comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni potius reseruet᷑: quando m̃surã
bonam. et confertam et coagitatam.
ce suꝑeffluentẽ dabunt in sins nr̃o ͤ
S quando hec erunt: ꝓfecto cum
completi fuerint dies pentecostes. Fẽ¬
lices uos qui iam intrastis quinqͣ¬
gesimã requiei: & iubeleũ annum.
fr̃s nr̃os loquor: quib iam dixit sp̃c
ut requiescant a laborib suis. Etenim
hoc quoq inter eiꝰ oꝑa reꝑimus. Duo
namq tempora celebramꝰ fĩs: qͣdra¬
gesime unum: alterum quinqͣgesime.
Illud ante passionẽ: istud post resur¬
rectionẽ. Illud in compunctione cordis
& lam̃tis penitentiȩ: istud in deuoti¬
one sp̃c ce alleliua sollemni. Prius qͥ¬
dem tempꝰ ipsa ẽ uita p̾sens: posteriꝰ
uͦ. quietẽ scõꝵ significat que ẽ post
mortem. Cum autem uenerit illius
quinqͣgesime finis. in iuditio scilicet
& resurrectione. complecis dieb pen¬
decostes. aderit plenitudo sp̃c: & totã
replebit domum. Plena siqͥdem erit

Expanded text:
ni potius reservetur, quando mensuram ni potius reservetur, quando mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinus nostros. Sed quando haec erunt? Profecto cum completi fuerint dies Pentecostes. Felices vos, qui jam intrastis quinquagesimam requiei, et jubilaeum annum. Fratres nostros loquor, quibus jam dixit Spiritus ut requiescant a laboribus suis. Etenim 930 hoc quoque inter ejus opera reperimus. Duo namque tempora celebramus, fratres; Quadragesimae unum, alterum Quinquagesimae: illud ante Passionem, istud post Resurrectionem; illud in compunctione cordis et lamentis poenitentiae, istud in devotione spiritus et Alleluia solemni. Prius quidem tempus ipsa est vita praesens, posterius vero quietem sanctorum significat, quae est post mortem. Cum autem venerit illius umquagesimae finis, in judicio scilicet et resurrectione, completis diebus Pentecostes, aderit plenitudo Spiritus, et totam replebit domum. Plena siquidem erit
Abbreviated transcription (Latin):
Multi siqͥdem monent᷑ ut benefaci¬
ant: s minime sciunt quid agendũ
inspirat cogitationẽ doceat in opus
ꝓferre. ne uacua sit innobis gr̃a dei S
neri & doceri uerum etiam moueri
&e affici ad bonum neceẽ ẽ: ab eo uti¬
q: spũ qui adiuuat infirmitatẽ nr̃am.
ce ꝑ quem in cordib nr̃is diffundit᷑
caritas que ẽ bonauoluntas. Itaq
cum sic adueniens sp̃c totam posse¬
derit animam. suggerendo. instruen¬
do. afficiendo. loquens semꝑ in cogi¬
tationib nr̃is. ut audiamꝰ & nos
quid loquatur in nobis dñs ds. rati¬
onem illuminans uoluntatẽ inflã¬
mans: non tibi uidetur quia to¬
tam domũ impleuerint disꝑtite lin¬
gue tanqͣm ignis: Nam in his tͥb
suꝑius dictum ẽ. animã consistere
totam. Sint autẽ disꝑtite lingue
ꝓpter multiplices cogitationes: s eaꝵ
multiplicitas. & uno lumine u̾itati ᷤ
& uno caritatis feruore sit tanqͣm ig¬
nis: aut certe domus adimpletio fi¬

Expanded text:
Multi siquidem monentur, ut benefaciMulti siquidem monentur, ut benefaciant; sed minime sciunt quid agendum inspirat cogitationem, doceat in opus proferre, ne vacua in nobis sit gratia Dei. Sed neri et doceri, verum etiam moveri et affici ad bonum necesse est ab eo utique Spiritu, qui adjuvat infirmitatem nostram, et per quem in cordibus nostris diffunditur charitas, quae est bona voluntas. 6. Itaque cum sic adveniens Spiritus totam possederit animam, suggerendo, instruendo, afficiendo, loquens semper in cogitationibus nostris, ut audiamus et nos quid loquatur in nobis Dominus Deus, rationem illuminans, voluntatem inflammans; non tibi videtur quia totam domum impleverint dispertitae linguae tanquam ignis? Nam in his tribus superius dictum est animam consistere totam. Sint autem dispertitae linguae propter multiplices cogitationes; sed earum multiplicitas et uno lumine veritatis, et uno charitatis fervore sit tanquam ignis. Aut certe domus adimpletio fi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in patris: Sicut in nobis inter¬
pellat ꝓ nobis: ita in patre delicta do¬
nat cumipso patre. Aduocatus nr̃
corde patͥs. Itaq qd̾ postulamꝰ: idem
iꝑse donat. qui donat ut postulemꝰ.
Et sicut nos erigit pia quadã fidu¬
cia: ita dm̃ inclinat ad nos magis
pia misccdia sua. Itaq ut omĩno scias
quia remissionẽ peccatoꝵ sp̃c oꝑat᷑
qͥdem declinando sic. Porro ad faci¬
uet & docet. Monet memoriã: rati¬
onẽ docet: mouet uoluntatẽ. In
his enim trib tota consistit anima
nr̃a. Memorie suggerit bona in co¬
gitationib scĩs: atq ita ignauiam
nr̃am torporemq repellit. Proptẽa
quotiens huiꝰmodi suggestionẽ bom
senseris in cordetuo. da honorẽ do:
nat in aurib tius. Ipse namq ẽ qui
loquitur iusticiã. Et in eungłio ha¬
bes: quia ille suggeret uobis omnia
quecumq dixero uobis. Et aduerte
quid p̃miserit. Ille docebit uos omia.
Dixeram enim. quia docet rationem.

Expanded text:
autem in corde Patris? Sicut in nobis interautem in corde Patris? Sicut in nobis interpellat pro nobis; ita in Patre delicta donat cum ipso Patre, advocatus noster corde Patris. Itaque quod postulamus, idem ipse donat, qui donat ut postulemus: et sicut nos erigit pia quadam fiducia, ita Deum inclinat ad nos magis pia misericordia sua. Itaque ut omnino scias quia remissionem peccatorum Spiritus quidem declinando sic. 5. Porro ad faciet docet. Monet memoriam, rationem docet, movet voluntatem. In his enim tribus tota consistit anima nostra. Memoriae suggerit bona in cogitationibus sanctis, atque ita ignaviam nostram torporemque repellit. Propterea quoties hujusmodi suggestionem boni senseris in corde tuo, da honorem Deo,nat in auribus tuis. Ipse namque est qui loquitur justitiam. Et in Evangelio habes quia ille suggeret vobis omnia, quaecunque dixero vobis. Et adverte quid praemiserit: Ille vos docebit omnia . Dixeram enim quia docet rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ a malo tria oꝑatur in nobis: com¬
punctionẽ. supplicationẽ. remissionẽ.
confirmat auctoritas. Quis enĩ cũ
ad ignem uenerit algens &e fuerit
calefactus: dubitabit ab igne ei ue¬
nisse calorem. quẽ habere ñ pot̾at
sine illo: Sie gͦ qui priꝰ in iniquitate
frigidꝰ erat: si postmodũ feruore qͥdã
penitentiȩ accendat᷑ alium sibi sp̃m̃
qui suum arguit &e diudicat ñ du¬
bitet aduenisse. Habes hec et in eunge¬
lio: ubi cum loqueret᷑ de sp̃u quem
accepturi erant credentes in eum. il¬
le inquit arguet mundũ de pecca
to. S quid ꝓ dest penitere de culpa:
& ñ supplicare pio uenia: Necẽe est
ut etiam hoc sp̃c oꝑet᷑: dulcedine qͣ¬
dam spei replens animũ. ꝑ quã fidu¬
cialiter postules. nichil hesitans. uis¬
ne ostendam tͥ etiam hoc opus ẽẽ sp̃c
in tuo sp̃u ñ inuemies. Deniꝙ ipse ẽ
in quo clamamus alba pater: ipse
qui postulat ꝓ scĩs gemitib menar¬
iabilib. Et hec qͥdem in corde nr̃o. Qd

