comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
osus ait peculiare opus ĩsti¬
tutũ ẽ. ut nullus exeroeat
monachꝰ. qiͣ sibi ꝓpͥe uendica¬
senioris suscipiendũ incho¬
andũ siue faciendũ ẽ. s in
precepit hoc agendum.
Heque aliquid hr̃e propͥ¬
um nullam omnino reͣ
neq codicem neq tabu¬
las. neq graphum. sed
nichil omnino. quippe
quib nec corpora sua
nec uolintates licet ha¬
bere in propeia potesta¬

Expanded text:
sileant. Peculiare opus institutum est, ut nullus exerceat monachus, quasi sibi proprie vindicasenioris suscipiendum, inchoandum, sive faciendum est, sed in praeceperit, hoc agendumeque aliquid habere proprium. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria volunta
Abbreviated transcription (Latin):
recipue hoc iucium
Badicitus amputan¬
dum ẽ. de monasterio ne
quis presumat aliquid
dare aut accipere sine iꝰ¬
sione abbatis Non emin

Expanded text:
ecipue hoc vitium radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, n
Abbreviated transcription (Latin):
men ex ore monachi processisse
Tuincã meã codicẽ meũ. tabłaᷤᷤ
meas. graphyum meũ ⁊ cet̾a
hiis similia. Nam si huiꝰ modi
u̾bum ꝑ subreptionẽ uł igno¬
antiam de ore eiꝰ effuditꝰ dig¬
na ꝑ hoc penitentia satisfaciẽs
ueniam petat in t̾ra ꝓstratꝰ.¬
eum abbas et diuturna excoĩ¬
catione condẽpnet. ut exemplo
illiuis nindicte nullus hoc au¬
deat imitari.

Expanded text:
men ex ore monachi processisse, tunicam meam, codicem meum, tabulas meas, graphium meum, et caetera his similia. Nam si hujusmodi verbum per subreptionem vel ignorantiam de ore ejus effuderit digna pro hoc poenitentia satisfaciens veniam petat in terra prostrateum abbas et diuturna excommunicatione condemnet, ut exemplo illius vindictae nullus hoc audeat imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo si oculi domini specu¬
lautur bouos et malos.⁊
dominus de celo semper̃
respicit super filios homi¬
num. ut iudeat si ẽ intel¬
ligens aut requirẽs dm̃:

Expanded text:
Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum, ut videat, si est intelligens, aut requirens Deum ;
Abbreviated transcription (Latin):
In qua latera diuersos
gradus humilitatis uł
discipline euocatio diui¬
na ascendendos inseruit.
¶Gradus isti ideo humilitatis

Expanded text:
In qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. Primum itaque humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Quam petitionem manu
sũa scribat aut certe si nõ¬
scit litceras alter ab eo ro¬
gatus scribat. et ille no¬
uicius signum faciat. et
manu sua. eam super al¬
sius introierit nouiciꝰ: tunc
tio rerũ suaꝵ d̾o uł monast̾io
ducta ip̃ius donatoris manꝰ
suꝑ altare ponat᷑. dicente ip̃o
ꝑtate mea quicqͥd mͥ donasti

Expanded text:
Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super alsuis introierit, tunc tio rerum suarum Deo vel monasterio facta, ipsius donatoris manus super altare ponatur, dicente ipso pertate mea, quidquid mihi donasti,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui septenarius sacratus
nũmerus a uobis sic imple¬
pore: nr̃e seruitutis officia
ꝑsoluamus quia de hiis di
liis id ẽ ip̃e propheta aitͦ.
Media nocte surgebam. Us¬
tͥ gͦ hiis temporib referaiti
laudes creatori nr̃o. super
iudicia iusticie sue. id est
pera completorio et nocte
surgamus ad conficendũ¬

Expanded text:
Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implepore nostrae servitutis officia persolvamus. Quia de hiliis idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam go his temporibus referamus laudes Creatori nostro super judicia justitiae suae; id est pera, completorio, et nocte surgamus ad confitendu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ apłos descendisse p̾mitꝰ
ꝯꝓbat᷑. Sexta ꝓ eo ꝙ maculata ho.
suspensus obnorias nos de et̾¬
nis ꝑcc̃oꝵ uinculis liberauit.
Nona ꝑ eo ꝙ eadem hora dominꝰ
it ad celos. Suodecima u̾o. ꝓptͣ
t̾minationẽ diei sicut illius pͥ¬
hora sr̃ apłos in or̃onũ officio &¬
nacło oraret subito in excessu
lintheũ de celo sb̾missũ descendͭ
uidisse. De xi aũ legimꝰ petrus

Expanded text:
super apostolos descendisse primitus probatur. Sexta, pro eo quod immaculata hostsuspensus obnoxios de aeternis peccatorum vinculis liberavit. Nona pro eo quod eadem hora Dominusit ad coelos. Duodecima vero propter terminationem diei, sicut prihora super apostolos in orationum officio condum in coenaculo oraret, subito in excessu linteum de coelo submissum, vidisse ; de nona autem leg
Abbreviated transcription (Latin):
¶scorum uero festiuitati¬
b uł omnib solennitatib si¬
cut diximus dominico die a¬
gendum: ita agatur exceptõ
qd̾ psalim aut antiphone uł
lectiones. ad ip̃m diem ꝑti¬
nentes: dicantur modus
autem suprascriptus: tene¬
dicatut pascha usq ad pen¬
tecosten sine int̾missione
dicatur alła tam in psal¬
nis quam in responsoriis.

Expanded text:
orum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus dominico die agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae vel lectiones, ad ipsum diem pertinentes, dicantur. Modus autem suprascriptus tenecto Pascha usque ad Pentecosten sine intermissione dicatur Alleluia, tam in psalmis quam in responsoriis.
Abbreviated transcription (Latin):
Qnim u̾o dominica extra
quadragesimam cantica ma
uero nunqmͣ dicantur cum
alla:nisi a pascha usqz pen
na opera per diem agantur.

