comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to ab hac die q̃ nunc t̾ loquor: erat aũ
amiꝰ primꝰ darii qui occidit balthasar:
s regnũ chaldeoraem in medos ꝓsasq tñ¬
stcilit: uisq ad septuagesimũ annum
ebdomadaꝵ .i. annios quadringentos no
mum ꝓpitiabit᷑ tͥ ds sicut p̃caris. & dele¬
bitur peccatũ: & finem accipiet p̃uaricatio.
punc eĩ urbe. & templo destructis: inlu¬
du est ppłs. s in brecu restauiabit᷑. & hoc
ñ solum fiet in his septuaginta ebdomadi¬

Expanded text:
to ab hac die, qua nunc tibi loquor. Erat autem annus primus Darii, qui occidit Baltassar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit, usque ad septuagesimum annum hebdommum propitiabitur tibi Deus sicut precaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim, urbe et templo destructis, in luctu est populus, sed in brevi restaurabitur, et non solum in his septuaginta hebdomadi
Abbreviated transcription (Latin):
tenebraꝵ dr̃. deiecit de fortitudine. & stel¬
lis. Quod fit cum ñ nullos & luce iusticiȩ
resplendentes: & uitute oꝑum robustos
spm̃ conuersationis ȩccł̃iȩ in eis quos cepit
debant optinere aduersanꝰ nequaqm poss
rerum cȩlestium. ad desidĩum uitȩ tẽpa¬
lis inclinat᷑. Et faciet ꝙ ꝓsꝑabit᷑. quia ic̃
ñ solum in repboꝵ mentib. s etiam in
electoꝵ corꝑib crudelitate. mestrmabili
sine qualibet obiectione grassatur. xxi

Expanded text:
 De fortitudine et de stellis dejicit, cum nonnullos et luce justitiae splendentes et virtute operis robustos studium conversationis Ecclesiae, in eis quos ceperit, debantur obtinere adversarius non posset. rerum coelestium ad desiderium vitae temporalis inclinatur. Et faciet et prosperabitur: quia tunc non solum in reproborum mentibus, sed etiam in electorum corporibus crudelitate inaestimabili, sine qualibet objectione grassabitur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
sit uistus. qui possit ire dei resistert a
nedium quasi murum opponere. yem̾ &¬
ueniat. & ne paucos quidem racemos in ui
uiris auditoris desidium sapientis est.
a ieticia docentis auditor intelligens.
e contraro luctus doloris ẽ. malus disci¬

Expanded text:
in terra, qui possit irae Dei resistere, et medium se quasi murum opponere. venerit, et ne parvos quidem racemos in vinauris auditoris desiderium sapientis est, laetitiaque dicentis auditor intelligens: econtrario luctus doctoris est malus disci
Abbreviated transcription (Latin):
rabis ultra oꝑa manuũ tuaꝵ. In felix hu
su suo dogmata. eẽ. composita. ñ ignorat
la manuũ suaꝵ & euellam lucos tuos.
s conteram ciuitates tuas. terrȩ .s. & faciã
s ui indignatione ultionem. Cum hoc¬

Expanded text:
rabis opera manuum tuarum . Infelix humsensu dogmata esse composita, non ignorat a manuum tuarum. Et evellam lucos tuos conteram civitates tuas. Et faciam  indignatione ultionem in o
Abbreviated transcription (Latin):
paupes sunt. accipiant ñ sub occasiont
pauꝑum. paucȩ ditent᷑ domus. nec in ut
aut. fictili uase. aurum comedat᷑. aut cũ
thesauris mutant᷑ uestes. aut pauꝑ labtꝰ
ñ querat diuitias senatoꝵ. Propter hoc cu

Expanded text:
pauperes sunt, accipiant. Si autem sub occasione pauperum paucae ditantur domus, et in vitro ac vase fictili aurum comedimus, aut cum thesauris mutemus et vestes, aut pauper habitus non quaerat divitias senatorum. 473 Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ d. Poterat utiq simomi mago uendẽ.
quod petebat. imino simulate: uenden¬
tem. Sp̃s enim sc̃s nec. uenundari. nec
emi potest. s oblatam pecuniam cum
offerente damꝑnauit. st̃ tamen sacerdo

Expanded text:
 : poterat utique Simoni mago vendere, quod petebat; immo poterat simulare vendentem Spiritus enim sanctus nec venundari, nec emi potest, sed oblatam pecuniam cum offerente damnavit . Nunc videas, pro
Abbreviated transcription (Latin):
enim doluit: donec eos rursus per pe¬
nitentiam generaret. qui ꝑ delictum
ꝑierant: tamqmͣ si medicus febricitan¬
ti uel uulnerato dicat. pole & uiriliter
age. sustine sitim. porta cauterium.
ut cito sanitas consequat᷑.l.xͣx. y ii¬

Expanded text:
ivit, donec eos rursum per poenitentiam generaret, qui per delictum perierant. Puta medicum febricitanti, vel vulnerato dicere: Dole, et viriliter age, sustine sitim, porta cauterium, 485 ut certior sanitas consequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
b̃urris nebillosa. Uñ ysaias. &. edificauit
turrim in medio euis .s. umeȩ. Uinea auttꝰ
dum habet torcular .i. altare. & in circtii¬
lida. ñ tenebrosa. s a domino lucente sor¬
tita uocabulum. dicit᷑ ciuitas. quȩ in mon¬
te sita est latere. ñ potest. Alii putant cur

Expanded text:
edificavi turrem in medio ejus, id est, vineae. Vinea autem quamdiu habet torcular, id est, altare, et in circuilida, non est tenebrosa, sed a Domino lucente sortita vocabulum, appellatur civitas, quae in monte sita latere non potest. Turris igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quia comphendit te dolor sicut partu¬
uentem. Putans isrł se obtinere imꝑi-¬
um. repente uastatus est. & sicut pariens
dolorem differre ñ potest. sic imminentẽ
iachel. quȩ quia in uia erat. Eu ur ypodro
mo .i. equoꝵ curru. qui in egypto uendun¬
ur. filium ꝑeꝑit doloris. quem postea
uocauit pater filium dexterȩ. Qua de
pepisse scribitur in dolore. Exor finees
ontrada. nec se erigens. sicut illa qmͦ
gara autem. quia sancta erat. & defecerant¬
ei muliebria. nato ysaac dicit. risum mͥ

Expanded text:
quem comprehenderunt dolores sicut parturientem: putans enim Israel obtinere se imperium, repente vastatus est. Et quomodo pariens dolorem effugere non potest: sic ille imminentem se: quae quia in via erat, et in hippodromo, id est, equorum cursu, qui in Aegypto venundantur, filium peperit doloris, quem postea vocavit pater filium dextrae . Eva ejepeperisse describitur in dolore. Uxor Phinees contracta, nec se erigens, sicut illa quam ara autem quia sancta erat, et ei defecerant muliebria, nato Isaac dicit: Risum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ in eccłiaste pͣcipitur. ut demus partẽ.
septem. demus c. octo. & in templo i ezechi-
deo laudes ascendimus. In octaua die ce¬
lebratur circumcisio spũalis: & in templo
iuideoꝵ destruitur sabbatum. & quidam
psalmi pro odaua inscribunt᷑. & pascent

Expanded text:
 in Ecclesiaste praecipitur: Ut demus partes septem, demus et octo . Et in templo EzechielDeo laudes scandimus. In octava die celebratur circumcisio spiritualis, et in templo Judaeorum destruitur sabbatum, et quidam psalmi pro Octava inscribuntur. Ist
Abbreviated transcription (Latin):
gint. in quib ante ridebant. & lugebint.
huĩerant. & erunt discalciati. quia terra
in qua staturi sunt. locus sc̃s est. & uesti¬
menta fornicationis suȩ ꝓitient. s eriut̃
ficient planctum uelua draconum. plan-
enim sunt. hereticoꝵ carmina. & suaui uo-¬
ce ppłm decipientia. nec potest. eoꝵ cantica.
p̃terire. nisi qui obturauerit aurem suam.

