comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut eum semper hr̃et et ĩ eo man̾et.
de com eo delectans gaudens exłtãs.
est dilectionis ĩculũ qd̾ ligat utͦs¬
q in idip̃m per amorẽ dei om̃s ei
adhemus / ꝑ amorem proximi c̃s

Expanded text:
ut eum semper haberet, et in ipso maneret, de eo et in eo delectans, gaudens et exsultans. namque dilectionis vinculum est, quod ligat utrosque in idipsum. Per amorem Dei omnes ei adhaeremus; per amorem pr
Abbreviated transcription (Latin):
fcĩ suus: Non ieumant inquit
filii sponsi qmͣ diũ cũ illis ẽ sponsus.
Heredes gꝰ dicim᷑ eĩ qui reliquit no¬
Pacẽ meã do uobis. pacem telinqͦ
uob̾. Coheredes autem eius efficiem᷑¬
cũ infine scłi absorbebitur mors in
uictoria. tunc eĩ fiłes erimus qñ ui¬
debimꝰ eum sicuti est.¬

Expanded text:
cti sumus. Non jejunant, inquit, filii sponsi, quamdiu cum illis est sponsus . Haeredes ergo ejus dicimur, quia reliquit noPacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Cohaeredes autem ecum in fine saeculi absorbebitur mors in victoria. Tunc enim « similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est
Abbreviated transcription (Latin):
Beata uita est gaudium de i̾i¬
tate quod deus est. Sed multis
u̾itas odiosa ẽ. quẽ audire nõ¬
lunt docẽtẽ et nollentes falli
uolunt. mendacia sua ueritatẽ
uideri qͥb iuste retͥbuit᷑. ut ip̃i in¬
tatẽ nõ¬

Expanded text:
Beata vita est gaudium de veritate, quod Deus est: sed multis veritas odiosa est, quam audire nolunt docentem; et nolentes falli, volunt mendacia sua veritatem videri. Quibus juste retribuitur, ut ipsi veritatem no
Abbreviated transcription (Latin):
Caritatez
nũs que est de corde puro. et con¬
scĩa bona. et ficte nõ ficta diligit
dm̃ et ꝓximũ sicut seip̃m. ama¬
tor emm dĩ. amator ẽ sui. Et qͣ¬
non diligit dñ non diligit ꝓxi¬

Expanded text:
aritatem habens, quae est de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, diligit Deum et proximum sicut seipsum. Amator enim Dei, amator est sui: et non diligens Deum, non diligit
Abbreviated transcription (Latin):
qui manducãt. et bibant qͥbunt
Esuriant et sitiant. Uitã mandu¬
cẽt et uitam bibant. Illd̾ mandu¬
care ẽ refici. Sed sic reficeris ut¬
tñ non defficiat unde reficeris. illd̾
bibe̾. quid est uisi bibere. Mandu¬
ca uitam. bibe uitam. hẽbis uita
et indegra ẽ uita. Time aũt ħ erit

Expanded text:
qui manducant, et bibant, qui bibunt, esuriant et sitiant, vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est, sed sic reficeris, ut non deficiat, unde reficeris. Illud bibere, quid est nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: Habebis vitam, et integra est vita! Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ pp̃ dũatõem et ẜuus pp̃ famłatũ.
Hũilis ad pietate et suꝑbꝰ ad emula¬
tionem. Diues ut porrigat. et pauꝑ
ut sumat. Ebriosus ad fialã et m̃dicꝰ
ad ianuam. Boñ ut p̾stet. et malus¬
paganus adulator. Om̃s xp̃m cãtãt
et qua uoluntate atq ore cantẽt. et¬
esdem ip̃i quem cautant. rc̃em sine du

Expanded text:
minationem et seruus propter famulatum et humilis ad pietatem et superbus ad aemulationem et diues, ut porrigat, et pauper, ut sumat, et ebriosus ad phialam et mendicus ad ianuam et bonus, ut praestet, epaganus adulator: omnes Christum cantant et, qua uoluntate atque ore cantent, eidem ipsi, quem cantant, rationem sine du
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uires non
magis in amplitudine corporis eta¬
tis q increm̃tis qmͣ in ex̾citatione
quadam et cõformatõe uer m̃broꝵ
eẽ soleo putare.¬

Expanded text:
ego vires non magis in amplitudine corporis aetatisque incrementis, quam in exercitatione quadam et conformatione membrorum esse soleo putare
Abbreviated transcription (Latin):
Iurauit dauid tem̾e. s nõ ĩpleuit
iuratõem uiaiori pietate. Ecce dauid
negare quis pot̾it. De duob pcc̃is
appensum magnũ malum ẽ falsa

Expanded text:
uravit David temere, sed non implevit jurationem majori pietate. Ecce David negare quis poterit? De duobus peccatis appensum magnum malum est falsa
Abbreviated transcription (Latin):
eccliam requiramꝰ. totꝰ xp̃s caput
et corpus est. Caput uingẽĩtus
dei filius. et corpus eiꝰ ec̃cia spõsꝰ
et sponsa. duo in carue una. Qui
quib ecc̃ia designata est. nõ solum¬
sunt ĩ ecca. et rursꝰ quicũq de ip̃o
capite scͥpturis scĩs consentiũt. et u¬
intati eccłie nõ sõi capt non st̃ ĩ eccͣa.
qr de corꝑe eꝰ qd̃ ẽ eccia ab ip̃ius xp̃i
testificatione dissentiut. u̾bi gr̃a. qui
nõ credunt xp̃m in carnez uenisse de
uͥgine maria ex semĩe dauid. qd
aꝑtissime scriptura dei loquitur.
aut non in corpore ip̃o resurrexisse.
in quo crucifix᷑ et sepłtꝰ est. etiã si ꝑ
om̃s terras ĩueniant᷑ ꝑ quas ẽ ecc̃ia.
non utiq st̃ in ecc̃ia. qr ip̃m caput¬
in aliqua dĩnaꝵ scripturaꝵ obscm̃¬
tate fallunt᷑. s notissimis et aꝑtissi
ut dictum est in carne uenerit. et
ĩ eade carne in qua natꝰ et passus ẽ
resurrex̾it. et ip̃e sit filius dei apud

Expanded text:
eam requiramus. Totus Christus caput et corpus est: caput unigenitus dei filius et corpus eius ecclesia, sponsus et sponsa, duo in carne una. quicquibus ecclesia designata est, non sunt in ecclesia. et rursus quicumque de ipso capite scripturis sanctis consentiunt et unitati e ab ipsius Christi testificatione dissentiunt. uerbi gratia qui non credunt Christum in carne uenisse de uirgine Maria ex semine Dauid, quod apertissime scriptura dei loquitur, aut non in corpore ipso resurrexisse, in quo crucifixus et sepultus est, etiamsi per omnes terras inueniantur per quas est ecclesia, non utique sunt in eccin aliqua diuinarum scripturarum obscuritate falluntur, sed notissimis et apertissimut dictum est, in carne uenerit et in eadem carne, in qua natus et passus est, resurrexerit et ipse sit filius dei,
Abbreviated transcription (Latin):
quidam nr̃ cum eũ iut̾rogass h̾ecicus
utrũ uolens aut uolens genuerit
pr̃ filiũ. laudabiliter respondisse fer¬
ter. Dit inquit et tu heretice: deꝰ
Si dixiss ncc̃itate sequebatut enz
grandis ab surditas. Si aũt uolũ¬
t̾ate respondẽtur illi. Ergo uolũta¬
de ẽ deus nõ natura. et in laqueo ꝙ̃
uolebat ponere ip̃e incidit. Et ii¬
dens se cõuictũ obimuutuit.

