comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipiet : nec mirum hoc decla¬
rissimo sentire elemento cui
principatus nostis est traditus
cum descis quoq scriptum sit:
fulgebunt iusti quasi sol. et solsep¬
tuplum lumen accipiet sicut fuit
lux septem dierum : quando ab
initio crecctus est mundus: quam¬
tionem populisui quando imple¬
bitur illud quod scriptum est
fugiecdolor etmeror et gemi¬
tus. quando sub intrante pleni¬
tudine gentium saluus fuerit
omnis isrł. Autceste quando
ultio eorum uenerit. quorum
sub altarilamant Animae.
usque quo non ulcisceris sanguinẽ
nr̃m de his quihabitant in terra:
Et hoc consider quod non dixe¬
rit quando sanauerit contriti¬
onem populis uiisrł si ueia cob.
sed absolutae populisui: ut om̃s
dõ significet seruientes : quidã
locum istum et omniaquae in
hoc repromissionum capitulo
continentur. ad caelestem
referunt hierus alem : et adreuer¬
sionempopulieius quando imple¬
bitur illud quod scriptum est.
Ccelum et terra ꝑtransibunt.

Expanded text:
accipiet. Nec mirum hoc de claaccipiet. Nec mirum hoc de clarissimo sentire elemento, cui principatus noctis est traditus, cum de sanctis quoque scriptum sit: Fulgebunt justi quasi sol . Et sol septuplum lumen accipiet: sicut fuit lux septem dierum, quando ab initio creatus est mundus quamtionem populi sui: quando implebitur 416 illud quod scriptum est: Fugiet dolor, et moeror, et gemitus : quando subintrante plenitudine gentium, salvus fiet omnis Israel; aut certe quando ultio eorum venerit, quorum sub altari clamant animae: Usquequo non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant in terra ? Et hoc considera quod non dixerit, quando sanaverit contritionem populi sui Israel, sive Jacob; sed absolute, populi sui, ut omnes Deo significet servientes. Quidam locum istum et omnia quae in hoc repromissionum capitulo continentur, ad coelestem referunt Jerusalem, et ad reversionem populi ejus, quando implebitur illud quod scriptum est: Coelum et terra pertransibunt .
Abbreviated transcription (Latin):
laterem et murum tranis tulerint
in eoloco ubi scriptum est. Erubescet
luna et solconfundetur: proquo
illiinterpr&ati sunt . lique fient late¬
res etruet murus: Et nuncidem seque¬
tes hebrocicum: lunam solemque trans¬
tulerint : Vnde mihi datur suspicio
non eoserrasse a principio: sed pau¬
latim scriptorum uitio de prauatos:
Neque enim fieri potest. ut qui in hoc
loco ectdem uerba bene interp̃tati sun
insuperioribus era ueraent : Indie
ergo interfectionis multorum cum
arrogantes superbi que corrue¬
rint et qui posuerint incaeloossuũ
didicerint esse seterram : Erit lum̃
lunce sicut lumen solis quando
et transierit habitus mundihuiꝰ.¬
ut luna et sollaboris et cursus
sui pracemia consequantur : Et¬
enim expeltatio creature reue¬
lationem filiorum dĩpraees tola¬
tur quia etipsa crecitura libera¬
bitur a seruitute corruptionit
in libes tatem gloriae filiorum di
legentes intellegibiliaesse conten¬
dant : luna ergo solis fulgorem

Expanded text:
laterem et murum transtulerint, laterem et murum transtulerint, in eo loco ubi scriptum est: Et erubescet luna, et sol confundetur. Pro quo illi interpretati sunt, liquefient lateres, et ruet murus, et nunc idem sequentes Hebraicum, lunam solemque transtulerint. Unde mihi datur suspicio, non eos errasse a principio, sed paulatim scriptorum vitio depravatos. Neque enim fieri potest, ut qui in hoc loco eadem verba bene interpretati sunt, in superioribus erraverint. In die ergo interfectionis multorum, cum arrogantes superbique corruerint, et qui posuerunt in coelum os suum, didicerint esse se terram, erit lumen lunae, sicut lumen solis: quando et tut luna et sol laboris et cursus sui praemia consequantur. Etenim expectatio creaturae revelationem filiorum Dei praestolatur: quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei ligentes, insensibilia esse contendant. Luna ergo solis fulgorem
Abbreviated transcription (Latin):
tunc fiet tum interfecti fuerint
siue perierint plurimi : Multi
enim uocati pauciautem electii
Et cum ceciderint turres siue dae¬
monum potes tates siue superbi
quique et arrogantes. et magni
inisto scło dequibus et in pscl¬
misdicitur. Vidumpium eleuatũ
et exaltatũ sicut cedros libani Et
tiaensiui et nonerat. Et quae siui eũ
& non est inuentus locuseius : Hastur¬
res ciedificare cupiebant qui mouer̃
pedes suos deoriente quorum lingue
inbabrlone confuse sunt : Et illi super
quoscecidit turrissiloe
lux septem dierum in die quacilli¬
gauerit dñs uulnus populi sui
et percus suram plagae eius sana¬
uerit. Lx X. Et erit lumen luna
sicut lumen solis et lumen solis sep¬
tuplum in diequando scilierit dñs
contritionem populisui. et dolorem
plagte tuae curauerit.
Ciror quomodo in pracensenti
loco uerbahebicica labana et
bamma qua eaquila interp̃tatur
albam et calorem perquȩ lunam
solemque significat suprac idem lxx

Expanded text:
tunc fiet, cum interfecti fuerint, tunc fiet, cum interfecti fuerint, sive perierint plurimi: Multi enim vocati, pauci vero electi . Et cum ceciderint turres, sive daemonum potestates, sive superbi quique et arrogantes et magni in isto saeculo; de quibus et in psalmis dicitur: Vidi impium elevatum, et exaltatum sicut cedros Libani, et transivi, et ecce non erat, quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Has turres aedificare cupiebant , qui moverunt pedes suos de Oriente, quorum linguae in Babylone confusae sunt, et illi, super quos cecidit turris Siloalux septem dierum, in die qua alligaverit Dominus vulnus populi sui, et percussuram plagae ejus sanaverit. LXX: Et erit lumen lunae, sicut lumen solis, et lumen solis septuplum, in die quando sanaverit Dominus contritionem populi sui, et dolorem plagae tuae curaverit. Miror quomodo in praesenti loco verba Hebraica LABANA , et HAMMA , quae Aquila interpretatur albam et calorem, per quae lunam solemque significat supra idem LXX
Abbreviated transcription (Latin):
riui currentium aquarum in
die interfestionis multorum cũ
ceciderint turres
Inbocloco iudaemulto sinter¬
festos et ruentesturres ad ro¬
maniim perureferunt poten¬
tiam: De quibus etapostoł
loquituri tantum qui tenet
nunstenetit donec demedio fiat:
quod scilic& in illo tempore tan¬
tabectitudo sit populusrł ut
non solum ualles aitque campes¬
tria. sed omnes montes et colles ÷
eo sintellegtimus qui in excelsum
uis tutibus leuati sunt quie su¬
riunt et sitiunt iustitiam quos
dñs prouocat adbibendum:
Qui enim biberit deciquis eius:
non sitiet in a&ernum : Vnde
et in pscl molegimus. Bene¬
dicite dnm̃ de fontibus isrł Et
in euangelio dicitur : Quod
omnis quibiberit deciquis ihũ ÷¬
flumina ciquaeuiue fluant
deuentre eius Et addm̃ sc̃sloqui¬
tur qm̃ apudte est fonsuite : De
laetificat ciui tatem dĩ. Et in alio
loco fluuiusdĩ repletus est aquis
Ille ui delicet : quiloquitur perhie¬
remiam. Mederelinquerunt
fontem a quae uiue: Hoc autem

