comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ de qua dictũ. ẽ. multi fili i deser-¬
tȩ. magis quã eiꝰ quȩ habet uirũ.:
circũitus ciꝰ. ẽ ꝑ uniuersã t̾rã. In ea
qͥppe lectione ꝓphetica ubi scriptũ
est multi filii desertȩ. magis quã eiꝰ
quȩ habet uirũ: paulo post ei dicit᷑
Et qui eruit te: ipse ds̃ isrł uni uer¬
sȩ terrȩ uocabitur. Circũ itus gͦ huiꝰ
ierłm in hoc psalmo intelligendus ẽ:
quousq tunc fuerat eadẽ ȩccła di¬
latata fructificans & crescens in
uni uerso mundo. quando in omĩ par¬
te eiꝰ ꝑsecutio seuiebat. & martyrũ
stragem quoꝵ sanguis sicut aqua
effundebat᷑. cũ magnis lucris hresau¬
rorũ cęlestiũ faciebat. Qđ uͦ addiunctũ
.ẽ. & ñ erat qͥ sepeliret: aut ñ in credi¬
bile debet uideri tã magnũ in aliqb
locis fuisse t̾rorẽ. ut sepultores sco
corporũ nulli ꝓrsus existerent: aut
certe qͥa insepulta cadauera in multis
locis diu iacere potuer̃. donec a reli¬
giosis quodã mͦ furata sepelirentur.

Expanded text:
filii desertae, magis quam ejus quae habet virum, circuitus ejus est per universam terram: in ea quippe lectione prophetica, ubi scriptum est, Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum, paulo post ei dicitur, Et qui eruit te, Deus Israel universae terrae vocabitur . Circuitus ergo hujus Jerusalem in hoc psalmo intelligendus est quousque tunc fuerat eadem Ecclesia dilatata, fructificans et crescens in universo mundo, quando in omni parte ejus persecutio saeviebat, et martyrum stragem, quorum sanguis sicut aqua effundebatur, cum magnis lucris thesaurorum coelestium faciebat. Quod vero adjunctum est, Et non erat qui sepeliret: aut non incredibile debet videri tam magnum in aliquibus locis fuisse terrorem, ut sepultores sanctorum corporum nulli prorsus existerent; aut certe quia insepulta cadavera in multis locis diu jacere potuerunt, donec a religiosis quodammodo furata sepelirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ralẽ ut illud uerũ sit nonsũ missus nͥ
adoues quȩ perier̃ domꝰ isrł: sed tam̃
peuangłiũ suũ qđ erant disseminaturi
Tpeciosĩ pedes annunciantiũ pacẽ. an¬
nunciantiũ bona. In omnẽ enĩ t̾rã exi¬
uit sonus eoꝵ. & infines orbis t̾rȩ uerba

Expanded text:
ralem, ut illud verum sit, « Non sum missus nisi ralem, ut illud verum sit, « Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; » sed tamen per Evangelium suum, quod erant disseminaturi « speciosi pedes annuntiantium pacem, annuntiantium bona » : « In omnem » enim « terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba
Abbreviated transcription (Latin):
dic congretationẽ. & illũ uecerẽ popłin
dictĩ esse ȩc̃cłam iã in alio psalmo satis
congregata ẽ. id est ex popło isrł. & ex
oteris gentib ꝑlapidẽ quẽ rȩꝓbauer
edificañtes & factus. ẽ. in caput anguli.
inquo angulo tanquã duo parietes de
duierso uenientes copularent᷑ ipse est
enĩ pax nr̃a. qui fecit utraq unũ: ut
duos conderet in se in unũ hominẽ nouũ
faciens pace. & cõmutaret utrosq in uno
corpore dõ. in quo corpore sumꝰ filii dĩ.
clamantes abba pat̾. Abba ꝓpt̾ illorũ
lingua: pat̾. ꝓpt̾ nrãm. Hoc ẽ. enĩ abba.
qdđ pat̃ Unde dñs dixit Non sũ missus.
nisi adoues quȩ perier̃ domꝰ isrł: osten¬
dens illi genti redditã p̃sentiȩ ipsius
ꝓmissionẽ. Ait tam̃ alio loco. habeo alias
oues. quȩ ñ st̃ de hoc ouili. oportet me
ipsas adducere. ut sit unꝰ grex & unus
pastor. gentes signifi cans̃ quas erat ad¬
ducturus ñ quidẽ ꝑsuã p̃sentiã corpo¬

Expanded text:
dici congregationem, et illum veterem populum dictum esse Ecclesiam, jam in alio psalmo satis congregata est, id est ex populo Israel et ex caeteris Gentibus, per lapidem quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli ; in quo angulo tanquam duo parietes de diverso venientes copularentur. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum, ut duos conderet in se in unum novum hominem, faciens pacem, et coadunaret utrosque in uno corpore Deo ; in quo corpore sumus filii Dei, clamantes, Abba, Pater : Abba propter illorum linguam, Pater propter nostram; hoc est enim Abba, quod Pater. Unde Dominus qui dixit, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel , ostendens illi genti redditam praesentiae ipsius promissionem; ait tamen alio loco, Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et ipsas adducere, ut sit unus grex et unus pastor : Gentes significans, quas erat adducturus, non quidem per suam praesentiam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ TIULo psalmi huiꝰ tambreui & sim¬
plici immorandũ. eẽ ñ puto. Prophȩtiã
uͦ quã hic p̃missã legimus. euident̃ sci¬
mus impletã. Cũ en ĩ ista canerentur
teporib cdauid regis: nichil tale adhc
contigerat. ex aduersitate gentiũ ciui¬
tati iẽrłm. nec tẽplo dĩ qđ nec edifica¬
tũ adhuc erat. Post mortẽ qͥ ꝑpe dauid
filiũ eiꝰ salomonẽ dõ templũ fecisse qͥs
nesciat : Dicit᷑ gͦ tanquã prȩteritũ.

Expanded text:
 titulo psalmi hujus tam brevi et simplici immorandum esse non puto. Prophetiam vero quam hic praemissam legimus, evidenter scimus impletam. Cum enim ista canerentur temporibus regis David, nihil tale adhuc contigerat ex adversitate Gentium civitati Jerusalem, nec templo Dei, quod nec aedificatum adhuc erat. Post mortem quippe David, filium ejus Salomonem Deo templum fecisse quis nesciat? Dicitur ergo tanquam praeteritum,
Abbreviated transcription (Latin):
me aceco Factũ ẽ. quidẽ ad litcerã.
& euangłiũ hoc nob̃̾ indicat. s intelligen¬
dũ ẽ. fr̃s. Hoc ipsũ qđ ñ inueni consolantes.
oc ipsũ qđ ñ inueni qͥ simul contristaret᷑.
hoc fuit fel meũ. hoc mͥ amarui. hoc acetũ
fuit Amarũ ꝓpt̾ merorẽ. acetũ ꝓpt̃ eoꝵ
uetustatẽ. Nempe legimꝰ. illi quidẽ oblatũ
fel sic̃ euangłiũ loqͥt᷑. s in potũ ñ in escã.
Ueruntam̃ sic accipiendũ & implecũ qđ
bno fuerit ante p̾lictũ deder in esca meã fel.
nisto ipso facto. ñ solũ in hoc dicto. myste¬
riũ reqͥrere debemꝰ. secreta pulsare. uelũ
tẽpli conscissũ intrare. uidere ibi sacra
deder̃ esca erat. potus enĩ erat: sed in escã
deder̃. qͥa iã dñs escã acceꝑat. & in ipsã
iniectũ ẽ. fel Accepat aut̃ ipse escam
suauẽ qͣndo pascha manducauit cũ disci¬
płis suis. Ibi sacram̃tii sui corporis demon¬
strauit. In hanc escam tã suauẽ. tã dulcẽ

