comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑ idoneus. sicq inuicẽ ⁊ eccł̃iasticꝰ ordo
uite monachice ⁊ eccl̃iasticis utilitatib¬
uita monachatus impediat. Liiii.
ualit̾ sane gregoriꝰ ꝑ ꝓcuratores eccl̃iasti¬
coꝵ patmonioꝵ uelut argus quidam lumi¬
nosissimꝰ ꝑ totus mundi latitudinẽ suȩ pa¬
storalis sollicitudinis ocłos circũtulerit non
ab re forsitan duxerim ꝑstrĩgendũ. Ait enĩ in
epła anthemio subdiacono. Discedenti tͥ man¬
dauimꝰ & post modũ p̃ceptis discurrentib in¬
iunxisse me memini. ut curã pauꝑũ gereres:
⁊ si qͦs illic egere cognosc̾e̾s. scͥptis recurrentib
indicares: ⁊ uix de pautis hec face̾ curasti. uolo
urbici solidosuiginti. ⁊ tͥtici modios. cce Dõnȩ biui¬
anȩ relicte feliciᷤ solidos xx. ⁊ tͥtici mõdios. cce. Quiõs¬
Sũmã uͭ pensionis sub festinatione adducito: ⁊
ad ꝑaschalẽ diem̃ dño auxiliante occurrito.

Expanded text:
dicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo dicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachiae, et ecclesiasticis utilitatiburegula monachatus impediatur. » 55. Qualiter sane Gregorius per procuratores ecclesiasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis haec facere curasti. Volo Urbici, solidos viginti, et tritici modios trecentos. Domnae Vivianae relictae Felicis, solidos viginti, et tritici modios treSummam vero pensionis sub festinatione adducito, et ad paschalem diem, Domino auxiliante, occurrito. »
Abbreviated transcription (Latin):
mota ita monast̾ia ipsa abhuiꝰmodi studeatiᷤᷤ
grauamine subleuare: qͣtinꝰ nullã deincepᷤᷤ
in eis clerici uł hiqͥ in sacro st̃ ordine consti¬
accedendi licentiam: aut si forte ad ꝑagen
tione. onus aliqͦd fortasse sustineant: stu¬
oendũ nob̃ ẽ. ut si quispiã abbatũ aut mo¬
q̃ ꝓhibemꝰ sustin̾e onera cõpellant᷑. Hec
itaq oĩa uigilanti cura em̃dare. iã scd̃o
cõmonita scĩtas ur̃a ñ differat: ne si post
hoc uos negligentes ẽẽ qd̃ ñ credimꝰ senseri¬
mus: alit̃ monaft̾ioꝵ qͥeti ꝓspicere cõpella-¬
m̃. Nam notũ uobis sit: qͥa tante necessitati
seruoꝵ dĩ congregationẽ ampliꝰ subiacere
bet ordinis clericos. qui ȩccłiis qͦ quomͦ mi
litant. abbates fieri monast̾ii ñ ꝑmittas:
ꝑmanere decreu̾int. clericatus nullatenꝰ
ꝑmittant᷑ hr̃e militiam. Satis enĩ incõgru-¬
um ẽ. si cũ unũ ex his ꝓ sui magnitudine
diligent̃ qͥs ñ possit ex plere. ad utrũq iu¬

Expanded text:
mota, ita monasteria ipsa ab ejusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constimodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragetione onus aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut si quispiam abbatum aut moquae prohibemus sustinere onera compellantur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hęc neglegentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam motum vobis sit quia tante necessitati servorum Dei congregationem amplius subiacerebet ordinis clericos, qui ecclesiis quoquo litant, abbates fieri per monasteria non permittas; permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere militiam. Satis enim incongruum est si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque ju
Abbreviated transcription (Latin):
conductore exigit᷑. s ei ñ reddit᷑ aqͦ ablatũ
ẽ. Dequare precipimꝰ. ut qͥcqͥd uiolenter
cuius libet ex familia ablatũ fu̾i̾t. ipsi re¬
stituat᷑ cui ablatũ ẽ & utilitati nr̃e ñ ꝓfi¬
ciat: ne nosipsi auctores uiolentie ẽẽ uide¬
amur. Pretea uolumꝰ. ut siquando eos qͥ¬
sunt in obsequio exꝑientie tue. in aliqͥb
causis quȩ st̃ extra patͥmoniũ transmitũ.
parua quidẽ cõmoda ex eis accipiant: s tñ
ita ut in eoꝵ utilitate ꝓficiat ut nulla sͥ
exinde lucri cõmoda subspecie nr̃e utili-¬
tatis reqͥrant: quia nos sacculũ eccłe ex lu¬
cris turpib nolumus inqͥnari. Iubemꝰ &.
ut hoc exꝑientia tua sũmoꝑe custodiat.
ut ꝑcõmodũ conductores in massis eccłȩ
nũquã fiant. nedũ commodũ querit᷑.
conductores frequent̃ immutent᷑. Ex qͣ
mutatione qͥd aliud agit᷑: nͥ ut eccłiasti¬
ca predia nũquã colant᷑: S & ipsa etiã¬

Expanded text:
conductore exigitur, sed ei non redditur a quo ablatum conductore exigitur, sed ei non redditur a quo ablatum est: de qua re praecipimus ut quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores violentiae esse videamur. Praeterea volumus ut si quando eos qui in obsequio sunt experientiae tuae in aliquibus causis quae fiunt extra patrimonium transmittas, parva ita in eorum utilitatem proficiant, ut nulla sibi exinde lucri commoda sub specie nostrae utilitatis requirant, quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus nolumus inquinari. « Jubemus etiam ut hoc experientia tua summopere custodiat, ut per commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam fiant, ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter immutentur. Ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colantur? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dam conductorib morientib parentes sui ñ
ꝑmittunt᷑ succed̾e. s res eoꝵ ad usus eccłie ꝑ¬
trahunt᷑. De qua re definimꝰ ut parentes
morientiũ qui inpossessione ȩccl̃iȩ degunt
heredes eis succede debeant: nec aliqͥd de
substantia morientiũ subtrahat᷑ siuͦ filioᷤ
paruulos aliqͥs reliquerit: qͦadusq ad talẽ
etatẽ ꝑueniant. ut substantiã suã regere
ualeant. ꝑsone eligant᷑ caute qͥb parẽtũ
eoꝵ res tradi debeant ad custodiendum.
Cognouimꝰ &̃ quod siqͥs ex familia culpã
fecerit: ñ in ipso. s in eiꝰ substantia uindi¬
catur. Dequa re precipimꝰ. ut quisquiᷤ
culpã fecerit in iꝑso quidẽ ut dignũ ẽ uin¬
dicet᷑ a cõmodo aũ eius omĩm᷑ abstineat᷑
nͥ forte parũ aliqͥd. quod in usu exsecutoriᷤ
qͥ ad eũ transmissus fu̾it ꝓficere possit. Cog¬
nouimus &̃ quiaquoties conductor aliqͣd
colono suo in iusto abstulerit. hoc qͥde a

