comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde et hic de martha dicitur.
alios sollicite disturrere. labo¬
nire estuare. et multis modis
mĩe operibus insudare. ut eos
quoq nõ ĩmerito circa freq̃ns
mĩsteriũ satag̾e dicamꝰ. Et iõ¬
maria sedet. qr cõtẽplatĩa paca¬
tis uicioꝵ tumultib. oꝑtata iã
in xp̃o quiete mẽtis ꝑfruitur.
martha uero stat. qr actiua labo¬
rioso defudat in certamĩe. Unde
augͣ Remãserũt ergo inilla do
ociosa. nulla facinorosa quam
cauere debet laboriosa. nulla de¬
sidiosa quã cauere debet ociosa
Erãt ergo milla domo iste due
Uite. et ipse fons uite. hec augꝰ¬
tissime tociꝰ eccłiastici ex̾citus
duçes et p̾ie sũt. hasçetera
turba sequitur. Aln post mar¬
tham Aln post mariam uadũt.
Nulli eñ celestem illã patriã
ingredũtur. insi qui hanc uel
illam secũtur. Sed in hus ncce¬

Expanded text:
Unde et hic de Martha dicitur, ros sollicite discurrere, laborare, aestuare, et multis modis sitatibus insudare, ut eos quoque non immerito circa frequens ministerium satagere dicamus. QuaMaria sedet, quia contemplativa pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete fruitur. Martha stat, quia activa laboriosa desudat in certamine. VEfugit. Remanserunt ergo in illa dootiosa; nulla fcavere debet laboriosa; nulla desidiosa, quam cavere debet otiosa. Erant ergo in illa domo istae duae vitae, et ipse fons vitae. In Marthtissimae totius ecclesiastici exercitus duces, et praeviae sunt. Has caetera turba sequitur. Alii post Martham, alii post Mariam vadunt. Nulli enim coelestem illam patriam ingrediuntur, nisi qui hanc vel illam sequuntur. Meri
Abbreviated transcription (Latin):
una est theorica id ẽ cõtẽplacõ
agat te sicut mariam desideriũ
sapiencie. hoc enĩ mai. hoc ꝑfec¬
cuis opus. nec m̃isterii cura a cog¬
nncione uerbi celestis te auertat.
nec arguas eos et ociosos iudices.
quos uideas studere sapientie
rep̾henditur. sed maria ꝙ meli¬
orem ꝑtem sibi elegerit añfertͦ
Ihesus enĩ in multis habundat.
et multa largitur. etideo sapiẽ¬
tior quod prĩciꝑale adutit elegit
deniq apostoli oꝑtim̃ nõ puta¬
uerũt rehnq̃re dei uerbũ. et mi¬

Expanded text:
a est theoria, id est, contemplatio Dagat te sicut Mariam desiderium sapientiae; hoc enim maius, hoc perfectius opus nec ministerii cura cognitionem uerbi caelestis auertat nec arguas eos et otiosos iudices, quos uideas studere sapientiaereprehenditur, sed Maria, quod meliorem partem sibi elegerit, antefertur; Iesus enim multis abundat et multa largitur. et ideo sapientior quod principale aduertit elegit. denique apostoli optimum non putarunt relinquere dei uerbum et mi
Abbreviated transcription (Latin):
Qiud fres mei esse dilectionem
credimꝰ insi ignem: et quidcul¬
ꝑam insi rubigiem: uñ nũc
dicitur. femittũtur ei pectata
multa qr dilexit multum. In¬

Expanded text:
res mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. A
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnat malos. alio mͦ iuste par¬
los. iustũ est. qr illoꝵ meritis cõ¬
uenit. cũ uero parcit malis iustũ
est. nõ qr illoꝵ meritis sed quia
bonitati sue condeçens est Par

Expanded text:
punis malos, et alio modo iuste parlos, iustum est, quia illorum meritis convenit; cum vero parcis malis, iustum est, non quia illorum meritis, sed quia bonitati tuae condecens est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
bonis alteriꝰ arridet. sanctis cõ¬
sentit. qui uero inuidet. dyabo¬
lis. Si quid̃ magis puto salua¬
tionem eiꝰ sperandam. qui
parũ bomi facit. et factis ali¬
et uuuficat om̃ia memibra eccłie.
cũ nos uiderit de alteriꝰ ruina
guudere. statim nos p̾cidit de cor¬
pore. forte igitur non dolemus de
dolet mẽbrum. ꝙͣdui mcorpore
continetur. Si autẽ abstisum
fuerit. nõ dolere poterit nec sen¬

Expanded text:
bonis alterius arridet, sanctis consentit; qui vero invidet, diabolis. Siquidem magis puto ejus salvationem sperandam qui parum boni facit et benefactis aliet vivificat omnia membra Ecclesiae, si nos videat de ruina alterius gaudere, statim nos praecidit a corpore. Forte igitur non dolemus de dolet membrum, quamdiu in corpore continetur: si autem abscisum fuerit, nec dolere poterit, nec sen
Abbreviated transcription (Latin):
gregorium. necesse semꝑ est
ut cum pctõres quosq conspi¬
cimꝰ. nosmetipsos prius i il¬
lorũ calamitate defleamus.
qr fortasse in similibus aut
lapsi sumꝰ aut labi possumꝰ¬

Expanded text:
e ne cesse semper est ut cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus. Quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ digne deo referre possimꝰ.
tur. et uẽ mͥ. si non dilexero.
Audeo diçere non reddidit pe¬
trus et ideo plus dilexit. non
reddidit paulus. reddidit qͥd̾
mortẽ ꝓ morte sed alia non
reddidit. qr multũ debebat red¬
damus licet crucem pro cruce
funꝰ ꝓ funere. nũquid reddimꝰ.
mus ergo amoren pro debito.
caritatem pro munere. gratiã
pro sangius p̾cio. plus eñ dili¬
git cui donatur ampliꝰ h ͨ. ãbroꝰ
dei mĩa diffidat. Clemens est
dñs qui ex corde cõuersis tam
facile miseretur. uide quid cõ¬
fessio et lacrime possint uide
quid fides et dilectio operetur.
paruo tẽporis spatio iustifica¬
ta est mulier et abomni pccõ
na et tan peccatrix fuerat ut

Expanded text:
quod digne Deo referre possimus,ltura? vae mihi si non dilexero! Audeo dicere: non reddidit Petrus, et ideo plus dilexit. Non reddidit Paulus? Reddidit quidem mortem pro morte, sed alia non reddidit; quia multa debebatdamus licet crucem pro cruce, funus pro funere, numquid reddimus mus ergo amorem pro debito, charitatem pro munere, gratiam pro sanguinis pretio; plus enim diligit cui donatur amplius. 27. Domini misericordia diffidat. Clemens est Dominus, qui ex corde conversis tam facile miseretur. XIX. Cquid lacrymae possint. Vide quid fides, et dilectio operetur. Pauco temporis spatio justificata est mulier, et ab omni peccato ae tam peccatrix fuerat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bastrũ ẽ genꝰ marmoris can¬
didi uarns colorib intercĩcti.
quod ad uasa unguentaria
cauare solent. eo ꝙ optĩe ser¬
uare incorrupta dicatur.Et¬

