comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Neq enĩ alit̾ fructuosꝰ fit suus ser¬
mo doctori: nisi ipse prior faciat bo¬
na que docet. Fatuus statim indicat
iram suam: qui autẽ dissimulat in¬
uiriã. callidꝰ est. Qui se in presenti de¬
Stultꝰ eadem hora ꝓnunciat irã suã:
occultat aũ ignominiã suã astutus.
Non aũ ignominiosã iracundie pas¬
sionẽ ita a sapientib occultandã
ẽẽ decernit: ut eius uelocitatẽ culpãs.
ñ ꝓhibeat tarditatẽ. Quã utiq si ꝑ
necessitatẽ humanȩ infirmitatis ir¬
ruerit. ideo censuit occultanda: ut
du ad presens sapient̾ obtegit᷑: sapi¬
entiꝰ amoueat᷑: & in ꝑpetuũ deleatur.
Hec enĩ est natura irȩ. ut dilata lan¬
guescat & ꝑeat: ꝓlata uͦ magis ma¬
gisq conflagret. Est qui ꝓmiccit:
& quasi gladio pungitur conscien¬
tiȩ. Promitunt se ñnulli obedire
ueritati: s uͥ temptatio terrens siue
blandiens impedimentũ p̃stiterit.

Expanded text:
ei. Neque enim aliter fructuosus fit suus serei. Neque enim aliter fructuosus fit suus sermo doctori, nisi si ipse prior faciat bona quae docet. Fatuus statim indicat iram suam, qui autem dissimulat injuriam, callidus est, qui se in praesenti deStultus eadem hora pronuntiat iram suam, occultat autem ignominiam suam astutus. Non autem ignominiosam iracundiae passionem, itaque sapientibus occultandam esse decernit, ut ejus velocitatem culpans non prohibeat tarditatem, quam utique si per necessitatem humanae infirmitatis irruerit, ideo censuit occultandam, ut dum ad praesens sapienter obtegitur, sapientius amoveatur et in perpetuum deleatur. Haec enim est naturae ita ut dilata languescat et pereat, prolata vero magis magisque conflagret. Est qui promittat et quasi gladio pungitur conscientiae. Promittunt se nonnulli obedire veritati, sed ubi tentatio terrens sive blandiens impedimentum praestiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbabitur: tam & si nunc uł diuina
uł humana sapientia głosus uide.¬
atur. Desideriũ impii: monim̃tũ ẽ
pessimoꝵ. Desiderat impiis prece-¬
ta atq actib loqui. Uel certe deside¬
riũ impii monim̃tũ est pessimoꝵ:
qr om̃e desideriũ eius eo tendit qͣm¬
uis ipso nesciente. ut cũ priorib iniu¬
stis et̾ne mortis carcere elaudaturR.
Terum qr tales exitum quẽ minime
p̃uident incurrunt: dicit econtͣ
de bonis. Radix autẽ iustoꝵ ꝓficiet:
qr nimirũ fides & cariras electoꝵ
qua radicati sunt in xp̃o. neqͣqͣm
eos fallit: s ad ꝑfectiora semꝑ accre¬
scens. plusꝗͣ sꝑare nouit in futuro
ꝑcipiet. De fructu oris sui. unꝰ quisq
replebitur bonis. Fructꝰ oris ẽ. ser¬
mo bonus. Nam qui mala loquit᷑:
ñ fructũ ore generat. s damnum.
Om̃is gͥ qui bona loquitur. bonis
uonabit᷑ eternis: si tam̃ his quȩ lo¬
quitur actu ñ repugnat. Hoc et
Et iuxta oꝑa manuũ suaꝵ retͥbuet᷑

Expanded text:
i nunc vel divina vel humana sapientia gloriosus videtur.-- Desiderium impii, monumentum est pessimorum. Desiderat impius praecevita atque actibus loqui. Vel certe, Desiderium impii monumentum est pessimorum, quia omne desiderium ejus eo tendit, quamvis ipso nesciente, ut cum prioribus injustis aeternae mortis carcere claudatur. Verum, quia tales exitum quem minime praevident de bonis. Radix autem justorum proficiet. Quia nimirum fides et charitas electorum qua radicati sunt in Christo nequaquam eos fallit, sed ad perfectiora semper accrescens plus quam sperare novit in futuro percipiet. De fructu oris sui unusquisque replebitur bonis. Fructus oris est sermo bonus, nam qui mala loquitur non fructum ore generat, sed damnum. Omnis igitur qui bona loquitur, bonis donabitur aeternis, si tamen his quae loquitur actu non repugnat, hoc estEt juxta opera manuum suarum retribuetur
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ uniu̾sale extremũq iudiciũ.
uitã credidit omĩb impiis & pec¬
catorib dand̾a. Notandũ autẽ
qd̾ & si impiis post mortẽ spes ue¬
nie ñest: sunt tam̃ qui de leuio¬
rib peccatis quib obligati defũ¬
cti sunt. post mortẽ possunt ab¬
solui: uł penis uidelicet castiga¬
ti. ił suoꝵ precib. elemosims.¬
missaꝵ celebrationib aduiti.
S hȩc quib cunq fuint: & ante
iudiciũ. & de leuiorib fũit erratib
Qui uͦ se longopost iudiciũ tempore
lib̾andos putant. fallunt᷑: & fortas¬
se ad eos ꝑtinet quod sequitur. Et
expectatio sollicitoꝵ ꝑibit. Idem alia
est sollicitudo qua boni semꝑ adim¬
plenda di p̾cepta sunt accincti: alia
qua reꝓbi cum scientes peccant. sol¬
liciti metuunt qñ eternã rapiant᷑
ad penã. Ideoq recte expectatio eoꝵ
qui deo sollicita m̃te seruiunt. coro¬
nabitur: eoꝵ uͦ qui dm contẽnunt.
& ante iudiciũ eus ꝓpͥa conscientia

Expanded text:
post universale extremumque judicium post universale extremumque judicium vitam credidit omnibus impiis et peccatoribus dandam. Notandum autem, quia etsi impiis post mortem spes veniae non est, sunt tamen qui de levioribus peccatis, quibus obligati defuncti sunt, post mortem possunt absolvi, vel poenis videlicet castigati vel suorum precibus, eleemosbrationibus absoluti, sed haec quibuscunque fiunt, et ante judicium, et de levioribus fiunt erratibus. Qui vero se longo post judicium tempore, liberandos putant, falluntur et fortasse ad eos pertinet quod sequitur. Et exspectatio sollicitorum peribit. Item alia est sollicitudo, quam boni semper ad implenda Dei praecepta sunt accincti: alia qua reprobi, cum scientes peccant, solliciti metuunt quando aeternam rapiantur ad poenam, ideoque recte exspectatio eorum qui Deo sollicita mente serviunt coronabitur: eorum vero qui Deum contemnentes et ante judicium ejus propria conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
tera librat uriqua S & is qui sua
bene gesta meliora qͣm ꝓximoꝵ su¬
aq errata iudicat leiuora. trutina
ponderat dolosa. Necuon & ille qui
om̃ia importabilia imponit ĩ hu¬
meris hominũ. ipse aũ uno digito
suo ñ uult ea tangere: ille etiam¬
qui bona in publico. & mala agit
in occulto: ꝓ iniquitate libre dolo¬
sȩ abhominat᷑ a domino. At qͥ since.¬
rit̾ agit in om̃ib: qui causã & cau¬
sam ȩqua lance discernit: is ni¬
mirũ iusti iudicis uoluntati & ac¬
tioni congruit. Ubi fuerit suꝑbia.
ibi erit & contumelia: qr suꝑbi uł
contumeliose se gerunt ꝑ contẽp¬
tũ siue ignorantiã disciplinȩ. uł
ꝓxiis contumelias ingerunt:
uł certe quia omĩs qui se exaltat
humiliabit᷑. Ubi antẽ hũmilitas.
ibi & sapĩa. Abscondisti hȩc inqͥt¬
uel asti ea paruulis: id ẽ humilib
Mortuo homine impio: nulla e¬
rit ultra spes. Heu misere hanc
sententiã ꝑtransit origenes: qͥ

