comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui in ipso est. Utilis ꝓinde lectio:
utilis eruditio est. secł multo magis
unctio necessaria. quippe quȩ sola do¬
cet de om̃ib Unde autẽ scire uidebi¬
tur quȩ sit uoluntas d̃i bona & bene¬
placens & ꝑfecta. qui nec pulsarȩ. nec
querere. nec petere consueuit. qͥ do¬
nec alienarũ curam susciꝑet ammaꝵ
unqm̃ suȩ gessisse curã. sed in uano iu
sus est eam accepisse: Atq utinã uł
nunc curaret suam. ut meã qͦ postino¬
dum curatutrũ sꝑare liceret. & de suo
pͥus oculo festucã eiceret. ut de meo ui¬
deret eicere trabem. Nam de hiis qui¬
de qui & ubi forte dñi intelligunt.
uoluntatẽ. negligunt tamen. & quan¬
tum p̃ualent aduersant᷑ ei. qui dede¬
runt manꝰ morti. & cu inferno miere
fȩdus. ut odientes bonũ. adherentes
malo: parati sint gratis consentire pec¬
cato. fouere malitia. fauere iniquitati.
qm̃ & odibiles dõ. & mundo execrabiles
ẽt constat: melius est silere qm loqui.

Expanded text:
qui in ipso est . Utilis proinde lectio, qui in ipso est . Utilis proinde lectio, utilis eruditio est, sed multo magis unctio necessaria; quippe quae sola docet de omnibus . Unde autem scire videbitur quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta, qui nec pulsare, nec quaerere, nec petere consuevit; qui donec alienarum curam susciperet animarum, nunquam suae gessisse curam, sed in vano eam visus est accepisse? Atque utinam vel tunc curaret suam, ut meam quoque postea curaturum sperare liceret; et de suo prius oculo festucam ejiceret, de meo videret ejicere trabem . Nam de his quidem qui et ubi forte intelligunt Domini voluntatem, negligunt tamen, et quantum praevalent adversantur ei; qui dederunt manus morti, et cum inferno iniere foedus, ut odientes bonum, adhaerentes malo, parati sint gratis consentire peccato, fovere malitiam, favere iniquitati; quoniam odibiles Deo, et mundo exsecrabiles esse constat, melius est silere quam loqui
Abbreviated transcription (Latin):
seruus & prudens. quẽ constitu¬
it dñs suꝑ familiã suam. ut det
illis escam in temꝑe: Queris forte
quã escam: Meus in qͥt cibꝰ est. ut fa¬
ciam uoluntatẽ patͥs mei. Nimirum
uita in uoluntate eiꝰ. Qua quidem
nec pasci ipse. nec alios pascere pote¬
rit. nisi sit fidelis & prudens: ut &
eam intelligat & diligat. diligat au¬
tem fortiter. diligat & feruenter.
Quando enim excusare ignorantia pos¬
sit hominem. qui se magistrum in¬
fantium. doctorẽ insipientiũ ꝑfitet᷑:
Ignorans utiq ignorabit᷑. un mo &
multos ignorare faciet. faciet igno¬
rari. Quid enim ꝑicł̃i sit ubi pastor¬
ñ inuenit pascua. ignorat dux itine¬
ris uiam. uicariꝰ nescit dñi uoluntatẽ.
eccłia cotidie multipliciter & miserabi¬
liter exꝑitur. Est enim ut sacratissima
sie & secretissima res uoluntas dĩ. & oc
ai habeam. Unde & ipsa ueritas ait.
Nemo scit quȩ sunt in homine: nisi
sp̃s hominis qui est in ipso. Sic et
que di sunt nemo nouit. nisi sp̃s dĩ

Expanded text:
servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis escam in tempore? Quaeris forte quam escam? Meus, inquit, cibus est ut faciam voluntatem Patris mei . Nimirum vita in voluntate ejus , qua quidem nec pasci ipse, nec alios pascere poterit, nisi fidelis sit et prudens, ut eam et intelligat, et diligat: diligat autem fortiter, diligat et ferventer. Quando enim excusare ignorantia possit hominem, qui se magistrum infantium, doctorem insipientium profitetur? Ignorans utique ignorabitur , imo et multos ignorare faciet et ignorari. Quid enim periculi sit, ubi non invenit pastor pascua, ignorat dux itineris viam, vicarius nescit domini voluntatem; Ecclesia quotidie multipliciter et miserabiliter experitur. Est enim ut sacratissima, sic et secretissima res voluntas Dei, et occDei habeam . Unde et ipsa Veritas ait: Nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis, qui est in ipso. Sic et quae Dei sunt, nemo novit, nisi Spiritus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
suo mittens ppłõ copiosam. Deniq mͥ
tempus constituit: mͥ dicit donec illi
parat ȩternum. In sudore inquit
uultus tui comedes panem tuum. donee
in terram de qua sumptus es reuerta¬
ris. Pessimꝰ ille angłs de terra sumptꝰ
ñ est: nec in terram aliquando reditu¬
rus. Propterea ñ habet donec. s ignis
ei paratur ȩternus. Minime gͥ ex pedit
ut in sapientia huiꝰ scł̃i auctoris scli
ñ uereamur frustrari iudiciũ. & delu¬
dere uelle sententiã. declinando uide¬
licet laborem hominum & sudorem:
ac si nullomͦ nos contingere uideatur
qͦd adȩ dictiun est: aut ñ in eo senten¬
tiam laboris exceꝑimus. in quo sine
exceptione peccauimꝰ om̃s. aut ñ com¬
munis culpe nichilominꝰ debeat ẽe

Expanded text:
suo mittens populo copiosam. Denique suo mittens populo copiosam. Denique tempus mihi constituit: mihi dicit donec, ignem illi parat aeternum. In sudore, inquit, vultus tui comedes panem tuum, donec in terram, de qua sumptus es, revertaris . Pessimus ille angelus de terra sumptus non est, nec in terram aliquando rediturus. Propterea non habet donec, sed ignis ei paratur aeternus. Minime igitur expedit. ut in sapientia hujus saeculi, auctoris saeculi non vereamur frustrari judicium, et deludere velle sententiam, declinando videlicet laborem hominum et sudorem, ac si nullo modo nos contingere videatur quod Adae dictum est; aut non in eo sententiam laboris exceperimus, in quo sine exceptione peccavimus omnes; aut non communis culpae nihilominus esse debeat
Abbreviated transcription (Latin):
strauit fugere a uentura ira:
Quid presentẽ tantope fugitis
iram. flagellum timetis. declinatis
uirgam: Et quidem in hac die ur̃a
quę ad pacem uobis. sed & si cognouis¬
setis & uos. M utatis ñ effugitis pęm¬
tentiam: nam malum impunitum ẽẽ
non potest. Non punit᷑ hic ꝓpͥa uolun¬
tate: punietur alibi sine fine. Mise¬
ra sane & extremȩ plena dementiȩ
commutatio. humanũ declinare labo¬
rem. & paratum diabolo stridorẽ eli¬
gere sempiternũ. Animaduertite si¬
quidẽ & uidete. ñ hominib. sed dia¬
bolo & angłis eiꝰ ignem illum ẽẽ pa¬
ratum. Ille enim hostis & lupus. nos
autem popłs eius & oues pascuȩ eius.
illi securis & malleus. nobis flagellum
& uirga debetur. Illius iniquitas in¬
uenta est ad odium: suũ babeat car¬
cerem. ubi nulla redemptio. unde ne¬
mini liceat respirare. Michi sane &
labore tolerabilior carcer. & temꝑe
breuior assignat᷑: ubi cum iratus fuerit