Expanded text:
rivi currentium aquarum in rivi currentium aquarum in die interfectionis multorum, cum ceciderint turres. In hoc loco Judaei multos interfectos et ruentes turres, ad Romani imperii referunt potentiam, de quibus et Apostolus loquitur : Tantum qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat. Quod scilicet in illo tempore tanta beatitudo sit populi Israel, ut non solum valles atque campestria, sed omnes montes eos intelligamus, qui in excelsum virtutibus elevati sunt, qui esuriunt et sitiunt justitiam, quos Dominus provocat ad bibendum. Qui enim biberit de aquis ejus, non sitiet in aeternum. Unde et in psalmo legimus: « Benedicite Dominum de fontibus Israel . Et in Evangelio dicitur quod omnis qui biberit de aquis Jesu flumina aquae vivae fluent de ventre ejus . Et ad Deum Sanctus loquitur: Quoniam apud te est fons vitae , de laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Fluvius Dei repletus est aquis ; ille videlicet, qui loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
Dequibus et apostolus paulus scrip¬
tum interpracetatur: Noncilli¬
gabis osboui trituranti : Num quit
debubus cunces tdõ : sed utique
Paterenim agricola est : Et xp̃s
uin ea comedent paleas mixtas:
cũbordeo uentilato : legimus
quod etisciac hordeum seuerit
et quia apudallo filos erat ten¬
tenariam hordei frugem rece¬
perit : Et osece coro et dimi¬
dio corohordei conduxitmu¬
lierem adulteram: saluator
quoque quinq milia uirorum
quicid huc sensibus corporis
seruiebant et legom
sequebantur morsi hordracus
panibus satura uerit : qui in
alio loco frengens quinque
legis panes et infrustia com¬
minuens quat tuor miliauiros
pepleuerit triticeis panib:
qui euangelii numerum seque¬
bantur. istius modi populi
comedunt et pastem palea¬
rumidum in quibusdam secun¬
tur litteram. et tamen¬
perpalecis et hordeum paula¬
tim proficidnt: Vt tran seđt
cid frumentum: Et erunt suꝑ
omnem montẽ excelsum et
superomnem collem eleuatũ

Expanded text:
de quibus et apostolus Paulus scripde quibus et apostolus Paulus scriptum interpretatur: Non alligabis os bovi trituranti. Et, Numquid de bobus cura est Deo ? Sed utique Pater enim agricola est, et Christus vinea : comedent paleas mixtas cum hordeo ventilato. Legimus quod Isaac hordeum severit, et quia apud allophylos erat, centenariam hordei frugem receperit . Et Osee coro et dimidio coro hordei conduxit mulierem adulteram . Salvator quoque quinque millia virorum qui adhuc sensibus corporis serviebant, et Legem sequebantur Moysi, hordeaceis panibus saturaverat . Qui in alio loco frangens septem Legis panes et in frusta comminuens, quatuor millia viros replevit triticeis panibus, qui evangelicum numerum sequebantur . Istiusmodi populi comedunt et partem palearum; dum in quibusdam sequuntur litteram, et tamenper paleas et hordeum paulatim proficiunt, ut transeant ad frumentum. Et erunt super omnem montem excelsum, et super omnem collem elevatum
Abbreviated transcription (Latin):
esuriet : paiscentur in loco spatiosis¬
simo. qui secuntur agnum quo cũq
uadit et qui scmꝑciddextram suNt :
Tcuriautem principes gregis. de
quibus legimus. Congregatio tau¬
rorum in uaccis populorum et
pullicisinorum : quibus sedens dñs
ingressus est hierusalem quio perar¬
tur terrã : sic decirec comedent
ut fuerit uentilatum : Nequid uide¬
licet incibo eorum mixtum sit pa¬
letirum: De quibus inhieremia scrip¬
tumest : quid paleis cid triticum dic̃
dñs : et quae in euangelio conburur¬
turigni in extinguibili : Porro
in laxx iumenta quae necdum roctio¬
nis spientiae que suntplena: et
de quibus unum loquitur addm̃ sic̃
iumentum stictus sum apudte : Pas¬
centur in locopinguissimo etspati¬
oso quinon adfertspinas et tribu¬
los sed quasi terraisrł lalte et mel¬
le decurrit : et plenam pascentib
tribuit libes tatem : Tauriautem
et boues qui o perantur terram.
idest apostoli etapostoliciuiri

Expanded text:
esuriet, pascentur agni in loco spatiosisesuriet, pascentur agni in loco spatiosissimo, qui sequuntur agnum quocumque vadit, et qui semper ad dextram sunt. Tauri autem principes gregis, de quibus legimus: Congregatio taurorum in vaccis populorum : et pulli asinorum, quibus sedens Dominus ingressus est Jerusalem , qui operantur terram, sic de area comedent, ut fuerit ventilatum, ne quid videlicet in cibo eorum mixtum sit palearum, de quibus in Jeremia scriptum est: Quid paleis ad triticum, dicit Dominus ? et quae in Evangelio comburuntur igni intextinguibili . Porro juxta LXX jumenta, quae necdum rationis sapientiaeque sunt plena, et de quibus unum loquitur ad Deum: Sicut jumentum factus sum apud te , pascentur in loco pinguissimo et spatioso, qui non affert spinas et tribulos, sed quasi terra Israel lacte et melle decurrit, et plenam pascentibus tribuit libertatem. Tauri autem et boves qui operantur terram, id est, Apostoli et viri apostolici,
Abbreviated transcription (Latin):
frugum terrae tuae erithabun¬
dans et pinguis. Scriptum
est in regum uolumine quod post¬
quam interfecti sunt abhelia
pseudo prophetae data sit pluuia
tenreisrł. Et quod panis helise
et postea saluatoris uberrimus
fuerit atque pinguissimus. et tan¬
tam habuerit plenitudinem. ut
multa hominum milic exeose¬
turac ta sint: Itai et in procen senti
loco non prius dabitur pluuia se¬
mini spiritali et panistente uber¬
rimus aatque pinguissimus nisiido
ta et reputata insterquilinum
Nisienim uitia recesserint: uistu¬
tes non subeunt:
Pascetur in possessione tua in dieillo
agnus spactiosae et tauritui et pul¬
li asinorum qui o perantur terrã
commixtum migma comedent
LXX. Et pascentur iumentatua
in dieilla locum pinguae et spati¬
osum tauriuestri etboues uestri
quio perantur terram. comeden
paletis commixtas inhordeo uen¬
tilato Inrerum omnium abun¬
dantia caelestipluuia descenden¬
tem et illo panequi deccielo descen¬
dit quem qui comederit numquã