Expanded text:
tera utique librat iniqua; sed et is qui sua tera utique librat iniqua; sed et is qui sua bene gesta meliora quam proximorum suaque errata judicat leviora trutina ponderat dolosa, nec non et ille qui onera importabilia imponit in humeros hominum, ipse autem uno digito suo non vult ea tangere: ille etiamqui bona in publico et mala agit in occulto, pro iniquitate librae dolosae abominatur a Domino; at qui sinceriter agit in omnibus, qui causam et causam aequa lance discernit, is nimirum justi judicis voluntati et actioni congruit. Ubi fuerit superbia, ibi erit et contumelia. Quia superbi vel contumeliose se gerunt, per contemptum sive ignorantiam disciplinae, vel proximis contumelias ingerunt, vel certe quia omnis qui se exaltat humiliabitur . Ubi autem humilitas, ibi sapientia. Abscondisti, inquitvelasti ea parvulis , id est, humilibus. Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes. Heu misere hanc sententiam pertransit Origenes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lominꝰ negligentia uel desꝑatione
uł etiam de industria peccant. Ta¬
lib gͦ: interitꝰ quẽ timent euemet.
Sunt qͥ mala que faciunt. aut nunqͣm
punienda estimant. aut bene gesta:
ideoq bona mercede remunanda
uidicant. De quib recte dicitur: qr
spes impiorũ ꝑibit. Nam & de his
qui scientes delinquunt: subseq̃n¬
ter adiungit. Fortitudo simplicis
uia domini: & pauor his qui oꝑant᷑
malũ. Si in qͥt abdita scͥpturarum
cõprehendere ñ uales. ñ tam̃ de sa¬
lute desꝑes: s gradere uiã dñi: age
bona quȩ nosti: & int̾ fortes connu¬
meraberis. S mĩto paueant illi
qui recta quȩ norunt facere contẽp¬
nunt: qr certa restant quȩ patian
natio apud dm. & pondus equũuo¬
luntas eiꝰ. Statera dolosa ñ tantũ
in mñsuratione pecunie: s & in iu¬
diciaria discretione tenetur. Qui
enĩ alit̾ causã pauꝑis. alit̾ potentis.
alit̾ sodalis. alit̾ audit ignoti: sta¬

Expanded text:
lominus negligentia vel desperatione lominus negligentia vel desperatione vel etiam de industria peccant: Talibus ergo interitus quem timent adveniet; sunt, qui mala quae faciunt aut nunquam punienda aestimant, aut bene gesta, ideoque bona mercede remuneranda judicant, de quibus recte dicitur: Quia spes impiorum peribit, nam et de his qui scientes delinquunt subsequenter adjungit. Fortitudo simplicis via Domini, et pavor his qui operantur malum. Si, inquit, abdita Scripturarum comprehendere non vales, non tamen de salute desperes, sed gradere viam Domini, age bona quae nosti, et inter fortes connumeraberis: sed merito paveant illi, qui recta quae norunt facere contemnunt, quia certa restant quae patiantnatio apud Dominum, et pondus aequum voluntas ejus. Statera dolosa non tantum in mensuratione pecuniae, sed et in judiciaria discretione tenet. Qui enim aliter causam pauperis, aliter potentis, aliter sodalis, aliter audit ignoti, sta
Abbreviated transcription (Latin):
& fumꝰ qui ab igne ascendens euaneᷤ¬
cit. eos qui abȩccłiastica suauitate
& caritate ꝑ suꝑbiam uł socordiam
recedentes. hanc etiã uerb̾ impug¬
nant. figurate denunciant: de qͥb¬
ex nob̾: & reliã. Timordomni appo¬
net dies: & anni impioꝵ breuiabunt᷑.
Qui d̾o fideliter seruiunt. ȩt̾na luce
donabunt᷑: at qͥ impiecati mancipan¬
tur. cũ hac uita ꝑdunt bona q̃ ama¬
bant. Expectatio iustoꝵ leticia: spes
aũ impioꝵ ꝑibit. Patet quia uisti
letant᷑ in expectatione uite seq̃nti:
qͣmuis contristent᷑ afflictione pres¬
surȩ p̃sentis. Unde ẽ illud. Tues mͥ
refugiũ ap̃ssura que circũdedit me.
exultatiomea. At uero impii qui se
putant in futo requieturos. aut cer¬
te mlpost mortẽ futuros: fallunt᷑.
Deq huic repugnat sententiȩ. qd̾
supͣ dictum ẽ: qd̾ timet impiꝰ. ueniet
suꝑ eum. St̃ enĩ qui scientes futu¬
rũ bonoꝵ maloꝵq udiciũ: nichi¬

Expanded text:
et fumus, qui ab igne ascendens evaneset fumus, qui ab igne ascendens evanescit, eos qui ab ecclesiastica suavitate et charitate per superbiam vel socordiam recedentes, hanc etiam verbis impugnant, figurate denuntiant. De qobis, etc. Timor Domini apponet dies, et anni impiorum breviabuntur. Qui Deo fideliter serviunt, aeterna luce donabuntur: at qui impietati mancipantur, cum hac vita perdunt bona quae amabant. Exspectatio justorum, laetitia, spes autem impiorum peribit. Patet quia justi lactantur in exspectatione vitae sequentis, quamvis contristentur afflictione pressurae praesentis; unde est illud: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea . At vero impii qui se putant, in futuro requieturos, aut certe nullos post mortem futuros, falluntur. Neque huic repugnat sententiae, quod supra dictum est, quod timet impius, veniet super eum, sunt enim qui scientes futurum bonorum malorumque judicium nihi
Abbreviated transcription (Latin):
sciens peccat. Timet gͦ impius uidere
districtũ iudicem: desiderant iustidis¬
solui. & eẽ cum xp̃o. Illi ne t̾rens gau¬
diis priuent᷑. & sempit̾na ultione ple¬
ctant᷑: isti ne incolatꝰ eoꝵ ꝓlonget᷑:
s p̾mia ꝓ quib certauere. ꝑcipiant.
Utrisq aũ: quod corde tenent. aduemi¬
et. Quasi tempestas tͣnsiens erit impiꝰ:
iustꝰ aũ quasi fundamentũ sempĩt¬
nũ. De ꝑsecutorib eccłiȩ dicit. qui
domũ fidei subu̾tere q̃runt: s illa
in uero fundam̃to hoc ẽ in xp̃o collo¬
cata. ipsi extimplo disꝑeunt. Sicut
acetũ dentib. & fumꝰ ocłis: sic piger
his qui misert̃ eũ. Sicut hereticoꝵ
ꝑfidi bonis doctorib molestiã gene¬
rant & lacͥmas: sic male uiuens ca
ostendere uisser̃t. ꝑ mertiam gͣuis est.
Ocłi quippe & dentes p̃dicatores st̃ sc̃e
eccłiȩ: qui ei recta itinera preuidere.
& alim̃ta spĩtalia suggerere solent.
Porro acetũ quod auino degenerat.

