comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rent. peruenisse eũ ad homicidũ dampna assert̃. gestis. ꝓlatis m
medium. & hunc talẽ pꝰ tanta taliaq cõmissa. eꝑatꝰ ad huc sibi nom̃
in sins latibulis uendicare in ꝓpͥe ciuitatis infamia nimũs dolorib
conquerunt᷑. & scm̃ nom̃ uendicando sibi uelle polluere. Ideoq fr̃s
santib se cłicis. defende̾ possit. digna tandem aliqũ p̃sentatus eꝑali
habuisse sac̾dotii ꝑhibet᷑. & suũ locũ nec modico quidẽ tẽꝑe. eusto¬
ad eẽ uoluerit p̃sẽs si confidit ad pbiecta respondeat. si ad eẽ negglex-¬
erit. dilationẽ sententie de absentia non lucret᷑. Nam manifettunt:
ionficeri eum de sͥ mine qͥ indulto. & tociens delegato iudicio. pur¬
pandi le occalione nõ itad. Hicil enĩ int̃ est iacoũ in p̃senti era¬
mine omĩa quę dicta sunt conꝓbent᷑. cum ipsa qͦq ꝓfessione ꝓ eurata

Expanded text:
rent, pervenisse eum ad homicidii damna asserunt gestis prolatis in rent, pervenisse eum ad homicidii damna asserunt gestis prolatis in medium. Et hunc talem post tanta taliaque commissa episcopatus adhuc nomen in suis latibulis vindicare, improprie civitatis infamia nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen vindicando sibi velle polluere. Ideoque, frasantibus se cleris defendere possit, digna tandem aliquando praesentatum ehabuisse sacerdotii perhibetur, et locum suum nec modico quidem tempore perdiadesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat. Si adesse negerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et tociens delegato judicio, purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in praesenti examine omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tusse. rotiõs subt̃fugisse quẽ sui actꝰ & cõmissa qͦqiq fugent ea quę
obtaunt᷑ ill. si uera st̃ cͥmina ꝑsecũnt᷑. debuerã quide iã nunc dig¬
nam ꝓ eiꝰ accusatis in nr̃o udicio actib qͥ cognitionẽ & decretũ.
iudiciũ sepe declinando erodidit illudendũ. dare sentertiã aliquis
reseruatũ et nichil dicer&. maliumꝰ int̃ capedine tẽꝑs data
differri. ẽ ħ etã eiꝰ accusatores assererent. de cuiꝰ uitentiõĩb & mno¬
rib sitlec̾tum. mat imũ tantomagis daptianda ꝯmite. quatto tarꝰ¬
diꝰ constituto se uidicio p̃sentar&. Quẽ manie heoꝵ inuolutũ cali¬
gine arguunt. tͦpiq secta olim itti non posse eũ abluerẽ animã.
insordida inꝓ batione. obiectaq ei gesta sy nodali a ꝓferentes &
conmissiẜ inuolutũ undiq flagitiis nullũ eum santatis habuiᷤ¬
se respectũ quẽ furore  & insan .a. temeritate ad scłariỹ qͦq ui¬

Expanded text:
t commissa, quocunque fugerit, ea quae objiciuntur illi, si vera sunt, crimina persequuntur. Debueram quidem jam nunc dignam pro ejus accusatis in nostro judicio actibus, qui cognitionem et decretum judicium saepe declinando credidit illudendum, dare sententiam. At ne areservatum esse nihil diceret, maluimus intercapedine temporis data differri, cum hoc etiam ejus accusatores assererent. De cujus intentionibus et moribus sit secretum maximum, tanto magis damnanda committere, quanto tarse constituto judicio praesentaret. Quem Manichaeorum involutum caligine, arguunt turpi secta olim ita, ne eum possit abluere, animum sordidasse, in probationem objectae rei gesta synodalia proferentes; et commissis involutum undique flagitiis, nullum eum sanitatis habuisse respectum. Quem furore suo et insana temeritate ad saecularium quoque ju
Abbreviated transcription (Latin):
onefaciꝰ eꝑc. patͦelo remigio. maximo ylario. seuero. ualerio
tatis ad ierunt. ꝓponentes libellũ. & cͥmina q̃ mabiniũ teste totaꝓ
uintia. asserut᷑ conmississe. delegata tociens cogaitione illũ consti¬
tuta semꝑ subt̃fugisse udicia. nec confilũ ꝯscientiantia ẜ estinasse.
ut si edt in nocens. examinatis oĩb pͣgaret᷑. q̃ tociens dec̾ta er nr̃a¬
rũ qͦq catthat̃. instruetione eognouinꝰ. Qui e cõtͣrio ꝓbau̾it de se
illa q̃ dicta st̃. qłe ad ea cõfutanda. c̃ e̾e̾nt in tumera a decessorib m̃ĩs

Expanded text:
ONIFACIUS episcopus PATROCLO, REMIGIO, MAXIMO, HILARIO, SEVERO, VALERIO,  clerici civitatis adierunt proponentes libellum et crimina quae Maximinum, teste tota provincia, asserunt commisisse, delegata toties cognitione illum constituta, et subterfugisse judicia, nec confisum conscientia festinasse, ut si esset innocens examinatis omnibus purgaretur, quae toties decreta ex nostrarum quoque chartarum instructione cognovimus. Qui econtrario probavit de se illa quae dicta sunt, quia ad ea confutanda, cum essent innumera, a decessoribus meis
Abbreviated transcription (Latin):
onachꝰ ñ doctoris. sod plangentis hab& officium. qui uł se itł ntundum. luge tp̃i
at. x dñi pauidꝰ p̃stoleg aduentũ  sciens inbec illitatẽsuam. & uas fragile
qd̾ portat. tun& offendẽ. ne in pingat & corruat. & frangat᷑. Uñꝰ & mulierum
max imeq adolescentularut̃. uitat aspectũ & intm̃ castigator siuest. Cur inqͥ¬
ꝑgis ad heremumad. Ui delic& ut te non audiam non uideam. ut tuo furore
non mouear. ut tua bella non patiar s ne me capiat meretͥcis oculꝰ. nec for¬
in apulcerrima. ad inlicitos ducat amplexꝰ.Respondeb̾. ħ nõ ÷ pugnare. s fuge̾.
Sta in acie. ad u̾stiriis armatꝰ obsiste. ut pꝰ& uiceris. eoroneris. Fãteor in becili¬
tatẽ ineam. nolospe pugnare uictorie. ne ꝑdã aliqñ uctorram. Id̾ ĩ epła ad¬

Expanded text:
ui vel se, vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum, qui sciens imbecillitatem suam et vas fragile quod portat, timeat offendere ne impinguat et corruat, et frangatur; unde et mulierum maximeque adolescentularum vitet aspectum, et in tantum castigator sui sit, ut pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebat: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie, adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. CAP. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
uordantꝰ pͥncipis retulerunt. scł qd̾ ipse coaotꝰ & dolens filiam ła¬
tientib sed ualde dolentib matre & parentela. ramaldo ridel¬
li filio desp̃osau̾it. qm̃ canonũ ae legum. auctoritas talia spõ¬
Ealia. ut infra ostendet᷑. non approbat. ne ignorantib leges. &
canones mmꝰ durum. qd dicimꝰ uideatur. ita sententiam tẽpa¬
mus ut si pͥnceps cum assensu filie mat̾s. & parentele. id qd̾ cep¬
trmest ꝑ fic̾e nolu̾it concedamꝰ. Sin aũ legatꝰ nr̃ utrasq partes
hãdiat se si nichił fuerit ex parte supͣdicti ratnaldi qd̾ ampliꝰ
ꝓhibemꝰ. qui alii uito st uoluerit p̃dicta filia eiꝰ. tmñ in dño ue¬

