comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diriguntur & dignis sibi quasi carceribus induduntur: lerunt
post cogitationes suas uolentes dedĩ profundo mersi sunt
in profundum: occurrit enimeis apłs uolens gratiam com¬
mendare & elegit illos geminos inuterorebecoȩ &dixit:
Nondum enimnatis necquia aliquid egerunt boniaut mali:
uidequem ad modum tulituanis hominibus fanta sias conuersatio¬
nes animarum ante corpus incaelo: sienimibi iam conuersati sunt
iamaliquid boniegerunt uel mali & promeritissuis ad corpora
terrena diruti sunt: si plac& contradicamus apłm qui dixit Noñdũ
nati nec quia aliquide gerunt boni aut mali. hoc autẽ quia propt̃
apli euidentem sententiam respuit catholica fides. quod anime incȩ¬
lis prius uiuant & conuersentur. & illic recipiendorũ corporum
cunt aliqui. sicut audiuimus ipsorũ ista disputant: prorsus inqui¬

Expanded text:
diriguntur, et dignis ibi quasi carceribus includuntur. Ierunt diriguntur, et dignis ibi quasi carceribus includuntur. Ierunt post cogitationes suas; volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum. Occurrit enim eis Apostolus, volens gratiam commendare, et elegit illos geminos in utero Rebeccae, et dicit: Nondum enim natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali . Vide quemadmodum tulit vanis hominibus phantasias conversationis animarum ante corpus in coelo. Si enim ibi jam conversatae sunt, jam aliquid boni egerunt vel mali, et pro meritis suis ad corpora terrena detrusae sunt. Si placet, contradicamus Apostolo, qui dixit, Nondum natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali. Hoc autem quia propter Apostoli evidentem sententiam respuit catholica fides, quod animae in coelis prius vivant et conversentur, et illic recipiendorum corporum cunt? Aliqui, sicut audivimus, ipsorum ita disputant: Prorsus, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
Quare autem illum & nonillum multum est adme. Abyssus est
profundum crucis estadmiratione: Ex clamare possum disputatione
demonstrare non possum. quid possum exclamare deista profundi¬
tate quam magnificata sunt operatua dñe : Gentes inluminantur
iudei excecantur. quidam paruuli sacramento baptismatis ablu¬
untur quidamuero paruuli in mostem primi hominis relinquues¬
tur: Quam magnificata sunt operatua dñe nimis profunde faetest̃
cogitationestuȩ: & sequitur:. uir in prudens non cognoscit. &
stultus non intelligithaec: Qui non intelligit stultur umprudens
quia uel profundum est: Namsistultus non intelligit & sapiens
intelligit non est nimis profundum, sed s̃i sapiens intellegit quia
pro fundum est. stultus non intellegit quia uel profundum est.
las uanitatis abierunt: Aliqui dixerunt quia anime sursimm
incaelo peccant & secđm sua peccata ad corpora promeritis

Expanded text:
Quare autem illum, et non illum: multum est ad me, abyssus est, Quare autem illum, et non illum: multum est ad me, abyssus est, profundum crucis est; admiratione exclamare possum, disputatione demonstrare non possum. Quid possum exclamare de ista profunditate? Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Gentes illuminantur, Judaei excaecantur. Quidam parvuli sacramento Baptismatis abluuntur, quidam vero parvuli in morte primi hominis relinquuntur. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae! Et sequitur: Vir imprudens non cognoscit, et stultus non intelligit haec . Quid non intelligit stultus et imprudens? Quia vel profundum est. Nam si stultus non intelligit, et sapiens intelligit, non est nimis profundum. Sed si sapiens intelligit quia profundum est, stultus non intelligit quia vel profundum est. las vanitatis abierunt. Aliqui dixerunt quod animae sursum in coelo peccant, et secundum sua peccata ad corpora pro meritis
Abbreviated transcription (Latin):
non in lapide sed in corde scribentem: lex sp̃s uite inxp̃o. scripta
incorde non in lapide: inxp̃oihũ in quo celebratum est ueris simũ
pascha liberabitte alege peccati & mostis: Namut noueris ipsã
esse distantiam euidentissimã ueris & noui testamenti unde
& dicit a płs: Non intabulir lapideir sed intabulis cordir carnalib
dñs apud proph&am dicit: eccedies uenient dicitdñs. & consu¬
mabo superdomum ia cobtestamentum nouũ. non secundum
nom me pigesdicere hocest profundum crucis. De profundonescio qđ
iudiciorumdi quȩ perscrutari contemplariq: nom possumus procedit
omne quod possumus: de profunditate in quã nescio. quia iudiciorũ
di quȩ in scrutabilia contemplari non possumus perscrutari nonua¬
lemus procedit omne quod possumus: Quod possumus uideo. unde
possim non uideo. nisiquia & hoc actenus uideo qua noui eẽ adõ:

Expanded text:
non in lapide, sed in corde scribentem. Lex ergo spiritus vitae, scripnon in lapide, sed in corde scribentem. Lex ergo spiritus vitae, scripta in corde, non in lapide; in Christo Jesu, in quo celebratum est verissimum Pascha; liberavit te a lege peccati et mortis. Nam ut noveris ipsam esse distantiam evidentissimam veteris et novi Testamenti; unde et dicit Apostolus. Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Dominus apud prophetam dicit, Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et consummabo super domum Jacob testamentum novum, non secundNon me piget dicere, hoc est profundum crucis. De profundo nescio quo judiciorum Dei, quae perscrutari contemplarique non possumus, procedit omne quod possumus. De profunditate, inquam, nescio qua judiciorum Dei, quae inscrutabilia contemplari non possumus, perscrutari non valemus, procedit omne quod possumus. Quod possum, video: unde possim, non video; nisi quia et hoc hactenus video, quod novi esse a Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi plebs longestabat. timorerat amornonerat: Namusque ad eo
timuerunt ut dicerent amorsen: loquere tuadnos. & non adnos loqua¬
turdñs: nemoriamur: descendit ergo sicut scriptum est ds insyna
inigne sed plebẽ longestantẽ territans & digito suo scribens in lapi¬
de non in corde huc autẽ quando uenit sp̃r sc̃s. congregatierant
fideles inunum: Nec in monte terruit. sed intrauit indomũ: Decelo
quidem factus est subito sonus quasi ferr&ur flatus uehemens:
sonuit sed nullus expauit: audistis sonum uid&e xignem quia
& in monte utrumque erat. &ignis & sonitus: sed illic &iam. fumus
ignis serenus: uise sunt enim illis inquid scripturȩ. linguediuise
uelut ignis: Num quid de longinquo territans absit. Nam insedit
superunũ quemque eorum. & coeperunt linguis loqui sicut sp̃s
dabateis pronuntiare: audilinguã loquentẽ & intellege sp̃m