Expanded text:
quidem ad litteram, et Evangelium hoc nobis indicat. Sed intelligendum est, fratres, hoc ipsum quod non inveni consolantes, hoc ipsum quod non inveni qui simul contristaretur, hoc fuit fel meum, hoc mihi amarum, hoc acetum fuit: amarum propter moerorem, acetum propter eorum vetustatem. Namque legimus iin escam. Verumtamen sic accipiendum et impletum quod hic fuerat ante praedictum, Dederunt in escam meam fel: et in isto ipso facto, non solum in hoc dicto, mysterium requirere debemus, secreta pulsare, velum templi conscissum intrare, videre ibi sacramdederunt esca erat; potus enim erat: sed in escam dederunt; quia jam Dominus escam acceperat, et in ipsam injectum est fel. Acceperat autem ipse escam suavem, quando pascha manducavit cum discipulis suis: ibi sacramentum sui corporis demonstravit . In hanc escam tam suavem, tam dulcem
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. enĩ sem̃ seruoꝵ eiꝰ. qͥ diligunt nom̃ eiꝰ
Quia enĩ serui eiꝰ dilȩxer̃ nom̃ eiꝰ. qͥcunq
ñ diligunt nom̃ eiꝰ. ñ se dicant sem̃ seruo¬
rũ eiꝰ. & qͥ diligunt nom̃ eiꝰ ñ se negent
sem̃ seruoꝵ eius:¬

Expanded text:
um ejus, qui diligunt nomen ejus. Quia enim servi ejus dilexerunt nomen ejus; quicumque non diligunt nomen ejus, non se dicant semen servorum ejus; et qui diligunt nomen ejus, non se negent semen servorum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ptilia in eis. & creatura sola ista laudat
ȩccłam suã. gentes fideles incorporat
unigenito suo. ñ fraudat credentes in se
p̾mĩo reꝓmissionis suȩ. Qm̃ ds̃ saluam
faciet sẏon. & ȩdificabunt᷑ ciuitates iu¬
dȩ Ipse st̃ ȩccłȩ. Nemo dicat. qͣndo erit
istud. ut ȩdificent᷑ ciuitates uidȩ. O si
uelis agnoscere structurã. & esse lapis
uiuus ut intres in eã. & nunc ciuitates
iudȩ edificant᷑. Iuda enĩ. confessio int̾̃¬
pretat᷑. De confessione humilitatis edifi¬
cantꝰ ciuitates iudȩ. ut foris ab eis supbi
remaneant. qͥ confiteri erubescunt. Q m̃
ds̃ saluã faciet syon. Quã syon: Audi
in sequentib. Et sem̃ seruoꝵ eiꝰ obtine¬
bunt eã. & qͥ diligunt nom̃ eiꝰ in habita¬
bunt in ea. P salmus finitꝰ. ẽ. s paululũ
istos duos uersus ñ relinquamꝰ. Admo¬
nent enĩ nos aliqͥd. ne despando. in illã
structurã ñ intremꝰ. Sem̃ inqͥt seruoꝵ

Expanded text:
pentia in eis. Et creatura sola ista laudat pentia in eis. Et creatura sola ista laudat Ecclesiam suam: gentes fideles incorporat Unigenito suo; non fraudat credentes in se praemio promissionis suae. Quoniam Deus salvam faciet Sion: et aedificabuntur civitates Judaeae. Ipsae sunt Ecclesiae. Nemo dicat: Quando erit istud ut aedificentur civitates Judaeae? O si velis agnoscere structuram, et esse lapis vivus, ut intres in eam! Et nunc civitates Judaeae aedificantur. Juda enim Confessio interpretatur. De confessione humilitatis aedificantur civitates Judaeae; ut foris ab eis superbi remaneant, qui confiteri erubescunt. Quoniam Deus salvam faciet Sion. Quam Sion? Audi in sequentibus: Et semen servorum ejus obtinebunt eam; et qui diligunt nomen ejus inhabitabunt in ea. 21. Psalmus finitus est; sed paululum istos duos versus non relinquamus: admonent enim nos aliquid, ne desperando in illam structuram non intremus. Semen, inquit, servorum
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ exaudiuit pauꝑes dñs Exaudiuit
ñ fastidiũ. Qm exaudiuit pauꝑes dñs.
& cõpeditos suos ñ spreuit. Offensus
a seruis fecit eos cõpeditos. s claman¬
tes de cõpedib ñ contẽpsit. Quȩ st̃ istȩ
cõpedes: Mortalitas. corruptibilitas
carnis. cõpedes st̃ quib ligati sumꝰ Et
uultis nosse istarũ cõpedũ grauitatẽ
nde dicit᷑ Corpus qđ corrũpit᷑ aggra¬
uat animã. Quando homines in scło diui¬
tes. ẽẽ. uolunt: istis cõpedib pannos quȩ¬
runt. Sed sufficiant panni cõpedum.
Tantũ quęre. qͣntũ depellendȩ necessitati
onerare desi deras. Intali gͦ custodia.
uł solȩ cõpedes remaneant. Sufficiat
diei malicia sua. De ista malicia clamamꝰ
peditos suos ñ spreuit: Laudent illũ¬
cęli & t̾ra. mare & omĩa reptilia in eis.
Uerȩ diuitiȩ huiꝰ pauꝑis istȩ st̃. conside¬
rare creaturã. & lau̾dare creatorem:
Laudent illũ çeli & t̾ra. mare & om̃ia re¬

Expanded text:
m exaudivit pauperes Dominus. Exaudivit non fastidium. Quoniam exaudivit pauperes Dominus; et compeditos suos non sprevit. Offensus a servis, fecit eos compeditos; sed clamantes de compedibus non contempsit. Quae sunt istae compedes? Mortalitas, corruptibilitas carnis, compedes sunt quibus ligati sumus. Et vultis nosse istarum compedum gravitatem? Inde dicitur: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Quando homines in saeculo divites esse volunt, istis compedibus pannos quaerunt. Sed sufficiant panni compedum: tantum quaere, quantum depellendae necessitati onerare desideras. In tali ergo custodia vel solae compedes remaneant. Sufficiat diei malitia sua . De ista malitia clamamus peditos suos non sprevit. 19. ia repentia in eis. Verae divitiae hujus pauperis istae sunt, considerare creaturam et laudare Creatorem. Laudent illum coeli et terra, mare et omnia re
Abbreviated transcription (Latin):
ciam grandescentes. Nã ideo nouellus. ẽ.
ꝓ pt̾ u̾itã nouã. Aliqͥs gͦ hereticus forte
contradicit: cornib uentilet᷑. Alius ñ
contradicit. sed tam̃ t̾renũ abieste sapit:
ungulis excitet᷑. Ergo suꝑ hunc uitulũ
tͥ placebit laudatio mea. iã post illã
pauptatẽ & dolorẽ in ȩt̾̃na societate an¬
głoꝵꝰ. ubi nec aduersarius erit incerta¬
mine uentilandus. nec piger de t̾ra exci
redant & spe gaudeant. Magis in opes
suit: ut saturari mereant᷑. ne cũ suꝑbiȩ
saginã eructant: neget᷑ eis panis. qͥuo
salubrit uiuant. Quȩrite dñm in opes.
esurite. & sitite. ipse. ẽ. enĩ panis. qͥ de
cȩlo descendit. Quęrite dñm. & uiuet
anima ur̃a. Queritis panẽ ut uiuat

