comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum filium naue ppło dicentẽ.
Rectum facite cor ur̃m ad dũm
deum isrł̃. Nec toh̾es dissouam
tulit de uirtute sententiã: rec
esse antiam: cum eius pͥncipa¬
lis integritas nulla uitiorum
labe maculatur. Si naturam
mutauerit peruersam. tune
dicitur hona: si conditio serue¬
tur. et uirtus est. Animã nr̃am
commendauit nobis dñs: ser¬
uemus depositum quale accepi¬
mus. Nemo causari potest extͥn¬
secus situm: qł in se nascitur.
facturam suam qui fecit agnos¬
cat: opus suum inueniat ut cre¬
auit. Sufficit nobis naturalis
ornatus. Non deturpes homo:
qł tibi largitio diuina concessit
Opera dei inmutari uelle: pol¬
luere est. Illud etiam sollictte
ꝓuidere debemus. ut tyrannu¬
cam ire superemꝰ insaniam: qͥa
scriptum est. Iracundia uiri:
iusticiam dei non operat᷑. Eti¬
terum. Desiderium concupis¬
cens: parit peccatum. Quo per¬
acto: mors gignitur. Diuine p̾¬
citatos ad supplantandum ha¬
bemus inimicos. demones sci¬

Expanded text:
sum filium Nave populo dicentem: sum filium Nave populo dicentem: Rectum facite cor vestrum ad Dominum Deum Israel . Nec Joannes dissonam tulit de virtute sententiam. praeesse animam, cum ejus principalis integritas nulla vitiorum labe maculatur; si naturam mutaverit, perversa tunc dicitur; si bona conditio servetur, et virtus est. Animam nostram commendavit nobis Dominus, servemus depositum quale accepimus. Nemo causari potest extrinsecus situm, quod in se nascitur; facturam suam qui fecit agnoscat, opus suum inveniat ut creavit. Sufficit nobis naturalis ornatus; ne deturpes, homo, quod tibi largitio divina concessit. Opera Dei immutare velle, polluere est. Illud etiam sollicite providere debemus, ut tyrannicam irae superemus insaniam, quia scriptum est: Iracundia viri justitiam Dei non operatur . Et iterum: Desiderium concupiscens parit peccatum, quo perfecto, mors gignitur . Divinae vocitatos ad supplantandum habemus inimicos, daemones sci
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem. presertim cum dñs dixe¬
rit nullum poneutem manum
super aratrum et respiciente re¬
trorsum: dignum esse regno celo
nichil est aliud qũa in eo penite¬
re qđ ceperis: et mundanis rur¬
sus desideriis obligari. Nolite
queso uirtutes tamqͣ. impossibi¬
le nomen pauere: nec peregͥnũ
uobis aut procul positum uide¬
atur hoc studium. qł ex nostro
pendet arbitrio. Huius operis
homini inserta natura est: et eiꝰ¬
modi res est que nr̃am tantum
expectat uoluntatem. Greci stu¬
dia transmarina sectentur: et
in alieno orbe constitutos. ina¬
nium litterarum querant ma¬
gistros: nobis uero nulla pro¬
ficiscendi. nulla transfretandi
fluctus necessitas imminet:
in omni seile terrarum consti¬
mentem tantum requirit hu¬
manam. Cui enum dubium ẽ:
quia naturalis anime puritaᷤᷤ
si nulla fuerit extruisecus sor¬
de polluta: fons sit et origo uir
tutis: Bouam eam ueresse est
creauerit bonus auctor. Qđ si
forte cunctabim᷑: audiamꝰ ihe¬

Expanded text:
uxorem , praesertim cum Dominus dixeuxorem , praesertim cum Dominus dixerit nullum ponentem manum super aratrum et respicientem retrorsum, dignum esse regno coelonihil aliud est quam in eo poenitere quod coeperis, et mundanis rursus desideriis obligari. Nolite, quaeso, virtutis tanquam impossibile nomen pavere, nec peregrinum vobis aut procul positum videatur hoc studium, quod ex nostro pendet arbitrio. Hujus operis homini inserta natura est, et ejusmodi res est, quae nostram tantummodo exspectat voluntatem. Graeci studia transmarina sectentur, et in alieno orbe constitutos, inanium litterarum quaerant magistros; nobis vero nulla proficiscendi, nulla transfretandi fluctus necessitas imminet, in omni sede terrarum consti in nobis est, mentem tantum requirit humanam. Cui enim dubium est quia naturalis animae puritas, si nulla fuerit extrinsecus sorde polluta, fons sit et origo omnium virtutum? Bonam eam necesse est creaverit bonus Creator. Quod si forte cunctabimur, audiamus Je
Abbreviated transcription (Latin):
retractantes non peccabimus.
sum enim excitati a sompno ad
uesperam nos ꝑuenire dubite¬
mus: et quien corꝑa conceden¬
tes. de lucis non confidamꝰ ad¬
uentu et ubiq nature ac uite
incerte memores dei nos intel¬
ligamus prouidentia guberna¬
ri: hoc modo non delinquemꝰ.
aut aliqua fragili cupiditate
raptabimur: s nec trascemur
quidem aduersus aliqũe. nec
terrenos ampliare thesauros
ambiemꝰ. quin potius metu co¬
ttliani recessus. et seuingendi
corꝑis uigi expectatione om̃ia
caduica calcabimꝰ. Cessabit mu¬
lierum amor. libiduus extingue¬
tur incendium. inuicem nobis
debita nr̃a donabimus: ante ocu¬
los semper habentes ultime retͥ¬
butionis aduentum. quia maior
formido et penarum timor horri¬
dus simul et lubrice carnis incen¬
tiua dissoluit: et ruentem animã
quasi ex aliqua rupe sustentat.
Ideoq precor ut ad finem ꝓpositi
omni labore tenlamus. nemo post
tergum respiciens: loth imitetur

