comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lignos habere. turbet᷑. Non ẽ hic re¬
tributio: neq malignitatis neq
iurtutis. Ac si aliquando conti¬
git aliqua recributio uł malitiȩ
est. s simplicit̾. ueluti gustus qui¬
dam uditii: ut qui resurrectionẽ
ñ credunt. talib doceant᷑. Quan¬
do itaq uidemꝰ malignũ ditescere.
ñ subruamꝰ. Et qñ uidemꝰ bonũ
malũ pati.ñ turbem᷑. Illic corone
illic supplicia. Est & alia ratio qͥa
ñ potest uł malus in omĩb malus
eẽ. s habet aliqua bona. neq bonꝰ
peccata. Quando gͦ ꝓsꝑitatẽ habet
malus: malo capitis sui. Cum enĩ
ꝓ illis paucis bonis retribitionẽ
hic accipit: illic iam pleniꝰ punie

Expanded text:
 habere, turbetur. Non est hic retributio malignitatis, neque virtutis; ac, si aliquando contingat, ut aliqua sit retributio vel malitiae, est sed simpliciter, veluti quidam gustus judicii, ut, qui resurrectionem non credunt, talibus doceantur. Quando itaque videmus malignum ditescere, non subruamur, et quando videmus bonum mala pati, non turbemur. Illic corona: illic supplicia. Est et alia ratio, quia non potest malus in omnibus malus esse, sed habet aliqua bona, neque bonupemalus, hic malo capitis sui est; cum enim pro illis paucis bonis retributionem hic accipit, illic iam plenius punie
Abbreviated transcription (Latin):
bebant. Si enĩ patres ur̃i inquit
quia ñ sꝑauert̃ sicut oportebat sꝑa¬
re hec passi sunt: multoamplius
uos. Ad illos enĩ iste sermo factus
ẽ. Hodie namq inqͥt semꝑ ẽ: do¬
nec constat mundꝰ. Propterea con¬
solamini uos ipsos ꝑ singłos dies.
usqueqͥ uocat᷑ hodie hoc ẽ edifica¬
te inuicem. corrigite uosipsos. ne
contingant uob similia. ne obdu¬
ret᷑ quisqͣ ex uob̃ decipiente peccõ.
Attendis qr infidelitas pecc̃m facit:
Sicut enĩ infidelitas malignã ui¬
tam ꝓcreat: sic etiã animã qͣndo
in ꝓfundum maloꝵ. uenerit con¬
tẽpuit. Contempnens autẽ neq
credere patit᷑: ut se timore liberet.
Dixi namq inquit. Non uidebit
dñs: neq intelliget. Et iterum. La¬

Expanded text:
em: « Si enim patres vestri, inquit, quia non speraverunt sicut oportebat sperare, haec passi sunt, multo amplius vos. Ad illos enim iste sermo factus est. Hodie namque, inquit, semper est donec constet mundus. Propterea consolamini vos ipsos per singulos dies usquequo vocatur hodie: hoc est, aedificate invicem, corrigite vos ipsos, ne contingant vobis similia, ne obduretur quisquam ex vobis decipiente peccato. Attendis quia infidelitas peccatum facit? Sicut enim infidelitas malignam vitam procreat, sic etiam anima quando in profundum malorum venerit contemnit, contemnens autem neque credere patitur ut se timore liberet. Dixit namque, inquit, Non videbit Dominus, neque intelliget . » Et item:
Abbreviated transcription (Latin):
debuit scdm omĩa fr̃ib similari.
Qd ẽ scd̃m om̃ia: Natus ẽ inquit.
educatus. creuit. passus ẽ omĩa q̃
oportuit. in fine mortuus ẽ: hoc
est scd̾m omĩa fr̃b similari. Qm̃¬
quippe multa dixit de maiesta¬
te ipsiꝰ & suꝑiore gła: iam de dis¬
pensatione mouet sermonem.
Et contemplem᷑ cũ quanta sapi¬
entia. quomͦ illũ ostendit mul¬
tũ studiũ habentẽ ut nobis simi¬
laret᷑. qd̾ fuit curã de nob̃ pluri¬
mã gerentis. Dicens enĩ suꝑius
qm̃ pueri cõmunicauer̃t carni
& sanguini. & ipse similit̾ parti¬
cipatus est eisdem: & hic dixit.
quasi dicens. Qui tam magnus ẽ.
qui ẽ splendor głe. qui ẽ factor sub¬
stantiȩ. qui scła fecit. qui sedet ĩ de¬
xtera patͥs: iste uoluit & studuit fr̃

Expanded text:
uit, per omnia fratribus similari. Quid est, secundum omnia? Natus est, inquit, educatus crevit, passus est omnia quae oportuit, in fine mortuus est: hoc est secundum omnia fratribus similari. Quoniam multa quippe dixit de majestate ipsius et superiore gloria, jam de dispensatione movet sermonem, ut contemplemur cum quanta sapientia illum ostendit multum studium habentem ut nobis similaretur, quod fuit curam de nobis plurimam gerentis. Dicens enim superius: Quia pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter participatus est iisdem; et hic dixit quasi dicens: Qui tam magnus est, qui est splendor gloriae, qui est character substantiae, qui saecula fecit, qui sedet in dextera Patris, iste voluit et studuit frater
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Adppitiandũ enĩ inquit pec¬
catis nr̃is. Quare ñ dixit mundi:
s dixit ppłi: Nam omniũ peccata
sustinuit. S quia interim de ipsis
uertebat᷑ sermo: nã & angl̃s ioseph
enĩ saluabit popłm suũ. Hoc qͥppe
pͥmum oportuit fieri: & ꝓpter hoc
uenit ut istos saluaret: & tunc ꝑ
istos illos tam &e si econtrario conti¬
git hoc etiã apł̃i ab ipso initio di¬
cebant. uobis suscitans filiũ suũ:
bñdicentẽ uos. Et it̾um. Uobis ser¬
mo salutis missuᷤ ẽ Gen̾ositatẽ hic
ciandũ peccatis ppłi. Iterum sic di¬
xit. Quia enĩ ipse ẽ qui peccata
omniũ dimictit: manifestauit
in paralitico dicens. dimitunt᷑
tibi peccata. Et in baptismate.
Dixit enĩ ad discipłos suos. eiutes
docete om̃s. baptizantes eos in no¬
mine patris & filii & sp̃s scĩ. Cum¬

Expanded text:
s: « Ad propitiandum enim, inquit, peccatis nostris: quare non dixit mundi, sed dixit populi? Nam omnium peccata sustinuit: sed quia interim de ipsis vertebatur sermo. Nam et angelus dicebat enim salvabit populum suum . Hoc quippe primum oportuit fieri, et propter hoc venit, ut istos salvaret, et tunc per istos illos, tametsi econtra contigit. Haec etiam Apostoli ab ipso initio dicebant: Vobis suscitans filium suum misit benedicentem vos . Et iterum, Vobis sermo salutis missus est; sed quia tiandum peccatis populi. » Iterum sic dixit. « Qui enim? ipse est qui peccata omnium dimittit. Manifestavit in paralytico dicens, Dimittuntur tibi peccata . Et in baptismate. Dixit enim ad discipulos suos: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. qͥd iam. qui semel pec¬
caui ñ habeo spem recuꝑandime
ipsum: deceptio ẽ. Beinde spem
uit. qui tantũ nob̃ dignatus est.
ita ut suũ nos faceret corpꝰ: ñ nos
despitiet ꝑ euntes. Intelligamꝰ
inquit: qualib reb facti sumꝰ.
biles ei existamꝰ. Et it̾m illud sig¬

