comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est Qosi ante decessit. simora int¬
neniente. equũ est teneri eum qui
ꝯstituit. ł iidqd̾ interẽ. uelut ali
amꝑsonã ñminus iconeam fide¬
nubentẽ prẽt sinulla mora int̾ue¬
nente magis puto ñ teneri. ¶¬
stituere aũt ⁊p̃sentes ⁊ absentes poᷤ¬
sumus. sicut pacisci.⁊ ꝑ nuntium

Expanded text:
est. quid si ante decessit? si mora interueniente, aequum est teneri eum qui constituit uel in id quod interest uel ut aliam personam non minus idoneam fideiubentem praestet: si nulla mora interueniente, magis puto non teneri. constituere autem et praesentes et absentes possumus, sicut pacisci, et per nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
obligatur msiei ter fuerit denũ tia¬
tum ut soluat. ⁊ cessa uit
aut conditionẽ. aut loco ceͣ pactionẽ¬
gis cogeudus es uendere. lic⁊ soluẽdo
nonsit is quipignus dedĩt quiã tua
cansa id cau̾eatur. s⁊ attilicuuis ex
cã cͥagendum creditoiem eẽ aduẽ den¬
dumdicit. Quid enim simultomini
sit ꝙ debeatur. ⁊hodiepluns uennre
possitpignus quãmpostea ¶ Melis.
aut ẽ dici eimuqͦui ded̾it pignus posse
uñde. ⁊ accepta pecunia soluere idꝙ¬

Expanded text:
obligatur, nisi ei ter fuerit denuntiatum ut soluat et cessaueritaut condicione aut loco contra pactionegis cogendus es uendere, licet soluendo non sit is, qui pignus dederit, quia tua causa id caueatur. sed Atilicinus ex causa cogendum creditorem esse ad uendendum dicit: quid enim si multo minus sit quod debeatur et hodie pluris uenire possit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse uendere et accepta pecunia soluere id
Abbreviated transcription (Latin):
serit. Tunc enin ut ẽ ꝯstitutũ. etiã cul¬
paerhilrtur. aut sib̾ ab initio ꝯuenit. ũ
⁊culpã ⁊ ꝑiculimmi prẽt is penes q̃ oeponi¬
tnͣr r ubiutriusq utilitas uertitur. ut
inep̃to ⁊ in locato. ut in dote. ut inpigͦre.¬

Expanded text:
sit tunc enim, ut est et constitutum, etiam culpa exhibetur aut si hoc ab initio conuenit, ut et culpam et periculum praestet is penes quem deponitur. sed ubi utriusque utilitas uertitur, ut in empto, ut in locato, ut in dote, ut in pig
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝯstituerenir inie ñsit. nichilo
minus teneat ꝯstitutum. Quiaretr¬
suͣm se hocactio refert ͭꝓ inde ipaliac¬
cione obligatum ꝯstituendo celsus ⁊
uiliamis se̾bunt: teneri debe. lic ⁊ pꝰa
stitutũ dies temporał accõnis exigeñt.
Quare ⁊s ipꝰ ip̃s obligationis sẽsolutu
ꝵ ꝯstituerit. ad hue id̾ iulianus pu¬
gatuis. licz inid tp̃s quonontenebat᷑
Beneaũt estħͥ subuingere utrum
penã comtineat ħaccio. anrei piecu¬
tionẽ ⁊ magis ẽ ut etiã marcellũ uu¬
tat. utrei sit ꝑsocutio. ¶Uetu̾ fuit
oubitatio. anꝗ hac accõne eg̃ sortis
obligationẽ ꝯsumat. ⁊ turius ẽ dicẽ.
uepure siuecerto die ꝯstituat᷑: eadẽ
sisub canditioẽ ꝯstituat. in ꝗt põp
ualebit. siqd̾ ꝯstituit oebitum sit .¬
ĩ sinullus apparet. qui intr̃m debeat
Utputa siante aditam hedit̾atẽ de¬
bitoris. ł cnͣp̃to eo ab hostib ꝯstitu¬
stituta est. ¶Siꝗs .c. aureos debens.
ducentos ꝯstituat: ucentum tm̃mõ

Expanded text:
nihilo minus teneat constitutum, quia retrorsum se actio refert. proinde temporali actione obligatum constituendo Celsus et Iulianus scribunt teneri debere, licet post constitutum dies temporalis actionis exierit. quare et si post tempus obligationis se sol‹u›turum constituerit, adhuc idem Iulianus pugatio, licet in id tempus quo non tenebatur. E re autem est hic subiungere, utrum poenam contineat haec actio an rei persecutionem: et magis est, ut etiam Marcellus putat, ut rei sit persecutio. Vetus fuit dubitatio, an qui hac actione egit sortis obligationem consumat. et tutius est dicere pure sive certo die constituatur, eadem si sub condicione constituat, inquit Pompualebit, si quod constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris uel capto eo ab hostibus constituonstituta est. Si quis centum aureos debens ducentos constituat, in centum tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
x.ł.ͬ Promissor stichi post Ionẽ.¬
moram̃ ab eo factam. mortuo sticho
tur. ¶Si sine diẽ constituas. põt dici
sistatim ut ꝯstitiusti ñ soluas. Simd
dicu̾m i p̃s statuendumẽ ñminus .x.¬
tutosatis ñ facit qui solutum seꝯsti¬
tuit si offerat satis factione Siqui
aut̃ꝰ ꝯstituat sesatis datũm. ⁊ fide¬
nicħ̾ int̃ sit quẽ admodum satis fa

Expanded text:
. Promissor Stichi post moram ab eo factam mortuo Sticho urum, tenetur. Si sine die constituas, potest quisi statim ut constituisti non soluas: sed modicum tempus statuendum est non minus tuto satis non facit, qui soluturum se constituit, si offerat satisfactionem. si quis autem constituat se satisdaturum, fidenihil intersit, quemadmodum satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
nacillpe fut estimatio sicut inreb pi¬
gnoridatis ⁊ dotalib estimari solet.¬
Q Siueaũt pignus siue ꝯmodatares siũ
de ponta deterior abeo ꝗ accepĩ facta
sit. ñsolum ittesunt accones dequib lo¬
quimur. uerumẽ etiam legis aquilie
¶isiquaeaꝵ actumfiũt alietollunt̃.
¶p̾sunt iustecause int̃uenire. ex quib
cumeo qui ꝯmodass agideb̾et ueluti
&eimpẽsis inualitudinẽ ẜuifactis q̃¬
uepꝰ fugam requirendi reducendiq
eiꝰ causa facte eẽnt. Llamerlarioꝵ im

