comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs loquutus ẽ. & illius uississe: fecisse ẽ. Aut̃
Destructis carnis oꝑibꝰ & terreno imꝑio desolato
erit in eccłia saluatio eorũ qͥ a matre non exieruns:
& in ipsa morabitur sc̃s. de quo in isara dicitur sc̃s.¬
iacob eos qͥ se hereditate possederant : de ꝑsequutori-¬
bus faciens xpianos. & ipsos idumeos in ȩccłie fi¬
dẽ recipiens.: Domus autẽ esau: uertetur in stipu¬
lam. Et qͦmͦ ignis uiciniã culmus ñ ual& sustine¬
re : ita disputacionẽ iacob que ignita ẽ. sermone

Expanded text:
nus locutus est, et illius jussisse, fecisse est. Aliter: Destructis carnis operibus, et terreno imperio desolato, erit in Ecclesia salvatio eorum qui a matre non exierint. Et in ipsa morabitur sanctus, de quo in Isaia dicitur: SJacob eos qui se haereditate possederant, de persecutoribus faciens Christianos, et ipsos Idumaeos in Ecclesiae fidem recipiens: domus autem Esau vertetur in stipulam. Et quomodo ignis viciniam culmus non valet sustinere: ita disputationem Jacob, quae ignita est sermone
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ueterib fruelis meis seruaui tibi: historie
hebreoꝵ tropologiã nr̃oꝵ miscui. Ut non edifi¬
carẽ suꝑ petrã & non suꝑ arenã : ac stabile race¬
rẽ fundam̃tũ. qđ paulus architectꝰ posuisse se scri¬
bit. Iuȩ beniuolentie erit : non eruditionẽ nram
que uł nulla uł parua ẽ.s. ꝓnã in te susciꝑe
uoluntatẽ ut nos ad cętera ꝓuoces. & in longo
scripturarũ campo currere cohorteris. Siqͥ autẽ
sunt qͥb int̾pretationẽ & hoꝵ & alioꝵ uolumi¬
nũ ante ꝓmisi. ignoscant incredibili in te amo-¬
ri meo : & quicqͥd tͥ scripsi. sibi scriptũ arbitren-¬
tur. Caritas enĩ benigna ẽ. carttas ñ eniulat᷑. non
querit quȩ sua sunt. Sed iã tempꝰ ẽ. ut zacharie

Expanded text:
cum veteribus fratruelis meus servavi tibi : historiae cum veteribus fratruelis meus servavi tibi : historiae Hebraeorum tropologiam nostrorum miscui, ut aedificarem super petram et non super arenam , ac stabile jacerem fundamentum, quod Paulus architectus posuisse se scribit . Tuae benevolentiae erit, non eruditionem nostram, quae vel nulla, vel parva est; sed pronam in te suscipere voluntatem: ut nos ad caetera provoces, et in longo Scripturarum campo currere cohorteris. Si qui autem sunt, quibus interpretationem et horum, et aliorum voluminum ante promisi, ignoscant incredibili in te amori meo, et quidquid tibi scripsi, sibi scriptum arbitrentur: Charitas enim benigna est, charitas non aemulatur, non quaerit quae sua sunt. Sed ja
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiatur uisitetur. alatur. uestiatur: & pcipue
perẽ ingenioli mei aliquod offerre munusculum.
& cepta in .xxui. ꝓpħas explanatio ꝑuenir& ad cal¬
eẽ: fusceptũ opus deserere nolui. S. qdđ̃ & absq te
dictarus erã : tuo potissimũ nomini consecraui. &
gaudeo qđ obscurissimꝰ liber zacharie ꝓphe. & int̾
duodecĩ longistimꝰ. eo tẽprẽ disserendus ẽ. qͦ ob fe¬
stinationẽ eius qͥ reuersurꝰ ẽ. nullã morã patit᷑ in¬
t̃pretatio. Sed uelim nolim: saltẽ lueratuis ꝑ no-¬
etẽ oꝑis atq furtiuis dictare compellor: qđ tibi
dirigã. Scripsit in hunc ꝓpħ̃am origenes duo uo¬
lumina. usq ad t̾ciã partẽ libri: apͥncipio. Hy¬
politꝰ qͦq edidit commentarios. & didimus qͥnq
ca tetigerunt. Itaq imitari cupiens illũ patrem¬
familias. qͥ ꝓfert de thesauro suo noua & uetera:
& sponsam de cantico canticoꝵ quȩ dicit: noua

Expanded text:
suscipiatur, visitetur, alatur, vestiatur, et praecisuscipiatur, visitetur, alatur, vestiatur, et praeci tibi 777-778 cuperem ingenioli mei aliquod offerre munusculum, et coepta in duodecim prophetas explanatio perveniret ad calcem, susceptum opus deserere nolui, sed quod et absque te dictaturus eram, tuo potissimum nomini consecravi; et gaudeo quod obscurissimus liber Zachariae prophetae, et inter duodecim longissimus, eo tempore disserendus est, quo ob festinationem ejus qui reversurus est, nullam moram patitur interpretatio: sed velim nolim, saltem lucrativis per noctem horis atque furtivis dictare compellor, quod tibi dirigam. Scripsit in hunc prophetam Origenes duo volumina, usque ad tertiam partem libri a principio. Hippolytus quoque edidit Commentarios, et Didymus quoque ca tetigerunt. Itaque imitari cupiens illum patremfamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera : et sponsam de Cantico canticorum, quae dicit: Nova
Abbreviated transcription (Latin):
LNMO Lam autũm temprẽ. fr̃
nr filius tuus sisinnius monachus
tue mͥ dignationis epłam reddidit.
Qua lecta gauisus sũ ẽẽ. te sospitẽ.
frigeriis facis tͥ amicos de iniqͦ mãmona. & p̃pa¬
ras et̾na tabernacula : ut possis eũ dauid dicere.
Quã dilecta tabernacula tua dnẽ uirtutũ: concu¬
piseit & deficit anima mea in atria dni. Si enim
passer inuenit sibi domũ & turtur nidũ sibi ubi
ponat pullos suos: cur tu qͥ pontifex dñi es. &
calcas infine mundi torcularia. ut sitientibꝰ po-¬
pulis sanguims xpĩ uinũ tribuas. non libere ꝓ¬
clamabis ac dices: Cor meũ & caro mea exultau̾
in dm̃ uiuum: beati qͥ habitant in domo tua.¬
Audio te in ualle lacrimarũ in loco quẽ ds posuit
ad certamen. ut uincentibꝰ coronã dar&. ascensi¬
ones in tuo corde disponere. &ire de uirtute in
uirtutẽ: & imitari dñi pauꝑtatẽ. ut cũ illo di¬
ues fias: & in te reclin& caput: & ꝑ singulos dies