Expanded text:
quidam nostrum cum eum interrogasset haereticus utrum volens an nolens genuerit Pater Filium? Laudabiliter respondisse fertur: Dic, inquit, et tu, haeretice, Deus si dixisset, Necessitate; sequebatur illum grandis absurditas. Si autem, Voluntate; respondebatur illi, Ergo voluntate est Deus, non natura: et ita in laqueum quem volebat ponere, ipse incidit; et videns se convictum, obmutuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mee in aliud u̾te̾. aut alio mͦ me re¬
p̾hendant. qr oblatões deuocoꝵ hom̃i
ꝑam. considerãt qmͣ multa susceꝑim
Quid opꝰ ẽ ea mĩare. Ecce unã dico
filii iuliam hr̃ditatẽ suscepi qͣr. quia
sine filiis defunctus est. Bonifacuihe̾¬
dicatem susciꝑe nolui. non mĩa sed
timore. Aauicłariam nolui ẽẽ ec̃ca¬
acquirũt. cñ una temptio si eẽt. si
iret nauis et naufragaret.hoiẽs ad
cormenta daturi eramꝰ. ut de sb̃m̾sio¬
ne nauis ẜm cõsuetudinẽ q̃ reretur.
et torq̃rent᷑ a iudice qui eẽnt de flu¬
ctib lib̾ati. Sed non ees daremus.
Nullo pcõ enĩ hoc face̾ docet eccłia.
petunt. tam młti gemũt. tam młti
ĩ opes int̾pellant. ut plures tristes re¬

Expanded text:
e reprehendant, quia oblationes devotorum hominum . Considerent quam multa susceperim. Quid opus est ea numerare? Ecce unam dico, filii Juliani haereditatem suscepi. Quare? quia sine filiis defunctus est. Bonifacii haereditatem suscipere nolui, non misericordia, sed timore. Naviculariam nolui esse Eccacquirunt. Tamen una tentatio si esset, si iret navis, et naufragaret, homines ad tormenta daturi eramus: ut de submersione navis secundum consuetudinem quaereretur, et torquerentur a judice qui essent de fluctibus liberati. Sed non eos daremus, nullo pacto enim hoc facere deceret Ecclesiam. petunt, tam multi gemunt, tam multi nos inopes interpellant, ut plures tristes re
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. Quio facio inter illos qͥ ꝑãt
me reprehende. et dentes in me
duce̾. Si susceꝑo he̾ditates eoꝵ qͥ filies
suos irati exheredant. Iteꝵ quid sũ
fcũrꝰ eis quib canto. et nolunt sal¬
tare qui dũt. Ecce qͣre neõ donat
eccłie ypponensi aliquid. Ecce quare
em̃ mordent. labiis młcent. et dentẽ
figunt. donat totum nõ suscipit. pla
riens exheredat eum. siuiu̾et non
eum placarẽ. nõ ei filium reconciliãs
debe̾m. Qũo gꝰ cũ filio suo uolo ut
hẽat pacem cuiꝰ appeto he̾ditatẽ. S
plane si faciat quod sepe hortatus sũ
unũ filiũ ht̃. putet xp̃m alteꝵ. duo

Expanded text:
 ergo facio inter illos, qui parant me reprehendere, et dentes in me ducere, si suscepero haereditates eorum qui filios suos irati exhaeredant? Perum quid sum facturus eis, quibus canto, et nolunt saltare? qui dicunt, Ecce quare nemo donat Ecclesiae Hipponensi aliquid: Ecce quare enim mordent, labiis mulcent, et dentem figunt donat totum, non suscipit. Planriens exhaeredat eum; si viveret, non eum placarem? non ei filium reconciliare deberem? Quomodo ergo cum filio suo volo ut habeat pacem, cujus appeto haereditatem? Sed plane si faciat quod saepe hortatus sum. Unum filium habet? putet Christum alterum: duo
Abbreviated transcription (Latin):
ficat ꝙ se ire longius fr̃cit dñs. cũ
cõmitaret᷑ disciplis. ex ponens eis
sc̃as scͥpturas. utrum ipẽ ẽẽt igno¬
rantib. quid putamꝰ. nisi ꝙ hospita¬
litatis officio. ad suam cognitione
ꝑueĩre posse hoĩes ĩtimauit. ut cũ
longiꝰ ip̃e ab homĩb abscesẜit. suꝑ
om̃es celes. ata cumeis sit. qͥ ħ exhi¬
absceiẜat. respondeat ille. Cũ uui
ex mĩmis meis fec̾itis m̃ fecistis.

Expanded text:
ficat quod se ire longius dominus finxit, cum comitaretur discipulis, exponens eis sanctas scripturas, utrum ipse esset ignorantibus ? quid putamus, nisi quia hospitalitatis officio ad suam cognitionem peruenire posse homines intimauit? ut, cum longius ipse ab hominibus abscesserit super omnes caelos, tamen ita cum eis sit qui haec exhiabscesserat, respondeat ille: cum uni ex minimis meis fecistis.
Abbreviated transcription (Latin):
flagitioꝵ seq̃ns dimmi ĩpedientes ꝑ¬
sonas remone conat᷑ ꝑgit infacinꝰ.
Sic distĩctꝰ ẽ etiam uie locus ĩ sap᷑
s alomoĩs ubi cũ enuasset supiora
flagitia ait. Circũueĩamꝰ pauꝑem

Expanded text:
flagitiorum sequens, dum impedientes personas removere conatur, pergit in facinus. Sic distinctus est etiam ille locus in Sapientia Salomonis, ubi cum enumerasset superiora flagitia, ait: Circumveniamus pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͥ eam non sũpłit nõ uiuet.
Nec cũ qui eam sumpẜit uiuet.
fieri enĩ põt ut sẽio. uł morto. uł
aliquo caũ płimi et qui eã sũpse¬
rint moriantur. In hoc gͦ cito et
potu .i. corpore et sangͥne dñi nor
ita est. Nam et qui eam nõ simuit.
nõ ht̃ uitam. et quieam sumit
ht uicã. et hanc utiq eternam.
Hũc utiq cibum et potũ sccietatẽ
uult ĩtelugit. corporis ec mẽbroꝵ
suoꝵ qd̃ est scã eccłia. inp̾destinatis

Expanded text:
Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel aliquo casu, plorimi et qui eam sumpserint moriantur. In hoc vero cibo et potu, id est corpore et sanguine Domini, non ita est. Nam et qui eam non sumit, non habet vitam: et qui eam sumit, habet vitam, et hanc utique aeternam. Hunc itaque cibum et potum societatem vult intelligi corporis et membrorum suorum, quod est s
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m p̾dicet lex et hic u̾e iustus
ꝑaca u̾o iusticia facit ꝑfectos. Nõ
ein sine malicia est qui multũ
est iustꝰ. qr peccantib ad singula si
respondeas. nou derit ubi pecces.
¶eniq dei tẽꝑata iusticia ẽ. pec¬
cantib enim auqũ ignoscit. amĩ
irascitur. aliqũ reddit. non ꝙͣtũ
digni sunt. Suffert eniz ecs. ut
sint qͥ ꝓficiant. lex enim qr se
ip̃am mollire non põt anob̾mitti¬
ganda est. ut possit prodesse sub se
agentib. Hic gͦ ẽ iustus nõ młtũ
quia deiitator ẽ.

