comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exordio mũdi sedõ¬
rũ milia enumerãt nũdũ
sercũ nullesimũ annũ ẽẽ
cõclusu ¶Quo ño exple¬
to conlũmacõnem fĩ ncc̃e
est et hũanarũ rerũ statũ
in melius reformari cuiꝰ
rei argunientũ pͥꝰ euarrã¬
dũ ẽ ut rõ eluceat Mũdũ
deus et hoc rerũ nẽ admi¬
rabile opus sĩt archains
sacre scripcure cõcinetur
sex dierũ spacio cõsũma¬
uit diem q septimũ quo
ab oꝑib suis requieu̾at
sauxit hic ãt ẽ dies sab .
qui lingua hebreoꝵ a m̃o
nomẽ accepit ¶ Uñ sep¬
tẽnariꝰ m̾is legitimꝰ ac
plenꝰ ẽ Nam et dies sep¬
tẽ sũt quib ꝑ bicẽ reuolu¬
tis orbes cõficiũt᷑ ãnorũ
rerũ ac tẽporũ barietates
efficere credũtur Ergo
qũ sex diebus cũcta dei o¬
pera ꝑfc̃a sũt et ꝑ secula
sex idest ãnoꝵ sex milia
manere ĩ hoc statu mũ¬
dũ ncc̃e est ¶Dies em̃i
magnus dei ãnoꝵ circu¬
lo termĩatur sic̃ iudicat
ꝓph̃a q̃ dicit ⁊lute oculos

Expanded text:
exordio mundi saeculorum milia enumerant, nondum sextum millesimum annum esse conclusum. quo numero expleto consummationem fieri necesse est et humanarum rerum statum in melius reformari: cuius rei argumentum prius enarrandum est, quo ratio eluceat. Mundum deus et hoc rerum naturae admirabile opus, sicut arcanis sacrae scripturae continetur, sex dierum spatio consummauit diemque septimum, quo ab operibus suis requieuerat, sanxit. hic est autem dies sabbati, qui lingua Hebraeorum a numero nomen accepit, unde septenarius numerus legitimus ac plenus est. nam et dies septem sunt quibus per uicem reuolutis orbes conficiuntur annorumrerum ac temporum uarietates efficere creduntur. ergo quoniam sex diebus cuncta dei opera perfecta sunt, per saecula sex id est annorum sex milia manere in hoc statu mundum necesse est. dies enim magnus dei mille annorum circulo terminatur, sicut indicat propheta, qui dicit: ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qr hoĩs extinctor ẽ eidẽ
sceli obstructus ẽ qͥ se ne¬
cat q hoĩem necat ymo
uo᷑ maius ẽẽ id facimꝰ ex¬
istimandũ ẽ cuiꝰ ultio so¬
li deo subiacet nã sic̃ ĩ hãc
uitã nõ nr̃a sponte ueni¬
mꝰ ita rursus ex hoc do¬
mitilio corꝑis qđ tuendũ
dei iuissu recedendũ ẽ qͥ
nos in hoc corpus indux¬
it tã dui hĩtaturos don
iubeat emutti Et si ius
aliqͣ inferat᷑ eqͣ mente
paciendũ ẽ cũ extuncta ĩ¬
nocentis aĩa ĩ ulta ẽẽ nõ

Expanded text:
est, quia hominis extinctor est, eidem est, quia hominis extinctor est, eidem sceleri obstrictus est qui se necat, quia hominem necat. immo uero maius esse id facinus existimandum est, cuius ultio soli deo subiacet. nam sicut in hanc uitam non nostra sponte uenimus, ita rursus ex hoc domicilio corporis, quod tuendum usdem iussu recedendum est, qui nos in hoc corpus induxit tamdiu habitaturos, donec iubeat emitti. et si uis aliqua inferatur, aequa mente patiendum, cum extincta innocentis anima inu
Abbreviated transcription (Latin):
uct̃e ẽe ut occidãt aĩe cũ
cunt᷑ dixerũt nõ nasci⁊
aĩas si ĩ sinuari pocius
ĩ corꝑa et de aliis ĩ alia
migͣre nec putauerunt
alit̾ fieri posse ut suꝑsĩt
aĩe post corꝑa nͥ bideant᷑
fuisse añ corꝑa ¶ Par gͦ
ac ꝓpe silĩs error est ꝑtis
falsa ẽ gͦ et illa in futo
Nemo em̃ bidit qd est
uerissimũ et nasti aĩas
et nõ occidere qr cur id
nescierũt Multi gͦ ex hiꝰ
qͥ eternas eẽ aĩas suspi¬
cabant᷑ tamꝙͣ ĩ celũ mi¬
gratiui eeñt sibi ip̃i ma¬
nus ĩtulerũt ut cleãtes
ut thrisippus ut zeno et
empedocles qui se ĩ ardẽ¬
tis echue spectũ ĩ tẽpesta
nocte deiecit ut cũ repẽte
nõ apperuisset abiisse ad
dõs credẽtur ex rõms
Catho qͥ fuit ĩ om̃i uita
sua socͣtire uanitatis i¬
mitator ¶ NLã democri¬
tus ĩ alia fuit ꝑsuasio¬
ne s tñ sponte sua leto
caput obuius obtulit pp̃t
quo nichil scelacius fieri
p̃t nã si honucida nefariꝰ

Expanded text:
necesse esse, ut occidant animae cum necesse esse, ut occidant animae cum cuntur, dixerunt non nasci animas, sed insinuari 20 potius in corpora et de aliis in alia migrare. non putauerunt aliter fieri posse ut supersint animae post corpora, nisi uideantur fuisse ante corpora. par igitur ac prope similis error est partis falsa est, illa in futuro. nemo enim uidit quod est uerissimum, et nasci animas et non occidere, quia cur id nescierunt. multi ergo ex iis qui aeternas esse animas suspicabantur, tamquam in caelum migraturi essent, sibi ipsi manus intulerunt, ut Cleanthes, ut Chrysippus, ut Zenon, ut Empedocles, qui se in ardentis Aetnae specus intempesta nocte deiecit, ut cum repente non apparuisset, abisse ad deos crederetur, et ex Romanis Cato, qui fuit in omni sua uita Stoicae uanitatis imitator. nam Democritus in alia fuit persuasione, sed tamen sponte sua leto caput obuius optulit ipse, quo nihil sceleratius fieri potest. nam si homicida nefarius
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ putabit qñ bene
face̾ ad utilitatẽ sp̃cat
alienã nec abscełe absti¬
nendũ qr maleficis p̃da
ꝯĩcta ẽ ¶Archipirata
quisꝙͣ uł latronũ duc¬
tor si suos ad grassand̾
cohortet᷑ qͦ alio ẜmone
uti p̃t quã ut eadẽ dicat
q̃ dicit epycurus ¶ De¬
tangi inferoꝵ penas nõ
c̃e metuendas ꝙ aĩe post
mortẽ occidant nec ulli
oĩno sũt inferi uolupta
tẽ maximũ bonũ millã
ẽẽ hũanã societatẽ sibi
quẽq consule̾ neminẽ ẽẽ
qͥ altm diligat nͥ sua cã
mortẽ nõ ẽẽ metuendam
forti biro nec ullũ dolorẽ
q̃ etiã si torqueat᷑ si ira¬
tur nichil curare se dicat¬
¶ Est plane cur quisꝙͣ
putet hanc uotẽ uni esse
sapientis q̃ pt̃ latronib
aptissime cõmodari.
tẽ et hii sũt maxĩe picta¬
goriti et stoici quib et si
casu inciderũt ĩ ueritatẽ
¶Itaq ĩ eo ip̃o qd̾ recte
senciebant aliqͥd erraue¬
rũt nã cũ timerent ar¬
gumentũ illud qͦ tolligͦ

