comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Quid enim: Si in terra adhtic positi om̃ia
Mortales adhuc & morituri imꝑni uite & mortis
uidebant᷑ habere. solo minirũ uerbo. mortisican¬
tes uiuos. & mortuos suscitantes: qͣntomagis
nunc honorati sunt nimis. nimis conforcatꝰ est
memoria cȩlebret: nunqͥd natiutatis seu con¬
uersionis eoꝵ. aut certe uite uł miraculoꝵ sollem¬
nis agit̃ cominemoratio: Non est fr̃s natiuita¬
tis humane sollemnitas: sicut paulo ante beati
ioħis diem natalitiũ celebrastis. Iue enĩ nascess
honorat᷑. quia nascit᷑ scĩficatꝰ. Deniq in ioħe
solo celebrior est passione natiuitas: quia & si
passus ꝓ. xp̃o est. cũ ꝓ iusticia & ueritate occubu¬
it: euidentius tam̃ ꝓ eo nat᷑ est. nimirũ homo
missus a deo: qui in hoc natus est. & ad hoc ue¬
nit in mundũ. ut ꝑhiberet testimoniũ ueritati
Sed neq conuersionẽ apłoꝵ. aut eor miracula ho¬

Expanded text:
eorum . Quid enim? si in terra adhuc positi omnia eorum . Quid enim? si in terra adhuc positi omnia Mortales adhuc et morituri imperium vitae et mortis videbantur habere, solo nimirum verbo mortificantes vivos, et mortuos suscitantes: quanto magis nunc, cum honorati sunt nimis, nimis confortatus estmemoria celebretur, nunquid nativitatis seu conversionis eorum, aut certe vitae vel miraculorum solemnis agitur commemoratio? Non est, fratres, nativitatis humanae solemnitas ista, sicut paulo ante beati Joannis diem natalitium celebrastis. Ille enim nascens honoratur, quia nascitur sanctificatus. Denique in Joanne solo celebrior est passione nativitas; quia etsi passus pro Christo est, cum pro justitia et veritate occubuit, evidentius tamen natus pro eo est, nimirum homo missus a Deo, qui in hoc natus est, et ad hoc venit in mundum, ut perhiberet testimonium veritati . Sed neque conversionem apostolorum, aut eorum miracula ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ad hanc misccłiam irritaris magis & exasꝑa¬
ris: Nonne bonũ fimũ sparsi in agro tuo:
Unde ergo lapides habet: Sed tu immice homo.
qm̃ qͥ diligit inqͥtatẽ odit animã suã. tu inꝗͣ
inunice homo hoc fecisti: qui desidiã tuã non
excutere s excusare ꝑgens. fimũ tibi ꝑuertis in
lapiles: & unde impinguan debueras lapida¬
ris. Hec idcirco dicta sunt fr̃s: ut noueritis qͥm
benigne audiendũ sit. qͣm deuote suscipieu¬
dũ. quã sollicite conseruandũ. qͥcqͥd animarũ ad¬
salutẽ ꝑtinet: & ñ sicut uerbũ hominũ. s sieut
uere est uerbũ dei siue illud consolatoriũ. siue
cessi fateor. ipsius ꝓpe modũ festiuitatis oblitus.
s ut arbitror ñ ad insipientiã uobis. si firmiter
inheserint animo quȩ audistis. Et nunc ut de
a nobis honorẽ deberi scio. s utrũ possit aliqͥs
exhiberi. hesito sacis. Nimis enĩ honorificati st̃
amici tua ds. nimis confortatꝰ est pͥncipatus

Expanded text:
quid ad hanc misericordiam irritaris magis, et exasperaquid ad hanc misericordiam irritaris magis, et exasperaris? Nonne bonum fimum sparsi in agro tuo? Unde ergo lapides habet? Sed tu, inimice homo; quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam: tu, inquam, inimice homo, hoc fecisti; qui desidiam tuam non excutere, sed excusare pergens, fimum tibi pervertis in lapides, et unde impinguari debueras, lapidaris. Haec idcirco dicta sunt, fratres, ut noveritis quam benigne audiendum sit, quam devote suscipiendum, quam sollicite conservandum quidquid ad animarum salutem pertinet, et non sicut verbum hominum, sed sicut quod vere est verbum Dei, sive illud consolatorium, sive cessi, fateor, ipsius propemodum festivitatis oblitus, sed, ut arbitror, non ad insipientiam vobis, si firmiter inhaeserint animo quae audistis. 4. Et nunc jam de a nobis honorem deberi scio; sed utrum possit aliquis exhiberi, haesito satis. Nimis enim honorati sunt amici tui, Deus; nimis confortatus est principatus
Abbreviated transcription (Latin):
plane & lapidari & indurari uidemꝰ: Hinc naq
scͥptũ est. De stercorib boũ lapidabit᷑ piger. An
ñ impinguat᷑. qui increpat᷑ benigne accipit. man¬
suece respondet. libenter em̃ dare conat: Hec pla¬
ne salubras est & fecunda impinguatio. ut cor¬
ripiat iustꝰ in miscđia & increpet. oleũ autẽ pec¬
catoris ñ impinguet caput meũ. Ex ea siqui¬
dẽ pinguedine quã generat oleũ peccatoris.
abundantĩ pullulant spine & cribuli: & om̃is
radix amaritudinis germinat copiosiꝰ. Itq qui
iustoꝵ increpationẽ miscdiam nominat. satis
indicat quẽ admodũ suscipienda sit. quã benig¬
no animo. qͣm deuota m̃te: qͥntaq ei gr̃a sit
habenda. Sic enĩ accipientib nobis erit impin¬
guatio salubras. ñ fertilis uitioꝵ. quẽ admodũ
oleũ peccatoris: s fructꝰ illiꝰ quẽ scłm apł̃m ha
bemꝰ in scification ẽ. Qͥd autẽ facimꝰ tibi o piger.

Expanded text:
plane et lapidari, et indurari videmus? Hinc namque plane et lapidari, et indurari videmus? Hinc namque scriptum est: De stercore boum lapidabitur piger . An non impinguatur, qui increpatus benigne accipit, mansuete respondet, libenter emendare conatur? Haec plane salubris et fecunda impinguatio est, ut corripiat me justus in misericordia, et increpet; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Ex ea siquidem pinguedine, quam generat oleum peccatoris, abundantius pullulant spinae et tribuli, et omnis radix amaritudinis germinat copiosius. Itaque qui justorum increpationem misericordiam nominat, satis indicat quemadmodum suscipienda sit, quam benigno animo, quam devota mente; quantaque ei gratia sit habenda. Sic enim accipientibus nobis erit impinguatio salubris, non fertilis vitiorum, quemadmodum oleum peccatoris, sed fructus illius, quem secundum Abemus in sanctificatione . Quid autem facimus tibi, o piger,
Abbreviated transcription (Latin):
orationũ deuotio: iocunda ruminatio psalmo¬
diȩ. dulcis meditatio. consolatio scrͥpturaꝵ.
Deniq & hec ipsa pluuia est quã accipitis pos
meũ: si qͣndo de flumine cuiꝰ impecꝰ letificat ci
uitatẽ dei: & torrente uoluptatis illiꝰ. aliqͥ suꝑ
uos dũ de eis loquim᷑ stillicidia stillare contige¬
rit. Sed necesse habeo interdũ circũ fodere. qͣndo¬
quidẽ posuert me custodẽ & cultorẽ in uineis:
heu qui meã non colui nec custodim. Necesse
habeo tam̃ dũ hunc occupo locũ: ꝙ circũ fodere
nonnunquã & apponere stercora. Molestũ
id quidẽ. s dissimulare ñ audeo: sciens inulto
am pliꝰ securim nociturã. quã sarculũ: ignẽ quã
fimum. Itaq & arguere & increpare interdũ ne¬
cesse est. nec ignoro fimũ ẽẽ uerbũ increpatoriũ.
cessitas. ipsũ quoq minꝰ deceat ꝓferentẽ. Sed qͥd
agimꝰ qͥd hoc fimo. & si aliqͦs impinguari: s alios

