comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat nob dicere unã substantiã tres
ꝑsonas subsistentes. ꝑfectas. ȩquales. coe¬
ternas. taceantur tres ẏpostasis si placet.
et una teneatur: nonbonȩ suspitionis ẽ
cũ in eodem sensu uerba dissentiint
Sufficiat nob memorata credulitas.
non negamꝰ: sed mͥ credite uenenũ sub
melle latet. Transfigurabit se angelus
satanȩ in angłm lucis bene int̃p̃tantur
ẏpostasin: Et cũ id quod ipsi exponunt
hab̾e medicunt. hereticus iudicor qui
tam anxie unũ uerbũ tenent. quid sub
ambiguo sermone latitant᷑. Si sic cre¬
dunt ut int̃p̃tantur: non damno quod
retinent. Si sic credo ut ipsi sentire se
simulant. ꝑmictant michi meis uerbis
suũ sensũ loqui. Quã obrem obtestor
beatitudinẽ cuã ꝑ crucifixcum mundi
salutẽ. ꝑ homo usian trinitatem: ut mͥ
epłis tuis siue tacendarũ. siue dicendarũ.
ẏpostaseon detur auctoritas: Et ne forte
obscuritas in quo degeo loci fallat baiu-¬
los litterarum. ad euagrium presbiterũ

Expanded text:
sufficiat nobis dicere unam substantiam, tres personas subsistentes perfectas, aequales, coaeternas; taceantur tres hypostases, si placet, et una teneatur. non bonae suspicionis est, cum in eodem sensu uerba dissentiunt. sufficiat nobis memorata credulitas non negamus, sed, mihi credite, uenenum sub melle latet. transfigurauit se angelus satanae in angelum lucis: bene interpretantur hypostasin, et cum id, quod ipsi exponunt, habere me dicam, hereticus iudicor. quid tam anxie unum uerbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? si sic credunt, ut interrpretantur, non damno, quod retinent; si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant mihi meis uerbis suum sensum loqui. Quam ob rem obtestor beatitudinem tuam per crucifixum, mundi salutem, per homousiam trinitatem, ut mihi epistulis tuis siue tacendarum siue dicendarum hypostaseon detur auctoritas. et ne forte obscuritas, in quo dego, loci fallat baiulos litterarum, ad Euagrium presbyterum,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa: quȩ si uera sunt: eo modo & illud ab.¬
soluitur qđ ait homo etiã apłicȩ gratiȩ.
in multis enĩ offendimꝰ om̃s. Om̃s enĩ of-
fendimꝰ. sed alius grauius. alius leuiꝰ Quan¬
to quisq magisminꝰue percauerit: tanto
inpeccato cõmittendo maior quanto indi¬
ligendo dõ & ꝓacimo minor. Et rursus tan¬¬
to minor inpeccati ꝑpetratione: quanto
manor in dĩ & ꝓximi dilectione. Tanto
itaq plenior iniquitatis: quanto inanior
caritatis. Et tunc ꝑfectisumꝰ in caritate.
quando nichil restat ex infirmitate. Nec
sane quantũ arbitror putandũ ẽ. leue esse
peccatũ in ꝑsonarũ aceptione habe fidẽ

Expanded text:
omnia. quae si uera sunt, eo modo et illud abomnia. quae si uera sunt, eo modo et illud absoluitur quod ait homo etiam apostolicae gratiae: in multis enim offendimus omnes. offendimus enim, sed alius grauius, alius leuius, quanto quisque magis minusue peccauerit; tanto in peccato committendo maior, quanto in diligendo deo et proximo minor; et rursus tanto minor in peccati perpetratione, quanto maior in dei et proximi dilectione. tanto itaque plenior iniquitatis, quanto inanior caritatis; et tunc perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. nec sane quantum arbitror putandum est leue esse peccatum in personarum acceptione habere fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxcimũ tuũ tanquã te ipsũ dilectio ꝓximi
malũ ñ oꝑatur. plenitudo aũt legis caritas.
Nemo aũt diligit ꝓximũ. nisi diligens dm̃.
ut hoc quantũ potest ꝓximo impendat
quẽ diligit tanqu̾ã se ipsũ. ut & ille diligat
dm̃: quẽ si pse ñ diligit. nec se nec ꝓximum
diligit. Ac ꝑ hoc qui totã legẽ seruauerit. si
in uno offendit fit om̃iũ reus: quia contra
caritatẽ facit unde tota lex pendet. Reus
itaq fit om̃iũ faciendo contra eam inqua
pendent omĩa. Cur gͦ ñ dicant᷑ paria pecca¬
ta. an forte quia magis facit contra caritatẽ.
Qui grauiꝰ peccat. minꝰ qui leuius. & hoc ip-
grauiꝰ peccans uł in plurib peccans magis
reus leuiꝰ aũt uł inpauciorib peccans. mi¬
nus reus: tanto maiore scilicet reatu qͣnto
amplius. tanto minore. quanto minꝰ pecca-¬
uerit. Tam̃ etiã si in uno offendit reus om¬
niũ quia contra eam fecit in qua pendent

Expanded text:
proximum tuum tamquam te ipsum. dilectio proximi proximum tuum tamquam te ipsum. dilectio proximi malum non operatur; plenitudo autem legis caritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc quantum potest proximo impendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum; quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per hoc qui totam legem seruauerit, si in uno offenderit, fit omnium reus, quia contra caritatem facit, unde tota lex pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam in qua pendent omnia. cur ergo non dicantur paria peccata? an forte quia magis facit contra caritatem qui grauius peccat, minus qui leuius, et hoc ipsograuius peccans uel in pluribus peccans magis reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus: tanto maiore scilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus peccauerit; tamen etiam si in uno offenderit erit reus omnium, quia contra eam facit in qua pendent
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iã omĩa inbaptismo dicta. facta. cogita¬
ta dimissa sunt. Quid itaq qui recte iude.
ubi. & quando. et unde spanda sit illa ꝑ¬
fectio cui ñ sit qđ adici possit: Si autem
p̃cepta ñ eeñt. non utiq eẽt. ubi se homo
certius inspiceret & uidẽt. Unde auerte-¬
retur. quo conaretur. quare gratularetur.
quid p̃dicaretur. Magna ẽ ergo utilitas p̃¬
ceptoꝵ silibero arbitri tantũ detur. ut grã
dĩ amplius honoretur. Quȩ si ita se habent.
unde fit om̃iũ reus si in uno offendat qui
totã legẽ seruauerit: an forte quia plenitu-¬
do legis caritas ẽ. qua ds̃ ꝓximꝰq diligit᷑.
in quib p̃ceptis caritatis tota lex pendet
illã facit in qua pendent omĩa. Nemo aũt
peccat nisi aduersus illã faciendo. Quia ñ
adulterabis. ñ homicidiũ facies. ñ furab̾is.
ñ concupisces. et si qđ ẽ aliud mandatum
in hoc sermo ͤ recapitulat᷑. In eo qđ diliges