Expanded text:
stravit fugere a ventura ira? stravit fugere a ventura ira? Quid praesentem tantopere fugitis iram, flagellum timetis, declinatis virgam? Et quidem in hac die vestra, quae ad pacem vobis, sed si cognovissetis et vos. Mutatis, non effugitis poenitentiam: nam malum impunitum esse non potest. Non punitur hic propria voluntate, punietur alibi sine fine. Misera sane et extremae plena dementiae commutatio, humanum declinare laborem, et paratum diabolo stridorem eligere sempiternum! Animadvertite siquidem et videte, non hominibus, sed diabolo et angelis ejus ignem illum esse paratum. Ille enim hostis et lupus: nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus. Illi securis et malleus: nobis flagellum et virga debetur. Illius iniquitas inventa ad odium, suum habet carcerem, ubi nulla redemptio, unde minime liceat respirare. Mihi sane et labore tolerabilior carcer, et tempore brevior assignatur: ubi cum iratus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
altiori gradu. sit casus grauior: Heq
enim sic paulatim decides. sed tam¬
qmͣ fulgur in impetu uehem̃ti quasi
alter sathanas subito deicieris. In la
ciderunt qui oꝑantur iniquitatem.
Nec est quȩ ñ recipit disciplinam: cu¬
rari renuuit. medelam non sustinet:
ulcus pessimum. quod ne suininis sal¬
tem digitis patitur attrectari. huiꝰ &
ipse indiguationẽ uereor. suꝑ hiis &
graue iudicium. Quid ni timeã morsꝰ.
sp̃italem insaniã & animarũ frene¬
sim ñ iguorans: Sed dñi sunt uerba
quȩ replico: & eadem ipsi qͦ legunt &
intelligunt. pariter. legem quippe sci¬
entes. In terra inquit scõꝵ iniqua ges¬
sit. & non uidebit głam dñi. Durus
est hic sermo. & comininatio ualde
terribilis. ñ uidebit głam dm̃. Quid
gͥ cetera uidisse prestat: Hiccine to¬
tus miscđiȩ finis: Hane ego miscdi¬
am nolo. Procul fiat miseratio tam
crudelis: ne ueniat in eoꝵ consorti¬
Uis enim uobis miseri demon¬

Expanded text:
altiori gradu sit casus gravior? neque altiori gradu sit casus gravior? neque enim sic paulatim decides, sed tanquam fulgur in impetu vehementi, quasi 295 alter satanas subito dejicieris. In labciderunt qui operantur iniquitatem. Haec est quae non recipit disciplinam, curari renuit, medelam non sustinet. Ulcus pessimum, quod nec summis saltem digitis patitur attrectari. Hujus et ipse indignationem vereor super his, et grave judicium. Quidni timeam morsus, spiritualem insaniam, et animarum phrenesim non ignorans? Sed Domini sunt verba quae replico, et eadem ipsi quoque legunt et intelligunt pariter, legem quippe scientes. In terra, inquit, sanctorum iniqua gessit, et non videbit gloriam Domini . Durus est hic sermo, et comminatio valde terribilis, non videbit gloriam Domini. Quid igitur caetera vidisse praestat? Hiccine totus misericordiae finis? Hanc ego misericordiam nolo; procul fiat miseratio tam crudelis, ne veniat in eorum consortiuis enim vobis, miseri, demon
Abbreviated transcription (Latin):
gessit. ait dñs. Ac si diceret. Nolo dis¬
cat iusticiã facere: inuenta est inqͥtas
eiꝰ. ad odium. An adhuc querendum
est. quis iste sit impius: In terra scõꝵ
in qͥt iniqua gessit. in eccłiasticis pos¬
gnatȩ: in domo dĩ quam sc̃itudo decet.
de qua paulus discipłm studiose solli¬
citans. ut scias inquit quomͦ te oporte¬
at conuersari in domo cłi. quȩ est eccłia
dĩ uiui. columna & firmam̃tum ueri¬
tatis. In clero quippe tamqm in cęlo
gerens iniqua: qͥd in de ministerio
iudicetur: Celeste tenet officiũ. angłs
dni exercituũ factus est: tamqm ange¬
lus aut eligitur. aut reꝓbatur. Inuen¬
ta patientur. Ascendat suꝑbia tua sem¬
ꝑ. sequere regem tuum. ome sublime
irideant oculi tui. festina multiplicare
p̾bendas. in de ad archi diaconatꝰ euo¬
la. demũ aspira ad ep̃atum. ne ibi qͥ¬
dem requiẽ habiturus. qm̃ sic itur ad
astra. Quo ꝓgrederis miser: An ut ab

Expanded text:
gessit, ait Dominus : ac si diceret, Nolo disgessit, ait Dominus : ac si diceret, Nolo discat justitiam facere; inventa est iniquitas ejus ad odium. An adhuc quaerendum est, quis iste sit impius? In terra, inquit, sanctorum iniqua gessit, in ecclesiasticis posassignatae; in domo Dei, quam sanctitudo decet: de qua Paulus discipulum studiose sollicitans, Ut scias, inquit, quomodo te oporteat conversari in domo Dei, quae est Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis . In clero quippe tanquam in coelo gerens iniqua, quid, nisi de ministerio judicetur? Coeleste tenet officium; angelus Domini exercituum factus est : tanquam angelus aut eligitur, aut reprobatur. Invententer tormenta patientur : ascendat superbia tua semper, sequere regem tuum. Omne sublime videant oculi tui. Festina multiplicare praebendas: inde ad archidiaconatus evola, demum aspira ad episcopatum, ne ibi quidem requiem habiturus; quoniam sic itur ad astra. Quo progrederis, miser? an ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
cerbauit dñm peccator. ut scđm mul¬
titudinẽ irȩ suȩ ñ querat: Nũ ꝓp¬
ter fornicationes. incestus. aut sacrile¬
gia: Hichil hoꝵ ꝓpħa memorat. s quod
m corde suo dixerit. ñ requiret. S er¬
mo cordis affectio est. & dicere ñ re¬
quiret. ñ expauescere requisiturum.
guit. nec flagellat. nec ulciscit᷑ in ad¬
inuentiones eoꝵ. sicut de moyse. &
nanter. euiꝰ sit hec impietas. audiamꝰ.
isereamur impio ait đs. .xxi.
uelut in concilio angloꝵ. & congre¬
gatione deliberans. Nec eos latuit
crudeliorem omni in dignatione mise¬
ricordiam iudicem meditari. qua non
discat. homo iusticiam facere. s obdor¬
miscens miser & dicens. oblitus est ds̃.
auertit faciem suam. dies suos ducat
in bonis. in puncto ad inferos descen¬
surus: & cum dixerit pax & securitas
tunc subitaneus ei suꝑueniat interitꝰ
nec effugiat. Et nͣ discet inquiunt
facere. iusticiam: In terra scõꝵ iniqua

