comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causa ẽ alud p̾cedens pcc̃m. Nam
pcc̃m sic d̾r pena pccĩ respectu p̾ce¬
dentis: sicut d̾r causa peci: respec¬
tu sequentis. quo fit ut idem pecͤ¬
catum ⁊ causa sit ⁊ pena peccati.
s alt̾ius pccĩ pena: alt̾ius caus a
ꝙ penĩa non diluit᷑ suo pondere
mox ad aliud tͣhit. uñ fit ut nõ
solum pccm̃ sit. s causa pcc̃i. ex
illo quippe cuł pa subsequẽtis ori¬
iuditio deus cor peceantis obnu
lia cadat. Quem .n. lib̾are noluit
deserendo ꝑcussit. ꝓm̃ ut auo . aͣit

Expanded text:
aliud praecedens peccatum. Nam peccatum sic dicitur poena peccati respectu praecedentis, sicut dicitur causa peccati respectu sequentis. Quo fit ut idem peccatum et causa sit, et poena peccati; sed alterius peccati poena, et alterius causa; entia non diluitur, suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed et causa peccati. Ex illo quippe culpa subsequens orijudicio Deus cor peccantis obnublia cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit, et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
dientie humilitatẽ pꝰse ascen¬
dere im̃ũ ip̃e ꝑ sr̃biam corruerat.
or uidebatur aggressa ẽ ut si for¬
te illic aliquatenus p̾ualerz: post¬
mod̾ fiducialiꝰ ad alt̾am q̃ robus¬
tior fuit puliandam. ł potine su¬
bitieudã accederet. pͥmũ gͥ solita¬
tiam feminam explorauit. ut ĩ
rexꝑiretur

Expanded text:
dientiae humilitatem posse ascendere, unde ipse per superbiam corruerat, ubi debilior videbatur, aggressa est, ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ad alteram quae robustior fuit, pulsandam, vel potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in experiretur.
Abbreviated transcription (Latin):
te io a deo fr. Ip̃e .n. non in ꝯgrue
hũane ⁊ditonis mod̾ quẽ a pͥnci¬
pio instituit. l poc̃a hominũ int̾¬
cesserint sine ĩmutoe sui ꝯtnnue
seruat. corꝑa de mat̾ia apͥncipio
sñ uicio fc̃a fingens animas q
homin̾e ꝑficiens. eigͥ utraq
hoĩs natura a deo sine uit̾o sit insti¬
tuta l a se pct̾o sit uiciata: ñ iõ in¬
mutabir deus huãne ⁊ditouis pͥ¬
mariam legẽ mutare debuit. su̾i

Expanded text:
. Ipse enim non incongrue humanae conditionis modum, quem a principio instituit, licet peccata hominum intercesserint, sine immutatione continue servat, corpora de materia a principio sine vitio facta fingens, animasque hominem perficiens. Cum ergo utraque hominis natura a Deo sine vitio sit instituta, licet a se peccato sit vitiata, non ideo immutabilis Deus humanae conditionis primariam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cos bũdictonis gr̃a tnͣsfunditur:
ss illd̾ capitulum. Maledicam ⁊ c.
quidam referunt adħeticos. qui
ab eccĩa p̾cisi sunt. ⁊ ad excoĩcatos.
quoꝵ bñdictõnes fuint maledic¬
tones: hus qui eoꝵ secunt᷑ errores.

Expanded text:
 benedictionis transfunditur? Sed illud capitulum, Maledicam, etc., quidam referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones fiunt maledictiones his qui eorum sequuntur e
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ extoĩcatos. siue sr om̃s sacer¬
dotes qui uita ⁊ scĩa carentes
bñclicere p̾sumunt dcm̃ accipi¬
atur:. sic intelligi pot̃. Maledi¬
cam bñdictonib uestrĩs .i. hiis
que in eis bñdictõnib p̾sidetis.

Expanded text:
municatos, sive super omnes sacerdotes qui vita et scientia carentes benedicere praesumunt, dictum accipiatur, sic intelligi potest: Maledicam benedictionibus vestris, id est, his quae in eis benedictionibus possidetis,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus nillam lapidem mittat. Iõ
euim urauit peccatricem: qui a ñ
erat qui iuste ꝓiecͥet lapidem. Qͦ¬
mõ lapidaret qui se lapidandũ
egnosceret: nlłs enim erat sine
si li roos. Naiuenialia semꝑ re¬
mĩttebant᷑ ꝑ cerimonias. Si quio
In ħ gͥ patentissimũ ẽ cͥmẽ sacer¬
dotum ⁊ detestabile. qui nõ pͥus se
iuiclicant: ⁊̃ alios aligant. cane¬
at spũar uidex si cut non emisit
cͥmen nequicie: ita ñ careat mu¬
nere scie. Oꝑt ut sciat cognosc̾e:

Expanded text:
primus in eam lapidem mittat. Ideo enim liberavit peccatricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret qui se lapidandum cognosceret? Nullus enim erat sine fuisse reos. Nam venialia semper remittebantur per ceremonias. Si quoIn hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum esse detestabile, qui non prius se judicant antequam alios alligant. Caveat spiritualis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
accqͥrerẽ. non tũ mox restituat᷑ ĩ
põtatem pͥmã. Et si petrus postl¬
apsũ restitutꝰ fu̾it. ⁊ sepe lapsic
sacerdotib reddita sit dignita¬
uetat. que scripture non repug.¬
nant. s ⁊cordant. Eum .ni. tot fc̃
qui labunt᷑ ut pͥstinam dignita¬
tem ex auctoͣte defendant: ⁊ qiͣu¬
sum peccandi faciant sͥ: re. Tibi¬
tidenda ẽ spes ista. siu̾io locus
est uͥ ista non concurrant ⁊resti¬
tui pꝰsunt qui p᷑cant. Ex hiic satis¬

Expanded text:
am, non tamen mox restituit in potestatem primam. Etsi enim Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitavetat; quae Scripturae non repugnant, sed concordant. Cum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. Hact
Abbreviated transcription (Latin):
np̃e. locus non est. locus tñ dei: ab
ꝑpoc̃m̃i gͥ non sccłm locum aliqͥs
longe fit a deo: ⁊ i eo louge fit:
ꝙ ab eius siatudine receclit ⁊ tau¬
to longiꝰ qnͣto fit dissimmilior. Illa

Expanded text:
nt et locus non est. locus tamen dei abusm ergo non secundum locum, aliquis longe fit a Deo; at in eo longe fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ. ait. cum non alud uit fi nẽ¬
lius hominis. n aluid finue deiu̾
bum .l. caro fcm̃ ẽ. ⁊ cum ille qui
filius dei ẽ: ip̃e ⁊ hominis sit fiuꝰ.
requiro quis miz fuio hoĩs glifi¬
cͣatus sit. euudent̾ oicit non alud
ẽẽ filiũ. dei ⁊ aluid fiuũ hoĩs .ex

