comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d amisi filiũ ł amisisti fili t
et metus młtos inf̾mitãꝵ matẽ¬
riam solicitudinũ et curaꝵ quib
ut careres ni tibi ni filio morien¬
dum sont secuꝵ prẽm sola mors
facit d fuiũ amisi ł Si pnm
nil est lam qd illi metuas mtuto
est at si impiũ tuoꝵ nũatorem
anoꝵ tue smam senectutis eptu¬
listi d filiũ ꝓdid łd xtũtem
p̃ditũ gande ꝙ habueris otst̃ui¬
cio ꝑditũ gaude saltẽ ꝓ amigeris
utrobiq nat᷑o bñficiũ agnosce seu
infmiti de Sine fillo remansi¬
R Et sine angoribus et sine pa¬
uoribus iam᷑ non erit cin noctee
in sõnes cui solicitos dies acas
cui spes longas atz ineptritabi¬
les ordiare/ qui canos tnos rugass
consideret heditatẽ oxtimet sũptus
arguat morã mortis incuset undiq
tibi securitas et quies geminũ bonũ
ingens titlo l mortis asꝑiusd
acorba fuñ morte deiectus sum
dm nõ anaxagorã audieras an obli¬
tus eras te genuisse mo̾tale, an id

Expanded text:
s? Amisi filum. Amisisti simul s? Amisi filum. Amisisti simul et metus multos, infinitamque materiam sollicitudinum et curarum, quibus ut careres, vel tibi vel filio moriendum fuit. Securum patrem sola mors facit. Filium amisi. Si pium, nichil est quod illi metuas: in tuto est; at si impium, tuorum numeratorem annorum, tue stimulum senectutis extulisti. Filium perdidi. Si virtute preditum, gaude quod habueris, at si vitio preditum, gaude saltem quod amiseris. Utrobique nature beneficium agnosce, seu infiniti. Sine filio remansi. Et sine angoribus, et sine pavoribus. Iam non erit cui noctes insomnes, cui sollicitos dies agas, cui spes longas atque inextricabiles ordiare, qui canos tuos rugasque consideret, ereditatem extimet, sumptus arguat, moram mortis incuset. Undique tibi securitas et quies, geminum bonum ingens, titulo licet mortis asperius. Acerba filii morte deiectus sum. An non Anaxagoram audieras? An oblitus eras, te genuisse mortalem? An id
Abbreviated transcription (Latin):
libus exemplis mt̾serit sparthana
illa mulier aꝑud sc̃ptores quidem
ĩ noĩata ẜ nõ pariter illandata q̃
audito ꝙ ficuis in p̃lio cecidisset ioͣ
ait illũ genmi ut esset qui mori pro
poĩa nõ tieret par lane Aeus ma¬
iorisq comelie sed ctariora sũt nõia
quaꝵ por ingentis nati et ad sũmũ
sptantis imꝑiũ ut t̾re traditus
funit luctũ mox deposint nũꝙͣ uõ
meoriã int̾misit alt̾a filus mĩtis
mio om̃ibus amissis quoꝵ aliquos
a ppło int̾fectos in humatosꝙ ase¬
erat cõmiserantib et illis sortem
fennẽo more eplorãtibus instrãa
cocantib non se miseram ẜ folitẽ
ẽẽ rñdit que tlẽs filios genuessẽt
insignie mulier nec pñti misera
et ptito ⁊̃ felix que cont ꝓullitã
se felicitate pn̾ta et leti gris mẽ¬
uteri prosꝑiore successu et illa qm¬
dm mulier tot tam granbus for¬
tume uulneribus in contussl ꝑ¬
mansit tu uir unico diectns luge¬

Expanded text:
libus exemplis interserit, Spartana libus exemplis interserit, Spartana illa mulier, apud scriptores quidem innominata, sed non pariter illaudata, que audito quod filius in prelio excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut esset qui mori pro patria non timeret”. Par Livie virtus maiorisque Cornelie, sed clariora sunt nomina; quarum prior ingentis nati, et ad summum spectantis imperium, ut terre traditus fuit, luctum mox deposuit, numquam vero memoriam intermisit; altera filiis multis, immo omnibus amissis, quorum aliquos a populo inteferctos inhumatosque conspexerat, commiserantibus et illius sortem femineo more deplorantibus, miseramque vocantibus, non se miseram, sed felicem esse respondit, que tales filios genuisset. Insignis mulier, nec presenti misera, et preterito etiam felix, que contra publicam se felicitate preterita et leti temporis meuteri prosperiore successu. Et illa quidem mulier, tot tam gravibus fortune vulneribus inconcussa permansit, tu vir unico deiectus luge
Abbreviated transcription (Latin):
uomisi fecnͣd cito quide et fortas¬
se hodie et ꝯuid scimꝰ an hãt ira
hora Ieulla fides uite est cum tãta
dicere debui ꝯt mue seq̃us nugꝰ en
cita pedem figere xmnssũ homim̃
dno semr grãdu it ad morte mr
dcũ seu ille uinctus seu solutue
seu stans seu ambulans seu sodens
seu sanne seu eger seu uigilane seu
sopitus ad metã fert᷑ at illoꝵ more
rat d a missi filñ desidrio concior¬
mlła ẽ mora nõ posse pati desidl
parin tp̃is puerie seu feminenẽ
uiro enz mceil breue difficile nosci
credo quit Rbis esideria hnuẜmoi
apud platonẽ socrates apud dite
pd̾ am̃i emiliꝰ pauiꝰ quid cato ip̃e
quid ꝑictes ꝯuid penorhon ille socra¬
titus condisc ipls plõms atz emullue
quid ĩ nũabtẽs alnĩ natoꝵ in mortib
zabuere. Nõc te p̃cerit ut ꝓpheta id
g rex filiũ quẽ languẽte f leneãt
non flenit extinctũ cogitans ꝙ rte¬
parabilia luge̾ suꝑuacue dmẽtie
ueriꝰ ꝙͣ pietatis est demibus se urra¬

Expanded text:
us cito quidem, et fortassis hodie, et quid scimus an hac ipsa hora? Nulla fides vite est, cum tanta dicere debui: continue sequeris, nusquam in vita pedem figere permissum homini, uno semper gradu itur ad mortem; mirum dictu, seu ille vinctus, seu solutus, seu stans, seu ambulans, seu sedens, seu sanus, seu eger, seu vigilans, seu sopitus, ad metam fertur, atque illorum more rat. Amissi filii desiderio excruciornulla est mora. Non posse pati desiderium parvi temporis, puerile seu femineum est; viro enim nichil breve, difficile. Nosti, credo, quibus verbis desideria huiusmodi apud Platonem Socrates, apud Cicequid animi Emilius Paulus, quid Cato ipse, quid Pericles, quid Xenophon ille Socraticus condiscipulus Platonis atque emulus, quid innumerabiles alte preterit, ut Propheta idem et rex, filium quem languentem fleverat, non flevit extinctum, cogitans quod irrecuperabilia lugere, supervacue dementie verius quam pietatis est. Quibus se viri
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat illius eniz amara huiꝰ ãt
ipã ꝯuoq megria dultis est d
gratissimũ ipis ab incnãbilis uite
comite ꝑdidi solus sum. U Nron ẽ
solus, cũ quo ꝟtus ⁊ honeste ha¬
bitat cure int̾ quas affixã ẜcor
nec tu solus¬
& morte amite
misi amicũ L. Si ut debes in
amico ututẽ amasti illa e̾te
non ꝑdit᷑ nec morit᷑ iõ ueras ami¬
ticias imortales dicũt ꝙ nec ullo
unꝙͣ distidio aĩtoꝵ nec ip̃a demũ
morte soluũt᷑ sit discordiã uicĩ
omẽ uincit u̾tus ip̃ã uoͣ nlłã

