comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquit facere uoluntatẽ meã: s uoluntatem eiꝰ qui misit me.
Et iterũ. Non sicut ego uolo: sed sicut tu. Quam uirtutẽ illi spe¬
cialit̾ exercent. qui incȩnobiis cõmorantes senioris reguntur
imperio : qui nicħ omĩno arbitrio suo agunt: s uoluntates eoꝵ
ex uoluntate pendent abbatis. Postremo ut iam disputationis
huiꝰ sermo claudat̾: nonne obsecro etiã in hoc centuplã grãm
euidentissimȩ qui fidelit̾ xp̃o deseruiunt consecunt᷑. dũ ꝓ noĩe
eiꝰ a sũmis pͥncipibꝰ honorant̾: ac licet ipsi humanã głam non
requirant. uenerabiles tam̃ etiã in ꝑsecutionũ angustiis iu¬
dicibꝰ cunctis ac potestatibꝰ fuint: Quor uilitas etiam mediocͥbꝰ
forsitan despicabilis e̾ẽ potuisset. uel ꝓ obscuritate natalium.
uł ꝓconditione seruili: si in seculari conuersatione mansissent.¬
nemo obscuritatẽ generis audebit opponere.

Expanded text:
inquit, facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; inquit, facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; et iterum: Non sicut ego volo, sed sicut tu: quam virtutem illi specialiter exercent, qui in coenobiis comimperio, qui nihil omnino arbitrio suo agunt, sed uoluntas eorum ex uoluntate pendet abbatis. postremo ut iam disputationis huius sermo claudatur, nonne, obsecro, etiam in hoc centuplam gratiam euidentissime qui fideliter Christo deseruiunt consequuntur, dum pro nomine eius a summis principibus honorantur, ac licet ipsi humanam gloriam non requirant, uenerabiles tamen etiam in persecutionum angustiis iudicibus cunctis ac potestatibus fiunt, quorum uilitas etiam mediocribus forsitan despicabilis esse potuisset uel pro obscuritate natalium uel pro condicione seruili, si in  saeculari conuersatione mansissentnemo obscuritatem generis audebit opponere:
Abbreviated transcription (Latin):
erdicio enĩ nr̃a ẽ oblectatio uitȩ p̃sentis: et ut exp̃ssius dicam exe¬
cucio desiderioꝵ uoluptatũq nrãrũ: quã si quis ab anuna sua
subtraxerit ac mortificauerit. głosam ꝓfecto ⁊ utilem ꝑditioni
suȩ uim facit: ab negans duntarat ei iocundissimas uoluntates:
quas ꝑ ꝓpħam sermo diuinus frequent̃ incusat dicens. Quia in die¬
bꝰ ieiunii ur̃i inuenit̾ uoluntas ur̃a. Et iterũ. Siauerteris asab¬
bato pedem tuũ facere uoluntatẽ tuã in die scõ meo ⁊glorifica
ueris eũ dũ non facis uias cuas: et non inuenietur uoluntas tua
ut ioquaris sermonẽ. Cui etiã quanta beatitudo ꝓmittitur:
lam te suꝑ altitudinẽ terre: et cibabo te hereditate iacob patͥs
tui. Os enĩdiui locutũ est. Et idcirco diĩs nr̃ atq saluator. ut nobis
amputandarũ uoluntatũ nr̃arũ formam craderet: tron ueni

Expanded text:
perditio nostra est oblectatio uitae praesentis et ut expressius dicam exseperditio nostra est oblectatio uitae praesentis et ut expressius dicam exsecutio desideriorum uoluntatumque nostrarum, quas si quis ab anima sua subtraxerit ac mortificauerit, gloriosam profecto et utilem perditioni suae uim facit, abnegans dumtaxat ei iucundissimas uoluntates, quas per prophetam sermo diuinus frequenter incusat dicens: quia in diebus ieiunii uestri inuenietur uoluntas uestra, et iterum: si auerteris a sabbato pedem tuum, facere uolueris eum dum non facis uias tuas, et non inuenitur uoluntas tua, ut loquaris sermonem. cui etiam quanta beatitudo promittitur clam tesuperaltitudinemterrae, et cibabo te hereditate Iacob patris tui. os enamputandarum voluntatum nostrarum formam traderet. Non veni,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi cũ ꝑsecutionibꝰ idest cũ p̃ssuris scłi huiꝰ ⁊ suminis angoribꝰ
passionũ: quia sic̃ ille sapientissimus contestat᷑. qui samus et sine
dolore est. in egestate erit. Regnũ et enim cȩloꝵ. non desides. ñ
remissi. ñ delicati. non ceneri: sed uiolenti diripiunt. Qui gͦ
hii uiolenti st̃ : Nempe illi qui ñ aliis. s uoluntatibꝰ suis p̃clarã
inferunt uiolentiã: qui direptione laudabili. omĩ se p̃sentiũ
rerũ uoluptate fraudantes. uoce diñca egregii direptores ꝓnunti¬
ant̾: et ꝑ huicemodi rapinã regnũ cȩloꝵ uiolent̃ inuadunt. Regnũ
enĩceloꝵ scd̾m sententiã dñi uim patit᷑: ⁊ uiolenti diripiunt illud. Isti
ꝓfecto st̃ laudabiles uiolenti: qui uim faciunt ꝑditioni suȩ. homo
enĩ ut scͥptũ ẽ. in doloribꝰ laborat sibi: et uim facit ꝑditioni suȩ.

Expanded text:
secutionibus, id est cum pressuris saeculi huius ac summis angoribus secutionibus, id est cum pressuris saeculi huius ac summis angoribus passionum, quia, sicut ille sapientissimus contestatur, qui suauis et sine dolore est in egestate erit. regnum enim caelorum non desides, non remissi, non delicati, non teneri, sed uiolenti diripiunt. qui ergo hi uiolenti sunt? nempe illi qui non aliis, sed animae suae praeclaram inferunt uiolentiam, qui direptione laudabili omni eam praesentium rerum uoluptate fraudantes uoce dominica egregii direptores pronuntiantur et per huiuscemodi rapinam regnum caelorum uiolenter inuadunt. regnum enim caelorum secundum sententiam domini uim patitur, et uiolenti diripiunt illud. isti profecto sunt laudabiles uiolenti, qui uim faciunt perditioni suae. homo enim, ut scriptum est, in doloribus laborat sibi et uim facit perditioni suae.
Abbreviated transcription (Latin):
mundi partẽ fueritis ingressi. patres. matres. frr̃sq innumeros
domos quoq ⁊agros. seruosq fidelissimos absq ullo sollicitud inis
labore conquiritis: qui uos ut ꝓprios dños summis suscipiunt.
amplectunt᷑. fouent. uenerant᷑ obsequiis. S hoc inquã scĩ minis¬
terio. merito ac fiducialit̾ ꝑfruent᷑: qui prius inseruitutẽ frat̃¬
nitatis semet ipsos suaq omĩa. uoluntaria deuotione subdide¬
rint. Recipient enĩ scłm sententiam dnĩ libere id quod ipsi aliis
impenderunt. Quisqs aut hȩc humilitate suicera consortibꝰ suis
ante non detulit: quo i deferri s ab aliis patient admittet. cũ
grauari se eoꝵ obsequiis intelligat potiꝰ quã foueri. qui acciꝑe
fr̃m magis uult quã reciꝑe famulatũ : hȩc cam̃ omĩa non cum
remissa securicate nec cũ inerti oblectatione ꝑcipiẽs scđd̾m u̾bũ¬

