comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
felici & inseparabili societate in eiꝰ amo¬
oleo suꝑ te fili ini G aufride
doleo suꝑ te. Et mcrito. Quis
enuin non qoleat flore iunen¬
m̃itis tuȩ. quẽ letantib anglis do illi¬
batum optuleras in odorem suauitatis.
nunc a demonib conculcari. uitiorum
spurcicus & scli sordib inquinari:
Quom qui uocatus eras a do reuocantẽ
introitu głȩ retraxisti. In te exꝑior
nunc ueritatẽ sermonis dñi. quem
dix. inimici hominis domestici eiꝰ.
Amiei tui & ꝓximi tui: aduersum
it appropinquauerunt & steterunt.
Reuocauerunt te in fauces leonis.
& in portis mortis iterum collocauert̃
te. C ollocauerunt te in obscuris sicut
mortuos scłi. & iam parum ẽ. ut des¬
ndas inuentrẽ inferi. iam tc̃ deglu¬
tire festinat. ac rugientib p̾paratis ad
escam tradert denorandum. Reuertere
quęso icũtere priꝰquam absorbeat te¬
ꝓfundum. & urgeat suꝑ te puteꝰ os
suum. priquam demergaris unde

Expanded text:
felici et inseparabili societate, in ejus amofelici et inseparabili societate, in ejus amooleo super te, fili mi Gaufride, doleo super te. Et merito. Quis enim non doleat florem juventutis tuae, quem laetantibus angelis Deo illibatum obtuleras in odorem suavitatis, nunc a daemonibus conculcari, vitiorum spurcitiis, et saeculi sordibus inquinari? Quomodo qui vocatus eras a Deo, revocantem introitu gloriae retraxisti? In te experior nunc veritatem sermonis Domini, quem dixit: Inimici hominis, domestici ejus . Amici tui et proximi tui adversum te appropinquaverunt, et steterunt. Revocaverunt te in fauces leonis, et in portis mortis iterum collocaverunt te. Collocaverunt te in obscuris, sicut mortuos saeculi: et jam parum est ut descendas in ventrem inferi; jam te deglutire festinat, ac rugientibus praeparatis ad escam tradere devorandum. 2. Revertere, quaeso, revertere, priusquam te absorbeat profundum, et urgeat super te puteus os suum; priusquam demergaris, unde
Abbreviated transcription (Latin):
diam diu dicentis. dimite mortuos
sepelire mortuos suos. & cantabo eñ
dauid renuit consolari auuna mea.
Et cum ieremia. Diem hominis non
concupiui dñe tu scis. Quid enim:
Funes ceciderunt mͥ in p̾claris. cȩlestilꝑ
hereditas p̾clara ẽ. mͥ & tertena adula¬
tur ꝓmissio. blauditur consolatio ent¬
nis: Gustato sp̃u necesse ẽ. desiꝑe cit¬
nem. Affectanti cęlestia. terrena non
sapunt. ȩternus inhianti. fastidio
sunt transitoria. Desinite gͥ paren¬
stra affligere & me gratis reuocando
inquietare. nc si adieceritis ultra
nuntios mitt̾ẽ ꝓ me. plus ine elon¬
gare cogatis. Si autẽ dimittitis. ela¬
ramuallem inꝑpetnum ñ dimita.
Hec requies mea in sełm scsi. hic babita¬
bo qm elegi eam. Ibi ꝓ meis ata uris
peceitis ingit orabo ibi precib assidius
quod & uos cupitis imnpetrabo. si pottio.
ite qui eiꝰ amore hoc inodico temꝑe ab
nuucem separaiur. in alio scło simul

Expanded text:
diam Domini jubentis: Dimitte mortuos diam Domini jubentis: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos ; et cantabo cum David: Renuit consolari anima mea ; et cum Jeremia, Diem hominis non concupivi, Domine tu scis? Quid enim? funes ceciderunt mihi in praeclaris, et coelestis haereditas praeclara est mihi ; et terrena adulatur promissio, blanditur consolatio carnis! Gustato spiritu, necesse est desipere carnem; affectanti coelestia, terrena non sapiunt; aeternis inhianti, fastidio sunt transitoria. Desinite igitur, parenando affligere, et me gratis revocando inquietare: ne, si adjeceritis nuntios ultra mittere pro me, plus me elongare cogatis. Si autem dimittitis, Claram-Vallem in perpetuum non dimittam. Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo, quoniam elegi eam. Ibi pro meis atque vestris peccatis jugiter orabo; ibi precibus assiduis quod et vos cupitis impetrabo, si potero, ut, qui ejus amore hoc modico tempore ab invicem separamur, in alio saeculo simul
Abbreviated transcription (Latin):
uite uram. quid uiuat etiam psequi
meain: Quare uos non potiꝰ sequi¬
mu me fugientẽ. ut n ardeatis:
An hoc e. uiii cruiciatus leuamen si
me etiam pimatis. & hoc solum ti¬
metis ut soli ꝑeatis: Ardcus ardentil
quod solatium p̾stare poterit: Que
iniquani consolatio dampuatis hĩe so¬
cios suȩ dampnatioiuis: Quod ue re¬
medium morientib alios iudere ino¬
rientes: Non hoc mͥ ꝑsuadet diues
ille qui intormentis desꝑatus de sui
ubatione. rogabat iiuitiari frib siuis
ne & ipsi uenirent in locum euncle
tormentoꝵ tunens ꝓculdubio ex suo
crutiatu augeri suum. Quid gͦ: Ibo¬
& lugentẽ consolibor matrẽ meam.
mei ad tempꝰ uisitatione ut ineteruꝰ
uigeã & me & ipsam sine consolations.
Ibo inquam & satisfaciam patͥ meo
irascenti ꝓ mei ad tempꝰ absentia. con¬
ꝓ alterutro inconsolabili desolemur
tristicia: An potiꝰ exemplo apłi n
acquiescͥens carin & sanguni uoce an¬

Expanded text:
lutem vestram, quid juvat etiam persequi lutem vestram, quid juvat etiam persequi meam? Quare vos non potius sequimini me fugientem, ut non ardeatis? An hoc est vestri cruciatus levamen, si me etiam perimatis: et hoc solum timetis, ne soli pereatis? Ardens ardentibus quod solatium praestare poterit? quae, inquam, consolatio damnatis, socios habere suae damnationis? quodve remedium morientibus, alios videre morientes? Non hoc mihi persuadet dives ille qui, in tormentis desperatus de sui liberatione, rogabat nuntiari fratribus suis ne et ipsi venirent in locum eumdem tormentorum , timens procul dubio ex suorum cruciatu augeri suum. 3. Quid ergo? ibo et consolabor lugentem matrem meam mei ad tempus visitatione, ut in aeternum lugeam et me et ipsam sine consolatione? Ibo, inquam, et satisfaciam patri meo irascenti pro mei ad tempus absentia, cone, et uterque pro alterutro inconsolabili desoletur tristitia? An potius exemplo Apostoli non acquiescens carni et sanguini 120, vocem au
Abbreviated transcription (Latin):
pios. imino non parentes sed ꝑemp¬
tores quoꝵ dolor salus pignoris. quoꝵ
consolatio mors filii ẽ. Qui me malunt
ꝑire cum eis. quam regnare sine eis.
Qui me rursum ad naufragium un¬
de tandem nudꝰ euasi rursus ad ignẽ
unde uix seiniustus exiui. rursꝰ ad
latrones a quib semiuinus relictus
sum. sed miserante samaritano iam
aliquantulum conualui. reuocare co¬
nantur. & militẽ xꝑi ꝓpe iam rapto
cȩlo triumphantẽ. quod non in me
glor sed in eo qui uicit mundum. ab
ipso iam introitu głe tanquam canẽ
ad uoinitũ. tanquam suẽ ad lutum.
ad scłm reduce moliuntur. Mira abu¬
sio. Domus ardet. iguis instat a tergo
& sugicinti ꝓhibet᷑ egredi. euadenti suadet᷑
regͥdi &  abhis qͥ ĩ incendio positi st̃. & ob¬
stinatissima dementia. ac dementis¬
sima obstinatione fugere piculum
nolunt: Prohsuror. Si uos contem¬
puitis mortem ur̃am.cur etiam appe¬
titis meam: Si inquam negligitis sa¬

