comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nec ante conceptus & post modum unctꝰ ẽ. sed hoc
uerso erroreꝰ nestoru reuertunt᷑. coram scã fraternita.¬
tis ur̃ȩ congregatione fattantur. eundem nestorum cũ
om̃ib sins stquacib ac reliquas hereses anathematixent.
U enerandas quoq synodos quas uniuersał eccłã recipit.
se reciꝑe & uenerari ꝑmittant. & absq ulla dubita¬
tione scĩtas eos ur̃a seruatis eis ꝓprus ordinib i suũ
cȩtũ recipiat. Ut dum & ꝑsollicitudint̾m occulta
ntentis eoꝵꝰ discutitis. atq eos ꝑutram scientiam recta
quȩ tentre debrant docetis. & ꝑmansut tudinem
nullam eis contrarietatẽ ł difficultatem de ꝓprus or¬
dinib suis facitis. tos ab antiqui hostis ore rapiatis.
Et tanto uobis apud om̃ipotentem dm̃ ꝑternȩ głȩ
crescit retributio: quanto multos colligitis qui uobis¬
cum indño sint fure glorientur. Scã itaq taigrtas

Expanded text:
us. Nec ante conceptus et postmodum unctus est; sed hoc us. Nec ante conceptus et postmodum unctus est; sed hoc ue a perverso errore Nestorii revertuntur coram sancta fraternitatis vestrae congregatione fateantur, eumdem Nestorium cum omnibus sequacibus suis, et reliquas haereses anathematizantes. Venerandas quoque synodos quas universalis Ecclesia recipit, se recipere et venerari promittant; et absque ulla dubitatione eos sanctitas vestra, servatis eis propriis ordinibus, coetu recipiat, ut dum et per sollicitudinem occulta mentis eorum discutitis, atque eos per veram scientiam 1170 recta quae tenere debeant docetis, et per mansuetudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis; et tanto vobis apud omnipotentem Deum aeternae gloriae crescat retributio, quanto multos colligitis, qui vobiscum in Domino sine fine glorientur. Sancta itaque Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
cognitam suam ꝑger&: ab eadem eliab& h ꝓtinꝰ audiuit
Unde ego digna. ut mater dñi mei ueniat adme : Ecce
dñi. quia uerbum ante scła unigenitꝰ. ȩquał patri.
factus ẽ. homo. Nec alt̾ĩus ancilla. alterius mater:
quia dum unigenĩtꝰ dĩ existens ante scłã ex eius utero
natꝰ ẽ. homo. inuestigabili miraculo facta ẽ. & ancilla
hominis ꝑdiuinitatem. & mat̃ uerbi ꝑcarnem. Nõ
aut̃ priuꝰ inutero uirginis caro concept̾a t̃. & post mo¬
dum diuinitas uenit incarnem: sed mox uerbũ uenit
in uterum. mox uerbum seruata ꝓpriȩ uirtute naturȩ
factum est caro. Et ꝑfectꝰ homo idest inueritate car¬
dĩ. Unde & unctus p̃participibus dr̃. sicut psalmista¬
ait. Unxit te ds̃ as̃ tuus oleo leticie p̃consortib tuis. Unctꝰ
quippe t̃. olto: dono uidelic& sp̃s sc̃ĩ. Std p̃consortib unetꝰ
est. infine scłorum: ibi ab eodem spũ unctꝰ ẽ. ubi conceptꝰ¬

Expanded text:
cognatam suam pergeret, ab eamdem Elisabeth protinus audivit: cognatam suam pergeret, ab eamdem Elisabeth protinus audivit: Unde ego digna ut mater Domini mei veniat ad me? Ecce eDomini, quia Verbum ante saecula unigenitus aequalis est Patri; jusque carne factus est homo. Nec alterius ancilla, alterius mater, quia dum unigenitus Dei existens ante saecula ex ejus utero natus est homo, investigabili miraculo facta est et ancilla hominis per divinitatem, et mater Verbi per carnem. Non autem prius in utero Virginis caro concepta est, et postmodum divinitas venit in carnem; sed mox ut Verbum venit in uterum, mox Verbum, servata propriae virtute naturae, factum est caro. Et perfectis. Unde unctus prae participibus dicitnsortibus tuis. Unctus quippe est oleo, dono videlicet Spiritus sancti. Sed prae consortibus unctus est in fine saeculorum, ibi ab eodem Spiritu unctus est, ubi concept
Abbreviated transcription (Latin):
& caro sicut ipse ait. Nemo ascendit incȩlum nisi
dĩ in cęlo : erat filius hominis qui loquebatur in
terra. Hinc ioħs ait.Scimus qr filius dĩ uenit.
& dedit nobis sensum. Qui nobis quem sensum
denderit: ilico subiungit. Ut cognoscamus dm̃
uerum. Quem hoc loco uerum dm̃ insinuat. nisi
patrem omĩpotentem. & Sed quid & iam de om̃i¬
potentiꝰ filio sentiat : adiungat. ẜt simus in uero
filio eius ihũ xp̃o. E cee aitͦ. uerum dm̃ patremi.
uerum filium eius ihm̃ xpm̃. Quem uerum filium
quid esfe sentiat: aꝑtius ostendat. Hic est inquit
urerus ds̃: uita etern̾a. Sigͥ urxta errorem nestoru.
t̃. homo. utiq uerus ds̃ non ec̃t. & uita iterna.
Sed unigenitus filius uerbum ante scłi. factꝰ ẽ.
homo. Hic est gͦ uetrus ds̃. & uita ꝑterna. Certe
cum hunc scã uirgo conceptura essoe. & loquentem
ad se angłm audiree.ait. E cce ancilla dñi. fiat mihi
sicut dicis. Quꝵ cum eum concepiss&. & ad elixabah

Expanded text:
et caro, sicut ipse ait: Nemo ascendit in coelum, nisi et caro, sicut ipse ait: Nemo ascendit in coelum, nisi Dei in coelo, erat Filius hominis qui loquebatur in terra. Hinc Joannes ait: Scimus 1169 quia Filius Dei venit, et dedit nobis sensum. Qui nobis quem sensum dederit, illico subjunxit: Ut cognoscamus Deum verum. Quem hoc loco verum Deum insinuat, nisi Patrem omnipotentem? Sed quid etiam de omnipotente Filio sentiat adjunxit: Et simus in veroverum Deum Patrem, verum ejus Filium Jesum Christum. Quem verum Filium quid esse sentiat apertius ostendit: Hic est, inquit, verus Deus et vita aeterna. Si igitur juxta errorem Nestorii t homo, utique verus Deus non esset et vita aeterna. Sed unigenitus Filius Verbum ante saecula factus est homo. Hic est ergo verus Deus et vita aeterna. Certe cum hunc sancta Virgo conceptura esset, et loquentem ad se angelum audiret, ait: Ecce ancilla Domini, fiat mihi sicut dicis. Quae cum eum concepisset, et ad Elisabeth
Abbreviated transcription (Latin):
nõ & alios exsola uera confessione recipit. quia scm̃
baptisma qd̾ sunt apud hereticos consecuti. tunc in
tis uires emundationis accipit. cum uel illi ꝑimpo.¬
unĩti. Hi uͦ heretici qui intrinitatis nomine minime
esse quendam prauum hominẽ montanũ credunt.
quoꝵ similes multi sunt alii: cum ad scam ecclãm
ureniunt baptirantur. qr baptismum non fuit qd̾ in
errore positi in scẽ truntatis nomine minime pceꝑunt.
tũm est. intrinitatis nomine non trat datum. N esto¬
riam uõ quia inscẽ trinitatis nomine baptiiantur.
uementes. de uerȩ fidei firmitate & confessione do¬
tate ante scła. & ipsum factum hominem infine
scłorum: quia uerbum carofactum ẽ. & habitauit
in nobis. Uerbum uõ carnem dicimus factum: non
amittendo qd̾ erat. sed suscipiendo qd non erat. In car¬
nationis enim sux mysterio unigenitus patris. nr̃a
aux̃. sua non minuit. U̾na itaqͦ ꝑsona ẽ. uerbum

