comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
africa cũ elefanto regressus. portũ ueneris ĩtrauit & qͥa ꝓpt̃ niues alpes transire
non potuit ĩ uercellis hiemauit. Imꝑator aquis grani palatio natalẽ dnĩ celebraũ.
absoluto illo. misit iesse epm ambianensẽ. & eligaudũ comitẽ constantinopolim. ut
pacẽ cũ ea statuerers. Celebratũq est pascha: aqͥs grani palatio. Ipsius annim̃ se
iulio xiiileł aug̃. uenit isaac cũ elefanto & ceteris munerib quȩ arege persarũ
ciuitas ĩ italia: indeditione.ẽ. accepta. Luceria quȩ frequenti obsidione fatigata
regis ĩdeditionẽ uenit . p̃sidiũq nr̃õꝵ ĩ ea ẽ positũ . Imꝑator aestatis tẽpore in
uastauit. Grimo aldus beneuentanq. dux ĩ luceria uui Enigisũ comitem
spoletii qͥ p̃sediop̃erat. aduersa ualitudine fatigatũ obse dit. & indediti¬

Expanded text:
Africa cum elefanto regressus, portum Veneris intravit; et quia propter nives Alpes transire Africa cum elefanto regressus, portum Veneris intravit; et quia propter nives Alpes transire non potuit, Vercellis hiemavit. Imperator Aquisgrani palatio natale Domini celebravitabsoluto illo, misit Iesse, episcopum Ambianensem, et Helmgaudum comitem Constantinopolim, ut pacem cum ea statuerent. Celebratum est pascha Aquisgrani palatio. Ipsius anni mense Iulio, 13 Kalend. Augusti, venit Isaac cum elefanto et caeteris muneribus, quae a rege Persarum civitas in Italia in deditionem accepta. Luceria quoque frequenti obsidione fatigata et ipsa in deditionem venit, praesidiumque nostrorum in ea positum. Imperator aestatis tempore in vastavit. Grimaldus, Beneventanorum dux, in Luceria Winigisum comitem Spoletii, qui praesidio praeerat, adversa valitudine fatigatum obsedit, et in dediti
Abbreviated transcription (Latin):
sigimundo miferat. reuersũ cũ magnis munerib nunciauer̃ . Nã laNł fridđ
& sigimundus. ãbo defuncti erart. Iũ illemisit erbenbaldũ notarium
ĩ liguriã ad classẽ parandã . quae elefantẽ & eaquȩ tũ eo deferebantur
sub ueherent᷑. Ipse uero celebrato die natalis scĩ iohannis baptistȩ apud
eporeũ. alpes trans gressus ĩgalliã reuersus ẽ. Ipsa estate. capta ẽ. barci¬
nona ciuitas ĩ hispania iã biennio obsessaatun p̃feccus eiꝰ & alii conplu¬
res sarraceni cõprehensi sunt. Et ĩ italia theatȩ ciuitas similiter capta.
& ĩ censa est.eiꝰq p̃fectꝰ rofelmus cõp̃ hensus. & castellaquȩ ad ipsã ciuitatẽ
ꝑtinebans ĩdeditionẽ accepta surł. Zatun & roselm̃ unadie ad p̃sentiã
ĩ ꝑatoris deducti. & exilio dãpnati suNt. Ipsius anni m̃se octobrio isa ac iudeus de

Expanded text:
Sigimundo miserat, reversum cum magnis muneribus nuntiaverunt; nam Lantfridus Sigimundo miserat, reversum cum magnis muneribus nuntiaverunt; nam Lantfridus ac Sigimundus ambo defuncti erant. Tum ille misit Ercanbaldum notarium in Liguriam ad classem parandam, qua elefans et ea, quae cum eo deferebantur, subveherentur. Ipse vero celebrato die natali sancti Iohannis baptistae apud Eporeiam Alpes transgressus in Galliam reversus est. Ipsa aestate capta est Barcinona civitas in Hispania iam biennio obsessa; Zatun praefectus eius et alii conplures Sarraceni conprehensi. Et in Italia Teate civitas similiter capta et incensa est eiusque praefectus Roselmus conprehensus; castella, quae ad ipsam civitatem pertinebant, in deditionem accepta sunt. Zatun et Roselmus una die ad praesentiperatoris deducti, et exilio damnati sunt. Ipsius anni mense Octobrio Isaac Iudaeus de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s eadẽ sententia dãpnatisurs. Ordinatis rex deĩde romanȩ urbis. & aposto¬
lici totiusq italiȩ. nontantũ puplicis. sed &iã ecclesiasticis & priuatis rebus:
Nãtota hieme.ni hil aliud fecit ĩperator. Missaq iterũ ĩ beneuenta nos
expeditione cũ pippino filio suo. ipse post pascha aroma digress spoletiũ ueni
italia grauit̃ concussa est. Quo moto tectũ basilicȩ beati łruli apłi magnaȩx
parte cũ suis trabib: decidit . & ĩ quib:dã locis urbes & montes ruerurit
Eodẽ anno loca quȩ dã circarhenũ fluuiũ ingallia &ĩ germaniatremuert̃
pestilentia ꝓpt̃ mollitiã hiberni tẽporis facta est. Imꝑator despoletio
africa legatꝰ ãmirati abrahã qͥ inconfinio africȩ ĩ fossato p̃sidebat. Qu
isaac iudȩũ quẽ ĩꝑator ante quadrienniũ ad regẽ ꝑsarũ cũ lant frido &

Expanded text:
omnes eadem sententia dampnati sunt. Ordinatis deinde Romanae urbis et apostoomnes eadem sententia dampnati sunt. Ordinatis deinde Romanae urbis et apostolici totiusque Italiae non tantum publicis, sed etiam ecclesiasticis et privatis rebus – nam tota hieme non aliud fecit imperator – missaque iterum in Beneventanos expeditione cum Pippino filio suo Italia graviter concussa est. Quo motu tectum basilicae beati Pauli apostoli magna ex parte cum suis trabibus decidit, et in quibusdam locis urbes montesque ruerunt. Eodem anno loca quaedam circa Rhenum fluvium et in Gallia et in Germania tremuerunt. Pestilentia propter mollitiem hiberni temporis facta est. Imperator de Spoletio Africa, legatus amirati Abraham, qui in confinio Africae in Fossato praesidebat. Qui Isaac Iudeum, quem imperator ante quadriennium ad regem Persarum cum Lantfrido et
Abbreviated transcription (Latin):
quot dies secũ detinuit. & aprilim̃se remuneratos absoluit. celebrauitq
psadie sacratissima natalis dnĩ cũ rex ad missã ante c̾fessionẽ beati PE IRI
ad clamatũ est. Carolo augusto adõ coronato magno & pacifico ĩperatore roma¬
noꝵ: uita & uictoria. Et post laudes ab apostolicomore antiquoꝵ principũ ado
ratus est. atq ablato ꝑatricii nomine. ĩ perator &augustꝰ est appellatꝰ. Post
paucos autẽ dies. iussit eos qͥ pontificẽ anno superiore deposuer t̃ ex hibere. & habita
de eis questione. scdm legẽ romanã ut maiestatis rei capitis occisione dãpnati
& m̃ broꝵ integritas. eis concessa est. Ceterũ ꝓfacinoris magnitudine. exilio
deputati sunt. Huius factionis fuere principes paschalis nomenculator. &
cãpulus sacellarius & multi alii romanȩ urbis habitatores nobiles qͥ simul