Expanded text:
dum a malo tria operatur in nobis; compunctionem, supplicationem, remissionem. confirmat auctoritas. Quis enim cum ad ignem venerit algens, et fuerit calefactus, dubitabit ei ab igne venisse calorem, quem habere non poterat sine illo? Sic ergo qui prius iniquitate erat frigidus, si postmodum fervore quodam poenitentiae accendatur, alium sibi spiritum, qui suum arguit et dijudicat, non dubitet advenisse. Habes hoc et in Evangelio, ubi cum loqueretur de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum: Ille, inquit, arguet mundum de peccato . 4. Sed quid prodest poenitere de culpa, et non supplicare pro venia? Necesse est ut etiam hoc Spiritus operetur, dulcedine quadam spei replens animum, per quam fiducialiter postules nihil haesitans. Visne ostendam tibi etiam hoc opus esse Spiriin tuo spiritu non invenies. Denique ipse in quo clamamus: Abba, Pater: ipse qui postulat pro sanctis gemitibus inenarrabilibus . Et haec quidem in corde nostro. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
elebramus dilectissimm hodie
scĩ sp̃c sollemnitatẽ. dota cum
iocunditate celebrandã: dig¬
nam omni deuotione. Dulcissimum
mus scõꝵ sollemia: qͣntomagis eius.
a quo habuert̃ ut sci essent quotqͣt
fuerunt scĩ : Si ueneram sc̃ĩficatos: qn¬
tomagis ipsum scĩficatorẽ conuenit
sicut et filiꝰ cum sit nichilominꝰ inuisi¬
bilis in seipso. dignatꝰ ẽ exhibere se in
carne uisibilem Hodie sp̃c sc̃s reuelat
nobis aliquid de seipso: sicut ante de
patre & filio aliquid noueramꝰ. Nam
ꝑfecta trinitatis cognitio: uita et̾na
ẽ. Nunc autẽ ex parte cognoscunus:
reliqua credimꝰ. que minime suffici¬
mus comp̃hendere. Et de patre qͥdem
noui creationẽ: damantib creaturi.
ipse fecit nos. & ñ ipsinos. Inuisibilia
enum di:a creatura mundi ꝑ ea que fa

Expanded text:
elebramus, dilectissimi, hodie Spiritus sancti solemnitatem, tota cum jucunditate celebrandam, dignam omni devotione. Dulcissimum mus sanctorum solemnia, quanto magis ejus, a quo habuerunt ut sancti essent quotquot fuere sancti? Si veneramur sanctificatos, quanto magis ipsum sanctificatorem convenit sicut et Filius, cum sit nihilominus invisibilis in seipso, dignatus est exhibere se in carne visibilem. Hodie Spiritus sanctus revelat nobis aliquid de seipso, sicut ante de Patre et Filio aliquid noveramus: nam perfecta Trinitatis cognitio, vita aeterna est. Nunc autem ex parte cognoscimus, reliqua credimus, quae minime sufficimus comprehendere. Et de Patre quidem novi creationem, clamantibus creaturis: Ipse fecit nos, et non ipsi nos . Invisiblia enim Dei, a cre
Abbreviated transcription (Latin):
dicere opus ẽ: nobis illa manifestatio
potiꝰ qͣm apłis facta ẽ.Ad qͥd enĩ illis
necessarie lingue gentium: nisi ad
ũsionẽ gentiũ: fuit in eis alia qͥdam
manifestatio. magis ad eos ꝑtinens:
&e hec usq hodie fit in nobis. Manife¬
stum enim fuit. indutos eẽ uirtute ex
alto: qui de tanta pusillamiitate sp̃c.
ad tantam deuenere constantiã. Non
ẽ iam fugere. ñ ẽ abscondi ꝓpter metũ
iudeoꝵ: constantiꝰ mͦ p̃dicant. qͣm deli¬
tescerent ante timidius. Deniq muta¬
tionem illam dextere excelsi manifeste
inter pͥncipum ũbera fortitudo. Ibant
ait scͥptura gaudentes a conspectuꝰ
cilii. qͣm digni habiti st̃ ꝓ nomine ihu
contumeliã patr: quẽ sane pͥus cum
duceret᷑ ad concilium solum reliqͤrant
fugientes. Qͥs dubitet aduenisse spm̃
uehem̃tem: qui m̃tes eoꝵ inuisibili il¬
lustraret potentia: In hunc modum:
malo. faciamꝰ qd̾ bonum ẽ: uide quẽ¬

Expanded text:
dicere opus est, nobis ista manifestatio dicere opus est, nobis ista manifestatio potius quam apostolis facta est. Ad quid enim illis necessariae linguae gentium, nisi ad conversionem gentium? Fuit in eis alia quaedam manifestatio magis ad eos pertinens: et haec usque hodie fit in nobis. Manifestum enim fuit indutos esse virtute ex alto, qui de tanta pusillanimitate spiritus ad tantam devenere constantiam. Non est jam fugere, non est abscondi propter metum Judaeorum; constantius modo praedicant, quam delitescerent ante timidius. Denique mutationem illam dexterae Excelsi manifeste inter principum verbera fortitudo, Ibant, ait Scriptura, gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habili sunt pro nomine Jesu contumeliam pati : quem sane prius, cum duceretur ad concilium, solum reliquerant fugientes. Quis dubitet advenisse Spiritum vehementem, qui mentes eorum invisibili illustraret potentia? In hunc modum emalo, faciamus quod bonum est ; vide quem
Abbreviated transcription (Latin):
bitat in accessibilẽ. De filio autẽ mag¬
num aliqͥd noui eiꝰ gr̃a: scilicet in car¬
nationẽ. Nam generationẽ eiꝰ quis
enarrabit: Quis comp̃hendat eqͣlẽ
genitum genitori: Iam et de sp̃u scõ si
ñ ꝓcessionẽ qua ex patre filioq ꝓcedit.
illa enĩ mirabilis facta ẽ scientia ex me.
confortata ẽ & ñ potero ad eam: noui
tam̃ aliquid̃. uidelicet inspirationem.
Duo enim sunt: unde ꝓcedat & quo.
ꝓcessio a patre &e filio posuit tenebraᷤᷤ
latibulum suum: s ꝓcessio ad homineᷤ
hodie cepit innotescere: & ẽ iam fideli¬
b manifesta. Et priꝰ eqͥdem qͣm̃ sic o¬
portebat signis uisibilib inuisibił sp̃e
suum declarabat aduentũ: nunc eius
signa quo sp̃ualiora st̃. eo magis con-¬
grua eomagis uident᷑ spũ scõ digna.
legem igneam lingue ignee p̃dicarent
Nemo conquerat᷑. qd̾ minime nobis illa
manifestatio sp̃c fiat. Unicuiq enĩ dat᷑
manifestatio sp̃e: ad utilitatẽ. Deniq si

