comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nhetendũ: qͥa ñ nos scimꝰ s pat̃ nr̃ qͥ ẽ incelis qͥd intemꝑalib istis
meese sit nobis. Obsecͣtionib uͦ insistendũ ẽ. ẜ inoñi humilitate ⁊
pacentia: qͥa ñ afferunt fructꝰ nͥ in pacientia. N Ionnũꝗ. enĩ cũ ce¬
ias gr̃ã ñ subuenit. fit obsecͣnti celũ eneũ ꝙ tr̃a sua ferrea: & cũm
relicta ꝯͥ humani cordis duritia ad uotũ exaudiri ñ meret᷑ anxietaᷤ
deiderantis negari sͥ estimat quicqͥo differt᷑. Eũq sic̃ chananea illa
pt̾is se ac despici ingemiscit: qͣsi ĩmunditiã canio p̃terita s̃ pecc̃a sua
mputari uł impꝑari imaginat᷑. Non nũqm uͦ ñ siie labore pe¬
trns accipit. querens inuenit. ⁊ pulsanti aꝑit᷑. ⁊ ꝯsolationes ac sua¬
utatis orationis. inuenire tandem aliqñ meret̾ iabor obsec̾tio

Expanded text:
alibus istis necesse nobis sit. Obsecrationibus vero insistendum est, sed in omni humilitate et patientia, quia non afferunt fructum, nisi in patientia. Nonnunquam enim cum celerius gratia non subvenit, fit obsecranti coelum aeneum, et terra sua ferrea. Et cum relicta sibi cordis humani duritia, ad votum exaudiri non meretur, anxietas desiderantis negari sibi aestimat, quidquid differtur. Cumque sicut Chananaea illa praeteriri se ac despici ingemiscit , quasi immunditiam carnis, praeterita sibi peccata sua imputari, vel improperari imaginatur. Nonnunquam vero non sine labore petens accipit, quaerens invenit, et pulsanti aperitur: et consolationes ac suavitates orationis invenire tandem aliquando meretur labor obsecratio
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamꝰ intelligendo amemꝰ. ut amando habeamꝰ. Bñe su
ꝑhoc ante te omne desideriũ meũ. & gemitꝰ m̃s a te ñ ẽ abscon¬
nali tͣnseamꝰ ad sp̃ualẽ. tractando & utinam ꝓficiendo pͥmo scire
debemꝰ. qͥa sapientia sicut in libro nominis eiꝰ legit᷑. p̃occupat eos
munditiã. Adiuuat enĩ ds̃ uultu suo se intuentẽ: mouet ac ꝓmo¬
uet & atthit sp̃es sũmi boni se ꝯtemplantẽ. Cũq ratio ꝓficiendo
in amorẽ sursũ ascendit & amanti ⁊ desideranti gra ꝯdescendit. u¬
nũ sepe fiunt quȩ duos illos statꝰ esfitiunt. quȩ sunt iatio gamor
& quȩ ex eis efficiunt᷑ scilicet scientia ⁊ sapientia. Nec iam possuit
altrinsecꝰ tractari uł cogitari quȩ iam unũ & uniꝰ oꝑationis acur¬
tutis sunt. ⁊ in sensu intelligentis ⁊ in gaudio fruentis. Qmius gͦ
alt̾ distinguendus sit ab alt̾o.: tñ cũ sic se res obtulerit. & cogitandꝰ

Expanded text:
intelligamus, et intelligendo amemus, ut amando habeamus. Domine, super intelligamus, et intelligendo amemus, ut amando habeamus. Domine, super hoc ante te omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconnali transeamus ad spiritualem tractando, et utinam proficiendo, primo scire debemus quia Sapientia, sicut in libro nominis ejus legitur, praeoccupat eos munditiam . Adjuvat enim Deus vultu suo se intuentem, movet ac promovet, et attrahit species summi boni se contemplantem. Cumque ratio proficiendo in amorem sursum ascendit, amanti et desideranti gratia condescendit. Unum saepe fiunt, quae illos duos status efficiunt quae sunt ratio et amor, et quae ex eis efficiuntur, scilicet scientia et sapientia. Nec jam possunt altrinsecus tractari vel cogitari quae jam unum et unius operationis ac virtutis sunt, et in sensu intelligentis, et in gaudio fruentis. Quamvis ergo distinguendus sit alter ab altero, tamen cum sic se res obtulerit, et cogitandus
Abbreviated transcription (Latin):
pluptione s amoris pietate. in pauꝑtate sp̃c sui ñ repellunt᷑ ut e¬
uati s suscipiunt᷑ ut deuoti: & aliqñ hoc merent᷑ exꝑiri quo sp̃ua¬
les frui. ꝙ semꝑ affectant imitari eoꝵ uitam actiuam. ad quoꝵ am¬
bunt ꝯsolationẽ ꝯtemplatiuã. Sicq uno spu licet ñ uno gressu
gͥdientes eque ꝓficiunt. & spũales in humili. & incipientes insubli¬
mi. Et hec sunt cellarũ bene ordinarũ scã cõmertia. studia ueneran¬
da mutuo in silentio sͥ colloqͥ in absentia ab inuicẽ. se ad inuicem
magis frui ꝓficere deinuicẽ ⁊ cũ se ñ uident ad inuicẽ. in alio uide
qͦo imitandũ ẽ in se ipso ñ nͥ qͦd flendũ ẽ. Ego uͦ sicut ꝓpħa dicit¬
ur uidens pauꝑtatẽ cũ alienas diuitias cõputo. in memet ipso
trubesco ⁊ suspiro: qͥa qͦd tracto in alieno. mallem in ꝓpͥo. De du
bere. Qmͣuis ñ sic debonis dñi. Bona enĩ dñi uidere amare est
amare uͦ habere ẽ. Ids nitam᷑ qntũ possumꝰ ut uideaniꝰ. uidendo

Expanded text:
elluntur ut elati, sed suscipiuntur ut devoti: et aliquando hoc merentur experiri, quo spirituales frui; et semper affectant imitari eorum vitam activam, ad quorum ambiunt consolationem contemplativam. Sicque uno spiritu, licet non uno gressu gradientes, aeque proficiunt et spirituales in humili, et incipientes in sublimi. Et haec sunt cellarum bene ordinatarum sancta commercia, studia venerandmagis frui, proficere de invicem: et cum se non vident ad invicem, in alio videre quod imitandum est, in se ipsis nonnisi quod flendum ertatem meam , cum alienas divitias computo, in memetipso erubesco, et suspiro, quia quod tracto in alieno, mallem experiri in probere; quamvis non sic de bonis Domini. Bona enim Domini videre, amare est: amare vero, habere est. Ideo nitamur, in quantum possumus ut videamus, videndo
Abbreviated transcription (Latin):
si dicat. Semꝑ quidẽ ad ẽ. s aliqñ iacet hoc ẽ in efficar ẽ: qͥa ꝑfic̃e
bonũ opꝰ quero. s ñ inuenio. Hec ẽ caritas que nũqͣm deficit. Ipsa
dam similitudo. orans ꝓ om̃ib  semꝑ. & gr̃as agens in om̃ib: tos
modis in oratione uł gr̃arũ ac tione indiñ se iugit̾ refundẽs
E insuis uł necessitatib ł ꝯsolationib inꝑxumi q̃ ł cõpassioni