Expanded text:
ordanis principis retulerunt, scilicet quod ipse coactus et dolens filiam sutientibus sed valde dolentibus matre et parentela, Ramaldo Ridelli filio desponsaverit, quoniam canonum et legum auctoritate talia sponsalia, ut infra ostenditur, non approbant, ne ignorantibus leges et canones nimis durum quod dicimus videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae et matris et parentelae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus; sin autem, legatus noster utrasque partes audiat; et si nihil fuerit ex parte supradicti Raynaldi amplius, quod prohibemus, quin alii viro si voluerit, praedicta filia ejus nu
Abbreviated transcription (Latin):
ferri non liccat. Ullud uͦ qd ꝓ conplemiento conmuniõis in¬
tinctam tradint eurharistiam ꝑpłis. non ħ platum ex
euuangłio testimoniũ receꝑut ubi ait apłis corpꝰ suũm
es sindatio memorat᷑. Nam intinctũ panem aliis aꝑm p̃bũ¬
cellamatist᷑ pdttorem ostenderet. ñ qd sac̃ment hui insti

Expanded text:
ferri non liceat. Illud vero quod pro complemento communionis inferri non liceat. Illud vero quod pro complemento communionis intinctam tradunt eucharistiam populis, nec hoc prolatum ex Evangelio testimonium receperunt, ubi apostolis corpus suum commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuccella magistri proditorem ostend
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa sacͥficii olatione erratur. Aud uiimꝰ enin qͣldam scisma¬
tica ambitione. deceptos contͣ diuinos ordines. & apłicas insti¬
tutiones lac ꝓ uino in diuinis sacficus dedicare. Alios qq i¬
tinctam eucharistiam popłis ꝓ conplimento conmunioni
porrige. Quosdam uͦ ex pressum uuium. in sactam̃to anĩci
totum annũ reseruare . in temꝑe sacrificii aqua parcem
eius lauare. & sic offerre. Quod quam sit euuangłice ats a¬
płice doctrinę cont̾rium. & consuetudi eeclastiee. adusum
non difficile. ab ipso fante. ueritatis ꝓbabit᷑. a qrio ordinata
sacram̃toꝵ mift̾ia ꝓcesserut̃. Cumm cuim magit ueritatis ue¬
rum salutis nr̃e sacrificium cõmẽdaret sius discipłis. nulli
lac s panem tm̃ ⁊ calicem sub hoc sacram̃to cognoscimnꝰ.
& calicẽ. & bñdicens dedit descipłis siis dicens. Cess& g
lac sacrificando offerri. ꝙr manisfestum et eiudens exemplum
eiuiamgłicȩ ueritatis illur̃. qd pt̾ panem. & umum alius of

Expanded text:
in ipsa sacrificii oblatione erratur? Audivimus enim quosdam schismatica ambitione detentos, contra divinos ordines et apostolicas institutiones, lac pro vino in divinis sacrificiis dedicare. Alios quoque intinctam Eucharistiam populis, pro complemento communionis porrigere. Quosdam etiam non expressum vinum in sacramento Dominici totum annum reservare, et in tempore sacrificii cum aqua partem ejus lavare, et sic offerre. Quod quam sit Evangelicae atque apostolicae doctrinae contrarium, et consuetudini ecclesiasticae adversum, non difsacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister veritatis verum salutis nostrae sacrificium suis commendaret discipulis, non illis lac, sed panem tantum et calicem sub hoc sacramento cognoscimus et calicem, et benedilac sacrificando offerri, quia manifestum et evidens exemplum evangelicae veritatis illuxit, quod praeter panem et vinum aliud o
Abbreviated transcription (Latin):
rum assume̾ soleniꝰ. nͥ forte sic̃ uulgares dicunt. in ab coraulia. boriꝰ sym¬
ꝑhoratꝰ ÷ ita id̾e ipsi uulgares de uob̾ iocabant᷑. dicentes: matiochꝰ. bonꝰ¬
cferitꝰ: Nimis dolendũ ÷. si ad tã ruigiosam suꝑbiam monachos subri
nentia. & tñ desit instructio necessaria. aut ꝑsone regał integͥtas. Exb

Expanded text:
rum adsumere soleamus, nisi forte, sicut uulgares dicunt \'malus choraula bonus symphoniacus est\\ ita idem ipsi uulgares de nobis iocabuntur dicentes malus monest. Nimis dolendum, si ad tam ruinosam superbiam monachos subrignentia, et tamen desit instructio necessaria, aut personae regularis integritas. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ scͥpturas a patͥb traditas. nichil estimare. quantũ legio detͥmeni
latura sit despitientib liquido constab̾. Que eniti ut mñ ordiamͣ serã
salurtifere c rucis signacło fideles docuit insigmiria Que uł t̾pharian
teriis. Quȩ d̾rientẽ u̾sꝰ nos orare lic̾arũ forma p̃stitit᷑. Bñdicimꝰ pi¬
tem baptismatis. N eo unctionis. huc accedit. quod t̃ m̾gimꝰ. quos
baptitamꝰ.oleo ungimꝰ. ilb abrenuntiare satane. & angłis eiis. yafor¬
mamꝰ. Uñ & ħ & alia in hunc modũ non pauca nͥ tacita & usticat᷑n
riis obseruata silentio. quam pupblico scͥpto. a¬

Expanded text:
 scripturas a Patribus traditas nihil aestimare, quantum religio detrimenti latura sit, dispicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae vel trifariam teriis. Quae Orientem versus nos orare litterarum forma praestituit? Benedicimus fontem baptismatis, oleum unctionis. Huc accedit quod ter immergimus quos baptizamus, oleo ungimus, verbis abrenuntiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi quia riis observata silentio, quam publicata scripto?
Abbreviated transcription (Latin):
olet queri cum masct. & femina. nec ille marit. nec illa ux¬
soliꝰ cõcubitꝰ causa copuilant᷑. ea fide media ut nec ille cum
Alt̾a ut nec illa cum alto id faciat. utrim nuptiȩ sint uocande
& pot̾ quidẽ fortasse non absurde hoc uocari coniibiũ. st usq ao
in ortem Aliciuꝰ eoꝵ id int̾ eos placuerit. & ꝓlis geuerationem
quamuis non ea causa conunoti sint. non tũ uitau̾nt. ut
ł noluerint sibi nasei filios. ł ⁊ oꝑe malo aliquo agant ne ne
nascantur. Cet̾m siuł utrumq ł unum desit horsi. non inue¬
nio quead modũ has imptias appellare possimꝰ. & enim siali¬
quam sibi ad hibuerit. donec illã dignam honorib ut sius
facultatib inueniat. quã c̃ parem  ducat. ipso animo ad¬
ult est nec õci illa quam cupit inueiure.s cum ista cumqͣ
sic cubat. ut cũ ea non hãt maritale consortium. idẽ de eod¬