Expanded text:
orationum devotio, jucunda ruminatio psalmoorationum devotio, jucunda ruminatio psalmodiae, dulcis meditatio, consolatio Scripturarum. Denique et haec ipsa pluvia est, quam accipitis per os meum, si quando de flumine, cujus impetus laetificat Dei civitatem, et torrente voluptatis illius aliqua super vos, dum de eis loquimur, stillicidia stillare contigerit. 3. Sed necesse habeo interdum circumfodere, quandoquidem posuerunt me custodem et cultorem in vineis. Heu! qui meam non colui, nec custodivi, necesse habeo tamen, dum hunc occupo locum, et circumfodere nonnunquam, et apponere stercora. Molestum id quidem, sed dissimulare non audeo: sciens multo amplius securim nocituram, quam sarculum; ignem, quam fimum. Itaque et arguere, et increpare interdum necesse est: nec ignoro fimum esse verbum increpatorium, cessitas, ipsum quoque minus deceat proferentem. Sed quid agimus, quod hoc fimo etsi aliquos impinguari, sed alios
Abbreviated transcription (Latin):
miserit stercora. nichilominꝰ sterilis inuentã fue¬
rit: nonne iã securis ad radicẽ illiꝰ arboris est
ponenda: Et ego dico uobis: si minus bom in
secularib inuenit᷑. maiorẽ in eis dñs habiturꝰ est
patientiã. quã in uobis. quib cȩlestiũ consolatio¬
nũ pluuiã uoluntariã segregauit: qͥb ñ sarcu¬
lus discipline. ñ pauꝑtatis & uilitatis stercora
defuerunt. An ñ stercora sunt abhominationes
egyptioꝵ: quas immolamꝰ deo nr̃o: Stercora pla¬
ne: uilia ad aspectũ. s ad fructũ utilia. Non re¬
fugiat hanc seditatẽ. qui fȩcunditatẽ desiderat:
siqͥdẽ ex deformi stercoꝵ aceruo qui portat᷑ in agrũ.
formosus surgit aceruus manipłoꝵ: qͥ reportant᷑
ex agro. Propterea ñ uilescat nob̃ uilitas p̾ciosa.
s preciosiꝰ cunctis thesauris egẏpti. xp̃i imꝑpiũ
litiiũ. ipsa qͦq cęlestis ñ deest pluuia: quȩ est

Expanded text:
miserit stercora, nihilominus sterilis inventa fuemiserit stercora, nihilominus sterilis inventa fuerit , nonne jam securis ad radicem illius arboris est ponenda? 2. Et ego dico vobis, si minus boni in saecularibus invenerit, majorem in eis Dominus habiturus est patientiam quam in nobis, quibus coelestium consolationum pluviam voluntariam segregavit: quibus non sarculus disciplinae, non paupertatis et vilitatis 991 stercora defuerunt. An non stercora sunt abominationes Aegyptiorum, quas immolamus Deo nostro? Stercora plane vilia ad aspectum, sed ad fructum utilia. Non refugiat hanc foeditatem, qui fecunditatem desiderat: siquidem ex deformi stercorum acervo, qui portatur in agrum, formosus surget acervus manipulorum, qui reportabitur ex agro. Propterea non vilescat vobis vilitas pretiosa; sed pretiosius cunctis thesauris Aegypti, Christi linium, ipsa quoque coelestis non deest pluvia: quae est
Abbreviated transcription (Latin):
ancti isti. quoꝵ sollemnis hodie pas-¬
sio celebrat᷑: multã nobis de se loqͣndi
causã. multã quoq materiã prebuere.
Uerũ ego unũ timeo: ne tociens audi¬
ta uerba salutis uilescere nobis incipiant tanqͣ.
uerba. Uilis siqͥdem & uolatilis res uerbũ homi
uus soliditatis. Aerem uerberat. unde & uerbũ
dicit᷑: & sicut foliũ qͦd uento rapit᷑ esfuit. & ñ est
qui consideret. Nemo ur̃m fr̃s sic accipiat. im¬
mo nemo sic despiciat uerbũ dei: dico enĩ uobis
bonũ illi fuisset. si ñ audissec homo ille. Fructus
iute sunt uerba dei. ñ folia: & si folia s aurea sunt.
Proinde ñ paruipendant᷑. ñ ꝑtranseant. ñ p̾ter¬
uolent: ipsa quoq colligite fragm̃ta ne ꝑeant.
Terra enĩ que sepiꝰ suꝑ se uenientẽ susceꝑit ymbrẽ.
&e ñ fecerit fructũ: terra reꝓba est. ꝓxxia maledi¬
cto. Sic & ea que in eugłio sterilis siculnea lȩgit᷑.
si postea quã foderit circa eã uineȩ cultor. atq

Expanded text:
ancti isti, quorum solemnis hodie passio celebratur, multam nobis de se loquendi causam, multam quoque materiam praebuere. Verum ego unum timeo, ne toties audita verba salutis vilescere nobis incipiant tanquam verba. Vilis siquidem et volatilis res verbum hominlius soliditatis. Aerem verberat, unde et verbum dicitur: et sicut folium quod vento rapitur, effluit, et non est qui consideret. Nemo vestrum, fratres, sic accipiat, imo nemo sic despiciat verbum Dei. Dico enim vobis: Bonum illi fuisset, si non audisset homo ille. Fructus vitae sunt verba Dei, non folia; et si folia, sed aurea sunt. Proinde non parvipendantur, non pertranseant, non praetervolent. Ipsa quoque colligite fragmenta ne pereant. Terra enim, quae saepius supervenientem susceperit imbrem, et non fecerit fructum, terra reproba est, proxima maledicto . Sic et ea quae in Evangelio sterilis ficulnea legitur, si posteaquam foderit circa eam vineae cultor, atque
Abbreviated transcription (Latin):
cati scds eqͥdẽ hostis tunis ñ modo manet. s
& preualet. & libere dñatur: Ti ne dixeris tui¬
corpꝰ: quod mortuũ est ꝓpt̾ peccatũ: aut am¬
me ẽẽ. quod anunã aggrauare ñ cessat: Plane
si qͥs suũ illud dicere cupit: ñ aliud conuenien¬
ter dixisse uidebit᷑. quã onꝰ suũ. quã carcerem
suũ Alioqͥn qͦnã modo tuos dixeris ocłos. qͦs
sane interi us ñ us tociens somnꝰ occupat. fumꝰ
tͣbat. exiguus pulius sauciat. noxiꝰ humor obn¬
bilat. dolor acerbꝰ excruciat: uł ipsa demũ nouis¬
sua mors excecat: At tunc plane cui erunt. qͥn¬
do om̃ia ista ñ erunt: ut uere iã tius ocłis conhiat

