comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in angłis modo sutt ⁊ ĩ aĩab scĩs felicit̾
uiuentib. ⁊ ĩ nob̾ erunt in futuro. s nõ
hẽbunt om̃ia hos usus: sũ ħ officia: q̃ nc̃
hñt. Ut u̾bi gr̃ã. Timor filial mͦ facit
tini̾e ne offendamꝰ ꝙ̃ diligimꝰ. ⁊ ne seꝑe¬
mur ab eo facit ⁊̃ nos reu̾eri eimd̾. Infu¬
turo u̾o: faciet nos reu̾eri. qñ nõ time¬
bimꝰ seꝑari uł offende̾ Nõ gͦ metus seꝑa¬
tionis uł offensionis nc̃ ẽ in angłis. uł aĩa¬

Expanded text:
angelis modo sunt et in animabus sanctis feliciter viventibus, et in nobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos usus, sive haec officia quae nunc habent, verbi gratia: timor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in ang
Abbreviated transcription (Latin):
tione sb̾a. uł si meliꝰ hoc applłatur:
ab eo ꝙ est saꝑe. dicta ẽ sapĩa. ⁊ ab
oo ꝙ est scire: dicta ẽ scĩa ꝯta ab eo
qd̾ ẽ eẽ: dicta ẽ eẽntia. ⁊ quis magis
ẽ qm ille qui dixit. famulo suo moy
si. Ego sum qui sũ. ⁊ dices filiis isrł.
Qui est misit me ad uos. Ip̃e u̾e ac

Expanded text:
oc appellatur, ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia, ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos? Ipse vere ac
Abbreviated transcription (Latin):
corde credit᷑ ad nisticiam. Ita sỹ
ioħ̾em tͣctans. Id̾o nõ simplicit̾
apłs ait. credit᷑ s corde r̾dit᷑
qr ret̾a pot̾ homo noleris. c̾dere.
nõ nͥ uolens. Intrare eccłiam:
⁊ acced̾e ad altare: pot̃ nolens.
s non cred̾e̾. Item suꝑ genesĩ.

Expanded text:
Corde creditur ad justitiam; ita super Joannem tractans: Ideo non simpliciter Apostolus ait creditur, sed corde creditur, quia caetera potest homo nolens, credere non nisi volens; intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere. Item, super Gen.
Abbreviated transcription (Latin):
ier. ait. cet̾a cum sint lib̾i .ar. pos¬
sunt flecti in utrãq ꝑtem: accipi
sũt grã. qr ex nat᷑a: in pͥmordio sue
ꝯditionis mutari potu̾nt: ad bonũ
siũ ad malũ: s post: ꝑgrãm ita bono
addicti sunt: ut inde mutari neq̃ant.
ad hoc enĩ repugnat gr̃a᷑. nõ nat᷑a.
ansiserunt. ⁊ quibus modis sciant.

Expanded text:
 ait: Caetera cum sint liberi arbitrii possunt flecti in utramque partem, accipi sunt gratia; quia ex natura in primordio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum sive ad malum, sed post per gratiam ita bono addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non natura. perdiderunt, et quibus modis sciant.
Abbreviated transcription (Latin):
fructuosa dum ĩ pcco alt̾o ꝑsistit. ꝑci¬
piet᷑ tñ eius fructus incipietq ꝓfi¬
c̾e̾. cũ pcc̃i alt̾ius penitu̾it. Tunc enin
utrũq dimittit᷑ põcm: ⁊ sat̃ factio p̾¬
cedens uiuificat᷑ que fu̾at mortua
sic̃ bap̃s illi qui ficte accedit: tc̃ p̾mi¬
tus ualz. cum fictio a nĩte recedit
auctoritates indutunt. Ait eĩ aut̾.

Expanded text:
ructuosa, dum in peccato altero persistit; percipietur tamen fructus ejus, incipietque proficere, cum peccati alterius poenituerit. Tunc enim utrumque dimittitur peccatum, et satisfactio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc primum valet, cum fictio a mente recedit auctoritates inducunt. Ait enim Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
naturã: ꝓficiebat etate. de infantia
ad iuuetutẽ. Iuxͣ hoĩs naturã ꝓficie¬
bat gr̃a . nõ ip̃e ꝙ nõ hẽbat ꝑ accessũ
tp̃ris accipiendo. s pandendo domũ
⁊ sic d̾o pr̃i ad laudẽ. ⁊ homĩb ad salu¬
tem ꝓficiebat. In aliis gͥ ñ ĩ se: ꝑfici

Expanded text:
naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temporis accipiendo sed pandendo donum et sic Deo Patri ad laudem Dei, et hominibus ad salutem proficiebat. In aliis ergo, non in se
Abbreviated transcription (Latin):
actualis ibi nõ est. nͨ originał cłpa
est: qr ip̃a causa est origiũ pcc̃i. Si
aũt pena ẽ: que ẽ illa : passibłitas: uł
mortalitas:. uł alia corruptioͦ hoc
dĩe toenntiũ ꝙ uitiũ .ł corruptõ dici pͭ

Expanded text:
ctualis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est originalis peccati. Si autem poena est, quae est illa? Passibilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos dine coeuntium, quae vitium vel corruptio dici p
Abbreviated transcription (Latin):
tiodux̃ me rex in ceslaui uinariã.
⁊ ordinauit ĩ me caritatẽ. uideamꝰ
gꝰ ordinẽ. qͥd pͥnͣs. ꝯuid post. ẽẽ de¬
beat . Peccat enĩ qui p̾postere agit.
Nam scire quid facias. ⁊ nescire ordi¬
nẽ faciendi: nõ ẽ ꝑfecte cogitõis.
Or dĩnis nam q ignorãtia: ꝯt᷑bat
m̾itoꝵ formã. Ordinẽ & diligẽdi. Ab

Expanded text:
e rex in cellam vinariam, et ordinavit in me charitatem. Videamus ergo ordinem, quid prius, quid posterius esse debeat; peccat enim qui praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. Ordinem autem diligendi August.
Abbreviated transcription (Latin):
sui officio deditus: ꝙ sñ pcc̃o Rx̾ceri non
possit: si culpis gͣmorib nretitus: ad pe¬
nitentiã uen̾it : uł qui bona alt̾iꝰ ñiuste
decinet: ł qui odiũ in corde gerit᷑ re¬
cognoscat se u̾am pñiam ñ posse ꝑag̾e.¬
nͥ negociũ relinqͣt: uł officiũ deserat. ⁊
odiũ ex corde dimittat ⁊ bona q̃ iͥnste abstu¬
lit restituat. Ne tñ desꝑet. int̾im. qͥcqͥd
boni fac̾e pot᷑. Hortam᷑ ut faciat. ut d̾s cor¬
alus illustret ad pñiam. Cum sit pñia
int̾ior ⁊ ext̾ior. de utͣq ꝑ p̾missa satis ap¬
paret: q̃ sit u̾a ⁊ q̃ sit falsa.
De tribus

