comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei mediate ⁊ uł ĩmedietate ⁊ dare lũ¬
nam ĩuiriã passo: mouẽdi ꝯͣ es enm
arma. si aũt ĩ iuriãs nõ sb̾est media¬
rem: pͥnceps ille nõ pt̃ dare auͣctẽ
sb̾dito suo. mouẽdi ꝯͣ eũ arma. S anͣt¬
tas sr̃̾ioris pͥncipis ẽ reqrenda. Ma¬
xie si ille ĩuirians ꝑtin mediate

Expanded text:
ei mediate vel immediate et dare licentiam iniuriam passo, movendi circa eum arma. Si autem iniurians non subest mediarem, princeps ille non potest dare auctoritatem subdito suo movendi contra eum arma, sed auctoritas superioris principis est requirenda, maxime si ille iniurians pertinet me
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pt̃ redire ad scłm. ex quo fecit
ibi ꝓfessionem. s utr̃ cogatur ibi¬
man̾e. distingue aut erat iuris
se: nõ ad id ꝙ fiebat. s ad id ꝙ fi
debebat. In ẜo cañ. sb̾distingue ant
fint Ei explanata aspitas regłe
⁊ tñt idem quod ĩ mris ꝑito aut
nõ ⁊ tñc. si credebat eos reguli̾
uiu̾e ⁊ ad illam asꝑitatẽ se nolu ͭ
obligare nõ ad maiorẽ ⁊ ħ exp̃s¬
sit nõ cogetur iͥ man̾e. s mñsire

Expanded text:
m, ex quo fecit ibi professionem. Sed utrum ibi cogatur manere, distinguo: aut erat peritus se, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si credebat eos regulariter vivere et ad illam asperitatem se voluit obligare, non ad maiorem, et hoc expressit, non cogetur ibi mane
Abbreviated transcription (Latin):
de eudem m̃cib mod̾at᷑ Incrũ acci¬
pe. ꝙ ad arbit̾ũ bon niri luinitãd̾
est. qr nõ eit det̾mĩatũ qnͣtũ ĩ sin¬
głis solidis aut lib̾s aut martis ac¬
cipe liceat de lucro Cõcordat cũ hoc¬

Expanded text:
atum lucrum accipere, quod ad arbitrium boni viri limitandum est, quia non est determinatum quantum in singulis solidis aut libris aut marchis accipere liceat de lucro. DE HIS
Abbreviated transcription (Latin):
to uͥ qui p̾stant auctoritatẽ: tenent᷑
de malesicõ. Et ħ iõ. quia rapina uel
sirtũ: oͣnolimtatem dm̃i fit: qui pati¬
iur dampnũ. S usura de uolũtate do̾
ꝑrent ad creditorẽ. Nec ĩnẽio ura
dare accõm debitori: õ hiꝰ ĩductores.

Expanded text:
ubi qui prestant auctoritatem, tenentur de maleficio. Et hoc ideo, quia rapina vel furtum contra voluntatem domini fit, qui patitur damnum, sed usura de voluntate domini pervenit ad creditorem, nec invenio iura dare actionem debitori
Abbreviated transcription (Latin):
añam. uł comodat gͣtis ut ex ea fe¬
uerermr. ¶ Item qid de eo aui alre
societarem cũ aliqno ad fenus excen¬
dñ Item quid de eo qui dat nsurario
tenẽtur ĩ sondñ qui ħ faciñt a ͭ mĩ
inducũt alos ad feu̾andũ: alias ñ
fen̾aturos: ten̾ ĩ solidũ. Si a̾ alias
erant fen̾atiri nõ teñtur nͥ ĩ qnͣtum
ad eos ꝑuen̾it Ego credo sine ꝑiu¬
dicõ: ꝙ ĩ nentro caũ tenent᷑. nͥ ꝙͣtũ¬

Expanded text:
uniam vel commodat gratis ut ex ea feneretur? Item quid de eo qui contrahit societatem cum alio ad fenus exercendum? Item quid de eo qui dat usurario tenentur inducunt alios ad fenerandum, alias non feneraturos, tenentur in solidum. Si autem alias erant feneraturi, non tenentur nisi quantum ad eos pervenerit. Ego credo sine preiudicio, quod in neutro casu tenent
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scandalũ. auo ex orto: ñ
credo qd sit ex nco amonicio
noua credo aũt qd peccant ep̃i
eam facere ⁊̃ si sint simplicens
forte indent iͥ instoꝵ strages la¬
tere uł aliud sise. nõ peccant.
ricis: credo qd̾ nõd eos uitari
tãqmͣ excõicatos. ex illo cano¬
ne: nͥ ꝯstet eos ten̾e focarias cũ
standalo ⁊ sr̃ hoc eos ẽẽ łime
amonicos. ¶Et si de ncroq istoꝵ
ꝯfitentur ĩ secreto: nitandi sũt

Expanded text:
hoc scandalum, quo exorto non credo quod sit necessario admonitio nova. Credo autem quod peccant episceam facere, etiamsi sint simplices sforte vident ibi multorum stragem iacere vel aliud simile, non peccant. ricis, credo quod non oportet eos vitari tamquam excomunicatos ex illo canone, nisi constet eos tenere focarias cum scandalo et super hoc eos esse legitime admonitos. Et si de utroque istorum confiterentur in secr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitu̾it uł ĩ nouau̾it ad hone¬
statẽ clicalẽ spectatancia: tam
⁊ usuras ⁊ alia q̃dam: dicens
se talia ꝓhibere. sb̾ eadẽ distinc¬
cõne: ibͣ qua ꝓhibinit nsũ foca¬
uaꝵ: nõ tñ clici qui facint otia

Expanded text:
it ad honestatem clericalem spectantia, tam et usuras et alias quedam, dicens se talia prohibere sub eadem districtione sub qua prohibuit usum focariarum, non tamen clerici qui faciunt contra
Abbreviated transcription (Latin):
sde tenẽtib cũ standalo forni¬
carias ant altas młres cũ pe¬
tedende. ¶De ill̃ ã qui tenent
młres ĩ sũspectis locis ⁊ cũ scã¬
dalo s cũ ñpeccant cũ eis: nec
peccare ꝓpomũt pt dici bemgna
int̾ p̾tacõe: quod nõ incidũt in
intlłr De ulꝰ qui eas detinet

Expanded text:
 scandalo focarias vel alias mulieres, cum peextende. De illis autem qui tenent mulieres in suspectis locis et cum scandalo, si tamen non peccant cum eis nec peccare proponunt, potest dici benigna interpretatione quod non incidunt in int
Abbreviated transcription (Latin):
quo hũit. si scit si quo. aut dare panꝑi
hũit. S ĩ foro pñali: inducendꝰ est
quod illud eroget ĩpios usus. Si a̾
nolit hnͣc pĩam suscipe: nõ cdo quod
lit ꝯpellendus ad eam suscipiendam.
nõ mlt erogare : ẽ i pcc̃o mortali. de¬

Expanded text:
quo habuit, si scit a quo, aut dare pauperli inducendus, quod eroget in pios usus. Si autem nolit hanc penitentiam suscipere, non credo quod sit compellendus ad eam suscipiendam, non vult erogare, est in peccato mortali. DE
Abbreviated transcription (Latin):
defensione fidei ⁊ patrie ꝯͣ paganos
uł hereticos: uł ꝓ alia simili cã: Et
recipiens facit illud pp̃ quod fuit im
insticutũ. Credit tũ: q uod ab illis ꝙ
pot̾ant ex p̾dictis cansis: credoidem.
Idem credo: si ute talis nõ laborat
lño. Nec facit expensas quia nõ est
ncc̃e cum t̾ra sit bñ purgata ⁊ ĩ pace
paratus ẽ tñ ⁊ labores ⁊ expenias
impendere. si eẽt ncce: Ita ⁊̃ ꝙ ꝓpo

