comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eã cohibente atq refrenãte illa q̃
⁊ specula cõsilii p̃sidet quasi uirili por¬
tione ĩueteratis ĩter ĩnunitos suos u¬
tutis ĩuidos demones cũ suo principe
diabolo eternorũq illa iusio ab ip̃o e¬
tiã capite cũ cõige uetitũ mãducã/¬
te subtrahitur. ut lumẽ oculorũ eius
nõ sit cũ ilo. ac sic ab illa illustra¬
tione ueritatis ãbo mdati atq aꝑtis
oculis cõsciẽ ad uidendũ ꝙ ĩhonesti
Atq ⁊̃ decori remãserĩt tãꝙ̃ folia dul-¬
cũs fructuũ sed sine ip̃is srucibus.
stã sine fructu bom dꝑis bona u̾ba

Expanded text:
non eam cohibente atque refrenante illa quae in specula consilii praesidet quasi uirili portione, inueteratur inter inimicos suos, uirtutis inuidos daemones cum suo principe diabolo, aeternorutiam capite cum conjuge vetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum ejus non sit cum illo ; ac sic ab illa illustratione veritatis ambo nudati, atque apertis oculis conscientiae ad videndum quam inhonesti atque indecori remanserint, tanquam folia dulcium fructuum, sed sine ipsis fructibus, ita sine fructu boni operis bona verba
Abbreviated transcription (Latin):
deꝯ uerꝰ ẽ. Locutiones aut̃ sũt ĩ¬
nũabiles tales ĩ sc̃pturis. sed has
ꝓtulisse suffecerit Est ĩ pĩs ita dic¬
tũ Dñi ẽ salus. et suꝑ papulũ tuũ
bñdictio tua. quasi si alteri dictũ sit.
nõ ei de quo dixerat. dñi ẽ salus
Et it̾m A te ĩquit eruat a tẽp̃tatio¬
ne. et ĩ deo meo trãsgrediar murũ.
quasi alteri dixerit. a te eruara
tep̃tatione Et it̾m Populi sub te
cadẽt ĩ corde ĩnnicorũ regis. ac si di¬
ce̾t ĩ corde ĩimicorũ tuorũ Ei qpie
pũli sub te cadẽt. quẽ regẽ ĩtelligi
noluit cũ diceret ĩ corde ĩimicorũ
regis Rarius ista ĩ noui testamẽti
litteris ĩuẽnitur S tñ ad romanos
apłs. de filio suo ĩquit qui factus ẽ
ei ex semine dauid scdm̃ carnẽ qui
p̃destinatꝰ ẽ filius dei ĩ u̾tute scd̾m
sp̃m sanctificationis ex resurrciõne

Expanded text:
verus Deus est? Locutiones autem sunt inverus Deus est? Locutiones autem sunt innumerabiles tales in Scripturis, sed has protulisse suffecerit. Est in Psalmis ita dictum, Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua : quasi alteri dictum sit, non ei de quo dixerat, Domini est salus. Et iterum, A te, inquit, eruar a tentatione, et in Deo meo sperans transgrediar murum : quasi alteri dixerit, A te eruar a tentatione. Et iterum, Populi sub te cadent in corde inimicorum regis : ac si diceret, In corde inimicorum tuorum. Ei quippe puli sub te cadent; quem regem intelligi voluit, cum diceret, in corde inimicorum regis. Rarius ista in Novi Testamenti litteris inveniuntur. Sed tamen ad Romanos Apostolus, De Filio suo, inquit, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute secundum Spiritum sanctific
Abbreviated transcription (Latin):
si catholicã fidẽ asserũt nõ tñ diligẽ¬
ter adu̾tũt. ut putẽt ita dictũ fecit
deꝯ hoiem̃ ad ymaginẽ dei quasi
diceretur fecit pĩ ad imagiiẽ filii.
sic uolẽtes asserere ĩ sc̃pturis scĩs
deũ dictũ etiã filiũ. quasi desint
alia uerissima et maĩfestissima do¬
In hoc eñ tesciõmio dũ aliud soluere
ĩtendũt. sic se ĩplicãt ut expediur
nõ possint Si enĩ pr̃ fecit ad yma/¬
gnnẽ filii. ita ut nõ sit hõ imiago
prĩs et filii. dissimilis ẽ pr̃i filius
Si aũt̃ pia fides docet sicuti docet
filiũ eẽ ad equalitatẽ essentie si¬
milẽ prĩ. ꝙ ad silitudinẽ filii factũ
ẽ necesse ẽ etiã ad silitudinẽ prĩs
factũ ẽ sit Deinde si hoiẽm pr̃
nõ ad suã sedad filii fecit imagmẽ.
cur nõ ait faciamꝰ hoiem ad mia¬
ginẽ et siłitudinẽ tuã s at nãa.
insi quia t̾nitatis imago fiebat ĩ
hoĩe. ut hoc modo ẽẽthõ imago uni¬
us ueri dei. quia ip̃a trimitas unꝰ

Expanded text:
icam fidem asserunt, non tamen diligenter advertunt, ut putent ita dictum, Fecit Deus ad imaginem Dei; quasi diceretur, Fecit Pater ad imaginem Filii: sic volentes asserere in Scripturis sanctis Deum dictum etiam Filium, quasi desint alia verissima et manifestissima doIn hoc enim testimonio dum aliud solvere intendunt, sic se implicant, ut expedire non possint. Si enim Pater fecit ad imaginem Filii, ita ut non sit homo imago Patris, sed Filii, dissimilis est Patri Filius. Si autem pia fides docet, sicuti docet, Filium esse ad aequalitatem essentiae similem Patri, quod ad similitudinem Filii factum est, necesse est etiam ad similitudinem Patris factum sit. Deinde, si hominem Pater non ad suam, sed ad Filii fecit imaginem, cur non ait, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem tuam, sed ait, nostram; nisi quia Trinitatis imago fiebat in homine, ut hoc modo esset homo imago unius veri Dei, quia ipsa Trinitas unus
Abbreviated transcription (Latin):
det ui Edñõ enĩ coluber nõ aꝑtis
passibus s squamarũ minutissimis
insibus repit. sic lubricus deficiẽdi
motus negligentes minuat̃i occupat.
et ĩ cipiẽs a ꝑuerso appetitu fiłitudi¬
nis dei. ꝑuenit ad similitudinẽ peco¬
rũ Indẽ ẽ ꝙ nidati stola ṕma pelli¬
cias tunicas mortalitate meruerũt
Honor em̃ hoĩs uerus ẽ imago et si¬
militudo dei que nõ custoditur insi
ab ip̃o a quo ĩpͥmitur Tautomagis
itaq ĩheretur deo. qnͣtominꝰ diligit᷑
ꝓpiiũ Cupiditate uero experiẽde
potestattis sue. quodã nutu suo ad se
him̃ tãꝙͣ ad mediũ proruẽt Ita cũ ublt
ex̃ sicit ille sub nullo et ab ip̃a su
medietate penaliter ad iia ꝓpelli¬
tur. idest ad ea quibus pecoraletãt᷑
attq it cũ sit honor eius siłitudo di
dedecus aũt eius silitudo pecoris.
hõ ĩ honore positus nõ ĩtellexit cõ¬
patus ẽ iumẽtis ĩsensatis. et siłis
factus ẽ eis Qua igitur tã lõge