Expanded text:
cui officio deditus, quod sine peccato exerceri non possit, si culpis gravioribus irretitus ad poenitentiam venerit, vel qui bona alterius injuste detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoscat, se veram poenitentiam non posse pe negotium derelinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, bonaque quae injuste abstulit restituat. Ne tamen desperet; interim quidquid boni facere poterit hortamur ut faciat, ut oejus illustret ad poenitentiam. Cum sit poenitentia interior et exterior, de utraque per praemissa satis apparet quae sit vera, et quae sit falsa. 3. De tribus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tumoris. Uñ: hũana cõscĩa ad d̾m
ꝓ rigore ⁊ crudelitate acced̾e metuit.
I̾d̾o scͥptura temꝑauit smonẽ suũ sp̃m
bonũ noĩans. ne crudeł putaret᷑. qͥ
mitis erat. nõ ꝙ pr̃ solus sit potẽs
uł mag̾ potens. ⁊ filius solus sapiẽs uł

Expanded text:
a ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, et Filius solus sapiens vel
Abbreviated transcription (Latin):
caruis exposcunt : nõ ꝓpagrns uolũtate
s lbidinis noluptatẽ : q̃ tũ uoluptas:
ñ pp̃nuptias cadit in culpam ss pp̃ imp¬
tias accipit ueniã Immod̾ata gͥ ꝓg̾slio
ẜni ueĩam ꝯcedit᷑. Quo c̾ca: ⁊ hinc lauda
ad se ignosci fatiũ pp̃ se. Non eĩ iste
ꝯcubitus. quo ẜuitur ꝯcupiscẽtie. agr̃
ut impleat᷑ fetꝰ: ꝙ̃ postularit nuptie.
oĩo gͥ ingn̾e suo: nuptie bone sunt:
qr fidem thori s̾uant ⁊ ꝓlit suscipiẽde cã:
utrũq sexum ꝯmiscent᷑ ⁊ impietatẽ se¬
uł qui exigentib debitum reddiuit: de¬
fendit apcc̃o scĩtas ꝯuigii. bonũq nup¬
tiale. Si eĩ absq pcc̃o nõ poss fi ꝯcubitꝰ
tus ꝯuigalis: nõ p̾cepiss dñc post diluui¬
um eos copłari dicens. ẽscite ⁊ młtipli¬

Expanded text:
carnis exposcunt, non propagationis voluntate, sed libidinis voluptate? quae tamen voluptas non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Immoderata ergo veniam conceditur. Quocirca et hinc laudab pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent et impietatem sevel qui exigentibus debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus conjugalis, non praecepisset Dominus post diluvium eos copulari
Abbreviated transcription (Latin):
tali ꝯcupĩe sbigunt᷑ : rem faciũt que
nõ ẽ nptiaꝵ. Cuiꝰ delicti: nõ sunt nup¬
tie hortatͥtes: s dep̾cat̾ces. Decus
quid̾ ꝯuigale ẽ. castitas ꝓc̾andi ⁊ reddẽdi
carnalis debiti fides. Hoc ẽ opꝰ nuptiaꝵ
ꝙ ab om̃i pcc̃o defendit apłs dicẽs nõ pec

Expanded text:
iae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delicti non sunt nuptiae hortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas; procreandi et reddendi carnalis debiti fides, hoc est opus nuptiarum, quod ab omni peccato defendit Apostolus dic
Abbreviated transcription (Latin):
culpe: ꝑ hoc ⁊̃ quidam ꝓbare uolũt imip¬
tias eẽ pcc̃m. S ut supͣdictun ẽ. In¬
dulgentia: alia ẽ ꝯcessionis alia ꝑmis¬
sionis. Egerat apłs de nuptũs. ⁊ de car¬
riali coitu ⁊ ad utrũq retulit ild̾ꝰ

Expanded text:
culpae? Per hoc etiam quidam probare volunt nuptias esse peccatum. Sed, ut praedictum est, indulgentia alia est concessionis, alia permissionis. Egerat Apostolus de nuptiis, et de carnali coitu; et ad utrumque retulit illud:
Abbreviated transcription (Latin):
si timore patiendi malũ ꝙ formidat.
s tim ne mutat᷑ in gehemiã. bonus est
iste timor. ⁊ utilis. l infufficiens ꝑ ꝙ̃ sit
paulatim ꝯsuetudo nuisticie: ⁊ succedit
micialis timor. Qñ incipit ꝙ durũ erat
amari. ⁊ sic incipit excludi suilis timor
a caritate. ⁊ succedͭ deinde timor castus
sui amictił. Quo timemꝰ: ue sponsꝰ tardet.
ne discedat. ne offendaraꝰ. ne eo careanꝰ.
Timor iste de amore uerit. ille quid̾ t̾młꝰ
ẽ utilis s nõ ꝑmanẽs. met̾nũ: ut iste
timor diuinꝰ: comes est. ꝑ om̃s gͣdus.¬

Expanded text:
tiendi malum quod formidat. sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste timor divinus comes est per omnes gradus.
Abbreviated transcription (Latin):
mulier testet᷑ sibi ⁊̃ eẽ mantum.¬
datum. dicens.ꝓ̾cep̃ nob̾ d̾s ⁊ c̾.
supͣ tam̃ legit᷑. añ fcãm młierem:
dm̃ dixisse uiro. De ligno scie boi
⁊ mali. ne comedas. nõ dixit. ne
comedatis. Lorte: qr facturus
datum. qr mulier que sb̾iecta ui-
quomodo loqui potu̾nt. uł loqñ¬
tem intlłigere. qui nõ didic̾ant.
int̾ loqñtes crescendo. uł magist̾io
dicimꝰ. qr d̾s eos tales fecerat. qui¬

Expanded text:
mulier testatur sibi etiam esse mandatum, dicens: Praecepit nobis Deus, etc. Supra tamen legitur, ante factam mulierem, Deum dixisse viro: De ligno scientiae boni et mali ne comedas; non dixit ne comedatis. Forte quia facturus datum; quia mulier quae subjecta viroquomodo loqui potuerunt vel loquentem intelligere, qui non didicerant inter loquentes crescendo vel magisterio, dicimus q
Abbreviated transcription (Latin):
comitat᷑ grãm: nõ gr̃a uo¬
liuitatẽ. Uñ aus̾. ad bouefacium
papã. scribens ꝯͣ pelagianos inqͥt.
Cum fides imipetrat iustificõm. sic̃
unicuiq d̾s partitus ẽ mensurã
fidei: nõ grãm d̾i̾: aliquid m̾iti pre¬
cedit humani. s ip̃a m̾etur ang̾ir:
ut aucta m̾eatur ⁊ ꝑfici. i ioluntate
comitante ñ ducente. pedisseca nõ
p̾uenit bone uoluntatis m̾itũ: ⁊

Expanded text:
comitatur gratiam, non gratia voluntatem. Unde Aug. ad Bonifacium papam scribens, contra Pelagianos, inquit: Cum fides impetrat justificationem, sicut unicuique Deus partitus est mensuram fidei, non gratiam Dei aliquid meriti praecedit humani, sed ipsa meretur augeri, ut aucta mereatur et perfici voluntate comitante, non ducente, pedissequa, non praevenit bonae voluntatis meritum: et
Abbreviated transcription (Latin):
ost p̾dc̃a: de uolũtate ĩ¬
eiisq fine disserendum est.
Sciend̾ est gͥ qd̾ ex fine suo ut
ait aus̃. uoluntas tognoscit᷑.
utrum recta: an pͣuã sit. finis
aũt bone uoliitatis: bĩtudo est.
uita et̾ na ds ip̃e. Male u̾o finis¬