Expanded text:
quippe: quid jam? Qui semel peccavi non habeo spem recuperandi me ipsum, deceptio est. Deinde spem vit, qui tantum nobis dignatus est, ita ut suum nos faceret corpus, non nos despiciet pereuntes. Intelligamus, inquam, qualibus rebus facti sumus. biles existamus. T
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa caro xͥ multa seua passa est.
est temptatio patientiũ: ñ minꝰ
qͦ est quod dicit: potest eos qͥ temp¬
tant᷑ ad iuuare: Tanqͣm si qͥs dicet.
Cum multa alacritate ꝓtendet ma¬
nũ ad compatiendũ. Qm̃ enun

Expanded text:
scepit multa saeva passus est, est tentatio patientium: ipse tenest ergo quod dicit, potest eos qui tentantur adjuvare? Tanquam si quis diceret: Cum multa alacritate protendam manum ad compatiendum. Un
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ. qͣntũ festinauerit circa natu¬
rã humanã ostendit: & qm̃ mul¬
ta cura ẽ deo de illa: sic etiam hic
multo ampliꝰ est qd̾ ponit ex cõ¬
paratione. Non enĩ angłorum ꝙͦ.¬
quam apprehendit. Et re uera ma¬
gnũ est & mirabile & stupore ple
nũ: carnẽ nr̃am sursum sedere:
& adorari abangł̃is & archangłis.
& cherubin & seraphin. Hoc sepiꝰ¬
ego inmente u̾sans. excessum pa¬
tior: & maiora de genere huma¬
no imagior. Maiora quippe uideo
& clara exordia: multã deo festinia¬

Expanded text:
est! Quantum festinaverit circa naturam humanam, ostendit: et quoniam multa cura est Deo de illa, sic etiam hic multo amplius est, quod ponit ex coparatione. Non enim angelorum quemquam apprehendit, et revera magnum et mirabile et stupore plenum  carnem nostram sursum sedere et adorari ab angelis et archangelis, et cherubim et seraphim. Hoc saepius in mente versans excessum patior, et majora de genere humano imaginor: majora quippe video et clara exordia, multam Deo festina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum nom̃ ad qd̃ gaudebant & cõ-¬
currebant. sabbatismũ regnũ uo¬
cans. Sicut enĩ sabbato ab omnib
fieri que ad obsequiũ dĩ ꝑtinent.
quȩ sacerdotes esticiebant. & quȩ
animã uiuabant. & nicħ aliud:¬

Expanded text:
proprium nomen, ad quod gaudebant et concurrebant, sabbatismum regnum Dei vocans; sicut enim sabbato ab omnibusfieri, quae ad obsequium Dei pertinent, quae sacerdotes efficiebant, et quae animam juvabant, et ni
Abbreviated transcription (Latin):
cetidit: nullam consolationẽ
mereri iã poterit. Et hic quid̾
istos ne cadent alit̾ admone¬
bat: in alio uͦ loco uͥiam eis qͥ
cecidant loquit᷑. ne indesꝑa¬
tionẽ deciderent contraria di¬
cit. filioli mei inqͥt qͦs it̾um
parturio: donec reformet᷑ xp̃c
in lege iustificamini: a gr̃a exci¬
distis. Ecce ipse testat᷑ : qr cecid̾ant.
Qui gͦ stat. & audit qm̃ qͥ cecidit
ueniã ñ ualet impetrare: uali¬
diꝰ stabit et cautiꝰ. Si uͦ & circa eũ
qͥ cecidit. simili uolueris uti uehe¬
m̃tia: ad id redigit᷑. ut nunqͣm
possit assurgere. Quali enĩ spe
conuersionem: uł quales fructus
suscipit: Nonsolũ inqͥt lacͥmas
fudit: s etiam exqͥsiuit. Et uide¬
dur qͥdem excludere penitenti¬
am: s aptiores eos & munitio¬
res recdlit. ne ferant᷑ protinus

Expanded text:
qui cecidit nullam consolationem qui cecidit nullam consolationem mereri jam poterit. Et hic quidem istos ne caderent aliter admonebat: in alio vero loco ubi jam eis qui ceciderant loquitur, ne in desperationem deciderent, contraria dicit: Filioli mei, inquit, quos iterum parturio donec reformetur Chriin lege justificamini a gratia excidistis . Ecce ipse testatur quia ceciderant. Qui ergo stat et audit, quoniam qui ceciderit veniam non valet impetrare, validius stabit et cautius. Si vero et circa eum qui cecidit simili volueris vehementia, ad id redigitur ut nunquam possit assurgere. Quali enim spe conversionem vel quales fructus suscipit? Non solum, inquit, lacrymas fudit, sed etiam exquisivit. Et videtur quidem excludere poenitentiam: sed cautiores eos et muneratiores reddit
Abbreviated transcription (Latin):
buere. Et ñ dixit simplicit̾. qr
ꝑ penitentiã qͤsiuit. s cum lacͥmis
inquisiuit penitentiȩ locũ: et ñ¬
inuenit. Qͥd gͦ dicimꝰ n qr ñ peni
it̾um uelut segnes admonet &
hortat᷑: quomͦ claudo effectos
& remissos atq solutos qͦd ẽ rui¬
nȩ pͥncipiũ. ut erigant᷑ inuitat:
Michi quid̃e uidetur quia signi¬
ficat aliqͦs inter illos ad ulteros.
quos tam̃ publice nolebat ar¬
guere: s fingit ignorantiã. Post¬
ea uͦ si ꝑstiterint. tunciã conue¬
nit increpare: ne si ante uolue
uos efficias: sicut etia moyses
fecit circa ⁊ ambrun & chabisti¬
dam. Penitentiȩ inqͥt locum
ñ inuenit. Potest & aliter in¬
telligi: quia peccatũ peniten¬
tia maiꝰ admisit. St enĩ peccata.
penitentiã suꝑantia. Ueluti si di¬
ceret: ñ cadamꝰ insanabilirui¬
na. Dum enĩ claudicat quisq:
facile potest rectꝰ uł sanus effici.
Siuͦ penitꝰ subuertam᷑: quid re¬
lapsis hec loquit᷑. ut eos timore
depͥmeret: ueluti si diceret. Qͥa

Expanded text:
tiam Paulus excludit? Nequaquam. Quomodo ergo dicit, quod non invenerit poenitentiae locum? Si enim culmagnis ingemuit, cur poeniteniterum velut segnes admonet et hortatur? quomodo claudos effectos et remissos atque solutos, quod est ruinae principium, ut erigantur invitat? Mihi quidem videtur, quia significat aliquos inter illos adulteros, 178 quos tamen publice nolebat arguere, sed fingit ignorantiam postea vero si perstiterint, tunc jam convenit increpare, ne si ante voluerrvos efficias. Sicut etiam Moyses fecit circa Zambrium et Casbitidem. Poenitentiae, inquit, locum non invenit. Potest et aliter intelligi, quia peccatum poenitentia majus admisit. Sunt enim peccata poenitentiam superantia: veluti si diceret: Non cadamus in insanabilem ruinam. Dum enim claudicat quisquis, facile potest rectus vel sanus effici: si vero penitus subvertatur, quid lapsis haec loquitur, ut eos timore deprimeret. Veluti si diceret, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e di. Sic cum eis loquit᷑ tanq̃.
cum his qui cũ in numero comi¬
tatu uiatoꝵ longa itinera ꝑme¬
arent: ueluti si diceret. Attendi¬
te uob̾: neqͥs ur̃m remaneat. A
hoc tantũ requiro ut uos soli ꝑ¬
ueniatis: s etiã ut inspiciatis
dicit gr̃am der. Bona futura. ȩx¬
uangłicam fidem: optimã con¬
uersationẽ. Omĩa quippe dei
sunt gr̃a: ne mͥ dicas quia unꝰ
mortiuis ẽ. tu gͦ negligis ꝓpter
tẽplantes in quit hoc ẽ diligent᷑
scrutantes & uisitantes. & agno¬
mis: ne qua radix amaritudi¬
nis sursum germinans impe