Expanded text:
sciens peccat, timet ergo impius videre sciens peccat, timet ergo impius videre districtum judicem: Desiderant justi dissolvi et esse cum Christo. Ille ne terrenis gaudiis privetur, et sempiterna ultione plectatur: isti ne incolatus eorum prolongetur, sed praemia pro quibus certavere percipiant. Utrisque autem quod corde tenent adveniet. Quasi tempestas transiens non erit impius. Justus autem quasi fundamentum sempiternum. De persecutionibus Ecclesiae dicit, qui domum fidei subvertere quaerunt, sed illa in vero fundamento, hoc est, in Christo collocata: ipsi extemplo dispereunt. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger his qui miserunt eum. Sicut haereticorum perfidia bonis doctoribus molestiam generat et lacrymas, sic male vivens Caostendere jusserunt, per inertiam gravis est. Oculi quippe et dentes, praedicatores sunt sanctae Ecclesiae, qui ei recta itinera praevidere, et alimenta spiritualia suggerere solent. Porro acetum, quod a vino degenerat,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ xp̃m iħm & hunc crucifixũ. Os
aũ stulti confusioni ꝓximũ est: qͥa
uł inordinate bona. uł aꝑte loquit᷑
mala. Substantia diuitis. urbs forti¬
tudinis eiꝰ: pauor pauꝑum egestas
eoꝵ. Diuites ꝯfidunt in diuitiis qͣsi
in urbe munita: pauꝑes ido pauent
ne deficiant. ꝙr se norunt egenos.
confidit in illo quasi in urbe inex¬
pugnabili: q̃ a nullo possit hoste
suꝑari. At qui uirtutũ inopia co¬
angustant᷑: ideo cȩlestib egent di¬
uitiis. quia noxio pauore timent
duros ꝓdomino tolerare labores.
Abscondunt odiũ labia menbacia:
qui ꝓfert contumelias. insipiens est.
Si gͥ uerax & sapiens eẽ desideras: odiũ
neq in abscondito cordis contege. nec
ꝑ oris contumeliã ꝓfer: s tuũ & cor
dilectione. & os ueritate repleatur.
det in scelere: sapientis aũ est & eius
qr risꝰ dolori miscebitur: & gaudia pec¬
candi pena sequet᷑ ultionis. Qd̾ timet
impiꝰ ueniet suꝑ eum: desideriũ suũ
iustis dabit᷑. De illo impio dicit: qui

Expanded text:
Jesum et hunc crucifixum . Os autem stulti confusioni proximum est. Quia vel inordinate bona, vel aperte loquitur mala. Substantia divitis urbs fortitudinis ejus, pavor pauperum egestas eorum. Divites confidunt in divitiis, quasi in urbe munita; pauperes ideo pavent, ne deficiant, quia se norunt egenos. r bona opera, confidit in illo, quasi in urbe inexpugnabili, quia a nullo potest hoste superari; at qui virtutum inopia coangustantur, ideo coelestibus egent divitiis, quia noxio pavore timent duros pro Domino tolerare labores. Abscondunt odium labia mendacia, qui profert contumeliam insipiens est. Si ergo verax et sapiens esse desideras, odium neque in abscondito cordis contege, nec per oris contumeliam profer, sed tuum et cor dilectione et os veritate repleatur. det in scelere. Sapientis autem est et ejus, quia risus dolore miscebitur, et gaudia peccandi poena sequetur ultionis. Quod timet impius veniet super eum. Desiderium suum justis dabitur. De illo impio dicit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ lignũ uite: amplectentib se.
Qui detrahit alicui rei: ipse se in
futurũ obligat. Qui bonȩ rei detra¬
hit. se in futurũ obligat: quia qd ñ
debuit faciendo. penã sibi qua con¬
stringatur. p̃parat. S & is qui ma¬
lȩ rei detrahit. ipse se infuturũ ob¬
ligat: ñ ut ꝓ tali detractione penas
luat: s ut post detractionẽ sese cautꝰ
agat: qr minirũ que in aliis iuste
reprehendit. ipse impune ñ ãmittit:
clamante apło. Qui predicas non
furandũ furaris: qui dicis ñ me¬
chandu mecharis: qui abhomina¬
ris idola. sacrilegium facis: Qui aũ¬
timet preceptũ: in pace uersabitur.
Meliuis ẽ gͦ de sua quẽq fragilitate
metuere. ne forte diuina p̃uaricet᷑
imꝑia: qͣm alioꝵ errata stulto ore
lacerare: dicente rursꝰ apło. Et si oc¬

Expanded text:
enim lignum vitae amplectentibus se. enim lignum vitae amplectentibus se. Qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat. Qui bonae rei detrahit se in futurum obligat, quia quod non debuit faciendo poenam sibi, qua constringatur praeparat, sed et is qui malae rei detrahit, ipse se in futurum obligat, non ut pro tali detractione poenas luat, sed ut post detractionem sese cautius agat, quia nimirum quae in aliis juste reprehendit, ipse impune non admittit clamante Apostolo: Qui praedicas non furandum, furaris; qui dicis non moechandum, maecharis; qui abominaris idola, sacrilegium facis . Qui autimet praeceptum, in pace versabitur. Melius est ergo de sua quemque fragilitate metuere, ne forte divina praevaricetur imperia, quam aliorum errata stulto ore lacerare, dicente rursus Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
deles autẽ qui ꝯsilio diuinoꝵ elo¬
quioꝵ frui ñ cessant: regunt᷑ mo¬
deratione sapientiȩ. quȩ eos uirga¬
ri ñ sinit. Substantia festinata
minuetur: quȩ autẽ paulat̃ col¬
ligitur manu multiplicabitur.
Qui uolunt diuites fieri. incidũt
in tẽptationẽ: neq ipsas diuitiaᷤ
quas uł acquirt̃ uł cupiunt ꝑpetuo
possident: qui aũ ꝓaccipienda sub¬
stantia p̃mioꝵ cȩlestium iustis insis¬
tit laborib. multiplicia suꝑne bea¬
titudinis munera ꝑcipiet: de quo
apte subditur. Spes que differtus
affligit anmã: lignum uite deside¬
riũ ueniens. Quia nimirũ qͣm dui
differtur spes ęt̾noꝵ. affligit᷑ anima
fideliũ. uł ꝓ dilatione uidelicet
bonoꝵ quȩ amat: uł ꝓ illatione
maloꝵ quȩ tolerat. At ubi uenerit
qd̾ desiderat. facile obluuiscitur. qd̾
sustinuerat: quia inȩternũ uiuere
incipit cum suo redemptore. quẽ
tota intentione querebat. Ipse ẽ