Expanded text:
ius enim amor, huius autem ipsa quoque memoria dulcis est. Gratissimum ipsis ab incunabulis vite comitem perdidi, solus sum. Non est solus, cum quo virtus et honestas habitant, inter quas affixam preconec tu solus MORTE AMICI Amisi amicum. Si ut debes, in amico virtutem amasti, illa certe non perditur, nec moritur. Ideo veras amicitias immortales dicunt, quod nullo unquam dissidio amicorum, nec ipsa demum morte solvuntur. Sic discordiam vitiumque omne vincit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ honi magisteris s meditãs et
orando/ nec ullos ungͣ alios/ ut de
et fagos. hec si fc̃ã sunt cur non
iteꝵe fieri possint duid insi sit
eẽt quid fecissent p̾mi hom̃ q̃
nec p̃ceptor uaus erat nec uꝑti¬

Expanded text:
non hominum magisterio, sed meditando et non hominum magisterio, sed meditando et orando, nec ullos umquam alios, ut de et fagos. Hec si facta sunt, cur non iterum fieri possunt? Quod nisi sic esset: quid fecissent primi hominum, quibus nec preceptor ullus erat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
scientis est posse doceze se ĩdocto
afflatu diuino sine quo nec doctũ
audi libens qui fecit aures tibi n
has tm̃ quas uidemꝰ s inisibles
alias meus in aĩa Illũ audi ꝯni
docer hoiẽm scientiã sit̾ sc̾ptum est
quo insuꝑ tacẽte frustra p̃ceptor
quicuq mortalis pnis dectissimus
laboraret/. s. p̾ceptorẽ indoctũ egre
fero. R uel as alio fugiens alir̃
q̃re uel ad te ipñi redi/ et memẽto
exycurũ sepe a dicerone l nrrisir
Augustinũ bero qd de se ip̃e testat᷑
cin ñ omĩa credere nephas est, et
aristotelicas cathegorias que me
difficilnna niant᷑ et artes libãles
quas singlas a. p̃ceptorib didicisse
magnũ ducit᷑ nlło hoim̃ tradente
ut ide ait om̃s inteblexisse Ronissi¬
mũq bernardũ unrũ doct̾nas scita¬
te clarissimã om̃s suas trãs quaꝵ
int̾ cũctos sui tꝑ̃is nabu̾dãtissimus
fuit in silms s in agris didĩcisse

Expanded text:
scientis est posse docere; sub indocto scientis est posse docere; sub indocto “afflatu divino”, sine quo nec doctum audi libens, qui fecit aures tibi, non has tantum quas videmus, sed invisibiles alias, intus in anima; illum audi, “qui docet hominem scientiam”, sicut scriptum est. Quo insuper tacente, frustra preceptor, quicunque mortalis, quamvis doctissimus, laboraret. Preceptorem indoctum egre fero. Vel ab illo fugiens alium quere, vel ad te ipsum redi, et memento Epicurum, sepe a Cicerone licet irrisum, Augustinum vero, quod de se ipso testatur, cui non omnia credere nefas est, et Aristotelicas cathegorias, que inter difficillima numerantur, et artes liberales, quas singulas a preceptoribus didicisse magnum ducitur, nullo hominum tradente, ut idem ait, omnes intellexisse. Novissimumque Bernardum, virum doctrina et sanctitate clarissimum, omnes suas literas, quarum inter cunctos sui temporis abundantissimus fuit, in silvis et in agris didicisse,
Abbreviated transcription (Latin):
in pacientia cumłandũ ꝯuãq ipẽ
fec̾is potenciã detrectamã raro
eginde tyrãnꝰ absꝙ culpa ciniũ
surrexit in pplo betus est autem
tunũ patim᷑ ł. Si om̃is ptãt a
deo est seu ad bonoꝵ exͥcicai seu ad
maloꝵ penã par est ut diino
imꝑie te subiectũ sencias non
paciencia fortassis efficiae̾t ot
mitescat uix est ullũ tã ferox in¬
geniũ et nõ obediencia et obp̃e¬
qme lemat᷑ uel ferendũ denq
uel ponẽdũ est omẽ ꝯd̾ p̃init
nempe mcs est t̾ciũ p̃t̾ impa¬
cientiã que ut dixi molesta nõ
minuit sed aceruat d maluis
nos est dns ł. Om̃e uos unũ ha¬
betis notũ hostem. unꝰ ille m̃e¬
tos ht̃ incognitos piclõsior statꝰ
d dñs nobis est pessimyi ł ui
non erit diu si bt̃i phis uisum
est uiolentũ niclꝰ est diucurnã
Et sane si uel unũ priã ciuẽ
bonũ hẽat malũ dñm diucius
d indocto p̃ceptoͬe¬
se michi p̃ceptor indoctus¬
⁊ Et si doctum face᷑ ñ possit

Expanded text:
atientia cumulandum, quanque ipse feceris potentiam detractandum: raro equidem tyrannus absque culpa civium surrexit in populo. Vetus est autem tunum patimur. Si omnis potestas a Deo est, seu ad bonorum exercitium, seu ad malorum penam, par est ut divino imperio te subiectum sentias, non patientia fortassis efficiet ut mitescat. Vix est enim ullum tam ferox ingenium, ut non obedientia et obsequio leniatur. Vel ferendum denique, vel ponendum est omne quod premit, nempe nichil est tertium preter impatientiam, que, ut dixi, molesta non minuit, sed acervat. Malus nobis est dominus. Omnes vos unum habetis notum hostem, unus ille multos habet incognitos, periculosior status. Dominus nobis est pessimus. Sed non erit diu. Si bene Philosophis visum est, violentum nichil esse diuturnum. Et sane si vel unum patria civem bonum habeat, malum dominum diutius 40 DE INDOCTO PRECEPTOst michi preceptor indoctus. Etsi doctum facere non possit
Abbreviated transcription (Latin):
at uuẽtes uix bide ͬ dĩe creditis sͦ
mariti hoc est uño sitis quasiali
nõ possitis de hunit ꝓfust in hau¬
dia seu ueroꝰ in furores ꝯnitit
dies pͥmos in strepita miꝰ ẽpular
choreas agitis int̾ epihalamia
iocos et cantꝰi⁊ tympana u̾liqulĩ
uitã om̃e int̾ suspicões ac mrgia
uirobiq rep̃hensbilis nã nꝙͣ tẽ
adee ancipitẽ sit amare neqr tã¬

Expanded text:
ac ruentes, vix videre diem creditis quo ac ruentes, vix videre diem creditis quo mariti, hoc est viri, sitis, quasi aliter non possitis, dehinc prefusi in gaudia, seu verius in furores, coniugii dies primos, in strepitu inter epulas et choreas agitis, inter epithalamia et iocos et cantus et tympana, reliquam vitam omnem in suspitiones et iurgia: utrobique reprehensibiles. Nam neque rem ade
Abbreviated transcription (Latin):
pan loquũt᷑ audatia difficilit᷑ et
dicebat᷑ alienũ ẽẽ audio ł Eni hot
alñt pociusꝙͣ oxori credis quahot
unã sascẽ nemo cͥtuis nouit ilta t̾
certe filiũ dedit quẽ nc̃ ulñ intũt᷑
erixe ãudisti credo ut prm̃ mẽoria
uir illustris fuit ẽ in forma . gne
par uror obuenerat s fama pndi¬
cicie ãbigua ex hac unic infane
pulc̾rimꝰ natꝰ erat quẽ cũ die h̃dã
ingremio hñs mr̃ grauẽ curie et
suspirãte unriũ aĩad uertissẽt q̃sunt
que tanti cã suspren rursns il̃e
Iuspirãs uellẽ in quit dumdia dm̃i
tuũ ad hec illa nichil fronte mota
p̾cio est opus da micri centum
prati iugera ubi greges meos pastã¬
et de hoc ip̃o certũ ego te faciã cũr
ille in possiblẽ prsus id dicet con¬
uocatis ꝯi ꝑre aderãt ꝓceribns
et sponsione int̾posita natũ illa
chiis potentis ei puex porrexit
et accipe ait dono eũ tibe iam
hauddubie tuus est uisu astanciũ
oborto ꝑro exore disimtitu

