comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mihi hoc non tã appar&e mirũ. quia uisus ẽ.: sed quia is
qui eum uidit. cũ sanus ess&. egrotauit. GR GORIUE
Quid suꝑ hac re miraris petre: Nũ quidnã mente ex¬
cidit: quia cũ. danibel ꝓpheta magnã ilła ac t̾ribilẽ
uisionẽ uidit. ex qua etiã uisione contremuit: ꝓtinꝰ
adiunexit. ego elangui. & egrotaui ꝑ dies plurimos.
caro enĩ .ea. quȩ sunt sp̃s capere non ualet. et id circo
non nũquam cum mens humana ultra se ad uidendũ
ducit᷑: necesse ẽ. ut hoc carneũ uascułu. qđ ferre
talenti pondus non ual&. infirmetur. PeT RUS.
Serupulum cogitationis meȩ apta ratio dissoluit:¬
ORECΟRΙΕ Mlius illic non ante longa tẽpora sicut
nr̃i seniores referunt: custos ȩccłiȩ a contius dictus ẽ
magnȩ humilitatis. atq grauitatis iuir. ita om̃ipotenti
do fidelit̃ seruiens: ut isde beatus petrus apłs signis
ostender&. quã de illo habere estimationẽ. Nam cũ qua&¬

Expanded text:
Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. GREGOR. Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PETR. Scrupulum cogitationis meae aperta ratio dissolvitORIUS. Alius illic non ante longa tempora, sicut nostri seniores referunt, custos ecclesiae Acontius dictus est, magnae humilitatis atque gravitatis vir, ita omnipotenti Deo fideliter serviens, ut idem beatus Petrus apostolus signis ostenderet quam de illo haberet aestimationem. Nam cum quae
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiȩ custodibus: ubi sacratissimũ corpus illi us ẽ posi¬
tum audire: Pet RU. Uolo: atqrid ut fiat mag¬
cuiꝰ narratione innotuit: Resq ei contigit ualde me¬
morabilis. qđ quada nocte. dum citius ad melioranda
uxta ianuã lumina surrexiss&. ex more ligneis gradi¬
bus sub lampade positis stabat: & lãpadis lum̃ refouebat.
tũ repente beatus petrus apł̃s in stola candida deorsum
in pauim̾̃to constitit: eiq dixit. Conliberte: quare tã
citius surrexisti: Quo dicto: ab oculis aspici entibꝰ euanuit.
Sed tantꝰ in eo pauor irruit: ut tota in illo corporis uirtꝰ
defecerit. & ꝑ dies multos de stratu suo surgere non
ualuit. Qua in re quid isde beatus apłs seruientibus
sibi uoluit. nisi p̃sentiam sui respectus ostendere: quia
quicquid ꝓ eiꝰ ueneratione agerent: ipse hoc merce¬
de retributionis sine int̾missione sẽꝑ uidera. PetRUS

Expanded text:
ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est posiecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR. Volo, atque id ut fiat magcujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
re crescente: citius prb̃t uitã fini uit. Cũq ad sepul¬
chrum qd sibi ipse parauerat. corpus illius fuiss& a
fr̃ibus deportatũ: aperto eođe sepulchro. uiderunt
om̃s qui aderant locũ non esse. ubi poni potuisset:
quia corpus patris monasterii. qđ illic ante positum
fuerat. omẽ illud sepulchr̃u tenebat. Cumq fratres.
qui prb̃ri corpus detulerant. factam sibi sepelien di
difficultatẽ uiderent: unus eorũ exclamauit. dicens
En patͣ. ubi est qđ dixisti: quia sepulchrũ istud ãbos
uos caperet: Ad cuius uocẽ subito cunctis uiden¬
tibus. abbatis corpus. qđ illic ante humatũ fuerat.
& supinũ iacebat. sese uertit in latere: & uacantẽ
& quia utrosq ille locus caper&. sicut uiuus ꝓmi¬
serat: mortuus ĩpleuit. Sed quia hoc. qđ p̃dixi.
apud p̃nestinã urbem in beati petri apłi monaste¬
rio gestũ est: uisne aliqͥd etiã in hac urbe de eiꝰ