Expanded text:
vero et alios ex sola vera confessione recipit, quia sanctum vero et alios ex sola vera confessione recipit, quia sanctum baptisma, quod sunt apud haereticos consecuti, tunc in eis vires emundationis recipit, cum vel illi per impouniti. Hi vero haeretici qui in Trinitatis nomine minime esse quemdam pravum hominem Montanum credunt, quorum similes multi sunt alii, cum ad sanctam Ecclesiam veniunt, baptizantur, quia baptisma non fuit quod in errore positi in sanctae Trinitatis nomine minime perceperusicut dictum est, in Trinitatis nomine non erat datum. Nestoriani vero quia in sanctae Trinitatis nomine baptizantur, venientes de verae fidei firmitate et confessione dotate ante saecula, et ipsum factum hominem in fine saeculorum, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Verbum vero carnem dicimus factum, non amittendo quod erat, sed suscipiendo quod non erat. Incarnationis enim suae mysterio unigenitus Patris nostra auxit, sua non minuit. Una itaque persona est Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
uia caritati nillonge est: quos diuidunt loca.
iungat epła. Lator itaq p̃fentium ad beati
Petri apłorumꝰ principis aeccłam ueniens. fraternitat̾
ur̃ţ st asserunt ad nos epłas accepisse. easq hierosoli¬
morum urbe cum rebus quoq alis ꝑdidisse. In quib
ut ipse ait. studiustis in quirere. sacerdotes ac plebes
quȩ neslorianȩ herestos errore consusȩ sunt. cimad
matrem clectorum omnium catholicam ȩccłam reuer¬
tur. utrum baptixari debrant. an certe solius uerȩ
fidei confessione. tiusdem matris ȩccłt̾ uiscerib adungi
Et quidem ab antiqͣ patrũ institutione didicimus. ut
quilib& apud heresim intrinitatis nomine baptitant᷑.
cum ad scam̃ eccłãm redeunt. aut unctione crismatis.
aut impositione manus. aut sola ꝓfessione fidei. ad sinỹ
matris eccłt̃ reuocentur. Unde arrianos ꝑimpositio.¬
nem manus occidens. ꝑ unc̃tionem uõ scĩ c̾rismatis ad
ingressum catholicȩ  oriens reformat. monophisitas

Expanded text:
Quia charitati nihil est longe, quos dividunt loca jungat epistola. Lator itaque praesentium 1167 ad beati Petri apostolorum principis Ecclesiam veniens fraternitatis vestrae se asseruit ad nos epistolas accepisse, easque in Jerosolymorum urbe cum rebus quoque aliis perdidisse. In quibus, sicut ipse ait, studuistis inquirere sacerdotes ac plebes quae Nestorianae haereseos errore confusae sunt, cum ad matrem electorum omnium catholicam Ecclesiam revertuntur, utrum debeant baptizari, an certe solius verae fidei confessione ejusdem matris Ecclesiae visceribus adjungi. Et quidem ab antiqua Patrum institutione didicimus ut quilibet apud haeresim in Trinitatis nomine baptizantur, cum ad sanctam Ecclesiam redeunt, aut unctione chrismatis, aut impositione manus, aut sola professione fidei ad sinum matris Ecclesiae revocentur. Unde Arianos per impositionem manus Occidens, per unctionem vero sancti chrismatis ad ingressum sanctae Ecclesiae catholicae Oriens reformat. Monophysitas
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ : apłica auctoritate pͣcipimꝰ. ut ubi & quando
p̃dictꝰ frat ñr. hu. diensis ep̃s te uocauerit: de his uł aliis
satisfacturũ. om̃i occasione postposita ita paratꝰ & circu¬
spectꝰ aduenias. ut si te innocente & falso accusatu scis. cu
dĩ auxilio & conscientie puritate ab om̃ib obiectis &
obiciendis canonice expurgari possis. Preterea om̃e diui

Expanded text:
a auctoritate praecipimus ut ubi et quando praedictus frater noster Hugo Diensis episcopus te vocaverit, de his vel aliis satisfacturus, occasione postposita, ita paratus et circumspectus advenias ut, si te innocentem et falso accusatum scis, cum Dei auxilio et conscientiae puritate ab omnibus objectis et objiciendis c
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcclarum consecratione dedicationũ indubium
habetur. & nec scriptis nec testibus certa ratio ha¬
betur. utrum baptiiati uł confirmati. siue pocłe
conseeratȩ sint: ut baptitentur tales ac confirmt᷑
ruina fidelibus fiat. Qm̃ non monstratur utratũ.
quod non certis indicus ostenditur nte pactum.
Hȩc nos adminiculante diuma gr̃ã ita tenere
cupimus. uobisq ut postulastis tenere & docere man.¬
damus. & ta quȩ ascĩs patribus ante nos sunt statuta. ñ
ꝓterie irrumꝑe sed fideliter seruare optamus. Unde

Expanded text:
ecclesiarum consecratione dedicationum in dubium ecclesiarum consecratione dedicationum in dubium habetur, et nec scriptis, nec testibus certa ratio habetur, utrum baptizati, vel confirmati, sive ecclesiae consecratae sint, ut baptizentur tales, ac confirmenruina fidelibus fiat, quoniam non monstratur iteratum quod non certis indiciis ostenditur rite peractum. Haec nos, adminiculante divina gratia ita tenere cupimus, vobisque ut postulastis tenere et docere mandamus, et ea quae a sanctis Patribus ante nos sunt statuta, non proterve interrumpere, sed fideli
Abbreviated transcription (Latin):
recte rtprȩhende̾nda indeantur. Qm̃ aprȩdecessoribus
nr̃is & areliquis multis scĩs epĩs statutum fore cognouimꝰ
ut oues pastores suos facilt non rep̃hendant. nec eor
criminari uł accusare p̃sumant. Quia cum p̃posiis¬
nrĩs delinquimus. eius ordinationi qui cos nob̾ p̃tulit.
obuiamus. Vnde moyfes cum contra se & aaron conquer
populum cognoniss&e: ait. Nos enim quid sumus.
Nec contra nos est murmur urm. sed contia dm̃. Qua¬
ꝓpter admonendi sunt subditi utriusq ordinis uir
ut cum magistrorum facta conspiciunt ad cor suum
redeant. & de eorum increpationib non prȩsumant.
quia non est discipulus suꝑ magistrum. nec feruus
suꝑ dnm̃ suum. Dedicationum uõ aeccłarum dubi¬
tatione suꝑ qua nos intercȩtera consulere uoliustis.
hoc uos rite tenere debetis. quod ab antecessoribus
nr̃is traditum accepimus. Id est ut quotiens tam de
baptismo aliquorum uł confirmatione. quã & de

