comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta ezechiel multis se copu¬
rit. ⁊ signũ non dabitur ei: nͥ
signum ioue ꝓphe .ss. Dupli¬
ci fuerat questione pulsatus.
Quidam enĩ calumpniaban¬
tur eũ: in beelzebub eiecisse
demonia. quibꝰ Accenus est
responsũ. Et alii cemptan¬
tes signum de celo querebãt
ab eo: quibꝰ ab hinc respon¬
dere incipit. nõ eis signum de
celo qd̃ indigni erant udere:
uerũ de ꝓfundo inferii tribu¬
ens. quale ionas ꝓpħ̾a naufra¬
gus. cetoq sorbente uoratꝰ.
s de abisso. ac mortis fauce li¬
beratus: ⁊ accepit & dedit.
signum uidelic incarnatio¬
nis. nõ diumitatis: passioĩ ͤ
nõ glificationis. Discipulis
aũt suis signum decelodedit:
quibus eterne bĩtudinis gła.
⁊ prius figuralit̾ in monte trã¬
formatus: ⁊ post ueracitꝰ in ce¬
lum subleuatus ostendit. Si¬

Expanded text:
 multis se rat . Et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae. Duplici fuerat quaestione pulsatus: quidam enim calumniabantur eum in Beelzebub ejecisse daemonia: quibus hactenus est responsum; et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo: quibus ab hinc respondere incipit; non eis signum de coelo, quod indigni erant videre, verum de profundo inferni tribuens, quale Jonas propheta naufragus cetoque sorbente voratus, sed de abysso ac mortis fauce liberatus, et accepit et dedit signum, videlicet incarnationis, non divinitatis, passionis, non glorificationis . Discipulis autem suis signum de coelo dedit, quibus aeternae beatitudinis gloriam et prius figuraliter in monte transformatus, et post veraciter in coelum sublevatus, ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditas arripuerit: mox
om̃iũ ꝓsternet manĩa uiti¬
or. Unde recte nequiores
tunc eum sp̃s dicunt᷑ ing̾s¬
si. qr nõ solum habebit illa
tes habere simulabit. Et sũt
nouissima hominis peiora
prioribꝰ. Mdelius quippe e¬
rat ei. uiam ueritatis nõ cog¬
noscere: quã post agnitionẽ
retrorsũ conuerti. ꝙͣ in uida
traditore. uł symone mago.

Expanded text:
cupiditas arripuit, mox cupiditas arripuit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Unde recte, nequiores tunc eo spiritus dicuntur ingressi, quia non solum habebit illa tes habere simulabit. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus. Medius quippe erat ei, viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum converti. Quod in Juda traditore,
Abbreviated transcription (Latin):
dane conu̾sationis eiciatur.
loca q in aquosa perageret:
idest corda fideliũ. quiea
mollicie fluxe cogitationis
expurgata sint: calliclꝰ insi¬
diator exploret. si quo sibi for¬
te sue nequitie gress figere
possit. S bñ dicitur. querẽs
requiem ⁊ nõ inueniens: qr
castas m̃tes effugiens. in so¬
lo diabłs corde prauoꝵ.gra¬
tam sibi poterit inuenite qe¬
meam unde exiuii. Timen¬
dus ẽ iste uersicłs: nõ expo¬
nendus. ne culpa quã in no¬
bis extinctã credebamus.
ꝑuicuriam nos uaccantes
ẽ grã baptismatis a pec̾co¬
ꝵ labe castigatam: s nul¬
la boni opis industria cu¬
auiciis pͥstinis ꝑ baptismũ:
uactantem abonis actibus
ꝑ negligentiam. Ornatam:
simulatis uirtutibꝰ ꝑ ypocri¬
sim. Et tunc uadit ⁊ assu¬
mit .ii. alios sp̃s nequioreᷤ
se: ⁊ ingressi habitant ibi. ꝑ
septẽ malos sp̃s. uniu̾sa ui¬
cia designantur. Quecũq
enĩ post baptisma. siue pra¬
uitas heretica: seu mũdana

Expanded text:
danae conversationis ejiciatur danae conversationis ejiciatur locaque inaquosa peragret, id est, corda fidelium quae a mollitie fluxae cogitationis expurgata sint, callidus insidiator exploret, si quos ibi forte suae nequitiae gressus figere possit. Sed bene dicitur: Quaerens requiem et non inveniens, quia castas mentes effugiens, in solo diabolus corde pravorum gratam sibi potest invenire quiemeam unde exivi. Timendus est iste versiculus, non exponendus, ne culpa, quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos vocantes ilicet baptismatis a peccatorum labe castigatam, sed nulla boni operis industria cua vitiis pristinis per baptismum, vacantem a bonis actibus per negligentiam, ornatam simulatis virtutibus per hypocrisim. Et tunc vadit et assumit septem alios spiritus nequiores se, et ingressi habitant ibi. Per septem malos spiritus universa vitia designat. Quemcunque enim post baptisma sive pravitas haeretica, seu mundana
Abbreviated transcription (Latin):
nuimero demonũ addito. ha¬
bitat pͥstinam domũ: ⁊ fuit
tur. blasphemantes insy na
ticiam. Quia aliud ẽ uen¬
turũ nõ crede. aliud eum ñ
fuscepisse qui uenerit. Sep¬
tenatiũ aũt numerũ aduic̃¬
tum diablo. uł ppłm ꝓpter
sabb̃m intellige: uł ꝓpt̾ nu
merũ sp̃s scĩ. ut quomͦ in y¬
saia suꝑ uirgam de radice
sp̃s uircutum descendissẽ
narrantur: ita ⁊ econtranio
uitioꝵ numerus in diabło
consecratus sit. Item aliter.
de homine ambulat ꝑ loca in¬
aquosa .¶B. Quãius sĩpli¬
citer intelligi possit. dm̃ hec
ad distinctione̾ suoꝵ ⁊ satha¬
ne oꝑum adumexisse: q̃ sci¬
licet ipse semꝑ polluta mũ¬
dare. sathanas uero mũdata
grauioribꝰ festinet at̾amina¬
re sordibꝰ. Tam̃ ⁊ de heretico
quolib uł scismatico. uł eriã
malo catholico. potest nõ in¬
conuenienter accipi. De qͦ
tpre baptismatis. sp̃s inmũ¬
dus qui meo priꝰ habitaue¬
rat: ad confessionẽ catholice
fidei ab renuntiationẽꝰ mun¬

Expanded text:
numero daemonum addito, habitat pristinam domum, et fiuntur, blasphemantes in synagtitiam: quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium autem numerum adjunctum diabolo, vel propter sabbatum intemerum Spiritus sancti, ut quomodo in Isaia super virgam de radice itus virtutum descendisse narrantur, ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit. Factum est de homine, perambulat per loca inaquosa. Quamvis simpliciter intelligi possit, Dominum haec ad distinctionem suorum et Satanae operum adjunxisse, quod scilicet ipse semper polluta mundare, Satanas vero mundata gravioribus festinet attaminare sordibus, tamen et de haeretico quolibet, vel schismatico, vel etiam malo catholico, potest non inconvenienter accipi. De quo tempore baptismatis Spiritus immundus qui in eo prius habitaverat, ad confessionem catholicae fidei, abrenuntiationemque mun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ioħi p̾cepit nuntiari. indere
cecos: ambulare claudos. le¬
prosos mundari: surdos au
ifert. Beatus qui nõ fu̾it
scandalizatꝰ nime. Non.
qui priꝰ accesserũt ad eum di¬
centes. quare nos ⁊ phariser
ieuinauiꝰt frequent̾. discipłi
aũt cui ñ ieuinant: Et ad
testimoniũ ĩuxta iordanem:
ecce discipłi eiꝰ baptizant.⁊
plures uenunt ad eum. Mͦ
dicto liuorẽ significant de si¬
gnoꝵ magnitudine ⁊ inui¬
die mord acitate uenientez:
cur baptizatus a iohe ip̃e au¬
deat baptiz are. ⁊ multo am¬
plior ad eim concurtat: qmͣ
priꝰ uenerat ad iohem. Illis¬