Expanded text:
., ait: Cum non aliud sit filius hominis, neque aliud Filius Dei: Verbum enim caro factum est; et cum ille qui Filius Dei est ipse et hominis sit filius, requiro quis in hoc filio hominis glorificatus sit? Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͥ diligere se nouit. deum di¬
ligit. qui u̾o non diligit deum.
⁊ non se cliligit. qd ei naturasr¬
ẽ inditum. tñ nonincongrue se
odisse d̾r. cum id agit qd̾ sͥ ad¬
u̾satur ⁊se ip̃m tanqm suus
inimicus insequitur. Modus

Expanded text:
it, Deum diligit. Qui vero non diligit Deum, etiam se non diligit, quod ei naturaliter inditum est; tamen non incongrue se odisse dicitur, cum id agit quod sibi adversatur, et seipsum tanquam suus inimicus insequitur. 2. S
Abbreviated transcription (Latin):
re. aliisq explicare non erat
sufficiens. Non sunt gͦ au dieu¬
di qui nec uͥm hoĩem filiũ dei sꝰ¬
cepisse dũt. n natum de femina
s faisam caruen ⁊ nuagͣnlem
cors smiratam: oñdisse uiden¬
tib inquem errorem ꝓrũpunt:
qui timent ꝙ fr nõ põt s. ne hu¬

Expanded text:
re, aliisque explicare non erat sufficiens. Non sunt ergo audiendi qui non verum hominem Filium Dei suscepisse dicunt, neque natum de femina: sed falsam carnem, et imaginem corporis simulatam ostendisse videntibus. In quem errorem prorumpunt, quia timent quod fieri non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
t qr in homne tõtahuma¬
na natura uitio corrupta
nem. ut totam curaret ⁊ scĩfica¬
ret. o aut humane nat᷑e suie
humanitatis nocabło anmia
⁊̃ caro intelligi debeat aꝑte doo

Expanded text:
t quia in homine tota humana natura vitio corrupta nem, ut totam curaret et sanctificaret. Quod autem humanae naturae sive humanitatis vocabulo anima et caro intelligi debea
Abbreviated transcription (Latin):
titit. Nrã gͥ sunt sr̃iora ⁊ eqͣla uos¬
tra etiam sunt inferiora: qr ad
seruiend̾ nobis fc̃a.

Expanded text:
titit. Nostra ergo sunt superiora et aequalia. Nostra etiam sunt inferiora, quia ad serviendum nobis facta.
Abbreviated transcription (Latin):
nontia. non bñplatito auctorita¬
tis uñ datur intelligi qd̾ deus er
ea q̃ fcũrus est. ut in illa p̾scien¬
do. simł sint eius notitia ⁊ aucto¬
ritatis bñplatitum¬

Expanded text:
notitia, sed non beneplacito auctoritatis. Unde datur intelligi quod Deus, e ea quae facturus est, ut illa praesciendo simul fuerit ipsius notitia, et auctoritatis beneplacitum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa s ⁊̃ bñplatito ac dispõne. Sic
gͥ iͥ accipitur. d̾i cognitõ ut non
modo notitiam. s ⁊̃ bñplatitum
d̾i significet. Mala u̾o scit deus
et p̾scit aũ qmͣ fiant. s sola notitia
p̾sciũ ⁊ p̾dix̾ infidelitatem udeoꝵ:
s nonfecit. nec iõ qr p̾scũi ad pec¬
catum infidelitatis eos coeg̾ nͥ p̾scic¬
set ł p̾dixiss eorum mala. nͥ eẽnt
quid futurorum p̾sciꝰ ꝑppħampͣ¬

Expanded text:
iam beneplacito ac dispositione. Sic ergo ibi accipitur Dei cognitio, ut non modo notitiam, sed etiam beneplacitum Dei significet. Mala vero scit Deus et praescit antequam fiant, sed sola notitia,praescivit et praedixit infidelitatem Judaeorum, sed non fecit; nec ideo quia praescivit ad peccatum infidelitatis eos coegit, nec praescisset vel praedixisset eorum mala nisi essent quit, futurorum praescius per p
Abbreviated transcription (Latin):
fiat .i. qd futurum est. scitur a d̾o
anqmͣ fiat. neq sciret᷑ nͥ futurũ
eẽtut non notetur iͥ causa nͥ sme
talẽ sine qͣnon fuit. si tñ scĩam
ad notitiam tm̃ referamꝰ. Si u̾o
tum atq dispõ tũc recte põt dsci
⁊ qr sciens disposuit. ⁊ hͥ sensꝰ exeo
adiunatur. qr debonis iͥtm̃ agit

Expanded text:
 Quod futurum est scitur a Deo antequam fiat, neque sciretur nisi futurum esset; ut non notetur ibi causa, nisi sine talem sine qua non fiunt, si tamen scientiam ad notitiam tantum referamus. Si vero tum atque dispositio, tunc recte potest dici et quia sciens disposuit. Hic sensus ex eo adjuvatur, quia de bonis ibi tantum agit
Abbreviated transcription (Latin):
non erat. Sonum .n. opꝰ uitẽ¬
tõ fatit Intentom fides duigit.
Non naice attendeps. quid hõ
faciat. s quid cum facit. ałͥtendat
quo lactos  optime gubnaconis
dirigat. hns testimoniis insinua¬
reuidetur ex affectu ⁊ fine. oꝑa eẽ
bona. ł mala. quib ⁊sonat qd̾ iu

Expanded text:
erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. His testimoniis insinuari videtur ex affectu et fine opera bona esse vel mala. Quibus consonat qu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa. an ip̃a ꝓpͥa corꝑa. ⁊ sua tnͣsfor¬
ment mlo qd uolunt accõmoda¬
tum. ad id qd̃ agunt s qd̾ hoꝵ sit
quĩ homo sum nullo exꝑinento
ꝯp̾hendere ualeo sicut angeli pꝰst̃
quis agunt. attende lector qi qõ¬
nem pͥpoĩtam non soluit: s indis¬
cussam relinquid. uttumi augeli
corpulentori sp̃e inq̃pꝰ sent uid̾i.
an ipm̃ corpus mutarent ⁊ tnͣsfoͣr¬
rent in quic̃ ualent spem ĩ qͣ pꝰsẽt
c̾uni. Iin quib sibis uidettir augꝰ at

Expanded text:
 an ipsa propria corpora et sua trasforment in id quod volunt accommodatum ad id quod agunt. Sed quod horum sit quoniam homo sum nullo experimento comprehendere valeo; sicut angeli qui hoc agunt. Attende, lector, quia quaestionem propositam non solvit, sed indiscussam reliquit, utrum angeli corpulentiori specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua possent cerni. In quibus verbis videtur August
Abbreviated transcription (Latin):
absoluit. querens utrum millis
corlib apprtõnib creatura aliqͣ cͤ¬
afenir ad iluid opus tm̃r inqͣ deut
hoĩbz apparet. an angeli qui ante
erant ita mittent᷑. nit manentes
insuis spiritalib coͥrlib assum̾ẽt
ut corpulentia infloꝵ elementoꝵ¬
mͣ aliꝙͣ spẽm corͣlem. quĩ coaptatã
qiͣaliquĩ uestem mutarent inqͣsu
suũ ꝓpͥum u̾terent inspẽs aptas
actonib suis ꝑu̾tutem sͥ adeo da
formis. uisis. utrum ad ħ opus tm̃
creatura formata sit inq̃ deus sic̃
tũc oportuisse uiclicauit humaĩs
ostend̾etur aspectib. an angeli qͥ
iam erant ita mittebant᷑ ut exꝑso¬
na deiloq̃rent᷑: assumentes corͣlem
spẽm dec̾atura corꝑea musum mũ¬
terii sui. aut ipm̃ corpus suum cui
non subdunt᷑ s subditum regt̃:
nutantes atq uͥtentes inspẽ qtͣ
centõnis mee. utrum angeli ma¬
nente spĩtali sui corpłs qualita¬
te ꝑ hnͣc occłtuis oꝑantes. assu¬
nunt ex inferiorib elem̃tis cor¬

