comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te eiusdẽ psalmi dr̃: cantate dõ psallite dnõ. qͥ af¬
cendit suꝑ celũ cȩli ad orientẽ. Quod autẽ dicunt᷑
thalami tres hinc & tres inde: hoc doc& qđ tã litte¬
ra quã sp̃s. & utraq intelligentia & historiȩ & tro¬
pologie ad trinitatis sacramta ꝑtineat. Illudq qđ
addit̾ & frontẽ eius. & uestibulũ scd̾ni mnensurã por-¬
te pͥoris otientalẽ portã significat: quȩ pͥor non ordi¬
ne s merito nuncupatur. & habebat inquit qͥnqͣgin¬
ta cubitos in longitudine. & uginti quinq in lati¬
tudine : ut in qͥnqͣginta pꝰ septẽ ebdonadas. & ȩt̾na
reqͥes demonstret᷑. tendens ꝑ diẽ refurrectionis ad
regna cȩloꝵ. in quib uera reqͥes ẽ. in uiginti quinq
autẽ de quo numero ante iã diximus qͥnq sensus
ꝑ quinq ordines q̃dranguli mensura seruetur. Vrũ
alterũ longitudini alterũ latitudin coaptat᷑. ut
in longitudine reqͥes & delectatio sacratioris scientiȩ

Expanded text:
psalmi dicitur: Cantate Deo, psallite Domino, qui ascendit super coelum coeli ad Orientem . Quod autem dicuntur thalami tres hinc, et tres inde, hoc docet, quod tam littera quam spiritus, et utraque intelligentia, et historiae et tropologiae, ad Trinitatis sacramenta pertineant. Illudque quod dicitur: Et frontem ejus, et vestibulum secundum mensuram portae prioris, Orientalem portam significat, quae prior non ordine, sed merito nuncupatur. Et habebat, inquit, quinquaginta cubitos in longitudine, et viginti quinque in latitudine; ut in quinquaginta post septem hebdomadas aeterna requies demonstretur: tendens per diem resurrectionis ad regna coelorum, in quibus vera requies est. In viginti quinque autem, de quo numero ante jam diximus, quinque sensuum per quinque ordines quadranguli mensura servetur, quorum alterum longitudini, alterum latitudini coaptatur; ut in longitudine requies, et delectatio sacratioris scientiae:
Abbreviated transcription (Latin):
LoN. ꝑgirũ longitudine uiginti qͥnq cubitorũ.
& latitudine quinq cubitoꝵ. uidetur facere que¬
stionẽ ꝓpter qđ in ueteri int̾p̃tatione non positũ
seqr. & uestibulũ eius ad atriũ exteriꝰ. & palmas
eiꝰ in fronte: ut scilie& hoc atriũ qđ habebat
in longitudie uiginti qͥnq cubitos. & in latitudi
quinq ñ int̾ioris s exterioris atrii sto: ut pͥo
ris atrii latitudinẽ hoc ẽ. uiginti qͥnq cubitos
extioris atrii possideat longitudo: & in latitudi¬
ne qͥnq cubitos teneat. Quas mensuras ia ẽ.xx.
Qđ si ad altiora conscendunus. qͥnqͥes dupplicamus.

Expanded text:
nque cubitorum, et latitudine quinque cubitorum, videtur facere quaestionem, propter quod in veteri interpretatione non positum sequitur: Et vestibulum ejus ad atrium exterius: et palmas ejus in fronte; ut scilicet hoc atrium quod habebat in longitudine viginti quinque cubitos, et in latitudine quinque, non interioris, sris atrii latitudinem, hoc est, viginti quinque cubitos exterioris atrii possideat longitudo, et in latitudine quinque cubitos teneat. Quas mensuras, id est, vum. Quas si ad altiora conscendimus quinquies duplicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
elamoth tͥnstulerunt : qđ uestibulũ ante portã ẽ.
siue interius. Nec solũ una porta ẽ. aqͥ lonis quȩ
supͣ porta appellat᷑ exterior: s altera interior.
quȩ hab & similitudinẽ portȩ orientalis :: ut ma
piciens portã aquilonis: sic̃ erat porta que respi¬
ciebat ad orientẽ. Mensusq ẽ. a portta ext̾iori aqͥ¬
lonis usq ad portũ eiusdem aqͥlonis interiorẽ cen¬
tũ cubitos: ut his quasi gradib atq mensuris
recedentes a porta ext̾iori. ad int̾iore ꝑuenire ua¬
leamus. De cuiꝰ numeri sacram̃to : supͣ dictũ ẽ.
Et eduxit me ad uiã australẽ: & ecce porta que res¬
piciebat ad austrũ. & mensus ẽ. frontẽ eiꝰ & ue

Expanded text:
elamoth transtulerunt. Quod vestibulum ante portam est, sive interius. Nec solum una porta est Aquilonis, quae supra porta appellatur exterior: sed et altera interior, quae habet similitudinem portae Orientalis, ut manifpiciens portam Aquilonis, sicut erat porta quae respiciebat ad Orientem. Mensusque est a porta exteriori Aquilonis usque ad portam ejusdem Aquilonis interiorem centum cubitos: ut his quasi gradibus atque mensuris, recedentes a porta exteriori, ad interiorem pervenire valeamus, de cujus numeri sacramento supra dictum est. « Et eduxit me ad viam Australem, et ecce porta quae respicieb
Abbreviated transcription (Latin):
ignita sunt iacula : quȩ iuxta apłm scuto fidei
restinguntur. & ad aqͥlonẽ exteriꝰ atriũ nomina¬
tur : ad meridiẽ uͦ hoc ẽ. ad austrũ. ñ exteriꝰ s in¬
terus. Dicit enim scriptura. Et introduxit me ad
atriũ int̾ius ad portã australẽ : qđ & in orientali
atrio seriptũ similit̾ inuenitur. Primꝰ enĩ ad uir-¬
tutẽ ingressus ẽi aqͥlonẽ calcare pedib. & ꝑ quin-¬

Expanded text:
ignita sunt jacula, quae juxta Apostolum scuto fidei ignita sunt jacula, quae juxta Apostolum scuto fidei restinguuntur . Et ad Aquilonem exterius atrium nominatur: ad meridiem vero, hoc est, ad Austrum, non exterius, sed interius. Dicit enim Scriptura: Et introduxit me ad atrium interius ad portam Australem, quod et in Orientali atrio scriptum similiter invenitur. Primus enim ad virtutem ingressus est, Aquilonem calcare pedibus, et per quin
Abbreviated transcription (Latin):
fenestrȩ eits. & elammoth & palmȩ enis sic̃ mpor¬
ta quȩ respiciebat orientẽ. & ingradib septẽ as¬
cendebant eͥã. Et elammoth intrinsecꝰ & porta atrii
int̾ioris respiciens ad portã aqͥlonis & qđ in he¬
braico ñ habet᷑ sic̃ porta quȩ respicit ad orientẽ.
Et mensus ẽ. atriũ de porta usq ad portã. centum
cubitorum. Quid significent uerba hebraica thee
e elau & clamoth supra plenius dpximꝰ. Si: ĩnpre¬
sentiarũ collatione sui docebit nr̃a tͣnslatio. Men¬
sus ẽ. autẽ uir cuiꝰ funiculus in manu erat portã
qͦq aqͥlonis atrii extĩoris. siue introduxit ꝓpħam
ꝑportã aquilonis ad atriũ exterids. In qͦ conside¬
randũ qđ pͥmũ introducat᷑ ꝑ portã aqͥlonis. sedõ
ꝑ portã atrii : tercio ꝑ portã orientalẽ. Ab aqͥlone
enĩ exardescunt mala : suꝑ habitatores terne. Pul¬
chreq qͥ habitator terrȩ ẽ. & ñ aduena atq ꝑe¬
grinus pat& iaculis eius qͥ uenit ab aqͥlone cuiꝰ