Expanded text:
lis est dicebatur alienum esse audio. Cur hoc aliis potius quam uxori credis, qua hoc unum saltem nemo certius novit? Illa tibi certe filium dedit, quem nunc alii nituntur eripere. Audisti, credo, ut patrum memoria, vir illustris fuit, cui forma et genere par uxor obvenerat, sed fama pudicitie ambigua. Ex  erat, quem cum die quodam in gremio habens mater, gravem curis et suspirantem virum animadvertisset, quesivit que tanti causa suspirii. Rursus ille suspirans: “Vellem, inquit, dimidia dominii onstat esse tuum”. Ad hec illa nichil fronte mota quam tanto pretio est opus. Da michi centum prati iugera ubi greges meos pascat, de hoc ipso certum ego te faciam”. Cum ille impossibile prorsus id diceret, convocatis qui prope aderant proceribus, et sponsione interposita, natum illa chiis protentis, ei puerum porrexit et “Accipe, ait, dono eum tibi, iam haud dubie tuus est”. Risu astantium oborto, pro uxore diffinitum,
Abbreviated transcription (Latin):
caritas mõ post fcm̃ nõ peniteat
ẜ dlectet s filins ule meꝰ deũs alie¬
nus eꝑꝑarint ł ãꝑta t̾ ad magnũ
⁊ singlare meritũ uia est isi faĩt ipm
t hactenus sic Aeinceps quasi eue
pau̾is id illi quid lonꝯe gͣcius at
et adeo creatũ hoiem nõ amare Ira
undiq apud deũ at homiẽs pieta¬
tem exrinia tibi q̃sieris ex alieno
flagitio d pam pro filio ꝯm ñ
erat᷑ filius R panisti ot ffiliũ pas¬
ce iã si nõ ut filiũ at ut frem᷑

Expanded text:
ost factum, non peniteat sed delectet. Filius ille meus dictus alienus apparuit. Aperta tibi ad magnum et singulare meritum via est, si hunc ipsum, ut hactenus, sic deinceps quasi tuum paveris: id illi quidem longe gratius atque et a Deo creatum hominem non amare. Ita undique apud Deum atque homines pietatem eximiam tibi quesieris ex alieno flagitio. Pavi pro filio qui non erat filius. Pavisti ut filium, pasce iam, si non ut filium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quid penitꝰ in u̾bus ẽ f̾doele flen¬
dum pocius dũ impendet ꝙͣ dũ
transiit qd u̾gem ꝓfco illum ñ¬
lacebat cmꝰ paulo gñ memiminꝰ¬
Nullꝰ affectꝰ intensior ꝙͣ patornꝰ
quã obrem et que in morte filã
dc̃a sũt frĩs ad int̾itũ transser
et que utrobiq dici folent al̃tore
⁊ i morte ꝓẜuerint q̃ iactura
par simie est ferenda tñ ut iliq̃
Uno eiu amĩ robore tollerãda ẜ
omĩa que uident᷑ gͣnia es si credit᷑
opp̾ssura sũt d amãtissimũ frem̃

Expanded text:
quid penitus in rebus est flebile, flenquid penitus in rebus est flebile, flendum potius dum impendet, quam dum transit. Quod Regem paulo ante meminimuNullus affectus intensior quam paternus, quam ob rem, ut que in morte filii dicta sunt, fratris ad interitum transfer, et que utrobique dici solet, amicorum etiam in morte profuerint, que iactura par summis est, ferenda tamen ut reliqua. Uno enim animi robore toleranda sunt omnia, que videntur gravia, etsi creditur oppressura sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ a. fine diuertiris Wlgare
malũ. qd̾ quid est aluud ꝙͣ ultio occõs
clandere ne uadios solis aspiciãt
tꝙͣ luci nõ ocłis dãnũ sit illã nõ
nõ uideas nec minꝰ ueꝵ ẽẽ qd̾ nes¬
ciar quie tã cecus st nõ bideat qs
detrahit sensuũ aũt intlłes infi̾i¬
tas uos equndẽ nõ inf̾mi neq obtuse
si qd excusatõe careat dissimlatores
eximi et acͦ fallendũ uos metipõs
ĩgemosissum qui tanto frudio in¬
ingert ⁊ nestiendi audã ĩgeniũ
roũpũt ⁊ obliniscendi eupidam
meõriã int̾pellaꝵ ⁊ mlta fert in
dies fert Gita hoñ que uos cogita¬
menta mortaliũ sola mors discutit¬
L Et mortale. si morituꝵ frem̃
stim mortuũ tñ fleo. ł. matina
ꝑs hũanoꝵ actuũ suꝑfluit qmid
fles mortuũ aut quid illi quid t̾ꝰ
quid ue alii enus hie fletus ꝓ dest
ut sit malũ mors ꝯd̾ docti neitãt
qd̵ nẽo neganit mali nrepara¬
bilis est fletꝰ i̾uilis et c̾te si quid
p̃t̾ aĩ uiriũ dici miserũ decet se

Expanded text:
m a fine divertitis, vulgare malum; quod quid est aliud, quam ultro oculos claudere, ne radios solis aspiciant, tamquam luci ut oculis damnum sit, illam non non videas, nec minus verum esse, quod nescias. Quis tam cecus ut non videat, quis  nichil detrahit sensuum aut intellectus infirmitas. Vos equidem non infirmi neque obtusi, sed, quod excusatione careat, dissimulatores eximii, etsi ad fallendum vosmet ipsos, ingeniosissimi, qui tanto studio iningerunt, et nesciendi avidum ingenium irrumpunt, et obliviscendi cupidam memoriam interpellant, et multa in dies fert vita hominum, que vos cogitamenta mortalium, sola mors discutit. Et mortalem et moriturum fratrem scivi, mortuum tamen fleo. Magna pars humanorum actuum suplerfluit. Quid fles mortuum? aut quid illi, quid tibi, quidve alii tuus hic fletus prodest? Ut sit malum mors, quod docti negant, quod nemo negaverit, mali irreparabilis est fletus inutilis. Et certe si quid preter animi vitium dici miserum decet, si
Abbreviated transcription (Latin):
p̃occupant mortẽ que illu dilata
p̃occupass d lupus meũ deuo¬
rauit infante Nam ista uiiã
est q̃rela d infantis miseri cor
at qd morte gͣniꝰ qui meus cre¬
debat᷑ alienꝰ est filius ł Si
ad coem̃ sp̃taretis prem̃ comiti ꝯsilio