Expanded text:
quot diebus secum detinuit et Aprili mense remuneratos absolvit. Celebravitque quot diebus secum detinuit et Aprili mense remuneratos absolvit. Celebravitque psa die sacratissima natalis Domini, cum rex ad missam ante confessionem beati Petri adclamatum est: 'Carolo augusto, a Deo coronato magno et pacifico imperatori Romanorum, vita et victoria!' Et post laudes ab aporatus est atque ablato patricii nomine imperator et augustus appellatus est. Post paucos vero dies accersitis his qui pontificem anno superiore deposuerant, et habita de his questione, secundum legem Romanam ut maiestatis rei capitali sententia dampnatiet membrorum integritas eis concessa est. Ceterum pro facinoris magnideportati sunt. Huius factionis fuere principes Paschalis nomenclator et Campulus sacellarius et multi alii Romanae urbis habitatores nobiles, qui simul
Abbreviated transcription (Latin):
densq cũ illo ĩlocop̃dicto. statĩ eũ adurbẽ p̃cessit. Et ĩ crastinũ ĩgradib basi¬
licȩ bratił E TRi apłistans . missis obuiã romanȩ urbis uexillis. ordinatis & iã
atq dispositis ꝑ congrua loca tã peregrinoꝵ quã ciuiũturmis. qͥ uenienti laudes
dicerers: Ipse autẽ cũ clero &epis regẽ equo descendentẽ. gradusq ascendentẽ
quȩ uenerat facienda operã dedit. Int̾ quae łmaximũ ł difficillimũ erat.
qđ primũ ĩ choatũ est dediscutiendis quȩ pontifici obiecta sunt criminibus :
Quitam̃ post quã nullus ꝓbator criminũ eẽ. uoluit. corã omĩ populo ĩ basilica
beati p&cri apłi euangeliũ portans ãbonem conscendit. ĩ uocatoq scȩ̃ trinitatis
cũ duob monachis uno demonte oliueti. altero descõ saba deoriente reuersus
romã uenit . quos patriarda hierosolimitanꝰ cũ tacharia ad regẽ misit.
& ciuitatis & montis cũ uexillo detuler. Quos rex benigne suscipiens. ali¬

Expanded text:
lo in loco praedicto statim eum ad urbem praecessit. Et in crastinum in gradibus basilicae beati Petri apostoli stans, missis obviam Romanae urbis vexillis, ordinatis etiam atque dispositis per congrua loca tam peregrinorum quam civium turmis, qui venienti laudes dicerent, ipse cum clero et episcopis equo descendentem gradusque ascendentem quae venerat facienda operam dedit. Inter quae vel maximum vel difficillimum erat, quod primum incoatum est, de discutiendis, quae pontifici obiecta sunt, criminibus. Qui tamen, postquam nullus probator criminum esse voluit, coram omni populo in basilica beati Petri apostoli evangelium portans ambonem conscendit, invocatoque sanctae trinitatis us Zacharias cum duobus monachis, uno de monte Oliveti, altero de sancto Saba, de oriente reversus Romam venit, quos patriarcha Ierosolimitanus cum Zacharia ad regem misit. m civitatis et montis Sion cum vexillo detulerunt. Quod rex benigne suscipiens, ali
Abbreviated transcription (Latin):
regi trans misit . telebraũq natalẽ dni ĩ eodẽ palatio annođ. dccc
Hex absolutũ hierosolimitanũ monachũ reuti fecit. mit tens cũ eoZachariã prbi
depalatiosuo qͥ donariariꝰ ꝑ illa scã loca deferr&. Ipse m̃ se martiomedio aquis¬
grani palatio digrediens. litus oceani gallici ꝑlustraũ. & ĩipsomari qđ piratis
infestũ erat classẽ instituit . p̃sidia disposuit. pascha ĩcentulo apud scm Richariũ
celebraũ. Indeq iterũ ꝑlitus oceani sotomagũ ciuitatẽ ꝓfectꝰ est. ibiq sequana¬
dies aliquot ꝓpt̃ aduersã dõne ludgardȩ coniugis ualitudinẽ. quȩ ibidẽ defuncta
atq humata est. Obut autẽ die .ii. noñ iunii. Indeͦ ꝑ aurelianos ac parisius re
gressus. aquis grani reuersus est .& .ii. noñ iulii insolito more aspera priuna
ĩchoante. mogonciacũ ueniens it̃ ĩ italiã conduxit. atq in de ꝓfectꝰ cũ exercitu ra

Expanded text:
 transmisit.  transmisit. ex absolutum Hierosolimitanum monachum reverti fecit, mittens cum eo Zachariam presbiterum de palatio suo, qui donaria eius per illa sancta loca deferret. Ipse medio mense Martio Aquisgrani palatio digredieninfestabatur, classem instituit et praesidia disposuit. Pascha apud sanctum Richarium celebravit: indeque iterum per litus oceani ad Rothomagum civitateest propter adversam Liutgardae coniugis valitudinem, quae ibidem et defuncta et humata est. Obiit autem pridie Non. Iunii. Inde per Aurelianis ac Parisius rgressus, Aquisgrani reversus est. Et II. Nonas Iul. insolito more aspera pruina inchoante Magontiacum veniens iter in Italiam condixit, atque inde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspere gestas res iuxta tarsaticã liburniȩ ciuitatẽ. insidiis oppidanorum
cecidit. Insulȩ balbares quȩ amauris & sarracenis anno priore dep̃datȩ suNs
postulato atq accepto anrĩs auxilio. nobisse dedidert̃. & cũ dĩ ad iutorio¬
anris apredonũ ĩ cursione defensisunt. Signa quoq mauroꝵ in pugna sublata.¬
cũ socis comitib brittanniã ingressus. totãq ꝑlustrans ĩ deditionẽ accepit.¬
p̃sentauit. Nã his se & terrã & populũ unius cuuisq illoꝵ tradiditꝰ & tota brit¬
taniorũ ꝓuintia quod nũ quã antea afrancisfuerat. afrancis subiugata est.
odẽ anno monachus quidã de ierosolimis ueniens. benedictionẽ & reliquiad
de sepulcro dnĩ. quos patriarchahiero solimitanꝰ dõno regilearolo miserat detulit
Az an p̃fectꝰ ciuitatis quȩ ilicit᷑ osca. claues urbis ꝑ legatũ suũ cũ muneribus¬

Expanded text:
spere gestas res iuxta Tarsiaticam Liburniae civitatem insidiis oppidanorum spere gestas res iuxta Tarsiaticam Liburniae civitatem insidiis oppidanorum cecidit. Insulae quoque Baleares, quae á Mauris et Sarracenis anno priore depredatae sunt, postulato atque adepto á nostris auxilio, nobis sé dediderunt et cum Dei auxilio á nostris a predonum incursione defensae sunt. Signa quoque et vexilla Maurorum in pugna sublatacum sociis suis comitibus Britanniam ingressus totamque perlustrans in deditionem accepit, etpraesentavit. Kam his se et terram et populum unusquisque illorum tradidit, et tota Brittaniorum provincia, quod numquam antea, a Francis subiugata est. Eodem anno monachus quidam de Hierosolimis veniens benedictionem et reliquias de sepulchro Domini, quos patriarcha Hierosolimitanus domno regi miserat, detulit. Azan praefectus civitatis, quae dicitur Osca, claves urbis per legatum suum cum muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
spolitanũ ueniens. spoletũ est ꝑductꝰ. Dõnus haro ł rex ad saxoniã ꝓfectus. senũ
ad lippiã transiuit . & ĩ loco qͥ uocat᷑ paderbronno positis castris consedit. & inde
diuiso exercitu. lc arͣlũ filiũ suũ cũ medietate ad colloqͥũ sclauoꝵ & ad recipi¬
endos qͥ de nortliudis uenert̃ saxones ĩbardegauui direxit. ipse altera medi¬
rtate secũ fetenta. Codẽ in loco leonẽ pontificẽ sũmo cũ honore suscepit.
ibiq reditũ karoli filii sui expectans. leonẽ pontificẽ simili qͦ susceptus . ẽ. honos
dimisit. Quistatĩ romã ꝓfectus est & rex aquis grani palatiũ suũ reũ sus est.
In eadẽ expeditione legatus michahelis siciliȩ p̃fecti nomine danihel ad dõnũ
regẽ uenit. atq inde iterũ cũ magno honore dimissus est. Eodẽ anno gens
auarorũ a fide quã ꝓmiserat defecit. & heiricus dux foro iulensis post tot