Expanded text:
bastrum genus marmoris candidi, variis coloribus interstincti, quod ad vasa unguentaria cavare solent, eo quod optime servare ea incorrupta dicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
brius moneretur. ut parteret
lectiomi aiebat. Turpanda ẽ fa¬
ties. quã contra dei preceptum
purpicrisso et cerusa et stibio de
pixi. affligendũ est corpꝰ quod
multũ uacauit delicuis. long
risus ꝓpetuo cõpensandꝰ est
fletu. Mollia lintheanña et
serica p̾ciosissima asperitate
cilicii ssit cõmutanda. Que ui¬
ro et seculo placiu:nũc xp̃o de¬

Expanded text:
brius moneretur, ut parceret lectioni, aiebat: \'turpanda est facies, quam contra dei praeceptum purpurisso et cerussa et stibio saepe depinxi; adfligendum corpus, quod multis uacauit deliciis; longus risus perpeti conpensandus est fletu; mollia. linteamina et serica pretiosissima asperitate cilicii conmutanda. quae uiro et saeculo placui, nunc Ch
Abbreviated transcription (Latin):
gregoriꝰ. liquet fratres ꝙ illicitis
actibus priꝰ intenta unguentũ
sibi pro odore sue carme adhibuit.
Quod ergo sibi turpiter exhibuit.
hec itm deo laudabiliter offerebat.
oculis terrena cõcupierat. sedhos
iam per peintenciam cõterens
flebat. Capillos ad cõposicionem
uultus exhibuerat. sed iã lacͥmas
capillis tergebat. Ore superba dixe¬
rit. sed pedes diñ ostulans hec inre-¬
demptoris sui uestigia figebat.
Quot ergo in se habuit oblectam̃¬
ta. tot in se muenit holotausta Cõ¬
uertit ad mĩerũ uirtutũ nuerũ
criminũ. ut totũ seriret deo in¬

Expanded text:
gebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totu
Abbreviated transcription (Latin):
Ad dei enĩ dilectionem in nobis
excitandã nutriendã et augẽ¬
dam nichil ita ualet. sicut bene¬
ficioꝵ eius freqñs et diligens
cõsioeratio. Magna estigitur
nos ꝓxĩos facit. Magna ẽ mĩa.¬

Expanded text:
Ad Dei igitur dilectionem in nobis excitandam, nutriendam et augendam nihil ita valet, sicut beneficiorum ejus frequens et diligens consideratio. Tanta enos proximos facit. Magna est mi
Abbreviated transcription (Latin):
litteram maĩfesta est dni senten¬
tia. nullũ nobis ampliꝰ ꝙͣ qui
misereatur esse proximũ. Sic ci¬
ui ierosolimite non sacerdos non
leuita ex eadẽ gente ĩmo mead̾
urbe nati et nutriti. sed ext̾ne
gẽtis accola. qr magis misertus.

Expanded text:
litteram, manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, si Jerosolymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Mire autẽ dñs ut in discipu¬
loꝵ cordibus elationem pre¬
meret. iudiciũ rume retulit
quod ip̃e magister elacionis
accepit. Ut in auctore super¬
bie dist̾ent. quid de elaciomis

Expanded text:
mire Dominus ut in discipulorum cordibus elationem premeret, mox judicium ruinae retulit quod ipse magister elationis accepit; ut in auctore superbiae discerent quid de elationis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Que uidelicet cĩtas habet
hic in stõꝵ morib magnũ iã
edificiũ suũ. In edificio quippe
ecclesia unusquisq eciã portat
alter et portatur abaltero. Nã
uicissim se ꝓximi tolerant. Ut
per eos edificiũ caritatis surgat.

Expanded text:
tur. Quae videlicet civitas habet hic in sanctorum moribus magnum jam aedificium suum. In aedificio quippe Ecclesia, unusquisque et portat alterum et portatur ab altero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat.
Abbreviated transcription (Latin):
Miscenda est ergo lent̾as cum
seueritate faciendũ est quoddã
ex utroq temperamentũ. ut
neq multa asperitate exulce¬
rentur subditi. neq mima be¬
nardꝰ. Semꝑer punire ferocita¬
tis est. semper parcere pusilla¬
minitatis est. nec hoc nec illud
equitatis. habere plꝰ amaritu¬
dinis ꝙͣ suauitatis dãpnabile

Expanded text:
Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia be. Semper punire ferocitatis est, semper parcere pusillanimitatis, nec hoc nec illud equitatis. Habere plus amaritudinis quam suavitatis dampnabile
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Et si durũ est ualde quod
coquitur. habũdat tñ amorie
ignis quo etiam duni cõsumã¬
ta cõmisit et multoꝵ debitoꝵ
factus est ille gubernante deo
pauca cõmisit. Cui deputat
ille quod dimisit. huicet iste
deputet quod nõ cõmisit nul
homo. quod non posset fac̾e¬
et alter homo. Ndesit rector
a quo factus est homo . unde¬
ꝙ sicut in multa peccata¬
cetidi. sic et in multa alia
in om̃e pctm̃aũa mea. dixit

Expanded text:
 Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumanta commisit, et multorum debitor factus est: ille gubernante Deo pauca commisit. Cui deputat ille quod dimisit, huic et iste deputat quod non commisit. Adulhomo, quod non possit facere alter homo, si desit Creator a quo factus est homo. quod sicut in multa cecidi, sic et in alia in omne peccatum anima mea. Et
Abbreviated transcription (Latin):
magna tẽporis illiꝰ felicitas
de labore docenciũ simul et
discenciũ studio demõstrat᷑.
que utinam in nr̃o euo redi¬
pͥet. ut tanta mĩstris uerbi
freqñcia fideliũ insistat audi¬
toꝵ. que nec liberũ eis curãdi
corporis spaciũ concedat. Nã
quibus necessaria curandi cor¬
poris hora negatur. ꝙͣ tominꝰ
illecebris aĩe sue carnis studen¬
di facult̾as ad est. quĩ potiꝰ a
quibus uerbũ fidel et salutare
misteriũ oportune ĩportune
exigitur. hoꝵ aĩmus cõseqñter
ad agenda semper et cogitan¬
da celestia succenditur. ne ea
que uerbis docent factis ĩpug¬