Expanded text:
frugum terrae tuae erit abunfrugum terrae tuae erit abundans et pinguis. Scriptum est in Regum volumine , quod postquam interfecti sunt ab Elia pseudoprophetae, data sit pluvia terrae Israel: et quod panis Elisaei et postea Salvatoris uberrimus fuerit atque pinguissimus, et tantam habuerit plenitudinem, ut multa hominum millia ex eo saturata sint . Ita et in praesenti loco, non prius dabitur pluvia semini spirituali, et panis terrae uberrimus atque pinguissimus, nisi idota, et reputata in sterquilinium. Nisi enim vitia recesserint, virtutes non subeunt. Paagnus spatiose et tauri tui et pulli asinorum qui operantur terram commixtum migma comedent LXX: Et pascentur jumenta tua in die illa locum pinguem et spatiosum. Tauri vestri et boves vestri qui operantur terram, comedent paleas commixtas in hordeo ventilato. In rerum omnium abundantia, coelesti pluvia descendente, et illo pane qui de coelo descendit, quem qui comederit, numquam
Abbreviated transcription (Latin):
Et contaminabis lamminas
sculptilium argentitui et uesti¬
mentum conflatilis auritui. et
disperges casicut in munditiam
mens truatae egredere dicesei
Lxx Et contaminabis idola de¬
cirgentata et deccurxta: com¬
minues ea et disperges sicut a¬
quam menstruatae et sicut ster¬
cus cibiesca. Cum intellexeris
ueritatem et decipientes ad te
non acceserint sed oculitui
uiderint praceceptorem tuum et
aures tuce semꝑ cuidierint haec
uia ambulate in ea nequeaddextrã
nequetadd sinixtram: tun comnes
errores et idola acsimilitudinem
ueritatis. Quac artifex lingua
composuerat insplendore elo¬
quentiae quod interp̃tatur ar¬
gentum et inractione sapientiae
quod aurum sonat comminues
atq disperges et itaiudicabis in¬
munda ut menstruatae mulieris
sordissimo sanguini conpares
Et dabitur pluuia seminituo ubicum¬
que seminaueris interra et panis
frugum terrae erit uberimus
et pinguis : Lixx tuncerit plu¬
uia semini terrae tuae. et panis

Expanded text:
Et contaminabis laminas Et contaminabis laminas sculptilium argenti tui, et vestimentum conflatilis auri tui, et disperges ea sicut immunditiam menstruatae: egredere, dices ei. LXX: Et contaminabis idola deargentata, et deaurata: comminues ea et disperges sicut aquam menstruatae, et sicut stercus abjicies ea. Cum intellexeris veritatem, et decipientes ad te non accesserint, sed oculi tui viderint praeceptorem tuum, et aures tuae semper audierint: Haec via, ambulate in ea, neque ad dextram, neque ad sinistram; tunc omnes errores et idola, ac similitudines veritatis, quae artifex lingua composuerat in splendore eloquentiae, quod interpretatur argentum, et in ratione sapientiae, quod aurum sonat, comminues atque disperges, et ita judicabis immunda, ut menstruatae mulieris sordidissimo sanguini compares,Et dabitur pluvia semini tuo ubicumque seminaveris in terra, et panis frugum terrae erit uberrimus et pinguis. LXX: Tunc erit pluvia semini terrae tuae, et panis
Abbreviated transcription (Latin):
ut seud extrãc doceant seu sinistrõ.
Idest siue bona siue mala. nolint
discipulos ratione discutere sed
se pracecessores sequi: Tunc hii qui
prius decipiebant. nequaquã ultra
ad eos ualebant accedere postquã
senserint intellestos: Porro
iuxta hebrocicum et facilis et uera
explanatio est. Cum enim dñs
credentibus dederit. panem astũ
et aquam breuem: nequaquã ultra
faciet a uolare ab eis illum quido¬
cet hominem scientiam. sed semꝑ
uidebunt oculieius prexeceptorem
suum et aures illius uerbum
post tergum monentis excudi¬
entatque dicentis: Hacc̃ uia
resta est ambulate inea Neq
addextram neq ad sinixtram
secundum illud quod clibi legitur
Nec addex trocm nec ad sinixtro
declinabimus uia regia gradiem̃.
Inutraque enimpaste quicquid
supra modum est inuitio est et
dedextris pastibus dicitur. Ne
sisiustus multum. De sinistris
autem quod inhedorum et in
pereuntium paste ponantur
Nulla dubitatio est

Expanded text:
ut seu dextera doceant, seu sinistra, ut seu dextera doceant, seu sinistra, id est, sive bona, sive mala, nolint discipulos ratione discutere, sed se praecessores sequi. Tunc hi qui prius decipiebant, nequaquam ultra ad eos valebunt accedere postquam se senserint intellectos. Porro juxta Hebraicum et facilis et vera explanatio est. Cum enim Dominus credentibus dederit panem arctum, et aquam brevem, nequaquam ultra faciet avolare ab eis illum qui docet hominem scientiam; sed semper videbunt oculi ejus praeceptorem suum, et aures illius verbum post tergum monentis exaudient, atque dicentis: Haec via recta est, ambulate in ea, neque ad dextram, neque ad sinistram, secundum illud quod alibi legitur: Nec ad dextram, nec ad sinistram declinabimus, via regia gradiemur . In utraque enim parte quidquid supra modum est, in vitio est. Et de dextris partibus dicitur: Ne sis justus multum . De sinistris autem quod in haedorum, et in pereuntium parte ponantur, nulla dubitatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ terram. Et non faciet a uolare
ateultra dostorem tuum et erunt
oculitui uidentes praeceptorem
tuum et cures tutie audientuerbũ
post tergum monentis. haecuia
ambulate ine Neque add exterãe
Inequecid sinixtroem. Lxx. Nequa¬
quam ultra ad propinquabunt tibi
quidecipiantte: quia oculitui uide¬
bunt eos qui te seduxerant. et aures
tuae audient uerba poste decipien¬
tium quidixerunt haec uia ambu¬
lemus in eci siue ciddextenarm
siue cidsinistrrm
Multum in hocloco lxxeditio
hebraicum quediscordant:
Primum ergo deuulgatti editione
traitiuimus et poste sequemur
ordinem ueritatis cum intellexe¬
rint aut perspexerint cordis
oculi ueritatem et eos quiseprius
deceperant. totamentis patione
cognouerint. et auribus eruditis
post tergum decipientium uerba
perspexerint semperenim cce¬
cam corporis pastem decipere
festinant. Iuxta illud quod in
psolmo legimus. Vt sagittent
in obscuro rectoscorde. Ouitan¬
tam sibi adsumunt ciustoritatẽ