Expanded text:
mo jam autumni tempore frater noster, filius tuus, Sisinnius monachus, tuae mihi dignationis epistolam reddidit: qua lecta, gavisus sum esse te sospitem, in quorum refrigeriis facis tibi amicos de iniquo mammona, et praeparas aeterna tabernacula, ut possis cum David dicere: Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum: concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Si enim Passer invenit sibi domum, et turtur nidum ubi ponat pullos suos : cur tu qui pontifex Domini es, et calcas in fine mundi torcularia, ut sitientibus populis sanguinis Christi vinum tribuas, non libere proclamabis ac dices: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum: beati qui habitant in domo tuaAudio te in valle lacrymarum, in loco quem Deus posuit ad certamen, ut vincentibus coronam daret, ascensiones in tuo corde disponere, et ire de virtute in virtutem, et imitari Domini paupertatem, ut cum illo dives fias, et in te reclinet caput, et per singulos dies
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertere ifrł ad dnm dm̃ tiuim: qͥa infirmatus
es inuuqͥtatibꝰ tius Sumite uobiseũ sermones. & re-¬
uertimini ad dnm̃. Dicite ei ut ñ tollatis iiqͥtatem:
sed assiunatis bonã. Et reddemus fruetũ labiorum
nr̃orũ. Assur non saluabit nos. suꝑ equũ non as¬
cendemus. nequaꝙͣ ultra dicemus. diĩ nr̃i oꝑibus
mantũ nr̃arũ. qͥ in te ẽ. imserebit᷑ popłi. Pereunte
samaria & uiris eius. & paruulis. & p̾gnantibꝰ occa¬
sis. elisis atq discissis. totꝰ ifrł ad penitentiã ꝓuo¬
catur. Ut qͥ infirmatꝰ ẽ. siue corruit. in iniqͥtatib
suis reuertatur ad medicũ. &̾ recipiat sanitatem :¬
uł stare incipiant qͥ corruerant Doceturq qͦ modo
debeat agere penitentiã. Tollite uobiscũ uerba. idẽ.
p̃ces & delictorũ confessionẽ : & conuertimini ad
qͥtatẽ: Nichil languoris in nobis & ruine pͥstinȩ de¬
relinquas: ne rursus mali seminis pullulent redi
uiua plantaria & accipe in qͥt bonũ. Nisi enĩ tu¬

Expanded text:
ere, Israel, ad Dominum Deum tuum, quia infirmatus es in iniquitatibus tuis: sumite vobiscum sermones, et revertimini ad Dominum, dicite ei ut non tollatis iniquitatem, sed assumatis bona, et reddemus fructum labiorum nostrorum. Assur non salvabit nos, super equum non ascendemus, nequaquam ultra dicemus: Dii nostrii, operibus manuum nostrarum: qui in te est miserebitur pupilli. Pereunte Samaria. et viris ejus, et parvulis et praegnantibus occisis, elisis atque discissis, totus Israel ad poenitentiam provocatur: ut qui infirmatus est, sive corruit in iniquitatibus suis, revertatur ad medicum et recipiat sanitatem, vel stare incipiat qui corruerat: doceturque quomodo debeat agere poenitentiam. Tollite, inquit, vobiscum verba, id est, preces, et delictorum confessionem, et convertimini ad iquitatem, nihil languoris in nobis et ruinae pristinae derelinquas, ne rursum mali seminis pullulent redi viva plantaria: et accipe, inquit, bonum: Nisi enim tu
Abbreviated transcription (Latin):
pugnat deo suo: & clem̃tiã eius uertet in crudeli¬
tate : usq eo ut qͥ uiri sunt apud illã. & ad miliciȩ̨
tur: Qui autẽ pariuili atq lactantes elidantur
ad petrã : de qͥbus in psalmo legimus: Beatus qͥ tene¬
bit: & allida& paruulos tuos ad petrã: fetȩ qͦq eiꝰ
atq pregnantes quȩ de malo semine conceperunt.
ideo difrũpentur: ne pessimos liberos faciant. La
samarie gladio: & lactantes eliduntur: & p̾gnan¬
tes disrumpuntur: ut pereant emalo semine.
zizaniisq eius exiistis solũ remaneat triticũ. qđ
in dñi horrea recondatur.: Conuertere isrł ad dim̃i
dm̃ tuũ : qui corrusti ininiquitate tua: Tollite
uobiscũ uerba: & conuertimm ad dnm. Dicite ei:

Expanded text:
pugnat Deo suo, et clementiam ejus vertit in crudelipugnat Deo suo, et clementiam ejus vertit in crudelitatem, usque adeo, ut qui viri sunt apud illam et ad malitiae tur. 157 Qui autem parvuli atque lactentes, elidantur ad petram. De quibus et in psalmo legimus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram . Fetae quoque ejus atque praegnantes quae de malo semine conceperunt, ideo disrumpentur, ne pessimos liberos faciant. TalSamariae gladio, et lactentes eliduntur, et praegnantes disrumpuntur: ut, pereunte malo semine, zizaniisque ejus exustis, solum remaneat triticum, quod in Domini horrea recondatur. Convertere, Israel, ad Dominum Deum tuum, quoniam corruisti in iniquitate tua, tollite vobiscum verba, et convert
Abbreviated transcription (Latin):
bit erroris. qđ dulcissimũ dm̃ in amarituduẽ uer¬
terit. ita ut bellatores eius in gladio pereant.
paruuili & lactantes elidantur ad terrã. & fetę
eiuis atq pregnantes difrumpant᷑ in mortẽ: Que
omĩa ei accidisse credendũ ẽ. tẽpore captiuitatis
& angustie. quando suã patriã ꝑdiderunt: & qui
euasere gladiũ in seruitutẽ ꝑpetuã sunt abdu¬
cti De hereticis facilis intelligentia ẽ. qđ uocent᷑
samaria: eo qđ dei p̾cepta se seruare iactent: Non
quo custodes sint legis euis. sed qd̃ hoc eẽ. se di cañ.
insimilitudinẽ scismatis nouacianoꝵ. qͥ & ipsi lo¬
acoye. idẽ. mundos se uocant cũ sint omĩum im¬
mundissimi negantes penitentiã ꝑ quã peccata
mundantur: iuxta illud quod scriptũ ẽ. Lauabis
me & fuꝑ nitiẽ dealbabor & in ysaia Lauamini
mundi estote. Lauachrũ autẽ non baptismũ uocat:
sed omnẽ penitudinẽ que sordes ablu& peccatoꝵ.
Pereat gͥ huiuscemodi samaria: qr qͥcqͥd loqͥtur re¬

Expanded text:
bit erroris, quod dulcissimum Deum in amaritudinem verterit, ita ut bellatores ejus in gladio pereant, parvuli et lactentes elidantur ad terram, et fetae ejus atque praegnantes disrumpantur in mortem. Quae omnia ei accidisse credendum est tempore captivitatis et angustiae, quando suam patriam perdiderunt, et qui evasere gladium, in servitutem perpetuam sunt abducti. De haereticis facilis intelligentia est, quod vocentur Samaria, eo quod Dei praecepta servare se jactent, non quod custodes sint Legis ejus; sed quod hoc esse se dicant, in similitudinem schismatis Novatianorum, qui et ipsi καθαροὺς, id est mundos, se vocant, cum sint omnium immundissimi, negantes poenitentiam, per quam peccata mundantur, juxta illud quod scriptum est: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Et in Isaia: Lavamini, mundi estote . Lavacrum autem non baptismum vocat, sed omnem poenitudinem, quae sordes abluit peccatorum. Pereat igitur hujuscemodi Samaria: quia quidquid loquitur, re
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scriptũ ẽ frustra ꝑcussi fllios ur̃os: disciplinã
non recepistis Ego qͦq ꝓhibui auobis imbre cũ adhuc
tres menses suꝑ eẽnt usq ad messem. & plui suꝑ
ciuitatẽ unã. & suꝑ ciuitatẽ alterã non plui. Pars
una compluta ẽ: & pars suꝑ quã non plui aruit.
& uenerunt duȩ & tres ciuitates ad ciuitatẽ unã ut
biberent aqͣm & ñ sunt saciatȩ : & ñ redistis ad me