Expanded text:
mundi partem fueritis ingressi, patres et matres fratresque innumeros, mundi partem fueritis ingressi, patres et matres fratresque innumeros, domos quoque et agros seruosque fidelissimos absque ullo sollicitudinis labore conquiritis, qui uos ut proprios dominos summis suscipiunt, amplectuntur, fouent, uenerantur officiis. sed hoc, inquam, sancti ministerio merito ac fiducialiter perfruentur, qui prius in seruitutem fraternitatis semet ipsos suaque omnia uoluntaria deuotione subdiderint. recipient enim secundum sententiam domini libere id quod ipsi aliis dependerunt. quisquis autem haec humilitate sincera consortibus suis ante non detulerit, quomodo deferri sibi ab aliis patienter admittet, cam grauari se eorum obsequiis intellegat potius quam foueri, quia accipere fratrum mauult quam reddere famulatum? haec tamen omnia non cum remissa securitate nec cum inerti oblectatione percipiet, sed secu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accipiat centies tantũ uc̃ intẽꝑe hoc. domos ⁊ fr̃s. ⁊ sorores.
⁊ matres. ⁊ filios. ⁊ agros cũ ꝑsecution ibꝰ ⁊ in scło futuro uitam
ȩt̃nam. Centuplam nãq frm̃ parentũue recipiet quantitatẽ.
ꝓ uno scilicet cot inueniens patres. frẽsq feruentiores ac p̃stan¬
tiores siue affectione deuinctos. Multiplicata etiã domoꝵ atq
agroꝵr possessione ditabit̾: quisqͥs una domo ꝓ xp̃i dilectione
reiecta. innunera monatterioꝵ habitacula tamquã ꝓpria pos¬
sidebit: inquascũq partes orbis. uelut in suȩ domꝰ uira succedenᷤ.
Quo mͦ enĩ ñ centuplũ: ⁊ sidñi nr̃i sententię suꝑadici aliquid fas ẽ.
plusquã centuplũ recipit: qui decem uł uiginti seruoꝵ minis¬
teria infida ⁊ coacticia derelinquens. tot ingenuoꝵ ac nobilium
spontaneo fulcit᷑ obsequios Quod ita eẽ etiã ur̃is exꝑimentis ꝓbare
potiustis: qui singulis patribꝰ matͥbꝰq ac domibꝰ de relictis. quãlibet

Expanded text:
 domos, fratres et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam . Centuplam namque fratrum parentumve recipiet quantitatem pro uno scilicet tot inveniens patres, fratresque, ferventiore ac praestantiore sibi affectione devinctos. Multiplicata etiam domorum atque agrorum possessione ditabitur, quisquis una domo pro Christi dilectione rejecta, innumera monachorum habitacula tamquam propria possidebit, in quacumque orbis parte velut in suae domus jure succedens. quomodo enim non centuplum et si domini nostri sententiae superadici aliquid fas est plus quam centuplum recipit, qui decem uel uiginti seruorum ministeria infida et coacticia derelinquens tot ingenuorum ac nobilium spontaneo fulcitur obsequio? quod ita esse etiam uestris experimentis probare potuistis, qui singulis patribus matribusque ac domibus derelictis, quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
uida pͥncipibꝰ et sacerdotibꝰ eiꝰ. ⁊ om̃i ppło t̾re. ⁊ bellabt̃ aduersum
te. et non p̃ualebt̃. qr ego tecũ sum ut eruã te dic̃ dñs. Ergo scdm
mirã dñi traditionẽ. uia regia suauis ac leuis ẽ: licet dura ⁊ asꝑa
uide it atur. Pie enĩ ac fidelit̃ seruientes cũ tulerint iugũ dñi suꝑ
se. et didicerint ab eo. qr mitis ⁊ humilis ẽ corde : iam quodãmͦ t̾re¬
narũ passionũ sartinã deponentes. non laborẽ s requiẽ animabꝰ
suis dño p̃stante rezperient: sicut ꝑ ieremiã ꝓpħam ipse testatꝰ ẽ
dicens. State suꝑ uias. ⁊ uidete ⁊ int̾rogate de semitis antiquis. quȩ
sit uia bona. ⁊ ambulate in ea: et inuenietis refrigeriũ animabꝰ
clamantẽ. Uenite ad me om̃s qͥ laboratis. ⁊ onerati estis: ⁊ ego uos¬
reficiam. Depositis ponderibꝰ uicioꝵ. ea quȩ sequunt̾ intelligent.
qm̃ uigũ meũ suaue. ⁊ onꝰ meũ ẽ leue. habet gͦ refrigeriũ uia

Expanded text:
sum te, et non praeualebunt: quia ego tecum sum, ut eruam te, ait dominus. ergo secundum meram domini traditionem uia regia suauis ac leuis est, licet dura et aspera sentiatur. pie enim ac fideliter seruientes cum tulerint iugum domini super se et didicerint ab eo quia mitis est et humilis corde, iam quodammodo terrenarum passionum sarcinam deponentes non laborem, sed requiem animabus suis domino praestante repperient, sicut per Hieremiam prophetam ipse testatus est disit via bona, et ambulate in ea, et invenietis refrigerium animabus clamantem: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos ; depositis ponderibus vitiorum, quae sequuntur intelligent, Quia jugum meum suave est, et onus meum leve . Habet ergo refrig
Abbreviated transcription (Latin):
decͥmentũ patiat᷑ : Aut ꝗͣ dabit hõ omutationẽ ꝓanima suaꝰ Super
cuiꝰ rei pͥuatione cͥstabitur. qui omĩa quȩ abaliis auferri posst̃. ñ sua
cognoscit. illud in uicta uirtute ꝓclamans. nicħ intulimꝰ in hc̃ mũdũ :
haud dubiũ qr nec auferre qͥd possumꝰ: Cuiꝰ aut̃ inopiȩ necessitas eiꝰ¬
suꝑabit fortitudinẽ. qui perã in uia. es inzona. uestẽ intẽꝑa habere
re et nuditate: Quis labor umquã. aut tamarduũ senioris p̃ceptũ.
tranquillitatẽ pectoris eiꝰ poterit ꝑturbare. qui nullã habens ꝓpriã