Expanded text:
m quod, quibusdam conductoribus morientibus, parentes sui non m quod, quibusdam conductoribus morientibus, parentes sui non permittuntur succedere, sed res eorum ad usus Ecclesiae pertrahuntur. De qua re definimus ut parentes morientium qui in possessione Ecclesiae degunt haeredes eis succedere debeant, nec aliquid de substantia morientium subtrahatur. Si vero filios parvulos aliquis reliquerit, quousque ad aetatem talem perveniant ut substantiam suam regere valeant, personae eligantur cautae quibus parentum eorum res tradi debeant ad custodiendum. Cognovimus etiam quod si quis ex familia culpam fecerit, non in ipso, sed in ejus substantia vindicatur; de qua re praecipimus ut quisquis culpam fecerit, in ipso quidem ut dignum est vindicetur. A commodo autem ejus omnino abstineatur, nisi forte parum aliquid quod in usum exsecutoris qui ad eum transmissus fuerit proficere possit. Cognovimus etiam quia quoties conductor 536 aliquid colono suo injuste abstulerit, hoc quidem a
Abbreviated transcription (Latin):
de dare ñ habent ab actionariis publicis mu¬
tua accipiunt: ⁊ grauia cõmoda ex eodẽ bene¬
ficio ꝑsoluunt. Ex qua re fit: ut dispendiis
grauib coangustent᷑. Unde presenti ammo¬
nitione p̃cipimꝰ. ut om̃e qd̾ mutuũ ꝓ eadẽ
causa ab extraneis acciꝑe poterant. a tua exꝑiẽ
tia in publico det᷑. ⁊ arusticis ȩccłiȩ paulatim
ut habuerint accipiant in uia: nedũ intẽpore
coangustant᷑. qd eis postmodũ sufficere in in¬
ferendũ poterat. pͥus cõpulsi uiliꝰ uendant.
⁊ eis minime hoc sufficiat. Euenit ce ad nos
qd̃ de nuptiis rusticoꝵ immod̾ata cõmoda ꝑ¬
cipiant᷑. De quib p̃cipimꝰ ut ome cõmodũ
nuptiaꝵ unius solidi sũmã nullatenꝰ exce¬
dat. Si qui st̃ pauꝑes: &̃ minꝰ dare debent.
Siqui aũ diuites. p̃fati solidi sũmã nullatenꝰ
transgrediant᷑. Quod nuptiale cõmodũ nul-¬
latenꝰ uolumꝰ in nr̃a ratione redigi s utili

Expanded text:
e dare debeant non habent ab auctionariis publicis mue dare debeant non habent ab auctionariis publicis mutuo accipiunt, et gravia commoda pro eodem beneficio persolvunt, ex qua re fit ut dispendiis gravibus coangustentur. Unde praesenti admonitione praecipimus ut omne quod mutuum pro eadem causa ab extraneis acciptia ex publico detur, et a rusticis Ecclesiae paulatim, ut habuerint, accipiatur; ne, dum in tempore coangustantur, quod eis postmodum sufficere poterat in inferendum, prius compulsi, vilius vendant, et hoc eis minime sufficiat. « Pervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immoderata commoda percipiantur. De quibus praecipimus ut omne commodum nuptiarum unius solidi summam nullatenus excedat. Si qui sunt pauperes, etiam minus dare debent. Si qui autem divites, praefati solidi summam nullatenus transgrediantur. Quod nuptiale commodum nullatenus volumus in nostra ratione redigi, sed util
Abbreviated transcription (Latin):
que suꝑpensũ illata subtraximꝰ. ⁊ in capite
pensionis fecimꝰ exerescere iterũ in qͦlibet
addant᷑. ⁊ inueniat᷑ suma pensionis augeri
nib facias. quatinꝰ impͥmas dicens tantã pensi-¬
onẽ unũquẽq debere ꝑsoluere inibi. abiestiᷤ
siliqͥs onerib uł granaticis. Qd̾aũ ex his mi¬
nutiis in usu rectoris accedebat: uolo ut hoc exp̃¬
senti iussione nr̃a. ex sũma pensionis inu¬
su tuo subueniat. Ante omĩa hocte uolumꝰ
sollicite attendere. ne iniusta pondera in
exigendis pensionib ponant᷑: s si qͣ talia
inueneris frange. ⁊ noua ⁊ resta constitue:
qͥa filius m̃s seruus dĩ diaconꝰĩa talia inuenit.
quȩ ipsi displecerent: s licentiã hec immutare
gi. Pret̾ea cognouimꝰ. qd̾ pͥma illatio burdatio¬
nis rusticos nr̃os uehem̃ter angustet. ita ut
pͥus qͣm labores suos uenundare ualeant. cõ¬
pellant᷑ tributa psoluere. Quȩ dũ de suo un

Expanded text:
quae super pensum illata subtrahimus, et in capite quae super pensum illata subtrahimus, et in capite pensionis fecimus crescere, iterum in quolibet addantur, et inveniatur summa pensionis augeri,nibus facias, quatenus imprimas, dicens tantam pensionem unumquemque debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi displicerent, sed licentiam haec immutare gi. Praeterea cognovimus quod prima illatio burdationis rusticos nostros vehementer angustat, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere: qui dum de suo und
Abbreviated transcription (Latin):
unt qd minui iꝑsi in manib adtestant᷑. sog-¬
nouimus &̃ in aliquib lotis mansionibusue.
ȩccłiȩ exactionẽ ualde iniustissimã fieri ita ut
a septuaginta urnis ⁊ semis qd̾ dici nesas est
conductores exigant᷑: ⁊ ad huc neq hoc suf¬
ficit. s in suꝑ aliqͥd ex usu iã multoꝵ annoꝵ
exigi dicuntur. Quã rem om̃imͦ detestam: &
amputari de patͥmonio funditꝰ uolumꝰ. S tua
exꝑientia siue in hoc qd̾ ꝑ librã ampliꝰ. siue in
aliis minutis onerib.⁊ qd ultra rationis eqͥta¬
tẽ arusticis acciꝑit᷑ penset. ⁊ oĩa in sũmã pen¬
sionis redigat: ⁊ ꝓut uires rusticoꝵ portant.
pension ẽ integrã ⁊ pensantẽ ad septuaginta
uini lagenas ꝑsoluant. ⁊ neq siliquas extra
lbrã neq librã maiorẽ exigere debeant: s ꝑ¬
existimationẽ tuã. ꝓut uirtus sufficit in sũ¬
mã pensionis crescat: ⁊ turpis sic exactio neqͣ¬
quã fiat. Ne uͦ post obitũ meũ hec ipsa onera

