comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um qͥb erat
synodus ineunda cat¬
holici pontifices fuerant undiq iam
si. soli remanserant socii ꝑsidoꝵ cũ
qͣb Eiã nec licebat hr̃e ꝯuentũ dicente psal¬
monẽ. ꝑmixtãq cũ ꝑsidis: miscere concilium
Recte gͥ ꝑ calcedonensis sy nodi formã huiꝰ modi
p̃uaricatio repulsa ẽ potiꝰ qm̃ ad ꝯciliũ uocata.
qͥa nec opꝰ erat pꝰ pͥmã synodũ nec cũ talib ha¬
b̾e. licebat. Idem. Canonũ magistris atq custo¬
dib nob̃ nullũ fas ẽ mnre certam̃ cũ hominib
Non contͣicit. s potiꝰ obedit ectigłio. qui malos

Expanded text:
us ergo erat synodus ineunda? Catholici pontifices fuerant undique jam depulsi, solique remanserant socii perfidorum, cum quibus nec licebat habere conventum, dicente Psalnionem permistamque, cum perfidis miscere concilium. Recte igitur per Chalcedonenpraevaricatio repulsa est potius quam ad concilium vocata, quod nec opus erat post primam synodum. nec cum talibus habere licebat. Idem in dibus nobis nullum fas est inire certamen cum hominibus Non contradicit, sed potius obedit evangelio qui malos
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑcipiat. ut nil possit ei deẽẽ. Lex em̃ cdi p̃cipit
ut. qui altario deseruiunt: pascant᷑ ex ipso. Ltẽ
Qes eccłiasticas

Expanded text:
se percipiat, ut nihil ei possit omnino deesse. Lex enim Dei praecipit, ut qui altario deserviunt pascantur de ipso. C. Res ecclesiasticas
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ep̃c aut abbas. prb̃o aut monacho suo
iusserit missas ꝓ hereticis cantare ñ licet. ñ
enim expedit obedire eis. Item auoꝰ.
receptis

Expanded text:
i quis episcopus aut abbas presbytero aut monacho suo jusserit missas pro haereticis cantare, non licet, et non expedit obedire eis. C. XCII. Praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
timur. ut ebrietatẽ om̃ino fugiamus. Alioqͥn
usu approbata ñ sunt. sc ñ obseruantes. transgres¬
sionis ñ arguunt. Alioqͥn his ñ obedientes. ꝓ¬
prio pͥuarent᷑ honore. cũ illi qͥ sacris nesciunt
obedire canonib. penitus officio iubeant᷑ carere
suscepto. nͥ forte quis dicat hec ñ decernendo
esse statuta. s ehortando conscͥpta. Decretũ uͦ
necessitatẽ facit. exhortatio autẽ liberã uolunta

Expanded text:
bere permittitur, ut ebrietatem omnino fugiamus; alioqui bere permittitur, ut ebrietatem omnino fugiamus; alioqui usu approbata non sunt, se non observantes transgressionis reos non arguunt; alioquin his non obedientes proprio privarentur honore, quum illi, qui sacris nesciunt obedire canonibus, penitus officio jubeantur carere suscepto; nisi forte quis dicat, haec non decernendo esse statuta, sed exhortando conscripta. Decretum vero necessitatem facit, exhortatio autem liberam volunta
Abbreviated transcription (Latin):
quagesima. ꝓpositũ iciunandi sumant. quo &
tionis adiciant. & eoꝵ qui in laicali ordine consi¬
stunt. obscruantiã sicut loco. ita religione pre¬
dicendũ sit: cũ om̃s laici & scłares illa die plus se¬
lito & cet̾is dieb accuratiꝰ cibos carnium appetañ.
gurgitent. ñ alit̃ se huiꝰ sacroscĩ temporis obser¬
uationẽ susciꝑe putant. Qd utiq ñ rationi s
uoluptati. ĩmo cuidã m̃tis cecitati asscribendũ
est. Unde nec a tali consuctudine. auerti possu.
& ideo cũ uenia suo ingenio relinquendi sunt.
ne forte peiores existant si a tali consuetudine
phibeantur. Ut enĩ ait salomon: qui multũ e
mungit. clicit sanguinẽ. Et post pauca. Par
autẽ est ut qͥ his dieb a carne animaliũ abstinemꝰ.
ouis. Et post pauca. Ceterũ pisciũ esus ita xp̃ia¬
no relinquit᷑: ut hoc ei infirmitatis solatium
ñ luxuriȩ pariat incendiũ. Deniq qui a carne
abstinent. nequaqm sũptuosiora marinarũ be

Expanded text:
 jejunandi suscipiant, quo et tionis adjiciant, et eorum qui in laicali ordine consistunt observantiam, sicut loco ita et religione praedicendum sit, cum omnes laici et saeculares illa die plus solito caeteris diebus accuratius cibos carnium appetant, gurgitent, non aliter se hujus sancti temporis observationem suscipere putant. Quod utique non rationi sed voluptati, imo cuidam caecitati mentis ascribendum est. Unde nec a tali consuetudine averti possunt, et ideo cum venia suo ingenio relinquendi sunt, ne forte pejores existant, si a tali consuetudine prohibeantur, ut enim ait Smungit, elicit sanguinem . Et post pauca. Par autem est ut quibus diebus a carne animalium abstinemus, ovis. Et post pauca: § 3. Caeterum piscium esus ita Christiano relinquitur, ut hoc ei infirmitatis solatium, non luxuriae pariat incendium. Denique qui a carne abstinet, nequaquam sumptuosiora marinarum bel
Abbreviated transcription (Latin):
tionalis creature. nec. uariatur tẽpore. s immuta¬
bile ꝑmanet. S cũ naturale ius in lege & in engłio
sup̃dicat᷑ esse cõp̃hensum. queda autẽ contraria
his quȩ in lege statuta sunt. nc̃ inueniunt᷑ con¬
cessa: ñ uidetur ius naturale ĩmutabile ꝑmane¬
re. In lege. nãq p̃cipiebat᷑. ut si muller mascu¬
dieb a templi cessaret ingressu. Nunc autẽ statĩ
post partũ eccli̾am ingredi ñ ꝓhibetur. Itẽ inu¬
lier quȩ menstruũ patitur. ex lege ĩmunda im
putabat᷑. Nunc autẽ statĩ nec intrare eccli̾am.
nec sacrȩ cõmunionis mysteria ꝑcipere sicut illa
quȩ parit. uł illud qͦd gignitur. nec statim post
partũ baptizari ꝓhibetur. Unde eidẽ augusti
Mulier
enixa grãs actura ęccłiam intrare. hora eadẽ ñ ꝓhi

Expanded text:
riatur tempore, sed immutabile permanet. Sed cum naturale ius in lege et in Evangelio supra dicatur esse comprehensum, quedam autem contraria his que in lege statuta sunt, nunc inveniuntur concessa, non videtur ius naturale immutabile permanere. In lege namque precipiebatur, ut mulier si mascudiebus a templi cessaret ingressu. Nunc autem statim post partum ecclesiam ingredi non prohibetur. Distinlier, quae menstrua patitur, ex lege immunda esse reputabatur; nunc autem nec statim intrare ecclesiam, nec sacrae communionis mysteria percipere, sicut nec illa, quae parit, vel illud, quod gignitur, statim post paMulier enixa gratias actura ecclesiam intrare hora eadem n
Abbreviated transcription (Latin):
orũ unũ. ꝓpt̾ ꝓcacitatẽ quoꝵ dã statutũ ẽ.
qͥ nom̃ p̃positure  adepti. offticiũ ꝯtẽpnu
nolentes ficri sac̾dotes. Alias aũ inane eẽt. cũ
etiã in ep̃m eligi posst̾ in subdiaconatu ꝯstitu¬
ti iucta illud urbani p̃p̃.
Ion eligat᷑ in epm̃n