Expanded text:
detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? super detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? super cuius rei priuatione tristabitur. qui omnia quae ab aliis auferri possunt sua non esse cognoscit, illud inuicta uirtute proclamans: nihil intulimus in hunc mundum: haud dubium quia nec auferre quid possumus? cuius autem inopisuperabitur fortitudo, qui peram in via, aes in zona, vestem in tempora habere i, in frigore et nuditate ? Quis labor, quodve tam arduum senioris praeceptum, tranquillitatem pectoris ejus poterit perturbare, qui nullam habens propriam
Abbreviated transcription (Latin):
facili ꝓbabimꝰ docium̃to. si ꝑfectionis uiã legitine ac scđm uo
luntatẽ xp̃i fuerimꝰ aggressi: ⁊ mortificantes omĩa de sideria nr̃a.
ac uoluntates noxias abscidentes. ñ solũ nicħ residere nobis de
huiꝰ mundi substantia siuerimꝰ. ꝑquã utiq cũ libitũ fuerit uastan¬
iugũ x tota m̃te susceꝑit̾. qͥ uera humilitate fundatꝰ. semꝑq ad dñi res¬
piciens paisiones. in omibꝰ quȩ sibi fuerĩt irrogatȩ letat᷑ in iuriis: di¬
cens. ꝓpt̃ qͦd cõplacet mͥ in ĩfirmitatibꝰ in contumeliis. innecessitatibꝰ in
ꝑsecutionibꝰ inangustiis in xp̃o: cũ enĩ infirmor cc̃ potens sũ: Quo in¬
quã familiaris reicruciabit dãpno. qui ꝑfecta nuditate głosus. uo¬
luntarie ꝓ xp̃o uniuersa mundi huiꝰ respuit facultates: om̃sq eius¬
ꝯcupiscentias generalit̃ arbitrat᷑ ut stercora. ut xp̃m lucrifaciat : euan¬
gelici illiꝰ p̃cepti meditatione ꝯtinua cunctoꝵ dispendioꝵ estꝰ despiciens

Expanded text:
am legitime et secundum voluntatem Christi fuerimus aggressi, et mortificantes omnia desideria nostra ac voluntates noxias abscindentes, non solum nihil residere nobis de jus mundi cupiditate siverimus, per quam utique cum libitum fuerit vastaniugum Christi tota mente susceperit, qui uera humilitate fundatus semperque ad domini respiciens passiones in omnibus quae sibi fuerint inrogatae laetatur iniuriis dicens: propter quod conplaceo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis pro Christo: cum enim infirmor, tunc potens sum? quo, inquam, familiaris rei cruciabitur damno, qui perfecta nuditate gloriosus uoluntarie pro Christo uniuersas mundi huiconcupiscentias generaliter arbitratur ut stercora, ut Christum lucrifaciat , evangelici illius praecepti meditatione cunctorum dispendiorum aestus despiciens
Abbreviated transcription (Latin):
luptates: ⁊ oblectam̃ta huiꝰ carnis atq deliciȩ. carnificũ uice in
suũ retorquent᷑ auctorẽ: qi necesse ẽ hoĩ qui facultatibꝰ pͥstinis
opibusq suffultꝰ ẽ. nec uitegrã humilitatẽ cordis: nec mortifi¬
cationẽ plenã noxiaꝵ susciꝑe uoluptatũ. his aut̃ uirtutũ patro¬
cinantibꝰ instrumentis. om̃s uitȩ p̃sentis angustiȩ. ⁊ cuncta quę¬
inimicus põt inferre dispendia. ñ mͦ patientissime: uerũ ⁊̃ iocun¬
dissime sustinentur. Quibꝰ rursũ exulantibꝰ. elatio tam ꝑnicio¬
sa succ rescit: ut ⁊̃ ꝓ leuissima contumelia mortiferis impatien¬
tiȩ ictibꝰ uulnerem̃: dicat᷑q nobis ꝑ ieremiã ꝓpħam. Et nc̃ quid tͥ
uis in uia egipti: ut bibas aquã turbidã: Et quid tͥ cũ uia assyrioꝵ:

Expanded text:
atque deliciae carnificum uice in suum retorquentur auctorem, quia necesse est eum qui facultatibus pristinis opibusque suffultus est nec integram humilitatem cordis nec mortificationem plenam noxiarum suscipere uoluptatum. his autem uirtutum patrocinantibus instrumentis omnes uitae pinimicus potest inferre dispendia, non modo patientissime, verum etiam jucundissime sustinentur, quibus rursum exsultantibus elatio tam perniciosa succrescit, ut etiam pro levissima contumelia mortiferis impatientiae ictibus vulneremur, dicaturque nobis per Jeremiam prophetam: Et nunc quid tibi vis cum via Aegypti, ut bib
Abbreviated transcription (Latin):
etiant si ipse sit numerus: centuplo tam̃ hȩc maior atq p̃clarior ẽ. Et
ut hoc euidentiꝰ crebra repetitiõe reddatur: uxorem antea in passio¬
ne fragilis desiderii possidebam: hanc eandem in honore sc̃ificatioĩs
et uera xp̃i dilectione possideo. Una ẽ mulier: sed centuplo creuit
munere castitatis. Siaut̃ et pro irȩ aut furoris ꝑturbatione iugẽ
patientiȩ lenitatem ꝓsollicitudinis ac districtionis angore secu¬
ritatis quietẽ : ꝓ infructuosa scłi huiꝰ penaliq tristicia salutaris
ris ubertatẽ: retributionẽ in horũ affectuũ ꝯmutatione centuplã
ꝑuidebis. Et si uniuscuiꝰq uicii breui ac lubricȩ uoluptati contͣ¬
riarum uirtutũ merita conferant᷑: centuplo hec e̾e̾ meliora
multiplicata iocunditas approbabit. Centenariꝰ enĩ numerus. de
sinistra transfert᷑ ad dexcerã. Et

Expanded text:
etiamsi ipse sit numerus, centuplo tamen haec maior atque praeclarior est. et etiamsi ipse sit numerus, centuplo tamen haec maior atque praeclarior est. et ut hoc euidentius crebra repetitione reddatur: uxorem antea in lasciua passione desiderii possidebam, hanc eandem in honore sanctificationis et uera Christi dilectione possideo: una est mulier, sed centuplum creuit meritum caritatis. si autem et pro irae ac furoris perturbatione iugem patientiae lenitatem, pro sollicitudinis ac distentionis angore securitatis quietem, pro infructuosris ubertatem, retributionem in horum affectuum commutatione centuplam peruidebis. et si uniuscuiusque uitii breui ac lubricae uoluptati contrariarum uirtutum merita conferantur, centuplo haec esse meliora multiplicata iucunditas adprobabit. centenarius enim numerus de sinistra transfertur ad dexteram, et
Abbreviated transcription (Latin):
cdi. uniuersaquȩ ȩterni st̃ patͥs ut ꝓpͥa possidebit: et affectu atq uir¬
tute ad imitationẽ ueri illiꝰ filii ꝓclamabit. omĩa quȩ ht̃ pat̃ mea st̃.
ec iamcũ illa penali distensionis ac sollicitudinis cura s securꝰ ac letꝰ
O mĩa enĩ ur̃a sunt: siue mundꝰ. siue p̾sentia. siue fut᷑a. Et a salomo¬
ne. fides uiri i totꝰ mutidꝰ diuitiarũ. Habes gͦ istam centupli retri¬
butionẽ: in magnitudine meriti et in discretione tam inconꝑa¬
bilis qualitatis exp̃ssam. Neq enĩ si ꝓ exis aut ferri aut uilioris
cuiꝰquã mnetalli certo pondere tantundem ponderis ñ cuiꝰquam¬
metalli. s auri quispiam reddidisset: non iã ampliꝰ restituisse quã
cencuplũ uideret᷑: Ita cũ ꝓ contemptu uoluptatũ atq affectuũ
c̃renoꝵ. spiritale gaudiũ ⁊ p̃ciosissime caritatis iocunditas repensat᷑:

Expanded text:
dei uniuersa quae aeterni sunt patris ot propria possidebit et adfectu atque uirdei uniuersa quae aeterni sunt patris ot propria possidebit et adfectu atque uirtute ad imitationem ueri illius filii proclamabit: omnia quae habet pater mea sunt, nec iam cum illa poenali distentionis ac sollicitudinis cura, sed securus ac laetus cari: omnia enim uestra sunt, siue mundus, siue praesentia siue futura, et a Salomone: fidelis uiri totus mundus diuitiarum. habes ergo istam centupli retributionem in magnitudine meriti et in discretione tam inconparabilis qualitatis expressam. neque enim si pro aeris ant ferri aut uilioris cuiusquam metalli certo pondere tantundem ponderis sed auri quispiam reddidisset, non etiam amplius restituisse quam centuplum uideretur: ita cum pro contemptu uoluptatum et adfectuum terrenorum spiritale gaudium et pretiosissimae caritatis iucunditas repensatur,
Abbreviated transcription (Latin):
guinitatis necessitudo coniungit: satis buẽ ee̾ constat ac fragilẽ.
Deniq tͣ b̾oniac pii cũ adoleuerint filii: a parentũ domibꝰ ñ nũquã
ac substantiis excludunt᷑. Cõmunio quoq consortii coniugalis: int̃
dũ ⁊̃ honesta causa int̾ueniente diuellit̾. fr̃m dirunit caricatẽ:
contentiosa diuisio. Monachi soli ꝑpetuȩ coniunctionis retinent
unitatẽ: atq indiscrete possident uniuersa: qui omĩa sua ẽẽ quȩ
frm̃: omĩa frm credunt ẽẽ quę sua sunt. Sigͦ istis quibꝰ carnalis
centuplo quã hec dulcior
atq sublunior est. Recipietur
sane ⁊̃ de continentia con¬
iugali maior centuplo suauitas:
ab illa quȩ eis inuicẽ ꝑ cõmix Etionẽ sexuũ p̃bebat᷑. Pro leticia quoqꝙ
illa quã in uniꝰ agri ac domꝰ possessione quis habuit. centuplũ maio¬
re diuitiarũ gaudio ꝑfruetur : qui in adoptionẽ transiens filiorũ

Expanded text:
guinitatis necessitudo conjungit, satis brevem esse constat ac fragilem. guinitatis necessitudo conjungit, satis brevem esse constat ac fragilem. Denique etiam boni ac pii cum adoleverint filii, a parentum domibus nonnumquam ac substantiis excluduntur, communio quoque consortii conrdum etiam honesta causa interueniente diuellitur, fratrum dirimit facultatem contentiosa diuisio: monachi soli perpetuam coniunctionis retinent unitatem atque indiscrete possident uniuersa, qui omnia sua esse quae fratrum, omnia fratrum credunt esse quae sua sunt. si ergo istis quibus carnalis centuplo haec dulcior atque sublimior est. recipietur sane etiam de continentia coniugali maior centuplo suauitas ab illa, quae eis inuicem per conmixtionem sexuum praebebatur. pro laetitia quoque illa, quam in unius agri ac domus possessione quis habuit, centuplo maiore diuitiarum gaudio perfruetur, qui in adoptionem transiens filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. uł fr̃s aut sorores. aut patrẽ aut matrẽ aut urorẽ aut
filios aut agros ꝓpt̾ nom̃ meũ. centuplũ accipiet in p̃senti: infut᷑o¬
scło uitã et̃nã possidebit: recte atq uerissime eodẽ sensu. absq
ulla fidei ꝑturbatione suscipit̾. Multi enĩ occasionẽ huiꝰ sententiȩ
nacti. crasso intellectu hȩc in illo mille annoꝵ cẽꝑe. carnalit srĩs
restituenda ꝯfirmant: cũ utiq illud. scđm qͦd post resurrectionẽ
futurũ dicunt. p̃sens intelligi ñ posse fateant᷑. Multo gͦ credibi
lius multoq manifestius ẽ. eũ qui aliqͥd scłariũ. uł affectuũ uł
bonoꝵ. xp̃o suadente contẽpserit: afribꝰ atq consortibꝰ ꝓpositi
sui qui ei spiritali gliitino copulant᷑. centuplo gratiorẽ etiã ĩ hac
uita reciꝑe caritatẽ. hanc siquidẽ. quã int̃ parentes ac filios. atq
germanos. coniuges. uł ꝓpinquos. siue societas copulȩ seu consan¬

Expanded text:
res aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet in praesenti et uitam aeternam possidebit, recte atque uerissime eodem sensu absque ulla fidei perturbatione suscipitur. multi enim occasionem huius sententiae adepti crasso intellectu haec in illo mille annorum tempore carnaliter sanctis restituenda confirmant, cum utique illud saeculum, quod post resurrectionem futurulius multoque manifestius est cum qui aliquid saecularium vel affectuum vel bonorum Christo suadente contempserit, a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, centuplo gratiorem etiam in hac vita recipere charitatem. Hanc siquidem quam inter parentes ac filios atque germanos, conjuges vel propinquos, sive societas copulae seu consan
Abbreviated transcription (Latin):
iffinitio ista nequaquã uidet̾ nobis ueritate fulciri: aut
ꝓbabili ratione subnixa. Cum enim om̃s qui fidem xꝑi aut ne-¬
quaquã suscipiunt. aut impia dogmatum prauitate corrũpunt.
immundi cordis eẽ manifestũ sit: quomͦ multi iudeoꝵ atq he¬
reticoꝵ uel ⁊̃ catholicoꝵ qui diuersis uitiis inuoluunt᷑ ꝑfectam
scripturarũ scientiam consecuti. de spũalis doctrine magni¬
tudine gloriant᷑ : ⁊ econtra scõꝵ uiroꝵ innumera multitudo.
quoꝵ cor ab om̃i peccatoꝵ contagione purgatũ est. simplicis¬
fidei puritate contenta. ꝓfundioris scientiȩ ignorat archana:
Quẽadinodũ gͦ stabit ista sententia. quȩ scientiam spũalẽ soli cordis
tribuit puritati:¬

Expanded text:
finitio ista nequaquam uidetur nobis ueritate fulciri aut probabili ratione subnixa. cum enim omnes qui fidem Christi aut nequaquam suscipiunt aut inpia dogmatum prauitate corrumpunt inmundi cordis esse manifestum sit, quomodo multi Iudaeorum atque haereticorum uel etiam catholicorum, qui diuersis uitiis inuolunntur, perfectam Bcripturarum scientiam consecuti de spiritalis dootrinae magnitudine gloriantur, et e contra sanctorum uirorum innumera multitudo, quorum cor ab omni peccatorum contagione purgatum est, simplicifidei pietate contenta profundioris scientiae ignorat arcana? quemadmodum ergo stabit ista sententia, quae scientiam spiritalem soli cordis tribuit puritati
Abbreviated transcription (Latin):
a cogitationibꝰ ur̃is. hanc gͥ dispensationẽ atq amorẽ suũ. quẽ
nobis tribuere dñs indefessa pietate dignatur. uolens motu
humanȩ affectionis. expͥmere. nec inueniens in hac creatura
talem caritatis affectum. cui eum comparare dignius posset:
tenerrimis piȩ matͥs uisceribꝰ cõꝑauit: ⁊ utitur quidem hoc
exemplo. quia carius aliud in natura hominũ non põt inueniri.
dicens. Numquid obliuisci potest mulier infantẽ suũ: ut non
misereat᷑ filio uteri sui : Sed non contentus hac comꝑatione:
transcendit eam confestim. atq subiungit dicens. Et si oblita
illa fuerit: ego camen non obliuiscar tui

