comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illuo.u.iiii. mͦis diuine oꝑationis
uatuior enim modis ut ait alcuinus sr̃
genesim. opatur ds. łmo ĩubo omnia
disponẽoo. Sado imat̾ia informi .iiii.
elementorum. đ nicħo cuncta cando
uarias distinx̃ c̾at᷑as. Quarto expͥmor¬
dialib seminib nõ in cognite oriuntiur
nat̾e s note sepius reformantur ne ꝑeant:¬

Expanded text:
uor modis divinae operationis. Quatuor enim modis, ut ait Alcuinus super Genesim, operatur Deus. Primo in verbo, omnia disponendo; secundo, in materia informi quatuor elementorum, de nihilo eam creandoias distinxit creaturas; quarto, ex primordialibus seminibus non incognitae oriuntur naturae, sed notae saepius reformantur, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
unc suꝑ ẽ ut oisposicionẽ illam. q̃lr
ꝑfecta sit ordine ꝓsequamur. Sex diebꝰ
dĩ die septimo requieuit. ab omni oꝑe
.i. cessauit nouam c̾aturam face̾. Sex u
diebus. sex rer̾ gn̾a distuirit. Nicͥ enim
postea fecit.ꝙ in aliq̃ illorum uo̾ cõtinea¬
tur. Opatus ẽ tñ p̾ea sic̃ uitas in eugłio¬

Expanded text:
unc superest ut dispositionem illam qualiter perfecta sit ordine prosequamur. Sex diebus, deinde die septimo requievit ab omni ope cessavit novam creaturam facere. Sex enim diebus sex rerum genera distinxit, nihilque postea fecit, quod in aliquo illorum non contineatur: operatus est tamen postea, sicut Veri
Abbreviated transcription (Latin):
Alia que non solũ sig̃cant. s ꝯferunt qd̃
intus adiuuet. sic̃ euglica facram̃ta. Ex
quo aꝑte intelligitur. que hi c appellet᷑
signa.res ille uideł: que ao sigraudũ ali¬
quid adhibentur. Oinne gͥ signũ: ⁊̃ res
aliqua ẽ. Qd̾ enim nulla res est ut ĩ eod̾
aug̃ ait. oĩo nicħ est. Non aut̃ exuerso
omĩs res signũ est. qr non adhibetur
ad sigcandũ aliqͥdꝰ. Cumq his intendit
tehologoꝵ speculacio studiosa atq mo¬
desta: diuinã sc̾pturã formã p̾scriptã ĩ
doctrinã tenere adũcet. De his gͦ nob̾
aditum adres diuinas aliquatenus in¬
telligendas. đo duce aꝑire uolentibus.
disserendũ est. ⁊ primũ de rebus. postea
de signis: disseremus. De rebꝰ quibꝰ fruẽ¬

Expanded text:
solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus. 2. De re
Abbreviated transcription (Latin):
lis est. qua a patre ⁊ filio ab et̃uo.⁊ sine
tp̃re ꝓcessit. ⁊ tp̃ral: qua apatre ⁊ filio
ad scĩficandã creaturam ꝓced̾. Et sicut
abet̾no. ꝯmuniter ac simul ꝓced̾ apatͤ
⁊ filio: ita ⁊ intp̃r. ꝯmunit̃ ⁊ simł ab
utroq ꝓcedit ad caturam. non diuisini
a patre infilium.⁊ a filio adc̃aturam.
de patre ꝓcedit infilium. ⁊ de filio ꝓ¬
ced̾ ad scĩficandam c̃aturam: s simul d̾̃
utroq ꝓcedit. quãuis hoc: filio pater

Expanded text:
ine tempore processit; et temporalis, qua a Patre et Filio ad sanctificandam creaturam procedit. Et sicut ab aeterno communiter ac simul procedit a Patre et Filio, ita et in tempore communiter et simul ab utroque procedit ad creaturam, non divisim a Patre in Filium, et a Filio ad creaturam. patre procedit in filium et de filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul de utroque procedit, quamuis hoc filio pater
Abbreviated transcription (Latin):
unx̃ me. eugłiz are pauꝑibus misit
me. p̃dicare captiuuis remissionẽ. ⁊ c̃.
Qd cum de libro ysaie legeret. ait in
ret. B̾ene aut̃ dix̃ suꝑ me. quia filiuꝰ
hominis. ⁊ unctus est ⁊ missus. ad pre¬
dicandum. Nani. f diumitatẽ nõ suꝑ¬

Expanded text:
unxit me, evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem, etc. Quod cum de libro Isaiae legeret, ait in ret. Bene autem dixit, super me, quia quasi filius hominis et unctus est, et missus ad praedicandum. Nam secundum divinitatem non su
Abbreviated transcription (Latin):
ũbum apłi. Non qd sufficiẽtes simus
cogitare aliquid ex nob̃ quasi ex nob̾
attendant in quidħ. ⁊ u̾ba ista ꝑ pendãt
ꝙ putant ex nob̃ ẽẽ fidei ceptum: iers
do ẽẽ fidei supplementum. Comendans
enim istam gr̃am q̃ nõ datur scđm ali¬
qua mita.s effic̃ omnia bona mĩta in¬
quid. nõ ꝙ sufficientes simus cogita
re aliquid boni.s. ex nob̃. Quis antẽ¬
nõ uideat pͥ ẽẽ cogitare ꝙͣ. crede. nullus
quippe c̾oit aliquid. nisi priꝰ cogitau̾it
ẽẽ c̃dendum.Si gͦ cogitare bonum nõ est
cogitare. Hic uidetꝰ insinuare q̃o cogitatio
bona p̾cedat fidem.⁊ utta bona uoluntas p̾¬
ueniat fidẽ. non p̃ueniat᷑. q̃d p̾dictis ad¬
ũsarii uidetur. Ad hoc autẽ dm̃s qd̃ aliqñ
cogitatio bona siue uoluntas p̾uenit fidẽ
s nõ est illa bona uoluntas uł cogitatio qͣ
recte uiuitur. Illa em̃ sine fide ⁊ caritate
nõ est. Nam ut ait aug̃ ad anastasium. Si
.i. nõ ẽ liba sine fide oꝑante ꝑdilectionem

Expanded text:
 3: Non quod sufficientes simus cogitare aliquid quasi ex nobis. Attendant, inquit, hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim istam gratiam quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita, inquit, non quod sufficientes simus cogre aliquid boni, scilicet ex nobis. Quis auten videat prius esse cogitare quam credere? Nullus quippe credit aliquid, nisi prius cogitaverit esse credendum. Si ergo cogitare bonum non est cogitare. Hic videtur insinuare quod cogitatio bona praecedat fidem, et ita bona voluntas praeveniat fidem, non praeveniatur; quod praedictis adversari videtur. Ad hoc autem dicimus, quod aliquando cegitatio bona sive voluntas praevenit fidem; sed non est illa bona voluntas vel cogitatio qua recte vivitur. Illa enim sine fide et charitate non est. Nam, ut ait Aug. ad Anastasium, epiest, non est libera, sine fide operante per dilectionem;
Abbreviated transcription (Latin):
sitor quia fides ẽ uoluntatis. ñ nec̾ita¬
tis. ad q̃ respondentes dm̃s. nõ ħita ac¬
cipienda fore. ut ex uoluntate hominis
hominis m̾ita incipiant. Phanc enim
ut ait aug̃ suꝑ psalm̃. lx.xi. iustificat᷑
omnia bona mĩta incipiunt seo potius
ideo ħ ita dicta sunt. quia nõ ẽ fides
nͥ in eoꝙ uult c̾dere. cuiꝰ bonam uolũ¬
ip̃a uuat. quia ea iuuat quib p̾ueni¬
tur dum eis consentit ad effectum boni
quia meuis ẽ. quia tp̃r ab eis nõ p̾ce¬