Expanded text:
Ibi plebs longe stabat, timor erat, amor non erat. Nam usque adeo Ibi plebs longe stabat, timor erat, amor non erat. Nam usque adeo timuerunt, ut dicerent ad Moysen: Loquere tu ad nos, et non ad nos loquaus, ne moriamur. Descendit ergo, sicut scriptum est, Deus in Sina in igne; sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapide , non in corde. Huc autem quando venit Spiritus sanctus, congregati erant fideles in unum: nec in monte terruit, sed intravit in domum. De coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens: sonuit, sed nullus expavit. Audisti sonum, vide et ignem; quia et in monte utrumque erat, et ignis et sonitus; sed illic etiam fumus, hic vero ignis serenus. Visae sunt enim illis, inquit Scriptura, linguae divisae, velut ignis. Numquid de longinquo territans? Absit. Nam insedit super unumquemque eorum, et coeperunt linguis loqui, sicut Spiritus dabat eis pronuntiare . Audi linguam loquentem, et intellige Spiritum,
Abbreviated transcription (Latin):
distautiam concordiam legir distantiã plebis: celebratur
pascha inu&ere populo sicut nostis. occisione agnicũatimis:
ubioccsio ouis xp̃m significat atima uutem uitam nouam
hocest sine u&ustate fermenti unde nobis apłs dicit: expur¬
gain ueur fermentum ut sitis noua conspersio sicut estir
ar ini pasiha enim nr̃a immolatur est xpͥs: celebratũ est ergi
pasdlia in illo u&ere pouilo nondum inluce fulgente: sed
inumbra significante celebratum est & post quinquaginta
dir a celebtatione paschae. sicut̃ compitans. inue qua qui
uoluerit. datur lex in monte sina scripta digito di
uenit uerum pascha. immolatur xp̃s. transitum facit amoste ad uitã
transitus enim inter pr&atur ebraice pascha. qđ expressit euan¬
gelistadicens: cum a utem uenerit hora ut transir& ih̃s dehoc
mundo ad patrem: celebratur ergo pascha. resurgit dñs. facit tran¬
situm a moste aduitã quod est pascha & numerantur quinquaginta

Expanded text:
; concordiam Legis, distantiam plebis. Celebratur ; concordiam Legis, distantiam plebis. Celebratur Pascha in veteri populo, sicut nostis occisione agni cum azymis: ubi occisio ovis Christum significat, azyma autem novam vitam, hoc est, sine vetustate fermenti. Unde nobis Apostolus dicit: Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi: Pascha enim nostrum immolatus est Christus . Celebratum est ergo Pascha in illo veteri populo, nondum in luce fulgente, sed in umbra significante celebratum est: et post quinquaginta dies a celebratione Paschae, sicut computans inveniet qui voluerit, datur Lex in monte Sina, scripta digito Dei. Venit verum Pascha, immolatur Christus: transitum facit a morte ad vitam. Transitus enim interpretatur hebraice Pascha: quod expressit evangelista dicens, Cum autem veniret hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Celebratur ergo Pascha, resurgit Dominus, facit transitum a morte ad vitam, quod est Pascha; et numerantur quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
aut peccatũ permandatũ quid est supra modũ ut addatur preua¬
ricatio data est ergo lexilla ut inuenir&ur infirmitas: parum ẽ
hoc: Non solum inuenir&ur. sed &iam ut auger&ur. & uel sic medicus
quȩ rer&ur sienim leuis morbus ess& contempner&ur. si morbus
contempner&ur medicus nonquer er&ur, si medicus nonquerer&
morbus nonfinir&ur. Id eo ubi habundauit peccatum super habun¬
dabit gratia quedeleuit cuncta peccata. quȩ inuenit : & ad nom peccan¬
dum uoluntati nr̃ae conanti adiutorium subminis trauit . ut ipsa uolun¬
tas nr̃a non in seipia sed indño laudar&ur: indõ enim laudabitur
totadie & indño laudabitur anima mea audiant mites &l&entur:
audiant miter: Nam superbi & ligiosi non audiunt: ergo quare
non ipsa est lexdigito di scripta qued at adiutorium hoc gratiae
dequalo quimur quare q̃uia in tabulir lapideir scripta est. non

Expanded text:
aut peccatum per mandatum. Quid est, supra modum? Ut addatur praevaaut peccatum per mandatum. Quid est, supra modum? Ut addatur praevaricatio. Data est ergo lex illa, ut inveniretur infirmitas. Parum est hoc, non solum ut inveniretur, sed etiam ut augeretur, et vel sic medicus quaereretur. Si enim levis morbus esset, contemneretur: si morbus contemneretur, medicus non quaereretur: si medicus non quaereretur, morbus non finiretur. Ideo ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia : quae delevit cuncta peccata quae invenit, et ad non peccandum voluntati nostrae conanti adjutorium subministravit; ut ipsa voluntas nostra non in se ipsa, sed in Deo laudaretur. In Deo enim laudabimur tota die : et, In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur . Audiant mites: nam superbi et litigiosi non audiunt. Ergo quare non ipsa est Lex digito Dei scripta, quae dat adjutorium hoc gratiae, de qua loquimur? Quare? Quia in tabulis lapideis scripta est, non
Abbreviated transcription (Latin):
uite in xpoihũ libenrr&te alege peccati & mostir id eomens
humana netibitribuas nemultum superbnas immone
omnino suꝑbias. omens humana quod non consentis desi¬
derus carnis. quod lex peccati nontedearce deponit. lex
uitate sp̃s & non inu&ustate littere: Quare illa non liberabit
non ne & ipsa digito di scripta est nonne digitusdi sp̃s sc̃s intellit
eitio demonia: siergo & lix illa digitodi scripta est hoc est inspubi
& ipsa imo cum & ipsa spudi hocest digitodi conscripta sit
non ipsadicitur lexpeccati & mostis. non illalexdicitur. queda ta
est in montesina: lexpeccati & mostis illa dicitur. dequamen sait
uideo aliam legem in menbris meis repugnantẽ legenimentir
meae sed illalex ipsa est quedicta est: Itaque lex quidem sc̃a
& mandatum sc̃m &iustum & bonum. subiecit. quodergobonũ
perbonum mihi operatum est mostem. ut fiat supramodũ peccator.