Expanded text:
 terram . Et non faciet avolare  terram . Et non faciet avolare a te ultra doctorem tuum, et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis: Haec via, ambulate in ea, neque ad dexteram, neque ad sinistram. LXX: Et nequaquam ultra appropinquabunt tibi qui decipiant te, quia oculi tui videbunt eos qui te seduxerunt, et aures tuae audient verba post te decipientium, qui dixerunt: Haec via, ambulemus in ea, sive ad dexteram, sive ad sinistram. Multum in hoc loco LXX editio Hebraicumque discordant. Primum ergo de Vulgata editione tractabimus, et postea sequemur ordinem veritatis. Cum intellexerint atque perspexerint cordis oculi veritatem, et eos qui se prius deceperant, tota mentis ratione cognoverint, et auribus eruditis post tergum decipientium verba perspexerint, semper enim caecam corporis partem decipere festinant, juxta illud quod in psalmo legimus: Ut sagittent in obscuro rectos corde , qui tantam sibi assumunt auctoritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
clamaui in toto cordemeo etex¬
misereremei etcustodiam man¬
datatua. Et alibi expestaui
inmatutino etdamaui. et tam
dare fuerit uox tua ut cados
penetr& statim tibi dñs respon¬
debit. et similis erismorsi de
quo scriptum est. Loquebatur
morses et dñsrespondebat ei:
Et dabit uobisdñs panem astum
et aquam breuem: siad roroba¬
bel haec refcrimus tempora fa¬
cilis interp̃tatio est quod non
fuerit subeo perfesta la&itia
Dicentedauid: Cum conuesterit
dñs captiuitatem sion. ftcti sum̃
sicut consolati. Vt non conso¬
lationem plenam atque perfec¬
tam. sed similitudinem consola¬
tionis acciperent sincutem
ad saluatoris aduentum panis astus
et a quabreuis. Iuxtacipostolum
pciulum et hunc eundem iscuam
prophetam. Euangelicus sermo
puredicetur : qui prolaciniosisle¬
gis obseruationibus atque mandatis
in uno uerbo recapitulauit omnia.
Diliges proximum tuum sicut teipsũ
Consummatum enim et adbreuia¬
tionem sermonem fecit dñs super¬

Expanded text:
Clamavi in toto corde meo, exClamavi in toto corde meo, exmiserere mei, et custodiam mandata tua . Et alibi: Exspectavi in matutino et clamavi , et tam clara fuerit vox tua, ut coelos penetret: statim tibi Dominus respondebit, et similis eris Moysi, de quo scriptum est: Loquebatur Moyses, et Dominus respondebat ei . Et dabit vobis Dominus panem arctum, et aquam brevem. Si ad Zorobabel haec referimus tempora, facilis interpretatio est; quod non fuerit sub eo perfecta laetitia, dicente David: Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati: ut non consolationem plenam atque perfectam, sed similitudinem consolationis acciperent. Sin autem ad Salvatoris adventum, panis arctus et aqua brevis, juxta Apostolum Paulum, et hunc eumdem Isaiam prophetam, evangelicus sermo praedicitur, qui pro laciniosis Legis observationibus atque mandatis, in uno verbo recapitulavit omnia: Diliges proximum tuum, sicut teipsum. Consummatum enim et abbreviatum sermonem fecit Dominus super
Abbreviated transcription (Latin):
monstrabunt: Populus enĩ
sion habitidut inhierusedem:
Iudaei haec acyritempora refe¬
runt quando debabylone iniu¬
daecim reuersus est populus sub
torobabel et hiesu pontifice
Noscuitem ut sce peiam diximus
omnes repromissiones quae ex¬
cedunt medio critatem illius
temporis ad xp̃i refemus aiduen¬
tum. in quocaptiuus quondam
populus passionednĩ liberatus
habittuit insion ethieruscdem
inspecũ  ea ui delic& & inuisione
pacis hoc estecdesia : Porro
quod inlxx uerbum ad ditur
scitatis quidixerunt. Populus
enim sc̃s insion habittbit: sic in¬
ter praetari possumus. ut dica¬
mus nullum habitare insion.
nisi eum quisc̃ssit et audiatdicen
plorabis miserans miserebit᷑
tui. Ad uocem clamoris tui sta¬
tim ut audierit respondebittibi:
Cum reuersus fueris insion¬
ethabitaueris in hicrusadem
nequaquam plorabis ut anteplo¬
racueras. sed fletus tuus uestetur
ingaudium: Becitienim flentes
quia ipsiridebunt: Et postqua
clamaueris et dixeris. Ad dnm̃

Expanded text:
monstrabunt. Populus enim monstrabunt. Populus enim Sion habitabit in Jerusalem. Judaei haec ad Cyri tempora referunt, quando de Babylone in Judaeam reversus est populus sub Zorobabel et Jesu Pontifice. Nos autem, ut saepe jam diximus, omnes repromissiones quae excedunt mediocritatem illius temporis, ad Christi referamus adventum, in quo captivus quondam populus passione Domini liberatus, habitavit in Sion et Jerusalem, in specula videlicet, et visione pacis, hoc est, in Ecclesia. Porro quod in LXX verbum additur sanctitatis, qui dixerunt: populus enim sanctus in Sion habitat terpretari possumus, ut dicamus nullum habitare in Sion, nisi eum qui sanctus sit, et audiat dicenplorabis, miserans miserebitur tui: ad vocem clamoris tui, statim ut audierit, respondebit tibi. Cum reversus fueris in Sionet habitaveris in Jerusalem, nequaquam plorabis, ut ante ploraveras, sed fletus tuus vertetur in gaudium: Beati enim flentes, quia ipsi ridebunt . Et postquam clamaveris, et dixeris ad Dominum.
Abbreviated transcription (Latin):
atqueuestigio uix unus et alter resi¬
decint addĩ potentiam demonstran¬
dam: et tunc inquit scient omnes peli¬
quicie iuda qui nunc in grediuntur ter¬
racm aegrpti ut habitent ibi cumre¬
uersi fuerint in terram iudaeam : Cu¬
uis sermo complectur meus anillo¬
rum propterea expestat dñs ut
misereatur uestri. Etideo excltabi¬
tur parcens uobis. quiad siudiciidñs
bectiomnes qui ex pesta nteum
Graendis dementia di expestet n ĩtem
paenitentiam et donecnos auitis
conuestamur. Ille potentem con¬
trat manum neferire cogatur
Ideo cutem miseretur et parcet
ut ex ciltetur illius misericordia &
bonitas creatoris nota cunstis fiat
uelceste iuxtt illud quod in euan¬
gelio loquitur. Cum exaltatus fue¬
ro omnia tracham adme : Idcirco
exaltatur incruce : ut parcat
omnibus : Ipse est cnimds̃ iudien
et beati sunt omnesqui ex pestant
dnm̃ expestant autem conuer¬
sionem suam : quorum sit autẽ
et quae ista conuersio sequentia uerba