Expanded text:
 utrum in illis corporalibus apparitionibus creatura aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum elemento aliquam speciem corporalem, quam coaptatam quasi aliquam vestem mutarent in quassuum proprium verterent in species aptas actionibus suis per virtutem sibi a Deo datformis et visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species quas tentionis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis cor
Abbreviated transcription (Latin):
riugii. ⁊ quo mõ ꝑea excusetur
coitus car nał. ⁊ q̃ sint lẽgittime
ꝑsone ad mr̃imoniũ. sunt ⁊ a¬
lia pra m intĩmonio esiderãda:
que sub ⁊ponendo ⁊pendio ꝑ st̾n

Expanded text:
conjugii, et quomodo per ea excusetur coitus carnalis; quae sint legitimae personae ad matrimonium. Sunt et alia plura in Matrimonio consideranda, q
Abbreviated transcription (Latin):
que stnt᷑. ait. omnis ꝑturbatõ
passio. omĩc cupiditas ꝑtur¬
batõ. omĩs gͥ cupiditas passio.
omĩs u̾o passo cum ẽ nobis: ip̃a
passõne patimur. omnis gͥ cu¬
piditas cum ẽ innobis: ẽ ip̃a cu¬
piditate patimur. ⁊ inqnͣtum
cupiditas ẽ patim̃. omĩs autẽ
passio in qnͣtum ip̃a patimur.
non ẽ pocm̃ ita ⁊ detimore. Non .n.
ꝯseqñs ẽ: ut si patim᷑ tnnorem.
iõ non sit pocm̃. qr młta sunt pͦ¬
cata que pati᷑. s ñ inqnͣtũ pa

Expanded text:
 4, ait: Omnis perturbatio, passio; omnis cupiditas, perturbatio. Omnis ergo cupiditas, passio. Omnis vero passio cum est in nobis, ipsa passione patimur. Omnis ergo cupiditas cum est in nobis, ipsa cupiditate patimur; et in quantum cupiditas est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum ipsa patimur, non est peccatum; ita et de timore. Non enim consequens est ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum, quia multa sunt peccata quae patimur, sed non i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deussciat bona ⁊mala: utrum
⁊ cedendum sit simplicit̾ sit ma¬
la cẽ indeo. siue ẽẽ indeo ꝑcognitõ¬
nem. Sit enim deus ⁊ sciit sem
ꝑominia tam bona qmͣ mala. ⁊̃¬
añqmͣ fierent ⁊ p̾sciuit ab et̾no
ea futura. Iõz cum onĩa bona dix¬
eadem rõne uidetur dicend omĩa
dam futuros malos ⁊ eorum ma¬
p̾parauit. ẜum gͦ pcc̃a omĩum
sciat numquid intelligend̾ est
ea mcludi milla glalitate locu¬
tellignutur q̃ ex ipõ ⁊ ꝑ ip̃m sũt
bona. Ita gͦ nec inpõ sunt nͥ bona.
non gͦ mala ndeo sunt qr lz ea
noscat non tñ ita omĩno noscit
ut bona. Mala qĩ delonge cognos
loquens demaus ait de abscondi¬
tis tuis ad impletus ẽ uent̾ eoꝵ.
qd exponit auͦ. Abscondita iꝙͥ
pccã sunt. que aluimine uitatis¬
tle abscondint᷑. s quoniõ pec¬
cata alumine u̾itatisdiumne ab¬
scondunt᷑ cum a deostiant᷑: Si
.n. non sciret quomõ de ilł iudica¬
ret: ⁊ pilł̾ malos dampnaret:
dex ẽ. deest. qd̃ exponens cassido¬

Expanded text:
et Deus sciat bona et mala, utrum concedendum sit simpliciter mala esse in Deo, sive esse in Deo per cognitionem? Scit enim Deus et scivit semper omnia tam bona quam mala antequam fierent et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cum omnia bona dixeadem ratione videtur dicendum omnia dam futuros malos, et eorum maomnium sciat, nunquid intelligendum est, ea includi in illa generalitate locutelliguntur, quae ex ipso et per ipsum bona; ita ergo non in ipso sunt nisi bona, non ergo mala in Deo sunt; quia licet ea noscat, non tamen ita omnino noscit, ut bona. Mala ergo quasi de longe cognoscloquens de malis, ait: De absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis divinae absconduntur, cum a Deo sciantur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? dente deest. Quod exponens Cassiodo
Abbreviated transcription (Latin):
sensu auꝰ dix̃ ea absconcli a lũi¬
ne dei qd ⁊ inlibro ad heliuidiũ
ismuat: cognitom di uatus moĩs
accipiendaminquiens. si ad sc̃rã
referas: non ignorat deuc aliquos
dicet. non noui uos. s eorum in¬
ꝓbatõ ħ u̾bo insinuata ẽ. Eͣcce ñ
cognosc̾e d̾r deus q̃ non aꝓpbat q̃ ei
na. qͦ non ꝯgnoscit m ala. parit̾
qͥdutraz eodemq mõ noscit qnͣt
ad notitiam. s bona ⁊̃ aꝓpbatõne
⁊ bñplatito cognoscit

Expanded text:
Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos dicet: Non novi vos, sed eorum improbatio hoc verbo insinuata est. Ecce non cognoscere dicitur Deus quae non approbat, quae ei na, quo non cognoscit mala. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approbatione et beneplacito cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
heant. Non .n. fides nu̾o ẽ una: s
gn̾e que cum sit muno: ẽ ⁊ in ali
tas. sicut idem uolentiũ d̾r una
uoluntas: cumi tũ cuiz sit suai
uoluntas ⁊ duoꝵ simillimoꝵ di
facies uua.¬

Expanded text:
habeant. Non enim fides numero est una, sed genere; quae cum sit in uno, est et in aliise, quam multas. Sicut idem volentium dicitur una voluntas, cum tamen cuique sit sua voluntas; et duorum simillimorum dicitur facies una.
Abbreviated transcription (Latin):
cipiatur fides pͥeo ꝙ creditur
siue ꝓ eo quo creditur: recte dr̃
na fides: qr idem iubemi᷑ credere.
ninũ idem ẽ qd creditur acũc¬
tis fidelib. uũ fides catholica .i.¬

Expanded text:
cipiatur pro eo quod creditur, sive pro eo quo creditur, recte dicitur na fides, quia idem jubemur credere, et unum idemque est quod creditur a cunctis fidelibus. Unde fides catholica di
Abbreviated transcription (Latin):
qd ab homine inposeuileẽ fieri.
potuerunt gͦ cognosc̾e. siuie cogͦ¬
uerunt. liltra omnem creaturã
ẽẽ illum qͥ ea fecit: q̃ nulla c̾atu¬
rarum facer destruereualz. acte¬
dat q̃cuuiq ius c̾atura. ⁊ faciͣt ta¬
le celum. ⁊ talem t̾ram. ⁊ dicam.
qr deus ẽ. S qr ulła c̾atura ta¬
lia face ual ⁊ stat supͣ omnẽ
caturã eẽ uiũ qui ea fecit. ac ꝑ
ħ illũ ẽẽ dñthuma na mens ⁊ gͦs¬
ce̾ potuit.