Expanded text:
palmae ejus sicut in porta quae respiciebat Orientem; et in gradibus septem ascendebatur ad eam, et elamoth intrinsecus, et porta atrii interioris respiciens ad portam Aquilonis et quod in Hebraico non habetur, sicut porta quae respicit ad Orientem. Et mensus est atrium a porta usque ad portam centum cubitorum: » Quid significent verba Hebraica thee , et elau et elamoth , supra plenius diximus: sed et in praesentiarum collatione sui docebit nostra translatio. Mensus est autem vir cujus funiculus in manu erat, portam quoque Aquilonis atrii exterioris, sive introduxit prophetam per portam Aquilonis ad atrium exterius. In quo considerandum, quod primum introducatur per portam Aquilonis; secundo, per portam Austri; teenim exardescunt mala super habitatores terrae . Pulchreque qui habitator terrae est, et non advena atque peregrinus, patet jaculis ejus qui venit ab Aquilone, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
rant uixta m̃surã portȩ quȩ respiciebat ad orien¬
tẽ: hoc sabtiliter mndicat᷑ qđ qͥcũq inintioitu uir¬
tutũ positus. tres & tres thalamos fuerit ingressꝰ
ea ꝑueniat. illaq conspiciat. quȩ & in porta orienta¬
li plenissime suscepturꝰ ẽ. Porro qđ seqr. & soptẽ gra¬
duũ erat ascensus eiꝰ. & uestibulũ ante ea siue in

Expanded text:
uram portae quae respiciebat ad Orientem, hoc subtiliter indicatur, quod quicumque in introitu virtutum positus, tres et tres thalamos fuerit ingressuserit, ad ea parveniat, illaque 482 conspiciat, quae et in porta Orientali plenissime suscepturus est. Porro quod sequitur: Et septem graduum erat ascensus ejus, et vestibulum ante eam, sive in
Abbreviated transcription (Latin):
ficat decẽ.s. pronomen. Quib hec hebrei sermonis
ex ꝑtib deliram̃ta uideantur. Sed nunc non contro-¬
uersias stribimus. aut orationes in quib iudiso¬
let compositione uerboꝵ : s explanationes & comiñ-¬
tarios hebreoꝵ uoluminũ. Uerũ redeamus ad cęptũ.
Octosiue decẽ gradib qui ꝑfectꝰ ẽ. numerus aut un¬
decĩ de quo iã diximꝰ ascendit᷑ ad portã scõꝵ : euius
frontib coluinnȩ erant una hinc & altera inde. Non
dix̃ duȩ ne indualẽ incurrer& numerũ. s una &
una qͥ ꝑfectus ẽ. numerus. & unione sui imitatur
dm̃. Illȩ autẽ erant columne duȩ : de qͥb & in apo¬
calipsi dr̃. Qui uicerit faciã eũ columnã in tẽplo¬

Expanded text:
ficat decem, sed pronomen qui . Haec Hebraei sermonis ficat decem, sed pronomen qui . Haec Hebraei sermonis expertibus deliramenta videantur: sed nunc non controversias scribimus, aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, aut undecim, de quo jam diximus, ascenditur ad portam sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, una hinc, et altera inde. Non dixit, duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Istae autem erant columnae duae, de quibus et in Apocalypsi dicitur: Qui vicerit, faciam eum columna
Abbreviated transcription (Latin):
Miser ego homo quis me liberabit de corpore mor¬
tis huiꝰ : non qđ̃ uixta setussimã heresim abolen¬
da corpora eẽ. credamus. s qđ uoti nri sit suꝑ ue¬
stiri non spoliari: & mortale hoc acciꝑe tmmorta¬
litatẽ. & corruptiuum indiere incorruptionẽ.
llud autẽ qđ seqr̃ & octo gradib ascendebat᷑ ad
eã. iã ẽ ad portã interiorẽ : scientib hebreã linguã
facit magnam difficultatẽ. Deniq simmachus quẽ
in hoc loco sequuti sumꝰ. octo gradus posuit: locxo.
decẽ: theodotio & aquilȩ seda edicio. undecĩ. Prima
autẽ nullũ numerũ posuit: s absolute ait. & gra-
dib in qͥb ascendebatur ad eã : ut uł iuxta consu¬
etudinẽ pͥorũ portarũ octo gradꝰ intelligamus. sic̃
intellexit & simmachus uł certe quos habebat
porta in terior. quoꝵ numerũ scriptura ñ dixit. o
quo in hebreo positũ ẽ. urob. id ẽ. & latitudo ãstẽ
autẽ prohesre. hoo ẽ. decẽ. legamus heser: ñ signi¬

Expanded text:
Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Non quod juxta saevissimam haeresim, abolenda corpora esse credamus; sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionem. Illud autem quod sequitur: Et octo gradibus ascendebatur ad eam , id est, ad portam interiorem, scientibus Hebraeam linguam, facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secuti sumus, octo gradus posuit: Septuaginta, decem; Theodotio et Aquilae secunda editio, undecim; prima autem nullum numerum posuit, sed absut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta interior, quorum numerum Scriptura non dixit pro quo in Hebraeo positum est, UROB  , id est et latitudo, ASTE autem pro ESRE, hoc est, decem, legamus ESER  , non signi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qͦ loctx. & simmachus int̾iorẽ posuerunt. Et pal¬
mȩ cęlate in fronte eiꝰ hinc & inde. & in octo gͣ¬
dib ascensus eius. De septẽtrionali plaga in cuiᷤᷤ
atriũ septẽ tantũ ascendebatur gradibꝰ transit
ad australẽ portã : & ad atriũ eiusdẽ plage. ad
qđ non solũ septẽ ut supra. s octo gradib ascen¬
dit̾ uidelic& ut ꝑ uetera transeamus ad noua:
& ut loquar manifestius ꝑ patriarchas & ꝓpħas
ueniamus ad apłos. ut in altero ebdomadas
in altero ogdoas sit. Nunc autẽ uenit ad ultimũ
int̾ioris siue patriũ ad qd̃ itur ꝑ uiã orientalẽ.
U ia uxta.lxxxͥ. in hoc tantũ habetur loco: in sep¬
tẽptrionali & australi plaga omĩno tacita ẽ: ut
possimꝰ intelligere in orientali tantũ porta illã
intelligendã uiã que dic̃. ego sũ uia ueritas &
uita. ꝑ ipsũ enĩ uenimꝰ a patrẽ. & de ipso seri¬

