comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eo mͦ statuat ẜ pͥmo uolebat ressuasordinare ⁊ ido cũ posth ũba
uituliss dicens. habeo de reb meis dispone Contstat ẽ homo adhuiꝰ¬
cemodi sermonẽ ⁊ sono uocis pietatis affectũ indicans ait fia fr̃ siȩx
dͥio ẽ ñ cdissoluet᷑. Adh ille continuo respondit indo indissolubili
collig astime pat̾ Ac sic abiens. ⁊ reb sius dispositis qͣlit̾cumꝙ uel
indispositis paulo post cito ꝓut potiuit reu̾sus⁊ demceps in regsibi¬
lit̃ reu̾ sꝰ secutꝰ hominẽdi norb̾tum. nefas ⁊ indignum eẽ arbittus ẽ.
sipre aliq̃ tempali ullam hoꝵ quȩ do placent fac̾et morã uel aliq̃
in tanta deuotionis affectione dilationis int̾ualla pateretus.
hueeẽt homo dĩ apud ualentianas castrũ. ab om̃i comitũ suoꝵ qͦrũ
lum suum norb̾tum. euidentior appareret⁊ gͣtior ecistẽt pꝰ ulloꝵ

Expanded text:
n eo modo statuerat, sed prius volebat res suas ordinare: et ideo cum post haec verba n eo modo statuerat, sed prius volebat res suas ordinare: et ideo cum post haec verba intulisset, dicens: « Habeo de rebus meis disponere; » contristatus est homo ad hujuscemodi sermonem; et sono vocis, pietatis affectum indicans, ait: « Eia frater, si ex Deo est, non dissolvetur. » At ille continuo respondit: « Vinculo indissolubili colligasti me, Pater. » Ac sic abiens, rebus suis dispositis qualitercunque vel indispositis, paulo post, cito prout potuit, reversus; et deinceps irregressibiliter secutus hominem Dei Norbertum, nefas et indignum esse arbitratus est, si pro re aliqua temporali, ullam horum quae Deo placent faceret moram; vel aliqua, in tanta devotionis affectione, dilationis intervalla pateretur. tianas castrum, ab omni comitum suorum, quolum saum Norbertum evidentior appareret et gratior existeret; post illorum
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Qui tñ nec adhuc iñ qͥcqm̃ loquens. conferens id tan¬
tum insecreto conscientiȩ suȩ. qͦnam uie illiꝰ u̾t̾ent᷑ tacitꝰ con¬
sid̾abat. At uͦ uͥ dĩ in eodem int̾im loco ꝑmanens. expectabas
finem socioꝵ suoꝵ. Illis gͥ qͥb solatio płima ttinera rigorẽꝙ¬
uiarum. ac frigidas nues freqñt̃ suꝑau̾at. ad dñm ut suꝑiꝰ
dictum ẽ obsc̃ẽ uitȩ meritum receptis. ipse idemgͣui ꝯseqnt᷑
exitũ infirmitas que accid̾at hrẽt. familiarẽꝙ suum. ꝑ archidi¬
aconum quendam ⁊ qͣsdam alias ꝑsonas suȩ curiȩ uisitabat.
die indiem sollicitꝰ inuestigabat ł ostqmgͦ conualuit ac
manꝰ ad eelum.⁊ in ĩnsum grãs agens dixit. Dñe ds hodie te ro¬
gau̾am. ut dares mͥsociũ. Existimabat enim. ut statim secũ rema-¬
nens. nusqm̃ ad aliqd agendum ult̾ius repedaret. At ille hoc¬

Expanded text:
bat. Qui tamen, nec adhuc inde quidquam loquens, conferens id tanbat. Qui tamen, nec adhuc inde quidquam loquens, conferens id tantum in secreto conscientiae suae, quoniam viae illius verterentur, tacitus considerabat. At vero vir Dei, in eodem interim loco permanens, exspectabat finem sociorum suorum. Illis igitur, quorum solatio plurima itinera, rigoreviarum ac frigidas nives frequenter superaverat, ad Deum, ut superius dictum est, ob sanctae vitae meritum receptis, ipse idem gravi infirmexitum infirmitas, quae acciderat, haberet, familiaremque suum per archidiaconum quemdam et quasdam alias personas suae curiae visitabat. die in diem sollicitus investigabat. Postquam ergo convaluit, acmanus ad coelum, et in immensum gratias agens, dixit: « Domine Deus, hodie te rogaveram, ut dares mihi socium; » existimabat enim, ut statim secum remanens, nusquam ad aliquid agendum ulterius repedaret. At ille no
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m. Erat enĩ gelu suꝑ t̾ram. ⁊ homo nudis pedib incedens.
tinuo. memores facti pͥstine familiaritatis. Ep̃c autem in¬
tuens hominẽ ⁊ infra se uehem̃tissime ãmirans. acstupens
cum suspirio dixit O norb̃te quis unqͣm talia de de credẽt auis
cogitaret: Stans uͦ p̃dictꝰ clericꝰqui eum intͦdux̾at. ⁊ affectum
ep̃i uidens erga hominem. minime tñ sermocinationẽ eoꝵ
intelligens ꝗ theutonice loquebant᷑ p̃sumensq accessit
⁊ ant̾rognut quidnam hoc esset. Statim ep̃c. Iste quem sic
utdes. incuria regis mecũ parit̾ nuͥtus ẽ homo nobilis:
deliciis affluens. intantũ ut eꝑatum meũ. cum ei offerret᷑
respueret. Audiens hec clericꝰ ille. lacͥmis statim ꝑfusus est.
⁊̃ ille uoluntatẽ habens relinquendi scłm. ⁊ huiꝰcemodi ui¬
uendi modũ quem in homine illo cernebat. in corde suo iam

Expanded text:
episcopum, erat enim gelu super terram, et homo nudis pedibus incedens. episcopum, erat enim gelu super terram, et homo nudis pedibus incedens. , continuo memores facti pristinae familiaritatis. Episcopus autem intuens hominem, et intra se vehementissime admirans ac stupens,cum suspirio dixit: « O Norberte, quis unquam de te talia crederet aut cogitaret? » Stans vero praedictus clericus, qui eum introduxerat, et affectum episcopi videns erga hominem, minime tamen sermocinationem eorum intelligens, quia Teutonice loquebantur, praesumens accessit, et interrogavit quidnam hoc esset. Statim ait episcopus: « Iste quem sic vides, in curia regis mecum pariter nutritus est, homo nobilis et deliciis affluens in tantum ut episcopatum meum, cum ei offerretur, respueret. » 26. Audiens haec clericus ille, lacrymis statim perfusus est, etiam ipse voluntatem habens relinquendi saeculum, et hujuscemodi vivendi modum, quem in homine illo cernebat, in corde suo jam
Abbreviated transcription (Latin):
euis subitanea egͥcudine opp̃ssis. nͭ poss iñ t̃c ult̾ius ꝓficisci. Re-¬
mansit itaꝙ homo ad custodiendũ infirmos suos. Qui seqñ¬
tib infra octabas pasce dieb beato fine in dnoquieuerunt.E qͥ¬
b duo laici sepulti iacent in suburbio ap̃ ualentianas in ec¬
cłia beati petͥ uixta forũ in sinistͦ lat̾e ad occidentem. subdi¬
aconꝰ uͦ monachꝰ effectꝰ iacet sepultꝰ in eccł̃ia scẽ mariȩ. que in
eodem oppido sita ẽ. Int̾ea dum ibi maneret ad custodiendũ¬
sotios. contigit d̾nm burcardum cameracensem ep̃m. piȩ ac
reu̾ende memoriȩ uirũ tͣnsitũ iñ hab̾e qrͣta feria proximo
die ante cenã dni. Quo audito uirdiqr cognou̾ant se mu¬
tuo dum adhuc uersarent᷑ in scło accessit ad colloquendu
ei. Ueniens gͦ adhostium domꝰ in q̃ hospitatꝰ erat ep̃c in¬
stantem. Hunc gͦ submissa uoce rogauit. ut intͦduc̾et se ad

