comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersis consuetudinib ꝑtinacit᷑ insistere:
quis ue ñ festinet prauũ usũ citiꝰ corrige¬
re: cũ audiat qͦsda etiã in hac uita in rep¬
bum sensũ dari. &e in mentis obstinationẽ
ne focte si respicere noluerit cũ adhuc possit
iam ult̾iꝰ omĩno ñ possit. Restat ad huc
tercia species om̃ium efficacissima atq
illa que inueteratos uitioꝵ morbos effica¬
cissime solet curare: ce pene desꝑatos mor¬
bidos ad plenã sanitatẽ reformare. Qs
enĩ tam insensate. tam obstinate m̃tis ho¬
mo uspiam poterit inueniri. qui ñ expa¬
uescat & omĩno abhorreat transitoria car¬
nis blandim̃ta torm̃tis et̾nis mercari: si
diligent̃ inspiciat. indesinent̃q attendat
qm sint modica seuetiã momĩtanea illa oĩa
carnis oblectam̃ta que ꝑtranseunt. & qmͣ
sint ĩmania qm ue atrocia torm̃ta illa et̃¬
na que finẽ ñ habent. nec habere posst.
Uide gͦ qr magna ex parte in nr̃a potesta¬

Expanded text:
perversis consuetudinibus pertinaciter insistere? perversis consuetudinibus pertinaciter insistere? quisve non festinet pravum usum citius corrigere, cum audiat quosdam etiam in hac vita in reprobum sensum dari, et jumentis ne forte, si resipiscere voluerint cum adhuc possint, jam ulterius omnino non possint? Restat adhuc tertia species omnium efficacissima atqueilla quae inveteratos vitiorum morbos efficassime solet curare, et pene desperatos morbidos ad plenam sanitatem reformare. Quis enim tam insensatae, tam obstinatae mentis homo uspiam poterit inveniri qui non expavescat et omnino abhorreat transitoria carnis blandimenta tormentis aeternis mercari, si diligenter inspiciat, indesinenterque attendat, quam sint modica seu etiam momentanea ista omnia carnis oblectamenta quae pertranseunt, et quam sint immania, quamve atrocia tormenta illa aeterna quae finem non habent nec habere possunt? Vide ergo quia magna ex parte in nostra potesta
Abbreviated transcription (Latin):
ce flagellat omnẽ filiũ quẽ recipit. De scdo
aũt sc̃ͥptũ ẽ. frgo eui uult miseret᷑: e quem¬
uult indurat. De tercio ẽ. illud. Tunc dicce
illis qui a sinistris eiꝰ erunt. Ite maledicti
in ignẽ et̃num: qui paratus ẽ diabolo et
angłis eiꝰ. Cõminatio castigationis ẽ. Si am¬
bulau̾itis ex aduerso mͥ. nec uolueritis au¬
dire me: addam plagas urãs in septuplum
ꝓpt̾ peccata urã. Et illud qd̾ paulo superiꝰ
ponit᷑. Addam correptiones urãs septupłu
ꝓpt̾ peccata ur̃a: &e conterã suꝑbiã duricie
ur̃ẽ. Comminatio obdurationis ẽ. Fcce ego
indurabo cor pharaonis. Comminatio dam¬
nationis ẽ. Uermis eoꝵ ñ morietur: & ignis
eoꝵ ñ extinguet᷑. Amarus ẽ utiq huius¬
tam effrenatus qui ñ studeat concupiscen¬
das suas temꝑare: si diligent̃ attendat me.¬
moriterq retineat. qd soleat dñs in quib¬
dam electis sus malas delectationes in hac
uita etiã septupłu punire: Qͥs ñ ꝑtimescat

Expanded text:
em filium quem recipit . De secundo autem scriptum est: Ergo cui vult miseretur, et quemvult indurat . De tertio est illud: Tunc dicet illis qui a sinistris ejus erunt: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Comminatio castigationis est: Si ambulaveritis ex adverso mihi, nec volueritis audire me, addam plagas vestras in septuplum propter peccata vestra , et illud quo paulo superius ponitur: Addam correptiones vestras septuplum propter peccata vestra, et conteram superbiam duritiae vestrae. Comminatio obdurationis est: Ecce ego indurabo cor Pharaonis . Comminatio damnationis est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Amarus utique est hujuss enim tam effrenatus qui non studeat concupiscentias suas temperare, si diligenter attendat memoriterque retineat quod soleat Dominus in quibusdam electis suis malas delectationes in hac vita etiam septuplum punire? Quis non pertimescat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ om̃ib penis grauiꝰ torquet. Demꝰ si placet
ad fruendũ delicias centũ annos: &e si mauis
decies tantũ. S que erit ex his cõpensatio ad
ȩt̾nitatẽ.  S qui in eis passibilit̾ inherent:
delirare nos credunt. Attñ ignorare ñ posst̃.
qr delicie qͥdem uelut umbra ꝑtranseunt.
& uelocit̃ fugiunt: pene uͦ ppetuo manent.
Qd̾ si equale tempꝰ. &idem sꝑaciũ eẽt pene:
eẽt aliquis ita stultus & ita demens ut eli¬
geret ꝓ uno die deliciaꝵ. unũ diẽ penaꝵ:
cũ soleat doloe uniꝰ hore. & quilibet corꝑis
cruciatꝰ in obliuionẽ mittere. õe p̃t̾i̾tũ tp̃s¬
in uoluptate transactũ: Non gͦ eligamus¬
int̾ fallaces uoluptates qi unis hore delec¬
tabile somniũ uidere: ne nos contingat
int̾ ueras miserias et̾nos cruciatꝰ subire. frgo¬

Expanded text:
quod omnibus poenis gravius torquet. Demus, si placet, ad fruendum deliciis centum annos, et si mavis, decies tantum. Sed quae erit ex his compensatio ad aeternitatem? Sed qui in eis passibiliter inhaerent delirare nos credunt. Attamen ignorare non possunt, quia deliciae quidem velut umbra pertranseunt, et velociter fugiunt, poenae vero perpetuo manent. Quod si aequale tempus et idem spatium esset, pene esset aliquis ita stultus, et ita demens, ut eligeret pro uno die deliciarum unum diem poenarum, cum soleat dolor unius horae, et quilibet corporis cruciatus, in oblivionem mittere omne praeteritum tempus voluptate transactum. Hoc inter fallaces voluptates quasi unius horae delectabile somnium videre, ne nos contingat inter veras miserias aeternos cruciatus subire.
Abbreviated transcription (Latin):
Nobilitatẽ qͥppe mundanã: ñ natura s
ambitio p̃stitit. Ad unitatẽ qͥppe cõmendandã.
eua de ip̃so adam formata ẽ: ce adã licet maior
tñ extra paradẏsũ. illa in para. Esau quẽ dñs¬
odio habuit: cũ quadringentis uiris gradie.¬
bat᷑. Iacob quẽ elegit: in baculo suo iordanem
transiit. Om̃s libros antiqͥtatũ considera: poten¬
tiores semꝑ inuenies peiores. Et si duxerint in

Expanded text:
Nobilitatem quippe mundanam non natura, sed ambitio praestitit. Ad unitatem quippe commendandam, Eva de ipso Adam formata est, et Adam licet major, tamen extra paradisum, illa in paradisum. Unodio habuit, cum quadringentis viris gradiebatur. Jacob, quem elegit, in baculo suo Jordanem transiit. Omnes libros antiquitatum considera, potentiores semper invenies pejores. Nam, ut hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
nos instruit. qd̾ debeamꝰ hanc uitã in mero¬
re expendere: ce in sequenti gaudiũ sꝑare. An ñ
innuit᷑ boc cũ paruulus qͥsq in hanc lucẽ nas¬
cens primã uoc̃ẽ emittit plorans: Ridere uͦ ut
beatꝰ augustinꝰ in libro confessionũ ꝑhibet dor¬
miendo discit: ut qr ꝑsomniũ mors & ꝑrisũ leti¬
cia solet signari. dũ infans mundũi ingrediens
plorat. dormiens aũt ridet: hoc ꝑ ipsã nature legẽ
demonstrat᷑. qd̾ ut scͥptum ẽ homo nascit᷑ ad la¬
borem: &e cũ dederit dilectis siuis somnũ: ecce
hereditas d̾ni. ditem. Timenti dñm bñ erit in
extremis. Peccator quilibet in p̃senti felicitate
extollit᷑: s ut scͥptum ẽ. in nouissimo artabun.¬
dur gressus en Solus roroastres añ ploratũ¬
risisse fert᷑. pessimo siqͥdem ꝓdigio: qm̃ ipse fu¬
it magice artis inuentor.