Expanded text:
re crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulre crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum jacebat, sese vertit in latere, et vacantem quia utrosque ille locus caperet, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uerendos ꝓuexit mores. Cũq eũ in timore dñi ui der&
excreuisse: in eode sibi monasterio. tunc prb̃ifecit
ordinari. Cui post ordinationẽ suã. quia non longe
ab essa eius exitus: reuelatione indicatũ est. A pͣdicto
aut̃ patre monasterii petiit: quatinus ei concedere.
ut sibi sepulchrũ parare. Cui ille respondit. Ante
te quidẽ ego moriturus sũ: sed tam̃ uade: & sicut
uis p̃para sepulcħru tuũ. Recessit igitur: & p̃parauit.
Cum non post multos dies senex pater febre puentus.
ad extrema ꝑuenit: atq assistenti prb̃to iussit. dicens.
In tuo sepulchro me pone. Cumq ille dicera. scis quia
ego modo secuturus sũ: utrosq capere non potest.
Abbas ꝓtinus respondit dicens. Ita fac. ut dixi: quia se¬
pulcħru tuũ ambos nos capit. Defunctus itaq ẽ. atq
in sepulchro eodẽ. qđ sibi prb̃t parauerat positu ͤ sor
quoq & prb̃tm corporis languor secutꝰ ẽ. Quo languo¬

Expanded text:
verendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret verendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoque et presbyterum corporis languor secutus est, quo languo
Abbreviated transcription (Latin):
bus dĩ. ab ȩcdia egressi sunt clerici: & inuenerunt igno¬
tũ hominẽ ueruecẽ tenentẽ manu. Res uenit in du¬
biũ utrũ ueruece toller&. an offere: sed culpȩ reus citiꝰ
indicauit pęnã. M irati om̃s: quia ingressus fur uiri di
in oratione dederunt. suisq p̾cib uix obtinere ualuer̃:
ut qui res eoꝵ uenerat rapere. saltĩ uacuus exire mere¬
retur. Itaq fur. qui diu steterat cũ preda captiuus: quan¬
doq exut uacuus. & liber PeTRUS. A ppar& quantȩ
sit suꝑ nos dulcedo om̃ĩpotentis di cuiꝰ erga nos fiunt.
Renestinȩ urbi mons p̃minet. in quo beati petri apłi
monasteriũ sitũ est : uirorũ di: quoꝵ relatione ad huc
in monasterio positus. audisse me contigit. magnũ hoc
qđ narro miraculũ : qđ eiusde monasterii monachi se¬
nosse testabantur: In eo nãq monasterio fuit pat̾ uitȩ
uenerabilis: qui quendã monachu nutriens. usq ad re¬

Expanded text:
bus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignobus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Deiin orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR. Apparet quantae sit super nos duPraenestinae urbi mons praeeminet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad re
Abbreviated transcription (Latin):
uocationis die. defunctus est: atq ante ȩccłiam sepultꝰ
E idem uero ȩccłiȩ caulȩ inherebant ouium: atq isde
loꝰ in quo sepultꝰ est: ad easde oues tendentib ꝑuius
erat Quadam aut̃ nocte cũ clericis intra ȩccłam
psallentibus. fur uenisse. ut ingressus caulas furtum
facera: ueruecẽ tulit. & concitus exut. Cum uero
ꝑuenisse. Ad locũ. ubi uir dñi sepultus erat. repente
hesit: & gressũ mouere non potuit. Ueruecem quidẽ
de collo deposuit. eũq dimittere uoluit: sed mans
laxare non ualuit. Cepit gͥ stare miser cũ preda sua
reus & ligatꝰ uolebat ueruetẽ dimittere. nec ualebat.
Uolebat egredi cum ueruece. nec poterat. Miro itaq¬
ualde modo fur qui auiuis : tmmuerat: hunc mortu us
tenebat. Cũq ita gressus. manusq illius fuissent obstric¬
tȩ: immobilis ꝑstitit. Facto aut̃ mane. expletisq laudi¬

Expanded text:
 ante ecclesiam sepultus.  ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudi
Abbreviated transcription (Latin):
e in porcos ire eosq inabysso mitterent concessit.
Ex quare hoc etiã colligit᷑. qđ absq c̃cessione om̃i potentis
dĩ. nullus malignꝰ sp̃s contra hominẽ potestatẽ habeat:
qui in porcos intrare non potuit nisi ꝑmissus. Illi ergo
nos necesse ẽ sponte subdi. cui & aduersa omĩa subici¬
unt᷑ in uita: ut tanto nr̃is hostib potentiores simus. quan¬
to cũ auctore om̃ium unũ efficimꝰ ꝑ humilitatem.
Quid aut̃ mirũ: si electiꝰ quiq in carne positi. multa
facere mirabilit᷑ possunt: quorũ ipsa quoq ossa mortra
plerũq in multis miraculis uiuunt : imutpm¬
Its ualeriȩ nãq ꝓuintia res est gesta hȩc. quã narro:
mihiq beatȩ memoriȩ abbatis met ualentionis relati¬
one cognita. Ibi etenĩ quidã uenerabilis sacerdos erat.
qui cũ clericis suis in dĩ laudib bonisq oꝑib intentus.
scȩ conuersationis uitã ducebat. Suꝑueniente autem