Expanded text:
pios; imo non parentes, sed peremppios; imo non parentes, sed peremptores: quorum dolor, salus pignoris; quorum consolatio, mors filii est!. qui me malunt perire cum eis, quam regnare sine eis! qui me rursus ad naufragium, unde tandem nudus evasi; rursus ad ignem, unde vix semiustus exivi; rursus ad latrones, a quibus semivivus relictus sum, sed miserante Samaritano jam aliquantulum convalui, revocare conantur: et militem Christi prope jam rapto coelo triumphantem quod non in me glorior, sed in eo qui vicit mundum ab ipso jam introitu gloriae, tanquam canem ad vomitum, tanquam suem ad lutum, ad saeculum reducere moliuntur! Mira abusio! domus ardet, ignis instat a tergo, et fugienti prohibetur egredi, evadenti suadetur regredi! et hoc ab his qui in incendio positi sunt, et obstinatissima dementia ac dementissima obstinatione fugere periculum nolunt. Proh furor! si vos contemnitis mortem vestram, cur etiam appetitis meam? Si, inquam, negligitis sa
Abbreviated transcription (Latin):
ola causa qua liceat ñ obedire
parentib ds ẽ. Ipse enuim dic.
Qui amat patre aut matiẽ
plus quam me: non ẽ. me dignus.
Si me uere ut bon ut pii parentes
diligitis. si ueram si fidelẽ erga filiũ
pietatẽ habetis. quid me patri om̃ium.
dõ placere satagentẽ inquietatis. & ab
eiꝰ seruitio cui seruire regnare ẽ. retra
hoc uos non agnosco parentes sel
hostes. Si dilig̾etis me gauderetis
utiq quia uado ad meum atq ur̃m.
immo uniu̾sorum patrẽ. Auoquin
quid mͥ & nobis: Quid a uobis habeo
nisi peccatum & miseriam:᷑ Hoc solu
quod gesto cortuptibile eorpꝰ de ur̃o
me hr̃e fateor & agnosco. Non sufficit
nob̾ quod me in hauc scli miseriam mi¬
seri miserum induxistis quod in pecca¬
to ur̃o peccatores peccatorem geniuistis
quod in peccato natum de peccato nu¬
tristis. insi etiam inuidendo mͥ miseri¬
cordiam quam consecutus sum ab eo.
qui non mortẽ peccatoris filium insuꝑ
gehennȩ faciatis: O durum patrẽ o se¬

Expanded text:
ola causa, qua non liceat obedire parentibus, Deus est. Ipse enim dicit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. Si me vere ut boni, ut pii parentes diligitis; si veram, si fidelem erga filium pietatem habetis: quid me Patri omnium Deo placere satagentem inquietatis, et ab ejus servitio, cui servire regnare est, retrahhoc vos non agnosco parentes, sed hostes. Si diligeretis me, gauderetis utique quia vado ad meum atque vestrum, imo universorum Patrem. Alioquin quid mihi et vobis? quid a vobis habeo, nisi peccatum et miseriam? Hoc solum, quod gesto, corruptibile corpus de vestro me habere fateor et agnosco. Non sufficit vobis quod me in hanc saeculi miseriam miseri miserum induxistis; quod in peccato vestro peccatores peccatorem genuistis; quod et in peccato natum, de peccato nutristis: nisi etiam invidendo mihi misericordiam, quam consecutus sum ab eo qui non vult mortem peccatoris, filium insuper gehennae faciatis? 2. O durum patrem! o sae
Abbreviated transcription (Latin):
Nos autem & siminus diligimus
quam debemus. diligimus tñ quan¬
tum ualemus. Tantum autem uale¬
mus quantum accepimus. Trahe
nos pꝰ te ut app̃hendamus te. & tecũ
ampluis accipiamus. unde largius
diligamus. Quid gͦ tu niteris nos
app̾hendere. & quereris non posse.
quos iam app̃hendisti. si attendisti.
& adhuc facere poteris cum uolueris.
quales quidem sumus non quales
sꝑabas: Hescio quippe quid aliud
intueris in nob̾ quod non habemus.
& sequeris ꝓ nobis quod non sumus.
Ideoq non consequeris quia non suf¬
ficimus. & ut deniq in epła tua iuste
causaris. ds̃ tͥ in nobis non nos defi¬
cimus. Nunc uͦsi talia placent.
qualia mͦ nugatus sum mandato
& adiciam. ut cum obediero. p̾sũp¬
tionis non timeam notam. Ptefa-¬
ciuinculam quam tͥ mitti iussisti
non habui mͦ ad manum. Neq
enim adhuc dictauerã. quia nec necest¬
riam eẽ. putabam. Quicquid uel tͥ uel
amicis tius recte uis. qui dedit uelle.

Expanded text:
Nos autem, etsi minus diligimus Nos autem, etsi minus diligimus quam debemus, diligimus tamen quantum valemus: tantum autem valemus, quantum accepimus. Trahe nos post te, ut te apprehendamus et tecum amplius accipiamus, unde largius diligamus. Quid ergo tu niteris nos apprehendere, et 89 quereris non posse? quos apprehendisti, si attendisti; et adhuc facere poteris, cum volueris, quales quidem sumus, non quales sperabas. Nescio quippe quid aliud intueris in nobis, quod non habemus; et sequeris pro nobis, quod non sumus. Ideoque non consequeris, quia non sufficimus: et ut denique in epistola tua juste causaris, Deus tibi in nobis, non nos deficimus. Nunc vero si talia placent, qualia modo nugatus sum, mandato, et adjiciam: ut cum obediero, praesumptionis non timeam notam. Praefatiunculam quam tibi mitti jussisti, non habui modo ad manum: neque enim adhuc dictaveram, quia nec necessariam esse putabam. Quidquid vel tibi, vel amicis tuis recte vis; qui dedit velle,
Abbreviated transcription (Latin):
lectionẽ. ut animam suam quis
ponat painicis suis. Nam quis
glabitur castum se hr̃e cor necdum
ꝑfectum: O dne qui illumninas
lucernam meam. qua iam udeo
& horreo tenebras meas. d̾s m̃s il¬
lumina ipsas quoq tenebras meas.
ut uideam & gaudeam ordinatã
in me caritatẽ. sciens & diligens.
quȩ diligenla sunt . & qͣntum &
ad quod diligenda sunt. inc quoq no¬
lens diligi nisi inte. & quantum dili¬
gendus sum. Ueetenun michi si quod
ualde uereor aut ego plus ab illo quã
merui. aut ille a me minus quam
dignus sit. diligatur. Uerumptam᷑
si meliores mag̾ diligendi sunt. sunt
autem meliores qui magis diligunt.
quid aliud dixerim quam illum płꝰ
me dilig̾e. quem meliorem ẽẽ. non du¬
bito. me uͭ minus illum quam debeo
quia minus ualeo: Sed quanto in te
pat᷑ tͥ dico maior ẽ. caritas. tanto minꝰ
contempnenda ẽ. a te nr̃a possibilitas
quia & si plus diligis. qmͣ plus uales
non tam̃ plus diligis quam uales.

