comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uti ẽ uti ⁊ causa rei restituatur.
Id ẽ ut omẽ hãt petitor qͥ habitu¬
nis foret si eo tꝑ̃e iudiciũ accipie¬
batur. restitutus iili homo fuisse̾t.
Itaq panus ancule restituidebet.
Qũaius postea editus sit q̃matrẽ
eius post acceptũ scucet iudif¬
cium possor usucepit. q̃uo cañs
⁊̃ de partu sicut de matre ⁊ t̃di¬
tio ⁊cantio dedolonecĩa est.
sessore sugit suus. requemus
antaus fuĩt. ut ⁊ custodirid̾¬
biũt. narri si integre opinio¬
ins uidebitur ut ñ debĩt cus¬
todiri. ab soluẽdns ẽ possor.
ut tñ si intẽa usuceꝑit. accioi¬
eam rem ꝑseqͣu põt. qͣuis inte¬
rim dum infuga sit nec iiq¬

Expanded text:
 ut et causa rei restituatur, id est ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore, quo iudicium accipiebatur, restitutus illi homo fuisset. itaque partus ancillae restitui debet, quamuis postea editus sit, quam matrem eius, post acceptum scilicet iudicium, possessor usuceperit: quo casu etiam de partu, sicut de matre, et traditio et cautio de dolo necessaria est. requiremus, an talis fuerit, ut et custodiri debuerit. nam si integrae opinionis uidebatur, ut non debuerit custodiri, absoluendus est possessor, ut tamen, si interea eum usuceperat, actionieam rem persequi potest, quamuis interim, dum in fuga sit,
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Siequam meã equus tuuꝰ
p̃gnantẽ fecĩt. ñ eẽ tuum s m̃e¬
mauienũ agrum trãslat a coalu¬
it ⁊ radices inmisit. uar̾ ⁊ nẽua
utiẽ in rẽ actionẽ dabanͣt. Nã
si nõ dum coaluit. mea eẽ ñdefi¬
it. ¶ Cum inre agatur. side cor¬
pore ꝯueniat. eno̾r aũt sit inuo¬

Expanded text:
eam equus tuus praegnatem fecerit, non esse tuum, sed mein alienum agrum translata coaluit et radices immisit, Uarus et Nerua utilem in rem actionem dabant: nam si nondum coaluit, mea esse non desinet.Cum in rem agatur, si de corpore conueniat, error autem sit in uo
Abbreviated transcription (Latin):
cccurrat difficultas. utiũ iancẽ
dum taxat dicioporteat. Aneti¬
ã quadratã uł rotundã. uł pu¬
ra an celata sit. q̃ ip̃a inpetitio¬
nib quoq adicẽ difficile est.
nec ita coartata ẽ res. licet inpe
tẽdo homine. nom̃ eiꝰ dicidebe¬
at. ⁊ ut̃r puer anadolescẽs sre.u¬
tiq siples sint. S sinom̃ eiꝰ
ignorem. demõstraticẽ eĩ utẽ¬
dũ erit. ułuti qui exilla hr̃dit¬
tus ẽ. Item fundum petitius
nom̃ eiꝰ.⁊ quo loci sit dr̃e debe

Expanded text:
ccurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici oporteat an etiam, quadrata uel rutunda, uel pura an caelata sint, quae ipsa in petitionibus quoque adicere difficile est nec ita coartanda res est: licet in pe- tendo homine nomen eius dici debeat et utrum puer an adulescens sit, utique si plures sint: sed si nomen eius ignorem, demonstratione eius utendum erit: ueluti 'qui ex illa heredittus est'. item fundum petiturus nomen eius et quo loci sit dicere debe
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ siuolũtate eoꝵ ꝯmixta sũt
tuc coĩcata undebuntur. ⁊ eĩt cõi
dundũdo actio. Idem soribit. Si
exmelle meo ⁊ uino tuo fr̃m sit
mulsummi. quosdam existimasse

Expanded text:
d si uoluntate eorum commixta sunt, tunc communicata uidebuntur et erit communi diuidundo actio. Idem scribit, si ex melle meo, uino tuo factum sit mulsum, quosdam existimasse
Abbreviated transcription (Latin):
rcstititta ẽ hereditas. Nam quis
ex senatus ex quo actiones tran¬
seunt. fideiꝯmissana hrdita¬
tis petitione uti potent.
recipit. q̃ h̃iditatis accio ciuilis.
quis rogatus fuĩt restituere. an
sessor sim eius cui fidei ꝯmis¬
sana hereditas relicca ẽ ur aliꝰ¬

Expanded text:
restituta est hereditas. nam quisqex quo actiones transeunt, fideicommissaria hereditatis petitione uti poterit.recipit, quae hereditatis petitio ciuilis.quis rogatus fuerit restituere an onorum possessor sim eius cui fideicommissaria hereditas relicta est uel ali
Abbreviated transcription (Latin):
exnecĩtãte distraxit. fortassis c¬
huc officio iudicis succurretur
ut p̃tium dum tãxat debeat yes¬
tiꝰtuere. ilam ꝯ sifructꝰ ꝑ cepto dis¬
traxit ne corũpãtur. eque nam
plius q̃ p̃tiũm p̃ stabit. Ite sifor¬
te ager fuit qui petitus ẽ. ⁊ mili¬
tib assigͥtus ẽ modico honoris
gr̃ã possessori dato. anrestituẽ¬
ħ debeat: ⁊ puto prãturũ. ¶ Siẜ¬
uus petitus i ãunas aliud demor¬
tuum fuit sine dolo malo ⁊ culpa
plenq auint. S ẽ uerĩ si forte
tuo homine necia ẽ sentẽtia pꝑ
frctus ⁊ partus ⁊ stipłationem
de euictione. ronem post uitem
ꝯtestatam utiq ⁊ sfatum po̾ses¬
sor prare deber. ¶Culpa ñ intel¬
ligitur. sinaue petitam. tpe naui¬
gatioms tranimare misit. licet
ea ꝑient nnsi simimus ydoneis

Expanded text:
ex necessitate distraxit, fortassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium dumtaxat debeat restituere. nam et si fructus perceptos distraxit, ne corrumpantur, aeque non amplius quam pretium praestabit.Item si forte ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? et puto praestaturum.Si seruus petitus uel animal aliud demortuum sit sine dolo malo et culpa plerique aiunt: sed est uerius, si forte tuo homine necessaria est sententia propter fructus et partus et stipulationem de euictione: non enim post litem contestatam utique et fatum possessor praestare debet.Culpa non intellegitur, si nauem petitam tempore nauigationis trans mare misit, licet ea perierit: nisi si minus idoneis
Abbreviated transcription (Latin):
quit. adiectacã quis uẽdicet. si
ge quiritũ uendicare posseĩper
hanc enñ actionẽ non solũ sĩgu¬
le re uẽdicabũtur. s posse ⁊̃ gre¬
gem uedicani. Romponĩ libro

Expanded text:
quit, adiecta causa quis uindicet: si ge Quiritium uindicare posse.Per hanc autem actionem non solum singulae res uindicabuntur, sed posse etiam grege
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ alt̃ hãt ut detracto alieno
bat capitum trecẽtorum. amisis
centum. redemit totidẽ capita
ea sola suꝑ sint capita q̃ redẽpta
sunt. ad huc eum posse gregem
demnature ẽ. ita ꝯfusum ẽ atꝙ
ꝯmirtu. ut deduci ⁊ seꝑan ñ pos¬
sit. nõ totum s ꝓꝰpte eẽ uendi¬