Expanded text:
De Filio autem magnum aliquid novi, ejus gratia, scilicet Incarnationem. Nam generationem ejus quis enarrabit? Quis comprehendat aequalem genitum genitori? Jam et de Spiritu sancto, si non processionem, quo ex Patre Filioque procedit illa enim mirabilis facta est scientia ex me; confortata est, et non potero ad eam , novi tamen aliquid, videlicet inspirationem. Duo enim sunt, unde procedat, et quo. Processio a Patre et Filio posuit tenebras latibulum suum; sed processio ad homines hodie coepit innotescere, et est jam fidelibus manifesta. 2. Et prius equidem quoniam sic oportebat signis visibilibus invisibilis Spiritus suum declarabat adventum: nunc ejus signa quo spiritualiora sunt, eo magis congrua, eo magis videntur Spiritu sancto digna. legem igneam linguae igneae praedicarent. Nemo conqueratur quod minime nobis illa manifestatio Spiritus fiat: unicuique enim datur manifestatio Spiritus ad utilitatem . Denique si
Abbreviated transcription (Latin):
peccauimꝰ omnes: in ipso etiam cecidimꝰ
uniũsi. Cecidimꝰ sane in carcerẽ: luco
pariter et lapidib plenum. Exinde ia¬
cebamꝰ captiui. inquinati. conqͣssati:
donȩc uenit desideratus gentiũ quinos
redimeret: ab lueret. adiuuaret. Hic ẽ
enim qui sanguinẽ ꝓpͥum dedit in re¬
demptionẽ: aquam simulꝓduxit de
latere suo in ablutionẽ: emisit deinde
de excelso sp̃m suum. qui adiuuaret in¬
firmitatẽ nr̃am. Uis gͦ nosse an hec ali¬
qͥd oꝑent᷑ in te. ne forte reus sis sangͥnis
dñi. quem euacuas qͣntum in te ẽ. s et
aqua ipsa que mundare debuerat. in¬
sordib ꝑmanenti iuditium damnati¬
onis acciimulet: sp̃c quoꝙ cui resisti ᷤ

Expanded text:
peccavimus omnes, in ipso etiam cecidimus peccavimus omnes, in ipso etiam cecidimus universi. Cecidimus sane in carcerem, luto pariter et lapidibus plenum. Exinde jacebamus captivi, inquinati, conquassati, donec venit desideratus gentium, qui nos redimeret, ablueret, adjuvaret. Hic est enim qui sanguinem proprium dedit in redemptionem, aquam simul produxit de latere suo in ablutionem, emisit deinde de excelso Spiritum suum, qui adjuvaret infirmitatem nostram. Vis ergo nosse an haec aliquid operentur in te, ne forte reus sis sanguinis Domini, quem evacuas quantum in te est; sed et aqua ipsa quae debuerat munsordibus permanenti judicium damnationis accumulet: Spiritus quoque, cui re
Abbreviated transcription (Latin):
tio inter spem et metũ. solsicitudi-¬
ne anxia fluctuantib: si nullum
omĩno electionis sue habere testi¬
moniũ mererent᷑: Nouit dñs qui
sunt eiꝰ & solus ipsescit quos eleg̾ĩt
a pͥncipio. Quis uͦ scit hominũ: si est
dignus amore uł odio: Qd̃ si ut cer¬
tum ẽ. certitudo nobis omĩno nega¬
tur: nunqͥd ñ tanto delectabiliora
erunt si qua forte electionis hunis
signa possumꝰ inuenire: Quam enĩ
requiẽ habere potest sp̃e nr̃: dum p̃
moniũ tenet: Fidelis ꝑinde sermo &
omini acceptione dignus: quo salutis
testimonia comm̃dant᷑. Hoc sane ũbo
& electis consolatio ministrat᷑: & sub¬
trahit᷑ reꝓbis excusatio. Cognitis siqͥdẽ
signis uitȩ: quisqͥs hec negligit mani¬
feste conuincit᷑ in uano acciꝑe animã
suam: & ꝓ nichilo hr̃e terrã desidera¬
bilem comꝓbat᷑ ¶ Tres sunt inquit qͥ
testimoniũ dant in terra: spc̃ aqua. et
sanguis. Scitis fr̃s qͥa in pͥmo homine

Expanded text:
tio inter spem et metum sollicituditio inter spem et metum sollicitudine anxia fluctuantibus, si nullum omnino electionis suae habere testimonium mererentur? Novit Dominus qui sunt ejus; et solus ipse scit quos elegerit a principio. Quis vero scit hominum, si est dignus amore, an odio? Quod si, ut certum est, certitudo nobis omnino negatur, nunquid non tanto delectabiliora erunt, si qua forte electionis hujus signa possimus invenire? Quam enim requiem habere potest spiritus noster, monium tenet? Fidelis proinde sermo, et omni acceptione dignus, quo salutis testimonia commendantur. Hoc sane verbo et electis consolatio ministratur, et subtrahitur reprobis excusatio. Cognitis siquidem signis vitae, quisquis haec negligit, manifeste convincitur in vano accipere animam suam, et pro nihilo habere terram desiderabilem comprobatur. 4. Tres sunt, inquit, qui testimonium dant in terra: Spiritus, aqua, et sanguis. Scitis, fratres, quia in primo homine
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ stabant. Et damel Milia in quit
miliũ ministrabant ei: & decies
milies centena milia assistebant
ei. An et terciũ desideratis: ut in
me trium testium stet omne ũbũ:
lis ẽ celum: ce rediens loquebatur
Nonne om̃s administratorii st̃ sꝑ̃e:
Siccine ubistant om̃s. uniũsi mini¬
strant: tu pacis inimico sedebis: Nla¬
ne contͥstas sp̃m: qui habitare facit
unius moris in domo. Offendis ca¬
ritatẽ quia scindis unitatẽ: rũpis
uincłm pacis. Merito ꝑinde ange¬
loꝵ qui suũ nec ordinẽ nec domi¬
cilium reliquere. caritati. unitati
& paci sp̃c attestat᷑: a quo sane tua
& inuidia et singłaritas et inquie¬
tudo reꝓbat᷑. Et hoc qͥdem de eo
testimonio. qd dat᷑ in celis. Est et
aliud qd in terra datur ad discer¬
nendos utiq qui in ea sunt: exules
ab indigenis: hoc ẽ celi ciues a ciui¬
b babilonis. Qndo enĩ sine testimo¬
mo electos suos deserat ds: Aut
certe quenã eis ẽẽ poterat consola¬