Expanded text:
cerbavit Dominum peccator, ut secundum mulcerbavit Dominum peccator, ut secundum multitudinem irae suae non quaerat? Num propter fornicationes, incestus, aut sacrilegia? Nihil horum Propheta memorat, sed quod in corde suo dixerit, Non requiret . Sermo cordis affectio est, et dicere, Non requiret, non expavescere requisiturum. guit, nec flagellat, nec ulciscitur in adinventiones eorum, sicut de Moyse et nanter cujus sit haec impietas, audiamus. Misereamur impio, ait Dominus , velut in concilio Angelorum, et congregatione deliberans. Nec eos latuit crudeliorem omni indignatione misericordiam Judicem meditari, qua non discat homo justitiam facere, sed obdormiscens miser et dicens, Oblitus est Deus, avertit faciem suam ; dies suos ducat in bonis, in puncto ad inferos descensurus : et cum dixerit, Pax et securitas, tunc subitaneus ei superveniat interitus , nec effugiat. Et non discet, inquiunt, facere justitiam. In terra sanctorum iniqua
Abbreviated transcription (Latin):
riositas caret: ac deinceps concupis¬
centiam oculoꝵ. quȩcumq ad huma¬
num aiem quẽ ꝓpħa minime concu¬
ꝑtinent uanitatẽ. Porro in suꝑbia ui¬
te. elationẽ cordis intellige. Hhec enim
ła qui ddiligit. mundum diligit. & dĩ
constitutus est inimi cus. Suscipiat aut̃
qui erꝰmodi est reconciliationis offici
lere mimicitias cumulauit. ut merito
iam ñ hostis. sed ut traditor iudicetur:
ut uidas utiq. nonut saulus. .xx.
tas cor obdurauerit. ut ñ paueat.
non horreat. ñ contremiscat: ea
iam demũ desꝑatio est. Quid enim:
Hoꝵ sibi consciꝰ homo. tamqmͣ qui iusti¬
ciam fecerit. diuino sese uultui siste¬
re ñ ueretur. tamqm̃ domesticus intrat¬
& exit. magistrũ salutat. genua flectit.
osculat᷑ ore sacrilego. Dolose agit. s in
conspectu di. ut inueniat᷑ iniquitas
eiꝰ ad odium. odibilis plane dõ fronto¬
sa temeritas. & impudentia execranda
Propter qͥd em̃ irritauit impiꝰ dm̃. exa¬

Expanded text:
riositas caret; ac deinceps concupisriositas caret; ac deinceps concupiscentiam oculorum, quaecunque ad humanum diem quem propheta minime concupertinent vanitatem. Porro in superbia vitae, elationem cordis intellige. Haec enim tria qui diligit, mundum diligit, et Dei constitutus est inimicus. Suscipiat autem qui ejusmodi est, reconciliationis officiulere inimicitias cumulavit: ut merito jam non ut hostis, sed ut traditor judicetur, ut Judas utique, non ut Saulus. XX.--tas cor obduraverit ut non paveat, non horreat, non contremiscat; ea jam demum desperatio est. Quid enim? Horum sibi conscius homo, tanquam qui justitiam fecerit, divino sese vultui sistere non veretur; tanquam domesticus intrat et exit, magistrum salutat, genua flectit, osculatur ore sacrilego, dolose agit, sed in conspectu Dei; ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Odibilis plane Deo frontosa temeritas, et impudentia exsecranda, Propter quid enim irritavit impius Deum, exa
Abbreviated transcription (Latin):
nolite diligere mundũ: neq ea quȩ
in mundo sunt. Si quis enim diligit
mundum: ñ est caritas patͥs in eo. Uer¬
ba sunt apłoꝵ. pͥus quidem lacobi. po¬
steriꝰ eiꝰ discipłi quẽ diligebat rãc. &
s ed uis nosse quis sit qui diligat mun¬
ddum: Neq enim creaturas di iuberis
odisse: s quȩ a dõ ñ sunt. ea diligere
ꝓhiberis. Quȩ uero sint hȩc. ioh̃s ipse
do sunt concupiscentia carnis est. &
concupiscentia oculoꝵ. & ambitio scł̃i:
quȩ non sunt in quit ex patre: sed ex
mundo. Uiderit hic quisq cuiꝰ sit sp̃s.
quid diligat. quid cupiat. qͥd sectetiur.
E cce enĩ speculum ueritatis. tantũ ne qͥs
considerato uultu conscientiȩ suȩ p̃tere¬
at. & qualis fuerit obliuiscat᷑. Imbitio.
curiositas. & uoluptas. ñ ex patre sunt
sed ex mundo. Aut certe quia multi
codices habent ñ ambitionẽ scłi. sed
suꝑbiam uitȩ. in concupiscentia caruis
uniuersam accipe corꝑalium sensuũ
aelectationem. qua quide ne ipsa cu¬

Expanded text:
igere mundum, neque ea quae in mundo sunt. Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Verba sunt apostolorum, prius quidem Jacobi; posterius ejus discipuli quem diligebat Jesus,  al. amicos. Sed vis nosse quis sit qui diligat mundum? Neque enim creaturas Dei juberis odisse, sed quae a Deo non sunt, ea diligere prohiberis. Quae vero sint haec Joannes ipse do sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi: quae non sunt, inquit, ex Patre, sed ex mundo . Viderit hic quisque cujus sit spiritus, quid diligat, quid cupiat, quid sectetur. Ecce 294 enim speculum veritatis: tantum ne quis considerato vultu conscientiae suae praetereat, et qualis fuerit obliviscatur. Ambitio, curiositas et voluptas non ex Patre sunt, sed ex mundo. Aut certe quia multi codices hadent non Ambitionem saeculi, sed Superbiam vitae; in concupiscentia carnis universam accipe corporalium sensuum delectationem, qua quidem nec ipsa cu
Abbreviated transcription (Latin):
retinuit: donec utrumq ꝑungueret. & audnet
criminum remissionem: dimissionem in pace.
qi emittuntur inquit tibi peccata. uade in pace.
hagnam ꝓrsus miseriam. magna misccłia diliut
a abstergit. Et hoc quã festinanter: quia sine.
pace dimittit᷑: ut & de p̃terito sit sollicita: &
reiura dde futuro. Pecies isti sunt misccłla. & iudi

Expanded text:
retinuit, donec utrumque perungeret, et audiret retinuit, donec utrumque perungeret, et audiret criminum remissionem, et dimissionem in pace. Remittuntur, inquit, tibi peccata; et, Vade in pace . Magnam prorsus miseriam magna misericordia diluit et abstergit; et hoc quidem festinanter, quia sine upace dimittitur; ut et de praeterito non sit sollicita, et secura de futuro. Pedes isti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus uerba: de quib eliquat᷑ unguentoꝵ infi¬
nitas. odorata diffluxione ciuitatẽ dĩ uiuentis
citũ quaq resꝑgens. Hȩc sunt unguenta quȩ
regina saba attulit in ierłm: de quib dicit scͥp¬
tura. Non sunt allata ultra aromata tã multa
quam ea quȩ dedit regina salba
salomoni. Quam excellenter apposuit optima
sp̃e ille subtilis: qui totã sibi libri huiris rapte
positionẽ. Est enĩ unguentũ bonũ: qͦd masia
pedib saluatoris insudit. Est & meliꝰ. qͦdeadem¬
si tamen eadem suꝑ caput retumbentis esfudit.
est & optimum. qͦd & ipsa p̃parauit toti corpoei
xep̃i. Primũ unguentũ contrionis est: de recor¬
datione peccatoꝵ: de spũ contͥto & contribulato
descendens. Hoc infundunt᷑ pedes illiꝰ. quiam¬
bulat suꝑ pennas uentoꝵ: hic adorat maria in
loco ubi steterunt pedes euis s teterunt inqmͣ
quia ualidissima amoris manu pedem utrũq