Expanded text:
ejus subitanea aegritudine oppressis, non posset inde tunc ulterius proficisci. Reejus subitanea aegritudine oppressis, non posset inde tunc ulterius proficisci. Remansit itaque homo ad custodiendum infirmos suos, qui sequentibus intra octavas Paschae diebus beato fine in Domino quieverunt. E quibus duo laici sepulti jacent in suburbio apud Valentianas, in ecclesia Beati Petri juxta forum, in sinistro latere ad occidentem. Subdiaconus vero monachus effectus, jacet sepultus in ecclesia Sanctae Mariae, quae in eodem oppido sita estsocios contigit dominum Burchardum Cameracensem episcopum, piae ac reverendae memoriae virum, transitum inde habere feria quarta, proximo die ante Coenam Domini. Quo audito, vir Dei, quia cognoverant se mutuo, dum adhuc versarentur in saeculo, accessit ad colloquendum ei. Veniens ergo ad ostium domus, in qua hospitatus erat epistantem. Hunc igitur submissa voce rogavit, ut introduceret se ad
Abbreviated transcription (Latin):
indnicis dieb sumebat᷑ minime Pĩscib namꝙ seu uino raris¬
sime utebat᷑. Corpꝰ eius ñ reqͥescebat ꝑdiem sp̃c autem nec ꝑ no¬
etem habebat requiem nec ꝑdiem. S ingłaris enim fidi. ⁊ mi¬
rȩ fortitudinis erat homo ille sum gͦ huiꝰcemodi tam hone¬
sta tamq laudabili corꝑis ⁊ animi uigore ꝓcedendo tñsiret
aurelianum. ad iunxit se comitaturit iuc uutcoite t
In crastinum gͦ fecit sermonem ad ppłm. uix adhuc aliqͥd
sciens uel intelligens de lingua illa romana uidelicet qi nũ¬
eloquentie difficultatem. auditorib habilem ad intelligen¬
dum fac̾et. ⁊ ita ꝑ gr̃am dĩ om̃ib acceptꝰ factꝰ ẽ ut cog̃ent
eum fessa ibi ⁊ attenuata m̃bra paululum recreare. Quib
cum nulla rõne uellec acquiescẽ. facies enim eiꝰerat euntis in e¬
ꝑatu coloniensi tum ꝓpter ppłi ⁊ lingue noticiã qm habebat.¬
apłicam qm habebat.factum ẽ ꝑ dispensationem di ut sociis

Expanded text:
inime sumebatur; piscibus namque seu vino rarissime utebatur. Corpus ejus non requiescebat per diem; spiritus autem nec per noctem habebat requiem, nec per diem; singularis enim fidei et magnae fortitudinis erat homo ille. Dum ergo, hujuscemodi tam honesto tamque laudabili corporis et animi vigore procedendo, transiret Aurelianum, adjunxit se comitatui ejus subdiaconus In crastinum ergo fecit sermonem ad populum vix adhuc aliquid sciens vel intelligens de lingua illa, Romana videlicet, quia nuneloquentiae difficultatem, auditoribus habilem ad intelligendum faceret. Et ita per gratiam Dei omnibus acceptus factus est, ut cogerent eum fessa ibi et attenuata membra paululum recreare. Quibus cum nulla ratione vellet acquiescere facies enim ejus erat euntis in episcopatum Coloniensem, propter populi et linguae notitiam quam habebatiam quam habebat, factum est per dispensationem Dei, ut sociis
Abbreviated transcription (Latin):
in u̾itate p̃dicaret. S uir sanctꝰ qmuiseos insidiari sibi ipsis con¬
fitentib ꝓcerco hr̃et. nichil hoꝵ metuebat. s clamans ⁊ qͣsi tuba
exaltans uocem suã. sceła peccantiũ anñtiabat. ⁊ qd̃ p̃dicabat
Sic itaꝙ undiq ꝑtͣnseundo. multos ab errore reuocabat: ⁊ peni¬
tenciã suadens. multos restringebat a cͥmine. multos ⁊̃ discordan¬
tes. ad concordiã reducebat. Propt̃ hec gͥ. ⁊ hissimilia. tantum
amorem ⁊ grãm ad ppłm contulit ei ds. ut uisu ⁊ allo quio eiꝰuix
aliquis satiari posset ⁊ ipse tantam caritatem hr̃et adppłm. ut
multo tp̃r relicto eccłiarum hospitio. pociꝰ hospitari p̃ferret in
medio urbium ⁊ castroꝵ. ubi om̃s aduentantes gͣcant̾ exciꝑet.
Erat p̃t̾ea in his om̃ib supͣ qm dici ⁊ credi potest. patiens in uigiliis.
sedulus in labore. gͣtus in u̾bis. gͣciosus in uisu. benignꝰ in simpli¬

Expanded text:
in veritate praedicaret. Sed vir sanctus, quamvis eos insidiari sibi, ipsis conin veritate praedicaret. Sed vir sanctus, quamvis eos insidiari sibi, ipsis confitentibus, pro certo haberet, nihil horum metuebat; sed clamans, et quasi tuba exaltans vocem suam, scelera peccantium annuntiabat; et quod praedicabat Sic itaque, undique pertranseundo, multos ab errore revocabat, et poenitentiam suadens, multos restringebat a crimine; multos etiam discordantes ad concordiam reducebat. Propter haec igitur et his similia, tantum amorem et gratiam ad populum contulit ei Deus, ut visu et alloquio ejus vix aliquis satiari posset; et ipse tantam charitatem haberet ad populum, ut multo tempore, relicto ecclesiarum hospitio, potius hospitari praeferret in medio urbium et castrorum, ubi omnes adventantes gratanter exciperet. Erat praeterea in his omnibus, supra quam dici et credi potest, patiens in vigiliis, sedulus in labore, gratus in verbis, gratiosus in visu, benignus in simpli
Abbreviated transcription (Latin):
pulsabant. de ordinib. de regłis. de habitu. : de diu̾sis insti¬
tutionib scõꝵ patrũ: de uita ⁊ morib platoꝵ. de subiectione ⁊
obedientia subditoꝵ. de sac̃m̃tis celestib. ⁊ de celesti uita. ⁊ de retͥ-¬
butione. ac beatitudine electoꝵ. de gla ꝑhenni. ⁊ de felicitate be-¬
atoꝵ sꝑuum. de indifferentibeatoꝵ. maloꝵ ue retͥbulatione in
hoc scło. ⁊ ad quem exitum deueniant oꝑa singuloꝵ cum ad ui-¬
dicium iudex uen̾it infine scłoꝵ. Eenim huiꝰmodi ⁊ tam multi¬
plices questiones ñ sine instinctu ⁊ fraudulentia insidiantis in¬
imiciẽe pot̾ant. Qd̃ exiñ comꝑtum ẽ qr hominẽ alii ad temptã¬
dum. alii ad decipiendũ pleriꝙ tñ ad discendum. suis multiplicib
int̾rogationib cͥcumueniebant. ut eum in sermone caꝑe possent.
⁊ ꝓbare utrũne tam insolitum mod̾nis temꝑib morem uiuendi