Expanded text:
retractantes, non peccabimus. retractantes, non peccabimus. Cum enim excitati a somno, ad vesperam nos pervenire dubitemus, et quieti corpora concedentes, de lucis non confidamus adventu, et ubique naturae ac vitae incertae memores, Dei nos intelligamus providentia gubernari; hoc modo non delinquemus, aut aliqua fragili cupiditate raptabimur; sed nec irascemur quidem adversus aliquem, nec terrenos congregare thesauros ambiemus: quin potius metu quotidiani recessus, et sejungendi corporis jugi meditatione, omnia caduca calcabimus. Cessabit mulierum amor, libidinis exstinguetur incendium, invicem nobis debita nostra donabimus, ante oculos semper habentes ultimae retributionis adventum: quia major formido judicii et poenarum timor horridus, simul et lubricae carnis incentiva dissolvit, et ruentem animam quasi ex aliqua rupe sustentat. Ideoque precor ut ad finem propositi omni labore tendamus . Nemo post tergum respiciens Lot imitetur
Abbreviated transcription (Latin):
remus dñi nos esse seruos: ⁊ ser¬
uitutem debere illi a quo creati
sumus. Ut ergo seruus preteriti
gratia famulatus presens ac fu¬
turum non contempnit impe¬
rium. nec audet asserere qił ex
labore transacto iustantis oꝑis
habere debeat libertatẽ: s iugi
tutem ut et lño placere possit.
et ne metum lucretur et uerbe¬
ra: sic et nos duuns congruit
parere preceptis. scientes qđ e¬
quus ille retributor in quo qũe¬
quam inuenerit. in eo sit iudica¬
turus. Qd ꝓphetica ꝑ iherechie¬
lem utoce testatur. Nam ⁊ infelix
uidas ꝓpter unius noctis ii¬
pretatem: omni preteriti tem¬
poris labore priuatus ẽ. Idcir¬
co tenendus est continurs insti¬
tuti rigor habentib deũ auxili¬
atorem sicut scriptum ẽ: quia
oñu ꝓponenti bonum. et iłs coo¬
peratur. Ad mnertiam autẽ cal¬
candam apł̃i precepta replice¬
mus: quib se mori cotulie testa¬
batur. similiter et nos humane
conditionis utitam ancipitem

Expanded text:
remus Domini esse nos famulos, et serremus Domini esse nos famulos, et servitutem debere ei a quo creati sumus. Ut enim servus praeteriti gratia famulatus, praesens aut futurum non contemnit imperium, nec audet asserere quod ex labore transacto instantis operis habere debeat libertatem, sed jugi tutem, ut et Domino placere possit, et ne metum lucretur et verbera; sic et nos divinis congruit parere praeceptis, scientes quod aequus ille retributor, in quo quemque invenerit, in eo sit judicaturus, quod prophetica per Ezechielem voce testatur . Nam et infelix Judas propter unius noctis impietatem, omni praeteriti temporis labore privatus est. Idcirco tenendus est continuus instituti rigor, habentibus Deum auxiliatorem, sicut scriptum est: Quia omni proponenti bonum Deus cooperatur . Ad inertiam autem calcandam, Apostoli praecepta replicemus, quibus se mori quotidie testabatur : similiter et nos humanae conditionis vitam ancipitem
Abbreviated transcription (Latin):
dimiserit: nec tedere quasi par¬
ua sit recepturus. Ut enim con¬
tempnit altqͥs unam erẽa drag¬
mam. ad draginas centum au¬
reas conquirendas: ita etiam
qui totius orbis dominium de¬
relinquit. centuplum de melio¬
rib premiis in sublimt sede ꝑ¬
cipiet. Ad summũ illud ꝓspice¬
re debemus. qđ et si nr̃as uelt¬
mus retentare diuitias: lege
mortis ab ipsis diuellimͦ inui¬
ti. ut in libro eccłiastes scriptũ
est. Cur igitur non facimus de
necessitate uirtutem:Cur nou
ad lucranda regna celestia tltͦ
relinquimus: qł lucis istius
fine ꝓdendum est: Nichil eoꝵ
cure sit xꝑtanis: que secum au¬
ferre non possunt. Illud potius
debemus expetere. qł nos ducat
ad celum: saptentiam scilicet et
castitatem. usticiam uirtutem
sensum peruigilem: pauperum
curam. fidem in xp̃o robustam
animum ire uictorem hospitali¬
tatem. Hec sectautes: mansionẽ
nobis tn terram quietoꝵ sciłm
ewangeltũ p̾parabimꝰ. Conside¬

Expanded text:
dimiserit; nec taedere, quasi 41 pardimiserit; nec taedere, quasi 41 parva sit recepturus. Ut enim contemnit aliquis unam aeream drachmam, ad drachmas centum aureas conquirendas; ita etiam, qui totius orbis dominium dereliquit, centuplum de melioribus praemiis in sublimi sede recipiet. Ad summum, illud perspicere debemus, quod etsi nostras velimus retentare divitias, lege mortis ab ipsis devellamur inviti, ut in libro Ecclesiastis scriptum est. Cur ergo non facimus de necessitate virtutem? cur non ad lucranda regna coelestia ultro relinquimus quod lucis istius fine perdendum est? Nihil eorum curae sit Christianis, quae secum auferre non possunt; illud potius debemus expetere, quod nos ducat ad coelum, sapientiam scilicet, castitatem, justitiam, virtutem, sensum pervigilem, pauperum curam, fidem in Christo robustam, animum irae victorem, hospitalitatem. Haec sectantes, mansionem nobis in terra quietorum, secundum Evangelium , praeparabimus. Conside
Abbreviated transcription (Latin):
labor et dolor est. Quando ergo
octoginta. aut centum ut mul¬
tum annis laborantes in cłi o¬
pere iuxerimus: non pari tem¬
pore regnaturi sumus in futu¬
ro: s pro annis supradictis õi¬
um nobis scłorum regna tͥbuen¬
tur. Non terram hereditabimꝰ.
s celum. Corpus quoq corrup¬
tum relinquentes idipsum cũ
incorruptione recipiemus. fr¬
go filioli non uos aut tedium
defatiget: aut uane glorie de¬
lectet ambitio. Non sunt ergo
condigne passiones huius tẽ¬
poris: ad suꝑuenturam głam
que reuelabitur in nob̾. Nemo
cumi despexerit mundum. re¬
liquisse se arbitret᷑ ugentia. qͥa
om̃is terra ad infinitatem com¬
parata celorum. breuis ac par¬
ua est. Si ergo nec untuerso or¬
bi renuntiantes dignum aliqͥd
habitaculis possumus compen¬
sare celestib: se unusqͥsq cousi¬
deret. et statim intelliget paruiᷤᷤ
thesauris et parietib uel modi¬
ca auri portione contempta. nec
gloriari se debere quasi magna