Expanded text:
ni vero Dominica extra Quadragesimam cantica, mavero nunquam dicantur cum Alleluia, nisi a Pascha usque ad NA OPERA PER DIEM AGANTUR.
Abbreviated transcription (Latin):
uideri si natꝰ d̾r qͥ ex hac uita im¬
grau̾it. Quomͦ eĩ ⁊ suete nasci
dr. cũ qͥs de ut̾o matͥs ꝓcedens.
hanc in lucẽ egredit: ita etiã
rectissiẽ pͭ natꝰ appellari. qui so¬
lutꝰ a iuincłis carnis ad lucem
sublimat᷑ et̾nã. Uñ mos obti¬
nuit ec̾casticꝰ ut dies bõꝵ nĩm

Expanded text:
videri, si natus dicitur qui ex hac vita migraverit: quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem ingreditur; ita etiam rectissime potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus, ut dies beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
Si qua uero minora agen¬
da sunt in monasterii uti¬
litatib seniorum tantum
utatur consilio sicut scrip¬
tum est. omnia fac cum
consilio et post factum ñ
res ẽ ꝯsiliũ. et abbatib ualde ꝑ¬
necessariũ et nõ pariupenden¬
dũ s si aurũ et argentũ ꝯsti¬
iuendũ. et hoc ip̃m diuina ap¬
probat scͥptura dicens. ⁊lurũ
et argentũ ⁊ estitutio pedum
et sr̃ utrũq ꝯsiliũ bñplacitũ.¬

Expanded text:
Si qua vero minora agenda sunt in monasterio, seniorum tantum utatur consilio: sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non ibus valde necessarium, et non parvipendendum, sed super aurum et argentum constituendum. Et hoc idipsum divina approbat Scriptura, dicens: Aurum et argentum est constitutio pedum, et super utrumque consilium beneplacitu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssus ꝑsistat id ẽ numiores mn
decanis decani: ĩ p̾positis p̾põiti
ĩ abbatib. uiꝰ aliũ portantes
tanqmͣ in num̾o lapides qdͣti
Quiq decam si exeis ali¬
qua forte quis inflatus su¬
ꝑbia repertus fuerit rẽp̃¬
hensibilis: correptus se¬
ꝯmel et iterũ atq tercio
si emendare noluerit:
deiciatur et alter in loco
euis qui dignus est sub¬
rogetur. et de p̃posito eadẽ
constitiumus. Non enim¬

Expanded text:
penso persistat, id est, juniores in penso persistat, id est, juniores in decanis, decani in praepositis, praepositi in abbatibus: unus alium portans, tanquam in muro lapides quadrati, Quique decani, si ex eis aliqua forte quis inflatus superbia repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque tertio, si emendare noluerit, dejiciatur, et alter in loco ejus, qui dignus est, subrogetur. Et de praeposito eadem constituimus. § I
Abbreviated transcription (Latin):
q̃sqd illi p̾ceꝑint. si hoc sũ mur̃¬
iuintione ꝯ hylaritate ⁊ ta¬
citurnitate fec̾int dicẽte moy¬
se. Audi isrł et tace. unꝰ alt̾ius
onera portate ⁊ nemo aliuz
iudicet. Nemo aliũ detrahãt.
Qͣa scͥptũ ẽ. oĩs detractor era
Unꝰ ab alio mansuetudinẽ co¬
medant sine querela quicq̃d
eis appositũ fu̾it. nesciant qd̾
acceꝑint. Non celent fr̃s de¬
canis sius qͥcqͥd ꝑ singłos dies
cogitau̾int. Decam uero sint
eis qiͣ rectores ⁊ custodes.Tan¬
⁊eglegentias cunctoꝵ ip̃i pro¬
udeant ⁊ emeudandi ptatẽ
hẽant et ꝙ ip̃i ñ ualu̾int emẽ¬
dare: p̃posito ñ morent᷑ accu¬
sarx qͥ et ip̃i p̾positi sichꝰ directe
et rona bilit̾ agant. Ut abb̾es
suos nullo modo psumant ĩ¬
quietaro excepto de hiis que¬
ntͥq nõ ualuerint accelepare.
⁊i hoc unꝰ alt̾i tantã hũilitatẽ
hẽat. ut nũqmͣ ullus ullũ offen¬
dat. s unus ĩ alt̾o tanqͣm in

Expanded text:
quidquid illi praeceperint, si hoc sine murquidquid illi praeceperint, si hoc sine murmuratione cum hilaritate, et taciturnitate fecerint, dicente Moyse: Audi Israel, et tace . Unus alterius onera portate ; et nemo neminem judicet; nemo neminem detrahat, quia scriptum est: Omnis detractor eradunus ab alio mansuetudinem. Comedant sine querela quidquid eis appositum fuerit; vestiant quod acceperint. Non celent fratres Decanis suis quidquid per singulos dies cogitaverint. Decani vero sint eis quasi rectores et custodes, tanNegligentias cunctorum ipsi praevideant, et emendandi potestatem habeant; et quod ipsi non valuerint emendare, praeposito non morentur accusare. Qui et ipsi praepositi sic hoc districte et rationabiliter agant, ut abbates suos nullo modo praesumant inquietare, excepto quod utrique non valuerint accelerare. Et in hoc unus alteri tantam humilitatem habeat, ut nunquam ullus ullum offendat; sed unus in altero tanquam in
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit ut doceat eũ pͥmitꝰ
suas uinc̾e uoluntates. in
qͥb eũ diligent̾ exeroens il¬
la ei semꝑ de industͥa imꝑet
q̃ senserit aĩo eius ẽẽ ꝯͣria.
qr multis hoc exꝑimentis¬
doctũ ẽ. nũqm posse mona¬
chũ suas concupiscentias
refrenare : nͥ pͥus ꝑ obedĩa
mortificare suas didicerit
uoluntates. Nec pot̾it iram
aut tristiciam aut spm̃ for¬
nĩcatõis extinguere: nec
ꝯfr̃ib hummilitatem firmã
ꝑpetuamq retinere. nec ĩ
congregatione diutius ꝑ¬
man̾e. qui prius uolunta¬
tes suas ñ didicerit suꝑare.
Qui decami tales eligant᷑¬
in quib securus abbas par¬
tiatur onera sua. et nõ
eligantur per ordinem
sed secundum uite meri¬
tum et sapientie doctri¬
nis funt constituti tantum
sollicitudĩẽm gerant. suꝑ qͣs
uͥl faciant nͥ mandati alibi
ñ ꝑ gant: nͥ ordinati. seuiores ti¬
meant ut dños ament ut pentes
faciant q̃ cđd ab eis imꝑatum
acceꝑiñt cordant sibi salutare

