comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõtubermiũ. nec ip̃e te doceasiet abs¬
q ductore ingrediaris uiani quã
nũꝙͣ ingressuses. statimq in partẽ
tibi alterã decliuãdũ sit et errori
pateas. Non plusaut minis ambu¬
les ꝙͣ uecesse est uecurrens lasseris.
moramq fatiens obdoriias. In so¬
litudiue cito siurepit suꝑbia. et si
parũper ieiunauerit hoiemq non
uiderit putat se alicuiꝰ esse momẽti¬
oblitusq sui et uude quo uenent
feriores putat. crebriusq in urbibus
ꝙͣ in cella est. et inter fratres sinu¬
lat uerecũdiã. qui plateaꝵ turbis
colliditur. Quid igitur ᷤ Solita¬
riã uitã reprehendiuus. Minime.
quippe quã sepe laudauiniis. Sed
de ludo monasterioꝵ huiuscemodi
uolumus egredi milites. quoshere¬
ni dura ruduuẽta nõ terreant. qui
specuũ cõuersationis sue multo tprõ
dederunt. qui oñiũ fueruat mini¬
nii. ut pͥmi omiũ fierent quos noc
esuries nec saturitas aliquãdo supera¬

Expanded text:
contubernium nec ipse te doceas et abscontubernium nec ipse te doceas et absque ductore1 ingrediaris viam, quam numquam ingressus es, statimque in partem tibi alteram declinandum sit et errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut currens lasseris, moram faciens obdormias. In solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunaverit hominemque non viderit, putat se alicuius esse momeOblitusque sui unde, et quo venerit: feriores se putat, crebriusque in urbibus, quam in cellula est: et inter fratres simulat verecundiam, qui platearum turbis colliditur. Quid igitur? Solitariam vitam reprehendimus? minime: quippe quam saepe laudavimus. Sed de ludo monasteriorum, hujuscemodi volumus egredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant: qui specimen conversationis suae multo tempore dederint, qui omnium fuerunt minimi, ut primi omnium fierent, quos nec esuries nec saturitas aliquando supera
Abbreviated transcription (Latin):
ciuditur in herenio pastor ouiũ. hoĩĩ
factus est pastor. Apli de piscatione la¬
cus genesar. ad piscationẽ hoñm trñ¬
sierunt. Tiuit habebaut patrẽ. rethe
nauiculã. sequti dñm protuius onña
reliquerũt portantes quottidie crucẽ
suã. et ne uirgam quidẽ in manu
habentes. hoc dico. ut etiã si clerica¬
tus ritillat te desideriũ discas quod pos¬
sis docere et rationalem hostiam offe¬
ras deo. ne nules auteꝙͣ tyro. ne prius
magister sis ꝙͣ discipulus. Non est
hũilitatis mee neq mensure iuditare
de cet̾is et de nũstus eclĩaꝵ sistrũ
quippian dicere. Habebant ilsi or¬
diuem et gradũ suũ quẽ si tenueris
quoniõ tibi in eo uiuendũ sit. editus
ad ne potianũ liber docere te pot̾it.
Nut monachi cunabula moresq di
tia nigũ xp̃i collo suo iiposuit.
Primũ q tractandũ est. utrũ solus
an cũ alus in monasterio uiuere de¬
beas. Michi placet ut habeas scõꝵ

Expanded text:
uditur in heremo, pastor ouium hominum uditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarquippiam dicere. Habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. Nunc monachi incunabula moresque ditia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est, utrum solus an cum aliis in monasterio vivere debeas. Mihi placet, ut habeas sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
liberabit de corpore mortis huiꝰ
Et tu te arbitraris absq lapsu
et uulnere posse transire: nisi om¬
ineustodia seruaueris cor tiui.
et cũ saluatore dixoris. mater me¬
a et fratres mei hi sunt qui fati¬
est. Crudelitas ista pieras est.
Inmno quid tam piũ quã stẽ ma
tu scm̃ filiũ custodire. Eptat
et ilsa teuiuere nõ uidere ad tpũs¬
sed ut semꝑ cũ xp̃o uideat. Anna
saiuhelem nõ sibi sed tabernatu¬
logenuit. Filii ionadab qui uim̃
et siceram nõ bibebant. qui habi¬
tabant intentoriis et quas nox cõ¬
piuerat sedes habebant. Scribũ¬
tur in psalmo quod primi captiui
tatem sustinuerũt. qui ab exerci¬
tu caldeoꝵ uastante uideam. ur¬
bes introie cõpulsi sunt. Uideris
quidalii seutiant. Unuisquisq
Qnĩ suo sensu ducitur. michi tñ¬
oppidũ carter. et solitudo para¬
disus est. Quid de sideranius
uibiĩ frequẽtiam. quid de semi¬
gruanitate censemut. Mpisesut
prc esset populo iudeoꝵ xl. ãms

Expanded text:
liberabit de corpore mortis huius? liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui facirudelitas ista pietas est; immo quid tam pium, quam satum filium custodire? optat et illa te uiuere, non uidere ad tempus, ut semper cum Christo uideat. Anna Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in ptatem sustinuerint, qui ab exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire compulsi sunt. Viderint quid alii sentiaet. Unusquisque enim suo sensu ducitur. Mihi oppidum career, et solitudo paradisus est. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
et uibibus derelictis polenta et her¬
bis agrestibus uictitabant. Quã¬
diu m patna tua es habeto ce lulã
proparadiso. uaria scripturaꝵ po
ma de cerpe. his utere delicus. haꝵ
fauere cõplexi. Si scandalizat te
oculus tiuis pesmanus tua proite
eam. Nulli parcas ut soli parcas
amine tue. Qui iiderit mulierẽ
ad cõcupiscendũ iam mechatusest
cam mporde suo. Quis gloriabit
castũ se habere corꝰ Astra non
siuit nũda m cõspectu dñi. ꝙͣto
magis homines quoꝵ uita tẽpta¬
ruo est. Uo nobis qui quotiens cõ¬
cupiscimis. torieus foruicamur
Tu obriatus est inquit gladius mẽ
In celo multo amplius in terra.
que spinas et tubulos generat.
Uas electionis in cuĩ or̾e xꝑũs re
sonat macerat corpus suũ. et su¬
bitit seruituti. et taniẽ ceruit
naturalẽ taris ardorẽ sue re¬
pugnare sentẽcie. ut quod non
uult hoc agere cõpellatur. et qͣ¬
si im patiẽns uociferatur ot di¬
cit. Miser ego homo quis me