Expanded text:
cum iam omnia in baptismo dicta. facta, cogitacum iam omnia in baptismo dicta. facta, cogitata dimissa sint. uidet itaque, qui recte uidet, ubi et quando et unde speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecepta non essent, non utique esset, ubi se homo certius inspiceret et uideret, unde auerteretur, quo conaretur. qua re gratularetur, quid precaretur. magna est ergo utilitas praeceptorum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae si ita se habent, unde fit omnium reus, si in uno offendat, qui totam legem seruauerit? an forte, quia plenitudo legis caritas est, qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendet illam facit, in qua pendent omnia? nemo autem peccat nisi aduersus illam faciendo. quia \'non adulterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces\' et sieo quod diliges
Abbreviated transcription (Latin):
at pudicitiã. quã patientiã. & maiorẽ ho¬
die qũã heri. si ꝓficit. & adhuc ñ habeat
continentiã. & habeat ñ paruã miscđiam.
Et ut generalit̃ breuit̃q cõplectar. quã
de uirtute habeo notionẽ. qđ ad recte ui¬
uendũ attinet. uirtus ẽ. caritas qua id
qđ diligendũ ẽ diligitur. Hȩc inalus ma-¬
ior. in aliis minor. in aliis nulla ẽ. Penis¬
sima uͦ quȩ iã ñ possit augeri quã diuhic
homo uiuit in neminẽ. quã diu aũt au¬
geri potest. Profecto illud qđ minus est.
quã debet ex uitio ẽ: Ex quo uitio non ẽ.
iustus in terra qui faciat bonum & non
peccauit. Ex quo uitio ñ iustificabitur
in conspectu dĩ uiuens. Propt̃ qđ uitiũ
sidixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ nos ip¬
sos decipimꝰ. & ueritas in nob̃ ñ ẽ. Propter
quod etiã quantũ libet ꝓficeremꝰ:. Necessa¬
riũ ẽ. nob dicere dimitte nob̃ debita nr̃a:

Expanded text:
at pudicitiam quam patientiam, et maiorem hoat pudicitiam quam patientiam, et maiorem hodie quam heri, si proficit, et adhuc non habeat continentiam et habeat non paruam misericordiam. Et ut generaliter breuiterque complectar, quam de uirtute habeo notionem, quod ad recte uiuendum adtinet, uirtus est caritas, qua id, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior in aliis minor in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri. quam diu hic homo uiuit, in nemine; quam diu autem augeri potest, profecto illud, quod minus est, quam debet, ex uitio est. ex quo uitio non est iustus in terra, qui faciet bonum et non peccabit; ex quo uitio non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens: propter quod uitium, si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; propt quantum libet profecerimus, necessarium est nobis dicere: Dimitte nobis debita nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
unã om̃s habe uirtutes. eũ qui unã ñ hab&e
nullã hab̾e: nec sic peccata sunt paria. Iuia
ubi uirtus nulla ẽ: nichil quide rectũ ẽ.
Nec tam̃ idõ non ẽ. prauo priuiꝰ distortoq
distortius. Si aũt qđ puto eẽ. uerius sacrisq
litteris congruentius ita sunt animȩ in¬
tentiones ut corporis mẽbra ñ quõ uide¬
antur locis. sed qđ sentiant᷑ affectibus
Et aliud illuminat᷑ amplius. aliud minꝰ.
aliud omino caret lumine: et tenebroso
in umbrat᷑ obstaculo: ꝓfecto ita ut quisq il¬
lustratione piȩ caritatis affectus ẽ. in alio
actu magis. in alio minꝰ. in aliquo nichil
Sic dici potest habe aliam aliam ñ habe
aliã magis aliã minꝰ ue hab̃e uirtutẽ. Nam
& maior ẽ. in isto caritas quã in illo. Recte
possumꝰ dicere & aliqua in isto nulla in il¬
lo quantũ ꝑtinet ad caritatẽ quȩ pietatis
ẽ. & in ipso uno homine qđ maiorẽ habe¬

Expanded text:
unam, omnes habere uirtutes, eum, qui unam non haunam, omnes habere uirtutes, eum, qui unam non hanullam habere, nec sic peccata sunt paria; quia ubi uirtus nulla est nihil quidem rectum est, nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius; si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius, ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus et aliud illuminatur amplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine et tenebroso inumbratur obstaculo: profecto ita ut quisque inlustratione piae caritatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in alio nihil, sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habere uirtutem. nam et maior est in isto caritas quam in illo recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas est; et in ipso uno homine quod maiorem habe
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ꝓcedens. paulatim ꝓgrediendo illumi¬
natur. Quod donec plenissime fiat: iã eũ
tam̃ dicimꝰ tanquã de abditissima spelun-¬
ca egredientẽ uicinia lucis afflatũ. tanto
magis quanto magis ꝓpinquat egressui.
ut illud qđ in eo lucet. sit utiq ex lumine
quo ꝓgreditur. Illud aut̃ qđ adhuc obscu¬
rũ ẽ. sit e& tenebris unde egreditur: Itaq
& ñ iustificabit᷑ in conspectu dĩ om̃is uiueas.
Et tam̃ iustus eo fide uiuit: et induti st̃
sc̃ĩ iustitia. alius maiꝰ. aliꝰ minꝰ. Et nemo
hic uiuit sine peccato: & hoc alius mauis
alius minꝰ optimꝰ aũt. ẽ qui minimum.
Sed quid ego tanquã oblitus cui loquor
doctori similis factus sũ cũ ꝓpofuerim
quid abste dicere uelim. Sed quia de
peccatoꝵ parilitate unde id qđ agebam
incidit quȩstio: examinandã tͥ sententiã
meã ꝓmere statuerã. Iam eam tandẽ aliqͣn¬
do coneludã. Quia & siuerũ ẽ. eũ qui hab&

Expanded text:
cem procedens, paulatim progrediendo illumicem procedens, paulatim progrediendo illuminatur. quod donec plenissime fiat, iam eum tamen dicimus tamquam de abditissima spelunca egredientem uicinia lucis afflatum tanto magis, quanto magis propinquat egressui, ut illud, quod in eo lucet, sit utique ex lumine, quo progreditur, illud autem, quod adhuc obscurum est, sit ex tenebris, unde egreditur. itaque et non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens et tamen iustus ex fide uiuit. et induti sunt sancti iustitia alius magis alius minus et nemo hic uiuit sine peccato et hoc alius magis alius minus; optimus autem est, qui minimum. Sed quid ago? tamquam oblitus, cui loquar, doctori similis factus sum, cum proposuerim, quid abs te discere uelim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id, quod agebam, incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, iam eam tandem aliquando concludam, quia, etsi uerum est eum, qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
qui tendunt ad sapientiã. ꝓficere quidẽ
dicunt. tanquã ab imo surgentes gurgitis
in aerem. sed nisi totã stultitiã uelut oppri¬
mentẽ aquã ꝓficiendo uelut emergendo
euaserint: ñ habe uirtutẽ necesse sapien¬
tes. Ubi aũt euaserint. mox habe totam.
necquicquã stultitiȩ remanere. unde om̃i-¬
no ullũ peccatũ possit exeistere. Hȩc simi¬
litudo ubi stultitia ueluit aqua. & sapien¬
tia uelut aer ponitur. ut animꝰ a pͣfocati¬
one stultitiȩ tanquã emergens sapien¬
tia repente respiceret non mͥ uidetur
satis accõmodata nr̃arũ seripturarum
auetoritati: sed illa potius ut uitiũ uł stulti¬
tia tenebris. luci aũt uirtꝰ uł sapientia cõ¬
pararetur: Quantũ ista similia de corpo¬
ralib ad intelligibilia ducipossunt. Non
itaq sic̃ de aquis inaerem surgens ubi ea¬
rũ sũmũ transierit repente quantũ suf¬
ficit inspiratur: sed sic̃ de tenebris in lu¬