Expanded text:
ita culpae fiat aestimatio, sicut in rebus pignori datis et dotalibus aestimari solet. Sive autem pignus sive commodata res sive deposita deterior ab eo qui acceperit facta sit, non solum istae sunt actiones, de quibus loquimur, uerum etiam legis Aquiliae: sed si qua earum actum fuerit, aliae tolluntur. Possunt iustae causae interuenire, ex quibus cum eo qui commodasset agi deberet: ueluti de impensis in ualetudinem serui factis quaeue post fugam requirendi reducendique eius causa factae essent: nam cibariorum
Abbreviated transcription (Latin):
cerepoterat. quia debitum ꝯstitue¬
rit. insolidum quid̾ tenetur. simu
bebat. urepͣtorio non debebat.id:
bãt᷑ indiemsit obligatus. anꝯstitu¬
simũ pecuinas queñdum petipꝰs̃
ꝯstituta inducta. Quamsentẽtiã
ñ inuitus ꝓbarem. hĩ enim uti lita¬
tem ut exdie obligatus ꝯstituẽdo
se ead̾ die solutũm tenẽt᷑.¬
aui .ł.s S⁊ ai citerioredieꝯstitu
tũm. si ꝯstituat alio locose solintuꝵ
denẽtat᷑ in eum acciodeꝯstituta
Qd̾exiginis ut sit debiũ: ꝙ ꝯsti¬
tuitur inrẽ eͣxactumẽ. niutiꝰꝙ ut
his cui constituitur creditor sit. Nã
⁊ qd̾ ego debeo tu constituendo te¬
neb̾is. ⁊ qd̾ tibi debetur. simͥ ꝯtitu
atur debetur. ¶Iuliamis quoꝙ ⁊
batumerit. met̾ cautiꝵꝵ ⁊ solut᷑itꝑ
Sine ꝯtrouersia deneturrituis. de
ꝯstitutapecuna. Si siquis ꝯstitue¬
rit aliũ soluturum. ñse. ꝓalioñte ᷤ

Expanded text:
cere poterat, quia debitum constituerit, in solidum quidem tenetur, sed mulbebat, iure praetorio non debebat, id bat, in diem sit obligatus, an cosimum pecunias, quae nondum peti possunt, constituta inducta: quam sententiam non inuitus probarem: habet enim utilitatem, ut ex die obligatus constituendo se eadem die soluturum teneatSed et si citeriore die constituaturum, si constituat alio loco se soluturum, denegatur in eum actio de constituta. Quod exigimus, ut sit debitum quod constituitur, in rem exactum est, non utique ut is cui constituitur creditor sit: nam et quod ego debeo tu constituendo teneberis, et qatur, debetur. Iulianus quoque batum erit me tibi cauturum et soluturum sine controversia". tenetur Titius de constituta pecunia. Sed si quis constituerit aliu
Abbreviated transcription (Latin):
bitum aũt ł natura suffic̾it. Srahiꝰ¬
obligatus est. ꝯstituendo tenetur.
uidebi t̃ enimdebitũ ⁊ ꝙ uuehono¬
mrio debetur. Et idõ ⁊ pat̃ ⁊ dñ de
peculio obstricti si ꝯstituerint tene¬
buntur usꝙ adeam qnͣtitatẽ. quetẽ
fuit inpeculio cũ ꝯstitu̾ebat̃. Cetm̃
siplus suo nom̃ne ꝯstituit. ñ tene¬
bitur mid qd̾ plus ẽ.¬

Expanded text:
bitum autem uel natura sufficit. Sus est, constituendo tenetur: uidetur enim debitum et quod iure honorario debetur. et ideo et pater et dominus de peculio obstricti si constituerint, tenebuntur usque ad eam quantitatem, quae tunc fuit in peculio, cum constituebatur: ceterum si plus suo nomine constituit, non tenebitur in id quod plus e
Abbreviated transcription (Latin):
quipe nos ñ decipi bñsitio oportet. et
quib cansi etiam contrarum iudici¬
um p̾tileet̃ dicend̾umẽ. ¶ Duab reb
ꝯmodans recte dealtera ꝯmodati agi
posse uiuianus scͥpsit. Qd̾ itauideri
dempotestate tuauenit. Labeo ait cẽ¬
rioidicio antrẽmͥ prare te debere.

Expanded text:
neficio oportet. ex quibus causis etiam contrarium iudicium utile esse dicendum est. Duabus rebus commodatis recte de altera commodati agi posse Uiuianus scripsit: quod ita uiderires in potestate tua uenit: Labeo ait contrario iudicio aut rem mihi praestare te debere
Abbreviated transcription (Latin):
peciiaꝵ quoꝙ licruideatur una ⁊
litas int̾uenit. ¶Int̃dum uidex
ꝗ ex hac accõne cognoscit cũsitar¬
bitiaria. ab soluere reum deb  cau¬
tione abea exa̾cta d̾epecuma ibi sol¬
uenda. ubipmissaẽ. Quidenm si
ibi ł oblata pecuna actoridicat᷑:
ł deposita: ł ex facili soluenda: ñ¬
ne debebit int̃dumab solũe̾re:
¶Insũma equitatem ꝙͦ ante oculoᷤᷤ
habere deb uider. quihine accõi
ad dictus est.

Expanded text:
pecuniarum quoque licet videatur una etlitas intervenit. Interdum iudex, qui ex hac actione cognoscit, cum sit arbitraria, absolvere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi solvenda ubi promissa est. quid enim si ibi vel oblata pecunia actori dicatur vel deposita vel ex facili solvenda? nonne debebit interdum absolvere? in summa aequitatem quoque ante oculos habere debet iudex, qui huic actioni addictus est.
Abbreviated transcription (Latin):
modiaracta est. ¶nhãc arbitrari
amꝙ int̾fuit ueniet. ⁊ quid ultra
legitu᷑mũ modim usuraꝵ. Qo si
mereces solebat᷑ ꝯparare. an ⁊ lucri
ratio habeatur ñ soluis dãpni: pu¬
to ⁊ lucri habendam rationem.

Expanded text:
mo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit ueniet et quidem ultra legitimum modum usurarum. quid si merces solebat comparare: an et lucri ratio habeatur, non solius damni? puto et lucri habendam rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ferentie manifestissimũ argum̃tu
eẽputo. Qd si post moram factã par
pecnine solutant. treliquum petat
offitium uidicis tale eẽ deb. nt esti¬
in quantũ actoris int̾sit. eam dũ¬
tãxat simã quepetetur. capue solutã¬

Expanded text:
ferentiae manifestissimum argumentum esse puto, quod, si post moram factam pars pecuniae soluta sit et reliquum petatur, officium iudicis tale esse debeat, ut aestimet, quanti actoris intersit eam dumtaxat summam quae petetur Capuae soluta
Abbreviated transcription (Latin):
ic stipulationi in eẽ. Quareueꝵ pu¬
toꝙ uilianus ait eum qui romesti¬
pulat᷑. hodie cartagine dari inu¬
nut̃ stipulari. ¶Item uilianꝰ tcͣ¬
tat anhis quiephesi sibi aut titioda¬
n stipulatus est si alibi titio soluat̃.
nicħ̾ominus possit intendere sibi
dari oportere. Nuli anus scribit li¬
bationc᷑ ñ contigisse. atꝙ idõ pꝰ se
penqd̾ inter est. Marcellus aũt ⁊ ali¬
as nactat.⁊ ap̃iulanũ notat po se
dici ⁊simichi alibi soluat lifitio¬
nem ꝯtigisse. quãuis inuitin acei¬
ꝑe ñcogar. Plane si non ꝯtingersi¬
b̾ano: dicendum at. suyeẽ petiti¬
onem integre sune: quẽ ad modum
si quis insulam alibiꝰ feciss. quãubi
ꝓmiserit. innichilum lib̾are tur.
Si mchi uidet̃ sũme solutio dista¬
re afabrica m̾sule. N dõ qd̾ interẽ.
solum petendum. ¶llunc deoffiti¬
ouidicis huius accõnis loquẽdũẽ
utrumquantitati contractus debe¬
at ẜinre. anuelexcedẽ ł minuere
qnͣtitatem debeat. ut si int̾s inss