Expanded text:
d ab homine impossibile esset fieri. Potuerunt ergo cognoscere, sive cognoverunt ultra omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, quae nulla creaturarum facere vel destruere valet. Accedat quecumque vis creatura et faciat tale celum et talem terram et dico, quia deus est. Sed quia nulla creatura talia facere potest, constat super omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, ac per hoc illum esse deum humana mens cognoscere potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dit dicens. Quamuis exauditu
fides in nobis sit. non tũ ad eum sẽ¬
sum corꝑis ꝑtinet qui d̾r audi¬
tuc qr non ẽ sonus. nec ad ullum
sensinu corpis: qm̃ cordis ẽ res is¬
ta non corꝑis. Quedam gͦ fide cͥ¬
dunt᷑. que intellignut᷑ naturali
tolligunt᷑. uñ ꝓp̾ẜa. Nlisi credideris

Expanded text:
 dicens: Quamvis ex auditu fides in nobis sit, non tamen ad eum sensum corporis pertinet, qui dicitur auditus, quia non est sonus; nec ad ullum sensum corporis, quoniam cordis est res ista, non corporis. Quaedam ergo fide creduntur, quae intelliguntur naturali ntelligun
Abbreviated transcription (Latin):
let cum fides sit de non appa¬
rentib ⁊ non uisis. litrũ sit ⁊ de in¬
cognitic tm. Si .n. de incognitictm̃
ẽ. de hiic uidetur ẽẽ tñ que igno¬
rantur. S sciend̾ ẽ qd̾ eum uilio
alia sit int̾ior alia ext̾ior: nõ ẽ
fides de subiectis ext̾iori iuisioni.
est tñ dehiis que insu int̾iori ut¬
capunͣt ut intelligant᷑. ⁊ si non

Expanded text:
let, cum fides sit de non apparentibus et non visis, utrum etiam sit de incognitis tantum. Si enim de incognitis tantum est, de his videtur esse tantum quae ignorantur. Sed sciendum est quod cum visio alia sit interior, alia exterior, non est fides de subjectis exteriori visioni: est tamen de his quae visu interiori utcapiuntur, ut intelligantur, etsi no
Abbreviated transcription (Latin):
a dcmẽ ꝙ nemo põt cred̾e idm̃
nisi aliquid intelligat᷑. uñ colli¬
git᷑ non posse sciri ⁊itelligi cre
teligi. nec ea que pͥus credunt᷑
quiͣ intelligant᷑. penitus ignorã¬
tur cum fides sit exauditu. Igno¬

Expanded text:
d nemo potest credere in Deum, nisi aliquid intelligatur. Unde colligitur non posse sciri et intelligi credtelligi. Nec ea quae prius creduntur quam intelligantur, penitus ignorantur, cum fides sit ex auditu. Igno
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat. cum fides sit exaudi
ta fides ut cuniq nchoat cogni¬
tbnem. Egnit̾o u̾o certa non ꝑfi¬
cĩfi nͥ post hanc uitam. Ambrꝵ
qͦ ait. ubi fides. non statim c̃ogͥ¬
tõ uͥ cognitõ.fides p̾cedit. Ex huc
apparz aliqua credi q̃ non intel¬
ligunt᷑ e scuint᷑ nͥ pͥus credan¬
tꝰ. quedam uo mͣteiligi aliqñ ⁊̃¬

Expanded text:
intelligat, cum fides sit ex audita fides utcumque inchoat cognitionem. Cognitio vero certa non perficitur nisi post hanc vitam. Ambros. quoque ait: Ubi fides, non statim cognitio; ubi cognitio est, fides prae cedit. Ex his apparet aliqua credi quae non intelliguntur vel sciuntur, nisi prius credantur; quaedam vero intelligi aliq
Abbreviated transcription (Latin):
mina sunł eicien doa doceret. le¬
gionem u̾o demonũ ab alio eici¬
ens nullum reliquid de omĩb.
qui libatum pꝰsideret. ostendẽs
Scio enim. dñm inimitũ dmĩc¬
minoso. Qnom̃o gͦ qui cͥmen re¬
seruat de alio reciꝑet ueniam:
sine amore dei ꝯseq̃ret᷑ ueniam.
sine quo nemo umqmͣ inueuit
gr̃am: hostis. eium dei ẽ: dũ offẽ¬
dat ꝑseuerant᷑. Q̾dam .ii. impie¬
tas infidelitatis ẽ: ab illo qui iꝰ

Expanded text:
imina simul ejicienda doceret. Legionem vero daemonum ab alio ejiciens, nullum reliquit de omnibus, qui liberatum possideret; ostendens Scio enim Dominum inimicum omni criminoso. Quomodo ergo qui crimen reservat, de alio recipiet veniam? sine amore Dei consequeretur veniam, sine quo nemo unquam invenit gratiam. Hostis enim Dei est, dum offendit perseveranter. Quaedam enim impietas in
Abbreviated transcription (Latin):
at saltem lacͥmis mentis. s satis
durꝰ e: cuiꝰ mentis dolorem ocłiũ
declarant s sciat seculpabiłr dur̃.
qͥ deflet dampna temꝑis. ł mortẽ
amici. ⁊ dolorem pocĩ: non ostendͭ¬

Expanded text:
at, saltem lacrymis mentis; sed satis durus est, cujus mentis dolorem oculi non declarant. Sed sciat se culpabiliter durum, qui deflet damna temporis, vel mortem amici, et dolorem pec
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ causam dc̃oꝵ ubt icͥtura
prudentis lectoris cui utͥusq
suĩe notitiam plenarie dediniꝰ
arbitrio reliiquimꝰ. ad eaq̃
ad huc nobis sr sunt trattan¬
da festinantes. O de¬
oꝑ de ꝑcc̃o non de

Expanded text:
nem et causam dictorum, ubi Scriptura prudenti lectori, cui utriusque sententiae notitiam plenarie dedimus, arbitrio relinquimus, ad ea quae adhuc nobis supersunt tractanda festinantes. 5. Quod de peccato non de
Abbreviated transcription (Latin):
uon ẽ qr iniquitas nou est sba.
ratur. laudant n. om̃ĩa deum. s
que fecit deus. laudat ibi deuni
reptiia ibi uoĩata sunt: s nõ
auqua uicia.uicia .n. ex nobiş¬