Expanded text:
nos instruat, quod debeamus hanc vitam in moerore expendere, et in sequenti gaudium sperare. An non innuitur hoc cum parvulus quisque in hanc lucem nascens primam vocem emittit plorans; ridere vero, ut beatus Augustinus in libro Confessionum perhibet, dormiendo discit, ut quia per somnium mors, et per risum laetitia solet signari; dum infans ingrediens mundum plorat, dormiens autem ridet, hoc per ipsam naturae legem demonstratur, quod ut scriptum est: Homo nascitur ad laborem , etc. Cum dederit dilectis suis somnum, ecce haereditas Domini . Et item: Timenti Dominum bene erit in extremis . Peccator quilibet in praesenti felicitate extollitur, sed ut scriptum est: In novissimo arctabuntur gressus ejus risisse fertur, pessimo siquidem prodigio. Siquidem ipse fuit magicae artis inventor.
Abbreviated transcription (Latin):
S qnͣtum debemꝰ diligere. eũ: Ex toto corde
ex tota anima. ex totis uirib. ex tota mente:
Ex toto corde id est sapient̾: ex tota anima id
ẽ dulcit̾: ex totis uirib id est fortit̾: ex tota
pot̾: qi ñ pot̃ nimis dici. qd̾ ñ pot̾ nimis amari.
Et ꝓximũ tuũ sic̃ te ip̃m. Debemꝰ diligere ꝓri¬
mũ sic̃ nosmet ipsos: beneficio. uerbo uoto. In
beneficio ẽ opꝰ bonũ: in uerbo sanũ consilũ.
in uoto pium desideriũ. In bis om̃ib diligamꝰ
ꝓrimũ in uia: quẽ consortẽ habituri sumꝰ
in patria.

Expanded text:
ex quanto debemus diligere eum? Ex toto corde, ex tota anima, ex totis viribus, ex tota mente. Ex toto corde, id est sapienter; ex tota anima, id est dulciter; ex totis viribus, id est fortiter; ex tota potest, quia non potest nimis dici quod non potest nimis amari. Et proximum tuum sicut teipsum . Debemus diligere proximum sicut nosmetipsos, beneficio, verbo, voto. In beneficio, est opus bonum; in verbo, est sanum consilium; in voto, pium desiderium. In his omnibus diligamus proximum in hac vita, quem consortem habituri sumus in patria.
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta ꝓdessent: qñ qͥdem dõ minime ser¬
uiret. his etenĩ om̃ĩb demũ exactis: cũ mo¬
reret᷑. caro misera uermib: &e sp̃c daret᷑ demo¬
nib ce torm̃tis gehennalib. donec in die re¬
surrectionis. omĩs caro insuã redigat᷑ originẽ:
& tẽ resũpta carne. ꝑ qũã &e in qua peccauit:

Expanded text:
cuncta prodessent; si quidem Deo minime serviret. His etenim omnibus demum exactis, cum moreretur, caro mirera vermibus et spiritus daretur daemonibus, et tormentis gehennalibus, donec in die resurrectionis omnis caro in suam redigatur originem, et tunc, resumpta carne, per quam, et in qua peccavi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽtori fieri simiłe &e conformẽ. Terciũ donũ ẽ grã ꝙͣ
nob̾ contulit in redeptione: qñ ꝓpͥo filio suo ñ peꝑ¬
cit s ꝓ nob̾ om̃ib tradidit illu. Qr̃tũ donũ nob̾ ser

Expanded text:
ctori fieri similem et conformem. Tertium donum est gratia, quam ctori fieri similem et conformem. Tertium donum est gratia, quam nobis contulit in redemptione, quia proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Quartum donum nobis ser
Abbreviated transcription (Latin):
alii apłĩ. & martyres xꝑi: qui ñ sołu sua. s ce se¬
met ipsos. ꝓ amore di tradider̃t: qui &e ip̃i hoĩes
fuer̃t. & nob̃ exempłu talit̾ faciendi reliquert̃.
Debemꝰ itaq dm̃ diligere. qr ipse prior dilex̃ nos:
dona sua multimoda alia nob̾ dando. alia ꝓmitten¬
do: & in his om̃ib ut ita dixerim mu̾it. a nob̾. ut
diligat᷑ a nob̾. Omimũ donũ qd̾ ds dedit hõĩ ut
diligat᷑ ab homine: totꝰ ẽ mundus iste. Causa
nãq hominis fecit ds̃ mundu. ccłu. t̾rã. mare.
solem. lunã. stellas. uolueres. pisces. bestias.her¬
bas. arbores: &e quecũq uisibilit̾ subsistunt. Cũ gͥ
int̾ dona dĩ. minimũ donũ sit mundꝰ iste: qnͣtũ
putas ẽ maximũ: Scd̃m dĩ donũ ẽ qd̾ d̃s dedit.¬
homini: qd̾ eũ fecit ad ymaginẽ te similitudinẽ
suã. Magnũ ce ãmirabile ꝓrsus donũ:. facturã fa¬

Expanded text:
alii apostoli et martyres Christi, qui non solum sua, sed et sealii apostoli et martyres Christi, qui non solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei tradidfuerunt, et nobis exemplum taliter faciendi reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multimoda alia nobis dando, alia promittendo, et in his omnibus, ut ita dixerim, meruit a nobis, ut diligatur a nobis. Minimum donum, quod Deus dedit homini, ut diligatur ab homine, totus est mundus iste. Causa namque hominis fecit Deus mundum, coelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, volucres, pisces, bestias, herbas, arbores, et quaecunque visibiliter subsistunt. Cum igitur inter dona Dei minimum donum sit mundus, quantum putas est maximum? Secundum Dei donum, qd eum fecit ad imaginem et similitudinem suam. Magnum et admirabile prorsus donum factura Fa
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ tñsit et̾ne. Cũ gͥ int̃ omĩa bona scłi p̃sentiᷤ.
que gen humanũ sequit᷑. aut consequit᷑. opti¬
mũ sit sołu ce ꝑmanens bonũ dõ ser uire:: q̃rendũ
ẽ om̃ib modis qͥd sit dõ seruire: & cũ quesitum
ce inuentũ fuerit. indeficient̃ in eo ꝑseuandũ.
Solus enĩ qui in eo ꝑseueraui̾t: beatꝰ erit. fr̃s bre¬
ui sermone dulci atq iocundo cõp̃hendit᷑ atꝙ
declarat᷑ qd sit seriure dõ. Dõ nãꝙ seruire: dm
diligere ẽ. Qui ñ diligit ñ seruit: c qui diligit
seruit: & qui parũ diligit parũ seruit: &e qui
multũ diligit multũ seruit: ce qui ꝑfecte dil¬
git ꝑfecte seruit. Qui res possidet tẽporales. t̾ras.
uineas. greges arm̃ta. uestes p̃ciosas. domos. ar¬
gentũ. aurũ. aut uxorẽ quã multũ diligit.
si se uid̾it unũ ex his om̃ib. aut hec oĩa simul
contͣ dilectionẽ i habere. debet oĩa relinquere:
& oĩa diuine dilectioni pꝰponere. & eã cunctis p̃¬