Expanded text:
 urbium derelictis polenta et her urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. Si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. Nulli parcas, ut soli parcas animae. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. Quis gloriabitur castum se habere cor? Astra non sunt munda in conspectu domini: quanto magis homines, quorum uita temptatio est! uae nobis, qui, quotiens concupiscimus, totiens fornicamur. inebriatus est, inquit, gladius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis, in cuius Christus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me
Abbreviated transcription (Latin):
seruoq dissentiant. Balneoꝵ fomẽ¬
tanõqueras qui calorem corporis ie¬
mnuioꝵ cupis frigore extinguere. que
et ipsa moderata sint uec nimia que¬
debilitent stomachũ et maiorẽ refectio¬
nem poscentia. erũpant in cruditatẽ.
que parens libidimĩ est. Modicusat
teniporatus cibis: et carui et auime
utuis est. Matrem ita uide ne per
iltam alias iudere coneris quarũ uul¬
tus cordi tuo hereant et tacitũ ui¬
nat sub pectore nulmis. Antillulas
que illi i obsequio sunt tibi scias
conditio tanto facilior riuna est
Et iohẽs baptista scam̃ matrẽ habuat
pontificisq filius erat. et taniẽ nec
matus affectu nec patris opibus iĩ¬
cebatur. ne in domo parentũ cũ perĩ¬
cilo uiueret castitatis. uiuebat in he¬
remo. et oculis desiderantib xp̃m̃ in
chil aliud dignabatur aspicere
Nestis aspera. zoua pellicea. cibus
Lo custe mel q siluestre. omia uirtuti
prope flucuta iordanis. et turbis¬

Expanded text:
sermoque dissentiat. balnearum fomensermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. matrem ita uide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti propter fluenta Iordanis et turbis
Abbreviated transcription (Latin):
ritalem. Alii sorores uirgines dese¬
riut et alus udiis copulantur. Sũt
que oderunt suos et nõ suoꝵ palpan¬
tur affectu quarũ inpatientia iudex
amim nullã ⁊ecipit excusationẽ et
cassa pudicicie uelamenta quasi ara¬
neaꝵ fila dirũpit. Uideas nõ milłos
actinctis renibus piilla tiunca.bar¬
ba prolixa a ilieribus nõ posse di¬
scedeie. sub eodem inanere tecto si¬
mul mire cõuiuia. ancillas. inuenes.
habere in miisterio. et preter uocabu¬
la miptiarũ omĩa essematumoma¬
Nec hec culpa est. nõĩs xpĩani si si mł¬
ator religionis inuicio sit. quinim¬
mo cõfusio gentiliũ cũ ea iudeant
ecclesus displicere que hominibus.
bonis uõ placent. Tu uero si monachꝰ
esseuis. nõ uideri: habeto curam nõ
roi famliaris cui renũciando hoc eẽ
cepisti. sed anpine tue sordes uestiũ
candide mentis inditia sint. Uilis tu¬
uita cõtemptũ scłi probet. ita dum¬
taxat ue amuius tiuucat ne habitus

Expanded text:
ritalem. alii sorores uirgines deseritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa est nominis Christiani, si simulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae omnibus bonis non placent. Tu uero, si monachus esse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus
Abbreviated transcription (Latin):
placent. Audio religiosam te habere
matrẽ multoꝵ annoꝵ iduam que
aluit que crudiunit infautẽ. et post stu¬
dia galliarũ que uel florentissima sũt
iuisit romã. nõ parcens simiptibus et
absentiã filii spe sustinous futurorũ.
ut ubertatem initorem q gallici ser¬
monis. grauitas romana condiret nͨ
calcaribus inte sed frenis uteretur.
lis uineas falcibus ⁊eprimebant. ut
eloquentie torculatia nõ uerborimi
panpiuis sed seusuũ quasi iuuarũ ex¬
pressionibus redundarent. Hanc tu
huscipe ut parentem aut iitricem.
uenerare ut Scam̃. nec alioꝵ innite¬
ris etemplũ. qui reliuquũt suaset a¬
lienas appetunt. quoꝵ dedecus i pro¬
patulo est. sub nõĩbus pietatis queren¬
tium suspecta consortia Nam ego
quasdam iam maturioris etatis ple¬
rasq generis libertiui adolescentib
delectari et filios querere spiritales
paulatiuiq pudore suꝑato.perfecta
matrũ noiã crũpere i licentiã uia¬

Expanded text:
placent. Audio religiosam habere te placent. Audio religiosam habere te matrem, multorum annorum viduam, quae aluit, quae erudivit infantem et post studia Galliarum, qumisit Romam non parcens sumptibus et absentiam filii spe sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis grauitas Romana condiret nec calcaribus in te sed frenis uteretur, lis uineas falcibus reprimebant, ut eloquentiae torcularia non uerborum pampinis, sed sensuum quasi uuarum expressionibus redundarent. hanc tu suspice ut parentem, ama ut nutricem, uenerare ut sanctam. nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium suspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
sustinent ut adintertas perueniant
periturasq diuitias et seruant cum
anime distrimine que multis ꝑiculis
quesierũt. quid xp̃i negotiatori fati¬
endũ est. qui uenditis omĩbus querit
preciosissimã margaritam. qui totis
substancie sue opibus einit agrũ in
quo reperiat thesaurũ. quẽ nec fur
effodere nec latro possit auferre :
Scio me offensurũ esse quã pluri¬
mos qui generalem de uiciis dispu¬
tationẽ in suã referant cõtiuueliam¬
et dũ michi urascunt᷑ suã indicent
cõstientiã. multoq peius de se quã de
me iudicant. Ego enĩ neminẽ noĩa¬
bo. nec ueteris comedie licentia certas
porsonas eligam atq perstringam
Prudentis iuiri est ac prudentiũ
feminaꝵ dissimulare imino emien¬
dare quod inse intelligat. et indigna¬
ri sibi magis quã michi. uec in mo¬
nitorẽ maledicta congere. quãuis
et in hisdem teneatur criminib. certe
meo melior est quod sua ei mala non