Expanded text:
gent, in quibus ante ridebant, et lugebunt, habuerant, et erunt discalciati, quia terra in qua staturi sunt, locus est sanctus, et vestimenta fornicationis suae universa projicienfacient planctum quasi draconum. Planctenim sunt haereticorum carmina, et suavi voce populos decipientia. Nec potest eorum cantica praeterire, nisi qui obturaverit aurem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
speciosam comã. nunc quia ꝓiecta es de sub-¬
limib & deducta in babylonem. in locum
captiuitatis. ꝑdidisti comam tuam. radere.
sassume habitum penitentis. & quȩ priꝰ
quasi aquila uolabas in excelso. plange fi

Expanded text:
speciosissimam comam: nunc quia projecta es de sublimibus et deducta in Babylonem, et venisti in locum captivitatis, et perdidisti comam tuam, radere et assume habitum poenitentis, et quae prius quasi aquila volabas in excelsis, plange fi
Abbreviated transcription (Latin):
adnuntiabit nobis uiam nram. Non enĩ
scͥptum ẽ. qͦd samuel accepit. aut quod illi
tur ad prandium. fac tñ eum accepisse:
stipes magis estimandȩ sunt tab̃naccili
qm̃ munera ꝓpħiȩ. Sidus enim uiginti
obdos ht̃. quarta pars sicli quinq obdi
hominẽ d̃i. & desert ei panes. & uuas pas-¬
mala consuetudine estimasse ia¬

Expanded text:
annuntiabit nobis viam nostram : non enim scriptum est, quod Samuel acceperit, aut quod illi tur ad prandium. Sed fac eum accepisse, stipes magis aestimandae sunt tabernaculi, quam munera prophetiae. Siclus enim viginti obolos habet, et quarta pars sicli quinque 472 ohominem Dei, defert ei panes et uvas pasmala consuetudine aestimasse id
Abbreviated transcription (Latin):
sb xorobabel. edificato templo & muris
quitatis exstructis. & statu uidaico resti¬
uto a machabeis. & diuersis principib
quiusq ad herodem rexere uideam eẽ. com¬
plea: alii in consuminatione mundi sub
ꝓ̃o quem frustra prȩstolant᷑. complenda

Expanded text:
 aedificato templo, et muris civitatis exstructis, et statu Judaico restituto, a Machabaeis et diversis principibus, qui usque ad Herodem rexere Judaeam, esse completa. Alii in consummatione mundi sub Christo, quem frustra praestolantur, explenda
Abbreviated transcription (Latin):
misterũ. alii albi gr̃a uirginali. ali
diuersaꝵ iurtutum hñtes. & quadrig
quatuor siue currus. missi surit in
& in uniuersum orbem. uit explerent
diunt᷑ in terram aquilonis. & cȩtera.

Expanded text:
m suum Alii albi. gratia virginali; aliidiversarumque virtutum. Hae quadrigae quatuor, sive currus, missi sunt in , et universum orbem terrarum, ut explerent diuntur in terram aquilonis requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
sodomoꝵ & gomorrȩ. multiplicattis a
s peccata eoꝵ magna sunt imis. pcfa¬
dens gͦ uidebo si uixta clamorem eoꝵs
uenit ad me. oꝑe compleant. sin aite
fient cognitione dignissimi. Houit e¬

Expanded text:
Sodomorum et Gomorrhae multiplicatus est; et peccata eorum magna sunt nimis: descendens ergo videbo si juxta clamorem eorum qui venit ad me, compleant: sin autemfient cognitione dignissimi. Co
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm .i. speculam & uisionem pacis.:
accipimus anmas sidelium. quib pec¬
cantib iratus dñs tradidit eas captui¬
tati: ut dm̃ quem per bona. & ꝓspa non
senserant: per mala sentiant: & cum¬

Expanded text:
em, speculam et visionem pacis, posse accipi animas fidelium, quibus cum peccaverint, iratus Dominus tradit eas captivitati, ut quae Deum per bona prosperaque non senserant, per mala sentiant
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor hominũ coronȩ erunt. apud
filium sophoniȩ. quẽ. supra iosiam le¬
de captiuitate uenientes. aurum &
argentum. in munera templi. & cotonas
pontisicis & ducis attulisse memorant.
& quem supia ñ dixit. hen .i. grãm.s.¬
danielem. & ideo helem positũ ꝓ olcdai.
ut ex int᷑preratione nominis quȩ est
somnium significet᷑ in captuitate posi¬
tum danielem. & tres pueros regale som

Expanded text:
quatuor hominum coronae erunt apud filium Sophoniae, quem supra Josiam lede captivitate venientes aurum et argentum in munera templi, et coronas pontificis, ac ducis attulisse commemorant, et quem supra non dixerat, Hen, id esnere, et idcirco Helem positum pro Holdai, ut ex interpretatione nominis quod dicitur somnium, ostendatur in captivitate positum Danielem, et tres pueros regalis som
Abbreviated transcription (Latin):
in modum ꝑdicis congregat diuitias.
ñ cum uidicio: s ab eccłia rapere festinaĩ.
& contentionib ac iirgiis delectantur.
&s quoscumq deceꝑint tirabunt ad interi¬
tum. & uobatant᷑ in ceno libidinum &
regi babylonio. & ibi habitent heretici¬

Expanded text:
in modum perdicis faciunt divitias, non cum judicio , et de Ecclesia rapere festinant, et contentionibus ac jurgiis delectantur, et quoscumque deceperint, trahunt ad interitum, volutantur in coeno libidinum etregi Babylonio, ut ibi habitent haeretic
Abbreviated transcription (Latin):
in desertum. Possumus hoc ad eos referte.
qui in eccłia delinquentes piecti sunt
de terra confessionis. quia noluerunt
audire dnm̃. & uerterunt ad eum sca¬
indignatio. & disꝑsi sunt. per omnia
uitioꝵ regna. & desolata ẽ terra eoꝵ.
anima. uel corpus. non habens dm̃ habitato
dam desideiabilis. quȩ erat hosꝑttium tri¬
nitatis. uersa. ẽ in desertum.&. habitatio¬

