilare custodia, atque publice in populo contra hujus rei viros sermonem facere, eosque a tali labe sacrilegii, et divini intentione judicii, et praesentis vitae periculo adhortatione suasoria revocare. Quos tamen si emendare se a talibus atque corrigere nolle repereris, ferventi comprehendere zelo te volumus: et quidem, si servi sunt, verberibus, cruciatibusque quibus ad emendationem pervenire valeant, castigare. Si vero sunt liberi inclusione
Abbreviated transcription (Latin):
etur. quantuni telus sit idolatria. & qui hȩc
ueneratur & colit. quasi đm suũ negat. & xp̃ĩ¬
anitati abrenuntiat. & taltm penitentiam
inde suscipiatłir: quasi idola ado rass&. Omib¬
q nnt̃dicatur. ut nullus uotum faciat. aut
candelam ł aliquod munus ꝓ salute sua roga¬
turus alibi deferat. nisi ad ęccłam dnõ dõ flio.
Scriptum ẽ. xñi. uouete & redditẽ dño dõ
ur̃o. Nouimus siquidem quanta dñs antiquo
populo ꝑprophitas suos cõminatus ẽ. qui in
lucis sacrificabant. & inayccelsis immolabant
Siquis hex transgressus fuerit. fidem ꝑdidit.
& ẽ. infideli deterior. Et id cuto om̃imꝰ
a scȩ̃ eccłȩ consortio ad scidatur. & nͥ digne

Expanded text:
etur quantum scelus sit idololatria, et qui haec etur quantum scelus sit idololatria, et qui haec veneratur et colit quasi Deum suum negat, et Christianitati abrenuntiat, et talem poenitentiam inde suscipiat quasi idola adorasset: omnibusque interdicantur ut nullus votum faciat, aut candelam vel aliquod munus pro salute sua rogaturus alibi deferat, nisi ad ecclesiam Domino Deo suo. Scriptum est enim: Vovete et reddite Domino Deo vestro. Novimus siquidem quanta Dominus antiquo populo per prophetas suos comminatus est qui in lucis sacrificabant, et in excelsis immolabant. Si quis haec transgressus fuerit, fidem perdidit, et est infideli deterior. Et idcirco omni modo a sanctae Ecclesiae consortio abscindatur, et nisi digne
Abbreviated transcription (Latin):
i augurus ł diuinationibus dẽRe¬
instruiant. ł qui credit ut ałiqui
hominũ sint in missorłs tempestatum. ł siqua
mulier diuinationes. ł incantationes diabs¬
licas fecerit.⁊ii. annos pęniteat. De illis ꝗl¬
dicuntur falsȩ scõrum ł diuinationes.
qui eas obseruanerint ł quarũcumq scripta¬
rarum. ł uotum uouerint ł ꝑsoluerint ad arbo¬
rem. ł ad lapidon ł ad quamlib& rem. excepto
ad eccłam. om̃s ex cõmunicentur. Si ad pȩ¬
nitentiã uenerint. clerici anñ .in. laici
debent ep̃i & eorũ ministri ut arbores
dȩmonib confecratȩ quas uulgus colit & in
tanta ueneratione hab& ut nec ramũ ł
surculũ inde. audeat amputare: radicitus
acidantur atq comburantur. Lapides ꝗd
quos in ruinosis locis. & silutstribus dꝑmonũ
Inedificationib decepti uenerantur. ubi ꝙ
uota uouent. & deferunt. funditus effodiant᷑.
atq intali loco ꝓiciantur. ubi nũquã aaculto¬
ribus sius uentrari possint. Et om̃ib annunti¬

Expanded text:
i auguriis vel divinationibus inserviunt, vel qui credit ut aliqui hominum sint immissores tempestatum, vel si qua mulier divinationes vel incantationes diabolicas fecerit, septem annos poeniteat. CAP. dicuntur falsae sanctorum, vel divinationes, qui eas observaverint, vel quarumcunque scripturarum, vel votum voverint, vel persolverint ad arborem, vel ad lapidem, vel ad quamlibet rem, excepto ad Ecclesiam, omnes excommunicentur. Si ad poenitentiam venerint, clerici annos tres, laici et eorum ministri, ut arbores daemonibus consecratae quas vulgus colit, et in tanta veneratione habet, ut nec ramum vel surculum inde audeat amputare, radicitus excidantur, atque comburantur. Lapides quoque quos in ruinosis locis et silvestribus daemonum ludificationibus decepti venerantur, ubi et vota vovent et deferunt, funditus effodiantur, atque in tali loco projiciantur, ubi nunquam a cultoribus suis venerari possint. Et omnibus annunti
Abbreviated transcription (Latin):
nno dominicȩ incarnationis. deccexen
apud confluentiã iussu uenerabiliũ pͥn¬
cipiũ learoli uidelic& & brinrici regũ reitt¬
rentissimorũ congragati sunt ep̃i numero. tiii.
sis ep̃s. Iuitharius mndanensis ep̃s. dotoos
ordinis uiris quã plurimis. Cap̃.i. qͥ ipso coo
insynodali residentes conuentu. multa utilia