Expanded text:
 praecipit nuntiari, videre caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, surdos audnfert: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me , non qui prius accesserant ad eum, dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? et ad testimonium iuxta Iordanen, ecce discipuli eius baptizant et plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et inuidiae mordacitate uenientem, cur baptizatus a Iohanne ipse audeat baptizare et multo amplior ad eum turba concurrat, quam prius uenerat ad Iohannem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa eiꝰ intuenda discipłos suos
misit. ut auccoritatẽ dictis su¬
ie illiꝰ opa conferret᷑. ne xp̃s aliꝰ¬
expectaretur: quã cui testimo¬
niũ oꝑa p̾sticissent. S p̾betur
in his que a iohe gesta sũt intel¬
ligentia amplior: ⁊ cũ facti ef¬
ficientia gr̃a ineo exp̾ssa sentit᷑.
ut ꝓphe ipse ipso quoq conditio¬
nis sue genere ꝓpharet: qr i eo
forma legis elaca ẽ. Xp̃m enĩ
lex annuntiauit. ⁊ remissionez
spopondit: ⁊ iohes totũ hoc opꝰ
legis expleuit. Igitur cessan¬
te iam lege que peccatis plebis
inlusa. ⁊ ppłi uincta uicus. ne
carcere continebat᷑. E rgo ad eu¬
glia contuenda lex mittit: ut
ĩ fidelitas fidem dictoꝵ contẽ¬
plecur in factis. ⁊ qd̾ intra eã
peccatoꝵ fraude sit uinctum:
ꝑ intelligentiã lib̾tatis eũgłi

Expanded text:
pera ejus intuenda discipulos suos misit: ut auctoritatem dictis suis illius opera conferrent, neque exspectaretur, quam cui testimonium opera praestitissent. Sed praebetur in his quae a Joanne gesta sunt intelligentia amplior; et cum facti efficientia, gratia in eo expressa sentitur: ut propheta ipse, ipso quoque conditionis suae genere prophetaret, quia in eo forma legis elata est. Christum enim lex annuntiavit, et remissionem spopondit: elegis explevit. Igitur cessante jam lege, quae peccatis plebis inclusa, et populi vincta vitiis, ne carcere continebatur. Ergo ad Evangelia contuenda lex mittit, ut infidelitas fidem dictorum contempletur in factis: et quod intra eam peccatorum fraude sit vinctum, per intelligentiam libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
uł suꝑbia cumidus. uł carnis
facinore pollutus: uł iracũdia
ac census. uł credulitatẽ impiꝰ
post culpas ad penitentiã redit.¬
⁊ uitã eternã ꝑcipit: qͣsi in loc̃
peccator uitrat alienũ. A die
bꝰgͦ iohis baptiste regnũ celo
Rim pacitur. ⁊ iuolenti ra¬
punt illud. Quia qui peni¬
centiam poccatoribꝰ indixit.
qͥd aliud quã regnuᷤ celoꝵ fie¬
ri iolentiam docuit: Gran¬

Expanded text:
uperbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit? R
Abbreviated transcription (Latin):
serationt pat̾nitatẽ tuã ꝑ annos
mltos ext̾ioris ugorẽ ⁊ alacrita¬
tẽ incegre sanitatis indulgeat.
qr uere tũc reparatũ cẽ me senti¬
o. si de sospitate ur̃a semꝑ optata
cognouero. filios ur̃os fres meos.¬
⁊ salutas uenero: ⁊ uenerãs sa¬
luto.
ꝯdem̃tote m̃i uiri dei.

Expanded text:
annos multos exteriore vigore et alacritate integrae sanitatis indulgeat; quia vere tunc reparatum esse me sentio, si de sospitate vestra semper optata cognovero. Filios vestros et fratres meos salutans veneror, et venerans saluto. Mementote mei, viri Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
illic caritas ur̃a ꝑfecta depin¬
x̃. ut nulliꝰ etatis possit obliui¬
one deleri. Que iugi recorda¬
tione mom̃tis singłis ĩnͦuat᷑.
Illic eĩ uobcũ ex consuetudine
pietatis ur̃e secretiꝰ colloquor.
Illic etiã deuite melioris conu̾¬
satione ꝑtracto. illic uos labiis
m̃tis ⁊ oscłor: ⁊ manibꝰ cordis ã¬
plector. Qͦ fit ut uera dilectio
q̃ inuisceribꝰ m̃is uiua uultꝰ ur̃i
figuratione nucrit᷑. ⁊ ignicło ca¬
ritatis accendit᷑: amoris ur̃i m
uicissitudĩẽ reꝓmiitat.⁊ aĩmꝰ

Expanded text:
illic charitas nostra perfecte depinillic charitas nostra perfecte depinxit, ut nullius aetatis possit oblivione deleri, quia iugi recordatione momentis singulis innouatur. Illic enim uobiscum ex consuetudine pietatis uestrae secretius conloquor, illic etiam de uitae melioris institutione pertracto, illic uos labiis mentis exosculor et manibus cordis amplector. quo fit, ut uera dilectio, quae in uisceribus meis uiua uultus uestri figuratione nutritur et igniculo caritatis accenditur, amoris uestri mihi uicissitudinem repromittat et animus
Abbreviated transcription (Latin):
teriis. sic̃ secreto suo ipsa dii¬
nitas oꝑiebatur. Qd̾ ex sub¬
iectis pleniꝰ manifestatur ex
ce multa reꝑiunt᷑. non omĩa
tribuas imꝑicie: s quedã ꝓpt̾
pauꝑtatẽ. quedã ignosce ꝓpt̾
corporis infirmitatẽ ⁊ meoꝵ
ocłoꝵ inbecillitatẽ: qr ñ fuer̾
intabellis excepta uł scedul
digesta. s ut ame inueniri uł
disseri potuer̃: ita in hoc af¬
fixa codice sũt. Date itaq ue¬
niam in prudentie mee quã
extorsistis. qui ut auribꝰ ur̃i
uerbosꝰ existerẽ: dignatio
ur̃a me coegit. confidens qͥ
uoluminis plixitas si displi¬
cet affatu: placet affectu. Cũ
gestũ. simłq qr sciebam almi¬
tatem uram in anuciciis m̃is
plꝰ tep̾hendere taciturnitatis:
qͣ uob bene cognitus fuerit. fr̃i
bꝯ m̃is quibꝰ adhuc incogni¬
tꝰ ẽ remutat᷑. Deniq ego pre¬
sentiam ur̃am intͣ m̃tis mee.
archana possido̾.⁊ effigiẽ ur̃a
in specło mei cordis intueor. qͣ