Expanded text:
inem. Possumus haec et ad eos referre, qui in Ecclesia delinquentes, projecti sunt de terra confessionis; quia noluerunt audire Dominum, et verterunt ad eum scaini, et dispersi sunt per omnia regna vitiorum, et desolata est terra eorum, vel anima vel corpus, non habens habitatorem Ddam desiderabilis, quae erat hospitium Trinitatis, versa est in desertum, habitatio
Abbreviated transcription (Latin):
lboc quod suꝑra. sarasar & iagumelech.
Nt legatos quesierant.s. utrum in mense.
sunto & mense septimo. sicut habet᷑
m.lxͣx. ieuinare deberent & plangere. an
post edificationem templi. ⁊enintum luc¬
tumq deponere: multis interpositis quiȩ
facerent. & sparent. ex ꝑsona domini ꝓpła
respondet. Ieunium quarti. mensis. qui
monte. duas tabulas abiecit. atq confregit.
& tuxta ieremiam rupti sunt primum

Expanded text:
 quod supra Sarasar, et Rogommelech per legatos quaesierant, utrum in mense quinto, et in mense septimo, sicut habetur in LXX, jejunare deberent et plangere, an post aedificationem templi finire jejunium, luctumque deponere, multis in medio positis quae facerent, et quae sperarent, ex persona Domini propheta respondit: jejunmonte Sina, tabulas legis abjecit , atque confregit, et juxta Hieremia
Abbreviated transcription (Latin):
enim ampbora. uel mensura. oculus est
oꝵ in uniuersa terra: hoc ẽ ostensio
peccatoꝵ: ut. quoꝵ uitia dispsa latebał
de loco suo isrł: & cunctis gentib ꝯtra¬
lis in terra suia fuerit appareret. sic

Expanded text:
ec amphora sive mensura, oculus eorum est in universa terra, hoc est, ostensio peccatorum, ut quorum vitia dispersa latitabant, de loco suo Israel, et cunctis gentibus qualis in terra sua fuerit, monstraretur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Seleuchus mcanor.
Antiochus sother.
Antiochus theos.
Seletichus gallmicus.
Seleuchus ceiannos.
Antiochuis magnus.¬

Expanded text:
Seleucus, Nicanor, Antiochus Sother, Antiochus Theos, Seleucus Gallinicus, Seleucus Cerannos. Antiochus is
Abbreviated transcription (Latin):
assumet uos secum: qui debuimus ueni
dei. & carnes agni comedexe calciati. Uel
expletis . ui. ebdomadib fructus opum
nr̃oꝵ offerre deo. uel intabernaculis huiꝰ
sȩculi. uiuere tñseuntes. & dicere. Adue
na ego sum & pegrinus. sicut om̃s patres
mei. quia pactum meum. officium per-

Expanded text:
 qui debueramus pleni Dei, et vel carnes agni comedere calciati , vel expletis septem hebdomadibus, fructus operum nostrorum offerre Deo vel in tabernaculis hujus saeculi vivere transeuntes, 958 et dicere: Advena sum ego et preregrinus, sicut omnes patres mei
Abbreviated transcription (Latin):
dominus helẏam. qui inter pretatue.
deus meus. & est de oppido tesbi. quad
conuersionem & penitentiam sonat. om¬
nem ꝓpħarum chorum. qui conuertat
cor ꝑatrum ad filios. abrabam .s. ysiac.
credant posteri eoꝵ in dominum saluato¬
rem. in quem illi crediderunt. Abralum
tnim udit diem domini: & gaucisus
est. Uel cor patris ad filium. scđ̃m sqi¬
tuagnita .i. cor dei ad omnem qui sp̃m
adoptionis acceperit. & cor filiorum.
ad patres eorum. ut & uidei. & xp̃ian
qui nunc discrepant inter se: consenti

Expanded text:
Dominus in Elia qui interpretatur, Deus meus, et est de oppido Thesbi, quod conversionem, et poenitentiam sonat omnem prophetarum chorum, qui convertat cor patrum ad filios, Abraham videlicet ecredant posteri eorum in Dominum Salvatorem, in quem et illi crediderunt: Abraham enim vidit diem Domini, et laetatus est : sive cor patris ad filium, id est, 986 cor Dei ad omnem, qui spiritum adoptionis acceperit. Et cor filiorum ad patres eorum, ut Judaei et Christiani, qui nunc int
Abbreviated transcription (Latin):
honorem afferte. Si dominus. cur me con¬
tempnitis. cur dñm ñ timetis: oquit᷑
autem ad eos. qui sub zorobabel. & uĩu
filio iosedech. & exra sacerdote. & neemia.
de captiuitate. babylonia funt reuersi.
exstrucdoq altari nundum templum edi¬
catis pristinis pmanebant. dm̃ nec amo-¬
re nec timore uenerantes. Sciendum aũ¬

Expanded text:
offerte pietatem. Si dominus, cur me contemnitis? cur dominum non timetis? Loquitur autem ad eos qui sub Zorobabel et Jesu filio Josedec, et Ezra sacerdote, et Neemia, de captivitate Babylonia sunt reversi , exstructoque altari, necdum templum aedicatis pristinis permanebant, Deum nec amore, nec timore venerantes. Quod au
Abbreviated transcription (Latin):
eius in se scut rationem: & dñs responidte
esau & iacob de una stirpe generatos .i. ul
tia atq iurtutes ex uno cordis fonte ꝓce¬
dere. dum ex arbitri libertate. in uirans
partem ut uolumus declinamus s pͥs
nascuntur uitia. per infantiam. pucrictam.
uiuentutem. quȩ postea etas furmior corri¬
pit. atq supplantat. Maior fiatir hispidus
est & sangumarius. uenationib. silus. &
bestiis delectat᷑: minor lenis & simplex. &
innocenter habitans domi: ds fines idumeȩ.
i. mentis terrene & sanguinariȩ uertit in
solitudinem. & nichil de terra crescere sinit.
s: esse ꝑpetuum. Si aitem impudens malica
ea quȩ sunt dei sermone destructa. reedifica¬

Expanded text:
ejus in se scire rationem. Dominusque respondit, Esau et Jacob de una stirpe generatos, hoc est, vitia atque virtutes ex uno cordis fonte procedere: dum ex arbitrii libertate in utramque partem ut volumus, declinamus; sed priora nascuntur vitia per infantiam, pueritiam, juventutem, quae postea aetas firmior corripit atque supplantat. Major frater hispidus est et sanguinarius : 946 venationibus, silvis et bestiis delectatur. Minor levis et simplex, et innocenter habitans domum. Deus fines Idumaeae, hoc est, terrenae et sanguinariae ponit in solitudinem, et nihil de terra crescere sinit et esse perpetuum. Quod si impudens malitia ea quae sunt Dei sermone destructa, rursum a
Abbreviated transcription (Latin):
onus uerbi dm̃ ad isrł. hoc est uidas ad
quem solebat. fieri uerbum dei & uisio dĩ.
onus eius & pondus supplitioꝵ grauissi¬
mum portare compellitur. ut graniora.
peccata deponat & sentiat per tormenta.
quem ñ sensit per benefitia. & ne pena
in suos uideatur inuista. subiecit domi¬

