comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃a regenda se sbicit deo.
Cum aũt tñsgredit᷑ p̾cepta eiꝰ
laborib et erumpnis ꝑ ecccẽ ip̃a
que reg̾e̾ pot̾at implicat᷑. Qui
ergo uiuit ex corpore. carnalis
tur. aĩał aut qr fertur dissoluta
lascinia aĩe sue quam nõ regit
sps. neq cohercet inter metas

Expanded text:
cum ipsa regendam se subjicit Deo: cum autem transgreditur praecepta ejus, laboribus et aerumnis per eadem ipsa quae regere poterat implicatur. Qui ertur; animalis autem, quia fertur dissoluta lascivia suae animae, quam non regit spiritus, neque cohaeret intra metas
Abbreviated transcription (Latin):
socioꝵ possidet caritas. Il on hẽbit
deniq ista possessione qͥ eã uolu¬
erit hr̃e cõem. Et tanto ea repiet
ampliore qnͣto ampliꝰ ibi potuerit
amare consortẽ. Illud igitur gõ
int̾ Remũ. et Romulũ exortũ est
ꝙ̃ admod̾ adu̾sus seipã t̾rena ciu¬
tas diuidat᷑ oñdit. Qđ̃ aũt inter
caym et abel. int̾ duas ciuitates¬
ip̃as dei et hõium innicicias dmõ¬
strauit. Pugnant ergo int̾ se¬
si ꝑfcĩ sũt int̾ se pugnare nõ post̃.
proficientes aũt̃ nõdũq ꝑfecti.
ita possunt. ut bonꝰ quisq ex eaꝑte
pugnet. contͣ alteꝵ. qua et cõtra
semetip̃m. In bono quippe homine
caro concupiscit adu̾sꝯ spm̃. et
alt̾ius spũalẽ sic̃ int̾ sepugnant
boni et mali. uel certe ip̃e concu¬
pĩe carnales. inter se duoꝵ bonor
nõdũ utiq ꝑfectoꝵ sic int̾ se ꝓu¬
gnant mali et mali. donec coꝵ
qui curant᷑ ad ultimã uictoriam
sauitas ꝑducatur.

Expanded text:
sociorum possidet caritas. Non habebit sociorum possidet caritas. Non habebit denique istam possessionem, qui eam noluerit habere communem, et tanto eam reperiet ampliorem, quanto amplius ibi potuerit amare consortem. Illud igitur, quod inter Remum et Romulum exortum est, quem ad modum aduersus se ipsam terrena ciuitas ditates, Dei et hominum, inimicitias demonstravit. Pugnant ergsi perfecti sunt, inter se pugnare non possunt: proficientes autem nondumque perfecti ita possunt, ut bonus quisque ex ea parte pugnet contra alterum, qua etiam contra semetipsum. Et in uno quippe homine caro concupiscit adversus spiritualterius spiritualem, sicut inter se pugnant boni et mali: vel certe ipsae concupiscentiae carnales inter se duorum bonorum, nondum utique perfectorum, sicut inter se pugnant mali et mali, donec eorum qui curantur ad ultimam victoriam sanitas perducatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sui gen̾is ymago respõd. Plã et
ille sicut ip̃m facinꝰ quida poeta
cõmeõrauit illoꝵ. fr̃no pͥmi madue¬
runt sangne muri. Sic enĩ cõdita
ẽ roma. qũ cecisũ Remũ afrẽ romu¬
lo.romana cestat᷑ hystoria nisi ꝙ
isti t̾rene ciuitatis ambo ciues erãt.
ambo głiam de romane reipublice
ĩstitutione querebant. S ambo eã
tãt. Qui eni uolebat dũando głia¬
ri. minꝰ utiq głi aret᷑. si eiꝰ potas ui¬
uo cõsorte minueret᷑. t g ͦ totã
dnatõem hr̃et inius. ablatꝰ est sotiꝰ
angustior qui alteꝵ eccidit si ãbo
dñarent᷑. Abel qͥppe nõ q̃rebat do¬
minatõe ĩ ea ciuitate. q̃ cõdebat᷑ a
frẽ. s ĩuidentia illa dyabolica qͣ ĩ¬
uident bonis mali. nulla alia cã¬
est. nisi qr illi boni sũt. illi mali.
Nullo eniz fit minor accendente
seu ꝑmanente cõsorte. possessio boĩ¬
tatis. ymo possessio boĩtatis ẽ. quã
tanto latius qnͣto cõcordiꝰ ĩdiuidua

Expanded text:
sui generis imago respondit. Nam et illic, sicut ipsum facinus quidam poeta commemoravit illorum, Fraterno primi maduerunt sanguine muri. Sic enim condita est Roma, quando occisum Remum a fratre Romulo Romana testatur historia: nisi quod isti terrenae civitatis ambo cives erant. Ambo gloriam de Romanae reipublicae institutione quaerebant: sed ambo eam rant. Qui enim uolebat dominando gloriari, minus utique dominaretur, si eius potestas uiuo consorte minueretur. Ut ergo totam dominationem haberet unus, ablatus est socius, angustior, qui alterum occidit, si ambo dominarentur Abel quippe non quaerebat dominationem in ea ciuitate, quae condebatur a fratre, sed inuidentia illa diabolica, qua inuident bonis mali, nulla alia causa, nisi quia illi boni sunt, illi mali. Nullo enim modo fit minor accedente seu permanente consorte possessio bontatis, immo possessio bonitas, quam tanto latius, quanto concordius indiuidua
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s pot loqui. et iam proxp̃o m̾et᷑
tis. s de ip̃o ꝓtinꝰ fine capiũt pͥncł
et̾nitatis. Imaturi quide iubent᷑. ⁊
mortem. S feliciter moriuntur
aduitam. uix dũ degustau̾int pñtẽ
statim tnͣseunt ad futuram. nõdũ
ingressi infantie cunas. et iam ꝑ¬
ueniũt ad coronas Rapiunt᷑ quidẽ
amplexib matrum. s ꝓecipiunt᷑ gre
face. xp̃m non potes inuenire. Pu¬
tabat se infelix tẏramis dñi saluato¬
alienam głiam ĩuade̾t. sed ut suam
nerat ad potestates dignitates q
rapiendas. S ad contumelias et ĩ¬
iurias ꝑferendas. Non uenerat
ut sacrum illud caput gẽmato dy¬
ademate coronaret. S ut ad coro¬
ut constituẽtur suprasceptrũ mag¬
nificꝰ. s ut crucifigeret᷑ illusꝰ¬
S

Expanded text:
st loqui, et jam pro Christo meretur tis; sed de ipso protinus fine capiunt principia aeternitatis. Immaturi quidem videntur ad mortem; sed feliciter moriuntur ad vitam. Vix dum gustaverant praesentem, statim transeunt ad futuram; nondum ingressi infantiae cunas, jam perveniunt ad coronas. Rapiuntur quidem a complexibus matrum, sed redduntur gremfacere, Christum non potes invenire. Putabat se infelix tyrannus Domini Salvatoalienam gloriam invaderet, sed ut suam nerat ad potestates dignitatesque rapiendas; sed ad contumelias et injurias perferendas. Non ad hoc venerat, ut sacrum illud caput ad diadema gemmarum; sed ut ad corout constitueretur supra sceptra magnificus; sed ut crucifigeretur illusus.
Abbreviated transcription (Latin):
Impressisti nob̾ nultũ tuũ. fecisti
nes ad ymagiez et siliticomem
tua. Fecisti nes nũmũ tuu. S nõ
d ymago tua ĩtenebris reman̾e.
mitte radiũ sapĩe tue. expellat te¬
nebras nr̃as. Fulgeat in nob̾ yma¬
go tua. Cognoscamus et nes yma¬
ginez tua.¬