Expanded text:
olet queri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxsa concubitus copulantur, ea fide media, ut nec ille cum altera, nec illa cum altero id faciat, utrum nuptiae sint vocandae. Et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicujus eorum id inter eos placuerit, et prolis generationem quamvis non ea causa conjuncti sunt, non tamen vitaverint: ut vel nolint sibi nasci filios vel etiam opere aliquo malo agant ne nascantur. Caeterum si vel utrumque vel unum desit horum, non invenio quemadmodum has nuptias appellare possimus. Etenim si aliquam sibi ad tempus adhibuerit donec aliam facultatibus inveniat, quam comparem ducat, ipso animo adulter est, nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotẽ putare pꝰ ꝑpetͣtũ homicidiũ. in sac̾ dotio posse ministͣre. imn mo¬
qd̾ est ineptiꝰ. nob̾ suade̾ uelle. ut ipsi tali p̃sũptionĩ p̃beamꝰ assensum
concedendã. cũ oĩsit canouice discipline cõt᷑riũ. deb&e gͦ sac̾dotio pͥua¬
tꝰ lacͥmar̃ fonte flagitiũ tã inmane dilue̾. ut talib salã remediis curatꝰ.
salutis possit inuenire suffragium.

Expanded text:
sacerdotem, post patratum homicidium in sacerdotio posse ministrare, imo, quod est ineptius, nobis suadere velle, ut ipsi tali praesumptioni praeberemus assensum. concedendum, cum omni sit canonicae disciplinae contrarium? Debet ergo sacerdotio privatus lacrymarum fonte flagitium tam immane diluere, ut talibus saltem remediis curatus, salutis possit invenire suffragium.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse utiqͣ p̃cipit᷑. intelligat᷑ exceptꝰ. Itẽ. uasda uͦ ereptiones east ipsa¬
diẽt̃ occide̾. & mito qr̃ utrũq ꝓ iussu dĩ sit habendum quod iepte fuiã.
quę patͥ occurrit occidit. ẽ se id uouiss&e in molat᷑m dõ. qd̾ ei redeun de
dep̃lio uictori pͥmitꝰ occurrissae. Nec sanson altt̃ excusabat᷑. qd̾ se ipsum c̃
hostib ruma domꝰ opp̃ssit. uͥ q sꝑc latẽ ħ uisserat. qui ꝑ illũ miracłã faci

Expanded text:
ipse utique cui praecipitur intelligatur exceptus. Item, Non ipse utique cui praecipitur intelligatur exceptus. Item, Non ito quaeritur utrum pro iussu Dei sit habendum, quod Iephte filiam, quae patri occurrit, occidit, cum id se uouisset immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
e occidendis hominib ue ab eis qͥs occidat᷑ ñ mͥ placet consiliũ. nͥ fortesit
pellunt᷑ aliquo t̃rore. ne male faciant. ⁊̃ ipsis aliqͥd fortasso p̃stat᷑. Hrẽ
aũ dictum est. Non resistamꝰ malo ne nos unidicta delecta. quȩ alie¬
no malo anutũ pascit. non ut rectitudinẽ hominum neggligamꝰ uñ ñ
reus est. mortis alieno. qͥ ẽq suę possessiom. & inuxorũ cit donduxait ali¬
quis ex ipsoꝵ usu. ꝑcussꝰ pat̾eat. Neq enĩ reus est xͥ anus sibos eiꝰ aliq̃m
lus in effusione sangͥtus illoꝵ suum cͥmen agnoscer&: absit ut ea q̃ ꝓpẽbo¬
acciderit nob̃ inputet᷑. Alioquin nec ferramenta do mestica. & agg̃ta
sunt habenda. ne qͥs eis uł se uł alt̾ni int̾inat
centiam oceidendi lex nulla concedit. ꝓfecto ⁊ qui se ipsũ occidis homi¬
eida est. & tanto fit nocentiꝰ cum se occiderit. quatto umo eont or in eo cau.¬
sa fuit qua se occidendum putauit.

Expanded text:
e occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium, nisi forte sit repelluntur aliquo terrore ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. Hinc autem dictum est, non resistamus malo , ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hominum negligamus; unde nec reus est mortis alienae, qui cum suae possessionis muros circumduxerit, aliquis ex ipsorum usu percussus intereat; neque enim reus est christianus, si bos eius aliquem lus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret? Absit, ut ea quae propter boacciderit, nobis inputetur. alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis uel se uel alterum interimat, ccidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui seipsum occidit homicida est; et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in eo causa fuit qua se occidendum putavit.
Abbreviated transcription (Latin):
hec spẽs nec aliis gͣdib ꝗͣ scͥptaest n ec aliis uocabłis de clarari pot̾
exto gradi ueniunt supͣ tͥ auuꝰ. tͥ auia. Infra tͥnepos. tͥ neptis. Ex obliqͦ
fris. & sorors. ab nepos abneptis fr̃s patrueł. & sorores mattuelis. dmiti¬
appellant᷑. Quib ex lat̾e̾ accrescutꝰ patrui: pamite. ꝓ auiuicłi. ꝓmat̃tere¬
si Hec qͦq ex planari ampliꝰ non possitit. quã ipse auctor disseruit.
eptimo gradu. qui st̃ cognati. recta linea. supra iustaq pͥoris noĩb nõ
sob̾ni filii filieq successionis. Idcuro gͦdꝰ constituti st̃. qr ult̾iꝰ ꝑ rerum na¬
turam. nec noĩa inueniti. nec uita suc edentib p̃rogari pͣ. In his xii gͣdib¬

Expanded text:
cies nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra triavus, triavia; infra trinepos, trineptis. Ex obliquo fratris et sororis, abnepos abneptis, fratris patruelis, sororis matruelis amitiappellantur, quibus ex latere accrescunt propatrui, proamitae; proavuncterni. Haec quoque explanari amplius non possunt quam ipse auctor disseruit. Septimo gradu qui sunt cognati recta linea, supra infraque prioribus propriisobturam, nec nomina inueniri nec uita succedentibus prorogari potest. D
Abbreviated transcription (Latin):
s non potuisse ꝓlt̾uerio . Illud uͦ placuit. ut cũ age̾ ceꝑit in eꝑoꝵ uidi
subt̃ fugit. quemad modũ illud in nocens. ut absoluat᷑ requirit. uec sus¬
pmone car&. qui aliũ caluiniis derogat falsa ditisse. cũ ipse ad iudicium
ut ꝓb& qd̾ intulit euocatꝰ uenire distulerit.