Expanded text:
testantur. « Cognovimus etiam in aliquibus locis mansisve Ecclesiae exactionem valde injustissimam fieri, ita ut a septuaginta ternis semis, quod dici nefas est, conductores exigantur. Et adhuc neque hoc sufficit, sed insuper aliquid ex usu jam multorum annorum exigi dicuntur. Quam rem omnino detestamur, et amputari de patrimonio funditus volumus. Sed tua experientia sive in hoc, quod per libram amplius, sive in aliis minutis oneribus, et quod ultra rationis aequitatem a rusticis accipitur, penset, et omnia in summam pensionis redigat, et prout vires rusticorum portant, pensionem integram et pensantem ad septuagena vina persolvant, et neque siliquas extra libras, neque libram majorem exigere debeant, sed per aestimationem tuam, prout virtus sufficit, in summam pensionis crescat, et sic turpis exactio nequaquam fiat. Ne vero post obitum meum haec ipsa onera
Abbreviated transcription (Latin):
de ianuario caralitano ep̃o int̾ cet̾a scribit
dicens. Indicatum ẽ nob̃ qͦd laicis quibdam
curã ur̃i patͥmonii cõmittentes ꝓͦt modicũ
cłieq ur̃e rusticos causã examinare subtiliꝰ:
⁊ qͥeqͥd ineis fu̾it fraudis inuentũ cũ pena
legib statuta reddere cõpellant᷑. De cȩt̾o uͦ
cõmittant᷑. s ꝓbatis de ur̃o officio clericisꝰ. in
qͥb si qͥd repperiri pot̾it prauitatis. ut in sub¬
ditis em̃dare qd̾ illicite gestũ fu̾it ualeatis:
qͦs uidelicet apud uos habitus siu officiũ¬
e magis conueniat quã excuset. liii.
ingła excłiastici iuris officia singłis qͥ¬
bq ꝑsonis singullatĩ cõmitti debere iuibebat
asserens qͥa sicut in uno corpore multa m̃bra
habemꝰ. omĩa aũ m̃bra ñ eundẽ actũ hñt. ita
ficiũ: alii cõmittendũ ẽ ulud. Neq uni qͣn¬
tũlibet exercitate ꝑsone. uno temꝑe duaꝵ¬

Expanded text:
de Januario Caralitano episcopo inter caetera scribit, de Januario Caralitano episcopo inter caetera scribit, dicens: « Indicatum est nobis quod, laicis quibusdam curam vestri patrimonii committentes, postmodum 65 cclesiaeque vestrae rusticos causam examinari subtilius, ut quidquid in eis fuerit fraudis inventum cum poena legibus statuta reddere compellantur. De caetero vcommittantur, sed probatis de vestro officio clericis; in quibus si quid reperiri poterit pravitatis, ut in subditis emendare quod illicite gestum fuerit valeatis, quos videlicet apud vos habitus sui officium magis conveniat quam excuset. » 54. Singula ecclesiastici juris officia, singulis quibusque personis singillatim committi debere jubebat, asserens quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent , ita ficium, alii committendum est istud; neque uni, quantumlibet exercitatae personae, uno tem
Abbreviated transcription (Latin):
b cypͥanũ diaconẽ patrimonii syculi. pã¬
taleonẽ notariũ syracusani. fantinũ defen¬
sorem parnomitanii. sergiũ defensorem
calabritani. romanũ notariũ apulii. bene¬
natũ defensorẽ samnitici. antemiũ subdia-¬
conẽ neapolitani. petrũ subdiaconẽ cãpa¬
nii. candidum defensorẽ thusci. urbicum
defensorẽ sabini. optatũ defensorẽ nursini.
benedictũ notariũ carseolani. felicẽ subdia¬
conẽ appie. castoriũ carthulariũ rauennatiᷤ.
castorium notariũ histriani. antoniũ subdi¬
aconẽ dalmatini. iohem notariũ illiriciani.
sẏminachũ defensorẽ sardinie. bonefacium
nõtariũ corsitani. pantaleonẽ notariũ ligu¬
rie ieronimũ defensorẽ alpiũ cottiarium.
hilarinũ notariũ germanitiani: & candidũ
prb̃m gallicani. Hec aũ ꝑrudentissimꝰ ꝑa¬
uꝑagregoriꝰ ñ solum in romana: s ꝑ diu̾sas
eccłias ꝑpetualit̾ obseruanda censebat. Un¬

Expanded text:
ibus Cyprianum diaconum patrimonii Siculi, Panibus Cyprianum diaconum patrimonii Siculi, Pantaleonem notarium Syracusani, Fantinum defensorem Panormitani, Sergium defensorem Calabritani, Romanum notarium Apuli, Benenatum defensorem Samnitici, Anthemium subdiaconum Neapolitani, Petrum subdiaconum Campani, Candidum defensorem Tusci, Urbicum defensorem Sabini, Optatum defensorem Nursini, Benedictum notarium defensorem Carseolani, Felicem subdiaconum Appiae, Castorium chartularium Ravennatis, Castorium notarium Histriani, Antonium subdiaconum Dalmatiani, Joannem notarium Illyricani, Symmachum defensorem Sardiniae, Bonifacium notarium Corsicani, Pantaleonem notarium Liguriae, Hieronymum defensorem Alpium Cottiarum, Hilarium notarium Germaniciani, et Candidum presbyterum Gallicani. Haec autem prudentissimus Pater Gregorius, non solum in Romana, sed et per diversas Ecclesias perpetualiter observanda censebat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
b absolutũ ut deo nr̃o de his quȩ tͥ cõmisimꝰ¬
rationẽ te noueris posit᷑um: hortamͣ ut fidei
inte sinceritas uigeat: sit mens in reb inten¬
tior cura ꝓpensior. studiũ uigilantus. deuo¬
tio clarior. exhibitio efficatior: quatinꝰ dum
diuino uitus auxilio hoc opus sollerter im¬
ꝓleueris. ⁊ illi ꝓ quib sollicitudinẽ geris.
studii tui solatio utiliter consolent᷑: ⁊ tu mer¬
cedis tue bonũ in et̃na uita. redẽꝑtoris prĩ
grã compensante recipias Ai
ec quidẽ gregoriꝰ in trauł extra urbẽ
studio pietatis exercuit. Ceterũ abbatẽ ꝓbũ
religiosũ cum multis pecuniᷤᷤ ierusolimam
destinauit. Cuius instantia uenerabile. xeno¬
dochiũ constituit.:⁊ tam ibi ꝙͣ in monte sy¬
na penes arabiam. dĩ famulis sub regimine
palladii constitutis cotidiani uictus ⁊ uesti¬
strenue gub̃nandis: eccłiȩ suȩ uiros indu¬
strios rectores patrimonioꝵ asciuit. In qͥ¬

Expanded text:
bus absolvi, ut Deo nostro de his qubus absolvi, ut Deo nostro de his qurationem te noveris positurum, hortamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio, hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante recipias. » 52. Haec quidem Gregorius intra vel extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam ibi quam in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestistrenue gubernandis, Ecclesiae suae viros industrios, rectores patrimoniorum ascivit. In qu
Abbreviated transcription (Latin):
singłis diaconiis uł renodochiis uiros idoneqs
deputauit. Quos &̃ ut securiꝰ immo sagaciꝰ
in oꝑe pietatiꝰ ac miscdie laborarent: hui modi
pͥuilegiis muniendos ẽẽ decreuit. Licet eos qͥ
pia intentione. sollicitudinis cuiã debilib ac
egenis impendunt. sua apud õs ualeat tueri
deuotio: meluis ẽ tñ si ꝓ quiete sua de his fiu̾int
muniti quȩ gesserint: ne inde eis inqͥetudinis
occasio. unde magis laudandi st̃ oriat᷑. Quiag̾
te uirũ religiosũ intentionis tuo studio ꝓuoca¬
ti mensis ꝑaupũ exhibende diaconie elegimus
ꝓponendũ: nequa tͥ exhac nascat᷑ amministra¬
tione dubietas. hac te munitione ꝓspeximus
fulciendũ constituentes ut de hoc qd̾ ad m̃sas
paupũ uł diaconie exhibitionẽ ꝑcepisti. siue
subinde ꝑceꝑis erogandũ. nulli unquã homi¬
num quolibet mͦ seu ingenio cogaris ponerẽ
rationẽ: uł aliquã debeas molestiam sustinere.
S quia ita humanis de uolumus eẽ oĩb rationi¬