Expanded text:
i nos ad imaginem et similitudinem tuam , fecisti nos nummum tuum; sed non debet imago tua in tenebris remanere; mitte radium sapientiae tuae, expellat tenebras nostras, et fulgeat in nobis imago tua; cognoscamus nos imaginem tua
Abbreviated transcription (Latin):
de passione dm̃ In t̾reno iudicio et
dimittunt᷑. et ĩnccẽtes piu̾unt᷑. Deo¬
lentes nãq. et nolentes mł̾tũ errant
qͥ iudicãt. aut eni ignorantes iusti¬
ciã. seducũt᷑ uł certe scientes ꝑ auari¬
tiã corrũpũt᷑. ut sanguĩe ĩnecentem
uendãt. In suꝑnis nich ẽ cale iudex
ei iustus ẽ. et iudiciũ eius tanqui

Expanded text:
 autem in terreno judicio et dimittuntur, et innocentes puniuntur: volentes namque et nolentes multum errant qui judicant. Ignorantes enim justitiam seducuntur: vel certe scientes, per avaritiam corrumpuntur, ut sanguinem innocentem vendant. In supernis vero nihil tale. Judex enim justu
Abbreviated transcription (Latin):
siderare auxilium gratie inicumi
grẽ ẽ. de quo ait ille Dixi. et nc̃
cepi. hec mutatio dext̾e excelsi. Li¬
beꝵ itaq arbitrium. et ad bonu
Sed in malo faciendo liber ẽ qͥsq
iusticie ẜuus qui peccat. In bono
autem liber ẽẽ nullus põt. nisi fu¬
erit liberatus ab eo qui dixit. Si
uos filius liberabit. cune ne liberi
eritis.¬

Expanded text:
siderare auxilium gratiae, initium gratiae est: de quo ait ille, Et dixi: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi . Liberum itaque arbitrium et ad malum et ad bonum sed in malo faciendo liber est quisque justitiae servusque peccati; in bono autem liber esse nullus potest, nisi fuerit liberatus ab eo qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis
Abbreviated transcription (Latin):
tellecto ꝙ antiquis dem̃ erat. Oderis
ĩmucũ tuũ. Ferebantꝰ homines in
hoĩs odium. cum deberent non odisse
nisi uiciũ. Hes corrigit dominꝰ dicẽdo
Diligite mimicos ur̃os. ut qui iam
dixerat. nõ ueni legem solu̾e. Sed
adĩplere. Ideoq de odio ĩnnici quod
scriptũ ẽ in lege non solueret. p̾cipi¬
endo utiq ut diligamꝰ inimices co¬
g̾et nos intesuigere. quo nam mͦ pos¬
se unũ einide q homĩe. et odisse
ꝑ culpam. et dilig̾e ꝑ naturã.¬

Expanded text:
tellecto. quod antiquis dictum erat: oderis inimicum tuum, ferebantur homines in hominis odium, cum deberent non odisse nisi uitium. hos corrigit dominus dicendo: diligite inimicos uestros, ut qui iam dixerat: non ueni legem soluere, sed adinplere ideoque de odio inimici quod scriptum est in lege non solueret, praecipiendo utique, ut diligamus inimicos, cogeret nos intellegere, quonam modo possemus unum eundemque hominem et odisse propter culpam et diligere pr
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩmicos uros. qr unus quisq iniqus
In qnͣtu hõ ẽt est. diligendus ẽ. ut
iᵈ qd̾ in eorecte odimꝰ arguamus.l.
uitium quo possit itõ quodĩ eo rec¬
te diligimus .i. humanã ip̃a naturã
emendato nitio libari. Hec in qmͣ
regła est qua et oderimus ĩimicũ.
ꝓpter io quod in eomalũ malum

Expanded text:
ue iniquus in quantum autem homo est. diligendus est. ut illud. quod in eo recte odimus, arguamus, id est uitium. quo possit illud, quod in eo recte diligimus. id est humana ipsa natura emendato uitio liberari: haec, inquam. regula est, qua et oderimus inimicum propter id. quod in eo malum
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. et ꝓponũt fallacias homimnib
tendunt ad capiendes hoies et hoc ĩ
plateis. Nam cũ tendũt ad capiendaᷤᷤ
feras. uł ĩ siluis atq ĩsollitudĩe to
agũt. ꝙͣ infelicitꝰ uani sunt hoĩes qͥbꝰ
capiendis in foro tendit᷑. nũmes acci¬
ꝑiũnt. eum se hoĩes hominib uẽdt.
Dant isti nũmes ut se uaitatib uen¬
dant. In tñt enĩ ad mathamaticos
ut emant sibi dũos. quales mathe
sacrilegi nõĩs. Int̾uit lib̾ ut nũmis
datis fuꝰ exiret ymo u̾o non ĩtraret
siliber eẽt. s intrauit quo es̃ doꝰ error
et dña cupiditas traxit.

Expanded text:
cunt, et proponunt fallacias hominibus: tendunt ad capiendos homines, et hoc in plateis. Nam qui tendunt ad capiendas feras, vel in silvis atque in solitudine id agunt: quam infeliciter vani sunt homines, quibus capiendis in foro tenditur! Nummos accipiunt, cum se homines hominibus vendunt; dant isti nummos, ut se vanitatibus vendant. Intrant enim ad mathematicum, ut emant sibi dominos, quales mathemuid aliud sacrilegi nominis. Intravit liber, ut nummis datis servus exiret. Imo vero non intraret, si liber esset: sed intravit quo eum dominus error, et domina cupiditas traxit.
Abbreviated transcription (Latin):
głia uanitatis nutł ced̾e uirib u̾ita¬
tisĩpnitiem utiq eius eui uitiũ
tam ĩ ane dñatur. Nam et cont̾
om̃em curantis ĩduscriam. non
malo medici s egroti ĩsanabilis

Expanded text:
ia uanitatis, nullis cedere uiribus ueritatis, in perniciem utique eius, cui uitium tam inmane dominatur. Nam et contra omnem curantis industriam non malo medici, sed aegroti insanabilis
Abbreviated transcription (Latin):
Efficacẽ potẽtiã suã si reb subtra¬
hat. nec ꝓgredi poterunt. et sius
in eo ꝙ create sunt aliquatenꝰ ꝑ

Expanded text:
ippe potentiam suam, si rebus subtrahat, nec progredi poterunt et suis in eo quod create sunt, aliquaten
Abbreviated transcription (Latin):
ħ9. Cimi a sexagesimo anno senec¬
cus dicatur inciꝑe. et possit huma¬
na uita usq ad cẽcũuigĩti annos ꝑ¬
uenire manifestumi ẽ Solam senec¬
tutem posse tam longam ẽẽ qm̃ ẽs
etates cece̾ priores. Etas gͥ ultima

Expanded text:
 cum a sexagesimo anno senectus dicatur incipere, et possit humana vita usque ad centum viginti annos pervenire, manifestum est solam senectutem posse tam longam esse, quam omnes aetates caeterae priores sunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
cors consolator m̾entiũ cõpatiens
mifiis om̃ium largus melemosi¬
nis meõrans euanglice uidue of¬
ferẽtis duo minuta. et ꝓpħa dicen¬
tem. frange esurienti pane tuum.
et caue preuidens discretionẽ ele¬
mosine. Ita ut utrisq danti .s. et. ac¬