Expanded text:
atque vestigio, vix unus et alter resiatque vestigio, vix unus et alter resideant, ad Dei potentiam demonstrandam. Et tunc, inquit, scient omnes reliquiae Juda, qui nunc ingrediuntur terram Aegypti, ut habitent ibi, cum reversi fuerint in terram Judaeam, cujus sermo compleatur, meus, an illorum. Propterea exspectat Dominus, ut misereatur vestri, et ideo exaltabitur parcens vobis, quia Deus judicii Dominus: beati omnes qui exspectant eum. Grandis clementia Dei, ut exspectet nostram poenitentiam, et donec nos a vitiis convertamur, ille potentem contrahat manum, ne ferire cogatur. Ideo autem miseretur et parcit, ut exaltetur illius misericordia, et bonitas Creatoris nota cunctis fiat. Vel certe juxta illud quod in Evangelio loquitur : Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me, 410 idcirco exaltatur in cruce, ut parca omnibus. Ipse est enim Deus judicii; et beati sunt omnes qui exspectant Dominum exspectantem conversionem suam. Quorum sit autem, et quae ista conversio, sequentia verba
Abbreviated transcription (Latin):
erint et egerint paenitentiam
salui fiant: et tunc in tellegat̃
ubi prius fuerint et quod frustra
inuanis sperauerint: Cum queeos
ad paenitentiam cohortetur
illiecontrario confidunt in falsis
magistris et incesto saeculidique
uerbaudire nolentes equos aegrp¬
tios desiderent. et eorum uelocitate
laetantur. quosmulti plicaridñsꝓ
hibuit . Id crco ecclesiasticiuiri eosue¬
lociter per sequentur et unius
bellatoris uocem siuequinque pug¬
nantium quod ad mentem. et ad
quinque sensus referre debemus
Mille homines et in condita iurba
fugientium sustinere non poter
donec relinquamini quasimalus
nauis inuesticemontis et quasi
signum supercollem. Scribit
et hieremias quod interfestis gla¬
dio etfame hisqui in aegyptum con¬
fugerant. pauci remanserint
qui reuersi sint iniuda etim: et quo¬
modo si fralta nauiꝰ conpageilli¬
usdissoluta sola arbor qui malus
dicitur remanetit. et ponatur
prosigno in summita te montis
siue in excelso colle: sic prosigno

Expanded text:
erint, et egerint poenitentiam, erint, et egerint poenitentiam, salvi fiant; et tunc intelligant ubi prius fuerint, et quod frustra in vanis speraverint. Cumque eos ad poenitentiam cohortetur, illi e contrario confidunt in falsis magistris, et in incerto saeculi: Deique verba audire nolentes, equos Aegyptios desiderant, et eorum velocitate laetantur, quos multiplicari Dominus prohibuit . Idcirco ecclesiastici viri eos velociter persebellatoris vocem, sive quinque pugnantium quod ad mentem et ad quinque sensus referre debemus mille homines et incondita turba fugientium sustinere non poterunt. Donec relinquamini quasi malus navis in vertice montis, et quasi signum super collem. Scribit et Jeremias quod interfectis gladio et fame his qui in Aegyptum confugerant, pauci remanserint qui reversi sint in Judaeam . Et quomodo si fracta navi et compage illius dissoluta, sola arbor quae malus dicitur, remaneat, et ponatur pro signo in summitate montis, sive in excelso colle: sic pro signo
Abbreviated transcription (Latin):
iniudaea non babyloniorum
impetum sed mea pracecepta
metuentes sed uieritis. Qui escite
et sperate indño : et fidei in promis¬
sismeis robur arripite qui con:¬
temꝰnentes procecepta uitalia
desperatione dixistis. nequa¬
quam ita erit loqueris sed ad
equos confugemus aegyptios et
concito ad eosatq ueloci perge¬
mus gradu: quicigitur ita di¬
xistis fugietis quidem et pernici
quiuo susquea daegyptum per¬
sequentur : tantusque terror
atq formido obtinebit aegyptũ
ut unichaldȩo mille aegyptii
resistere nequetant: Et quinq
hostibus fugientium plurimci
multitudo: Iuxta illud quod
indevtero nomio legimus.
Dabitte dñs ut corruas inconspec¬
tu inimicorum tuorum: uia
una egredieris adeos. et perseptẽ
uiis fugies a facie eorum eteris
indis persione in cunctis regnis
terrae : Iuxta a ñagogen. edxx
editionem om̃ s ad paenitentiã
peccatores. et praecipuehere¬
ticos cohostatur sermo diuinus.
quod cum reuersi auitiis ingemu¬

Expanded text:
in Judaea, non Babyloniorum in Judaea, non Babyloniorum impetum, sed mea praecepta metuentes, salvi eritis. Quiescite et sperate in Domino, et fidei in promissis meis robur arripite, qui contemnentes praecepta vitalia, desperatione dixistis, nequaquam ita erit ut loqueris; sed ad equos confugiemus Aegyptios, et concito ad eos atque veloci pergemus gradu. Quia igitur ista dixistis, fugietis quidem et pernici qui vos usque ad Aegyptum persequentur, tantusque terror atque formido obtinebit Aegyptum, ut uni Chaldaeo mille Aegyptii resistere nequeant, et quinque hostibus, fugientium plurima multitudo, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Dabit te Dominus ut corruas in conspectu inimicorum tuorum. Via una egredieris ad eos, et per septem vias fugies a facie eorum, et eris in dispersione in cunctis regnis terrae . Juxta anagogen et LXX editionem, omnes ad poenitentiam peccatores, et praecipue haereticos cohortatur sermo divinus, quod cum reversi a vitiis ingemu
Abbreviated transcription (Latin):
tio et mussitant iuxtalaxx contra
creatorem suum. Propterea impi¬
et aitiseorum ciuitas destruetur
quam cedificauit cain cui ueniet
repentina perditio cum capta fu¬
erit abecdesicisticis uiris et itec des¬
trusta et comminuta: ut nihilinea
remanecit quod possit ignem emor¬
tuum pedciccendere et saltem coe¬
nosam et paruulam aquã populis
praberesitientibus
mini & quiescatis saluieritis: insilen¬
tio & inspeerit fosticudo uestra. et
noluistis et dixistis. nequaquam sed
ad equos fugiemus ideo fugietis et
suꝑ uelocesciscendemus ideo uelo¬
ceserunt qui persequentur uos
mille homine sa facieterroris
unius et a facie terroris quinq
eris quia confidebas suꝑ uanis uo¬
na falta est fostitudo ura et no¬
luistis cuidire sed dixistis. suꝑ
equos fugiemus propterea
fugietis et suꝑ leuibus ascensorib
us fugient et aduocem quinq fugien
multi: Sc̃s ait cuius suproc
et uel uitia relinquatis uelerro¬
re pracui consilii. et maneatis

