comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
electis om̃ibus his uelud ornamento
uestieris Potest in hoc utroque drũi
habitu inimicorum quidem sententia
probrosa. sed ipsius dñi electione glorio¬
sissima om̃is clectorum cius multitudo.
quae in martyres uenerandos & cetera
fidelium plebe distinguitur aptissime
designari Alba & enim ueste induitur.
cum munda iustorum confessione
circumdatur. Purpura siue cocco uesti¬
tur. cumintriumpho uictoriosorũ
martyrum gloriatur. Et percutiebaN
capud eius harundine. & conspuebant
eum & ponentes genua adorabant eũ
haec tunc fecere milites pylati. haec
usque hodie faciunt heretici & pagani
milites utique diaboli: Quia enim
caput xp̃i ds̃. caput eius percutiunt.
quieum dm̃ eẽ. uerum denegant
confici. quasi harundine caputxp̃i
feriunt. qui diuinitati illius contra¬
dicentes. errorem suum confirmare
auctoritate sacre scripturȩ conant᷑
Spuunt infaciem eius . prȩsentiam

Expanded text:
electis: « Omnibus his velut ornamento electis: « Omnibus his velut ornamento vestieris , » potest in hoc utroque Domini habitu, non inimicorum quidem sententia probrosa, sed ipsius Domini electione gloriosissima, omnis electorum ejus multitudo, quae in martyres venerandos, et caetera fidelium plebe distinguitur, aptissime designari. Alba etenim veste induitur, cum munda justorum confessione circumdatur. Purpura sive cocco vestitur, cum in triumpho victoriosorum martyrum gloriatur. « Et percutiebant caput ejus arundine, et conspuebant eum, et ponentes genua adorabant eum. » Haec tunc fecere milites Pilati, haec usque hodie faciunt haeretici et pagani, milites utique diaboli. Quia enim caput Christi Deus, caput ejus percutiunt, qui eum verum Deum esse denegant. confici, quasi arundine caput Christi feriunt, qui, divinitati illius contradicentes, errorem suum confirmare auctoritate sacrae Scripturae conantur. Spuunt in faciem Christi, qui praesentiam
Abbreviated transcription (Latin):
agnus dĩ. ecce quitollit peccata mundi
Namque spin as insignificatione pecca¬
torum ponere solere. testatur ipse dñs.
qui protoplasto inpeccatũ prolapso
dicebat. Terra tua spinas & tribulos
germinabit tibi: Quod est aperte dice¬
re. Conscientia tua punctiones tibi
& aculeos uitiorum. procreare nonde¬
sistit. Quoduero iuxta euuangłium
lucȩ dns apud herodem alba ueste
induitur. inceteris uero euuangelistis
amilitibus py̧lati sub coccineo siue pur¬
pureo habitu in lusus. ec̃. per hibetur.
conlata utraque narratione in uno
innocentia & castitas assumpte huma¬
nitatis. maltero autẽ ueritas ꝑassionis
uenturus ex primitur . Sicut enim pur¬
pura colorem sanguinis qui pronobis
effusus est imitatur. ita & habitum
regni quod post passionem intrauit.
nobisque intrandum patefecit insi¬
nuat Uerum quia dixit apostolus.
quot quot enim inxp̃o baptizati estis.
xp̃m induistis. Etesaias de dño. De

Expanded text:
agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Namque spinas in significatione peccatorum poni solere testatur ipse Dominus, qui protoplasto in peccatum prolapso dicebat: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quod est aperte dicere: Conscientia tua punctiones tibi et aculeos vitiorum procreare non desistet. Quod vero juxta Evangelium Lucae Dominus apud Herodem alba veste induitur , in caeteris vero evangelistis a militibus Pilati sub coccineo, sive purpureo, habitu illusus esse perhibetur, collata utraque narrainnocentia et castitas assumptae humanitatis, in altero autem veritas passionis, is esset perventurus, exprimitur. Sicut enim purpura colorem sanguinis qui pro nobis effusus est imitatur, ita et habitum regni, quod post passionem Dominus intravit, nobisque intrandum patefecit, insinuat. Verum quia dixit Apostolus: « Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis , » et Isaias Domino de
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicer& : sic & isti quod cum que
fecerunt lic& aliamente fecerunt.
tamen nobis qui credidimꝰ sacramenta
tribuebant. Notandũ aut̃ quia peo
quod marcus ait. & induunt cum pur¬
pura : matheus ita posuit. & exuentes
eum clamidem coccineam circũ deder̃
ei: hoc marcus dixisse indutũ purpura:
Proregia enim purpura clamidis illa
coccinea ab inludentibus adhibita erat¬
& est rubra quedam purpura cocco
simillima. Potest etiam fieri ut pur¬
puram & iam marcus commemoraue¬
rit. qũa clamidis habebat quamuis
& coccinea. Mystice ergo inpurpura
quã indutus est dñs. ipsa eius caro quã
passionibus obiecit insinuat. Dequa
premissa dixerat proph&a. Quare
ergo rubrumest indumentum tuum.
& uestimenta tua sicut calcantium in
torculari. Incorona uero quã porta¬
bat spinea. nrõrum susceptio peccatorũ.
proqua mortalis fieri dignatus est osten¬
ditur. iuxta quod precursor ipsius
testimonium ei per hibens ait: Ecce