Expanded text:
teriis, sicut secreto suo ipsa diviteriis, sicut secreto suo ipsa divinitas operiebatur; quod ex subjectis plenius manifestatur exece multa reperiuntur, non omnia tribuas imperitiae, sed quaedam propter paupertatem, quaedam ignosce propter corporis infirmitatem et meorum oculorum imbecillitatem, quia non fuerunt in tabellis excepta, vel schedulis digesta, sed ut a me inveniri vel discerni potuerunt, ita in hoc affixa codice sunt. Date itaque veniam imprudentiae meae, quam extorsistis; quia ut auribus vestris verbosus existerem, dignatio vestra me coegit, confidens quod voluminis prolixitas, si displiceat affatu, placet affectu; cum gestum. Simulque quia sciebam almitatem vestram in amicitiis meis plus reprehendere taciturnitatis vstquam vobis bene cognitus fuerit, fratribus nostris, quibus adhuc incognitus est, remittatur. Denique ego praesentiam vestram intra mentis meae arcana possideo, et effigiem vestram in speculo mei cordis intueor, quam
Abbreviated transcription (Latin):
se poterit utrũ ego ociose an de¬
oꝑe laborauerim. Et sier̃pla¬
cuerit fructus laboris mei. au¬
diat salua cautate responsum.
Cui ñ placet: nec ligat. Obsecͦ
etiam pat̾nitatem tuã ⁊ cũcto¬
tem. ut ñ uos t̾reat ꝓlixa expo¬
sitio nec uoluminis magnitu
regno celoꝵ simile. ac saluatore
nr̃o multis in locis eẽ ꝑbibetur:
nõ p᷑ paucis enũtiari uerb̾ uel
sensibꝰ explicari. qr ⁊ congruũ
fuit ut sacra nr̃i redemptoris
dicta. aceteris scripturis sicut
merito: ita ⁊ specie discernerẽ¬
tur. ne illa celestiũ archanoꝵ
dignitas passim atq in discre¬
te cunctis pateret: scm̃q cani¬
bꝯ ⁊ margarite porcis erpone¬
rentur. Et iõ ab ipso saluato¬
re nr̃o ꝓcuratum ẽ: ut illa suo¬
ꝵ castitas eloquioꝵ ꝓmiscuis
cunctoꝵ oclis abdita suo q̃si
quodã uelamine pudicicie cõ¬
tegeret᷑. ac diuina obtimaq
dispensatione ꝓuisũ ẽ: ut scp¬
tura ipsa eu̾glica dñi nr̃iata
tegeret᷑ celestibꝰ obũbrata mis¬

Expanded text:
ego otiose an deopere laboraverim. Et si ei non placuerit fructus laboris mei, audiat salva charitate responsum; cui non placet, negligat. Obsecro etiam paternitatem tuam, et cunctotem, ut non vos terreat prolixa expositio, nec voluminis magnitudregno coelorum simile a Salvatore nostro multis in locis esse perhibetur, non potest paucis enuntiari verbis vel sensibus explicari; quia et congruum fuit, ut sacra nostri Salvatoris dicta caeteris Scripturis, sicut merito ita et specie discernerentur; ne illa coelestium arcanorum dignitas passim atque indiscrete cunctis pateret, sanctumque canibus, et margaritae porcis exponerentur. Et ideo ab ipso Salvatore nostro procuratum est, ut illa suorum castitas eloquiorum promiscuis cunctorum oculis abdita sub quasi quodam velamine pudicitiae contegeretur. Ac divina optimaque dispensatione provisum est, ut Scriptura ipsa evangelica Domini nostri ita tegeretur coelestibus obumbrata mys
Abbreviated transcription (Latin):
subnexa p̾ce deposcens. ut id a
miscdissimo dño nr̃o assiduis pe¬
ticionibꝯ flagiteris: ut om̃ibꝰ de¬
lictis mis atq pecc̃is om̃ibꝯ opitu¬
lantibꝰ ub ꝯsuecudinaria demẽ¬
tia ⁊ copiosa bonitate deletis:
siñ adeiuidẽ p̾miũ saltĩnos ad
eundẽ nos portũ qͥetis iubeat ꝑ¬
uenire. ut qͣtinꝰ hic ꝓpt̾ spacia ĩ¬
teriecta t̾raꝵ ocłis corporis sepiꝰ noᷤ
uidere ñ possumꝰ: uł ibidẽ de mu¬
tua p̾sentia gaudeam Et qñ
⁊ aduocato ꝑfectissimo cõmisso¬
ꝵ uenia nõ negetur. E iõ ꝑ in

Expanded text:
subnixa prece deposcens, ut ita misericordissimo Domino nostro assiduis petitionibus flagitetis, ut in omnibus deletis meis atque omnibus, opitulantibus vobis consuetudinaria clementia et copiosa bonitate, delictis, etsi non ad eundem praemium, saltim ad eundem nos portum quietis iubeat pervenire; ut, quatenus hic propter spatia interiecta terrarum oculis corporis saepius nos videre non possumus, vel ibidem de mutua praesentia gaudeamus, ut, et advocato perfectissimo commissorum venia non negetur. ipse an
Abbreviated transcription (Latin):
dio huiꝰ oꝑis sicut scientia ita ⁊
tp̃re pͥcesserũt: idẽ origenis. sla¬
rii. ambrosii. Ieronimi. Augtin.
Ruphini. Ioh annis. fulgentii. le¬
onis. maximi. Gregoru & bede. S
sic̃ in arte capitis int̾ omĩa m̃bra
lingua plus m̃bris om̃ibꝰ sonat:
ita mexponendo eũgłm int hos

Expanded text:
dio hujus operis, sicut scientia ita et tempore praecesserunt, id est Origenis, Hilarii, Ambrosii, Hieronymi, Augustini, Rufini, Joannis, Fulgentii, Leonis, Maximi, Gregorii, et Bedae. Sed sicut in arce capitis inter omnia membra lingua plus membris omnibus sonat, ita in exponen
Abbreviated transcription (Latin):
am.Dato aũt eis p̾cepto ut
sustinerẽt. iugilarentq secũ
panlulũ: ꝓcedens ruit infa¬
ciem suã .⁊ humilitatẽ m̃tis
habitu carius ostendit: ⁊ pa¬

Expanded text:
Dato autem eis praecepto ut sustinerent vigilarentque secum, paululum procedens ruit in faciem suam, et humilitatem mentis habitu carnis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
uetustatẽ moritura fũt. Si
aũt uitẽ de cuiꝰ uetustate
nũc passionis calice̾ bibit.
ipsos uideos intellexeris: si¬
gͥnificatum ẽ etiam ipsam
tem uite accessuram. cum
ingressa pleni tudine gen¬
tium: om̃is isrł saluus fiet.¬
exicrunt in montẽ oliueti.¬
¶R. Hoc ẽ qd̃ in ꝑsalmo le¬
gimus. Edent pauꝑes ⁊ sacu¬
rabuntur. ⁊ laudabũt dũm qͥ
requirunt eum. Itest au̾t
ynnus etiam ille intelligi. ꝙͣ
gens decantabat: in quo ⁊ ꝓ
ꝑ uerbũ coꝵ credituri erant:
eleuatis sursum ocłis p̾cabat᷑.
Et pulcre discipłos sacramẽ¬
tiᷤsui corporis ac sanguinis im¬
butos. ⁊ ymno pie int̾cessioĩs
patri com̃datos: in montem
educit oliuaꝵ. ut typice desig¬
net nos ꝑ acceptionẽ sacramẽ¬
toꝵ suoꝵ: ꝑ que oꝑem sue in¬
tercessionis. ad altiora uirtu¬
tum dona. ⁊ carismata sc̃i sp̃s.
quibꝰ in corde ꝑungamur. cõ¬
scendere de bere