Expanded text:
Spolitinum ducem veniens, Spoletium est deductus. Domnus rex ad Saxoniam profectus, Rhenum Spolitinum ducem veniens, Spoletium est deductus. Domnus rex ad Saxoniam profectus, Rhenum ad Lippeam transivit, et in loco, qui voca tur Padrabrunno, positis castris consedit, et inde, diviso exercitu. Carlum filium suum cum medietate ad conloquium Sclavorum, adque recipiendos qui de Nordliudis venerunt Saxones in Bardengauwi direxit; ipse, altera medietate secum retenta, eodem in loco Leonem pontificem summo cum honore suscepit. Ibique reditum Carli filii sui expectans, Leonem pontificem simili quo susceptus est honore dimisit, qui statim Romam profectus est, et rex Aquasgrani palacium suum reversus est. In eadem expeditione legatus Michahelis Siciliae praefecti, nomine Danihel, ad domnum regem venit, adque inde iterum cum magno honore dimissus est. Eodem anno gens Avarum a fide quam promiserat defecit, et Ericus dux Foroiulensis post tot
Abbreviated transcription (Latin):
patricius quondã phrigiȩ. & theophyrus prb̃t. epłam herenȩ ĩ peratricis
ferentes. Nã filius eiꝰ constantinꝰ ĩ perator. anno superiori a suis cõphen
absoluit &iã cũeis & si sinniũ frar̃m carasii constantinopolitani epĩ iã dudum
ĩ italia prȩlio captũ. Hoc anno srdus qđ dicit᷑ martis a superioris anni iulio
ris & sarracenis dep̃datȩ sunt. Hade fonsus rex galliciȩ & asturiȩ predata olisi
pona ultima hispaniȩ ciuitate . ĩ signia uictoriȩ suȩ. loricas mulos captiuosq
mauros. dõno regilcarolo ꝑ legatossuos. froiam & basiliscũ. hiemis tempore misit.
omani quoq leonẽ papã inlȩtania maiore captũ excecauert̃. linguãq eius de¬
Itruncauert̃. Qui ĩ custodia missus nocte ꝑ murũ euasit. & adlegatos doniregi
qͥ tunc apud basilicã scĩ petrierant uuirundũ scilic& abbatẽ & uuinegr̃sũ ducẽ¬

Expanded text:
patricius quondam Frigiae et Theophilus presbiter, epistolam Hirenae imperatricis patricius quondam Frigiae et Theophilus presbiter, epistolam Hirenae imperatricis ferentes. Nam filius eius Constantinus impeabsolvit etiam cum eis et Sisinnium fratrem Tarasii Constantinopolitani episcopi, iam dudum in Italia prelio captum. Hoc anno sidus quod dicitur Martis á superioris anni Iulio ris et Sarracenis depredatpona ultima Hispaniae civitate, insignia victoriae suae loricas, mulos captivosque Mauros, domno regi Per legatos suos Froiam et Basiliscum hiemis tempore omani Leonem papam laetania maiore captum excaecaverunt ac lingua detruncaverunt. Qui in custodia missus, nocte per murum evasit, et ad legatos domni regis qui tunc apud basilicam sancti Petri erant, Wirundum scilicet abbatem et Winigisum
Abbreviated transcription (Latin):
enit & iã & legatꝰ hadefonsi regis gallitiȩ & austriȩ nomine froia. pãpili¬
onẽ mirȩ pulchritudinis p̃sentans. In ipso tẽpore paschȩ nort liudi trans
albini sedentes. seditione cõmota legatos regios qͥ tunc ad iustitias faciendas
apud regẽ conũ sabant᷑ cõp̃ hendurł. & quosdã exeis statĩ trucidantes. ceteros
ad redimendũ reseruant. Ex quib aliqui effugert̃. ce teri uero redẽp̃ti suns.¬
It rex collecto exercitu de haristellio ad locũ qͥ minda dicit̾ ꝑrexit. & facto
consilio. inde ĩdefertores arma corripuit. & totã int̾ albiũ & uusorã saxo¬
niã populandã ꝑ agrauit. Nort liudi autẽ contra sigconẽ ducẽ abodritorũ
& eborisũ legatũ nr̃m cõmisso p̃lio. acie uicti sunt. Cȩsa sunt ex eis ĩ loco
consignabart. Inde hearo ł rex ĩ franciã reũsus est & aquis grani palaciũ ꝑgens.
legationẽ grecꝵ a constantinopoli missã suscepit. Erant enĩ legati. micha hel

Expanded text:
enit etiam et legatus Hadefonsi regis Galaciae et Asturiae nomine Froia, papilionem mirae pulchritudinis presentans. Sed in ipso pasche tempore Nordliudi trans Albiam sedentes seditione commota legatos regios, qui tunc ad iusticias faciendas apud eos conversabantur, comprehendunt, quosdam ex eis statim trucidantes, ceteros ad redimendum reservant. Ex quibus aliqui effugerunt, ceteri redempti sunt. Rex collecto exercitu de Heristalli ad locum qui Mimda dicitur perrexit; et facto consilio inde in deniam depopulando peragravit. Nortliudi contra Transachonem, ducem Abrothidorum, et Eburisum legatum nostrum commisso prelio acie victi sunt. Cesa sunt ex eis in loco consignabant, in Franciam reversus est. Et Aquisgrani palacium pergens legationem Grecorum á Constantinopoli missam suscepit. Erant enim
Abbreviated transcription (Latin):
elr̃psis solis media die. stante utroq sidere ĩ uigesima .ũ. parte aquarii.
terũ .iii. lł martii fult e drpsis lunȩ & apparuert̃ acies eadẽ nocte mirae

Expanded text:
eclypsis solis media die, stante utroque sidere in XXV. parte Aquarii. eclypsis solis media die, stante utroque sidere in XXV. parte Aquarii. Iterum IIII. Kal. Mart. fuit eclypsis lunae, et apparuerunt acies eadem nocte mirae
Abbreviated transcription (Latin):
Eodẽ annoi corsicã insulã contra mauros qͥ eã uastabanł classiscdeitalia apippino
domarus comes ciuitatis genuȩ. ĩ prudent̃ contra eos dimicans. occisus est. In hispa¬
nia uero nauarri & pãpilonenses qͥ superiorib: annis ad sarracenos defecerant
ĩ fidẽ recepti sunt. Classis aniciforo ĩ peratore cui niceta patricius prȩerat:
ad recuperandã dalmatiã mittit᷑ & legati qͥdudũ ante .iiiͦ Iͬ. fere annos ad regi
ꝑsarũ missi surs ꝑ ipsas grecarũ nauiũ stationes transuecti ad taruisi ani port᷑¬
receptaculũ. nullo aduersarioꝵ sentiente regressi sunt. Imꝑator uero cele¬
nno superiore .iiii. nõseptb̃. fuit ec łrpsis lunȩ tunc stabat sol in xui. parte
uirginis. luna autẽ stetit in xii. parte pisciũ. H oc autẽ anno pridie heł febs
fuit luna xuii. quando stella iouis quasi ꝑ eã transire iusaẽ .iii. iđ febrii fut