Expanded text:
defensione fidei et patrie contra paganos vel hereticos vel pro alia simili causa et recipiens facit illud propter quod fuit impinstitutum, credit tamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expensas, quia non est necesse, cum terra sit bene purgata et in pace, paratus est tamen et labores et expensas impendere, si e
Abbreviated transcription (Latin):
lent possessores t̾raz quas tenent. Ii
⁊̃ de quib pͥmo dcm̃ est. cũ sint ĩ poisõne
sratuendi ⁊ dominandi: nõ sñt de fran¬
dandi nec spoliandi illa possone aucͣre
srandari/ nõ debent ꝑ aliqnem xͥanũ tnͣse¬

Expanded text:
tenent. Hi etiam de quibus primo dictum est, cum sint in possessione statuendi et damnandi, non sunt defraudandi, nec spoliandi illa quasi possessiofraudari non debent per aliquem christianum transe
Abbreviated transcription (Latin):
ria ꝑ legeni uł canonẽ nõ ẽ ĩuingẽdũ
puicenti. ĩ foro ꝑñiali quod soluar hyꝰ
dempnatus ad illas. S sufsic: quod
sdluat int eẽ uł saruraciat sd arbitũ
bom uiri: N iuiriam intalit. Idem¬

Expanded text:
r legem vel canonem, non est iniungendum penitenti in foro penitentiali quod solvat huiusmodi demnatus ad illas; sed sufficit, quod solvat interesse, vel satisfaciat ad arbitrium boni viri, si iniuriam intulit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Geñtur ⁊ ĩ solidum qui ĩdirx̾ũt pͥn¬
cipem ad condendũ tales leges ¶ Itẽ
om̃s obynantes: peccant mortułr
⁊ tenẽtur ad recirucõm õim eoꝵ que
caliũ legũ occõne: lutͣti sũt require

Expanded text:
Tenentur etiam in solidum qui induxerunt principem ad condendum tales leges. Item omnes observantes peccaverunt mortaliter et tenentur ad restitutionem eorum que talium legum occasione lu
Abbreviated transcription (Latin):
ocaipare p̾sumpserint ułarecta¬
ri lasiri ant occupari mãdau̾int.
ant occupare usita sen arestata
receꝑint. nec nõ om̃s qui scient᷑
ĩ p̾dcĩs dederũt auxiliũ ꝯsiliũ uꝑ
fimorẽ publite uł occłte eo ipso¬
ecc̃astico supponimꝰ int̾dcõ p̾latis

Expanded text:
occupare presumpserint, vel arestari, sasiri aut occupari mandauerint, aut occupata, sasita seu arestata receperint, nec non omnes qui scienter in predictis dederint, auxilium. consilium, vel fauorem, publice vel occEcclesiastico supponimus interdicto prelatis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ꝯdicõnũ sen spatiñ collectas
lł se soluturos ꝯsenserĩt. ant ꝙnis
siliam qnͣtitatẽ porco. ant quotã
ip̃oꝵ ꝓuentuũ ur bonoꝵ existima¬
cõns uł naloris ipõꝵ sb̾adintorii
mutui sb̾nencõis ib̃sdii ux dom
noĩe sen quo ins alio titulo ł modo
N

Expanded text:
dicionis seu statuum collectas vel se soluturos consenserint, aut quamuis aliam quantitatem, porcionem aut quotam ipsorum prouentuum vel bonorum extimacionis vel valoris ipsorum sub adjutorii mutui subuencionis subsidii vel doni nomine, seu quouis alio titulo, modo, n
Abbreviated transcription (Latin):
tur: cuiꝰ p̾ciũ p̃t pccũia m̃surari ꝑ
iõ sicut si aliquis ꝓ peccm̃a mutuã
da. uł quaꝯz alia re que ex ip̃õ usu ⁊¬
sinuitur peccuniam accipit ex pacto
accepit cuiꝰ p̾ciũ peccña m̃surari
possit. simile peccatũ ĩcurrit. Si u̾o
accipiat aliquid hiꝰñ qiͣ exigens. n ͨ
qiͣ ex aliqua obligacõne tacita. uł
exp̾ssa. set sic̾ gͣtuitũ donũ ñ pcc̃at
quia ⁊ añqͣm peccñam mutuass lici

Expanded text:
tur cuius pretium potest pecunia mensurari. Et ideo, sicut si aliquis pro pecunia mutuata vel quacumque alia re que ex ipso usu consumitur pecuniam accipit ex pacto acceperit cuius pretium pecunia mensurari potest simile peccatum incurrit. Si vero accipiat aliquid huius non quasi exigens nec quasi ex aliqua obligatione tacita vel expressa, sed sicut gratuitum donum, non peccat; quia etiam antequam pecuniam mutuasset, lic
Abbreviated transcription (Latin):
est ip̃a rei ꝯsup̃cõ sic̾ usus domꝰ est
ĩhitatõ nõ ã dissipacõ. Et iõ ĩ talib
seorsũ pt̃ utrũq ꝯcedi puta cũ aligi
tradit alt̾i: dĩnũ domꝰ retento sibiꝰ
usu: ad aliquod tempus uł eiͦ cũ¬

Expanded text:
rei consumptio, sicut usus domus est inhabitatio, non autem dissipatio. Et ideo in talibus seorsum potest utrunque concedi, puta cum aliquis tradit alteri dominium domus, reservato sibi usu ad aliquod tempus; vel e c
Abbreviated transcription (Latin):
Uid si heres ẽ pupillus x
Nñquid pt̃ diff̾ri solucõ debitoꝵ.
p̾textu etatis pupilli. debitoris ħedita¬
rii c̾ditoꝵ accõnes diff̾ri nõ poue nunꝯ
euidens est uñ cñte rutorem ꝓpoĩs: ꝙ̃¬
admodũ ⁊ pupiłħs creditorib sans fi¬

Expanded text:
uid si heres est pupillus; numquid potest deferri solutio debitorum praetextu aetatis pupilli debitoris hereditarii creditorum exactionem differri non posse nimis evidens est. unde cum te tutorem proponas, quemadmodum a pupillis creditoribus satisfi
Abbreviated transcription (Latin):
uld de regularib. qͥ ꝯcedũt a li¬
trienuo recipient eũ. si tñ int̾iui di¬
dicerit artem sucoriam uł alia me
interim studuerit in scoł thologie ł
altius facłtatis ¶ Quid ⁊̃ si recipi¬

Expanded text:
uid de regularibus qui concedunt alitriennio recipient eum; si tamen interim didicerit artem sutoriam vel pistoriinterim studuerit in scholis theologie vel alterius facultatis? Quid si etiam recipi
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ quod si credunt aut dubitant qd
solo u̾bo possint homĩem lib̾are ꝯmor¬
re imusta: tenentur u̾bo impedire.
Credo ⁊̃ quod ⁊ fcõ. Si hoc possunt sine
ꝑicło ꝑsonaꝵ suaꝵ. alioqu nõ credo
quod teneantur exponere se corꝑali

Expanded text:
 quod si credunt aut dubitant quod solo verbo possint hominem liberare a morte iniusta, tenentur verbo impedire. Credo etiam quod et facto, si hoc possint sine periculo personarum suarum. Alioquin non credo quod teneantur se exponer
Abbreviated transcription (Latin):
uuta est ita gn̾ałr: quod nõ liceat al¬
tutris nec ꝑ molenciam nec a ͦ mõ s
ĩucem aufie: aut sb̾ripe aliqd: tũc
pcc̃m ẽ tpr treuge furari hiꝰ xͥanos
si a ꝯuẽit de sola molencia nõ ĩferẽ¬
da. credo qued licite possunt furari ñ
pare. Nec tenebñtur sr̃ hiis ad aliꝙͣ

