comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ satis eẽ. p̃sentẽ ad auxiliũ. Inducãq suꝑ uos gla¬
Sine gr̃a euangłii legẽ ñ posse seruare. Cuncta
enĩ hec que circũstant. ad iudeos ꝑtinent. xpm̃
uenientẽ ñ suscipientes. Cũq cõfugeritis in ur
lũ panis urĩ. & rł. Idẽ. fortitudinẽ seripture quã
carnalit̾ obseruatis. Lex enĩ nichi ual& sine xp̃o.
Ita ut .x. mulieres in uno clibano coquant panes.
&rł. Id ẽ. & legis mandata in legis angustia p̾̃¬
parent sensii. sed minime dent ad sacietatẽ. qͥa
latitudinẽ spãlis intelligentię ñ haben. Ita ut
comedatis carnes filioꝵ & filiarũ. urãrũ. Et rł.
Qd utrũq & in capeiuitate babilonia. & romana
auctũ ẽ. Cȩterũ filioꝵ & filiarũ carnes comedebaÑ
dũ discipłos suos ꝑuersa doctrina decipiebant. De¬
struã excelsa urã. & simulachra cõfringã. Idẽ. sa¬
cerdotes & magistros. Cadetis int̾ ruinas idoloꝵ
uroꝵ. Id ẽ. Scribas & phariseos. Iccirco idola qͥa

Expanded text:
is esse praesentem ad auxilium. « Inducamque super vos glasine gratia Evangelii legem non posse salvare. Cuncta enim haec quae circumstant ad Judaeos pertinent, Christum venientem non suscipientes. « Cumque confugeritis in urblum panis vestri, » et rel., id est fortitudinem Scripturae, quam carnaliter observatis. Ita ut decem mulieres in uno clibano coquant panes, » et rel., id est decem mandata in legis angustia praeparent sensum; « sed minime dent ad saturitatem, » quia latitudinem spiritualis intelligentiae non habent. « Ita ut comedatis carnem filiorum et filialonica et romana actum est. Caeterum filiorum ac filiarum carnes comedebant, dum discipulos suos perversa doctrina decipiebant. « Destruam excelsa vestra et simulacra confringam, » id est sacerdotes et magistros. « Cadetis inter ruinas idolorum vestrorum, » Scribas et Pharisaeos, idcirco idola, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nes dõ. Idẽ.qͥ maculatã hab& cõscientiã de my¬
steriis anĩ ñ tract& atidacit᷑. Si cectis fuerit. idẽ.
Scientie lum̃ ñ habens.Si claudtis. idẽ. in mã¬
datis dñ ñ bene incedens. Si paruo & grandi &
torto naso.ad ẽ. modica discretione uł nimia. & ꝑ¬
uersa. Si fracto pede id ẽi ñ recte in cedens in tua di.
Si manii. id ẽ oꝑe corrupto. Si gibbꝰ idẽ. pondere pec¬
gnis exequens actib. Si albiigiem habens in ocło.

Expanded text:
tam habet conscientiam, de mysteriis Domini non tractet audaciter. « Si caecus fuerit, » id est scientiae lumen non habens; « si claudus, » id est in mandatis Domini non bene incedens: « si parvo vel grandi vel torto naso, » id est modica discretione vel nimia et perversa; « si fracto pede, » id est non recte incedens in via Dei; « si manu, » id est opere corrupto; « si gibbus, » id est pondere pecgnis exsequens ac
Abbreviated transcription (Latin):
tione suã. Et illis hec ꝓfuit oratio. Domꝰ in uilla
muros ñ habente sub conditione agroꝵ uendit᷑. quia
conuersatio gentiũ custodia legis ñ ligatarũ si a uero
deuiauĩt pꝰ agnitionẽ penitentia redimnit᷑. De iu¬
beleo ut supra. Ades leuitarũ que in urbibꝰ sunt
sẽꝑ postunt redimi. Id ẽ. cõuenticła apłoꝵ que ipsi
collegerunt. penitentia qd pͥus deliquerant em̃dart᷑.¬

Expanded text:
tionem suam, et illis haec profuit oratio: domus in villa tionem suam, et illis haec profuit oratio: domus in villa muros non habente sub conditione agrorum venditur, quia conversatio gentium custodia legis non ligata, si a vero deviaverit post agnitionem, poenitentia redimitur. De jubilaeo ut supra. « Aedes Levitarum quae in urbibus sunt semper possunt redimi, » id est conventicula apostolorum quae ipsi collegerunt poenitentia, quod prius deliquerant, emundar
Abbreviated transcription (Latin):
&rł. Et ipse p̾tiũ ad redimendũ poterit inuenire.
& rł. id ẽ. si alt̾uis car& aieilio. & ipse aliqͦ se zẽlo
cõpinetionis correxerit. Cõputant᷑ fructus & rł. Idẽ.
cogitet quantũ seruierit diabolo. & deinceps digno
penitentie fructu uitã suã redimat. Qđ si ñ inuene¬
Annũ iubeleũ. idẽ.penitentiã ad uerã remissionẽ.
In ipso eñ omĩs uenditio redit. & rł. In ꝑfectionẽ enĩ¬
penitentie pͥstine libertati peccator restituit᷑. Uendita
domꝰ in urbe in uno anno redimi potest. ñ deinceps
anno euoluto. qr cultꝰ in lege traditionib phariseoꝵ
peioratꝰ in anno. ⁊d ẽ. in tẽprẽ incarnationis xp̃i. redi¬
ini potuit de p̾uaricatione si eredere uoluissent. Qe
nĩ ꝑtinaces in errore fuerunt. possedit eos sathanas.
Nec redimi potuert̃ in iubeleo. id ẽ. in passione xpi. uͥ¬
dix̃ dt̃s. Pater ignosce illis. & rł. Q aut̃ crediderurq
mincarnationẽ eiꝰ. in uno anno redemerunto conu̾sa¬

Expanded text:
d redimendum poterit invenire, » et rel. Id est si alterius caret auxilio et ipse aliquo se zelo compunctionis correxit, « computabuntur fructus, » et rel., id est cogitet quantum servierit diabolo, et deinceps digno poenitentiae fructu vitam suam redimat. « Quod si non invened veram remissionem. « In ipso enim omnis venditio redit, » et rel. In perfectione poenitentiae pristinae libertati peccatorum restituitur. Vendita domus in urbe in uno anno redimi potest. Non deinceps anno revoluto, quia cultus in lege traditionibus Pharisaeorum pejoratus in anno, id est in tempore incarnationis Christi, redimi potuit de praevaricatione, si credere voluissent. Qui enim pertinaces in errore fuerunt possedit eos Satanas. « Nec redimi poterunt in jubileo. » In passione  « Pater, ignosce illis, » etc. . Qui autem crediderunt incarnationem ejus, in uno anno redemerunt conversa
Abbreviated transcription (Latin):
tis meis. Et cõfregi catenas ceruicũ urãrũ. ut
ut dnñi cognoscatis. & eiꝰ memoriã habeatis ne ter¬
renis desideriis incũbatis. Uisitabo uos uelocit᷑ me
gestate. & ardore. id ẽ. ut semꝑ sitiatis & ñꝗͣ sa¬
ur̃os deficere faciat. ut uideant qd nolunt. &
consumant animas ꝓpt̾ angustias. Ardor iste
cũ egestate designat cõtẽptorib mandatoꝵ dĩ.
sitĩ sp̃alis intelligentie insistere. Frustra sere¬
frustra uirtutes aliqͦs imitamini. qr eas diabolꝰ¬