Expanded text:
labor et dolor est . Quando ergo labor et dolor est . Quando ergo octoginta, aut centum, ut multum, annis laborantes, in Dei opere vixerimus, non pari tempore regnaturi sumus in futuro; sed pro annis praedictis, omnium nobis saeculorum regna tribuentur. Non terram haereditabimus, sed coelum; corpus quoque corruptum relinquentes, idipsum cum incorruptione recipiemus. Ergo, filioli, non vos aut taedium defatiget, aut vanae gloriae delectet ambitio: Non sunt enim condignae passiones hujus temporis, ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Nemo, cum despexerit mundum, reliquisse se arbitretur ingentia, quia omnis terra, ad infinitatem comparata coelorum, brevis ac parva est. Si ergo nec universo orbi renuntiantes, dignum aliquid habitaculis possumus compensare coelestibus, se unusquisque consideret, et statim intelliget, parvis aruris et parietibus, vel modica auri portione contempta, nec gloriari se debere, quasi magna
Abbreviated transcription (Latin):
nachos ꝓ etate uel tempore. pa¬
gatis fratrib rogaret᷑. ut hisisẽ
institutoria largiret᷑ precepta:
cum ꝓpħica fiducia exaltans
uocem atebat. ad omnem qui¬
deni mandatorũ disciplinam
scripturas posse sufficere: sed
et hoc optimum fore si mutu-¬
is se tuuicem fratres sermoni¬
bus consolarentur. Et uos gͦ in¬
quit ut patri referte que nos¬
tis: et ego que per longam eta¬
tem consecutus sum quasi fi¬
liis indicabo. Hoc sit autem pͥ¬
mum cunctis in cominune
mandatum: nullum in arrep¬
ti ꝓpositi uigore debere lasses¬
cere. s quasi incipientem auge
siluit. Et admiratus dei nimi
am largitatem: rursus adiecit
dicens. In p̾senti hac uita equa¬
lia sunt pro rerum commuta¬
tione commertia: nec matora
rectpit ab emente qui uenditat.
Promissio autem uite sempit̾¬
ne: uili pretio comparat᷑. Scrip¬
tum est enim. Oies uite nr̃e. sep¬
tuaginta anni. Si autem multũ.
octoginta. Quicqͥd reliquum ẽ:

Expanded text:
nachos, pro aetate vel tempore, panachos, pro aetate vel tempore, pagatis fratribus rogaretur ut eis institutoria largiretur praecepta, cum prophetica fiducia exaltans vocem, aiebat ad omnem quidem mandatorum disciplinam Scripturas posse sufficere; sed et hoc optimum fore, si mutuis se invicem fratres sermonibus consolarentur. Et vos ergo, inquit, ut patri referte quae nostis, et ego quae per longam aetatem consecutus sum quasi filiis indicabo. Hoc sit autem primum cunctis in commune mandatum, nullum in arrepti propositi vigore lassescere, sed quasi incipientem augersiluit; et admiratus nimiam Dei largitatem, rursus adjecit, dicens: In praesenti hac vita aequalia sunt pro rerum commutatione commercia, nec majora recipit ab emente qui vendit. Promissio autem vitae sempiternae vili pretio comparatur. Scriptum est enim: Dies vitae nostrae septuaginta anni; si autem multum, octoginta; quidquid reliquum est,
Abbreviated transcription (Latin):
hostib bella contulerant: s tem¬
perata mens equali ad cuncta
ferebatur examine. Plurimos
igitur ab immundis spiritib
et infirmitatib uariis. c̃i gra¬
tia per antonium liberauit. Ser¬
mo eius sale conditꝰ consolaba¬
tur mestos. docebat inscios:
concordabat iratos. om̃ib sua¬
dens: nichil amori xp̃i ante po¬
nendum. Proponebatq ante o¬
culos bonorum magnitudinẽ
futurorũ: et dei clementiã ⁊ be¬
neficia retexebat inululta: qił̃
s pro nr̃a eum om̃ium salute
tradiderit. siec mora plures au¬
dientium ad humanarum re¬
rum contemptum hec etus sua¬
sit oratio: et habitandi heremt
rum oppido gestum sit:
non transibo silentio. Nam cum
fratres uellet iuuisere. et riuu
lum nili qui corcodrillis ⁊ mul¬
tis seus fluminis bestiis plenꝰ
erat transuadere esset necesse.
tam cum comitib suiꝰ tͣnsiuit il¬
lesus. ꝗͣ inde rediuit incolumis.
Bursusq: in pͥstinis laborib ꝑ¬

Expanded text:
hostibus bella contulerant; sed temhostibus bella contulerant; sed temperata mens aequali ad cuncta ferebatur examine. Plurimos igitur ab immundis spiritibus et infirmitatibus variis Dei gratia per Antonium liberavit. Sermo ejus sale conditus consolabatur moestos, docebat inscios, concordabat iratos, omnibus suadens nihil amori Christi anteponendum. Proponebatque ante oculos bonorum magnitudinem futurorum, et Dei clementiam, et beneficia retexebat indulta, quod sed pro nostra omnium salute eum tradiderit . Nec mora, plura audientium corda ad humanarum rerum contemptum haec ejus suasit oratio, et habitandae eremi rum oppido gestum sit, non transibo silentio. Nam cum fratres vellet invisere, et rivulum fluminis Nili, qui crocodilis et multis saevis fluminis bestiis plenus erat, transvadare esset necesse, tam cum comitibus suis transivit illaesus, quam inde redibat incolumis. Rursusque in pristinis laboribus p
Abbreviated transcription (Latin):
se estimauerant reperturos: il¬
le psallebat intrinsecus. Exur¬
gat deus et dissipentur inimi¬
ci eius. et fugiant qui oderunt
eum a facie eius. Ut fumꝰ minii
itur deficiant: ut liquescit cera
a facie ignis. sic pereant pecca¬
tores a facie dei. Et iterum. Om̃s
gentes circum decderunt me:
et in nomine dm̃ utmilicaui in
ri cupientium et notorum ad¬
eum multitudo concurreret:
nec nou et parentum infinita
se caterua glomeraret: tandẽ
ex aliquo celesti aditu consecra¬
tus apparuit. Obstupuerunt
uniuersi. et oris gratiam ⁊ cor¬
poris dignitatem: qł nec per qͥ¬
etem intumuerat. nec ieuiniis
demonumq certamine maci¬
es faciem et pallor obseilerat:
s econtrario quasi nichil teni¬
poris exegisset. antiquũ men¬
brorum decus perseuerabat.
Proh quanta miracula que in
illo animi puritas fuit: num¬
nis stupentiũ se elatus ẽ laulib.
Nichil in illo indecens solitudo.
nichil aspersum cotidiana cũ