Expanded text:
us est . Israel, hoc est Judas, ad quem solebat fieri verbum Dei et visio Domini, onus ejus et pondus suppliciorum gravissimum portare compellitur, ut graviora peccata deponat, et sentiat per tormenta quem non sensit per beneficia: Et ne poena in suos videatur injusta, subjicit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
re. & sordidi sangumem mundum bibi-¬
mus. & dicimꝰ m̃sa dñi despecta ẽ: ñ qͦd
s oꝑa peccatoꝵ despitiunt mensam dñi.
panem. & eum ppłis diuidit si uel ꝓpter
humanam głam. uel lucia sȩculi loquat᷑.¬
ppłis .&. diuitib blandiatur. honoret pec-
lat. nomen dei despitit. & panem polluit.
sam scripturaꝵ eius. mensis ydolorum
secularisq detimȩ putans eẽ communẽ.
si offeratis cetum. talia contia legem osfe¬

Expanded text:
re, et sordidi mundum sanguinem bibimus, et dicimus, mensa Domini despecta est; non a peccatorum despiciunt mensam Dei. Ppanem, et eum populis dividit, si vel propter humanam gloriam, vel lucra saeculi quapulis et divitibus blandiatur, et honoret peccalat, nomen Dei despicit, et panem polluit dsam Scripturarum ejus mensis idolorum saecularisque doctrinae putans esse communem. Si offeratis caecum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ysquequo claudicatis utroq pede: & lan¬
guidum. quȩ om̃i infirmitate. coopta.
quȩ non habet xp̃m. dei turtutem & di
ꝗuasi. huiusmodi preces sine lumine. ue¬
rtatis sunt: & non hñt̃ sapientiȩ firma
uestigia. & debiliratib uariis contabescant
si offerantur eccłlaꝵ principi aut cailibis

Expanded text:
squequo claudicatis utroque pede ? Et languida, et omni infirmitate cooperta, quae non habet Christi Dei virtutem, Deique stiusmodi preces, quae sine lumine veritatis sunt, et non habent sapientiae firma vestigia, et debilitatibus variis contabescunt, si offerantur Ecclesiarum principi, aut cuilibet
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus. qui in aures loquit᷑ audientium
L. euabit quoq oculos suos. & uidebit
tam per humilitatis confessionem. et
doctrina habitare desidẽnt. qui illum
in ȩccłia audierunt disputantem. Nob¬

Expanded text:
Beatus qui in aures loquitur audientium . Levabit quoque oculos suos, et videbit tam per humilitatis confessionem, et doctrina habitare desiderent, qui illum in Ecclesia audierint disputantem.
Abbreviated transcription (Latin):
icantatores. qui uerbis agunt. & magi. qui
de singłis philosophant᷑. & malefici. qui ui¬
Consuetudo autẽ & communis sermo. magos
reges & pncipes illius gentis om̃a facuint.
Unde & innatuutate domini. primi ortum

Expanded text:
i rem uerbis peragunt; magi qui de sideribus philosophantur, malefici qui Consuetudo autem communis magos ue et principes eiusdem gentis omnia faciunt, unde
Abbreviated transcription (Latin):
uͭ legissemtis in toto ueteri testamento. qũe¬
qm̃ scõꝵ gratu uolasse corꝑe: & in puncto¬
medium: & diceret eum de chaldea in ui¬
deam fuisse translatum: derisit homi
nẽ. & ex ip̃o uolamine demonstrauit.
cisset. ñ fuisse ausum affirmare. se rap¬
tum in corꝑe: s dixisse. suie in corpore.
siue. extra corpꝰ nescio d̾s scit: his cł tali¬
b argumentis. apochrifas in libro eccłiȩ
fabulas arguebat. Siꝑ qua te lectoris
indiciũ arbitio derelinquens: illud

Expanded text:
ubi legissemus in toto veteri Testamento, quemquam sanctorum gravi volasse corpore, et in punctomedium, et diceret eum de Chaldaea in Judaeam fuisse translatum: derisit hominem, et ex ipso volumine demonstravit Ecisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et talibus argumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio judicium derelinquens, illud
Abbreviated transcription (Latin):
tribu leui: ficut uixta lxxͣ inter pretes.
in titulo eitlem belis fabulx ponitur:
homo quidam erat sacerdos nomine. da¬
mel: filiꝰ abda. conuia regis babylonis.
paniel autẽ. & tres pueros de tͣbu uida

Expanded text:
tribu Levi: sicut juxta LXX interpretes in titulo ejusdem Belis fabulae ponitur: Homo quidam erat sacerdos, nomine Daniel, filius Abda, conviva regis Babylonis: cum Danielem et tres pueros de tribu Juda
Abbreviated transcription (Latin):
resonare. & quasi ꝑ criptã ambuilans rarũ
desitꝑ lumen aspicere: impegi nouissime.
in damelem. & tanto tedio affectus sum.
ut despatione subita omnẽ. tieterẽ labo
rem contempnere. uoluerim. Terũ adhor¬
tante me. quodam hebreo: & illud mͥ cre.¬
briꝰ fua lingua ingerente. labor orm̃a

Expanded text:
 cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicerem, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me quodam Hebraeo, et illud mihi crebrius in sua lingua ingerente, Labor omnia
Abbreviated transcription (Latin):
hͥo y cai. ut dicat de greco sermone. descencłe.
cuiꝰ rei intelligentiam: nr̃is hanc poffcunꝰ
dare. ut u̾bi grã dicamꝰ. ab arbore ilice. dix¬
isse eum: ilico ꝑeas. & a lentisco: in lentem
te cõminuet angłs. Uel ñ lente ꝑeas: aut
lentus .i. flexibilis ducaris ad mortẽ. siue
alud quid ad arbotis nomen conueniens.
us ille cauillabat᷑: ut in camino estuan

Expanded text:
escendere. Cujus rei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. pueris cavillabatur, ut in ca
Abbreviated transcription (Latin):
fero . s. ut difficultatẽ uobis ostenderem
danielis: qui apuid hebreos nec susannȩ
habet hẏstoriã. nec hymnum trium pue¬
toꝵ. nec belis draconisq fabuilas. Quas noᷤ
quia in toto orbe disꝑsȩ sunt: ueruante.¬
posiro easdem ugulante subiecimꝰ. ne.
uiderem᷑ apud imꝑttos. magnã partem uo

Expanded text:
o, ut difficultatem vobis Danielis ostenderem, qui apud Hebraeos nec Susannae habet historiam, nec hymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: quas nos, quia in toto orbe dispersae sunt, veru ÷ anteposito, easque jugulante, subjecimus: ne videremur apud imperitos magnam p
Abbreviated transcription (Latin):
pretes dm̃ sauatoris ex¬
cłiȩ ñ legunt. utentes
theodotionis editione:
Siue enim quia sermo chaldaicus est. & qͥa
quibtlam ꝓprietatib a nr̃o elogitio discro¬
pat: noluerunt septuagnita inter pretes
tascdem linguȩ lineas in trans latione. ser-¬
uare. fiuie. sub nomine eoꝵ ab alio nescio
quo: ñ satis chaldeam linguã sciente. edi¬
tus liber est: fie aliquid causȩ extite.¬
rit ignorans: hoc unum affirmare. pos¬
sum. quod multum a ueritate. discordet.
& recto idicio repudiatus sit. Sciendũ
qttppe damelem maxtme. & esctiã hebra¬