Expanded text:
 quia iniquitas non est substantia. ratur. Laudant enim omnia Deum, sed quae fecit Deus. Laudat ibi serpens reptilia ibi nominata sunt, sed non aliqua vitia. Vitia
Abbreviated transcription (Latin):
creaturã fatͥetur. Iõ effusam
sunt arrii iuscera atq crepuit
mediuis ꝓstratus infaciem ea qͥ
b xp̃m negau̾at: feda ora pollu¬
tus. hiic aliisq płib testimoni¬
is istruimur non debere fateri

Expanded text:
creaturam faceret. Ideo effusa sunt Arii viscera, atque crepuit medius, prostratus in faciem ea quibus Christum negaverat foeda ora pollutus. His aliisque pluribus testimoniis instruimur non debere fateri
Abbreviated transcription (Latin):
tu. cum dicit suũ gen̾atõnis et̃¬
ne ꝓpͥetatẽ signauit. p̾ea fcm̃ ex
muliere asseruit. ut fcũra nõ
diuinitati.s assc̃pͦui corꝑis as¬
scribre tur. fcm̃ gͥ exmuliere di¬
cit pp̃ crͣis suscept̾om. sublege
pp̃ obseruantiam legis: gn̾atõ
gn̾atõni nõ p̾iudicat nec caro
nat̾ouis sa crament iuscepĩt

Expanded text:
tis. Cum dicit suum, generationis aeternae proprietatem signavit. Postea factum ex muliere asseruit, ut factura non divinitati, sed assumptioni corporis ascriberetur. Factum ergo ex muliere dicit, propter carnis susceptionem; sub lege, propter observantiam legis. Generatio generationi non praejudicat, nec caro nationis sacramentum suscepit,
Abbreviated transcription (Latin):
at. ambr̃ .n. u̾ba apli exponens ait.
uoientes cohĩtare dimittitis ⁊ ali¬
is nos copulatis: adult̾i estis. ⁊ fiui
ur̃i qui de hac copula nascuntur
in muncli .i. spurii sunt. Item

Expanded text:
. enim verba Apostoli exponens ait, volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulatis, adulteri estis; et filii vestri qui de copula nascuntur, immundi, id est, spurii sunt. Item
Abbreviated transcription (Latin):
orum gͦ ⁊ sillium
errorem sp̾c spe sc̃s euacuãs.
u̾itatis q clisciplinam tradene:
deum inpͥncipio temꝑum nun¬
titisse sigͥficat. ip̃is et̾nitatem

Expanded text:
orum ergo et similium errorem Spiritus sanctus evacuans, veritatisque disciplinam tradens, Deum in principio temporum munrnaliter extitisse significat, ipsius aeternitatem
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝯtempto bapõ non põt. nec nul¬
lo m̃o dicenda ẽ rũsio cordis ad de¬
um: cum dei sacrament ⁊tempni¬
tur. Ecce pͥ habes non solum passi¬
remissionem libi non ꝯtempnit᷑
sacramentum ut inlatrone illo

Expanded text:
tempto Baptismo non potest, nec ullo modo dicenda est conversio cordis ad Deum, cum Dei sacramentum contemnitur. Ecce hic habes non solum passiremissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo
Abbreviated transcription (Latin):
sidistribu̾it iubam suam. ⁊ tradi¬
derit corpus suuim ut arteat iulei
ꝓdest. Qͣntum gͦ bonum ẽ. smne qͦ
adet̾nam uitam neminem tãta
bona ꝑducunt: Ip̃a u̾o dilecto e
caritas. namuniꝰ ret nomen ẽ u

Expanded text:
tiam suam et si tradiderit corpus suum, ut ardeat, nihil prodest. quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam uitam neminem bona tanta perducunt? ipsa uero dilectio siue caritas — nam unius rei est nomen u
Abbreviated transcription (Latin):
talis existit. si quis iio id face incipi¬
at uͥ ⁊suetudo talis non ẽ x semel tm̃
mergend̾ cẽ asseratrephensibilem
se ꝯstituit. uñ anͣno. insuo sensu
habundabat ciprian cum semel
m̃gebat in bap̃o ꝑuulos. qui qͦdẽ
inteiligebat: studiose implebat. bo
nis oꝑib habundando. licet mnħ
nesciꝰ delinq̃ret. s qr bonis oꝑib
habundabat pea correctus a deo ha¬
bundauit altiori sensu: ter illos m̾¬

Expanded text:
talis existit. Si quis vero id facere incipiat ubi consuetudo talis non est, vel semel tantum mergendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studnis operibus abundando, licet hoc nescius delinqueret. Sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit altiori sensu, ter illos me
Abbreviated transcription (Latin):
amiserunt. ⁊ ordinatos ab ħeti¬
cis: capd̾ hr̃e uuln̾atum. ⁊ eum qͥ
honorem anusit: honorem dare
non pse. nec uium aliꝙͥ aͣccepit¬
se: qm̃ indante nicħl erat qd̾ ille
pꝰs acciꝑe. Gradit ⁊ uenientib
ab h̾eticis ꝑmanus in põnem la¬
icam tͣm̃ tribuendam ⁊ĩonem nͦ
ex hiis aliquem inclicatꝰ honore
r exignum subrogare

Expanded text:
amiserunt, et ordinatos ab haereticis caput habere vulneratum; et eum qui honorem amisit honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quoniam in dante nihil erat quod ille posset accipere. Tradit etiam venientibus ab haereticis per manus impositionem laicam tantum tribuendam communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subrogare
Abbreviated transcription (Latin):
sacros ordies. ⁊ si ab eis ordĩati
redeuntes ad eccĩe unitatem debe
ac pene indissolubilem faciunt
doctoꝵ u̾ba. quipłimum dissen¬
tire uident᷑. uident᷑ .n. quidam tͣde
reheticos sacros ordines dare nõ
p̾se. nec illos qui ab eis ordinati
uident᷑ gr̃am reciꝑe. Sicit .n. ĩo¬

Expanded text:
sacros ordines, et si ab eis ordinati, redeuntes ad Ecclesiae unitatem debeaac pene insolubilem faciunt doctorum verba, qui plurimum dissentire videntur. Videntur enim quidam tradere haereticos sacros ordines dare non posse, nec illos qui ab eis ordinati videntur gratiam recipere. Dicit eni
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ. hec inquid est imago inqua
homines sunt creati qͣ ceteris a¬
nimalbus presunt ⁊ creatura
qͣ reb cͥreat᷑is̃ exceuentissima cũ a d̾o
iustificatur. a deforiii forma informo
tia natura bona. s aũt ymago rõ ẽ.¬

Expanded text:
t, inquit, imago in qua homines sunt creati, qua caeteris animalibus praesunt; quae creatura in rebus creatis excellentissima, cum a Deo justificatur, a deformi forma in formointer vitia natura bona. Haec autem imago,
Abbreviated transcription (Latin):
nullam meo sensitte penam mou¬
straretur. ⁊ dͣmine sil ⁊ potũtie
opus mirabile oñd̾etur q̃ homĩs
dormientis la tus aꝑuit nec eum
tũ aquiete soporis extitauit. Inqͦ