Expanded text:
vetustatem moritura sunt. Si autem vitem de cujus vetustate hunc passionis calicem bibit, ipsos Judaeos intellexeris, significatum est etiam ipsam tem vitae accessuram, cum, ingressa plenitudine Gentium, omnis Israel salvus fietexierunt in montem olivarum. Hoc est quod in psalmo legimus: Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum qui requirunt eum . Potest autem hymnus etiam ille intelligi, quegens decantabat, in quo et per verba eorum credituri erant, elevatis sursum oculis, precabatur . Et pulchre discipulos sacramentis sui corporis ac sanguinis imbutos, et hymno piae intercessionis patri commendatos in montem educit olivarum, ut typice designet nos per acceptionem sacramentorum suorum, perque opem suae intercessionis ad altiora virtutum dona et charismata sancti Spiritus, quibus in corde perungamur, conscendere debere
Abbreviated transcription (Latin):
sibi debebat dimutere no¬
leus. decẽ milia talenta sͥ
a dño frustra p̾cabatur re¬
mitti. ne ieuinũ ab amore
conditoris poctus habẽs. tpr̃a¬
lia quelib potius moratiõe
qua eiꝰ uisionẽ requirat anu¬
merandꝰ ui eis de quibꝰ ait
ipse: qr receꝑunt mercede̾ suã¬
6.Inimo quippe cogitationẽ
ponere. quid est aliud ꝙͣ que¬
dam ariditas m̃tis: Qͥ aũt
in tellectum celestiuĩ iam ꝑ
scã desideria de suꝑnis delecta¬
tionis intime cibo pascuntur:
quasi largiori alim̃to pingue¬
cunt. hac enĩ pinguedine sa¬
ginari ꝑ salmista concupier¬
at. cum dicebat. Siẽ adipe
⁊ pinguedine repleatur aĩa
dñice passionis dispensatio¬
nem ꝑtinet: appropiaus mor¬
ti dñs in ualle pinguedinis
orauit. qr ꝑ uallẽ humilita¬
tis.⁊ pinguedinẽ catitatis ꝓ
nobis mortẽ subiit. humilia¬
uit enĩ semetipsum. factus
obediens patriusq ad mortẽ.
Et maiorẽ ac dilectionẽ ne¬
nio habet: ꝙͣ ut animã suam

Expanded text:
sibi debebat, dimittere nosibi debebat, dimittere nolens, decem millia talenta sibi a Domino frustra precabatur remitti , ne jejunium ab amore Conditoris pectus habens, temporalia quaelibet potius in oratione quam ejus visionem requirat, adnumerandus ipse: Qui receperunt mercedem suam. In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibis pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Psalmista concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima Dominicae passionis dispensationem attinet, apte appropinquans morti Dominus in valle pinguedinis oravit: Quia per vallem humilitatis et pinguedinem charitatis pro nobis mortem subiit: Humiliavit enim semetipsum factus obediens Patri usque ad mortem . Et majorem hac dilectionem nemo hab
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ.¶B. Monstratur usq ho¬
die locus getsemam in qͦ dñs
orauit ad radices oliueti. mĩc
eccłia de suꝑ edificata. Inter¬
p̾tatur au̾t getsemani. ualliᷤ
pinguiũ siue pinguedinum.
Q u nõ solum dicta uł oꝑa
n̾ri saluatoris. uerũ etiã loca
⁊ tp̃ra in quibꝰ oꝑatur ⁊ loqͥ¬
tur. misticis ut sepe dicrũ e̾
sunt plena figuris: cum in
monte erat dñs. quasi tacite
nos aumonet sublimia tau¬
tum orando in quiri: ⁊ ꝓ ce¬
lestibꝰ bonis supplican debe¬
re. At cum iualle orat. et
hoc inualle pinguiũ sine pm¬
guedinis: ipsiꝰ eque insiuuat
nob̃ humilitatẽ semꝑ in ora¬
nonibꝰ. ⁊ int̾ne pinguediẽ
dilectionis eẽ ẜuandam. Ne
qui uidelicet orans dm̃. a ac¬
tare sua menta in exemplũ
phansei suꝑbientis audeat.
qnͥ potiꝰ humili uoce ac m̃te
ꝓclamet. ds̃ ꝓpiciꝰ esto michi
peccatori. ne aridum adiloc¬
tione ꝓxum corgestans. ad
placandam sͥ conditoris gra¬
ciam genu flectat. iuxtacũ
qui centum denarios frĩ qͦs

Expanded text:
i. Monstratur usque hodie locus Gethsemani, in quo Dominus oravit ad radices montis Oliveti, nunc Ecclesia desuper aedificata. Interpretatur autem Gethsemani vallis pinguium, sive pinguedinum. Quod vero non solum dicta vel opera nostri Salvatoris, verum etiam loca et tempora, in quibus operatur et loquitur, myssunt plena figuris. Cum in monte orat Dominus, quasi tacite nos admonet sublimia tantum orando inquiri, et pro coelestibus bonis supplicari debere. At cum in valle orat, et hoc in valle pinguium sive pinguedinis, ipsius aeque insinuat nobis humilitatem semper in orationibus, et internae pinguedine dilectionis esse servandam, ne quis, videlicet, orans Deum, jactare sua merita in exemplum Pharisaei superbientis audeat, quin potius humili voce ac mente proclamet: Deus propitius esto mihi peccatori , ne aridum a dilectione proximi cor gestans, ad placandam sibi Conditoris gratiam genu flectat, juxta eum qui centum denarios fratri quos
Abbreviated transcription (Latin):
tamquisq absurdus ⁊ calũ¬
piiosus e̾. ut aliquid inua¬
se fracto neget remanere po¬
tusse: unde etiam pedes ꝑ¬
funderet: S cum iste conten¬
derit sit eẽ fractum ut nichil
ibi residui fuerit. nitens adu̾¬
sus ueritatẽ eu̾głii. quantum
meliꝰ ⁊ religiosiꝰ contend aliꝰ
nõ ẽẽ ita fructũ ut totũ effim¬
derit. nitens ꝓ ueritace euan¬
glui: Ille aũt calumpniator.
glistaꝵ concordiã de alabau¬
stro fracto frangere conetur
prius accipiat ꝑfusos pedes añ¬
quam illud fractũ eẽt: ut min¬
tegro remaneret. unde etiã in¬
caput ꝑfunderet᷑. ubi fractura
illa totum effunderet. A capi¬
ce quippe nobis ordinate con¬
suli agnoscimꝰ: s ordinate ⁊̃
nos a pedibꝰ ad caput ascen¬
dimꝰ. Cetera facti huiꝰ nuillã
mͥ uidẽtur habere.amplius

Expanded text:
tam quisque absurdus et calumniosus est, ut aliquid in uase fracto neget remanere potuisse, unde etiam pedes perfunderet. sed cum iste contenderit sic esse fractum, ut nihil ibi residui fieret, nitens aduersus ueritatem euangelii, quanto melius et religiosius contendet alius non esse ita fractum, ut totum effunderet, nitens pro ueritate euangelii! ille autem calumniator gelistarum concordiam de alabastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes, antequam illud fractum esset, ut in integro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum , effunderet. a capite quippe nobis ordinate consuli agnoscimus, sed ordinate etiam nos a pedibus ad caput ascendimus. Cetera facti huius nullam mihi uidentur habere
Abbreviated transcription (Latin):
fecit in memoriã eiꝰ. Attende
noticiam futuroꝵ. q̃ passurus pꝰ
dies paucos. sciat eugłi suum
toto orbe celebrandum. ¶h. No¬
tandum aũt qd̾ sic̃ maria glo¬
riam adepta ẽ toto orbi̾s quã¬
cumq eccłia sc̃a diffusa est.
de obsequio qd̾ dño pie deuo¬
tionis exibuit: ita econtrario
ille qui obsequio eiꝰ detrahere
temeraria lingua nõ timuit.
ꝑfidie nota longe lateq in fa¬
matus: ⁊ dõ simł atq hom̃ibꝰ
merito factus ẽ exosꝰ. S dñs
bonum laude digna remune¬
rans. futuras unpii cõtumeli¬
as cacendo p̾teriit. Luchas¬
in bethania gestum ẽ cõme¬