Expanded text:
ciam grandescentes. Nam ideo novellus est, ciam grandescentes. Nam ideo novellus est, propter vitam novam. Aliquis ergo haereticus forte contradicit; cornibus ventiletur. Alius non contradicit, sed tamen terrenum abjecte sapit; ungulis excitetur. Ergo super hunc vitulum tibi placebit laudatio mea; jam illa post paupertatem et dolorem in aeterna societate Angelorum, ubi nec adversarius erit in certamine ventilandus, nec piger de terra excitr. Credant, et spe gaudeant. Magis inopes sint, ut saturari mereantur; ne cum superbiae saginam ructant, negetur eis panis quo salubriter vivant. Quaerite Dominum, inopes; esurite, et sitite : ipse est enim panis vivus qui de coelo descendit . Quaerite Dominum, et vivet anima vestra. Quaeritis panem, ut vivat
Abbreviated transcription (Latin):
factũ.ẽ. sit nom̃ dnĩ benedictũ. Laudabo
nom̃ dĩ cũ cantico. magnificabo eũ in lau-
de Ꝙ placebit dõ. Hoc qđ eũ laudo. pla¬
cebit. Suꝑ uitulũ nouellũ. cornua ꝓ¬
ducentẽ & ungulas. Gratius illi erit
sacrificiũ laudis: quã sacrificiũ uituli.
Sacrificiũ laudis glorificabit me. & ibi
uia .ẽ. qua ostendã illi salutare dĩ. Im¬
mola dõ sacrificiũ laudis. & redde altis¬
simo uota tua. Ergo laudabo dm̃. & plus
ei placebit. quã uitulus nouellus cor¬
nua ꝓducens & ungulas. Amplius gͦ pla¬
cebit dõ laus eiꝰ exiens de ore meo: quã
magna uictima adducta ad arã ipsius
An aliqͥd de cornib & ungulis uituli huiꝰ
dicendũ ẽ: Qui bene instructꝰ . ẽ. & lau¬
de dĩ opulentꝰ: & cornua debet habere
quib aduersariũ uentilet. & ungulas
quib t̾rã excitet. Nostis enĩ hȩc facere
uitulos pubescentes. & in taurinã auda¬

Expanded text:
factum est; sit nomen Domini benedictum . Laudabo factum est; sit nomen Domini benedictum . Laudabo nomen Dei cum Et placebit Deo, hoc quod eum laudabo, placebit, super vitulum novellum, cornua producentem et ungulas. Gratius illi erit sacrificium laudis, quam sacrificium vituli. Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi via est in qua ostendam illi salutare Dei. Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua . Ergo laudabo Deum; et plus ei placebit quam vitulus novellus, cornua producens et ungulas. Amplius ergo placebit Deo laus ejus exiens de ore meo, quam magna victima adducta ad aram ipsius. An aliquid de cornibus et ungulis vituli hujus dicendum est? Qui bene instructus est, et laude Dei opulentus, et cornua debet habere quibus adversarium ventilet, et ungulas quibus terram excitet. Nostis enim hoc facere vitulos pubescentes, et in taurinam auda
Abbreviated transcription (Latin):
Inuustu suo abscondit eiꝰ egestatẽ. De il.¬
lo qͥppe dictũ . ẽ. Abscondes eos in abscon¬
dito uultꝰ tui. In illo aut̃ uultu quȩ sint
diuitiȩ uultis nosse: Diuitiȩ istȩ hoc tͥ
pręstant. ut qđ uis. qͣndo uis prandeas.
ulȩ uͦ ut nunquã esurias. Pauꝑ & dolens
ego sũ & salus uultꝰ tui ds̃ suscepit me
Adͥ quam rẽ: Ut iã ñ sim pauꝑ. ñ sim do¬
lens Laudabo nom̃ dĩ cũ cantico. magni¬
ficabo eũ in laude Iã dictũ. ẽ. Pauꝑ iste
laudet dĩ nom̃ cũ cantico. magnificͥet eũ
in laude. Quomꝰ auderet cant̾are. nͥ rę¬
creatꝰ. cẽt. a fame : Laudabo nom̃ dĩ cũ
cantico. magnificabo eũ in laude. Ma¬
gnȩ diuitiȩ̃. Quas gemmas laudis dĩ.
de thesauro interiore ꝓculit. Magnifica¬
boeũ in laude. Hȩ st̃ diuitiȩ meȩ. Dñs
dedit. diis abstulit Ergo miser remansit:
Absit. Uide diuitias. Si c̃ dño placuit ita

Expanded text:
in vultu suo abscondit ejus egestatem. De ilin vultu suo abscondit ejus egestatem. De illo quippe dictum est: Abscondes eos in abscondito vultus tui . In illo autem vultu quae sint divitiae vultis nosse? Divitiae istae hoc tibi praestant, ut quod vis, quando vis, prandeas; illae vero, ut nunquam esurias. Pauper et dolens ego sum; et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Ad quam rem? Ut jam non sim pauper, non sim dolens. Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Jam dictum est; pauper iste laudat nomen Dei cum cantico, magnificat eum in laude. Quando auderet cantare, nisi recreatus esset a fame? Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Magnae divitiae! Quas gemmas laudis Dei de thesauro interiore protulit! Magnificabo eum in laude. Hae sunt divitiae meae. Dominus dedit, Dominus abstulit. Ergo miser remansit? Absit. Vide divitias: Sicut Domino placuit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
respondet: Pauꝑ & dolens ego sũ. Pduxe¬
runt me ad egẽstatẽ. ad istũ dolorem
deposuer. ideo ista dico. Non. ẽ. tam̃
stomachatio maledicentis. s p̾dictio
ꝓphetantis. Nã de pauꝑtate sua & do¬
lore suo quȩdã quȩ posterius dicit. cõ¬
mendaturus.ẽ. nob̾. ut discamꝰ. eẽ. pau¬
peres. & dolentes. Beati enĩ pauꝑes. qm̃
ipsoꝵ. ẽ. regnũ cȩloꝵ. & beati qͥ lugent.
qm̃ ipsi consolabunt᷑. Hoc ipse pͥus iã
nob̾ ostendit. & ideo pauꝑ & dolens ego
sũ. Iotũ corpus eiꝰ hoc dic̃it. Corpus xp̃i
in hac t̾ra. pauꝑ. ẽ. & dolens. Sed sunt
diuites ꝓpiani. Prorsus si xpiani st̃.
paupes st̃. In cõparatione diuitiarũ cele¬
suin quas spant: ome aurũ suũ arenã
uultꝰ tui ds suscepit me. Nunqͥd desertꝰ ẽ
puuꝑ iste: Quando tu dignaris pannosũ
piupem applicare ad mensã cuãꝰ Porro
dut pauꝑem istũ. salus uultꝰ dĩ suscepit.

Expanded text:
respondet: Pauper et dolens ego sum. Perduxerespondet: Pauper et dolens ego sum. Perduxerunt me ad egestatem, ad istum dolorem deposuerunt; ideo ista dico. Non est tamen stomachatio maledicentis, sed praedictio prophetantis. Nam de paupertate sua et dolore suo quaedam quae posterius dicit, commendaturus est nobis, ut discamus esse pauperes et dolentes. Beati enim pauperes, quoniam ipsorum est regnum coelorum; et, Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Hoc ergo ipse prius jam nobis ostendit; et ideo, Pauper et dolens ego sum. Totum corpus ejus hoc dicit. Corpus Christi in hac terra pauper est et dolens. Sed sint divites Christiani. Prorsus si Christiani sunt, pauperes sunt; in comparatione divitiarum coelestium quas sperant, omne aurum suum arenam vultus tui, Deus, suscepit me. Numquid desertus est pauper iste? Quando tu dignaris pannosum pauperem applicare ad mensam tuam? Porro autem pauperem istum salus vultus Dei suscepit;
Abbreviated transcription (Latin):
scandalizabunt᷑. & ex eo numero qͥ se
sꝑabant sessuros tecũ. & ex eo nmero
qͣui se sꝑabant staturos ad dȩxterã tuĩ
separatĩ abhedis sinistris. Nonqͥa cũ
ibi steterit aliqͥs postea cadat. aut cũ
sederit cũ illo quisquã abiciat᷑. sed qa
multi casurierunt in scandalũ qͥ iã
ibi se. eẽ. putabant. id . ẽ. multi quise
sꝑabant sessuros tecũ. multi qͥ se spauer̃
staturos ad dexterã. ipsi casuri sunt.
Sic gͦ & hic illi qͥ se sꝑabant tanꝗ merito
dãnatio eoꝵs: etiã ad cognitionẽ eoꝵ
delebunt᷑ de libro uiuentiũ. id ẽ. ñ ib
se eẽ. cognoscent. Nã uersus qui seqͥt᷑.
exponit qđ dictũ .ẽ.  cũ iustis ñ scri¬
bant᷑. Dixigͦ deleant᷑. scđm spẽ ipsoꝵ.¬
scđm aut̃ ȩquitatẽ tuã qͥd dico: Non
hoc : An ut agnosceremꝰ qđ pamaritu¬
dinẽ animi maledicat pauꝑ iste: Mul¬
ta enĩ dix̃. quȩ illis eueniant. & quasi
ei diceremꝰ. ut qͥd talia. noli tantũ:

Expanded text:
scandalizabuntur, et ex eo numero qui se scandalizabuntur, et ex eo numero qui se sperabant sessuros tecum, et ex eo numero qui se sperabant staturos ad dexteram tuam, separati ab haedis sinistris : non quia cum ibi steterit aliquis, postea cadet, aut cum sederit cum illo quisquam, abjicietur; sed quia multi casuri erant in scandalum, qui jam ibi se esse putabant; id est, multi qui se sperabant sessuros tecum, multi qui se speraverant staturos ad dexteram, ipsi casuri sunt. Sic ergo et hic illi qui se sperabant tanquam merito damnatio eorum etiam ad cognitionem eorum, delebuntur de libro viventium, id est, non ibi se esse cognoscent. Nam versus qui sequitur, exponit quod dictum est: Et cum justis non scribantur. Dixi ergo, Deleantur, secundum spem eom autem aequitatem tuam quid dico? Non hoc? An ut agnosceremus quod per amaritudinem animi maledicit pauper iste? Multa enim dixit quae illis eveniant. Et quasi ei diceremus, Utquid talia? noli tantum;
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qm̃ quenquã ds̃ scribit in libro ui¬
tȩ. & delet illũ. Si homo dix̃ qđ scripsi
scripsi de titulo ubi scriptũ erat rex
iudeoꝵ. ds̃ quenquã scribet & delet:
Presciuis. ẽ. Prȩdestinauit om̃s ante consti¬
tutionẽ mundi. regnaturos cũ filio suo
inuitã ȩt̃nã. Hos conscripsit. ipsos con¬
tinet liber uite. Deniq in apocalipsin
qͥd ait sp̃s dĩ. cũ de pressuris ab antixp̃o
futuris loqueret᷑ eadẽ scriptura: Con¬
sentient illi inqͥt om̃s. qͥ ñ sunt scripti in
libro uitȩ. Proinde sine dubitatione ñ
erunt consensuri. qͥ scripti st̃. Isti gͦ qͦ¬
mͦ inde delent᷑ ubi nunquã scriptist̃.:
Hoc dictũ ẽ scđ̾m spem ipsoꝵ. qͥa ipsi sẽ
scriptos putabant. Quid .ẽ. deleantir
de libro uitȩ: & ipsos constet ñ illos ibi
esse. Ex hac locutione. dictũ . ẽ. in alio
psalmo. Cadent a latere tuo mille.
& dena milia adextris tuis. Id ẽ. multi

Expanded text:
mus, quoniam quemquam Deus scribat in libro vimus, quoniam quemquam Deus scribat in libro vitae, et deleat illum. Si homo dixit, Quod scripsi, scripJudaeorum ; Deus quemquam scribit et delet? Praecisus est; praedestinavit omnes ante constitutionem mundi regnaturos cum Filio suo in vita aeterna . Hos conscripsit; ipsos continet liber vitae. Denique in Apocalypsi quid ait Spiritus Dei, cum de pressuris ab Antichristo futuris loqueretur eadem Scriptura? Consentient illi, inquit, omnes qui non sunt scripti in libro vitae Proinde sine dubitatione non erunt consensuri qui scripti sunt. Isti ergo quomodo inde delentur, ubi nunquam scripti sunt? Hoc dictum est secundum spem ipsorum, quia ipsi se scriptos putabant. Quid est, Deleantur de libro vitae? Et ipsis constet non illos ibi esse. Ex hac locutione dictum est in alio psalmo, Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis ; id est, multi
Abbreviated transcription (Latin):
sua tanquã hominẽ occidere uoluer̃.
apposita. ẽ. iniqͥtas suꝑ iniqͥtatẽ ipsoꝵ.
ut filiũ dĩ crucifigerent. Quis hanc ini¬
qͥtatẽ apposuit: Ille qͥ dix̃. Forte reue¬
rebunt᷑ filiũ meũ. ipsũ mittã. Solebant
enĩ occidere missos ad se seruos. ex acto¬
res locationis atq mercedis. Misit ipsũ
filiũ. ut & ipsũ occiderent. apposuit ini¬
qͥtatẽ suꝑ iniqͥtatẽ ipsoꝵs. & hȩc ds̃ se¬
uiendo fecit. an potius iuste recribuen¬
do: Fiat enĩ illis inqͥt in retributionẽ
& in scandalũ. Meriti erant sic excȩca¬
ri: ut filiũ dĩ ñ agnoscerent. & hoc fecit
ds̃ apponens imqͥtatẽ suꝑ iniqͥtatẽ ipso¬
rũ. ñ uulnerando. s nos sanando. Quomͦ
enĩ auges febrẽ. auges morbũ. ñ morbũ
adhibendo. s ñ succurrendo: sic qͥa tales
fuer̃ ut curari ñ mererent᷑. in ipsa mali¬
& facinorosi ꝓficiunt in peius. & apposi¬
ta . ẽ. iniqͥtas. suꝑ iniqͥtatẽ ipsoꝵ. Q ñ

Expanded text:
ua taquam hominem occidere voluerunt: apposita est iniquitas super iniquitatem ipsorum, ut Filium Dei crucifigerent. Quis hanc iniquitatem apposuit? Ille qui dixit: Forte reverebuntur Filium meum; ipsum mittam . Solebant enim occidere missos ad se servos, exactores locationis atque mercedis. Misit ipsum Filium, ut et ipsum occiderent. Apposuit iniquitatem super iniquitatem ipsorum. Et haec Deus saeviendo fecit, an potius juste retribuendo? Fiat enim illis, inquit, in retributionem, et in scandalum. Meriti erant sic excaecari, ut Filium Dei non agnoscerent. Et hoc fecit Deus, apponens iniquitatem super iniquitatem ipsorum; non vulnerando, sed non sanando. Quomodo enim auges febrem, auges morbum, non morbum adhibendo, sed non succurrendo: sic quia tales fuerunt ut curari non mererentur, in ipsa maliet facinorosi proficiunt in pejus ; et apposita est iniquitas super iniquitatem ipsorum. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ circũ fluat omiũ abundantia rerũ.
felicẽ appellant. sed qͥ similit᷑ m̃tis ocłos
ꝑdider̃. Ergo iã qͥd aꝑte ut appareat
om̃ĩb qͥa uindicatũ.ẽ. in eis : Nã cȩcitas
iudeoꝵ. occulta uindicta.ẽ Manifesta
uͦ quȩ .ẽ: Fiat habitatio eorũ deserta.
& intab̾naculis eoꝵ ñ sit qͥ in habitet
Factũ ẽ. hoc in ipsa ciuitate ierłm: inqua
sibi uisi st̃ potentes clamando aduersus
filiũ dĩ crucifige. crucifige. & pͣualen¬
do qͥa potuer occidere eũ. qͥ mortuos
suscitabat. Quã sibi potentes quã ma¬
nuisi st̃. Consecuta . ẽ. postea uindicta
dñ expugnata ẽ ciuitas. debellati iu¬
ae occisa nescio qͦt milia hominũ. Nul¬
lus illuc mͦ ꝑmitcit᷑ accedere iudeoꝵ.
U bi potuer̃ aduersus dñm clamare: ibi a
dño ñ ꝑmittunt᷑ habitare. ꝑdiderunt
locũ furoris sui. atq utinã uł nunc co¬
gnoscant locũ quietis suȩ. Quid ꝓfuit