Expanded text:
nno Dominicae incarnationis 922 apud Confluentiam jussu venerabilium principum, Karoli videlicet et Henrici regum reverentissimorum, congregati sunt episcopi numero 8, episcopus, Luitharius Mordinis viris quamplurimis. Cap. 1. Qui, ipso coin synodali residentes conventu multa utilia
Abbreviated transcription (Latin):
& bonorũ atq iustorũ afflictionib decra¬
bunt. dũq tis adñsa contigerint: mox adblas¬
phemiã pusillanimitate animi ꝯuertunt᷑.
Quidã simpliciũ nescientes dispensationem
dĩ. in malorũ puectib scandalit antur. di¬
centes uixta ꝓphetã. Quare uia impiorum
ꝓsꝑatur  Bene ẽ om̃ib qͥ p̃uaricantur &t
inique agunt. Qͥ gͦ hoc̃ dicunt. ñ mirentus
qđ prauorũ hominũ temporalẽ & caducã
felicitatẽ aspiciunt: sed magis nouissima eoꝵ
intendant. quanta illis pꝰ heo act̃na supplicia
p̃parent᷑. Dicente ꝓpheca: ducunt inbonis
dies suos. & subito ad inferna descendunt. Ut¬
uidex pͥus uelit sua sententia obiuare. nisi
quando ipsuã pactis om̃ib nihilhabrant in
qstione qđ ꝓponant. Et tamdiu accio uentilet᷑.
quo usq rei uerita̾tis repgiat᷑. frequent̃ intro¬
gare oport&. nr aliquid p̃ter missum forte
rcmancat. ꝙ adnecti conueniat. Inducie eni

Expanded text:
et bonorum atque justorum afflictionibus detraet bonorum atque justorum afflictionibus detrahunt; dumque eis adversa contigerint, mox ad blasphemiam pusillanimitate animi convertuntur. 13. Quidam simplicium nescientes dispensationem Dei, in malorum profectibus scandalizantur, dicentes, juxta prophetam: Quare via impiorum prosperatur, bene est omnibus qui praevaricantur et inique agunt ? Qui ergo hoc dicunt, non mirentur quod pravorum hominum temporalem et caducam felicitatem aspiciunt; sed magis novissima eorum intendant, quanta illis post haec aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducunt in bonis dies suos, et subito ad inferna descendunt. udex prius velit sua sententia obviare, nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione quod proponant. Et tandiu actio ventiletur, quousque rei veritas reperiatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod adnecti conveniat. Induciae enim
Abbreviated transcription (Latin):
dilectos dĩ suis morib laniat. ac phoe uita¬
impiorũ sibi depit. iustoꝵ aut̃ non perit.
sed ꝑficit. dũ eõs mali ꝑtribulationis exeroi¬
cium ad presentẽ odiendã uitã. & futurã
desiderandam erudiunt. Int̃dũ ꝑdest ꝑũ-¬
sorum prauitas utilitati iustorũ. dũ eos ma¬
licia fua erudit. & ad regna cęloꝵ reqͥrenda
molestia temporalis impellit. ꝓbatur hoc
ꝯcemplis israhelitioe plebis: quȩ tẽ duriuꝰ
agebatur uitgipto. quando oportebat eam
p moẏsen ad terrã repmissionis uocari. &
ex malis quȩ inrgypto patrebatur des¬
cendere. & ad pms sani patriam festinare.
Iniqui dum constanciam iusti inꝑsecuti.¬
onibus suis aspiciunt: mentis confusione
tabescunt. & dũm aduersa osteatant
pec uincunt. tandem se de ꝑuersitatis
infania confundunt. Stulti contra bonos odii¬
studiũ seps assumunt: quib dũ ꝓsꝑitas
eluc&. uctanter de suis meritis głantur.

Expanded text:
dilectos Dei, suis moribus laniat, ac pedilectos Dei, suis moribus laniat, ac peimpiorum sibi deperit; justorum autem non perit, sed proficit, dum eos mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitam et futuram desiderandam erudiunt. 10. Intsorum pravitas utilitati justorum, dum eos malitia sua erudit, et ad regna coelorum requirenda molestia temporalis impellit. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto, quando oportebat eam per Mosen ad terram repromissionis vocari, et ex malis, quae in Aegypto patiebatur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis conftabescunt. Et dum adversa ostentant, 352 nec vincunt, tandem de suae perversitatis insania confunduntur. 12. Stulti contra bonos studium semper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ant uoluntatẽ. ꝓpt̃a in hac uita boniidi¬
cantur amalis. ut iterũ in illa uita mali
uidicenturabonis. siue ut ariã sit hic bonis
temporalis afflictio. & illic aet̃na remune.¬
ratio. ldcuto st̃ necessarumali. ut quotiens
boni offendunt. Flagellentur ab illis łlincẽ.
qđ assur uirgã faroris sui testatur dñs Sed
quotiens ita fit. de dĩ indignatione ꝓcedit.
ut dr̃ ꝑillos in eos seuiat. quos flagellando
cm̃dare desiderat. Sed ille iustissima uolun¬
tatt. illiuõ sepe crudeli intentione. sicut
ꝑ prophetã dr̃ de eodem assur. Ipse aut̃ ñ
Nc. sod ad conterendum paratũ ẽ. cor eius i
atroct̃ sup cos diuinũ furorem uenturum.
qui exsistunt ꝑsecutores & uiolenti fidelib
Conso lando eñi dr̃ suos ita udicare ꝑmittit.
aduersus eos inquit qui iudicauerunt te: ego
iudicabo. & aibabo hostes tuos carnib suis.
& quasi mixto sanguine fuo mebriabunt᷑
habo aliquẽ usũ . & malorũ iniquitas. qđ