Expanded text:
sustinent, ut ad incertas perueniant sustinent, ut ad incertas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, quid Christi negotiatori faciendum est, qui uenditis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contuet, dum mihi irascuntur, suam indicant conscientiam multoque peius de se quam de me iudicant. Ego enim neminem nominabo nec veteris comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. Prudentis viri est ac prudentium feminarum dissimulare, immo emendare, quod in se intellegant, et indignari sibi magis quam mihi nee in monitorem maledicta congerere, qui, ut isdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non
Abbreviated transcription (Latin):
bitant ferocissime. Semꝑ solliciti.
semꝑ armati. tocius anni uehunt
cibaria latentibus saxis uadisq duuis¬
simis. Plena sunt om̃a. ita ut specu¬
lator et ductor n sũma mali arbore
sedeat. et inde regende et cirtũ flectẽ¬
de nauis dictata predicat. Felix cur¬
sus est si post sex menses sup̃dicte
ubis portũ teneant a quo se incipiat
aperire occeanus. per quã uix anuo
ꝑpetuo ad indiam peruenitur. et ad
gaugen fluuiũ quẽ physon scã strip¬
tura coguoniuat. qui circuit omẽz
terram eiulath. et multa genera pig¬
nientoꝵ de paradisi dicitur fonte de̾¬
uehere. Ibi nascitur carbiuiculus. et
siuaragdiis et margarita caudentia et
iuuones quibus nobiliũ fenimaꝵ ardet
ambitio. montesq aurei quos adire
drachones et griphos. et inmensorũ
corpoꝵ monstra hom̃ib impossibile
est ut ostendatur nobis quales custodes
habeat auaricia. quorũ sint ista por¬
spicuũ est. Si negotiatores scli tanta

Expanded text:
bitant ferocissimae. semper solliciti, bitant ferocissimae. semper solliciti, semper armati totius anni uehunt cibaria. latentibus saxis uadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circumflectendae nauis dictata praedicat. felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem uix anno perpetuo ad Indiam peruenitur et ad Gangen fluuium — quem Phison sancta scriptura cognominat —, qui circuit omnem terram Euilat et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita candentia et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio, montesque aurei, quos adire propter dracones et gryphas et inmensorum corporum monstra hominibus inpossibile est, ut ostendatur nobis, quales custodes habeat auaritia. Quorsum ista ? perspicuum est. si negotiatores saeculi tanta
Abbreviated transcription (Latin):
ne restringit atq in uase euuãgeli¬
orũ quadrangulo quod de celo descẽ¬
dit ad terras. docetur et discit omẽs
homines posse saluati. Rursũq qd̃
didissum in superna trausfertur.
et credentiũ turba de terrism celũ
rapitur. ut pollicitatio diũ cõplea¬
tur. beati unũdo corde quĩ ipĩ deum
uidebunt. Totũ quod apprehensã
manu insiuuaretibi cupio. quod qͣsi
doctusnanta post multa naufragia
rudem conor nistruere uectorem.
illud est ut in quo lictore pudicitie
pirate sint nouerisaibi caribdis et
ra dix om̃iũ maloꝵ auaricia ubi
scillei obtrectatoꝵ caues de quibus
aplĩs loquitur. Ne mordentes in¬
uitem inuno cõsumanim quoͦ. in me¬
dia transquillitate securi libicis nter¬
dũ uicioꝵ srrtibus obruauiur. quid¬
uenenatoꝵ ammãtiũ desertũ hur
scłi mitrat. Nauigantes ⁊ubrũ ma¬
re.in quo optandũ nobis est ut uerus
pharcio cũ suo mergatur exercitu.
Multis difficultatibus ac periculis

Expanded text:
ne restinguit atque in vase evangeline restinguit atque in vase evangeliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse salvari. Rursumque, quod inis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod quasi doctus nauta post multa naufragia rudem conor instruere vectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noveris, ubi Charybdis et radix omnium malorum avaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canes, de quibus apostolus loquitur: Ne mordentes invicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum vitiorum Syrtibus obruauenenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat. Nauigantes Rubrum Mare, in quo optandum nobis est ut uerus Pharao cum suo mergatur exercitu, multis difficultatibus ac periculis
Abbreviated transcription (Latin):
precipit. Sermo uester sit sale condi
tus. Quod si infatuatur foras proi¬
citur. intantũq perdit nõis digni¬
tatem ait ne iusterquilimo quidem
utile sit. Quo solent credentiũ ar¬
ua condiri et sterile auimaꝵ solum
pinguoscere. Hec dicimus ut pri¬
ma te fili rustice fronte doceamus
magna cepisse. excelsa sectaii. et
adolescentie inmo pubertatis incen¬
tua calcantem. perfecte quidẽ eta¬
tis gradũ scandere sedlubritũ iter
esse per quod igrederis nec tantum
per iurtutũ prata ducendis est ⁊uiu¬
lus. nec laborandũ ut ostendã tibi ua¬
rioꝵ pulchritudiuẽ floꝵ quid in se
libia habeant puritatis. quid rosarũ
uerecundia possideat. quidinole pur¬
pura promittat in regno. quid ruti¬
lantiũ spondeat pictura gẽmaꝵ.
Iam eiũ propitio dño stinã tenesiam
intectũ atq solariũ cũ petro apło
conscendisti. qui esuriens in udeis
cornelu Saturatur fide. et fauien
incredulitatis coꝵ gentiũ cõuersio¬

