comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uor aꝓppinquaremꝰ pictaium cepit
dominꝰ abbas infirmari: ita ut pau¬
lominus penitere inciꝑet om̃s nos
itineris huius. Ibi ad nr̃am & ipsius conso¬
lationẽ. facta est uox ad eum in uisione. can¬
tans: & domꝰ impleta ẽ ex odore unguenti.
E rat autẽ cantus ut uersiculi.s tantummͦ
punctũ ultimũ deerat in hunc modum.
E t̃ do̾mus impleta eist ex õdorẽ ũngu̾enti:
Quo defectu quid significatũ credamꝰ. sequen¬
tia manifestant. Altera enim die cũ iterum
decubaret: sic in os eiꝰ immissum est canticũ
nouũ. letabit᷑ iustris in dño: ut eiugilans
sepius. nil aliuid posset cogitaR e.
ictaui dum nocte sederemꝰ. & ipse cum
candela solus deambularet. extincta est
candela: & abbas cari loci uidit eũ sine lium¬
ne ambulantẽ. Pinde autẽ cum sonitu qͦdã
ut ipse confessus ẽ candela reaccensa ẽ. & ar¬
dentẽ eam usq ad nos deportauit.
N urbe surdegali res facta ẽ digna miracłõ.
qͦd obstinatissimos ammos clericoꝵ conuertit.

Expanded text:
um appropinquaremus Pictavim, coepit dominus Abbas infirmari, ita ut paulo minus eum poenitere inciperet oneris, non itineris hujus. Ibi ad nostram et ipsius consolationem facta vox ad eum in visione cantans: 1193 Et domus impleta est ex odore unguenti . Erat autem cantus ut versiculi, et tantummodo punctum ultimum deerat in hunc modum: Et domus impleta est ex odore unguenti. Quo defectu quid significatum credamus, sequentia manifestant. Altera die cum iterum decubaret, sic in os ejus missum est canticum novum, Laetabitur justus in Domino , ut evigilans saepius nil aliud posset cogitare. Pictavi, dum nocte sederemus, et ipse cum candela solus deambularet, exstincta est candela, et abbas Chari-Loci vidit eum sine lumine ambulantem. Proinde autem cum sonitu quodam, ut ipse confessus est, candela reaccensa est, et ardentem eam usque ad nos deportavit. 3. In urbe Burdegali res facta est digna miraculo, quod obstinatissimos animos clericorum convertit,
Abbreviated transcription (Latin):
omo ciuitatis illius pauꝑ & mnops laudat ho¬
die nomen dñi. qui longa infirmitate. fractꝰ
uirib laborare ñ poterat. aut oꝑari qͥcquam.
s: benedicto pane uescens cum ꝑ aliqͦt dies se¬
queret᷑ nos: fortis & incolumis ẽ reuersus.
Ncaturcensi urbe quidam
seruiens ep̃i ꝑcussus in capite: oculi unus
lumen amiserat: s signante eo uisũ recepit.
Sidem burgensis quidã diues bibit aquã
ab eo benedictam: & uisum ẽ ei ac si piceret᷑

Expanded text:
omo civitatis illius, pauper et inops, laudat hodie nomen Domini, qui longa infirmitate fractus viribus, laborare non poterat, aut operari quidquam: sed benedicto pane vescens, cum per aliquot dies sequeretur nos, fortis et incolumis est reversus. In Caturcensi urbe quidam serviens episcopi percussus in capite, oculi unius lumen amiserat: sed signante eo visum recepit. Ibidem burgensis quidam bibit aquam ab eo benedictam, et visum e
Abbreviated transcription (Latin):
tan suspicamini: audite qͥd dicat. Ds grãs ago tͥ
Sed ñ erat uacuus. ñ erat exinanitꝰ. ñ etat humilis
s elatꝰ. Non enĩ qͥd sibi deesset scire studinit. s exag¬
gerauit meritũ suũ: nec erat illa solida plenitudo
s tumor. uacuus ꝓinde redire meruit. qͥ plenitu¬
dinẽ simulauit: nã publicanꝰ ille qui exinanire
seipsũ. qͥ uacuũ uas exhibere curauit. gr̃am retulit
ampliorẽ. Nos ergo fũs sigr̃ãm cupimꝰ inuenire: sic
de cȩtero abstineamꝰ ã uiciis. ut de p̃teritis qͦq pec¬
catis digne peniteamꝰ. Nichilominꝰ quoq solliciti
simꝰ & deuotos nos deo & uere humiles exhibere:
hui modi nẽpe animas gratanter respicit pio illo
respectu. de quo sapiens ait. Qm̃ gr̃a & misccłia
ꝓpterea qͥter reuocat animã quã respiciat. diceis.
reuertere reuertere sunamitis. reuert̾e reuert̾e ut
intueam̃ ce: quo uidelicet nec in peccandi con¬

Expanded text:
tan suspicamini. Audite quid dicat: Deus, gratias ago tibi. tan suspicamini. Audite quid dicat: Deus, gratias ago tibi. Sed non erat vacuus, non erat exinanitus, non erat humilis, sed elatus. Non enim quid sibi deesset, scire, studuit, sed exaggeravit meritum suum: nec erat illa solida plenitudo, sed tumor. Vacuus proinde rediit, qui plenitudinem simulavit. Nam publicanus ille, qui exinanivit se ipsum, quoniam vacuum vas exhibere curavit, gratiam retulit ampliorem . Nos ergo, fratres, si gratiam cupimus invenire, sic de caetero abstineamus a vitiis, ut de praeteritis quoque peccatis digne poeniteamus. Nihilominus quoque solliciti simus, et devotos nos Deo et vere humiles exhibere. Hujusmodi nempe animas gratanter respicit pio illo respectu, de quo Sapiens ait: Quoniam gratia am quam respicit, dicens: Revertere, revertere, Qunamitis; revertere, revertere, ut intueamur te : quo videlicet nec in peccandi con
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ue tͥ: si forte uicus & peccatis ꝑnitiosior successe¬
rit in gratitudo. Qd enĩ tã euidenter gr̃e aduersat̃
Tepescimꝰ ꝓcessu cemꝑis a feruore conuersationis nr̃e
paulatĩ refrigescit caritas. abundat iniqͥtas: ut
parit̃ & ingrati. Timorẽ dm̃ derelinqͥmꝰ. religiosi
omittimꝰ sollicitudinẽ: uerbosi. curiosi. facetietia
detractores. & murmuratores. uacantes nugis. fu¬
gitantis laboris & disciplinȩ: qͦtiens sine nota id.:
licet: qͥsi uero confesti sit etiã sine noxa. Qd ergo
tantis repulsam obstacłis gr̃am nobis deesse mi
spͣti feruens: caueat sibi nesuis fidat meritis. ne
intrat gr̃a. Nimirũ plenꝰ est: nec in eo iã inuenit
grã locũ sibi. Considerastis phariseũ illũ orantẽ:
Non erat raptor. ñ iniustꝰ. ñ adulter. Ansine fructib
penitentiȩ erat: Ieiunabat bis in sabbato: decimaᷤ
ilabat omniũ que possidebat. Sed ingratũ forsi¬