Expanded text:
autem stabant . Et Daniel: Millia, inquit, autem stabant . Et Daniel: Millia, inquit, milium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . An et tertium desideratis, ut in ore trium testium stet omne verbum?tus est coelum, et rediens loquebatur: Nonne omnes administratorii sunt spiritus? Siccine ubi stant omnes, universi ministrant; tu, pacis inimice, sedebis? Plane contristas Spiritum, qui habitare facit unius moris in domo; offendis charitatem, quia scindis unitatem, rumpis vinculum pacis. Merito proinde angelorum, qui suum nec ordinem, nec domicilium reliquere, charitati, unitati et paci Spiritus attestatur, a quo sane tua et invidia, et singularitas, et inquietudo reprobatur. Et haec quidem de eo testimonio, quod datur in coelis. 3. Est et aliud quod datur in terra, ad discernendos utique qui in ea sunt exsules ab indigenis, hoc est coeli cives a civibus Babylonis. Quando enim sine testimonio electos suos deserat Deus? Aut certe quaenam eis esse poterat consola
Abbreviated transcription (Latin):
ratione patͥs equalitas collata ẽ et
consessus. Tu rapinã cogitans. ẽẽ eqͣ¬
lis deo: filio głam inuides. głam
quasi unigẽniti a patre: ut ne ab
ipso qͥdem testimoniũ merearis ha¬
bere. An uͦ poterit detestato a patre
& filio. utriꝰq sp̃c attestari: Abho
qui suꝑ qͥetum et humilẽ reqͥescit.
Amator pacis & unitatis consecͣtor:
adũsum te ꝓ pace & unitate zelat᷑.
Quid mirũ fr̃s: si timemꝰ ne forte puᷤ¬
illam hanc uineã dm̃i depasci sin¬
gularis ferus incipiat: Qntos etiã
celestis uineȩ palmites: pͥma illa
singularitas conculcauit. S forte
suꝑbiam qͥdem in eo facile adũtistĩ.
ñ autẽ singłaritatẽ. Dico gͦ. ubista¬
bat uniũsitas angłoꝵ: nunqͥd sin
głaritatis caruit uitio. qui sedere
uelle p̾sumpsit: An forte querits.
unde mͥ nota sit hec statio angłoꝵ:
Duos teneo idoneos testes: quoꝵ
uterq qd uidit hoc testat᷑. ¶idi do¬
minũ sedentẽ ait ysaias: seraphĩ

Expanded text:
ratione Patris aequalitas collata est et ratione Patris aequalitas collata est et consessus. Tu rapinam cogitans esse aequalis Deo, Filio gloriam invides, gloriam quasi unigeniti a Patre, ut ne ab ipso quidem testimonium merearis habere. An vero poterit detestato a Patre et Filio, utriusque Spiritus attestari? Abomium, qui super quietum et humilem requiescit amator pacis et unitatis consecrator, adversum te pro pace et unitate zelatur. 2. Quid mirum, fratres, si timemus ne forte pusillam 909 hanc vineam Domini depasci singularis ferus incipiat? Quantos enim coelestis vineae palmites prima illa singularitas conculcavit? Sed forte superbiam quidem in eo facile advertistis, non autem singularitatem. Dico ergo: Ubi stabat universitas angelorum, nunquid caruit singularitatis vitio, qui sedere velle praesumpsit? At forte quaeritis, unde mihi nota sit haec statio angelorum? Duos teneo idoneos testes, quorum uterque quod vidit, hoc testatur. Vidi Dominum sedentem, ait Isaias; seraphim
Abbreviated transcription (Latin):
hodie nobis ẽ lec̾tio recitata:
in qua discimꝰ testimonium
dari triplex in celo: triplex in terra. Et
qͥdem ꝓ meo saꝑe. illud stabilitatis. hoc
reparationis ẽ signum: illud angłos.
istud homines: illud beatos a miseris.
istud iustos discernit ab impiis. Ange¬
lis siqͥdem qui in pͥma illa p̾uaricati¬
one suꝑbiente lucifero in ueritate
steterunt. merito testimoniũ ꝑhibet
uisio trinitatis: hominib quos diui¬
na miseratio saluat. sp̃c. a qua &e sangͥs
Quidni ꝑhibeat testimoniũ ꝑater: a
quib honoratꝰ ut pater est : Tibi uͦ
maligne. sic loquit᷑. Si gͦ ego pater:
ubi ẽ honor meus: Careas omĩno ne¬
cesse ẽ testimomio patris. cuiꝰ tibi gło¬
riam usurpare conaris. ñ honorare
eum cupiens. s equare. Sedebo inqͥt
in monte testam̃ti: & similis ero al¬
tissimo. Ita ne mͦ creatus. patri sp̃uũ
consedebis: Et certe necdum tͥ dixit:
sẽde a dextͥs meis. Si nescis o impu¬
densunigenitꝰ ille ẽ. cui eterna gene¬

Expanded text:
hodie nobis est lectio recitata, in qua discimus testimonium dari triplex in coelo, triplex in terra. Et quidem pro meo sapere, illud stabilitatis, hoc reparationis est signum; illud angelos, istud homines; illud beatos a miseris, istud justos discernit ab impiis. Angelis siquidem qui in prima illa praevaricatione, superbiente Lucifero, in veritate steterunt, merito testimonium perhibet visio Trinitatis: hominibus, quos divina miseratio salvat, Spiritus, aqua, et sanguis. Quidni perhibeat testimonium Pater, a quibus honoratus est ut Pater? Tibi vero, maligne, sic loquitur: Si ergo ego Pater, ubi est honor meus? Careas omnino necesse est testimonio Patris, cujus tibi gloriam usurpare conaris, non honorare eum cupiens, sed aequare. Sedebo, inquit, in monte testamenti; et similis ero Altissimo . Itane modo creatus, Patri spirituum consedebis? Et certe necdum tibi dixit: Sede a dextris meis . Si nescis, o impudens, Unigenitus ille est, cui aeterna gene
Abbreviated transcription (Latin):
rit incurrat. Hoc gͥ ẽ demoniũ. non
mͦ diurnum. s etiã meridianũ. Anñ
hoc timuit maria: qͣndo ad nouam
angłi salutationẽ expauit:Anñ hoc
insinuabat apłs cum diceret: ñ enim
ignoramꝰ cogitationes eiꝰ᷑ ipse enĩ an¬
głs sathane transfigurat se in angłin¬

Expanded text:
rrit, incurrat. Hoc est igitur daemonium non rrit, incurrat. Hoc est igitur daemonium non modo diurnum, sed etiam meridianum. An non hoc timuit Maria, quando ad novam angeli salutationem expavit? An non hoc insinuabat Apostolus, cum diceret: Non enim ignoramus cogitationes ejus? Ipse enim angelus satanae transfigurat se in ang
Abbreviated transcription (Latin):
Prima siqͥdem temptatione esurienti
suadebat de lapidib panem facere:s
ille nec posse. nec ñ posse respondens.
cibum alium p̃tendit dicens. Non in
ce sic uidens om̃is ciuitas laudaret
eum et magnificaret: &e nec ẽẽ se. nec
ñ eẽ respondit. Tercia de ambitione
fuit: qñ omĩa regna mundi ꝓmisit.
si cadens adoraret eum. Uides ne qͦd
ambitionis uia adoratio diaboli est.
qua uidelicet ad honores ce głam
mundi ꝑueniendũ suis ille adorato¬
rib pollicet᷑: Quarta ut dixi temp¬
tatione apud eum abstinuit: cuius
nimirũ tantam ẽẽt exꝑtus pruden¬
tiam ex responsis. Quid autẽ adũsꝰ
alios faciat: quos iudet omĩmodis
diligere iustitiã. & odisse iniquitatẽ.
Qd̾ nisi ut iniquitatẽ palliet uirtutis ima¬
giner Quos enu ꝑfectos boni noue¬
rit amatores. malum eis sub specie
bomi nec mediocris s ꝑfecti ꝑsuadere
conatur. ut cito consentiat: qui mag¬
noꝑe diligit bonum. et facile qui cͣ¬