Expanded text:
 jacet, hoc est inefficax est; quia perficere opus bonum quaero, sed non invenio. Haec est charitas quae nunquam deficit. Ipsa quaedam similitudo, orans pro omnibus semper, et gratias agens in omnibus; tot modis in oratione, vel gratiarum actione in Deum se jugiter refundens, t in suis necessitatibus vel consolationibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
suauitas ñ inuenit᷑. s quasi inuenit cũ ñ petentem. ñ queren¬
tẽ ñ pulsantẽ. & quasi nescientẽ grã p̃uenit: & tamꝙͣ. genus ser¬
uoꝵ suscipit᷑ imensa filioꝵ. cũ rudis ad huc s incipiens a¬
ritis ꝑfestoꝵ. Qd cũ fit agit᷑ ut uł in uidiciũ suũ ñ liceat
nescire negligenti qͥd negligat: uł ut ꝓuocatio caritatis amorẽ m
sua arbitrantes se aligͥd eẽ cũ nichil suit. ⁊ de bonis ñ emen¬
substantia serui. ut affectent eẽ filii: ipsi uͭ grã dĩ abutentes Mi¬
unt᷑ inimiq. Ut enĩ abutant᷑ ꝙ̃ scͥpturis scĩs in peccatis uł ꝯ

Expanded text:
tem, non quaerentem, non pulsantem, et quasi nescientem gratia praevenit: et tanquam genus servorum recipitur in mensa filiorum, cum rudis adhuc et incipiens aritis perfectorum. Quod cum fit, agitur ut vel in judicium suum nescire negligenti quid negligat, vel ut provocatio charitatis amorem sua, arbitrantes se aliquid esse, cum nihil sint, et de bonis Dei non emensubstantia servi, ut affectent esse filii: ipsi vero gratia Dei abutentes efficiuntur inimici. Ut enim abutantur etiam Scripturis sanctis in peccat
Abbreviated transcription (Latin):
alia que ad uite huiꝰ ꝑtinent usũ ⁊ necessitatẽ & ab utentiũ uo¬
luptatẽ. ꝑquib qui fidelit̾ postulant qͣmuis ñ ea postulent nͥao
necessitatẽ. tñ & in hoc ipso uoluntati dĩ suã semꝑ subitiunt uo¬
luntatẽ. Obsecratio ueraꝰ ẽ in exercitiis spũalib anria ad dm̃ in¬
stantia: in qͥb ante grãm succurrentẽ. qͥ apponit scientiã. ñ appo¬
nit nͥ dolorẽ. Oratio uͦ ẽ hominis dõ adherentis affectio ꝯfamili¬
aris quedam &pia allocutio & statio illuminatȩ m̃tis ad fruendũ
qmͣ diu licet. Porro grãrũ actio ẽ in intellectu ⁊ ꝯgnitione gr̃e dĩ
bonȩ uoluntatis indeficiens ad dm̃ ⁊ in reflexa intentio. q̃ si aliq̃ñ
uł ñ sit uł torpeat siue actio ext̾ĩor. siue int̾ĩor affectio. ħ ẽ enim

Expanded text:
 abutentium voluptatem. Pro quibus qui fideliter postulant, quamvis non ea postulant nisi ad necessitatem, tamen in hoc ipso voluntati Dei suam semper subjiciunt. Obsecratio vero est in exercitiis spiritualibus anxia ad Deum instantia: in quibus ante gratiam succurrentem, qui apponit scientiam, apponit et dolorem . Oratio vero est hominis Deo adhaerentis affectio, et familiaris quaedam et pia allocutio, et statio illuminatae mentis ad fruendum, quamdiu licet. Porro gratiarum actio est in intellectu, et cognitione gratiae 221 Dei bonae voluntatis indeficiens ad Deum et indefessa intentio: etiamsi aliquando, vel non sit, vel torpea
Abbreviated transcription (Latin):
garrulũ ac ꝓnũ in libidinẽ. & turtur lectꝰ amica opace soliti¬
dinis familiaris incola. forma simplicitatis. exemplũ castitatis.
ille sͥ inuenit in eis domũ qͥetis & securitatis: illa iudũ sͥuͭ re¬
ponat pullos suos. Ed sunt hec nͥ iuuenũ calidus naturalt̾
sanguis & feruidꝰ animꝰ. etas labilis curiositas in qͥeta. & uirii
t̾um in tabernaculis dñi uirtutũ. in disciplina cellaꝵ
inuenit sͥ ab om̃ib uitiis qͥetem. firmam̃tũ stabilitatis
& mansionẽ securitatis: alt̾um uͦ in secreto celle secreti¬
orem recessũ ꝯscientiȩ. uͥ reponat ⁊ nutriat. scãꝵ affectionũ suaꝵ
fructꝰ. & spũalis sensus ꝯtẽplationis. Passer solitariꝰ intecto
hoc ẽ in alatudine ꝯtemplationis calcare amat habitationẽ
carnalis ꝯu̾sationis. turtur in inferiorib fecundat᷑. ꝯ gau¬
det infructib humilitatis. ꝑfecti enĩ quiq ⁊ spũales cũ ad¬

Expanded text:
garrulum, ac pronum in libidinem. Et turtur luctus amica, opacae solitudinis familiaris incola, forma simplicitatis, exemplum castitatis. Ille sibi invenit in eis domum quietis et securitatis: illa nidum sibi, ubi reponat pullos suos. Quae sunt haec, nisi juvenum naturaliter calidus sanguis, et fervidus animus, aetas labilis, curiositas inquieta; et virilis terum in tabernaculis Domini virtutum, in disciplina cellarum invenit sibi ab 222 omnibus vitiis quietem, firmamentum stabilitatis, et mansionem securitatis: alterum vero, in secreto cellae secretiorem recessum conscientiae, ubi reponat et nutriat sanctarum affectionum suarum fructus, et spiritualis sensus contemplationis. Passer solitarius in tecto, hoc est in altitudine contemplationis, calcare amat habitationem carnalis conversationis. Turtur in inferioribus fecundatur, et gaudet in fructibus humilitatis. Perfecti enim quique et s
Abbreviated transcription (Latin):
torib nr̃is. Unde ñ dubitat᷑: qͦd quotiens q̃ nobis debent᷑
dimittimus. totiens ut diximus nobis debita. hoc ẽ pecata
nr̃a a dõ dimittunt᷑. S quare exemplis immoram᷑. cũ nul¬
uid in ablutionẽ peccatoris & menstruate ꝑ om̃e p̃sentis il¬
tȩ spacium in different̃ patentẽ nulli negari: U̾ba quos
fragant᷑. Et ut pateat uerum eẽ qͦd dicunus: ipsa ponamus.
mnultimo gradu usq t̾cio recipiat᷑. Iam uͦ ptea: sciat sͥ omnẽ
reũsionis aditum denegari. Non dixit deneget᷑: s sciat sͥ de¬
negari. In qua sententia. cũ nichil p̃cepti inueniat᷑ non obicẽ
miscdiȩ posuisse. s terrorem temerariis intentasse cognoscit᷑. G
desinite talia loqui: & ñ scͥpturas ur̃o sensui. s sensum ur̃m scͥp¬
turis applicate. & conũti ueracit᷑ cupientes absq ulla retracti¬
one etiã milies suscipite. Alio quin dõ contrarii reglȩ adũsa¬
rii in ueniemni.

