comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponenses inmisere qui bellũ acgenensibus facerent. parus tũt
iꝑis classẽs in egiptum misse iures atheniensibus irant. Itaq na
uali prelio diicantis. Facile suꝑantur. Interieto deinde tꝑe post
riditũ suorũ auai i classis it nulitũ robore priliũ reparant. tam
it lacidanonii omissis mossenis aduersus atheniensis arterant
Dii uaua uicroria fuit. ad posterũ equo iarte utrĩ discessum
Inde reuocati lacidionii ad messeniorũ uellũe ne nudiũ iꝑs
ociosum atheniensibus relinquerent. cũ chebanis paciscũtur ut
bortiorũ imꝑiũ his rescituirent: quod tꝑib belli ꝑsic amuserant:
ut illi atheninsiũ billa suscipirent. Tantus furor spartanorum
irat : ut duobus bellis implicitꝭ suscipere tertiũ non recusarent. dũ¬
mõ ining̃ suis hostes adquirerent. Igitur atheruenses aduersus
tantam tempestater billi duos ducis deligunt ꝑiden spectate

Expanded text:
ponnenses inmisere, qui bellum Atheniensibus facerent. Parvae tunc ponnenses inmisere, qui bellum Atheniensibus facerent. Parvae tunc temporis classe in Aegyptum missa vires Atheniensibus erto deinde tempore post reditum suorum aucti et classis et militum robore proelium reparant. Iam et Lacedaemonii omissis Messeniis adversus Athenienses arma verterant. Diu varia victoria fuit; ad postremum aequo Marte utrimque discessum. Inde revocati Lacedaemonii ad Messeniorum bellum, ne medium tempus otiosum Atheniensibus relinquerent, cum Thebanis paciscuntur, ut Boeotiorum imperium his restituerent, quod temporibus belli Persici amiserant, ut illi Atheniensium bella susciperent. Tantus furor Spartanorum erat, ut duobus bellis inpliciti suscipere tertium non recusarent, dummodo inimicis suis hostes adquirerent. Igitur Athenienses adversus tantam tempestatem belli duos duces deligunt, Periclen, spectatae
Abbreviated transcription (Latin):
corporũ simamenta ceñt: ex indicio titulorũ tradi sepulture possit
Cum sic aumatũ riges excitũ iudrent : curant rem hostibus nũ¬
ciare. Messeius aut̃ non timorẽ: Fid emulationem mutuã de¬
dit. Iraq tantis auiiis concurssum estrut raro uinquã ruentiꝰ
preliĩ furit. ad postremũ tamen uictoria lacidemoniorũ fuit.
Interutto iꝑe terciũ qͦ bellũ messeni riparauere : in cuius auxi¬
liũ lacedemonii inter reliquos sotios. ec̃ atheniinsis adhibuert.¬
euorũ fidi cũ suspectam gaberent : suꝑ uacanios suulantes a
bello codem dimiserunt. hanc rem atheniensis grauiter fere¬
res: pecuniam que erat in scependiũ ꝑfici billi : ad uniuirsam
gretiam collata adelo athenas traufferunt. ne deficientib a
fid societatis. lacidemoniis prede ac rapine essent. Sed uit lacer¬
demonii quienire. Cui cum messeniorũ bello occupati essent pelo-¬

Expanded text:
corporum liniamenta essent, ex indicio titulorum tradi sepulturae possent. corporum liniamenta essent, ex indicio titulorum tradi sepulturae possent. Cum sic animatum reges exercitum viderent, curant rem hostibus nuntiare;Messeniis autem non timorem res, sed aemulationem mutuam dedit. Itaque tantis animis concursum est, ut raro umquam cruentius proelium fuerit. Ad postremum tamen victoria Lacedaemoniorum fuit. Interiecto tempore tertium quoque bellum Messenii reparavere,in cuius auxilium Lacedaemonii inter reliquos socios etiam Athenienses adhibuere;quorum fidem cum suspectam haberent, supervacaneos simulantes a bello eosdem dimiserunt. Hanc rem Athenienses graviter ferentes pecuniam, quae erat in stipendium Persici belli ab universa Graecia conlata, a Delo Athenas transferunt, ne deficientibus a fide societatis Lacedaemoniis praedae ac rapinae esset. Sed nec Lacedaemonii quievere, qui cum Messeniorum bello occupati essent, Pelo
Abbreviated transcription (Latin):
cm Responsum cognorussent : in cõtemptũ sparchanorũ ariaruo
portam claudo pede misire . Eni tubus preliis fusus eousq Espia¬
nonis sparthanos abduxit :ut siruos suos ad supplementum .¬
cocius maqui nutterent. his q interfectorum mumonia polli-¬
ceronturiut non nuimero tantũ amissorum cuuũ s et dignitati
succiderent . Sreges lacedemoniorũ ne contra fortimam pug¬
nando maiora degrimenta ciuitani infundrent : reducere ex̾citũ
noluerunt Cui interueniens tirthas qui composita carauina exci¬
i tui procontione recitauit. in quibus ortamicrta uirtutis. damp-¬
norum golatia. belli consilia conse̾pserat. Itaq tantũ ardorem mi-¬
no laibus inient: ut non de salute sed de gepultura sollicui essent.¬
De insculpte suis et patrũ nomib dextro brachio deligarunt cut¬
si om̃is adiursum preliũ cõsũp̾sissent. it iꝑis spacio cõfusa

Expanded text:
cum responsum cognovissent, in contemptum Spartanorum Tyrtaeum, cum responsum cognovissent, in contemptum Spartanorum Tyrtaeum, poetam claudo pede, misere,qui tribus proeliis fusus eo usque desperationis Spartanos adduxit, ut servos suos ad supplementum exercitus manumitterent hisque interfectorum matrimonia pollicerentur, ut non numero tantum amissorum civium,sed et dignitati succederent. Sed reges Lacedaemoniorum, ne contra fortunam pugnando maiora detrimenta civitati infunderent, reducere exercitum voluerunt, ni intervenisset Tyrtaeus,qui conposita carmina exercitui pro contione recitavit, in quibus hortamenta virtutis, damnorum solacia, belli consilia conscripserat. Itaque tantum ardorem militibus iniecit, ut non de salute, sed de sepultura solliciti tesseras insculptis suis et patrum nominibus dextro bracchio deligarent, ut,si omnes adversum proelium consumpsissent et temporis spatio confusa
Abbreviated transcription (Latin):
liuem alphis cecinisse. Il arbitrantis cum in ulrionem sus ciuium
fata prodidisse. precipris paruere. sud oraculi diuersa seutencia fueat᷑
papetutatem enim urbis : nõ anussionem. hoc facto ꝓnusirat. Itã
ducis ixulis consilio: it hostiũ iinsterio possessiõ tareutiua par¬
chenis inctirnũ fundata. Os cuius bene ficii memoriam palanto
diuinos gonores decrcuire. Interra messem cum uirtute non possert᷑
per insidias expugnantur. Doin cum ꝑ annos octoginta grauia
seruitutꝭ uabera plirũq it uincula :citera q capte ciuitatis mala
papessi essent post longam penarũ patieutiam bellum aestaurat.
lacedemoni ꝙͦ co conpoiratius ad arma concurrunt quo adie sus
seruos dimucaturi uidebantur. Ita cum hinc inuuria: md indquitas
auimos acueret. lacedemonii de belli curntu oraculo dchogis cõsulto.
ibeuauo ducem bili ab atgeniesibus petire. poris atqenẽusiõ