Expanded text:
to Jesu liberaret te a lege peccati et mortis? Ideo, mens humana, ne tibi tribuas, ne multum superbias; imo ne omnino superbias, o mens humana, quod non consentis desideriis carnis, quod lex peccati non te de arce deponit: Lex vitate spiritus, et non in vetustate litterae . Quare illa non liberavit? Nonne et ipsa digito Dei scripta est? Nonne digitus Dei Spiritus sanctus ejicio daemonia . Si ergo et lex illa digito Dei scripta est, hoc est, Spiritet ipsa, imo cum et ipsa Spiritu Dei, hoc est, digito Dei conscripta sit, non ipsa dicitur, lex peccati et mortis non illa lex dicitur quae data est in monte Sina. Lex peccati et mortis illa dicitur de qua gemens ait, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae. Sed illa lex, ipsa est quae dicta est, Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Et subjecit, Quod ergo bonum per bonum mihi operatum est mortem; ut fiat supra modum peccator
Abbreviated transcription (Latin):
sediam non mostis huius ipsumerit. sed non ipsumerit:
ipsumerit : quia ipsa caroerit. Non ipsum erit. quia mosta¬
le nonerit: sic. sic liberaberis a corpore mostis huius.
ut mostale hoc induat in mostalitatem & corruptibile
hoc induat incorruptionem: aquo perquem gratiadi
omnes moriuntur: inde est quod gemis. inde est quod cum
moste confligis. indeest corpus mostis huius: sed sicut in adã
om̃s moriuntur. sic & in xp̃o oñ riuiuficabuntur: uiuifica tus
accepto corpore in mostali ubidicas. ubiest mors contenti
tua : liberatus eris. a corpore mostis huius non tamen

Expanded text:
sed jam non mortis hujus. Ipsum erit, sed non ipsum erit. sed jam non mortis hujus. Ipsum erit, sed non ipsum erit. Ipsum erit, quia ipsa caro erit: non ipsum erit, quia mortale non erit. Sic, sic liberaberis a corpore mortis hujus, ut mortale hoc induat immortalitatem, et corruptibile hoc induat incorruptionem. A quo? per quem? Gratia omnes moriuntur: inde est quod gemis, inde est quod cum morte confligis, inde est corpus mortis hujus. Sed sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur . Vivificatus accepto corpore immortali, ubi dicas, Ubi est, mors, contentio tua? liberatus eris a corpore mortis hujus: non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuante . sine dubio coepimus, respond& tibi apłs & dicit:
scio quidla q iiu paguii dicis liberare a corpore mostis
huius quia ueni& dies ultimus uitehuius & soluendur adtẽ
pus a corpore mostis huius: Veni& & dies quando omner
qui sunt in monumentis. audient uocem eius: & procedunt
quibene fecerunt in resurrectionem uitȩ: ecceliberatia cor¬
pore mostis huius: quimale fecerunt inresurrectionẽ iudici
ecceredierunt a corpore mostis huius. corpus mostis huiꝰ
redit adimpium. nec inde aliquando solu&ur. tunc non
erit uita a&erna. sed mors xerna qui a pena a &erna¬
miserego homo quis meliberabit decorpore mostir
huius respond&urtibi. securus efficeris. Nond&e
sed dedñ otuo securus efficeris. depignor&uo speracum xp̃o.
regnum xp̃i. iamꝓignus tenes sanguinem xp̃i: dicdic quis
meliberabit decorpore mostis huius. ut respondeatustibi
ris decorpore mostis huius ut hoc corpus non habeas: ab ebis.

Expanded text:
adjuvante, sine dubio cepimus; respondet tibi Apostolus, et dicit: adjuvante, sine dubio cepimus; respondet tibi Apostolus, et dicit: Scio quid loquar. Paganos dicis liberari a corpore mortis hujus, quia veniet dies ultimus vitae hujus, et solventuomnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus; et procedent qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae: ecce liberati a corpore mortis hujus. Qui mala fecerunt, in resurrectionem judicii : ecce redierunt ad corpus mortis hujus. Corpus mortis hujus redit ad impium, nec inde aliquando solvetur. Tunc non erit vita aeterna, sed mors aeterna, quia poena aeternaMiser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Respondetur tibi: securus efficeris, non de te, sed de Domino tuo; securus efficeris de pignore tuo. Spera cum Christo regnum Christi, jam pignus tenes sanguinem Christi. Dic, dic, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? ut respondeatur tibi,ris de corpore mortis hujus, ut hoc corpus non habeas. Habebis,
Abbreviated transcription (Latin):
& in carne non homo qui senimum quã carnem suam
odio hab& miser ego homo quis me liberauit decorpore
mostis huius quid est hoc fr̃s quasicarere uult corpo¬
re. quid festinas sitantum ibi est intentiotua: ut corpore
careas mors quandoq: uentura est . & te abisto corpore
mostis dies adueniens ultimus procul dubio liberabit:
quid est promagno quod gemis quid est quoddicis. quis me
liberabit mostalis loqueris moriturus loqueris. separatio
mentisa cane quandoq: uentura est: propter breuitatẽ
uite numquam longa est. propter cattidia nos casus. quando
sit nescis: Ergo siue festines. siue tardes om̃is uita humana
breuis est: quid promagnogemis. & dicis. quis me liberabit
de corpore mostis huius & adiugit gratiadi. ꝑ iħ mxp̃m dñm
tur non illodiea corpore mostis huius liberantur tuquidẽ
uis tribuere. quia de corpore mostis huius liberaberis
respond& tibi a płs si sensum eius coepimus immo quia dño

Expanded text:
et in carne non homo. Quis enim unquam carnem suam et in carne non homo. Quis enim unquam carnem suam odio habuit ? Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Quid est hoc, fratres? Quasi carere vult corpore. Quid festinas? Si tantum ibi est intentio tua, ut corpore careas; mors quandoque ventura est, et te ab isto corpore mortis dies adveniens ultimus procul dubio liberabit. Quid est quod pro magno gemis? Quid est quod dicis, Quis me liberabit? Mortalis loqueris, moriturus loqueris. Separatio mentis a carne quandoque ventura est: propter brevitatem vitae nunquam longe est; propter quotidianos casus quando sit, nescis. Ergo sive festines, sive tardes, omnis vita humana brevis est: quid pro magno gemis, et dicis, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? CAPUtur? non illo die a corpore mortis hujus liberabuntur? Tu quid est  vis tribuere, quia de corpore mortis hujus liberaberis? Respondet tibi Apostolus, si sensum ejus cepimus, imo quia Domino
Abbreviated transcription (Latin):
rum absit. langor repugnat sanitati: semiuiuus iacebat inuia
curatur adhuc sanatur omnes languores eius : Non quod uolo
ago sed quod odi illud facio si autem quod nolo ego illud fatio
inuenio ergolegem uolenti mihi facerebonũ qm̃ mihi malũ
orem hominem. uideo aliam legem in menbris meis repugnan¬
tem legem mentis meae & captiuum meducentẽ in lege pecca¬
ti. quae est inmenbris meis: captiuum sed excarne: captiuũ.
sed ex paste : Nam mens repugnat & condelectatur legidi:
sic enim intellegere debemus. side ipso apłs loquitur: lam
ergo simens non consentit peccatotitillanti. sugerenti .blan¬
dienti. simens non consentit . qm̃ hab& halias interius delec¬
tationes suas: delectationibus carnis. nullas expaste confe¬
quid ipsamors non est inte: num quid illud mostuum est
non pestin& adte: Ad huc est tibi contentio: Quid &iam
tamen in carne miserhomo: Non enim inmente homo.