Expanded text:
magna temporis illius felicitas de labore docentium simul et discentium studio demonstratur, qui utinam nostro in aevo rediret, ut tanta ministris verbi frequentia fidelium desistat auditorum, quae nec liberum eis curandi corporis spatium concedat. Nam quibus necessaria curandi corporis hora negatur: quanto minus illecebris animae sive carnis studendi facultas adest? Quin potius a quibus verbum fidei et salutare ministerium opportune importune exigitur, horum animus consequenter ad agenda semper et cogitanda coelestia succenditur, ne ea quae verbis docent, factis impug
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem siue animi siue cor¬
poris quam in hoĩe alio uide¬
mus eciã noc habere potiumꝰ
aut possumus hoc ergo exhibe¬
amꝰ ei tuiꝰ infirmitatem por¬
tare uolumꝰ quod ab illo uel¬
lemus nobis exhiberi. si forte
nos in eo essemꝰ et ip̃e nos ẽẽt
undecupiebat aliũ liberare.
nullũ esse hoĩem. qui nõ possit
habere aliquod bonũ quod tu
nõ habes.eciam silateat.i qͦ
sme dubio possit te esse suꝑior

Expanded text:
tudinem sive animi, sive corporis, quam in alio homine videmus, etiam nos habere potuimus, aut possumus. Hoc ergo exhibeamus illi cujus infirmitatem portare volumus, quod ab illo nobis vellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus, et ipse non esset.unde cupiebat alium liberare. nullum esse hominem qui non possit habere aliquod bonum quod tu nondum habes, etiamsi lateat, in quo sine dubio possit te esse super
Abbreviated transcription (Latin):
est peĩtus corrũpi. dĩna ramen
peĩtus delerr ꝙͣius enĩ tanta
malicia possit affici. ut nl dili¬
gat boni non tñ ignorancia
tanta excecari potest ut mlcog¬

Expanded text:
itus corrumpi, divina tamen penitus deleri. Quamvis enim tanta malitia possit affici ut nihil diligat boni, non tamen ignorantia tanta excaecari potest ut nihil cog
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. qr beatitudinẽ uite ĩmor¬
talis exuere sed nõ sensũ roĩs
abolere ualuerũt. Ex qua em̃
ꝑte sapere et cognostere deũ
potest. uiuus est homo. ex qͣ
uero pctĩs cõtabescit et mise¬
ria deficit. mortuus idẽ leti¬
feroq est uulnere fedatꝰ. Ac

Expanded text:
erunt, quia beatitudinem vitae immortalis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo; ex qua vero peccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem lethiferoque est vulnere foedatus. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
quid suꝑerogare ut nõ solũ
ea q̃ induob testam̃tis cõti¬
nentur studeant p̾dicare.
sedet alia multa scdm̃ ea
que scripta sũt laborent

Expanded text:
quid supererogare, ut non solum ea quae in duobus Testamentis continentur studeant praedicare, sed et alia multa secundum ea quae scripta sunt laborent
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uerbis exempla hũilitatis
accipimꝰ. ne temere discute
superna cõsilia de alioꝵ uoca¬
cione alioꝵ uero repulsione
p̾sumamꝰ cũ enĩ premisisset
utrũq non mox rationem
reddidit. sed sic deo placitum
dixit. hoc uidel intendens qd̾
iniustũ esse non potest. quod¬

Expanded text:
nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit: hoc videlicet ostendens, quia injustum esse non potest quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nãq uingeĩtus dei filiꝰ for¬
mam infirmitatis nr̃e suscepit.
ad hoc niuisibilis nõ solũ uisi¬
bilis sed eciam despectus appa¬
ruit. ad hoc cõtumeliaꝵ ludi¬
bria. et irrisionũ probra passi¬
onũ tormenta tollerauit. Ut
citer edocendam. is qui sine
estimatione magnus est usq
ad passionẽ factus est paruus:¬

Expanded text:
hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionum tormenta toleravit, ut citer edocendam is, qui sine aestimatione magnus est, usque ad passionem factus est parvus
Abbreviated transcription (Latin):
tui ex hns q̃ scripta erant in
da. Salubriter autem intelli¬
gendũ est ꝙ siue celestia siue
terrestria quis opera gesserit.
per hoc quasi litteris annota¬
tus apud dei memoriã fit et̾¬

Expanded text:
in d salubriter intelligendum, quod sive coelestia, seu terrestria, quis opera gesserit, per haec quasi litteris adnotatus, apud Dei memoriam sit aeter
Abbreviated transcription (Latin):
Sic tñ mĩa et ueritas obiuãt
ueritatem qua plectitur dig¬
nus nec ueritas mĩam qua
liberatur indignus. Deꝰ quid̾
ab eterno sciens cõilersacio¬
nem hoĩ malam futuram.
et qr nec sola seueritate pos¬
set saluari. nec sola mĩa per¬
uenire ad ꝓfectũ meutoꝵ.
decreuit ꝙ in unoquoq tp̃e
predicandũ esset. unũquẽq
permittens suo iudicio. idẽ¬
ne feceris. Sed qr naturalis
lex obtorpuit consuetudiẽ
pectandi. predicata est lex
que refrenaret pectantes.
et qr iteꝵ homo nõ se per le¬
gis seueritatem cohibebãt
ĩmo per interdictũ reus tene¬
batur.predicata est mĩa q̃
quo mira prouidençia udeos
et gentes reduxit ad uitam.
quam perdiderũt in adam.

Expanded text:
ricordia et veritas obviant impediat veritatem, qua plectitur dignus; nec veritas misericordiam, qua liberatur indignus. Deus ab aeterno sciens conversationem hominum malam futuram, et quia nec sola severitate possent salvari, nec sola misericordia pervenire ad profectum meritorum, decrevit quod in unoquoque tempore praedicandum esset, unumquemque perm legi. Sed quia naturalis lex obtorpuit consuetudine peccandi, praedicata est lex quae refrenaret peccantes. Et quia iterum homo non se per legis severitatem cohibebat, imo per interdictum reus tenebatur: praedicata est misericoquo mira providentia Judaeos et gentes reduxit ad vitam, quam perdiderant in Adam.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis habitat corporaliter. nõ¬
ne tñ et ip̃e de humilitate tãꝙͣ¬
sũma sue doctrine suaꝵq uir¬
tutũ gloriatus est. Discite ait
a me nõ ꝙ sobriꝰ aut castus ã
prudens aͥ aliquid huiõi sed
qr imitis sũ et huilis corde. A
exemplũ me formam hũdi¬
to familiariꝰ semꝑ hũlitati
ꝓpĩquare solet dĩnitas. demq
illa se induit. ut appareret hoĩb.
substãtiã. formam.hĩtũ gesta¬
uit hũilem. ip̃iꝰ nobis cõmẽdãs
uirtutis excellenciam. quam

Expanded text:
er? nonne tamen et ipse de humilitate, tasumma suae doctrinae suarumque virtutum, gloriatus est? Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A exemplum, me formam humilito familiarius semper humilitati propinquare solet Divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus; substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excel
Abbreviated transcription (Latin):
tas dei. Quia igitur redemptor
noster corda re̾git hũiliũ. et
leuiathan rex dicitur suꝑboꝵ.
apte cognostimꝰ qr euidentis¬
ergo quã quisq habeat agnosti¬
tur. sub quo rege militet inueĩ¬
tur. unusquisq em̃ quasi quẽdã
titulũ potat operis quo facile
oftendat sub cuiꝰ seriuiat ptãte