Expanded text:
a pronuntiabit audacia. hanc igitur dispensationem atque amorem suum, quem nobis tribuere dominus indefessa pietate dignatur, uolens motu humanae affectionis exprimere nec inueniens in hac creatura talem caritatis affectum, eoi eum conparare dignius posset, tenerrimis piae matris uisceribus conparauit et utitur quidem hoc exemplo, quia carius aliud in natura hominum non potest inueniri, dieeas: numquid obliuisci potest mulier infantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? sed non contentus hac conparatione transcendit eam confestim atque subiungit dicens: et si illa oblita fuerit, ego autem non obliuiscar tui
Abbreviated transcription (Latin):
tionis dĩ multiplicem largitatẽ beatꝰ apłs mente ꝑtractans: et
in quoddã immensũ atq int̾minabile pietatis dĩ pelagus se inci¬
disse conspiciens: exclamauit. O altitudo diuitiarũ sapientie
et scientiȩ dei : quam inscrutabilia sunt iudicia eiꝰ. ⁊ inuestiga¬
biles uiȩ eius. Quis enĩ cognouit sensum dñi: huiꝰ ergo
scientiȩ admirationẽ quã illetalis ac tantꝰ gentium
magister expauit. euacuare conabitur: quisq crediderit illiꝰ
inestimabilis abyssi ꝓfunditatẽ. humana ratione se posse metiri.
am qui ad plenũ dispensationes dei quibꝰ salutẽ in hominibus
oꝑat᷑. uel mente concipere. uel disserere se posse confidit: ꝓculdu¬
bio impugnans apostolicȩ sententiȩ ueritatẽ. scrutabilia di esse
iudicia ⁊ uestigabiles uias eius ꝓfana ꝓnunciabit audacia: ipso
quoq dño hȩc ad eos ita testante. Non enĩ cogitationes meȩ cogitatio¬

Expanded text:
tionis dei multiplicem largitatem beatus apostolus mente pertractans et tionis dei multiplicem largitatem beatus apostolus mente pertractans et in quoddam inmensum atque interminabile pietatis dei pelagus se incidisse conspiciens exclamauit: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei: quam inscrutabilia iudicia dei et inuestigabilesscientiae admirationem quam ille talis ac tantus gentium magister expavit, evacuare conabitur quisquis crediderit illius inaestimabilis abyssi profunditatem humana ratione se posse metiri. Nam qui ad plenum dispensationes Dei, quibus salutem in hominibus operatur, vel mente concipere, vel disserere se posse confidit, proculdubio impugnans Apostolicae sententiae veritatem scrutabilia esse Dei judicia et vestigabiles vias ejus, profana pronuntiabit audacia, ipso quoque Domino haec ad eos ita testante: Non enim cogitationes meae cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
Responsio. qd̾ ñ ꝓpt̾ infirmoꝵ scandalũ seripturaꝵ ueritas sit mutanda.
Obiectio. qd illitantũ inpune iñdatio usi sint qui sub lege uixort̃. Ifuerit usurpa
Responsio. eo ꝙ licentiã m̃datii q̃ ĩ uet̾i quidẽ ĩdulta ẽ testam̃to. ꝓbalit ⁊ uenialit̃ amultis¬
Obiectio. qd oporteat qͥdẽ abscondi ꝯtinẽtiãis suscipi recusata nondebeant.
Responsio. qͦd irrationabilis sit huiꝰ p̃finitionis audatia ł ꝑtinatia.
Quando abb piamon continentiã suã celare maluerit.
Testimonia scripturax de cõmutatis diffinitionibꝰ.
Quod sc̃i uiri ꝑtinaces ac duri eẽ non possint.
Int̾rogatio. an sit contrariũ p̃dicte sententię illud ꝗ dr̃. iuraui ⁊ statui.
Responsio. inqͥbꝰ ĩ mobilis diffinitio sit tenendat⁊ ĩqͥbꝰ si oportuerit rescindenda.
Quẽadmodũ debeant celanda cõmitti.

Expanded text:
Responsio, quod non propter infirmorum scandalum scripturarum ueritas sit mutanda. Responsio, quod non propter infirmorum scandalum scripturarum ueritas sit mutanda. Obiectio, eo quod illi tantum inpune mendacio usi sint qui sub lege uixerunt. Responsio, eo quod licentia mendacii, quae ne in ueteri quidem indulta est testamento, Obiectio, quod oporteat quidem abscondi continentiam, sed suscipi recusata non debeant. Responsio, quod inrationabilis sit huius definitionis pertinacia. Quomodo abbas Piamun continentiam suam celare maluerit. Testimonia scripturarum de conmutatis definitionibus. Quod sancti uiri pertinaces ac duri esse non possint. Interrogatio, an sit contrarium praedictae sententiae illud quod dicitur: iuraui et statui. Responsio, in quibus inmobilis definitio sit tenenda et in quibus, si oportuerit, rescindenda. Quemadmodum debeant celanda conmitti.
Abbreviated transcription (Latin):
De abb̃is germani anxietate suꝑ sponsionis nr̃e recordatione.
Q uid michi adhoc uisum sit.
In t̃̾rogatio abb̃is ioseph. nr̃aq responsio. unde anxietas emersisset.
Expositio abbis germani. cur uel ĩ egypto reside̾ mallemꝰ. uł retͣherem̾ ad syriã.
In t̾rogatio abb̃is ioseph. an ĩ egypto maior ꝓfectꝰ quã insyria conferret᷑.
Responsio. de differentia institutionũ utriꝰq ꝓuinciȩ.
Quod plerũq utilius sit statuta irrumꝑe quã implere.
In t̾rogatio nr̃a de mecu p̃bitię incȩnobio syriȩ ł sacramenti.
Responsio. qđ ꝓpositũ gerentis. non negotii sit comiderandꝰ effectꝰ.
Quod bom ꝓuentꝰ malignis auctoritꝰ ñ ꝓfuerĩt: nec bonis malegesta noeuerint.
Responsio nr̃a. quȩ causa nob̾ exegerit uł sacramentũ uł sponsionẽ.
Disputatio senis qd sine culpa actionis ordo mutet᷑: dũ mͦ boni studii capiat᷑ effectꝰ.
In t̾rogatio. an absq peccõ sit qd infirmis nr̃a conscientia occasionẽ ingerit m̃tiẽd

Expanded text:
De abbatis Germani anxietate super sponsionis nostrae recordatione. Quid mihi ad hoc uisum sit. Interrogatio abbatis Ioseph nostraque responsio, unde anxietas emersisset. Expositio abbatis Germani, cur uel in Aegypto residere mallemus uel retraheremur ad Syriam. Interrogatio abbatis Ioseph, an in Aegypto maior profectus nobis quam in Syria conferretar. Responsio de differentia institutionum utriusque prouinciae. Quod plerumque utilius sit statuta inrumpere quam inplere. Interrogatio nostra de metu praebiti in coenobio Syriae sacramenti. Responsio, quod propositum gerentis, non negotii sit considerandus effectus. Quod boni prouentus malignis auctoribus non profuerint nec bonis mala gesta nocuerint. Responsio nostra, quae causa nobis exegerit sacramentum. Disputatio senis, quod sine culpa actionis ordo mutetur, dummodo boni studii capiatur effectus. Interrogatio, an absque peccato sit quod infirmis nostra scientia occasionem ingerit mentiendi.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Et ita uniꝰcuiꝰq uitii radices in se esse defixas. certis indiciis ⁊̃
solitariꝰ dep̃hendet: quisqͥs puritatem suam non hominibus
ostentare: sed illius conspectui in uiolatam studuerit exi¬