Expanded text:
linem Delphis cecinisse. Illi arbitrantes eum in ultionem sui civium linem Delphis cecinisse. Illi arbitrantes eum in ultionem sui civium fata prodidisse praeceptis paruere. Sed oraculi diversa sententia fuerat. Perpetuitatem enim urbis, non amissionem hoc facto promiserat. Ita ducis exsulis consilio et hostium ministerio possessio Tarentina Partheniis in aeternum fundata,ob cuius beneficii memoriam Phalanto divinos honores decrevere. Interea Messenii, cum virtute non possent, per insidias expugnantur. Dein cum per annos octoginta gravia servitutis verbera, plerumque et vincula ceteraque captae civitatis mala perpessi essent, post longam poenarum patientiam bellum restaurant. Lacedaemonii quoque eo conspiratius ad arma concurrunt, quod adversus servos dimicaturi videbantur. Itaque cum hinc iniuria, inde indignitas animos acueret, Lacedaemonii de belli eventu oraculo Delphis consulto iubentur ducem belli ab Atheniensibus petere. Porro Athenienses,
Abbreviated transcription (Latin):
essio speraretur: Ducem palantũ assuunt. filiũ arati qui aucor tparꝰ¬
tauis fuerat iuuentutis ad generandam sobolem doniũ renutua.¬
ut sicuti dudũ prem̃ eius nascendi auctorem habuissent: sit ip̃m
spii ac dignitati sue haberent itaq iut ralutatis mrbus e quaꝵ
adulterio infamiam colligisse indebantur: ad sedes inquirendas
ꝓficiscũtur. Diu q et ꝑ uarios casus iactati : tandm in italiam desciũ¬
lur. et occupata arce tarentinorũ. expugnatis iuteribus incolis se-¬
des ibi constituũt. S post annos plurimos dux eoꝵ palantus. per
geditionem in exiliũ pturbatus. Srundusiũ se contulit. Cuo ixpulsi
sedibus suis ueteres tarentini concesserant⁊ Is morieus ꝑsuadet ut
ossa sua: postremasq reliquias conterant. et taciti sparqi in tolo tarẽ¬
tinoiũ cinent. hoc eiũ mõ recuꝑare illos prĩaan suao posse: appo¬

Expanded text:
essio speraretur ducem Phalantum adsumunt, filium Arati, qui auctor Sparessio speraretur ducem Phalantum adsumunt, filium Arati, qui auctor Spartanis fuerat iuventutis ad generandam subolem domum remittendae,ut, sicuti dudum patrem eius nascendi auctorem habuissent, sic ipsum spei ac dignitatis suae haberent. Itaque nec salutatis matribus, e quarum adulterio infamiam collegisse videbantur, ad sedes inquirendas proficiscuntur;diuque et per varios casus iactati tandem in Italiam deferuntur et occupata arce Tarentinorum, expugnatis veteribus incolis, sedes ibi constituunt. Sed post annos plurimos dux eorum Phalantus per seditionem in exsilium proturbatus Brundisium se contulit, quo expulsi sedibus suis veteres Tarentini concesserant. His moriens persuadet, ut ossa sua postremasque reliquias conterant et tacite spargi in foro Tarentinorum curent;hoc enim modo recuperare illos patriam suam posse Apol
Abbreviated transcription (Latin):
gretie. et inustini belli causa et origo fuit . Itaq cũ contra presũp̃/¬
nonem suam amnus decem in obsidione urbis renerentur ⁊ querelis
uxorum post longuami iunduitatem reuocarentur. ueriti ne gat
perstueraunia belli grauius sibi ꝙͣ messeius nocerẽ : quippe illis ꝙ̃iũ
uiuentutis bello intercidat  mulierũ ficunditate suppleri sib it bał
dampna assiduaat fecunditatem uxorũ absentibus iuris nullam
esse. Itaq legunt iuuenes ex io genere nlitũ : qui post ius iuiãdũ
in supplementũ uencrant. Cuib sparthani remissis promiscuos om̃
fenuarũ concubitus ꝑmisire. manriorem futuram conaptionem
rari: s cam singule ꝑ pluris uuros xxꝑiuntur. Ex hris nati os na¬
rã materui pudoris partheni uocati. Euicum ad annos triginta ꝑue¬
nissent. metu inopie : Nulli eum pat̾ existebat cuius in prĩoniũ suc-¬

Expanded text:
Graeciae et intestini belli causa et origo fuit. Itaque cum contra praesumptGraeciae et intestini belli causa et origo fuit. Itaque cum contra praesumptionem suam annis X in obsidione urbis tenerentur et querelis uxorum post tam longam viduitatem revocarentur,veriti ne hac perseverantia belli gravius sibi quam Messeniis nocerent. Quippe illis quantum iuventutis bello intercidat, mulierum fecunditate suppleri, sibi et bellis damna adsidua et fecunditatem uxorum abstinentibus viris nullam esse;itaque legunt iuvenes ex eo genere militum, qui post ius iurandum in supplementum venerant, quibus Spartam remissis promiscuos omnium feminarum concubitus permisere,maturiorem futuram conceptionem rati, si eam singulae per plures viros experirentur. Ex his nati ob notam materni pudoris Partheniae vocati. Qui cum ad annos XXX pervenissent, metu inopiae nulli enim pater existebat, cuius in patrimonium succ
Abbreviated transcription (Latin):
appolinem dlphicum fingit. ⁊ inde se ea ex pricepto mininibo d¬
tulisse: ut consuestendi rediũ ietus religionis uincat. Deni ut
cceruitatem legibus suis daret. iure iurando obligat ciuitatem ii¬
chil ios de eius ligibus mutaturos. priusꝙͣ ruuerteretuo. et simulat
se ad oraculum alphicũ proficisci consultiram: quid addeudum mu¬
tandum q ligibus uiderituo. proficiscitur aũt critã : ib ꝙ ꝑpetuũ
xiliũ it. abiciq in mare ossa sua moriens iussit: ne relatis la-¬
admonem solutos st sparthani religione iuris iurandi in dissoluẽd
litribus arbitrarentur. his iguur moribusãta breui ciuitas cõualuit
ut cũ messenis ꝓpt̾ scupratas iurgnius suas in solẽpui messimorũ
sacuificio ullum intrilissent. grauissima se ixrcratione obstriuxerint
nõ priusꝙͣ̃ messiniam expugnassent rcuersuios. tantũ sib uł de uaitꝭ
suis iul d fortuna spondentis. Cue res nutiũ dissentionis