Expanded text:
 voluntatis, non necessitatis. Ad quod respondentes, dicimus non haec ita accipie de fore, ut ex voluntate hominis hominis merita incipiant. Per hanc enim, ut ait Aug., super psal. 67, justificatur ipiunt. Sed potius haec ideo dicta sunt, quia non est fides nisi in eo qui vult credere, cujus bonam volunipsa juvat, quia ea juvat quibus praevenitur, dum eis consentit ad effectum boni; et in eis est, quia tempore ab eis non praece
Abbreviated transcription (Latin):
hominis multa di dona ses nõ om̃ia. q̃
autem nõ p̃cedit. ip̃a in eis ẽ.⁊ ip̃a uiuat
Nam utrumq legͥ inicĩs eloquiis. &mĩa¬
niet me. Nolentẽ qui pe p̃uenit ut uelit
uolentẽ subsequitur ne frustra uelit
a quo fuctũ ẽ ut uelimus: Iñ apłs ait.¬
ꝙ bona hominis uoluntas qued am di
dona p̾uenit. quia eam comitatur grã
ad uuans. ⁊ quib̾dam p̃uenitur. quia
homo nolens cde. nõ nisi uolens. Intra¬
re eccłiam ⁊ accede ad alitare pot̾ nolẽs

Expanded text:
hominis multa Dei dona, sed non omnia; quae autem non praecedit, ipsa in eis est et ipsa juvat, nam utrumque legitur in sanctis eloquiis, quetur me; nolentem praevenit ut velit, volentem subsequitur ne frustra velit. a quo factum est ut velimus? Oremus quod bona hominis voluntas quaedam dona Dei praevenit, quia eam comitatur gratia adjuvans; et quibusdam praevenitur, quia homo nolens, credere non nisi volens; intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾oq ip̃m peccatũ dr man̾e in carne.
saro gͥ q̃ in concupiscẽtia libidinis semi
corpus corruptũ ẽ ꝑ peccatũ. Ip̃aq cor¬
ruptio ꝑconditionẽ offensionis manet
in corꝑi. robur tenens diuine sententie
date inadam. cuiꝰ consortio anuna ma¬
clatur peccato. ł id gͦ ꝙ facti cã manet
s incarne. quia pecc̃i cã ex carne ẽ nõ ex
anima. quia caro ẽ exorigine carnis pec¬
cati. ⁊ ꝑ traducẽ omnis caro fit peccati.
anima uero nõ tradueit᷑: ud̾o inse cãm
peccati nõ ħt. aug̾ q̃ anĩam excarne pec

Expanded text:
deoque ipsum peccatum dicitur manere in carne. Caro ergo quae in concupiscentia libidinis semincorpus corruptum est per peccatum, ipsaque corruptio per conditionem offensionis manet in corpore, robur tenens divinae sententiae datae in Adam, cujus consortio anima maculatur peccato. Per id ergo quod facti causa manet,sed in carne, quia peccati causa ex carne est, non ex anima, quia caro est ex origine carnis peccati, et per traducem omnis caro fit causa peccati, anima vero non traducitur, et ideo in se causam peccati non habet. Aug. quoque ex carne pec
Abbreviated transcription (Latin):
strorum predec̾essoꝵ dicentium grauiores
to. huiꝰ cãe spẽm in refragabiłr deterim¬
alibi u̾o reꝑitur scͥptum. ut om̃s pͥncipaleᷤᷤ
ꝑsone. in primo litis exordio fubeat uisui¬
randun calumpnie. Non nullis legis ꝑi¬
in dubium. utrum cłici iusiurandum
hoc offm̃ liceat delegare. quia illud ostitu¬
tum fuisse uidr. id circo ad alios ꝑtinere

Expanded text:
strorum, dicentium graviores to, hujus causae speciem irrefragabiliteralibi vero reperitur scriptum ut omnes principales personae in primo litis exordio subeant juramentum calumniae, nonnullis legin dubium utrum clerici jusjurandum hoc officium liceat delegare; quia illud constitutum fuisse videtur, idcirco ad alios clericos
Abbreviated transcription (Latin):
constitutionẽ ita interp̃tari debe credi¬
nus iure de creuit. ut canones patriun
uis legum hab̾e oporteat. ⁊ in ñ nłłis
patrum canonib reꝑiatur ut cłici
uirare ñ aud̾ant: diguum ẽ ut totꝰ¬
ta dec̾iumus. ⁊ imꝑiali auctoritate urefra¬

Expanded text:
constitucionem ita interpretari decerninus iure decreverit, ut canones patrum vim legum habere oporteat et in nonnullis patrum canonibus reperiatur, ut clerici iurare non audeant, dignum est, ut totta decernimus et imperiali auctoritate inretra
Abbreviated transcription (Latin):
dic queri solet si pec̾em
õmĩno dimissũ ẽ adeo ꝑ cord̾ ꝯtͥ̾cionẽ.¬
ex quo penitẽs uotũ hũit ꝯfitendi. qͥd
post ea dimutatur ei a sac̃dote. Uid̾o.n.
nitudinẽ quippe cord̾. aĩa rei macłã
cło ligata existit. Si uero añ ꝯfessionẽ
iustĩo sac̃dotis.⁊ debitũ oĩno relaxat.⁊
aĩam int̾ius purgat a ꝯtagio. ⁊ fetore
pec̃ci. quid gͦ mũdat. quid dimittit fac̃¬

Expanded text:
ic quaeri solet si peccatum omnino dimissum est a Deo per cordis contritioneex quo poenitens votum habuit confitendi, quid postea dimittatur ei a sacerdote. Video enim nitudinem enim cordis, anima rei maculam culo ligata existit. Si vero ante confessionnisterio sacerdotis, et debitum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagio, et fetore peccati, quid igitur mundat, quid dimittit sac
Abbreviated transcription (Latin):
q̃stio plenius explicari ualeat: qi alciꝰ
ducto rete de his clauib ⁊⁊ usu ear̃ disse¬
t̃. De clauibus. ramus.¬
sciencia. ⁊ potẽcia iudicandi .i. ligandi
⁊ soluẽdi. qua dignos reciꝑe. indignoᷤ
deb exclude aregno. eccłiasticꝰ uidex.
qui sic̃ ht̃ uis ligandi. ita ⁊ soruendi.

Expanded text:
quaestio plenius explicari valeat, quasi altius ducto rete, de his clavibus et usu earum disse2. De clavibus. Clavesscientia, et potentia judicandi, id est, ligandi et solvendi; qua dignos recipere, et indignos debet excludere a regno ecclesiasticus judex, qui sicut habet jus ligandi, ita solvendi.
Abbreviated transcription (Latin):
suba sine omni exiͥnseco additam̃to ꝑdi
uinam pot̃ntiam insemetipsa multipli¬
cata. mulieris corpꝰ factũ dicatur. eo sane
benedictione multiplicatis .u. milia hõiũ
saciata sũt. Sllud ⁊̃ sciri oꝑtet ꝙ cũ anglo¬
rum mministio facta sit mulieris formã¬
tio. nõ ẽ eis tñ t̾buẽda cãtionis potentia.
angłi eñi nullam possunt cãre naturam.
gͦ nec formare costom in mulierẽ. nec car¬
nis supplem̾̃tum in locũ coste. ñ ꝙ nichil
agant ut aliqͥd ereet᷑. seo nõ idõ c̾atores
sunt sic̃ nec agͥcole segetum ã arborum.
na ado.⁊̃ si costa ministrata sit ꝑ anglos.