Expanded text:
 bene facere ad utilitatem spectat alienam, nec ab scelere abstinendum, quia maleficio praeda coniuncta est. archipirata quispiam uel latronum ductor si suos ad grassandum cohortetur, quo alio sermone uti potest quam ut eadem dicat quae dicit Epicurus? detangi; inferorum poenas non esse metuendas, quod animae post mortem occidant nec ulli omnino sint inferi; uoluptatem esse maximum bonum; nullam esse humanam societatem; sibi quemque consulere; neminem esse qui alterum diligat nisi sua causa; mortem non esse metuendam forti uiro nec ullum dolorem, qui etiamsi torqueatur, si uratur, nihil curare se dicat. est plane cur quisquam putet hanc uocem uiri esse sapientis, quae potest latronibus aptissime commodari. tem; et hi sunt maxime Pythagorici ac Stoici: quibus etsi casu inciderunt in veritatem. Itaque in eo ipso quod recte sentiebant aliquid errarunt. Nam cum timerent argumentum illud, quo colligitur
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ scelerũ cã nasci hoĩ¬
nes it̾auerit ad ip̃m pꝰ¬
ea qͣi obiuirgans eũ qͥ bi¬
tam nõ ẽẽ penã putet
Recte gͦ ꝓfatus est erro¬
re ac miserabili u̾itatis
ignoꝰ se teneri At illi qui
de mortis bono disputant
qr nichil ueri scuĩt sic ar¬
gumentãt᷑ si nichil ẽ pꝰ
mortẽ nõ est malũ mors
Aufert eñĩ sensũ mali-

Expanded text:
 scelerum causa nasci homines, iterauit id ipsum postea quasi obiurgans eum qui uitam non esse poenam putet. recte ergo praefatus est errore ac miserabili ueritatis ignorantia se teneri. At ilde mortis bono disputant quia nihil veri sciunt, sic argumentantur: Si nihil est post mortem, non est malum mors; aufert enim sensum mali.
Abbreviated transcription (Latin):
s qr dolorẽ magnũ quĩ
pocius efficit ne dolor i
cũ corꝑe nascit᷑ cũ corꝑe ĩ¬
tereat ncce ẽ ¶am su¬
perius dixi differre meliꝰ
uare ut hanc epicur ꝑ¬
suasionẽ sine ulla demo¬
tͥci sine dithearchi fuit ⁊
argumẽtis et dñus testi¬
moniis redarguam.

Expanded text:
sed quia dolorem magnum. Quin sed quia dolorem magnum. Quin potius efficum corpore nascitur, cum corpore intereat necesse est. Jam superius dixi, differre me hunmo reservare. ut hanc Epicuri persuasionem, sive illa Democriti, sive Dicaearchi fuit, et argumentis, et divinis testimoniis redarguam.
Abbreviated transcription (Latin):
extãt ncc̃e ẽ posse duelli
deinde quo federe inter se
qua mẽte queniũt ut ex
hiis aliqͥd construatur
rauerit et om̃s extureit
stellas et ortus et ethe¬
reus sol ¶uos qͥdẽ
u̾sus nũꝙͣ sine risu leg̾e
poeta ĩ auissimꝰ leomun
laudib murẽ nõ ornau ͭ
s obruit et obtinuit TAt
idẽ uos libãt metu mor¬
tis de qͣ hec ip̃i expressa
mors nõ est qñ mors est
nos nõ sumꝰ ¶ Mors gͦ
fefellit qͣi bno tnͣsacta i¬
mors timeatur ꝙͣ iã sen¬
sus ereptus est at non
ip̃m mori quo sensus eri¬
pitur ¶ Est eñĩ tẽpus
aliqͥd quos nos ⁊ iã nõ
sumꝰ et mors tñ nondũ
est Idq ip̃m iudet᷑ ẽẽ
miserũ ꝙ et mors ĩcipͭ¬
eẽ et nos ẽẽ desiuimus
Nec frustͣ dc̃m ẽ
Mors misera nõ ẽ aditꝰ
ad mortẽ est miser hoc
ẽ morbo calescere ittũ ꝑ¬
peti ferrũ corꝑe excipe̾ ar¬
dere igni dentib bestiaꝵ
lamari Hec sũt q̃ tunẽ¬
tur nõ qr mortẽ afferũt

Expanded text:
extant, necesse est posse diuelli. extant, necesse est posse diuelli. deinde quo foedere inter se, qua mente conueniunt, ut ex iis aliquid construatur? rauit et omnes restinxit, stellas exortus ut aetherius sol. quos equidem uersus numquam sine risu legere poeta inanissimus leonis laudibus murem non ornauit, sed obruit et obtriuit. at idem nos liberat metu mortis, de qua haec ipsius expressa mors non est: nos non sumus; mors ergo fefellit! quasi vero transacta mors timeatur, qua jam sensus ereptus est, ac non ipsum mori, quo sensus eripitur. Est enim tempus aliquod, quo nos etiamnum sumus, et mors tamen nondum est; idque ipsum videtur miserum it, et nos esse desinimus. Nec frustra dictum est: Mors misera non est. Aditus ad mortem est miser: hoc est, morbo tabescere, ictum perpeti, ferrum corpore excipere, ardere igni, dentibus bestiarum laniari. Haec sunt quae timentur, non quia mortem afferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
re aut ꝓbare potuerũt hii
qͥ bm̃ de aĩma sẽciebant
dicõis nec argumẽta ua
ĩ ultimo libro cũ de uita
bt̃a nobis erit disse̾ndũ¬
¶ Suꝑ est ꝑs ista phĩe¬

Expanded text:
re aut probare potuerunt ii qui uerum de anima sentiebant. ditionis nec argumenta uerin ultimo libro, cum de uita beata nobis erit disserendum. superest pars illa phi
Abbreviated transcription (Latin):
uidentie rõ mollita est¬
audiendũ neq lingua
ad loquẽdũ neq pedes ad
ãbulandũ qm̃ pͥus hec
nata sũt ꝙͣ eẽt loqui bi¬
dere audire ambulare
Itaq nõ hec ad bsũ na¬
ta sũt s usus ex illis na¬
tus ẽ ¶Si nulla ꝓui¬
dẽtia ẽ cur ymbres cadũt
fiuges oruĩtur arbusta
frondescũt ¶ Nõ inqͥt¬

Expanded text:
identiae ratio molita estaudiendum, neque lingua ad loquendum, neque pedes sd ambulandum: quoniam prius haec nata sunt quam esset loqui, audire, videre, ambulare. Itaque non haec ad usum nata sunt: sed usus ex illis natus est. Si nulla providentia est, cur imbres cadunt, fruges oriuntur, arbusta frondescunt? Non, inq
Abbreviated transcription (Latin):
na discentib potuit dare
Nũ uenit ĩ mentẽ plato¬
in alcibiadẽ quoꝵ et ter¬
ciã eiusdẽ socratis assidu¬
os auditores fuisse quoꝵ
alter hostis p̃ne at̾rimus
fuit alter crudelissimus
or̃m tyrannorũ.
ideamꝰ nĩt qͥd ĩ so¬
crate ip̃o tã magnũ
fuerit ut hõ lapiens me¬
rito grãs ageret illiꝰ tꝑib
isse illũ paulo cordacõrẽ
uerũt ĩ genio posse cõpre¬
hendi in quo a ͦ ͤ nõ extor¬
des tm̃ fuisse arbitror s
etiã ĩ pios ꝙ ĩ secreta te¬
lestis illius ꝓuidẽtie cu
riosos oculos boluerũt ĩ¬
mitte rome et ĩ plerisq
brbib scimꝰ ẽẽ quedam
sacra q̃ aspici a biris ne¬
phas habeat Qbstiuẽt
iꝰ nõ licet Et si forte uł
errore uł caũ muopiã uir
asperĩt pͥma pena eiꝰ de¬
inde ĩ stauracõe lacrificii
scelus expiat᷑ Q̾ hiis fa¬
cias qui ĩ cõcessa strutau
uolũt Nimirũ multosce¬
leracõres qͥ archana mũ¬
di et hͦ celeste tẽplũ ꝓfa¬
nare impiis disputacõi¬