Expanded text:
deles autem qui consilio divinorum elodeles autem qui consilio divinorum eloquiorum frui non cessant, reguntur moderatione sapientiae, quae eos jurgari non sinit. Substantia pestinata minuetur, qui autem paulatim colligit manu, multiplicabitur. Qui volunt divites fin tentationem , neque ipsas divitias quas vel acquirunt, vel cupiunt perpetuo possident, qui autem pro accipienda substantia praemiorum coelestium justis insistit laboribus, multiplicia supernae beatitudinis munera percipiet, de quo apte subditur. Spes autem quae differtur affligit animam, lignum vitae desiderium veniens. Quia nimirum quandiu differetur spes aeternorum affligit animam fidelium, vel pro dilatione videlicet bonorum quae amat, vel pro illatione malorum quae tolerat. At ubi venerit quod desiderat, facile obliviscitur quod sustinuerat, quia in aeternum vivere incipit cum suo Redemptore, quem tota intentione quaerebat, ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis: qui conditorẽ omniũ
diuitiarũ uidelicet dm corde gesta-¬
bat. Quid autẽ uere diuitiȩ ualeant:
qͥd uera pauꝑtas agat: subdendo
manifestat. Redemptio animȩ¬
uiri diuitie suȩ: qui autẽ pauꝑ est.
increpationẽ non sustinet. Qui ergo
animã suam uult redimi a futu¬
ra ira: congreget diuitias oꝑum
bonoꝵ. Qui enim eget huiismo¬
di diuitiis: increpationẽ districti
iudicis sustinere ñ ualet. De qua
psalmista postulat dicens. Dñe
ne in ira cua arguasme: neq in
benedictionẽ ȩternȩ hereditatis
ꝑcipiunt. Lux iustoꝵ letificat: lu¬
cerna autem impioꝵ extinguetur
Lux iustoꝵ quȩ ꝑpetuo letificat.
spes est futuroꝵ: lucerna impioꝵ
quȩ repente extinguitur. felicitaᷤᷤ
scłi labentis. Int̾ suꝑbos semper
iurgia sunt: qͥ aũ agunt cuncta con¬
silio. reguntur sapientia. Iurgan¬
tur int̾ se semꝑ heretici. uirgant᷑
& ceteri reꝓbi: quia uidelicet ñ no¬
runt unitatẽ fidei. & ueritatis. fi¬

Expanded text:
rem omnium divitiarum videlicet Deum corde gestabat, quid autem verae divitiae valeant, quid vera paupertas agat subdendo manifestat. Redemptio animviri divitiae sunt, qui autem pauper est increpationem non sustinet. Qui ergo animam suam vult redimi a futura ira, congreget divitias operum bonorum, qui enim eget hujusmodi divitiis, increpationem districti judicis sustinere non valet. De qua Psalmista postulat dicens: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in benedictionem aeternae haereditatis percipiunt. Lux justorum laetificat, lucerna autem impiorum exstinguetur. Lux justorum quae perpetuo laetificat, spes est futurorum. Lucerna impiorum quae repente exstinguitur felicitas saeculi labentis. Inter superbos semper jurgia sunt, qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. Jurgantur inter se semper haeretici, jurgantur et caeteri reprobi, qui videlicet non norunt unitatem fidei et veritatis, fi
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsilit & confidit. Sicut stulti est de
sua alacritate confidere. torrentẽ
rapidum uł uoraginẽ latiorẽ saltu
uelle transire: sapientis aũ ad pla¬
nũ uel pontẽ diu̾tere: ita qͥ pecc̃a
quantũ ualet declinat. timens
ne inuoluatur malis. sapiens ẽ.
Stultꝰ aũ est ille qui contẽptim pec¬
cat: blandiens sͥ quia aut post̾iori
tempore penitentiã agat cõmisso¬
rũ: aut si repente moriatur. fortit̾
penas inferi sufferat. Impatiens
oꝑabitur stulticiã: & uir uersutꝰ
odiosus ẽ. Reprehensibił quid̾e est
hõ impatiens: s multo peior & odi¬
osior est do uersutus: tametsi apud
homines melior estimet᷑. Ille enĩ
palam omĩb suam ostendit stul¬
ticiã: iste aũ cum sit corde ꝑu̾sus.
sepe simplicitatẽ simulat & iusti¬
dici delectat: cum sit diuino exami¬
ne int̾ repbos estimatꝰ. Iacebunt
mali ante bonos: & impii ante por¬
tas iustoꝵ. In nouissimo uidicio
coronatis iustis. damnabuntur

Expanded text:
transilit et confidit. Sicut stulti est de transilit et confidit. Sicut stulti est de sua alacritate confidere, et torrentem rapidum vel voraginem latiorem saltu velle transire, sapientis autem ad planum vel pontem divertere, ita qui peccata quantum valet declinat, timens ne involvatur malis, sapiens est. Stultus autem ille qui contemptim peccat, blandiens sibi quia aut posteriori tempore poenitentiam agat commissorum, aut si repente moriatur, fortiter poenas inferi sufferat. Impatiens operabitur stultitiam, et vir versutus odiosus est. Reprehensibilis quidem est homo impatiens, sed multo pejor et odiosior Deo est versutus, tametsi apud homines melior aestimetur: ille enim palam omnibus suam ostendit stultitiam, iste autem cum sit corde perversus saepe simplicitatem simulat et justidici delectat, cum sit divino examine inter reprobos aestimatus. Jacebunt mali ante bonos et impii ante portas justorum. In novissimo judicio coronatis justis damnabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
a futuris bonoꝵ gaudiis remanebt̃
extͣnei: qui amaritudinis eoꝵ pre-¬
sentis ñ nouerunt ẽẽ participes.
Unde & apte subditur. Domꝰ impioꝵ
delebitur: tab̾nacła iustoꝵ germi¬
nabunt. Domo quippe in mansio¬
ne: tabernacłis uti solet homo in
itinere. Domꝰ gͥ impioꝵ delebitur:
qͥa habitationẽ uitȩ presentis in qͣ
semꝑ manere desiderabant. ꝑdent
in morte reꝓbi: & hoc quod ñ pre¬
uidebant exilium. ꝑpetue damna¬
tionis subibunt. Tabernacła aũ
iustoꝵ germinabunt: qr presens
eoꝵ conu̾satio in qua incole sunt
apud dm & ꝑegrini: crescentib si¬
ne cessatione meritis. ad fructũ
usq suauissimũ patͥȩ cȩlestis per¬
tingit. In nocens credit om̃i u̾bo:
astutus considerat gressus suos.
Hanc innocentiã uetuit: & hanc ha¬
bere docuit astutiã ioħes: cum ait.
Carissimi. nolite onĩi sp̃ui credere:
s ꝓbate sp̃c. si ex do sint. Sapiens
timet & declinat amalo: stultus

Expanded text:
a futuris bonorum gaudiis remanebunt a futuris bonorum gaudiis remanebunt extranei, qui amaritudinis eorum praesentis non noverunt esse participes, unde et apte subditur. Domus impiorum delebitur, tabernacula justorum germinabunt. Domo quippe in mansione, tabernaculis uti solet in itinere. Domus igitur impiorum delebitur, quia habitationem vitae praesentis, in qua semper manere desiderabant, perdent in morte reprobi, et hoc quod non praevidebant, exsilium perpetuae damnationis subibunt, tabernacula autem justorum germinabunt, quia praesens eorum conversatio in qua incolae sunt apud Dominum et peregrini, crescentibus sine cessatione meritis ad fructum usque suavissimum patriae coelestis pertingitur. Innocens credit omni verbo, astutus considerat gressus suos. Hanc innocentiam vetuit, et hanc haberi docuit astutiam Joannes cum ait: Charissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Domino sunt . Sapiens timet et declinat malum; stultus
Abbreviated transcription (Latin):
tici quia ꝑuerse querunt. nunqͣm
ꝓrsus inueniunt. llade contͣ uirũ
stultũ: & nescit labia prudentiȩ sa¬
pientia. Ioeo derisor sapĩam quam
querit non inuenit: qr & si aꝑte
contͣ illius stulticiã disputando.
incedas. nescit utelligere quȩ dicis:
Ideo doctrina prudentiũ facilis est:
qr labia prudentiȩ sapĩa. id est qr
labia quȩcunq prudentiȩ modera¬
mine reguntur. de sapĩa solũ loqͥ
&̃ audire dulce hñt: eiusq medita
tioni oꝑam dare satagunt. Cor qd̃
nouit amaritudinẽ animȩ suȩ: ingau¬
dio eius ñ miscebitur extraneus. Ama¬
ritudinẽ habent animȩ & electi qͣm¬
diu a gaudiis differunt᷑ eternis: &
reꝓbi cum desideriis affligunt᷑ ꝑuer¬
sis. S electi qr in luce ambulant.
amaritudine suam qͣnto sit gaudio
mutanda preuident: porro reꝓbi
ꝓpͥa sponte cecati. quid in presenti
patiant᷑ non uident: quid in futo
sint passuri ñ preuident. Id eoq