Expanded text:
substantia sine omni extrinseco additamento, per divinam potentiam in semetipsa multiplicata, mulieris corpus factum dicatur: eo sane edictione multiplicatis, quinque millia hominum satiata sunt. Illud etiam scire oportet, quod cum angelorum ministerio facta sit mulieris formatio, non est eis tamen tribuenda creationis potentia. Angeli enim nullam possunt creare naturam, ergo nec formare costam in mulierem, nec carnis supplementum in loco costae: non quod nihil agant ut aliquid creetur, sed non ideo creatores sunt, sicut nec agricolae segetum vel arborum. na a Deo, etiam si costa ministrata sit per angelos.
Abbreviated transcription (Latin):
in qua forma exaltatus sit. In qua enĩ
forma crucifirus ẽ. in ea exaltatus est.
unea donatum ẽ ei nomen. ut cum ip̃a
forma serui nominet᷑. unigenitus filiꝰ
di. ħ illi donatũ ẽ. ut homini.ꝙ. iam h¬
ip̃e ens homo. uł subsistens in forma ser
ẽẽ ei no
men he Sadłm tropum
illum in scͥpt᷑a creberrimum. ħ accipi
Post resurrectionẽ uõ ꝙ ante erat: in
euidenti positum ẽ. ut scirent homi¬
nes: idemones. Manifestationem gͦ
illius nominis. donauit ei ds pꝰre
surrectionem. s illam miuit ꝑobedi¬
entiam passionis. qui eo q obediuit
paciendo. exaltatus ẽ resurgẽdo. ⁊ ꝑ
ħ manifestatum ẽ nomen. ħ eod̾ tro¬

Expanded text:
in qua forma exaltatus sit. In qua enim forma crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nomen, ut cum ipsa forma servi nominetur unigenitus Filius Dei. Hoc illi donatum est homini, quod jam hipse ens homo vel subsistens in forma servi, est ei hoc nomen? Secundum tropum illum in Scriptura creberrimum hoc capienPost resurrectionem vero, quod ante erat in evidenti positum est, ut scirent homines et daemones. Manifestationem ergo illius nominis donavit ei Deus post resurrectionem, sed illam meruit per obedientiam passionis, qui eo quod obedivit patiendo, exaltatus est resurgendo; et per hoc manifestatum est nomen. Hoc eodem tro
Abbreviated transcription (Latin):
tiuam płalitatẽ: designat ꝑsonaꝵ. Sut̃
⁊̃ quedam nomina. que ex tp̃r deo
ueniunt. uec relatiue dũr. ut incarna¬
tus. humanatus. ⁊ huusim. Ecce.ui. no¬
minum differentras: assignauimus.
quib utimur loquentes de deo. de qͥ

Expanded text:
tivum pluralitatem designat personarum. Sunt etiam quaedam nomina, quae ex tempore Deo conveniunt, nec relative dicuntur, ut incarnatus, humanatus, et hujusmodi. Ecce sex nominum differentias assignavimus quibus utimur loquentes de Deo. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝯueniunt. ⁊ relatiue. ad c̾aturã: dñr.
quoꝵ quedã. de omnib dñr ꝑsonis.
ut dñs: c̾ator. refugium. Quedã aut̃. ñ
de ominib ut donatus. datus. missus.
reterea ẽ D hoc nomine tͥnitatis ad dit.

Expanded text:
conveniunt, et relative ad creaturam dicuntur; quorum quaedam de omnibus dicuntur personis, ut Dominus, Creator, refugium; quaedam autem non de omnibus, ut donatus, datus, missus. 3. De hoc nomine Trinitas addit.
Abbreviated transcription (Latin):
locaciones corꝑm ⁊ amores uł delec¬
taciones aĩarum.⁊ ita inc̾aturis pres¬
lucet uestigiũ trinitatis In illa .ni. tri¬
nitate sũma origo est omniũ rerum.
⁊ ꝑfectissima pulcritudo. ⁊ beatissima¬
delectacio ¶Summa aut̃ origo ut aug̃
ostend̾ in .ł. de uera religione. intellig̾r¬
đłs pater/ ds pater aquo s̃ omnia / a q̃
filius ⁊ sp̃s .s. E fectissima puleritudo¬
la exparte ei dissimilis. quã cũ ipso ⁊
in ipso patre uenamur. que forma est
ominũ que ab uno facta s̃. ⁊ ad unum
referuntur. Que tn omĩa. nec fierent
apatre ꝑfiliũ. neq suis finib salua es¬
sent. nisi d̾s summe bonus eẽt. qui ⁊
nulli nature qd̃ ab illo bona ẽẽt. inui¬
dit. ⁊ ut inbono ipso maneret. aha
nere nos ꝯuenit E ꝯsid̾acionẽ itaq c̃a¬
turarum. unius sub̾e trinitatẽ intelligi

Expanded text:
delectationes animarum, et ita in creaturis praelucet vestigium Trinitatis. In illa enim Trinitate summa origo est omnium rerum, et perfectissima pulchritudo, et beatissimadelectatio. Summa autem origo, ut Aug. ostendit in lib. de vera Religione, intelligitur Deus Pater, a quo sunt omnia; a quo Filius et Spla ex parte ei dissimilis; quem cum ipso, et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium quae ab initio facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia nec fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset; qui et nulli naturae quae ab illo bona esset, invidit; et ut in bono ipso maneret, alianere nos convenit. Per considerationem itaque creaturarum unius substantiae, Trinitatem intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
.s. in t̾m donũ di est. in quantũ datut
eis: quibus datur. ap̃ se auit ds est.⁊¬
si nemini datur. Ecce aꝑte dicit sp̃ms.
et̾no fuit donum: qr non datur: nisi ex
donetur. s ex ꝓprietate: quã habuit ab
et̃no. Uñ ⁊ ab et̾no fuit donum. Sẽpit̾ne¬
.N. donũ fuit. non quia daretur. s q
ꝓcessit apatre ⁊ filio. Uñ aug̃. in .iiiił
de tri. Sic̃ natum eẽ. est filio apatre eẽ:
ita sp̃ui scõ donum di ẽẽ. est apatre ꝓ¬