Expanded text:
discentibus potuit commodare? non uenit in mentem Platoni Alcibiaden quoque et Critiam eiusdem Socratis adsiduos auditores fuisse, quorum alter hostis patriae acerrimus fuit, alter crudelissimus omnium tyrannorum? Videamus nunc quid in Socrate ipso tam magnum fuerit, ut homo sapiens merito gratias ageret illius tempoisse illum paulo cordatiorem uerint ingenio posse conprehendi: in quo illos non excordes tantum fuisse arbitror, sed etiam inpios, quod in secreta caelestis riosos oculos voluerint immittere. Romae, et in plerisque urbibus scimus esse quaedam sacra, quae aspici a viris nefas habeatur. Abstinent illa non licet: et si forte, vel errore, vel casu quopiam vir aspexerit, primo poena ejus, deinde instauratione sacrificii, scelus expiatur. Quid his facias, qui inconcessa scrutari uolunt? nimirum multo sceleratiores qui arcana mundi et hoc caeleste templum profanare inpiis disputationi
Abbreviated transcription (Latin):
disputãda uersant ¶ i¬
deo eñi magnã ꝑtẽ eoꝵ
qͥ ĩ scola de pudore conti¬
nẽtia p̃cipiant argutissi
ĩ auariciã ĩ libidinẽ ĩ am¬
bicõem ꝑorantes iudiciũ
suũ ꝓfessos putes ¶A¬
deo redundant ad ipsos
maledicta ĩ pubͫ missa
Duos nõ aliter ĩtueri
decet ꝙͣ medicos qͦꝵ tituli
remedia hñt pixides ue¬
uena ¶Quosdã u̾õ nec

Expanded text:
disputanda versantur. Vidisputanda versantur. Video enim magnam partem eorum, qui in schola de pudore et continentia praecipiant argutissimin avaritiam, in libidinem, in ambitionem perorantes, indicium sui professos putes, adeo redundant ad ipsos maledicta in publicum missa; quos non aliter intueri decet, quam medicos, quorum tituli remedia habent, pyxides venena. Quosdam vero nec
Abbreviated transcription (Latin):
samus face̾t si grãs ag̾e
se dicẽt ꝙ ingeniosus ꝙ
docilis natus eẽt ꝙ ĩ hiis
opib ut liberaliter erudi¬
retur ¶ Nã ꝙ athenis
natus est quidẽ eo bñficii
fuit an nõ plurum extite¬
rũt ĩ aliis cuutatib extel¬
lenti ĩ genio atq docͫ ui
ri qͥ meliores singuli ꝙͣ
om̃s achemẽses fuerunt
Qnͣta hoĩm milia fu¬
isse credamꝰ qͥ et atheis
nati et tꝑibus socratis ĩ¬
docti tñ et stulti fuerũt

Expanded text:
sanius faceret, si gratias agere se diceret, quod ingeniosus, quod docilis natus esset, quod in iis opibus, ut liberaliter erudiretur. Nam quod Athenis natus est, quid in eo beneficii fuit? An non plurimi extiterunt in aliis civitatibus excellenti ingenio atque doctrina viri, qui meliores singuli, quam omnes Athenienses fuerunt? Quanta hominum millia fuisse credamus, qui et Athenis nati, et temporibus Socratis, indocti tamen, ac stulti fuerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ã malũ sensus efficit deĩ¬
de cur oem uitã nichil aᵈ
potestate ne nastem̃ ã
uitã nobis fortuna tri¬
buat nõ deus aut binẽ¬
di racio quitquã simile
incendio habere bidea¬
tur ¶Non dissimile
platonis est illud ꝙ i
aiebat se gratias nũt¬
agere nature ¶Prin¬
¶Pmũ qd hõ natus eẽt

Expanded text:
icit. Deinde, cur omnem vitam nihil aliud potestate, ne nasceremur, aut vitam nobis fortuna tribuat, non Deus, aut vivendi ratio quidquam simile incendio habere videatur. Non dissimile Platonis illud est. quod aiebat, se gratias agere naturae: primum, quod homo natus esset
Abbreviated transcription (Latin):
lis oppinant᷑ huic nata
est ĩ epta illa sñia hanc
ẽẽ mortẽ ꝙͣ nos bitã pu¬
temus illã bitã ꝙͣ nos
ꝓ morte timeam ¶ta
pͥmũ bonũ ẽẽ nõ uasti ⁊
scd̃m cicius mori. Que
ut maioris sit aucto ͭ ͥ ᷤᷤ si¬
lacõne nõ nasci inqͥt lon¬
ge opti ͫ n ͨ ĩ hos scopłos
incidẽ uite ꝓrimũ ãt si
natus sis ꝙͣ pͥmũ tãꝙͣ ex
fortũe credidisse se illi ua¬
nssĩo dco exinde apparet
ꝙ adiecit de suo ad ut orna

Expanded text:
malis opinantur. hine nata est inepta illa sententia, hanc esse mortem quam nos uitam putemus, illam uitam quam nos pro morte timeamus: ita primum bonum esse non nasci, secundum, citius mori. quae ut maioris sit auctoritatis, Silatione non nasci inquit longe optimum nec in hos scopulos incidere uitae, proximum autem, si natus sis, quam primum tamquam ex fortunae. credidisse illum uanissimo dicto exinde apparet, quod adiecit de suo aliquid, ut orna
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe appetituiꝰ diuicias
ut om̃s suauitates caꝑe
possimꝰ ¶Que si nob̾
desunt ab hiis qͥ hñc au¬
feramꝰ cła dolo. bi Eo
magis si hũantas res
nullus deus curat qñꝯq
spes ĩpunitatis arribit
rapiamꝰ necemꝰ DSa¬
pientis enĩ ẽ male face̾
si et utile sit et tutũ qr si
quis ĩ celo deus ẽ nõ nas¬
face̾ qr sicut ira nõ quio¬
Dm̃io gͦ nullũ diẽ nul¬
lũ demq tꝑris pũctum
flue nobis sine uolupta¬
te paciam ͦ ne qr ip̃i qñq¬

Expanded text:
 diuitias, ut omnes suauitates capere possimus. quae si nobis desunt, ab iis qui habent auferamus clam dolo ui; eo magis, si humanas res nullus deus curat, quandocumque spes inpunitatis adriserit, rapiamus necemus. sapientis est enim male facere, si et utile sit et tutum, quoniam si quis in caelo deus est, non irasfacere, quia sicut ira non commoomnino. ergo nullum diem, nullum denique temporis punctum fluere nobis sine uoluptate patiamur, ne quia ipsi q
Abbreviated transcription (Latin):
sisset suscepit etiã deffen¬
dendũ Sit ĩ errores mex¬
tricabiles se ip̃o ꝯclusit
Si eñ ꝓuidentia nulla
ẽ quõ tam ordinate tã di¬
sposite mũdus effectus ẽ
nulla inqͥt disposicõ ẽ mł¬
ta em̃ facta sũt aliter ꝙͣ
fieri debuerũt Et ĩ uenit

Expanded text:
sisset, suscepit etiam defensisset, suscepit etiam defendendum: sic in errores inextricabiles se ipse coniecit. si enim prouidentia nulla est, quomodo tam ordinate, tam disposite mundus effectus est? nulla inquit dispositio est: multa enim facta sunt aliter quam fieri debuerunt. et inue
Abbreviated transcription (Latin):
exignã ueritatis aurã col¬
ligere potuisset nuĩꝙͣ dice¬
ret edes i ͫ suas disturba¬
re cũ ideo disturbet qr nõ
sũt sue ¶ Capitoliũ qd̃
ẽ rõne brbis et religiomiꝰ
caput sumũ nõ semel s
sepius fulmĩe ictũ cõfla¬
grauit hoĩes aũt ĩ genio¬
si qͥd de hoc existimauerĩt
ex dc̃o cicõns appet qͥ ait
duunitꝰ extitisse istã flã¬
mã nõ q̃ terrestre illud do¬
miciliũ Ioius delẽt s q̃
sublimiꝰ magͥficentius¬
q deposce̾t Qua de re
etiã in libris cõsultus fui
eadẽ dixit q lucretius
¶ã pater altitouãs stella¬
tim uixus olimpo ¶p̃e
suas artes atq inlitatẽ¬
pla peciit ¶Et capitoli¬
nis iniecit sedib ignes
Otinaci gͦ stulticia nou
mõ uiui maiestatẽq ueri
dei nõ intellexerũt s etiã
impietatẽ sui erroris aux¬
erũt qͥ templũ celesti iu¬
dicio sepe dãpnatũ restitu¬
ere qͣ fas om̃e ꝯtenderũt
¶Cũ hoc gͦ cogitaret e
dentĩa ¶ Qd̃ cũ sibi ꝑsua¬