Expanded text:
perit, ut doceat eum primitus suas vincere voluntates; in quibus illum diligenter exercens, illa ei semper de industria imperet, quae senserit animo ejus esse contraria; quia multis exdoctum est nunquam posse monachum suas concupiscentias refrenare, nisi prius per obedientiam mortificare suas didicerit voluntates; nec poterit iram, aut tristitiam, aut spiritum fornicationis exstinguere, nec cum fratribus humilitatem firmam perpetuamque retinere, nec in congregatione diutius permanere, qui prius voluntates suas non didicerit superare.Qui decani tales eligantur, quibus securus abbas partiat onera sua. Et non eligantur per ordinem, sed secundum vitae meritum et sapientiae doctrinias sunt constituti, tantum sollicitudinem gerant super quos nihil faciant, nisi mandati; alibi non pergant, nisi ordinati; seniores timeant ut dfaciant quidquid ab eis imperatum acceperint; credant sibi salutare
Abbreviated transcription (Latin):
Si amine uero pcc̃i cau¬
albati aut spiritalib se¬
morib patefaciat. qui
sciant curare sua et ali¬
ena uulnera non deteg̾e
ꝙ si ex marorib culpis que ad
amine maiorẽ ꝑtineat damp¬
secreciꝰ ꝑ puram contessionẽ
suo manifestet abb̃i. ne dũ
temꝑe hoc animm culpam de¬
tegere uerecundatur cum
reatu culpe faciem di aboli
interius recondat.

Expanded text:
Si animae vero peccati cauabbati aut spiritualibus senioribus patefaciat, qui sciant curare et sua et aliena vulnera, non detegere quod ad animae majorem pertinet damsecretius per puram confessionem volens suae manifestet abbatissae: ne dum tempore animi culpam detegere verecundat, cum reatu culpae faciem diaboli interius recondat.
Abbreviated transcription (Latin):
biliter et cum humilita¬
dit. aut ostendit tractet
abbas prudenter ne for¬
te propter hoc ip̃m eũ
dominus direxerit. Qd¬

Expanded text:
biliter et cum humilitadit, aut ostendit, tractet abbas prudenter, ne forte pro hoc ipsum Dominus direxerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero postea uoluerit
stabilitatem suam fir¬
mare. non renuatur ta
lis uoluntas et maxi¬
me. quia tempore hos¬
pitalitatis euls uita¬

Expanded text:
Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur ei talis voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit
Abbreviated transcription (Latin):
i quis mona¬
chus peregrinus de
longinquis prouincis
superuenerit si pro hos¬
pͣtte uoluerit habitare
In mõnasterio et contẽ
tus est consuerudine lo¬
ei quam inuenerit et
non forte superfluitate
sua perturbat monaste¬
rium. sed simpliciter
contentus ẽ. qd̾ inue¬
nerit. suscipiatur qñ
tempore cuꝑit. Dontẽ¬

Expanded text:
i quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasttus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non forte superfluitate sua perturbat monasterium, sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur quanto tempore cupit.
Abbreviated transcription (Latin):
femoraliũ ususus cuiqm ẽ ꝑmit¬
tendꝰ maxime hus qui ĩ mĩst̾ĩo
applicant᷑ altaris. S et hoc qui
studere uiolu̾it rep̃hendendꝰ nõ
erit ãi nũc usq constet plera¬
q hunc usũ monast̾ĩa etiã in
hiis regionib nõ hr̃e. Qd̾ u̾o
dicit de cuculł ⁊ tunicis ꝙ sint
aliqnͣto ꝓuisi meliores qmͣ so¬
lici sunt hr̃e. in illis regionib

Expanded text:
Femoralium usus cuiquam est permittendus, maxime his qui ministerio implicantur altaris. Sed et hoc qui studere voluerit, reprehendendus non erit, cum hucusque nunc constet pleraque hunc usum monasteria etiam in his regionibus non haberet hoc qui studere voluerit, reprehendendus non erit, cum hucusque nunc constet pleraque hunc usum monasteria etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ quo tamen abbate semꝑ
consideretur illa sententia
actuum apłorum: quia
dabatur singulis prout
cuiq opus erat. Ita ergo
et abbas consideret ĩfirͤ¬
mitates indigentuum
Non malam uoluntatẽ
inuidentium in omnib
tamen iudicus siuis der
petributionem cogitet.
nõ erũt equalit̾ distribuenda
õib. s cũ discretione ut cuius
etas gradusq expostulat. Ita
eĩ et apłos fecisse legimꝰ sicut
scriptĩi ẽ. erant ilł oĩa cõmunia
et distribuebat᷑ unicuiq ꝓut
opꝰ erat. uniꝰcuiꝰq autẽ frĩs sup¬
plementũ uł indigencia inspi¬
ciat᷑. ut qui hñt: contenti suit
et qui non hñt accipiant.
abbatis cum hospitib et
peregrinis sit semper. Qͦ¬
ciens tamen in inus sũt
hospites quos nult de frĩ¬
b uocare in ip̃ius sit po¬
testate. seniores tamen
unum aut duos semper
cum frib dimittendum
procuret p̃ꝑ disciplinam.

Expanded text:
A quo tamen abbate semper consideretur illa sententia Actuum apostolorum: quia dabatur singulis prout cuique opus erat . Ita ergo et abbas consideret infirmitates indigentium, non malam voluntatem invidentium. In omnibus tamen judiciis suis Dei retributionem cogitet. non erunt aequaliter distribuenda omnibus, sed cum discretione, prout cujusque aetas, gradusque expostulat; ita enim apostolos fecisse legimus, sicut scriptum est: Erant illis omnia communia, et distribuebatur unicuique, prout opus erat . 2. Uniuscujusque fratris supplementum, vel indigentia inspiciatur, ut qui habent contenti sint, et qui non habent accipiant; abbatis cum hospitibus et peregrinis sit semper. Quoties tamen minus sunt hospites, quos vult de fratribus vocare in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum aut duos semper cum fratribus dimittendum propter disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
Et dum contraria sibi
abbas prepositusq senti¬
unt: et ip̃orum necesse ẽ.
sub hac dissensione aĩas
piclitari et hii qui sub
sp̃is sunt dum adulant
partib eunt in perditio¬
nem. Cuius periculi ma¬
lum ad illos respicit in
capite qui talib in ordi¬
natione se fecerunt au¬