Expanded text:
Eodem anno in Corsicam insulam contra Mauros, qui eam vastabant, classis de Italia a Pippino Eodem anno in Corsicam insulam contra Mauros, qui eam vastabant, classis de Italia a Pippino rum, Hadumarus comes civitatis Genuae, inprudenter contra eos dimicans occisus est. In Hispania vero Navarri et Pampilonenses, qui superioribus annis ad Sarracenos defecerant, in fidem recepti sunt. Classis a Niciforo imperatore, cui Niceta pad recipiendam Dalmatiam mittitur; et legati, qui fere ante quatuor annos ad regem Persarum missi sunt, per ipsas Grecarum navium stationes transvecti ad Tarreceptaculum nullo adversariorum sentiente regressi sunt. Imperator celeCVII. Anno superiore IIII. Non. Septembr. fuit eclypsis lunae; tunc stabat sol in XVIma parte Virginis, luna autem stetit in XVIma parte Piscium; hoc autem anno pridie Kal. Febr. fuit luna XVIIma, quando stella lovis quasi per eam transire visa est, et III. Id. Febr. fuit
Abbreviated transcription (Latin):
de uilla theodonis palatio ꝑ mosellã &rhenũ secunda aqua nouiomagũ naiigauĩ
ibiq scđm quadragesimale ieiuniũ & sacratissimae paschȩ festiuitatẽ celebrauit
Et inde post non multos ilies aquis grani ueniens. hcarolũ filiũ suũ interrã selauorũ
qͥ dicunt᷑ sorabi qͥ sederł suꝑ albiã fluuiũ cũ exercitumisit. Inqua expeditione.
miliduoch sclauoꝵ dux int̾fectus est. duoq castella ab exercitu ȩdificata. unũ suꝑ
ripã fluminis sale. alterũ iuxta fluuiũ albium. Sclauisq pacatiss learoł cũ exer¬
citu regressus in loco qͥdicit᷑ silli suꝑ ripã mosȩ fluminis ad imꝑatorẽ uenit. Missa
ẽ & manꝰ de bai caria & alamannia atq burgundia. sicut anno superiore interrã
behemin. uastataq terra non minima portione. absq ullo graui ĩ cõmodo regressiã

Expanded text:
de villa Theodonis palatio per Mosellam et Rhenum secunda aqua Noviomagum navigavit de villa Theodonis palatio per Mosellam et Rhenum secunda aqua Noviomagum navigavit ibique sanctum quadragesimale ieiunium et sacratissimam paschae festivitatem celebravit. Et inde post non multos dies Aquasgrani veniens Karlum filium suum in terram Sclavorum, qui dicuntur Sorabi, qui sedent super Albim fluvium, cum exercitu misit; in qua expeditione Miliduoch Sclavorum dux interfectus est, duoque castella ab exercitu aedificata, unum super ripam fluminis Salae, alterum iuxta fluvium Albim. Sclavisque pacatis Karlus cum exercitu regressus in loco, qui dicitur Silli, super ripam Mosae fluminis ad imperatorem venit. Missa est et manus de Baioaria et Alamannia atque Burgundia sicut anno superiore in terram Beeheim vastataque terrae non minima portione absque ullo gravi incommodo regressa.
Abbreviated transcription (Latin):
uenetiȩ nec non & paulus dux iadente atq donatus eiꝰdẽ ciuitatis ep̃s. legati
dalmatarũ ad p̃sentiã dõni ĩꝑatoris cũ magnis donis. Et facta ẽ. ordinatio
ab ĩꝑatore deducib & populis. tã uenetiȩ. quãdalmatiȩ. Illisq absolutis. con¬
uentũ habuit ĩꝑator cũ primorib &optimatib francoꝵ. de pace constituenda.
& conseruam᷑nt̃ filios suos & diuisiones regni facienda intres partes. ut scir&
dehac partitipatione & testam̃tũ factũ & iure iurando ab optimatibud
francoꝵ confirmatũ. & constantiones pacis conseruande. causa factae
atq hȩc omĩa litteris mandata suNs & lyoni papȩ . ut his manusua subscriber& per
hemardũ missa. Quib ponti fex lectis & ad sensũ prȩbuit & propria manu subser
Imꝑator dimisso utroq filio in regnũ eis deputatũ pippino scilic& & hludo uiuco

Expanded text:
netiae, necnon et Paulus dux Iaderae atque Donatus eiusdem civitatis episcopus, legati netiae, necnon et Paulus dux Iaderae atque Donatus eiusdem civitatis episcopus, legati Dalmatarum, ad praesentiam imperatoris cum magnis donis. Et facta est ibi ordinatio ab imperatore de ducibus et populis tam Venetiae quam Dalmatiae. Illisque absolutis, conventum habuit imperator cum primoribus et optimatibus Francorum de pace constituenda et conservanda inter filios suos, et divisione regni facienda in tres partes, ut sciret ret eveniret A. L. . De hac partitione et testamentum factum, et iureiurando ab optimatibus Francorum confirmatum, et constitutiones pacis conservandae causa factae, atque haec omnia litteris mandata sunt, et Leoni papae, ut his sua manu subscriberet, per Einhardum missa. Quibus pontifex lectis et adsensum praebuit et propria manu subscripsit. Imperator dimisso utroque filio in regnum sibi deputatum, Pippino scilicet et Hludowico,
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ obiit. Et misit caganus unũ deoptimatib suis ad regẽ. petens sibi honorem
antiquã dare. quã capcanus apud hunos habere solebat. Cuius p̃cib imꝑator ad¬
sensũ p̃buit. & sũmã totius regni iuxta priscũ eorũ ritũ caganũ habere p̃cepit.
Eodẽ annomisit exercitũ suũ cũ filio suo karolo ĩ terrã sclauoꝵ qͥuocant᷑. behemi.
qͥ omnẽ illoꝵ patriã depopulatus. ducẽ illoꝵ nomine lechonẽ occidit. Et inde
regressus ĩ uua sego siluã ad ĩꝑatorẽ uenit ĩ loco qͥdicit᷑ camp. Imꝑator uero
iulio m̃ se de aqͥs grani ꝓfectus. theodonis uillã atq ꝑ m&tis transiens uua segũ
petut. ibiq uenationi operã dans. post reuersionẽ exercitꝰ ad rumerici castellũ
ꝓfectus ibiq aliquantũ tẽporis moratꝰ. ad hiemandũ itheodonis uilla palatio suo