Expanded text:
et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi vivunt? In Valeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Supe
Abbreviated transcription (Latin):
in sexuntias a patre ꝑ cȩperat: cũ xenio rustͥcus
uenit. Qui dũ ante eos assister&. maligno spũ correptꝰ.
cecidit: fatigariq nimiis stridorib atq balatib cȩpit.
Tunc scẽmonialis femina surrexit: atq irato uultu.
magnis clamorib imperauit. dicens. Exi ab eo miser:
exi ab eo miser. Ad cuius uocẽ: mex ꝑ os uexati. dia¬
bolus respondit. dicens. & si de isto exeo: in que ĩtrabo:
Casu aut̃ iuxta porcus paruulus pascebat. Tunc sc̃ęmo¬
nialis femina p̾cepit. dicens. Exi ab eo: & in hunc poreỹ
ingredere. Qui statĩ de homine exiuit: porcũ quem
iussus fuerat. inuasit: occidit. & recessit. PeT RU
Uelłm nosse.si saltĩ porcũ concedere spũi ĩmundo debuit.
GREGΟRIUE. Prepositȩ regulȩ nr̃ȩ accioni sunt
facta ueritatis. Ipsi & enĩ redẽptori nr̃o a legione. qͦ
hominẽ tenebat dictũ est. Si eĩcis nos: mirte nos
in gregem porcoꝵ. Qui hanc & ab homine expulit :

Expanded text:
in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem porcum concedere spiritui immundo debuit. GREGOR. Propositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit,
Abbreviated transcription (Latin):
diuina largitate plerũq agit᷑: ut non solũ iam ti-¬
meri non debeat. sed ipse etiã beneuiuentiu̾ uirtu¬
eleutherius senex pater. cuiꝰ superius memoriã feci.
testis extitit mihiq hoc intimare curauit: quod
in spolitana urbe. puella quȩđã̃ nobilis cui usdam
primarii filia. cȩlestis uitȩ desiderio exarsit: eiq patͣ
conuersationis habitũ suscepit. Qua exre factũ est.
ut eã pater suę substantiȩ exheredẽ facer&: nihilq¬
illi aliud. nisi sexuntias unius possessiunculȩ largiret᷑.
Eius uero exẽpło ꝓuocatȩ. cȩperunt apud eã multeno¬
bili generis puellȩ conuerti: atq omipotenti dño dedi¬
cata uirginitate seruire. Quadã uͦ die isde ele-¬
utherius abbas uir uitȩ uenerabilis. ad eã gratia exor¬
tationis. atq edificationis. accesserat : & cũ eade uerbo
dĩ colloquens sedebat: Ccũ repente ex eodẽ fundo quẽ

Expanded text:
divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam tidivina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtuEleutherius senex Pater, cujus memoriam superius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, eique pateconversationis sanctae habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
neggligent᷑ loquens. p̃cepit dicens. Ueni diabole: dis¬
calcia me. Ad cuiꝰ uocẽ. mox cȩperunt se caligarũ
corrigiȩ in sũma uelocitate dissoluere: ut aꝑte c̃¬
star&. qd ei ipse. qui nom inatꝰ fuerat. ad extrahendas
caligas di abolus obȩdiss&. Qđ mox ut prb̃r uidit ue¬
Recede miser. recede : non enĩ tibi. sed mancipio meo
locutus sũ. Nd cuiꝰ uocẽ ꝓtinus retessit: ita ut in¬
uentȩ sunt. magna iã ex parte dissolutȩ corrigiȩ.
antiquus hostis. qui tã presto ẽ factis corporalib quã
nimis insidus nr̃is cogitationib instat . bET RUE
Laboriosũ ualde. atq terribile est. contra in imici in¬
sidias sẽꝑ intendere: & continue quasi in aciẽ stare.
eLaboriosũ nonerit. si custodiã
nrãm non nobis. sed gr̃ȩ suꝑnȩ tribuimꝰ: ita tam̃ ut¬
& ipsi quantũ possmus. sub ꝓtectione dĩ iugilemus.
Si aut̾ antiquus hostis a mente cęperit expelli. ex

Expanded text:
negligenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, disnegligenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, veRecede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrigiae, tiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ignis miraculo uero pͣdixi non fuisse dissimile: qui
triũ pueroꝵ. & uestim̃ta non contigit. & uincula ĩcendit.
ET RUS. Mira sunt ualde scoꝵ facta quȩ narras:
& p̃senti infirmitati hominũ uehem̃ter stupenda.
Sed quia tantos nuꝑ in italia fuisse audio ammirandȩ
uirtutis uiros. nosse uelłm. nullas eos contigit antiqͥ
hostis insidias ꝑtulisse: an ex insidiis ꝓfecisse. GREGORI
Sine labore certaminis: non ẽ palma uictoriȩ. Unde ergo
uictores sunt: nisi qđ contra antiqui hostis insidias decer¬
tauerunt: Malignus quippe sp̃s cogitationi. locutioni.
atq operi nr̃o semꝑ insistit : si fortasse quid inueniat.
unde apud examen ȩt̾ni iudicis accusator existat.
is enĩ nosse quomodo ad decipienđu semꝑ assistat:
uidã qui nunc nobiscũ sunt. rem quam narro
atq dispensatoris ȩccłiȩ agnitione ꝓximꝰ Qui
quađa die de itinere domũ regressus: mancipio suo