Expanded text:
cati, secundus equidem hostis tuus, non modo manet, sed cati, secundus equidem hostis tuus, non modo manet, sed et praevalet et libere dominatur? Tunc tuum dixeris corpus, quod mortuum est propter peccatum; aut animae esse, quod animam aggravare non cessat? Plane si quis suum illud dicere cupit, non aliud convenienter dixisse videbitur, quam onus suum, quam carcerem suum. Alioquin quonam modo tuos dixeris oculos, quos sane interim, vis, non vis, toties somnus occupat, fumus turbat, exiguus pulvis sauciat, noxius humor obnubilat, dolor acerbus excruciat, vel ipsa demum novissima mors excaecat? At tunc plane tui erunt, quando omnia ista non er
Abbreviated transcription (Latin):
& iusticie in sc̃ĩficationẽ. Cerũ id quidẽ ꝓpter in¬
firmitatẽ. ut ipse quoq p̃misit. Ceterũ ubi re¬
surrexerit in uirtute qͦd in infirmitate fuerit se¬
minatũ: nulla iam erit necessitas seruiendi ubi
& securitas libera fuerit: & secura libertas. Qͥd¬
ni multomagis reddat eũ sibi. qͥd i potiꝰ liber¬
tate donet fidelẽ seruũ magnꝰ ille pater famili¬
as: qͥndoqͥdẽ & suꝑ om̃ia bona sua constituet eũ:
Lam tunc ergo ocłis tius considerabis: si taiñ fidt¬
liter agnoueris interĩ eiꝰ eẽ ñ tuos. Nã & precer ca
qͣm diximꝰ uoti utiq tã necessarii rationẽ. quo
nimirũ membra ipsa quȩ tͥ a peccati tyranni¬
de uendicare om̃ino ñ posses. ꝓpͥis abrenuntiats
uoluptatibꝰ diuino cultiu mancipasti: nunqͥd
uł modo tua ȩẽ uident᷑. in qͥbꝰ ad huc contraria
lex & si ñ regnat. habitat tam̃: in qͥbꝰ pęna per¬

Expanded text:
quidem propter inquidem propter infirmitatem, ut ipse quoque praemisit. Caeterum ubi resurrexerit in virtute quod in infirmitate fuerat seminatum, nulla jam erit necessitas serviendi. Ubi et securitas libera fuerit, et secura libertas, quidni multo magis reddat eum sibi? Quidni potius libertate donet fidelem servum magnus ille Paterfamilias, quandoquidem et super omnia bona sua constituet cum? 6. Jam tunc ergo oculis tuis considerabis, si tamen eos fideliter agnoveris interim esse ejus, non tuos. Nam et praeter eam quam diximus, voti utique tam necessarii rationem, quo nimirum membra ipsa, quae tibi a peccati tyrannide vindicare omnino non posses, propriis abrenuntians voluntatibus, divino cultui mancipasti; nunquid vel modo tua esse videntur, in quibus adhuc contraria lex, etsi non regnat, habitat tamen: in quibus poena pec
Abbreviated transcription (Latin):
a uoluntatibꝰ tuis auertere: & deo dicata mem¬
bra nulla tͥ temeritate usurpes: sciens qͦd pieta¬
ti sc̃ĩficata. ñ absq gͣui sacrilegio in tisus uani¬
tatis. curiositatis. uoluptatis. aut eĩmodi scł̃a¬
ris oꝑis assumant᷑. Nescitis ait apłs. qͦd corpora
ur̃a tẽplũ sunt sp̃s sc̃i quẽ habetis a deo: & ñ
estis ur̃i: Et itẽ. C orpꝰ inqͥt ñ fornicationi. Seid
ciu: Numqͥd tͥ: Plane sit tibi liberũ. s si eriꝑe
illud. aut ereptũ saltẽ deinceps a fornicationis
impetu uendicare ꝓpriis uiribꝰ potes. Quod si
forte ñ potes. imino qͥa uere ñ potes: sit corpꝰ ñ
fornicationi s dño: seruiatq interĩ sc̃ificatiom.
ne corruptioni denuo peiꝰ seruire contingat.
Humanũ dico ait apłs ꝓpter infirmitatẽ carnis
ur̃e. Sicut exhibuistis menbra ur̃a seruire iniqͥ¬
tati ad iniqͥtatẽ: ita nunc exhibete sc̃ificatiomi

Expanded text:
a voluntatibus tuis avertere, et Deo dicata mema voluntatibus tuis avertere, et Deo dicata membra nulla tibi temeritate usurpes, sciens quod pietati sanctificata non absque gravi sacrilegio in usus vanitatis, curiositatis, voluptatis, aut ejusmodi saecularis operis assumantur. Nescitis, ait Apostolus, quod corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, quem habetis a Deo, et non estis vestri? et item, Corpus, inquit, non fornicationi. Sed cui? Numquid tibi? Plane sit tibi liberum, sed si eripere illud, aut ereptum saltem deinceps a fornicationis impetu vindicare propriis viribus potes. Quod si forte non potes, imo quia vere non potes, sit corpus non fornicationi, sed Domino : serviatque interim sanctificationi, ne corruptioni denuo pejus servire contingat. Humanum dico ait Apostolus, propter infirmitatem carnis vestrae. Sicut exhibuistis membra vestra servire iniquitati a
Abbreviated transcription (Latin):
uertite. in quana euasistis potestate pharaonis
intolerabile iugũ: ut iã m̃bra ur̃a ñ sint arma
iniqͥtatis peccato. nec regnet ultra in mortalibꝰ
guini chil om̃ino ñ pocest. Ne dixentis
manꝰ nr̃a excelsa: s tã salubriter quã ueraciter
confitemini. qͥa dñs facit hec om̃ia. Deniq ne¬
mo sibi dubitet om̃imodis ẽẽ cauendũ: ne forte
dũ adhuc dies mali sunt: & nulla usq securi¬
tas homini suã hanc possessionẽ de manu tam
impii tãq ꝓuidi tutoris in ꝑicłosam ꝑniciosãq
interĩ libertatẽ reciꝑe uelle presumat. Qd enim
emulat᷑ pater ꝓ te emulat᷑: nec inuidentie s ꝓ¬
uidentie est: quod sibi totã iubet manere sub¬
stantiã. ne ꝑeat tibi. Deniq ubi ad magnã illã
sc̃amq ciuitatẽ ꝑueneris. cuiꝰ sines posuit pacẽ.
ubi nullus iã hostiũ timeat᷑ incursus: ñ modo
reddet te tͥ. s dabit in suꝑ & scipsũ. Interĩ sanes

