comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qualẽ te eẽ defidero et
nõnullos anderis ĩ me¬
dio atm̾e̾ corruisse ilła
breuit̾ respondelo nõ
mã esse q̃ dico s dñi sal¬
natoris rion mon̾e quid
ip̃e possimi red quid de
net debilior et pugnat
ille qui fortior ẽ Nioli
respice Indã negãtẽ
sed paulũ respice cõfi¬
sumi filius solus etam¬
dus in baculo fus ꝑgit
mesopota nuã iacet las¬
sus in ꝯtin̾e et qui deli¬
ca fuerat edricatus la¬
pide adcaput pro pul¬
nillo utitut. uidit scalã
det̾ra ns ad celũ et ascẽ¬
dentes ꝑeã angłos et
descendentes et de super
iintentem dõpn ut las¬
sis manuĩ porrige̾t ut
asçẽdentes suo ad laborẽ
ꝓuocaret aspectu unde
et srocat᷑ locus ip̃e bethel
idest domus dei inqua
cotidie ascendit᷑ atq
descenditur Et st̃i em̃
corruũt si fuerĩt neg¬
ligentes et pc̃tores pris¬
tinũ recipiũt gradum
sisordes fletib lauerĩt
hoc ideo dico nõ ut te
t̾reant descendentes

Expanded text:
qualem te esse desidero; et qualem te esse desidero; et nonnullos videris in medio itinere corruisse, illud breviter respondebo, non mea esse quae dico, sed Domini Salvatoris. Non monere quid ipse possim; sed quinet debilior et pugnat ille, qui fortior est. noli respicere ludam negantem, sed Paulum respice confipatris filius, solus et nudus in baculo suo pergit Mesopotamiam, iacet lassus itinere et, qui delimatre fuerat educatus, lapide ad caput pro puluillo utitur. uidit scalam de terra usque ad caelum et ascendentes per eam angelos et descendentes et desuper innitentem dominum, ut lassis manum porrigeret, ut ascendentes suo ad laborem prouocaret aspectu. unde et uocatur locus ipse Bethel, id est \'domus dei\', in qua cotidie ascenditur atque descenditur. et sancti enim conruunt, si fuerint neglegentes, et peccatores pristinum recipiunt gradum, si sordes fletibus lauerint. hoc ideo dico, ut non te terreant descendentes,
Abbreviated transcription (Latin):
traris seuẽ du posse.ui¬
nere. Enꝯ ut etas lõga
bor et dolor felix et om
dignus bt̃ĩtudine quẽ
senectus xp̃o occupat ẜ¬
mentẽ ꝙ extrema dies
saluatori inuen̾it mili¬
tantẽ qui nõ confũdet᷑
cũ loquetur pimicis
sius in porta. Qui ĩ in¬
troitu dicetur recepis¬
ti mala iuita tua
nuĩc añt hic letare rie
que enĩ ulciscetur dõis
bis in cadẽ re. duitẽ put¬
puratũ gehẽne flãma
suscepit lazarus pauꝑ
et plenus ulceribcuiꝰ
carnes putridas lãbe¬
bãt caues et ix demi¬
cis mense locupletis.
miseran sustinebat
aĩam in sumu abrahe
recipitur et tantopũ¬
archa parente letati
dificile rouo inpossibi¬
le ut et pñtib quis et
futuris fruat᷑ boms ut
et hic uẽtrẽ et ibi mẽtẽ
impleat ait de delicus
transeat ad delicias ut
miutroq seculo primo
sitnt et in t̾ra et ĩ celo
appareat glosus. Quod¬
si tibi tacita cogitatio
scrupplũ moneris. Ent
monitor ip̃e nõ tałsun

Expanded text:
traris senem diu posse uitraris senem diu posse uiuere ? cuius ut aetas longa bor et dolor est. felix et omni dignus beatitudine, quem senectus Christo occupat seruientem, quem extrema dies saluatori inuenerit militare, qui non confundetur, cum loquetur inimicis suis in porta, cui in introitu paradisi dicetur: \'recepisti mala tua in uita tua, nunc autem hic laetare\'. nec enim ulciscetur dominus bis in eadem re. diuitem purpuratum gehennae flamma suscepit; Lazarus pauper et plenus ulceribus, cuius carnes putridas lambebant canes et uix de micis mensae locupletis miserabilem sustentabat animam, in sinu Abrahae recipitur et tanto patriarcha parente laetatur. difficile, immo inpossibile, ut et praesentibus quis et futuris fruatur bonis, ut et hic uentrem et ibi mentem inpleat, ut de deliciis transeat ad delicias, ut in utroque saeculo primus sit, ut et in terra et in caelo appareat gloriosus. Quodsi tibi tacita coscrupulum moverit: cur monitor ipse non talis sim,
Abbreviated transcription (Latin):
nussurus es Illud offer
ꝙ nullus tibi postit hos¬
tis anferre milla eriꝑe
tipauiudis quod tecum
pergat ad in feros ymo
ad regna celorñ et ad
ꝑadisi delicias. Extrius
sanctos uueres. Sancti
ti sũt salnatorẽ et certe
p̾t̾ recia et nauẽ nnchil
legĩꝰ eos dimisisse et tñ
cestĩomo futuri idicis
coronãturqr se offerẽtes
totũ dimiserãt ꝙ hẽbãt
hec loquor nõ ĩ suggil¬
lacionẽ oꝑũ tuorũ uel
quod extenuem liberali¬
tatẽ et elemosmas tuas
sz quo te nolum inter se¬
culares ẽẽ monachum
et int̾ monachos secu¬
larem. Totũq ate expec¬
tam cumus audio mẽtẽ.¬
diuino cultini deditam
Si hunc consilio nr̃o. uel
anucus nel assecla uel
propuiquus rentitur
et te ad delicias splendẽ¬
tis mense renocat᷑ Intel¬
ligito eñ nõ detua aĩa
sed detno uentre cogitare
et om̃is opes lanta que
ꝯmmna subita morte
finiri Octo et sex annoꝵ
intra .xx ᷑ dies duas fi¬
lias admisisti et arbi¬