Expanded text:
 ergo Donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemaeterno fuit donum, quia non datur, nisi ex donetur, sed ex proprietate quam habuit ab aeterno, unde et ab aeterno fuit donum. Sempitenim donum fuit, non quia daretur, sed quia processit a Patre et Filio. Unde Aug. in lib. 4 de Trin., ait: Sicut natum esse est Filio a Patre esse, ita Spiritui sancto donum Dei esse est a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
um ẽẽ ꝯuersum. Qua p̃p exꝑiencie tue
precipimꝰ. ut diligenti inquisitione di¬
cutiat. ne forte eus uoliuitate. ꝯuersꝰ
fit. uł ipsa mutare se ꝓnũsit. ⁊ si hoc¬
misit: mutare ꝯpellat. Si uero nicħ
hoꝵ est nec quoddam forncacionis
crimen. p̃ꝑ quod licet uxorẽ dimittẽ.
predictam mulierẽ ⁊misisse ꝯgnoũis.
ne illiuis ꝯuer sio. uxoris relicte ĩ scło
fieri possit ꝑdicionis occasio uolumꝰ
ut maritũ suum illi ⁊̃ si iam tonsu¬
ratus ẽ. redlere debeas. ommi excusa¬
cione cesfante. quia uisi fornicationis
cã. uirũ uxorẽ dimittere. nulla rõ
ꝯcedit. Postquã .ii. copułone ꝯugii.
uiri ⁊ mulieris unum corpꝰ efficit᷑
non potest exparte ꝯũti.⁊ exparte re¬
manere in scło. It ex .uiii. sinodo. Si¬
quis ꝯiugatus ꝯuerti admonasteri¬
um ułit. non est recipiendus. nisi pͥꝰ
a ꝯiuge castimoniã ꝓfitente fuerit
absolutus. Tales gͥ tunc sine culpa
sequentur xp̃m relicto scło. si hñt ex

Expanded text:
ientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutias, ne forte ejus voluntate conversus sit, vel ipsa mutare se promiserit. Et si hocmisit, mutare vitam compellas. Si vero nihil horum est, nec quondam fornicationis crimen propter quod licet uxorem dimittere praedictam mulierem commisisse cognoveris; ne illius conversio uxoris relictae in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, etiamsi jam tonsuratus est, reddere debeas, omni excusatione cessante, quia nisi fornicationis causa virum uxorem dimittere nulla ratio concedit. Postquam enim copulatione conjugii viri et mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parte remanere in seculo. Item ex 80 synodo, quis conjugatus converti ad monasterium velit, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Tales ergo tunc sine culpa sequuntur Christum relicto seculo, si habent ex
Abbreviated transcription (Latin):
erit enigmatica. sed ꝑspẽm itai modo
credunt.: ⁊ sꝑant resurrectione. ñ tñ fidẽ
hnt. quia credendo cognosẽt. Uenit⁊
uenit spẽs: ⁊desiit spes. Ita ⁊ x̃ in quo
⁊ patrem orauit. nͨ tñ fidem uirtutem
uł spẽ ħuit. quia nõ enigiaticam ⁊ spe¬
cularẽ. s clarissimam dea cognconẽ
huit. quia nõ ꝑfeetius eam cognouit
p̃titam. quam intellex̃ fut᷑a᷑m

Expanded text:
erit aenigmatica, sed per speciem; ita et modo credunt et sperant resurrectionem; nec tamen fidem habent, quia credendo cognoscunt. Venit Venit species, et desiit spes. Ita et Christus, in quo et Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, quia non perfectius eam cognovit praeteritam, quam intellexit futuram
Abbreviated transcription (Latin):
creduntur ⁊ malat⁊ħ fide bona. nõ mala
turum ad iudicandum qd futurum ẽ.
Itm̃ fides. ⁊ suarum rer̃ ẽ. ⁊ alienarum
nam ⁊ se quisq cõit eẽ cepisse. ñ fuisse
utiq sempit̾num ⁊alia atq alia. nͨ modo
de aliis hominibus multa q̃ adreligionẽ
ꝑtinent. uerum ⁊̃d angłis c̾dimus.S pes
aũt ñ ñ bonar̃ rerum nec nͥ fut᷑arum.
lad eum ꝑtinentium qui earum spem
gere ꝑhibetur
ost ħ sr̃ ẽ in uestigare. utrum fides ⁊ spes
in xͦ fiũint. uñ tractatus iste sumpsit ex¬
ordium. Quibusdam nõ indocte uidr fi¬
dem uirtutem.⁊ spem in eo nõ fuisse.
fides uł spes. un tus ẽ. quia ⁊dõ ꝑ spẽm
contemplando fruuntur.⁊ in dĩ u̾bo re¬
surrectionẽ futuram siue uidicium.
ñ ꝑ speculum inenigmata. seo p̃clarisfi

Expanded text:
creduntur et mala, et hoc fide bona, non mala.turum ad judicandum, quod futurum est. Item fides et futurarum rerum est, et alienarum. Nam et se quisque credit esse, coepisse, nec fuisse utique sempiternum: et alia atque alia non modo de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, verum etiam de angelis credimus. Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem gerere perhibeturost hoc superest investigare utrum fides et spes in Christo fuerint; unde tractatus iste sumpsit exordium. Quibusdam non indocte videtur fidem virtutem et spem in eo non fuisse, fides vel spes virtus est, quia et Deo per speciem contemplando fruuntur, et in Dei Verbo resurrectionem futuram sive judicium, non per speculum in aenigmate, sed praeclarissi
Abbreviated transcription (Latin):
dũtendũ ẽ diligenter. ex quo sensu acci¬
piendũ sit. qd̾ supra dix̃ illa tria .s. me
moriã. intelligẽciã.⁊ uolũtatẽ esse unũ.
unã mentẽ. unam eẽntiã. qd̾ utiq nõ
uidr eẽ uerũ. uixta ꝓprietatẽ sermonis.
prietates. seu uires s̃ ipsius m̃tis. ⁊ ase
in uicẽ differunt. qr memoria ẽ ñ intel¬
ligencia: uł uoluntas. nec intelligẽcia: uo¬
luntas. siue amor. Et hec tͥa.⁊ ad se ipfa¬
referuntur. ut ait aug̃. in .ix.ł. de tri.
Mens .ii. amare se ipsam: uł meminisse
nõ pot̾. nisi ⁊̃ nouerit se. nam quomodo
amat uł meminit qd̃ nescit: Miro itaq
iͦ. tria ista inseꝑabilia s̃ ase ipsis. ⁊ tñ eo¬
rum singulũ. ⁊ sunul omĩa: una eẽnera
ẽ. c̃ ⁊ relatiue dicantur ad se inuicem.

Expanded text:
tendendum est diligenter ex quo sensu accipiendum sit quod supra dixit, illa tria, scilicet memoriam, intelligentiam et voluntatem esse unum, unam mentem, unam essentiam, quod utique non videtur esse verum juxta proprietatem sermonis. prietates seu vires sunt ipsius mentis, et a se invicem differunt; quia memoria non est intelligentia vel voluntas, nec intelligentia voluntas sive amor. 13. Quod etiam ad se ireferuntur, ut ait Aug. in lib. 9 de Trin., c. 3. Mens enim amare seipsam vel meminisse non potest, nisi etiam noverit se. Nam quomodo amat vel meminit quod nescit? Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a seipsis, et tamen eorum singulum, et simul omnia una essentia est, cum et relative dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
nibus aprobare contẽdimus sacͥficium
ecłie duob constare. duob cõfici uisibi¬
li elem̃torum sp̃e. ⁊ in uisibili domini n̾ri
homo. quia omnis res illar̃ rerum nͦm
⁊ u̾itatẽ in se continet ex quibꝰ conficit᷑¬

Expanded text:
is approbare contendimus sacrificium Ecclesiae duobus constare, duobus confici: visibili elementorum specie et invisibili Domini nostri  et verus homo, quia omnis res illarum rerum naturam et veritatem in se continet ex quibus conficit
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. grauior tñ erit igns ille quã
quicquid pot homo pati in hac uita
Hic aꝑte insinuatur. qđ illi qui edifi¬
cant lignũ. fenũ. stipulã. quedã crem¬
abilia edificra .i. uenialia pecc̾a secũ
portãt. que igne emũdatorio cremã¬
post hãc uitam deleri

Expanded text:
ignis. Gravior tamen erit ignis ille, quam quicquid potest homo pati in hac vita. Hic aperte insinuatur quod illi qui aedifiacnt lignum, fenum, stipulam, quaedam cremabilia aedificia, id est, venialia peccata secum portant; quae in igne emendatorio cremanpost hanc vitam deleri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uerus. Cuiꝰ tanta est bonitas. ut sũ¬
me bonus. Batitudims sue qua et̾na¬
lit̾ beatus ẽ. Alios uelit eẽ ꝑticipes.
quam uid ⁊ comunicari posse. ⁊ mi¬
nui om̃io non posse. Illud gͦ bonum
quid̾ ip̃e erat.⁊ quobatus erat. sola
bonitate. nõ nec̾itate. alii. cõicaẽ uo¬
luit. quia sũme boni erat ꝓdeẽ. ioi
rõnabił creat᷑a facta fit.i. homo.