Expanded text:
 xenodochiis viros idoneos deputavit, quos etiam, ut securius, imo sagacius in opere pietatis ac misericordiae laborarent, hujusmodi privilegiis muniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeat tueri devotio, melius tamen est si pro quiete sua de his fuerint muniti quae gesserint, ne inde eis inquietudinis occasio unde magis laudandi sunt oriatur. Quia igitur te virum religiosum, intentionis tuae studio provocati, mensis pauperum exhibendae diaconiae elegimus praeponendum, ne qua tibi ex hac nascatur administratione dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum, constituentes ut de hoc quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum quolibet modo seu ingenio cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita ab humanis te omnibus volumus rationi
Abbreviated transcription (Latin):
rans. & graues minas spirans. stimulos suiᷤ
currentib & arma seuientib ministrabat :¬
& quos refrenare debuerat. suȩ aculeis ira¬
cundiȩ ampliꝰ incitauit. Auxit quoq furo¬
rẽ dementiũ. et dementiã furentiũ: qͦd p̾fa¬
ti legati ñ sincerit̾ egert̃: sed u̾ba comitis
deprauantes. & suꝑbos iuuenũ animos de¬
a comite consequerent᷑. nisi seruos se eiꝰ esse
p̾posito cũ legatis illis. ut qui totũ facie¬
bat sic nichil facere uidetur. corporaliter
amoto. pestiferũ confiliũ mex iniert̃. & de
morte dñi sui detestabili scelere tractare ce¬
ꝑunt.

Expanded text:
rans, et graves minas spirans, stimulos suis rans, et graves minas spirans, stimulos suis currentibus et arma saevientibus ministravit, et quos refrenare, debuerat, suae aculeis iracundiae amplius incitavit. Auxit quoque furorem dementium, et dementiam furentium, quod praefati legati non sinceriter egerunt, sed verba comitis depravantes et superbos juvenum animos decordiam a comite consequerentur, nisi servos ejus se esse praeposito cum legatis illis, ut qui totum faciebat ac si nihil facere videretur, corporaliter amoto, pestiferum consilium mox inierunt, et de morte domini sui detestabili scelere tractare coeperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ne placate. his responsũ ꝑ paucis ita
reddidit heros. Quid ẽ quod me moti¬
b meis tantoꝑe asseritis indulsisse: &
burchardo ur̃o immerito iniurias con¬
tumeliosas intulisse: Quid enĩ dignũ
tantis burchardi excessib rependi:. si unã¬
eiꝰ domunculã ipso ñdũ punito incendi:
Nonne multomagis iusticia exigebat. eũ
quȩ abstulit pauꝑib exintegro restitue¬
re: & tantoꝵ cͥminũ in carne ꝓpria penaᷤᷤ
luere: Quȩ gͦ iniuste rapuit iuste restitu.¬
at: & conditionẽ sui generis agnoscat: &
sic miscdiam ꝗͣ querit inueniat. Nam qua
ratione poterit indulgentiã obtinere: e ra¬
is p̾posito ꝑlatis. quãuis hac comitis
legatione nichil iustiꝰ dici ualeret. ut pote
quȩ & legis & euangłii mandatis congru¬
eret. ille tam̃ cũ ueritati debuisset ac rati¬
oni adquiescere. cȩcata m̃te magis cepit
insanire: & suis motib nmiũ exasꝑatus.
& diabolico sp̃u inflaminatꝰ. dira inmuriti¬

Expanded text:
ne placate. » 32. His responsum perpaucis ita ne placate. » 32. His responsum perpaucis ita reddidit heros: « Quid est quod me motibus meis tantopere asseritis indulsisse, et Burchardo vestro immerito injurias contumeliosas intulisse? Quid enim dignum tantis Burchardi excessibus rependi, si unam domunculam ejus, ipso nondum punito, incendi? Nonne multo magis justitia exigebat eum quae abstulit pauperibus ex integro restituere, et tantorum criminum in carne propria poenas luere? Quae ergo injuste rapuit, juste restituat, et conditionem sui generis agnoscat, et sic misericordiam quam quaerit inveniat. Nam qua ratione poterit indulgentiam obtinere, et ra perlatis, quamvis hac comitis allegatione nihil justius dici valeret, ut pote quae et legis et Evangelii mandatis congrueret, ille tamen, cum veritati debuisset ac rationi acquiescere, caecata mente magis coepit insanire, et suis motibus nimium exasperatus, et diabolico spiritu inflammatus, dira immurmu
Abbreviated transcription (Latin):
guidonẽ de stemfordo. & alios pau¬
cos qui familiares comitis uidebant᷑ si¬
bi adsciuit: eisq legationẽ suã inun-¬
gens. ad aulã eiꝰ quasi ueniã ꝓ nepotib
suis precaturos misit. Et illi quide quod
iussi fuerant exeq̃ntes. comitẽ statĩ adie¬
rt̃: & huiꝰmodi apud eũ. sicut aiunt ñ
tam precẽ quã querelã deposuert̃. Suf¬
ficiat inqͥunt dñe magnanimitati ur̃e
burchardi pena & ignominia. irã urãm
uos actenus exsaturasse. sufficiat uobis
receptaculũ eiꝰ. ad ipsius & totiꝰ generis
sui iniuriã uos incendisse. Iam ur̃ȩ motꝰ
iracundiȩ adu̾sus eũ frustra excitatos
compescite: & iiiueni afflicto iam par¬
cens & nimiis contumeliis lacessito. nunc
saltem sero ignoscite. Iam nẽ si placet
apud uos miscdiȩ locũ inueniat. qͣm pe¬
na indebite illata. satis suꝑq cont̾stat &¬
cruciat. Sed & circa genus ipsius odii
ur̃i & irȩ impetꝰ refrenate. & quos graui-¬
ter offendistis. uł nunc sera satisfactio¬

Expanded text:
Guidonem de Stenfordo, et alios paucos qui familiares comitis videbantur, sibi ascivit, eisque legationem suam injungens, ad aulam ejus quasi veniam pro nepotibus suis petituros misit. Et illi quidem quod jussi fuerant exsequentes, comitem statim adierunt, et hujusmodi apud eum, sicut aiunt, non tam pacem quam querelam deposuerunt: « Sufficiat, inquiunt, domine, magnanimitati vestrae, Burchardi poena et ignominia iram vestram vos hactenus exsaturare; sufficiat vobis receptaculum ejus ad ipsius et totius generis sui injuriam vos incendisse. Jam vestrae motus iracundiae adversus eum frustra excitatos compescite, et juveni afflicto jam parcentes, et nimiis contumeliis lacessito nunc saltem sero ignoscite. Jam nunc, si placet, apud vos misericordiae locum inveniat, quem poena indebite illata satis superque contristat et cruciat. Sed et circa genus ipsius odii vestri et irae impetus refrenate, et quos graviter offendistis vel nunc sera satisfactio
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Eufrasia dixit. Uiuit dñs. quia si oĩa
regna t̾rȩ cõmoueant᷑: ñ mͥ suaderent ut
unde iste fletus contigerit. Nolo animam
meã conturbare. Pgens autẽ uilia. & stans
deforis ianuas: audiuit diaconissam somni-
scematis duo quidam uiri aduenientes hue:
querebant tollere eufrasiam. Dixert̃q mͥ.
Dirige eufrasiam: quia rex eam opus ha-¬
bet. Rursus gͥ uenientes alii: dixerunt.
rare ñ possũ: sponce aꝑta ẽ: & sumꝰ ingres-¬
se. Uidimus autẽ ibi palatiũ in enarrabile.
celestem thalamũ in solubilẽ. nuptiale de-