Expanded text:
ri. et ita uniuscuiusque uitii radices in se esse defixas certis indiciis etiam ri. et ita uniuscuiusque uitii radices in se esse defixas certis indiciis etiam solitarius deprehendet, quisque puritatem suam non hominibus ostentare, sed illius conspectui inuiolatam studuerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiȩ nr̃e ꝓbabit exam̃. Itẽ si fr̃ẽ uel codicẽ ad legendum.
uel qualibet aliam ad utendũ spetiem postulante. aut nos illiꝰ
peticio contristauerit. aut illũ negatio nr̃a repulerit: dubiũ
ñ ẽ. nos adhuc auaritiȩ uel filargirię laqueis conpediri.
Quod si recordationẽ feminȩ. nobis uel cogitatio subita. uel sacrę
series lectionis attulerit: et in ea quadam nos senserimꝰ titillati¬
one pulsatos: sciamꝰ necdũ extinctũ in menbris urĩs fornica¬
tionis ardorẽ. Si uero de comparatione districtionis nr̃ȩ et
remissionis alienȩ. uel tenuissima mentẽ nrãm cẽptauerit
elatio: certum est. nos dira suꝑbiȩ peste corruptos. Cum hȩc
passiones: si nos quandoq conuersationi miscuerimꝰ humanȩ.
ꝓtinꝰ de cauernis nr̃oꝵ sensuũ ꝓcedentes. ꝓbant se ñ tẽ pͥmũ
cũ eruperint nasci: sed tum demũ quia diu latuerint publica¬

Expanded text:
conscientiae nostrae probabit examen. item si fratre ael codicem ad legendum conscientiae nostrae probabit examen. item si fratre ael codicem ad legendum uel quamlibet aliam ad utendum speciem postulante ant nos illius petitio contristauerit aut illum negatio nostra reppulerit, dubium non est nos adhuc auaritiae seu filargyriae laqueis conpediri. quodsi recordationem nobis femineam uel cogitatio subita uel sacrseries lectionis attulerit, et in ea quadam nos senserimus titillatione pulsatos, sciamus necdum exstinctum in membris nostris fornicationis ardorem. Si vero de comparatione strictionis nostrae et remissionis alienae vel tenuissima mentem nostram tentarit elatio, certum est dira nos superbiae peste corruptos. Cum haec passiones, si nos quandoque conuersationi miscuerimus humanae, protinus de cauernis nostrorum sensuum procedentes probant se non tunc primum cum eruperint nasci, sed tunc demum quia diu latuerint publica
Abbreviated transcription (Latin):
n ueritate querentibꝰ medicinã. remedia curationũ ab illo ue¬
rissimo animarũ medico deesse ñ possunt: his p̃sertim qui uali¬
cudines suas non desperando aut negligendo contẽpserint: nec
respuerint: s ꝓ languoribꝰ ignorantiȩ. uel errore uel necessitate
contractis: humiliata tandemq cauta ad cęlestem medicum
mente consugerint. Ideo nosse debemꝰ. quod si ad solitudinẽ uel
ad abdita loca nondũ curatis uitiis secedamꝰ: effectus eoꝵ tan
serpit radix om̃iũ quȩ exstirpata non fuerint peccatoꝵ. Quã
adhuc in nobis uiuere his dep̃hendimꝰ indiciis: ũbi gr̃a. cũ in
solitudine constituti. aduentũ frm̃ uel breuissimã eoꝵ morã
cũ quadã estuantis animi anxietate suscipimꝰ: messe ad huc
demorante. uel tacita indignatio nimiã eius culpauerit tardi¬
tatem. ⁊ mentem nrãm intempestiuȩ expectationis sollicitudo
turbauerit: irȩ atq cristiciȩ manifesta in nobis uitia residere.

Expanded text:
n ueritate quaerentibus medicinam remedia curationum ab illo uerissimo animarum medico deesse non possunt, his praesertim qui ualitudines suas non desperando aut neglegendo contempserint nec respuerint, sed pro languoribus ignorantia uel errore uel necessitate contractis humili et tamen cauta ad caelestem medicum mente confugerint. ideoque nosse debemus, quod si ad solitudinem uel ad abdita loca nondum curatis uitiis secedamus, effectus eorum tserpit radix omnium quae extirpata non fuerit peccatorum, quam adhuc in nobis uiuere his deprehendimus indiciis. uerbi gratia eam in solitudine constituti aduentum fratrum uel breuissimam eorum moram cum quadam aestuantis animi anxietate suscipimus, inesse adhucdemorante uel tacita indignatio animi eius culpauerit tarditatem et mentem nostram intempestiuae expectationis sollicitudo turbauerit, irae atque tristitiae manifesta in nobis uitia residere
Abbreviated transcription (Latin):
tulos suos. naturali affectu instigante sic ꝓtegunt ac defendunt:
ut frequent̃ ꝓ ipsis etiam obicere se ꝑiculis mortiq non metuat̃.
Deniq ⁊ illa bestiarũ. uel serpentium uel alitum genera. quȩ
intolerabilis feritas ac lȩtale uirꝰ ab omibꝰ separata se cernit.
ut sunt basilici. uel monocerotes. uel grypes. cũ ⁊̃ uisu ipso
cunctis ꝑniciosa ee̾ dicantur: int̾ se tam̃ ꝓoriginis ipsius
affectionisq consortio. pacata et in noxia ꝑseuerant. Sed hȩc
om̃ia quȩ diximꝰ genera caritatis. sicut malis ac bonis. feris. ⁊
atq serpentibꝰ uidemꝰ ee̾ cõmunia: ita ⁊̃ usq in finem certũ
est ꝑseuerare non posse. Et enim int̾rũpit ea frequent ac di¬
uidit locoꝵ discretio. ⁊ obliuio tẽꝑalis: uel uerbi et causȩ ne¬
gotiorũq contractꝰ. Ut enĩ exdiuersis. uel lucri. uel libidinis.
uel consanguinitatis. ac necessitudinũ uariarũ societatibꝰ adqui¬