Expanded text:
Sed vae tibi, si forte vitiis et peccatis perniciosior successeSed vae tibi, si forte vitiis et peccatis perniciosior successerit ingratitudo. Quid enim tam evidenter gratiae adversatur? Tepescimus processu temporis a fervore conversationis nostrae, paulatim refrigescit charitas, abundat iniquitas, ut pariter et ingrati. Timorem Domini relinquimus, religiosam omittimus solitudinem, verbosi, curiosi, faceti, etiam detractores et murmuratores, vacantes nugis, fugitantes laboris et disciplinae, quoties sine nota id licet; quasi vero confestim sit etiam sine noxa. Quid ergo tantis repulsam obstaculis gratiam nobis deesse mirspiritu fervens: caveat sibi ne suis fidat meritis, ne intrat gratia. Nimirum plenus est, nec in eo jam invenit gratia locum sibi. 10. Considerastis Pharisaeum illum orantem? Non erat raptor, non injustus, non adulter. An sine fructibus poenitentiae erat? Jejunabat bis in Sabbato, decimas dabat omnium quae possidebat. Sed ingratum forsi
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiȩ fiducia. pacientia uero iusticiȩ: quale iã
pot̾imꝰ idoneũ gr̃e teceptacłm exhibere: Balsamũ
est: purassimũ & solidissimũ uas requirit. Et qͥd
tã purũ quid ue tã solidũ: quã humilitas cordis:
Meruto ꝓinde humilib dat᷑ gr̃ã: merito resperit as
humilitatẽ ancille sue. Quonã merato quenis:
Eo utiq quod animũ humilẽ meritũ ñ occupa¬
ret humanũ: qͦ minꝰ libere influeret diuine gr̃e
plenitudo. Sed ad hanc nobis humilitatẽ qͥb̃dã
erit gradibꝰ ascendendũ. Primo enĩ cor hominis
quẽ adhuc peccare delettat. nec miserã consue¬
tudinẽ ꝓposito utiliore mutauit: ne sit gr̃e cap de¬
ꝓpriis uicus p̃pedit᷑. Scdo qͦq: ubi iã corragere mo¬
res & pͥores nequitias de cetero ñ iterare ꝓponit.
ipsa tam̃ peccata p̾cerita licet iã amputata quodã
mͦ uideant᷑ dũ in eo manent. gr̃ãm ñ admittunt.
M anent autẽ donec confessione lauent᷑: donec sucre

Expanded text:
iae fiducia, patientia vero justitiae, quale jam poterimus idoneum gratiae receptaculum exhibere? Balsamum est purissimum, et solidissimum vas requirit. Et quid tam purum, quidve tam solidum quam humilitas cordis? Merito proinde humilibus dat gratiam; merito respexit Deus humilitatem ancillae suae. Quonam merito, quaeris? Eo utique, quo animum humilem meritum non occuparet humanum, quominus libere influeret divinae gratiae plenitudo. Sed ad hanc nobis humilitatem quibusdam erit gradibus ascendendum. Primo enim cor hominis, quem adhuc peccare delectat, nec miseram consuetudinem proposito meliore mutavit, ne sit gratiae capax propriis vitiis praepeditur. Secundo quoque, ubi jam corrigere mores, et priores nequitias de caetero non iterare proponit; ipsa tamen peccata praeterita, licet jam amputata quodam modo videantur, dum in eo manent, gratiam non admittunt. Manent autem donec confessione laventur, donec succe
Abbreviated transcription (Latin):
homines quidẽ cũ occiderint corpꝰ. anime ñ habet
ulitra qͥa faciant: ille autẽ timendus qͥ potestatẽ
habet & corpꝰ & animã ꝑdere in gehennã. Quid
familia ioachim cardat: Irruat ꝑ posticiũ. nã
in pomerio clamor audit᷑ c. lamor ut lupoꝵ gra¬

Expanded text:
homines quidem, cum occiderint corpus, animae non habent homines quidem, cum occiderint corpus, animae non habent ultra quid faciant: ille autem timendus est, qui potestatem habet et corpus et animam mittere in gehennam . Quid familia Joachim tardat? Irruat per 981 posticum, nam in pomerio clamor auditur; clamor autem luporum gra
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ in eã lapidẽ mittat. Merito ꝓinde ad disci¬
płos ueritas ait. Nisi abundauerit iusticia ur̃a
mandauit. An qͥ decreuerit adulterã lapidare:
mandauit accusare pudicã: An qͥ iussit adulte¬
rã lapidib oppͥmi: iussit etiã cont̃ insontẽ testi¬
moniũ ferri: Immo uero sicut adulterã: sic
etiã falsũ testẽ ñ impunitũ ẽẽ p̃cepit. Sed qui
de sp̃ualis. Si hoc inqͥt egero. mors mͥ est. si au¬
tẽ ñ egero: ñ effugiã manꝰ ur̃as. Ur̃as o pharisei
manꝰ nec adultera effugit. nec pudica ur̃as accu-¬
sationes. nec sp̃s nec peccator euadit. Dissimu¬
latis peccata ut̃a ubi inuencritis aliena. Alioqͥn
siqͥs forte suũ ñ habet. ur̃m ei inpingitis crimen.
qͥt absq oꝑe incidere in manꝰ hominũ quã de¬
relinquere legẽ dei mei. Nimiũ sciebat ista. qͥ m
horrendũ sit incidere in mauꝰ d̃i uiuentis. Nam

Expanded text:
primus in eam lapidem mittat. Merito proinde ad disciprimus in eam lapidem mittat. Merito proinde ad discipulos Veritas ait: Nisi abundaverit justitia vestrmandavit. An qui decrevit adulteram lapidare, mandavit accusare pudicam? an qui jussit adulteram lapidibus opprimi, etiam jussit contra insontem testimonium ferri? Imo vero sicut adulteram, sic etiam falsum testem non impunitum esse praecepit . Sed qui de spiritualis. Si hoc, inquit, egero, mors mihi est; si autem non egero, non effugiam manus vestras. Vestras, o Pharisaei, manus nec adultera effugit, nec pudica: vestras accusationes nec sanctus, nec peccator evadit. Dissimulatis peccata vestra, ubi inveneritis aliena: alioquin si quis forte suum non habet, vestrum ei impingitis crimen. inquit, absque opere incidere in manus hominum, quam derelinquere legem Dei mei. Nimirum sciebat ista, quam horrendum sit incidere in manus Dei viventis. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei capud: tota ur̃e malignitatis adinuen¬
tio retorquet᷑ Diffiditis cause: qui iudiciũ sub¬
ter fugitis. Nã illa quidẽ sine iniuria legis ab
sideremꝰ fr̃s. quonã hinc abeant pharisei. cude¬
tisne duos senes. nã ã seniorib exire cepert̃. qͦ¬
modo inpometio ioachim abscondunt̃: Su¬
sannã quert̃ uxorẽ eiꝰ. sequam eos: nã iniqͥ co¬
gitatione pleni sunt contͣ eã. Consentire nob̾
aiunt senes. aiunt pharisei: aiunt lupi: qui ab
alteriꝰ pauloante licet errantis ouitule fuerant de¬
uoratione frustrati. Consentire nobis: & cõmiscere
nobiscũ. Inueterati dierũ maloꝵ. mͦ accusabatis
adulteriũ mͦ adulteriũ suadecis: Sed hec est tota:
iusticia uĩa: & que palã arguitis. eadẽ agitis in
occulto. Hinc fuit qͦd existis unꝰ post unũ cũ ille
om̃ium consciꝰ occultoꝵ. ur̃as tã ualide ꝑcussis¬
set conscientias. dicens. Qui sine peccato est ur̃m:

Expanded text:
Pharisaei, caput tota vestrae malignitatis adinvenPharisaei, caput tota vestrae malignitatis adinventio retorquetur. Diffiditis causae, qui judicium subterfugitis. Nam illa quidem sine injuria legis abssideremus, fratres, quonam hinc abeant Pharisaei. Videtisne duos senes nam a senioribus exire coeperunt quomodo in pomerio Joachim abssconduntur? Susannam quaerunt uxorem ejus: sequamur eos; nam iniqua cogitatione pleni sunt contra eam. Consentire nobis, aiunt senes, aiunt Pharisaei, aiunt lupi, qui ab alterius paulo ante, licet errantis oviculae, fuerant devoratione frustrati. Consentire nobis, et commiscere nobiscum. Inveterati dierum malorum, modo accusabatis adulterium, modo adulterium suadetis. Sed haec est tota justitia vestra, et quae palam arguitis, eadem agitis in occulto. Hinc fuit quod existis unus post unum, cum ille omnium conscius occultorum vestras tam valide percussisset conscientias, dicens: Qui sine peccato est vestrum,
Abbreviated transcription (Latin):
male fecerit. & in pessimis reb magis exultat.
Rogemꝰ itaq fĩs responderi nobis. qͣntas habenꝰ
inqͥtates & peccata: scelera nr̃a & delicta nobis
desideremꝰ ostendi. Scrutemͣ uias nr̃as. & studia
nr̃a: ꝑiculaq uniũsa uigili intentione pense.¬
mꝰ dicat qͥsq in pauore suo. uadã ad portas
inferi: ut iã non nisi in sola dei miscłia respire¬
mꝰ. Hec uera hominis fiducia: a se deficientis. &
innitentis año deo suo. Hec inqͣm uera fiducia.¬
mno bie qdẽ aimoris. in ipso autẽ causa fiducie.
S uauos& mitis est copiose misedĩe prestabilis
lup is alita: inult̾ ad ignoscendũ. Credamꝰ sane
su mmanicis: qͥ in eonil aliud unde occasionẽ
slruende calũpnie caꝑent inuenert. Compatie¬
tur aiunt peccatrici: nec sibi oblatã ullatenus
patiet occidi. T̃ enebit᷑ itaq manifestꝰ aduersariꝰ
legis. tũ absoluerit lege damnacã. In ur̃m o

Expanded text:
male fecerit, et in pessimis rebus magis exsultat. male fecerit, et in pessimis rebus magis exsultat. Rogemus itaque, fratres, responderi nobis, quantas habeamus iniquitates et peccata; scelera nostra et delicta nobis desideremus ostendi. Scrutemur vias nostras et studia nostra, periculaque universa vigili intentione pensemus. Dicat quisque in pavore suo: Vadam ad portas inferi, ut jam nonnisi in sola Dei misericordia respiremus. Haec vera hominis fiducia, a se deficientis, et innitentis Domino suo. Haec, inquam, vera fiducia,in nobis quidem timoris, in ipso autem causa fiduciae. Suavis et mitis est, copiosae misericordiae; praestabilis super malitia, multus ad ignoscendum. Credamus sane vel inimicis, qui in eo nihil aliud, unde occasionem struendae calumniae caperent, invenerunt. Compatietur, aiunt, peccatrici, nec sibi oblatam ullatenus occidi patietur. Tenebitur itaque manifestus adversarius legis, cum absolverit lege damnatam. In vestrum, o
Abbreviated transcription (Latin):
ceatq uindictã. Hȩc ueritas. Ceterũ adhuc mi¬
nus est & si accusatores refellit hȩc ueritas. sed
reã necdũ absoluit. Scribat iterũ scribat gr̃am.
legat & audiamꝰ. Nemo te condẽpnauit mulier:
N emo dñe. Nec ego te condẽpnabo: uade & am¬
pliꝰ noli peccare. O uox miscdie: õ auditꝰ leticie
salutaris. Auditã fac mͥ mane misciłiam tuã.
qͥa in te sꝑaui dñe. Sola nimirũ spes. apual te
miserationis optinet locũ: nec oleũ miscdie
nisi in uase fiducie ponis. Sed est infidelis fidu¬
cia soliꝰ utiq maledictionis capax: cũ uideli¬
cet in spe peccamꝰ. Quã quã nec fiducia illa di¬
cenda sit: s insensibilitas quedã. & dissimula¬
tio ꝑnitiosa. Que enĩ fiducia ei. qͥ ꝑicłm ñ at¬
tendit: Aut qͦd ibi timoris remediũ: ubi nec
timor sentit᷑: nec materia ipsa timoris: Tidu¬
cia solatiũ est: nec eget ille solatio. qͥ letat᷑ cum

Expanded text:
ceatque vindictam. Haec Veritas. 3. Caeterum adhuc miceatque vindictam. Haec Veritas. 3. Caeterum adhuc minus est: et si accusatores refellit haec Veritas, sed ream necdum absolvit. Scribat iterum, scribat gratiam, legat, et audiamus. Nemo te condemnavit, mulier? Nemo, Domine. Nec ego te condemnabo; vade, et amplius noli peccare. O vox misericordiae, o auditus lactitiae salutaris! Auditam fac mihi mane misericordiam tuam, quia in te speravi, Domine . Sola nimirum spes apud te miserationis obtinet locum; nec oleum misericordiae, nisi in vase fiduciae ponis. Sed est infidelis fiducia, solius utique maledictionis capax, cum videlicet in spe peccamus. Quanquam nec fiducia illa dicenda sit, sed insensibilitas 980 quaedam, et dissimulatio perniciosa. Quae enim fiducia ei qui periculum non attendit? aut quod ibi timoris remedium, ubi nec timor sentitur, nec materia ipsa timoris? Fiducia solatium est: nec eget ille solatio, qui laetatur cum
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei. Sed ad duriciã lapidei cordis ur̃ ille
locut᷑ est. Thc autẽ inclinans se. Dñe inclina
celos tuos & descende. Inclinans se & digito. ad
mi scdiam fiexus. neq enĩ uidaici cordis erat. di¬
gito scribebat. ñ iã in lapide. s in terra. Neq hoc
tantũ semel. s hic qͦq duplex script᷑a. sicut apua
moysen tabulȩ duȩ. Et forte ueritatẽ & gr̃am scri¬
bens. & iterũ scribens. terre imp̃ssisse uidet᷑ scam¬
ri possit de tabula ueritatis legisse. unde refelle
enĩ ad uerbũ hoc saxea corda tͣnsfossa. qͥm uehe¬
menter hoc uno lapillo contrite sunt frontes la¬
pidee: rubor ipse confusionis & clandestinꝰ ꝑba¬
uit abscessus. Meruit qͥdẽ adultera lapidari:
s is punire gestiat. qui dignꝰ ñ est etiã ipse pu¬
niri. Is presumat a peccatrice exigere ultionẽ:
qui eaudẽ exciꝑe ñ meret᷑. Alioqͥn ipse sibi uici¬
nior a se incipiat: in se priꝰ sententiã ferat. exer¬