Expanded text:
ant voluntatem. Propterea in hac vita boni judiant voluntatem. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis: sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offendunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus. Sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat, quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi vero saepe crudeli intentione: sicut per prophetam dicitur de eodem Assur. Ipse autem non sic, sed ad conterendum paratum est cor ejus, atrocem super eos divinum furorem venturum, qui existunt persecutores, et violenti fidelibus. Consolando enim Deus suos ita judicare promittit. Adversus eos, inquit, qui judicaverunt te, ego judicabo, et cibabo hostes tuos carnibus suis, et quasi mixto sanguine suo inebriabuntur. Habet aliquem usum, et malorum iniquitas, quod
Abbreviated transcription (Latin):
posiusti ei misediã aggrauasti ugũ tuũ ualde.
descende & inpuluere fede. tace . & intram
tenebras. Utniet suꝑte malũ. & ꝑies. &¬
irrute supte repente miseria quã nescis.
Magismala facientib quã mala pacientib¬
condolere debrmus. Illi tñi praua faciendo in
malũ ꝓficiunt. isti paciendo amalo corrigunt᷑.
ds̃ aut̃ ꝑ malas uoluntates aliorũ. maliis
multa opatur bona. Malignantiũ hominũ
qđ concupiscunt ꝑficiunt. ipst dr̃ facere
qui ꝓmitat. Inde ẽ. qđ scriptũ ẽ. ꝓpropheã
Si erit malũ qđ dr̃ non fecit. Il t̾rũtamen
qđ iniqͥ mala expetunt uoluntate. idcirto
ds̃ pficiendi dat potestatem ꝓsuã bonam
uoluntatẽ. qͥa de nr̃o malo ipse multa
opat᷑ bona. Quidã cum dĩ uoluntati resis¬
tunt. nescientes consiliũ dĩ. facunt qđ plac& ei.
Sic enim dõ subiecta st̃ om̃ia ut cripst qui
ciꝰ dispꝰsitioni resistere arbitrant᷑ ei imple¬

Expanded text:
posuisti ei misericordiam, aggravasti jugum tuum valdposuisti ei misericordiam, aggravasti jugum tuum vald tace, et intra in tenebras. Veniet super te malum et peries, irruet super te repente miseria quam nescis. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum, in aliis multa operatur bona. Malignantium hominum quod concupiscunt perficiunt, ipse dicitur facere qui permittit. Inde est quod scriptum est per prophetam: Si erit malum, quod Dominus non fecit. Veruntamen quod iniqui mala expetunt voluntate, idcirco Deus perficiendi dat potestatem per suam bonam voluntatem quia de nostro malo ipse multa operatur bona. Quidam cum Dei voluntati resistunt, nescientes consilium Dei faciunt, quod noverint sic Deo subjecta esse omnia, ut et ipsi qui ejus dispositioni resistere arbitrantur, ejus imple
Abbreviated transcription (Latin):
Facilius aut̃ purrtitur animꝰ rei corporeo
munere. quam gr̃ȩ laudisq fauore. Quat¬
tuor modis uidicium humanum ꝑ uercit᷑.
Timore. cupiditate. odio. amore: Timore
dum metu potestatis alicuiꝰ ueritatẽ loqui
pauescimus. Cupiditate. dum p̃mio muneris
alicuiꝰ corrũpimur. Odio. dum contra quẽ¬
lib& adũfariũ niolim. cuiꝰ odio corrũpimur.
Amore. dũ amico ł ꝓpinquo p̃stare ꝯtendinꝰ.
his eñĩ aui.causis. sepe equitas uiolatur.
De oppressoribus pauperum
Iaupũ opp̃ssores tunc sentiantur grauiori
digni tc̃ sententia. quando p̃ualuerint his
quib atrocius nocere uoluerunt. Nã tanto¬
infuturo supplicio condẽpnanꝰ snt. quanto
luc fortius contra miserorũ uitã inualuert̃.
Audiant uidices qui p̃sunt populis. qͥa ꝑtem¬
poralib molestus quas plebibus ingerunt.
eterno incendio cremabuntur. testante dño
ꝑ isaiam ꝓphitam. Iratus sum inquit sup
populũ meum. & dedi tosm manu tuanon