Expanded text:
tamen circumfluat omni abundantia rerum; tamen circumfluat omni abundantia rerum; felicem appellant, sed qui similiter mentis oculos perdiderunt. Ergo jam quid aperte, ut appareat omnibus quia vindicatum est in eis? Nam caecitas Judaeorum, occulta vindicta est: manifesta vero quae? Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet. Factum est hoc in ipsa civitate Jerusalem, in qua sibi visi sunt potentes, clamando adversus Filium Dei, Crucifige, crucifige ; et praevalendo, quia potuerunt occidere eum qui mortuos suscitabat. Quam sibi potentes, quam magni visi sunt! Consecuta est postea vindicta Domini; expugnata est civitas, debellati Judaei, occisa nescio quot hominum millia. Nullus illuc modo permittitur accedere Judaeorum; ubi potuerunt adversus Dominum clamare, ibi a Domino non permittuntur habitare. Perdiderunt locum furoris sui: atque utinam vel nunc agnoscant locum quietis suae! Quid profuit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eã sathanas annis decẽ & octo. & eã
curuatã erȩxit. & qͥa sabbato faciebat
scandaliz ati st̃ iudei. Bene scandaliati
st̃ de illa erecta. ipsi curui. & dorsum
tuã. & indignatio irȩ tuȩ cõp̃hendat eos.
lana st̃: s tam̃ cõp̃hendat eos. quasi fugi¬
entes agnoscimꝰ. Quo aut̃ fugituri st̃.
ncȩlũ: Tu ibi es. In infernũ: Ades
Pennas suas nolunt reciꝑe. ut uolent in
directũ: cõp̃hendat eos indignatio irȩ
Quomͦ enĩ liberationẽ suã. ñ solũ occultã
cõm̃dauit dicens. intende animȩ meȩ ꝙ
redime eã. uerũ etiã manifestã scđm
corpus adiciens ꝓpt̾ inimicos meos erue
me: ita & his futuras quasdã calamita¬
tes p̾dicit occultas. de quib paulo ante
loquebat᷑. Nã quantꝰ qͥsq ẽ. qͥ intelligat
infelicitatẽ hominis. cuiꝰ cor iã cecũ ẽ
Tollant᷑ illi oculi corporis. om̃s homines
miserũ dicunt: Perdat oculos m̃tis. sed

Expanded text:
enim eam satanas annis decem et octo; et eam enim eam satanas annis decem et octo; et eam curvatam erexit, et quia sabbato faciebat, scandalizati sunt Judaei: bene scandalizati sunt de illa erecta, ipsi curvi . Et dorsum tuam, et indignatio irae tuae comprehendat eos. Plana sunt: sed tamen, comprehendat eos, quasi fugientes agnoscimus. Quo autem fugituri sunt? In coelum? Tu ibi es. In infernum? Ades . Pennas suas nolunt recipere, ut volent in directum: Comprehendat eos indignatio irae Quomodo enim liberationem suam non solum occultam commendavit dicens, Intende animae meae, et redime eam; verum etiam manifestam secundum corpus, adjiciens, Propter inimicos meos erue me: ita et his futuras quasdam calamitates praedicit occultas, de quibus paulo ante loquebatur. Nam quotusquisque est, qui intelligat infelicitatem hominis cujus cor jam caecum est? Tollantur illi oculi corpoporis; omnes homines miserum dicunt: perdat oculos mentis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ ꝑ sp̃m dĩ. dici talia euentura malis:
adhoc in illis hȩc intelligamꝰ ut nos talia
deuitemꝰ. Hoc enĩ nob ꝓdest itelligere.
& ex inimicis ꝓficere. Fiat illis & in re¬
tributionẽ & inscandalũ. & nunqͥd in¬
tributione. Non enĩ aliqͥd eis accideret:
qđ ñ debebat᷑ In retributionẽ fit & in
scandalũ: qͥa ipsi sibi st̃ scandalũ. Obscu¬
rent᷑ oculi eoꝵ ne uideant. & dorsiũ eoꝵ
semꝑ incurua. & hoc consequens. ẽ. Nam
quors fuer̃ oculi obscurati. ne uideant.
sequit᷑: ut dorsũ illoꝵ incuruet᷑ Unde
hoc: Quia cessauer̃ suꝑna cognoscero
necesse. ẽ. ut de inferiorib cogitent. Qu
bene audiunt sursũ cor: curuũ dorsu
ñ habent. Recta qͥppe statura. ẽ & spe¬
ctat spem repositã sibi incelo marime
iã excȩcati de inferiorib cogitant Et
hoc .ẽ. habere dorsũ curuũ. a qͦ morbo
dñs mulierẽ illã liberauit. Alligauert

Expanded text:
m Dei dici talia eventura malis; m Dei dici talia eventura malis; ad hoc in illis haec intelligamus, ut nos talia devitemus: hoc enim nobis prodest intelligere, et ex inimicis proficere. Fiat ergo illis, et in retributionem, et in scandalum. Et numquid intributionem: non enim aliquid illis accideret quod non debebatur. In retributionem fit, et in scandalum, quia ipsi sibi sunt scandalum. 8. Obscurentur oculi eorum, ne videant; et dorsum illorum semper incurva. Hoc consequens est. Nam quorum oculi fuerint obscurati, ne videant, sequitur ut dorsum illorum incurvetur. Unde hoc? Quia cum cessaverint superna cognoscere, necesse est ut de inferioribus cogitent. Qui bene audit, Sursum cor, curvum dorsum non habet. Erecta quippe statura exspectat spem repositam sibi in coelo; maxime elligunt jam excaecati, de inferioribus cogitant: et hoc est habere dorsum curvum; a quo morbo Dominus mulierem illam liberavit. Alligaverat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Nisi qͥa dñs erat in nob̾ fortasse ui¬
uos absorbuissent nos. Quid . ẽ. uiuos
Consentientes illis. & scientes qͥa eis con¬
sentire ñ debebamꝰ Ergo corã ipsis fit
muscipula. & ñ corrigunt᷑. Uel qͥa corã
ipsis est muscipula. ñ incidant. Ecce
norunt muscipulã. & pedẽ mittunt. &¬
tenenda colla subiciunt. Quanto melius
erat auerti amuscipula peccatoꝵ. cogno¬
scere ueritatẽ. errorẽ dãnare. amaritu¬
dine carere. incorpus xp̃i transire. dñi
głam quȩrere. Sed tantũ ualet animi
p̾sũptio. ut & corã ipsis muscipula sit. &¬
incidant in eã. Obscurent᷑ oculi eoꝵ ne
uideant. Seqͥt᷑ hic Ut qm̃ sine causa ui¬
derunt. fiat illis & ñ uidere. Fiat gͦ m̃sa
eoꝵ corã ipsis in muscipulã. Corã ipsis
fiat in muscipulã ñ optantis. ẽ. sed pro¬
pbetantis. Non ut fiat. sed qͥa fiet. Hoc
sepe cõm̃dauimꝰ & meminisse debecis.
ne qđ p̾saga mens in spũ dĩ dic: mali uo¬
lentia p̾cari uideat᷑. Fiat gͦ. nec potest