Expanded text:
orum unum propter procacitatem quorundam statutum est, qui nomen praepositurae adepti officium contemnunt, nolentes fieri sacerdotes; alias enim inane esset, quum etiam in episcopum eligi possint in subdiaconatu constituti, juxta illud Urbani Papae: C. IV. Non eligatur in ep
Abbreviated transcription (Latin):
hibet᷑. Bosor nãq carneus suit ini t̾bulatione positꝰ¬
int̾ptat᷑. Neq eñ alia inagis causa luxuriosis¬
existit u̾bũ u̾itatis amore pecunȩ uł desid̾i̾oꝵ
tẽpaliũ adult̾are. qm qͥa carnis se concupiscentus
st᷑: Qui ⁊̃ in p̃cipiciũ suos mergunt auditores.
quibꝰ ñ salutaria quȩ corrigant. s que illos delec¬
tent erronea p̃dicant. de quib apte subdit᷑. Hii
sunt fontes sins aq̃⁊ nebule turbinibꝰ ex agitate.
quib caligo tenebraꝵ reseruat᷑. Quiagͦ ñ

Expanded text:
hibetur; Bosor namque carneus, sive in tribulatione itur. Neque alia magis causa luxuriosisexistit verbum veritatis amore pecuniae vel desideriorum temporalium adulterare, quam quod carnis se concupiscentiae si in praecipitium suos mergunt auditores, quibus non salutaria, quae corrigant, sed quae illos delectent erronea praedicant? De quibus bene subditur: Hi sunt fontes sine aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibus calig
Abbreviated transcription (Latin):
me sint p̃cauenda. tam̃ si periculi necessitas
mine inuestigemꝰ. Et cnĩ cũ ꝑuirare cõpellim᷑
creatorẽ quide offendimꝰ. s nos tantũmͦ iacu¬
nimꝰ. & ꝓximis impia crudelitate nocemꝰ. &
nosipsos crudelioriᷤᷤ mortis gladio trucidamꝰ.
Illic enĩ duplici curarũ telo perimim᷑. hic tri¬

Expanded text:
me praecavenda, tamen si periculi necessitas mine investigemus. Etenim dum perjurare compellimur, Creatorem quidem offendimus, sed nos tantummodo macunimus et proximis impia crudelitate nocemus, et nos ipsos crudeliori mortis gladio trucidamus: illic enim duplici culparum telo percutimur, hic tri
Abbreviated transcription (Latin):
se in fugã p̃cipitat. ubi breuior murus inuenit᷑.¬
Hinc paulus cũ qͦsda in ęcclia incontinentes aspi¬
ceret. concessit minuna ut maiora deuitarets.
dicens. ꝓpter fornicationẽ autẽ unꝰ qͥsq suã uxo

Expanded text:
se in fugam praecipitat, ubi brese in fugam praecipitat, ubi breEt Paulus dum quosdam in Ecclesia incontinentes aspiceret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxo
Abbreviated transcription (Latin):
dico. ñ scd̾m imꝑium. Non enĩ est sine uttio qͦd
ignoscit᷑. ñ p̃cipitur. Peccatũ qͥppe uidit. qđ pos¬
sẽ indulgeri p̃iudit. S cũ in dubiis constringi¬
mur. utiliter minimis subdimͣ. ne i magnis
sine uenia peccemꝰ. Ita plerũq neruoꝵ beemoth
istiꝰ ꝑplexitas soluitur. dũ ad uirtutes maximas
eadẽq ꝑsona ita intilligit᷑. Ceterũ uͦ an in diuer¬
sis leade dispensatio locũ habeat. uidelicet ut cõ¬
mittamꝰ minora. ne aluᷤ grauiorib implicentur.
merito querit᷑. De his ita scribit augustinꝰ in li¬
Non sunt a nobis ali¬
qua cõmittenda delicta. ne alii grauiora cõmittans.

Expanded text:
ndum imperium. Non enim est sine vitio, quod ignoscitur, non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgeri praevidit. Sed quum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. § 5. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur, dum ad virtutes maximas eademque persona intelligitur. Ceterum an in diversis eadem dispensatio locum habeat, videlicet, ut committamus minora, ne alii gravioribus implicentur, merito quaeritur. De his ita scribit Augustinus in liNon sunt a nobis aliqua committenda delicta, ne alii graviora committant.
Abbreviated transcription (Latin):
ales ad ministeriũ eligantur deriti. qͥ digne
possint dĩca sacram̃ta tractare. Meliꝰ est enĩ dñi
sacerdotiũ pancos habere. ministros. qͥ possuit
digne opus dĩ exercere. qm multos mnutiles. qui
onus graue ordinatori adducant. Item ex con

Expanded text:
ales ad ministerium eligantur clerici, qui digne possint Dominica sacramenta tractare. Melius est enim Domini sacerdoti paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles qui onus grave ordinatori adducant. His ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sumant. nec armati incedant: s ꝓfes¬
sionis suȩ uocabulũ religiosis morib. ⁊ reli¬
gioso habitii p̃beant. Qd̃ si contempserint.
tamgmͣ sacroꝵ canonũ contemptores ⁊ eccłi¬
amissione multent᷑: qͥa ñ possunt simul
Sacerdotes ꝓpͥa mami arma arriꝑe ñ ualent.
s alios ad eripiendũ ⁊ ad opp̃ssoꝵ defensionẽ

Expanded text:
n sumant, nec armati incedant; sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, tamquam sacrorum canonum contemptores, et ecclesiamissione muSacerdotes propria manu arma arripere non debent; sed alios ad arripiendum ad oppressorum defensionem,
Abbreviated transcription (Latin):
e gͣdib cognationũ qͥ infra. septimã gn̾ati¬
ita ut filios habeant. in .ui. qͥ inuenti st̃. aut
fortasse in .u. huiꝰ mocli ñ separent᷑. donec nos dño
ꝑmittente ore ad os loꝗtiam᷑: hoc aũ dico scđm
indulgentiã. ñ scłm imꝑium. Qui uͦ de his
duob gͣdib nouas contraxisse nuptias cridet᷑. ¶ Uix
.i. infra anni coronã. modis om̃ib separentur
rentia stauita firment᷑. ut nullꝰ audeat deincepᷤᷤ
tale scelus ꝑpetrare: & qͥ fecerint sine retͣctatio¬
nis misccłia. acriorib puuiti ultionib separent᷑

Expanded text:
ero cognationum, qui infra septimam generatiita ut filios habeant, in sexto qui inventi sunt, aut fortasse in quinto, hujusmodi non separentur, donec nos Domino permittente orindulgentiam, non secundum imperium. Qui vero de his duobus gradibus novas contraxisse nuptias videntur, id est infra anni coronam, modis omnibus separentur. rentia taliter firmentur, ut nullus audeat deinceps tale scelus perpetrare, et qui fecerint sine retractionis misericordia acrioribus puniti ultionibus separentu
Abbreviated transcription (Latin):
gͥlum. hot nos scd̃m incdulgentiã sc̃ẽ mat̾s ȩccł̃ie.¬
mitiꝰ p̃libaitimꝰ. C et̾m uixta sclarium legũ censu¬
ram dignis coercionib gratribq discipline in¬
uectionib hec omĩa mala & illicita modis oĩb
refutanda sunt: ut in futuro deinceps temꝑe