Expanded text:
Facilius autem pervertitur animus, rei corporeo Facilius autem pervertitur animus, rei corporeo munere, quam gratiae laudisque favore. Quatuor modis judicium humanum convertitur: timore, cupiditate, odio, amore. Timore, dum metu potestatis alicujus, veritatem loqui pavescimus. Cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpimur. Odio, dum contra quemlibet adversarium molimur, cujus odio corrumpimur. Amore, dum amico vel propinquo praestare contendimus. His enim quatuor causis saepe aequitas violatur. De oppressoribus pauperum. 1. Pauperum oppressores tunc se sciant graviori dignos sententia, quando praevaluerint his quibin futuro supplicio condemnandi sunt, quanto hic fortius contra miserorum vitam invaluerint. Audiant judices et qui praesunt populis, quia pro temporalibus molestiis quas plebibus ingerunt, aeterno incendio cremabuntur, testante Domino per Esaiam prophetam: Iratus sum, inquit, super populum meum, et dedi eos in manu tua: non
Abbreviated transcription (Latin):
& premiũ remunerationis
expectat. fraudem indõ ꝓpetrat. quia ius¬
ticiam quam gratis imptirideb&. acceptio¬
ne pecumȩ uendit. Bona male utunt᷑.
qui iuste protemporali lucro iudicant.
Tabes quippe adueritatem non iusticiȩ de¬
sensio. sed amor prȩmu prouocat. Quib
si spes nũmi subtrabitur. confestim aiusticiȩ
confessione recedunt. Accepta nũmorum datio.¬
preuaricatio leꝗs est: Vnde & prouisto dr̃
Qui excutit manus ab om̃i munere. iste¬
in excelsis habitat. Diues munerib cito
corrumpit iudicem. pauper aut̃ dum ñ
hab& quod offerat non solum audiri con¬
tempnitur. sed oiam & conira ueritatem
opprimitur. Cito iolatur Auro iusticia.
nullaniq reus ꝑtimescit culpam. quã redi¬
mere nũmis existimat. Plus eñ obanet
mentem cenpris amor lucri. quã equitas
iudicu. Tres enĩ sunt munerum acceptio¬
nes. quib contra iusticiam humana uanitas
militat. Idest fauor amiciciarũ. adulatio
laudis. & corporalis acceptio muneris.

Expanded text:
inde remunerationis exspectat, fraudem in Deum perpetrat, quia justitiam, quam gratis impertiri debuit, acceptione pecuniae vendit. Bonis male utuntur qui juste pro temporali lucro judicant. Tales quippe ad veritatem non justitiae defensio, sed amor praemii provocat; quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a justitiae defensione recedunt: Acceptio nummorum praevaricatio veritatis est. Unde et pro justo dicitur: Qui excutit manus in excelsis habitat. Dives muneribus cito corrumpit judicem, pauper autem dum non habet quod offerat, non solum audiri contemnitur, sed etiam et contra veritatem opprimitur. Cito violatur auro justitia, nullamque reus pertimescit culpam, quam redimere nummis existimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri, quam aequitas judicii. Tres enim sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est, favor amicitiarum, adulatio laudis, et corporalis acceptio muneris.
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑse accusatores. ꝑst uidices ꝑ se testes
ꝑse accusiti. unꝰquisq in suo ordiabilit̃ ordine.¬
Nã inscriptio pͥmo semꝑ fiat: ut talionẽ calũp.¬
mator accipiat. Quia ante inscriptionẽ nemo
acbe iudicari. ł dap̃nari. cũ e słi leges hȩc radẽ

Expanded text:
se judices, per se testes, per se accusati, unusquisque in suo ordinabiliter ordine. Inscriptio semper primo fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem nemo debet judicari vel damnari, cum etiam saeculi leges haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt tos ñ esse baptirandos
tem placuit de infantibus quotiens non inue¬
nuntur certissimi testes qui eos baptiratas
esse sine dubitatione testentur: neq ipsi
sunt ꝑetatem de traditis sibi sacramentis idonci
respondere: absq ullo scrupulo ẽẽ eos baptirm
dos. ne ista trepidatio eos faciat sacramentorũ
purgatione priuari. hinc eñĩ legati mauroram
satres nr̃os consuluerunt. quia multos tales
animas in nocentiũ ꝑ eorũ neglegentiam a
regnodĩ excludi. Si eñ gaudiuĩ e. inclo suꝑ
suno peccatore pęnitentiã agente. quid pu¬
tas quantaira ceudignatio suꝑ illũeriti quiꝑ
suã neglegentiam ianuas parachsi in nocentib
claudit Et idõ pbri simina diligentia eaue¬
ant. nt animas ꝓquib sanguis ap̃i effususe
ꝑ sum incuriam acȩlest beatituide seꝑarcat᷑.

Expanded text:
non possunt, eos non esse baptizatos. Item placuit de infantibus quoties non inveniuntur certissimi testes qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem de traditis sibi sacramentis idonei possunt meminisse quod ad ecclesiam veniebant cum dos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentorum purgatione privari. Hinc enim legati Maurorum fratres nostros consuluerunt, quia multos tales animas innocentium per eorum negligentiam a regno Dei excludi. Si enim gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quid putas, quanta ira et indignatio super illum erit, qui per suam negligentiam januas paradisi innocentibus claudit? Et ideo presbyteri summa diligentia caveant, ne animas pro quibus sanguis Christi effusus est, per suam incuriam a coelest
Abbreviated transcription (Latin):
sedonius religiosi uiri apud bauuariorũ
pro uinciam degentes. suis nos litteris usi st̃.
ꝑquas intimauerunt quod tua rtuerenda
frat̃nitas. in uingerit eis apĩanos denuo bap¬
tirare. Quod audientes. nimis sumꝰ contur.¬
bati. & in ãmirationt̃ quandã incidimus. si
haberetur ut dictũ ẽ. Retulerunt quippe
quod fuerit in tadem ꝓuincia sacerdos quilatinã
linguã pęnitus ignoralut. & dũ baptuara: nt¬
rebaptirare. Sed scanctissime stat̃. si ille qui bap¬
tizauit non errorem introducens aut heresim.
sed ꝓsola ignorantia romanȩ locutionis instingen¬
do linguam ut supra fati sumus baptixans duisse.
non possumus consentire ut denuo baptirentur.
quia quod tua bene cõꝑtum ht̃. sancta frat̾nitas:
quicũq baptuatus fuerit abhereticis in nomint
Nam sanctissime fr̃ si ita ẽ. ut nob̾is relatum
sanctitas stadeat conseruare. De illis qͥ aliquã¬