Expanded text:
Pharisaei. Sed ad duritiam lapidei cordis vestri ille Pharisaei. Sed ad duritiam lapidei cordis vestri ille locutus est. Jesus autem inclinavit se. Domine, inclina coelos tuos, et descende . Inclinans se, et ad misericordiam flexus neque enim Judaici cordis erat, digito scribebat, non jam in lapide, sed in terra. Neque hoc tantum semel, sed hic quoque duplex scriptura, sicut apud Moysen tabulae duae. Et forte veritatem et gratiam scribens, et iterum scribens terrae impressisse videtur, secunri possit de tabula veritatis legisse, unde refellerenim ad verbum hoc saxea corda transfossa, quam vehementer hoc uno lapillo contritae sint lapideae frontes, rubor ipse confusionis et clandestinus probavit abscessus. Meruit quidem adultera lapidari: sed is punire gestiat, qui dignus non est etiam ipse puniri. Is praesumat a peccatrice exigere ultionem, qui eamdem excipere non meretur. Alioquin ipse sibi vicinior, a se incipiat: in se prius sententiam ferat, exer
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is deprehensã in adult̾io mulierẽ indulgen¬
tia redẽptoris absoluit. hoilie innoxiũ susan¬
ne sanguinẽ liberauit: hodie qͦq beatã uirgi¬
nẽ singulari in unere gratuite benedictionis
impleuit. Magnũ conuiuiũ. ubi pariter nob̾
miscd̃ia. iusticia. gr̃ã apponunt᷑. Nunqͥd ñ mi¬
sccdia esca hominũ: Salutaris om̃ino. & efficar
ad medelã. Nunqͥd ñ etiã iusticia. panis cordis:
Etqͥdẽ optime confirmans illud: utpote cibꝰ soli¬
dꝰ ad nutͥendũ. Deniq beati qui esuriunt illũ.
qm̃ ipsi sat̃abunt᷑. Nunqͥd ñ cibꝰ animȩ gr̃a dei
sui: dulcissimꝰ sane: & omnẽ habens in se sua¬
uitatẽ. & delectamentũ saporis. Immo uero hec
sibi parit̾ om̃ia uendicans. ñ modo deleccat: s
reficit & medet᷑. Accedamꝰ ad mensã hanc fr̃s
mei: & ex singłis dapib uł modicũ aliqͥd de¬
gustemꝰ In lege moyses mandauit huiꝰmodi la¬
pidare aiunt de peccatͥre peccatores. de adult̾a

Expanded text:
nostris deprehensam in adulterio mulierem indulgentia Redemptoris absolvit, hodie innoxium Susannae sanguinem liberavit, hodie quoque beatam Virginem singulari munere gratuitae benedictionis implevit. Magnum convivium, ubi pariter nobis misericordia, justitia et gratia apponuntur! Nunquid non misericordia esca hominum? Salutaris omnino et efficax ad medelam. Nunquid non etiam justitia panis cordis? Et quidem optime confirmans illud, utpote cibus solidus ad nutrimentum. Denique beati qui esuriunt illum, quoniam ipsi saturabuntur . Nunquid non cibus animae gratia Dei sui? Dulcissimus sane, et omnem habens in se suavitatem et delectamentum saporis; imo vero haec sibi omnia pariter vindicans, non modo delectat, sed et reficit, et medetur. 2. Accedamus ad mensam hanc, fratres mei, et ex singulis dapibus vel modicum aliquid degustemus. In lege Moyses mandavit hujusmodi lapidare, aiunt de peccatrice peccatores, de adultera
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisti. Singłatẽ. qͦd sola hanc meruens pleni¬
tudinẽ: generalẽ qͦd de ipsa plenitudine accipi¬
ant uniuersi. Benedicta tu in mulierib & bene¬
dictꝰ fructꝰ uentͥs tui. Singłaritet qͥdẽ fructꝰ ueniͥs
tui:. s ad om̃ium qͥdẽ mentes te mediante ꝑuenit.
Sic nimirũ olim totꝰ ros inuellere. totꝰ in area: s in
nulla parte areȩ. sicut in uellere totꝰ fuit. In te sola
rex ille diues & p̾diues exinanitꝰ. excelsus humilia¬
tus. inm̃sus adbreuiatꝰ. & ab angłis minoratꝰ est:
uerꝰ deniq łs & di filiꝰ incarnatꝰ. Sed qͦ fructu¬

Expanded text:
invenisti. Singularem quod sola hanc inveneris plenitudinem; generalem, quod de ipsa plenitudine accipiant universi. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. Singulariter quidem fructus ventris tui est; sed ad omnium quidem mentes te mediante pervenit. Sic nimirum, sic olim ros totus in vellere, totus in area; sed in nulla parte areae totus, sicut in vellere fuit . In te sola Rex ille dives et praedives exinanitus; excelsus, humiliatus; immensus, abbreviatus, et angelis minoratus est: verus denique Deus et Dei Filius incarnatus. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
daid & dñm ẽẽ testat᷑. Celũ cȩli dño: terrã autẽ
dedit filiis hominũ. Csedat eigo ei. utrũq necesse
est. in possessionẽ: qui ñ modo dñs. s etiã filꝰ ho¬
minis est. Audi etiã quomͦ terrã sibi tanqͣm filiꝰ
hominis uendicat: s & cõmunicat tanqͣm spon¬
sus. fiores inqͥt apparuert̃ in terra nĩa. Neq huic
discrepat. qͦd natareth interpretat᷑ flos. Amat fio¬
aigerã patriã flos de radice iesse: & libenter int̃
lilia pascit᷑. flos cãpi & liliũ conualliũ. Commen¬
dat enĩ fiores. pulchritudo. suaueolentia. &e spes
fructꝰ: gr̃a triplex. Te quoq florẽ reputat as. &
bene ei cõplacet in te. si cibi nec oneste conuersatio¬
nis decor. nec bone opinionis fraglantia. nec in¬
tentio desit fut̃ȩ recͥbutionis fructꝰ enĩ sp̃s est. uita
ȩcerna. Ne timeas maria: inuenisti grãm apud¬

Expanded text:
num esse testatur . Coelum coeli Domino, terram autem dedit filiis hominum . Cedat ergo ei utrumque necesse est in possessionem, quia non modo Dominus, sed et filius hominis est. Audi etiam quomodo terram sibi tanquam filius hominis vindicat, sed et communicat tanquam sponsus. Flores, inquit, apparuerunt in terra nostra . Neque hinc discrepat, quod Nazareth interpretatur flos. Amat florigeram patriam flos de radice Jesse, et libenter inter lilia pascitur flos campi et lilium convallium. Commendat enim flores pulchritudo, suaveolentia, et spes fructus; gratia triplex. Teque florem reputat Deus; et bene ei complacet in te, si tibi nec honestae conversationis decor, nec bonae opinionis fragrantia, nec intentio desit futurae retributionis. Fructus enim spiritus est vita aeterna. 8. Ne timeas, Maria; invenisti enim
Abbreviated transcription (Latin):
s si ei uindictã serues. si ñ collas ab eo iudiciũ. si
ñ redas recͥhuentib tͥmala. faciec iudiciũ. s in¬
iuriã patienti: in ȩqͥtate iudicabit. s ꝓ mansue¬
cis terre. Iã uobis nisi fallor molestũ est: qͥa deli¬
cie tardant. Non miremini. delitie sunt: ñ one¬
rabunt quãlibet saciatos: nec a ructantib qͥdẽ
potert̃ fastidiri. Missus est gabrahel angls a do
in ciuitatẽ galileȩ: cui nom̃ nararech. mirraris
qͦd narareth parua ciuitas & tanti regis nuntio
illu stret᷑. & tanto: Sed magnꝰ latet in hac parua
ciuitate chesaurꝰ Latet inqͣm: s homines latet.
ñ deũ. An ñ thesaurꝰ dĩ. maria: Ubicũq illa est. &
cor eiꝰ. Ocłi eiꝰ suꝑ eã: ubiq respicit suꝑ huumilitatẽ
ancille suȩ. Nouit celũ unigenitꝰ d̃i paĩo: Si çelũ