Expanded text:
ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortunde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt rem quam narro atque dispensatoris Ecclesiae cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis eccłiam uenit. Cuiꝰ eccłiȩ dũ essent ianuȩ
aptȩ. aquã in eã minime intrauit: quȩ paulisper
crescens. usq ad fenestras ȩccłiȩ. quȩ erant gectis ꝓximȩ
ꝑuenit. Sicq stans aqua ȩccłiȩ ianuã chatifit: acsi illud
elem̃tum liquidu in soliditatẽ parietis fuiss& ĩmutatũ.
Cumq essent multi interius inuenti. sed aquarũ
magnitudine ȩccłia omĩs circũdata. qua possint egre¬
di non haberent: ibiq se siti. ac fame deficere formida¬
rent. ad eccłiȩ ianuã ueniebant. ad bibendũ hauriebant
aquã. Qquȩ ut p̃dixi usq ad fenestras excreuerat: &
tam̃ intra ȩccłiam nullo modo deffluebat. Haurirꝗ itaq
ut aqua poterat: sed defluere ut aqua non poterat.
Stans aut̃ ante ianuã ad ostendendũ cunctis meritũ
martyris. & aqua erat ad adiutoriũ : & quasi aqua non
erat ad inuadenđu locũ: Quod ego antiquo antedicti

Expanded text:
pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset mutatum. Cumque essent multi inventi interius, sed et aquarum multitudine omni ecclesia circumdata, qua possent egredi non haberent, ibique se siti ac fame deficere formidarent, ad ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam nullo modo diffluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed diffluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti
Abbreviated transcription (Latin):
Illud ut opinor miraculũ ex parte aliqua dissimilit̾
gestũ est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedib. ac
manib in ignẽ ꝓiecti sunt: quos die altero rex requi¬
rens in camino illȩsis uestib deãbulantes repperit.
qua re colligit᷑. quia ignis. in quo iactati fuerant. qͥ
eorũ uestimentũ non contigit. eoꝵ uincula consũpsit:
ut uno eodẽq tẽpore in obsequio iustoꝵ. & haber&e flã¬
ma uirtutẽ suã ad solatiũ: & non habera ad torm̃tũ:
uic tam antiquo miraculo diebus nr̃is res similis
one sua me docuit: qđ ꝓnulfus comes cũ illc ad eet.
ra res contigit affuisse: eãq se cognouisse testatꝰ ẽ.
Predictꝰ etenĩ tribunꝰ narrauit. dicens: quia ante hoc
fere quinquenniũ. quando apud hanc romanã urbem
alueũ suũ tiberis egressus ẽ : tantũq crescens. ut eius
regiones occupar&: apud ueronensẽ urbẽ fluui us
aresses ex crescens. ad beati zenonis martyris. atq

Expanded text:
Illud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad tormentum. uic tam antiquo miraculo, diebus nostris res similis one sua me docuit, quod Pronulphus comes, cum illic adesset, ra res contigit adfuisse, eamque se cognovisse testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantum crescens, ut ejus regiones occuparet, apud Veronensem 325 urbem fluvius Athesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque
Abbreviated transcription (Latin):
ȩclĩȩ despicabiles uident᷑: ita non nũquã in debilitatis
formidinẽ corruunt. qui in pace prius ȩccłiȩ fortit᷑
stare uidebantur Sed eos de quib p̾diximꝰ. fieriꝰ mar¬
tyres potuisse c̃fident̃ fatemur: quia hoc iã ex eorũ
fine collegimꝰ. Cadere enĩ net in aꝑta ꝑsetutione
poterant. hii de quib constat: quia & usq ad finẽ uitȩ
in occulta animi uirtute ꝑstiterunt. PeTRUS.
Ut asseris ita est : sed suꝑ in dignos diuinȩ misericordiȩ
dispensationẽ miror: quia lango bardorũ seuitia ita
moderat᷑. ut eorũ sacerdotes sacrilegos. qui esse se fide