Expanded text:
se existimaverant reperturos, ilse existimaverant reperturos, ille psallebat intrinsecus: Exsurgat Deus, et dissipentur inimici ejus, et fugiant qui oderunt eum a facie ejus. Sicut deficit fumus, deficiant; ut liquescit cera a facie ignis, ita pereant peccatores a facie Dei . Et iterum: Omnes gentes circumdederunt me, et in nomine Domini vindicavi in ri cupientium, et notorum multitudo ad eum concurreret, necnon et patientium infinita se caterva conglomeraret, tandem ex aliquo coelesti aditu consecratus apparuit. Obstupuerunt universi et oris gratiam et corporis dignitatem, quod nec per quietem intumuerat, nec jejuniis, daemonumque certamine faciem ejus pallor obsederat; sed e contrario, quasi nihil temporis exegisset, antiquus membrorum decor perseveravit. Pro quanto miraculo! quae in illo animi puritas fuit! Nunnis stupentium se elatus est laudibus. Nihil in illo indecens solitudo, nihil asperum quotidiana cum
Abbreviated transcription (Latin):
siderio et studio requirendi an¬
te ostium eius pernoctantibus:
audiebantur ut uulgi uoces ad¬
uersus antonium. tumultusq
dicentium. Quid te nr̃is ingeriᷤᷤ
habitaculis: Quid tibi et deser¬
bant aliquos homines scalis
appositis initroisse: ibiq conten¬
dere. Postquam autem per ca¬
uernas introspicientes nullũ
nio metu territi: antonii au¬
xilium flagitabant. At ille ostio
propinquans ail consolandos
fratres ne tumerent atq ut in¬
de recederent p̾cabatur. trepulan¬
tibusq asserebat cunctis. a de¬
monib incuti metum. Signa¬
te uos inquiens et abite secu¬
ri: istosq sibimetipsos sinite lu¬
lere t̃taq illis reuertentibus
hic remanebat illesus: nec um¬
quam in certamine lassabatur.
Accedentium enim augnenta
profectuum uel debilitas repug¬
nantium maximum contentio¬
ni leuamen aildiderat: et animo
constantiam suggerebat. kur¬
sumq ad heremum uenientib
turbis que iam mortuum eum

Expanded text:
siderio et studio requirendi, ansiderio et studio requirendi, ante ostium ejus pernoctantibus, audiebantur ut vulgi voces adversum Antonium, tumultusque dicentium: Quid te nostris ingeris habitaculis? quid tibi et deserbant aliquos homines scalis appositis introisse, ibique contendere. Postquam autem per cavernas introspicientes, nullumnimio metu perterriti, Antonii auxilium flagitabant. At ille 40 ostio propinquans ad consolandos fratres, ne timerent, atque ut inde recederent, precabatur, trepidantibusque asserebat cunctis a daemonibus incuti metum: Signate vos, inquiens, et abite securi, ipsosque semetipsos sinite deludere. Itaque illis revertentibus, hic remanebat illaesus, nec unquam in certamine lassabatur. Accedentium autem augmenta profectuum, vel debilitas repugnantium, maximum ejus contentioni levamen addiderant, et ejus animo constantiam suggerebant. Rursusque ad eremum venientibus turbis quae jam mortuum eum
Abbreviated transcription (Latin):
it. Uerum hanc utrum diabolꝰ
simulauerit. an ad antonium
comprobandum: quia nec ueru
opib mnescaretur. uirtus celesti
ostenderit: ignoratur. Hoc tan¬
tum agnouimus: qͥa qł iusum
est aurum fuit. At ille magni¬
tudinem admiratus radiantis
metalli: rapudo cursu quasi qu¬
dam uitaret incendium: ad mo¬
tem usq perrexit. ibiq flumur
trausuadato inuenit castellum
deserrum: plenũ ob tempus a
solitudinem uenenatorũ anima¬
lium. in quo se constituens. nouus
hospes habitauit. Statimq ad eiꝰ
aduentum. ingens turba serpen-¬
tium quasi persecutorem passa
profugit. At ille obstructo lapi¬
dib introitu: panes mensiũ sex
ut thebeis mos est secum recon¬
dens. nam crebro per annum
incorrupti durare solent. necñ
et aque exiguum habens: soli¬
tarius perdurabat. nusquam
inde procedens numqͣ aliquẽ
suscipiens: in tantum ut cum
bis in anno per tectum panes¬
desuper acciperet. nullum cum
deferentib haberet alloquium.

Expanded text:
it. Verum hanc utrum diabolus it. Verum hanc utrum diabolus simulaverit, an ad Antonium comprobandum, quia nec veris opibus inescaretur, virtus coelestis ostenderit, ignoratur. Hoc tamen agnovimus, quia quod visum est, aurum fuit. At ille magnitudinem admiratus radiantis metalli, rapido cursu, quasi quoddam vitaret incendium, ad montem usque perrexit, ibique flumine transvadato, invenit castellum desertum, plenum ob tempus et solitudinem venenatorum animalium, in quo se constituens novus hospes habitavit. Statim ad ejus adventum ingens turba serpentium, quasi persecutorem passa, profugit. At ille obstructo lapidibus introitu, panes mensium sex, ut Thebaeis mos est, secum recondens nam crebro per annum incorrupti durare solent necnon et exiguum habens aquae, solitarius perdurabat; nusquam inde procedens, nunquam aliquem suscipiens, intantum ut cum bis in anno per tectum desuper panes acciperet, nullum cum deferentibus haberet alloquium.
Abbreviated transcription (Latin):
habitarent pariter. Causaute il¬
lo senile euum et rerum nouita¬
tem solus contendit ad montẽ:
et heremi adhuc monachis ig
notam rupto metu uiam. cona¬
tus est pandere. Seil nec tunc
cessauit infatigabilis aluersa¬
rius. Nam impedire eius ꝓpo¬
situm uolens: argenteum dis¬
cum in itinere ꝓiecit. Quo uiso
autontus callidi artificis agno¬
uit esse astutiam. Stansq intre¬
pidus. et discum torus intuen̾
oculis: doli auctorem in fantas¬
mate oburgabat argenti:talia
secum reputans. Unde in deser¬
to hic discus:Cuium iter ẽ hoc
nulla sunt uestigia commeautiũ.
Lapsus de sarcina: ꝓ maguitu¬
dine latere non potuit. S qui ꝑ¬
diderat reuersus: ob solituduĩe
locoꝵ inuenisset ꝓfecto qł ruerat
hoc artifictum diabole tuum ẽ.
Non impedies uoluntatem me¬
am: argentum tuum tecum sit
in perditionem. Hec illo dicen¬
te: discus ut fumus a facie ig
te fantasiam s ingentem massã
auri iacentem in itinere consper¬