Expanded text:
PRAEDICET LEX ET HIC UERE IUSTUS perata uero iustitia facit perfectos. non enim sine malitia est qui multum est iustus, quia peccantibus ad singula si respondeas, non deerit ubi pecces. denique dei temperata iustitia est. peccantibus enim aliquando ignoscit, aliquando irascitur, aliquando reddit non quantum digni sunt; suffert enim eos, ut sint qui proficiant. lex enim, quia se ipsam mollire non potest, a nobis mitiganda est, ut possit prodesse sub se agentibus. hic ergo iustus non est multum, qui dei imitator est.
Abbreviated transcription (Latin):
lumẽ. Quale aũt lum̃. lumen
ĩmensum. lumen incorporeũ. In¬
cõp̾hensibile indeficiens ĩ extĩgui¬
bile in accessibile. lum̃ increatu
lumen ĩclitum qd̾ illuminat ce¬
culos angeloꝵ. quod letificat iu¬
uencute scõꝵ quod ẽ luminum

Expanded text:
lumen . Quale autem lumen? Lumen immensum, lumen incorporeum, incomprehensibile, lumen indeficiens, inexstinguibile et inaccessibile, lumen increatum, lumen veridicum, quod illuminat oculos Angelorum, quod laetificat juventutem sanctorum, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
Cotioie encharistie cõionez ꝑcipere
nec laudo. nec uicupo. Omĩb tam̃
dm̃cis dieb coĩcare suadeo et hor¬
corsicam̃ mẽs in affectu peccandi
nõ sͥ Nã heñtem adhuc noluntatẽ
peccandi. grauari mag̾ dico enea¬
ristie ꝑceptõe qmͣ purificari. Et
Idõ quisquis ptcõ mordeat᷑. peccãdi
caturꝰ sacisfaciat lacrimis et or̃õ
accedat ad encharistiã intrepidꝰ
et securꝰ. Sed ħ de illo dico quẽ
capitalia et mortalia poc̃a nõ gͣuant.¬
dotis iudicio reconciliatũ cõioni so¬
tiani siuult nõ ad iudiciũ et cõdẽp¬
natõem sui encharistiam ꝑciꝑe. sed
ee secreta satisfactione solui. morta¬
lia crimina nõ negamus. Sedmu¬
tato pͥus scłari hĩtu. et cõfesso reli¬
giomis studio ꝑ uite correpcõe et
uigi martirio et ꝓpetuo luctu mi
pro hiis que penitet agat. et enca¬
ristiam om̃ib dieb dm̃cis sup¬
plex et submissus usq admortẽ¬

Expanded text:
otidie Eucharistiae communionem percipere nec laudo, nec reprehendo. Omnibus tamen Dominicis diebus communicandum suadeo, et hortor, si tamen mens sine affectu peccandi sit. Nam habentem adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandicaturus satisfaciat lacrimis et oratioaccedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult non ad judicium vel condemnationem sui eucharistiam 32 percipere. Sed et secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus, sed mutato prius saeculari habitu, et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi imo perpetuo luctu mispro his quae poenitet agat, et eucharistiam omnibus dominicis diebus supplex et submissus usque ad morte
Abbreviated transcription (Latin):
iõ ẽẽ ꝑmittit᷑ ut aut corrigatur aut
ꝑ ip̃m conus exerceatur. Or andũ
Eergo pro ĩmucis ut aut optineat¬
ip̃oꝵꝰ cou̾sio. aut in nobis diuine
boĩtatis ĩueniat imiitatio.¬

Expanded text:
ideo esse permittitur, ut aut corrigatur, aut per ipsum bonus exerceatur. Orandum est ergo pro inimicis, ut aut obtineatur eorum conversio, aut in nobis divinae bonitatis inveniatur imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ternitas ꝑoita penas dupli¬
ces irrogabit. Nec ĩuenient
ĩ iuoicio dñi imum oĩo so¬
latium qui uł que alienige
strarunt. Nec quisqmͣ sibi ꝓpo¬
nant et dicat. Hr̃e uolo qp
uic̾em. Hoc ẽ eĩ dicere. uiuere
uolo sub ruina. Quis tam
stultus qui artari cupiat ad¬
laborem cui offertur delicatiꝰ
triũphare. Neq enim duplex
triuphꝰ est sub femine pñ¬
tia ꝓbari nictorem qmͣ est in
singłaritate seruare sponsio¬
nem integram scĩmonnie. Et
cum sit unus titulus głiarũ
hoc loco nanus est satis qui
plus laborat. et cum illo qui
par laborando iũcit pariter
diani triũphi pro castitate cã
uunc caruem cuam quam
supes semꝑ. quid tibi uis alt̾¬
am uelle conduc̾e. Nemo sr̃
unam febrem cupit adhibe̾
peiorem ne incipiat emitre¬
tico insanabili laborare. cui
ne on̾̃ib duob opp̾ssus usq
to inferos demergatur. uñ
sic Ie̾mias ꝓpħa docet scĩtatis
pondus singulariter sustinẽd.

Expanded text:
ternitas perdita poenas dupliternitas perdita poenas duplices irrogabit. Nec invenient in judicio Domini ullum omnino solatium, qui alienigetiam. Nec quisquam sibi proponat et dicat: habere nolo quod uincam. ho est enim dicere uiuere desidero sub ruina. quis tam stultus qui artari cupiat adlaborem, cui offertur delicatius triumphare? neque enim duplex triumphus est sub feminae praesentia probari uictorem quam. est in singularitate seruare sponsionem integram sanctimoniae. et cum sit unus titulus gloriarum, hoc loco uanus fortis est qui satis laborat et cum illo, qui parum laborando uicerit, pariter diani triumphi pro castitate non nunc carnem tuam quam superes semper: quid tibi uis alteram uel conducere ? nemo super unam febrem cupit adhibere peiorem, ne incipiat hemitritaeo insanabili laborare, cui ne oneribus duobus oppressus usque ad inferos demergatur. unde sic Hieremias propheta docet sanctitatis pondus singulariter sustinendum
Abbreviated transcription (Latin):
Ot quid sibi adhibuit mu¬
uerem. qui ducere contẽpsit
Uxorem. Om̃is qui nõ man¬
ducau̾it carnẽ. utqͥd hĩtatõe
suam carnis aparatib replet.
Et qui nõ biberit mnum. ut
quid mi oblectatione ꝑfru¬
tur. itais qui desperit mncłm
mipciaꝵ. et aliter uinculis fe¬
mineis alligatur. qm̃uis nul¬
lo concubitũ misceatur. desi¬
derio tñ inisu. concquio. cõĩ¬
ctione semꝑ ablectatur. Nã
si desidum femine non hr̃et.
nũqmͣ feminam suis oble¬
ctamentis assimĩet. Sed cõ
pudiciciam iuolatam. suspici¬
onis tamen malam porrigit
agone custodit qui forinsecꝰ¬
continentiam ducere cmino¬
sam et infamem facẽ scĩmo¬
mam. Blaspheniam ingit
cõficetut ñ ante om̃s ĩpleu¬
it. ne xp̃ianitas credatur ẽẽ
fallatia. et mechatio uideat᷑
scĩtatis uelamento uestita.
laiccs deceat. ne aut exͣner
fracernitati opportumitate
fornicationis opponant Ma
xime cliccs uehement᷑ ncc̃ita.
ista constringit. quib aut
religio blasphemata aut fra¬