Expanded text:
rum. Absit. Languor repugnat sanitati. Semivivus jacet in via rum. Absit. Languor repugnat sanitati. Semivivus jacet in via , curatur adhuc, sanantur omnes languores ejus . Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo ego, illud facio; invenio ergo legem volenti mihi facere bonum, quoniam mihi malum n membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis: captivum, sed ex carne; captivum, sed ex parte. Nam mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic enim intelligere debemus, si de se ipso Apostolus loquitur. Jam ergo si mens non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti; si mens non consentit, quoniam habet alias interius delectationes suas, delectationibus carnis ex nulla parte confequid ipsa mors non est in te? Numquid illud quod mortuum est, non pertinet ad te? Adhuc tibi est contentio. Quid etiam tamen in carne miser homo. Non enim in mente homo,
Abbreviated transcription (Latin):
centia : Narrat mihi delectationes. sed non sicut lextuadñe:
condelector enim legidi nondeme. sed de gratiađi. tucon¬
cupiscentia in carne tumultuaris. mentem tibi non subdis
non consentiente. tumultuatur caro. indõ inquid sperabo non
timebo quid faciat mihicaro: sicut nec aliena. itanec mea
quiergo inse hecait. nihil facit multum facit. magnum est
quod facit. sed tamen non perficit, quid est enim perficere
autem bonum non: Nonenim quod uolo fatiobonũ. sed quod
nolomalũ hocago & rep&it: si autem quod nolo ego hoc fatio.
habitat peccatum: inuenio ergolegemmihi uolenti facere
bonũ: bonã in ueniolegem. bonumest lex bonumaliquid
estlex, unde probo: quiaimplere uolo: inuenio ergolegẽ
mihi uolenti facerebonum qm̃ mihi malũ adiac& : & hoc
mihi non enim caro. non mea. aut dealiena substantia caro
autdealio principio caro. aut anima exdõ & caro degente tenebra¬

Expanded text:
centia. Narrat mihi delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . centia. Narrat mihi delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . Condelector enim legi Dei: non de me, sed de gratia Dei. Tu concupiscentia in carne tumultuaris, mentem tibi non subdis.non consentiente, tumultuatur caro. In Deo, inquit, sperabo; non timebo quid faciat mihi caro. Sicut nec aliena, ita nec mea. Qui ergo in se haec agit, nihil facit? Multum facit: magnum est quod facit, sed tamen non perficit. Quid est enim perficere? autem bonum non. non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. si autem quod nolo ego hoc facio, habitat in me peccatum. iunenio ergbonum. Bonum invenio legem; bonum est lex, bonum aliquid est lex. Unde probo? Quia implere volo. Invenio ergo legem mihi volenti facere bonum; quoniam mihi malum adjacet. Et hoc mihi. Non enim caro non mea, aut de alia substantia caro, aut de alio principio caro, aut anima ex Deo, et caro de gente tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitia patre. plenum gratia & ueritate : amas liberam
uoluntatemtuã diccuruses patrituo: Damihi substantia mea
quȩ metngit: Quid te tibi committr meliuste potest seruare.
qui potuit antequã essescreare : agnosceergo xp̃m gratia
plenus est hoctibi uult fundere. quod plenus est hoctibidicit
Quere dona mea obliuiscere meritatua: Quia siego quȩ re¬
rem meritatua nonuenirer addonamea: Nolite extollere
pusillus esto. ⁊acheus esto: sed dicturus es: si zacheus fuero. p̃turba
non potero uidereiħm, Nolies se tristis ascendes lignum ubi ꝓte:
pependit ihs & uidebis iħm: & qualegenus lignia scendit ⁊ acheus
si comorum: in regionibus nr̃is autem omnino nus quã autraro
foste alicubi nascitur : in illis autem pastibus. multitudinem
huius generis ligni & pomi si comora dicuntur: poma quȩdã

Expanded text:
unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate . Amas liberam unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate . Amas liberam voluntatem tuam, dicturus es patri tuo: Da mihi substantiam meam quae me contingit . Quid te tibi committis? Melius te potest servare, qui te potuit, antequam esses, creare. Agnosce ergo Christum, gratia plenus est. Hoc tibi vult fundere, quo plenus est: hoc tibi dicit, Quaere dona mea, obliviscere merita tua; quia si ego quaererem merita tua, non venires ad dona mea. Noli te extollere, pusillus esto, Zacchaeus esto. non potero videre Jesum. Noli esse tristis, ascende lignum, ubi pro te pependit Jesus, et videbis Jesum. Et quale genus ligni ascendit Zacchaeus? Sycomorum. In regionibus nostris aut omnino nusquam, aut raro forte alicubi nascitur: in illis autem partibus multum est hujus generis ligni et pomi. Sycomora dicuntur poma quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
mus dicere uistutibus nr̃is. moribus nr̃ is. conuersatione uitȩ
nr̃ae meruisse ut efficiamus filuidĩ possumus dicere: Accepi¬
mus preceptum: si seruauerimus & bene uixerimus. recipie¬
mur innumero filiorumdĩ: Num quit &ille prius uixit filiusdĩ
& beneuiuendo factus est filius di in decepit. & unde incipit.¬
& susceptione factus est: uerbum enim caro factum est ut ha¬
bitar& in nobis. uerbum dĩ unicus dĩ filius. as sumpsit animã
& carnẽ hominis: Nonantea sepromerentis necad illã. ꝑcipi¬
endam sub limitatẽ uistute propria laborantis sed omnino
gratis: Nihilenim precerit illam susceptionẽ: susceptus est dr̃.¬
filius susceptione factus est: Virgo concepit. ante conceptũ uirgi¬
nis homo mediator: nonutique prius iustus fuit᷑ quomodo enĩ
iustur fuit quinec fuit uirgo concepit & susceptione hominis inde
cepit. merito diccumest: uidimus gloriameius. gloriam tamquã