Expanded text:
nsolator moerentium, compatiens miseriis omnium, largus in eleemosynis, memorans evangelicae viduae duo minuta , et prophetam dicentem, Frange esurienti panem tuum : et cave praevidens discretionem eleemosynae, ita ut utrisque, danti scilicet et ac
Abbreviated transcription (Latin):
dem ille qͥ non cũ m̾cede debita. S
cum gratuita grã uenit. om̃es pec¬
catores solus a poc̃is liber. liberator
ĩuenit. Sigͦ nos nirtus nr̃a delec¬
mine utꝰ mea. Et siu̾e bt̃i ẽẽ uolu¬
mꝰ qd̾ nolle non possimiꝰ. co fice et¬

Expanded text:
idem ille, qui non cum mercede debita sed cum gratuita gratia uenit, omnes peccatores solus a peccatis liber et liberator inuenit?. Si ergo nos uirtus uera delecmine, uirtus mea, et, si uere beati esse uolumus, quod nolle non possumus, id, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis fłam atq ꝑu̾sam nlła ꝑtina¬
ci aĩositate defendunt. p̾stim quã
non audacia p̾sũptionis sue peperũt
S aseductis atq in errore lapsis

Expanded text:
muis falsam atque peruersam nulla pertinaci animositate defendunt, praesertim quam non audacia praesumptionis suae pepererunt, sed a seductis atque in errorem lapsis
Abbreviated transcription (Latin):
quodãmͦ audeis legis cultorib seꝑa¬
tur. remansit eni ilł sine saluatoie
lex exãimis. et trũcata. Nam ex
eo utiq utori dĩna nõ sapiunt. ex q
sine capite ẽẽ ceꝑunt

Expanded text:
quodammodo a Judaeis Legis cultoribus separatur. Remansit enim illis sine Salvatore Lex exanimis et truncata; nam ex eo utique Judaei divina non sapiunt, ex quo sine capite esse coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad o ͤ ẜuitutis obsequiu. Que p̾cla¬
tior abstinentia. ꝙͣ spretis hiꝰ uite de¬
liciis. stͥdulis uesci refici locustis ac mel
mũdissĩe bestie. ħ ẽ gentił ppłi cͥcũdat᷑
exuuiis deformitate eius ip̃e gesta¬
ret.zona u̾o pellicea qͥd ad demõst̃c
restricta sit ad uͥtute. et q̃ añ luxuri¬
ando dilatabat᷑ in pinguedĩe. nĩc ab¬
stinendo attenuatur inpelle. Exitũ
uoluptate capnt enis petierit. Q
mirum si saltat̾x cccidit ꝓpħam. cũ
sciamꝰ qr luxuria semꝑ ẽ inimica in¬
sticie. et ꝙ ñiquitas sine cessatõe ꝑse¬
qͥt᷑ u̾itatem /in qͦ fco gnͣde mist̾ium
ꝯtinet᷑. Nam utiq saltatrix ista
synagoge ẽ ꝯꝑanda q̃ xp̃m dũ luxiͣ¬
at᷑. occioit. Qd̾ aũt ista saltatrix sy¬
naga sit. dicit doꝰ ad iudeos. Canta¬
nimꝰ uobis et nõ saltastis. Cur ãt
⁊ iohis corpore caput ablatũ sit. ma¬
nifesta res ẽ. Ioħes eni sicut scͥptis
astu̾it᷑. typũ leg̃ g̾ebat. De dño aut̃

Expanded text:
itutis obsequium? Quae praeclarior abstinentia, quam spretis vitae hujus deliciis, stridulis vesci locustis ac mellmundissimae bestiae, hoc est, gentilis populi circumdatus exuviis, deformitatem ejus ipse gestaret? Zona vero pellicea quid aliud demonstrat, restrictam esse ad virtutem; ut quae ante luxuriando dilatabatur in pinguedinem, nunc abstinendo attenuaretur in pellem? 6. Exvoluptatem caput ejus petierit? Quid mirum si psaltria occidit prophetam ? Scimus quia luxuria semper est inimica justitiae, et iniquitas sine cessatione persequitur veritatem. In quo facto grande mysterium continetur; nam utique ipsa psaltria Synagogae atur, occidit. Quod autem ista psaltria Synagoga sit, dicit Dominus ad Judaeos: Cantavimus vobis, et non saltastis . 7. Cur autem a Joannis corpore caput ablatum sit, manifesta res est. Joannes, sicut Scripturis astruitur, typum Legis gerebat: de Domino autem
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ apd̾ te ẽ fons uite. Tal ebri¬
etas non eu̾tit mẽtẽ. Seo tñ rapit
sursum. et obliuionẽ p̾stat õium
terrenoꝵ. Sed si possumꝰ toto affcũ
ad fontes aquaꝵ. ita desto̾at aĩma
mea adte ds̃. Qd̾ forte adhuc pp̃
egritudines aĩe quas de scłi amore
concepit. nec gustare sumꝰ ydonei.
Qmͣ dłcis ẽ dominꝰ uł credamus
scĩs de filio suo qui factꝰ est ẽ ei ex

Expanded text:
am apud te est fons uitae. talis ebrietas non euertit mentem, sed tamen rapit susum et obliuionem praestat omnium terrenorum; sed si possumus toto affectu iam ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, deus. Qaegritudines animae, quas de saeculi amore concepit, nec gustare sumus idonei quam dulcis est Dominus, vel credamus sanctis de Filio
Abbreviated transcription (Latin):
orem hoĩem non distamus apecore.
nisi ꝙ figura corporis non prom.
s erecti Sumus. qua inre amonie¬
mur ab eo qui nos fecit. ne melio
a quib corporis erectione disca¬
mus. non ut in ea que sblimiast
in corͥb aĩmũ prohiciamus. Nã
ħ in talib quietem uoluntatis
appete̾ ꝓst̾uere est ãĩmum. Sed
sicut corpꝰ ad ea q̃ sunt excelsa cor
sa erigendꝰ ẽ. non elatione suꝑbie
s pietate iusticie. E¬

Expanded text:
omnibus non distamus a pecore, nisi quod figura corporis non proni, sed erecti sumus. Qua in re admonemur ab eo qui nos fecit, ne meliora quibus corporis erectione distamus. Non ut in ea quae sublimia sunt in corporibus animum projiciamus; nam vel in talibus quietem voluntatis appetere, prosternere est animum. Sed sicut corpus ad ea quae sunt excelsa corpsa erigendus est, non elatione superbiae, sed pietate justitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
q ein iusticia in nob̃ fu̾it res est
nescio quis ad illũ fonte ad saginã
illa tanꝙͣ stillicidia queda sunt q̃
uitã nr̃am molliãt et duram iniqͥta¬
tem solũmꝰͦ deside̾mꝰ depleno fonte in¬
sticie saginari. desidemus ubertate il¬
la saçiari. de qua dicit in pͦs. Inebria¬
bunt᷑ ab ubertate domꝰ cue et c̃. Super¬

Expanded text:
que justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae
Abbreviated transcription (Latin):
locutõis. nͥ aliene cõsueticonis cõ
et eosunt ĩfirmiores quo dectõẽs
uideri uolunt. nonteꝵ scĩa qͣ hedi¬
ficamur. s signoꝵ qua nõ inflari
dĩo difficile est. Cum et ip̃a reꝵ
scĩa sepe ceruicem erigat. nͥ dm̃co
repͥmat᷑ iugo.