Expanded text:
e. Quomodo enim coluber non apertis e. Quomodo enim coluber non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit; sic lubricus deficiendi motus negligentes minutatim occupat, et incipiens a perverso appetitu similitudinis Dei, pervenit ad similitudinem pecorum. Inde est quod nudati stola prima, pelliceas tunicas mortalitate meruerunt. . Honor enim hominis verus est imago et similitudo Dei, quae non custoditur nisi ad ipsum a quo imprimitur. Tanto magis itaque inhaeretur Deo, quanto minus diligitur proprium. Cupiditate vero experiendae potestatis suae, quodam nutu suo ad se ipsum tanquam ad medium proruit. Ita cum vult esse sicut ille sub nullo, et ab ipsa sui medietate poenaliter ad ima propellitur, id est, ad ea quibus pecora laetantur: atque ita cum sit honor ejus similitudo Dei, dedecus autem ejus similitudo pecoris, homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est eis . Qua i
Abbreviated transcription (Latin):
poralit̾ gerit. et modũ agendi nõ te¬
neet quẽ debeat. huana tẽptatio ẽ
Et magnũ ẽ hãc uitã sic diligere
quã uelut uã redeũtes carpimus.
ut tẽp̃tatio nos nõ app̃hendat ñ hũana
Hoc enĩ ꝑccm̃ extra corpus ẽ. nec for-¬
nicationi deputcitur. et ꝓpt̾ea facilli¬
me ignoscitur Cũ uero ꝓͣpter adipistẽ¬
da ea que ꝑ corpus senturtur ꝓpt̾ expe-¬
riendi uel excellendi uel cõtrectandi
cupiditatẽ ut ĩ hiis finẽ boni sui po-¬
nat aliquid agit. quid quid agit turpi-¬
ter agit. et fornitatur ĩ corpus ꝓpͥũ
peccans. et corporearũ rerũ fallacia
amulachia ĩtrorsus rapiẽs et uana
meditatione cõponẽs. ut ei nec diui-¬
nũ aliquid placeat nisi tale uideat᷑
p̾uat̃i auara fetatur errorib et pri¬
mat̃i ꝓdiga ĩanter iuirib Nec ad tũ
tupe et miserabilẽ formcationẽ se¬
mel ab exordio ꝓsiliret. sed sicut sc̃p¬
tũ ẽ qui modica sꝑuit paulatĩ deci-¬

Expanded text:
poraliter gerit, et modum agendi non teporaliter gerit, et modum agendi non teneat quem debebat, humana tentatio est. Et magnum est hanc vitam sic degere, quam velut viam redeuntes carpimus, ut tentatio nos non apprehendat nisi humana . Hoc enim peccatum extra corpus est, nec fornicationi deputatur, et propterea facillime ignoscitur. Cum vero propter adipiscenda ea quae per corpus sentiuntur, propter experiendi vel excellendi vel contrectandi cupiditatem, ut in his finem boni sui ponat, aliquid agit, quidquid agit, turpiter agit; et fornicatur in corpus proprium peccans , et corporearum rerum fallacia simulacra introrsus rapiens et vana meditatione componens, ut ei nec divinum aliquid nisi tale, videatur, privatim avara fetatur erroribus, et privatim prodiga inanitur viribus. Nec ad tam turpem et miserabilem fornicationem simul ab exordio prosiliret: sed, sicut scriptum est, Qui modica spernit, paulatim deci
Abbreviated transcription (Latin):
Ioĩ unin̾so ad priuatã ꝑtẽ ꝓbabit᷑
gubernari potuisset. plus aliꝙ uniũ¬
so appetẽs atq id sua lege gubnare
molita. quia nichil ẽ ãplius uniu̾si¬
tate ĩ curã ꝑtilẽ truditur et sic ali¬
quid ãplius cõcupiscendo minurtur
d̾i cõtun leges quib uniu̾sitas adm̃istin¬
tur agere intitur ꝑ corpus ꝓpriũ gerit
quod ꝑtiliter possidet atq ita formis
⁊t mõtibus corꝑalibus delcãta quia
ĩtus eas secũ nõ ht̃ cũ eorũ imagini¬
bus quas mẽorie: fixit ĩnoluitur. et
phantastica forncatione turpit ĩ qui¬
natur. oia officia sua ad eos fines
referẽs quibus curiose corꝑalia ac
tꝑalia ꝓ corꝑis sensus q̃rit. aut tu¬
mido fastu aliis aninis corporeis sẽ¬
sibus deditis ẽẽ affectat excelsior. ã
cenoso gurgite carnalis uoluptatis
lia diligũt sine ulla ãgustia uel ĩui¬
dia casto possident᷑ ãplexu uel sibi
uel aliis cõsulit. et si fallat᷑ ĩ aliquo
ꝑ ignorantiã tꝑaliũ quia et hoc tẽ¬

Expanded text:
i universo ad privatam partem prolabitur: gubernari potuisset, plus aliquid universo appetens, atque id sua lege gubernare molita, quia nihil est amplius universitate, in curam partilem truditur, et sic aliquid amplius concupiscendo minuitur;ium contra leges, quibus universitas administratur, agere nititur, per corpus proprium gerit, quod partiliter possidet; atque ita formis et motibus corporalibus delectata, quia intus ea secum non habet, cum eorum imaginibus, quas memoriae fixit, involvitur, et phantastica fornicatione turpiter inquinatur, omnia officia sua ad eos fines referens, quibus curiose corporalia ac temporalia per corporis sensus quaerit, aut tumido fastu aliis animis corporeis sensibus deditis esse affectat excelsior, aut coenoso gurgite carnalis voluptatis lia diligunt, sine ulla angustia vel invidia casto possidentur amplexu, vel sibi vel aliis consulit; et si fallatur in aliquo per ignorantiam temporalium, quia et hoc tem
Abbreviated transcription (Latin):
Et iationalib aiañtibus iidemus
Ecoia unacitate quadã sensꝯ excel¬
lit nõ ille de quo scptũ ẽ ĩ epła q̃
ẽ ad hebreos ubi legitur ꝑfcõꝵ ẽẽ soli¬
dũ cibũ qui ꝑ habitũ ex̾citatos hñt
sensus ad seꝑandũ bonũ ⁊ malo. iłli
quippe sensus nature rõnalis sũt
ad rtelligentiã ꝑtinẽtes sed iste sen-¬
sus qui ẽ qͥnapptitus ĩ corꝑe ꝑ quẽ
nõ solũ a nobis uerũetiã a bestiis cor¬
pis spẽs motusq sentitur s siue

Expanded text:
et irrationabilibus animantibus videmuset irrationabilibus animantibus videmusivacitate quadam sensus excellit: non ille de quo scriptum est in Epistola quae est ad Hebraeos, ubi legitur, perfectorum esse solidum cibum, qui per habitum exercitatos habent sensus ad separandum bonum a malo ; illi quippe sensus naturae rationalis sunt ad intelligentiam pertinentes: sed iste sensus quinquepartitus in corpore, per quem non solum a nobis, verum etiam a bestiis corporalis species motusque sentitur. 21. Sed sive
Abbreviated transcription (Latin):
eiusq muliere de quib ꝓpagatũ ẽ
genꝰ huãnũ diuina tradit auctoritas.
ad hoc tm̃me audienda ẽ ut ĩtelliga¬
tur apłs iaginẽ dei uiro tm̃ tribuẽ¬
ẽgregiiꝰ defensores catholice fidei et
dĩuinn eloquii tiuctatores cũ ĩ hoĩe
uno ciuꝰ uiiuersã aiam̃ bonã ꝙͣdã
padisũ ẽẽ senserũt duo ista requi¬
uerẽt᷑. iurũ mentẽ. mulierẽ uero di¬
xisse corꝑis sensũ. et scd̾m hãc di¬
stribictionẽ qua uir ponitur mẽs sen¬
sus aĩt corꝑis mulier uidentu apte
dĩa touenire. si cõsiderata tractentur.
insi ꝙ ĩ oĩbus bestiis et uolatilibus
sumle illi. et tũc ẽ ei mulier facta
de latere ꝓpterꝙ ego nõ putaui pro
muliere sensũ corꝑis̾ ẽẽ ponendũ quẽ
indemꝰ nobis et bestiis ẽẽ comunẽ.
sed aliquid nolui qd̾ bestie nõ habe¬
eet. sensũq corꝑis magis pro serpẽte
q̃telligendũ existimauĩ. qui legit᷑ sapi¬
xtior oĩbus pecoribus terre In eis
quoppe naturalib bomis que nobis