Expanded text:
mus dicere virtutibus nostris, moribus nostris, conversatione vitae mus dicere virtutibus nostris, moribus nostris, conversatione vitae nostrae meruisse ut efficiamur filii Dei: possumus dicere, Accepimus praeceptum, si servaverimus et bene vixerimus, recipiemur in numerum filiorum Dei. Numquid et ille prius vixit filius hominis, et bene vivendo factus est filius Dei? Indem caro factum est, ut habitaret in nobis. Verbum Dei, unicus Dei Filius assumpsit animam et carnem hominis, non antea se promerentis, nec ad illam percipiendam sublimitatem virtute propria laborantis, sed omnino gratis. Nihil enim praecessit illam susceptionem: susceptione factus est. Virgo concepit: ante conceptum virginis homo mediator? Non utique prius justus fuit. Quomodo enim justus fuit, qui nec fuit? Virgo concepit, et susceptione hominis inde coepit. Merito dictum est: Vidimus gloriam ejus, gloriam tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
.mi quam in homine primo : & acceperit̃ primus homo &ubi
es s& nisi uenis s& secundur homo: quia & ille homo. & iste homo.
cuideo humanus sermo: prorsus numquã sic appar& benig¬
nitas gratiae & liberalitas omnipotentia edĩ quam in ho¬
mine mediatoredĩ & hominum homine xp̃o iħũ: quidenim
dicimus fratres mes infide catholica nutritis loquor. uelinpa¬
cem catholicam lucratis: nouimus. & tenemus mediatorẽdi
eius essenature cuius nos sumus: Nonenim alterius natu¬
rȩ caronr̃a & caro illius. nec alterius naturȩ anima nr̃a &a
nima illius: hacic suscepit naturam quam saluandam ẽe
uidicauit: Nihilminus habebat innatura. sed nihil habebat
inculpa: Natura pura sed non sola humana: ubieratds̃ ubierat
đs & homo, audebit ergo aliquis dicere. quianatura nr̃a millo
mediatore. primũ ꝑliberum arbitrium promeruit dm̃. & sic

Expanded text:
mi, quam in homine primo. Et ecce periit primus homo, et ubi mi, quam in homine primo. Et ecce periit primus homo, et ubi esset, nisi venisset secundus homo? Quia et ille homo, ideo et iste homo, et ideo humanus sermo. Prorsus nusquam sic apparet benignitas gratiae et liberalitas omnipotentiae Dei, quam in homine mediatore Dei et hominum, homine Christo Jesu . Quid enim dicimus, fratres mei? In fide catholica nutritis loquor, vel in pacem catholicam lucratis. Novimus et tenemus mediatorem Deejus esse naturae cujus et nos sumus. Non enim alterius naturae caro nostra et caro illius, nec alterius naturae anima nostra et anima illius. Hanc suscepit naturam, quam salvandam esse judicavit. Nihil minus habebat in natura, sed nihil habebat in culpa. Natura pura, sed non sola humana. Ibi erat Deus, ibi erat  Christus, Deus et homo. Audebit ergo aliquis dicere quia natura nostra in illo Mediatore primum per liberum arbitrium promeruit Deum, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum eius dixit: humanus sermo est: Nonliberar&ur
humanũ genus nis sermodĩ dignar&ur es sehumanur:
nam & homo ille dicitur humanus qui se exhib& hominẽ
& maxime qui ospicio suscipit hominẽ: siergo humanus
dicitur qui indomosua suscepit hominem quam humanus est.
qui inse ipso suscipit hominem : ergo humanus sermo & omni¬
acceptione dignus: Qui a xp̃s iħs uenit in mundũ. peccatores
saluos facere: ad tende euuangelium: uenitenim filius
hominis quȩrere & saluare quod perierat: si homo non pe¬
riss& filius hominis nonuenis s& Ergo perierat homo
uenit ds̃ homo & inuentus est homo: perierat homo ꝑ liberã
uoluntatẽ uenitds̃ homo ꝑgratiã liberatricem, Quȩris quid
ualeat ad malum liberum arbitriũ recolo hominẽ peccato¬
rem: Quȩris quid ualeat ad auxilium d̃ & homo adtende
in eo gratiam liberantem : Nusquam potuit si costendiquantũ
adiutoriodĩ: malum non potuit plus & manifestius expri¬

Expanded text:
adventum ejus dixit, Humanus sermo. Non liberaretur adventum ejus dixit, Humanus sermo. Non liberaretur humanum genus, nisi sermo Dei dignaretur esse humanus. Nam et homo ille dicitur humanus, qui se exhibet hominem, et maxime qui hospitio suscipit hominem. Si ergo humanus dicitur qui in domo sua suscipit hominem, quam humanus est qui in se ipso suscepit hominem? CAPUT II. 2. In peccatores salvos facere. Attende Evangelium. Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Si homo non perisset, Filius hominis non venisset. Ergo perierat homo, venit Deus homo, et inventus est homo. Perierat homo per liberam voluntatem: venit Deus homo per gratiam liberatricem. Quaeris quid valeat ad malum liberum arbitrium? Recole hominem peccantem. Quaeris quid valeat ad auxilium Deus et homo? Attende in eo gratiam liberantem. Nusquam potuit sic ostendi, quantum um sine adjutorio Dei malum; non potuit plus et manifestius expri
Abbreviated transcription (Latin):
tores saluos facere qurum primus egosum: humanus
ergo sermo &omni acceptionedignus: Quare humanus
& non diuinus proculdubio nisi iste humanus sermo &iam
diuinus ess& dignus omniacceptione non ess&, sed sic est
sermo iste humanus & diuinus. quomodo est ipsexp̃s. &
homo & dĩ: siergo recte intelligimus sermonẽ istũ nonso¬
lum humanũ eẽ. uerum &iam diuinum: Quarea płs
humanũ maluit dicere quam diuinũ: hocergo elegit.
per quod xp̃s inmundum uenit: uenit enĩ perquod homo
erat. namꝑ quod drerat. semper hicerat: ubienim non est ds̃
quidixit celum e& terram ego impleo: xp̃s est cesteuistus.
& sapientiadi. dequadicitur: ad tingita fine usque ad fi¬
nem fostiter & disponit omnia suauiter: ergo in hoc
mundo erat & mundus pereum factus est & mundus
eum non cognouit. Ethicerat &uenit hicerat ꝑdiui¬
nam maiestatem. uenit ꝑhumanam infirmitatem
Quia ergo uenit ꝑ infirmitatẽ humanam ideo predicans