Expanded text:
nis conset eo sunt infirmiores, quo doctiores videri volunt, non rerum scientia qua aedificamur, sed signorum, qua non inflari omnino difficile est, cum et ipsa rerum scientia, saepe cervicem erigat, nisi Dominico reprimatur jugo.
Abbreviated transcription (Latin):
ti totar massã corrũpit. ista et alia hiis
siłia q̃ longum ẽ dr̃e / que ab ĩpitis aut
pua aut ulra pcc̃a ẽe credũt᷑ aurĩs ordi¬
nate familiis remon̾i. et ħ pcipite. ut
sic kalẽdas istas colãt quõ alioꝵ m̃siũ

Expanded text:
ista, et alia his similia, quae longum est dicere, quae ab imperitis aut parva, aut nulla peccata creduntur; a vestris ordinate familiis removeri: et hoc praecipite, ut sic calendas istas colant, quomodo aliorum mensium
Abbreviated transcription (Latin):
tas tue rectitudĩ coeqri. Tu dñe
diligis sontudĩe. Ego młtitudi¬
nem. Tu silentiu. Ego clamo¬
rem. Tu u̾itatẽ. Ego uanitatẽ.
Tn mũditiam. Ego ĩmũdiciam
sequor. Quid plura dũe. tu uere
donꝰ Ego malus. Tu piꝰ. Ego ĩpiꝰ.
Gu sumꝰ Ego mif. Tu iustu. Ego
iustꝰ. Tu lux. Ego cetꝰ. Tn uita.
ego mortu. Tu medicina. Ego eg̾
Tu gaudium. Ego tͥsticia. Tu sũ¬
ma u̾itas. Ego u̾o uniu̾sa uanitas
ut õĩs homo uiuens. Heu qͥd gͥ o
creator dicam. Ant qͥd o creator fa¬
ciam. creatura tua sũ ian ad in¬

Expanded text:
a tuae rectitudini adaequari? Tu, Domine, diligis solitudinem, ego multitudinem; tu silentium, ego clamorem; tu veritatem, ego vanitatem; tu munditiam, ego immunditiam sequor. Quid plura, Domine? Tu vere bonus, ego malus; tu pius, ego impius; tu sanctus, ego miser; tu justus, ego injustus; tu lux, ego caecus; tu vita, ego mortuus; tu medicina, ego aeger; tu gaudium, ego tristitia; tu summa veritas, ego universa vanitas, ut omnis homo vivens . Heu! Quid igitur, o Creator, dicam? Audi, o Creator. Creatura tua sum, jam peri
Abbreviated transcription (Latin):
ctu cõcepta extrinscecꝰ. atꝙ ꝑ eosde
sensus introrsꝰ adeꝑtes puriores cor¬
Sp̃m corporeũ uoco aerem. uł potiꝰ
ignem qui pre sui sb̃tilitate uideri
nõ põt. et corpora int̾ius uegetando
uinificat. Quedam aũt uegetat
sensum tm̃ hñt. ymaginationem¬
fecto. hanc uim ẽẽ sb̃tiliore. et ubi

Expanded text:
ctu concepta extrinsecus, atque per eosdem sensus introrsus ad partem puriorem corSpiritum corporeum voco aerem, vel potius ignem, qui prae sui subtilitate videri non potest, et corpora interius vegetando vivificat. Quaedam autem vegetat sensum et imaginationemrofecto hanc vim subtiliorem esse, et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Multa uidet aĩa corpor alibꝰ ccłis
Multa etiam phantastica ymaginatc̃e
concipit. et ubiq qiͣ distendit᷑ mo¬
uet᷑ eugit᷑. et fluctuare indet᷑. nõ ase
egrediẽs. s ĩ seipa tanꝙ ĩ magno per
milis fias illi. s respõde ĩsipiẽti cõtra ip̃iꝰ insipiẽcia. ne nõ uideatur sibi sapiens esse. s¬
currens spacio ꝑuagat᷑. Non exit ad
illa s tractib sius sibi illa repñtat.
Ht̃ si quide in se qiͣ quãda latitudĩe¬

Expanded text:
tio. Multa videt anima carnalibus oculis, multa etiam phantastica imaginatione concipit: et ubique quasi diffunditur, movetur, erigitur, et fluctuare videtur: non a se egrediens, sed in semetipsa tanquam in magno permilis fias illi; sed responde insipienti contra ipsius insipientiam, ut non videatur sibi sapiens esse. currens spatio pervagatur; et non exit ad illa, sed tractatibus suis sibi illa repraesentat. Habet siquidem in se quasi quamdam latitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
lis tenebris deleccari ꝙͣuis non
põt infulgẽtissima luce defigri:
Deꝵ ecce iam talem cõstituamꝰ
aĩa hũanã corruptibli ĩ hoc corpoe
que et sinõoum illa emiuẽtissia
pfectione catitatis dĩ onĩs motꝰ
terrene libidĩs ab sorbuerit. atq
cõsũpẜit ac tñ iista minore iu¬
sticia adillicitũ aliquid oꝑandũ.
eide libidim nulla inclinatione
consentiat. ut ad illam uitã iam
ĩmortale ꝑtineat. diliges dñm
dm̃ tinĩ ex coco corde tuo ex tota
aĩa tua. et ex tota mente tua.
Ad hanc aũt nõ regnet pcc̃m.
in nr̃o mortali corpore ad obedi¬
endũ desidiis eiꝰ. Ad illã nõ con¬
cupisces. Ad istam post conc̾upi¬
scentias tuas non eas. Ad illã
nichil amplius quere qmͣ in ea
ꝑfcõne ꝑsiste̾ adistam. hoc qd̾ ait.
in oꝑe hr̃e. et illius m̾cedẽ ꝑfectõ¬
nem pro mercede sꝑare. ut ꝑ illã
iustꝰ sine fine uiuat in spem quã
mista desiderauit in spe ꝑ hanc ãt

Expanded text:
lis tenebris delectari, quamuis non lis tenebris delectari, quamuis non possit in fulgentissima luce defigi. uerum ecce iam talem constituamus animam humanam in hoc corruptibili corpore, quae etsi nondum illa supereminentissima perfectione caritatis dei omnes motus terrenae libidinis absorbuerit atque consumpserit, tamen in ista minore iustitia ad inlieitum aliquid operandum eidem libidini nulla inclinatione consentiat, ut ad illam uitam iam inmortalem pertineat: diliges dominum deum tuumextoto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota uirtute tua, ad hanc autem: non regnet peccatum in uestro mortali corpore a d oboediendum desideriis eius, ad illam: non concupisces, ad istam: post concupiscentias tuas non eas, ad illam nihil amplius quaerere quam in ea perfectione persistere, ad istam hoc quod agit in opere habere et illius perfectionem pro mercede sperare, ut per illam iustus sine fine uiuat in sperare, quam in ista desiderauit, per hanc autem
Abbreviated transcription (Latin):
ex tota mente cui ẽ de proximo
diligendo alteꝵ consequẽs ĩ illa
uita implebimꝰ. eñ uidebimꝰ fa¬
cie ad faciẽ. Sed io nob etiãm
ĩ hac p̾ceptũ ẽ ut admonẽmur
quid fide exposce̾. Quid spe ꝓmis¬
sa sꝑare. et obliuisçendo q̃ retro
sunt ĩ q̃ ant̾iora sũt nes extẽde̾
debeamiꝰ . ac ꝑ hoc qnͣtũ in udet᷑
in ea que ꝑficienda ẽ iusticia
multum in hac uita ip̃e ꝓficit.
qui qmͣ longe sit aꝑfectione
iusticie ꝓficiendo cognouit. S
si dici põt quedã iusticia minor
etiam ꝑtin̾e ne peccet. Neq eĩ
si ẽẽ nõdũ põt tanta dilectio dĩ.
qnͣta illi cognitõi plene ꝑfecte¬
q debetur iam culpe deputãd̃
est. Aliud est enĩ totam nõdũ
exeqͥ caritatẽ. Aliud nullã seqͥ cupi¬
ditatẽ. Qm̃ obrem debet hõ ꝙͣuis
longe minꝰ amet dm̃ ꝙͣ eum põt
amare cõspectũ nichil tñ appetere
illicitũ. Sicut et̃ in hiis que adia¬
cẽt sensib corporis põt oocłs nul¬