Expanded text:
praecipit: sermo uester sit sale cpraecipit: sermo uester sit sale ctus . Quod si infatuatur, foras projicitur , in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinium quidem utile sit, quo solent credentium arva condiri, et sterile animarum solum pinguescere. Haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus, magna cepisse, et excelsa sectari; et adolescentiae, imo pubertatis incentiva calcantem, perfectae quidem aetatis gradum scandere: sed lubricum iter esse, per quod ingrederis; NEC TANTUMper virtutum prata ducendus est rivulus: nec laborandum, ut ostendam tibi variorum pulchritudinem florum: quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum verecundia possideat, quid violae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. Iam enim propitio domino stivam tenes, iam in tectum atque solarium eum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conversio
Abbreviated transcription (Latin):
ichil est xp̃iano felitius cui
promintuntur regna celorũ.¬
nichil laboriosius qui cotti¬
die de uira periditatur ni¬
chil fortiũs qui uincit drabolũ. ni¬
chil inbecilius qui a carne suꝑatur.
Otriusq rei exempla sunt plurima.
Latro credidit i cruce. et statun me¬
ruit audire. amen dico tibi hodie
mecũ erisiparadiso. Iudas de apo¬
stolatius fastigio ni proditionis tarta¬
rui labitur. et nec familiaritate cõ¬
nuni nec intine tione bucelłe. nec
ostili gratia frangitur. ne quasi ho¬
iinẽ tradat. quẽ filiũ dei noue¬
rat. Quid samiaritana iuluis: Nõ
solũ ip̃a credidit. et post sex uiros u¬
nũ inuenit dum̃. messiam q cogno¬
uit ad fontem quẽ n tẽplo iudeoꝵ po¬
puliisignorabat. sed auctor fit mul¬
boꝵ salutis et apłis emẽtib cibos esu¬
reuteni reficit. lassũq susteytat
Qiud̃ sa louione sapientuis Atstñ
infatuatur amoribus feminaꝵ. Gonũ
est sal. nullũq sacrisiciũ absq hui
aspersione suscipitim. Uude et apłs

Expanded text:
ihil Christiano felicius, cui promittuntur regna caelorumnihil laboriosius, qui cotidie de uita periclitatur. nihil fortius, qui uincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. utriusque rei exempla sunt plurima. latro credidit in cruce et statim meretur audire:amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. ludas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate conuiuii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium dei nouerat. quid Samaritana uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonum est sal nullumque sacrificium absque huius aspersione suscipitur — unde et apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ane solitito timore ꝑquire. hec
magis ecclĩe custo dne debebant.
Hos ni sacerdotibiis eligendis ca¬
nones obseruare. nõ iuxta ꝓpria
odia. et priuatas siniultates car¬
perirẽ q semper auctorẽ sũ.
in iudiam legem xp̃i interpre¬
tari. Uide ꝙͣtũ sit testimoniũ
hui quem arguũt mariti qui
preter inculũ cõuigale et hoc
ante baptisiuũ nichil aluid ab
eniulis obiei porest. Qui prece¬
pit nõ mechaudũ. ipe dixit et
nõ occ̃ides . Si nõ mechamur. sed
occidimus t⁊ ãs gressores legis su¬
mus. Qui totã legem seruauerit
er offenderit in uno. fit oumim
reus. Itaq cum opposuerint nob̾
intorem aute baptisinũ. nõ ab eis
omia que post baptisiũ precep¬
tasint requiramus. Preregent
quod nõ licet. et obicint quod

Expanded text:
ane, sollicito timore perquirere, haec ane, sollicito timore perquirere, haec magis ecclesiae custodire debebunt, 1108 in sacerdotibus eligendis canones obseruare, non propria odia et priuatas simultates carpentemque semper auctorem suum inuidiam legem Christi interpretari. uide, quantum testimonium sit huius, quem arguunt, bimaliti, cui praeter uinculum coniugale — et hoc ante baptismum — nihil aliud ab aemulis obici potest. quipraecepitnon moechandum, ipse dixit et: non occides. si non moechamur et occidimus, transgressores legis sumus. qui totam legem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omnia, quae post baptismum praecepta sunt, requiramus. praetgreunt, quod non licet, et obiciunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tate transfertuo ad dignitatem.
Rlou ienmauit. nõ fleuit. nõ mo¬
res suos sepe re prehendit. et assi¬
dua meditatione corexit. non
subst auciã paniperib erogauit. De
cathedra quoni dicitur ad cathedrã.
id est de suꝑbia ad suꝑbiam. Indici¬
nin antem et ruina diaboli uulli
dibiũ quin arrogantia sit. Inci¬
dunt meam qui in puncto hore nͨ¬
dumi discipuli iam magistri sunt.
Oporter autẽ eur et restimoniũ
habere bonũ abhis qui foris sunt
Quale principiũ. taliset clausu¬
la. Qui mie prchensibilis est. nõ
solũ adomesticis sed et abaliemscũ¬
sonoore laudatur. Alieni et extra
eccliãm sunt iudei.heretici arq
gentiles. Calis ergo sit pontifex
xp̃i ut qui religiom detrahunt
uite eius derrahere nõ andeant.
At uĩt plerosq cernimus uel fa¬
uorem ppłi in aiigarũ modũ
precio ⁊ edumere uel tanto onĩũ
hoĩnũ odio inuere. ut nõ extor¬
queant peccuma quod nnni
iipetrant gestib. Hec fili oce¬

Expanded text:
tate transfertur ad dignitatem; tate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt: quale principium, talis et clausula. qui inreprehensibilis est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis consono ore laudatur. alieni et extra ecclesiam sunt iudaei, heretici atque gentiles. talis ergo sit pontifex Christi, ut, qui religioni detrahunt, uitae eius detrahere non audeant. at nunc plerosque cernimus uel fauorem populi in aurigarum modum pretio redimere uel tanto omnium hominum odio uiuere, ut non extorqueant pecunia, quod mimi inpetrant gestibus., Haec, fili Oce
Abbreviated transcription (Latin):
disputare. et rem inbaptisinate mor¬
tuam minio ni xp̃o uiuificatã. in
calumpinã trahere. cũ tam aper¬
tum euidensq preceptum nemo
custodiat. Heri catecuminus. ho¬
die pontifex. Heri inamphite atio.
hodie in ecclĩa. Uespere in circo.
mane in altari. Dudũ fauctor
hrstriouũ mĩc uirginũ cõsẽcra¬
tor. Num ignorabat aplĩs ter¬
guieriationes uras. et argimnẽto/¬
rũ ineptias uesciebat : Qui dixit
umus uxoris uiꝵ. ipe mandamt
ireprehensibilẽ. sobriũ. pruden¬
teni oratũ. hospitalem. docto¬
rem. modestũ. nõ uiuolentũ. nõ
percussorem. nõ litigiosum nõ a¬
narũ nõ neophitũ. Ad ounã clau¬
duins oculos. sola siudemus uxo¬
res. Quod antem ait ne in suꝑbi¬
am elatus in iuditiũ in cidat dia¬
boli. quis nõ exemplouerũ prob.
Iguorat momiẽtaueus saceidos hu¬
militatẽ et mansuetudinẽ rusti¬
coꝵ. Iguorat blanditias xpĩauas.
nescit se ipm̃n cõtẽpnere. de digui¬