Expanded text:
et dum contraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt au
Abbreviated transcription (Latin):
uod si aut locus expetit
aut congregatio pecierit
ration abiliter cum hiĩ¬
litate et albas. iudicau̾it
expedire: quenicumq e¬
legerit abbas cum consili¬
o fr̃m timentium u̾m
ordinet ip̃e sibi p̃positum
Qui tm̃ tamen prepositꝰ¬
illa agat cum reuerenti¬
a que ab abbate suo ex
inuncta fuerint. Nich
contra abbatis uolunta¬
tem et ordinationem fa¬
ciens quia quantum p̃¬
latus e̾ ceteris: ita eũ
oportet sollicitus obser¬
uare precepta regule¶ Et

Expanded text:
uod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nihil contra abbatis voluntatem et ordinationem faciens. Quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae.
Abbreviated transcription (Latin):
et ysitorus dͭ. Speciosam uł
uariam suppellectilem mona¬
cho hr̃e ñ lic. c̃ stratꝰ erit storia et
stragulũ. pelles ꝙ lanate. duegal¬
napis quoq et faccõgum ge¬
minos q ad caput pulullos.
ab abbate scrutanda sũt
pp̃ opus peculiare non in¬
ueniatur. et si cui inuẽ¬
tum fuerit qd̃ ab abbate
non acceperit grauissiẽ
discipline subiacet. ⁊ ut
in hoc ucium peculiare
radicitus amputetur dẽ¬
tur ab abbate omnia q̃
lige. bracile. culcellus.
gffium. actus: mapula
tabule ut omnis aufe¬
dͭ lectula singuloꝵ abbas uel
spositꝰ. bis in ebdomada reuol¬
uat atq ꝑscrutet᷑. ut uideat ne
quis suꝑfluũ aͥd illic uł ocł¬

Expanded text:
 Isidori : « Speciosam vel variam supellectilem monachum habere non licet; cujus stratus erit storea, et stragulum, pellesque lanatae duae, galnabis quoque, et faecistergium, geminusque ad caput pulvillus. ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia qualigae, bracile, cultellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis aufe: « Lectula singulorum abbas vel praepositus bis in hebdomada revolvat atque perscrutetur, ut videat ne quis superfluum aliquid illic vel oc
Abbreviated transcription (Latin):
ui prepositus si repertꝰ
fuerit uiciosus. aut ela¬
tione deceptus superbie
aut contemptor sc̃e ue¬
gule fuerit comprobatꝰ
admoneatur uerb̾ usq
quat̾ si non emendauit.
adhibeatur ei correptio dis¬
aipline regularis. Qd̾ si u
sie correxerit: tunc deicia¬
tur de ordine positure. et
alius qui dignus ẽ in lo¬
co suo subrogetur. Qd̾
si et postea in congregati¬
one quietus et obediens
non fuerit: etiam de mo¬
nasterio expellatui ¶Icte¬

Expanded text:
Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque quater: si non emendaverit, adhibeatur correptio disciplinae regularis: quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius, qui dignus est, loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogite
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii. nõ etate senili:. s
morib constituendꝰ ẽ. Multos
etenĩ ꝓlixitas arnoꝵ attollit
s decũs torpentis uite ad infã¬
cie ĩ manuitatẽ tepescendo re¬
ducit. Constituendus ẽ gͦ p̃po¬
sitꝰ morib gͣius ẜmone solle¬
ri: ingemo fortis. consid̾atõ¬
ne uigil. cursu impiger: cor¬
reptione pius. diciplina io¬
deratus. actu castus. morib
sobrius. dispensanone equus
humilitate ornatus. paciens
mitis. non turbulentus. non
iracundꝰ nõ sit suꝑbile uł ar¬
rogantie iuicio maculatꝰ. nõ
ꝓdigꝰ. non gariulus. s omĩ
actu religionis ornatꝰ. qui
sciat languentiũ morib sb̾¬
uenire et tepescentiũ igna¬
uiam excitare. Suꝑ quemt
albas requuiescat. uͥt in nłło¬

Expanded text:
monasterii non aetate senili, sed moribus constituendus est. Multos enim prolixitas annorum attollit, sed dedecus torpentis vitae ad infantiae immaturitatem tepescendo reducit. Constituendus est ergo praepositus moribus gravis, sermone solers, ingenio fortis, consideratione vigil, cursu impiger, correptione pius, disciplina moderatus, actu castus, moribus sobrius, dispensatione aequus, humilitate ornatus, patiens, mitis, non turbulentus, non iracundus, non superbiae vel arrogantiae vitio maculata, non prodiga, non garrula, sed omni actu religionis ornata, quae sciat languentium moribus subvenire, et tepescentium ignaviam excitare, super quam abbatissa requiescat, ut in n
Abbreviated transcription (Latin):
dici uidet᷑. qui sicut abbẽm:
ita et p̃positũ ordinau̾nt qui
llniꝰ monast̾ii ordinationẽ
ñ ouob s uni debuerũt ĩpone
pedire pp̃ pacis caritatis¬
q custodiam. in abbatis
pondere arbitrio ordina¬
tionem monasterii siu.¬

Expanded text:
dici videtur, qui sicut abbatem, ita et praepositum ordinaverunt, qui unius monasterii ordinationem non duobus, sed uni debuerunt imponerpedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii su
Abbreviated transcription (Latin):
dissentiones in monast̾io¬
t maxime in illis lo¬
cis ubr ab eodem sacer¬
dote uł ab eis abbatib
qui abbatem ordinant:
ab ip̃is etiam et p̃posit̾
nabatꝰ tuno et ab eode ep̃o
et aliis coram astantib alb̾ib
et ĩposuus ordinaret᷑ s qr inde
ab alio hodie apd̾ nos ordĩat᷑.
s a ꝓp̾o abbate pp̃ositure illi
tũq aibati iusum fu̾it: ab ip̃o¬
Duod qm sit absurdum
facile aduertitur quia ab
ip̃o mcio ordinationis
materia ei datur suꝑbi¬
endi. dum ei subgentur
a cogitationibus sius
exutum eum ẽẽ a pote¬
state abb̃is sui: quia ab
ip̃is est ordinatus a qͥb

Expanded text:
dissensiones in congregatioet maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus nabatur, tunc ab eodem episcopo, et ab aliis coram astantibus abbatibus et praepositus ordinaretur. Sed quia inde ab alio hodie apud nos ordinatur, sed a proprio abbate praepositurae illi t, ab ipquam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu ordinatus a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
osus ait uestim̃ta non multa
b tĩ cucullis uillatis ⁊ simpli
ci uno palliolo. t̾nisq cunicis
⁊ scaminib duab ciiꝰq necces¬
sitatis q̃rimonia sufficienda

