comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aelleiano sca¬
tus consulto
plenissime.
compreben su
c̃. neproullo femine m¬
tercederent. Nam sicut
moribus cinilia ꝯstici¬
a. adempta sunt femi¬
is ⁊ plerique ipo nure ñ
uolent itamulto mag¬
is adimendum eis fuit
idofficumi in quo nõ
ministenumearimu

Expanded text:
Uelleiano senatus consulto plenissime comprehensum est, ne pro ullo feminae intercederent. Nam sicut moribus ciuilia officia adempta sunt feminis et pleraque ipso iure non ualent, ita multo magis adimendum eis fuit id officium, in quo non ministerium earu
Abbreviated transcription (Latin):
Se hedem et uencdioit sim¬
ili modo lucrum ei excorq
bitur. Ulpianus
dicetur. orium nicticrũ dep¬
siti datir in quo nictitio
inito in litem niuracur. nõ
enim de fide rupta agitur. s
deindempͥntace enis qui de¬
posicum sucepit. ¶Inseque¬
strum depositi accõ competit.
sitamencum sequestro con¬
uenit:ut cͥto loco rem deposi¬
tam erib̾et. nec ibi exibeat: te¬
n eum pala c̃. quod sidepl¬
unb locis conuen̾it. marb¬
itno enis ẽquod loco s exib¬

Expanded text:
se heredem et vendidit, simili modo lucrum ei extorquebitur. Vlpianus dicetur, contrarium iudicium depositi datur, in quo iudicio merito in litem non iuratur: non enim de fide rupta agitur, sed de indemnitate eius qui depositum suscepit. In sequestrem depositi actio competit. Si tamen cum sequestre convenit, ut certo loco rem depositam exhiberet, nec ibi exhibeat, teneri eum palam est: quod si de pluribus locis convenit, in arbitrio eius est, quo loci exhib
Abbreviated transcription (Latin):
cumi.ut inuet̾rẽ debitor¬
em aut eum qui preseco¬
nstituiss muliere ream
accio daretur magiem
ule quam cretitor mui¬
ierem decepit..
dem tẽporibus diuiaug¬
usti. mox. dem̃ claudu
edictis eorum erat int̾di¬
e ꝓuiris suis int̾ceclent.
pea factum ẽ senatusc¬
onfultum quoplenissi¬
me femims ommibus
subuencumest Cuus se¬
nacusconsulti uerba.
hec sunt quod marcus
fillanus. ⁊ uellienis tut¬

Expanded text:
curri, ut in ueterem debitorem aut in eum, qui pro se constituisset mulierem ream, actio daretur: magis enim ille quam creditor mulierem decepit. 2dem temporibus diui Augusti, mox deinde Claudii edictis eorum erat interdiro uiris suis intercederent. Postea factum est senatus consultum, quo plenissime feminis omnibus subuentum est. cuius senatus consulti uerba haec sunt: 'Quod Marcus Silanus et Uelleus Tut
Abbreviated transcription (Latin):
ueluci si hoc modoemptor
int̾rogai̾t erit inichi fum¬
ꝯdicione fcã ep̃ctio ẽ non
pot̾it agrut. Dicio ĩꝑleat᷑.
or ensamargento coho ꝑ¬
tam michi ignoranti ꝓ
solido uendidisti in pru¬
des. milla ẽ empciospeccu¬
nia que eo noninedata ẽ

Expanded text:
eluti si hoc modo emptor interrogaverit: "erit mihi funcondicione facta emptio est, non poterit agi, ut condicio impleatur. Mensam argento coopertam mihi ignoranti pro solida vendidisti imprudens: nulla est emptio pecuniaque eo nomine dat
Abbreviated transcription (Latin):
sit. nam fiactum ẽ ut oĩ
modo intra kalẽclas nil¬
ias uenclicor fundum li¬
baret exemꝑco ent accio
ut liberetur. nec sub odicõ¬
ne ep̾tio fca m̃telligitur

Expanded text:
sit. nam si id actum est, ut omni modo intra kalendas Iulias venditor fundum liberaret, ex empto erit actio, ut liberet, nec sub condicione emptio facta intellegetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimis fundum metiat᷑.¬
⁊ domino renuncie intͣ. bi¬
io ꝙͣ ti modus agriminor
sit ꝙ pꝰ diem tilcesimũ
ꝓ futurum. S suta pac¬
tumesset ut empcor in
diebꝰ ptimis fundum¬
meriatim. ⁊ de modo agͥ
srenntiet si incliebus.
norem medumas esse
quã ius mulcis po ea ã¬
nis posse eum quo min¬
oris modus agn fussec
repeterẽ. ¶Inlege fundi
aꝙaccessurã dixit que¬
rebaturan etiam cunci
g̾ fibi udri idacctum
enlicore tradroptere.¬
Quiagnim uendebat
erit ad singula ngera ce¬
itum precium stipulatus

Expanded text:
imis fundum metiatur et domino renuntiet, quanto modus agri minor sit, quo post diem trigensimum rofuturum: sed si ita pactum esset, ut emptor in diebodo agri renuntiet, etsi in diebus norem modum agri esse, quamvis multis post annis posse eum quo minor is modus agri fuisset repetere. In lege fundi aquam accessuram dixit: quaerebatur, an etiam iter dit sibi videri id actum enditorem tradere oportere.Qui agrum uendebat,  admensum erit, ad singula iugera certum pretium stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
cumdum u̾ba non esset
nasceretur. nõ magis ꝙͣ
siquid ex sacco saccrarii
cecicdi ssetaut ex eo quod
anb exore cetidisset n¬
atum ẽẽt. ¶Cumfundỹ
quris uendidit. et omnẽ
fructum exceꝑat ⁊ aurũ¬
diem ceduã siluã infruc¬
tũ eẽ. Rndit. ¶ dolia que
infundodn essent acces¬
fura dixetiam ea que su¬
is qui fundum coluera
emis set peculuana emꝑ¬
tori cessura. Rͣndit. ¶Ro¬

Expanded text:
cundum verba non esse nasceretur, non magis quam si quid ex sacco saccarii cecidisset aut ex eo quod avibus ex aere cecidisset natum esset. Cum fundum quis vendiderat et omnem fructum receperat, et arundinem caeduam et silvam in fructu esse respondit. Dolia, quae in fundo domini essent, accessura dixit: etiam ea, quae servus qui fundum coluerat emisset peculiaria, emptori cessura respondit. Ro
Abbreviated transcription (Latin):
incessicur. Cgires uenditap
fintũꝑierit prius
amina duer cendumerit
ꝙint̾ eos decu stoctia reiꝯu¬
enerat si ucħappareaccon.si¬

Expanded text:
egitur.Si r‹e›s uendita per furtum perierit, prius animaduertendum erit, quid inter eos de custodia rei conuenerat: si nihil appareat con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓaeniat ꝙ forte uendicor
babuit.⁊ iniuclicio posio¬
nis potͥor esset. ¶ Alaẽcã de¬
gustandi. alia metiedłi. Tu¬
stus enim ad hoc ꝓficit ut
inꝓbare liceat mensura
u̾o non eo ꝓ ficit. uca ut
raut plus auit minus ue¬
neat.S a ucappareat ꝙͣ tũs
eniat. ¶ Si emptio ica fcã¬
sit estom emptus stichus.
aut pamphilus inpote¬
state uendicoris ẽ ꝙ ueliss
dare sc̃instipiacionib
oris ademptorei respictͣ
debebitur. unus enmu
si emptoris fuit arbitnu
ꝙ uelic habere. ¶i moco. i¬
hoc solum arbiciioetus
sset emptum haberet ñ ⁊̃
alldanempcum haberet.
pupuli eme non potid̃