Expanded text:
que illum dilata preoccupasset. Lupus meum devoravit infantem. Ista iam vermium est querela. Infantis miseri corpquod morte gravius qui meus credebatur, alienus est filius. Si ad communem spectaretis patrem, Comici consilio
Abbreviated transcription (Latin):
tau̾bus mortalia dãna ꝯpensa ꝙ si
fibi suꝑsũt atĩ pa illos pieras tuoe
facit. d amisi amanũ optimũ r
anide illo un debueras id silencius
egisti nõ mortis ĩiria sod segnicies
tua est illa suũ ms ex̾cut tuũ̃ tu
neulexisti d mors me lusit non
putabã tã cito moritur Romiã q̃
nolentib accidũt cito fieri uident᷑
q̃ optantibz aut sero S uix illum
mori posse crediderã  ucta sibe
uehem̃tissimꝰ amor indultiet, mlox
s̾ nõ spondet amarosq cogitatus
et quitqd̾ es gustm ad uersũ uitat
ac rfuccit uñ  qui amãt pene ẽ
et̾nas deliciae suas fingũt du
si frem̃ natũ noueras ⁊ mortatẽ
nosse Rebueras ⁊ idc̾co si ꝓnisam
mortẽ in opiũ uelut aliquiᵈ
doles longe erras si impnisa aut̃
fuit errasti d Sciebã mortalem
⁊ d morte nõ cogitabam L. An¬
consulte f hec dissimulacio ur̃a
est. uix unꝙͣ mori creditis mor¬
tales cum et ꝯtingens mori semꝑ¬

Expanded text:
na compensa, quod si filii supersunt, alii vera illos pietas tuos facit. Amisi germanum optimum. Avide illo uti debueras: id si lentius egisti, non mortis iniuria, sed segnities tua est. Illa ius suum exercuit, tuum tu neglexisti. Mors me lusit: non putabam tam cito moriturum. Omnia que nolentibus accidunt, cito fieri videntur; que optantibus autem sero. Vix illum mori posse credideram. Cuncta sibi vehementissimus amor indulget, nichilque sibi non spondet, amarosque cogitatus et quicquid est gustui adversum vitat ac refugit. Unde et qui amant pene sibi eternas delitias suas fingunt; tu si fratrem natum noveras, et mortalem nosse debueras, et idcirco si provisam mortem inopinum velut aliquid doles, longe erras, si improvisa autem fuit, errasti. Sciebam mortalem, sed de morte non cogitabam. Inconsulte. Sed hec dissimulatio vestra est, vix umquam mori creditis mortales, cum et contingens mori sem
Abbreviated transcription (Latin):
gulare uelut aliquid narras
cotidiana sunt hec alie uiuentes
hoc fatem ͬ alie morientes qrũ
aliq̃ nũciandũ uiois posi obitũ
ix̃a micha fassa est ꝯm̃ix u fas¬
sa ẽ idem olimpias phidipo mag¬
no uiro. magni filnĩ iacturã
nec fletũ nec sustioiũ nec q̃re¬
lam leginiꝰ. Rait fabellam
accipe ridiculã si mat̾ie ñ meptã
Sirca litus occeam qd britganã ab
aduerso ꝯspint añ nõ mltos anos
fama ẽ fnisse mlierctam in opẽ
ex uiris genitos hẽbat ãnnis eta¬
tũ int̾sticns int̾ se distãtes instãte
aut̃ mortis hora uocari ꝓpere or

Expanded text:
ngulare velut aliquid narras. Quotidiana sunt hec. Alie viventes hoc fatentur, alie morientes, quarum alique nuntiandum viris post obitum ipsa michi fassa est coniunx. Fassa est idem Olympias Philippo, magno viro; magni filii iacturam, non fletum, nec suspirium, nec querelam legimus. Nunc fabellam accipe ridiculam, sed materie non ineptam. Circa litus Occeani, quod Britanniam ab adverso conspicit, ante non multos annos, fama est fuisse mulierculam inopem, ex viris genitos habebat, annuis etatum interstitiis inter se distantes. Instante ante mortis hor
Abbreviated transcription (Latin):
en ut ⁊ frem̃ ⁊ domesticu siñ
hostem amisenis en iaceura uẽ
mala boni noĩe ꝑdidisse d frem̃
ꝑdidi R ꝑdidisti forsan ꝯͦ te p¬
ditũ optabat ꝯuib r̾bus costabat
tuis mĩtis q̃dem magne laudis
aditũ fr̃mis elstrupit liuor¬
de amisi frem̃ E filioꝵ fortus¬
sis etatule P sepe uidimus
gͣne ingũ uite tue emulum
glẽ obic̾em id qd̾ constat pr̃imo¬
imi ꝑticipem amisiste fr̃e impie
ulle hostie infestior dãt amisi
pui e beniuolum. L. dz mortalem
nõ tutela corꝑis est xtus ueꝵ añi

Expanded text:
enim ut et fratrem et domesticum simul hostem amiseris; en iactura: rem malam boni nominis perdidisse. Fratrem perdidi. Perdidisti forsitan, qui te perditum optabat, quique in rebus obstabat tuis, multis quidem magne laudis aditum fraternus obstruxit livor. Amisi fratrem. Filiorum fortassis etatule, quod sepe vidimus, grave iugum, vite tue emulum, glorie obicem, id quod constat patrimonii participem amisisti. Fratre impio nullus hostis infestior. At amisi pium et benevolum. Sed mortalem: non tutela corporis est
Abbreviated transcription (Latin):
quid u̾fert mõ ne t̾pit̾ peat ÷ ꝑire
curpie̾ ñ pt̃ qui sine pctĩs perit d
p̃cipicio ꝑñt infans meus ⁊ At arche¬
morue s̾ pente alnĩ gͣnide lacte nurcis
alii morbis qui pene plẽs illã in etate
ꝙͣ in senecturẽ incidũt d ꝑñt infãs
mens p̃cipicio ł Repentma mors
innecentie optanda nocẽtib metuẽ¬
da est d infans meus exulto p̃cexs
sepe, ⁊ angustie̾ longiores dolor oĩe
eo tollerabilior quo brenior d ꝑnt
p̃cipicio infãs meus ł pcipitari
et ruere illi ꝰ etatis ẽ ꝓp̾ũ fecit in¬
fans tuus qd faciũt om̃t ⁊ si nõ
onĩs casu ꝑeant dt tu sine illum
caret᷑ q̃ ꝙͦ mlta sint scuit epper
intenti nemo eni ñ exꝑtũs non
initenti aũt mlti qui quasi sõmũ
uitã agũt cuiꝰ uͥm̃ĩsc neq̃ant exx¬
recti ꝑnt inuoces infans tuire
qui fortasse si uiuẽt nocentissumꝰ

Expanded text:
quid refert, modo ne turpiter pereat? Et perire turpiter non potest, qui sine peccatis periit. Precipitio periit infans meus. At Archemorus serpente, alii gravide lacte nutricis, alii morbis, qui pene plures illam in etatem, quam in senectutem incidunt. Periit infans meus precipitio. Repentina mors innocentibus optanda, nocentibus metuenda est. Infans meus ex alto preceps sepe, et angustie longiores. Dolor omnis eo tolerabilior quo brevior. Periit precipitio infans meus. Precipitari et ruere illius etatis est proprium. Fecit infans tuus quod faciunt omnes, etsi non omnes casu pereant. At tu sine illum caretur, que quam multa sint, sciunt experti et intenti; nemo enim non expertus est, non intenti autem multi, qui quasi somnium vitam agunt, cuius reminisci nequeant experrecti. Periit innocens infans tuus, qui fortasse si viveret, no
Abbreviated transcription (Latin):
tua debilitet egtudo quẽ tua mors
ꝑimat i prem amãtissimũ amisi
Uncipe iã R aliis curae ꝯu ete
ciret ampliꝰ nõ erit pietatẽ as altõ
tibi ephibitã repende alteri & raro
illi rependit᷑ cmi Abetut S prim
prem̃ miser ꝑdidi ł Si pietas ratiẽ
tibi constat solars fortimã tuam
u̾cordacõe pteriti temporis coluisti
parẽtem et dum licit pia semꝑ in
illum officia ꝯgesisti pater y obñt
pietas uinit alioqui est fateor uñ
petur mestus sis d pr̃ me moriẽs
Aestituit ꝑ fer nate᷑ ordinẽ prie¬