Expanded text:
 scriptum est: Frustra percussi filios vestros, disciplinam  scriptum est: Frustra percussi filios vestros, disciplinam non recepistis . Ego quoque prohibui a vobis imbrem: cum adhuc tres menses superessent, usque ad messem; et plui super civitatem unam, et super civitatem alteram non plui: pars una compluta est, et pars super quam non plui, aruit. Et venerunt duae et tres civitates ad civitatem aliam, ut biberent aquam, et non sunt satiatae et non r
Abbreviated transcription (Latin):
ficauerunt de fermentato: laudẽ : suꝑ qͦ in euangłio
dicitur Cauete uobis a ferm̃to id ẽ. adoctrina pha¬
riseorũ & hȩc fecerunt ñ errore sea studio: non
fortuita uoluntate sed malorũ caritate plenissima.
enĩ scđ̾m iez echiei uuã acerbã comederit: stupebt̃
dentes eius. Ut non bene seripturarũ seãrũ testimo¬
niis abutentes. comedentesq ea immatura & absq
sua dulcedine: ꝑdant robur dentiũ ut possint du¬
ra commolere. & in aliũ toto corpori ꝓfutura trans¬
mittere Hĩc stuporẽ dentiũ ciborũq penuriã. dabo
in eimetis urbibꝰ atq in om̃ibꝰ locis uris: ut patia¬
mini famẽ sermonis dei. & eius panis qͥ de cęlo des¬
cendit : & de quo in psalmis scriptũ ẽ Pauẽ angłoꝵ
manducauit homo. Que omĩa feci: non obcruãelitatẽ
& seuiciã ut heretici ublnattr uculenti ac tristis
udicis : sed ut conuerteremini ad me uixta illud¬

Expanded text:
ficaverunt de fermento, super quo in Evangelio ficaverunt de fermento, super quo in Evangelio dicitur: Cavete vobis a fermento, id est, doctrina Pharisaeorum . Et haec fecerunt non errore, sed studio: non fortuita voluntate, sed majorum charitate plenissima. enim secundum Ezechiel , uvam acerbam comederit, stupebunt dentes ejus: ut non bene Scripturarum sanctarum testimoniis abutentes, comedentesque ea immatura et absque sua dulcedine, perdant robur dentium: ne possint dura commolere, et in alvum toto corpori profutura transmittere. Hunc stuporem dentium ciborumque penuriam dabo et in cunctis urbibus, atque in omnibus locis vestris, ut patiamini famem sermonis Dei, et ejus panis qui de coelo descendit , et de quo in Psalmis scriptum est: Panem angelorum manducavit homo . Quae universa feci, non ob crudelitatem et saevitiam, ut haeretici calumniantur, truculenti et tristis judicii, sed ut converteremini ad me, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
uoluti. Intulistis qͦq mane hostias urãs. die t̾cia
decimas ur̃as. transfigurati in angelũ lucis: et
triplicẽ intelligentiã seripturarũ de qua nobis
p̾ceptũ ẽ. ut describamus eã tripliciter in cordibꝰ
nr̃is : in unus diei sententiã coartantes. Debemus
enĩ scripturã scãm pͥmũ scđ̾m litterã intellige¬
re : facientes in ethica quęcumq p̾cepta sunt:
S cdõ uxta allegoriã : id ẽ. intelligentiã spiritalẽ
Tercio: seam futurorũ beatitudinẽ. Uos autẽ pͥmã
inqͥt & scđam contemnentes diem: spiritalia uobis que¬
dã fugm̃ta componitis. sine fundam̃to & parietibus.
tectũ desuꝑ imponentes Nec hoc sunt heretici de qͥbꝰ
& ad quos dicitur impietatis fine contenti: sed lege¬
runt foris legẽ dei de eccłia recedentes & singlis
dognatibꝰ suis que ꝑuerso corde simularunt : con¬
fessiones & testimonia sociare conati sunt. Siue facri¬

Expanded text:
ltima devoluti. Intulistis quoque mane hostias vestras, die tertia ltima devoluti. Intulistis quoque mane hostias vestras, die tertia decimas vestras, transfigurati in angelum lucis: et triplicem intelligentiam Scripturarum de qua nobis praeceptum est, ut describamus eam tripliciter in cordibus nostris in unius dici sententiam coarctantes. Debemus enim Scripturam sanctam, primum secundum litteram intelligere, facientes in ethica quaecumque praecepta sunt. Secundo juxta allegoriam, id est, intelligentiam spiritualem. Tertio secundum futurorum beatitudinem. Vos autem primam, inquit, et secundam contemnentes diem, spiritualia vobis quaedam figmenta componitis sine fundamento, et parietibus tectum desuper imponentes. Nec hoc sunt haeretici, de quibus, et ad quos dicitur, impietatis fine contenti: sed legerunt foris legem Dei de Ecclesia recedentes, et singulis dogmatibus suis, quae perverso corde simularunt, confessiones et testimonia sociare conati sunt: sive sacri
Abbreviated transcription (Latin):
munditiã dentiũ ut int̾pretati sunt aqͥla & simina¬
chus. ut ꝑmundos dentes famis magnitudinẽ de¬
monstrarent & feci indigentiã panũ ñ in una ur¬
be sed in cunctis urbibꝰ uris: nec in uno loco nr̃o s¬
m om̃ib locis uris Cumq hoc fecerĩ non puniens
sed occasionem tribuens penitentie: nec sic qͥd ẽ
reuersi estis ad me dicit dñs Hec : uxta hebrai¬
cũ diximꝰ: Transeamus ad laeoe. int̃pretes & qͥd
nobis iuxta anagogen uideatur : in singulis bre¬
uiter disseramꝰ:. Ileq em̃ si mutraq edicione utrũ¬
q dicere uoluerimus: librorũ patitur magnitu¬
do. Ingressi estis in bethel id ẽ. domũ dei : qđ sen¬
titur eccłia & impie egistis in dominũ: illius
p̾cepta calcantes. In galgala autẽ qđ interp̾tat᷑
reuelatio siue uolutabrũ. impietates multiplica¬
stis: scãrũ uobis scripturarũ scientiã uindican