Expanded text:
serves, si non tollas ab eo judicium, si non reddas retribuentibus tibi mala. Faciet judicium, sed injuriam patienti; in aequitate judicabit, sed pro mansuetis terrae. Jam vobis, ni fallor, molestum est, quod deliciae tardant. Non miremini: deliciae sunt. Non onerabunt quamlibet satiatos, nec a ructantibus quidem poterunt fastidiri. 7. Missus est Gabriel angelus a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth. Miraris quod Nazareth, parva civitas, et tanti regis nuntio illustretur, et tanto? Sed magnus latet in hac parva civitate thesaurus; latet, inquam, sed homines latet, non Deum. An non thesaurus Dei Maria? ubicunque illa est, et cor ejus. Oculi ejus super eam, ubique respicit humilitatem ancillae suae. Novit coel
Abbreviated transcription (Latin):
mo huiꝰ cemodi desusanna. Seid & parentes eius
iusti fuerant: & uir eiꝰ honoratior omniũ iudeoꝵ.
Merito igit᷑ a iusto iudice iustã de iniustis optinuit:
ultionẽ: que tã uehement̃ iusticiã esuriuit. ut ꝓp¬
ter eã contẽpneret mortẽ corporis. opꝓbriũ generis.
luctũ in consolabilẽ amicoꝵ. Et nos fr̃s si a xp̃o
audiuimꝰ. nec ego te condẽpnabo. si pͤecare iã no

Expanded text:
 aliquando de Susanna. Sed et parentes ejus justi erant, et vir ejus honoratior omnium Judaeorum. Merito igitur a justo Judice justam de injustis obtinuit ultionem, quae tam vehementer justitiam esurivit, ut propter eam contemneret mortem corporis, opprobrium generis, luctum inconsolabilem amicorum. 6. Et nos, fratres, si a Christo audivimus: Nec ego te condemnabo, si peccare jam n
Abbreviated transcription (Latin):
lis sit tͥ: munerator copiosissime: re¬
munerator eqͥssime. pussi me liberator. Gratis
respicis humiles: iuste iudicas innocentes miscdĩ¬
ter saluas etiã peccatores. Hec sunt dilectissim.
que nob̾ in m̃sadiuitis huiꝰ pr̃issamilias. sc̃aꝵ
testimoniis scriptaꝵ hodie qͥdẽ si diligenter ad

Expanded text:
lis sit tibi, munerator copiosissime, remunerator aequissime, piissime liberator! Gratis respicis humiles, juste judicas innocentes, misericorditer salvas etiam peccatores. Haec sunt, dilectissimi, quae nobis in mensa divitis hujus patrisfamilias sanctarum testimoniis Scripturarum, hodie quidem, si dili
Abbreviated transcription (Latin):
& insauias fals.as. Paulus hoc nom̃ cognoue¬
rat qui dicebat. Non enĩ est aliud nom̃ datũ
hominibꝰ: in quo oporteat saluos fieri. Nos
quoq si nouimꝰ nom̃ sc̃m qͦd inuocatũ est suꝑ
nos: desiderandũ utiq nobis. ut semꝑ sc̃ifice¬
tur in nobis: atq ita orandũ uixta doctrinã
utiq saluatoris. Pater nr̃ qui es in ceł sc̃ĩficet᷑
nom̃ tuũ. Deniq audi qͥd seqͥtur in psalmo.
Clamauit ad me. & exaudiã eũ. hic fructꝰ noti¬
tie nominis: clamor oratioins. Porro fructus
clamoris: exauditio saluatoris. Quomͦ enĩ ant
ñ inuocans exaudiri poterat: aut nom̃ dñi
nesciens inuocare: Grãs ei qui manifestauit
hominib nom̃ patͥs. fructũ salucis in eiꝰ iuo¬
catione constituens: sicut scriptũ est: quicũq
inuocauerit nom̃ dm̃i saluus enit.¬

Expanded text:
as . Hoc nomen cognoverat qui dicebat: Non enim est aliud nomen datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri . Nos quoque si novimus nomen sanctum quod invocatum est super nos, desiderandum utique nobis, ut semper sanctificetur in nobis, atque ita orandum juxta doctrinam utique Salvatoris: Pater noster qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum . Denique audi quid sequatur in Psalmo: Clamavit ad me, et ego exaudiam eum. Hic fructus notitiae nominis, clamor orationis: porro fructus clamoris, exauditio Salvatoris. Quomodo 873 enim aut non invocans exaudiri poterat; aut nomen Domini nesciens, invocare? Gratias ei qui manifestavit hominibus nomen Patris, fructum salutis in ejus invocatione constituens, sicut scriptum est: Quicunque invocaverit nomen Domini, salvus eri
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod enĩ uidet qͥs. qͥd sꝑat:. Tides utiq acd auditũ
& ea qͥdẽ iuxta euidẽ apłm: est rerũ substantia
sꝑandarũ. Protegã eũ qm̃ cognouit nom̃ meũ.
Non nouit nom̃ eiꝰ. qui illud assumit in uanũ.
nouit nom̃ eius: qui eũ nec honorat ut patrẽ.
nec ut dñm tunec. Non nouit nom̃ eius: qͥ ad
uanitates & insamas falsas conuertit᷑. Beatꝰ cuiꝰ¬

Expanded text:
Quod enim videt quis, quis sperat? Fides utique ex auditu ; Quod enim videt quis, quis sperat? Fides utique ex auditu ; et eo quidem, juxta eumdem Apostolum, est rerum substantia sperandarum . Protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. Non novit nomen ejus, qui illud assumit in vanum, novit nomen ejus, qui eum nec honorat ut Patrem, nec ut Dominum timet. Non novit nomen ejus, qui ad vanitates et insanias falsas convertitur. Beatu
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ. & in beneplacito eiꝰ salus ȩterna. Qm̃ in me
sꝑauit liberabo eũ. dulcissima liberalitas. in
se sꝑantibꝰ ñ deesse: hoc enĩ totũ hominis meri¬
tũ. si cotã spẽ suã ponat in eo: qͥ totũ hominẽ
saluũ facit. In te sꝑauert̃ patres nr̃i: sꝑauerunt
& liberasti eos. Ad te clamauerunt & salui fac¬
ti sunt in ce spauert &ñ sunt con¬
fusi. Qͥs enim sꝑauit in eo: & confusus est: Spe
bit. si tam̃ in dm̃ tota figat᷑. ut firma sit: & non
titubet. Qͥd tuncat aspidem aut basiliscũ: quid
leonis rugitꝰ aut draconis sibilos expauescat:
ne iterũ impugnet᷑. iterũ egeat liberari. ꝓtegam
cũ & conscruabo. si tam̃ cognouerit nom̃ meũ:
ñ sibi iͥbuat quod liberat᷑ est. s nomini meo det
głam. Protegã cũ. qñ cognouit nom̃ meũ. In
presentia enĩ uultꝰ głificatio. in noticia nounnis
ꝓcectio exhibet᷑. Spes in nomine: res in facie est