Expanded text:
dulgentiam sanctae matris ecclepraelibavimus. Ceterum juxta saecularium legum censuram dignis coercitionibus gravibusque disciplinae inventionibus haec omnia mala et illicita modis omnibus resecanda sunt, ut in futuro deinceps tempore
Abbreviated transcription (Latin):
electi. & ab ep̃is cum consensu sui abbatis sunt
ordinati: legitime potestatẽ suã̾ exegni ualent.
llud uͦ sr̃i scdi. nemo potest obsequiis eccł̃iasti
cardinaliũ uł epõꝵ ordinati monastii sui dis¬
pensationẽ sibi reseruare contendunt. Unde

Expanded text:
electi, et ab episcopo cum consensu sui abbatis sunt electi, et ab episcopo cum consensu sui abbatis sunt ordinati, legitime potestatem suam exsequi valent. Illud vero Gregorii: Nemo potest obsequiis ecclesiasticardinalium vel episcoporum ordinati, monasterii sui dispensationem sibi reservare contendunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
egi epłam benignitatis tuȩ. dde donato &
fuerint deteriores. Etem̃ illis facilior lapsus.
& ordim elcricoꝵ fit indignissima inuria. si
desertores monast̾ioꝵ ad militiã elericatus digan¬
tur: eñ ex his qui in monast̾iis ꝑmanent. ñ tñ
nisi ꝓbatiores atq meliores in clericatũ assume¬
re soleamꝰ. nisi forte sicut uulgares dicunt.
nialus corraula: bonus symphoniacus ẽ. ita idẽ
ipsi scłares de nob̃ iocabunt᷑ dicentes. Malꝰ mo¬
nachus. boniis dericus ẽ Nimis dolendũ ẽ. si
ad tam rumosam suꝑbiã monachos eriginꝰ &
clericos tam graui contumelia dignos putamꝰ
ix bonũ clericũ faciat: si assit illis sufficiens
continentia. & tñ desit instructio necessaria.
aut ꝑsone regłaris integritas. S: de istis cre¬
do arbitrata sit beatitudo tua. qͦd nr̃a uoliuita¬
te ut suis potiꝰ conregionalib utiles eeñt. de
monasti̾o recessissent. s falsum ẽ: sponte abie¬
runt. sponte. deserueruut. nob̃ qnͣtum potuimꝰ

Expanded text:
epistolam benignitatis tuae de Donato et fuerint deteriores. et ipsis enim facilis lapsus et ordini clericorum fit indignissima iniuria, si desertores monasteriorum ad militiam clericatus eliguntur, cum ex his, qui in monasterio permanent, non tamen nisi probatiores atque meliores in clerum adsumere soleamus, nisi forte, sicut uulgares dicunt \'malus chorvulgares de nobis jocabuntur dicentes: Malus monachus, bonus clericus est. Nimis dolendum, si ad tam rumosam superbiam monachos suberigimus, et tam gravi contumelia clericos dignos putamus, vix bonum clericum faciat, si adsit ei sufficiens continentia, et tamen desit instructio necessaria, aut personae regularis integritas. 2. Sed de istis credo arbitrata sit Beatitudo tua quod nostra voluntate, ut suis potius corregionalibus utiles essent, de monasterio recessissent: sed falsum est; sponte abierunt, sponte deseruerunt, nobis quantum potuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
oncesso uob̃ quem petistis antistite. frẽ iam
& corp̃o mes iuliano. necessariũ fuit codem
ad eccłiam suam mox temisso ad uos parit̾ scͥpta
nr̃a destinari. Quib ⁊̃ agnosceretis eidẽ fuisse
p̃ceptũ. neumqm̃ ordinationes p̃sumat. facere¬

Expanded text:
oncesso vobis quem petistis antistite fratre jam et coepiscopo meo Juliano, necessarium fuit eodem ad ecclesiam suam mox remisso ad vos nostra scripta pariter destinare; quibus agnosceretis eidem fuisse praeceptum, ne unquam ordinationes praesumat
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s siue patriarchȩ in cuiꝰ libet apicem
siue metropoleon pͥmatus. aut ep̃atuum
cathedras. uł eccliarũ cuiꝰ cumqordinis dignita¬
tẽ. instituit romana ęccł̃ia. Illam tͦ solus ipse
fundauit. & suꝑ petrã fidi inox nascentis erexit.¬
qͥ beato petro ȩt̾nȩ uitȩ clauigero. t̾reni simul
& cȩlestis imꝑii iura cõmisit. Nongͦ quelibet
terrena sententia. s illud uerbũ quo construc¬
tum est cȩlũ & terra. & ꝑ qd̾ deniq omĩa condita
sunt elem̃ta. romanã fundauit eccł̃iam. Illiꝰ cer¬
te pͥuulegio fungit᷑. cuiꝰ auctoritate fulcit᷑. Un¬
de ñ dubiũ est. quia qͥsqͥs cuilibet eccł̃iȩ iussuũ
detrahit. in iusticiã. facit. Qui autẽ romanȩ ȩc¬
cłiȩ. pͥuilegiũ ab ipso sũmo om̃ium eccłiarum
capite traditũ auferre conatur. hic ꝓculdubio
in heresim labitur. & cũ ille uocetur in iustus:
hic est dicendus hereticus. Eidem qͥppe uiolat qͥ
adu̾sꝰ illam agit quȩ est mater fidei. & illi con¬

Expanded text:
 sive patriarchae cujuslibet apicem, sive metropolis primatus, aut episcopatuum cathedras, vel ecclesiarum cujuscunque ordinis dignitatem instituit Romana Ecclesia. Illam vero solus ipse fundavit, et supra petram fideiqui beato vitae aeternae clavigero terreni simul et caelestis imperii iura commisit. Non ergo quaelibet terrena sententia, sed illud verbum, per quod constructum est caelum et terra, per quod denique omnia condita sunt elementa, Romanam fundavit aecclesiam. Illius certe privilegio fungitur, illius auctoritate fulcitur. Unde non dubium, quia quisquis cuilibet aecclesiae ius suum detrahit, iniustitiam facit; qui autem Romanae aecclesiae privilegium ab ipso summo omnium aecclesiarum capite traditum auferre conatur, hic procul dubio in heresim labitur; et cum ille notetur iniustus, hic est procul dubio dicendus hereticus. Fidem quippe violat, qui adversus illam agit, quae mater est fidei, et illi con
Abbreviated transcription (Latin):
rucipali deuotissimoꝵ militũ qͥ illic in
ciuitate centũcellensi consistunt relatio¬
ne ad nos directa. cpłam sacͣm insinuant se cle¬
m̃tissimi pͥncipis impetrasse: que eis pb̃rm. dia¬
conũ ⁊ subdiaconũ fieri debere p̃ceꝑit. Ido̾ hor¬
tam᷑ dilectionẽ tuã ut ꝑsonas ipsas uideas ⁊ dili¬
gent̾ exqͥras. ne aliqͥd contͣ canones cõmisissent.
mada paschȩ. si dñs uoluerit ⁊ si uixeris. unũ¬
quẽq ꝑofficia que p̃diximꝰ ꝓmouere ñ differas