Expanded text:
ex tota mente, cui est de proximo diligendo alterum consequens, in illa vita implebimus, cum videbimus facie ad faciem. Sed ideo nobis hoc etiam nunc praeceptum est, ut admoneremur, quid fide exposcere, quo spem praemittere, et obliviscendo quae retro sunt, in quae anteriora nos extendere debeamus. ac per hoc, quantum mihi uidetur, in ea quae perficienda est iustitia multum in hac uita ille profecit, qui quam longe sit a perfectione iustitiae proficiendo cognouit. Sed si dici potest quaedam iustitia minor istam pertinere ne peccet. neque enim si esse nondum potest tanta dilectio dei. quanta illi cognitioni plenae perfectaeque debetur, iam culpae deputandum est. aliud est enim totam nondum adsequi caritatem, aliud nullam sequi cupiditatem. quamobrem debet homo, quamuis longe minus amet deum quam eum potest amare conspectum, nihil tamen appetere inlicitum. sicut etiam in his quae adiacent sensibus corporis potest oculus nul
Abbreviated transcription (Latin):
mur. non ut in eis ꝑseu̾antes licẽ¬
tiam male freer faciendi nos ꝑ ele¬
mosinas cõꝑare credamꝰ Iteo aũt
et dextris. elemosinas ab eis fcãs
et simst̾s non factas se ĩputaturũ
eẽ p̾dixit. ut hic ostenc̾et qnͣtum
ualent elemosine ad pͥora delẽda.
non ad ꝑpetua cõmittenda pcc̃a. ti

Expanded text:
mur, non ut, in eis perseverantes, licentiam malefaciendi nos per eleemosynas comparare credamus. Ideo autet dextris elemosynas ab eis factas et sinistris non factas se imputaturum esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum ualeant elemosynae ad priora delenda, non ad perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dñt quales cũq elemosias
pro pcc̃is cotidianis et magnis
eam cotidiana remissio seq̃ret᷑.
uideant serẽ dice̾ absur dam acq
rioicłam. Sic enĩ coge̾nt᷑ fatẽi
fieri posse ut opulentissimꝰ homo
decẽ nũmuł diurnis ĩ eleõsina
expensis homicidia et adulteria
et nepharia queq̃ fcã redim̾et
mũ est dicẽ. Profecto si querat᷑

Expanded text:
nt, qualescunque eleemosynas pro peccatis quotidianis et magnis,ea quotidiana remissio sequeretur, viderent se rem dicere absurdam atque ridiculam. Sic enim cogerentur fateri fieri posse ut opulentissimus homo, decem nummulis diurnis in eleemosynas impensis, homicidia, et adulteria, et nefaria quaeque facta redimeret. m est dicere, profecto si quaerat
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥb etia p̾eur sor ille dicebat.
cotidianoꝵ criminũ ppet̾coe con¬
fodiũt. primũ quia in aufendis
reb alienis longe pła diripiunt
ex quib ꝑ exigna panꝑib largiẽ
do. xp̃m se adhoc pasce̾ existimant.
ut licẽtiam malescõꝵ se ab illo emis¬
se. uł cotidie potiꝰ em̾e credentes se¬
curi dãpnabilia tanta cõmittant.
Qui si ꝑ mio scelere om̃ia sua di¬
stribuerent. indigentib menbͣs
xp̃i. nisi desist̾e̾nt a talib factis.
heñdo caritate que nõ agit ꝓperã
aliquid eis prodesse non posset
Qui g ͦ dignas pro suis peccatis
elemosinas. facit. priꝰ eas incipiat
fac̾e̾ a seip̃o. Indigium ẽ enĩ ut in
se non faciat qui facit in ꝓximũ

Expanded text:
 Christi praecursor ille dicebat: cottidianorum criminum perpetratione confodiunt: primum, quia in auferendis rebus alienis longe plura diripiunt, ex quibus perexigua pauperibus largiendo Christum se ad hoc pascere existimant, ut licentiam malefactorum ab illo se emisse uel cottidie potius emere credentes securi damnabilia tanta committant. Qui si pro uno scelere omnia sua distribuerent indigentibus membris Christi, nisi desisterent a talibus factis habendo caritatem, quae non agit perperam, aliquid eis prodesse non potest. Qui ergo dignas pro suis peccatis elemosynas facit, prius eas facere incipit a se ipso. Indignum est enim, ut in se non faciat, qui facit in proximum,
Abbreviated transcription (Latin):
tico canticoꝵ legit᷑. Ortus conclu¬
sus fons signatus. putẽ aque iuiue
ꝑadisus cum fructu pomoꝵ nñ ceci¬
derut. uł aꝑta et corporali sepati
one heretici. uł occłta et sp̃ali qmͣ¬
uis in ea corporaliter ẽẽ indeantur
om̃s ꝑuersi.

Expanded text:
tico canticorum: hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. inde ceciderunt uel aperta et corporali separatione omnes haeretici uel occulta et spiritali, quamuis in ea corporaliter esse uideantur, omnes conuersi
Abbreviated transcription (Latin):
identia młtes diu̾si erroris hereticos
eẽ ꝑmittit. ut cum insultant nobis
acq int̾rogant nos ea que nescimus.
Sie excutiamꝰ pigritiam. et diuinaᷤ
scripturas noscẽ cupiamꝰ. In ꝓlogo¬

Expanded text:
ina multos diversi erroris haereticos esse permittit ut cum insultant nobis et interrogant nos ea quae nescimus, vel sic discutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
t. Dilexisti me unice
amator meꝰ anteqmͣ diligem te.
et adymaginem tuam creasti
me. om̃ib creaturis cuis p̾posui¬
sti me. Quam dignitatẽ cũc con

Expanded text:
. Dilexisti enim me, unice amor meus, antequam diligerem te, et ad imaginem tuam creasti me, omnibus creaturis tuis praeposuisti me: quam dignitatem tunc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
.. Wxretici ex eisdem scͥpturis ĩ aĩa
non caritate inflãmandas. seduene¬
no ꝑimendas insiliũt. Quod nõ cõ¬
dentie etiã ista dispõitio cribuenda ẽ.
Non quia ip̃a pec̃ores facit. S ed qr
gere. ut ip̃a sit pena pcc̃i. quoꝵ tam̃
morte. filii catholice eccłie. tanꝙͣ qui¬
busdã spmis asõpno excitantur. et
ad ĩtelligentia dinaꝵ scͥpturaꝵ ꝓfici¬

Expanded text:
 est ex eisdem Scripturis in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt, quod non condentiae etiam ista dispositio tribuenda est, non quia ipsa peccatores facit, sed quiagere: ut ipsa sit poena peccati: quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis a somno excitantur, et ad intelligentiam Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. Nñquid fecit contralege suã
neq enim pat̾ eiꝰ sine filio dederat le¬
gem. sicelum et cerra. et om̃ia que ĩ
eis sunt ꝑ ip̃m fcã sunt. lex sine u̾bo
dei quõ scripta. ẽ. Non ergo de contra
legemsuam. qr nec imꝑator contra legẽ
suam facit. qñ confessis dat induigẽ¬

Expanded text:
tus fecit contra legem suam? Neque enim Pater ejus sine Filio dederat legem. Si coelum et terra et omnia quae in eis sunt per ipsum facta sunt, lex sine Verbo Dei quomodo conscripta est? Non ergo Deus contra legem suam, quia nec imperator contra leges suas facit, quando confessis dat indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Di falsa
de deo credit. uł de anqua ꝑte doctri¬
ne que ad fidei ꝑtinet edificatoẽm¬
ꝑtinet. Ita non querentis eñ rõne
cẽꝑatꝰ sit. S in cõcusse credentis ⁊i ͨ
om̃ino scientis oppimone uł errore
discordans hereticus ẽ. et foris ec¬