Expanded text:
missurus es; illud offer, missurus es; illud offer, quod nullus tibi possit hostis auferre, nulla eripere tyrannis, quod tecum pergat ad inferos, immo ad regna caelorum et ad paradisi delicias. extruis sanctos uiueres. sancti ti sunt saluatorem; et certe praeter retia et nauem nihil eos legimus dimisisse et tamen testimonio futuri iudicis coronantur, quia se offerentes totum dimiserant, quod habebant. Haec loquor non in suggillationem operum tuorum uel quod extenuem liberalitatem et elemosynas tuas, sed quod nolim te inter saeculares esse monachum et inter monachos saecularem totumque a te expetam, cuius audio mentediuino cultui deditam. si huic consilio nostro uel amicus uel adsecula uel propinquus renititur et te ad delicias splendentis mensae reuocat, intellegito eum non de tua anima, sed de suo uentre cogitare et omnes opes lautaque conuiuia subita morte finiri. octo et sex annorum intra uigmti dies duas filias amisisti et arbi
Abbreviated transcription (Latin):
cula indua duo era m¬
sit in gazophilaciũ et
quia totũ obtulit quot
ne munerũ idei suꝑasse
locupletes q̃ nõ pondere
sui sed offorenciũ uolũ¬
tate pensantut ut mułtis
erroganeris censum
chil dedisti. Neq enm
darn opes et crosi exple¬
re ualent panꝑes. mũ¬
di. quid si te ip̃m dño
dederis et apłica nrtu¬
te ꝑfectus sequi ceperis
salnatorẽ tu ineelliges
ubi fueris et ĩ excerci¬
tu xp̃i quẽ extremui
tenneris locũ nõ plan¬
xisti filias mortuas et
pat̾ue in genis lacrume
xp̃i tumore siccate sũt
Dniãtũ maior abrahã
qui unicũ filiũ uolũta¬
te Ingulaint et ꝙ̃ here¬
dem mũdi futirũ andi¬
erat nõ desꝑat eciã post
mortenresse uichurimii
Iepthe obtulit filiã ꝓir
dłio que potest fur raꝑe
hostis inuadẽ ꝓscripcio
tollere q̃ et accedere possũt
et recede et instar unda¬
rum et fluctuũ a succe¬
dentibus sibi dins occu¬
pant᷑ atq ut uno cũcta
ẜmone conp̾hẽdã que¬
uelis nolis in morte di¬

Expanded text:
era misit in gazophylacium et, quia totum obtulit, quod ne munerum dei superasse locupletes, quae non pondere sui, sed offerentium uoluntate pensantur. ut multis erogaueris censum quibus nihil dedisti; neque enim Darei opes et Croesi explere ualent pauperes mundi. quodsi te ipsum domino dederis et apostolica uirtute perfectus sequi coeperis saluatorem, tunc intelleges, ubi fueris et in exercitu Christi quam extremum tenueris locum. non planxisti filias mortuas et paternae in genis lacrimae Christi timore siccatae sunt ? quanto maior Abraham, qui unicum filium uoluntate iugulauit et, quem heredem mundi futurum audierat, non desperat etiam post mortem esse uicturum! Iepthe obtulit filiam uirgdomino, quae potest fur rapere, hostis inuadere, proscriptio tollere, quae et accedere possunt et recedere et instar undarum et fluctuum a succedentibus sibi dominis occupanturatque—ut uno cuncta sermone conprehendam-quae-uelis nolis — in morte di
Abbreviated transcription (Latin):
Pħi. Equibus unus ut
ceteros sileã młtarũ pos¬
sessionũ preciũ ꝓiecit ̃
pelagus. Abite dicens
in ꝓfñdũ male cupidi¬
tates Ego uos mergam
ne ip̃e mergar a uobis
deposint et tu tepntas
in uirtutũ culimẽ con¬
sticutũ si partẽ extoto
offeras. Ce ip̃m oult
dũs hostiã uniã placẽtẽ
deꝯ te inꝙͣ nõ tua et idõ
uarus cẽptationibus cõ¬
monet quia młtis pla

Expanded text:
phi, e quibus unus, ut ceteros sileam, multarum possessionum pretium proiecit in pelagus: \'abite\' dicens \'in profundum, malae cupiditates, ego uos mergam, ne ipse mergar a uobis\deposuit, et tu te putas in uirtutum culmine constitutum, si partem ex toto offeras ? te ipsum uult dominus hostiam uiuam, placentem deo, te, inquam, non tua. et ideo uariis temptationibus commo
Abbreviated transcription (Latin):
iofecti dealus castra me¬
tati sũt in ⁊ aphidam
et nõ erat ibi aqua popu¬
lo undecima mansio est ꝙ̃
molenter. in terp̾tatam
qulibro hebraicorũ nõm
reperi. au dit os sufficiens
eis aut certe iusio oris for¬
dissolucio forciũ nł sanitas
forciũ sine ixta ꝓprietatẽ
lingne sirie remissio ma¬
niuz hec in exodo legitur
post profectionẽ deh̾emo
surqueritur in ea populꝯ
ob ardorẽ sitis fous depetra
orep erũpit et proflinit et
quia tẽptanem̃t deũ locus
raplidim tẽptatiõĩs quoq
litat ad crncis signũ suꝑa¬
tur Immitus remissis or̃a
iusequitur. Sedit auoises
qui sept̃e hẽbat oculos et ĩ¬
samnelis uolũne appella¬
tur abeuezer id est lapis
adiutorii et aitrãq manĩ
eius aaron et ut idem nõ¬
tanus lucidusq sustentat
denicto adu̾sario supernẽtt
iechio a ducit sephoram et
ntrũq filiũ dat consiliũ seẜ¬
tuaginta semorũ et ĩcipã
eccl̃ie degentibus congie¬
gate legis nuuitio enuã

Expanded text:
ofecti de Alus, castra metati sunt in Raphidim: et non erat ibi aqua populo . Undecima Mansio est, quam violenter interpretatam in libro Hebraicorum Nominum reperi, vidit os sufficiens eis, aut certe, visio oris fordissolutio fortium, vel sanitas fortium, sive juxta proprietatem linguae Syrae, remissio manuum. Haec et in Exodo legitur post profectionem de eremo Sin. Queritur in ea populus ob ardorem sitis: fons de petra Oreb erumpit, et profluit: et quia tentaverunt Deum, locus Raphidim, tentationis quoque, litat: ad crucis signum superatur inimicus: remissis orantinsequitur. Sedet Moyses s, qui septem hSamuelis volumine appellatur Abenhaazer, id est, lapis adjutorii; et utramque manum ejus, Aaron et Ur, id est, montanus lucidusque sustentant. Devicto adversario supervenit Jetro: adducit Sephoram et utrosque filios; dat consilium septuaginta seniorum; et in typum Ecclesiae de gentibus congregatae, legis
Abbreviated transcription (Latin):
renussionẽ manũ iuxta
syros raphidin sonat᷑ dice¬
mus propt̾ offensã populi
quia contra dñm murmu¬
rt istud loco nomẽ imposi¬
cum hec tãgimꝰ pocius ꝙͣ
expomimius brenit᷑ indicas¬
se contenti quod post fermẽ¬
tum halus et massai ecclie
solẽãt młtiplicia demonũ
aduersumi nos tẽptamẽta
consurgere