Expanded text:
Sedonius, religiosi viri apud Baioariorum provinciam degentes, suis nos litteris usi sunt, per quas intimaverunt, quod tua reverenda fraternitas eis iniungeret, christianos denuo baptizare. Quod audientes, nimis sumus conturbati et in admirationem quandam incidimus; si habetur, ut dictum est. Retulerunt quippe, quod fuerit in eadem provincia sacerdos, qui latinam linguam penitus ignorabat, et, dum baptizaret, nerebaptizare. Sed sanctissime frater, si ille qui baptizavit non errorem introducens aut haeresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam, ut supra fati sumus, baptizans dixisset, non possumus consentire ut denuo baptizentur: quia quod tua bene compertum habet sancta fraternitas quicunque baptizatus fuerit ab haereticis in nomine Nam, sanctissime frater, si ita est, ut nobis relatum sanctitas studeat conservare. Deus te i
Abbreviated transcription (Latin):
gdificatione om̃ium gocłarũ apro
utilitate totius populi nobis placuit
ut non solum inciuitatib sed aeiam in om̃ib par¬
rochiis. uerbũ faciendi daremus pb̃ris potestatem.
ita ut si pb̃r aliqua infirmitate ꝓhibente ꝑse

Expanded text:
dificatione omnium Ecclesiarum, et pro utilitate totius populi nobis placuit, ut non solum in civitatibus, sed etiam in omnibus paroeciis verbum faciendi daremus presbyteris potestatem, ita ut si presbyter aliqua infirmitate prohibente pe
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam uxorẽ dimitere. & siuoluerit aliã uxorẽ
acciꝑe. ipsa aut̃ insidiatrix pententiȩ subiecta
mint̃ rixati futrint : & ab his uulneratus mor¬
timiꝰ fucrit. quicũq eoꝵ ei plagam imposuit.
sccłm statuta canonũ ut homicida iudicetur.
reliqui aut̃ qui tũ inpugnabant uolentes tũ
interficere : similit̃ pęniteant. Quinee tum
inpugnabant nte uulnrrabant nec consilio
nec auilio cooꝑatores suerint sed tantum
affuerunt. ex tra noxam sint. De uindicta
dignis ad iundictã ait. Qui ꝑcutit malos in eo
quod mali funt. & hab& causa int̃ stotionisut
ꝑcutiat pessimos: minister dĩ ẽ. Itẽ lex &
ministri eius coherceant inimicos & constringint.
legos punire non ẽ. effusio sanguinis. Augus¬
tinus ait. Quȩ ista ẽ. uanitas. ui parcens.
& om̃s indiscrutii ad ducere: Pulluuntur enĩ
om̃s. uno peccante. Vnde & inlege iubit᷑
Maleficos ñ patiaris uiuere Unde ꝓpheca.

Expanded text:
ipsam uxorem dimittere, et si voluerit aliam uxorem ipsam uxorem dimittere, et si voluerit aliam uxorem accipere, ipsa autem inminem rixati fuerint, et ab his vulneratus mortuus fuerit, quicunque eorum plagam ei imposuit, secundum statuta canonum, ut homicida judicetur; reliqui autem qui eum impugnabant volentes eum interficere, similiter poeniteant. Qui vero nec eum impugnabant, nec vulnerabant, nec conec auxilio cooperatores fuerunt, sed tantum adfuerunt, extra noxam sint. CAP. 43. De dignis ad vindictam ait: Qui percutit malos in eo quod mali sunt, et habet causam interfectionis ut percutiat pessimos, minister Dei est. Item, lex et ministri ejus coerceant inimicos et constringant.legos punire, non est effusio sanguinis. Augustinus ait: Quae ista est vanitas? Uni parcere et omnes in discrimen adducere? Polluuntur enim omnes uno peccante. Unde et in lege jubetur: Maleficos non patiaris vivere. Unde Propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
entiũ orationib suppliciter te cõmendes. cõ¬
mumone facri corporis & sanguinis dñi: cunctis
dieh uitȩ tuȩ indignũ te existimes In ultimo
termino uitȩ tuę ꝓuiatico si obseruaueris
consilium ut accipias tͥ concedimus. Sunt &
alia multa duriora. quȩ tͥ uixta pondus tanti
facinoris ec̃t adicienda. sed slhȩc omĩa quȩ
supra misericorditer dicta sunt ꝑstcco corde
dõ auxiliante ꝑseceris & custodieris. confidimꝰ
suo sangume redimerat sis solutus ineelis.¬
Sin autẽ alit̃ seceris. & seẽ matris eccłꝑ
salubre conciliũ despexeris ipse tͥ sis uidex
& in laqueo diaboli quo in retitus teneris
mancas sanguis tuiss sit suꝑ caput tuũ nos
alieni aconsorcio tuo. & sub indissolubili. an¬
Sconfiliata ẽ. & ipse uir aliquẽ illoꝵ se de¬
fendendo occiderit. & si hac ꝓbare potest uirꝰ¬
ille. cã rcã eẽ. consilu potestꝰ ut nobis uidetur