Expanded text:
diem obiit. Et misit Caganus unum de optimatibus suis, petens sibi honorem diem obiit. Et misit Caganus unum de optimatibus suis, petens sibi honorem antiquum, quem Caganus apud Hunos habere solebat. Cuius precibus imperator adsensum praebuit, et summam totius regni iuxta priscum eorum ritum Caganum habere praecepit. Eodem anno misit exercitum suum cum filio suo Karlo in terram Sclavorum, qui vocantur Beheimi . Qui omnem illorum patriam depopulatus, ducem eorum nomine Bechonem Lechonem A. L.  occidit, et inde regressus, in Vosego silva ad patrem venit, in loco qui dicitur Camp. Nam imperator Iulio mense de Aquisgrani profectus Theodonis villam atque per Mettis transiens Vosegum petiit. Ibique venationi operam dans post reversionem exercitus ad Rumerici castellum profectus ibique aliquantum temporis moratus ad hiemandum in Theodonis villa palatio suo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus est . Ibiq susceptũ primo lcarisiaco uillã ubinatalẽ dnĩ celebraũ. deinde
aquas grani ꝑdux̃ . & donatũ magnis munerib ꝑ baioariã ire uolentẽ. deduci fecit
usq rauennã. Causa aduentꝰ eiꝰ. hex trat. Perlatũ est ad ĩꝑatorẽ aestate p̃terita:
xp̃i sanguinẽ ĩ mantua ciuitate fuisse reꝑtũ. Propt̾ hoc misit ad papã petens ut huius
ueritatẽ ĩ quirer&. Qui accepta occasione ex eundi. primo ĩ lango bardiã quasi ꝓ
ĩ quisitione p̃dicta ꝓfectus ẽ. Indeq arrepto itinere . subito ad iꝑatorẽ usq ꝑuenit
adiit. postulans sibi locũ cdari adhabitandũ int̾ sabariã & carnantũ. quia propt᷑
ĩfestationẽ sclauoꝵ ĩ pristinis sedib esse non poterat. Quẽ imꝑator benigne suscep.
munerib redire ꝑmisit. Qui rediens ad populũ fuũ. pauco tẽpore trans acto.

Expanded text:
profectus est ibique susceptum primo Carisiacum villam, ubi natalem Domini celebravit, deinde profectus est ibique susceptum primo Carisiacum villam, ubi natalem Domini celebravit, deinde Aquasgrani perduxit; et donatum magnis munneribus per Baioariam ire volentem deduci fecit usque Ravennam. Causa adventus eius haec erat: perlatum est ad imperatorem aestate praeterita, Christi sanguinem in Mantua civitate fuisse repertum; propter hoc misit ad papam, petens, ut huius famae veritatem inquireret. Qui accepta occasione exeundi primo in Langobardiam quasi pro inquisitione praedicta profectus est indeque arrepto itinere subito ad imperatorem usque pervenit.adiit, postulans sibi locum dari ad habitandum inter Sabariam et Carnuntum, quia propter infestationem Sclavorum in pristinis sedibus esse non poterat. Quem imperator benigne suscepit – donatum redire permisit. Qui rediens ad populum suum, pauco tempore transacto
Abbreviated transcription (Latin):
ciã & pagos trans albianos abodritis dedit . Eodẽ tẽpore godefriđ rex danorũ
uenit cũ classe sua nec non & omĩ equitatu regni sui ad locũ ꝗͥdicit᷑ slies thorp.
ĩ confinio regni sui & saxoniȩ. ꝓmisit enĩ se ad conloquiũ imꝑatoris uentur ũ.
Sed consilio suoꝵ territus ꝓpius non accessit. sed quicqđ uoluit ꝑ legatos man¬
dauit. Nã imꝑator suꝑ fluuiũ albiã sedelat ĩ loco ꝗͥdicit᷑ holdunsten. &¬
missa adgodefridũ legatione ꝓꝑfugis reddendis. Medio septẽ brio coloniã
uenit . dimisso exercitu primo aqͥs grani. deinde arduennã petut. & ue¬
nationib: ludens aquas grani reũ sus est. Medio nouẽbrio adlatũ est ei qͦđ leo papa
natalẽ dnĩ cũ eo celebrare uell& ubicũq hoc coniungere potuiss&. Quẽ statĩ misso ad
scm̃ mauritiũ icarolo filiosuo. honorifice suscipere iussit. ipse obuiã ei remorũ ciuitate

Expanded text:
ciam et pagos Transalbianos Abodritis dedit. Eodem tempore Godofridus rex Danorum ciam et pagos Transalbianos Abodritis dedit. Eodem tempore Godofridus rex Danorum venit cum classe sua necnon et omni equitatu regni sui ad locum, qui dicitur Sliesthorp, in confinio regni sui et Saxoniae. Promisit enim se ad conloquium imperatoris venturum, sed consilio suorum territus propius non accessit, sed, quicquid voluit, per legatos mandavit. Nam imperator super Albiam fluvium sedebat, in loco, qui dicitur Holdunsteet missa ad Godofridum legatione pro perfugis reddendis, medio Septembrio Coloniam venit. Dimissoque exercitu, primo Aquasgrani, deinde Arduennam petit, et venationibus indulgens, Aquasgrani reversus est. Medio Novembrio allatum est ei, Leonem papam natalem Domini cum eo celebrare velle, ubicumque hoc contingere pRemorum civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ. & mortalitas sub secuta .ẽ. Vuinegisus a grimo aldo ẽ redditꝰ & missi
dõni ĩꝑatoris de constantinopoli reũsi sunt. Et uenert̃ cũ eis legati nicifori
imꝑatoris. qͥ tunc rẽ puplicã regebat. nã herenã post aduentũ legationis fran¬
ciȩ deposuert̃. Quoꝵ nomina fuert̃. michahel ep̃s. petrus abbas & calistus
candidatus qͥ uenert̃ adimꝑatorẽ in germania su ꝑ fluuiũ sala ĩ loco qͥdicit᷑
salte . & pactũ faciendi pacis inscripto fecert̃. Et inde dimissi cũ eplã ĩꝑatoris
romã regressi . atq. constantinopolĩ reuersi sunt. Imꝑator autẽ in baioariã
ꝓfectus. depositis pannoniarũ causis. decẽbrio m̃ se aquis granireũ sus est. ibiq
natalẽ dnĩ celebrauit. & ĩ mutauit se numerꝰ annoꝵ dnĩ . in .dccc iiii.¬
mꝑator aqͥs grani hiemaũ. aestate autẽ ĩ saxoniã iducto exercitu. om̃s qͥ trans
albiã & uuimhuodi habitant saxones cũ mulierib & ĩ fantib transtulit ĩ fran¬

Expanded text:
isus a Grimoaldo redditus est; et missi domni imperatoris de Constantinopoli reversi sunt, et venerunt cum eis legati Nicifori imperatoris, qui tunc rempublicam regebat, – nam Herenam post adventum legationis Franciae deposuerunt, – quorum nomina fuerunt Michahel episcopus, Petrus abbas et Calistus candidatus. Qui venerunt ad imperatorem in Germania super fluvium Sala, in loco qui dicitur Saltz, et pactum faciendae pacis in scripto susceperunt. Et inde dimissi cum epistola imperatoris Romam regressi atque Constantinopolim reversi sunt. Imperator autem in Baioariam profectus dispositis Pannoniarum causis Decembrio mense Aquasgrani reversus est ibique natalem Domini celebravit. Et inmutavit se numerus annoator Aquisgrani hiemavit. Aestate autem in Saxoniam ducto exercitu omnes, qui trans Albiam et in Wihmuodi habitabant, Saxones cum mulieribus et infantibus transtulit in Fran
Abbreviated transcription (Latin):
rebellart̃. eosq franci deuicerunt
Vbi ĩperator exactores misit ut
tributa soluerent francipꝰ annos .xͦ.¬
Qđ idẽ ĩperator exercitũ mouit ad¬
De morte faramundi regis. & de
chlodione filio eiꝰ. ł dechunoꝵ incurs.¬