Expanded text:
tur. Eufraxia dixit uiuit dominus quia si omnia tur. Eufraxia dixit uiuit dominus quia si omnia reg| na terrae commoueantur . non mihi suaderent ut unde iste fletus contigerit nolo meam| animam conturbare . pergens autem iulia et stans deforis| ianuas audiuit diaconissam somniumschemati duo quidam uiri .| aduenientes hic querebant tollere eufraxia Dixeruntque mi| hi dirige eufraxia quia rex eam opus habet. Rursus igitur| uenientes et alii dixerunt rare non| possum sponte aperta est et sumus ingressae Vidimus ibi| palatium inenarrabilem caelestem
Abbreviated transcription (Latin):
sic ingemiscis: & nr̃as animas simul affli¬
gis: Diaconissa ait. Non me cogatis dice-¬
re: usq in crastinũ diem. Dieunt ei sorores.
Crede dña. quia nisi annunciaueris nobi ᷤ:
magnã molestiam nr̃is ingeris animab.
gitis me. nunc capite. Eufrasia nos deseret:
cras enĩ hac uita pͥuabitur. Nulla gͦ ei hoc
renunciet: ut ñ contͥstet᷑. His itaq dictis:
factus ẽ magnꝰ ululatus. & clamor ꝑ singa-¬
las horas. Una uͦ ex sororib dũ cognouis¬
set hȩc. currens ad furnũ. inuenit eufrasi-¬
rat. Cognouisti dña eufrasia. quia intꝰ ma-¬
gnus luctus ẽ propt̃ te. apud̃ abbatissam
&e pͥores : Audientes hȩc ulia & eufrasia:
stupefactȩ diucius constitert̃. Dost hȩc uͦ
dixit iulia. Putasne auditũ audiuit abba-¬
tissa. quia ex immissione illius. qui aliqͣn-¬
do tuus fuerat sponsus. uissit imꝑator. ad-¬
ducite eam de monasterio: & ꝓpt̃ hec lam̃ta-¬

Expanded text:
sic ingemisces et nostras animas . si| mul adflisic ingemisces et nostras animas . si| mul adfligis. Diaconissa ait non me cogiatis dicere| usque crastino diae. Dicunt ei omnes seniores crede domina| quia nisi adnuntiaueris nobis magna molestia nostris . in| geris animabusgitis| me nunc audite Eufraxia nos deseret cras enim de hac| uita priuabitur. Nulla ergo hoc ei renunciet ut non con| tristetur. His itaque dictis factus est magnus ululatus| et clamor per multas horas. Vna uero ex sororibus dum cogno| uisset haec currens ad furnum inuenit eufrarat: Cognosce, domina Euphraxia, quia intus magnus luctus est et priores. Audiens haec iulia et eu| fraxia stupidae diutius constiterant| Post haec uero dixit iulia putasne auditum audiuit abbatissa| quia ex inmissione illius qui aliquando tuus fuerat sponsus| iussit imperator adduci te de monasterio et propter haec| lamentan
Abbreviated transcription (Latin):
immundus demon. Et continuo demon
spumans ac stridens. & clamans uoce mag¬
na. egressus ẽ a muliere. &e ex illa hora sa¬
na facta ẽ mulier. Cucurreruntq sorores:
głificantes dm̃. In hoc enĩ magnꝰ timor in¬
uasit monasteriũ. Eufrasia uͦ assumens
mulierẽ. lauit eam aqua: & indiit eam ue¬
stim̃tis. & introduxert̃ eam ad abbatissam:
Eufrasia uͦ ex illa hora ampliꝰ se humilia¬
bat. & sine somno totam ꝑtransiebat noc¬
tem. Oñ uͦ ebdomada ieuina manebat
ut consueuerat: sine defectione ministranᷤ
cunctis sororib: & cũ onuĩ studio atq leti¬
cia mansuetudineq & humilitate degebat.
Una si quide dierũ uidit diaconissa som¬
nium. & turbata ẽ uehement̾:. & ꝓstrauit
se in oratoriũ cũ lacͥmis: & nulli quod ui
derat indicabat. Trepidabant sorores in¬
terrogare eam: & cũ hȩc frequent᷑ differ¬
rent: accessert̃ ad eam seniores supplicantes ei.
onfitere nobis dña abbatissa quare

Expanded text:
inmundus daemon . et| continuo daemon inmundus daemon . et| continuo daemon spumans ac stridens et clamans uoce| magna egressus est a mulieri . et ex illa hora sana facta| est mulier . concurrerunt sorores glorificantis deum In hoc| enim magnus timor . inuasit in monasterio . eufraxia| uero adsumens mulierem lauauit eam aqua et induit| ei uestimenta et introduxit ad abbatissam Eufraxia uero ex illa hora am| plius se humiliabat et sine somno tota pertransiebat| noctem Omne uero ebdomata ieiuna manebat| ut consueuerat sine defeccione ministrans| cunctis sororibus et cum omne studio atque mansuetudine et humilitate degebat. Vna uero dierum| uidit diaconissa somnium et turbata est uehementer et| prostrauit se in oraturio cum lacrimis et nulli quod ui| derat indecabat trepedabant ergo sorores interrogare| eam et cum haec frequenter distullerat accesserunt| ad eam seniores supplicantes eam. Confitire nobis do| mina abbatissa quare
Abbreviated transcription (Latin):
natur me expellere: Cui eufrasia dixit.
ñ exeo: nec enĩ accepisti potestatẽ eicere
me. Eufrasia ait. Ego immunda sũ & omi
malignitate plena. sicut tu quoq ꝓtesta¬
ris: uerumptam̃ iubente dño egredere de
ea. Nam uͦ accipio baculũ abbatissȩ & fla-¬
gellabo te: & sic ꝓrsus ce expello. Diu si
quide resistente demone. & nolente exire:
sumens eufrasia baculũ abbatisse. ait ei.
Eari: aut certe flagello te. Respondit demon.
Quomͦ habeo egredi : Pactum cũ ea ha-¬
beo: & refutare eam ñ possũ. Statĩ igittr
eufrasia cedere cepit. Et dũ tercio ꝑctissis¬
ris: Ubi autẽ habeo ire: Eufrasia ait.
In tenebras exteriores. in ignẽ ȩternum.
in infinita torm̃ta. preparata tibi & patͥ
tuo satane: & facientib uoluntates ur̃as.
Om̃s itaq sorores stabant aspicientes: et
appropinquare ei ñ presumebant. Cufra-¬
sia uͦ cũ decertaret resistente demone: re-
in hac hora confundere:. & ñ me uincat hic