Expanded text:
tici, quia perverse quaerunt, nunquam tici, quia perverse quaerunt, nunquam prorsus inveniunt. Vade contra virum stultum et nescit labia prudentiae sapientia. Ideo derisor sapientiam quam quaerit non invenit, quia etsi aperte contra illius stultitiam disincedas, nescit intelligere quae dicis: um, etc. Ideo doctrina prudentium facilis est, quia labia prudentiae sapientia, id est, quia labia quaecunque prudentiae moderamine reguntur, de sapientia solum loqui et audire dulce habent, eique metioni operam dare satagunt. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. Amaritudinem habent animae et electi, quandiu a gaudiis differuntur aeternis, et reprobi cum desideriis affliguntur perversis, sed electi, quia in luce ambulant amaritudinem suam, quanto sit gaudio mutanda praevident. Porro reprobi propria sponte caecati, quid in praesenti patiantur non vident, quid in futuro sint passuri non praevident, ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo audientes soleat nutͥre. Sed
intuendu. quia & de labore boius
presepe impletur: & ipse bos suo
fructu de presepi reficitur: quia
nimirũ predicator fidelis & audi¬
entes u̾bo reficit: & eãdem refectio¬
ne apud dnm̃ ipse ꝓficit: qd in oꝑe
figurat᷑ helyȩ: quia apud sarepte¬
nam uiduam quã pascit ipse pas¬
citur. Querit derisor sapĩam & ñ
inueniet: doctrina prudentiũ fa¬
cilis. Cayphas qui domino dixit.
adiuxo tẽ ꝑdm uiũ ut dicas no¬
bis si tues xp̃c: quia male q̃rebat
inuenire qd̾ rogabat. ñ meruit. At
discipłi qui sese humilit̾ auditui
s & abdita scripturaꝵ intelligere
meruert̃. S & tunc doctrina pruden¬
tiũ facilis erat: quando cornelius
cum domo sua ce ceteri tales. u̾bũ
humilit̾ audientes mox credebant:
& accepto spũ scõ linguis loq̃ban¬
tur omnib. Nunc qͦq doctrinã
fidei catholicȩ prudens quisq du
cathetitatur facile ꝑcipit: quã here¬

Expanded text:
verbo audientes soleat nutrire. Sed verbo audientes soleat nutrire. Sed intuendum quia et de labore bovis praesepe impletur, et ipse bos suo fructu de praesepi reficitur; quia nimirum praedicator fidelis et audientes verbo reficit, et eadem refectione apud Dominum ipse proficit. Quod in opere figuratur: Elias qui apud Sareptanam viduam quam pascit, ipse dum pascitur. Quaerit derisor sapientiam et non invenit, doctrina prudentium facilis. Caiphas qui Domino dixit: Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis si tu es Christus , quia male quaerebat invenire, quod rogabat non meruit, at discipuli qui se humiliter auditui sed et abdita Scripturarum intelligere meruerunt. Sed et tunc doctrina prudentium facilis erat, quando Cornelius cum domo sua et caeteri tales verbum humiliter audientes, mox credebant, et accepto Spiritu sancto linguis loquebantur omnibus. Nunc quoque doctrinam fidei catholicae prudens quisque dum catechizatur, facile percipit, quam haere
Abbreviated transcription (Latin):
unt eos: ꝙ stulti ꝑ uaniloquiũ hu¬
miles quos decipiant asfligunt: s
idem humiles spũ ꝑ doctrinã se sa¬
pientiȩ ne decipiantur muniunt.
Ubi ñ sunt boues: presepe uacuũ ẽ.
Ubi autẽ plurimȩ segetes: ibi mani¬
festa fortitudo boiũs. Herent hȩc
suꝑiorib Boues nanq doctores catho¬
licos: presepe cetum auditoꝵ: segetes
dicit fructus oꝑum bonoꝵ. Incassỹ
gͦ tumet suꝑbus. & indocta eloq̃n¬
tia uerberat aures ac corda subiec¬
toꝵ: qr ubi ñ sunt docti p̾dicatores:
frustra ad audiendu confluit tur¬
ba plebium. Ubi autẽ plurimȩ oꝑa¬
tiones apparent uirtutũ: ibi aꝑtis¬
sime claret. quia ñ hereticus inua¬
nũ garriuit: s ꝓ uerbi fruge la¬
borauit ille qui & ipsum uerbum
casto ore ruminare: & uiã u̾itatis
recto discretionis pede nosset ince¬
uere. Nec mirandum cur in p̾sepi
auditores significari dixerimꝰ: cũ
bos alatur de presepi. doctor aũt

Expanded text:
unt eos. Quia stulti per vaniloquium huunt eos. Quia stulti per vaniloquium humiles quos despiciunt affligunt, sed iidem humiles spiritu per doctrinam se sapientiae ne decipiantur muniunt. Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis. Haerent haec superioribus, boves namque doctores catholicos, praesepe coetum auditorum, segetes dicit fructus operum bonorum. Incassum ergo timet superbus, et indocta eloquentia verberat aures ac corda subjectorum, quia ubi non sunt docti praedicatores, frustra ad audiendum confluit turba plebium: ubi autem plurimae operationes apparent virtutum, ibi apertissime claret, quia non haereticus in vanum garrivit, sed pro verbi fruge laboravit: Ille, qui et ipsum verbum casto ore nominare, et viam veritatis recto discretionis pede nosset incedere. Nec mirandum cur in praesepi auditores significari dixerimus cum bos alatur de praesepi, doctor autem
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ discentes. nunq̃ ad u̾itatis
scientiam ꝑuenuint. Quare aũ sat᷑ar
scientia ñ merent᷑: nisi quia neqͣqͣm
refecti cybis pat̾ne institutionis. aliis
hos congregant absq iudicio: Sapi¬
ens mulier edificabit domũ fuam:
insipiens structã quoq destruet ma¬
nib. Et una queq anima fidelis &
ȩccłia ꝑ orbem catholica. mansio¬
nẽ sͥ inpatria cȩlesti. bonis actib edi¬
ficat. At uͦ reꝓbi ea quȩ bene sunt
a bonis ordinata: male uiuendo. &
aliqñ etiam aꝑte repugnando dis¬
sipant. Quare aũ stulti sapientium
actus lacerent: sequentib uerbis
ostenditur: cũ dicitur. Ambulans
recto itinere. & timens dm: despicit᷑
ab eo qui infami graditur uia. Abo¬
minatio est enim peccatori religio:
stultũq uidetur incredulis. cum
fideles ꝓpter di timorẽ ñ tantũ abi¬
ciunt timorem: s & torm̃ta rident
eoꝵ qͥ occidunt corpꝰ. De quib ad huc
apte subiungitur. In ore stulti uir¬
ga suꝑbie: labia sapientiũ custodi¬