Expanded text:
exiguam ueritatis auram colligere potuisset, numquam diceret aedis illum suas disturbare, cum ideo disturbet, quia non sint suae. Capitolium, quod est Romanae urbis et religionis caput summum, non semel, sed saepius fulmine ictum conflagrauit: homines autem ingeniosi quid de hoc existimauerint, ex dicto Ciceronis apparet, qui ait diuinitus extitisse illam flammam, non quae terrestre illut domicilium Iouis deleret, sed quae sublimius magnificentiusque deposceret. qua de re etiam in libris consulatus sui eadem dixit quae Lucretius: nam pater altitonans stellanti nixus Olympo ipse suas arces atque inpla petiuit et Capitolinis iniecit sedibus ignes. pertinaci ergo stultitia non modo uim maiestatemque ueri dei non intellexerunt, sed etiam inpietatem sui erroris auxerunt, qui templum caelesti iudicio saepe damnatum restituere contra fas omne contenderint. cum haec igitur cogitaret Epdentiam. quod cum sibi persua
Abbreviated transcription (Latin):
Ad si aliqͥd ĩ uestigare
possent Sũt tã stulti ĩ
asseuerando ꝙͣ imppbi in
q̃rendo cũ neq ĩ uenire
quitꝙͣ possint nec defen¬
dere etiã ĩ uenerint. nã
si berũ uł fortuitu uide¬
rãt qd sepius cõmittit ꝯ¬
mittũt ut ab aliis id ꝓ
falso refellatur Non
nemo dubitauit eos qui
ista conqͥrant stultos ĩ ep¬
tos insanos esse.

Expanded text:
uestigare possent? sunt enim tam stulti in adseuerando quam inprobi in quaerendo, cum neque inuenire quicquam possint nec defendere, etiamsi inuenerint. nam si uerum uel fortuito uiderint, quod saepius contingit, committunt ut ab aliis id pro falso refellatur. nonnemo dubitauerit eos qui ista conquirant stultos ineptos insanos esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ta cõcedit᷑ ut tñ ĩ hac sa¬
pĩam q̃ramus ĩ illa saꝑe
possumꝰ ĩ hac btrũq ficri
nctẽ est ¶ Cito ĩ ueniri
deb ut cito suscipi possit
ne qͥd ꝑeat ex uita cuius
fis incertus est ¶ Cico¬
ins hortensius cont phĩaz
disserens cͥcũuenit᷑ argu¬
ta ꝯclusione ꝙ cũ diceret
philosophandũ nõ cẽ no
niã phĩ eẽt qͥd in uita fa
ab hac calũpnia ĩ mues
ac liberi sumꝰ qͥ phĩam tol¬
uencõ ẽ sophiã deffendimꝰ
qr dĩna tradicio ẽ eãq ab
omib suscipi oꝑtere testa¬
mur ¶ Ille cũ phĩam tol¬
leret nec melius aliquid
afferret sapĩam tolle pu¬
tabat᷑ eoq facilius de sen¬
Thales ut opinor pͥmus
retens hec quid̃ etas ubi
gͦ apud antiqͥores latuit
amor iste ĩ uestigande ue¬
ritatis ¶Itẽ lucretius
ait deniq n᷑a hec reꝵ rõ¬

Expanded text:
 in hac sapientiam quaeramus, in illa sapere possimus: in hac utrumque fieri necesse est. cito inueniri debet, ut cito suscipi possit, ne quid pereat ex uita, cuius finis incertus est. Ciceronis Hortensius contra philosophiam disserens circumuenitur arguta conclusione, quod cum diceret philosophandum non esse, noniam philosophi est quid in uita facah hac calumnia inmunes ac liberi sumus qui philosophiam tolventio est; sophiam defendimus, quia divina traditio est, eamque ab omnibus suscipi oportere testamur. Ille, cum philosophiam tolleret, nec melius aliquid afferret, sapientiam tollere putabatur, eoque facilius de senThales ut opinor primus, recens haec quidem aetas; ubi ergo apud antiquiores latuit amor iste investigandae veritatis? Item Lucretius ait: Denique natura haec rer
Abbreviated transcription (Latin):
Eodẽ q ꝓpoĩto atq nichil
mt̾ est quo aĩmo facias ꝙ
fecisse uiciosũ ẽ qr facta c̾¬
nũt᷑ ãĩmus nõ uidetur
Ariscippo tyrenaicoꝵ ma¬
gistro cũ laide nobili stoi¬
co fuit ꝯsuetudo. ¶ Qd̃
flagitiũ gͣuis ille phĩe
doctor sic deffendebat ut
dicẽt multũ int̾ se et te¬
teros laudis amatores ĩ¬
alii alaide haberente ¶
p̃clara et bomis imitãda
sapĩa huit uõ liberos ĩ dis¬
cipluiã dares ut dicerent
ac ꝑditos int̾ ẽẽ dicebat
scilicet ꝙ illi bona sua ꝑ¬
derent ip̃e gͣtis luxuriaret᷑
In qͦ plane sapientior i¬
buit ꝓlenone ut ad se oĩs
uniẽtus doctoris exemplo
et auctoritate corrupta si¬
ne ullo pudore ꝯtͣreret
Duid gͦ int̾fuit qͦ aĩno¬
ph̃s ad mẽtricẽ famosis¬
simiã cõmearet cũ eum
ppl̾s et rurales sui uide¬
rent oĩb ꝑditis nequio¬
renis¶Net satis fuit
ita uni̾e s doce̾ etiã libi¬
diens cepit ac mores su¬
os de lupanari ad scolas
tẽ corꝑis ẽẽ sũmũ bonũ

Expanded text:
posito. atquin nihil interest quo animo facias quod fecisse uitiosum est, quia facta cernuntur, animus non uidetur. Aristippo Cyrenaicorum magistro cum Laide nobili scorto fuit consuetudo. quod flagitium grauis ille philosophiae doctor sic defendebat, ut diceret multum inter se et ceteros Laidis amatores inalii a Laide haberentur. o praeclara et bonis imitanda sapientia! huic uero liberos in disciplinam dares, ut discerent ac perditos interesse dicebat; scilicet quod illi bona sua perderent, ipse gratis luxuriaretur. In quo plane sapientior mbuit pro lenone, ut ad se omnis juventus, doctoris exemplo et auctoritate corrupta, sine ullo pudore concurreret. Quid ergo interfuit, quo anphus ad meretricem famosissimam commearet, cum eum populus et riuales sui uiderent omnibus perditis nequiorem? nec satis fuit ita uiuere, sed docere etiam libidines coepit ac mores suos de lupanari ad scolam tem corporis esse summum bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
pugͣuit ꝙͣ int̾se biiũsi.
lide aũt disciplina
eiꝰ tota descẽdit quã
orignnẽ habeat explicãd̾
ẽ uidebat epicurus boĩs
adũsa semꝑ accide̾ pauꝑ¬
tatẽ labores exilia caroꝵ
amissiones malos contͣ
tẽcia honorib affici uide¬
bat ignocẽtiã minꝰ tutã
senectutẽ ꝑ uenire alios
infantes rapi alios
iam robustos interire
alios in primo a dolescẽ¬
cie flore in maturis fu¬
neribus extingui En
bellis meliores potius
uĩci et ꝑire maxime ãt
cõmouebat hoĩes in pͥ¬
mis religiosos gͣuiorib
malis affici hiis ãt qͥ ã
deum oĩo negligent̾
aut nõ pie colerent ẜ