Expanded text:
entium orationibus suppliciter te commendes, comentium orationibus suppliciter te commendes, communione sacri corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimus: in ultimo termino vitae tuae pro viatico, si observaveris consilium, ut accipias tibi concedimus. Sunt et alia multa duriora, quae tifacinoris essent adjicienda: sed si haec omnia quae supra misericoDomino auxiliante feceris et custodieris, confidimus suo sanguine redemit, sis solutus inSin autem aliter feceris, et sanctae matris Ecclesiae salubre consilium despexeris, ipse tibi sis judex, et in laqueo diaboli quo irretitus teneris maneas, sanguisque tuus sit super caput tuum: nos alieni a consortio tuo, et sub indissolubili anconciliata est, et ipse vir aliquem illorum se defendendo occiderit, et si hoc probare potest ille vir eam ream esse consilii, potest ut nobis videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ ut certissime scias ltuiuꝰ & salubriuꝰ
ẽ ut sub alterius custodia lugeas deflenda
percata. Sccd̃m aut̃ consiliũ tale ẽ. Arma
depone & cuncta secularia negocia dimitte.
Carnẽ or saginem om̃ib dieb uitȩ tuꝵ ñ
comedas. excepto uno die resurrecꝰtionis dnĩ
& uno dic pentecost᷑ & uno die natalis dñi
ot̃is temporib inpane & aqua & int̃dũ
leguminib & holerib pxniteas. In icuinus
inuigiliis. Omorationib: & in elimosinis per:¬
stuera om̃i tempore. Uiũ medonem &
mellatã ceruisiam numꝗ bibas: nisi in illis
p̃dictis trib dieb Tort̃ ne ducas. concubinã
ñ habtas. adulteriũ ñ facias absq spe coniugu
ꝑpituo ꝑmantas. Nũquã te laues in balneo.
equũ ñ ascendas. causam tuã & altĩus in conuen¬
tu fiddiũ ñ agas. In conuiuus lȩtantũ numꝗ
sedtas. In ȩocła segregatus ab aluis xp̃ianis : post
ostium humilit̃ ster᷑ ingredientum & egredi¬

Expanded text:
consilium ut certissime scias levius et salubrius consilium ut certissime scias levius et salubrius est, ut sub alterius custodia lugeas deflenda peccata. Secundum autem consilium tale est. Arma depone, et cuncta saecularia negocia dimitte. Carnem et sagimen omnibus diebus vitae tuae non comedas, excepto uno die Resurrectionis Domini, et uno die Pentecostes, et uno die Natalis Domini: caeteris temporibus in pane et aqua et interdum leguminibus et oleribus poeniteas in jejuniis, in vigiliis, in orationibus, et in eleemosynis perseveres omnis tempore. Vinum medonem et mellitam cervisiam nunquam bibas nisi in illis praedictis diebus. Uxorem ne ducas, concubinam non habeas, adulterium non facias, absque spe conjugii perpetuo permaneas. Nunquam te laves in balneo, equum non ascendas, causam tuam et alterius in conventu fidelium non agas; in conviviis laetantium nunquam sedeas, in ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium humiliter stes, ingredientium et egredi
Abbreviated transcription (Latin):
nec illa uiua drbuit condempnari: nec tu poteris
post eiꝰ mortem excusari: Pruis causa criminis
subtilit̾ inuestiganda erat & tẽ sirta fuisse inuen¬
ta: scdm legis tramitẽ debuit excipere ultionis
uindictam. Nam & si uerũ qđ ab sit fuiss&. sicut
ille adulter mentitus ẽ. post.Yii. annos peni¬
tentia ꝑacta: dimittere eã ꝑ apꝓbatã causam
poteras si uoluisses : occidere eã nulla tenus
debiusti. Duo consilia ꝓponim tibi. Accepta
tecum deliberationt auorũ dige magis quod
plac&: & mistrere animȩ tuȩ Et tu hic
in isto angusto tẽp̃ore positus. ne sis tu ipse
tuim& homicida. & mȩternũ ꝑras. relinque
hoc malignũ scłm. quod te traxit ad tã in ma¬
nissimũ peccati facinus. Ingredtre monasteriũ
bumiliare sub manu abbatis. & multorũ frm̃
p̃cib ad uitus. obstrua cuncta simplici ammio.
quȩ t ab abbate fuerint imꝑata. si forte ig¬
noscat infinita dĩ bonitas peccatis tuis. Istud