Expanded text:
orum. Vestimenta non multa ntum cucullis villata et simplici, et uno palliolo, ternisque tunicis, et staminiis duabus cujusque necessitatis querimonia sufficienda
Abbreviated transcription (Latin):
tam corporis qmͣ aĩe p̾uidere
et subsidia p̃sentis neccessi¬
tatis porrig̾e. et corda subdi¬
toꝵ suoꝵ ad laudem cyeato¬
eos quos tarditate uł segni¬
cie culpabiles. reppererit ꝓut
culpa uł etas fu̾it: aut mncor¬
patione. aut flagello corpore.¬

Expanded text:
tam corporis quam animae provida, ut et subsidia praesentis necessitatis porrigat, et corda subditarum ad laudem Creatoeos quos tarditate vel segnitia culpabiles repererint prout culpa vel aetas fuerit aut increpatione aut flagello corr
Abbreviated transcription (Latin):
Dum sint aliqui malig¬
no spũ superbie inflati
ietr estimant se secundos
abbites assumentes s
tyramnidem scandala nu¬
tuunt et dissentiones
nin congregatĩone faci

Expanded text:
dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos abbates esse, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faci
Abbreviated transcription (Latin):
uictũ et uestitũ hiis contenti
sumꝰ. Ndͣnͣ qui uolunt diuites
fĩ incidunt in temptationem
et laqueũ diaboli et in desid̾ia
multa et inutilia et nociua
Hemoralia hii qui in uia
diriguntur de uestiauo ac¬
ei puint que reuertentes
loca ibi restituant et cutul¬
le ⁊tunice sint aliqñ so¬
lito quas hñt modice
meliores quas exeuutes
in uia accipiant de uesti¬
ario et reuertentes restitu

Expanded text:
uibus tegamur, his contenti simus. Nam qui uolunt diuites fieri, incidunt in tentationem et laqueum diaboli, et desyderia multa inutilia et nociua, Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent modice meliores: quas exeuntes in via accipiant de vestiario, et revertentes restitu
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinatos et inquietos d
tione obedientes aũ et mites
et pacientes ut in melius ꝓfi¬
nentes ut increpet et corripi¬
at ammonemꝰ. Nulla ut arbi

Expanded text:
disciplinatos et inquietos debet edientes autem et mites, et patientes, ut in melius profinentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque di
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ẽ leuitas cũ seru̾itate. faciẽ¬
dũq ẽ. ꝙ dam ex utroq temꝑa¬
mentũ ut neq multa asꝑita¬
te exulterentur subditi. neꝙ
minia benignitate soluant᷑¬

Expanded text:
ergo est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvant
Abbreviated transcription (Latin):
Iu doctrina sua namq
abbas apłicam debet illã
semper formam serua¬
re in qua dicit. argne.
obsecra: increpa In hac¬

Expanded text:
In doctrina sua namque abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa :
Abbreviated transcription (Latin):
castigatus exhibet reuerenti¬
am castiganti. asꝑitate autẽ
niie increpationis offensus.
nec increpationem recipit nͣ
salutẽ. possumꝰ et in hac sen

Expanded text:
castigatus exhibet reverentiam castiganti; asperitate vero nimiae increpationis offensus, nec increpationem recipit, nec Argue, obsecra, increpa in
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ .i. ut ẽe mũda studeat ma¬
nus. q̃ diluere sordes aliorũ curat
ne tacta queq det̾ius inquinet
si sordida insequens lutũ tenet.
qui fertis uasa dm̃. Dñi etenin
aĩas ad int̾na sa craria ꝑducen¬
das in sue conu̾sationis fide sus¬
ceperunt. Apud semetipos ergo
qͣntum debeant mundari ⁊ spi¬
ciant qui ad et̾nitatis templũ
uasa iuentia in sinu proprie
sponsionis portant. Ergo ꝙ ñ¬

Expanded text:
cesse est ut esse munda studeat manus quae diluere sordes aliorum curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. qui fertis vasa Domini . Domini etenim animas ad aeterna sacraria perducendas in suae conversationis fide suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae sponsionis portant. Hin
Abbreviated transcription (Latin):
dum in labore quotus
in coquina. in cellario. in
ministerio. in pistrino. in
horto in arte aliqua. dum
bi ubi et non ueniens cõ¬
tinuo ante albatem uł
congregationem ip̃e ultͦ
satufecerit et prodiderit
delictum suum: drmi ꝑ
alium cognitum fuerit
maiori subiaceat emẽ¬

Expanded text:
dum in labore quovis in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum lbi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emen
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aliqua rationabili cã
existat. qd̃ si ita iusticia
dictante abbati uisum fu¬
erit: et de cuiuslibet ordi¬
ne id faciat sui alias ꝓ¬
pria teneant loca¶Qd¬

Expanded text:
nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca
Abbreviated transcription (Latin):
confitenti parcere: qmͣ inuẽ¬
ti sine ꝯfessione p̾stare et ne
aliquis. de culpaꝵ suaꝵ nu̾osi¬
tatib t̾reret᷑: addid̃ qm̃ bonꝰ.
Qs enĩ dubit ad eũ recurĩẽ quẽ
sͥaudit posse celerrime subueĩre.
bono dño ne se hũana negligenͣ
studiosa et sedula supꝑlicatone
suspendet: remedii cãm dͭ ut
ad ⁊ fessionẽ celerem dni debe¬
at munere festinare. In scłm.¬
confit̾ĩ pccm̃: ubi ian constat
esse udicium..¬
t item propheta delictum
meum cognitum tibi feci.
et iniusticias meas non
oꝑui Hoc ẽ cognitum facere:
in confessionem delicta ꝑ duc̃e
gere aut cordis simulatione
celare. Hoc facuint stulti: qui
putantdm ignorare posse. ꝙ
agunt. Contra qui illum no¬
uerunt res om̃s hr̃e manife¬
stas. ad humilem confessionẽ

Expanded text:
confitenti parcere, quam viventi sine offensione praestare. Et ne aliquis de culparum suarum numerositatibus terreretur, addit quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit posse celerrime subvenire. Abono Domino, ne se humana negligentia a studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confessionem celerem Domini debeat munere festinare. Conconfiteri peccatum, ubi constat esse judicium. cum Propheta: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas nonSed hoc est cognitum facere, in confessionem delicta perducergere, aut cordis dissimulatione celare. Hoc faciunt stulti, qui putant Deum ignorare posse quod agunt. Contra, qui illum noverunt res omnes habere manifestas, ad humilem confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis linguosi possint
dici et illi qui lingne ub̾tate
facundi sunt: tñ illis hͦ spałr
nom̃ constat ĩpositũ qui in cõ¬
sid̾ata locutione u̾bosi sunt.