Expanded text:
toritoridimittimus, toties, ut diximus, nobis debita, hoc est peccata nostra, a Deo dimittuntur. Sed quare exemplis immoramur, cum nulvid in ablutionem peccatoris et menstruatae , per omne praesentis vitae spatium indifferenter patentem, nulli negari? Verba quoqufragantur. Et ut pateat verum esse quod dicimus, ipsa ponamus: in ultimo gradu usque tertio recipiatur; jam vero postea sciat sibi omnem reversionis aditum denegari. Non, inquit, denegetur; sed, sciat sibi denegari. In qua sententia cum nihil praecepti inveniatur, non obicem misericordiae posuisse, sed terrorem temerariis intentasse cognoscitur. Ergo desinite talia loqui, et non Scripturas vestro sensui sed sensum vestrum Scripturis applicate; et converti veraciter cupientes, absque ulla retractione, etiam millies suscipite. Alioquin Deo contrarii et Regulae adversarii inveniemini.
Abbreviated transcription (Latin):
unde istud nouũ eũgłium ortum ẽ: qͦd contra totuis orbis
fidem dimicat. & spem ueniȩ peccatoꝵ int̾dicit. Dicant qui pt
tͥnã p̃uaricationem reũti uolentib aditum claudunt cũ xp̃e
cipem ꝯstituit: dicant utrum scͥptura mentiat᷑ quȩ dicit.
septies cadit iustus & resurgit: dicant quid eis de u̾bis dñi
uideatur: quib petro int̾roganti. quotiens peccanti fr̃i de¬
beret indulgere. an usq septies. respondit. non dico usq
septies. s usq septuagies septies. ostendant quomͦ intelligãt
qͦd alibi ipse dñs ait si dimiseritis unusquisq srĩ suo de cor¬
dib ur̃is. dimittet & uobis pat̾ ur̃ cȩlestis peccata ur̃a:
nec diffinitũ numerũ remissionis p̾fecit: s in diffinite po¬
suit. dans in telligi qͦd quotiens quis fr̃i in dulserit. tociens
ei indulgeat ds̃. hinc in oratione qmͣ ȩccłȩ suȩ dimilit. ad¬
didit. Dimitte nobis debita nr̃a. sicut & nos dimittiunꝰ debi¬

Expanded text:
unde istud novum Evangelium ortum est, quod contra totius orbis fidem dimicat, et spem veniae peccatoribus interdicit. Dicant qui post trinam praevaricationem reverti volentibus aditum claudunt, cur Christus olorum principem constituit. Dicant utrum Scriptura mentiatur, quae dicit: Septies cadit justus, et resurgit : Dicant quid eis de verbis Domini videatur, quibus Petro interroganti quoties peccanti fratri deberet indulgere, an usque septies, respondit: Non dico usque septies, sed usque septuagies septies . Ostendant quomodo intelligunt quod alibi ipse Dominus ait: Si dimiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris, dimittel & vobis Pater vester cœlestis peccata vestra, nec diffinitum numerum remissionis præfecit, sed indiffinite posuit: dans intelligi, quod quoties quis fratri indulserit, toties ei Deus indulgeat. Hinc in oratione quam Ecclesiæ suæ dimisit, addit. Dimitte nobis debita nostra, sicut & nos dimittimus debi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uiꝰ rectitudinẽ sequi ꝓposuistis. ut ipsis oꝑib monstrat᷑ sequi¬
mini: immo distortis gressib ignotas semitas. & deuia queq
sectamini. Ppͥas nãq leges ipsi uobis ꝓut libuit cõponentes.
has sacroscãs dicitis patrũ p̃cepta ꝓ ur̃is tͣditionib abicitis.i
eadem re qͦd monstruosũ ẽẽ uidet᷑ magistri & discipłi existis:
in suꝑ ad augmentũ p̃uaricationis & diuine irritationis. coram
dõ ꝙ scĩs eiꝰ uoto uos astringitis. qͦd tnsgrediens reos uos uiola¬
ti uoti absq dubio ostenditis. Pmittitis siqͥdem scd̃m regł̃am
beati benedicti uos in castris cȩlestib militaturos: atq iuxta
ipsius instituta in deficientẽ obedientiã seruaturos. Hec ꝓmissio
Uideamus utrũ sic se habeat ꝯũlatio.

Expanded text:
cujus rectitudinem sequi proposuistis, ut ipsis operibus monstratur, sequicujus rectitudinem sequi proposuistis, ut ipsis operibus monstratur, sequimini: imo distortis gressibus ignotas semitas, et devia quaeque sectamini. Proprias namque leges ipsi vobis, prout libuit, componentes, has sacrosanctas dicitis, Patrum praecepta pro vestris traditionibus abjicitis, in eadem re quod monstruosum videtur magistri et discipuli eInsuper ad augmentum preuaricationis, & diuinę irritationis, coram Deo & sanctis eius voto vos astringitis: quod transgredientes, reos vos violati voti absque dubio ostenditis. Promittitis siquidem secundum Regulam beati Benedicti, vos in castris cœlestibus militaturos: atque iuxta ipsius instituta, indeficientem obedientiam seruaturos. Hæc promissio. Videamus vtrum sic se habeat conuersatio.
Abbreviated transcription (Latin):
iũ ẽ fr̃ km̃e ex quo bone ꝯuersationis tue aromata spũali sua¬
uitate fraglantia intimo cordis odoratu hauriens. teq ante dilig̃e
qmͣ nosse. ante uenerari qmͣ ꝯtemplari incipiens: te uidere. tẽ
amplecti. tecum de animȩ ꝓfectib loqui desideraui. Cuiꝰ effectũ¬
tẽ hactenus p̃stolat᷑: qͦd dehis caritati tuȩ scbere decreuerã distu¬
u. Malui quippe uiuo sermone secreta cordis mei tͥ aꝑire: qmͣ
hec scedule calamo ꝑcurrente cõmittere. S multa trarũ int̾cape¬
do. multa negotioꝵ & tͥbulationũ nobis ingruentiũ amaritudo.
diri ante care qmͣ note. qͦd me in quibusdã mouet aꝑiam. Nloui
enim te eruditione scłariũ. & qͦd ẽ longe utiliꝰ scientia diuinaꝵ
litt̾arũ instructum parit̾ & ornatũ & relicta egypto. egyptioꝵ sꝑe¬
lus s hebreoꝵ opib sic ditatũ: ut & alioꝵ indigentiã ipse diues
bitiunt itaq nr̃is quid m ur̃oꝵ. Non inquiunt uos regl̃am

Expanded text:
ime, ex quo bonæ conuersationis tuæ aromata spirituali suauitate fragrantia intimo cordis odoratu hauriens, teque ante diligere quam nosse, ante venerari quam cōtemplari incipiens: te videre, te amplecti, tecum de animæ profectibus loqui desideraui. Cuius rei effectum hactenus præstolatus, quod de his charitati tuæ scribere decreuerā, distuli. Malui quippe viuo sermone secreta cordis mei tibi aperire, quam hæc scedulæ calamo percurrente committere. Sed multa terrarum intercapedo, multa negotiorum & tribulationum nobis ingruentium amaritudo, dixi, ante charæ quam notæ, quod me in quibusdam mouet, aperiam. Noui enim te eruditione secularium, &, quod est longe vtilius, scientia diuinarum literarum instructum pariter & ornatum, & relicta Ægypto, Ægyptiorum spoliis & Hebræorum opibus sic ditatum: vt aliorum indigentiam jiciunt itaque nostris, quidam vestrorum. Non, inquiunt, vos regulam,
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ ꝓperatis: Militaria sunt hȩc insignia. an muliebra
potiꝰ ornam̃ta: Numqͥd forte hostilis mucro. reuerebit᷑ aurũ
in dustriusq miles. & circũspectꝰ sit ad se seruandũ. & expeditꝰ
ad discurrendũ: & ꝓmptꝰ ad feriendũ. Uos ꝑ contͣriũ in oculoꝵ
guam̃ ritu femineo comã nutritis. longiꝰ ac ꝓfusiᷤ camisis pͥa
uob uestigia obuoluitis: delicatas ac teneras manꝰ ãpliꝰ ꝙ c̾cum¬
fluentib manicis sepelitiᷤ. Suꝑ hȩc om̃ia ẽ qͦd armati ꝯscientiã
magis t̾ret. causa illa nimirũ satis leuis ac friuola: qua uideliet
talis p̾sumit᷑ & tam ꝑiculosa militia. Non sane aliud int̾ uoꝰ
bella mouet. litesq suscitat: nͥ aut irrationabił iracundiȩ motꝰ
aut in auis głe appetitꝰ aut t̾renȩ qualis cũq possessioniᷤᷤ cu¬
piditas. Ealib certe ex causis. neq occidere. neq occũbere¬