Expanded text:
ost praedicta, de voluntate ejusque fine disserendum est. Sciendum ergo est quod ex fine suo, ut ait Aug., voluntas cognoscitur utrum recta an prava sit. Finis autem bonae voluntatis beatitudo est, vita aeterna, ipse Deus. Malae vero finis
Abbreviated transcription (Latin):
bant. nõ aĩo s officio seꝑati: uitã suam
qiͣ mortuam planguut c̾ti: ꝙ reꝯcilia¬
ciuitatis gaudia recipiãt. Hic aucto¬
ritatib ĩnitunt᷑ qui suffcc̾e ꝯtendũt.
d̾o ꝯfit̾i pcc̃a. sñ sac̃dote. Dñt enĩ ꝙ si
quis timẽs detegi cułpam suam apd̾
hoĩes. ne inde obpbrio hãt᷑. uł alii suo
exemplo adpercand̾ actingant᷑. ⁊ id̾o̾:
saceat hoĩ. ⁊ reuelet do: ꝯseqͥtur ue¬
mam Qd̾ ñ sufficit soli d

Expanded text:
abant, non animo, sed officio separati, vitam suam abant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod reconciliacivitatis gaudia recipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam. 4. Quod non sufficit soli D
Abbreviated transcription (Latin):
illa. S si ꝯfiund̾is alicui dic̾e dicito ea
cotidie in aĩa tua. ñ dico ut ꝯfurearis
ea ꝯseruo tuo ut tͥ exꝓbret. dicito d̾o:
qui curat ea. Nec ⁊̃ si nõ dix̾is igno¬
rat ea. cum faciebas ea: p̾sto erat. cũ
admit̾es ea cognou̾at. Nũquid uult¬
ea a te cognosc̾eᷤ Peccare enĩ nõ eru¬
biusti. ⁊ ꝯfit̾i erubesca: Dicito ĩ hat
uita: ut in alia requiẽ hẽas. Dicito. ĩ¬
gemiscens ⁊ lac̾mans. In codice se̾pta
sunt pct̃a tua. Spongia peocatoꝵ tuoꝵ
pccã hũam noticiam latent: nõ ab ip̃is
confessa: nͨ ab alus publicata. si ea ꝯfit̾i.
uł em̃dare uołu̾nt. deũ quẽ hñt testem
ip̃m ⁊ hĩturi sunt puntorẽ. Qd̾ si sui
ip̃i uidices fiant. ⁊ ueluti sue ñ qͥtatis
ultores. Hic i se uolũtariã penam se¬
u̾issime aĩadu̾sionis exceant: tꝑalib
penis mutabunt et̾na supplicia. ⁊ latri¬
mis ex u̾a cordis ꝯtͥtõne fluentib reff̾a¬
gunt et̾ns ignis incendia. Et infra.

Expanded text:
illa. Sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum peccata humanam notitiam latent, non ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeterni ignis incendia. Et infra, ibid.:
Abbreviated transcription (Latin):
qr alia ẽ unio aĩe illiꝰ adcarnẽ. Alia est
unio u̾bi ad aĩam illam ⁊ carnẽ. Nõ gͦ
accep̃ u̾bum di ꝑsonã hoĩs. s nat̾am
qr nõ erat ex carne illa ⁊ aĩa illa: una
accipiendo uniuit ⁊ uuiendo accepit.
Contͣ hoc oppositio. qm ꝓbare quidã
uolunt ꝑsonam accepisse ꝑsonam.

Expanded text:
 alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo accepit Verbum Dei personam hominis, sed naturam; quia non erat ex carne illa et anima illa una accipiendo univit, et uniendo accepit. 5. Contra hoc oppositio, qua probare quidam volunt personam accepisse personam.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o noĩe firmam̃ti. celum qd̾ excedit
aerem. an ip̃e aer hic intlłigat᷑. id̾
aus̃. querit. nͨ soluit. Mag̃ tñ aꝓpba¬
re uidet᷑. celum illd̾ hic accipi: qd̾ spa¬
celum sunt: dicit uaporalit̾ trah
⁊leiissimis suspendi guttis. Sic̃ aer
iste nubilosꝰ: ex alatõne t̾re: aquas
uaporałr tͣhit. ⁊ ꝑ sb̾tiles minutiaᷤ
suspendit. ⁊ post corpulentiꝰ ꝯgloba¬
tas pliuuałr refuudit. Si gͦ pot̃ aqͣ
sic̃ uidemꝰ ad tantas minutias ꝑue¬
uire: ut ferat᷑ uaporałr suꝑ aerem:
aquis nat᷑ałr leuiorẽ. Cur nõ credamꝰ
t̃ suꝑ illd̾ leuiꝰ celuni: mimutioribus
guttis ⁊ lemorib ĩmanare uaporib:
s qͦmodo ibi sint. ibi eẽ nõ dubitamꝰ.¬
Que sit figura

Expanded text:
vero nomine firmamenti coelum quod excedit aerem, an ipse aer hic intelligatur, idem Aug. quaerit, nec solvit. Magis tamen approbare videtur coelum illud hic accipi quod spaer illud coelum sunt dicit vaporaliter trahi, et levissimis suspendi guttis. Sicut aer iste nubilosus exhalatione terrae aquas vaporaliter trahit, et per subtiles minutias suspendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videmus ad tantas minutias pervenire, ut feratur vaporaliter super aerem aquis naturaliter leviorem, cur non credamus etiam super illud levius coelum minutioribus guttis et levioribus emanare vaporibus; sed quoque modo ibi sint, ibi esse non dubitamQuae sit figura
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ repetitione : om̃e tp̃c agitur.
nõ qͥnalius asit ab illis. dies octauus.
⁊ nonꝰ ⁊ sic de cet̾is. S quia inan.
dieb reꝵ gn̾a distincta sunt. ⁊ in
Uiiͦ. lic nõ fu̾it nouũ genus reꝵ
nsfitutum: fuit tñ in eo qiͣ quidã
nouus st atus sc̃ficatiõnis oꝑm. ⁊¬
requietionis opificis pot̃ ⁊̃ sic ex

Expanded text:
quorum repetitione omne tempus agitur; non quia alius sit ab illis dies octavus et nonus, et sic de caeteris, sed quia in sex diebus rerum genera distincta sunt, et in septimo, licet non fuerit novum genus rerum institutum, fuit tamen in eo quasi quidam novus status sanctificationis requietionis opificis. Potest e
Abbreviated transcription (Latin):
uẜ p̾scierit. qd̾ modo nõ scit uł prescit.
Dep̃scĩa p̾mo respondemꝰ. dicentes młta
eum p̾scisse que mado nõ p̾scit. Cum
enĩ eiut p̾scĩa nõ sit nͥ de futuris: ex qͦ
illa que futura erant. p̾sentia fiũt
Sub scĩa u̾o semꝑ sunt. Prescunt gͦ d̾s
om̃a. ab et̾no que futura erant. neq
p̾scire desinit. nͥ cum futura eẽ desinũt.
n cũ p̾scire desinit aliqua que añ pre¬
sciebat: minus ea noscit qnͣ ante cog¬
noscebat. Non enĩ d̾r ex defcu scĩe eius