Expanded text:
pugnauit quam inter se uniuersi. pugnauit quam inter se uniuersi. unde autem disciplina eius tota descendat, quam originem habeat, explicandum est. uidebat Epicurus bonis aduersa semper accidere, paupertatem labores exilia carorum amissiones, malos contra tentia, honoribus adfici; uidebat innocentiam minus tutam, senectutem peruenire, alios infantes rapi, alios iam robustos interire, alios in primo adulescentiae flore inmaturis funeribus extingui, in bellis meliores potius et uinci et peru\'e. maxime autem commouebat homines in primis religiosos grauioribus malis adfici, iis autem qui aut deos omnino neclegerent aut non pie colerent,
Abbreviated transcription (Latin):
quid affert s qr multos
ppłares nomẽ boluptatis
ĩ uitat ¶Nemo enim
a ut ad se multitudinẽ
ꝯtͣhat oppõita singulis qͥ¬
busq morib loquit᷑ desi¬
diosũ uetat lr̃as discere
auarũ ppłari largicõe libe¬
rat ¶gnauũ ꝓhibet acce¬
dẽ ad rẽ pub ͣ pigrũ ex̃ceu
mũdũ militare irreligio¬
sus audit deũ nichil cura¬
re ĩ hũans et suis ꝯmod¬
bu̾e̾ oĩa em̃ sua cã facẽ sa¬
pientẽ fugiẽti tͥbã solitu¬
do laudat᷑ qͥ nuiũ ꝑtus
est discit aqͣ et polenta bi¬
tã posse tollerar. ¶ Qui
odit brorẽ huit enuniant᷑
celibatus bona hñti ma¬
los liberos orbitas p̃dica
lorẽ ẽẽ oĩm maloꝵ max¬
ime dr̃ forti etiã ĩ tormẽ¬
tis bt̃m ẽe sapiente ¶ Qͥ
claritati ac potẽcie stud
huic p̃cipit᷑ reges colere
qͥ molestiã ferre nõ p̃t
huic regiã fuge̾ Ita hõ
astutus ex bariis diũsis¬
q moribus cͥculũ colligͣ
et dũ studet plac̾e om̃ib
maior discordia secũ ip̃e

Expanded text:
quid afferat, sed quia multos populare nomen voluptatis invitat. Nemo enim a, ut ad se multitudinem contrahat, apposita singulis quibusque moribus loquitur. Desidiosum vetat litteras discere, avarum populari largitione liberat, ignavum prohibet accedere ad rempublicam, pigrum exerceri, timidum militare. Irreligiosus audit deos nihil curare; inhumanus, et suis cobuere; omnia enim sua causa facere sapientem. Fugienti turbam solitudo laudatur. Qui nimium parcus est, discit aqua et polenta vitam posse tolerari. Qui odit uxorem, huic enumerantur coelibatus bona: habenti malos liberos orbitas praediclorem esse omnium malorum maximum dicitur: forti, etiam in tormentis beatum esse sapientem. Qui claritati ac potentiae studet, huic praecipitur reges colere: qui molestiam ferre non potest, huic regiam fugere. Ita homo astutus ex variis diversisque moribus circulum cogit, et dum studet placere omnibus, majore discordia secum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩm ꝙͣtũ oblectatõnem
ociis uereri qͥdẽ nõ debu¬
qͣi timeret ne ꝓdici mis¬
terii reus a phĩs citaret᷑
nõ est ausus confidenter
ꝓnũtiare qd fuit uerum
illos ideo nõ disputare ut
doceant s ut se oblectent
res sũt reꝵ gerendarũ nͨ¬
sũt habendi S ꝓfecto
qr nichil ad uitã boni af¬
ferebant nͥ ip̃i decretis su¬
is obtemꝑauerint ne qͥs¬
ꝙͣ ꝑ tot secula ĩuentus ẽ
que coꝵ legibz biueret¬

Expanded text:
hominum quantam oblectationem hominum quantam oblectationem otiis. uereri quidem non debuquasi timeret ne proditi mysterii reus a philosophis citaretur, non est ausus confidenter pronuntiare quod fuit uerum, illos non ideo disputare ut do-1 ceant, sed ut se oblectent res sunt i rerum gerendarusunt habendi. sed profecto quia nihil ad uitam boni adferebant, nec ipsi decretis suis obtemperauerunt nec quisquam per tot saecula inuentus est qui eorum legibus uiueret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ merces/ debent putau
tullius cuules biros q̃ rẽ
publicã gubernẽt qͥ urbes
aut nouas cõstituãt aut
ꝯstituas eqͥtate tueantur
qͥ salutẽ libertatẽq ciuiũ
uł bomis legibus uł salu¬
bribus cõsiliis uł iudiciis
gͣuib conseruent phĩe
doctoribus. p̃fert. ¶ Bo¬
nos eñĩ fac̾e̾ oꝑtet pociꝰ
ꝙͣ inclusos ĩ angulis fa
se a ueris actibz remoue¬
rũt az eos ex̾cende lingue
phĩe reppisse ¶Qui aũt
docent tm̃ nec faciũt ipis
p̃ceptis sius detͣhũt pondꝰ
Dͥs em̃ obtẽperet cũ
ip̃i p̃ceptores doceant nõ
obtemꝑare bonũ est aũt
recta et honesta p̃ciꝑe s
uisi et facias mendatiũ
est et ẽ incõgruens atq
ĩ eptũ non ĩpectore s ĩ la¬
bris habere boluntatem
Du gͦ utilitate ex
nẽ petũt ꝙ quidẽ ticõ tes¬
tatus est ꝓfecto gͦ omis
istarũ disputatio quãq
uberrimos fontes birtu¬
tis et scĩe ꝯtinecit tamẽ
collata cũ hoꝵ actis ꝑfet¬
tis rebus uereor ne nõ tm̃

Expanded text:
inertes debent putariTullius ciuiles uiros, qui rem publicam gubernent, qui urbes aut nonas constituant aut constitutas aequitate tueantur, qui salutem libertatemque ciuium uel bonis legibus uel salubribus consiliis uel iudiciis grauibus conseruent, philosophiae doctoribus praefert. bonos enim facere oportet potius quam inclusos in angulis facse a ueris actibus remouerunt, apparet eos exercendae linguae se. Qui autem docent tantum, nec faciunt, ipsi praeceptis suis detrahunt pondus; quis enim obtemperet, cum ipsi praeceptores doceant non obtemperare? Bonum est autem recta et honesta praecipere: nisi et facias, mendacium est, et est incongruens atque ineptum non in pectore, sed in labris habere bonitatem. non ergo utilitatem ex nem petunt. quod quidem Cicero testatus est. profecto inquit omnis istorum disputatio quamquam uberrimos fontes uirtutis et scientiae continet, tamen conlata cum eorum actis perfectisque rebus uereor ne non tant
Abbreviated transcription (Latin):
actib ponderanda ẽ Ita
fit ut si bita ĩ dei religio¬
ad ĩ mortalitatẽ sim ali¬
ter malũ sit ncc̃e est qm̃
ut dixi ad eterna suppli¬
cia transmittit.
Uid gͦ dicemꝰ nͥ er¬
rare illos qͥ ã mor¬
tẽ appetũt tanꝙͣ bonũ ã
ciora mala nõ pẽsant bo¬
uitã ꝑ exqͥsitas et uar¬
as traducant boluptates
mori cupĩt si qͥd forte
hiis amaritudĩs suꝑueĩt
fu̾it bñ si alñ fuerit ma¬

