comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscẽs breuis spacñ iterciemẽte suctio. Iterũꝙ et iterũ in uerba prorũpes
minitis iter rogatiũtulis ne quoq ut sẽcũ multa colloquerer coegit: Du¬
pser hmit michi bont̃ prouenisse cognou.ia et aliqͣitulum doctior fuas susi
asuqtoq en ipa comuieesationl securior. spectare corã posse cepe uultũ lillũ
qui minio pͥmũ me splendore terruerat quem ꝑostqͣ sine trepidatione
sustuue dũ mira dulcedine captus inhereo circũspitiens q anquisꝙ seiũ
asforet an prorsus incomitate mee solitudinis abdita penetrasset . birũ
ixta grandeilu at multa macestate uenerandũ uideo nõ fuit necesse
nomẽ pencunctari religiosus aspectus frons modesta. graues oculi sobriꝰ
ntessus et habitus affer. E edromana facundia glorio sissimi pris au¬
gustim quoddam satis apertũ mnditiũ p̃ferebãt. Accedebat dulcioe quidda

Expanded text:
cognoscens, brevis spatii interveniente silentio, iterumque et iterum in verba prorumpens, cognoscens, brevis spatii interveniente silentio, iterumque et iterum in verba prorumpens, minutis interrogatiunculis me quoque ut secum multa colloquerer coegit. Duplex hinc michi bonum provenisse cognovi: nam, et aliquantulum doctior factus sum, aliquantoque ex ipsa conversatione securior spectare coram posse cepi vultum illum, qui nimio primum me splendore terruerat. Quem postquam sine trepidatione sustinui, dum mira dulcedine captus inhereo, circumspiciensque an quisquam secum afforet, an prorsus incomitata mee solitudinis abdita penetrasset, virum iuxta grandevum ac multa maiestate venerandum video. Non fuit necesse nomen percuntari: religiosus aspectus, frons modesta, graves oculi, sobrius incessus, habitus afer sed romana facundia gloriosissimi patris Augustini quoddam satis apertum indicium referebant. Accedebat dulcior quidam
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uultus mortalis. nec uox hominẽ sonat. Illa ego sum inquit quã
tie in asfrita nr̃a curiosa quadam elagantia descripsisti. Cui nõ seguiꝰ
ꝙ amphion illẽ diccens in extremo quidem occidentis sũmoq athalãtis
uertice habitationẽ clarissimã atq pulcherrimã nuirabili artificio ac
portias ut proprie dicã mambus erexisti ilge itaq iam securus ascul¬
ta neue illuis presentem fatiem perhorrescas quã ꝑridem tibisat cogui¬
tam fanusiariter srguta tircũlocutione testato es Ui dũ uerba fimerat
cum mnchi cũeta uersanti nchil aliud occiurebat. ꝙͣ ueritatem ip̃tm fore
que soq ueretur. Illias em̃i me pallatiũ athlanteis iugis discripsisse me¬
minera. At qua nõ eo regione uenisset ignorabã. nisi celitus tame uemi¬
re nequiuisse artus erã: Itaq uidendi auidus. respitio et ecce lunien
cthereũ atios hũana nõ pertulit. Fursus ergo in terra oculos deicio. qdilla

Expanded text:
tibi vultus mortalis, nec vox hominem sonat. – Illa ego sum – inquit – quam tibi vultus mortalis, nec vox hominem sonat. – Illa ego sum – inquit – quam tu in Africa nostra curiosa quadam elegantia descripsisti; cui, non segnius quam Amphion ille dirceus, in extremo quidem occidentis summoque Atlantis vertice habitationem clarissimam atque pulcerrimam mirabili artificio ac poeticis, ut proprie dicam, manibus erexisti. Age itaque, iam securus ausculta, neve illius presentem faciem perhorrescas, quam pridem tibi sat familiariter cognitam arguta circumlocutione testatus es. – Vixdum verba finierat, cum michi cunta versanti nichil aliud occurrebat quam Veritatem ipsam fore que loqueretur. Illius enim me palatium atlanteis iugis descripsisse memineram; at quanam ex regione venisset ignorabam, nisi celitus tamen venire nequivisse certus eram. Itaque videndi avidus respicio, et ecce lumen ethereum acies humana non pertulit. Rursus igitur in terram oculos deicio; quod illa
Abbreviated transcription (Latin):
pissime cogitanti qualiter in hauc uitã intrasse
qualr ue forem egressurus Contigit mtper. ut
non situt egros aĩõs solet sompnus opprimeret
sed auoiũ atq peruigilem mulier quedam aene¬
rabilis etatis et liũs. formaq non satis ab ho¬
nuibus intellecta incertũ quibus hiis adisse¬
sotis uideretur. uirgnnem tamen et habitus nũ¬
tiabat et faces: Hec igitur me stupentẽ insue¬
te lucis aspectum. Et aduersus radios quos oculorũ suorũ sol fundebati nõ
audentem oculos attoslere: sic alloquitur. Noli trepidare neu te spẽs no¬
uaporturbet. Er rores tuos miserata de longinquo tempestinũ tibi auxiliũ
latura descendi. Iatis superq satis hactenus terra caligantibus oculis
asperisa. quos si usq adeo mortalia ista permulcent: quid futurũ speras
si eos lid eterna susculeris: Pons ego auditꝰ. nec dũ pauore deposito. ma¬
ioneũ illud tremulo uixore respondi. O ꝙͣ te memorẽ uirgo nãq haud

Expanded text:
pissime cogitanti qualiter in hanc vitam intrassem, qualiter ve forem egressurus, contigit nuper ut non, sicut egros animos solet, somnus opprimeret, sed anxium atque pervigilem mulier quedam inenarrabilis etatis et luminis, formaque non satis ab hominibus intellecta, incertum quibus viis adiisse videretur. Virginem tamen et habitus nuntiabat et facies. Hec igitur me stupentem insuete lucis aspectum et adversus radios, quos oculorum suorum sol fundebat, non audentem oculos attollere, sic alloquitur: – Noli trepidare, neu te species nova perturbet. Errores tuos miserata, de longinquo tempestivum tibi auxilium latura descendi. Satis superque satis hactenus terram caligantibus oculis aspexisti; quos si usqueadeo mortalia ista permulcent, quid futurum speras si eos ad eterna sustuleris? – His ego auditis, necdum pavore deposito, maroneum illud tremulo vix ore respondi: o quam te memorem, virgo? namque haud
Abbreviated transcription (Latin):
illos orto medta õdio uel hunit fidem uel illint uel utrunq defcore
sit netesse Ga Copia est utiliũ aut delcabiliũ amicoꝵ a Bentio
ad uulgares amititias descendis que tũ ip̃e sił plures esse uixpos¬
sut quod multꝭ retribue̾ familiaritͦq quiuere oposissimũ sit aio
presitim in exequutione ciuꝯꝑiam difficilis atq ingenti oꝑis occu¬
pato Gaua micos qui prosint et delectat habes Ra Cad uce amicitie
quarũ delectatio uel utilitas fundamẽtum est nã et stantibus illis
tremũt et cedentibus ruũt id nõ possibile tm̃ sed perfacile ỹmõ uoͣ¬