Expanded text:
vertite in quanam potestate evaseritis Pharaonis vertite in quanam potestate evaseritis Pharaonis intolerabile jugum, ut jam membra vestra non sint arma iniquitatis peccato, nec regnet ultra in mortalibus ille, qui nihil omnino non potest. Ne dixeritis, Manus nostra excelsa ; sed tam salubriter quam veraciter confitemini quia Dominus facit haec, omnia. Denique nemo sibi dubitet omnimodis esse cavendum, ne forte donec adhuc dies mali sunt, et nulla usquam securitas homini, hanc suam possessionem de manu tam pii, tamque providi tutoris, in periculosam perniciosamque interim libertatem recipere velle praesumat. Quod enim aemulatur Pater, pro te aemulatur: nec invidentiae, sed providentiae est, quod sibi totam jubet manere substantiam, ne pereat tibi. Denique ubi ad magnam illam sanctamque civitatem perveneris, cujus fines posuit pacem, ubi nullus jam hostium timeatur incursus; non modo reddet te tibi, sed dabit insuper et se ipsum. Interim sane
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑: Plane ũ mei. Nomiunqͣm sane uisi
sunt fuisse mer: qͦd ipsi qͦq ad eã ꝑtinere noscant̃.
quã male seruaturꝰ accepi pacernȩ substantiȩ
porcionẽ. Nẽpe uelociter ꝓfligata est: uniuersa
tciꝰ dissipaui. Occupauit membra om̃ia lex pec¬
cati:. libere intrabat mors ꝑ fenestras meas cuiꝰ
nunirũ factꝰ erãm seruus etiã ego ipse. miser eqͥ¬
dẽ seruus: ñ sane homini seruiens. s immun¬
do pecori. & cȩnoso. Neq enĩ mercennaria saltẽ
conditione famulabar. s plane seruili. Nisi for¬
te merceilẽ quis dari putet. cui etiã cibꝰ negat᷑
& cibꝰ ipsa quoq esurie ꝑuiciosior. Cupienti
siqͥdẽ porcoꝵ siliqͥs nemo dabat: ut porcis uiue
tunc ocłs erat: qͣndo deprelabat᷑ animã meã:
Qua qͥdẽ necessitate demũ coactꝰ sum. beneficiũ
ram. ipse sibi illud ab hostili tẏrannuide uendi¬
caret. Considerate attentiꝰ dilectissimi & animad¬

Expanded text:
videntur? Plane non mei. Nonnunquam sane visi videntur? Plane non mei. Nonnunquam sane visi sunt fuisse mei, quod ipsi quoque ad eam pertinere noscantur, quam male servaturus accepi, paternae substantiae portionem. Nempe velociter profligata est, universam citius dissipavi. Occupavit membra omnia lex peccati, libere intrabat mors per fenestras meas; cujus nimirum factus eram servus etiam ego ipse. Miser equidem servus, non sane homini serviens, sed immundo pecori et coenoso. Neque enim mercenaria saltem conditione famulabar, sed plane servili. Nisi forte mercedem quis dari putet, cui etiam cibus negatur, et cibus quoque ipsa esurie perniciosior. Cupienti siquidem porcorum siliquas nemo dabat, ut porcis vivertunc oculus erat, quando depraedabatur animam meam? Qua quidem 847 necessitate demum coactus sum beneficium ram, ipse sibi illud ab hostili tyrannide vindicaret. 5. Considerate attentius, dilectissimi, et animad
Abbreviated transcription (Latin):
Q uidd: Piane iocunditatẽ & exulcationẽ: qͣm the¬
saurizat suꝑ te ds cuus. Qͥo: Plane ñ ea modo
quȩ interĩ quidẽ. & si ñ uidere adhuc. & audire
tam̃ & credere potes: uerũ etiã qͦd sicut ñ iudic
ocłs. sic nec auris audiuit. nec in cor hominis as¬
cendit qͦd p̃parauit ds diligentibꝰ se. Nunirũ
tanta capiet ocłs resurrectionis: qͥnta nec auditꝰ
nec animꝰ ipse nc̃ capiat. Ob hanc deniq tã uehe¬
mentẽ animȩ concupiscentiã. udendi scilicet
quod audit & credit. aliũ quoq euidentissimũ
futẽ preconẽ resurrectionis. ipsoꝵ ꝓpͥam mentio¬
nẽ fecisse arbitror oculoꝵ. Rursũ ait circũdabor
pelle mea. & in carne mea uidebo dm̃ saluatorẽ
meũ. quẽ uisurꝰ sũ ego ipse & ñ aliꝰ: & ocłi mei
conspecturi sunt. Et adiecit. Reposita est. hȩc
spes mea in sinu meo. Forte tam̃ considerandũ
actentiꝰ qͦd ait. oculi mei sicut & in psalmo. ocłis
inqͥt tius considerabis. Nunqͥd enĩ mei eẽ ocłi nc̃

Expanded text:
Quid? Plane jucunditatem et exsultationem, quam thesaurizat super te Deus tuus. Quid? Plane non ea modo, quae interim quidem etsi non videre adhuc, et audire tamen, et credere potes; verum etiam quod sicut non vidit oculus, sic nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quod praeparavit Deus diligentibus se . Nimirum tanta capiet oculus resurrectionis, quanta nec auditus, nec animus ipse nunc capiat. Ob hanc denique tam vehementem animae concupiscentiam videndi, scilicet quod audit et credit, alium quoque evidentissimum futurae praeconem resurrectionis ipsorum propriam mentionem fecisse arbitror oculorum. Rursum, ait, circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum salvatorem meum: quem visurus sum ego ipse et non alius, et oculi mei conspecturi sunt: et adjecit, Reposita est haec spes mea in sinu meo . Forte tamen considerandum attentius quod ait, Oculi mei, sicut et in Psalmo, Oculis, inquit, tuis considerabis. Numquid enim mei esse oculi nunc
Abbreviated transcription (Latin):
do dilectissimi loqueremͣ. si crebaiꝰ
id liceret: qͦd & uos credimꝰ non¬
nun quã aduertere pocuisse. Cȩterũ quocieis
ipsa diei preoccupante malitia: pluribꝰ force
diebꝰ molestissimũ sustinuimꝰ a ur̃a consolatio¬
ne & exortatione silentiũ: neminẽ reor oporte¬
re mirari. si tempꝰ ipsũ redimere cupientibus
nobis. sermo rarior interdũ ꝓtͣctior uideat᷑.
Hoc sane nobis actũ sit breui ꝓꝑemio: ut hester¬
n pariter hodierniq sermonis. illiꝰ qͥdc̃ ꝓlixitas
Iuiꝰ uero breuitas excusata apud uos babeat̃.
co inqͥt cutũdabit te uericas eiꝰ. ñ cimebis a timo¬
te nocturno. a sagitta uolante. in die. a negocio

Expanded text:
do, dilectissimi, loqueremtur, si crebrius id liceret: quod et vos credimus nonnunquam advertere potuisse. Caeterum quoties, ipsa diei praeoccupante malitia, pluribus forte diebus molestissimum sustinuimus a vestra exhortatione et consolatione silentium, neminem vestrum reor oportere mirari si, tempus ipsum redimere cupientibus nobis, sermo rarior interdum protractior videatur. Hoc sane nobis actum sit brevi prooemio, ut hesterni pariter hodiernique sermonis, illius quidem prolixitas, hujus vero brevitas excusata apud vos habeatur.to, inquit, circumdabit te veritas ejus: non timebis a timore nocturno, a sagitta
Abbreviated transcription (Latin):
studeamꝰ presenti declinare iudicio. Non u¬
dicabit ds bis in idipsũ. Sane ut quoxdã pec¬
cata. sic & quoxdã studia bona manifesta st̃.
precedentia ad iudiciũ: ut illi qͥdẽ ñ expectan¬
tes sententiã. ꝓpͥo statĩ pondere criminũ in tar¬
tara deiciantur. isti uero ẽ regione paratas sibi
sedes tota libertate sp̃s sine ulla cunctatione
conscendant. Pelix pauꝑtas uoluntaria re¬
linquentiũ om̃ia: & sequentiũ te dñe it̃u.
Felix plane que tam securos. immo tam gło¬
sos faciat in illo singłari fragore elem̃toꝵ. in
illo tremendo examine meritoꝵ. in illo tanto
discͥmine iudicioꝵ. Iã uero audiamꝰ. qͥd ad
tantas ꝓmissiones. deuota & fidelis respondea¬
anima: ne forte aut diffidere. aut secus quã
oporteat fidere uideat᷑. Qm̃ tu es inqͥt dñe spes
mea. Qͥd tã sobrie qͥd cã pie poterat dici: Sed
nec aliud huic uerbo uidet᷑ posse conuenienti
responderi. qͣm qͦd sequit᷑. altissimũ posusti