Expanded text:
gratiae Dei, sic cum eis loquitur, tanquam cum his qui cum numero et comitatu viatorum longa itinera permeant; veluti si diceret: Attendite vobis ne quis vestrum remaneat. Non hoc tantum requiro, ut vos soli perveniatis, sed etiam ut inspiciadicit gratiam Dei? bona futura, evangelicam fidem, optimam conversationem. Omnia quippe Dei sunt gratiae. Nec mihi dicas, quia unus mortuus est. Tu ergo negligis propter templantes, » inquit, hoc est, diligenter scrutantes, et visitantes, et agnos, « ne qua radix amaritudinis sursum germinans impe
Abbreviated transcription (Latin):
Non ꝓpter illum solum hec uolo.
in quo iniqͥtas poterit inueni¬
ri. s etiã ꝓpter lesionẽ quȩ pote¬
rit exilliuis ꝓpagine pullulare:
hoc ẽ ut si aliqua talis fu̾it ra¬
dix. nullũ ex ea ꝑmittatis ger¬
men exurgere: s recidat᷑ anteꝙͣ
alios polluat. & scelestos efficiat.¬

Expanded text:
Non propter illum solum hoc volo, in quo iniquitas poterit inveniri, sed etiam propter laesionem quae poterit ex illius propagine pullulare, hoc est, ut si aliqua talis fuerit radix, nullum ex ea permittatis germen exsurgere, sed recidatur antequam alios polluat. Merito enim a
Abbreviated transcription (Latin):
dixit radix amara: s amaritu¬
dinis. Radix enĩ amara potest
dulces fructus efficere. Amari¬
tudinis autẽ radix. uł fons. uł
ꝓpositum. numꝗͣ potest aliqͥd
dulce ꝓpagare: quia omĩa ibi
amara sunt. omnia molesta
molesta omĩa scelere & abhomi¬
natione plenissima: nicħ sua¬
uitatis uł iocuntlitatis appor¬
tant. Et ꝑ illam inquit inqui¬

Expanded text:
dixit, radix amara, sed, amaritudinis. Radix enim amara potest fructus dulces efficere; amaritudinis autem radix, vel fons, vel propositum, nunquam potest aliquid dulce propagare, quia omnia ibi amara sunt, omnia molesta, omnia scelere et abominatione pessima: nihil suavitatis vel jucunditatis apportant. Et per illam, inquit, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
s plus omnib ac meliꝰ mutuȩ
caritatis affectus. & paxquȩ ho¬
minũ corda consotiat. Propter¬
ea etiam xp̃c dixit. Pacem meã
do uobis. Et itum. In hoc cogno¬
scent om̃s qͥa mei discipuli estis: si
dilexertus inuicẽ. Propterea eti¬
am paulus apłs. Pacem inquit
sectamim cum omnib & scĩmo¬

Expanded text:
nibus, ac melius, charitatis mutuae affectus, et pax, quae hominum corda consociat. Propterea etiam Christus dixit: « Pacem meam do vobis . » Et iterum: « In hoc cognoscent omnes, quia discipuli mei estis: si dilexeritis invicem . » Propterea etiam Apostolus: Pacem, inquit, sectamini cum omnibus, et sanctimo
Abbreviated transcription (Latin):
Et merito amarũ dixit ẽẽ pec¬
catũ. Enimũ peccato nichama¬
riꝰ. & hoc norunt qͥ post admissũ
peccatum conscientiȩ merore ma¬
cerant᷑: & dira satis amaritudine
consumunt᷑. Amaritudo quip¬
pe delicti. ipsum intellectũ rati¬

Expanded text:
Merito enim amarum dixit esse peccatum. Vere enim peccato nihil amarius. Et hoc norunt qui post admissum peccatum conscientiae moerore macerantur, et dira satis amaritudine consumuntur. Amaritudo quippe delicti ipsum intellectum rati
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sanet᷑. Qui amara bibunt
anthidota. patient̾ ferunt qͣndã
pͥmũ molestiã: & tunc sensũ ꝑci¬
piunt sospitatis. Tale qͥddã est
In ista pͥma ẽ uoluntas. & seqͥt᷑
egritudo: in illa uͦ pͥma mesticia.
& tunc iocunditas ꝓcreat᷑. S ni

Expanded text:
t. Et qui amara bibunt antidota, patienter ferunt quamdam primum molestiam, et tunc sensum percipiunt sospitatis. Si igitur tIn ista prima est voluptas, et sequitur aegritudo: in illa, prima est moestitia, et tunc jucunditas procreatur. Sed i
Abbreviated transcription (Latin):
thios scͥbens dicit. Reuelata facie
faciem suã. Non meruert̃ inqͥt
illi talia ꝑciꝑe: qualia nob̾ con¬
audiert̃ qͥdem & uocem. S & tu
audisti uocem: ñ ꝑ nebulã uehe¬
mentẽ s ꝑ carnẽ xp̃i. Non estu¬
multuatus neq ꝑturbatꝰ: s steti¬
sti & locutꝰ es mediatori. Signi¬

Expanded text:
ta facie faciem suam. Non enim meruerunt, inquit, illi talia percipere, qualia nobis conAudierunt quidem et vocem; sed et tu audisti vocem, non per nebulam venientem, sed per carnem Christi. Non es tumultuatus neque perturbatus, sed stetisti et locutus es Mediatori. Tun
Abbreviated transcription (Latin):
si diceret. Terribilia qͥdemista
sunt. & ita trem̃da ut ea nec au¬
ditus ferre possit: & neq illuc
bestia quelibet auderet acce¬
dere. Uerumtñ ñ erant talia:
qualia que postea gesta sunt.
Quid enĩ ẽ mons syna. in com¬
paratione cȩli: Quid ignis tia¬
ctabilis: ad intractabilẽ: D̾s

Expanded text:
si diceret: Terribilia quidem illa sunt et tremenda, quae nec auditus ferre poterat, neque bestia illuc auderet accedere, verumtamen non erant talia qualia gesta sunt. Quid est enim mons Sina in comparatione coeli? Quid est ignis tractabilis ad intractabilem? Deus
Abbreviated transcription (Latin):
terunt. nos ce minꝰ minusq ualere noᷤ
faciunt. Talis ẽ ua in gua uemmu ᷤ
Qͥd facturi sumꝰ cũ aduersario illo ici
c̾ eñ sermone dĩ. ᷤ Concorda eñ illo:
nescis enĩ qͣndo uia fimat᷑. Cĩ ina fi¬
nita fuerit iudex restat. & minister
cs carcer. At si seruaueris adu̾sario
tuo bonã uoluntatẽ ce cũ eo consen¬
seris ꝓ iuudice inuemes patrẽ ꝓ mi¬
nistro seuo angłm tollentẽ in sinu
abrahe. ꝓ carcere paradisũ. Qm ei¬
to cuncta in uia mutasti. qͥa tuo adu̾¬
sario consensisti Explicit sermo pri-