Expanded text:
recte reprehendenda videantur; quoniam a praedecessoribus recte reprehendenda videantur; quoniam a praedecessoribus nostris et a reliquis multis sanctis episcopis statutum fore cognovimus, ut oves pastores suos non facile reprehendant, nec eos criminari vel accusare praesumant, quia cum in praepositos delinquimus, ejus ordinationi qui nobis eos praebuit obviamus. Unde Moyses dum copopulum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Deum . Quapropter admonendi sunt subditi utrisque ordinis viri ut cum magistrorum facta conspiciunt ad suum cor redeant, et de eorum increpationibus non praesumant, quia non est discipulus super magistrum, nec servus super Dominum suum . De dedicationum vero ecclesiarum dubitationehoc vos rite tenere debetis quod ab antecessoribus nostris traditum accepimus, id est, ut quoties tam de baptismo aliquorum, vel confirmatione, quam et de
Abbreviated transcription (Latin):
legatione funguntur. Unde sũ moꝑe cairendum est.
om̃ib fidelib nt clanculo aut publice epm̃ suum idest
unctum dñi detractionib aut uituꝑationib dilament.
ꝑpendentes illud exemplum mariȩ. quia ꝓto qdꝰ moxsi
famulo dñi ꝓpter ethyopissam detraxit. inmundicia
leprȩ multata sit. Et illud psalmistȩ. Nolite tangere
lege diuma legitur. Di is non detrahes & principi
populi tin non mabedices. Unde ualde prȩuictendũ
et subditis tam clt̾ricis quãm laicis. ne epõrum aut
prȩpositorum suorum uitam reprȩhendere audeant.
siquid eos fortasse agere reprȩhensibiliter iident. Nt
unde mala. redargiłunt. inde ꝑ elationis impulsum
in ꝓfundiora mergantur. Admonendi sunt &iam
ne cum culpas prȩpositoꝵ suoꝵ considerant. contra
tos audatiores fiant. Sed sic torum priua apud sema¬
ipsos diindicent: ut diumo timore constricti. ferre
subeis iugum reuerentiȩ non recuseat. Qm̃ facta ep̃o¬

Expanded text:
unguntur? Unde summopere cavendum est unguntur? Unde summopere cavendum est omnibus fidelibus ne clanculo aut publice episcopum suum, id est unctum Domini, detractionibus aut vituperationibus dilanient, perpendentes illud exemplum Mariae, quia pro eo quod Moysi famulo Dei propter Aethiopissam detraxit, immunditia leprae multata sit . Et illud Psalmistae: Nolite tangere lege divina legitur: Diis non detrahes, et populi tui principi non maledices. Unde valde praevidendum est subditis tam clericis quam laicis, ne episcoporum aut praepositorum suorum vitam temere reprehendere audeant, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident, ne unde mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt etiam ne cum culpas praepositorum suorum considerant, contra eos audaciores fiant. Sed sic eorum prava apud semetipsos considerent, ut, divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non recusent, quoniam facta ep
Abbreviated transcription (Latin):
Quod hac ratione seruabitur: si nihil potestati. sed
totum ȩquitati tribuitur. Qua ꝓpter multum cor
nr̃m magnitudini ur̃ȩ cong̾aud&. quod sic uos in ur̃is
acub. studiosos inurnimus. ut uos & nr̃i curam habe
atis & talia sciscitando inquirere studeatis. quatinꝰ
talia nobis non solum apud homines głam. sed a apud
omĩꝑotentẽ dm̃ prȩmia mercedis ad quirant.
Cȩterũ suꝑuexatione epõrũ de qua nos consulere
uolunstis. sc imus quia mullis uita p̃sulum ꝑtarbari
deba excessib Quia ualde indignum est. ut hi qui
throni dei uocantur. aliqua motione areliquis uł subditis
turbentur. Qm̃ si dauid regnum iustissimus. in saulquẽ
constabat iam adnõ reꝓbatum & abiectum. eẽ. manum
mittere non presumpsit: quantõmagis cauendum tst.
ne manum detractionis aut untuꝑationis suie indis¬
cretionis aut dt honorationis quidam mittant in unctũ
dñi. ł imprȩdicatores sc̃ȩ ȩccłt. quia eorum irexatio

Expanded text:
Quod hac ratione servabitur, si nihil potestati, sed Quod hac ratione servabitur, si nihil potestati, sed totum aequitati tribuitur. Quapropter multum cor nostrum magnitudini vestrae congaudet, quod sic vos in vestris actibus studiosos invenimus, ut vos et natis, et talia suscitando inquirere studeatis, quatenus et talia vobis, non solum apud homines gloriam, sed et apud omnipotentem Deum praemia mercedis inquirant. Caeterum super vexatione episcoporum, de qua nos consulere voluistis, scimus quia nullis vita praesulum perturbari debeat excessibus, quia valde indignum est ut hi qui throni Dei vocantur, aliqua motione a reliquis vel subditis turbentur; quoniam si David regum justissimus in Saul, quem constabat jam a Domino reprobatum et abjectum esse, manum mittere non praesumpsit , quanto magis cavendum est, ne manum detractionis, aut vituperatonis, sive indiscretionis, aut dehonorationis quidam mittant in unctum Domini, vel in praedicatores sanctae Ecclesiae, quia eorum vexatio,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem agentes. sed ad ome studium borꝑ deuotionis
unanimes. diuinis & apłicis constitutionisus auxiliante
dño pareamus. Oquam bona est caritas quȩ absentia
ꝑ imaginem p̃sentia sibim& ipsis eahba ⁊amorem. diui¬
saunit. confusa ordinat. in ȩqualia sociat imꝑfec ta
consũmat. Quam recte predicator egregiis uinculum
ꝑfectiontͥs uõcat. quia uirtutes quidem ceterȩ pfecti¬
onem generant. sed tamen eas caritas italigat. ut ab
amantis mente dissolu iam ntqueant. His rie per.¬
pensis. caritatiue im dictis indulsi nec sceptum dedi
sed consilium. neq regulam inhis posteris ullis tenen¬
dam tradidi. fed de duob ꝑiculis quid facilius sit uitan¬
dum ostendi. Si gͥ in reb scłaribus suum ciq ius &
ꝓprius ordo seruandus est: quanto magis in ȩccłasticis
dispositionib nulla deb& induci confusioͫ ibi discordia
locum inuemat. unde pacis debent bona ꝓcedere