Expanded text:
Prima siquidem tentatione esurienti Prima siquidem tentatione esurienti suadebat de lapidibus panem facere: sed ille nec posse, nec non posse respondens, cibum alium praetendit, dicens: Non in et sic videns omnis civitas laudaret eum et magnificaret: et nec esse se, nec non esse respondit. Tertia de ambitione fuit, quando omnia regna mundi promisit, si cadens adoraret eum . Videsne quod ambitionis via adoratio diaboli sit, qua videlicet ad honores et gloriam mundi perveniendum suis ille adoratoribus pollicetur? Quarta, ut dixi, tentatione apud eum abstinuit, cujus nimirum tantam esset expertus prudentiam ex responsis. 6. Quid autem adversus alios faciat, quos videt omnimodo diligere justitiam, et odisse iniquitatem? Quid nisi ut iniquitatem palliet virtutis imagine? Quos enim perfectos boni noverit amatores, malum 838 eis sub specie boni non mediocris, sed perfecti persuadere conatur; ut cito consentiat qui magnopere diligit bonum, et facile qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
ste spolians nuptiali. & uirtutũ exer¬
citia fructu pietatis euacuans. Qntos¬
hec pestis nequit supplantatos. turpi¬
ter quoq deiecit: ut ceteri quiq quoᷤ
latuit occultus effossor. subitam ex¬
pauescerent adruinam. Quid uͦ hunc
uermẽ fouet aliud:. qͣm m̃tis aliena¬
dio et obliuio ueritatis: Aut quid nisi
ueritas ꝓdendum hunc uestigat ꝓ¬
ditorem: & negocium arguit tene¬
braꝵ: Nimirum hec ẽ que dicit. Qͥd
ꝓdest homini simundũ uniũsum lu¬
cret᷑. se autem ꝑdat ce decͥm̃tum sui
faciat: Et item. Potentes ait potenter
torm̃ta patient᷑. Hec ẽ que sedula sug¬
gestione reducit in m̃tem: qͣm sit inain¬
bitu friuola consolatio. graue iuditiũ.
usus breuis. finis ignotus. Hucusq tẽp¬
tationes dĩi: qͣrtam iniicꝰ ñ p̾sũpsit
afferre. Illa enim de ignorantia ẽ: nec
dubitabat sapientissimũ. qui sic mode¬
rabat᷑ responsiones suas. ut in nullo
unqͣm posset dep̃hendere qͦd qͤrebat.

Expanded text:
ste spolians nuptiali, et virtutum exerste spolians nuptiali, et virtutum exercitia fructu pietatis evacuans? quantos pestis haec nequiter supplantatos turpiter quoque dejecit, ut caeteri quique, quos latuit occultus effossor, suhitam expavescerent ad ruinam? Quid vero hunc fovet vermem aliud quam mentis alienatio, et oblivio veritatis? aut quid nisi veritas hunc prodendum vestigat proditorem, et negotium arguit tenebrarum? Nimirum haec est quae dicit: Quid prodest homini si universum mundum lucretur, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? et item: Potentes, ait, potenter tormenta patientur . Haec est quae sedula suggestione reducit in mentem, quam sit in ambitu frivola consolatio, grave judicium, usus brevis, finis ignotus. 5. Hucusque tentationes Domini: quartam inimicus non praesumpsit affere. Illa enim de ignorantia est: nec dubitabat sapientissimum, qui sic moderabatur responsiones suas, ut in nullo unquam posset deprehendere quod quaerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
eis nicħominꝰ opponenda ẽ temptati¬
onib quȩ sequunt᷑. Neq enim uł sic ces¬
sat hostis antiquus s ad callidiora for¬
te conũtitur argum̃ta. firmam ꝓbauit
utroq latere turrim: ñ ẽ qͦd uł asini¬
stris pusillaminitate. timoris. uł a dex¬
tris eam humanis concutere laudib
in utraq iam molitione frustatꝰ attẽp¬
tet. S si uirib in quit deicere nequeo:
forte deciꝑe possim. alicinꝰ ingenio ꝓdi¬
toris. Quis putas erit hic ꝓdicor: Plane
cupiditas. radix iniquitatis. ambitio.
subtile malum: secretum uirus. pestis
occulta. doli artifex. mater ypochrisis.
liuoris parens. uicioꝵ origo. cͥminum
fomes: uirtutũ erugo. tinea scĩtatis.
excecatͥx cordium. ex remediis morbo ᷤ
creans. generans ex medicina languo¬
rem. Contempsit uanam głam. ait.
q̃m uana ẽ. forte solidiꝰ aliquid affe¬
ctaret. forte honores. forte diuitias. Qnͣ¬
tos hoc negociũ ꝑambulans in tenebͥs.
trudi fecit in tenebras exteriores: ue¬

Expanded text:
is nihilominus opponenda est tentationibus quae sequuntur. Nec enim vel sic desistit hostis antiquus, sed ad callidiora forte convertitur argumenta. Firmam probavit utroque latere turrim: non est quod vel a sinistris pusillanimitate timoris, vel a dextris eam humanis concutere laudibus, in utraque jam molitione frustratus, attentet. Sed si viribus, inquit, dejicere nequeo, forte decipere possum alicujus ingenio proditoris. Quis, putas, erit hic proditor? Plane cupiditas, radix iniquitatis; ambitio subtile malum, secretum virus, pestis occulta, doli artifex, mater hypocrisis, livoris parens, vitiorum origo, criminum fomes, virtutum aerugo, tinea sanctitatis, excaecatrix cordium, ex remediis morbos creans, generans ex medicina languorem. Contempsit vanam gloriam, ait, quoniam vana est: forte solidius aliquid affectaret, forte honores, forte divitias. Quantos hoc negotium perambulans in tenebris trudi fecit in tenebras exteriores, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ebant discipli: qͣndo uidentes dũm
suꝑ mare ambulantẽ. clamauerunt
putantes fantasma ẽẽ. Et uide qͣm
bene congruit qͦd qͣrta uigilia fuisse
dicit᷑: qͣndo contra temptationẽ qͣrtã
uigilasse discipłi ꝑhibent᷑. Nec uͦ iure
manifestissima nr̃o arbitror opus eẽ
eloquio: qͦd uidelicet sola sit ueritas
que palliatam detegit falsitatẽ. Qtu¬
or has temptationes etiam in genera¬
li statu eccłiȩ haud difficile diligens
siderator inueniet. Nonne enim timor
eccliȩ plantationẽ: qͣndo om̃is qui oc¬
cideret seruos di arbitrabat᷑ obseqͥũ
se p̾stare dõ: Demum ꝑsecutione cessan¬
te. & die reddita turbauit eam grauiꝰ
& afflixit sagita uolans: qm̃ exiert̃
aliqui de eccłia. inflati spũ carnis suȩ.
inanis et uolatilis głȩ cupidi. & uolen¬
tes sibi facere nom̃. linguas suas mag¬
nificando. diu̾sa & pũsa dognata fa¬
bricarunt. At nunc qͥdem pax a paga¬
nis: at pax ab herecicis: s ñ ẽ pax a fal¬