Expanded text:
t quid sibi adhibuit mulierem qui ducere contempsit uxorem? Omnis qui non manducaverit carnem, ut quid habitationem suam carnis apparatibus replet? Et qui non biberit vinum, quid videndi oblectatione perfruitur? nuptiarum, et aliter vinculis femineis obligatur; quamvis nullo concubitu misceatur, desiderio tamen, visu, colloquio, conjunctione semper oblectatur. Nam si desiderium feminae non haberet, numquam feminam suis oblectamentis assumeret. Immo pudicitiam violatam: suspiciosis tamen malam porrigit agone custodit; qui illud forinseccontinentiam ducere criminosam et infamem facere sanctimoniam. blasphemiam ingerit confitetur non ante omnes impleuerit, ne christianitas credatur esse fallacia et moechatio uideatur sanctitatis uelamento uestita.laicos deceat, ne aut extrane, aut fraternitati opportunitatem fornicationis opponant; tum maxime clericos vehementer necessitas ista constringit; quibus aut religio blasphemata, aut fra
Abbreviated transcription (Latin):
q incorporeaꝵ creator ĩmensꝰ.
primũ se millum ẽẽ corpus
ostendit. eo ꝙ quibdam cor¬
porib uitam non dedit. cum
corpora om̃ia ip̃e crean̾it ip̃e
autem naturaliter uita est.
quia si ip̃e uita non eẽt nori
uiuentia corpora non fecisset.
Neq enim facit rem nõ ui¬
uentẽ nͥ ip̃a tes uiuens. Non
ergo umꝰ nature cum deo sunt

Expanded text:
 incorporearum creator immensus, eo primum se nullum esse corpus ostendit, quia quibusdam corporibus vitam non dedit, cum corpora omnia ipse creaverit. Ipse autem naturaliter vita est, quia si vita non esset, non viventia corpora non fecisset. Neque enim facit rem non viventem, nisi res vivens. Non igitur unius naturae cum Deo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gulis singules brutes atq irra¬
cionabiles sp̃s quib eadez cor¬
pora. ut uiuificarentur ac sesifi¬
carentur inseruit. Eubdit

Expanded text:
gulis singulos brutos atque irrationabiles spiritus, quibus eadem corpora vivificarentur ac sensificarentur, inseruit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
timur acreatura quam fecit
deus quia offendiius deum.
Nõquid hoc angeli patiuntur
fortassis. et ncs in illa uita ista
non timebimus. De pena tua
pcc̃a tua accusa non indicem.

Expanded text:
 creatura quam fecit Deus? Quia offendimus Deum? Numquid haec Angeli patiuntur? Fortassis et nos in vita ista illa non timeremus. De poena tua peccatum tuum accusa, non judicem.
Abbreviated transcription (Latin):
dei cultꝰ ad oĩa prodest. quia
molestias huius uite an̾tit
autleniat. et ad ulamintã
salutemq ꝑducit. ubi nec
aliquid iam mali patiemur
et bono sũmo sempiternoq¬

Expanded text:
dei cultus ad omnia prodest, et quae molestias huius uitae auertat aut leniat et quae ad illam uitam salutemque perducat, ubi nec aliquid iam mali patiamur et bono summo sempiternoq
Abbreviated transcription (Latin):
et exoptant. per quam sibi re¬
quiem intelligunt exhiberi.
non penam. Iniqui u̾o et ĩpii
et suoꝵ sceleꝵ conscii. eam me¬
rito. naturali ꝓuicentia. ꝑtime¬
scunt. per quam se nõ nesciñt
uidicãi Qua pp̃ hac tacione red¬
dita ee accepta nõ oportet nos
dĩo peccare. preẜtim cum non
ignoremꝰ pcc̃orib iudicium.
et̾ in pñti eẽ ee infututo ẜuaĩ¬

Expanded text:
et exoptant: per quam sibi reet exoptant: per quam sibi requiem intelligunt exhiberi, non poenam. Iniqui vero et impii et suorum scelerum conscii eam merito naturali providentia pertimescunt, per quam se non nesciunt judicari. Quapropter hac ratione reddita et accepta, non oportet nos omnino peccare: praesertim cum non ignoremus peccatoribus judicium et in praesenti esse, et in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
plañ morumtur et penit. qͦs
dehoc mundo recedentes maio¬
ris ad huc indicii suplicium
expectat et pena. Uocantur añ
tempꝰ bomi ne diutius uexẽt᷑
anotiis. Mali u̾o et impii tol¬
linitur. ne bones dintus ꝑse¬
quantur. Insti de p̾ssuris et cri¬
bulationib et angustiis uo¬
cantur ad requiem. Iniqui uo
de luxuriosis oꝑib et deliciis
rapiuntur ao penam. Illi enĩ
uctount ut iudicent. Isti ut iu¬
dicentur. Illi ut uroicent. Isti
nt in eos nindicta celebretur.
Sicut ant scriptũ ẽ. Iustꝰ at
si mõte p̾ocupatus fuerit ĩ re¬
res cranssatus est. Et iteꝵ
Placita em̃ erat deo aĩma eiꝰ
et idõ ꝓꝑauit de meoio iqui¬
tatis eripe eam. Et iteꝵ cũ
ĩpiis itur admortem. Illi aũt
sunt in pace. Utoes ergo hanc
salutẽ corporis Iustis. et dei cl¬
torib requiem eẽ nõ penam
et cum dissoluũtur. liberari
eos potius qm pire et iocirco
ip̃am solutionẽm qui fideles
sunt non ciment nec u̾encur
Seo uenire mag̾ descoerant

Expanded text:
s de hoc mundo recedentes, majoris adhuc judicii supplicium exspectat et poena. Vocantur enim ante tempus boni, ne diutius vexentur a noxiis: mali vero et impii tolluntur, ne bonos diutius persequantur. Justi de pressuris, tribulationibus et angustiis vocantur ad requiem: impii vero de luxuriis et opibus et deliciis rapiuntur ad poenam. Illi enim vadunt ut judicent, isti ut judicentur: illi ut vindicentur, isti ut in eos vindicta celebretur, sicut scriptum est, Justus autem si morte praeoccupatus fuerit, in reres translatus est; et iterum, Placita enim erat Deo anima ejus, et ideo properavit de medio iniquitatis eripere eum; et iterum, Cum impiis iter ad mortem, illi autem sunt in pace . Vides ergo hanc solutionem corporis justis et Dei cultoribus requiem esse, non poenam: et cum dissolvuntur, liberari eos potius, quam perire. Et idcirco ipsam solutionem qui fideles sunt nec timent, nec verentur, sed venire magis desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ut ĩusu eoꝵ cõuertat iimicos.
nõ solũ qũ nĩcutur ĩmnici. s eciam
qñ metimitur. Illud ad cõmedandã
largitatẽ suam. istuo ad eoꝵ repri¬
mendam elatõ. Nam utiq inic¬

Expanded text:
sus, ut in usum eorum convertat inimicos, non solum quando vincuntur inimici, sed etiam quando metuuntur; illud ad commendandam largitatem suam, illud ad eorum reprimendam elationem. Nam utique ini
Abbreviated transcription (Latin):
.Om̃s libros artiũ quas
quid ibi ueꝵ et certũ eẽt. Dor
sũ hẽbam ad lumẽ. et ao ua
que illiũant facie. Unde ip̃a
façies mea q̃ illinata cernebat
nõ illm̃abatur. Olqro de arte
mẽsionib figurar. et te mu¬
sicis. et te numis. sine mag¬