Expanded text:
am forte uenditor habuit, et in iudicio possessionis potior esset.Alia causa est degustandi, alia metiendi: gustus enim ad hoc proficit, ut improbare liceat, mensura uero non eo proficit, ut aut plus aut minus ueneat, sed ut appareat, quantum ematur.Si emptio ‹i›ta fast mihi emptus Stichus aut Pamphilus", in potestate est venditoris, quem velit dare, sicut in stipulationibus, oris ad emptorem respicit. debebitur: unus enim  etiam, si emptoris fuit arbitrium quem vellet habere, si modo hoc solum arbitrio eius sset emptum haberet, non et illud, an emptum haberet. pupilli emere non potest:
Abbreviated transcription (Latin):
nas et marmora ⁊ stãtuas
⁊tabias pietas ematur.¬
õmuniũ renim quasquis b¬
abereuł possidere uel ꝑ sequi
pot̾ uendicio recte firquas u̾¬
o natura. uel gencrum ius ul
mores cincatis comercio
scientes emere non posfimu:
S nectalis emptio aut stipu¬
latio admittenda ẽ cum suu
erit ꝙiis cdixͥamus fucuras.
res emi posse. nec enim fas E
iemptor solus scitobligab
siuendicor nt emptor igno¬
rabit utrmq obligatio cõrͣ¬

Expanded text:
pter marmora et statuas et tabulas p‹i›ctas ematur.Omnium rerum, quas quis habere uel possidere uel persequi potest, uenditio recte fit: quas uero natura uel gentium ius uel mores ciuitatis commercio  scientes emere non possumus. sed nec talis emptio a‹ut› stipulatio admittenda est: 'cum seruus erit', quamuis dixerimus futuras res emi posse: nec enim fas esi emptor solus scit, non obligabisi uenditor scit, emptor ignorauit, utrinque obligatio co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ mͥsme conditõe debebas.
iussum eo promissistititõ
sub condicos cum pedece S¬
spopondisti. Sipendente cõ¬
ditioẽ petam an ich̃ latur¬

Expanded text:
 sine condicione debebas, iussu meo promisisti Attio sub condicione: cum pendente cospopondisti, si pendente condicione petam, an nihil actur
Abbreviated transcription (Latin):
ixitam hĩtationẽ ꝯductor
inͥpresticerit ĩducta amedo¬
mino in sule pignori non
cẽ. ¶Item illud inquid u¬
dendum ẽ uolũtate dñi in¬
ducipignus ita posseuc in
pignoꝵ data sit ussime u¬
celligitur hoc ip̃o quod fid¬
einbeat quodem modo m¬
andare res suas obligatas¬

Expanded text:
uitam habitationem conductor mihi praestiterit, inuecta a me domino insulae pignori non esse.Item: illud, inquit, uidendum est uoluntate domini induci pignus ita posse, ut ipignori data sit, bellissime intellegitur hoc ipso, quod fideiubeat, quodammodo mandare res suas esse obligatas
Abbreviated transcription (Latin):
sunt incontinetib edific¬
is quorum prediorum ea
mimem habẽda suͣt. dub¬
itari pot̾ et quidem irba¬
norĩ ine dubio non sũt
sind qḋad causam tamen
calis taciti pignoris ꝑtinet.
non multumaburbanis
precliis differunt

Expanded text:
continentibus aedificiis quorum praediorum ea numero habenda sint, dubitari potest. et quidem urbanorum sine dubio non sunt, sint: quod ad causam tamen talis taciti pignoris pertinet, non multum ab urbanis praediis differunt
Abbreviated transcription (Latin):
ate inem uenditam õibꝰ
que ego prestitissem pre¬
cium m̾ nõdares tuque
nͥ prestitiisẽ precium te
debere desine art. Quiab¬
onc fidei ad qmomnia ⁊
rediguntur int̾p̾tatio ⁊¬
hãc quoz ꝯuentionemad¬
micit.Nec quicꝙͣ int̾est
utunum integris omni¬
bin qucobligati eẽmus
comieniret ut abeo negȯ
dicedetur anĩincegrum
restitutis. hus que ego t¬
ibi prestitissem ꝯsentire¬
mus nequid tu michi eo
nomine prestares. Ilud
plane ꝯuentione que per
io quod actum est ꝑfici
garis quia co modo ntaz
hoc agitur ut a pristino
nego discedamus. qm ut
quedam noue obligatio¬
nes inter nos constitua
meliorem conditionem
nãm fi posse placet. Pap̾
ex boms licz ab extraneo i¬
consequi rationem prius¬
habendam necessanarum
psonarum. siydonec sint
cendo id effic̾e̾. potest ne
sibi locum suum deo de¬
dicare liceat. au̾ ne sibi in
suo loco sepelire mortiniz
liceat aut ne nicino inuri¬
to p̾dium alienet. Numus
se non peti pecumam. ide
fideiussori quesitum est.

Expanded text:
te in re uendita omnibus, quae ego tibi praestitissem, pretium mihi non dares tuque mihi ea praestitisses: pretium te debere desinere, quia bonae fidei, ad quam omnia haec rediguntur, interpretatio hanc quoque conuentionem admittit. nec quicquam interest, utrum integris omnibus, in quae obligati essemus, conueniret, ut ab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his, quae ego tibi praestitissem, consentiremus, ne quid tu mihi eo nomine praestares. illud plane conuentione, quae perid quod actum est, perfici garis: quia eo modo non tam hoc agitur, ut a pristino negotio discedamus, quam ut novae quaedam obligationes inter nos constituanmeliorem condicionem nostram fieri posse placet. Papirex bonis licet ab extraneo consequi, rationem habendam prius necessariarum personarum, si idocendo efficere potest, ne sibi locum suum dedicare liceat aut ne sibi in suo sepelire mortuum liceat aut ne uicino inuito praedium alienet. 62 Furse non peti pecuniam ideofideiussori, quaesitum est.
Abbreviated transcription (Latin):
bus coinctim usus fuictusleg
anisiud cicimus mecurah¬
erede nacturumcum fider¬
comissario meagere debere ⁊
ẽ expenchitius boc dicere si mͥ
spes aliquadurant usus f⁊¬
cum tu amins pot̾ ame reclire
hoc ẽ adlegatariumata rem
arii cãnsus fructus mͥrenctus
c̃. necẽ ulla spes adme reuertẽ¬
cdi fructum rectauia fidi com¬
issamm cau̾e oportet dṅo ꝓpͥ¬
etitis: illud sciendus̃ siue

Expanded text:
bus coniunctim usus fructus legillud dicimus mecum heredem acturum, cum fideicommissario me agere debere? et est expeditius hoc dicere: si mihi spes aliqua durat usus fcum tu amiseris, potest ad me reccidere, hoc est ad legatarium, ita rem arii causa usus fructus mihi relictus est nec est ulla spes ad me reuertendi fructus, recta uia fideicommissarium cauere oportet domino proprietatis.Illud sciendum est siue
Abbreviated transcription (Latin):
repecitus enit legato quocies
et prea amictitur usus f. aner
sripulaca agere possit uidamꝰ.
⁊ fortius dicipot ip̃o iureñ
ꝯmicti stipulacionẽ. quia n hr¬
cdi. successoribus ne eius resti¬

Expanded text:
repetitus erit legato, quotienet postea amittatur usus fructus, an ex stipulatu agere possit, videamus. et fortius dici potest ipso iure non committi stipulationem, quia neque heredi successoribusve eius resti
Abbreviated transcription (Latin):
sto scrib̾ miliam esse adep̾cio¬
nẽ q̃ siña benignior ẽsusu
legato sicidem fructus lege
inusum mesolum fructumi
habiturũ pot̾it aũt ap̾alium
fruct sine nsirap̾alũ ꝓprietas.
uelnci sis qui habesfundũ
ox hͣs eius cibi fructũ legai̾t.
uł alio m̾o costitu̾it.