Expanded text:
ejusque muliere, de quibus propagatum est genus humanum, divina tradit auctoritas, ad hoc tantummodo audienda est, ut intelligatur Apostolus imaginem Dei viro tantum tribuenegregii defensores catholicae fidei et divini eloquii tractatores, cum in homine uno, cujus universam animam bonam quemdam paradisum esse senserunt, duo ista requirerent, virum mentem, mulierem vero dixisse corporis sensum. Et secundum hanc distributionem qua vir ponitur mens, sensus vero corporis mulier, videntur apte omnia convenire, si considerata tractentur: nisi quod in omnibus bestiis et volatilibus utorium simile illi, et tunc est ei mulier facta de latere . Propter quod ego non putavi pro muliere sensum corporis esse ponendum, quem videmus nobis et bestiis esse communem; sed aliquid volui quod bestiae non haberent: sensumque corporis magis pro serpente intelligendum existimavi, qui legitur sapientior omnibus pecoribus terrae . In eis quippe naturalibus bonis, quae nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Het̃ enĩ et scĩa modũ suũ bonũ si
quod ĩ ea ĩflat uel ĩflare assolet.e/¬
fernorũ caritate unnicat᷑. que nõ in¬
flat. sed ut scimꝰ edificat Sine scĩa
quippe nec u̾tutẽs ip̃e quib recte
Duntur uñt haberi ho quas hec uita
misera gubernet᷑. ut̃ ad illã q̃ uere

Expanded text:
et enim et scientia modum suum bonum, si quod in ea inflat vel inflare assolet, aeternorum charitate vincatur, quae non inflat, sed, ut scimus, aedificat . Sine scientia quippe nec virtutes ipsae, quibus recte vivitur, possunt haberi, per quas haec vita misera sic gubernetur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rectorẽ desiderẽ. maxiẽ ĩ hiis. ubi ip̃a
mn agnitudo questionis utinã tã multos ĩ¬
uẽtores habere pesset. ꝙ̃ multos cõtradicto¬
res ht̃. uerũptñ sicut lcõrẽ meũ nolo mͣ
eẽ debitũ. ita correctorẽ nolo sibi Ille me
nõ amet ãplius ꝙͣ catholicã fidẽ. ille se
nõ amet ãplus ꝙ̃ catholicã ueritatẽ
Encut illi dico noli meis litteris quasi
sc̃ptis canonicis ĩseruire. sed ĩ illis et qd̾
nõ credebas cũ ĩueneris ĩcũctant̾ crede.
t istis aũt qd̾ certũ nõ habebas nisi c̾tũ
ĩtellexeris noli firme retmere. ita illi dico
noli meas litteras ex tua opimone uel
cõtentione. sed ex diumna lc̃ĩone uel ĩcon¬
cussa ratione corrigere. Gi quid ĩ eis ue¬
ri cõprehenderis existendo nõ ẽ meũ.
ad ĩtelligendũ et amandũ et tuũ sit
Et meũ Ei quid falsi cõnceris errãdo
fu̾t meũ. s iã cauendo. nec tuũ sit nͨ meũ

Expanded text:
rectorem desiderem, multo maxime in his, ubi ipsa rectorem desiderem, multo maxime in his, ubi ipsa magnitudo quaestionis utinam tam multos inventores habere posset, quam multos contradictores habet. Verumtamen sicut lectorem meum nolo mihi esse deditum, ita correctorem nolo sibi. Ille me non amet amplius quam catholicam fidem, iste se non amet amplius quam catholicam veritatem. Sicut illi dico, Noli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire; sed in illis et quod non credebas, cum inveneris, incunctanter crede, in istis autem quod certum non habebas, nisi certum intellexeris, noli firmiter retinere: ita illi dico, Noli meas litteras ex tua opinione vel contentione, sed ex divina lectione vel inconcussa ratione corrigere. Si quid in eis veri comprehenderis, existendo non est meum, at intelligendo et amando et tuum sit et meum: si quid autem falsi conviceris, errando fuerit meu
Abbreviated transcription (Latin):
re quo eis seruus factus sũ. flagitantib
ut eorũ ĩ xp̃o laudabilib studiis lingua
at stilo meoͤ quas bigas ĩ ine caritas agi¬
tat maxĩe sermã. egoq ip̃e multa quẽ
nesciebã scribendo me didicisse cõfitear nõ
Debet labor hic meus cuiꝙͣ pagro a̾ multũ
docto iuderi suꝑfliuis. cũ inultis ĩꝑigris
mmultisq ĩdoctis ĩter quos etiã mͥ nõ ꝑua
ex ꝑte sit necessarius Ex hiis igitir᷑ que
ab aliis de hac re sc̃pta iã legnnꝰ plimũ
ãminiculati et aducti. ea q̃ de t̾nitate uno
sũmo sũmeq bono deo pie queri et disseri
posse arbitror ip̃o exhortante q̃renda atq
aduuãte disserenda suscepi ut si alia nõ
sut̃ huiõi sc̃pta. sit qd habeamꝰ. et legãt
qui uoluerit et ualuerĩt Si aũt iã sut.
tanto facilius aliqua ĩuemãtur. qñto talia
pł eẽ potuerit Eane cũ ĩ oĩbus litteris
meis no solũ piũ lcõrẽ sed etiã liberũ coꝵ¬

Expanded text:
re quo eis servus factus sum flagitantibus, re quo eis servus factus sum flagitantibus, ut eorum in Christo laudabilibus studiis lingua ac stilo meo, quas bigas in me charitas agitat, maxime serviam, egoque ipse multa quae nesciebam, scribendo me didicisse confitear: non debet hic labor meus cuiquam pigro, aut multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam mihi, non parva ex parte sit necessarius. Ex his igitur quae ab aliis de hac re scripta jam legimus, plurimum adminiculati et adjuti, ea quae de Trinitate, uno summo summeque bono Deo, pie quaeri et disseri posse arbitror, ipso exhortante quaerenda atque adjuvante disserenda suscepi: ut si alia non sunt hujusmodi scripta, sit quod habeant et legant qui voluerint et valuerint; si autem jam sunt, tanto facilius aliqua inveniantur, quanto talia plura esse potuerint. 2. Sane cum in omnibus litteris meis non solum pium lectorem, sed etiam liberum cor
Abbreviated transcription (Latin):
redant qui uolũt. malle
me legendo. ꝙͣ legenda
dictando laborare Qui
aũt hoc nolũt credere
exꝑiri uero et possũt
et uolũt. deniq legẽ¬
do uel meis ĩquisitioni¬
bus rñdeatur uel ĩter¬
rogationibus aliorũ. quas pro mea ꝑsona
quã ĩ seruicio xp̃ĩ gero. et pro studio quo
fidẽ nram̃ aduersũ errorẽ carnaliũ et
caliũ hom̃ munire ĩardesco nccẽ ẽ me
pati. et iudeãt ꝙ̃ facile ab isto labore me
tẽperem. et qnͣto etiã gaudio stilũ possim
habere feriatũ Ed̾ si ea que leginiꝰ de
inis rebus sufficiẽter edita ĩ latmo sermo¬
ne aut nõ sũt aut nõ ĩuemũtur. a certe
difficile a nobis ĩueniri queũt. grece ãt
liigue nõ sit nobis tãtus habitꝰ ut taliũ
rerũ libris legendis et ĩtelligendis ullo mõ
reꝑiamur idonei. quo genere litterax ex
hiis que nobis parica ĩterp̃tata sũt nõ du¬
bito cũcta que utiliter querẽ possumꝰ cõ¬
tineri. frĩbus aũt nõ ualeã refistere iu¬

Expanded text:
redant, qui volunt, malle me legendo quam legenda dictando laborare. Qui autem hoc nolunt credere, experiri autem et possunt et volunt, dent quae legendo vel meis inquisitionibus respondeantur vel interrogationibus aliorum, quas pro mea persona quam in servitio Christi gero, et pro studio quo fidem nostram adversum errorem carnalium et animalium hominum muniri inardesco, necesse est me pati: et videant quam facile ab isto labore me temperem, et quanto etiam gaudio stilum possim habere feriatum. Quod si ea quae legimus de his rebus, sufficienter edita in latino sermone aut non sunt, aut non inveniuntur, aut certe difficile a nobis inveniri queunt, graecae autem linguae non sit nobis tantus habitus, ut talium rerum libris legendis et intelligendis ullo modo reperiamur idonei, quo genere litterarum ex iis quae nobis pauca intepretata sunt, non dubito cuncta quae utiliter quaerere possumus contineri; fratribus autem non valeam resistere, ju
Abbreviated transcription (Latin):
di hec duo. ut et sensũ formandũ ad¬
moneat ei rei q̃ cernit᷑ at ĩ ea forͣ¬
tũ teneat. et tã uolenta ẽ ut possit
uocari amor. aut cupiditas aut libido
Etiã ceterũ corpus aiãntis uehemẽ¬
terafficit. et ubi nõ resistit pigrior
duriorq materies ĩ similẽ spẽm̃ to¬
lorẽq cõmutat Licet iudere corpuscu¬
lũ chameleontis. ad colores quos ui¬
dit facillima cõuersione uariari Allio¬
rũ autẽ aĩaliũ quia nõ ẽ ad cõu̾sio¬
nẽ facilis corpulẽtia fetus plerũq
ꝓdũt libidines matrũ. qd̾ cũ magna
Delcãtione cõspexerĩt Cm̃ em̃ te¬
neriora atq ut ita dixerĩ formabi¬
liora sũt p̾mordia seminũ.tã effica¬
citer et capaciter sequũtur ĩtentio

Expanded text:
sensum formandum admoveat ei rei quae cernitur, et in ea formatum teneat. Et si tam violenta est, ut possit vocari amor, aut cupiditas, aut libido, etiam caeterum corpus animantis vehementer afficit: et ubi non resistit pigrior duriorque materies, in similem speciem coloremque commutat. Licet videre corpusculum chamaeleontis ad colores quos videt facillima conversione variari. Aliorum autem animalium quia non est ad conversionem facilis corpulentia, fetus plerumque produnt libidines matrum, quid cum magna delectatione conspexerint. Quam enim teneriora, atque, ut ita dixerim, formabiliora sunt primordia seminum, tam efficaciter et capaciter sequuntur intention
Abbreviated transcription (Latin):
sibili sensũ admouet. ĩ eoq ipam bisio/¬
nẽ tenet. Horũ p̾mũ idest res ip̃a
uisibilis nõ ꝑtinet ad animãtis na¬
rã msi tũ corpus nr̃m cernimꝰ alt̾im
aut̃ẽ ita ꝑtinet ut et ĩ corꝑe fiat et

Expanded text:
sibili sensum admovet, in eoque ipsam visiosibili sensum admovet, in eoque ipsam visionem tenet. Horum primum, id est, res ipsa visibilis non pertinet ad animantis naturam, nisi cum corpus nostrum cernimus. Alterum autem ita pertinet, u
Abbreviated transcription (Latin):
quisq oculo emicãtes. dũ nõ sinũtur
ĩ illud corpus ĩ tuendũ ꝑiter cõiuncte¬
q cõcurrere ut unꝰ fiat ex utroq cõ¬
tuitus. et ideo si unũ oculã claserunꝰ
nõ gemiũ ignẽ. sed sicuti ẽ unũ ui¬
debumꝰ Cur aũt sinistro clanso spẽs
que ad simstrũ erat. et longũ ẽ et
rei pñti nõ necessariũ mõ q̃rere atq
disserere Quod em̃ ad susceptã q̃stio¬
nẽ sat ẽ insi fieret ĩ sensu nr̃o qͣ¬
dã imago siłis rei eius quã c̾nimꝰ.
nõ scd̾m oculorũ numerũ flãme spẽs
geminaret᷑. cũ quidã t̾nendi modꝰ
adhibitus fuerit qui possit cõcursũ
soꝑare radiorũ Ex uno quippe otło
quolibet modo deducto a ĩpresso a
ĩ torto si alter clansus ẽ. duplicit̾ ui¬
deri aliquid qd̾ sit unũ nullo pacto
pt̃ Que cũ ita fint. tria hec ꝙ̃uis
diũsa natura ꝙ̃admodũ ĩ quandã um
matus et uolũtas animi que rei sen¬

Expanded text:
quisque oculo emicantes, dum non sinuntur quisque oculo emicantes, dum non sinuntur in illud corpus intuendum pariter conjuncteque concurrere, ut unus fiat ex utroque contuitus. Et ideo si unum oculum clauserimus, non geminum ignem, sed sicuti est unum videbimus. Cur autem sinistro clauso illa squae ad sinistrum erat, et longum est et rei praesenti non necessarium modo quaerere atque disserere. Quod enim ad susceptam quaestionem sataedam imago simillima rei ejus quam cernimus, non secundum oculorum numerum flammae species geminaretur, cum quidam cernendi modus adhibitus fuerit, qui possit concursum separare radiorum. Ex uno quippe oculo quolibet modo deducto, aut impresso, aut intorto, si alter clausus est, dupliciter videri aliquid quod sit unum nullo pacto potest. 5. Quae cum ita sint, tria haec quamvis dmatus, et voluntas animi quae rei sen
Abbreviated transcription (Latin):
minaria et deinde oculos clauserimꝰ.
quasi uersãtur ĩ cõsꝑcũ quidã lucidi
colores narie sese cõmutãtes. et minꝯ
minꝯq fulgẽtes donec omo desistãt
quas ĩtelligendũ ẽ reliquias ẽẽ for¬
me illius que facta erat ĩ sensu cũ
corpus lucidũ uideret᷑. paulatĩq et
quodãmõ gradatĩ deficiendo uariari
Nã et ĩsertarũ fenestrarũ cancelli
se eos forte ĩtuebam᷑ sepe ĩ illis appa¬
ruere coloribus ut maĩfestũ sit hanc
affectionẽ nr̃o sensu ex ea re q̃ uide¬
batur ĩpressa Erat ergo ettã cũ iide¬
remꝰ. et illa erat clarior et exp̃ssior
sed multũ cõiũctã cũ spẽ rei eius q̃
cornebat᷑ ut discerm omo nõ possitͥ.
et ip̃a erat uisio Qnetiã cũ luc̾ne
flãmula modo quodã diuaricatis radiis
oculorũ quasi geminat᷑ due uisiones
fiuit. cũ sit res una que uidet Singil-¬
latĩ quippe afficiũtur idẽ radii de suo

Expanded text:
minaria, et deinde oculos clauserimus, minaria, et deinde oculos clauserimus, quasi versantur in conspectu quidam lucidi colores varie sese commutantes, et minus minusque fulgentes, donec omnino desistant: quos intelligendum est reliquias esse formae illius quae facta erat in sensu, cum corpus atim deficiendo variari. Nam et insertarum fenestrarum cancelli, si eos forte intuebamur, saepe in illis apparuere coloribus: ut manifestum sit, hanc affectionem nostro sensui ex ea re quae videbatur impressam. Erat ergo etiam cum videremus, et illa erat clarior et expressior; sed multum conjuncta cum specie rei ejus quae cernebatur, ut discerni omnino non posset; et ipsa erat visio. Quin etiam cum lucernae flammula modo quodam divaricatis radiis oculorum quasi geminatur, duae visiones fiunt, cum sit res una quae videtur. Singillatim quippe afficiuntur idem radii de suo
Abbreviated transcription (Latin):
eq oĩ cũ anulus cere ĩpͥmitur
ideo nulla imago facta ẽ quia
nõ discernitur insi cñ fuerit seꝑata.
sed qm̃ post cerã seꝑatũ manet̾ quod
factũ ẽ ut iuderi possit ꝓpt̾ea facile
ꝑsuadetur. qd̾ ĩerat iã cere forma ĩ¬
pressa ex anulo et caĩꝙͣ ab illa seꝑare¬
tur Si aũt liquido huõri adiũiteret᷑
auulus. eo detracto nichil inaginis
apparet. nec ideo tñ discernẽ r̃atio nõ
deberet fuisse ĩ illo hũore añqͣ detra¬
heretur amili formã factã eo anulo.
que distinguenda ẽ ab ea forma q̃ ĩ
lorũ nõ ideo nõ ht̃ imagmẽ corꝑis qd̾
uidetur ꝙ̃diu uidetur. quia eo detracto
nõ remanet Ac ꝑ hoc tardiorib ĩge¬
niis difficillime ꝑ suaderi pt̃ formari
ĩ sensu nr̃o niagmẽ rei uisibilis cũ
eã iudemꝰ. et eandẽ formã ẽẽbisionẽ
Sed qui forte adũterĩt qd̾ cõme õralio
nõ ita ĩ hac ĩquisitione laborabĩt Ple¬
rũq cũ diuscule attenderimꝰ queq lu¬

Expanded text:
enim cum annulus cerae imprimitur, ideo nulla imago facta est, quia non discernitur, nisi cum fuerit separata; sed quoniam post ceram separatam manet quod factum est, ut videri possit. Propterea facile persuadetur, quod inerat jam cerae forma impressa ex annulo, et antequam ab illa separetur. Si autem a liquido humori adjungeretur annulus, eo detracto, nihil magis appareret. Nec ideo tamen discernere ratio non deberet fuisse in illo humore, antequam detraheretur, annuli formam factam ex annulo, quae distinguenda est ab ea forma quae in lorum non ideo non habet imaginem corporis, quod videtur, quandiu videtur, quia eo detracto non remanet, ac per hoc tardioribus ingeniis difficillime persuaderi potest formariin sensu nostro imaginem rei visibilis, cum eam videmus, et eamdem formam esse visionem. 4. Sed qui forte adverterint quod commemorabo, non ita in hac inquisitione laborabunt. Plerumque cum diuscule attenderimus quaeque lu
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ ꝓpt̾ea nchil aliud uolet. qui uidet
aliquid qd̾ uolebat.u. Nõ itriq õmo
ip̃a uolũtas hoĩs cuiꝰ finis nõ ẽ insi
btrtudo. sed ad hac unũ ĩ terĩ uolũtas
uidendi finẽ nõ ht̃ insi uosionẽ siue
id referat ad aluud siue nõ referat
Si em̃ nõ roferat ad aliud iusionẽ
sed tm̃ uoluct ict iuderet. nõ ẽ dis¬
pictandũ quõ oñdatur fiẽ uolũtatis

Expanded text:
let, quia videt aliquid quod volebat. Non itaque omnino ipsa voluntas hominis, cujus finis non est nisi beatitudo, sed ad hoc unum interim voluntas videndi finem non habet nisi visionem, sive id referat ad aliud, sive non referat. Si enim non refert ad aliud visionem, sed tantum voluit ut videret; non est disputandum quomodo ostendatur fi
Abbreviated transcription (Latin):
uidendi finẽ ht̃
iusionẽ. et nolũtas hanc rẽ uidendi
finẽ ht̃ huiꝰ rei uisionẽ ¶Iolũtas
itaq uidendi cicatricẽ finẽ suũ e¬
petit. hoc ẽ uisionẽ cicaaricis. et ad
eã ultra nõ ꝑtinet Molũtas em̃ pro

Expanded text:
dendi, finem habet visionem: et voluntas hanc rem videndi, finem habet hujus rei visionem. Voluntas itaque videndi cicatricem, finem suum expetit, hoc est visionem cicatricis, et ad eam ultra non pertinet: voluntas enim pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis qd̾ iudetur Edõ ergo ab illo q̃si
parente ꝓcedit. sed nẽc ab istr qua¬
si prole hoc ẽ iusione ac forma q̃
ĩ sensu ẽ Peius eĩ ꝙ̃ uisio fieret
iã erat nolũtas. q̃ formandũ sensũ
ternendo corꝑi ad mouit. sed nũdũ
eunt placctũ Oño em̃ ꝓlaceret
qd̾ nũdũ erat uisũ. Placitũ aut̃ quie¬
ta uolũtas ẽ ideoq nec quasi ꝓlẽ uisio

Expanded text:
poris quod videtur. Non ergo ab illo quasi poris quod videtur. Non ergo ab illo quasi parente procedit; sed nec ab ista quasi prole, hoc est, visione ac forma quae in sensu est. Prius enim quam visio fieret, jam erat voluntas, quae formandum sensum cernendo corpori admovit: sed nondum erat placitum. Quomodo enim placeret, quod nondum erat visum? Placitum autem quiet
Abbreviated transcription (Latin):
deri pccm̃ posset nsi diceret᷑ eritis
sicut dii Fron sane om̃e qd̾ ĩcreaturis
aliquom̃o simile ẽ deo etiã eiꝯ mia/¬
go dicenda ẽ. sed illa sola qua suꝑior
ipẽ solus ẽ Ea quippe de illo ꝓrorsus
parẽs illa nõ uera unde nec ista uera
proles ẽ feq em̃ om̃o inde gignitur.
qm̃ aliquid aliud adhibetur corꝑi ut
U illo formetur. idest sensus uidentis
Euo circa id amare. alienari ẽ Ita¬
ꝙ uolũtas que utrũq cõiũgit. quasi
parentẽ. et quasi prolẽ. magis spũa¬
lis ẽ ꝙ̃ utrũlibet illoꝵ Nã corpus
illud quod cernitur õm̃o spũale nõ ẽ.
uisio uero que fit ĩ sensu ht̃ admixtã
aliquid spuc̃le quia sine aĩa fieri
nõ pt̃ Ged nõ totũ ita ẽ qm̃ ille qui
formatur corꝑis sensus ẽ Molũtas
ergo que utrũq cõnĩgit magis ut
trmntate. sed magis ꝑtinet̃ ad sensũ
formatũ.qm̃ ad illud corpus uñ for-¬
matur Gensus em̃ aĩantis et uolũ¬
tas aĩe ẽ. nõ laꝑidis aut alicuiꝰ cor¬

Expanded text:
si diceretur, Eritis sicut dii . Non sane omne quod in creaturis aliquo modo simile est Deo, etiam ejus imago dicenda est: sed illa sola qua superior ipse solus est. Ea quippe de illo prorsus parens illa non vera; unde nec ista vera proles est: neque enim omnino inde gignitur, quoniam aliquid aliud adhibetur corpori, ut ex illo formetur, id est sensus videntis. Quocirca id amare, alienari est. Itaque voluntas quae utrumque conjungit quasi parentem et quasi prolem, magis spiritualis est quam utrumlibet illorum. Nam corpus illud quod cernitur, omnino spirituale non est. Visio vero quae fit in sensu habet admixtum aliquid spirituale, quia sine anima fieri non potest. Sed non totum ita est: quoniam ille qui formatur, corporis sensus est. Voluntas ergo quae utrumque conjungit, magis, utt in illa trinitate. Sed magis pertinet ad sensum formatum, quam ad illud corpus unde formatur. Sensus enim animantis et voluntas animae est, non lapidis aut alicujus cor
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ referat ad aliud uult utiq ali¬
ud. nec iã uidendi uolũtas erit. a̾
si uidendi. nõ hac uidendi tãq si ue¬
lit quisq uidere citatricẽ. ut inde
doceat nulnꝰ fuisse. aut si uelit uide¬
re fenestrã. ut ꝑ fenestrã iudeat
trãseũtes Om̃s iste atq alie tales
uolũtates suos ꝓprios fines habẽt
qui referũtur ad finẽ illiꝯ uolũtatis
quo uolumꝰ br̃a uiuere. et ad eandẽ¬
ꝑuenire uitã que nõ referat᷑ ad ali¬

Expanded text:
ad aliud, vult utique aliud, nec jam videndi voluntas erit: aut si videndi, non hoc videndi. Tanquam si velit quisque videre cicatricem, ut inde doceat vulnus fuisse; aut si velit videre fenestram, ut per fenestram videat transeuntes; omnes istae atque aliae tales voluntates suos proprios fines habent, qui referuntur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam quae non referat
Abbreviated transcription (Latin):
scit᷑ nõ ita ẽẽ aut nescit ita ẽẽ In quo
genere cauendũ ẽ. ne aut mẽtiat᷑ ut
decipiat aut opinetur ut decipiat᷑ E A¬
bus duob malis euitatis nichil ei ob¬
neq turpiter fugiãtur si offendũt.
Cũ aũt ĩ hiis uolũtas relictis melio¬
rib auida uolutat᷑ ĩmũda fit atq ita
cũ adsũt ꝑniciose. et cũ ab sũt ꝑnitio¬
trinitatẽ hoĩs exterioris. quĩa
illã trimtatẽ que licet ĩterius iagi¬
netur exteriora tñ imaginat᷑ sensibi¬
liũ corꝑaliũ que utendorũ cansa poꝑit
Nullꝰ enĩ eis ut possit etiã bene. msi
sensarũ rerũ imagines mẽoria tere¬
rẽtur. et insi ꝑs maxĩa uolũtatis ĩ su¬
que cõmodat᷑ siue foris corꝑib sunie
rͣtus imaginib eorũ. isi quiꝙͣ ĩ eis
capit ad meliorẽ ueriorẽq uctũ refe
aia ĩ ip̃ã aĩa fit ꝙ sensũ corꝑis nec tñ
d̾ om̃o dissimilis Quid em̃ nõ pro suo

Expanded text:
scit non ita esse, aut nescit ita esse. In quo scit non ita esse, aut nescit ita esse. In quo genere cavendum est, ne aut mentiatur ut decipiat, aut opinetur ut decipiatur. Quibus duobus malis evitatis, nihil ei obneque turpiter fugiantur si offendunt. Cum autem in his voluntas relictis melioribus avida volutatur, immunda fit: atque ita et cum adsunt perniciose, et cum absunt perniciotrinitatem hominis exterioris: quia et illam trinitatem, quae licet interius imaginetur, exteriora tamen imaginatur, sensibilium corporaliumque utendorum causa peperit. Nullus enim eis uti posset etiam bene, nisi sensarum rerum imagines memoria tenerentur: et nisi pars maxima voluntatis in suquae commodatur, sive foris corporibus, sive intus imaginibus eorum, nisi quidquid in eis capit ad meliorem verioremque vitam referanima, in ipsa anima fit per sensum corporis. Nec tamen est omnino dissimilis: quid enim non pro suo
Abbreviated transcription (Latin):
matur hoc ẽ uisio cõgitãtis ad imagi¬
nẽ corꝑis ĩ memoria cõstituta ex
qua formatur acies aĩ Et qd̾ ẽ ĩtẽ¬
tio nolũtatis ad corpus uisũ uisionẽ¬
q copulandã. ut fiat ibi quedã uni¬
tas triũ ꝙͣ̃ns eorũ sit diũsa natu¬
ra. hoc ẽ eadẽ uolũtatis ĩtentio ad
copulandã imaginẽ corꝑis q̃ ĩest᷑
ĩ memoria et uisione cãgitãtis idest
forma. quã cepit acies aiͣ rediẽs ad
memoriã. ut fiat et hic quedã unitas
ex tribus nõ iã nature diu̾sitate di¬
totũ ĩtus ẽ et totũ unꝰ aĩmꝰ . iiii¬
rouocare cernẽtis. ita cũ imago quã
memoria gerit obliuione deleta ẽ.
nõ erit quo aciẽ c̃ formandũ uolũ¬
tas recordãdo retorq̃at Sed quia p̃ua¬
let añnus nõ solũ oblita nõ uerũetiã
nõ sensa nec exꝑta cõfingere ea que
nõ exciderũt augendo minuẽda. cõmu¬
tando. et pro arbitrio coponẽdo sepe i¬
maginatur quasi ita sit aliquid. qd̾ aut

Expanded text:
antis ad imaginem corporis in memoria constitutam ex qua formatur acies animi: et quod est intentio voluntatis ad corpus visum visionemque copulandam, ut fiat ibi quaedam unitas trium, quamvis eorum sit diversa natura; hoc est eadem voluntatis intentio ad copulandam imaginem corporis quae est in memoria, et visionem cogitantis, id est, formam quam cepit acies animi rediens ad memoriam: ut fiat et hic quaedam unitas ex tribus, non jam naturae diversitate ditotum intus est, et totum unus animus. revocare cernentis: ita cum imago quam memoria gerit, oblivione deleta est, non erit quo aciem animi formandam voluntas recordando retorqueat. Sed quia praevalet animus, non solum oblita, verum etiam non sensa nec experta confingere, ea quae non exciderunt augendo, minuendo, commutando, et pro arbitrio componendo, saepe imaginatur quasi ita aliquid sit, quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽs ludim᷑ Sed płimũ diffe̾rt ictrũ
sopitis sensibus corꝑis sicuti sũt dor¬
mientiũ. aut ab ĩteriore cõpage tur¬
batis sicuti sũt furentiũ. aut aliquo
quodãmõ alienatis sicuti sũt diuinã¬
tiũ uel ꝓph̾antiũ cũ ĩtentio quadã
nece ssitate ĩcurraat ĩ eas q̃ occurrũt
imagines. siue ex memoria. siue alia
aliqua occulta ui ꝑ quasdã spũales
cut sanis atq uignlantib ĩterdũ cõ¬
tingit ut cogitatione occupata se uo-¬
lũtas au̾tat a sensibus. atq ita for
nes imaginũ. sed etiã cũ deuitindi
et cauendi causa rapitur ãmꝰ ĩ ea
cõtuenda que fugiat Nñ nõ solũ
cupiendo sed etiã metuẽndo ĩ fertur
nel sensus ipĩs sensibilib uel acies
aĩ formanda imagmnib sensibiliũ.
Itaq aut metꝰ. a̾ cupiditas ꝙt̃o uehe¬
mẽtior fuerit. tãto expressiꝯ̃ format᷑
acies sine sentientis ex corꝑe qd̾ ĩ lo¬
co adiacet. siue cogitantis ex imagi¬
ne corpie que mẽoria cõtines Qd̃

Expanded text:
 Sed plurimum differt, utrum sopitis sensibus corporis, sicuti sunt dormientium, aut ab interiore compage turbatis, sicuti sunt furentium, aut alio quodam modo alienatis, sicuti sunt divinantium, vel prophetantium, animi intentio quadam necessitate incurrat in eas quae occurrunt imagines, sive ex memoria, sive alia aliqua occulta vi, per quasdam spirituales cut sanis atque vigilantibus interdum contingit, ut cogitatione occupata voluntas se avertat a sensibus, atque ita formnes imaginum; sed etiam cum devitandi et cavendi causa rapitur animus in ea contuenda quae fugiat. Unde non solum cupiendo, sed etiam metuendo, infertur vel sensus ipsis sensibilibus, vel acies animi formanda imaginibus sensibilium. Itaque aut metus aut cupiditas quanto vehementior fuerit, tanto expressius formatur acies, sive sentientis ex corpore quod in loco adjacet, sive cogitantis ex imagine corporis quae memoria continetur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
genuut sapiẽs ẽ pr̃ A liogͣn nõ ip̃e illã.
sed illa eũ genint Quid enĩ aliud dicimꝰ
cũ dicimꝰ hoc ilł ẽ ẽẽ qd̾ saꝑe. nisi eo est
quo sapiens ẽ : Euappter que causa illi
Tut sapiens sit. ip̃a illi causa ẽ ut sit
Proinde si sapĩa quã genuit causa illi
Tut sapiens sit. etiã ut sit ip̃a illi causa
ẽ Quod fieri nõ ꝓt̃ insi gignendo eñ
aut faciendo Ged neq gemtricẽ neq cõ¬

Expanded text:
lioquin non ipse illam, sed illa eum genuit. Quid enim aliud dicimus, cum dicimus, Hoc illi est esse quod sapere, nisi, Eo est quo sapiens est? Quapropter quae causa illi est ut sapiens sit, ipsa illi causa est ut sit: proinde si sapientia quam genuit, causa illi est ut sapiens sit, etiam ut sit ipsa illi causa est. Quod fieri non potest, nisi gignendo eum aut faciendo. Sed neque genitrice
Abbreviated transcription (Latin):
reletiue d̾r ẽ etiã aliquid ex¬
cẽp̾to relatiuo. sicut hõ dñs. et hõ
seruus. et equus iumentũ et nũmꝰ
arra. Nomo et equus et ñmus ad se dicũ¬
tu. et substantie sũt uel eeñtie. dñs bo̾
et seriuis et iumẽtũ et arra. ad aliquid
relatiue dicũtur Sed si nõ eet hõ idest
aliqua sb̾a. nõ eẽt qui relatiue dñt dice¬
dicatur ad aliquid Nõ enĩ ficut ad ali-¬
quid coloratũ refertur color eius. nec oĩ¬

Expanded text:
relative dicitur, est etiam aliquid excepto relativo: sicut homo dominus, et homo servus, et equus jumentum, et nummus arrha, homo et equus et nummus ad se dicuntur, et substantiae sunt vel essentiae; dominus vero et servus et jumentum et arrha, ad aliquid relative dicuntur. Sed si non esset homo, id est aliqua substantia, non esset qui relative dominus dicedicatur ad aliquid. Non enim, sicut ad aliquid coloratum refertur color ejus, nec om
Abbreviated transcription (Latin):
et uerbũ sapĩ ẽ. sed nõ eo uerbũ quo
sapiã. uerbũ em̃ relatiue. sapiã essentia¬
liter ĩtessigitur id dici accipiamꝰ cũ dicet᷑
uerbũ. ac si dicatur nata sapĩã. ut sit
et filius et imago Et hec duo cũ dicũ¬
tur idest nata sapiã. ĩ uno eorũ qd̾ ẽ
nata et uerbũ et imago. et filius ĩtel¬
ligatia. et ĩ iis oñbus nõĩbus nõ ostẽ¬
se ip̃a em̃ sapiẽs ẽ etiã eeñtia dem̃s¬
ficut eeñtia de eeñtia Quaꝓpt᷑ nõ
quia ꝑr̃ nõ ẽ filius et filius nõ ẽ pr.
aut ille r̃genitus ille aũt genitus.
ideo nõ una eeñtia. quia hiis nõibus
relatiua eorũ ostendũtur. uterq aũt simł
una sapiã et una eeñtia ubi hoc ẽ ẽẽ qd
saꝑe Aõ aut̃ simul uten uerbũ a filius
quia nõ hoc ẽ ẽẽ qd̾ uerbũ aut filiũ ẽẽ. si¬

Expanded text:
et Verbum sapientia est, sed non eo Verbum quo sapientia; Verbum enim relative, sapientia essentialiter intelligitur: id dici accipiamus cum dicitur Verbum, ac si dicatur, nata sapientia, ut sit et Filius et imago. Et haec duo cum dicuntur, idnata, et Verbum et imago et Filius intelligatur. Et in his omnibus nominibus non ostense ipsa enim sapiens est, etiam essentia demonsicut essentia de essentia. Quapropter, non quia Pater non est Filius, et Filius non est Pater, aut ille ingenitus, ille autem genitus, ideo non una essentia: quia his nominibus relativa eorum ostenduntur. Uterque autem simul una sapientia, et una essentia, ubi hoc est esse quod sapere: non autem simul uterque Verbum aut Filius, quia non hoc est esse quod Verbum aut Filium e
Abbreviated transcription (Latin):
do magna ẽ uirtus. potẽs utiq ad seĩp̃.
et magnitudo atq uirtus magni et
potentis pr̃ĩs. qua pr̃ magnus et potẽs
dũ ẽ dicere sapientẽ nõ ẽẽ sapiã Et
sicut tandore ad seipm d̾i candidũ. ita¬
et sapĩa ad seip̃m dĩ sapiẽs Ged cã¬
dor corꝑis nõ ẽ eeñtia. qm̃ ipm̃ cor¬
pus essentia ẽ et illa eius qualitas.
unde et ab ea candidũ dĩ corpus. cui
forma et al iud color. et utrũq nõ ĩ
seip̃o sed ĩ aliqua mole q̃ moles nec
forma nec color ẽ. sed formata atq
colorata. sapiã uero et sapiẽs ẽ.et
cipatione sapĩe fit sapiẽs. si rursus
desipiat manet tñ ĩ se sapĩa. nec cũ
aiã fuerit ĩ stulticiã cõmutata illa
mutatur. nõ ita ẽ ĩ eo qui ex ea fit
sapiẽs. quẽ admodũ candor ĩ corꝑe qd̾
cosorẽ fuerit cõmututũ. nõ manebit
canoor ille. atq oĩno nõ desinet Ed̾
si et pĩ qui genuit sapientiã ex ea
fit sapiens. neq hoc ẽ illi ẽẽ qd̾ sa-¬

Expanded text:
do magna et virtus potens, utique ad se ipsum, et magnitudo atque virtus magni et potentis Patris, qua Pater magnus et potens dum est dicere, sapientem non esse sapientiam: et sicut candor ad se et sapientia ad se ipsam dicitur sapiens. Sed candor corporis non est essentia, quoniam ipsum corpus essentia est, et illa ejus qualitas: unde et ab ea dicitur candidum corpus, cui forma, et aliud color: et utrumque non in se ipso, sed in aliqua mole, quae moles, nec forma, nec color est, sed formata et colorata. Sapientia vero et sapiens est, et cipatione sapientiae fit sapiens, si rursus desipiat, manet tamen in se sapientia, nec cum anima fuerit in stultitiam commutata, illa mutatur: non ita est in eo qui ex ea fit sapiens, quemadmodum candor in corpore quod colorem fuerit mutatum, non manebit candor ille, sed omnino esse desinet. Quod si et Pater qui genuit sapientiam, ex ea fit sapiens, neque hoc est illi esse quod sap
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ sedebat. et ĩdumentũ eius quasi
ix alba. et capillus capitis eius quasi
lana mũda.thronus eius flãma ignis. ro¬
te eius ignis flagrãs. et flumẽ ignis
feahebat ĩ cõspcũ eius. et milłe milia
deseruiebat ei. et dena milia denũ miliũ
assistebãt ei. et iudiciũ collotiuit. et libri
aꝑti sũt et c. Et paulo post Aspicie
ad ueterẽ dierũ ꝓuenit. et oblatꝰ ẽ ei.
et ip̃i datus ẽ prineipatꝰ et honor et
tur Ecce pr̃ dans et filius accipiẽs re¬
gnũ sempiternũ. et sũt ãbo ĩ conspcũ
ꝓpha̾ntis uisibili spẽ Nõ ergo ĩcõueniẽ