Expanded text:
s? Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, et Leviathan rex dicitur superborum, aperte cognoscimus quod evidentisergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestate
Abbreviated transcription (Latin):
Quidquid q̃ritur ad salutẽ totũ
iam adimpletũ est inscͥpturis.
Qui ignarus est. iuenit ibi qͥd
discat. Qui cõtumax ẽ et pctor.
muenit ibi futuri iudicii fla¬
gellũ quod tieat. Qui laborat
inuenit ibi głias ꝓmissionis

Expanded text:
Quicquid quaeritur ad salutem, totum iam impletum est in Scripturis. Qui ignarus est, inveniet ibi quod discat: qui contumax est, et peccator, inveniet futuri iudicii flagella, quae timeat. Qui laborat, inveniet ibi glorias, et promissiones
Abbreviated transcription (Latin):
O. mulier magna ẽ fides tua. non
uidisti mortuũ fuscitatũ. nec lepro¬
sum mũdatũ. nec ꝓphetas audisti.
nec legẽ meditata esneq marem
dĩsionibus scindi uidisti inchil hoꝵ
cõtemplata es insuper et despecta
et contempta a me eset nõ recessisti.
sed ꝑseuerasti petendo. et qr magna¬

Expanded text:
O mulier, magna est fides tua. Non vidisti mortuum suscitatum nec leprosum mundatum, nec prophetas audisti, nec legem meditata es, neque mare in divisionibus scindi vidisti. Nihil horum contemplata a me es, insuper et despecta et contempta a me es, et non recessisti, sed perseverasti petendo. O m
Abbreviated transcription (Latin):
cibus perseuerat. hũilitas qua se
non cambus sed catulis cõparat.
Scio me inquit filioꝵ panẽ non
mereri nec integros capere cibos
posse. nec sedere ad mensam cum
patre. sed contenta sũt reliquus
catuloꝵ. Ut ꝑ hiũlitatẽ micarũ
ad panis integri ueniã magnitu¬

Expanded text:
cibus perseverat. Humilitas, qua se non canibus, sed catulis comparat. Scio me, inquit, filiorum panem non mereri, nec integros capere posse cibos, nec sedere ad mensam cum patre; sed contenta sum reliquiis catulorum, ut humilitate micarum ad panis integri veniam magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
sio merito fiebat. in qua et uitĩa
resurrectõ fiet. qñ menbris oĩbus
circũcisis idẽ uiciis et peccatis
abscisis totus ex integro ĩnouatꝰ
omniq suꝑfluitate mũdatus
homo ad ĩmortalitatẽ resurget.

Expanded text:
 merito fiebat, in qua et ultima resurrectio fiet, quando membris omnibus circumcisis, id est vitiis et peccatis abscissis, totusque ex integro innovatus, omnique superfluitate mundatus homo ad immortalitatem resurget.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ihũs xpũs natus uirginis
partu pastorib nũciatus est.
cũ euangeliũ leg̾etur audiui¬
mus gloria in excelsis deo et ĩ
terra pax hoĩbus bone uolũtatis
festa uox et gratulatoria non
ui feĩe cuiꝰ uterus ediderat ꝓ¬
uirgro peperit saluatorẽ. dicamꝰ

Expanded text:
s Christus natus Virginis partu, pastoribus nuntiatus est, cum Evangelium legeretur, audivimus: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Festa vox et gratulatoria, non uni feminae, cujus uterus prolem edideratVirgo pepererat Salvatore
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ non pret̾eunt tanta tamq
benigna est hũilitas intuenda.
qi nõ solũ incarnari pro nobisᷤᷤ
sed et eo tempore dignatus sit
incarnari. quo mox natus cẽsiu
cesaris ascriberetur. atq ob mrĩ
liberationem ip̃e seriuicio subdere¬

Expanded text:
us non praetereunter tanta tamque benigna est humilitas intuenda, qui non solum incarnari pro nobis, sed et eo tempore dignatus sit incarnari, quo mox censu Caesaris ascriberetur, atque ob nostri liberationem, ipse servitio subdere
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo sane tircũcisionẽ p̾dicare
audient umꝰ solũ menbri con¬
tinenciã autumet imꝑari. qͣsi
uel a fornicacione tm̃. uel licito ma¬
trimonio temperãter utentem.
uel uirginitate gloriosũ existere
absq aliaꝵ uirtutũ adiectione
sufficiat. et nõ omniũ pociꝰ quos
corde uel opere gestamus sẽsuũ
castigationẽ precipi Ille itaq u̾a¬
circũcisione mũdatus est. qui ob¬
turat aures suas.ne audiat sãgui¬
nem. et claudit oculos suos. ne ui¬
deat malũ. qui tustodit uias suas
ne delinquat in lingua sua. et at
inter innotentes manus suas
et ab om̃i mala uia prohibet pe¬
des suos. qui super omĩa castigat
corpus suũ et seruituti subicĩt.
omniq custodia seruat cor suũ
qm̃ ab ip̃o uita procedit. sed et ip̃a
bona actio sua que iabscõdito
est. circũcisione nõ minꝰ indiget.
Ut cũ ieuino orationẽ elemosmã
Quaꝓpter et apostolꝰ abscõditã
corde cirtũcisionem sedulo cõmẽ¬
dat. cui laus nõ ex hoĩbus seda

Expanded text:
Nemo sane cum circumcisionem praedicari audierit, unius solum membri continentiam autumet imperari, quasi vel a fornicatione tutum, vel licito matrimonio temperanter utentem, vel virginitate gloriosum existere, absque aliarum virtutum adjectione sufficiat, et non omnium potius, quos corde vel corpore gestamus, sensuum castigationem praecipi. Nam circumcisione mundatus est, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos ne videat malum; qui custodit vias suas ne deinter innocentes manus suas; qui ab omni via mala prohibet pedes suos; qui castigat corpus suum, et servituti subjicit, omnique custodia servat cor suum, quoniam ex ipso vita procedit. Sed et ipsa bona actio sua quae in abscondito est, circumcisione non minus indiget, ut cum jejuno, oro, eleemosynam Quapropter et Apostolus absconditam in corde circisionem sedulo commendat, cujus laus non ex hominibus, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
quod apud nos ualet aqua bap¬
tismatis. hoc egit apud uete̾s uel
pro paruulis sola fides. uel proma¬
iorib uirtus sacrificii. uel ꝓ huc
qui ex abrahe stirpe descenderãt
misteriũ circũcisionis. Sed diffe
in regnũ nũdũ patebat circũcisis
ut modo luptisatis. At uero nõ so¬
lũ baptismus hoc facit. sed etiam
passioms adiũctio que si cirtũci¬
siom adiũcta esset similiter ibi