Expanded text:
tores salvos facere, quorum primus ego sum. Humanus ergo sermo et omni acceptione dignus. Quare humanus, et non divinus? Procul dubio nisi iste humanus sermo etiam divinus esset, dignus omni acceptione non esset. Sed sic est sermo iste humanus et divinus, quomodo est ipse Christus et homo et Deus. Si ergo recte intelligimus sermonem istum, non solum humanum esse, verum etiam divinum; quare Apostolus humanum maluit dicere, quam divinum? per quod Christus in mundum venit. Venit enim per quod homo erat. Nam per quod Deus erat, semper hic erat. Ubi enim non est Deus, qui dixit, Coelum et terram ego impleo ? Christus est certe virtus et sapientia Dei; de qua dicitur, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Ergo in hoc mundo erat, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Et hic erat, et venit: hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quia ergo venit per infirmitatem humanam, ideo praedicans
Abbreviated transcription (Latin):
uulla ergo condempnatio est : nunchis qui sunt in xp̃ohũ:
non sint solliti si concupiscentiis inlicitir titillantur non sint
solliciti quoduid&ur . ad huc ẽẽ lex in menbris repugnans
legimentis Nulla enim condempnatio est sed quibur &iã
paulo ante: uideo aliam legem in menbrismeis repugnan¬
tem legemmentis meae : & captiuanteme in lege peccati
que est in menbrismeis. sed medicebat excarne. non exmente
pletenam lexenim nonmilla u&ustatem littere. sedipsuite

Expanded text:
ulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Non sint solliciti, si concupiscentiis illicitis titillantur: non sint solliciti, quod videtur adhuc esse lex in membris repugnans legi mentis. Nulla enim condemnatio est. Sed quibus? etiam paulo ante. Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati quae est in membris meis ? Sed me dicebat ex carne, non ex mente. per litteram: Lex enim, non illa in vetustate litterae; sed Le
Abbreviated transcription (Latin):
ita sit Nonenimi nos inuidere opost& a postolis sed a płos imitari.
uerumtamen lim̃i audio ipsum apłm confitentem : Nondum eum
ad tanta perfectionem iustitiae ꝑuenisse. quantamesse in ange
lis credimus: Quorum angelorũ aequalitatem speramus
se ad quod uolumus perueniamus : quiđ enimaliud nobir
promittit in resurrectionẽ ubiait in resurrectione mostuo¬
rum neque nubent. neque uxoresducent Nonenim incipi¬
nondum habebat non faciam iriuriam apło non credonisi
apło Aliun testem non quero suspicantem nonaudio. nimiũ
dubitat quia deeipso loqueris Namubidyx non quod uolo
ago sed quod odi illud facio existant quidicunt. quod aliã
intenesuo quem trans figura ueris laboranton t sdo¬
uictum captiuum: tumihidicd&e ubine modubitat quia
hendirse & quid facir unum autem quaer&ro oblitur
mea que antea sunt extentus. secđm intentionem ait non¬

Expanded text:
ita sit. Non enim invidere nos oportet Apostolis, sed Apostolos imitari. Verumtamen, charissimi, audio ipsum Apostolum confitentem, nondum eum ad tantam perfectionem justitiae pervenisse, quantam in Angelis esse credimus: quorum Angelorum aequalitatem speramus, si ad hoc quod volumus perveniamus. Quid enim aliud nobis Dominus promittit in resurrectione, ubi ait: In resurrectione mortuorum neque nubent, neque uxores ducent; non enim incipinondum habebat? Non facio injuriam Apostolo, non credo nisi Apostolo, alium testem non quaero; suspicantem non audio, nimium dubitat quia de te ipso loqueris. Nam ubi dixisti, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio; existunt qui dicant, quod alium in te nescio quem transfiguraveris laborantem, dictum, captivum. Tu mihi dic de te, ubi nemo dubitat quia hendisse. Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequo
Abbreviated transcription (Latin):
non ego operor illud. non consentio. non amnuo. nondecerno. semꝑ
mihi displic&. menbramea teneo & magnumest hoc cum sit excar¬
ne concupiscentia & ad carnem ꝑtineant corporis menbra: Quan¬
do non regnat̃ peccatum idẽm carnis concupiscentia plus hab&
uiris mens ad tenenda menbra carnis: nedentur in arma in iqui¬
tatis: quamipsa concupiscentia carnis. ad mouenda menbra
carnis. utique concupiscentia est carnis: & menbra carnis
Menstamen quia dominatum hab& : sitamen desuꝑ adiuuce
contradĩ gratiam damusi non regẽ.
sedut tirannum faciamus : tantum ergo ual& mens sic regit
cum regitur. ut demenbris carnis ipsius. contra concupiscen¬
tiam carnis ipnus possit agere quodait apłs. Nonergo regn&
peccatum inuro mostali corpore ad oboediendum desiderus

Expanded text:
non ego operor illud? Non consentio, non annuo, non decerno, semper non ego operor illud? Non consentio, non annuo, non decerno, semper mihi displicet: membra mea teneo. Et magnum est hoc: cum sit ex carne concupiscentia, et ad carnem pertineant corporis membra, quando non regnat peccatum, id est, carnis concupiscentia; plus habet juris mens ad tenenda membra carnis, ne dentur in arma iniquitatis, quam ipsa concupiscentia carnis ad movenda membra carnis. Itaque concupiscentia est carnis, et membra carnis: mens tamen quia dominatum habet: si tamen desuper adjuvecontar Dei gratiam damus, non regem, sed tyrannum faciamus: tantum ergo valet mens, sic regit cum regitur, ut de membris ipsius carnis, contra concupiscentiam carnis ipsius, possit agere quod ait Apostolus, Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desider
Abbreviated transcription (Latin):
ibã hisquisunt in carne condempnatiõ ẽ hsquisunt in ⁊ porpo
nulla condempnatio est neputarer hoc postea futurũ ideo
ad didit nunc postea illud expecta ut ne concupiscentia sit inte
contraquam contendas. cumqua confligas. cui non consen¬
tias. quam frenes edomes post expecta quia nec ipsaerit:
sienim quod nobiscũ contendit ex mostali corpore &iã postea
erit. ubiest mors contentiotua falsumerit. Quidergo postea
futurum sit sciamus: tuncenim fi& sermo quiscriptus est:
absosta est inors inuictoria: ubiest mors contentiotua ubiẽ
morsaculeustuus: aculeus autem mostis est peccatum.
uistus autem peccatilex. quia ex prohibitione. auctum est deside¬
rium non exunctũ. lexpeccato dedit iuistutẽ tantum modo¬
tantum modo litteram iubendo. nomper sp̃m subueniendo. ergo
tunc non erithoc sed quid nunc quidstt tumequeris quod & paulo
antedixit:. Nuncautem iam nonego operor illud. &ibinunc quidem