Expanded text:
tis meis. « Et confregi catenas cervicum vestrarum ut ut Deum cognoscatis, et ejus memoriam habeatis, nec terrenis desideriis incumbatis. « Visitabo vos velociter in egestate et ardore, » ut semper sitiatis et nunquam sa oculos vestros deficere faciat, et videant quod nolunt; « et consumat animas, » propter angustias. Ardore et egestate designat contemptoribus mandatorum Dei sitim spiritualis intelligentiae insistere. « Frustra serefrustra virtutes aliquas imitamini
Abbreviated transcription (Latin):
Fortior.u.siclos. Id ẽ. qͥnq sensitũ dnãtionẽ. Infirmior
.iII. Id ẽ. trinitatis fidẽ offerat dõ. Qͥb incipientib
petrus dicit. Quasi modo geniti infantes. & rł.
bello & nuptiis ñ satis ẽ. aptꝰ. & eũ significat
qͥ ad culmen summarũ uirtutũ ascendere minꝰ
idoneus ẽ. Sic̃ ẽ. uirginitas & martiriũ. & monacho¬
rũ recta cõuersatio. qͥ hic iã minꝰ implere potest. Read¬
dat .xu. stclos. Id ẽ. fortior. ᵈ. sensuũ custodiã cum
legis obseruantia. Femina.x. Ia ẽ. infirmior decalogi
uł hystorialẽ obseruantiã. Si pauꝑ fuerit & rł.
Idẽ. si in obs uirtutũ ꝓmissa recõpensare ñ potuerit.¬

Expanded text:
que sensuum dominationem; infirmior, tres, hoc est Trinitatis fidem offerat Deo. Quibus incipientibus Petrus dicit: quasi modo geniti infantes , etc. jam bello et nuptiis non satis aptus, et eum signat qui ad culmen summarum virtutum ascendere minus idoneus est, sicut est virginitas et martyrium et monachorum recta conversatio. Qui haec jam minus implere potest, reddat quindecim siclos, id est fortiter quinque sensuum custodiam cum legis observantia, « femina, decem, id est infirmior, decalogi vel historialem observantiam. Si pauper fuerit, » etc., id est, si inops virtutum, promissa recompensare n
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. & t̾rã eneã. Si plicit̾ ꝓpt̾ sterilitatẽ dic̃. qr
imbre desuꝑ ñ ueniente t̾ra ñ gignit. Abystice
autẽ nec diuinũ auxiliũ habent. nec fructũ
in scripturis. uł in cordib suis inuenient & p̃m
contempnentes. Nec arbores poma p̾bebunt. Idẽ.
qͥ udent̾ fructũ facere. debere. nullis uirtutib
insignunt̾. Enittã bestus agri. id ẽ. malignos ep̃s.
Qui consumant ᷑ desᷤ percora ura. Idẽ. Sapientes & hebe

Expanded text:
 sterilitatem dicit, quia imbre desuper non veniente terra non gignit. Mystice autem nec divinum auxilium habent, nec fructum in Scripturis, vel in cordibus suis invenient Christum contemnentes. « Nec arbores poma praebebunt, » id est qui videntur fructum facere debere, nullis virtutibus insigniuntur. « Emittam bestias agri, » id est malignos spiritus, « qui consumant et vos et pecor
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ peperat de uiro egiptio int̾ filios isrł ur¬
gatus ẽ. in castris. &rł. Hic uir eũ designat qͥ m
religione eccłiastica natꝰ ht̃ patrẽ egiptiũ. idẽ in
gentiliũ philosophia in errorẽ inciderit. Hoc ẽ.¬
uirgari. & ꝑ hoc nom̃ dnĩ blasphemarit uder¬
rans. Mitat̾ in carcerẽ. qr castigandꝰ ẽ. fortit̾. Qi
post modũ iubetͣ extra castra lapidari. qͥa in er¬
rore ꝑseuerans. duris sententiis ex cõmunicationiᷤᷤ¬
ẽ. extra ȩccłiã ꝓpulsandꝰ. Homo qͥ maledixerit qͥepit
ꝑegrinꝰ. id ẽ. iudeus gentilisue. Q occiderit ho¬
minẽ. id ẽ. seduxerit. multis utile̾ pumetur
ut supra. Q ꝑcusserit auimal reddat uicariũ.
Idẽ. qͥ sedireerit simplicẽ & stultũ. ipsiꝰ sedu¬
ctionis culpã penitentia digna absoluat. Q
irrogauit macłã. & rł. In qͦcũq leserit ꝓximi

Expanded text:
pererat de viro Aegyptio inter filios Israel, jurgatus est in castris, » et rel. Hic vir eum designat qui, in religione ecclesiastica natus, habet patrem Aegyptium, id est si gentilium philosophia in errorem inciderit, hoc eni blasphemaverit, ut errans, mittitur in carcerem, quia castigandus est fortiter. Qui postmodum jubetur extra castra lapidari, quia in errore perseverans duris sententiis excommunicationis extra Ecclesiam propulsandus. « Homo, qui maledixerit Deo regrinus, » id est Judaeus gentilisve, « qui occiderit hominem, » id est seduxerit multis utilem, punietur, ut supra. Qui percusserit animal, reddat vicarium, id est qui seduxerit simplicem et stultum, ipsius seductionis culpam poenitentia digna absolvat. « Qui irrogaverit macula, » etc. In quocunque laeserit proximi
Abbreviated transcription (Latin):
his que set̃ficata sunt. Id ẽ. caute tractento. Aꝑit
autẽ pꝰ paululũ qͥd p̾cauendũ monuerit. Omis
homo dicens qͥ accesserit de stirpe urã. usq inqͦ¬
ẽ. imundicia. De his uidelicet quȩ stiꝑiꝰ relata
st̃. nc̃ fac̾ memorationẽ. Ilobis quoq sũmoꝑe¬
am̃adũtendũ. ne ĩdigne misteria. xp̃i continga¬
Contaminat hostie nom̃. qͥ illã indigne offert. ñ
scd̾m eiꝰ dignitatẽ. Qͥ fuerit lepstis. & patiens

Expanded text:
his quae sanctificata sunt, » id est caute tractent. Aperit autem post paululum quid cavendum praemonuerit: « Omnis homo, dicens, qui accesserit de stirpe vestra, » usqius relata sunt nunc facit rememorationem. Nobis quoque summopere advertendum est ne indigne mysteria Christi contingaContaminat hostiae nomen, qui illam indigne offert, non secundum ejus dignitatem. « Qui fuerit leprosus aut patiens
Abbreviated transcription (Latin):
detestabilia sunt. Bos. ouis & capra cũ genita
fuerint .uii. dieb ert sububere matris suȩ. Siue
fortis siue innocens. fiue penitens in hoc tepore me¬
minerit se sub fragilitate nature detentũ. Die
aut̃ octauo & rł. Idẽ. in die resurrectionts iã ĩmor¬
talitate recepta. soli deo sine defectione seruient
electi. Siue ill&bos. siue illa ouis. ñ immolabunt᷑
una die cũ fetib suis. idẽ. cũ legis suꝑsticione &
uetustate. euangłii nouitatẽ ñ obseruandã. De ho

Expanded text:
s et capra cum genita fuerint, septem diebus erunt sub ubere matris suae. » Sive fortis, sive innocens, sive poenitens in hoc tempore meminerit se sub fragilitate naturae detentum. Die autem octavo, etc., id est, in die resurrectionis jam immortalitate recepta, soli Deo sine defectione servient electi. « Sive ille bos, sive illa ovis non immolabuntur una die cum fetibus suis, » id est cum legis superstitione et vetustate Evangelii novitatem non observa
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatizate Sabbatũ dnĩ. Idẽ. intrantes eccłiã
reqͥẽ querite futurã. Sex annis seres agrũ tuũ.
Idẽ. in hac uita in p̃ceptis legis labora. & in euã¬
gelii grã. qd ẽ. uineã sex annis putare. Et col¬
liges fruetus eiꝰ. id ẽ. labora ut ad fruetũ ui¬
neo fruetus cũ labore querendꝰ ideo p̃cipit ñ metẽ.
Sed ert̃ uobis in cibũ. id ẽ. que a dño cõcedunt᷑ sine