Expanded text:
terunt nos, et minus minusque valere nos terunt nos, et minus minusque valere nos faciunt. Talis est via, in qua venimus. Quid facturi sumus cum adversario illo, id est, cum sermone Dei? Concorda cum illo. Nescis enim quando via finiatur. Cum via finita fuerit, judex restat, et minister, et carcer. At si servaveris adversario tuo bonam voluntatem, et cum eo consenseris; pro judice invenies patrem, pro ministro saevo angelum tollentem in sinum Abrahae, pro carcere paradisum. Quam cito in via cuncta mutasti, quia tuo adversario consensisti! SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
ta dicta est. Finisti uitã istã. finisti
uiã. Ambulamus es ip̃m accedere
inuere ẽ. nͥ forte putatis qͥa tẽpus
Qccedit & nos stamus. Non potest
fieri. Quomͦ accedit tẽpus accedimꝰ
ce nos: q ñ nobis anni accedunt. s ma¬
gis decedunt. Ualde errant homineᷤ
qͣndo dicunt. Puer isle adhuc minus
sapit. Accedunt illi auni ce prudens
erit. Attende qͥd dicas. Accedunt dice¬
isti. Ego ostendo qͥa de eddunt. cũ tu dr¬
cis acceilunt. Et audi qͣm facile ꝓbo.
Putemꝰ nos scisse annos ipsius exe quo
natꝰ ẽ uerbi gr̃a ut bere illi optemis
octoginta annos uicturus ẽ ꝑuentu¬
rus ẽ ad senectutẽ. Seribe octoginta
annos. Uixit unii annũ. Quot habe ᷤ
in sũma ᷤ Quot tenebas: Octogui¬
ta. Uedue unũ. Uixit berẽ. septuagin¬
ta rescitert̃. Uirit inguiti seraginta
resgrer̃t. Cer te accedebant. Qd est.
hoc ͤ ueniunt ut abeãt anu nr̃i.
Uemunt inqͣm ut eãt. ñ enĩ uomunt
ut stent nobiscũ. s cũ tuseunt ꝑ noᷤ

Expanded text:
istam vitam, finisti viam. Ambulamus; et ipsum vivere, accedere est. Nisi forte putatis quia tempus accedit, et nos stamus? Non potest fieri. Quomodo accedit tempus, accedimus et nos: et non anni nobis accedunt, sed magis decedunt. Valde errant homines, quando dicunt: Puer iste adhuc minus sapit, accedunt illi anni, et prudens erit. Attende quid dicas. Accedunt, dixisti: ego ostendo quia decedunt, cum tu dicis, Accedunt. Et audi quam facile id probo. Putemus nos scisse annos ipsius ex quo natus est: verbi gratia, ut bene illi optemus, octoginta annos victurus est, perventurus est ad senectutem. Scribe octoginta annos. Vixit unum annum: quot habes in summa? quot tenebas? Octoginta. Deduc unum. Vixit decem: septuaginta restiterunt. Vixit viginti: sexaginta restiterunt. Certe accedebant: quid est hoc? Veniunt, ut abeant anni nostri: veniunt, inquam, ut eant. Non enim veniunt, ut stent nobiscum: sed cum transeunt per nos,
Abbreviated transcription (Latin):
cas adu̾sarius tuus sermo dĩẽ. Uerbi
causa. Forsitan. delectat me tuebriari.
dicit tibi: noli. Melectat te spectare o
nugarialle dicit tibi:noli Delectat te
adulterari. dic̾it tibi sermo dĩ. noli. In
quibꝰcũq peccatis uolueris facere. uolun¬
tatẽ tuã. cdic t tͥ noli. Adu̾sarius ẽ uolun¬

Expanded text:
cas, adversarius tuus sermo Dei est. Verbi causa, forsitan delectat te inebriari: dicit tibi, Noli. Delectat te spectare et nugari: ille dicit tibi, Noli. Delectat te adulterari: dicit tibi sermo Dei, Noli. In quibuscumque peccatis volueris facere voluntatem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ int̾ diẽ: alius iudicat omnẽ diẽ.
Unusquisq in suo sensu abundat.
Qui sapit diẽ. dño sapit. Et qͥ man¬
ducat: dño manducat. Grãs enim
agit deo. Et qui ñ manducat dño
ñ manducat: & grãs agit deo. Ne¬
mo enĩ nr̃m sibi uiuit: & nemo sibi
morit᷑. Siue. enĩ unuimus. dño un¬
mꝰ. siue morimur dño morim. Siue

Expanded text:
. unusquisque in suo intellectu abundet. qui sapit diem, domino sapit, et qui manducat, domino manducat: gratias enim agit deo: et qui non manducat, domino non manducat et gratias agit deo. nemo enim nostrum sibi uiuit et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino uiuimus; siue morimur, domino morim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantiã: prudentiȩ imponens no¬
men sapientiȩ. fortitudinẽ uͦ uo
iusticiã suo nomme int̾pretatuᷤ
est. Has autẽ quatuor uirtutes in
eod̾e libro sapientiȩ nominib su¬
is appellatas. sic̃ a grecis uocant᷑:
longe postea repꝑimuᷤ in codici¬
b grecis. Itẽ qͦd posui de libro sa¬
lomonis. ua:nitas uanitantum
dixit eccłiastes: in multis eodici
b qͥdem legiꝰ. s hoc grecus ñ ha¬
ueriores. qui habent uanitatũ ñ
uanitantiũ. Ex occasione tñ huiꝰ
m̃dositatis querũq disseru: ue¬
ra ẽe ipsis reb apparet. Qͦd autẽ
dixi eũ ip̃m quẽ cognoscere uo¬
lumus. hoc ẽ dm̃ ꝓrius plena ca¬
ritate diligamus anelius diceret᷑
sincera quã plena: nisi forte pu

Expanded text:
perantiam, prudentiae inponens noperantiam, prudentiae inponens nomen sapientiam, fortitudinem uero iustitiam suo nomine interpretatus est. has autem quattuor uirtutes in eodem libro Sapientiae suis nominibus appellatas, sicut a Graecis uocantur, longe postea repperimus in codicibus graecis. item quod posui de libro Salomonis: uanitas nanitantium, dixit Ecclesiastes, in multis quidem codicibus legi, sed hoc graecus non haueriores, qui habent uanitatum, non uanitantium. ex occasione tamen huius mendositatis quaecumque disserui, uera esse ipsis rebus apparet. Quod autem dixi: eum ipsum, quem cognoscere uolumus, hoc est deum, prius plena caritate diligamus, melius diceretur: sincera quam plena, nisi forte pu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ueterũ & nouarũ quã demon
strare cupiebã. ex his dũtaxat ũ¬
bis. ñ utiq demonstraurUnde¬
autẽ mͥ error obre pserit dixi:
ex aliis uͦ testimoniis eandem
conuemientiã sufficient̃ ostendi.
Similit̃ es paulopꝰt testimonũ
posui de libro sapientiȩ scđm
codicẽ nr̃mtm quo scriptũ erat.
sobrietatẽ enĩ sapientia docet.
uerba disserui resqͥdem ueras:.s
ex occasione mendositatis in uen¬
tas. Q̾ d enĩ uerius. quã qͦd sapien¬
tia doceat ueritatẽ contẽplatiõiᷤ.
qͣm nomine sobͥetatis significa¬
tã putaui: & actionis ꝓbitatẽ. qͣm
ꝑ duo alia intelligi uolin ꝙꝑ iusti¬
ciã atq uirtutẽ: cũ codices enisde
int̾pretationis ueriores habeant.
sobrietatẽ enĩ &e sapientiã docet
&e iusticiã &e uirtutẽ.ᷤ His enim
nominib. latinus int̾pres qͣtuor
illas uirtutes. quȩ maxnme in o¬
ꝑib philosophors ẽẽ assolent no¬
minauit: sobrietatẽ appellans tẽ¬