Expanded text:
lectionem, ut animam suam ponat quis lectionem, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Nam quis gloriabitur castum se habere cor, nedum perfectum? O Domine, qui illuminas lucernam meam, qua jam video et horreo tenebras meas; Deus meus, illumina ipsas quoque tenebras meas, ut videam et gaudeam ordinatam in me charitatem, sciens et diligens quae diligenda sunt; et quantum, et ad quid diligenda sunt; me quoque nolens diligi nisi in te, et quantum diligendus sum. Vae etenim mihi, si quod valde vereor aut ego plus ab illo quam merui, aut ille a me minus quam dignus sit, diligatur. Verumtamen si meliores magis diligendi sunt sunt autem meliores, qui magis diligunt: quid aliud dixerim, quam illum plus me diligere, quem meliorem esse non dubito; me vero minus illum quam debeo, quia minus valeo? 4. Sed quanto in te tibi, pater, dico major est charitas, tanto minus contemnenda est a te nostra possibilitas, quia, etsi plus diligis, quoniam plus vales; non tamen plus diligis quam vales.
Abbreviated transcription (Latin):
gua: sed oꝑe & ueritate. Quando uͥ
unquam oꝑe meo opus tͥ fuit &. defu¬
uiuis sol iusticiȩ diuersa seruoꝵ tuoꝵ
corda diuersis gratiis uelut radiis
illustrans quod diligam illum ex do¬
no tuo & suo merito tu scis. & ego sen¬
tio. quatenus autem diligam tu seis
ego nescio. Tu inquam dñe qui dedi¬
sti scis. quantum donasti. uel illi me.
uel illum mͥ amare. Et quomͦ aliqͥs
nr̃m cui tu non dixisti audet dicere.
plus amans minus diligor. nisi forte
qui iam in lumine tuo iudeat lum̃
tuum .i. in lumine tuȩ ueritatis ag¬
noscat. quanto ardeat igne caritatis:
in lumine tuo tenebras meas. quo.¬
adusq uisites sedentẽ in tenebris
& umbra mortis. & ꝑ te reuelentur
& manifesta fiant abscondita tene¬
brarum. fugatisq tenebris iam ñ
uideatur in lumine tuo nisi lumen.
sentio quidem de munere tuo quod
cum diligam. sed necdum uideo
in lumine tuo. si nel satis diligam.
Neq enun scio. si iam puencrim
ad illã qua nemo maiorem ht̃ di¬

Expanded text:
gua, sed opere et veritate Quando vero unquam opere meo opus tibi fuit, et defuunus sol justitiae diversa servorum tuorum corda diversis gratiis, velut radiis, illustras; quod diligam illum ex dono tuo, et suo merito, tu scis, et ego sentio: quatenus autem diligam, tu scis, ego nescio. Tu, inquam, Domine, qui dedisti, scis quantum dedisti vel illi me, vel mihi illum amare. Et quomodo aliquis nostrum, cui tu non dixisti, audet dicere, « Plus amans, minus diligor: » nisi forte qui jam in lumine tuo videat lumen suum, id est, in lumine tuae veritatis agnoscat quanto ardeat igne charitatis?ontentus videre in lumine tuo tenebras meas, quoadusque visites sedentem in tenebris et umbra mortis, et per te revelentur et manifesta fiant abscondita tenebrarum, fugatisque tenebris jam non videatur in lumine tuo nisi lumen: sentio quidem de munere tuo quod eum diligam; sed necdum video in lumine tuo, si vel satis diligam. Neque enim scio si jam pervenerim ad illam, qua nemo majorem habet, di
Abbreviated transcription (Latin):
S
caritatem ur̃am  in ca¬
ritate. & ñ in uoluptate.
que enim uoluptas uͥ totum sibi
uendicat amantudo. Nisi quod
solum nicħ comedere ut cũq delec¬
tabile ẽ. Somnꝰ recessit a me. neuł
beneficio sopiti sensus do  lor un¬
ꝙͣ recedat. Defectus stomachi. fe¬
re cotum quod patior ẽ. frẽquenter
in die &e in nocte exigit confortari
modico admodum qualicũq liquo¬
re. nam adsolidum om̃e in exora¬
biliter indignat᷑. Hoc parum qd̾
dignat᷑ admitt̾e. non sine graui mo¬
lestia sumit: s tunet grauiorem
si se uacuum om̃ino dimiserit. Qd̾
si plusculũ. interdum quid ad mit¬
tere adqͥescat: id grauissimum.
Pedes & cruia intumuerẽ. quem¬
admodum ydropicis contingere
solet. Q̾ in his om̃ibꝰ neqͥd lateat
amicum de statu amici sollicitũ
sedm int̾i̾orem hominem. ut mi¬
in carne infirma. Orate saluatorẽ
qui non uult mortẽ peccatoris.
ut tempestiuum iam exitum ñ
differat. sed custodiat. Curate mu¬
nire uotis calcaneum nudum me¬

Expanded text:
s charitatem vestram in charitate, et non in voluptate. Quae enim voluptas, ubi totum sibi vindicat amaritudo? nisi quod solum nihil comedere utcunque delectabile est. Somnus recessit a me, ne vel beneficio sopiti sensus dolor unquam recedat. Defectus stomachi fere totum quod patior est. Frequenter et in die, et in nocte exigit confortari modico admodum qualicunque liquore: nam ad solidum omne inexorabiliter indignatur. Hoc parum quod dignatur admittere, non sine gravi molestia sumit: sed timet graviorem, si se vacuum omnino dimiserit. Quod si plusculum quid interdum admittere acquiescat, id gravissimum. Pedes et crura intumuerunt, quemadmodum hydropicis contingere solet. Et in his omnibus, ne quid lateat amicum de statu amici sollicitum, secundum interiorem hominem ut mitus est in carne infirma. Orate Salvatorem, qui non vult mortem peccatoris, ut tempestivum jam exitum non differat, sed custodiat. Curate munire votis calcaneum nudum me
Abbreviated transcription (Latin):
quod amico km̃o. Et trade notus
et cito es michi sublatus roperde
m̃e. Sed consolor: quod solo de
corpore patiar hoc: nam sp̃u sem
ꝑ mecum es. Quod tamen uł ip¬
sum quando ego equanimiter to¬
lerarem: si solus non esset in cau¬
sa deus: Ert ent quandored¬
demur nob. quando & quisq
dese & nt̾q de iuicem plene
gaudebimus. presentes nobis in
utraq portione nr̃i. in neutra
de inceps ab alterutro diuiden¬
di. Glutinum erit tante coniun¬
tionis. qui causa nunc est tan-¬
tillȩ separationis. presens ꝑ pe-¬
tuo futurꝰ nob. presentes nos no¬
bis. ꝑpetuo seruaturꝰ. Salutam̃