Expanded text:
tionem agentes, sed, ad omne studium bonae devotionis tionem agentes, sed, ad omne studium bonae devotionis unanimes, divinis et apostolicis constitutionibus auxiliante Domino pareamus, O quam bona est charitas, quae absentia per imaginem praesentia sibimetipsis exhibet per amorem, divisa unit, confusa ordinat, inaequalia sociat, imperfecta consummat! quam recte praedicator egregius vinculum perfectionis vocat, quia virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas ita charitas ligat, ut ab amantis mente dissolvi jam nequeant. His rite perpensis, charitative jam dictis indulsi, nec praeceptum dedi, sed consilium; nec regulam in his posteris ullis tenendam tradidi, sed de duobus periculis quod facilius sit vitandum ostendi. Si igitur in rebus saecularibus suum cuique jus et proprius ordo servandus est, quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio, ne ibi discordia locum inveniat, unde pacis debent bona procedere?
Abbreviated transcription (Latin):
docere & uerbis ac exemplis instruere. & quȩ post de
talibus egerint rationabiliter & fideliter excludere opor¬
tae. Nam uixta apłm qui ait. Lac uobis potum dedi
non escam. ista illis modo non posteris ut suprascriptum
est temporibus tenenda indulsimus. ne bonum quod
infirma adhic radice plantatum erat erueretur. sed¬
coeptum firmaretur. & usq ad ꝑfectionem custodiret᷑.
Sane si in his secus quam debuimus aliquid egimus.
Unde & testem inuoco dm̃ qui cogitationes om̃iũ nouit
hominum. cuiꝰ & iam ocłis omĩa nuda sunt & aꝑta. Nã
si ea destruerem quȩ ante cessores nr̃i statirerunt: non
constructor sed tuersor. eẽ iuste comꝓbarer. testante ue¬
ritatis uoce quȩ ait. Onne regnũ inse ipsum diuisum
non stabit. Et om̃is scientia & lix ad uersum se diuisa.
destruetur. Idõq necesse est ut concordter om̃s statuta
scõꝵ patrum nr̃orum teneamus. nihil indelic& ꝑ conten¬

Expanded text:
docere vitare, et verbis ac exemplis instruere, et quae post de docere vitare, et verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint, rationabiliter ac fideliter excludere oportet. Nam juxta Apostolum, qui ait: Lac vobis potum dedi, non escam , ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhcoeptum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Sane, si in his secus quam debuimus aliquid egimus, Unde et testem invoco Deum, qui cogitationes omnium novit hominum, « cujus etiam oculis omnia nuda sunt, et aperta . » Nam si ea destruerem quae antecessores nostri statuerunt, non constructor, sed eversor esse juste comritatis voce, quae ait: Omne regnum in seipsum divisum non stabit, et omnis scientia et lex adversus se divisa destruetur. Ideoque necesse est ut omnes concorditer statuta sanctorum Patrum nostrorum teneamus, nihil videlicet per conten
Abbreviated transcription (Latin):
tati uelimus denegare. fed ut qd̾ hic minus inurnit᷑.
lanus inquiratur. Extrib enĩ apłicam sedem inqua
alinis es & edoctus capłis consultndam. p̃decessorum
tuoꝵ sequens exempla crediditi. Id est de consangui.¬
nitatis conuincuone. & de uexatione epoꝵ a subditis.
igitur scripsi AuOITINO anglorum gentis ep̃o alunno
indelic& ut recordatus es tuo. de consanguinitatis con¬
iunctione : ipñ & angloꝵ genti quȩ nꝑ ad fidem uenerat
ne abono quod ceꝑat metuendo austeriora receder& speci¬
aliter & non generalit̃ cȩt̾is me scripsisse cognoscas. Un
tiont hȩc illis scriptis mandaui: ut postquam sirma radice
infide fuerint solidati. si infra ꝓpriam consanguinitatẽ
inuenti fuerint non separentur. aut infta affinitatis li¬
neã idest usq ad septimã generationem conuingant᷑.
Sed adhuc illos neophytos eͦxistentes sepissime prꝰiꝰ illicita

Expanded text:
tati velimus denegare, sed ut quod hic minus invenitur tati velimus denegare, sed ut quod hic minus invenitur latius perquiratur. De tribus enim apostolicam sedem, in qua alitus es et edoctus, capitulis consulendam, praedecessorum tuorum sequens exempla, credidisti, id est de consanguinitatis conjunctione, et de vexatione episcoporum a subditis,  scripsi Augustino, Anglorum gentis episcopo, alumno videlicet, ut recordatus es, tuo, de sanguinis conjunctione, ipsi et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter caeteris me scripsisse cognoscas. Undtione haec illis scriptis mandavi, ut postquam firma radice fuerint in fide solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem jungantur; sed adhuc illos neophytos existentes, saepissime eos prius illicita
Abbreviated transcription (Latin):
bra. tẽ. nos uoluit. ut ꝑruis largam caritatem &
fidem unum nos inse corpus efficere. Cui ita
adhȩrere nos conuenit. ut quia sine ipso nihil esse possu¬
mus. ꝑ ipsum possimus. eẽ. qd̾ dicimur. Ab arct capitas¬
res nulla nos diuidat. ne abeo sieius menbrũ. tẽ. refagi¬
mus relinquamur. & uelut derecti de uite palmites
arescamus. Vt gͦ redemptoris nr̃i habitaculum. tẽ. me¬
reamur. indilectione ipsuis toto mentis studio mantamꝰ.
Ipse namq ait. Qui diligit me. sermonẽ itũ feruibit.
nem apud eum faciemus. Exegit gͦ dilectio tua frat̃
consultis respondere. Qd lic& non ꝓlixe sed succincte
agere festinaremus. ꝓp̾ter quasdam importimitates
quͦȩ nr̃is p̃pedientib peccatis in nos suꝑuent̾re. tuis
tamen hȩc ꝑ reliqua scõꝵ patrum institutia studus
ꝑ quirere latius & inuestigare cõmutimꝰ. Non enim
potest mens attrita & oneribus atq importunitatib
hȩc & alia quȩ necessaria forei cognouerimus tux scĩ¬

Expanded text:
bra nos esse voluit, ut per ejus largam charitatem, et fidem unum nos in se corpus efficeret. Cui ita nos adhaerere convenit, ut quia sine ipso nihil esse possumus, per ipsum esse possimus quod dicimur. Ab arce capitis nulla res nos dividat, ne ab eo si ejus membrum esse refugimus relinquamur, et velut dejecti de vite palmites arescamus. Ut ergo Redemptoris nostri habitaculum esse mereamur, in dilectione ipsius toto mentis studio maneamus, ipse namque ait: « Qui diligit me, sermonem meum servabit, nem faciemus . Exegit ergo dilectio tua, frateconsultis respondere. Quod licet non prolixe sed succincte agere festinaremus, propter quasdam importunitates, quae nostris praepedientibus peccatis in nos supervenere, tuis tamen haec, per reliqua sanctorum Patrum instituta, studiis perquirere latius et investigare committimus. Non enim potest mens at rita et oneribus atque importunitatibus haec et alia quae necessaria fore cognoverimus tuae sancti
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiunt. omp̃s ubiq dñs frũm concorda collaudet᷑.
Cuius uobis ad essẽ presentiam si hȩc obserubitis scito¬
te quia scriptum est. Ybi fuerint duo uł tres congre¬
gati in nomine meo ibi ero inmedio eorum. Si ergo
ad esse dignatur ubi duo uł tres sunt: quantomagiᷤᷤ
non deent ubi plures conueniunt sacerdotes: Et qͥdẽ