Expanded text:
Ecclesiae despicabiles videntur; ita nonnunquam in debilitatis Ecclesiae despicabiles videntur; ita nonnunquam in debilitatis formidinem corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute perstiterunt. PETR. Ut asseris ita est, sed super indignos nos divinae misericordiae dispensationem miror, qui Langobardorum saevitiam ita moderat
Abbreviated transcription (Latin):
moriendo ad uitã immortałe tendere. quã ad orando ui¬
tam mortałe tenere. obtẽperare iussis sacrilegis noluit.
& ceruicẽ quam sẽꝑ creatori flexerat. creaturȩ incli¬
nare contẽpsit. Unde factũ est : ut hostes. qui eos cȩpe¬
rant. graui iracundia accensi. cunctos gladiis int̾fice¬
rent: quos in errore suo participes non haberent Quid
ergo mirũ. si erũpente ꝑsecutionis tẽpore illi martyres
esse potuissent : qui in ipsa quoq pace ȩcclesiȩ sem& ip¬
sos sẽꝑ affligendo. angustã martyrii tenuerunt u̾iam :
quando irruente ꝑsecutionis articulo. hii etiã merue¬
runt martyru palmas accipere : qui in pace ȩcclesiȩ
latas huiꝰ scłi uias sequi uidebantur: Nlec tamen hoc
qđ de ͤ isdẽ electis uiris dicimꝰ: de cunctis &ã quasr in re¬
gula tenemus. Nã cum ꝑsecutionis aꝑte tẽpus irruit:
sicut pleriq subire martyriũ possunt. qui esse in pace

Expanded text:
moriendo ad vitam inmortalem tendere quam adorando vimoriendo ad vitam inmortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare iussis sacrilegis noluit et cervicem, quam semper Creatori flexerat, creaturae inclinare contempsit. Unde factum est, ut hostes qui eos ceperant gravi iracundia accensi cunctos gladiis interficerent, quos in eergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere, qui in pace Ecclesiae latas hujus saeculi vias sequi videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem electis dicimus viris, de cunctis jam quasi in regulam tenemus. Nam cum persecutionis apertae tempus irruit, sicut plerique martyrium subire possunt, qui esse in pace
Abbreviated transcription (Latin):
fere annos quindecim sicut hui testant᷑. qui in teresse
potuerunt : quadraginta rustici. a langobardis capti. car¬
nes Imolatitias comedere cõpellebant᷑. Qui cũ ualde
resisterent. & contingere cybũ sacrilegũ nollent: cȩpere
langobardi. qui eos tenuerant. nisi ĩmolata comederent.
eis mortẽ minari. At illi ȩt̾nã potius. quã presente̾ utã
ac transitoriã diligentes. fidelit̾ ꝑstirerunt: atq in sua
consfantia simul om̃s occisi sunt. Quid itaq isti nisi
ueritatis martyres fuerunt. Qui ne uetitũ come¬
dendo. conditorẽ suũ offenderent: elegerunt gladi is¬
XxXUIII. uitam finire Eodem quoq tẽpore. dum fere
quadringentos captiuos alios langobardi tenuissent.
more suo ĩmolauerunt caput caprȩ diabolo: hoc
ei currentes ꝑ circuitũ. & carmine nefando dedicantes.
Cumq illud ipsi prius submissis ceruicib ad orarent: eos
quoq quos cȩperant hoc adorare parit᷑ compellebant.
Sed ex eisde captiuis maxima multitu do magis eligens.

Expanded text:
fere annos quindecim, sicut hü testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti carnes immolaticias comedere conpellebantur. Qui cum valde resisterent et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, nisi immolata comederent, eis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteterunt; atque in sua constantia simul omnes occisi sunt. Quid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo Conditorem suum offenderent, elegerunt gladiis vitam finire? 28. Eodem quoque tempore dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo inmolaverunt caput caprae diabolo, hoc ei currentes per circuitum et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius summissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo magis eligens
Abbreviated transcription (Latin):
Calicẽ quidẽ meũ bibetis: sedere aut̃ ad dexteram meã.
uel ad sinistrã. non ẽ meũ dare uobis. Quid aut̃ calicis
nominẽ. nisi passionis pocułu signat: &s cũ nimirũ constae.
quia iacobus in passione occubuit: iohannes uero in pace
ȩxcłiȩ quieuit. incunctant̃ colligit᷑ esse. & sine aꝑta passi¬
one martyriũ: quando & ille calicẽ dni bibere dietus est.
qui ex ꝑsecutione mortuus non ẽ. De his aut̃ talib tan¬
tisq uiris. quorũ superius memoriã feci. cur dicamus:
quĩ. si ꝑsecutionis tẽpus exister&. martyres esse potuissent:
Qui occulti hostis insidias tolerantes. suosq in hoc mundo
aduersarios diligentes. cunctis carnalib desideriis resis¬
tentes. ꝑ hoc qđ se omipotenti do in corde mactauerunt.
etiã pacis tẽpore martires fuerunt. Dũ nr̃is modo tẽpo¬
rib uiles quoq & secularis uitȩ ꝑsonas. de quib nil cȩles¬