Expanded text:
cio, et mussitant juxta LXX contra cio, et mussitant juxta LXX contra Creatorem suum. Propterea impietatis eorum civitas destruetur, quam aedificavit Cain, cui veniet repentina perditio, cum capta fuerit ab ecclesiasticis viris, et ita destructa et comminuta, ut nihil in ea remaneat quod possit ignem emortuum reaccendere, et saltem coenosam, et parvulam aquam populis praebere sitientibus. mini et quiescatis, salvi eritis: in silentio et in spe erit fortitudo vestra; et noluistis, et dixistis: Nequaquam; sed ad equos fugiemus: ideo fugietis et super veloces ascendemus: ideo veloces erunt qui persequentur vos. Mille homines a facie terroris unius: et a facie terroris quinque eris: quia confidebas super vanis, vana facta est fortitudo vestra; et noluistis audire: sed dixistis, super equos fugiemus: propterea fugietis; et super levibus ascensoribus us fugient: et ad vocem quinque fugient multi. Sanctus, ait, cujus supra et vel vitia relinquatis, vel errorem pravi consilii: et maneatis
Abbreviated transcription (Latin):
dacio et innixiestis suꝑ tumultum
eorum siue contradistionẽ et suꝑbiã
ut symmachus et theodotio in tp̃¬
tati sunt: Propterea ueste tur
uobis haec iniquitas siue peccatum
ut sitis quasimurus cadens subito
ciuitatis firmis simae et captae
cuius repentine ad ueneritruina.
It cenim laxtioenstulerunt et
est sensus iuxta hebricum: quo¬
modo interrultione muri altissimi
qui longam traxitruinam. Diffi¬
cile in auiri potest et pristinũ
decorem recipere : sic uobis ueniet
repentina contritio: et utalia
ut arrepentina similitudine
sicut uasfiguli confringatur
contritione perualida. ita com¬
minuitur infrus tyac ut uix par¬
uula testaremaneat defraccmen¬
tis inqua postetur igniculus aut
paruulum a quaedelacun& auria¬
tur et fouea sicuos cumieritis in
aegyptum persequente uos illuc na¬
buchodonosor usquead internitionẽ
perihibetis : Heretici quoque &
omne dogma contrarium ueritati
confidunt in calumniam atq menda¬

Expanded text:
dacio, et innixi estis super tumultu dacio, et innixi estis super tumultu eorum, sive contradictione et superbia, ut Symmachus et Theodotio interpretati sunt, propterea vertetur vobis haec iniquitas sive peccatum, ut sitis quasi murus cadens subito civitatis firmissimae et captae, cujus repentina advenerit ruina, ita enim LXX transtulerunt. Et est sensus juxta Hebraicum: Quomodo interruptio muri altissimi qui longam traxit ruinam, difficile instaurari pdecorem recipere: sic vobis veniet repentina contritio. Et ut alia utar similitudine: Sicut vas figuli, si confringatur contritione pervalida, ita comminuitur in frusta, ut vix parvula testa 408 remaneat de fragmentis, in qua portetur igniculus, aut paululum aquae de lacuna hauriatur et fovea; sic vos cum ieritis in Aegyptum, persequente vos illuc Nabuchodonosor, usque ad internecionem peribitis. Haeretici quoque et omne dogma contrarium veritati confidunt in calumnia atque menda
Abbreviated transcription (Latin):
&ecclesicarum locuntur magistris
nolite nobis uidere quȩ resta sunt
nec gehennae flammas com¬
am et delicias pandatur nobis
parx drsus : Quid mihi ostendis
uiam dñi perquam non libenter
ingredior q̃d replicas nomen sc̃i
isrł is siue uerbum is itchelis qđ
mei pectoris archana non pene¬
troct̃. Quod quidem & cidpopulũ
ecclesiae dicitur neglegentem.
si cibuersctur custeritatem
magistrorum et adulatoribus
bastis uerbum hoc et sperastis
incalumnia ettumultu. et in¬
nixi estis supereo propterea
erit uobis iniquitas haec sicut
interruptio cadens etrequisita
inmuro excelso qm̃ subito dum
non speratur ueniet contritio
eius et comminuetur sicut con¬
teritur lago ena figuli contri¬
tione perualida et non in ue¬
nietur defracmentis cius testa
inqua postetur igniculus
deincendio cut liuriatur paruũ
aquaedefouea: quia inquit supyoc¬
tis commonentem sentiatis puni¬
entem. habuistis fiduciam in ce¬
gyptiorum calumniam atque meñ¬

Expanded text:
et Ecclesiarum loquuntur magistris: et Ecclesiarum loquuntur magistris: Nolite nobis videre quae recta sunt, nec gehennae flammas comam et delicias, pandatur nobis paradisus. Quid mihi ostendis viam Domini, per quam non libenter ingredior? Quid replicas nomen Sancti Israel, sive verbum Israelis, quod mei pectoris arcana non penetrat? Quod quidem et ad populum Ecclesiae dicitur negligentem, si aversetur austeritatem magistrorum, et adulatoribus bastis verbum hoc, et sperastis in calumnia et tumultu: et innixi estis super eo: propterea erit vobis iniquitas haec sicut interruptio cadens, et requisita in muro excelso: quoniam subito dum non speratur veniet contritio ejus. Et comminuetur sicut conteritur lagena figuli contritione pervalida: et non invenietur de fragmentis ejus testa in qua portetur igniculus de incendio: aut hauriatur parum aquae de fovea. Quia, inquit, suprtis commonentem, sentiatis punientem. Habuistis fiduciam in Aegyptiorum calumnia atque men
Abbreviated transcription (Latin):
esse sermonem manifestatrens¬
currimur . ut in obscurioribus
immoremur:
Populus enim adiroc cundiam
prouo cansest: et filimendaces
filii nolentes audirelegem dĩ
quidicunt uidentibus noli te uidere
etas picientibus nolite aspicere
nobis ea quȩ reta sunt: loquimi¬
ninobis placentia: uide tenobis
errores aufeste a meuiã decli¬
quod adiracundicm prouocaue¬
rint dnm hieremiae uerbacu¬
dire nolentes quidixerunt ei:
Noli nobis uidere quod nolum
noli nobis interdicere uiam aegrp¬
ti nequȩ resta sunt pracedices
sed loquere qua e nobis placet ut
pergamus inaegyptũ quod cu¬
mulet peccata peccatis: quid
nobis ingeris quod non libenter
audicͥmus quid monstracsuiã
perquam in gredi nolumus. quid
frequenter ingeminas curibus
a nobis ista praedicatio: secundũ
trophologiam omnis heretico
rum filius appellatur ex nobis
enim exierunt sed non fuerunt
ex nobis qui non audierunt in te¬
rioris hominis curibus legem dĩ