Expanded text:
erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos . Quid est, vivos? Consentientes illis, et scientes quia eis consentire non debebamus. Ergo coram ipsis fit muscipula, et non corriguntur. Vel quia coram ipsis est muscipula, non incidant? Ecce norunt muscipulam, et pedem mittunt, et tenenda colla subjiciunt. Quanto melius erat averti a muscipula; peccatum cognoscere, errorem damnare, amaritudine carere, in corpus Christi transire, Domini gloriam quaerere! Sed tantum valet animi praesumptio, ut et coram ipsis muscipula sit, et incidant in eam. Obscurentur oculi eorum, ne videant, sequitur hic; ut quoniam sine causa viderunt, fiat illis et non videre. Fiat ergo mensa eorum coram ipsis in muscipulam. Coram ipsis fiat in muscipulam, non optantis est, sed prophetantis; non ut fiat, sed quia fiet. Hoc saepe commendavimus, et meminisse debetis, ne quod praesaga mens in Spiritu Dei dicit, malevole imprecari videatur. Fiat ergo; nec potest
Abbreviated transcription (Latin):
deserta. Hoc & hic dr̃. Eiat habitatio
eoꝵ deserta. & in tab̾naculis eoꝵ ñ sit
qͥ in habitet. Non sit qͥ in habitet. sed ex
numero illoꝵ. Nã loca illa omĩa & ho
minib plenast & iudeis in ania. Qua¬
cuti st̃. & suꝑ dolore̾ uulnerũ meoꝵ
addider̃. Quid gͦ peccauer̃ si a dõ ꝑ¬
cussũ ꝑsecuti st̃: Quid animo eoꝵ im¬
putatur malicia: Nã id in xp̃o factũ . ẽ.
qđ oportelut. Pati utiq uenerat. &
puniuit ꝑquẽ passus. ẽ. Nã iudas tradi¬
tor punitus. ẽ.: & xp̃c crucifixus . ẽ Sed
nos redemit sanguine suo. & puniuit
illũ de p̃ciosuo. Proiecit enĩ p̾ciũ ar

Expanded text:
deserta . Hoc et hic dicitur: Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet. Non sit qui inhabitet, sed ex numero illorum. Nam minibus plena sunt. et Judaeis inania. Quacuti sunt, et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Quid ergo peccaverunt, si a Deo percussum persecuti sunt? Quid animo eorum imputatur? Malitia. Nam id in Christo factum est quod oportebat. Pati utique venerat, et punivit per quem passus est. Nam Judas traditor punitus est, et Christus crucifixus est; sed nos redemit sanguine suo, et punivit illum de pretio suo. Projecit en
Abbreviated transcription (Latin):
secutores xp̃i: Minꝰ enĩ peccauer̃ udei
crucifigentes in t̾ra ambulantẽ. quã qͥ
contẽnunt in cȩlo sedentẽ. Qđ gͦ fecer̃
iudei ut inescã quã iã acceꝑart̃ darent
bibendũ amarũ illũ potũ: hoc faciunt
qͥ male uiuendo scandalũ infer̃ ȩccłȩ.
hoc faciunt heretici amaricantes. sed ñ
ex altent᷑ in semet ipsis. Dant fel suꝑ tã
iocundũ cibũ. Sed qͥd facit dñs: Non ad¬
mittit ad corpus suũ Hoc sacram̃to
ipse dñs qͣndo illi obtuler̃ potandũ fel:
gustauit. & noluit bibere. Si ñ eos pate¬
remꝰ: nec omĩno gustaremꝰ. Quia uͦ neces¬
se. ẽ. eos pati: necesse ẽ gustare. Sed qͥa
in mẽbris xp̃i tales. eẽ. ñ posst̃: gustari
possunt. recipi incorpus ñ possũnt. Et
deder̃ in escam meã fel: & insiti mea pota¬
uerunt me aceto. Sitiebã. & acetũ accepi.
id .ẽ. fidẽ illoꝵ desideraui. & uetustatẽ
Q ualẽ muscipulã mͥ exhibuer̃ dando mͥ
talẽ potũ: talis muscipula illis sit. Quare

Expanded text:
caverunt Judaei crucifigentes in terra ambulantem, quam qui contemnunt in coelo sedentem. Quod ergo fecerunt Judaei, ut in escam quam jam acceperat darent bibendum amarum illum potum, hoc faciunt qui male vivendo scandalum inferunt Ecclesiae: hoc faciunt haeretici amaricantes; sed non exaltentur in semetipsis . Dant fel super tam jucundum cibum. Sed quid facit Dominus? Non admittit ad corpus suum. Hoc sacramento ipse Dominus, quando illi obtulerunt fel, gustavit, et noluit bibere . Si non eos pateremur, nec omnino gustaremus: quia vero necesse est eos pati, necesse est gustari. Sed quia in membris Christi tales esse non possunt, gustari possunt, recipi in corpus non possunt. Et dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sitiebam, et acetum accepi; id est fidem illorum desideravi, et vetustatem Qualem muscipulam mihi exhibuerunt, dando mihi talem potum, talis muscipula illis sit. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
rat beatꝰ es symon bar iona. Ergo in
tristicia quã habebat dñs de ilłis ꝓ
quib ait pat̃ ignosce illis qͥa nesciunt
qͥd faciunt: nullũ comitẽ inuenit. Et
sustinui ꝗͥ simul contristaret᷑ & ñ fuit
Prorsus ñ fuit. Q consolantes & ñ inue¬
ni. Qui st̃ consolantes: Proficientes.
Ipsi enĩ nos consolant᷑. ipsi st̃ solatio
om̃ib p̾dicatorib ueritatis. Et deder̃¬

Expanded text:
rat, Beatus es, Simon Bar Jona . Ergo in rat, Beatus es, Simon Bar Jona . Ergo in tristitia quam habebat Dominus de illis pro quibus oravit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt, nullum comitem invenit. Et sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. Prorsus non fuit. Et consolantes, et non inveni. Qui sunt consolantes? Proficientes. Ipsi enim nos consolantur, ipsi sunt solatio omnibus praedicatoribus veritatis. 6. ver
Abbreviated transcription (Latin):
mortali. quȩ mutanda fuerat morte
& reparancda resurrectione. Hinc erat
illa tristicia. De illis enĩ eẽ. debuit. qͥ
ceqi medicũ occider̃ qͥ tanquã ꝑniciose
febrientes frenetici. faciebant in iu¬
riã ei. a quo illis fuerat salus allata.
Ille uolebat curare. illi seuire. Hinc tri¬
sticia medico. Quęre utrũ inuenerit
huiꝰ tristiciȩ comitẽ. Nonenĩ ait. su¬
stinui qͥ contristaret᷑ & ñ fuit: s qͥ
simul contristaret᷑. id. ẽ. ex ea re qua
ego contristaret᷑. & ñ inueni. Petrus
cẽrte plurimũ amauit. & in fluctus
calcandos se sine dubitatione ꝓiecit.
& ad uocẽ dni liberatꝰ. ẽ. & eũ ductũ
ad passionẽ amoris audacia consecutꝰ.
tam̃ turbatꝰ ter negauit. Unde. nisi
qͥa malũ illi uidebat᷑ mori: Idenĩ de¬
uitabat: qđ inalũ putabat. Hoc gͦ &
indño dolebat. qđ ipse deuitalat.
Propt̾ea & ante dixerat. absit ate dñe
it audire sathanas. postea quã audie¬