Expanded text:
s Domini sabbatum, » id est intrantes Ecclesiam, requiem quaerite futuram. « Sex annis seres agrum tuum, » id est in hac vita in praeceptis legis labora, et in Evangelii gratia, quod est vineam sex annis putare; « et colliges fructus ejus, » id est labora ut ad fructum vinec fructus cum labore quaerendus, ideo praecipit non metere. « Sed erunt vobis in cibum, » quae a Domino co
Abbreviated transcription (Latin):
lo meliorẽ adqͥsieris. abos saluare mem̃to. Ani¬
inal immundũ qd̾ immolari dño ñ potest & rł:
Id ẽ. siqͥs eũ dño ꝓmiserit cuiꝰ uitia ne offerãt con¬
tradicunt. p̃tiũ eiꝰ ponat̃. id ẽ.studiã impendat᷑.
ut de illa imundicia liberet᷑. Qd sacerdos diui¬
dicat utrũ bonũ an malũ sit. significat ipsum
magistrũ considerare debere. utrũ sit corrigibi¬
us annon. & sic studiũ eiꝰ correetionis adhibeat.
Qđ si facere uoluerit add&. uͭ. partẽ. Idẽ. ꝑ intel¬
lectũ suũ hoc efficiat. Ideo . 6ͣ. partẽ intellectũ
dicimꝰ. qr singłis quinq sensuũ idẽ p̃ẽ. Homo si uo¬
uerit uotu stiũ & rł Id ẽi domesticã ȩccłiã qualiᷤ

Expanded text:
re memento. « Animal immundum, quod immolari Domino non potest, » etc. Id est, si quis eum Domino promiserit cujus vitia ne offeratur contradicunt, pretium ejus ponatur, id est studium impendatur, ut de illa immunditia liberetur. Quod sacerdos dijudicat bonum an malum sit, significat illum magistrum considerare debere utrum sit corrigibilis an non, etsi sit, studium correctionis ei adhibeat. Quod si facere voluerit, addet quintam partem, id est per intellectum suum hoc efficiat. Ideo quintam partem intellectum dicimus quia singulis quinque sensuum idem praeest. « Homo si voverit domum s
Abbreviated transcription (Latin):
anni remauserint pꝰ iubeleũ. tanto crescet & p̃ciũ
erłiqͣ. Quanto enĩ longiore tẽpre qͥs doctori inhese¬
rit. tauto potiores fructꝰ recõpensare debebit. Ut
habitare possitis in t̾ra. & rłiqͣ. Oñi mandata eu¬
stodiamꝰ. ut absq pauore diabolice uersutie in ec¬
cłia cõuersantes. fructũ uitȩ in ipsa adqͥramus.
ꝑfecta enĩ airitas foras inituo timorẽ. Dabo bene¬
dictionẽ uobis anno sexto. Idẽ. in .uiͫ. etate dnõ
in cartiato sic̃ & psalmista dic̃. Benedictio dñi suꝑ
uos. benediximꝰ uobis innomine anĩ. Benedictio enĩ

Expanded text:
anni remanserint post jubilaeum, tanto crescet pretium, anni remanserint post jubilaeum, tanto crescet pretium, » etc. Quanto longiori tempore quis doctori inhaeserit, tanto potiores fructus recompensare debebit. « Ut habitare possitis in terra, » et rel. Domini mandata custodiamus, ut absque pavore, diabolicae versutiae in Ecclesia conversantes, fructum vitae in ipsa acquiramus. « Perfecta charitas foras mittit timorem . » « Dabo benedictionem vobis anno sexto. » Id est in sexta aetate Domino incarnato, sicut Psalmista dicit: « Benedictio Domini super vos, benedicimus vob
Abbreviated transcription (Latin):
x. die. Idẽ. in ꝑfectione ꝓmisse qͥetis. Scĩficabiᷤᷤ
annũ qͥnquagestmũ. Qnquagenariꝰ remissionẽ
significari in multis ostendit᷑. In futura enĩ re¬
qͥe ꝑfecta erit remissio. dũ ad regnt̃ uocabunt᷑
om̃s electi. Reuertet᷑ homo ad possessionẽ. id ẽ
paradisũ unde dudũ exciderat. Bedi& ad fami¬
rita expetunt. De ñ serendo & ñ metendo iã
dictũ ẽ. Sed statĩ ablatu comedetis. idẽ. quȩ
tes serã laboꝵ exercitationẽ. Primitias uindemie
ñ colligetis. Idẽ scdm lioterã iub& ñ colligaꝵ̃¬
ad uinũ expͥmendũ. Anno iubelei redient om̃s
ad possessiones suas. Id ẽ. in separationẽ corporis
&s anime uł in uniuersali resurrectione. Redi¬
ent electi ad paradisũ. qͦ latro de cruce ꝑrexit.
Quando uendes qͥppiã ciui tuo. uł emes abeo. & rł.
id ẽ. quãdo frĩ tuo doctrinã cõmendes. uł emes
abeo obedientiã. Ilon contristes eũ. Id ẽ. ñ maiorẽ
Hoc ẽ. uxta numerũ iubelei emere. Quanto plus

Expanded text:
in perfectione promissae quietis; » sanctificabitis annum quinquagesimum. Quinquagenarius remissionem significare in multis ostendimus: in futura enim requie perfecta erit remissio, dum ad regnum vocabuntur omnes electi. Revertetur homo ad possessionem, id est paradisum, unde dudum exciderat, « rediet ad famirita expetunt. De non serendo et non metendo jam dictum est. « Sed statim oblata comedetis, » id est qutes seram laborum exercitationem. « Primitias vindemiae non colligetis, » id est secundum litteram jubet ne colligant vinum exprimendum. « Anno jubilaei redient omnes ad possessiones suas, » id est in separatione corporis et animae, vel in universali resurrectione redient electi ad paradisum, quo latro de cruce perrexit. « Quando vendes quippiam civi tuo, vel emes ab eo, » et rel., id est quando fratri tuo doctrinam commendabis, vel emes ab eo obedientiam, « ne contristes eum, » id est non majorem hoc est juxta numerum jubilaei emere. « Quanto plures
Abbreviated transcription (Latin):
buerit penitendi reputet tẽpꝰ uenditionis suę qͦ
seruiuit peccato. & dignã penitentiã in sequenti
uita studeat exercere. Non affliget eũ uolent̃
inconspectu tuo. Quasi dicat. debitor illi es. ut ñ
patiaris illũ affligi. s liberes. Qd̃ si potest redimi
do tañ si penteuerit remissione accepta. cũ boniꝰ
seruitus. Nec titulo erigetis. Sed̾m litterã. alta
rima drx̃. Mystice pͥncipalia uitia. & crimina
eapitalia. Nec insignẽ lapidẽ ponetis. & rł. Hoc
iuxta hystoriã patet. Allegorice autẽ ꝓhib&
ꝑ auaricie culturã p̃ciosarũ rerũ. siue lapidũ si¬
ue alioꝵ metalloꝵ. Seu quaruet̃q congeriẽ eu