Expanded text:
dem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecularis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ui coetͥnus hac in re uelle habuit. qđ non potu¬
it implere. ut miracułũ qd̃ tacere uoluit. mini¬
me potu iss& abscondi: G RegΟRIꝰ. Recdẽptor
nr̃ ꝑ mortale corpus omẽ qd̃ egit. hoc nobis in exẽ¬
płũ actionis p̾buit : ut ꝓ nr̃aꝵ uiriũ modulo
eiꝰ uestigia sequentes in offenso pede operis prȩ

Expanded text:
Spiritui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuSpiritui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuit implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscondi? GREGOR. Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis pr
Abbreviated transcription (Latin):
atq in presso sigillo ꝓpͥo munitã reliqͥd. moxq ad
eccłam rediit. Tertio uero die p̃dictũ constan.¬
tiũ prbm uocauit: & oratione facta apothecã
aperuit. & uasa in quib tenuissimũ liquorẽ fu¬
derat. uhertĩ uinũ fundentia inuenit: ita ut
pauim̃tũ om̃e excrescentia uina inuaderent. si
ad huc episcopus tardius intrass&e: Tunc terribilitꝰ
inde intus inanescer&. unde foris hominib mag¬
nus apparer&. Exẽpłũ &iã magistri sequens. qui
ut nos ad uiã humilitatis instrueer&. de sem&¬
ipso discipulis p̾cepit dicens: ut ea quȩ uidissent
emint dicerent. quousq filius hominis a mortui
resurrexiss&. PeT RP. Quia occasio aꝑta
se pͣbuit. lib& inquirere. quidnã sit. qd redẽptor
nr̃ cũ duob cę̧cis lum̃ reddidit. iussit. ut nemini
dicerent: & illi ab euntes diffamauerunt eũ in
tota t̾rã illã. Nũ qͥd nã unigenitꝰ filius patri & scõ

Expanded text:
atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, moxque ad atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, moxque ad Ecclesiam rediit. Die vero tertia praedictum Constantium presbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne excrescentia vina invaderent, si adhuc episcopus tardius intrasset. Tunc terribiliter inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurgeret . PETR. Quia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffamaverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam unigenitus Filius, Patri et sancto
Abbreviated transcription (Latin):
omĩaq dolia.ita. ut ante consueuerat suꝑfusa pi¬
uascula pͣparare̾ facere: qui uinũ minune haber&.
Nec tam̃ p̾sumpsit inquirere. cur talia iuber&: sed iussu
obrẽperans omĩa ex more p̾parauit. Tunc uir dei
uineã ingressus. racemos collegit. ad calcatorium
detulit : om̃sq ex uide egredi p̾cepit. solusq ibi cũ
uno paruulo puerulo remansit. Quẽ in eundẽ
calcatoriũ deposuit. & calcari ipsos paucissimos ra¬
cemos fecit. Cũq ex eisdẽ racemis parũ aliqͥd uini
defluer&. cępit hoc uir dĩ suis manib in paruulo
uase suscipere: & ꝑ cuncta dolia. omĩaq uasa. quȩ p̃-¬
parata fuerant. ꝓbenedictione diuidere. ut ex
eodẽ uino omĩa uascula uix infusa uiderent᷑.
Tunc cȩpir uinũ in calcarorio crescere: ira ut
omĩa quȩ allata fuerant pauperũ uascula iplere.
Quib cũ se idonee satis fecisse conspicerae. ex calca¬
torio puerũ ussit descendere. apothecã clausit :

Expanded text:
omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa promniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa prvascula praeparari faceret, qui vinum minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Tunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio jussit puerum descendere, apothecam clausit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir uitȩ uenerabilis
bonefacͥis nomine. qui in ea ciuitate. quȩ ferentis
dicit᷑. episcopatꝰ officiũ tenuit : qđ morib impleuit.
ꝯuius multa miracula is qui adhuc suꝑ ẽ. gauden
ei huic contigit int̾esse. Nuiꝰ ȩccłȩ grauis ualde
pauꝑtas inerat: quȩ bonis m̃tib esse sole custos hu
militatis: nichilq aliud ad om̃e stipendiũ. nisi unã
tantũmodo uineã habebat. Quȩ quodđã die ita
grandine irruente. uastata ẽ: ut in ea in pauciᷤ
uitib uix parui.rariq racemi remanerent. Quã
cũ paictꝰ uir reuerentissimꝰ bone facius ep̃s. fuiss&
ingressus. magnas omĩpotenti dõ grãs retulit: quia
in ipsa sua adhuc in opia. sese angustiare cognouit.
Sed cũ iam tẽpus exiger&. ut ipsi quoq racemi. qͥ
remanser̃. maturescere potuissent. custodẽ uneę
exmore posuit : eãq solleti uigilantia seruari
prȩcepit. Quadã uero die iussit constantio prbo
ne poti suo. ut cuncta uini uascula in episcopio