Expanded text:
iceat alterutris nec per violentiam nec alio modo sibi invicem auferre aut surripere aliquid, tunc peccatum est tempore treuge furari christianos. Si autem convenit de sola violentia non inferenda credo quod licite possunt furari nonpare, nec tenebuntur super his ad aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ex offõ sno ten̾etur iudicare ⁊ bñ
indicare: ⁊ gͣtis turpit̾ accepit ⁊ cͥmẽ
ꝯcussionis aiiut. ⁊ idẽ dico si accepit
pecdunam ut ñ iudicar: cũ deberet
iudicare ur ut nõ male iudicaret .i.¬

Expanded text:
o suo teneretur iudicare et bene iudicare et gratis, turpiter accepit et crimen concussionis commisit. Et idem dico si accepit pecuniam ut non iudicaret, cum deberet iudicare, vel ut non male iudicaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Et nũquis iidex: si nõ lib̾at
homĩem a morte cũ p̃t: ant
pusitus qui nõ ꝑascit fame morien¬
tem: tũ possit: irrͣis est cũ sequat¬
me peccent dales: nõ sunt tñ irres.¬

Expanded text:
ed numquid iudex si non liberat hominem a morte cum potest, aut privatus non pascit fame morientes, cum possit, irregularis est si sequatme peccent tales, non tamen irre
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝯͣxiss societatem cũ creditore hñ¬
te .x. alia capit a: ita quod sint cõia ⁊ ip̃i
socii sint ĩ ꝑicło ⁊ ꝓuentib. In quo cãn
si comodacõne mutui gͣuet c̾dicor de¬
bitorem in ꝯ̾ctu societatis: usura ẽ. Et
ĩ hoc cãu ꝓcedendũ ẽ: sic̾ dcm ẽ ĩ pͥmo
cem̃: de Sͣcta societate. ¶ Illud a ualde
inqũ ẽ: cũ quis c̾ta capita oniũ: t̃dit
estimata c̾to p̾cõ ⁊ sũ eo pacto oͣhit so¬
ciẽtatem quod totam de ꝓuentib sor

Expanded text:
xisset societatem cum creditore habente decem alia capita, ita quod sint communia et ipsi socii sint in periculo et proventibus. In quo casu si contemplatione mutui gravet creditor debitorem in contractu societatis, usura est. Et in hoc casu procedendum est, sicut dictum est in primo casu, contracta societate. Illud autem valde iniquum est, cum quis certa capita ovium tradit estimata certo pretio et sub eo pacto contrahit societatem, quod totam de proventibus r
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ aliis ĩ ectate soluendis. qñ solet
hiꝰ monera requiri a matorib. ant
xx. marte auri uł argenti: ꝓ alus
totidem soluendis ad passagiũ cruce¬
signacoꝵ. Distiugne. qua si credi¬
tor nõ erat sernaturus illã pectu¬
mam us ad illud tempus: s ĩt̾m
iucraretur: distingue. qua si creditor¬
aufert debitori lib̾tatem lib̾andi se
int̾im. ⁊ debitum sornendi: usura ẽ.
quia p̾sũitur quod ideo credid̾it pec¬
cuniam: quod debitorem on̾ar ꝑicło
⁊ se ex oneraret. S si nõ auf̾t ĩmo
ꝯcedit ei quod reddat peccuĩã qũ

Expanded text:
 in estate solvendis, quando solet huiusmodi moneta requiri a viatoribus aut XX marchas auri vel argenti pro aliis totidem solvendis ad passagium crucesignatorum, distingue quia si creditor non erat servaturus illam pecuniam usque ad illud tempus, sed interim lucraretur, distingue quia si aufert debitori libertatem liberandi se interim et debitum solvendi, usura est, quia presumitur quod ideo crediderit pecuniam, quod debitorem oneraret periculo et se exoneraret. Si non aufert, sed concedit ei quod reddat pecuniam quandoc
Abbreviated transcription (Latin):
tũia estainari pt̃. ut ꝑ ĩ hus qui lo¬
cant oꝑas suas quas manui us ungͣ
alingua: nõ qiͣ ex obligacõe rei exhi¬
beatr. s ex bñmolentia: q̃ su̾ estimci¬
pere ⁊ exigere ⁊ expectare.

Expanded text:
unia estimari potest, ut patet in hiis qui locant operas suas quas manu vel lingua a lingua non quasi ex obligatione rei exhibeatur, sed ex benivolentia que sub estimatpere et exigere et ex
Abbreviated transcription (Latin):
debito iuaicie. ⁊ aliud hoc aliꝗs ex
c̾to pacto: obligari pt̃. ⁊ ħ debitũ at¬
tenditur ẜ qnͣtitatem bñficii ꝙ quis
accepit. ⁊ iõ ille qui accepit nuitnũ
ꝯsũp̃cõ: nõ tenetur ad plꝰ reꝯpẽsan¬
ẽ: si ad plus reddendũ obligat᷑. alio
ns mõ tenetur aliquis ad reꝯpensã¬
dũ bñsiciũ: ex debito amicicie. In qͦ
mag̾ ꝯsideratur affectus ex quo ali
ut spõtanea recõpẽsacõ fiat.

Expanded text:
debito iustitie, ad quod aliquis ex certo pacto obligari potest, et hoc debitum attenditur secundum quantitatem beneficii quod quis accipit; ed ideo ille qui accipit mutuum nsumptio, non tenetur ad plus recompensanitiam est fieri ad plus reddendum obligetur. Alio modo tenetur aliquis ad recompensandum beneficium ex debito amicitie in quo magis consideratur affectus ex quo aliqut non spontanea recompensatio fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
eita ilũ ilia illũ recipe ĩpignꝰ frut¬
ibis nõdputatis in sortẽ ar mch
sufructiis. cũ eo ip̃o illũ iusre posside¬
at : te᷑ ecc̃a fructus ꝯputare ĩ sorteui
si illũ reciꝑit ĩpignis¬

Expanded text:
ia illa illum recipere in pignus, fructibus non computatis in sortem, quia nihil sufructus, ut eo ipso illum iuste possideat, tenetur ecclesia fructus computare in sortem, si illum recepit i
Abbreviated transcription (Latin):
Uid si laicus de ꝯsensu ep̃i de¬
dit ꝓpͥetatem decime aliene
ete: retento sͥ nsufrucm. Nñquid
illa ecc̃a poterit recipe illũ inũfruc¬
tũ. ĩpignus nõ ꝯꝑuratis fructibus

Expanded text:
uid si miles de assensu episcopi dedit proprietatem decime aliene ecclesie, retento sibi usufructu; nunquid illa ecclesia poterit recipere illum usumfructum in pignus, non computatis fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
eg exigere cũ nõ recipiant iudei
ab ea ecc̃arica sacr̃a nec audiant
diuina. Nec facile sit exiiare
qnͣtum int̾nt ecc̃e ꝑrochialis iudeos
hitare ĩ illa ꝑrochia qnͣtũ ad decias

Expanded text:
b eis, cum non recipiant Iudei ab ea ecclesiastica sacramenta nec audiant divina. Nec facile est estimare quantum intersit ecclesie parochiali Iudeos habitare in illa parochia, quantum ad decimas
Abbreviated transcription (Latin):
Ciedo quod si nõ possunt currere i¬
ieumare: excusantur: si soluãt
ieunũ. Cũ uomorantur cũ dñis
sus ĩ aliano loco. aut cũnadũt
moditũ ieumare delent nͥ forte
ĩmineat eis gnͣdis macõ. qmͣ ut

Expanded text:
credo quod si non possunt ieiunare, excusantur si solvant ieiunium; cum vero morantur cum dominis suis in aliquo loco aut cum modicum vadunt, ieiunare debent, nisi forte immineat eis grandis viatio, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
chia. quod de lacte fetu ⁊ lana
detur decima illi ecc̃e ĩ cuiꝰ pro¬
chia pascua siti sunt. quia cũ
inde suscipiant cocũ nuitm̃tũ: ta¬
les decime prediales censentur.