Expanded text:
s declinare judicio. Non judicabit Deus bis in idipsum. Sane ut quorumdam peccata, sic et quorumdam studia bona manifesta sunt, praecedentia ad judicium: ut illi quidem non exspectantes sententiam, proprio statim pondere criminum in tartara dejiciantur; isti vero e regione paratas sibi sedes tota libertate spiritus sine ulla cunctatione conscendant. Felix paupertas voluntarie omnia relinquentium, et sequentium te, Domine Jesu! Felix plane, quae tam securos, imo tam gloriosos faciat in illo singulari fragore elementorum, et in illo tremendo examine meritorum, in illo tanto discrimine judiciorum! Jam vero audiamus quid ad tantas promissiones devota et fidelis anima respondeat, ne forte aut diffidere, aut secus quam oporteat fidere videatur. Quoniam tu es, inquit, Domine, spes mea. Quid tam sobrie, quid tam pie poterat dici? Sed nec aliud huic verbo videtur posse convenientius responderi, quam quod sequitur: Altissimum posuisti
Abbreviated transcription (Latin):
cepturi essent. pecra ipsa respondit. Cũ sede¬
rit filtꝰ hominis in sede maiestatis sue. sedebi¬
tis & uos suꝑsedes duodecĩ iudicantes duodeci
iudiciũ ueniet: cũ senoribꝰ popłi sui. Tune pu¬
tes flexibile qͥppiã inueniendũ in iudicibꝰ iunc¬
tis petre: Qui adheret dño apłs ait. unꝰ sp̃s est:¬

Expanded text:
cepturi essent, Petra ipsa respondit: Cum sedecepturi essent, Petra ipsa respondit: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicjudicium veniet cum senioribus populi sui . Tune putes flexibile quidpiam inveniendum in judicibus junctis Petrae? Qui adhaeret Deo, Apostolus ait
Abbreviated transcription (Latin):
reptio. Procul erit bumanȩ infirmitatis. ista
idest affectꝰ iocundos pariter & molestos. Cerũ
hoc quidẽ in mari. Nam in littore solos eliget
bonos: sic iudelicet gaudens cũ gaudentibꝰ. ut
ex hoc iã flere cũ flentibꝰ ñ possit. Alioqͥn qͦmͦ
in nob̾ iudicabit᷑ hic mundꝰ. nisi huiꝰ tenere
affectionis obliti. introductiq fuerimꝰ in cellã
iunariã scđm eũ qui dixit. introibo inpocentias
misereri ei in iudicio: s cũ molestia licet coher¬
cendꝰ huimodi pietatis affectꝰ. & ȩqͥtatis est dic¬
tanda sententia. Quantomagis ubi nulla ani-¬
mi colluctatio. ubi nulla poterit subintrare
molestia: oportet impleri qͦd dictũ est. absorti
sunt iuncti petre iudices eoꝵ: Absorti plane
in affectũ iusticiȩ: & petre soliditatẽ cui iuncti
sunt imitantes. Iuncti in qͥt petre: quã ꝓfecto
solam ut sequerent᷑ cet̾a om̃ia reliquerunt.
Nempe hoc est qͦd interroganti petro qͥduã ac¬

Expanded text:
rectio. Procul erit humanae infirmitatis ista mrectio. Procul erit humanae infirmitatis ista mid est affectus jucundos pariter et molestos. Verum hoc quidem in mari. Nam in littore solos eliget bonos, sic videlicet gaudens cum gaudentibus, ut ex hoc jam cum flentibus flere non possit. Alioquin quomodo in nobis judicabitur hic mundus, nisi hujus tenerae affectionis obliti, introductique fuerimus in cellam vinariam, secundum eum qui dixit: Introibo in potentias misereri ejus in judicio: sed cum molestia licet, coercendus ejusmodi pietatis affectus, et aequitatis est dictanda sententia. Quanto magis ubi nulla animi colluctatio, ubi nulla poterit subintrare molestia, oportet impleri quod dictum est, Absorpti sunt juncti petrae judices eorum? Absorpti piane in affectum justitiae, et Petrae soliditatem, cui juncti sunt, imitantes. Juncti, inquit, petrae, quam profecto solam ut sequerentur, caetera omnia reliquerunt. Nempe hoc est quod interroganti Petro quidnam ac
Abbreviated transcription (Latin):
in eoꝵ interitu: ñ qͦd uelut qͥdã immanitate cru¬
delitatis in ipsa tͥ ulcione cõplaceat: s qͣd mod̾
ipse pulcherrimꝰ diuine ordinationis. ultra quã
credi possit. iusticie zelatorẽ & amatorẽ egͥcatis.
oblectet. Ubi optune om̃ia constituta. & suum
cuiq cessisse locũ. immo in suũ quẽq cessisse. ple¬
niꝰ & ꝑfectiꝰ illustrante ueritate cognosces: quomͦ
ñ om̃ia considerare. & in om̃ibꝰ omniũ modera¬
torẽ magnificare libebit: Pulchre om̃ino pecrꝰ
apłs filiũ ꝑditionis in locũ suũ abisse testat᷑ est:
ret. Itaq ocłis tuis considerabis: & retbutionẽ
peccatoꝵ uidebis. Primo qͥdẽ ob tuã enasionẽ.
scd̃o ob om̃imodã securitatẽ: tercio qͦq ob com¬
parationẽ. quarto ob ipsiꝰ iusticiȩ ꝑfectã emula¬
tionẽ. Erit enĩ iam tunc ñ miscłiȩ s iudicii
tempꝰ: nec ulla om̃ino credenda est erga impios
fut᷑a illic miseratio. ubi nulla est sꝑanda cor¬

Expanded text:
immanitate crudelitas in ipsa tibi ultione complaceat; sed quod modus ipse pulcherrimus divinae ordinationis ultra quam credi possit, justitiae relatorem et amatorem aequitatis oblectet. Ubi optime omnia constituta, et suum cuique cessisse locum, imo in suum quemque cessisse, plenius et perfectius illustrante veritate cognosces; quomodo non omnia considerare, et in omnibus omnium moderatorem magnificare libebit? Pulchre omnino Petrus apostolus filium perditionis in locum suum abiis setestatus est, ret. 11. Itaque oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis. Primo quidem, ob tuam evasionem; secundo, ob omnimodam securitatem; tertio quoque, ob comparationem; quarto, ob ipsius justitiae perfectam aemulationem. Erit enim jam tunc non misericordiae, sed judicii tempus: nec ulla omnino credenda est erga impios futura illic miseratio, ubi nec ulla speranda est cor
Abbreviated transcription (Latin):
irreligiosũ. immo qͥd tã in humanũ. & execra¬
bile uideret᷑: qͣm cruore qͥntumlibet inimicoꝵ
qͣntũlibet iniquoꝵ pascere uelle ocłos: & oblec¬
tare aspectꝰ suppliciis miseroꝵ : Attam̃ sicut ui¬
debit peccator & irascet᷑. dentibꝰ suis frendet &¬
tabescet. priꝰ benedicti uocabunt᷑ in regnũ qͣm
maledicti in caminũ ignis deiciantur ȩcerni. qͦ
uidelicet acriꝰ doleant tudentes. quid ami¬
soris. sic iusti qͦq uidebunt e letabunt᷑
aonsiderantes qͥd euaserint. In illa tanta ergo
separatione. quẽ ad modũ hedis agnoꝵ uilio
suisimi liuoris occasio fit. sic electis e regio¬
ne consideratio rȩꝓboꝵ immensa queda ma¬
cera grarum actionis & laudis. Ande enĩ iusti
tã magnifice gr̃as agerent. nisi cũ illa in excogi