Expanded text:
rebellarunt, eosque Franci devicerunt, Ubi imperator exactores misit, ut tributa solverent Franci. 4. Quod idem imperator exercitum commovit ado eorum. 5. De morte Faramundi regis et de Chlodione, filio eius, vel de Chunorum incurs
Abbreviated transcription (Latin):
uuo primo regni ehlodo¬
uei secunelo & inminente
rĩ dẽ regni anno coneligne palati¬
ũ gubernat &regnũ. Aega uͦ
int̃c&eris primatib neptrici
erat p̃cellentior. Eratq. gene¬
re nobilis. opes habundans. iusti¬
tiã sec tans. erudit̾ in uerbis.
parat̾ in responsis. Tantum¬
modo a plurimis blas phemabat
berti in regnũ dirgundiȩ &
neptrico in licitȩ ferant usur¬
patȩ. & fisci dicionib ntra
modo iustitiȩ reclactȩ. eo silio
argane omnib restaurant᷑.¬

Expanded text:
o primo regni Chlodovei, secundo, et imminente tertio ejusdem regni anno, condigne palatium gubernat et regnum. Aega vero inter caeteros primates Neptrici erat praecellentior. Eratque genere nobilis, opibus abundans, justitiam sectans, eruditus in verbis, paratus in responsis: tantummodo a plurimis blasphemabaturberti in regnum Burgundiae et Neptreco inlecete fuerant usurpate et fisci dicionebus contra modum iusticiae redacte, consilio Aegane omnibus restaurant
Abbreviated transcription (Latin):
uulz os aid gressus. agros eoꝵ ferro &igni uastat. Regressusq domũ cũ ingentip̃da
accepto iterũ asaxonib: ualidiori auxilio. smeldingoꝵ maximã ciuitatem expugnat
Atq his successib: omẽs qͥ ab eo defecerant. ad suã societatẽ reuerti coegit. His ita gestis
ĩpator de arduenna aquis reuersus. mense nouẽbrio conciliũ habuit deꝓcessione
sp̃s scĩ: quã questionẽ iohannes quidã monachus hierosolimis primo cõmouit. Cuius
definiendi causa bernharius ep̃s uuor macensis. & ad alardus abbas monas¬
terio corbeiȩ. romã adleone papã missi sunt. Agitatũq est in eodem
concilio destatu ȩccłarũ & conuerfatione eorũ quiin eis dõ seruire dicurl¬

Expanded text:
Wiltzos adgressus, agros eorum ferro et igni vastat regressusque domum cum ingenti praeda, Wiltzos adgressus, agros eorum ferro et igni vastat regressusque domum cum ingenti praeda, accepto iterum a Saxonibus validiori auxilio, Smeldingorum maximam civitatem expugnat, atque his successibus omnes qui ab eo defecerant, ad suam societatem reverti coegit. His ita gestis, imperator de Arduenna Aquas reversus, mense Novembrio concilium habuit de processione Spiritus sancti, quam quaestionem Ioannes quidam monachus Hierosolimis primo commovit; cuius definiendae causa Bernharius episcopus Wormacensis et Adalhardus abbas monasterii Corbeiae Romam ad Leonem papam missi sunt. Agitatum est etiam in eodem concilio de statu ecclesiarum et conversatione eorum, qui in eis Deo servire dicu
Abbreviated transcription (Latin):
pnegotiatores quos dã pnauitdũ audisset qđ imꝑator ei fuissec iratꝰ. eo qđ in abo dritos
anno superiore duxiss&c exercitũ & suas ultus essec ĩ iurias. addens uelle se purgare dic̃
abeo qđ ei obiciebant᷑. federis in ruptionẽ ab illo primitꝰ fuisse inchoatã. Petebat ociã
ut conuentꝰ comitũ ĩꝑatoris atq suoꝵ iuxta terminos regni sui trans albini fier&.
inqͣ res ĩuicẽ gestȩ proferri &emendatione digna int̾ partes emendari potuisfent :¬
Et hoc non abnuit ĩꝑator. Conloquiũq trans albiã factũ. cũ primorib clanoꝵ in loco qui
MAultisq hinc & inde ꝓlatis enumeratisq reb negotio penitus in¬
fecto discessũ est. Trasco uero duxx abodritoꝵ postquã filiũ suũ postulante gode frido
obsidẽ dederat. collecta populariũ manu. & auxiliũ asaxonib accepto. uicinos suos

Expanded text:
per negotiatores quosdam mandavit, se audisse, quod imperator ei fuisset iratus, eo quod in Abodritos per negotiatores quosdam mandavit, se audisse, quod imperator ei fuisset iratus, eo quod in Abodritos anno superiore duxit exercitum et suas ultus est iniurias, addens velle se purgare ab eo, quod ei obiciebatur; foederis inruptionem ab illis primo fuisse inchoatam. Petebat etiam, ut conventus comitum imperatoris atque suorum iuxta terminos regni sui trans Albim fieret, in quo res invicem gestae proferri et emendatione digna inter partes enumerari potuissent. Non abnuit imperator; colloquiumque trans Albiam habitum cum prmultisque hinc et inde prolatis atque enumeratis rebus, negotio penitus infecto discessum est. Thrasco vero, dux Abodritorum, postquam filium suum postulanti Godofrido obsidem dederat, collecta popularium manu, et auxilio a Saxonibus accepto, vicinos suos
Abbreviated transcription (Latin):
uenetiȩ ducib omẽs inchoatꝰ eĩ impedientib atq ipsi &iã ĩ sidias parantib cognita¬
ĩgressus. dertosã ciuitatẽ ĩ ripa hiberi fluminis sitã obsedit. Consũptoq in expug¬
nationẽ illius aliquanto tẽpore. postquã eã tã cito capi non posse uidit. dimissa
obsidione cũ in colomi exercitu ĩ aquitaniã se recepit. P ost quã hardulfus rex
unꝰ exeis haldulfus diaconꝰ apiratis captus est. ceterisq sine periculo traicientib
ductusq ab eis ĩbrit tanniã a quodã cenulfiregis homine redẽptus est. romãq reũ sus
Intuscia populoniũ ciuitas maritima: agrecis qͦ orohoite uocantur dep̃dataẽ. Mauri
quoq dehis pania corsicã ĩ gressi ĩ ipso scõ paschali sabbato qiuitatẽ quandã diripue rt̃
& p̃t̃ ep̃m ac paucos senes atq infirmosnihilĩ ea reliquert̃. Interea go de friđ rex danoꝵ