Expanded text:
pulsabant, de ordinibus, de regulis, de habitu, et de diversis instipulsabant, de ordinibus, de regulis, de habitu, et de diversis institutionibus sanctorum Patrum, de vita et moribus praelatorum, de subjectione et obedientia subditorum, de sacramentis coelestibus, et de coelesti vita, et de retributione ac beatitudine electorum, de gloria pereuni, et de felicitate bonorum spirituum, de indifferenti bonorum malorumve tribulatione in hoc saeculo, et ad quem exitum deveniant opera singulorum, cum ad judicium Judex venerit in fine saeculorum. Etenim hujusmodi et tam multiplices quaestiones, non sine instinctu et fraudulentia insidiantis inimici esse poterant: quod exinde compertum est quia hominem alii ad tentandum, alii ad decipiendum, plerique tamen ad discendum, suis multiplicibus interrogationibus circumveniebant ut eum in sermone capere possent, et probare, utrumne tam insolitum modernis temporibus morem vivendi,
Abbreviated transcription (Latin):
nilquer̾e: Sienim ut ait salomon. gaudiũ iusto iusticia est.
maxim& gͣtulabat᷑ homo di se illud euangłicum complesse Man¬
datum quod inexecutione p̃dicõnis neꝙ peram. neꝙ calciam̃ta.
neq duas tunicas portaret. nͥ uͥgam ⁊ capellam ad missamcele¬
bñdam.⁊ psalt̾ium. uel nescio quemlib alium libellum. Ad re¬
ficiendum aũ nullam sedem p̃paiare. non m̃sam apponere.
sibiuir sanctꝰ sinebat t̾ra sedes. ⁊ genua m̃sa illis erant fẽrcula
salis condim̃to condita.⁊ ñ alio. potꝰ aquailis erat ñforte in
ciuitatib ⁊ abbatuis. aliisq huiꝰcemo dilocis. ab ep̃is archiep̃is.
ubi ꝓpt̃ simul discumbentiũ pacem modũ ⁊ consuetudinem eoꝵ
nollent excecd̾e. Nam illi om̃imodam eis humanitatẽ exhibentes.
&̃ incapłis cum timore ⁊ reu̾entia ad faciendũ sermonẽ colligebãt
eos. ⁊ post sermonem data oportunitate multis eosquestionib

Expanded text:
nil quaerere? Si enim, ut ait Salomon, « gaudium justo justitia est ; » nil quaerere? Si enim, ut ait Salomon, « gaudium justo justitia est ; » maxime gratulabatur homo Dei se illud evangelicum complesse mandatum, quod in exsecutione praedicationis neque peram, neque calceamenta, neque duas tunicas portaret , nisi virgam et capellam ad missam celebrandam, et psalterium, vel nescio quemlibet alium libellum. Ad reficiendum autem nullam sedem praeparare, non mensam apponere sibi vir sanctus sinebat. Terra sedes, et genua mensa illi erant; fercula salis condimento condita, et non alio; potus, aqua illis erat, nisi forte in civitatibus et abbatiis, aliisque hujuscemodi lociubi, propter simul discumbentium pacem, modum et consuetudinem eorum nollent excedere. 29. Nam illi, omnimodam eis humanitatem exhibentes, etiam in capitulis cum timore et reverentia ad faciendum sermonem colligebant eos, et post sermonem, data opportunitate, multis eos quaestionibus
Abbreviated transcription (Latin):
Intantãgͥ ãmirationem ⁊ dilectionẽ in cordib omniũ indu¬
ctus ẽ ut qͦcunꝙ it̾ agentes se u̾t̾ent. uillis aut̃ castris proxi¬
mantes. etiam pastores relictis gregib concito cͥsu p̃uenirent:
⁊ ppłis seruos di aduentare conclamarent. Tum uͦ campane
pulsabant᷑ tẽ conẽsꝰ ppłi om̃is sexus. om̃is etatis. om̃is conditio¬
nis. cat̾uatim ad ȩccłiam ꝯfluens. missarũ sollempnia libenter
audiebat. ⁊ u̾boꝵ exortaciones. ac monita libentiꝰ suscipiebat.
Post sermonẽ autem ñ modica facta collatione. de ꝯfessionis
⁊ recepto responso. cͥca uesꝑam tandem ad hospitium duceban¬
t̃. Gaudebat uͦ ñ modice. felicemꝙͥ a do dignum iudicabat qͥ e¬
um in hospitio suo exciꝑe merebat᷑. Aliqñ autem aliꝰ trahebat
asellum. aliꝰ rapiebat aselli capistrũ. aliꝰui detinehat iuuenẽ
illum. quem solum habebant ad asellum custodiendũ Quis
enim ñ stuꝑet nouũ genꝰ uite in t̾ra deg̾e ⁊ de t̾ra nilhabere.

Expanded text:
tur admirationem et dilectionem in cordibus omnium inductus est, ut quocunque iter agentes se verterent, villis aut castris proximantes, etiam pastores, relictis gregibus, concito cursu praevenirent; et populis, servos Dei adventare, conclamarent. Tunc vero campanae pulsabantur, tunc concursus populi omnis sexus, omnis aetatis, omnis conditionis, catervatim ad ecclesiam confluens, missarum solemnia libenter audiebat, et verborum exhortationes ac monita libentius suscipiebat. Post sermonem vero non modica facta collatione, de confessionis et recepto responso, circa vesperam tandem ad hospitium ducebantur. Gaudebat siquidem non modice, felicemque se ac Deo dignum judicabat, qui eum in hospitio suo excipere merebatur. Aliquando autem alius trahebat asellum, alius rapiebat aselli capistrum, alius vi detinebat juvenem illum, quem solum habebant ad asellum custodiendum. Quis enim non stuperet novum genus vitae in terra degere, et de terra nihil habere,
Abbreviated transcription (Latin):
desistere. Expositis ꝙ cłicis illis & om̃ibꝰ unũquenꝙ ad su¬
um uelle relocatis. frẽs sui ordinis sicut diu concupierat.
in eadem eccłia imposuit. ubi & eo uiuente scdm ordinẽ
instrcutum. & post discessum ipsius in ȩt̾num seruicium
di habendum ordinauit.