Expanded text:
ur inter omnia bona saeculi praesentis, quae genus humanum sequitur, aut consequitur, optimum sit solum, et permanens bonum Deo servire, quaerendum est omnibus modis quid sit Deo servire, et cum quaesitum et inventum fuerit, indeficienter in eo perseverandum. Solus enim qui in eo perseveraverit, beatus erit. Fratres, brevi sermone, dulci atque jucundo comprehenditur, et declaratur quid sit servire Deo. Deo namque servire, Deum diligere est. Qui non diligit, non servit; et qui diligit, servit; et qui parum diligit, parum servit; et qui multum diligit, multum servit; et qui perfecte diligit, perfecte servit. Qui res possidet temporales, terras, vineas, greges, armenta, vestes pretiosas, domos, argentum, aurum, aut uxorem, quam multum diligit, si se viderit unum ex his omnibus aut haec omnia simul contra Dei dilectionem habere, debet omnia derelinquere, et omnia divinae dilectioni postponere, et eam cunctis pr
Abbreviated transcription (Latin):
ereatorẽ suũ ꝑculp̃ã pͥmordiałẽ deseruit:
ce in huiꝰ mundi miseriã deuenit: multis
subicit᷑ curis. occupat᷑ actionib. &e fatigatur
laborib. Et ex his om̃ib in quib homo sub
sole distendit᷑. unũ est qd̾ ẽ oꝑtimũ. & qd ꝑ¬
manet. scilicet dõseruire: qi cet̾a st̃ tnsitoria.
ꝓ nichilo debet estimari uita eiꝰ. qi nicħ ua
& ñ uiue̾ qm male uiuere. Et si talis homo
nis. pulerutudinẽ absalonis. sapientiã salo¬
monis. uelocitatẽ asaelis. eloquentiã cicero¬

Expanded text:
Creatorem per culpam primordialem deseruit, et in hujus mundi miseriam devenit, multis subjicitur curis, occupatur actionibus, et laboribus fatigatur, et ex his omnibus, in quibus homo sub sole distenditur, unum est, quod est optimum, et permanet, scilicet Deo servire, quia caetera sunt transitoria, pro nihilet non vivere quam male vivere. Et si talis homo nis, pulchritudinem Absalonis, sapientiam Salomonis, velocitatem Hazaelis, divitias Cro
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hendi erubescant. Alii item mala exercen.
passim. palam. & libere: & absꝙ ullo timore
ce pudore. ita ut uideant᷑ eẽ sine fronte: eo
qd̃ frons meretricis facta sit illis. & nesciant
nata. In pͥmo regnat singłaritas: in sccło eal¬

Expanded text:
hominibus Rabbi. Alii item mala exercent passim, palam, et libere, et absque ullo timore, et pudore, ita ut videantur esse sine fronte, eo quod frons meretricis facta sit illis, et nesciant nata. In primo regnat singularitas, in sec
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur mͥ ẽẽ quadriꝑtitus. Alii uiden¬
tur bona exercere. s sine mͦ atq mensura:
et absq omi discretione. Et qmͣius in eis for¬
tassis sit bona intentio. hoc in eis malũ est.
p̃cipites sine rationis iudicio ce absq consilio.
Et quãuis forte ⁊ełu rectitudus habeant:
s sedm scientiam ñ habent. Alii bona exer

Expanded text:
videtur mihi esse quadripartitus. Alii videntur bona exercere, sed sine modo atque mensura et absque omni discretione. Et quamvis in eis fortassis sit bona intentio, hoc in eis bestiale est, praecipites, sine rationis judicio et absque consilio. Et quamvis forte zelum rectitudinis habeant, sed secundum scientiam non hab
Abbreviated transcription (Latin):
bone opinionis euacuatio. Detractatio: bone
opinionis attenuatio. Lingũa obloquẽtem
timebat. palmista eũ dice̾t. Afacie exꝑbranti ᷤ
dic̃. Captabant in amm̃a iusti: ce sangunẽ in-¬
nocentẽ. condemnabãt. Detrac̾tores expͥmit
cũ dic̃. Qui retribuunt mala ꝓ bonis detra¬
hebant mͥ: qm̃ sequebar bonitatẽ. Ecce ha¬

Expanded text:
bonae opinionis evacuatio. Detractio bonae bonae opinionis evacuatio. Detractio bonae opinionis attenuatio. Linguam obloquentem timebat Psalmista, cum diceret: Tota die verecundia dicit: Captabant in animam justi, et sanguinem innocentem condemnabant . Detractores exprimit, cum dicit: Qui retribuunt mala pro bonis, detrahebant mihi, quoniam sequebar bonitatem . Ecce ha
Abbreviated transcription (Latin):
feste mala. quedã manifeste bona: quedã aũt
dubia: ita ut in ambiguũ uenire possit utrũ
sĩt boua an mala. Solet aũt liuida mens semꝑ
manifesta mala multiplici exaggerare: dubi¬
a queq in deti̾orem partẽ uertere: aꝑta aũ bo¬
ce de eis uł aliqͥd minuere. Primũ ẽ oblocuti¬
onis: sed̾m derogationis: terciũ detractionis.
Oblocutio ẽ mordar ce rep̃hensoria locutio:¬
que uersat᷑ circa idmali uł fit ꝓꝑt̃ id mali
noli sic credere. noli ita estimare: falłi̾s deciꝑis.
longe alit̃ ẽ qmͣ sentis: tenebras lucẽ credis:
& amarũ in dulce ponis. Hec utiq in aꝑtis
bonis locũ ñ habet: qr qͣ manifesta st̃. in alte¬
ram partẽ inflectere ñ ualet. Detrahere aũ
est de aꝑtis bonis uł aliqͥd uelle minuere:
cũ ñ possis penitus euacuare. Detrabit enĩ
qui aliqͥd inde oblatrãdo retrahit: unde
hominis famã głiosiorẽ credit. Oblocutio ita¬
q est: male opinionis disseminatio. Derogatõ:

Expanded text:
dem quaedam manifeste mala, quaedam autem dubia, ita ut in ambiguum venire possit, utrum sint bona an mala. Solet autem livida mens semper manifesta mala multiplicius exagerare, dubia quaeque in deteriorem partem vertere, aperta autem boet de eis vel aliquid minuere. Primum est oblocutionis, secundum derogationis, tertium detractionis. Oblocutio est quando mordax et reprehensoria locutio versatur circa id, vel fit propter id mali noli sic credere, noli ita existimare, falleris, deciperis, longe aliter est quam sentis, tenebras lucem credis et amarum in dulce ponis. Haec utique in apertis bonis locum non habet, quia quae manifesta sunt in alteram partem inflectere non valet. Detrahere autem est de apertis bonis vel aliquid velle minuere, cum non possis penitus evacuare. Detrahit enim qui aliquid inde oblatrando retrahit unde hominis famam gloriosiorem credit. Oblocutio itaque est malae opinionis disseminatio. Derogatio
Abbreviated transcription (Latin):
ipse desiderat. felicem siqͥdem dicimꝰ qui nil
patit᷑ qd̾ nolit: ce ilłu beatũ iudicamꝰ cui sup¬
spectat: quicqͥd ꝓ dĩ amore caro durũ tolerat.
Unde enĩ corpus atterit᷑: conscientia exhyla¬
ratur. Et quo ext̾i iudet᷑ infelicior: eo interius
constat ẽẽ beatior. Beatus inquit seriptura qͥ
post aurũ ñ abiit: nec sꝑauit inpecunie thes¬
auris. Et itm. Beatus uir qui suffert tẽptati¬
onem: qm̃ cũ ꝓbatus fuerit accipiet coronam
uite. Isti sunt. gad. & aser: quoꝵ prior calcat.
mundanã głam: alter ꝓpt̃ dm̃ libent̃ patitur