Expanded text:
 verus; cujus tanta est bonitas, ut summe bonus, beatitudinis suae qua aeternaliter beatus est, alios velit esse participes, quam videri, et communicari posse, et minui omnino non posse. Illud ergo bonum quod ipse erat, et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse verationalis creatura facta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r d̾s pła scire posse quã serat. qr potest
scire omĩa que scit. ⁊ pot̾̃ aliqua facere:
que numquã er̃. ⁊ illa potest scire. Nõ
.N. aliqua in cognita: facere potest. Si
u̾o omnia eẽnt que mͦ sunt. ⁊ alia q̃¬
dam faceret. que nec funt nec erunt.
⁊ illa omnia sciret. ꝓfecto pła sciret:
quã modo serat. nec tñ eius scĩa augĩ
pot̾̃ qr hoc totũ fieri posset sine muta¬
bilitate scĩe. Constat gͦ dei scĩam omĩ¬
no ẽẽ inmurabilẽ. neq augĩ posse uł
minui sed ei subiecta
illi sñe qua sup̃ dictũ ẽ dłm sẽꝑ ⁊ simł scire oĩa

Expanded text:
scire quam sciat, quia potest omnia scire quae scit, et potest aliqua facere quae nunquam erunt, et illa potest scire, non enim aliqua incognita facere potest. Si vero omnia essent quae modo sunt, et alia quaedam faceret quae non sunt nec erunt, et illa omnia sciret pro certo, plura sciret quam modo sciat; nec tamen ejus scientia augeri potest, quia hoc totum fieri posset sine mutabilitate scientiae. Constat ergo Dei scientiam omnino esse immutabilem, nec augeri posse vel minui, sed ei subjecta. illi sententiae, qua supra dictum est Deum semper et simul scire o
Abbreviated transcription (Latin):
ter iuuentib. illis infeliciter in etira
morte sine moriendi potestate duran¬
tib q̃m utriq sine fine. s iubeatitudi¬
ne isti alius alio p̃stabilius. In museria
ũo illi alius alio tołabilius ꝑmanebiit
Ex his apparet qd̃ sic̃ bomi differenter
głificabuntur. Alii mag̃ alii minus.
ita ⁊ mali differenter in inferno puniẽ¬
tur. Sicut .ii. indomo patris.i. in regno

Expanded text:
llis infeliciter in aeterna morte sine moriendi potestate durantibus, quoniam utrique sine fine. Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut enim in domo Patris, id est, in regno
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ uidat.⁊ cogitare cepit.ita ẽẽ in
c̃atore ut uideat inc̃aturis: A quibus
hec nomina translata s̃ adc̃atorẽ. Inqͥbꝰ
pater ẽ prior filio. filius est potencior pa¬
tre. ⁊ ex antiquitate: in patre defectus.
exposteritate: infilio in ꝑfectio sensus.
solet notari. Ideo occurrit scriptura di

Expanded text:
rat; cogitare coepit ita esse in Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura di
Abbreviated transcription (Latin):
quam utiles sint iustificationes di. sed
infirmitate p̃pediti aliqñ ũ desidamus
P uolat gͦ intellectus. seq̃r tardꝰ aut millꝰ
affectus. Seimus bonum nͨ delectat agẽ
⁊cupimus ut delectat. Sic iste olim desi¬
dare concupiscebat. q̃ bona ẽẽ c̾̃nebat. cu¬
piens eorum hr̃e delectationẽ. quorum
potuit uide rationẽ. Ostendit ittq quibꝰ
qͣi gradib ad eas ꝑueniatur. P enim ẽ ut
uid̾atur ꝙͣ sint utiles ⁊ honeste. dm̃. ut
carum desid̾ium cõcupiscatur. postremo
ut ꝓficiente grã delectet earum oꝑatio qͣ¬
rum solaratio delectabat. attende hunc
habita u̾e bona ẽ. uoluntas. qͣ recte iuuit᷑
Ip̃aq fidei comes ẽ nõ p̾uia.¬

Expanded text:
quam utiles sunt justificationes Dei: sed infirmitate praepediti aliquando desideramus. Praevolat ergo intellectus, sequitur tardus aut nullus effectus. Scimus bonum, nec delectat agere; et cupimus ut delectet. Sic iste olim desiderare concupiscebat, quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem, quorum potuit videre rationem. Ostendit itaque quibus quasi gradibus ad eas perveniatur; prius enim est ut videantur, quam sint utiles et honestae; deinde, ut earum desiderium concupiscatur; postremo ut proficiente gratia delectet earum operatio, quarum sola ratio delectat. Attende hunc habita, vere bona est voluntas qua recte vivitur. Ipsaque fidei comes est, non pra
Abbreviated transcription (Latin):
eius precepto recõciliare. In ꝯsulto u̾o
ep̃o. non potest excomimicatos. uł pu¬
blice penitẽtes pb̃r recõciliare. Unde
incartaginensi ꝯcilio scd̾o statutũ est
ut crisma ⁊ reꝯciliacio penitẽciũ. ⁊ pu¬
ellarũ ꝯsecracio. a pbris non frat. It̃ re¬

Expanded text:
ejus praecepto reconciliare. Inconsulto vero episcopo non potest excommunicatos, vel publice poenitentes presbyter reconciliare. Unde in Carthaginensi concilio II, ibid., statutum est ut chrisma vel reconciliatio poenitentium, et puellarum consecra
Abbreviated transcription (Latin):
tutem mĩti. ꝓfec̃ tñ quantũ ad nume¬
rum m̃ĩtorum. Pla ti huit mita in pas¬
sione quam inconceptione. sed maioris
uirtutis nõ exstitit in m̃endo pła qͣm
añ fuãt pauciora. Meruit gͦ acõceptio¬
ne nõ mͦ głiam in passibilitatis ⁊ inmor¬
talitatis corꝑis. s ĩ in passibilitatis aĩe.
ł quid : ꝑ obedientiam. ⁊ uoluntatem
ꝑfectam. quam nisi tunc pͥmum ħuit
ne maiorem cum pati cep̃:imori. Obe¬
diens enim ꝑfecte: i bonus exstitit scđm¬
hominem exquo fuit homo habuit gͥ
anima illa aliqͥd bonum inse pꝰ mortem
ꝙ non habuit ante. Num gͥ melior. uł
bacior fuit quamañ: abfit ꝙ melior
fũit. quia nõ sanctior. nõ gr̃a cumula¬
cior. nͨ etiam bacior fuit indi contẽpla¬
tione. in quo p̃cipue bitudo consistit
omni miseria in munis exquo nequid