Expanded text:
buerit poenitendi, reputet tempus venditionis suae, quo servivit peccato, et dignam poenitentiam in sequenti vita studeat exercere. Non affliges eum violenter in conspectu tuo, quasi dicat: Debitor illi es, ut non patiaris eum affligi, sed liberes. « Quod si post haec redimido tamen, si poenituerit remissione accepta, cum bonis servitus : » -- « Nec titulos erigetis, » secundum litteram altaria plurima dicit, mystice principalia vitia et crimina capitalia. « Nec insignem lapidem ponetis, » et rel. Hoc juxta historiam patet, allegorice autem prohibet per avaritiae culturam pretiosarum rerum, sive lapidum, sive aliorum metallorum, seu quar
Abbreviated transcription (Latin):
setficabit illũ. & rłiq̃. Idẽ. in resurrectione fua scoꝵ
unitatẽ copulauit. Si uͦ manipłm xpĩ carnẽ uis in¬
telligere. unde nobrs panis intȩ ministrat᷑. alt̾ dies
dies passionis potest intelligi. uno enĩ die mysticã
cenã celebrauit. Attõ corpꝰ in erucis cõsum mauit
unitas fideliũ. Libam̃ta offerunt᷑ cũ eo. Idẽ. eo
passo ꝓfluxerunt ex latere Sacramta redẽptio¬
significant cõplerionẽ legis. due uͦ duo testam̃ta
ui legẽ & ꝓpħas. in qͥb manifestissime de passione
in singłis euangłioꝵ libris plenitudo sapientiȩ in¬
uenit᷑. Panẽ & polentã & pultẽ. & rł. Id ẽ. nul¬
lã anime tuȩ reqͥẽ pparare coneris. anteꝗͣ te scias

Expanded text:
 reliq. In resurrectione sua sanctorum unitatem copulavit. Si vero manipulum Christi carnem vis intelligere, unde nobis panis vitae ministratur, alter dies passionis potest intelligi: uno enim die mysticam coenam celebravit, altero corpus in crucis consummavit unitas fidelium. « Libamenta offerentur cum eo, » id est, eo passo profluxerunt ex latere sacramenta redemptiosignificant completionem legis. Duae vero, duo Testamenta, vel legem et prophetas, in quibus manifestissime de passione in singulis Evangeliorum libris plenitudo sapientiae invenitur. « Panem et polentam et pultes, » et rel., id est in illam animae tuae requiem prae
Abbreviated transcription (Latin):
Et comedetis panẽ urm̃ in saturitate. Idẽ. doctri¬
nã spalẽ. Et absq pauore habitabitis. Q enĩ man¬
data dñi digne custodit. insidiis diaboli ñ capit̾.
Pacẽ dabo in finib itrĩs. Id ẽ. in ęxłia. Siue in uno¬
qͦq homine. Tc̃ enĩ uera pax ẽ. dũ homo in semet
Auferã malas bestias. id eĩ sp̃ãles inimicos. Gladius
Id ẽ. pauei fideliũ qͥ tam̃ sensus suos bene reguns.
& diumã legẽ Sequunt᷑. plenit̾ aduerse potestate ᷤᷤ
depellunt. ꝑfecti enĩ numeri sic̃ in bono accipuun¬
tur. ita contrarias habent maloꝵ numerositates.
Cadent inimici itrĩ gladio. Id ẽ. maligni sp̃s dĩ
uindicta. Respiciã uos. Id ẽ. ꝑ miscdiã. Comedetiᷤ
uetustissima ueterũ. & uetera nouis suꝑ ueni¬
entib ꝓicietis. oPpter fertilitatẽ derre dicit. iny

Expanded text:
« Et comedetis panem vestrum in saturitate, » id est doctrinam spiritualem; « et absque pavore habitabitis. » Qui enim mandata Domini custodit, insidiis diaboli non capitur. « Pacem dabo in finibus vestris, » id est in Ecclesia, sive in unoquoque homine: tunc autem vera pax, dum homo in semeti« Auferam malas bestias, » id est spirituales inimicos. « Gladius id est pauci fidelium qui tunc sensus suos bene regunt, et divinam legem sequuntur, plenitudinem adversae potestatis depellunt: perfecti numeri sicut in bono accipiuntur, ita contrarias habent malorum numerositates. « Cadent inimici vestri gladio, » id est maligni spiritus Dei vindicta. « Respiciam vos, » per misericordiam. « Comedetis vetustissima veterum et vetera novis supervenientibus projiciet
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ait. Qͥ uid& me iudet & patrẽ. Et faci& fru¬
ctus triũ annoꝵ. Tanta enĩ benedictio nobis data
ẽ. ut in fide scẽ trinitatis om̃b abundemus.
Seretisq amio oetauo. hoc ẽ. resurgentes stabitis
ante tribunał xpi. rationẽ dantes oꝑni bonoꝵ. ꝓ
qͥb coronemini. Et comedetis ueteres fruges usq ad
annũ noitũ. Idẽ. in oꝑib bonis que incorpore adqͥsistiᷤᷤ
usq meternũ letabimin. & ultra. Donec noua nascant᷑
edetis uetera. Idẽ eo uos deducant cũ dĩ grã oꝑm bonoꝵ
merita. iibi uobis ministrent᷑ eterna. Terra quoq ñ ue
coloni mei. Quãuis homo nascat᷑ in eccłia. iterũ re-¬
nasci deb& ut intret. Unde cuncta regio possessio¬

Expanded text:
Et faciet fructus trium annorum. Tanta enim benedictio data est, ut in fide sanctae Trinitatis omnibus abundemus. « Seretisque anno octavo. » Hoc est resurgentes stabitis ante tribunal Christi rationem dantes operum bonorum, pro quibus coronemini. « Et comedetis veteres fruges usque ad nonum annum. » Id est in operibus bonis quae in corpore acquisistis usque in aeternum laetabimini et ultra, « Donec nova nascantur, edetis vetera. » Id est eo vos deducant cum Dei gratia operum bonorum merita, ubi vobis ministrentur aeterna. « Terra quoque non coloni mei. » Quamvis homo nascatur in Ecclesia, iterum renasci debet ut intret. « Unde cuncta regio possessio
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso eollecti st̃. idẽ. consumiati. qr erat finis fe-¬
stiuitatis. Potest autẽ dies octauus uniuersalis in¬
telligi resurrectio. quȩ ẽ. dies cetꝰ & collecte. q tc̃
om̃s cõgregabunt᷑ in regnũ dĩ. & tepꝰ finis colliget᷑
Offeretis in eis oblationes dño. holo cauista & libam̃ta
os offerre debemꝰ uxta qd tepꝰ dietauerit. qr tẽpus

Expanded text:
in ipso collecti sunt, id est consummati, quia erat finis festivitatis. Potest autem dies octavus intelligi resurrectio, quae est dies coetus et collectae, quia tunc omnes congregabuntur in regnum Dei et temporum finis colligetur. « Offeretis in eis oblationes Domino holocausta et libamenta os
Abbreviated transcription (Latin):
litterã de spãli sensu detorquere. Sed quȩ capere ñ
dicta sunt. & sub grã sp̃alit̾ impleta sunt. & a no-¬
bis quotidie ut dñõ placeamꝰ credenda. Mense. Giiͦ.
pͥma die m̃sis & rł. Hoc ẽ. ĩ plenitudine tẽpoꝵ ꝗͣdo¬
dñs iħc pͣdicauit annũ dño acceptabilẽ. in quo re-¬
qͥescere a malis oꝑib quasi ꝑ septenariũ iubem᷑.
Prima die m̃sis. id ẽ. initio p̾dicationis. Clangentib
tubis. Ia ẽ. ꝑsonantib doctrina & clamorib Erit
sabbatũ memorabile id ẽ. consuetudo ꝑseuerans.
Abstinendi a uitiis. Decimo die mensis huiꝰ septimi.
Id ẽ. in plenitudine eiꝰdẽ tẽporis. Dies expiationũ
ẽ. affligere debemꝰ animas nr̃as. qr hoc tẽpꝰ ẽ. accep¬
tabile ꝑ penitentiã nosm& ipsos castigemꝰ. ut ex-¬
piationẽ quȩ in xp̃i passione nobis concessa ẽ. in¬
ueniam. Omĩs anima quȩ afflicta ñ fuerit die hoc.