Expanded text:
omnes libros artium, quasdquid ibi uerum et certum esset. dorsum enim habebam ad lumen et ad ea, quae inluminantur, faciem: unde ipsa facies mea, qua inluminata cernebam, non inluminabatur. quidquid de arte mensionibus figurarum et de musicis
Abbreviated transcription (Latin):
de nichilo fecit. In quib ip̃a re¬
rum diu̾̃sitas multo magis
cõmendat bonitatem acq oĩ¬
potentiam creatoris. Nisi enĩ
op̃s eẽt. non una eademq fa¬
cilitate sũma atq yma fecis¬
ss. Et nisi sumiꝰ bonus esset
non se gubernandis rebus
in magnis ꝙͣ in parius qͥb¬
q reb conditis magna est
bonitas atq omĩpotentia cõ¬
ditoris. Omĩa enim sapient
fecit sũma ueraq sapientia
cui natutaliter hoc ẽ ẽe qd̾ sa¬
pientem ẽẽ. hoc facere qd sapi¬
entem facere

Expanded text:
de nihilo fecit; in quibus ipsa rede nihilo fecit; in quibus ipsa rerum diversitas multo magis commendat bonitatem atque omnipotentiam Creatoris. Nisi enim omnipotens esset, non una eademque facilitate summa atque ima fecisset; et nisi summe bonus esset, non se gubernandis rebus in magnis quam in parvis quibusque rebus conditis magna est bonitas atque omnipotentia Conditoris. Omnia enim sapienter fecit summa veraque Sapientia; cui naturaliter hoc est esse, quod sapientem esse; hoc facere, quod sapienter facere
Abbreviated transcription (Latin):
qui sine initio semꝑ est qd
s̃me est dedit reb a se c̾atis
ut sint. non tñ sine initio. quia
nulla creatura eiusdem nature
est cuiꝰ est trinitas unus uerꝰ
et bonus deus a quo creata st̃
oĩa. Et qd̃ sũe bonus est de¬
dit om̃ib creaturis quas fecit
ut bone sint. non tamẽ tm̃ uo
ne qnͣtum creator om̃ium bo¬
noꝵ Qui non solum sũme
bonus est. Sed etiam sũmũ
defectum. quia non est ex ni¬
chilo factum. nullum hñs ꝓ
fectum. qr non ht̃ initiũ idõ
quippe nature adeo facte ꝓfice
ceꝑunt ideo deficere. qr ex m¬
chilo facte sunt. Ad defectum
eas cõuertit conditio originis.
ad profectum u̾o prouehit oꝑa¬
tio creatoris. In eo igitur pͥmũ
trimtas que deus uerꝰ est eter¬
nitas sine initio naturał cogno¬
scitur quia quedam ita fecit.
ut cum ẽẽ quide ceꝑint. tñ
non ẽẽ alñ non possunt. In eo
u̾o eius omipotentia intelli¬
gitur / quia omnem creaturã.
iusibilem atq inunsibilem.
.i. corporalem atq spiritalem.

Expanded text:
qui sine initio semper est, quia summe est, dedit rebus a se creatis ut sint: non tamen sine initio, quia nulla creatura ejusdem naturae est cujus est Trinitas unus verus et bonus Deus, a quo creata sunt omnia. Et quia summe bonus est, dedit omnibus naturis quas fecit ut bonae sint: non tamen tantum bonae quantum creator omnium bonorum, qui non solum summe bonus, sed etiam summum defectum, quia non ex nihilo factum; nullum habens profectum, quia non habet initium. Ideo quippe naturae a Deo factae proficeerunt; ideo deficere, quia ex nihilo factae sunt. Ad defectum eas conditio ducit originis, ad profectum vero provehit operatio Creatoris. In eo igitur primum Trinitatis, quae Deus verus est, aeternitas sine initio naturalis agnoscitur, quia quaedam ita fecit, ut cum esse quidem coeperint, tamen non esse aliquando non possint: in eo vero ejus omnipotentia intelligitur, quia omnem creaturam visibilem atque invisibilem, id est corporalem atque spiritualem
Abbreviated transcription (Latin):
Sed omĩs qui dimittit uxo¬
reni suam. et ducit alteram
et si pp̃ea dux̃it ut faciat xp̃i¬
anam. Seo etram quis¬
quis non aigatꝰ uxori. con¬
cmnentiam deo uouerit mło
peccare. iit ideo credat sibi
uxorem ẽẽ ducendam. quia
ꝓmisit que muiptias eius ap¬
Quod enim cuiq anceqͣm
uoniss ucebat. Cum id se nũ¬
qmͣ facturum nouerit non
licebit. Si tamen conouit.
qd̾ nonendum fuit. Sicuti ẽ
amnelo conuigali uł ex consẽ¬
su nouentib. et carnana debi¬
ta sibi minc̃ẽ relaxantibus
fidelib castisq coniugibus.
ꝙ alteꝵ sine altera. uł alt̾am
sine alt̾o nouere fas non est
Hec ergo et si qua aliasunt
que rectissime uouentur cũ
homines nou̾int nulla con¬
dicione rumpenda sunt que¬

Expanded text:
sed omnis, qui dimittit uxorem suam et ducit alteram, etsi propterea duxerit, ut faciat christianam, sed etiam quisquis non alligatus uxori continentiam deo uouerit, peccare, ut ideo uxorem credat sibi esse ducendam, quia promisit, quae nuptias ejus apQuod enim cuiquam antequam vovisset licebat, cum id se nunquam facturum voverit, non licebit; si tamen id voverit, quod vovendum fuit, sicuti esta vinculo conjugali, vel ex consensu voventibus, et carnalia debita sibi invicem relaxantibus fidelibus castisque conjugibus, quod alterum sine altera, vel alteram sine altero vovere fas non est. Haec ergo et si qua alia sunt quae rectissime voventur, cum homines voverint, nulla conditione rumpenda sunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ uica cõigari impediũt
alias ducere cogitent. Profec¬
to eciam si prius ip̃i in tali con¬
tinencia de corpore abscedant.
non eis imputantur nisi ad
pudiciciam cõñigalem. ꝓpter
quam non faciunt qđ facerẽt
siliceret. Hac quippe incentõe
concinenter uiuere. Par adac¬
cipienda ilius queliberius q̃¬
bberis eligitur soncinentie
prenia. S sufficit ad cauen

Expanded text:
quarum uita coniugari inpediuntur, quarum uita coniugari inpediuntur, alias ducere cogitent, profecto, etiamsi prius ipsi in tali continentia de corpore abscedant, non eis inputatur nisi ad pudicitiam coniugalem, propter quam non faciunt. quod facerent, si liceret. hac quippe intentione continenter uiuere parum est ad accipienda illius quae liberius eligitur continentiae praemia, sed sufficit ad cauen
Abbreviated transcription (Latin):
confidunt. Illi ad eam conscẽ¬
d̾unt causa maioris glorie.
bt aliquid amplius ĩuenirẽt
Isti ad eam confugerunt cure
salutis nouissime ne pirent᷑.
Otriq ꝑmaneant. utriq
in quod ꝑuenerunt ambu¬
lent usq in finem ferueant
studiis. Supplicent uotis.
qr et illis sasus cogitanda ẽ.
nt ab eo quod uolutas arri
eo qd̾ nccessitas intulit ꝑsis¬
tere diligant. Fieri enim põt
ut deo terrente et hortante.
cõuertente et implente hu¬
manus in melius mucetur
affectus acq ita uoueant sñ
cõnigiis. et sine ullo concubi¬
tu at̾q ĩmundalibidinis ac¬
crectatione ꝑsen̾antissime
niuere. ut etiam si sepata cõ¬
iugia locum oucendi ał mo¬
riendo apuerĩt. Caudatur ex
uoto quod patet ex licito. Et
quod erat ncc̃itate ceptim fi¬
at caritute ꝑfectum. Talib
ꝑfecto io retbuitur quod islis
qui uł pari cõsensu cum cõmi
Alligati pp̃ maiꝯ bomim conci¬
uenciam de legerunt. Ei ãt̃
ita se concinent. ut si moriant᷑