Expanded text:
qui tendunt ad sapientiam, proficere quidem qui tendunt ad sapientiam, proficere quidem dicunt, tanquam in aerem: sed nisi totam stultitiam, velut opprimentem aquam, proficiendo velut emergendo evaserint, non habere virtutem, nec esse sapientes. Ubi autem evaserint, mox habere totam, nec quidquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit exsistere. 13. « Haec similitudo ubi stultitia, velut aqua, et sapientia, velut aer ponitur: ut animus a praefocatione stultitiae, tanquam emergens in sapientiam rerepente respiret: non mihi videtur satis accommodata nostrarum Scripturarum auctoritati: sed illa potius, ut vitium vel stultitia tenebris: luci autem virtus et sapientia comparetur, quantum ista similia de corporalibus ad intelligibilia duci possunt. Non itaque sicut de aquis in aerem surgens, ubi earum summum transierit, repente quantum sufficit inspiratur, sed sicut de tenebris in lu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ utilis: nã sine illa inflat. Quod uero illa
edisicando impleuerit: nichil ibi ista in a¬
ne qđ inflec inueniet. Utilẽ porro scien¬¬
tiã definiendo monstrauit. ubi cũ dixxis¬
set ecce pietas ẽ sapientia. continuo sub¬¬
iunacit. Abstinere uͦ a malis scientia est.
Cur ergo ñ dicimꝰ. qui hanc uirtutẽ hab&
habe om̃s. cũ plenitudo legis sit caritas:
An quanto magis ẽ. in homine. tanto magis
ẽ. uirtute p̃ditus. Quanto aũt minꝰ toto
minꝰ ẽ. uirtute: quia ipsa ẽ uirtꝰ. Et qͣnto
minꝰ ẽ. uirtꝰ: tanto magis ẽ uitiũ. Ubi ergo
illa plena & ꝑfecta erit: nichil ex uitio re¬
manebit. Proinde mͥ uident᷑ stoiei falli qͥa
ꝓficientẽ hominẽ insapientia nolunt ha¬
emergendo repente emicetur in auras sa-¬
pientiȩ libas nulla ex parte ẽẽ. sapientem.
Sic̃ enĩ nichil nr̃ e. ad hominẽ ꝓuocandũ
utrũ aquã stadiis multis suꝑse habeat al-¬
tam : an unũ palmũ aut digitũ. sie illos

Expanded text:
 utilis; nam sine illa inflat; quod uero illa aedificando impleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi. cum dixisset: Ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: Abstinere uero a malis scientia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cum ple nit u dol e g is sit caritas? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus, quanto autem minus. tanto minus inest uirtus, quia iminus inest virtus, tanto magis est vitium? Ubi ergo illa plena et perfecta erit, nihil ex vitio remanebit. 12. Proinde mihi videntur Stoici falli, quia proficientem hominem in sapientia nolunt omemergendo, repente emicet in auras sapientiae liberas, nulla ex parte esse sapientem. Sicut enim nihil interest ad hominem praefocandum, utrum aquam stadiis multis super se habeat altam, aut uno palmo, aut digito: sic illos
Abbreviated transcription (Latin):
de dr̃ popło contumaci. Quid uultis mecũ
iudicio contende: Cũ enĩ reaxe iustus seđit
inthrono: quis głabitur castũ se habere
cor. Aut quis głabitur mundũ se ẽẽ. apeo-¬
cato: Quȩ gͥ spes ẽ. nisi suꝑ exaltec miscđiam

Expanded text:
dicitur populo contumaci: Quid uultis mecum dicitur populo contumaci: Quid uultis mecum iudicio contendere? cum enim rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? quae igitur spes est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuũ sic̃ te ipsum : bene facitis. Siautẽ
ꝑsonas accipitis. peccatũ oꝑamini redar¬
guti alege tanquã transgressores. Et post
illã sententiã ad intelligendũ difficillimã
quit & sic facite sic̃ ꝑ legẽ lib̾tatis incipi¬
entes iudicari. Et qm̃ quid paulo ante
dixerit nouit. qm̃ in multis offendimus
dianis: et si leuiorib tam̃ uulnerib medi¬
cinã. ludiciũ enĩ inquit sine miscđia: illi
Suꝑ excaltat aũt miscđiam iudicio. Non
dictũ ẽ. uineit miscđia uidiciũ. Non enĩ ẽ.
aduersa iudicio. sed suꝑ excaltat: quia plu¬
res ꝑ miscdiam colligunt᷑. sed qui miseri¬
cordiam prȩstiterit. Beati enĩ misericor¬
des. quia ipsis miserebitur. Et hoc utiq
& miscđia iudicanti. & iudiciũ miseranti
tibi dñe. Nã quisquis uelut nimiũ iustus
iudiciũ sine miscłia quasi securus expe¬
ctat. irã iustissimã ꝓuocat. qũa timens ille
dicit. Ne intres in iudiciũ cũ seruo tuo. Vn¬

Expanded text:
mum tuum  sicut teipsum, bene facitis. Si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a Lege, tanquam transgressores. « Et post illam sententiam ad intelligendum difficillimam et sic facite: sicut per legem libertatis incipientes judicari . « Et quoniam quid Paulo ante dixerit, nouit, quoniam in multis offendimus dianis etsi leuioribus tamen uulneribus medicinam. iudicium enim, inquit, sine misericordia illi, Superexsultat autem misericordia judicio ; « non dictum est, vincit misericordia judicium, non enim est adversa judicio, sed » superexsultat: « quia plures per misericordiam colliguntur, sed qui misericordiam praestiterunt. Beati enim misericordes, quia ipsis miserebitur Deus . » 20. «et misericordia judicanti, et judicium miserantitibi, domine: nam quisquis uelut nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus expectat, iram iustissimam prouocat, quam timens ille dicit: Ne intres in iudicium cum seruo tuo. unde
Abbreviated transcription (Latin):
sta matheo scriptũ ẽ. siquis uult post
me uenire ab neget seipsũ. Quȩ sit sui
ab negatio. Aut quomodo qui sequit᷑
saluatorẽ se ipsũ negat . De quo in ter¬
tio cõm̃tarioꝵ eiusdẽ mathei libro
ita breuit̃ locutussũ. qui deponit ue¬
terem hominẽ cũ oꝑib suis negat se
ipsum dicens. Uiuo aũt non ego.
uiuit uero in me xep̃s. Tollitq crucẽ
suã et mundo crucifiagitur. Cui
aũt mundus crucifixus est sequitur
dñm crucifixũ. Quib nunc hȩc ad¬
dere possumꝰ. Postquã ostendit disci¬
pulis suis qđ oportet eum iͣn hierłm.