Expanded text:
m alter habeat, ut detracto alieno bat capitum trecentorum, amissis centum redemit totidem capita ea sola supersint capita, quae redempta sunt, adhuc eum posse gregem sdem naturae est ita confusum est atque commixtum, ut deduci et separari non possint, non totum, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
Appelatio enĩ reinõ gen̾ s speciẽ
sigm̃sicat. Octauenus ita diffinitꝰ.
Qd̾ infecte quidẽ matĩe. pond̾.
signate uõ. nũm. facte aũt. sp̃ẽm
dici o portet. S ⁊msura diceda

Expanded text:
appellatio enim rei non genus, sed speciem significat.Octauenus ita definit, quod infectae quidem materiae pondus, signatae uero numerum, factae autem speciem dici oportet: sed et mensura dicenda
Abbreviated transcription (Latin):
rume⁊ Dam ⁊iulian ait. uitẽ¬
dum ne dñs integram exẽpto
acciom habeat. Senclitor at
ꝯclicere possit bonefidei ẽp̃t̾oĩ
¶ad peculiares numos actim.
Si exstant uedic̃are eos dñs
pot. s actione de peculio tenet
ueditori. ut p̃tium soluatꝰ. si

Expanded text:
rum est: nam et Iulianus ait uidendum, ne dominus integram ex empto actionem habeat, uenditor autem condicere possit bonae fidei emptori. quod ad peculiares nummos attinet, si exstant, uindicare eos dominus potest, sed actione de peculio tenetur uenditori, ut pretium soluat: si
Abbreviated transcription (Latin):
sui re fuĩt ꝯtractus fẽs. suiu̾
bis. siũ ꝯnictim refende sũt.
nob quedam spes quedignu
hñt tractatum. anha uoad
petitione eorum sufficiat.
Nuam t̾ibi dece. ⁊ hec alii sti¬
płatus sum. nlła ẽ stipłatio.¬

Expanded text:
 re fuerit contractus factus sive verbis sive coniunctim, referendae sunt nobis quaedam species, quae dignum habent tractatum, an haec actio ad petitionem eorum sufficiat. Numeravi tibi decem et haec alii stipulatus sum: nulla est stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
Em bona fice ẜuiant acritur.
ita hrditati quoq exie hͣr dira¬
na acquir  postaditam uõ ã
coħrdib hereditatẽ. nõ eque
idem dici põt. utiq siscierint
eumisibi cohrcem datũ.qm̃¬

Expanded text:
 bona fide seruiant, adquiratur, ita hereditati quoque ex re hereditaria adquiri. post aditam uero a coheredibus hereditatem non aeque idem dici potest, utique si scierint eum sibi coheredem datum
Abbreviated transcription (Latin):
Umfilius familiaᷤ
maticum suũ mutuũ decent
cum studiorũ causa age̾t.ixn
o iudicio eẽ illi subueniẽdus.
ameẽ magis quia nũmos ac

Expanded text:
um filius familias uiaticum suum mutuum dederit, cum studiorum causa Romae agero iudicio esse illi subueniendum. am esse magisque nummos ac
Abbreviated transcription (Latin):
te pẽsionis cresce̾. nec ansortis
ñ solute ufas pctip̾se. qua ip̃a
sors petipotueat. Pactũ autẽ
exp̃ssum. S cum sortis petitõ
⁊ si ũ ille putabat. ad exceptio

Expanded text:
e pensionis crescere nec ante sortis non solutae usuras peti posse quam ipsa sors peti potuerat. pactum autem expressum. sed cum sortis petitio et si, ut ille putabat, ad exception
Abbreviated transcription (Latin):
¶ECI. NEspiciedum em̃ eẽ an
corio iurisꝰ sulti cautio huimo¬
di. Utti̾titius scripsime acce¬
pisse apublio meio qn detuim
mutua. nuata michidedomo eĩ.¬
spopondiego lutititius. Sidi¬
e sup̃scripta suma publio me¬
ino eiq ad ꝗ eares ꝑtin̾ebit data
sołuta satisue eo noie fcmno
eĩt. tr̃ eoampliquo põst solua¬

Expanded text:
.Respiciendum enim esse, an, aetorio iuris consulti cautio huiusmodi: 'Lucius Titius scripsi me accepisse a Publio Maeuio quindecim mutua numerata mihi de domo espopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maeuio eiue ad quem ea res pertinebit data soluta satisue eo nomine factum non erit, tunc eo amplius, quo post solua
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ait ⁊ glici ei posse. quussuc
c̃ditori futo. inpotestate ht
to hoc nos uire uti. ut p̾t indi¬
cium acceptũcausa omĩs res¬
tituẽda sit. id ẽome quod ħitu

Expanded text:
am condici ei posse, quasi iussu creditori futuro, in potestate habet,to hoc nos iure uti, ut post iudicium acceptum causa omnis restituenda sit, id est omne, quod
Abbreviated transcription (Latin):
onem aduer s̾ extraneum possõ¬
rem. s pegasi smñautilior ẽ. ¶ Itẽ
sec̃ me exparre dimidia hrtẽ chi¬
cerem trientem hr̃dicatis possi¬
derem. de iñ residuũ sextantem
amus nareo scribit utiq par¬
tem dimidiã me petẽ debere a
singłis. sic ficriut ainigłis sex

Expanded text:
em aduersus exterum possessorem: sed Pegasi sententia utilior est.Item si, cum ne ex parte dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem amus. et Labeo scribit u‹t›ique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis sex
Abbreviated transcription (Latin):
appanut eũ quimasia erat antea
decessisse. instituto exꝑte dinno¬
dia hr̃ditate ꝓcuratore suo. rex
ꝑte alio. Quesitũm ꝗ ad modum
pecuma exhrdicate petenda eẽt.
set. totam hrditatt᷑. qm̃ exh̾rdi¬
tate ea pecuma fuiss que ad ꝓcu¬
ratorẽ ex uenditione ꝑuenisser:
petẽ eõs oportẽ: ⁊ mehoius par¬
tem dimidiam hrditatis. acobe¬
rede cius. Ita for̾e. siue ea om̃ispe
cuiã penes eum qui ꝓcurator fuiss
resideret: ut om̃e ꝑiudicem abeo¬
dẽ recupent. siũ is partẽ dimidiã
cohrdi suo redoidiss ip̃m exli¬
midia parte ⁊ exdimidia cohere¬
dem eius ꝯdẽpnaͬrent.

Expanded text:
apparuerit eum qui in Asia erat antea decessisse instituto ex parte dimidia herede procuratore suo et ex parte alio. quaesitum est, quemadmodum pecunia ex hereditate petenda esset.set, totam hereditatem, quia ex hereditate ea pecunia fuisset quae ad procuratorem ex uenditione peruenisset, petere eos oportere: et nihilo minus partem dimidiam hereditatis a coheredibus eius. ita fore, siue omnis ea pecunia penes eum qui procurator fuisset resideret, ut omnem per iudicem ab eodem recuperarent, siue is partem dimidiam coheredi suo reddidisset, ipsum ex dimidia parte et ex dimidia coheredes eius condemnarent.
Abbreviated transcription (Latin):
se mpaiatio liberã mulierẽ q̃ ab
aiexandria ꝑ ducta ẽ ut adriaro
ostend̾etur cũ quinq libens exq¬
b quattuor eodẽ tempore enixa
in quit dicebatur. Quintũ p̾t
diem quadragesimũ. Quidan
ergo pruderissum uins aucctõs
medie̾tatẽ quandam secuni sũt.
ut quod sien non raro admodũ