Expanded text:
confidunt. illi ad eam conscenderunt causa maioris gloriae, ut amplius aliquid inuenirent; isti ad eam confugerunt cura salutis nouissimae, ne perirent; utrique permaneant, utrique in quod peruenerunt ambulent usque in finem, ferueant studiis, supplicent uotis, quia et illis salus cogitanda est, ut ab eo quod uoluntas arrieo quod necessitas intulit, persistere diligant. fieri enim potest, ut deo terrente et hortante, conuertente et inplente humanus in melius mute-I tur affectus, atque ita uoueant sine coniugiis et sine ullo concubitu atque inmunda libidinis attrectatione perseuerantissime uiuere, ut etiamsi separata coniugia locum ducendi alias moriendo aperuerint, claudatur ex uoto, quod patet ex licito et quod erat ex necessitate coeptum, fiat caritate perfectum. talibus profecto id retribuetur, quod illis, qui uel pari consensu cum coniugalligati propter maius bonum continentiam delegerunt. si autem ita se continent, ut, si moriantur
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃o tanqmͣ rediturꝰ absce¬
Dat. nec se hicemodi qiͣ̃ so¬
cietatis pacto cum imiquita¬
te constringat. ut eam con¬
ficeri magis qm cauere de¬
lectet. sed quia etiam sata
litate pectata. ꝙͣuis parua.
qm̃uis panca. non camen
nlla. et eadem ip̃a magna
fuint et grauia si eis suꝑbia
increm̃tum pondꝰq adie¬
gantur.

Expanded text:
peccato tamquam rediturus abscedat nec se huius modi quasi societatis pacto cum iniquitate constringat, ut eam confiteri quam cauere delectet. Sed quoniam etiam sataglitate peccata, quamuis parua, quamuis pauca, non tamen nulla, eadem ipsa fiunt magna et grauia, si eis superbia incrementum et pondus adiegantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ac resistentem ad uirtutis
uiam humani generis aĩ¬
mũ et ad deleccatoẽs uite¬
hiꝰ magis inclinari qm̃ ad
uirtutes iter erigi. delectabi¬
lib modulis cantilene uim
sue doctrine ꝑmiscuit ut dũ
suauitate carminis mulcet.
anditus dini ẜmonis parit
utilitas insatur sm sapiẽtes
medicos quisi qñ usus poposcerit
tatem pro ansteritate refugiat
ora ac sunitates poculi quo re¬
medium porrigunt mesie cir¬
cumliniũtur.

Expanded text:
a virtutis via humani generis animum, et ad delectationes vitae magis inclinari, quam ad virtutis rectum iter erigi, delectabilibus modulis cantilenae vim suae doctrinae permiscuit; ut dum suavitate carminis mulcetur auditus, divini sermonis pariter utilitas inseratur: secundum sapientes medicos, qui si quando usus poposcerit tatem prae austeritate refugiat, ora ac summitates poculi quo remedium porrigunt, melle circumlinunt.
Abbreviated transcription (Latin):
In ip̃a cor¬
reptõne uel cohertone alieno¬
ꝵ poc̃or cauẽdũ ẽ. ne se extollat
qui alterũ corripit. et aplica ẽ
intus lenitatis teneatur dilcĩo.

Expanded text:
in ipsa correctione vel coercitione alienorum peccatorum cavendum est, ne se extollat qui alterum corripit; et apostolicaintus lenitatis teneatur dilectio.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ĩ aĩa corꝰ pt̃. Hoc eĩ for¬
tasse nõ posset si nõ pcco poco pͥ¬
mo. corꝰ illiro qd̾ ulła m olestia
et sũma façilitate aĩabat. et
gub̾nabat. in deterius cõmuta
ris meruit ẽẽ. Qua plagam.
sũma dei sapĩa. mirabli et mnef¬
fabłi sact̃o dignata ẽ assum̾ie. c̃
hõie sine pcco. nõ sine pacoris
cõditõne suscepit. Nam et na¬
sci hũaniter. et pati. et mori uo¬
luit. nich̃ hoꝵ merito. s excellẽ¬
tissima di gnitate et boitateut
magis cauemꝰ suꝑbiam. qua di¬
guissime ĩ ista cecioimꝰ. ꝙ cõtu¬
fuelias quas ip̃e indignus ee¬
cepit. Et aĩo equo mortẽ debi¬
tam solu̾emꝰ. si pp̃ nos potuit
et indebitam sustine. Et quie¬
pantẽ passionẽ corpor sentire
nõ mirũ ẽ. nec qr ip̃a ẽ corpe me¬
lior melius putandu ẽ ome qd̃
ĩ eafit ꝙ õe qd̃ fit ĩ corpe.¬

Expanded text:
iquid in anima corpus potest. Hoc enim fortasse non posset, si non peccato primo corpus illud quod nulla molestia et summa facilitate animabat et gubernabat, in deterius commutatris meruit esse. Quam plagam summa Dei Sapientia, mirabili et ineffabili sacramento dignata est assumere, cum hominem sine peccato, non sine peccatoris conditione suscepit. Nam et nasci humanitus, et pati et mori voluit. Nihil horum merito, sed excellentissima bonitate; ut nos caveremus magis superbiam, qua dignissime in ista cecidimus, quam contumelias quas indignus excepit; et animo aequo mortem debitam solveremus, si propter nos potuit etiam indebitam sustinere; et quidperantem, passionem corporum sentire non mirum est. Nec quia ipsa est corpore melior, melius putandum est omne quod in ea fit, quam omne quod fit in corpo
Abbreviated transcription (Latin):
est blasphemare q̃mͣ peierare
qm̃ peierando false rei adhile¬
tur. testis deus. Blaspheman¬
do autem de ip̃o falsa dicuntur
deo. Tanto est autem quisq
inexcusabilior siue piurus sũ
blasphemus. qnͣto mag̾ ea in
peierando uł blasphemanto as¬
serit falsa nouit eẽ uł credit.
Quisquis itaq dicit piclitan¬
tis hõis temporali sante uł
uita ẽẽ mentieroñ nimis ab
itinere exorbitat eterne salu¬
tis. et uite. Sidicit in ea cã et̃
iurandum per deum. uł ctiam
blasphemandum deum.