Expanded text:
sto scribit nullam esse ademptionem: quae sententia benignior est. Usu legato si eidem fructus legetin usu, me solum fructum habiturum. Poterit autem apud alium fructus sine usu, apud alium proprietas: ueluti si qui habet fundum, ox heres eius tibi fructum legauerit uel alio
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝓprietatem ił ad prdem
eius ꝑuenturam. ¶ si uestis
usus fructus legatus sit. scͥps
sit finito usu fructu uestẽ
recddi at cñ ñobligan ꝓmisso

Expanded text:
eum proprietatem uel ad heredem eius peruenturam.Si uestis usus fructus legatus sit, scripssit finito usu fructu uestem reddi, attamen non obligari promisso
Abbreviated transcription (Latin):
ne re cracdita sacis dacum ñ fu̾it.
pculus ait posse heredem undiꝰ¬
icare et si obiciatur exceptiom
dre nius fructus nominetrad¬
ita replicandum erit quesmĩa
habet rationem ⁊ ip̃a stipulatio
conclici poc̾it. ¶ cum usus fruc
idebent hii duocans instipula¬
tione cum moricis aut capice
minuens dan. idenco biiduo
soli caus qm̃ peccunie uius ałi
admitti ñ pot quam his casibꝰ¬

Expanded text:
ne re tradita satisdatum non fuerit, Proculus ait posse heredem rem vindicare, et si obiciatur exceptio de re usus fructus nomine tradita, replicandum erit. quae sententia habet rationem: sed et ipsa stipulatio condici poterit. Cum usus frucdebent hi duo casus in stipulatione: "cum morieris aut capite minueris, dari": idcirco hi duo soli casus, quoniam pecuniae usus aliter amitti non potest quam his casib
Abbreviated transcription (Latin):
patris ¶S sisus sine fruictũ
legatus erit ꝓdempta f. c̃asatis¬
dare iuber precor. hoc mito ut
desols usuetiam de fructu ca¬
ueaturergo ⁊ si fructus sñnsu¬

Expanded text:
patris.Sed si usus sine fructu legatus erit, adempta fructus causa satisdari iubet praetor: hoc merito, ut de solo usu, non etiam de fructu caue‹a›tur.Ergo et si fructus sin
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ ñ detiorem deltre se cam
usus f. tacturumcet᷑aq fact¬
urum que itire sua fac̾et recte
enim faciẽt ⁊ hes ⁊ legatanus
quał res sit cum fiui incipit
legatanus si intestatum red¬
genit.ut inpossit apparere an⁊
um estipulatione de hoc cnri
ut siquis ñ bonti uin arbitra¬
tu utatur ꝯmicatur scipul¬
aciostatim. nec expectabimus
utamictatur nsus fructus..¬
habet aucẽ stipulatio duas
cas ullam si aliter quis uta¬
tur quam uir bonus arbitra

Expanded text:
hoc est non deteriorem se causam usus fructus facturum ceteraque facturum, quae in re sua faceret. Recte autem facient et heres et legatarius, qualis res sit, cum frui incipit legatarius, si in testatum redegerint: ut inde possit apparere, um est stipulatione de hoc caueri, ut, si quis non uiri boni arbitratu utatur, committ‹a›tur stipulatio statim, nec expectabimus, ut amittatur usus fructus.Habet autem stipulatio ista duas causas, unam, si al‹i›ter quis utatur quam uir bonus a
Abbreviated transcription (Latin):
cquissimum p̃otͦr uissum est.
dentroq. legatarum cau̾e⁊
nsurum seboni uin arbitra
lu acũ usus fruttusadeñ
in extaħ̾. ¶ hec stipulatio siue
mobił res sit. siue soli int̾po¬
nidebet. ¶illud is niendum
⁊ fidei comissa etiam aptari
eã debere: plane et si excausa u
ortis doatiõusus fructusꝰ
sticuatur exemplo legatorum
debeb̾ her cancio prestansz si¬

Expanded text:
quissimum praetori uisum est de utroque legat‹a›rium cauere: et usurum se boni uiri arbitratu et, cum usus fructus ad eum inde exstabit.Haec stipulatio, siue mobilis res sit siue soli, interponi debet.Illud sciendum est ad fideicommissa etiam aptari eam debere. plane et si ex mortis causa donatione usus fructus constituatur, exemplo legatorum debeb
Abbreviated transcription (Latin):
intest in quar oꝑas eius uta¬
cur. quare ⁊ sisnam conclux̾it
usuaris expediendam pot̾it ⁊̃
da redclemit. uł in sulam. ul
naue̾ fabricandã pot̾it hoc op̾¬
is utinsuari nec ofendetin
illa sabini siña. anccille usu¬

Expanded text:
interest, in qua re opera eius utatur? quare et si lanam conduxerit usuarius expediendam, poterit eda redemerit vel insulam vel navem fabricandam, poterit ad haec operis uti usuarii: nec offendetur illa Sabini s
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑtraditionem accipientẽ
mͥ ad quirere cum opaeius
utai¶ fusus .f. an frirtus leget᷑
nichił int̾est nam fructuiu
sus ĩ est. usu fructus de est.
usus sine fructu pot̾ esserden

Expanded text:
 traditionem accipientem mihi adquirere, cum hac opera eius utar. Vsus fructus an fructus legetur, nihil interest, nam fructui et usus inest, usui fructus deest: et usus sine fructu potest. den
Abbreviated transcription (Latin):
bucita nec hr̃s quicꝙͣ face̾ deb
quomins is ciiusus leg acꝯ
e̾ncatur. ut bonus pat̾. fa. uid
fundi. ut in ftuctus ẽẽt earum
rerum que instrumẽto fundi

Expanded text:
ita nec heres quicquam facere debet, quo minus is cui usus legatus est utatur, ut bonus pater familias fundi, ut instructus esset, earum rerum, quae instrumento fundi
Abbreviated transcription (Latin):
¶quitii quoq. legato usu
uidendum ne⁊ domeare pos¬
sit ⁊ ad uehendum sb̾ iugo n¬
ti ⁊ si forte auriga firit cuiꝰ
usus equorum relictus ẽ nõ
puto eum cicencibus bis us¬
urum. quia qĩ lotare eo uide¬
tur.s sicestator sciens eum hꝰ
uidebitur aliiꝯcessisse si sim
ul cum ip̃is utacur quam¬
quam si filio fa nsu sui sit
ad quisicus ipius dum taxat
usum eeat. ñ etiam eorum
que sunt inpotestacesopas e
autem sui usuranii ñ locab.