Expanded text:
quid diceret, sic et isti quodcunque quid diceret, sic et isti quodcunque fecerunt, licet alia mente fecerint, tamen nobis qui credimus, sacramenta tribuebant. Notandum autem quod pro eo quod Marcus ait, Et induunt eum purpura , Matthaeus ita posuit: Et exuentes  Chlamydem coccineam circumdederunt ei, hoc Marcus dixisse, Indutum purpura. Pro regia enim purpura chlamys illa coccinea illudentibus adhibita erat, et est rubra quaedam purpura cocco simillima. Potest etiam fieri ut purpuram etiam Marcus commemoraverit, quam chlamys habebat, quamvis esset coccinea. Mystice ergo in purpura qua indutus est Dominus, ipsa ejus caro quam passionibus objecit, insinuatur. De qua praemissa dixerat prophetia: Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari ? In corona vero quam portabat spinea, npro qua mortalis fieri dignatus est, ostenditur, juxta quod praecursor ipsius testimonium ei perhibens, ait: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
dum tradidisse. ut satiati poenis & ob
probriis eius udaei mortem eius ultra
sitire desisterent: Hoc aut̃ factum est.
ut quia scriptum erat multa flagella
peccatorum. illo flagellato nos auer¬
beribus liberaremur: dicente scriptu¬
ra Flagellum non ad propinquabit.
taber naculo tuo. Milites aut̃ duxer̃
eum inatrium pretorii. & conuocant
totam cohortem . & induunt eum
purpura. & mnponunt ei plectentes
spineam coronam. & coeperunt saluta¬
re eum. Aue. rex iud aeorum. Milites
quidem quia rex iuda eorum fuerat
appellatus. & hoc ei scribȩ & sacerdo¬
tes crimen obiecerant. quia sibi in
popło isrł usurpar& imperium in¬
ludentes hoc facuunt. ut nud atum
pristinis uestib induant purpura
quoreges ueteres utebantur. & prodia¬
demate ponant ei coronam spineam.
ꝓsceptro regalident calamum ut mathe¬
us scribit. & ad orent quasi regem
Nos aut̃ omã haec intellegamus mysticȩ
Quomodo enim caxphas dixit opor

Expanded text:
dum tradum traprobriis ejus Judaeis mortem ejus ultra sitire desisterent. Hoc autem factum est, ut quia scriptum erat: Multa flagella peccatorum , illo flagellato nos a verberibus liberaremur, dicente Scriptura: Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Milites autem duxerunt eum in atrium praetorii, et convocant totam cohortem, et induunt eum purpura, et imponunt ei plectentes spineam coronam, et coeperunt salutare eum: Ave, rex Judaeorum. Milites quidem, quod rex Judaeorum fuerat appellatus, et hoc ei Scribae et sacerdotes crimen objecerant, quod sibi in populo Israelitico usurparet imperium, illudentes hoc faciunt, ut nudatum pristinis vestibus induant purpura, qua reges veteres utebantur, et pro diademate imponant ei coronam spineam, pro sceptro regali dent calamum, ut Matthaeus scribit , et adorent quasi regem. Nos autem omnia haec intelligamus mystice. Quomodo enim Caiphas dixit: Opor
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. hoc dicendo pylatus absolu it sħm
Atilli magis clamabant dicentes: Cru¬
ci fige eum: Ut impleretur quod inuice¬
simo primo psalmo dixerat. Circum¬
dederunt me canes multi. congregatio
malignantium obseditme Esaias quoq
in hac sententia congruenter. & expecꝰ¬
taui ut facer& iudicium. Et illud hie¬
remiȩ Factaest mihi hereditas mea.
sicut leo insilua. deder̃ superme uocẽ
suam: Fecerunt autem iniquitatem
& non iustitiã. sed clamorem. Pylatꝰ
aut̃ uolens populo satis facere: dimi¬
sit illis barrabban. & tradidit eis iħm
flagellis cȩsum. ut crucifigere tur
Iħs aut̃ flagellatus. non ab alio quam
abipso pylato intellegendus est: Scri¬
bit namque aperte iohannes. clama¬
uerunt rursum om̃s dicentes : non hunc
sed barrabban: E rataut barrabbas
git: Et milites plectentes coronam
despinis. imposuerunt capiti eius.
Quod quidem ideo fecisse. atque ideo
credendum est militibus cum illuden¬