Expanded text:
ic stipulationi inesse. quare uerum puto, quod Iulianus ait eum, qui Romae stipulatur hodie Carthagine dari, inutiliter stipulari. Idem Iulianus tractat, an is, qui Ephesi sibi aut Titio dari stipulatus est, si alibi Titio soluatur, nihilo minus possit intendere sibi dari oportere. et Iulianus scribit liberationem non contigisse atque ideo posse peti quod interest. Marcellus autem et alias tractat et apud Iulianum notat posse dici et si mihi alibi soluatur, liberationem contigisse, quamuis inuitus accipere non cogar: plane si non contigit liberatio, dicendum ait superesse petitionem integrae summae, quemadmodum si quis insulam alibi fecisset quam ubi promiserat, in nihilum liberaretur. sed mihi uidetur summae solutio distare a fabrica insulae et ideo quod interest solum petendum. Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum quantitati contractus debeat seruire an uel excedere uel minuere quantitatem debeat, ut, si interfuisset
Abbreviated transcription (Latin):
chum autͣ pamphilumi ꝓmitut cli¬
gere posse ꝗͥ soluat. quã diu ambo
uiuunt. Cetm̃ ubi alt̃ decessit extĩ¬
gui eius elec̃tĩonẽ. nesit in arbitͥo
erit imp̃ius arbitrio ubi abeo pe¬
tatur ꝯueniri ñ potuisse. Sẽꝑ enĩ
aliumlocum electumꝰ. Sic ͤ ueniret
ut imp̃iu̾s sit arburio. andebeat.
ta inquit reꝵ alt̾natio locoꝵ alt̾̃nati¬
dnieenecessitate facit actoris elẽcti¬
onẽ. ⁊ inremꝓpt̃ lõcum. Alioquintel¬
lis eiꝰ acc̃onẽ. dũuis reẜuare reo õpti¬
onẽ. ¶Siquis itastipulet̃ ephes ⁊ capu¬
e. hoc agit ut partemephesi. ⁊ p̾artẽ

Expanded text:
chum aut Pamphilum promittit, eligere posse quod soluat, quamdiu ambo uiuunt: ceterum ubi alter decessit, extingui eius electionem, ne sit in arbitrio erit in ipsius arbitrio, ubi ab eo petatur, conueniri non potuisse: semper enim alium locum electurum: sic euenire, ut sit in ipsius arbitrio, an debeat: ta, inquit, rerum alternatio locorum alternationi ex necessitate facit actoris electionem et in rem propter locum: alioquin tollis ei actionem, dum uis reseruare reo optionem. Si quis ita stipulatur 'Ephesi et Capuae', hoc ait, ut Ephesi partem et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi noceat. ut illa uerlu neꝙ feci̾se
ħ significent. iit neꝙ indiem inquẽ
ꝯstitut᷑ fecerĩt. neꝙ postea.¬
torem stetisse cand̾ recipiunt dubita¬
tionem. ⁊põponius dubitat. si forteᷤ
inpeditus. aut u aut tẽpe state peti

Expanded text:
ipsi noceat: ut illa uerba 'neque fecisset' hoc significent, ut neque in diem in quem constituit fecerit neque postea.torem stetisse' eandem recipiunt dubitationem. et Pomponius dubitat, si forte aimpeditus aut ui aut tempestate peti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdep̃natio. quam intentatum ẽ. aut
si actoris maioris pecunie fiat. ¶ ħ
aũt acco ex illa stipulationeuenit.u¬
bi stipulatus sum a te ephesi .x. darͦi.
¶Siquis ephesi .x. aut capue hoĩem
daristipulatus exꝑi᷑ atͣ. ñdeb. detcͣ¬
toaltero loco expermn. n̾e auferat lo¬

Expanded text:
demnatio quam intentum est, aut si actoris, maioris pecuniae fiat. Haec autem actio ex illa stipulatione venit, ubi stipulatus sum a te Ephesi decem dari. Si quis Ephesi decem aut Capuae hominem dari stipulatus experiatur, non debet detracto altero loco experiri, ne auferat lo
Abbreviated transcription (Latin):
dlinꝙ marcianus distinxit nc
exhac di utriusꝙ patrisꝑdere
successionẽ naturalis quite
uoluntitem cirtum uentus
adopciuum ꝓpter egestatem ꝙ̃
pr patris natural obitum pa¬
ter acoptiuus ꝑmancipacols
mo dum ius adoptonis sol¬
nissnulli spes ei remanebat
tutus ncq ⁊̃ adoptuum pa¬
familia emptus est talein ou¬
uitium corrigentes sancrimꝰ
cum anm tanta ẽ fragilitas
adopcomis ut possit ĩ ĩpodie
et filius ficri et ex̃ncus per
emanciꝑaconem inueniri ꝗs
su et contraticendi filio et i¬
nire ueteri datur licencres in¬
uitus transire ad aliam fam

Expanded text:
ne ex hac causa utriusque patris perderet successionem, naturalis quidem voluntate eius circumventus, adoptivi propter egestatem, qupost patris naturalis obitum pater adoptivus per emancipationis modum iura adoptionis dissolvisset, nulla spes ei remanebat tutus, neque contra adoptivum pafamilia exemptus est: ideo talem duitium corrigentes sancimus cum enim tanta fragilitas est adoptionis, ut possit in ipso die et filius fieri et extraneus per emancipationem inveniri, quis su et contradicendi filio ex iure vetere datur licentia et invitus transire ad aliam fam
Abbreviated transcription (Latin):
ta indebatur si ambo parente
incuntitem nram redissentꝙ̃ꝓ¬
hr̃e no ponet que cipta no
ẽ. tñ parentum restitutio
que secum filum dixxit uide̾
necessario secuta nam ficto
legis cornelie q̃ legutim os ap̃
hostes defuncio ꝯłtitint herede
cid eam que illic susceptaẽ¬

Expanded text:
ta videtur, si ambo parentes in civitatem nostram redissent. qhabere non possit quae capta non est, tamen parentum restitutio quae secum filiam duxit, videtur necessario secuta. nam fictio legis Corneliae, quae legitimos apud hostes defuncto constituit heredes, ad eam quae illic suscepta
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdã noui affectoe ei acqsita
nucione ĩtro ouct i siꝙdem
remaneit intin acopcione
nulla interueniente emanci
ex̾nei a doptiui defrauretur¬
sicem fortune expatris nat᷑i
łsibiuo luntate acquist ta
ccem filo dissomebatur. sed
accedebant uira acoptina cũ¬
c̃tis reliquis exrurt natura¬
li remanentib ⁊ qui sitmn
crat familie adoptiue. is qͣ¬

Expanded text:
 adfectione ei adquisita, inutione introducta. Sed si quidem remaneat in tali adoptione nulla interveniente emancipextranei adoptivi defraudetursionem fortunae ex patris naturalis sibi voluntate adquisitam. em filio dissolvebatur, sed accedebant iura adoptiva certis reliquiis ex iure naturali remanentibus, et qui legitimus erat familiae adoptivae, is
Abbreviated transcription (Latin):
patria liberi pocestite set acrua
solempmi ul cisu liberantur
nec cae quib motus pr eman¬
cipaint filium sedactus soli¬
pintas q̃ritur.