Expanded text:
rum ueterum et nouarum, qurum ueterum et nouarum, quex his dumtaxat uerbis non utique demonstrauautem mihi error obrepserit, dixi; ex aliis uero testimoniis eandem conuenientiam sufficienter ostendi. Et paulo post testimonium posui de libro Sapientiae seeundum codicSobrietatem enim sapientia docet, verba disserui res quidem veras, sed ex occasione mendositatis inventas . Quid enim verius, quam quod sapientia doceat veritatem contemplationis, quam nomine sobrietatis significatam putavi; et actionis probitatem, quam per duo alia intelligi volui, per justitiam atque uirtutem, cum codices eiusdem interpretationis ueriores habeant: sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et uirtutem? his enim omnibus latinus interpres quattuor illas uirtutes, quae maxime in ore philosophorum esse adsolent, nominauit, sobrietatem appellans tem
Abbreviated transcription (Latin):
am baptizatus cũ rome essem.nͦ
tacitus ferre possem manicheo¬
rũ iactantiã. de falsa & fallaci
continentia uł abstinentia qͣ se
ad ĩꝑitos decipiendos u̾is xp̃iantᷤᷤ
scripsi duos libros: unũ de mo¬
rib eccłiȩ catholice: & alterũ de
morib maicheoꝵ. In eo igit᷑
qu̾i est de morib eccłiȩ ubi posin¬
testimoniũ in quo legitur. ꝓpter
te afficimur tota die: estimati su¬
mus ut oues occisionis: mendosi¬
tas nr̃i codicis me fefellit. mmus
memorẽ scripturarũ: in quib ñdũ
assuetus erã. N̾a enisde int̾preta¬
tionis alii codices ñ habent ꝓpt̃
te afficim. s ꝓpter te morte affici¬
mur. qͦd uno uerbo alii dixerunt
mortificamur. Hoc ẽe uerius gre¬
ci libri indicant: ex qua lingua
in latinã ueterũ diumarũ scrip¬
turarũ ẽ facta tͣnsiatio. Ett̃n se¬
cundũ hec uerba id est ꝓpter te
afficimꝰ. multa disputans dixi. qͦ
in ipsis reb ñ tãqͣm falsa imꝓbo.
Nerũptñ conuenientiã scriptura¬

Expanded text:
am baptizatus autem cum Romae essem nec tacitus ferre possem Manicheorum iactantiam de falsa et fallaci continentia uel abstinentia, qua se ad inperitos decipiendos ueris Christianis, scripsi duos libros, unum de moribus ecclesiae catholicae et alterum de moribus Manicheorum. In eo igitur, qui est de moribus ecclesitestimonium, in quo legitur, Propter te afficimur tota die; aestimati sumus ut oves occisionis ; mendositas nostri codicis me fefellit minus memorem Scripturarum, in quibus nondum assuetus eram. Nam ejusdem interpretationis alii codices non habent, Propter te afficimur: sed, Propter te morte afficimur; quod uno verbo alii dixerunt, mortificamur. Hoc esse verius graeci libri indicant, ex qua lingua interpretes ueterum diuinarum scripturarum est facta translatio. et tamen secundum haec uerba, id est: propter te adficimur, multa disputans dixi, quae in ipsis rebus non tamquam falsa inprobo, uerum tamen conuenientiam scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
que hic ñ ẽ ꝑfectionẽq ꝑducet᷑.
In alio libro cuiꝰ ẽ titulus de mo¬
rib manicheoꝵ. illud qͦd dixi.
dĩ bonitas om̃ia deficientia sie
ordinat. ut ibi sint uͥ congruen-¬
tissime ẽẽ possint. donec ordina¬
tis motib ad id recurrant unde
defecerunt:. ñ sic accipiendũ est.
tamqͣm om̃ia recurrant ad id̃
unde defecerunt. sic̃ origem uisũ
ẽ: s ea oĩa qͤ recurrt̃. N enĩ recur¬
ret ad dm̃ a qͦ defecert̃ qui sempi-¬
t̃no igne pument᷑ quãuis oĩa
deficientia sic ordinent᷑. ut ibi sĩt
uͥ congruentissime posst̃ eẽ. qͥa
& illi qͥ ñ recurrt̃ congruentis¬
sime in pena sunt. Alio loco ne¬
mo fere inquã de scarabeis du¬
bitat. qͥn de fimo in piła rotun¬
dato ab his atq obruto exc istãt:
cũ hoc exemplũ utrũ uerũ sit
multi dubitent:multi ne audi-¬
erint qͥdem. Hoc opus sic icipit
In aliis libris satis opinor. egis

Expanded text:
quae hic non est, perfectionemque perducitur. quae hic non est, perfectionemque perducitur. In alio libro, cuius est titulus: de moribus Manicheorum, illud. quod dixi: dei bonitas omnia deficientia sic ordinat, ut ibi sint, ubi congruentissime possint esse, donec ordinatis motibus ad id recurrant, unde defecerunt, non sic accipiendum est, tamquam omnia recurrant ad id, unde defecerunt, sicut Origeni uisum est, sed ea omnia, quae recurrunt. non enim recurrent ad deum, a quo defecerunt, qui sempiterno igne punientur, quamuis omnia deficientia sic ordinentur, ut ibi sint, ubi congruentissime possint esse, quia et illi, qui non recurrunt, congruentissime in poena sunt. alio loco: nemo fere, inquam, de scarabeis dubitat, quin de limo in pilam rotundato ab his atque obruto existant, cum hoc exemplum utrum uerum sit multi dubitant, multi ne audierint quidem. Hoc opus sic incipit: In aliis libris satis opinor egis
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ in hac mortali uita me di¬
xxisse posse contingere. S ñ hoc
putent. Ardor quippe caritatis
seqͤndo deo factus idoneus. es tã
magnus ut uitia cuncta consu¬
mat. in hac uita nasci & crescere
potest: ꝑerficere uͦ ꝓpt̃ qͦd nasci¬
tur. ut nullũ insit homini u¬
tiũ ñ consequent̃ hic potest: qͣm¬
uis tanta res ista eode ardote
caritatis ꝑficiat᷑: ubi ꝑfici ce qͣn¬
do ꝑfici potest. ut quẽ admodũ
lauacrũ regenerationis purgat
a reatu omniũ peccatoꝵ. que hu¬
mana traxcit natiuitas. & contͤaeit
inqͥtas. ita illa ꝑfectio purget ab
omniũ labe uitioꝵ. smne quib ẽe
ñ potest humana in hoc scło in¬
firmitas: sic̃ accipiendũ ẽ etiã¬
& semet ipsũ tradidit ꝓ ea. mun¬
dans eã lauacro aquȩ in uerbo.
ut exhiberet sibi gliosam eccłiã.
ñ habentẽ macuła aut rugã.
aut aliqͥd eiusmodi. Hic ẽ enĩ la¬
uacrũ aquȩ in uerbo: quo mun¬
dat᷑ ecłia. S cũ tota dicat quã