Expanded text:
habitarent pariter. Causante ilhabitarent pariter. Causante illo senile aevum et rei novitatem, solus contendit ad montem, et eremi adhuc monachis ignotae, vitae rupto metu, viam conatus est pandere. Sed nec tunc cessavit infatigabilis adversarius; nam impedire ejus propositum volens, argenteum discum in itinere projecit; quo viso, Antonius callidi artificis agnovit astutiam, stansque intrepidus, et discum torvis intuens oculis, doli auctorem in phantasmate objurgabat argenti, talia secum reputans: Unde hic in deserto discus? avium hoc iter est, nulla sunt vestigia commeantium; lapsus de sarcina, prae magnitudine latere non potuit; sed et qui perdiderat reversus, ob solitudinem locorum, invenisset profecto quod ruerat. Hoc artificium, diabole, tuum est, non impedies voluntatem meam, argentum tuum tecum sit in perditionem. Haec illo dicente, discus ut fumus a facie ignin phantasmate, sed ingentem auri massam jacentem in itinere conspex
Abbreviated transcription (Latin):
fremebant dentib sius: dolen
rum sequeret᷑ effectus. s maxi¬
me econtrario gigneret᷑ illusio.
tus. Deniq cum eleuaret oculos.
uidit desuper culmen aperiri.
et deductis tenebris radium lu
cis ad se influere. Post cuiꝰ splen¬
doris ad uentum nec demonũ
aliquis apparuit: et corꝑts do¬
lor extimplo deletus est. Edifici¬
um quoq qđ paulo ante disso¬
lutum fuerat restitutum ẽ. Ili¬
co presentiam dñi intellexit au¬
tonius: et intimo pectore tͣhens
longa susptria. ad lumen qł ei
apparuerat loquebat᷑. Ubi eras
a principio affuisti: ut sanares
tabam uidere certamentuum.
Nunc autem qͥa dimicando ui¬
riliter non cessisti: semꝑ auxilia¬
bor tibi. et faciam te in om̃i orbe
nomtnari. hiis auditis exur¬
gens intantum roboratus ora¬
bat: ut intelligeret plus se rece¬
pisse tunc uirium: quaui ante
perdiderat. Frat autem autoniꝰ
mpta ꝑ merita religiosa succres¬
ceret: uadens ad supradictum
senem precabatur. ut in deserto

Expanded text:
fremebant dentibus suis, quod nsequeretur effectus, sed maxime e contrario gigneretur illusio.tus est. Denique cum elevaret oculos, vidit desuper culmen aperiri, et, deductis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. Aedificium quoque, quod paulo ante dissolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini intellexit Antonius, et ex intimo pectore trahens longa suspiria, ad lumen quod ei apparuerat loquebatur, dicens: a principio affuisti, ut sanares tabam videre certamen tuum. Nunc autem, quia dimicando viriliter non cessisti, semper auxiliabor tibi, et faciam te in omni orbe nominari. His auditis, exsurgens, in tantum roboratus, orabat ut intelligeret se plus recepisse tunc virium quam ante perdiderat. Erat autem tunc Antmpta per merita religiosa succresceret, vadens ad supradictum senem, precabatur ut in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
luporum. aspudum. serpenti¬
um. scorpionum. nec non ⁊ par¬
dorum. atq ursorum. Et hec qͥ¬
dem singła: scłm suam freme¬
bant naturam. Rugiebat leo
occidere uolens: taurus mugi¬
tu et cornib minabatur: ser¬
pens sibilo personabat. lupo¬
rum impetus ingerebantur.
parilus discoloriter auctoris
sui callulitates uarias indica¬
bat. Truces omnium uultus:
et uocis horride dirus auditꝰ.
Entonius flagellatus atq con¬
fossus. sentiebat quidem aspe¬
riores corꝑis dolores: s interri¬
tus durabat mente peruigili.
Et licet gemitum uulnera car¬
nis exprimerent: sensu tam̃
idem manens. quasi de tui mi-¬
cis luderet loquebatur. Si ui¬
rium aliqͥd haberetis: sufficeret
titudine temptatis inferre t̾ro¬
rem: cum hoc ipsum tufirmi¬
tatis inditium sit. qł irrationa¬
bilium formas induitis. Rursꝰ¬

Expanded text:
luporum, aspidum, serpentiluporum, aspidum, serpentium, scorpionum, necnon et pardorum atque ursorum. Et haec singula secundum suam fremebant naturam. Rugiebat leo, occidere volens; taurus mugitu et cornibus minabatur; serpens sibilo personabat; luporum impetus ingerebantur; pardus discoloriter auctoris sui calliditates varias indicabat. Truces omnium vultus, et vocis horridae dirus auditus. Antonius flagellatus atque confossus sentiebat quidem asperiores corporis dolores, sed imperterritus durabat mente pervigili. Et licet gemitum vulnera carnis exprimerent, sensu tamen idem permanens, quasi de inimicis luderet, loquebatur: Si virium aliquid haberetis, sufficeret titudine tentatis inferre terrores, cum hoc ipsum infirmitatis indicium sit, quod irrationabilium
Abbreviated transcription (Latin):
nem clara uoce dicebat. fcce hic
sum ego autonius: non fugio
uestra certamina. Etiam si ma¬
tora faciatis: nullus me separa¬
bit a caritate xp̃i. Psallebatq:
dicens. Si constiteruit aduersũ
me castra: non tuebit cor meum.
Talia eo dicente. bonoꝵ hostis di¬
abolus admiratus est: qł post
ti. Congregatis canib suis. et ꝓ¬
prio se furore dilauians: uide¬
tis ait. qͥa nec spiritu fornicati¬
onis nec corporis dolore supera¬
tus. insuper audacter lacessit
nos: Orimia arma corripite. acͥ¬
us a nobis tmpugnandus est.
Sentiat sentiat: debet scire qͦs
ꝓuocauit. Dixit et adhortantis
uocem audientium turba con¬
sensit: quia innumeras haber¬
cdiabolus artes nocendi. Sonitꝰ
igitur repentinus increpuit:
ita ut funditus loco agitato. et
parietib patefactis multifaria
demonum exinde se turba ef
funderet. Nam et bestiarum et
serpentium formas induentes.
omnem protinus locum reple¬
uere fantasiis. leonũ. taurorum.

Expanded text:
nem clara voce dicebat: Ecce hic nem clara voce dicebat: Ecce hic sum ego Antonius, non fugio vestra certamina, etiamsi majora faciatis, nullus me separabit a charitate Christi . Psallebatque dicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum . Talia eo dicente, bonorum hostis diabolus, admiratus quod post ti, congregatis canibus suis, et proprio se furore dilanians: Videtis, ait, quia nec spiritu fornicationis, nec corporis doloribus superatus, insuper audacter lacessit nos. Omnia arma corripite, acrius a nobis impugnandus est. Sentiat, sentiat. Debet scire quos provocet. Dixit, et ad hortantis vocem audientium turba consensit, quia innumeras diabolus habet artes nocendi. Sonitus igitur repentinus increpuit, ita ut loco funditus agitato, et parietibus patefactis, multifaria daemonum exinde turba se effunderet; nam et bestiarum et serpentium formas induentes, omnem protinus locum replevere phantasiis 39 leonum, taurorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ens ergo diabolus ne accessu
temporis heremum quoq habi¬
tare faceret: ita eum aggregatis
satellitib suis uaria cede lacera¬
uit. ut doloris magnitudo ⁊ mo¬
tum auferret et uocem. Nam et
ipse postea sepe referebat uulne¬
ra fuisse tam grauia: ut uniu̾sa
hominum tormenta superarent.
S ilei ꝓuidentia que numquam
in se sperantib deest: conseruauit
eum. Alia uero die isdem supͣdi¬
ximꝰ qũe fr̃ aduenit. cibos defe
rum atq affintum multitudo
concurrens: triste in medio posi¬
ti funeris reddebat officiũ. Et
iam media noctis parte tnͣsgres¬
sa: gratus peruigiles omnium
oculos uicerat sopor. Tunc anto¬
nius anima paululum redeun¬
te suspirans: eleuauit capd̃. Et¬
stratis. eum a quo delatus fue¬
rat iugilare conspexit: nutu ad¬
uocans obsecrauit. ut nullo pe¬
nitus excitato. ad pristinum se
referret habitaculum. Relatus
pernanebat. Et stare quidẽ ꝓpt̾
recentes plagas non poterat: o¬
rans uero prostratus. post oratio¬