Expanded text:
remissionem manuum\' iuxta Syros Raphidim sonat, dicemus propter offensam populi, quia contra dominum murmurarit, istud loco nomen inpositum. haec tangimus potius, quam exponimus, breuiter indicasse contenti, quod post fermentum – Halus - et \'massam\' ecclesiae soleant multiplicia daemonum aduersum nos temptamenta consurgere
Abbreviated transcription (Latin):
et panlus asserit nõ
posse. aliquẽ respondere
amen adest confir mare
q̃ predicta sũt isi ĩ¬
tellexerit p̾dicationẽ
maramacha magĩs
tain et si ex confimio
utrarũq linguarun
aliquid et hebreũ sonet
quod suꝑpbus sit ad¬
uersu cũ odus per¬
tinatib uelle contẽdere
quẽ uenisse iã cõstet
uellem tibi ad et de dya¬
psalmate scribere quod
apud hebreos scribitur
sela et de ephod et de eo
ris excedẽm et tĩbi. ã¬
iuditatẽ macis dilate
debent facere qnestis¬
nes Trtum quippe ẽ¬
ꝓu̾biũ ultroneas put̾e
merces. unde et nos de
industria dicenda reci¬
cemus ut aindiis uel¬
les andire q̃ tacita sũt

Expanded text:
et Paulus asserit, non et Paulus asserit, non posse aliquem respondere Aquae praedicta sunt, nisi intellexerit praedicationem. maran atha magis tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid et Hebraeum sonet,quod superfluum sit aduersus eum odiis pertinacibus uelle contendere, quem uenisse iam constet. Vellem tibi aliquid et de diapsalmate scribere, quod apud Hebraeos dicitur sela, et de ephod et de eo, ris excederem et tibi auiditatem magis dilatae deberent facere quaestiones. tritum est quippe prouerbium ultroneas putere merces. unde et nos de industria dicenda reticemus, ut auidius uelis audire, quae tacita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rent cũ sine interp̾tatio¬
ne sunt posita ut est illud
alla amen maranatha
ephod et cetera que in
scriptis respersa memoras¬
id curasse ut qũi prima
eccł̃ia ex Indeis fuerat cõ¬
gregata anchil ad crecuni
scandalũ Inuouarent s̃
ita ut aparno ibiberãt¬
trad̾ent postea nero qr i
enuangeln dilatatus est
seruio non potusse semel
suscepta mutari licet et
illud in libris sius quos
asserat apt̾ uernaculimu
lingne unuscuuisq ꝑdio¬
ma nõ posse ita apud ali¬
os songre ue apudisuos
dicta sunt et młto esse
melius interp̾tata. pon̾e
Igitur ałła expͥmit̃ lau¬
date dñiu yã qui ppe apud
hebreos. unũ dedecem noĩb
est et in illo psalmo ubi legĩꝰ.
landate dñm quĩ bonꝰ¬
est et psalmus apud he¬
quod nos fidelit̾ possũꝰ
et in fine libroꝵ ĩ qmiq
si quidẽ/uolmmña psalte¬
riũ apud hebreos diuisũ
est fiat fiat trãstulerũt
quodiiu hebreo legientr
amen amen. quo scilicz
ea uero dicta qque iupia
sunt ꝯfirment᷑ unde

Expanded text:
rent curque sine interpretatione sint posita, ut est illud: alleluia, amen, maran atha, ephod et cetera, quae in scripturis conspersa memorasid curasse, ut, quoniam prima ecclesia ex ludaeis fuerat congregata, nihil ob credentium scandalum innouarent, sed ita, ut atraderent, postea uero quam in euangelii dilatatus est sermo, non potuisse semel suscepta mutari, licet et illud in libris suis, quos adserat, propter uernaculum linguae uniuscuiusque idioma non posse ita apud alios sonare, ut apud suos dicta sunt, et multo esse melius ininterpretata poneIgitur ALLELUIA exprimitur, Laudate Dominum, JA quippe apud hebraeos unum de decem Dei nominibus est. Et in illo Psalmo ubi legimus: « Laudate Dominum, quoniam bonus est Psalmus ; apud Hequod nos, fideliter, possumus et in fine librorum in quinque siquidem volumina, Psalterium apud Hebraeos divisum est fiat, fiat transtulerunt: quod in Hebraico legitur, AMEN AMEN, quo scilicet eo vere dicta quae sunt supra, confirmentur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
re fulgores potes et tu
ip̃e descripturis sctis
in hũc modũ nubiũ
iuueire concursus ex
quibus ignes enuictãt᷑
ut aũt adnonũ cesta¬
lus. et siluanus due
nubes in unũ cõnene¬
rũt et ecte totũ mũdũ
epłe eorũ fulgor illmãt
fulgura on pliuã fecit
et eduxit uentos dethe

Expanded text:
re fulgura. Potes et tu re fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem et ad Novum Testalus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt. Ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illumina. « Fulgura in pluviam fecit, et eduxit ve
Abbreviated transcription (Latin):
quis ergosctũs custodi¬
ens p̾ceptũ dm̃ salua¬
toris fitũs fuerit ĩ hac
anta nomissĩꝰ iste sit
nubes Et eduxit dens
nubes afimib t̾re non
aconsulib nõ aducib
do ab extremus t̾re edu
t̾ea si deo luus mibes
fieri adquas ꝑnemt
neritas dei nonissam
om̃i fiamus et tã affctũ
enĩ uos deus appłos .
noĩssimos ostendit qd̾
si nõ suit appłus licet
tñ michi fieri extremꝰ
ut educẽs nubes abex¬
tremo t̾re educa et me
et fulgura in plinnã¬
fene faciat Amut na¬
turaliũ cansarũ scruta¬
cores qr fulgira ex yni¬
briũ collisione generẽt᷑¬
i morẽ silleum duriorũ
bi medius ex hus igius
elabitur atq ita cũ ful¬
gore parit̾ et tointrua
sus et fulgura excussi
licimĩs claritate Si intel¬
lexisti exẽplũ cõfidera
nũc nubes rõnales caoy¬
mibes erat iħs naue
nubes erat ꝯstisi fecum¬
coloquãtur exẜmonib
eorũ fulgura micant
ierennas et baruch mi¬
bes erãt ẜmocmentut
incẽ et indẽb rucila¬