Expanded text:
Quamvis linguosi possint dici et illi qui linguae ubertate facundi sunt, tamen illis hoc specialiter nomen constat impositum, qui inconsiderata locutione verbosi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it uox qmͣ res reqͥrit. cum
possit audire ille cͥ loqͥt᷑: etiã¬
uox s clamor. ꝙ ẽ. notabile.
nͥ forte gͣuior sit auditꝰ eius
c̃ loqͥm᷑. et necessitas nos co¬
gat ad clamandũ. hĩc fructu¬

Expanded text:
sit quam res requirit, cum possit audire ille cui loquitused clamor; quod est notabile: nisi forte gravior sit auditus ejus cui loquimur, et necessitas nos cogat ad clamandum. Propt
Abbreviated transcription (Latin):
propt̾ et de u̾bis elati pħisci
qͥb huiliari meruit. possumꝰ.
ex diu̾so formã hũilitatis qͣ
sublimemͣ assum̾e: ut sicut
ille consid̾atus. et peioꝵ uitus
et sius uͥtutib ẽ elat᷑ ad riu¬
nam ĩ nos ñ nr̃a solũ p̾gicia
s et melioꝵ uͥtutib inspectis
humiliemur ad głam qͣte n
ac submissus obseccet. deu̾s
omp̃ miser̃e supplici tuo. qr nõ
tu scłi sublimes iusticie m̾ĩto
głosi. castitatis laude angłiei
uelud ⁊ multi illoꝵ qui post
flagitia publica penitendo
t merueru̾t ẽẽ deuoti. Qui
⁊̾ si qͥs boni tua gr̃a largiẽte
fecero: quo fine hoc faciam
q̃ ue a te districtione pense¬
tur ignoro.

Expanded text:
propter et de verbis elati Pharisaei quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille, consideratis et pejorum vitiis et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos, ut nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis humiliemur ad gloriam, quatenus ac submissus obsecret. Deus Omnipotens miserere supplici tuo, quia non tu seculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum, qui post flagitia publica, poenitendo tibi meruerunt esse devoti, qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur, ignoro.
Abbreviated transcription (Latin):
cens. sit aũ oĩs hõ uelox ad
audiendũ tardus autẽ ad lo¬
qñdũ. Tales eĩ suꝑ t̾ram mi¬
nime dirigunt᷑. qi flebilitate
sua freqñt̃ exoedunt. Difficile ẽ
enĩ indeliberatũ: rectũ ẽẽ ẜmonem

Expanded text:
olus: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Tales enim super terram minime diriguntur, qui a levitate sua frequenter excedunt. Difficile est enim indeliberatum rectum esse sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
In monasterio. morto.
sedens am̾bulans łstans
melinato sit semper capi¬
te.defixis in terram aspe¬
ctib rerum se omni ho¬
ra de pecratis sius estimãs
iã se tremendo iudicio p̃
sentari estimet. dicens
sibi in corde. semꝑ illud ꝙ
publicanus ille eiuãgłi¬
cus fixis in terram ocu¬
lis dixit. Domine nõ sũ
dignus ego peccator leua¬
re oculos meos ad celum.¬

Expanded text:
in monasterio, in horto, sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terra aspectibus, ream se omni hora de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio Dei repraesentari existimet, dicens sibi in corde semper illud, quod Publicanus ille evangelicus fixis in terram oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator levare oculos meos ad coelum
Abbreviated transcription (Latin):
onus humilitatis gͣd
e. si linguam ad loquend̾
prohibeat monachus. et
taciturnitatem habens
usq ad interrogatioueni
non loquatur. monstrante
scriptura. quia in multi¬
loquio non effugietur pec¬

Expanded text:
onus humilitatis gradus est, si linguam ad loquendum prohibeat monachus, et taciturnitatem habens usque ad interrogationem non loquatur, monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugietur pec
Abbreviated transcription (Latin):
¶Indecimus humilitatis
gradus ẽ si cum loquitur
monachus lenicer et sine
risu humiliter. cum gra¬
uitate uel pauca u̾ba et rõ¬
nabilia loquatur ¶eniter¬

Expanded text:
ndecimus humilitatis gradus est, si cum loquitur monacha, leniter et sine risu, humiliter et cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis medicabile donũ d̾ia
gr̃a miserãte ꝑueĩt. Confusus
confusio q̃ et̾nũ tollis opprobͥũ.
Nͥam qͥcqͥd ĩ ueatũ uen̾it penitẽ¬
tiũ: perpetuis seculis redditur
absolutum..¬

Expanded text:
fessionis medicabile donum, divina gratia miserante, pervenit. Confusus,confusio quae aeternum tollis opprobrium! Nam quidquid in reatum venerit poenitentium, perpetuis saeculis redditur absolutum.
Abbreviated transcription (Latin):
Septimus humilitatis gͣdͦ
e si omnib se inferiorem
et suliorem non solum su¬
a lingua pronunciet: sed
etiam intimo cordis cre¬

Expanded text:
Septimus humilitatis gradus est, si omnibus se inferiorem et viliorem non solum sua lingua pronuntiet, sed etiam intimo cordis cre
Abbreviated transcription (Latin):
siodorꝰ d  uelũ ꝙdã ẽ. densitas pec¬
catoꝵ. Uñ. uia id ẽ uita nr̃a tene¬
brosa amictꝰ cirrũdacione restita
ẽ. hanc reuelamꝰ: qñ delicta nr̃a
tenebrosa promptissime ꝯfite¬

Expanded text:
in eo . Velum quoddam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confite
Abbreviated transcription (Latin):
rus per pacientiam ad¬
implentes. Qui percussi
in maxillam prebent et
aliam. Auferenti tunicã
dimittunt et pallium. a̾¬
gariati. miliario. uadũt
et duo cum paulo apło
falsos fratres sustinent
et maledicentes se bene¬