Expanded text:
ens ergo diabolus ne accessu ens ergo diabolus ne accessu temporis eremum quoque habitari faceret, ita eum aggregatis satellitibus suis, varia caede laceravit, ut doloris magnitudo et motum auferret et vocem. Nam et ipse postea saepe referebat, vulnera fuisse tam gravia, ut universa hominum tormenta superarent; sed Dei providentia, quae nunquam in se sperantibus deest, conservavit eum. Alio die, is quem supra diximus frater advenit, cibos deferrum atque affinium multitudo concurrens, triste in medio positi funeris reddebat officium. Et jam media noctis parte transgressa, gravis pervigiles omnium oculos vicerat sopor. Tum Antonius anima paululum redeunte suspirans, elevavit caput; stratis, eum, a quo delatus fuerat, vigilare conspexit; eumque nutu advocans, obsecravit ut, nullo penitus excitato, ad pristinum se referret habitaculum. CAP. VIII.--Relatus permanebat; et stare quidem propter recentes plagas non poterat, orans vero prostratus, post oratio
Abbreviated transcription (Latin):
latu spontaneo. semper tanqͣ.
in principiis constitutus ad ꝓ¬
fectum diuint metus deside¬
rium concitabat. Nouisq cupi¬
ens augere preterita: suprame¬
morati doctoris sermonum re¬
cordabatur qui ait. Preterita
obliuiscens. et in futurum con¬
ualescens. Meminerat quoq
helye ꝓphete dicentis. Uiuit do¬
minus cui assisto hodie ante ip̃¬
sum. Et disserebat cur hodie es¬
set appositum. qͥa non computa¬
bat helyas preteritũ tempꝰ. s
tanqͣ cotidie in certamine con¬
stitutus. talem se preberi cupie¬
bat qualem sciebat dignum
dei esse conspectib puro corde
paratum obedire uoluntati eiꝰ
dei famulum ex instituto mag¬
ui helye exemplum capere: et
ad illud speculum uitam suam
debere componere. ad sepulchra
hauil longe a uilla constituta se¬
cessit. unt e cognatis mandans.
ut statutis dieb sibi alimenta de¬
ferret. Et cum in ea memoria su¬
pradictus frater eum clausisset:
solus ibidem morabatur. Metu¬

Expanded text:
latu spontaneo semper, tanquam latu spontaneo semper, tanquam in principiis constitutus, ad profectum divini metus desiderium concitabat. Novisque cupiens augeri praeterita, supra memorati Doctoris sermonum recordabatur, qui ait: Praeterita obliviscens, et in futurum convalescens . Meminerat quoque Eliae prophetae dicentis: Vivit Dominus, cui asto hodie ante ipsum ; et disserebat cur hodie esset appositum, quia non computabat Elias praeteritum tempus, sed tanquam quotidie in certamine constitutus, talem se praebere cupiebat, qualem sciebat dignum Dei esse conspectibus, purum corde, et paratum obedire voluntati ejusDei famulum ex instituto magni Eliae exemplum capere, et ad illud speculum vitam suam debere componere, ad sepulcra non longe a villa constituta secessit, uni de cognitis mandans ut statutis diebus sibi alimenta deferret. Et cum in una memoria supra dictus frater eum clausisset, solus ibidem morabatur. Metu
Abbreviated transcription (Latin):
liarum in tantum patiens erat.
ut credulitatem uiribus iunce¬
ret. Pernoctabat in oratione se¬
pissime: elebat semel ui die pꝰ
solis occasum. Nonumquam
buluo triduoq sic permanens:
quarta demium die reficieba¬
tur. Sumebat uero panem et
salem: potumq: aque perpaulu¬
lum. De carnib uero et uino re¬
ticere melius puto. quam quic¬
quam dicere: quando nec apud
plurimos quidem mouachorũ
istiusmodi aliquid repperiatur.
Quieti autem membra cõcedens:
iunco contexto et cilicio utebat᷑.
humum iacebat. unguenta pe¬
muume posse utentium. et pre¬
cipue uiuenum corpora robora¬
ri si olei essent lenitate mollita.
Oportere econtrarto aspersos
carnis labores imperari: scłm
apłi preceptum dicentis. Quan¬
do infirmor tunc fortior sum¬
et potens. Asserebatq: sensum
animi sĩc posse reuiuiscere: si
corꝑis fuissent impetus fati¬
gati. Unde nec temporum lon¬
gitudinem nec laborum meri¬
ta pensabat: s amore et famu¬

Expanded text:
liarum in tantum patiens erat, liarum in tantum patiens erat, ut incredulitatem viribus vinceret. Pernoctabat in oratione saepissime, edebat semel in die post solis occasum, nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. Sumebat vero panem et sal, potumque aquae perparvum. De carnibus vero et vino tacere melius puto quam quidquam dicere, quando nec apud plurimos quidem monachorum istiusmodi aliquid reperiatur. Quieti autem membra concedens, junco contexto atque cilicio utebatur. humum jacebat, unguenta peminime posse utentium, et praecipue juvenum corpora roborari, si olei essent lenitate mollita; oportere vero asperos carni labores imperari, secundum Apostoli praeceptum, dicentis: Quando infirmor, tunc fortior sum . Asserebatque sensum animi sic posse reviviscere, si corporis fuisset impetus fatigatus. Unde nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famu
Abbreviated transcription (Latin):
ator est: et ego exultabo suꝑ inimi-¬
abolum fuit prima uictoriaim
mo uirtus in antonio saluatoris
qui peccatum in carne conlem¬
pnauit: ut iustificatio legis In
nobis compleret᷑. qui non scd̾m
carnem ambulamus: s scłm spi¬
ritum. S neq antonto securita¬
tem dedit unus triumphus: nͦ
diabolo semel fracte defecere ui-¬
res. Nam et iste ut leo rugiens
querebat aditum per qũe pos¬
set irrumpere: et ille scriptura¬
rum doctus eloquio. multas ẽẽ
demonum captiones sollerti ꝓ¬
positum labore seruabat. consi¬
deraus quia posset satbanas in
carnis colluctatione superatus.
nouarum aduersum se artiũ
machtuas comniouere. Idcirco
magis ac magis subtugabat eor¬
pus suum: ne uictor altorim in
aliis uinceretur. Disponens gͥ
durioris se uite lege constringe¬
re: cum omnes infatigabilem
adolescentis mntrarentur iustan¬
tiam. sc̃m tolerant̾ ferebat la¬
boren. qͥa uoluutarie seruitu¬
tis longum in dei opere studi