Expanded text:
 velis. Felicem siquidem dicimus qui nil patitur quod nolit, et illum beatum judicamus cui supspectat, quidquid pro Dei amore caro durum tolerat. Unde enim corpus atteritur, conscientia exhilaratur. Et quo exterius videtur infelicior, eo interius constat esse beatpost aurum non abiit, nec speravit in pecuniae thesauris . Et item: Beatus vir qui suffert tentationem, quoniam, cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae . Isti sunt Gad et Aser, quorum prior calcat mundanam gloriam, alter propter Deum libenter patitur
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ. Ipse rex nr̃ sursũ est & iuuitat nos:
deorsũ est &e adiuuat nos. Excitent᷑ pigri:
ꝯfortent᷑ timidi: roborent᷑ infirmi: anunosi¬

Expanded text:
. Ipse rex sursum est, et invitat nos. Deorsum est, et adjuvat nos. Excitantur pigri, confortantur timidi, roborantur infirmi, et animosi
Abbreviated transcription (Latin):
nitasꝙͦ cuiꝰq sacram̃ti attendenda ẽ: qr
una eccłia in unitate fidi unũ dm̃ eolit:
uno baptismo licet in diu̾sis locis. & diuersis
tẽporib regn̾atur: una confirmatione cont᷑
aduersa munit᷑: una hostia salutari p̃cipue
xp̃o unit᷑. qñ sacram̃tũ passionis illis cũ ore
ad redẽptionem sumit᷑. ad imitandũ qͦꝙ in¬
denta m̃te cogitat᷑. Sic enĩ sanguine xꝑi corpꝰ
&e animã linimꝰ: qr sanguis agni suꝑ utrũꝙ

Expanded text:
nitas quoque cujusque sacramenti attendenda est, quia una Ecclesia in unitate fidei unum Deum colit; uno baptismo, licet in diversis locis et diversis temporibus regeneratur; una confirmatione contra adversa munitur; una hostia salutari praecipue Christo unitur, quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitandum quoque intenta mente cogitatur. Sic enim sanguine Christi corpus et animam linimus, quia sang
Abbreviated transcription (Latin):
plebis me leticia cũ uultu tuo: delectationes
in dextã tua usq infinẽ am̃. fece arbor sapi¬
entie nr̃e ꝑ qͥndecim gradus usq ad sũmũ
incrementũ ꝑuenit. Hic aũt numerus ma¬
octonari uitã et̃nam designat. Seꝑtenariꝰ
ad uetus testam̃tum ꝑtinet. in quo ꝓmittun¬
dur bona tẽporalia: octonariꝰ aũt nouo te¬
sapientia sit a do t̃rena bona petere: seda
sapientia &e maxima sit a dõ dm̃ desiderare.
habens septenariũ. E satis claret qd̾ seꝑte¬
nariꝰ ad requiẽ ꝑtinet: hinc maxime quod
septima die requieuit dñs ab omĩ oꝑe
hoc ẽ requiẽ ꝓ requie. ꝑfectionẽ ꝓ ꝑfectio¬
ne: ꝓ requie m̃tis. requiem m̃tis &e corꝑis:
ꝓ requie qua ñ consentiunt malis. requiẽ
qua nulla sentiunt. mala. Item ꝓ ꝑfectione
oꝑis: ꝑfectionem retributionis. Idem ẽ enĩ
qd̾ dicit salbb̃m ꝓsabb̾o. acsi dice̾t requiem
ꝓ requie: & qd̃ dicit m̃sem ꝓ m̃se: ac si dicẽt.

Expanded text:
ebis me laetitia cum vultu tuo, delectationes tua usque in finem . Amen. Ecce arbor sapientiae nostrae per quindecim gradus usque ad summum incrementum pervenit; hic autem numerus maaeternam vitam designat. Septenarius ergo ad Vetus Testamentum pertinet, in quo promittuntur bona temporalia. Octonarius autem homo tesapientia sit a Deo terrena bona petere. Secunda sapientia et maxima sit a Deo Deum desiderare. habens septenarium. Et satis claret, quod septenarius ad requiem pertinet, hinc maxime quod septima die requievit Dominus ab omni opere hoc est requiem pro requie, perfectionem pro perfectione; pro requie mentis requiem mentis et corporis, pro requie qua non consentiunt malis, requiem qua nulla sentiunt mala. Item pro perfectione operis perfectionem retributionis. Idem est enim quod dicis Sabbatum pro Sabbato, ac si diceret requiem pro requie; et quod dicit mensem pro mense, ac s
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ patet. qm̃ iec̾eo sic eos p̃mit i infimis.
qr uidet quomͦ eos remuneret in sũmis: ce foras
usq ad despecta deicit. qr intꝰ usq ad incõp̃hen¬
sibilia ꝑducit: Hinc gͦ unꝰqͥsꝙ colligat qͥd illie
sint passuri qͦs repbat: si hic sic patiunt᷑ qͦs amat.
Aut quomͦ ferient᷑ qui in iudicio arguendi suns.
si sic eoꝵ uita p̃mitur. qui ipso iudice teste lau
dant᷑. Excitati gͦ tot uocib p̃ceptoꝵ. adiuti tot
cõparationib exemploꝵ: ameniꝰ dĩ iudicium:
certi qd̾ in humilib amaritudo p̃sentis angͦtie
extinguit supplicia ꝑmanentis ire. Quaꝑꝑter
pat̾na flagella delectabilit̃ ut ita dic̃ã nos mor¬
deant: suauit̾ excrucient: hilarit̾ contͥstent.
gm̃ si cõpatim̃: et conregnabimꝰ.¬

Expanded text:
fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo eos remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit? Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic cruciat quos amat; aut quomodo ferientur qui in judicio arguendi sunt, si sic eorum vita premitur qui ipso judice teste lau. Excitati ergo tot vocibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, amemus Dei judicium: certi quod in humilibus amaritudo praesentis angustiae exstinguit supplicia permanentis irae. Nos erpaterna flagella delectabiliter, ut ita dicam, non mordeant, suaviter excrucient, hilariter contristent, quoniam si compatimur et conregnabim
Abbreviated transcription (Latin):
uriȩ: aut cogitatione ꝑpetrat᷑ aut oꝑe. Calli¬
dus nãq adu̾sarius nr̃. cũ de effectu oꝑis
repellit᷑: secreta polluere cogitatioĩs molit᷑.
Uñ &e serpenti a dño dicit᷑. Pectore &e uen¬
tre repes. Serpens uidelicet uentre repit:
qñ hostis lubricus ꝑhumana m̃bra sͥmet
subdita usq ad expletionẽ oꝑis luxuriã
exercet. Serpens aũt repit. pectore: q̃n
eos qͦs in oꝑe luxurie ñ ualet. polluit in

Expanded text:
uriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus namque adversarius noster cum ab effectu operis expellitur, secreta polluere cogitationibus molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes. Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in
Abbreviated transcription (Latin):
imaginem dĩ in se conseruat. Intellectus est¬
rerũ uere ꝑsistentium ꝑceptio. Intelligen¬
dia ẽ de solis rerũ pͥncipiis idest. dõ ydeis.
yle: & de incorporeis substanciis pura cer

Expanded text:
imaginem Dei in se conservat. Intellectus esrerum vere existentium perceptio. Intelligentia est de solis rerum principiis, id est, de Deo, ideis, hyle, et de incorporeis substantiis pura et
Abbreviated transcription (Latin):
imitte mortuos sepelire mortuos suos:
tu aũt uade annuncia regnũ dĩ. Docet
dñs minora bona p̾t̾mittenda ẽẽ: ꝓ utilitate
maioꝵ. Maius enĩ bonũ ẽ p̃dicare: qmͣ patr̃e
sepelire. Nam qui patr̃e sepelit. carnẽ in t̾ra
abscondit: qui uͦ p̃dicat mortuos ad uitam
holocaustũ etiã ꝓ peccato delendo ñ po¬
stulasti: tẽ dixi ecce uenio. ad faciendã scilicet
miscdiam. Et alibi. Utiq holocaustis ñ dele¬
ctab̾is. Et ilłd̃. Nũqͥd manducabo carnes
tauroꝵ: aut sanguinẽ hyrcoꝵ potabo:ẜ
rant aũt sacrificia legis instituta. ut eent
significatio & accessus ad uerũ sacrificium
crucis in qͦsalus mund: ce ut ppłm di reuo¬
carent ab ydolatria. Dȩmoniis nãq si ñ dõ: uicti¬
mas immolarent.
non bibit. qr mi̾tũ auget: nec pot̃ condonare
delicta. dñs aũt cũ publicanis &e peccatoribus
manducauit cũ peccatorib: ut potestatẽ pu¬
rificandi cognosceres. Nob̾ aũt expedit ieiuna¬

Expanded text:
imitte mortuos sepelire mortuos suos. Tu autem vade et annuntia regnum Dei. Docet nos Dominus minora bona praetermittenda esse pro utilitate majorum. Majus enim bonum est, praedicare, quam patrem sepelire. Nam qui patrem sepelit, carnem in terra abscondit; qui vero praedicat, mortuos ad vitam Holocaustum etiam pro peccato delendo non postulasti; tunc dixi: Ecce venio , ad faciendam scilicet misericordiam. Et alibi: Utique holocaustis non delectaberis . Et illud: Nunquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo ? Erant autem sacrificia legis instituta, ut essent significatio et accessus ad verum sacrificium crucis, in quo salus mundi; et ut populum Dei revocarent ab idololatria, daemoniis namque, si non Deo, victimas imnon bibit , quia meritum auget, nec potest condonare delicta; Dominus autem cum publicanis et peccatoribus manducavit cum peccatoribus, ut potestatem purificandi cognosceres. Quibus ipse ait: Nun
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis peccatũ ꝓpalantẽ. Porta ciuitatis qͣ
defunctꝰ effert᷑. aliquis ẽ de sensib. qͦ aliqͥs in
peccatũ corruit: ut qui uidet ad concupis¬
cenłu. qui aur̃ẽ ociosis uł turpib audiendis.
qui linguã cõmodat litigiis. Cetosq qui ñ ser¬
uat sensus: mortis sͥ reserat aditus.

Expanded text:
cupantur. Porta civitatis qua defunctus effertur aliquis est de sensibus, quo aliquis in peccatum corruit, ut qui videt ad concupiscendum; qui aurem otiosis vel turpibus audiendis, qui linguam commodat litigiis, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi reserat aditus.
Abbreviated transcription (Latin):
Uolo. Mundare. Extendens miscdie. affe.¬
ctu manũ. Lepram tetigit ex humilitate: do¬
cens nos nulłu spernere ꝓ aliqua corporis ma¬
culatione. Lex tangi lepsos ꝓhibet. s de eo ñ
erat ꝓhibitũ qui legis dñs est.

Expanded text:
us. » Et extendens misericordiae affectu manum lepram tetigit, ex humilitate docens nos nullum spernere pro aliqua corporis maculatione. Lex tangi leprosos prohibet. Sed de eo non erat prohibitum, qui Dominus legis est.
Abbreviated transcription (Latin):
a dño: sic ꝓcerto debitũ future purgatio¬
nis conditionalit̃ soluit᷑ a seruo. Nam qui¬
libet criminosus ꝑsacerdotẽ absolutus. te¬
netur subconditione soluende satisfactio¬
nis: ut possit euadere incendiũ future
purgationis. Debitũ nãq damnationis
eterne soluit sacerdos integre ce absolute:
debitũ future purgationis sub conditione:
Nam firmũ ꝓpositũ satisfaciendi habentẽ.
siue exequendi tempus habeat siue ñ habe.¬
at. absolutio sacerdotis liberat a debito dam¬
nationis: s ñ eque &e a debito future pur¬
gationis.

Expanded text:
a Domino, sic pro certo debitum futurae purgatioa Domino, sic pro certo debitum futurae purgationis conditionaliter solvitur a servo. Nam quilibet criminosus per sacerdotem absolutus tenetur sub conditione solvendae satisfactionis, ut possit evadere incendium futurae purgationis. Debitum itaque damnationis aeternae solvit sacerdos integre et absolute, debitum futurae purgationis sub conditione. Nam firmum propositum satisfaciendi habentem, sive exsequendi tempus habeat, sive non habeat, absolutio sacerdotis liberat a debito damnationis, sed non aeque et a debito futurae purgationis.
Abbreviated transcription (Latin):
S qm̃ oris confessio ce sacerdotis absolutio a
uere penitente exigit᷑. qmͣ diu diuinitꝰ ei
in hoc ipsũ facultas concedit᷑: recte qͥdem de¬
bite damnationis absolutio etiã sacerdoti
ascribit᷑. fece habemꝰ cur huiusmodi absolu¬
tionẽ tam domino qmͣ ministro aseribimus.
debito future purgationis sacerdoti specia¬
future purgationis. uere penitens euadere
ñ pot̃: qñ eas articulus necessitatis excluse¬
rit. Notandũ aũt qd uincułu damnatioĩs
plicit̃: & ut sic dicam integralit᷑. Penitentẽ nã¬
ꝙ dñs a debito damnationis absoluit sub tali
conditione: ut eũ oporteat ꝓut pot̾ sacerdo¬
tis absolutionẽ querere: &e ad eiꝰ arbitrium
debito more satisfacere. Nam si facere negle¬
xerit: ꝑicułu et̃num ñ euadit. Sacerdotis
aũt absolutione suscepta. &e conditione qͦ
denebat᷑ impleta : etiã si statim mori contigit.
et̃nam damnationẽ euasit. S sicut debitũ
eterne. damnationis conditionalit̃ soluitur

Expanded text:
m oris confessio, et sacerdotis absolutio a vere poenitente exigitur quandiu divinitus ei in hoc ipsum facultas conceditur, recte quidem debitae damnationis absolutio etiam sacerdoti ascribitur. Ecce habemus cur hujusmodi absolutionem tam Domino quam ministro ascribimus. debito futurae purgationis sacerdoti speciafuturae purgationis vere poenitens evadere possit, quoties eas articulus necessitatis excluserit. Notandum quod vinculum damnationis pliciter, et, ut sic dicam, integraliter. Poenitentem namque a debito damnationis Deus absolvit sub tali conditione, ut eum oporteat, prout potest, sacerdotis absolutionem quaerere, et ad ejus arbitrium debito more satisfacere. Nam, si facere neglexerit, periculum aeternum non evadit. Sacerdotis autem absolutione suscepta, et conditione qua tenebatur suppleta, etiamsi statim mori contigerit, aeternam damnationem evasit. Sed sicut debitum aeternae damnationis conditionaliter solvitur
Abbreviated transcription (Latin):
Duo gͥ sabb̃a ext̾ius. unũ dĩ &e unũ hominiꝰ.
ce duo int̾ius. unũ dĩ et unũ hominis. Sab¬
batũ di illud quo ext̾i ab oꝑe cessasse dicit᷑:
sacram̃tũ ẽ illiꝰ int̾ioris sabbati eiꝰ. in qͦ ipsis
tudi. ne ꝑfruens. nullo umqm labore fa¬
ti gatur. Sabbatũ hominis qd̾ ei ext̾ius uisi¬
biliter seruandu p̃cipit᷑. sacram̃tũ ẽ int̾io¬
ris sabbati: uͥ mens sc̃a ꝑbonã conscientiã
a seruitute peccati quiescens. in gaudio
sp̃c scĩ iocundat᷑. Hoc salb̃m qͥsqͥs in p̃senti
uita seruauit. ut nullis consentiat malis:
ubi nulla sentiet mala. sic̃ dictũ ẽ. Et erit sab¬
batũ ꝓ salbo: m̃sis ꝓ mense.
dies caritas. Primus lucet: scd̾s lucet ⁊ calet.
terciꝰ lucet &e feruet. Uia trium dierũ. exer¬

Expanded text:
sunt Sabbata exterius, unum Dei et unum hominis: et duo interius, unum Dei et unum hominis. Sabbatum Dei illud, quo exterius ab opere cessasse dicitur, sacramentum est illius interioris sabbati ejus in quo ipsiutudine perfruens nullo unquam labore fatigatur. Sabbatum hominis, quod ei exterius visibiliter servandum praecipitur, sacramentum est interioris Sabbati, ubi mens sancta per bonam conscientiam a servitute peccati quiescens in gaudio Spiritus sancti jucundatur. Hoc Sabbatum quisquis in praesenti vita ita servaverit, ut nullis consentiat malis, ubi nulla sentiet mala, sicut dictum est: Et erit Sabbatum pro Sabbato, mensis pro mense.dies, charitas. Primus die lucet; secundus lucet et calet; tertius lucet et fervet. Via trium dierum, exer
Abbreviated transcription (Latin):
icitur &e illd̃ de ceruo. qr cũ uuln̾atus fuerit
a uenatore. si qͥdem tanta fui̾t plage uiolentia.
ut currere ñ queat: debilitatꝰ & retardatꝰ capitur¬
p et occidit᷑. Si uͦ dolor uulm̾s adhuc uires omnino
ñ abstulerit cursu elabit᷑: & fugiens ꝑ desertũ
sagittã ei

Expanded text:
icitur de cerva quod cum vulnerata fuerit a venatore, si quidem tanta exstiterit plagae violentia ut currere non queat, debilitata ac retardata capitur et occiditur. Si vero dolor vulneris adhuc vires omnino non abstulerit, cursu elabitur et fugiens per deserta secum sagittam i
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ. eua caro. serpens diabolus: pomũ delectatõ
t̃renoꝵ eiectio de paradyso. sp̃c & carnis affui¬

Expanded text:
s; Eva, caro; serpens, diabolus; pomum, delectatio terrenorum; ejectio de paradiso, spiritus et carnis affli
Abbreviated transcription (Latin):
Serpens significat diabołu: pomũ delectatio¬
nem t̾renoꝵ. Quẽadmodũ enĩ serpens euã po¬
mo decipit: sic diabolus insensatã earnẽ. t̾rena
delectatione illicit &e seducit. Et sic̃ eua adam
duxit ad esum pomi: sic ñnũqm caro sp̃m t̾hit
ad consensũ peccĩ. Et sic ut̃q de paradyso. id ẽ
de statu boni su eicit᷑: qr cespẽ affligit᷑ ꝑ ma

Expanded text:
Serpens significat diabolum, pomum delectationem terrenorum. Quemadmodum enim serpens Evam pomo decepit, sic diadelectatione illicit et seducit. Et sicut Eva Adam duxit ad esum pomi, sic nonnunquam caro spiritum trahit ad consensum peccati; et sic uterque de paradiso, id est de statu boni sui ejicitur, quia et spiritus a
Abbreviated transcription (Latin):
mo manere eũ cũ ito: ꝑfecta enĩ caritas soras mum
panorem feetitudo. Egredere timor: iam ñ eris in
ano nris. Timor. Quid enĩ mali feciͦ age. age Ego
uioicauit fors tan iterũ admitteri: si desideriũ
uite ecernȩ aliqͣ̃uando cessauerit. Anctor. Sie sis¬
debet homo torporem suum extutere: ⁊ a timore

Expanded text:
mo manere cum isto. Perfecta enim charitas foras mittit timorem . FORTITUDO. Egredere, timor. Jam non eris in finibus nostris. TIMOR. Quid mali feci? Age, age, egojudicavit. Forsitan tu admitteris si desiderium vitae aeternae aliquando loqui cessaverit. AUCTOR. Sic debet quisque torporem suum excu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ dñm nr̃m iħm xp̃m in dextera patris sedẽ¬
tem idest in eterna uita regnantẽ : quamuis suꝑ
omnem creaturã a deo speciosũ. ut in eũ deside.¬
rent angeli ꝓspicere. adhuc tñ uulnera ⁊ stigia¬
ta passionis qua nos redemit in corꝑe suo haben¬
tem: patriꝙ ꝓ nobis assistentẽ. Uidi urta ip̃m

Expanded text:
m Christum in dextera Patris sedentem, in aeterna vita regnantem, quamvis super omnem creaturam adeo speciosum, ut in eum desiderent angeli prospicere , ad haec tamen vulnera passionis, quibus nos redemit, in corpore suo habentem, Patri pro nobis assi tentem. Vidi juxta ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
bus exteriꝰ pulcher ⁊ hilaris: qui uidet᷑ afferre
leta. Iusticia. Ad mittat᷑: fors itan nos letificabit:
nam iste prior ualde terruit nos. Prudñtia ad¬
nunciũ. Ingredere : ⁊ quis sis. unde uenias. qͥd
uideris: edicito. Nuncius. Ego sũ amor uite eter¬
ne. ⁊ desideriũ celestis patrie. Sime uultis audire:
silentiũ ⁊ quietẽ habete. Non enĩ inter clamores
⁊ tumultus audiri possũ. Iusticia. Si nos cum ti¬

Expanded text:
us venit pulcher et hilaris, qui videtur afferre bona. JUSTITIA. Admittatur, forsitan nos laetificabit nam iste prior terruit nos. PRUDENTIA. Admittam. Ingredere et quis sis, unde venias, quid videris edicito. NUNTIUS. Ego sum amor vitae aeternae et desiderium coelestis patriae. Si me vultis audire, silentium et quietem habete; non enim inter clamores et tumultus audiri possum. JUSTITIA. Si nos, dum ti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui uultos eritoiert̃. fuigent quasi stelle in ꝑpetuã
ꝓ nugris ⁊ aspis tunieis. niue carordieres on nos sus¬
uitate in oliores uestes induti. Ao ocilit eaone drster¬
sit dt omie lacrimã : regẽos in derore sus uideb iune
Postremo as chorũ uirginũ respxcii quari glo sreci