Expanded text:
ipotens ubique Dominus fratrum concordia conaudetur. Cujus vobis adesse praesentiam si haec observabitis, scitote, quia scriptum est: « Ubi fuerint duo vel tres congregati in nomine meo, ibi ero in medio eorum . » Si ergo adesse dignatur, ubi duo vel tres sunt, quanto magis non deerit ubi plures conveniunt sacerdotes? Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea quoscumq possumus incitemus. Certum quippe
est. quia si toti corde p̃ceptis nos salutarib occupamꝰ.
omẽm uitioꝵ abem effugimus. Quia dum his quib
ȩdificamus initimur. locum sine dubio dẽceptionis
excludimiis. Qua ꝓpter oport& ut tnixius incunetis
studiosos uos cifca fr̃s atq subiectos ostendatis. ut om̃s

Expanded text:
mus excitemus. Certum quippe est quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. Quapropter oportet ut enixius in cunctis studiosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis. ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtectione regnetis: & ad ȩterna post modum gaudia eiꝰ
duce grã ueniatis. Quanta p̃terta bona reuerentissimo
frĩ &e coep̃o nr̃o auorstiio ad angłoꝵ gentẽ ꝓficiscenti.
excellentia ur̃a p̃buerit. reutrtentes ab to quidã mona¬
chi retulerunt. Unde uberes gras referentes: petimꝰ
ut his quoq monachis qui ad tum directi sunt. suffragia
urã copiosiuis p̃bere atq tos ad ꝑficiscendum iuuare᷑
dignemini. Ut quanto beneficia urã eis amplius exhi¬
betis. tanto maiorem ucissitudint̃ ab omĩpotenti dõ

Expanded text:
protectione regnetis, et ad aeterna postmodum gaudia ejus protectione regnetis, et ad aeterna postmodum gaudia ejus duce gratia veniatis. Quanta praeterea bona reverendissimo fratri et coepiscopo nostro Augustino ad Anglorum gentem proficiscenti excellentia vestra praebuerit, revertentes ab eo quidam monachi retulerunt. Unde, uberes gratias referentes, petimus ut his quoque monachis qui ad eum directi sunt suffragia vestra copiosius praebere atque eos ad proficiscendum juvare dignemini, ut quanto beneficia vestra eis amplius exhibetis, tanto majorem vicissitudinem ab omnipotente Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
placuisse signastis. ut quicquid ad di nr̃i cultum. quic¬
quid ad ecclirum reuerentiam. quicquis ad henorem p¬
tinere cognoscitis sacerdotum. & studiose statui & ueliuas
pulsamus. ut congregari sẏnodum iubtatis. & sicut
dudum scripsimus corporalia insacerdotib uitia & si.¬
moniage herestos prauitatem. om̃ium ep̃orum destiti.¬
ont dampnari. atq aregni ur̃i amputari sinib faciti.
nec plus illic pecuniamꝰ obtinere. quam p̃cepta domi¬
nica ꝑmittatis. Nam dum om̃is auaricia idoloꝵ sit ser.¬
uitꝰ. quisquis hanc & maxime indandis ȩccłasticis hono¬
rib uigilant̃ nõ p̃cau&: insidelitatis ꝑdicioni subicitur.
& iamsiꝰ tenere fidem quam neglegit᷑ uideatur. Sicut
gͦ contra exteriores hostes: ita quoq contra interiores
animarum aduersarios studete. et̃. solliciti ut ꝑhoc quod
dĩ nr̃i inimicis fideliter repugnatis. & hic felicit̃ ipsiꝰ

Expanded text:
placuisse signastis, ut quidquid ad Dei nostri cultum, quidplacuisse signastis, ut quidquid ad Dei nostri cultum, quidquid ad Ecclesiarum reverentiam, quidquid ad honorem pertinere cognoscitis sacerdotum, et studiose statui, et velitis pulsamus, ut congregari synodum jubeatis, et, sicut dudum scripsimus, corporalia in sacerdotibus vitia et simoniacae haereseos pravitatem omnium episcoporum definitione damnari, atque de regni vestri amputari finibus faciatis, 1146 nec plus illic pecuniam obtinere quam praecepta dominica permittatis. Nam cum omnis avaritia idolorum sit servitus, quisquis hanc et maxime in dandis ecclesiasticis honoribus vigilanter non praecavet, infidelitatis perditioni subjicitur, etiamsi tenere fidem quam negligit videatur. Sicut ergo contra exteriores hostes, ita quoque contra interiores animarum adversarios studete esse solliciti, ut per hoc quod Dei nostri inimicis fideliter repugnatis, et hic feliciter ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
tis cum ur̃ȩ auctoritatis assensu transmuitimus. que
una cũ alus sacerdotib hȩc & subtilit̃ quȩrere : &
scđm dm̃ debeat emendare. Nec enim sunt dissimu.¬
landa quȩ dicimus. quia qui emendare potest & nre.¬
glegit: participem se ꝓculdubio delicti constituit. P
regnareꝰ felicit̃. ꝓuidete ꝓuintus. & priusquam creator
nr manum suam ad feriendum excutiat. de correcti¬
one huiꝰ sceleris studiosissime cogitate. ne tanto post¬
modum arrius feriat: quanto mͦ diutiꝰ & clementer
placationis offertis. si tanti labem. sicinoris de ur̃is
citiꝰ finibus amputatis:¬
NoR̃. ThEODERICO REGI FRANCORUM
acellentiȩ ur̃ȩ indix cordis epłi. quanta in uobis
sulgeat cum regia potestate prudentia. ita lucu¬
lenti copia fermonis edocuit. ut dubium ñ uileat ẽ¬
quicquid laudabile de uobis ama narrauerit. Et qm̃ ad
hortationẽ nram adeo regus animis ꝑlaudis p̃dicam̃ta

Expanded text:
tis, cum vestrae auctoritatis as sensu transmittamus, quae tis, cum vestrae auctoritatis as sensu transmittamus, quae una cum aliis sacerdotibus haec et subtiliter quaerere et secundum Deum debeat emendare. Nec enim sunt dissimulanda quae dicimus, quia qui emendare potest et negligit, participem se procul dubio delicti constituit. Prregnare feliciter, providete provinciis; et priusquam Creator noster manum suam ad feriendum excutiat, de correctione hujus sceleris studiosissime cogitate, ne tanto postmodum acrius feriat, quanto modo diutius et clementer um placationis offertis, si tanti labem facinoris de vestris citius finibus amputatisorius Theoderico regi Francorum. Excellentiae vestrae index cordis epistola, quanta in vobis fulgeat cum regia potestate prudentia, ita luculenti copia sermonis edocuit, ut dubium esse non valeat quidquid laudabile de vobis fama narraverit. Et quoniam adhortationem nostram adeo regiis animis per laudis praedicamenta
Abbreviated transcription (Latin):
eis illic reͥsmorandi causas intulerit. & hinc celerius
ꝑ exre. & uos mertedem dep̃stitis inuenire possits.
um scriptum sit. iusticia eleuat gentẽ. miseros
aut̃ facit populos prccatum: tunc regnũ stabile
creditur. cum culpa quȩ cognosciturꝰ citiꝰ emen¬
datur. Multoꝵ gͥ adnos relitione puenit qd̾ dicere
sint afflictione cordis nimia non ualemus. na quosdã
sacerdotes in illis partib impudice ac nequit̃ conuer¬
sari ut & audire nob opꝓbriũ. & lamentabile sit re¬
ferre. Ne gͦ postquam huiꝰ neqͥcit huc usq sẽ tetendit
opinio. aliena prauitas aut nrãm animã aut regnum
tes mali. Quis enim ꝓpopuli se peccatis intercessor ẽ¬
obiciat. si sacerdos qui exorare debuerat. grauiora com¬
mittat: Sed qm̃ tos quoꝵ hec locus ẽ. instqui. nec
sollicitudo ad requisitionem. nec ielus excitat adum¬
dictam: scripta ad nos ur̃a discurrant. & ꝑsonã si p̃cipi¬