Expanded text:
st me uenire, abneget se ipsum. quae est sui abnegatio aut quomodo, qui sequitur saluatorem, se ipsum negat? — De quo in tertio commentariorum eiusdem Matthei libro ita breuiter locutus sum: qui deponit ueterem hominem cum operibus eius, negat se ipsum dicens: \'uiuo autem non ego, uiuit uero in me Christus\', tollitque crucem suam et mundo crucifigitur. cui autem mundus crucifixus est, sequitur dominum crucifixum. quibus nunc haec addere possumus: postquam ostendit discipulis suis, quod oporteret eum ire Hier
Abbreviated transcription (Latin):
rat. iste loquax. ille infantismꝰ ẽ ut
de om̃ib uidicet: cuiꝰ hoc iudicio
meruit contra quelibet passim in
triuus strepere et congerere maledi¬
cta ñ crimina Scurrarũ ẽ. & parasi¬
torũ ut semꝑ adlites moueat manũ.
figat stilũ cõmoueat se. et quicquid
potest scriptis ostendat. dec nob̃ occa¬
sionẽ respondendi. Disertitudini
suȩ possũ responde si ułĩ possũ ge

Expanded text:
rat; iste loquax, ille infantissimus est\'. ut rat; iste loquax, ille infantissimus est\'. ut de omnibus iudicet, cuius hoc iudicio meruit? contra quemlibet passim in triuiis strepere et congerere maledicta, non crimina, scurrarum est et paratorum semper ad lites. moueat manum, figat stilum, commoueat se et, quidquid potest, scriptis ostendat. det nobis occasionem respondendi disertitudini suae. possum remordere, si uelim, possum ge
Abbreviated transcription (Latin):
capite. Sepe de nocte usq usq ad
uesperam contranos inplateis clama-¬
uimus. Habet latera & athletarum
robð̾r. et uelle corpulentꝰ ẽ Uidetur
mͥ occulte mei dogmatis ẽẽ. sectator.
Pret̾ea nunquã erubescit nec conside¬
rat: quid. sed quantũ dicat. Et in tan¬
tam opinionẽ uenit eloquentie: ut
soleant dicta eius cirratorũ ẽẽ dicta¬
ta Quotiens me iste in circulis stho-¬
machari fecit. & adduait ad colerã
quotiens conspuit. & consputus abs¬
cessit. Sed hȩc uulgaria sunt. et a quo¬
libet de sectatorib meis possunt fie.¬
ri. Ad libros uoco. ad memoriam in
posteros transmittendã . Lo quamur
seriptis ut de nob tacitus lector iudi-¬
cet: ut quo modo ego discipłoꝵ gre-¬
gem ducco. sic ex huiꝰ nomine gna-¬
tonici. uł formionici. uocent᷑ Non ẽ
grande m domnion garrire ꝑ angu¬
los. & medicoꝵ tab̾nas : ac de mundo
ferre sententiam. Hic benediaeit. ille
male. iste scripturas nouit. ille dele-¬

Expanded text:
capite. saepe de nocte usque ad capite. saepe de nocte usque ad uesperam contra nos in plateis clamauimus; habet latera et athletarum robur et belle corpulentus est. uidetur mihi occulte mei dogmatis esse sectator. praeterea numquam erubescit nec considerat, quid, sed, quantum dicat; et in tantam opinionem uenit eloquentiae, ut soleant dicta eius cirratorum esse dictata. quotiens me iste in circulis stomachari fecit et adduxit ad j coleram, quotiens conspuit et consputus abscessit! sed haec uulgaria sunt et a quolibet de sectatoribus meis possunt fieri: j ad libros prouoco, ad memoriam in posteros transmittendam. loquamur scriptis, ut de nobis tacitus lector iudicet, ut, quomodo ego discipulorum gregem ducto, sic et ex huius-nomine Gnathonici uel Formionici uocentur\'. Non est grande, mi Domnion, garrire per angulos et medicorum tabernas ac de mundo ferre sententias: \'hic bene dixit, ille male; iste scripturas nouit, ille deli
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ñ loquendo. & discursando: sed ta¬¬
cendo. & sedendo nouerit. Legat hie¬
remiam docentẽ. Bonũ ẽ. uiro cũ por-¬
tauerit iugũ ab adolescentia sua. Se¬
debit solus & tacebit : quia tulit suꝑ
se iugũ. Aut si certe in om̃s seriptores
censoriã excepit uirgulã. & idcir co
se eruditũ putat quia iouinianũ so-¬
lus intelligit : est quippe ꝓ uerbiũ.
balbũ melius balbi uerba cognosce-
lamꝰ atali udice. Ipse quoq iouini-
iustissime ꝓclamalut. Quod me dam¬
nant ep̃i ñ ẽ ratio: sed conspiratio.
Nolo michi ille uł ille respondeat :
quorũ me auetoritas opprimere
potest: docere ñ potest. Seribat contͣ
me uir cuiꝰ & ego linguã intelligo
Quẽ cũ uicero: om̃s homines fimul
uicerim. Ego eũ bene noui. exꝑto cre¬
dite quantus in clipeum assurgat: qͦ
turbine torqueat hastam. fortis ẽ. et
in dispucando nodosus & tenax : et
qui obliquo & acuminato pugnet