Expanded text:
 discentes, nunquam ad veritatis scientiam perveniunt . Quare autem saturari scientia non merentur, nisi quia nequaquam refecti cibis, paternae institutionis, aliis hos congregant absque judicio. CAPens mulier aedificat domum suam; insipiens exstructam quoque destruet manibus. Et unaquaeque anima fidelis et Ecclesia per orbem catholica mansionem sibi in patria coelesti bonis actibus aedificat: at vero reprobi ea quae bene sunt a bonis ordinata male vivendo, et aliquando aperte repugnando dissipant, quare autem stulti sapientium actus lacerent, sequentibus verbis ostenditur cum dicitur. Ambulans recto itinere et timens Deum despicitur, ab eo qui infami graditur via. Abominatio est enim peccatori religio, stultumque videtur incredulis, cum fideles propter Dei timorem, non tantum abjiciunt timorem, sed et tormenta rident, eorum qui occidunt corpus, de quibus adhuc apte subjungitur. In ore stulti virga superbiae, labia sapientum custodi
Abbreviated transcription (Latin):
corde. Uirga indorso. ẽuindicta in
posteriorib: id est in seq̃nti uita. Qũa
bene plaga illa famosa qua phy¬
listei innatib feriebant᷑: expͥmit.
Qui gͦ ñ uult uirgã in dorso portare.
portet in labiis sap̃iam: loquatur
laudes xp̃i. & precepta predicet. Ue¬
rum quia semꝑ dñm̃ landare. ñ aũ
semꝑ docere: ñ omĩa quȩ nouit om̃s
docere. sapienti conuenit: recte sub¬
dit᷑. Sapientes abscondunt scientiã:
scientes uidelicet q taempꝰ tacendi &
tempꝰ loq̃ndi. Unde ꝓpħa. Dum consi

Expanded text:
c. Virga in dorso est vindicta in posterioribus, id est, in sequenti vita; quam bene plaga illa famosa, qua Philisthaei in natibus feriebantur , exprimit. Qui ergo non vult virgam in dorso portare, portet in labiis sapientiam. Loquar laudes Christi, et praecepta praedicem. Verum, quia semper Deum laudare, non autem semper docere, non omnia quae novit, omnes docere sapienti convenit, recte subditur:-- Sapientes abscondunt scientiam. Scientes scilicet, quia est tempus tacendi, et tempus loquendi . Und
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ uisionis gła consolat᷑: qui &
easde impioꝵ insidias in ipsos ui¬
ste iudicando recorquet. Egestatẽ
oꝑata ẽ manꝰ remissa: manꝰ alitẽ
fortiũ diuitias parat. Qͥ negligent
uiuit in hoc scło: egebit bonis in
futuro. At qui fortiter d̾no militat:
diuitiis et̾nȩ beatitudinis remu¬
nerabit᷑. Qui congregat in messe.
filius sapiens ẽ: qui aũ stertit esta

Expanded text:
 visionis consolatur, qui et  visionis consolatur, qui et easdem impiorum insidias in ipsos juste judicando retorquet. Egestatem operatur manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui negligenter vivit in hoc saeculo, egebit bonis in futuro; at qui fortiter Domino militat, divitiis aeternae beatitudinis remuneratur. Qui congregat in messe filius sapiens est: qui autem ster
Abbreviated transcription (Latin):
ARASOLE SALOMO¬
nis. Nonũ ponit
titulũ: qr nouũ
genꝰ locutionis
incipit: ut ñ sic̃t
prius de singłis bonoꝵ. maloꝵ ue
partib duitiꝰ disputet: s alternis
uersib actus utroꝵq describat. Fi.¬
lius sapiens letificat patrẽ: filius
uͦ stultꝰ. mesticia est matͥ sue. Qui
accepta fidei myft̾ia bene seruat.
letificat dm patr̃e: quiuͦ hec actione
mala uł heresi cõmacłat. matrem
contͥstat eccłam. Don ꝓderunt che¬
sauri impietatis: iusticia uͦ lib̾abit
amorte. Et a tͣnsitoria morte sepuis
ut damelem & tres pueros: & aꝑ
petua. semꝑ usticia liberat. At uͦ
thesauri ꝑ impietatẽ ꝯgͤgati. & si ali¬
qͣndo a morte corporali uident᷑ eriꝑe:
plus tam̃ mali ꝓ impietate qua ac¬
quisiti sunt. qͣm cõmodi in eo quod
ꝓuita sunt dati confert̃. Don affli¬
get dns animã iusti: & insidias im¬
pioꝵ subu̾tet. Et si qñ iustũ impii
fame affligunt uł cẽ necant: ñ leduis
animã eiꝰ quã dns in uita fucura

Expanded text:
arabolae Salomonis. Novum ponit titulum, quia novum genus locutionis incipit, ut non sicut prius de singulis bonorum malorumve partibus diutius disputet, sed alternis versibus actus utrorumque describat. Filius sapiens laetificat patrem, filius autem stultus moestitia est matris suae. Qui accepta fidei mysteria bene servat, laetificat Deum Patrem, qui vero haec actione mala vel haeresi commaculat, matrem contristat Ecclesiam. Non proderunt thesauri impietatis, justitia vero liberabit a morte. Et a transitoria morte saepius ut Danielem, et tres pueros, et a perpetua semper justitia liberat. At vero thesauri per impietatem congregati, et si aliquando a morte corporali videntur eripere, plus tamen mali impietate, qua acquisiti sunt, quam commodi in eo quod pro vita sunt dati, conferunt. Non affliget Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Et si quando justum impii fame affligunt vel etiam necant, non laedetur anima ejus, quam Dominus in futura
Abbreviated transcription (Latin):
sidero uecord̃e uiuenẽ: qui tͣnsit
in platea iuxta angulũ. Iuuenẽ
uocat adulterũ: ñ ꝓpter uirtutẽ
s ꝓpt̾ instabilitatẽ. Qui tͣnsit ĩ
platea: quia deseruit angustam
uiã. quȩ ducit ad uitã. Iuxta
angulũ: qr deflectit arei titudi¬
ne. Et ꝓp e uiam domꝰ illius:
iuxta qd exposuimꝰ: & in platea
iuxta angulũ posita est. In obs¬
curo aduesꝑascente die: in noctis
tenebͥs & caligine. Quia iam talis
ꝑ cecitatẽ cordis ad tenebras festi¬
nat peccati: & damnationis. Et
ecce mulier occurrit illi ornatu
meretͥcio: p̃parata ad capiendas
animas. ꝑ atent hec cuncta iuxta
luterã. de metriciis oꝑib Uerum
doctrina heretica. quẽcunq incau¬
tũ reꝑit & uecordem: hc̃ decipere
tẽptat. Ipsa etenĩ ornatu appa-
are pot̾. sp̃itali morte ꝑunit. Gar¬
rula & uaga. quietis impatiens.
quietẽ eccłiȩ turbare desid̾ans:
nec ualens in doino consistere pe¬
dib. Nulla ẽ heresis: quȩ pͥmis
sit contenta discipłis. Hi sunt

Expanded text:
sidero vecordem juvenem, qui transit in platea juxta angulum. Juvenem vocat adulterum non propter veritatem, sed propter instabilitatem. Qui transit in platea, quia deseruit angustam viam, quae ducit ad vitam; juxta angulum, quia deflectit a rectitudine. Et prope viam domus illius gjuxta quod exposuimus et in platea, et juxta angulum posita est. In obscuro advesperascente die, in noctis tenebris et caligine. Quia jam talis per caecitatem cordis ad tenebras festinat et peccati et damnationis. Et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio, praeparata ad capiendas animas. Patent haec cuncta juxta litteram de meretricis operibus. Verum doctrina haeretica quemcunque incautum reperit, et vecordem, hunc decipere tentat, ipsa etenim ornatu meretrare potest spiritali morte perimit. Garrula et vaga, quietis impatiens. Quietem Ecclesiae turbare desiderans. Nec valens in domo consistere pedibus. Nulla enim est haeresis quae primis sit contenta discipulis. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uuloꝵ gesta diuidicaret. Qͥ enim
de fenestra ꝑ cancellos ꝓspicit:
ipse quide ea quȩ foris aguntur.
plene considerare sufficit: nec tñ
ipsũ qui foris degunt. infra aspi¬
ciunt. Nanq hoc ẽ qd̾ apłs ait.
Sp̃italis enĩ iudicat omĩa: ipse¬

Expanded text:
vulorum gesta dijudicaret. Qui enim vulorum gesta dijudicaret. Qui enim de fenestra per cancellos prospicit, ipse quidem ea quae foris aguntur, plene considerare sufficit, nec tamen ipsum qui foris et infra degunt aspiciunt: namque hoc est quod Apostolus ait: Spiritalis enim omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Telat᷑ enĩ. siqͥs sponsã suã. id ẽ eccliã.
siue animã quãq fidelem corrũꝑe
nes meos: & relia. Et hec ꝑioduͨ.
eadem qͥ suꝑior sub meretͥcis ꝑsona
pleniꝰ explicat. Et legem meã qua¬
si pupillã ocłi tui. Tam sollicite ser¬
ua que doceo: quasi nil rectisine
his aspicere ualeas. Liga eam in
digitis tuis: scribe illam in tabu¬
lis cordis tui. In digitis: in actib
dicit. In tabulis cordis: in latitu¬
dine cogitationis. Deniq & alia
tͣns latio sic dicit. Deseribe eã in
latitudine cordis tui. Dic sapĩȩ so¬
ror mea es: & prudentiã uoca amicã
tuã: ut custodiat te amuliere
extͣnea: & ab aliena quȩ u̾ba sua
dulcia facit. Sapĩam eccłiasticȩ
doctrinȩ. sororia tibi dilectione
coniunge: ut hȩc te a pollutiõe
seruet heretica: que a castitate
eccł̃iȩ ꝓbatur extranea. Apte aũ
Salomon de fenestra domꝰ sue. se
ꝑ cancellos ꝓspexisse dicit: ut par¬

Expanded text:
zelatur enim si quis sponsam suam, id est, Ecclesiam zelatur enim si quis sponsam suam, id est, Ecclesiam sive animam quamque fidelem corrumpernes meos, etc. Et haec periocha eadem quae superior sub meretricis persona plenius explicat. Et legem meam, quasi pupillam oculi tui. Tam sollicite serva, quae doceo, quasi nil recte sine his aspicere valeas. Liga eam in digitis tuis. Scribe illam in tabulis cordis tui. In digitis, in actibus dicit. In tabulis cordis, in latitudine cogitationis, denique et alia translatio sic dicit: Describe eam in latitudine cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam, ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena quae verba sua dulcia facit. Sapientiam Ecclesiasticae doctrinae sororia tibi dilectione conjunge, ut haec te a pollutione servet haeretica, quae a castitate Ecclesiae probatur extranea.Salomon de fenestra domus suae se per cancellos prospexisse dicit, ut par
Abbreviated transcription (Latin):
& nichilominꝰ postmođu esurit
qui comesto pane saturatꝰ. abscesse¬
rat: sic qui intrat ad scortũ. ad ho¬
rã quide euaporat libidinẽ: s pꝰt
paululũ ardentior redit. Nunqͥd
abscondere pot̃ homo ignẽ in sinu
suo: ut uestim̃ta illiꝰ ñ ardeant :
Soli ei concedit᷑ hereticoꝵ libros lege¬
re: qͥ adeo solidatꝰ est in fide catholica.
ut u̾boꝵ dulcedine uł astutia neq̃.¬
at ab ea segregari. Non gͣndis est
culpe. cũ qͥs turatꝰ fuerit: & reliaͣ.
furtũ ñ ex sua estimatione. s ex
cõparatione peccati maioris. id est
sodoma nulla uel pauca. s qr ihe¬
rusalẽ plura peccauit. Quia zelus
& furor uiri ñ parcet in die uindicte:
nec acqͥescet cuiusquã p̃cib: nec su¬
scipiet ꝓ redemptione dona pluri.¬
ma. Et de domino intelligendũ:
qͥa qui nẽ parcit reꝓbis. ñ parcit in
die mortis: nec acquiescet precib
sero clamantiũ ad se: nec dona qͦꝵ
ibi tempꝰ & facultas ñ est. suscipit.

Expanded text:
et nihilominus postmodum esurit, et nihilominus postmodum esurit, qui comesto pane saturus abscesserat: sic qui intrat ad scortum, ad horam quidem evaporat libidinem, sed post paululum ardentior redit. Numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardescant? Soli ei conceditur haereticorum libros legere qui adeo solidatus est in fide catholica, ut vel verborum dulcedine vel astutia neqat ab ea segregari. Non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit, etc. Furtum non ex sua aestimatione sed ex comparationSodoma nulla vel pauca, sed quia Hierusalem plura peccavit. Quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae, nec acquiescet cujusquam precibus, nec suscipiet pro redemptione dona plurima. Et de Domino intelligendum, quia qui nunc parcit reprobis non parcit in die mortis, nec acquiescit precibus sero clamantium ad se, nec dona quorum ibi tempus et facultas non est, suscipit,
Abbreviated transcription (Latin):
tec̃: & cũ dormieris. custodiant ce:
& eiugilans loq̃re cũ eis. Tanta sit
tͥ meditatio diuinȩ legis: ut cum
uigilans aliqͥd oꝑaberis. hanc sedule
recolas: cũ dormire uelis. in huiꝰ me¬
moriã quiescas: cũ eugilau̾is. hanc
primũ ad mentẽ reuoces. Sic eteñi fiet:
ut nec uigilans offendas: nec a timo¬
re nocturno ledari Alit̾. Cũ ambu¬
lau̾is in ꝓfectu iusticie. gradiantur
tec̃ mandata di. ut te instruant:
cũ dormieris in morte. custodiant
animã tuã. ne raprat hostis: cum
eiugilau̾is in resurrectione. loq̃re
cũ eis expecendo p̃mia. quȩ tͥ si ea
seruares. ꝓmiserant. Ne capiaris
nutib illiꝰ. Catet de ad ultera. S &
herecici. si bene uiuere. & apte se¬
agere uident᷑: uide ne seducaris eo¬
rũ doctrinis. Preciũ enĩ scorti: uix
umꝰ panis est. Recordare qͥa breuis
uoluptas fornicationis: & ꝑpetua
pena fornicatoris. Sic̃ enĩ imiꝰ pa¬
nis diurnã solũ effugat esuriem.