Expanded text:
Venetiae ducibVenetiae ducibexercitu Hispaniam ingressus, Dertosam civitatem super ripam Iberi fluminis sitam obsedit, consumptoque in expugnatione illius aliquanto tempore, postquam eam tam cito capi non posse vidit, dimissa obsidione cum incolumi exercitu in Aquitaniam se recepit. Postquam Eardulfus rex unus ex eis, Aldulfus diaconus, a piratis captus est, ceteris sine periculo traicientibus, ductusque ab eis in Brittaniam a quodam Coenulfi regis homine redemptus est Romamque reversus. In Tuscia Populonium civitas maritima a Grecis, qui Orobiotae vocantur, depraedata est. Mauri quoque de Hispania Corsicam ingressi in ipso sancto paschali sabbato civitatem quandam diripuerunt et praeter episcopum ac paucos senes atque infirmos nihil in ea reliquerunt. Interea Godofridus rex Danorum
Abbreviated transcription (Latin):
gotio romã ꝓficissit᷑. Nomaq rediens ꝑ legatos romani ponuficis & ĩpatoris
in regnũ suũ reducit᷑. Prȩerat tunc tẽporis ȩccłȩ romanȩ leo tertius. cuius
legatꝰ adbrittanniã directus ẽ. ldulfus dia coñ deipsabrittannia natione
saxo occũ eo ab ĩpatore missi. abbatesduo & ruothfriđ notarius & nantharius
ecenobio sc̃bertini. Impator uero edificatis ꝑ legatos suos suꝑ albiũ fluuiũ duob
castellis p̃sidioq in ẽis contra sclauoꝵ incursiones disposito. aqs grani hiemauit
lassis de constantino poli missa dalmatiã. deinde uenetiã appulit cũ quibus
hiemar& pars eiꝰ cõmiandũ in sulã accessit . Cõmissoq p̃lio contra presidiũ
perat nomine paulus. cũde pace int francos & grecos constituenda qua si sibi
hoc ess& ĩ iunctũ apud dõnũ pippinũ italiȩ regẽ agere molit᷑. uuuillerano. & beato

Expanded text:
gotio Romam proficiscitur; Romaque rediens per legatos Romani pontificis et domni imperatoris gotio Romam proficiscitur; Romaque rediens per legatos Romani pontificis et domni imperatoris in regnum suum reducitur. Praeerat tunc temporis ecclesiae Romanae Leo tertius, cuius legatus ad Brittaniam directus est Aldulfus diaconus de ipsa Brittania, natione Saxo, et cum eo ab imperatore missi abbates duo, Hruotfridus notarius et Nantharius de sancto Otmaro. Imperator vero aedificatis per legatos suos super Albim fluvium duobus castellis praesidioque in eis contra Sclavorum incursiones disposito Aquisgrani hiemavit;s annorum in 809. DCCCVIIII. Classis de Constantinopoli missa primo Dalmatiam, deinde Venetiam appulit; cumque ibi hiemaret, pars eius Comiaclum insulreerat, nomine Paulus, cum de pace inter Francos et Grecos constituenda, quasi sibi hoc esset iniunctum, apud Pippinum regem agere moliretur, Willario et Beato
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ abodritis capere potuert̃ & ipsi domũ regressi sunt. Code friđ uero prius quã
reũtere t̃ destructo emporio qđ in oceani littore constitutũ linguadanorũ
reric dicebat᷑ & magnã regno illius ĩ cõmoditatẽ uectigaliũ ꝑsolutionẽ p̃stabt
trans latisq inde negutiatorib: soluta classe. ad portũ qͥ liestorp dicit᷑ cũ uni¬
uerso exercitu uenit. Ibiq ꝑ aliqđ dies moratꝰ. limite regni suiqͥ saxoniã respiat.
uallo munire constituit. eomodo ut ab orientali marissinu quẽ illi ortar salta
dicurs̃ usq ad occidentalẽ oceanũ: totã egrdore fluminis aqlonalẽ ripã muni
potuissent. Diuiso itaq opere int̃duces copiarũ domũ reuersus ẽ. Interea rȩc
nordan hũ broꝵ: debrittannia in sula nomine heardulf regno & patria expulsis e
ad ĩꝑatorẽ dũ adhic neumago moraret᷑ uenit. Et pate facto ad uentus suine¬

Expanded text:
in Abodritis capere potuerunt, et ipsi domum regressi sunt. Godofridus vero, priusquam in Abodritis capere potuerunt, et ipsi domum regressi sunt. Godofridus vero, priusquam reverteretur, destructo emporio, quod in oceani litore constitutum, lingua Danorum Reric dicebatur, et magnam regno illius commoditatem vectigalium persolutione praestabat, translatisque inde negotiatoribus, soluta classe ad portum qui Sliesthorp dicitur cum universo exercitu venit. Ibi per aliquot dies moratus, limitem regni sui vallo munire constituit, ut ab orientali maris sinu, quem illi Hostharsaltia dicunt, usque ad occidentalem Oceanum totam Egidore fluminis aquilonalem ripam munpotuissent: diviso itaque opere inter duces copiarum, domum reversus est. Interea rex Nordanhumbrorum de Brittania insula, nomine Eardulf, regno et patad imperatorem, dum adhuc Noviomagi moraretur, venit et patefacto adventus sui ne
Abbreviated transcription (Latin):
dolo captũ patibulo suspendiss& abodritoꝵq duas partes sibi uectigales fecisse
optimos tam̃ militũ suoꝵ & manu ꝓpnitissimos amisit. & cũ eis filiũ frissui nomine
remaldũ qͥ in oppugnatione cuidã oppidi cũ plurimis danoꝵ primorib ẽ. int̾ fectꝰ¬
ilius autẽ ĩꝑatoris Pearoł ĩ albiã pontẽ iunxit & exercitũ cui p̃erat ĩ linones
& smeldingos qͥ& ipsi ad godefridũ regẽ defecerant. quanta potuit celeritate
trans posuit. Populatisq circũ quaq eorũ agris transito iterũ flumine cũ ĩ colom
exercitu ĩ saxoniã se recepit. Erant cũ godefrido ĩ expeditione p̃dicti sclaui
qͥ dicunt᷑ uulzi qͥ ꝓpt̃ antiquas amicitias quascũ ab odritis habere solebant.
sponte se copiis eiꝰ coniunxert̃. Ipso quoq ĩ regnũ suũ reuertente cũ preda quã

Expanded text:
dolo captum patibulo suspendisset, Abrotidorum duas partes sibi vectigales fecisset, dolo captum patibulo suspendisset, Abrotidorum duas partes sibi vectigales fecisset, optimos tamen militum suorum et manu promptissimos amisit, et cum eis filium fratris sui, nomine Reginbaldum, qui in oppugnatione cuiusdam oppidi cum plurimis Danorum primoribus interfectus est. Imperatoris filius Albiam ponte iunxit et exercitum, cui preerat, in Linones et Smeldingos, qui et ipsi ad Godefridum regem defecerant, quanta potuit celeritransposuit, populatisque circumquaque eorum agris, transito iterum flumine, cum incolomi exercitu in Saxoniam se recepit. Erant cum Godofrido in expeditione praedicta Sclavi qui dicuntur Wiltzi, qui propter antiquas inimicitias quas cum Abodritis habere solebant, sponte se copiis eius coniunxerunt, ipsoque in regnum suum revertente, cum praeda quam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ omiã aqͥs palatio adĩꝑatorẽ de lata sunt. Imꝑatorautẽ. Pegatũ & monachos
paliquantũ tẽpus secũ retinens in italiã direxit. atq ibi eos tẽpus nauigationis
expectare iussit. Eodẽq anno burchardũ comitẽ stabuli sui cũ classe misit
ĩ corsicã ut eã amauris qͥ superiorib: annis illuc p̃datũ uenire consueuerant. de¬
fender&. Qui iuxta consuetudinẽ suã de hispania egressi. primo sardiniã ad
pulsi sunt. Ibiq cũ sardis p̃lio cõmisso. multos suoꝵ amisit. Nã triamilia ibi
cecidisse phibent᷑. Inde in corsicã recto cursu suꝑ uenert̃. ibiq iterũ in quodã
portu eiusdẽ in sulȩ cũ classe cui burdarđ perat prȩlio detertauert̃. & uicti
ac fugati sunt. amissis tredeci nauib & plurimis suo int̃fectis. At eo illo an no
iomib locis aduersa fortuna fatigati sunt. ut ipsi sibi hoc ac cidisse testarentur.