Expanded text:
sed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, ut cum agere coeperit in esed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, ut cum agere coeperit in esubterfugit, quemadmodum illud innocens ut absolvatur requirit; nec suspicione caret, qui alium calumniis derogat, falsa dixisse, cum ipse ad judicium ut probet quod intulit vocatus venire distulit.
Abbreviated transcription (Latin):
deferat acusatꝰ. non a cõmunione suspendat᷑. au crimen intendẽ. nͥ ad cau¬
sam suam dicendam electoꝵ uidicio die statuta lit̾is euocatꝰ minime
occurrerit. ħ est infra spatiũ m̾sis. excadem die qua eũ litͥas accepisse
consticerit. Luod si aliq̃s uere necessitatis causas ꝓbauert. quib eũ occur
reye. nõ potuisse manifesfũ sit. cause sue dicende int᷑ alt̾m mensem in
minet᷑. Si aũ ad conciliũ unipsale. infra ani spatium occurrere nolu¬
erit. ut uł ibi causa t̃minet᷑. ipse in se dap̃natiõis sententiam dixisse
iudicet᷑. Temꝑe qͦ sane non cõmunic& nec ia sua eccłia uł parpochia cõmi
nicet. Accusator aũ eiꝰ si nũqͦ cause dieb dicende defuetit. a cõ mumone
as ñ remoueat᷑. Si uͦ aliqñ defuerit subt᷑hens se. restituto in cõmuniõe
oꝑo ipse remoueat᷑ a cõmunione ascnsator. ita tam̃ ut nec ipsi adima¬
tur fac ultas. oause ꝑagendȩ si se ad diem cõstitutũ occurrere uoluisse

Expanded text:
deferat accusator, nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam, electorum judicio, die statuta, litteris evocatus, minime occurrerit, hoc est infra spatium mensis ex ea die, qua eum litteras accepisse constiterit. Quod si aliquas verae verasrere non potuisse manifestum sit: causae suae dicendae in alterum mensem inturgetur. Si autem ad concilium universale infra anni spatium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in se primus damnationis sententiam dixisse judicetur tempore sane  diebus causae dicendae defuerit, a communione non removeatur; si vero aliquando defuerit subtrahens se, restituto in communione episcopo, ipse removeatur a communione accusator; ita tamen, ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se ad diem constitutum occurrere non voluisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas est. quamius sine illa nuptie filios ꝓpagate nõ post̾
d alia funt ad nuptias. ꝓpͥȩ ꝑtinentia. quib ab altilt̾is nuptiȩ di¬
scernunt᷑. sicuti ÷ thori coniugał fides. & cura otdinate filios
ꝓcreandi. & quȩ maxina differentia est bonꝰ usꝰ mali. hoc est
bonꝰ usꝰ concupiscentie carnis. quo malo adulti male utunt᷑.¬

Expanded text:
eritas est, quamvis sine illa nuptiae filios propagare non possint: sed alia sunt ad nuptias proprie pertinentia, quibus ab adulteriis nuptiae discernuntur, sicut est thori conjugalis fides, et cura ordinate filios procreandi, et quae maxima differentia est, bonus usus mali, hoc est, bonus usus concupiscentiae carnis, quo malo adulteri utunt
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit insimulare. atq ꝓ ħ hominẽ suũ. & hanunẽ teibge ad mona¬
chiam inpellẽ. & si homo ipsiꝰ regine ceciderit. disponit᷑ hano sine
dilatione ꝑ imere. It̃. Preterea siue de cõuigũ fede̾. siue de adul¬
terii crimine. uidictũ sit agendũ nulla r̃o pate teib̾gã c̃ lotario
posse iuire conflictũ. ut legtamũ contͦu̾sie inire certamen. nͥ pͥꝯ fue¬
rit sue potestati. & cõsangͥneis ꝓͥis sotiata lnt̃ ħ & locꝰ p̃uidendꝰ:¬

Expanded text:
fuerit insimulare atque per hoc hominem suum et hominem Thebergae ad monomachiam impellere, et si homo ipsius reginae ceciderit disponit hanc sine dilatione perimere. Item, praeterea sive de conjugum foedere sive de adulterii crimine judicium sit agendum, nulla ratio patet Thebergam cum Lothario posse inire conflictum vel legitimum controversiae inire certamen, nisi prius suae potestati et consanguineis propriis sociata, inter quos e
Abbreviated transcription (Latin):
usiam. ep̃o p̃cipiente. sine ꝑsorar̃ acceptione finiat᷑. Laicꝰ ꝑ iuram̃tũ
si necesse sit se expurg&. Prbr uͦ. uice iutam̃ti. per scam consecra¬
tionẽ int̾rogetꝰ q sacerdotes ex leui causa uirare non debent. Manꝰ¬
ꝑ quã corpꝰ & sangͥs xͥ conficr̃. uram̃to polluat᷑. Absit. Cum dñs
in enuamgłio discipłis sins quoꝵ uicẽ nos indigni in sc̃a eccłia ge

Expanded text:
siam, episcopo praecipiente sine personarum accusatione finiatur. Laicus per juramentum, si necesse sit, se expurget. Presbyter vice juramenti per sanctam consecrationem interrogetur, quia sacerdotes ex levi causa jurare non debent. Manrpus Christi conficitur, juramento polluetur? Absit! Cum Dominus in Evangelio discipulis suis quorum vicem nos indigni in sancta gerimus
Abbreviated transcription (Latin):
de .s. usqͦ regłarit̃ a collegio eccłiȩ suscipiat finem. el ectio fusĩ pontificsꝰ
S uͦ qs layeoꝵ. Ad concertandum. & cooꝑandũ inuitat᷑. ab eccłia. licet hui¬
inodi c̃reuerentia si forte uoluerit obtẽꝑare se a sciscentib Calr̃ enĩꝰ
pũ ut potentũ. uł alt̾iꝰ dignitatis laycꝰ ad y̾sꝯconinunt᷑ ÷ ac ꝯsonantẽ.
atꝙ canonicam elcctionẽ eccłi astici ordinis age̾ t ẽp̃tauerit. anathema

Expanded text:
 usquequo regulariter a collegio aecclesiae suscipiat finem electio futuri pontificis. Si vero quis laicorum ad concertandum et cooperandum invitatur ab aecclesia, licet huiusmodi cum reverentia si forte voluerit obtemperare se asciscentibus. Taliter enim pum et potentum, vel alterius dignitatis laycus, adversus communem et consonantem atque canonicam aelectionem aecclesiastici ordinis agere temptaverit, anathema
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dis̃ ur̃. ut palã fiat utrũ diligatis eum. an non. In toto corde & in to
dite. & audite uocẽ cius. Ipsi seruietis. & ipsi adħebitis. & cet̾a. uͥ sane intel¬

Expanded text:
dominus deus uester, ut palam fiat, utrum diligatis eum, an non, in toto corde et in todominus deus uester, ut palam fiat, utrum diligatis eum, an non, in toto corde et in todite et audite uocem eius: ipsi seruietis et ipsi adhaerebitis. propheta aute
Abbreviated transcription (Latin):
bituce noĩe. samueł. contra legeni & uirũ peccatis p̃ssum. cũ magna
distantia peccatoꝵ & iustoꝵ sit. cum famiuele uistilsimo fudm m̃ti¬
tꝰ est. Uñ pot̾ uideri. si de samuł nomine taceat᷑. ꝙ saul cũ diabło.¬
õ fut᷑us erat. ad eum enĩ tranfigurauit. quen adorauit. Semꝑg
diabłs. sub uelamine latens ꝑdit se. dũ ea confingit que horreant
ꝑsone ꝑ quas falle nitit᷑. Si dũ qͥs lib& opponit ac dic̃ qͥmꝰ euenuit᷑
illa quę illi diuini dicũt fut᷑a. aut qͦm̾ possut̃ egͥs p̃be medelam.
aut sanis inpon̾e egͥtadinem. si aliquid ꝓp̾e uirtutis ac potesta¬
tas nõ habent: ħ a nob̃ recipiat responsuꝰ qd id qͥsq ñ debae eis
gr̃. Moyses u̾bo dñi ꝑpło di p̃cepisse ita dicens. Si surrȩx̃ in medio tui ꝓ¬
hetes aut qui sũnũ se uidisse dicat. & p̃diperit signũ aut portentum