Expanded text:
munditiam dentium, ut interpretati sunt 270 Aquila et Symmamunditiam dentium, ut interpretati sunt 270 Aquila et Symmachus, ut per mundos dentes, famis magnitudinem demonstrarent. Et feci indigentiam panum, non in una urbe, sed in omnibus urbibus vestris; nec in uno loco, sed in omnibus locis vestris. Cumque hoc fecerim, non puniens, sed occasionem tribuens poenitentiae: nec sic quidem reversi estis ad me, dicit Dominus. Haec juxta Hebraicum diximus: transeamus ad LXX interpretes, et quid nobis juxta anagogen videatur in singulis, breviter disseramus; neque enim si in utraque editione utrumque dicere voluerimus, librorum patitur magnitudo. Ingressi estis in Bethel, id est, in domum Dei, quod sentitur Ecclesia: et impie egistis in Dominum, illius praecepta calcantes. In Galgala autem, quod interpretatur revelatio, sive volutabrum, impietates multiplicastis, sanctarum vobis Scripturarum scientiam vindicant
Abbreviated transcription (Latin):
loet: hec nobis uidetur explanatio In leuitico lege
p̃ceptũ ẽ. ne quȩdã hostiȩ in diẽ alterũ reseruen¬
tur: & ne aliĩ in diẽ t̾ciũ remaneant. Quod si reman¬
serint : immunde sint Est igitur sensus Immundas
quotidie uictimas cedite : & contaminata offerte
sacrificia & sacrificate de fermentato laudẽ : qđ
uxta p̃cepta moysi deo penitꝰ non offertur: P lau¬
que hebraice dicitur t hoda Q uocate inqͥt uolun¬
tarias oblationes. quas hebrei appellant nadaboth
Cumq hoc feceritis impietatẽ uram̃ om̃ibꝰ runciate:
ut non solũ fecisse sed & alios docuusse udeamini:
Hec autẽ p̃cipio & impatiuo mͦ loqͦr ut ur̃e satis¬
faciã uoluntati: qr sic egistis & sic uoluistis filii
israel : dic̃ dñs deus Qua ꝓpter & ego dedi uobis
stuporẽ dentiũ. ut locae transtulerunt: qͦs in hoc
loco ꝓpter simplicitatẽ uerbi secuti sumus Siue

Expanded text:
loci haec nobis videtur explanatio: in Levitico lege loci haec nobis videtur explanatio: in Levitico lege praeceptum est , ne quaedam hostiae in alterum diem reserventur, et ne aliae in diem tertium remaneant: quod si remanserint, immundae sint. Est igitur sensus: Immundas quotidie victimas caedite, et contaminata offerte sacrificia, et sacrificate de fermento laudem, quod juxta praecepta Moysi Deo penitus non offertur. Pro lauquae Hebraice dicitur THODA  . Et vocate, inquit, voluntarias oblationes, quas Hebraei appellant NADABOTH  , Cumque hoc feceritis, impietatem vestram omnibus nuntiate: ut non solum fecisse, sed et alios docuisse videamini. Haec autem praecipio, et imperativo modo loquor, ut vestrae satisfter et ego dedi vobis stuporem dentium, ut LXX transtulerunt, quos in hoc loco propter simplicitatem verbi secuti sumus: sive
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ in cunctis urbibꝰ ur̃is: & indigentiã panũ in
om̃ibꝰ locis urĩs. & ñ estis reuersi ad me dicit dñs¬
as̃: Primũ historie fundam̃ta iaciamus Oisrł mi¬
serabilis. iã tͥ uicina captiuitas: iã tͥ assirius in¬
stat exercitus Fac qđ lib& Age impie: cũ idolis
ubere forncare. Ut qͣnto tu fueris impudentior:
tanto mea suꝑ tormentis tuis iustior uideat᷑ senten¬
cia. Uenite inqͥt in bethel in ꝗͣ aureũ posuistis uitu¬
lum. & mpie agite in deum. Uenite ad galgalã locũ
idolatriȩ: de qͣ ꝑ osee locutus sũ. omis malicia eoꝵ
in galgalis & rursũ in eodẽ. Frustra erant ingal¬
gała: bobus mmolantes Cũq ueneritis ad galgalã.
mulciplicate p̾uaricationẽ. Quieqͥd enĩ ibi egeritais.
p̃uaricatio contra deũ ẽ. cui idola pretulistis & af¬
ferte mane uietimas uras: ne in scelere sit ulla dila¬
tio. Iribus diebus decimas urãs : fuie ut int̾preta¬
tus ẽ. simmachus tercia die decimas uras. Cuius

Expanded text:
am panum in omnibus locis vestris, et non estis reversi ad me, dicit Dominus. Primum historiae fundamenta jaciamus: O Israel miserabilis, jam tibi vicina captivitas, jam Assyrius instat exercitus: fac quod libet, age impie: cum idolis libere fornicare, ut quanto tu fueris impudentior, tanto mea super tormentis tuis justior videatur sententia. Venite, inquit, in Bethel, in qua aureum posuistis vitulum, et impie agite in Deum. Venite ad Galgalam locum idololatriae, de qua per Osee locutus sum: Omnis malitia eorum in Galgalis . Et rursum in eodem: Frustra erant in Galgala bobus immolantes . Cumque veneritis ad Galgalam: multiplicate praevaricationem. Quidquid enim ibi egeritis, aevaricatio contra Deum est, cui idola praetulistis. Et afferte mane victimas vestras, ne in scelere sit ulla dilatio. Tribus diebus decimas vestras: sive, ut interpretatus est Symmachus, tertia die decimas vestras. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
de me. Siue uixta.lxcx. falcẽ uolantẽ. Om̃a
que supra uderat edificationẽ tẽpli aduen¬
tum dnĩ saluatoris libertatẽ de babilone po¬
puli nuntiarant. Itaq ne eleuaret᷑ cũ apło cor
eius cui datus ẽ. angłs sathane qͥ eũ colafira-
r& ne se extoller& : uid& et ipse quȩ tristia
sunt. ut quicqͥd exbonoꝵ. reuelatione arrogã¬
tie creuerat: ex tristiũ comminatione decres¬
cat. Uolum̃ autẽ uolans ostendit᷑ in qͦ omĩum
peccata descripta funt: ut unusqͥsq recipiat
scđm oꝑa sua siue bonũ siue malũ. dicente
danele. Throni postti sunt: & libri aꝑti sunt.
Sin autẽ falcẽ acipimꝰ ut. laͣx. transtulerunt:
de apocalipsi iobis sumamꝰ exemplũ in ꝗͣ scrip¬
tũ ẽ. Erespondit angłs: & dix̃ ei qͥ sedebat
suꝑ equũ. Mitte falcẽ tuã acutissimã & me

Expanded text:
em volantem. Omnia enim quae supra viderat, aedificationem templi, adventum Domini Salvatoris, libertatem de Babylone populi nuntiarant. Itaque ne elevaretur cum Apostolo cor ejus cui datus est angelus Satanae qui eum colaphizaret , ne se extolleret, videt et ipse quae tristia sunt, ut quidquid ex bonorum revelatione arrogantiae creverat, ex tristium comminatione decrescat. Volumen autem volans ostenditur, in quo omnium peccata descripta sunt, ut unusquisque recipiat secundum opera sua, sive bonum, sive malum, dicente Daniele: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . Sin autem falcem accipimus, ut LXX transtulerunt, de Apocalypsi Joannis sumamus exemplum, in qua scriptum est: Et respondit angelus, et dixit ei qui sedebat super equum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdidere cȩleste: ideo ipse dic̃ ꝑ isaiã. Inebria¬
tus ẽ. gladius meus in celo. Giadio enĩ interi¬
bunt om̃s peccatores popli: ñ utiq gladio cor¬
porali: si qͥdẽ mutte & diuerse parate gladiũ
ad mortẽ uiȩ sunt: s gladio spiritali. qͦ ꝑcu¬
tiendi sunt qͥ ñ egerint penitentiã. & qͥb com¬
minat᷑ psalmista ꝓclamans. Nlisi conuertamini
gladiũ suũ iubrauit: arcũ sirũ tetendit & pa¬
rauit illũ. & in ipso parauit uasa mortis. Q in
iereinia legimꝰ. Usqueqͦ secabis mucro. uł gladiꝰ
diiĩ : usq qͦ non qͥescis conuertere in uagmã tuã
iste gladius ñ solti falae appellat̃ quȩ fenũ sti¬
pulã spinasq suecidit: s & securis arborũ dr̃¬