Expanded text:
 His qui sunt in carne condemnatio est: his qui sunt in Christo Jesu nulla condemnatio est. Ne putares hoc postea futurum, ideo addidit, nunc. Postea illud exspecta, ut nec concupiscentia sit in te, contra quam contendas, cum qua confligas, cui non consentias, quam frenes et domes: post exspecta, quia nec ipsa erit. Si enim quod nobiscum contendit ex mortali corpore etiam postea erit; Ubi est, mors, contentio tua? falsum erit. Quid ergo postea futurum sit, sciamus. Tunc enim fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus enim mortis est peccatum; virtus autem peccati, lex . Quia ex prohibibitione auctum est desiderium, non exstinctum. Lex peccato dedit virtutem, tantummodo per litteram jubendo, non per spiritum subveniendo. Ergo tunc non erit hoc, sed quid nunc? Quid sit nunc, quaeris? Quod et paulo ante dixit: Nunc autem jam non ego operor illud: et ibi nunc. Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
inde est & par uelus reur peccatum nondum fenit Peltnsxit
Senim llud peceatum non in fonte manur. sedꝑ sainit
Nonin illom autillũ sed inom nes homines ꝑ sapsie sotnuit
peteatores mostiobnoxios primus peccaton ⁊ prinsis : feeiart¬
qua uenstiucior. neuenu le de concupater q uiadet nos

Expanded text:
inde est et parvulus reus; peccatum nondum fecit, sed traxit. Etenim illud peccatum non in fonte mansit, sed pertransiit: non in illum aut illum, sed in omnes homines pertransiit. Genuit peccatores morti obnoxios primus peccator, primus praevariqua venisti
Abbreviated transcription (Latin):
esselegis diumȩ apestissimum laudatorem iudoce quid adun¬
gat Etaque lex quidãm sc̃a & mandatum sc̃m & iustum & bonũ
Qum quiduberius laudari potest paulo ante uerbo illo quod dt̃e
absu: De fenderat crimen. non laudauerat. aliud est acrimine
ab iectodefendere. aliud a debito preconio predicare erimen
oiectum fuit : Quidergo dicimus ⁊ expeccatume st de fensione
st lino uerbo defenditur ueritas quia magna est a płidesen¬
dentis auctoritas. Quiddiudefendat sufficit absit senuubtis
in quid experimentum accipere eius quimme loquitin aptĩ¬

Expanded text:
tissimum laudatorem, videte quid adjungat: Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Numquid uberius laudari potest? Paulo ante verbo illo quod dixit, Absit, defenderat a crimine, non laudaverat. Aliud est a crimine objecto defendere, aliud debito praeconio praedicare. Crimen objectum fuit, Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Defensio, Absit. Uno verbo defenditur veritas; quia magna est Apostoli defendentis auctoritas. Quid diu defendat? Sufficit. Absit. An vultis, inquit, experimentum accipere ejus qui in me loquitur Chri
Abbreviated transcription (Latin):
terisiut s ecipemandatum. suto ẽẽ arma non quibuis ocud abust
sed quibus ate occidatur inimicus. sed noli prȩ sumere uirbustuus.
uiduporium dauid contra goliam iideparuum contra ingentẽ
sedinnominehi presumentẽ: tuuenis adme inquid cum elipeo
& lancea egom nominedhñi omnipotentis. sic sicaliter. Nonom¬
nino aliter non prosternitur inimicus. Quipre sunit deuiribus

Expanded text:
teremit. Recipe mandatum: scito esse arma, non quibus occidat te, teremit. Recipe mandatum: scito esse arma, non quibus occidat te, sed quibus a te occidatur inimicus. Sed noli praesumere de viribus tuis. Vide parvum David contra Goliath, vide parvum contra ingentem; sed in nomine Domini praesumentem. Tu venis ad me, inquit, cum clypeo et lancea; ego in nomine Domini omnipotentis . Sic, sic; aliter non: omnino aliter non prosternitur inimicus. Qui praesumit de viribus
Abbreviated transcription (Latin):
est mihi mandatum quod erat inuitam hoces semmostem Frat
enimantea sibuignotus peccator factus est manifestus prȩuarica¬
tor. Eice inuentum estillim mostem quoderat inuitam. occa
sioner autem inquid accepta peccatum ꝑmandatum fefellit
me & perillud occidit. sic factumest primo inparadiso. fefellit
inquusme occasione accepta ꝑmanditum uide serpentem
mulieri illi sui surrantem. qua e siuit ab eaquid dixeritdi
responditilla. dixit nobis ds exomniligno quod est inpara¬
diso ed e&is: delignoautem scientiaȩ bonic&m alinon edouis
ex eosi ederitis moste moriemini: hocestđimandatum
contra serpens. Non inquid moste moriemim: sciebat
enimds quia quadie ederitis aperientur oculiũri. &eritis
tamquamdii: Occasione ergoaccepta peccatũ permandatim
fefellitme &perillud occidit. Gladic̃ quem posta hasecesut¬
micis occidit Armistuis teuicit armistius teuicit armistiuis te¬

Expanded text:
est mihi mandatum quod erat in vitam, hoc esse in mortem. Erat est mihi mandatum quod erat in vitam, hoc esse in mortem. Erat enim sibi antea ignotus peccator, factus est manifestus praevaricator. Ecce inventum est illi in mortem, quod erat in vitam. CAsione autem, inquit, accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit. Sic factum est primo in paradiso: Fefellit, inquit, me occasione accepta per mandatum. Vide serpentem mulieri illi susurrantem. Quaesivit ab ea quid dixerit Deus: respondit illa, Dixit nobis Deus: Ex omni ligno quod est in paradiso, edetis; de ligno autem scientiae boni et mali non edetis. Ex eo si ederitis, morte moriemini. Hoc est Dei mandatum. Contra serpens: Non, inquit, morte moriemini. Sciebat enim Deus quia qua die ederitis, aperientur oculi vestri, et eritis tanquam dii . Occasione ergo accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit. Gladio quem portabas, te inimicus occidit; armis tuis te vicit, armis tuis te in
Abbreviated transcription (Latin):
ra est ueritas : intua suauitate doceme ut suauis sit ueritas. dulcedo
contaminatur iniquitãs: Multo est melior & suauior ueritas: sed
sanis suauis est panis. Quid melius & preclarius pane caelestĩ sed
sinon obstupe fecit dentes iniquitas scriptura enimdicit: sicut:
uua a ceruadentibus noxia est & fumus oculis sic iniquitas utentib
ea. Quid prodest quia panem laudatis simale uiuitis quodlaudatis
non manducatis. Cumergo audis uerbum cumaudis uerbum iusti¬
tiae &ueritatis. laudas: multo laudabilius est si fatias: Facergo
quod laudas antedicturuses uolo & nonualeo: quare nonuales
quia sanitas non est: unde sanitatẽ perdidisti nisiquia peccando
creatorem offendisti: ergo ut eius panem quem laudascum suaui¬
tate id est cum sanitate manduces dicilli : E godixidñe miserere
mei sana animam meam qmpeccauitibi. Ergomnquid inuentũ