Expanded text:
desistere. Expositisque clericis illis, et omnibus unumquemque ad sudesistere. Expositisque clericis illis, et omnibus unumquemque ad suum velle relocatis, fratres sui ordinis, sicut diu concupierat, in eadem ecclesia imposuit; ubi et eo vivente secundum ordinem institutum, et post discessum ipsius in aeternum, servitium Dei habendum ordinavit.
Abbreviated transcription (Latin):
rat ante palacium ep̃ale haud longe sita eccłia quedam
in honore sc̃ȩ di genittis marie: in qua uiginti erant ca-¬
nonici scłares. sub p̃posito antiquitꝰ constituti. Hanc gͦ cum
p̃uidisset sacerdos di. sibi esse necessariam. ut ibi fr̃ibꝰ suis
impositis. aliqnͣdo a tumultu. qui officio imposito debebat᷑.
paululum sp̃m refo cillaret: petebat multociens & a rege & a
eo alus. equa uel meliori cõmutacione reditib acceptis. illam
sibi liberam concederent. Qui om̃s una uoce contradicebãt
asserentes ȩccłiam tanti nominis ñ debere immutari. nec¬
regiȩ potestatis dignitatem cui subdita erat ĩminui. sed
nec alt̾ius ordinis. & consuetudinis gentem imponere. qͦ
iura regalia ignoraret & subiectionem debitam & obsequi¬
Banc ab his omnib passus ẽ ꝑ aliquot annos repulsam.
ẜ uicit tandem humiliter in peticionem ꝑseuerans. Nicte
quidem racione qua p̾mebat eos. uicit ⁊ constancia. qua
nou̾ant eum abonis iniciis usꝙ ad finem nunqmͣ uelle

Expanded text:
rat ante palatium episcopale, haud longe sita ecclesia quaedam in honore sanctae Dei genitricis Mariae, in qua viginti erant canonici saeculares, sub praeposito antiquitus constituti. Hanc ergo cum praevidisset sacerdos Dei sibi necessariam esse, ut ibi fratribus suis impositis, aliquando a tumultu, cui officio imposito debebatur, paululum spiritum refocillaret, patebat multoties et a rege, et eo aliis aequa vel meliori conditione reditibus acceptis, illam sibi liberam concederent. Qui omnes una voce contradicebant asserentes Ecclesiam tanti nominis non debere immutari, necregiae potestati dignitatem cui subdita erat, imminui: sed nec alterius ordinis et consuetudinigentem imponere, quae jura regalia ignoraret, et subjectionem debitam et obsequiab his omnibus passus est per aliquot annos repulsam, sed vicit tandem humiliter in petitione perseverans; vicit quidem ratione qua premebat eos; vicit et constantia, qua noverant eum a bonis initiis usque ad finem nunquam velle
Abbreviated transcription (Latin):
tuturias stanti ⁊ contemplanti. ⁊ de illagłosa ⁊ inesffabili tͥni-¬
ad qm̃ toto m̃tis affectu suspiras uidere mereberis. & hisdietis ap¬
paruit triagestans capita t̾nitatem se esse contestans. At ille ex¬
pauescens. ⁊ płimum ãmirans. paululum tũ p̃meditatꝰ cum ñ si¬
bilum aure lenis. ẜ uentum t̾binis fecidum sentiret dixit. Omi¬
ser&e infelix. ⁊ om̃ib creatis detior tu inqm̃ signacłm similitu

Expanded text:
tutinas stanti et contemplanti, et de illa gloriosa et ineffabili Trinitutinas stanti et contemplanti, et de illa gloriosa et ineffabili Triniad quam toto mentis affectu suspiras, videre mereberis: et, his dictis, apparuit tria gestans capita, Trinitatem se esse contestans. » At ille expavescens, et plurimum admirans, paululum tamen praemeditatus, cum non « sibilum aurae lenis , » sed ventum turbinis fetidum sentiret, dixit: « O miser et infelix, et omnibus creaturis deterior! Tu, inquam, qui signacu
Abbreviated transcription (Latin):
de uiuis ⁊ bñsectis ⁊ politis lapidib crescebat edificium. ⁊ domĩaĩ
ampliabat᷑. ad suscipiendos ꝑegͥnos. spontaneam adeuntes pe¬
gͥnationem. ⁊ ad ierłm celestem festinantes. ẜ ñ defuere temptan¬
tis inimici ⁊ adi̾santis hostis insidie. qui plantata eradicare.
fundata euellere congregata disꝑgere. dispsa morti tradere ml¬
sifirmi dolositãte ⁊ muttimoda calliditate laboraret. Namin
stngulis singulas. ⁊ pͥas consid̾ans affectiones ut inqͥbusdam
sum me contemplationis affectum. in aliis qͥbus libr idiotis.
maioris sapientie desid̾ium. in aluis iciunia. in alus remissio¬
nem inimicoꝵ om̃imodis se opponebat ⁊ quod usurpatiue ẽẽ
uoluit scilicet ut similis altissimo fieret. ad decipiendum no¬
uos tirones dĩ. sese in angłm lucis tñsformare ñ metuebat.
Itaꝙ ut de his qm̃płimis aurib audire uolentium
q̃dam disserant᷑. contigit quad am nocte cuidam ad ma¬

Expanded text:
de vivis et bene sectis et politis lapidibus crescebat aedificium, et domus Dei ampliabatur, ad suscipiendos peregrinos, spontaneam adeuntes peregrinationem, et ad Jerusalem coelestem festinantes. Sed non defuere tentantis inimici et adversantis hostis insidiae, qui plantata eradicare, fundata evellere, congregata dispergere, dispersa morti tradere, multiformi dolositate et multimoda calliditate laboraret. Nam in singulis singulas et proprias considerans affectiones ut in quibusdam summae contemplationis affectum, in aliis quibuslibet idiotis majoris sapientiae desiderium, in aliis jejunia, in aliis remissionem inimicorum omnimodis se opponebat; et quod usurpative esse voluit, scilicet ut similis fieret Altissimo, ad decipiendos novos tirones Dei, sese in angelum lucis transformare non metuebat. Itaque ut de his quamplurimis, auribus audire volentium, quaedam disserantur, contigit quadam nocte, cuidam ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
rit. quia dignus ẽ mercennarius cibo suo. Cunq ad p̃ceptum uiri
carnes ei ꝓiectȩ fuissent. quasiꝓ mercede rapuit eas. & recessit. qui
etiam᷑ post multum de manucuiꝰdam pueri uitulos seruantis qͣ¬
dam uice panemsuscepit. Quidẽ hoc fres: Fere rabide racionis
exꝑtes mansuescunt & hominib obediunt. homo racio nabilis
claudit aurem. & non obedit quasi qui finxit non consideret
Non audit miser homo: quia cum placuerint uie eius do. om̃s
inimici eius pacificierunt. & alibi. Pugnabit orbis t̾rarum con¬
tra insensatos. hoc uir di omnib p̃dicabat hoc docebat suos.⁊
hoc mͦ ante eos uolitans oꝑe demonstrabat.