Expanded text:
disputare et rem in baptismate mordisputare et rem in baptismate mortuam, immo cum Christo uiuificatam, in calumniam trahere, cum tam apertum euidensque praeceptum nemo custodiat. heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; uespere in circo, mane in altari; dudum fautor strionum, nunc uirginum consecrator: num ignorabat apostolus tergiuersationes nostras et argumentorum ineptias nesciebat? qui dixit: unius uxoris uirum, ipse mandauit inrepreliensibilem, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, modestum, non uinolentum, non percussorem, non litigiosum, non auarum, non neophytum. ad omnia claudimus oculos, solas uidemus mores, quod autem ait: ne in superbiam elatus incidat in iudicium diaboli, quis non exemplo uerum probet? ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere, de digni
Abbreviated transcription (Latin):
a fratribus accipiebant.et preter
uictũ atq uestitũ nichil se aliud
nec habere nec uelle gloriebantur.
Quã adchimoteñ audritiã adti¬
tũ curpis lutu cupiditatẽ apertis¬
sime notat. Pomũ suã bene regẽ¬
tem. nõ ut opes augeat. nõ ut regi¬
as partes cpulas. nõ ut celatas pate¬
uos struat. et fasides aues lentis
uaporibus coquat. qui ad ossa per¬
ueniant. et superficiem cariniuu
nẽ dissoluaut. artificioso tempera¬
mento. sẽdut quod populis precep¬
tunisest prius a domestitis exi¬
gat. Filios habeutẽ subditos cum
onũ castitate. łle scil iinitten¬
tur filios heli. qui u uestibulotẽ¬
płi cũ imilieribus dormiebant. et
religionẽ predam pritantes. quit¬
quid optunũ i hostus erat in sũcis
delitias cõuertebant. N lon neophi¬
tum ne in suꝑbiaui elatus iiuditi¬
um incidat diaboli Mitiri sa¬
tisuõ queo. que hoĩnũ tanta sit ce¬
citas de uxoribus antebaptisiñ

Expanded text:
a fratribus accipiebant et praeter a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant artifici temperamento, sed ut, quod populis praedicatums est, prius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios Heli, qui in uestibulo templi cum mulieribus dormiebant et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hostiis erat, in suas delicias conuertebant. non neophytum, ne in superbiam elatus in iudiciumincidatdiaboli: mirari satis non queo, quae hominum tanta sit caecitas de uxoribus ante baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
cõmessatoꝵ. uenter q uiero estu¬
aus cito despumat nilibidines. m
uiuo luxiria.iluxunria uolũp¬
tas in uoluptate impuditicia est.
Qui luxunatur uniens mortu¬
us est. Eigo qui mebriaturer
mortiuis et sepultus est. Noe ad
unius hore ebrietatem midat fe¬
mora sua. que per sex centos an¬
nos sobretate cõtexerat. Noth ꝑ
temulentiã nestiens libidimꝰ nui¬
scet in cestiu et quẽ sõdomanõ
uicerat uina uicerũt. Iercussõ¬
rem autẽ epm̃ ille cõdepͥnat qui
dorsum posint aed flagella. etma¬
ledictus nõ remaledixit. Sedmo¬
desti. Duobus nialis uinũ ppo¬
siit bonũ. ut tumulentia. et ira
modestia refrenttinr. Non litigio¬
tentius arrogantia rusticoꝵ. qui
qui garrulitatẽ auc toritatẽ plitãt
et parati semꝑ ad lites insublectit
sibi gregeni tumidis sormorbus to¬
nanti Quariciãm sacerdote intandã
esse sanhel docet: Llichil corampo¬
pillo cripuisse se cinꝙͣ probans: et a

Expanded text:
comissatorum uenterque mero aestucomissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non litigiotentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant et parati semper ad lites in subiectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans et apo
Abbreviated transcription (Latin):
dentem excludit eos qui sub ioic
simplicitatis excusane stulticiã
sacerdotũ. Nisi eiũ cerebrũ samĩ
fuerit omĩa mc̃bra niutio eruit
Oruatumquoq epitasis est prioras
simuis et aliud intelligere ex hoc
uerbo uixta illud tullii Caput ẽ¬
artis docere qd̾ facias suienie
quidau ignorantes mensurã suã
et tante stoliditatis ac uecordie
ut et in motu et in incessu et inha¬
bitu et in sermone cõmumi risi
expectantibus tribuant. et quã¬
si intelligentes quidsĩt ornatua
comunt se uestibus et mundicus
corporis. et meuse lautioris ept
lus parant. cũ omes istius modi
pectatur. et ueteris precepia siũ
legis. et adtitũ plemius scribitur
Innocens enĩ et abiq sermont cõ¬
uer satio ꝙͣtũ excetuplo prodest᷑.
tantũ silentio nocet. Hlami latia¬
tu canũ baculoq pastoris lupo¬
rũ⁊abies deterrenda est. Non mo
qualesesse debeamus. discami
quales nõ esse debeant sacerdo¬
tes. Uiuolentia scurronĩ est er