Expanded text:
ad mortem properatis. Militaria sunt haec insignia, an muliebria ad mortem properatis. Militaria sunt haec insignia, an muliebria potius ornamenta? Numquid forte hostilis mucro reverebitur aurum, industriusque miles et circumspectus sit ad se servandum, et expeditus ad discurrendum, et promptus ad feriendum: vos per contrarium in oculorum gravamen femineo ritu comam nutritis, longis ac profusis camisiis propria vobis vestigia obvolvitis, delicatas ac teneras manus amplis et circumfluentibus manicis sepelitis. Super haec omnia est, quod armati conscientiam magis terret, causa illa nimirum satis levis ac frivola, qua videlicet talis praesumitur et tam periculosa militia. Non sane inter vos aliud bella movet, litesque suscitat, nisi aut irrationabilis iracundiae motus, aut inanis gloriae appetitus, aut terrenae qualiscunque possessionis cupiditas.
Abbreviated transcription (Latin):
dendi remedio. intticit hominẽ. s nehanc qͥdẽ bonã dixerĩ i¬
heuam: eũ ade duob malis. in corꝑe qͣm in anima mori leuiꝰ dt
slon añ qͥa soruꝰ occidit᷑ qs aĩa morit᷑. s aĩã quȩ peccaũit ip̃a morit̃¬
iis gͥ fins fructue scłaris huiꝰ ñ dico miliciȩ s m alitis.
si s occisor letalit᷑ peceat: s occisꝰ t̾nalit̾ perit: Eñuero
uit ałbis utar apłi & qui arat in spe debet arare: & qui tͥturat insox
fruetꝰ ꝑcipiendi. Qͥs gͦ omilites hic tam sti pendus error. qliosa
hic tã non ferendus. tantis sũptib ac laborib militare. stipeundsuo
ũ nullis. n aut mortis aut eͥminis. Opitis eqͦs sericis: Spendulos
nescio quos panniculos lorieis suꝑ induitis. Depingitis hastis es¬
peos ꝙ sellas. frena & calcaria. auro. & argento. ge̾misq cutumo¬
natis. & cũ tanta pompa pudendo furore. & impudenti stupore

Expanded text:
dendi remedio interficit hominem. Sed ne hanc quidem bonam dixerim videndi remedio interficit hominem. Sed ne hanc quidem bonam dixerim victoriam: cum de duobus malis, in corpore quam in anima mori levius sit. Non autem quia corpus occiditur, etiam anima moritur: sed anima, quae peccaverit, ipsa moriitur finis fructusve saecularis hujus, non dico, militiae, sed malitiae; si et occisor letaliter peccat, et occisus aeternaliter perit? Enimvero, ut verbis utar Apostoli, Et qui arat, in spe debet arare; et qui triturat, in spe fructus percipiendi . Quis ergo, o milites, hic tam stupendus error, quis furor hic tam non ferendus, tantis sumptibus ac laboribus militare, stipendiis vero nullis, nisi aut mortis, aut criminis? Operitis equos sericis, et pendulos nescio quos panniculos loricis superinduitis; depingitis hastas, clypeos et sellas; frena et calcaria auro et argento, gemmisque circumornatis: et cum tanta pompa pudendo furore et impudenti stupore
Abbreviated transcription (Latin):
sauitia. Qiniqm uita secura. uͥ absꝙ formidine mors expectat᷑
mino s troptat᷑ cũ dulcedine: & excipit᷑ cũ deuotione. Quere
soist iat a militia atꝙ a duplici illo ꝑiculo ꝓsꝰ libera. qͥ ial homi¬
nĩ genꝰ solet frequent̾ ꝑilitari: dũ taxat uͥ xp̃c ñ ẽ causa militan¬
di Quotiens namq ꝯgredis tu qui militiã militas sełarẽ. timen¬
aĩ omimnino ne aut oceidas hostem qͥdem in corpe. de uͦ mnani¬
ma. aut forte tu occidaris ab illo. s in corꝑe sinul s in anima
ocidi ꝯtigerit: moreris homicida. Qd si p̃uales s uoluntate su¬
pandi uł iuindicanddi forte occidis hominẽ.: uiuis homie ida
hon autẽ erpedit siue mortuo siuie uiuo. siue uictori. siue uicto.
⁊̃ homicidã. Infelix uictoria qͥ suꝑans hominẽ succumbis
indio: ꝙ iea tͥ auit supbia dñante frustra głaris de hoĩe supato
Et tam̃ qui nec ulciscendi zelo. nec iuncendi typo. ẜ tantum eua¬

Expanded text:
 formidine 545 mors exspectatur, imo et exoptatur cum dulcedine, et excipitur cum devotione! O vere sancta et tuta militia, atque a duplici illo periculo prorsus libera, quo id hominum genus solet, frequenter periclitari, ubi duntaxat Christus non est causa militandi. Quoties namque congrederis tu, qui militiam militas saecularem, timendum omnino, ne aut occidas hostem quidem in corpore, te vero in anima: aut forte tu occidaris ab illo, et in corpore simul, et in anima. occidi contigerit, moreris homicida. Quod si praevales, et voluntate superandi vel vindicandi forte occidis hominem, vivis homicida. Non autem expedit sive mortuo, sive vivo; sive victori, sive victo, esse homicidam. Infelix victoria, qua superans hominem, succumbis vitio. Et ira tibi aut superbia dominante, frustra gloriaris de homine superato. Est tamen qui nec ulciscendi zelo, nec vincendi typho, sed tantum eva
Abbreviated transcription (Latin):
utq̃ ħo suo qͥsq gladio potent̾ accingit᷑ suo cingulo nobilit̾ in¬
signit᷑. quis hoc ñ estimet omĩ admiratione dignissimũ qͦd a¬
dõ liquet eẽ insolitũ: Impauidus ꝓfecto miles. & om̃i ex parte
securus: qui ut corpꝰ ferri. sic animũ fidei lorica induit᷑. Utrisq
nimirũ munitꝰ armis: nec demonẽ timet nec hominẽ. Nec uͦ
mortẽ formidat: qui mori desiderat. Quid enĩ uel uiuens uel
micos crucis xͥ ppellite. certi quia neq mors neq uita po
uobiscũ in om̃i ꝑicło replicanteᷤᷤ siue uiuimꝰ siue morimͣ dñi
sumꝰ. Qmͣ gloriosi reu̾tunt᷑ uictores de p̾lio: qmͣ beati moriũ¬
t᷑ martyres in p̾lio. Gaude fortis athleta. si uiuis & uincis
indũo: s mag̃ exulta. & głare si moreris & iungeris dño.
uita quidẽ fructuosa ꝙ uictoria gloriosa: s ut̾q mors sacꝰ

Expanded text:
uterque homo suo quisque gladio potenter accingitur, suo cingulo nobiliter inuterque homo suo quisque gladio potenter accingitur, suo cingulo nobiliter insignitur; quis hoc non aestimet omni admiratione dignissimum, quod adeo liquet esse insolitum? Impavidus profecto miles, et omni ex parte securus, qui ut corpus ferri, sic animum fidei lorica induitur. Utrisque nimirum munitus armis, nec daemonem timet, nec hominem. Nec vero mortem formidat, qui mori desiderat. Quid enim vel vivens, vel micos crucis Christi propellite, certi quia neque mors, neque vita potvobiscum in omni periculo replicantes: Sive vivimus, sive morimur, Domini sumus . Quam gloriosi revertuntur victores de praelio! quam beati moriuntur martyres in praelio! Gaude, fortis athleta, si vivis et vincis in Domino: sed magis exsulta et gloriare, si moreris et jungeris Domino. Vita quidem fructuosa, et victoria gloriosa: sed utrique mors sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ouum militiȩ genus ortum nuꝑ auditne ⁊sens
uitis ein ila regione qm olim in carne p̾sens uusita¬
uit ouens er alto: ut unde tunc in fortitudine manꝰ sus te¬
nebrarũ pͥncipes exturbauit. inde & modo ipsoꝵ satellites. filios disti¬
dentiȩ. inmanu fortiũ suoꝵ dissipatos ext̾minet. Faciens ꝙ̃ nunc re-¬
dẽptionẽ plebis suȩ & rursũ erigens cornu salutis nobis. in domo
dauid pueri sui. Nouũ in quã militiȩ genꝰ &scłis in exꝑtũ. qua ge¬
mino parit̾ conflicti in fatigabilit̾ decertat᷑ : tũ adu̾sus carnẽ
& sanguinẽ. tũ contͣ sꝑalia nequitiȩ in cȩlestib. E quidẽ uͥ solis ui¬
rib corꝑis. corporeo fortit̾ hosti resistit᷑: id quidẽ ego tam ñ uidico
mirũ. quã nec rarũ existimo. S & quando animi uirtute. uitus
siue demoniis bellũ indicit᷑: ne hoc quidẽ mirabile. &si lauda¬
bile dixerim cũ plenus monachis cernat᷑ mundꝰ. Cetum cũm