Expanded text:
inter illos orto odio, vel hinc fidem vel illinc vel utrinque deserere inter illos orto odio, vel hinc fidem vel illinc vel utrinque deserere sit necesse. Copia est utilium ac delectabilium amicorum. Sentio: ad vulgares amicitias descendis, que tamen ipse simul plures vix esse possunt, quod multis retribuere familiariterque convivere operosissimum sit, animo presertim in executione cuiuspiam difficilis atque ingenui operis occupato. Amicos qui prosint et delectent habeo. Caduce amicitie, quarum delectatio vel utilitas fundamentum est! nam et stantibus illis tremunt et cedentibus ruunt: id non possibile tantum sed perfacile, immo
Abbreviated transcription (Latin):
uio paucissima memorẽtur amicbrũ paria Ga Ntichi ami¬
atie multe sũt Ra futate igitur uere em̃ amicitie iãtũ bonuĩ usq adeo
ut qui uñ longa licet in etate quesierit negotiator udrũ taluł fãt
industris habeatur Ga amicitiis felio sum raᵈ hoc scire nõ potes
insi rebus aliis sis infcłix uerũ est em̃ illud felix se nestit amari Ga
Amnicitie certe sũt uoi . Eygo et ãduersitas certa est utr̃ est em̃ illũd
quoꝙ amitus tertur in te interta teruitur. Gadimicitiẽ multẽ st¬
Rahiuꝰ rei iudiciũ experientie cõmitte nõ fame multa mentroi sõ¬
lite pauciores crũt fortasse ꝙͣ reris Sa amicitiarũ iiuis magna
copia est Ra mute supeonacua in tebus emmibus qui quod sãtꝰ est̃
habet amplius nõ requirat Ca Amuorũ sutis magna copia est ra:
aad id ip̃m neq ppło romano tum dũ magie floreret neq olli morta¬
lui ꝯtigisse apud illustr̃e legis historitũ Ga Amicitie multe sũt ra

Expanded text:
amicorum paria. Michi amicitie multe sunt. Fucate igitur; vere enim amicitie rarum bonum, usque adeo, ut qui unam longa licet in etate quesierit, negotiator rerum talium sat industrius habeatur. Amicitiis felix sum. Hoc scire non potes, nisi rebus aliis sis infelix; verum enim est illud “Felix se nescit amari”. Amicitie certe sunt. Ergo et adversitas certa est; verum est enim illud quoque: Amicus certus in re incerta cernitur. Amicitie multe sunt. Huius rei iudicium experientie committe, non fame, multa mentiri solite; pauciores erunt fortassis quam reris. Amicitiarum nimis magna copia est. Mitte supervacua: in rebus omnibus qui quod satis est habet, amplius non requirat. Amicorum satis magna copia est. Ad id ipsum neque populo Romano, tum dum maxime floret, neque ulli mortalium contigisse apud illustrem legis historicum. Amicitie multe sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ingens speruitur gratiũtũ magnns małis maius malũ queritur Ga
Sipero me reyi meo carũ idede Ra Io de quo speras quale sit togita᷑
fundamentũ fragile tremulũ cadrcũ cyebre noteq regum indicãt
tuine uerteo nubilosus turbidus inquietus quod sit esse uita regum
probat tristis occupata difficilis uide eogo ubi firugeris ut fortua
sic uolũtas regum uaria et intorstans ac semper incertu est pͣꝙͣ
ne stantibus illis bomi aliquid ista res habeat mali maltit Gadmi¬
citiã regis mei multo peritulo ac sũdore promeoue Ra ᵈ heu ꝙͣto tutis
ꝙͣtoꝙ facilius regis oñ amicitiã metuisses De amicorum habure

Expanded text:
ingens spernitur gratuitum, magnis malis maius malum queritur. ingens spernitur gratuitum, magnis malis maius malum queritur. Spero me regi meo carum. Id de quo speras quale sit cogita: fundamentum fragile, tremulum, caducum crebre noteque regum indicant ruine; vertex nubilosus, turbidus, inquietus, quod sic esse vita regum probat tristis, occupata, difficilis. Vide ergo ubi struxeris: ut fortuna, sic voluntas regum varia et inconstans ac semper incerta est, quanquam nec stantibus illis boni aliquid ista res habeat, mali multum. Amicitiam regis mei multis periculis ac sudore promerui. Heu quanto tutius, quantoque facilius Regis omnium amicitiam meruisses! 50 DE AMICORUM ABUNDANTIA
Abbreviated transcription (Latin):
Ra uraior neꝙi apũd alexandrũ lisimachus apud tyberiũ stianus
ut oiusꝙ magntũdinẽ et tuina nosti et si de pͥmo uarient scurp¬
tores sinquo alios longa est historia Gas arus sum regi meo Raeme¬
lius esses in cognitus melius forsitan õdiosus fugeres quod mins
sequeris diseonnẽ peior est aubus iuitãt aucupis blgnda mo¬
du̾tatio ꝙͣ uilliti sonus det̾rent Ca ureo sum carus repi facorĩt¬
quolũ dubites proitulosior me sit caritas air odũi perores seopẽti
quibus insũt uenerus nuxta remedia hnis uero il nisi pestilens ac no-¬
quiui mest seu odeanit seu diligant prope par malũ nisi ꝙ odiũ fugat arnor
mlꝙy periculosuis et si hoc periculũ nõ ignore srustra sepe murtꝭ opta¬
tũ sepe magnis emp̃tũ quesitũq periculis Sit est usus hoi sit pͥeri¬
culis euntur periculum multꝭ uiuũ magnis maxiniu iniua res lonũ

Expanded text:
. Maiorne quam apud Alexandrum Lysimachus, apud Tiberium Seianus? . Maiorne quam apud Alexandrum Lysimachus, apud Tiberium Seianus? Utriusque magnitudinem et ruinam nosti, etsi de primo varient scriptores; linquo alios: longa est historia. Carus sum regi meo. Melius esses incognitus, melius forsitan odiosus; fugeres enim quod nunc sequeris discrimen. Peior est avibus invitantis aucupis blanda modulatio quam villici sonquorum dubites periculosiorne sit caritas an odium, sed peiores serpentibus, quibus insunt venenis mixta remedia. His vero nil nisi pestilens ac nocivum inest; seu oderint seu diligant prope par malum, nisi quod odium fugat, amor etius nilque periculosius, etsi hoc periculum non ignorem frustra sepe multis optatum, sepe magnis emptum quesitumque periculis: sic est usus hominum, sic periculis emi periculum unum magnis maximum mira res. Bonum
Abbreviated transcription (Latin):
inquit tom ꝙ mali suspectiores sũt semper hiis aliena uiotus for¬
midolosa est Sa Reyi meo bonis artibus sum tarus Ra Qiuuid quese
aucupio an uenatu horũ em̃ studiosum in p̃sedenti quodã collo¬
quio te notaui An uero militia de qua proxine disputatũ est q̃
nisi in largo sangie magius ꝙ ꝑiculis honestetur nõ militie
seb militaris ignauie nom̃e tenet nõ regum mõ iuditio s uulgi
Saonis artibus regi carus sum uanitate e Ra uantate anꝑe¬
riulo cui tomumbus fortassis homitidio ueneficio lenocinio ꝑrõdi¬
tione blandiciis atꝙ mendatiis mala peste sed publica quãꝙ
usus excusit et cõmendet urbanitas hue sũt quid artes promere¬
dis regibus aptiores quibus mimiei inchil est ꝙ uirtus et lr̃e nĩ
hiis igitur ulla sp̃es ad amicitias regũ odrĩ potius tã sũt siͥ int̾
sapientia ac foltuña rara pax est Gamagnus apud regẽ sum¬