Expanded text:
quis ergo sanctus custodiens praeceptum Salvatoris, factus fuerit in hac vita novissimus, iste sit nubes, et educit Deus nubes non a primis terrae, non a consulibus, non a ducibus, do ab extremis terrae educterea si volumus nubes fieri, ad quas pervenit veritas Dei, novissimi omnium fiamus, et tam affectu enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit. Quod si non sum apostolus: licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium collisione generentur, more silicum duriorum: bi, medius ex his ignis extritus elabitur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua sus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moynubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isticolloquantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant, sermocinentur invicem, et videbis rutila
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplu int̾ponã ut
ꝑspicne possit intelli¬
gi quõdo fatuũ dei stul¬
tã fecerit sapĩa mũ¬
di finiganius paulis¬
per me qui aliquid
putor nosse cũ aliquo
in sipiente et meru¬
dito conferre ẜmonẽ
qui nichil incelligat
nichil acute disputa¬
tionis int̾roget mĩ¬
quid nam opus mn
est ad istius stulticiã
coarguẽdã dialetice¬
artis caliditate et pro¬
fuudorũ sensnũ acu¬
mẽ adhibere ronne
ad uinus sermunculi
iactin nilis et modi¬
ci. qui tñ illius intel¬
ligencie uideat᷑ acer¬
rimus fatuũ eñ et
in sipientẽ ẽẽ comñ¬
camꝰ sic igit᷑ admũ¬
di sapĩam stultificã¬
dam nõ ẽ opus sapĩa
dei descende̾ et cũ ea
coluctari q deorsũ est

Expanded text:
nterponam, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei, stultam fecerit sapientiam mundi. Fingamus paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget: numquid opus mihi est ad istius stultitiam arguendam, dialecticam calliditatem, et profundorum sensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est
Abbreviated transcription (Latin):
ad hos thesanros occur¬
suros putamus Et qr
plures fuĩt thesanei
forte nxͣ ordĩem resur¬
gẽciũ erit es reqmes
in chesauris dei quod
aũt dico istuuis modi
est Nesurrectio mor¬
tuorũ. in quibusda
ordiuibus futura est
Ait qui ppe appłs unus¬
quisq aũt resurget
n suo ordĩe et nõ nt
libet oniscẽtur ordĩes
resurgẽciũ. Ais ordo
erit in illo et ĩ illothe¬
sanro der Alms ordo ĩ
alio et malio thesan¬
possideo unã p̾cio sisiã
margaritã per plu¬
res alias margaritas
sic temo ad chesancũ
chesanrorũ et dñm
dñorũ et regẽ regũ
cũ dignus fuo spiriti¬
bus in dei chesanro

Expanded text:
ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentierit in illo et in illo thesauro Dei, et alius ordo in alio et in alio thesaupossideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, et Dominum dominorum, et Regem regum, cum dignus fuero spiritibus in
Abbreviated transcription (Latin):
est ab scĩa uidens per
portimnculã quãdã
indens et sisit expedit
dicẽ ip̃ms quoquepor¬
tunucule ꝑtẽ mĩmã
recognoscens Ecõtͣrio
aũt ut intelligeres
quid sit infatuatꝰ ẽ
domorũ pc̃tm iusticia
est Instificata ẽ enĩ¬

Expanded text:
est a scientia: » videns per portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intelliges, quid sit « infatuatus est Sodomorum peccatum justitia est. « Justificata e
Abbreviated transcription (Latin):
et. intellectus. sp̃s cõsilii
et aurtutis. spũs sciẽcie
et pietatis sp̃s tĩoris
dm̃ fortitudĩs dilectois
et caritatis potes et
ip̃e de scriptus hos
uentos congregare et
istorũ spm̃um iuueire
thesanros obi sũt isti
chesanri utiq in eo ĩ¬
quo sũt therauri sapĩe
et sciencie absconditi

Expanded text:
s consilii et virtutis, spiritus sapientiae et pietatis, spiritus timoris Dei, fortitudinis et dilectionis et charitatis. Potes et ipse de scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? utique in eo quo sunt thesauri sapientiae et scien
Abbreviated transcription (Latin):
quod qm̃ fatnũ ẽ dei sa¬
piencius est hoib Si
ego dixissẽ fatuũ dei
quõdo ancupes ẜmonũ
meorũ et sẽꝑ dedita ad
crum̃andũ uenenatas
in me lingnas mbrarẽt
et pt̃atem hñs apłicã¬
ansus ẽ dic̾e om̃em
sapĩam t̾renã q̃ in se
que in petro q̃ in ceteris
mũdũ descẽderat stul¬
ticiã ẽẽ dei Ad cõꝑatio¬
nẽ quippe illius sapiẽ
ꝙͣ t̾remus nõ capit locus¬
ad illã sapĩam q̃ celestis
est que nũdi liuutẽ
excedit hoc quod descẽ¬
dit ad hoĩes facuum
nõ utiq scultis s sapi¬
entibus dicas licet sa¬
principes sine uates
istis sapientib seculi
hoc quod nos exposin¬
mus fatim̃ dei sapiẽ¬

Expanded text:
quod fatuum est Dei, sapientius est hominibus . Si ego dixissem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? et potestatem habens apicere omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris mundum descenderat stultitiam esse Dei, ad comparationem quippe illius sapientiae quam terrenus non capit locusad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum non utique stultis, sed sapientibus: dicas licet saprincipes, sive vates istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus: Fatuum Dei sapie
Abbreviated transcription (Latin):
uolũꝯ inserere qm̃i sa¬
piencia mũdi stulticia
ẽ apud deũ et infatua¬
uit deus sapĩam mũdi
arguatur neq ergo
diguat᷑ sapĩa dei ad
mũdi sapĩam conuni¬
cendã tota descendere
s pocius modicũ hoc¬