Expanded text:
adjutor est, et ego exsultabo super inimiadjutor est, et ego exsultabo super inimiabolum fuit prima victoria, imo virtus in Antonio Salvatoris: qui peccatum in carne condemnavit, 38 ut justificatio legis in nobis compleretur, qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum . Sed neque Antonio securitatem dedit hic unus triumphus, nec diabolo semel fractae defecere vires. Nam et iste, ut leo rugiens , quaerebat aditum per quem posset irrumpere; et ille Scripturarum doctus eloquio, multas esse daemonum captiones , solerti propositum labore servabat; considerans quia posset Satanas in carnis colluctatione superatus, novarum adversus se artium machinas acrius commovere. Idcirco magis ac magis subjugabat corpus suum, ne victor aliorum, in aliis vinceretur . Disponens igitur duriori se vitae lege constringere, cum omnes infatigabilem adolescentis mirarentur instantiam, sanctum toleranter ferebat laborem, quia voluntariae servitutis longum in Dei opere studiu
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ab eiꝰ cogitationib repelli:
scłm qđ scriptum est. strudens
dentib et eiulans qualis est: ta¬
lis merito apparebat et uultu:
puer horridus atq uiger. ad eiꝰ
se genua ꝓuoluens. humana uo-¬
ce deflebat dicens. Multos seduxi.
plurimos decepi. Nunc autem
ut a ceteris sc̃is: ita et tuo sum
labore superatus. Quem cum in¬
terrogaret antontus quisnam
esset qui talia loqueret᷑. ait. Ego
sum fornicationis amicus. Ego
tos pudice uiuere disponentes
fefelli: quot tenuiter incipien¬
tes. ad sordes pristinas redire
ꝑsuasi. Ego sum ꝓpter quem ꝓ¬
pheta lapsos increpat dicens.
Spiritu fornicationis seducti
illi fuerant supplantati. Ego sũ
qui te ipsum sepe temptaui. et
semper repulsus sum. Cum hoc
xp̃i miles audisset: gratias a¬
gens deo. et largiore aduersus
inimicum confortatus audacia
ait. Multum ergo despicabilis¬
es: multumq contemptus. Nã
et obscuritas tua et etas. tnfirma¬
rum signa sunt rerum. Nulla mͥ

Expanded text:
semper ab ejus cogitationibus repelli, semper ab ejus cogitationibus repelli, secundum quod scriptum est , stridens dentibus et ejulans, qualis est, talis merito apparebat et vultu: puer horridus atque niger, ad ejus se genua provolvens, humana voce flebat, dicens: Multos seduxi, plurimos decepi; nunc autem ut a caeteris sanctis, ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius quisnam esset, qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, ego tos pudice vivere disponentes fefelli! quot tenuiter incipientes, ad sordes pristinas redire persuasi! Ego sum, propter quem propheta lapsos increpat, dicens: Spiritu fornicationis seducti illi fuerant supplantati. Ego sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum. Cum hoc Christi miles audisset, gratias agens Deo, et largiore adversus inimicum confortatus audacia, ait: Multum ergo despicabilis, multumque contemptibilis es; nam et obscuritas tua et aetas infirmarum signa sunt rerum. Nulla mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Ille titillabat sensus naturali
carnis ardore: hic fide et ieui
niis corpus omne uallabat. Ille
per noctes in pulchre multeriᷤᷤ
uertebatur oruatu. nulla omit¬
tens figinenta lascuuie. hic ult¬
cis gehenue flaminas et dolo¬
rem uermis recordans: cogita
tioni libidinum obiciebat. Ille
lubricum adolescentie iter ad
ruinam facile ꝓponebat: hic et̾¬
na futuri iudicii tormenta con¬
siderans. illesam anunt purita¬
tem per temptamenta seruabat.
Ista autem ominia: ad confusionẽ
diaboli fiebãt. Q eñt similẽ se do
fieri posse existimabat: nuuc ab
adolescente ut miserrimus uin¬
cebatur. Et qui contra carueni et
Adiuuabat enim seruum suũt
dñs: qͥa nr̃i gratia carneni susci¬
pieus. iuctoriam corpori contra
diabolum largitus est: ut singu¬
lis ita certantib apłicum liceret
proferre sermonem. Non autem
ego: s gratia dei que mecum est.
Ad postremum cum nec hoc argu¬
mento destruere posset antoniũ
draco teterrimus et uderet se

Expanded text:
Ille titillabat sensus naturali Ille titillabat sensus naturali carnis ardore; hic fide, vigiliis et jejuniis corpus omne vallabat. Ille per noctes in pulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; hic ultrices gehennae flammas et dolorem vermium recordans, ingestae sibi libidini opponebat. Ille lubricum adolescentiae iter, et ad ruinam facile proponebat; hic aeterna futuri judicii tormenta considerans, illaesam animae puritatem per tentamenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et qui contra carnem et Adjuvabat enim servum suum Dominus, qui nostri gratia carnem suscipiens, victoriam corpori contra diabolum largitus est, ut, singulis ita certantibus, apostolicum liceret proferre sermonem: Non autem ego, sed gratia Dei, quae mecum est . Postremo cum nec hoc argumento destruere posset Antonium draco teterrimus, et videret se
Abbreviated transcription (Latin):
ferens tantas in adolescente uir¬
tutes: ueteranis eum aggressus
est fraudib. Et primum quilẽ
temptans. si quo modo posset eũ¬
ab arrepto instituto detrahere:
tinmittebat ei memoriã possessio¬
num. sororis defensionem gene¬
ris nobilitatem amorem rerum.
fluxam scł̃i głam esce uariam ile¬
lectationem. et reliqua uite remiᷤ¬
sioris blandimenta postremo uir¬
tutis arduum finem et maxi¬
mum perueniendi laborem. nec¬
non corporis fragilitatem sugge¬
rebat. et etatis spatia plixa pror¬
susq maximam et cogitationũ
caliginem suscitabat. Postqũa¬
autem orationib eius ad dũm
per passionis fulem se intellex¬
it elidi: consueta aduersus om¬
nes adolescentes arma corripi¬
ens. nocturnis eum inquieta
apertis in eum telis irruebat:
ut nullus ambigeret qͥa antontꝰ
contra diabolum dimicaret. sã
et ille cogitationes sordidissimaᷤ
conabatur inserere. et hic eas
orationib submouebat assidue.