Expanded text:
mortali, quae mutanda fuerat morte, mortali, quae mutanda fuerat morte, et reparanda resurrectione: hinc erat illa tristitia. De illis enim esse debuit, qui caeci medicum occiderunt, qui tanquam perniciose febrientes phrenetici, faciebant injuriam ei a quo illis fuerat salus allata. Ille volebat curare, illi saevire: hinc tristitia medico. Quaere utrum invenerit hujus tristitiae comitem. Non enim ait, sustinui qui contristaretur, et non fuit; sed, qui simul contristaretur, id est, ex ea re, qua ego, contristaretur, et non inveni. Petrus certe plurimum amavit, et in fluctus calcandos se sine dubitatione projecit, et ad vocem Domini liberatus est : et eum ductum ad passionem, amoris audacia consecutus, tamen turbatus, ter negavit. Unde, nisi quia malum illi videbatur mori? Id enim devitabat quod malum putabat. Hoc ergo et in Domino dolebat, quod ipse devitabat. Propterea et ante dixerat, Absit a te, Domit audire, Satanas; posteaquam audie
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ fuit : hoc sequenti uersu & ñ in¬
ueni. Ergo ñ altera subiecta s suꝑior
repetita sententia. ẽ. Quã sententiam
si retractemꝰ: quęstio ñ nulla poterit
oboriri. Nunqͥd enĩ discipłi eiꝰ ñ st̃
contristati. qͣndo ductꝰ .ẽ. ad passionẽ
quando ligno suspensus. qͣndo mortuisꝰ
Usq adeo contristati st̃: ut illa maria
magdalene quȩ pͥmo eũ uidit gaudens.
lugentib nunciaret qđ uiderit. Euan¬
luxisse discipłos. Extraneȩ mulieres
flebant. quando ad passionẽ ducebat᷑.
ad quas conuersus ait. flete. sed uos:
nolitemẽ. Quomꝰ gͦ sustinui. qͥ simul
contrestaret & ñ fuit: Attendimus
omuenimꝰ tristes: & lugentes e plan¬
gentes: Unde nob̾ mira uidet᷑ ista senten¬
ti. sustinui qͥ simul contristaret᷑ & ñ
fuit & consolantes & ñ inuena Intenda¬
mus diligentius. & uidebimꝰ eũ susti¬
nuisse qͥ simul contristaret᷑ & ñ fuisse.
Contristabant᷑ enĩ illi carnalit̾ de uica

Expanded text:
et non fuit; hoc sequenti versu, et non inet non fuit; hoc sequenti versu, et non inveni. Ergo non altera subjecta, sed superior repetita sententia est. Quam sententiam si retractemus, quaestio nonnulla poterit oboriri. Numquid enim discipuli ejus non sunt contristati, quando ductus est ad passionem, quando ligno suspensus, quando mortuus? Usque adeo contristati, ut illa Maria Magdalene, quae primo eum vidit, gaudens lugentibus nuntiaret quid viderit . Evanluxisse discipulos. Extraneae mulieres flebant, quando ad passionem ducebatur; ad quas conversus ait: Flete; sed vos, nolite me . Quomodo ergo sustinuit qui simul contristaretur, et non fuit? Attendimus, et invenimus tristes, et lugentes, et plangentes; unde nobis mira videtur ista sententia: Sustinui qui simul contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inventinuisse qui simul contristaretur, et non fuisse. Contristabantur enim illi carnaliter de vita
Abbreviated transcription (Latin):
bamꝰ. resurgere & inȩt̾nũ uiuere nescie¬
bamꝰ Ut ostenderet nob̃ qđ ñ noueramꝰ.
suscepit duo quȩ noueramꝰ Ad hoc gͦ ue¬
nit Opꝓbriũ expectauit cor meũ &
miseriã. Sed miseriã cuiꝰ : Expectauit
enĩ miseriã. sed magis crucifigentiũ.
magis ꝑsequentiũ. ut in illis. eẽt mise¬
ria. in illo miscđia. Miseriã qͥppe illos
miserans etiã pendens in cruce: pat̾
inqͥt ignosce illis. qͥa nesciunt qͥd faci¬
unt. Opꝓbriũ expectauit cor meũ &
miseriã. & sustinui qͥ simul contristaret᷑
& ñ fuit. Quid gͦ ꝓfuit qͥa expectaui:
Hoc .ẽ. qͥd ꝓfuit. quia pͣdixi: Quid ꝑ¬
fuit qͥa dixi. ideo me uenisse : Uentũ ẽ
ut impleret᷑ qđ dixi. Sustinui qͥ simul
contristaret᷑ & ñ fuit. & consolantes
& ñ inueni. Hoc. ẽ ñ fuit. Qđ enĩ
suꝑiore uersu dix̃ sustinui. qͥ simul
contristaret᷑: hoc sequenti uersu &
consolantes. Qđ aut̃ suꝑiori uersu

Expanded text:
bamus; resurgere et in aeternum vivere nesciebamus; resurgere et in aeternum vivere nesciebamus. Ut ostenderet nobis quod non noveramus, suscepit duo quae noveramus. Ad hoc ergo venit. Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam. Sed miseriam cujus? Exspectavit enim miseriam, sed magis crucifigentium, magis persequentium; ut in illis esset miseria, in illo misericordia. Miseriam quippe illorum miserans etiam pendens in cruce: Pater, inquit, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam: et sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. Quid ergo profuit quia exspectavi? hoc est, quid profuit quia praedixi? quid profuit quia dixi ideo me venisse? Ventum est ut impleretur quod dixi: sustinui qui simul contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni; hoc est, non fuit. Quod enim superiore versu dixit, Sustinui qui simul contristaretur; hoc sequenti versu, et consolantes. Quod autem superiore versu,
Abbreviated transcription (Latin):
um meũ. sed̾ & confusionẽ meã in qui¬
quãuis in me credant publice: me tam̃
corã impiis confiteri erubescunt. plus
apud se ualente lingua humana. quã
ꝓmissione diuina. Uidete gͦ eos. & cõ¬
mendant᷑ tales dõ. ñ ut sic relinquat.
s ut eos adiuuando ꝑficiat. Dix̃ enĩ
& qͥd ã credens & titubans. Credo dnẽ
adiuua incredulitatẽ meã. In conspe¬
ctu tuo om̃s tribulantes me. Quare
mͥ sit opꝓbriũ tu nosti. quare confu¬
sio tu nosti. quare uerecundia tu no¬
sti. Ergo erue me ꝓpt̃ inimicos meos:
qͥa tu nosti ista mea. illi ñ norunt Ac
ꝑhoc qͥa ipsi in conspectu tuost̃ istane¬
scientes: ñ poter̃ uł confundi. uel
corrigi. nͥ manifeste me erueris ꝓptꝰ
Ion enĩ uenit ad aliud. Si mori nollet
nec nasci uellet. Causa resurrectionis
utrunq fecit. Duo enĩ quȩdã nob̃ in ge¬
nere humano nota erant. unũ aut̃ in co¬
gnitũ. N asci qͥppe homines. & mori scie¬