Expanded text:
fert prudentem, excludit eos, qui sub nomine fert prudentem, excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam Sacerdotum. NISI ENIM cerebrum sanum fuerit, omnia membra in uitio erunt. \'ornatum\' quoque Izttaatc est prioris ssumus et aliud intellegei-e ex hoc uerbo iuxta illud Tullii: \'caput eartis, docere quid facias. Sunt enim quidam ignorantes mensuram suam, et tantae stoliditatis ac vecordiae, ut et in motu, et in incessu, et in habitu, et in sermone communi, risum exspectantibus tribuant, et quasi intelligentes quid sit ornatus, comunt se vestibus et munditiis corporis, et lautiotis mensae epulas parant, cum omnis istiusmodi petatur, et veteris praecepta sunt legis, et ad Titum plenius scribitur . Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est. Non vinquales esse debeamus: discamus quales non esse debeant sacerdotes. Vinolentia, scurronum est et
Abbreviated transcription (Latin):
seat fastigio. Oportet ergo epin¬
esse iu reprehiensibilem. Idipsuni
quoq ad titũ di quis siue crinu¬
mone cõprehendit. et pene rem
contra naturam exigit. Si emĩ
omõ pctm̃ etiã niotioso uerbo ⁊e¬
prehensione dignũ est. quis est¬
ille qui absq ꝑcto idest sino repre¬
hensione uersetur in mũdo: Bed
futuruis pastor ecclĩe talis eligit
ad cuius cõparationẽ recte gret ce¬
tera nomiuentur Defuniut de¬
thores oratorem qui sit uir hons
dicendi peritus. Aute uita. sit
ut doctus merito suscipiatur t
Perdit enĩ auc̾toritatẽ docendi
cuiꝰ sermo opere destriuntur Unr
niiĩ dequiramus. Hleq eĩ com¬
petit unmersa post baptisi
et hoc uinĩ mandatũ intelligere
ante baptisinuĩ. Sobriũ siue ni¬
q significat. Prui deute. ornatũ
hospitalem. doctorem. Sacerdo.¬
res qui ministrant in templo dei
prohibentur uinũ et sicerã bibe
ne in crapula et ebrictate aggrae¬
uentur corda eoꝵ. Et ut sensus of¬

Expanded text:
scat fastigio. Oportet ergo Episscat fastigio. Oportet ergo Episcopum irreprehensibilem esse . Idipsum quoque ad Titum: Si quis est sine crimimone comprehendit, et pene rem contra naturam exigit. Si enim omne peccatum, etiam in otioso verbo, reprehensione dignum est, quis ille, qui absque peccato, id est, sine reprehensione, versetur in mundo? Sed futurus pastor Ecclesiae talis eligitur, ad cujus comparationem recte grex caeteri nominentur. Definiunt rhetores oratorem qui sit vir bonus, dicendi peritus. Ante vita quam ilis quaeritur, ut doctus merito suscipiatur. Perdit enim auctoritatem dicendi, cujus sermo opere destruitur. Unius mum requiramus. Neque enim competit universa post baptismum, et unum hoc mandatum intelligere ante baptismum. Sobrium, sive vimque significat. Prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem . Sacerdotes qui ministrant in templo Dei, prohibentur vinum et siceram bibere: ne in crapula et ebrietate aggraventur corda eorum; et ut sensus of
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o pͥme ponore satraieuta ante¬
q dictandi finem faciam. Iam eñi
intelligo mensuram me excedere
bus futurr epĩ uita destribitur cur¬
sun exponere. ut aplr̃ nõ in nuia
uxoris elogio sediu onubus quẽ pre¬
cepit doctorem gentiũ sustipiatu
Sinuil obsecoo ne quis ine insugil¬
latione istius tprĩs sacerdotũ scup¬
sisse que stripsi existiuiet sed inet¬
clesie ntilitatẽ. Ut enĩ oratoreset
philosophi destribentes qualer
ueliut esse perfectum oratorem
et philosophũ nõ fatiant nuiti¬
am demostemi et platoni. sediea
ipãs absq persotuis defiuiuut. sic
in destriptione epĩ et incorierpio¬
sitione que scupta siuit qua si spe¬
culuni sacordotii proponieut sau
in potestate et conscientia sengilo¬
rũ est quales se ibi aspiciant at
uel dolere ad deformitatẽ uel gau¬
dere ad pulchritudinẽ possiut. G
quis epatũ desiderat bouũ opus
desiderat. Opus nõ dignitatem.
lahorem nõ delicias. Opus ꝑqd
humilitate decroscat nõ nituine¬

Expanded text:
o primae, ponere sacramenta. 8. Antequam dictandi finem faciam jam enim intelligo mensuram me excedere bus futuri Episcopi vita describitur, cursim exponere; ut Apostolum non in unius uxoris elogio, sed in omnibus quae praecipit, Doctorum Gentium suscipiamus. Simul obsecro, ne quis me in sugillationem istius temporis Sacerdotum scripsisse, quae scripsi, existimet, sed in Ecclesiae utilitatem. Ut enim oratores, et philosophi describentes qualem velint esse perfectum oratorem, 422 et philosophum, non faciunt injuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas absque personis definiunt: sic in descriptione Episcopi, et in eorum expositione quae scripta sunt, quasi speculum Sacerdotii proponitur. Jam in potestate et conscientia singulorum est, quales se ibi aspiciant; ut vel dolere ad deformitatem, vel gaudere ad pulchritudinem possint. Si quis Episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Opus, non dignitatem; laborem, non delicias, OPUS, PER quod humilitate decrescat, non intume
Abbreviated transcription (Latin):
cuite. nisi quis renatus fuerit ex
aqua et spũ sco. nõ mtrare eũ in¬
rortin telor Qana ab aquis ce¬
peiat fumuit in aquis. Latus xp̃i¬
percutitur laucca. et baptisime
atq martri pariter sacramẽ¬
ra fundũtur. Post iosurrechoe
apfosiictit ad gentes precipiens
cis ut baptizent cas in nmiterio
trutatis. Pcintet facti plĩiu
droꝵ et statii a petro ad baptas¬
ui unttitur. Anteꝙͣ parturiat
paronsronet nascitur gens il
paulii porsequeor ecdĩe et lu¬
pus dapa beuiamin. anameco
uisibpitis caput. uecante recu¬
perat aspectũ quãtinet baptis¬
moo st cifatem. En nuchus canda¬
Muitat cora naturam ethiops
pelleui suam. et pardus uaruerai¬
bapt baptizantͣ ne quis pufacet
ex gentib acindeis aquassine