Expanded text:
ferens tantas in adolescente virferens tantas in adolescente virtutes, veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans, si quo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere, immittebat ei memoriam possessionum, sororis defensionem, generis nobilitatem, amorem rerum, fluxam saeculi gloriam, escae variam delectationem, et reliqua vitae remissioris blandimenta; postremo virtutis arduum finem, et maximum perveniendi laborem, necnon et corporis fragilitatem suggerebat, et aetatis spatia prolixa: prorsus maximam ei cogitationum caliginem suscitabat, vous orationibus ejus ad Deum, per passionis fidem se intellexit elidi, consueta adversum omnes adolescentes arma arripiens, nocturnis eum inquietabapertis in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo.
Abbreviated transcription (Latin):
cunditatem illius sectabat᷑. Isti¬
us lenitatem illius uigilias:
alterius legendi emulabatur
industriam. Istum ieiunantẽ.
illum humi quiescentẽ intra¬
batur. Alterius patientiã: al¬
terius mansuetudinem predi¬
cabat. Omniũ quoq incariã
erga se retinens caritatẽ. atq
uniuersis uirtutum partib
irrigatus: ad sedem ꝓpriam re¬
grediebatur. Ibi secum uniuer¬
sa pertractans: omnium in se
bona nitebatur expͥmere. Neq
enum aduersus coetaneos ali¬
quando mouebatur: s ea tan¬
tum flamma egregio uiro cres¬
cebat in pectore. ne sciłs cuiqͣ.
in predictis operib inuenire¬
tur. Et hoc ita faciebat: ut cũ
omnes gła auteiret: omnibus
tamen carus esset. Nam et ui-¬
cin et monacht ad quos sepe
ueniebat: antontum utdentes.
deicolam nuncupabant. Indul¬
tisq nature uocabulis: quidã
gebant. Cum hec gereret antoni¬
us quib omnium in se prouoca¬
ret affectum: intimicus nominis
xp̃iani diabolus impatienter

Expanded text:
cunditatem illius sectabatur; isticunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, illius vigilantiam, alterius legendi aemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nitebatur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nuncupabant; indultisque naturae vocabulis, quidam gebant. CAP. IV.--Dum haec gereret Antonius, quibus omnium in seprovocaret affectum, inimicus nominis Christianidi abolus, impatienter
Abbreviated transcription (Latin):
apis prudentissima. Nec ad habi¬
taculum suum ante reneabat.
nisi eius quem cupiebat fruere¬
tur aspectibus: et sic tanqͣ. niune¬
re mellis accepto abibat ad sua.
Tali quidem institutus exordio.
cum per dies singłos ita antinũ
roboraret: ut nec opum paterna¬
rum nec suorum meminisset af¬
finium. omne etiam desidertũ
et sollicitudinem erga ul qđ ce¬
perat exerceret: operabat᷑ mant¬
bus siuis. sciens scriptum esse.
Qui non operatur: non mandu¬
cet. Mercedem tamen operis sui.
precio panis excepto egentibus
largiebatur. Orabat frequenter
qͥppe qͥa dudicerat qł oporteret
sine cessatione dñm rogare. Au¬
ditioni etiam scripturarum ita
studium commodabat. ut nichil
ex eius animo laberetur: s uni¬
uersa ilñi precepta custoidiens.
memoriam pro libris haberet.
sic suam uitam instituens: ut¬
ab uniuersis fratrib puro dili¬
geretur affectu. Ab omnib adqͦs
studio discendi ꝑgebat obediens:
pprias singulorũ gratias hau¬
riebat. Huius continentiam io¬

Expanded text:
apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod coeperat exerceret, operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: Qui non operatur, non manducet . Mercedem tamen operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe qui didicerat quod oporteret sine intermissione Dominum orare . Auditioni etiam Scripturarum ita studium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instituens, ab universis fratribus puro diligebatur affectu; et omnibus, ad quos studio discendi pergebat, obediens, proprias singulorum gratias hauriebat: hujus continentiam, ju
Abbreviated transcription (Latin):
non cooperiet᷑. Iustum est enim
et bene acceptum deo: ut tegan
nundabantur enim quatuor
rachanelle numinismate uno.
Mox ergo transmisit illud in cra¬
stinum. ut uenundaret᷑. Et u¬
dens is qui hoc optulerat. emit
illud triginta sex nummisma¬
tib: et rursus obtulit patriar¬
che. Cum uero in crastinum ui¬
disset illud:emit hoc similiter
et obtulit patriarche. deposcens
ut tegeretur eo. Cum aut̃e t̾cio
id fecisset: dicit ei gratulabun¬
dus ille sc̃s. Uidebimus quis de¬
ficiet ego antu. Erat enim opu¬
lentus ualde: et suauit quasi
uindemiabat eum ille sanctus.
paulatim ab eo auferens m¬
ta. et dicebat semꝑ q ł posset
aliquis intentione dandi pas¬
perib expoliare diuites: ⁊ ii¬
sum etiam ypocamissũ ab n¬
sis beniuole auferre et ñ per¬
cat: maxime si sunt altqͥ mur¬
sericordes et auari. Ouo enn
lucrat᷑ talis. Unum quudem
quia animas illoꝵ saluat.
terum autem quia ipse ex hie
mercelem non modicam ha¬

Expanded text:
non cooperietur illo. Justum est enim, non cooperietur illo. Justum est enim, et bene acceptum Deo, ut tegantnundabantur enim quatuor rachanellae numismate uno. Mox ergo transmisit illud in crastinum, ut venundaretur. Et videns is qui obtulerat, emit illud triginta sex numismatibus, et rursus obtulit patriarchae. Cum vero in crastinum vidisset illud, emit hoc similiter, et rursus obtulit patriarchae, deposcens ut tegeretur ab eo. Cum autem tertio hoc fecisset, dicit ei gratulabundus ille sanctus: Videbimus quis deficiet, ego an tu. Erat enim opulentus valde, et suaviter quasi vindemiabat eum ille sanctus, paulatim ab eo multa auferens; et dicebat semper quod posset aliquis intentione dandi pauperibus exspoliare divites, et ipsum etiam hypocamisum ab eis benevole auferre, et non peccare, et maxime si sunt aliqui immisericordes et avari. Duo enim lucratur talis: unum quidem, quia animas illorum servat; alterum autem, quoniam et ipse ex hoc mercedem non modicam ha