Expanded text:
cipali devotissimorum militum, qui illic in civitate Centumcellensi consistunt, relatione ad nos directa, sacram insinuant se clementissimi principis impetrasse, quae eis presbyterum, diaconum, et subdiaconum fieri debere praecepit. Ideo hortamur dilectionem tuam ut personas ipsas videas, et diligenter inquiras, ne aliquid contra canones commisissent; mana Paschae, si Dominus voluerit, et si vixerimus, unumquemque per officia quae praediximus promovere non dif
Abbreviated transcription (Latin):
tus fu̾it huiꝰ diuini p̾cepti tũsg̾ssor. int̾ maxi¬
mos hereticos ⁊ antixp̃os ñ minimꝰ habeatur.
⁊ sic̃ nicena synodꝰ de symoniacis censuit. ⁊ qui¬
dat ep̃c. ⁊ qͥ retipiunt ab eo laici siue p̃cio siue
beneficio. et̾m incendii ignib deputent᷑. Itẽ

Expanded text:
tus fuerit huius divini precepti transgressor, inter maximos hereticos et antichristos non minimus habeatur. Et sicut Nicena synodus de simoniacis censuit et quidat episcopus et qui recipiunt ab eo laici, sive pretio sive beneficio, eterni incendii ignibus deputentur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ⁊̃ si alienigenã ht̃ matrẽ. ⁊̃ si fornicatione
pollutã. uł qͦ libet eiꝰmodi dedecore sordidatã
nicħ tñ de eiꝰ aut uilitate fuscat᷑. aut c̾mine pol¬
lutt᷑. Qd̾ si fornicatorẽ ipsũ ad incliora ꝯu̾sum
neq̃ qm̃ pͥor uita cõmaculat. multomagis ex ine¬
ret̾ce natꝰ ⁊ adult̾a si ꝓpͥa uirtute decoret᷑. pa¬
rentũ suoꝵ ñ dedecorat᷑ obꝓbriis. Et. Non est
om̃ino nec de uirtitte nec de uitio parentũ aut

Expanded text:
etiamsi alienigenam habeat matrem, etiam si fornicatione pollutam, vel quolibet hujusmodi dedecore sordidatam, nihil tamen de ejus aut vilitate fuscabitur, aut crimine polluetur. Quod si fornicatorem ipsum ad meliora conversum nequaquam prior vita commaculat, multo magis ex meretrice natus et adultera, si propria virtute decoretur, parentum suorum non decoloratur opprobriis. Item. Non est omnino, non est nec de virtute, nec de vitio parentum
Abbreviated transcription (Latin):
rem ñ solũ uoce cõpescuit: uerũĩ potestate ꝓstra¬
uit. atq infideltratis tenebris seuientẽ ad desi-¬
derandũ lumen cordis ut surgeret pͥus cectrate¬
corꝑis ꝑcussit. Si pęna illa ñ eẽt. ñ ab ea postea
sanaret᷑. I qnͣdo aꝑtis ocuł incħ uidebat. si eos
saluos haberet. ñ ad impositionẽ manꝰ anna¬
cdausꝰ fuerat inde cetidisse scͥptura narraret.
Ubi ẽ qd̾ isti clamare ꝯsueuert. liberũ ẽ credere
Ecce hũt apłm paulũ. agnoscant in eo pͥus cogen¬
tem xp̃m. ⁊ postea docentẽ. pͥus ferientẽ. ⁊ postea
ꝯsolantẽ. Mirum ẽ aũt qͦmͦ ille qͥ pena corꝑis.
ad eiugłm eoactus intͣuit. post plꝰ illis om̃ib
qͥ solo uerbo uocati st̃ in euugłio laborauit.
⁊ quẽ maior timor coͣpulit cõpulit ad carita¬
tem eiꝰ ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ. Cur
gͦ ñ cogeret ȩccłia ꝑtlitos filios. ut redirent. s

Expanded text:
rem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientem ad desiderandum lumen cordis upercussit. Si poena illa non esset, non ab ea postmodum sanaretur, et quando apertis oculis nihil videbat, si eos salvos haberet, non ad impositionem manus Anaclausus fuerat, inde cecidisse Scriptura narraret. Ubi est quod isti clamare consueverunt, liberum est credere Ecce habent apostolum Paulum, agnoscant in eo prius cogentem Christum, et postea docentem, prius ferientem, et postea consolantem. Mirum est autem quomodo ille qui poena corporis ad euangelium coactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent, s
Abbreviated transcription (Latin):
aũt paganoꝵ ꝯsuetudinẽ sequens diuinos &
sortilegos in domũ suã intͦduxerit. qͣsiut malũ
foras intitant. aut maleficia inueniant. uł lus¬
tratiões paganoꝵ faciant: qnq annis peniten¬
tiã agant. Mulierib qͦ ͥans in suis lanificiis
uanitatẽ obseruare ñ liceat. s dm̃ inuocent ad¬
tutorẽ. qͥ eis sapientiã texendi donauit. Itẽ ex¬
ris officiis dediti. magi uł

Expanded text:
autem paganorum consuetudinem sequens divinos et sortilegos in domum suam introduxerit, quasi ut malum foras mittant aut maleficia inveniant vel lustrationes paganorum faciant, quinque annis penitentiam agant. Mulieribus vanitatem observare, sed Deum invocent adjutorem, qui eis sapientiam texendi donavit. C. ris officiis dediti magi
Abbreviated transcription (Latin):
lere. elem̃ta. aut lunȩ. aut stellaꝵ curss. aut ma¬
nẽ signoꝵ fallaciã ꝓ domo facienda. uł ꝓpt̃ se¬
getes uł arbores plantandas. uł comugia soci¬
anda. Scp̃tũ ẽ enĩ. Omĩa quȩ facitis aut in u̾bo
medicinales st̃ aliqͣs obseruatiões uł incantatio¬
nes liceat attendẽ. nͥ tm̃ cũ symbolo ⁊ oratione.¬

Expanded text:
 cursus, aut inanem signorum fallaciam pro domo facienda, aut propter segetes vel arbores plantandas, vel conjugia socianda. Scriptum est enim: Omnia, quae facitis aut in verbomedicinales sunt, aliquas observationes aut incantationes liceat attendere, nisi tantum cum symbolo divin
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ st̃ mali cogendi ad bonũ. His ita re¬
spondet᷑. Si bonũ ad qd̾ malicogunt᷑ semꝑ
inuiti tolerarent ⁊ numꝗͣ uoluntarii seruirent.
mutilit̾ cogerent᷑ ad illud.S qͥa humane na¬
turȩ ẽ ⁊ ea qͣ in dissuetudinẽ ducunt᷑ abhorrere.
⁊ consueta mag̃ diligere. flagellis tͥbulati onũ
mali st̃ cohibendi a malo. ⁊ ꝑuocandi ad bonũ.
ut dũ timore penȩ malũ in dissuetudinẽ dui¬
cit᷑ abhorreat᷑: bonũ uͦ ex consuetudine dulces¬
morẽ gehenne continet se homo a pecc̃o.fit con¬
suetudo itisticiȩ. ⁊ incipit qd̃ dutũ erat amari.
⁊ incip̃ excludi timor a caritate:⁊ succedit timor
sus ⁊ ecdie reb sint expoliandi :⁊ qui possi
derit hereticis ablata andicant᷑ possidere ali¬
ena. De his tta scribit aũs ad uincentium.¬

Expanded text:
non ergo sunt mali cogendi ad bonum. §. 5. His ita renon ergo sunt mali cogendi ad bonum. §. 5. His ita respondetur: Si bonum, ad quod mali coguntur, semper inviti tolerarent, et nunquam voluntarii servirent, inutiliter cogerentur ad illud. Sed quia humanae naturae est et ea, quae in desuetudinem ducuntur, abhorrere et consueta magna custodia diligere, flagellis tribulationum mali sunt cohibendi a malo, et provocandi ad bonum, ut, dum timore poenae malum in desuetudinem ducitur, abhorreatur, bonum vero ex consuetudine dulcesmorem gehennae continet se homo a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et incipit excludi timor a caritate, et succedit timor suis et ecclesie rebus sint expoliandi et an qui possident ablata hereticis, dicantur posidere aliena? De his ita scribit Augustinus ad Vincentium
Abbreviated transcription (Latin):
spũ ñ ducit᷑: dõ placere mnnime ualet. Item.
on accepistis spm sertututis ttm̃ in timote.
s: accepistis spm adoptionis filioꝵ in qͦ lama¬
mus abba pater. Ex his uerb̃ dat᷑ intelligi.
qd̾ ⁊ siin uet̾i testam̃to timore pene homines
cogebant᷑ ad bonũ. tñ in nouo testam̃to sola
lib̾tate ⁊ dilectione iusticiȩ sunt inuitandi
ad bonũ uł fide. Und̾e illi dicunt᷑ serui.⁊
filii ancille ꝑtinentes ad ysmael: isti dicunt᷑
liberi ⁊ filii liberȩ ꝑtinentes ad ysaac. Item
compͥmit ñ aminũ mutat: qͦ pena timct᷑. nͣ bo¬
nũ diligit᷑. Porro sine dilectione boni nullꝰ
do placere. uł in numero bonoꝵ connumerari
potit. Unde cũ ꝓpħa diceret. animalia tua ha¬
ne tua quã parasti pauꝑi. dulcedinẽ uocans sua¬
uitatẽ boni oꝑis qͣ bonũ fit ñ timore penȩ. s
dilectione iusticie. Cum gͦ sine hac dulcedine
animalia in hereditate ñ habitent: patet qd
eñ ad bonũ cogit᷑ solotimore ñ amore ducit᷑.

Expanded text:
m: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater. Ex quibus verbis datur intelligi, quod, etsi in veteri Testamento timore poenae homines cogebantur ad bonum, tamen in novo Testamento sola libertate et dilectione justitiae sunt invitandi ad fidem. Unde illi dicuntur servi et filii ancillae, pertinentes ad Ismael: isti dicuntur liberi et filii liberae, pertinentes ad Isaac. §. comprimit, non animum mutat, quo poena timetur, non bonum diligitur. Porro sine dilectione boni nullus Deo placere, vel in numero bonorum connumerari poterit. Unde, quum Propheta diceret: Animalia tua hane tua, quam tu praeparasti pauperi Deus, dulcedinem vocans suavitatem boni operis, qua bonum fit non timore poenae, sed delectatione justitiae. Quum ergo sine hac dulcedine animalia in hereditate non habitent, patet, quenim ad bonum cogitur, solo timore, non amore ducitur:
Abbreviated transcription (Latin):
adid ad qd̾ imuitilit̾ cogit᷑. Ad bonũ aũt quisq
inutilit̾ cogit᷑: cũ ds afꝑnet᷑ coacta seruitia.
Unde apłs cũ ad elemosinas counthios horta¬
ret᷑ ait. Unusqͥsq det ꝓut destinauit in cor¬
de suo. ñ ex tͥsticia aut ex necessitate. hilarem
enĩ datorẽ diligit ds̃. Unde dat᷑ intelligi. qd̾
qͥ muitus dat ꝓpter p̃sentẽ pudorẽ. ⁊ rẽ &
meritũ ꝑdit. Item cũ redderet causam qͣre a¬
sumptib abstineret ait. Si ex necessitate

Expanded text:
ad id, ad quod inutiliter cogitur. Ad bonum autem quisque inutiliter cogitur, quum Deus aspernetur coacta servitia. Unde Apostolus, quum ad eleemosynas Corinthios hortaretur, ait: Unusquisque, prout destinavit in corde suo, non ex tristitia, aut ex necessitate. Hilarem eniqui invitus dat propter praesentem pudorem, et rem et meritum perdit. Item, quum redderet causam, quare sumtibus abstineret, ait: Si ex necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
aberit for sitan illi ustam longi doloris extusa¬
tionẽ. qui uitã alterã nescitnt: qͥ de hoc sło
ad meliꝰ ẽẽ tñsitum ñ confidunt. Nos aut̃ qͥ hȩc
ñ debemꝰ. ne qͦd apd̃ alios pietatis tenet spem.
hoc mag̃ ini culpa sit. Dam diffidentiȩ qͦdammꝰ
genꝰ ẽ. contͣ hoc qͦd quisq p̃dicat qͣrere iusticiã

Expanded text:
abent forsitan illi justam longi doloris excusationem, qui vitam alteram nesciunt, qui de hoc saeculo ad melius esse transitum non confidunt. Nos autem qui novnon debemus, ne quod apud alios pietatis tenet speciem, hoc magis nobis in culpa sit. Nam diffidentiae quodammodo genus est, contra hoc quod quisque praedicat torqueri
Abbreviated transcription (Latin):
gi. & ut ñ dnãntes in clerũ qͥ exactiones diocesi
suȩ uł damna infligunt. ido censemꝰ exccepto
qͦd ueterũ institutiones a parrochianis hab̃e iu¬
bent epõs. ut alia illis quȩ nc̃ usq p᷑sumpta st̃
aut diacones fatigent᷑ in didionib. ne uideanuir
in ȩccłia cd̃ exactores potiꝰ potiꝰ qm̃ dĩ pontifices no
litanũ deferre ñ differant. & metͦpolitanꝰ ñ immo¬
ret᷑ ei mnodi p̃sumptiones auertere. Item ex concilio

Expanded text:
gi, non ut dominantes in clero, exactionesque dioecesis suae, vel damna infligant, ideoque censemus excepto quod veterum constitutiones parochiis habere jubent episcopos, ut alia illis quae hucusque praesumpta sunt aliquibus fatigent indictionibus, ne videantur in Ecclesia Dei exactores potius quam Dei pontifices nomlitanum deferre non differant: qui metropolitanus non moretur ejusmodi praesumptiones coercere. » E
Abbreviated transcription (Latin):
Substantia enĩ sũmi sacerdotii nr̃i st̃ eloquia
hibet. Qd̾ si disceptauerit. & ita libent̾ facere
& docere minime spoponderit: nullatenꝰ conse¬
critur. Ait enĩ ꝓpħȩ ds̃. Tu scientiã reppulisti: &
ordinatorib suis decreta concilioꝵ aurib eoꝵ
inculcent᷑: ne se aliqͥd cont᷑ statuta concilii fecis

Expanded text:
Substantia enim summi sacerdotii nostri sunt eloquia  Dionysius. Quod si disceptaverit, et ita libenter facere et docere minime spoponderit, nullatenus consecretur. Ait enim prophetice Deus: Tu scientiam repulisti, et ordinatoribus suis decreta conciliorum auribus eorum inculcentur, ne se
Abbreviated transcription (Latin):
parentib x ꝓles. fides. sacram̃tum. lem
cognouimꝰ ipsũ dm̃. fidẽ. qͥa nullũ adult̾ium.
satmentũ. qͥa nullũ diuortiũ. S olus ibi nup¬
ualis concubitꝰ ñ fuit. qͥa in carne. peccati
fieri ñ poterat sine pudenda concupiscentia car¬
nis quȩ accidit ex peccato fine q̃ uere concipi
uoluit qͥ futurus homo erat sine peccato. Itẽ¬

Expanded text:
sacramentum. Prolem cognoscimus ipsum Dominum; fidem quia nullum adulterium; sacramentum, quia nullum divortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non potest sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato, sine quo concipi voluit, quia futurus erat sine peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
rem alteriꝰ uiolauerit. I tem in legib pͥncipũ
sponsa iubet᷑ lugere mortẽ sponsi. tamꝗͣ uiri
IC frĩs post ciꝰ mortem ducere ñ potest.

Expanded text:
rem alterius violavit. § 1. item in legibus principum sponsa jubetur lugere mortem sponsi tanquam virifratris post ejus mortem ducere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝓmittimꝰ dõ. In iustificationib tuis me¬
ditabor. ñ obliuiscar se mones tuos. Qd̾ om̃s
quide xp̃ianos obseruate saluberrimũ c̃. s p̃ci¬
pue hos qͥ eccłiasticã consetuti st̃ dignitatẽ. Un¬
de diffinmꝰ omnẽ qͥ ad ep̃atus ꝓuchendus est
gradũ. om̃ib modis psalteriũ nosse. ut ex
hoc etiã om̃is derus qͥ sub ipso fuerit ita monea¬
t᷑ & imbuat᷑. Inqͥratur autẽ diligent̾ a metropo¬
litano si in ꝓmptu habeat legem scrutabilit̾ &
ñ transitorie tã sacros canones & scm̃ eugłm qͣm diuin

Expanded text:
mittimus Deo: In justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos : omnes quidem christianos observare saluberrimum est, sed praecipue hos qui ecclesiasticam consecuti fuerint dignitatem. Unde diffinimus, omnem qui ad episcopatus provehendus est gradum, modis omnibus psalterium nosse: ut ex hoc etiam omnis clerus qui sub eo fuerit ita moveatur et imbuatur. Inquiratur autem diligenter a metropolitano, si in promptu habeat legem legere, scrutabiliter et non transitorie, tam sacros canones et sanctum Evan
Abbreviated transcription (Latin):
canbeant. Ecce unbanus ꝓlnbet inuestituraᷤ
parro chialiũ eccliaꝵ ꝑ monachos fieri. qͣs i oħes
ip̃ eis concessit. S illud ioħis papȩ intelligendũ
ẽ de eis capellis quȩ cũ oñi ture suo ab ep̃is
monachis concedunt᷑ Illud aut̃ urbam papȩ
intelligendũ ẽ de illis quas abbates in ꝓpriis
p̃diis edificant. in uillis uł: castellis suis. Gales

Expanded text:
atian. Ecce Urbanus Papa prohibet investituras parochialium ecclesiarum per monachos fieri, quas Joannes Papa eis concessit. Sed illud Joannis Papae intelligendum est de illis capellis, quae cum omni jure suo ab episcopis monachis conceduntur. Istud autem Urbani intelligitur de illis, quas abbates in propriis praediis aedificant in villis vel in castellis suis. QUAEST
Abbreviated transcription (Latin):
postulationẽ.⁊ ꝑ quã reuclata ẽ qntitas pecu¬
niȩ quȩ solita erat dari ꝓ ordinatione pontifi¬
pͥus decretũ gen̾ale introducat᷑ in regia urbe
scđdm antiquã ꝯsuetudinẽ. ut cũ eoꝵ ꝯscientia
natione signensis direxit responsales suos cum
ap̃ piissimos pͥncipes. significans de ordinatio¬
Imꝑator ius

Expanded text:
postulationem suam remitteretur quantitas illa, quae solita erat dari pro ordinatione Romani pontifiprius decretum generale deferatur in regiam urbem secundum antiquam consuetuditalianus natione Signiensis direxit responsales suos cum giam urbem ad piissimos principes, significans de ordinatioperator jus
Abbreviated transcription (Latin):
post baptismum accipere de¬
bent ut pleni christiani inueniantur:
qr cum spũs sanctus infunditur: cor
fidele ad prudentiam ⁊ constantiam
Quid ꝯferat spiritus sanctus in baptisma¬
te: quid in confirmatione.

Expanded text:
post baptismum accipere debent, ut pleni Christiani inveniantur, quia, quum Spiritus sanctus infunditur, cor fidele ad prudentiam et conscientiam Quid conferat Spiritus sanctus in baptismate, quid confirmatione.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ. & deplorare. & lam̃tari eos qui de hac ui¬
ta recedunt: ex pusillammitate contingit.
Ioc autẽ ex desꝑatione. future resurredionis
intelligit᷑. Unde apl̃s ñ simpliciter ait. nolumꝰ
uos ignorare de dormientib ut ñ contͥstemim.
s acddidit. sicut & cęt̾i qui sp̃e ñ hñt. Pietaus
nãq affeclu & humanitatis intuitu mortuos
lngere ñ ꝓhibemur. sicut ñ nullos scõꝵ. alioꝵ
exequiis pias lacrimas impendisse legim: Hinc

Expanded text:
autem et deplorare et lamentari eos, qui de hac vita decedunt, ex pusillanimitate contingit. Gratian. Hoc autem ex desperatione futurae resurrectionis intelt non contristemini, sed addidit: sicut et ceteri, qui spem non habent. Pietatis namque affectu et humanitatis intuitu mortuos lugere non prohibemur, sicut nonnullos sanctorum aliorum exsequiis pias lacrimas impendisse legimus. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
moniace. pͣuitatis usꝰ in galliaꝵ partib iã ditiꝰ
moleuit. ut eccłiȩ uł decime quȩ uulgari uoca¬
bulo ap̃ eos altaria nuncupant᷑. monastũs da¬
te sepiꝰ ab epĩs sub palliata auaricia uendunͦ
mortius minirũ seu mutatis clicis qͦs ꝑsonas uo¬
cant: nos auctore dõ uenalitatẽ omnẽ tam ex
reb qm̃ ex ministus eccł̃iasticis ꝓpellentes. hoc
quetũq altaria uł decimas ab anins. xxͣx. ⁊ supͣ
sub huicemodi redẽptione monast̾ia possedis
se noscunt᷑. qui ete. deinceps ⁊ sine molestia q̃libet.
su annuo. quẽ ex eisdẽ altarib habere soliti ft̃.
Idẽ. Ocqͥd data uł ꝓmissa pecuuia in sacͥs ordi

Expanded text:
itatis usus in Galliarum partibus jam diutius inolevit, ut ecclesiae vel decimae quae vulgari vocabulo apud eos altaria nuncupantur monasteriis datae saepius ab episcopis sub palliata avaritia vendantur, mortuis nimirum seu mutatis clericis, quos personas vocant. Nos auctore Deo venalitatem omnem tam ex rebus quam ex ministeriis ecclesiasticis propellentes hoc uquaecunque altaria vel decimas ab annis triginta et supra sub hujuscemodi redemtione possedisse monasteria noscuntur, quiete deinceps et sine molestia qualibet su annuo, quem ex eisdem altaribus habere soliti sunt. V. Quicquid data vel promissa pecunia in sacris ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ac̾dotes ⁊ reliqui eccłie ministri om̃isq plebs
ep̃os suos dilige̾ debent. ⁊ eoꝵ p̃ceptis obedi¬
neat qͥ in patres peccant. diuina scͥptura osten¬
dit. Si enĩ cham qͥ ñ oꝑuit pudenda patͥs inale¬
dictꝰ ẽ. multo ampliori condẽpnatione digni st̃
qͥ patͥb: legatione dĩ fungentib contumeliã infe¬

Expanded text:
acerdotes et reliqui ecclesiae ministri omnesque plebes episcopos suos diligere debent, et eorum praeceptis obedineat, qui in patres peccant, scriptura divina ostendit. Si enim Cham, quia non operuit pudenda patris, maledictus est, multo ampliori condemnatione digni sunt qui patribus legatione Dei fungentibus contumeliam infe
Abbreviated transcription (Latin):
humani generis saluator instituit. ut ueritas
quȩ ante legis & ꝓpħarum p̃conio continebatur.
ꝑ aplĩcam tubã in salutẽ uniu̾sitatis exiret. si¬
cut scͥptum est. In omnẽ terrã exiuit sonus eoꝵ:
& in fines orbis t̾re uerba eoꝵ. S huiꝰ muneris
capite. dona sua uelut in corpꝰ omne. diffuuderet.
ut exortẽ ministerii se intelligeret esse diuini
qͥ ausus fuisset a petri soliditate. recedere. Hunc
enĩ inconsortiũ indiuiduȩ unitatis assũptum
id qd̾ ipse erat dñs uoluit nominari dicendo. tu
es petꝵꝰ. & suꝑ hanc petrã edificabo eccłiam me¬
am: ut et̾m templi edificatio mirabili munere
grẽ di in setri soliditate. consisteret. hac etiam¬
eccłiam suã firmitate corroborans. ut illã nec:
humana temcritas posset appetere. nec portȩ
diximꝰ edificante constructam nimis impra
uult p̃sumptione uiolare. qͥs qͥs ciꝰ potestatem
tẽptat infringere. fauendo cupiditatib siuis.
& id qd̾ accepit a ueterib ñ sequenddo. H oc au

Expanded text:
hristus salvator instituit, ut veritas, que antea legis et prophetarum preconio continebatur, per apostolicam tubam in salutem universis exiret, sicut scriptum est : « In omnem terram exivit sonus eorum et in fines orbis terrae verba eorum ». Sed huius muneris capite, dona sua velut in corpus omne diffunderet, ut exsortem se mysterii intelligeret esse divini, qui ausus fuisset a Petri soliditate recedere. Hunc enim in consortium individuae unitatis assumptum, id quod ipse erat, voluit nominari, dicendo: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; ut aeterni templi aedificatio mirabili munere gratiae Dei in Petri soliditate consisteret; hanc Ecclesiam suam firmitate corroborans, ut illam nec humana temeritas posset appetere, nec portae diximus, aedificante constructam, nimis impia vult praesumptione violare, quisquis ejus potestatem tentat infringere, favendo cupiditatibus suis, et id quod accepit a veteribus non sequendo. » Haec
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑ sortiarias atq malesicas occulto. ẜ nunꝗͣ
iniusto dei uidicio ꝑmittente & diabolo pre¬
parante concubitꝰ ñ sequit᷑. hortandi sunt quib
ista eueniunt. ut corde contrito & sp̃u humiliato
dõ &. sacerdoti de om̃ib peccatis sius purã confessi¬
onẽ faciant. & ꝓfusis lacrimis & largitionib elemo¬
cismos ac cęt̾a eccłiasticȩ medicinȩ munia minist᷑
nũ eiꝰ abtahȩ or̃onib sanauit. sanare ꝓcuret Qd̾
si forte sanari ñ potert. seꝑari ualebunt. Esi ptqm̃
alias nuptias expetierint. illis incarne uiuentibꝰ
quib uncte fuerant pͥorib qͦs reliq̃rant. ã si pos¬
sibilitas cõcumbendi eis relicta fu̾it. reconciliari
nequibunt. S ed in hoc uidebit᷑ conirariꝰ p̃mis¬
so capło cregorii. Ibi enĩ possibilitate reddita. iubet̾¬
redire ad pͥmũ. & seꝑari ab eo cui scdo nupserat.

Expanded text:
 sortiarias atque maleficas occulto, sed nunquam injusto Dei judicio permittente, et diabolo praeparante, concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus ista eveniunt ut corde contrito et spiritu humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis suis puram confessionem faciant, et profusis lacrymis ac largioribus eleemocismos ac cetera ecclesiasticae medicinae munia ministrimum ejus Abrahae orationibus sanavit, sanare procurent. Quod si forte sanari non potuerint, separari valebunt; sed post, quam alias nuptias expetierint, illis in carne viventibus, quibus juncti fuerant, prioribus, quos reliquerant, etiamsi possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, reconciliari nequibunt. Gratian. Sed in hoc videtur contrarius praemisso capitulo Gregorii. Ibi enim post possibilitatem redditam jubetur separari ab eo, cui secundo nupserat,
Abbreviated transcription (Latin):
rib rep̃sentabant᷑. sic̃ de electione beati ambo
& beati o̾s legit᷑. Quib exemplis ⁊ p̃missis
auctoritatib liquido c̃olligit᷑ laicos ñ ẽe exclu¬
dendos ab electione. neq pͥncipes reiciendos ab
s ad consensũ electioni adhibendũ. Sac̃do tũ
enĩ ut in fine suꝑioris capłi stephani p̃p. legit᷑.
ẽ electio.⁊ fidelis ppłi ẽ humlit ꝯsentire. Desi¬
deriũ g̃ plebis reqͥrit᷑ an cleri eoꝵ electioni con¬
cordet: tunc enĩ in eccłia dĩ rite p̃ficietur anti

Expanded text:
B. Gregorii legitur. Quibus exemplis et praemissis auctoritatibus liquido colligitur, laicos non esse excludendos ab electione, neque principes rejiciendos ab sed ad consensum electioni adhibendum. Sacerdotum enim ut in fine superioris capituli Stephani Papae legitur est electio, et fidelis populi est humiliter consentire. Desiderium ergo plebis requiritur ut clericorum electioni concordet. Tunc enim in ecclesia Dei rite praeficietur antis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuiri. ⁊ dñs. ⁊ miles: dñs qͥa p̃cepit. miles quia
annos si seruus eiusdłe. tͥb qͣdragesimis. ⁊ legi¬
timas ferias peniteat. Item.
Pȩnitentia eiꝰ qͥ
in manu ep̃i. aut cruce sacͣta ꝑiurat.

Expanded text:
uri, et dominus, et miles: dominus, quia praecepit; miles, quia annos; si servus ejusdem, tres quadragesimas et legitimas ferias poeniteat. C. II. Poenitentia ejus, qui in manu episcopi aut in cruce consecrat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alligat eos qͥ umnocentes sunt ñ soluit noxios.
s ꝓ officio suo cũ petcatoꝵ uarietates audierit.
scit qͥ ligandus ẽ. qͥ soluendus. Item s̃elasiꝰ pp̃.
orientalib ep̃is de damnatione dioscori¬

Expanded text:
n alligat eos qui nocentes sunt nec solvit innoxios, sed pro officio suo cum peccatorum varietates audierit, nescit qui ligandus sit, qui solvendus. Item Gelasius papa orientalibus episcopis de damnatione Dyoscori
Abbreviated transcription (Latin):
t qualitas temꝑis. & uicinitas nos locoꝵ in¬
uitat. ut cumanã atq mufinatiã unire
debeant sacerelotes. Quia gͥ cumam castri sacer¬
p̃sentis auctoritatis pagina unisse tͥq comisisse
ri ordmatione atq ꝑmotione ue iuxta canonũ
mstituta uisa fcieruit ordinare atq disponere.
habebis ut ꝓpͥus reuera sacerdos liberã ex nr̃e
auctoritatis consensu atq ꝑmissione licentiam.