Expanded text:
inserere, quoniam « sapientia mundi stultitia est apud Deum, » et infatuavit Deus sapientiam mundi. arguatur. Neque enim dignatus sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicu
Abbreviated transcription (Latin):
et in t̾rã ibis quare
nõ dica᷑ ad instũ cuiꝰ
ẽ regnũ celorũ celũ es
et in celũ ibis Nut fi
ꝓpt̾ choicũ dicitur ei
qui portat gmagiiẽ¬
choici t̾ra es et int̾rai
ibis cur ꝓpt̾ celestẽ ei
qui ymaginẽ celestis
portat nõ cõnemat dici
celũ es et incelũ ibis
unusquisq aũt nc̃m
aut celestia facta habet
aut t̾rena si t̾rena scta
sunt ad cognatã sibi
t̾rã deducũt eñ qui che¬
saurizat ea out̾ra et
nõ incelo rrursumq
uirtutẽ thesanrizatorẽ
suũ appropinꝙͣtẽ sibi
ad celorũ regiones sub¬
nehumit Et eduxit ni¬
bes ab extremo t̾reIstiꝯ¬
modi disputatio an
psalio imꝑ incidit
et dictũ. est. aub quõdo
ab extremio t̾re quod
quidẽ mũe coguinie
retractare ut et hi qui
andierũt plenossime
eorũ qui sciũt remĩscãt᷑
ut hi qui aut nõ ou¬
terfuerint ant obliti
sũt. copitextũ ẜmonis
aguostant quod tunc
prout ualmms exhi¬
bumius dixĩꝰ aũt sctõs

Expanded text:
 quare non dicatur ad justum, cujus est regnum coelorum: Coelum es et in coelum ibis? Aut si propter choicum dicitur ei qui portat imagineci, « Terra es et in terram ibis: » cur propter coelestem ei qui imaginem coelestis portat, non conveniat dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum aut coelestia facta habeat aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra et non in coelo. Rursumque unt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eorum quae sciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. D
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptũ ẽ sceritas
potest referri ad maĩa¬
les muibes s u̾tas dei
ns ad illas nubes est
datũ dñ et nonerũt
quo plinnas de ferãt
et aquibus eas suspẽ¬
dant dehis nubibus
dictũ est Et mãdabo
nubibus meis neplu¬
ant suꝑ eã mubrem
dehis eñi q̃ exdensato
aere constare dicũt᷑
siuõ fu̾it plinna nõ
precipit dñs ne pluãt
suꝑ uineã aut quẽ
cũq regionẽ ymbrem
nuxta ꝓpleeciã helie
future plume signũ
an restigio honũs os¬
tensĩ est atq ita post
descendit ad t̾ras Istis
n̾o qasi subsistẽtib
cõtinere cũ indigna
fuerit aĩa ymbre ce¬
lesti et dĩ mãdabo
nubibus meis ne plu¬
ant suꝑ eã ymbrem
Itaq unusquisq sctoꝵ
nubes ẽ moises mubes
erat et quasi nbes
loq̃batur Actende celũ
et loquar et andiat
t̾ra ẜmones exore m̃o
oxpectentur ut plu¬
uia u̾ba m̃a et descẽ¬
dant ut ros eloquia

Expanded text:
quod scriptum est: « veritas potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usque ad illas nubes est, datum Domini, et noverunt quo pluvias deferant et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: « Et mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . » De his enim quae ex densato aere constare dicuntur, si non fuerit pluvia, non praecipit Dominus ne pluant super vineam, aut super quamcumque regionem, imbrem;juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post descendit in terras: istis vero quasi subsistentibus continere cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: « mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem. » Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat et quasi nubes loquebatur: « Attende, coelum, et loquar, et audiat terra sermones ex ore meo, pectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias ut mutes loq̃¬
bat alias onibes con¬
ꝓpħantes sibi ideo na¬
cicuians arebat man¬
dabo nbib ne pluãt
suꝑ eam ymbrem Si
aũt iã didiscunꝰ qui
sĩt mbes uideamus
quorodo deus educat
mutesi ab extremo t̾re
ait salnator quiluialt
in nõb ẽẽ primꝰ sit

Expanded text:
saias ut nubes loquebat alias nubes conprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: « Mandabo nubibus ne pluant super terram imbrem. » Si autem jam dicimus qui sint nubes, videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: « Qui vult in vobis esse primus, sit
Abbreviated transcription (Latin):
fecit t̾rami in fortitu¬
id. quod in nob scriptũ
ẽ mxͣ emendatissima
tiĩ exẽplaria quodo sta¬
tuerit eã sup̃ nchillũ
muemes forticudĩe dei
in medietate mũdi t̾re
libram sustineri scemiã
ergo et ad orbemi frarũ
n nͦ nũcupatur idest in¬
habitata scio aĩam inha
filiũ dicẽtẽ ego et pater
sanctũ aĩa deserta est
habitata añt est quãdo

Expanded text:
fecit terram in fortituid quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam vero et ad orbem terrarum μένη nuncupatur, id est, inhabFilium dicentem: Ego et Pater sanctum, anima deserta est. Habitata autem est, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Et oĩa cõtraria sal¬
nator m̃s et dñs as¬
sũpsit ut cõtrarns
dissoluat cõtraria et
cõfirmenẽ abinfir¬
mitate enis et sapiẽ¬
ces efficianĩ a fatuo
enis et anhoc intro¬
ducti possunꝯ ascende̾
ad sapĩam et mrtutẽ

Expanded text:
et omnia contraria Salvator meus et Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat contraria, et confirmemur ab infirmitate ejus, et sapientes efficiamur a fatuo ejus, et in hoc introducti possimus ascendere ad sapientiam et virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
sensati et an utilia oꝑa
lo anscribit᷑ saloniomis
Idcirco ꝙͣto possũq labo¬
rare nitans̾ ut habi¬
tata airã sapĩa dei eri¬
gatur Cecidit quippe
et desublimi corrint
cementibus nob ĩ locũ
istũ iiseriarũ Cecidit
habitata nr̃a posquã
gessuꝰ et post ruiuã
iudiget erectione di
añt nõ is ista fẽtẽ¬
cia adduci om̃eni tociꝰ
orbis queramus rumã
et post casũ enis con¬
requẽter dens erigẽs
predicetur quicũq est
in orbe isto aute erecto¬
nẽ cecidit si ãt cecidit
conrequẽt᷑ enigẽdus
fuit nemo quippe sine
casu sublenatur si
añt erectus ẽ uidea¬
anus que ruina p̾ces¬
serit oñis corrminus
per pct̃ia in ortẽ t̾raꝵ¬