Expanded text:
actibus ponderanda est. ita actibus ponderanda est. ita fit ut si uita in dei religioad inmortalitatem: sin aliter, malum sit necesse est, quoniam ut dixi ad aeterna supplicia transmittit. quid ergo dicemus nisi errare illos qui aut mortem adpetunt tamquam bonum aut ciora mala non pensant bovitam per exquisitas et varias traducant voluptates, mori cupiunt, si quid forte his amaritudinis supervenit; fuerit bene, si aliquando fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ob iusticiã milerrimꝰ fu¬
erit sua m̾cede fraudari
tullius ĩ cõsolatõne non
easdem sedes ĩ cole̾ iustos
atq impios p̃dicauerit
ec em̃ om̃ib inquit
idẽ ille sapientes arbitͣti
sũt eundẽ cursũ in celũ
patͥe Nã biciis et scele¬
rib ꝯtam̃atos depͥmi
ĩ tenebras atq ĩ ceno ia¬
cere docuerũt castos añt
aĩmos puros ĩtegoos ĩ¬
corruptos bonis etiã stu¬
diis atq artibus expoli¬
tos leui quodã et facili
lapsu ad deos idest ad na¬
turã silem sui ꝑuolare
repugnat ¶Illud enim
sit oẽm hoĩem natũ in¬
mortalitate donari Qd̃
gͦ erit distͥmẽ u̾tutis at
scelĩs si nichil int̾est utͣ.¬
ne aristides sit aliquis
an falaris ut ͫ cato an
catilina. S hanc repu
¶Si qͥs gͦ nos ĩ t̾roget
utrũ ne bonũ sit mors
an malũ respondebimꝰ
qͣlitatẽ eius ex bita rõe
pendere ¶ Nã sic̃ uita
ip̃a bonũ ẽ si cũ b̾cute bi¬
uat᷑ malũ si cũ scele̾ sic
et mors ex p̃teritis bite

Expanded text:
ob iustitiam miserrimus fuerit, sua mercede fraudari. Tullius in Consolatione non easdem sedes incolere iustos atque inpios praedicauerit. ec enim omnibus inquit idem illi sapientes arbitrati sunt eundem cursum in caelum patere. nam uitiis et sceleribus contaminatos deprimi in tenebras atque in caeno iacere docuerunt, castos autem animos, puros integros incorruptos, bonis etiam studiis atque artibus expolitos leui quodam et facili lapsu ad deos id est ad naturam similem sui peruolare. repugnat. illut enim sit omnem hominem natum inmortalitate donari. quod igitur erit. discrimen uirtutis ac sceleris, si nihil interest utrumne Aristides sit aliquis an Phalaris, utrum Cato an Catilina? sed hanc repugsi quis igitur nos roget utrumne bonum sit mors . an malum, respondebimus qualitatem eius ex uitae ratione pendere. nam sicut uita ipsa bonum est, si cum uirtute uiuatur, malum, si cum scelere, sic et mors ex praeteritis uitae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ phĩam q̃ omia reddit ĩ¬
c̾ta legẽ abrogat artẽ nul¬
lam putat rõnes subũ¬
tit regulã de pͣuat scĩam
funditus tollit falsa gͦ
ista omĩa qr ĩ rem semꝑ
inc̾tã et ad huc nichil ex
unica et bã ⁊ celesti sapi¬
fu̾it ignota ¶Nã illa
t̾rena qm̃ falsa ẽ baria ⁊
multiplex sͥ tota cõtrari¬
a est ¶ Et sicut bnus ẽ
huiꝰ mũdi cõstitutor et
rector deus una ueritas
ita bnã ẽẽ ac simplicẽ

Expanded text:
phiam, quae omnia reddit incerta, legem abrogat, artem nullam putat, rationem subvertit, regulam depravat, scientiam funditus tollit. Falsa igitur illa omnia, quia in rem semper incertam et adhuc nihil expunica, et vera, et coelesti sapifuerat ignota. nam illa terrena quoniam falsa est, uaria et multiplex sibique tota contraria est. et sicut unus est huius mundi constitutor et rector deus, una ueritas, ita unam esse ac simplicem
Abbreviated transcription (Latin):
piẽs idẽ seneta etiã qͥ nõ
ꝓbabit ut etiã ad maiora
tnͣsitũ ĩ ueniat nec relĩ¬
quet mores bonos s tꝑi
ciptabit et qͥb alii utũt᷑
ĩ gloriã ã boluptatẽ utet᷑
agende rei cã ¶ Heinde
paulo post Omĩa q̃ luxu

Expanded text:
uit idem Seneca etiam quae non. probabit, ut etiam ad maiora transitum inueniat, nec relinquet mores bonos, sed tempori aptabit, et quibus alii utuntur in gloriam aut uoluptatem, utetur agendae rei causa. deinde paulo po
Abbreviated transcription (Latin):
etiã bocabulũ nomen.q
traxerũt ¶ Nullũ ergo
ĩ hac disciplina magiste¬
riũ bͥtutis ẽ cũ etiã illi
qͥ honestiora p̃cipiũt aut
nõ facĩt ip̃i qͥ suadent
ã si faciũt qd raro acci¬
dit nõ disciplina eos ad
rectũ s n᷑a ꝓducat que
sepius et̃ in doctos impel¬

Expanded text:
bulum nomenque traxerunt? Nullum igitur in hac disciplina magisterium virtutis est, cum etiam illi, qui honestiora praecipiunt, aut non faciant ipsi quae suadent, aut si faciunt quod raro accidit non disciplina eos ad rectum, sed natura perducat, quae saepius etiam indoctos impel
Abbreviated transcription (Latin):
s ideo falsas qr sapĩam re¬
luiq̃rũt que illos docẽ po¬
terant deos multos ẽẽ nõ
posse ã student sapientie
s ideo false qr religionem
sĩm dei omiserũt qͥ eos
ad ueri scĩam potuit erudi¬
re ¶ Sit hoĩes q̃ alt̾utrũ
suscipiũt uitã deuã max¬
ius q errorib plenã se¬

Expanded text:
sed ideo falsas, quia sapientiam reliquerunt, quae illos docere poterat deos multos esse non posse: aut student sapientiae, sed ideo falsae; quia religionem summi Dei omiserunt, qui eos ad veri scientiam potuit erudire. Sic homines qui alterutrum suscipiunt, viam deviam, maximisque erroribus plenam se
Abbreviated transcription (Latin):
signa ĩ mulcis dep̃hẽdũt᷑
¶Nã qm̃ utilia sͥ cip
petũt mala cauẽt ꝑiculũ
uitãt latibula sͥ parant ĩ
plures exitus disputãcia
ꝓfc̃o ailiqͥd intelligãt ¶Po¬
test aliqͥs negare illis in¬
deludãt ¶Nã quib ge¬
nerandi mellis officiũ ẽ
cũ assignatas ĩ colunt se¬
des castͣ muniũt domici¬
lia ĩ enarrabili arte cõpo¬
nũt regi suo seruiũt nes¬
cio an in hiis sit ꝑfc̃a pru¬

Expanded text:
signa in multis deprehenduntur. nam quando utilia sibi adpetunt, malo cauent, periculum uitant, latibula sibi parant in plures exitus dispatentia, profecto aliquid intellegunt. potest aliquis negare illis indeludant? nam quibus generandi mellis officium est, cum adsignatas incolunt sedes, castra muniunt, domicilia inenarrabili arte componunt, regi suo seruiunt, nescio an in his sit perfecta pru
Abbreviated transcription (Latin):
laudãs eñi b̾tutẽ q̃ ĩ eo li¬
bro quẽ de iu matura mor¬
te conscͥpsit bua inq̃t res
est u̾tus q̃ uos ĩ mortali¬
tate douare possit ⁊ ꝑes
diis facere S et stoiti qͥͦs
secutus ẽ uegãt sine bir¬
tute effici posse quẽpiã
beatũ ¶ Ergo u̾tutis pre¬
miũ bt̃a uita ẽ Si u̾tus
ut rc̃e dc̃m est beatã uitã
facit nõ est gͦ ut auĩt ꝓp¬

