comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li cũiufidele Non potestis iquit
dus soruue deo et mamone. Aux
de poriere. incipientiũ est nõ perfec¬
toꝵ Fecit eĩ hoc thebanus. socra¬
tes fecit autistenes. de ip̃m offeue
deo proprie xpianoꝵ est et aplorũ
Sui duo cũ uidua pauꝑtatis sue
n gazophilatio era mittentes totã
consũ t adiderũt dño quẽ habuerãt.¬
et nierentur audire sedebitis suꝑ diuode¬
cuim solntundicantes duo decun tubus
ifib. Hec et ip̃e intelligis quo ammo
rõplicem. et quod sub aliis uerbis tead
uurut et eoꝵ dinicie intuam indige¬
nam t eduntaiant feaisti tibiamicos
dam i q do manona qui te reciperent
m mequa tabernias illa. laudanda res
credentes afferebant peccimias at fũ¬
debant ante pedes apłoꝵ ostendẽtes a¬
uaritiã esse calcandam. Sed dĩs mra¬
gis querit aminas credentũ quã oꝑes.
diuicie Possimus quides diuicion¬
proptias intelligere que nõ de alieno
mode c apuussunt iuxta illud. houo¬
rã dum. de tuis instis laboribus. sed

Expanded text:
potestis, inquit dominus, seruire deo et mammonae. aurum deponere incipientium est, non perfectorum. fecit hoc Thebanus Crates, fecit Antisthenes. se ipsum offerre deo proprie Christianorum est et apostolorum, qui duo cum uidua paupertatis suae in gazophylacio aera mittentes totum censuet merentur audire: sedebitis super duodecim solios iudicantes duodecim tribus Israhel. Haec et ipse intellegis quo animo replicem et quod sub aliis uerbis te aduit, ut et horum diuitiae in tuam indigentiam redundarent. fecisti tibi amicos de iniquo mammona, qui te reciperent in aeterna tabernacula. laudanda res  suis credentes afferebant pecunias atque fundebant ante pedes apostolorum ostendentes auaritiam esse calcandam. sed dominus magis quaerit animas credentium quam opes. diuitiproprias intelligere, quae non de alieno, non de rapinis sunt, juxta illud: « Honora Deum de tuis justis laboribus » : sed
Abbreviated transcription (Latin):
naudũ putem. et contextas quĩqua¬
gnita dieꝵ ferias auferã. sed uma q̃¬
q prouĩcia habundet seusu in sũo. et
precepta maioꝵ leges aplicasarbitre¬
tur. Duo palliola et auiphi balum
de tius usibus uel utenda uł scĩs dã¬
da suscepi. Ego insĩgina pauptatis
et quottidiani s mboli ac pemtẽtie¬
et tibi et sorori tue misi quatuor ci¬
litiola apta proposito et il sibus ur̃is.
et coditẽ hoc est rsiones esãie nalde
obsturissimas quasuꝑ historica ex¬
planatione disserui. ut quotieuscũ q
mea opuscula inderis. tobieus anciꝰ
dulcissimi recordatus nauigationẽ
quam parũꝑ distuleras pares et quia
nõ est in homine uia eius et a dũo gres¬
suseius diriguntur. si forte quod pͥro¬
cui absĩt aliquid fuerit impedimenti
queso ut quos tartas iungit terrart
longitudo nõ separet et absentẽ hũci¬
nũ ur̃m semꝑ presentem litterarum
uicissitudine sentiamiis. Qu¬

Expanded text:
nandum putem et contextas quinquanandum putem et contextas quinquaginta diebus ferias auferam, sed unaquaeque prouincia abundet in sensu suo et praecepta maiorum leges apostolicas arbitretur. Duo palliola et amphimallum de tuis usibus uel utenda uel sanctis danda suscepi. ego insignia paupertatis et cotidianae symbola paenitentiae tibi et sorori tuae misi, quattuor ciliciola apta proposito et usibus uestris et codicem, hoc est uisiones Esaiae ualde obscurissimas, quas nuper historica explanatione disserui, ut, quotienscumque mea opuscula uideris, totiens amici dulcissimi recordatus nauigationem, quam parumper distuleras, pares. et quia non est in homine uia eius et a domino gressus hominis diriguntur, si forte - quod procul absit - aliquid fuerit inpedimento, -quaeso, ut, quos caritas iungit, terrarum longitudo non separet et absentem Lucinum nostrum semper praesentem litterarum uicissitudine sentiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nanda est ita nouoꝵ greci serraomis
noiens ilen ie uinandũ sit. et de en¬
caristia an accipienda quottidie
quos sol anaecclia et hyspame ob¬
sius phibentum. scripsit quidem
ctupt po et duiersi auctores enta¬
eiuif auntoribiis edidere. Cedes eal¬
lud breiueti te adimonẽdũ puto tra¬
ditiones eccliasticas presertim que fidei
nõ offitiant. ita obseruandas ut anra¬
ioribus tradite sint nec aliaꝵ consue¬
tudinem aliaꝵ more contrario subuer¬
ti. Atq utinaui om̃ tpĩe ieuinare
possinis. quod in actibus apłoꝵ die¬
bus pentecosten et die diũco a płin
paulũ et cũ eo credentes fecisse legi¬
mus. Nec tamen mainchee here¬
ses accusande sunt cum carnalis cĩ¬
biis preferri nõ debuerit spnitali.
Eucharistiam quoq absi condemp¬
natione nr̃i et pungente conscien¬
cia semꝑ acciꝑe et psalinistam au¬
dire dicentem. Gustate et udete
qͣm suauis est dñs. et cum eo caneie
eructauit cor meũ uerbũ bonũ
Nec hoc dico quod festis diebusi eui¬

Expanded text:
ita nouorum Graeci sermonis quaeris, utrum ieiunandum sit, et de eucharistia, an accipienda cotidie, quod Romana ecclesia et Hispaniae obseruare perhibentur, scripsit quidem carptim diuersi auctores in uariis auctoribus edidere-, sed ego illud breuiter te admonendum puto, traditiones ecclesiasticas — praesertim quae fidei non officiunt - ita obseruandas, ut a maioribus traditae sunt, nec aliarum consuetudinem aliarum contrario more subuerti. atque utinam omni tempore ieiunare possimus, quod in Actibus apostolorum diebus pentecostes et die dominico apostolum Paulum et cum eo credentes fecisse legimus — nec tamen Manicheae hereseos accusandi sunt, cum carnalis cibus praeferri non debuerit spiritali -, eucharistiam quoque absque condemnatione nostri et pungente conscientia semper accipere et psalmistam audire dicentem: gustate et uidete, quam suauis est dominus, et cum eo canere: eructuauit cor meum uerbum bonum! nec hoc dico, quo festis diebus ieiu
Abbreviated transcription (Latin):
ellud ibiuit de iurtute in uirtutẽ mpsti¬
cum sortitus est nomen. et uiam tibi
aperuit quonio nõ queras ea que tuar
suim. sẽdꝰ quo aliena. et illos putes parẽ¬
tes fraties. affines. atq cogiatos quiti¬
bi ui xp̃o copulatt sulit. Mater i¬
Quut mea et fratres mei hi sunt qubes
fattunt olmitatẽ patris mei. habes
cetũ prnis ni carne m̃c in spũ sotiam.
dot miige germanã. de femina uꝵ.
de subrecta parcui. que sub eodem iu¬
go ad celestia sunul regua festiuati
Cauta iet fauliaris dispensatio. et
ad calculos rediens nõ cito deponitur
Posepħ cũtunica egyꝑtic effugere nõ
potuit. Adolesceus ułe qui opertus
Puidonc sequebattr ihm. qui a tentus
fuerat a siqustris terremi abitienso¬
peruuentũ nudiis euasit. Helias igneo
eiuni raptus ad celũ melotem reliqt
iterris. Heliseus bones et iugapbi¬
oris operis. uertit in uota. Loquit
sapientissinus uir. qui tangit pice
in quinabitur ab eo. Quãdiu uer¬

Expanded text:
illud: ibunt de uirtute in uirtutem, mystiillud: ibunt de uirtute in uirtutem, mysticum sortitus est nomen et uiam tibi aperuit, quomodo non quaeras ea, quae tua sunt, sed, quae aliena, et illos putes parentes, fratres, adfines atque cognatos, qui tibi in Christo copulati sunt. mater, inquit, mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. Habes tecum prius in carne, nunc in spiritu sociam, de coniuge germanam, de femina uirum, de subiecta parem, quae sub eodem iugo ad caelestia simul regna festinet. cauta rei familiaris dispensatio et ad calculos rediens non cito deponitur. Ioseph cum tunica Aegyptiam effugere non potuit. adulescens ille, qui opertus sindone sequebatur Iesum, quia tentus fuerat a ministris, terrenum abiciens operimentum nudus euasit. Helias igneo curru raptus ad caelum melotem reliquit in terris. Heliseus boues et iuga prioris operis uertit in uota. loquitur sapientissimus uir: qui tangit picem, inquinabitur ab ea. quamdiu uer
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ nec alterius paliã alteri pacat
ignominiam.omes adlethas suo
de siderat cõsonare. Gau det aĩa
mea et magnitudine leticie ⁊em me¬
roris patior. Ruith inlacrunas uer¬
ba prorummpunt. Zacheus publica¬
nus ad unius hore cõuersionẽ. ho¬
spitem ieruit habere saluatorem.
Martha et maria cõniuio prepa¬
rato dñm suscepere. Me retrix la¬
uat pedes fletibus. et iuiguentis bo¬
noꝵ operũ diũ corporis dedicat se¬
pulturam. Symon leprosus inui¬
tat magistrũ.cũ discipulis et nõ cõ¬
tempintur. Abrahe dicitur egredere
ram quã monstrauero tibi. Reliꝗt
iuenerat. Non enĩ arbitratus est suuul
habere posse et patriaui et domĩ. sediã
tunc illico prophere dauidopere cõ¬
plenit. Aduena sum apudte et pegr¬
plin si cut oiñes patresinei. Hebrensro
est perotes atq transitor dũ nõ est pae¬
Serti mrtute contentus. sed preteritoꝵ
obliuisceus. in futuꝵ se oxetendit iet ssit

Expanded text:
noster nec alterius palma alteri parat noster nec alterius palma alteri parat ignominiam. omnes athletas suos desiderat coronari. gaudet anima mea et magnitudine laetitiae rem maeroris patior, ut in lacrimas uerba prorumpant. Zacheus publicanus ad unius horae conuersionem hospitem habere meruit saluatorem, Martha et Maria conuiuio praeparato dominum suscipere. meretrix lauat fletibus pedes et unguentis bonorum operum dominici corporis dedicat sepulturam. Symon leprosus inuitat magistrum cum discipulis et non contemnitur. Abrahae dicitur: egredereram, quam monstrauero tibi. relinquinuenerat. non enim arbitratus est simul habere se posse et patriam et dominum, sed iam tunc illud prophetae Dauid opere conplebat: aduena sum apud te et peregrinus sicut omnes patres mei. Hebraeus, id est nzeQavrjg atque transitor, dum non est praesenti uirtute contentus, sed praeteritorum obliuiscens in futurum se extendit et scit
Abbreviated transcription (Latin):
suras mõtiũ. et beuiathan regnantẽ
in aquis cũ ihũ deserta expetens cõ¬
tẽpsisti. ut possis propheticũ iłlud
cauere. In terra deserta et nimiuo
et iaquoso sic i scõ apparui tibi.
Et iteꝵ ecce. Elongaui fugiens
et mansi in solitudine exspectabã
tu ut qui sodomiã reliquisti admõ¬
tana festinaus. postergũ ne respitias
ne aratri stinam ne fimbriam sal¬
uatoris nec ineinnos eius uoctis to¬
re madefactos quos se mel tenere
cepisti aliquando dimittas. ne de
tecto uirtutũ pristina quesiturꝰ
uestimenta descendas. ue de agro
reuertaris donnĩ ne campestria
cum loth et amena hortoꝵ dili¬
gas. que nõ irrigannir de celout
terra saucta. sed de turbidoso flu¬
mine iordane. postquã dulces aqͣs
maris mortui cõmixtione uinta
uenisse paucoꝵ. Qui in stadiotur¬
runt omies quidem currũt. inius
accipit coronã. At econtra deno¬
bis dicitur sic currite ut cõprehen¬
datis. Non est inuidus agonitheca

Expanded text:
suras monitum, et Leviathan regnantem suras monitum, et Leviathan regnantem in aquis, cum Jesu deserta expetens, contempsisti, ut possis Propheticum illud canere: In terra deserta, et invio, et in inaquoso, sic in sancto apparui tibi . Et iterum: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine. Exspectabamtu, ut, qui Sodomam reliquisti ad montana festinans, postergum ne respicias, ne aratri stiuam, ne fimbriam saluatoris, ne cincinnos eius noctis rore madefactos, quod semel tenere coepisti, aliquando dimittas, ne de tecto uirtutum pristina quaesiturus uestimenta descendas, ne de agro reuertaris domum, ne campestria cum Loth et amoena hortorum diligas, quae non inrigantur de caelo ut terra sancta, sed de turbido flumine Iordane, postquam dulces aquas Maris Mortui commixtione mutauim peruenisse paucorum. qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, unus autem accipit coronam. at e contra nobis dicitur: sic currite, ut adprehendatis. non est inuidus agonitheta
Abbreviated transcription (Latin):
que quanto in sperate. tã¬
eo gaudioꝵ pleue quie¬
scentem aminiã suscitarũt. ut stati
amore cõplecterer quẽ oculisignora¬
bam et illud mecũ tacitus mussitarẽ¬
multi de oriente et occidẽte uemient
et recunbent insinu abrahe. Corne¬
lius centurio cohortis italice iam tũc
litiui inei prefigurabat fidem. Ap¬
lũs paulus scribens adromanos. cu
in hispaniam proficisci cepero. spero
quod preteriens uideam uos et a uobis
deducar illuc. tantis fructibus ap
probauit quid de illa pioiĩcia que¬
reret. In brem tempore ab iherbso¬
liis usq millicim euuãgeli ia¬
ciens fundamenta. ronam uinctus
ingreditur. ut ciuctas superstitio¬
nes crroribus liberos faciat. inauet ĩ
hospitio conducto per biemĩ. utuo¬
bis utriusq instrumẽti eternã reddait
domũ. Piscator houimũ isso ie¬
the apłico te quoq quasi pulcherri¬
mũ auratã inter iiuimera pisciũ
geuera traxit ad litus. Reliquisti
amaros fluctus. falsos gurgites. scis¬

Expanded text:
quae quanto 431 insperatae, tanto gaudiorum plenae, quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore complecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus mussitaremulti de oriente et occidente uenient et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius, centurio cohortis Italicae, iam tunc Lucini mei praefigurabat fidem. apostolus Paulus scribens ad Romanos: cum in Hispaniam proficisci coepero, spero, quod praeteriens uideam uos et a uobis dedprobavit, quid de illa provincia quaereret. In brevi tempore ab Jerosolymis usque ad Illyricum Evangelii jaciens fundamenta, Romam vinctus ingreditur, ut vinctos superstitionis erroribus liberos faciat. Manet in hospitio conducto per biennium; ut nobis utriusque Instrumenti aeternam reddat domum. Piscator hominum, misso rete Apostolico, te quoque quasi pulcherrimum Auratam inter innumera piscium genera traxit ad littus. Reliquisti amaros fluctus, salsos gurgites, scis
Abbreviated transcription (Latin):
nuc̃ mereꝵ necessitate cõpulsũ
dicat multasse seutẽtias in libro
non qui hebraice dicit᷑ dabre
inium. Hac ad sciũ papã chro¬
matiũ prefatiũcula usussum
si septuagnnta int̾pretũ pura
et ut ab eis in grecũ uersa est¬
latino sermone transferrẽ Qd̃¬
uerit et nastentis eccłie ⁊obora¬
uerat fidem austũ erat etiam¬
nro silentio cõprobari. Nunc
uerocũ prouarietate regionũ
diuersa ferantur exemplaria.
et germaua illa antiquaq trãs¬
lritio corrupta sĩt. atq uolata.
nrĩ arbitui piitas aut eplurib
indicare ꝗd uerũ sit aut nouũ

Expanded text:
nc me rerum necessitate compulsum dicas mutasse sententiam. In libro non, qui Hebraice dicitur DABRE JAMIM, hac ad sanctum papam Chromatium Praefatiuncula usus sum: « Si Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum Latino sermone transferrem. Qerat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem justum erat et nostro silentio comprobari. Nunc vero cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit atque violata, nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum
Abbreviated transcription (Latin):
que uiue. Utiq striptũ est. quod
saluator striptuĩ esse testat᷑. Ubi st̾p¬
tũ est septuaguita nõ habent apo¬
crifu uestit eccłia. Ad hebreos igit᷑
reuertendũ unde dñs loquitier.
et distipuli exempla p̾sinũt
Mec pate ueteꝵ loquor. et obtrecta¬
torib meis tuntũ respondeo qui ca¬
nnnio dente me roduũt in publico
detrahentes legentes in angulis.
q̃deui et accusatoreset defensores cũ
maliis probont qd̾ in me reprobãt
quasi uitiũ et nirtus nõ in rebus
sit sed m̃anctore mutet᷑. Cetrrũ

Expanded text:
e . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent, apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum: unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes, legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent, quod in me reprobant, quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auct
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicimus nõ uenisse deũ insi ad
oues perditas donuisisrł. nec uoluisse
panẽ accipere filioꝵ et dare eũ cambus.
et benedictionẽ pͥmã uideoꝵ populo
detulisse quibus sunt credita eloquia
dei. et repromissio et legis latio. et cõ¬
fessio testamenti. Uerũ quia illi cre¬
dere nolueriunt: ad iacobiumiorem
populũ benedictionẽ esse translatã.
neq tamen maiorẽ filiũ penitus fuꝰ¬
isse despectũ. quia cum sub intraue

Expanded text:
autem dicimus non uenisse dominum nisi ad autem dicimus non uenisse dominum nisi ad oues perditas domus Israhel nec uoluisse panem accipere filiorum et dare eum canibus et benedictionem primam Iudaeorum populo detulisse, quibus sunt credita eloquia dei et repromissio et legis datio et confectio testamenti; uerum quia illi credere noluerunt, ad Iacob, minorem populum, benedictionem esse translatam. neque tamen maiorem filium penitus fuisse despec
Abbreviated transcription (Latin):
perta uoce promĩciatio. Quomͦ ergo
adorent eũ fratres sui et seruiant ei cre¬
dentes ex isrł. Qina ergo iniquitas ẽ
inimica iusticie: esau in discordiam
cõcitatur et necem frandulentus ex¬
cogitat dicens in corde suo. Appropin¬
quent dies mortis patris mei: et occi¬
dam iacob fratrẽ ineũ. Diabolus fra¬
tricidas iudeos in can ante premedi¬
t aus in esau maifesrissime confitet᷑.
tpĩis quoq interfectionis ostendens.
appropinquent inquit dies passionis
patris uei. ut interficiã fratrẽ meũ
Quappter rebecca idest patiencia:
nunciauit iuro fratris insidias. Qui
uocato iacob precepit ei ut mesopoto¬
iniam pergeret: et iude acciperet u¬
xorem de genere laban srri fratris¬
matris sue. Quom itaq fratris.
dolos fugicus iuesopotoruam tendit
iacob ita et xpũs iu deoꝵ incredulita¬
te cõpulsus ꝓficiscitur in galileam n¬
de sibi ex gentibus spõsam sumpturꝰ
eccliam. Nec supradictus uir. Nos

Expanded text:
perta voce pronuntians: quomodo etiam perta voce pronuntians: quomodo etiam adorent eum fratres sui et serviant ei, credentes ex Israel. Quia igitur iniquitas est inimica justitiae, Esau in discordiam concitatur, et necem fraudulentus excogitat, dicens in corde suo: Appropinquent dies passionis patris mei, et occidam Jacob fratrem meum » . « Diabolus fratricidas Judaeos in Cain ante praemeditans, in Esau manifestissime confitetur: tempus quoque interfectionis ostendens: Appropinquent, inquit, dies passionis patris, ut interficiam fratrem meum. Quapropter Rebecca, 171 id est patientia, nuntiavit viro fratris insidias, qui vocato Jacob, praecepit ei ut in Mesopotamiam pergeret, et inde acciperet uxorem de genere Laban Smatris suae. quomodo itaque fratris dolos fugiens Mesopotamiam tendit Iacob, ita et Christus Iudaeorum incredulitate conpulsus proficiscitur in Galilaeam inde sibi ex gentibus sponsam sumpturus ecclesiam\'. haec supra dictus uir.\\ Nos
Abbreviated transcription (Latin):
rum sabbatũ celebraturi. Rebecca
plena spũ scõ et sciens quid audisser aute¬
ꝙͣ pareret quia maior seriuet ininori.
magis autẽ forma spũs scĩ que futura
norat in xp̃o. in iacobante meditatur
et loquitur adfiliũ minorem Uade ad
gregem: et accipe michi duos edos pre¬
figuraus carueũ saluatons aduentum
in quo eos uel maxime liberaret qui
pctis tenebantur ob uoxu. di quidem
in om̃ibusscripturis hedi pro pctõrib
accipinitur. Quod autẽ duosiube¬
tur afferre. duoꝵ populoꝵ significat᷑
assumptio. Quod teneros et bonos do¬
ciles et imocentes amino. Stola uel¬
est populus. et pelles que enis brachi¬
is circundate sunt: peecata utrius
q sunt plebis. que xp̃e in extẽsione
mannũ cruci secũ pariter afficit.
Qd̾ isaac querit ab iacob eur tam cito
uenerit.amiratur celerem credentuĩ
fidem. Qd̃ eibi delectabiles offerũtur
perfruitur. resurrectionis et regni a¬

Expanded text:
rum sabbatum celebraturi. Rebecca rum sabbatum celebraturi. Rebecca plena spiritu sancto et sciens, quid audisset, antequam pareret, quia maior seruiet minori, — magis autem forma spiritus sancti, quae futura norat in Christo, in Iacob ante meditatur — loquitur ad filium minorem: uade ad gregem et accipe mihi inde duos haedos praefigurans carneum saluatoris aduentum, in quo eos uel maxime liberaret, qui peccatis tenebantur obnoxii, siquidem in omnibus scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. quod autem duos iubetur adferre, duorum populorum significatur adsumptio; quod teneros et bonos, dociles et innocentes animae. stola est populus. Pelles autem, quae ejus brachiis circumdatae sunt, peccata utriusque sunt plebis, quae Christus in extensione manuum cruci secum pariter affixit. Quod Isaac quaerit ab Jacob, cur tam cito venerit, admiratur celerem credentium fidem. Quod cibi delectabiles offeruntur,perfruitur: virtutem resurrectionis, et regni a
Abbreviated transcription (Latin):
manus aiutẽ manus esan. tamẽ nõ
intellegeret niuorẽ esse filiũ qui
ad benedictioneni fratris pre reptor
astiterat. Quoniani autem pol¬
liciti sumus et de eoquid signi
liti martiris uerba ponanuis. aquo
et uictorinus noster nõ plurinut̃
discrepat non quo omia plenius
exequtus sit. sed quo possit occa¬
sionem prebere lectori ad intelli¬
gentiam latioreni. Isaac portat
nnagniem dei patris rebecea sp̃s
scĩ. esau populi prioris et diaboli ia¬
cob eccłie siue xp̃i. Sdenuisse isaac
cõsi ĩmationem erbis ostendit. ocu¬
los illius caligasse fidem perisse de
niundo. et religionis lumen aute
eum neglectũ esse significat. Qd̃
filius maioruocatumn acceptio legis
est indeoꝵ. Quod escaseis atq cap¬
tutam diligit pater hoĩes sunt ab
errore saluati quosperdoctriuam¬
suam iustus quisq uenatur. Ser¬
modei benedictionis est reproniis¬
sio. et spes regni futuri in quo cũ
xp̃o saucti sunt regnaturi. et ue¬

Expanded text:
manus autem manus Esau, tamen non manus autem manus Esau, tamen non intellegeret minorem esse filium, qui ad benedictionem fratris praereptor adstiterat. Quoniam autem polliciti sumus et de eo, quid in lyti martyris uerba ponemus, a quo et Victorinus noster non plurimum discrepat, non quo omnia plenius exsecutus sit, sed quo possit occasionem praebere lectori ad intellegentiam latiorem: \'Isaac portat imaginem dei patris, Rebecca spiritus sancti, Esau populi prioris et diaboli, Iacob ecclesiae siue Christi. senuisse Isaac consummationem orbis ostendit; oculos illius caligasse fidem perisse de mundo et religionis lumen ante eum neglectum esse significat. quod filius maior uocatur, acceptio legis est Iudaeorum; quod escas eius atque capturam diligit pater, homines sunt ab errore saluati, quos per doctrinam iustus quisque uenatur. sermo dei benedictionis est repromissio et spes regni futuri, in quo cum Christo sancti regnaturi sunt et ue
Abbreviated transcription (Latin):
ueuisset in montẽ et ad pedes eius
flebiliter corruisset. giezi prohibẽ¬
te ne faceret ait. Dimitte cam quia
auima eius in amaritudine est. et
dũs abscondit ame et nõ uuĩciauit
michi. Plurasut quã ut exeiu¬
plis debe. auns docere sanctos uiros
et deo caros ea tantũ ipͦ scisse que
eis aduõ reuelat a sunt: ignorasse
uero que eis reuelata nõ fuerunt.
et ad singulas uisiones sachariã
atq damhelen interrogare auge¬
lumu et suppliciter de precari ut
exponat sibi que sint illa queuide¬
ant. Unde nomirũ est et isaiac in
siiam maximã utilitatem nestisse
quid faceret. cũ magis cotempor̃
erraret quo filiũ sanguinarie de di¬
tuin uoluptati. et eum qui postea
fratrem posset occidere preter¬
misso illo qui innocẽter habita¬
bat donnĩ uellet efferre et suam
magis quã dei facere uoluntatem.
Ego puto diuine dispensationis
fiu̾sse ut oculis cecaretur. et cuui
ipse diceret uox hec nox iacob ẽ

Expanded text:
venisset in montem, et ad pedes ejus venisset in montem, et ad pedes ejus flebiliter corruisset, Giezi prohibente ne faceret, ait: « Dimitte eam, quia anima ejus in amaritudine est, et Dominus abscondit a me, et non nuntiavit mihi » . Plura sunt quam ut exemplis debeamus docere, sanctos viros et Deo caros, ea tantummodo scisse, quae eis a Domino revelata sunt: ignorasse vero, quae eis revelata non fuerint: et ad singulas visiones Zachariam atque Danielem interrogare angelum, et suppliciter deprecari, ut exponat sibi quae sint illa quae videant. Unde non mirum est, et Isaac in suam maxime utilitatem nescisse quid faceret, cum magis eo tempore erraret, quo filium sanguinariae deditum uoluptati et eum, qui postea fratrem posset occidere, I praetermisso illo, qui innocenter habitabat domum, uellet efferre et suam magis quam dei facere uoluntatem. ergo puto diuinae dispensationis fuisse, ut oculis caecaretur et, cum ipse diceret: uox uox Iacob,
Abbreviated transcription (Latin):
iffero paulisper typos: et ea
que amaioribus nr̃is super hͦ
locosiuit interpretata pre¬
terco nõ quo opinioni eoꝵ nõ adqui¬
escaui. sed quo tu hoc tantũ queras
quare uir iustus aliquid iguoraue¬
rit et contra suã fecerit uolita¬
tem. Ad quod districta respõsio
est. nullu hominẽ exxcepto eo qui
ob ur̃am salurẽ caruẽ est dignatꝰ
niduere plenã habussẽ scieuciã
et certissims ucritatem. Deniq pau¬
lus exparte cognoscit et exparte pro
phetat. et iũt per speculũ uidet in
eniguate. et se diu quod oportet ora¬
re uescur nos dicit. quia cũ uenerit
quod perfectũ est. tiuic quod ex par¬
dei adiunguendũ regẽ missus cum
maxinũ filioꝵ iesse iudisset eliab
faciem eius neq staturam quĩ re¬
probam eum. quia nõ quomͦ uidet
deus homo iudet. Homo em̃ uidet
infacie. deus autẽ inspicit cor: et
per singulos semper ignorans usq
ad dauid nescisse desciabitur.
Heliseus quoq qui duplici glorifi¬
ueri reddebant. cũ simamitis ad cũ

Expanded text:
iffero paulisper typos, et ea quae a majoribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quod opinioni eorum non acquiescam, sed quod tu hoc tantum quaeras, quare vir justus aliquid ignoraverit, et contra suam fecerit voluntatem. Ad quod districta responsio est: NULLUM HOMINEM, excepto eo qui ob nostram salutem carnem est dignatus induere, plenam habuisse scientiam, et certissimam veritatem. Denique Paulus ex parte cognoscit, et ex parte pphetat, et nunc per speculum vidit in aenigmate , et secundum quod oportet orare nescire nos dicit , quia, cum venerit quod perfectum est, tunc quod ex parDei , ad ungendum regem missus cum maximum filiorum Jesse vidisset Eliab,faciem ejus, neque staturam, quoniam reprobavi eum, quia non quo modo videt Deus, homo videt. Homo enim videt in facie, Deus autem inspicit cor . Et per singulos semper ignorans, usque ad David nescisse describitur. Elisaeus quoque, qui duplici glorifiveri reddiderunt : cum Sunamitis ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
per fratrem nr̃m austeriũ yppodiaconũ
dignitati tue eplãm mseram promp¬
tũ reddens sabutationis officiũ quã tibi
arbitror redditam. Nunc quoq per
sctũi fratrem iucũ presidiũ diacomĩ
obsecro pͥmũ ut ineineris niei. dem
baiulũ litteraꝵ habeas cõmendatum
ut michi scias germanissiũ. et nqui¬
buscumnq necessitas postularit fontas
atq sustentes. nõ quo aliqua re xp̃o
tribuente indigeat. sed qd bonoꝵ ami¬
cicias auidissime expetat. et se nihis
cõi ingendis maximũ putet benefi¬
tiũ consequtũ. Cur autẽ ad occiden¬
tem nauigauerit. ipso poteris narrã¬
te cognoscere. Uos in monasterio con¬
stituti uariis hincinde fluctibue.
quatimur et peregrinationis mole¬
stias sustinenius. sed crediuius i eo
qui dixit confidite ego iuuci mũdũ.
qd̾ ip̃o tribuẽte et presule contra ho¬
stem diabolũ iuctoriam cõsequam᷑
Sctm̃ et uenerabilem fratrem nrñ
papã alipiũ ut meo obsequio salutes
obsecro. Scĩ fratris qui nobiscuu

Expanded text:
per fratrem nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes, non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus qua-. timur et peregrinationis molestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: confidite e, ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequamur. sanctum et uenerabilem fratrem nostrum papam Alypium ut meo obsequio salutes, obsecro. sancti fratres, qui nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
radendiĩ caput suꝑcilia omẽsq ꝑo¬
los et ungiies corporis amputandos
ee sit rarn habendam cõiugio. Quid
orgo muũ si et ego sapientiã scłarẽ
propter eloquu uennistatẽ et mẽbro¬
pñ pulchritudinẽ de ancilla arq
captiua isilitaui facere cupio. ersi
quitquid in ea mortuũ est idolatue
noluptats. eioris libidinũ uł pre¬
tidioni el rado. et uuxtis prinissimo
corpori uernaculos genero dno sabao¬
oripo labor meus in famulia xp̃i pro¬
ficit stuprũ in alienam auger nuine¬
rũ conseruior. Osee accepit aorer
filiam debelanu idest dulcedimim.
Et uascebatur ei demeretrice filius
fornitautis hrłui tondet cesarieni
suaucant q uitquis ini ca absꝵ sensu
et auta est auferatur. Erpriauris
uir eloquẽtia loquens. et marei¬
rio fermniauo narrante mordecir
cus amorsius demetrianiũ scabẽs
cestiuioniis usussit. prophãꝵ et

Expanded text:
radendum caput, supercilia, omnes pilos et ungues corporis amputandos, et sic eam habendam coniugio. Quid ergo mirum si et ego sapientiam saecularem propter eloquii uenustatem et membrorum pulchritudinem de ancilla atque captiua Israhelitin facere cupio, si, quidquid in ea mortuum est idolatriae, uoluptatis, erroris, libidinum, uel praecido uel rado et mixtus purissimo corpori uernaculos ex ea genero domino sabaoth? labor meus in familiam Christi proficit, stuprum in alienam auget numerum conseruorum. Osee accipit uxorem filiam Debelaim, id est dulcedinum, et nascitur ei de meretrice filius fornicantis Hierusalem tondet caesariem suam, ut, quidquid in ea absque sensu et uita est, auferatur. Cyprianus, uir et eloquentia pollens et martyrio, Firmiano narrante mordetur, cur aduersus Demetrianum scribens testimoniis usus sit prophet
Abbreviated transcription (Latin):
tio euolueres. quis enĩ nesciat et in
morsiac propħaꝵ uolumib quedã
assumpta de gentiliũ libris. et salo¬
monẽ ꝑhi losophando proposuisse
nõnulla. et aliqua ⁊ espondisse Bnde
uersuciasq parabolaꝵ. et obscurũ
sermonẽ. dic̾ta sapientiũ et enig¬
mata que ꝓprie dialeticoꝵ et phiło¬
sophoꝵ sunt. Sed et paulus apłus
epnuenidis poete usus uersiculo est.
scribensad titum. Eretenses semper
mendaces. male bestie uentris ꝑigri
manes heroici enustichion posteaça¬
simachiuis ufurpauit. Nec nutiẽ
sapud latinos metiũ nõ seruerad
uerbũ ex pressa translatio. cũ omerꝰ
eãdem lingua nersiis in prosam uix
res bonos cõfabrilanones pessinaer
Et apurs athemenses in martis ciria
dispuraus. aratũ testem uocatte lĩi
Aausula uersis heroici. Ae ne parũ
hoc esset ductor xpiani exercitus er
pratormuictiis pro xp̃o causania¬
gens et iam inscriptionẽ fortuitari
drre rorquet ni argumẽtũ fidei. Di¬
dice tor qui a mero daud extor quere

Expanded text:
tio euolueres. quis enim nesciat et in Moysi ac prophetarum uoluminibus quaedam adsumpta de gentilium libris et Salomonem philosophis Tyri et proposuisse nonnulla et aliqua respondisse? unde uerborum, parabolas et obscurum sermonem, dicta sapientium et enigmata, quae proprie dialecticorum et philosophorum sunt. sed et Paulus apostolus Epimenidis poetae abusus uersiculo est scribens ad Titum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, uentres pigri. cuius heroici hemistichium postea Callimachus usurpauit. nec mirum, si apud Latinos metrum non seruet ad uerbum expressa translatio, cum Homerus eadem lingua uersus in prosam uix res bonos confabulationes pessimae. et apud Athenienses in Martis curia disputans Aratum testem uocat: ipsiusν et est clausula uersus heroici. ac ne parum hoc esset, ductor Christiani exercitus et orator invictus pro Christo causam agens, etiam inscriptionem fortuitam arte torquet in argumentum fidei. Didicerat enim a vero David extorquere
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ceminus machabeoꝵ mat¬
traũ coronis cinctam martirem
matrem. Nam licet quottidie
xpiũ cõfitcamimi dũ euuis precep¬
ta seruatis. tauiẽ ad priuatam
gloram publice hec uobis acces¬
sit. et a perta cõfessio quod ꝑuosab
mrbe ura arriam quondami dogina¬
tis uirus exclusũ est. Et miremini
forsitan quod in fine iani epłe rur¬
sius exorsus sum. quid fatiam uio¬
cem pectori negare nõ ualeo. epłe
breutas cõpellit tacere. desideri¬
uinuestu cogit loqui per propet᷑
sermo cõfusa turbatur oratio cum
ordinei nescit

Expanded text:
quibus cernimus Macchabaeorum marquibus cernimus Macchabaeorum martyrum coronis cinctam martyrem matrem! nam licet cotidie Christum confiteamini, dum eius praecepta seruatis, tamen ad priuatam gloriam publica haec accessit uobis et aperta confessio, quod per uos ab urbe uestra Arriani quondam dogmatis uirus exclusum est. et miremini forsitan, quod in fine iam epistulae rursus exorsus sim. quid faciam? uocem pectori negare non ualeo. epistulae breuitas conpellit tacere, desiderium uestri cogit loqui. praeproperus sermo; confusa turbatur oratio; amor ordinem nescit
Abbreviated transcription (Latin):
gant cure esse maioribus. In mea
eiũ patria rusticitatis uernacula
deus uenter est. et de die inuitur.
sanctior est ille qui ditior est. Ac¬
cessit huit iuxta tritũ populi ẜmoẽ
prouorbiũ dignũ operculũ lupicinus
Hacerdos scdm̃ illud quoq de quo se¬
niel in uita crassũ ait risisse lucilĩ.
suuule habent labra lactucas asino
carduos comedẽte. uidel ut ꝑfora¬
tam nauĩ debilis gubernator regat
et cecus tecos diicat in foueam. ta¬
lisq sit rector quales illi qui regun¬
tur. Matrẽ cõmuinẽ que cũ uobis
sanctitate sotietur. meo uosprene¬
int quia tales genuit. cuiꝰ uere uẽter
aureus potest dici eo salutamus ho¬
nore quo nostis inia quoq suscipi¬
endas cunctas sorores que sexi
uitere cũ scło que oleo ad lampades
largiter preparato. sponsi oꝑuĩtur
aduentũ. Obeata domus in qua
moratur amia uidua. uirginesꝓ
phetice. geminus samuhel mitri¬
tus in templo. Otecta felitia i

Expanded text:
gant curae esse maioribus. In mea gant curae esse maioribus. In mea enim patria rusticitatis uernacula deus uenter est et de die uiuitur: sanctior est ille, qui ditior est. accessit huic patellae iuxta tritum populi sermone prouerbium dignum operculum, Lupicinus sacerdos — secundum illud quoque, de quo semel in uita Crassum ait risisse Lucilius: \'similem habent labra lactucam asino cardus comedente\' —, uidelicet ut perforatam nauem debilis gubernator regat et caecus caecos ducat in foueam talisqtur. Matrem communem, quae, cum vobis sanctitate societur, in eo vos praevenit, quia tales genuit, cuius vere venter aureus potest dici, eo salutamus honore, quo nostis; una quoque suspiciendas cunctis sorores, quae sexum vicere cum saeculo, quae oleo ad lampadas largiter preparato sponsi opperiuntur adventum. O beata domus, in qua morantur Anna vidua, virgines prophetissae, geminus Samuhel tus in templo! o tecta felicia, in
Abbreviated transcription (Latin):
ramine petre abscondens. et postea
scissũ reperiens reciuit. Duẽ tu
posse disti renosmeos disrupisti iũ¬
cula mea tibi sacrificabo hostiam
laudis. Me uero nabuchodonosor
ad babilonẽ idest cõfusionẽ mẽtis
nice cathenatũ duxit ibi michi¬
iugũ captiuitatis imposuit. Ibi
sy on cautare precepit. Cui ego dixi
Dñs soluet cõpeditos. dñs illium¬
pro eo uuluere quod diabolus inflixe¬
rat prestitit uitã ⁊ eddendo pronor¬
tua. Huic ego ut ait gentilis poeta
oniã etiã tuta tumeo. Scitis ipsi
lubricũ adolescentie iter in quo et
egola psussũ. et uos nõ sine timore
transistis. Hoc illa cũ maxine in¬
grediens om̃iũ fulcienda preceptis
om̃iũ est sustentanda solatus ad est
crebris uestre sanctitudinis epistoł
roboranda. et quia caritas onnia su¬
sciuet. obsecro ut etiã a papa uale¬
riano ad eam cõfortandã. licteras ex¬
igatis. Nostis puellares ãnuos his
rebus plerũq solidari si se intelliꝰ¬

Expanded text:
ramine petrae abscondens et postea ramine petrae abscondens et postea scissum repperiens cecinit: \'domine, tu possedisti renes meos; Epistula nincnla mea; tibi sacrificabo hostiam laudis\', me uerus Nabuchodonosor ad Babylonem, id est confusionem mentis meae, catenatum duxit; ibi mihi captiuitatis iugum inposuit, ibi Sion cantare praecepit. cui ego dixi: dominus soluit conpeditos, dominus inlumpro eo nulnere, quod diabolus inflixerat, praestitit uiuam reddendo pro mortua. huic ego, ut ait gentilis poeta, omnia etiam tuta timeo. scitis ipsi lubricum adulescentiae iter, in quo et ego lapsus sunt et uos non sine timore transistis. hoc illa cum maxime ingrediens omnium fulcienda praeceptis, omnium est sustentanda solaciis, id est crebris uestrae sanctitudinis epistulis roboranda. et quia caritas omnia sustinet, obsecro ut etiam a papa Valeriano ad eam confortandam litteras exigatis. nostis puellares animos his rebus plerumque solidari, si se intelle
Abbreviated transcription (Latin):
Equibus malo uos incessere tarditatis.
quã me cõdẽp̃nare nõ merito. fatilius
eñ negligentia emẽdari potest qua
amor nasci. Bonosusut scripsistis
quasi filius yxeyooe a quosa pe¬
tũt nos pristina contagione sordou¬
tes. quasi reguli ot scorpiones aren
ram ex diuiua sentẽtia comedẽti ad¬
huc cibus sumus. Ille iam potest sumi
gradiuĩ psalmũ ascendere nobis ad¬
huc in primo ascensu flentibus ne¬
stio an dicere aliqñ contingat. leua¬
ui oculos meos ad mõtes. unde ueniat
auxiliuĩ michi. Ille autẽ niter nima¬
cessclĩ fluctus in tuto insule idest
ecclĩe grenio sedensad exemplũ io¬
hanuis librũ forte iani deuorat ego
insceleꝵ nicoꝵ sepulchro iacens. et
ꝓctõꝵ uintulis colligatũs. duĩcum
de euuãgelio eypecto clamorem.
hieronime ueni foras. Bonosus ni¬
quã quia scdiũ prophetã. onĩis dia¬
boli uirtusin lumbo est. trauseufra¬
trẽ tulit lũbare suũ. ibi illud in fo¬

Expanded text:
e quibus malo uos incessere tarditatis, e quibus malo uos incessere tarditatis, quam me condemnare non meriti. facilius enim neglegentia emendari potest, quam amor nasci. Bonosus, ut scribitis, quasi filius lyaco? aquosa petiit, nos pristina contagione sordentes quasi reguli et scorpiones arentram ex diuina sententia comedenti adhuc cibo sumus. ille iam potest summum graduum psalmum scandere, nobis adhuc in primo ascensu flentibus nescio an dicere aliquando contingat: leuaui oculos meos in montes, unde ueniat auxilium mihi. ille inter minaces saeculi fluctus in tuto insulae, hoc est ecclesiae gremio, sedens ad exemplum Iohannis librum forte iam deuorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens et peccatorum uinculis. conligatus dominicum de euangelio expecto clamorem: \'Hieronyme, ueni foras\'. Bonosus, inquam, — quia secundum prophetam omnis diaboli uirtus in lumbo est — trans Euphraten tulit lumbare suum ibi illud in fo
Abbreviated transcription (Latin):
loquũtur. ille hic tautũ latine stĩ¬
unt. Hic enĩ aut barbarus semi
sermo dicendũs est. aut tacendũ est.
Quotienscũq carissimos michi nuil¬
tus uote manus referinit inpressa ue¬
stigia. totiens aut ego hic nõ sũ. aut
uos hic estis. Credite amori uera di
ter iacentib spaciis maris atq terra¬
rũ tam paruã epistolã miscritis ansi
quodita merui qui nobis ut stubi¬
tis aute nõ scripui. cartã de fuisse
nõ putem egipto ministrante con¬
mercia. et si alicui ptholonieus ma¬
ria clausisset. tamen rex athalus mẽ¬
brauas e ꝑgauieno miserat. ut penu¬
ria carte pellibus pensaretur Unde
per gameuarũ nomẽ adhant usq di¬
en tradente sibi inuicẽ posteritati
seruatũ est. Quid igitur arbitrer
baiolum festinasse quãus longe epłe
ina nox sufficit. anuos aliqua occu¬
patione detentos: Nulla necessitas
maior caritate. Restant duo. aut
nes piguerit. aut ego nõ meruerim.

Expanded text:
loquuntur, illae hic tantum Latine sciloquuntur, illae hic tantum Latine sciunt. hic enim aut barbarus seni sermo discendus est aut tacendum est. quotienscumque carissimos mihi uultus notae manus referunt inpressa uestigia, totiens aut ego hic non sum aut uos hic estis. credite amori uera dicnteriacentibus spatiis maris atque terrarum tam paruam epistulam miseritis, nisi quod ita merui, qui uobis, ut scribitis, ante non scripsi. chartam defuisse non puto Aegypto ministrante commercia. et si aliqui Ptolomaeus maria clausisset, tamen rex Attalus membranas e Pergamo miserat, ut penuria chartae pellibus pensaretur; unde pergamenarum nomen ad hanc usque diem tradente sibi inuicem posteritate seruatum est. quid igitur? arbitrer baiulum festinasse? quamuis longae epistulae una nox sufficit. an uos aliqua occupatione detentos? nulla necessitas maior est caritate. restant duo, ut aut uos piguerit aut ego non meruerim.
Abbreviated transcription (Latin):
ou debot carta diuidere
quos auior mutuis copu¬
lauit. Nec per singula
officia mei partienda ser
monis. cũ sic inuicẽ uos ametis.
ut nõ minus tres caritas iũgat
quã duos natura sotianit. quiu
potius si rei conditio pateretur
sub uno licterule apice noiã indi¬
nisa concluderẽ ur̃is quoq ita me
litteris prouocautib ut et in uno¬
nũputarem. Nam postꝙͣ scõ e¬
nagrio transmittẽte in ea adme¬
ad me heremi parte de late sunt.
que inter srros sarraceuosq ua¬
stũ linutem ducit sic gauisus sũ
ut illũ diem romane felicitatis.
quo pͥmũ marcelli apud Nolam.
prelio post cauuẽseni pignã suꝑ
haumbalis agnima contiderint.
ego uicerim. Et licet supradictꝰ
frater sepe me uisitet. atq me ita
ut sua in xp̃o iustera fõueat. taiẽ
longo a me spatio seuinctus non
minus mchi relinquit ab emido
desideriũ. quã attulerat uenien¬
do leticiam. Nũt cũ urĩs litteris fa¬
bulor. illas amplector. ilse mecum

Expanded text:
on debet charta diuidere, \'quos amor mutuus copulauit, nec per singulos officia mei monis, cum sic invicem vos ametis,, ut non minus tres caritas jungat, quam duos natura sociavit; quin potius si rei conditio pateretur, sub uno litterulae 18 apice nomina indivisa concluderem, vestris quoque ita me litteris provocantibus, ut et in unonum putarem. nam postquam sancto Euagrio transmittente in ea ad me heremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Sarracenos uastum limitem ducit, sic gauisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam proelio post Cannensem pugnam superba Hannibalis agmina conciderunt, ego uicerim. et licet supra dictus frater saepe me uisitet atque ita ut sua in Christo uiscera foueat, tamen longo a me spatio seiunctus non minus mihi dereliquit abeundo desiderium, quam adtulerat ueniendo laetitiam. Nunc cum uestris litteris fabulor, illas amplexor, illae mecum
Abbreviated transcription (Latin):
quã si de scripturis sermociuenuir
inter nos id est ut ego interrogem
tu respondeas. Quãuita nichil
puto in hac luce iocundius quo a¬
nine pabulo omĩa mella superã¬
tur. Quã dulcia niquit proph̃a
gr⁊ meo eloquia tua. super mel
ori meo. Naui cum id circout ait
precipuus orator homines a bestiis
Differunus quod loqui possumus.
qua laude digiuusest qui in ea re
bestias ante cellunt: Acciugere
igitur. et unchi que subiecta sunt
dissere serutans utrimq modera¬
men. ut nec proposita solutioneꝵ
desiderent. nec eple breuitatem.
Fatror quippe tibi eosquosinichi
iam priden lectitanti dederas li-¬
bros ideo nõ libenter lego. quia et

Expanded text:
rmocinemur inter nos; id est, ut ego interrogem, tu respondeas. Qua vita nihil puto in hac luce jucundius; quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea rebestias antecellunt? Accingere igitur et mihi, quae subiecta sunt, dissere seruans utrobique moderamen, ut nec proposita solutionem desiderent nec epistulae breuitatem. fateor quippe tibi, eos, quos mihi iam pridem Lactantii dederas libros, ideo non libenter lego, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sibi uult qd̾ ingenesi scriptu
est omis qui occiderit cam septeni
uindictas exsoluet: ¶Interroͦ.SSi
omia deus fecit bona ualde. quare
noe de nundis et inmundis auimiau¬
tibis precipit. cum miundũ iuchł
esse bouũ possit: Et in nouo testa¬
mento post uisionẽ que petro fuerat
ostenia dicenti absit due auie: qũi
cõmune et in mũdum nũꝙͣ introiuit
in os meũ. uox decelo responderit qd
deus mundauit tu cõmune ne dice¬
ad abrahã qd quarta progenie fi¬
lu isrł essent de egipto reuersuri.
et postea moyses scribit. quiuta
autem progenie exerunt filii istħ
de terra egipti: Qd̾ utiq uisĩ ex

Expanded text:
 in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet?, Si omnia deus fecit bona ualde, quare Noe de mundis et inmundis animalibus praecepit, cum inmundum bonum esse nihil possit et in nouo testamento post uisionem, quae Petro fuerat ostensa dicenti: absit, domine, quoniam commune et inmundum numquam introiuit in os meum, uox de caelo responderit: quod deus mundauit, tu ne commune dixead Abraham, quod quarta progenie filii Israel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scribit: Quinta autem progenie exierunt filii Israel de terra Aegypti? quod utique nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. Cõmẽtaria cu
legerem greco latiuoq
sermone in enuangeliorũ interp̾¬
tatione a nr̃is id est orthodoxis
uiris olim ac iniper scripta de eo
quod legitur osanna filio dauid.
nõ solum diuersa sed etiam con¬
traria sibimet profert̃. dilecti¬
onis tue ardenti illo strenuitatis¬
su scribas. utde hoc sicut ex uł
pi. confestĩ ac cito notario ut ex¬
ciperet imperaui. Quo ad osfiti¬
ium preparato: quod eram uoce
prompturus aute michi cogita¬
tione ꝑingebam. Interim tamẽS
et ego lingnã. et ille articulum
mouebaunis. cum subito hebre¬
us interuenit deferens nõ panca
uolumina que de synagoga qua¬
si lecturus acceperat. et ilico
Habes inquit quod postulaueras.
ineq dubiũ et quid facerẽ ne¬
scientem ita festuiis exterruit.
ut om̃ibus pretermissis adscribendũ
transuolarem. Quod quidẽ usq ad
preseus fatio. Uerũ quia heri diaco¬
no ad me misso ut put as eplãm ut
ego seutio cõmentariũ te expectar̃

Expanded text:
salutem. Commentaria cum legerem Graeco Latinoque sermone in euangeliorum interpretatione a nostris, id est orthodoxis, uiris olim ac nuper scripta de eo, quod legitur: osanna filio Dauid, non solum diuersa, sed etiam contraria sibimet proferunt. dilectionis tuae ardenti illo strenuitatissu scribas ut et de hoc sicut et de pi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et ilico habes\', inquit, \'quod postulaueras\' meque dubium et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transuolarem; quod quidem usque ad praesens facio. uerum, quia heri diacono ad me misso, ut tu putas, epistulam, ut ego sentio, commentarium te expectare
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Uerum ne longius serino pro¬
cedat. hucusq siper hoc loqutũ¬
uic esse sufficiat. quia et exhis q̃
respersimus ingentem tibi dispu¬
tacionis siluam poteris ĩpse confi¬
cere sciens origeneni duodeciniũ
et terciũ decimũ ni genesim librũ
de hoc tantũ questione dictasse.

Expanded text:
pit. Verum ne longius sermo propit. Verum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his quae respersimus, ingentem tibi disputationis silvam poteris ipse conficere: sciens Origenem, duodecimum et tertiumdecimum in Genesim librum de hac tantum Quaestione dictasse.