Expanded text:
eis illic res morandi causas intulerit, et hi celerius eis illic res morandi causas intulerit, et hi celerius pergere, et vos mercedem de praestitis invenire possitis.um scriptum sit: Justitia elevat gentem, miseros autem facit populos peccatum, tunc regnum stabile creditur, cum culpa quae cognoscitur citius emendatur. Multorum igitur ad nos relatione pervenit, quod dicere sine afflictione cordis nimia non valemus, ita quosdam sacerdotes in illis partibus impudice ac nequiter conversari, ut et audire nobis opprobrium et lamentabile sit referre. Ne ergo postquam hujus nequitiae hucusque se tetendit opinio, aliena pravitas aut nostram animam aut vestrum tes mali. Quis enim pro populi se peccatis intercessor objiciat, si sacerdos qui exorare debuerat graviora committat? Sed quoniam eos quorum est locus haec insequi, nec sollicitudo ad requisitionem, nec zelus excitat ad vindictam, scripta ad nos vestra discurrant, et personam, si praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
honoris p̃miũ uita sit ꝓuectꝰ increm̃tũ modestia.
ut obtinente huiꝰ moda obstruantia. & idignus qui
p̃mus querit ascendere iudicetur: & digne cui bonũ
testimonium actio ꝑhib&. honoretur. Hȩcͦ uobis dilec¬
tissimi fr̃s curasit. hȩc animis ur̃is sollicitudo semper
mingil&e. ut zelum quem litteris ostenditis. cordis ur̃i
testem esse oꝑt demonitretis. Itaq assidur instanterq
ad congregandam synodum imminete. & ita uos gnixiꝰ
exhibite. ut nominis dignitatem. officii admimstratio.¬
fecimus. & nihil inuentum ẽ. Unde ipsas nobis epłãs
quas uos dicitis habere transmittite. ut & eis qbꝰ conce.¬
dendum t̃ colligamus. Gesta uõ ł scripta brati herenei
iam diu quondam sollicite quꝑsiuimus. sea hactemisex
nachos quos ad reuerentissimũ frẽm & coep̃m nr̃m
illis studio sacerdotali obnixe concurrat. & suo tosso.¬
latio ad agendum uer adiuuare festin&. ut dumnulli

Expanded text:
honoris praemium vita sit, provectus incrementum modestia, honoris praemium vita sit, provectus incrementum modestia, ut obtinente hujusmodi observantia, et indignus qui praemiis quaerit ascendere judicetur, et digne cui bonum testimonium actio perhibet honoretur. Haec vobis, dilectissime frater, cura sit, haec animis vestris sollicitudo semper invigilet, ut et zelum quem litteris ostenditis cordis vestri testem esse opere demonstretis. Itaque assidue instanterque ad congregandam synodum imminete; et ita vos enixius exhibete, ut nominis dignitatem officii administratiofecimus, et nihil inventum est. Unde nobis epistolas quas vos dicitis habere transmittite, ut ex eis quid concedendum est colligamus. Gesta vero vel scripta beati Irenaei jam diu est quod sollicite quaesivimus, sed hactenus ex nachos quos ad reverendissimum fratrem et coepiscopue illis ita studio sacerdotali obnixe concurrat, et suo eos solatio ad agendum iter adjuvare festinet, ut dum nulla
Abbreviated transcription (Latin):
pł̃arum urãrum plena uenerabili grauitate
locutio. ita sibi corais misixit affectum: ut mnt¬
um semꝑlibeat miscere sermonem. Quatinꝰ & si cor¬
porali frui uobis prȩsentia non ualemus: nihil sibi cont̃
nos absentia hoc intercurrente ualeat cõmercio uen¬
dicare. Quantꝰ namq in uobis eccłãst̾ici ordinis amor
eniteat. quanta sit dilectio discipliȩ. quantum ob¬
seruantiȩ studium salubriter decretoꝵ. ex illo qdꝰ nrãm
sũmisse & omĩno libenter adhortationem accipitis. &e
seruandam in iolabiliter p̾dicatis. ostenditis. Quia gͣ
ad alioꝵ emendationem ꝓmptum cor geritis. & iretiu .¬
tatis malum lib̾a sicut dec& uoce damꝰpnatis: postanã
& aliis frĩb coep̃isq nr̃is ipsa uoluntas ẽ. oport&e ut
unanimes contra dominicos hostes insurgere. & auari¬
ciam de domo dĩ synodali debeatis definitione ꝓicere.
Nihil indandis ȩcclasticis ordinibus. auri seua fames
inueniat. nil blandimenta surripint. nil gr̃ã conferat.

Expanded text:
arum vestrarum plena venerabili gravitate locutio ita sibi cordis nostri fixit affectum, ut mutuum semper libeat miscere sermonem, quatenus et si corporali vestra praesentia frui non valemus, nil sibi contra nos absentia hoc intercurrente valeat commercio vindicare. Quantus namque in vobis ecclesiastici ordinis amor eniteat, quanta sit dilectio disciplinae, quantum observantiae studium salubrium decretorum, ex illo quod nostram submisse et omnino libenter adhortationem accipitis, et servandam inviolabiliter 1142 praedicatis, ostenditis. Quia igitur ad aliorum emendationem promptum cor geritis, et vetustatis malum libera, sicut decet, voce damnatis, postquam iscopisque nostris ipsa voluntas est, oportet ut unanimes contra dominicos hostes insurgere, et avaritiam de domo Dei synodali debeatis definitione projicere. Nihil in dandis ecclesiasticis ordinibus auri saeva fames inveniat, nil blandimenta subripiant, nil gratia conferat:
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ aeccłar tue ꝑuenit ad aures mñs. te contra decreta nr̃a.
immo sc̃oꝵq patrũ. consensisse fornicationi elericoꝵ. addentes
&um qđ pueris illoꝵ qui nolunt consentire hiuo iniquitatł
interdicis babtismũ. & mortius sepultarã. Qd nos graue fe¬
ita ate emendetur. ut amplius exhac re querela ad nos ñ.
ueniat. Insuꝑ tibi p̃cipimꝰ ut ad synodũ quã dõ auctore
in prima ebdomada quadragesimȩ.celebraturi sumus.
om̃i occasione postposita. uenias.
ma causa ẽ. ꝙ in registro nr̃o legit᷑ te ab. hu. huiꝰ sçę
sedis romanȩ legato apud monasteriolũ hereticũ publice
conuictũ. & postea anteꝗ esses ab hac infamia expurgatꝰ
audiumꝰ simoniace ep̃m factũ. deinde ꝗ apłigȩ sedis
p̃cepta suꝑte & suꝑ concanonicos tuos de castro sancti
pauli ꝓmulgata ꝓ quadã uilla Resseca nominata qua¬