Expanded text:
alatio mulierem liberam, quae ab Alexandria perducta est, ut Hadriano ostenderetur, cum quinque liberis, ex quibus quattuor eodem tempore enixa, inquit, dicebatur, quintum post diem quadragensimum. quid est ergo? prudentissime iuris auctores medietatem quandam secuti sunt, ut quod fieri non
Abbreviated transcription (Latin):
reditatis. ¶O sifilius iste pa¬
tri suo ͤ xͣ stitiͣt ⁊ moueat ꝯtrou̾¬
siam qd pat̾ eius postq̃ reres ex¬
stitit mortẽ obient. ille tracta
tn qui negotia hrditana gessit

Expanded text:
itatis. quod si filius iste patri suo heres extitit et mouet controuersiam, quod pater eius, postquam heres extitit, mortem obierit, ille tractattamen qui negotia hereditaria gessit
Abbreviated transcription (Latin):
hrditatẽ cum extraneo. cum ñ
plus cohrs haperer sua ꝑte ntr̃¬
a solo extraneo.anuõ ⁊ acohere
ga sus fertur existimasse a solo ex¬
traneo me petẽ cebere. eñꝙ resti¬
tuturũ ꝗcqd possiceat. ⁊ fortassis

Expanded text:
tatem cum extraneo, cum non plus coheres haberet sua para solo extraneo an vero et a coheredgasus fertur existimasse a solo extraneo me petere debere eumque restituturum quidquid possidet, et fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
de sut morte sui uł manumisi¬
one ẽẽ peculium. ut possit eiac¬
cedere ut ex pecul fnictib ułpe¬
corũ fetu ancillarũq partus.⁊ d̾
cedere. uluti si mortuum sitam¬

Expanded text:
desiit morte servi vel manumissione esse peculium, ut possit ei accedere ut peculio fructibus vel pecorum fetu ancillarumque partubus et decedere, veluti si mortuum sit an
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ qui tencãtur uidẽdum ẽ ⁊ ait
p̾tor. Nante. Nant a accipe debemus
eñ qͣluinaui exeiret. quis naute
appellentur om̃s qui nauis nam¬
gande cã innauisunt. Es ce exer¬
citore souimo pretor sentit Nec
se uł ꝑ nauis magros quaquam
supe auid ex nautis omitti uiͣ slx
sine dubio debeat obligan ⁊ sut

Expanded text:
endum est. ait praetor 'nautae'. nautam accipere debemus eum qui nauem exercet: quamuis nautae appellantur omnes, qui nauis nauigandae causa in naue sint: sed de exercitore solummodo praetor sentit. necse uel per nauis magistrum: quamquam si ipse alicui e nautis committi iussit, sine dubio debeat o
Abbreviated transcription (Latin):
am suus uł filius excet nauĩ uł
cauponã ł stabulum. puto ĩ hãc
accione insolidum eos pati debe.
qĩ omĩa que ibi ꝯtingunt inso¬
lidum reccpint.

Expanded text:
uus uel filius exercent nauem uel cauponam uel stabulum, puto etiam hanc actionem in solidum eos pati debere, quasi omnia, quae ibi contingunt, in solidum receperint.
Abbreviated transcription (Latin):
buit. ⁊ io si decesserit. ñ releua¬
bitur. Semoꝵ aũt suorũ noĩe.
noxali dum taxat tenetur. Nlas
aumanenos adhibet. explorare
eos oporter ciuiꝰ sidi auus ĩnocẽ¬
tiesint. insuis uenia dignus.¬

Expanded text:
buit: et ideo et si decesserint, non releuabitur. seruorum autem suorum nomine noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis uenia dignus
Abbreviated transcription (Latin):
lari ensiimamaliis quosdam imꝑ
me repellimus ii sicusi fuerint ĩ po¬
sterum hoc ꝓpetrare ⁊ ex̃ urbes regias
inberithensium in etropolim hoc fa¬
cẽ d̾narũmlibraꝵ auri peã plecrẽt᷑
et reicientur abea ciuitate inquañ
mandantes iura nr̃a oratõe. ⁊ posts
pletum inalia nr̃i numinis ꝯstitu¬
none scͥpsimus m̃c̃ utilit̾ ponimꝰ
ur nemo aud̾at eoꝵ qui libros ꝯscri¬
bũt sigñamhiis ponẽ. et ꝑopendi

Expanded text:
 et in aliis quosdam impeine repellimus, ut, si ausi fuerint in posterum hoc perpetrare et extra urbes regias et Berytiensium metropolim hoc facere, denarum librarum auri poena plectantur et reiciantur ab ea civitate, in qua non mandantes in nostra oratione et post completum in alia nostri numinis constitutione scripsimus, et nunc utiliter ponimus, ut nemo audeat eorum qui libros conscribunt sig
Abbreviated transcription (Latin):
suit oms in infiuite sunt. ħ sola sa¬
oratores maximi ⁊ iusticie sate lites
inuemiantura indiciorum optimi
et legittum nutricem bene quis ap
principib ꝯstitutum ẽ auõ ialiis lo¬
as que amaiorib ñtale meruerũr

Expanded text:
s tamen infinitae sunt haec sola scoratores maximi et iustitiae satellites inveniantur et iudiciorum optimi t legum nutricem bene quis appprincipibus constitutum est, et non in aliis locis quae a maioribus tale non meruerint
Abbreviated transcription (Latin):
cii insuꝑ anni doctrina talem ordĩer
tusit cõcurait eis trpcita legũ singu¬
larium disspositio. ⁊ mpr̃is libris si¬
głis ad ypothecariam formulam qĩ
oꝑtuno loco inquo deypothecis loꝗ¬
murpossumus ut cum emula sir
pignoraticiis accõnb q̃inlibris d̾
reb põite sunt. nõ aboreat eoꝵ uici¬
nicatem. cum cuca easdem res ãba¬
post eundem librũ singularem abꝰ¬

Expanded text:
ertii insuper anni doctrina talem ordinem lerit, concurrat eis tripertita legum singularium dispositio: et in primis liber singularis ad hypothecariam formulam, quem oportuno loco in quo de hypothecis loquimur posuimus, ut, cum aemula sit pigneraticiis actionibus, quae in libris de rebus positae sunt, non abhorreat eorum vicinitatem, cum circa easdem res ambapost eundem librum singularem a
Abbreviated transcription (Latin):
pimus. Set eos dem libros d̾uidicu.
dine c decoraca. nullo inutili. nullo
tesueco inbiispenitus mnueniendo.
entiam uolumis. iiiiͬ. libros singũ¬
autem d̾cuteł.⁊ curatõnib uno ex
gemino uolumĩe detestĩs.uno.¬

Expanded text:
ecipimus. sed eosdem libros de iudiciidine sunt decorata, nullo inutili, nullo desueto in his penitus inveniendo. entiam volumus quattuor libros singuautem de tutelis et curationibus uno: et ex gemino volumine de testamen
Abbreviated transcription (Latin):
nolumꝰ uete friuolo qm̃ ridiculor
cognoĩe disspondios appellai. Ser
iustinianos nouos nũcupan ⁊ hoc
qui rudes adhuc legitie scĩe aspir¬
ent ⁊ scita prioris ãmi acciꝑe malu¬
eĩt nr̃m nom̃mereant qrillico tra
mn hebat. Cum aut̾leges tã clare i di¬