Expanded text:
rit, quia dignus est mercenarius cibo suo. » Cumque ad praeceptum viri Dei rit, quia dignus est mercenarius cibo suo. » Cumque ad praeceptum viri Dei carnes ei projectae fuissent, quasi pro mercede rapuit eas, et recessit; qui etiam non post multum, de manu cujusdam pueri vitulos servantis, quadam vice panem suscepit. Quid est hoc, fratres? Ferae rabidae rationis expertes mansuescunt, et hominibus obediunt; homo rationabilis claudit aurem, et non obedit; quasi qui finxit oculum non consideret . Non vadit miser homo; quia « cum placuerint viae ejus Deo, omnes inimici ejus pacifici erunt , » et alibi: « Pugnabit orbis terrarum contra insensatos . » Hoc vir Dei omnibus praedicabat, hoc docebat suos, et hoc modo ante eos volitans opere demonstrabat.
Abbreviated transcription (Latin):
inuiria conquerens. & m̃cedem debitam sibi reddi postulans.
intrare ostentans. & alicuiꝰ alim̃ti portionem ꝓciꝑe. Quod eum
uir di audissed quare inquit pulsanti hospiti non apras. An
cum responderet᷑ non hospitem s lupum eẽ qui se inportune
gerebat. nec pro ipsis omnib uellet recedere: aduocatis fribus
ꝓcuntabatur qua occasione illuc uenisset. S cum tac̾ent om̃s.
accersito clico illo. quem in mane ad custodiendum gregem miserat.
sciscitabatur quis iuuisset eum in custodia gregis. At ille indicare
quod ei contigerat. amens. int̾rogata tñ celare non p̃sumens. illa
inquit fera ẽ quȩ pulsat ad hostium. que hodie mecum fuit. & gre¬
gem mͥ cõmissum. acsi cõmissus sibi fuisset mecum donec infra
ianuam recluderetur conseruauit. Audiens hoc uir di. date in-¬
quit aliquõd ei pabulum. m̃cedem enim de seruicio impenso reqͥ¬

Expanded text:
injuria conquerens, et mercedem debitam sibi reddi postulans, injuria conquerens, et mercedem debitam sibi reddi postulans, intrare ostentans, et alicujus alimenti portionem percipere. Quod cum vir Dei audisset: « Quare, inquit, pulsanti hospiti non aperitis? » Cui cum responderetur, non hospitem, sed lupum esse qui se importune ingerebat, nec pro ipsis omnibus vellet recedere, advocatis fratribus percunctabatur, qua occasione illuc venisset. Sed cum tacerent omnes, accersito clerico illo, quem in mane ad custodiendum gregem miserat, sciscitabatur quis juvisset eum in custodia gregis. At ille, indicare quod ei contigerat timens, interrogata tamen celare non praesumens: « Illa, inquit, fera est quae pulsat ad ostium, quae hodie mecum fuit, et gregem mihi commissum, ac si commissus ei fuisset, mecum, donec intra januam recluderetur, conservavit. » Audiens hoc vir Dei: « Date, inquit, ei aliquod pabulum; mercedem enim de servitio impenso requi
Abbreviated transcription (Latin):
uidam etiam puero pastori ouiumquerenti cum canes ñ
haberet quid fac̃et silupus quilib et ouem ci auferret Io¬
cose responsumẽ. ut ex parte magistri sui p̃cipet ne auderet
eam deferre uel ledere. N on post multum uͦ contigit ut ille
idem more soltto seruaret oues in campo & lupꝰ lieniens
unam ex eis rapuit. ⁊ concito cursu deferens eam fugiebat.
Quem fr̃ alonge aspiciens. p̃cepti non immemor. alta uoce
clamitare cepit Quo fugis ait malignissime raptor. solito ue¬
statim illesam deposuit & ille festinꝰ in humeris suis sublatam
ad alias reportauit. Utrumne autem ille an alius fũit nescit
ad animalia custo dienda. lupus eis
per totam diem eo
cium. nullam p̃tendebat feritatem. Cunꝙ approp inquante
uesꝑa hora eẽt ut grex introduc̾etur. sicut ex alt̾a parte fr̃. sic
et alta parte lupꝰ gregem intrare compellebat. Intro ducto u̾
grege cum fr̃ ianuam elausisset lupo excluso quasi deillata

Expanded text:
uidam etiam puero pastori ovium, quaerenti, cum canes non haberet, quid faceret, si lupus quilibet ovem ei auferret, jocose responsum est ut ex parte magistri sui praeciperet, ne auderet eam deferre vel laedere. Non post multum vero contigit, ut ille idem more solito servaret oves in campo; et lupus veniens unam ex eis rapuit, et concito cursu deferens eam fugiebat. Quem frater a longe suscipiens, praecepti non immemor, alta voce clamitare coepit: Quo fugis, ait, malignissime raptor, solito vestatim illaesam deposuit, et ille festinus in humeris suis sublatam ad alias reportavit. 84. Utrumne ille an alius fuerit, nesciad animalia custodienda, lupus eis per totam diem astsolatium, nullam praetendebat feritatem. Cumque appropinquante vespera, hora esset ut grex introduceretur, sicut ex altera parte frater, sic ex altera parte lupus gregem intrare compellebat. Introducto vero grege, cum frater januam clausisset lupo excluso, quasi de illata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximꝰ. ⁊ cũ inuen̾it non occidit. qr cum districtꝰ iudex
uen̾it. qui sese nob̾ ꝑ nat᷑e nr̃e consortiũ ꝯiũxit: ab eo
ꝓculdubio uindictã de culpe reatu ñ ex̃petit. quẽ sub
eius uenia spes. fides. caritas abscondit. Ideo seqͥt᷑. Sed
plus iusto forte corripitis: qnta beniuolentia diligatiᷤ.
Aliqñ excedit᷑ modꝰ relo malitie: aliqñ ⁊elo iusticie. Ple

Expanded text:
proximus, et cum invenerit, non occidit, quia cum districtus Judex proximus, et cum invenerit, non occidit, quia cum districtus Judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem sub ejus venia, spes, fides et charitas absplus justo forte corripitis, quanta benevolentia diligatis. Aliquando exceditur modus zelo malitiae, ali
Abbreviated transcription (Latin):
effusus: sanguis. doloris stimło ꝑsequat᷑. et app̃hendat
eũ. et ꝑcutiat aĩam eiꝰ. ad siluã quippe cũ amico inus:
quotiens tum quolibet ꝓximo ad inrtuenda delicta nr̃a
conu̾tim᷑. Et simpłr ligna succidimꝰ: cum delinq̃ntiũ
uitia pia intentione resecamꝰ. S securis manũ fugit.
cum sese increpatio plus qmͣ necẽe: in asꝑitatẽ ꝑtrahit.
ferrũq de manũbrio ꝓsilit. cum de correctione sermo
durior excedit: Et amicũ ꝑcutiens occidit. qr auditorẽ
suũ ꝓlata contumelia a spũ dilectionis int̃ficit. Correp¬
ti nãq mens ad odiũ ꝓrũpit. si hc̃ immodata increpatio
plus qͣm debuit addicit. S is qui incaute ligna ꝑcutit.
et ꝓximũ extinguit: ad tres necẽe est urbes fugiat. ut
in una eaꝵ defensꝰ uiuat. Quia si ad penitẽtie lanẽta.
u̾sus in unitate sacrantẽti sbspe. fide ⁊ caritate abscon¬
ditur: reus ꝑpetrati homicidii non tenet᷑. euniq extincti