Expanded text:
patria liberi potestate, sed actu sollemni vel casu liberantur, nec causae, quibus motus pater emancipavit filium, sed actus sollemnitas quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
man eat stibile ius patrisa
tui cũrm ⁊ nacura agraua¬
uit et lex ꝑ acopcone asigñ¬
filis acoptuius sꝑem tota
extendat et ño pr̃is naturalis
successionem molestare xedi
tura nõ reliq noq enim mar¬

Expanded text:
maneat stabile ius patris acui eum et natura adgregavit et lex per adoptionem adsignafilius adoptivus spes totas extendat et non patris naturalis successionem molestare concetura non dereliquit. Neque enim Mar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nepte ⁊ dinceps ꝑsonis ĩsa¬
cris ꝯstitutis introoucti ẽ
ubi dubitabatur ꝙͥ. statuon¬
dum ẽ q̃i duob patrib ei t̃¬
no ernatura altero ex lege
uira patris adoptiu habeat
intacta cum enim nullum
interpatres ducitur discͥme
sit surs heres acoptunis patͥ

Expanded text:
 nepte et deinceps personis in sacris constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuendum est, quasi duobus patribus ei, uno ex natura, altero ex lege tunc omnia iura patris adoptivi habeat intacta. cum enim nullum inter patres inducitur discrimen, sit suus heres adoptivus patri
Abbreviated transcription (Latin):
uiris reuerentiam autem de¬
bitam exibere matri filios co¬
get et si ꝓuectam ad inclem̃e¬
tores inuirias imꝓpitatez
tep̾henderit lesam piefitem
seuerius uendicabit.

Expanded text:
uris: reverentiam autem debitam exhibere matri filios coget et, si provectam ad inclementiores iniurias improbitatem deprehenderit, laesam pietatem severius vindicabit.
Abbreviated transcription (Latin):
em. N itibi libtram satͣm¬
nus condiconem eius igno¬
rans distraxit ac nunc cam
deffendit in libertattm aclibe¬
ra ꝓnuncuti uenditorem uł

Expanded text:
e. Si tibi liberam Saturninus condicionem eius ignorans distraxit ac nunc eam defendit in libertatem, hac libera pronuntiata venditorem vel
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̃ S uper empti agri
fructuum rone restitun uob̾
iubebis. nm sr̃ p̃cio eincte por¬
toms no eum qui dominiũ
cucerit. sed nictricem conue¬
niri consequens ẽ.¬

Expanded text:
 Super empti agri fructuum ratione restitui vobis iubebit. nam super pretio evictae portionis non eum qui dominium evicerit, sed auctricem conveniri consequens e
Abbreviated transcription (Latin):
donare fint inicio tibi libey
desine itaq postulare ut do¬
nacio ꝙ̃ ꝑfecͦ as reuocaretur
subp̃textu mariti uberoꝵ ab¬
sentie cum ħi furmitas ip̃oꝵ
p̃senci nõ moigeret

Expanded text:
donare, fuit initio tibi liberum. Desine itaque postulare, ut donatio quam perfeceras revocetur sub praetextu mariti ac liberorum absentiae, cum huius firmitas ipsorum praesentia non indigeret
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs infilios fecerint ita decer¬
mimis facultitum si essĩg¬
ratos circi se osteriterint:
&quid igitur. is qui amatre
impietitis arguitur extitło
turmatri cogatur rectlere.
Cet̾um que ad huc matre p̃¬
cificiiure ꝑfecta sunt. et an¬
te inchoatum ceptumq ne
gocium uendita donata per¬
q cans segntime alienatai
minime reuccamus actc̃e
matri ita ꝑsortalẽ ẽẽ uolumꝰ
at effectum nec in herecemd¬
tur. nec tribuatur hereclie
hus anqꝰ arbitreti tribuen¬

Expanded text:
s in filios fecerint ita decernimus facultatem, si in eos ingratos circa se esse ostenderint. Quidquid igitur is qui a matre impietatis arguitur ex titultur, matri cogatur reddere. Ceterum quae ante adhuc matre pacifica iure perfecta sunt et ante inchoatum coeptumque iurgium vendita donata alienata, minime revocamus. Actionem vero matris ita personalem esse volumus, at effectum nec in heredem detur nec tribuatur heredi. Dhis aliquid arbitretur tribuen
Abbreviated transcription (Latin):
inductus libertus uł ꝙ̃ tolib
tempore ei qͥ sibi donara sunt
pleno iure ut dominus posse¬
denit c̃ si ingratus sit. om̃is
conĩcio mutata patro noꝵ uo¬
nntite reuccanda sit ꝙ obsũ¬
noꝵ et bene fisco ꝯꝑata sunt
nam qui obseqͥ̾is iius liberal¬
tatem patronoꝵ puccinerit
nõ sunt oigni quo eam reti¬
neant eum ceperint obsequi
stabit inter ipscs tm qui liber¬
tatem dedennt. scccum neci
filu eoꝵ n successores to hoc
benefitium ꝓcinebunt neq

Expanded text:
inductus libertus quantolibet tempore ea quae sibi donata sunt pleno iure ut dominus possederit, tamen, si ingratus sit, omnis donatio mutata patronorum voluntate revocanda sit. Qunorum et beneficio comparata sunt. Nam qui obsequiis suis liberalitatem patronorum provocaverunt, non sunt digni, qui eam retineant, cum coeperint obsequiastabit intra ipsos tantum, qui liberalitatem dederunt. Ceterum neque filii eorum neque successores ad hoc beneficium pertineb
Abbreviated transcription (Latin):
sionem in honestam ꝯtinere
intelligis itaq si conaconem
ꝑfecistieam renoare nõ potes
exmemorata allegacõne sub
dbtentu pemitencic¬

Expanded text:
sionem inhonestam continere intellegas. Itaque si donationem perfecisti, eam revocare non potes ex memorata adlegatione sub obtentu paenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
naturalem cursum oꝑe
manifco alio nõ liceat t¬
rat ut.alcui ꝑtiaplicet id al¬
nili flumims rectlit dicioreᷤᷤ
ꝓpter res q̃s possitent tribu¬
toꝵ p̾scripcone agnoscant et
qmi suum deplorant patrĩo¬
mum dimmutum auenei

Expanded text:
naturalem cursum opere manu facto alio non liceat rat aliique parti applicet, id adNili fluminis reddidit ditiores, pro terris quas possident tributorum praestationem agnoscant. et qui suum deplorant patrimonium imminutum, ali
Abbreviated transcription (Latin):
nei uldices dati pꝰ lutem cõ¬
testatam uł ad alid iudici¬
um necessario dirigantur et
publice utilititis rone ĩali¬
as ꝓuicus ꝓficiscntur ut¬

Expanded text:
nei iudices dati post litem cotestatam vel ad aliud iudicium necessario dirigantur vel publicae utilitatis ratione in alias provincias proficiscantur
Abbreviated transcription (Latin):
rerum ab eodem idecq acoii
omne qd̾ debetur reposcaturũ
suitute repulsa q̃ ꝓ domino.
b congregata sunt et de futu¬
ris ꝯpenons obscure capta ac
pata sunt. cum ap̃ libxrum ẽẽ
nõ oporteit cum ap̃ ẜuum
dñs pecitui nomine collccau̾
rum cmolumentis emptazi¬
fectiq̃ sunt erdem in genuode¬
libcatis iudico qͥ a supͣdcis reb
discnutur inseq̃stro ẽe o¬

Expanded text:
rerum ab eodem ratio atque omne quod debebitur reposcatur, ut servitute depulsa qui pro domino bus conciliata sunt et quae de furtivis conpendiis obscure capta ac parata sunt, cum liberum esse non oporteat, quod apud servum dominus peculii nomine collocaverrum emolumentis empta confectaque sunt, eidem ingenuo delibertatis iudicio, quoad a supra dictis rebus discernuntur, in sequestri esse o
Abbreviated transcription (Latin):
igitur si allegas status tingen¬
ris fretus es nrx̃ius ordinari¬
um p̾sitem peit qui cognitar
liberalica excuentu urdicu qͥde
crimine statuere delrat ñ dubi