Expanded text:
nt discipuli, quando videntes Dominum super mare ambulantem, clamabant putantes phantasma esse? Et vide quam bene congruit, quod quarta vigilia noctis fuisse dicitur , quando contra tentationem quartam vigilasse discipuli perhibentur. Nec vero in re manifestissima nostro arbitror opus esse eloquio, quod videlicet sola sit veritas, quae palliatam detegit falsitatem. 7. Quatuor has tentationes etiam in generali statu Ecclesiae haud difficile diligens considerator inveniet. Nonne enim timor Ecclesiae plantationem, quando omnis qui occideret servos Dei arbitrabatur obsequium se praestare Deo? Demum persecutione cessante et die reddita, turbavit eam gravius et afflixit sagitta volans, quando exierunt aliqui de Ecclesia inflati spiritu carnis suae, inanis et volatilis gloriae cupidi: et volentes sibi facere nomen, linguas suas magnificando, diversa et perversa dogmata fabricaverunt. At nunc quidem pax a paganis, pax ab haereticis, sed non est pax a fal
Abbreviated transcription (Latin):
abduci poterit altum saꝑe:si sese intus
ad lucem u̾itatis sollicita consideratio¬
ne diseutiat. Nonne eium si ꝓpriam
cogitet conditionẽ: dicturus ẽ sibi qͥd
suꝑbis terra et cinis: Nonne si ꝓpͥam
consideret corruptionẽ: fateatur neceᷤ¬
se ẽ. qm̃ non ẽ in eobonum᷑ S ce si for¬
te aliquid habere iuidetur: ñ inueniet
puto qd̾ respondeat apło dicenti. qͥd ha¬
bes qͦd ñ accepisti. Et alibi. Quistat. iii¬
deat ne cadat. Postremo si fidelit̾ com¬
putet. facile illi erit aduertere qͦd nec

Expanded text:
abduci poterit altum sapere, si se intus abduci poterit altum sapere, si se intus ad lucem veritatis sollicita consideratione discutiat. Nonne enim si propriam cogitat conditionem, dicturus est sibi: Quid superbis, terra et cinis? Nonne si propriam consideret corruptionem, fateatur necesse est quoniam non est in eo bonum? Sed et si forte aliquid habere videtur, non inveniet, puto, quid respondeat Apostolo dicenti: Quid habes quod non accepisti? et alibi: Qui stat, videat ne cadat . Postremo si fideliter computet, facile illi erit advertere quod nec
Abbreviated transcription (Latin):
turam głam que reue labit᷑ in nobis.
nunc etiam ea que ꝓ nobis ꝑtulit xp̃e.
ut crebro considerantes quanta sustinu¬
it illa maiestas ꝓ inutilib seruis. eru¬
bescamꝰ ñ sustinere uł parua ꝓ nobis.
S forte p̾ualuit u̾itas p̃sertim tã mul¬
tiplex. & usq qͣq curumdans. ñ repel¬
lere mͦ: s etiam expellere penitꝰ hunc
timorẽ. Nox recessit. ut filiꝰ lucis et diei
honeste ambules: time sagittam. Leui¬
ter uolat. leuiter penetrat: s dico tͥ ñ
leue infligit uulnꝰ. cito interficit. Nimi
qui feruentiores ẽẽ uident᷑. ipsi sibi caue¬
ant. ipsi paueant: in hac parte nichil¬
ominꝰ adhuc solliciti ñ deserere scutũ
in expugnabile ueritatis. Quid enĩ ali¬
ud tam contrariũ uanitati: Nec sane
huic opponenda sagnte secreta illa. et
quodammꝰ intima ueritatis exigimus:
semetipsã nou̾it anima de se teneat
ueritatẽ. Difficile ꝓroꝰ ni fallor homo
uerbis laudantiũ hominẽ in uitasua.

Expanded text:
turam gloriam quae revelabitur in nobis : turam gloriam quae revelabitur in nobis : nunc etiam ea quae pro nobis pertulit Christus, ut crebro considerantes quanta sustinuit illa majestas pro inutilibus servis, erubescamus non sustinere vel parva pro nobis.se praevaluit veritas, praesertim tam multiplex et usquequaque circumdans, non repellere modo, sed etiam expellere penitus hunc timorem. Nox praecessit: ut filius lucis et diei honeste ambulans, time sagittam. Leviter volat, leviter penetrat: sed dico tibi, non leve infligit vulnus, cito interficit. NimirQui ferventiores esse videntur, ipsi paveant, ipsi sibi caveant in hac parte: nihilominus adhuc solliciti non deserere scutum 837 inexpugnabile veritatis. Quid enim aliud tam contrarium vanitati? Nec sane huic opponenda sagittae secreta illa et quodammodo intima veritatis exigimus: semetipsam noverit anima, de se teneat veritatem. Difficile prorsus, ni fallor, homo verbis laudantium hominem in vita sua
Abbreviated transcription (Latin):
ipse temptatio r̃: congrue dictum ẽ ei
qui circumdat᷑ scuto dñi. qͦd atempta¬
tione hac ñ timebit. forte impugnabi¬
t᷑. forte temptabit᷑. forte timebit noctẽ:
s ñ ei timor iste nocebit. Magis autẽ
si ñ fuerit dñatꝰ. tunc ĩmacłatꝰ erit et
emundabit᷑ sicut scͥptum ẽ quia t̾riti
purgabunt᷑. Caminus ẽ timor iste: s ut
examinet ñ exurat ueritas facit. No¬
cturnus plane et tenebrosꝰ timor: sed
facile hunc radius ueritatis exuꝑat.
Ingerit enim ocłis cordis nunc qͥdem
peccata quȩ fecimꝰ. ut quẽadmodũ de
se ꝓpħa ait. etiã nos in flagella parati
simꝰ annũtiantes iniquitatẽ nr̃am. et
cogitantes ꝓpeccato nr̃o: nunc uͦ et̾na
supplicia quȩ meruimꝰ ut in eoꝵ. com¬
paratione que euadimus uniu̾sa que
patimur. delicias reputemꝰ. n unc qͦq
celestia p̃mia ad que tendimꝰ crebro
uidelicet memorans q̃m non sunt con¬
digne passiones huiꝰ temporis ad fu¬

Expanded text:
ipse tentatio est, congrue dictum est ei ipse tentatio est, congrue dictum est ei qui circumdatur scuto Domini, quod a tentatione hac non timebit. Forte impugnabitur, forte tentabitur, forte timebit noctem, sed non ei timor iste nocebit: magis autem si non fuerit dominatus, tunc immaculatus erit, et emundabitur, sicut scriptum est, quia territi purgabuntur . Caminus est timor iste; sed ut examinet, non exurat, veritas facit. Nocturnus plane et tenebrosus timor; sed facile hunc radius veritatis exsuperat. Ingerit enim oculis cordis nunc quidem peccata quae fecimus; ut, quemadmodum de se propheta ait, etiam nos in flagella parati simus, annuntiantes iniquitatem nostram, et cogitantes pro peccato nostro , nunc vero aeterna supplicia quae meruimus, ut in eorum comparatione quae evadimus, universa quae patimur delicias reputemus: nunc quoque coelestia praemia ad quae tendimus, crebro videlicet memorantes quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis ad fu
Abbreviated transcription (Latin):
stigari et in seruitutem redigi neqͣqͣm
equanimit̾ patit᷑ s adhuc memor re¬
cens ꝑdite libertatis. acriꝰ concupiscit
adũsus sp̃m: maximeq in his penis in
quib estis uos cotidie morientes immo
uͦ morte affecti tota die: que et supͣ iures
sunt. & ultra naturã. et contͣ consue¬
tudinẽ ur̃am. Quid gͥ mirũ sitͣbant
ista maxime eos qui necdũ consueue¬
runt. necdũ satis in ꝓmptu habent
recurrere ad orationẽ. refugere ad me¬
ditationes scãs: ut sicreleuetur pondꝰ
diei et estus: Necessarium plane nob̃
inter ipsa nr̃ȩ conu̾sionis initia scutũ
dñi: ut ñ timeamꝰ a timore nocturno.
bene autẽ dicit᷑ ñ tim̃dum a timore
nocturno. et ñ dicitur a nocte: quia ñ
ipsa afflictio temptatio ẽ s magis ti¬
mor ipsius. Nam et om̃s laboramꝰ cũ
tam̃ ñ om̃s inde temptem᷑: & qui tẽp¬
tant᷑ multomagis timore futurȩ ꝑenȩ
qͣm p̃sentis dolore ledunt᷑. Quia gͦ timor