Expanded text:
tutem meriti; profecit tamen, quantum ad numerum meritorum. Plura enim habuit merita in passione quam in conceptione; sed majoris virtutis non extiterunt in merendo plura, quam ante fuerant pauciora. Meruit ergo a conceptione non modo gloriam impassibilitatis et immortalitatis corporis, sed etiam impassibilitatis animae. Per quid? Per obedientiam et voluntatem perfectam, quam non tunc primo habuit, nec majorem cum pati coepit et mori. Obediens enim, perfectus, et bonus extitit hominem, ex quo fuit homo. Habuit ergo anima illa aliquod bonum in se post mortem, quod non habuit ante. Num ergo beatior vel melior fuit quam ante? Absit quod melior fuerit, quia nec sanctior, nec gratia cumulatior. Nec etiam beatior fuit in Dei contemplatione, in quo praecipue beatitudo consistit.omni miseria immunis. Ex quo nequit
Abbreviated transcription (Latin):
homo passibilis eẽ nõ potuit. sic̃ fuit.
⁊ ad illam głiam sñ mĩto ꝑuenire.
Potuit quidem ꝑuenire ad illam sũ
mĩto passionis quia potuit cõsump¬
ta mortalitate inmortalitatis głia ues¬
tiri sed nõ sñ mĩto iusticie. caritotis.
potuit in quo plenitudo uirtutum
⁊gr̃e nõ fu̾it. nec uirtutes ei mee̾ po¬
tunt cilicio mortalitatis induto: qͥn
hominem passibilẽ ac mortalem. nõ
potuit nõ meri głam inmortalitatis
Non gͥ potuit factus mortał. sñ mĩto
głiam inpassibilitatis. ⁊ in mortalita¬
tis. ac manifestationẽ di nominis cõ¬
sequi. Potuit tñ ħ assequi sñ mĩto pas¬
sionis. quia ꝑpassionẽ nil sibi m̾uit.

Expanded text:
tuit sicut fuit, et ad illam gloriam sine merito pervenire. Potuit quidem pervenire ad illam sine merito passionis, quia potuit consumpta mortalitate immortalitatis gloria vestiri, sed non sine merito justitiae et charitatis, potuit, in quo plenitudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio mortalitatis induto, quin hominem passibilem ac mortalem non potuit non mereri gloriam immortalitatis. Non ergo potuit factus mortalis sine merito gloriam impassibilitatis et immortalitatis ac manifestationem Dei nominis consequi. Potuit tamen hoc assequi sine merito passionis, quia per passionem nil s
Abbreviated transcription (Latin):
in qua forma exaltatus sit. In qua enĩ
forma crucifirus ẽ. in ea exaltatus est.
unea donatum ẽ ei nomen. ut cum ip̃a
forma serui nominet᷑. unigenitus filiꝰ
di. ħ illi donatũ ẽ. ut homini.ꝙ. iam h¬
abebat. id̾ ip̃e ds̃. ħ gͥ ꝓgrãm accep̃. ut¬
ip̃e ens homo. uł subsistens in forma ser
ẽẽ ei no
men he Sadłm tropum
illum in scͥpt᷑a creberrimum. ħ accipi
Post resurrectionẽ uõ ꝙ ante erat: in
euidenti positum ẽ. ut scirent homi¬
nes: idemones. Manifestationem gͦ
illius nominis. donauit ei ds pꝰre
surrectionem. s illam miuit ꝑobedi¬
entiam passionis. qui eo q obediuit
paciendo. exaltatus ẽ resurgẽdo. ⁊ ꝑ
ħ manifestatum ẽ nomen. ħ eod̾ tro¬

Expanded text:
in qua forma exaltatus sit. In qua enim forma crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nomen, ut cum ipsa forma servi nominetur unigenitus Filius Dei, hoc illi donatum est ut homini, quod jam habebat idipse ens homo vel subsistens in forma servi, est ei hoc nomen? Secundum tropum illum in Scriptura creberrimum hoc capienPost resurrectionem vero, quod ante erat in evidenti positum est, ut scirent homines et daemones. Manifestationem ergo illius nominis donavit ei Deus post resurrectionem, sed illam meruit per obedientiam passionis, qui eo quod obedivit patiendo, exaltatus est resurgendo; et per hoc manifestatum est nomen. Hoc eodem tro
Abbreviated transcription (Latin):
suffice posset. in pͥmo homine tanta
fuit suꝑbia q om̃ib sibi nocuit. Nõ
est aũt inuentus int̾ homines aliqͥs
sũmatissimam humilitatẽ. qͣ maior
ẽẽ nõ pͭ. Nam alii omnes debitores erãt.
⁊ uir inucuiq fua uirtus sufficiebat i
humilitas. Nullus gͥ eorum hostiam
it hostia qui multo ampliꝰ ẽ humiliatꝰ
amaritudinẽ mortis gustando quam
delectatione ꝑfruendo. Si gͥ illius suꝑ¬
bia omnium exstitit riuna ip̃m deꝑa¬
sido mitens foras. aliisq acludens ianu¬
am multomag̾.xͥ h umilitas qua mor¬
tem gustauit. ing̾ssum regni celestis
omnib sius impleto di decreto. aꝑire
ualuit. atq d̾ c̃ti dełe cirographum ut
enĩ ait amb̾r tm̃ fuit peccatũ nr̃m ut
saluari nõ possemus. nͥ unigenitus
di filius ꝓnb moretur debitorib mor¬
tis. seo sic dignos nos fec̾ testamenti:⁊
potuerit quam ꝑ mortem suam. sed
ꝙ ꝑ aliam hostiam ñ potuit nob aꝑiri
regni aditus: ⁊ fĩsalus. nͥ ꝑ mortem uii¬

Expanded text:
sicut in primo homine tanta fuit superbia que omnibus suis nocuit. Non est inventus inter homines aliquis sumatissimam humilitatem qua maior est. Nam omnes alii homines debitores erant, et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo eorum hostiam it hostia qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quamdelectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decreto, aperire valuit, atque decreti delere chirographum. Ut enim ait Amb.: Tantum fuit peccatum nostrum, ut salvari non possemus, nisi unigenitus Dei Filius pro nobis moreretur debitoribus mortis; sed sic dignos nos fecit testamenti, potuerit quam per mortem suam; sed quia per aliam hostiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fieri salus, nisi per mortem Uni
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. nb. ut liceat ub redire inpat̾am
sic̃ olim in morte sũmi pontificis. hisq̃
ad ciuitatẽ refugii confug̾ant: secure
ad pͥa remeare. Ecce aliquatenꝰ osten
ni sit nb paratus.¬

Expanded text:
sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secure ad propria remeare. Ecce aliquatenus ostenni sit nobis paratus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo acceꝑit.s ꝙ ante habebat. tunc
manifesta ẽ potestas. Cẽtum ambr dic̃
nomen illud donat᷑. ẽẽ do. nõ homini.¬
⁊ uidr̃ secꝰ ũborum sr̃ ficiem. opõitus
au̾ao. seo intellȩgentia nõ oburat. licet
ne amb̃r id dictum intelligit. qua eter¬
nałr pat̾ gñando deoit filio nomen.ꝙ.
quia genuit ab et̾no filium plenum.