Expanded text:
 in memoriam ejus. Attende tiam futurorum, quod passurus post dies paucos sciat Evangelium suum toto orbe celebrandum. Notandum autem, quod, sicut Maria gloriam adepta est toto orbe quocunque Ecclesia sancta diffusa est, de obsequio quod Domino piae devotionis exhibuit, ita e contrario ille, qui obsequio ejus detrahere temeraria lingua non timuit, perfidiae nota longe lateque infamatus, et Deo simul atque hominibus merito factus est exosus. Sed Dominus bonum laude digna remunerans, futuras impii contumelias tacendo praeteriit. uod in Bethania gestum est co
Abbreviated transcription (Latin):
lii eu̾głiste dicunt discipulos
murmurasse de unguenti ef¬
ꝯmemorat.⁊ idõ qr fur erat.
manifestum puto eẽ discipło
ꝵnom̃ cundẽ uidã signi ficatũ.
locutione illa quã de philippo
inqͣnq panibꝰ in sinuauimꝰ:
plurał numero ꝓsingłi usur¬
pato. Idõt etiam intelligi qd̾
⁊ alii discipli aut senserint¬

Expanded text:
lii dicunt discipulos murmurasse de unguenti efcommemorat et ideo, quia fur erat, manifestum puto esse discipulorum nomine eundem ludam significatum locutione illa, quam de Philippo in quinque panibus insinuauimus, plurali numero pro singulari usurpato. potest etiam intellegi, quod et alii discip
Abbreviated transcription (Latin):
tate matħs ⁊ marchꝰ etiã uerbͣ
exp̾sserut. S uidas ꝓpterca
dixerit qr fur erat: cet̾i uͦ ꝓpt̾
pauꝑũ curam. Ioħm aũt de
solo illo id cõmemorare uoluiᷤ¬
se. cuiꝰ ex hac occasione furan¬
di consuetudinẽ credidit in¬

Expanded text:
tatem Mattheus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pauperum curam, Iohannem autem de solo illo id commemorare uoluisse, cuius ex hac occasione furandi consuetudinem credidit in
Abbreviated transcription (Latin):
fragiliq quãuis pingui. siture¬
dolente ut cipssum. a sꝑo sapo¬
re.folio paruo densoq. cuius a¬
cumina inatistas se spargunt
doq gemina dote pigm̃tarii
narli spicas ac folia celebrant.
⁊ hoc ẽ qd̾ ait marchꝰ unguenti
uardi spicati p̾ciosi. qr uidelic
unguentũ illud qd̾ acculit ma¬
ria dño: nõ solum de radice con¬
fectum nardi. uerũ etiam quo
p̾cosuiᷤᷤ eẽt spicatum quoq ⁊ fo¬
lioꝵ eiꝰ adiectione: odoris ac i¬
tutis illiꝰ accumulata gr̃a. Re¬
runt aũt de nardo phisiologi:
qd̾ pͥncipalis sit inunguentis¬
dl nde merito unctioni capitiꝰ
⁊ pedum dñi oblatus ẽ. Sũt
quidem multa erꝰ genera: s
om̃ia herbis. p̾ter indicum
deuotio hec marie dño mi¬
instrantis. fidem ac pietatẽ
designat eccłie sc̃e: que loqͥ¬
tur in amoris cantico dicens.
Uum eẽt rex in accubitu su¬
o. narclus mea dedit odorem
suũ. Que nimirũ uerba ⁊
semel iuxta littam manibꝰ

Expanded text:
fragilique quamvis pinguis situ refragilique quamvis pinguis situ redolente ut cypressum, aspero sapore, folio parvo, densoque; cujus cacumina in aristas se spargunt, ideoque gemina dote pigmentarii nardi spicas ac folia celebrant. Et hoc est quod ait Marcus: Unguenti nardi spicati pretiosi, quia, videlicet, unguentum illud, quod attulit Maria Domino, non solum de radice confectum nardi, verum etiam quo pretiosius esset, spicarum quoque et foliorum ejus adjectione odoris ac virtutis illius erat accumulata gratia. Fecerunt autem de nardo physiologi quod principalis sit in unguentis; unde merito unctioni capitis et pedum Domini oblata est. Sunt quidem multa ejus genera, sed omnia herbae praeter Indicum, devotio haec Mariae Domino ministrantis fidem ac pietatem designat Ecclesiae sanctae, quae loquitur in amoris cantico, dicens: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum . Quae nimirum verba, et semel juxta lit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ effudit suꝑ caput ipsius
recumbentis.¶ R Moulier
ifta maria erat magdalene. so¬
ror la zari quẽ suscitauit ihs
amortuis: ut ioħs aꝑte cõme¬
morat. qui etiam hoc factum¬
aute ser dies pasche testatur.
pͥdie qͣ. asino sedens. cũ pal¬
nus ⁊ laude turbarum: ihe¬
rosolimam uen̾ret. Ipsa ẽ
aũt nõ alia que condlamut
luchas scribit. poceatrir. adhͦ
ueniens pedes dñi lacrimis
penitentie rigauit: ⁊unguen¬
to pie confessionis linuit. ⁊
quia multũ dilexit: multoꝵ
ueniam pec̾coꝵ a piouidice ꝓ¬
meruit. Nunc uero iustifica¬
ta ⁊ familiaris effecta dño. nõ
ꝑfudit. Est aũt alabaustru
genus marmoris candidi: ua¬
riis coloribus interticti. qͥ ad
uasa unguentaria cauate sõ¬
lent. eo qd optime seruare ea
incorrupta dicatur. Nascitꝰ
cuca tebas egiptias ⁊ clamas¬
cum syrie ceteris candidiꝰ:
batissimũ uͦ in india. Sxarchꝰ¬
ter aromatica. graui ut auunt¬
⁊ crassa radice: s breui ac ingra.