Expanded text:
fecit? » Hoc dicendo Pilatus absolvit Jesum. fecit? » Hoc dicendo Pilatus absolvit Jesum. « At illi magis clamabant, dicentes: Crucifige eum! » Ut impleretur quod in vicesimo primo psalmo dixerat: « Circumdederunt me canes multi, congregatio malignantium obsedit me. » Isaias quoque in hac sententia congruenter: « Exspectavi ut faceret judicium . » Et illud Jeremiae: « Facta est mihi haereditas mea sicut leo in silva, dederunt super me vocem suam . » Fecerunt autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamorem. « Pilatus autem, volens populo satisfacere, dimisit eis Barabbam, et tradidit Jesum flagellis caesum, ut crucifigeretur. » Jesus autem flagellatus non ab alio quam ab ipso Pilato intelligendus est. Scribit namque aperte Joannes: « Clamaverunt rursum dicentes omnes: Non hunc, sed Barabbam. Erat autem Barabbas git: « Et milites, plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus. » Quod quidem ideo fecisse, atque ideo credendum est militibus eum illuden
Abbreviated transcription (Latin):
re impetrarunt. Quienim data sibi
optione proiħu latronem. prosalua¬
tore interfectorem. prodatore uitȩ
elegerunt ademptorem: merito sa¬
lutem perdiderunt. & uitã & latroci¬
nus sese ac seditionib in tantũ sub¬
diderunt. ut & patriam regnumque
suum quod plus xp̃o a mauere perdi¬
derint. & actenus eam quã uendidere
siue animae seu corporis libertatem.
recipere non meruer int. Pilatus
autem iterum respondens ait illis.
Quidergo uultis ut faciam regi iudȩ¬
orum. Atilli iterum clamaueruN.
Crucifige cum. Pyla Itus uero
dicebat eis. Quid enim mali fecit.
Multas liberandi saluatorem pylatus
occasiones dedit. primum latronem
iusto conferens. deinde inferens: Quid
ergo uultis ut faciam regi iudȩorum.:
Cumque responderent crucifigatur.
statim adquieuit: sed iuxta suggestio¬
nem uxoris quȩ mandauerat ei ut ma¬
theus scribit. nihil tibi & iusto illi: ipse
quoque respondens quidenim ait mali

Expanded text:
re impetrarunt. Quod enim data sibi re impetrarunt. Quod enim data sibi optione, pro Jesu latronem, pro Salvatore interfectorem, pro datore vitae elegerunt ademptorem, merito salutem perdiderunt et vitam, et latrociniis sese ac seditionibus in tantum subdiderunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus Christo amavere, perdiderint, et hactenus eam quam vendidere sive animae sive corporis libertatem recipere non meruerint. Pilatus autem iterum respondens ait illis: Quid ergo vultis ut faciam regi Judaeorum? At illi iteCrucifige eum! Pilatus vero dicebat eis: Quid enim mali fecit? » Multas liberandi Salvatorem Pilatus occasiones dedit. Primum latronem justo conferens, deinde inferens: « Quid ergo vultis faciam regi Judaeorum? » Cumque responderent: « Crucifigatur! » statim non acquievit, sed, juxta suggestionem uxoris, quae mandaverat ei, ut Matthaeus scribit: « Nihil tibi et justo illi , » ipse quoque respondens ait: « Quid enim mali
Abbreviated transcription (Latin):
Pxlato nihil aliud criminis interrogan¬
te. nisi utrum rex iudaeorũ sit argu¬
untur impietatis fidei. quod nefalso
quidem inuenire potuerint. quod
obicerint saluatori: Atille respondens.
ait illi. Tudicis. Sic respondit ut & ue¬
rum dicer&. & sermo eius calũ pniȩ
non pater&. Et ad tende quod pylato
qui in uitus ferebat sententiã aliqua
in parte responderit. sacerdo tibus aũt
& principibus respondere nolucrit.
indignosque suo sermone iudicauerit.
Pylatus aut̃ rursum interrogauit eum
dicens Non respondes quicquam.
Uide inquantis te accusant. Iħs autem.
nihil amplius respondit: Et hnicus
quidem est qui condempnat iħm. sed
causam refert inpopulum iud at̾orũ.
Uidein quantis te accusant. Iħs autẽ
nihil respondere uoluit. necrimen
deluens dimit teretur a prȩside. & cru¬
cis utilitas differretur. Pontifices aut̃
concitauerunt turbam. ut magis bar¬
rabban dimitter& eis. Her& uida eis
usque hodie sua petitio quãtanto labo¬

Expanded text:
Pilato nihil aliud criminis interroganPilato nihil aliud criminis interrogante, nisi utrum rex Judaeorum sit, arguuntur impietatis Judaei, quod ne falso quidem invenire potuerint quod objicerent Salvatori. At ille respondens, ait illi: Tu dicis. Sic respondit, ut et verum diceret, et sermo ejus calumniae non pateret. Et attende quod Pilato, qui invitus ferebat sententiam, aliqua in parte responderit, sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignosque suo sermone judicarit. Pilatus autem rursus interrogavit eum dicens: Non respondes quidquam? Vide in quantis te accusant. Jesus autem amplius nihil respondit. Ethnicus quidem est qui condemnat Jesum, sed causam refert in populum Judaeorum: Vide in quantis te accusant. Jesus autem nihil respondere voluit, ne crimen diluens dimitteretur a praeside, et crucis utilitas differretur. Pontifices autem concitaverunt turbam ut magis Barrabam dimitteret eis. Haeret Judaeis usque hodie sua petitio, quam tanto labo
Abbreviated transcription (Latin):
inter condiscipulosiam dei filium fue¬
rat confessus. S ed nec inatrio cayphe
retentus poterat agere pęnitentiam.
egreditur foras. ut alii narrant euuan¬
gelistȩ . quatenus abimpiorum con¬
cilio secretus. sordes pauide negatio¬
nis liberis fletibus abluat. Et con¬
festim mane consilium facientes sũ mi
sacerdotes cum senorib & scribis.
& uniuerso consilio uincientes iħm¬
ip duxerunt & tradiderunt pilato.¬
I Nonsolum adpilatum. sed etiam
ad herodem ductusest. ut uterque
dño inluder& Etcerne sollicitudi¬
nem sacerdotum in malo tota nocte
uigilauerunt. ut homicidium face¬
rent. & uinctum tradiderunt pyla¬
to. habebant enim hunc morem ut
quẽ adiudicassent morti. ligatum
iudici traderent: At tamen notan¬
dum quod nontunc primum ligaue¬
runt eum. sed mox comprehensum
nocte in horto utiohannes declarat
ligauerunt. & sic adduxerunt eum
adannam primum. Et interrogauit
cum pylatus. Tues rex iudacorum :