Expanded text:
 et Symmachus, interiorem, posuerunt; « et palmae caelatae in frontem illius hinc et inde, et in octo gradibus ascensus ejus. » De Septentrionali plaga, in cujus atrium septem tantum ascendebatur gradibus, transit ad Australem portam et atrium ejusdem plagae, ad quod non solum septem, ut supra, sed octo gradibus ascenditur: videlicet ut per vetera transeamus ad nova; et ut loquar manifestius, per patriarchas et prophetas, veniamus ad apostolos: ut in altero hebdomas, in altero ogdoas sit. Nunc autem venit ad ultimum, interioris, sive per atrium, ad quod itur per viam Orientalem. Via juxta Septuaginta in hoc tantum habetur loco; in Septentrionali, et Australi plaga omnino tacita est, ut possimus intelligere in Orientali tantum porta illam intelligendam viam, quae dicit: Ego sum via, veritas et vita . Per ipsum enim venimus ad Patre
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenerit estus: uł tempꝰ ꝑsequutionis uł dies
uidicii. Et erit foliũ euis uiride. siue erunt in eo
ramusculi frondentes ut nũquã timeat siccitatẽ:
s cunctarũ uirtutũ germin& grã. Cũq tẽpꝰ siue
annus uenerit siccitatis non metu& : quando dñs ira¬
tus mandauerit nubib ne pluant suꝑ isrł imbrẽ.
Quod seqr̃ nec desin& facere fructũ.: ilũ locũ qui
in marco scriptus ẽ. qđ uenerit dñs ad ficũ & non
inuenerit in ea fructus. quia necdũ erat tẽpus.
& maledixerit ei ut fructus ñ faciat in ȩt̾nũ. ex¬
ponere poterit. Q enĩ confiait in dnõ. & añs est
fiducia eius: etiã in tẽpore siecitatis non metuae.

Expanded text:
cum uenerit aestus — uel tempus persecutionis uel dies cum uenerit aestus — uel tempus persecutionis uel dies iudicii —; et erit folium eius uiride — siue erunt in eo ramusculi frondentes —, ut numquam timeat siccitatem, sed cunctarum uirtntum germinet gratia. cumque tempus siue annus uenerit siccitatis, non metuet, quando dominus iratus mandauerit nubibus. ne pluant super Israhel imbrem. Quodque sequitur: nec desinet facere fructum, illum locum, qui in Marco scriptus est. quod uenerit dominus ad ficum et non inuenerit in ea fructus, quia necdum erat tempus, et maledixerit ei, ut fructus non faciat in aeternum, exponere poterit. qui enim confidit in domino et dominus est fiducia eius, etiam in tempore Iudaicae siccita
Abbreviated transcription (Latin):
neo scientiã magistrorũ. Benedictꝰ uir qͥ confidit
in dño: & erit dñs fiducia eius. Et erit tanquã
qd̃ ad humorẽ mittit radices suas. &ñ timebit
cũ uenerit & estus. &erit foliũ eius uiride si¬
ue ramusculi eius frondentes: & in tẽpore siue
anno siccitatis ñ erit sollicitꝰ siue non timebit.
nec aliquando desin& facere fructuĩ. Illud de iu¬
deis dictũ sit & hereticis. qui habent spẽ in homi¬
ne. in xp̃o uidelie& suo: quẽ non filiũ dei s pu
rũ hominẽ putant eẽ. uenturũ. Econtrario uir
eceliasticus qͥ confidit in dño: audit illud. Et sei
rabitur de quo & in pͥmo psalmo cantatur. Et erit
tanquã lignũ qd plantatũ ẽ. secus decursus aqua¬
sas donationes. qđ ad humorẽ mittit radices suas.
a dño accipiat ubertatẽ. Sed & aliter possumus
dicere : quod de siccitate iudaica translati sumus
in baptismatis gram sempit̾nã. & non timebit inqͥt

Expanded text:
nec scientiam magistrorum. Benedictus uir, qui confidit nec scientiam magistrorum. Benedictus uir, qui confidit in domino et erit dominus fiducia quod ad umorem mittit radices suas; et non timebit, cum uenerit aestus, et erit folium eius uiride — siue ramusculi eius frondentes — et in tempore — siue anno — siccitatis non erit sollicitus — siue non timebit — nec aliquando desinet facere fructum. IIIud de Iudaeis aictum sit et de hereticis, qui spem habent in nominrum hominem putant esse venturum. E contrario vir ecclesiasticus, qui confidit in Domino, audit illud: « Et scrabitur, de quo et in primo psalmo canitur: « Et erit tanquam lignum, quod plantatum est secus decursus aquasas donationes. quod ad umorem mittit radices suas: a domino accipiat ubertatem; sed et aliter possumus dicere, quod de siccitate Iudaica translati simus in baptismatis gratiam sempiternam. et non, inquit, timebit,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ patrẽ qͥ suscitauit eũ a mortuis. & qͥ mecũ
sunt om̃s fr̃s. Si eñ mors absorta ẽ. in iuctoria.
qͣre non carnis humilitas que ꝓpt̾ humanã salu¬
tẽ assumpta ẽ. in diuinitatis transierit maiesta¬
tẽ ut fecerit utrũq unũ. & ñ ad oremus creaturã
s creatorẽ. qͥ ẽ. benedictus in scła. Maledictus ẽ.
gͥ non solũ qͥ spẽ hab& in homine s qͥ ponit
carnẽ brachiũ suũ. id ẽ. fortitudinẽ suã: & qͥc¬
quid egerit. non dni clementie. s fuȩ putauerit
eẽ. uirtutis. Qui enim hoc agit a dño recedit
cor eius: asserens se posse quod non potest. Etͣ qͣsi
mirice que hebraice dr̃ aRoneR. siue ut intp̃tatꝰ
ẽ. simmachus. lignũ infructuosũ in solitudine: &
ñ uidebit cũ uenerit bona quȩ usura ẽ. gentuĩ
multitudo. s habitabit in siccitate indeserto. Hoc
non faciunt: & sunt in terra salsuginis que nul¬
los fructus faciat. & in habitabili quę hospitẽ ñ

Expanded text:
m patrem, qui suscitauit eum a mortuis, et, qui mecum sunt, omnes fratres. si enim mors absorta est in uictoria, quare non carnis humilitas, quae propter humanam salutem assumta est, in diuinitatis transierit maiestatem, ut fecerit utrumque unum, et non adoremus creaturam, sed creatorem, qui est benedictus in saecula? maledictus est igitur non solum, qui spem habet in homine, sed qui ponit carnem bracchium suum, id est fortitudinem suam, et quicquid egerit, non domini clementiae, sed suae putauerit esse uirtutis. qui enim hoc agit, a domino recedit cor eius asserens se posse, quod non potest. et erit quasi myrice — quae Hebraice dicitur \'aroher\' siue, ut interpretatus est Symmachus: lignum infructuosum in solitudine — et non uidebit, cum uenerint bona, quae uisura est gentium multitudo, sed habitabit in siccitate in deserto. hoc non faciunt et sunt in terra salsuginis, quae nullos fructus faciat, et ininhabitabili, quae hospitem non
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto. & non uidebit cũ uenerit bonũ. s ha-¬
bitabit in siccitate in deserto. in terra salsugmnis
& in habitabili. Si maledictꝰ omĩs homo qͥ confidit
in homine. paulus autẽ samosatenus & fotinꝰ quã¬
ius scm̃ & cunctis excelsũ uirtutib p̾dicent sal¬
uatorẽ. tam̃ hominẽ confitentur : gͦ maledicti ert̃
spẽ habentes in homine. Qđ si nobis oppositũ fuerit
qdđ & nos credamus in eo qͥ dixit. nc̃ autẽ queri¬
tis me int̾ficere hominẽ qͥ ueritatẽ uobis locutꝰ
sum ꝗ̃ audiui adeo. hoc abrahã non fecit. uos fa