Expanded text:
ovum militiae genus ortum nuper auditur in terris, et in illa regione, quam olim in carne praesens visitavit Oriens ex alto: ut unde tunc in fortitudine manus suae tenebrarum principes exturbavit, inde et modo ipsorum satellites, filios diffidentiae, in manu fortium suorum dissipatos exterminet, faciens etiam nunc redemptionem plebis suae, et rursum erigens cornu salutis nobis in domo David pueri sui. Novum, inquam, militiae genus, et saeculis inexpertum: qua gemino pariter conflictu infatigabiliter decertatur, tum adversus carnem et sanguinem, tum contra spiritualia nequitiae in coelestibus. Et quidem ubi solis viribus corporis corporeo fortiter hosti resistitur, id quidem ego tam non judico mirum, quam nec rarum existimo. Sed et quando animi virtute vitiis sive daemoniis bellum indicitur, ne hoc quidem mirabile, etsi laudabile dixerim, cum plenus monachis cernatur mundus. Caeterum cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidelicet xp̃m semꝑ ꝯuiuã habere mereat᷑ qui dic turũ
se ec̃ dicit. Hospes fui: & suscepistis me. Istud quoq tantũ &
tam leue bonum: quasi ꝓ nichilo ducentes ꝯtempnitis.
bicũq sͥ obiuant fr̃s. iunior apͥore benedicłior ẽ petẽ p̃¬
cipit᷑: nec apud uos tenetur.
d portam monasterii sener sapiens poni iubet᷑: nec ponitur.x
t pulsantib ł clamantib dõ grãs portarius respondeat. aut
penedicat imꝑat᷑: nec obseruatur.

Expanded text:
vt videlicet Christū semper habere mereatur, qui dicturum se esse dicit. Hospes sui, & suscepistis me. Istud quoque tantum & tam leue bonum, quasi pro nihilo ducentes, contemnitis. Vbicumque sibi obuiant fratres, iunior a priore benedictionem petere pręcipAd portam monasterii senex sapiens poni jubetur, nec ponitur. Ut pulsantibus vel clamantibus Deo gratias portarius respondeat, aut benedicat, imperatur, nec observatur.
Abbreviated transcription (Latin):
plantati facti suntꝰ similitudim morti ciꝰ simul s resuirectioniᷤ
cumnꝰ Qmͣ adulce ẽ ꝑegͥnis p̾t multã longi itineris fatigationẽ.
p̾t plurima tr̃e marisq ꝑicula. ibi tandem quiescdere: ile. si¬
noscunt suũ dñm quieusse. Puto iam p̃gaudio ñ sentiunt uie
liborem hec gͣuamen reputant expensarũ. s tanꝙ. laboris p̾mi¬
ũ cursꝰ ue brauiũ assecuti. iuixta scͥpture sententiã gaudent ue¬
hement᷑ cũ inuenerint sepulchrũ. Nec casu uł subito aut ue¬
lutilubrica ppłaris fanoris opinone. id tam celebre nom̃ se¬
pilchrũ nactũ ec̃ putet᷑. cũ hoc ipsum tantis recro tempib
Saas tam aꝑte p̃dixerit. Erit inquit in die illa radix iesse
iͥstat in signũ popłoꝵ ipsũ gentes depcabunt᷑. gerit sepul¬
chrũ eiꝰ głosũ. Rcuera gͦ impletũ cernimꝰ qͦd legiꝰ ꝓpħatũ
nouũ quidẽ intuenti. s legenti antiquũ: ut sic assit de no¬
iuitate iocuuditas. ut de uetustate ñ desit auctoritas. Et de scpuileho

Expanded text:
ionis erimus . Quam dulce est peregrinis post multam longi itineris fatigationem, post plurima terrae marisque pericula, ibi tandem quiescere, ubi et agnoscunt suum Dominum quievisse! Puto jam prae gaudio non sentiunt viae laborem, nec gravamen reputant expensarum; sed tanquam laboris praemium, cursusve bravium assecuti, juxta Scripturae sententiam, gaudent vehementer cnm invenerint sepulcrum . Nec casu vel subito, aut veluti lubrica popularis favoris opinione, id tam celebre nomen sepulcrum nactum esse putetur, cum hoc ipsum tantis retro temporibus Isaias tam aperte praedixerit: Et erit, inquit, in die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur, et erit sepulcrum ejus gloriosum . Revera ergo impletum cernimus quod legimus prophetatum, novum quidem intuenti, sed legenti antiquum: ut sic adsit de novitate jucunditas, ut de vetustate non desit auctoritas. Et de sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. necesse ẽ mori quidẽ hominẽ. quipe qͦd p̃dixerat ds̃: s a
morte tñ resurg̾e. ne obliuiscat᷑ misereri ds̃. Ita gͦ mors. & si
ñ ꝑpetuo dũatur. manet tñ ꝓpt̾ ueritatẽ dĩ uł ad tempꝰ in
nob̾ quẽ admodũ peccatũ & siiam ñ regnat in nr̃o mortali
corꝑe. ñ tñ deẽ penitꝰ nobis.P iñ paulꝰ ex parte qͥdem lib̾a¬
duloado deuotionis infiindit᷑ cõmunꝰ intuenti: nec parũ ꝓfiei¬
r cernendo etiam corꝑalib ocłis corꝑalẽ locum diũce quietis.
qsiqͥipe iam uacuum sac̾s menbris. plenũ tũ nrĩs ꝙ iocune

Expanded text:
dixerat Deus: sed a morte tamen resurgere, ne obliviscatur misereri Deus. Ita ergo mors etsi non perpetuo dominatur, manet tamen propter veritatem Dei vel ad tempus in nobis: quemadmodum peccatum, etsi jam non regnat in nostro mortali corpore, non tamen deest penitus nobis. Proinde Paulus ex parte quidem liberadulcedo devotionis infundatur cominus intuenti; nec parum proficitur cernendo etiam corporalibus oculis corporalem locum dominicae quietis. Etsi quippe jam vacuum sacris membris, plenum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tios inmedio cordis sui dulci amoris amplexu xp̃m iħ̾m totũ homi¬
nũ apt̃ hoi̾em assũptũ. totũ dm̃ ꝓpt̾ assum̃tẽ am̃. incipiunt eũ iã
ñ scãm carnẽ ꝯgnoscere. qmius eũ nec dũ sed̾m dm̃ plene possint
cogitare ⁊ scĩficantes eũ in cordib suis. offerre amant. ei uota sua
quȩ adistinxerunt labia sua. obsecͣtiones. orationes. postulationes. aꝓ¬
tempe. ꝓ causa ꝯgruentes. St̃ enĩ orationes aliȩ breues ac simplices
sic ea format uoluntas seu necessitas orantis ꝓ causa incidenti. alie
ꝓliriores ⁊ rationabiles sicut qͥ m inqͥsitione ueritatis pecentes. que¬