Expanded text:
ra est veritas. In tua suavitate doce me: ut suavis sit veritas, dulcedine ra est veritas. In tua suavitate doce me: ut suavis sit veritas, dulcedine tua contemnatur iniquitas. Multo melior est et suavior veritas, sed sanis suavis est panis. Quid melius et praeclarius pane coelesti? Sed si non obstupefacit dentes iniquitas. Scriptura enim dicit: Sicut uva acerba dentibus noxia est, et fumus oculis; sic iniquitas utentibus ea . Quid prodest quia panem laudatis, si male vivitis? Quod laudatis non manducatis. Cum ergo audis verbum, cum audis verbum justitiae et veritatis, et laudas; multo laudabilius est, si facias. Fac ergo quod laudas. An dicturus es: Volo, sed non valeo? Quare non vales? Quia sanitas non est. Unde sanitatem perdidisti, nisi quia peccando Creatorem offendisti? Ergo ut ejus panem, quem laudas, cum suavitate, id est, cum sanitate manduces, dic illi: Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi . Ergo, inquit, inventum
Abbreviated transcription (Latin):
Quali senimuita est non concupiscere: ouita dulcis dulcis
est quasi uoluptas concupiscentiae: uerumest: Nec ea homi¬
nes sequerentur. nisi dulcis ess& theatrum spectaculum
meratrx lasciuiatur pessima cantilena: dultia sunt ista
concupiscentiae. dultia plane suauia delectabilia sednaria¬
uerunt mihuniusti delectationes suas sed nonsicut lextua dñe.
suauia sunt dultia sunt delectabilia sunt sed audimeliora.
Narrauerunt mihi iniustidelectationessuas sed nonsicait lex
tuaaĩe Felreanima quehuius modidelectationibus obdecte¬
tur ubiturpitudine nulla inquinatur & uertiats sereniitt¬
tupuogano: Qudem autem delectat lexdi &si deleoter stc̃
om̃pin delettationes lascuiģ uincat. Nonsibierro doefta
delectationem dnsdabit suauitatem. Quiddicam dñedas
& docesme tunedis cout fatiam suntua sua uitate doceasme:
c&erum quam diublanditur iniquitas &dulcis est iniquitas:a ma¬

Expanded text:
Qualis enim vita est, non concupiscere? O vita dulcis! Dulcis est quidem voluptas concupiscentiae: verum est, nec eam homines sequerentur, nisi dulcis esset. Theatrum, spectaculum, meretrix lasciva, turpissima cantilena, dulcia sunt ista concupiscentiae; dulcia plane, suavia, delectabilia: sed, Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . Suavia sunt, dulcia sunt, delectabilia sunt: sed audi meliora, Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non sicut lex tua, Domine. Felix anima quae hujusmodi delectationibus oblectatur, ubi turpitudine nulla inquinatur, et veritatis serenitate purgatur. Quem autem delectat lex Dei, et sic delectat, ut omnes delectationes lasciviae vincat, non sibi arroget istam delectationem: Dominus dabit suavitatem . Quam dicam? Domine, da et doces me. Tunc disco ut faciam, si in tua suavitate doceas me. Caeterum quamdiu blanditur iniquitas et dulcis est iniquitas, ama
Abbreviated transcription (Latin):
Quinumn inhaid peratum est mostem. Mori uonasilex. sed
pectatim ast inbr so laidudumi autemn doxerat. sine leze
peciatum mnos tuum est ubiuosam monueram quia mostuum est:
baxit abst onditum lata non aꝑparce. Alodouisiaie nue s inueret
ita dictu ser peccatum in quid utappareat peccae qua miiond e¬
ut si quia er ailt &quandonon apparebat pepatiamin pone
ed peuatum quia concupiscentiam nesciebam nisilexdicer & non
conenpistene s honait concupiscentiam non habebam. sed concu¬
piscentiuam ne sciebam sic &am hic non ait ut sit peri seuianad
lit appareet peccatum perbonum mihi operatumest mof tem
Seram mostem ĩt fiat super modum peccator aitt pestatiorte

Expanded text:
num operatum est mihi mortem. Mors non est lex, sed peccatum est mors. Jamdudum autem dixerat. Sine lege peccatum mortuum est. Ubi vos admonueram, quia mortuum est, dixit, absconditum latet, non apparet. Modo videte quam vere ita dictum sit: Peccatum, inquit, ut appareat peccatumut sit, quia erat, et quando non apparebat peccatum. Quid est, ut appareat peccatum? Quia « concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret; Non concupisces. » Non ait, concupiscentiam non habebam; sed, concupiscentiam nesciebam. Sic etiam hic non ait, ut sit peccatum, sed « ut appareat peccatum; per bonum mihi operatum est mortem. st mortem, ut fiat super modum peccator aut peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sst uelante episcopatum uel in episco patu gesserit
quã uis nequa quam ad om̃s illius potuerim ꝑ uenire¬
uistutes. adeo ea in quibus ipse tantum sibi conscius
fuit nesciunt᷑. quȩ laudẽ ab hominibus non reqͥres
uantũ in ipso fuit. om̃s uistutes suas latere uolu¬
iss& : quã quam &iam exis quae nobif comꝑta erant
plura omissinius. Quia sufficere credimꝰ. sitantũ
excellentiora notarentur. simul & legentib consu¬
lendũ fuit. nequã his parar& copia cogesta fasti¬
dium: Obsecro itaq eos quilecturisunt ut fidem
dictis adhibeant. neque me quic quã nisi qđ cõꝑtum
& ꝓbatum sit. scripsisse arbitrent̾. alio quin tacere

Expanded text:
ut se uel ante episcopatum uel in episcopatu gesserit, quamuis nequaquam ad omnia illius potuerim peruenire: adeo ea, in quibus ipse tantum sibi conscius fuit, nesciuntur, quia laudem ab hominibus non requirens, quantum in ipso fuit, omnes uirtutes suas latere uoluisset quamquam etiam ex his, quae conperta nobis erant, plura omisimus, quia sufficere credidimus, si tantum excellentia notarentur: simul et legentibus consulendum fuit, ne quod his pareret copia congesta fastidium. obsecro autem eos qui lecturi sunt, ut fidem dictis adhibeant, neque me quicquam nisi conpertum et probatum scripsisse arbitrentur: alioquin tacere