Expanded text:
Apollinem Delphicum fingit et inde se ea ex praecepto numinis deApollinem Delphicum fingit et inde se ea ex praecepto numinis detulisse, ut consuescendi taedium metus religionis vincat. Dein ut aeternitatem legibus suis daret, iure iurando obligat civitatem, nihil eos de eius legibus mutaturos, priusque reverteretur, et simulat se ad oraculum Delphicum proficisci, consulturum quid addendum mutandumque legibus videretur. Proficiscitur autem Cretam ibique perpetuum exsilium egit abicique in mare ossa sua moriens iussit, ne relatis Lacedaemonem solutos se Spartani religione iuris iurandi in dissolvendis legibus arbitrarentur. His igitur moribus ita brevi civitas convaluit, ut, cum Messeniis propter stupratas virgines suas in sollemni Messeniorum sacrificio bellum intulissent, gravissima se exsecratione obstrinxerint, non prius quam Messeniam expugnassent reversuros, tantum sibi vel de viribus suis vel de fortuna spondentes. Quae res initium dissensionis
Abbreviated transcription (Latin):
diuisit. ut equata prionia neminem potentiorem alteri redderẽt.
conuuari om̃es publice iussit: ne cauis diuitie uuel luxuria in
occulto essent . Iuuenbus non amplius una ueste uti toto anno
permissum. unt quẽquam cultius ꝙͣ alterũ progredi. nec pulari
non in forũ. sid in agrum deduci precipit. ut p̾ͥmos annos non ĩ¬
luxuria ged in oꝑe it in laboribus agrent. Nachil cos gonnii causa
substeruere. et uitam sine pulmento degere⁊ neq prius in uibem
redire : quã uiri facii essent. Statuit uirgines sine dote nubere
iussit uxores eligerentur: non pecuie. seuirius q matrimonia sua
iuiri cohercerent : cum nullis frenis dotis tenerontur. maxinũ ho-¬
norcm non diuitũ et potentum . sid pro gradu etatis senũ esse uo-¬
luit . nec sanc usquã ceriarũ locũ honoratiorem senettus gabit h
qͣm̃ primo solutis autea moribus dura iudebat esse auctorem corũ

Expanded text:
divisit, ut aequata patrimonia neminem potentiorem altero redderent. divisit, ut aequata patrimonia neminem potentiorem altero redderent. Convivari omnes publice iussit, ne cuius divitiae vel luxuria in occulto essent. Iuvenpermisit, nec quemquam cultius quam alterum progredi, nec epulari non in forum, sluxuria, sed in opere et in laboribus agerent. Nihil eos somni causa substernere et vitam sine pulmento degere neque prius in urbem redire, quam viri facti essent, statuit. Virgines sine dote nubere iussit, ut uxores eligerentur, non pecuniae, severiusque matrimonia sua viri coercerent, cum nullis frenis dotis tenerentur. Maximum honorem non divitum et potentium, sed pro gradu aetatis senum esse voluit, nec sane usquam terrarum locum honoratiorem senectus habet. Haec quoniam primo solutis antea moribus dura videbat esse, auctorem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sũina fide restiuit.ut intelligerent omes: quanto plus apud
bonos pietatis iura. quã omis opis ualerent. CNedio igituo tꝑe
dum infans cõualesut tutelam q eius adiinistrat : nõ habentib
sparchanis leges ausciuit nõ muentione carũ magis: quã exẽplo
clarior Siguid nichil liqe ulla in alios sauxit: cuius non ip̃e
primus in se documenta daret/ populum in obsequia p̾ncipum:
p̾ncipis ad iusticiam inferiorum firiauit. parsimoniam oiub.
iem existimans laborem militie: assidua frugalitatis consuetudũ
faciliorem fore. ami singula non pecania sed compensatione mer¬
tium iussit. auri argent ꝙ usum it om̃ scelerũ materiam susculit.
adiiuistrationem rq publice ꝑ ordones diuisit. Regibus porestaton
sellorum magistratibus indicia. ⁊ aͣmmos successores. senatui custo¬
diam ligũ. ppro sublegendi conatum uel crcandi quos uellit ma¬
gistratus potestatem ꝑmisit fundos om equaliter inter omes

Expanded text:
summa fide restituit, ut intellegerent omnes,quanto plus apud bonos pietatis iura quam omnes opes valerent. Medio igitur tempore, dum infans convalescit tutelamque eius administrat, non habentibus Spartanis leges instituit, non inventione earum magis, quam exemplo clarior:siquidem nihil lege ulla in alios sanxit, cuius non ipse primus in se documentum daret. Populum in obsequia principum, principes ad iustitiam imperiorum firmavit. Parsimoniam omnibus suasit, existimans laborem militiae adsidua frugalitatis consuetudine faciliorem fore. Emi singula non pecunia, sed conpensatione mercium iussit. Auri argentique usum velut omnium scelerum materiam sustulit. Administrationem rei publicae per ordines divisit: regibus potestatem bellorum,magistratibus iudicia et annuos successores, senatui custodiam legum, populo sublegendi senatum vel creandi quos vellet magistratus potestatem permisit. Fundos omnium aequaliter inter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
liri suo suꝑẽe artabanus iunderet tuntuerit q & requo certamina
p̾ncipum : assunut in sotietatem concilii bacabasum qui pñti statu
et nimirũ militũ: ⁊ in aranis industriarii singulorũ. itaq cum ĩt̾
cmros ipẽ artabanus armatus assistiret ⁊ oo fimulat si sauiorem eo¬
ricam habere. uibit artabanũ secum cõmutare. eueutem se at nudatũ
gladio raiit. iũ i filios cius corups mot: atꝑ ita egregtus adoles¬
aus. it cidem pris et si ab insidis artabam uiudiauit. Dum git in
ꝑsis geruntur : intirca oñis grecia ducibus lacidmoniis et atgaẽ¬
sibus in duas duuras partes : ab ext̾nio sillis uelut in iusrna sua
arma conuertit. fiunt iguiro de uno pp̃lo duo corꝑart et iorũde
castrorũ gominus in duos gostiles xntus dindim̃tur. huit lac de