Expanded text:
culte: « Nisi quis renatus fuerit ex culte: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrare eum regna caelorum. quia ab aquis coeperat, finiuit in aquis: latus percutitur lancea et baptismi atque martyrii pariter sacramenta funduntur. post resurrectionem apostolos mittit ad gentes, praecipit eis, ut baptizent eas in mysterio trinitatis. paenitet facti populum Iudaeorum et statim a Petro ad baptismum mittitur. antequam parturiat, parit Sion et nascitur gens simul. Paulus, persecutor ecclesiae et lupus rapax Beniamin, Ananiae oui submittit caput nec ante recuperat aspectum, quam curet baptismo caecitatem. eunuchus Candamutat contra naturam Aethiops pelleptizati sunt, ne quis putaret et gentibus ac Judaeis aquas sine
Abbreviated transcription (Latin):
illius scribitur. Tu confiriuasti in
uiraute tua uiare. ti cõtriuistica¬
pita draconiĩ in aquis. tu cõfregi
gapita dracois magu. Unde er
⁊eguli et scorpiones arentia queq¬
facuuit Mirra uuitatur sacra¬
mento crucis et septuagiuta pal¬
me apłoꝵ dulcoratis legis gurgi¬
tibus irrigantur Abraham et isa¬
ad pureos fodiunt. ⁊ epugnant al¬
lophili. et bersabee ciuitas inra¬
rcuti regnũq salomonis. nomẽ
Nuuit a fontib. Rebecca muem¬
tur ad puteũ. Rachel propter a¬
quas supplautatoris osculo saluta¬
tur. Morses filias sacerdotis ma¬
dian aperto puteo ab iniuna iũ¬
dic᷑at. Precursor diũ inaquis
fontiũ iuxta salim quod interpre¬
tatur pax siue porfectio xp̃opo
pulũ parat. Ipse saluator posto
baptisma et stĩficatas sico lauacͦ
uorbains aquas regiñ celoꝵ inci¬
pit predicate. Priũ signũ ex
aquis facit Samaritana uoca¬
tur ad puteũ. sitiontes inuitã¬
tur ad potũ. Nichodemo dicit oc¬

Expanded text:
illius scillius scuirtute tua mare, tu contriuisti capita draconum in aquis, tu confregisti caput draconis magni. unde et reguli et scorpiones arentia quaeqfaciunt. Mare mutatur sacramento crucis; et septuaginta palmae Apostolorum, dulcoratis Legis gurgitibus irrigantur. Abraham et Isaac puteos fodiunt, repugnant Allophyli. Et Bersabee, civitas juramenti , regnumque Salomonis nomen sumit a fontibus . Rebecca invenitur ad puteum . Rachel propter aquas, supplantatoris osculo salutatur . Moyses filias sacerdotis Madiam aperto puteo ab injuria vindicat. Praecursor Domini in aquis fontium juxta Salim, quod interpretatur pax sive perfectio, Christo populum 420 parat . Ipse Salvator post baptisma, et sanctificatas suo lavacro Jordanis aquas, regnum coelorum incipit praedicare. Primum signum ex aquis facit , Samaritana vocatur ad puteum, sitiens invitatur ad potum. Nicodemo dicit oc
Abbreviated transcription (Latin):
de formibus tenebris oppriniebat
dolus spũs dei inaurige modũ
suꝑ aquas ferebatus. et nastẽiẽ
nundũ in figura baptisimi par¬
turiebat. Inter celũ et terram
mediũ extruitur firmauiẽtimi
et iuxta hebraici sermonis ethi¬
ex aquis sortitur nocabulum. et
des din separantur Uude eri
et dennores aque. Priinde
aquis quod uiat egͥreditiu det
leuat. Fabricatur homo de liuio
et inter manus dei aquarũ sacra¬
menta uersantur. Plantatur
paradisus meden. et unus fons
in quatuor principia duiditur
contra solis ortuu nadens amaras
aquas mortuasqe tsinifioꝗt. Pec¬
cat mũdus et sia quaꝵ diluniꝰ¬
one nõ pur gatur. Statimq co¬
liuba spus sci expulsõ alite teter¬
rimo ita ad noe quasi ad xpm̃ in
iordane deuolat et ramo refectio¬
nis ac luminis pacem orbi amiũ¬
ciat. Pharco cũ exercitu suo no¬
lens populũ dei exire de egrpto
intrpo baptisinate suffocatuor.
Et in psaluus de iuter fec̾tione

Expanded text:
deformibus tenebris opprimebat. deformibus tenebris opprimebat. Solus Spiritus Dei in aurigae modum super aquas ferebatur , et nascentem mundum in figura baptismi parturiebat. Inter coelum et terram, medium exstruitur firmamentum; et juxta Hebraici sermonis ἑτυex aquis sortitur vocabulum: et des Dei separantur. Unde et et densiores aquae. Primum de aquis, quod vivit, egreditur et levat. Fabricatur homo de limo , et inter manus Dei aquarum sacramenta versantur. Plantatur paradisus in Eden ; et unus fons in quatuor principia dividitur, contra solis ortum vadens , amaras aquas mortuasque vivificat. Peccat mundus, et sine aquarum Diluvio non purgatur , Statimque columba Spiritus sancti, expulso alite teterrimo, ita ad Noe quasi ad Christum in Jordane devolat, et ramo refectionis ac luminis, pacem orbi annuntiat . Pharao cum exercitu suo nolens populum Dei exire de Aegypto, in typo baptismatis suffocatur . Et in Psalmis de interfectione
Abbreviated transcription (Latin):
habere prouxoribus susceptosq ex
his liberos colereut proprios si forte
ditati ab imperatore stolam ilłis
meruerint. cõfestim apłus colła
subunttet. et nuitus inter uxores
eas reciꝑe cogetur. Sin autẽ prtu¬
cipale restriptũ eadem tenuitas
impetrare neqiuorit cũ legibus
⁊ omanis scita ecclie mutabit᷑
Uide ne hoc quod dicitur unus
uyoris uirũ unius inulieris possĩt
intelligi ut ad coitũ magis refera.¬
tur quã ad dotales tubulas. Hec
uniuersa proferimus nõ quouere
et simplici intelligentie ⁊esistanẽ
sed ut doceauius te scapturas sac¬
tas sic intelligere ut scripte sunt.
nec euacuare baptisinũ saluato.¬
ris et totũ patibuli sacramẽtũ ir¬
ritũ facere ¶ Reddanius quod pan¬
lo ante promisimus. et descola re¬
thorũ aquarũ laudes. et baptis¬
ini predicemus. Rudis mundus
nec dum sole ⁊ utilante nec pal¬
leute luua nec astris mitantib
n compositam et meusibilemma¬
teriem abissoꝵ magnitudine et