Expanded text:
endat eum et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem protrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correctione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correcti namque mens ad odium proruit si hunc immoderata increpatio plusquam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat ut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati ho
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sa: sciendũ sũmoꝑe÷. qd̾ obedĩ aliqñ si de suo aliqͥd
habeat: nlła est. aliqñ aut̃ si de suo ãliqͥd ñ hãbeat. mi¬
nima. Nam cum huiꝰ mundi successus p̃cipit᷑. cum locꝰ
suꝑior imꝑatur. is qui ad ꝑcipienda hec obedit: obediẽnie
sibi uͥtutẽ euacuat. si ad hec ⁊̃ ex ꝓprio desidio anhelat.
Rursũ cum mũdi huiꝰ despectus p̃cipit᷑. cum ꝓbra adi¬
pisci et contumelie iubent᷑: nͥ hec ex sem ⁊ ip̃o animꝰ ap
petat. obedĩe sͥ meritũ minuit: quia ad ea que in hac
et in adu̾sis ex suo aliqͥdhẽre: et rursum in ꝓsꝑis ex suo
aliqͥd om̃imꝰ nonhẽre: quatenꝰ ⁊ in adũsis tanto sit gło¬
sior. qnͣto diuino ordini ẽtiã ex desidio iungit᷑⁊ in pro¬
sꝑis tanto sit sincerior: qnͣto ap̃senti ip̃a qmͣ diuinitꝰ

Expanded text:
ia. Sciendum summopere quod obedientia aliquando si de suo aliquid habeat, nulla est; si de suo aliquid non habeat, minima. Cum hujus mundi successus praecipitur, cum locus superior imperatur, is qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat, si ad haec etiam ex proprio desiderio anhelat.Rursus, quum mundi despectus praecipitur, quum probra adipisci et contumeliae jubentur, nisi ex seipso animus haec appetat, obedientia sibi meritum minuit, quia ad ea, quae in hac et in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omnimodo non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior quanto divino ordini etiam ex desiderio jungitur, et in prosperis tanto sit verior quanto a praesenti ipsa quam divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitatẽ suã parthenopolim ñ post multũ gͣui egͥtudine detẽ¬
tus ẽ. & ꝑ aliqd̃ tempꝰ. idẽ ꝑ spaciũ qͣtuor m̃siũ in ea laborauit.
ep̃atuꝙ sapient̃. & fidelit̾ annis octo administto plenꝰ sp̃u scõ cũ
omĩ integͥtate sensus astantib b̃ndictione databeato fine qͥe¬
uit. Neꝙ enĩ ut ait augustinꝰ pot̾at male mori qͥb̃n uix̾at. An-¬

Expanded text:
in civitatem suam Parthenopolim, non post multum, gravi aegritudine detenin civitatem suam Parthenopolim, non post multum, gravi aegritudine detentus est, et per aliquod tempus, id est per spatium quatuor mensium, in ea laboravit. Episcopatuque sapienter et fideliter annis octo administrato, plenus Spiritu sancto, cum omni integritate sensus, astantibus benedictione data, beato fine quievit. Neque enim, ut ait Augustinus, poterat male mori, qui bene vixerat. Ann
Abbreviated transcription (Latin):
ert ẜ ⁊ ip̃m lothariũ regẽ pontifex in sede positꝰ & alii qui cõ
uen̾ant in romanũ imꝑatorẽ consecuerunt. Erat enim uͥ
ille strennuus belliduetor. p̃cipuus in armis. ꝓuidꝰ in con¬
rũ di norb̾tum eo qd̾ eiꝰ consilus que strenuitate &e ꝓuidentia
pollebant assidue utebat᷑ & qr ab eo cȩlestis dulcedinis potum
hauriebat. & pane diuinȩ refectionis cotidie reficiebat᷑ Mag¬
nȩ deniꝙ debilitatis erat homo ille in suo corporẽ utpote lon¬
ga & gͣui attritꝰ asꝑitate penitentiȩ s multo ampliꝰ creuit in¬
firmit᷑ad. cum labor & dolor itinerantiũ & t̾rarũ corruptio ei
adiuncta ẽ & do mesticȩ curȩ sollicitudo. & mutacio diu̾sorũ
aerũ & inqͥetudinis assiduitas. suncta autẽ que ibi uł alibi
ab eo facta sunt ne possibile alicui soli narrare. qr nec alleui sõ¬
li possibile fuit cuncta scire uel cognosc̾e. Scit᷑ tñ qi ab italia reu̾sꝰ

Expanded text:
et ipsum Lotharium regem pontifex in sede positus, et alii qui cum eo et ipsum Lotharium regem pontifex in sede positus, et alii qui cum eo venerant, in Romanum imperatorem consecraverunt. Erat enim vir ille, strenuus belli ductor, praecipuus in armis, providus in conrum Dei Norbertum, eo quod ejus consiliis, quae strenuitate et providentia pollebant, assidue utebatur; et quia ab eo coelestis dulcedinis potum hauriebat, et pane divinae refectionis quotidie reficiebatur. Magnae debilitatis erat homo ille in suo corpore, utpote longa et gravi attritus asperitate poenitentiae, sed multo amplius crevit infirmitas, cum labor et dolor itinerantium, et terrarum occupatio ei adjuncta est, et domesticae curae sollicitudo et mutatio diversorum aerum, et inquietudinis assiduitas. Cuncta autem, quae ibi vel alibi ab eo facta sunt, non est possibile alicui soli narrare, quia nec alicui soli possibile fuit cuncta scire vel cognoscere. Scitur tamen quia ab Italia reversus
Abbreviated transcription (Latin):
innocentio & pecleonis. quoꝵ alt̾ uinocentiꝰ uidelicet. cano¬
nice electꝰ catholicꝰ erat. & a catholicis om̃ibꝰ approbatꝰ reci-
uitate. leges ꝙ scãs & ordinem & omnia statuta patrũ & ȩc
catꝰ destruebat. turresꝙ & munitiones ciuitatis. alias de-¬
iciens alias muniens. ad omnẽ pͥncipatũ scłarem & suȩ
cupiditatis uotũ obtinendu p̃parabat Ob hoc ꝯsilio inito.
a regelothario. & scẽ fidi pͥncipibꝰ. ne cognitio ⁊ robur fidelium
xp̃ianoꝵ his mod̾nis temꝑib illa peste mortifera ꝑiret. expedi¬
tionẽ in italia ordinauerunt ut ipsũ saclegum quẽ gladĩ spũ¬
alis qͦ iam sepissime ꝑcussus fũat penet̾re ñ pot̾at. mat̾ialis
offendiculo. cũ magno cetu p̃t̾euntis & subsequentis exercitꝰ
romã papam uen̾abilem innocentiũ secũ deducentes ꝑueni¬
unt Ubi cũ impetu gnͣdi & manu forti intͦeuntes ipsũ eun¬
dem papã in sc̃a sede inuitis hostib & adu̾sariis om̃ibꝰ posu

Expanded text:
Innocentio et Petro Leonis: quorum alter, Innocentius videlicet, canonice electus, catholicus erat, et a catholicis omnibus approbatus reciitate, legesque sanctas, et ordinem, et omnia statuta Patrum et Eccnis excaecatus, destruebat, turresque et munitiones civitatis alias dejiciens, alias muniens, ad omnem principatum saecularem, et suae cupiditatis votum obtinendum praeparabat. Ob hoc, consilio inito a rege Lothario et sanctae fidei principibus, ne cognitio et robur fidelium Christianorum his modernis temporibus illa peste mortifera periret, expeditionem in Italia ordinaverunt, ut ipsum sacrilegum, quem gladius spiritualis, quo jam saepissime percussus fuerat, penetrare non poterat, materialis offendiculo, cum magno coetu praeeuntis et subsequentis exercitus, Romam, papam venerabilem Innocentium secum deducentes, perveniunt. Ubi cum impetu grandi et manu forti introeuntes, ipsum eumdem papam in sancta sede, invitis hostibus et adversariis omnibus, posu
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid bñsi cioꝵ ac redddituũ quib plurimũ habunda¬
bat. in eccłia fũat consecutꝰ Uenditis insuꝑ domib ac cetis
om̃ib. que uel ex patmonio uel aliuñ uire hereditario possi¬
debat. cum om̃i suppellectili sua. ⁊ pauꝑib erogatis. nichilꝙꝓ
sibi retinens p̃ter decem marcas argenti ⁊ mulam unamꝙ
tibp itiueris sui exemplo patarhe nr̃i abrahe spontanea m
adut ꝑegͥnationem.