Expanded text:
natur me ex| pellere Cui eufraxia dixit natur me ex| pellere Cui eufraxia dixit non| nec enim accipisti potestate eicere me Eufraxia ait| ego inmunda sum et omne malignitate plena sicut| tu quoque testaris Verumtamen iubente domino egredere| de ea. Nam uere accipio baculo abbatissae flagello te et sic| prorsus expello te diu quidem resistentem daemonem| et nolentem exire Sumens eufraxia baculum diaconis| sae ait ei exi aut certe flagello te Respondit diabolus| quomodo habeo egredi pactum cum ea habeo et refutare ea| non possum. Statim igitur eufraxia coepit cedere et dum| tercio ris . ubi abio ire . eufraxia| ait . in tenebras exteriores . in ignem aeternum . in infinita| turmenta . praeparata tibi et patri tuo satanae et| facientibus uoluntates uestras. Omnes itaque sorores| stabant respicientes . et adpropinquare ei non praesume| bant. Eufraxia uero cum decertaret et resistente demo| ne resin hac hora| confundere et non me uincat hic
Abbreviated transcription (Latin):
tibi generetur. Ecce xꝑc dedit tͥ pote-¬
statẽ cirea hunc demonẽ: ut eicias eũ.
Audiens hȩc eufrasia. misit cinerem in
caput suũ: & ꝓstrauit semet ipsam in ter¬
ram: & clamabat dicens. Quȩ sũ ego im¬
munda. ut hunc demonẽ expellam: quẽ
uos ante tanta tempora ñ potuistis ex¬
pellere: Ait ei diaconissa. Filia mea eu-¬
frasia te expectabat hoc opus: quia co¬
piosa ẽ in celis merces tua. Ingressa in
monasteriũ eufrasia ꝓiecit semet ipsã
ad pedes saluatoris. supplicans ut p̃cib¬
eiꝰ sanaretur: & de excelso daret auxili¬
um. Et surgens de pauim̃to: orans rur-¬
sus ibat ad patientẽ scdm uissionẽ abba¬
tissȩ. Om̃s gͦ sorores sequebant᷑ ean:. ut
uiderent quid eẽt factura. Ad quam
cit in fronte eiꝰ. Et exclamauit demon:
coram om̃ib. O abbatissa. in postricem
& fallacem tantos annos habeo in hac
habitans. & nullus me expellere potu¬
it:̃ & hȩc immunda atq luxuriosa co-¬

Expanded text:
tibi generetur. Ecce tibi Christus potetibi generetur. Ecce tibi Christus potestatem circa eos dedit, ut ejicias eos. Audiens haec Euphraxia, misit cinerem super caput suum; et prosternens semetipsam in terram clamabat dicens .| quae sum ego immunda ut hunc daemonem expellam quem uos| ante tanta tempora non potuistis expellere. Ait ei diaconis| sa filia mea eufraxia te expectabat hoc opus quia copiosa| est in caelis mercis tua Ingressa siquidem in monasterio eu| fraxia proiecit semetipsam . ad pedes saluatoris supplicans .| ut precibus annueretur et de excelso daret auxilium .| et exsurgens a pauimento orans rursus ibat ad patentem| secundum iussionem abbatissae . omnes sorores seque| bantur eam ut uidirent quid esset factura Ad quem acit in fronte eiuset exclamauit dae| mon coram omnibus cito ab ista inpositrice et fallacem| tantos annos habeo in hac habitans . et nullus me expelli| potuit et haec immunda atque luxuriosa co
Abbreviated transcription (Latin):
ruptam uestib ꝓiectis in t̾ra: & sedebat
suꝑ eas colligens stercus & comedebat.
Et dũ fleret eufrasia: nunciauit diaconis¬
sȩ quȩ uidisset eam facientẽ. Conueni¬
entesq om̃s sorores. uiderunt eam nu-¬
dam colligentẽ fimũ stercoris: & man-¬
ducantẽ. Iussit uͦ diaconissa ut daretur¬
ei alia tunica. & uestiret᷑. Eufrasia uͦ ac-¬
cepta tunica et caucũ leguminis: & pa-¬
nem optulit ei & dixit. Accipe soror &
uestite. & gusta quare sic te deturpas:
Quȩ sumens induit eam: & manduca¬
uit & bibit ministrans ei. Eufrasia uͦ
a lacrimis ñ cessauit: usq ad uesꝑam
lugens. & ingemiscens pro ea. Cumq
rorib. ut illa patiens sanaretur. Mane
uͦ diluculo diaconissa uocans eufrasiã:
ait ei. Cur mͥ celasti filia: preces offerenᷤ
dño pro hac patiente: Si manifestas
ses m. & ego sine dubio tecũ laborassẽ.
di eam turpit̾ positam. & fimũ edentẽ.
frasia. habeo aliquid confiteri tibił et

Expanded text:
ruptam uestibus proiectas| in terra et sedebat ruptam uestibus proiectas| in terra et sedebat super eas collegens stercus et comedebat . et dum | fleret eufraxia nuntiauit diaconissae que uidisset eam facientem| Conuenientesque omnes sorores uiderunt ea nudam . collegentem| femum stercus et manducantem. Iussitque diaconissa ut daretur| alia tunica et uestiretur. eufraxia uero accepta tunica et cau| cum leguminis et panem obtulit ei . et dixit accipe soror et ueste| et gusta quare sic te deturpas que sumens induit eam et mandu| cauit et bibit ministrans ei . eufraxia uero a lacrimis non cessa| uit usque ad uesperam lugens . et gemens pro ea. Cumquroribus ut illa patens . sanare| tur. Mane uero delucolo diaconissa uocans eufraxia ait ei.| Quur mihi caelasti filia praeces offerens dominum pro hac patente| si manses mihi, et ego sine dubio venirem. di eam turpiter positam et infirmam, et Habeo tibi aliquid confiteri, et
Abbreviated transcription (Latin):
patientẽ & ait. Accipe soror. & cõmede.
Illa uͦ continuo exiliens in eam abrupit
uestes eiꝰ. & conterens ꝓiecit eam in t̾ram:
et irruens suꝑ eam. manducabat car¬
nes eius. Clamore facto. nulla presu¬
mebat ei appropinquare. Currens iu¬
lia ad coquinam: dixit eufrasiȩ. Festina
dña mi: quia germana dilaniat᷑ a pati¬
enti illa. Currens gͦ eufrasia. & tenens
manus patientis. & guitur. arripuit ger¬
manã. licet cruento sanguine ulceratam.
Cui dixit eufrasia.¶ Quare sic fecisti:
conterens sororem: Illa uͦ stabat spumais:
ac stridens dentib. Ait ei iterũ eufrasia.
Ab hac hora. si malignata fueris circa so¬
rores: ñ tibi parcam neq misereborꝰ: s
tollam uirgam abbatissȩ: & cũ ea sine mi¬
sccłia te flagellabo. Illa uͦ repente sedens
quieuit. Mane autẽ facto. completo scõ
officio. egredientib eis ab oratorio. uisi¬
tans eufrasia patientẽ. inuenit eam dis¬