Expanded text:
habere pro uxoribus, susceptosque ex habere pro uxoribus, susceptosque ex his liberos colere al. tollere  ut proprios: qui si forte ditati ab Imperatore, stolam illis meruerint, confestim Apostolo colla submittent, et inviti inter uxores eas recipere cogentur. Sin autem Principale rescriptum eadem tenuitas impetrare non quiverit, cum romanis legibus scita Ecclesiae mutabuntur. Vide ne hoc quod dicitur: unius uxoris virum, unius mulieris possit intelligi, ut ad coitum magis referatur, quam ad dotales tabulas. Haec universa proferimus, non quo verae et simplici intelligentiae resistamus: sed ut doceamus te Scripturas sanctas sic intelligere ut scriptae sunt; nec evacuare baptismum Salvatoris, et totum patibuli sacramentum irritum facere. 6. Reddamus quod paulo ante promisimus, et de schola Rhetorum, aquarum 419 laudes et baptismi praedicemus. Rudis mundus, necdum sole rutilante, nec pallente luna, nec astris micantibus, incompositam et invisibilem materiam, abyssorum magnitudine, et
Abbreviated transcription (Latin):
or estͥ preciosis lapidibus que ta¬
lis est confidit ni ea cor niri sui
Et in eodem uoliuuine.Sapien¬
tes mulieres edificauerũt domũ
insipiens autem destruxit mani¬
bus Rec hoc inquiunt epĩsuide¬
atur indignũ cũ de deo quoq
scriptũ sit. Sicut despicit ihxor ui¬
rũ suũ. sic despexit me donius isa
Et in apło. Despondi enĩ nos uni
iuro urginẽ castam exhibere xp̃o
Mubierem autem idest ginecam
iuxta greci sermonis aiibigiuta¬
tem ini his testimonis om̃ibus uxo¬
rem potius intelligi. Uiolenta ẽ
inquit et satis dura etiam hec in¬
terpretatio. Redde igitur scup¬
ture simplicitatem suam. ue fuis
contra te legibus duicemus
¶Queram et allud. Si quis et an¬
te baptisimĩ habuerit concubinã
et illa mortua baptizatus uxorẽ
duxerit utꝵ clericus fieri debeat
an nou. Respondebis posse fieri.
quia cõcubinã habuerit nõ cxotẽ
Coriugales ergo tabule et iura do¬
talia nõ coitus ab apło cõdemp

Expanded text:
or est pretiosis lapidibus, quae taor est pretiosis lapidibus, quae talis est. Confidit in ea cor viri sui. Et in eodem volumine: Sapientes mulieres aedificaverunt domum; insipiens autem destruxit manibus . Nec hoc, inquiunt, Episcopis videatur indignum, cum de Deo quoque scriptum sit: Sicut despicit uxor virum suum, sic despexit me domus Israel . Et in Apostolo: Despondi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo . Mulierem autem, id est, γυναῖκα juxta 418 Graeci sermonis ambiguitatem, in his omnibus testimoniis uxorem potius intellige. Violenta est, inquies, et satis dura etiam haec interpretatio. Redde igitur Scripturae simplicitatem suam, ne tuis contra te legibus dimicemus. Quaeram et illud: Si quis et ante baptismum habuerit concubinam, et illa mortua, baptizatus uxorem duxerit, utrum Clericus fieri debeat an non? Respondebis posse fieri: quia concubinam habuerit, non uxorem. Conjugales ergo tabulae et jura dotalia, non coitus ab Apostolo cond
Abbreviated transcription (Latin):
nonerit mnnulfis uxor bus libe¬
ros souigero usis quoq saceroit¬
Precepit ergone eaudẽ licẽtiã ecclĩe
sibi uiudicent sacerdotes ne bina pa¬
riter et terna coniugia sortiantur.
sedut singulas uuo tempore uxores
habeaut. Nec contenciosĩ clames
esse quod diximus. accipe et aliam
explanationem nc tibi soli liceat
nõ uoluntatem legi. sed legem iĩ¬
gere uoluntati. Quidam coacste
interpretantur uxores proecłis.
uiros pro epĩs debere accipi. Et hoc
in nicea quoq sr̃ nodo a patribus
esse decretũ. ne de alia ad aliam
cecliam epũs fransferatur. Ne
uirginalis paupercule societate
cõtepta dicioris adultere querat
dispensatio ad aminã refertir et
corpus. ita et uxores pontificum
dici ecclĩas de quibus iuesaia stͥp¬
tũ est. Mulieres properantes de
spectaculo uenite. Non est em̃
populus habens intelligentiam
Et rursum Mulieres duuites
surgite. et audite uocẽ meam.
Et in prouerbiis. Mulierem for¬
ten quisinueniet. Honorabili¬

Expanded text:
noverat in multis uxoribus liberos spargere: ipsis quoque SacerdotPraecepit ergo, ne 417 eamdem licentiam Ecclesiae sibi vindicent Sacerdotes: ne bina pariter et trina conjugia sortiantur; sed ut singulas uno tempore uxores habeant. Ne contentiosum clames esse quod diximus, accipe et aliam explanationem: ne tibi soli liceat, non voluntatem Legi, sed Legem jungere voluntati. Quidam coacte interpretantur uxores pro Ecclesiis, viros pro Episcopis debere accipi. Et hoc in Nicaena quoque Synodo a patribus esse decretum, ne de alia ad aliam Ecclesiam Episcopus transferatur: ne virginali al. Virginis  pauperculae societate contempta, ditioris adulterae quaerat dispensatio ad animam refertur et corpus, ita et uxores Pontificum dici Ecclesias. De quibus in Isaia scriptum est: Mulieres properantes de spectaculo venite: non est enim populus habens intelligentiam . Et rursum: Mulieres divites, surgite, et audite vocem meam . Et in Proverbiis: Mulierem fortem quis inveniet? Honorabili