Expanded text:
co, quod de lacte, feno et lana, detur decima illi ecclesie in cuius parochia pascua sita sunt, quia cum inde suscipiant totum nutrimentum, tales decime prediales censentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Si quis uiderit sinẽ asportantẽ
res tałr eiꝰ cuctodie dm̃datas. l¬
hoc solus indeat: pt̃ clamare et
talẽ finem manifestare. et ꝓsequi
rem furtins ne si in hoc negligẽs
fr̾it teneacur dampnũ regituere
Nec reputabr̃ tał criminis prodi¬
tor. sicut nec reputatur c̾miluis
nũ ꝓ sequitur corã iudice l nõ poᷤ¬

Expanded text:
ta si quis viderit furem asportantem res taliter eius custodie commendatas, licet solus hoc videat, potest clamare et talem furem manifestare et prosequi rem furtivam, ne, si in hoc negligens fuerit, teneatur damnum restituere nec reputabitur talis criminis proditor, sicut non reputatur qui num prosequitur coram iudice, licet non po
Abbreviated transcription (Latin):
Did de dño qui fat̾ pͥpo sitũ sõꝵ¬
suũ iurare uł hoies suos.
uł familiam suam ꝙ dicent ei si
quẽ scierint uł audierint wuripu¬
isse aliꝗd de forestu sua uł de stag
ant uinetrus sus. aut de cen̾s re¬
bus sius. ¶ Item quid de marito ⁊e¬
locipo. uł auaro: qui excorquet in¬
rantũ a famiha sua quod reuesa¬
bit ei quidad scierit de adulto uxo¬
ris sue. ⁊ de uerisłib diegturis. et
de damprificantib eũ ĩ reb suis.

Expanded text:
id de domino, qui facit prepositum suum iurare vel homines suos vel familiam, quod dicent ei, si quem scierint vel audierint surripuisse aliquid de foresta sua vel de stagnis aut vinariis suis aut de ceteris rebus suis? Item quid de marito zelotipo vel avaro, qui extorquet iuramentum a familia sua, quod revelabunt quicquid sciverint de adulterio uxoris et de verisimilibus coniecturis et de damnificantibus eum in rebus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ ecc̃a illos iudeos publicis cedib¬
delibus bapcizatos ab̾ñt̾e actepta¬
rias ꝓut qͣlitas delicti exposcit sepe
statuit ecc̃a ⁊ͣtales. illatũ mod̾a¬
cõne ad hĩta ĩ flagelł ꝙ statutũ eꝰ
ĩ uindcãm sangñis tnͣsire mime
uideatur. tar .ii. pena indicuc̃te¬

Expanded text:
ecclesia illos Iudeos publicis cedibdelibus baptizatos subvertere attentarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videatur. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
etudo. ut si cudecĩam illi nõ dederis
tu ad decimã reuoceris.glo .i. amit¬
quod nõ ius dare sac̾ioti. Idem anꝰ.¬
dare: decimam a nob̾ dignatꝰ est
recipe. nõ sͥ s nob̾ sũ dubio ꝓfuturũ¬
bito requirũtur. et qui eos dare no¬
luer̃t: res alieuas ĩnadunt. Et¬
ipe hĩtat illo decimas nõdante fame
bit. quia rẽ dño panꝑib delegatã:

Expanded text:
etudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabiquod non vis dare sacerdoti. Bendare, decimam a nobis dignatur recipere non sibi, sed nobis sine dubio profuturbito requiruntur et qui eas dare noluerint, res alienas invadunt. ipse habitat, illo decimas non dante fame bit, quia rem a Deo pauperibus delegatam
Abbreviated transcription (Latin):
accusator aliqnis accepit peccũia
ob accusandum: cͥm̃ ꝯcussionis ꝯmu¬
sit. Et tenetur ad restitucõm facien¬
dam ei qui dedit si nõ turpit̾ dedit.
alias ei: in cuꝰ ĩirĩam data fuit

Expanded text:
accusator accepit pecuniam ad accusandum, crimen concussionis commisit et tenetur ad restitutionem faciendam ei qui dedit, si non turpiter dederit, alias ei in cuius iniuriam data fuit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accipiũt. uł post̾ĩores creditores pͥore
⁊ pocõres ĩiure ꝑueniũt c̾ditores post¬
modũ uenientes nõ debent ĩquieta¬
re h̾edem: nisi remansit ei de heredi¬
tate: mĩ possit eis ad huc satisfacere
S hñt tamqmͣ pocõres : ius suũ sal
nũ ꝯͣ legatarios qui pꝰ acceꝑant. siłr
⁊ ant̾iores ⁊ creditores qͣ pocu̾̃ores quipꝰ¬

Expanded text:
posteriores creditores, priores et potiores preveniunt. Creditores postmodum venientes non debent inquietare heredem, nisi remanserit ei de hereditate, unde posset eis adhuc satisfacere, sed habent tamquam potiores ius suum salvum contra legatarios, qui primo acceperant. Similiter et anteriores creditores, contra posteriores qui
Abbreviated transcription (Latin):
duas. s imptas ꝑuto ⁊̃ om̃s oĩo fe¬
minas ad monẽdas: qd̾ opꝰ dĩ et
facturã eiꝰ ⁊ plasma adult̾are
ulło mo debeant: ad hibito frano
colore. ⁊ ngro pulu̾e. ur rubore

Expanded text:
duas, sed et nuptas puto et omnes omnino feminas admonendas quod opus Dei et factura ejus et plastica adulterari nullo modo debeat adhibito flavo colore, vel nigro pulvere, vel rubore,
Abbreviated transcription (Latin):
aliq̃ colligit herbam medicinalẽ
cũ symbolo diuino uł or̃one dñica
uł scribit ĩ carta symbolũ uł orõnẽ
noretur: nõ reꝓbatur. dũ mõ mi¬
la alia sĩ sticiosa obsuãcia misce

Expanded text:
a colligit herbam medicinalem cum symbolo divino vel oratione dominica vel scribit in charta symbolum vel orationem noretur, non reprobatur, dummodo nulla alia superstitiosa observantia misce
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑiclitabitur. sic uł sic. aut illd̾
reꝓbanda sũt ne ꝑtand̾a sũt. et
pccͣant quiscribũt ea. aut ꝑtãt. aͭ
tonãt. aut uendũt. aut ꝑtanda do¬
cent. insi adco fu̾int simplices: ꝙ
ignorancia debeat eos excusare: q̃

Expanded text:
non periclitabitur sic vel sic, aut istud reprobanda sunt nec portanda. Et peccant qui scribunt ea aut portant aut donant aut vendunt aut portanda docent, nisi adeo fuerint simplices, quod ignorantia eos debeat excusare, que
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ est: fecit inquin diligent̾. ⁊ nõ
potuit ĩuẽire cmiꝰ eẽt res illa. Dicit
illa ualz: ultra id quodisti emptori dete
Et sic credo: quod erit lib̾atus. quia ⁊
in hoc gessit utiłr negociũ illius ⁊ eit¬

Expanded text:
d si ille fecit inquiri diligenter et non potuit invenire cuius esset res? Hic illa valet ultra id quod isti debetur, cum Et sic credo quod erit liberatus, quia etiam in hoc gessit utiliter negotium illius. I
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Claudite eios ne clamet nũqͥd
credo quod sit. quid muit ducentes ĩ dã-
do ꝯsiliũ deducendo cance.
Bid de illo qui cũ iudex ur offi¬
cialis sequeretur surẽ uł homi¬
cidiam sugienten. Iudici ur offitiali q̃¬
renti utrum udisset ralem uł ralẽ ꝑmͣ¬