Expanded text:
leri suo superesse Artabanus videret metueretque de regno certamina leri suo superesse Artabanus videret metueretque de regno certamina principum, adsumit in societatem consilii Baccabasum,qui praesenti statu et numerum militum et in armis industriam singulorum. Itaque cum inter ceteros ipse Artabanus armatus adsisteret, rex simulat se breviorem loricam habere, iubet Artabanum secum commutare, exuentem se ac nudatum gladio traicit; tum et filios eius corripi s et necem fratris et se ab insidiis Artabani vindicavit. Dum haec in Persis geruntur, interea Graecia omnis ducibus Lacedaemoniis et Atheniensibus in duas divisa partes ab externis bellis velut in viscera sua arma convertit. Fiunt igitur de uno populo duo corpora, et eorundem castrorum homines in duos hostiles exercitus dividuntur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
quippe prem obcrimen peculatus in carcerem conicctum ibiq de fuctũ:
tnͣslatis in se riminubus ad sepulturam redunt. nec in uillo uditium
diligentiũ fefellit. Siquid non inferior uirtutibus prĩs. paxen terrestri
nauali q dello suꝑarũ. trexidũ se reciꝑe in regnũ corgit.
Erxis rex ꝑsarum terror autea grutiũ. bello in gretiaa
infeliater gesto: eꝭ suis cõtemptui ẽẽ cepit quippe arta¬
banus prefecius eius deficiente caidie reg̃ maiestate.
ini spe regni adduaus cum septem robustissimis filiis regiã uesꝑi
ingreditur. Nam amiccie iure semꝑ illi patebat. Qucidato q rege
uoto suo obsistentes Filios cius delo aggreditur. securior de arta¬
xerxe pno admodũ. fingit regem a dario qui erat adolesceus : qͦ
maturius regno potiretur occisum. impellit arta perxeni parricidio
qͣs comiũ fuigaet interficit ᷑ dem cum unũ ex regis filiis sce¬

Expanded text:
quippe patrem ob crimen peculatus in carcerem coniectum ibique defunctum quippe patrem ob crimen peculatus in carcerem coniectum ibique defunctum translatis in se vinculis ad sepulturam redemit. Nec in bello iudicium deligentium fefellit, siquidem non inferior virtutibus patris Xerxen, terrestri navalique bello superatum, trepidum recipere se in regnum coegit.Xerxes, rex Persarum, terror antea gentium, bello in Graecia infeliciter gesto etiam suis contemptui esse coepit. Quippe Artabanus, praefectus eius, deficiente cotidie regis maiestate in spem regni adductus cum septem robustissimis filiis regiam vesperi ingreditur nam amicitiae iure semper illi patebat, trucidatoque rege voto suo obsistentes filios eius dolo adgreditur. Securior de Artaxerxe, puero admodum, fingit regem a Dario, qui erat adulescens, quo maturius regno potiretur, occisum; inpellit Artaxerxen parricidium pquasi somnum fingeret, interficitur. Dein cum unum ex regis filiis sce
Abbreviated transcription (Latin):
bis illacrum a ꝑsis gretie bellum ultiscentur: ultro fins corũ poꝰ¬
pulantur. Duam suo sociorũ q excum dligũt pausamã qui pro
ducatu rignum gretie affectans. proditionis premiũ cũ xaxe
impnies filie eius paciscitur redditꝭ captiuis ut frds regis aliquo
beneficio obstringeretuo. Scribit preterea xarxi quost̃ts ad se nũa¬
nos misisset interficeret : ne res loquacitate gõm prodretuo. S
dux achenensiũ aristides belli gotius college conanibus obuiam
cundo sunul et in ran capienter ꝯsulendo: proditionis consilia
discussit. nec multo post accusatus pausanias dampnatur. Igauro
xcipis cum proditionis dolum publicatum iudret x iutgro billũ
instituit. Srei quo duam constituunt inuon athenenseii:
filiũ nultiadis. uũo duce apud marathonem pugnatum est. inue¬
nem cuius magnitudinem future pietatꝭ̃ documẽta prodiderunt.¬

Expanded text:
bis inlatum a Persis Graeciae bellum ulciscerentur, ultro fines eorum pobis inlatum a Persis Graeciae bellum ulciscerentur, ultro fines eorum populantur. Ducem suo sociorumque exercitui deligunt Pausaniam, qui pro ducatu regnum Graeciae adfectans proditionis praemium cum Xerxe nuptias filiae eius paciscitur redditis captivis, ut fides regis aliquo beneficio obstringeretur. Scribit praeterea Xerxi, quoscumque ad se nuntios misisset, interficeret, ne res loquacitate hominum proderetur. Sed dux Atheniensium Aristides, belli socius, collegae conatibus obviam eundo, simul et in rem sapienter consulendo proditionis consilia discussit. Nec multo post accusatus Pausanias damnatur. Igitur Xerxes, cum proditionis dolum publicatum videret, ex integro bellum instituit. Graeci quoque ducem constituunt Cimona Atheniensium, filium Miltiadis, quo duce apud Marathonem pugnatum est, iuvenem, cuius magnitudinem futuram pietatis documenta prodiderunt;
Abbreviated transcription (Latin):
in uinere infirmitate simulata: nũe crerditatem collegaiũ accu¬
cans sue quib aqi iure nnchil posset. dũ se die proferendo spa-¬
nũ consũmando oꝑi querebat: cum interim nunciatur spartanis:
opus actenis malurari. ꝑꝑ qͦs deno legatos aiuttũt ad insipien¬
dam rem dũ chemistod̃s per soruũ magistratibus scribit athe¬
mensium: legatos iunciant pignusq reueant. ne in se grauius
consulatur adist dinde contionem laced moniorum indicat per¬
munitas achenas esse et posse iam illatum billum non arnis tm̃
sid itiam muris sustiuere. si quid os eam rem do se caudelius sta¬
nurent legatos corũ in goc pignus achenis retentos. Srauiter
deinde castigauit eos qd non uirtute. sid inbitulitare sonorũ potẽ¬
ciam quererent. uic dimissis ueluti t̾ũphatis spartanis a ciuib
exai paur. post hic spartani ut uenire sotios corrũperent: et ut

Expanded text:
in itinere infirmitate simulata, nunc tarditatem collegarum accuin itinere infirmitate simulata, nunc tarditatem collegarum accusans, sine quibus agi iure nihil posset, diem de die proferendo spatium consummando operi quaerebat;cum interim nuntiatur Spartanis opus Athenis maturari, propter quod denuo legatos mittunt ad inspiciendam rem. Tum Themistocles per servum magistratibus scribit Atheniensium, legatos vinciant pignusque teneant, ne in se gravius consulatur. Adiit deinde contionem Lacedaemoniorum, indicat permunitas Athenas esse et posse iam inlatum bellum non armis tantum, sed etiam muris sustinere;si quid ob eam rem de se crudelius statuerent, legatos eorum in hoc pignus Athenis retentos. Graviter deinde castigavit eos, quod non virtute, sed inbecillitate sociorum potentiam quaererent. Sic dimissus veluti triumphatis Spartanis a civibus excipitur. Post haec Spartani, ne vires otio corrumperent et ut
Abbreviated transcription (Latin):
spacii tam breui gorarũ momento de coittoria nũtiatum sit. Con-¬
facto bello cũ de p̃miis ciuitatiũ ageritur: oñi iudicio athenieus¬
iũ uirtus ceteris prelata: inter duces ꝙͦ chemistodes p̾ͥnaps ciui-¬
tanum test imonio indicatus Głoriã prĩe sue auxit iguur atheni¬
ensis auci ⁊ pmiis billi e gloria urbem ex integro condere moliũ
Cum menia maiora complexi fuissent : suspecii esse lacedmoniis
ciꝑt: recte putantibus quibus ruina urbis tantũ increnient d dish
quantũ sit datura nuuita ciuitas. saiunt gͦ legaros qui moncrã:
ne mumimenta gostibus e receptacula futuri delli extruãt. Che¬
mistodes ut iudit spqi urbis inuideri: non existimans abrupte agid
a spondit legatꝭ ituros lacedemonem qui d ca re pariter cum
alis consulant Sic dimiss̃ spartanis. gortatuo suos. opus mamu-¬
rent : demi ip̃e intoriecto eꝑe in legationem profiasaitur it nũt