Expanded text:
quod amico charissimo. Et tarde notus, et cito es mihi sublatus, Roberte charissime. Sed consolor, quod solo de corpore patiar hoc: nam spiritu semper es mecum. Quod tamen vel ipsum quando ego aequanimiter tolerarem, si solus non esset in causa Deus? Erit, erit, quando reddemur nobis, quando et quisque de se, et uterque de invicem plene gaudebimus, praesentes nobis in utraque portione nostri, in neutra deinceps ab alterutro dividendi. Glutinum erit tantae conjunctionis, qui causa nunc est tantillae separationis, praesens perpetuo futurus nobis, praesentes nos nobis perpetuo servaturus. Salutamus
Abbreviated transcription (Latin):
in uenire mendatium: in om̃ibus
quȩ ad ipsum scripserit. Uolo ami¬
cis gerere morem. ñ tam̃ in meam
mortem. Nec ignoro ubi legerim
os quod mentit᷑ occidit anumam.
falsitatem proinde nego. importu¬
nitatem non excuso. ipsa inueniat
ueniam. cetera non tunemꝰ. Amicꝰ
est dñs altisiodo rensis ep̃c: & pre¬
cipuus. quis nesciat: Habet qũa
cõmunicet amico anxietatem. non
falsitatem. Fidelem ꝓ de cano ip¬
sius afferimꝰ excusationem. abso¬
lutionem exigunꝰ. Filii sumus unꝰ
patris quod solita presumtione
loquor: qui estro uos. Contidimꝰ
quia non repellet filios pater. sed
uoluntatem timentium se faciet.
et deprecationem eoꝵ exaudiet
&e letos faciet illos.¬

Expanded text:
inventum iri mendacium in omnibus inventum iri mendacium in omnibus quae ad ipsum scripserit. Volo amicis gerere morem, non tamen in meam mortem. Nec enim ignoro ubi legerim: Os quod mentitur, occidit animam . Falsitatem proinde nego, importunitatem non excuso: ipsa inveniat veniam, caetera non timemus. Amicus est dominus Autissiodorensis episcopus, et praecipuus; quis nesciat? Habet quam communicet amico anxietatem, non falsitatem. Fidelem pro decano ipsius afferimus excusationem, absolutionem exigimus. Filii sumus unius patris quod solita praesumptione loquor qui estis vos. Confidimus quia non repellet filios pater, sed voluntatem timentium se faciet, et deprecationem eorum exaudiet, et laetos faciet illos
Abbreviated transcription (Latin):
I cura si memoria mei¬
quantula cũq extat ad¬
hũc in corde dñi mei. & si qua por¬
tiuncula antiquȩ gr̃e inueuit᷑ etiã
nunc in oculis eius apuero eius:
liceat hanc exꝑiri uiro nobili &
humili iicholao cameracensi ep̃o.
fateor me obuicum illi & om̃iũ
que ꝓ eo facere ualeo debitorem. non
solum quia ubicũq potest hono¬
rat nos &e nr̃os. s ex ꝓpt̾ ueritatem
&e mansuetudinem & iusticiam.
com mendabilem possunt. Q nisi
fallor qui eum cribulant falsi sunt:
& non ẽ inore eoꝵ ueritas. Deniq
uos ꝓbabitis: et non est mͥ uerbis
laborandum suꝑ hoc. Est preter¬
ea cũ eo uir religiosus ce sc̃s Godes¬
ni. pro quo similiter siqͥd ad me¬
re obnixe oro. ut insuis peticio¬
nibus exaudiat᷑. Arbitror enim
nul Tlam illum facẽ. quȩ nondis¬
na st erauqiri
criꝑo uobis
frequentissime
uilis uermiculus &e in hanc impellor
audaciam precibꝰ amicoꝵ. fateor au¬
dax sum: s non mendax. Nonsus¬
picetur dñs meus in ore puer sui

Expanded text:
i cura, si memoria quantulacumque mei exstat adhuc in corde domini mei, et si qua portiuncula antiquae gratiae invenitur etiam nunc in oculis ejus a puero ejus, liceat hanc experiri viro nobili et humili Nicolao Cameracensi episcopo. Fateor me obnoxium illi, et omnium quae pro eo facere valeo debitorem: non solum quia ubicumque potest, honorat nos et nostros, sed et propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam, commendabilem reddere possunt. Et, nisi fallor, qui eum tribulant, falsi sunt, et non est in ore eorum veritas. Denique vos probabitis, et non est mihi verbis laborandum super hoc. Est praeterea cum eo vir religiosus et sanctus Godespro quo similiter, si quid ad mest, obnixe oro ut in suis petitionibus exaudiatur. Arbitror enim nullam illum facere, quae non digna sit exaudiricribo vobis frequentissime vilis vermiculus, et in hanc impellor audaciam precibus amicorum. Fateor, audax sum, sed non mendax. Non suspicetur dominus meus in ore pueri sui
Abbreviated transcription (Latin):
in dño salutamꝰ. Inclusos quoq & scõs
om̃s ad quos oportune loqui poteris.
pte indũo salutantes eoꝵ nos orationi¬
bus cõmendamus. E sto ꝓme ad illos.
Girardum nr̃m qui in domo nr̃a ali¬
quando conuersatus ẽ. et nunc ut eui¬
diuimus ep̃c factus ẽ. & ipsũ affectu
magno deuotissime salutamus. Ad R¬

Expanded text:
in Domino salutamus. Inclusos quoque et sanctos in Domino salutamus. Inclusos quoque et sanctos omnes, ad quos opportune loqui poteris, per te in Domino salutantes, eorum nos orationibus commendamus. Esto pro me ad eos. Girardum nostrum, qui in domo nostra aliquando conversatus est, et nunc, ut audivimus, episcopus factus est, et ipsum affectu magno devotissime salutamus.
Abbreviated transcription (Latin):
illi desolatio imminere credatur. Itaq
quod mandare c̃ audeo. opto tamen ut
te uideam añ quã morar. Tu melius
id uidere et cognoscere potes. si qͦ mͦ sine
damno &e sine scandalo illius gentis ue¬
nire possis. Et si fieri posset quod ad¬
uentus tuus om̃ino ñ ẽẽt inutilis:
forte fauente deo ñ de essetit qui te seque¬
rentur reuertentem ad subueniendum
Pocest facere deus et tu cũ sc̃õ patriacha
iacob loquanis. Inbaculo meo transiui
iordanem istum: ecce cum tribus tur¬
mis regredior. Ulnum dico. si uenturꝰ
es. netardaueris. ne forte uenias. et
ñ me inuenias. Ego enim delibor: nec
puto me longum facere suꝑ terram.
Quis mͥ tubuat tua in uoluntate dñi
amabili et dulci presentia uel paulu¬
lum refrigerari priusquã ab eam:
Regine scripsi sicut uoluisti: & gau¬
deo debono testimonio quod ei ꝑhi-¬
bes. Magistrum & fr̃s ur̃os om̃s de
templo. nec ñ ce eos de hospitali ꝑte