Expanded text:
tecum, cum dormieris, custodiant te: tecum, cum dormieris, custodiant te: et evigilans loquere cum eis. Tanta sit tibi meditatio divinae legis, ut cum vigilans aliquid operaberis hanc sedula mente recolas; cum dormiveris, in hujus memoria quiescas, cum evigilaveris hanc primo ad mentem revoces, sic etenim fiet, ut nec vigilans offendas, nec a timore nocturno laedaris. Aliter, cum ambulaveris in profectu justitiae: gradiantur tecum mandata Dei, ut te instruant. Cum dormieris in morte cuanimam tuam, ne rapiat hostis; cum evigilaveris in resurrectione, loquere cum eis expetendo praemia, quae tibi, si ea servares, promiserant. -- Ne capiaris nutibus illius. Patet de adultera. Sed haeretici etsi bene vivere et agere videntur, vide ne seducaris eorum dest panis. Recordare quod brevis voluptas fornicationis et perpetua est poena fornicatoris; sicut enim unus panis diurnam solum effugat esuriem,
Abbreviated transcription (Latin):
chinari: aliis scelerib m̃bra subdere:
falsum contͣ quẽpiam testimoniũ
ꝓferre: qd̾ ñ idem ẽẽ putandu est. qͦd
supͣ linguã mendacẽ noĩat. P otest
enim mendaciũ. s ñ contͣ ꝓximum
dici. Nam & beatus augustinꝰ octo
ẽẽ gña m̃dacii: in libro quẽ de m̃da¬
cio cõposuit. docet. Pot̃ inqͣm ꝑditus
quisq huiusmodi mala uel sibimet¬
ipũ. uł aliis inferre: pace seruata
eccłie. At donatus & arrius. eoꝵ q
sequaces. grauiꝰ est qd fecer̃t: qͥ concor¬
diam fr̃ne unitatis discordias semi¬
nando scidert. Conserua filimi pre¬
cepta pat̾s tui: & ne dimittas legem
matͥs tue. Nunc sub adultere mu¬
lieris specie: ꝓhibet ab auditione
hereseos. Liga ea in corde tuo iu¬
git̾: & circunda gutturi tuo. Et in
cogitatione p̾cepta di fixa retine:
& loquelam tuã undiq hoꝵ dulce¬
dine ne forte in lingua labaris. cõ¬
munito. Cũ ambulau̾is gradiant᷑

Expanded text:
chinari, aliis sceleribus membra subdere, chinari, aliis sceleribus membra subdere, falsum contra quempiam testimonium proferre, quod non idem esse putandum est, quod supra linguam mendacem nominat: potest enim mendacium, sed non contra proximum dici, nam et beatus Augustinus octo esse genera mendacii, in libro quem de Mendacio composuit docet, potest inquam perditus quisque hujusmodi mala vel sibimetipsi, vel aliis inferre pace servata Ecclesiae, at Donatus et Arius eorumque sequaces gravius est quod fecerunt, qui concordiam fraternae unitatis discordias seminando sciderunt. Conserva, fili mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Nunc sub adulterae mulieris specie prohibet ab auditione haereseos. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo, et in cogitatione praecepta Dei fixa retine et loquelam tuam. Horum undique dulcedine, ne forte in lingua labaris communito. Cum ambulaveris, gradiantur
Abbreviated transcription (Latin):
nanq ẽ custodia: que ordinata
seruat ext̾ius m̃bra. Qui gͦ statũ
intis ꝑdidit. foras in inconstan¬
tiã motionis fluit: atq exc̾iori
mobilitate indicat. qd̾ nulla radi¬
ce int̾ius subsistat. Sex st̃ que odit
dominꝰ: & septimũ decestatur aĩa
eiꝰ. Eunde quẽ supͣ. plenuis qͣm sit
do odibił discordiam seminando
humano more facit: ut eũ plana
intentiõe. & ñ leuit̃ tales odisse
significet. Tale est in ysaia. kalen¬
das ur̃as & sollemnitates ur̃as:
odiuit anima mea. Ocłos subli-¬
mes: linguã mendacẽ: manꝰ effũ¬
dentes innoxiũ sanguinẽ: cor
machinans cogitationes pessi-
mas: pedes ueloces ad curren¬
dũ in malũ: ꝓferentẽ m̃dacia.
testẽ fallace: & eum qͥ seminat
int̾ fr̃s discordiam. Enumerat
sex capitalia cͥmina: quȩ tam̃
comparatione discordias semi¬
nantis. quasi minora deponit:
ocłos iactanter extouere: lingua m̃ti¬
rĩ. homicidio pollui: mala ꝓximo ma¬

Expanded text:
namque est custodia quae ordinata namque est custodia quae ordinata servat exterius membra, qui ergo statum mentis perdidit, foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat quod nulla radice interius subsistat. Sex sunt quae odit Dominus, septimum detestatur anima ejus. Eumdem quem supra plenius, quia sit Domino odibilis discordiam seminando humano more facit, ut eum plena intentione et non leviter tales odisse significet, tale est in Isaia: Kalendas vestras et solemnitates vestras odivit anima mea . Oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem, cor machinans cogitationead currendum in malum, proferentem mendacia, testem fallacem, et eum qui seminat inter fratres discordias. Enumerat sex capitalia crimina quae tamen comparatione discordias seminantis, quasi minora deponit, oculos jactanter extollere, lingua mentiri, homicidio pollui, mala proximo ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯparant᷑ s cist̾nȩ: quia ad tempꝰ
pascunt colligentẽ: & in tempore
deficiunt. At quuimpiger fuerit
ꝓ cȩlestib laborare diuitiis. huius
messis ut fons aduemiet: qͥa mer¬
cedem laboꝵ indeficientẽ ꝑcipiet.
Egestas longe fugiet a te: oꝑ satia¬
bor inqͥt dum manifestabit᷑ gła
tua. Homo apostata. uir inutilis:
graditur ore ꝑu̾so: annuit ocłis:
terit pede: digito loquit᷑: prauo
corde machinat᷑ malũ: & in om̃i
tẽpore uirgia seminat. Dixerat de
heresib & aliis uitioꝵ generib
instituerat preceptorẽ: excitau̾at
pigrũ: at nunc redarguit & scis¬
maticũ. Ubi notandũ. qr quẽ se¬
minantẽ uirgia dicere uoluit.
pͥus apostatam noĩauit: qͥa nisi
more suꝑbientis angłi a conspec¬
tu ꝯditoris pͥus intꝰ au̾sione m̃tis
caderet: foras postinodđi usq ad
seminanda uirgia ñ ueniret. Qͥ
recte dicit᷑ qd̃ annuit ocłis. terit
pede: digito loquitur. Interior

Expanded text:
comparantur, sed cisternae, quia ad tempus comparantur, sed cisternae, quia ad tempus pascunt colligentem et in tempore deficiunt: at qui impiger fuerit pro coelestibus laborare divitiis, hujus messis ut fons advenit, quia mercedem laborum indeficientem percipiet. Et egestas longe fugiet a te. Quia satiabor, inquit, dum manifestabitur gloria tua . Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat. Dixerat de haeresibus et aliis vitiorum generibus instituerat praeceptorem, excitaverat pigrum, at nunc redarguit et schismaticum. Ubi notandum quia quem seminantem jurgia dicere voluerit prius apostatam nominavit, quia nisi more superbientis angeli a conspectu conditoris prius, intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Quia recte dicitur quod annuit oculis, terit pede, digito loquitur, interior