Expanded text:
i falsa de Deo credit vel de aliqua parte doctrinę, quę ad fidei pertinet edificationem, ita ut non querentis cunctatione temperatus sit, sed inconcusse credentis nec omnino scientis opinione atque errore discordans, hereticus est et foris
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑. Nam cũ adipisci certissimũ ac sũ quas¬
q dilex̾it quod nullo pc̃o fit ꝙͣ dui ant
mala corporis. atq forcuita formidãt᷑ si cõt
Ille aũt nascendo mirabir et opan¬
do cõciliauit caritatem. moriendo at̃ gi
et resurgendo exclusit timore. Iam
ũo talez se incet̾is teb om̃ib p̾buit.
quas ꝓseqͥ longum ẽ ut dina clem̃tia lia p
quo porrigi et huana ĩfirmitas quo
possit euehi sentiremꝰ¬

Expanded text:
. nam cum adipisci certissimum ac sumue dilexerit — quod nullo pacto fiet, quamdiu mala corporis atque fortuita formidantur — ille nascendo mirabiliter et operando conciliauit caritatem, moriendo autem et resurgendo exclusit timorem. iam uero talem se in ceteris rebus omnibus praebuit, quas persequi longum est, ut et diuina clementia, quo porrigi, et humana infirmitas, quo possit euehi, sentirem
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ex ꝑsona patris. filius meus
es tu. Ego hodie genui te. Hodie
inquit genui te. łudie dicit. non
filium uelut diem lucemq genuit.
intelligas in illa natinitate saluato¬
ris nõ cam hoĩem natum eẽ qmͣ lu¬
men qd̾ ful geat cimctis. luceat um¬
u̾sis. Nudie aute dicitur quod ueld̃
pñs et indeficiens lim̃. cucta scła¬
iugi ac ꝓpetua luce cõtineat. et pro
ip̃a ꝑpetuitate lucis ima dies ẽẽ ꝓpͥe¬
iudeatur. Unde ait ꝓpḣa. Mille¬
in eo dĩnitatis eternitas. Hodie aut
nocatur eo ꝙ eum nec netusta antiqͥ¬
tate p̾terita subt̾fugiunt. nec futũa
ignorare p̾t̾eunt. S tanꝙͣ potissimũ
lumen cũcta continet uniu̾sa cogno

Expanded text:
David ex persona Dei Patris: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Hodie, inquit, genui te; hoc est, non Filium velut diem lucemque genuerit.intelligitur in nativitate Salvatoris non tam hominem natum esse, quam lumen, quod fulgeat cunctis, luceat universis. Hodie autem dicitur, quod velut praesens et indeficiens lumen cuncta saeculi perpeti luce contineat, et pro ipsa perpetuitate fulgoris una dies esse videatur. Unde ait sain eo divinitatis aeternitas. Hodie autem vocatur, quod eum nec vetusta antiquitate subterfugiunt, 492 nec futura ignoratione praetereunt. Sed tanquam potentissimum lumen cuncta contin
Abbreviated transcription (Latin):
uesle ut arescamus. S os ad ip̃
fonte pon̾e/ ubi aqua non deficit
Qͥnoluit suo consilio uiu̾e adam.
lapsꝰ ẽ ꝑ eum qui ante ceciterat ꝑ
suꝑbiam . qͥ ei calicem ip̃ius suꝑbie

Expanded text:
le satiari ut arescamus: sed os ad ipsum fontem ponere, ubi aqua non deficit. Quia voluit suo consilio vivere Adam, et lapsus est per eum qui ante ceciderat per superbiam, qui ei calicem ipsius superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s quib facẽt diuites eos/ quos
ĩuenit pauꝑes. Ip̃e ẽ enĩ qui sp̃u
scõ ditauit corda pauꝑũ. et exina¬
cas aĩas cõfitendo peccata ĩpleuit¬
ꝑ opulentiis iustitie qui dĩtem
potuit facere piscatorem dim̾tẽ¬
do recia sua ꝙ hẽbat cõtẽpuẽtem.
ꝙ nõ hẽbat haurientẽ. Infirma eĩ
mũdi elegit deus ut confunde̾t
fortia. et nõ de oratore piscatorẽ
Sed de piscatore lucratꝰ ẽ oratorẽ.
De piscatore lucratꝰ est senatorez.
De piscatore lucͣtꝰ ẽ imꝑacorẽ. a¬

Expanded text:
 quibus faceret divites eos quos invenit pauperes. Ipse est enim qui Spiritu sancto ditavit corda pauperum, et exinanitas animas confitendo peccata, implevit opulentia justitiae; qui potuit divitem facere piscatorem, dimittendo retia sua, quod habebat contemnentem, quod non habebat haurientem . Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Et non de oratore piscatorem, sed de piscatore lucratus est oratorem, de piscatore lucratus est senatorem, de piscatore lucratus est imperatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
cõnexione dei sũmi tribiuint uo¬
luntati et potestati. ꝗ optime et
l̾acissime creditur. cum cimeta sci¬
re aũꝙͣ fiant et nichil ĩordinatu
relinquere a quo sunt om̃s potesta¬
dei sumi uolinitate cui potestus ĩsu¬
ꝑabiłr ꝑ cũcta porrigit᷑ eos appellare
nulla parendi mora ẽ. assu ĩpig̾. fac
nolle comitabor geniens małꝙ pati¬
ar facere qd̾ licuit bono ducũt uolẽtẽ
fata. nolentẽ trahunt. nẽpe endentũ¬
sime. ħ ultĩo u̾su ea fata appellauit
q̃ suptadix̾it sũmi pr̃ĩs uoluntate
cui seꝑatũ obedire dicit. ut uolens
ducatur. et nolẽs trahat᷑. qm̃ .s. du¬

Expanded text:
conexionem Dei summi tribuunt uoluntati et potestati, qui optime et ueracissime creditur et cuncta scire antequam fiant, et nihil inordinatum relinquere; a quo sunt omnes potestaDei summi uoluntatem, cuius potestas insuperabiliter per cuncta porrigitur, eos appellare nulla parendi mora est. Adsum inpiger: fac nolle, comitabor gomens Malusque patiar, facere quod licuit bono. Ducunt uolentem fata, nolentem trahunt. Nempe euidentissime hoc ultimo uersu ea fata appellauit, quam supra dixerat summi patris uoluntatem; cui paratum se oboedire dicit, ut uolens ducatur, ne nolens trahatur; quoniam s
Abbreviated transcription (Latin):
nr quinsłm pecm̃m hiũt. tanto af¬
fectũ et tanta dilectione nes pes¬
catores dignatur amare ut quod
nos patimur seip̃m pati testetur
Quare nos qui sine pcc̃o nõ suma
et qui pcc̃a nr̃a per caritatem redi¬
nĩe possumꝰ non tam ꝑfecto amo¬
re eum diligimꝰ dum tm̃ nos di¬
lexit. ut etiam ꝓpriũ filium pro
nobis pecorib morti trade̾t. Et¬
soeo dũ tantã benignititẽ et mi¬
ẜicordiã ergo nes exibuit uigile

Expanded text:
nullum peccatum habuit, tanto affectu et tanta dilectione nos peccatores amare dignatur, ut quod nos patimur, se ipsum pati testetur: quare nos, qui sine peccato non sumus, et qui peccata nostra per charitatem redimere possumus, non tam perfecto amore eum diligimus, dum tanto nos dilexit, ut etiam proprium Filium suum pro nobis peccatoribus morti traderet? Et dum tantam benignitatem et misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
re curemꝰ. et ut citius fiat dñi clem̃¬
tiam cotidie hũiliter exoremus dicẽ¬
citui sanguine redemisti. et ex aqua
et sp̃u sancto uoluntarie guͣasti. fac
nos de hac miẜrima pegnatione ad
cũ btĩssimis angelis. et felicissimis