Expanded text:
etes Domini Salvatoris Ecclesiae non legunt utentes Theodotionis editione, Sive enim quia sermo Chaldaicus est, et quibusdam proprietatibus a nostro eloquio discrepat, noluerunt Septuaginta Interpretes easdem linguae lineas in translatione servare: sive sub nomine eorum ab alio nescio quo non satis Chaldaeam linguam sciente, editus liber est: sive aliud quid causae exstiterit ignorans: hoc unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et
Abbreviated transcription (Latin):
pcutit ⁊pitiatoriũ uel canlines ttpli. demde c̃¬
moue. nt uestibula. tercio capita ominien
auiidunt᷑. quaito qui reliqui sunt inter¬
ficiuntur gladio. Nisi enim hereticoꝵ sciper
ꝑcusserit. & magistros eoꝵ qui signantur

Expanded text:
cutitur propitiatorium, sive cardines templi, deinde commoventur vestibula, tertio capita omnium dividuntur, quarto qui reliqui sunt, interficiuntur gladio. Nisi enim superbiam haeretipercusserit, et magistros eorum, qui accipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
puertunt: quod nos dicimꝰ uixta hystotum
sub zorobabel eẽ. iam factum. aut uuita plit
regnum uida. qui habitauit in meridie pos¬
sedit cunctam regionem. scđm diuisionem
iũu. filii nauȩ. quȩ uergit. ad serpion .i. asti

Expanded text:
somniant: quod nos dicimus, aut juxta historiam sub Zorobabel esse jam factum, aut certe juxtaregnum suum Juda, qui habitavit in Meridie, et possedit cunctam regionem, juxta divisionem Jesu filii Nave, quae vergit ad scorpionem, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
monia de scripturis ꝓferunt. alt lapsis
atq confectis consueta offerant cȩruicalia.
& ponant. ea sub om̃i cubito manus & ita
⁊fet: ut qui forscian ꝑsecutionẽ aut. uirtu¬
q suꝑarent. aut trmore effugerent. prauis

Expanded text:
monia, quasi de Scripturis proferunt: ut lassis atque confectis consuta offerant cervicalia, et ponant ea sub omni cubito manus. Atque ita fit, ut qui forsitan persecutionem, aut virtute superarint, aut timore effugerint, decepti pravis
Abbreviated transcription (Latin):
& helẏas. qui ibi di regunt᷑ arbitrio iñ¬
ascenditur: in infeinum descendit᷑. de
inferno educunt᷑. de celo detrahuntur.
in altero ertrema desꝑatio. in altero suꝑ-¬
biȩ magnitudo. & si absconditi suennt
inuertice carmeli. uel uixta fenitis termi¬
nos in septemtrionali plaga. uel ad meu¬

Expanded text:
reguntur arbitrio. Edescenditur, ad coelum conscenditur: de inferno educimur, de coelis detrahimur. In altero extrema desperatio est, in altero superbiae magnitudo. Si absconditi fuerint in vertice Carmeli, vel juxta Phoenicis terminos in septentrionali plaga, vel ad me
Abbreviated transcription (Latin):
iur. totus ille exepcitus filioꝵ isrł. ad meri¬
alem qͥdem & ad occidentẽ & septemiͥonẽ
possidebunt. idumeos & palestinos. & montẽ
ssaim .& samariam. Beniamin qͦ qͥ confinis
at solitudini. spũaliter obtinebit galaad. con-¬

Expanded text:
tur. Totus ille exercitus filiorum Israel ad Meridiem quidem, et ad Occidentem, et ad Septentrionem possidebunt Idumaeos, 383 et Palaestinos, et montem Ephraim, et Samariam. Benjamin quoque quia confinis est solitudini, specialiter obtinebit Galaad. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
generaui ethiopes. palestinos. syros. atq
uideos. distantes locis & corporib morta¬
litatis. lege sociaui. & pro arbitrio seruos
meos hac illucq cominitto. & uniuersas
ꝓuintias tranfero. Ne gͦ suꝑbratis. quod¬
uire. passtus non sim :. hoc idem feci pale
in filios di. corpora enim umbra & otio mar-¬
centia. temptationes & estus sȩculi ferre ñ
possunt. quȩ autẽ ad luctam & ad certa¬
mina p̃parantur sole siccata. suꝑant mun¬
di muirias. & benedictionẽ. sc̃i sp̃s conse¬
quunt᷑. dicentes ad iustum. Per diem sol ñ
uret te. neq luna ꝑ noctem. Ita gͦ ethiopes.
transeunt in ethiopes. si in ꝓfundum uene¬
rint peccatoꝵ. Iste enim creator omnium
capadoces uertit in palestinos. eos .s. qui uer¬
sabantur in frigore. fidei. & aquiloni uen¬
to durissimo subiacebant. fecit bibentes
cadere. & deposita supbia domini sentire.

Expanded text:
enique Aethiopes, Palaestinos, Syros, atque Judaeos, distantes locis atque corporibus mortalitatis lege sociavi, et pro arbitrio meo servos meos huc illucque commuto, et universas provincias transfero, nec ervire non passus sum: hoc idem feci et Pait me sol . Corpora enim umbris otioque marcentia, tentationes et aestus saeculi ferre non possunt: quae autem ad luctam et ad certamina praeparantur, sole siccata superant mundi injurias, et benedictionem sancti Spiritus consequuntur, dicentis ad justum: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Aethiopes transeunt in Aethiopes, si in profundum venerint peccatorum. Ipse enim Creator omnium Deus Cappadoces vertit in Palaestinos, et eos qui versabantur in frigore fidei, et Aquiloni vento durissimo subjacebant, fecit bibentes cadere, et deposita superbia, Domini sentire
Abbreviated transcription (Latin):
oppumunt: ne eoꝵ cernant ilagtia s qti ꝗ¬
tare respicit. stuprum ñ suspicet᷑. Suꝑ uea¬
sub xp̃iano nomine flagitantes. & enoub sue
atq mendatiis. obtendentes testimonia sp¬
tuianuim. Uñ & apl̃ uestimentis sius staue¬
punt pullum asmne. ut mollius sederet dñs.
uestimenta sua. s ligant ea uixta altare. ꝙpͥ¬
tendunt peccatis suis. Et suꝑ uestimentis¬

Expanded text:
um, ne eorum cernantur flagitia: ut qui altare respicit, stuprum non suspicetur. Hoc fasub Christiano nomine fornicantes, et erroribus suis atque mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. Unde et apostoli vestimentis suis straverunt pullum asinae, ut mollius sederet Dominuvestimenta sua; sed ligant ea juxta altare, et praetendunt peccatis suis, ut bibant
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in auentu xp̃i. & contemptibilis fit.¬
a animȩ subiecta imꝑio. & frustra erigitur
cum habitet in cauernis petrȩ. sensib uelco¬
giationib & uult dominari animȩ exaltars
slium suum. nec oꝑa sua credit posse. suꝑari.
dicit᷑ gͦ illi. quia qmuis se erigat. & aquilȩ
mitet᷑ excelsa. & multos sc̃oꝵ decipiat. tamen