Expanded text:
stigari et in servitutem redigi nequaquam stigari et in servitutem redigi nequaquam aequanimiter patitur; sed adhuc memor recens perditae libertatis, acrius concupiscit adversus spiritum, maximeque in his poenis in quibus estis vos quotidie morientes, imo ro morte affecti tota die, quae et supra vires sunt, et ultra naturam, et contra consuetudinem vestram. Quid igitur mirum si turbant ista, maxime eos qui necdum consueverunt, necdum satis in promptu habent recurrere ad orationem, refugere ad meditationes sanctas, ut sic relevetur diei pondus et aestus? Necessarium plane nobis inter ipsa nostrae conversionis initia scutum Domini, ut non timeamus a timore nocturno. Bene autem dicitur non timendum a timore nocturno, et non dicitur a nocte; quia non ipsa afflictio tentatio est, sed magis timor ipsius. Nam et omnes laboramus, cum tamen non omnes inde tentemur: et qui tentantur, multa magis timore futurae poenae, quam praesentis dolore laeduntur. 2. Quia ergo timor
Abbreviated transcription (Latin):
bemus circiimdari etiã scuto dñrut
sit nobis a dextͥs et asinist̾s. ante et retͦ.
Hoc enim p̾monitos uos eẽ uolo nemi¬
nem suꝑ terrã absq temptatione ui¬
cturũ: ut cui forte tollitur aliqua. al¬
teram fecurus expectet: aut forte non
securus s pauidꝰ magis. ce sic petat ab
ea liberari. ut numqͣm sibi in corpore
mortis huiꝰ libertatẽ ꝑfectã seu reqͥem
audeat polliceri. Qua in re consideran
da nobis ẽ tam benigna erga nos diui¬
ne dispensatio pietatis: ut quibdam
nos temptationib patiatur dutiꝰ oc¬
cuꝑari. ne forte ꝑicłosiores occurrant:
ab aliquib uͦ citius liberet ut possimꝰ
in aliis quas nobis utiliores fore p̃ui¬
nit. Credo enĩ qd̾ et hoc ordine. quo hic
numerant᷑. contͣ eos qui conũtunt᷑ in¬
surgunt: & uelut pͥncipes sunt om̃iũ
quia adũsus eos qui conũtunt᷑ pͥmum
ẽẽ certam̃ de molestiis corporis consue¬
uit. Caro enim hactenus indomita ca¬

Expanded text:
bemus circumdari etiam scuto Domini ut bemus circumdari etiam scuto Domini ut sit nobis a dextris et a sinistris, ante et retro. 836 Hoc enim praemonitos vos esse volo, neminem super terram absque tentatione victurum, ut cui forte tollitur aliqua, alteram securus exspectet: aut forte non securus, sed pavidus magis: et sic petat ab ea liberari, ut nunquam sibi in corpore mortis hujus libertatem perfectam seu requiem audeat polliceri. Qua in re consideranda est nobis tam benigna erga nos divinae pietatis dispensatio, ut quibusdam nos tentationibus patiatur diutius occupari, ne forte periculosiores occurrant: ab aliquibus vero citius liberet, ut possimus in aliis, quas nobis utiliores fore praevinit. Credo enim quod et hoc ordine, quo hic numerantur, contra eos qui convertuntur insurgunt, et velut principes sunt omnium quia adversus eos qui convertuntur, primum esse certamen de molestiis corporis consuevit. Caro enim, hactenus indomita, ca
Abbreviated transcription (Latin):
atq penuriã rerũ temporaliũ donat:
nec uult eos illaꝵ multitudine pre¬
grauari s ut uictum et uestitũ ha¬
bentes. quẽadmodũ ait apłs. his con¬
tentisimus: in suꝑiorib uͦ ampliorem
latitudinẽ. & abundantiã gr̃ȩ sp̃itał.
Sic enim habes. Primũ querite regnũ
di et iusticiam eiꝰ te omĩa adicientur
uobis. De uictu utiq et uestitu. unde
nissima pietate ministrat. ob duplicẽ
scilicet causam: ne uł omĩno cred̾emꝰ
infensum si ista negaret. & sic desꝑare¬
mus: ut illoꝵ nimia sollicitudo sp̃itał
exercitii fieret decrim̃tum. Sine his
enim neq uiuere. neq dõ seruire est.
Cecerum qͣnto strictius tanto melius.
Itaq scuto curũdabit te u̾itas eiꝰ non
timeb a timore nocturno. a sagita uo¬
lante in die. a negocio ꝑambulante
in tenebris: ab incursu et demonio
meridiano. Hee sunt qͣtuor temptati¬
ones. quib undiq circũdati necẽẽ ha¬

Expanded text:
atque penuriam rerum temporalium donat; atque penuriam rerum temporalium donat; nec vult eos illarum multitudine praegravari, sed ut victum et vestitum habentes, quemadmodum, ait Apostolus, his contenti simus ; in superioribus vero ampliorem latitudinem, et abundantiam gratiae spiritualis. Sic enim habes: Primum quaerite regnum Dei et justitiam ejus, et omnia adjicientur vobis . De victu utique dixit et vestitu; unde nissima pietate ministrat, ob duplicem scilicet causam: ne vel omnino crederemus infensum, si ista negaret, et sic desperaremus; vel illorum nimia sollicitudo, spiritualis exercitii fieret detrimentum. Sine his enim neque vivere, neque Deo servire est. Caeterum quanto strictius, tanto melius. 3. Itaque scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno, a sagitta volante in die, a negotio perambulante in tenebris, ab incursu et daemonio meridiano. Hae sunt quatuor tentationes, quibus undique circumdati, necesse ha
Abbreviated transcription (Latin):
legitis quia temptatio ẽ uita hominis
suꝑ terrã. Itaq si tot temptationibus
plena ẽ uita nr̃a. ut ñ ummerito tota
ipsa temptatio debeat appellari: ꝑui¬
gili circũ spectione opꝰ ẽ. & oratione ne
inducamur in eamꝰ. Unde ẽ et illudin
ita undiq sint et presidia. In quo & oĩ¬
no illud manifestũ ẽ spĩtale scutum
ẽẽ oportere: qͦd circiundare ꝑotest. Ue¬
ritas autẽ curumdat quia uerax qͥ
ꝓmittit: & sic exhibet ut ꝓmittit. hide¬
lis d̾s ait apłs qui ñ patietur uos tẽp¬
tari supra id qͦd potestis. Non incon¬
grue sane scuto comꝑarat᷑ gr̃a din¬
ne ꝓtectionis. qͦd in suꝑiori parte am¬
plum et latum ẽ. ut caput humerosꝙ
custodiat: in inferiori uͦ strictius. ut mi¬
nus oneret: maxime qͦd graciliores
sint tibie. nec tam facile uulnerentur:
s nec adeo ꝑicłosum sit illis in partib
uuluerari. Sic omĩno sic militib suis
xp̃c ad inferiora tuenda. id ẽ carnẽ.
magnam ut ita dixerim striccitatẽ