Expanded text:
s per patientiam adimplentes, qui percussi in maxilla praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angarianti milliario vadunt et duo , et cum Paulo apostolo falsos fratres sustinent, et maledicentes se bene
Abbreviated transcription (Latin):
Quintus humilitatis gͦ¬
dũs est si omnes cogitatꝰi¬
ones malas cordi suo ad¬
uenientes uel mala a se
absconse cõmissa per hu¬
milem confessionem ab
batem non celauerit su¬

Expanded text:
Quintus humilitatis gradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem seniori suae non celaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ielamu̾it pcc̃a qñ sic iuidicat pi¬
ũ uotũ quemadmodũ oꝑat̃ois
effectũ. Dixit enĩ incorde suo
dũo nõ tacere que gesserat. et
tanqm iam cuncta prodid̾it.
ita illi remissa sunt q̃ uoluit

Expanded text:
 sic judicat pium votum, quemadmodum operationis effectum. Dixit enim in corde suo, Domino non tacere quae gesserat; et tanquam jam cuncta prodiderit, ita illi remissa sunt quae voluit
Abbreviated transcription (Latin):
batũ et cet̾oꝵ francoꝵ mͥagno
concilio salubre inuentũ ẽ.
consiliũ ut ꝓ sua et fr̃m custo¬
dia habeat in cõmuni refe¬
ctorio mensã ubi qñ affui̾nt
cũ hospitib: qñ uero desui̾t¬

Expanded text:
batum, et caeterorum Francorum magno concilio salubre inventum est consilium, ut pro sua et fratrum custodia habeat in communi refectorio mensam, ubi quando adfuerint cum hospitibus; quando vero defu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e adoratur. qui et suscipit᷑
Ñcepti autem hospites
ducantur ad oronez
et postea sedeat cum eis pͥ¬
or aũ cui uisserit abbas.
legatur coram hospite lex
diuina ut edificetur et
post hec omnis ei exhibea¬
affectus ⁊ obsequiũ plenũ et
ꝑfectum amoris ꝙ hospitibꝰ
exhiberi oportet in cibi et potꝰ
et omnium illis competẽtiũ
amministratione.¬
Ieiunium a priore fran¬
gatur p̃p̃ hospitem nisi for¬
te precipuus sic dies ieiu¬
ni qui non possit molari
trẽs autem consuetudies
ieiunioꝵ prosequãtur.
¶ Dies ieuinii qui iuolari ñ
possunt dies intlłiguntur pas
ciuiꝰ diei festi fuerit agenda
iugilia. qñ ñ solũ a canoniciꝰ
dericis uerũ etiã a laicis ca

Expanded text:
is adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeaaffectus, et obsequium plenum et perfectum amoris, quod hospitibus exhiberi oportet in cibi, et potus, et omnium illis competentium administrationeJejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. Fratres autem consuetudinem jejuniorum prosequantur. Dies jejunii, qui violari non possunt, dies intelliguntur sanctae cujus diei festi fuerit agenda vigilia, quando non solum a canonicis clericis, verum etiam a laicis 684
Abbreviated transcription (Latin):
choꝵ ait. Cella ꝑegrinoꝵ se¬
mote monast̾i̾o construat᷑
cũ lectis stratis ubi sr̃ueĩ¬
entes frẽs maxime ignoti
dormiant: et ibi sarcmas
suas ponant.

Expanded text:
. Cella peregrinorum semote monasterio constituatur cum lectis stratis, ubi supervenientes fratres, maxime ignoti, dormiant, et bisacias suas ponant.
Abbreviated transcription (Latin):
oquina abbatis et
ho spitum super se sit. ut
in cerns horis superueni¬
entes hosꝑites qui nun¬
quam desunt monaste¬
rio: non inquietent fra¬
tres. In quam coquinam
ad annum ingrediant.
duo fratres qui ip̃m of¬
ficium bene impleant.
Quibz ut in digent so¬
lacia administrentur. ut
absq murmuratione ser¬
uiant. et iterum qũ occu¬
pationem minorem hũt
exeunt ubi eis imperatur
in opere et non solum p̃is
s et in omnib officiis mo.¬
nasterii ista sit consid̾atio.
ut qñ indigent solatia a¬
cõmodentur eis et iteru
qñ uacant: obediant. im¬

Expanded text:
Coquina abbatis et hospitum super se sit: ut incertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrentur; ut absque murmuratione serviant; et iterum, quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum, quando vacant, obediant im
Abbreviated transcription (Latin):
tem et cellam hospitum
habeat assignatam fratꝰ
cuius animam timord̾i
possidet. ubi sint lecti stra¬
li sufficient̾. et domus d̾i
nendo em̃ lecti strati dicunt᷑
strati qiͦ storiati. Storia eni d̃
ꝙ nos maitam ł nactã dicimꝰ.
In hiis aũ solis antiqui mona¬
chi dormire solebant. ⁊ hiis so¬
lis lectulos suos sternebant.

Expanded text:
tem et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint lecti strati sufficienter; et domus Dei nendo, inquit, lecti strati dicuntur; strati quasi storiati; storia enim dicitur quod nos mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos sternebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ducent ad locum cenobii. p̃be¬
bunt q oĩa q̃ apta sunt usui
et lic oĩb hospitalitatis bonũ
cũ grã oporteat referre ub̾ior
da ẽ honorificentia hospita¬

Expanded text:
ducent ad locum xenodochii, praebebuntque omnia quae apta sunt usui « Licet omnibus hospitalitatis bonum cum gratia oporteat referri, uberior da est honorificentia hospita
Abbreviated transcription (Latin):
obsequia sunt p̾benda et ad
uesꝑum lauandi pedes. ⁊ si
ex itin̾e sunt confecti oleo
ꝑunguendi sunt lectis eoꝵ
lucerna et stramina molli¬
a exhibenda. ac ꝑficiscẽtibꝰ
aticum imponendum.