Expanded text:
volumus vetere tam frivolo quam ridiculo cognomine dupondios appellari, sed Iustinianos novos nuncupari, et hoc qui rudes adhuc legitimae scientiae adspirent et scita prioris anni accipere maluerint, nostrum nomen mereant, quia ilico tradmen habebant: cum autem leges iam clare et di
Abbreviated transcription (Latin):
sima int̾minacoe ecdicimus. uen¬
emo aud̾at neque in hac splẽdi¬
dissima cuirate. n in benthensiuĩ
pulcherimo opido exhĩis quileg¬
ittuna ꝑagunt studia indignos
⁊ pessimos inmo etiam magis ẜui¬
les. ⁊ quorũ effectus inuina ẽ lu¬
dos excere ⁊ malia cͥmin̾a. uł mip¬
sos ꝓfessores uł in socios suoc mmi
arimẽ in eos qui rudes adrecitatio¬
nem legum inueniunt ꝑpetrare. ꝗ
enim lidos appellat eos exquibus
crumina oriuntur. hoc ⁊ emmfĩ nłoᷤ¬
mo patimur. ¶ Set optimo or.
dimimuris temporib ⁊ hanc ꝑtem
tradidimus. ⁊ roto postero trãsint ꝓ¬
timus uocum oꝑtet prius anamaᷤ
ut dlicti tã iuuenũ ꝙ̃ scͥproꝵ qͣlitaᷤ
exegeĩt cure he̾bit inberichensiu¬

Expanded text:
summa interminatione edicimus, ut nemo audeat neque in hac splendidissima civitate neque in Berytiensium pulcherrimo oppido ex his, qui legitima peragunt studia, indi magis serviles et quorum effectus iniuria est ludos exercere et alia crimina vel in ipsos professores vel in socios suos et maxime in eos, qui rudes ad recitationem legum perveniunt, perpetrare. quis enim ludos appellet eos, ex quibus crimina oriuntur ? hoc etenim fieri nullo patimur modo, sed optimo ordini in nostris temporibus et hanc partem tradimus et toto postero transmittimus saeculo, cum oportet prius animas rout delicti tam iuvenum quam scriptorum qualitas exege
Abbreviated transcription (Latin):
pbellissimam machinatoem i tro¬
ductus ẽ. lib̾m enim ypothatane er pͥ¬
mordus plenũ eius dem marimi. ꝓip̃
⁊ papinianiste uocentur. ⁊ eiꝰ remisseẽ¬
tesr. ⁊ letificentur. ⁊ festũ diem quem
cum primum leges eiꝰ accipiebantc
clebrare solebaur pagant. ⁊aneãt
uire subtilissimi p̃fectorii papuna¬
ni ⁊ ꝑhoc inet̾num memoria. hoc qͦ
Ser qr solicum ẽ ãm quãti studios¬
qt g̾co i ꝯsueto quodam uocabulo
xidonii appellari. hñt quidemsi ꝓm¬
aluĩnt hoc cognomĩ. Presponsis aũt
iam expoĩtam ꝯfusionem eos legẽ
oris priroentie exeis thesaurũ ꝯseq¬
turi ꝙͣquam expaulinis hẽbant re¬
sponsis. ⁊ita omĩs ordo librorii sin¬
gularium anos ꝯpoitus.an.x.⁊ uiii.

Expanded text:
imam machinationem introductus est: librum enim hypothecariae ex primordiis plenum eiusdem maximi Papiniani  Papinianistae vocentur et eius reminiscentes et laetificentur et festum diem, quem, cum primum leges eius accipiebant, celebrare solebant, peragant, et maneat viri sublimissimi praefectorii Papiniani et per hoc in aeternum memoria hocque Sed quia solitum est anni quarti studiosos Graeco et consueto quodam vocabulo λύτας appellari, habeant quidem, si maluerint, hoc cognomen: pro responsis autem iam expositam confusionem eos legentes, oris prudentiae ex eis thensauram consecuturi, quam quem ex Paulianis habebant responsis. et ita omnis ordo librorum singularium a nobis compositus et in
Abbreviated transcription (Latin):
libros accipiebanͦt. nec eoꝵ totum
corpus eis tratebatur. s pauca exmꝰ¬
ultis ⁊ breuissumna examplissimis.
ut adhuc sicientes abeis recedent᷑.
Hiis gͦ solis apfessorib tradĩtis. pa¬
uliana rensa ꝑsemet ipos recirabãnt.
erat in qͣrtum annum omnis anti¬
que prutentie funs. Et siquis ea qͥ
recrisabant enumerart mallet ꝯpu¬
tatõe hita inueniet extam legum
in isa multitudine u̾suum sexas¬
utamilia eos uacue notiõnis ple
recitandis queciens uł irdiciorn
usus hoc fien coegerit uł ipi mag¬
istri legñm aliquid ex lois an pł¬

Expanded text:
libros accipiebant, nec eorum totum corpus eis tradebatur, sed pauca ex multis et brevissima ex amplissimis, ut adhuc sitientes ab eis recederent. his igitur solis a professoribus traditis Pauliana responsa per semet ipsos recitabant, erat in quartum annum omnis antiquae prudentiae finis: quis ea quae recitabant enumerare malet, computatione habita inveniet ex tam immensa legum multitudine vix versuum sexaginta milia eos suae notionis perlerecitandis, quotiens vel iudiciorum usus hoc fieri coegerit vel ipsi magistri legum aliquid ex his p
Abbreviated transcription (Latin):
moanno nr̃as audiant iuistitoes. ex
omni pen̾e uet̾um institutionum
corꝑe elimatas. ⁊ ab om̃ib tpidis fe¬
tib munum liquidum stagͥnũ
cortuscatas tam ꝑtribuanum ui¬
rum magnifi cum magrm̃n et exq̃¬

Expanded text:
auriant institutiones ex omni paene veterum institutionum corpore elimatas et ab omnibus turbidis fontibus in unum liquidum stagnum conrivatas tam per Tribonianum virum magnificum magistrum et ex qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qĩꝑsaciram colecram intile cũmu¬
egum eis tridebatur ꝗbodam c̾tisɨ
ticulis abea erceptis. Cum erat en¬
orm̾e post institutoes aliquid lẽgẽ
ꝙ̃ ꝙ in legib ⁊ pͥmum positum est
et istam nũ cupationem mneralt
Idost eorumus lectionem n illam
ꝑte inutilerꝯsticutam cituli alii eiᷤ¬

Expanded text:
 saturam collectum et utile cum inuegum eis tradebatur, quibusdam certis titulis ab ea exceptis: cum erat enorme post institutiones aliquod legere, quam quod in legibus et primum positum est et istam nuncupationem meruerit. post eorum vero lectionem neque illam parte inutilem constitutam ti
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ crecies centena nulia extente¬
libros ⁊ ipõs ꝯfusos nuri utilia ĩ
se praro hoñtes auoce magistra sto¬
biosi accipiebant. Ectis aũt d̾sue¬
inabantũ. Quos nec totos ꝑꝯseqn¬
tus accipiebant s multas ꝑres eoꝵ
q̃ĩ suꝑuacuas p̃t̾ibant. et primian
hoc opus legentib trad̃bnir nõ ẜm¬

Expanded text:
xtendelibros et ipsos confusos et iura utilia in se perraro habentes a voce magistra studiosi accipiebant, ceteris iam desueumerabantur: quos nec totos per consequentias accipiebant, sed multas partes eorum quasi supervacuas praeteribant. et primi anni hoc opus legentibus tradebatur non
Abbreviated transcription (Latin):
ususfructus exstingint. Quadri¬
ge usufructu legatoᷤ. siun exequi
decesẜit. an exstĩguatur usustnic¬
tus qr̃. Ego puto multũint̃ eẽ:
equoꝵ anquadrige ususfructꝰ sit
legatus. Nam ⁊ siequoꝵ suꝑent in
rẽsidius.si q̃drige.nõ remanebit