Expanded text:
iam: Inebriatus est gladius meus in coelo . Gladio enim interibunt 816 omnes peccatores populi, non utique gladio corporali siquidem multae et diversae praeter gladium ad mortem viae sunt, sed gladio spirituali, quo percutiendi sunt qui non egerunt poenitentiam, et quibus comminatur Psalmista proclamans: Nisi convertamini, gladium suuravit illum: et in ipso paravit vasa mortis . Et in Jeremia legimus: Usquequo secabis mucro, vel gladius Domini? Usquequo non quiesces? convertere in vaginam tuam . Iste gladius non solum falx appellatur, quae fenum, stipulam, spinasque succidit; sed et securis arborum d
Abbreviated transcription (Latin):
mero: tristib leta sociant᷑. Adhoc enĩ corripit
dñs ut emĩd&. In uicesimo qͥ ex duab decadis
efficit᷑ austera & tristia nuntiant᷑: in decimo
flagella atq supplicia : erudit᷑ isrł. Simulq

Expanded text:
a sociantur. Ad hoc enim Dominus corripit ut emendet. In vicesimo, qui ex duabus decadibus efficitur, austera et tristia nuntiantur: in decimo, flagella atque supplicia eruditur Israel. Simulq
Abbreviated transcription (Latin):
splendoris sacerdotiũ int̾pretent᷑ & legẽ. quę
p̾beant gaudiũ uniuerse terre. Alii enoch. et
heliã. qͦrũ. alt̾ in p̃putio alt̃ in circũcisione pla-¬
re & oleo & pinguedine & claritate. in bebraico
legimꝰ isaar: uixta illud qđd de gaudio & feli¬
citate scoꝵ in psalmis scriptũ ẽ. inebriabunt᷑
abubertate siue pinguedine domus tuę. Sr̃iõ
Hec ut qͥuimus & ut uires ingenioli nr̃i ferre
rias opiniones breuiter ꝑstringentes. Siqͥs me¬
lius immo uerius dixerit: & nos libent̃ melio¬
ribꝰ adqͥescimus. Ꝙ conuersus sũ & leuaui ocu¬
los meos & iudi: & ecce uolumen uolans. Et dix̃¬

Expanded text:
splendoris, sacerdotium interpretantur et legem, quae praebet gaudium universae terrae. Alii Enoch et Eliam, quorum alter in praeputio, alter in circumcisione placo legimus ISAAR  , juxta illud quod de gaudio et felicitate sanctorum in Psalmis scriptum est: Inebriabuntur ab ubertate, sive pinguedine domus tuae : πιότηςHaec ut quivimus, et ut vires ingenioli nostri ferre trorum varias opiniones breviter perstringentes, si quis melius immo verius dixerit, et nos libenter melioribus acquiescimus. Et conversus sum, et levavi oculos meos,
Abbreviated transcription (Latin):
dinis cubitoꝵ. xxx. & latitidinis cubitoꝵ decẽ.
& dix̃ ad me. Hec eͥ. mnaledictio quȩ egredit᷑ suꝑ
faciẽ omis t̾re. Quia om̃s fur ex hoc usq ad
mortẽ puniet᷑. & om̃is ꝑuirus ex hoc usq ad mor-¬
tẽ cruciabit᷑. Et educã illud dic̃ dñs omp̃s: et¬

Expanded text:
dinis cubitorum decem. Et dixit ad me: Haec est maledictio quae egreditur super faciem omnis terrae: quia omnis fur ex hoc usque ad mortem punietur, et omnis perjurus ex hoc usque ad mortem cruciabitur. Et educam illud, dicit Dominus omnipot
Abbreviated transcription (Latin):
aliena deripiunt: Qui enĩ furantur nocte fu¬
rant᷑ &e intenebris Unde significant᷑ ait: quod
fur clam ingressus sit. & latrunculꝰ spoliet fori:
non enĩ possunt expoliare uestem xp̃i quos do¬
cuerint: nisi eos de ȩclesia foras eduxerint. & in
ꝑuersam doctrinam suarum uiam fecerint
ambulare: fures &e latrones qui uenent̾ ante dnm̃.
non moxsen &e propħas qui semꝑ saluatoris ore
saudantur. sed pseudo propħas debemꝰ accipere.
ce postea hereticos qui non missi sunt adño s sua
uoluntate uenerunt:
eforte dicant incordibus suis omĩs mali

Expanded text:
aliena diripiunt. Qui enim furantur, nocte fualiena diripiunt. Qui enim furantur, nocte furantur et in tenebris. Unde significanter ait, quod fur ingressus clam sit, et latrunculus exspoliet foris. Non enim possunt exspoliare veste Christi quos docuerunt, nisi eos de Ecclesia foras eduxerint, et in perversa doctrinarum suarum via fecerint ambulare. Fures et latrones qui venerunt ante Dominum, non Moysen et prophetas qui semper Salvatoris ore laudantur, sed pseudoprophetas debemus accipere, et postea haereticos, qui non missi sunt a Domino, sed sua voluntate venerunt. Et ne forte dicant in cordibus suis, omnis mali
Abbreviated transcription (Latin):
um ueritati Ipse autem rex instar furis ingressꝰ
est adpopulum ifrł. & quasi latrũculus infelicẽ
plebem dĩ expoliauit auxilio. Et est sensus:
cum uellem uetera populi mei peccata delere:
ꝓpr̃t antiquam idolatriam. ephram &e samaria
noua idola repperert̃. s ce hoc dici potest. quod
dño saluatore post effusionem sanguinis sui &
ecclesi am tam deuideis quam &e gentibus con¬
gregatam populi peccata sanare. & eos ad peni¬
tentiam reducere. subido ephraim qui ubertatẽ
falsorum dogmatum repromittunt aepopłs
samariȩ qui se dicit precepta dĩ seruare surre¬
xerunt: & oꝑati sunt idolum falsorũ dogma¬
tum: ꝑ illos ingressus est fur. & latro diabolus
in ecdesiam. siue ipsa doctrina hereticorum
ingressa est. quasi fur & latrimculus: dequibꝰ¬
& saluator dicit in euangłio. Om̃s qui uenert᷑
ante me fures sunt celatrones: fures insidiãt᷑
&e occulta fraude decipiunt. Latrones audact᷑