Expanded text:
 suis munierunt, fulgent quasi stellae in perpetuas , pro asperis tunicis nive candidiores; omnique suavitate molliores vestes induti, ab oculis quorum abstersit Deus omnem lacrymam. Regem in decore suo vident. Postremo ad chorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut quos sui esse iuris ꝯuicerint ÷ eoꝵ animas iuio¬
lenter extrahant: ⁊ ligatas cathenis in infernum
latus est sine mensura. ꝓfund̾ sine fundo: plenꝰ
Ibi miseria. ibi tenebre⁊ ibi ordo nullus. ibi hor¬
ror sempiternꝰ. Ibi nulla spes boni: nulla des¬
ꝑatio mali. Omnis qui in eo ẽ odit se. ⁊ omnes
alios. Ibi uidi omnia genera tormentoꝵ : mi
dentiũ. Ibi transitur a frigore niuiũ ad calorem
Uerniis eoꝵ ñ moritꝰ: ⁊ ignis ñ extinguit᷑. Nul¬
ue clamant tortores diabolici: torquent pariter
⁊ torquent᷑: torm̃toꝵ ñquã finis erit aut reme¬
diũ. Talis ẽ infernꝰ.⁊ milies peior⁊ ⁊ hec uidi
uob̾. Prudñtia. Ds quid faciemꝰ: Nunc fratres

Expanded text:
ut quos sui esse juris convicerint, eorum animas violenter extrabant et ligatas catenis in infernum latus est sine mensura, profundus sine fundo, plenus Ibi miseria, ibi tenebrae, ibi ordo nullus, ibi horror aeternus, ibi nulla spes boni, nulla desperatio mali. Omnis qui est in eo odit se et omnes alios. Ibi vidi omnia genera tormentorum, qudentium , ibi transitur a frigore nivium ad calorem rum non moritur, et ignis non exstinguitur . Nulae sonant, tortores diabolici torquent pariter et torquentur, et eorum nunquam finis erit aut remedium. Talis est infernus et millies pejor, et haec vidi . Deus, quid faciemus? Nunc, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uicis.s cũ de singulis beatoꝵ ordinib mura
Dicam utcũq. Ominiũ simul in ꝯmune adtio sepii¬
foumis est Auuint. zapiunt amant ⁊ gaudent lau¬
danti ueloces sunt. securi st̃. Pridĩna. Licet aliasua¬
benis hec intelligam: pter tñ audientes. de sinclie
pauca disere. Desi deriũ inte eterne fia. lhuii̾e¬
uatas oieserac ⁊ fine moltstia sine diminittione. Eñ
omnni aduersitate. Sita eoꝵ usio ẽ. ⁊ ꝯgnitio beate
trinitatis: sicut ait dñs iħe. hec uita eterna ẽ itt
cognosant te uerũ dm̃. ⁊ quẽ misisi h̾m ap̃m uñ

Expanded text:
quod dicis. De singulis beatorum ordinibus mira Dicam utcunque potero. Omnium simul in communi actio septiformis est. Vivunt, sapiunt, amant, gaudent, laudant, veloces sunt, securi sunt. PRUDENTIA. Licet aliquatenus hoc intelligam, tamen propter audientes de singulis pauca dissere. DESIDERIUM. Fiat. Vivunt vita sine fine, sine molestia, sine diminutione, sine omni adversitate. Vita eorum visio et cognitio beatae Trinitatis, sicut Dominus ait: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te Deum verum, et quem misisti
Abbreviated transcription (Latin):
spc ibi est etiã corpus. Omines potentes sunt. securi
Er de tali uita. de tanta sapientia. de tanto amor
de tanto gaudio. de tali aude. S tali felietar quodi
nullũ fine. nullã diminitionẽ. nullũ detͥmentum
habebunt. F tce pauca dixi nob̾ de his que in elo ui¬

Expanded text:
s, ibi est etiam corpus. Omnes securi sunt. Securi sunt de tali vita, de tanta sapientia, de tanto amore, de tanto gaudio, de tali laude, de tali velocitate, quod nullum finem, nullam diminutionem, nullum detrimentum, habebunt. Ecce pauca dixi vobis, quae vidi in coe
Abbreviated transcription (Latin):
mones enĩ ob reuerentiã diuni nominis:
uiuentes despiciunt᷑. Ut eñ ita dixerim: au¬
daciores sunt. qmͣ demones. Hinc unꝰqͥsq in¬
delligat. qr ius & pondus excõmunicationis
dĩ maiestate pensetur. cuiꝰ auctoritate deꝑmit᷑.¬
Debet tñ a subditis humilit̾ suggeri: si forte
ualeat in p̃latis qd̾ displicet emendari. Et
libere gͦ dicenda st̃ que sentim: & ualde hu¬
milit̾ ꝓm̃da que dicimꝰ: ne & que recta in¬
dendimꝰ hec elate ꝓferendo ñ recte faciam

Expanded text:
mones ob reuerentiam diuini nominis fide Christi viuentes despiciunt. Vt enim ita dixerim, audaciores sunt quam dæmones. Qui & sielligat, quia vis & pondus excommunicationis,nam fiat, ex Dei maiestate pensetur, cuius auctoritate deponitDebet tamen a subditis humiliter suggeri, si forte valeat in Prælatis quod displicet emendari. Et libere ergo dicenda sunt quæ sentimus, & valde humiliter promenda quæ dicimus, ne & quæ recta intendimus, hæc ela
Abbreviated transcription (Latin):
sa fortassis aduentũ suũ fulguri: potiꝰ ꝗͣ.
ꝵ conscientias detegit. &e quales qualia me.
memoria eoꝵ que uiderint ñ ꝑeat. Appare
bit ab oriente in occiclentẽ. attingens a fiune
usq infinẽ: ut sub miranda celeritate oĩa
que ubiq t̾rarũ sunt. erunt uł fuer̃t.
ꝓferat. in lucẽ : ce qnͣtum spectat ad iudicii
rationẽ. omĩa simul cesemel ꝓdeant ad ma¬
nifestationẽ. Om̃s inqͥt apłs resurgemꝰ. s¬

Expanded text:
sa fortassis adventum suum fulguri potius quam  conscientias detegit, et quales qualia merememoria eorum quae viderint omnino non peret ab oriente in occidentem attingens a fine usque in finem, ut sub miranda celeritate omnia quae ubique terrarum sunt, erunt, vel fuerunt, proferat in lucem, et quantum spectat ad judicii rationem omnia simul et semel prodeant ad manifestationem: Omnes, inquit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscamꝰ: uidelicet quales simus ad
scdia dĩ ñ teneret nos in om̃e mału possemꝰ
dicebat. Dñe miscdĩa tua ante. ocłos meos
ẽ que me custodiat: & miscdia tua subseq̃t᷑
me que me erigat. Inualidi sumꝰ ad bonũ:
nec sine gr̃a dĩ aliqͥd boni facere. uł in aliqͦ
bono ꝑseuerare possumꝰ. Istud etiã apłs scie¬
bat. cũ dicebat. Grã lĩ sum id qd̾ sũ. & qr gr̃a
eiꝰ in me uacua ñ fuit: & grã eiꝰ semꝑ in me.
manet. Hanc genuna cognitionẽ. sui habu¬
it abraham cũ dixit. Loquar ad dñm meũ:
cũ sim pulius ce cinis. Reuerapuluis ẽ ħo.
Sicut enĩ puluis ex quacũꝙ parte uento¬
impellit᷑. in aliam deicitur & ibi remanet:
sic in om̃e uiciũ homo eadere pot̃. nec adi¬
ciet ut resurgat. nͥ miscdia di ei subueniat.
Cinis etiã ẽ homo: qm̃ sicut. cinis nec ꝓfert
germ̃ ex se nec sem̃ susceptũ germinat᷑: sic
deo referre debemꝰ: qui &e multa bona nob̃