Expanded text:
inter condiscipulos jam Dei Filium fueinter condiscipulos jam Dei Filium fuerat coretentus poterat agere poenitentiam. Egreditur foras, ut alii narrant evangelistae , quatenus ab impiorum concilio secretus, sordes pavidae negationis liberis fletibus abluat. Et confestim concilium facientes mane summi sacerdotes cum senioribus et Scribis, et universo concilio, vincientes Jesum duxerunt, et tradiderunt Pilato. Non solum ad Pilatum, sed etiam ad Herodem ductus est, ut uterque Domino illuderet. Et cerne sollicitudinem sacerdotum in malo. Tota nocte vigilaverunt, ut homicidium facerent, et vinctum tradiderunt Pilato. Habebant enim hunc morem, ut quem adjudicassent morti, ligatum judici traderent. Attamen notandum quod non tunc primum ligaverunt eum, sed mox comprehensum nocte in horto, ut Joannes declarat, ligaverunt, et sic adduxerunt eum ad Annam primum. Et interrogavit eum Pilatus: Tu es rex Judaeorum?
Abbreviated transcription (Latin):
eorum nisi quod idem nomen aliter
illi hoc est hiero solymite aliter sona¬
bant galilei: ille aut̃ cȩpit anathe¬
matizare & iurare. quia nescio
hominem istum quemdicitis. Et statĩ
iterum gallus cantauit. Sol& scriptura
sacra. meritum causarũ perstatũ desig¬
nare temporũ. unde petrus quime¬
dia nocte negauit ad galli cantum pę¬
nituit. quietiam postresurrectionẽ
aeque se amare professus est. quia
nimirum quȩ intenebris obliuionis
errauit. & sperate iam lucis remunera¬
tione correxit . & eiusdem uere lucis
adepta pręsentia. plene totũ quicquid
nutauerat erexit hunc opinor gallũ
aliquẽ doctorem intellegendum qui
nos iacentes excitans. & som nolentes
increpansdicat. euigilate iusti & no¬
lite peccare Et recordatus est p&rus
uerbi quod dixerat ei iħs. priusquam
gallus cant& bis. terme negabis : & coe¬
pit flere. Quã nociua prauorum
colloquia: petrus ipse inter infideles
uel hominem se nosse negauit. quem

Expanded text:
eorum, nisi quod idem nomen aliter eorum, nisi quod idem nomen aliter illi, hoc est, Hierosolymitae, aliter sonabant Galilaei? « Ille autem coepit anathematizare et jurare, quia nescio hominem istum quem dicitis. Et statim iterum gallus cantavit. » Solet Scriptura sacra meritum causarum, per statum designare temporum. Unde Petrus, qui media nocte negavit, ad galli cantum poenituit: qui etiam post resurrectionem rat, tertio aeque se amare professus est. Quia nimirum, qui in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia plene totum quidquid nutaverat erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui nos jacentes excitans, et somnolentos increpans dicat: Evigilate justi, et nolite peccare. Et recordatus est Petrus verbi quod dixerat ei Jesus: Priusquam gallus cantet bis, ter me negabis. Et coepit flere. Quam nociva pravorum colloquia? Petrus ipse inter infideles vel hominem se nosse negavit, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ibi: In hac autẽ negatione petridiscimꝰ
nonsolum abnegare xpm̃ quidicit eũ
non esse xpm sed abillo etiã quicumsit
negat esse xpĩanum. Dñsaut̃ non ait
p&ro discipłm meũ negabis. sed me
negabis: negauit ergo ip̃sum. cum se
negauit eius discipulũ Et postpus¬
illum. rur sus qui adstabant dicebant
aliã linguam galilei quã hierosoly¬
mite loquerentur. quiutriq: fueruNT
hebrȩi. sed quia una quȩq ꝓuintia
& regio suas habeat proprietates ac
uernaculum loquendi sonum mutare
non possit. unde inactibus apostolorũ
cum hi quibus sp̃s sc̃s insederat om̃ium
gentium linguis loquerent᷑. interalios
qui dediuersis mundi plagis aduene¬
rant. etiam illi qui habitabant iudȩã
dixisse referuntur: non ne ecce om̃s
isti qui locuntur galilȩisunt. Et quo¬
modo nosaudiuimus unus quisque
habitantib hierłm. ita utappellaret᷑
ager ille achel demach Quare lingua