Expanded text:
illi desolatio imminere credatur. Itaque illi desolatio imminere credatur. Itaque quod mandare non audeo, opto tamen ut te videam antequam moriar. Tu melius id videre et cognoscere potes, si quo modo sine damno, et sine scandalo illius gentis venire possis. Et fieri posset quod adventus tuus omnino non esset inutilis. Forte favente Deo non deessent qui te sequerentur revertentem ad subveniendum Potest facere Deus ut et tu cum sancto patriarcha Jacob loquaris: In baculo meo transivi Jordanem istum, et ecce cum tribus turmis regredior . Unum dico: si venturus es, ne tardaveris, ne forte venias, et non me invenias. Ego enim jam delibor, nec puto me longum facere super terram. Quis mihi tribuat tua, in voluntate Domini, amabili et dulci praesentia vel paululum refrigerari, priusquam abeam? Reginae scripsi, sicut voluisti, et gaudeo de bono testimonio quod ei perhibes. Magistrum et fratres vestros omnes de Templo, nec non et eos de Hospitali, per te
Abbreviated transcription (Latin):
tio nr̃a incęlis sit: iam mente prece¬
dentes quo sumꝰ et corpore sequuturi.
Ibi mi andrea ibi fructus labons tui.
ibi retributio tua. Sub sole militas.
s sedenti suꝑ solem. Hinc militantes:
inde donatiua expectemus. Meices
militiȩ nr̃ȩ ñ de terra ñ dedeorsumẽ.
ꝓcul et ab ultimis finib p̾cium eius.
Sub sole penuria ẽ. suꝑ solem abun¬
dantia ẽ. Mensuram bonam et con¬
fertam & coagitatam & super effluen¬
tem dabunt insinus ur̃os. Desidasme
uidere: et de meo ut scribis arbituo
desderii tui pendet effectus. Nam
mandatum suꝑ hoc meum te indicas
expectare. Et quro dicam tibi: Et cu¬
pio ut uenias. et timeo neuenias. Ita
int̃ uelle et nolle positus coartor. eduob:
et quid eligam ignoro: Unum neui¬
delicet tuo satis faciam desiderio & meo
pariter: an ciedam magis celebri dete
opinioni qua terre ita ꝑ necessarius p̃¬
dicaris: ut de tua absentia ñ mediocns

Expanded text:
tio nostra in coelis sit, jam mente praecetio nostra in coelis sit, jam mente praecedentes, quo sumus et corpore secuturi. Ibi, mi Andrea, ibi fructus laboris tui; ibi retributio tua. Sub sole militas, sed sedenti super solem. Hic militantes, inde donativa exspectemus. Merces militiae nostrae non de terra, non de deorsum est: procul et ab ultimis finibus pretium ejus. Sub sole penuria est: super solem abundantia est. Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinus nostros . 2. Desideras me videre; et de meo, ut scribis, arbitrio desiderii tui pendet effectus. Nam mandatum super hoc meum te indicas exspectare. Et quid dicam tibi? Et cupio ut venias, et timeo ne venias. Ita inter velle et nolle positus, coarctor e duobus; et quid eligam, ignoro. Unum, ne videlicet tuo satisfaciam desiderio, et meo pariter: an credam magis celebri de te opinioni, qua terrae ita pernecessarius praedicaris, ut de tua absentia non mediocris
Abbreviated transcription (Latin):
irterȩ tue quas nouissime
trans misisti: in uenerunt me in lec¬
tulo decumbentem. Accepi eas obuiis
manib libenter legi libenter relegi:
s libentiꝰ te uidissem. Legi in illis de¬
siderium tuum. uidendi me. legi &
metũ tuũ pꝑicło terre quã dñs sua
p̃ sentia honorauit. ꝑiculo ciurtatis
quam suo sanguine dedicauit. Ue
principib nr̃is. Interra dñi nichil
boni fecerunt. in suis ad quas ueloci¬
ter redieiunt. incredibilem exercen
ma litiam. et ñ cõpatiuntur suꝑ contri¬
cione iosep. Potentes sunt ut faciant
fidimus autem quia ñ repellet dñs ple¬
bem suam: et hereditatem ñ derelin¬
quet. Porro dextera dñi faciet uir¬
tutem. et brachium suũ auxiliabit᷑
ei: ut cognoscant om̃s quia bonum ẽ
spure in dño quam sꝑare in principib
Bene facis. formicȩ te conꝑans. Quid
enim aliud quã formicȩ quiq terrige¬
ne & filii hominũ sumꝰ. reb mutilib
atq inanib insudantes: Que aut̃
ascendamus super solem et conuersa¬

Expanded text:
itterae tuae, quas novissime transmisisti, invenerunt me in lectulo decumbentem. Accepi eas obviis manibus; libenter legi, libenter relegi, sed libentius te vidissem. Legi in illis desiderium tuum videndi me, legi et metum tuum pro periculo terrae, quam Dominus sua praesentia honoravit; periculo civitatis, quam suo sanguine dedicavit. Vae principibus nostris. In terra Domini nihil boni fecerunt: in suis, ad quas velociter redierunt, incredibilem exercent malitiam, et non compatiuntur super contritione Joseph. Potentes sunt ut faciant fidimus autem quia non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet. Porro dextera Domini faciet virtutem, et brachium suum auxiliabitur ei: ut cognoscant omnes quia bonum est sperare in Domino, quam sperare in principibus. Bene facis formicae te comparans. Quid enim aliud quam formicae quique terrigenae et filii hominum sumus, rebus inutilibus atque inanibus insudantes? Quae autem ascendamus super solem, et conversa
Abbreviated transcription (Latin):
ereoriniationeo al¬
batis cari loci sic aus¬
mus: quasi iam mortuum ens
uideamus. Uobis maxime qd
ue hementer doleo imputatꝰ
quid illi ꝑiculi imminet. al¬
quid laboris in cũbit. Non
auobis expectauimus: qual
meruimus: Alium uos pusd¬
nuiss et alium expim᷑. Testimonium
pibent uob̾ qui int̃fuerunt actioni:
uod nec sincere nec scd̃m iusticiam
Mea uos habuistis. Et credo exparte
Nam ae uenerabilis abbas beneualt
multum sibi cõplacet in uobis.
Nolite queso nolite ꝑsequi seruos
Qu uos tangit. tangit pupillam ocu¬
i mei. Nolite radicitus euellere
de coiibus nr̃is: siquid aliquando
hene sensimus de uobis. Et hec ita
dicimus uobis. non quia uos non
ili liginus s ut demedio fiat. quo
potest contingere ut ñ diligamus.
dico autem tamquã amicus non
tum est in notescat.