Expanded text:
onem in hac mortali uita me dionem in hac mortali uita me dixisse posse contingere. sed non hoc putent. ardor quippe caritatis sequendo deo factus idoneus et tam magnus, ut uitia cuncta consumat, in hac uita nasci et crescere potest, perficere uero, propter quod nascitur, ut nullum insit homini uitium, non consequenter hic potest, quamuis tanta ista res eodem ardore caritatis perficiatur, ubi perfici et quando perfici potest, ut. quemadmodum lauacrum regenerationis purgat a reatu omnium peccatorum, quae humana traxit natiuitas et contraxit iniquitas, ita illa perfectio purget ab omnium labe uitiorum, sine quibus esse non potest humana in hoc saeculo infirmitas. sicut accipiendum est etiaet semet ipsum tradidit pro ea, mundans eam lauacro aquae in uerbo, ut exhiberet sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi. hic est enim lauacrum aquae in uerbo, quo mundatur ecclesia. sed cum tota dicat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
debimꝰ facie ad faciẽ. Sic itaq
hoc accipiat᷑ tamqͣm plena sit
dicta. qua maior ẽẽ ñ possit. qͣm¬
diu ambulamꝰ ꝑ fide̾. Erit enĩ
plemor immo plenissima:s per
speciẽ. Itẽ qͦd dixi de his qͥ sub¬
ueniunt indigentib. qͥa miscde ᷤ
uocant᷑. etiã si sapientes usq ad¬
eo sint. ut iã nullo ammi dolore
turbent᷑. ñ sic accipiendũ ẽ.tam¬
qͣm defimerĩ in hac uita tales ẽe
sapientes. Non enĩ dixi cũ sint:
s dixi etiã si sint. Alio loco uͥ dixei.
iam uͦ cũ hec humana dilectio. in¬
herentẽ uberib suis nuterit ce
roborauerit animũ. seqͤndo dõ
factũ idoneũ ubi eius maiestas ex
tanta parte qͣnta hominis ani-¬
mo dũ terre huiꝰ inhabitator ẽ
sufficit. aperire se ceꝑit. tantu ᷤ
caritatis ardor innascitur. de in
tantũ diummi amoris surgit incẽ¬
diũ ut exustis om̃ib uiciis. & ho¬
mine scificato atq purgato. sa¬
tis appareat qͣm diumȩ dictum
sit ego sũ ignis consumens᷑. poᷤ

Expanded text:
debimus facie ad faciem. sic itaque hoc accipiatur, tamquam plena dicta sit, qua maior esse non possit, quamdiu ambulamus per fidem; erit enim plenior, immo plenissima, sed per speciem. item quod dixi de his, qui subueniunt indigentibus, quia misericordes uocantur, etiam si sapientes usque adeo sint, ut iam nullo animi dolore turbentur, non sic accipiendum est, tamquam definierim in hac uita esse tales sapientes; non enim dixi: cum sint, sed dixi: etiam si sint. Alio loco, ubi dixi: iam uero, cum haec humana dilectio inhaerentem uberibus suis nutrierit et roborauerit animum, sequendo deo factus est idoneus; ubi eius maiestas ex tanta parte, quanta animi, dum terrae huius inhabitator est, sufficit, aperire se coeperit, tantus caritatis ardor innascitur et tantum diuini amoris consurgit incendium, ut exustis omnibus uitiis in homine sanctificato atque purgato satis appareat, quam diuine dictum sit: ego sum ignis consumens, possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nuisibił et incorporea est anima Si enun
partem haberet neq tota simul in uno lo¬
co eẽ posset. nullum enum corpus aũ simł
gere potest. Anima uero in quib ꝙꝑ moti¬
trm sapores sentit ⁊ discernit tota tangit¬
⁊ diua nł mollia. tota simul appro bat uł
inprolat. calida u̾o ⁊ frigida summo tñdigi¬
to tota discnit tota est uisus tota anditus
tota memiit. Et cum tota meminit tota ẽ
memora. cum totum uuit tota est uolun¬
tas. cum tota cogitat toca est crgitatio. cum
tota diigit tota est dilectio. ꝑot̾ namq ex
parte cogitare. Et ex parte diligere

Expanded text:
nvisibilis et incorporea est anima: si enimpartes haberet, neque tota simul in uno loco esse posset. Nullum enim corpus aut simul otum potest. Anima vero in quibuscumtum sapores sentit et discernit: tota tangit dura vel mollia: tota simul approbat et reprobat. Calida vero vel frigida summo tantum digito tota discernit. Tota est visus, tota est auditus, tota meminit: et cum tota meminit, tota est memoria; cum tota vult, tota est voluntas; cum tota cogitat, tota est cogitatio; cum tota diligit, tota est dilectio. Potest namque ex parte cogitare, et ex parte diligere
Abbreviated transcription (Latin):
etiã absq signoꝵ efficatia. os san¬
ctum & ꝑfectum os dei hominẽ
to. Nec t̃n exx hoc desinit ẽe iu¬
stus uł sc̃s: cũ affectu teneat scĩ¬
tatẽ. Non enĩ nature uirib s¬
quirimꝰ scĩtatẽ. Et ideo ueracit̾
se om̃s sc̃ĩ ꝓnuntiant peccato¬
res: qͥa in ueritate habent quod
plangant: oe si ñ rep̃hensione
conscientiȩ certe mobilitate pre
ns solłentas. ante tͣnsgressũ uer¬
nalis equmnoxii. & sercte decimȩ
dẽ tamen mense nate.
ropt̾ nouellos legis latores.
qui ideo ammã tantũ ad ia¬
ginẽ dĩ ereatã dicunt. ut qͥa deuᷤ
meorporeus recte dicit᷑. etiã am¬
ma incorporea ẽẽ cxedat᷑ aiberer
con fitem̃ imaginẽ in ȩtermtate:
similituamẽ in morib iuer¬

Expanded text:
etiam absque signorum efficacia, et sanetiam absque signorum efficacia, et sanctum, et perfectum, et Dei hominem to, nec tamen ex hoc desinit esse justus, vel sanctus, cum affectu teneat sanctitatem. Non enim naturae humanae quirimus sanctitatem. Et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent quod plangant, etsi non reprehensione conscientiae, certe mobilitate et mnis solemnitas, ante transgressum vernalis aequinoctii et quartae decimae dem tamen mense natae. r novellos legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei creatam dicunt: ut quia Deus incorporeus recte creditur, etiam anima incorporea esse credatur: libere confitemur, imaginem in aeternitate: similitu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uult mortẽ peccatoris: s ut conu̾¬
tat᷑ a ꝑditione penitendo & saluatꝰ¬
dñi miseratione uiuat. Siquis alit̾
de iustissima dei pietate sentit:
non xp̃ianus sed nouatianus est.
Nternas amme cogitationes dia¬
bolũ ñ indere certi sumꝰ motib eaᷤ
corporis ab illo os affectionũ indici¬
is colligi os exꝑim̃to didicimus.
Secreta autẽ cordis solus ille nouit
ad quem dicitur: tu solus nosti cor¬
da filiorum hominum.
or om̃s cogitationes nr̃e ma¬
le semꝑ diaboli instinctu exccitant᷑:
s aliquotiens ex nr̃i arbitͥi motu em̾¬
gunt. bonȩ aũcogitationes sẽꝑ adõ¬
dimus substantialit̾ illabi am-¬
me: s applicatiõe & oppressione
umiri. Inlabi autẽ menti illi soli
possibile ẽ. qui creaint. Qui na¬
tura subsistens in corporeus: ca¬
pabilis est sue facturȩ.
peccatores in nomine dñifa¬
alios hac p̾sũptione iuuent: sibi
ꝑ ambitionẽ humane głȩ nocẽt:
Tẽperatis autẽ c placidis morib