Expanded text:
 legato usu videndum, ne et domare possit et ad vehendum sub iugo uti. et si forte auriga fuit, cui usus equorum relictus est, non puto eum circensibus his usurum, quia quasi locare eos videtur: sed si testator sciens eum huividebitur alii cul cum ipsis utatur: quamquam, si filio familias usus serui sit adquisitus ipsius ‹dum›taxat usum exigat, non etiam eorum qui sunt in potestate.Operas autem serui usuarii non l
Abbreviated transcription (Latin):
comiccentur ꝙaĩiter fuit
nfus ⁊ sepius ꝯmittetu: se¬
quens ꝯmiccetur finico usu
crtabit restiti ñ ip̃am rem
scipulatur ꝓprictanus inucili¬
cerenim remsuam stipulari
uidetur. s̃ stipulatur restitiri
fructuarius cum possit usuca¬
ptionem int̾pellare neglex̾it
omen enim reicuram sucep̾

Expanded text:
aliter fuerit usus, et saepius committetur, sequens committetur finito usu exstabit restitutu iri, non ipsam rem stipulatur proprietarius inutiliter enim rem suam stipulari videretur, sed stipulatur restitutu fructuarius, cum possit usucapionem interpellare, neglexit: omnem enim rei curam suscipit.
Abbreviated transcription (Latin):
opdi. Oniꝰ adriamis cum
quibusdamufus sil ue le⁊¬
gatus eẽt. statirit fructum qͦ
cis legatum uiden.q siño lice̾¬
ret legatarus cede siluama
uendere quemadinodum.
usu fructuarus ncet nichil
babitun ẽent exeo legato lic
tam a ligustꝰ ẽ legatarius cui
domus usus legacus ent nõ
possit occupare tocius domo
cabunt ꝓprietarius ñ ucetur
Qr lceb̾ usuranio cialiis cẽm
dam ucancur quibus dam
ñ utantur. usu legato . siplus
usus sit legatarius ꝙͣ o: of¬
ficio indicis qui indicat qu a¬
emadmodũ utatur id otine¬

Expanded text:
adrianus, cum quibusdam usus silvae legatus esset, statuit fructum quoque eis legatum videri, quia nisi liceret legatariis caedere silvam et vendere, quemadmodum usufructuariis licet, nihil habituri essent ex eo legato. Licet tam angustus est legatarius, cui domus usus legatus est, ut non possit occupare totius domus cabunt proprietarius non utetur, quia licebit usuario aliis et sdam utantur, quibusdam non utantur.Usu legato si plus usus sit legatarius quam oportet, officio iudicis, qui iudicat quemadmodum utatur, quid contine
Abbreviated transcription (Latin):
sine fiuccda. comnis refecto
c̃ rei. in sartis tectis tam hrdis
fructum hr̃s accipiat ipe refi¬
dẽ debeat siu̾otal sit res cirio
nsus legatus ẽ ut hr̃s fructũ
pcipere nͥ possit legatarius refi¬

Expanded text:
sine fructu, communis refectio est rei in sartis tectis tam heredis fructum heres accipiat, ipse reficere debeat, si vero talis sit res, cuius usus legatus est, ut heres fructum percipere n
Abbreviated transcription (Latin):
muiła. poni̾s auc oleribus. et
floribus ⁊ lignis uidenoui.
ncium codem lodoutatur dñ¬
taxat anetiam inopictum ei
deferri possint s̃ melius ẽ acciꝑs
Set in opidum deferrẽda mec eñ
grane honus ẽ uorum ñabim¬
dent infumdoss: si peccoris eiusꝰ
rraa rlictus ẽ puta greg̾ ołr¬
ouił asfcorandum usimum
chum caxat labeoait. snz lana:
nec agniꝰ.neq lacte nsurum.
hec cirim mag̾ infructu eẽ. hoc
amplius etiam moclco lacte
stricte int̾pretande sunc noluy¬
tates defunctorum. ¶s  uouũ¬
armenci usus relinquantur
ãmusum habeb̾⁊ adarandã
et adcet᷑a ͦ que boues aptisunt:¬

Expanded text:
uilla: pomis autem et oleribus et floribus et lignis uidendum, utrum eodem loco utatur dumtaxat an etiam in oppidum ei deferri possint: sed melius est accipere et in oppidum deferenda, neque enim graue onus est horum, si abundent in fundo. Sed si pecoris ei usus relictus est, puta gregis ovilis, ad stercorandum usurum dumtaxat Labeo ait, sed neque lana neque agnis neque lacte usurum: haec enim magis in fructu esse. hoc amplius etiam modico lacte stricte interpretandae sunt voluntates defunctorum. Sed armenti usus relinquatur, omnem usum habebit et ad arandum et ad cetera, ad quae boues apti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ndi sic ielictus minus ucio
ẽẽ quam fructum longe q elate
habitare eum infundo posse.
ne ip̃e ꝓibeatur ⁊ familiam ꝓco¬
ibendam eiusdem racionis c̃
idem labeo ais et cela uinaria
⁊olena eum solum usiuum.
eimoran licet. ut nec dño fu¬
ndi molestus sic nec is ꝑquos
oparustica fiunt impedim ẽ¬
to sic nec ulli ali nus quodrsͦ
habet. auc nendereañt locare.
aut gratis conçede potͦ. ar nẽl.L

Expanded text:
ndi sit relictus, minus utique esse quam fructum longeque nemo dhabitare eum in fundo posse n prohibiturum nec familiamibendam eiusdem rationis est. idem Labeo ait et cella vinaria et olearia eum solum usurum, ei morari licet, ut neque domino fundi molestus sit neque his, per quos opera rustica fiunt, impedimento sit: nec ulli alii ius quod habet aut vendere aut locare aut gratis concedere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
tis pe habitar⁊ cum parẽti¬
bus pot̾it a ita aristo nocat ap̾
sabinummi hoc usq enit pro¬
cendendum/ cos demquos.
pitem recipe pot̾ quam silsosi¬
ñt qui honeste cumca que
usum habet habitacints sit:
lpianus. Iictͫ leccabunt se¬
orsim. nec ꝯsedent usu habit᷑¬
cionem sinc. necuendent u¬
sum¶ siusus edium mulicri
legatus sit caghicione si auiro
ditionemacum uiro habita¬
turam. quod et pompomius
legato clicendum ẽ uxorem
crunuiro inpmiscuo usum
cas res habere posse.