Expanded text:
eregrinationem abbatis Chari-Loci sic accipimus, quasi jam mortuum eum videamus. Vobis maxime quod vehementer doleo imputatur quidquid illi periculi imminet, quidquid laboris incumbit. Non hoc a vobis exspectavimus, quia nec meruimus. Alium vos putavimus, et alium experimur. Testimonium perhibent vobis qui interfuerunt actioni, quod nec sincere, nec secundum justitiam in ea vos habuistis. Et credo ex parte. Nam et venerabilis abbas Bellae-Vallis non multum sibi complacet in vobis. Nolite, quaeso, nolite persequi servos Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . Nolite radicitus evellere de cordibus nostris, si quid aliquando bene sensimus de vobis. Et haec ita dicimus vobis, non quia vos non diligimus, sed ut de medio fiat, quo potest contingere ut non diligamus. Dico autem tanquam amicus: nontum est, innotescat.
Abbreviated transcription (Latin):
sior gemmna zelo illo ur̃o quo emula¬
ri consueuistid oppressos: nec relin¬
quitis uirgã peccatoꝵ suꝑ sortem ius¬
torum. Nimirum propter illud qd̃
sequitur: ut non extendant iusti
ad inquitatem manus suas. Uel ꝓpt̾
illuo quod alibi dr̃. quia dũ suꝑbit
impius in cendit᷑ pauꝑ: & unde alt̾
torquetur incorpore inde alter gra¬
uius in anima ꝑit. Est item mo¬
nastium de nr̃o ordine uicinum
huic: quod maloꝵ similiter homi¬
num graui infestatione uexat᷑. et
non est qui redimat neq qui saluu̾
faciat. et ꝓ hoc quoq puer ur pa
ueretur. Qui illi sint homines
quȩ ue occasio calumniandi. pre¬
sentium lator abbas. ueraci ac ui¬
ua uoce referet uobis. Deus om̃i¬
potens uos nob̾ conseruet longis
temporib ad nr̃m om̃ium ꝓtec¬
tionem qui in habitu & ꝓposito
penitentie pauꝑem uitã ducimus.
ut sine timore de manu inimicoꝵ
nr̃oꝵ lib̾ati seruiamus illi.¬

Expanded text:
sior gemma zelo illo vestro, quo aemulasior gemma zelo illo vestro, quo aemulari consuevistis oppressos, nec relinquitis virgam peccatorum super sortem justorum: nimirum propter illud quod sequitur, Ut non extendant justi ad iniquitatem manus suas ; vel propter illud quod alibi dicitur, Quia, dum superbit impius, incenditur pauper : et unde alter torquetur in corpore, inde alter gravius in anima perit. 3. Est item monasterium de nostro Ordine vicinum huic, quod malorum similiter hominum gravi infestatione vexatur, et non est qui redimat, neque qui salvum faciat. Etveretur. Qui illi sunt homines, quaeve occasio calumniandi, praesentium lator abbas veraci et viva voce referet vobis. Deus omnipotens vos nobis conservet longis temporibus, ad nostram omnium protectionem, qui in habitu et proposito poenitentiae pauperem vitam ducimus, ut sine timore, de manu inimicorum nostrorum liberati, serviamus illi
Abbreviated transcription (Latin):
uationum. legum. canonumq con¬
temtor. frontosus aduerecundiam.
in sensatus ad metum. in flexibilis
adpietatem. ad iram p̾ceps. audax
ad facinus. ꝓ nus ad iniurias. Et
miyor quomͦ uir religiosus abbas
casȩ dei in monacho suo tot et tan¬
ta uicia aut ignorare possit: aut
dissimulare. S de hoc quid adnos:
Nobis sufficit lib̾ari de manibus
eius. Auobis id omnimodis fla¬
gitamus: quod aliunde frustra tẽ¬
tatum est. Curcũ speximꝰ & non erat
auxiliator. uentum ẽ ad cõmune
refugium illo confugimus ibi con¬
fidimus lib̾ari. Tantũ ad sit pie¬
tas: nam facultas non de est. Et
quidem expͥuilegio sedis apłice
constat summam terũ ad ur̃am
potissimum respicere sũmam aucꝰ¬
toritatem & plenariam potestate.
uerum hoc inter cet̾a. ur̃i singu-¬
laris pͥmatus in signia. spetialius
tum reddit apłatum. si eripitis
pauꝑem de manu fortiorum eius.
Nulla meo iudicio in corona ur̃a p̾cio¬

Expanded text:
vationum, legum canonumque convationum, legum canonumque contemptor. Frontosus ad verecundiam, insensatus ad metum, inflexibilis ad pietatem, ad iram praeceps, audax ad facinus, pronus ad injurias. Et miror quomodo vir religiosus abbas Casae Dei in monacho suo tot et tanta vitia aut ignorare possit, aut dissimulare. 2. Sed de hoc quid ad nos?Nobis sufficit liberari de manibus ejus. A vobis id omnimodis flagitamus, quod aliunde frustra tentatum est. Circumspeximus, et non erat auxiliator. Ventum est ad commune refugium: illo confugimus, ibi confidimus liberari. Tantum adsit pietas; nam facultas non deest. Et quidem ex privilegio Sedis apostolicae constat, summam rerum ad vestram potissimum respicere summam auctoritatem et plenariam potestatem. Verum hoc inter caetera vestri singularis primatus insignia, specialius tum reddit apostolatum, si eripitis pauperem de manu fortiorum ejus. Nulla meo judicio in corona vestra pretio
Abbreviated transcription (Latin):
nĩm Guidonem cari loci abbatẽ
ur̃o conspectui presentat᷑. puto sa¬
tis apparet & lasessentis in iuria:
& innocentia pacientis. & in curia
iudicis. Deniq uiolentia calum¬
niantis & inopia iusticiȩ cõpulsus
est pauꝑ confugere ad urãm pre¬
sentiam: ñ repͤutans laboiem mnȩ.
non expensas. non ꝑiculum tem¬
poris. Dedit manus moiti: ne ui¬
uat in ꝑturbatione quietis ama¬
tor. Clement᷑ queso respicite suꝑ
egenum & pauꝑem. ne frustra
ur̃is paternis aurib intimatuto
sit tantillarum uirium gantus la
bor & dolor. Olim ꝑ epłas semel
& sed̾o testificatus sum uobis de
homine illo qui huic mͦ calum¬
niatur. quod sui e̾et & preuarica¬
tor propositi & monasterii dissipa¬
tor. Nunc autem &e flens dico in
oppressorem. et calunniatorem pau¬
ꝑum. Qui ꝓpͥia iam pene non
habens que deuoiet in prima pas¬
sim more tirannico debacat᷑. Mo¬
nachum habitu mentiens: re ex¬
hibet unum de predonibus. Om¬
nino iminemor regularium obser¬