Expanded text:
ejus, et in beneplacito ejus salus aeterna. Quoniam in me ejus, et in beneplacito ejus salus aeterna. Quoniam in me speravit, liberabo eum. Dulcissima liberalitas, in se sperantibus non deesse. Hoc enim totum hominis meritum, si totam spem suam ponat in eo qui totum hominem salvum facit. In te speraverunt patres nostri, speraverunt, et liberasti eos; ad te clamaverunt, et salvi facti sunt, in te speraverunt, et non sunt confusi . Quis enim speravit in eo, et confusus est? Sperbit, si tamen in Deum tota figatur, ut firma sit et non titubet. Quid timeat aspidem aut basiliscum? quid leonis rugitus, aut draconis sibilos expavescat? ne iterum impugnetur, ne iterum egeat liberari, protegam eum et conservabo: si tamen cognoverit nomen meum, nec sibi tribuat quod liberatus est, sed nomini meo det gloriam. Protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. In praesentia enim vultus glorificatio, in notitia nominis protectio exhibetur. Spes in nomine, res in facie est.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nobis. Ceterũ si occultissimũ iuudicẽ timent
etiã magni: qͣntũ nos ad illiꝰ examinis memori¬
ã conuenit crepidare: O si mͥ contingeret certũ
ẽẽ. nil eẽ in om̃ib nobis. illũ offendens ocłm.
qͥ solus ꝑfecte nouit qͥd sit in homine: uidens
in eo & quod in seille ñ uidet. Hoc uł maxime
iudiciũ uestigemꝰ fũs: & eo ampliꝰ frequentemꝰ
in timore & tremore ipsiꝰ considerationẽ. quo
minꝰ comp̃hendere possumꝰ in uestigabilẽ abys¬
sũ iudicioꝵ dei. & inrefragabilẽ dispositionẽ.
Cũ hoc timore spes habet meritũ: cũ hoc metu
fructuose sꝑatur. Est aucẽ is ipse timor firmis¬
suna quedã & efficax materia spei. si qͥs pruden¬
ter aduertat: siqͥdẽ maximũ quoddã qi donũ
timor iste: & exꝑceptione presentiũ firma est
expectatio futuroꝵ. Postremo beneplacitũ est
dño suꝑ timentes eũ: & utiq uita in uoluntate

Expanded text:
esse nobis. Caeterum si occultissimum Judicem timent esse nobis. Caeterum si occultissimum Judicem timent etiam magni; quantum nos ad illius examinis memoriam convenit trepidare? O si mihi contingeret certum esse, nil esse in omnibus nobis illum offendens oculum, qui solus perfecte novit quid sit in homine, videns in eo et qood in se ille non videt? Hoc vel maxime judicium vestigemus, fratres, et eo amplius frequentemus in timore et tremore ipsius considerationem, quo minus comprehendere possumus investigabilem abyssum judiciorum Dei, et irrefragabilem dispositionem. Cum hoc timore spes habet meritum, cum hoc metu fructuose speratur. 5. Est autem is ipse timor firmissima quaedam et efficax materia spei, si quis prudenter advertat. Siquidem maximum quoddam. Dei donum timor iste, et ex perceptione praesentium firma est exspectatio futurorum. Postremo beneplacitum est Domino super timentes eum ; et utique vita in voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
in eis quod scriptũ est impleat᷑. Qui timent te
nidebunt me & letabunt᷑: qͥa in uerbo tuo su¬
ꝑsꝑaui. Obediamꝰ prepositis nr̃is: qͥ ꝑuigilant
tanꝗͣ reddit᷑ rationẽ ꝓ animabꝰ nr̃is: ut non cũ
tͥsticia hoc faciant. Etqͥdẽ grãs deo. ex cuiꝰ solo
munere uenit: ñ est quod multũ uos moneã.
ñ est qͦd multum uob̃ timeã in hac parte. Qͦd
est enĩ gaudiũ meũ & gła mea: nisi ꝓmpta
obeditio & inreprehensibilis conuersatio ur̃a:
Quid si certo cognoscerẽ. ne angłos qͥdẽ in nob̃
neminẽ ur̃m ex anathemate inericho qͥppiã
occultari. ñ murmurare aliquẽ. ñ decrahere
in occulto. ñ simulatorie agere uł remisse: nĩ
ignominiosas anuno uoluere cogitationes.
quib heu solet interdũ ipsa quoq pars cor¬
poris ꝑtͣbari: Magnũ hoc mͥ gaudii increm̃¬
tum: s nonduĩ utiq plenitudo. Non enĩ tam
magini sumꝰ. ut possit nobis adeo ẽẽ ꝑ minimo
ab homine iudicari ũ posse: minꝰ autẽ conscios

Expanded text:
Qui timent te, videbunt me et laetabuntur, quia in verba tua supersperavi . Obediamus praepositis nostris, qui pervigilant, tanquam reddituri rationem pro animabus nostris, ut non cum tristitia hoc faciant . Et quidem gratias Deo, ex cujus solo 872 munere venit non est quod multum vos moneam; non est quod multum vobis timeam in hac parte. Quod enim est gaudium meum et gloria mea, nisi prompta obeditio, et irreprehensibilis conversatio vestra? Quid si certo cognoscerem, ne angelos quidem ampliuneminem vestrum ex anathemate Jericho quidpiam occultari, non murmurare aliquem, non detrahere in occulto, non simulatorie agere vel remisse, non ignominiosas volvere animo cogitationes, quibus solet, heu! interdum ipsa quoque pars corporis perturbari? Magnum hoc mihi gaudii incrementum, sed nondum utique plenitudo. Non enim tam magni sumus, ut possit nobis adeo esse pro minimo, ab homine judicari non posse, minus autem nihil conscios
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Oras & optas. ut nuntiis ñ contentꝰ. ipse
qͦq qͥ loquebat᷑ assit. nec te qͣsi ꝑ mediũ. s: sui
oris osculo osculet᷑. Audisti suꝑ aspidẽ & basi¬
liscũ. leonẽ pariter & draconẽ tibi ambulan¬
dũ fore: nec suꝑ dracone ipso uictoriã micha¬
helis & angłoꝵ eius ignoras. Uerũptam̃ ñ
onchaheli. s dño clamant desideria tua. Libe¬
ra me & pone me iuxta te: & cuiꝰ uis manꝰ pug¬
net contͣ me. Hoc nempe est ñ modo aliis s
ipsis quoq altiorib altiꝰ captare refugium: ut
ex sententia ꝓfitenti. qm̃ tu es dñe spes mea.
merito respondeat᷑. altissimũ posiusti refugi¬
ũ tuũ. Non enĩ dedignat᷑ ẽẽ spes miseroꝵ mise¬
rator & misericors dñis. ñ seipst̃ liberatorẽ si¬
mul & ꝓtectorẽ in se sperantib exhibere re