Expanded text:
ei quidquid beneficiorum ac reddituum, quibus plurimum abundaei quidquid beneficiorum ac reddituum, quibus plurimum abundabat, in Ecclesia fuerat consecutus. 22. Venditis insuper domibus, ac caeteris omnibus, quae vel ex patrimonio vel aliunde jure haereditario possidebat, cum omni supellectili sua, et pauperibus erogatis; nihilque sibi retinens, praeter decem marcas argenti, et mulam unam, tibus itineris sui, exemplo patriarchae Abrahae spontaneam adiit peregrinationem.
Abbreviated transcription (Latin):
taret. ecce adu̾sarĩ affuit sꝑans aliquid fac̃ẽ ꝑse ipsum. cũ nich
pͥus in m̃bris suis ꝑ quos ad u̾sus eũ molitꝰ fũat potiuss ita sub¬
sannando ⁊ insultando loquens. Eia eia multa ꝓposiusti sed
ad quem finem deuenire sꝑas qͥ nec in uniꝰ noctis ꝓposito ꝑseu̾a¬
re potuisti: Exꝑgefactꝰ itaꝙ homo.⁊ insidias insidiantis ini¬
mici ñ ignorans respondit. Quis minis tuis credẽt cũ ab ini¬
fusus recessit ab eo. Uiclens autem homo dĩqi om̃s essent cont̃
eum. ⁊ iam u̾itas cui testimoniũ ꝑhibebat ex suꝑhabundan¬
ti multoꝵ m̃dacio suffo caret᷑ p̃sertim cum pecc̃m ipsoꝵ ex rela¬
tione ũboꝵ cłi ampliꝰ inualesc̾et. iuxta id quoddns dixit siñ
uenissem ⁊ loeutꝰ eis ñ fuissem. pecc̾m ñ hab̾ent. intelligens ⁊̃
qd̾ in ipsum uiꝙ ad falsi cͥminis inuectionem irruerent. eoꝵ
detͥmentũ ac ꝑditionem potiꝰ qm quod sibi nocere possent
dolens ac metuens uenit ad archiep̃m suum ⁊ resignauit

Expanded text:
ns aliquid se facere per seipsum, cum nihil prius in membris suis, per quae adversus eum molitus fuerat, potuisset, ita subsannando et illudendo, loquens: « Eia, eia, multa proposuisti; sed ad quem finem devenire speras, qui nec in unius noctis proposito perseverare potuisti? » Expergefactus itaque homo et insidiantis insidias inimici non ignorans, respondet: « Quis minis tuis credefusus recessit ab eo! Videns autem homo Dei, quia omnes essent contra eum, et jam veritas, cui testimonium perhibebat, ex superabundanti multorum mendacio suffocaretur, praesertim cum peccatum eorum ex relatione verborum Dei amplius invalesceret, juxta id quod Dominus dixit: « Si non venissem, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent ; » intelligens etiam, quod in ipsum usque ad falsi criminis injectionem irruerent, eorum detrimentum ac perditionem potius quam quod sibi nocere possent, dolens ac metuens, venit ad archiepiscopum suum, et resignavit
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ p̃dicans om̃ib ⁊ annuncians u̾bũ di oportune
est ꝑ annos tres in eodem habitu. Cum autem ꝑsequeret᷑
abhis quib erat p̃dicatio importuna. conferebat se int̾du

Expanded text:
nitus, praedicans omnibus et annuntians verbum Dei, opportune, est per annos tres in eodem habitu. Cum autem persequeretur ab his, quibus erat ejus praedicatio importuna, conferebat se interdu
Abbreviated transcription (Latin):
etas. qͥnta misedĩa. sexta uisi¬
o dĩ. septima filiacio dĩ. hec
ita pͥmo loco distingue. ut ĩ¬
telligas ipͣa uicia qi qͦscłã aĩe
languores. siue uuln̾a int̾io

Expanded text:
tas, quinta misericordia, sexta viso Dei, septima filiatio Dei. Haec ita primo loco distinguantur ut intelligantur ipsa vitia quidam animae languores sive vulnera ho
Abbreviated transcription (Latin):
spiritꝰ antidotũ. uͥtutes sami¬
tates. beatitu dies felicitatis
gaudiuͣ. Stͣ gͦ sept̃e uicia capi¬
talia siue pͥncipalia. & ex his
uniu̾sa mala oriunt᷑. hu sunt
fontes abyssy tenebrosȩ. S qͥbꝰ
flumina babyloniᷤᷤ exeunt. &

Expanded text:
Spiritus antidotum, virtutes sanitatem, beatitudines felicitatis gaudium. Sunt ergo septem vitia capitalia sive principalia, et ex his universa mala oriuntur. Hi sunt fontes abyssi tenebrosae, de quibus flumina Babylonis exeunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
porib uoluit ordinare. Ad hec intulit pͥnceps. Si sic ait necesse cõ¬
hoc p̃cipis. ñ habeo contͣdic̾e. ẜ certum tͥsit qr nullam in matri¬
monium ducam nͥ cuinam dns ds perte mͥ uolu̾it copulare:
Penset gͥ quilibet auditor. qnͣta fu̾it in uiro dĩ uirtꝰ discretionis.
qui de duob pͥncipib alteri cuncta fecit relinquere. alt̾i uͦ p̃cepit
tanqm nichil habenti cuneta possidere:. Considerauit quippe in
altõ quod aliena etiam ab egenis raꝑ et. considerauit in altero
quod ꝓpria indigentibus largiri non cessaret.