Expanded text:
sum, cum magna sum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum Samuele justissimo futurum mentitus est. Verum potest videri si de Samuelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat, ad eum enim transmigravit, quem adoravit. Semper ergo diabolus sub velamine latens, prodit se; dum ea confingit quae haereant personis per quas fallere nititur. Si autem quibuslibet opponit ac dicit: quomodo eveniunt illa quae illi divini praedicunt futura, aut quomodo possunt aegris praebere medelam, aut sanis immittere aegritudinem, si aliquid proprie virtutis ac potestatis non habent, hoc a nobis recipiat responsum, quod ideo quisque non debet eis gitur Moyses verbo Domini populo Dei praecipisse ita dicens: Si surrexit in medio tui prophetans, aut qui somnium vidisse se dicat, et praedixerit in signum ac portentum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut adphitonissã confuger&. Depͣuatꝰ enĩ causa percati ad ħ se contulit
que dap̃nauerat. S si quis ꝑ historiam. & ea que u̾b exp̃ssa sunt pute
ñ p̃t̃mittenda ne ratio historie in anis sit. recte faciet qͥdem. fitam̃.
minime iustee. ad u̾i rapiat rationem. s ad iussũ. intellectum saul.
Neq enĩ reꝓb factus. pot̾at bonũ intellectũ hab̾e. Histoticꝰ enĩ m̃tẽ
saul. cũ habitu samueł descͥpsit. ea que dicta & iussa sunt ex pͥmens.
p̃t̃inittens siua an falsa sint. Quid ait audiamꝰ in qͦ habitu eẽt. excitatꝰ.
Intellex̃ inqͥt hunc eẽ samuel. Quid intellȩxerit retulit. & qr nõ intel
lexte bñ cont᷑ scͥpt᷑am. aliũ adorauit. ꝗͣ. dnm̃. E putans samuelem ad¬
rauie diabłm. ut fructum fallatie sue. heret sathanas. Henĩ nitit᷑
ut adoret᷑ qͦsi deus. Si enim ue samuel illi apparuiss&. non utiq uir
tie. dignũ ardore gehenne. cras mec̃ eris o His duob tecuł. sulttili¬

Expanded text:
us enim causa peccati, ad haec se contulit quae damnaverat. Sed si quis propter historiam et ea quae verbis expressa sunt, putet non praetermittenda ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad veri rapiat rationem, sed ad visum et intellectum Saul. Neque enim reprobus factus poterat bonum intellectum habere. Historicus enim mentem Saul et habitum Samuelis descripsit, ea quae dicta et visa sunt exprimens: praetermittens si vera an falsa sint. Quid enim ait? Audiens in quo habitu esset excitatus, Intellexit, inquit, hunc esse Samuel. Quia intellexerit, retulit: et quia non bene intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Dominum: et putans Samuelem, adoravit diabolum ut fructum fallaciae suae haberet. Satanas hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir tiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. His duobus titulis subtili
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ sit diabło. añ occasũ mortẽ corꝑis p̃uide̾. c̃ signa quedã soleat̃
apparere morit᷑is. qͥppe. a quib di ꝓtectio amota uidet᷑. quanto magis
di abło quem angłica maiestate sublimẽ ꝓpħie fuisse testant᷑. de cuiꝰ¬

Expanded text:
magnum sit diabolo ante diem occasum corporis praeuidere, cum signa quaedam soleant magnum sit diabolo ante diem occasum corporis praeuidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus dei protectio amota uidetur. quanto magis diabolus, quem angelica maiestate sublimem profetica oracu
Abbreviated transcription (Latin):
Sebitas suis modis & fuiib & sic non dicunt᷑ angłi quiista facur̃¬
n etitiũ creatores. dicendi sunt. quantuis nouerut p̃b̾e qͣsdam uisibiles
oportunitates. & causas. ut illa nascant᷑. Quod aũ isti faciunt uisibilt̃.
ħ illi iniusibilr̃: deus uͦ solꝰ umis creator ÷ qui causas ipsas & rationes semi¬
sam samuełe ꝓħam suscitasse ad colloquiũ saul inpussimi regis. si phitonica
diuinatio errori magice artis depitcanda sit. Quib ita responderi pͭ. Indignum
tractꝰ: consensit. Quod utrũq de uiro iusto cred̾e adu̾sum est. Hullũ susfra¬
ne quesuierat. qd̾ ualde assurdum est. qr hĩc qui iustꝰ recedit. ꝑmanet
iustꝰ. Porro aũ ħ est p̃stigium sathane quo ut płimos fallat ⁊̃ in bonos
in þotestate se hab̾e confingat. qd̾ apłs int̃ cet̾a ostendit dicens. Ipse sa¬
thanas. tͣnsfigurat se in angłm lucis. Ut eiũ errorem facer& in quo glo¬
potestate. S ħ qͦsdã fallit. qd de morte saul &t filii eius ñ sit m̃titꝰ. qͣsi

Expanded text:
ebitas suis modis et finibus, et sic non dicuntur angeli qui ista facgnentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator est, qui causas ipsas et rationes semisam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saulis impiissimi regis, si pythonica divinatio errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita responderi potest, indignum tractus est, consensit, quod utrumque de iusto credere adversum est. Praestine quaesiverat. Quod valde absurdum est: quia hinc qui justus recedit, permanet justus. Porro autem hoc est praestigium Satanae, quo ut plurimos fallat. etiam bonos in potestate se habere confingat; quod Apostolus inter caetera ostendit, dicens: Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis. Ut enim errorem faceret in quo gloesse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝓhibet᷑ fideł. cũ infidli copulare coniuigium. Iamsũt
fuerunt añꝗͣ conungerent᷑ qualesq coniuneli sunt. Uenit
enuamgłu predicator credidit eoꝵ aut unꝰ autꝰna s ita ut
fideł cum fideli habitare consentiat. Iub & fideli dñs. ne ĩ¬
fidelem dimittat. anñ iubit. a Si dixeris iuib&e. reclamat apbs
Ego dico non dñs. Si diteris iub&. causam reqͥto. Neq mͥ illam
responsurꝰ es. quã tius lit̾is indidisti qr dñs ꝓhibet. fideles
in fidelib coniungi. Hic eiĩ nullomͦ est ista causa. de iam
cõiunctis loquim᷑ nõ de uingendd̃s. Si ergo tuam causam.
enim iam ut ex istimo non eẽ ipsam quã putaas d̾e̾. e¬