Expanded text:
litteram de spirituali sensu detorquere, sed quae capere non dicta sunt, et sub gratia spiritualiter impleta sunt, et a nobis quotidie, ut Domino placeamus credenda. « Mense septimo, prima die mensis, » et rel. Hoc est in plenitudine tempos praedicavit annum Domino acceptabilem, in quo requiescere a malis operibus quasi per septenarium jubemur. « Prima die mensis, » id est in initio praedicationis; « clangentibus tubis, » id est personantibus doctrinae clamoribus, « erit sabbatum memoriale, » id est consuetudo perseverans abstinendi a vitiis. « Decimo die mensis hujus septimi, » id est in plenitudine ejusdem temporis, « dies expiationum » est affligere animas nostras; quia hoc tempus acceptabile, per poenitentiam nosmetipsos castigemus, ut expiationem quae in Christi passione nobis concessa est, inveniamus. « Omnis anima quae afflicta n
Abbreviated transcription (Latin):
formeatiom. quȩ carm dulcis anime ẽ. ꝑnicies. huiꝰ¬
modi uitiis polluti nequaꝗͣ ad gradꝰ ꝓmouendi sõ
qͥ acceptabiles dño ñ fc̃. Bouẽ & ouẽ aure & cau¬
da ãputatis & rł. Aurẽ abscisã habi& qͥ mobedi¬
ens ẽ. uł auditũ u̾bi dĩ fugit. uł uanarũ rerum
auditor ẽ. Caudã ꝑdidit. qͥ noitissima sua p̾uidẽ
ñ curat. Iales uoluntarie offerri posst̾ s tiotum
cũ eis solui ñ potest. qͥa ad penitentiã instruen¬
di sunt ut cõuertant᷑. s tam̃ in magisteriũ ñ sus¬
cipiendi. Omẽ animal qd uł contritis uł tonsis ul

Expanded text:
fornicationi, quae carni dulcis, animae est pernicies. Hujufornicationi, quae carni dulcis, animae est pernicies. Hujusmodi vitiis polluti nequaquam ad gradus promovendi sunt, quia acceptabiles Domino non sunt. « Bovem et ovem, aure et cauda amputatis, » ens est, vel auditum verbi Dei fugit, vel vanarum rerum libens auditor est. Caudam perdidit, qui novissima sua praevidere non curat. Tales voluntarie offerri possunt, sed votum cum eis solvi non potest, qui ad poenitentiam instruendi sunt, ut convertantur, sed tamen in magisterium non suscipiendi. « Omne animal quod contritis vel tunsis vel
Abbreviated transcription (Latin):
instituat. Q obtulerit oblationẽ suã usq mas-¬
cłs immaculatus erit. & rłiqua. Quicqͥd offeramꝰ
in fortitudine forme actionis sine malitia macłe
exhibeat᷑. Ex bob. idẽ. ex forti actione. ex onib
id ẽ. in nocentie uirtute. Ex capris. ide̾. ex fruc¬
tu penitentie. Si maculã habuerit & nł. Si enĩ
bonũ opꝰ ꝓ alia qualib& re quã deb& agat᷑ ñerit¬
acceptabile. Homo qͥ obtulerit uictimã. & rł.
Douẽ offert. qͥ aliquẽ in magisterio constituit.
Ouẽ humilẽ intellige auditorẽ. Caprã. peniten¬
tẽ. Tales eos offerat quales hic p̃cipit. Si eceũ
fuerit. id ẽ. lumine scientiȩ carens. Si fractũ
id ẽ. ñ bene incedens. Si cicatricẽ habens idẽ.
p̾titi notã peccati. St enĩ quedã peccata quę
si mantfeste in eo dephendat᷑. qͥ ordinana e
reicit᷑ ab incepto. Si papulas. idẽ. detractio¬
nis uitiũ. Scabiẽ inqͥetudinẽ & auariciã. ⁊ ił¬
impetiginẽ que sine dolore farcigat corpꝰ. & cõuenio

Expanded text:
oblationem suam, » usque « masculus immaculatus erit, » et rel. Quidquid offerimus, in fortitudine firmae actionis, sine malitiae macula exhibeatur. « Ex bobus, » id est forti actione; « ex ovibus, » id est innocentiae virtute; « ex capris, » id est fructu poenitentiae: « si maculam habuerit, » et rel., si enim bonum opus pro alia qualibet re quam debHomo qui obtulerit victimam, » et rel. Bovem offert qui aliquem in magisterio constituit; ovem, humilem intellige auditorem; capram, poenitentiam, tales eos offerat quales hic praecipit. « Si caecum fuerit, » id est lumine scientiae carens; « si fractum, » id est non bene incedens; « si cicatricem habens, » id est praeteriti notam peccati. Sunt enim quaedam peccata quae si manifeste in eo deprehendantur qui ordinandus est, rejicitur ab incoepto; « si papulas, » id est detractionis vitium; « scabiem, » inquietudinem et avaritiam; « vimpetiginem, » quae sine dolore fatigat corpus, et convenit
Abbreviated transcription (Latin):
egipti. Apc̃ etiã liberauit nos de diaboli potestate.
Ego dñs ideo ad singła subtungit. cõmemorationẽ fui
nominis ut terrorẽ eis incuter&: ne peccarent. & di¬
lectionẽ inserer& ut eos fua mandata diligentiꝰ
qr dnĩ implent uoluntatẽ. Sex dieb facietis opꝰ
&rłiq̃. Ostendit in hac uita piis laborib insistendũ.
qi pꝰ quã ad reqͥẽ uentũ fuerit. iã oꝑandi tepꝰ ñ erit.
uerã solenmitatẽ nr̃ȩ liberationis inciꝑe. de qͦ die
Septẽ arimoꝵ dies dimimerant᷑. qͥa nos redẽptos
a xp̃o in tota uita nã ab amaritaidine iuidaaẽe ꝑ¬
uersitatis eẽ. debere immimes. & alioꝵ erroꝵ.
Dies pͥmꝰ erit uobis celeberrimꝰ usq dies aut̃ .uii. erit¬
celebrior & scĩor. Dies pͥmꝰ ingressus ẽ nouȩ uitȩ.
dies.uiiꝰ. cõsũmatio laboꝵ. In quoꝵ utroq maxime
curandũ ẽ. ne seriule opꝰ. idẽ. peccato ob noxiũ fa¬
eientes miemamur. Siqͥs autẽ etrea mitiũ desidiose

Expanded text:
istus etiam liberavit nos de diaboli potestate. « Ego Dominus, » ideo ad singula subjungit commemorationem sui nominis, ut terrorem eis incuteret nec peccarent, et dilectionem insereret, ut eos sua mandata diligentius quia Domini implent voluntatem. « Sex diebus facietis opus, » etc. Ostendit in hac vita piis laboribus insistendum, quia postquam ad requiem ventum fuerit, jam operandi tempus non erit. veram solemnitatem rationis incipere. De quo die septem azymorum dies dinumerantur, quia nos redemptos a Christo in tota vita nostra ab amaritudine Judaicae perversitatis esse debere immunes et aliorum errorum. « Dies primus erit vobis celeberrimus, » usque « dielebrior et sanctior. » Dies primus ingressus est novae vitae, dies septimus consummatio laborum, in quorum utroque maxime curandum est ne « servile opus, » id est peccato obnoxium facientes inveniamur. Si quis autem circa initium desidiose
Abbreviated transcription (Latin):
zare ẽ. in afflictionẽ penitentiȩ usq ad finẽ uitȩ¬
ꝑmanere. donec illucescat mane futurũ. Aqͥnto de¬
ꝓpt̾ sabbatismũ. Sequens ad euangłiũ ꝓpt̾ resur¬
rectionẽ ñ abstirde cõparat᷑. In quoꝵ obseruatio¬
ne toto tẽprẽ huiꝰ uite memores nos eẽ. oportet.
quia ñ habemꝰ hic manentẽ ciuitatẽ s futurã in¬
quirimꝰ. ut taltõ uiuamꝰ sic̃ hospites ad patriã
festinantes. Citiꝰ nobis spẽ donauit. qͥ nos adiabo¬
li seruitute eripuit. sic̃ illi hanc solemnitatem.
ob recordationẽ liberationis suȩ. & eductionis
ex egipto continuabant. Qđ uͦ diẽ pͥmũ & oeca¬
uũ nominat. celebres ostendit medios simili de¬