Expanded text:
ibi . » In hac autem negatione Petri discimus, ibi . » In hac autem negatione Petri discimus, non solum abnegare Christum, qui dicit eum non esse Christum, sed ab illo etiam, qui cum sit negat se esse Christianum. Dominus autem non ait Petro: Discipulum meum te negabis, sed « me negabis. » Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. « Et post pusillum rursus qui astabant, dicebant alia lingua Galilaei quam Hierosolymitae loquerentur, qui utrique fuerunt Hebraei, sed quia unaquaeque provincia et regio suas habeat proprietates, ac vernaculum loquendi sonum vitare non possit. Unde in Actibus apostolorum cum hi, quibus Spiritus sanctus insederat, omnium gentium linguis loquerentur, inter alios qui e diversis mundi plagis advenerant, etiam illi qui habitabant Judaeam, dixisse referuntur. « Nonne ecce omnes isti qui loquuntur, Galilaei sunt? Et quomodo audivimus unusquisque habitantibus Jerusalem, ita ut appellaretur ager ille Haceldama . » Quare lingua
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens illum ait: Et tu cũ iħu naza¬
reno eras: At ille negauit dicens. Neq
dico. neque nomi quiddicas. Quid sibi
uult quod prima eum ꝓdit ancilla
cum uiri utique magis eum potuerunt
recognoscere. nisi ut & iste sexus peccasse
innece dnĩ uderetur. & iste sexus redi¬
meretur perdnĩ passionem: Etideo
mulier resurrectionis accepit prima
mysteria & mandata custodit. ut uete¬
rem preuaricationis aboler& errorẽ
Et ex ut foras ante atrium. & gallus can¬
tauit. Dehoc galli cantu euuangelistȩ
tacent. non tamen factum. eẽ. negant
sicut & multa alia alii silentio prete¬
riunt quaealii narrant: Rursum aut̃
cumuidiss& illum ancilla. cȩpit dice¬
re circum stantibus quia hic ex illis est
Atille iterũ negauit. Non haec eadẽ
quȩ prius accusabat ancilla eẽ. creden¬
daest. dicit namque matheus apertis¬
sime. ex eunte aut̃ illo ianuam. uid it
eum alia ancilla . & ait his quierant

Expanded text:
aspiciens illum ait: Et tu cum Jesu Nazaaspiciens illum ait: Et tu cum Jesu Nazareno eras. At ille negavit, dicens: Neque scio, neque novi quid dicas. » Quid sibi vult, quod prima eum prodit ancilla, cum viri utique magis eum potuerunt recognoscere, nisi ut et iste sexus peccasse in necem Domini videretur, et iste sexus redimeretur per Domini passionem? Et ideo mulier resurrectionis accipit prima mysteria, et mandata custodit, ut veterem praevaricationis aboleret errorem. « Et exiit foras ante atrium, et gallus cantavit. » De hoc galli cantu caeteri evangelistae tacent, non tamen factum esse negant, sicut et multa alia alii silentio praeterierunt, quae alii narrant. « Rursum autem cum vidisset alia eum ancilla, coepit dicere circumstantibus, quia hic ex illis est. At ille iterum negavit. » Non haec eadem quae prius accusabat, ancilla esse credenda est. Dicit namque Matthaeus apertissime: « Exeunte autem illo januam, vidit eum alia ancilla, et ait his qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
Uelauerunt aut̃ faciem eius non ut eoꝵ
ille scelera nonuideat. sed ut ase ipsi sicut
quondam moysi fecerunt. gratiam
cognitionis eius abscondant: Sienim
crederent moysi. crederent forsitan
& dño. Quoduelamentum usque ho¬
die manet supercor eorum nonreuelatũ.
nobis autẽ inxp̃m credentibus ablatũ. ẽ
Neque enim frustra eo moriente uelũ
templi scissum est medium. & ea quae
toto legistempore latuerunt. & abscon¬
dita carnali isrł fuerant. noui testa¬
menti custodibus sunt pate facta sc̃a
scõrum archana. Quoduerodicunt
contumeliam faciunt eiusquise apopłis
proph&am uoluerit haberi. sed ipso
dispensante quod patitur om̃a ꝓnobis
fiunt. sicut petrus ortatur. xp̃o in car¬
ne passo noseadem cogitatione ar me¬
mur. atque ad toleranda pronomine
eius irrisionum obprobria preparem᷑
Etcum ess& p&rus inatrio deorsum.
uenit una ex ancillis summi sacerdotis.
& cum uidiss& p&rum cale facientẽ se.