Expanded text:
quo prohibetur fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt quo prohibetur fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt fuerunt, antequam conjungerentur, qualesque conjuncti sunt. Venit Evangelii praedicator, credidit eorum aut unus aut una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat. Jubet fideli Dominus ut infidelem dimittat an non iubet? si dixeris \'iubet\', reclamat apostolus; ego dico, non dominus; si dixeris non iubet\', causam requiro. neque illam mihi responsurus es, quam tuis litteris indidisti: \'quia dominus prohibet fideles infidelibus iungi\'. hic enim nullo modo est ista causa; de iam iunctis loquimur, non de iungendis. si ergo tu causam enim iam, ut existimo, non esse ipsam quam esse
Abbreviated transcription (Latin):
piilata couigia. Quare contra diñ uussum. cõera doctrinam scãm.
dei maneant oopulata cõuigia.. Quia paulꝰ inquit p̃dicator gen¬
tium. & apłs. Iam in conuigiopostoos non solũ monet s ⁊̃ ibet
ut si alt̃ ex cõuigib credidisset altin non credentem secũ ha¬
bitare. tũ consentientem. ũ dimitteret. His ubis aliud ħ. ali
nis uiro uł ne uirtałe ducat uxorem. Id eiũ ut dicis iubet
s uenisset. alt̃ sine altera. ł alt̾a. sine alt̾o credidit. Siergo
aliud est. ħ qd̾ sine scrupło ulliꝰ dubitatiõis apparet.cur fide
ligis ne qͥd dicama an in ħ ex planando aliqͥuto diligentiꝰ
inmorabor Attende ut yem ipsã. explanandã. tanquam ĩ
conspectu cõsiderandam. plamore sermone ponamꝰ. Ecce cõly¬
ges duo uniꝰ infidelitatis. ita fuerunt. quando uinctoͥ sũt.
nulla de his questio ÷. quȩ ꝑtineant ad illã dni uissionem.
doct᷑nãq apłicam. & p̃ceptum testamenti ueteris ac noui.

Expanded text:
eant copulata conjugia. Quare contra Domini jussum, contra doctrinam sanctam, ugia? Quia Paulus, inquit, praedicator gentium et apostolus, jam in conjugio positos non solum monet, sed etiam jubet, ut si alter ex conjugibus credidisset, alterum non credentem, secum habitare tamen consentientem, non dimitteret. His verbis suis aliud hoc, nis viro, vel ne vir talem ducat uxorem. Id enim, ut dicis, jubet t; sed evangelium quum venisset, alter sine altera, vel altera sine altero credidit. Si ergo aliud est hoc quod sine scrupulo ullius dubitationis apparet, cur fidligisne quid dicamus? An in hoc explanando aliquando diligentius immorabor? Attende ut rem ipsam explanandam tanquam in conspectu declarandam planiore sermone ponamus. Ecce conjuges duo unius infidelitatis ita fuerunt, quando conjuncti sunt. Nulla de his quaestio est quae pertineat ad illam Domini jussionem, doctrinamque apostolicam et praeceptum Testamenti Veteris et Novi,
Abbreviated transcription (Latin):
paria scł. ħ ÷ uͥ non ambe xͥani fuerant contugia locuturꝰ. qd̾ uisũ¬
÷ m̾. eum monendo ditesse Quia enim cõunx. fideł relinque̾ conu¬
geni licite potuit infidelẽ. ⁊deo ħ fieri non dñs s apłs ꝓhibet Q d̾t¬
multoꝵ occasto luerandoꝵ ut fideles coniuges. in relinquendis
tat dñs non tam̃ ex pedire qr ħ ne fiat in onet apłs. qui reddit ñ ratio¬
nem cur fieri non expediat. quamius liceat. Quid enini scis inquit
milier. si uirũ saluũ facies: Aut uñ scis me. si uxorẽ saluam facieso
Cũ etiã duisset suꝑiꝰ scĩficatꝰ est uir infideł in mulere. & sc̃ĩfica
ta est mulier infid̾eł in frẽ. ħoc es in xͥano. Alioquin filuĩ ur̃i in qͥt
inmundi ee̾nt nunc aũ scĩ sunt. Si ad lucrandos coniuges ⁊ filios
xͦ recedi ab infidelib coniungib apłs uetat. Multa sũt aũ facien¬
da non uibente lege.s lib̾a caritate. & ea sunt in nr̃is officiis grau̾i

Expanded text:
st, ubi non ambo christiani fuerant, coniugia locuturus. quod mihi uisum est eum monendo dixisse. quia enim coniux fidelis relinquere coniugem licite potuit infidelem, ideo fieri hoc non dominus, sed apostmultorum occasio lucrandorum, ut fideles coniuges in relinquendis tat, non tamen expedire, quia hoc ne fiat, monet apostolus: qui reddit etiam rationem cur fieri non expediat, quamuis liceat. quid enim scis, inquit, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si uxorem saluam facies? cum etita est mulier infidelis in fratre, hoc est in christiano, alioquin filii uestri, inquit, inmundi essent; nunc autem sancti sunt. sic ad lucrandos coniuges et filios in Christo, recedi ab infidelibus coniugibus apostolus uetat. Multa sunt autem facienda non iubente lege, sed libera caritate; et ea sun
Abbreviated transcription (Latin):
dimnꝰ. Uñ pͥor ipse dñs. eum se tͥbutũ uõ deb̾e. m anstrass&. soluit tũ
ne scandalix are eos. quib ad et̾uam salutẽ. gerẽs hominẽ cosule¬
bat. Iam uͦ apłs quem adinodũ ista comnendet. eius u̾ba testantut
uͥait. Cum enĩ lib̾ sim ex om̃ib om̃ip̃ me seruum feci ut płes iucfi¬
carem. Cum paulo sri ꝑiꝰ dirus& nũ quid nõ habemꝰ circonducendi soro

Expanded text:
non debere monstrasset, soluit tamen, ne scandalizaret eos, quibus ad aeternam salutem gerens hominem consulebat. iam uero apostolus quemadmodum ista commendet, eius uerba testantur, ubi dicit: cum enim liber sim ex omnibus, omnium me seruum feci, ut plures lucrifacerem, cum p
Abbreviated transcription (Latin):
consilio caritatis. ꝙr inffidelib affert in pedimeitũ salutis
N on solui ꝑuitiossissime scandalixant᷑ offerisi. uerũ &ẽ qr in alia
coniugia cũ ceciderint uiuentib eis a quib dimitruntur. ad¬
ult̾imis nexib colligati. difficile resoluunt᷑. id̾o hio uͥꝗd liceti siñ d
non et pedit. Non pot̃ dici si dimiserit infidelem bñ fadꝰ & qũ si
tendo infideli coniugio querit᷑. ytrumq quidem parit̃ licitũ÷¬