Expanded text:
irreligiosum, imo quid tam inhumanum et exsecrairreligiosum, imo quid tam inhumanum et exsecrabile videretur, quam cruore quantumlibet inimicorum, quantumlibet iniquorum, pascere velle oculos, et oblectare aspectus suppliciis miserorum? Attamen sicut videbit peccator et irascetur, dentibus suis fremet et tabescet prius enim benedicti vocabuntur in regnum, quam maledicti in caminum dejiciantur ignis aeterni, quo videlicet acrius doleant, videntes quid amiserint; sic justi quoque videbunt, et laetabuntur, considerantes quid evaserint. In illa ergo tanta separatione, quemadmodum haedis agnorum visio gravissimi livoris occasio fiet; sic electis e regione consideratio reproborum, immensa quaedam materia gratiarum actionis et laudis. Unde enim justi tam magni
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia tã libere quã securȩ. Neq en ĩ de cȩtero auer¬
tendi erunt ocłi. ne uideant uanitatẽ: qͦd pu¬
rissimã tudeant ueritatẽ. Multominꝰ int̃bit
mors ꝑ fenestras: qͦd ipsa qͦq inimica nouissi¬
ma destruat᷑. An uero times eos e tanta pleni¬
tudine luminis ubi singłi iusti tanqͣ singłi
soles fulgeant. aliqͥndo fore caligaturos: Ti¬
mendũ id plane: si ñ ipsos quoq ocłos sicut
cȩtera humani corporis membra resurrectio
glorificaret. Et retͥbutionẽ peccatoꝵ uidebis.
Hoc plane gͣue eis tormentũ: & magnꝰ quidã ma¬
loꝵ cumulus erit. Torte enĩ qͦdcũq solatiũ u¬
deret᷑: eoꝵ qͦs tam maliciose impugnauerint.
in torm̃tis suis uł conscientiã laters. uł ipsos
saltẽ declinare posse conspectꝰ. Uerũptam̃ & si
illis ex hac nr̃a consideratione immensũ qͦddã
miseriȩ pondꝰ accedit: nob̃ quȩ necessitas erit.
quȩ utilitas. quȩ uoluptas: Ꝙd enĩ modo tam

Expanded text:
omnia tam libere, quam secure. Neque enim avertendi de caetero erunt oculi, ne videant vanitatem, quod purissimam videant veritatem: multo minus intrabit per fenestras mors, quod ipsa quoque inimica novissima destruatur. An vero times eos e tanta plenitudine 848 luminis, ubi singuli justi tanquam singuli soles fulgeant, aliquando caligaturos fore? Timendum id plane, si non ipsos quoque oculos, sicut caetera humani corporis membra, resurrectio glorificaret. 7. Et retributionem peccatorum videbis. Hoc plane eis grave tormentum, et magnus quidam malorum cumulus erit. Forte enim quodcunque solatium videretur, eorum quos tam malitiose impugnaverint, in tormentis suis vel conscientia latere, vel ipsos saltem declinare posse conspectus. Verumtamen etsi illis ex hac nostra consideratione immensum quoddam miseriae pondus accedat, nobis quae necessitas erit, quae utilitas, quae voluptas? Quid enim modo tam
Abbreviated transcription (Latin):
monem. Lecabit᷑ ait iustꝰ cũ uiderit uindictã.
Utqd ita: Manꝰ suas lauabit in sanguine pecca¬
toris. Plane ñ inqͥnabit in sanguine s lauabit:
ut unde ille cruentꝰ magis. nilt ipse nitidior
uideat᷑: tinde ille plus sordet. inde ipse pulchrĩ
eluscescat. Nullã force ex hus tͥbꝰ causis humauꝰ
refugere uł mͦ inueniat᷑ affetꝰ: s ñ ꝓpcer aliq̾d
hor sapientia in eoꝵ ridebit interitu. qͥd tam̃
sine aliqͣ dubitatione factura est. Nempe ipsa
predicit: mñ tiri om̃ino ñ potest. Quia uocaui &
renuistis. extendi manũ meã. & ñ fuit qͥ aspiceret.

Expanded text:
monem: Laetabitur, ait, justus cum viderit vindictam. monem: Laetabitur, ait, justus cum viderit vindictam. Utquid ita? Manus suas lavabit in sanguine peccatoris . Plane non inquinabit in sanguine, sed lavabit: ut unde ille cruentus magis, inde iste nitidior videatur; unde ille plus sordet, inde iste pulchrius elucescat. 10. Nullam forte ex his tribus causis humanus refugere vel modo inveniatur affectus: sed non propter aliquod horum Sapientia in eorum ridebit interitu, quod tamen sine ulla dubitatione factura est. Nempe ipsa praedicit quae mentiri omnino non potest: Quia 849 vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspic
Abbreviated transcription (Latin):
do nec diabolicã ultra uereri malitiã possint.
qͥ nimirũ cadentibꝰ a latere suo mille. & decẽ
milibꝰ ã dextͥs siuis. ñ mͦ cadere eos uiderint. s
& cadere in gehennã. Putas enun tunere ad
huc ñ poterant. & callidiorẽ cunctis animan¬
tibꝰ serpentẽ habere suspectũ. presertĩ seducte
qͦndã in paradiso. ñ immemores mulieris: nisi
cũ toto iã corpore suo ultricibꝰ traditũ flãmis.
& inter se & cũ magnũ plane iã chaos firmatũ
ẽȩ conspicerent: Terciũ quoq hoc nichilominꝰ
peccatoꝵ tibi consideratio ipsa prestabit: ut
ex cõparatione deformitatis eoꝵ eminentiꝰ glori¬
osiꝰq resplendeas. Sic nimirũ sibi inuicẽ colla¬
ta contraria. sue qͥdẽ utrũq uidet᷑ suscepisse aug¬
mentũ aliqͦd qͣlitatis: ut albũ nigro si confe¬
ras. & hoc candidiꝰ. & illud cetriꝰ apparebit.
Sed audi certiꝰ suꝑ hoc testimoniũ ꝓpħicũ ser¬