Expanded text:
Velaverunt autem faciem ejus, non ut eorum Velaverunt autem faciem ejus, non ut eorum ille scelera non videat, sed ut a seipsis, sicut quondam Moysi fecerunt, gratiam cognitionis ejus abscondant. Si enim crederent Moysi, crederent forsitan et Domino. Quod velamentum usque hodie manet super cor eorum non revelatum. Nobis autem in Christum credentibus ablatum est. Neque enim frustra eo moriente velum templi scissum est medium, et ea quae toto legis tempore latuerant, et abscondita carnali Israel fuerant, Novi Testamenti cultoribus sunt patefacta sancta sanctorum arcana. Quod vero dicunt contumeliam faciunt ejus, qui se a populis prophetam voluerit haberi. Sed ipso dispensante quae patitur, omnia pro nobis fiunt, sicut Petrus hortatur: Christo in carne passo nos eadem cogitatione armemur, atque ad toleranda pro nomine ejus irrisionum opprobria praeparemur. Et cum esset Petrus in atrio deorsum, venit una ex ancillis summi sacerdotis. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
pontificum ess& scindendum. & asuȩ
statu integritatis omĩ modis soluendũ.
Soliditas uero scãẽ uniuersalꝑs eccłae
quȩ uestis suȩ redemptoris sol& appel¬
lari: num quã ualeat disrumpi. quin
potius & si uidaei. si gentiles. si heretici.
si mali catholici humilitatem dñi salua¬
toris contẽpnant. eius tamen usque
ad consum mationem scłi in illis quos
sors eiectionis inuenerit in uolatasit
permansura castitas. Etcoeperunt
quidam conspuere eum & uelare faciem
eius. & colaphis cum cedere. & dicere
ei. Prophetiza. Etministri a lapis
cum cedebant. Impleta est hoc loco
prophetia qurait. dedi maxillas meas
a lapis. & faciem meam non auerti
a confusione sputorum. Sed qui tunc
cȩsus .ẽ. colaphis siue alapis iudaeorũ.
ceditur etiam nunc blasphemiis falsoꝵ
xp̃ianorum. Quitunc consputus . ẽ.
saliuis infidelium. ex onorat᷑ nunc
usque auesanis nomine tenus infideliũ.
&x onoratur atque irritatur obꝓbriis.

Expanded text:
pontificum esset scindendum, et a suae pontificum esset scindendum, et a suae statu integritatis omnimodis solvendum; soliditas vero sanctae universalis Ecclesiae, quae vestis sui redemptoris solet appellari, nunquam valeat disrumpi; quin potius etsi Judaei, si gentiles, si haeretici, si mali catholici humilitatem Domini Salvatoris contemnant, ejus tamen usque ad consummationem saeculi in illis quos sors electionis invenerit inviolata sit permansura castitas. Et coeperunt quidam conspuere eum, et velare faciem ejus, et colaphis eum caedere, et dicere ei: Prophetiza. Et ministri alapis eum caedebant. Impleta est hoc loco prophetia quae ait: Dedi maxillas meas alapis, et faciem meam non averti a confusione sputorum . Sed qui tunc caesus est colaphis sive alapis Judaeorum, caeditur etiam nunc blasphemiis falsorum Christianorum. Qui tunc consputus est salivis infidelium, nunc usque vesanis nomine tenus fidelium exhonoratur atque irritatur opprobriis.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patris:. Summus aut̃ sacerdos. scin¬
dens uestimenta sua ait. Quid adhuc
desideramus testes Audistis blasphe¬
miam. Quem desolio sacerdotali
furor ex cusserat. cadem rabies adscin¬
dendas uestes prouocat. Scindit uefti¬
menta sua. ut ostendat iudaeos sacer¬
dotalem głam perdidisse. & uacuam
sedem habere pontificis. Sed & con¬
suetudinis iud aicȩ est. cum aliquid
blasphemiae. & quasi contra dm̃ audi¬
erint scindere uestimenta sua. quod
paulum quoque & barnaban quando
inliconia de orum cultu honorabant᷑.
fecisse legimus. herodes aut̃ quia non
dedit honorem dõ. sed adqui euit in mo¬
derato fauori popłi statim abangelo
percussus est Altiori aut̃ mysterio
factum est ut inpassione dñi pontifex
iudaeorũ sua ipse uestimenta disci¬
derit cum tunica dnĩ nec ab ipsis qui
cum crucifixere militibus scindi potu¬
erit. Figurabatur enim quod sacerdo¬
tium udaeorum proscelerib ipsorũ

Expanded text:
Dei Patris . Summus autem sacerdos, scinDei Patris . Summus autem sacerdos, scindens vestimenta sua, ait: Quid adhuc desideramus testes? Audistis blasphemiam. Quem de solio sacerdotali furor excusserat, eadem rabies ad scindendas vestes provocat. Scindit vestimenta sua, ut ostendat Judaeos sacerdotalem gloriam perdidisse, et vacuam sedem habere pontificis. Sed et consuetudinis judaicae est, cum aliquid blasphemiae et quasi contra Deum audierint, scindere vestimenta sua, quod Paulum quoque et Barnabam, quando in Lycaonia deorum cultu honorabantur, fecisse legimus ; Herodes autem quia non dedit honorem Deo, sed acquievit immoderato favori populi, statim ab angelo percussus est . Altiore autem mysterio factum est ut in passione Domini pontifex Judaeorum sua ipse vestimenta disciderit, cum tunica Domini nec ab ipsis, qui eum crucifixere, militibus scindi potuerit. Figurabatur enim quod sacerdotium Judaeorum pro sceleribus ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
Inmatheo scriptum est. quod in terro¬
ganti & adiuranti se pontifici si ess&
xp̃s responderit. tudixisti. proquo
marcus posuit egosum. ut uidelicet
ostender& tantum ualere quod ei dicit
iħs tudixisti. quantum sidicer& egosũ
Etuidebitis filium hominis ad extris
sedentem uirtutis. & uenientẽ innubib
caeli Siergo tibi inxpõ o iudcȩ. pagane.
& her&ice. contẽptus infirmitas & crux
contumelia. ẽ. uide quia perhaec
filius hominis addex terã patris sessurus.
& ex partu uirginis homo natus. in sua
cum caeli nubibus ÷: maiestate uen¬
turus. Unde & apłs cum crucis abiecta
descripsiss& dicens. qui humiliauit¬
semet ipsum factus oboediens usque ad
mortẽ. mortẽ aut̃ crucis. ad iunxit
atque ait Propter quod & ds̃ illum
exaltauit. & donauit illi nomen quod ẽ.
super ome nomen. ut innomine ihu
om̃e genu flectatur. caelestium terres
trium & infernorum. & om̃is lingua
confiteatur. quia dñs iħs xp̃s ingła .ẽ.

Expanded text:
In Matthaeo scriptum est quod interroIn Matthaeo scriptum est quod interroganti et adjuranti se pontifici si esset Christus, respondit: Tu dixisti . Pro quo Marcus posuit: Ego sum, ut, videlicet, ostenderet tantum valere quod ei dicit Jesus: Tu dixisti, quantum si diceret: Ego sum. Et videbitis Filium hominis a dextris sedentem virtutis, et venientem cum nubibus coeli. Si ergo tibi in Christo, o Judaee, pagane, et haeretice, contemptus, infirmitas et crux contumelia est, vide quia per haec Filius hominis ad dexteram Dei Patris sessurus, et ex partu virginis homo natus, in sua coeli cum nubibus est majestate venturus. Unde et Apostolus, cum crucis abjecta descripsisssemetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, » adjunxit atque ait: « Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne trium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Jesus Christus in gloria est
Abbreviated transcription (Latin):
manu factum aedificabo. ut propriae
de templo iudaico dixisse uideatur.
Dns autẽ ut ostender&. animal uiuum.
& spirans templum dixerat. & ego
intriduo suscitabo illud Aliudest
aedificare. aliud suscitare: Et exsur¬
gens summus sacerdos in medium.
interrogauit ihm dicens: Nonrespon¬
des quicquã ad ea quaetibi obiciunt᷑
abhis. Ille autẽ tacebat. & nihil
respondit. Ira prȩceps & inpatiens.
non inueniens calumpniȩ locũ. excutit
desolio pontificem. ut insaniã mentis
motu corporis demonstrar&: Quanto
iħs tacebat ad indignos responsione
sua falsos testes & sacerdotes impios.
tanto magis pontifex furore superatus.
cum adrespondendum ꝓuocat. ut &
qualib& occasione sermonis. locum
inueniat accusandi. nihilominus iħs
tac& Sciebat enim quasi ds̃. quicquid
respondiss&. torquendum ad calũpniã.
Rursum summus sacerdos. in terroga¬
bat cum & dicitei. Tues xp̃s filius dĩ
benedicti. Iħs aut̃ dixit illi Egosum:

Expanded text:
manu factum aedificabo, ut proprie manu factum aedificabo, ut proprie de templo Judaico dixisse videatur. Dominus autem ut ostenderet animal vivum et spirans templum, dixerat: Et ego in triduo suscitabo illud. Aliud est aedificare, aliud suscitare. Et exsurgens summus sacerdos in medium, interrogavit Jesum dicens: Non respondes quidquam ad ea quae tibi objiciuntur ab his? Ille autem tacebat, et nihil respondit. Ira praeceps et impatiens non inveniens calumniae locum, excutit de solio pontificem, ut insaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto plus Jesus tacebat ad indignos responsione sua falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex, furore superatus, eum ad respondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacet. Sciebat enim, quasi Deus, quidquid respondisset, torquendum ad calumniam. Rursum summus sacerdos interrogabat eum, et dicit ei: Tu es Christus filius Dei benedicti. Jesus autem dixit illi: Ego sum.
Abbreviated transcription (Latin):
negationis trina dilectionis confessio¬
ne purgauit. Tunc & enim cõpleca
illa memorabili piscium captura cum
uenir& ad dnm. uidit cum discipłis
suis prunas positas & piscem super¬
positum & panem. moxque uidens
sui cordis archana prunis inflãmauit
amoris. Et quidam surgentes. falsum
testimonium ferebant aduersũ eum
dicentes Ego dissoluam templumhoc
manu factum. & per triduum aliud
non manu factum aedificabo. Quo¬
modo falsi testessunt siea dicunt. quȩ
dnm̃ dixisse legimus:: Sed falsus testis. ẽ.
quinon eodem sensu dicta intelligit
quo dicuntur: Dñsenim dixerat detẽplo
corporissui. sed in ipsis uerbis calũpnia¬
bantur. & paucis additis uelmutatis.
qua si iustam calumpniam faciunt
Saluator dixerat soluite templũ hoc.
isti commutant & aiunt. ego dissoluã
templum hoc manu factum. uos inquit
soluite nonego. quia inlicitum est ut
ipsi nobis inferamus mortem. Deinde
illi uertunt & pertriduum aliud non