Expanded text:
et effudit super caput ipsius et effudit super caput ipsius recumbentis. Mulier ista Maria erat Magdalene, soror Lazari, quem suscitaverat Jesus a mortuis, ut Joannes aperte commemorat. Qui etiam hoc ante sex dies Paschae factum testatur, pridie quam asino sedens cum palmis et laude turbarum Hierosolymam veniret. Ipsa est autem, non alia, quae quondam, ut Lucas scribit, peccatrix adhuc veniens pedes Domini lacrymis poenitentiae rigavit et unguento piae confessionis linivit, et quia multum dilexit, multorum veniam peccatorum a pio judice promeruit . Nunc vero justificata et familiarperfudit. Est autem alabastrum genus marmoris candidi, variis coloribus intertincti, quod ad vasa unguentaria cavare solent, eo quod optime servari ea incorrupta dicantur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae caeteris candidius, probatissimum vero in India. Nartex aromatica, gravi, ut aiunt, et crassa radice, sed brevi ac nigra
Abbreviated transcription (Latin):
um fecerũt ut iħm dolo tene¬
rent ⁊ occiderẽt. Uicebant
enĩ. Non indie festo. ne for¬
te tumultus fieret in ppło
Qui debuerant pascha uici¬
no parare uictimas. lengare
templi parietes: paium̃ta e¬
radere. uasa mundare: ⁊ se¬
cundũ ritum legis purifica¬
ri. ut ad esum agni digni
fierent: congregantur in¬
euntes consilium quomo¬
do occidant dñm. nõ timẽ¬
tes seditionem ut simplex ser¬
mo demonstrat: s cauentes
ne auxilio pꝑli de suis manibꝰ
tolleretur.
indomo symonis leꝑsi. Id as¬
sas nationes suo sanguine
redempturus: moratur in
bechania domo obedientie.
q̃ quondam fuit sy mons le
est: nomumne pͥstino ꝑmanẽ¬
te. ut uirtus curantis appa¬
irat. Nam ⁊ incathalogo.apoᷤᷤ¬
coloꝵ. cum pͥstino uicio ⁊ of¬
latur. qui cecte publicanus
ec̃ desierat. Quidam sy mo¬
ne̾ le ꝓsum uolunt intellige¬
re partẽ ppli que crediderit do¬
inino. ⁊ ab eo curata sit. sy¬
mon quoq ipse obediens dr̃.¬
alabaustrũ unguenti p̾ciosr

Expanded text:
um dolo tenerent et occiderent. Dicebant autem, Non in die festo, ne forte tumultus fieret in populo. Qui debuerant Pascha vicino parare victimas, levigare templi parietes, pavimenta verrere, vasa mundare, et secundum ritum legis purificari, ut esu agni digni fierent, congregantur ineuntes consilium quomodo occidant Dominum, non timentes seditionem, ut simplex sermo demonstrat, sed caventes, ne auxilio populi de suis manibus tolleretur. in domo Simonis leprosi, sas nationes suo sanguine redempturus, moratur in Bethania, domo obedientiae, quae quondam fuit Simonis lepest, nomine pristino permanente, ut virtus curantis appareat. Nam in catalogo apostolorum cum pristino vitio et oflatur, qui certe publicanus esse desierat. Quidam Simonem leprosum volunt intelligere partem populi qui crediderat Domino, et ab eo curata sit. Simon quoque ipse obediens dalabastrum unguenti pretiosi,
Abbreviated transcription (Latin):
iam de lazaro resuscitando cepiꝰ¬
set loqui: ance ꝙͣ ueniret betha¬
niam. qͥ ita ibi nairat. Erat
aũt quidam inqͥt languens la¬
zarus abethania. de castelloma¬
ne ⁊ marte sororis eiꝰ. Maria
aũt erat que uxit cdñm unguẽ¬
to. ⁊ ext̾sit pedos eiꝰ capillis su¬
is: cuiꝰ fr̃ lazarus infirmaba¬
tur. Hoc dicens ioħs: aitestat᷑
luche. qui hoc indomo pharisei cu¬
iusclani symonis factum ẽẽ nar¬
rauit. Iam itaq hoc maria fe¬
cerat. Quod au̾t in bethania
rursꝰ fecit. aliud ẽ. qd̾ ad luche
uairationẽ nõ ꝑtinet: s parit̾
nairatur a tribus. iohe matho¬
modũ hoc coueniat attendamꝰ.
de quibꝰ nõ ẽ dubiũ qd̾ eandẽ
rẽ narrant gestã in bethania.
ubi etiam discipłi qd̾ om̃s treᷤ
cõmemorãt murmurauer̃ ad¬
uers ꝯ mulierẽ: tanꝙͣ de ꝑdici¬
one p̾ciosissimi unguẽti. Sed¬

Expanded text:
iam de Lazaro resuscitando coepisiam de Lazaro resuscitando coepisset loqui, antequam ueniret in Bethaniam. quod ita ibi narrat: erat autem quidam, inquit, languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae sororis eius. Maria autem erat, quae unxit dominum unguento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur. hoc dicens Iohannes adtestatur Lucae, qui hoc in domo Pharisaei cuiusdam Simonis factum esse narrauit — iam itaque hoc Maria fecerat —, quod autem in Bethania rursus fecit, aliud est, quod ad Lucae narrationem non pertinet, sed pariter narratur a tribus, Iohannmodum hoc conveniat attendamus, de quibus non est dubium, quod eamdem rem narrant gestam in Bethania, ubi etiam discipuli, quod omnes tres commemorant murmuraverunt adversus mulierem, tanquam de perditione pretiosissimi unguenti.
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ quẽ cõiuabat᷑ dñs. Nã
⁊ ipsum symonẽ dicit. Tam̃
qr non ẽ contra naturã uł con¬
tra morẽ hominũ. ut si poͣst
unꝮ homo habere nõĩa duo.
młto magis posint ⁊ unĩ nom̃
habe hominos duo. Potiꝰ
credibile ẽ aliũ fuisse illum
symonẽ. non leꝓsum: in cuiꝰ
domo hoc in bethania gerebat᷑.
Nam noc luchas inbethania
rem gestam dic̃ quam natrat.
Et quãuis nõ ꝯmemoret aui¬
catẽ aut castellum ubi factũ
sit : tam̃ nõ uidetur in eodem
loco uersari eiꝰ narratio. Nicħ
itaq aliud intelligendũ arbi¬
tror: insi nõ quidem aliã fuisse
mulierẽ que peccatrix tunc
accessit ad pedes iħi ⁊ oscula
uit ⁊ lauit lacrimis. ⁊ t̾sit ca¬
pillis: ⁊ unxit unguento. cui
dñs adhibita similitudine de
duobꝰ debitoribꝰ: ait dimissa
eẽ peccata multa qm̃ dilexit
multũ. S eandem mariam
bis hoc fecisse. semł scilicet qd̾
luchas narrauit: cum pͥmo ac¬
eẽt nairauit: tam̃ ipsam mariã
cõmendans cõmemorauit. cũ

Expanded text:
nam et ipsum Simonem dicit — tamen, quia non est contra naturam uel contra morem hominum, ut, si potest unus homo habere nomina duo, multo magis possint et unum nomen habere homines duo, potius credibile est alium fuisse illum Simonem, non leprosum, in cuius domo hoc in Bethania gerebatur. nam nec Lucas in Bethania rem gestam dicit, quam narrat; et quamuis non commemoret ciuitatem aut castellum, ubi factum sit, tamen non uidetur in eodem loco uersari eius narratio. nihil itaque aliud intellegendum arbitror nisi non quidem aliam fuisse mulierem, quae peccatrix tunc accessit ad pedes Iesu et osculata est et lauit lacrimis et tersit capillis et unxit ungento — cuius dominus adhibita similitudine de duobus debitoribus ait dimissa esse peccata multa, quoniam dilexit multum — sed eandem Mariam bis hoc fecisse, semel scilicet, quod Lucas narrauit, cum psit narraverit, tamen ipsam Mariam commendans commemorauit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Paraui lucernã xp̃o meo. to
est ipsum ioħm: inmicos eiꝰ
induam confusione. Notan¬
dum aũt qr duas ob causas.
maxime scientia ueritatis ẽ
occultanda querentibꝰ. cum
uidelicet is qui querit aut
minus capax ẽ ad intelligend̾
qd̾ querit: aut odio ul contẽp¬
tu ipsius ueritatis: indignus
huc multa habeo uob dicere:
s nõ potestis portare illa modo.
nolite dare scm̃ canibꝰ: neq