Expanded text:
rum. Oras et optas, ut nuntiis non contentus, ipse rum. Oras et optas, ut nuntiis non contentus, ipse quoque qui loquebatur, adsit: nec te quasi per medium, sed sui oris osculo osculetur. Audisti super aspidem et basiliscum, leonem pariter et draconem tibi ambulandum fore, nec super dracone ipso victoriam Michaelis et angelorum ejus ignoras. Verumtamen non Michaeli, sed Domino clamant desideria tua: Libera me, et pone me juxta te; et cujusvis manus pugnet contra me . Hoc nempe est non modo aliis; sed ipsis quoque altioribus altius captare refugium, ut ex sententia profitenti quoniam tu es, Domine, spes mea, merito respondeatur: Altissimum posuisti refugium tuum. 3. Non enim dedignatur esse spes miserorum miserator et misericors Dominus; non se ipsum liberatorem simul et protectorem in se sperantibus exhi
Abbreviated transcription (Latin):
graue. s si sanũ sapiat. ñ minꝰ grande onꝰ inue¬
niet. hanc ipsã quã diximꝰ exonerationẽ. One¬
rat nos cũ exonerat deus. onerat beneficio. cũ
exonerat a peccato. Tox onerati. Quid retri¬
rati. Exi ã me: qͥa homo peccator sũ dñe. Uox
onerati. Semꝑ enĩ quasi tumentes suꝑ me fiuc-¬
tus timui deũ. Semꝑ in qͥt timui: sicut ante.
sic post acceptã indulgentiã peccatoꝵ. Heatꝰ
homo qͥ semꝑ est ita pauidus: nec mninori angi¬
tur sollicitudine: ne forte obruat᷑ beneficiis qͣm
peccatis. Adhoc. siquidẽ diuina nobis tã sedu¬
la erga nos & tã ꝓfusa benefiua cõmendant᷑:
ut sollicitem᷑ ad gr̃am: inuitemͣ ad dilectionẽ
Angłis suis mandauit dece: ut custodiant te in
om̃ib uiis tuis. Quid ultra pocuit tͥ facere. &
ñ fecit: Noui qͥd cogites ingenua creat᷑a. Habes
gr̃am angłis dñi: s ad ipsũ ambis dñm angło¬

Expanded text:
grave; sed, si sanum sapiat, non minus grande onus invegrave; sed, si sanum sapiat, non minus grande onus inveniet hanc ipsam, quam diximus, exonerationem. Onerat nos cum exonerat Deus: onerat beneficio, cum exonerat a peccato. Vox onerati: Quid retrirati: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine . Vox onerati: Semper enim quasi tumentes super me fluctus, timui Deum . Semper, inquit, timui: sicut ante, sic post acceptam indulgentiam peccatorum. Beatus homo qui ita semper est pavidus, nec minori angitur sollicitudine, ne forte obruatur tam beneficiis quam peccatis. 2. Ad hoc siquidem divina nobis tam sedula erga nos, et tam profusa beneficentia commendatur, ut sollicitemur ad gratiam, invitemur ad dilectionem. 871 Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. Quid ultra potuit tibi facere, et non fecit? Novi quid cogites, ingenua creatura? Habes gratiam angelis Domini, sed ad ipsum ambis Dominum angelo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs. Tollite ugũ meũ suꝑ
uos: & inuenietis requiẽ anmabꝰ ur̃is. Iugũ
enĩ meũ suaue est: & ouꝰ meũ leue. Laboran¬
tes ad refectionẽ inuitat: ad reqͥem ꝓuocat
oneratos. Non tam̃ interĩ onꝰ subtrahit aut
laborẽ: magis autẽ onere alio. alio labore
cõmutat. Sed onere leui. suani iugo: in qͥb
reqͥes ac refectio et si minꝰ appareat: tam̃ inue¬
mat᷑. Graue onis inqͥtas. sedens suꝑ talen¬
tũ plũbi. Sub hac gemebat sarcina: qui dice¬
bat. Iniqͥtates mẽe suꝑgresse sunt caput
meu̾. & sicut onus graue grauate sunt suꝑ
me. Quod ergo onus xp̃i. qͦd onꝰ leue: Et qui¬
aem ego sentio: onus beneficioꝵ. Dulce onꝰ
s ei qui sentit: ei qͥ exꝑit᷑. Alioqͥn si ñ inueni¬
as. si ñ aduertas. graue om̃ino & ꝑicłosũ. One¬
riferũ animal homo: tempore sue mortalita¬
ts. Si adhuc portat peccata sua: onꝰ est graue.
Si iã forte exoneratꝰ est a peccatis: minꝰ quidẽ

Expanded text:
gum meum super vos, et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, onus meum leve . Laborantes ad refectionem invitat, ad requiem provocat oneratos. Non tamen interim onus subtrahit, aut laborem; magis autem onere alio, alio labore commutat: sed onere levi, suavi jugo, in quibus requies ac refectio, etsi minus appareat, tamen inveniatur. Grave onus iniquitas, sedens super talentum plumbi . Sub hac gemebat sarcina qui dicebat: Iniquitates meae supergressae sunt caput meum, et sicut onus grave gravatae sunt super me . Quod ergo onus Christi, quod onus leve? Ut quidem ego sentio, onus beneficiorum. Dulce onus, sed ei qui sentit, ei qui experitur. Alioquin si non invenias, si non advertas, grave omnino et periculosum. Oneriferum animal homo tempore suae mortalitatis. Si adhuc portat peccata sua, onus est grave: si jam forte exoneratus est a peccatis, minus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
est. descendens a patre luminũ. Ex me iugilie
hominũ utiles. circa oꝑa utiq manifesta: ni
mirũ custodes homines deputaui. Ex me ex¬
cubie angłoꝵ obseruantiũ secretiores motus.
sp̃italiter sollicitantiũ. ꝓpulsantiũ suggestio¬
nes inͥiiiias. Cȩterũ intima sane custodia. se¬
cretissune intentionis. ñ modo ex me uerum
etiã ꝑ me fiat necesse est: qͦd illo qͥdẽ humanꝰ
nequeat s ne angłicus quoq ocłs penetrare.
Agnoscamꝰ triplicẽ hanc custodiã fũs. & exhi

Expanded text:
est descendens a Patre luminum . Ex me vigiliae est descendens a Patre luminum . Ex me vigiliae hominum utiles, circa opera utique manifesta: eis nimirum custodes homines deputavi. Ex me excubiae angelorum, observantium secretiores motus, specialiter sollicitantium, propulsantium suggestores iniquos. Caeterum intima sane custodia secretissimae intentionis, non modo ex me, verum etiam per me fiat necesse est, quod illo quidem humanus nequeat, sed ne angelicus quoque oculus penetrare. 4. Agnoscamus triplicem han
Abbreviated transcription (Latin):
circũspecti: Non enĩ pocerant sibi susciꝑe spon¬
sam. qui bene eã emulabant᷑: qͥ emulabantur
dei emulatione. qͥ desponderant uni uiro uir¬
ginẽ castã. exhibere. xp̃o. Percusserunt me. &
uulnerauerunt me ait. Ct qͥd ita: Ni fallor
urgebant ut ꝑtͣnsiret: pinde inuentura dilec¬
tum. Deniq etiã tulerunt palliũ meũ in qͥt
haud dubiũ quin ut curreret expedita. Ani¬
uulneret eos. qui diuertisse apud uigiles uide¬
bant᷑. Nunqͥd paulus ꝓ uob̃ crucifixus est. aut
in nomine pauli baptizati estis: Et itẽ. Cum
enĩ dicit quis. ego sũ pauli. aliꝰ autẽ ego apollo:
nonne homines estis: Quis igit᷑ est apollo. qͥs
uero paulus: Ministri eiꝰ cui credidistis. Qm̃
in me sꝑauit liberabo eũ. Non in uigilib. ñ in
homine. ñ in angelo. s in me inqͥt sꝑarut: in¬
chil boni nisi ex me. ne ꝑipsos exspectans. Om̃e
enĩ datũ optimũ. & om̃e donũ ꝑfectũ desursũ