Expanded text:
um ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis trahebat in conspectu ejus. Et mille millia deserviebant ei, et dena millia denum millium assistebant ei. Et judicium collocavit, et libri aperti sunt, etc. Et paulo post: Aspiciead Veterem dierum pervenit, et oblatus est ei. Et ipsi datus est principatus et honor et tur . Ecce Pater dans, et Filius accipiens regnum sempiternum, et sunt ambo in conspectu prophetantis visibili. specie. Non ergo inconve
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ dm̃ ĩiusibilẽ. dorsũ uero usibile. qñ qui¬
dẽ ĩ forma serui utrũq uisibiliter apparuit.
ĩ forma aut̃ dei absit ut tale aliquid cogitet̃.
absit ut uerbũ dei et sapia dei go una ꝑte
habeat faciẽ ex alia dorsũ sicut corpus hũa¬
nĩ. aut õmo ułła spẽ uel motione siue loco
tur. aut alias xpp̃s sicut loci huiq cõsidera¬
tio ꝓsuadet. alias sp̃s sc̃s sicit ea que supra
diximꝰ ãmonẽt. ne hoc efficitur ut deus põ
nũꝙͣ tali aliqua spẽ pribus iusus sit.
Multa enĩ taliae uisa fc̃a sũt illis tꝑibus nõ e¬
iudẽter noĩãto et designato ĩ eis nel pre uel
les significationes nõnullis indiciis existenti-¬
bus. ut nimis temerariũ sit dice̾ deũ prẽm
nũꝙͣ prĩbus aut ꝓph̾is ꝑ aliquas uisibiles
ant enĩ opmionẽ illi pepererũt. qui
nõ potuerũt᷑ ĩ unitate fnitatis ĩtelli-¬
gerẽ qd̾ dictũ ẽ. regi aũt scłorũ ĩmortali ĩ

Expanded text:
ibilem, dorsum vero visibile: quandoquidem in forma servi utrumque visibiliter apparuit; in forma autem Dei absit ut tale aliquid cogitetur: absit ut Verbum Dei et Sapientia Dei ex una parte habeat faciem, et ex alia dorsum, sicut corpus humanum, aut omnino ulla specie vel motione sive loco tur; aut alias Christus, sicut loci hujus consideratio persuadet; alias Spiritus sanctus, sicut ea quae supra diximus admonent: non hoc efficitur, ut Deus Pater nunquam tali aliqua specie Patribus visus sit. Multa enim talia visa facta sunt illis temporibus, non evidenter nominato et designato in eis vel Patre, vles significationes nonnullis indiciis existentibus, ut nimis temerarium sit dicere, Deum Patrem nunquam Patribus aut Prophetis per aliquas visibiles nc enim opinionem illi pepererunt, qui non potuerunt in unitate Trinitatis intelligere quod dictum est, Regi autem saeculorum immortal
Abbreviated transcription (Latin):
apparere mortalib. nisi forte aliquis dicat
id̾eo nõ ẽẽ uisibilẽ prem̃ quia ĩ cõspcũ
sãp̃mantis apparuit. ideo aut filiũ nisibi¬
laens uidit Quasi uero uerbũ et sapiam̃
dei iudit moyses carnalib oculis a̾ uideri
spũs uel hũans pt̃ qui carnẽ istã uiuificat.
uel ip̃e corporeꝰ qui uentus dẽ. qñtominꝰ illẽ
spõ dei qui añi homĩ et ãgłorũ mẽtes ĩeffa-
dicere filiũ et spm̃ scm̃ etiã iungilantib
hõĩbus eẽ uisibile. patiẽ aũt nõ insi sõpmã¬
tibus. Quõ ergo de prẽ solo accipiũt quẽ
nemo ham̃i udit nec uidere pto An cũ
dorimũt hoĩes tũt nõ sũt hoĩes. Nut si
formare silitudinẽ corꝑis pt̃ ad se signifi¬
candũ ꝑ uisa sẽp̃mantiũ. nõ p̃t formare
ipam̃ corporeã creaturã ad se significandũ
otulis uigilantiũ. cũ eius ip̃a sb̃a qua ẽ
ip̃e qd̾ ẽ mulla corꝑis similttudine dormi¬

Expanded text:
mortalibus. 34. Nisi forte aliquis dicet, ideo non esse visibilem Patrem, quia in conspectu somniantis apparuit; ideo autem Filium visibilans vidit. Quasi vero Verbum et Sapientiam Dei viderit Moyses carnalibus oculis, aut videri spiritus vel humanus possit qui carnem istam vivificat, vel ipse corporeus qui ventus ds Dei qui omnium hominum et Angelorum mentes ineffabidicere Filium et Spiritum sanctum etiam vigilantibus hominibus esse visibilem, Patrem autem nonnisi somniantibus? Qunemo hominum vidit, nec videre potest? An cum dormiunt homines, tunc non sunt homines? Aut qui formare similitudinem corporis potest ad se significandum per visa somniantium, non potest formare ipsam corpoream creaturam ad se significandum oculis vigilantium? cum ejus ipsa substantia qua est ipse q
Abbreviated transcription (Latin):
corporalib hom̃i apparuisse cõspt̃ibus: ut
omittã tantã latitudinẽ scarũ paginaꝵ
et tã nultiplicẽ earũ ĩtelligentiã unde
nemo sami capitis affirmare dt̃ nusꝙͣ ꝑ
fonã prĩs ꝑ aliquã spem̃ corꝑalẽ uigilã/¬
tiũ otrilis demõstrtã. sed ut hoc ut dixi
omittã. quid dicũt de prẽ nr̃o abeahã ciui
certe uigilanti et mĩstirnti cũ sc̃ptura
p̃misisset dicens uisus ẽ dñs abrahe nõ unꝰ
aut duo sed tres apparuerũt uiri. quorũ
nullus extelsius aliis eminuisse dictuqͥẽ.
nullus honoratius effulsisse. nullꝰ ĩperiosiꝯ

Expanded text:
corporalibus hominum apparuisse conspectibus; ut omittam tantam latitudinem sanctarum paginarum, et tam multiplicem earum intelligentiam, unde nemo sani capitis affirmare debet, nusquam personam Patris per aliquam speciem corporalem vigilantium oculis demonstratam: sed ut hoc, ut dixi, omittam; quid dicunt de Patre nostro Abraham, cui certe vigilanti et ministranti, cum Scriptura praemisisset dicens, Visus est Dominus Abrahae, non unus aut duo, sed tres apparuerunt viri, quorum nullus excelsius aliis eminuisse dictus est, nullus honoratius effulsisse, nullus imperiosius
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑsona culibet prm̃ uel ꝓpharũ ĩ ali¬
quo corꝑe uel silitudĩe corꝑis apparuerit.
msi cũ cõtinẽtia lciõis aliqua ꝓbabilia
landũ ẽ id ipm̃ quod deus ẽ. quicquid illud
ẽ corꝑaliter uideri nõ pt̃. ꝑ subiectã u̾o¬
etiã prem̃ corporali spẽ siue siłitudine mor-¬
talibus sensibus significationẽ sui dare
potuisse credendu᷑ ẽ Otue cũ ita sint
ne ĩmoderatius ꝓgrediatur scdi huiꝰ uolu¬
mis longitudo. ea que restant ĩ cõsequẽti

Expanded text:
vel Prophetarum in aliquo corpore vel similitudine corporis apparuerit, nisi cum continentia lectionis aliqua probabilia landum est idipsum quod Deus est, quidquid illud est, corporaliter videri non potest: per subjectaetiam Patrem corporali specie sive similitudine mortalibus sensibus significationem sui dare potuisse credendum est. Quae cum ita sint, ne immoderatius progrediatur secundi hujus voluminis longitudo, ea quae restant, in consequenti