Expanded text:
inquit “boni quam mali suspectiores sunt semperque his aliena virtus forinquit “boni quam mali suspectiores sunt semperque his aliena virtus formidolosa est”. Regi meo bonis artibus sum carus. Quibus, queso? aucupio? an venatu? Horum enim studiosum in precedenti quodam colloquio te notavi. An vero militia? De qua proxime disputatum est; que, nisi largo sanguine magnisque periculis honestetur, non militie sed militaris ignavie nomen tenet, non regum modo iudicio sed vulgi. Bonis artibus regi carus sum. Vanitate an periculo? An criminibus fortassis, homicidio, veneficio, lenocinio, proditione, blanditiis atque mendaciis: mala peste, sed publica quamque usus excuset et commendet urbanitas. He sunt quidem artes promerendis regibus aptiores, quibus inimicitius nichil est quam virtus et litere; in his igitur nulla spes ad amicitias regum: odii potius causa sunt. Sic inter sapientes ac fortunam rara est pax. Magnus apud regem sum
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriis tlarus sum̃ bia ¶ uãto melius pacis dux uirtutibus
clarue isses Ga multa bella conffeci Ia Quiẽte tibi atꝙ aliis
abstuliiti clarũ opus Dã uictoriis ac tõiũphis notus sum ratio.
Sepe malũ bono notius et atra tempestas seremtate famosior de¬
inq pasti busto titulos uulgo fabulam libi nichil De amicicnis re
Raᵈ hõi uera amicitia rara est tu tibi regũ fingis ꝯmi¬
titias quos fortune splendor tumorq ãm̃i om̃i imparĩu
ꝯtemꝑtores fant Ga regibus carus sum Ra uilie bogo tibi
est aĩa uirtus fama quies otiũ securitas notus est mos regum
uio diligũt nisi qui hĩs om̃ibus neglect / et abiect᷑ illorũ se seintie
at libidinuis et auaritie seruũ fecit Si eopo caxus es regibus nõ
est amplus quod de te quercae uilis es tibi GaEgo aũt lomtater
urotute sum claxus regibus̃ Ra Qiuid respondes coispo Nam regibꝰ

Expanded text:
victoriis clarus sum. Quanto melius pacis dux virtutibus victoriis clarus sum. Quanto melius pacis dux virtutibus clarus esses! Multa bella confeci. Quietem tibi atque aliis abstulisti: clarum opus! Victoriis atque triumphis notus sum. Sepe malum bono notius et atra tempestas serenitate famosior. Denique parasti busto titulos, vulgo fabulam, tibi nichil. 49 DE AMICITIIS REGUM vera amicitia rara est: tu tibi regum fingis amicitias, quos fortune splendor tumorque animi omnium imparium contemptores facit. Regibus carus sum. Vilis ergo tibi est anima, virtus, fama, quies, otium, securitas. Notus est mos regum: vix diligunt nisi qui his omnibus neglectis et abiectis illorum se sevitie ac libidinis et avaritie servum fecit. Si ergo carus es regibus, non est quod amplius de te queram: vilis es tibi. Ego autem bonitate ac virtute sum carus regibus. Quid respondes Crispo? “Nam regibus”
Abbreviated transcription (Latin):
eoñ tramite peruenerũt Tu ex quo militiã profiteri amiꝰ fuit in-¬
se de honestate artificiũ tuũ bis semper aĩam in miato habias opor¬
tet semperq aures tuas cesarea uex illa trotũtonet diste ferioe
disce mori sillaba una brelus aut longior tua fata uariabit uel
octides uel oicides ad utrũ libet horis lotis q om̃ibus teparãtũ iohi-¬
he hes aotes hec delitis tue exũt sine uero satipitũ loque p̃mia muiltae.
mĩantẽ innumeo abilia eundem prefatus uix paucissima colligit
in quibus pͥma et sũma licentia est peccandi p̃miu eoy herle nõ
tambust Rons optabile ꝙ armat legibus ut aũĩt intꝰ aomasi¬
lentibus Caũr ẽ tilitie filiũ asscmpsi Ra est io ferme usitatu ut
dare artũ scutũ glãdiũ et bellum et ꝙ ludum ꝯficit auro eucta
caltario sed quod p̃ri diximꝰ sibi filius dictũ sciat Ga Belli dux

Expanded text:
itiam profiteri animus fuit, niitiam profiteri animus fuit, nisi dehonestare artificium tuum vis, semper animum in numerato habeas oportet semperque ad res tuas cesarea vox illa circumtonet: Disce ferire, disce mori. Sillaba una brevis aut longior tua facta variabit, vel occides vel occides, ad utrumlibet horis locisque omnibus te paratum exhibe. He artes, he delitie tue erunt. Sine vero satyricum loqui, premia militie numerantem: innumerabilia equidem prefatus, vix paucissima colligit, in quibus prima et summa licentia est peccandi, premium hercle non tam iustis viris optabile quam armatis, legibus, ut aiunt, inter arma silentibus. Militie filium ascripsi. Est id ferme usitatum, ut dare: arcum, scutum, gladium et bellum et, quod ludum conficit, auro tincta calcaria. Sed quod patri diximus, sibi filius dictum sciat. Belli dux
Abbreviated transcription (Latin):
preliũ addidiss. Garomate nilctie sũm asscmiptus Ra Quid armaris
ext̾ius intur in aĩa bellũ est illam uitia obsident atq oppugnant᷑
quis hic ferro locus insi illud ad ornatũ corporis nõ ad ãce tutelam
induitur Dũt qui dicãt cñ nichil pulcrius unoo armato ego quod
pectus et quod caput ferreũ pulcrius habeat ꝙͣ pacifitũ et merme
non uideo quando aute hec uoluptas tibi est age firro mẽbra ꝯstrm¬
gito imbrẽ Iolemq galea excipies ferro indutꝰ tpeo oꝑiere humi
dormnes classito excitaberis adeptus tibi magnũ aliquũ uidebare
sed errabas anceps et toũctũ officiũ eleistĩ multe sũt aũtẽ frau¬
des spii multe fateor sũt rathene que aĩõs bomi illius quod oĩã
appetũt inꝯsulie auidos in exiciũ toahũt neq inficior quosdam
milicia ad amꝑlissimas opes sie etiã ad sũmu imperiũ ꝑue¬