Expanded text:
circumspecti? Non enim poterant sibi suscipere sponcircumspecti? Non enim poterant sibi suscipere sponsam, qui bene eam aemulabantur, qui aemulabantur Dei aemulatione, qui desponderant uni viro virginem castam exhibere Christo. Percusserunt me et vulneraverunt me, ait. Utquid ita? Ni fallor, urgebant ut pertransiret, perinde inventura dilectum. Denique etiam tulerunt pallium meum , inquit, haud dubium quin ut curreret expedita. Anitis Apostolus vulneret eos qui divertisse apud vigiles videbantur. Nunquid Paulus pro vobis cruxifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? . et item: Cum enim dicit quis, Ego sum Pauli; alius autem, Ego sum Apollo: nonne homines estis? Quid ergo est Apollo? quid vero Paulus? Ministri ejus cui credidistis? . Quoniam in me speravit, liberabo eum. Non in vigilibus, non in homine, non in angelo, sed in me, inquit, speravit, nihil boni nisi ex me, ne per ipsos exspectans. Omne enim datum optimum, et omne donum perfectum desursum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegã eũ qm̃ cognouit nom̃ meũ Ñsmpe nisi
dñs custodierit ciuitatẽ. frustra uigilat qui
custodit eã: siue ille homo. siue etiam augłs çẽt.
Montes in cirtuitu uierłm: s parũ hoc immo
nichil hoc foret: si ñ etiã añs in cireuitu ẽẽt
popłi sui. Merito ꝓuide in cantico sponsa
aescribit᷑. inuentis licet ugilib. immo ab eis
magis inuenca. nec enĩ eos ipsa querebat. ñ
substitisse. nͨͤ contenta fuisse uigilib s ꝑcunc¬
tato breuiter dilecto. ad ipsũ ocius ꝑuolasse.
Erat enĩ cor eiꝰ non in uigilib s in dño fiduciã
habens. Et aliter forte suailentili aiebat. In
dũo confido: quomͦ dicitis animȩ meȩ tͣnsmi¬
gra in montẽ sicut passer: oinꝰ uigilanter id
obseruarant corichii. cũ offensis quasi uigili¬
b. secederent apud eos. & minime ꝑtͣnsirent.
E go qͥdẽ cephȩ: ego autẽ pauli aiunt: ego uero
apollo. Sed qͥd fecerunt uigiles sobrii. ugiles

Expanded text:
m cognovit nomen meum. Nempe nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam , sive ille homo, sive etiam angelus esset. Montes in circuitu Jerusalem: sed parum hoc, imo nihil hoc foret, si non etiam Dominus in circuitu esset populi sui. Merito proinde in Cantico sponsa describitur, inventis licet vigilibus imo ab eis magis inventa; nec enim eos ipsa quaerebat non substitisse, nec contenta fuisse vigilibus, sed percontata breviter de dilecto, ad ipsum ocius pervolasse . Erat enim cor ejus non in vigilibus, sed in Domino fiduciam habens; et aliter forte suadentibus aiebat: In Domino confido: quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer . Minus vigilanter id observarant Corinthii, cum offensis quasi vigilibus secederent apud eos, et minime pertransirent. Ego quidem Cephae; ego autem Pauli, aiunt; ego vero Apollo . Sed quid fecerunt vigiles sobrii, vigiles
Abbreviated transcription (Latin):
tͥplex est: tͥplicẽ ꝓuidentiã adhibere ce oporcet.
Est enĩ quod a ce pateris: qͦd a ꝓximo. qͦd ã deo. Pri¬
malitiȩ: teitiũ. flagellũ corredionis diuinȩ. In eo
qͦd a ce pateris. debes uoluntarie sacrificare: qͦd
ã ꝓxuno. patienter ferre: qͦd ã deo: sine murmu¬
re & cũ gr̃ar adione sustinere. Non sic multi fi¬
lioꝵ adam: qͥ errauerunt in solitudine in inaqͦso.
Errauerunt plane. & errant a uia ueritatis. qui
in solitudinẽ suꝑbiȩ recedentes. socialẽ iutã ha-¬
bere ñ uolunt: quoꝵ singularitas associari ñ
potest. Sed & in inaquoso: qͥa nullo lacͥmaꝵ im¬
bre cõpundi. in terra sterili & arenti ꝑpetua sic¬
citate morant᷑ Propterea uiã ciuitatis habi¬
taculi ñ inuenert̃: quia inuecerati sunt in terra
aliena: comquinati sunt cũ mortuis. depucati

Expanded text:
triplex est, triplicem providentiam adhibere te oportet. triplex est, triplicem providentiam adhibere te oportet. Est enim quod a te pateris, quod a proximo, quod a Deo. Primalitiae; tertium, flagellum correctionis divinae. In eo quod a te pateris, debes voluntarie sacrificare; quod a proximo, patienter ferre, quod a Deo, sine murmure et cum gratiarum actione sustinere. Non sic multi filiorum Adam, qui erraverunt in solitudine, in inaquoso . Erraverunt plane, et errant a via veritatis, qui in solitudinem superbiae recedentes, socialem vitam habere non volunt, quorum singularitas associari non potest. Sed et in inaquoso; quia nullo imbre lacrymarum compuncti, in terra sterili et arenti perpetua siccitate morantur. Propterea viam civitatis habitaculi non invenerunt; quia inveterati in terra aliena
Abbreviated transcription (Latin):
& bona facere: & sic ꝑseuerare usq ad mortem.
Dicit᷑ uulgo. quia qͥ bene se pascit. bene tiuit. s
mentita est unquitas sibi: quia ñ bene uiuit
nisi qui bonũ facit. Arbitror autẽ qͦd tu qͥ in con¬
gregatione es bene uiuis: si uiuis ordinabiliter
sociabiliter. & humiliter. Ordinabiliter tibi. so¬
ciabiliter ꝓaimo: humiliter deo. Ordinabiliter.
ut in om̃i conuersatione tua sollicitꝰ sis obserua¬
re uias tuas & inconspectu dñi. & in conspectu
ꝓximi: cauens & tibi a peccato. & illi a scanda¬
lo. Sociabiliter. ut studeas amari & amare: blan-¬
dũ te & affabilem exhibere: subportare ñ solũ
patienter s & libenter infirmitates fr̃m cuoꝵ
tam moꝵ quã corpoꝵ. Humiliter: ut cũ hec oĩa
feceris. sp̃m uanitatis studeas exsufflare. qͥ ex huiꝰ¬
modi nasci solet: & qͣntũcũq illũ senseris. nega¬
re om̃ino consensũ. Sic & in paciendo malũ qm̃

Expanded text:
et bona facere, et sic perseverare usque ad mortem. et bona facere, et sic perseverare usque ad mortem. Dicitur vulgo, quia qui bene se pascit, bene vivit. Sed mentita est iniquitas sibi; quia non bene vivit, nisi qui bonum facit. 4. Arbitror autem quod tu, qui in congregatione es, bene vivis, si vivis ordinabiliter, sociabiliter et humiliter: ordinabiliter tibi, sociabiliter proximo, humiliter Deo. Ordinabiliter, ut in omni conversatione tua sollicitus sis observare vias tuas, et in conspectu Domini, et in conspectu proximi, cavens et tibi a peccato, et illi a scandalo. Sociabiliter, ut studeas amari, et amare; blandum te et affabilem exhibere; supportare non solum patienter, sed et libenter infirmitates fratrum tuorum, tam morum quam corporum. Humiliter, ut cum haec omnia feceris, spiritum vanitatis studeas exsufflare, qui ex hujusmodi nasci solet; et quantumcunque illum senseris, negare omnino consensum. Sic et in patiendo malum, quoniam