Expanded text:
e habitare et cum parentibus poterit: et ita et Aristo notat apud Sabinum. et huc usque erit procedendum, ut eosdem quos pitem recipere potest, quam si is sit, qui honeste cum ea quae usum habeat habitaturus sit. Vlpianus orsum neque concedent habitationem sine se nec uendent usum.Sed si usus aedium mulieri legatus sit ea condicione 'si a uiro dicionem et cum uiro habitaturam, quod et Pomponius legato dicendum est uxorem cum uiro in promiscuo usu eas res habere posse.
Abbreviated transcription (Latin):
cepit nire uci ꝓhisxatur. debe¬
bit itaq br catum. ¶ Ncut
fessoria agenti fructus prestã¬
di simciti ⁊ pprietatis dño si
negatoria accione utatur.s set
inõib ita denum. si ñ sit poss¬
essor quiagat nam posisossori
il fructuum nomine ꝯsequẽs¬
tur quod ergo offm̃ erit indiy¬
tis quia hoc ut securus ꝯseqͥtꝰ
fructuarius fruendi licenti
tium accipit. sidesicrit posside.
sine dolo ab soluriturꝙ silici
se obtułit ⁊ quasi possessor acc¬
ioncinde usu finctu accepit:
nec añ renim nacura c̃ quani
sidis uenic quo prestanda est.
quemadmodum cum stipul¬
amur ꝙ crarctusa natũ erit.

Expanded text:
cepit iure uti prohibetur? debebit itaque habere cautum. Sicut fessoriam agenti fructus praestandi sunt, ita et proprietatis domino, si negatoria actione utatur: sed in omnibus ita demum, si non sit possessor qui agat nam et possessori il fructuum nomine consequentur. quid ergo officium erit iudicis quam hoc, ut securus consequatur fructuarius fruendi licentiacium accepit, si desierit possidere sine dolo, absolvetur: quod si liti se obtulit et quasi possessor actionem de usu fructu accepit, nec ante in rerum natura est, quam si dies venit, quo praestanda est, quemadmodum cum stipulamur "quod ex Arethusa natum erit".
Abbreviated transcription (Latin):
trlim preter babitationem
quam babet cuiusus dacus ẽ
deambulandi quas et gestan
di haleb̾ sabimis. et casiuus ex
lignis adusum cotidiamiet o¬
orto. pomis aoleribo ⁊ floribo.

Expanded text:
ter habitationem quam habet, cui usus datus est deambulandi quoque et gestandi ius habebit. Sabinus et Cassius et lignis ad usum cottidianum et horto et pomis et holeribus et floribus
Abbreviated transcription (Latin):
no quiũc̃omitis cã restituen¬
da ẽa ideo si suri fuit uius fructꝰ
legato quic quid exre fructuam.
ul cxoꝑis siris ꝯsecutuis ẽ posse¬
sior debebit restituere et si for¬
cetẽpore usus fructus amissus
ẽ aliquio possidentr. alo augẽ
lici se osferẽte. ñ susficit cum u

Expanded text:
io qui vicit omnis causa restituenda est: et ideo si servi fuerit usus fructus legatus, quidquid ex re fructuarii vel ex operis suis consecutus est, possessor debebit restituere. Sed et si forte tempore usus fructus amissus est alio quidem possidente, alio autem liti se offerente,
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui babet ꝓprictatem
ucendi. fruendi ius seꝑatũ
ñ habet nec enim pot̾ ei sinisͭ
fundus surre. de suo enimnͣ
dealio iure quẽ quã agere o:¬
portet: quam quamenim ac¬
cio negatoria domino conpet¬
at adusus fructua Mag̾ tam¬

Expanded text:
quia qui habet proprietatem, utendi fruendi ius separatum non habet: nec enim potest ei suus fundus servire: de suo enim, non de alieno iure quemque agere oportet. quamquam enim actio negativa domino competat adversus fructuarium, m
Abbreviated transcription (Latin):
tare posse ꝓcuł aũtde inquilio
notat nolle inquilinum dici
qui cum eo habitat ⁊ scd̃m h̾
⁊ sipensionem recipiat dum ipẽ
quoq inhabitet. ñ ent ei in¬
nidendum. quid enim sitam
ĩpatiose domus uius sił lictu
homini mechiocri ut portiosum¬
cłam ꝯtentus sit s̾. ⁊ cum is qͦs¬
os loco suorimi ĩ oꝑis habet ha¬
bitat a licet nbi sint.uł siri an¬
ieni. ¶ munen autem siisus
relictus sit. posse eansacum ma¬
ncohabitare quintus primus
admissit. neci matrimono suo
carendum foret. cum uci uenit
domonam pcontranum. quin
uxor cum marito possit habere
nec firit dubitacum. uid¬
ergo siuidue as legatus fic an
miptiis ꝯtracttis possit ꝯstitut¬
um usum mulier habitare cũ s¬
manto possirisi est uenim uts

Expanded text:
tare posse. Proculus autem de inquilino notat non belle inquilinum dici, qui cum eo habitet. secundum haec et si pensionem percipiat, dum ipse quoque inhabitat, non erit ei invidendum: quid enim si tam spatiosae domus usus sit relictus homini mediocri, ut portiuncula contentus sit? sed et cum his, quos loco servorum in operis habet, habitabit, licet liberi sint vel servi alieni. Mulieri autem si usus relictus sit, posse eam et cum marito habitare Quintus Mucius primus admisit, ne ei matrimonio carendum foret, cum uti vult domo. nam per contrarium quin uxor cum marito possit habitare, nec fuit dubitatum. ergo si uiduae legatus sit, an nuptiis contractis post constitutum usum mulier habitare cum marito possit? et est uerum, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ solanranu̾o ⁊ usum
fructum bat. uidendum ⁊ pri¬
scuus ⁊ neratiuus putant. so¬
lam habitationem legatam ꝙ
ẽuerum : plane si cdixiss testator
usum pabitandicã. ñ dubitar¬
emus quim ualeret. Entium
antem uiius innisit habita¬
cio anusq adiritam. apud
netes que sicum ẽt̃ ruciliuus

Expanded text:
ationem solam an vero et usum fructum habeat, videndum. et Proculus et Neratius putant solam habitationem legatam, quod est verum. plane si dixisset testator "usum habitandi causa", non dubitaremus, quin valeret. Vtrum autem unius anni sit habitatio an usque ad vitam, apud veteres quaesitum est: et Rutil
Abbreviated transcription (Latin):
carecunũac pͥoc uictum sinon
paciatur eminirea agere cen̾im
ei quasi ñ picͥatur uci .friri. ¶u¬
sus fructus legatus admini
loci leget ita ut ne hr̃s cog̾etur.
uiam prestart inuciliter hoc ad¬
iectum udacur. Acem fin su
fructu legato itad empcum
sit inutił est adeptio. quia sem¬
per sequitur usum fłs siusus
prestetur usus F. ucrum a
dum. an⁊alias utilitates.
⁊ surituces eihr̃s prestare debe¬
at puca luminũ⁊ aquarum
anu̾o ñaputo eas solas pre¬
stare ꝯpellendum sine quib
oionti ñ pot̃ s ⁊ eum si cum
aliaᷤ incom̃o utacur ñ ẽẽ pre¬
standas. Lompomus.