Expanded text:
prorsus ubera, de quibus eliquatur unguentorum infiprorsus ubera, de quibus eliquatur unguentorum infinitas, odorata diffluxione, civitatem Dei viventis circumquaque respergens. Haec sunt unguenta, quae regina Saba attulit in Hierusalem, de quibus dicit Scriptura: «Non sunt allata ultra aromata, tam optima, quam ea quae dedit regina Saba Salomoni .» Quam excellenter apposuit optima spiritus ille subtilis, qui totam sibi libri hujus rapit possessionem. Est enim unguentum bonum, quod Maria pedibus Salvatoris infudit . Est et melisi tamen eadem, super caput recumbentis effudit: est et optimum, quod et ipsa praeparavit toti corpori Christi. 4. Primum unguentum contritionis est, de recordatione peccatorum, de spiritu contrito et contribulato descendens. Hoc infunduntur pedes illius qui ambulat super pennas ventorum: hic adorat Maria in loco ubi steterunt pedes ejus. Steterunt, inquam, qui validissima amoris manu pedem utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
fundit᷑: quo nutͥunt᷑ ꝑfecti: ut cum auulsi fue¬
rint a lacte isto: epulentur ab introitugłȩ dei.
flere rerũ amissionẽ. intermissionẽ uoluptatũ.
filioꝵ mortes. morboꝵ instantiã. grauitate ino¬
piȩ. potentiã fortioris: Absit. Plorandieiũ sunt
qui taliter plorant. Religiosa autẽ tristicia. aut
in bac intentione uersatur: quia consolatoriam
lenitatis percantes intruere. suspendere uindictã.
& affectuosis uiscerib inuiscerare sibi peccatorem
donec uite reddatur. De hac compassionis mamil¬
la. lac consolationis effundit᷑: & hoc lacte. pascit
apls̃ illos. qui solido cibo uesci ñ possunt. Nma¬
tor innocentiȩ. pacis amicus. patientib compa¬
tiens. & congaudens gaudentib: ꝑfectionis
metam cursu consuminato contingit. Hȩc suł
uerba lacteis irrorata liquorib. meliora uino. lege
dulciora. mi scdiam sonantia. redolentia pietaten.
fraglantia inquit unguentis optimis. Digna

Expanded text:
funditur, quo nutriuntur perfecti, ut, cum avulsi fuefunditur, quo nutriuntur perfecti, ut, cum avulsi fuerint a lacte isto, epulentur ab introitu gloriae Dflere rerum amissionem, intermissionem voluptatum, filiorum mortes, morborum instantiam, gravitatem inopiae, pressuram fortiorum? Absit! Plorandi enim sunt, qui taliter plorant. Religiosa enim tristitia, aut in hac intentione versatur, quia consvit in spiritu lenitatis peccantes instruere, suspendere vindictam, et affectuosis officiis in viscerare sibi peccatorem, donec vitae reddatur. De hac compassionis mamilla lac consolationis effunditur, 149 et hoc lacte pascit Apostolus illos qui solido cibo vesci non possunt . Amator innocentiae, pacis amicus, patientibus compatiens, et congaudens gaudentibus, perfectionis metam, cursu consummato, contingit. Haec sunt verba lacteis irrorata liquoribus, meliora vino, melle dulciora, misericordiam sonantia, redolentia pietatem. «Fragrantia, inquit, unguentis optimis .» Digna
Abbreviated transcription (Latin):
allisus. S est gaudiũ continua sibi iocunditate
firmissimũ: qͦd ꝑfectus animꝰ de secura sibi con¬
scientia pollicetur. Mens enĩ ab huiꝰ mundi
asꝑgine pure presseq detersa. & in diuinȩ con¬
templationis acumen totũ desiderii sui sigens
affectũ: gaudens gaudet in dño. & exultat
anima sua in dõ salutari suo Talis anima mi¬
nas asꝑnatur. nescit timorẽ. spem falsam elu¬
dit: & omĩum scandaloꝵ inmunis: in pace
in idipsum: dormiens requiesete. Pax multa
diligentib legem tuã. ait iustus: & ñ est illis
scandalum. Nouerat enim: quia lictores non
ꝑsecunt᷑ martyres: s coronant. Cum huiꝰmodi
gaudentib gaudet apls. & ut habundantius
gaudeant tota securitate. ꝓmittit. Hoc gaudium
certũ & plenum ẽ: tantoq certiꝰ idem quanto ui¬
ainius circa idemtitatẽ impͥmitur. Hȩc est manns¬
la congratulationis. de qua lac ex hortationis es¬

Expanded text:
allisus! Sed est gaudium continua sibi jucunditate allisus! Sed est gaudium continua sibi jucunditate firmissimum, quod perfectus animus de secura sibi conscientia pollicetur. Mens enim ab hujus mundi aspergine pure presseque detersa, et in divinae contemplationis acumen totum desiderii sui figens affectum, gaudens gaudet in Domino, et exsultat anima sua in Deo salutari suo. Talis anima minas aspernatur, nescit timorem, spem falsam eludit, et omnium scandalorum immunis, in pace in id ipsum dormiens requiescit. Pax multa diligentibus legem tuam, ait justus, et non est illis scandalum . Noverat enim quia lictores non persequuntur martyres, sed coronant. Cum hujusmodi gaudentibus gaudet Apostolus, et ut abundantius gaudeant, tota securitate promittit. Hoc gaudium certum et plenum est: tantoque certius est, quanto vicinius circa identitatem imprimitur. Haec est mammilla congratulationis, de qua lac exhortationis ef
Abbreviated transcription (Latin):
sponse uino isto. Quenã autẽ sunt ista: Pro¬
cedat in mediũ paulus apłs. & ubera felici lacte
manantia nobis assignet. G audere inquit cũ
gaudentib. flere cum flentib. O quam breui
sermunculo totiꝰ religionis depuxit insigne:¬
quã eleganti clansula ꝓposuit pietatẽ. equita¬
tem statuit. submouit inuidiam. Hiis uberib
mater ecclĩa lactat ꝓficientes: ꝑfectos nutrit.
O audere inquit cum gaudentib. Facessat hic
secularis plausus insania: & leticia mundialis
abscedat: quia ñ ẽ gaudere impiis dicit dñs.
Numqͥd illoꝵ os gaudio repleri estimas qͥ letant᷑
cũ male fecerint. & exultant in reb pessimis:
S & illi qui laudib adulatoriis rapiunt᷑. diui¬
nȩ iubilationis agnouere lȩticiam: Numquid
qui uestiunt᷑ purpura & bysso. & epulant᷑ coti
die splendide: gaudiũ & leticiã optinebunt:
facies immutet᷑: ut eleuans allidat᷑: & respiret