Expanded text:
esse non loquendo et discursando, sed taesse non loquendo et discursando, sed tacendo et sedendo nouerit; legat Hieremiam dicentem: bonum est uiro. cum portauerit iugum ab adulescentia sua. sedebit solus et tacebit, quia tulit super se iugum. aut si certe in omnes scriptores censoriam accepit uirgulam et idcirco se eruditum putat, quia Iouinianum solus intellegit — est quippe prouerbium balbum melius balbi uerba cognoscere lamus a tali iudice. ipse quoque Iouiniaiustissime proclamabit: \'quod me damnent episcopi, non est ratio, sed conspiratio. nolo mihi ille uel ille respondeat, quorum me auctoritas opprimere potest. docere non potest. scribat contra me uir, cuius et ego linguam intellego; quem cum uicero, omnes homines simul uicerim. ego eum bene noui — experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam —: fortis est et in disputando. nodosus et tenax et qui obliquo et acuminato pugnet
Abbreviated transcription (Latin):
erubescere iuuenẽ & monachũ ut sibi
uidecur disertũ. cuiꝰ de ore ueneres fluunt.
cuiꝰ tantȩ. in sermocinando elegantia
ẽ ut comico sale. ac lepore consꝑsussit:
lustrare nobiliũ domos: herere saluta¬
tionibus matronarum: religionẽ nr̃am
pugnã facere. & fidem xp̃i contentione
torquere uerborũ: atq int̃ hȩc fratri
suo detrahere Utiq si errassẽme ar¬
bitratus ẽ: in multis eñĩ offendimꝰ om̃s:
et siquis in uerbo ñ peccat. hic ꝑfectusẽ.
uir : debuit uł arguere. uł in t̾rogare ꝑ
litteras: Quod uir eruditus & nobilis
serui. quo unũ qđq seaeu dideer im lmi¬
tatus saltẽ tuã fuisset uerecundiam.
qui ea loca quȩ scandalũ quib dam
facere uidebant᷑ exceͬpta de uolumi¬
ne ꝑ ordinẽ digessisti: poscens ut uel
em̃darem uł exponerem. & ñ cante me
putasse dementiȩ: ut in uno atq eo-¬
dem libro. & ꝓ nuptiis & contra nupti-¬
as scriberẽ. Parcat sibi. parcat michi
parcat nomini xp̃iano. Monachũ se

Expanded text:
erubescere iuuenem et monachum et, ut sibi uidetur, disertum, cuius de ore Ueneres fluunt, qui tantae in sermocinando elegantiae est, ut comico sale ac lepore conspersus sit, lustrare nobilium domos, haerere salutationibus matronarum, religionem nostram pugnam facere et fidem Christi contentione torquere uerborum atque inter haec fratri suo detrahere! utique, si errare me arbitratus est — in multis enim offendimus omnes et, si quis in uerbo non peccat, hic perfectus est uir —, debuit uel arguere uel interrogare per litteras, quod uir eruditus et nobilis serui, quo unumquidque sensu dixerim. imitatus saltim tuam fuisset uerecundiam, qui ea loca, quae scandalum quibusdam facere uidebantur, excerpta de uolumine per ordinem digessisti poscens, ut uel emendarem uel exponerem, et non tantae me putasset dementiae, ut in uno atque eodem libro et pro nuptiis et contra nuptias scriberem! Parcat sibi, parcat mihi, parcat nomini Christiano; monachum se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa in eiꝰ domo cresceret: quȩ adhuc
alios filios hab̾e cupiebat. Deniq post¬
quã concepit & peperit: non ẽ ausa
ad templũ accede. et uacua apparere
corã dño: nisi prius redderet qđ de¬
bebat. Taliq immolato sacrificio:
reuersa domũ quinq liberos sibi ge-¬
nuit : quia primogenitũ dõ pepererat.
Miraris felicitatẽ scẽ mulieris imita¬
re fidem. Ipse si paulã miseris. & ma-¬
gistrũ. & nutriciũ spondeo : gestabo
humeris: balbucientia senis uerba
firmabo. Multo głosior mundi phi-¬
losopho: qui ñ regem machedonum
babylonio ꝑiturum ueneno: sed an¬
cillam et sponsam xp̃i erudiam: re-¬
gnis cȩlestib offerendam. HIE RONI

Expanded text:
propheta in huius domo cresceret, quae adhuc propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. denique, postquam concepit et peperit, non est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique inmolato sacrificio reuersa domum quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum deo pepererat. miraris felicitatem sanctae mulieris ? imitare fidem. ipse, si Paulam miseris, et magistrum et nutricium spondeo. gestabo humeris, balbutientia senex uerba formabo multo gloriosior mundi philosopho, qui non regem Macedonum Babylonio periturum ueneno, sed ancillam et sponsam Christi erudiam regnis caelestibus offerendam. CVI
Abbreviated transcription (Latin):
in cuiꝰ corona centenarii quotidie nu¬
meri castitas texcitur. Felix uirgo.
felioe paula texcotii: quę ꝑ auiȩ amite¬
q uirtutes nobilior. est scĩtate quã ge-¬
nere. Osi tibi contingeret uide soerũ
et cognatã tuã. et in paruis corpusculis
ingentes animos contuereris. Pro insi-¬
ta tibi pudicitia ñ ambigerem quin
p̃cederes filiam: et primã dĩ scientiã
scda euangłii lege mutares: ne tu par-¬
ui penderes aliorũ desidia liberorum.
et te ipsam magis offerres dõ. Sed quia
tempus ẽ. ampleacandi. et tempꝰ longe
fieri a cõplexibus : et uacor ñ habet᷑
potestatẽ corporis sui: et unꝰquisq in
qua uocatione uocatꝰ ẽ in ea ꝑmaneat
in dño: et qui subiugo ẽ sic debeat
currere: ne in luto comitẽ derelinquat.
totũ redde in sõbole qđ inte interim
distulisti. Anna filiũ quẽ dõ uouerat
postquã obtulit in tab̾na culo: nũqũa
recepit. Indecens arbitrata ut futurꝰ

Expanded text:
in cuius corona centenarii cotidie nuin cuius corona centenarii cotidie numeri castitas texitur. felix uirgo, felix Paula Toxotii, quae per auiae amitaeque uirtutes nobilior est sanctitate quam genere! o si tibi contingeret uidere socrum et cognatam tuam et in paruis corpusculis ingentes animos intueri! pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam et primam dei sententiam secunda euangelii lege mutares. ne tu parui penderes aliorum desideria liberorum et te ipsa magis offerres deo! sed qaia tempus est amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus et uxor non habet potestatem corporis sui et unusquisque in ea uocatione, qua uocatus est, in ea permaneat domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem deo uouerat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus
Abbreviated transcription (Latin):
samuele: mitte auiȩ et ãmitȩ. redde
p̃tiosissimã gemiã cubiculo marię.
et cunis iħu uagientis impone. Nutri¬
atur in monasterio: sit int̃ uirginũ
choros: urare ñ discat. Mentiri sacri¬
legiũ putet: nesciat scłm. uiuat ange¬
lice: sit incarne sine carne. Omne
hominũ genus sui simile putet. Et
ut cetera taceam : certã libere seruan-¬
di difficultatẽ custodiat. Piculũ me¬
lius tibi ẽ. desid̾are absentem : quam
pauere ad singula. cũ quo loquatur.
quid loquatur : cui annuat. quem
libent̃ aspiciat. Trade eustochio par-¬
uulam : cuius nune et ipse uagitus ꝓ
te oratio. ẽ. Trade comitẽ scĩtatis: fu¬
turã heredem. Illã uideat. illã amet:
illã primis miretur ab annis: cuius
et sermo. et habitus. et incessus. doc-¬
trina uircutũ ẽ. Sit in gremio auiȩ.
quȩ repetat innepte quicquid prę-¬
misit in filia: quę longa uia didicit
nutrire. docere. seruare uirgines. ⁊¬