Expanded text:
 qualitas, et vicinitas nos locorum invitat, ut Cumanam atque Misenatium unire debeant sacerdotes. Quia igitur Cumani castri sacerpraesentis auctoritatis pagina unisse tibique commisisse ri ordinatione, sive promotione juxta canonum statuta visa fuerint ordinare, atque disponere habebis, ut proprius revera sacerdos liberam et nostrae auctoritatis consensu atque permissione licentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
si nos inmente caritatẽ erga odientes seruare cupi-¬
mus. & si illi nob̾cum pace̾ ñ hñt. nos tñ cũ illis
suspicari qͦd ñ uident. parati semꝑ rep̃hends num¬
qmͣ imitari. Apud alios aũ conscientia ẽ necessaria
uob. fama illis. Unde ausꝰ.¬
on sunt audiendi.
siue urri sci siue femine. qͥ qñ rep̃hendunt᷑.
i aliq̃ negligentia. ꝑ quã fit ut in malam ueni¬
ant suspitionẽ. unde. suã uitã longe abeẽ. senił.
dicunt corã dõ sufficere ꝯscientiã. estimationem
hominũ ñ solũ impudent᷑. uerũ ĩ crudelit̾ con¬
tẽpnentes cũ occidant animas alioꝵ siue blas
phemantiũ uiã dĩ. qͥb scdm suã suspitionem
s qͦd putant ePinde. qͥsqͥs a cͥmine. flagitioꝵ atq
facmoꝵ uitã suã custodit: sͥ bene facit. Quisqͥs

Expanded text:
si nos in mente caritatem erga odientes servare cupimus, etsi illi nobiscum pacem non habent, nos tamen cum illis suspicari quod non vident, parati semper reprehendere, nunquam imitari. Apud alios autem conscientia est necessaria nobis, fama illis. Unde AuNon sunt audiendi, sive viri sancti sive femine, qui quando reprehenduntur in aliqua negligentia, per quam fit ut in malam veniant suspicionem, unde suam vitam longe abesse sciunt, dicunt coram deo sufficere sibi conscientiam, estimationem hominum non solum impudenter, verum etiam crudeliter contemnenphemantium viam Dei, quibus secundum suam suspicionem sed quod putant. Proinde quisquis a criminibus flagitiorum atque facinorum vitam suam custodit,
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat: habemꝰ paulũ dicentẽ. Glia nr̃a
hec ẽ: testimoniũ ꝯscientiȩ nr̃e. Iob ꝙͦ dicit.
testis in corde: dimittamꝰ stultos foris loqui qͥ d
uoluerint. Quid enĩ aliud detrahentes faciunt.
nͥ qͦd in puluerẽ sufflant: & in ocłos suos terrã
excitant: ut unde puluerẽ detractionis ꝑflant.
inde magis nil ueritatis uirleant : Uocancdi
tam̃ sunt etiam ipsi. tranquille ammonendi eiꝰq
satis fieri omib modis debet. scientes qͦd de iui¬
deis ueritas dicit. Ne forte. scandalixemꝰ eos. Si
aũ satis fieri sͥ ex ueritate noluerint. habemꝰ con¬
solationẽ quã in euugłio accipias. Cum enĩ dño¬

Expanded text:
Habemus Paulum dicentem: Gloria nostra haec est testimonium conscientiae nostrae. Job quoque dicit: lo, testis in corde, dimitte stultos foris loqui quod volunt. Quid aliud detrahentes faciunt, nisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant; ut unde plus detractionis perflant, inde magis nihil veritatis videant? Vocandi tamen sunt etiam ipsi, tranquille admonendi, eisque satisfieri modis omnibus debet, scientes quid de eis Veritas dicit: Ne forte scandalizemus eos. Si autem satisfieri sibi ex veritate noluerint, habes consolationem quam in
Abbreviated transcription (Latin):
e petro insuꝑ ad nos ꝑuenisse cognoscite.
qͥa solidos dederit ad usuras. qd̾ uos oportet
cu om̃i sedulitate pqͥrere. & si ita ꝯstiterit. aliũ
eligite. ⁊ ab huiꝰmodi nos ꝑsona sine mora suspen¬
dite. Nam nos aniatorib usuraꝵ nulla ratione
manꝰ imponimꝰ. Si uͦ subtili habita inqͥsitioe
platũ ẽ ignoramꝰ. cũ de creto a uobis facto ad nos
eũ uenire necẽe ẽ: ut uitã moresq illiꝰ sollicitiꝰ
reqͥrentes. sensũ qͦ parit̾ cognoscamꝰ. ut si huic

Expanded text:
e eo insuper ad nos pervenisse cognoscite quod solidos dederit ad usuras, quod vos oportet cum omni subtilitate requirere; et si ita constiterit, alium eligite, et ab hujusmodi vos persona sine mora suspendite. Nam nos amatoribus usurarum nulla ratione manus imponimus. Si vero subtili habita inquisitione perlatum est ignoramus, cum decreto a vobis facto ad nos eum venire necesse est, ut, de vita moribusque ipsius sollicitius inquirentes, sensum quoque pariter agnoscamus; ut
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ. helyȩ.⁊ zelũ symonis chananei.
petͥ seueritatẽ anamã ⁊ saphirã trucidantem.
pauli constantiã. qͥ elymã magũ uiis dñi refi¬
stentẽ et̾na seueritate damnauit. Non ẽ cru¬
delitas crimina ꝓ d̃o punre: s pietas. Uñ in

Expanded text:
auctoritatem Eliae, zelum Simonis Chananaei, Petri severitatem Ananiam et Saphiram trucidentem, Pauli constantiam qui Elimam magnum viis Domini resistentem, aeterna severitate damnavit. Non est crudelitas crimina pro Deo punire, sed pietas. Unde et in
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate uenire. Uñ ñ isti mutant ciuitatẽ
hoc negant causa utilitatis uł necessitatis fieri
posse. quotiens cõmunis necessitas aut utilitas
cit᷑. qͥ necessitatẽ patientibꝰ miscdiã ñ ĩpendit.

Expanded text:
necessitate venire. Unde non isti mutant civitates,hoc negant causa necessitatis vel utilitatis fieri posse, quoties communis utilitas aut necessitas citur qui necessi
Abbreviated transcription (Latin):
mis exiit iesus cu discipulis sius in
terram uideam ⁊ ibi morabatur cum eis:
baptizabat non per seip̃m sed per discipu¬
los suos quos intelligimus iam fuisse ba¬
ptilatos sine baptismo ioamis sicut nõ¬
nulli arbitrantur: sine quod magis cre¬
dibile est baptismo christi. ¶Ite respõ
dit dñs petro : qui loc tus est non indi¬
get nisi ut pedes lauet: sed est mundus
totus. Unde intelligitur ꝙ iam petrus fu¬
Apostoli omnes christi baptismate ba¬
ptisati creduntur.

Expanded text:
mis exiit cum discipulis suis in Iudaeam et illic morabatur cum eis, baptizabat non per se ipsum, sed per discipulos suos, quos intellegimus iam fuisse baptizatos siue baptismo Iohannis, sicut nonnulli arbitrantur, siue, quod magis credibile est, baptidit Dominus Petro: Qui lotus est non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Unde intelligitur, quod jam Petrus fuApostoli omnes Christi baptismate baptizati creduntur.