Expanded text:
do, nec diabolicam ultra vereri malitiam possint, do, nec diabolicam ultra vereri malitiam possint, qui nimirum cadentibus a latere suo mille, et decem millibus a dextris suis, non modo eos cadere viderint, sed et cadere in gehennam. Putas enim, tallidiorem cunctis animantibus serpentem habere suspectum, praesertim seductae quondam in paradiso non immemores mulieris, nisi cum toto jam corpore suo ultricibus traditum flammis, et inter se et eum magnum plane jam chaos firmatum esse conspicerent? 9. Tertium quoque hoc nihilominus peccatorum tibi consideratio ipsa praestabit, ut ex comparatione deformitatis eorum eminentius gloriosiusque resplendeas. Sic nimirum sibi invicem collata contraria, suae quidem utrumque videtur suscepisse augmentum aliquod qualitatis: ut album nigro si conferas, et hoc candidius, et illud tetrius apparebit. Sed audi certius super hoc testimonium, propheticum ser
Abbreviated transcription (Latin):
scia reddẽptoris segregatos sese fidelissime &
deuotissime recordant᷑: Unde uero impii tan¬
to animi furore tabescerent: isi in regnũ sũ¬
me beatitudinis corã sese uidissent alios intro¬
ducr: & tunc demũ in illos sese fecores: in il¬
los horrores. in illos ȩterni incendii cruciatꝰ. in
ilas demiq immortalis mortis miserias geme¬
rent esse clampnatos: Ibi inqͥt erit flecꝰ & stri¬
dor dentiũ: fietꝰ qͥdẽ obignẽ qui ñ extinguit᷑.
stridor ob uerinem qͥ ñ morit᷑. Plane fiet᷑ ex do¬
lore. stridor dentiũ ex furore. Flecũ nẽpe
torm̃toꝵ unmanitas: stridorẽ dentiũ ue¬
hem̃itia ipsa
tabescentis inuidiȩ & ob
lignitas extorquebit.
Ita ergo retbuti onẽ peccator uidebis: ne
uidelicet ignarꝰ tanti ꝑicłi. ingratꝰ aliqͥndo li¬
beratori posse fieri uidearis. Non solũ autẽ.
s & securitas ꝑfecta iustoꝵ erit. uisa retͥbutio
peccatoꝵ: qua uidelicet nec humanã aliqͥn¬

Expanded text:
ia Redemptoris segregatos sese esse fidelissime et devotissime recordantur? Unde vero impii tanto animi furore tabescerent, nisi in regnum summae beatitudinis coram sese vidissent alios introduci, et tunc demum in illos sese fetores, in illos horrores, in illos aeterni incendii cruciatus, in illas denique immortalis mortis miserias gemerent esse damnatos? Ibi enim, inquit, fletus, et stridor dentium . Fletus quidem ob ignem qui non exstinguitur, stridor vero ob vermem qui non moritur. Plane fletus ex dolore, stridor dentium ex furore. Fletum nempe tormentorum immanitas, stridorem dentium vehementia ipsa tabescentis invidiae, et obstinata malignitas extorquebit. Ita ergo retributionem peccatorum videbis: ne videlicet ignarus tanti periculi, ingratus aliquando liberatori posse fieri videaris. 8. Non solum autem, sed et securitas perfecta justorum erit visa retributio peccatorum, quo videlicet nec humanam aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
ocłõ dixerim: & si minutissima. eminentissima
tam̃ excellentissimaq humani corporis portio¬
ne: Reposita est in sinu meo beata spes. ex ꝓ¬
missione utiq ueritatis: ne capillũ quidẽ. de
capite piturũ. Forte tam̃ idc̃co signant̾ uisio
ꝓmittit᷑ oculoꝵ: quod hoc quidẽ summũ inte¬
rim animȩ desideriũ iudeat̃. ut uideat bona.
C redo inqͥt uidere bona dñi. in terra uiuentiũ.
S upremas nimirũ corꝑis sui fenestras suꝑne api
quã ꝑfidẽ. Sane fides ex auilitu. ii ex uisu.
Deniq substantia est sperandarũ rerũ argumen¬
tũ ñ apparentũ. Et in fide gͦ sicut.
in spe aeficit ocłs: auris ꝓficit

Expanded text:
oculo dixerim, etsi minutissima, eminentissima oculo dixerim, etsi minutissima, eminentissima tamen, excellentissimaque humani corporis portione? Reposita est in sinu nostro beata spes, ex promissione utique Veri tatis, nec capillum quidem de capite periturum . 3. Forte tamen idcirco signanter visio promittitur oculorum, quod hoc quidem summum interim animae desiderium videatur, ut videat bona. Credo, inquit, videre bona Domini in terra viventium . Supremas nimirum corporis sui fenestras supernae aquam per fidem. Sane fides ex auditu, non ex visu. Denique substantia est sperandarum rerum, argumennon apparentium . Et in fide ergo, sicut et in spe, deficit oculus, auris
Abbreviated transcription (Latin):
paueant illi & ñ paueã ego. confundant᷑ illi &
ñ confundar ego. Euidentiꝰ siqͥdẽ paucis hoc
loco uerbis & animȩ mͥ unmortalitas cõmenda¬
tͣ: & ipsiꝰ qͦq fides astruit᷑ corporee resurrectioĩs.
N empe ruentibꝰ illis futurꝰ sũ ipse qͥ uideã: & ne
isti quoq qͥbꝰ eoꝵ nouissimã intuear retͥbutio¬
uẽ ocłi defut᷑i. Neq enĩ simpliciter ocłis. s ocłis
ait tuis considerabis: istis utiq qͥ nunc languẽt
preinopia. & deficiunt dũ sꝑas in dĩn tuũ. Et
uere fr̃s deficiunt ocłi dũ sꝑamꝰ. Qͦd enĩ iudet
qͥs qͥd sꝑat: Spes inqͥt que uidet᷑ ñ est spes.
Ipsis ergͥo iã tunc considerabis ocłis. qͦs mͦ qͥdẽ
nec leuare audes ad cȩlũ: ipsis plane qui toci¬
ens interĩ fluunt lacrimis. ac crebris cõpuncti-¬
onbꝰ conterunt᷑. Nec enĩ nouos tͥ instaurandoᷤ
putes: s tuos utiq restaurandos. Qͥd tam̃ de

Expanded text:
paveant illi, et non paveam ego; confundantur illi, et paveant illi, et non paveam ego; confundantur illi, et non confundar ego. 2. Evidentius siquidem paucis hoc loco verbis et animae mihi immortalitas commendatur, et ipsius quoque fides astruitur corporeae resurrectionis. Nempe ruentibus illis futurus sum ipse qui videam, et ne isti quoque, quibus eorum novissimam intuear retributionem, oculi defuturi. Neque enim simpliciter oculis, sed oculis, ait, tuis considerabis: istis utique qui nunc languent prae inopia, et deficiunt, dum speras in Deum tuum. Et vere, fratres deficiunt oculi dum speramus. Quod enim videt quis, quid sperat? Spes, inquit, quae videtur, non est spes . Ipsis ergo jam tunc considerabis oculis, quos modo quidem nec levare audes ad coelum; ipsis plane, qui toties interim fluunt lacrymis, ac crebris compunctionibus atteruntur. Nec enim novos tibi instaurandos putes, sed tuos utique restaurandos. Quid tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
meridiano. C adent ã latere tuo mille. & decẽ
milia a dextͥs tuis ad ce autẽ ñ appinqͣbit.
Diximꝰ hinc p̾cedentibꝰ sermonibꝰ. quod dignata
est ueritas ipsa largiri: quẽ admodũ scilicet fi¬
aelẽ animã interim qͥdẽ a temptationibꝰ. post¬
modũ uero a difficultatibꝰ tueat᷑. Que tam̃
utͣi bieuiꝰ qͥdẽ in alio psalmo. idẽ iste ꝓpħa com¬
mendans. in te inqͥt eripiar a tẽptatione. & in
deo meo tͣnsgrediar murũ. qͦd ipso nimirũ duce
nec hic gͣdiens offendicłm nec egrediens obsta¬
cłm pateret᷑. In altero gͦ crebra ereptio: in altero
plena iã & secura liberatio designat᷑. Nã in hoc
sane tercio qͦd adiungit. uerũptam̃ ocłis tuis
considerabis: etiã felicitatis ñ modice ꝓmissionẽ
arbitror contineri. Cadent inqͥt a latere tuo
mille. & decẽ milia a dextͥs tius: ad te autẽ non
apppinq̃bit. uerũptam̃ ocłis tuis considerabis.
Ita oro dñe: ita fiat. Cadant illi. & ñ cadã ego.