Expanded text:
tes in medio cordis sui dulci amoris amplexu Christum Jesum, totum hominem propter hominem assumptum, totum Deum propter assumentem Deum, incipiunt eum non jam secundum carnem cognoscere, quamvis eum necdum secundum Deum plene possint cogitare. Et sanctificando eum in cordibus suis offerre ei amant vota sua quae distinxerunt labia sua; obsecrationes, orationes, postulationes, tempore, pro causa congruentes. 44. Sunt enim orationes aliae breves ac simplices, sicut eas format voluntas, seu necessitas orantis pro causa incidenti: aliae prolixiores et rationabiles, sicut in inquisitione veritatis petentes, quae
Abbreviated transcription (Latin):
So diiȩ humanitatis. natiuitatis eiꝰ. passionis. resurrectionis: ut ĩ¬
semꝰ animꝰ qͥ ñ nouit cogitare nͥ corꝑa ⁊ corꝑalia. habeat aliqͥo cui se
aficiat. cui iuxta modũ suĩ pietatis intutu inhereat. Est qͥpe in
soma mediatoris. inqͦ sic̃ legit᷑ in iob. usitans hõ spẽm suã ñ pecet.
ho ẽ cũ intentionis suȩ intuitũ ineũ dirigit. humanã in dõ spẽm.

Expanded text:
 Nativitatis ejus, Passionis et Resurrectionis: ut infirmus animus, qui non novit cogitare nisi corpora et corporalia, habeat aliquid cui se afficiat, cui juxta modum suum pietatis intuitu inhaereat. Est quippe in forma Mediatoris, in quo, sicut legitur in Job, visitans homo speciem suam, non peccet : hoc est, cum intentionis suae intuitum in eum d
Abbreviated transcription (Latin):
io lecuare spualit̃ orare. a corpib uł corpũ imaginib cũ dm̃ cogitat
quã longe potest recedere. Ammonendus ẽ qͣnta potest purutate cords̃
ꝯtndrt in eũ cusacficiũ orationis suȩ offeit. se ipsũ attendere qͥ of¬
bit intelligere qͣ osfert. Qnͣtũ enĩ uidet uł intelligit eũ cui osfere. tm̃

Expanded text:
or levare, spiritualiter orare, a corporibus vel corporum imaginibus, cum Deum cogitat, or levare, spiritualiter orare, a corporibus vel corporum imaginibus, cum Deum cogitat, quantum potest recedere. Admonendus est quanta potest puritate cordis intendere in eum, cui sacrificium orationis suae offert; se ipsum attendere qui offert, intelli
Abbreviated transcription (Latin):
pascit. oratio ꝯfortat ⁊ illuminat. Animali uͦ ⁊ nouo in xp̃o hõĩ
ad excitanda eiꝰ int̾iora meliꝰ & tutiꝰ ꝓponunt᷑ legenda & meditan¬
da. redẽptoris nr̃i ext̾ĩora: & ostendendũ in eis exemplũ humilita¬
tis. ꝓuocatio caritatis. & affectꝰ pietatis. & de scͥpturis scĩs & scõꝵ
tractatib patrũ moralia queq & planiora: ꝓponenda &̃ sunt
ei gesta ł passiones scõꝵ. uͥ nec laborandũ ei fit in planitiȩ hi¬
storali. & semꝑ aliqͥd occurrat qͦd nouitiũ animũ excitet ad amo¬
rẽ dĩ ⁊ contẽptũ sui. Porro aliȩ hystorię delectant qͥdẽ cũ legunt᷑
s ñ ȩdificant: qͥn potiꝰ m̃tem infitiunt. & in tp̃r orationis uł spu¬
alis meditationis. in utilia queq uł noxia faciunt scaturire me¬
moriã. Lectionis qͥppe modũ. similis meditatio seqͥ solet. Bifficili¬
ũ ẽlectio scͥpturarũ fatigat ñ reficit teneriorẽ animũ: frangit

Expanded text:
luminat. Animali vero et novo in Christo homini ad exercitanda ejus interiora melius et tutius proponuntur legenda et meditanda Redemptoris nostri exteriora; et ostenditur in eis exemplum humilitatis, 220 provocatio charitatis, et affectus pietatis: et de Scripturis sanctis et sanctorum tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum: ubi nec laborandum ei sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem cum leguntur, sed non aedificant, quin potius mentem inficiunt: et in tempore orationis vel spiritualis meditationis, inutilia quaeque vel noxia faciunt scaturire de memoria. Lectionis quippe modum similis meditatio sequi solet. Difficilium etiam lectio scripturarum fatigat, non reficit teneriorem animum: frangit
Abbreviated transcription (Latin):
ũ reputat᷑ fides eiꝰ ad iustitiã: scđm ꝓpositũ gr̃ẽ dĩ. Utinã cũ pec¬
catrice illa cui multũ dimissũ ẽ. qm̃ multũ dilexit. Et̃ benedicta
anima. que hoc iudicio apud dm̃ meruerit iustificari. iudicio di¬
ligentiũ nom̃ dñi. ut omissa om̃i iustitia oꝑũ ⁊ fidutia meritoꝵ.
in hoc solo iustificet᷑ qm̃ dilerit multũ. ⁊ Iam s in diligendo teds
retͥbutio magna ẽ diligenti ꝯscientiȩ. ipsa dilectio tua: demnde uͦ

Expanded text:
justitiam secundum propositum gratiae Dei . Utinam cum peccatrice, cui multum dimissum est, quia multum dilexit , et beata anima hoc judicio apud Deum meruerit justificari, judicio diligentium nomen Domini, ut omissa omni justitia operum, et fiducia meritorum, in hoc solo justificetur, quoniam dilexit multum. Nam in diligendo te, Deus, retributio magna est diligenti conscientiae ipsa dilectio tua, deinde vero
Abbreviated transcription (Latin):
ittas qͣsi uolentes fallere te. fallamꝰ nos metipsoᷤ.¬
Hon laboramꝰ qͥa uł ñ possumus ł ñ posse nob̃ uidem᷑ ł a ꝯsuetudine
otĩ ⁊ delitiarũ nr̃arũ nos ñ posse effecimꝰ. Ad oremꝰ gͦ semꝑ ⁊ ꝓcidamꝰ¬
q ploremꝰ coram te qͥ fecisti nos. & qͥ in hoc ipsum peccato nr̃o manifesto.
iudicio tuo occulto formasti nos: ut forsitan qͥa ñ multũ hoc uolumꝰ¬
ñ posimꝰ. Uescam᷑ saltem scđ̾m penã adȩ pane nr̃o. siñ possumꝰ in sudo¬
re uiltꝰ nr̃i. in dolore cordis nr̃i. in lacͥmis doloris siñ possumꝰ insudore
laboris. Magnã hanc iacturã ꝓfessionis nĩe: suppleat pietas ac deuo¬
tio ꝯscientiȩ humiliate. Sint nob̾ lacͥmȩ nĩȩ panes die ac nocte ꝙͣ diu