Expanded text:
cognoscamus, videlicet quales simus ad sericordia Dei non teneret nos, in omne vitium possemus dicebat, Domine, misericordia tua ante oculos meos , quae me custodiat; et, Misericordia tua subad bonum, nec sine Dei gratia bonum facere, vel in aliquo bono perseverare possumus. Istud etiam Apostolus sciebat, cum dicebat, Gratia Dei sum id quod sum; et quia gratia ejus in me vacua non fuit , gratia ejus in me manet. Hanc geminam cognitionem sui habuit Abraham cum diceret: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Revera pulvis est homo. Sicut enim pulin aliam aream dejicitur, et ibi remanet: sic homo in omne vitium cadere potest, nec adjiciet ut resurgat, nisi misericordia Dei ei subveniat. Cinis etiam est homo; quia sicut cinis nec profert germen ex se, nec susceptum semen germinat, sic Deo referre debemus, quia et multa bona nobis
Abbreviated transcription (Latin):
illos quos sic diligis. & a quib sic diliger is.
de in amicitiã assũpsisse putabimꝰ .A. Ple¬
rosq omi affectu complectim᷑. quos tñ ad a¬
micitie secreta ñ adinittimꝰ. que maxime in
om̃ium secretoꝵ & consilioꝵ nr̃oꝵ reuelati¬
one consistit. Unde dñs in euãgłio Iam
ñ dicam uos seruos. s amicos meos. Causam¬
q subiuingens qua amici nomine digni ha¬
berent᷑: qr omĩa inquit que audiui a pa¬
tre meo nota feci uobis. Et alias. Uos ami¬
ci mei estis: si feceritis que p̃cipio uobis.
De his uerbis ut sc̃s ait ambrosius. dedit.
formã amicitie quã sequam. ut faciamus
anuei uoluntatẽ: ut aꝑiamꝰ secreta nr̃a
amico. quecũq in pectore habemꝰ. c&e illiꝰ

Expanded text:
ANUS. Non omnes illos, quos sic diligis et a quibus sic diligeris, ANUS. Non omnes illos, quos sic diligis et a quibus sic diligeris, te in amicitiam assumpsisse putabimus? AELREDUS. Plerosque omni affectu complectimur, quos tamen ad amicitiae secreta non admittimus; quae maxime in omnium secretorum, et consiliorum nostrorum revelatione consistit: unde Dominus in Evangelio: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos; causamque subjungens, qua amici nomine digni haberentur: Quia omnia, inquit, quae audivi a Patre meo, nota feci vobis . Et alias: Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis . De « his verbis, ut sanctus ait Ambrosius , dedit formam amicitiae quam sequamur, ut faciamus amici voluntatem, ut aperiamus secreta nostra amico, quaecunque in
Abbreviated transcription (Latin):
eũ miserrimũ iudicares⁊ Gal̾. Miserrimũ
plane. A. Ergo & ipsũ felicissimũ ñ negabis
qui in eoꝵ int quos uiuit uiscerib requies¬
cit: amans om̃s ce amatꝰ ab om̃ib: qũe ab
hac su auissima tranquillitate nec suspicio
diuidat. nec timor excutiat. Galt. Optime.
ac uerissime. A. Qd̃ si forte de om̃ib difficile
inuentu sit. in p̃senti. eũ id nob̾ in futurum
seruet᷑: quanto plures nob̾ abundant. hui¬
modi: tanto nobis feliciores estimabimꝰ: Nu¬
diusterciꝰ cũ claustra monasterii circuir̃e:
consedente fr̾m amantissima corona. & qͣsi
int̾ paracḣ siacas amenitates singłaꝵ ar-¬
boꝵ folia. flores fructusq mirarerꝰ nullum
mueniens in illa multitudine quẽ ñ diligerẽ.
& a quo me diligi ñ confiderem: tanto gaudio
ꝑfusus sũ. ut om̃s mundi huiꝰ delicias suꝑa¬
ret. Sentiebam qͥppe. meũ sꝑm transfusũ in
om̃ib. &e in me om̃ium transmigrasse affectũ:

Expanded text:
eum miserrimum judicares? GALTERUS. Miserrimum eum miserrimum judicares? GALTERUS. Miserrimum plane. AELREDUS. Ergo ipsum felicissimum non negabis, qui in eorum, inter quos vivit, visceribus requiescit, amans omnes et amatus ab omnibus, quem ab hac suavissima tranquillitate nec suspicio dividat nec timor excutiat. GALTERUS. Optime ac verissime. AELREDUS. Quid si forte de omnibus difficile inventu sit in praesenti, cum id nobis in futurum servetur, quanto plures nobis abundant hujusmodi, tanto nobis feliciores aestimabimus? Nudiustertius cum claustra monasterii circuirem, consedente fratrum amantissima corona, et quasi inter paradisiacas amoenitates singularum arborum folia, flores fructusque mirarer; nullum veniens in illa multitudine, quem non diligerem et a quo me diligi non confiderem, tanto gaudio perfusus sum, ut omnes mundi hujus delicias superaret. Sentiebam quippe meum spiritum transfusum in omnibus, et in me omnium transmigrasse affectum,
Abbreviated transcription (Latin):
de alteriꝯ felicitate letet᷑. & ita singłoꝵ beati¬
dudo. omĩum sit. & om̃ium beatitudinũ uni¬
uersitas singłoꝵ. Ibi nulla cogitationũ occul¬
tatio: nulla affectionũ dissimulatio. Hec ẽ uera
ce et̃na amicitia que hic inchoat᷑ ibi ꝑficit᷑. que
hic paucoꝵ ẽ ubi pauci boni: ibi om̃ium. uibi
om̃s boni. Hic necessaria ꝓbatio. ubi ẽ sapi¬
entium &e stultoꝵ ꝑmixtio: ibi ꝓbatione non
egent. quos beatificat angłica illa. & quodã¬
mͦ diuina ꝑfectio. Ad hanc ꝓinde similitu¬
dinem comparem amicos quos ñ secus ac
nos ipsos diligamꝰ: quoꝵ nob̾ nuda sint oĩa.
quib omĩa nr̃a pandamꝰ secreta: qui firmi
sint &e stabiles. & constantes in om̃ib. Rutas¬
ne quẽquã mortaliũ ẽẽ. qui ñ uelit amari:
multas uiuere & om̃s habere. suspectos qͣsi
insidiatores capitis sui timere om̃s. nulłu
diligere. nec se diligi a quoquã putare: non

Expanded text:
de alterius felicitate laetetur: et ita singulorum beatide alterius felicitate laetetur: et ita singulorum beatitudo omnium sit, et omnium beatitudinum universitas singulorum. Ibi nulla cogitationum occultatio, nulla affectionum dissimulatio. Haec est vera et aeterna amicitia, quae hic inchoatur, ibi perficitur; quae hic paucorum est, ubi pauci boni; ibi omnium, ubi omnes boni. Hic necessaria probatio, ubi est sapientium et stultorum permistio; ibi probatione non egent, quos beatificat angelica illa et quodammodo divina perfectio. Ad hanc proinde similitudinem comparemus amicos, quos non secus ac nos ipsos diligamus; quorum nobis nuda sint omnia, quibus omnia nostra pandamus secreta; qui firmi sint, et stabiles, et constantes in omnibus. Putasne quemquam mortalium esse, qui non velit amari? multos vivere, et omnes habere suspectos, quasi insidiatores capitis sui timere omnes, nullum diligere, nec se diligi a quoquam putare, non