Expanded text:
d modo non scit vel praescit. De praescientia primo respondemus, dicentes multa eum praescisse quae modo non praescit, cum enim ejus praescientia non sit nisi de futuris, ex quo illa quae futura erant praesentia fiunt sub scientia vero semper sunt. Praescivit ergo Deus omnia ab aeterno quae futura erant, neque praescire desinit, nisi cum futura esse desinunt. Neque cum praescire desinit aliqua quae ante praesciebat, minus ea noscit quam ante cognoscebat. Non enim dicitur ex defectu scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tionit modus mĩniã uid̾et᷑ fate ex¬
p̾ssionẽ: si nat᷑a d̾ma dic̾et᷑ caro tc̃a
meliꝰ hoc silere puto uł negare ꝙͣ te¬
mere asser̾e. ne si illd̾ dicat᷑. ꝯu̾tibłitas
nature ĩ nat᷑am significari putet᷑

Expanded text:
 facere expressionem si natura divina diceretur caro facta, melius silere hoc puto vel negare, quam temere asserere; ne, si illud dicatur, convertibilitas naturae in naturam significari putetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tlłigentie suspitione notatis. ꝯsenti¬
nus dicentes. ⁊ ꝑsanara filii assũp¬
sisse naturã hũam ⁊ uaturã d̾inam
humane nature in filio unitã eãq
sibi uisse isł assumpsisse. uñ: ⁊ u̾e

Expanded text:
tatis, consentimus dicentes, et personam Filii assumpsisse naturam humanam, et naturam divinam humanae naturae in Filio unitam, eamque sibi unisse vel assumpsisse. Unde et vere
Abbreviated transcription (Latin):
moiret ⁊ petit. ne ambo infoueam ca¬
dant: quͣi stultus euitare noluit. Tanta
itaq uis ꝯfessionis ẽ : ut si deẽ sac̾dos.
ꝯfiteat᷑ ꝓxo. Sope enĩ ꝯtingit: qd̾¬
penitens nõ pot̾ Gecundari corã sat̾ dote

Expanded text:
et petit, ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit, qoenitens
Abbreviated transcription (Latin):
ost p̾dicta᷑ ꝯsid̾atione dignũ ¶¬
occurrit: utrimi pectandi potẽ d̾o¬
tia: sit nob̾ a d̾o. uł a nob̾. Putant qui o¬
dam potũtiam recte agendi nob̾ eẽ
mala uoluntas: nam a d̾o nob̾ ẽ: s a
est. Bone nãq uoluntatis ⁊ cogitatio¬
nis iuitium. nõ hoĩ: ex se ip̃o nasci. uł
diuinitꝰ ꝑari. ⁊ tͥbui. in eo d̾s euident̾
ostendit: qr nõ dẏabłs: nͨ aliquis angło
eius: ex quo in hanc caliginẽ sũt de¬
trusi: bonã potuit: uł pot̾st resui̾e
uolinitatẽ. Quia possibłe foret. ut hu¬
mana nat᷑a. post qmͣ ad̾o au̾sa: bomta¬
temꝑ did̾ uoluntatis: ex se ip̃a rursus
eam hr̃e potuisset: młto possibiliꝰ. hoc
nat᷑a hr̃et angłica . q̃ qnͣto minꝰ gra¬
uat᷑ t̾reni corꝑis ponde̾: tanto magis

Expanded text:
ost praedicta consideratione dignum occurrit utrum peccandi potentia sit nobis a Deo, vel a nobis. Putant quidam potentiam recte agendi nobis essmala voluntas non a Deo nobis est, sed a est. Bonae namque voluntatis et cogitationis initium non homini ex seipso nasci, sed divinitus parari et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quia nec diabolus, nec aliquis angelorum ejus, ex quo in hanc caliginem sunt detrusi, bonam potuit vel poterit resumere voluntatem; quia si possibile foret, ut humana natura postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex seipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura haberet angelica, quae quanto minus gravatur terreni corporis pon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsũmet᷑ pcc̃m. Ub agnosci pot̾it.
si diligent̾ intendat᷑ quid sit in
aĩa mortale uł ueniale ꝓcc̃m.
Ut eĩ ibi serpens suasit młieri.
suꝑiori ꝑti rõis .i. rõni sapĩe: eãdẽ

Expanded text:
m. Ubi agnosci poterit si diligenter intendatur, quid sit in anima mortale, vel veniale peccatum. Ut enim ibi serpens suasit mulieri,riori parti r
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ sb̾as siue naturas. ⁊ bonas
actiones: siũ malas. Aꝑrens em̃
quomꝰ intlłigend̾ sit quiddã ĩ
li. de u̾a religione ab eo tͥ dit.
ait. Hoc de sb̾stantiis atq na¬
turis dictum est Inde eĩ dis-¬
putabat᷑. nõ de bonis actionib
atq pcc̃is. Aꝑte hic iud̾r diui¬
dere. int̾ naturas sũ sł̾ias: ⁊¬

Expanded text:
ive naturas, et bonas actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas s
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fati doctores actiones int̾iores.
stantias que si male sunt : pc̃ta
funt. nͨ ad̾o sunt. Qd̾ u̾o mali
diabłi que uicia dicunt᷑. actus
sũt: nõ res. Idem. in .iiii. onmne¬
malum natura nõ est. s actus:
accidens alicui defectu boni. Qmͣ¬
mobrem: qd̾ natura ñ est. d̾s
nõ fec̃. quia nat᷑a ẽ om̃e ꝙ fec̃.

Expanded text:
s stantias; quae si malae sunt, peccata sunt, neque a Deo sunt. Quod vero mali diaboli quae vitia dicuntur, actus sunt, non res. Idem in quarta malum natura non est, sed actus accidens alicui ex defectu boni. Quamobrem quod natura non est, Deus non fecit; quia natura est omne quod fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
pamqm dei uoluntas suꝑata sit
hom uoluntate ⁊ ni firmissimis
nolendo impedic̾tib nõ potunt fac̾e
potent issĩmꝰ: qd̾ uolebat. Ubi ẽ gͦ
filios ierłm uoliuit. ⁊ nõ fecit u
et̃ p̃dictis płrim obuiare idñr¬

Expanded text:
am Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere Potentissimus quod volebat. Ubi est erfilios Hierusalem voluit, et non fecit? Haec enim praedictis plurimum obviare vid
Abbreviated transcription (Latin):
cus nõ est. Locus tam̃ dei: abusiue
d̾r templum d̾i nõ qd̾ eo ꝯtineat᷑.
s qd̾ ei presenssit. ⁊ in habitans
longe sit a d̾o. s in eo ĩonge sit:
qd̾ ab eius simłitudine recedit. ⁊
tanto longius: qnto fit dissimilior
At ip̃a similitudo: ulło modo ex ali¬
qua ꝑte. potest ẽẽ dissimilis. Unde
fit: ut cum similitudo pat̾s filiꝰ sit:
ox nlła ꝑte patͥ posit eẽ dissmilis.
cuiꝰ ꝑticipatione similia sunt. q̃¬