Expanded text:
um veritati. Ipse autem rex instar furis ingressus um veritati. Ipse autem rex instar furis ingressus est ad populum Israel, et quasi latrunculus infelicem 69 plebem Dei expoliavit auxilio. Et est sensus: Cum vellem vetera populi mei peccata delere, propter antiquam idololatriam, Ephraim et Samaria nova idola repererunt. Sed et hoc dici potest, quod Domino Salvatore post effusionem sanguinis sui, et Ecclesiam suam tam de Judaeis quam de gentibus congregatam, volente populi peccata sanare, et eos ad poenitentiam reducere; subito Ephraim, qui ubertatem falsorum dogmatum repromittunt, et populus Samariae qui se dicit Dei praecepta servare, surrexerunt et operati sunt idolum falsorum dogmatum, et per illos ingressus est fur et latro diabolus in Ecclesiam: sive ipsa doctrina haereticorum ingressa est, quasi fur et latrunculus, de quibus Salvator dicit in Evangelio: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Fures insidiantur, et occulta fraude decipiunt: latrones audacter
Abbreviated transcription (Latin):
Qui seminant in lacrimis: ingauctio mecent Nob̾
suꝑior sensus magis palacet.
UM sanare uellem isrt. reuelata est miqͥ¬
tas ephraim. & malicia samanię: quia
oꝑti sunt mendacium. & fur ingressus est. spoli¬
ans latruiculos foris. lxx. Similiter multa
sepe ifrł i clolatriȩ accepit uulnera: &e maxime
ilud quando inheremo uituli conflauerunt
capiit. atq dixerunt: isti sunt dii tu isrł: quice
ecluxerut᷑ deterra xgypti: Unde ego qui malo
penitẽtiam peccatoriꝰ quã mortem. &e postea qͥ dixi
in ȩuangłio. sani non indigent medico s. hi qui male
hñt: uulnera popłi mei sanare conat̾ sum cum hoc
omĩ arte tractarent. ut miserabilis popułs cura¬
retur. Subito extitit iheroboam detribi epbrami
qui uitulos aureos faceret. & malicia samane re¬
uelata est sequentes regem impium: oꝑati sunt
enĩ ce rex cepopłs mendacium: hoc est idolum:
Sicut enĩ cont̾riũ est simulacrũ dõ: ita mẽdati¬

Expanded text:
Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Nobis Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Nobis superior sensus magis placet. um sanare vellem Isrtas Ephraim, et malitia Samariae: quia operati sunt mendacium, et fur ingressus est, spolians latrunculus foris. LXX similiter. Multa saepe Israel idololatriae accepit vulnera, et maxime illud, quando in eremo vituli conflaverunt caput, atque dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti . Unde poenitentiam peccatoris quam mortem, et postea loquor in Evangelio: Non indigent sani medico, sed hi qui male nt , vulnera populi mei sanare conatus sum. Et cum haec omni arte tractarem, ut miserabilis populus curaretur, subito exstitit Jeroboam de tribu Ephraim, qui vitulos aureos faceret, et malitia Samariae revelata est, sequentis regem impium: operati sunt enim et rex et populus mendacium, hoc est, idolum. Sicut enim contrarium est simulacrum Deo, ita mendaci
Abbreviated transcription (Latin):
adducit᷑ Tum qͦ prepara tibi segetes ut metant᷑
ducam populum meum. Et nota quam magnisi¬
canter uidę captiuitas &e regressio parit̾ ꝓfitetur:
de ifrł antem hoc est dedecĩm cribubus cenc̃ tacitũ
est. &e si quando prosꝑum quid dicit᷑. inxp̃i differt᷑
aduentum Indomo autem heredichorem eetidie
uidemꝰ horrenda: fornicantibus primum magis¬
tris &epopulo qui abeis inlucitur sordidato uidȩ
qͦ hoc est ȩcołe precipit᷑: ut ce ipse propt̃ peccata
paret sibi messom. siue uindemias. com uidicii tẽpꝰ
aduenerit: sed huic ignoscit᷑ & ueniam dñs pollicet᷑
Quia quem diligit corripit. & castigat omnẽ filiũ
quem recipit. ut probatum te purgatum condat in
thesauros suos: Quidam hoc quod dr̃. uida incipe
iundemiam cuam. siue pone messem tibi ad bonam
partem referunt. inͣpunitio isrł. iste oꝑum suorum
fructus recipiat. Iuxta illud quod scriptum est:

Expanded text:
abducitur, tu quoque praepara tibi segetes ut metanturabducitur, tu quoque praepara tibi segetes ut metanturducam populum meum. Et nota quam significanter Judae captivitas, et regressio pariter prophetetur; de Israel autem, hoc est, de decem tribubus, et nunc tacitum est, et si quando prosperum quid dicitur, in Christi differtur adventum. In domo autem haereticorum quotidie videmus horrenda: fornicantibus primum magistris, et populo qui ab eis inducitur sordidato. Judae quoque, hoc est, Ecclesiae praecipitur, ut et ipse propter peccata paret sibi messem, sive vindemiam, cum judicii tempus advenerit. Sed huic ignoscitur, et veniam Dominus pollicetur, quia quem diligit corripit, et castigat omnem filium quem recipit , ut probatum et purgatum condat in thesauros suos. Quidam hoc quod dicitur, Juda, incipe vindemiam tuam, sive, pone messem tibi, ad bonam partem referunt, ut punito Israel, iste operum suorum fructus recipiat juxta illud quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
malis oꝑibus neꝑueniant iniherusalem. Quod
autẽ humertis opꝰ significet. &e ulud ostendit:
decor tuum in humerum tuum: hoc est quȩ in¬
telligis uerte opa Et de isachar legimꝰ. quo d
supposuerit humerum suum adlaborandum.
ce uir agricola sit:
ndomo isrł uidi horrendum: ibi fornicatio¬
nes ephrain. Comtaminat᷑ ost isrł s ce
uida pone messem tibi: coͣm con uertero cap¬
tiuitatem populi mei. lxx Quia iniquitates¬
catione. ephraim comtaminat᷑ est. ifrł ceuida
incipe uindemiam tuam: Cum con uercero cap¬
ciuitatem popuili mei De hoc scelere &e erueͤ ter
hoc. & ex horruit terra uehementer Quidenim
horribilius. quam decsm tribus adidolorũ cultu¬
rã repente transgressaᷤ: unde ad metropolim ear
dicit᷑ aufer uitulum tuum samaria: inqua pͥmꝰ for¬
nicatꝰ est ephraim. idest iheroboam. detribu ephraim
&e illo fornicante comtaminatꝰ est isrł. populus ui¬
delicet samariȩ. qui magna exparte commune¬