Expanded text:
Paravi lucernam Christo meo, id est, ipsum Joannem. Inimicos ejus induam confusione . Notandum autem quod duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus. Cum videlicet is qui quaerit, aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus huc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
dñs multa inparabolis dice¬
re: ita etiam nõ nulla in para¬
nullus in parabolis facere
solebat. Quid enĩ cause ex¬
at. ut esuriens fructus fi
culnea quereret quoꝵ tempꝰ
nondũ cẽ quilib homo no¬
uerat. arborẽq qr fructu
ꝑ id teporis nõ haberet eter¬
ne sterilitatis maledictione
cdampuaret. nͥ qr plebem ꝙͣ
uerbo docebat. hoc etia fac¬
to t̾rebat: ne quis habendo
folia ⁊ fuictũ non habendo.
hoc ẽ uerba iusticie absq o¬
ꝑibꝰ pͥtendendo: excidi ⁊ ĩ ig¬
nem mereretur ꝓici. U na¬
queq enĩ arbor. nõ defloribꝰ
non de folus. s de fructu suo
cognoscit᷑: id ẽ unusquisq ho
mo nõ de estimatione fane.
uel ẜmonũ pompa: s de su¬
aꝵ testimonio ꝓbatur accio¬
num. E suriens gͦ dñs. ui¬
dit ficum habentẽ folia: ⁊
uenit querere fructũ in illa
nec inuenit. qr salutẽ desi¬
derans humani generis: ui¬
dit uideam habentẽ eloqui¬
a legis ⁊ ꝓpharum: uenit¬
q ꝓbare docendo. corripien¬

Expanded text:
inus multa in parabolis dicere, ita etiam nonnullan parabolis facere solebat. Quid enim causae erat ut esuriens fructus in ficulnea quaereret, quorum tempus nondum esse, quilibet homo noverat, arboremque quia fructum per id temporis non haberet, aeternae sterilitatis maledictione damnaret, nisi quia plebem quam verbo docebat, hoc etiam facto terrebat, ne quis habendo folia et fructum non habendo, hoc est verba justitiae absque operibus praetendendo excidi, et in ignem mereretur projici. Unaquaeque enim arbor non de floribus, non de foliis, sed fructu suo cognoscitur, id est, unusmo non de aestimatione famae vel sermonum pompa, sed de suarum testimonio probatur actionum. Esuriens ergo Dominus vidit ficum habentem folia, et venit quaerere fructum in illa, nec invenit. Quia salutem desiderans humani generis, vidit Judaeam habentem eloquia legis et prophetarum, venitque probare docendo, corripien
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ non semel s iterum. ħ
eẽ a dño factum. s illud pri¬
mum cõmemoratum a ioħe:
hoc ultimũ a ceteris tribus
um ceci ⁊ claudi: in templo
tis sue potentiam in templo
ostendit calumpniatoribus.
ut qd̾ illi uerbis clamabant.
iste factis ostenderet: quasi
testes uocis illoꝵ sanauit ce¬
cosait aspicientes uiderent¬
⁊ ipsi. ut istoꝵ illuminatio:
corporalis: fieret illis sp̃ual
lucerna cordis. Curauir
claudos: ut claudicantes ĩ
fide currerent ad xp̃m:. ut
melioros pedes acciꝑent illi
uidentes: qmͣ isti accipientes
Uidentes aũt prin¬
cipes sacerdorum ⁊ scribe mi¬
rabilia que fecit. ⁊ pueros
clamantos intemplo ⁊ aicen

Expanded text:
tum est non semel, sed iterum hoc tum est non semel, sed iterum hoc esse a domino factum, sed illud primum commemoratum a Iohanne, hoc ultimum a ceteris tribus. um caeci et claudi in templo, tis suae potentiam in templo ostendit calumniatoribus, ut quod illi verbis clamabant, iste factis ostenderet, quasi testis vocis illorum. Sanavit caecos ut aspicientes viderent, et ipsi, ut istorum illuminatio corporalis fieret illis spiritalis lucerna cordis. Curavit claudos, ut claudicantes in fide currerent ad Christum, ut meliores pedes acciperent illi videntes quam isti accipientes. Videntes autem principes sacerdotum et scribae mirabilia quae fecit, et pueros clamantes in te
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s in columba suꝑ dm̃ ap¬
Q̾ aũt sunt intemplo aĩ
hodie qui columbas uen¬
dunt. nisi qui in ecelia p̾ci¬
um de impositione manu
accipiunt. ꝑ quã udelie
impositionem sp̃s sc̃s celit̾
datur: C olumba gͥ uendi¬
tur: qñ manꝰ impositio ꝑ
tornr̃ ca thedras uendenti
columbas euertit: qr taliũ
negotiatoꝵ sacerdotiũ des¬
truit. Hinc ẽ qd̾ sacri ca¬
nonos sy moniacam here sĩ
dampnant. ⁊ eos sacerdoti¬
o p̾uari p̾cipiunt : qui de
largiendis ordinibꝰ preci¬
um querunt. Cathe dragͦ
uendentiũ columbas euer¬
grãm uenindant. uel ante
humanos uł ante dĩ ocłos.
de turbis uendentiũ cioctis
e templo om̃s cõmemorant:
s iohs longe diuerso ordine
memorass isse ingalilea. qnͣ
a quã conu̾tit inuinũ: inde
post cõmemorationẽ pauco¬
ꝵ in capharnaum dieꝵ: di¬
cit eum ascendisse iherosoli¬
mam cum eẽt pascha iudeo¬
ꝵ. ⁊ facto flagello de tes¬
ticulis: ex pulisse de templo
uendentes. unde manifes¬

Expanded text:
s in columba super Dominum apQui autem sunt in templo Dei hodie, qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt, per quam videlicet impositionem spiritus coelitus datur? Columba igitur venditur, cum manus impositio, per tor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est quod sacri canones Simoniacam haeresim damnant, et eos sacerdotio privari praecipiunt, qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evergratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos de turbis uendentium eiectis e templo omnes commemorant, sed Iohannes longe diuerso ordine.memorasset isse in Galilaeam, quando aquam conuertit in uinum, inde post commemorationem paucorum in Capharnaum dierum dicit eum ascendisse in Hierosolymam, cum esset pascha Iudaeorum, et facto flagello de resticulis expulisse de templo uendentes. unde manifes
Abbreviated transcription (Latin):
manere nõ potuit. Hoc qͦq
intelligendum ẽ quod tante¬
dñs fuerit pauꝑtatis. ⁊ ita
nullus sit. idulatus: ut ĩ ut¬
be maxima nullũ hospitem
nullam inuenerit mansionẽ
s in agro paruulo sororesq¬

Expanded text:
manere non potuit. Hoc quoque intelligendum est, quod tantae fuerit paupertatis, et ita nulli adulatus sit, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullam invenerit mansionem, sed in agro 167 parvulo
Abbreviated transcription (Latin):
illi iacebant ⁊ siurgete nõ po
terant: ipse element̾ accedit¬
⁊ tangit eos. ut cactu timo¬
rem fuget.⁊ debilitata mem¬
bra solidentur. Dixitq eis.
Surgite. nolite timere. Qs
manu sanauerat. sanat mi
cunor expellitur: ut postea
doctrina tribuatur. Leuã¬
cepit filiꝰ designari: mox ser
ablata nube: ⁊ moy sen ⁊ he¬
liam euanuisse. qr post qmͣ
legis ⁊ ꝓpħaꝵ umbra discęsse¬
rit᷑. que uelam̃to suo apłos te¬
ꝑitur.¶ B. Alit̾. cum fieret
uox suꝑ filur̃ inuentꝯ ẽ ipse¬
solus. qr cum mainfestauerit
seipsum electis. erit ds̃ omĩa
ter quã unitatem: alibi dice¬
bat. Et nemo ascendit in ce¬
lum. nini qui decelo descendit:
filiꝰ hominis qui ẽ in celo. E