Expanded text:
zare, est in afflictione poenitentiae usque ad finem permanere, donec illucescat mane futurum. « A quinto depropter sabbatismum, sequens ad Evangelium propter resurrectionem, non absurde comparatur: in quorum observatione toto tempore hujus vitae memores nos esse oportet, quia « non habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus , » ut taliter vivamus sicut hospites ad patriam festinantes: cujus nobis spiritum donavit, qui nos a diaboli servitute eripuit, sicut illi hanc solemnitatem ob recordationem liberationis suae et eductionis ex Aegypto continuabant. Quod vero diem primum et octavum nominat celebres, ostendit medios simili de
Abbreviated transcription (Latin):
Sic luceat lux urã corã hominib & rł. Alit̃ lucerne
St̃ lum̃ ũbi dĩ. in quo misedia maxime cõmendat᷑.
firmat in nocte huꝰ ute usq in mane resurreccioniꝰ.
Suꝑ candelabrũ mundissimũ. Id ẽ. Suꝑ xp̃m. qͥ oniẽm¬
eccłiȩ sue contine statũ. Accipies quoq similã
& coques ex ea duodeci panes & rliqͣ. idẽ. in sapi¬
entia diuina instruant᷑ doctores. scdm apłicã do¬
etrinã. Habebunt duas decimas id ẽ utriꝰq testa¬
m̃ti conseruent oꝑationẽ. Quoꝵ senos altrinsecꝰ¬

Expanded text:
« Sic luceat lux vestra coram hominibus , » etc. Aliter lucernae sunt luminum Dei ibi, in quo misericordia maxime commendatur.firmat in nocte hujus vitae usque in mane resurrectionis. « Super candelabrum mundissimum, » id est super Chriesiae suae continet statum. « Accipies quoque similam et coques ex ea duodecim panes, » et rel. In sapientia divina instruantur doctores secundum apostolicam doctrinam; « habebunt duas decimas, » id est utriusque Testamenti conservent perfectionem; « quorum senos altrinsec
Abbreviated transcription (Latin):
cõiungit᷑. suspendat᷑ a ꝑceptione sacroꝵ. Sin
aut̃ uidua & repudiata & rł. Id ẽ. si se auiciis
segregauerit a malo liberata absq inuetãtis o¬
ꝑib malis restituatur. Qͥ comederit de scĩfica¬
tis ꝑ ignorantiã. id ẽ. qͥ in diumis reb aliqͥd p̃¬
sũptiose tractauerit. quasi ignorans eiꝰ uirtutẽ

Expanded text:
ngitur, suspendatur a susceptione sacrorum. « Sin autem vidua vel repudiata, » et rel., id est, si se a vitiis segregaverit, a malo liberata, absque inveteratis hominibus malis restituatur. « Qui comederit de sanctificatis per ignorantiam, » et rel., qui in divinis rebus aliquid praesumptuose tr
Abbreviated transcription (Latin):
Uestim̃ta ñ scind& id ẽ. eceliã ñ patit᷑ seindi. Ad
omẽm mortuũ ñ ingredied̃. Nulliꝰ enĩ peccati par¬
ticeps fuit. Suꝑ patre quoq & matre. idẽ. super
popło iudaico & sinagoga. Nec egredietur de scĩs. id
ẽ. de patris uoluntate. Nec polluat seuariũ idẽ. ec¬

Expanded text:
estimentum non scindet, » id est Ecclesiam non patitur scindi. « Ad omnem mortuum non ingredietur, » nullius enim peccati particeps fuit. « Super patre quoque et matre, » id est super populo Judaico et Synagoga. « Nec egredietur de sanctis, » id est de Patris voluntate, « ne polluat sanctuarium, » id est Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tati. ñ priꝰ cõmumo& quã ꝑ penitentiã danet᷑.
Qui tetigerit immundũ suꝑ mortuo. & rł. Ia ẽ in
aliqͦ polluit᷑ morticino de qͥb siꝑiꝰ plenit̃ dictũ
ẽ. Mystice autẽ cõmiminiõe peccati uariꝰ hie ta¬
ctus immumdoꝵ designat. Quib qͥ polluit̃ ĩmun¬
dus ẽi usq ad expletã penitentiã. Sed eũ lauerit
carnem suã. id ẽ mundat constientiã. & pꝰ quã
occubuerit sol id ẽ. ꝑacte penitentie feruor ex¬
uꝑat᷑. Tunc iã si integre sit mundatꝰ. licent̾ scĩ¬
ficatis utatur. Mortinũ & captũ abestia deqͥb
ganꝰ ñ admittat᷑ mysteriĩs xp̃i. Unde dñs ꝓhi¬
buit margaritas mittere ante porcos. Inqͥlinꝰ
ciis. Mercennariꝰ uͦ qͥ laborat in agricultura uł
pecudũ custodia. Utq tam̃ ñ ut in domo ꝑmane¬
at seruit. s sẽꝑ exire paratꝰ. mercede̾ in p̃senti
expetere ñ desistit. eos designans qͥ in ȩccłia ficte
ñ ꝓpt̾ ȩt̾nã mercedẽ cõuersantes indignos se anĩ¬

Expanded text:
ommunicet quam per poenitentiam sanetur. « Qui tetigerit immundum super mortuo, » et rel., id est in aliquo polluitur morticino; de quibus superius pleniter dictum est. Mystice autem, communionem peccati varius hic tactus immundorum designat, quibus qui polluitur, « immundus est, » usque ad expletam poenitentiam; « sed cum laverit carnem suam, » id est mundaverit conscientiam, et postquam « occubuerit sol, » id est peractae poenitentiae fervor exsuperat, tunc jam, si integre sit mundatus, licenter sanctificatis utatur. « Morticinum et captum a bestia. » De quibus ganus non admittatur mysteriis Christi. Unde Dominus prohibuit margaritas jacere ante porcos. « Inquiliciis; mercenarius vero qui laborat in agricultura vel pecudum custodia: uterque tamen non ut in domo permaneat servit, sed semper exire paratus, mercedem in praesenti expetere non desistit, eos designans qui in Ecclesia ficte non propter aeternam mercedem conversantes, indignos se Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Nisi tañ in consanguineis & rł. Sepe euenit
ut aliqͥs pꝰ rerũ administrationẽ domesticarũ ad
sacerdotiũ ꝓuebatur. Sed quia. illud consorttum
coniuigale ñ potest sine peccati admixtione hab̾i.
ꝑmittit᷑ Sacerdos in ꝓximoꝵ fragilitate pollui.
id ẽ. curã necessario adiunctarũ agore ꝑsonarũ.
ubi uix ut dieimꝰ peccato caretur. ñ qd̾ nuptias de

Expanded text:
sanguineis, » etc. Saepe evenit ut aliquis post rerum administrationem domesticarum ad sacerdotium promoveatur. Sed quia illud consortium conjugale non potest sine peccati admixtione haberi, permittitur sacerdos fragilitate pollui, id est curam necessario adjunctarum agere personarum: ubi vix, ut diximus, peccato careretur, non quod nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura cõcordant. Alit̃ panes illi eucharistiã si¬
gnificãt. Mensa altare qd erant .xii. panes.¬
ꝑfectã significationẽ eiꝰ designat. Et pones suꝑ
eos thus lucidissimũ. id ẽ. oiationẽ uł illumini¬
tionẽ dĩ uerbi. qr thus ocłis ꝓdest. ꝑsingula sab¬
bata mutabunt᷑. id ẽ. doctores boni hinc transla¬
ti. ad reqͥẽ ducunt᷑. Et aliĩ in sabbato restituunt᷑.
idẽ ꝓpt̾ eandẽ reqͥẽ. alii subrogant᷑. Susceptaa
filus isrł. A fidelib em̃ scĩ doetores sumuntur.