Expanded text:
non videbit cum venerit bonum, sed habitabit in siccitate, in deserto, in terra salsuginis et inhabitabili. » Si maledictus est omnis homo, qui confidit in homine, Paulus autem Samosatenus et Photinus, quamvis sanctum et cunctis excelsum virtutibus puatorem, tamen hominem confitentur, ergo maledicti erunt spem habentes in homine. quodsi nobis oppositum fuerit, quod et nos credamus in eo, qui dicit: nunc autem quaeritis me interficere, hominem, qui ueritatem uobis locutus sum, quam audiui a deo;
Abbreviated transcription (Latin):
ferens. Iam enim quedã earũ abiertnt retro sa¬
thanan sinulq p̃ceptorẽ continentie & ꝑpetue
castitatis & equalẽ se blasphemanis deo. laudat
nib suis ut usq ad decrepitã senectutẽ bella li¬
bidinũ exꝑiantur. Cur autẽ ꝓpħa arceatur uxo¬
rẽ ducere causa ꝑspicua ẽ: quod obsidione iuici-¬
na pestilentia & gladio & fame uniuersi intere¬
ant & tantus sit numerus morientiũ ut sepul¬
turȩ uincatur officiũ. s instar sterqͥlinii iacę¬
ant cadauera uolatilib bestiisq laceranda. Et
hoc notandũ: qđ egrotationib & longa infir¬
mitate tabescere dei tra sit. Unde & iorã filiꝰ
iosaphath: infirmitate consuutur. & apłs doe&
egrotare eos & tabescere & mori: qͥ scã uiolarint.
in terra ista: non sepelient᷑ neq plangent᷑ & non
se incident. neq caluitiũ fi& ꝓ eis. & non fran¬
gent int̾ eos lugenti panẽ. ad consolandũ suꝑ

Expanded text:
ferens: iam enim quaedam earum abierunt retro saferens: iam enim quaedam earum abierunt retro satanan. simulque praeceptor continentiae et perpetuae castitatis et aequalem se blasphemans deo laudat nibus suis, ut usque ad decrepitam senectutem bella libidinum experiantur. cur autem propheta arceatur uxorem ducere, causa perspicua est, quod obsidione uicina pestilentia et gladio et fame uniuersi intereant et tantus sit numerus morientium, ut sepulturae uincatur officium, sed instar sterquilinii iaceant cadauera uolatilibus bestiisque laceranda. et hoc notandum, quod aegrotationibus et longa infirmitate tabescere dei ira sit. unde et Ioram, filius Iosaphat, infirmitate consumitur et apostolus docet aegrotare eos et tabescere et mori, qui sancta uiolarint. in terra ista, non sepelientur neque plangentur et non se incident neque caluitium fiet pro eis. et non frangent inter eos lugenti panem ad consolandum super
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ad me dicens. Noli acciꝑe uxorẽ: & non sint
tibi filii & filie in loco isto. Quia hec dic̃ dñf
suꝑ filios & filias qͥ generantur in loco isto: et
suꝑ matres eorũ quę genuerunt eos. & suꝑ patres
tationũ morientur : non plangentur & non sepelien¬
tur. Insterqͥlino suꝑ faciẽ terre erunt: & gladio
& fame consumentur. & erunt cadauera eoꝵ in
escã uolatilib celi & bestiis terre. Si tẽpore im¬
minentis captiuitatis uetatur ꝓpħa iyeorẽ duce¬
re ne tribulationẽ carnis habeat. & suꝑ dolorẽ
ppͥũ uxoris quoq ac liberoꝵ miseriis torqueatur.
res sic sint quasi non habentes: Unde suꝑflua
noui heretici rep̃hensio: qm̃ docinmus digamiam
& trigamiã ñ ex lege descendere. s ex indul-¬
gentia. Aliud ẽ. enĩ facere qđ ꝑse bonũ sto : aliua
ideo concedi ne peiora facias. Dic̃ enĩ & ipse eau¬
sas cur uelit adolescentulas uiduas mibere: in¬

Expanded text:
domini ad me dicens: noli accipere uxorem et non sint domini ad me dicens: noli accipere uxorem et non sint tibi filii et filiae in loco isto quia haec dicit dominus super filios et filias, qui generantur in loco isto, et super matres eorum, quae genuerunt eos, et super patres rotationum rotationum morientur, non plangentur et non sepelientur, in sterquilinium super faciem terrae erunt et gladio et fame consumentur et erunt cadauera eorum in escam uolatili bus caeli et bestiis terrae. Si tempore imminentis captinitatis uetatur propheta uxorem ducere, ne tribulationem carnis habeat et super dolorem proprium uxoris quoque ac liberorum miseriis torqueatur, res, sic sint, quasi non habeant! unde superflua noui heretici reprehensio, qua docuimus digamiam et trigamiam non ex lege descendere, sed ex indulgentia. aliud est enim facere, quod per se bonum sit, aliud ideo concedi, ne peiora facias., dicit enim et ipse causas, cur uelit adulescentulas uiduas nubere, in
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Cui respondit dñf. Si conuerteris apeccatif
popłm: & ego de tribulatione conuertã in leticiã
& stabis ante faciẽ meã sic̃ angłi stant in conspectu
dĩ quotidie uidentes faciẽ eius. Et si separaueris
p̾ciosũ auili: quasi os meũ eris. Ne putes inquit
ro peccantiũ tuis sermonib segregaris. Eris
quasiꝰ os meũ. & meis p̾ceptis copulaberis.
Debensenĩ illi imitatores tui eẽ : & ñ tu eorũ. Ilec
reformides & dicas qͣre factus ẽ. dolor meus
ꝓpetuus & plaga mea fottis suie desꝑabilis ut
me desꝑem posse curari: Dabo enĩ te quasi
murũ eneũ atq fortissimũ ut contͣ aduersariũ
omĩ resistas robore. & me habeas adiutorẽ. & libe¬
rẽ te de manu pessimorũ siue pestilentiũ: & redi-¬
mã te uel meo sanguine. uł in p̾sentiarũ meo
auxilio. Consideremus qͣntã mercedẽ habeat ser¬
mo doctoris. si ualuerit aberrore quẽpiã liberare.
& dep̃cantiũ numero reducere. & factũ ẽ. uerbũ