Expanded text:
Samuele, mitte aviae et amittae. Redde Samuele, mitte aviae et amittae. Redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae, et cunis Jesu vagientis impone. Nutriatur in monachoros, iurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, uiuat angelice, sit m carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te liberet seruandi difficultate et custodiae periculo. melius tibi est desiderare absentem quam pauere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio est, trade comitem futuram sanctitatis heredem. illam uideat, illam amet, illam primis miretur ab annis, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uirgines,
Abbreviated transcription (Latin):
et hester uolumina. Ultimo sine peri¬
culo discat canticũ canticorum: quẽ
si in eacordio legerit. sub carnalib uer¬
bis sp̃italiũ nuptiarũ epithalamium
ñ intelligens uulneretur. Caueat om¬
nia a pocrifa. et siquando ea ñ ad dog¬
matum ueritatẽ. sed ad signorũ reue¬
rentiã legere uoluerit: sciat ñ eorũ eẽ
quorũ titulis p̃notantur: multaq in
his admiaeta uitiosa. et grandis ẽẽ pru¬
dentiȩ: aurũ in luto querere. Cypria-¬
ni opuscula semꝑ inmanu teneat. Atha¬
nasii epłas. et hilarii libros in offenso
currat pede. Illorũ tractatib. illorum
delectetur ingeniis: in quorũ libris pi¬
etas fidei ñuacillat. Ceteros sic legat :
ut magis iudicet quã sequatur. Res-¬
pondebis. Quomodo hȩc omĩa muli-¬
er scłaris intanta frequentia hominũ
romȩ custodire potero: Noligͦ subire
onus qđ ferre ñ potes. Sed postquam
ab lactaueris eã cũ isaac. et uestieris cũ

Expanded text:
et Esther volumina. Ad ultimum, sine periet Esther volumina. Ad ultimum, sine periculo discat Canticum canticorum; ne, si in exordio legerit, sub carnalibus verbis spiritualium nuptiarum epithalamium non intelligens, vulneretur. Caveat omnia apocrypha, et, si quando ea non ad dogmatum veritatem, sed ad signorum reverentiam legere voluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotantur, multaque his admista vitiosa, et grandis esse prudentiae aurum in luto quaerere. Cypriani opuscula semper in manu teneat. Athanasii Epistolas, et Hilarii libros inoffenso decurrat pede. Illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas non vacillet. Caeteros sic legat, ut magis judicet, quam sequatur. Respondebis: Quomodo haec omnia mulier saecularis, in tanta frequentia hominum, Romae custodire potero? Noli ergo subire onus, quod ferre non potes; sed, postquam ablactaveris eam cum Isaac, et vestieris cum
Abbreviated transcription (Latin):
uide ñ posse. Si enĩ uigiliis et ieiuniis
macerat corpus suũ. et inseruitutem
redigit: si flammã libidinis et incen¬
tiuae puerilia ętatis extinguere cupit.
continentiȩ frigore : si appetitis sordib
turpare festinat naturalẽ pulchritudi¬
nem: cur econtrario balnearũ fom̃tis
sopitos ignes suscitat: Pro gemiis et
sirico. diuinos codices amet : quib ñ
auri et pellis babyloniȩ uermiculata
pictura: sed ad fidem placeat em̃data
et erudita distinctio Diseat primum
psalteriũ. his se canticis auocet. et in
ꝓuerbiis salomonis erudiat᷑ ad uitã:
in eccłiasten consuescat quȩ mundi
sunt calcare: in iob uirtutis et pati¬
entiȩ. exempla sectetur Ad euangłia
transeat: nunquã ea positura de ma-¬
nibus. Apłorũ acta et epłas tota cordis
imbuat uoluntate. Cũq pectoris sui
cellariũ opib locupletauerit: mandec
memoriȩ ꝓpħas. eptatheucũ. et regũ.
ac paralẏpomenon libros: etrȩ quoq

Expanded text:
uidere non posse. si enim uigiliis et ieiuniis uidere non posse. si enim uigiliis et ieiuniis macerat corpus suum et in seruitutem redigit, si flammam libidinis et incentiua feruentis aetatis extinguere cupit continentiae frigore, si adpetitis sordibus 4 turpare festinat naturalem pulchritudinem, cur e contrario balnearum fomentis sopitos ignes suscitat ? Pro gemmis aut serico diuinauri, et pellis Babylonicae vermiculata pictura, sed ad fidem placeat emendata et erudita distinctio. Discat primo Psalterium, his se canticis avocet, et in Proverbiis Salomonis erudiatur ad vitam. In Ecclesiaste consuescat, quae mundi sunt, calcare. In Job, virtutis et patientiae exempla sectetur. Ad Evangelia transeat, nunquam ea depositura de manibus. Apostolorum Acta et Epistolas tota cordis imbibat voluntate. Cumque pectoris sui cellarium his opibus locupletaverit, mandet memoriae prophetas, Heptateuchum, et Regum, et Paralipomenon libros, Esdrae quoque
Abbreviated transcription (Latin):
alia uirginũ ac monachorum. Scłaris
homo in quadragesima uentris inglu-¬¬
uiem decoquit: et in cenclaarũ more
suo uictitans suco. futuris dapib ac
saginę aqualiculũ parat. Uirgo et mo-¬
nachus sic in quadragesima suos dimit
tant equos: ut fibi meminerint semꝑ
eẽ. currendũ. Finitꝰ labor magis. infi¬
nitus immodãtior. ẽ. Ibi enĩ respiramꝰ.
hic ꝑpetuo incedimꝰ. Siquando ad sub¬¬
urbana ꝑgis: domi filiã ñ relinquas.
Nesciat sine te nec posse uiuere: et cum
sola fuerit ꝑtimescat. Non habeat col¬
loquia scłarium: et malarũ uirginũ
contub̃nia. Non int̾sit nuptris seruulo¬
rum: nec familiȩ ꝑstrepentis lusibus
misceatur. Seio prȩcepisse quosdã ne
uirgo xp̃i cũ eunuchis lauet. nec cum
maritatis feminis: quia alii ñ depo
nant animos uirorum: aliȩ tum̃tib
uteris p̃ferant fȩditatẽ. Michi om̃ino
in adulta uirgine lauachra displicent.
quȩ se ipsã debet erubescere et nudam