Expanded text:
nis obsequia sunt praebenda, et ad vesperum lavandi pedes; et si ex itinere sunt confecti, oleo perungendi sunt. Lectaria, lucerna, et stramina mollia exhibenda, ac proficiscentibus aticum imponendum.
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ sectandam eẽ hospitalitatẽ¬
ñ illud solũ ostendit ut ueni¬
entẽ hospitẽ ad nos suscipia¬
mus s et requiramꝰ et solli¬
citi simus. et seccem᷑ ac ꝑ qui¬
ramꝰ ubiq hospites ne forte
in plateis sedeant ne extra
tectũ iaceant. Recordare loth¬
et ĩuemes ꝙ ñ illũ hospites. s
ip̃e quesierit hospites et hoc e¬
rat hospitalitatem sectari..¬

Expanded text:
sectandam esse hospitalitatem, non solum ostendit, ut venientem ad nos hospitem suscipiamus, sed et requiramus, et solliciti simus, et sectemur ac perquiramus ubique hospites, nec ubi forte in plateis sedeant, nec extra tectum jaceant. Recordare Lothet invenies quod illum non hospites, sed ipse quaesierit hospites , et hoc erat hospitalitatem sectari.
Abbreviated transcription (Latin):
t ergo nunciatus fue¬
rit hospes occurratur
ei a priore nel a fratrib̾
airomni officio carita¬
t primitus orent parit᷑¬
sibi socientur in pace ¶n
met inuicẽ in osculo sco soci
ari: oportet filios pacis. Un

Expanded text:
tem nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a priore vel a fratribus cum omni officio charitaoccurrere. Prioribus enim necesse est occurrat prior, fratribus occurrat fratobviam abbas; si autem venerit alter, obviam illi exeat alter.
Abbreviated transcription (Latin):
hospitalitatẽ sectantes ꝑ oĩa.
et ne adult̾as ocłm aut ina¬
nem dimictas pauꝑem. Ne
forte doꝰ in hospite aut ĩ pau¬
ꝑe: ad te ueniat et udeat te
hesitantẽ et ꝯtempnentem.
s oĩb hylarem te ostende et

Expanded text:
Hospitalitatem sectantes per omnia , et ne avertas oculum, aut inanem dimittas pauperem: ne forte Dominus in hospite aut in paupere ad te veniat, et videat te haesitantem, et contemnaris; sed omnibus hilarem te ostende, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nan cũmallo animo si
obediat discipulus. et non
solum ore s etiam in cor¬
de si murmurauerit: eti¬
am si impleat iussionem
tamen acceptum iam ñ
erit deo qui dor respicit
murmurantis: et pro
tali facto nullam conse¬
quitur graciam immo
penam murmurantiũ
incurrit si non cum sa¬
tisfactione emendaue¬

Expanded text:
Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emendave
Abbreviated transcription (Latin):
Et ueluti uno momiento
predicta magistri iussio
et perfecta discipuli ope¬
ra in uelocitate timoris
dei ambe res communi¬
car citius explicantur..

Expanded text:
et veluti uno momento praedicta magistri jussio, et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambae res communiter citius explicantur;
Abbreviated transcription (Latin):
Ded hec ip̃a obedientia
tunc acceptabilis erit de¬
o. et dulcis hominib si
ꝙ iubetur non trepide ñ
tarde non tepide. aut
cum murmurio ł cum
responso nolentis effi¬

Expanded text:
Sed haec ipsa obedientia tunc acceptabilis erit Deo, et dulcis hominibus, si quod jubetur non trepide, non tarde, non tepide, aut cum murmure, aut, cum responso nolentis effi
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo hitales relinqñtes
statim que sua sunt. et uo¬
liuitatem propriam dese¬
rentes: mox ex occupans
manib et qd̾ agebant ĩ¬
perfectum relinquentes:
iucino obedientie pede
iubentis uocem factis

Expanded text:
Ergo hi tales relinquentes statim quę sua sunt et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientię pede iubentis vocem factis
Abbreviated transcription (Latin):
uib ad uitam et̾nam
gradiendi amor incumbit.
ideo angustam uiam ari¬
punt. unde dominus dicit
angusta mra est que ducit

Expanded text:
uibus ad vitam ęternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: “Angusta via est, quę ducit
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ magne mercedis ẽ a mor¬
te eriꝑe carnẽ qũq moriturã
qnͣti e meriti a morte aĩam
liberare in celesti patria sine
fine iucturam.
nãtus fuerit: tunc iam
utatur abbas ferro absci¬
sionis ut ait apłs. aufer¬
te malum ex uobis. ¶mnc¬

Expanded text:
Sic enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram? natus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abscisionis, ut ait Apostolus: Auferte malum ex vobis
Abbreviated transcription (Latin):
It quantum subcura sua
fr̃m se habere scierit nume¬
rum agnoscat pro certo qr
in die iudicii ip̃arum omni¬
um ammarum est redditu¬
tus domino rationem sine
dubio addita et sue anime.¬

Expanded text:
t quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae anim
Abbreviated transcription (Latin):
Ante omnia ne dissimulãs
aut parmpendens salute m
ammarum sibi commissa¬
rum. plus gerat sollicitudi
nem de reb transitoriis ⁊
tercens atq caducis. ¶Nõ¬

Expanded text:
Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, nem de rebus transitoriis, terrenis atque caducis,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ita tumens semper fu¬
turam discussionem pa¬
storis de creditis oiubus
cum de alienis raciocini¬
is cauet redditur de suis

Expanded text:
et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ aliqñ subiectoꝵ uicia pru¬
dent̾ dissimulanda sunt. s quia
dissimulant᷑ iudicanda aliqnͣdo
et aꝑte cognita mature tollerã¬
da aliqñ uero subtilit̾. et occulte
ꝑscrutanda aliqũ leuit̾ arguẽda
aliqñ aũ uehement̾ increpanda
s qr ñ una eademq aiuictis
exhortatio congruit. quia nec
ciuictos par moꝵ qualitas. a¬
dientiũ formari d ẜmo doctoꝵ
ut ⁊ ad sua singulis congriat.
et tũ a comunis edificationis
arce nũqmͣ recedat. scdm uniꝰ¬

Expanded text:
 aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpandas. Non una, eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas adientium formari debet sermo doctorum, ut ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arce nunquam recedat. Beatu
Abbreviated transcription (Latin):
In probos autem et du¬
ros ac superbos uel in o¬
bedientes uerborum uel
corporis castigatione ĩ
ip̃o initio peceati coher¬
deat. sciens scriptum
stultus uerbis non cor¬
rigitur et iterum percu¬
te filium tuum uirga
et liberabis anuam

Expanded text:
improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatione illa semper
consideretur batio. ut
hic constituatur quem
sibi omnis concors cõ¬
gregatio secundum ti¬
morem dei. siue etiam
pars qmͣuis parua congre¬
gationis saniori consilio
elegerit. Uie autem meri¬
to et sapientie doctrina
eligatur qui ordinand̾

Expanded text:
one illa semper consideretur ratio, ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinand