comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ enaginat: s angłm audit ꝓbibentẽ ne ꝑficiat. Ille
ad ignẽ positꝰ xꝑm p̾dicat. carnifices urgentes carboneᷤ
ministrando. u̾bis ñ exasꝑat: efficit᷑ holocaustũ dño
idest totũ incensũ: qͥa intꝰ igne caritatis extiꝰ uͭ flãma
estuabat tͥbulationis. Hic qͥa obediens efficit᷑. filrũ re¬
cipit incolumẽ: ille qͥa ꝑseuerat in torm̃tis. adi filio
recipit᷑ ad salutẽ. Hec est fortitudo caritatis. De bac scͥp¬
tũ est. fortis est ut mors dilectõ: Et ut uerũ fatear for¬
Ĩ hiis aũ ꝯsistit fortitudo totiꝰ religioni. Itaq qͥscit & ult.¬

Expanded text:
gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem positus Christum praedicat, carnifices urgentes, carbones ministrantes verbis non exasperat, efficitur holocaustum Domino, id est totum incensum, intus igne charitatis, exterius vero flamma tribulationis. Hic quia obediens efficitur, filium recipit incolumem, ille quia perseverat in tormentis, a Dei Filio recipitur ad salutem. Haec est fortitudo charitatis. De hac scriptum est: Fortis ut mors dilectio , et ut verum fatear, forIn his autem consistit fortitudo totius religionis. Qui scit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ desistim᷑. qͦd apłs ꝓhibet dicens. cũ om̃ib inqͥt pac̃e
habentes. Quid gͥ trs dic̃a de his. qͥ ꝓ boue aut asino.
ꝑrimũ ꝑsequutur Quid facerent᷑: si mortẽ filii nun¬
tiares. Et qͥd. si septem filioꝵ mortẽ sicut beato iob
nuntiatũ est. estimas euenisse: Instruit gͥ beatus
iob claustrales de patiencia. qͣlit dapna rerũ tẽporaliũ
sustin̾e debeant: qͣlit̾ ꝓ morte carnaliũ amicoꝵ dolere
conueniat. utrũq benngne portans. qͥnͣ ꝓ dãpno rerũ
ꝑsecut᷑ est hostẽ: nͨ ꝓ morte fĩlioꝵ ad oclim qtđ est morᷤ
amme cor inclinauit. Qui nult fortissimꝰ ẽẽ sĩc abrah̃a.
qͥñ amisit sua. s dimisit. qͥ ñ sic amaurit filiũ suũ ut cũ
siliũ offenderet. talis dico renuntiet om̃ibs qͥ poffidet:
simo. dudiamꝰ qͣlit̾ Abrah̃a sua dinisit. laurentiꝰ sua
disꝑsit: dedit panꝑil. Abrahã filiũ suũ obtulit deo:
laurentiꝰ seip̃m ꝓfilio dei. Hic igñe parat. colligat filiũ.

Expanded text:
omni, inquit, pacem habentes . Quid ergo, fratres, dicam de iis qui pro bove aut asino proximum persequuntur? Quid facerent, si mortem filii nuntiares? Et quid si septem filiorum, sicut Job nuntiatum est, autumares evenisse? Instruit igitur beatus Job claustrales de patientia, qualiter damna rerum temporalium sustinere debeant, qualiter pro morte amicorum carnalium dolere convenpersecutus est hostem, nec pro morte filiorum ad odium quod est mors animae cor inclinavit. Qui vult autem fortissimus esse sicut Abram, qui non amisit sua, sed dimisit; qui non amavit filium suum ut Dei Filium offenderet, talis dico renuntiet omnibus quae possidet, simo. Audiamus qualiter Abram sua dimisit, Laurentius sua sit et dedit pauperibus . Abram filium suum Deo obtulit. Laurentius seipsum pro Filio Dei; hic ignem parat, colligat filium,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd possit fr̾at̾ ille. diligent̾ intinant. Eõpatiunt᷑ & ma¬
gistro: ne qͥ p̾ire deb. deficiat in uia. Unde qͥdã usꝰ in¬
oleuit in conuentu qͥrũdã fr̃m. ut aliqͣm de frĩb abb̃i

Expanded text:
quid possit frater ille, diligenter intimant. Compatiuntur et maquid possit frater ille, diligenter intimant. Compatiuntur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via. Unde quidam usus inolevit in conventu quorumdam fratrum, ut aliquem de
Abbreviated transcription (Latin):
cõpatit᷑ s głat᷑: & ideo suꝑba uocari potest. Sic una eaꝵ
adulando amicã se e̾ẽ dicit: alia uͦ fingendo lacͥmas. etiã sa¬
pientes decipit: t̾ria uͦ multa tͥbuens. maiora recipit. Acci
frẽm suũ benigne corsolat᷑: uł qͣndo uere cõpungit᷑ corde.
aut qnͣdo pauꝑi miseret᷑ & cõmodat. nec retͥbutionẽ seqͥt᷑
s lolo pietatis affectu tͣhit᷑ ad minꝰ. Una ex istis consolato¬
ria est. alt̾a pietatis: t̾cia refectõis. Sunt qͥdã qͥ cõpati
unt᷑ sͥ. qͥdã fr̃i: qͥdã magist᷑. Prinũ modestie est. sccłm
dilectõnis. t̾ciũ prudentie. Quosclã eñi uerecundia siue
desideriũ carnis affligende repͥmit. ne carnis indigen¬
tie & necessitati cõpati uelint: qui si modesti e̾e̾nt cõpate¬
rent᷑ sͥ. ne int̾ficiant ciũẽ. Alios cogit dilectõ cõpati fr̃i
suo: s qͥa ñ habent unde cõpleant oꝑa cõpassionis. p̾la
tis qͦrũ est ꝓuidere & impendere necessaria. qͣlis sit uł

Expanded text:
oriatur, et ideo superbia vocari potest. Sic una earum adulando dicit se amicam esse; alia vero fingendo lacrymas, etiam sapientes decipit; tertia vero multa tribuens, majora recipit. Accipfratrem suum benigne consolatur, vel quando vere compungitur corde, aut pauperi quando miseretur et commodat, nec retributionem sequitur, sed solo pietatis affectu trahitur ad munus. Una ex istis consolatoria; altera est pietatis; tertia est refectionis. Sunt quidam qui compatirimum modestiae est, secundum dilectionis, tertium prudentiae. Quosdam verecundia sive desiderium carnis affligendae reprimit, ne carnis indigentiae et necessitati compati velint, qui si modesti essent, compaterentur sibi, ne interficerent civem. Alios vero cogit dilectio compati fratri suo; sed quia non habent unde compassionis operatis quorum est providere et impendere necessaria qualis sit et
Abbreviated transcription (Latin):
species: silicet uoluntaria. usualis. gen̾alis. nat᷑ał.
Noluntate sunt delicati illi. qͥ cũ grossiorib cibis uti possent.
nolunt. s diu̾sa & exqͥsita fercła qͦrentes. respondent uentͥ.¬
Sicut enĩ pat filii lenocinantis pͣuos mores uͥga castigat:
sic ꝑabstinentiã uentͥs & gule uoluptuosꝰ restͥngit᷑ affectꝰ.
Sollicitũ me redit cura uentͥs. nc hos. ñc illos exopto

Expanded text:
es, scilicet voluntate, usu, genere et natura. Voluntate delicati sunt illi qui cum grossioribus cibis uti possunt nolunt; sed diversa et exquisita fercula quaerentes, respondent ventri ettia. Sicut enim pater filii lenocinantis pravos mores virga castigat, sic per abstinentiam ventris et gulae voluptuosus restringitur affectus. Sollicitum me reddit cura ventris, n
Abbreviated transcription (Latin):
dilucło. offerebat ꝓsingłis holocausta. & sic faciebat
iob cunctis dieb. Abrahã uͦ ñtantũ ysmaelẽ expulit.
s etiã ysaac qͣm insentũte sua de sterili coniuge ge¬
nuerat. qͥ erat amor patͥs. ip̃e est enĩ qͣm diligebat a
brahã. matͥs solatiũ. gaudiũ utͥusq: illũ dico talẽ
ad immolandũ do obtulit. Sic fr̃s debe ͣ eẽ animo
fortes ut thobyas. si loqtͣ aliquis nr̃m cũ amico suo.
doceat eũ bona. siñ absens fuerit. dret ꝓ absente. Si aũ fcetio
hostes. scilicet manu. lingua & animo. Mani ꝑsequim᷑
hostes. qnͣdo illud qł ui raptores abstulerant. ui recu¬
ꝑam᷑: cont̾licentes apł̃o qͥ dicit. ne repetas. Qui eni re¬
petit cũlitigio: male repetit. lingua ꝑseqͥm᷑: qnͣdo ꝯ¬
querendo siue accusando apd̃ potentiores ut nr̃a reci¬
piamꝰ. ꝑximos nr̃os licet mali sint. sub articło mortis
uinctos relinqͥmꝰ: ñ dantes locũ ire ut ait apls. s uin¬

Expanded text:
ta, et sic faciebat Job cunctis diebus . Abram vero non tantum Ismaelem expulit, sed etiam Isaac, quem in senectute sua de sterili conjuge genuerat, qui erat amor patris ipse est enim quem diligebat, Isaac matris solatium, gaudium utriusque : illum dico talem, ad immolandum Deo obtulit. Sic, fratres, debemus esse animo fortes, ut Tobias. Si loquatur aliquis nostrum cum amico suo, doceat eum bona; si vero absens fuerit, oret pro absente. Si autem fortior hostes, scilicet manu, lingua et animo. Manu persequimur hostes, quando illud quod vi raptores abstulerant, vi recuperamus, contradicente Apostolo, qui dicit: Ne repetas tua. Qui enim repetit cum litigio, male repetit . Lingua persequimur, quando conquerendo sive accusando apud potentiores ut nostra recipiamus proximos nostros licet mali sint, sub articulo mortis vinctos relinquimus, non dantes locum irae, ut ait Apostolus, sed vin
Abbreviated transcription (Latin):
dacii ut unũ occulte. alt̾u aꝑte. t̾ciũ uͦ alit̾ qͣ ꝓmit¬
tit᷑ eueniat. Restat ñc̃. ut de illis qͥ ft̃ fortes animo.
aliqͥd dicamꝰ. Sũt eni qͥdã fortes animo. alii uͦ fortõrẽ.
alui fortissimi. Fotis thobias. foetior iob. fortissimꝰ abraham.
Duobs modis ꝓbat᷑ amimi fortitudo: cupiditate scilicet
& carnalitate. Non cessit thobias cupiditati. qnͣdo ga¬
belo contͥbuli suo egenti. pondꝰ argenti cõmisit: nec pł
amauit pecumã. qm ꝑximũ. Amisit iob substantiã.
s qͥd ait: Dñs dedit dus abstulit. sicut dño placuit
ita factũ est: sit nom̃ dñi benedictũ. Timisit abrahã
qd possidebat: & obediuit uoci dm̃i ñ coactꝰ. ẜ sponte.
Tobias cõmisit. iob amisit. abrahã dimisit. Hic pecuniã.
iste substantiã: ille t̾rã. domũ. & cognationẽ. Nnꝰ inspe
indolore amĩtendi. incoactõe deserendi: s simul expellĩe
tͤs tͥa. qͥsq: suũ. Nec cedunt carnalitati. Non pł amauit

Expanded text:
dacii, ut unum occulte, alterum aperte, tertium vero aliter quam promittitur eveniat. Restat nunc ut de illis qui sunt fortes animo, aliquid dicamus. Sunt enim quidam fortes, alii fortiores, alii fortissimi. Fortis Tobias , fortior Job , fortissimus Abram . Duobus modis probatur animi fortitudo, cupiditate scilicet et carnalitate. Non cessit Tobias cupiditati, quando Gabelo consobrino suo egenti pondus argenti commisit, nec plus amavit pecuniam quam proximum. Amisit Job substantiam, sed quid ait: Dominus dedtum est. Sit nomen Domini benedictum. Dimisit Abram quod possidebat et obedivit voci Domini, non coactus sed sponte. Tobias commisit, Job amisit, Abram dimisit; hic pecuniam, iste substantiam, ille terram, domum et cognationem; unus in spe, in dolore amittendi, in coactione deserendi. Sed similiter expellunt tres tria, quisque suum, nec cedunt carnalitati. Non plus enim
Abbreviated transcription (Latin):
frangat bumana fragilitatẽ. Et hec est cõpassio pͥden¬
tie. Eria fc̃. ꝑ qͦ pͥoat᷑ uera cõpassio. silicet occulta bene¬
ficia. pariꝑtas. & mors. Beneficiũ enĩ. sumpendatur
occulte. hnmane laudis fauor̃e extinguit: qͣndo aũ panꝑi
miseret᷑ aliqͥs. tẽꝑalis remonet spem retbutionis: cũ ꝓpri¬
mo mortẽ pati ñ rerinuit. amorẽ mundi ñ p̃ponit. Hec st̃
enĩ illatͥa. qͦsolent eneruare cõpassionis menbra. huma¬
nus silicet fauor. tẽꝑalis retͥbutõ. & amor mundi. Qui

Expanded text:
at humanam fragilitatem, et haec est compassio prudentiae. Tria sunt per quae probatur vera compassio, scilicet occulta beneficia, paupertas et mors. Beneficium enim si impendatur occulte, humanae laudis favorem exstinguit. Quando autem miseretur aliquis, temporalis removet spem retributionis. Cum pro proximo mortem pati non renuit, amorem mundi non praeponit. Haec sunt enim tria illa quae solent enervare compassionis membra, humanis favor, temporalis retributio et amor mundi. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
to torpescunt. Tales etiã qͦsdã de popło nat᷑a plasma¬
uit. Om̃ib his cõpatiens est religio. Est & uera & falsa
cõpassio: utͣꝙ tam̃ tͥb modis fierisolet: filicet ore. corde
& oꝑe. Ore fit ficta cõpassio: qnͣdo aliqͥs flebilib u̾bis cdãp̾¬
nũ alt̾iꝰ consolat᷑. Corde uͦ: qͣndo aliqͥs qͥ abundat diuitus.
alicui opp̾sso egͥtudine sine egestate occurrit. & pietate mo¬
tꝰ. cõpatiendo m̃tis affectũ inclinat: tnsiens aũ ñ succur¬
rit egenti. Hec est cõpassio sterilis: concepit.s ñ peꝑit.
De conceptui uere cõpassioins nascisolet elemosina: s tanqͣ.
trice mulieris mortuũ eicit. Illa qͦ ore fit tantũ. adulato¬
ria est: hec aũ sterilis nuncupat᷑. Seqͥt᷑ alia qͥ multa tͥbuit:

Expanded text:
atim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmaatim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmavit. Omnibus his compatiens est religio. Est et vera, et falsa compassio, utraque tamen tribus modis fieri solet, scilicet ore, corde et opere. Ore ficta compassio fit, quando aliquis flebilibus verbis damnum alterius consolatur. Corde vero, quando aliquis, qui abundat divitiis, alicui oppresso aegritudine vel egestate occurrit, et pietate motus, compatiendo mentis affectum inclinat; transiens autem non succurrit egenti. Haec compassio sterilis concepit, sed non peperit. De conceptu enim verae compassionis solet nasci eleemosyna, sed tanquam trice mulieris mortuum ejecit. Illa quae ore fit tantum, adulatoria est, haec autem sterilis nuncupatur. Sequitur alia, quae multa tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est gͥ. ut ñ ad ingurgitationẽ uentͥs ut ait beat᷑ gͦgo¬
rius utam. s discamꝰ sat᷑ari & esurire. abundare & penu-¬
riã pati cũ beato paulo: ne płꝰ carm tͥbuamꝰ ꝙͣ. necessitas
petat. & sic excludat᷑ delicata uoluntas. Tsu uͦ delicat i
lunt ne seqͣt᷑ infirmitas. Infirmitatẽ corꝑis timent.
usus abolencłꝰ est. Gẽnere delicati sunt filii nobiliũͥ qͥ sic̃
tos. huimiles st̃ ubo. uestitu. oꝑe. amabiles ad societatẽ:
tctabiles si corrigant᷑. Honesti consilii: consolatores fr̃m.
Hii sui gen̾is auctoritatẽ ñ p̾cendũt. ite honorari q̃ ant ĩ eccłia.
nec de parentũ suor dignitate głant᷑. s occultant cau¬
sas suꝑbie. ne pes eor labat᷑ inuitiũ. Nat᷑a uͦ delicati sũt:
qͦrũ cõplexio talis est. ut pondꝰ laboris. ieiumi. & ugili¬
arũ ferre ñ ualeant. qͥ etiã cibos exqͥsitos fastidiunt: qͥ
sͥ st̃ oneri. qͥ calore solis dissoluti citolarant᷑. & frigore ci¬

Expanded text:
Necesse est igitur, ut non ad ingurgitationem ventris, ut ait beatus Gregorius, utamur; sed discamus » satiari et esurire, et abundare et penuriam pati cum beato Paulo , « ne plus carni tribuamus quam necessitas petat, et sic excludatur delicata voluptas. » Usu vero delicati lunt, ne sequatur infirmitas. Infirmitatem timent, et animusus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium: qui, sictos, humiles sunt verbo, vestitu et opere, amabiles ad societatem, tractabiles si corrigantur, honesti consilii, fratrum consolatores. Hi sui generis auctoritatem non praetendunt, ut honorari queant in Ecclesia, non de parentum suorum dignitate gloriantur, sed occultant causas superbiae, ne pes eorum labatur in vitium. Natura vero delicati sunt, quorum complexio talis est, ut pondus laboris, jejunii et vigiliarum ferre non valeat, qui etiam cibos exquisitos fastidiunt, qui sunt oneri sibi, qui calore solis dissoluti, cito lassantur, et frigore st
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsic eclomant carnis sue suꝑbiã. ut uirtꝰ deficiat cum
laborare uelinit. Si ieiunare. stomatꝰ languet: Si legũt.
utigĩe. si qͥ laboris agunt. capitis dolorẽ patiunt᷑
& hoc icio. qͥa habuerunt zelũ. s ñ sccłm scientiam.
Sunt eñ qͥslã. in qͥl maxime debet haberi scientiaͥ
scilicet ienimũ. uigilie. & labor. nisi eñĩ labori succedat
me & corꝑis scd̃m scientiã. Sunt aũ alii. qͥ corpe fortes.
debiles aũ animo. parcunt sͥ. seipõs amaaites: sectant᷑
otiũ. uacant fabulis. Tales accusant᷑ de furto: de rapia.
de mendatio fures sunt: qͥa cõmum necessitati subtͣbũt.
qd cõmune fec̾ant cũ renuntiarent mundo. se ip̃os
abnegantes. Raptores sũt cora do: qͥ eo uidente qui no¬
init occulta cordiũ. cõmuni uite qđł senunt aut possñt.
uolent̾ anfert̃. Mentunt᷑ aũ corã do & hominib:. qͥa
qͥdͥ uouer̃t. reddere possunt. s nolunt. Sic gͥ cora deo

Expanded text:
sic edomant carnis superbiam, ut virtus deficiat cum sic edomant carnis superbiam, ut virtus deficiat cum laborare velint: si jejunant, stomachus languet; si legunt, vertiginem; si quid laboris agunt, capitis dolorem patiuntur. Et hoc ideo quia habuerunt zelum, sed non secundum scientiam. Sunt enim quaedam in quibus maxime debet haberi scientia, scilicet jejunium, vigiliae et abor. Nisi enim labori succedat secundum scientiam. Sunt autem alii qui corpore fortes, debiles autem animo, parcunt sibi, seipsos amantes, sectantur otium, vacant fabulis. Tales accusantur de furto, de rapina, de mendacio. Fures sunt quia communi necessitati subtrahunt quod commune fecerant cum renuntiarent mundo, seipsos abnegantes. Raptores sunt coram Deo, quia, eo vidente qui novit abscondita cordium, communi vitae quod sciunt aut possunt violenter auferunt. Mentiuntur autem coram Deo et hominibus, quia quod voverant reddere possunt, sed nol
Abbreviated transcription (Latin):
om̃il modꝰ. Quod enĩ excedit modũ: excedit.
& uires. Mod̾ rẽ seruat in columem: qͣm imimocłatõ
confũdit. Mocꝰ eqͣ lance librat on̾a fortiꝵ. siue debili¬
um: ne gͣuent᷑ fortiores. aut debiles oppͥmant᷑ sub on̾e.
Tres ft̃ enĩ speties fortiũ. Sunt eñ qͥdã fortes animo:
alii uͦ corꝑe. alii scientia. Scientia fortes st̃ qͥdã: qͥlic
diligentis aniim affectu careant. licet fortitudo corꝑi
clinant anini rigorẽ: & corpus cogunt seruire suo cͤa¬
tori. Oña fr̃m consolando portant. corrueites alleuant
docẽdo. & si corruerint ip̃i. cito resurgunt. ne scandalũ
genererent. qͥa sapientes ft̃. Duo gͣuia portarit. animu
idelicet labent̾e. carnẽq infirmã: tegunt occulta cordis.
amare. qͥa sciunt bene oꝑari. Corꝑe fortes st̃. qͦs nat᷑a so¬
lidauit ad tolerandos labores. quoꝵ qͥdã possunt oꝑari
uolunt ꝙͣ pati possunt. Potiit s noluit golyas bene

Expanded text:
 excedit modum, excedit et vires. Modus servat rem incolumem, quam immoderatio confundit. Modus aequa lance librat onera fortiorum sicut debilium, ne graventur fortiores, aut debiles opprimantur sub onere. Tres sunt enim species fortium. Sunt enim quidam fortes animo, alii vero corpore, alii scientia. Scientia sunt fortes quidam, qui licet diligentis affectu animi careant, licet fortitudo corporclinant animi rigorem, et corpus cogunt servire suo Creatori, onera fraterna consolando portant, corruentes allevant docendo, et si corruerint ipsi, cito resurgunt, ne scandalum generent, quia sapientes sunt. Duo gravia portant, animum videlicet labentem, carnemque infirmam; tegunt occulta cordis eamare, quia sciunt bene operari. Corpore sunt fortes, quos natura solidavit ad tolerandos labores, quorum quidam quod prositvolunt quam pati possunt. Potuit sed noluit bene
Abbreviated transcription (Latin):
minor angłis extitit. equales nos angłis uͥtute sue
minorationis fecit. Unde q moriẽdo docuit mortem
ñ metui. resurgendo de uita ꝯfidi. ascendendo de
celestis pat̾e ħ elitate głari. ut qͦ caput p̾isse conspi¬
cit᷑. illuc subseq̃ & membra gratulent᷑. Om̃s aũ nos
qͥ in eiꝰ fide nati sumꝰ. eiꝰ ꝓcul drbio corpꝰ existimꝰ. Non
gͦ fragilitas humana se desꝑet. unigeniti sangui¬
nẽ ꝯsicłet. & in p̃cio suo uicdet. qͣm magna ẽ q̃ tanti
ualet. ꝑpendat sollicite qͦ caput p̃cessit. & qͥ ad u¬
uendũ p̃ceptis astͥngit᷑. ad sꝑandũ exemplo roboret᷑.
Confidat celos. sꝑet suꝑnã pat̾ͥam. angloꝵ se sociã sciat.
atq in suo capite p̾latã se angłis gaudeat. Qui gͥ ĩ
hoc scło claustri tediũ seu labores ad tempꝰ sustinẽt:
in claustro ñ manufacto qͦd.ẽ. in celis. cũ angłis si¬

Expanded text:
minor angelis exstitit, aequales nos angelis virtute suae minorationis fecit. Unde et moriendo docuit mortem non metui, resurgendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari; ut quo caput praeiisse conspiciunt, illuc se subsequi qui in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Non ergo fragilitas humana de se desperet. Unigeniti sanguinem consideret, et in pretio suo videat quam magna est, quae tanti valet. Perpendat sollicite quo caput praecessit, et quae ad vivendum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplo roboretur. Confidat coelos, et speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, atque in suo capite praelatam se angelis gaudeat. Qui ergo in hoc saeculo claustri taedium seu labores ad tempus sustinent, in claustro non manufacto quod est in coelis cum angelis
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eodẽ et̾ne felicitatis ordinẽ ꝯseruent. Nullo indi¬
gent. & id̾o ñ ẽ eis necessariũ ut laborent. Non esurũt
neq siciunt q celesti pane satant᷑. & de torrente uo¬
luptatis bibunt. faciem patris semꝑ uident. qr pre
cet̾is rationabilib creaturis ꝑfectã cognitionẽ de eo¬
habẽt. Amãt d̃m & desid̾ant. nͨ tam̃ desid̾io curant᷑. nͭ
fastidio laborãt. Similit̾ ĩ mat̾iali claustro multi ft̃
qͥ future felicitatis ordinẽ diligunt. Paucis indigent
qm̃ ĩ ꝓpͥos usus p̃ter uictũ & uestimentũ nicħ habẽt.
Ea etiã q̃ carnis necessitati ꝯcessa st̃. carni subtͣhũt. Na¬
t᷑am uincunt: qm̃ celestẽ uitã in t̾cis ducunt. Contem¬
plationi uacãt. deũ uidẽ desid̾ant: & q̃cũq urt̾ii cõ¬
tingant. aduentũ tam̃ iudicis pacient̾ expectant.

Expanded text:
ut in eodem aeternae felicitatis ordinem conservent. Nullo indigent, et ideo non est eis necessarium ut laborent. Non esuriunt, neque sitiunt, quia coelesti pane satiantur, et de torrente voluptatis bibunt: faciem Patris semper vident, quia prae caeteris rationabilibus creaturis perfectam de eo cognitionem habent. Amant Deum, et desiderant, nec tamen desiderio cruciantur, nec fastidio laborant. Similiter in materiali claustro multi sunt qui futurae felicitatis ordinem diligunt. Paucis indigentam in proprios usus praeter victum et vestitum nihil habent. Ea etiam, quae carnis necessitati concessa sunt, carni subtrahunt. Naturam vincunt, quoniam coelestem vitam in terris ducunt, contemplationi vacant, Deum videre desiderant. Et quaecunque interim contingant, adventum tamen judicis patien
Abbreviated transcription (Latin):
conspectũ cli conuenimͣ. ne ibicłẽ let̾iores simꝰ. Sunt eñi
qͥdã q m̃te uagi. attoniti ocłis. habitu dissoluti. plana
parietũ ꝓspicientes ꝑlustͣnt: aliud cantant. & aliud co¬
gitant. Inchoro sunt corꝑe. s inforo m̃te: nc̃ intꝰ sunt.
nc̃ foris exeunt. nͨ tantũ intꝰ dissoluti. s eciã cũ exieriit

Expanded text:
conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exeunt; nec tantum intus dissoluti, sed etiam cum exieri
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa mitis sũ & humilis ccede: & innemetis reqͥem animabs¬
tis. In musica siqͥdẽ xp̃i. sex sũt uoces: int̾ se ꝯsone. Mꝰ cordes
Prima concordie uex. est humilitas cordis: sccl̃a mortifi¬
passiõi: cõpassio consolatiomi. consolatio oratiõi. otatõ deuo¬
tioni. Nota itũ descensũ. qͦmͦ ꝑtineat leuoto ad orationẽ.
oratõ ad consolationẽ: consolatio ad cõpassionẽ. cõpassio
ad mortificationẽ: mortificatio ad humilitatẽ. In his
sex uocil. cantat᷑ canticũ nouũ: canticũ baritatis. In
his audit᷑ iubilũ unitatis. ꝯsonũ melos deuotionis:
contẽplationis dulcedo.

Expanded text:
quia mitis sum et humilis corde, et invenietis reqquia mitis sum et humilis corde, et invenietis reqtis? In musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortifipassioni, compassio consolationi, consolatio orationi, oratio devotioni. Nota iterum in descensus quomodo pertineat devotio ad orationem, oratio ad consolationem, consolatio ad compassionem, compassio ad mortificationem, mortificatio ad humilitatem. In his sex vocibus cantatur canticum novum, canticum charitatis. In his auditur jubilum unitatis, consonum melos devotionis, contemplationis dulcedo.
Abbreviated transcription (Latin):
descendens ad cõpassionem ꝓrum: eleues. ascenclẽs ad
cõtẽplationẽ cli. Noli cantare cũ lucifero incelo. seu cũ
pͥmo homine in paradyso: s cantes incẽplo cũ xp̃o. eici¬
ens em̃tes & uendentes er eo: Eiciens uenclentes cdata
giãm: & em̃tes uaña gram. Cantꝰ diaboli. est cupiditas can¬
ma uox est cdelectat̃o. scd̃a consensꝰ: t̾cia excusatõ. Ex his sex uo¬
cib. constat discordie cantꝰ. Musica diaboli. ab altiori uoce can¬
tari cepit. Inchoauit eñi incelo antiphonã elationis. dicens.
buit. Sieñ ñ excederet reglam subiectionis: cantaret cum
aliis angłis canticũ ꝑpetue felicitatis. Descendens uͦ decelo.
inchoauit antiphonã suggestionis in paradiso: despatioĩs
minferno. Differt itaq musica xp̃i: a musica diaboli. Ila
em̃ incipit a uoce sublimiori:. h aũ in humiliori. Andigͦ doc¬
torẽ. de musica sp̃uali doctnã nobis facientẽ. Biscite inqͥt ame.

Expanded text:
descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, canima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: buit. Si enim non excederet regulam subjectionis cantaret cum aliis angelis canticum perpetuae felicitatis. Descendens vero de coelo inchoavit antiphonam suggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Christi a musica diaboli: illa enim incipit a voce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, inquit, a me
Abbreviated transcription (Latin):
nantiã uocũ. serua & concordiã moꝵ: ut ꝑ exẽplũ concorleᷤ
ꝑximo. ꝑ uoluntatẽ deo: ꝑobedientiã magistro. Nec est
concordia moꝵr. Sunt etiã tͤs species sonoꝵ: qͦ funt pulsu.
flatu &e cantu. Ad cytharã ꝑtinet puls̃. ad organũ flatꝰ: ad
uocẽ cantꝰ. Assignari potest hec consonantia sonoꝵ. con
cordie moꝵ: si referat᷑ ad pusũ cythare. manuũ oꝑatõ. ad
flatũ orgam. m̃tis deuoto: ad cantũ uocis. sermonis ex¬
hortatõ. ꝑcute gͥ cordas cythare. manu bone oꝑationis. ut
concordes ꝑrimo ꝑerẽplũ mortificate carnis: imple orga¬
nũ cordis flatu. idest sp̃u sc̃e inspirationis: ut reddas dõ
dulcẽ sonũ pie deuotionis. It itũ concordes magist᷑ͦ. canta
canticũ nouu. canticũ obedientie. canticũ noui hõmis¬
Qͥ ꝓlest dulcedo uocis: sine dulcedine cordis. Sicut gͥ
ꝑascensꝰ & descensꝰ musice. frangis & eleuas uoc̃e: sic per
ascensꝰ & descens uͥtutũ. frangas & eleues m̃tẽ. frangas.

Expanded text:
 serva et concordiam morum, ut per exemplum concordes proximo, et per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonam: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis flatu, id est, Spiritu sanctae inspirationis, ut reddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedientiae, non canticdest dulcedo vocis sine dulcedine cordis? Sicut per ascensus musicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas
Abbreviated transcription (Latin):
puenit᷑. Sunt etiã abii noce clissoluti. qͥ uocis fue mocdulatiõe
lant᷑. nec tantũ ganclent de tlono gr̃e. s etiã alios spernũt
tum̃tes elatiõẽ. aliucl cantant ꝙͣ libri habeant: & aliud forsi¬
tau it̾ũ dictͣ. sisint illud idẽ it̾ũ cantat᷑i: tanta est leuitas uo¬
tis forsitan & m̃tis. Cantant fortassis. ut placeant ppło ma¬
gis ꝙͣ do. Q sic cantant. ñ cantant in choro cũ maria sorore mo¬
Isi s inpalatio cũ herodiade: ut placeant discũbentib & he¬
tocli. Enmeo aũ: nesicut delectant᷑ altitucline uocis. sic delecte nt᷑
cciã elatione m̃tis. Nemotam̃ altiꝰ cantat eo. qũe dñs auth¬
audiri merearis. Sisie cantas. ut ab alis laudẽ qͤras. notẽ

Expanded text:
alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudiexaudiri merearis. Si sic cantas, ut ab aliis laudem quaeras, vocem
Abbreviated transcription (Latin):
didũ ẽẽ clinoscit᷑. cedrus odore serpentes fugat. aurũ
puritate sua metalloꝵ om̃s exuꝑat species. In marmo¬
re itaq pario candor̃. in cedro repꝑimꝰ odorẽ. ĩ auro
splendorem. Candorem uidelicet mundicie. odorẽ bone
fame. splendorẽ bone ꝯscientie. Candor gͥ in marmore. ẽ
qͣsi mundicia in mente. odor in cedro suauitas fame ꝓce¬
dens ex bone oꝑationis exemplo. splendoru̾in auro. ẽ. ue¬
lut puritas conscientie in animo.

Expanded text:
didum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fugat, aurum didum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fugat, aurum puritate sua metallorum omnes exsuperat species. In marmore itaque puro candorem, in cedro reperimus odorem, in auro splendorem; candorem videlicet munditiae, odorem bonae famae, splendorem bonae conscientiae. Candor igitur in marmore est quasi munditia in mente; odor in cedro, suavitas famae procedens ex bonae operationis exemplo; splendor vero in auro est quasi puritas conscientiae in animo.
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ intrinsecꝰ tabulatis cedrinis a paumm̃to do¬
mus usq ad sũmitatẽ parietũ: & suꝑ tabulas cedrinas
inclaxit aurũ. Alystici tẽpliparietes. sunt ppłi fideles qͥ
ad similitudinẽ parietũ ꝑ successionẽ tẽporis sese inuicẽ
subseq̃ntes. qͣsi ordines lapidũ dirigunt᷑ in altũ. fiunt
aũ ex marmore. decorant᷑ tabulis cecdrinis. auro suꝑ¬
uestiunt᷑. In fortitudine si qͥdẽ marmoris fides. in alti¬
tudine cedri spes: in p̾ciositate auri q̃ uͥtudes suꝑemi¬
nec cet̾as intelligi potest caritas. Subst̾nit᷑ itaq firmi¬
tas fidei ut uestiatur sublimitate spei. ut decoret᷑ auri
tia nullũ hab̾e debet finẽ ĩ hac uita. s a pͥmo iustousq
ad ultimũ iustũ sub tutela spei insudare debet eccł̃ia bo¬
nis oꝑib & studro uͥtutũ. Moralit̾ aũ in sp̃itali templo
structura parietũ. ẽ ꝓcessus uͥtutũ. Fit gͥ de marmore
pario. uestit᷑ cedro. decorat᷑ auro. Alarmor parium can¬

Expanded text:
 intrinsecus tabulatis cedrinis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et super tabulas cedrinas induxit aurum . Mystici templi parietes sunt populi fideles, qui ad similitudinem parietum per successionem temporis sese invicem subsequentes, quasi ordines lapidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex marmore, decorantur tabulis cedrinis, auro supervestiuntur. In fortitudine siquidem marmoris, fides; in altitudine cedri, spes; in pretiositate auri, quae virtutes supereminet caeteras, intelligi potest charitas. Substernitur itaque firmitas fidei, ut vestiatur sublimitate spei, ut decoretur auri tia nullum debet habere finem in hac vita, sed a primo justo usque ad ultimum justum, sub tutela spei insudare debet Ecclesia bonis operibus, et studio virtutum. Moraliter autem in spirituali templo structura parietum est processus virtutum. Fit igitur de marmore Pario, vestitur cedro, decoratur auro. Marmor Parium can
Abbreviated transcription (Latin):
salomon inint̾iori atͥo decẽ luteres ad abluendas
hostiaꝵ carnes. Sicut eñĩ in mari eneo lauabant᷑ sacer
dotes. sic in luterib abluebat᷑ hostiaꝵ caro. ut q̃ offe¬
rebant᷑ & qͥ offerebant mundi ẽẽnt. In mari eneo:
manꝰ & pedes sacerdotũ mundabant᷑ a puluere. in
luterib uͦ hostiaꝵ carnes expͥmebant᷑ a sanguine.
a puluere uanitans. a sanguine uoluptatis. In mati
ẜ eneo & in luterib duas cõpunctionis spẽs intellig̾e.
debemꝰ. timoris scił & amoris. In uno siqͥde lauabantur
sie loce in lutere cõpunctionis & expresse manu recte
ꝯpationis deferunt᷑ a sacerlote ut accendant᷑ suꝑ al¬
tare contricionis¬

Expanded text:
Salomon in interiori atrio decem luteres ad abluendas hostiarum carnes . Sicut enim sacerdotes lavabantur eneo, sic in luteribus hostiarum caro, ut quae offerebantur, et qui offerebant mundi essent. In mari aeneo manus et pedes sacerdotum mundabantur a pulvere, in luteribus vero hostiarum carnes exprimebantur a sanguine, a pulvere vanitatis, a sanguine voluptatis. In mari igitur aeneo, et in luteribus duas compunctionis species intelligere debemus, timoris videlicet et amoris. In uno siquidem lavantur c hostiae lotae in lutere compunctionis, et expressae manu rectae operationis, deferuntur a sacerdote, ut accendantur super contritionis
Abbreviated transcription (Latin):
repuignantes. Sic ꝑtrã. amina designat᷑. Per loth uͦ. motꝰ qͥclã
uicior: declinantes a iusticia m̃tis. Per abrabam: m̃tis ꝑfectõ.
est iactantia. Hine est qđ chabolus cũ in pͥma creatione a u̾ita¬
te. idẽ adeo dĩcedet: pͥmũ suꝑbie uiciũ incurrisse legit᷑. Incle
etiã loth leuaiit oculos: qdꝰ est arrogantie signũ. Sublimes
oppida iordanis. Descñdit enĩ ad oppida iordanꝰ. qͣd uͭ att b̾atꝰ ãbͦsi u̾tu¬

Expanded text:
repugnantes. Sic per terram anima designatur; per Loth vero, motus quidam vitiorum declinantes a justitia mentis; per Abram, mentis perfectio. est jactantia. Hinc est quod diabolus cum in prima creatione a veritate, id est a Deo, discederet, primum superbiae reatum incurrisse legitur. Inde etiam Loth levavit oculos, quod est arrogantiae signum. Sublimes oppida Jordanis. Descendit enim ad oppida Jordanis, quia, ut ait Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
Quinum ꝑ ddelectationẽ tẽꝑaliũ antiquus hostis minas
p̾tendit: nunc uͦ ꝑ pulcͥtudiñẽ rerũ tͣnͣseuntiũ homini
ipsa ꝑulcͥcuato sit delectationis causa. Ad hoc ilind ꝑtiñe credimꝰ. qdꝰ
in uet̾i testamento scͥptũ legimꝰ de patͥarcha abrabam: aquo cum
seꝑari uellet loth. & daret᷑ ei a patruo eligende possessionis libertã.
leuauit oculos & asperit omẽm regionẽ iorclams. que irrigabatur
pͥusqͣm eu̾teret dñs sodomã & gomiorrã. sicut paradisus dm̃. Hanc
elegit. s postea mnt̾ diu̾sos reges ortũ ẽ bellũ: & cũ qͥnq regib cap¬
tũ loth narrat hystoria. Quo coꝑto abrabam. numerauit seniles¬
suos u̾nacłos: & cũ trecentis decẽ & octo uiris adept᷑ inttoriã. nepo¬

Expanded text:
imum per delectationem temporalium antiquus hostis minas praetendit, nunc vero per pulchritudinem rerum temporalium homini a ut ipsa pulchritudo sit delectationis causa. Ad hoc illud pertinere credimus quod in Veteri Testamento legimus scriptum de patriarcha Abram, a quo cum separari vellet Loth, et daretur ei a patruo eligendae possessionis libertas, levavit oculos et aspexit omnem regionem Jordanis, quae irrigabatur, priusquam everteret Dominus Sodomam, et Gomorrham, sicut paradisus Domini, hanc elegit; sed postea inter diversos reges ortum est bellum, et a quatuor regibus captum Loth, narrat historia: quo comperto Abram numeravit vernaculos, et cum trecentis decem et octo viris adeptus victoria
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ pͥpofuit utilitati. Infirmior eñĩ ut ait b̾atꝰ ambrosiꝰ. amena
eligit: utilia fastidit. Sic ñ tantũ captꝰ loci pulcͥtudine. ad amena
iordanis cdẽcendit: s etiã ab hostib captꝰ eẽ ibidẽ cognoscit᷑. Doceat
gͥ loch honmnĩe extiorẽ. ne pͥnceps mundi huiꝰ ꝑ pulcͥtudinẽ rerũ blã¬
cliat᷑ ei : ne cliscedens a socio. capiat᷑ ab hostib. Placeret forsitan ali¬
cui. si de acdducto exemplo exquisiti. loqͦrem᷑. Audiat gͥ diligens
lector. qui ñ qͦs uult uł qͣnͣdo uult erplanationũ potest babere libros.
auchiat ñ me. s beatũ ambrosiũ. cuiꝰ auttoritatẽ bic seqͥ uolumꝰ. uił sen¬
sum u̾bis aliis uł eiclem u̾ba potͣes. Et ut ad maiorẽ instructionẽ lo¬
qͥ ualeamꝰ: intptationes nominũ ñ fit annotari dificile. Abrabam eñ.
intͥptat᷑ pat̾: loch uͦ declinatio: iorclanis aũ descensio. Hec om̃ĩa in
homiine possunt notari & aclaptari: qͥa mens iusti hõis. qͣs pater

Expanded text:
eposuit. « Infirmior enim, ut ait beatus Ambrosius, amoena eligit, utilia fastidit. » Sic non tantum captus loci pulchritudine, ad amoena Jordanis descendit, sed etiam ab hostibus captus ibidem esse cognoscitur. Doceat igitur Loth hominem exteriorem, ne princeps mundi hujus per pulchritudinem rerum blandiatur ei, ne discedens a socio capiatur ab hostibus. Placeret forsitan alicui, si de adducto exemplo exquisitius loqueremur. Audiat ergo diligens lector qui non quos vult, vel quando vult, explanationum potest habere libros, audiat non me, sed beatum Ambrosium, cujus auctoritatem hic sequi volumus, vel sensum verbis aliis, vel ejusdem verba ponentes. Et ut ad majorem instructionem loqui valeamus, interpretationes nominum non sit annotari difficile. Abram enim interpretatur pater, Loth vero declinatio, Jordanis autem descensio. Haec omnia in homine possun
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sidet: & uagos sensuũ motus. qͣi qͣcdlam adilei pat̾nitatis regit afectu.
loch aũ. declinatio cħꝵ Separat᷑ aũ loch ab abrabam: qͣntdo aliqͥs
a iusticia m̃tis declinat. Duob enĩ mnoclis. declinatõ łr. Hnde
beat᷑ ambrosiꝰ ait. Cum loth inqͥt declinaret maliĩ. ile̾ errorẽ.
flagitiũ. crimen. tunc uingebat᷑ patruo: cũ declinaret bonũ.
hoc est iustũ. innocentem. stm̃. sociabat᷑ flagitio. Separari
d̾r loth ab abraham: quia t̾ra ñ potełit eos caꝑe. Ait enĩ beatus

Expanded text:
 regit affectu. Loth autem declinatio dicitur. Separatur ergo Loth ab Abram, quando aliquis a justitia suae mentis declinat. Duobus autem modis declinatio dicitur. Unde beatus Ambrosius ait: « Cum Loth declinaret malum, hoc est, errorem, flagitium, crimen, tunc jungebatur patruo: cum autem declinaret bonum, hoc est justum, innocentem, sanctum, sociebatur flagitio. » Separari dicitur Loth ab Abram, quia terra non poterat eos recipere. Ut enim beatus
Abbreviated transcription (Latin):
cole sumꝰ. Accola ut ait beat ambrosĩ. tẽꝑalis diu̾sorri spem gerit:
habitator aũ. spem om̃em atq usũ sue substantie illic collocat. ubi
habitator e̾t̾re: possessor ẽ mortis. Sit loth. idẽ declinatõ capitur:
dũ habitaret insodomis. Habeat gͦ fr̃s homo ext̾io loch& abra¬
ham ante ocłos: & s utat᷑ exemplari. ne pultͥtudine rerũ tnͣseũ¬
tiũ tactꝰ a socio ide ab homine int̾iori separet᷑¬

Expanded text:
 « Accola, ut ait beatus Ambrosius, temporalis diversorii speciem gerit: habitator autem omnem spem atque usum suae substantiae illic collocat, ubi habitator est terrae, possessor est mortis. Sic Loth, id est declinatio, capitur: dum habitaret in Sodomis. Habeat ergo, fratres, homo exterior Loth et Abram ante oculos, et hoc utatur exemplari, ne pulchritudine rerum transeuntium tractus, a socio, id est ab homine interiori, separet
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ciosi & gͣndes tollunt᷑. id ẽ uita gͣndes ꝙ fama. suo ꝯdi¬
tori adh̾entes disponunt᷑. Prius tam̃ debent lapiles
qͣͥdrari & sic in fundam̃to pomi. Quadrature lapidũ:
assimilari potest stabilitas electoꝵ. Electi siqͥdẽ qͦdran
t᷑.dũ.iiii. uͥtutes prudentiã scilicet & tẽꝑantiã. forti¬
tudinẽ & iusticiã constituunt᷑. Tũc enĩ qͦcũq uertat᷑
electus. firmꝰ manet. ne ad ignauiã prudentia. ad
delectationẽ tẽꝑantia. fortitudo ad timorẽ. iusticia
ad amorẽ sese inclinet. Habet etiã qͦdratꝰ lapis sexsu¬
ꝑficies. inferiꝰ uidelicet & suꝑiꝰ. ante & recͦ. dextrũ &
sinstrũ. id ẽ p̃lationẽ & subiectionẽ. occulta & aꝑta

Expanded text:
pretiosi et grandes tolluntur, id est, vita grandes et fama, suo Conditori adhaerentes disponuntur. Prius tamen debent lapides quadrari, et sic in fundamento poni. Quadraturae lapidum potest assimilari stabilitas electorum. Electi siquidem quadranprudentiam scilicet et temperantiam, fortitudinem et justitiam constituuntur. Tunc enim quocunque vertatur electus, firmus manet, ne ad ignaviam prudentia, ad delectationem temperantia, fortitudo ad timorem, justitia ad amorem se inclinet. Habent etiam quadrati lapides sex superficies, inferius, videlicet et superius, ante et retro, dextrum et sinistrum, id est, praelationem et subjectionem, occulta et a
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ab ipsis qͥ ꝑacẽ tenent & mortificãt carnẽ: electoꝵ
uita qͣdrat᷑ Si eñi districte uiuas & pacẽ non teneas. uł
li pacẽ teneas & dissolute uiuas. non bene lapidẽ dolas.
Sic cantes in tympano. ut cantes in choro. In tympano
cantant qͥ carnẽ mortificãt. ĩ choro cantãt. qͥ ꝯcordiam

Expanded text:
electorum vita quadratur. Si enim districte vivas, et pacem non teneas, vel si pacem teneas, et dissolute vivas, non bene lapidem dolas. Sic canta in tympano, ut cantes in choro . In tympano cantant, qui carnem mortificant. In choro cantant, qui concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
Repositi uͦ oꝑum sũt ꝯditores scͥpturaꝵ. qͥ docent
qͣlit̾ debeanus onera portare nr̃a ꝓpͥa uidelicet
seu aliena. qͣlit̾ inscios docere. ꝯtẽptores corriꝑe. de qͥb
apłs dicit. corripite inqͥetos. osolamini pusillanumes.
suscipite infirmos. pacientes estote ad om̃s.
Recepitq: rexut tolleret lapicles gͣndes p̾ciosos

Expanded text:
positi vero operum sunt doctores Scripturarum, qui docent qualiter debeamus onera portare propria seu aliena, qualiter inscios docere, contemptores corrigere. De quibus Apostolus dicit: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . Praecepitque r
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo. bobel siue bebal continet᷑. qͦd diffiniens siue
det̾minans int̾ptat᷑. Qui eñĩ mentes hominũ fideliũ
ad sp̃itale echificiũ uolũt instruere. tales debẽt ẽẽ ut
qͥd faciendũ sit uł qͥd reiciendũ sciant definire. ut¬
sciant t̾renis adhentes a mundo abstrahe. abstradoᷤ
instruere. Qui eñi opꝰ templi spĩt alis p̾parant. neces¬
se ẽ ut ꝓuideant qͣs uͥtutes ĩ fundam̃to hũilitatis
prius ponant.

Expanded text:
niens sive determinans interpretatur. Qui enim mentes hominum fidelium ad spirituale aedificium volunt instruere, tales debent esse, ut quid faciendum sit, quid rejiciendum, sciant definire, terrenis adhaerentes a mundo abstrahere, abstractos instruere. Qui enim opus templi spiritualis praeparant, necesse est ut provideant, quas virtutes in fundamento humilitatis prius ponant.
Abbreviated transcription (Latin):
tue saluatõ. Hoꝵ ut ait beatꝰ ambrosius suꝑb̾ati inmacła¬
ti. frena pacis. habene st̃ karitatis. cõst̾cte int̾ se uincłis
cõcordie. & iugo fidei subiecte: inqͣtnor rotis euangłii bonũ
aurig̃a portantes ũbñ di. Euiꝰ flagello fugant᷑ illecebre se¬
cłares: & mũdi h pͥnceps ext̾minat᷑. Chira res. Rota ĩtͣ
rotã currebat. & ñ impediebat᷑ currꝰ celeritas: idest no¬
uũ testam̃tũ in uet̾i testam̃to. Intͣ illud currebat. ꝑ qd̃

Expanded text:
 Horum, » ut ait B. Ambrosius super Beati immaculati, « frena pacis, habenae sunt charitatis, constrictae inter se concordiae vinculis, et jugo fidei subjectae, quatuor rotis Evangelii bonum aurigam portantes verbum Dei. Cujus flagello fugantur illecebrae saeculares, et mundi istius princeps exterminatur. » Mira res. Rota intra rotam currebat, et non impediebatur currus celeritas, id est, Novum Testamentum in Veteri Testamento, intra illud currebat, per quod a
Abbreviated transcription (Latin):
hic est ignis. hft̃ arma claustraliũ. hni st̃ qͥ int̾siciũt iabin:
qͥ chanancoꝵ habitatiũ in maritrins cõmotionẽ ñ timent.
qui suꝑbis habitantib in montanis ñ cedũt: nͨ uoluptuo¬
sis campoꝵ planicie gandentib cõmiscent᷑. ⁊ qͥ̃b ñ exaudit᷑
supͣtlictꝰ symeon: nͨ cõnu̾tunt᷑ cũ illis de fenendor: s̃ int̾fici¬

Expanded text:
 possunt. Hic est ignis, haec sunt arma claustralium. Hi sunt qui interficiunt labin, qui Chananaeorum habitantium in maritimis commotionem non timent, qui superbis habitantibus in montanis non cedunt, nec voluptuosis camporum planitie gaudentibus commiscentur, a quibus non exauditur supradictus Simeon, nec convertuntuntur cum illis de Fennendor, sed interfici
Abbreviated transcription (Latin):
tegit: & ille cui ꝯfitet᷑ pẽcem. diu̾sos penitentie modos inponit:
qͦ gessit renuntiat: alt̾ uͦ bonis qͦ fac̾e debeat penitentẽ infor¬
nor manet: qͣndo post penitentiã pͥ ec̃cor tenet: Et nil miqͥ a¬
git: qͥa ab his qͦ male ag̾e ꝯsueu̾at. in pace qͥescit. gͥges ꝙ: tbae¬
seꝑ carũ: & ex animo erat uiro inelinat᷑. Hichanor uiclã dilig̃.
dũ pecc̃or ea qͦ recolit dehis qͣ male gesserat diligent̾ attendit.
Et ex animo inclinabat᷑ uiro. Dehis enĩ qͦ pͥꝰ erecta ceruice se
fecisse recolit: humiliato m̃tis u̾tice in ꝯfessione se p᷑tea subster¬
nit. Et exasꝑatꝰ rex demetus. scͥpsit nichanori dicens. gͣuit̾ se
ferre de amicicie quentione: iubere tñ. ut machabeũ uinctũ

Expanded text:
tegit, et ille, cui confitetur, diversos poenitentiae modos imponit; tegit, et ille, cui confitetur, diversos poenitentiae modos imponit; alter malis, quae gessit, renuntiat, alter vero bonis, quae facere debeat, poenitentem infornor manet, quando post poenitentiam pacem peccator tenet, et nihil inique agit, quia ab iis, quae malefacere consueverat, in pace quiescit. Gregesque tsemper charum, et ex animo erat viro inclinatus. Nicanor Judam diligit, dum peccator ea quae recolit, de iis quae male gesserat diligenter attendit. Et ex animo inclinabatur viro. De iis enim, quae prius erecta cervice se fecisse recolit, humiliato mentis vertice, in confessione se postea substernit. Et Exasperatus rex Demetrius scripsit Nicanori dicens graviter se ferre de amicitiae conventione, jubere tamen u
Abbreviated transcription (Latin):
bie ꝯp̃c hꝰmodi uirib ñ resistit. Hec eũ st̾. qͦ carni & sangͥni ꝯtͣdli¬
cunt. Qũaobr̃e nichanor tͤs nuntios misit: qͥ dexts darẽt &acciꝑẽt.
sres eni nuntios mittit: qͦciens pecc̃or in aliqͦ bono. cogitationis.
locutionis & oꝑationis. confessioni ꝯsentit. Dextͣs dant & accipi¬
unt: qͣndo inuic̃ẽ bonis oꝑib se ꝯsentire ꝓmittunt: Et dũ dude
hus ꝯsiliũ ageret᷑. & ip̃e dux ad multitudinẽ retulisset: om̃iũ fu¬
⁊ una sententia. amicͥns annuere. Diu ꝯsiliũ agit᷑: ut ude ni¬
chanor reconsiliet᷑. Hoc enĩ aut uix aut nũꝙͣ euente. ut supb
ꝯfessioni humilit̾ sociari possit. S cũ res adh ꝑducit᷑. ut amici¬
eus annuat᷑. tc̃ diẽ ꝯstituert̃. qͣ secͤto uit̾ se agerent. Int̾ iucd̃ã
& nichanorẽ dies ꝯstituit᷑: qͣndo eͦlibet animꝰ ꝯfitendi pecc̃a
dlesiderio inflãmat᷑. Dies constituit᷑: dũ alluc̃e confessionis

Expanded text:
 hujusmodi viribus non resistit. Haec enim sunt, quae carni et sanguini contradicunt. Quamobrem Nicanor tres nuntios misit, qui dextras darent et acciperent. Tres nuntios mittit, quoties peccator in aliquo bono cogitationis, locutionis et operationis confessioni consentit. Dextras dant et accipiunt, quando invicem bonis operibus se consentire promittunt. Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium fuit una sententia amicitiis annuere. Diu consilium agitur ut Judae Nicanor reconcilietur. Hoc enim vix aut nunquam evenit, ut superbus confessioni humiliter sociari possit. Sed cum res ad hoc perducitur, ut amicitiis annuatur, tunc diem constituerunt, quo secreto inter se agerent. Inter Judam et Nicanorem dies constituitur, quando cujuslibet animus confitendi peccata desiderio inflammatur; dies constituitur, dum ad lucem confessionis
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ qͦrit. Nentũ atͣthit: qͥ uane gle desicł̃io inflatꝰ suꝑbit. Uen¬
tũ emittit. ut tuba resonet: qͦciens aures audientiũ. iactan¬
tie u̾bis suꝑl implet. Cũ tubis gͥ & canticis nichanor & qͥ cũ
eo erant ammouent: dũ uane gle seu iactantie m̃tes audientiũ
delectatione demulcent. Iudas uͦ & qͥ cũ eo erant. inuocato deo

Expanded text:
rem quaerit. Ventum attrahit, qui vanae gloriae desiderio inflatus superbit. Venrem quaerit. Ventum attrahit, qui vanae gloriae desiderio inflatus superbit. Ventum emittit ut tuba resonet, quoties aures audientium jactantiae verbis superbus inflat. Cum tubis igitur et canticis Nicanor, et qui cum eo erant sese admovent, dum vanae gloriae seu jactantiae mentes audientium delectatione demulcen