Expanded text:
laudans enim uirtutem in eo lilaudans enim uirtutem in eo libro quem de inmatura morte conscripsit, una inquit res est uirtus, quae nos inmortalitate donare possit et pares diis facere. sed et Stoici, quos secutus est, negant sine uirtute effici posse quemquam beatum. ergo uirtutis praemium beata uita est, si uirtus, at recte dictum est, beatam uitam facit. no
Abbreviated transcription (Latin):
malis tota ius eius ẽ si
omĩa q̃ ꝓ bonis ꝯcupiscũ¬
tur negligit si sũmꝰ gra¬
dus eius ad mortẽ patet
tur et cet̾is sepe respuit
mortẽq quã cetĩ timent
fortiter suscipit si ucc̃e ẽ
ut aliqͥd ex se magni ꝑi
p̾mio ẽẽ nou pñt si nul¬
lũ p̃miũ qd̃ ea dignũ sic
reꝑit᷑ in terra qũ qͥdẽ cũc¬
ta q̃ fragilia et caduca st̃
sp̃uit qͥd aliud restat insi
ut celeste aliqͥd efficiat qr
t̾rena uiũsa ꝯtẽpuit et
ad alciora ntit᷑ qr hũilia
qͥ fuit megaricoꝵ conditor
discipline dissentiẽs ⁊ ce¬
teris id ẽẽ dixit sũmũ bo¬
nũ ꝙ siłe sit et idẽ semꝑ
ĩ tellerit ꝓfecto q̃ sit u̾a
sũmi bom licet id nõ ex¬
plicauerit qd̾ sit idẽ aũt
ĩ mortalitas uec aliud oĩ¬
no quitꝙͣ qr sola uec ĩ mi¬
uui nec augeri nec ĩ u¬
tari pt̃ ¶ Seneca quoq
ĩ prudens ĩ cidit ut face̾t᷑
nullũ ẽẽ aliud u̾tutis pre¬
mũ quã ĩ mortalitatem

Expanded text:
malis tota vis ejus est; si malis tota vis ejus est; si omnia, quae pro bonis concupiscuntur, negligit; si summus ejus gradus ad mortem patet, tur a caeteris, saepe respuit, mortemque, quam caeteri timent, fortiter suscipit; si necesse est ut aliquid ex se magni bonmio esse non possunt, si nullum praemium quod ea dignum sit reperitur in terra, quandoquidem cuncta quae fragilia et caduca sunt spernit, quid aliud restat nisi ut caeleste aliquid efficiat, quia terrena uniuersa contemnit, et ad altiora nitatur, quia humilia qui fuit Megaricorum conditor disciplinae, dissentiens a ceteris id esse dixit summum bonum, quod simile sit et idem semper. intellexit profecto quae sit natura summi boni, licet id non explicauerit, quid sit: id est autem inmortalitas nec aliut omnino quicquam, quia sola nec inminui nec augeri nec immutari potest. Seneca quoque inprudens incidit ut fateretur nullum esse aliud uirtutis praemium quam inmortalitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
utriq ꝓpoĩta dimicatio ẽ
et btͥq ex dimicacõe bit¬
toria ¶ Corpus qr solidũ
ẽ et ꝯphensibile cũ soli¬
dis et cõprehensibilib
mus aũt qr tenius est
et ĩ iusibilis cũ hiis con¬
gredit᷑ hostib qͥ bideri tã¬
hostes aĩ insi cupiditates
uicia pcc̃a. Que si uic̾it
uirtus ac fugauĩt ĩ ma¬
culatus ẽ animꝰ ac purꝰ
uũ gͦ colligi p̃t qͥd efficiat
animi fortitudo nimirũ
ex quĩcto et ꝑi hoc ẽ ex cor¬
ꝑis fortitudĩe ¶ Nd̃ cũ
ĩ aliquã ꝯgressionẽ terta¬
uictoria ꝙͣ uitã petit siue
em̃ cũ homnĩe siue cũ bes¬
tia dimitet ꝓ salute t̾tat᷑
Ergo ut corpus unicẽdo
asseqͥt᷑ ut nõ int̾eat sic⁊
animꝰ ut ꝑmaneat Et
sicut corpus ab hostibus
sius uictũ morte młtat᷑
ita suꝑatus biciis aĩmus
terit int̾ aĩ et corꝑis di¬
micacõem insi ꝙ corpus
tꝑalem uitã expetit aĩmꝰ¬
sẽpit̾nam DSi gͦ u̾tus
ꝑ se ip̃am beata nõ est
qũĩ ĩ ꝓferendũ ut dixi i

Expanded text:
proposita dimicatio est, et utrique ex dimicatione victoria: corpus, quia solidum est et comprehensibile, cum solidis et comprehensibilibus mus autem, quia tenuis, et invisibilis est, cum iis congreditur hostibus, qui videri tanhostes animi, nisi cupiditates, vitia, peccata? quae si vicerit virtus, ac fugaverit, immaculatus erit animus, ac purus. Unde ergo colligi potest, quid efficiat animi fortitudo? Nimirum ex conjuncto, et pari, hoc est ex coris fortitudine: quod cum in aliquam congressionem certauictoria quam uitam petit? siue enim cum homine siue cum bestia dimices, pro salute certatur. ergo ut corpus uincendo id adsequitur, ut non intereat, sic et animus, ut permaneat, et sicut corpus ab hostibus suis uictum morte multatur, ita superatus a uitiis animus tererit inter animi et corporis dimicationem nisi quod corpus temporalem uitam expetit, asempiternam? Si ergo virtus per seipsam beata non est, quoniam in perferendis ut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe q̃ om̃s cognouĩs dilci¬
plinas sic̃ ip̃e gloriari
soles eam q ip̃am lr̃is
latis illustraueris imi¬
tatorẽ q te platoĩs ostẽ¬
deris ¶Credo gͦ qͥd didis¬
ceris ã in qͣ secta uerita¬
tẽ dep̃henderis ¶In acha¬
denna scilicet sͣ secutus
docet nͥ ut scias
nichil scire ẽ in gͦ
te libri arguũt ꝙͣ nichil

Expanded text:
pe qui omnes cognoueris disciplinas, sicut ipse gloriari soles, eamque ipsam Latinis litteris inlustraueris imitatoremque te Platonis ostenderis. cedo igitur quid didiceris aut in qua secta ueritatem deprehenderis. in Academia scilicet, quam secutus docet nisi ut scias te nihil scire. tui ergo te
Abbreviated transcription (Latin):
loꝙ̃di racõ ꝯtinet᷑ hanc
diuina tradicio nõ deside¬
rat qr nõ in lingua s in
corde sapĩa est net inter¬
est quali btare sermone
res em̃ nõ ula q̃runtur
et nos mõ gͣmatico aut
nccͣia est neq hec logica
qr bt̃m facere nõ pñt res¬
tat ut ĩ sola ethica tociꝰ
docui qͥ sũmũ bonũ cuius
capiendi gr̃a gn̾ati sunt
nõ ꝯp̃henderũt aꝑꝑet fal¬
lain et manem ẽẽ omnẽ¬
phĩam q̃ nec ĩ struit ad
iusticie mumera nec offi
faueant ⁊ accedant
¶Nullus hͦ tenu̾tati locꝰ
est ĩ eternũ stulticie pena
sbeunda ẽ si ã ꝑsona in¬
ains aut opĩo falsa de ce
peris hõ aũt qualiscũq
ẽ si sibi credit hec ẽ si ho¬
mini credit ut nõ dicam
stultus qͥ suũ nõ bideat
errorẽ certe arrogans ẽ
qͥ sibi audeat uendicare
p̃e ille romane lin¬
gue sũmꝰ auctor ꝙͣ¬

Expanded text:
di ratio continetur. Hanc divina eruditio non desiderat: quia non in lingua, sed in corde sapientia est; nec interest, quali utare sermone: res enim, non verba quaeruntur. Et nos non de grammatico, aut necessaria est, neque haec logica, quia beatum facere non possunt: restat ut in sola ethica totiusdocui, qui summum bonum, cujus capiendi gratia generati sumus, non comprehenderunt; apparet falsam et inanem esse omnephiam, quia nec instruit ad iustitiae munera nec officfaueant et accedant. nullus hic temeritati locus est, in aeternum stultitiae poena subeunda est, si aut persona inanis aut opperit. Homo autem, qualiscumque est, si sibi credit, hoc est si homini credit ut non dicam stultus, qui suum non videat errorem certe arrogans est, qui sibi audeat vendicare, Ille ipse romanae linguae summus auctor
Abbreviated transcription (Latin):
nus sic̃ ociose auicule so¬
lent fabulas tamꝙͣ ĩ fã¬
tib credulis fuixit ¶Qd̃¬
si bene sensissent de huis
quib hec locutus ẽ s hõi¬
nes eos existimassẽt ñ¬
ꝙͣ sibi tã petulant̃ mẽci¬
endi licentiã uĩdicasset
S deridenda hoĩs leuissĩ¬
uid cicom faciemꝰ¬