Expanded text:
tibus: claudite ei os ne clamet; numquid Credo quod sic, quia iuvit ducentes in dando consilio, de ducendo caute. Quid de illo, qui, cum iudex vel officialis sequeretur furem vel homicidam fugientem, iudici vel officiali querenti utrum vidisset talem vel talem
Abbreviated transcription (Latin):
get eũ quid agendũ sit ei de aliq ͦ: qui
hensus est ĩ aliquo crimine: ꝓ quo
de iure e ẽt pena sangninis infligẽ¬
da: p̃t̃ rendere hoc nõ ꝑtiu ad me ꝯsi¬
le niris ꝑitos. Et caueat: ne pp̃ suã
señsionẽ directaui uł indirectaui. ali

Expanded text:
gendum sit de aliquo, qui ehensus est in aliquo crimine pro quo de iure esset pena sanguinis infligenda potest respondere: hoc non pertinet ad me, consule iurisperitos et caveat ne propter suam responsionem directam vel indirectam, ali
Abbreviated transcription (Latin):
furatus ẽ aliquid ⁊ uxor ꝑticiꝑanit
ꝯsenciendo uł comedendo nolũtaria
uł minta. Nũquid licebit uxori de re¬
bus comimib sͥ ⁊ uro sacisfacere eo
⁊ uxor ꝯmũicant sͥ credita ⁊ debita.

Expanded text:
furatus est aliquid et uxor participavit consentiendo vel comedendo, voluntaria vel invita? Numquid licebit uxori de rebus communibus sibi et viro satisfacere eo et uxor communican
Abbreviated transcription (Latin):
menoũ dd̾ quod gn̾ałi indices
quanatemi culꝑaꝵ ⁊ ulłs alius.
aem iurdcio sine modicia coer¬
¶ penas iigiores ut decapitare.
qur̃ ad eorñ scłare. uł deponere.
quod adfoꝵ ecc̃asticũ: ñ possũt

Expanded text:
es quantitatem culparum et nullus alius. tio sine modica coerd penas maiores, ut decapitare, quantum ad forum seculare, vel deponere, quo ad forum ecclesiasticum, non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
nuttebatur epis p̾stare suꝑ hoc auc¬
toritateni: qnͣtrm ad decimas ꝑpetuo
ĩfendo laicis ꝯcessas. uł detentas ab
eis: atempore ex quo nõ extat me¬
moria nõ qnͣtũ ed alias que pꝰ ꝯa

Expanded text:
ttebatur episcopis prestare super hoc auctoritatem quantum ad decimas perpetuo in feudum laicis concessas vel detentas ab eis, a tempore ex quo non extat memoria, non quantum ad illas que post
Abbreviated transcription (Latin):
restacõe: sic absoluo te de hoc ĩ qnͣti
possum s ined uł credo anod nõ suf¬
Auit tibi ad salutem uisi te aliter ha¬
udde illis qui emũt p̾positu¬
as seculares ubi nõ sũt inccr¬
edins s sole exactõnes ⁊ ẜincia.¬

Expanded text:
rotestatione sic: Absolvo te de hoc inquantum possum, sed timeo vel credo quod non sufficiet tibi ad salutem, nisi te aliter hade illis qui emunt preposituras seculares ubi non sunt redditus, sed sole exactiones et munera
Abbreviated transcription (Latin):
eas aliquos ꝯpellunt: tñ ꝙͣtis eas cõ¬
nictere deberẽt ex quo nõ sũt iͥ redditꝰ
hoc a intlło de illis ppositis qui reddũt
iura. De ilł a̾ minorib quoꝵ nõ ẽ of¬
cata: uł mãdata maiora: teñd̾ ẽ ꝙ

Expanded text:
liquos compellunt, cum gratis eas committere debeant, ex quo non sunt ibi redditus Hoc autem intelligo de illis prepositis qui reddunt iura. De bedellis aut minoribus, quorum est ofcata vel mandat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnemĩt iesistentẽ. quia pp̃ timorem
dñt ĩ canonemr licet intrent. et
aliaud asportent: ꝑati num ĩf̾re
slaliqni resictent. et credo quod
essractor ecc̃e. iudicandus ẽ. qui
domalo: ant ꝑ ĩiuiriam: molẽt

Expanded text:
lum resistentem, quia propter timorem dunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut per iniuriam violent
Abbreviated transcription (Latin):
reimꝰ de hiis qui spm̃¬
scrũ ꝑ symomã blasphe¬
mant. Nũc de hiis aga¬
mus qͥ male coledo de
a.i.i.t. ii iudei dur qui legẽ mo¬
ralia legalia faciendo. ¶ Et dur iu¬
dei a noie dignioris trib .s. iude pr̃i

Expanded text:
imus de his qui spirsanctum per simoniam blasphemant. Nunc de his agamus, qui male colendo deum tici. Iudei dicuntur qui legem moet alia legalia faciendo. Dicti Iudei a nomine dignioris tribus, sci
Abbreviated transcription (Latin):
ant aliqnͣtulũ horam comedendi.¬
dicũ ne deficiant ĩ ẜmendo. et hoc
faciunt: iam poĩtis insis: ux ꝑaꝵ
ante: ita quod pp̃ ꝯtinuaconi cem¬
ꝑoris: totũ debeat reputari iia
peccent sic̾ nõ pectant ẜuentes
mediotͥũ ꝑsonaꝵ qui surgt̃ de mẽ¬

Expanded text:
ant aliquantulum horam comedendidicum, ne deficiant in serviendo, et hoc faciunt iam positis mensis vel parum ante, ita quod continuatione temporis tota debeat reputari una peccent, sicut non peccant servientes mediocrium personarum, qui surgunt de men
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsułe us ad qnͣtitatem dampu sͥ
ti a fure. de rebus ip̃iꝰ furis qͥs ẜ duc̾
nõ ẽ ꝯͣaꝰ actus: cũ quis cõedit ⁊ bibit
aut dormit mñterĩ. Aut se p̾pat ad re¬
pelledũ adu̾sariũ suũ de possõne ma
ram exigat: ut dcm̃ est: O si dissi¬
ił abat iniuriam ac depoĩt su rẽ
suam ꝑseqñdi. aliis accupacõnihns

Expanded text:
ue ad quantitatem damni sibi illati a fure, de rebus ipsius furis quas secum ducit contrarius actus, cum quis comedit aut bibit aut dormit interim aut se preparat ad expellendum adversarium suum de possessione malram exigat, ut dictum est. Si vero dissimulabat iniuriam ac deponit animum rem suam prosequendi, aliis occupationibus
Abbreviated transcription (Latin):
sarii sui nł homi eius. Nũqd ꝓ hus
nis nõ tenebitur que bona side ĩtulit
buntur illadampna: cũ dompnis
qnͣtitates. Et de eo quod suꝑ excreuit.
tenebitur satissac̾e illis: quos damp¬

Expanded text:
sarii sui, vel hominum eius; numquid pro his nis non tenebitur, que bona fide intulit,buntur illa damna cum damnis quantitates et de eo quod super excreverit, tenebitur satisfacere illis quos dam
Abbreviated transcription (Latin):
Si tñ res sb̾sit: quia ꝓ rebus repeten¬
dis fcm̃ est : nõ tenetur qui mouit
bellum restimere quod ibi cepit. nͥ
cepit uł dampnificau̾it adiuariũ
snũ ultͣ qm hu̾at ille de suo unnuste
aut dampinifican̾at eũ. Et ħ dico:¬