Expanded text:
nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
tante sr̃bie m̾ito. de celo .i. de¬
empireo. in quo cum aliis
fuerat. deiectus ẽ mistum caligi¬
nosu aerem cum omĩb sue
pͣuitatis ⁊sortib. Nam ut ait
iohes mapocͣalipsi. draco de celo
cecidit s cum eo alii multi: qui
ei tum alicia ꝯsenserunt. eosq
cadentes huiꝰ caligmosi aeris

Expanded text:
tantae superbiae merito de coelo empyreo, in quo cum aliis creatus fuerat, dejectus est in istum caliginosum aerem cum omnibus suae pravitatis consortibus. Nam, ut Joannes ait in Apocalypsi: Draco de coelocecidit, sed cum eo alii multi, qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscenda ⁊ ueneranda. Itẽ
gg. &ꝵ dicitis ut qͥ ordinatus
ẽ iterum ordinet᷑. ualde ridicu¬
losum ͤ ut .n. baptiratꝰ semel
iterum baptizari non d. itaqͥ
⁊ secratꝰ ẽ semel: meodem ordi¬
ne non ualz it̾m ⁊ secrari. hiis
aliisq auctoritatib urͣ asserũ¬

Expanded text:
agnoscenda et veneranda. Item Gregor.: Quod dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in eodem ordine non valet iterum consecrari. His aliisque auctoritatibus videtu
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝓbono pacit correcte scismatic
errore. suscepti sunt. ⁊ siuisũ ẽ opꝰ
ẽẽ ut eadem officia gererent q̃ a¬
gebant non sunt rursus ordinã¬
di. s sicut bap̃s meis:ita meis mã
sit ordinatio integra. qr inp̾cisio¬
ue fu̾at uicium. qd̾ imitate pacis
ẽ correctum. ñ in sacramentis q̃ uͥ¬
cumq sunt ipa sunt. Et cũ ip̃i¬
expedire uidet᷑ eccĩe. ut ppoĩti eoꝵ
uenientes ad cathieam uuitam̃.
honores suos ibi non admĩstrẽt.
non eis tñ ip̃a ordinat̾ois sacra¬
non homini s ip̃i sacramento fi.¬
dari pꝰsit: sic mordinatone ius
dandi ẽ. utr̃q quid. ad ꝑniciem
suam. s aliud ẽ non hr̃e: aliud
ꝑniciose hr̃e aliud salubter hẽ¬
re. Idem de hͣns qͥ ab eccẽ unitate
seꝑati sunt: nulla iam qͥd ẽ qͥn¬

Expanded text:
bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etsi visum est opus esse ut eadem officio gererent quae agebant, non sunt rursus ordinandi. Sed sicut Baptismus in eis, ita mansit Ordinatio integra, quia in praecisione fuerat vitium, quod in unitate pacis est correctum; non in sacramentis, quae ubicunque sunt ipsa sunt: et cum expedire videtur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa ordinationis sacranon homini, sed ipsi sacramento fidari possit, sic in Ordinatione jus dandi est: utrumque quidem ad perniciem suam. Sed aliud est non habere, aliud perniciose habere, aliud salubriter habere. Idem: De his qui ab Ecclesiae unitate separati sunt, nulla jam quae
Abbreviated transcription (Latin):
sentire uidentur qd̾ obuiare
ab ħeticis ⁊ p̾cisis sacriordines
sicut ⁊ bap̃s tradi ualeant nec
ab heticis redeuntes qui illic
ordinatisunt ⁊ baptirati: it̾m
ordinandi sunt si c̃ nec baptizã¬
mitrit qui recedit ab eccͣ ius clan¬
di qd̃ recepit amittit. multic mo¬
dis apparet manit̾ dici pͥmo qr
nulla ostenditur causa cur ille
qui illd bap̃a amitt̾e non põt. iꝰ
dandi pꝰsit amitt̾e utrumiq .n. sa¬
cramentum ẽ. ⁊ qͣdam ⁊secratõe:¬

Expanded text:
sentire videntur quod ab haereticis etiam praecisis sacri ordines, sicut et Baptismus, tradi valeant; nec ab haereticis redeuntes, qui illic ordinati sunt et baptizati, iterum ordinandi sunt, sicut nec baptizanmittit, qui recedit ab Ecclesia, jus dandi quod accepit amittit, multis modis apparet inaniter dici: primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui illud Baptisma amittere non potest, jus dandi possit amittere. Utrumque enim sacramentum est, et quadam consecrat
Abbreviated transcription (Latin):
celebrata sunt. ita simbola eoꝵ
subiũctis auathematib sancci¬
ta sunt. ut nulli detͥnitatis fide
alud docẽ uł ałr p̾dicare qmͣ ibi
rtineatur: liceat. Inquib quidẽ

Expanded text:
celebrata sunt, ita Symbola eorum, subjunctis anathematibus, sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dictoꝵ ꝯtiliorum. leo ftiꝰ rome tnͣc¬
sqͥtum intabula argentea pꝰ al¬
tare bĩ pauli apni posita pꝰterit re¬
liquid ꝓamore ut ip̃e ait. ⁊ caute¬
la fidei orthodoxe. Inquo quidẽ
moratur pr biis u̾bis. ⁊ inspm̃ .s.¬
dũm ⁊ uiuificatorem expr̃e ꝓce¬
dentẽ c̃ prẽ ⁊ filio coadorand̾. ⁊ tõ¬

Expanded text:
dictorum conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem moratur Pater, his verbis: Et in Sum et vivificatorem, ex Patre procedentem, cum Patre et Filio coadorandum et con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eorum qui uolunt: s non p᷑st̃.
q̃ excusat ⁊ est pena pcq̃ non pec¬
catum. ⁊ corum qui qiͣ simpl̾r nes¬
cuint non renuentes. l ꝓponentes
scire. q̃ neminem plene excusat.
s sic fortasse ut minus puniat᷑.
tur excusat̾o qui mandata dei
nouerunt qmͣ solent hr̃e hoĩ¬
nes exigno antia. ⁊ licz graur
sit pͤcare scenter qmͣ nescient̾
non iõ tñ esugiend̾ est ad igno¬
ranne teuebͣs: ut meis quisꝙͣ
excusatõm requirat. Aliud est
enim nccẽ: aliud scire noluis¬
se. qr meis q̃ intellig̾e nolu̾nt:
ip̃a ignorantia pcc̃m ẽ Iuei lio
rantia u̾o que non eoꝵ ẽ qli sci¬
re uolunt s eorum qui tanqmͣ
simplicit̾ nesciunt. nullũ sieex¬
cusat. ut et̾no igne non ardeat.