Expanded text:
sponsae vino isto . Quaenam autem sunt illa? Prosponsae vino isto . Quaenam autem sunt illa? Procedat in medium Paulus apostolus, et ubera felici lacte manantia nobis assignet. «Gaudere, inquit, cum gaudentibus, et flere cum flentibus .» O quam brevi sermunculo totius religionis deptam eleganti clausula proposuit pietatem, aequitatem statuit, submovit invidiam. His uberibus mater Ecclesia lactat proficientes, perfectos nutrit. «Gaudere, inquit, cum gaudentibus.» Facessat hinc saecularis plausus insania, et laetitia mundialis abscedat; quia non est gaudere impiis, dicit Dominus . Nunquid illorum os gaudio repleri aestimas, qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis? Vel illi, qui laudibus adulatoris rapiuntur, divinae jubilationis agnovere laetitiam? Nunquid qui vestiuntur purpura die splendide, gaudium et laetitiam obtinebunt? facies immutetur, ut elevans allidatur, et respiret
Abbreviated transcription (Latin):
intereludit. Quam magna multitudo dulce¬
dinis tuȩ dñe in peccattis confessione: quam
iusta rephensio in pbarisei suꝑbia & abusione.
Enuunerat᷑ ob sequentis obsequiũ : &. ꝑ obliquũ
tangit᷑ indignantis miquitas: tota litterali
coherentia sy moinis inuidiam impugnante.
Et quia ubi sp̃is diũ ibi libertas. dimittuntur
illi peccata que multum diligit: minitunt̃
illi qui multum negligit. Non erat sauciatus
ab uberib sponsȩ: nec induerat compassionis
affectum: legen relegens quȩ nscdiam nescit.
nouit iusticiam. Lex dura. duris & lapideis ꝓ¬
mulgata. parata ꝑcutere. nescia misereri. Tex
excludens penitentie. uenã negans. emendati¬
onis ignara. Tex uinum durũ & acidum. de
botris amarissimis eliquatũ. consecratũ ferita¬
ti. deriuatũ israeli: saluatori ꝓpinatũ. Uinum
de quo dentes bibentiũ obstupescunt. non de
genmine uitis illiꝰ qͦd saluator bibit nouũ
in regno patͥs sui. Uere meliora sunt ubera

Expanded text:
multitudo dulcedinis tuae, Domine , in peccatricis confessione! Quam justa reprehensio in Pharisaei superbia et abusione. Enumeratur obsequentis obsequium, et per obliquum tangitur indignantis iniquitas, tota litterali cohaerentia Simonis invidiam impugnante. Et quia ubi Spiritus Domini, ibi libertas ; dimittuntur illi peccata, quae multum diligit; imo immittuntur illi, qui multum negligit. Non erat satiatus ab uberibus sponsae, nec induerat compassionis affectum legem relegens, quae misericordiam nescit, novit justitiam. Lex dura duris, et lapideis promulgata parata percutere, nescia misereri. 148 Lex excludens poenitentiae locum, veniam negans, emendationis ignara. Lex vinum durum, et acidum, de botris amarissimis eliquatum, consecratum feritati, derivatum Israeli, Salvatori propinatum. Vinum, de quo dentes bibentium obstupescunt, non de genimine vitis illius, quod Salvator bibit novum in regno Patris sui . Vere meliora sunt ubera
Abbreviated transcription (Latin):
peceatͥtem feminã refusa est. Ialiꝰ emm
uirginis peteat̾tis & menstruate. ma¬
nib atcrectat᷑: dm̃q & dĩ filium mulier infru¬
inta contingit Tangit pedes munddi atq mun¬
dantis immunda: &. uestigiis creatoris mulier
simulat pietas tangentis officiũ: & obseqͥoꝵ
instantiã remuneratoriꝰ ille maiestatis ocub
felici decdignatione ñ inspicit. Osculat oraria
peies ꝯp̃i frequentib osculis & oculis intin¬
dantib uestigia redemptoris infundit Ser¬
git crinib odioriferis illinit & irrorat unguen¬
tis. U iact & inuidet singłaritatis amator &
utrũq redlarguit pharisei iactantia. illũ igno¬
rantiȩ. p̃sumptionis illam p̃ deliberans pruden¬
tia sispendit itidiciũ dum affectat obsequium.
& inuetuiã tetinet ̃ paratam: donec oariȩ. sa¬
enficiũ in holocaustũ ꝑtranscat. Gaudent angli
suꝑ peccatte penitentiã agente: & odoris fragłan¬
tia celestis ille conuentus asꝑgitur: saluantẽq

Expanded text:
atricem feminam refusa est. Filius enim Virginis, peccatricis et menstruatae manibus attrectatur, Deumque Dei Filium mulier infrunita contingit. Tangit pedes mundi 1047 atque mundantis, immunda; et vestigiis Creatoris mulier simulat pietas tangentis officium, et obsequiorum instantiam remuneratorius ille majestatis oculus felici dedignatione non aspicit. Osculatur Maria pedes Christi frequentibus osculis, et oculis inundantibus vestigia Redemptoris infundit, tergit crinibus, odoriferis illinit et irrorat unguentis. Videt et invidet singularitatis amator, et utrumque redarguit Pharisaei jactantia, illum ignorantiae, praesumptionis istam. Sed deliberans providentia suspendit judicium, dum affectat obsequium; et invectivam retinet praeparatam, donec Mariae sacrificium in holocaustum pertranseat. Gaudent Angeli super peccatrice poenitentiam agente, et odoris fragrantia coelestis ille conventus aspergitur, salvantemque
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pacem. indeficiens exultatio. torrens
uoluptatis diuinȩ. flumen leticiȩ. plenum
gaudium. Cogita quicqͥd uis. qͥeqͥd potes
exopta. excedit cogitatũ omnẽ. desideriũ
omne exsuꝑat illa felicitas. ȩternitas illa.¬
illa beatitudo. Ad quam nos sua miserati¬
one ꝑaueat p̃ueniens in benedictione dul¬
cedinis. & indeficienter nobis interim tribu¬
ens ꝓmissam centupli grãm ad solaciũ utiꝙ¬
laboris huiꝰ ne deficiamꝰ in uia. & ut de ex¬
hibitione p̃sentium munerũ firma sit expec¬
tatio futuroꝵ: qui uenit ut uitam habeamꝰ

Expanded text:
super pacem, indeficiens exsultatio, torrens super pacem, indeficiens exsultatio, torrens voluptatis divinae, flumen laetitiae, gaudium plenum. Cogita quidquid vis, quidquid potes exopta; excedit cogitatum omnem, desiderium omne exsuperat illa felicitas, aeternitas illa, beatitudo illa. Ad quam nos sua miseratione perducat praeveniens in benedictione dulcedinis, et indeficienter nobis interim tribuens promissam centupli gratiam, ad solatium utilaboris hujus, ne deficiamus in via, et ut de exhibitione praesentium munerum firma sit exspectatio futurorum, qui venit ut vitam habeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tarum. Quoa si ita est: sine dubio uehem̃ter
erramus. ꝑ robare libet an hȩc ita se habe¬
ant: gustare. quid hoc absconditũ manna
sapiat: exꝑiri quid hoc sit centuplũ. quale
gaudium in spũ sc̃o. Eras ꝓfecto responde¬
bit ei iusticia sua. qui ia studiose quesierit.
confestim ut gustauerit. uidebit qm̃ suauis
querenti se: animȩ sꝑanti in se. Alioquin
qui reliquerit patrem. aut matrẽ. aut do¬
mum aut agrum. ꝓpter nomen meũ cen¬
tuplum acceperit. utiq nunc in hoc temꝑe.
sentis comꝑatione centupli sermo de¬
ficit. & ex habundantia cordis. angustia
oris obstruitur: quid ni ad ꝓmissionẽ ȩter¬
ne uitȩ defectum ꝓpͥum ipsa etiã cogitatio
fateatur : Si id quod ex parte est ñ ualet
eloqui nec exꝑtus. quid mexꝑtus de ꝑfec¬
tione balbutire conetur: Oculus ñ uidit
as absq te: quȩ prȩparasti diligentib te.
Pax enim est. quȩ est suꝑ omnẽ sensũ. pax