Expanded text:
us non est. Locus tamen Dei abusive dicitur templum Dei, non quod eo contineatur, sed quod ei praesens sit et inhabitans;longe fit a Deo; at in eo longe fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior.At ipsa similitudo nullo modo ex aliqua parte potest esse dissimilis. Unde fit ut cum similitudo patris filius sit, ex nulla parte patri possit esse dissimilis; cujus participatione similia sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
bat. E nõ eẽt laudabłe. homini. si
id̾o̾ bñ iuiu̾e poss. quia nemo male
uiu̾e ꝑsud̾e̾t. cum ĩ nat᷑a posse. ⁊ ĩ
potestãte hr̃et uelle. ñ ꝯsentire sua
uit d̾s quos fut᷑os malos p̾sciebat.
qr p̾nidit: quid boni de mał eoꝵ
eẽt fãrus. Sic eĩ eos fect ut re¬
lmq̃ret eis Uñ aliquid fac̾ent:¬
nirẽt. Ase hñt uoluntatẽ malã:
ab illo naturã bonã ⁊ iustam penã
Frustra gͥ d̾r: nõ deb̾et d̾s creare. qͦs
p̾sciebat malos futuros. Sciebat eĩ
bonis ꝓfuturos. ⁊ inste ꝓ mala uo¬
luntate pumendos. Addunt ⁊̃
talẽ hoĩem dełe̾t fat̾e qui nollet
oĩo peccare. Concedimꝰ quid̃ meli¬
orẽ nat᷑am ẽẽ: que oĩo pectare uoll
Concedant ⁊ ip̃i nõ eẽ malã: q̃ tał¬
est: ut poss nõ pettare si uellet.

Expanded text:
bat. Sed non esset laudabile homini, si ideo bene vivere posset, quia nemo male vivere suaderet, cum in natura posse, et in potestate habere vellet non consentire suadvit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerentatem malam, ab illo naturam bonam, et justam poenam. Frustra ergo dicitur: Non deberet Deus creare quos praesciebat malos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam talem hominem debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae t
Abbreviated transcription (Latin):
to eĩ sanctiꝰ fuit atq ꝑfect iꝰ. qnͣto acarna¬
dicta nitlłigend̾ ẽ. ñ qͥn ꝑtineat młier
illa ad mat̾moniũ cũ qͣ ñ ẽ ꝑmixtio see¬
uũ. s ñ ꝑtin ad mat̾moniũ ꝙ exp̾ssam
⁊ plenã teneat fig᷑am. ꝯuĩctionis xͥ ⁊ ecc̃e.
mitate Est gͦ ⁊ in illo. mat̾monio. tỹpꝰ

Expanded text:
to enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnadicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet figurammitate. Est ergo et in illo matrimonio typus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ a scłis ĩnotuit supͣ memoratum.
mist̾ium. qr om̃is c̾atura nõ añ scła:
s a scłir est. Atcende lector: qr undẽt᷑
dissentire in hac sentũtia. illustͤs
doctores. Id̾oq: ut om̃is repugnͣtia
angłis quimaioris digͥtatis sunt:
ex ꝑte cognita a sł̾is fuisse: ut pote
familiarib. ⁊ nũtiis: illis u̾o qͥ mino¬
ris dignitatis it̃: ĩcognita extitisse
dicamꝰ. usqͦ impleta sunt. ⁊ ꝑ eccłiam
p̾dicata ⁊ tũc ab om̃ib angłis ꝑfc̃e
fu̾nt cognita. Constat itaiꝑ om̃s an

Expanded text:
memoratum mysterium, quia omnis creatura non ante secula, sed a seculis est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugnantia angelis qui majoris dignitatis sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse dicamus, usquequo impleta sunt et per Ecclesiam praedicta; et tunc ab omnibus angelis perfecte fuerunt cognita. Constat it
Abbreviated transcription (Latin):
angłs hoĩb ait. Cñ oraretis: or̃onẽ urãm¬
de łͥ obtuli d̾o. Adom̃ĩa quid̾ scienda: suffict¬
ñ nlłła nũciare. Nõ ut ip̃e ab eis discat
no. Nunciãt ⁊ ꝙ ꝙ uolu̾it ab eo missi
ad quos uolu̾it totũ ab illo ꝑ alld̾ u̾bũ
eiꝰ audieutes .i. ĩ eius u̾itate ĩueniẽtes
quid sibi faciend̾: qͥd quib ⁊ qñ nũciãd̾

Expanded text:
ns hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficnonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, no. Nuntiant etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud Verbum ejus audientes; id est, in ejus veritate invenientes quid sibi facie
Abbreviated transcription (Latin):
a d̾o creatͦ. Creatur eĩ a do ĩ nocẽs
dici pot̃: qr nõ oĩno tał est. qui¬
lem eam dͥi fecit. Deus enĩ bo¬
nam eam fecit ⁊ bonitatẽ ei sine
corruptions ididit. ⁊ d̾r illa nͣlis
bonitas: qmͣ in c̾atione a ꝯdito¬
re. suscepit. qmͣ bonitatẽ: ꝑ ꝓcc̃m pe¬
itus. nõ amisit s uiciatam hũit:
qmͣ d̾s. tñ sñ uicio fecit. Si eñ res
bona nõ eẽt anima: in ea malum
gͥ õm̃o talis est anima qͣł ẽ a deo
treata. Sic̃ quis pollutas hñs ma¬
nus: ñ tale hũit pomũ: quale egt
dedi mũdis manib. ego em̃ dedi

Expanded text:
o innocens, dici potest, quia non omnino talis est qualem eam Deus fecit. Deus enim bonam eam fecit, et bonitatem ei sine corruptione indidit. Et dicitur illa naturalis bonitas, quam in creatione a conditore suscepit; quam bonitatem itus non amisit, sed vitiatam habuit; quam Deus tamen sine vitio fecit. Si enim res bona non esset anima, in ea malum ergo omnino talis est anima, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi
Abbreviated transcription (Latin):
imiri nõ ꝯgruerit nͥ mediãte rõali.
eẽntia. Ina & unio mexplicabił ẽ. a d̾o̾:
ut ⁊̃ ioħes ab ut̾o scĩficatus. se nõ eẽ
dignũ fateat᷑ solu̾e corrigiam calcia¬
mẽti iħu. qr illiꝰ unionis modũ ĩuesti¬
gare alusq explicare nõ erat suffici¬
ons. Non sunt gͥ audiendi. qͥ nõ ui
hoĩem filium d̾i suscepisse dñt. neq

Expanded text:
ongruerit, nisi mediante rationali essentia. Illa autem unio inexplicabilis est adeo, ut etiam Joannes ab utero sanctificatus, se non esse dignum fateatur solvere corrigiam calceamenti Jesu, quia illius unionis modum investigare, aliisque explicare non erat sufficiens. Non sunt ergo audiendi qui non verum hominem Filium
Abbreviated transcription (Latin):
quos itqͣ uoluntas ñ ad intłigẽtiã u̾ita¬
tis. s ad defensionẽ placẽtiũ matat nõ
desid̾antes dec̾i u̾itatẽ. s ab ea ad fabu¬
las ꝯu̾tentes auditũ. quor ꝓfessio ÷:
magis placita: qmͣ docenda: ꝯquir̾e nͦ
docenda de sid̾ are s delid̾atis d octͥ nam
impiam redãt. false doctͥne institutis. fid̾i
sc̾itatem corrumꝑe molientes auriumq
pruriginẽ sb̾ nouello sui desid̾n dogna¬
de aliis ing̾entes. qui ꝯtentõi studenites:
sertionẽ. ⁊ placiti defensionẽ: ꝑtinax pug¬
na ẽ. dum se ⁊ u̾itas tenz ⁊ se uoluntas
orroris tuet᷑. hoꝵ gͥ. ⁊ d̾o. odibilem ecc̃am
eu̾tere. atq ora oppilare. ne uirus neqͥcie
in aliis effiud̾e q̃ant ⁊ luc̾nã u̾itatis
in candelabͦ ex altare uolentes ĩ labore
młto ac sudore uolumẽ d̾o p̾stante ꝯpegi¬
mus: ex testimoniis u̾itatis met̾num
fundatis: in .iiiͦiͬ. libris distractũ. In quo
maioꝵ exempla doctͥnãq reppies. In quo:

Expanded text:
n ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, sertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas erroris tuetur. Horum igitur et Deo odibilem ecclesiam evertere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac sudore, hoc volumen, Deo praestante, compegimus, ex testimoniis veritatis in aeternum fundatis, in quatuor libris distinctum. In quo majorum exempla doctrinamque reperies; in quo,
Abbreviated transcription (Latin):
uyientet alqͥd de pe¬
nuria ac tenuitate
gazophilatium dñi
mitt̾e. ardua scand̾e.
opꝰ ultͣ uires nr̃as a¬
sũmationis fidutiã.
laborisq icedẽ ĩ samaritano statuentes. qͥ
platis incurationẽ semiuiui duob dena¬
riis suꝑeroganti cuncta redd̾e ꝓfestꝰ ẽ.
Delectat nos u̾itas pollicentis. s t̾ret ĩ mẽ¬
sitas laboris. Desid̾ium hortat᷑ ꝓficiendi.
s dehortat᷑ infirmitas deficiendi. qmͣ uin¬
cit zelus domꝰ d̾i. Quo mardescẽtes fidẽ
nrãm adu̾sus errores carnalium atq
aĩalium hoĩm dauitice t̾ris clipeis mu¬
t̾e. eoꝵ ĩ xp̃o laudabłib studiis. lingͣ ac
stilo uot seruire flagitantiũ. Qias bigaᷤ.
i nob̾ agitat xp̃i caritas Qmͣuis ñ am¬
bigamus oẽm hũam eloqͥi f̾monẽ ca¬
umipnie atq ꝯtͣdc̃oni emuloꝵ semꝑ fu¬
isse obnoriũ. qr dissentiẽtib uolũtatũ¬

Expanded text:
upientes aliquid de penuria ac tenuitate gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras asummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis mutere, eorum in Christo laudabilibus studiis, lingua ac stylo nos servire flagitantium: quas bigas in nobis agitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem humani eloquii sermonem calumniae atque contradictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientib
Abbreviated transcription (Latin):
est.⁊ in scis. qui cũ dño sũt: et
tanto utiq lib̾ius: qnͣto a pc̃c̃o
ĩmunins: ⁊ ad bonũ ꝓmꝰ. quo eĩ
quisq ab illa pccĩ ẜuitute. de qua
gendo bonũ: lib̾uis ũt iudicium
¶ridec si diligñr inspiciat᷑. lib̾m
uid̾r dici arbit̾um qr sũ coactõe
⁊ nccĩtate ualet appet̾e uł elig̾e: ꝙ¬

Expanded text:
t; et tanto utique liberius, quanto a peccato immunius, et ad bonum pronius. Quo enim quisque ab illa peccati servitute, de qua gendo bonum liberius habet judicium. Unde si diligenter inspiciatur, liberum videtur dici arbitrium, quia sine coactione ecessitate valet appetere vel elige
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i. ait. Sic̃ pͥma ĩmortalitas fuit:
qmͣ peccando adam ꝑdidit. posse ñ
Postea u̾o sic erit: ut male uel¬
le nõ possit nͨ ido carebit łib̾o
arbit̾o. Multo qͥppe lib̾ius erit ar
nolle infelicitatẽ: ita nolle ĩiqͥtatẽ.
smꝑ hĩtura est. S ordo seruandꝰ

Expanded text:
30, ait: Sicut prima immortalitas fuit, quam peccando Adam perdidit, posse nonPostea vero sic erit, ut male velle non possit; nec ideo carebit libero arbitrio. Multo quippe liberius erit arbnolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed o
Abbreviated transcription (Latin):
tentiis discrepare uideant᷑. Attẽ¬
damus finẽ illiꝰ autoriͭ ᷤ exodi.
Dicto eĩ reddo ĩiquitates patrũ.
infilios: addit. hus qui oderũt
iõ puniri filios: qr p̾cau̾nt parẽ¬
tes. s quia eis similes qͦdã ħedita¬
rio malo d̾m oderunt. Ind̾ gͦ ꝙ
ĩ exodo dñs dic̃: sic̃ ieꝵ. tͣdit :
nõ id sonat qd̾ młti estimant.

Expanded text:
discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum oderunt. Illud ergo quod in Exod. Dominus dicit, sicut Hieron. tradit, non id sonat quod multi existimant;
Abbreviated transcription (Latin):
errandi fomitẽ male inclłcta mĩstnt
his ⁊ eĩ euident̾ tͣdit᷑ dues inxͦ eẽ¬
pͥncipales sentꝰ sũ gemiuã sapĩam.
neq id̾o: unitas ⁊ singłaritat ꝑsone diui¬
dit᷑. S iuxͣ dias naturas duas ht̃ sapi¬
entias. Unã: nõ t̾atam. s geratã. q̃ ip̃e
ei collatam. Nã ysaias de eo p̾t̾estat᷑.¬

Expanded text:
errandi fomitem male intellecta ministrant. His etenim evidenter traditur duos in principales sensus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas et singularitas personae dividitur; sed juxta duas naturas, duas habet sapientias, unam non creatam, sed genitam, quae ipse ei collatam. Nam Isaias de eo protestat
Abbreviated transcription (Latin):
s nõ unus. Res eĩ due ur płes: rec¬
te possunt dici unũ ẽẽ. si sint uinꝰ
eẽntie. ⁊ eaꝵ uma sit natura. Unus
ã uł una: ñ pet̃ dici de diu̾sis rebus.
nͥ addatur quid unꝰ uł una. qͦ addito.
recte pot̃̾ dici de reb ⁊ unuis ⁊ di

Expanded text:
ed non unus. Res enim duae vel plures recte possunt dici unum esse, si sint unius essentiae, et earum una sit natura. Unus autem vel una non potest dici de diversis rebus, nisi addatur quid unus vel una, quo addito, recte potest dici d
Abbreviated transcription (Latin):
corã femina hostis fr̃bus: ñ aral
in u̾ba ꝑsuasionis exire. metuens de¬
p̃hendi. S sb̾ int̾rogatõe a eã agg̾d̾r.
nt ex rnsione collg̾et: quałi ĩ ma¬
licia ꝓced̾e poss. Cur inqͥt p̾cep̃ uob¬

Expanded text:
coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi; sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret qualiter in malitia procedere poss
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit irridens nuditatẽ patris
⁊ sentũtiam: nõ ip̃e s filiꝰ eius cha¬
naan accepit. Maledictꝰ chanaã.
seruus erit frm suoꝵ. Que enim
iusticia ẽ ut pat̾ pectau̾it. ⁊ fili
punitꝰ sit : s in mist̾io: illd̾ dc̃m ẽ

Expanded text:
peccavit, irridens nuditatem patris; et sententiam non ipse, sed filius ejus Chanaan accepit. Maledictus Chanaan servus erit fratrum suorum. Quae enim justitia est, ut pater peccaverit, et filius punitus sit
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑͥis młtiplex ẽ ⁊ nõ simplex. Que
id̾o simplex d̾r. respͤtu corꝑis. qr mole
nõ diffundit᷑ ꝑ spaciũ loci. s ĩ unoqͦ
corꝑe. ⁊ in toto tota ẽ. ⁊ in qual ꝑte
eius. tota ẽ. ⁊ idd̾ cum sit aliquid in
qua uis exigua. ꝑticła corꝑis. ꝙ senci¬
at aĩa. ꝙͣuis nõ fiat in toto corpore
inhertẽ. aluid acutũ. Aliud memorẽ.
aliud cupiditas. aliud timor. Aliud le¬
ticia. aliud tͥsticia. possintq ħ ⁊ alia¬

Expanded text:
Quae ideo simplex dicitur respectu corporis, quia mole non diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore, et in toto tota est, et in qualibet ejus parte tota est: et ideo cum sit aliquid in quamvis exigua particula corporis, quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto coinertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, possitque ha
Abbreviated transcription (Latin):
sus localis. ⁊ corꝑalis. in quo homo lo¬
lit̾ tantũ. ẽ ercia eoꝵ: qui ntroq
modo ꝑadisum accipiũt. Terciam
mͥ plat̾e fateor. ut homo inꝑadiso
plantatꝰ : accipi pot̾. quo t̾ram oẽm :¬
remotis aquis. ħbas ⁊ ligna ꝓduc̾e
iussit. qr ⁊ si p̾sentis ecc̃e uł future
tẏpum ten. Ad litt̾am tam̃ intlłnd̾¬

Expanded text:
sus localis, et corporalis in quo homo loliter tantum; tertia eorum qui utroque modo paradisum accipiunt. Tertiam mihi placere fateor, ut homo in corporplantatus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbas et ligna producere jussit. Qui etsi praesentis Ecclesiae vel futurae typum tenet, ad litteram tamen int
Abbreviated transcription (Latin):
arborib. ⁊ magno fonte fecund̾. qd̾
dñs. apͥncipio: antiqua tͣnslatio: St̃
adorientem. Uñ: uoluit ĩ orientali
ꝑte. ẽẽ ꝑadisum longo int̾iacent e
spatio: uł maris uł t̾re: a regionibꝰ
quas ĩcolunt homines: secretũ. ⁊
ĩ alto sit um. us ad limarẽ ccubum
ꝑtingentem. Uñ: nͨ aque diluuis il¬
luc ꝑuenerunt. De lignis ꝑadisi¬
erant ligna du̾sign̾is. lignũ uite¬

Expanded text:
agnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio vel maris vel terrae a regionibus quas incolunt homines secretum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum rtingentem, unde nec aquae diluvii illuc pervenerunt. 6. De lignis paradisierat lign
Abbreviated transcription (Latin):
huc tͣnsmeare. Quid ẽ ild̾ chaoe
int̾ bonos ⁊ malos nͥ hĩc iusticia. inde
ĩiquitas. q̃ ulłatenꝰ sociars ualent:
Adeo eiũ scĩ d̾i iusticie addicti sũt:
ut ulła ꝯpassidne ad reꝓbos tͣnsire
ualeant. nlła ꝓ eis int̾ scõs fiat int̾¬
cessio. Quomͦ g ͦ inde uolũt aliqui
tͣnsire ao ilłos. s nõ possũt Emaci
iuisticia di admitt̾et. nõ fi̾et molesta

Expanded text:
meare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret
Abbreviated transcription (Latin):
Ncũte sane. quidã respond̾ ħeticoͬ u̾su¬
tissime int̾roganti. utrũ d̾s filiũ nolẽs
aut uolens genu̾it. Ut si dic̾e̾t nolens
absurdissima de mis̾ia seq̃ret᷑. Si a̾ uolẽs.¬
eẽ filiũ. s uoluntatis. At ile uigilãtissime.
uicissim q̃suut ab eo. utrũ d̾s pr̃ uolens
aut nolẽs: sit d̾s. ut si snd̾et nolẽs. seq̃¬
ret᷑ gnͣdis absurditas. ⁊ mis̾ia ꝙͣ de d̾o c̾de̾
magna ẽ insania. Si a dic̾et uolens.
Randet᷑ ei gͦ ⁊ uolens ip̃e uolũtate sua
d̾s ẽ ñ natura. Quid gͦ restabat nͥ ut¬

Expanded text:
cute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens an nolens genuerit: ut si diceretur, nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si auteesse Filium, sed voluntatis. At ille vigilantissime vicissim quaesivit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, quam de Deo credere magna est insania; si autem diceret volens, responderetur ei: Ergo et ipse voluntate sua Deus est, non natura. Quid ergo restabat,
Abbreviated transcription (Latin):
posse. nͥ ꝙ faciti. Illud ꝙ̾ rta in¬
tlłigendum est. Id solum ñ pot̃ d̾s:
ꝯfessionũ ad deua loquẽs art. Ne
cog̾is inuitus ad aliguid qr uolũ¬
tas tua nõ ẽ maior qm pom̃tia.
Esset a maior si te ip̃o tu ip̃ema¬

Expanded text:
posse nisi quod facit. Illud autem ita intelligendum est: Id solum non potest DeConfessionum ad Deum loquens ait: Nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas tua non est maior quam potentia. Esset autem maior, si te ipso tu ipse ma
Abbreviated transcription (Latin):
caro uñ seminat᷑ hũit. Qmͣuis
eẽ dñt: si carnis nat᷑a magis ĩ
post̾iorib corrupta tͣhat᷑: n ex
ip̃a mag̃ iorrupta: aĩa amplius
inficitur
&x quo quatore sit illa ꝯ