Expanded text:
patentem et ait accipe soror et comede. patentem et ait accipe soror et comede. Illa uero continuo| exiliens in ea abrupit uestes eius et conterens proiecit eam in ter| ra . et inruens super eam manducabat carnes eius Clamore| facto nulla praesumebat ei adpropinquare Currens iulia| ad coquinam dixit . eufraxia festina domina mi . quia germana| dilaniatur a patente. Illa currens ergo eufraxia et tenens ma| nus eius patentis et gutture arripuit germanam licet cru| entam saguinem ulceratam Cui dixit eufraxia quare sic| fecisti conterens sororem. Illa uero stabat spumans ac stridens| dentibus ait ei iterum eufraxia ab hac hora si maligna fueris .| circa sorores non tibi parcam neque miseriar . sed tollo uirgam abbatissae| Et cum ea sine misericordia te flagello Illa uero repente sedens quieuit| Mane facto completo sancto officio egredientibus eis ab oraturio uisitans| eufraxia patentem et inuenit eam dis
Abbreviated transcription (Latin):
si deposuero te in t̾ram. tollam uirgã abba¬
tissȩ.: & sic te flagellabo. ut numquã pre-¬
sumas hoc agere. Uidens illa patiens qͥa
p̃tialuisset ei. quieuit. Postquã uͦ cessauit:
cepit eufrasia blandiri ei dicens. Sede so-¬
roi. & comede ẽ bibe. noli timere. Quȩ se-¬
dens. manducauit & bibit: & requieuit.
Ex illa etiam hora ñ ei cum uirga dabat᷑
cib: sed de manii eufrasiȩ accipiebat et
sumebat. Om̃s itaq sorores uidentes eu¬
frasiam ita agere: orabant ꝓ ea ualde ni-¬
mis. Cũ uero cepisset & turbari & mo-¬
ueri illa. dicebant ei sorores. Quiesce so-¬
ror. & noli malignari. nam ueniet dña
enfrasia. & flagellabit te. Et subito ces¬
sabat. Iterũ gͦ germana inuidia morde-¬
batur: & cor eius exurebat᷑. dicens soro¬
rib. Nisi eufrasia fuerit. ñ inueniet᷑ qͤ
ei cibos offerat. Date cibos: & ego ei mi¬
nistrabo. Sumens gͥ cibos eiꝰ: accessit ad

Expanded text:
si te posuero in terram| et tollo uirgam abbasi te posuero in terram| et tollo uirgam abbatissae sic te flagello ut numquam| praesumas hoc agere. Videns illa patens quia praeualuis| set ei quieuit. Postquam uero cessauit coepit eufraxia| blandire ei sede soror et comede et bibe et noli turbare. cQuae| sedens manducabit et bibit et requieuit . et ex illa hora iam| non ei cum uirga dabatur cibus sed de manibus eufraxiae acci| piebat et sumebat. Omnes itaque sorores uidentes . eufraxia| ita agere orabant pro ea ualde nimis . cum uero coepisset tur| bare et mouere illa patens dicebant ei sorores quiisce soror| et noli malignare nam ueniet domina eufraxia et flagellat te| et subito cessabat. Iterum ergo germana inuidia mordeba| tur . et cor eius exurebatur dicebat sororibus nisi| eufraxia fuerit alia non inuenitur qui ei cibus offerat. Da| te ei cibus . et ego ei . ministrabo Sumens ergo cibus+ accessit| ad
Abbreviated transcription (Latin):
ait ei. Dic inquit soror: temptare nos ad-
uenisti huc Respondit mat᷑ infantis.¬
neq locutꝰ ẽ. nec audiebat hic infans. usq¬
ad presentẽ horam: sed cũ accepisset eũ
dña soror. mox locutꝰ ẽ. Illa uͦ ꝓiecit eum
in t̾ra. & stetit obstupescens: infanculus uͦ
ce ergo habes eũ sanũ: tolle & uade in pa¬
ce. Quȩ sumens infantẽ: ꝑgebat głificans
dm̃. Iterum gͦ abbatissa dicebat ad sorores
seniores. Quid uobis uidetur de eufrasia:
Que dixert̃. Uere dña: ancilla dĩ ẽ. Uocauit
gͦ eam: & ait ei. filia mea eufrasia. uolo ut
patienti quȩ ẽ in monasterio nr̃o ꝑ manus
tuas offeras ei cibũ: si non timeas eã. Eu¬
frasia dixit. Non timeo eam dña mi. Su¬
mens gͦ eufrasia caucũ leguminis: & pa-¬
nem optulit. Illa uͦ repente stridens & fre-¬
mens. ualde fecit impetũ suꝑ eam: & app̾¬
hendens caucum. uoluit confringere. Eufta¬
sia uͦ retinens manũ eiꝰ. ait. Uiuit dñs. qͥa

Expanded text:
ait ei . dic inquid soror timptare nos| hic ait ei . dic inquid soror timptare nos| hic aduenisti. Respondens mater infantisneque locutus est nec audiebat hic in| fans usqad praesenti hora sed cum accepisset eum domina| soror mox locutus est. Illa uero proiecit eum in terra et stetit| obstupiscens infantulus uero ce ergo habes eum sanum tolle et uade in pace. Quae su| mens infantem pergebat glorificans deum. Iterum ergo abbatissa| dicebat ad seniores sorores quid uobis uidetur de eufraxia| Que dixerunt uere domina ancilla dei est. Vocauit ergo eam| et ait ei . filia mea eufraxia uolo ut patente que est in monas| terio nostro per manus tuas offeras ei cibum si non times eam.| Eufraxia dixit . non timeo ea domina mi Sumens ergo eufra| xia caucum leguminis et panem obtulit ei. Ille uero repen| te stridens dentibus et fremens ualde fecit impetum super eam| et apprehendens caucum uolens confringere . eufraxia uero| tenens manus eius. Ait uiuit dominus quia
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ qͣndam mulierẽ adduxisse infantẽ: quȩ
stabat foriᷤ ianuã deflens. Erat paruulus
quasi annoꝵ octo. paraliticus. surdus. et
mutꝰ. Sciens autẽ diaconissa qͥa ꝓmeruis-¬
set gr̃am eufrasia contra demones: dixit
hostiariȩ. Noca mͥ eufrasiam. Qua uenien-¬
te: abbatissa dixit. uade filia. accipe infan-¬
tẽ a matre sua: & defer huc. Illa uͦ egressa.
uidens infantulũ paralicicũ & trementẽ.
miserata ẽ eius: & suꝑ eum ingemiscens
dolent̃. signauit infantẽ & dixit. Ds qui
te creauit: sanet te fili. Et assumens eum:
ꝑgebat ad abbatissam. Continuo dũ por¬
taret᷑ ab eufrasia. sanatus ẽ clamans ma-¬
trẽ & uocans. Uidens autẽ eufrasia. qͥa
infans cepisset loqui: ꝑterrita ꝓiecit eũ
in t̾ra. Infantulus uͦ mox surgens. cucur¬
rit ad ianuam: querens matrẽ. Ostiaria
uͦ currens: nunciauit diaconissȩ quod fa-¬
ctum ẽ. Quȩ dũ uocasset matrẽ infants.