Expanded text:
s in adventu Christi, et contemptibilis sit, animaeque subjecta imperio, et frustra erigatur, cum habitet in cavernis petrae, vel sensibus, vel cogitationibus, et velit dominari animae, exaltans solium suum, nec opera sua credens posse superari. Cui dicitur, quod quamvis se erigat, et aquilae imitetur excelsa, multosque sanctorum deceperit: tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sñ solum de costa adam in tẏpum ȩccłlȩ
sema edificauit euam: s cotidie credentes.
s menbra corpis fui edificat. & de terris in
glum leuat. & in illis ipse conscendat. ascen
dit cum moyse. cuiꝰ sepulturȩ locus qͥa
meelum ascenderat. in terra non potuit in¬
ueniri. ascendit cum paulo. qui de humilib¬

Expanded text:
n solum de costa Adam in typum Ecclesiae semel aedificavit Evam , sed quotidie credentes et membra corporis sui aedificat, et de terris ad coelum levat, ut in illis ipse conscendat. Ascenddit cum Moyse, cujus sepulturae locus, quia in coelum ascenderat, in terra non potuit inveniri . Ascendit cum Paulo qui vas el
Abbreviated transcription (Latin):
nius ieremias. Et assumam & loquar fuper
gentem & regnum. & auferam eam & disper¬
dam. Si conuersa fuerit gens illa a malis fue
es ego agam penitentiã de. eis quȩ cogitaueñ
facere. ei. Nongͦ dẽ mutat᷑ qui semꝑ est mi¬
mutabilis: s nos cum nr̃am conuersationõ
mutamus. seuit. urascitut: comninatur.

Expanded text:
ur Deus: Assumam, et loquar super gentem et regnum, ut auferam eam et disperdam; si conversa fuerit gens illa a malis suis, et ego agam poenitentiam de his quae cogitaveram facere ei . Non ergo Deus mutatur, qui semper est immutabilis; sed nos eum nostra conversione mutamus. Saevit, irascit
Abbreviated transcription (Latin):
regio idumeoꝵ ab eleuteropoli. usq ad petiã
d abilam. hȩc est enim possessio esau. in spe¬
cub habitatunculas ht̃. & ꝓpter nimios ca¬
lores solis. quia meridiana ꝑuintia est.
subterraneis tuguriis utitur. usq ad ter

Expanded text:
regio Idumaeorum de Eleuteropoli usque Petram et Hialam haec est enim possessio Esau, in specubus habitatiunculas habet: et propter nimios calores solis, quia meridiana provincia est, subterraneis tuguriis utitur. « Discooper
Abbreviated transcription (Latin):
lati fuerunt in bosphoꝵ. possidebunt cuil¬
tates austri. quȩ sunt in tribu uda. Reuer¬
si enimurbem suam. & ea quȩ urbi uicina
discernant. quasi subiectum & seruitutem
sibi montem esau .i. idumeos. om̃ibq sub¬
exsiccato uellere i stłis. ad gentiũ rorem tñsent
ibiq pascat᷑ & pascat. dum recipit a ciedentib

Expanded text:
lati fuerint Bosphorum, possidebunt civitates austri, quae sunt in tribu Juda. Reversi enim in urbem suam, quae vicina urbi discernant quasi subjectum, et servientem sibi montem Esau, id est Idumaeos, subexsiccato vellere Israel, ad gentium rorem transeat: ibique pascatur, et pascat, dum et recipitur a credentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
psit. nec contra regis faciant uoluntatem
regis sit. & domus regni. Solent entm dicere.
iem facis. augusti mandata contempnis:
beresim in toto orbe fundare conati sunt.
iuncant in scelere. ieroboam regem ifaeb.
qui falsi sacerdotis mandata desperit. nes¬

Expanded text:
in Israel, ne contra regis faciant voluntatem; regis sit, et domus regni. Solent enim dicere: rem facis? Augusti mandata contemnis? Eimpietatem in toto orbe fundare conati sunt, vincant in scelere Jeroboam regem Israel. Ille enim falsi sacerdotis mandata despexit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
meum rigabo: s uolutant᷑ in sorcdib libidi-¬
num. & stupris uacant. & quicquid loquita¬
tur. putant se in larides dicere. Ululatus
lupoꝵ est. & uaccaꝵ insanientit̃ sonitus.
Raio hereticus diligit castitatẽ. & qui se ama

Expanded text:
 volutantur in sordibus libidinum, vacant stupris, et quidquid loquuntur et putaverint se in laudem Dei dicere, ululatus luporum et baccharum insanientium sonitus est. Raro haereticus diligit castitatem, et quicumque ama
Abbreviated transcription (Latin):
ebatur in lege & ꝓpħis. uersa est in tene¬
bras. quia nesciunt quid legant. quid
lore suspensas colat & eliquat in dulcem
pluiaꝵ saporẽ. sicut medicinalis cu
sursum trahit: ex quo discimꝰ unde

Expanded text:
iebatur in Lege et prophetis, versa est in tenebras, ignorantibus, quid legant, quid lore suspensas excolat, et eliquat in dulcem pluviarum saporem, instar medicinalis cucsursum trahit: ex quo discimus unde
Abbreviated transcription (Latin):
putatur filius ysaas. & fiacer iacb. uñ
coteria illius ñ datur in possessionẽ ifit̃.
nec dimittit᷑ bellare contra eum. & contra fea-¬
crum arma ꝓhibentur. uel certe uisio est non
idumes. quod poterat siita scriptum eẽt mo¬
uere questionem: s abdie .i. serui domini qm̃
uidet gentib. ad quas legatũ misit. dominꝰ.
quib dicit᷑. Surgite. & consurgamus aduer-¬
sus eum in p̾lium. Destructioem̃ idumeȩ.

Expanded text:
putatur, filius Isaac et frater Jacob: unde et terra illius non datur in possessionem Israel, nec dimittitur bellare contra eam, et adversus fratrem armari prohibetur : vel certe visio est, non Idumaeae, quod poterat, si ita scriptum esset, facere quaestionem; sed Abdiae, id est, servi Domini, quam videt gentibus, ad quas legatum misit Dominus. Et quibus dicitur: Surgite, et consurgamus adversus eam in praelium. De
Abbreviated transcription (Latin):
lebemus s i cmnerẽ fauillamq dissoluere. Iu-¬
de tanfferunt sic intelligentiã spũalem in ar-¬
nes idumeas. sensumq regium qui uersatitr
in litera: & est solidisstinꝰ atq firmissimꝰ gene-¬
atq comminiuint & in puluerẽ redigunt.