Expanded text:
qui volunt, et non possunt; quae excusat, et est poena peccati, non peccatum: et eorum, qui quasi simpliciter nesciunt, non renuentes, vel proponentes scire; quae neminem plene excusat, sed sic fortasse ut minus puniatur. ertur excusatio, qui mandata Dei noverunt, quam solent homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisia in eis qui intelligere noluerunt ipsa ignorantia peccatum erantia, quae non est eorum qui scire nolunt, sed eorum qui tanquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat ut sempiterno igne non ardeat,
Abbreviated transcription (Latin):
re pnĩam qñ iam pcc̃are nõ po¬
tes: pcc̃a te dimiserunt: non tu
illa: Item due res sunt autͥ ig
rum: nescio. gͦ tene c̾tũ: dimit¬
te incertũss quare ħ dicit agͦꝰ.
cum pnĩa q̃ infine agit᷑ inpsa¬
lmo appłłetur sacrifitium ues¬
ꝑtinum. qd̾ erat acceͣptabͣilius
in lege: et cum in quacumq die ĩ¬
uocetur deus: ad sit. Et qͣtumq
horaingemuit ⁊conu̾sus fu̾it
pcc̃or̃ uita uiuet ⁊ non moriet᷑.
S illa dix augꝰ. pp̾ illos qui pnĩã¬

Expanded text:
entiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item: Duae res sunt: aut ignrum nescio. Ergo tene certum, et dimitte incertum. Sed quare hoc dixit Aug., cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et quacumque hora ingemuerit, et conversus fuerit peccator, vita vivet, et non morietur? Sed illa dixit Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
hͥ a ignis ⁊ si et̾nus non sit: mi
ro mõ grauis est. Excellit .n. oẽ m
penam qmͣ umqmͣ passus sit
aliquis inhac uita numqmͣ inĩ
caritate carne tanta iuenta ẽ
pena: lz mirabilia martires pas¬
si sunt tormenta. ⁊ multi neqͥt̾
qnͣta sepe sustinuerũt supplicia.
Ex hiis satis satis oñdit᷑ qmͣ ꝑ¬
iculosum sit differre puĩam
usq infinem uite. si tñ ⁊̃ tũc¬
uitam mortuo impetrat. nou
sic tũ ut nullam sentiat penã.
nͥforte tanta sit uehementia geĩ¬
tus ꝯt̾c̾ons. que sufficiat ad daeͥc¬
ti punitbem. uc gͦ sit difficile uͭ

Expanded text:
 ignis, etsi aeternus non sit, miro tamen modo gravis est; excellit enim omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentiam usque in finem vitae. Si tamen vitam mortuo impetrat; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit difficile ut
Abbreviated transcription (Latin):
o uite hyatu aduenit. sanat ⁊ li¬
bat surtum sera fuit latronis pe¬
nĩa: s non fuit sera indulgẽtia.
s lz latro ueniam m̾uissz infme
de om̃ĩ crimine: non tũ delit bapͥ¬
tiratis peccandi ⁊ ꝑselandi aucto¬
e hiis qui pe¬

Expanded text:
o vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poenitentia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi aucte his qui
Abbreviated transcription (Latin):
ausio si comig̾it alicui ⁊̃ in fine.
sio: timend̾a ẽ de puĩtente sero.
maxime cũ filii quos illicite di¬
lex̃ sint p̾sentes uxor imundꝰ
ã se uocet. Multos solet serotin
potensẽ: semꝑ ⁊̃ in morte iuua¬
reualz quib placet eum gͥ opꝰ
sit non hoĩis s dei fructifera

Expanded text:
sio si contigerit alicui etiam in fine, ersio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotinapotens est, semper etiam in morte juvare valet, quibus placet. Cum ergo opus sit non hominis, sed Dei, fructifera
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ iimice nobis inuisibiles
pottates: uͥ uincunt᷑ inuisibileᷤ
cupiditates. fuso .n. sangͥne sñ
culpa: omiuim cłpaꝵ cyrograp¬
ha deleta sunt quib debitores
qui in eo crectunt: a diabło añ
tenebant᷑ .uñ. qui pniltis effuĩde¬
tur. ꝑ illũ gͦ redempti simmius: ĩ

Expanded text:
cuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum
Abbreviated transcription (Latin):
li auctor non ẽ qr om̃um q̃ sc̃:
auctor ẽ: q̃ in qnͣtum sunt: in tm̃i
quid casu fit: temere sit. qͥcꝙͥ
teniere fit: non fit ꝓuidentia
si gͦ casu aliqua fumt iniuide.
nõ ꝓuidentia imiu̾sus mundꝰ
admĩstratur. si non ꝓuidentia:
iuiu̾sus mundꝰ ad mĩstrat᷑¬

Expanded text:
li auctor non est, qui omnium quae sunt auctor est: quia in quantum sunt, in tantum quid casu fit, temere fit: quidquid temere fit, non fit providentia. Si ergo casu aliqua fiunt in mundo, non providentia universus mundus administratur. Si non providentia universus mundus administrat
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Qͥs autẽ nouuideat pͥus
c̃ẽ cogitare qmͣ crecere: Nullus qͥp¬
pe credit aliquid insi pͥus cogita¬
uit ẽẽ credend̾. si gͦ cogitare bonũ
nonẽ ex nobis ut hic apłs tradit:
noc credere. quiqm̃: ⁊ ipm credere uͥl
ẽ aliud qmͣ cum assensione meu¬
ita bona uoluntas p̾ueniat fidẽ
non p̾ueniat᷑. qd̾ p̾dcis adu̾sari uide¬

Expanded text:
nobis. Quis autem non videat prius esse cogitare quam credere? Nullus quippe credit aliquid, nisi prius cogitaverit esse credendum. Si ergo cogitare bonum non est ex nobis, ut hic Apostolus tradit, nec credere; quanquam et ipsum credere nihil est aliud, quam cum assensione menita bona voluntas praeveniat fidem, non praeveniatur; quod praedictis adversari vide
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacrificio salutari ⁊ elemosinis
que ꝓ eoꝵ sp̃itib offerunt᷑: nõ
ẽdubium mortuos ad uniati:
ut cũ eis mĩscd̃ius agatur a do¬
mino qmͣ eoꝵ pcc̃a m̾uerunt. l¬
.n. a pr̾ib traditũ tota obsuat
eccĩa. ut peis quis mn rĩone corꝑis
⁊ sangͥnis defuncti sunt. cum
ad ip̃m sacrificium loco suo cõ¬
inemorentur oretur. ac pill̾ qͦ
id offerri ⁊ memoret᷑. Non ẽ gͥã
bigendum ista pdẽe deflnctis s
talib qͥ ita iuxunt ante mortẽ.
ut p̾sint eis ħ utilia eẽpost mor¬
tem. Nam qͥ sine fide oꝑante ꝑdi
lectoem eiusq sacramẽtis decor

Expanded text:
 sacrificio salutari, et eleemosynis quae pro eorum spiritibus offeruntur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim traditum tota observat Ecclesia, ut pro eis qui in co Domini defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorentur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Non est ergo ambigendum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
animas pietate suoꝵ inuentoꝵ.
cium mediatori offert᷑. ł elemosi¬
ne fuint in eccĩa. s ħ eiꝰ psunt. qͥ¬
ꝓdesse m̾u̾nt. est .n. qͥ dam uiuẽ¬
di modꝰ. nec tam bonus. ut non
reqͥrant ista post mortẽ. nec tã
malus: ut ei quẽ ꝓsint ista pꝰmor¬
tem. est ilo tał inbono. ut ista non
requirat.⁊ẽ rursus tał mialo.
ut nec hiis ualeat cũ ħ uita tnͣsie¬
ꝯꝑat᷑ quo pꝰsit pꝰ hanc uitam quis
deum ꝑm̾eri. nongͥ ista q̃ ꝓdefũc¬