Expanded text:
tua debilitat egritudo, quem tua mors tua debilitat egritudo, quem tua mors perimat. Patrem, amantissimum amisi. Incipias de aliis curare: qui de te curet amplius non erit. Pietatem ab altero tibi exhibitam repende alteri; raro illi rependitur, cui debetur. Pium patrem miser perdidi. Si pietatis ratio tibi constat, solare fortunam tuam recordatione preteriti temporis: coluisti parentem, et dum licuit pia semper in illum officia congessisti, pater obiit, pietas vivit, alioquin est, fateor, unde perpetuo mestus sis. Pater me moriens destituit. Fer nat
Abbreviated transcription (Latin):
quãtũ uiri tuo dep̃tum eñ utu¬
ti fameꝙ additũ ĩneias impie
ac suꝑbe cupiditatis aculer mła
re melius ꝙ pia ⁊ miti libalitate
Frãgunt᷑ bonũ aux quopax do¬
mus et caritas fr̃na edimit᷑ uecꝰ
ualde ner uere minꝰ est ubum
magnã discordiaꝵ belloꝵq mate¬
uiam duo hec eẽ pnoĩa meum
⁊ tuũ que si de dita hom̃i tollerẽt᷑
hand dtibie tranquillius uiueret᷑
pñtem q̃rebaris absentẽ queras
net inuemae Nichil enꝰ ꝙͣ fastidita
impie frustra optaꝵid piũ prem̃
amisi ł ꝑiu ille filiũ dimiserat ur̃a¬
culare aũt sem tuo illd tãdem ẜib. at¬
cidit qd semꝑ optauerat te in colum
u̾bus huãme abiit. d piũ prem̃ pñid¬
⁊ pme filius nla magis ob tam
fortuitos casus tunet ꝙͣ nequa sibi
inicidens calamitas prĩs amti ierbre
cõficiat tuo iã tm̃ ꝑicło securior uiues
nõ erit quẽ rumores de te pũgant
quẽ tua frangat aduersitas quem

Expanded text:
quantum iuri tuo demptum, tantum virtuquantum iuri tuo demptum, tantum virtuti fameque additum invenias. Impie ac superbe cupiditatis aculei, nulla re melius, quam pia et miti liberalitate franguntur. Bonum aurum quo pax domus et caritas fraterna redimitur. Vetus valde, nec verum minus est verbum, magnam discordiarum bellorumque materiam, duo hec esse pronomina, “Meum” et “Tuum”, que si de vita hominum tollerentur, haud dubie tranquillius viveretur. 46 presentem querebaris, absentem queras nec invenias; nichil equius quam fastidita impie frustra optari. Pium patrem amisi. Pium ille filium dimiserit. Gratulare autem seni tuo; illud tandem illi accidit, quod semper optaverat: te incolumis, rebus humanis abiit. Pium patrem perdidi. Pius filius, nullam magis ob causam fortuitos casus timet, quam ne qua sibi incidens calamitas patris animum merore conficiat; tuo iam tantum periculo securior vives, non erit quem rumores de te pungant, quem tua frangat adversitas, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nec q̃riuir nec miram᷑ d odiosũ
frem̃ hẽõ ac discordem. ł ut ferme
ulłs amor eqmior frño sic nam̃¬
wi ceꝑir inquiꝰ bdiũ ña acrior
ĩindia sit paritas incitat ammos
at incendit cũ cedendi pudor et
amor excellentie eo ardencior que
incuabuloꝵ u̾cordacio et q̃cua
bñ uiolentiã ꝑitura uiderent᷑ us.
semel a recto calle deflexũ ẽ õdiu
et ꝯtemptũ pariũt hic nat̃e r̾bellã¬
tis ardor aĩ optime quidẽ pio ebse¬
quio atz huãnitate placabit᷑ uix est
eniz tã in mite ullũ tamq asperũ
ingeniũ qd̾ nõ tãdem molliat uera
et reꝵ om̃i leme et ñ futa tractatio
Sin id serũ at ĩnalidũ dep̃hendas
seu forte hur tu cogere tuũ ipse auĩz
ñ potes quo honeste quids atꝙ uti¬
li cogẽtur tũc añꝙͣ in ꝑnitiẽ res
erupat Eltimio o̾medie otendum
erit Extirpanda mali radix
et distordiaꝵ mr̃ ꝓpellenda comuno
On quo ita te facilem p̃brbis ut

Expanded text:
nec querimur nec miramur. Odiosum nec querimur nec miramur. Odiosum fratrem habeo ac discordem. Ut ferme nullus amor equior fraterno, sic n iniquius odium, nulla acrior invidia. Sic paritas incitat animos atque incendit, cum cedendi pudor, et amor excellentie, eo ardentior quo incunabulorum recordatio, et quecunque benevolentiam paritura viderentur, ubi semel a recto calle deflexum est, odium et contemptum pariunt: hic nature rebellantis ardor animi, optime quidem pro obsequiio atque humanitate placabitur. Vix est enim tam immite ullum, tamque asperum ingenium, quod non tandem molliat vera et rerum omnium lenis et non ficta tractatio. Sin id serum atque invalidum deprehendas, seu forte huc tu cogere tuum ipse animum non potes, quo honeste quidem atque utiliter cogetur, tunc, antequam in perniciem res erumpat, ultimo remedio utendum erit: extirpanda mali radix, et, discordiarum mater, propellenda communio; in quo ita te facile prebueris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dum aliquiꝰ ns m̃imũ speiest᷑
semꝑ ad ieisicordiã inclina me¬
mẽtoq te prem̃ eẽ nõ indicem
neꝵ hic tibi t̾rẽtianũ iald̃ ept̾i¬
dat propcto magno paululum
s Abeo discordem frẽm u ds
autẽ ille ne git̃ te cõtordẽ
habet unamimitas fr̃na q̃ unũ
ex duob face̾ debuit in dno nõ¬
nãtia seissa est graue s ãriquũ
malũ qd et mũdus et mũdi
caput ab mirio habuere siquidẽ
uetus urhis rome. ẜ. uetustior¬
tociꝰ orbis infamia est frno sã¬
gñe maduisse tu q in smatie
eciã ad huc solo. mͥ uno tot miliũ
qͣnid st upeas non habes d. Est
nichi discors domi frater ł ansil rog
miraris ẽẽ magna in domo qd  ĩ ĩpĩs
matermi bteri fuit ãgustns ubi
olim et si maloris mistern uelanẽ¬
tum esset e̾te nõ discordes tm̃ frẽs
legmiꝰ ẜ̾ bellãtes ẽ ne nẽr nogum
si armati faciũt qd nõ nati folet¬
pͥus hoc in scolis edoctus ꝙ domi
exꝑtus esse debueras ꝓnisa uero