Expanded text:
est blasphemare quam peierare, quoniam peierando falsae rei adhibetur testis deus, blasphemando autem de ipso falsa dicuntur deo. tanto est autem quisque inexcusabilior siue periurus siue blasphemus, quanto magis ea, quae peierando uel blasphemando asserunt, falsa nouerunt esse uel credunt. quisquis itaque dicit pro periclitantis hominis temporali salute uel uita esse mentiendum, nimis ipse ab itinere exorbitat aeternae salutis et uitae, si dicit in ea causa etiam iurandum per deum uel etiam blasphemandum deum.
Abbreviated transcription (Latin):
do eẽ iustĩam. s meq̈nimiter toleran¬
dançiam nõ se corrũpẽdi. atq opor¬
tie simendi. uel nõ simiendi ea
ẽ. Nõ eĩ int̾est oĩo quid alimẽtoꝵ su¬
mas. ut succurras nc̃citati corꝑiᷤ. dũ¬
modo cõgruas ĩ gen̾ib alimẽtoꝵ huᷤ
cũ quib tibi uiuendũ ẽ. Neq ꝙͣtũ
sumas mltũ interest. cũ uite amus
alioꝵ stomachũ cicius saciari. et eoᷤᷤ
tamẽ illi ꝑuo quo saciantur ardẽt̾
et intolerabłiter et turpiter inhiare.
gis ergo int̾est. nõ quid. uł ꝙͣ tũ ali¬

Expanded text:
aequanimitate tolerandantiam, non se corrumpendi atque opportune sumendi uel non sumendi ea est. non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi uiuendum est. neque quantum sumas multum interest, cum uideamus aliorum stomachum citius satiari et eos tamen et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare: gis ergo interest, non quid vel quantum ali
Abbreviated transcription (Latin):
ibisursum. Ecce quale pignꝰ
habemus. unte et nos tite̾
et spe et caritate cum capite
nr̃o sumus in celo in eternũ
Qua et ip̃m conitate dĩnta¬
ce mnitate nobiscum eit᷑ mn
serra. usq ao consumatĩem¬

Expanded text:
rsum. Ecce quale pignus habemus. Unde et nos fide et spe et caritate cum capite nostro sumus in coelo in aeternum: quia et ipsum bonitate, divinitate, unitate nobiscum est in terra usque in consummati
Abbreviated transcription (Latin):
homĩem. nisi qui facit hpĩem.
Nam qui tanta creature sue
bona bonis malisq largitur. ut
sint. ut homines sit. ut ugen¬
tes sensibr nalentes q uiribus
affluentes opib sint seip̃m bo¬
nis dabit. ut btĩ sint. quia eius
et̃ hoc ẽ minuis ut boni suit.
Illi u̾o qui in hac erũpnosauita
in hiis moribundis menbris.
sb̾hac sarcina corruptibilis car¬
nis. anctores sue bẽ nite. et qiͣ
conditores eẽ noluerunt. uelo
ꝓpriis eam uirtutib appetẽces
iamq retinentes non ab illo
fonte u̾tutum petentes atq spe

Expanded text:
hominem, nisi qui fecit hominem. nam qui tanta creaturae suae bona bonis malisque largitur, ut sint, ut homines sint, ut uigentes sensibus, ualentes uiribus, adfluentes opibus sint, se ipsum bonis dabit, ut beati sint, quia eius etiam hoc est munus, ut boni sint. illi uero, qui in hac aerumnosa uita, in his moribundis membris. sub hac sarcina corruptibilis carnis auctores suae beatae uitae et quasi conditores esse uoluerunt uelut propriis eam uirtutibus appetentes iamque retinentes, non ab illo fonte uirtutum petentes atque spe
Abbreviated transcription (Latin):
no. Nolentes si peccau̾int
corrigi. nichil aliud deleg̾ire
nisi cum hoc mõdo damp̾nai
gant. non eos aliqua sanita¬
te custodiunt. Sed egris sb¬
strahunt medicinam.

Expanded text:
nt. nolentes enim, si peccauerint, corrigi, nihil aliud elegerunt nisi cum hoc mundo damnari. gant, non eos aliqua sanitate custodiunt, sed aegris subtrahunt medicinam;
Abbreviated transcription (Latin):
añ ãnos fẽ nouẽ. spreta religio¬
ne q̃ mnͥ puerulo a pentib insi¬
ta erat hõies illos mãicheos
sequi ac diligẽter audire. nisi
ꝙ nos suꝑstitõne terreri. et fidẽ
nlłm p̾m̃e ad titẽ. nͥ pͥus discus¬
sa. et enodata i̾tate O.iuis nõ
his pollicitatõib illic̾etur. pre¬
ẜtĩ atolescẽtis amiꝰ cupidus.
fabulas. et ab eis ꝓmissũ aper¬
tũ et sincerũ ueꝵ ten̾e. atq hau¬
ure cupiẽtẽ. S que me rursuz
rõ reuocabat. ne apuo eos pẽi¬
tus in h̾erẽ. ut me ĩ illo gradu
qũe uocant auoitoꝵ tenlerem.
ut hłmõr spẽ atq negotiũ nõ
uertebam plus in refellẽois
auis disertos et copiosos. ꝙ ĩ¬

Expanded text:
at annos fere nouem spreta religione. quae mihi puerulo a parentibus insita erat, homines illos sequi ac diligenter audire. nisi quod nos superstitione terreri et fidem nullum premere ad fidem nisi prius discussa et enodata ueritate? quis non his pollicitationibus inliceretur, praesertim adulescentis animus cupidus ufabulas et ab eis promissum apertum et sincerum uerum tenere atque haurire cupientem ? sed quae rursum ratio reuocabat, ne apud eos penitus haererem, ut me in illo gradu quem uocant Auditorum' tenerem, ut huius mundi spem atque negotia non uertebam plus in refellendis aliis disertos et copiosos e
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃m gͥ ht̃ corois motũ. que amorẽ
poterimꝰ.eppedit nobis ꝓpĩquiꝰ intue¬
ri cã ne lateat aliquatenus et non
stiatur. pp̃ eaq ne caueatur cũ ma¬
lus ẽ. nec appetatur. a ut ĩuẽiatur
cũ bonus ẽ. de quo et cũ malus est
tanta mala ueiũt. et cũ bonus est.
tanta bona ꝑcedũt. Ip̃m gͥ quo dif

Expanded text:
is motum quem amorem poterimus? Expedit nobis propius intueri eum, ne lateat aliquatenus, et non sciatur, proptereaque nec caveatur cum malus est, nec appetatur aut inveniatur cum bonus, de quo et cum malus est tanta mala veniunt, et cum bonus est tanta bona procedunt. Ipsum igitur quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
biscũ. Tanꝙͣ uobis pactores sumi.
s sub illo pastore uo biscũ ones sumꝰ.
Tanꝙ uobis er hoc loco doctores su¬
ẽ pp̃ nos. et eraltatus ẽ ad custodiẽ¬
dũ nos. Hũiles si mꝰ Nemo sibi ao¬

Expanded text:
biscum. Tanquam vobis pastores sumus, sed sub illo Pastore vobiscum oves sumus. Tanquam vobis ex hoc loco doctores suest propter nos, et exaltatus est ad custodiendos nos, humiles simus. Nemo sibi ar
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura talib u̾erbis. nou
p̾terreat suꝑbientes et ex̃a¬
cet negligentes. Excerceais
querentes et alat intelligen¬
tes. qd̃ non faceret sinon se pͥ¬
prius inclinaret. et quodãmͦ
descende ret adiacentes.