Expanded text:
si tamen res subsit, quia pro rebus impetendis factum est, non tenetur qui movit bellum restituere quod ibi cepit, nisi ceperit, vel damnificaverit adversarium suum, ultra quod habuit ille de suo iniuste, aut damnificaverat eum. Et hoc dico
Abbreviated transcription (Latin):
Uid si clicus ĩ guerra iusta nadẽs
ñ dño suo. ꝯsequitur aliquidae
ila guerra. Nũquid tenetur restituere¬
R. ẜ gio. Ibidem. Si datũ est ei ab hus
quib licuit rape: pt̃ illud retin̾e. Sis
ip̃e rapuit c̃ rapiendo pcc̃au̾it iuducẽ¬
dus est ĩforo pnĩali si pt̃ quod restitu¬
at illud illi cui abstulit: si scit quis
suam. quia sit̾ doꝰ eius nõ potuit ei da
Credo tũ quod rẽ całr raptamde ꝯsen¬

Expanded text:
uid si clericus in guerra iusta, vadens cum domino suo, consequitur aliquid de illa guerra: numquid tenetur restituere? Respondeo: Si datum est ei ab his quibus licuit, potest illud retinere. Si autem ipse rapuit, cum rapiendo peccaverit, inducendus est in foro penitentiali si potest, quod restituat illud illi cui abstulit, si scit quis suam, quia sicut dominus eius non potuit dare ei Credo tamen quod rem taliter raptam de consen
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ꝯtinuaco nõ ẽ estimãda om̃o: sic̃
ĩstipłacõnib ubi nõ sufficit ead die
ut exigit ad p̾racom uł maiorẽ ur
minorem: tempotis tractũ. uñ si a ͥs
nobił collecto excitu intrat t̾rã altꝰ
nobił ⁊ occupat iͥ castrũ. urrapit por¬
Si aliꝰ nobił hoc audito: cũ nõ sratrat
possit og̾gare ex̾citũ ꝓpͥnͣ ⁊ recupare
p̾dam: uł liberare cactrũ: misuis lit¬
teris uł mĩciis ꝯg̾get ex̾citũ l nõ pos¬
sit ꝯg̾gare us post miã septuauã
ant duas. aut ⁊̃ plus: reputabitur

Expanded text:
ta continuatio non est estimanda omnino, sicut in stipulationibus, ubi non sufficit eadem die ut exigit ad preparationem, maiorem vel minorem temporis tractum. Unde si aliquis nobilis collecto exercitu intrat terram alterius nobilis et occupat ibi castrum vel rapit prSi alius nobilis hoc audito, cum non possit statim congregare exercitum et recuperare predam vel liberare castrum, missis literis vel nunciis congreget exercitum, licet non possit congregare usque post unam septimanam a
Abbreviated transcription (Latin):
de aliena dyocesi scient̾ uenuĩt: in
delicti efficiantur de ur̾dc̃oe illiꝰ
ep̃i. ¶ Mcata tã que fint de nitra¬
sossempnẽ: de pane. uino. carni¬
bus. gallinis. anserib et hiꝰ nõ
credo eẽ illicitã. aut facile ꝓ hile

Expanded text:
de aliena diocesi scienter veniunt, indelicti efficiantur de iurisdictione illius episcopi. Mercata tamen que fiunt de victuasolemnem, de pane, vino et carnibus, gallinis, anseribus et huiusmodi, non credo esse illicita aut facile prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
credo quod ꝑccẽt mortałr. si aũt
hoc ducat ĩ ꝯsuecudinẽ. ant hoc
faciat ex ĩpba. cupiditate lucran¬
di sicut faciũt mcatores qͥ pp̃ fre¬
qñtanda incata aut m̃dinas:⁊
uix ant añqmͣ incrãt ecc̃as suas
credo quos pcc̃ẽt mortałr ¶ In lo¬
cis ã illis u̾ sp̃ałr ĩ hibita sũt sib

Expanded text:
credo quod peccet mortaliter. Si autem hoc ducat in consuetudinem, aut hoc faciat ex improba cupiditate lucrandi, sicut faciunt mercatores, qui propter frequentanda mercata et nundinas vix aut nunquam intrant ecclesias suas, credo quod peccent mortaliter. In locis autem illis ubi specialiter inhibita sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
drẽ se ab alto spoliatũ. et nt̾ que
ĩ reliquo. ⁊ iuri exigendi debitũ
uñ notũ utͥus temnt ⁊ quo ad
exigendu ⁊ quo ad reddendũ de¬
mortim eẽ: intret mona
ter exire et alteꝵ repetere¬
c. quod sic. quia nent̾ intrande
uoluit fĩ monach: uͥ alt̾ muortuꝰ
uiu̾et. sic̾ illa que impsit alii: cũ

Expanded text:
dicere se ab altero spoliatum et uterque in reliquo et iuri exigendi debitum, unde votum utriusque tenuit quoad exigendum et quoad reddendum demortuum intret mter exire et alterum petere quod sic, quia neuter intrando voluit fieri monachus, nisi alter mortuus viveret. Sicut illa, que nupsit alii, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uii .q .ii. agotosa. et p̃t reuocari qͥ
sic intrait ꝙ credo nũ ẽẽ siue occi¬
ta sine publita fuit ut̾us forite¬
taco: uł si ⁊̃ ingͥdiens occulte for¬
incatus fu̾it: ⁊ aliꝰ publice .q.¬
uid si ut̾ nõ petita m̃is ab
alto mrnt monast̾iũ mĩꝙͣ¬

Expanded text:
ari qui sic intravit, quod credo verum, sive occulta sive publica fuerit utriusque fornicatio, vel si etiam ingrediens occulte fornicatus fuerit et alius publice. Quid si uterque non petita licentia ab altero intret monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte. locus nõ est ut ꝯtractꝰ qu ex
bona fide oritur ad ꝑfidiam immne
referatur. licet ꝯpensacõ admitts¬
tur ĩ cilus. si cã ex qua postulat᷑ sit
liquida. ita quod facilem exitũ hr̃e c̾¬

Expanded text:
ioni locus non fuit, ut contractus qui ex bona fide oritur, ad perfidiam minime referatur, licet compensatio admittatur in aliis, si causa ex qua postulatur sit liquida, ita quod facilem exitum cre
Abbreviated transcription (Latin):
dsilũ simpliciũ ꝙ reputant se ĩcur¬
re ꝑiuriũ. ⁊ inde incurrũt ĩ facili¬
ratem labendi ĩ ꝑiuriũ. ⁊ indecrac¬
laxare. Iuł pociꝰ ostendere sic irã¬
tes nõ fuisse obligacos. Et ĩpon̾e
pniam de tem̾ario iuram̃to sacis¬

Expanded text:
dalum simplicium, qui reputant sic incurri periurium et inde incurrunt in facilitatem labendi in periurium et in detraclaxare vel potius ostendere sic iurantes non fuisse obligatos et imponere penitentiam de temerario iuramento
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsem. uł ꝙ nõ ieuinabit pro dõ
uł ꝓ pcc̃is sius ĩ pane ⁊ aqͣ nisi p̾ci¬
piatur ei iur quod nõ dicet ps¬
alteriũ uł .uii. psalmos. uł ꝙ nõ
iunabit iustũ ĩ licicis ⁊ honestis
us ad c̾cũ tempꝰ. Sexto: cũ eeclu¬
dit opus indiffe̾ns: pia intẽcõ¬
ne ꝑ dõ aut ꝓ ꝓxio faciendũ. ut
si quis iurat ꝙͣ nõ loquatur mar¬
tino uł nõ incrabit domũ eꝰ. uł
nõ coqͣt ad furmĩ eꝰ au nõ mol