Expanded text:
nutilia opera lo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam gessimus : et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequenter Deus erigens praedicetur. II. Quicumque est in orbe isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe ter
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa dĩ disciplinis
te diuinarũhũanarrũ¬
ꝙ rerũ instituet qñ
iusticis distributor
et iudex meritorum
sugnificat᷑ qñ sctitas
illa uirtus describitur
q̃ credentes deo efficit
sanctos Ita ergo et mͥ
prudẽcia enis Intelli¬
gere cũ doctrina est
et demõstratio bonarũ
aut malarũ rermii
siue uentrum atqz
in hũc modũ exten¬
disse nuĩc dr̃ colũ i
prudẽcia sua quomio¬
do aũt excendatur ce¬
lũ extendente enin
prudẽcia. Andi qm̃i¬

Expanded text:
dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit. Quando justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo, efficit sanctos. Ita ergo et mihi prudentiam ejus intellige: cum doctrina est, et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive neutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi: q
Abbreviated transcription (Latin):
displicem uut ellectũ
de oibe eradidinins
unũ qñodo singule
aĩe auit habitate
sut ant deserte al¬
terũ quodo uiu̾sus
orbis pariter ceciderit
et insua prudencia
exteudit celũ. Don
fortuito sapĩa inceli
extensione assũpta
est inuemes et ĩ pro¬
uerbis dictũ dñs sa¬
piencia fũdaĩt t̾ram
prepainit aũt celos¬
in prudẽcia Est ergo

Expanded text:
ectum de orbe tradidimus: unum quomodo singulae animae aut habitatae sint aut desertae, alterum quomodo universus orbis pariter ceciderit. « Et in sua prudentia extendit coelum: » non fortuito sapientia in coeli extensione assumpta est; invenies et in Proverbiis, dictum: « Deus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos pru
Abbreviated transcription (Latin):
scriptitris sccĩs dicũtur
in aĩa hõĩs et prẽm et
filiũ et sp̃m sctiũ ꝯmora¬
ri. Nã et damid ĩ pralmo
cõfessionis tres sp̃s postu¬
lat dicens Spũ pͥncipa¬
li confirma me sp̃m
rectũ ĩ nona in bisce¬
ribus meis spm sctm
qui sũt isti tres spũs
priuncipalis spũs pater
aꝓꝓbationẽ eius rei dixi¬
anus ꝙ hĩtata idest or¬
bis t̾rarũ in sapĩa dei
fabricata sit sSapĩa qui¬
pe anxiliabit᷑ insto suꝑ
decẽ ꝑtãtem habenti ci¬
nitates sapĩam antẽ
et discipliuã qui abicit

Expanded text:
s dicuntur, in anima hominis Patrem et Filium et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in viscoribus meis, spiritum Qui sunt isti tres spiritus? Principalis spiritus Pater approbationem ejus rei diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
res quodã modo uir¬
tutes dei assimiens
earũ ꝓpria oꝑa distri¬
buit fortitudimi terrã
sapĩe ortem t̾rarũ pru¬
dencie celũ Audi ꝯmippe
scripture ordĩe dñs qͥ
fecit t̾rã in sua fortitu¬
dine et erexit orbẽ ĩ sapĩa
sua et in prudẽcia sua¬
extendit celũ. Et nos
ẽ quippe ad adã t̾ra es
neccessariã hẽmus dei¬
fortitudinẽ qr absque
ea inpossibile ẽ nobis

Expanded text:
res quodammodo virtutes Dei assumens earum propria opera distribuit, fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum. Audi quippe Scripturae ordinem: Dominus qui fecit terram in fortitudine sua, et erexit orbem in sapientia sua et in sua prudentia extendit coelum. Et nos est quippe ad Adam: Terra es ; necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pecta consorcio ¶Nom ego qual¬
deni iam maturioris etatis et
plerasque gn̾is libertim adoles¬
centibus delectari et filies que¬
rere spñales panlatim q̃ pudore
superato ꝑficta matronarũ no¬
mina erimuperem licẽciã mari¬
talẽ Alii sorores ungĩes desermt
et exteris indius copula ntm
¶Sunt q̃ oderũt srios et ñõ sno¬
rũ palpantm affectu quaiñ
ĩpaciencia Index amii nullã
recipit excusatonẽ et cassa pudi¬
cie uelamẽta quasi araneam̃
uenibus pulla tiunca barba pro¬
liya amulieribus nõ posse disce¬
dore Subeodẽ mau̾e tecto sinml
Ire coninia ancillas rune¬
nes habere mĩsterio et ꝓpt̾ noca¬
bulũ impciarũ oĩa ẽẽ matũonii
Nec culpa ẽ noĩs xpĩam si si
mulatores religionis ĩ uicio fit

Expanded text:
pecta consortia. noui ego quaspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa est nominis Christiani, si simulato
Abbreviated transcription (Latin):
que peius de se ꝙͣ de me indicãt
Ecto eñi uenimẽ noĩabo ne
ueteris comedie licẽcia certas
ꝓsonas eligam atz cõstangã
prudẽtis uiri ẽ ac prudẽciu
femĩarũ dissimulare Immo
emendare. quod inse Intelligãt
et ĩ dignari sibi magis quã
michi nec au moinitorem ma¬
ledicta congerere qui nel e¬
isdẽ teneatur cũmbus Certe
in eo melior est ꝙ sua er
mala nõ placent ¶ Andis
te habere matrẽ multorũ an
erndunt ĩfantẽ et post stu¬
dia galliarũ que nł floientis¬
sima sunt mifit romai aõ
parcens sumptibus et absenciã
filni spe sustinẽs futurorũ ut uber¬
tatẽ gallici anitorẽq s monis
graintas romana condiret
¶Legimꝰ qui assianũ tumorem
actico sictabant sale et luy nriates
flagellis unueas falcibus repri
tricem uenerare ait stãm nec ali¬
orñ iunteris exemplũ qui reliu¬
quuit suas et alie nas appetunt
quorũ dedecus in ꝓpatulo ẽ fub
nõibus pietatis querẽciũ sus¬