Expanded text:
usus fructus extinguitur. Quadrigae usu fructu legato si unus ex equis decesserit, an extinguatur usus fructus quaeritur. ego puto multum interesse, equorum an quadrigae usus fructus sit legatus: nam si equorum, supererit in residuis, si quadrigae, non remanebit,
Abbreviated transcription (Latin):
tus restitutum eẽ labeomuidet̃.
qr id solum ꝓpetuo eiꝰdẽ iuris man¬
siss. Ita id uerũ puto. si flumen
rundatioe hortũ crcupauat. Nlami
sialueo mutato iñ mare cepit.
arpapius ñ sructũ estimo. cimiis
⁊ acpuc̾to diẽdum eẽ ait labeo. De
quib reb ego id̾ qd mnusũfructũ
sumͣa t̾ra sublata ex fundo meo et

Expanded text:
tus restitutum esse Labeoni uidetur, quia id solum perpetuo eiusdem iuris mansisset. ita id uerum puto, si flumen inundatione hortum occupauit: nam si alueo mutato inde manare coeperit, amitti usum fructum existimo, cum is et actu custodiendum esse ait Labeo: de quibus rebus ego idem quod in usu fructu summa terra sublata ex fundo meo et
Abbreviated transcription (Latin):
neri ꝑꝑ senatus ꝯfultũ. neq acci¬
one moe̾rti qr cobrdi satis dedit.
ueniretur. eos mandati ñacͣtũrõs̃
legato libato. De illo nec ditc̃ta¬
dum fuit. scd̾m legatũ id dantio¬

Expanded text:
er senatus consultum neque actione incerti, quia coheredi satisdedit. uenirentur, eos mandati non acturos: nlegato liberatos. de illo nec diu tractandum fuit secundum legatum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
puto an̾ũtti. qm ⁊ hic ñ ut ame
empto fruitur sũdi empcor.
restituẽ an ꝑte frui uidear. niec a
sano nocẽ. Suo eñi noĩe utilem
actionem eum hĩtimim̃.

Expanded text:
puto amitti, quoniam et hic non ut a me empto fruitur fundi emptor. restituere, an per te frui videar nec amsario nocere: suo enim nomine utilem actionem eum habiturum.
Abbreviated transcription (Latin):
qui iamꝯstitutꝰ ẽ. ut sunsingłos
ãnos uł mses ułdies legat̾ sit is
ita demũ am̾ittit qui iam ꝓcessit
⁊ si forte manos singłos legatus
diẽs. eius diei.

Expanded text:
singulos annos uel menses uel dies legatus sit, is demum amittitur, qui iam processit et si forte in annos singulos legatus dies, eius diei.
Abbreviated transcription (Latin):
tis usũ fruccum .xu. miliũtitiole¬
gauit. ⁊ cluos exbrdib iussit ꝓle
gatano satisdare. Placebat utile
ẽẽ cautionis quoꝑ leg̾atũ. nec re¬
fragari senatꝰ ꝯsultum. qr cautio
ñ impediret᷑ ⁊ eẽ altĩmegatũ ue

Expanded text:
tis usum fructum quindecim milium Titio legauit et duos ex heredibus iussit pro legatario satisdare: placebat utile esse cautionis quoque legatum nec refragari senatus consultum, quia cautio non impediretur, et esse alterum legatum ue
Abbreviated transcription (Latin):
dicatam ⁊ si ꝓuocatio nõ ẽ int̃¬
posita tñ si negetur iudicatũ ẽẽ
uł ignoran pot. anuidicatũ
sit. qr ad huc lis subeẽ possit.
transactio fien põt.
relicta sunt transegit. si postea
pe̾a codicilli ꝓ feruntur. ñm̃ꝓ¬
be michidictur uidetur de eo

Expanded text:
dicatam etiam si prouocatio non est interposita, tamen si negetur iudicatum esse uel ignorari potest an iudicatum sit: quia adhuc lis subesse possit, transactio fieri potesei relicta sunt, transegerit, si postea postea codicilli proferuntur, non improbe mihi dicturus uidetur de eo
Abbreviated transcription (Latin):
rent. qĩ minus deuq̃rint. q̃m
hiqui suꝑiorib capĩtib no¬
bescito senatꝰ ꝯsulto. edco. decre¬
tis ꝑsonis p̾cuare ꝓhĩbentur.
hipano id ẽ quamꝓ quo licebit.
iniure apudine ne p̾cuent. ħ
ecłicto ꝯtinẽtur ⁊ aui om̃s qui
scriptis mintegrum restitut
scriptisunt sic accipimus. nfu¬
ent int̾ eos quittio etlicto ꝯti¬
cuiate ꝓhirentur. Ceterũ si ex

Expanded text:
rent: quasi minus deliquerint quam ‹hi› qui superioribus capitibus nobis scito, senatus consulto, edicto, decretis personis postulare prohibentur: hi pro alio, quam pro quo licebit, in iure apud me ne postulent.' hoc edicto continentur etiam alii omnes, qui scripti sunt, in integrum restitutus scripti sunt' sic accipe: si fuerit inter eos, qui tertio edicto contistulare prohibentur: cete
Abbreviated transcription (Latin):
ppt̃ infirmitatem curatorẽ pre
sa edicu postuiart. ⁊̃ sihu sint
quinonnisi ꝓse p̾tiuare p̾sũt.
Siquis aduocationẽ p̃stare fu¬
ent ꝓhibitus siquide apͣud se
ut soient facere tp̃r magr̃atus
sui. puto eum p̃ ea apud succes¬
soremens adire posse.
tor apud se postulare. om̃im̃o ꝓ¬
rat de exillo ieuͥ sum postulare
posse. nec ad hibetur distinctio

Expanded text:
pter infirmitatem curatores darisa edicti postulare possqui non nisi pro se postulare possunt. si quis aduocationem praestare fuerit prohibitus, si quidem apud se, ut solent facere, tempore magistratus sui, puto eum postea apud successorem eius adesse posse.tor apud se postulare, omnimodo prat de exilio reuersum postulare posse. nec adhibetur distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
tat quidẽ exemplum eĩ ꝗ gessit
Apius demq claudius cecus cõ¬
silus publicis int̾ erat. ꝯ int se¬
natum seiĩssimam dixit siũa
camus retinẽ ꝗdem ianiceptũ
magrãtum p̾se. aspirare aũt
ad nonũ penitus ꝓhiben. Idq
muitis ꝓbatur exemplis. ¶ Ke¬
qui corꝑe suo muliebria pãss
nãtus ꝯsuito ⁊̃ apud pedaneos
indices p̾tulare ꝓhibetur. Calũ¬
pne publicu iudicu dañpna¬
tus ⁊ qui oꝑas suas ut cubesti¬
uit solus notatur. siue depugͥ¬
cum nõ locasset oꝑas suas ñte¬
nebitur. Non em̃ qui cũbestus
de pugnauit tenebitur.s: qui
oꝑas suas in hoc locauit. Rem¬
q eos qui untũns ostẽdende
causa h facuint sine mercede
rena passi sunt se honoran. hos
em̃ puto not᷑a non euadẽ. S
siquis oꝑas suas locauĩt ut fe¬
ras uenetur.Lut depugnaret
feram que regiom nocet extra
arenam nonẽ notatus. His
igitur ꝑsonis q̃ non imnis
causa cum bestus pugnauest.¬