Expanded text:
igitur, sicut adlegas, statu generis fretus es, iuxta ius ordinarium praesidem pete, qui cognita prius liberali causa ex eventu iudicii, quid de crimine statuere debeat, non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitate emnsum ꝙͣ non
intercessisse significas in ge
tatis nis tribuere potint
Dem. I sbertine condicdis
ꝯstitutis priuatis pactismu¬
tare statum nõ licere uilia¬
no senatus ꝯsulto ⁊̃ colluso¬
rẽ pena statuta p̾micq dete¬
genti ꝓmissio manifeste ce

Expanded text:
captivitate emissum, quam non intercessisse significas, ingenitatis ius tribuere potuit. Libertinae condicionis constitutis privatis pactis mutare statum non licere Ninniano senatus consulto contra collusorem poena statuta praemioque detegenti promisso manifeste de
Abbreviated transcription (Latin):
iunctonis macłam exco¬
gitatã de ingenintatis col¬
lusione ac faise captinitatis
uelamento ap̃ppecentem u¬
iudicem obregere uoluisse ꝓ¬
ponasnec lib̾tatem ei matres¬

Expanded text:
iunctionis maculam excogitandae ingenuitatis collusione ac falsae captivitatis velamento apud competentem iudicem obtegere voluisse proponas nec libertatem ei matre
Abbreviated transcription (Latin):
mum recłli comienit. ei qͥ
rit. nam si tales nõ Poterit ds¬
retunc ea conuenit deꝗbus
mindico tractabit seq̃strari
sia sopietur itiut exhustẽ¬
trisumptus etalimomie he¬
mim si ministrentur ꝙͣtu
inoterato iudicis arbitrio fũ¬
rit extimatum. ¶Cum auter
nec dum lt te destatu motare
ab aliquo direpte sint ⁊ sina
de restituenda possone reꝵ la¬

Expanded text:
mum reddi convenit ei, qui rit. Nam si tales non potuerit dare, tunc ea convenit, de quibus in iudicio tractabitur, sequestrari sia sopietur, ita ut ex isdesumptus, et alimonia homini subministretur, quantum moderato judicis arbitrio fuerit aestimatum. Cum autem necdum lite de statu mota res ab aliquo direptae sint, et sententia de restituenda possessione rerum la
Abbreviated transcription (Latin):
uncum inq̃ ficinis ppetrau̾it
publicis legid sub iugetur n
forip̾scͥitone utatur.ommner
rus cais siue in hac urbe siue
in sub urbis teguntan uidico
tam pͥtorune quam urbicarie
p̾frcture nec non magistriof¬
ficiorum quociens tamenat
cum ñr̃e pietatis emanau̾it
larem fouentur ubi ꝑtem¬
maior̃cim bonorum possidẽt

Expanded text:
nciam in qua facinus perpetravit publicis legibus subiugetur nec fori praescriptione utatur. Omnem usis, sive in hac urbe sive in suburbanis degunt, in iudicio tam praetorianae quam urbicariae praefecturae nec non magistri officiorum  quotiens tamen ad eum nostrae pietatis emanaveritlarem fovent aut ubi maiorem bonorum partem possident
Abbreviated transcription (Latin):
lustramt. uel consulari uirᷤ
ꝙ̃ tam oromaria ꝓcesso qͣ sacre
nic pictatis pariter sublimͣ¬
ut oratio. qui uł magisterie
potestatis sudorib darus ⁊¬
rum uł questoris offico func¬
tus aut sacre nr̃e pictatis cu¬
biculo p̾põitus postpõitam ai¬
scciitus c̃. aut oui nr̃a scremtas
domesticorum scolam regen¬
randam mandauit.cui ue sa¬
cri nr̃i cislumius thesauros et
res pͥuatas m̃t partis uel se¬
renissime an guste nr̃e comu¬

Expanded text:
lustravit, vel consulari viro, quem tam ordinaria processio quam sacra nostrae pietatis pariter sublimavit oratio, quive magisteriae potestatis sudoribus clarus rum vel quaestoris officio functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam asociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam regendam mandavit cuive sacros nostri numinis thesauros aut res privatas nostrae pietatis vel serenissimae augustae nostrae co
Abbreviated transcription (Latin):
intatib tuultuosis clmꝰ¬
rib cunisꝙ̃ in rerpellacio con¬
tumeliossam ꝓceo at nec ad
solam ciusq in uidiim i¬
pccul Mctia uerbi ꝓccentur
exhus quipo stulint nullant¬
nis. haabituro subcendes ant
penis hus quas sedicõnum
aut tumultus auctorib ue

Expanded text:
itatibus tumultuosis clamoribus cuiusquam interpellatio contumeliosa procedat nec ad solam cuiusquam invidiam petulantia verba iactentur:ex his quae postulant nullatenus habituros, subdendos autem poenis his, quas de seditionum et tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
anmacio pcedat cum udex
qui p̾erit questiom intencõ¬
ns accoris fłas et conuentͣ
crimina reoꝵ exlegibꝰ uenis
ꝯpetentib possit᷑ ulcisci.
auccore legerit suxer ꝓ latis
codicillis uł alus instrume¬
ns requiratur et incumbat
scripturam obtuleris deinde
ei qui instructa fli instancia
fłm arguere ꝑaratus ẽ.¬

Expanded text:
natio procedat, cum iudex, qui praeerit quaestioni, intentiones actoris falsas et convicta crimina reorum ex legibus poenis competentibus possit ulcisci actor elegerit, super prolatis codicillis vel aliis instrumentis requiratur et incumbat scripturam obtulerit, deinde ei, qui stricta instantia falsum arguere paratus e
Abbreviated transcription (Latin):
neliam utertur sesctrerei
herecem filius quancipatus
tus successor futurus ẽ ac¬
ceptica bonoꝵ possone filiꝯ
patriꝑ in dehabebitur atq si
sua manu pater tuus sere der
screpsisset fmctus dulcioffi

Expanded text:
neliam videatur se scribere heredem filius emancipatus tus successor futurus esset accepta bonorum possessione filius patri, perinde habebitur, atque si sua manu pater tuus te heredem scripsisset functus dulci offi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓ bonis ci tota necessitas ĩducatir
medius nec ulli inter laucione
officium p̾beit nccionem post¬
ma seterca quio sibi uoeit li¬
q̃at poiturus ultimummi aute
fniem streptrus tͥmmnalis x̃e¬
dioso spacio limitimus ꝙ lit¬
tigantem disceptitem ꝙ fas ñ
sit excedere cuuis exordium nas¬
cetur iuspico testinte acconis
ap indicem competentem capi
tali post ꝓbonem supplicio sno
exigit magnituro cõmisłi uł
oe porracione ei qui fłm cõmis
amus licenciam lite¬
it iꝑtura dequa oritur aliqu
disputacio. utrum ofło c̾miñ¬
literstacuat quro dubitet d̾is¬
trumenti fide experiri. antem
cuuk̾ ꝙ si expetcns uindcam
fli crimen intercent cunc q