Expanded text:
que peius de se quam de me iudicant. que peius de se quam de me iudicant. Ego enim neminem nominabo nec veteris comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. Prudentis viri est ac prudentium feminarum dissimulare, immo emendare, quod in se intellegant, et indignari sibi magis quam mihi nee in monitorem maledicta congerere, qui, ut isdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non placent. Audio te habere matrem, quae erudivit infantem, ac post studia Galliarum quae vel florentissima sunt, misit Romam, non parcens sumptibus, ac absentiam filii spe sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis gravitas Romana condiretlegimus, qui Asianum tumorem Attico siccabant sale et luxuriantes flagellis uineas falcibus reprimtricem, uenerare ut sanctam. nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium sus
Abbreviated transcription (Latin):
ra cognonuãt qui circuit om̃e
t̾iam enlat et amulta genera
de nehere nbi nascitur carbum¬
culus et smaragdus marga¬
rita cadencia et unnones quib
nobiliũ femĩarũ ardet ambicio
montes qz aurei ques adire
propter diachones et cripas
et inmensorñ corporũ mõsctra
hõibus impossibile est ut ostẽdat᷑
nõb̃̾ quales custodes hẽãt ana¬
est si negociatores scli tanta
sustiuẽt ut ad incertas ꝑueĩant
perituas q dĩcias et sernãt
ꝯ annini discimuẽ que multis
ꝑiculis quesierũt quid xp̃i
negociatori faciendñ ẽ qui uẽ
ditis om̃ibus querit p̾ciossissĩa
margaritã qui totis sb̃stancie
sue opibz eunt agrũ in quo
reperiat thesanrũ quẽ necfur
effod̾e̾ nec latro possit auffeue
Scio me offensurũ ẽẽ ꝙͣ plu¬
rimes qui gu̾alẽ de dĩciis dis¬
putatonẽ qu suã referũt ꝯtu¬
meliã et dnni anichi rascũt᷑
suã indic̃ãt ꝯscienciã aułto¬

Expanded text:
ra cognominat —, qui circuit omnem ra cognominat —, qui circuit omnem terram Euilat et multa genera te euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita candentia et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio, montesque aurei, quos adire propter dracones et gryphas et inmensorum corporum monstra hominibus inpossibile est, ut ostendatur nobis, quales custodes habeat auaest. si negotiatores saeculi tanta sustinent, ut ad incertas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, quid Christi negotiatori faditis omnibus quaerit, pretiosissimum margaritum? qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo reperiat thesaurum, quem nec fur effodere, nec latro possit auferre? 5. Scio me offensurum esse quamplurimos, qui generalem de vitiis disputationem in suam referant contumeliam et, dum mihi irascuntur, suam indicant conscientiam multo
Abbreviated transcription (Latin):
celũ ⁊ apit ut pollicitatio dm̃
cõpleatur Ot̃ mũdo corde qm̃
ip̃i deũ indebũt Dotũ quod ap¬
pio quod quasi doctusnanta in¬
noueus ubi caribdis et radix om̃z
malorũ auaricia ubi cillei ob¬
tectiactorñ caues dequibus ap̃pls
loquitur ne quordẽtes In uicem
ĩ media transquilitate securi li¬
bitis interdñ uiciorũ sntibus
obrnamur quid uenenatormi
Na ingãtes mare inbrn in quo
optãdũ ꝯiob est ut uerus pharao
cũ suo mergatur excercitu m̃ł¬
tis dificultatibus ac ꝑiculis ad
urbeni maximã perne mũt u¬
troq lictore gẽtes uage ymino
belue hĩtant ferocissinie semꝑ
soliciti semꝑ armati tocius anni
uehñt cibaria latẽtibus q saxis
uadis q durissimis plena funt
oĩa Ita ut speculator an sũma
predicat felix cursus ẽ si post sex
menses supradicte urbis portũ
teneant aquo se mcrpit aperiie
occea mis ꝑ quem anno ppertus
ad indiau ꝑ neĩtur et ad gangẽ
fluũ quẽ phison scã scriptu¬

Expanded text:
itatio domini conpleatur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adpio, quod quasi doctus nauta noueris, ubi Charybdis et radix omnium malorum auaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canes, de quibus apostolus loquitur: ne mordentes inuicem in media tranquillitate securi Libycis interdum uitiorum Syrtibus obruamur, quid uenenatorum Nauigantes Rubrum Mare, in quo optandum nobis est ut uerus Pharao cum suo mergatur exercitu, multis difficultatibus ac periculis ad urbem t Maximam perueniunt. utroque litore gentes uagae, immo beluae habitant ferocissimae. semper solliciti, semper armati totius anni uehunt cibaria. latentibus saxis uadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductornauis dictata praedicat. felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem uix anno perpetuo ad Indiam peruenitur et ad Gangen fluuium — quem Phison sancta scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
mã sunt et ꝑ ã nios tugĩta
fracto clamibii huite Dumedis
iomam imperii regiõibꝰ pug¬
nabatur aruerũt netustatela¬
caume. preter pancos senes õs
in captitate et obsidione ge¬
nerati aiõ desideiabant ꝙͣ nõ
nouerãt libeitatẽ quis hit cie¬
det. Oue diguo ẜimone hasto¬
⁊te conp̾hendent romain n
grenuo fuo nõ pro ggłia sed
pro salute pugnaie ymino
are puguaie quit ped ano
et cũcta suptilectalli inta redi¬
mere Enod nõ unicio pͥncipũ
qui ãł relicnossimi sũt sid
scelerissum baibaꝵ acidit pro¬
ditoris qui nr̃is ꝯͣ nos opibus
armaint̾ inimicos emo
ꝯnõdã dedecore ⁊omanũ labo¬
rabat omperiũ ꝙ gallis cñta
uastantibus figoq apuditaliã
excercitu ⁊omam btenina au¬
tiarat nec pristinã pot̾at abo¬
lere ignomimiam donet e
gallias epnitale gallorum
sdlũ et gallo ttieciã ꝯnqua co¬
sdeiant ouentio occidentis q
sent. harubalde husparme