Expanded text:
 et ut hoc citius fiat, Domini clementiam quotidie humiliter exoremus, dicenFilii tui redemisti, et ex aqua et Spiritu sancto voluntarie regenerasti, fac nos de hac miserrima peregrinatione ad cum beatissimis angelis et felicissimis
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in templis suns et ĩ oĩb simul
in unũ cõgregatis tanꝙͣ in tẽplo suo.
quod templimm qm̃ du sicut archa
nor. in hoc scło fluctuat. fit qͥd ĩpͦs. sc¬
ꝑtum est. Deus diluniũ mhĩtat.¬

Expanded text:
quam in templis suis, et in omnibus simul in unum congregatis, tanquam in templo suo; quod templum quandiu, sicut arca Noe, in hoc saeculo fluctuat, fit quod in psalmo scriptum est: Dominus diluvium inha
Abbreviated transcription (Latin):
cõẜues. Semꝑ eni de alto peior
fit ruma. Quod si t̾ ut asẜ̾is qͣ¬
dam supiores uł equales ẽ qͥd te
ledit. quid te nocet. Caue prorsꝰ
nõdũ aliis locum celsiticonns ĩ¬
utdes. Illu miitteris de quo sc̃¬
pcu retiues. Inuidia dyaboli
mors iutrauit in orbem t̾raꝵ.
Imitant᷑ aũt illũ qui st̃ ex par

Expanded text:
s. Semper enim de alto pejor fit ruina. Quod si tibi, ut asseris, quidam superiores, alii aequales sunt, quid te laedit? quid te nocet? Cave prorsus, ne dum aliis locum celsitudinis invides, illum imiteris, de quo scriptum est: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum . Imitantur autem illum qui ex par
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfunde̾nt᷑ negantes. Nesciunt emi
quid nob̾ bom operati sunt malo
suo. suspensus ẽ saccꝰ et qiͣ letatus ẽ
ĩpius. Conscidit saccum lancea ꝑse¬
cutor. et fudit p̾tium nr̃m redẽptor
Cantet ergo xp̃s redẽptor. Gemat
iudas uenditor. erubescat Iutẽ ep̃tõ¬

Expanded text:
confunderentur negantes. Nesciunt enim quid boni nobis operati sunt malo suo. Suspensus est saccus, et quasi laetatus est impius. Conscidit saccum lancea persecutor, et fudit pretium nostrum Redemptor. Cantet Christus redemptor, gemat Judas venditor, erubescat Judaeus empto
Abbreviated transcription (Latin):
erat cum ilł diuisurꝰ. Ofites mortua
mortuus ẽ filius tuus. Quidquid di¬
cas mortuo debes qd uiuo ẜuabas. xꝰ¬
precessit. Cur p̾cedenti non mittis
nizate nobis thesauros in celo. et c̃.

Expanded text:
ratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo servabas. praecessit, cui praecedenti non mittis rizate vobis thesauros in coelo .
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuas tu filiis tuis. Et filii tui filiis
pcepta dei. Quare non illi potius
impẽdis om̃ia qui te facit ex nicħo
Qui te fecit. ip̃e te pascit. Ex hiis
que fecit ip̃e et pascit filios tuos.
dicit᷑ de quodam quare nõ facit
elemosinam. qr ẜuat filiis suis. cõ¬
tĩgit ut amittat unũ. Si pp̃ illum
ẜuabat mittat post illum ꝑtem
suam. Quare illã tenet in seculo

Expanded text:
servas tu filiis tuis, filii tui filiis cturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. dicitur delemosinam? Quia servat filiis suis. Contigit ut amittat unum; si propter filios servabat, mittat post illum partem suam. Quare illam tenet in sacculo
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas tẽꝑamentũ ẽ discipline
et disciplina condimentũ est poi
ita ardiiam secteris disciplinam.
ut remoueas bonitatẽ. quibꝰ bt̃o
dauid idcirco scĩam p̾catur adiũgi
ut directo m̃tis nr̃e iudicõ scire pos¬
simꝰ qualr̃ in nobis ẽẽ possit. et
distͥctior bonitas et blandior disci

Expanded text:
bonitas est temperamentum disciplinae, et disciplina condimentum est boniita arduam secteris disciplinam, ut removeas bonitatem. Quibus beatus David idcirco scientiam precatur adjungi, ut directo mentis nostrae judicio scire possimus, qualiter in nobis esse possit et districtior bonitas, et blandior disci
Abbreviated transcription (Latin):
et iusticiam. Irucentia erg̃o q̃ sig¬
ficat ip̃am contẽplationẽ u̾itatis ab
oĩ ore hũano alienã qr ẽ ĩ effabilis ꝙ
sielcqui uelis parturis eam potiꝰ qm
paris quia ibi et audiuit apłs ĩef¬
fabilia uerba que nõ licet hoĩ loqui.
Iec gͦ prircentia t̾ram circuit. que
ht̃ auꝵ et carbuncłm et lapidem
p̃ssinũ .i. disçiplinã uiuendi q̃ ab
oĩb terrenis sordib. qiͣ de cocta eni
fulgor nocte non uĩcitur. et uitam
et̾nam q̃ u̾ĩditate lapis pͣssim sig¬
ficat᷑. Pp̃ uigorem qui non arescit.
Fluuiꝰ aute ille qui circuit terrã.
ethyopem młtũ callida et feruẽ¬
teni significat fortitudine coloris
actõis a lacrem atq ĩpigra. Terciͣ
aute tygͥs uadit contra assynos.
et signticat tẽꝑantĩam q̃ resistit li¬
bidim multum adu̾santi cõs iliis
prucentie. Deꝵq płimũ ĩ sc̃pturis
assyrii adu̾sarioꝵ loco. Quartꝰ flu

Expanded text:
t intelligi. Prudentia ergo, quae significat ipsam contemplationem veritatis, ab omni ore humano aliena, quia est ineffabilis, quam si eloqui velis, parturis eam potius quam paris: quia et ibi audivit Apostolus ineffabilia verba, quae non licet homini loqui. Haec ergo prudentia terram circuit, quae habet aurum et carbunculum et lapidem prasinum, id est, disciplinam vivendi, quae ab omnibus terrenis sordibus quasi decocta enitfulgor nocte non vincitur; et vitam aeternam, quae viriditate lapidis prasini significatur, propter virorem qui non arescit: fluvius autem ille, qui circuit terram Aethiopiam, multum calidam atque ferventem, significat fortitudinem calore actionis alacrem atque impigram. Tertius autem Tigris vadit contra Assyrios, et significat temperantiam, quae resistit libidini, multum adversanti consiliis prudentiae. Unde plerumque in Scripturis Assyrii adversariorum loco ponitu
Abbreviated transcription (Latin):
cõplent᷑. Nimisq absurdum ẽ. ut
dieat᷑ aliques homĩes ex hac in illã
ꝑtẽ occeam ĩm̃sitate traiecta. naui¬
gare ac ꝓuenire potuisse. ut enaz
uuc ex uno pͥmo hoĩe genꝰ institu̾et᷑
humanum.