Expanded text:
malis operibus, ne perveniant Jerusalem. Quod autem humerus opus significet illud ostendit: Da cor tuum in humerum tuum , hoc est, quae intelligis, verte in opera. Et de Issachar legimus, quod supposuerit humerum suum ad laborandum, et vir agricola sit. In domo Israel vidi horrendum, ibi fornicationes Ephraim, contaminatus est Israel; sed et, Juda, pone messem tibi, cum convertero captivitatem populi mei. LXX: In domo Isicationem Ephraim, contaminatus est Israel et Juda: incipe vindemiam tuam cum convertero captivitatem populi mei. De hoc scelere et horrore terhoc, et exhorruit terra vehementer . Quid enim horribilius, quam decem tribus ad idolorum cultum repente transgressas? Unde ad metropolim earum dicitur: Aufer vitulum tuum, Samaria, in qua primus fornicatus est Ephraim, id est, Jeroboam de tribu Ephraim, et illo fornicante, contaminatus Israel est, populus videlicet Samariae, qui magna e
Abbreviated transcription (Latin):
in luxoribus: quia aqs̃plicuerunt quasi clibanũ
cor suum. cqͣm insidiaret᷑ eis: tota nocte dormi¬
uit coquens eos: mane ipse succensus quasi ig¬
nis flamme Onĩs eale facti sunt ut clibanus .:¬
& deuorauerunt uidices suos: om̃s reges eorum
cecider̃. non est qui clamet ineis adme.lxx.
Dies regum ur̃orũ. ceper̃ pͥncipes furere auino.
Extendit manũ suam cumpestilentibꝰ. quia suc¬
censa sunt quasi clibanꝰ corda eorum cumpre
Mane factũ est incensus est quasi ignis flãmȩ¬

Expanded text:
nt quasi clibanum cor suum, cum insidiaretur eis: tota nocte dormivit coquens eos, mane ipse succensus quasi ignis flammae. Omnes calefacti sunt quasi clibanus, et devoraverunt judices suos: Omnes reges eorum ceciderunt: non est qui clamet in eis ad me.Dies regum vestrorum. Coeperunt principes furere a vino: extendit manum suam cum pestilentibus, quia succensa sunt quasi clibanus corda eorum, cum prmane factum est: incensus est quasi ignis flam
Abbreviated transcription (Latin):
reges & principes non exaudit. quia non est int̾ eos
qui clament ad dnm̃:
phraim inpopulis ipse commiscebat᷑:¬
ephraim factꝰ est subcinericiꝰ qui nõ
reuersatur: Comeder̃ alieni robur eins &ipse
nesciuit s etiam effusi sunt ineo: ce ipse ignora

Expanded text:
reges et principes non exaudit, quia non est inter eos reges et principes non exaudit, quia non est inter eos qui clamet ad Dominum. Ephraim in populis ipse commiscebaturEphraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur: comederunt alieni robur ejus, et ipse ne
Abbreviated transcription (Latin):
ed eorsum: qđ qͦui clicit tota nocte somno ephra
im repletꝰ est: ostondit hereticos dormientes. lu¬
cem solis iusticiȩ non uidere: qui enĩ clormiunt
nocte dormiunt: quia oppressus est sensus eoꝵ:
ce dehis in psalmis legimꝰ: Dormierũt somnũ
suũ: & nichil inuenerunt: Horũ corda calefiũt
uariis ꝑturbationeibus: ira. amore. auaritia: &e de¬
uorant uidices suos: uel siquid possint inammo
habere uirtutum. uel sensus quibus maladis¬
cernũt abonis: siue hoc dicendum: quod uidu¬
ces hereticorum asuis popłis deuorent᷑. ut quoꝵ
domꝰ deuorant tͥpis lucri gr̃a. ipsi eorũ deuorẽ¬
tur assensu Om̃s heretichorũ principes cecider̃:
quam uis clament addnm̃. nullus est quiĩ¬
uocet nomen euis: Omĩs enĩ qui inuocauerit
nomen dnĩ. saluus erit Mox ses &aaron in
sacerdotibus euis & samuel inter eos qui in¬
uocant nomen euis Inuocabunt dnm o
ipse ex ałdiebat eos illos. Qui hereticorum

Expanded text:
deorsum. Quodque dicit: Tota nocte Ephraim deorsum. Quodque dicit: Tota nocte Ephraim in somno repletus est, ostendit haereticos dormientes lucem solis justitiae non videre. Qui enim dormiunt, nocte dormiunt: quia oppressus est sensus eorum. Et de his in Psalmis legimus: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt . Horum corda calefiunt variis perturbationibus: ira, amore, avaritia; et devorant judices suos, vel si quid possunt in animo habere virtutum, vel sensus quibus mala discernunt a bonis. Sive hoc dicendum quod duces haereticorum a suis populis devorentur, ut quorum domos devorant turpis lucri gratia, ipsi eorum devorentur assensu. Omnes haereticorum principes ceciderunt: quamvis clamet ad Dominum, nullus est qui invocet nomen ejus: Omnis enim qui invocaverit nomen 74 Domini, salvus erit . Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus: invocabant Dominum, et ipse exaudiebat illos , qui haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. arrii. atq eunomii Quod audientẽ
qui eis prepositi sunt. non in ebriant᷑ uino.
ne leue putetur peceatũ. eẽ. sed insaniunt
ex iuno de quo moxses scribit incantico de¬
utero nomii Furor draconũ uinũ eorũ. &e
furor aspidum insanabilis hi enĩ comedũt
exbos inpietatis: & uino iniquitatis in ebri¬
antur dicit ce apostolus: Nolite in ebriari
uino in quo est luxuria Et in ꝓuerbiis legimꝰ:
principes uinum non bibant ne obliuiscantur
sapientię cerecta uidicare non possint Uncle
deceptis & popłis & ducibus princeps extenait
manũ: suam uel inͥ lusoribꝰ & pestilertibꝰ qualẽ
erant filii heli. Et deqͥbꝰ in pͥmo psalmo legimꝰ.
Incathedra pestilentium non sedit. dequo dicit᷑.
Cice pestilentem deconcilio & ingrediet᷑ cumeo
Contentio: quoru̾ succensa sunt corda ut allidãt
quos deceperint: hoc enĩ iuxta . lxx. significant
cataractȩ : quȩ non fursum leuant sed allidunt

Expanded text:
cionis, Arii, atque Eunomii. Quod audientes cionis, Arii, atque Eunomii. Quod audientes qui eis praepositi sunt, non inebriantur vino, ne leve putetur esse peccatum; sed insaniunt ex vino, de quo Moyses scripsit in Cantico Deuteronomii: Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis : hi enim comedunt cibos impietatis, et vino iniquitatis inebriantur. De quo dicit et Apostolus: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . Et in Proverbiis legimus: Principes vinum non bibant: ne obliviscantur sapientiae, et recta judicare non possint . Unde deceptis et populis et ducibus, princeps extendit manum suam vel illusoribus et pestilentibus, quales erant filii Heli, et de quibus in primo psalmo legimus: In cathedra pestilentium non sedit ; de quo dicitur: Ejice pestilentem de consilio, et egredietur cum eo contentio : quorum succensa sunt corda, ut allidant quos deceperint. Hoc enim juxta Septuaginta significant cataractae, quae non sursum levant, sed allidunt
Abbreviated transcription (Latin):
plura.: õm̃s quasi clibanꝰ idolatriȩ igne calefac¬
ti sunt. & deuorauerunt uidices suos. ut ceiam
qui bonus esse poterat ꝑnaturam᷑ religionis chĩ
recordar. uidens & principes epopulũ uitulis
subdicos. exillos putare deos. Etiam ipse ascdere
deuoratur: Deniq om̃s reges oeciderunt isit ce
ambulauer̃ inuiis hicroboam filii nabath qͥ
peccare fecit isrł. Et nullus inuentꝰ est qui
desertis idolis reuertaͥtͤ ad dm̃. hac uixta
hebreorũ traditionẽ audacter magis quam sci¬
enter loquuti sumꝰ. fidem dictorum auctoribꝰ
relinquentes Nunc adspiritalem intelligen¬
tiam transeamus. Infelices populi quia rege
cliabolo &e abeuis principibus se ducuntur.
Siue qui abheres eos principe & ab euis du¬
cibus sollemnitates alias susceperunt: Re¬
lin quentes ȩcclesiam & ueritatem fidei Con¬
culcantes. solent clamare &e dicere hȩc est
dies regis nostri: uerbi grã ualentin. mar¬