Expanded text:
consilio caritatis, quia infidelibus affert inpedimentum salutis: consilio caritatis, quia infidelibus affert inpedimentum salutis: non solum quia perniciosissime scandalizantur offensi, uerum etiam quia in alia coniugia cum ceciderint uiuentibus eis, a quibus dimittuntur, adulterinis nexibus colligati difficillime resoluuntur. Ideo hic, ubi id quod licet non expedit, non potendo infideli coniugio quaeritur, utrumque quidem pariter licitu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ dñi nõ habeo. consiliũ aũ do. Non ut consiliũ alienum esti¬
dñi imꝑium. aliud conserui. sedm̃ miscd̾iam caritatis que illi
a dño est inspirata atq donata. fidele̾ consilũ. ibi aliud face
non licet. hic aũ licet. ita sane ut ipsum licitum. pattim qͥdspe
expediat partim uͦ non ex pediat. Expedit tẽ qñ non solũ ꝑsꝰ
dimentum salutis infert᷑. uelud cũ dat cõsiliũ non nubendia
licitum ẽẽ expedit. qñ inuenta ⁊ inlicita re ruit᷑am caruisiꝰ
firmitatem sic excepit honestate nubendi ut neminẽ impedi¬
at ad salutem. quamus mag̃ expediret mag̃q honestũ e̾et
si uirgo consilium. quo p̃ceptum eam nõ cõpellit arriꝑet. ciũc
aũ non expedit id qd̾ licitumẽ. qñ ꝑmittit᷑ quide s usꝰ ipsi¬
us potestatis aliis affert inpedimentũ salutis sicut est uñĩa
diu loquim᷑. discessio conuigis fidet. ab infideli ꝗͣ non phibet
dñs precepto begis. quia coram mͦiusta non est. s ꝓhibe᷑ apłsu

Expanded text:
ceptum Domini non habeo, consilium autem do . Non ut hoc consilium alienum aestibentis imperium, aliud conserui secundum misericordiam caritatis, quae illi est a domino inspirata atque donata, fidele consilium. ibi aliud facere non licet, hic autem licet, ita sane, ut ipsum licitum partim quidem expediat, partim uero non expediat. expedit tunc, quando non solum per dimentum salutis infertur, velut cum dat consilium non nubendi Alicitum etiam expedit, quoniam in vetita et illicita ruituram carnis firmitatem sic excepit honestatem nubendi ut neminem impediat ad sasi uirgo consilium, quo praeceptum eam non conpellit, arriperet. tunc autem non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert inpedimentum salutis. sicut est, unde iam diu loquimur, discessio coniugis fidelis ab infideli, quam non prohibet dominus praecepto legis, quia coram illo iniusta non est, sed prohibet apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
his duab causis uuade nubendo ł ñ nubendo. alteta de enfide¬
li cõuige dimictendo. ut nõ dimittendo. Aliqͥd est simile in u̾b apłi
aliqͥd dissimile Simile quidẽ illud qd̾ ⁊ibi dicit. freceptũ dñi nõ
habeo consiliũ aũdo. E hic dicit. Ego dico non dñs. Quale eit enĩ
p̃ceptũ dñi non habeo. tale est non dicit dñs. & quale est c̾õsiliũ
do tale est ego dico. Ii lud aũ dissimile est. qr de nubendo & non no¬
Quidimitit bñ facit. & qui nõ dimitt in eliꝰ facit. Si diciopor¬
licet do nõ ex padit. His decausis factum est ut ex ponens dñs ser¬
monem quem plixum in monte habuit. uͥ uentũ est ad questionẽ¬
& de cõuigib dimittendis uł non dimittendis. adibitum est¬
eos. qui haberent conuiges infideles. ut consentientes habiare
secum non dimiterẽt.. Quod utiq est ideo monendum non ubẽ¬
dum fuitrq non tanto põde ꝓhibendi sunt homines. facẽ licita ꝙͥ

Expanded text:
his duabus causis una de nubendo, vel non nubendo; altera de infideli conjuge dimittendo vel non dimittendo, aliquid simile invenitur, aliquid dissimile: simile quidem illud quod et ibi dicit: Praeceptum Domini non habeo, consilium autem do; et hic dicit: Ego dico, non Dominus . Quale est enim, Praeceptum Domini non habeo; tale est, Non dicit Dominus. Et quale est Consilium do\\ tale est e god i co, illud autem dissimile est, quia de nubendo et non nuqui dimittit, bene facit; et qui non dimittit, melius facit, sed dici oporlicet nec expedit. His de causis factum est, ut exponens domini sermonem, quem prolixum in monte habuit, ubi uentum est ad quaestionem de coniugibus dimittendis uel non dimittendis, adhibitiseos, qui haberent coniuges infideles, ut consentientes habitare secum non dimitterent. quod utique ideo monendum, non iubendum fuit, quia non tanto pondere prohibendi sunt homines facere licita, qu
Abbreviated transcription (Latin):
toritate sc̃e eccłiȩ recipi mererent᷑.si sc̃i homines & iusti & docti. qͥt᷑c
in hac uta erant. examinari talia poterant. cos uera locutos ẽẽ cog¬
no seerent. Ibi tm̾ legunt apłm thomam. cũ esset in quoda nuptiarũ
conuiyio ꝑ egͥnus & ꝓsus incoguitꝰ. a quod̾a ministꝰ. palma ꝑcussum.¬
inp̃catũ fuesse homini. continuã seuamq umdictam. Nam c̃ eg̃ssꝰ fu¬
iss& ad fentem. ut m̃ aquam cõuiuantib miniffret. eum leo ruguis. interemit.¬
eniͥe. manũq eius qua cap̃ apłi leui ictu ꝑcusserat. a corꝑe euuluaulsam.
scđm uocẽ eiusdem apłi. id optantis atq in p̃cantis. canis intulit m̾sis.¬
Dyod beata maria. patrẽ habuerit. ex tͥbu leui sac̾dotẽ. quendam noĩe
Uudeat dĩa apocrifa. & si qñ ea. non ad dognatũ ueritatẽ .s ad signoꝵ
ueuerentiam. lege̾ uoluerit. sciat non eoꝵ ẽẽ qͦr̾ tituł p̃notant᷑. mul¬
ta q inhis adinixta uitiosa. & gͣndis ẽẽ ꝓtuidentie aurum in luco q̃re̾.¬

Expanded text:
toritate sanctae Ecclesiae recipi mererentur, si sancti homines et justi et docti qui tunc in vita erant, et examinare talia poterant, eos vera locutos esse cognoscerent. Ibi tamen legunt apostolum Thomam, cum esset in quodam nuptiarum convivio peregrinus, homini continuam saevamque vindictam. Nam, dum egressus fuisset ad fontem, ut inde aquam convivantibus ministraret, eum leo rugiens interemit, manumque ejus, qua caput apostoli levi ictu percusserat, a corpore evulsam, secundum vocem ejusdem apostoli id optantis atque impdem. Item, c. 128. Quod beata Maria patrem habuerit ex tribu Levi sacerdotem quemdam, nomine ueat omnia apocrypha et, si quando ea non ad dogmatum ueritatem, sed ad signorum reuerentiam legere uoluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotantur, multaque his admixta uitiosa et grandis esse prudentiae aurum in luto quae
Abbreviated transcription (Latin):
eos repetunt. sacram̃ta reddiderint. & sacerdos ipsiꝰ ȩccłiȩ. ab eccłȩ
non alstxerit forib aut fuga talium si eueuerit sacer doti. querendaẽ
aut dampͥ noꝵ sententia. sedm electionem pͥncipis huiꝰ mo̾i sacerdotib
aglegiuinꝰ conmittit᷑. siquis infregerit eccłiam. ł xxx. eccłiastiuos
passꝰ qui in eircuitu eecłiȩ fuerit̾ uł in domib q̃ infra p̃dictos passo
fuerint. aliquid m̃ diripiendo. uł auferendo. seuꝰ qui iniuriam. ut
ablationẽ reruni. intulerit cłicis. arma nõ ferentib uł monachis.¬
siue do deuotis om̃ib eccłiasticis ꝑsonis. Non enĩ eapellȩ quȩ infraam¬
bitum muroꝵ castelloꝵ sunt. mitunt᷑ uł ponunt᷑. in hac obseruatiaẽ
Si miłt &̃ sagͥlegium cõmittit᷑ auferendo sacrum. de sacͦ. uł non sacrã