Expanded text:
mensem, vel quod non ieiunabit pro deo vel pro peccatis suis in pane et aqua nisi precipiatur ei, vel quod non dicet psalterium vel VII psalmos, vel quod non iuvabit istum in licitis et honestis usque ad certum tempus. Sexto cum excludit opus indifferens, pia intentione pro deo aut proximo faciendum, ut si quis iurat quod non loquetur Martino vel non intrabit domum eius vel non coquet ad furnum eius vel molet
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmina cohercenda sꝑatute sunt
Tam̃ temperande sut: pẽsatis
quia culpa est. totam ꝓiequi cul
laxande habene maxĩe militib.
no indigent. quo ad hoc. Secu¬

Expanded text:
cenda crimina statute sunt. Tamen temperande sunt pensatis quia culpa est totam persequi culplaxande habene, maxime militibus no indigent quo ad hoc. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
de hus qui ementes: hiꝯ: hẽbant amni
ĩ diffentem. uł nncħ sr̃ hoc cogitaiunt¬
diu̾simode. Nam qui sciebant. uł ꝓua¬
błr credebant ẽẽ de iusto: simpłr nõ
rem̾e credebant. uił ignorabant igno

Expanded text:
ebant animum indifferentem et nihil super hoc cogitantdiversimode. Nam qui sciebant vel probabiliter credebant esse de iusto, simpliciter non temere credebant vel ignorabant ignor
Abbreviated transcription (Latin):
Ser in say. Item si durante bona fide
paoꝰ put res nõtenetur. Idem credo: q
caũ. pp̃ bonam fidem. In pͥmo ⁊̾: quia ũ
eiat ñnora In ẜo añt: qmã nõ desiit
dolo poidere. ⁊ quia p̾cũ ex ro furta re¬

Expanded text:
e Item si durante bona fide ipsius periit res, non tenetur. Idem credo si casu propter bonam fidem. In primo etiam quia non erat in mora; in secundo quia non desiit dolo possidere et quia pretium ex re furtiva re
Abbreviated transcription (Latin):
Seq in Ray. ad hoc a ut scias plemꝰ
hanc din̾sitatem: disc̾n̾e Sistingne cũ
angtino ĩ radice .⁊. ĩ ip̃o raptore a quo
isi emerunt. quia aut ille erat dñs.
aut sb̾ditus. In pͥmo cañ: tene ꝙ dixi.¬

Expanded text:
entie Ad hoc autem ut scias plenius hanc diversitatem, distingue cum Augustino in radice, id est in ipso raptore a quo isti emerunt: quia aut ille erat dominus aut subditus. In primo casu tene quod dixi
Abbreviated transcription (Latin):
d raptor. uł sur pꝰ ea tenebr̃ ad re¬
utq quiafuit ĩ morarestituẽdi. Itẽ
nõ liberatur: reddendo rem det̾ioren.
Item tenetur restitu̾e rem cũ oĩb frnc¬
tibus. Et si melioranit eani: ꝑascen¬
do forte eqũ. uł porcũ furtũ uł raptũ
uł siłe nõ pt̃ petere ur retinere expẽ¬
sas. Item cũ redditur estimacõ rei¬

Expanded text:
 ad re quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel porcum furtivum, vel simile, non potest petere vel retinere expensas. Item cum redditur estimatio re
Abbreviated transcription (Latin):
re. aut si huiꝯfendñ a fendotario
sit alienatũ: ita qnod ꝑ ep̃m facile
recuꝑari nõ possit: p̃t forte ep̃c illd̾
ĩfeudũ alicui laico ꝯcedere qui illd̾
pt̃ ꝯcedi ꝓ babiłr dedecimis ilł que
atempore a quo nõ extat meino
tur ntilitas ecc̃e quia posẜio diremti dt̃

Expanded text:
re. Aut si huiusmodi feudum a feudatario sit alienatum, ita quod per episcopum facile recuperari non possit, potest forte episcopus illud in feudum alicui laico concedere, qui illudpotest concedi probabiliter de decimis illis, que a tempore, ex quo non extat memoria, tur utilitas ecclesie quia possessio d
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝯcilio lat̾. ꝓhibemꝰ ne laici decĩas
cũ animaꝵ suaꝵ ꝑicło decinẽtes: ĩ
alios laicos possint aliqũ tnͣsf̾re.
ei quis u̾o recipit. et ecc̃e sue ñ red¬
diderit: xana sepultura pͥnetur

Expanded text:
i: Prohibemus ne laici decimas cum animarum suarum periculo detinentes, in alios laicos possint aliquo modo transferre. Si quis vero receperit et ecclesie non reddiderit, christiana sepultura privetur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ p̾ma: quia ĩmutuo tnͣstert᷑ peri¬
culũ ĩ eiccipientem. Secus ĩ locato. ẜa:
quia peccũia nõ det̾ĩoratur ꝑ usum.
uecus ĩ domo uł equo uł relocata.
Tercia: quia usus peccñie nullum
fructũ uł ntilitatem ꝑit ntenti secꝰ
innsu agni. uł domus uł equi x al¬
mutuũ pp̃ sꝑem lucri pectimarii:

Expanded text:
um, quia in mutuo transfertur periculum in accipientem, secus in locato; secundum, quia pecunia non deterioratur per usum, secus in domo vel equo vel alia re locata; tertium, quia usus pecunie nullum fructum vel utilitatem parit utenti, secus in usu agri vel domus vel equi vel almutuum propter spem lucri pecuniarii,
Abbreviated transcription (Latin):
peccume qnͣtitarem recepturꝰ aliqͥd
ultra sortem: ꝓ eo quod suscipit in se
ꝑicultim. so est si peccũiam. uł mĩces
inde emptas: portau̾t saluas. alios
nõ tenecitur sͥ ⁊̃ de sorte. Item aliꝗs
⁊ scit uł c̾dit dictos anreos iͥ plus
nalere. recipit añt ĩ se ꝑicłm: ut ⁊̃
p̃mꝰ. Nũquid ĩ hiis ⁊ sumlib ꝯuitti¬

Expanded text:
tori, recepturus aliquid ultra sortem, pro eo quod suscipit in se periculum, id est si pecuniam vel merces inde emptas portaverit salvas, alias non teneatur sibi etiam de sorte. Item aliquis et scit vel credit dictos aureos ibi plus valere, recipit autem in se periculum, ut et primus; numquid in his et similibus committi
Abbreviated transcription (Latin):
alis: credo l quid̃ legiste dicant qͣi¬
ũ quod illicitus est oͣtractus. tñ ꝗa
nenditor facile possit desiderare mor¬
tem emptoris: ut sic lib̾atus esset
tñ quia nullũ ẽ emꝑtoris ꝑicłm. deste¬
rilitate t̾re. aut tẽpestatib q̃ solẽt
fructus t̾re iã ꝑ atos ad messem: ali¬
qñ destruere. quod ꝑicłm emptoros

Expanded text:
alis. Credo, licet quidam legiste dicant contrarium, quod illicitus est contractus, tum quia venditor facile posset desiderare mortem emptoris, ut sic liberatus esset, tum quia nullum est emptoris periculum de sterilitate terre aut tempestatibus, que solent fructus terre iam paratos ad messem aliquando destruere, quia periculum emptoris
Abbreviated transcription (Latin):
sortem accipe. puta: dñ eꝰ ei̾em ie
essem ꝑatus em̾e c̾tas u̾ices: de pet¬
cũia. ⁊ tn pp̃ niiam initãciam: frci¬
sti me cessare a tali empcõne des
de istis uicibus: si a eas illuc deferrẽ