Expanded text:
tulos suos naturali affectu instigante sic protegunt ac defendunt, tulos suos naturali affectu instigante sic protegunt ac defendunt, ut frequenter pro ipsis etiam obicere se periculis mortique non metuant. denique etiam illa bestiarum uel serpentium uel alitum genera, quae intolerabilis feritas ac letale uirus ab omnibus separat ac secernit, ut sunt basilisci uel monocerotes uel grypes, cum etiam uisu ipso cunctis perniciosa esse dicantur, inter se tamen pro originis ipsius affectionisque consortio pacata et innoxia perseuerant. sed haec omnia quae diximus genera caritatis sicut malis ac bonis, feris etiam atque serpentibus uidemus esse communia, ita etiam usque in finem certum est perseuerare non posse. etenim interrumpit ea frequenter ac diuidit locorum discretio et obliuio temporalis et uerbi uel causae negotiorumque contractus. ut enim ex diuersis uel lucri uel libidinis uel consanguinitatis ac necessitudinum uariarum societatibus adqui
Abbreviated transcription (Latin):
micitiarum ac sodalitatis multa sunt genera: quȩ diuersis mo¬
dis humanũ genꝰ dilectionis societate connectunt. Quosdam
enĩ p̃cedens conmendatio: pͥmũ noticiȩ. post ⁊̃ amicitię fecit
in irȩ cõmertia. Inquibꝰdã uͦ. contractꝰ quidã. seu dati acceptiue
conexio caritatis federa copulauit: quosclã negotiationis seu
militiȩ. uel artis ac studii similitudo atq cõmunio. amicitiaꝵ
uinculis nexuerunt. Perquam. ita ⁊̃ effera sibi inuicẽ cceda
mansuescunt: ut ⁊̃ hii qui insiluis ac montibꝰ latrociniis gau¬
dent. et effusione humani sanguinis delectant᷑. suoꝵ celerũ par¬
ticipes amplectant᷑ ac foueant. Est ⁊̃ dilectionis aliud genus. quod
instinctu naturȩ ipsius ⁊ consanguinitatis lege connectit̾: quo
uel contribules. uel coniuges. uel parentes. seu frẽs ac filii nat̾alit̃
cȩteris preferuntur. Quod non solũ humano generi: uerũ ⁊
om̃ibꝰ alitibꝰ atq animantibꝰ in esse dep̃hendit᷑. Nam pullos uel ca¬

Expanded text:
micitiarum ac sodalitatis multa sunt genera, quae diuersis modis humanum genus dilectionis societate conectunt. quosdam enim praecedens conmendatio primum notitiae, post etiam amicitiae fecit inire conmercia. in quibusdam uero contractus quidam seu dati acceptiue depectio caritatis foedera copulauit. quosdam negotiationis seu militiae uel artis ac studii similitudo atque conmunio amicitiarum uinculis nexuerunt, per quam ita etiam effera sibi inuicem corda mansuescunt, ut etiam hi qui in siluis ac montibus latrociniis gaudent et effusione humani sanguinis delectantur, suorum scelerum participes amplectantur ac foueant. est etiam dilectionis aliud genus, quod instinctu naturae ipsius et consanguinitatis lege conectitur, qua uel contribules uel coniuges uel parentes seu fratres ac filii naturaliter ceteris praeferuntur, quod non solum humano generi, uerum etiam omnibus alitibus atque animantibus inesse deprehenditur. nam pullos uel ca
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in cassum. Qui enĩ innititur mendaciis: hic pascet uentos. Ide
aut̃ ipse sequit᷑ aues uolantes: sine dubio enĩ eueniet illis illud
qͦd in ꝓuerbiis dr. Sicut uenti ⁊ nubes ⁊ pluuiȩ manifestissimȩ
sunt: ita qui gloriantur in dato falso. Et ideo siquis coram nobis
horum aliquid fecerit: non de admiratione signoꝵ sed de ornatu
morum debet apud nos eẽ laudabilis: nec utrũ demonia ei
subiecta sint: sed utrũ caritatis menbra quȩ describit apłs
possideat inquirendum.

Expanded text:
sed in cassum. qui enim innititur mendaciis, hic pascit uentos: idem sed in cassum. qui enim innititur mendaciis, hic pascit uentos: idem autem ipse sequitur aues uolantes. sine dubio enim eueniet eis illud quod in Prouerbiis dicitur : sicut uenti et nubes et pluuiae manifestissimae sunt, ita qui gloriantur in dato falso. et ideo si quis coram nobis horum aliquid fecerit, non de admiratione signorum, sed de ornatu morum debet apud nos esse laudabilis, nec utrum daemonia ei subdita sint, sed utrum caritatis membra quae describit apostolus possideat inquirendum.
Abbreviated transcription (Latin):
imperare. aut languentibꝰ sanitatũ dona conferre. aut aliquod
signũ mirabile ppłis ostendẽ gestit: quãuis in ostentatio¬
nibus suis xꝑi inuocet nom̃. tam̃ alienꝰ axꝑo ẽ: quia
humilitatis magistrũ suꝑba mente non sequit̾. Nam
⁊̃ cum ad patrẽ remeans. quoddã ut ita dixerim con¬
deret testamentũ: hoc discipulis dereliquit. Mandatũ
ut ⁊ uos diligatis inuicẽ. Statimq subiunxit. In hoc cog¬
noscent om̃s. quia mei estis discipuli: si dilectionẽ habueritis ad
inuicẽ. Nlon ait. si signa atq uirtutes similit̾ feceritis: sed si dignã
dilectionẽ inuicem habueritis: quã certum ẽ. nͥ mites atq humiles
seruare non posse. Qua ꝓpt̾ nũquã monachos ꝓbos ⁊ morbo cȩ nodor
om̃ibꝰ ꝓfitentur: et int̾ adinirantiũ turbas hanc quã uel meruert̃
uel p̃sumpserunt grãm. iactantissima ostentatione diffamant.¬

Expanded text:
imperare aut languentibus sanitatum dona conferre aut aliquod imperare aut languentibus sanitatum dona conferre aut aliquod signum mirabile populis gestit ostendere, quamuis in ostentationibus suis Christi inuocet nomen, tamen alienus Christo est, quia humilitatis magistrum superba mente non sequitur. n cum ad Patrem remeans quoddam, ut ita dixerim, conderet testamentum, hoc discipulis dereliquit: Mandatum, ut diligatis invicem . Statimque subjunxit, In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem. Non ait, si signa atque virtutes similiter feceritis, sed si dignam dilectionem ad invicem habueritis, quam certum est nisi mites atque humiles servare non posse. Quapropter numquam monachos probos nec morbo cenodoxiaehominibus profitentur, et inter admirantium turbas hanc quam vel meruerunt, vel praesumpserunt gra
Abbreviated transcription (Latin):
eniq ipse auctor signoꝵ omĩum atq uirtutũ. cũ doctrinȩ suȩ ma¬
gisterio discipulos aduocaret: quid abeo ueri atq electissimi sectatoreᷤᷤ
peculiariter discere deberent. euident̃ ostendit. Uenite inqͥt. et
discite a me. non utiq ut demones cȩlesti potestate expellatis: non ut
lepsos emundetis : non ut cȩcos illuminetis: ñ ut mortuos susci¬
tetis. Hȩc enim ⁊̃ si ꝑ quoslã seruos meos operor ⁊̃ non põt se inse-¬
rere laudibꝰ dĩ. humana conditio: nec ullã sibi in hoc minister
et famulꝰ decerꝑe portionẽ : ubi soliꝰ diuinitatis ẽ gła. Uos autẽ
inquit. hoc discite ex me: quia mitis sum ⁊ humilis corde. Hoc
enim est: quod cunctis generaliter discere et exerrere possibile
firmissimũ fundam̃tũ: ipsa ẽ donũ ꝓpriũ atq magnificũ saluato
elationis exercet: qui mitẽ dñm non sublimitate signoꝵ: sed pa¬
tientia atq humilitatis uirtute sectatur. Qui uͦ inmundis sp̃ibꝰ

