comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Peccasse año & comedissȩ cum sanguine dicunt᷑:
quia mactatis uictimis non obtulerunt ad sc̃ua¬
rium sacerdotib iuxta legis p̃ceptũ ad ipem &
sanguinem: c̃uidelicet scũarium secum haberẽt:
uictimis quas ad suos esus p̃parabant: quando
uero scũarium p̃sens erat sanguis hostiarum suꝑ
altare dñi iubebat᷑ fundi: sic̃ est illud in libro
de utero nonui : Sanguinẽ hostiaꝵ tuarũ sun¬
des in altari: carnib aũt ipsȩ uesceris. Qđ pre¬
fatus non fec̃ popłs: & id circo dicit᷑ dño peccassẽ
legatur aedificasse altare quando asamuele in¬
crepatus est : cur hic dicatur cunc pͥmũ cepit
edificare altarȩ dño aedificassȩ itaq antea le¬
gitur altarę : sed quia in obedient̃ illud elifica¬
uit. non dño edificassȩ intelligit᷑. Hic aũt quia
obȩdienter & recte illud ȩdificauit: año aedificas
se ꝑhibetur : Pixit samuel ad saul memisit dñs
recensus. quȩcunq fecit. a malech istaheli: quomͦ

Expanded text:
peccasse Domino et comedisse cum sanguine dicunt: quia mactatis victimis, non obtulerunt ad sanctuarium sacerdotibus juxta legis praeceptum adipem et sanguinem, cum videlicet sanctuarium secum haberent. victimis quas ad suos esus praeparabant. Quando vero sanctuarium praesens erat, sanguis hostiarum super altare Domini jubetur fundi, sicut est illud in libro Deuteronomii: Sanguinem hostiarum tuarum fundes in altari: carnibus autem ipse vesceris: quod praeflegatur aedificasse altare, quando a Samuele increpatus est, cur hic dicatur: « Tunc primum coepit aedificare altare Domino? » Aedificasse itaque antea legitur altare, sed quia inobedienter illud aedificavit, non Domino aedificasse intelligitur. Hic autem quia obedienter et recte ill Et dixit Samuel ad Saul: Me misit Dominus,Recensui quaecumque fecit Amalec Israeli, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
in duo decimo lapide eleutero poleos: ubi & sepul
p̃tat᷑ collis patruhelis: Bene tria milia ifrahȩ¬
litarũ electa sunt ad pugnandũ cont᷑ phylisteos:
quia hi solum mͦ apti sunt ad spiritalẽ militiã
ut pugnent cont᷑ hostes eccłis : qui cͥnitatis fidem
ꝑfectam habent. in qua suꝑiores hostib siuis exis¬
cere possunt: In hoc gͦ qđ sẽptor hẏstorię ubi dep̃¬
lio saul contra phylisteos cõmemorat sub seqͥtua
dicens: Qđ cum uidissent uiri ispł se in arto po¬
sitos afflictus est eñi popłs absconderunt.q se in¬

Expanded text:
in duodecimo lapide Eleutheropoleos, ubi et sepulcin duodecimo lapide Eleutheropoleos, ubi et sepulcpretatur collis patruelis. Bene tria millia Israelitarum electa sunt ad pugnandum contra Philisthaeos, quia si solummodo apti sunt ad spiritalem militiam, ut pugnent contra hostes Ecclesiae, qui Trinitatis fidem perfectam habent, in qua superiores hostibus suis resistere possunt. In hoc ergo quod scriptor historiae, ubi de praelio Saul contra Philisthaeos commemorat, subsequitur, dicens: « Quod cum vidissent viri Israel se in arcto positos afflictus est enim populus, absconderunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt qui uoluntꝰ de ipso saul dictũ acciꝑe: ut
unius anni fusset cum regnare cepisset id ẽ hu¬
milis &e mansuetus: scd̾m io qđ psalmista dic̃:
sinon humilit̾ sentiebam. sic̃ ablatatus super
matrem suam: duob aũt annis regnauerit: id
est rite regnum tenuerit: qđ in principio regni
sui eum fecissȩ constat: seo post quam ꝑ in obe¬
dientiam a dõ desertiis est & sp̃s eius abeo recessit:
licet potestatẽ tenuerit: iam ñ regim̃ impendȩ.
sed magis tẏrannicã uitam ducere uisus est .
Et erant cum saul duo milia in machinas & in
montȩ bethel: mille aũt cum ionatha ingabaah
beniamin: Machinas huc usq uicus grandis os¬
tenditur in finib heliȩ: antiquum nomen reti¬
nens: oc̾to ab ea milibus distans: uexta uillam
rama & in terp̃tat᷑ humilitas: gabaath in tribu
beniamm urbs ẽ. finees filii eleatar: ubi sepra¬
tus est ipse eleatar est aũt nunc gabaath uilla

Expanded text:
Sunt qui volunt de ipso Saul dictum accipere, ut Sunt qui volunt de ipso Saul dictum accipere, ut unius anni fuisset, cum regnare coepisset, id est humilis, et mansuetus, secundum id quod Psalmista dicit: « Si non humiliter sentiebam, sicut ablactatus super matrem suam ; » duobus autem annis regnaverit, id est, rite regnum tenuerit, quod in principio regni sui eum fecisse constat. Sed postquam per inobedientiam a Deo desertus est, et Spiritus ejus ab eo recessit, licet potestatem tenuerit, jam non regimen impendere, sed magis tyrannicam vitam ducere visus est. « Et erant cum Saul duo millia in Machmas, et in monte Bethel, mille autem cum Jonatha in Gabaa Benjamin. » Machmas huc usque vicus grandis ostenditur in finibus Aeliae, antiquum nomen retinens, octo ab ea millibus distans, juxta villam Rama, et interpretatur humilitas. Gabaath in tribu Benjamin, urbs et Phinees, filii Eleazar, ubi sepultus ipse Eleazar. Est autem nunc Gabaath villa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt euangelii. siuȩ legis sic̃ moyses dixit. Expecͤ¬
tetur sic̃ pluuia eloquiũ meũ: & discendent sic̃
ros uerba mea Hanc gͥ pliuuã dedit mundo:
xp̃s in tempore messis: id est quando gentes col¬
ligi oportebat: ut sic̃ frumentũ in horreis sic in¬
tra eccłiȩ sinum gentes congregarent᷑.:
ilius erat saul unius anni cum regnare ce¬
pissȩc : duob aũt annis regnauit super isrł
Per anticipationẽ dic̃ de isbosech filio saul: de quo
& in sequentib lta scͥptum est : qͣdraginta annoꝵ
erat isbosech cum regnare cepisset suꝑ isrł: & duo¬
bus annis regnauit: si ergo a mortȩ heli simul
omnȩ tempus concluditur quo samuel & postea
patet qđ quando saul scđ̾m hanc conputationẽ reg¬
nare cepit filiũ habuit unius anni : hoc ẽ pͥmi an¬
ni qui postea quam ille diem ultimũ clausit reg̾¬
num isrł duob annͥf tenuit: donec alatronib
occissus totum regnum simul ad dauid concessit.

Expanded text:
elii sive legis, sicut Moyses dixit: « Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . » Hanc igitur pluviam dedit mundo Christus in tempore messis, id est, quando gentes colligi oportebat: ut sicut frumentum in horreis, sic intra Ecclesiae sinum gentes congregarentur. ilius erat Saul unius anni cum regnare coepisset. Duobus autem annis regnavit super Israel. » Per anticipationem dixit de Isboseth filio Saul. De quo et in sequentibus ita scriptum est: « Quadraginta annorum erat Isboseth cum regnare coepisset super Israel, et duobus annis regnavit. » Si ergo a morte Heli simul omne tempus concludatur quo Samuel et postea patet quod quando Saul secundum hanc computationem regnare coepit, filium habuit unius anni, hoc est primi anni; qui, posteaquam ille diem ultimum clausit, regnum Israel duobus annis tenuit, donec, eo a latronibus occiso, totum regnum simul ad David concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ : Quod aũt in uerbis samuel que locu¬
tus est ad popłm: in crepans eos de iniqua elec̾tio¬
nȩ regis terreni c̃ haberent ipsum deum regem:
ad ditum ẽ: & misit in quit dñs ieroboal & bedan
& barach & iepthe & samuel & eruit uos de ma¬
nu inimicoꝵ ur̃oꝵ ꝑ circiitũ: & habitastis con
fidenter: Ieroboal ipsũ nominat. qui alio nomi¬
ne in libro uidicum gedeon nomin atus est:
Et bedas. ipse ẽ samsors fortissimus: dȩ quo imp̃dic̃to
libro refertur qđ isrł contra phẏlistim defendẽt:
Et clamauit samuel ad dñm: & dedit uoces & plu

Expanded text:
upra. Quod autem in verbis Samuel quae locutus est ad populum, increpans eos de iniqua electione regis terreni, cum haberent ipsum Dominum regem, additum est: « Et misit, inquit, Dominus Jerobaal, et Bedan, et Barach, et Jephthe, et Samuel, et eruit vos de manu inimicofidenter, » etc. Jerobaal ipsum nominat, qui alio nomine in libro Judicum Gedeon est nominatus, et Bedan ipse est Samson fortissimus; de quo in praedicto libro refertur quod Israel contra Philisthiim defenderet. « Et clamavit Samuel ad Dominum, et dedit Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ saul afferte michi holoc astum: & pacifica & ob¬
culit holocaustum: Uidet᷑ quibus dam in culpabi¬
liter saul obtulisse holocaustum : cum samuel ab
eo expectatus iuxta placitum septem dierũ non
uenerit : quod qui hunc locum bene distinxerint :
in ueniet eum non in merito culpatũ fuissȩ. & in¬
obędientiȩ redargutum: locus aũt hic apud ebre¬
os lta distinguitur: & descenderis ante me in gal¬
gala: Ego quippe descendam adte & postea in¬

Expanded text:
ergo Saul: Afferte mihi holocaustum, et pacifica, et obergo Saul: Afferte mihi holocaustum, et pacifica, et obtulit holocaustum, » etc. Videtur quibusdam inculpabiliter Saul obtulisse holocaustum, cum Samuel ab eo exspectatus juxta placitum septem dierum non venerit. Quod qui hunc locum bene distinxerit, inveniet eum non immerito culpatum fuisse et inobedientiae redargutum. Locus autem hic apud Hebraeos ita distinguitur: « Et descendes ante me in Galgala, ego quippe descendam ad
Abbreviated transcription (Latin):
& in cisternis.: Ebrei aũt cransier̃ iordanẽ terram
eñi abscondit isrł inp̃fatis locis: qͥd est qđ ait ebrei
eñi quibus dam israhelitis qui saul & popłm qui
cum eo erat reliquerant: quȩ dam pars illoꝵ qui
hic ebrei uocant᷑ timore ꝑ torriti defecer̃ a saul &
auiris qui cum eo erant: &e descender̾ in castra phy¬
listim: quẽ locũ ad in tellegendum clarius & ma¬
nifestuis sequentia de monstrant: in eo loco ubi
ait: sed & ebrti qui fuerant cum phylistim heri &
nudius tercus ascenderant q cum eis: in castris :
reuersi sunt ut essent cum isrłꝰ qui erant cum
saul & ionathan Om̃s quoq istahelitȩ qui se abs¬
conder̃ in monte effram audientes quod fugissetd̃
phylistim: sociauerunt se cum suis inprȩlio
Cumq ad huc esset saul ingalgala: uniuersus po¬
pulus ꝑterritus est : qui sequebatur eum: Et expeo¬
tauit septẽ diebus iuxta placitum samuelẽ: & nonuer̃
Samuel in galgala : dilapsusq est popłs abeo: Att

Expanded text:
ransierunt Jordanem in terram el in praefatis locis, quid est quod ait: Hebraei enim quibusdam Israelitis qui Saul et populum qui cum eo erat, reliquerant: quaedam pars eorum qui hic Hebraei vocantur timore perterriti, defecerunt a Saul et a viris qui cum eo erant, et descenderunt in castra Philistiim. Quem locum ad intelligendum clarius et manifestius sequentia demonstrant, in eo loco ubi ait: Sed et Hebraei qui fuerant cum Philistiim ab heri et nudiustertius, ascenderuntque cum eis in castris, reversi sunt ut essent cum Israhele qui erant cum Saul et Ionathan omnes quoque Israhelitae qui se absconderant in monte Ephraim audientes quod fugissent Philisthim socia« Cumque adhuc esset Saul in Galgala, universus populus perterritus est, qui sequebatur eum, et exspectavit septem diebus juxta placitum Samuelis, et non venit Samuel in Galgala. Dilapsusque est populus ab eo. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ & aydorẽ caritatis ꝑ cotũ orbem eccłiȩ dif¬
fundat: unde & bene scriptum ẽ: qđ illi qui re¬
sidui fuerant de hac clade disꝑsi sunt. Ita ut ñre¬
linquerent᷑ ex eis duo parit̃ : quia pͣuoꝵ congrega¬
tio: c̃ uerȩ dilectionis copula & fidĩ unitatȩ ñ iun¬
gitur ab in uicem ꝑdissensionẽ separat᷑ : & in cera
& in stabiles facti ꝑ diuini examinis potentiam :
sic̃ in animo: lta & in corpore se uinc̾ti ab in uicẽ
ubiq disꝑgent᷑: hinc ꝓpħa ad dñm diit: Ecce¬

Expanded text:
scientiae, et ardorem charitatis per totam urbem Ecclesiae difscientiae, et ardorem charitatis per totam urbem Ecclesiae diffundat. Unde et bene scriptum est quod illi qui residui fuerant de hac clade, dispersi sunt, ita ut non relinquerentur ex eis duo pariter, quia pravorum congregatio cum verae dilectionis copula et fidei unitate non jungitur, ab invicem per dissensionem separantur, et incerti et instabiles facti, per divini examinis potentiam, sicut in animo ita et in corpore sejuncti, ab invicem ubique dispergentur. Hinc Propheta ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
congerit: quatenus hosti nefandissimo earum
ꝓtec̾tione muniti: uirilit̃ resistere ualeant: mi¬
tunt q in unuiersos t̾minos isrł: hoc est ad docto¬
res eccłiȩ qui p̃sunt popłis: quatenus sibi opem
ferant & scutũ fidĩ contͣ hostes ex ad uerso oppo¬
nant: A oxq saul spũ dñi in tinctus: simul
c̃ samuel ꝓpħa & sac̃dote. recensuit popłm & in
lȩ sunt nomine bezech uicins sibi : in .uIIͫ. lapi¬
dȩ aneapoli descendentib scitopolim: Bez ech in¬
terp̃tatur egestas: & significarȩ potest ni fallor
paucitatẽ elec̾toꝵ: unde & ipsa ueritas ait: Multi¬
autẽ sunt uocati: pauci uero elec̾ti Rex quoquȩ
noster: xp̃s qui ẽ sac̃dos & ꝓpħa congredi ad uersus
hostes suos parans : de utroq popło milites eligit :¬
trinitatis fidȩ p̃claros: & bonoꝵ ac̾tuum ꝑfectio¬
nę p̃cipuos: Hostes suos fugat: & ꝑcutiet eos gladio
sp̃s : a manȩ in lucescentas fidei: usq dum lumen

Expanded text:
congerit, quatenus hosti nefandissimo earum congerit, quatenus hosti nefandissimo earum protectione muniti viriliter resistere valeant. Mittuntque in universos terminos Israel, hoc est, ad doctores Ecclesiae qui praesunt populis, quatenus sibi opem ferant, et scutum fidei contra hostes ex adverso opponant. Moxque Saul, Spiritu Domini instinctus, simul cum Samuele propheta et sacerdote, recensuit populum, « et lae sunt nomine Bezech, vicinae sibi, in septimo lapide a Neapoli descendentibus Scythopolim. Besech interpretatur egestas, et significare ni fallor potest paucitatem electorum; unde et ipsa Veritas ait: « Multi sunt vocati, pauci vero electi . » Rex quoque noster Christus, qui est sacerdos et propheta, congredi adversus hostes suos parans, de utroque populo milites elegit Trinitatis fide praeclaros, et bonorum actuum perfectione praecipuos; hostes suos fugat, et percutit eos gladio Spiritus, a mane illucescentis fidei usque dum lumen
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc ascendit naas ammonites: & pugnare
cepit ad uersum iabes galaad: & cȩtera Qiud
significat hoc fac̾tum qđ naas anmonites in hoc
ferire cum iabes galaad uoluit fedus ut eruere
om̃ium oculos dextros quatenus fierent obprobri¬
um in uniuerso isrł: nisi bellum hereacoꝵ. con¬
tra aeccłiam: Naas quippe in terp̃tat᷑ serpens :
ammoñ conpͥmens ł coangustans ł popłs meroris.
Iabes in cerp̃tat᷑ exsiccata : galaad aceruus testimo¬
nii : Ergo naas serpens antiquus & pͥnceps ammo¬
nitarum hoc ẽ hereticoꝵ: qui bene popłs meroris
dicitur. qm̃ gaudiũ sp̃s sc̃i ñ habent : disponio
fedus c̃ popło eccłiȩ ut eruat omium ocłos dextros:
hoc est uisum sanȩ & orthodoxe fidĩ auferat
Sic eñi uult eos hab̾e federatos: ut siniłtrũ ocłm
habentes. ea tantum quẽ pͣua sunt sentiant: Sed exi¬
cata mens fideliũ ab om̃ib sordib uitioꝵ : acer¬
uum testimonis hoc ẽ sententias sc̃arũ scͥpturaꝵ

Expanded text:
ost haec ascendit Naas Ammonites, et pugnare coepit adversum Jabes Galaad, » etc. Quid significat hoc factum quod Naas Ammonites in hoc ferire cum Jabes Galaad voluit foedus, ut erueret omnium oculos dextros, quatenus fierent opprobrium in universo Israel, nisi bellum haereticorum contra Ecclesiam? Naas quippe interpretatur serpens. Ammon, comprimens vel coangustans, vel populus moeroris. Jabes interpretatur exsiccata; Galaad, acervus testimonii. Ergo Naas serpens antiquus et princeps Ammonitarum, hoc est, haereticorum, qui bene populus moeroris dicitur, quoniam gaudium Spiritus sancti non habent, disponit foedus cum populo Ecclesiae, ut eruat omnium oculos dextros, hoc est, visum sanae et orthodoxae fidei auferat. Sic enim vult eos habere foederatos, ut sinistrum oculum habentes, ea tantum quae prava sunt, sentiant. Sed exsiccata mens fidelium ab omnibus sordibus vitiorum acervum testimonii, hoc est, sententias sanctarum Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
De iosia rege qui terrã omnẽ luda ab ydo¬
nauit tafeth qđ est in conualle filii ennon
abstulit equos quos dederant reges iudas
soli in in troitu templi dñi. ex celsa pollinit¬
De phasae celeberrimo qdđ fecit iosias in octa¬
uo decimo anno regni sui dño.¬
De morte iosiae & substitutione achat filii
eius in regno uide post quem ioachim reg¬
nauit in loco fratres captiuati:¬
De ioachim rege qui & iechonias alio nomi¬
matre & uxoribus cum eunuchis accete
IDe sedecia rege qui ob scelerum magnitu¬
dinem traditus ẽ cum filiis & om̃i popło.
ixd e nabutardan principe exercitus regis
babilonis qui terram iudeoꝵ de uastauit
ciuitates destruxit templum conerema¬
uit & domus regias in cendio comsump¬
sit & omnẽ p̃dam in babilonem secum.
transtulit¬

Expanded text:
De Josia rege, qui terram omnem Juda ab idonavit Topheth, quod est in convalle filii Ennon, abstulit equos quos dederant reges Juda Soli in introitu templi Domini, excelsa polluitDe Phase celeberrimo quod fecit Josias in octavo decimo anno regni sui DominDe morte Josiae et substitutione Achaz filii ejus in regno Judae, post quem Joachim regnavit in loco fratris captivati.--De Joachim rege, qui et Jechonias alio nomimatre et uxoribus, cum eunuchis ac caet--De Sedechia rege, qui ob scelerum magnitudinem traditus est cum filiis et omni populo.De Nabuzardan principe exercitus regis Babylonis, qui terram Judaeorum devastavit, civitates destruxit, templum concremavit et domos regias incendio consumpsit, et omnem praedam in Babylonem secum transtulit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħs sui ore audiat. unde amplius obligatus
cadat : dum spe terrenȩ głȩ delectatus pasci¬
tur: sius desideriis adima semꝑ ducat᷑: Neq
autẽ bonus fuit ille sp̃s: qui mendax esse
appetiit inore ꝓpħarum: Unde & p̃missum
est : quia exercitus cęli steat ad extris & sinis¬
tris eius Us̃ enĩ qͥ in circũ scripta ẽ ueritas:
in illa aet̾na beatitudine quȩ dextra eius dr̃.
sinistrã ñ habet: quia nichil eẽ qđ displiceat
potest: Sed quia simul om̃ia contuet᷑. simul
cuncta aspicit: ea ui inqua & bonos sp̃s &
malos uidet : exereitus cęli adextris & sinistris
habere describit᷑. ut ꝑdextram in telligamꝰ
angelos electos : ꝑsinistrã uero sp̃s reꝓbos.⁊
Nec mouere debet. qđ exercitus cȩli & iam
repulsi angeli uocantur : quia & ipsi quam¬
ius ab hetereo cęlo expulsi sint. ad huc tam̃
inereo cęlo demorant᷑ . sic̃ paulus ait: contͣ

Expanded text:
prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus pascitur suis desideriis, ad ima semper ducatur. Neque autem bonus fuit ille Spiritus, qui mendax esse appetiit in ore prophetarum. Unde et praemissum est quia « exercitus coeli stetit a dextris et sinistris ejus. » Deus enim, qui incircumscripta est veritas, in illa aeterna beatitudine, quae dextra ejus dicitur, sinistram non habet, quia nihil esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspicit, ea vi inquam in qua bonos spiritus et malos videt, exercitus coeli a dextris et sinistris habere describitur, ut per dexteram intelligamus angelos electos, per sinistram vero spiritus reprobos. Nec movere debet quod exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia et ipsi, quamvis ab aethereo coelo expulsi sint, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: « Contra
Abbreviated transcription (Latin):
uerã fidẽ plublioe fatet᷑ subdi lignis: & lapi¬
dib ł cui libet creaturȩ in ad oratione rennu¬
it: Securus gͦ iam ꝓpħam qͥlibet infide posi¬
tus consulet: quia hoc auditurus ẽ qđ audi¬
re fidelẽ decet : Fi̾denter dicã .: si ab inmun¬
diciis aliis atq apͣiuis ac̃ tibus recessisseo: se¬
curus esseo: Nam eũ paulus egregius p̃dica¬
tor clamet. & auaritia quȩ ẽ ydoloꝵ seruit ꝰ
qͥsquis atͥhuc auaritie sub iectus ẽ. acultu
ydoloꝵ lib̾ non ẽ: Si gͦ is qui auaritiȩ aestib
anhelat infide quide̾ positus esse uidet᷑. seo
aliena ambit acciꝑe : honores mundi desidẽ¬
rat conp̾hende: hab̾e temporalẽ głam concu¬
piscit: atque de hac eadẽ głoria ꝓpħam con¬
sulat: iustũ ualde ẽ. ut ex culpe suȩ merito
aꝓpħȩ ore ꝓsꝑẽa audiat: quatinus qui uerba
dei audire in sacro eloqͥo noluit ut cerrena dis¬
piceret: cȩlestia ambiret: illud deo iudice ex

Expanded text:
veram fidem publice fatetur, subdi lignis et lapiveram fidem publice fatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in adoratione renuit. Securus ergo jam prophetam quilibet in fide positus consulat, quia hoc auditurus est, quod audire fidelem decet. Fidenter dicam si ab immunditiis aliis atque a pravis actibus recepisset, securus esset. Nam cum Paulus, egregius praedicator, clamet: « Et avaritia, quae est idolorum servitus , » quisquis adhuc avaritiae subjectus est, a cultu idolorum liber non est. Sic ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores mundi desiderat comprehendere, habere temporalem gloriam concupiscit, atque de hac eadem gloria prophetam consulat, justum valde est, ut ex culpae suae merito a prophetae ore prospera audiat, quatenus qui verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia ambiret, illud, Deo judice, ex
Abbreviated transcription (Latin):
peccati laqueo strangulant in peccati paenã
&iam nolentes trabant. Deniq is qͥ uitã reꝑ-¬
bam ñ mutat aꝑpetrandis peccatis animũm
non auertit: cum aꝓpħa aliqͥd reqͥrit. illa au-¬
dit deo disponente: quȩ meret᷑ audire dam¬
nandus: Ecce enĩ ut unũ ł duo ex multis loqͣ¬
mur: ab om̃i potentis dei eultu domus isrł.
sub ydoloꝵ seruitute recessaerat: & tam̃ ad p¬
pħas a quib decipi consueu̾at sepe ueniebat
agens ꝓsꝑa audire merebatur : qͥd aliud suꝑ¬
na uidicia agebant. nisi ut peocator. popłs in
suo corde caꝑet᷑: quatinꝰ qui ꝑfidiã sequendo
deliquerat: sic ꝓpħarũ suoꝵ blandis sermoni¬
bus deciꝑet᷑: ut iam nec ꝑ timesceret quia de¬
liquisset. & tanto post durius raꝑet᷑ ad penam :
quanto nuc securius uiueret in culpa: S ecce
iam largiente omĩpotente deo ab ydoloꝵ cul
tu remotũ ẽ. quã plurimũ genus humanũ :

Expanded text:
peccati laqueo strangulant, in peccati poenam peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Denique is qui vitam reprobam non mutat, et a perpetrandis peccatis animum non avertit, cum a propheta aliquid requirit, illa audit Deo disponente, quae merebatur audire damnandus. Ecce enim, ut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute recesserat, et tamen ad prophetas a quibus decipi consueverat, saepe veniebat, agens prospera audire merebatur. Quid aliud superna judicia agebant, nisi ut peccator populus in suo corde caperetur, quatenus qui perfidiam sequendo deliquerat, sic prophetarum suorum blandis sermonibus deciperetur, ut jam nec pertimesceret, quia deliquisset: et tanto post durius raperetur ad poenam, quanto nunc securius viveret in culpa? Sed ecce jam largiente omniptu remotum est quamplurimum genus humanum,
Abbreviated transcription (Latin):
noiumis : aues cęli nominamꝰ. & de eisdẽ
spiritib paulus dixit: cont᷑ spiritalia neqͥ¬
tiȩ in celestib quoꝵ caput enuntians. ait:
Scđ̃m pͥncipem potestatis aeris huius Adex¬
tra gͦ & sinistra angłoꝵ exercitus stat: quia
& uoluntas elec toꝵ spirituũ diuine pietati cois¬
cordat: & repboꝵ sensus sue malitiȩ seruiens
iuditio districtionis eius obtemꝑat Unde &
mox fallax sp̃s in mediũ ꝓsilisse describit᷑:
ꝑ quẽ a hab rex exigentib suis meritis decipia¬
tur Neq eñi fax̾ ẽ. credere bonũ sp̃m fallacię
deseriure uoluisse ut dic̾et: egrediar & cromes¬
dax sp̃s in ore onuum ꝓpħarũ eius : sed quia
a hab rex peccatis p̃cedentib dignus erat ut
tali debuisset deceptione dampnari᷑. quatin
qͥ sepe uolens cecid̾at inculpã: quandoq no¬
lens caꝑet᷑ ad penã : Occulta usticia licentia
malignis spiritib datͦ: ut quos uolentes in

Expanded text:
novimus, aves coeli nominamus . Et de eisdem novimus, aves coeli nominamus . Et de eisdem spiritibus Paulus dixit: « Contra spiritualia nequitiae in coelestibus . » Quorum caput enuntians ait: « Secundum principem potestatis aeris hujus . » A dextra ergo et sinistra angelorum exercitus stat, quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus, suae malitiae serviens, judicio districtionimox fallax spiritibus in medium prosiluisse describitur, per quem Ahab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere, bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar, et ero mendax spiritus in ore omnium prophetarum ejus. Sed quia Achab rex peccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia, licentia malignis spiritibus datur: volentes, ut quos in
Abbreviated transcription (Latin):
& exercitũ cęli ad dextris & ad sinistris eius:
& dic̾tũ ẽ in quo decipiã ahab ut ascendat
& cadat in ramoth gala ad: & dixit alius
lta. & alius alit̃: & egressus unis dixit: ego
decipiam eum: & dĩctũ ẽ in quo decipies:
qui respondit dicens: egrediar & ero mendax
dñi nisi angelicas potestates accipimꝰ quarũ
mentib ds̃ altius p̃sidens inferius cuncta
disponit : & qͥd exercitus celi nisi ministranti¬
um angeloꝵ multitudo describit᷑ : qͥd ẽ gͦ qđ
exercitus cȩli adextris & asinistris eius stare
ꝑhibet᷑ Ds̃ enĩ qͥ lta ẽ. Intra om̃ia ut &iam
sit extͣ om̃ia: nec dextͣ nec sinistra concludit᷑:
S dextͣ dei angeloꝵ pars elec̾ta: sinistra aũt
dĩ pars angłoꝵ repba designat᷑ Non eñi mi¬
nistrant deo solum mͦ boni qͥ ad uiuent : seo
etiã qͥ redire nolentes gͣuent Nec qđ cȩli exer¬
citus dr̃: angełoꝵ pars reꝓba in eo in telle¬
gi posse ꝓhibet᷑ quas eni suspendi in aere

Expanded text:
entem ei a dextris et a sinistris ejus. Et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaad. Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus unus, dixit: Ego decipiam eum. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, dicens: Egrediar et ero mendax Domini, nisi angelicas potestates accipimus? Quarum mentibus Deus altius praesidens, inferius cuncta disponit. Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum describitur? Quid est ergo quod exercitus coeli a dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim, qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur, sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent, sed etiam qui redire nolentes gravent; nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse perhibetur. Quas enim suspendi in aere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueneris: unges atahel regẽ suꝑ siriam: &
hieu filũ nansi unges regẽ suꝑ isrł heli¬
seum aũt filiũ saphat qui ẽ de abelmaula:
dium᷑ a tahel occidet eum hieu: & quiẽq fu¬
gerit gladiũ hieu: in terficiet eũ heliseus
& Relia Hoc non lta accipiendũ ẽ. qđ pro¬
pħa dei heliseus homicida futurus sit & ty¬
rannus : sed magis spiritalit̾ intellegendum
quia lusticia diuina quȩ singulis reddit
duces. iundicat ꝑ ꝓpħas & sacerdotes : cum ali¬
os nocentes faẽ plecti muerone: alios transuer¬
b̾at gladio linguȩ Ande dauid & salomoni
& cȩteri reges penã areis exigebat: cũ eos tru¬
cidare iubebant: & itẽ alibi scripcũ ẽ: desuꝑ¬
boꝵ & in obendientiũ pena dolaui eos inqͥt

Expanded text:
perveneris ungues Azahel regem super Syriam et perveneris ungues Azahel regem super Syriam et Hieu filium Namsi ungues regem super Israhel Heliseum autem filium Saphat qui est de Abelmaula uerit gladium Azahel occidet eum Hieu et qui fugerit gladium Hieu interficiet eum Heliseus» et reliqua , hoc non ita accipiendum est, quod propheta Dei Elisaeus homicida futurus sit et tyrannus, sed magis spiritaliter intelligendum, quia justitia divina quae singulis reddit duces; vindicat per prophetas et sacerdotes, cum alios nocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. Unde David et Salomon et caeteri reges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubebant. Et item alibi scriptum est de superborum et inobedientium poena: « Dolavi
Abbreviated transcription (Latin):
qd cordis sui oculũ ꝑelationis cenebras extin¬
guit : qui cũ recta agit. considerare melioꝵ
merita neglegit: At contͣ magno humilita¬
tis radio semet ipsũ in̾luminat: qui alioꝵ
bona subtiliter pensat :Quia dũ ea quȩ ipse
de singularitate intus erumꝑe nititur suꝑ¬
biȩ cumorẽ p̃mit hinc ẽ qđ uoce dĩ adbeliã
solum se aestimantẽ dicit᷑: Reliqui mͥ sep¬
tẽ milia uiroꝵ: qui non curuauerunt ge-¬
nua ante baal : Ut dũ non solũ se reman¬
sisse cognosceret: elationis głam quȩ ei de
singularitate surgebat in clinaret : Propħa
nempe erat: & sep̾e misteria suꝑna cogno¬
uerat: Quid gͦ difficile fuit ag̃noscers in
hoc mundo fidelit deo famulos remansis¬
se. e sed hinc sollerter in cuendũ : oculũ cor¬
dis elatio quã neqͥter claudat: quando qui
humilis & occulta dei nouerat: elatus &
aꝑta nesciebat: Et ait dñs ad heliã Uade &
reu̾tere in uiã tuã ꝑ desertũ damasci Cũq

Expanded text:
quod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit, considerare meliorum merita negligit. At contra, magnae humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea, quae ipse de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumorem premit. Hinc est quod voce Dei ad Eliam solum se aestimantem, dicitur: « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal : » ut eum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam quae ei de singularitate surgebat, inclinaret. Propheta nempe erat, et saepe mysteria superna cognoverat: quid ergo difficile fuit agnoscere in hoc mundo fideliter Deo famulos remansisse? sed hic solerter intuendum est, oculum cordis elatio quam nequiter claudat, quando qui humilis et occulta Dei noverat, elatus et aperta nesciebat. « Et ait Dominus ad Eliam: Vade et revertere in viam tuam per desertum Damasci. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
genua sua : & dixit ad puerũ fuũ :Ascen¬
de & ꝓspice contͣ mare : Qui coͣm aseendis¬
ascendisset & cõtemplatus esset : ñ ẽ. qͥc quã:
Q̾ rursum ait illi : Reu̾tere septẽ uicib. In
septima aũt uice: ecce nubscula parua qͣsi
uestigium hominis & Reliaͣ: Quid in hac
re significat᷑ nisi qđ nascente xp̃o dei filio in¬
ter homines & ceneritudiñe carnis nr̃e acci¬
piente . post quã mort̾e gustauit & uctor de
mundo ad celos ascendit: imbrẽ gr̃ȩ diuinȩ
ꝑseptiformẽ sp̃m de suꝑnis ao terras misit qͥ
nos apeccato mundaret & spiritales fructus
gignere. faceret:¬

Expanded text:
genua sua, et dixit ad puerum suum: Ascende et prospice contra mare. Qui cum ascendisset, et contemplatus esset, ait: Non est quidquam. Et rursum ait illi: Revertere septem vicibus. In septima autem vice, ecce nubecula parva quasi vestigium hominis re significatur, nisi quod nascente Christo Dei Filio inter homines, et teneritudinem carnis nostrae accipiente, postquam mortem gustavit, et victor de mundo ad coelos ascendit, imbrem gratiae divinae per septiformem Spiritum de supernis ad terras misit, qui nos a peccato mundaret, et spiritales fructus gignere faceret
Abbreviated transcription (Latin):
eum sic: om̃s credent in eũ Hereditas ergo
xp̃i: eccłia ẽ: cunctis ei data de gentib. qͣ.
non moriens illi pat̾ reliqͥd: sed ipse sua mor¬
te mirabilit̃ ad quisiuit quia resurgendo pos¬
sedit: hanc aũt occiso eo mali coloni p̃riꝑe.
moliebant᷑. cũ crucifigentes eũ uidei: fidem
quȩ ꝑeum ẽ extinguere & suã magis quȩ ex
lege ẽ iusticiã p̃ferre: ac gentib inbuendis
conabantur inserere: Extra uineã heres uineȩ
trucidat᷑: quia iħs ut scĩficaret ꝑ suũ sangui¬
nem popłm extͣ portã passũ ẽ & bene conue¬

Expanded text:
eum sic, omnes credent in eum . » Haereditas ergo eum sic, omnes credent in eum . » Haereditas ergo Christi Ecclesia est, conjunctis ei data est de gentibus, quam non moriens illi pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quia resurgendo possedit. Hanc autem, occiso eo, mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei, fidem quae per eum est, exstinguere, et suam magis quae ex lege est, justitiam praeferre, ac gentibus imbuendis conabantur inserere. Extra vineam haeres vineae trucidatur , quia Jesus ut sanctificaret per suum sanguinem populum extra portam passu
Abbreviated transcription (Latin):
tes accessisent: Nouissime aũt uener̾ duo falsi
testes : & dixerunt: Hic dixit: Possum destiue¬
re templũ dei: & post tͥduum seaedificare
illud duo gͦ falsi testes contͣ naboth falsum
testimonũi dicebant. quod benedixisset dm̃
& regẽ: & iudei ꝑ duos falsos testes. xp̃o obpo¬
nebant quod potentiã & naturã sibi duuni¬
tatis ad scrib̾et nde pilato ad uideos ita
dicente. accipite eum uos & crucisigito ego
eñi non inuenio in eo causam: responđunt
uidei ei: Nos legẽ habemꝰ & scđm legem de¬
bet mori quia filiũ dĩ se fec̃⁊ Lapidatus est
itaq naboth extra ciuitatẽ insligante le¬
zabel ut eo mortuo ahab uineã eius possi¬
deret: sic & saluator extͣportã passus ẽ. eru¬
cifixus uidelioet in loco caluarie: excitantȩ
ꝑtelum synagoga popłm ut pecerent mor¬
tem xp̃i : quatinus eo occiso securius iuuerq̃
Unde quasi sibi consulentes aiebant: Ecce
mundus totus post eũ abrt: & si dimittamꝰ

Expanded text:
nt duo falsi testes et dixerunt: Hic dixit: Possum destruere templum Dei, et post triduum reaedificare illud . » Duo ergo falsi testes contra Naboth falsum testimonium dicebant, quod benedixisset Deum et regem: et Judaei per duos falsos testes Christo opponebant, quod potentiam et naturam sibi divinitatis ascriberet. Unde Pilato ad Judaeos ita dicente: « Accipite eum vos, et crucifigite: ego enim non invenio in eo causam. » Responderunt ei Judaei: « Nos legem habemus, et secundum legem debet mori: quia Filium Dei se fecit. » « Lapidatus est itaque Naboth extra civitatem, instigante Jezabel, ut eo mortuo, Achab vineam ejus possideret. » Sic et Salvator extra portam passus est, crucifixus videlicet in loco Calvariae, excitante per zelum Synagoga populum, ut peterent mortem Christi, quatenus, eo occiso, securius viverent. Unde quasi sibi consulentes, aiebant: « Ecce mundus totus post eum abiit. Et si dimittimus
Abbreviated transcription (Latin):
nem ad sumere. dignatus ẽ  Ut fecisset inea
ortum holerũ: hoc ẽ ut ubi uinum g̃e spiri¬
talis germinare debuit: ibi fragilia quȩq
dogmata ꝑ pharisaicam suꝑsticionẽ transplas¬
taret: S naboth hanx uineã dare nolenti. idẽ
impia uxor ietabel. hoc ẽ synagoga uideoꝵ
machinata ẽ mortẽ: in terp̾tat᷑ enĩ lezabel:
cohabitatrix siue flucus uanus: Qđ bene
conuenit synagoge: quȩ habitare uidebat
in domo dñi: sed ꝑuaria uanitatis desidia¬
defluebat: Misit gͦ iezabel litteras ad maio¬
res natu & ad optimates qͥ erant in ciuitate :
ut sub in troductis falsis cestib testimoniũ
falsum cont᷑ naboth poneres qđ bene dixissec
dm̃ & regẽ : & sic eductũ de ciuitate lapidares
ut moreret : cum synagoga ꝑpontifices scribas
& pharisseos meditata est mortẽ xp̃i. de qua¬
ita scriptũ ẽ. in euũgłio Principes aũt sacer¬
dotũ & omne concilium querebant falsum

Expanded text:
nem assumere dignatus est; « ut fecisset in ea nem assumere dignatus est; « ut fecisset in ea hortum olerum, » hoc est ut ubi vinum gratiae spiritalis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dogmata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam dare nolenti, id esimpia uxor Jezabel, hoc est Synagoga Judaeorum machinata est mortem. Interpretatur enim Jezabel cohabitatrix, sive fluxus vanus, quod bene convenit Synagogae, quae habitare videbatur in domo Domini, sed per variadefluebat. « Misit ergo Jezabel litteras ad majores natu, et ad optimates qui erant in civitate, ut, subintroductis falsis testibus, testimonium falsum contra Naboth ponerent, quod benedixisset Deum et regem, et sic eductum de civitate lapidarent ut moreretur. » Cum Synagoga per pontifices, scribas, et pharisaeos meditata est mortem Christi, de qua scriptum est in Evangelio: « Principes autem sacerdotum, et omne concilium quaerebant
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ fec̃ & scła:: Ad quẽ psalmista deprecans
ait: Qui sedes suꝑ chesubim appare coram
effrem beniamin & manasse : excita potenti¬
am tuã & ueni. ut saluos facias nos: lste na¬
both habuit uineam de qua esalas plenissime
ꝑ canticũ loquit᷑: ad extremũ inferens: Uinea
dñi sabaoth domꝰ isrł ẽ: & in psalmo Uineam¬
in qͥt de egipto transtulisti: ciecisti gentes & plani¬
tasti eam: Cui sep̃ẽ circũ dedit ut in euangłio
legit᷑: id c̃ ł murum urbis. ł angłoꝵ auxilia
& fodit in ea torcular: aut altare aut illa
torcularia : quoꝵ & tres psalmi titulo p̃notas¬
tur id ẽ oc̃tauus & octogesimꝰ. & octogesimus
sextus: & ȩdificauit currem: haud dubiũ qͥn¬
templũ : de quo dicit᷑ ꝑmicheam & tu turris
nebulosa filia syon & locauit eam agricolis:
quos alibi uinee oꝑarios appellauit ł colonos
hanc uineã concupiuit achab qͥ interp̃tat᷑ fr̃
patris : popłi uidelicet iudaicꝰ de quo xp̃s car¬

Expanded text:
quem fecit et saecula. Ad quem Psalmista deprecans, ait: « Qui sedes super cherubim, appare coram Ephraim, Benjamin et Manasse. Excita potentiam tuam et veni, ut salvos facias nos . » Iste Naboth habuit vineam de qua Isaias plenissime per canticum loquitur ad extremum inferens. Vinea Domini sabaoth dominquit, de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam . » Cui sepem circumdedit, » ut in Evangelio legitur , id est, vel murum urbis, vel angelorum auxilia. « Et fodit in ea torcular , » aut altare, aut illa torcularia quorum et tres Psalmi titulo praenotantur, id est, octavus et octogesimus, et octogesimus sextus. « Et aedificavit turrem , » haud dubium templum de quo dicitur per Michaeam: « Et tu, turris nebulosa, filia Sion . » « Et locavit eam agricolis . » Quos alibi vineae operarios appellavit vel colonos. Hanc vineam concupivit Achab, qui interpretatur frater patris: populus videlicet Judaicus, de quo Christus car
Abbreviated transcription (Latin):
boli ͤ pͥmittentis citius elidant᷑. Quia sicut
cunc ꝓpħa p̃dicto regi ꝓinconsidata pietate
ꝓnuntiauit eitius iustam ad fore. ultionẽ:
lta nunc ꝓpħticus sermo p̾nuntiat : si pacis¬
cam̃ cũ drabolo aet̾ram nobis ꝓhoc in mi¬
Post uerba aut̃ hȩc uinea erat naboth hie¬
trahelite qͥ erat in hierra hel: iuxta pa¬
latium achab regis samarie Locutus est
gͦ acͥab ad naboth dicens: da mͥ uineam
tͦuã ut faciam m ortũ holerũ : quia uici
scriptura qđ achab rex concupiuerit uineam
naboth hietrahelitȩ quȩ erat in hietrahel uix¬
ta palatium regis: ut faceret sibi in eo hortũ
holerum: Quo nolente eam illi dare : ꝑconsi¬
lium impiissime uxoris eiꝰ iez abel uidelicet
regine: idem naboth sub in troductis falsis
testib lapidatus ẽ & mortuus : eiusq uinea
direpta a rege & possesa ẽ: Quis gͦ iste naboth
hierrahelita suerit & quȩ eiꝰ uinea: considr̃e¬

Expanded text:
boli pacem promittentis, citius elidantur. Quia sicut boli pacem promittentis, citius elidantur. Quia sicut tunc propheta praedicto regi pro inconsiderata pietate pronuntiavit citius justam affore ultionem, ita nunc propheticus sermo praenuntiat, si paciscamur cum diabolo, aeternam nobis pro hoc immipost verba autem haec vinea erat Naboth Hiezrahelitae qui erat in Hiezrahel iuxta palatium Ahab regis Samariae locutus est ergo Ahab ad Naboth dicens da mihi vineam tuam ut faciaScriptura quod Achab rex concupiverit vineam Naboth Jezraelitae, quae erat in Jezrael juxta palatium regis, ut faceret ibi in ea hortum olerum. Quo nolente eam illi dare, per consilium impiissimae uxoris ejus, videlicet reginae Jezabel, idem Naboth, subintroductis falsis testibus, lapidatus est, et mortuus, ejusque vinea direpta a rege et possessa est. Quis ergo iste Naboth Jezraelita fuerit, et quae ejus vinea considere
Abbreviated transcription (Latin):
captiuus fugeret ipse moreret᷑. quo fugien¬
de: is qͥ eũ tradiderat mortẽ ei minaretur
inferre. dum respondente achab mortẽ ei
in min̾e iustissimã: soluens caput agnitus ẽ.
micheas ẽẽ ꝓpħa: Hac eñi parabola utebatur:
ꝓpt̃ sermones quos erat ei dicturas : Ait ñãq
qm̃ ds̃ ei concessiss ut suplitium hostis eua¬
deret: ipse inimicum eius ad adũm qui
dm̃ blasphemauerat dimississet & ꝓpterea
ãs de creuisset: ipsum qͥdem abillo ꝑimi.
popłm uero ab eius ȩxercitu in uasione cons¬
sumi  lratus uero achab ꝓpħã illũ qui¬
dem clausum seruari uissit. confusus aut
michȩ sermonib ad suã donũ remeauit:
Sc̃m leges uero tropologiȩ: maxime ꝓui¬
dendum ẽ seruis dti : ne scd̾m exemplum
achab regis isrł ꝑnitiosa securitate sibi blas¬
diant᷑ quã diu hostis uiuit : Ne dum se qͣsi
uictores ꝑpetuos arbitrent᷑. ꝑ fraudem dia-¬

Expanded text:
capticaptite, is, qui eum tradiderat, mortem ei minaretur inferre. Dum respondente Achab mortem ei imminere justissimam, solvit caput, et agnitus est Micheas esse propheta. Hac enim parabola utebatur propter sermones quos erat ei dicturus. Ait namque quomodo Deus ei concessisset, ut supplicium hostis evaderet: ipse inimicum ejus Benadab qui Deum blasphemaverat, dimisisset et propterea Deus decrevisset, ipsum quidem ab illo perimi, populum vero ab exercitus invasione consumi. Iratus vero Achab prophetam illum quidem clausum servari jussit. Confusus autem Michaeae sermonibus ad suam domum remeavit. Secundum leges vero tropologiae maxime providendum est servis Dei, ne secundum exemplum Achab regis Israel, perniciosa securitate sibi blandiantur quandiu hostis vivit ne dum se quasi victores perpetuos arbitrentur, per fraudem dia
Abbreviated transcription (Latin):
sociũ suum: In sermone dñi ꝑeutẽ me
At ille noluit ꝑcut̾e eui ait: Quia noliusti
audire uoc̃e dñai : ecce recedes ame & ꝑcutiet
te leo:Cumq paululũ recessisset abeo: inue¬
nit eum leo atq ꝑcussit: S & alterũ conue¬
niens uirum: dixit ad eum: Perite me qui
Mꝑcissit eũ & uulnerauit & Rełia : Porro de
hac eadẽ re: iosephus talit̃ refert: Interea qͥ¬
dẽ ꝓpħa nomine micheas : accedens ad unũ
israhelitarũ peat ut eũ incapite ꝓuoluntate.
dei ꝑcuteret: quo nolente: p̃dixit ei quia eo
qđ in obediens esset deo eiꝰq p̃cepto: leone oc¬
currente ꝑimeret᷑  qđ dũ illi homini con¬
tigisset: accessit ꝓpħa rursus ad alium & idẽ
ut faceret liꝑau̾it Qui dũ ꝑcussisses eum
& eius u̾ticẽ cruentasset: alligato capite acces¬
sit ad regem dicens ei ÷ qui dũ esset in exer¬
citu constitutus : accepiss a quodã tͥbuno
seruandũ captuũ: sibiq abeo dictũ ut si

Expanded text:
ute me. At ille noluit percutere. Cui ait: Quia noluisti audire vocem Domini, ecce recedes a me, et percutiet te leo. Cumque paululum recessisset ab eo, invenit eum leo, atque percussit. Sed et alterum conveniens virum, dixit ad eum: Percute me. Qui percussit eum, et vulneravit. » Porro de hac eadem re Josephus taliter refert: « Interea quidam propheta, nomine Michaeas, accedens ad unum Israelitarum petiit ut eum in capite pro voluntate Dei percuteret. Quo nolente, praedixit ei quia eo quod inobediens esset Deo ejusque praecepto, leone occurrente perimeretur. Quod dum illi homini contigisset, accessit propheta rursus ad alium, et idem ut faceret imperavit. Qui dum percussisset eum, et ejus verticem cruentasset, alligato capite accessit ad regem, dicens ei: Quod dum esset in exercitu constitutus, accepisset a quodam tribuno servandum captivum, sibique ab eo dictum ut, si
Abbreviated transcription (Latin):
di elegit ds̃ ut confunderes fortia : o ea que
non sunt ut ea quȩ sunt destruereo: Temp¬
tabat igitur antiquus hostis beatũ iob &
dum sibi substantiã eius & filios tradi ad ño
expeteret ut ꝑ hoc eius animũ sub u̾teret. Nec
tam̃ in hoc p̃ualeret: ad excremũ ut iͣpsum
sibi potestas daretur postulauit: Quo conces¬
so: quasi mox uictor existeret: carnẽ eius
gͣui ulcere uuln̾auit: S quo uehementius
de ꝓsꝑitate. in dolore. eum depositũ ꝑseque¬
batur: eo ualidius ꝑ patientiam ipsuis ꝓster¬
nelut᷑ & paulo apło datus ẽ stimulus car¬
nis suȩ angłs sathanȩ ut eũ colafizaret:
quatinus uirtus in infirmitate ꝑficeret᷑:

Expanded text:
di elegit Deus, ut confunderet fortia: et ea quae di elegit Deus, ut confunderet fortia: et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret . » Tentabat igitur antiquus hostis beatum Job, et dum sibi substantiam ejus et filios tradi a Domino expeteret, ut per hoc ejus animum subverteret, nec tamen in hoc praevaleret ad extremum, ut in ipsum sibi potestas daretur, postulavit. Quo concesso, quasi mox victor existeret carnem ejus gravi ulcere vulneravit. Sed quo vehementius de prosperitate in dolore per depositum persequebatur, eo validius per patientiam ipsius prosternebatur. Et Paulo apostolo datus est stimulus carnis suae angelus Satanae, ut eum colaphizaret: q
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ iterum instaurat p̾lium contͣ illos.
& dũ uno modo uincit᷑: alio statĩ uincere co
nat᷑: Hinc ẽ qđ serui regis syriȩ dixerunt
ei: dii montiũ sunt dũ eoꝵ. ideo suꝑau̾unt.
nos S melius ẽ ut pugnemꝰ contra eos in
campestrib: & obtinebimꝰ eos Quia malig¬
ni sp̃s semꝑ dolose sentientes : si inspiritalib¬
reb iuncunt᷑ incorporalib bellũ p̃parare cos¬
tendunt: hoc quoq diabolus hoc & cotus exer¬
citus eiꝰ maxime satagaͣnt : ut animas homi¬
nũ de suꝑnis ad ina p̃cipiaent: quo facilius
eos uncere possint Si uiderint eos cȩlestia
desiderare: t̾rena & caduca ad amandũ in¬
gerunt : Si uiderint illos ꝓsꝑitate concessa
gr̃as deo agere : student ut ꝑ aduersa frangas¬
tur S sicut regis syriȩ & seruoꝵ eiꝰ non cos¬
fidebant. ibi suꝑati sunt. Ita & princeps mor¬
tis sepe ibi uincitar cũ exeretu suo ubi se
estimat uincere posse: Quia in firma mus¬

Expanded text:
tamen iterum instaurat praelium contra eos, et dum uno modo vincitur, alio modo statim vincere co Israel. » Servi regis Syriae dixerunt ei: Dii montium sunt dii Israel; ideo superaverunt nos. Sed melius est ut pugnemus contra eos in campestribus, et obtinebimus eos . Dini semper dolose sentientes: si spiritualibus vincuntur, in corporalibus bellum praeparare contendunt. Hoc quoque diabolus, hoc et totus exercitus ejus maxime satagunt, ut animas hominum de supernis ad ima praecipitent, quo facilius eos vincere possint. Si viderint eos coelestia desiderare, terrena et caduca ad amandum ingerunt. Si viderint illos prosperitate concessa Deo gratias agere, student ut per adversa frangantur. Sed sicut regis Syriae et servorum ejus non cone confidebant, ibi superati sunt: ita et princeps mortis saepe ibi vincitur, cum exercitu suo, ubi se aestimat vincere posse: « Quia infirma mun
Abbreviated transcription (Latin):
Mdiit : Mlistice aũt benadab hostis isrłͥ sig¬
nificat diabolũ omiũ bonoꝵ. Inimicũ : qͦ
diuersos exercitus malignoꝵ spuũ. ad sub¬
uestentum popłm dĩ contrahit: sed ppu
unt factis implere nitunt᷑ : anqquus hos¬
tis in fugã uertit᷑: om̃isq siuis exereitus a
militib᷑ xp̃i ꝓturbatur: Qui bene trigm
menti scientiam ꝑfecte. cenent: & trinitatis
fidem cũ gemiina caritate dĩ uidelices & ꝓxi¬
mi conserͣuant: apti ꝑ ominẽ modũ militiȩ
sũmi regis eẽ comꝓbant᷑: Fugit quoq bena¬
dab rex syris in equo cum equitib uec non
egressus rex isrł ꝑcussit equos & currus: &
ꝑcussit syriam plaga magna: Quid est qđ
benadab rex sirię hrequo cũ equitib fugere
discribit᷑ : nisi qđ princeps om̃iũ iniquoꝵ
diabolus quoꝵ oculi sublimes st̃: syria

Expanded text:
diit. Mystice autem Benadad hostis Israel sigdiit. Mystice autem Benadad hostis Israel significat diabolum omnium bonorum inimicum, qui diversos exercitus malignorum spirituum ad subvertendum populum Dei contrahit; sed per unt, factis implere nituntur, antiquus hostis in fugam vertitur, omnisque suus exercitus a militibus Christi proturbatur. Qui bene ducentmenti scientiam perfecte tenent, et Trinitatis fidem cum gemina charitate, Dei videlicet et proximi, conservant, apti per omnem modum militiae summi Regis edab rex Syriae in equo cum equitibus. Nec non egressus rex Israel percussit equos et currus, et percussit Syrum plaga magna. » Quid est quod Benadab, rex Syriae, in equo cum equitibus fugere describitur, nisi quod princeps omnium iniquorum dia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbie: ab exercitu xp̃i hoc ẽ humilib & dm̃
timentib suꝑatus in fugam uertit᷑ : & rex
ifrł ꝑcussit equos & currus : quia de ipso re¬
ge regum scriptũ ẽ. qđ currus pharaonis
& exefritũ eius equum & ascensorẽ eius sub¬
merserit in rubro mare : dum nequitias spiri¬
tales eũ uero faraone: anti quo uidelicet hoste:
aquis baptismatis obruit humani generis de¬
lendo peccata:
ccedens aũt ꝓpħa ad regẽ isrł: dixit ei Ua¬
de & confortare: & scito & uide quid facias¬

Expanded text:
perbis ab exercitu Christi, hoc est, humilibus et Deum timentibus, superatus, in fugam vertitur? Et rex Israel percutiet equos et currus, quia de ipso rege Regum scriptum est quod « currus Pharaonis, et exercitum ejus, equum et ascensorem ejus submersit in Rubro mari , » dum nequitias spiritales cum vero Pharaone, antiquo videlicet hoste, aqua baptismatis obruit, humani generis delendo peccata. « Accedens autem propheta ad regem Israel dixit ei: Vade et confortare, et scito et vide quid facias