Expanded text:
 hoc vicinum, si non patiatur eum ire et agere, teneri ei, quasi non patiatur uti frui. Vsus fructus legatus adminicloci leget ita, ne heres cogatur viam praestare, inutiliter hoc adiectum videatur: item si usu fructu legato iter ademptum sit, inutilis est ademptio, quia semper sequitur usum fructum. Sepraestetur usus fructus. Vtdum.Sed an et alias utilitates et seruitutes ei heres praestare debeat, puta luminum et aquarum, an uero non? et puto eas solas praestare compellendum, sine quibus omnino uti non potest: sed si cum aliquo incommodo utatur, non esse praestandas. 2 Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
bus. aut inquam quis
dem conductum habet. pa¬
num caueris noiãcimer
debiis recipi oporciricataq
eoshĩcator es emptor in su¬

Expanded text:
bus aut quam quisque diem conductum habet', parum caueris nominatim enim de his recipi oportuit itaque eos habitatores emptor insu
Abbreviated transcription (Latin):
tate sit octoumanus magi
pucabat. uale emptiom.
scipulacõmi. quia intemen¬
cem⁊ undetẽ esset comciũ.
pocrus enĩ difficultatẽ inp̾

Expanded text:
tate sit, Octauenus magis putabat ualere emptionem et stipulationem, quia inter ementem et uendentem esset commercium: potius
Abbreviated transcription (Latin):
puto peti pose hereditatẽ
ex testõ nobis obuemẽte
si fuus. uel filius .f. res
heredicarãs ceneat apatre.
si facultatem resticuedar̃¬
uin rerum. Ht̃ ceite si p̃ti¬
um rerum hrchitariarum
at posse atomino quan
amns possessoe beditatẽ¬

Expanded text:
puto peti posse hereditatem ex testamento nobis obuenientem. Si seruus uel filius familias res hereditarias teneat, a patre si facultatem restituendarum rerum habet. certe si pretium rerum hereditariarum at posse a domino quasi a iuris possessore hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Postquam: cera¬
legatum ate accepi. si hered¬
itatem pẽto actillimus ꝯ¬
uibus dam placuisseait.
s legatum restitue debeat
quam ut ei caueatur si cc̃
eum dehereclitate iudicatr̃
fueĩt redoieum legtum eñ
cũ sic inquũ eo casu posses¬
sorem hereditatis legarum
ꝙ solu̾it retinere. maxime
siño pcalumpniam. set per
ro̾m herectitatem petieĩt a¬
duisaius. Iq ie ⁊ eltus pro¬
bat  Impr autem antoniu.
rescͥpsit ei quilegͣtum ex te¬
stõ abstulisset cã cognita he¬
reclicatis peticioem negãdã es

Expanded text:
autium. Postquam legatum a te accepi, hereditatem peto. Atilicinus quibusdam placuisse ait s legatum restituere debeat, quam ut ei caueatur, si contra eum de hereditate iudicatum fuerit, reddi ei legatum: cum sit iniquum eo casu possessorem hereditatis legatum, quod soluerit, retinere, et maxime si non per calumniam, sed per errorem hereditatem petierit aduersarius: idque et Laelius probat. imperator autem Antoninus rescripsit ei, qui legatum ex testamento abstulisset, causa cognita hereditatis petitionem negandam es
Abbreviated transcription (Latin):
ptus. uł qnͣtum testacor
nss ñ excedat. eum cui qri¬
auferetur herectitas inpen.¬
sas maẽ doli exceptioẽ aut
retent̾um. uł accioẽ negõrũ
gestorum repetit᷑um uelu¬
ti brclicaio negõrum gesto¬
rni. Quaus enim stric¬
to uue nulla teneãtur acci¬
& hordes ad monum̃tum
fatiẽcdum tñ principali uel

Expanded text:
ptus, uel quantum testator iusserit, non excedat, eum, cui aufertur hereditas, impensas ratione doli exceptione aut retenturum aut actione negotiorum gestorum repetiturum, ueluti hereditario negotio gesto: quamuis enim stricto iure nulla teneantur actione heredes ad monumentum faciendum, tamen principali uel
Abbreviated transcription (Latin):
bit exceptis uideticet inpen¬
sis que cuca eãdem subamtã
necessaĩe quãutiliter facte
sunt s.⁊ si quis cͥca fiłiosum
necessaio firint expẽsum. et
exihoc eripiatur infialia su¬
fficiaẽs sub̾a ẽ fiu̾oso exqua
sustentari pot̃. ¶ ftrtum po
bereclitatem petitam pcepto.¬
arde eorum quiãti accoẽm
bereditatis illatam pcepti:

Expanded text:
idelicet impensis, quae circa eandem substantiam tam necessarie quam utiliter factae sunt. sed et si quid circa furiosum necessarie fuerit expensum, et hoc ex‹ci›piatur, nisi alia sufficiens substantia est furioso, ex qua sustentari potest. Fructuum post hereditatem petitam perceptort eorum, qui ante actionem hereditatis illatam percepti h
Abbreviated transcription (Latin):
fructus quos possessor acce¬
pit omnimodo restutuen¬
dos: ⁊ si petitor eos pcepturo
siadũsalium defensam ñ¬
neq ie possidet. neq ied.
ꝙ iuditio uictus restituerit
dem bereditatem defendat.
S melius ẽ officio iudici
cautioe etiam̾ satis datioẽ

Expanded text:
fructus, quos possessor percepit, omnimodo restituendos, etsi petitor eos perceptursi adversus alium defensa noneque possideat neque dolo quod iudicio reuictus restituerit: dem hereditatem defendit. sed melius est officio iudicis cautione uel sat
Abbreviated transcription (Latin):
Iquo tempore ꝯuenieba¬
tur possessor hereclitatis
pautiores respoissi debeat
dẽidealiarum quoq ic uies
rat adlitem nõ sufficiant
ut idonee caueat. Cxdiũ¬
soquoq te si paucioes res pꝰ¬
ea possidebit quam mn¬
cio possidebat. simõ io siñ
dolo eius accrȯit. ab soui
debet qͦ adeas res quas des¬
iit posside. fructus ẽẽ cõ¬
putãdos. ⁊ carum rerum
quas de functus pignori
accepit. rulius ait. Ulpiaͦ.

Expanded text:
quo tempore conueniebatur possessor hereditatis, pauciores res possidebat, deinde aliarum quoque rerum rat, ad litem non sufficiant, ut idonee caueat. ex diuerso quoque si pauciores postea possidebit, quam initio possidebat, si modo id sine dolo eius acciderit, absolui debet quod ad eas res quas desiit possidere. Fructus computandos etiam earum rerum, quas defunctus pignori accepit, Iulianus ait. 42 Ulpia
Abbreviated transcription (Latin):
s sopesen necesne in rem ⁊¬
rerecditanam facte sunt
posessc̃e. ułl simora peritur
uł totam a fisco mecatus
fuit nonẽ. iniquum da̾i̾
accͣcem ꝑquam uniũsa bo¬
na ꝑsequatin quemadin¬
odum ei cui extrebelliano

Expanded text:
i impensae necessariae in rem hereditariam factae sunt a possessore, uel si mora periturauel totam a fisco mercatus fuerit, non est iniquum dari actionem, per quam uniuersa bona persequatur, quemadmodum ei, cui ex Treb
Abbreviated transcription (Latin):
dum seprãter uit Si pos¬
selor heredicanum ẜini
ꝙ ie inhereditatis petici
onem. s pomponius ait.
actorem debere eligere u¬
trum uelit .s. reum ꝯdep̃¬
nari. anut enieat se non
acturum lege aquilia. an
malit incegram sibi ẽẽ.
accõtm legis aquilie omi¬
ssaeius rei exitimatioẽm
aiuclice. que electio locuz
habẽt siatitem aditam hr̃¬
ditatem occisii sit ẜuus. n¬
am si p̾tea ip̃nis accio propͥ¬
a effecta ẽ. nec nemet in
herecditatis peticicẽm. ¶Si
p̃do dolo defisset possidẽ. Nes
autem eo mõ int̾icĩt quo
possessiomi manssisset quͣ¬