Expanded text:
enique ipse auctor signorum omnium atque uirtutum, cum ad doctrinae suae magisterium discipulos aduocaret, quid ab eo ueri atque lectissimi sectatores peculiariter discere deberent euidenter ostendit: uenite, inquit, et discite a me, non utique ut daemonas caelesti potestate pellatis, non ut leprosos emundetis, non ut caecos inluminetis, non ut mortuos suscitetis: haec enim etiamsi per quosdam seruos meos operor, non potest se inserere laudibus dei humana condicio nec ullam sibi in hoc minister et famulus decerpere portionem, ubi solius diuinitatis estgloria: uos autem, inquit, hoc discite a me quia mitis sum et humilis corde. hoc enim est quod cunctis generaliter discere et exercere possibile firmissimum fundamentum, ipsa est donum proprium atque magnificum saluatelationis exercet, qui mitem dominum non sublimitate signorum, sed patientiae atque humilitatis uirtute sectatur. qui uero inmundis spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorem : qui.tiao yc. idest simplex. ꝓsimplicitate
moꝵ ⁊ in nocentia cognominatur : Qui cũ metendi gr̃a ad ȩgyp
suum lactis inopia iam cabidum atq seminecem ꝓferente lacri¬
mosis p̃cibꝰ fuisset obstrictꝰ. calicem ei aquȩ potandũ impresso
crucis signaculo dedit. Cuiꝰ haustu: confestim mirũ in modum
arida iam penitꝰ ubera. copia lactis redundante confluxerũt.
De claudli cuiusclã curatione. quã idẽ est operatus.

Expanded text:
commemorem, qui παίς, id est, simplex, pro simplicitate morum et innocentia, cognominatur? Qui cum metendi gratia ad Aegydam parvulum suum lactis inopia jam tabidum atque seminecem praeferente, lacrymosis precibus fuisset obstrictus, calicem ei aquae potandum impresso crucis signaculo dedit, cujus haustu confestim mirum in modum arida jam penitus ubera copia lactis redundante confluxerunt. CAPUT V. De claudi cujusdam curatione, quam idem est operatus
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiã nrãm potius quã ꝑcunctantibꝰ ꝓdĩ ac suꝑ huiꝰcemodi
causis nos quoq fateamur ineuitabile e̾ẽ mendaciũ: in scdo
aũt. nulla nob̾ incumbit necessitas mentiendi: pͥmũq pos¬
sumꝰ ea quȩ fr̃m ministerio porrigunt᷑ ita renuere. ut
nullo nos definitionis uti poculo colligamꝰ: deinde. qͦd semel
re nuentes possumꝰ immobilem cenere sententiam.

Expanded text:
tinentiam noBtram potius quam percontantibus prodi, ac super huiuscemodi causis nos quoque fatemur ineuitabile esse mendacium. in secundo autem nulla nobis incumbit necessitas mentiendi, primum quia possumus ea quae fratrum ministerio porriguntur ita rennuere, ut nullo nos definitionis uinculo conligemos, deinde quod semel rennuentes possumus inmobilem tenere sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ quidã ad eũ sũmam sui abiectionẽ habitu ac uerbis p̃ferẽs
aduenissec: eũq senex scd̾m morẽ. ut orationẽ colligeret hor
insidebat. Cum uͦ ⁊̃ ad ablutionẽ pedũ multoniinꝰ prebuisset
assensum: tũ abbas serapion refectione transacta. consuetu
dine collationis ꝓuocante. monere eũ benigne ac leniter
cepit. ne ociosus ac uagus p̃sertim iuuenis tam robustus
instabili leuitate ꝑ uniuersa discurreret: sed ut in cella
residens. scd̾m regułã semoꝵ suo potius oꝑe. quã aliena mu
nificentia mallet sustentari. Quod ne apłs paulus incideret:
et quidẽ in eugłio cũ ei laboranti hȩc

Expanded text:
cum enim quidam ad eum summam sui abiectionem habitu ac uerbis praeferens cum enim quidam ad eum summam sui abiectionem habitu ac uerbis praeferens aduenisset eumque senex secundum morem ut orationem colligeret hortinsidebat. cum uere ad ablutionem pedum multo minus praebuisset adsensum, tam abbas Sarapion refectione transacta conlationis consuetudine prouocante monere eum benigne ac leniter coepit, ne otiosus ac uagus, praesertim iuuenis tam robustus, instabili leuitate per uniuersa discurreret, sed ut in cella sedens secundum regulam seniorum suo potius opere quam aliena mallet munificentia sustentari. quod ne apostolus Paulus incideret et quidem cum ei in euangelio laboranti haec
Abbreviated transcription (Latin):
icet a ñ nullis soleant indifferent̃ etiã monasteria ꝓcę¬
nobiis appellari:̃ tam̃ hoc int̾ est. quod monasteriũ nom̃ sit di¬
uersorii. nicħ ampliꝰ quã locũ idest habitaculũ significans
monachoꝵ: cȩnobiũ uͦ. etiam ꝓfessionis ipsius qualitatẽ discipli¬
namq designet. Et monasteriũ. pot etiã uniꝰ monachi habitatio
nominari: cę nobiũ. nisi ubi plurimoꝵ cohabitantiũ deget unita
cõmunio. non põt appellari. Dicunt̾ sane monasteria: etiã ĩ quibꝰ
sarabaitaꝵ collegia cõmorant᷑. Quamobrem qm̃ de optimo gene̾
monachoꝵ uideo uos ꝓfessionis huiꝰ arripuisse pͥncipia: idest
de laudabili cȩnobii palestra ad excelsa fastigia a nachoritarũ
illic didicisse non dubito. uͦ sectamini cordis affectu: non eã.
sicut quidã falsa humilitate uerboꝵ nec affectata atq suꝑflua
in quibꝰam officiis corꝑis inclinatione fingentes. Quod humi¬
litatis figmentũ: abbas serapion quodam temiꝑe elegant̾ irrisit.

Expanded text:
it, a nonnullis soleant indifferenter monasteria pro coenobiis appellari, tamen hoc inter est, quod monasterium nomen est diversorii, nihil amplius quam locum, id est habitaculum significans monachorum; coenobium vero etiam professionis ipsius qualitatem disciplinamque designat. et monasterium potest etiam unius monachi habitatio nominari, coenobium, nisi ubi plurimorum cohabitantium deget unita communio, non potest appellari. dicuntur sane monasteria etiam in quibus Sarabaitarum collegia conmorantur. Quamobrem quoniam de optimo genere monachorum uideo uos professionis huius arripuisse principia, id est de Laudabili coenobiorum palaestra ad excelsa fastigia anachoreticae tillic didicisse non dubito, uero sectamini cordis adfectu, non eam sicut quidam falsa humiliatione uerborum nec adfectata atque superflua in quibusdam officiis corporis inclinatione fingentes. quod humilitatis figmentum abbas Sarapion quodam tempore eleganter inrisit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bitio merito
ac dolore suppletus: ut amaritudinẽ mente conceptã. ne uultu
quidẽ dissimulare potuerit. Cui senex hactenꝰ inqͥt o fili cunc¬
tis te facinoꝵ ponderibꝰ onerabas: non metuens. ne confusione

Expanded text:
bitio merito ac dolore suppletus, ut amaritudinem corde conceptam ne uultu quidem dissimulare potuerit. cui senex: hactenus, inquit, o fili, cunctis te facinorum ponderibus onerabus, non metuens ne confessione