Expanded text:
plura? omnes quasi clibanus, idololatriae igne calefacplura? omnes quasi clibanus, idololatriae igne calefacti sunt, et devoraverunt judices suos, ut etiam qui bonus esse potuerat per naturam, et religionis Domini recordari, videns et principes et populum vitulis subditos, et illos putare deos, etiam ipse a scelere devoraretur. Denique omnes reges ceciderunt Israel, et ambulaverunt in viis Jeroboam filii Nabath, qui peccare fecit Israel, et nullus inventus est qui, desertis idolis, reverteretur ad Deum. 73 Haec juxta Hebraeorum traditionem audacter magis quam scienter locuti sumus, fidem dictorum auctoribus relinquentes. Nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus: Infelices populi, qui a rege diabolo, et ab ejus principibus seducuntur: sive qui ab haereseos principe, et ejus ducibus solemnitates alias susceperunt, relinquentes Ecclesiam, et veritatem conculcantes fidei, solent clamare et dicere: Haec est dies regis nostri: verbi gratia, Valentini, Mar
Abbreviated transcription (Latin):
mͥlusoribus. copulauit assensum his qui ei uaniᷤᷤ
laudibus inludebant. Qui mͥlusores coͣninsi¬
chiaretur eis rex suus. & eoi adõ suo ab ducereret.
Prebuerunt ei quasi clibanũ cor suũ. ut eos suecẽ¬
deret. & idolatͥe flãmis ard̾e faceret Id circo enĩ
assensus est pꝰpło. quia intellexit. Om̃i eos ader¬
rorem mente Conuersos Quodq sequit᷑. tota
nocte dormiuit coquens eos. mane ipse succensꝰ
quasi ignis flaminę: hoc significat: post quam
misit ignẽ inclibanum cordis eorũ. & uidit eos
furere. & nullũ. eẽ. qui suȩ resisteret uoluntat:
Tota nocte dormiuit. hoc est securus fuit. uersatꝰ
in tenebris est. dũ illi coquerent᷑. & impietatis pa¬
nẽ efficerent Onde postea surrexit mane &
scelerum suorũ flammnã aꝑtam ostendit ilisania:
ut nequaquam ꝑinsidias. sed inpudenter adi
cultu adidolorũ cȩremonias transilirent Quid

Expanded text:
illusoribus, populavit assensum his qui ei vanis illusoribus, populavit assensum his qui ei vanis laudibus illudebant. Qui illusores, cum insidiaretur eis rex suus, et eos a Deo suo abduceret, praebuerunt ei quasi clibanum cor suum, ut eos succenderet et idololatriae flammis ardere faceret. Idcirco enim assensus est populo, quia intellexit omni eos ad errorem mente conversos. Quodque sequitur: tota nocte dormivit coquens eos, mane ipse succensus est quasi ignis flammae, hoc significat: postquam misit ignem in clibanum cordis eorum, et vidit eos furere, et nullum esse qui suae resisteret voluntati, tota nocte dormivit, id est, securus fuit: versatus in tenebris est, dum illi coquerentur et impietatis panem efficerent. Unde postea surrexit mane, et scelerum suorum flammam aperta ostendit insania, ut nequaquam per insidias, sed impudenter a Dei cultu ad idolorum caeremonias transilirent. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
principes suos Om̃s reges eorũ ceciderunt.
non est ineis qui inuocet me: Obscurꝰ locus:
& attento lectoris sensu indigens. Ut primũ his¬
toriam cognoseamꝰ: Paululum ifrł & samariȩ ci¬
uitas conquieuit. recepto in se erroris ardore: do¬
nec tota massa fermento similis fieret. & cresceret
atq erumperet. ac populus intumescens cla¬
maret adfores ⁊ eroboam rogis & diceret Hic est
dies ieroboam regis regis nr̃i : hic est fest̾ diesquẽ
nobis teͣr constituit inperator hunc celebramꝰ :
hunc canimꝰ. In hoc exultamꝰ & ludimꝰ: In hoc
uitulos aureos adoramꝰ: Clamante populo prĩ¬
cipes non irati sunt ut quidam putant. sed ae
ipsi ceper̃ furere auino: Et intelligentiam¬
suę mentis amittere. obliuisci dĩ. &e midolo¬
rum ligna mpingere Quod cum rex cerneret.
clamare scilicet popłm &e dicere. ies iste regis
nr̃i est. & principes quasi themulentos aefana¬
ticos nescire quid dicerent: Ex tendit manũ suã

Expanded text:
ices suos. Omnes reges eorum ceciderunt: non est in eis qui invocet me. Obscurus locus et attento lectoris sensu indigens, ut primum historiam cognoscamus. Paulum Israel et Samariae civitas conquievit, recepto in se erroris ardore, donec tota massa fermento similis fieret, et cresceret atque erumperet, ac 72 populus intumescens clamaret ad fores Jeroboam regis, et diceret: Hic est dies Jeroboam regis nostri, hic est festus dies quem nobis constituit imperator noster: hunc celebramus, hunc canimus, in hoc exsultamus et ludimus, in hoc vitulos aureos adoramus. Clamante populo, principes non irati sunt, ut quidam putant; sed et ipsi coeperunt furere a vino, et intelligentiamae mentis amittere, oblivisci Dei, et in idolorum ligna impingere. Quod cum rex cerneret, clamare scilicet populum et dicere: dies iste regis nostri est, et principes quasi temulentos et fanaticos, nescire quid dicerent, extendit manum suam
Abbreviated transcription (Latin):
pulus pari inidolatriã ardore corruereͬt. here¬
ticorũ corda diaboli igne succensa ut meis pa¬
nis coquatur antixp̃i: nemo ambigit Id circo
primum qee iiunt ineccłosia & loquunt᷑ occulte
& omia pacificare promittunt: ut cancer paula
phariseorum. Cum intumuerit incordibus
deceptorũ: tc̃ inaꝑtam prumpunt insaniam.:
Et impletur in eis qđ aiohanne apostolo dicitꝰ
Ex nob̾ exierunt sed nonfuerunt exnobis: Si
em̃ fuissent ex nobis: mansissent utiq nob̾cũ:
ies regis nostri ceperunt prinoipes

Expanded text:
pulus pari in idololatria ardore corruerint. Haerepulus pari in idololatria ardore corruerint. Haereticorum corda diaboli igne succensa, ut in eis panes coquantur Antichristi, nemo ambigit: qui idcirco primum quiescunt in Ecclesia, et loquuntur occulte, et omnia pacifica repromittunt, ut cancer paulatPharisaeorum cum intumuerit in cordibus deceptorum, tunc in apertam prorumpunt insaniam, et impletur in eis quod a Joanne Apostolo dicitur: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis: si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Dies regis nostri: coeperunt princi