Expanded text:
s te contra decreta nostra immo sanctorumque patrum consensisse fornicationi clericorum, addentes etiam quod pueris illorum qui nolunt consentire huic iniquitati interdicis babtismum et mortuis sepulturam. Quod nos graue feita a te emendetur ut amplius ex hac re querela ad nos non ueniat. Insuper tibi praecipimus ut ad synodum quam Deo auctore in prima ebdomada quadragesimae celebraturi sumus omni occasione postposita uenias. me causa est, quod in registro nostro legitur te ab Hugone hujus sanctae sedis legato apud monasteriolum haereticum publice convictum, et postea, antequam esses ab hac infamia expurgatus, audivimus Simoniace episcopum factum. Deinde quod apostolicae sedis praecepta super te et super canonicos tuos de castro Sancti Pauli promulgata pro quadam villa, Kesseca Reseca
Abbreviated transcription (Latin):
generaliter cunctis ꝓillicitarum rerum ꝓhibitione
scripsimus. habere uos pomĩa cognoscamus. quia
om̃i studio omĩq an nĩsu necesse est ut fraternitatiꝰ
ur̃e ingilantia compltantur. atq omĩa illie quȩ ꝓ
animarum salute scripsimus fideliter recenstantur.
displiceant ostendatis. & nos utiliter ꝓuidusst qͥ urãm
adhoc prȩcȩteris ꝑsonam elegimus udeamur. Om̃ps
autem ds̃ sua uos ꝓtectione custodiat. honoremq ꝑ¬

Expanded text:
illicitarum rerum prohibitione scripsimus habere vos per omnia cognoscamus quae omni studio omnique annisu necesse est, ut fraternitatis vestrae vigilantia compleantur, atque omnia illic quae pro animarum salute scripsimus fideliter recenseantur, displiceant ostendatis, et nos utiliter providisse qui vestram ad hoc prae caeteris personam elegimus, videamur. Omnipotens autem D
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt occulta correptione purganda. sed palã sunt
arguendi qui palam nocent. Ut dum aꝑta purgatione
sanantur : hi qui eos mutando deliquerant corrigant᷑.
Dum enim unuss corripitur: plurimi emendantur.
Et melius est ut ꝓmultoꝵ saluationt unꝰ condẽpnit᷑.
quã ꝑunius licent̾iam multi ꝑielitant᷑. Nec mirũ
si inter homines hȩ̃c ratio custoditur. cum & inter
iumenta hȩc fieri ꝑsepe cognoscimus. Et enim ca¬

Expanded text:
n sunt occulta correptione purganda, sed palam sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta purgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum enim unus corripitur, plurimi emendantur. Et melius est ut pro multorum salvatione unus condamnetur, quam per unius licentiam multi periclitentur. Nec mirum si inter homines haec ratio custoditur, cum inter jumenta haec fieri
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qd̾ om̃s incestuosi aliminibus sc̃ẽ ꝑecłx̃ sint
separandi. usq dum ꝑsatis factionem p̃cibus sacerdo.¬
tum eidem sc̃ȩ eccłȩ canonice reconcilientur. Sunt
enim mali segregandi abonis. & inqui austis. ut saltẽ
rubore suo conscientias suas recognoscant. & conũtant᷑.
aprauitatib suis. At si incorrigibibes apparuerint: a

Expanded text:
s, quod omnes incestuosi a liminibus sanctae Ecclesiae sint separandi, usque dum per satisfactionem precibus sacerdotum eidem sanctae Ecclesiae canonice reconcilientur. Sunt enim mali segregandi a bonis, et iniqui a justis, ut saltem rubore suo conscientias suas recognoscant, et convertantur a pravi
Abbreviated transcription (Latin):
ciam capimus. Nam qualiter adhortationem nr̃am ex¬
cellentia ur̃a amplixa sit. quantaq tam deuotione ges.¬
tĩat᷑. ad implere: scriptoꝵi urõrum emissã. dũlũ. pagina
testis ẽ. Sed quia ipse bonarun mentium: tẽ. consui¬
uit adiutor. qui &iam largitor est earum: considumus
qd̾ tanto ꝓpitius causas ur̃as sua pretate disponat.
quanto ipst de sua uos. eẽ. uid& causa sollicitas. Facite
ur̃o inter alia sicut ante scripsimus. definitione conci.¬
lu studiosius ꝓhibete. Sacrificium dõ deuicto interiore
hoste offerte. ut tateriores aduersarios ipso ad iuuante
umcatis. & qualt uos contra inimicos ipsius studiũ ges¬
seritis. tabem illum in ur̃o uiuamine sentiatis. Aliħi
cimus. inclampno expenditur. quicquid cum peccato
semꝑ causa dampni est peccati. Uos itaq si eminere
aduersantib gentib ualtis. si tis auctore dõ uctrices
&istere festinatis. eiusdem omĩpotentis dnĩ cũ timore

Expanded text:
ciam capimus. Nam qualiter adhortationem nostram exciam capimus. Nam qualiter adhortationem nostram excellentia vestra amplexa sit, quantaque eamdem devotione gestiat adimplere, scriptorum vestrorum emissa dudum pagina testis est. Sed quia ipse bonarum mentium esse consuevit adjutor, qui etiam earum largitor est, confidimus quod tanto propitius causas vestras sua pietate disponat, quanto ipse de sua vos videt esse causa sollicitas. Facite vestro inter alia, sicut antea scripsimus, definitione concilii studiosius prohibete. Sacrificium Deo, devicto interiori hoste, offerte, ut exteriores adversarios, ipso adjuvante, vincatis; et quale vos contra inimicos ipsius studium gesseritis, talem illum in vestro juvamine sentiatis. Mihi didicimus, in damno expenditur quidquid cum peccato semper causa damni est origo peccati. Vos itaque si eminere adversantibus gentibus vultis, si eis, auctore Deo, victrices existere festinatis, ejusdem omnipotentis Dei cum tremore
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecum sunt sufficere sibi dicit non posse transmisimꝰ.
patrocimi ur̃i suffragia benignus ministretis. atq tis in
om̃ib ad esse dignemmi. Quatinus dum bonis excellentiȩ
ur̃e mitus nreliora successerint. & nullas illic moras ł dif¬
ficultates inuenerint: tanto erga uos & dulcissimos nob̾ uro
in huiꝰ modi causas miscditer exhibetis. Gr E Gorns¬
PRUNICHIlΟΕ REGΙΝE FRUCORUO
uanta inuobis bona diuino munere sint collata:
quantaq uos suꝑnȩ gr̃ȩ pietas impleuerit.
inter cȩta ur̃orum testimonia meritorum illud & iam
patenter cunctis insinuat: quia & effera corda gentiliỹ
ꝓuidi gub̾natis arte consilii. & regiã qd̾ maioris landis
ẽ. ornatis sapientia potestatem. Et qm̃ sicut multis
in utroq gentis eminetis. ita quoq eas sidei sinceritate
prȩcellitis: magnam de uobis inemendandis illicitis fidu¬