Expanded text:
spatii tam brevi horarum momento de victoria nuntiatum sit. Conspatii tam brevi horarum momento de victoria nuntiatum sit. Confecto bello, cum de praemiis civitatium ageretur, omnium iudicio Atheniensium virtus ceteris praelata. Inter duces quoque Themistocles princeps civitatum testimonio iudicatus gloriam patriae suae auxit. Igitur Athenienses aucti et praemiis belli et gloria urbem ex integro condere moliuntur. Cum moenia maiora conplexi fuissent, suspecti esse Lacedaemoniis coepere reputantibus, quibus ruina urbis tantum incrementi dedisset, quantum sit datura munita civitas. Mittunt ergo legatos, qui monerent, ne munimenta hostibus et receptacula futuri belli exstruant. Themistocles ut vidit spei urbis invideri, non existimans abrupte agendum, respondit legatis, ituros Lacedaemonem, qui de ea re pariter cum illis consulant. Sic dimissis Spartanis hortatur suos, opus maturent. Dein ipse interiecto tempore in legatione proficiscitur, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
iii maius rescitutionem. poscꝙͣ nullo pretio aibertatem eris uenalẽ
iuidt. inteusis qe edificare aperat ⁊ copias in bortiã mñsfert co
⁊ gretorũ exercitus qui centum niliũ fuit situtus est ibi q pre¬
liũ cõmissum. sid fortuna regis cum duce mutata non est
sam uictris mardonius: ueluti ex naufragio um pautꝭ proffugit
castra refeta regalis opulente capta. uide pͥmũ gretos diuiso.
int̾ se auio ꝑsico : Diuiciarũ cuxuria cipit. Godem forte die quo
mardomii copie delete sunt: a nauali prelio in asia sub monte¬
messie adursus ꝑgas dimicatum est. Ibi ante congressionẽ:
cum classes ex aduerso starent. fama ad utrũq excitum uenit
incisre grecos et mardonii copias occidione cecidisse. tantam fa-¬
me uelocitatem fuisse ut cum matatino iꝑe preliũ ĩ boetia
comissum sit meridiams oris in asiam ꝑ tot maria et tantũ

Expanded text:
in maius restitutionem. Postquam nullo pretio libertatem his venalem in maius restitutionem. Postquam nullo pretio libertatem his venalem videt, incensis quae aedificare coeperat, copias in Boeotiam transfert. Eo et Graecorum exercitus, qui centum milium fuit, secutus est ibique proelium commissum. Sed fortuna regis cum duce mutata non est. Nam victus Mardonius veluti ex naufragio cum paucis profugit. Castra referta regalis opulentiae capta. Vnde primum Graecos diviso inter se auro Persico divitiarum luxuria cepit. Eodem forte die, quo Mardonii copiae deletae sunt, etiam navali proelio in Asia sub monteMycale adversus Persas dimicatum est. Ibi ante congressionem, cum classes ex adverso starent, fama ad utrumque exercitum venit, vicisse Graecos et Mardonii copias occidione cecidisse. Tantam famae velocitatem fuisse, ut, cum matutino tempore proelium in Boeotia commissum sit, meridianis horis in Asiam per tot maria et tantum
Abbreviated transcription (Latin):
cund seruũ ad porxin mitit certiorem q consilii facit. ⁊ occupare
transium maturata fuga iubit. Ille ꝑrulsus nuicio tradidit᷑ dila¬
abus militis ꝑ ducendos ipe cum pautis abidũ contendit. nͦ cũ
solutum pontein apberuus tempestatibus offendissit . piscatoria
scapha trepidus traient. Erat ris specratulo dignaret estumatione
sortis quinane rerũ uariitate murauda in ixiguo latendem muare
nauigio:. quem paulo ante iux equor om̃e capubat : carenti oñni
ecꝭ fiuorũ ministerio. Cuius exeratus ꝑꝑ multitudinem urus gra-¬
ues eant: int pedestribus copiis quas durribus ad signauerat feaiꝰ¬
cius itir fuit. Siquid̃ cardiano laboꝵ iq num ulla est ietiuenn¬
tibus quiib. eꝭ fames accesserat sciuitorum dounde dierũ copia
coniraxaat et peste. Tanta q feditas morientiũ fuit: ut iui cada
sequerentus. Interim mardonius in greniam olintũ expuquat.

Expanded text:
eundem servum ad Xerxen mittit certioremque consilii facit et occupare eundem servum ad Xerxen mittit certioremque consilii facit et occupare transitum maturata fuga iubet. Ille perculsus nuntio tradit ducibus milites perducendos; ipse cum paucis Abydum contendit. Vbi cum solutum pontem hibernis tempestatibus offendisset, piscatoria scapha trepidus traiecit. Erat res spectaculo digna et aestimatione sortis humanae, rerum varietate miranda in exiguo latentem videre navigio, quem paulo ante vix aequor omne capiebat, carentem omni etiam servorum ministerio, cuius exercitus propter multitudinem terris graves erant. Nec pedestribus copiis, quas ducibus adsignaverat, felicius iter fuit, siquidem cotidiano labori neque enim ulla est metuentibus quies etiam fames accesserat. Multorum deinde dierum inopia contraxerat et pestem, tantaque foeditas morientium fuit, ut viae cadasequerentur. Interim Mardonius in Graecia Olynthum expugnat.
Abbreviated transcription (Latin):
adgredimo. hortatus ut in regnũ abeat ne qͥd srditionis moueat
fama aduersi belli ⁊ in maus sccuti mos est omia extollens sibi
trecenta milia armnatorũ lecta ex om̃ib copiis relinquat. Cnia
manu aut cum gloria eius ꝑdomiturũ se greciam: aut si alit̾ eug̃tꝰ
fucit. sine eiuid infamia qostibus cessurum. Probato consilior
mardomio exctus traditur. reliquas copias rex ipe deducire in regnũ
ꝑat. s greti audita regis faga consiliũ meunt . pontes interrũp¬
eudi. quem ille abido ueluti uictor maris feceat: ut intecclusso redi¬
in aut cũ exaru deleretur. aut desꝑatione reũ pacẽ uiaus penre
ogerctur. S chrmistodes timens ne interclusi gostis aspationem
in uirtutem uertirent : ditir quod alit̾ non pareret ferro patefacirẽt
satꝭ multos hostis in gretiam remanere dictitansĩ int augeri mu-¬
merũ reciuendo oportere cum uincere consilio ceteros non posset