Expanded text:
onis ei tota necessitas indicatur,m sit iudex medius nec ulla interlocutione officium, praebeat notionem, postrema sententia quid sibi liqueat proditurus. Ultimum autem finem strepitus criminalis compendioso spatio limitamus, quem litigantem disceptantemque fas non sit excedere, cuius exordium nascetur auspicio testatae actionis apud iudicem competentem: ctali post probationem supplicio, si id exigat magnitudo commissi, vel deportatione ei qui falsum commisamus licentiam litiscriptura, de qua oritur aliqua disputatio, utrum de falso criminaliter statuat, qui dubitet de instrumenti fide, experiri an civiliter. Quod si expetens vindictam falsi crimen intenderit, tunc q
Abbreviated transcription (Latin):
Qen. Maiorem seu̾iratez
cxigit ut merita eorum qui fłis
ftit. Si enim defide scriptͬe
unde erdem mater ura fid̾i¬
cõmissum sibiuendicat du¬
bitaco ẽ inquiri feces inti¬
pͥmo aduersariꝰ nistra pro¬
tulerunt fitem eor habuisse
suspectam fca igitur crans¬
actione difficiłe ẽ ut is qui
tin semel adqueinsti cibi
accusare pmitat
los ab hus contra quos su¬
plicas fc̃os cẽ contenois nȯ
io accusa conẽ cuadere pos¬
sunt ꝙ se illis negent nru
nam uns ꝓde istrumenti
astruixerit. ¶Qui auta ⁊¬
positis ꝓscelus codicilł in
se ueritirem legis cornelie
maderunt no possunt de¬
fensonemch recusando

Expanded text:
. Maiorem severitatem exigit, ut merita eorum qui falsiert. si enim de fide scripturae, unde eadem mater vestra fideicommissum sibi vindicat, dubitatio est, inquiri fides veriprimo adversarii instrumenta protulerunt, fidem eorum te habuisse suspectam. facta igitur transactione difficile est, ut is qui cui semel adquievisti, tibi accusare permittlos ab his contra quos supplicas factos esse contendis, non ideo accusationem evadere possunt, quod se illis negent uti. nam illis prodest instrumenti adstrinxerit. qui autem compositis per scelus codicillis in severitatem legis Corneliae inciderunt, non possunt defensiones eius recusando
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Lcet extabulis q̈s
sub nomine pr̃is tui uxorez
eius .i. no uercam tuam sb¬
repto uero test̾o fłas ꝓtulis¬
se allegas. cum cͥmen᷑ admi¬

Expanded text:
. Licet ex tabulis, quas sub nomine patris tui uxorem eius, id est novercam tuam, subrepto vero testamento falsas protulisse adlegas, cum crimen admis
Abbreviated transcription (Latin):
em. Quiuelnt p̾sentez
scripsisse res recepise suas
cum absens ẽẽt conscͥpsit
nõ ignorantiꝗcquam au¬
ferc. s secriminis obligat

Expanded text:
. Qui veluti praesentem scripsisse res recepisse suas, cum absens esset, conscripsit, non ignoranti quicquam aufert, sed se criminis obligat
Abbreviated transcription (Latin):
poscent poposcerit cĩ sub¬
datursed non statim cesi¬
decurio permanet ꝙͣtum ⁊
poterit dignitite. Quom¬
am scͥptẽ deritas si res ita¬
poposcerit ꝑ ip̃m pesse pro¬

Expanded text:
i, si ita poposcerit causa, subdatur. Sed non statim desidecurio permanet: quantumpoterit dignitate, quoniam scripturae veritas, si res poposcerit, per ipsum debet pro
Abbreviated transcription (Latin):
Uamn. Defide cestĩ querẽt
dup lex ma lutigandi trib
alio iuste s ctlam ab eo q⁊
ul codiclloꝵ scriptura tem¬
poris iterillo firmari noz
pot ita nera que nire sub¬
sistitno ei mescit. si itaꝙ¬

Expanded text:
ato. De fide testamenti querenti duplex via litigandi tribualio iuste, sed etiam eo qui vel codicillorum scriptura temporis intervallo firmari non potest, ita vera quae iure subsistit non evanescit. Si ita
Abbreviated transcription (Latin):
pũi no debint sĩc rim pͥtem
michi ⁊ diuc seuero patͥ mo
placint ncq emm crisimile
c̃ tim que arguiturno cxfi¬
de cam suam desfensuram ⁊
cum periculum capitis surt¬

Expanded text:
i non debuit, sicut iam pridem mihi et divo Severo patri meo placuit. neque enim verisimile est eam quae arguitur non ex fide causam suam defensuram, cum periculum capitis su
Abbreviated transcription (Latin):
inẜeno am instituit excep¬
tis coheredib ⁊ sccus qb̾
licitaconem d fugitiuo ẜ¬
uo mincem facere p̾missimẽ
itau̾o liceit fugitumm ẜum
leat q̃n ab emptore requisitus. fu

Expanded text:
endam statuit, exceptis coheredibus et sociis, quibus licitationem de fugitivo servo invicem facere permissum est. ita vero liceat fugitivum leat, quando ab emptore requisitus fu
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃i soboles nasoaturet impotes¬
tate efficitur. et leres cxistiti
monenti sie ab intestatosine
extrsbamento satis cnim ab sur¬
se et geneialiter disfinimus et

Expanded text:
ri suboles nascatur et in potestate efficiatur et heres ei existat morienti sive ab intestato sive ex testamento. Satis enim absursse Et generaliter definimus et,
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias usq ao extimacontb
ui. unturum liberam simiłr
inturalibo eoꝵ patrib damo
potestatem/ uec nitem ĩfutisi
tm̃modo testamentis uł ulti¬
misuo luntitib ut dotib
sul tonaconib ictum habent¬

Expanded text:
nuptias, usque ad aestimationem sex unciarum liberam similiter naturalibus eorum patribus damus potestatem. Haec autem in futuris tantummodo testamentis vel ultimis voluntatibus vel dotibus vel donationibus locum habe
Abbreviated transcription (Latin):
titem penitus inhibendam
censemus sufficrit enm talẽ
affectonem habuisse ut p
liborum edicõnem et dotͥͥ
sufficit instrumenta iustr̃et
spem tollende sobolis habeat
tertgire conceclatim mul¬
mulicrem in contubernis fuo

Expanded text:
tatem penitus inhibendam censemus. Sufficiat etenim talem adfectionem habuisse, ut post liberorum editionem et dotalia efficiant instrumenta et spem tollendae subolis habeantderogare concedatur: et mulmulierem, quam in contubernio suo
Abbreviated transcription (Latin):
eoruntem mulicrum poreꝯtu
fũmt celebra te suos patri et ĩ
porestate fieri et cum hus qui
postea exeodem mm̾o suscepti
fuerat ul tolos sinul lus auo
÷̃ succedere ꝙ̃ ab intest itd pece¬
ithercitatem pr̃min pactis q̃¬

Expanded text:
rundem mulierum priore fuerint celebratae, suos patri et in potestate fieri et cum his, qui postea ex eodem matrimonio suscepti fuerint, vel solos, si nullus alius  succedere quam ab intestato petere hereditatem paternam: pactis, q
Abbreviated transcription (Latin):
nulłis legutimis existenti¬
bo liberis impͥsenti aliq̃
mulieres uxoris loco hntur.
Et impo testate sua legutios
cegnntos tirulos siuo lueri¬
nt᷑ transferre. ab incestito
queꝙ ad eorum heredicite
eorum uel quibusclimi
tis haburris ꝓ enis sobole¬
feccum similem eandemq
formam custodiristie. ⁊di¬
matur ei licertu sibi quo¬
daminoto ꝑ liberts ꝓprios
suum pattunomumat¬
quirendi¶futos in superl
filias iam diuinos asfatꝰ
patrib sins inartiga cõne̾
susceptos ul suscep̾tis hi