Expanded text:
e, puta dum ego emerem vel essem paratus emere certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali emptione, ideo de istis mercibus. Si eas illuc deferrem,
Abbreviated transcription (Latin):
acquisierit: tenenir solu̾e decima.
de aliis añt nõ reꝑitur. ꝓbabilius
donatariꝰ ceuentur dare decimas:
de re legata uł donaca. l decimata
suit a legatore uł donatore. filius
tñ: quia om̃ia bona ꝑi patris ꝑti¬
nent ad ip̃m: et eius sunt qd̾ mõ
quo ad ꝓpͥetatem si succedat patri.
nõ teneacur ea decimare: si decĩa
om̃e lucrũ et emolimũtũ ꝙ ad ipõs
ꝑuenit: tenentur decimare ¶unoꝰ¬

Expanded text:
acquisierit, tenetur solvere decimas, de aliis autem non reperitur: Probabilius donatarius tenentur dare decimas de re donata vel legata, licet decimata fuerit a legatore vel donatore. Filius tamen, quia omnia bona patris pertinent ad ipsum et eius sunt quodammodo quoad proprietatem, si succedat patri, non tenetur ea decimare, si decimatomne lucrum vel emolumentum quod ad ipsos pervenit, tenentur decimare
Abbreviated transcription (Latin):
Quio. Quod sur et raptor. et nsu¬
rarius: si nõ uelint male ablata
ĩ totũ rentuere tenent᷑ res huiꝰ
decimare. quod tñ intlłr ut credo.
Si res ille nõ fm̃̃t a dño decimate

Expanded text:
 quod fur raptor et usurarius, si non velint male ablata in totum restituere, tenentur res huiusmodi decimare, quod tamen intelligit, ut credo, si res ille non fuerant a domino decimate
Abbreviated transcription (Latin):
lacte. Reuo lignis piscacõnib ue¬
nacõnib fictis pensiõibus molen¬
dis ⁊̃ aduentũ. ualneis falloniis.
argentariis. metallariis. laꝑidici¬
nis. Item de negociis. et artisiciis
et ceteris bonis ⁊ de cempore. de

Expanded text:
eno, lignis, piscationibus, venationibus, affictibus, pensionibus, molendinis etiam de vento, balneis, fullonicis, argentariis, metallariis, lapidiciniis. Item de negotiis et artificiis et ceteris bonis, etiam de tempore. E
Abbreviated transcription (Latin):
Bid si aliquis fintĩe x
u rapuit totũ aceruũ uł ꝑtem:
de area rusici ante sołom decĩaꝵ.
Qu̾quid tẽ rusticus ecc̃e .R.ẜ Ray¬
dĩũ decime residet penes ecc̃au
ne decime. Item statim collectis
t statim cũ ꝯpetent̾ solui posst

Expanded text:
uid si quis furtive vel u rapuit totum acervum vel partem de area rustici ante solutionem decimarum; nunquid tenetur rusticus ecclenium decime residet penes ecclesiam nem statim collectis tur statim cum compet
Abbreviated transcription (Latin):
credebet se nõ posse solu̾e. uł crede¬
bat quod poss: s fatue. qr nõ hẽbt̃
cam credendi. tũc in utroq cau pe¬
ielabat. quia ĩ pͥmo cañ deerat¬
antuu in hoc. Et si pꝰ ea fecit posse
iuldomag̾ excusat simisit tp̃re
deilio s̾ tasu fint annissa peccũmia

Expanded text:
credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat, quia in primo casu deeraquantum ad hoc, si postea fecit posse multo magis excusatur, si misit tempore debito; sed casu fuit amissa pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Oue. aliqͥs amens.
ꝑati repuisam dixit alħi si
atelletis me recipe. darem uob̾ t̾rã
iueam. abbas habito consilio cũ frͣi¬
bus recepit eũ ignarũ iuris ⁊ eoꝵ
que dixit abbas in capitu io. ille pꝰ¬
ea añqm induat dat res suas cocaᷤ¬

Expanded text:
quod aliquis timens pati repulsam, dixit abbati, se velletis recipere me, darem vobis terram meam. Abbas habito consilio cum fratribus recipit eum ignarum iuris et eorum que dixit abbas in capitulo. Ille postea antequam induatur dat res totas ve
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ canonicũ ⁊ ꝯuod dederit. habet ha¬
beat ꝓ p̾benda. nĩquid est licita ħ ꝯ¬
ita ꝯsatucõ ꝙ duret ad tempꝰ nõ ĩꝑpe¬
tuũ. nec fiat ĩ frandem symonie. et
ea sit intẽcõ ꝯsticuentis. ꝙ nõ ꝓ re¬
tis recipiat ad spnlia. tolerari p̃t¬
tem credo posse dici ĩ mouast̾is de
nouo finidatis ux fundandis ĩdigẽ¬
tibus. de ꝯstitucõne si fier ꝙ quio¬

Expanded text:
habeat pro prebenda, nunquid licita io, quod duret ad tempus, non in perpetuum, nec fiat in fraudem symonie et ea sit intentio constituentis, quod non retis recipiatur ad spiritualia? Tolerari potem credo posse dici in monasteriis de novo fundatis vel fundandis indigentibus, de constitutione si fieret, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Uid si aliquis impellit me ĩ ali¬
ũ uł aliũ ĩ me ⁊ ille moritur
miquidteneor ¶ Itemaliquis nult
me ꝑcutere ⁊ dñ declino ictũ: ꝑcurit ali¬
aliquis ferrat iigulã equi ⁊ ille qui
est ĩ equo: cadit ⁊ moritar. Nñ quid
ĩ hiis casibus incurrit irregularitatẽ
is p̾t̾ cuiꝰ uoluntatem homicidmũ acci¬

Expanded text:
uid si aliquis impellit me in alium vel alium in me et ille moritur; numquid teneor? Item aliquis vult me percutere et dum declino ictum, percutit alialiquis ferit ungulam equi, ille qui est in quo equo cadit et moritur; numquid in his casibus incurrit irregularitatem ille preter cuius voluntatem homicidium acci
Abbreviated transcription (Latin):
lũ famosũ. Nec nõ ⁊ ĩ alus locis ubi
intlłret illũ ꝯͣ quẽ hec acta sũt: ĩ fa¬
matũ accõne sui dicti. fc̃. uł signi. pu¬
blice simpłr recognoscat eriorẽ sim̃
⁊ culpã ⁊ ꝓ posse remoneat. uł saltem
aleuiet sic ĩfimniam. ar . exͣ. de pͤgacõ¬

Expanded text:
lum famosum, nec non et in aliis locis ubi intelligit illum contra quem hec acta sunt infamatum occasione sui dicti vel facti vel signi, publice similiter recognoscat errorem suum et culpam et pro posse removeat, vel saltem alleviet sibi infamiam. Te
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑam licite rei ⁊ adhibuit diligenci¬
ani debitanii: l om̃s casus fortuitos
ꝗ p̾uidi̾ nõ possũt : forsitan nõ p̾m¬
derit: in ullo tenetur: ⁊ pt̃ de iure¬
sceptis remanere : s ł ad suꝑiores or

Expanded text:
 diligentiam, licet omnes casus fortuitos, qui previderi non possunt, forsitan non previderit, in nullo tenetur. Et potest de iuresceptis remanere, sed etiam ad superiores or
Abbreviated transcription (Latin):
ur ꝓferens ⁊ idem credo ĩ aliis actibus
ut pnta. a scribat actestacõnes. uł le¬
gat ĩ eeaminacõne canse. Item qui
scrpserit uł dictau̾it litt̾aa: ꝓ uidicta
sangiunis destiñandas: om̃s tales esti¬

Expanded text:
ferens; et idem credo in aliis actis, utputa si scribat attestationes vel legat in examinatione cause. Item qui scripserit vel tractaverit literas pro vindicta sanguinis destinandas. Omnes tales effi