Expanded text:
adgreditur. Hortatur ut in regnum abeat, ne quid seditionis moveat adgreditur. Hortatur ut in regnum abeat, ne quid seditionis moveat fama adversi belli et in maius, sicuti mos est, omnia extollens;sibi CCC milia armatorum lecta ex omnibus copiis relinquat, qua manu aut cum gloria eius perdomiturum se Graeciam aut, si aliter eventus ferat, sine eiusdem infamia hostibus cessurum. Probato consilio Mardonio exercitus traditur; reliquas copias rex ipse deducere in regnum parat. Sed Graeci audita regis fuga consilium ineunt pontis interrumpendi, quem ille Abydo veluti victor maris fecerat, ut intercluso reditu aut cum exercitu deleretur aut desperatione rerum pacem victus petere cogeretur. Sed Themistocles timens, ne interclusi hostes desperationem in virtutem verterent et iter, quod aliter non pateret, ferro patefacerent satis multos hostes in Graecia remanere dictitans, nec augeri numerum retinendo oporterecum vincere consilio ceteros non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
facillime posse. Euod si ciuitates que iã cebire iullent dissipentur maiore
labore e singulas collectaudas hor dolo iupellit regem signum pugne
dare. Greti quoꝵ aduentu qostium ommipati. preliũ collatꝭ xiribus capestunt
Inierea rex uelut expetrate pugue : cum parte nauiũ in eitore renanet
drtremesia aut̃ regina alitarnasi que in auxiliũ paxi unerat: inta pͥmos
dures sellum accrime cbat. quippe ut in uiro muluebrem timorem iita
in mulire uirilem audariam crueris. cum aucipos preliũ essi ioues
ux̃ preciptũ thomustodis: pugne se paulatini subtragere a¬
per̾unnt. Guorũ de fectio amimos aueros fregit. Itaq corcuspicien-¬
res fugam pelluntur ꝑse : ⁊ mox prelio ucti in fugam uerrũt᷑
In qua trepidatione multe capte naues multe merse. plicres
tamen non minꝰ seuiciom rege quã hostem cimentes domũ dila¬
buntus. hec clad̃ ꝑculsum et dubiũ consilii perpe mardonius

Expanded text:
facillime posse. Quodsi civitates, quae iam abire vellent, dissipentur, maiore facillime posse. Quodsi civitates, quae iam abire vellent, dissipentur, maiore labore ei singulas consectandas. Hoc dolo inpellit regem signum pugnae dare. Graeci quoque adventu hostium occupati proelium conlatis viribus capessunt. Interea rex velut spectator pugnae cum parte navium in litore remanet. Artemisia autem, regina Halicarnasi, quae in auxilium Xerxi venerat, inter primos duces bellum acerrime ciebat,quippe ut in viro muliebrem timorem, ita in muliere virilem audaciam cerneres. Cum anceps proelium esset, Iones iuxta praeceptum Themistoclis pugnae se paulatim subtrahere coeperunt; quorum defectio animos ceterorum fregit. Itaque circumspicientes fugam pelluntur Persae et mox proelio victi in fugam vertuntur. In qua trepidatione multae captae naves, multae mersae; plures tamen non minus saevitiam regis, quam hostem timentes domum dilabuntur. Hac clade perculsum et dubium consilii Xerxen Mardonius
Abbreviated transcription (Latin):
aitem muris aguers merentuo. Temistods nauiũ p̃sidiũ demonstratum
ratus: parsuadet omũbus pridañ minucipes esse non menia ciuitatem a nõ¬
in edifiais s in ciubus positam. srclius itaꝵ saluran nauibus. ꝙͣ urbi cõmus¬
o siuos quius fruterne enã dñi auctorem esse. probato consilio coniugies li¬
aros q cũ p̃riosissimis rebus abditis insulis: relicta uibe amandant. ip̃i
naues armati consandunt exẽplum athreniensium it alie urbes muitate . Iraq
cum adimara om̃ĩs sociorũ classis t intenra in bellum nauali esset⁊ angus¬
nas q salanum frni nt curcuueiuri a muluitudine posset occupassent. dis¬
sentio inter cuitatum pͥuapis oritur. Eni cum dferto bella ad stanuẽda
dilabi uell ut tinens Ihimistods ne discissu soriorũ uiris minuerent᷑
pier seruũ fidum paxi nũtiat: uno in eoco cium cont̾itam gretiam capire

Expanded text:
lutem muris ligneis tuerentur. Themistocles navium praesidium demonstratum lutem muris ligneis tuerentur. Themistocles navium praesidium demonstratum ratus pibus positam;melius itaque salutem navibus quam urbi commissuros; huius sententiae etiam deum auctorem esse. Probato consilio coniuges liberosque cum pretiosissimis rebus abditis insulis relicta urbe demandant; ipsi naves armati conscendunt. Exemplum Atheniensium et aliae urbes imitatae. Itaque cum adunata omnis sociorum classis et intenta in bellum navale esset angustiasque Salaminii freti, ne circumveniri a multitudine posset, occupassent, dissensio inter civitatum principes oritur. Qui cum deserto bello ad sua tuenda dilabi vellent, timens Themistiat, uno in loco eum contractam Graeciam capere
Abbreviated transcription (Latin):
nos rebellantes non destauinius e quin uos in get caura nr̃a eo ista obi¬
sidione kansins: aut si got paiũ turum extat : uos cõmisso prelio ite cesr¬
sim. mlubete remos. et a bello discedite aute naualis prelii congressionẽ.
miserat persis quatuor milia armatorum delphos ad templum appollinis
diripindum.porsus quasi non cum gretis tantum sed et cum diis̃ inmor¬
talibus bellum gereret. Cue manus tota ymbribus ⁊ fulmiiib deleta estr
ut intelligeret quã nulle essent hom aduersum deos iures. Posthit tes¬
piadas. ⁊ plargras. e atheuas. uacuas gominnuibus incendit : ⁊ qm̃ ferro in
honũes non poterat : in edifitia igne grassatur. samq atgeniensis post pu¬
guam marathoniam p̃mouente themistode uittoriam illam de ꝑsis non
finem sed causam maioris belli fore. duceuras naues fabricaueriũ. adiũ¬
cante igitur perpe consulentibus delphis oraculum responsum fuerat sa¬