Expanded text:
prelium addidisset. Armate militie sum ascriptus. Quid armaris prelium addidisset. Armate militie sum ascriptus. Quid armaris exterius? Intus in anima bellum est, illam vitia obsident atque oppugnant: quis hic ferro locus, nisi illud ad ornatum corporis, non ad anime tutelam induitur? Sunt enim qui dicant nichil pulchrius viro armato; ego quid pectus et quid caput ferreum pulchrius habeat quam pacificum et inerme non video. Quando autem hec voluptas tibi est, age, ferro membra constringito, imbrem solemque galea excipiens ferro indutus clipeo operire; humi dormiens classico excitabere. Adeptus tibi magnum aliquid videbare, sed errabas: anceps et cruentum officium elegisti. Multe sunt autem fraudes spei, multe sunt, fateor, catene, que animos boni illius quod omnia appetunt inconsulte avidos in exitium trahunt. Neque inficior quosdam militia ad amplissimas opes, sive etiam ad summum imperium perve
Abbreviated transcription (Latin):
Ilitari cingulo sum exornatus Raᵒ Pauta ne tibi uite mala ui
sa nsi nulitiam addidissẽs qua uel in quietus semper uel
inglorius uel ꝑericulo expositus uel cõtemptui sis oportet¬
Uan ulitĩã sum professus hant Rahant nascendo profi¬
temi quid professione alia opus est erat hic ferro rorpus hit amt
dolis hic abgutiio linguã armat nemo uẽm est merinis hie serit hic
edificat hic declamat ille rausas orat hit pedibus ille equo seu car¬
pento uehitur hic currit hit naiigat hie paret ille imperat neno
uem otiosus Queña hec noua militia est hic in tastyie hit in costois
hit in scolis hit in nemore hie in ageo hie in pelago hic in palatio
hi domi hit perepire uitam agit omnnes militãt neq homis modo
sed militare in silius cattulũ fiantus ait et mlitãtia quidem multa
sũt gña nilitia una est uita hom̃uis super teriã qui mlitĩa diffi¬
muit ille mulii demũ uero et acri iuditio dẽ libeyauit mõ militie

Expanded text:
ilitari cingulo exornatus sum. Paucane tibi vite mala visa erant nisi militiam addidisses, qua vel inquietus semper vel inglorius vel periculo expositus vel contemptui sis oportet? Militiam sum professus. Hanc nascendo profitemini; quid professione alia opus erat? Hic ferro corpus, hic animum dolis, hic argutiis linguam armat; nemo vestrum est inermis: hic ferit, hic edificat, hic declamat, ille causas orat, hic pedibus, ille equo seu carpento vehitur, hic currit, hic navigat, hic paret, ille imperat. Nemo vestrum otiosus: quenam hec nova militia est? Hic in castris, hic in rostris, hic in scholis, hic in nemore, hic in agro, hic in pelago, hic in palatio, hic domi, hic peregre vitam agit. Omnes militant neque homines modo, sed militare in silvis catulum Flaccus ait. Et militantium quidem multa sunt genera, militia una est: vita hominis super terram, quam qui militiam diffinivit, ille michi demum vero et acri iudicio rem libravit, modo militie
Abbreviated transcription (Latin):
quorum uita ut unus ex sacerdotibus nostris ait cheremon stoy¬
cus uir eloquẽtissimꝰ narrat de ommnibus mundi negociis curisq
postpositis semper in templo fuerint et rerũ naturas causasq
et rationes siderũ contemplati siit ñꝙͣ mulieribus se cõmiscue¬
runt nũꝙͣ nec agnatos nec ꝓpinquos nec liberos quidem uiderint
ex eo tempore quo cepissent diuino cultui deseruire. carnibus et
uino se semper abstinuerũt. Addit ad hec ꝙ biduana uel tridua¬
na media humores corporis e otio atq m̃robilitate nasceretes
aterrime comprimere et castigare surt soliti. Multa quoq de
cibo de potu. de cõtubitu/ quibus moribus diuinã ingenii uberta¬
tem facile credidecim contigisse

Expanded text:
quorum vita, ut unus e sacerdotibus nostris ait, «Cheremon stoiquorum vita, ut unus e sacerdotibus nostris ait, «Cheremon stoicus, vir eloquentissimus, narrat quod, omnibus mundi negotiis curisque postpositis, semper in templo fuerint et rerum naturas causasque ac rationes siderum contemplati sint; nunquam mulieribus se commiscuerint, nunquam agnatos nec propinquos nec liberos quidem viderint ex eo tempore quo cepissent divino cultui deservire; camibus et vino se semper abstinuerint». Addit ad hec quod biduana ac triduana inedia humores corporis, ex otio atque immobilitate nascentes, acerrime comprimere et castigare sint soliti; multa quoque de cibo, de potu, de accubitu. Quibus moribus divinam ingenii ubertatem facile crediderim contigisse
Abbreviated transcription (Latin):
bitet hoc ip̃m licterarum negotiũ. qͣuo uel nostrum uel alienũ consecieis nomẽ
quo malto ꝑhẽnius quã ere uel marinore uirorũ illustriũ ymagines
excludanius nusq onnuino melius. nusꝙͣqz liberius ꝙͣ n solitũdine-
posse tractari. Expertus hoc saltem loquer. sentio quos ammostimłos
quas alas ingonio quõd illa operi uacuũ tempus accõmodat. Que
omia preter illam ubi queram nestio. uacuitatem uero seu uacatio¬
nem dici maiis lr̃arũ atq artul fortem esse. Si michi forte nõ
credis aristotili crede qui pͥmo metha ͨͤ sue libro circa egiptum const¬
tutas mathematicas artes ait. rationẽ afferens ꝙ ibi gens sacer¬
docũ uacare dimissa est. Quod nec plato ipe tacuerat de eisdem lo¬
quens in thimeo. ꝙ sacerdociis prediti separatim a cetero ppło ma¬
nent ne contagione aliqua prophana castitas polluatur. De

Expanded text:
bitet, hoc ipsum literarum negotium, quo vel nostrum vel alienum consecremus nomen, bitet, hoc ipsum literarum negotium, quo vel nostrum vel alienum consecremus nomen, quo multo perennius quam ere vel marmore virorum illustrium imagines excidamus, nusquam omnino melius, nusquamque liberius quam in solitudine posse tractari? Expertus hoc saltem loquor. Sentio quos animo stimulos, quas alas ingenio, quod illa operi vacuum tempus accomodat, que omnia preter illam ubi queram nescio. Vacuitatem vero seu vacationem dici mavis literarum atque artium fontem esse, si michi forte non credis, Aristotili crede, qui, primo Methaphisice sue libro, circa Egiptum constitutas mathematicas artes ait, rationem asserens, quod ibi gens sacerdotum vacare dimissa est. Quod nec Plato ipse tacuerat, de eisdem loquens in Timeo, quod «sacerdotiis prediti separatim a cetero populo manent, ne contagione aliqua prophana castitas polluatur». De
Abbreviated transcription (Latin):
dño indignãte locauerat. apud inferos poiit nominati insuper
ipsum medicine eȩpertorem ommpotentis defulmmine de tractũ ad
scigas undas cauit. uerum neter cos maneat. Apud nos eñi nulla
de diis est questio. Necrion mirari unqͣ satis possum uiros in ceteris
onnubus tam perfectos in solis superstitiomibus tam deliros et qua¬
si uelocissimos cuisores. cuntes in diuersum. et ante oculos metam
positam. non uĩdẽtes ut quorũ pernicitatẽ miror miserear cecitatẽ
Sane si talium rerum primis auctoribus honor. aliquis debet᷑.
quem deberi magnum modo hunianũ modestũq nõ in fitior: Qd
non lrãrũ artiũq mobiliũ repertoribus debeatur: Qui non uone¬
ri suos sonos. suasq delicias. Sed felitiora quedam instrumẽta
ad cibũ et ornatũ cultũq et medelam animi peperere. Eiero
id debitũ ubi queso potissimũ persoluatur. Aut quis est qui du¬