Expanded text:
alia uirginum ac monachorum. saecularis alia uirginum ac monachorum. saecularis homo in quadragesima uentris ingluuiem decoquit et in coclearum morem suo uictitans suco futuris dapibus ac saginae aqualiculum parat; uirgo et monachus sic in quadrtant  equos, ut sibi meminerint semper esse currendum. Finitus labor major, infinitus moderatior est. Ibi enim respiramus, hic perpetuo incedimus. 11. Si quando ad suburbana pergis, domi filiam non relinquas; nesciat sine te, nec possit vivere, et cum sola fuerit, pertimescat. Non habeat colloquia saecularium, non malarum virginum contubernia. Non intersit nuptiis servulorum, nec familiae perstrepentis Insibus misceatur. Scio praecepisse quosdam, ne virgo Christi cum eunuchis lavet, nec cum maritatis fenant animos uirorum, aliae tumentibus uteris praeferant foeditatem. mihi omnino in adulta uirgine lauacra displicent, quae se ipsam debet erubescere et nudam
Abbreviated transcription (Latin):
nudentur. Cybus eiꝰ holusculũ sit. et
simila: raroq pisciculi. Et ne gulȩ prȩ¬
cepta longius traham. de quib in alio
loco plenius sũ locutus : sic comedat ut
semꝑ esuriat. Eut statim p ost cybũ pos¬
sit legere. orare. psallere. Displicent mͥ
inteneris uł maxime ętatib longa et
immodata ieiunia. quib unguntur
ebdomades: et oleũ in cybo ac poma
uetantur. Exꝑim̃to didici: a sellũ in
uia cũ lapsus fuerit diuerticula quęre.¬
re. faciunt hoc cultores isidis & cibelẽ.
qui gulosa abstinentia fasides aues. et
fumantes turtures uorant: ne scilicet
cerealia dona contaminent: Hoc in ꝓpe¬
tuũ ieiuniũ p̃ceptũ sit ut longi iti neris
uires ꝑpetes subparentur: ne inprima
mansione currentes corruamꝰ in medus
Ceterũ ut ante scripsi in qua dragesima
continentiȩ uela pandenda sunt : et tota
aurigę retinacula equis laxanda ꝓꝑan¬
tibus. Qũaquã alia sit conditio sc̃tariũ.

Expanded text:
nudentur. cibus eius holusculum sit et nudentur. cibus eius holusculum sit et simila raroque pisciculi. et ne gulae praecepta longius traham, de quibus in alio loco plenius sum locutus, sic comedat, ut semper esuriat, ut statim post cibum possit legere, orare, psallere. displicent mihi in teneris uel maxime aetatibus longa et inmoderata ieiunia, quibus iunguntur ebdomades et oleum in cibo ac poma uitantur. experimento didici asellum in uia, cum lassus fuerit, diuerticula quaerere. faciant hoc cultores Isidis et Cybelae, qui gulosa abstinentia Fasides aues et fumantes turtures uorant, ne scilicet Cerealia dona contaminent. hoc in perpetuo ieiunio praeceptum sit, ut longo itineri uires perpetes supparentur, ne in prima mansione currentes corruamus in mediis. ceterum, ut ante scripsi, in quadragesima continentiae uela pandenda sunt et tota aurigae retinacula equis laxanda properantibus, quamquam alia sit condicio saecularium,
Abbreviated transcription (Latin):
Nolo de ancillis suis aliquã plus dili-¬
gat : cuiꝰ crebro aurib insusurret
Quicquid uni loquitur: Hoc om̃s sci¬
ant Naceat ei comes ñ comta atq for¬
mosa. quȩ liquido gutture carmen
dulce moduletur : sed grauis. pallens.
sordidata. subtristis. Prȩponatur ei
ꝓbȩ fidei. et morũ. ac pudicitiȩ uirgo
ueterana: quȩ illã doceat. et assuescat
exemplo ad orationes et psalmos noc¬
te consurgere: mane hẏmnos canere:
tertia. sexcta. nona hora stare inacie. qͣsi¬
dere sacrificiũ uesꝑtinaũ. Sic dies tran¬
seat: sic nox inueniat laborantẽ. Orati¬
oni lectio. lectioni succedat oratio.
Breue uidebitur tempus: qđ tantis
dierũ uarietatib occupatur. Discat
et lanã facere: tenere colum: poni in
gremio falatum: rotare fusum: stami¬
na pollice ducere. Sꝑnat bumbicum
celas. siricũ uellera. et aurũ in fila len-¬
tiscens. Talia uestim̃ta paret. quib pel¬
latur frigus: non quib uestita corpora

Expanded text:
nolo de ancillulis suis aliquam plus dilinolo de ancillulis suis aliquam plus diligat, cuius crebro auribus insusurret. quicquid uni loquitur, hoc omnes sciant. placeat ei comes non compta atque formonsa, quae liquido gutture carmen dulce moduletur, sed grauis, pallens, sordidata, subtristis. praeponatur ei probae fidei et morum ac pudicitiae uirgo ueterana, quae illam exemplo ad orationes et psalmos nocte consurgere, mane hymnos canere, tertia, sexta, nona hora stare in acie qdere sacrificium uespertinum. sic dies transeat, sic nox inueniat laborantem. orationi lectio, lectioni succedat oratio. breue uidebitur tempus, quod tantis operum uarietatibus occupatur. Discat et lanam facere, tenere colum, ponere in gremio calatum, rotare fusum, stamina.pollice ducere. spernat bombycum telas, Serum uellera et aurum in fila lentescens. talia uestimenta paret, quibus pellatur frigus, non quibus corpora uestita
Abbreviated transcription (Latin):
beat & laborem. Surda sit ad orga¬
na. Tybia. lyra. & cythara eur facta
sint nesciat. Reddat tͥ pensũ quotidie¬
de scripturarũ florib certũ: Et dis¬
cat grecorũ uersuũ numerũ. Sequat᷑
statim et latina eruditio: cui si non
abinitio os tenerũ cõposuerit: in pe¬
regrinũ sonũ lingua corrũpitur. et.
externis uitiis sermo patrius sordi¬
datur. Te habeat magistram : te ru-¬
dis imitetur infantia. Nichil inte et
patre suo uideat: qđ si fecerit peccet.
Mem̃tote uos parentes uirginis : et
magis eã exemplis docere posse quã
uoce. Cito flores ꝑeunt: cito uiolã
et liliũ. et crocũ pestilens aura cor¬
rũpit. Nunquã absq te ꝓcedat inpu¬
blicũ. Basilicas martẏrum & eccłias si¬
ne matre ñ ad eat . Nullus ei uiuenis.
nullus cincinnatus arrideat. Uigili¬
arũ dies et sollemnes ꝑ noctationes sic
uirguncula nr̃a celebret: ut ne trans¬
uerso quidẽ ungue a matre discedat.