Expanded text:
nec illa viva debuit condemnari, nec tu poteris nec illa viva debuit condemnari, nec tu poteris post ejus mortem excusari? Prius causa criminis subtiliter erat investiganda, et tunc si rea fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam etsi verum, quod absit, fuisset, sicut ille adulter mentitus est, post VII annos poenitentia peracta, dimittere eam per approbatam causam poteras si voluisses, occidere eam nullatenus debuisti. Duo consilia proponimus tibi: Accepta tecum deliberatione duorum, elige magis quod placeat, et miserere animae tuae. Et tu hic in isto angusto tempore positus, ne sis tu ipse tuimet homicida, et in aeternum pereas, relinque hoc malignum saeculum quod te traxit ad tam immanissimum peccati facinus. Ingredere monasterium, humiliare sub manu abbatis, et multorum fratrum precibus adjutus, observa cuncta simplici animo quae tibi ab abbate fuerint imperata, si forte ignoscat infinita Dei bonitas peccatis tuis. Istud
Abbreviated transcription (Latin):
Id monere tecũ lacrimis & multo gemiti
Icuro fili heistulst. si tam̃ filiosdici debeas
qui tam crudeliter infelix homicidium ꝓpe¬
trasti. Nam occidisti uxorem tuã partẽ corpo¬
ris tui legituno tͥ matrimonio sociatã sine
causa mortis. ñ tͥ resistentẽ. ñ insidiantẽ quo
qͦmͦ uitȩ tuȩ. Ñ inuenisti eã eũ alio iuiro nefi¬
riam rem facientem: sed incitatus a diabolo. impio
inflanimatus furore litrocinii more atrocior
& crudelior om̃i bestia tam gladio tuo intere¬
misti. Et nẽ post mortẽ eiꝰ addis iniqͥtatẽ suꝑ
iniquitatẽ. filiorũ tuorũ imꝓbe prȩdo qͥ matri
non peꝑcisti. & filios tuos idõ orphanos fecisti ut
sup induceres mortis causam post mortẽ. & ꝑ
unũ homicidam & reꝓbum testẽ incusare uis
mortuã. Hoc nec euangeliũ. nec ulla diuina
humanaq lex concedit. ut unuiꝰ testimonio
&iam idoneo aliquis condempnitur ł iustificet᷑
Quanto magis ꝑ istũ tam flaiciosũ & scelestum.

Expanded text:
dmonere te cum lacrymis et multo gemitu curo, fili Heistulfe, si tamen filius dici debeas, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam partem corporis tui, legitimo tibi matrimonio sociatam sine causa mortis, non tibi resistentem, non insidiantem quoquo modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed incitatus a diabolo, impio inflammatus furore, latrocinii more, atrocior et crudelior omni bestia, eam gladio tuo interemisti. Et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem, filiorum tuorum improbe praedo, qui matri non pepercisti, et filios tuos ideo orphanos fecisti, ut superinduceres mortis causam post mortem: et per unum homicidam, et reprobum testem incusare vis mortuam: hoc nec Evangelium, nec ulla divina humanaque lex concedit, ut unius testimonio etiam idoneo, aliquis condemnetur, vel justificetur: quanto magis per istum tam flagitiosum et scelestum,
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit oriam ꝑcõmuni utilitate & instanti
necessitate. ut nullꝰ e porum grauiter ferat.
sieius parrochianum ꝑdep̃dationis causa
a liquid inuste fecerit. semel &bis. & tercio si ne.¬
cesse fuerit uocabit illũ sua ad monitione psuum
nuntiũ canonior ad emendationẽ siue composi.¬
tionẽ & adpęnitentiã ut dõ & eccłx satis faciat
quã lȩsit. Si aut̃ despexerit atq contempserit
eiꝰ ammonitionẽ & salubrimã inuitationem
fcriat illũ pastorali uirga. hoc ẽ. sententia ex¬
communicationis. ut a cõmunione sc̃ȩ ecche
satis factionẽ & dignã em̃dationem. Quã excõ¬
mumcationẽ debaꝰ idẽ ep̃s seniori illius notan
facere. & om̃ib suis cot̃pis & om̃ib suis parra

Expanded text:
lacuit etiam pro communi utilitate et instanti necessitate, ut nullus episcoporum graviter ferat, si ejus paroecianum, pro depraedationis causa,aliquid injuste fecerit, semel, bis atque tertio si necesse fuerit, vocabit illum sua admonitione per suum nuntium canonice ad emendationem sive compositionem, et ad poenitentiam, ut Deo et Ecclesiae satisfaciat, quam ladmonitionem et saluberrimam invitationem, feriat illum pastorali virga, hoc est, sententia excommunicationis, ut a communione sanctae Ecclsatisfactionem et dignam emendationem. Quam excommunicationem debet idem episcopus seniori illius notam facere, et omnibus suis coepiscopis, et omnibus suis par
Abbreviated transcription (Latin):
nobis inculpa sit. Nam diffidentiȩ quodãm̃ genus
est contra hoc quod quisq p̃dicatũr querit ustitiã
amans. dicente apło. Nolumꝰ autẽ uos ignorartꝰ sũ
de dormientib ut non contristemim sicut &
ceteri qui sp̃e non habent. hac itaq fr̃ lemẽ rat̾i
one ꝓspecta studendũ nobis ẽ ut sicut diximus
ne de mortuis affugamur. sed affectã uiuentib
impendamus. quib & pietas ad utilitatt̃. & sit
ad fructũ dilectio. Desine igitur lem̃t merorẽ
& assume spiritualẽ fructũ lȩcitie adutilitatẽ
quȩcũq sunt spacia ȩt̃nis diuinisq officus illus.¬
trare contende. ut qui insignẽ te pręsticit.
redddat sibi ꝑsclã clariorem. De illis. qui sib