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudenteis hunc contigit interesse. Hujus Ecclesiae gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet cumilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. in qua colonus eiꝰ filiũ honoratum nomine ha¬
buit : qui ab annis puerilib ad amorẽ cȩlestis patriȩ
ꝑabstinentiã exarsit. Cũq tam magna conuersatioe

Expanded text:
fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
murũ. funẽ. sportãq quesiuit: seq latent̃ deponi
uoluit. Numqͥdnã paułũ mortẽ dicimꝰ timuisse
que seipse ꝓ ihu amore testatꝰ appetere : Sed cũ
in eodẽ loco minorẽ sibi fructũ adesse conspicere.
e grauẽ laborẽ : ad laborẽ se alibi cũ fructu seruau̾
Portis & enĩ preliator dĩ. teneri intra claustra nolu¬
it: certaminis cãpum quesiuit. Unde isdẽ quoq ue¬
nerabilis benedictus. si libent᷑ audis. citius agnoscis:
quia uiuus ipse in docibiles deseruit. quantos in
locis aliis ab animȩ morte suscitauit.
PET RUE.

Expanded text:
e latenter deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
non sumꝰ: quia nosm& ipsos nunimȩ uidentes. ꝑ
uena uagamur. An ilłũ secũ fuisse dicimꝰ. qui in
longinquã regionẽ abiit. portionẽ quã acceperat
cõsumpsit uni in ea ciuiũ adhęsit. porcos pauit:
quos &̃ manducare siliquas uideret & esuriret:
Qui tam̃ cũ postmođu cepit cogitare bonaquȩ ꝑdi¬
dit. scriptũ de illo ẽ.in se reuersus dixit. Quan¬
ti mercennarii in domo patris mei habundant pa¬
ubus. Si gͥ secũ fuit: unde adse reduit. Hunc gͦ
uenerabiłe uirũ secũ habitasse dixerim: quia in sua
semꝑ custodia circũ spectꝰ ante oculoi conditoris se
semꝑ aspiciens. se sẽꝑ examinans: extra se mentis suȩ
ductꝰ fuisse: qui ad se reuersus. dixit. Nunc scio
uere. quia misit dñs angłum suũ. &eripuit me de

Expanded text:
non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae eductus fuisset? Qui ad se reversus dixit: Nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum, et eripuit
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ custodiendũ stare: qui om̃s unanimit̾ s ꝑsequen¬
res cernerae : & sepe agitur in animo ꝑfectoꝵ : quod
silentio p̃tereundũ non ẽ: quia cũ labore suũ sine
fructu esse considerant: in loco alio ad laborẽ cum
fructu migrant. Unde ille quoq egregius pdicator

Expanded text:
quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequenquem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egregius praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
e itaq qui poreos pauit uagatione m̃tis & ĩmun¬
ditiͣ. suo seme ipso cecidit. i ste uero quẽ angłi soluit
ciusq intem in extasi rapuit. extra se quide. secl
sin semgiosũ fuit. Uterq ergo ad redut: quando &
sle alierrore operis se colligit ad cor. & ille a con¬
templationos culmine aa hoc reduit: qd̾ in intellec¬
tu cõmuni prius fuit Ulenerabilis igit᷑ benedict᷑
in illa solitudine habitant secuĩ: in quantũ se intra
cogitationis claustra custatiuit. Nam quotiens cũq
bunc contẽplationis ardor in altũ rapuit. se ꝓcul dũ¬
bio sub se reliqͥtsetRUco. ꝑlaca qđ̵ dicis. Sea
queso respondeas. si desererȩ fr̃s debuit: quos semel
suscepit.GREGORIUS. Ut ego petre existimo ib
adunat equanimit᷑ portandi sunt mali : ubi inleni¬
unt᷑ aliqui boni. qui adiuuent᷑. Ubi nãq om̃imodo
fructus de bonis de est : fit aliquando dagnalis labor
supuacuus. maxime si e uicino causȩ suppetant: quȩ

Expanded text:
ione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
constantius aquin e ep̃s fuit: qui nuꝑ ꝓ decessoris mei.
tẽpore beatȩ memoriȩ iohannis papȩ defunctꝰ est.
Nunc ꝓphetiȩ habuisse spm̃ multi testant᷑: qui eũ fami¬
liarit scire potuerunt. Cuius int̾ multa hoc ferunt.
religiosi. ueracesq uiri. qui p̃sentes fuerunt: quod
in die obitus cu circũ astantib ciribus. ut pote disces¬
suyus pat̾. tam amabilis amarissime plangeretur:
eum flendo requisissent uere dicentef. Quem pꝰ
onẽ. fullonem̃. Quib ꝓphetiȩ uerbis editis: uitȩ
pastoralem suscepit curam andreas diaconus illi us:
qui quondam in stabulis itinerũ cursum seruaue¬
rat equorũ. Atq hoc ex hac uita subducto. episcopatꝰ
ordinẽ iouinus sortitus ẽ : qui in eadẽ urbe fullo
fuerat. Quo adhuc suꝑstite. ita cuncti in habitato¬
res ciuitatis illius. & barbaroꝵ gladiis. & pestilentiȩ
in manitate uastati sunt : ut post mortẽ illi us. nec
qui ep̾s fier&. nec quib fier&e. potuiss& inuenirę.¬