Expanded text:
dum aliquid vel minimum spei est, dum aliquid vel minimum spei est, semper ad misericordiam inclina, mementoque te patrem esse, non iudicem, nec hic tibi Terentianum illud excidat: Pro peccato magno paululum Habeo discordem fratrem Quid autem, ille ne igitur te concordem habet? unanimitas fraterna, que unum ex duobus facere debuit, in dnantia scissa est. Grave sed antiquum malum, quod et mundus, et mundi caput ab initio habuere, si quidem vetus urbis Rome, sed vetustior orbis infamia est, fraterno sanguine maduisse. Tu quod in singulis etiam adhuc solo in uno tot millium, quid stupeas, non habes. Est michi discors domi frater. An et hoc miraris esse magna in domo, quod in ipsius materni uteri fuit angustiis, ubi olim, etsi maioris mysterii velamentum esset, certe non discordes tantum fratres legimus sed bellantes? Est ne igitur novum, si armati faciunt, quod non nati solentprius hoc in scholis edoctus, quam domi expertus esse debueras: provisa vero
Abbreviated transcription (Latin):
non solus et dauid et mitridatis
ponti rex et seuerꝰ imꝑator uõnus
ibellantes filios habuere et mlt̾is
post̾ scl̃is britaniti patẽ u̾gmi et fa¬
ma lequit᷑ eurbatt u̾gn adolestentis
in prem cõtitata u̾beaio s quisq
sua deflet ĩcõmoda ulls aliena ñe
publica dImpns ac ubellis est
filius L magna tꝰ portio prne
maior nõ dicã amor si imiseratio
Rebet᷑ ei que min hadiuuat natura
nilliꝰ rei eget qui x̾tutũ dines ẽ
ꝙ filius sine id quidẽ ac ꝙ homo
est postremo si nichil est qd ames
pot̾ nequit abiei ꝓfer et qua dat᷑
corrige sit enz ã fuiũ curaueris
debitũ illud obtabile d Impius
inhuãmis intractablie ẽ filius¬
R di ꝯuidẽ mollicies at soluptas
inꝑfidiã ac scelus eruxint uene¬
nõsum aĩal exigendã domo et̃
neq ubi ẜ qd natũ extimadũ
et in silme ortas aniclas pascitis
⁊ dominatos scorpiones occiditit
nlła iipio uber pretas/ est ebl
sit crudelitatie spẽe pũi esse S

Expanded text:
Non solus: et David, et Mithridates Ponti rex, et Severus imperator Romanus rebellantes filios habuere, et multis post seculis Britannici pacem regni, ut fama loquitur, turbavit regii adolescentis in patrem concitata rebellio; sed quisquis sua deflet incommoda, nullus aliena vel publica. Impius ac rebellis est filius. Magna tibi portio paterne maior non dicam amor, sed miseratio debetur ei, quem minus adiuvat natura. Nullius rei eget qui virtutum dives est, quod filius, si ne id quidem, at quod homo est, postremo si nichil est quod amepotest, nequit abici: perfer, et qua datur corrige. Sic enim aut filium curaveris,debitum, illud optabile. Impius, inhumanus, intractabilis est filius. Si quidem mollities ac voluptas in perfidiam ac scelus eruperint, venenosum animal exigendum domo est, neque ubi, sed quid natum extimandum; et in silvis ortas aviculas pascitis, et domi natos scorpiones occiditis.nulla impio debetur pietas; est, ubi sit, crudelitatis species pium esse; sed
Abbreviated transcription (Latin):
senerior sit affectit afpͬtu durus
ẽ mĩme frucuosior filio feuere¬
tas prĩs solet eẽ ꝙͣ comitas d. durꝰ
ẽ pr̃ l unꝑciliũ paternũ zelus
dolor metus etas excusant d. du¬
iũ prem̃ egre fero. L Quid si qd
ml̃tis sit affeais inre accidit fre
duriciem cogaris alt̾ius quid si
ip̃e ꝯtumacis filnͣ pr̃ esse incipias
tuc̃ incelliges ꝙͣ suaue patris
non msi unũ millis qd̾ delet¬
tat inq hoc uns indiciũ̃ tuũ
het̃ non deltatõe aĩ s titulatõe
sensuũ cͥquẽtũ di durꝰ michi pr̃
est ⁊ ut sit durꝰ illũ tibi nõ tes
indice dat nã quã secuta lex ciuilis
castigatores parentũ filios erubescit
pudeat te audere qd ulli filis licere
legem pudint dine dete indicet qui
te genunit aliudq eu de illo indiciũ
linque aliis prem̃qz si ue̾ laudis
nõ ẽ capax decoro faitẽ silencio uene¬
rare diduris pr̃ ẽ morie ł. Non
arguẽdi mores prĩn sed ferendi sũt

Expanded text:
severior sit adspectu, durus severior sit adspectu, durus est minime. Fructuosior filio severitas patris solet esse, quam comitas. Durus est pater. Supercilium paternum, zelus, dolor, metus, etas excusant. Durum patrem egre fero. Quid, si quod multis sic affectis iure accidit, ferre duritiem cogaris alterius? Quid, si ipse contumacis filii pater esse incipias? Tunc intelliges quam suave patris non nisi unum intelligis quod delectathabes, non delectatione animi sed titillatione sensuum circumventum. Durus michi pater est. Ut sit durus, illum tibi, non te sibi, iudicem dat natura, quam secuta lex civilis, castigatores parentum filios erubescit. Pudeat te audere, quod ulli filio licere legem puduit; sine de te iudicet, qui te genuit aluitque; tu de illo iudicium linque aliis, patremque si vere laudis non est capax, decoro saltem silentio venerare. Duris pater est moribus. Non arguendi mores patrum, sed ferendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sope at̾rime obs uasse leg inius
lm qnibus maxime cassirat fulmi
nobilitata seueritas .i. eu miꝰ llan¬
dũ prem̃ durũ dit d prem pacior
durũ .I. quade̾ putas ille te passus
ẽ puer quale ue deinceps adolescẽte
difficile id quidemn ꝑsuadere his sibe
ualdde placentib si crede miche nichil
diniꝰ ꝙͣ etatis iłliꝰ incõditos mores
pati di patior durũ prem̃ ł Xud
si durus es filius dura duris effi¬
carius leniũt᷑ et sepe medici mollio¬
us deformior est cycatrix d prem̃
utilia bident᷑ cui ⁊ c̾cius indiciũ
icorrnptior est affectus adolestenciã
nõ nisi que fub ocłis sũt mecit᷑
etas matior mlta c̾aspicit du pr̃ẽ
michi durissineꝰ L. uide ne tu ille
durior ut dum ille dedecori tuo os
e pr̃ et si fronce mitissimꝰ at qui
filiũ ad rcm̃ iter crahit ope ꝯfilio
adiuuãs et sepe ucoꝵ sepe rerum
st imlis impelens, sepe ũl tardum
intrepitas nĩ ĩuitũ cogens ꝙͣnis

Expanded text:
sepe acerrime observasse legimus, sepe acerrime observasse legimus, in quibus maxime Cassii ac Fulvii nobilitata severitas. I tu: nimis blandum patrem, dic durum. Patrem patior durum. Qualem putas ille te passus est puerum, qualemve deinceps adolescentem? Difficile id quidem persuadere his sibi valde placentibus, sed crede michi: nichil durius quam etatis illius inconditos mores pati. Patior durum patrem. Quid si durus est filius? Dura duris efficacius leniuntur, et sepe medici mollioris deformior est cicatrix. Patrem utilia videntur, cui et certius iudicium et incorruptior est affectus. Adolescentia non nisi que sub oculis sunt metitur, etas maturior multa circumspicit. Pater est michi durissimus. Vide ne tu illi durior, ut dum ille dedecori tuo obsest pater, etsi fronte mitissimus, at qui filium ad rectum iter trahit, ope consilioque adiuvans, et sesepe vel tardum increpitans, vel invitum cogens, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
me odit Ri Si prem tnũ amat sa¬
tis est tibi odisse prĩs amar̾cen¬
pio filio nõ licet sin ⁊⁊ illũ edit
ꝓͣ non oderit nã ⁊ si alteꝵ ptusꝙͣ
birũ amat tu ille ne fueris, e¬
niiis odit me nouerta. ł minꝰ
malũ forsitã nouerce odiũ rͦ
mini.ꝰ amor phedram noste et
ypolitũ. certe odiũ ꝯd̾ olcisti ne¬
phas lemẽdum aut fugiendum
ã ferendũ est nchil est g̃rtu
Irele sepe odiu exaggerãt
urũ pacior parentẽ ł. duri¬
cres prĩs sope filio salubris
semꝑ dãnosa motities ñ lingue
tm̃ ẜ nec uirne ꝑcendu dõcti
consulũt his dnob aĩõꝵ nue¬
iliũ cõstat in ẜmis cura que
si frustra sint gͣmiorib morbis
gramora umedia adhibent᷑ ab¬
Sicacõ et carcer q̃n ⁊ more ⁊eteri
rõno ad optremũ supplicia et
mors qd̾ nõ ꝯsules mõ ⁊ duces
quib imꝑiũ in om̃e puleici offi¬
inͣ p̃starẽt auctas ẜ p̾uatos ilos
p̾stos ac seueres prẽs ꝯuibus
sola prĩa ptãs ins in filios daret