Expanded text:
m Guidonem Chari-Loci abbatem vestro conspectui praesentatur, puto, satis apparet et lacessentis injuria, et innocentia patientis, et incuria judicis. Denique violentia calumniantis et inopia justitiae compulsus est pauper confugere ad vestram praesentiam, non reputans laborem viae, non expensas, non periculum temporis. Dedit manus morti, ne vivat in perturbatione, quietis amator. Clementer, quaeso, respicite super egenum et pauperem: ne frustra vestris paternis auribus intimatus sit tantillarum virium tantus 190 labor et dolor. Olim per epistolas semel et secundo testificatus sum vobis de homine illo, qui huic modo calumniatur, quod sui esset et praevaricator propositi, et monasterii dissipator. Nunc autem et flens dico inioppressorem, et calumniatorem pauperum: qui propria jam pene non habens quae devoret, in proxima passim more tyrannico debacchatur. Monachum habitu mentiens, re exhibet unum de praedonibus, omnino immemor regularium obser
Abbreviated transcription (Latin):
pie uolunt uiuere in xꝑo. ꝑsecutione
patiuntur. ita ut cum nunquam desit
impioꝵ ẽ. piorum bonoꝵ ꝓpositis assi¬
due reluctari. sic contra pietatẽ non ẽ.
Sic aaron sceleratis tumultuantis
ppłi contia uoluntatẽ suam clamoribꝰ
cessit. sic samuel eidem ppło inordinate
regem petenti initꝰ saulem inunxit.
sic clauid cum uellet construere tem¬
plum ꝓpt̾ infestantium tam̃ uella
de consulimus. ut tam̃ sapientioꝵ con¬
silio non p̾iudiceinis. quatinus ad
tempꝰ ꝓpositi tui utriq consentienti¬
um rigorẽ sic temꝑes. ut infirmoꝵ
salutẽ non negligas. Inuitandi quippe
sunt ad uitam artiore non cogendi.
quib ntiq semel in ordine illo elu¬
niacensi p̾esse consensisti. Lilis autẽ
qui altiuis uiuere desid̾ant. aut con¬
descendere imbecillioribꝰ ex caritate
quantum sinc peccato possunt sua¬
dendum ẽ. aut ibidem tenere quod
cupiunt. ꝑmittendum. si absq utra¬

Expanded text:
pie velunt vivere in Christo, persecutionem pie velunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur : ita ut cum eis nunquam desit impiorum est piis bonorum propositis assidue reluctari, sic contra pietatem non est,Sic Aaron sceleratis tumultuantis populi contra voluntatem suam clamoribus cessit . Sic Samuel eidem populo, inordinate regem petenti, invitus Saulem inunxit . Sic David cum vellet construere templum, propter infestantium tamen bellade, consulimus, ut tamen sapientiorum consilio non praejudicemus, quatenus ad tempus propositi tui tibique consentientium rigorem sic temperes, ut infirmorum salutem non negligas. Invitandi quippe sunt ad arctiorem vitam, non cogendi, quibus utique semel in Ordine illo Cluniacensi praeesse consensisti. Illis autem qui arctius vivere desiderant, aut condescendere imbecillioribus ex charitate, quantum sine peccato possunt, suadendum est, aut ibidem tenere quod cupiunt permittendum, si absque utra
Abbreviated transcription (Latin):
ersccutionẽ quam ꝓpt̾ iusticiã
pateris. ꝑ litteras tuas non sine
compassione cognoscentes. licet
xꝑi consolatio de ꝓmissione regni tibi
sufficiat. tam nos quod nr̃m ẽ. & con¬
solationem quam possumus. & consili¬
um quod intelligimus sanum fidelit᷑
exhibemius. Quis enim sine anxietate
udeat petrum de medus fluc¬
tib brachia teudentẽ. sine dolore au¬
diat columbam xꝑi non cantantem
scd gementẽ. tanquam quȩ dicat. qͣm
cantabimus canticum dĩ interra ali¬
ena:. Quis inquam s inc lacrimis la¬
crimas ipsiꝰ xꝑi de limo ꝓfundi etiã
nunc leuantis oculos suos in montes.
unde ueniat auxilium sibi respiciat:
Uerumptñ nos ad quos ꝓ humilitate
tua respicere te dicis. montes non su¬
mus. sed & ipsi de conualle lacrimaru
laboriosis conatib enitentes. aduersꝰ
renitentis inimici insidias. ac mundiã¬
lis malitię uiolentiam. tecum clama¬
mus. auxilium nr̃m a dño qui fecit
celum & terram. Omnes quippe qui

Expanded text:
ersecutionem quam propter justitiam pateris, per litteras tuas non sine compassione cognoscentes, licet Christi consolatio de promissione regni tibi sufficiat; tamen nos quod nostrum est, et consolationem quam possumus, et consilium quod intelligimus sanum, fideliter exhibemus. Quis enim sine anxietate videat Petrum de mediis fluctibus brachia tendentem? sine dolore audiat columbam Christi non cantantem, sed gementem, tanquam quae dicat: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Quis, inquam, sine lacrymis lacrymas ipsius Christi, de limo profundi etiam nunc levantis oculos suos in montes, unde veniat auxilium sibi, respiciat? Verumtamen nos, ad quos pro humilitate tua respicere te dicis, montes non sumus; sed et ipsi de convalle lacrymarum laboriosis conatibus enitentes adversus renitentis inimici insidias, ac mundialis malitiae violentiam, tecum clamamus: Auxilium nostrum a Domino, qui fecit coelum et terram . 2. Omnes quippe, qui
Abbreviated transcription (Latin):
& homines facti eius ligii. iurauerunt
ci ligiam fidelitate. Clerici quoq qui
in scismate erant. simul cum idolo qd̃
erererant humiliantes se ad pedes
dñi papę. obedientiam ei iuxta mor̃e
ꝓmiserunt. & facta est leticia magna
in ppło. Hanc pacẽ nisi cum quad̃a
securitate occultata tam̃ diu anob̃ ex¬
pectauissemus. iam dudũ uenissemꝰ.
De cet̾o iam nichil est quod nos hic
detineat. facio quod imꝑastis. Uenã
uertimꝰ hinc uenio. Ecce enim uenio
cito & merces mea mecum est. uictoria
xp̃i & pax ȩccl̃iȩ. Sexta fr̃ post diem
illum eg̾ssus nr est de ciuitate. Itaq
uenientes ueniemꝰ cum exultatione.
portantes manipłos pacis. Et hec

Expanded text:
 homines ejus ligii, juraverunt ei ligiam fidelitatem. Clerici quoque qui in schismate erant, simul cum idolo quod erexerant, humiliantes se ad pedes domini Papae, obedientiam ei juxta morem promiserunt, et facta est laetitia magna in populo. Hanc pacem nisi cum quadam securitate, occultata tamen diu a nobis, exspectavissemus; jamdudum venissemus. De caetero jam nihil est quod nos hic detineat. Facio quod imperastis: Veniam vertimus in Venio. Ecce enim venio cito, etiam et merces mea mecum est, victoria Christi, et pax Ecclesiae. Sexta feria post diem illum egressus est noster de civitate. Itaque venientes veniemus cum exsultatione, portantes manipulos pacis. Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
non in uia. Ego causam ñ habe
causam tam̃ diuionensium mons
quia uiri religiosi sunt. meam fit
Manutenete eam ut meam. Sie ti
meam. ut & iusticiȩ sit. Quod un
& nos confidimus. & tota fere patu
testatur. Uał.¬