Expanded text:
poribus voluit ordinare. » Ad haec intulit princeps: « Si sic, ait, necesse conporibus voluit ordinare. » Ad haec intulit princeps: « Si sic, ait, necesse conhoc praecipis, non habeo contradicere, sed certum tibi sit, quia nullam in matrimonium ducam, nisi quam Dominus Deus per te mihi voluerit copulare. » Penset igitur quilibet auditor quanta fuerit in viro virtus discretionis, qui de duobus principibus alterum fecit cuncta relinquere, alteri vero praecepit, tanquam nihil habente cuncta possidere. Consideravit quippe in altero quod aliena etiam ab egenis raperet; consideravit vero in altero quod propria indigentibus largiri non cessaret.
Abbreviated transcription (Latin):
dati erant. destructionem. Audierat etiam ipsum esse largissi¬
mum. in dandis elemosinis. in eccłus. elaustris. & cet̾is religio¬
sorum officinis edificandis. addens ꝙͦ cet̾arum necessitatum
grande subsidium. audierat similiter hunc patrem esse or¬
phanorum. sponsum uiduarum. dapiferum pͥauꝑum. insu¬
ꝑ solamen lazarorum. nec in eo uir ꝑ omnia discretu falt̾ius
consuetudinis uitam p̃sumebatordinare. quem ado horum
omnium ministrum considerabat electum fuisse. Expectabat
autem ille responsum de contemptu mundi. & renunciandiᷤ
omnib cum homo d̃i accepto diuinitus p̾datas inducias
consilio. nonerit inquit ita. Iugumenim d̾ni ut cepisti cum
iugo coniugalis societatis portabis. & sem̃ tuum cumb̾ndi¬
ctione patrum tuorum p̃cedentium t̾ram tuã largissimã¬
obtinebit. quia nobis licrtum non est in de destruere. quod de
te diuina dispositio ante omnia tempora in bis nouissimis tem¬

Expanded text:
dati erant, destructionem. Audierat etiam ipsum esse largissidati erant, destructionem. Audierat etiam ipsum esse largissimum in dandis eleemosynis, in ecclesiis, claustris, et caeteris religiosorum officinis aedificandis, addens quoque caeterarum necessitatum grande subsidium. Audierat similiter hunc patrem esse orphanorum, sponsum viduarum, pauperum dapiferum, insuper solamen lazarorum; nec in eo vir per omnia discretus, alterius consuetudinis vitam praesumebat ordinare, quem a Deo horum omnium ministrum considerabat electum fuisse. Exspectabat autem ille responsum de contemptu mundi et renuntiandis omnibus; cui homo Dei, accepto divinitus post datas inducias consilio: « Non erit, inquit, ita; jugum enim Domini, ut coepisti, cum jugo conjugalis societatis portabis, et semen tuum, cum benedictione patrum tuorum praecedentium, terram tuam largissimaobtinebit, quia nobis non est licitum in te destruere, quae de te divina dispositio ante omnia tempora in his novissimis tem
Abbreviated transcription (Latin):
in amore dulcedinis di. & omnis mansuetudinis sic ꝑfusa est. ut sta¬
tim se ipsum totum cum tota possessione sua uiri di subderet potesta¬
ti. frat enim & ipse homo prudens & b̃ndictus. ⁊ sanam doctrinam
& sapienciam u̾borum di sapienter in corde suo & laudabiliter
colligebat. Sed uirdi econu̾so uidens generosi pͥncipis cornobile.
nobilemq & deuotam qmͣ de se ipso bndiuidens offerebat obla-¬
tionem ⁊ hola caustum. quod de cunctis reb & diuitiis faciebat.
pauciᷤ di ebus respondendi acceptis indutiis dno do consili¬
um hoc attentius cõmendabat. Intellererat enim quod pͥn¬
ceps ille amplissimas haberet possessiones. & castra quampłi-¬
ma. nec cuncta facile possent destrui. & mancipari alicui reli-¬
gioni. tum ꝓpter regni ĩminutionem. cum ꝓpter multorum ali¬
orum pͥncipum nobilium. qui sub eodem pͥncipe pͥncip es feo¬

Expanded text:
in amore dulcedinis Dei et omnis mansuetudinis sic perfusa est, ut stain amore dulcedinis Dei et omnis mansuetudinis sic perfusa est, ut statim seipsum totum, cum tota sua possessione, viri Dei subderet potestati; erat enim et ipse homo prudens et bene doctus, et sanam doctrinam et sapientiam verborum Dei sapienter in corde suo et laudabiliter colligebat. Sed vir Dei e converso videns generosi principis cor nobile, nobilemque et devotam, quam de seipso bene dividens offerebat oblationem, et holocaustum quod de cunctis rebus et divitiis faciebat, paucis diebus respondendi acceptis induciis, Domino Deo consilium hoc attentius commendabat. 75. Intellexerat enim quod princeps ille amplissimas haberet facultates, et castra quamplurima, nec cuncta facile possent destrui et mancipari cuidam religioni, tum propter regni imminutionem, tum propter multorum aliorum principum nobilium, qui sub eodem principe principes feo
Abbreviated transcription (Latin):
ulta de tanto patre narrari possunt. s tñ płima p̃termit¬
tuntur. qr ñ contigit uni alicui scire cuncta. que ꝑ illum
ds oꝑ atus ẽ. Erat enim uere lucerna ardens. satis temporibus
modernis spectabilis. lum̃ ñ sub modio. ẜ suꝑ montem positũ.
& qmͣ in germania. tam in francia magnum nom̃ eius habe¬
batur & manifestũ. Unde contigit ut cum in francia reu̾teret᷑.¬
& fama de conu̾sione supͣdicti pͥncipis mirantib multis di-¬
uulgaret᷑ eo quod cum habitu & religione mutasset.⁊ castra &
castrorum miliciã. & totum comitatum destruxisset. seruitioꝙ
dĩ cuncta mancipass: exemplo huiꝰ cõmotus. ⁊ compunctus
quidam nob ilissimꝰ pͥnceps franciȩ comes uidelicet theobal¬
dus. hominem di adiit. de salute sua ⁊ de remissione pecc̃o-¬
rum suorum simili mͦ consilium quesit᷑us. Considerans au¬
tem hominis dĩ facundiam. & uultus elegantiam ⁊ mat᷑ꝰ¬
itatem in u̾bis & responsis eius. pietatis affectu mens eiꝰ

Expanded text:
ulta de tanto Patre narrari possunt, sed tamen plurima praetermittuntur, quia non contingit uni alicui scire cuncta, quae per eum Deus operatus est. Erat enim vere lucerna ardens, satis temporibus modernis spectabilis; lumen non sub modio, sed super montem positum, et tam in Germania quam in Francia magnum nomen ejus habebatur et manifestum. Unde contigit ut cum in Franciam reverteretur, et fama de conversione supradicti principis, mirantibus multis, divulgaretur, eo quod cum habitu in religionem mutasset et castra et castrorum militiam, et totum comitatum destruxisset, servitioque Dei cuncta mancipasset, exemplo hujus commotus et compunctus quidam nobilissimus princeps Franciae, comes videlicet Theobaldus, hominem Dei adiit, de salute sua, et de remissione peccatorum suorum simili modo consilium quaesiturus. Considerans autem hominis Dei facundiam, et vultus elegantiam, et maturitatem in verbis et responsis ejus, pietatis affectu mens ejus
Abbreviated transcription (Latin):
De lupo ad horam domestico facto.
Item de alio qui p̃cepto pueri ouem dimisit. s ñ audebat surg̃e.
De fr̃e qui demonẽ app̃hendẽ uoluit. & de illo cui demon astitit &
De aꝑta seditione parthenopolitanoꝵ ciuiũ adu̾sus hominẽ
d̃i & constantia eius in necessitate mortis.
De ebrietate ꝑ arthenopolitanorum.
Quomodo in sede repositus est.
¶mariȩ.

Expanded text:
. CAP. XXXVIII. De lupo ad horam domestico facto. CAP. XXXIX. Item de alio lupo, qui praecepto pueri ovem dimisit. CAP. XL. De fratre qui daemonem apprehendere voluit; et de illo cui daemon astitit. eus hominem Dei, et de constantia ejus in necessitate mortis. CAP. L. De ebrietate Parthenopolitanorum. Quomodo in sede repositus est. Mariae.