Expanded text:
toris: sed ut convertatur a perditione poenitendo, et salvatus miseratione Domini vivat. Si quis aliter de justissima Dei pietate sentit, non Christianus, sed Novatianus est. Internas animae cogitationes diabolum non videre, certi sumus: sed motibus eas corporis ab illo, et affectionum indiciis colligi et experimento, didicimus: secreta autem cordis solus ille novit, ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum hominum. Non omnes cogitationes nostrae malae semper diaboli instinctu excitantur: sed aliquoties ex nostri arbitrii motu emergunt: bonae autem cogitationes sdimus substantialiter illabi animae, sed applicatione 43 et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est qui creavit: qui natura subsistens incorporeus, capabilis est suae facturae. peccatores in nomine Domialios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nocent; s agat; temperatis autem et placidis moribus
Abbreviated transcription (Latin):
sui corporis mẽbro. indignatione
aliqua. uł iusto inustoue timore
suꝑatus truncauerit: neq illũ qͥ
nsuras accepisse conumeit᷑. aut
in scena lusisse noscit᷑: neq eũ qͥ
publica penitentia mortalia cri¬
mina deflet: nec illũ qͥ aliqͣn uer¬
ne diaboli uecatꝰ est: nec eũ quiꝑ
ambitionem ad imitationem sy¬
monis magi pecimiam offert.
martyrũ reliqͥasi acsi xp̃i mẽ¬
bra sincerissime honoianda os ba¬
silicas eoꝵ nominib appellatas.
uelut loca diuino cultin mancipa¬
ta. affectu piissimo ce denotione fi¬
tra hanc sententiã uenit: ñ xp̃ianꝰ¬
s ennominanꝰ & uigilantianꝰ credit᷑
aptrratis tantũ iter ẽẽ salutis.
Nullũ cathecuminũ quãnis
in bonis oꝑib defunctũ. uitã ȩter¬
nã habere credamus. excepto mar-¬
tyrio: ubi tota baptisim sacram̃¬
ta cõplent᷑. Baptizandus confitet᷑
fułe suã corã sacerdote: o int̾roga¬
tꝰ respondet. Hoc os martyr corã

Expanded text:
 corporis sui membro indignatione  corporis sui membro indignatione aliqua, vel justo injustove timore superatus truncaverit; neque illum qui usuras accepisse convincitur aut in scena lusisse noscitur; neque eum qui publica poenitentia mortalia deflet; nec illum qui aliquane diaboli vexatus est. Nec eum qui per ambitionem ad imitationem Simonis magi pecuniam offert. martyrum reliquias, ac si Christi membra sincerissime 39 honoranda, et basilicas eorum nominibus appellatas, velut loca sancta divino cultui mancipata, affectu piissimo et devotione fitra hanc sententiam venerit, non Eunomianus et Vigilantianus creditur. Baptizatis tantum iter esse salutis. Nullum catechumenum, quamvis in bonis operibus defunctum, vitam aeternam habere credamus, excepto martyrio, ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptizandus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondit. Hoc et martyr coram
Abbreviated transcription (Latin):
alas dicere nuptias uł formeati¬
om cõparandas aut stupro. cibos
uͦ credere malos. uł mali causas crea
re ꝑcipientib. ñ est xcp̃ianors. sed ꝓ¬
priȩ enchratit̾arũ es manicheoꝵ¬
acrate deo uirginitati niptias
coequari. aut ꝓ amore castigan¬
dĩ corporis abstinentib aumo uł car-¬
nib. nichil credere meriti accresce
Ntegra fide credendũ beatã mariã
dĩ xep̃i matrẽ & uirginẽ genuisse. oe p̾t
partũ uirginẽ ꝑmansisse. Nec blas¬
phemiȩ eluidii ad qͥescendum: qui
ce terrã ñ credams ab olenda
ꝑ ignẽ: s in meliꝰ cõmuranda. figurã
re:melius ẽ ꝓ intentione sequen¬
di dñm insimul donare: & abso¬
lutũ sollicitudine egere cũ xp̃o.
ritũ duarũ p̾t baptismũ ma¬
tronarũ clericũ ñ ordmãdũ. Ne¬
q eũ qui unã qͥdem s concubinã
ñ matronã habint: neq illũ qui
induã oe repudiatã uł meretri¬
cẽ in matrimonio sũpsit: nec sllũ
qui semet ipsũ abscidit quolibet¬

Expanded text:
alas dicere nuptias, vel fornicationi comparandas, aut stupro; cibos quoque credere malos, vel malitias causare percipientibus, non est Christianorum, sed proprie Hierachitarum et ManichaeoSacratae Deo virginitati nuptias coaequari, et pro amore castigandi corporis abstinentibus a vino vel carnibus, nihil credere meriti accrescerviniani. Integra fide credendum est beatam Mariam Dei Christi matrem et virginem genuisse, et post partum virginem permansisse: nec in hoc blasphemiae Helvidii acquiescendum, qui  terram, non credamus abolenda per ignem, sed in melius commutanda: figuram re: melius est pro intentione sequendi Dominum insimul donare, et absolutum sollicitudine egere cum Christo. Maritum duarum post baptismum matronarum clericum non ordinandum; neque eum qui unam quidem,  illum qui viduam et repudiatam, vel meretricem in matrimonio sumpsit; nec eum qui semetipsum abscidit quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
sident bonũ ut ñ murarent᷑ cũ ce¬
teris. s arbitrii seruantes bonã uo
mino sci angłi uocant᷑. qͦd tenuert̃
arbitrii sc̃itatem: nec sociorum exẽ¬
plo deinarunt abono.
Ione st̃ nuptiȩ. s causa filioꝵ. n con-¬
cupiscentie formcationis obten¬
tu. Melior ẽ continentia. s ñ sibi suf¬
ficit ad beatitudinẽ si ꝓ solo amore pu¬
dicitiȩ retinet᷑. s si ce cũ hoc affectu
causa uacandi dommo eligitur. Au¬
oquin diuortium magis comugn qͣm¬
irginitas utroq bono p̃celsior
est: qͥa ce naturã uincit os pugnam.
Nã naturã corporis integritate:pug¬
nam castimome pace.
Donũ ẽ in cibo cũ gr̃arũ actione su