Expanded text:
domino indignante locaverat, apud inferos ponit. Nominatim insuper domino indignante locaverat, apud inferos ponit. Nominatim insuper ipsum medicine repertorem omnipotentis dei fulmine detractum ad stygias undas canit. Verum hec questio inter eos maneat; apud nos enim nulla de diis est questio, nec vero mirari unquam satis possum, viros in ceteris omnibus tam perfectos in solis superstitionibus tam deliros, et quasi velocissimos cursores euntes in diversum et ante oculos metam positam non videntes, ut, quorum pernicitatem miror, miserear cecitatem. Sane si talium rerum primis auctoribus honor aliquis debetur, quem deberi magnum modo humanum modestumque non inficior, quid non literarum artiumque nobilium repertoribus debeatur, qui non vomeri suos sonos suasque delitias, sed feliciora quedam instrumenta ad cibum et ornatum cultumque et medelam animi peperere? Enimvero id debitum ubi queso potissimum persolvatur? aut quis est qui du
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimus. grate quidem potus ꝙͣ pie. Nulla est enim pietas ho¬
minis qua deus offenditur. Sed erga memoriam de humano ge¬
nere benemeritorũ inconsulta gratitudo mortaliũ. humanis ho¬
noribus non contenta usq ad sacrilegas processit ineptias. huic ap¬
pollinem cithara. huic eundem ip̃m atq esculapiũ medicina. Sa¬
turnũ liberũq et cererũqz agricultura. uulcanũ fabrita. deos fecit
hinc egiptas osirim. Athene docta urbs mineruã coluere. ꝙ ille
liui. hec olei usum. artemq lainficii reperesse fertur. Longũ est
singula prosequi. quod apud ueteres. huiuscemodi uanitatum nul¬
lus estmodus. Quas palain dampnare nõ ausus ille poetarũ ma¬
xmuis atq cantissimꝰ¬
tiĩ uerebatur lacenter utiq neq mimes eleganter irridere nõ potuit
quando quidem aĩãs corũ inuentas qui uitam excoluere per artes
quorũ nomĩa uulgus mendax et ommiũ fons errorũ in celum celi

Expanded text:
audivimus, grate quidem potius quam pie; nulla est enim pietas hoaudivimus, grate quidem potius quam pie; nulla est enim pietas hominis, qua Deus offenditur; sed erga memoriam de humano genere benemeritorum inconsulta gratitudo mortalium, humanis honoribus non contenta, usque ad sacrilegas processit ineptias. Hinc Apollinem cithara; hinc eundem ipsum atque Esculapium medicina, Saturnum Liberumque et Cererem agricultura, Vulcanum fabrica deos fecit; hinc Egiptus Osirim, Athene docta urbs Minervam coluere, quod ille lini, hec olei usum artemque lanificii repperisse fertur. Longum est singula prosequi, quod apud veteres huiuscemodi vanitatum nullus est modus; quas palam damnare non ausus ille poetarum maximus atque cautissicium verebatur, latenter utique nec minus eleganter irridere non metuit, quandoquidem animas eorum, inventas qui vitam excoluere per artes, quorum nomina vulgus mendax et omnium fons errorum in celum celi
Abbreviated transcription (Latin):
uicissim cohortari. et ardentiũ quasi uerborũ faculas / calidis ãmolere
precordiis. Qui quod inexperti non incelligient nõ ultimꝰ solitarie
uite fructus est Inter hec ut notiora nõ fileam. et lectioni dare operã
et scuipture. et alternũ laborem alterno solatio lenire. legere quõd scrip¬
scrũt primi. scribere quod legant ultinu. et bene ficii lrãrit a maioribꝰ
accepti quam in illos nõ possumꝰ in posteros saltem gratoͣs ac memorẽ
ammũ habere. Ĩn cos quoq qua possumꝰ nõ ingratum. sed nomina illo-¬
rũ uel ignota Rolgare. uel obsoleftã renouare. uel semo obruta eruere
et ad pronepotum pplos ueneranda transuttere. illos sub pectore illos
ut dulce aliquõd in ore gestare. Demq modis omnibus amando. me¬
morando celebrando si non parem certe debitam meritis referre gratĩã.
Inuentores artiũ quarũdem post mortem diuinitatis honore cultos

Expanded text:
vicissim cohortari, et ardentium quasi verborum faculas calidis admovere vicissim cohortari, et ardentium quasi verborum faculas calidis admovere precordiis. Qui, quod inexperti non intelligunt, non ultimus solitarie vite fructus est. Inter hec, ut notiora non sileam, et lectioni dare operam et scripture, et alternum laborem alterno solatio lenire, legere quod scripserunt primi, scribere quod legant ultimi, et beneficii literarum a maioribus accepti, qua in illos non possumus, in posteros saltem gratum ac memorem animum habere, in eos quoque qua possumus non ingratum, sed nomina illorum vel ignota vulgare, vel obsolefacta renovare, vel senio obruta eruere et ad pronepotum populos veneranda transmittere; illos sub pectore, illos ut dulce aliquid in ore gestare, denique modis omnibus amando, memorando, celebrando, si non parem, certe debitam meritis referre gratiam. Inventores artium quarundam post mortem divinitatis honore cultos
Abbreviated transcription (Latin):
teq in primis cm uniuersitate transire. Nec senectutem tati¬
te subrepentem. prius molestam pati ꝙͣ tacitami. suspitari qd
omnibus ꝓpe modum occupatis accidit. sẽd eam muelto ante prs¬
spicere. ac p̃parare illi integrum corpusł equũ anuũ. nosse uite
umibram hant: non uitam. diuersoriũ non domũ. uiam esse
non patriam. non cubiculum/ non palestrã. nõ amare qd fug¬
ant. optare que permauẽt. hec ip̃a dum assunt ferre pa̾tifice
semper te meminisse mortalem. Sẽd cui sit immortalitas fe¬
promissa. Mittere retro memoriam. per que omma secula et
per õmes terras aĩo uagari. uersari passim et colloqui cum om̃ibꝰ
qui fuerũt gloriosi . Atq ita presenego maloru dñm opefices obli¬
usci Nõnũꝙ et teip̃m / et supra se oleuatũ aniũ inferre rebus ethereis
meditari quid illit agitur. et meditatione desideriũ inflãntare. teq