Expanded text:
anos valet aqua baptismalis, hoc egit apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro maioribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahe stirpe prodierant misterium circumcisionis. Grein regnum, nondum patebat circumcisis, ut modo baptizatis. At vero non solum baptismus hoc facit, sed etiam passionis adjunctio: quae si circumcisioni addita esset, et similiter ibi
Abbreviated transcription (Latin):
inꝙͣ et nos fideli corde deuota uo¬
ce.gloria in excelsis deo et ĩ terra
pax hoĩbus bone uolũtatis. Et hͤ
berba dĩna has dei laudes hoc ãge¬
licũ gaudium q̃ ta possumꝰ con¬
sidemtiõe perspectum fide et spe
et caritate meditemur. Unde et

Expanded text:
uam, et nos fideli corde, devota voce, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Et haec verba divina, has Dei laudes, hoc angelicum gaudium, quanta valemus consideratione perspectum, fide et spe et charitate meditemur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tota uirtutum ĩstancia sequa¬
mur. et solicita cordis ac corꝑis
castigatione procuremꝰ. Ut quẽ
illi uidere in presepio uagiẽtem
nos in prĩs solio mereamur ui¬
dere regnantẽ / Nõ est tãta beati¬
tudo cum desidia ac torpore que¬
renda. sed alacriter sũt xp̃i seqñ¬

Expanded text:
tota virtutum instantia sequamur, et sollicita cordis et corporis castigatione procuremus, ut quem illi in praesepio videre vagientem, nos in Patris solio mereamur videre regnantem. Et tudo cum desidia ac torpore quaerenda, sed alacriter sunt Christi seque
Abbreviated transcription (Latin):
poteramus. deum in hoĩe apparẽte
aspiceremus aspiciendo cognosce¬
remus. cognoscendo diligemus. di¬
ligendo sumino studio ad eiꝰ glo¬
riam ꝑueĩre satageremꝰ. Incarna¬
tus est᷑. ut nos ad spũalia leuocaret.
mutabilitatis nostre particeps ef¬
fectus est. ut nos sue ĩcõmutabili¬
tatis participes faceret. Inclma

Expanded text:
poteras, Deum in homine apparentem aspiceres, aspiciendo agnosceres, agnoscendo diligeres, diligens summo studio ad ejus gloriam pervenire satageres. Incarnatus est ut te ad spiritualia revocaret. Mutabilitatis tuae particeps factus est, ut te suae incommutabilitatis participem faceret. Inclina
Abbreviated transcription (Latin):
licet ĩquit deus cũctos dies tre¬
auerit. singulariter tñ hunc
diem fecisse dicitur qui xp̃i do¬
mimi natiuitate cõsecratus est.
In quo merito exultare cõuei̾t
et letari qm̃ in eo dyabolus ius
perdidit et salutẽ mũdꝰ accepit.

Expanded text:
licet Deus cunctos dies creaverit, singulariter tamen diem fecisse dicitur, qui Christi Domini nativitate sacratus est. In quo merito exsultare convenit et laetari, quoniam in eo et diabolus jus perdidit, et salutem mundus accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
manũ sũt omia regna tuis sericis
plumeis lectis duras iumentorũ
stipulas preelegerit. Unde et ber
nardus. Non consolatur xp̃i m
fancia gurrulos. non consolãtur
xp̃i lacrime cachinãtes. nõ conso¬
lantur pãm eius ambulãtes in
stolis. nõ consolãtur presepe et sta¬
bulũ amantes primas cathedras
et eis dicitur esse natus saluator
paupib atq laborantib. nõ uo¬
bis diuitib qui urãm habetis cõ¬
erat quodcũq uellet elig̾e̾ tẽpꝰ.
elegit quod molestiꝰ est presertim
paruulo et pauꝑis mrĩs filio que
uix pãnos haberet ad muoluendũ
presepe ad reclinandũ. Et cũ tãta
esset necessitas. nullã audis fieri¬
nõ fallitur elegit quod carm mo¬
lestius est id ergo meliꝰ id utiliꝰ.
id potius eligendũ. Et quisquis
alius doceat aliuid uel suadeat.
ab eo tãꝙͣ a seductore cauendum.
per ysaiam paruilus sciens repro¬
bare malũ et eligere bonũ malũ
erggo uoluptas corporis ẽ bonũ u̾o

Expanded text:
manu sunt omnia, tuis sericis, manu sunt omnia, tuis sericis, tuis plumis duras jumentorum stipulas praeelegerinem? Non consolatur Christi infantia garrulos, non consolantur Christi lacrymae cachinnantes, non consolantur panni ejus ambulantes in stolis, non consolantur praesepe et stabulum amantes primas cathedras et eis natus dicitur esse Salvator. Pauperibus atque laborantibus, non vobis divitibus, qui vestram habetis conerat quodcunque vellet eligere tempus, elegit quod molestius est, praesertim parvulo, et pauperis matris filio, quae vix pannos haberet ad involvendum, praesepe ad reclinandum. Et certe cum esset tanta necessitas, nullam audio pellinon fallitur, elegit quod carni molestius est. Id ergo melius, id utilius, id potius eligendum: et quisquis aliud doceat vel suadeat, ab eo tanquam a seductore cavendum. per Isaiam parvulus, sciens reprobare malum, et eligere bonum . Malum ergo voluptas corporis, bonum vero
Abbreviated transcription (Latin):
anselmus. O amanda. o admirãda
dignatio. deꝰ ĩmense gre seuglorie
uermis cõtemptibilis fieri nõ despexi
parũ tibi uisum est patrẽ nobis ẽẽ.
habes indigenciã. inter ip̃a natiui¬
tatis tue micia nõ horriusti abiec¬
tissime pauꝑtatis degustare ĩcõmo¬
da. Ut enĩ ait scriptur. Tibi cum
nascereris nõ erat locus in diu̾so¬
rio. nec cunabula que tem̃tudinẽ
tuã acciperent habiusti. sed et in
uili p̾sepio sordentis stabuli. tu qui
terram palmo cõcludis ĩuolutus
pãniculis reclinatus es. et hoc ip̃m
accepit. Cõsolamĩ cõsolamĩ qui in
sordib paupertatis enutrimim.
qr uobistũ est deꝰ in pauꝑtate. nõ
cubat in delicus splendidi cubiculi¬
seu cubilis. nec ĩuenitur in terra
suauiter uiuẽtiũ. Qiudgꝰ. gliaris
o diues res lutea in uolutabro lecti
picti et delicati. cũ rex regũ suo re¬
cubitu stramẽta pauperũ honesta¬
re maluerit.Quid dura strata de¬
testars cũ tener infantulus in cuiꝰ