Expanded text:
decessoris mei tempore beatae memoriae Joannis papae defunctus est. Hunc prophetiae habuisse spiritum multi testantur, qui eum familiariter scire potuerunt. Cujus inter multa hoc ferunt religiosi veracesque viri qui praesentes fuerunt, quod in die obitus sui cum a circumstantibus civibus utpote discessurus Pater tam amabilis amarissime plangeretur, eum flendo requisierunt, dicentes: Quem post oc habes. Quibus prophetiae verbis editis, vitae iae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post mortem illius nec quis episcopus fieret, nec quibus fieret invenir
Abbreviated transcription (Latin):
anis inuadere iaq urbis parte non modict con¬
supsisse & obsustere nullus ualera : deduet in ma¬
nis menit epsi & tantapericuli necessitate co¬
sus familiarib suis se portantib p̃cepit dicens
tra ione ne ponite &đ nm factu e. aice
Sepit aui miro moda seuia iplũ incendiui etor¬
querit acsi reflexione sue petu exclamara. se ep̃m
transire non posse. Sicq factũ est: ut fłama incen¬
di illo termino refrenata. in semetipsa frigescer&:
& contigere ulteriꝰ quicquã ȩdificiinon anderei
Perpendis petre. cuiꝰ scĩtatis fuerit.ȩgrũ hominem
sedere. & ex orando flãmas p̾mere. Het̃ Ru q¬
Et ꝑpendo & ubstupesco.

Expanded text:
ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam conignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductnit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum eCoepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auderet. Perpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum hominem sedere, et exorando flammas premere? PETR. Et perpendo et obstupesco.
Abbreviated transcription (Latin):
aptos habuisti. Ex quare pensandũ ẽ cuꝰ apud se hu¬
mulitatis fuit: qui despicientẽ. se rusticũ amplii
amauit. Qualis enĩ quisq apud se lateat: contiun¬
lux illats ꝓbant Nlã sicut suꝑbi honoribꝰ sic pleri
humuiles sua despectione gratulant᷑.: cũq  o
hoc iudiciũ confirmari intelligunt. qd de se & ipsi
apud semetipsos habuerunt. Pct RU Ue agnos¬
co uir iste magnꝰ foris fuit in miraculis: sed ma¬
ior intus in humilitate: GREOORIUE Eliusden¬
quor anchonitanȩ antistes ȩccłȩ uit uitę uenera¬
bilis marcelliiꝰ fuit: cuiꝰ gressũ dolore nunio pa¬
slagia contraxerat. eũq familiares sui sic ubi iet¬
se esse in manib ferebant. Quada uero dic p
cuspa ineurię eadẽ cuitas anchonitana succensa
t uehement̃ ardera. coͣncurrert᷑ om̃s. ut igne
inguerent sed illis aquã certatĩ ꝓicieissib itt
esced at̾ flãma: ut iã totius urbis interitum
minari uideret᷑. Cumq ꝓpinquiora sibi quȩ q oc

Expanded text:
t rusticum. «Ex qua re pensandum est cuius apud se humilitatis fuit qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gratulantur. Cumque shoc iudicium confapud semetipsos habuerunt. PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilitate cordisquoque Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumque familiares sui sicubi necesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anconitana 177 succensa vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca
Abbreviated transcription (Latin):
quis essa. Sed sicut stultȩ menites hominũ meritũ
ex qualitate corpris metiunt᷑: eũ paruulũ. arq
despectũ uidens. ipsũ hunc esse cepit om̃ino ũ eredẽ.
n iñte etent̃ rustica int̾ hoc qd audierat & uidebat.
quas facsta fuerat queda rixa. & estimabattã breuẽ
ꝑuisionẽ esse ñ posse. quẽ tam ĩgentẽ habuerat ꝑ op¬
nione Cui ipsũ esse dũ a plurib fuisse ad struc tum
constati audiuit. lãpades quas reficiebat. ꝓrinꝰ setus
selii quens. concitꝰ descendit : atq in eiꝰde rustici an¬
plexusruit. euq ex a more ninio constringere

Expanded text:
quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Cui ipsum esse dum a pluribus fuisset assertum,Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere