comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegiptũ residuo p̾opło meo qui relinquet᷑
Sabassiri is. sicut fuit isrł indie qua as¬
cendit de t̾raegipti. Ante natiuitatẽ dñi.
ñ erad licitũ popłm aliquẽ degente iN
gentẽ transire. Post passionẽ uero illius:
licitũ habuit qui uoluit de regione in regionẽ ue
minatũ ÷ euangłm ꝑ quattuor climata mun¬
d: qđ ficut isrł nulłore sistente transi it mare
rubrũ sic illi ñ solũ ꝑegiptũ uerũ etiã ꝑfines
t̾rarũ sine aliquo obsfaculo transituri. ẽẽnt

Expanded text:
ptum « residuo populo meo qui relinquetur ptum « residuo populo meo qui relinquetur ab Assyriis, sicut fuit Israeli in die qua ascendit de terra Aegypti. » Ante nativitatem Domini, non erat licitum populum aliquem de gente in gentem transire; post passionem vero illius, libitum habuit qui voluit de regione in regionem ireminatum est Evangelium per quatuor climata mundi: Quod sicut Israel nullo resistente transiit mare Rubrum, sic illi non solum per Aegyptum, verum etiam per fines terrarum , sine aliquoobstaculo transituri essen
Abbreviated transcription (Latin):
egiptiorũ qđ multis annis solidũ manserat.
in morte cleopatrȩ destructũ est. & diuisa
⁊̃ omĩs egiptus in septem riułs. hoo ÷ in se¬
ptẽ principes: quȩ antea subunius homi.¬
nis regimine constabat Hilus etiã fluuius
aquarũ multarũ. qui antequã abalexan.¬
dro diuideret᷑ intransmeabilis erat. dũ
romani ipsos riuos amplificassent. iN
tantũ exiccatus ÷ decurrens phumillimas
ualles: ut siccis pedib transiretur. Idõ aut̃
dr̃ maxime in septẽ riuis. ẽẽ. ꝑcussũ illud
regnũ. quia septẽ principes ꝓuno habens:
gła potentiȩ eiꝰ minorata est Hã aliũ regẽ
habebat libia. aliũ pentapolis. aliũ ale¬
xandria: atq aliũ thebaida. ꝓpterea uero
sub metaphora nilus fluuius diuisus est
in partes. & cȩsus in riuos: ut apłi calciati
hoc ÷ sine impecdim̃to uerbũ euangłii pͦ¬
dicantes. possent discurrere libere. & ad
ultimos popłos egipti ꝑuenire. Eterit uia

Expanded text:
Aegyptiorum quod multis annis solidum manserat, Aegyptiorum quod multis annis solidum manserat, in morte Cleopatrae destructum est: et divisa est omnis Aegyptus in septem rivos, hoc est in septem principes, quae antea sub unius hominis regimine constabat. Nilus etiam fluvius aquarum multarum, qui antequam ab Alexandro divideretur intransmeabilis erat, dum Romani ipsos rivos amplificassent, in tantum exsiccatus est decurrens per humillimas valles, ut siccis pedibus transiretur. Ideo autem dicitur maxime in septem rivis esse percussum illud regnum, quia septem principes pro uno habens, gloria potentiae ejus minorata est. Nam alium regem habebat Libya, alium Pentapolis, alium Alexandria, atque alium Thebaïs. Propterea vero sub metaphora Nilus fluvius divisus est in partes, et caesus in rivos: ut apostoli calceati, hoc est sine impedimento, verbum Evangelii praedicantes, possent discurrere libere, et ad ultimos populos Aegypti pervenire. « Et erit via
Abbreviated transcription (Latin):
mutauit ꝑ pͣdicationẽ apłorũ ut possent & sci¬
rent laudare creatorẽ suũ & lib̾atorem. Gens
enĩ egiptiorũ plus om̃ib gentib dedita fuit
ydolatriȩ & uanissimȩ suꝑstitioni demonũ.
in tantũ ut accipitiem & canẽ & asinũ ꝓ dõ
colerent. Tunc uͦ mutauit dñs lingua eꝰ:
quando destrurit simulachra quȩ ante ad¬¬
orabat & laudabat. & cȩpit confiteri crea¬
tori suo iniquitatẽ suã: conuersa ad poeni¬
tentiã. Ꝙ leuabit dñs manũ suã suꝑ flumen
hoc ÷ suꝑ regnũ egipti. in fortitudine sp̃s¬
sui: id ÷ in fortitudine romanorũ & ꝑcuti¬
et eũ in septẽ riuis: ita ut transeant peũ
calciati. Quando isaias hoc pdicabat. nonduĩ
erat nilus magnꝰ fluuius diuisus . Alexander
uͦ macedo: diui sit illũ postea in septẽ riuis
Regnante aut̃ cȩsare augusto. quando flos de
radice iesse exortꝰ ÷ & in urbe romana pͥ¬
ma facta : descriptio: potentissimũ regnũ

Expanded text:
mutavit per praedicationem apostolorum, ut possent et scimutavit per praedicationem apostolorum, ut possent et scirent laudare Creatorem suum et liberatorem. Gens enim Aegyptorum plus omnibus gentibus dedita fuit idololatriae et vanissimae superstitioni daemonum: in tantum ut accipitrem, et canem, et asinum, pro deo colerent. Tunc vero mutavit Dominus linguam ejus, quando destruxit simulacra quae ante adorabat et laudabat, et coepit confiteri Creatori suo iniquitatem suam, conversa ad poenitentiam. « Et levabit Dominus manum suam super flumen, » hoc est super regnum Aegypti, « in fortitudine sp» id est in fortitudine Romanorum. « Et percutiet eum in septem rivis, ita ut transeant per eum calceati. » Quando Isaias hoc praedicabat, nondum erat Nilus magnus fluvius divisus. Alexander vero Macedo divisit illum postea in septem rivos. Regnante autem Caesare Augusto, quando flos de radice Jesse exortus est, et in urbe Romana prima facta est descriptio : potentissimum regnum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ uitȩ docuit. Ppterea aut̃ dicuntur uola¬
re suꝑ humeros philistinorũ: qr sicut auis
euolat supͣ ramũ subito. ita apłi inspirante
dño adierunt illos. & similit̃ predati sunt fi¬
lios orientis sua pͣdicatione Idum ea & moab:
pͣceptũ manꝰ eorũ sub audis sequent᷑ Idumei
nanq & moabitȩ. p̃cepto euangłico se supposu¬¬
erunt: credentes in xp̃m filium dĩ Q filii
ammon: similtt̃ oboedientes fuerunt doctri¬
nȩ illorũ. & desolabit dñs linguã maris egi-¬
pti. Quẽadmodũ idumei & moabitȩ &e am-
monitȩ oboedientes extiterunt prȩceptis
euangłicis ꝑpͣdicationẽ apłorũ : sic ipse dñs
desolabit ꝑ semet ipsum linguã maris egi-¬
pti. Mare ȩgipti appellaturꝰ: ꝓpt̾ multitu¬
dinẽ popłoꝵ. Ꝙnotandũ q mare ñ habet
linguam: sed metaphorice loquitur. Lit¬
guã gͦ maris id ÷ popłiegipti desolauit
dñs. quando illos qui ante soliti erant labiis
suis laudare & adorare idola manufacta. im¬

Expanded text:
e docuit . Propterea autem dicuntur volare super humeros Philistinorum, quia sicut avis evolat supra ramum subito, ita apostoli, inspirante Domino adierunt illos, et similiter praedati sunt filios Orientis sua praedicatione. « Idumaea et Moab praeceptum manus eorum, » subaudis sequentur. Idumaei namque et Moabitae praecepto evangelico se supposuerunt, credentes in Christum Filium Dei. Et filii Ammon: » similiter « obedientes » fuerunt doctrinae illorum. « Et desolabit Dominus linguam maris Aegypti. » Quemadmodum I obedientes exstiterunt praeceptis evangelicis per praedicationem apostolorum: sic ipse Dominus desolabit per semetipsum linguam maris Aegypti. Mare Aegypti appellatur propter multitudinem populorum. Et notandum, quia mare non habet linguam, sed metaphorice loquitur. Linguam ergo maris, id est populum Aegypti desolavit Dominus, quando illos qui ante soliti erant labiis suis laudare et adorare idola manufacta, im
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ꝑ uniuersũ orbe: quȩ dr̃ tenere in alticu¬
dine tria milia passuũ. id ÷ leugas duas.
paulatim delato inangustũ coartatas. ut
pondus imminens facilius alaterib su¬
stentetur. Ꝙ quia ibi confusum ÷ labium
uniuersȩ t̾rȩ: uocatar hebraice babel.gre¬
ce babilon Cuius rex potentissimꝰ nabu¬
chodonosor: int̾ cȩteras nationes etiã iu¬
deam deuastauit. locirto sp̃s sc̃s in consola

Expanded text:
tur per universum orbem: quae dicitur tenere in altitutur per universum orbem: quae dicitur tenere in altitudinem tria millia passuum, id est leucas duas, paulatim de lato in angustum coarctatas, ut pondus imminens facilius a lateribus sustentetur. Et quia ibi confusum est labium universae terrae, vocatur Hebraice Babel, Graece Babylon . Cujus rex potentissimus Nabuchodonosor inter caeteras nationes, etiam Judaeam devastavit. Idcirco Spiritus sanctus in cons
Abbreviated transcription (Latin):
rito. Predicatores enĩ scĩ & fideles intra
ȩccłam degentes. qui int̾renis nil ambiunt.
sed toto desiderio m̃tis cȩlestia appetunt:
speculantes actus suos &e oꝑa ne forte a
diabolo subito seducantur: ꝓ culdubio a
contẽplatione dĩ indie iudicii nonerunt
immunes. sed uidebunt eã sicuti est. Cpłm i
nus babilonis qđ uidit isaias filius amos
In libris ꝓpheticis ubicunꝙͦ legimꝰ. ea q̃
sequuntur plena sunt suppliciorũ & mi¬
seriarũ: ac pondere tribulationis. Et
qđ dicit onus babilonis: tale ÷ acsi di¬
ceret. Pondus miseriarũ babilonis est:
hoo quod hic prȩdicatur Babilon ciuitas
fuit chaldeorũ. metropolis &e potentissimna.
tantȩq magnitudinis sicut hero doctꝰ narrat.
& multi alii historiographi grecorũ: ita ut
abangulo in angulũ extenderetur ꝑ quadriĩ
pitoliũ. turris scilicet quã edificauerunt
filii adam post diluuiũ antequã diuideren¬

Expanded text:
rito. Praedicatores enim sancti et fideles intra rito. Praedicatores enim sancti et fideles intra Ecclesiam degentes, qui in terrenis nil ambiunt, sed toto desiderio mentis coelestia appetunt, speculantes actus suos et opera, ne forte a diabolo subito seducantur: procul dubio a contemplatione Dei in die judicii non erunt immunes, sed videbunt eum sicuti est . CAPUT XIII. « Onus Babylonis, quod vidit Isaias filius Amos. » In libris propheticis ubicunque onus legimus, ea quae sequuntur plena sunt suppliciorum, et miseriarum, ac pondere tribulationis. Et quod dicit onus Babylonis, tale est ac si diceret: Pondus miseriarum Babylonis est hoc quod hic praedicatur. Babylon civitas fuit Chaldaeorum metropolis et potentissima, tantaeque magnitudinis sicut Herodotus narrat et multi alii historiographi Graecorum ita ut ab angulo in angulum extenderetur per quadrumpitolium, turris scilicet, quam aedificaverunt filii Adam post diluvium, antequam divideren
Abbreviated transcription (Latin):
exgentib. ut soli confiteantur dño: & de¬
relictis idolis inuocent nom̃ eiꝰ. & cuncta
oꝑa eiꝰ piȩdicent infidelib & incredulis.
quatinus & ipsi conuertant᷑ ad fidẽ xp̃i. &
inomi orhe mirabilia & magnalia eiꝰ piȩ.¬
dicent. & qualit̃ sua miseratione nos redemt.
cũ ꝑditi essemꝰ. Eculta & lauda habitatio
sion: qr magnꝰ in medio tui sc̃s isrł. Horta.¬
habitatio dĩ. exulta & lauda dm̃ tuũ: qm̃i
qui tuus solũ modo ante uidebat᷑. ẽẽ. ds̃.
&e claudebat᷑ modicis angulis uideȩ t̾rȩ
nunc puniuersũ orbẽ scientia illius pͣ¬
dicatur. & regnat ingentib : & ipsum
adorant nationes popłorũ Heruntam̃
scdo. hoo ÷ ante diem iudicii adiciet
manũ suã. & congregabit ꝓfugos isrł: & ele¬
hauriet aquas de fonte saluatoris Potest
etiã & hocreferri ad ȩocłam degentibus
Sion quippe quȩ int̾pretatur speculũ siue
speculatio: scãm ȩccłam significat. Q me¬

Expanded text:
ex gentibus, ut soli confiteantur Domino, et, deex gentibus, ut soli confiteantur Domino, et, derelictis idolis, invocent nomen ejus, et cuncta opera ejus praedicent infidelibus et incredulis, quatenus et ipsi convertantur ad fidem Christi, et in omni orbe mirabilia et magnalia ejus praedicent, et qualiter sua miseratione nos redemit, cum perditi essemus. « Exsulta et lauda, habitatio Sion: quia magnus in medio tui sanctus Israel. » Hortahabitatio Dei, exsulta, et lauda Deum tuum: quoniam qui tuus solummodo ante videbatur esse Deus, et claudebatur modicis angulis Judaeae terrae, nunc per universum orbem scientia illius praedicatur. et regnat in gentibus, et ipsum adorant nationes populorum. Verumtamen secundo, hoc est ante diem judicii, adjiciet manum suam, et congregabit profugos Israel, et elehauriet aquas de fonte Salvatoris. Potest etiam et hoc referri ad Ecclesiam de gentibus. Sion quippe, quae interpretatur speculum sive speculatio, sanctam Ecclesiam significat. Et me
Abbreviated transcription (Latin):
uiue & ips euangłista exponit unde dire¬
rit Hoc aut̃ inquiens dix̃. de sp̃u quẽ ac¬
cepturi erant credentes fontes ihil Toctri¬
na eugłica &e misteria tamueteris testa¬
hoo : in illo tẽpore: cũ ex fontib saluato
fitemini dño om̃s credentes in eũ: & in
uocare nom̃ eiꝰ. ut quia iħs uocatur sal¬
uet && ꝓtegat uos Hotas facite in poplis¬
adinuentiones eiꝰ: hoc ÷ doctrinã euan¬
glicam & p̾cepta quȩ docuit & meu̾itote
qnĩ solus excelsus est: cui cantandũ sit
Magnifice fecit dñs: qm̃ sua morte simpla
duplã nram destruxit. resungens a mor¬
tuis&e ascendens ad suꝑos: & quando
carnẽ nix̃ fragilitatis quã assumpsĩt in
utero uirginis transuexit ad cȩlos Annun¬
cate hoc ĩn uniuersa t̾ra: quod ipse qui
nos creauit ipse nos reparauit. & deuicto
mortis auctore: ad itum regni gelestis
&e reliquos credentes tam ex iudeis quam

Expanded text:
vivae. » Et ipse Evangelista exponit unde dixevivae. » Et ipse Evangelista exponit unde dixerit: Hoc autem, inquiens, dixit de Spiritu quem accepturi erant credentes . Fontes Jesu sunt doctrina evangelica et mysteria tam Veteris Testahoc est in illo tempore, cum ex fontibus Salvatorfitemini Domino, » omnes credentes in eum: « et invocate nomen ejus, » ut quia Jesus vocatur, salvet et protegat adinventiones ejus: » hoc est, doctrinam evangelicam et praecepta quae docuit; et « mementote quoniam solus excelsus est » cui cantandum sit. « Magnifice fecit Dominus, » quoniam sua morte simpla duplam nostram destruxit, resurgens a mortuis et ascendens ad superos: et quando carnem nostrae fragilitatis, quam assumpsit in utero virginis, transvexit ad coelos . « Annuntiate hoc in universa terra: » quod ipse qui nos creavit, ipse nos reparavit: et devicto mortis auctore, aditum regni coelestis postolos et reliquos credentes, tam ex Judaeis quam
Abbreviated transcription (Latin):
in mandatis eiꝰ & nõntimebo: quĩ non sunt
timenda Honponã amplius in idolis spem
meã. sed in dño dõ meoqui est fortitudo &
ptectio mea contra omĩa aduersa. & qui
factus ÷ michi insalutẽ refugii: & in libe¬
rationẽ inimici. haurietis aquas in gaudio
de fontib saluatoris. Alloquitur ꝓꝰpħa
credentes ex iudeis: & pͣdicit eis salutife-¬
ra. Quẽ suꝑius appellauit emmanuhel.
& spolia detrahet. ne uideret᷑ alt̃. eẽ.
quã gabrihel arhangłs nunciauit uir.¬
gini dicens. & uocabis nom̃ eiꝰ iħm:
nunc saluatorẽ uocat. &e de eiꝰ fonte hoc
⁊ doctrina euangłica predicat aquas
hauriendas Honde aquis fluminis ȩ¬
gipta quȩ ꝑcussȩ sunt: sed de fonte ihii¬
Hoc enĩ nomine hebreorũ lingua saluator expͥ¬
mit᷑ Istȩ sunt aquȩ. quas ipse credentib in
englio pͥmitiic dare dicens. Siquis sitit: ueni¬
at adͥme & bibat. & de uentre eiꝰ fluent aquȩ

Expanded text:
in mandatis ejus, « et non timebo, » quoniam non sunt in mandatis ejus, « et non timebo, » quoniam non sunt timenda. Non ponam amplius in idolis spem meam, sed in Domino Deo meo, qui est « fortitudo » et protectio « mea » contra omnia adversa, « et » qui « factus est mihi in salutem » refugii et in liberatorem inimici. « Haurietis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris. » Alloquitur propheta credentes ex Judaeis, et praedicit eis salutifera. Quem superius appellavit Emmanuel, et Spolia detrahet: ne videretur alter esse quam Gabriel archangelus nuntiavit Virgini dicens: « Et vocabis nomen ejus Jesum : » nunc Salvatorem vocat, et de ejus fonte, hoc est doctrina evangelica, praedicat aquas hauriendas. Non de aquis fluminis Aegypti quae percussae sunt, sed de fonte JHoc enim nomine, Hebraeorum lingua Salvator exprimitur. Istae sunt aquae quas ipse credentibus in Evangelio promittit dare, dicens: « Si quis sitit, veniat ad me et bibat: et de ventre ejus fluent aquae
Abbreviated transcription (Latin):
credentiui: ut confiteat᷑ dũo in illa die hoc:
in illo tẽpore. cũ dispsa fuerit egiptꝰ in septe
pͥncipes. & mutata lingua eius ad laudan-¬
dũ dm̃. Ꝙsicut cantauit canticũ dño quando
egressus ⁊ exergastulo egiptiorũ transito
mari dicens. cantemꝰ dño głose enĩ magni¬
ficatꝰ ÷: sio pangat iterũ cũ solutũ fuerit
impiũ illorũ. &e dñscȩperit regnare suꝑ il
gnificabo: qm̃ irã merui. sed furor tuus in mi¬
scłiam uersus est & consolatꝰ es me: id÷ sus¬
cepistime & redemisti de manu mortis et
calamitatis. Ecce ds̃ saluator m̃s lħo hebra¬
ice: latine saluator int̾pretatur. & quare salua¬
tor⁊ quia ipse saluũ faciet popłm fuũ a pecca.¬
tis corũ Ecce dĩ m̃s. iħs meus iã uenit. iam
me suo sanguine p̾cioso redemit. iã gladium
uer satilẽ qui erat ante paradisũ extulit.
confringens portas ȩreas baratri: iã aꝑuit
mͥ ianuã celestis regni. idõq fiducialit᷑ agã

Expanded text:
ut confiteatur Domino in illa die, hoc est in illo tempore, cum dispersa fuerit Aegyptus in septem principes, et mutata lingua ejus ad laudandum Deum. Et sicut cantavit canticum Domino, quando egressus est ex ergastulo Aegyptiorum transito mari, dicens: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est: sic pangat iterum cum solutum fuerit imperium illorum, et Dominus coeperit regnare super iicabo te et magnificabo, « quoniam iram merui, sed furor tuus in misericordiam versus est, et consolatus es me, » id est suscepisti me et redemisti de manu mortis et calamitatis. « Ecce Deus salvator meus. » Jesus Hebraice, Latine Salvator interpretatur. Et quare Salvator? quia « Ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum . » Ecce Deus meus, Jesus meus jam venit, jam me suo sanguine pretioso redemit, jam gladium versatilem qui erat ante paradisum extulit: confringens portas aereas barathri: jam aperuit mihi januam coelestis regni, ideoque « fiducialiter agam »
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ om̃ipotentis dĩ ꝓpt̾ immobilẽ firmi¬
tatẽ ꝓiuram̃to accipi debet: qr ñ potest
mentiri qui est ueritas Heq enĩ habet
se maiorem: ꝑ que iuret E qđ addit. si
ñ ut mente tractaui: tale ÷ acsi diceret
Quia cogitaui ut conterã assiriũ: ñ potest
alit̾ fiẽri. & auferetur uigũ siue potentia
assiriorũ ab eis. id ÷ ierosolimitis qui ob¬
sidebantur: & onus illius id ÷ pondus
afflictionis ab humem eorũ tolletur:
Hoc consiliũ quod cogitaui suꝑ omem t̃¬
ram: & hȩc ÷ manꝰ iiue potentia extenta
suꝑ uniuer sas gentes Hoxdm̃ omĩpotentis con¬
tra t̾ram assixiorũ specialit᷑ ł generalit̃ contra
om̃em orbẽ. qui subiecti sunt potestati senna

Expanded text:
enim omnipotentis Dei propter immobilem firmienim omnipotentis Dei propter immobilem firmitatem pro juramento accipi debet: quia non potest mentiri qui est veritas. Neque enim habet se majorem, per quem juret . Et quod addit: Si non ut mente tractavi; tale est ac si diceret: Quia cogitavi ut conteram Assyrium, non potest aliter fieri. « Et auferetur jugum, » sive potentia Assyriorum, « ab eis, » id est Hierosolymitis, quia obsidebantur, « et onus illius, » id est pondus afflictionis, « ab humero eorum tolletur. » « Hoc consilium quod cogitavi super omnem terram, et haec est manus » sive potentia « extenta super universas gentes. » Vox Domini omnipotentis contra terram Assyriorum specialiter, vel generaliter contra om
Abbreviated transcription (Latin):
Et ponã eã in possessionẽ hericii: & inpaludes
aquarũ ꝑ hericiũ: om̃s bestiȩ & uolucres. &
serpentes qui ibidem sunt accipiunt᷑ Deniq
sic impletũ hodie cernitur: sicut a ꝓpħa prȩ̨¬
dictũ est: quia nichil : in ea nisiuenatio regia.
exceptis muris coctilib qui ꝓpt̾ bestias ibidem
includendas post annos plurimos restaurant᷑
Et scopabo eã in scopa terens dicit dñs exercituũ.
siue miliciarũ. Sicut scopa tracta nil sordium
remanet: ita nullus hominũ relinquetur in ea
lurauit dĩs exercituũ dicens. Si non ut putaui
siue cogitaui ita erit. & quomͦ mente tracta.¬
ui sic eueniet: ut conterã assiriũ in t̾ra mea.
& in montib meis conculcẽ eũ. Hactenꝰ de
babilone. & regib eiꝰ atq popłis: nunc reuer¬
ticur ad sennacherib & ad ea quȩ tunc tẽ¬
poris imminebant suꝑ assirios. qui sama
exercitu illorũ abangło dñi sunt utfecti
dixerat. Quod uero dicit uirauit dñs exer¬
cuuũ: humanoloquit᷑ more. Sermo

Expanded text:
Et ponam eam in possessionem ericii, et in paludes aquarum. » Per ericium omnes bestiae et volucres et serpentes qui ibidem sunt, accipiuntur. Denique sic impletum hodie cernitur, sicut a propheta praedictum est: quia nihil est in ea nisi venatio regia, exceptis muris coctilibus, qui propter bestias ibidem includendas post annos plurimos restaurantur « Et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum, » sive militiarum. Sicut scopa tracta nil sordium remanet: ita nullus nominum relinquetur in ea. « Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non ut putavi » sive cogitavi, « ita erit, et quomodo mente tractavi sic eveniet; ut conteram Assyrium in terra mea, et in montibus conculcem eum. » Hactenus de Babylone et regibus ejus atque populis, nunc revertitur ad Sennacherib, et ad ea quae tunc temporis imminebant super Assyrios, qui Samarexercitu illorum ab angelo Domini sunt interfecti aedixerat. Quod vero dicit: Juravit Dominus exercituum, humano loquitur more. Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uirga de radice iesse. Uox ꝓpħȩ de nati-¬
uitate dnũ. ꝑpħȩ non seruant ordinem
historiȩ. Suꝑius enĩ dix̾ de passione
diũ : nunc uero loquitur de natiuitate
illius Uirga de radice iesse egressa est: qr
uirgo maria ex ꝓpagine dauid orta est
Flos de radice eiꝰ a scendet: d ÷ de semine
iesse patris dauid xp̃s natꝰ est: flos uirtu.¬
tũ &e corona angłorũ. & sertũ etiã ho¬
minũ electorũ: Et requiescet suꝑ eũ id ÷
suꝑ xp̃m sp̃i dñi. Hoc impletũ ÷ quando
baptitatꝰ ÷ a iohanne in iordane: Requie-
possedit ipsũ sp̃m scm. s sicuti extempore
conceptionis scđm humanitate tauta ÷ grã
collata eidẽ mediaton dĩ & hominũ homi¬
mo: ita & scđm qđ homo fuit sp̃s sc̃i fuꝑ¬

Expanded text:
virga de radice Jesse. » Vox prophetae de nativitate Domini. Prophetae non servant ordinem historiae. Superius enim dixit de passione Domini: nunc vero loquitur de nativitate illius. Virga de radice Jesse egressa est, quia virgo Maria ex propagine David orta est. « Flos de radice ejus ascendet, » id est de semine Jesse patris David Christus natus est, flos virtutum, et corona angelorum, et sertum etiam hominum electorum. « Et requis Domini. » Hoc impletum est, quando baptizatus est a Joanne in Jordane. Requievipossedit ipsum Spiritum sanctum; sed sicuti ex tempore conceptionis secundum humanitatem, tanta est gratia collata ei Mediatori Dei et hominum homimo: ita et secundum quod homo fuit, Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
exules fecerant Uł etiã scdo adiciet manũ
suã indie iudicii: quando pͣdicante helia
&e enoch. omĩs isrł qui inuentꝰ fuerit sal¬
uabitur. & leuabit signũ uictoriȩ. hoc est
deuicto diabolo & congiegabit ꝓfugos isrł. id ÷ illos
qui ex tribub disꝑsi sunt ꝑdiuersa regna: & disꝑsos
uida colliget. hoc est extribu iuda & beniamin.
Hoo adillud ꝑtinet: quando apłi die pentecostes
linguis igneis inflãmati. coeperunt uari is lo¬¬
quelis loqui. Tracdunt enĩ historiȩ. qr erom̃ib
locisuidei antea disꝑsi fuerant. in illa festiutate
aliqui illorũ redissent ad ꝓpriũ solũ: sicut lucas
inactib apłoꝵ dicit Brant aũt in ierłm habitan-¬
tes iudei uiri religiosi: ex omĩ natione quȩ sub

Expanded text:
exsules fecerant. Vel etiam secundo adjiciet manum exsules fecerant. Vel etiam secundo adjiciet manum suam in die judicii: quando, praedicante Elia et Enoch, omnis Israel qui inventus fuerit salvabitur. « Et levabit signum » victoriae, hoc est devicto diabolo. « Et congregabit profugos Israel, » id est illos qui ex tribubus dispersi sunt per diversa regna. « Et dispersos Juda colliget, » hoc est ex tribu Juda et Benjamin. Hoc ad illud pertinet, quando apostoli, die Pentecostes linguis igneis inflammati, coeperunt variis loquelis loqui . Tradunt enim historiae, quia ex omnibus locis ubi Judaei antea dispersi fuerant, in illa festivitate aliqui illorum redissent ad proprium solum: sicut Lucas in Actibus apostolorum dicit: Erant autem in Hierusalem habitantes Judaei viri religiosi, ex omni natione quae sub
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ diabolus Hon nocebunt ipsi serpentes
inmonte scõ meo: id ÷ in eccła mea. Uox drũ
est. Ꝙquare ñ nocebunt: Epħa manifestat.
qr repleta ÷ t̃ra doctrina euangłica Infines
enĩ orbis t̾rȩ.: sonꝰ pͣdicationis eriuit. Ꝙ qͦmꝰ
repleta est: Sicut aquȩ maris oꝑientes fundũ
accipiendus est hic ꝓtẽpore. Inquo tẽpore erit
istud e Quando sepulchrũ dñi fuerit głosum:
hoc est post resurrectionẽ ascensionemq eiꝰ
Quare dicit scđo: Quia ipse ante passionẽ suã
pͥmũ pdicauit dicens. poenitentiã agite: Post
resurrectione suã &e ascensionẽ. scdo adiecit
manũ. id ÷ p̾dicationẽ ꝑ apłos. docens illos
fructus dignos poenitentiȩ facere. Residuũ
aut̃ dicto reliquias duarũ tribuũ quas reli¬
querant illi popłi qui enumerantur. & ñ
intfecerant eos sed ꝑ om̃s plagas mundi illos

Expanded text:
catur diabolus. « Non nocebunt » ipsi serpentes « catur diabolus. « Non nocebunt » ipsi serpentes « in monte sancto meo, » id est in Ecclesia mea. Vox Domini est: Et quare non nocebunt? Propheta manifestat: « quia repleta est terra doctrina » evangelica. In fines enim orbis terrae, sonus praedicationis exivit . Et quomodo repleta est? « Sicut aquae maris operientes » fundum accipiendus est pro tempore. In quo tempore erit istud? quando « sepulcrum Domini fuerit gloriosum: » hoc est post resurrectionem ascensionemque ejus. Quare dicit secundo? quia ipse ante passionem suam primum praedicavit, dicens: « Poenitentiam agite . » Post resurrectionem suam et ascensionem, secundo adjecit « manum, » id est praedicationem per apostolos, docens illos fructus dignos poenitentiae facere . « Residuum » autem dicit reliquias duarum tribuum, quas reliquerant illi populi qui enumerantur, et non interfecerant eos: sed per omnes plagas mundi illos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ malicia paruuili fuer̃. sensu aut̃ ꝑfecta
Quib dledio dus potestatẽ eice ne demones.
de obsessis corporib Aspis diabolũ significat. qui
in cauernis & foraminib id ÷ incordib ꝑuersoꝵ
hominũ habitat Abubere aut̃ dicit separatũ:
id ÷ a carnalib desideri is retractũ: & qui fuerit
ablactatꝰ: mittet manũ suã incauerna reguli
Regulus ÷ serpens rerom̃iũ serpentiũ qui suo
flatu ł usu ñ solũ hestias sed etiã aues ꝑ aera
uolantes necat: & significat diabolũ. Ablactatꝰ
dr̃: alacte separatus. Scĩ gͦ qui abubere hoc ÷
a carnalib desideri is abstracti sunt. & qui
ablactati sunt id ÷ alacte separati. qr iã solidũ
cibũ ꝑcipiunt id ÷ iã ꝑfecꝰti sunt infide &
oꝑatione: illi delectantur mittere tnanũ suã.
hoc ÷ oꝑationẽ suȩ p̃dicationis in foramine
aspidis. & in cauerna reguli: id ÷ in cordib
ꝑfidorũ. & extrahere inde serpentẽ qui uo.¬

Expanded text:
arvuli fuerunt, sensu autem perfecti ; quibus dedit Dominus potestatem ejicere daemones de obsessis corporibus. . Aspis diabolum significat, qui in cavernis et foraminibus, id est in cordibus perversorum « hominum habitat. » Ab ubere, autem dicit separatum, id est a carnalibus desideriis retractum. « Et qui fuerit ablactatus, mittet manum suam in cavernam reguli. » Regulus est serpens, rex omnium serpentium, qui suo flatu vel visu non solum bestias, sed etiam aves per aera volantes necat, et significat diabolum. Ablactatus, dicitur a lacte separatus. Sancti ergo qui ab ubere, hoc est a carnalibus desideriis abstracti sunt, et qui ablactati sunt, id est a lacte separati, quia jam solidum cibum percipiunt , id est jam perfecti sunt in fide et operatione: illi delectantur mittere manum suam, hoc est operationem suae praedicationis, in foramine aspidis et in caverna reguli, id est in cordibus perfidorum, et extrahere inde serpentem, qui vo
Abbreviated transcription (Latin):
centes: qͥ se mortificant cũ uiciis ce concupiscen¬
tiis ꝑ lconẽ aut̃ aliquẽ priucipẽ istius scłi pos¬
sumꝰ intelligere: qui partc̃ cũ innocentib it
sola moratiꝵ. Similit̃ ꝑ uitulũ & ursũ intelli¬
genau est. Leo quasi bos comedet paleas Pleo
getur E boue ait: quilibet simplex leo gͦ qua¬
q bos comecdit paleas. simplicẽ uidelicet intel¬
lectũ : qr pͥncipes istius scłi litterali suꝑficie ce
hstoria contenti surio. sicut & simplices qui¬

Expanded text:
rtificant cum vitiis et concupiscentiis. Per leonem autem aliquem principem istius saeculi possumus intelligere, qui pariter cum innocentibus in Ecclesia moratur. Similiter per vitulum et ursum intelligendum est. « Leo quasi bos comedet paleas. » Pegitur; per bovem autem, quilibet simplex. Leo ergo quasi bos comedit paleas, simplicem videlicet intellectum: quia principes istius saeculi litterali superficie et historia contenti su
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iã suꝑius pͣdicante petro tria milia: altera
die quinq milia. & deinceps multa milia
s & auferetur relus ephraim: & hostes iuda ꝑibt̃.
Quando isaias hoc pͣdicabat: contrariȩ int̾ se
ex beniamin: non pugnabant int̾ se sicuti
prius lisqui coniuncti erant inunitate fidei
& dilectionis. Et uolabunt in humeris phy¬
listiim ꝑmare. Qui erunt isti qui uolabunt:
Apłi. de quib alibi scriptũ est. Qui sunt isti qͥ
ut nubes uolant: Uolare aut̃ dicuntur ꝓpt̃¬

Expanded text:
 superius, praedicante Petro, tria millia, altera die quinque millia , et deinceps multa millia. « Et auferetur zelus Ephraim, et hostes Juda peribunt. » Quando Isaias hoc praedicabat, contrariae inter seex Benjamin, non pugnabant inter se sicuti prius, his qui conjuncti erant in unitate fidei et dilectionis. « Et volabunt in humeros Philistiim per mare. » Qui erunt isti qui volabunt? Apostoli, de quibus alibi scriptum est: Qui sunt isti qui ut nubes volant? Volare aut
Abbreviated transcription (Latin):
Iam suꝑius diximus qualit̃ madianitȩ
sine effusione sanguinis filiorũ isrł ꝑ
empti sunt. I dõ comparat occisionẽ macdi¬
anttarũ int̾fectioni assiriorũ: q sicut illi
sine crore sanguinis iudaici popłi necati st̃:
ita &e itti. & uirgã suã suꝑ mare subaudis le-¬
uabit ꝑ uirgamꝰ: intellige fortitudinẽ: &:
sensus Antequã suꝑ teueniat. ibit contra
tharacham regem ethiopiȩ & transibit ma¬
re rubrũ & leuabte eande uirgã suꝑ egiptũ.
& tunc reuertetur cũ multo exercitu: ue¬
niens suꝑ ierłm. &erit in die illa: Diem¬
accipe ꝓtempore Uox dĩ ad tribũ iudam
& benĩamin Inqua die ł in quo tẽpore ab¬
lata ÷ dominatio sennacherib de collodu.¬
arũ tribuũ Quando exercitꝰ illius ab.
angło interemptꝰ est. Et computrescet id ÷
deficiet iugũ hoc ÷ dominatio & seruitꝰ
de humero tuo opopłs duarũ tribuum
a facie olei: id÷ a p̃sentia miscdiȩ dĩ. Per
oleũ nanq: miscdia notat᷑. Heniet in alat.¬

Expanded text:
Jam superius diximus, qualiter Madianitae sine effusione sanguinis filiorum Israel perempti sunt . Ideo comparat occisionem Madianitarum interfectioni Assyriorum. Quia sicut illi sine cruore sanguinis Judaici populi necati sunt, ita et isti. « Et virgam suam super mare, » subaudis, levabit. Per virgam intellige fortitudinem. Et est sensus: Antequam super te veniat, ibit contra Tharacam regem Aethiopiae, et transibit mare Rubrum, et levabit eamdem virgam super Aegyptum. Et tunc revertetur cum multo exercitu, veniens superaccipe pro tempore. Vox Dei ad tribum Judam et Benjamin. In qua die vel in quo tempore ablata est dominatio Sennacherib de collo duarum tribuum? Quando exercitus illius ab angelo interemptus est. « Et computrescet, » id est deficiet « jugum, » hoc est, dominatio et servitus de humero tuo, o populus duarum tribuum, « a facie olei, » id est a praesentia misericordiae Dei. Per oleum namque misericordia notatur. « Veniet in Aiot
Abbreviated transcription (Latin):
minicũ qđ confractũ est tempore passionis. Ini
t̾rore aut̃ dicit: qr monu m̃ta aꝑta sunt. atꝙ
t̃re motꝰ factꝰ ÷ magnꝰ. & cȩtera quȩ in passione
eiꝰ ostensa sunt Excelsi succisi sunt. id÷ iudei
humiliati sunt: & a ꝓprio solo succisi &e ꝓ
ferro romanorũ: & libanꝰ cũ excelsis cadet.¬

Expanded text:
minicum, quod confractum est tempore passionis. In minicum, quod confractum est tempore passionis. In terrore autem dicit, quia monumenta aperta sunt, atque terraemotus factus est magnus, et caetera quae in passione ejus ostensa sunt. « Excelsi succisi sunt, » id est Judaei humiliati sunt, et a proprio solo succisi et pr succisa est ferro Romanorum. « Et Libanus cum excelsis cadet
Abbreviated transcription (Latin):
diei. Agitabit gͦ manũ suã. id ⁊ mo¬
uebit. minans multa mala ierłm ꝓpterea
aut̃ suꝑ montẽ sion & collẽ ierłm: qr sion¬
uallẽ illius montis sita est. Quando uͦ
sennacherip exiuit de egipto: ꝓut citiꝰ
quiuit accelerauit gressum. tendens
it̃ adierłm ut supradictũ est. Cũ aũt
uenisset in nobe: tetendit ibi tentorũ.
uolens diluculo occupare ierłm: & po¬
stquam illic uenit. non cessauit usꝙ
mediã noctẽ minari desolationẽ ie-¬
rłm dicens. En ista sola ciuttas potere
liberari de manu mea: Non erit ita. Sed sicut
fecisamariȩ & regi eiꝰ: sic faciam ierłm ce
rgi ipsius exechiȩ. Sed postquã ierunt dor¬
mitũ om̃s ꝑcussi sunt abangło dm̃. Ecce
dominator dñs. confringet lagunculã in
trore. Uox ꝓpħȩ de passione dñi. laguncula
diminutiuum nom̃ est: alagenaꝰ lagun¬¬
cula aut̃ quȩ lutea est: significat corpus do¬

Expanded text:
diei. « Agitabit » ergo « manum suam, » id est modiei. « Agitabit » ergo « manum suam, » id est movebit, minans multa mala Hierusalem; propterea autem « super montem Sion et collem Hierusvallem illius montis sita est. Quando vero Sennacherib exivit de Aegypto, prout citius quivit, acceleravit gressum, tendens iter ad Hierusalem ut supra dictum est. Cum autem venisset in Nobe, tetendit ibi tentorium, volens diluculo occupare Hierusalem: et postquam illuc venit, non cessavit usque mediam noctem minari desolationem Hierusalem dicens: En ista sola civitas poterit liberari de manu mea? Non erit ita; sed sicut feci Samariae et regi ejus, sic faciam Hierusalem et regi ipsius Ezechiae. Sed postquam ierunt dormitum, omnes percussi sunt ab angelo Domini. « Ecce Dominator Dominus, confringet laguncuculam in terrore. » Vox prophetae de passione Domini. Laguncula, diminutivum nomen est a lagena. Laguncula autem, quae lutea est, significat corpus Do
Abbreviated transcription (Latin):
gnas: & ibi cõmendassent saginas suas. ꝑue¬
nissentq agabaa: habuerũnt ibi diuerso¬
rũ sicitt iãdiximiꝰ Sabaath aut̃ saulis cum
hoc audisseo: fugit Altera : enĩ gabaa: &
altera gaba ath. Gabaa aut̃ hebreũ nom̃
siue gabaa: ñ discrepat. qr alterius linguȩ
ꝓprictatẽ tenet Gabaath uͦ saulis dicitur.
Qr saulis quondã electi dñi fuit sedes regia
ibi. Hoc hinni uoce tua: id ÷ eleua. Uex
ꝓpħȩ Gallim &e laisa atq anathot cuta:¬
tes ifrabeliticarũ erant: ꝑ quas illi transier̾.
iabin: ciuitates sunt uidȩ Ad huc dies:
ut in nob cuitcatestet᷑. id ÷ habitet᷑ a sen¬
nacherib Nob ciuitas trȩ reꝓmissionis
est: de qua fuit gesbi qui fuit decxxx.
principib dauid sicut in libro parali¬
pomenon legimꝰ. Est aut̃ ñ longe ab ie¬
rłm. & quarẽdicit. adhuc dies ÷ ut in
nob stetur ab illo: Quia quando senna¬
cherib illuc ꝑuenit: parũ erat ad huc

Expanded text:
gnas, et ibi commendassent saginas suas, pervegnas, et ibi commendassent saginas suas, pervenissentque ad Gabaam, habuerunt ibi diversorium, sicut jam diximus. Gabaath autem Saulis cum hoc audisset, fugit. Altera est enim Gabaa, et altera Gabaath. Gabaa autem Hebraeum nomen sive Gabaa non discrepat, quia alterius linguae proprietatem tenet. Gabaath vero Saulis dicitur, quia Saulis quondam electi Domini fuit sedes regia ibi. « Hoc Hinni voce tua, » id est eleva. Vox prophetae. Gallim et Laisa, atque Anathoti civitates Israeliticae erant, per quas illi transieruntJabin, civitates sunt Judae. « Adhuc dies est, ut in Nobe civitate stetur, » id est habitetur a Sennacherib. Nobe civitas terrae repromissionis est, de qua fuit Gesbi qui fuit de triginta principibus David, sicut in libro Paralipomenon legimus. Est autem non longe ab Hierusalem. Et quare dicit: adhuc dies est ut in Nobe stetur ab illo? quia quando Sennacherib illuc pervenit, parum erat adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ca uenerit sennacherip abegipto usq in
nob: ubi & popłleius perut. sicut in sub¬
sequentib uidebimꝰ. Opopłe meus ueniet
sennacherib abegipto in aiat: & ñ figet
ibi tentoria. sed transibit in magrot i.¬
& cõmendabit in ciuitate magnã uasa
sua: & sagmas id ÷ sarcinas. Transier̃
cursim. Sic loquitur ꝓpħa de futuro
quasi de pͣterito: quia transierunt cur¬
sim popłi qui cũ sennacherib uenerunt.
& quia transierunt has ciuitates iudeoꝵ
quas enumerauimꝰ. łetiã ciuitatẽ ma¬
gnam ubi sarcinas suas cõmendauert̃.
cito transierunt & puenerunt ingab̾a & cum
ibi ꝑuenissent dixer̃ Gabaa: erit sedes ña
bieni habitt diuersoriũ sicut dicit beat̾ ie¬
ronimꝰ. d t̾ritã urbstuicina rama Quidam
tra uolunt diftinguere. ut ita uingatꝰ. tian¬
sierunt sedes gabeȩ cito: & sit sedes pluralis
numerus  & postea iungant nr̃a ratna ob¬
stupuit: sedñ ia est. Dicit enĩ beatꝰ ieronimꝰ:
ua cũ illi transissent uelocit̃ ctuitatesma¬

Expanded text:
acherib ab Aegypto usque in Nob: ubi et populus ejus periit, sicut in subsequentibus videbimus. O popule meus, veniet Sennacherib ab Aegypto in Aioth, et non figet ibi tentoria, « sed transibit in Magron et commendabit in civitate magna vasa sua » et saginas, id est sarcinas. « Transierunt cursim. » Sic loquitur propheta de futuro quasi de praeterito: quia transierunt cursim populi qui cum Sennacherib venerunt, et quia transierunt has civitates Judaeorum quas enumeravimus. Vel etiam civitatem magnam, ubi sarcinas suas commendaverunt, cito transierunt et pervenerunt in Gabaa. Et cum ibi pervenissent, dixerunt: « Gabaa erit sedes nostra. » Ibi enim habuit diversorium, sicut dicit B. Hieronymus. Et territa est urbs vicina Rama. Quidam ita volunt distinguere, ut ita jungatur: Transierunt sedes Gabaae cito: et sit sedes pluralis numerus, et postea jungant nostra Rama obstupuit: sed non ita est. Dicit enim beatus Hieronymus, quia cum illi transissent velociter civitates ma
Abbreviated transcription (Latin):
idola diuersorũ generũ constituerat᷑. quȩ filius
eiꝰ ee echias om̃ia minutatim confregit. & i
puluerẽ redegit. Hoc audiens sennacherip
spũ malignitatis succensus postquã habuit
siros ce p̾hilisteos. & decẽ trib dep̃dationis
onere captiuatas: uenit abegipto cũ innumera¬
bili multitudine. tendens iter ad ierłm in di
cus ad duas trib quȩ antea spem posuerant
suꝑ egiptios &e assirios. qui eos sȩpe ꝑcutiebat̃.
ut non ultra innitant᷑ suꝑ eos. sed in dño dõ
isrł spemponant Inuericate nonficta nec
duplici corde: sed totomentis affecͥtu reliquiȩ
quȩ remanserunt ce quas dñs sabaoth lib̾auit.
tui quasi arena maris: tam̃ ad cõparationẽ
illoꝵ quicqͥd induricia cordis remanehit.
adueniente. xp̃o in carne: quasi reliquiȩ con.¬
uertent᷑ ex ipsis ad ipsũ. Quȩ fuerunt istȩ re¬
liquiȩ : Apłi. &e alii qui ante ascensionẽ dñi

Expanded text:
idola diversorum generum constituerat: quae filius idola diversorum generum constituerat: quae filius ejus Ezechias omnia minutatim confregit, et in pulverem redegit. Hoc audiens Sennacherib, spiritu malignitatis succensus, postquam habuit Syros et Philistaeos, et decem tribus depraedationis onere captivatas venit ab Aegypto cum innumerabili multitudine, tendens iter ad Hierusalem icus ad duas tribus, quae antea spem posuerant super Aegyptios et Assyrios, qui eos saepe percutiebant: ut non ultra innitantur super eos, sed in Domino Deo Israel spem ponant. « In veritate, » non ficta, nec duplici corde, sed toto mentis affectu « reliquiae » quae remanserunt, et quas Dominus sabaoth liberavit.tui quasi arena maris: tamen ad comparationem illorum, quidquid in duritia cordis remanebit, adveniente Christo in carne, quasi reliquiae convertentur ex ipsis ad ipsum . Quae fuerunt istae reliquiae? Apostoli, et alii qui ante ascensionem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
etd inferior de ierłm: tradente somna scri¬
ba p̃timore. Qđ aut̃ dicit qui fugersͥt iacob
ad hoc respicit qr cũ ille om̃s ciuitates uidȩ
depopulaunti oms qui fugo pudiũ. cape poriet
eos: sic est intelligendũ: Tempore illo quo fa.¬
ceȩ &e rasin uoluerunt uenire: id÷ debellare
duastrib. misit rex achaꝵ duarũ tribuum
ad regẽ egipti : ut liberaret eũ de manibus
duorum regũ dicens Seruus tuussũ: tantũ¬
modo uenĩ & aufer ugũ facee &e rafinde
collo meo. Ipse aut̃ non liberauit eos: s dñs
ꝓpt̃ seruũ suũ dauid. Cũ aut̃ ille mortuus
fuisset filiusq eiꝰ er echias regni gub̾nacula
coepisset. omĩa simulacͥra quȩ erant in ie¬¬
rłm confregit. popłmꝙ dĩ quẽ pat̾ eius ad
cultũ gentiũ uerterat. ipse addĩ cultũ reuo¬
cauit. Hamꝑ om̃s angulos platearũ. & suꝑ do¬
mos &e innemorib & inlucis. ipse ꝑfidus achar

Expanded text:
etiam inferiorem de Hierusalem, tradente Sobna scrietiam inferiorem de Hierusalem, tradente Sobna scriba prae timore. Quod autem dicit « qui fugerint Jacob: » ad hoc respicit, quia cum illae omnes civitates Judae depopularentur, omnes qui fugae praesidium capere eos: » sic est intelligendum : Tempore illo quo Phacee et Rasin voluerunt venire, id est debellare duas tribus, misit rex Achaz duarum tribuum ad regem Aegypti, ut liberaret eum de manibus duorum regum dicens: » Servus tuus sum, tantummodo veni et aufer jugum Phacee et Rasin de collo meo. Ipse autem non liberavit eos, sed Dominus propter servum suum David. Cum autem ille mortuus fuisset, filiusque ejus Ezechias regni gubernacula cepisset, omnia simulacra quae erant in Hierusalem confregit, populumque Dei quem pater ejus ad cultum gentium verterat, ipse ad Dei cultum revocavit. Nam per omnes angulos platearum, et super domos et in nemoribus et in lucis, ipse perfidus Achaz
Abbreviated transcription (Latin):
meli eiꝰ Głam appellat multitudinẽ popłorũ
Catmelus mons magnꝰ est: habens multitudint
lignorũ Nest sensus. Exercitꝰ tuus qui tantꝰ:
scuti arboris in siluis & in monte carmeli:
pibto & incorpore & in anima: & erit t̾rore
ꝑfugus Cũ surrexisset mane sennacherip &
uidiset om̃em exercitũ suũ combustã igni:
timore ꝑtritꝰ fugit in t̾ram suã Ecũ ad oraret
intẽplo nestach dm̃ suũ: fili i sui int fecerut
tantã multitudinẽ sicut arenã quȩ ÷ inlitore
maris & sicut arbores quȩ sunt in maximo
saltu a puero paruulo poterunt numerari
Qđitafactũ est Non remanser̃ enĩ ex omĩ ila
multtucdine nisi decẽ uiri. qui parit̾ cũ illo
fuga lapsi sunt. Et erit in cdie illa. Diem accipex
tempore hon adiciet residtũ isrł. Pesiduũ isił
uocat illos qui remanserunt exulis duab tribu
hus qͥ ñ sunt capti a sennacherip. Om̃s enĩ ciui¬
cates munttas uidȩ &r beniamin coepit. &e partẽ

Expanded text:
meli ejus. » Gloriam appellat multitudinem populorum. meli ejus. » Gloriam appellat multitudinem populorum. Carmelus mons magnus est, habens multitudinem lignorum. Et est sensus: Exercitus tuus, qui tantus est, sicuti arbores in sylvis et in monte Carmeli, peribit et in corpore et in anima. « Et erit terrore profugus. » Cum surrexisset mane Sennacherib, et vidisset omnem exercitum suum combustum igni: timore perterritus, fugit in terram suam. Et cum adoraret in templo Nesrach deum suum, filii sui interfecerunt tantam multitudinem sicut arenam quae est in littore maris, et sicut arbores quae sunt in maximo saltu, a puero parvulo poterunt numerari. Quod ita factum est. Non remanserunt enim ex omni illa multitudine nisi decem viri qui pariter cum illo fuga lapsi sunt. « Et erit in die illa. » Diem accipe pro tempore. « Non adjiciet residuum Israel. » Residuum Israel vocat illos qui reennacherib. Omnes enim civitates munitas Judae et Benjamin cepit, et partem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ immittet dñs i pinguib eiꝰ tenuitatem
ꝑpinques debemꝰ intelligere duces ac princi¬
pes &e fortes bellatores. qͦs attenuauit d̃s
quando misit anglin siuũ sicut in suab sequȩnti
bustio ignis. Dicit beatꝰ ieronimꝰ quodã loco. quia
quando exercitꝰ illius intfectus ẽ: omĩa corpora
euasta sunt abigne celesti. uestimenta aut̃ illesa
ꝑmanserunt. Et ueniebantes uidei accipiebant
sumitatẽ uestis. &e excutiebant puluere corpoꝵ
q inpuluere redacta sunt ꝓ pterea gͦ dicit gła¬
appellat multitudine exercitꝰ: qr multitudo
popli głaregis est. Et ent lum̃ isrł inigne
Luini appellat angłm qui succendit illos  e sc̃d iuet
onis combussit igne Lum̃ aut̃ id ÷ angłm isrł di¬
ett q unicuiq genti a do legatꝰ : angł̃s. Ꝙ dicuno
hebrei qđ michael arthangłs fuerit. cui cõmisa
erat illagens i srlitica. sicut indanihele legiiꝰ
pres etiã consument᷑ id ÷ iniquitates e petcata
app̃hendent eũ in una die Gła saltꝰ eiꝰ. &e car¬

Expanded text:
 mittet Dominus in pinguibus ejus tenuitatem. » Per pingues, debemus intelligere duces ac principes et fortes bellatores, quos attenuavit Dominus, quando misit angelum suum sicut in subsequentibus it quasi combustio ignis. » Dicit beatus Hieronymus quodam loco: Quia quando exercitus illius interfectus est, omnia corpora exusta sunt ab igne coelesti: vestimenta autem illaesa permanserunt. Et venientes Judaei accipiebant summitatem vestis, et excutiebant pulverem corporum, quae in pulvere redacta sunt. Propterea ergo dicitappellat multitudinem exercitus. Quia multitudo populi gloria regis est . « Et erit lumen Israel in igne. » Lumen appellat angelum, qui succendit illos. « Et sanctus omnes combussit igne. Lumen autem, id est angelum, Israel dicit: quia unicuique genti a Deo legatus est angelus. Et dicunt Hebraei, quod Michael archangelus fuerit, cui commissa erat illa gens Israelitica, sicut in Daniele legimus. ta apprehendent eum. « In una die. Gloria saltus ejus et car
Abbreviated transcription (Latin):
nib & erporib maculatũ: honorib tamen
istius scli pollentẽ. Hedus comparat᷑ humili
pecratori. Parclus gͦ cũ hedo habitauit. idest
suꝑb peccator cũ humili peccatore infra. scãm
excłam manebit. ñ despiciens illũ: licet t̾re¬
nis lucris polleat. qr uerecundabit᷑ de suis
malis. Hedus aut̃ ñ idõ comparat᷑ mansueto
qđ insinistris sid: sed qr mortificat semet ipsũ¬

Expanded text:
nibus et erroribus maculatum, honoribus tamen nibus et erroribus maculatum, honoribus tamen istius saeculi pollentem. Haedus comparatur humili peccatori. « Pardus ergo cum haedo habitavit, » id est, superbus peccator cum humili peccatore infra sanctam Ecclesiam manebit, non despiciens illum, licet terrenis lucris polleat: quia verecundabitur de suis malis. Haedus autem non ideo comparatur mansueto quod in sinistris sit: sed q
Abbreviated transcription (Latin):
iħc int̾ficiet sp̃u oris sui Q licet amichaele ꝓ-¬
sternat᷑ sicut quidã dicunt: dñi nutu. illud ad¬¬
implebit᷑ Eterit iusticia cingulũ lũborũ eius
Quis uidit unquã cingulũ de iusticia. aut cur¬
ctoriũ de fide: ꝑ iusticiã & fidẽ debemꝰ incelli¬
gere scõs. qui ꝑfidem & iusticiã oꝑandobona.
dño cohȩrent sicut uestimenta:. Unde ex ꝑsona
patris loquit᷑ isaias alio in loco: defilio Hiuo
ego. qr his om̃ib uelut uestim̃to uestieris ha¬¬
bitabit lupuscũ agno. Hȩc iuxta historiã careNs
sensu Allegorice aut̃ ꝑlupũ possumꝰ intelligere
seuũ & infidelẽ homine Agnꝰuͦ. humili &
mansueto fideliq assimilat᷑ lupus gͦ cum
agno habitauit post aduentũ dñi: paulus
crudelis ꝑsecutor cũ anania mansueto uł cũ
petro. Sic & de multis accipiendũ: qui de
duricia in credulitatis ad fidẽ dni uenerunt
Pardus significat hominẽ multiplicib crimi¬

Expanded text:
Jesus interficiet spiritu oris sui . » Et licet a Michaele prJesus interficiet spiritu oris sui . » Et licet a Michaele prosternatur, sicut quidam dicunt, Domini tamen nutu illud adimplebitur. « Et erit justitia cingulum lumborum ejus. » Quis vidit unquam cingulum de justitia, aut cinctoriugere sanctos, qui per fidem et justitiam operando bona, Domino cohaerent sicut vestimenta. Unde ex persona Patris loquitur Isaias alio in loco de Filio: Vivo ego, quia his omnibus velut vestimento vestieris. « Habitabit lupus cum agno. » Haec juxta historiam carent sensu. Allegorice autem, per lupum possumus intelligere saevum et infidelem hominem; agnus vero humili, et mansueto, fidelique assimilatur. Lupus ergo cum agno habitavit post adventum Domini, Paulus crudelis persecutor cum Anania mansueto, vel cum Petro. Sic et de multis accipiendum, qui de duritia incredulitatis ad fidem Domini venerunt. Pardus significat hominem multiplicibus crimi