Expanded text:
it. Si possessor hereditarium que in hereditatis petitione ueniet: sed Pomponius ait actorem debere eligere, utrum uelit sibi eum condemnari, ut caueat se non acturum lege Aquilia, an malit integram sibi esse actionem legis Aquiliae omissa eius rei aestimatione a iudice. quae electio locum habet, si ante aditam hereditatem occisus sit s actio propria effecta est nec ueniet in hereditatis petitionem. Si praedo dolo desisset possidere, res autem eo modo interierit, quo possessionis mansisset: qua
Abbreviated transcription (Latin):
ignori dederat qͥnhrditatẽ
petendo ꝯsequi possir:du¬¬
bium nonẽ. ¶E um pred:¬
ut urbana⁊ rustica nͣgligẽ¬
tia possessorum peiora sut
facta. ueluti quoduncta.
pomãia. orti extra cũ con¬
suetudinem patris.f. def¬
u̾cti culcaca sunt. litis ex¬
istima ticẽm earum rerũ
qnͣto peroes ros facte sunt¬

Expanded text:
at quin hereditatem petendo consequi possit, dubium non est. Cum praedia urbana et rustica neglegentia possessorum peiora sint facta, veluti quia vineae pomaria horti extra consuetudinem patris familias defuncti culta sunt: litis aestimationem earum rerum, quanto peio
Abbreviated transcription (Latin):
Ibõe.f. possessor hereditatis
ulit cum debicõib herecli¬
caruis. aut quires heretai¬
as occupaĩit ꝯsistere aucdi¬
eturutiq sipicłum necĩt
int̾ moras accioẽs inc̾cid̃t
petitor autem berectitatis
citra impectimẽtum exce¬
ptioms uirem agẽ pot̾ir.
quedenin nĩpossessor her¬
ullo corporentris intellec¬
tumh̃t. si defuncto mo¬
nimẽtum alicioĩs imphs¬

Expanded text:
idei possessor hereditatis uelit cum debitoribus hereditariis aut qui res hereditarias occupauerint consistere, audietur, utique si periculum erit, ne inter moras actiones intercidant. petitor autem hereditatis citra metum exceptionis in rem agere poterit: quid enim si possessor herullo corpore iuris intellectum habet. Si defuncto monumentum condicionis imp
Abbreviated transcription (Latin):
apatre qui p̃tia posidet.
bereditatis petitur. anfil¬
manmissouł emãtipo
filio. int᷑ annum agit de¬
beat. ⁊an debitum sibi do
suus debitor furic. piñha¬
ħi debebit atque sidepec¬
ulio ageretur. Idemdicẽ¬
dum mauritiamis. nt q̃¬

Expanded text:
a patre, qui pretia possidet, hereditas petatur, an filmanumisso uel emancipato filio intra annum agi debeat? et an debitum sibi domseruus debitor fuit, perinde haberi debebit, atque si de peculio ageretur. idem dicendum Mauricianus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta. aut pecora depicrunt.
a oratinis quia potirit pe¬
titor restituta hereditate
distraxise ea: ⁊ hoc iustum
cẽ in sp̃ãlib peticõnibus
culus recte existimanͣ in
bõe. f. possessoĩbus caussi¬
us.nec enim deb possessor
aut mortalite pr̃are aũ
propt̾ metum huius pi¬
culi tem̃e in de fẽsum ius
suum relinquere. ¶pdo
fuctus suos nõ facit. s au¬
g̾ herecditatem ĩco eorũ
quoq fructus pr̃abit.
sore hii cin ueniunt inre¬
stitutioem qĩ augnenta
hereditatis. ꝑ quos locupl¬
ectior factus ẽ. ¶ accios si
quas possessor natus este
nicta hereditate restitu̾e

Expanded text:
ta aut pecora deperierint? a orationis, quia potuit petitor restituta hereditate distraxisse ea. et hoc iustum esse in specialibus petitionibus culus recte existimat, in bonae fidei possessoribus Cassius. nec enim debet possessor aut mortalitatem praestare, aut propter metum huius periculi temere indefensum ius suum relinquere. Praedo fructus suos non facit, sed augent hereditatem: ideoque eorum quoque fructus praestabit. sore hi tantum ueniunt in restitutione quasi augmenta hereditatis, per quos locupletior factus est. Actiones si quas possessor nanctus est, euicta hereditate restituere
Abbreviated transcription (Latin):
laẽ incetis necessaiis. ⁊ u¬
cilibus exp̃esis posse
separari. ut bõẽ.f. quid
pꝰse ssoes hãs quoq ie im¬
putẽt. p̃do aũ de sequen
d̾beat. quisciens imem
alienam impencdit.Set
benignis ẽ. inhuius qͥõ
pona habi rõem inpesa¬
rum: Non eum petitor ex s¬
aliena iactua nucrum fa¬

Expanded text:
lane in ceteris necessariis et utilibus impensis posse separari, ut bonae fidei quidem possessores has quoque imputent, praedo autem de se queri debeat, qui sciens in rem alienam impendit. sed benignius est in huius quoque persona haberi rationem impensarum non enim debet petitor ex aliena iactura
Abbreviated transcription (Latin):
soris quia predo sidolo de¬
sent possideri ita ꝯdempn¬
afͤus ce sipossid̾et. nec ad¬
iectum eẽt sires intierit.
s ñ ẽ dubiũ qui ñ debeat
menoris eẽ condifionis
quam boẽ. f possessor. ita
ara sipliũs uenierit res e¬
lectio debebit ẽẽ nuictoris ⁊
ut p̃rium ꝯsequatirralio¬
quinlucreturaliquid pao.
Quo tempore locupietior
itatur s magis rei iudica¬
te tempus spectãdũ esse.
fructus incelliguntur de¬
ductus inpẽsis. quequer¬
entorum. cogedorum. con¬
fuadorum qr ie eorum ⁊¬
gratia fiunt. Quodnon

Expanded text:
soris, quia praedo, si dolo desierit possidere, ita condemnatur atque si possideret, nec adiectum esset, si res interierit. sed non est dubium, quin non debeat melioris esse condicionis quam bonae fidei possessor. itaque et si pluris venierit res, electio debebit esse actoris, ut pretium consequatur: alioquin lucretur aliquid praedo. Quo tempore locupletior itatur: sed magis est rei iudicatae tempus spectandum esse. Fructus intelleguntur deductis impensis, quae quaerendorum cogendorum conseruandorumque eorum gratia fiunt. quod non
Abbreviated transcription (Latin):
gatum extestõ pcepit hered¬
itatem petit. silegatum quo¬
cumq de mõ rectitum ñ sicͣ
iudicis offõ ꝯtinetu. uc ⁊¬
nictoĩ deducto eo ꝙ accep̃
restituatur hereditas.