Expanded text:
t quasi volentes fallere te, fallamus nosmetipsos.non laboramus, quia vel non possumus, vel non posse nobis videmur, vel consuetudine otii et deliciarum nostrarum nos non posse efficimus. 41. Adoremus ergo sem ploremus coram te, qui fecisti nos, et qui in hoc ipsum peccato nostro manifesto, judicio tuo occulto formasti nos, ut forsitan quia non multum hoc volumnon possumus. Vescamur saltem secundum poenam Adae pane nostro, si non possumus in sudore vultus nostri, in dolore cordis nostri; in lacrymis doloris, si non possumus in sudore laboris. Magnam hanc jacturam professionis nostrae suppleat pietas, ac devotio conscientiae humilis. Sint nobis lacrymae nostrae panes die ac nocte, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ ẽ &̃ animalis incipiens ⁊ xp̃i tiruncłs dõ appropinqͣre: ut dos
appropinquet ei. Sic enĩ ãmonet ꝓpħa. Appropinquate dõ: s ips
appropinqͣbit uobis. Non solũ enĩ faciendus ẽ homo & forman¬
dꝰ s & uiuificandus. Primo enĩ formauit ds̃ homi nẽ deĩde
in spirauit in faciẽ eiꝰ spiraculũ uitȩ ⁊ factus ẽ hõ in animã ui¬
uentẽ. formatio hominis institutio ẽ moralis: uita eiꝰ amor dĩ ẽ. hc
fides concipit. spes parturit: ipse se format ⁊ iuuificat. Amor eñ
enĩ dĩ. ł amor ds̃. sp̃s sc̃s amori hominis & spũi se infundens afi¬
sic affectꝰ hominis qͥ amor dr̃ ñ uiuit hoc ẽ ñ amat dm̃. nͥ de sũ¬

Expanded text:
dus est animalis incipiens, et Christi tirunculus Deo appropinquare, ut et Deus appropinquet ei. Sic enim admonet propheta: Appropinquate Deo, et ipse appropinquabit vobis . Non solum enim faciendus est homo s hominem: deinde inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et factus est homo in animam viventem . Formatio hominis, institutio est moralis: vita ejus, amor Dei. Hunc fides concipit, spes parturit, ipse se format et vivificat. Amor enim Dei, vel amor Deus Spiritus sanctus, amori hominis se infundens, affisic affectus hominis, qui amor dicitur, non vivit, hoc est non amat Deum, nisi de S
Abbreviated transcription (Latin):
stici ordinis instituta. causas scłares religiosi tractant. mona¬
chi causidici effici unt᷑ accusant & accusant᷑. testes fiunt.
contͣ apłm iudiciis qua int̾ sunt. atq sub p̃textu iuris ꝓ¬
prii tuendi. cordib in egyptũ reuertuntur: incendiũ sodomȩ.
a sodomis iam egressi respiciunt. manũ mittentes in aratrũ re¬
tro respiciunt: & iccirco regno cȩloꝵ apti eẽ ñ possunt. In his
om̃ib: ꝓfessionis & uoti ur̃i tnͣsgressores uos eẽ aꝑtissime osten¬
dimꝰ. Si enĩ ꝯstat regłam hec p̃cepisse. & uos hanc seruare ua¬
uisse: cũ ꝯstet uos hactenus hoc non fecisse. patet ut dixunꝰ
ñ seruate ꝓmissionis uos p̃uaricatores eristere. Nos uͦ uti p̃cisi

Expanded text:
stici Ordinis instituta, causas seculares religiosi tractant, monastici Ordinis instituta, causas seculares religiosi tractant, monachi causidici efficiuntur, accusant & accusantur, testes fiunt, contra Apostolum iudiciis intersunt, atque sub prætextu iuris proprij tuendi, cordibus in Ægyptum reuertuntur: incendium Sodomæ a Sodomis iam egressi respiciunt, manum mittentes in aratrum, retro respiciunt, & idcirco regno cœlorum apti esse non possunt. In his omnibus professionis & voti vestri transgressores vos esse, apertissime ostendimus. Si enim constat regulam hæc præcepisse, & vos hanc seruare vouisse: cum constet hoc vos hactenus non fecisse, patet, vt diximus, non seruatæ promissionis vos præuari
Abbreviated transcription (Latin):
nes. que ratio ł auctoritas uobis contulit. cũ hec om̃ia ñ ad mo¬
nachos s ad cłicos canonica sanctione ꝑtineant. Illis quippe
quoꝵ officii ẽ. baptizare. p̃dicare. & reliqua que ad animarũ
ꝑtinẽt salutẽ gerere hȩc concessa sunt. ut ñ sit eis necesse impli-¬
cari scłarib negotiis. s quia in eccl̃am laborant. de ȩccła uiuãt
ut dñs dicit. dignus ẽ oꝑarius mercede sua. At uos quare usir¬
patis hoc. cum nichil hoꝵ que diximꝰ facere debeatis: Et cũ
illum ñ feratis laborem. cur laboris suscipitis laborem:
ed s de scłarib possessionib. a uobis more scłariũ posses¬
sis quid respondebitis. cum innullo in hac parte ab ipsis dit¬
ferre uide m̃em amini: Nam castra. uillas & rusticos. seruol
ꝙ ancillas. & qͦd det̾ius ẽ. thelonearia. lucra. & fere cuncta huiꝰ¬
modi emolumenta in different̃ suscipitis: ñ legitime tenetis.
contͣ infestantes modis om̃ib defenditis. Unde contͣ mona¬

Expanded text:
ratio vobis contulit: cum hæc omnia non ad monachos, sed ad clericos canonica sanctione pertineant? Illis quippe, quorum officij est baptizare & prædicare, & reliqua quæ ad animarum pertinent salutem gerere, hæc concessa sunt: vt non sit eis necesse implicari secularibus negociis, sed quia in ecclesia laborāt, de ecclesia viuant, vt Dominus dicit, Dignus est operarius mercede sua. At vos quare hoc vsurpatis, cum nihil horum quæ diximus facere debeatis? Et cum illum non feratis laborem, cur laboris suscipitis mercedem? Sed & de secularibus possessionibus a vobis more secularium possessis, quid respondebitis: cum in nullo in hac parte ab ipsis discrepare videamini? Nam castra, villas, & rusticos, seruos & ancillas, &, quod deterius est, thelonearia lucra, & fere cuncta huiusmodi emolumēta indifferenter suscipitis: non legitime tenetis, contra infestantes modis omnibus defenditis. Vnde contra mona
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ hec om̃ia qͦd om̃ib in iustũ. & contͣ eccłastica decreta ẽẽ
ꝑspicue patet. & unde ab uniu̾sis iuste udicamini nequaqm
refugitis. Qͦd qmͣ sit absurdũ: q̃ imꝑitis manifestũ : Unde
enĩ uobis crisma: Unde oleum: Unde sacͥ ordines: nd
eccłarũ ꝯsecͣtiones & cimit̾ioꝵ benedictiones:: Uñ ad postremũ
om̃ia. quȩ sine ep̃o aut ep̃i iussu canonice fieri ñ possunt:¬

Expanded text:
 hæc omnia, quod omnibus iniustum & contra ecclesiastica decreta esse perspicue patet, & vnde ab vniuersis iuste iudicamini, nequaquam refugitis. Quod quam sit absurdum, etiam imperitis manifestum est. Vnde enim vobis chrisma? Vnde sacri Ordines? Vnde ecclesiarum consecrationes, & cimiteriorum benedictiones? Vnde ad postremum omnia, quæ sine Episcopo aut Episcopi iussu canonice fieri non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tate. ꝑ liberantẽ grãm sp̃s agi incipit. lib̾a ratione tunc suus. hoc
ẽse i so lbere utens esficit᷑: ꝙ fit animꝰ ⁊ bonꝰ animꝰ animꝰ in qͣntũ

Expanded text:
tate per liberantem gratiam, spiritus agi incipit libera ratione, tunc suus est, hoc est se ipso libere utens efficitur, et fit animus, et bonus animus. Animus, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
duis militib indixit. q non potiꝰ omnẽ eis militiã int̾dixit di
aũ qͦd uerũ ẽ om̃ib fas ẽ ad hocip̃m dũ tarat diuinitꝰ ordinatis.
nec aliud sane qͥcqͣm meliꝰ ꝓfessis. qͥbꝰ queso potiꝰ qmͣ qͦꝵ manib
s uirib urbs fortitudinis nr̃ȩ syon. ꝓ nr̃o omniũ munimine te¬
tinet᷑. ut depulsis diuinȩ tͣnsgressoribꝰ legis. secura ingrediat᷑ gens
iusta custodiens ueritatẽ: Secure. ꝓ inde dissipent᷑ gentes quȩ bel¬
la uolunt: & abscidant᷑ qui nos conturbant. & disperdant᷑ de cuu¬
tate dñi om̃s oꝑantes iniqͥtatẽ: qui repositas in ierosolimis xp̃i¬
ani ppħ in estimabiles diuitias tollere gestiunt. scã polluere. &
hereditate possidere scũarium dĩ Exerat᷑ gladiꝰ ut̃q fideliũ in
ceruices inimicoꝵ. ad destruendã omnẽ altitudinẽ extollentẽ se