Expanded text:
me odit. Si patrem tuum amat, satis est tibi: odisse patris amatricem filio non licet; sin et illum odit, quem non oderit? Nam et si alterum plus quam virum amat, tu ille ne fueris. Nimis me odit noverca. Minus malum forsitan noverce odium, quam nimius amor: Phedriam nosti et Hippolytum. Certe odium quod ulcisci nefas leniendum, aut fugiendum, aut ferendum est; nichil est quartum: querele sepe odium exaggerant. 43 urum patior parentem. Durities patris sepe filio salubris, semper damnosa mollities; non lingue tantum, sed nec virge parcendi docti consulunt. His duobus animorum iuvenilium constat in primis cura; que si frustra sint, gravioribus morbis graviora remedia adhibentur, abdicatio et carcer, quin et more veteri Romano, ad extremum supplicia et mors, quod non Consules modo et duces, quibus imperium in omnes publici consilii prestaret auctoritas, sed privatos illos priscos ac severos patres, quibus sola patria potestas ius in filios daret,
Abbreviated transcription (Latin):
auditq uidetq Id si ita ẽ cui nõ aĩcus
alsento quoq amcũ audiet ⁊ uidesit
nsi forte p̃gratiores ad huiusmodi uisco¬
nem lascune sũt otuli ꝙͣ uoeute aut
plux alqd dig̾tatis in sano ꝙͣ casio tri¬
oint amori eni p̃t̾ honepos at uolutres
cogitatꝰ quos pro libito uagari et cẽ
ubi celint nola distancia nĩa uis pro¬

Expanded text:
auditque videtque. Id si ita est, cur non amicus absentem quoque amicum audiet et videbit? nisi forte purgatiores ad huiusmodi visionem lascivie sunt oculi, quam virtuti, aut plus aliquid dignitatis insano quam casto tribuitur amori, cui preter honestos ac volucres cogitatus, quos pro libito vagari, et esse ubi velint, nulla distantia, nulla vis pro
Abbreviated transcription (Latin):
ioꝵ iusta cõtempsit imꝑia d filiu̾s
ꝯtinax est mͥ ł. cãdem fortassie ĩ¬
telligis ꝯuid euꝰ ille tam durus pr̃
uisus ef tibi d filiũ pacior insolẽte
USi etatis est oniũ cã etate tan¬
sibit mltoꝵ ferox adelescencia ꝓ ossũ¬

Expanded text:
iorum iusta contempsit imperia. Filius contumax est michi. Tandem fortassis intelligis, quid tuus ille tam durus pater visus est tibi. Filium patior insolentem. Si etatis est vitium, cum etate transibit; multorum ferox adolescentia,
Abbreviated transcription (Latin):
honnẽs graci estis d durus est par
miche E ueniet tempus qñ hũe ip̃m
prem̃ suspires nec responsuꝵ uoces
et qui tioi nc̃ uidet᷑ saxis dirior płu¬
mis mollior uideat᷑ d durũ prem̃
heõ l prem̃ dum habueris nõ aggnos¬
Abeo filiũ cõtinnate R Equiẽ
ot qui prem̃ ferre nõ potas filiũ

Expanded text:
homines gratis estis? Durus est pater homines gratis estis? Durus est pater michi. Veniet tempus quando hunc ipsum patrem suspires, nec responsurum voces, et qui nunc videtur saxis durior, plumis mollior videatur. Durum patrem habeo. Patrem dum habueris non agnosHabeo filium contumacem. Equum est ut qui patrem ferre non poteras, f
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nati p̃ esse ꝯcupiscitis sec ꝙ pr̃ĩs
uos aufertis ⁊ patrũ uobis imꝑiũ
usurpatis duplex indignitas ita
fit ut insolencia inuemilis ondiq
roꝵ turbet officia hanc forte phibiti
de patrũ asꝑitate q̃rimimi ur̃o dictin
iudicio quib omĩa liceãt os id unũ
ꝙ nati estis et place̾ bobis ad specu-¬
lum didicistis cũ demũ cũ p̃esse ce¬
peritis sensii ꝙͣ id uebis curpit᷑
añ ep̃s optatũ esset d. Ligidus pr̃
est mich R Dud si pins est rigor
pr̃ filio ricudã pietatẽ prĩ filius
obsayũ reu̾ens cbedientiãq humi¬
len Rebet de mãlio torquato in
hystorñs ⁊ apud marcũ tulium
legtisti ut ꝑ indulgens in prem̃
idem acerbe seuerq in filiũ fuit
uulgi forte iudicio rphensus in
alt̾o ab incorruptis extimatorib
in utroqz laudatissim tanta diuer¬
sitas rere est/ d. ꝑr̃ durꝰ ẽ micze¬
h soro uolia ur̃a cognostitis
o mortales at cũ nosce çeꝑitis nimis
agnoscitis hinc et poicia fastiditis

Expanded text:
emnitis, preesse concupiscitis: sic et patribus vos aufertis, et patrum ante vobis imperium usurpatis, duplex indignitas. Ita fit ut insolentia iuvenilis undique rerum turbet officia. Hinc forte prohibiti de patrum asperitate querimini, vestro digni iudicio, quibus omnia liceant, ob id unum, quod nati estis, et placere vobis ad speculum didicistis, tum demum, cum preesse ceperitis, sensuri quam id vobis turpiter ante tempus optatum esset. Rigidus pater est michi. Quid, si pius est rigor? Pater filio rigidam pietatem, patri filius obsequium reverens obedentiamque humilem debet. De Manlio Torquato in historiis, et apud Marcum Tullium legisti, ut perindulgens in patrem, idem acerbe severus in filium fuit, vulgi forte iudicio reprehensus, in altero ab incorruptis extimatoribus in utroque laudatissimus: tanta diversitas rerum est. Pater durus est michi. Sero bona vestra cognoscitis, o mortales, at cum nosse cepistis, nimis agnoscitis; hinc et presentia fastiditis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ huilitate meliꝰ uincit᷑ suꝑria¬
D. Nouercã fre neq̃o ł ãt fer ꝑtẽ
Si hũc ualde diligis facile illã
feres s Nouerca impia at mi¬
portuã est micra U. Esto illi pius
at paciens pietate ꝑrĩ debes patiẽ¬
ciã femine u̾uerẽtiã nouerce s
Insolens est nouerca r noli pati
ut potẽtior sit illius insolencia ꝙͣ
pietas tua nichie durũ nichie ar¬
duue̾ est pietati nec ad deũ horẽs
erigit deũ ad honñes inelinat qͦ¬
ciens nou̾ca se merit ñ tui illam
prem̃ cogita di inurriosa ẽ nouca¬
U miaubres uurie ꝯtemptu melis
ꝙͣ elcione plectunt᷑ d grauẽ pa¬
tior nouercã R. bñ ais patior sunũ¬
rere em  mlierct̾a pati nõ poise
nõ ẽ uiri diodit me nouerca¬
L ipã ama Rã ⁊ inimitos dili