Expanded text:
rit. Cui respondit Dominus, si converteris a peccatis populum, et ego de tribulatione convertam te in laetitiam, et stabis ante faciem meam, sicut Angeli stant in conspectu Dei, quotidie videntes faciem illius. Et si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris. Ne putes, inquit,ro peccantium tuis sermonibus segregaris, eris quasi os meum, et meis praeceptis copulaberis. Debent enim illi tui imitatores esse, et non tu eorum. Nec reformides, et dicas: Quare factus est dolor meus perpetuus, et plaga mea fortis, sive desperabilis, ut me desperem posse curari. Dabo enim te quasi murum aeneum atque fortissimum, ut contra adversarium omni resistas robore; et me habeas adjutorem et liberem te de manu pessimorum, sive pestilentium, et redimam te, vel meo sanguine, vel in praesentiarum meo auxilio. Consideremus quantam mercedem habeat sermo doctoris, si valuerit ab errore quempiam liberare, et de peccantium numero educere! Et factum est uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
his qͥ patrib peiora peccauerint. usta suppli¬
cia deferantur. Ecce enĩ ambulat unusquisq
pꝰ p̃uitatẽ cordis sui mali : ut me ñ audiat.
Et eiciã uos de terra hac in terrã ꝗͣ ignoratis
uos & patres ur̃i. & seruietis ibi diis alienis
die ac nocte qͥ non dabunt uobis reqͥẽ. Semel
a dno derelicti faciunt ea que non competun.
ut uadant pꝰ desidia cordis sui pessimi de quo
exeunt cogitationes pessime. Et iccirco de eccła
separant᷑: ut uadant in terrã longinquã. quã
nec ipsi nec patres eorũ nouerant pͥusquã pec¬
earent. ut ibi seruiant diis alienis qͥ non st̃
dii. s eorũ putantur errore qͥ deos colunt.
flagituis. & in noctib libidini seruiunt. Qui ñ
dabunt inquit uobis reqͥẽ haut dubiũ quin
faisos deos signific&: de quib dix̃ & seruietis
diis alienis. Quicquia gͦ peccamꝰ quieqͥd die
impellunt delictis augere delicta. & cumulũ

Expanded text:
his, qui patribus peiora peccauerint, iusta supplihis, qui patribus peiora peccauerint, iusta supplicia deferantur. Ecce enim ambulat unusquisque post prauitatem cordis sui mali, ut me non audiat. et eiciam uos de terra hac in terram, quam ignoratis uos et patres uestri, et seruietis ibi dis alienis die ac nocte, qui non dabunt uobis requiem . Semel a domino derelicti faciunt ea, quae non conpetunt, ut uadant post desideria cordis sui mali, de quo exeunt cogitationes pessimae, et idcirco de ecclesia separantur, ut uadant in terram longinquam, quam nec ipsi nec patres eorum nouerant, priusquam peccarent, ut ibi seruiant dis alienis, qui non sunt di, sed eorum putantur errore. qui eos colunt. flagitiis et in noctibus libidini seruiunt. qui non dabunt, inquit, uobis requiem; hau dubium, quin falsos deos significet, de quibus dixit: et seruietis ibi dis alienis. quicquid ergo peccamus, quicquid die inpellunt delictis augere delicta et cumulum
Abbreviated transcription (Latin):
eis & adorauerunt eos. & me dereliquerunt &
legẽ meã non custodierunt. Sed & uos penis oꝑa¬
ti estis quã patres urĩ. Quando peccarit ęccłia:
aufertur de ea omẽ gaudiũ & uniuersa leticia.
De qua apłs dic̃. Gaudete. iterũ dico gaudete. Uox
quesierit: respondebis eis. Quia dereliquerurł
patres urĩ me ait dñs. qͥ uobis p̾sunt in eceliis
& abierunt post deos alienos quorũ ds̃ uenter
ẽ. & auaricia & luxuria & gła in confusione
eorũ. & seruierunt eis. A qͦ enĩ quis uincitur
eius & seruus ẽ. Et adorauerunt eos. Adorat
enm unusquisq qđ diligit. & me derelique¬
runt : & legẽ meã non custodierunt. Sacerdo¬
tũ ẽ. ꝓp̾e non solũ docere s facere legẽ: ut
nequaꝗ uerbis subiectos sibi popłos & creditũ
gregẽ. s exẽplis doceant. Ac ne forte dicerens
inusta ẽ. sententia. patres comedere uuã acer¬
bã & dentes filiorũ obstupescere : infert Sed
& uos peius oꝑati estis quã patres ur̃i. Ut scꝑ

Expanded text:
nt eos et me dereliquerunt et legem meam non custodierunt. sed et uos peius operati estis quam patres uestri. Quando peccarit ecclesia. aufertur de ea omne gaudium et uniuersa laetitia. de qua apostolus dicit: gaudete, iterum dico: . gaudete; uox quaesierit, respondebis eis: quia dereliquerunt patres uestri me, ait dominus, qui uobis praesunt in ecclesiis, et abierunt post deos alienos - quorum deus uenter est et auaritia et luxuria et gloria in confusione eorum — et seruierunt eis — a quo enim quis uincitur, eius et seruus est — et adorauerunt eos — adorat enim unusquisque, quod diligit—et me dereliquerunt et legem meam non custodierunt\'. sacerdotum est proprie non solum docere, sed et facere legem, ut nequaquam uerbis subiectos sibi populos et creditum gregem, sed exemplis doceant. ac ne forsitan dicerent: iniusta est sententia patres comedere uuam acerbam et dentes filiorum obstupescere\', infert: sed et uos peius operati estis quam patres uestri, ut super
Abbreviated transcription (Latin):
ditate tua quã dedi tibi: & seruire te facia
mimicis tuis in terrã quã ignoras. Qñi ignem
succendistis in furore meo: usq metii ardebi.
Et hec m.laea non habetur. Eadẽ ut reor causa
ꝗͣ supͣ diximꝰ: ne scilie& ętua in eos sententia
ꝑmaner&. Relinqueris ait sola abhereditate tua
quã dedi tͥ: & seruire te faciã inimicis tuis in
terra quã ignoras. uł sub babiloniis uł qđ ẽ. ueriꝰ
sub romanis. Ipsi enĩ succendunt igne̾: & clem̃tis¬
simũ dnm̃ in furorẽ ꝓuocarunt. Qͥ ignis furoris eiꝰ:
ardebit in et̾nũ. Pud& me contentionis nr̃orũ: q̃ he¬
braicã arguunt ueritatẽ. Iudei contra se legunt:
& quid ꝓse sit nescit ȩccłia. Unde nos qui sumus
fiii apłorũ recordamur iniqͥtatũ pͥoris popli.:
& iustos eos ꝓpessos eẽ. testam᷑. Possunt autẽ ex¬
celsa que hebraice dicuntur saaiosh. & contra

Expanded text:
ditate tua, quam dedi tibi, et seruire te faciam inimicis tuis in terra, quam ignoras, quoniam ignem succendistis in furore meo; usque in aeternum ardebit. Et haec in LXX non habentur eadem, ut reor, causa, quam supra diximus, ne scilicet aeterna in eos sententia permaneret. relinqueris, ait, sola ab hereditate tua, quam dedi tibi, et seruire te faciam inimicis tuis in terra, quam ignoras, uel sub Babylonisub Romanis. Ipsi enim succenderunt ignem et clementissimum Dominum in furorem provocarunt: qui ignis furoris ejus ardebit in aeternum. Pudet me contentionis nostrorum, qui Hebraicam arguunt veritatem. Judaei contra se legunt, et quid pro se sit, nescit Ecclesia. Unde nos qui sumus filii Apostolorum recordamur iniquitatum prioris populi, et juste eos perpessos esse testamur. Possunt autem excelsa, quae Hebraice dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
terre : & dicent. Uere mendaciũ possederunt pa¬
tres nr̃i: uanitatẽ que eis ñ ꝓfuit .Lxaͣ. Aate
gentes uenient ab extremis terre: & dicent.
Quomꝰ falsa possederunt patres nr̃ĩ udola. & non
ẽ. in eis utilitas: Post quã eiectus ẽ. ⁊frł. & pis¬
catorib uenatoribq translatus: consequenter
uocitur ad fidẽ gentiũ multitado. & confĩtet᷑
se siue patres suos in pͥori errore uersatos. Qui
autẽ dicunt quomͦ falsa possederunt patres
nr̃i idola in quib nulla ẽ. utilitas. consitentur
uera eẽ. ad que transeunt & omĩ subnixa p̃sidio.
uquid faci& sibi homo deos : & ipsi nõn funt dii.
Et hoc gentes loquuntur: que uenerunt ad sal¬
uatorẽ ab extremis terre : sugillantes ignor anciã
tã suã quã maiorũ suoꝵ quia putauerunt ho
mines fieri deos. cũ dĩ sit hominẽ facere. Iccir
co ostendam eis ꝑ uicẽ hanc: ostendam eis ma¬
nũ meã & uirtutẽ meã. & scient qm̃ nomen m̾¬

Expanded text:
ossederunt patres nostri, uanitatem, quae eis non pro fuit. LXX: ad te gentes uenient t ab extremis terrae et dicent: quomodo falsa possederunt patres nostri idola et non est in eis utilitas! Postquam eiectus est Israhei et a piscatoribus uenatoribusque translatus, consequenter uocatur ad fidem gentium multitudo et confitetur se siue patres suos in priore errore uersatos. qui autem dicunt: ‛quomodo falsa : possederunt patres nostri idola, in quibus nulla est utilitas!\', confitentur uera esse, ad quae transeant, et omni subnixa praesidio. Numquid faciet sibi homo deos et ipsi non sunt d i? Et hoc gentes loquuntur, quae uenerunt ad saluatorem ab extremis terrae suggillantes ignorantiam tam suam quam maiorum suorum, qua putauerint ab homine fieri deos, cum dei sit homines facere. Idcirco ecce ego ostendam eis per uicem hanc, ostendam eis manum meam et uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑: sic & onñs impetꝰ inimicoꝵ te adiuitante
pteriit. Utinã dñs p̾st& & nobis ñ sedere in con¬
cilio ludentiũ. & eorũ qͥ futura non cogitant
nec aduersis cedere: s semꝑ dĩ sententiã formi¬
dare & dicere cũ ꝓpħa solus sedebã. quia amari¬
tudine repletus sum. Gaudeat gͥ in p̾senti tẽprẽ
nequaquã conciliũ sapientiũ. s archanũ secretuq¬
ludentiũ : mͥ adherere dõ bonũ sit. ponere in año
dõ spẽ meã. saturari opꝓbriis. & uidicis mei
expectare sententiã : quę cũ finis aduenerit
oꝑe monstrabit omem̃ tristiciã & amaritudinẽ
instar aqͣrũ fluentiũ recessisse. ꝓpt̃ hoc hec dic̃
dñf. Si conuerteris conuertã te : & ante faciẽ

Expanded text:
buntur, sic et omnis impetus inimicorum te adiuuante buntur, sic et omnis impetus inimicorum te adiuuante praeteriit\'. utinam dominus praestet et nobis non sedere in concilio ludentium et eorum, qui futura non cogitant, nec aduersis cedere, sed semper dei sententiam formidare et dicere cum propheta: solus sedebam, quia amaritudine repletus sum! \'gaudeat igitur in praesenti tempore nequaquam concilium sapientiuludentium. Mihi adhaerere Deo bonum sit, ponere in Domino Deo spem meam, saturari opprobriis, et judicis mei exspectare sententiam. Quae cum finis advenerit, opere monstrabit omnem tristitiam, et amaritudinem instar aquarum fluentium recessisse. « Propter hoc, haec dicit Dominus: Si conver
Abbreviated transcription (Latin):
rit i concilio siue secreto ludentiũ. qđ timuerit
in pendentẽ sibi manum dĩ siue magis głiatus
sit se malorũ non habere consortiũ. Solus inqͥt
sedebã : scđm illud quod scriptũ ẽ. Non sedi cũ
concilio uanitatis : & cũ inqͣ gerentib non intro
ibo. Odiui ȩccłiam malignantiũ: & cum impiis ñ
sedebo. & in alio loco. Solitaruis sũ ego doneo ꝑ¬
transeã. Afacie inquit manus tue: solus sedeba.
Dũ te timeo. dũ inpendentẽ manũ tuã semꝑ expe¬
cto: in concilio ludentiũ sedere nolui. s meã ama¬
ritudinẽ deuorabã. ut in futuro mͥ p̃pararẽ gau¬
diũ. Nec habuu interualla doloris mei: s iugi
miseria depͥmebar. ut nulla ex pectarẽ remedia.
Preualuerunt enĩ qͥ contristabant me: & facta ẽ.
plaga mea fortis. Sed in hoc habui consolationẽ:
qd fuerit qͣsi aqua mendax atq p̃teriens. Sic̃
enĩ aque p̾̃tereuntes dũ fluunt uidentur & dila¬

Expanded text:
rit in concilio siue secreto ludentium, quod timuerit rit in concilio siue secreto ludentium, quod timuerit inpendentem sibi manum dei, siue magis gloriatus sit se malorum non . habere consortium. solus, inquit, sedebam secundum illud, quod scriptum est: non sedi cum concilio ibo. odiuiecclesiam malignantium et cum impiis non sedebo; et in alio loco: solitarius sum ego, donec pertranseam. \'a facie\', inquit, \'manus tuae solus sedebam, dum te timeo, dum inpendentem mihi manum tuam semper exspecto. in concilio ludentium sedere nolui, sed meam amaritudinem. deuorabam. ut in futuro mihi praepararem gaudium. nec habui interualla doloris mei, sed iugi miseria deprimebar, ut nulla . exspectarem remedia. praeualuerunt enim, qui contristabant me, et facta est plaga mea fortis. sed in hoc habui consolationem, quod fuerit quasi aqua mendax atque praeteriens. sicut enim aquae praetereuntes, dum fluunt, uidentur et la
Abbreviated transcription (Latin):
meo ore loquebaris & comedi eos: id ẽ. in cibũ
mͥ uersi sunt. Siue uixta simmachũ suscipiebã
eos ut mͥ in leticiã uerterentur : qͥ dudũ fuerans
in opꝓbriũ. Unde & babilonii confitent᷑ imple-¬
ta : quȩ ieremias futura p̾dixerat. Siue hic sen¬
sus ẽ. Sensi angustias. miserias ꝑtuli popłi ꝑ-¬
sequentis : s tam̃ gauisus sum me tuis paruisse
facie manꝰ tue. Solus sedebã : qm̃ amaritudine
replesti me. Quare factus ẽ. dolor ms ꝑpetiuis.
mea desꝑabilis renuit curari: siue plaga mea for¬
tis unde curabor. facta ẽ. mͥ quasi mendaciũ aqͣrũ
infideliũ: siue qͣsi aqua mendax ñ habens fidẽ.
Heo hebrei ex ꝑsona ierłm dici arbitrantur: qđ
sola sit & amaritudine repleta sit. & faetus sit
dolor eius ꝑpetuus. E quomͦ aque ꝑtranseurs
sic uerba ꝓpħarũ qͥb sibi ꝓsꝑa pollicebantur: ttan¬
dici accipiamꝰ : seu sermonib scĩ uiri qͥ non sede¬