Expanded text:
nullis legitimis existentibus liberis in praesenti aliquae mulieres uxoris loco habentur, et in potestate sua legitimoscognitos titulos si voluerint transferre, ab intestato quoque eorum ad hereditatem eorum vel quibusdam altis habuerit, pro eius subole similem eandemque formam custodiri, ne adimatur ei licentia sibi quodammodo per liberos proprios suum patrimonium adquirendi. Filios insuper vel filias iam per divinos adfatus a patribus suis in adrogationem suscepto
Abbreviated transcription (Latin):
m̃m ul poster ꝓgritis suns
ac legntimis hndis sacratissi¬
mus ers qui ante h anc legem
in genuanim mulierem mip
tentib electo contubernio cn¬
uislitet sexus filios ꝓutcane¬

Expanded text:
m vel postea progenitis suis ac legitimis habendis, sacratissimus eos, qui ante hanc legem ingenuarum mulierum  dentibus electo contubernio cuiuslibet sexus filios
Abbreviated transcription (Latin):
cuns memim̾sti pr iutiliter
firmarentur a ln ab eo cuius in
titin debeant rolius competes
iuudex ꝓspectis utilitatib ei
Estimabit.

Expanded text:
us meministi pater inutiliter m ii confirmarentur, alii ab eo cuius intnstitui debeant, aditus competens iudex perspectis utilitatibus eius aestimabit.
Abbreviated transcription (Latin):
dit qͣm celeberrune ꝓcurarem
terea reo ꝓhibito no feras ꝑtꝰ¬
ferreas manichas er uiheren
postulauens. ut et cruciacio
tesit et ꝑmaneat subfida custi
Nec u̾o sedis intime pati teñ¬
bras debebit incuisii S u
usurpata luce ucyctari.a. sub
icuri. et ubi nox gemmaue¬
rit custo dia muestibulis cat¬
ne penis circerum ꝑimarur
satis seuerum ec dinoscitur
at crudelititem sium accͣtori¬
b uencere etinnccentes intͣ
enterum cep septa leto darer
aut fubtractos adiencie lon¬
metus iudicu munebit si
aliqͣ ultra debitum tempꝰ
media aut anuocumq mo¬
do aliquis stratoꝵ exalrẜit
⁊ no siatim eum penes ꝙ
offtm custodie est atq eiz¬

Expanded text:
bet quam celerrime procurari. Interea vero exhibito non ferreas manicas et inhaerentpostulaverit, ut et cruciatio desit et permaneat fida custodia. Nec vero sedis intimae tenebras pati debebit inclusus, sed usurpata luce vegetari et, ubri et, ubi nox geminaverit custodiam, vestibulis carne poenis carceris perimatursatis severum esse cognoscitur. at crudelitatem suam accusatoribus vendere et innocentes intra carcerum saepta leto dare aut subtractos audientiae lonmetus iudici imminebit, si aliquem ultra debitum tempus inedia aut quocumque modo aliquis stratorum exhauserit et non statim eum penes quem officium custodiae est adque ei
Abbreviated transcription (Latin):
obiectu amislib criminis d̾et¬
mimici supplico mnuid ip̃a sup¬
Daut cripi posse ꝯfidens aut
studio aut priuilegio noima¬
tims cum uct̾is unis aucs de
se confessos nec interrogari q
scruretur aliena.. De ehibendis

Expanded text:
criminis imici supplicio in ipsa supaut eripi se posse confidens aut studio aut privilegio nominati, cum veteris iuris auctoritas de se confessos ne interrogari quscrutetur aliena. D. VIII
Abbreviated transcription (Latin):
tiui & tibidesiterabis. ꝙ si
tolo nõ cxhibeantur in lutẽ uirã¬
do tibi facultis tibi facultas erit
modo si quondam pur illo d̾bi¬
tam affectõnem ad uintula quoq
religionis extendere uolins.¬
cure reposcit in uitus in lutem
pilli grĩ exhibere ñõ uult / Si sio¬

Expanded text:
tui desiderabis. quod si dolo non exhibeantur, in litem iurandi tibi facultas erit, modo si quondam pupillo debitam adfectionem ad vincula quoque religionis extendere volcurae reposcit, invitus in litem pilli gratia exhibere non vult. Si
Abbreviated transcription (Latin):
e qn arit inter eã et cognatos
ctutorem suꝑ hoc ort fint
unibie inspecta pͣrum et qͣ¬
litite et comunctõne ppen¬
det ubi puer eoucan debe

Expanded text:
em inter eam et cognatos et tutorem super hoc orta fuerit provinciae inspecta personarum et qualitate et coniunctione perpendet, ubi puer educari debe
Abbreviated transcription (Latin):
signari no dubio accepto fer¬
re debebit ei que uir bonus ar¬
bitrabitur merito exhibicio¬
nem ecluciconis ministeria
stironq erogata eẽ noc feren¬

Expanded text:
signari, non dubio accepto ferre debebunt ea, quae vir bonus arbitrabitur merito ad exhibitionem educationis ministeria studiaque erogata esse. Nec feren
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. P upillus agere uõ
iisurarum. denuntia conb
frequenter in terpd̃itis. adiu¬
dirium ꝓ nocate ac sirem dissi¬
ub̃ ip̃is ꝙͣs eturitati filioꝵ ues¬
troꝵ ꝯsulitis qd et incatorib¬

Expanded text:
. Pupillus agere vobiusurarum, denuntiationibus frequenter interpositis ad iudicium eum provocate ac, si rem dissivobis ipsis quam securitati filiorum vestrorum consulatis. Quod et in curatorib
Abbreviated transcription (Latin):
cone conuienire potẽ ꝑiculum
uucem turorib sencuratorib̾
no sustinentibosn ꝑ dolum⁊
aut ꝑ culpam suspectum remo¬
uerunt. uł tarde suspicõnis
rõnem mouerunt. cum alter co
te ire pupilli ꝓdicerũt Inec
sptẽ eis dicentib contutores
suum no administrasse pu¬
pillares / Sinuero interseres

Expanded text:
one convenire potest, periculum invicem tutoribus seu curatoribus non sustinentibus, nisi per dolum aut culpam suspectum non removerunt vel tardae suspicionis rationem moverunt, cum alter eorte iura pupilli prodiderunt. Nec prodest eis dicentibus contutorem suum non administrasse pupillar
Abbreviated transcription (Latin):
Danͦ. Tutor filioꝵ tuo¬
rum quoꝵ tebonoꝵ possõ¬
nem accepisse dicis in me
plec̾ior sit accione titele ⁊
ad iminstrate tibi nõ tene¬

Expanded text:
ae. Tutor filiorum, quorum te bonorum possessionem accepisse dicis, in mepletior sit, actione tutelae administratae tibi non tene
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝙ. deportiti filius remem¬
it pr̃e feciss remotis ulpia
cuti dignitas ac bona resti¬
tuta suntut tñ ut gesti per
fllium cimis ꝯsilium legi¬
ttim e etas furmauerat rata
sint eodem imporestattgu
parriam reteunte he corum̃
recissio et̾ ficiat ꝙ ẽ mari̾e
absurdum eoclem tp̾r⁊ nec
inipatris nec in suam q̃ꝙͣ
fuiss e pocescite minores a
etate iure ꝗcꝙͣ age̾ ꝓhibet¬