Expanded text:
um meum, sed et confusionem meam; in quium meum, sed et confusionem meam; in quiquamvis in me credant, publice me tamen coram impiis confiteri erubescunt, plus apud se valente lingua humana quam promissione divina. Videte ergo eos: et commendantur tales Deo, non ut sic relinquat, sed ut eos adjuvando perficiat. Dixit enim et quidam credens, et titubans: Credo, Domine; adjuva incredulitatem meam . In conspectu tuo sunt omnes tribulantes me. Quare mihi sit opprobrium, tu nosti; quare confusio, tu nosti; quare verecundia, tu nosti: ergo erue me propter inimicos meos, quia tu nosti ista mea, illi non norunt; ac per hoc, quia ipsi in conspectu tuo sunt, ista nescientes non poterunt vel confundi vel corrigi, nisi manifeste me erueris proptNon enim venit ad aliud. Si mori nollet, nec nasci vellet: causa resurrectionis utrumque fecit. Duo enim quaedam nobis in genere humano nota erant, unum autem incognitum. Nasci quippe homines et mori scie
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cũ falsũ obicit᷑ ñ qͥa obiectũ. ẽ.
sed qͥa creditũ. Omĩa liec st̃ incorpore
in qͦ culpa ñ inueniebat᷑. Obiciebat᷑
lla qͥdem gła erat. Fortes libent̾ acci¬
piebant. & sic accipiebant. ut omĩ no
in nomine dnĩ sui ñ erubescerent.
Opuerat enĩ irreuerentia faciẽ eoꝵ.
habentiũ frontẽ pauli dicentis. Non
enĩ erubesco de euangłio. uirtꝰ enĩ
dĩ. ẽ. in salutẽ omĩ credenti. Opaule.
nonne tues ad orator crucifixi: Parũ
.ẽ. inqͥt unde mͥ ñ erubescere: immo
hinc solũ glorior. unde me putat ini¬
micus erubescere. Michi aut̃ absit
quẽ mͥ mundus crucifixus. ẽ. & ego
mundo. Huic gͦ tali fronti. opꝓbriũ
solũ poterat obici. Nã nec confusio
poterat. eẽ. in conscientia iã sanata. nec
uerecundia in fronte iã libera: Sed cũ
possent dicere. Tu cognouisti confusio¬
nẽ meã. Tugͦ dnẽ nosti ñ solũ opꝓbri¬

Expanded text:
etiam cum falsum objicitur; non quia objectum est, etiam cum falsum objicitur; non quia objectum est, sed quia creditum. Omnia haec sunt inin quo culpa non inveniebatur. Objiciebatur Illa quidem gloria erat: fortes libenter accipiebant, et sic accipiebant, ut omnino de nomine Domini sui non erubescerent. Operuerat enim irreverentia faciem ipsorum, habentium frontem Pauli dicentis: Non enim erubesco de Evangelio; virtus enim Dei est in salutem omni credenti . O Paule, nonne tu es adorator Crucifixi? Parum est, inquit, inde mihi non erubescere; imo hinc solum glorior, unde me putat inimicus erubescere. Mihi enim absit quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Huic ergo tali fronti opprobrium solum poterat objici. Nam nec confusio poterat esse in conscientia jam sanata, nec verecundia in fronte tam libera. Sed cum possent dicere: Tu cognovisti confusionem meam. Tu ergo, Domine, nosti, non solum opprobri
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ mortẽ seuer̃. & ex inimicis amici fa¬
cti st̃. ꝑ illiꝰ grãm ñ ꝑ iusticiã suã. Idõ
secutꝰ ẽ. ꝓpt̾ inimicos meos crue mẽ.
Intende animȩ meȩ sed hoc in occulto.
Propt̃ inimicos autẽ meos erue & corpꝰ
meũ. Nichil enĩ inimicis meis ꝓderit.
si solã animã liberaueris. Aliquid se
egisse. aliqͥd impleuisse credituri st̃
Quȩ utilitas in sanguine meo dũ descen¬
dero incorruptionẽ: Ergo intende
animȩ meȩ. & redime eã. qđ tusolus scis.
Deinde ꝓpt̾ inimicos meos erue me: ut
caro mea ñ uideat corruptionẽ. Tu enĩ
meã. & uerecundiã meã. Quid . ẽ. oppro¬
briũ: Quid confusio: Quid uerecun¬
dia: Opꝓbriũ. ẽ. qđ obicit inimicus.
confusio. ẽ. quȩ mordet conscientiã. ue¬
recundia. ẽ. quȩ facit ingenuã frontẽ
etiã de falsi criminis obiectione. Pru¬
bescere ñ ẽ crim̃. aut & si crim̃ est : ñ. ẽ.
illius cui obicit᷑. Sed tam̃ infirmitas
humani animi plerunq uerecundat᷑

Expanded text:
x inimicis amici facti sunt per illius gratiam, non per justitiam suam. Ideo secutus est: Propter inimicos meos erue me. Intende animae meae; sed hoc in occulto: Propter inimicos autem meos erue et corpus meum. Nihil enim inimicis meis proderit, si solam animam liberaveris: aliquid se egisse, aliquid se implevisse credituri sunt. Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ? Ergo, intende animae meae, et redime eam; quod tu solus scis: deinde et propter inimicos meos erue me, ut caro mea non videat corruptionem. 4. versmeam, et verecundiam meam. Quid est, opprobrium? quid est confusio? quid verecundia? Opprobrium est quod objicit inimicus. Confusio est quae mordet conscientiam. Verecundia est quae facit ingenuam frontem etiam de falsi criminis objectione erubescere. Non est crimen; aut etsi crimen est, non est illius cui objicitur: sed tamen infirmitas humani animi plerumque verecundatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus ꝑtinet. In occulto enĩ anima
liberat᷑. in manifesto corpus. Porro si ita
.ẽ. in hoc psalmo uocẽ dñi agnoscamus.
Ad occultã liberationẽ ꝑtinet qđ supͣ dix̃.
intende animȩ meȩ & redime eã. Restat
corporis liberatio. qͥa eo resurgente &
incęlos ascendente. & sp̃m scm desuꝑ¬

Expanded text:
ad corpus pertinet. In occulto enim anima ad corpus pertinet. In occulto enim anima liberatur, in manifesto corpus. Porro si ita est, in hoc psalmo vocem Domini agnoscamus: ad occultam liberationem pertinet quod supra dixit, Intende animae meae, et redime eam. Restat corporis liberatio: quia eo resurgente, et in coelos ascendente, et spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. At illa mat̾ iã ñ eua s matri ȩc¬
cłȩ similis: qͦs cũ dolore peperat ut
uiuos agnosceret. cũ gaudio uidit mo-¬
rientes. & ad hoc hortata. ẽ. ut eligerent
potius mori ꝓpat̾nis legib dñi dĩ sui.
quã ui uere contra eas. Quid hic credi
culta fuit illoꝵ lib̾atio. Deniq ipse
antiochus a qͦ occisi st̃ uisus .ẽ. sibi ali¬
quid fecisse. qđ eiꝰ crudelitas dictabat. uł
potius incitabat: At uͦ tres pueri de cami¬
no ignis aꝑte liberati st̃. Quia & corpus
eoꝵ erutũ. ẽ: salus eoꝵ publica fuit.
Illigͦ st̃ in occulto coronati. isti in aꝑto
liberati. om̃s tam̃ saluati. Quis aut̃ fru¬
ctus lib̾ationis triũ pueroꝵ: Quare co¬
rona dilata. ẽ: Ipse nabuchodonosor
conuersus. ẽ. ad dm̃ ipsoꝵ. eũq p̾dicauit
qͥ eruit seruos suos. quẽ contẽpserat cũ
eos mitteret in camino. Est gͦ liberatio
occulta. est lib̾atio manifestã. Liberatio
occulta ad animã. lib̾atio manifesta etiã

Expanded text:
atri Ecclesiae similis, quos cum dolore pepererat ut vivos agnosceret, cum gaudio vidit morientes; et ad hoc hortata est ut eligerent potius mori pro paternis legibus Domini Dei sui, quam vivere contra eas. Quid hic creditculta fuit illorum liberatio: denique ipse Antiochus, a quo occisi sunt, visus est sibi aliquid fecisse quod ejus crudelitas dictabat, vel potius incitabat . At vero tres pueri de camino ignis aperte liberati sunt ; quia et corpus eorum erutum est, salus eorum publica fuit. Illi ergo sunt in occulto coronati, isti in aperto liberati; omnes tamen salvati. Quis autem fructus liberationis trium puerorum? Quare eorum corona dilata est? Ipse Nabuchodonosor conversus est ad Deum ipsorum, eumque praedicavit, quia eruit servos suos; quem contempserat, cum eos miserat in caminum. Est ergo liberatio occulta; est liberatio manifesta. Liberatio occulta ad animam, liberatio manifesta etiam