Expanded text:
rarum. Quod si ita est, sine dubio vehementer rarum. Quod si ita est, sine dubio vehementer erramus. Probare libet an haec ita se habeant, gustare quid hoc absconditum manna sapiat, experiri quid sit hoc centuplum, quale gaudium in Spiritu sancto. Cras profecto respondebit ei justitia sua, qui id studiose quaesierit. Confestim ut gustaverit, videbit quoniam suaquaerenti se, animae speranti in se . Alioquinqui reliquerit patrem, aut matrem, aut domum, aut agrum propter nomen meum, centuplum acceperit, nunc in hoc temporesentis commendatione centupli sermo deficit, et ex abundantia cordis augustia oris obstruitur; quidni ad promissionem aeternae vitae, defectum proprium ipsa etiam cogitatio fateatur? Si id quod ex parte est, non valet eloqui nec expertus; quid inexpertus de perfectione balbutire conetur? Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti diligentibus te. Pax enim est quae exsuperat omnem sensum, pax
Abbreviated transcription (Latin):
tib te: ꝑfecisti eis qui sꝑant in te. Uides
quomͦ memoriã habundantiȩ suauitatis
huiꝰ eruetuet anima scã: quomͦ expͥmere
gestiens uerba multiplicet: Quam magna
inqͥt multitudo. Hoc gͦ centuplũ adoptio
filioꝵ est. libertas & pͥmitiȩ sp̃s. Aeliciȩ ca¬
ritatis. glã conscientiȩ. regnũ dĩ qͦd intra¬
nos est: ñ utiq esca uł potus. sed iusticia
& pax. & gaudiũ in spu sco. Gaudiũ sane
non mͦ in spe głȩ: sed etĩã in tribulationib.
hec uirtus ex alto quȩ andreã fecit amplecti
in morte ꝓ lapidantib flectere genua ad ora¬
tionem. Hec illa pax quã suis reliquit xp̃s.
quando dedit & suam. Siquidẽ donũ & pax
ñ poterit comꝑari. Hȩc gr̃a deuotionis. &
unctio docens de om̃ib. quam exꝑtꝰ nouit.
concupiscentia ugilet. utiña uł curiosi¬
tas excitet᷑: ut dicant in cordib suis.
Non uidet᷑ hoc uerbũ adinuentionis humane.
cui sic consonant uno ore testimonia scͥptu¬

Expanded text:
s qui sperant in te! . Vides quomodo memoriam abundantiae suavitatis hujus eructet anima sancta? quomodo exprimere gestiens verba multiplicet? Quam magna, inquit, multitudo! Hoc ergo centuplum adoptio filiorum est, libertas et primitiae spiritus, deliciae charitatis, gloria conscientititia et pax, et gaudium in Spiritu sancto . Gaudium sane non modo in spe gloriae, sed etiam in tribulationibus. cendi . Haec virtus ex alto, quae Andream fecit amplecti in morte pro lapidantibus flectere genua ad orationem. Haec illa pax, quam suis reliquit Christus, quando dedit et suam. Siquidem donum et pax non poterit comparari. Haec gratia devotionis, et unctio docens de omnibus, quam expertus novit, concupiscentia vigilet, utinam vel curiositas excitetur, ut dicant in cordibus suis: Non videtur hoc verbum adinventionis humanae, cui sic consonant uno ore testimonia Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
mo cũ eis ad huc pia dulcedine cõmorat in terris:
huis scilicet qui in deuotione sunt tota die. fient
in orationib. suspirant in meditationib suis:
& om̃ia festiua & iocunda sunt eis: & ꝑ om̃s dies
illos continuũ alleluia cantat᷑. Sed oporte lac
eis subtrahi. ut discant uesci solido cibo: & expedic
eis ut xp̃c uadat. & hec tẽporalis deuotio subtraha¬
tur. Sed qͥndo hoc caꝑe poterunt: desertos sese a
dño. pͥuatos gr̃a conqueruit᷑. Sed expectent pau-¬
lulũ. sedeant in ciuitate. donec induant᷑ solidiori
ti quomͦ fierent paululũ. s quomͦ magna quadã
uictoria de cõmuni aduersario triumpharent.
& conculcarent sathanan sub pedib suis. li¬

Expanded text:
; imo cum eis adhuc pia dulcedine commoratur in terris, ; imo cum eis adhuc pia dulcedine commoratur in terris, his scilicet qui in devotione sunt tota die, flent in orationibus, suspirant in meditationibus suis, et omnia festiva et jucunda sunt eis, et per omnes dies illos continuum Alleluia cantatur. Sed oportet lac eis subtrahi, ut discant vesci solido cibo; et expedit eis ut Christus vadat, et haec temporalis devotio subtrahatur. Sed quando hoc capere poterunt? Desertos sese a Domino, privatos gratia conqueruntur. Sed exspectent paululum, sedeant in civitate, donec induantur solidiori ti quomodo flerent paululum, sed quomodo magna quadam victoria de communi adversario triumpharent, et conculcarent Satanam sub pedibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
saluacore legimꝰ: medicamina suñ
animaꝵ nr̃aꝵ. Cideamꝰ ergo. ne qͥn¬
do forte dicat᷑ de nobis: curaiumꝰ ba¬
bilonẽ. & ñ est sanata. Cogitet unꝰqͥsq. qͥntũ oꝑen
militas: qui cũ in forma dei cẽt ñ rapinã arbitratꝰ
est ẽẽ se equalẽ d̾o. s semetipsũ exmnanunt formã
serui accipiens: quomͦ inqͣm dĩ humilitas in sup¬
bo homine oꝑat᷑: Que illiꝰ humilitatis uestigia
in hiis qui toto adhuc desiderio terrenis diuitus
& honorib inhiant: An ñ modo exhilarat᷑ con¬
scientia ur̃a fr̃s mei: qͦd dicere potestis. paruub
natꝰ est nob̾: Sunt qͥb nondũ. xp̃c passus est. qͥ
labores fugiunt. qͥ mortẽ metuunt usq adhuc.
Quasi uero ille & labores sustinenilo. & mortẽ mori¬
endo ñ uicerit. Sunt qͥb ñdũ surrexit: qui in
laboꝵ anxiecate. & afflctione pęnicentiȩ morte
afficiunt᷑ tota die. ñ dũ sp̃uali consolatione recep¬
ca. Sed insi breuiati fuissent dies illi: qͥs possec