Expanded text:
illi jacebant, et surgere noilli jacebant, et surgere noterant, ipse clementer accedit, et tangit eos, ut tactu timorem fuget, et debilitata membra solidentur. Dixitque eis: Surgite et nolite timere. Quos manu Jesus sanaverat, sanat et timor expellitur, ut postea doctrina tribuatur: qucoepit designari, mox discablata nube, et Moysen et Eliam evanuisse, quia, postquam legis et prophetarum umbra discessit, quae velamento suo apostolos tetur. Aliter: cum fieret vox super Filium, inventus est ipssolus, quia cum manifestaverit seipsum electis, erit Deus omniater quem unitatem alibi dicebat: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . E
Abbreviated transcription (Latin):
audite: iuxta om̃ia quecumq
locutus fuerit nob̃. Neq enĩ
moysen ⁊ heliam id ẽ lege̾ ⁊ ꝓ¬
pħis audiri uerat: s om̃ibus
his auditionẽ filii qui legẽ et
ꝓphas uenit implere p̾fe̾rendã
insinuat. cunctisq ueteris in¬
strum̃ti typis ⁊ eniginatibus.
lucẽ eugłice ueritatis ante po¬
nendam intimat. Et audiẽ¬
Non de patris tantunisz ⁊ de
filii maiestate tremuer̃. Al¬
tioriem̃ sensu: unã utriusq
intellexer̾ dĩtatem. ⁊ qr in fi¬
de nõ erat esitatio. nõ fint in
timore discretio. Triplicẽ eĩ¬
obcausam pauore terrencur
uł qr se errasse cognouerant.
uł qr nubes lucida oꝑuerat
eos. aut qr uocẽ dĩ patris lo
quentis audierant. Huma
na fragilitas. conspectũ maio¬
ris gle ferre non sustinet. aut
toto animo ⁊ corpore contremẽ¬
cens ad t̾ram cadit. qͣnͣto quis
ampliora quesierit tanto ma¬
gis adinferiora collabit᷑: si ig¬
norauerit mensurã suã. Et
accessit iħs. ⁊ tetigit eos. Ma

Expanded text:
ia quaecunque locutus fuerit vobis . Neque enim Moysen et Eliam, id est legem et prophetas, audiri vetat; sed omnibus his auditionem Filii, qui legem et prophetas venit adimplere, praeferendam insinuat, cunctisque veteris instrumenti typis et aenigmatibus lucem evangelicae veritatis anteponendam intimat. Sequinon de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum eob causam pavore terrentur, vel quia se errasse cognoverant, vel quia nubes lucida operuerat eos, aut quia Dei Patris vocem loquentis audierant: quia humana fragilitas conspectum majoris gloriae ferre non sustinet, ac toto animo et corpore contremiscens, ad terram cadit. Quanto quis ampliora quaesierit, tanto magis ad inferiora collabitur, si ignoraverit mensuram suam. Et accessit Jesus, et tetigit eos. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
sioni deitatis int̾ angłoꝵ cho¬
ros ad eẽ ꝓpetuo: si tantũ traꝰ¬
figurata xp̃i humanitas. du¬
oꝵq societas scõꝵ ad punctũ
insa delectet. ut eos ne disce¬
dant etiam obsequia petrus
sistere uelit. qui ⁊ ipse ꝓ stupo¬
re humane fragilitatis nes¬
tam̃ sibi dat affectum indici¬
um. Nesciebat enĩ qͥd dic̾et.
qui oblitus ẽ regnũ scĩs a dño¬
statum subire nõ posse: cui mẽ¬
elie uuũ. Ileo. Sed
hiuic suggestioni dñs nõ respõ¬
dit. significans nõ quidẽ imꝓ¬
bum s mordinatum ẽẽ quod
cuperet: cum saluari mundus
nͥ ep̃i morte nõ poss. ⁊ exẽplo
dñi in hoc uocaretur credentiũ
fides. ut licet nõ oportet de beati¬
telligeremus tam̃ int̾ tempta¬
ciones istius uite priꝰ nob tole¬
rantiã postulandam ẽẽ quam
glani. qr tpt̃a paciendi. non po¬
test felicitas ẏuenit᷑e regnandi.
cas. Quia in domo patrisqui
incelis ẽ: domꝰ manufacta ne¬

Expanded text:
sioni deitatis inter angelorum chosioni deitatis inter angelorum choros adesse perpetuo, si tantum transfigurata Christi humanitas, duorumque societas sanctorum ad punctum visa delectet, ut eos ne discedant etiam obsequio Petrus sistere velit, qui et si pro stupore humanae fragilitatis nestamen sibi dat affectus indicium! Nesciebat enim quid diceret, qui oblitus est regnum Dei sanstatum subire non posse, cui menEliae unum . Sed huic suggestioni Dominus non respondit, significans non quidem improbum, sed inordinatum esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam gloriam: quia tempora patiendi non potest felicitas praevenire regnandi. at; quia in domo Patris, quae in coelis est, domus manu facta ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ loc̾untur cum dño in carne ĩ
carne uemiente: ut ostendãt
ipsum eẽ quẽ cuncta legis et
ꝓpħaꝵ oracula ꝓmiserũt. Ap¬
parent aũt nõ inuisimis: sed
inmonte cũ illo. qr nimirum
soli illi qui m̃te t̾rena desid̾ia
transcendũt: maiestatẽ sce
scripture que in dño ẽ adim¬
pleta ꝑspiciunt. Deniq &
fini isrł uidere moysen. s ad
dñm in montana subeũtẽ
sequi nõ merentur. ad se
quoq reuersum. nõ sine ue¬
lamine cernũt. Heliã mł¬
ti nouere: s solus triumphỹ
ascendentis cũ filiis ꝓpħaꝵ
contemplatur heliseus. qr
multi passĩ scripture uerba
legimus: s quam celsa inxͥ
misteriis splendeat ꝑ pau¬
ci ꝑsecutores intelligunt. Ne
te celestis dulcedinẽ degus¬
tat. eo ampliꝰ fastidit omĩa
que nouerat t̾rena obliuiscit᷑
solis his que uidit ꝓpetuo de¬
lectat᷑ adherere dicẽs. Dñe
bonũ est nos hic eẽ. Si uis
faciamus hic tria tabnała:
tͥ unũ. moysi unũ: ⁊ helie u
num. O quanta felicitas ui¬

Expanded text:
et loquuntur cum Domino in carne veniente, ut ostendant ipsum esse quem cuncta legis et prophetarum oracula promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte cum illo, quia nimirum soli illi qui mente terrena desideria transcendunt majestatem sanctae Scripturae, quae in Domino est adimpleta, perspiciunt. Denique et filii Israel videre Moysen, sed ad Deum in montana subeuntem sequi non merentur, ad se quoque reversum non sine velamine cernunt. Eliam novere, sed solus triumphum ascendentis cum filiis prophetarum contemplatur Eliseus. Quia multi passim Scripturae verba legimus; sed quam celsa in Christi mysteriis splendeat, perpauci perfectiores intelligunt. Etae coelestis dulcedinem degustat, eo amplius fastidit omnia quae noverat terrena obliviscitur, solis iis quae vidit perpetuo delectatur adhaerere, dicens: Domine, bonum est nos hic esse, si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi. O quanta felicitas vi