Expanded text:
non perterreat superbientes et excitet neglegentes, et exerceat aerentes et alat intellegentes; quod non faceret, si non se prius inclinaret et quodam modo descenderet ad iacentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Decime
tributa sunt egentiũ aĩaꝵ ꝙ
si dederis decimam non solum
habundantiã fructuum teci¬
pies. sed etiam sauicẽ corpois
et aĩe consequeris. Non igit᷑
dominus deus p̾miũ postulat
s honorem. Deus autem nr̃
qui dignatꝰ est totum dare.
decimam a nobis dignatꝰ est
recipe. non sibi s nobis sine du¬
bio ꝓfuturam/ Sed sitardius
dare peceatum est. qnͣto mag̾
peiꝰ pccm̃ nõ dedisse. De misitia¬
de negocio de artificio redde de¬
cimas. Cum enim decimas dã¬
co. et terrena et celestia possis
duplicem benedictionem frau¬
das. Hec est enim donim iu¬
stissĩa consuetudo. ut si tu illi
decinam non ded̃is. tu ad de¬
cimam reuoceris. Dabis ĩpio
militi. quod non iis dare sa¬
cerdoçi. Bñface deus semper
ꝑatꝰ est. s hominũ malitiaꝓ
hibetur. Decime et enm exͣ
debico acquinintur. et qui ea
dare noluerint ⁊es alienas ĩ¬
uadunt. Et qnͣti pauꝑes ĩ lo¬
cis suis ubi ipse habitãt. illo
decimas non dante fame mor

Expanded text:
Decimae tributa sunt egentium animarum. Quod si decimas dederis, non solum abundantiam fructuum recipies, sed etiam sanitatem corporis et animae consequeris. Non igitur Dominus Deus praemium postulat, sed honorem. Deus enim noster, qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatus est recipere, non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Sed dare peccatum est, quanto magis peccatum est non dedisse? De mide negotio, de artificio, redde decimas. Cum enim decimas dando, et ex terrenis coelestia possis duplici te benedictione defraudas? Haec est enim Domini justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revomiliti quod non vis dare sacerdoti? Benefacere Deus semper paratus est, sed hominum malitia prohibetur. Decimae etenim ex debito requiruntur. Et qui eas dare noluerit, res alienas invasit; et quanti pauperes in locis ubi ipse habitat, illo decimas non dante, fame mor
Abbreviated transcription (Latin):
nro sunt ĩnotescant spiritib
etiam ĩmũdis uł quid obsta¬
culi patiatur aĩa nr̃a ex isto E¬
reno corpore. ne eas iuicẽ ĩnro
sp̃u uidere neq̃amꝰ ĩuenire et
explicare difficile est. Certissi¬
mis cũ ĩdiciis apud nes consi¬
scit enuntiatas a demonib
cegitatões hominũ. qui tñ siu̾¬
tutum internã spem possent ĩ
hoĩb cernere. non cemptarent
Sicut illam in iob nobilem
ac mirabilem patĩam. ꝓculdu
nũptiant que post aliques di¬
es uera ẽẽ firmentur. non est
mirandum. possunt emĩ hoc
efficere nõ solum acrimonia
cernendi et̃ ĩcorpor alia incõpa¬
talr p̾stantiore qmͣ nost᷑ ẽ.s¬

Expanded text:
odum innotescant spiritibus etiam inmundis uel quid obstaculi anima nostra patiatur ex isto terreno corpore, ut eas inuicem in nostro spiritu uidere nequeamus, inuenire et explicare difficile est. certissimis tamen indiciis apud nos constitit enuntiatas a daemonibus cogitationes hominum: qui tamen, si uirtutum internam speciem possent in hominibus cernere, non temtarent; sicut illam in Iob nobilem ac mirabilem patientiam procul dubnuntiant, quae post aliquot dies uera esse firmentur, non est mirandum. possunt enim hoc efficere non solum acrimonia cernendi etiam corporalia inconparabiliter praestantiore quam nostra es
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut in adam om̃s mo¬
riuntur. ita et in xp̃o om̃s niuifi¬
neminẽ ut in mortem nͥ ꝑ adam
ita et neminẽ in uitam eternam
quis dixerit ꝙ in xp̃o uiuificabũ¬
tur. etiam pariili qui sine sacrĩ
to et contͣ apłi predicationẽ ueĩt
et totam condẽpnat eccłiam.¬

Expanded text:
im in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuifineminem ire in mortem nisi per Adam, neminem in uitam aeternam quis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacrameto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
amatores pectũe. nisi eo se puta¬
rent eccelletiores quo ditiores.
Cui morbo q̃ria caritas nõ q̃rt q̃
rito ergo et nõ inflatur. hii duo a¬
mores. quor alter scũs ẽ. Alt̾ ĩm¬
dus. Alter sotialis. alter priuatus.
alter utilitati cõsulẽs pp̃ suꝑnam
sotietatẽ. Alter etiam rem cõez in
ptater ꝓpriam redigens pp̃ arrogã¬
tẽ domĩato. Alter subditus. alter
emulus deo. alter transquillus. al¬
ter turbulentus. alter seditiosus.
alter pacificus. alter uirtutẽ lau
q uaue lauois aurons. alter ami¬
cabilis. alter ĩuidus. alter hoc no¬
lens ꝓrĩo. qd̃ sibi. alter subite ꝑxi¬
mũ sibi. alter pp̃ ꝓrimi utilitatem
gñe hũ ano cinitates duas. subad¬
mirabili et ineffabili ꝓuitẽcia di.
cũctaq creata. adimĩstrantis. et
ordĩantis alteram iustoꝵ alterã
ĩquor. Quor etiam quadam tẽ¬
ꝑali commixtione ꝑagitur scłm
donec uitio iudicio sepentur. et al¬
tera cõiũcta angłis bõis cũ rege su¬

Expanded text:
amatores pecuniae, nisi eo se putarent excellentiores, quo ditiores. Cui morbo contraria charitas non quaerit quae rito ergo et non inflatur . 20. Hi duo amores, quorum alter sanctus est, alter immundus; alter socialis, alter privatus; alter communi utilitati consulens propter supernam societatem, alter etiam rem communem in potestatem propriam redigens propter arrogantem dominationem; alter subditus, alter aemulus Deo; alter tranquillus, alter turbulentus; alter pacificus, alter seditiosalter pacificus, alter seditiosus, aquo modo laudis auidus, alter amicalis, alter inuidus, alter hoc uolens proximo quod sibi, alter subicere proximum sibi, alter propter proximi utilitatem e humano ciuitates duas sub admirabili et ineffabili prouidentia dei cuncta, quae creat, administrantis et ordinantis, alteram iustorum, alteram iniquorum. quarum etiam quadam . temporali conmixtione peragitur saeculum, donec ultimo iudicio separentur, et altera coniuncta angelis bonis in rege su
Abbreviated transcription (Latin):
quia inter oĩa aĩalia q̃ ex me
pcreata sunt. cu solus sub deo.
pene minidi dominus con¬
stitutꝰ es. merito non inten¬
gis quia cum eẽs in honore
non intellexisti. cõpatus es
iumentis insipientib et si¬
donatum est credere. nec so¬
lem credamus deum uł re¬
gem celi. nec mare. Aut nes¬
cio quem regem eius nep¬
tũnũ quem fingit uaĩtas/
non ueritas. nec terram et
plutonem. Sed credamꝰ in
deum patrem omipotenter
uniu̾soꝵ creatorem. et regẽ¬

Expanded text:
quia inter omnia animalia quae ex me quia inter omnia animalia quae ex me procreata sunt, tu solus sub Deo pene mundi dominus constitutus es. Merito non intelligis, quia cum esses in honore, non intellexisti: comparatus es jumentis insipientibus, et sidonatum est credere, nec solem credamus Deum vel regem coeli; nec mare, aut nescio quem regem ejus Neptunum, quem fingit vanitas, non veritas; nec terram et Plutonem: sed credamus in Deum Patrem omnipotentem, universorum creatorem, rege