Expanded text:
em exemplum eius, q‹ui› gessit: Appius denique Claudius caecus consiliis publicis intererat et in senatu seuerissimam dixit sententcamus retinere quidem iam coeptum magistratum posse, adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis.Requi corpore suo muliebria passi natus consulto etiam apud iudices pedaneos postulare prohibetur calumniae publici iudicii damnatus. et qui operas suas, ut cum bestiuit solus notatur, siue depugcum non locasset operas suas, non tenebitur: non enim qui cum bestiis depugnavit, tenebitur, sed qui operas suas in hoc locavit. denique eos, qui virtutis ostendendae causa hoc faciunt sine mercede, rena passi sunt se honorari: eos enim puto notam non evadere. sed si quis operas suas locaverit, ut feras venetur, vel ut depugnaret feram quae regioni nocet, extra harenam: non est notatus. his igitur personis, quae non virtutis causa cum bestiis pugnave
Abbreviated transcription (Latin):
anastipulatio int̾ponitur q̃
ex ꝯsensu redditur. lites de ꝗb
tuietur. lib̾alitatẽ em̃captio¬
sam int̾pretatio prudentium
sus que extestam̃to ꝓ ficiscũ¬
tur. neq transigi neq exqri
catam transactio ualet siuel
appellatio int̾ressent. uel app¬
ellare potuis. ¶Si fidenissor
ꝯuentus condẽpnatus fuisset.¬
⁊ mõx reus transegisset cum
eo au erat fideuissor odepnat᷑
antransactio ualeat qr. ⁊pu

Expanded text:
ana stipulatio interponitur, quae ex consensu redditur, lites, de quibus tinentur. liberalitatem enim captiosam interpretatio prudentium s que ex testamento proficiscuntur, neque transigi neque exquicatam transactio valet, si vel appellatio intercesseellare potueris.Si fideiussor conuentus et condemnatus fuisset, mox reus transegisset cum eo, cui erat fideiussor condemnatus: ‹an› transactio ualeat qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis emptorimandatis actioĩ
tatis ħ debitum abeo exigere
uelit. exceptio transacti nego
hrditatem. si hr̃s cum ignorã¬
te cebitore transegit. Inaꝑ
hnde rationis cã sueqcli
¶ gintatis tuẽde ⁊decoͬris sui ca
ne sine delectu passim apud se
pꝑstiuetur. Ea ꝓpt̾ tres fecit or¬
dines. nam quosdam ĩtotum
tis dum tarat ꝑsonis ⁊ ꝓse ꝑ
misit. ¶ Postulare aũt est
desidium suum ul amici sui
nuur apud cũ qui mmsdicti

Expanded text:
tis emptori mandatis actionibtatis hoc debitum ab eo exigere velit, exceptio transacti negothereditatem, si heres cum ignorante debitore transegit. LIBER habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur.Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totumtis dumtaxat personis et pro se permisit.Postulare autem est desiderium suum uel amici sui in iure apud eum, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
nõ intocum ꝯpleult. ꝓbibet
postulare qr mnocatam hanc e¬
tatem ratus ẽ. ad ꝓcedendum
inpublicũ. Qerate. aut pau¬
lo maiore. fertur nerua filius⁊
publice de une respondisse. ¶¬

Expanded text:
non in totum compleuit, prohibet postulare, quia moderatam hanc aetatem ratus est ad procedendum in publicum, qua aetate aut paulo maiore fertur Nerua filius et publice de iure responsitasse.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ legittimum⁊ scͥptum here¬
dẽ orta ẽ. eaq transacricẽ facta
certa lege finita ẽ. quero c̾dito¬
res quem ꝯuenire possunt res¬
pondi. si idẽm ẽditores eẽnt qui
transaccionẽ fecissent. id obser¬
uandum de ereatieno q̃int̾eos
ꝓpt̃ incertum successioĩs ꝓꝑte
hrditatis quam ut̃q intransac¬
tionẽ exp̃ssent. utuib actioĩ¬
ana ꝗdem scipulatio subicso
stipłatu peti potest.

Expanded text:
inter legitimum et scriptum heredem orta est eaque transactione facta certa lege finita est: quaero creditores quem conuenire possunt? respondit, si idem creditores essent, qui transactionem fecissent, id observandum de aere alieno, quod inter eos propter incertum successionis pro parte hereditatis, quam uterque in transactione expresserit, utilibus actioana quidem stipulatio subici sstipulatu peti potest.
Abbreviated transcription (Latin):
te eius qui transigit arbitrand̾
qui alias sufficere sibi possĩt¬
an sequioris inte. qui de alm̃¬
cis pendeant. Inꝑ̃ eius aquo
alim̃ta relicta sunt. ħ erit spec¬
tanda quib sunt facultatib
ciuĩ ꝓpositi. cuĩ opimonis. Tt̃
eñ apparebit. numꝗd cuũne
iure uelit. eum cũ quo tñsigit¬
¶ Qui transigit de aum̃tis. nõu¬
debitur neqͣ de habitatioẽ neq
de uestiãno transegisse. Cum
diuus marcus ⁊ specialit deistis
trãsigiuoluĩt. S ⁊ siquis de ali¬
m̃tis transegit. non rebit nec¬
cesse ⁊̃ de habitatioẽ uł cetĩsin¬

Expanded text:
te eius, qui transigit, arbitrandus qui alias sufficere sibi possian sequioris, qui de alimentis pendeant. in persona eius, a quo alimenta relicta sunt, haec erunt specienda: in quibus sunt facultatibus, cuius propositi, cuius opinionis. tunc enim anire uelit eum, cum quo transigit.Qui transigit de alimentis, non uidebitur neque de habitatione neque de uestiario transegisse, cum diuus Marcus specialiter etiam de istis transigi uoluerit.Sed et si quis de alimentis transegerit, non habebit necesse etiam de habitatione uel ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑtransactiom int̾cipi. ¶fu¬
chil aut interẽ utrum tibtim
sint quam auiñta relicta sint.
Aningenui. satis locupletean
m̃ni . uult igitur oratio ap̃d p̃¬
torem de istis quen. Inprimis.
de causa trasactiomis.de inde de
modo. t̾cio de ꝑsoms trasigẽtui¬
Incausa hoc ent requiredum.q̃
causa sit. transigentiũ. Gine ca

Expanded text:
nta per transactionem intercipi.Nihil autem interest, utrum libertini sint quibus alimenta relicta sunt an ingenui, satis locupletes an minus.Uult igitur oratio apud praetorem de istis quaeri: in primis de causa transactionis, dein de modo, tertio de persona transigentium.In causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine ca
Abbreviated transcription (Latin):
restituat. nõ cessabit oro. licꝰ
alim̃ta seio pstentur. magisẽ
untur aum̃ta seĩi. idẽq ẽ si pẽ
ficłiꝯ missum alim̃ta ad hoc le¬
gatano fuint relicta. ¶Eam
transactione oratio improbat.
que id arco fuit. ut quis rep̃¬
sentata pecumam ꝯ sumat.d
ergo siquis atra p̃toris aucto¬
ritatem transegit. ut qd̾ ꝑsin¬
gulos anos erat eirelictũ. mox
ei relictum erat. ꝯ sequẽtur per
singłos dies. Quid de r sid̃
intio ãm ꝯ sequatur.⁊ puto
eam transactione ualere. qr
meliorem ꝯ dictionẽ suam ali

Expanded text:
restituat: non cessabit oratio, lirestituat: non cessabit oratio, lialimenta Seio praestentur: magis esuntur alimenta Seii. idemque est et si per fideicommissum alimenta ad hoc legatario fuerint relicta. Eam transactionem oratio improbat, quae idcirco fit, ut quis repraesentatam pecuniam consumat. quid ergo si quis citra praetoris auctoritatem transegerit, ut quod per singulos ei relictum erat, consequeretur per singulos dies? quid deinde si,initio anni consequatur? et puto eam transactionem ualere, quia meliorem condicionem suam ali
Abbreviated transcription (Latin):
tiinum c̃ditoris hr̃dem iacta¬
uat minimo p̃tio tñsegit pea
testam̃to prolato septitiũ br̃dẽ
ẽẽ appanuit. q̃ situm ẽ si agat
pignoratitia debitor cũ septitio
actionis facte cum menio. ꝗ
heres eo tempore ñ fuĩt. p̾sit¬
qr septitius pecuniam quam
meino ut heredi adebitore
num̾ata ẽ ꝯdictione repetere
qĩ sub pretextu ħrditatis ac¬
ceptam rendi scđm ea que
pponentur nõ põsse. qr neq
cum eo ip̃e transegit. nec ne¬
pulatio om̃imo omes prece¬
dentes obligationes nouat.
ceptilationẽ ⁊ hoc iure uti¬
mur. Ioq ⁊̃ legata subꝯ dic¬
one relicta micipłationem

Expanded text:
timum creditoris heredem esse iactabat, minimo transegit: postea testamento prolato Septicium heredem esse apparuit. quaesitum est, si agat pigneraticia debitor cum Septicioactionis factae cum Maeuio, qui heres eo tempore non fuerit: possitque Septicius pecuniam, quae Maeuio ut heredi a debitore numerata est, condictione repetere, quasi sub praetextu hereditatis acceptam. respondit secundum ea quae proponerentur non posse, quia neque cum eo ipse transegit nec nepulatio omnimodo omnes praecedentes obligationes nouat acceptilationem: et hoc iure utimur. ideoque etiam legata sub condicione relicta
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃tum recissum uidi posse.
neq manumissis uł legaͬtari¬
is acciones sue adẽptest. Qr̃ ꝗ
quid extestam̃to petunt. scrip¬
tum ħrdem ꝯuenire debẽt. Qm
intransactioẽ hereditatis aut
cauit sibi ꝓ homib hereditatis
aut sino cauit. nõ debet negli¬
gentiam suam adaliena min¬
nam transfer̃e. ¶Cumtras¬
⁊ postea codialli reꝑti sunt q̃ ro
anquanto min̾ extrãsactione
ꝯsecuta mat defuncti fuerit. q̃¬

Expanded text:
um rescissum uideri posse neque manumissis uel legatariis actiones suae ademptae. quare quidquid ex testamento petunt, scriptum heredem conuenire debent: qui in transactione hereditatis aut cauit sibi pro oneribus hereditatis, aut si non cauit, non debet neglegentiam suam ad alienam iniuriam referre.' Cum transet postea codicilli reperti sunt: quaero, an quanto minus ex transactione consecuta mater defuncti fuerit q
Abbreviated transcription (Latin):
ptercasum. surdum qui ꝓrsus
ñ audit. prohibet apudse p̾tu¬
lare. nec eñ erat pmittedum ei
p̾tulare. qui decictum p̃toris ex¬
audire nõ poterat. qd ⁊̃ ip̃i erat
ꝑicuiosum futurũ. Nam no ex¬
audito decreto p̃toris. qĩ nõ ob¬
temꝑasset pen̾a ut ꝯtumax plec¬
ceretur. ¶Ait p̃tor sino habe¬
bit aduccatum. ego dabo. nec so¬
lum his ꝑ soñis hanc humani¬
tatem pretor solet exhibe. uerũ
⁊ siquis alius sit qui ctis excaĩs.
uł am̃bitioẽ aduersani ułmetu
nas ꝓhibet palus postulare⁊
dicitiam sexi ꝯruentẽ alicĩs
causis se inmisceant. nec uin¬
lib officus fungantur mulie¬
res. Drigo nõ introducta ẽ a
calphurnia unꝓbissima semi¬
na. que inueretũdie p̾tulãs. ⁊
niagratum inquietas. cãusa
trisq luminib orbatu pretor
repellit. uidelic qd in signia s¬
magrãtus uider ⁊ reueren nõ
possit. Refeit ⁊̃ labeo pubuu
cecum asꝑnati nonu patre ad

Expanded text:
pter casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudire non poterat, quod etiam ipsi erat periculosum futurum: nam non exaudito decreto praetoris, quasi non obtemperasset, poena ut contumax plecteretur.Ait praetor: 'Si non habebunt aduocatum, ego dabo.' nec solum his personis hanc humanitatem praetor solet exhibere, uerum et si quis alius sit, qui certis ex causis uel ambitione aduersarii uel metu nas prohibet pro aliis postulare. dicitiam sexui congruentem, alienis causis se immisceant, nec virilibus officiis fungantur mulieres. Origo vero introducta est a Calphurnia improbissima femina, qumagistratum inquietans causam utrisque luminibus orbatum praetor repellit: uidelicet quod insignia magistratus uidere et reuereri non possit. refert etiam Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõdum c̾tus adse q̃relã
ꝯ patris testam̃tum ꝑtinere
de alus causis cum adueis¬
nis pacto transegit. tm̃ inhis
int̾positum pactum nocebit.
de quib int̾ eos accum eẽ ꝓba¬
tura̾his tm̃ transactio obẽqͣm

Expanded text:
qui, nondum certus ad se querellam contra patris testamentum pertinere, de aliis causis cum aduersariis pacto transegit, tantum in his interpositum pactum nocebit, de quibus inter eos actum esse probatur. his tantum transactio obest, q
Abbreviated transcription (Latin):
altematio locorum altnatior.
ex ueccessitate facit accoris e:
ita spulatur ephesi ⁊ capue.
rccat ut ephesi parcem ⁊ capu¬
e partem petat. ¶ Siquis in¬
sulam fienstipuletur. ⁊locum
ñ adiciat. no ualet iripũatio.

Expanded text:
alternatio locorum alternationi ex necessitate facit actoris eleita stipulatur "Ephesi et Capuae", hoc ait, ut Ephesi partem et Capuae partem petat. Si quis insulam fieri stipuletur et locum non adiciat, non valet stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
actoris hũit rationem cuimt̃¬
dum potinit int̾ec: ephesireci¬
pere. Itaq utilitas quoq accb̾¬
ris. ueniet. quid em sitraiecri¬
tiam pecumam dedat ephesi
recepturus ubi subpena debe

Expanded text:
actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debe
Abbreviated transcription (Latin):
Quiita stipulatur ephesi cecẽ
dari. si añdiem quẽ ephesum
puemre p̾set agat.pperam añ
aiem agͥi. quia ⁊ uilian putat
diem tacite hinc stipłationi
mnẽe. quare uerũ puto ꝙ uli¬
anus ait. eum qui rome st
si sibiaut titio danstiplat est.¬

Expanded text:
Qui ita stipulatur "Ephesi decem dari": si ante diem, quam Ephesum pervenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et Iulianus putat diem tacite huic stipulationi inesse. quare verum puto, quod Iulianus ait eum, qui Romae stsi sibi aut Titio dari stipulatus est
Abbreviated transcription (Latin):
elige̾ posset ꝙ soluat. quãdui
puc. si fuit impius arbitiou
bi abco petatur. ꝯuenin ñ pot¬
uisse sempemauu lccum ele¬
cauum sic euenire ut sit ĩ ip̃uiꝰ
arbitnio andebeat. q̃re pͣutat.
poͬsse apeo peti alto loco. ut sin
loci adieiticẽ. damus Igitur
accorrelectionẽ petitionis ⁊ge¬
neralit diffrnt sceuola peritore

Expanded text:
eligere posse quod soluat, quamdiu puae, si fuerit in ipsius arbitrio, ubi ab eo petatur, conueniri non potuisse: semper enim alium locum electurum: sic euenire, ut sit in ipsius arbitrio, an debeat: quare putat posse ab eo peti altero loco et sine loci adiectione: damus igitur actori electionem petitionis. et generalit
Abbreviated transcription (Latin):
minoris sit pecunie xẽpnati¬
o. quam itẽratumẽ. aut siacro¬
ns maioris pecuie fiat. Hec
at̃tio actio ex illa stiplatioẽ ne¬
nit. ubistiplatus sum ateep¬
tacite insunt scipulatioib¬

Expanded text:
minoris fit pecuniae condemnatio quam intentum est, aut si actoris, maioris pecuniae fiat.Haec autem actio ex illa stipulatione uenit, ubi stipulatus sum a te Eptacite insunt stipulationib
Abbreviated transcription (Latin):
eis inquit pretor ꝑleges plebe
scita. senatus ꝯsulta. edicta. dec̃¬
ta prinapũ licebit. que clausula
nillum pollicet᷑ restitutuꝵ. sil e¬
ant. ¶ Siquis sepius rei publi¬
ce cã abfuit. ex nouissimo reddi

Expanded text:
eius' inquit praetor 'per leges plebis scita senatus consulta edicta decreta principum licebit.' quae clausula non illud pollicetur restituturum, si leant. Si quis saepius rei publicae causa afuit, ex nouissimo redi
Abbreviated transcription (Latin):
P i n. ait. Sicumdies ¶ẽ.¬
ꝯꝓmusi sinret᷑. plato die liciga¬
cogendum reaꝑe. si ip̃e inmora ñ
fuit quoĩnus ꝑtibꝰsius fũgẽt᷑.¬
sicauebatur. ⁊ ip̃e ꝓtulit. masit ar¬
bider. ¶ Ptemm ꝯpmissũ appel¬

Expanded text:
ionum ait, si cum dies compromissi finiretur, prolato die litigacogendum recipere, si ipse in mora non fuit, quo minus partibus suis fungesi cauebatur et ipse protulit, mansit arbiter. Plenum compromissum appel
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. fut̾m est ut inpocestate eiuss
ilicere. E rgo aduersus eũ pena ꝯmit¬
tencaẽ: site apuo iudicẽ suo ordux¬
aut omittetur stipulatio. cumadũ¬
sus eam quid fit. si sine dolo malo
spłantis faccumẽ. Subhacem
ꝯdiccione ꝯmittitur stipłatio. ne
quis cormpit łpecunia łambitio
ex his quibz eãm suam ꝯmiẜat ex
hac lite dolouer satus ẽ. locum hebit
ex stipłatuactio. ⁊ iõ siuelit dedolo
sib uĩmoĩ clausula ĩ ꝯꝓmisso assc̾¬
ptanonẽ runc dedolo actio uł ex

Expanded text:
nuerit, futurum est, ut in potestate eius, ludere. ergo aduersus eum poena committenda est lite apud iudicem suo ordcommittetur stipulatio, cum aduersus eam quid fit, si sine dolo malo stipulantis factum est: sub hac enim condicione committitur stipulatio, ne quis corrupit uel pecunia uel ambitioex his, quibus causam suam commiserat, ex o si in hac lite dolose versatus est, locum habebit ex stipulatu actio: et ideo si velit de dolosi huiusmodi clausula in compromisso adscripta non est, tunc de dolo actio vel
Abbreviated transcription (Latin):
lum ꝯꝓmittedlm. Nlam ⁊uilia¬
ñ inpune nõ pareri ^ siuubeat ad
aliũ arbitium ire. nefinis nsit
Quod si hoc mõdixit. ut arbitno
publi meiui fidus tͣderetur.
aut satisditio detur. parẽoim eẽ
tur arbitna. Aut in alios intdu
inimicos agñtium tñfferãtur.
Sua snĩa finem ꝯtrouersie eũ ĩ¬
ponẽ o portet. nõaut sinin ꝯtro

Expanded text:
compromittendum. nam et Iulianus impune non pareri, si iubeat ad alium arbitrum ire, ne finis non sit: quod si ho‹c› modo dixerit, ut arbitrio Publii Maeuii fundus traderetur aut satisdatio detur, parendum essetur arbitria, aut in alios interdum inimicos agentium transferantur, sua sententia finem controuersiae ‹e›um imponere oportet: non autem fin
Abbreviated transcription (Latin):
cetĩs nichiloĩnꝰ qui p̃sens ẽ cget᷑.
At si ea ꝯditione ut om̃s licant
ul quod de maioris partis sm̃a
cais unumicus manifeste appani¬
dret. nichomnus mulo cogẽte drẽ
ꝑ seuerass. libello au̾dam idque¬
rentis. imꝑator antoniñ subscͥ¬
ꝑsit posse cumutidolimau cxcep

Expanded text:
 qui praesens est cogetur: at si ea condicione, ut omnes dicant, uel quod de maioris partis sententia causis ‹i›nimicus manifeste apparuret, nihilo minus nullo cogente dicere perseuerasset, libello cuiusdam id querentis imperator Antoninus subscribsit posse eum uti doli mali excep
Abbreviated transcription (Latin):
dices habere delrat. Eadẽ diceda
dr̃e snam arbitium. nec sidixĩt.
rene erecutione dandamde pecu¬
uo ꝑutat ocraueñ. S ansiliber
aĩto ꝑmiserit. exocutio aduers
libeni detur uideam. s mãg est
ut ñdẽcũr. Itensiquis romie
ꝯꝓmisent. moxromam ĩ legatio¬
nemue̾nĩt. nõ ẽ cogendus arbi
tur ꝑagere. Sũt tñquide isto
nõ recte dubitãt. qui utiq ulło
mo dubitabunt. si deca re in lega¬
rione ꝯꝑmisit ꝗ̃ inlogatione
ꝯͣxit. qr ꝯ iudicium eo noĩe acci¬
pe cogitur. ¶ Ilud in prima spẽ
tus cogend̾ sit arbit siũamdicere.
su p̾e legatus postiuet. q prima ra¬
tione potĩt uideri iniqui ut np
sins pocestate sit. S hoc taleent
q̃le si actionẽ uelit dictare. qͥ facẽ
mus ordinane accioni. ut nõ ali¬
as aucdiatur desidans sm̃am dica.¬
q̃ si se defen̾dat. ¶Sus faciat ꝯtro¬
uersiã hĩditãtis ꝗ cũ defũcto ꝯ pͣ¬
misat futm ẽ preuidiciũ br̃dita¬
ti. si arbit̃ siuamdicat. Ergo inte¬

Expanded text:
dices habere debeat. eadem dicenda dicere sententiam arbitrum, nec si dixerit, poenae ‹e›xsecutionem dandam de peculio putat Octauenus. sed an, si liberomiserit, exsecutio adversus liberum detur, videamus: sed magis est, ut non detur. Item si quis Romae compromiserit, mox Romam in legationem venerit: non est cogendus arbitetur peragere. sunt tamen qui de isto non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de ea re in legatione compromisit, quam in legatione contraxit: quia et iudicium eo nomine accipere cogeretur. illud tus, cogendus sit arbiter sententiam dicere, si ipse legatus postulet: quod prima ratione poterit uideri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem uelit dictare, quod facere mus ordinari‹ae› actioni, ut non alias audiatur desiderans ut ase defendat. Si is faciat controuersiam hereditatis, qui cum defuncto compromiserat, futurum est praeiudicium hereditati, si arbiter sententiam dicat: ergo inte