Expanded text:
esse sermonem. Manifesta transesse sermonem. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. Populus enim ad iracundiam provocans est: et filii mendaces, filii nolentes audire legem Dei. Qui dicunt videntibus, nolite videre: et aspicientibus, nolite aspicere nobis ea quae recta sunt: loquimini nobis placentia; videte nobis errores. Auferte a me viam: decliquod ad iracundiam provocaverint Dominum, Jeremiae verba audire nolentes . Qui dixerunt ei: Noli nobis videre quod nolumus: noli nobis interdicere viam Aegypti nec quae recta sunt praedices; sed loquere quod nobis placet, ut pergamus in Aegyptum, quod cumulet peccata peccatis. Quid nobis ingeris quod non libenter audimus? quid monstras viam per quam ingredi nolumus? Quid frequenter ingeminas auribus srael? Cesset a nobis ista praedicatio. Secundum tropologiam, omnes haeretici mendaces filii appellantur. Ex nobis enim exierunt, sed non fuerunt ex nobis ; qui non audiunt interioris hominis auribus Legem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
tio. latitudinem interp̃tati sunt
quod tribus litteris scribitur
res eth& & beth. et ipsum est
quod in psalmis legitur. Memor
ero racab etbabylonscientibus me:
Et est sensus : qm̃ inaegyptiis uanũ
que uiribus superbiam et isrł
interra sua sedere uel tibi tare
deber& nec frustrac ab in firmis
cuxilium petere
Nuncingressus scribecis suꝑbuxũ¬
et in libro diligenter exarocillud.
eteritindienouissimo intestimoniũ
usque ina&ernum
Auinthebrocei qm̃ in prophetis unus
sit sps et omniaapũddm̃ iunsta sint
temporahieremiae praecepietdĩ
esse mandatum ut ingressus cegrp¬
tum scribateis superbuxum qđ
lignum est inputribile siueut sym¬
machus traenstulit EΠITITU¬
XN idesł superlatissimam
tabulam: Eiscuitem haũd dubiũ
quiniuda eis et in libro diligenter
edisseract : It cutnulla difficultas
sit lectionis. ut quando uaticiniũ
fuerit rebus expletum tunc intel¬
legunt uerum propheta urum

Expanded text:
tio, latitudinem interpretati sunt; tio, latitudinem interpretati sunt; quod tribus litteris scribitur RES et HE et BETH, et ipsum est quod in Psalmis legitur: Memor ero Raab et Babylonis scientium me . Et est sensus: Quoniam in Aegyptiis vanum que viribus superbiam: et Israel in terra sua sedere vel habitare deberet, nec frustra ab infirmis auxilium petere. Nunc ingressus scribe eis super buxum. in libro diligenter exara illud: et erit in die novissimo in testimonium usque in aeternum. Aiunt Hebraei, quoniam in Prophetis unus sit spiritus, et omnia apud Dominum juncta sint tempora, Jeremiae praecipi, et Dei esse mandatum, ut ingressus Aegyptum scribat eis super buxum, quod lignum est imputribile; sive, ut Symmachus transtulit ἐπὶ πτυχὶ, id est, super latissimam tabulam. Eis autem, haud dubium quin Judaeis: et in libro diligenter edisserat, ita ut nulla difficultas sit lectionis, ut quando vaticinium fuerit rebus expletum, tunc intelligant verum Prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
inimicorum eius et in manuquae¬
rentium animam illius et consu¬
merentur omnes uiriiuda quie¬
rant in terra degrpti gladio et
stime usque ad internitionem:
Intantum ut tradunt hebraei
Prius quã nabuchodonosor ae grptũ
caperet hieremiam etbaruch
inminentem captiuitatem morte
uitassẽ leenam et catulum leonis
Quidam caeles tem hierusalem. et
deceptum exea populum exposuit
regulum que uolantem et uipe¬
rocs et genimina aspidum. illum
dequo supra legimus. colubrum
tortuosum. Et de quo saluator
in euangelio loquebatur: Vide¬
bam satonan quasi fulgur decae¬
lo cadentem: quidircco appellatꝰ.
Inapocalipsi testiam pastem stel¬
larum secum de traxit in terram
quae peruersitate sententiae priores
diuitias perdiderunt: deferentes
ecis inaegyptum huius sacculi : Ideo
clamaui suꝑhoc superbia tantum est
quiesce : Proquo nescio quid uolen
ista qm̃ uana est consolatio uestrochȩ
idest impetum : symmachus tur
bationẽ. Lax uanitatem: theodo¬

Expanded text:
inimicorum ejus, et in manus quaeinimicorum ejus, et in manus quaerentium animam illius, et consumerentur omnes viri Juda, qui erant in terra Aegypti, gladio et fame usque ad internecionem, in tantum ut tradant Hebraei, prius quam Nabuchodonosor Aegyptum caperet, Jeremiam et Baruch imminentem captivitatem morte vitasse. Leaenam et catulum leonis quidam coelestem Jerusalem et deceptum ex ea populum exposuit, regulumque volantem, et viperas, et genimina aspidum, illum de quo supra legimus , colubrum tortuosum, et de quo Salvator in Evangelio loquebatur: Videbam Satanam, quasi fulgur de coelo cadentem : qui draco appellatus in Apocalypsi , tertiam partem stellarum secum detraxit in terram, quae perversitate sententiae priores divitias perdiderunt, deserentes eas in Aegyptum hujus saeculi. Ideo clamavi super hoc: superbia tantum est: quiesce. Pro quo nescio quid volentista, quoniam vana est consolatio vestra haecid est, impetum et sbationem; LXX, vanitatem: Theodo
Abbreviated transcription (Latin):
Inerechiel quoque scriptum est.
Ad sumeplanstum suꝑ principem
isrł et dices : Quare matertua
leena interleones cubabit in me¬
dio leunculorum enutriuit catu¬
lossuos : Acneputa remus uere
scripturamͣ deleena etleonedicere:
Contra naturamloquiturrerũ
quod deleena et leone nata sit
uipert et regulus uolans siue
genimina aspidum uolantia
quoduidelic& demalis parentibus
peior ibͦ s genenati sunt liberi
De quibus et cuangelium loqueba¬
tur: Ceneratio uiperarum
quis ostendit uobis fugere cibi r
uentura : Et ad terram dicitur
isrł Tuesterra inqua non pluit
nec imberuenit superte indiciix
cuius principes in medio eius qua¬
silcones rugientes. rapientes
puredam animas deuorentes
perpotentiam : Ista genimina
uiperrum siue aaspidum uolan¬
tium id est principespopuli et
omnis impiorum turbaierunt
ad populum qui eis prodesse non
potuit dicente hieremia quod
traderet dñs pharonem ha¬
freregem a egrptiinmanu