Expanded text:
diis militibus indixit ; et non potius omnem eis militiam interdixit? Si diis militibus indixit ; et non potius omnem eis militiam interdixit? Si autem quod verum est omnibus fas est, ad hoc ipsum duntaxat divinitus ordinatis, nec aliud sane quidquam melius professis; quibus, quaeso, potius, quam quorum manibus et viribus urbs fortitudinis nostrae Sion pro nostro omnium munimine retinetur? ut depulsis divinae transgressoribus legis, secura ingrediatur gens justa, custodiens veritatem. Secure proinde dissipentur gentes quae bella volunt, et abscindantur qui nos conturbant, et disperdantur de civitate Domini omnes operantes iniquitatem, qui repositas in Jerosolymis christiani populi inaestimabiles divitias tollere gestiunt, sancta polluere, et haereditate possidere sanctuarium Dei. Exeratur gladius uterque fidelium in cervices inim
Abbreviated transcription (Latin):
qu iumtũ &slibent᷑ accipit hostis mortẽ ꝓ ultione: s libentiꝰ pbet sei¬
mirs ii pstat cũ int̾̃t xp̃o cũ int̾ĩit. Non eñ sine causa gladium
portat Dei enĩ minister ẽ ad iundictã malefactor. laudẽ uͦ bonoꝵ
bane cũ sccidit malefactorẽ: ñ homicida s ut ita dixerim malicida.
ꝗ plane xp̃i uindex in his qui male agunt. s defensor xp̃ianoꝵ repu¬
auot᷑ Porro suꝑ illo letabit᷑ iustꝰ cũ uiderit uindictã: de isto dicet
homo si utiq ẽ fructꝰ iustõ utiq ẽ ds̃ uidicans eos in t̾ra. Non qͥdẽ
uł pagani necandi eẽnt: si qͦ mͦ alit̾ possent a nimia infestatione
seu opp̾ssione fideliũ cohib̾i. Nunc autẽ meliꝰ ẽ ut occidant᷑. qͣm cer¬
te relinquat᷑ uirga peccatoꝵ suꝑ sortẽ iustoꝵ: ne forte extendant
nisti ad iniquitatẽ manꝰ suaᷤ. Quid enĩ: Si ꝑcutẽ in gladio omni¬
no fas ñ ẽ xp̃iano: cur gͦ p̾co saluatoris contentos fore suis stipen¬

Expanded text:
 et libenter accipit hostis mortem pro ultione, et libentius praebet se i sine causa gladium portat. Dei etenim minister est ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Sane cum occidit malefactorem, non homicida, sed, ut ita dixerim, malicida, et plane Christi vindex in his qui male agunt, et defensor Christianorum repueducitur. Porro super illo laetabitur justus cum viderit vindictam. De isto dicet homo: Si utique est fructus justo: utique est Deus judicans eos in terra . Non quidem vel Pagani necandi essent, si quo modo aliter possent a nimia infestatione seu oppressione fidelium cohiberi. Nunc autem melius est ut occidantur, quam certe relinquatur virga peccatorum super sortem justorum: ne forte extendant justi ad iniquitatem manus suas. 5. Quid enim? si percutere in gladio omnino fas non est Christiano, cur ergo praeco Salvatoris contentos fore suis stipen
Abbreviated transcription (Latin):
ne qm crebra uet̾um attestatione noua approbat᷑ militia. ꝙ
qͦd sicut audiuimꝰ. sic u. in ciuitate dñi uirtutũ: Dũ mͦ sane
sp̃italib ñ p̃iudicet sensib litt̾alis int̾p̃tatio. qͦ minꝰ scilicet
sꝑemꝰ inȩt̾num qͥcqͥd huic tẽpori significando ex ꝓpħarũ uo¬
cib usurpamꝰ: ne ꝑ id qͦd cernit᷑ euanescat qͦd credit᷑ & spei co¬
pias inminuat penuria rei: p̃sentiũ attestatio sit euacuatio
fitusoꝵ. Alioqͥn t̾rene ciuitatis tẽporalis gła. ñ destruit oele
aona s astruit: si tam̃ istam minime dubitamꝰ illiꝰ tenere

Expanded text:
obatur militia, et quod sicut audivimus, sic videmus in civitate Domini virtutum? Dummodo sane spiritualibus non praejudicet sensibus litteralis interpretatio, quominus scilicet speremus in aeternum, quidquid huic tempori significando ex Prophetarum vocibus usurpamus: ne per id quod cernitur, evanescat quod creditur; et spei copias imminuat penuria rei, praesentiumque attestatio sit evacuatio futurorum. Alioquin terrenae civitatis temporalis gloria non destruit coelestia bona, sed astruit; si ta
Abbreviated transcription (Latin):
hostli sramuuiit̃ qͥ a lanceã ñ liceret. stilũ uibrarẽ. asseuens nob
ñ surũ  forcia duitorii s qͥs armis ñ possũ. littis a nima rẽe
Suli sane aliqͣndliu. non qͦd cont epnenda iudetur petr¬
co hine seius p̃ceps q cuparet᷑ assensio: siq̃o meliꝰ melior un¬
par⁊ sissiceret p̃sumeit̃ imꝑitꝰ & res aamodũ necessaria. ꝑ me. minis
boete cõmoda redderet᷑. Uerũ uidens me longa satis hui¬
lemodi expectatione frustratũ. ne iam magis nolle qm̃ ñ
pose uiderer. candem ego quidẽ qͦo potui feci: lecto uidacet
an satis feci. Quãquã ꝙ si cui forte aut minime placeat. auo
ni sufficiat: ñ tam̃ int̃est mea qui tuȩ ꝓ meo sape ñ de fui uo¬
luntati.

Expanded text:
stylum vibrarem: asserens vobis non parum fore adjutorii, si quos armis non possum, litteris animarem. Distuli sane aliquandiu: non quod contemnenda videretur petitio, sed ne levis praecepsque culparetur assensio, si quod melius melior implere sufficeret, praesumerem imperitus, et res admodum necessaria per me minus forte commoda redderetur. Verum videns me longa satis hujuscemodi exspectatione frustratum, ne jam magis nolle, quam non posse viderer, tandem ego quidem quod potui feci: lector judicet, an satisfeci. Quanquam etsi cui forte aut minime placeat, aut non sufficiat; non tamen interest mea, qui tuae pro meo sapere non defui voluntati.
Abbreviated transcription (Latin):
sum quoq pelliciarũ & diũsarũ pelliũ qua auetortar
uobis defenditis cũ in eadem regła nichil de huiꝰmodi repil̃
emoralia uͭ deuestiario hos qui in uia dirigunt᷑ accipe
greũtentes ibidem reponere iubet: utiq p̃ter illos nulli ea
magistrũ sequamini ipsi uidete: cũ certe plura & diũsa qm re¬
gula precipiat. uobis & supponatis & supponatis.

Expanded text:
sum quoque pelliciarum, & diuersarum pellium qua auctoritate vobis defenditis, cum in eadem regula nihil de huiusmodi reperiatur? Fœmoralia sane de vestiario hos, qui in via diriguntur, accipere, & reuertentes ibidem reponere iubet: vtique præter illos nulli ea magistrum sequamini ipsi videte, cum certe plura & diuersa, quam regula præcipiat vobis, & supponatis, & superponatis.