Expanded text:
eos repetunt sacramenta reddiderint, et sacerdos ecclesiae ipsius ab ecclesiae eos repetunt sacramenta reddiderint, et sacerdos ecclesiae ipsius ab ecclesiae non abstraxerit foribus, aut fuga talium si evenerit, sacerdoti quaerenda est, aut damnorum sententia secundum electionem principis hujusmodi sacerdlegium committitur, si quis infregerit ecclesiam vel XXX ecclesiasticos passus qui in circuitu ecclesie sunt vel domos que infra predictos passus fuerint, aliquid inde rapiendo vel auferendo, seu qui iniuriam facit vel ablationem rerum intulerit, csive Deo devotis ecclesiasticis personis. Non enim capellae infra ambitum murorum castellorum sunt, muniuntur vel ponuntur in hac observatione. Similiter etiam sacrilegium committitur, auferendo sacrum de sacro, vel non sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
eriugio rege. hoc sc̃m conciliũ diffinit. ut nullꝰ audeat confugi
ni seuspoli ationis residentib in loco sc̃o inferre. s potiꝰ ẽẽ his iꝑ¬
sis qui eccłiam petunt. ꝑ omĩa licitum int᷑ tͥginta passꝰ ab ȩccłie
ianius ꝓg̃di. in quib tͥginta passib uniꝰ euiꝰq eccłię. in toto eire uitu re¬
uerentia defendat᷑. sic tamen ut hii qui ad eam confugui̾t. in extͣneis.
uł longe seꝑatis ab eccłia domib nullomͦ accetant. s in hoc̾ sed̃ t̾gin¬
ta passiiũ numero absq domorũ extͥnear̾ receptacło ꝓgredientes. ad¬
itum obtinebunt. ut ad quesitȩ nat᷑ȩ usum. debitis excant locis. & nul¬
lo teneant᷑ euentii necessitudinis. qui se anĩcis defendendos cõmiserĩt
claustͥs. Siquis aũ hoc decretum. uiolare uoluerit eccłicisticȩ ȩxeonm¬
nicatioĩ subiaceat. & seueritatis regis feriat᷑ sententia. Ipsos tnꝰ qui ad
ecłiam confugium fecerint. si uixta pͥscoꝵ canonũ instituta. huiꝗ

Expanded text:
ino nostro Eringio rege, hoc secundum concilium definivit, ut nullus audeat confugieni seu spoliationis residentibus in loco sancto inferre, sed esse potius his ipsis qui ecclesiam petunt per omnia licitum intra XXX passus ab ecclesiae januis progredi, in quibus triginta passibus uniuscujusque ecclesiae in toto circuitu reverentia defendatur. Sic tamen ut qui ad eam confugiunt, in extraneis vel longe separatis ab ecclesiae domibus, nullo modo abscedant, sed in hoc triginta passuum numero, absque domorum extranearum receptaculo progredientes, aditum obtinebunt, ut ad inquisitae naturae usum debitis exeant locis, et nullo teneantur eventu necessitudinis qui se Dominicis defendendos commiserint claustris. Si quis autem hoc decretum violare tentaverit, ecclesiasticae excommunicationi subjaceat, et severitatis regiae feriatur sententia. Ipsos tamen qui ad ecclesiam confugium fecerunt, si juxta priscorum canonum instituta, hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad matͥs corpꝰ. idquid in ea concipr̃ ꝑtineret. ita ut eius
pars deputaret᷑. non baptix arct᷑ uifans. cuiꝰ mat̾ baptiza¬
ta est aliquo mortis urgente ꝑicło cum eũ gestar&s in ut̾a
nunc uͦ cum ⁊ ipse bapͤaret᷑. non utiq bis baptizatꝰ habebi¬
tur non utiq ad matñum corpꝰ cum ee̾t in utero ꝑtinebat.
It. Si qͥcquid in homine est. qñ baptizat᷑. & scĩficat᷑. baptit ari
uł sc̃ificari. putandum est. dicturꝰ es & ipsa in illo baptiza¬
InI n scĩficari quȩ m testinis & uesica ꝑ di gestiones. corꝑis. di¬
gerunt᷑. dicturꝰ es hominẽ baptixari. ⁊ scĩficari in mat̾s ut̾o
constitutum. si ad hoc sacramentum accipiendũ necessitas cogat
guidam. & io baptitari iam qui nascr̃ non deb̾e. Postremo
dicturꝰ es. bapaizari ⁊ scĩficari. febres qñ baptiant᷑ egroti

Expanded text:
ad matris corpus id quod in ea concipitur pertineret, ita ut ejus pars deputetur, ita non baptizaretur infans cujus mater baptizata est aliquo mortis urgente periculo cum eum gestaret in utero. Nunc vero cum etiam ipse baptizetur, non utique bis baptizatus habebitur. Non utique ad maternum corpus cum esset in utero, pertinebat. Item, si quidquid in homine est quando baptizatur et sanctificatur, sanctificari et baptizari putandum est, dicturus es, et ipsa in illo baptizari et sanctificari, quae intestinis et vesica per egestionem corporis digeruntur; dicturus es hominem baptizari et sanctificari in matris utero constitutum, si ad hoc sacramentum accipiendum necessitas cogat, gravidam; et ideo baptizari jam qui nascitur jam non debere, postremo dicturus es baptizari et sanctificari febres, quando baptizantur aegroti
Abbreviated transcription (Latin):
io cum matre baptixari non possunt. qr qui natꝰ ad huc scd̃m
regeneratio in eum pot̾. quem generatio non p̃cessit. Qui
scelerate uiuunt in eccłia. & cõnmunicare non desinũt.
puttintes se tali cõmanione mundari. discant nichil ad em̃da¬
tionem ꝓfice̾ sibi.

Expanded text:
o cum matre baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum regeneratio in eum potest quem generatio non praecessit. Qui scelerate vivunt in Ecclesia et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad emundationem proficere sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
sit corꝑisxͥ. Illiꝰ uidelicet. qd̾ uisibile. palpabile. mortale. in
cruce est positum. uocat᷑q ipsa o xnis in molatio. quȩ sacerdotis
ditib manib fit. xͥ passio. mori. crucifixio. non rei u̾itate
s significanti mist̾io. sics sacranentum fidei qd̾ baptismꝰ m¬
telligr̃ fides est.

Expanded text:
corporis Christi, illius uidelicet quod uisibile, palpabile, mortale in cruce est suspensum, uocaturque ipsa carnis ipsius immolatio que sacerdotis manibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non rei ueritate sed significanti misterio, sic sacramentum fidei quod baptisma intelligit fides est.