Expanded text:
Scriptura concordant. Aliter panes illi Eucharistiam signant; mensa, altare: quod erant duodecim perfectam significationem ejus designant. « Et pones super eos thus lucidissimum, » id est orationem vel illuminationem Dei verbi, quia thus oculis prodest. « Per singula sabbata mutabuntur, » id est doctores boni hinc translati ad requiem dicuntur, et alii in sabbato restituuntur propter eamdem requiem, alii subrogantur. « Suscepti a filiis Israel, » a fidelibus enim sancti doctores sumuntur; «
Abbreviated transcription (Latin):
bene p̃eẽ domui sue filios habere pudicos. testi¬
moniũ bonũ habere abhis qͥ foris sunt. & rłiqͣ
Sed nec in pͥncipe popłi sui contaminabitur. Iaẽ.
ne eis adulando peceatis eoꝵ consentiat. Nlon ra¬
dent caput & barba. Id ẽ. ñ ad consentiendũ pec¬
catis cogitationes m̃tis declinent. In barbã animi
ugorẽ siue intellectũ accipimꝰ. de his similiter
accipiendũ. sic̃ de cogittionib p̃notauimꝰ. neq in
carnib suis faciant in cisuras. id e̾. minta sua ñ pa¬

Expanded text:
bene praeesse domui suae filios habere pudicos, testimonium habere ab his qui foris sunt . « Sed nec in principe populi sui contaminabitur, » id est, ne eis adulando peccatis eorum consentiat. « Non radent caput et barbam, » id est, non ad consentiendum peccatis cogitationes mentis declinent. In barba animi vigorem sive intellectum accipimus. De his similiter accipiendum, sicut de cogitationibus praenotavimus. « Neque in carnibus suis facient incisuras, » id e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ xp̃m scã conũsatione incolant. & conseruen.
omĩ dulcedine. omt̃um enĩ ciboꝵ qͥ parantur.
lac & mel facillime parant᷑ in qͥb eis innuit
qͣsi p̃cepta eiꝰ custodirent sine ullo labore cũ om̃t
iocunditate t̾rã ꝓmissã eẽnt possessuri. Sed
& nobis tim̃tib dm̃. ꝓmitcit᷑ in p̾senti dulcedo
doctrine spãlis & donoꝵ. & in futuro reqͥes
sine fine. Se paraui uos a cet̾is popłis. Qa uliꝰ
legẽ dedit. nos quoq separauit. qͥa nos fecto suã¬
cognoscere potentiã. Separate iunĩtũ imnmundũ.
Id ẽ. popłarẽ hominẽ in stulticia erroris iacentẽ.
abeo qͥ in fimplicitate sua pauꝑ ẽ. sp̃u. Ne polltia¬
tis animas urãs in peccore & auib Id ẽ. ne decipi¬
amini instutticia errantiũ. uł philosophoꝵ astu¬

Expanded text:
conservent. omni dulcedine: omnium enim ciborum qui parantur, lac et mel facillime parantur. In quibus eis innuit quod si praecepta ejus custodirent, sine ullo labore, cum omni jucunditate terram promissam essent possessuri. Sed et nobis timentibus Deum promittitur in praesenti dulcedo doctrinae spiritualis et donorum, et in futuro requies sine labore. « Separavi vos a caeteris populis, » quia illis legearate jumentum immundum, » id est, popularem hominem in stultitia erroris jacentem, ab eo qui simplicitate sua pauper est spiritu. « Ne polluatis animas vestras in pecore et avibus, » id est ne decipiamini in stultitia errantium vel philosophorum astu
Abbreviated transcription (Latin):
bor pulcherrima qͥ de se ipso ait. Si inuiridi ligno
hec faciunt. in arido qͥd fias: Spatulasq palmarũ
idẽ. uirtutẽ iusticie. Nã palma uictores. laurꝰ mili¬
tes. hedera poetas coronat. Spatulas dr̃. quasi ad
Similitudinẽ spate longioris ꝑ diminuitionẽ. Et ra¬
mos ligni densarũ frondiũ. Id ẽ. species multipliciũ
uirtutũ. ut ẽ. caritas & misedia. & humilitas.
uł sentencias scãrũ seripturarũ ramos nominat.
Et salices de torrente. Idẽ. castitatẽ in breuiate hiaꝰ
uite. Siqͥdẽ salre fructũ ñ gignit. torrens cito ꝑtͣn
gaudere. qͥ se seit his uirtutib exornatũ. Seqͣn¬
tia ut supra. Omĩs qͥ de genere ẽ. isrł. id ẽ. in cõ¬

Expanded text:
iridi ligno haec faciunt, et rel. « Spathulasque palmarum, » id est virtute justitiae. Nam palma victores, laurus milites, hedera poetas coronat. « Spathulas » dicit, quasi ad similitudinem spathae longioris per diminutionem: « et ramos ligni densarum frondium, » id est species multiplicium virtutum, ut est charitas, et misericordia, et humilitas: vel sententias sanctarum Scripturarum ramos nominat; « et salices de torrente, » id est castitate in brevitate hujus vitae. Siquidem salix fructum non gignit, torrens cito pertrgaudere, qui se his virtutibus scit exornatum. Sequentia ut supra. « Omnis qui de genere est Israel, » id est in co
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dixit. Ad huc multa habeo uobis dicere sed
ñ potestis portare modo. Cũ autẽ uenerit ille
sp̃s ueritatis adnuntiabit uobis omia. Non co
mederis Singuinẽ. idẽ. uos iudei in effusione san¬
ginus uictimarũ figuraliũ ñ confidatis. Non au¬
guriabimini. Auguriũ dicit᷑ quasi aui garriũ
id ẽ. inspectio & obseruatio cantus carũ. Auspitiũ
uͦ quasi auiũ inspectio idẽ. cõsideratio uolatꝰ earũ¬
& consessus. Nec obseruabitis somnia. idẽ. falsa
omiã. Quȩdã ex somniis ꝓpħiã. s undicauert̃.¬

Expanded text:
Dominus dixit: « Adhuc multa habeo vobis dicere, sed Dominus dixit: « Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, cum autem venerit ille Spiritus veritatis, annunmedetis sanguinem, id est vos, Judaei, in effusione sanguinis victimarum figuralium non confidatis. Non augurabimini. Augurium dicitur quasi avigarrium, id est inspectio et observatio cantus avium; auspicium vero, quasi avium inspectio, id est consideratio volatus earum. « Nec observabitis somnia, » id est falsa somnia. Quidam ex somniis prophetiam vindicaver
Abbreviated transcription (Latin):
lberationẽ sibi ipsi ꝓpt̾ incredulitatẽ int̾diceuᷤ.
Uapulabunt ãbo id ẽ. seductrix & seduetꝰ.pena
se dignos agnoscant. & ñ moriant᷑. id ẽ. penite.¬
ant ne pereant. Ideo autẽ de hoc leuiꝰ sanxit.
qr ñ tante ꝑnitiȩ ẽ. udeoꝵ sectis inuolui. quan¬
de paganoꝵ insaniis copulari. cũ illi unũ dm̃ co¬
lant isti nullũ. Non tam̃ de om̃i sinagoga supra¬
dictã maliciã Sentire de bemꝰ. Sed de his in qͥb ce¬
citas contigit. Pro delicto autẽ stio offera dõ. ad
hostiũ tabernacłi arietẽ. id ẽ rediens ad doctrinã
diumnȩ scrpture carnalẽ legis culturã ꝓicite. in
his dũ taxat quȩ nichil nͥ umbrã p̾ferebant. Po¬
ma tinnunda stͣ qr tales sententie fuꝑ flue
obseruant᷑. Quarto anno omĩs fructus eoꝵ scĩ
eade figura spãlit̾ seruanda docebit᷑. Onto aut̃
anno comedetis fructꝰ. id ẽ. tẽporib apłoꝵ. qͥ pꝰ re¬
surrectionẽ dñi qͥnquagestmo die. hoc ẽ. qͥnario