Expanded text:
sident bonum ut non mutarentur cum caesident bonum ut non mutarentur cum caeteris, sed arbitrii servantes bonam volmino sancti angeli vocantur, quod tenuerunt arbitrii sanctitatem, nec sociorum exemplo deviaverunt a bono. Bonae nuptiae sunt, sed causa filiorum, non concupiscentiae fornicationis obtentu. Melior est continentia, sed non sibi sufficit ad beatitudinem, si pro solo amore pudicitiae retinetur; sed si cum hoc affectu causa vacandi Domino eligitur, alioquin divortium magis conjugii vVirginitas utroque bono pretiosior est, quia et naturam vincit et pugnam. Nam naturam corporis integritate, pugnam castimoniae pace. Bonum est in cibo cum gratiarum actione su
Abbreviated transcription (Latin):
Mortuorũ resurrectiones gentes
ignorantes deu̾. in angulis terra¬
rũ in carne reseruandas. que pꝰt
mille annos regni in terra iustors.
instigante diabolo mouende st̃ ad
pugnã contͣ iustos regnante scs dño
ꝓ iustis pugnante imbre igneo cõ¬
pescendas:atq ita mortuas cũ ce¬
teris impietate mortuis. ad ȩterna
supplicia in incorruptibili carne
rantẽ auxiliũ ꝓmereri. nullũ uo
ad seruilem cogatur necessitatẽ.
bero arbitrio utpote creatura ra¬
tionabilis cõmissus ẽ. os cogitandi
acceperat facultatẽ. scientiã bo
ni uertit ad malũ: os multa cogi¬
tando factus ẽ iuentor mali. Qd
ip̃e in se ꝑdiderat: inuidit in ali¬
is. Ner contentꝰ solus ꝑire. suasit
aliis: ut qui ẽẽt suȩ maliciȩ inuen¬
tor. fieret os alioꝵ auctor. Et ere eo
malũ uł malicia ꝑcurrit: int̾ cete
natura possidet bonum. nec potest
aliud quid esse quam bonus.
tudine ꝑseuerãt. ñ natura pos¬

Expanded text:
mortuorum resurrectiones, gentes mortuorum resurrectiones, gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne servanda. Quae post mille annos regni in terra justorum, instigante diabolo movendae sunt ad pugnam contra justos regnantes; et Domino pro justis pugnante imbre igneo compescendas, atque ita mortuas, cum caeteris in impietate ante mortuis, ad aeterna supplicia in incorruptibili carne orantem auxilium promereri; nullum Deiad servilem cogatur necessitatem. bero arbitrio, ut pote rationaura a Deo commissus est, et cogitandi acceperat facultatem, scientiam boni 34 vertit ad malum, et multa cogitando factus est inventor mali; et quod in se perdiderat invidit in aliis, nec contentus solus perire suasit aliis; ut qui esset suae malitiae inventor, fieret et aliorum auctor: et ex eo malum vel malitia percurrit in caeternatura possidet bonum; nec potest aliud esse quam bonus. tudine perseverant, non natura pos
Abbreviated transcription (Latin):
S hoc de illo dico: quẽ capitalia os
mortalia peccata ñ grauant. Na quẽ
mortalia crimina pͦt baptismũ cõ¬
missa p̾munt. hortor prius publi¬
ca pęnitentia satiffacere: & ita sa¬
cerdotis iudicio conciliatũ cõmini¬
omi sociari. si uult ñ ad iidiciũ o
condenationẽ sin eucharistiã acci¬
pere. S ce secreta satisfactione sol¬
in mortalia crimina ñ negamus.s
mutato prius scłari habitu. os con¬
fesso religionis studio ꝑ inte correpͤ¬
tionẽ. & iugi inmo ꝑpetuo luctu
ristiã om̃ib dm̃cis dieb supplex os
s atiffactio penitentiȩ ẽ causas pec¬
cators excidere: nec earum sugge
meliciam putant. Non nuptiarũ
copuła sic̃ cherintus &s marcion
ꝑtinet. sic̃ papia aͬctore ereneus¬
& t̾tullianus & lactantiꝰ acqͥescunt.
Neq ꝑ mille annos pꝰt resurrecti¬
onẽ regnũ xp̃i in terra futurũ os
scõs eũ illo in deliciis regnaturoᷤ
sꝑemus. sic̃ nepus docint: qͥ primã
ctionẽ confiuxit:os inter has duaᷤᷤ

Expanded text:
 quem capitalia et mortalia peccata non gravant; nam quem mortalia crimina post baptismum commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult non ad judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus, sed mutato prius saeculari habitu, et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi imo perpetuo luctu ristiam omnibus dominicis diebus supplex et Satisfactio poenitentiae est, causas peccatorum excidere, nec earum suggesMelitani sperant. Non nuptiarum copulam, sicut Cerinthus et Marcion pertinet, sicut, Papia auctoreet Tertullianus et Lactantius acquiescunt. Neque per mille annos post resurrectionem regnum Christi in terra futurum, et sanctos cum illo in deliciis regnaturos speremus, sicut Nepos docuit, primam m confinxit. Et inter has duas
Abbreviated transcription (Latin):
occasionẽ dri ẽẽ libere confitem᷑.
Initiũ gͦ salutis nr̃e deo miseran¬
te habemꝰ. ut acqͥescamus salutife¬
re inspirationi. nr̃e potestatis est¬
ẽ: ut adipiscamur qͦd acqͥ escendo
admonitiom cupimus. diumi ẽ mu¬
neris: ut ñ labamur indepto salu-
& cęlestis parit̾ adiutorii:. ut laba¬
m potestatis nr̃e ẽ o ignauie.
Daptisma unũ est s in eccłia uͥ
una fides ẽ: uͥ in nomme patͥs
ce filii &e sp̃s sci datur. Et id̾o siqui
apud illos hereticos baptirati st̃.
qͥ in sc̃ẽ trinitatis confessione bap¬
trzant & uenunt ad nos. recipian¬
t᷑ quidem baptixati. ne sc̃ȩ trintatiᷤᷤ
inuocatio uł confessio admilletur:
s doceant᷑ ante ce instruant᷑. quo¬

Expanded text:
occasione agit, Dei esse libere confitemur. Initium ergo salutis nostrae Deo miserante habemus: ut acquiescamus salutiferae inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus, divini est muneris. Ut non labamur indempto saluti et coelestis pariter adjutorii. Ut labamur, potestatis nostrae est, et ignaviae.aptisma unum est, sed in Ecclesia, ubi una fides est, ubi in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, datur. Et ideo si qui apud illos haereticos baptizati sunt, qui in sanctae Trinitatis confessione baptizant, et veniunt ad nos, recipiantur quidem ut baptizati, ne sanctae Trinitatis invocatio vel confessio annuletur; sed doceantur inte
Abbreviated transcription (Latin):
seribunt᷑. sic̃ os amma humana qͤ¬
in carne claudit᷑: os demones qui
mmortales credimus intellectua¬
les naturas qͥa carne carent.nec ha¬
bent quo cadant. ut resurrecti¬
one egeant post ruinam.
res affirmant. quasi naturȩ conse¬
qͣntia seruiente. s dicimꝰ corpus tan¬
tũ ꝑ comugii copula seminariꝰ ere¬

Expanded text:
scribuntur: sicut et anima humana quscribuntur: sicut et anima humana quae carne clauditur: et daemones qui Immortales credimus intellectuales naturas quae carne carent, nec habent quo cadant, ut resurrectione egeant post ruinam. res affirmant, quasi naturae consequentia serviente, sed dicimus corpus tantum per conjugii copulam seminari.