Expanded text:
o mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabit. Diximus hinc praecedentibus sermonibus quod dignata est Veritas ipsa largiri, quemadmodum scilicet fidelem animam interim quidem a tentationibus, postmodum vero a difficultatibus tueatur. Quae tamen utraque brevius quidem in alio psalmo idem iste propheta commendans, In te, inquit, eripiar a tentatione, et in Deo meo transgrediar murum : quod ipso nimirum duce, nec hic gradiens offendiculum, nec egrediens hinc obstaculum pateretur. In altero ergo crebra ereptio, in altero plena jam et secura liberatio designatur. Nam in hoc sane tertio quod 846 adjungit, Verumtamen oculis tuis considerabis, etiam felicitatis non modicae promissionem arbitror contineri. Cadent, inquit, a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabit. Verumtamen oculis tuis considerabis. Ita oro, Domine, ita fiat. Cadant illi, et non cadam ego;
Abbreviated transcription (Latin):
merito ꝓpħa suspirans: mͥ inqͥt adherere dõ bo¬
nũ est. Ita ergo absorti sunt iuncti petre iudi¬
ces eoꝵ. O familiaritatis gr̃am: o honoris cul-¬
men. o fiducie pͥuilegiũ: õ prerogatiuã ꝑfecte¬
anxietatis: & uehem̃tissime sollicitudinis ex¬
cogitari potest: quam iudicandũ astare illi
tam terrifico tͥbunali. & incertã adhuc sub

Expanded text:
merito suspirans, Mihi, inquit, adhaerere Deo bonum est . Ita ergo absorpti sunt juncti Petrae judices eorum. O familiaritatis gratiam! o honoris culmen! o fiduciae privilegium! o praerogativam anxietatis, et vehementissimae sollicitudinis excogitari potest, quam judicandum astare illi tam terrifico tribunali, et incertam adhuc exspectare
Abbreviated transcription (Latin):
ter miserationũ. ut interĩ satisfaceret zelo iusti¬
tiȩ & ueritatis: ñ tam̃ infructuosa fuit suppli¬
cantiũ importunitas. s exaudita est in temꝑe
oportuno. ł orte enĩ interpellantibꝰ tale dicat᷑¬

Expanded text:
ter miserationum, ut interim satisfaceret zelo justiter miserationum, ut interim satisfaceret zelo justitiae et veritatis; non tamen infructuosa fuit supplicantium importunitas, sed exaudita est in tempore opportuno. 10. Forte enim interpellantibus tale dicat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sane ut ꝓpħe ipsiꝰ parabolã ꝓsequam̃. qͥ
sibi obiuasse eas & reconciliatas in osculo memo¬
rauit: gͣuis quedã int̾ u̾tutes uidet̃: orta conten¬
tio. Si qͥdẽ ueritas & iusticia miserũ affligebats.
par & misccł̾ia ⁊ eli huiꝰ exꝑtes. iudicabant ma¬
gis ẽ parcendũ. Sunt enĩ collactanee ue due
sibi: queadmodũ & pͥores. Cnde & factũ est. unt ꝑ¬
lantib cõminatione supplicii. ille secederent in
cor pats. redeuntes ad dñm. qͥ dedit illas. Solus
siqͥdẽ ipse cogitabat cogitationes pacis: tũ affuc¬
tionis plena om̃ia uiderent̃. Siquidẽ ñ cessabat
par. ñ ei miscd̾ia dabat silenciũ. s pio quodã
susurrio pat̾na pulsantes uiscera. loquebant᷑.
N unqͥa inȩternũ ꝓiciet dłs: aut ñ apponet ut cõ¬
placitior sit adhuc: Nunqͥd obliuiscet᷑ misere¬
ri as: aut continebit in ira sua miscł̃ias suas:
E t qͣmuis diu multũq uisus sit dissimulare pa¬

Expanded text:
hoc sane ut Prophetae ipsius parabolam prosequamur, qui hoc sane ut Prophetae ipsius parabolam prosequamur, qui sibi obviasse eas, et reconciliatas in osculo memoravit gravis quaedam inter virtutes videtur orta contentio. Siquidem veritas et justitia miserum affligebant: pax et misericordia zeli hujus expertes judicabant magis esse parcendum. Sunt etenim collactaneae hae duae sibi, quemadmodum et priores. Unde et factum est ut plantibus comminatione supplicii, illae secederent in cor Patris, redeuntes ad Dominum qui illas dedit. Solus siquidem ipse cogitabat cogitationes pacis, cum afflictionis plena omnia viderentur. Siquidem non cessabat pax, non ei misericordia dabat silentium, sed pio quodam susurrio paterna pulsantes viscera loquebantur: Nunquid in aeternum projiciet Deus? aut non apponet ut complacitior sit adhuc? Nunquid obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira sua misericordias suas? . Et quamvis diu multumque visus sit dissimulare Pa
Abbreviated transcription (Latin):
audierat. tanqͣ. deos sese fut̃os. Tunicłs tͥplex
difficile rũpit᷑. curiositatis. uoluptatis. & uani¬
tatis. Hec sola mundꝰ habet: concupiscentiã car¬
nis. & concupiscentiã ocłoꝵ. & suꝑbiã uitȩ. huis
abstracta & illecta: miscdiam omnẽ crudelis ma¬
ter abiecit. Sic & adã qui mulieri male misertꝰ
est. ut cũ ea peccaret. bene noluit misereri: aut
erat. inorte morieris. dicens ne forte moriam᷑:
demũ serpenti credens. penitꝰ abneganti & di¬
centi. nequaꝗͣ. moriemini. Priuat᷑ est & adã
qui erubuerit me corã hominib crubescã & ggo
cũ. Pacẽ qͦq ꝓtinꝰ amiserunt: qͥa ñ est pax im¬
piis dicit dñs. Nonne enĩ contrariã legẽ inuenc¬
rant. in membris sius: qͦs de nouo pudere ceꝑat
nuditatis: Timui inqͥt: eoqͦd mulus eẽm. Non
sic miser ñ sic pauloante timebas: n querebas
folia licet corpore nudus. sicut & modo. Ea

Expanded text:
audierat tanquam deos se futuros. Funiculus triplex audierat tanquam deos se futuros. Funiculus triplex difficile rumpitur, curiositatis, voluptatis, et vanitatis. Haec sola mundus habet, concupiscentiam carnis, concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae. His abstracta et illecta misericordiam omnem crudelis mater abjecit. Sic et Adam, qui mulieri male misertus est ut cum ea peccaret, bene noluit misereri, ut perat, Morte morieris ; et dicens, Ne forte moriamur: demum serpenti credens, penitus abneganti et dicenti, Nequaquam moriemini. Privatus est et Adam Qui erubuerit me coram hominibus, erubescam et ego. Pacem quoque protinus amiserunt, quia non est pax impiis, dicit Dominus . Nonne enim contrariam legem invenerant in membris suis, quos de novo pudere coeperat nuditatis? Timui ego, inquit, eo quod nudus essem . Non sic miser, non sic paulo ante timebas: non quaerebas folia, licet corpore nudus, sicut et modo. 9. Ex