Expanded text:
teque in primis cum universitate transire; nec senectutem taciteque in primis cum universitate transire; nec senectutem tacite subrepentem prius molestam pati, quam proximam suspicari, quod omnibus propemodum occupatis accidit; sed eam multo ante prospicere et preparare illi integrum corpus, equum animum. Nosse vite umbram hanc non vitam, diversorium non domum, viam esse non patriam, non cubiculum sed palestram. Non amare que fugiunt; optare que permanent; hec ipsa, dum adsunt, ferre pacifice. Semper te meminisse mortalem, sed cui sit immortalitas repromissa. Mittere retro memoriam, perque omnia secula et per omnes terras animo vagari; versari passim et colloqui cum omnibus, qui fuerunt gloriosi viri; atque ita presentes malorum omnium opifices oblivisci, nonnunquam et teipsum, et supra se elevatum animum inferre rebus ethereis, meditari quid illic agitur, et meditatione desiderium inflammare, teque
Abbreviated transcription (Latin):
uel aliquãto molestius. loco cedat: Quis manũ porrirat: quis ad
capud illam referat: Quis multa in angustiis loqui paret. Q
tacitus oculo signũ det: et stricto transeat labello: demũ nõ iuter
tedia senescere. interq saliltãtiũ grehes premere semper et prem.
Artari spm mestisq uaporibus affiatũ. hyene licet mediãt fudare
Non humanitatem inter hormres dediscere. affectũq fastidiis. odis¬
se res: odisse homines. odisse negotia. odisse quos diligas: odiss
te ip̃m. Nor obliuisci tuarum rerũ. Ut mult̾is ingratts uaces. E.¬
ne preidicio tandem apłice sententie ad romanos que est. ꝙ ne¬
mo nr̃m sibi uiuit. et nemo sibi moritur. siue em̃ unumꝰ dño
uiuimus. et siue mormr᷑ dño morimiur. ita tibi et uiuere et mori
ut. nou alus ꝙͣ dño uiuas. et moriaris. Stare interin uelut nt
speculꝰ res curasq hominũ sub pedibus intuentẽ. uidere omma

Expanded text:
vel aliquanto molestius loco cedat; quis manum porrigat; quis ad vel aliquanto molestius loco cedat; quis manum porrigat; quis ad caput illam referat; quis multa in angustiis loqui paret; quis tacitus oculo signum det, et stricto transeat labello. Demum non inter tedia senescere, interque salutantium greges premere semper et premi, arctari spiritum, mestisque vaporibus afflatum hieme licet media sudare; non humanitatem inter homines dediscere affectumque fastidiis odisse res, odisse homines, odisse negotia, odisse quos diligas, odisse teipsum; non oblivisci tuarum rerum ut multis ingratis vaces. Sine preiudicio tandem apostolice sententie, ad Romanos que est, «Quod nemo nostrum sibi vivit et nemo sibi moritur, sive enim vivimus domino vivimus, et sive morimur domino morimur», ita tibi et vivere et mori, ut non aliis quam Domino vivas et moriaris. Stare interim velut in specula, res curasque hominum sub pedibus intuentem, videre omnia
Abbreviated transcription (Latin):
extimes illa cõia: uiuere ut uelis. ire quo uelis. stãe ub̃t uelis. Uere
inter purpureos florũ thoros. antumpno cãducarũ inter frondũt
aceruos acquiestere: apriratione hyem̃e. umbris estatem fallere
neutram sentire. insi quã uelis.: in utraq tuum esse: et ubicũ q
fueris esse tecũ. procula malis. procul ab exemplis scelerũ: nõ
impello nõ collidi: non affici. non urgeri: Nundũ qsurus
malis in cõuiuiũ trahi : dum taceri cupias ad loquendum cogi
Non importune salutari attrectariq ac detiueri in compitis et
urbantate incondita et insulsa. totos dies in eculeo pendere.
obseruare pretereuntes. Quis te ue monstrum aliquod intueat᷑
admirans: Quis pedem figat occursu: Quis flexus in tergũ
hereat. Et aut nescio quid raucũ i aurem comitis insusurret᷑.
aut de te obuiũ interroget. Quis in turba uel molostũm urgeatt

Expanded text:
extimes illa comunia, vivere ut velis, ire quo velis, stare ubi velis, vere extimes illa comunia, vivere ut velis, ire quo velis, stare ubi velis, vere inter purpureos florum toros, autumno caducarum inter frondium acervos acquiescere, apricatione hiemem, umbris estatem fallere, neutram sentire nisi qua velis? In utraque tuum esse et ubicunque fueris esse tecum, procul a malis, procul ab exemplis scelerum, non impelli, non collidi, non affici, non urgeri, non dum esurire malis in convivium trahi, dum tacere cupias ad loquendum cogi, non importune salutari attrectarique ac detineri in compitis, et urbanitate incondita et insulsa totos dies in eculeo pendere, observare pretereuntes: quis te ut monstrum aliquod intueatur admirans; quis pedem figat occursu; quis flexus in tergum hereat et aut nescio quid raucum in aurem comitis insusurret, aut de te obvium interroget; quis in turba vel moleste urgeat,
Abbreviated transcription (Latin):
derimi. sic simillimũ ueri puteni. solitarios dei amicos piis al¬
siretos curis ia huic eterne uite presentyre delicias nec incredi¬
bils dixerim posse aliquẽ ex hoc nĩo cui sclaris ceni uestigium
nullum extet. ad eum gradum mĩa subleuante consurgers
Ut adhuc terris inclusus cõcinẽtes in celis angeloꝵ choros au¬
diat et uideat in excossũ mentit᷑ quod ad se rediens. non
Ed quid horum ommium scire quĩdue de hiis loqui
possim peccator infelix et peccati ⁊ mei pondus ac
unicula crcũferens qui uelamore litterarum ami-¬
cum otio et lr̃is locum amo / uel fortasse odio quodam ex dissmilitũdine
morum orto. populum fugio, et fortasse consuentia uite mẽe multi¬
lo quiũ testẽ uito. Hiis ipitur pretermissis ꝙͣꝙͣ bone ihesie ad
hunc finem creati. abste ut in te requiescamus. ad hoc nati. et sie
hoc ndotiliter atq infeliciter nati sumꝰ. Quanti tandem pater

Expanded text:
derim, sic simillimum veri putem solitarios Dei amicos, piis asderim, sic simillimum veri putem solitarios Dei amicos, piis assuetos curis, iam hinc eterne vite presentire delitias. Nec incredibile dixerim, posse aliquem ex hoc numero, cui secularis ceni vestigium nullum extet, ad eum gradum misericordia sublevante consurgere, ut adhuc terris inclusus concinentes in celis angelorum choros audiat et videat in excessu mentis quod ad se rediens non ed quid horum omnium scire, quid ve de his loqui possum, peccator infelix et peccati mei pondus ac vincula circumferens, qui vel amore literarum amicum otio et literis locum amo, vel fortasse odio quodam ex dissimilitudine morum orto populum fugio, et fortasse conscientia vite mee multiloquum testem vito? His igitur pretermissis — quanquam, bone Iesu, ad hunc finem creati abs te ut in te requiescamus, ad hoc nati et sine hoc inutiliter atque infeliciter nati sumus — quanti tandem, pater,
Abbreviated transcription (Latin):
mentem illo teste mori ꝙͣto magis pudebit xpristo spectante
male uiuere/ meale mori aut ommino facmorosum ac turpe
aliquid tanto sub teste cõmittere. Sane moster hu testis infal¬
libilis atq ppetuus ut ad ꝓpositum sermo redeat. et si ubiq p̃.¬
sens sit. nu ꝙͣ tamen est presentior nusꝙͣ ꝙ familiarius nos
audire et nobiscum colloqui ꝙ in folitudine dignatur. Nunrũ
nam et nullus interstrepit. et quod ab intentione mentem
distrahat non est. Sic humanus aminꝰ assuescit celestibus
frequenti collo quio fidutĩa salutarem concipit. Ex hospite
atq aduena fit domesticꝰ dei magro eni ex amore continuo
et fideli cultu inter deum et hominem tanta familiaritas
sos homines, et mortalibus semper rebus implicitos ac terre¬
nis occupationibus tota intentione demersos. Iam nunc oe¬
cupationũ numortaliũ et inferui laboꝵ habere primitias credi¬

Expanded text:
mentem illo teste mori, quanto magis pudebit Cristo spectante mentem illo teste mori, quanto magis pudebit Cristo spectante male vivere, male mori, aut omnino facinorosum ac turpe aliquid tanto sub teste committere. Sane noster hic testis infallibilis atque perpetuus, ut ad propositum sermo redeat, etsi ubique presens sit, nusquam tamen esse presentior, nusquamque familiarius nos audire et nobiscum colloqui quam in solitudine dignatur. Nimirum: nam et nullus interstrepit, et quod ab intentione mentem distrahat non est. Sic humanus animus assuescit celestibus, frequentique colloquio fiduciam salutarem concipit, et ex hospite atque advena fit domesticus Dei. Magno enim ex amore continuoque et fideli cultu inter Deum et hominem, familiaritas tantasos homines, et mortalibus semper rebus implicitos ac terrenis occupationibus tota intentione demersos, iam nunc occupationum immortalium et inferni laboris habere primitias credi
Abbreviated transcription (Latin):
mus eoq relabimut in quo ueteres Cicero qui xpristum non
nouerat arguebat ubi ait. Nichil aĩo uidere poterant. ad oculos
omiia referebant. Quõd si et nobis accidit et consiliũ optamus
idem uobis audiendus est citero. non ꝙ alnĩ precipue eo nr̃is de¬
suit. Eum augustinꝰ ex hoc maynne lebrum uere religionis michi
texuisse uideatur. sed nuat in re nostra peregrinũ ut ita dixe¬
riii hominẽ audire presertim cum unum unus ĩdemq locus sit
ubi et uubuus appuit et medicamenta composuit. Ait cm̃. Nag¬
m autem ingeni est reuocare mentem a sensibus et cogitalio¬
nem a consuctudme abducere. In hoc ergo sũmis et nos uiribus
ouitamui ut sensibus domitis et uicta confuetudine aliquid
amino uideamus. Aperiamus iam tandem. et purgemꝰ obulos
illos intrnesecos quibus inuisibilia cerm̃tur. xpristum adesse
uidebmus let si de marco cathone scriptum est ꝙ puduit ge¬

Expanded text:
mus, eoque relabimur in quo veteres Cicero, qui Cristum certe non mus, eoque relabimur in quo veteres Cicero, qui Cristum certe non noverat, arguebat ubi ait: «Nichil animo videre poterant, ad oculos omnia referebant»? Quod si et nobis accidit et consilium optamus, idem nobis audiendus est Cicero, non quod alii precipue ex nostris desint, cum Augustinus ex hoc maxime librum Vere religionis michi texuisse videatur; sed iuvat in re nostra peregrinum, ut ita dixerim, hominem audire, presertim cum unus idemque locus sit ubi et vulnus aperuit et medicamenta composuit. Ait enim: «Magni autem est ingenii revocare mentem a sensibus, et cogitationem a consuetudine abducere». In hoc ergo summis et nos viribus enitamur ut, sensibus domitis et victa consuetudine, aliquid animo videamus. Aperiamus iam tandem atque purgemus oculos illos intrinsecos, quibus invisibilia cernuntur: Cristum adesse videbimus. Et si de Marco Catone scriptum est quod puduit ge
Abbreviated transcription (Latin):
fingendus. Sed angelus bonus uite custos comes ꝙ datus
homini, quo spectante si quis est pudor audere non debet/ quod
coram homine non auderet. Et quod sũmum ac terribile dixe¬
rim xp̃us ip̃e locis omnibus atq temporibus est presens. nõ
acciũ sed cogitatuũ ommiũ uerus testis. Quos et si uere afforet
cestis epicurus non uideret. figere hic aminũ libet et cogitare
Quis tam impudenti rabie fuit umꝙͣ. tantaq scelorum licen¬
tia qui non dicam xpristum. sed amicorum xpristi aliquem corã
cernens. non ruptanti se precipitantiq libidini frena substr̃¬
geret. Atqui xpristum ip̃m in abditis et amie penetra lib̾us
semper assistere. et quid illic geratur introspicere. et aperta
bima uidere. Nemo usꝙͣ xpristianus est qul dubitet. Nec ab
onm̃u dedẽcore tanrti tests meta salerz de ueneratone desifitur ¶o
hit prestigii est insi quia quem presentem corde crẽdunꝰ oculis uide¬

Expanded text:
fingendus sed angelus bone vite custos comesque datus fingendus sed angelus bone vite custos comesque datus homini, quo spectante, siquis est pudor, audere non debet quod coram homine non auderet. Et, quod summum ac terribile dixerim, Cristus ipse locis omnibus atque temporibus est presens, non actuum sed et cogitatuum omnium verus testis, quos etsi vere afforet testis epycureus, non videret. Figere hic animum libet et cogitare. Quis tam impudenti rabie fuit unquam, tantaque scelerum licentia, qui non dicam Cristum, sed amicorum Cristi aliquem coram cernens, non raptanti se precipitantique libidini frena substringeret? Atqui Cristum ipsum in abditis etiam anime penetralibus semper assistere, et quid illis geratur introspicere, et aperta omnia videre, nemo usquam cristianus est qui dubitet; nec ab omni dedecore, tanti testis metu saltem et veneratione, desistitur. Quid hic prestigii est, nisi quia quem presentem corde credimus oculis non vide
Abbreviated transcription (Latin):
te oculos habendus. Ut sic tanꝙͣ illo spectante uiuamꝰ et omia
tanꝙͣ illo uidente fatiamus hoc mi lacilli epicurꝰ precepit. cus¬
todem mobis et pedagogũ dedit. Demde quibusdami nterpositis
quibus hoc consilium admiratur adiecit. Et elige itaq cathonem
ait. Si hic tibi uidetur nimis rigidus Elige ⁊eurssioris amini ui¬
rum lelium elige eum cuiꝰ tibi placuit et uita et bratio. Et ip se
anmũ aute se ferens uultus¬
utrobiq liberum nobis linquit eligere. quẽ uelimꝰ. modo aliquẽ
eligamꝰ. cuiꝰ nobis: non genus non potentia. non opes Sed
uirtus et conuersatio et testis annue frons et motura aminũ
ph̃icum consilium. inter suos non utile nobis non necessariũ
hunc in hiis licterulis obtineat locum. ut quod diximꝰ appareat
tali teste xpristianũ hominem non egere. Cui nõn epicurus
aut acero non catho non sapio, noir lelius ymagmatione