Expanded text:
. In Ezechiele quoque scriptum est: . In Ezechiele quoque scriptum est: Assume planctum super principem Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos ? Ac ne putaremus vere Scripturam sanctam de leaena et leone dicere, contra naturam rerum loquitur, quod de leaena et leone nata sit vipera et regulus volans, sive genimina aspidum volantia: quod videlicet de malis parentibus pejores generati sint liberi, de quibus et Evangelium loquebatur: Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere ab ira ventura ? Et ad terram dicitur Israel: Tu es terra in qua non pluit, nec imber venit super te in die irae, cujus principes in medio ejus, quasi leones rugientes, rapientes praedam, animas devorantes per potentiam . Ista genimina viperarum, sive aspidum volantium, id est, principes populi et omnis impiorum turba, ierunt ad populum, qui eis prodesse non potuit, dicente Jeremia , quod traderet Dominus Pharaonem Vafre regem Aegypti in manum
Abbreviated transcription (Latin):
aspides et genimina cspidum
uolantium qui ferebant suꝑ cisi nos
et camelos diuitias sucis adgentem
quae eis non proderitaiegyptiinania
Et proregulo uolante quemlxx
genimina aspidum uolantium
trenstulerunt in hebirico
ENNETICI dicitur euolans quẽ
nos appellare possumus conbu¬
rentem et hebracice sccraph Rur¬
sum in eoloco ubinos interpactisu¬
mus postentes superbumero sium̃¬
torum. proiumentis omnessimi¬
id est pullos asinorum Teniem
cutem tribulationis et angustia
latissimam heremi. Significat
uastitatem perquã peliquiae hie¬
rusedem cum iohanne̾m filio
sarecie et filiabus regis sedecicie
sublatis omnib: quaehabere pote¬
raent adae gyptum trans fugerun:
letienam quoque et catulum leo¬
nis hieru sclem et populumeius
MΕΓΑΦΟΡΙΚΩC intellege
dicen tebalaam innumeris
eccepopulus ut leena consurg&
et quasileo erigetur: non accu¬
babit donec deuor& praxedam
et occisorum sanguinem bibat

Expanded text:
aspides et genimina aspidum aspides et genimina aspidum volantium: qui ferebant super asinos et camelos divitias suas ad gentem, quae eis non proderit: Aegyptii inania et pro regulo volante, quem LXX genimina aspidum volantium transtulerunt, in Hebraico ἐμπρηστὴς dicitur et volans quem nos appellare possumus comburentem, et Hebraice vocatur SARAPH . Rursum in eo loco ubi nos interpretati sumus, portantes super humeros jumentorum, pro jumentis omnes simiid est pullos asinorum. Terra autem tribulationis et angustiae, latissimam eremi significat vastitatem, per quam reliquiae Jerusalem cum Johannan filio Careae et filiabus regis Sedechiae, sublatis omnibus quae habere poterant, ad Aegyptum transfugerunt. Leaenam-quoque et catulum leonis, Jerusalem et populum ejus μεταφορικῶς intellige, dicente Balaam in Numeris: Ecce populus ut leaena consurget, et quasi leo erigetur: Non accubabit, donec devoret praedam, et occisorum sanguinem bibat
Abbreviated transcription (Latin):
Relte super prcesenti capitulo
intellegi potest. quod uia deser¬
tullis fuerit in ruinam : Legisse
me noui iumenta austri etquadru¬
pedes indesesto qui iudaetie terminos
relinquentes ad aegrpti tenebras
confugerunt Referriadspirta¬
lia nequitiae in caelestibus et resto¬
res tenebrarum istarum. quiuni¬
uersas diuitias et pristinosopes
ae grptidesiderio perdiderunt:
hocille dixerit : No siuxtatropholo¬
giam ut quae necdum proposuimꝰ
disseramus. Dicemus omnes qui
creatoredesesto scieculi erroribus
sedediderunt esse quadr̃i pedes inde¬
sesto istius saeculi aquo frustrae spe¬
rent cuxilium. Cum uerum dĩ
uuixilium derelinquerint:
Interax tribulationis etangustiae
leciena etleo exeis ui pera et regulus
uolans postantes suꝑ umeros iu¬
mentorum diuitias suas. et super
grpbum camelorum thesccuros
suos cid populum quieis prodesse
non poterat aegyptus frustroc
et uanae cuxiliabitur
Lxx In tribulatione etangustia
leo et catulus leonis inleoni inde

Expanded text:
recte super praesenti capitulo recte super praesenti capitulo intelligi potest, quod via deserti illis fuerit in ruinam. Legisse me novi, jumenta Austri et quadrupedes in deserto, qui Judaeae terminos relinquentes, ad Aegypti tenebras confugerunt, referri ad spiritualia nequitiae in coelestibus; et rectores tenebrarum istarum, qui universas divitias et pristinas opes Aegypti desiderio perdiderunt. Hoc ille dixerit. Nos juxta tropologiam, ut quae necdum proposuimus, disseramus, dicimus omnes qui Creatore deserto, saeculi erroribus se dederunt, esse quadrupedes in deserto istius saeculi, a quo frustra sperent auxilium, cum verum Dei auxilium dereliquerint. In terra tribulationis et angustiae leaena et leo: ex eis vipera et regulus volans: portantes super humeros jumentorum divitias suas; et super gibbum camelorum thesauros suos ad populum qui eis prodesse non poterit: Aegyptus frustra et vane auxiliabitur. LXX: In tribulatione et angustia leo et catulus leonis: inde
Abbreviated transcription (Latin):
non solum suꝑbabrlonem etphi¬
listim et moab et damascum
et aegyptum et desestum mare
idum ea quoque et arabia et uallẽ
sion et ad extremum tyrum
sed superiumenta quoq custri
peruenerit : Quaelxxtranstu¬
lerunt quadrupedes indesesto:
Significat autem tribum iuda
quaeinaus trali paste sita heremo
confiniest: Et eos quibieremiae
uaticinium respuentes capta
hiero solyma noluerunt habita¬
re iniudaea sed perde sestum cid
aegyptios confugerunt : Et reste
appellantur iumenta custri
siuequa dru pedes in desesto quia
respuerunt notitiam dĩ et contẽ¬
to eiusimperio ada egypti simu¬
lacra fugerunt: spemhabentes
inpharaco quiinnisus fuerit qua
si incumbat harundini quae fracc¬
ta manũ uulner& innitentis : de
istius modiiumentis et filiichore
loquebantur inpsalmo. homo
cum in honore esset non intel¬
lexit conparatus estiumentis
insipientibus et similis factus est
illis . Quod que sequitur haec
uia eorum scandalum ipsis

Expanded text:
non solum super Babylonem et Phinon solum super Babylonem et Philisthiim, et Moab, et Damascum, et Aegyptum, et desertum mare, Idumaeam quoque et Arabiam, et vallem Sion, et ad extremum Tyrum; sed super jumenta quoque Austri pervenerit, quae LXX transtulerunt, quadrupedes in deserto. Significat autem tribum Juda, quae in australi parte sita, eremo confinis est; et eos qui Jeremiae vaticinium respuentes, capta Jerosolyma, noluerunt habitare in Judaea; sed per desertum ad Aegyptios confugerunt. Et recte appellantur jumenta Austri, sive quadrupedes in deserto, quia respuerunt notitiam Dei, et contempto ejus imperio, ad Aegypti simulacra fugerunt, spem habentes in Pharaone, cui qui innixus fuerit, quasi si incumbat arundini, quae fracta manum vulneret innitentis. De istiusmodi jumentis et filii Chore loquebantur in psalmo: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quodque sequitur: Haec via eorum scandalum ipsis,