Expanded text:
nus, sicut otiosae aniculae sonus, sicut otiosae aniculae solent, fabulas tamquam infantibus credulis finxit. quodsi bene sensisset de iis quibus haec locutus est, si homines eos existimasset, numquam sibi tam petulanter mentiendi licentiam uindicasset. sed deridenda hominis leuissiquid Cicerone faciem
Abbreviated transcription (Latin):
disce qͥd sit bu̾e s displi¬
cebit uita cũistat uitar
Indignaris te malis ẽẽ
subiectũ qͣi qͥtquid mere¬
aus boni qͥ prẽm qͥ dñn¬
qui regẽ tuũ nescis qͥ ꝙͣ¬
uis clarissimã lucẽ intue¬
aris oculis mẽte tñ cecus
es ⁊ in ꝓfundis ignoran¬
cie tenebris iaces. Que
ignorãcia efficit ut qͦsdã
dicẽ nõ pude̾t idcͥco uos
ẽẽ natos ut scelerũ penas
lucremꝰ. ¶ Qd̃ quid deli¬
riꝰ dici possit nõ bideo ubi
eni uł que sceła potumꝰ
admittẽ Qui õĩno non
fuimꝰ nͥ forte credimꝰ in¬
epto illi sem qͥ se in pͥori
uita euforbiũ fuisse me¬
titus ẽ hic credo ꝙ erat
ignobili gn̾e natus fc̃i¬
liã sibi ex homeri carmĩb
adoptauit ¶ Duurã et
singularẽ pictagore mẽo¬
riã et omiserã oblimonẽ
quid ante fuerim ¶S
forte uł errore aliquo uł
gr̃a sit effc̃m ut ille solus
liteũ gurgitẽ nõ actigerit
net obluuonis aquã gus¬
tauerit uidelicet senex ba¬

Expanded text:
disce quid sit uiuere, si displidisce quid sit uiuere, si displicebit uita, tum istoc utitor. indignaris te malis esse subiectum, quasi quicquam merearis boni qui patrem, qui dqui regem tuum nescis, qui quamuis clarissimam lucem intuearis oculis, mens tamen caeca est et in profundis ignorantiae tenebris iacet. quae ignorantia effecit ut quosdam dicere non puderet idcirco nos esse natos, ut scelerum poenas lueremus: quo quid delirius dici possit non uideo. ubi enim uel quae scelera potuimus admittere qui omnino non fuimus? nisi forte credemus inepto illi seni, qui se in priore uita Euphorbum fuisse mentitus est. hic credo quod erat ignobili genere natus, familiam sibi ex Homeri carminibus adoptauit. o miram et singularem Pythagorae memoriam et o miseram obliuionem qui ante fuerimus! sed fortasse uel errore aliquo uel gratia sit effectum, ut ille solus Lethaeum gurgitem non adtigerit nec obliuionis aquam gustauerit. uidelicet senex ua
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus est Et ħ tũ aliꝙͣ
moriẽdi cãm iudet᷑ hũisse
odiũ ẜuitutis ¶ d ambͦ¬
chiotes ille qͥ tũ eũdem li¬
brũ ꝑ legisset p̃cipitẽ se
Execͣbiles ꝓrsus ac fugi¬
enda doctͥna si abigit ho¬
mines a uita Qd̾ si sciuis¬
mortẽ bolũtariã nec cato¬
nẽ sed eos ad bitã et ius¬
ticiã pocuis erudisset nã
michi catho uidet᷑ cãm q̃¬
sisse moriendi nõ tã ut
cesarẽ fuge̾ ꝙͣ ut stoitoꝵ
decretis obtẽꝑaret qͦs sec¬
tabat᷑ suũq nomẽ gnͣdi
aliqͦ facinore clarificarit¬
¶ Cui qͥd mali potu̾it ac¬
cide̾ si biue̾t nõ ĩ uenio
Gaius em̃ cesar ut erat
clemẽs nichil aͦ effice uole¬
bat etiã ĩ ip̃o belli ciuilis ar¬
dore ꝙͣ ut bñ me̾ri de repub ͤ.
uide̾t᷑ duob optĩs ciub ꝙy¬
cõne ⁊ cathone seruati.¬
ed recedamus ad
eos qͥ mortẽ ꝓ bono
laudant de iuita q̃reris qͣn
stitit cur õino sis natus
¶Nõne gͦ tibi uerus ille
iuire ĩ crepauerit ¶Pus

Expanded text:
pulsus est. et hic tamen aliquam moriendi causam uidetur habuisse, odium seruitutis. quid Ambraciotes ille, qui cum eundem librum perlegisset, praecipitem se execrabilis prorsus ac fugienda doctrina, si abigit homines a uita. quodsi scismortem uoluntariam nec Catonem, sed eos ad uitam et iustitiam potius erudisset. nam mihi Cato uidetur causam quaesisse moriendi non tam ut Caesarem fugeret, quam ut Stoicorum decretis obtemperaret, quos sectabatur, suumque nomen grandi aliquo facinore clarificaret: cui quid mali potuerit accidere, si uiueret, non inuenio. Gaius enim Caesar ut erat clemens, nihil aliut efficere uolebat etiam in ipso belli ciuilis ardore, quam ut bene mereri de re publica uideretur duobus optimis ciuibus Cicerone et Catone seruatised redeamus ad eos qui mortem pro bono laudant. de uita quereris, quasi stiterit, cur omnino sis natus. nonne igitur tibi uerus ille et iure increpauerit: prius
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ĩ sũmo q̃sierũt s in
est nͥ celũ et deus uñ am¬
nius oritur ¶ymũ qui
ad hãc bitã retulerunt
pus reuoluti lũt cuiꝰ ẽ

Expanded text:
ummo quaesierunt, sed in est, nisi coelum, et Deus, unde animus oritur? Imum quid ad hanc vitam retulerunt, pus revoluti sunt, cujus est
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ꝓpositã nob̾ ẽẽ bĩtatẽ
ut ꝑdomitis libidinbus
reꝵ q t̾restriũ cupiditate
suꝑata ac bictrices aĩe
ad idẽ idest ad originem
suã reuertant᷑ Id curo e¬
nim soli aĩantiũ ad aspet¬
tũ celi erecti sumꝰ ut sũ¬
mũ bonũ nr̃m ĩ sũmo oe
credamus Ideo religionẽ
soli capimiꝰ ut ex hoc scia¬
mus hũanũ sp̃m nõ ẽẽ
mortalẽ qͥ deũ qui ẽ in¬
mortalis et desidãt ⁊ ag
u̾tutẽ st̃ ãplexi tenuerũt
q̃ dem u̾ĩtatis biã s nõ ꝑ¬
uenerũt ad sũmũ hec em̃
duo sũt qͥ simł efficiant
illud qd̾ q̃rit᷑ scĩa id pres¬
tat ut quo et quo ꝑueni¬
endũ sit nou̾imꝰ uirtus
ut ꝑuemiamꝰ AAlterũ

Expanded text:
ideo propositam nobis esse uirtutem, ideo propositam nobis esse uirtutem, ut perdomitis libidinibus rerumque terrestrium cupiditate superata purae ac uictrices animae ad deum id est ad originem suam reuertantur. idcirco enim soli animantium ad aspectum caeli erecti sumus, ut summum bonum nostrum in summo esse credamus, ideo religionem soli capimus, ut ex hoc sciamus humanum spiritum non esse mortalem, quod deum qui est inmortalis et desiderat et auirtutem sunt amplexi, tenuerunt quidem ueritatis uiam, sed non peruenerunt ad summum. haec enim duo sunt, quae simul efficiant illut quod quaeritur: scientia id praestat, ut quomodo et quo perueniendum sit nouerimus, uirtus, ut perueniamus. alterum