Expanded text:
asio. O amanda, o admiranda dignatio! Deus immensae gloriae, vermis contemptibilis fieri non despexisParum tibi visum est Patrem te nostrum ehabes indigentiam, inter ipsa nativitatis tuae initia non horruisti abjectissimae paupertatis degustare incommoda. Ut enim ait Scriptura, tibi, cum nascereris, non erat locus in diversorio , neque cunabula, quae teneritudinem tuam exciperent habuisti; sed tu in vili praesepio sordentis stabuli, tu qui terram palmo concludis, involutus panniculis reclinatus es ; et hospitiuaccepit. Consolamini, consolamini, qui in sordibus paupertatis enutrimini, quia vobiscum est Deus in paupertate, non cubat in deliciis splendidi cubilis, nec enim invenitur in terra suaviter viventium. Quid ultra gloriaris, o dives, lutea res, in volutabro lecti picti et delicati, cum Rex regum suo recubitu stramenta pauperum honestare maluerit? Quid dura strata detestaris, cum tener infantulus, in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ret. et deinde per circũstãtes regi¬
ones alii presides proseq̃rentur.
fiebat a preside. scd̾a ciuitatũ in
regione alegato cesaris.Terçia re¬
gionũ in orbe coram cesare Et ui

Expanded text:
retur, et deinde per circumstantes regiones alii praesides prosequerentur.fiebat a praeside, secunda civitatum in regione a legato Caesaris, tertia regionum in urbe coram Caesare. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
unde anselmꝰ. huc matrem cũ
oĩ deuocione in bethleem prose¬
quere. et in hospiciũ diuertens
cũ illa assiste. et obsequere pari¬
enti. locatoq in presepio puulo
erũpe in uocem exultacõis clamãs
cũ ysaia. Pariuilus natũs ẽ no¬
bis et filius datus est nobis. et
amplectere illud dĩnũ et dulce
presepiũ. mitiget ueretũdiã amor.
timorẽ depellat affectus ut sacͣ¬
et oscula geĩes. deide pastorum
excubias mente pertracta.ãge¬
re.celesti melodie tuas ĩterpone
preces. simł corde et ore decãtãs.
gloria in excelsis deo. et in terra

Expanded text:
nerare. Hinc Matrem cum omni devotione in Bethlehem prosequere, et in hospitium divertens cum illa assiste, et obsequere parienti; locatoque in praesepio parvulo, erumpe in vocem exsultationis, clamans cum Isaia: Parvulus natus est nobis, et filius datus est nobis , et amplectere illud dulce praesepium. Mitiget verecundiam amor, timorem depellat affectus, ut sancet oscula genibus. Exinde pastorum excubias mente pertracta, angere, coelesti melodiae tuas interpone preces, simul corde et ore decantans: Gloria in excelsis Deo . Noli in tua
Abbreviated transcription (Latin):
lizante angelo multitudo in con¬
sonam laudem prorũpit treatoris.
et officiũ suũ deo impendẽs et nos¬
ut quociens sacrã eruditionem
ex fratris ore audimꝰ. uł ip̃a que

Expanded text:
lizante angelo, multitudo in consonam laudem prorumpit, et officium suum Deo impendens et nout quoties sacram eruditionem ex fratris ore audimus, De
Abbreviated transcription (Latin):
ppendant.collatisq beneficiis
sibi dona operũ executione re¬
spondeant. ꝙ uero eũ sicut et
multos quos sanauit alios sa¬
nationem suam silencio tegere
iubet exemplũ sius tribuit ne
de hus que faciũt mirandis.
fauorem uulgi requirũt. sed̾ di¬
iumie tm̃ aspectibus ubi et mer¬
ces operũ restat sunt platere
contenti. hec beda¬

Expanded text:
perpendant, collatisque sibi beneficiis perpendant, collatisque sibi beneficiis digna operum exsecutione respondeant. Quod vero eum sicut et multos quos sanavit alios, sanationem suam silentio tegere jubet, exemplum suis tribuit, ne de his quae faciunt mirandis favorem vulgi requirant, sed divinis tantum aspectibus ubi et merces operum restat, sint placere contenti. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
incoĩs cõfortaret. et duxit extra
uicũ. ut a uita uulgari segregatus
uolũtatẽ sui conditoris qua illu¬
mĩari meretur liberiꝰ sedulo cor¬
de scrutaretur. Qiusquis em lumẽ
eternitatis uidere desiderat. non
exempla turbaꝵ sed ducatũ ncce
est semper sui redemptoris seqͣt᷑¬
non repente curat. quẽ unomox
uerbo si uellet poterat curare ut
magnitudinem hũane cecitatis
ostenderet. que quasi pedetentĩ
et ꝑ quosd̾ profectuũ gradus
ad lucem dĩne uisionis solet ꝑ¬
de capite dñi ꝓcedit. manꝰ uero
suĩt mẽbra corporis exteriꝰ poĩta.
Expuens ergo m oculos ceci dñs
impoiit manꝰ suas ut uideat᷑.
quia cecitatẽ generis humani
et ꝑ ĩiusibilia dĩne pietatis do¬
na et ꝑ exhibita foris sacramẽ¬
ta assũpte hũanitatis abtersit.
cepit. imistice admonet om̃s qͥ
agnitione ueritatis illustrãtur.
ut ad cor suũ redeant. et ꝙͣtum
sibi donatũ sit sollicita mente

Expanded text:
 confortaret. Eduxit extra  confortaret. Eduxit extra vicum, ut a vita vulgari segregatus voluntatem sui conditoris, qua illuminari mereretur, liberius sedulo corde scrutaretur. Quisquis enim lumen aeternitatis videre desiderat, non exempla turbarum, sed ducatum necesse est semper sui redemptoris seqnon statim repente curat quem uno mox verbo, si vellet, poterat curare, ut magnitudinem humanae caecitatis ostenderet quae quasi pedetentim et per quosdam profectuum gradus ad lucem divinae visionis solet p vero sunt membra corporis exterius posita. Exspuens ergo in oculos caeci Dominus, imponit manus suas ut videat, quia caecitatem generis humani et per invisibilia divinae pietatis dona et per exhibita foris sacramenta assumptae humanitatis abstersit. cepit, mystice admonet omnes qui agnitione veritatis illustrantur, ut ad cor suum redeant, et quantum sibi donatum sit sollicita mente
Abbreviated transcription (Latin):
tes tuas augeri: ꝓdere noli fuge¬
festando potes amitte tacendo
cirrãtur lãguores spĩtaliũ sũt
signa langoꝵ quibus aĩa per pec¬
cactũ eterne morti ꝓpĩquat. Sicut
enĩm surdo et muto a dño sana¬
to sanatiomentis infinuatur eoꝵ
qui neq audire uerbũ dei neq
loqui nouerãt. Et mox ĩ refectõe
turbe esurientis q̃ dinñ secuta
fuerat suauitas figuratur illa
qua diligenciũ se et q̃renciũ solet
corda nutrire. Ita in hoc ceco pau¬
latim curato a dño illũatodesig¬
natur cordiũ stultoꝵ ac longe
a uia ueritatis aberrunciũ. Roga¬
bant autẽ eũ ut illũ tãget sciẽ¬
tes qr tactus diñ sicut leprosum
mũdare ita eciã cecũ illiũare
uileret. Tangimꝰ autẽ dñin noc:
cũ ei fide integra et sincera adħe¬
remus. tangit nos dñs cũ mẽtẽ
nostram afflatu siu spũs illustrat.
atq ad agnitionem noc ꝓprie m¬
firmitatis studiũq bone actoĩs
accendit. Apprehendit manũ
ceci. ut eũ ad execucõem bone ope¬