Expanded text:
vos rebellantes non destituimus?Quin vos in haec castra vestra ex ista obvos rebellantes non destituimus?Quin vos in haec castra vestra ex ista obsidione transitis?Aut si hoc parum tutum est, at vos commisso proelio ite cessim, inhibite remis et a bello discedite". Ante navalis proelii congressionem miserat Xerxes IV milia armatorum Delphos ad templum Apollinis diripiendum, prorsus quasi non cum Graecis tantum,sed et cum diis inmortalibus bellum gereret;quae manus tota imbribus et fulminibus deleta est, ut intellegeret, quam nullae essent hominum adversum deos vires. Post haec Thespiades et Plataeas et Athenas vacuas hominibus incendit, et quoniam ferro in homines non poterat, in aedificia igne grassatur. Namque Athenienses post pugnam Marathoniam praemonente Themistocle, victoriam illam de Persis non finem, sed causam maioris belli fore, CC naves fabricaverunt. Adventante igitur Xerxe consulentibus Delphis oraculum responsum fuerat, sa
Abbreviated transcription (Latin):
dunt struunt q ꝑ om̃ĩa ut qui scumt se pugnare non spe cuictorie :
sed in morte ulrioncm. preliũ a p̾uciiio noctis in maiorem partem dici
nractum. ad postremũ non uicti: sed uincendo farigati inte ingentis stra-¬
torum hostium careruas ocuderunt. Rerxes duobus uulneribus terrestri
prelio acreptis : experiri maris fortunam staruit. S atheniensiũ dux the¬
mistodes: cum aĩadurrtisset ionas ꝑꝑ quos bellum ꝑsarũ susceperunt.
inͥ auxiliũ rgis classe uenisse. sollicitare cos in partes suas statuit et cũ
colloquendi copiam non haberet quo applicituri erant: simbulos proponi
et sapis proscrbi curat. Gne uos iones clementia renet quod facinus agti-¬
tatis bellum inferre olim conditoribus uĩis. nuꝑ ecꝭ coiudicibus. coqi¬
catis: an ideo monia uña condidimus : ut essent qui nr̃ã delerent. quid
si non hit et dario prius : ⁊ nũc xersi bellũ causa nobiscum foret. qd

Expanded text:
dunt sternuntque omnia, ut qui sciunt se pugnare non spe victoriae, dunt sternuntque omnia, ut qui sciunt se pugnare non spe victoriae, sed in mortis ultionem. Proelium a principiio noctis in maiorem partem diei tractum. Ad postremum non victi, sed vincendo fatigati inter ingentes stratorum hostium catervas occiderunt. Xerxes duobus vulneribus terrestri proelio acceptis experiri maris fortunam statuit. Sed Atheniensium dux Themistocles cum animadvertisset Ionas, propter quos bellum Persarum susceperunt, in auxilium regis classe venisse, sollicitare eos in partes suas statuit,et cum conloquendi copiam non haberet, quo applicituri erant, symbolos proponi et saxis proscribi curat:"Quae vos, Iones, dementia tenet? Quod facinus agitatis? Bellum inferre olim conditoribus vestris, nuper etiam vindicibus cogitatis?An ideo moenia vestra condidimus, ut essent qui nostra delerent?Quid si non haec et Dario prius et nunc Xerxi belli causa nobiscum foret, quod
Abbreviated transcription (Latin):
in bellum proficisceretur: ita suos firmauerat : ut ire se parato ad morier¬
ndum ammosarent. angustias ꝑꝑra occupauerat : at cum pautꝭ aut
maiore gloria uinceret. aut mĩore dampno rei publite caderet. Dimiss
igauo sotiis. hortatuo spartanos meminerint qualiteraunq pretiantibus
cedendum esse. cauerent ne fortius mansisse : quã dimicasse uideantur.¬
nec exspectandum ut ab hoste ciruueurentur : srd dum nox octasionem
daret. feruris et letis suꝑuemiendum. nusꝙ̃ uicores houestius ꝙ̃ in
castas gostium peritiuos. suchil erat difficile ꝑ suadert: ꝑsuasis mor¬
stanin arma capunit : ⁊ sexcenii uiri castra quingentorũ miliũ irrũpũt
statm q reg̃s pretoriũ petunt. aut cum illo aut si ipĩ oppressi eant
in ip̃ius potissimũ sede morirr. Tumultus ious castris orituo . Spare¬
tani postꝙ̃ regem non iuueniunt: ꝑ omĩa castra uictores uagantus .ce¬

Expanded text:
in bellum proficisceretur, ita suos firmaverat, ut ire se parato ad moriein bellum proficisceretur, ita suos firmaverat, ut ire se parato ad moriendum animo scirent angustiasque propterea occupaverat,ut cum paucis aut maiore gloria vinceret aut minore damno rei publicae caderet. Dimissis igitur sociis hortatur Spartanos, meminerint qualitercumque proeliatis cadendum esse; caverent, ne fortius mansisse quam dimicasse videantur;nec exspectandum, ut ab hoste circumvenirentur, sed dum nox occasionem daret, securis et laetis superveniendum;nusquam victores honestius quam in castris hostium perituros. Nihil erat difficile persuadere persuasis mori:statim arma capiunt et sexcenti viri castra quingentorum milium inrumpunt statimque regis praetorium petunt, aut cum illo aut, si ipsi oppressi essent, in ipsius potissimum sede morituri. Tumultus totis castris oritur. Spartani, postquam regem non inveniunt, per omnia castra victores vagantur; cae
Abbreviated transcription (Latin):
tpis ac fedus discessus fuit. Namq cum leoruda rex spartanorum
cum quatuor milibus mulitum augustias termopilarũ occupasset: xarxes
contẽpr paucitatis ios pugnam capescire iubit. quorũ cognati marathonia
pugna int̾femi fuerũt. Qui dum ulasti suos querũt. principium cladis
fue. Succedente dem in utili naba. maior cedes editur criduo ib cũ
dolore et indignatione persarũ dimicatum. Quarta die cum nũtiatũ
ess leoiude a uiginti milibus qostium sũmũ catumen coneritũ gortat᷑
socios recedant: it se ad meliora prĩe temꝑa restruent. sibi cum spartha¬
nis fortimam exꝑiendam pliu̾mam prĩe quã iuite abere. cinios ad
presidia gretie seruandos. audito rigis imꝑio disassere ceteri : sol lacedmo¬
mi remansirũt. Iuitio huius belii sciscitantibus delphħis oracula responsũ
furrat: aut regi spartanorũ : aut urbi cadendum. ⁊ idcrco rex trouidas cum