Expanded text:
liberationem sibi ipsi propter incredulitatem interdicens: « vapulabunt ambo, » id est, seductrix et seductus poena se dignos agnoscant, « et non moriantur, » id est, poeniteant ne pereant. Ideo autem de hoc levius sanxit, quia non tantae perniciei est Judaeorum sectis involvi quantae paganorum insaniis copulari, cum illi unum Deum colant, isti nullum. Non tamen de omni Synagoga supradictam malitiam sentire debemus, sed de his in quibus caecitas contigit. « Pro delicto autem suo offeret Deo ad ostium tabernaculi arietem, » id est, rediens ad doctrinam divinae Scripturae, carnalem legis culturam projicite, in his duntaxat quae nihil nisi umbram praeferebant. « Poma immunda sunt, » quia tales sententiae superflue observantur. « Quarto anno omnis fructus eorum saneadem figura spiritualiter servanda docebitur. « Quinto autem anno comedetis fructus, » id est temporibus apostolorsurrectionem Domini quinquagesimo die, hoc est, quinario
Abbreviated transcription (Latin):
maleficia. Mystice atẽ hereticos signant qͥ scien¬
tiã quã ñ habent ꝓmitentes. diaboli fratide ca-¬
piunt᷑. Corã cano capite surge. Id ẽ. sapientẽ ho¬
nora. Cani st̃ enĩ sensꝰ hominis. De qͥb seniorib id
ẽ. Sapientib paulus dic̃. Prb̃i duplici honore ho¬

Expanded text:
exercent. Mystice autem haereticos signant, qui, scienexercent. Mystice autem haereticos signant, qui, scientiam quam non habent promittentes, diaboli fraude capiuntur. « Coram cano capite surge, » id est sapientem honora: cani enim sunt sensus hominis. De quibus senioribus, id est sapientibus, Paulus dicit: « Presbyteri duplici honore
Abbreviated transcription (Latin):
obseruandi st̃ qͦ hec unde uemant discernere
ñ ualemꝰ. Neq in rotundũ tondis comã. id ẽ. eo¬
gitationes tuas terrenis uoluptatib ñ confor¬
mes. Orbis enĩ rotundus ẽ. Nec radatis barbã.
id ẽ. animã uirtutibꝰ ñ spolietis. Suꝑ mortuo ñ in¬
cidetis carnẽ uram. idẽ. in carnalib delectati¬
onib animã ñ laceretis. neq figuras aliquas
& stigmata. id ẽ. picturas & rł. Id ẽ. erroris tiari¬
etate uł hypochrisi ne cõmaculemini. Non ꝓsti¬
tuas filiã aiã idẽ. ad ꝓstibulit ñ trades. Sp̃altõ¬
uͦ amnnã tuã in demonũ & hereticoꝵ uoluntatẽ
ñ tradas. Et setĩariũ meũ metuite. id ẽ. eccłiam
meã honorate. uł etiã scũ ariũ corpꝰ xp̃i intelligi¬
tur honorandũ. Nec declinetis a magłs. nec abari¬
olis aliqͥd sciscitemini. Onẽm ritũ  ioli. fi male¬
ficł uetat. Arioli dicunt᷑ ararũ inspeccatores. uł
horarũ. qͥ in extis pecudũ suȩ ditinationis exercers

Expanded text:
ervanda sunt, quo haec unde veniunt discernere non valemus. « Neque in rotundum tondes comam, » id est, cogitationes tuas terrenis voluptatibus non confirmes, orbis enim rotundus est. « Nec radetis barbam, » id est, animam virtutibus non spolietis. « Super mortuo non incidetis carnem vestram, » id est, in carnalibus delectationibus animam non laceretis; « neque figuras aliquas et stigmata, » id est picturas, etc., id est, erroris varietate vel hypocrisi ne commaculemini. « Non prostituas filiam tuam, » id est ad prostibulum non tradas: spirit animam tuam in daemonum et haereticorum voluntatem non tradas. « Et sanctuarium meum metuite, » id est Ecclesiam meam honorate, vel etiam sanctuarium corpus Christi intelligitur honorandum. « Ne declinetis ad magos, nec ab hariolis aliquid sciscitemini. » Omnem ritum maleficii vetat. Harioli dicuntur ararum inspectores, vel horarum, qui in extis pecudum suae divinationis maleficia
Abbreviated transcription (Latin):
Siue animã suã quȩ ẽ. dĩ imago. siue congrega¬
tionẽ domũ uidelic& dĩ. Qa si negligens popłs
terre. & quasi paruipendens. & rł. Idẽ. sima¬
gistri dissimulant & ita ut dignũ ẽ. ñ redargue¬
rint peccantẽ. ponit᷑ facies dnĩ suꝑ eũ & suꝑ co¬
gnationẽ eiꝰ. in ira suꝑeũ & ei consentientes.

Expanded text:
sive animam suam, quae est imago Dei, sive congregationem, domum videlicet Dei. « Quod si negligens populus terrae, et quasi parvipendens, » et rel., id est, si magistri dissimulant, et ita ut dignum est non redarguerint peccantem, ponitur facies Domini super eum, « et cognationem ejus, » ira super eum et ei consentientes.
Abbreviated transcription (Latin):
lumptuã ꝓximo tuo & rł. Idẽ. tu iudeȩ popło gen¬
tili. id ẽ eccłiastico molestuꝰ ñ sis. Non morabitur
opꝰ mercennarii tui apd̾ te. & rł. Id ẽ. reddendaͦ ei
necessaria corporalis uitȩ ñ deneges. Non maledices
sitrdo. nec corã ceco pones offendiołm. Id ẽ. corã
simplice & pc̃auẽ nesciente. laqueos ñ tendas se
ste obiurgetͣ. nec diues ꝓsua potentia leuiꝰ suꝑ por¬
tet̾. Non eris criminator & sisurro. & rł. Idẽ. detra¬
ctor & murmurator. Non queres ultionẽ. Docet hic
patientiã. Ium̃ta tua ñ facias cohire. & rł. Idẽ. si.¬
plices maloꝵ prauitati ñ facias commisceri. Agrũ
ñ seres diuerso semine. Id ẽ. eccłiã uera & falsa do¬
ctrina simul ñ imbues. Uestis quę ex duob texta ẽ.¬

Expanded text:
lumniam proximo tuo, » et rel., id est tu, Judaee, populo gentili, id est ecclesiastico, molestus non sis. « Non morabitur opus mercenarii tui apud te, » et rel., id est, redde ei necessaria corporalis vitae non deneges. « Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum, » id est, coram simplice et praecavere nesciente laqueos non tendas sedste objurgetur, nec dives pro sua potentia levius supportetur. « Non eris criminator et susurro, » et rel. Detractor et murmurator. « Non quaeres ultionem. » Docet hic patientiam. « Jumenta tua non facias coire, » et rel., id est simplices malorum pravitati non facias commisceri. « Agrum non seres diverso semine, » id est, Ecclesiam vera et falsa doctrina simul non imbues. « Veste quae ex duobus texta e