Expanded text:
debemus, et in cinerem favillamque dissolvere. Judaei transferunt intelligentiam spiritalem in carnes Idumaeas: sensumque regium, qui versatur in littera, et est solidissimus atque firmissimus, geneatque comminuunt, et in pulve
Abbreviated transcription (Latin):
iduineam ad carnẽ referant. & aduersus
illam animã estiment ꝓuocari: ut mortiti¬
cantes menbra quȩ sunt suꝑ terram .s. fr¬
nicationẽs. immundiciã. passionem: i p̃o¬
eteram uictoriã consequam᷑. Indei fruista
onus duma: paululum littere apice com¬
mutato. ꝓ deleth legi posse res. & sonare. io¬

Expanded text:
Idumaeam ad carnem referant, et adversus illius pugnam animam aestimant provocari, ut mortificantes membra nostra super terram, fornicationem, immunditiam, passionem, aeternam iOnus Duma  , paululum litterae apice commutato pro DELETH legi posse RES, et sonare Ro
Abbreviated transcription (Latin):
xenocrates adamas sui nominis lapis est
eo qͦd nulli cedat mat̾iȩ. neq ferro quidem.
Nam ꝙ si ponat᷑ suꝑ icudem. & graui icli
feriat᷑ mallei: ante incus & malleus uulnꝰ
accipunt. qmͣ adamas conterat᷑. Cumq
ignis omĩa domet. & uniuersa metalla con¬
fumat. reddit aclamantẽ puriorẽ. ut ne
pariuilos qͥdem i eo angulos uis umii
ardoris obtundat. Uidi & in auro adaman¬
tẽ. magnitudine milii. Camq uicinura
consumat᷑ autũ. aut longo usu aut ninua
uetustate: solus adamas ñ atterit᷑. & nulla
lima minui potest: s e contrario limam
terit. & qͥcqͥd attigert: lineis sulcat. Hic
lapis durissimꝰ & indomabilis. solo bitroꝵ
cruore. dissoluit᷑. ꝙ missus in sanguinem
calidum ꝑdit forcitudinẽ fuam. Est aũ
paruus &s indecorus. ferrtgineũ bñs colors
macedonicꝰ. quartus cyprius. ꝓ qualitate.
dep̃bendere. & maleficis resistere artib¬

Expanded text:
entes: « Adamas sui nominis lapis est, eo quod nulli cedat materiae, nec ferro quidem. Nam si ponatur super incudem, et gravi ictu feriatur mallei, antea incus et malleus vulnus accipiunt, quam adamas conteratur. Cumque ignis omnia domet, et universa metalla consumat, reddit adamantem duriorem, ut ne parvulum quidem in eo angulum vis nimii ardoris obtundat. Vidi et in auro adamantem magnitudine millii: cumque vicinum consumantur aurum longo usu ac nimia vetustate, solus adamas non atteritur, et nulla lima imminui potest: sed econtrario limam terit, et quidquid attigerit, lineis sulcat. Hic lapis durissimus et indomabilis solo hircorum cruore dissolvitur, et missus in calidum sanguinem, perdit fortitudinem suam. Est autem parvus et indecorus, ferrugineum habens colorMacedonicus: quartus Cyprius, pro qualitate deprehendere, et maleficis resistere artib
Abbreviated transcription (Latin):
A mius & foris scͥptus planctus sitꝑ¬
pñis eos qui post pecrata agunt peniten¬
Etiam. Carmen suꝑ eos qui ntilla
peccati sorde macdati. cantico & lauide st̃
digni. Ue suꝑ eos. qui ñ agunt penitenti¬
am: s scł̃m dicritiã cordis sui. thesaurizãt

Expanded text:
arum libris scriptus est planctus super eos qui post peccata agunt poenitentiam: Carmen super illos qui nulla peccatorum sorde maculati, cantico et laude sunt digni: Vae super eos qui non agunt poenitentiam; sed juxta duritiam cordis sui thesaurizant
Abbreviated transcription (Latin):
S si uenerit uir eccłiasticus. & homo di. &
samson. qui inter pretat᷑ sol leonem inter-¬
ficit. descendensq in inferni lacũ. qͥ aquis
In plaga lectuli. quiescentes in auxilio firoꝵ.
& in damasci grabato. sibi uictonã pollicen¬
tes. In plaga. ut qui fessus est recreatur
in lecdulo. sic illi fractas uires uicinȩ gen¬

Expanded text:
Sed si venerit vir ecclesiasticus et homo Dei, et Samson, qui interpretatur sol, leonem interficit: descendensque in inferni lacum, qui aquas  plaga lectuli, requiescentes in Syrorum auxilio, et in Damasci grabato sibi victoriam pollicentes: ut quomodo qui fessus est, refocillatur in lectulo: sic illi fractas vires vicinae gen
Abbreviated transcription (Latin):
& ultia nullus est uicultis. nec agrestes qui¬
dem casȩ: & furnoꝵ similes. quas asfi ap¬
mo arida atq arenosa. nichil omnino fui¬
gum gignit᷑: cuncta sunt plena pastorib.
ut stensitatẽ terrȩ compensent pet. aorum
multitudine: ex eo numero pastoꝵ. amos

Expanded text:
 ultra nullus est viculus, ne agrestes quidem casae et furnorum similes, quas Afri apmi arido atque arenoso nihil omnino frugum gignitur, cuncta sunt plena pastoribus, ut sterilitatem terrae compensent pecorum multitudine. Ex hoc numero pastorum Amos
Abbreviated transcription (Latin):
s duo montes dicunt᷑ hoc nomine. alter
in quo fuit nabal carmelus maritus abigal
ad austialem ꝑ lagam. alter uixta thelomailam.
Idde chennel dicit in quo habitauit nabal. ma¬
gis pastoꝵ gregib conuenit: quia est uicta so¬
litudinẽ. Si autem de illo qui uicinus est
imminente captuutate. instar montium ẽ.
montem posita. latere ñ potest. in qua trisio
pacis est. per uetus & nouum testamentum.¬

Expanded text:
t duo montes, qui vocantur hoc nomine. Alter in quo fuit Nabal Carmelus, maritus Abigail ad Australem plagam. Alter juxta Ptolemaidem, . Si ergo de Chermel dicit, in quo habitavit Nabal, magis pastorum gregibus convenit, quia est juxta solitudinem . Sin autem de illo, qui vicinus est imminente captivitate, instar montium desemontem sita latere non potest, et in qua visio pacis est, dederit per vetus et novum Instrumentum,
Abbreviated transcription (Latin):
tam multitudinẽ ab eccł̃ia dĩ. & rudes anmus.
quȩ nuꝑ xp̃i conceꝑe sermonẽ. abrumpunt
ꝙ diuidunt: ñ tamen faciunt cradelitatm
dem sidĩ regula ꝑmanentes. dilatare. cupiunt
terminos suos. & nomen głe in posteros. Idn¬

Expanded text:
tudinem ab Ecclesia Dei, et rudes animas, quae nuper Christi concepere sermonem, abrumpunt et dividunt: tamen hoc non faciunt crudelitate, in eadem regula fidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, et nomen gloriae in posteros
Abbreviated transcription (Latin):
quoq quti ab hereticis sedticti fitnt. dicitur ut
retertant᷑ ad drm: qui maitult penttentiam
pecatoris. qm̃ mortem. Ip̃e est entm qui eos
adhuc inquit sedere uos faciam in tab̃naculis.
sicut in dieb festiuitatis: ut .s. quod fecit
baptismum faciat penitentia: & habttent

Expanded text:
quoque qui haereticos sunt secuti, dicitur ut revertantur ad Deum, qui magis vult poenitentiam peccatoris quam mortem. Ipsum enim esse qui eos Adhuc inquit sedere vos faciam in tabernaculis, sicut in diebus festivitatis, ut quod fecit baptisma, hoc faciat et poenitentia, et habitent
Abbreviated transcription (Latin):
peterent. idõ eiecit eos de domo sua. os ñ ad-¬
idit ut ultra diligat eos. pcussit radicem eoꝵ
& exficcauit. & frudum ultra ñ facient. quod
& si fecerint & uisi fuerint scͥptitram scamq
legem meditari. &. qͣsi amantissimis filiis ali¬
quid scĩȩ & doctiinȩ de stio coule ꝓtulerĩt:
aduersante dño succident᷑. abiciet em̃ eos