Expanded text:
icamina sunt animarum nostrarum. Videamus ergo ne quando forte dicatur de nobis: Curatimus Babylonem et non est sanata . Cogitet unusquisque, quantum operentperatur ejus humilitas, qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens ? quomodo, inquam, Dei humilitas in superbo homine operatur? Quae illius humilitatis vestigia in his, qui adhuc toto desiderio terrenis divitiis et honoribus inhiant? An non modo exhilaratur conscientia vestra, fratres mei, quod dicere potestis: Parvulus natus est nobis? . Sunt quibus nondum est passus Christus: qui labores fugiunt, et mortem metuunt usque adhuc, quasi vero ille et labores sustinendo, et mortem moriendo non vicerit. 4. Sunt quibus nondum surrexit, qui in laborum anxietate et afflictione poenitentiae morte afficiuntur tota die, nondum spirituali consolatione recepta. Sed nisi breviati fuissent dies illi, quis posset
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾ maria & ioseph & infans positꝰ in prese¬
pio. sobriȩ & iustȩ & piȩ uiuamꝰ in hoc scło.
rebit. Sic enĩ habes. Apparuit gr̃a di om̃ibꝰ ho¬
minibꝰ erudiens nos: ut ab negantes impietatẽ
& scłaria desideria. sobriȩ. & iuste. & piȩ. uiua¬
mꝰ in hoc scło. expectantes beatã spem & aduen-¬
tũ głȩ magni dei. Apparuit in pariulo gr̃a dei.
ad eruditionẽ. s hic erit magnꝰ. sicut de eo gabri¬
hel locutꝰ est: & quos paruiulus erudierit ad
humilitatẽ cordis & mansuetudinẽ. magnifi¬
cabit pꝰt modũ & głificabit magnꝰ & głosus ad¬

Expanded text:
 Maria, et Joseph, et infans positus in praesepio; sobrie, et juste, et pie vivamus in hoc saeculo. rebit. Sic enim habes. Apparuit gratia Dei omnibus hominibus, erudiens nos; ut abnegantes impietatem et saecularia desideria, sobrie, et juste, et pie vivamus in hoc saeculo, exspectantes beatam spem, et adventum gloriae magni Dei . Apparuit in parvulo gratia ad eruditionem: sed hic erit magnus, sicut de eo Gabriel locutus est ; et quos parvulus erudierit ad humilitatem cordis et mansuetudinem, magnificabit postmodum et glorificabit magnus et gloriosus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Añs alteri ñ dabo. Et suꝑbꝰ. Eigo inqͥt mͥ eã licet
ñ dederis usurpabo. Nec enĩ placet ei angłica
distributio: dans głam deo. pacẽ hominibꝰ.
Non gͦ colit dm̃ s aduersus deũ extollit᷑ impius¬
plane & infidelis. Quȩ enĩ pietas. nͥ cultus der:

Expanded text:
ait, alteri non dabo . Et superbus: Ego, inquit, mihi eam, licet ait, alteri non dabo . Et superbus: Ego, inquit, mihi eam, licet non dederis, usurpabo. Nec enim placet ei angelica distributio, dans gloriam Deo, pacem hominibus . Non ergo colit Deum, sed adversus eum extollitur, impiusplane et infidel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa uirtꝰ diuinȩ exhibenda sit maiestati. Sola
tamen ñ potuit inueniri: qͥa semꝑ gr̃a dat᷑ hu¬
milibꝰ. Inuenerunt gͦ mariã & ioseph. & infan¬
tẽ positũ in prȩsepio. Sicut enĩ saluatoris in¬
fantiã manifestã pretendit humilitatẽ. sic ꝑ
uginẽ continentia. iusticia ꝑ ioseph uirũ iustũ
cuꝰ laus est in eugłio. ñ in congrue designat᷑.
Sane continentiã deberi carni qͥs nesciat: Lusti¬
cia uero uirtꝰ est. quod suũ est cuiq tͥbuens: &
hȩc erga ꝑximos est necessaria Porro humilicas
do nos reconciliat. dũ facit ẽȩ̃ subiectos: deo
placet in nobis. sicut ait uirgo beata. Resperi¬
đs humilitatẽ ancile suȩ. Itaq qͥ fornicat᷑ pec.¬
cat in corpꝰ suñ. qͥ iniuriosus est in ꝓximũ: qui
ertollit̃ & inflat᷑ in deũ. formcator semetipsũ
aehonestat: iniuiriosus molestat ꝓximũ elatꝰ
quod inse est deũ inhonorat. Gł̾am meã ait

Expanded text:
propria virtus divinae exhibenda sit majestati. Sola propria virtus divinae exhibenda sit majestati. Sola tamen non potuit inveniri, quia semper gratia datur humilibus. Invenerunt ergo Mariam, et Joseph, et infantem positum in praesepio. Sicut enim Salvatoris infantia manifestam praetendit humilitatem, sic per Virginem continentia, justitia per Joseph virum justum, cujus laus est in Evangelio, non incongrue designatur. Sane continentiam deberi carni quis nesciat? Justitia vero virtus est, quod suum est cuique tribuens: et haec erga proximos est necessaria. Porro humilitas Deo nos reconciliat, Deo facit esse subjectos, Deo placet in nobis; sicut ait Virgo beata: Respexit humilitatem ancillae suae . Itaque qui fornicatur, peccat in corpus suum; qui injuriosus est, in proximum; qui extollitur et inflatur, in Deum. Fornicator 785 semetipsum dehonestat; injuriosus molestat proximum; elatus, quod in se est, Deum inhonorat. Gloriam meam, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est capud nr̃m suꝑ municos nr̃os. & ex hoc
plane mutauit uestẽ: decorẽ induit. amiclꝰ lu¬
mine sicut uestimento. Exemplũ dedit nob̃.
ut & nos eadẽ faciamꝰ. Atilior siquidem in constie¬
tu lorica ferrea quã stola linea: licet oneri illa sit:
hȩc honori. Erit cũ & mnembra sequent᷑ capud:
ut corpꝰ iam uniuersum uno psallat sp̃u. & dicat.
Conscidisti saccũ meũ. & circũ dedisti me lȩcicia.
Inuenietis in qͥt infantẽ pannis inuolutũ: & po¬
sitũ in presepio. Et post pauca. Cenerunt ait
eugłista festinanter: & inuenert mariam & io¬
seph. & infantẽ positũ in presepio. Quid est
qͦd sola ab angło comiñdari uidet᷑ humilitas:.
nec tam̃ sola a pastorib inueniri: forte specialiꝰ
comm̃dat angłs humilitatẽ: qͥa ruentibꝰ cȩt̾is
ꝑ suꝑbiã. ipse in humilitate stetisset. Aut cere¬
ꝓpterea cęlitꝰ ad nuntiat humilitas: qͦd hec qͦsi

Expanded text:
tum est caput nostrum super inimicos nostros, ex hoc tum est caput nostrum super inimicos nostros, ex hoc plane mutavit vestem, decorem induit, amictus lumine sicut vestimento, exemplum dedit nobis, ut et nos eadem faciamus, Utilior siquidem in conflictu lorica ferrea quam stola linea, licet oneri sit illa, haec honori. Erit cum et membra sequentur caput, ut corpus jam universum uno psallat spiritu, et dicat: Conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia . 2. Invenietis, inquit, infantem pannis involutum, et positum in praesepio. Et post pauca: Venerunt, ait evangelista, festinantes, et invenerunt Mariam, et Joseph, et infantem positum in praesepio . Quid est quod sola ab angelo commendari videtur humilitas, nec tamen sola a pastoribus inveniri? Forte specialius commendat angelus humilitatem, quia ruentibus caeteris per superbiam, ipse in humilitate stetisset. Aut propterea certe coelitus annuntiatur humilitas, quod haec quasi
Abbreviated transcription (Latin):
& pannosos homines declinabunt: Si ita est
cur pastoribꝰ ouiũ magis apparuere. quã terre re¬
gibꝰ quã sacerdotibꝰ templi: Cur & ipse salua¬
cor cuiꝰ est aurũ pariter & argentũ. sacram in suo¬
corpore dedicat pauꝑtatẽ: Aut cexte cur pauꝑ¬
tas ipsa tam sollicite enarrat᷑ ab angło: Neq
enĩ sine cęxti ratione mysterii pannis saluator
obuoluit᷑ & ponit᷑ in presepio. qͣndo id manife¬
ste in signũ nobis cõmendat᷑ ab angło. Hoc inqͥt
uobis signũ. Inuenietis infantẽ pannis in uolu¬
tum. Insignũ positi sunt pauni tui dñe tr̃ai:
s in signũ cui a multis usq hodie contradicit᷑.
Multi qͥppe uocati s ñ multi electi: & idco nec
signati. Agnosco cęrte agnosco ĩm magnũ. sa¬
cenlotẽ. sordidis oꝑtũ uestibꝰ. dũ altercaret᷑ cũ
diabolo. Scientibꝰ scͥpturas loquor. & qͥbꝰ non ig¬
nota ꝓphetica uisio ⁊ acharie Ubi uero exalta¬