Expanded text:
sae quedam mulierem adduxisset infan| tem et sae quedam mulierem adduxisset infan| tem et stat foris ianuam deflens erat paruolus quasi| annorum VII paralitecus surdus et mutus. Sciens autem| diaconissa quia promeruisset gratiam eufraxia contra| daemonis dixit ostiariae. Voca mihi eufraxiam quam| uenientem abbatissa dixit uade filia accipe infantem a matre| sua et defer hic. Illa uero egressa uidens infantulum parali| tecum et trementem miserata est super eum ingemiscens do| lenter signauit infantem et dixit. Deus qui te creauit sa| net te fili et adsumens eum pergebat ad abbatissam continuo| dum portaretur ab eufraxia sanatus est . clamans matrem| uocans. Videns autem eufraxia quia infans coepisset loqui| perterrita proiecit eum in terra. Infantulus uero mox surgens| cucurrit ad ianuam quaerens matrem. Ostiaria autem| currens nuntiauit diaconissae quod factum est. Quae dum| uocasset matrem infantis
Abbreviated transcription (Latin):
cula facientes: & suscipiebat eos abbatis
adolescentes. Et recipiebant eos matres
ipsoꝵ sanos: & incolumes ꝓficiscentes &
glificantes dm̃ in sanitate ipsoꝵ. Erat au-¬
tẽ in monasterio ipsarũ. demoniũ habeis
mulier ab infantia sua: quã cõmendaue-¬
rant parentes eiꝰ. Habebat &̃ enĩ princi¬
pale demoniũ: & erat alligata catenis ma-¬
nus ac pedes. spumans & stridens uehe¬
ment̃. multũq clamans: ita ut om̃s audi-¬
entes eam. timore conciderent. Fr̾equent᷑
rabant cũ lacͥmis ꝓpt̃ ipsam: & ñ poterant
sanare eam. Quappter nec p̃ualebant se uin¬
gere ei. nec cibum offerre. Ligauerunt
autẽ caucũ in uirga. & in eo positũ eybũ
& panẽ: & sic alonge ei porrigebatur. et
ita comedebat. Fr̾equent̾ &̃ enĩ arripiens
caucũ & uirgã. iaculabat efferentẽ sibi ci¬
bum sororẽ. Una siquide dierũ factũ ẽ. et
introuit hostiaria. annuntians diaconis-¬

Expanded text:
cula facientes| Et suscipiebat eos abbatisscula facientes| Et suscipiebat eos abbatissaduliscentes recipiebant eos matres ipsarum sanos| et incolomis proficiscentes atque glorificantes deum in sani| tate ipsorum Erat autem in monasterio ipsarum| a daemonio patens mulier ab infantia sua quam com| mendauerant parentes eius. Habebat etenim principalem| demonium . erat allegata catenis manus ac pedes . spu| mans et stridens uehementer multumque clamans ita| ut omnes audientes eam timore conciderent. Frequen| ra| bant cum lacrimis propter ipsam et non poterant sana| re eam. Quapropter nec praeualebant se iungere ad| eam cibus ei offerre. Legauerunt autem caucum in uir| ga et in eo positum cibum et panem . et sic a longe ei porrege| batur et ita comedebat . frequenter etenim arripiens| caucum et uirgam iacolabat efferentem sibi cibum sororem.| Vna siquidem dierum factum est introiit ostiaria adnun| tians diaconis
Abbreviated transcription (Latin):
ra coquebat. ut funderet elixaturã in ca-¬
nalem: obligatis pedib a diabolo supi-¬
na cadens. & elixaturam olle illius in
suam faciem effudit. Et dũ om̃s sorores
uidentes expauissent in hoc: exiliens eu¬
frasia ridens. ait ad eas. Ut quid turba¬
mini: Abbatissa uͦ uidens. quia ñ ẽ ex-¬
usta: respexit in ollam. & uidit feruere
quȩ remanserant: & conuersa dixit. Eu-¬
frasia filia:. non te cetigit feruens illa
aqua: Cui ait eufrasia. Uere dña: quia
uelut aqua frigida. ita uenit in faciem
meã. Admirata uͦ diaconissa: intendenᷤ
in eam dixit. D̾s te custodiat filia. &
det tͥ ut sine int̾missione colas suũ ti-¬
morem. Et ingressa in oratoriũ diaco¬
nissa. conuocauit pͥores sorores: dixitq
eis. Nostis. quia eufrasia ꝓmeruit grãm:
neq nimietate feruoris exusta ẽ. Illȩ uͦ
dixert̃. Uere eufrasia ancilla dĩ est: nã
bant. male habentes infantes addiicere
in illud monasteriũ. ad mulieres mira¬

Expanded text:
ra cocebat . ut funderet| elexaturam in cara cocebat . ut funderet| elexaturam in canalem oblegatis pedibus a diabulo| supina cadens et elexaturam ullae illius in sua faciem| effudit. Et dum omnes sorores uidentes expauescerent in hoc| exiliens eufraxia ridens ait ad eas . utquid turbamini Abbatissa| uero uidens quia non est exusta respexit in ulla et uidit| feruere que remanserat . et conuersa dixit . eufraxia filia| non te tetigit feruens illa aqua cui eufraxia ait uere do| mina quia uelut aqua fregida ita uenit in faciem meam| Admirata uero diaconissa intendens in eam dixit . deus te cus| todiat filia et det tibi sine intermissione colere suum timo| rem. Et ingressa in oraturio diaconissa conuocauit priores| sorores dixit eis Nostis quia eufraxia promeruit gratia .| neque nimietate feruoris exusta est. Illae uero dixerunt| Vere eufraxia ancilla dei est et bant male habentes infantes ad| ducere in illo monasterio ad mulieres mira
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑposuit ei: & sanata ẽ ipsa hora. Iterũ
iulia dixit ei. Uade ad lectũ tuũ: & re¬
Iquiesce modicũ: & ego dominis sorori¬
ñ quiesco donec adimpleam om̃e mi
habebat: & ñ adqͥ. Descebat: sed
magis ulcerata ex utroq stabat gau¬
dens & ministrans sororib: & hoc ma¬
gno studio: quia neq ab opere dei
ddeerat: neq ab aliquo ministerio mo-¬
nasterii. Rursũ itaq alia uice. dũ as¬
cenderet cũ iulia in c̾ciam mansionẽ:
arripiens eam diabolus p̃cipitauit de¬
orsum. Et cum exclamasset iulia: con¬
currunt sorores. credentes mortuã in-¬
uenire eufrasiam. Quȩ surgens occur
rit illis: quã assumptã introdurerunt
noui: nec quomͦ surrexi. Audiens abba-¬
tissa quia de tanta altitudine corruenᷤ
nichil lesa ẽ: glorificabat dm̃ & ait. Uade
filia ad opus cuũ. & erit dñs tecũ. Iterũ
autẽ inimicus uolens eam occidere. dũ
eleuasset ollamferuentẽ. in qua ole¬

Expanded text:
pposuit ei et sana\ta/ est ipsa hora. Iterum| pposuit ei et sana\ta/ est ipsa hora. Iterum| iulia dixit ei uade ad lectulum tuum et requiesce modicum| et ego dominis sororinus| non quiesco donec adimpleam omnem ofhabebat et non quiescebat sed magis ulcerata ex u| traque stabat gaudens . ministrans sororibus. Et hoc magnum| studium quia neque ab opere dei deerat neque ab aliquo ministe| rio monasterio. Rursus itaque aliam uicem dum adscendiret cum| iuliam in tertiam mansionem arripiens eam diabulus prae| ciptauit deorsum. Et cum exclamasset iulia concurrunt| que sororis credentes . mortuam inuinire eufraxia. Qurit eis. Quam suscipientes, introduxerunt novi, nec quomodo surrexi. Audiens abbatissa quia de tan| ta altedudinem corruens nihil est laesa glorificabat deum| et ait. Vade filia ad opus tuum et erit dominus tecum. Iterum| autem inimicus uolens eam occidere . dum eleuasset .| ullam feruentem in qua ole