Expanded text:
non in via. Ego causam non habeo; causam tamen Divionensium monachorum, quia viri religiosi sunt, meam facio. Manu tenete eam ut meam; sic tamen meam, ut et justitiae sit. Quod utique et nos confidimus, et tota fere patria testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
salutem & si quid potest pecca¬
toris oratio. Quanto ad uos tuore scͥ¬
bam. nouit ipse quem tunemus in
uobis. Sed ut audeam dña caritas fa¬
cit. quippe quȩ imꝑat & uobif. Pro
ȩccła diuionensi rogatus suscepi facẽ
p̃cem. sed quid potissimum p̾cari de¬
beam pene dubito. Nam sicut temp¬
tare aliquid uel p̃cc uel p̾cio aduersꝰ
iusticiam iniquum ẽ. sic ꝓ iusticia
multum laborare apud iusticiȩ ama¬
torem. suꝑfluum. Uerum & si nos
quid oremus sicut oportet nescimꝰ.
confidimus tam̃ quod ur̃a benignitas.
p̃sertun in causa religiosoꝵ ociosa cẽ
non poterit. Et quidem scĩtatis ur̃ȩ
prudentia. sollicitaq discussio. quid
inuentura sit ego nescio. sed hoc dico
quod audiui & frequent̃ audio. quia
uidelicet longo & inconcusso tenore
fertur diuionensis eccł̃a. possedisse ea
de quib aduersꝰ eam causantur lux¬
ouienses. ita ut hii qui uidentur.
antiquiores de uicuns muentur &
indignentur. nouam abhominan
Non latet amicos nrõs quod me fa¬

Expanded text:
salutem, et si quid potest peccatoris oratio. Quanto ad vos timore scribam, novit ipse quem timemus in vobis. Sed ut audeam, domina charitas facit: quippe quae imperat et vobis. Pro Ecclesia Divionensi rogatus, suscepi facere precem; sed quid potissimum precari debeam, pene dubito. Nam sicut tentare aliquid vel prece vel pretio adversus justitiam iniquum est: sic pro justitia multum laborare apud justitiae amatorem superfluum. Verum etsi nos quid oremus, sicut oportet, nescimus, confidimus tamen quod vestra benignitas, praesertim in causa religiosorum, otiosa esse non poterit. Et quidem sanctitatis vestrae prudentia sollicitaque discussio quid inventura sit, ego nescio; sed hoc dico quod audivi et frequenter audio, quia videlicet longo et inconcusso tenore fertur Divionensis Ecclesia possedisse ea, de quibus adversus eam causantur Luxovienses: ita ut hi qui videntur antiquiores de vicinis, mirentur et indignentur, novam abominantNon latet amicos nostros quod me fa
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad fugam. Et iam forsitam au¬
fugissem: nisi me retinuisset conso¬
lationis spes. qͣm de uiscerib ur̃is
expecto. Uolebam scribere ꝑ ordinẽ.
sus hebescit. horret lingua eloqui
malignissimã fraudem. s subreptio¬
nem. s circumuentionẽ. s temerita¬
tem. s ꝑfidiam. Quid gͦ. ilius tu¬
iis pontiꝰ archidiaconus qui & in hac
causa constant̃ fidelitq se habuit.
cuncta tͥ pater narrabit. & quid
factum doleamus. & quid faciendũ
flagitemus. ipsi crede. tanqͣm michi.
Ego autẽ hoc unum ut parturiens
eloquor nisi isti atam scelerato. tamq
temerario ausu deficiant. ut meip.¬
sum nunc sentio. deficiet in dolore
uita mea. & anni mei in gemitibus.

Expanded text:
usque ad fugam. Et jam forsitan usque ad fugam. Et jam forsitan fugissem, nisi me retinuisset consolationis spes, quam de visceribus vestris exspecto. Volebam scribere per ordinemsus hebescit, horret lingua eloqui malignam fraudem, sed subreptionem, sed circumventionem, sed temeritatem, sed perfidiam. Quid ergo? Filius tuus Pontius archidiaconus, qui et in hac causa constanter fideliterque se habuit, cuncta tibi, Pater, narrabit, et quid factum doleamus, et quid faciendum flagitemus. Ipsi crede tanquam mihi. Ego autem hoc unum ut parturiens loquor: nisi isti a tam scelerato tamque temerario ausu deficiant, ut me ipsum nunc sentio, deficiet in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus.
Abbreviated transcription (Latin):
pater nonne p̃cipiendo negocio.¬
p̃cepisti in linguonensi ȩccłia.
psonam eligi religiosam atq idone¬
am. & ad consilium pueri tui. Mõ¬
ne dñs lugdunensis hoc mandatũ
ex apłico ore tuo p̃sens excepit: tam
fideliter exequuturũ qͣm firmiter
iniunctum atq freq̃nt̃ inculcatũ:
Nõne deniq ⁊ spopõdti Quid gͦ uisũ
est ei mutare uoluisse quod uti¬
lissime & consultissime statutum
fuerat. aliudq sua p̃sumptiõe mo¬
liri qd̾ non conueniebat in ur̃ȩipsiꝰ
maiestatis contemptũ. & in nr̃e pu-¬
sillanimitatis scandalumQ uomͦ
ñ erubuit bonus ille uir apud se est
e non inueniri. tanptans impon̾e.
num̾osȩ multitudinis religiosoꝵ ser
& ꝓmissum fuum.Inqͥre pat ĩqͥre
diligent qͣle hõ ille cui manũ festinat
imponere testimoniũ habeat: abhiꝰ qͥ
ꝓpe sunt & ab his qui longe. Michi
enim int̾dicit dicere pudor quod
publica fama de eo dicit. immo in.¬
famatio celeb̃rima diuulgauit: Et
quid dicam. Tristis est anima mea

Expanded text:
Pater, nonne praecipiendo praecepisti in Lingonensi Ecclesia personam eligi religiosam atque idoneam, et ad consilium pueri tui? Nonne dominus Lugdunensis hoc ipsum mandatum ex apostolico ore tuo praesens excepit tam fideliter exsecuturum, quam firmiter injunctum, ac frequenter inculcatum nonne denique et spopondit! Quid ergo visum est ei, mutare voluisse quod utilissime et consultissime statutum fuerat, aliudque sua praesumptione moliri quod non conveniebat, in vestrae ipsius Majestatis contemptum, et in nostrae pusillanimitatis scandalum? Quomodo non erubuit bonus ille vir apud se Est et Non inveniri, tentans imponere tumerosae multitudinis religiosorum vipromissum suum? Inquire, Pater, inquire diligenter, quale homo ille, cui festinat manum imponere, testimonium habeat, et ab his qui prope sunt et ab his qui longe. Mihi enim interdicit dicere pudor quod publica fama de eo dicit, imo infamatio celeberrima divulgavit. Et quid dicam? Tristis est anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficit. Uigor iusticiȩ semꝑ feruidus
sed nunquam p̾ceps. Sicut ñ om̃e
quod libet licet. sic non omne quod
licet statim etiam ex pedit. Hȩc meliꝰ
me ipse nosti. ideoq suꝑsedeo. Orari
ꝓ me ustant̾ postulo. quia incessant᷑

Expanded text:
proficit. Vigor justitiae semper fervidus, proficit. Vigor justitiae semper fervidus, sed nunquam praeceps. Sicut non omne quod libet, licet; sic non omne quod licet, statim etiam expedit. Haec melius me ipse nosti, ideoque supersedeo. Orari pro me instanter postulo, quia incessanter