Expanded text:
s quia tentatio est vita hominis super terram . Itaque si tot tentationibus plena est vita nostra, ut non immerito tota ipsa tentatio debeat appellari; pervigili circumspectione opus est et oratione, ne inducamur in eam: unde est et illud inita undique sint et praesidia. In quo et omnino illud manifestum est, spirituale scutum esse oportere quod circumdare potest. Veritas autem circumdat, quia verax qui promittit, et sic exhibet ut promittit. Fidelis Deus, ait Apostolus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis. 2. Non incongrue sane scuto comparatur gratia divinae protectionis, quod in superiori parte amplum et latum est, ut caput humerosque custodiat; in inferiori vero strictius, ut minus oneret, maxime quod graciliores sint tibiae, nec tam facile vulnerentur, sed nec adeo periculosum sit illis in partibus vulnerari. Sic omnino, sic militibus suis Christus ad inferiora tuenda, id est carnem, magnam, ut ita dixerim, strictitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa quoq eccłiasticȩ dignitatis officia.
in turpem questum et tenebraꝵ nego¬
cia transiere: nec in his animaꝵ salus.
s luxus querit᷑ diuitiaꝵ. Propter hoc
tondent᷑ ꝓpter hoc freqͤntant eccłias:
missas celebrant. psalmos decantant.
denter hodie decertatur: ut eccłiaꝵ red¬
dicus in suꝑfluitatis et uanitatis usus

Expanded text:
Ipsa quoque ecclesiasticae dignitatis officia in turpem quaestum et tenebrarum negotium transiere; nec in his salus animarum, sed luxus quaeritur divitiarum. Propter hoc tondentur, propter hoc frequentant ecclesias, missas celebrant, psalmos decantant. denter hodie decertatur, ut ecclesiarum redditus in superfluitatis et vanitatis usus
Abbreviated transcription (Latin):
transfigurat᷑ in angłm lucis. s excolli¬
tur supra omne qͦd dicitur ds. aut qͦd
colitur. Nuirũ insidiat᷑ crudesius cal¬
caneo matͥs eccl̃iȩ: a qua caput suum
dolet ẽẽ contritum. Hic planegͣuissimꝰ
erit incursꝰ: s ab hoc quoq eccl̃iam
electoꝵ ueritas liberabit: ꝓpter eos bre¬
uians dies. et demoniũ meridianũ de¬
struens illustratione aduentꝰ sui. Et
hec qͥdem dicta sint de temptationib
istis. Nam et in sermone quodã super
canticum canticoꝵ memini me super
his tractasse similiter cum meridiani
huiꝰ demonii m̃tio incidisset: ex occasio¬
ne scilicet meridiani accubitus sponsi
quem sibi sponsa peteret indicari. Itẽ¬

Expanded text:
in angelum lucis, sed extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur . Nimirum insidiatur crudelius calcaneo matris Ecclesiae, a qua dolet caput suum esse contritum. Hic plane gravissimus erit incursus; sed ad hoc quoque Ecclesiam electorum Veritas liberabit, propter eos brevians dies , et daemonium meridianum destruens illustratione adventus sui. Et haec quidem dicta sint de tentationibus istis: nam et in sermone quodam super Cantica canticorum memini me super his tractasse similiter, cum meridiani hujus daemonii mentio incidisset, ex occasione scilicet meridiani accubitus sponsi, quem sibi sponsa petierat indicari. SE
Abbreviated transcription (Latin):
cuto cucũdabit te ueritas eiꝰ. Nigi¬
late et orate: ut ñ intrecis in temp¬
tationẽ. Et quis hec dixerit scitis: oe tẽpꝰ
scitis. Dñ enim ẽ uerbũ istud instante iã
passione sua. Et attendite qm̃ ipse qͥdẽ
erat passurus. et ñ discipłi: nec tam̃ ꝓ se
dicebat orandum. s ꝓ illis. Unde ad pe¬
trum ait. Eoce sathanas expetunt uos.
ut cribraret sicut triticum: ego autẽ ro¬
gaui ꝓ te ut ñ deficiat fides tua: & tu
aliqͣndo conũlus confirma fĩs tuos. Si
tantũ illis oportebat timeri in ꝑassione
dñi: qͣntum nobis tim̃dum ẽ fĩs in pas¬
sione nr̃a. Uigilate ꝓinde ce orate. ut
ñ intretis in temptationẽ: qm̃ undiq¬

Expanded text:
cuto circumdabit te veritas ejus. » 1. Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem Et quis hoc dixerit, scitis, et tempus scitis: Domini enim est verbum istud instante jam passione sua. Et attendite quoniam ipse quidem erat passurus, et non discipuli: nec tamen pro se dicebat orandum, sed pro illis. Unde ad Petrum ait: Ecce Satanas expetivit vos ut cribraret sicut triticum: ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua; et tu aliquando conversus confirma fratres tuos . Si tantum illos oportebat timere in passione Domini, quantum nobis timendum est, fratres, in passione nostra? Vigilate proinde et orate, ut non intretis in tentationem, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: ut possit intelligere triplicem
illum sp̃m. de quo idem ipse puer dm̃
lutaris tur:. & spũ pͥncipali confirma
atur a facie eiꝰ. tanqͣm aliqͦd ĩmundũ:
qͥa sp̃c iste odit sordes: nec habitare
potest in corpore subdito peccatis. Cui
enim ꝓpͥum ẽ peccata repellere: ipsi ce
ꝓpͥum ẽ peccata odire: nec in uno do¬
micilio pariter morabunt᷑ tanta mun¬
dicia. et immundicia tanta. Recepto gͥ
pote qui contineat se ab omĩ malo:
&e qui actiones &e si ñ cogitationes fre
cor mundum creetur in nobis: qd̾ ut
potest ñ ĩconuenienter aptari: qui nos
ueteri homine exuens nouum indu¬
it: qui nos renouauit in sp̃u mentis
nr̃ȩ tanqͣm in uiscerib nr̃is. ut cogi¬
temus que facta sunt: ut ambulemꝰ
in nouitate sp̃c. & ñ in litterȩ uetusta¬
te. formam enim rectitudinis attulit
de celis: reliquit in terris: immiscens
sane. & immittens dulcedinẽ rectitudi¬
nis in omib oꝑib suis. sicut de eo idẽ

Expanded text:
ratur, ut possit intelligere triplicem ratur, ut possit intelligere triplicem illum spiritum: de quo idem ipse puer Domilutaris tui, et spiritu principali confirma atur a facie ejus tanquam aliquid immundum; quia Spiritus iste odit sordes, nec habitare potest in corpore subdito peccatis. Cui enim proprium est peccata repellere, ipsi et proprium est peccata odisse: nec in uno domicilio pariter morabuntur tanta munditia, et immunditia tanta. Recepto ergpote qui contineat se ab omni malo, et 935 qui actiones, etsi non cogitationes frencor mundum creetur in nobis: quod utpotest non inconvenienter aptari; qui nos veterem hominem exuens, novum induit: qui nos renovavit in spiritu mentis nostrae, tanquam in visceribus nostris; ut cogitemus quae recta sunt, ut ambulemus in novitate spiritus, et non in litterae vetustate. Formam enim rectitudinis de coelis attulit, reliquit in terris: immiscens sane et immittens dulcedinem rectitudini in omnibus operibus suis, sicut de eo idem