Expanded text:
meo ore loquebaris, « et comedi eos, » id est, in cibum meo ore loquebaris, « et comedi eos, » id est, in cibum mihi versi sunt; sive, juxta Symmachum, « suscipiebam eos, ut mihi in laetitiam uerterentur, qui dudum fuerant in opprobrium\'. unde et Babylonii confitentur impleta, quae Hieremias futura praedixerat. siue hic sensus est: \'sensi angustias, miserias pertuli populi persequentis, sed tamen gauisus sum me tuis paruisse facie manus tuae solus sedebam, quoniam amaritudine replesti me. quare factus est d dolor o r meus pemea desperabilis rennuit curari — siue plaga mea fortis, unde curabor —? facta est mihi quasi mendacium aquarum infidelium siue quasi aqua mendax non habens fidem. Haec Hebraei ex persona Hierusalem dici arbitrantur, quod sola sederit et amaritudine repleta sit et factus sit dolor eius perpetuus et, quomodo aquae pertranseunt, sic uerba prophetarum, quibus sibi prospera pollicebantur, trandici accipiamus sermonibus sancti uiri, qui non sede
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑterea adducã inimicos tuos. siue seruire te faciã
in terra chaldea : quia ignis meus qͥ semel in meo
furore succensus ẽ. in te ardebit & extingui non
poterit. Iu enĩ p̾biusti materiã ardoris tui: ut meus
ignis tua que inte st̃ ligna consumat. & fenũ &sti¬
pulã. Ac ꝑhoc non ẽ. causa ardoris in dño: s inhis
qͥ fom̃ta incendio ministrart᷑. Tu scis anẽ recordare
mei & uisita me. & tuere me abhis qui ꝑsequunt᷑
me. Noli in ipatientia tua suscipere me: scito qm̃
sustinui ꝓpt̾ te oppbriũ. Inuenti sunt sermones tui
& comedi eos: siue abhis qui repbant sermones tu¬
os consumpsi eos. & factũ ẽ. michi siue erit mͥ
uerbũ tuũ in gaudiũ & leticiã cordis mei : qm̃
iuocatũ ẽ. nom̃ tuũ suꝑ me dne ds exercituũ.¬
Felix ẽ. autẽ illa conscientia: que ꝓ dõ sastin&
opꝓbriũ. Unde dic̃. Inuenti sunt sermones tui qͦs

Expanded text:
propterea adducam inimicos tuos siue seruire te faciam propterea adducam inimicos tuos siue seruire te faciam in terra Chaldaea, quia ignis meus, qui semel in meo furore succensus est, in te ardebit et extingui non poterit; tu enim praebuisti materiam ardoris tui, ut meus ignis tua, quae in te sunt, ligna consumat et faenum et stipulam\'. ac per hoc non est causa ardoris in domino, sed in his, qui fomenta incendio ministrarunt. Tu scis, domine, recordare mei et uisita me et tu erue me ab his, qui persequuntur me! noli in patientia tua suscipere me; scito, quoniam sustinui pro te opprobrium! inuenti sunt sermones tui et comedi eos - siue ab his, qui reprobant sermones tuos; consume eos - et factum est mihi — siue erit mihi — uerbum tuum in gaudium et laetitiam cordis mei, quoniam inuocatum est nomen tuum super me, domine deus exerciFelix est autem illa conscientia, quae pro Deo sustinet opprobrium: unde dicit: « Inventi sunt sermones tui, » quos
Abbreviated transcription (Latin):
guitate enuntiationis. & amicicia sonat: & maliciã.¬
Quod si ꝓres. littera que. deleth. littere similis ẽ. le¬
gatur daleth: scientiã cognitionẽq significat. Qđ
autẽ dr̃ sic intelligendũ ẽ. Ne doleas qđ popłs
iniicus tuus sit. Te enim dura nuntiante : non
potest te amare qͥ durus ẽ. Siue babilonii qͥ ab aqͥ¬
lone ueniunt suntq ferrũ durissimũ: huic popło
duriori & in eris similitudinẽ in domito non pote¬
runt amicitie eopulari. Siue ferrũ durissimũ hoc
ẽ. popł isrł dĩ cognitione indignus ẽ. qͥ in tantã
ꝑuenit maliciã ut duriori metalloͤ ere circundatꝰ
sit. Diuitias tuas & thesauros tuaͦs in direptionẽ
dabo gratis sue absq p̾cio in om̃ĩb peccatis tuis¬
& in cunctis t̃minis tuis: & adducã mimicos tuos
siue seruire te faciã mimicis tuis de terra ꝗͣ nescis
qr ignis succensus ẽ. in furore meo suꝑ uos ardebit.
p̃tio: ꝓpt̾ peccata que fecisti in cunctis t̾minis tuis.

Expanded text:
guitate enuntiationis et amicitiam, sonat et malitiaquod si pro RES littera 948 quae DALETH litterae similis est legatur DALETH, scientiam cognitionem que significat. Quod autem dicitur, sic intellegendum: ne doleas, quod populus inimicus tuus sit; te enim dura nuntiante non potest te amare, qui durus est\': siue Babylonii, qui ab aquilone ueniunt suntque ferrum durissimum, huic populo duriori et in aeris similitudinem indomito non poterunt amicitia copulari; sine ferrum durissimum. hoc est populus Israhel, dei cognitione indignus est, it malitiam, ut duriore metallo, aere. circumdatus sit. Diuitias tuas et thesauros tuos in direptionem dabo gratis —- siue absque pretio — in omnibus peccatis tuis in cunctis terminis tuis. et adducam inimicos tuos-siue seru i seruire te faciam inimicis tuis — de terra, quam nescis. quia ignis succensus est in furore meo; super uos ardebit. pretio propter peccata, quae fecisti in cunctis terminis tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
onib suis impleuerunt hereditatẽ meã. Diuer¬
sa hunis capłi int̾pretatio ẽ. Indei enĩ autu¬
mant sigificari caldeos qͥ sũb piscatorũ nomi¬
ne describuntur: & postea romanos. qͥ uena¬
torib comparantur. Ꝙ de montib collibq &
cauernis petrarũ infelicẽ popłm sunt uenati.
Hoc autẽ dñs fecisse se dic̃: qͥa respexerit uias
eoꝵ & reddiderit inquitates qͥb contaminauerars
t̾rã simulachra uenerantes & abhominationib
idolorũ polluerunt hereditatẽ eiꝰ. Irĩ rectuis
Quia enim supra dixerat redueã eos in t̾rã suã
quã dedi patrib eorũ. Iunc ostendit quomodo
reducendi sint. qđ pͥmu mittat apłos quib
saluator dix̃. Uenite pꝰ me. & faciã uos prscato¬
ref hominũ. Et pea uenatores quos uł eccłia¬