Expanded text:
a sunt, et per annos triginta fracto Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetustate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conpgremio suo, non pro gloria, sed pro salute pugnare? imo ne pugnare quidem, sed auro et cuncta supellectile vitam redimere? quod non uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armauit inimicos. aeterno quondam dedecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque set. Hanniba
Abbreviated transcription (Latin):
debere reputani¶ Quod quidẽ
et suat gentillitas ĩ ꝯdemp¬
nationẽ nĩ si hoc nõ exhibe¬
at ueritas xp̃o quod tribuit
mendaciũ diabolo qui et cas¬
titate ⁊eperit perditucẽ. hic¬
rephotam apud athenas e¬
nrat iurum et et̾ua debili¬
tate fit castus flãme unius
uyoris ad sacerdociũ aductit
flamĩata quo uina mari¬
ti nxor eligitur ¶ tauri
egipen sacia semel auaritꝰ

Expanded text:
debere reputari. Quod quidem debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus
Abbreviated transcription (Latin):
baratiũ scupr inderit ꝑuerre
diganne porueit manũ ut
cũ uno magis ꝙͣ cũ plurinus
uoluptẽtur ¶ Quod nequaꝙͣ
amare dictũ et contra appłi
regulã sedñs impciator exan¬
tates una qua precipiterdoco
aũt nimptis et indius bo¬
nĩ ẽ illis si sic ꝑmansnt
ut eco altera qua iudulget
auelius ẽ enĩ nibeie ꝙͣ uii. pri¬
nũ quid uellit denude quid
cogatir. uelle demõstrat q
uult an continencie mẽ tu
buit indulgẽciã quĩ exdũ¬
abus eligiuꝰ bolũtatẽ. quod
magis uult et qũ ꝑse bonũ
est an ꝙ mali ꝯꝑatione sit
lemus et quodam quodo nec
bonũ ẽ qr prefertur malo
ymino adqmiescit de teriora
cupientibus nõ appłi sed mrar
faciuus aolũtatẽ ¶ Legimꝰ
In areteu testa mento pontifi¬
ces semel muaritates et filias
sacerdotũ si uidne fuerint
uesci debe̾ de sacerdotalibus ci¬
bis auortinus q sic pũ et mr̃i
sic exhibendũ in feriarũ offi¬
cepunt alienas et apr̃e et a
sacaficiis fieri et mnt̾ ext̾nas

Expanded text:
pri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exautates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur malo?immo adquiescit deteriora cupientibus, non apostoli sed nostram facimus uoluntatem. legimus in ueteri testamento pontifices semel maritos et filias sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officeperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas
Abbreviated transcription (Latin):
damus surge et ambula¬
¶ Non eñi erant dĩciaꝵ sarciã
pregianati. et ãdo stantes
ghelia in foramme petre
ꝑ angustias acus trãsire po¬
terãt et posteriora dm̃ ꝯtẽpla¬
ri rios uero ad enus auarcia
et ꝯtia peccuinas dispartãtes
amosinu suni expandima
nichil q̃ nb satis est. et illud
quod de megaren ib dicitur
nre ainfris coaptari potest
edificant quasi uicturi. ui¬
nunt quasi altera die mo¬
rituri et hec facia quia dñi
uerbis nõ credĩꝯ qr etas op¬
tata cnuctis aio iciua auor¬
tis que debetur morealibus
lege matine sed cassa spe
aimorũ nobis stacia policet᷑¬
riemo enũ tam fractis urri¬
bus et sic de crepite senectu¬
tis est at nõ se pucet unũ
ad huc ãnũ esse uictirum
bnde subrepit oblimo ꝯdito¬
iis sue et t̾ronũ aĩal et iã
iamq soluendũ eugatur ĩ
suꝑbiã et aĩo celũ teneat
uerũ quid ago. fracta maide
quertibus disputo. Cm tere¬
bat demedio fit. et nõ ĩtelligĩa

Expanded text:
sti surge et ambula. non enim erant diuitiarum sarcina praegrauati et ideo stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus
Abbreviated transcription (Latin):
re l et descẽdebant ut nec pc̃cõi
desperet salũte nec qustꝰ de
sia uirtute securꝯ sit atq
tpũs ẽ ait assimipti testionii
om̃ia disseranz post annes
uiginti dines et dñs et p̃r
dicior qui dudum Iordãnẽ
inbaculo tranfierat ꝯ tribus
turmis gregumn an patria
reu̾titur appłi toto orbe ꝑegũ
nõ es in rona nõcougam
re in pedibus et tũ dicere

Expanded text:
i et descendebant, ut nec peccator desperet salutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti diues dominus et pater ditior, qui dudum Iordanen in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam reuertitur. apostoli toto orbe peregrini non aes in zona, non uirgam re
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ et una eccł̃ia parens
maledictus lamethã duas
diui dit aixores sic hauc he¬
retici an plures eccl̃as lace¬
rant que iuxta apobalissin
Ioħĩs sinagoge magis dia¬
ciliabula. legnuꝰ ã carminũ
libro sexagnita sũt regnie
et occoginta concubiie et
adolesçentule quoꝵ nõ ẽ

Expanded text:
tium et una ecclesia parens maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaristi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ quedã abierũt retio post sa¬
thauã ideo eigo sedã et si nectes¬
se ẽ t̾cia an ꝯtiuẽtibus aꝑit
matamonia ut asathana ab¬
strahat ut auagis ꝯuulierem
qualicuuq uno quuctã faciat
esse ꝙͣ diabolo sed et ad cornithi¬
eo tale quid loquitur dico auten
nimptis et uidius ¶ Nonũ est
illis si sic ꝑmansuit ut ego.¬

Expanded text:
edam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matrimonia, ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego.
Abbreviated transcription (Latin):
tiactare et om̃em leci huus
continenciai discutere atz
ita appłicis uestigus insistere
ne transueisuu quidẽ ut dici
declinare Supͣ scripẜ̾at qnͣlis
uidua ẽẽ debeat ¶ Winus uni
nxor que liberes educaĩt q̃ in
bonis oꝑibus hũit testĩoniũ

Expanded text:
ti et omnem loci huius continentiam discutere atque ita apostolicis uestigiis insistentem ne. transuersum quidem, ut dici declinare. supra scripserat, qualis uidua esse deberet: unius uiri uxor, quae liberos educauit, quae in bonis operibus habuit