Expanded text:
 humilitate vincitur superbia. Novercam ferre nequeo. At fer patrem: si hunc valde diligis, facile illam fers. Noverca impia et importuna est michi. Esto illi pius ac patiens: pietatem patri debes, patientiam femine, reverentiam noverce. Insolens est noverca. Noli pati ut potentior sit illius insolentia, quam pietas tua. Nichil durum, nichil arduum est pietati: hec ad Deum homines erigit, Deumque ad homines inclinat. Quotiens noverca sevierit, non tu illam, sed patrem cogita. Iniuriosa est noverca. Muliebres iniurie contemptu melius quam ultione plectuntur. Gravem patior novercam. Bene ais “patior”. Succumbere enim, et mulierculam pati non posse, non est viri. Odit me noverca. Ipsam ama. Nam et inimicos di
Abbreviated transcription (Latin):
mosior ali ꝙͣco scole arbiter ꝙͣ silue¬
d duricordem discipliũ nac̾tus sic̃¬
R. Sepe fagilino ursi caput molle¬
as ꝙͣ homĩt quid uis autẽ est in
fabulis luxũ ac uulpecula tras
didicisse Nã elephantis studiose
nõ aml fabula est si nat᷑alis hysto¬
ra et hit euus forsitan feudio na¬
turã lemet apud me autẽ pna
rasoris fere et pceptoris uita est
nuꝵ nsi uterq tandem a ꝯnictu
morĩs trax̾it ilie beluas regit
n ouercã habes U Ergo piẽz
Sic st̾ ferme res huãno ẽstia
letis et amara dulcibz temperẽt
at utinã ex equo imꝑmiptũ eic
dulce nõ uitat di In iusta m
ẽ nouerca r. Non inexte ugilia¬
no epitheto uteris quãto aut̃ illa
ĩiustior tibi tanto in illam st sis
iustor, enitere d. Nouerca mithi
suꝑbissima est L. u. fennẽ ꝓũ¬

Expanded text:
mosior aliquanto schole arbiter quam silvemosior aliquanto schole arbiter quam silve. Duricordem discipulum nactus sum. Sepe facilius ursi caput mollias quam hominis. Quid vis autem? Est in fabulis lupum, vulpeculam, literas didicisse; nam elephantis studiosi non anilis fabula est, sed naturalis historia. Et hic tuus forsitan studio naturam leniet; apud me, autem, una fere pastoris ac preceptoris vita est; mirum nisi uterque tandem a convictu mores traxerit. Ille beluas regit, Novercam habeo Ergo et patrem; sic sunt ferme res humane, ut tristitia letis, et amara dulcibus temperentur, atque utinam ex equo! Impermixtum hic dulce non habitat. Iniusta michi est noverca Non inepte Virgiliano epitheto uteris; quanto autem illa iniustior tibi, tanto in illam ut sis iustior enitere. Noverca michi superbissima est. Est femine
Abbreviated transcription (Latin):
anmi nittemo noces ut disciplime
auditus fiat ꝯp̾menda ẽ omĩs elacõ
Scis ut alexandor Nacede cũ aligñ
mathematicis ami applitasset/ et gro¬
metrica s̾ quedam obseurnscula
traderent᷑ difficultatib offensus
p̃ceptori imꝑat ut id ip̃m clarue
tradat ⁊ qd ille respondeat hec
inquit eque omĩb difficilia sũt
ut scil omnẽ illi spẽ uenn fastus
extute̾t sit ẽ emĩ hcte mille sunt
fortuẽ ꝑtes ingenii u̾bus quisis
doctus ac sapiens fieri cupit dl¬
ẽmiscat᷑ iaterum se potentem¬
d discipłĩ unde elatũqi habeo L. dõt᷑
uentũ aduerso fluimẽ nanigas cõ¬
trahe carbasa t̾rã pete d. contima¬
cem hẽo discipłm ꝓternũ L. Non
arenã tm̃ fodis s si uentẽ iitris aco¬
intũ excolis hostem doces u. dure
disciplm̃ cernicis instruo Ledunrdo
canre sed sic est hos clauior hos sile¬
ciũ delectat potentissima semꝑ in re¬
bus om̃ib ꝯsuecudo est uiden ut pis¬
cator tacitꝰ camosus uenator ãt cla¬

Expanded text:
animi ingenio nocet: ut disciplinis aditus fiat, comprimenda est omnis elatio. Scis ut Alexander Macedo, cum aliquando Mathematicis animum applicasset, et Geometrica sibi quedam obscuriuscula traderentur, difficultatibus offensus preceptori imperat, ut id ipsum clarius tradat, et quid ille respondeat: “Hec, inquit, eque omnibus difficilia sunt”, ut scilicet omnem illi spem regii fastus excuteret. Sic est enim hercle, nulle sunt fortune partes in ingenii rebus: quisquis doctus ac sapiens fieri vult, obliviscatur interim se potentem. Discipulum rudem elatumque habeo. Contra ventum, adverso flumine, navigas: contrahe carbasa, terram pete. Contumacem habeo discipulum protervumque. Non harenam tantum fodis, sed serpentem nutris, aconitum excolis, hostem doces. Dure discipulum cervicis instruo. Surdo canis. Sed sic est: hos clamor, hos silentium delectat. Potentissima semper in rebus omnibus consuetudo est; viden ut piscator tacitus, clamosus venator? at cla
Abbreviated transcription (Latin):
ipã ꝯce uos cũ omĩs p̾ceptorib
urĩs uix intelligitis ĩuenere Aude
⁊ eu aliqid̾ teq sprei magnis inserẽ
ne diffidas Si mortalis defuerit
etnꝰ aderit p̃ceptor a quo st̾ omes
S isciplm̃ heo in bocile ł perdis
oꝑam litus ar̃as semĩa picie
nat᷑a᷑ nõ uincit᷑ d. disciplm̃ indocile
sors dedit R Terre aude colonꝰ sotue
boues quid te torques iñi parce ⁊ tise
suꝑuatuos querẽ siulcicra est d des¬
cipulũ hẽo lr̃aꝵ indocilẽ ł Si ucibie
est u̾tutã illie iusta melioribus illũ
artibz ornauerre ꝙ si neutꝵ capit
uaruũ sine neue qd in ꝑtdisũ uas
effuderis ꝙd neq ibi sõsideat: teq iucce
semuille suit que p̃ceptoris spũ exci¬
tate et adiite gnosum discipline
mitem arripiant alioqum algeda
in cinerẽ ne quitꝙ flabis d Antrat¬
tablem discipłm ac suibũ heo ł. dit¬
ꝑbia hostis meteni est dũq subes̃

Expanded text:
e vos cum omnibus preceptoribus vestris vix intelligits invenere. Aude et tu aliquid, teque magnis inserere ne diffidas: si mortalis defuerit, eternus aderit preceptor, a quo sunt omnes, scipulum habeo indocilem. Perdis operam, litus aras, semina proicis: natura non vincitur. Discipulum indocilem sors dedit. Terre aride colonus, solve boves, quidsupervacuos querere stultitia est. Discipulum habeo literarum indocilem. Si docilis est virtutum, illic insta: melioribus illum artibus ornaveris. Quod si neutrum capit, vacuum sine, neve quid in pertusum vas effuderis, quod neque ibi subsideat, teque iugi scintille sint, que preceptoris spiritu excitate et adiute generosum discipline fomitem arripiant; alioquin algidum in cinerem, ne quicquam flabis. Intractabilem discipulum ac superbum habeo. Superbia hostis inge