Expanded text:
onibus suis impleuerunt hereditatem meam. Diueronibus suis impleuerunt hereditatem meam. Diuersa huius capituli interpretatio est. Iudaei enim autumant significari Chaldaeos, qui sub piscatorum nomine describuntur, et postea Romanos. qui uenatoribus comparantur et de montibus collibusque et cauernis petrarum infelicem populum sunt uenati. hoc autem dominus fecisse se dicit, quia respexerit uias eorum et reddiderit iniquitates, quibus contaminauerant terram simulacra uenerantes, et abominationibus idolorum polluerint hereditatem eius. nostri Quia enim supra dixerat: Reducam eos in terram suam, quam dedi patribus eorum, nunc ostendit quomodo reducendi sint, quod primum mittat Apostolos, quibus Salvator dixit: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . Et p
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte cõpleta ẽ. Iuxta intelligentiã spualẽ
uerius atq ꝑfectiꝰ in xep̃o cõplenda deseribit᷑.
Uem& inquit tẽpus quando nequaꝗͣ dicet᷑ quod
popłs reductus sit de terra egipti ꝑ moysen
& aaron : s reductus de t̾ra aqͥlonis. eyro rege
psarũ laxante captiuos. Et de uniuersis inquit
terris. Qđ nequaꝗͣ ciri tẽprẽ : sultimo fine eõ¬
plebit᷑ dicente apło. Post quã sub int᷑uerit ple¬
nitudo gentiũ: tunc om̃is istł saluus fi&. Pos
fumus hoc & de ꝑsequutionib que nr̃o accidẽ
popło adieb neronis. De quo scribit apłs &e li¬
beratus sum de ore leonis. usq ad maximini
tẽprã dicere : quomͦ dñs misertus sit popło suo
uiris. Ecce ego mittã piscatores multos dic̃ añs.
& piscabunt᷑ eos. & pꝰ hec mittã eis multos ue¬
natores : & uenabuntur eos de omi monte &
facie mea: & non fuit occulta iniqͥtas eoꝵ ab
oculis meis. Et reddã pͥmũ dupplices inqͥtates
meã in morticins idolorũ suoꝵ: & abhominati¬

Expanded text:
 juxta intelligentiam spiritalem verius atque perfectius in Christo completa describitur. Veniet, inquit, tempus, quando nequaquam dicetur, quod populus reductus sit de Aegypto per Moysen et Aaron: sed reductus de terra Aquilonis, Cyro rege Persarum laxante captivos. Et de universis, inquit, terris, quod nequaquam Cyri tempore, sed ultimo fine complebitur dicente Apostolo: « Postquam subintraverit plenitudsumus hoc et de persecutionibus, quae nostro accidere populo a diebus Neronis, de quo scribit apostolus: et liberatus sum de ore leonis, usque ad Maximini tempora dicere, quomodo dominus misertus sit populo suo uiris. Ecce ego mittam piscatores multos, dicit dominus, et piscabuntur eos; et post haec mittam ei.9 multos uenatores et facie mea, et non fuit occultata iniquitas eorum ab oculis meis. Et reddam primum duplices iniquitates, bominati
Abbreviated transcription (Latin):
impedim̃to. seribi
possit in eostilo ferreo. ut dura ferri materies
seribat in duriori tabula adamantina. & dur&
qđ scriptũ ẽ. inꝑpetuũ. Ipsi em̃ dixerunt. San¬
guis eius suꝑ nos & suꝑ filios nros. Unde & exa
ratũ siue sculptũ ẽ. in cornib altariũ uł ararũ
eoꝵ: ut oꝑa sacrilegii in et̾nã memoriã ꝑseue¬
rent. Si autẽ hoc ita ẽ. ubi illud qđ anus de¬
lira confingit posse hominẽ sine peccato eẽ si
uelit. & facilia dĩ eẽ. mandata : Cũ recordati
fuerint filii eoꝵ ararũ suarũ & lucorũ lignoꝵq

Expanded text:
impedimento in eo scribi impedimento in eo scribi possit stylo ferreo: ut dura ferri materies scribat in duriori tabula adamantina, et duret quod scriptum est, in perpetuum. Ipsi enim dixerunt: Sanguis ejus super nos et super filios nratum siue insculptum est in cornibus altarium — uel ararum — eorum, ut opera sacrilegii in aeternam memoriam perseuerent. si autem hoc ita est, ubi illud, quod anus delira confingit posse hominem sine peccato esse, si uelit, et facilia dei esse mandata? Cum recordati fuerint filii eorum araru
Abbreviated transcription (Latin):
iuda seriptũ ẽ. stilo ferreo in ungue ad amantino:
&̾ cetera. Qđ cur a laxͣ ptermissu sit nescio: ni¬
si forsitan peꝑcerunt popło suo sicut & isaia
eos fecisse manifestũ ẽ. Quiescite gͦ ab homine
cuius sp̃s in narib enis. quia excelsus reputatꝰ ẽ.
ipse. Multaq huiuscemodi. Que si uoluero cuncta
digerere : ñ dicã libro s libris opꝰ erit. Bentium
peccata deleta sunt : qr conuerse ad am̃ ab extre¬
imis terrȩ audierunt illud. Laudate dnm̃ om̃s
gentes : laudate eũ om̃s popłi. qr confirmata ẽ.
suꝑ nos miscdia eus & ueritas dni mane inet̾
nũ. & de qͥb dixerat ad moysen. dimitte me
ut int̾ficiã popłm istũ: & faciã te ingentẽ ma¬
gnã. Peccatũ autẽ indelebile ẽ. atq ut ita di¬
cã nulla ratione abolendũ scriptũ ẽ. stdo ferreo.
unguis sit qͥ appelletur samir. s quo lapis ad a¬
mantinus. qͥ ex eo quod indomit s&̃ in frangibilis.
hoc nomen accepit. Iantã intorẽ habeat & ieui¬
tatem: ut absq ullo

Expanded text:
 scriptum est in ungue adamantino, » etc. Quod cur a LXX praetermissum sit nescio, nisi forsitan pepercerunt populo suo: sicut et in Isaia eos fecisse manifestum est: « Quiescite ergo ab homine, cujus spiritus in naribus ejus, quia excelsus reputatus est ipse : » multaque hujuscemodi, quae si voluero cuncta digerere, non dicam libro, sed libris opus erit. Gentium peccata deleta sunt, quia conversae ad Dominum, ab extremis terrae audierunt illud: « Laudate Dominum, omnes gentes; laudate eum, omnes populi: quia confirmata est super nos misericordia ejus, et veritas Dominerat ad Moysen: Dimitte me, 957 ut interficiam populum istum, et faciam te in gentem magnam . Peccatum autem Judae indelebile, et, ut ita dicam, nulla ratione abolendum, scriptum est stylo ferreo on quo ullus unguis sit, qui appelletur Samir; sed quo lapis adamantinus qui ex eo quod indomitus sit et infrangibilis, hoc nomen accepit tantum nitorem habeat et levitatem, ut absque ullo
Abbreviated transcription (Latin):
reputatur & nichil. Unde confugiendũ ad dm̃.
atq dicendũ ẽ. Dñe refugiũ factus es nobis: in
tat maduitorio altissimi: in ꝓtectione dei çeli
commorabitur. Dies autẽ tribulationis siue ma¬
lorũ. illa intelligenda ẽ : de qua dic̃ & apłs. Ut

Expanded text:
reputatur et nihili. Unde confugiendum ad Deum reputatur et nihili. Unde confugiendum ad Deum atque dicendum est: « Domine, refugium factus es nobis in gtat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur . » Dies autem tribulationis sive malorum, illa intelligenda est de qua dicit et Apost