Expanded text:
animas pietate suorum amicorumcium mediatoris offertur vel elemosine fuint in ecclesia. Set eis prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista per mortem, nec tam malus, ut non ei pro sint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut ista non requirat. Et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transie quo possit post hanc vitam quispDeum promereri. Non igitur ista qu
Abbreviated transcription (Latin):
eius uoluntatem q̃ ip̃e est nl pu¬
tand̾ ẽ. ita fr: tanqmͣ uelit fr. uͭt
non fiat. ł nout fr ⁊ fiat. Illa enĩ
a nobis. de nobis impletur s tũũ
implemꝰ eam qñ peccam a no¬
bis impletur: qñ bonum facumꝰ
Io enim facimꝰ qr scim placere
deo. ita de homie semꝑ deus suã¬
implet uoluntatem. qr nͥl facit
homo dequo deus non oꝑetur ꝙ
uult. non enĩ uult deꝰ ut peccet
seuerantẽ punire. ut usticie poͬm

Expanded text:
ejus voluntatem, quae ipse est, nihil putandum est ita fieri tanquam velit fieri et non fiat, vel nolit fieri et fiat. Illa enim a nobis. De nobis impletur; sed tamen non implemus eam quando peccamus. A nobis impletur, quando bonum facimus; ideo enim facimus, quia scimus placere Deo. Ita et de homine semper Deus implet suam voluntatem, quia nihil facit homo de quo Deus non operetur quod vult. Non enim vult Deus ut peccet perseverantem punire, ut justiti
Abbreviated transcription (Latin):
nonfu̾nt ħ sacramenta in¬
stituta mox post hominis lap¬
sum cum in huc sit iusticia ⁊ saio
dm̃s non añ aduentum xͥ qui gͣ¬
ciam attulit: gratie sacramenta
fuisse dauda. que ex ipiꝰ morte ⁊
passione uͥtutem sortita sunt. xͤ
aũt uenire noluit añqmͣ homo
de lege nͣli ⁊ scripta ꝯuinc̾et᷑: quẽ

Expanded text:
non fuerint haec sacramenta instituta mox post hominis lapsum, cum in his sit justitia et salus, dicimus non ante adventum Christi, qui gratiam attulit, gratiae sacramenta fuisse danda; quae ex ipsius morte et passione virtutem sortita sunt. Christus autem venire noluit, antequam homo de lege naturali et scripta convinceretur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
surã etatis plenitudinis xͥ. S hiis¬
tur statura:. s etas. omnes eniũ
eadem etate resurgent. inqua
cumq etatis mortui fũint ui¬
trũ autem posuit non ut distĩ¬
gueret sexum: s ut sigͥficaret
ꝑfectione uiniũ qm̃ tũc hebũt.
s non omines eandem statutamn
corꝑis optinebunt. uñ. ãs. Nõ
ait innensurã corꝑis ł state:
s etatis ꝙ inusqͥsq recipiet lu¬
am mensuram cors uł si ature

Expanded text:
suram aetatis et plenitudinis Christi. Stur statura, sed aetas. Omnes enim in eadem aetate resurgent, in qua scumque aetatis mortui fuerint. Virum autem posuit, non ut distingueret sexum, sed ut significaret perfectionem virium quam tunc habebunt; sed non omnes eamdem staturam corporis obtinebus staturae, sed aetatis, quia unusquisque recipiet suam mensuram corporis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
legiecur de hoib restaurandꝰ
s cuno sunt nisi ix ordines an¬
geloꝵ nec plures fuissent ⁊ sul¬
li qui ceciderunt ꝑstitissent mo¬
uent᷑ lectores quomõ scripͣtura
ñ eẽ de hoĩb formand̾ decimũ ordi¬
nem tanqui nõuem sint ange lo¬
rum ⁊ decimus homniũ s homines
ꝓqͣlitate m̾itoꝵ statuendos mordĩ¬
nib angeloꝵ qd gͦ legit᷑ decinius
ordo ꝯplenduc de hoĩbz ex tali sen¬
sudcs̃u fore accipi põt. qr dehomũb
restaurabit᷑. qd̾ inanger lapsis ẽ.
nus. dequo fit reꝑato ruine angeli¬
angelus ñ cectoiss.¬

Expanded text:
legitur de hominibus restaurandus. Sed cum non sint nisi novem ordines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura non esse de hominibus formandum decimum ordinem, tanquam novem sint angelorum et decimus hominum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur decimus ordo complendusu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur, quod de angelis lapsum est, nus, de quo fit reparatio ruinae angeliangelus non cecidisse
Abbreviated transcription (Latin):
si gͦ seruus dicit sebaptuare: rec¬
te dicit. s tanqmͣ mĩst̾ baptizat.
⁊ iõ non differt siue bonꝰ siue ma¬
uis uaptiret. Iñ ⁊̃ nemo dicit bap̃s
meus: cum tñ dicat enͣgłm meũ.
p̾dentia mea. licz ħ sint a deo: inqui¬
b diffr̃a ẽ. alius .n. alio meliꝰ oꝑa¬
tur mennͣ głizando. ⁊ alis alio p᷑¬
dencior ẽ. aliꝰ alio a mag̾ minus

Expanded text:
 recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat Evangelium meum, prudentia mea, licet sint haec a Deo in quibus differentia est. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius
Abbreviated transcription (Latin):
it fiium de sua natura. sine ceñ
cia .i. de se natura. ⁊ ceñtia genu¬
it fuium eiusdem eeñtiae ac na¬
ture. ⁊ qui ẽ eadem ceũtia ac na¬
tura słr expone ills filiꝰ sub̾e prĩc¬

Expanded text:
it Filium de sua natura sive essentia, id est de sua natura et essentia genuit Filium ejusdem substantiae ac naturae, et qui est eadem essentia ac natura. Similiter expone illud: Filius substanti
Abbreviated transcription (Latin):
nstꝰ deus cum natꝰ sit pr̃em testa¬
tur auctorem cum mauente na¬
tus ẽ. non ẽnatꝰ exnichuo. ⁊ cum
ance tempus natus est: omnem
sensum pͥuenit nascendo. bͥ aꝑte
d̾r qd̾ fiuiut nonẽ natus ex nichi¬

Expanded text:
nitus, Deus cum natus sit, Patrem testatur auctorem; cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus natus est, omnem sensum praevenit nascendo. Hic aperte dicitur quod Filius non est natus ex nihi
Abbreviated transcription (Latin):
sin tempus: uariato est quali¬
tatum. q̃ fit in corꝑali ⁊ spu̾ali
catura. ⁊ io uocatur tempus Opi¬

Expanded text:
 tempus, variatio est qualitatum, quae fit in corporali vel spirituali creatura, et ideo vocatur tempus. Su