Expanded text:
trum, pro eo quod illos qui secum sunt sufficere sibi dicit non posse, transmisimus, trum, pro eo quod illos qui secum sunt sufficere sibi dicit non posse, transmisimus, patrocinii vestri suffragia benignius ministretis, atque ita eis in omnibus adesse dignemini, quatenus dum bonis excellentiae vestrae initiis meliora successerint, et nullas illic moras vel difficultates invenerint, tanto erga vos ac dulcissimos nobis nepin hujusmodi causis misericorditer exhibetis. Brunichildae reginae Francorum. Quanta in vobis bona divino munere sint collata, quantaque vos supernae gratiae pietas impleverit, inter caetera vestrorum testimonia meritorum, illud etiam cunctis patenter insinuat, quia et effera corda gentilium providi gubernatis arte consilii, et regiam, quod majoris adhuc laudis est, ornatis sapientia potestatem. Et quoniam sicut multis in utroque gentibus eminetis, ita quoque eas fidei sinceritate praecellitis, magnam de vobis in emendandis illicitis fidu
Abbreviated transcription (Latin):
amore xpĩanȩ religionis impleuit. ut quiequid ad¬
animarum lucrum. quicquid ad ꝓpagationtm fidei ꝑti¬
nere cognoscitis. deuota mente. & pio oꝑari studio non
cessetis. Quanto autem fauore. quantaq opitulationt.
nec ante silentio fama conticuit. & postea abto qͥdã
adnos redeuntes. subtilit̃ retulerunt. Et quidem hȩc
de xpĩanitate ura mirentur alii: quib beneficia
ur̃a adhuc minus sunt cognita. Nam nob̾ quib rxpi¬
mentis iam nota sunt. non mirandane est. sed gaudendỹ
quia ꝑhoc qd̾ aliis imptͥlitis. uos uuatis. Qualia igit᷑
quantaq in conuersione suꝑscriptę gentis redemptor
t̃. Ex qua re magnam uos oportae habere leticum. qr
nis innotuit. Nã qui alt̾ius bonũ adiuuat: sinũ facit.
Sed mertedis ur̃ȩ magis magisq sit fructus uberior. peti.¬
mus ut monachis pręsentium portitorib quos cum di¬
lectissimis filus nr̃s. laurentio prb̃o & mellito abbate.

Expanded text:
amore Christianae religionis implevit, ut quidquid aanimarum lucrum, quidquid ad propagationem fidei pertinere cognoscitis, devota mente et pio operari studio non cessetis. Quanto autem favore quantaque opitulatione enec ante silentio fama conticuit, et postea quidam ab eo ad nos monachi redeuntes subtiliter retulerunt. Et quidem haec de Christianitate vestra mirentur alii, quibus adhuc beneficia vestra minus sunt cognita; nam nobis, quibus experimentis jam nota sunt, non mirandum est, sed gaudendum, quia per hoc quod aliis impenditis, vos juvatis. Qualia igitur, quantaque in conversione suprascriptae gentis Redemptor est. Ex qua re magnam vos oportet habere laetitiam, quia nis innotuit. Nam qui alterius bonum adjuvat, suum facit. Sed ut mercedis vestrae magis magisque sit fructus uberior, petimus ut monachis praesentium portitoribus, quos cum dilectissimis filiis nostris Laurentio presbytero, et Mellito abbate a
Abbreviated transcription (Latin):
discuti conuenit : atq inter eos eccłpq ure
rusticos causam ixaminare subtilius: & quic̃quid
meis fuerit fraudis inuentum: cum pęna legib
statuta reddere cõpellantur: Decxtõ uero
cauendum afraternitate ur̃a. t̃. ne secularib
uiris atq non sub regula urã degentibus res
ȩoelesiasticȩ cõmittantur. Sed ꝓbatis aturõ
officio clericis: in quib siquid repperiri potue.¬
rit prauitatis. ut in subditos emendare quod
inlicite gestum fuerit ualtatis. quos apud uos ha¬
bitus sui magis officium conurnit quã ex cus&.¬

Expanded text:
discuti convenit, atque inter eos Ecclesiaeque vestrae discuti convenit, atque inter eos Ecclesiaeque vestrae rusticos causam examinari subtilius. Et quidquid in eis fuerit fraudis inventum, cum poena legibus statuta reddere compellantur. De caetero vero cavendum a fraternitate vestra est, ne saecularibus viris, atque non sub regula vestra degentibus, res ecclesiasticae committantur, sed probatis de vestro officio clericis. In quibus si quid reperiri potuerit pravitatis, ut in subditis, emendare quod illicite gestum fuerit valeatis, quos apud vos habitus sui magis officium conveniat, quam excus
Abbreviated transcription (Latin):
iuros fermonem facere. Eosq atanti labe
sacrilegu & diuini intentione iudicii: & p̃fentis
uitȩ ꝑiculum adhortatione suasoria reuocare.
Quos tanen si emendare se atalibus atq
corrigere nolle repereris: feruenti conprȩ¬
hendere xelote uolumus. Et si quidem serui
sunt : uerberibus cruciatibq quib ademea¬
dationem ꝑuenire ualrant castigare. Si uero
sunt liberi. inclausione dignĩ districtaq sunt
inpȩnitentia dirigendi. Ut qui salubra ce
amortis ꝑiculo reuocantia audire uerba con¬
tempnunt : Cruciatus saltim eis corporis adde.¬
sideratam mentis uabeat reducere sanitatẽ:
Indicatum eiam de nobist qd laicis quib daͬm
curam ur̃i patrimonu cõmittentes. post modũ
re res quas indecenter retient. habitus quasi
suꝑ tlitioni quippe ur̃e non subpositi: rationẽ
post ponant. Tobisq despiciant actuũ suorũ
reddere rationem. Qd̾si ita ẽ. districte a uobis

Expanded text:
viros sermonem facere, eosque a tanti labe viros sermonem facere, eosque a tanti labe sacrilegii et divini intentatione judicii, et praesentis vitae periculo, adhortatione suasoria revocare. Quos tamen si emendate se a talibus atque corrigere nolle repereris, ferventi comprehendere zelo te volumus, et siquidem servi sunt, verberibus cruciatibusque quibus ad emendationem pervenire valeant, castigare. Si vero sunt liberi, inclusione digna districtaque sunt in poenitentiam dirigendi; ut qui salubria et a mortis periculo revocantia audire verba contemnunt, cruciatus saltem eos corporis ad desideratam mentis valeat reducere sanitatem. Indicatum etiam nobis est quod laicis quibusdam curam vestri patrimonii committentes, postmodum ire res quas indecenter retinent habitas, quasi suae ditioni, quippe vestrae non suppositi curationi, postponant, vobisque despiciant actuum suorum reddere rationem. Quod si ita est, districte a vobis