Expanded text:
conplentur, nimisque absurdum est, ut dicatur aliquos homines ex hac in illam partem, Oceani inmensitate traiecta, nauigare ac peruenire potuisse, ut etiam illic ex uno illo primo homine genus institueretur humanum.
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. nob̾ adu̾sa pedib nr̃is calca¬
re uestigia. nlła rõne credend̾ ẽ. ne
q ulla ysto ꝰ cognitõe didiscisse se af¬
firmant. s qiͣ r̃ocm auto cõiectant eo
ꝙ int̾ cõnexa celi terra suspensasit.
euude q lecum mũdꝰ hẽat et ĩfimũ
et medium. et exħ oppinant᷑ alt̾a
carere. non possesnec attendunt et̃¬

Expanded text:
occidit nobis, adversa pedibus nostris calcare vestigia, nulla ratione credendum est. Neque hoc ulla historica cognitione didicisse se affirmant, sed quasi ratiocinando conjectant, eo quod intra convexa coeli terra suspensa sit, eumdemque locum mundus habeat, et infimum, et medium: et ex hoc opinantur alteram carere non posse. Nec attendunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
d᷑. qr inus de uno nascit᷑. sic̃ splen¬
dor unꝰ ẽ lucis. unũ ẽ uerbum cor¬
citur nequaqmͣ neq̃qm̃ a gñante
sepatur. Unicus ẽ patri. ut menti
sensus. ut cordi uerbũ. ut forti u̾t̾.¬
et ut sapientia sapienti.

Expanded text:
 enim de uno nascitur, quia et splendor 63 unus est lucis, et unum est verbum corcitur, nequaquam a generante separatur. Unicus est, ut menti sensus, ut cordi verbum, ut forti virtus, ut sapientia sapienti.
Abbreviated transcription (Latin):
s usq in milia miliũ reddat. ut
puta. Si quis ex semine dauid di¬
ligat deũ quẽ constat utiq porro
aute mille ãnos fuisse. huic addit᷑
mĩa dei ut in nccͣitate duab suf¬
qr et ip̃e dei cultor ẽ. et ex eiꝰ semĩe
etiam qui amau̾it deum. et ĩhoc
clem̃tia dei laudabłr ẽ ut odio nñ¬
tib se. usq in terciam et qrͣtam
reddat ꝓgeniem. et nõ ĩ milia mi¬
lium. Ut si in q̃ntam ꝓgenie trac¬
tum fuerit malũ. Ince iteꝵ caput
hr̃e ĩcipiat. ut ex eo nuͣet᷑ usq ad
t̾riam et qͣrtam ꝓgeĩe. ¶ ed dic̃
cõgrua datur uiudcã. Filiis aute
ꝙ plus dicit reddi pena est patrũ.
Et siqueras accesu leg̾ pocõres plꝰ
fiũt rei sicut et lameth pat̾ Cay¬

Expanded text:
sed usque ad millia millium reddat. Ut sed usque ad millia millium reddat. Ut puta, si quis ex semine David diligat Deum, quem constat utique porro ante mille annos fuisse: huic additur misericordia Dei, ut in necessitate, duabus sufquia et ipse dei cultor est et ex eius semine est, qui amauerit deum. et in hoc clementia dei laudabilis est, ut odio habentibus se usque in tertiam et quartam reddat progeniem et non in milia milium, ut si in quintam progeniem tractum fuerit malum, inde iterum caput habere incipiat, ut ex eo numeretur usque ad tertiam et quartam progeniem. Sed dicet congrua datur uindicta, filiis autem quod plus dicit reddi, poena est patrum. et si quaeras, accessu legis peccatores plus fiunt rei, sicut et Lamech et
Abbreviated transcription (Latin):
ditõem młtoꝵ. Cũ t̾rore gͦ locutꝰ
Quis enĩ malũ et mali hoĩs fi¬
lum ñ duplici gen̾e execret᷑. quõ
bonũ et bom filum duplici m̾ito
censet honorand̾. Iocirco autẽ ĩ ter¬
tiam et qͣrtã ꝓgeniem reddere se
ꝓmisit. ut si post patrẽ malus filiꝰ
non sequatur pfĩdiam patris. Ne¬
pes aut aui in mał ĩmitator exi¬
stens sciat se nõ ĩmunẽ futuꝵ a se
aui sed patris secutus uestigia te¬
stam̃tũ diligit dĩ. Non ignoret
ĩpies patres ut agnoscẽtes qnͣtũ
mali prestet sectatio ydolatrie.uł
affectu filioꝵ scuꝑẽt ut securi de ĩpu¬
nitate eo ꝙ filiis ip̃oꝵ redoe̾t᷑ pcc̃a eo
pietatem. Hinc dicitur eis. Nõ mori¬
tur filius a patre. neq p̃r pro filio.
S aĩa que peccat ip̃a morietur. ut
addisc̾ent nõ ĩpime sͥ futurũ. S
sic reddi pcc̃a patrũ filiis. ut quia
ĩpietatem patrũ secuti mala que
gunt me et custodiũt p̾cepta mea.
ut bonũ prĩs nõ usq ad ꝓnepotem

Expanded text:
. Cum terrore ergo locutus quis enim malum et mali hominis filium non duplici genere exsecretur, quo modo bonum et boni filium duplici merito censet honorandum? idcirco autem in tertiam et quartam progeniem reddere se promisit, ut si post patrem malum filius non sequatur perfidiam patris, nepos autem aui in malis imitator existens sciat se non inmunem futurum a saui, sed patris secutus uestigia testamentum diligat dei, non ignoret impios patres, ut agnoscentes quantum mali pareret sectatio idolatriae uel adfectu filiorunitate, eo quod filiis ipsorum redderentur peccata, pietatem. Hinc dicitur eis, Non morietur filius pro patre, neque pater pro filio; sed, anima quae peccavit, ipsa morietur . Ut addiscerent non impune sibi futurum, sed sic reddi peccata patrum filiis, ut quia impietatem parentum secuti, mala, quae gunt me, et custodiunt praecepta mea : ut bonum patris, non usque ad pronepotem,
Abbreviated transcription (Latin):
queri cepit quõ sit deꝰ finit᷑. quẽ millꝰ
loc̾ capit. qũo ĩfinit᷑ que totum filius
omium. omĩs cegitatio carnalis
euanescit. Et si uult se fieri quod
nũoumiẽ pͥꝰ ex eo quod ẽ erubescit

Expanded text:
quaeri coeperit, quomodo sit deus finitus, quem nullus locus capit, quomodo infinitus, quem totum filius omnium — omnis cogitatio carnalis euanescit; et si uult se fieri, quod nondum est, prius ex eo, quod est, erubescit
Abbreviated transcription (Latin):
moĩo. carc̾em et uincła sustinuit ꝓ
ip̃o et aĩam posuit em nõ est dcm̃ a
ꝑsecutore. ut xp̃ negaret. S ut u̾ita¬
tem reticeret. et tamen pro xp̃o occu
xp̃o qr pro ueritate sangĩe fudit. et
cui nascituro baptizaturo pͥus nascẽto
p̾dicando ac bapti ando testĩoniũ phi¬
bebat. hũc etia passurũ. por ip̃e patien¬

Expanded text:
m et vincula sustinuit, pro ipso et animam posuit: cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed ut veritatem reticeret, et tamen pro Christo ocChristo, quia pro veritate sanguinem fudit: et cui nascituro, praedicaturo, baptizaturo, prius nascendo, praedicando ac baptizando testimonium perhibebat, hunc etiam passurum prior ipse patien
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uult agrum colere. et uult de
fructu gaudẽ. ip̃e se decipit̃. quinõ
uult arborem plantare. et uult po¬
macolligere. Hoc i̾imi gauoum
de fructu bonoꝵ opum sine fine

Expanded text:
non vult agrum colere, et vult de fructu gaudere; ipse se decipit, qui non vult arborem plantare, et vult poma colligere. Verum gaudium de fructu bonorum operum sine fine