Expanded text:
beat et laborem. surda sit ad orgabeat et laborem. surda sit ad organa; tibia, lyra et cithara cur facta sint, nesciat. Reddat tibi pensum cotidie scripturarum certum. ediscat Graecorum uersuum numerum. sequatur statim et Latina eruditio; quaesi non ab initio os tenerum conposuerit, in peregrinum sonum lingua corrumpitur et externis uitiis sermo patrius sordidatur. te habeat magistram, te rudis miretur infantia. nihil in te et in patre suo uideat, quod si fecerit, peccet. mementote uos parentes uirginis et magis eam exemplis docere posse quam uoce. cito flores pereunt, cito uiolas et lilia et crocum pestilens aura corrumpit. numquam absque te procedat in publicum, basilicas martyrum et ecclesias sine matre non adeat. nullus ei iuuenis, nullus cincinnatus adrideat. uigiliarum dies et sollemnes pernoctationes sic uirguncula nostra celebret, ut ne transuersum quidem unguem a matre discedat.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uirtutis. p̃sentẽ contemnere uolup¬
tatem : tam̃ ego securioris arbitror
continentiȩ nescire qđ quȩrat. Legi
quondã in scolis puer. egre rep̃hen¬
das : qđ sinas consuescere. Discat iam
tune et uinũ ñ bibere: in quo ẽ luxu¬
ria: Ante annos robustȩ ȩtatis. ꝑiculo
ad diẽ et tempꝰ. Si necessitas postula-¬
um edulio sustentetur: ne prius de-¬
ficiant pedes qua currere incipiat.
Et hȩc dico iuxta indulgentiam. non
uata imꝑium : timens debilitatem
ñ docens luxuriã: Alioquin quod
iudaica suꝑstitio ex parte facit in
eieratione quorundã animaliũ atq
escarũ qđ indlorũ bragmine et ȩgyp¬
tiorũ gymnosophiste inpolente et
oridie. et pomorũ solo obseruantes
cybo: cur uirgo xp̃i ñ faciat in toto :
Sitanti uitrumꝰ: quare non et mai¬
oris sit pretii margaritum: Quae
nata ẽ. ex ꝓmissione : sic uiuat ut il¬
li uixerunt qui de ꝓmissione gene¬
rati sunt. Aequa gratia. aequum ha-¬

Expanded text:
esse virtutis praesentem contemnere volupesse virtutis praesentem contemnere voluptatem, tamen ego securioris arbitror continentiae nescire, quod quaeras. Legi quondam in scholis puer: Aegre reprehendas, quod sinas consuescere. Discat iam tunc et vinum non bibere, in quo est luxuria. ad id tempus, si necessitas postulaum edulio sustentetur, ne prius deficiant pedes, quam currere incipiant. Et haec dico iuxta indulgentiam, non iuxta imperium, timens debilitatem, non docens luxuriam. Alioquin, quod Iudaica superstitio ex parte facit in eiuratione quorundam animalium atque escarum, quod Indorum Bragmanae et Aegyptiorum gymnosophistae in polentae et orizae et pomorum solo obseruant cibo, cur uirgo Christi non faciat in toto? si tanti uitrum, quare non maioris sit pretii margaritum? quae nata est ex repromissione, sic uiuat, ut illi uixerunt, qui de repromissione generati sunt. aequa gratia aequum ha
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩrant eam in itinere scłi int̾ turbas
et frequentiã popłorũ uel ꝓpinquorũ:
et nusquã eã reꝑiant nisi in auditu scri¬
pturarũ ꝓpħas et apłos de spiritalib
nuptus sciscitantẽ. Imitetur mariam
quã gabriel solam in eubiculo suo rep¬
perit: et idõ forfitan timore ꝑ territa
ẽ. quia uirũ quẽ ñ solebat aspexit.
Emuletur eã dequa dr̃. om̃is gła filiȩ
regis ab intus. Loquatur & ipsa lecto
Karitatis iaculo uulnerata. Introduã
me reae incubiculũ suũ Nunqũa exeat
foras: ne inueniant eã qui circũ eunt
ciuitatem: ne ꝑcutiant et uulnerent.
et auferentes teristrũ pudicitiȩ nudã
in sanguine derelinquant. Qui potiꝰ
cũ aliquis ostiũ eiꝰ pulsauerit: dicat .⁊
ego murus. et ubera mea. turris. Laui
pedes meos: non possũ inquinare eos.
Non uescatur inpublico. id. ẽ in paren¬
tũ conuiuio: nec uideat eẏbos quos
desidet. Et licet quidã putent maioris

Expanded text:
Quaerant eam in itinere saeculi, inter turbas Quaerant eam in itinere saeculi, inter turbas et frequentiam propinquorum et nusquam alibi reperiant nisi in adyto scripturarum prophetas et apostolos de spiritalibus nuptiis sciscitantem. Imitetur Mariam, quam Gabriel solam in cubiculo suo repperit et ideo forsitan timore perterrita est, quia virum, quem non solebat, aspexit. Aemuletur eam, de qua dicitur: Omnis gloria filiae regis ab intus; loquatur et ipsa electo caritatis iaculo vulnerata: Introduxit me rex in cubiculum suum. Nunquam exeat foras, ne inveniant eam, qui circumeunt civitatem, ne percutiant et vulnerent et auferentes theristrum pudicitiae nudam in sanguine derelinquant; quin potius, cum aliquis ostium eius pulsaverit, dicat: Ego murus et ubera mea turris. Lavi pedes meos, non possum inquinare eos. Non vescatur in publico, id est in parentum convivio, nec videat cibos, quos desideret. Et licet quidam putent maioris
Abbreviated transcription (Latin):
paruulus ẽ: et sapit ut paruuilus donec¬
ad annos sapientiȩ ueniat. & phytago¬
reȩ litterȩ eũ ꝑducant ad biuiũ: tam
mala eius quã bona parentib imputant᷑.
Ni si forte estimas xp̃ianoꝵ filios sibap¬
tisma ñ acceꝑint. ipsos tantũ reos eẽ. pec¬
cati: et ñ scelus referri ad eos qui dare
noluerint: maxime eo tp̃r quo cont᷑¬
dicere ñ poterant qui accepturi erant.
Siẽ eregione salus infantiũ. maiorũ
luerũ ẽ Offerre nec filiã potestati
tuę fuit. quãquã aliasit tua conditio.
quȩ prius eã uouisti quã conciꝑes.
ut aũt oblatã negligas ad ꝑiculũ tuũ
ꝑtinet. Qui claudã et mutilã. et qua¬
libet sorde maculatã obtulerit hostiã:
sacrilegii reus ẽ. Quanto magis qui
partẽ corporis sui et illibatȩ animae
puritatẽ regis amplexcib parat: si
negligens fuerit punietur : Fostquã
grandiuscula eẽ cȩꝑit. et in exemplũ
sponsisui. crescere sapientia. aetate.

Expanded text:
paruulus est et sapit ut paruuparuulus est et sapit ut paruuad annos sapientiae veniat et Pythagorae litterae eum perducant ad bivium, tam mala eius quam bona parentibus inputantur, nisi forte aestimas Christianorum filios, si baptisma non acceperint, ipsos tantum reos esse peccati et non scelus referri ad eos, qui dare noluerint, maxime eo tempore, quo contradicere non poterant, qui accepturi erant, sicut e regione salus infantium maiorum lucrum est. Offerre necne filiam potestatis tuae fuit, quamquam alia sit tua condicio, quae prius eam vovisti, quam conceperis; ut autem oblatam neglegas, ad periculum tuum pertinet. Qui claudam et mutilam et qualibet sorde maculatam obtulerit hostiam, sacrilegii reus est; quanto magis, qui partem corporis sui et inlibatae animae puritatem regiis amplexibus parat, si negligens fuerit, punietur! Postquam grandicula esse coeperit et in exemplum sponsi sui crescere sapientia, aetate e