Expanded text:
et pannosos homines declinabunt? Si ita est, et pannosos homines declinabunt? Si ita est, cur pastoribus ovium magis apparuere, quam terrae regibus, quam sacerdotibus templi? Cur et ipse Salvator, cujus est aurum pariter et argentum, sacram in corpore suo dedicat paupertatem? Aut certe, cur paupertas ipsa tam sollicite enarratur ab angelo? Neque enim sine certi ratione mysterii pannis Salvator obvolvitur, et ponitur in praesepio, quando id manifeste in signum nobis commendatur ab angelo. Hoc, inquit, vobis signum: invenietis infantem pannis involutum . In signum positi sunt panni tui, Domine Jesu; sed in signum, cui a multis usque hodie contradicitur. Multi quippe vocati, sed non multi electi, et ideo nec signati. Agnosco certe, agnosco Jesum magnum sacerdotem sordidis opertum vestibus, dum altercaretur cum diabolo. Scientibus Scripturas loquor, et quibus non ignota est prophetica visio Zachariae . Ubi vero exalta
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscite fr̃s dilectissimi qͣnta sit
hodierna sollempnitas: cui & dies
breius. & terre angusta est latitu¬
.do. loco pariter & temꝑe dilatat᷑. Noctẽ preoc¬
cupat. celũ replet ante quã terrã. Nox enĩ ut
dies illuminata est: cũ in cẽpeste noctis hora
pastores circũfulsit lux noua de cęlo. Et ut
noueritis quo in loco sollẽpnitatis huiꝰ ceperĩt
gaudia cęlebrari: qͦd iã angłis erat. futurum
omni popło gaudiũ eugłizat᷑: s & confestun
adest diuinis ꝑsonans laudibꝰ cęlestis exercitꝰ
multitudo. Hinc est qͦd sollemnis ducit᷑ nox
ista pre cȩteris. in psalmis. hymnis & canticis sp̃a¬
libꝰ: & hiis pocissimũ in uigiliis. sine ulla hesita¬
tione credendũ est cȩlestes illos pͥncipes preueni¬
re coniunctos psallentib in medio iuuencula¬
rũ tympanistriarũ. Sed quã multa hodie gem¬
mis & auro fulgent altaria: qͥnti ubiq palliis
parietes adornant̃. Putas ad hȩc diuertent angłi

Expanded text:
gnoscite, fratres dilectissimi, quanta sit hodierna solemnitas, cui et dies brevis, et terrae angusta est latitudo. Loco pariter et tempore dilatatur. Noctem pcupat, coelum replet antequam terram. Nox enim ut dies illuminata est, cum intempestae noctis hora pastores circumfulsit lux nova de coelo. Et ut noveritis quo in loco solemnitatis hujus coeperint gaudia celebrari: quod jam angelis erat, futurum omni populo gaudium evangelizatur: sed et confestim adest divinis personans laudibus coelestis exercitus multitudo. Hinc est quod solemnis ducitur nox ista prae caeteris, in psalmis, hymnis et canticis spiritualibus: et his potissimum in vigiliis sine ulla haesitatione credendum est, coelestes illos principes praevenire conjunctos psallentibus, in medio juvencularum tympanistriarum. Sed quam multa hodie gemmis et auro fulgent altaria! quanti ubique palliis parietes adornantur! Putas ad haec divertent angeli,
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ lacͥmis meis loca illa uulnerũ delinirem:
Quomꝰ me dereliquisti insalutatũ: cũ formosus in
stoia tua rerglȩ in alta cȩloꝵ te recepisti: Prorsus
renuiset consolari anina mea: nisi me angłi in
uoce exultationis preuenissent. & qͥ & dixerint.
Uiri galilei. qͥd statis aspicientes incelũ: Hic iñc qͥ¬

Expanded text:
saltem lacrymis meis loca illa vulnerum delinirem? saltem lacrymis meis loca illa vulnerum delinirem? Quomodo me dereliquisti insalutatum cum formosus in stola tua rex gloriae in alta coelorum te recepisti? Prorsus renuisset consolari anima mea, nisi me angeli in voce exsultationis praevenissent, qui dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in
Abbreviated transcription (Latin):
& aspectib tolli: ut ñ possent ablato a se sponso
sponsi filii ñ iugere: timor qͥa orphani relinque¬
bant᷑ in medio iudeoꝵ. ñdũ confirmati urtute
ex alto. Benedicens ergo eis ferebat᷑ in celũ. forte
concussis illis singłaris miscđiȩ uiscerib. cũ mise¬
ros suos & pauꝑem suã scolã relinqueret. nisi qͦd
ueniebat parare eis locũ: & qͥa expediebat ut pre¬
sentiã eis subtraheret corporalẽ. Quã felix. quam
uirtutũ tͥumphali põpa deductꝰ ad patrẽ. selet
a dextͥs dei. Nunc uere ad impleuut om̃ia: quia
natꝰ est inter homines. cũ hominib conuersatꝰ ẽ:
ab hominib & ꝓ ominib passus & mortuus ẽ.
resurrexit. ascendit. sedet ad dexterã dei. Agnosco
tunicã desuꝑ contextã ꝑ totũ: quã suꝑna illa mai¬
cruce suspensũ. plagis liuidũ. pallidũ morte.
Ca ii sũ crucifixo cõpassus. obsecutꝰ morcuo. ut

Expanded text:
et aspectibus tolli, ut non possent ablato a se sponso, et aspectibus tolli, ut non possent ablato a se sponso, filii sponsi non lugere: timor quia orphani relinquebantur in medio Judaeorum, nondum confirmati virtute ex alto. Benedicens ergo eis ferebatur in coelum, forte concussis illius singularis misricordiae visceribus, cum miseros suos et pauperem suam scholam relinqueret; nisi quod veniebat parare eis locum, et quia expediebat ut praesentiam eis subtraheret corporalem. Quam felix, quam virtutum triumphali pompa deductus ad Patrem, sedet a dextris Dei. Nuconversatus est, ab hominibus et pro hominibus passus et mortuus est, resurrexit, ascendit, sedet ad dexteram Dei. Agnosco tunicam desuper contextam per totum, quam superna illa mancruce suspensum, plagis lividum, pallidum morte; quia non sum crucifixo compassus, obsecutus mortuo, ut