Expanded text:
peterent: propterea ejecit eos de domo sua, et non addet, ut ultra diligat eos. Percussit radicem eorum et exsiccavit, et fructum ultra non facient: quod et si fecerint, et visi fuerint Scripturam sanctam, Legemque meditari, et quasi amantissimos filios aliquid scientiae atque doctrinae de suo corde protulerint, adversante Domino, succidetur. Abje
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse: uncde postea balthasar potat in fia¬
lis. & statim regnũ eiꝰ in medos piasq
tanffeit᷑. s quia post diem dm̃ magnã
&. horibilem hȩc futiua dicunt. quȩ apłi
In restirrectione dñ int̾pretant̾ & hebrei
m futurũ uidicĩ tempus differunt. mag̃
de Romanis intelligendutm. qiuia tespa¬
sianus & titus. rome templo pacis edificato.
uasa tempłi & ttniuersa donaria delubris

Expanded text:
el: unde postea Balthasar potat in phialis, et statim regnum ejus in Medos et Persas transfertur . Sed quia post diem Domini magnum et horribilem, haec futura dicuntur, quae apostoli in resurrectione Domini interpretantur, et Hebraei in futurum judicii tempus differunt, magis de Romanis est intelligendum: quod Vespasianus et Titus, Romae templo Pacis aedificato, vasa Templi et universa donaria in delubro
Abbreviated transcription (Latin):
exubatut simulachiis. Hereticoꝵ terra fecunda
est: quia a dͥo acumen sensuis. & ingenii pa¬
pientes. ut bona natuȩ indi cultum ueite¬
rent: feceritnt sibi ex his idola: nulbas potest
heresim struere: nisi qui est ardentis ingenu.¬

Expanded text:
exuberaverunt simulacris. Haereticorum terra fecunda est, qui a Deo acumen sensus et ingenii percipientes, ut bona naturae in Dei cultum verterent, fecerunt sibi ex his idola. Nullus enim potest haeresim struere, nisi qui ardentis ingen
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ comphendet eos prelium: diabolo suos im¬
pugnare nolente: alii ita legunt: quia ex
dieb collium peccauit ifrt. & ibi stetit. s
ultia ambulare ñ potuit: nonne oportet
eum in collib a prelio comp̃hendi: None
debent pugnare .s. aduerstis eum uir aabͥi¬
stici. ut illos destruat. suꝑ filios mniqunatl
atq erudiat. ut cum seꝑati fuerint magi
congregent᷑ adcersus eos discipli. quos amd
decepant. & uideant correptionẽ ꝓpter dial
mniquitates. qua & ȩccl̃iam fonte̾ dñ itiqi¬
ttrnt. & foctunt sibi lacus contritos. tpctnis

Expanded text:
 comprehendet praelium, diabolo suos impugnare 115 nolente. Alii ita: Quoniam ex diebus collium peccavit Israel, et ibi stetit et ultra ambulare non potuit: nonne oportet eum in collibus a praelio comprehendi? Nonne debent pugnare adversus eum viri Ecclesiastici, ut illos destruant super filios iniquitatis? atque erudiat, ut cum superati fuerint magistri, congregentur adversus eos discipuli sui, quos ante deceperant, et videant correptionem propter duas iniquitates, quia et Ecclesiam fontem Domini reliquerunt, et foderunt sibi lacus contrit
Abbreviated transcription (Latin):
noris emath. quȩ nunc epiphania dicit᷑.
Pñ usq bodie ꝑgentib mesopotamiam.
prima mansio uocatur ematb. cortupo
quidem uocabulo s pnstini nomins
reblatha. in qua p̾sente nabugo donose¬

Expanded text:
noris Emath, quae appellatur Epiphania. Unde usque hodie pergentibus Mesopotamiam prima mansio vocatur Emmas, corrupto quidem vocabulo; sed pristini nominis Reblatha, in qua praesente Nabuchodonos
Abbreviated transcription (Latin):
exponit: qͣsi cum te nascentẽ in fide eccłia
partuniet: supplantasti uideum siue gentilem
frẽm uum: & eius accepisti pninogentta. &
in fortitudine tua diredus ess cutm angło. uł
uincens aduersarias fortitudines: uł robora
lum dm̃. & peccatoꝵ tuoꝵ recondatus. nueni-¬
stieum in bethel: i. in domo di q̃ est eccł̃ia.

Expanded text:
te, inquit, nascentem in fide Ecclesia parturiret, supplantasti Judaeum sive gentilem fratrem tuum, et ejus accepisti primogenita, et in fortitudine tua directus es cum angelo, vel vincens adversarias fortitudines, vel roboratlum Domini, et peccatorum veterum recordatus, invenisti eum in Bethel, hoc est, in domo Dei, quae est Ecclesia, 137
Abbreviated transcription (Latin):
stiudum. de aoto quoq quȩ & ipsa alieni¬
genaꝵ. ẽ aufert habitorem eius. quia litte¬
tam sequit᷑. & eiꝰ ubeia ñ lade. s igne sunt
est & aufert sceptrum siue tribum de asca¬
dit diaboli sagittas: quoscitmq afflauerit m¬
terficit. tianifert quoq manũ suam super
accaron. uͭ stenlitas & eiadicatio: quia spũa¬

Expanded text:
constructum. De Azoto quoque, quae et ipsa alienigenarum est, auferet habitatorem: cujus, quia litteram sequitur, ubera non lacte, sed igne sunt est. . Et tollet sceptrum, sive tribum de Ascadit diaboli sagittas, quoscumque afflaverit, interficiet. Transferet quoque manum suam super Accaron, ubi sterilitas et eradicatio est. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ingressus ẽ itiam ieroboã filii nabatb.
qui fornicari fecit ssrb. & constituit tutu¬
los aureos indan & inbethel. regnũ quoq
dicit᷑ subuertendum: sub cuiꝰ ꝓnepote
ieroboam ꝓpħare cepit osee. Quo mortuo. siliꝰ
dit sellum de alia stirpe. uñ. Adhuic modi¬

Expanded text:
 ingressus est per vias Jeroboam filii Nabath, qui fornicari fecit Israel, et constituit vitulos aureos in Dan et in Bethel , regnum quoque ejus dicitur subvertendum: sub cujus pronepote Jeroboam prophetare coepit Osee: quo mortuo, filiusdit Sellum de alia stirpe generatum
Abbreviated transcription (Latin):
& ueprib flores uurtutũ mulnplices ger¬
nimemsꝰ. & in loco ubi quondam forica¬
tus est ifił. & mitiatus heclphegor. lilia
ostitatis. rosȩ pudoris ac uirgiitatis ex¬
nadianitis fornicatus est isrb. Sꝑmnaꝵ.¬

Expanded text:
ac vepribus, flores virtutum multiplices germinemus. Et in eo loco, ubi quondam fornicatus est Israel, et initiatus est Beelphegor, lilia castitatis et rosae pudoris ac virginitatis exam cum Madianitis fornicatus est Isra