Expanded text:
Quae omnia Aquis palatio ad imperatorem delata sunt. Imperator legatum et monachos Quae omnia Aquis palatio ad imperatorem delata sunt. Imperator legatum et monachos per aliquantum tempus secum retinens in Italiam direxit atque ibi eos tempus navigationis expectare iussit. Eodemque anno Burchardum comitem in Corsicam, ut eam a Mauris, qui superioribus annis illuc praedatum venire consueverant, defenderet; qui iuxta consuetudinem suam de Hispaniae gressi, primo Sardiniam pulsi sunt ibique cum Sardis proelio commisso et multis suorum amissis – nam tria milia ibi cecidisse perhibentur – in Corsicam recto cursu pervenerunt. Ibi iterum in quodam portu eiusdem insulae cum classe, cui Burchardus praeerat, proelio decertaverunt victique ac fugati sunt, amissis tredecim navibus et plurimis suorum interfectis. Adeo illo anno in omnibus locis adversa fortuna fatigati sunt, ut ipsi sibi hoc accidisse testati sint,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ trienniũ seruata erat. uelut inutilis rupta: & contraeũ iterum bellum
susceptũ est. Nordbertus ep̃s. & ricoinus comes. de constanti nopolim re¬
reuersi. descriptionẽ pacti quã leo imꝑator eis dederat detulerunt. Qui
int̾ ce tera terrȩ motũ grauissimũ mense augusto per continuos quinq die Sibi
contigisse retulerunt. Quo & ipsius urbis ꝑdificia quã plura cecidisse &
aliarum ciuitatũ populos ruinis oppressos esse testati sunt. Sꝑd & in gallias
sanctonis ciuitas aquitaniȩ. mense sep tembrio dicitur tremuisse. Prenus fluuius¬
alpinis imbrib auctus. ultra solitũ exundauit. Romanicũ leonẽ papã egritudm
decubuisse uiderent. collecta omĩa prediaquȩ idẽ pontifex ĩ fingularũ ciuitatum
territoriis nouit̃ construxit. primo diripiunt. de inde igne ĩ misso concremant :¬

Expanded text:
et per triennium servata erat, velut inutilis rupta et contra eum iterum bellum et per triennium servata erat, velut inutilis rupta et contra eum iterum bellum susceptum est. Nordbertus episcopus et Richoinus comes de Constantinopoli regressi descriptionem pacti, quam Leo imperator eis dederat, detulerunt; qui inter cetera terrae motum gravissimum mense Augusto per continuos quinque dies ibi contigisse retulerunt, quo et ipsius urbis aedificia conplura cecidisse et aliarum civitatum populos ruinis oppressos esse testati sunt. Sed et in Gallia Santones, cialpinis imbribus auctus, ultra solitum exundavit. Romani, cum Leonem papam aegritudine decubuisse viderent, collecta manu, omnia praedia quae idem pontifex in singularum civitatum territoriis noviter exstruxit, primo diripiunt, deinde inmisso igne cremant, t
Abbreviated transcription (Latin):
adlatum ẽ ei qͦuosdã deprimorib: romanoꝵ ad interficiendũ leonem papam
in ipsa urbe roma conspirasse. ac deinde cũ huius causae inditiũ ad pontificẽ
esse delatũ om̃s illius factionis auctores illius iussu fuisse trucidatos. Quodcũ mo¬
leste ferr&. tam̃ ordinatis tunc sclauoꝵ & harioldi reb ipsoq in saxonia dimisso.
cũ ad francono ford palatioueniss&. bernardũ regẽ italiȩ nepotẽ suũ qͥ & ipse
cũ eo insaxonia fuerat. ad cognoscendũ qͦđ nuntiabat᷑ romã mittit. Is cũ romã
uenisse. egritudine decubuitꝰ. res tam̃ quas cõpererat. ꝑ geroldũ comitẽ qui ad
hoc ei legatus fuerat datus imꝑatori mandauit. Quemlegati pontificis iohami
quȩ domino suo obiciebant᷑ ꝑ omĩa imꝑatori satis fecert̃. Legati sardorum de
carali ciuitate dona ferentes uenest. pax qͣ cũ abulat rege sarracenqꝵ facta

Expanded text:
/adlatum est ei, quosdam de primoribus Romanorum ad interficiendum Leonem papam /adlatum est ei, quosdam de primoribus Romanorum ad interficiendum Leonem papam in ipsa urbe Roma conspirasse ac deinde, cum huius causae indicium ad pontificem esset delatum, omnes illius factionis auctores ipsius iussu fuisse trucidatos. Quod cum moleste ferret, ordinatis tunc Sclavorum et Herioldi rebus ipsoque in Saxonia dimisso, cum ad Franconofurd palatium venisset, Bernhardum regem Italiae, nepotem suum, qui et ipse cum eo in Saxonia fuerat, ad cognoscendum, quod nuntiabatur, Romam mittit. Is cum Romam venisset, aegritudine decubuit, res tamen, quas compererat, per Geroldum comitem, qui ad hoc ei legatus fuerat datus, imperatori mandavit. Quem legati pontificis, Iohannquae domino suo obiciebantur, per omnia imperatori satisfecerunt. Legati Sardorum de Carali civitate dona ferentes venerunt. Pax, quae cum Abulaz rege Sarracenorum facta
Abbreviated transcription (Latin):
copie cũ legato imꝑatoris baldrico. sicut iussũ erat ad auxiliũ harioldo defe¬
rendũ trans heidorã fluuiũ in terrã nordmannoꝵ uocabulo sinlendi ꝑueniur
Et inde ꝓfecti. septimo tandẽ die ĩ loco qͥ dicit᷑
in littore oceanii
castra ponunt. Ibiq statutis triduo habitis cũ filio gode fridi qͥ contra eos
magnis copiis & ducentarũ nauiũ classe cõparata in insula quadã trib milibus
a continenti separataresidebant. eũ eis congredi non auderenT. uastatis circun¬
quaq uicinis pagis & acceptis populariũ obsidib: quad raginta ad imꝑatorem
ĩ saxoniã reuersisurł. Ipse enĩ tunc tẽporis in loco qui dicitur paderbrunna
generalẽ populi sui conuentũ habebat. ibiq. ad eum omẽs orientaliũ sclauorumn
primores & legati uenert̃. Sed ante quã illuc uenir& idest cũ adhuc domiess&.¬

Expanded text:
copiae cum legato imperatoris Baldrico, sicut iussum erat, ad auxilium Harioldo fecopiae cum legato imperatoris Baldrico, sicut iussum erat, ad auxilium Harioldo ferendum trans Aegidoram fluvium in terram Nordmannorum vocabulo Sinlendi perveniunt, et inde profecti, septimo tandem die in loco qui dicitur. . . in litore oceani castra ponunt: ibique stativis triduo habitis, cum filii Godofridi, qui contra eos magnis copiis et ducentarum navium classe comparata in insula quadam tribus milibus a continenti separata residebant, cum eis congredi non auderent, vastatis circumquaque vicinis pagis et acceptis popularium obsidibus 40, ad imperatorem in Saxoniam reversi sunt. Ipse enim tunc temporis in loco qui dicitur Padrabrunno generalem populi sui conventum habebat. Ibi ad eum omnes orientalium primores et legati venerunt. Sed antequam illuc veniret, id est cum adhuc domi esset,