Expanded text:
turpis ac foedus discessus fuit. Namque cum Leonida, rex Spartanorum, turpis ac foedus discessus fuit. Namque cum Leonida, rex Spartanorum, cum IV milibus militum angustias Thermopylarum occupasset, Xerxes contemptu paucitatis eos pugnam capessere iubet, quorum cognati Marathonia pugna interfecti fuerant. Qui dum ulcisci suos quaerunt, principium cladis fuere; succedente dein inutili turba maior caedes editur. Triduo ibi cum dolore et indignatione Persarum dimicatum. Quarta die cum nuntiatum esset Leonidae a XX milibus hostium summum cacumen teneri, tum hortatur socios, recedant et se ad meliora patriae tempora reservent, sibi cum Spartanis fortunam experiendam;plura patriae quam vitae debere, ceteros ad praesidia Graeciae servandos. Audito regis imperio discessere ceteri, soli Lacedaemonii remanserunt. Initio huius belli sciscitantibus Delphis oracula responsum fuerat, aut regi Spartanorum aut urbi cadendum. Et idcirco rex Leonidas, cum
Abbreviated transcription (Latin):
herentibus in comectura ipris soror regis leouide consilium scribentꝭ
iiuenit. Erara igitur cera belli consilia deteguntur. Iam xaxis sepringẽ
sicrata. gretiami q om̃q iux capire excilum eius poruisse. Naues qͦ deciis
centum miliũ numero habuisse dicituo. hinc tanto agninii dux defuit.
Cterum si regem spattis: Diuitias non ducem laudos: Guarum tanta noͣ¬
copia in regno eius fuit: ut cum fluũã multaudine consumerent.
opes tamen regie suꝑessent. ipẽ aũt primus in fuga: postremus in
prelio semper usus est. imꝑiculis tumdus. sic ubi metus abesset ine¬
flats. Demq añ expimentum uilli: fiducia uiriũ ueluti nalure ipits
domius. et montes in planũ deducebat. ⁊ conmexa uallũ equabat. et
quedã maria ponribus sternebat. quedam ad nauigationis cõmodũ per
compendium ducebat. Cuius introitus in gretiam auã terribilis: tam

Expanded text:
Haerentibus in coniectura viris soror regis Leonidae consilium scribentis Haerentibus in coniectura viris soror regis Leonidae consilium scribentis invenit. Erasa igitur cera belli consilia deteguntur. Iam Xerxes septingensiccata Graeciamque omnem vix capere exercitum eius potuisse. milia numero habuisse dicitur. Huic tanto agmini dux defuit. Ceterum si regem spectes, divitias, non ducem laudes;quarum tanta copia in regno eius fuit, ut, cum flumina multitudine consumerentur, opes tamen regiae superessent. Ipse autem primus in fuga, postremus in proelio semper visus est, in periculis timidus, sicubi metus abesset, inflatus;denique ante experimentum belli fiducia virium veluti naturae ipsius dominus et montes in planum deducebat et convexa vallium aequabat et quaedam maria pontibus sternebat, quaedam ad navigationis commodum per conpendium ducebat Cuius introitus in Graeciam quam terribilis, tam
Abbreviated transcription (Latin):
misirint iocũda qͦ iter se non solũ sid cudula conuinia habuerint
Iudiciũ qͦ ip̃m siue arbitris. sine cõuicio fuerit. Tanto modratius iñ
fres inur se maxima regua diuidebant : quã nũc exigua priõnia
partiũtiro. iguiro paxis sillũ a prẽ cexiii. aduersus qritiã quĩquẽniũ¬
instruxit. Cuod ubi pͥmũ didicit demaratus rex lacedemoniorũ qui apͦ
xerxen exulabat. amcicior patrie post fugam ꝙ̃ regi post beneficia:
ne mopinato bello opprimerentur. omia mita bellis lignas magistratui
ꝑscubit. casdi q cera suꝑinducta delet: ne aut sc̾ptura sane tegnime
udicium daret: aut recens cera dolum prodrit. ffido deinde feruo perfe-¬
rendas traditeiuisso magistratui spartanorũ tradere. Suibus perlatis lacede¬
mone questioni res diu fuit. qͦs neq sc̃ptũ aliquid iuderent. uic frustra
missas suspicarentur. canto q rem maiorem : quanto sit occultior putabãt

Expanded text:
miserint, iucunda quoque inter se, non solum credula convivia habuerint, miserint, iucunda quoque inter se, non solum credula convivia habuerint, iudicium quoque ipsum sine arbitris, sine convitio fuerit. Tanto moderatius tum fratres inter se maxima regna dividebant, quam nunc exigua patrimonia partiuntur. Igitur Xerxes bellum a patre coeptum adversus Graeciam quinquenniuinstruxit. Quod ubi primum didicit Demaratus, rex Lacedaemoniorum, qui apud Xerxen exulabat, amicior patriae post fugam, quam regi post beneficia, ne inopinato bello opprimerentur, omnia in tabellis ligneis magistratibus perscribit easdemque cera superinducta delet,ne aut scriptura sine tegmine indicium daret aut recens cera dolum proderet, fido deinde servo perferendas tradit iusso magistratibus Spartanorum tradere. Quibus perlatis Lacedaemone quaestioni res diu fuit, quod neque scriptum aliquid viderent nec frustra missas suspicarentur, tantoque rem maiorem, quanto esset occultior putabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ordo nascrudi et natiua ip̃a gentibus. porio xerxes controuersiom nõ
de ordine sed de nascrudi felicitate referebat. Nam artamenem pͥmũ
quid dario: red priuato proueniss: se regi pͥmũ narũ. Fres itaq suos
qui aute griuti essent. priuatũ pr̃oniũ qd io tempore darius habuiss.
non regnum uendicare sibi posse. se esse quẽ pͥmũ in regno iã rex pare
sustulerit. huc accedere quod artemenes non pr̃e tantũ s et mr̃e p̾uate
adquc fortune: auo qͦ materno priuato procieatus sit.se uero ⁊ matie
rigna natum. it datrem nõ uisi regem iudisse. auũ q maternũ cirũ
se regem habuisse ⁊ non guredem sid conditorem canti regnii. ⁊ si in equo
uire utiũs frcm pater reliquissit. materno tamen se iure et auito uĩl¬
cere. hoc certamen concordi animo ad patruũ suuin ariafernen ueluti
tor insultauerit: nec uictus doluerit. Ip̃o q litꝭ eꝑe nunera inuicem

Expanded text:
ordo nascendi et natura ipsa gentibus dedit. Porro Xerxes controversiam non ordo nascendi et natura ipsa gentibus dedit. Porro Xerxes controversiam non de ordine, sed de nascendi felicitate referebat;nam Ariamenen primum quidem Dario, sed privato provenisse; se regi primum natum. Fratres itaque suos, qui ante geniti essent, privatum patrimonium, quod eo tempore Darius habuisset, non regnum vindicare sibi posse; se esse, quem primum in regno iam rex pater sustulerit. Huc accedere, quod Ariamenes non patre tantum, sed e matre privatae adhuc fortunae, avo quoque materno privato procreatus sit;se vero et matre regina natum et patrem non nisi regem vidisse, avum quoque maternum Cyrum se regem habuisse, non heredem, sed conditorem tanti regni. Ita etsi in aequo iure utrumque fratrem pater reliquisset, materno tamen se iure et avito vincere. Hoc certamen concordi animo ad patruum suum Artaphernen veluti tor insultaverit nec victus doluerit ipsoque litis tempore munera invicem