Expanded text:
nobis in culpa sit. Nam diffidentiae quodammodo genus nobis in culpa sit. Nam diffidentiae quodammodo genus est contra hoc, quod quisque praedicator quaerit justitiam amans, dicente Apostolo: Nolumus autem vos ignorare, fratres, de dormientibus ut non constristemini, sicut et caeteri qui spem non habent. Hac itaque, frater charissime, ratione prospecta studendum nobis est, ut sicut diximus, non de mortuis affligamur, sed affectum viventibus impendamus, quibus et pietas ad utilitatem, et sit ad fructum dilectio. Desine igitur, charissime, moerorem, et assume spiritalem fructum laetitiae, ad utilitatem quaecunque sunt spatia aeternis divinisque officiis illustrare contende, ut qui insignem te praestitit, reddat sibi per saecula clariorem. CAP. 140. -
Abbreviated transcription (Latin):
sed populi sui dixerat & sua. qm̃ futuros istos qͥ
tam male intelligerent. tamꝙ̃ propheta p̃uidit.
de illis qui epĩs suis clam sua confitent᷑
peccata. & postea negare uolurrint.
tem placuit ut si quando ep̃s dicit aliqut̃ sibi soli
ꝓͣpͥũ crim̃ fuisse confessũ. atq ille postea negat
& penitere noluerit. ñ put& ad iniuriã suã eps¬
ꝑtinere qđ illi ñ creditur. & si scrupulo ꝓprię
conscientiȩ se dicit neganti nolle cõmunicare.
secrete tam̃ int̾dicat᷑ ei cõmunionẽ doret
enitentes qui attente leges peitentie ex
equunt᷑: si casu initinere uelmari mortui
fuerint: ubi tis subuenire ñ potuit memoria
toꝵ & orationib & oblationib cõmendetur.
CxxuIiIi. De ilis quist affligunt de obitu caroꝵ
os autẽ qͥ nouimiꝰ qͥ hoo credimꝰ & decemus
contristari nimiũ de obeuntib ñ dobemus.
ne qđ apud alios pirtatis tence specit. hoc mag̾is

Expanded text:
sed populi sui dixit, et sua, quia futuros istos, qui sed populi sui dixit, et sua, quia futuros istos, qui tam male intelligunt, tanquam propheta praevidit.De illis qui episcopis suis clam sua confitentur peccata, et postea negare voluerint. Item placuit, ut si quando episcopus dicit aliquem sibi soli proprium crimen fuisse confessum, atque ille postea negat, et poenitere noluerit, non putet ad injuriam suam epi soli non creditur, et si scrupulo propriae conscientiae se dicit neganti nolle communicare, secrete tamen interdicat ei communionem, donec entesequuntur, si casu in itinere vel in mari mortui fuerint, ubi eis subveniri non possit, memoria eorum et orationibus et oblationibus commendetur.CAP. 129.-- De illis qui se affligunt de obitu charorum. Nos autem qui novimus, qui hoc credimus et docemus, contristari nimium de obeuntibus non debemus, ne quod apud alios pietatis tenet speciem, hoc magis
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit ut quicũq dicerit inoratione dñca
s dimitte debita nrã. ut hoc ꝓ alus potius quã
ꝓse iustus petere intelligat᷑ : anathema sit.
Scs̃ enim otiustus erat apłs iacobus cũ dicebat
In multis enim offendimꝰ om̃s. Nã quare ad.¬
ditũ ẽ om̃s. insi ut iusta sententia conuenir&.¬
Et in psalmo ubi legit᷑. Ne intres in uidiciũ
cũ seruo tuo. qͥa non iustificabit᷑ in conspettu
tuo om̃is uiuens. Et in oratione sapientissimi
salomonis. Non ẽ homo qui non petcauit. Et
in libro sc̃i iob. In manu om̃is hominis signũ. it
facat omnis homo infirmitatẽ suã. Unde &iã¬
danihel sc̃i & iustus cũ moratione pluralit̃ dicer&
Peccauimꝰ inquitatẽ fetimꝰ. & cȩtera. Quȩ ubi
ueracit̃ & humilit̃ confiteretur: ne putaretar
que admodũ qͥda sentiunt. hoc ñ de suis sed de
populi sui potius dixisse peccatis. postea dixit.
Cũ orarẽ & confiterer peccata mea & percata
populi mei di ¶  meo. noluit dicere peccata nrã

Expanded text:
tem placuit ut quicunque dixerit in Oratione Dominica  nobis debita nostra, ut hoc pro aliis potius quam pro se justus petere intelligatur, anathema sit. Sanctus enim et justus erat apostolus Jacobus, cum dicebat: In multis enim offendimus omnes . Nam quare additum est omnes, nisi ut ista sententia conveniret psalmo, ubi legitur: Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens ? Et in oratione sapientissimi Salomonis: Non est homo qui non peccet . Et in libro sancti Job: In manu omnis hominis signat, ut sciat omnis homo infirmitatem suam Job tione pluraliter diceret, Peccavimus, iniquitatem fecimus; et caetera, quae ibi veraciter, et humiliter confitetur, ne putaretur quemadmodum quidam sentiunt haec non de suis, sed de populi sui potius dixisse peccatis, postea dixit, Cum orarem, et confiterer peccata mea, et peccata populi mei Domino Deo meo : noluit dicere, peccata nostra,