Expanded text:
mo acceperit, sed quam ante habebat, tunc manifestata est potestas. Caeterum Ambros. dicit: Nomen illud donatum esse Deo, non hominiundum verborum superficiem, oppositus August., sed intelligentia non obviat. licet li donatione id dictum intelligit, qua aeternaliter Pater generando dedit Filio nomen quoquia genuit ab aeterno Filium plenum
Abbreviated transcription (Latin):
mors. tͥ eẽt forma. icã forma: uirtu¬
tis ⁊i humilitatis: cã: głie ⁊ libtatis: for¬
ma: d̾o usq ad mortem obediendi:i
cã tue libationis acb̾atitudinis. Me¬
ruit enim nb ꝑ mortis ac passionis
tołantiam. ꝙ ꝑ p̃cedentia nõ merue
rat.s. aditum ꝑasidi. ⁊ redemptionẽ
apecc̃o. apena. adiabolo. ⁊ ꝑ mortem
moriendo factus ẽ hostia nr̃e lib̾atio¬
nis. S quomodo ꝑmortẽ nos adiabo¬
lo ⁊ apecc̃o redemit. ⁊ aditum głie aꝑ¬
ambrosiꝰ ꝑp pͥmum peccatum. nõ in¬

Expanded text:
 virtutis et humilitatis; causa gloriae et libertatis; forma Deo usque ad mortem obediendi; et causa tuae liberationis ac beatitudinis. Meruit enim nobis per mortis ac passionis tolerantiam quod per praecedentia non meruet, aditum paradisi, et redemptionem a peccato, a poena, a diabolo: et per mortem em. Ipse enim moriendo factus est hostia nostrae liberationis. Sed quomodo nos per mortem a diabolo et a peccato redemit, et aditum gloriae apAmb., propter primum peccatum non in
Abbreviated transcription (Latin):
Si u̾o qr̃ utr̃.xͦ illam in mortalitatis
⁊ in passibilitatis głiam. ⁊ nominis di
manifestationẽ sũ om̃i mĩto ħre po¬
tũit. sane dici pͭ. quia humanam n̾m
ita gliosam susciꝑe potuit. sic̃ in re¬
surrectione exstitit. nom̃q suum:⁊¬

Expanded text:
am immortalitatis et impassibilitatis gloriam, et nominis Dei manifestationem, sine omni merito habere potuerit, sane dici potest quia humanam naturam ita gloriosam suscipere potuit, sicut in resurrectione extitit. Nomenque suum
Abbreviated transcription (Latin):
umonẽ: homo. Non aũt sicerat homo ut
ex anima. ⁊ carne simł uinctis fubsistẽt.
ex qua rõne dr̃ aliquis alius homo: ⁊ ip̃e
forte ante mortẽ. ħ ĩ mͦ erat homo. ⁊ post
resurrectionẽ fuit ¶n morte uõ homo erat
morte erat homo.

Expanded text:
onem homo. Non autem sic erat homo, ut ex anima et carne simul junctis subsisteret. Ex qua ratione dicitur aliquis alius homo, et ipse forte ante mortem, hoc etiam modo erat homo; et post resurrectionem fuit. In morte vero homo erat tus in morte erat homo
Abbreviated transcription (Latin):
qr mortuus erat ⁊h omo mortuus nõ ẽ hõ
Additnt ĩ quod si tunc erat homo uł mor¬
talis. uł in mortał. sed mortał nõ quia mor¬
tuus. nec inmortał. quia tm pꝰ refurrectio¬
nẽ. Quib respondemꝰ. quia lic homo
mortuus fuĩt. erat tñ in morte d̾s̃ homo.¬
homo. Ille enim ⁊ hꝰ modi argueie in cãt᷑is
locum ħnt sed fid̾i sacramentum aphiloso¬
argumenta. uͥ fides qr̃. In ip̃is gumasiis
sius dialetica taceat piscatorib c̃ditur nõ
fuisse h ominẽ:⁊ tñ mortuum: ihominẽ ꝙͣ
nec mortalẽ. nec in mortalem quia unitꝰ

Expanded text:
quia mortuus erat, et homo mortuus non est homo. Addunt etiam quod si tunc erat homo: vel mortalis, vel immortalis; sed mortalis non, quia mortuus; nec immortalis, quia tantum post resurrectionem. Quibus respondemus quia licet homo mortuus fuerit, erat thomo. Illae enim et hujusmodi argutiae in creaturis locum habent, sed fidei sacramentum a philosoargumenta, ubi fides quaeritur. In ipsis gymnasiis suis jam dialectica taceat; piscatoribus creditur, non fuisse hominem, et tamen mortuum; et hominem quidem nec mortalem, nec immortalem, quia unitu
Abbreviated transcription (Latin):
nu habrahe pꝰ mortẽ beata reꝗe ꝯsola¬
ti. suꝑne pacis ing̾ssum: spe felici expͥ¬
ectabãt. His aꝑte tradr ꝑcircũcisionẽ
ex qͦ instituta fuit. remissionẽ pecẽi ori¬
ginał. ⁊ actuał paruuł. ⁊ maioribꝰ ad̾o

Expanded text:
nu Abrahae post mortem requie beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
rebus. q̃ natura infra ip̃m s̃ ex p̃cepto
c̃atoris se reu̾endo subieit. ex hac hu¬
militate ⁊ obediẽcia. do mag̃ placeat.
ter erudicionẽ ⁊̃ instituta s̃.ũ ꝑ id qd̃
foris in sp̃e uisibili c̃nit᷑. ad in usibilẽ
uirtutẽ. q̃ intꝰ ẽ agnoscẽdã: mẽs erudi¬
atur. hõ.n. qͥ añ pecc̃m sine medio dm
uidebat. ꝑ pecc̾m ado hebuit: ut neq̃at¬
diuina caꝑe. nͥ humansexcitatꝰ. ꝓpt̃ ex̃¬
citacionẽ simiłr instituta s̃. qr ẽ hõ oci¬
osus ẽẽ non possit. ꝓponitur ei. utił ⁊
salubris ex̾citacio in sacͣm̃tis. qͣ uanã
⁊ noxiã declinet. occupacionẽ. Nõ.ni. fa¬
no uacat ex̃citio. uñ ieꝵ mon. Sẽꝑ¬

Expanded text:
natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, ter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per peccatum adeo hebuit, ut nequa humanis exercitatus. Propter exercitationem similiter instituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim fano vacat exercitio. Unde Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
paret in quo ꝑpeccatũ sit inmunitũ
catum nulla erit homini dificultas.
nullũq impedim̃tum. dlege m̾broꝵ.
adbonum. nulla in plsio uł instigato
ad malum. Nunc autẽ ꝑlegem carius
ad bonum impeditur.⁊ ad malum ins-¬
tigatur. ut nõ possit uelle ⁊ ꝑficẽ bonũ
nisi ꝑ gram lib̾etur ⁊ ad iuuetur. quia
arbit̾um. cũ semꝑ ⁊ insingłis sit lib̾m.
nõ ẽ tñ parit̾ lib̾m inbonis ⁊ in mał. ad

Expanded text:
paret in quo per peccatum sit imminutum catum nulla erat homini difficultas nullumque impedimentum de lege membrorum ad bonum, nulla impulsio vel instigatio ad malum. Nunc autem per legem carnis ad bonum impeditur, et ad malum instigatur, ut non possit velle et perficere bonum, nisi per gratiam liberetur et adjuvetur, quia,arbitrium, cum semper et in singulis sit liberum, non est tamen pariter liberum in bonis et in malis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ enim fac̃ peccatum seruus ẽ peccati
Istam lib̾tatẽ q̃ ẽ apeccato illi soli nunc
ħnt quos filius ꝑ gr̾am lib̾at. ⁊ reꝑat. non
ita quod penitus sint sine peccato in hac
mortaili carne. seo ut in eis peccatum nõ