Expanded text:
tes tuas augere? Prodere nolfestando potes amittere, tacendo curantur languores spiritalium sunt signa languorum quibus anima per peccatum aeternae morti propinquat. Sicut enim in surdo et muto a Domino sanato sanatio mentis insinuatur eorum qui neque audire verbum Dei neque loqui noverant, et mox in refectione turbae esurientis quae Dominum secuta fuerat suavitas figuratur illa qua diligentium se et quaerentium solet corda nutrire, ita in hoc caeco paulatim curato a Domino illuminatio designetur cordium stultorum, ac longe a via veritatis aberrantium. Rogabant autem eum ut illum tangeret, scientes quia tactus Domini sicut leprosum mundare, ita etiam caecum illuminare valeret. Tangimus autem Dominum nos, cum ei fide integra et sincera adhaerenostram afflatu sui spiritus illustrat, atque ad agnitionem nos propriae infirmitatis studiumque bonae actionis accendit. Et apprehendens manum caeci,
Abbreviated transcription (Latin):
uenio qui irrep̾hensibilẽ uitã
suã exhibere uelit. Ut libenter
nõ rep̾hendat alienã. tamq hꝰ
mali libido mentem honu in¬
uasit. ut eciã qui ꝓtul ab aliis
uicus recesserunt᷑ in illud tñ qͣiͣ
in extraneũ laqueũ dyaboli m¬

Expanded text:
uenias, qui ita inreprehensibilem suam uitam exhibere uelit, ut is non libenter reprehendat alienam. tantaque huius mali libido mentes hominum inuasit, ut etiam, qui procul ab aliis uitiis recesserunt, in istud tamen quasi in extremum laqueum diaboli i
Abbreviated transcription (Latin):
Nec est aliqua sciencia q̃ possit
penetrare. nec eloquençia que
possit predicare. quanta dultedĩs
sedulitate ꝑuulum fouerit. ꝙͣta
diligençia obsequioq adolescẽtẽ
et in robur etatis uadentẽ porrexe

Expanded text:
Nec est aliqua scientia quae possit penetrare, nec eloquentia quae possit praedicare, quanta dulcedinis sedulitate parvulum foverit, quanta diligentia obsequioque adolescentem et in robur aetatis vadentem provexe
Abbreviated transcription (Latin):
monachi dignitatem uestrã.
iohannes princeps uestri est dog¬
matis. Ipse monachus statĩ ut
natus est in heremo uiuit. i he¬
remo mitritur. xpm̃ expectat

Expanded text:
monachi; dignitatem uestram, Ioannes princeps uestri est dogmatis. Ipse monachus statim ut natus est in heremo uiuit, in heremo nutritur, Christum expectat
Abbreviated transcription (Latin):
bernardus. Multo facilius repe¬
nes multos seculares cõuerti
sire ad melius. Rarissima auis
in terris est. qui de uno gradu
quẽ in religione semel attig̾it.
astendas ncc̃e est: aut destendas.
si attẽptas starelruas ncc̃e est¬
Et iterũ. minime pro certo est
bonus qui melior ẽẽ nõ uult.
et ubi incipis nolle fieri melior.
ibi desmis esse bonus hͨ. b̾nardꝰ

Expanded text:
d multo facilius reperias multos saeculares converti sire ad melius. Rarissima avis in terris est, qui de gradu, quem forte in religione semel attigerit, ascendas necesse est, aut descendas: si attentas stare, ruas necesse est. Minime pro certo est bonus, qui melior esse non vult: et ubi incipis nolle fieri melior, ibi etiam desinis esse bonus. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est nec obstitit etatis ĩfirmi¬
tas quã marestas diñ fecũdauit.
parentes aspernatur. et ĩ soliꝰ
deitatis apicẽ beate cõtẽplacoĩs
figit obtutus. mira rerũ cõuer¬
et setuli cupiditates non solũ
obluusti. sed et nescire. ꝑpetuum
cũ dĩnitate stabilire consortiũ.
recessus monciũ siluarũ ãfractꝰ
et ualliũ subteriacens uastitas
puero patriarche domicilia tũ¬
hãnes etatis suꝑgressus ĩfãciã.
et nobilioris generis generosi¬
tatẽ oblitus. soli uacat deitati.
forma uite monachoꝵ ꝓpositũ.
anachoritarũ prĩcipium. tociꝰ
religionis assercio. unde et crisoꝰ.

Expanded text:
tus est; nec obstitit aetatis infirmitas, quam majestas Domini fecundabat. parentes aspernatur, et in solius divinitatis apicem beatae contemplationis figit obtutus. Mira rerum converet saeculi cupiditates non solum oblivisci, sed et nescire, perpetuumque cum divinitate stabilire consortium. Recessus montium, silvarum anfractus et vallium subterjacens vastitas puero patriarchae domicilia Joannes aetatis supergressus infantiam, et nobilioris generis generositatem oblitus, soli vacat divinitati, forma vitae, monachorum propositum, anachoretarum principium, totius religionis 121 assertio. Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid nobis habitacio huiꝰ secre¬
ti aliquid prodest. qñ tirannito do¬
minatu malicia in nobis regnat.
qñ ira suꝑequitat. qñ maiorem
nobis uictoriã hũanus oculus
biles heremite extra mũdũ nos
esse credimus. et per diuersarum
passionũ uicia mũdũ intra nos
inclusũ tenemus. Ita ut qui pu¬
tabamus nos pretibus nostris
scło ip̃i sucturrere. pene ncc̃e sit
Ut uideamur magis scłi ĩt̾cessori¬
bus idigere. Dubiũ quippe nõ
est ꝙ illa aĩa que cõcupistentia