Expanded text:
gatum ex testamento percepit, hereditatem petit, si legatum quocumque modo redditum non sit, iudicis officio continetur, ut uictori deducto eo quod accepit restituatur hereditas.
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem in honesto habiũ¬
questus. hos etiam restitue
cogetur. nehonesta intp̃ta¬
hrditarium exsoluẽctum
necessaĩa auieãtio possessõie.

Expanded text:
ditate inhonestos habestus, hos etiam restituere cogetur, ne honesta interpretareditarium exsoluendum necessaria alienatio possessori
Abbreviated transcription (Latin):
aut pr petitam hereclitatẽ
dolo malo: fecit quomi¬
nus possid̾et debeat resti¬
tuere s ⁊ penssices que ⁊¬
urbanorum ꝑcepte sĩt uen¬
iẽt licet alupanar iis ꝑcep¬
te sĩt. Nlam inmultorum
roncstorum unorum pre¬
diis lupmaĩa excercent᷑⁊¬

Expanded text:
aut post petitam hereditatem dolo malo fecit quo minus possideret, debeat restituere. Sed et pensiones, quae urbanorum perceptae sunt, uenient, licet a lupanario perceptae sint: nam et in multorum honestorum uirorum praediis lupanaria exercent
Abbreviated transcription (Latin):
abx̃ptõe pꝰsit. siue dicet an
exceptiẽe nõ repellati
Oõ p̾iuditrum hereditati
ñ fiat int̾actorem ⁊cum
qui uenum dectit. quia
nõ uidetur uenire in petici¬
oẽ herecditatis pretiumcoꝵ
quomam uicti emptoes
reũ surist̃ ad eum qui dist̃¬
xit. ⁊ puco pse res uendu.¬

Expanded text:
tore possit? et si uindicet, an exceptione non repellatur 'quod praeiudicium hereditati non fiat inter actorem et eum qui uenum dedit', quia non uidetur uenire in petitionem hereditatis pretium earum, quamquam uicti emptores reuersuri sunt ad eum qui distraxit? et puto posse res uindi
Abbreviated transcription (Latin):
anexeo solo patrimonio.
uidendum cũt ⁊ uñis ẽ ut
ex suo patͥmomo d̾cedat i
eaque ⁊ sinon haberes fius¬
s. erogasis. ¶tem siremd¬
istraxit. bonc . f. po sessor. noc

Expanded text:
an ex solo patrimonio, uidendum erit: et uerius est, ut ex suo patrimonio decedant ea quae et si non heres fuisset erogasset. Item si rem distraxit bonae fidei possesso
Abbreviated transcription (Latin):
nnctum cotidiammer¬
ogass.Nam ⁊ diitus mar¬
cus incãputcoctiori. quie
rogatus e̾at. ꝙ sibisup fui¬
sset ex herẽtate reddere dec¬
reuit. eaq̃ auenata erant
no mimendi ftoicomissi¬
icuisa: nec p̃cium incorp
patrimonium piicheodõi
rełise. ex proprio piitheodoi
pitrimonio ⁊ herechitate
decedere. non tantum exb
erecditate ⁊ ncea igiturs¬
tatuti sumptus. utrum ex
hereditate dsee datur exem¬
plo rescͥptum diuimarci
de nr̃dcũte. itiñ aut debitũ aut

Expanded text:
ctum cottidianum erogasset. nam et diuus Marcus in causa Pythodori, qui rogatus erat quod sibi superfuisset ex hereditate reddere, decreuit ea, quae alienata erant non minuendi fideicommissi nec pretium in corpus patrimonii Pythodori redisse, et ex proprio Pythodori patrimonio et ex hereditate decedere, non tantum ex hereditate. et nunc igitur statuti sumptus utrum ex hereditate decedent exemplo rescripti diui Marci den
Abbreviated transcription (Latin):
dicacem ut ꝑinde atq ie
sipossidet ꝯueniatim. mi.¬
cipit exceptio locum bab̾e
expona emptorerum.Si
Siminore pretio res uenie
niapretium quocumq ie
multo magis poc̾ut dicit.
excepticẽ eum summou̾i.
slam ⁊ siidq adebitoribus
exegit p̃sesscepetitorihẽcli¬
tatis soluit. libean debitoẽ.¬

Expanded text:
ut perinde atque si possideret conueniatur? incipit exceptio locum habere ex persona emptorum. certe si minori pretio res uenierint et pretium quodcumque multo magis poterit dici exception‹e› eum summoueri. nam et si id quod a debitoribus exegit possessor petitori hereditatis soluit, liberari debito
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd soluit ñuideti loci¬
plectior fc̃s nͥ forte habeanc
contiditioẽ. ⁊ hoc nc̃e uidet᷑
iocupletior. qina pot̾ repetere.
finge enim eum clum se h̃¬
dem putat solirisse suoncẽ.
⁊ uidetur mͥ nilius de solo
p̾done ut caueat sefisie. nõ
etiam debõc fidei possessore.
conditioe tñprare debebit.
S. ⁊ petitor siacditorib con

Expanded text:
it non uidetur locupletior factus: nisi forte habeat condictionem et hoc nomine uidetur locupletior, quia potest repetere: finge enim eum, dum se heredem putat, soluisse suo nomine. et uidetur mihi Iulianus de solo praedone ut caueat sensisse, non etiam de bonae fidei possessore: condictionem tamen praestare debebit. sed et petitor si a creditorib
Abbreviated transcription (Latin):
bitum quod naturadebeat᷑.
quid tr̃ ñ expodiebat p̃tito̾i
id debitum eẽ disolutum
test dicuipm̃ sibi uel soluis¬
se. uł debirisse soluer lustus
autem possessor ꝓculdubio

Expanded text:
bitum, quod natura debebatur. quid tamen si expediebat petitori id debitum esse dissolutum test dici ipsum sibi uel soluisse uel debuisse soluere. Iustus autem possessor dubio procul
Abbreviated transcription (Latin):
ras eius. si ⁊ cas ꝑceꝑit. uel
noi cumeorum cessioẽ in
id facic̃da ꝙ exhis adhuc
dicorib. reputabit qͣ quã¬
in ip̃o iure nonlib̾añt pe¬
ticoe hererectitatis.: Namda i

Expanded text:
ras eius si et eas percepit, uel nomina cum eorum cessione in id facienda, quod ex his adhuc ditoribus, reputabit, quaipso iure non liberauerit petitorem hereditati
Abbreviated transcription (Latin):
us posunt. ad tamem ceq
uestium non nsiplures
deponere possunt: nam cũ
id sit cumaliqua res inco¬
trou̾siam deduciturĩtaq
boc casuminsolidumimr¬
quisq ie uidetur depo sui¬
sse. quodaliter ẽ cum ren
comunemplures deponir¬
nc. reidepo site ꝓprietas a¬
pud deponẽtem manet.
s ⁊ possessio. nisi apud se¬
questrum depo sita ẽenam
cunc demum sequest̾ium
possidetadenimgitur ca
depositione ut neutirus¬

Expanded text:
us possunt, attamen apud sequestrem non nisi plures deponere possunt: nam tum id fit, cum aliqua res in controversiam deducitur. itaque hoc casu in solidum unusquisque videtur deposuisse: quod aliter est, cum rem communem plures deponunt. Rei depositae proprietas apud deponentem manet: sed et possessio, nisi apud sequestrem deposita est: nam tum demum sequester possidet: id enim agitur ea depositione, ut neut