Expanded text:
caro unde seminatur habuit. Quamvis esse dicunt, si carnis natura magis in posterioribus corrupta trahatur, neque ex ipsa magis corrupta anima amplius inficiatur. 4. Ex quo auctore sit illa
Abbreviated transcription (Latin):
ca synodꝰ detreuit : nͥ ꝓ pate facien
Nõ ꝯmpistes domũ ꝓximi tui. nõ seruũ
nõ ancalam ⁊c̾. S uid̾r p̾ceptum de ñ
ꝯtupilcendis reb ꝓximi unũ ẽẽ cũ eoͭ
quo d̾r. Non furaberis. ⁊ p̾ceptũ de nõ cõ¬
cupiscẽda uxore: unũ ẽẽ cũ eo quo d̾r.
Non mechaberis. Pot̾at eĩ p̾ceptum nõ
furandi: ĩ illa gn̾alitate intlħ: u̾ de¬

Expanded text:
a synodus decrevit, nisi pro pace faciendnon servum, non ancillam, etc. Sed videtur praeceptum de non concupiscendis rebus proximi, unum esse cum eo quo dicitur: Non furaberis; et praeceptum de non concupiscenda uxore, unum esse cum eo quo dicitur: Non moechaberis. Poterat enim praeceptum non furandi in illa generalitate int
Abbreviated transcription (Latin):
aut ub̾iori ⁊̃ copia fortasse regnabͭ.
ĩmundoꝵ demonũ nouimꝰ. ĩ quoꝵ
locum succedentes filii catholice ma¬
tris: q̃ st̾ilis apparebat in t̾ris: in ea pa¬
ce de qua illi ceciderũt. sine ullo tp̃ris
t̾mino ꝑmanebunt. S illoꝵ ciuium
mu̾s: siue qui ẽ: siue qui fuit. siũ qui
futurus ẽ: ni ꝯtempłone ẽ eius artifi¬
cis. qui uocat ea que nõ sũt. tãqmͣ ea
que sunt. Ecce aꝑte dicit. nõ minꝰ de

Expanded text:
ortasse regnabit. immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit, sive qui futurus est, in contemplatione ejus artificis est, qui vocat ea quae non sunt tanquam ea quae sun
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾sit. de illa excellũtissĩma duo.¬
nat᷑a loquens explicare quis pot̃: Non
scio. distingu̾e a̾ int̾ illã gn̾atõm ⁊ istã
hanc ꝓcessionẽ. nescio. ñ ualeo. ñ suffĩ¬
cio. Ac ꝑ ħ qr ⁊ illa ⁊ ista ẽ meffabił. sic̃ de¬

Expanded text:
ersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non scio; distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia et illa et ista est ineffabilis;
Abbreviated transcription (Latin):
aĩaduerti pot̃: quis eoꝵ i
plus pectau̾it. adam .s. uł eua: Plus eĩ
uidet᷑ peccasse młr. que uoluit usur¬
pare d̾iitatis eqͣlitatẽ. ⁊ nimia p̾sũp¬
tione elata: credidit ita eẽ fut᷑m. Adam
u̾o: nͨ illd̾ credidit. ⁊ de penitentia: ⁊
d̾i miscd̃ia cogitauit. dum uxori mo¬
rẽ gerens. enisꝑ suasioni ꝯsensit: no¬
lens eam ꝯtͥstare. ⁊ a se alienatã relm¬
quere: ne ꝑiret: arbitratus illd̾ ueĩale:
nõ mortale delictum. Uñ auõ. Apħ in
itu accipi p ͭ. ut intłłigatur ñ eẽ se

Expanded text:
imadverti potest quis eorum plus peccaverit, Adam vel Eva. Plus enim videtur peccasse mulier, quae voluit usurpare divinitatis aequalitatem, et nimia praesumptione elata crediderit ita esse futurum. Adam vero nec illud credidit, et de poenitentia et Dei misericordia cogitavit, dum uxori morem gerens, ejus persuasioni consensit, nolens eam contristare, et a se alienatam relinquere, ne periret; arbitrans illud esse veniale non mortale delictum. Unde August., libita accipi potest, ut intelligatur non esse sedu
Abbreviated transcription (Latin):
am. Om̃em flatum ego feti. ⁊ sõ
sunt gͦ audiendi: qui putant aĩam
eẽ ꝑtem d̾i. Si enĩ hoc eẽt: nͨ a se nec
ab alio. deripi posset. nͨ ad malũ facien¬
dum. uł paciend̾ ꝯpelli : nͨ ĩ meluis.
uł det̾ius mutari. Flatus gͦ quo ho¬
minẽ anmauit fcũs ẽ a do̾. nõ de
d̾o. nͨ de aliqua mat̾ ia: s de nichilo

Expanded text:
 Omnem flatum ego feci. Non sunt ergo audiendi qui putant animam esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in melius vel deterius mutari. Flatus ergo quo hominem animavit factus est a Deo, non de Deo, nec de aliqua materia, sed de nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
creasse. u̾bis scͥpture ꝑuicatit̾ inhe¬
rentes. q̃uib d̾. Inspirauit. ⁊ sufflauit
ẽ c̃. Cum flat inqͥmit. uł spirat hõ.
de se flatum ennitit. Sic gͦ cũ d̾r.
d̾s flasss uł spirasse spirałm ĩ faciẽ
hoĩs: ex se spm hoĩs emisisse intłłr.¬

Expanded text:
creasse, verbis Scripturae pertinaciter inhaerentes, quibus dicitur inspiravit vel insufflavit, etc. Cum flat, inquiunt, vel spirat homo, de se flatum emittit. Sic ergo, cum dicitur Deus flasse vel spirasse spiraculum in faciem hominis, ex se spiritum hominis emisisse int
Abbreviated transcription (Latin):
Disputans: quid eleg̾it d̾s in nõ dun
tionẽ. tui dixit seruiturum ẽẽ ma¬
iorem.⁊ quid in eod̾ maiore sumłr nõ¬
tinationẽ ut dic̾em. Non gͦ elegit
d̾s oꝑa cuiꝰqͣm in p̾scĩa: que ip̃e daturꝰ
ẽ. s fidem elegit. inp̾scĩa ⁊ quẽ sibi cre¬
diturum eẽ presciuit. ip̃m elegit. cui
nam uitam ꝯseq̃retur. Ecte hic aꝑte
dicit᷑ nõ pp̃ oꝑa eum elegisse: s pp̃ fidẽ.
qua: eum p̾scunt cditurũ. s quia. ⁊ in
ram nͨ adhuc inueneram quał sit el̃ec¬
tio gr̃e: de qua dicit apłs. Reliquie: ꝑ¬

Expanded text:
disputans, quid elegerit deus in nondum ui dixit seruiturum esse maiorem, et quid in eodem maiore similiter noncinationem, ut dicerem: Non ergo elegit Deus opera cujusquam in praescientia, quae ipse daturus est, sed fidem elegit in praescientia; et quem sibi crediturum esse praescivit, ipsum elegit cui rnam vitam consequeretur. Ecce hic aperte dicit non propter opera eum elegisse, sed propter fidem qua eum praevidit crediturum. Sed quia et in ram, nec adhuc inveneram qualis sit electio gratiae, de qua dicit Apostolus,