Expanded text:
ti, quod deportati filius remeante patre fecisset, remotis Ulpiancui dignitas ac bona restituta sunt. Ita tamen, ut gesta per filium, cuius consilia legitima aetas firmaverat, rata sint eodem in potestate patria redeunte, ne eorum rescissio efficiat, quod est maxime absurdum, eodem tempore nec in patris nec in sua quemquam fuisse potestate. Minores enim aetate iure quicquam agere prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
quo reus fuit iniudicio petinꝰ
utra anm spacia no lucret ao¬
cẽ in dicio res cinis fisco uen¬
dice̾tur et si postra reprus no¬
cens fuerit dephersus. scucho¬
ri smña subuingetur S et si
argumentis eiipentib ⁊ ꝓbẽ¬
nc dilucida in nocentiam su
cultites tuis penes fiscum re

Expanded text:
icio petitus, intra anni spatium noluerit adesse iudicio, res eius fisco vindicentur et si postea repertus nocens fuerit, deprehensus saeviori sententiae subiugetur. Sed et si argumentis evidentibus et probatione dilucida innocentiam suacultates eius penes fiscum re
Abbreviated transcription (Latin):
accusati smne damyno atq
lesione cimistibet legib of¬
ferantur. et cõnicti penas su¬
tiuin uestigaconem militi¬
re uxnili postulau̾it. ac
dispendus iffici ꝓiunciales
seu primates numeroqm ĩ
dempnacone ꝓ arbitrio uiro¬
rum illustrium in igistroꝵ
militum ferientur om̃ efp̾
tes ultro no obtulerint ino¬
centes ul amoniti eos exsltre
quoq pcuratori domino uł
primitib possõmis si se xo¬
minicire auxilium rector ꝓ

Expanded text:
accusati sine damno atque laesione cuiuslibet legibus offerantur et convicti poenas sutium investigationem militare auxilium postulaverit aut dispendiis adfici provinciales seu primates numerorum, demnatione pro arbitrio virorum illustrium magistrorum militum ferientur. Domini etes ultro non obtulerint nocentes vel admoniti eos exhibere quoque procuratori vel domino vel primatibus possessionis, si se militare auxilium rector pr
Abbreviated transcription (Latin):
nõ subici. Si tn pͥoris graduis
adult̾iorem gratum trins gre¬
ditur nutla moiati pirooris
iaculiꝰ spargit In decurionibꝰ
autem et fulu̾s coꝵ hec obẜuiri¬

Expanded text:
non subici, si tamen propioris gradus ad ulteriorem gradum transgreditur, nulla violati pudoris macula adspergit. In decurionibus autem et filiis eorum hoc obser
Abbreviated transcription (Latin):
lere argumensauit iceant᷑
accedere adi: similii
cãe crimina ip̃a queq młr
torqͥbiturn enumagere fertͤ
nis sius iuscera heminis ex
icuti ꝯuictis ꝯtes¬
sis q toscciecitemsceleru
hensi custoditi uesunt faci

Expanded text:
lere argumenta, ut videantur accedere ad verisimilia causae crimina, ipsa quoque mulier torquebitur: neque enim aegre feret, nis viscera hominis exicuti convictis confessisque ad societatem scelerum hensi custoditive sunt, facil
Abbreviated transcription (Latin):
requiruntur ꝓut niris ẽ
sub examine rlidicis argu¬
entos ⁊ penas post docume
ul ꝓcuratores ul pͥmatesi
possõms ditulerint tunc i¬
ad detmendos eos areitore
pumicie omina ciuilia diri¬
culum suffice̾ nõ posse ⁊sti¬
terit. et memorati audaces
mĩt manis. uł alis peret
pistulera. tunc utex ꝓum¬

Expanded text:
requiruntur, prout iuris est sub examine iudicis arguendos et poenas post documenel procuratores aut primates possessionis distulerint, tunc ad detinendos eos a rectore provinciae omnia civilia diriculum sufficere non posse constiterit et memorati audaces rint manus vel alias parere distulerint, tunc iudex
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuiis cominis ap̃ unum q̃mq¬
auenus ut ex haccã possir ut ex¬
ct ipe legato honorari et legari
i elaccepta dubitaconis cera¬
sione ħuccustis in magnum
sarsum ħi legati crebra inda¬
gicone aggdientes duplice

Expanded text:
us communis apud unumquemqalienus, ut ex hac causa possit et ipse legato honorari et ipse legari, mel accepta dubitationis occasione hoc vetustas in magnum sensum huiusmodi legati crebra indagatione adgredientes duplicem
Abbreviated transcription (Latin):
enim int̾truentor soluere xpelła
esĩpe rcum cohadebatat in¬
urtam soldnem. nullum ⁊dẽ¬
pnatus hẽbit nr̃e scnsum hu¬
manitatis qr ꝑmedium fide¬
iuissorem statim pecunias sol¬
non insolroui sed genałr tur
it collega tins uria et c̾ciq
titate contemnati estis. nec
nõ poss alt̾ suppleret effectus
sin̾e ꝓiurilib por tõnibus
discretus ẽ id parcnt ꝓsu porc̃o

Expanded text:
rventor solvere compellatur et ipse reum coerceat ad invitam solutionem, nullum condemnatus habebat nostrae sensum humanitatis, quia per medium fideiussorem statim pecunias n solidum, sed generaliter tu et collega tuus una et certa quantitate condemnati estis nec non possit, alter suppleret, effectus sententiae virilibus portionibus discretus est. ideoque parens pro
Abbreviated transcription (Latin):
n cõnib ꝑtis aduerse resti¬
tibi intercessu p̾sidis ꝓsentibu¬
tm. Eyecutorem cum so¬¬
lum ẽẽ manifestum sit qui pͦ
iubetur ad ducere.

Expanded text:
onibus partis adversae restitibi intercessu praesidis re. Exsecutorem eum solum esse manifestum sit, qui povidetur adducere.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uundicanda cede domi¬
ni tiu ortimento funit ut pre¬
fecto p̾torio mux̃ adnotacois
uĩr decretum demnda remus
ꝙ̃ audire cum ut auoitis hus
tro monicntaria p̾scripco remit¬
titur aglitus supucandi pan¬

Expanded text:
 vindicanda caede domini tui hortamento fuit, ut praefecto praetorio iuxta adnotationis nostrae decretum demandaremus quem adire cura, ut auditis his, tro moratoria praescriptio remittitur, aditus supplicandi pan
Abbreviated transcription (Latin):
cum et solum obẜuari censemꝰ
nec inuidicõ nec mallo certa¬
mincubi leges necessarie sunt
hostende tenctur. nisi temcrato
uelit falsitatis crim̃i subictio
unacum iudice qui ei gr̃ami
accomodauit penis grauissi

Expanded text:
unicum et solum observari censemus. nec in iudicio nec in alio certamine, ubi leges necessariae sunt, ostendere conetur, nisi temerator velit falsitatis crimini subiectus una cum iudice, qui ei audientiam accommodabit, poenis gravissi
Abbreviated transcription (Latin):
cedi miuticium aliq recitate
qui in q̃cumq su ꝑte signoꝵ
habet maliciam¶ Iꝑc at libra¬
nis qui inscribere ausus fini
nõ solum criminali pena ẜm
rans talem lbrum uł ꝯꝑaue

Expanded text:
ce in iudicium aliquid recitare, qui in quacumque sua parte siglorum habet malitiam. ipse autem librarius, qui eas inscribere ausus fuerit, non solum criminali poena serans talem librum ve