Expanded text:
nunquid nobis habitationis hujus secretum aliquid prodest, quando tyrannico dominatu malitia in nobis regnat? quando ira superequitat? quando majorem nobis metum humanus oculus bilis vitae extra mundum nos esse credimus et per diversarum passionum vitia mundum intra nos inclusum tenemus? Ita ut qui putabamus nos precibus nostris saeculo ipsi succurrere, pene necesse sit ut videamus nos magis saeculi intercessionibus indigere. Dubium quippe non est quod illa anima quae concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
ad heremũ sũma perfectio sed nõ
perfecte in heremo uiuere sũma
dãpnacõ est. Quid eñ prodest si lo¬
et inquietudo in corde uersetur:
Quid in quã prodest si in habitacõe
silenciũ in habitatoribus sit uicõ
rũ tumłtus et colluctatio passio¬
nũ. Si exteriora nostra seremtas
teneat. et interiora tempestus:
llon em̃ ideo ad istũ locũ uenimꝰ.
quiete fruamur. Nõ utiqr ad re¬
quiem nec ad securitatem. sed ad
pugnã huc uemimus ad agonẽ
processimus ad ex̾cenda cũ uicns
bella ꝓperaiumus ut lingue gla¬
diũ recondamus. ut nõ solum nõ
ĩferamus ĩuirias sed nec sen¬
ciamus illatas. hec augustinꝰ¬

Expanded text:
am vitam summa perfectio est, sed non perfecte in solitudine vivere, summa damnatio est. Quid enim prodest si loet inquietudo in corde versetur? Quid, inquam, prodest si in habitatione silentium sit, et in habitatoribus vitiorum sit tumultus, et conluctatio passionum, si exteriora nostra serenitas teneat, et inteNon enim ideo ad istum locum convenimquiete frueremur. Non utique ad requiem nec ad securitpugnam huc convenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamus, non solum invicem non inferamus injurias, sed nec sentiamus illatas. Peculi
Abbreviated transcription (Latin):
reuerenciã sui habitus in actu
in lotucõe in cogitatõe semper cir¬
cũspiciat. ut ea q̃ mũdi funt
perfecte deserat. et qd̾ ostendit
oculis hũanis hĩtu. hoc ante dei
oculos moribus pretendat. Non¬

Expanded text:
reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, atque ea quae mundi sunt, perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedem montis syon. qui non
iugibus aquis sed incertis horis
stangnũ nõ longe a fonte con¬
structũ erat. quã collectõnem
modo piscinam modo natato¬

Expanded text:
ad radices montis Sion, qui non jugibus aquis, sed incertis horis stagnum non longe a fonte erat constructum, quam collectionem, modo piscinam, modo natato
Abbreviated transcription (Latin):
sic ait. Intrunt uenti in cor tuũ.
utiq ubi nauigas. Ubi hanc
uitam tãꝙͣ ꝓcellosũ et ꝑiculo¬
sum pelagus transis. intrunt
uenti mouent fluctꝰ turbãt
nauem: qui suit uenti: audisti
cõuiciũ irasteris. cõuiciũ uentꝰ
est.Iracũdia fluctus est. ꝑicli¬
taris disponis respondere dispo¬
ns maledictũ maledicto redd̾e¬
ppanis. iam nauis appropĩquat
naufragio. Excita xpm̃ dormi¬
entem. ideo em̃ flutuas et ma
la ꝑro malis reddere p̾paras qr
xpũs dormit in naui. in corde̾
em̃ tuo sompnus xp̃i obluuo fi¬
dei. Alam si excites xp̃m id est re¬
colas fidem.quid tibi dicit tãꝙͣ
uigilans xpũs in corde tuo ego
audiui demoniũ habes et pro eis
oraui. Audit dñs et patitur. au¬
dit seruus et indignatur. sed uin¬
dictam uis. Quid enĩ ego iam sũ
uindicatus cũ tibi hec loquitur
fides tua. quasi ĩperat uentis et
fluctibus et fit trãsquillitas. hec¬

Expanded text:
Sic et tu: intrant venti cor tuum, utique ubi navigas, ubi hanc vitam tanquam procellosum et periculosum pelagus transis; intrant venti, movent fluctus, turbant navim. Qui sunt venti? Audisti convicium, irasceris; convicium ventus est, iracundia fluctus est: periclitaris, disponis respondere, disponis maledictum maledicto reddere, jam navis propinquat naufragio; excita Christum dormientem. Ideo enim fluctuas, et mala pro malis reddere praeparas, quia Christus dormit in navi. In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites Christum, id est recolas fidem, quid tibi dicit tanquam vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, Daemonium habes , et pro eis oravi: audit Dominus, et patitur; audit servus, et indignatur! Sed vindicari vis. Quid enim? ego jam sum vindicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. qñ crebescente uel ĩmũdoꝵ
stiuꝵ cogitacõnum ĩpetu. fidei
splendor obtenebrescit. spei celsi¬
tudo cõtabescit. amoris flãma re¬
salutis ĩdulgeat. Potest eciã in¬

Expanded text:
nisus, crebrescente vel immundorum vel cogitationum impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma resalutis indulgeat. CAPUT LIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ apłis ut aduertas sine tẽptacõe
neminẽ posse ex hoc uite curricu¬
lo demigrare. qr ex̾ciciũ fidei tẽp¬
tatio est. Subiecti ergo sumꝰ ne¬
quicie spiritalis procelli sed qͣi
ꝑugiles naute gubernatorem
excitenns. Tũc furgẽs ihũs ĩpe

Expanded text:
in apostolis, ut aduertas sine temtatione neminem posse ex hoc uitae curriculo demigrare, quia exercitium fidei temtatio est. Subiecti igitm sumus nequitiae spiritalis procellis, sed quasi peruigiles nautae gubernatorem excitemus. ueru
Abbreviated transcription (Latin):
iteꝵ. satis apparet dnn nostrũ
nõ hoc improbare si quis hũano
more ista procuret. Sedsi quis
ꝓpter ista deo militet ut in ope¬
ribus suis nõ regnũ dei sed istoꝵ
acquisicõnem intueatur. Ad
hãc ergo regulam hoc totum
preceptum redigitur ut eciam
cogitemuis ĩ milicia uero regi
dei ista nõ cogitemꝰ. et simplici¬
cord̾e tãtũ modo ꝓpter regnum
dei debemus operan bonum ad
om̃s non autem in hac oꝑacõe
uel solam cũ regno dei mercedẽ

Expanded text:
locis satis apparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret, sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem intueatur. Ad hanc ergo regulam hoc totum praeceptum redigitur dirigitucogitemus, in militia vero regni Dei ista non cogitemus. Icorde tantummodo propter regnum Dei debemus operari bonum ad omnes; non autem in hac operatione, vel solam, vel cum regno Dei mercedem,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid cũ ĩferiori nature misce¬
Quid eciam de puro argento
serdidatur aurum si misceat.
Ita et animꝰ nr̃ terrenoꝵ cupͥi¬
ditate sordescit. ꝙͣuis terrena ĩ
suo genere mũda fint. Igitur

Expanded text:
aliquid, dum inferiori miscequia etiam de puro argento sordidatur aurum, si misceatur. Ita et animus noster terrenorum cupiditate sordescit, quamvis ipsa terra in suo genere munda sit. Si er