Expanded text:
te oculos habendus, ut sic tanquam illo spectante vivamus et omnia te oculos habendus, ut sic tanquam illo spectante vivamus et omnia tanquam illo vidente faciamus. Hoc, mi Lucili, Epycurus precepit, custodem nobis et pedagogum dedit». Deinde, quibusdam interpositis quibus hoc consilium admiratur, adiecit et «elige itaque Catonem» ait «si hic tibi videtur nimis rigidus, elige remissioris animi virum Lelium; elige eum cuius tibi placuit et vita et oratio et ipse animum ante se ferens vultusutrobique liberum nobis linquit eligere quem velimus, modo aliquem eligamus cuius nobis non genus, non potentia, non opes, sed virtus et conversatio et testis animi frons, et motura animumimaginario teste vite philosophicum consilium, inter suos non inutile nobis non necessarium, hunc in his literulis obtineat locum ut quod diximus appareat, tali teste cristianum hominem non egere, cui non Epycurus aut Cicero, non Cato, non Scipio, non Lelius imaginatione
Abbreviated transcription (Latin):
ad quiitun aicionẽ futiera sium scib̃it post adextaetiones magnifi¬
cas ad uirtuten concludens Io inquit facillime faties si me. au semper
uni matis ꝙͣ umuersis placere uoliussti tecũ semper esse putabir Et
om̃ibus hns rebus quas dices et faties interesse multũ haud dubie coit¬
fidebat. ueram presentiam profuturã esse germano qui memoriam
sui solũ efficacem adeo uirtutis ad stũdium extimaret. Secuts
hos seneca sed. non ausus tantũ sibi tribriere. lucilliũ suĩe monet᷑
ut aliciuꝰ clarioris uii presentiam sibi fingat. Ait em̃ prodest sue
diebio custodem sibi niposuisse et habere quẽ respitias. quẽ interese
cogitatiombꝰ tius iudices. Nec multo plas post sic facies inquit᷑
inquit auctoritate custodi. Aut catho ille sic ait sc̃ipio aut lolius
aut cuiꝰ interuentu perditi quoq homines uitia sapprimerent. Et
ut intelligas hant etiam epicuream esse doctrina qeneca idem
alibi. Aliquis inquit uir bonus. nobis eligendus est lac semper an¬

Expanded text:
ad Quintum Ciceronem fratrem suum scribit, post adhortationes magnificas ad virtutem, concludens: «Id» inquit «facillime facies, si me, cui semper uni magis quam universis placere voluisti, tecum semper esse putabis, et omnibus his rebus quas dices et facies interesse». Multum hauddubie confidebat veram presentiam profuturam esse germano, qui memoriam sui solam efficacem adeo virtutis ad studium extimaret. Secutus hos Seneca, sed non ausus tantum sibi tribuere, Lucilium suum monet ut alicuius clarioris viri presentiam sibi fingat. Ait enim: «Prodest sine dubio custodem sibi imposuisse et habere quem respicias, quem interesse cogitationibus tuis iudices». Nec multo post: «Sic facias» inquit «inquam, autoritate custodi, aut Cato ille sit, aut Scipio, aut Lelius, aut cuius interventu perditi quoque homines vitia supprimerent». Et ut intelligas hanc etiam esse epycuream doctrinam, Seneca idem alibi: «Aliquis» inquit «vir bonus nobis eligendus est, ac semper an
Abbreviated transcription (Latin):
muemat᷑: nõ ꝙ se peccati uniculis absoluere potentie sit huoc¬
ne sed ꝙ pie homi uoluptati contritoq cordi nũꝙͣ defiĩt¬
auxiliũ Confortare respira multos a limine taytari pai¬
te pie lacrimle Reuocauerũt

Expanded text:
inveniatur. Non quod se peccati vinculis absolvere potentie sit humainveniatur. Non quod se peccati vinculis absolvere potentie sit humane, sed quod pie hominum voluntati contritoque cordi, di Confortare, respira: multos a limine tartari pauce pie lacrimule revocarunt
Abbreviated transcription (Latin):
stabili uestigis et spe bona Age ergo ne differas neu diff¬
das queso qui exoratus ab humeris illã tuis tranfferat qui
grautora sam trastulis, cui ml graue nl difficile est et ꝙuis
pig dilatio excusatione careat laude nõ caret
lectuli tui caput que nõ solũ infecto illi se mũdare uelle Respõ¬
dit sed quatriduano ia fetenei ut suygeret imperauit teq
etiam nũc expectet ut mũdare uelis ac surgere nõ minꝰ ip̃e
hodie ꝙͣ tũc pius nec solito minꝰ potens Adhuc quo in statu mo¬
ri uelis inte est adhuc sine peccatis mori poies nõ ꝙ pc̃tã nõ¬
fierẽt fuerĩt sed nõ euũt et si em̃ in p̃ceritꝭ nullũ ius insi ob¬
curiosissimꝰ nõ uidit ius etiãe abolitionis itaq facta licet infrã
esse nõ pñt ex facto tame orĩes peccatũ sic deleri potest ut ĩa
amplius nõ sit ita ut sicut scriptũ est queratur pctm et nõ

Expanded text:
stabili vestigio et spe bona. Age ergo, ne differas, neu diffstabili vestigio et spe bona. Age ergo, ne differas, neu diffidas: est qui exoratus ab humeris illam tuis transferat, qui graviora iam transtulit, cui nil grave, nil difficile est. Et quamvis pigra dilatio excusatione careat, laude non caretlectuli tui caput, qui non solum infecto illi se mundare velle respondit, sed quatriduano iam fetenti ut surgeret, imperavit, teque etiam nunc expectat, ut mundari velis ac surgere. Non minus ipse hodie, quam tunc pius, nec solito minus potens. Adhuc quo in statu mori velis in te est, adhuc sine peccatis mori potes, non quod peccata non fuerint, sed non erunt. Etsi enim in preteritis nullum ius nisi obsimus non vidit, ius etiam abolitionis. Itaque facta licet infecta esse non possint, ex facto tamen oriens peccatum sic deleri potest, ut iam amplius non sit; ita, ut sicut scriptum est: queratur peccatum et non