Expanded text:
Qui enim facit peccatum, servus est peccatiIstam libertatem quae est a peccato, illi soli nunc habent quos Filius per gratiam liberat et reparat; non ita quod penitus sint sine peccato in hac mortali carne, sed ut in eis peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illud bene oꝑ enr quis. Ideoq dnt illã
libtatem ueram q̃ ẽ ad benefaciendum
cuiꝰ supͣ meminit aug̾ ẽẽ lib̾tatem ip̃ã
arbit̾ gr̃ã di libatam ⁊ ad uitam. alii uͦ
putant nõ ẽẽ ip̃am arbit̾i lib̾tatem. sed

Expanded text:
per illud bene operetur quis; ideoque dicunt illam libertatem veram, quae est ad bene faciendum, cujus supra meminit Aug., esse libertatem ipsam arbitrii gratia Dei liberatam et adjutam. Alii vero putant non esse ipsam arbitrii lib
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ri pot̾. utr ħ libtas qͣ quis lib̾ est adma¬
lum. sit lib̾tas arbit̾i. Si enim lib̾tas arbitͥi
est bonum qͥ est. quia lib̾tas arbitrii bo¬
num nat᷑ale est. Quibusoam udr. q̃
sit ip̃ã lib̾tas arbit̾i q̃ semꝑ bona est s
ꝑꝑ peccati ser uitutẽ ad malum sit lib̾i
ad malum est. Aliis au̾t udr̃ quod ẽ lib¬
tas ad inalum. quam supͣ cominemora¬
uit aug̃. nõ sit ip̃a libtas arbitrii. seo
solet. int̾ illa lib̾tas u̾a. que est ad iusti¬
ciam faciendam sit ipsa lib̾tas arbitrii
redimat. ille qui dicit. Si filius uos lib̾a¬
u̾t uere libi eritis: Quod añ quam fi

Expanded text:
quaeri potest utrum haec libertas qua quis liber est ad malum, sit libertas arbitrii. Si enim libertas arbitrii est, bonum quidem est, quia libertas arbitrii bonum naturale est. Quibusdam videtur quod sit ipsa libertas arbitrii, quae semper bona est, sed propter peccati servitutem ad malum est. Aliis autem videtur quod haec libertas ad malum, quam supra commemoravit Aug., non sit ipsa libertas arbitrii, sed solet utrum illa libertas vera, quae est ad justitiam faciendam, sit ipsa libertas arbitrii.redimat qui dicit, Joan. 8: Si Filius vos liberaverit, vere liberi eritis. Quod antequam fi
Abbreviated transcription (Latin):
Ex his euident̃ ostend̾r ꝙ carni iacenti in
no. alioquin ficarni mortue nõ eẽt uni¬
tus: nõ inea dr̃etur iaciuste insepulcro
Antina gͥ ad infernum descend̾. caro in
sepulcro iaciuit: sapientia c̾ utroq ꝑmã
sit q̃ minferno pofitis. ut ait ambr. lumẽ
sapientie. illuminabat infernum. sed in
ferno nõ claudebatur. Quis n locus est
ro nõ illa oꝑatͥx omnium sub̃a diuinra
pendebat. confitemur tñ xͫ pependisse in
ligno: uiacuisse insepulcro. seo in carne:
unita fibi habebat. quam uͥ alim tm̃. nec
maior erat ubi. utrumq simul. uł alt̾um
tm̃ unitum habebat. quam uͥ erat: neutr̃

Expanded text:
Ex his evidenter ostenditur, quod carni jacenti in no. Alioquin si carni mortuae non esset unitus, non in ea diceretur jacuisse in sepulcro. Anima ergo ad infernum descendit, caro in sepulcro jacuit, sain inferno positis, ut ait Ambros. in lsapientiae, illuminabat infernum, sed in inferno non claudebatur. Quis enim locus est ro, non illa operatrix omnium substantia divina pendebat. Confitemur tamen Christum pependisse in ligno et jacuisse in sepulcro, sed in carne sola, unitam sibi habebat, quam ubi alterum tantum; nec major erat ubi utrumque simul vel alterum tantum unitum habebat, quam ubi erat neutrum
Abbreviated transcription (Latin):
carni tm̃: ⁊n inferno erat homo. quia
humanitati unitus. s nõ toti. quia aĩe
tm̃. S si in inferno anime tm̃.⁊ in sepulcꝰ
carni tantum unitus erat. gͦ nͨ ininfer¬
unitus erat amme ininfernor i carni
in sepulcro. ⁊ sic erat ilł duob tunc seꝑa¬
tis unitus. sic añ seꝑationẽ.i. ante mor¬
carnẽ tm̃ assumpsisset nõ fuisset uerꝰ
homo. sed ꝑꝑ utrĩq assumptionẽ uerus
homo fuit. Sic gͦ ubi carnẽ ⁊ animam
sibi uitam. nõ habebat: uerus homo
ibi nõ erat. S tp̃i mortis nusquam illa
duo unita habebat. quia nec insepulcͦ
homo nõ fiuiss. si carnẽ ⁊ animã. nõ asfũp¬
sisset seo tñ. quia ex quo assumpsit neu¬
tr̃ de posfuit. sed cum utroq eand̃ unio¬
nem indesinent̃ teniut. ꝗͣ assum̃do ꝯtrar̃
iõ non in congrue ubicumq anime uł
carni. uł ut̾q unitus ẽ. ibi homo ẽẽ dr̃.
quia ibi humanatus ẽ. gͦ⁊ insepulcro
erat homo ⁊ ininferno erat homo. qr

Expanded text:
et in inferno erat homo, quia humanitati unitus, sed non toti, quia animae tantum. Sed si in inferno animae tantum, et in sepulcro carni tantum unitus erat: ergo nec in inferunitus erat animae in inferno, et carni in sepulcro. Et sic erat illis duobus tunc separatis unitus, sicut ante separationem, id est, carnem tantum assumpsisset, non fuisset verus homo, sed propter utriusque assumptionem verus homo fuit. Sic ergo ubi carnem et animam sibi unitam non habebat, verus homo ibi non erat. Sed tempore mortis nusquam illa duo vere unita habebat, quia nec in sepulcro, homo non fuisset, si carnem et animam non assumpsisset. Sed tamen quia ex quo assumpsisset, neutrum deposuit, sed cum utroque eamdem unionem indesinenter tenuit, quam assumendo contraxit; ideo non incongrue ubicumque animae vel carni, vel utrique unitus est, ibi homo esse dicitur, quia ibi humanatus est. Ergo et in sepulcro erat homo, et in inferno erat homo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sepulc̾. totus in inferno. totus ubiq. siẽ ⁊
modo totus ẽ: nͥcumq ẽ.s nõ totum. nͨ in se¬
pulcro uł ininferno totum erat: isi totus. sic̃
.xͦ. totus ẽ ds. totus ẽ homo. sed nõ totum. q
non solum ẽ ds ł homo. seo ⁊ds ⁊ homo est.

Expanded text:
sepulcro, totus in inferno, totus ubique; sicut et modo totus est ubicumque est, sed non totum. Nec in sepulcro, nec in inferno totum erat, etsi totus, sicut Christus totus est Deus, totus homo, sed non totum; quia non solum est Deus vel homo, sed et Deus et