Expanded text:
negationis, trina dilectionis confessionegationis, trina dilectionis confessione purgavit. Tunc etenim, completa illa memorabili piscium captura, cum veniret ad Dominum, vidit cum discipulis suis prunas positas, et piscem superpositum et panem: moxque videns, sui cordis arcana prunis inflammavit amoris. « Et quidam surgentes, falsum testimonium ferebant adversus eum, dicentem: Ego dissolvam templum hoc manu factum, et post triduum aliud non manufactum aedificabo. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum dixisse legimus? Sed falsus testis est, qui non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui. Sed et in ipsis verbis calumniantur, et paucis additis vel mutatis, quasi justam calumniam faciunt. Salvator dixerat: Solvite templum hoc. Isti commutant et aiunt: Ego dissolvam templum hoc manu factum. Vos, inquit, solvite, non ego. Quia illicitum est ut ipsi nobis inferamus mortem. Deinde illi vertunt: et post triduum aliud non
Abbreviated transcription (Latin):
instinctu maligni sp̃saccensus ad negan¬
dum acblasphemandum dñm noxias
perfidorum linguas armabat: Quod
enim intus indomo principis sacerdo¬
tum synodus maligna gerebat. hoc
ignis in atrio foris inter frigora noctis
materialiter accensus typice premon¬
strabat. Quicumque ergo uitiosum
nox iumque inse extinguit incendiũ.
potest dicere cumproph&a dño. Quia
factussum sicut uter in pruina. iusti¬
ficationes tuas nonsum oblitus. In qͥb¬
cumque autẽ flammam caritatis tur¬
bida uitiorum flumina obrueriNT.
audiunt ad nõ. qnm̃ habundauit ini¬
quitas. refrigescit caritas multorũ.
Quofrigore torpens adhorã apłs
petrus. quasi prunis ministrorũ cay¬
phȩ calefieri cupiebat. quia tẽpora¬
lis cõmodi solacium perfidorum socie¬
tatem quȩrebat. Sed non mora respectꝰ
tunc & infidelitatẽ corde relinquid.
ac post resurrectionem dñi scõ igne
recreatus. funditus excessum trinȩ

Expanded text:
instinctu maligni spiritus accensus, ad neganinstinctu maligni spiritus accensus, ad negandum ac blasphemandum Dominum noxias perfidorum linguas armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum synodus maligna gerebat, hoc ignis in atrio foris inter frigora noctis materialiter accensus typice praemonstrabat. Quicunque ergo vitiosum noxiumque in se exstinguit incendium, potest dicere cum Propheta Domino: Quia factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . In quibuscunque autem flammam charitatis turbida vitiorum flumina obruerunt, audiunt a Domino: Quoniam abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum . Quo frigore torpens ad horam apostolus Petrus, quasi prunis ministrorum Caiphae calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium perfidorum societate quaerebat. Sed non mora, respectus tunc infidelitatem corde reliquit, ac post resurrectionem Domini sancto igne recreatus, funditus excessum trinae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. P&rus aut̃ alonge secutus est
eum usque inatrium summi sacerdotis
Merito alonge sequebatur. qui pro¬
ximus erat negaturus. Nusquã enĩ
negare possa. sixpõ proximus adhȩsissa
Uerum in hoc maxima nobis est admi¬
ratione uenerandus. quod iħm non re¬
liquid etiam cumtimer&. Q uod enim
tim& nature est quod sequitur deuo¬
tionis. quod negat obreptionis. quod
penit& fidei: Aliter. Quod ad passio¬
nem eundem dnm̃ alonge sequitur
p&rus: significabat eccłam secuturam
quidẽ. hoc est imitaturã passionis.
sed longe differentis. Eccła enimꝓse
patitur. & ille proȩccła. Et sedebat
cumministris : & cale faciebat se ad ig¬
nem. E st dilectionis ignis. est & cupidi¬
tatis. De hoc dr̃ Ignem ueni mittere
interram. & quid uolo nisi utardeat.
corda eorum Iste super credentes in cȩna¬
culo si non descendens. uariis linguis
eosdm̃ laudare docuit: ille inatrio cayphȩ

Expanded text:
judicat. Petrus autem a longe secutus est judicat. Petrus autem a longe secutus est eum usque in atrium summi sacerdotis. Merito a longe sequebatur, qui jam proxime erat negaturus. Neque enim negare posset, si Christo proximus adhaesisset. Verum in hoc maxima nobis est admiratione venerandus, quia Dominum non reliquit etiam cum timeret. Quod enim timet, naturae est; quod sequitur, devotionis; quod negat, obreptionis; quod poenitet, fidei. Aliter, quod ad passionem eumdem Dominum a longe sequitur Petrus, significabat Ecclesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam passionem Domini, sed longe differenter. Ecclesia enim pro se patitur, at ille pro Ecclesia. Et sedebat cum ministris, et calefaciebat se ad ignem. Est dilectionis ignis, est et cupiditatis. De hoc dicitur: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat ?corda eorum . Iste super credentes in coenaculo Sion descendens, variis linguis eos Deum laudare docuit ; ille in atrio Caiphae
Abbreviated transcription (Latin):
eos quise minus idoneos ad toleranda
supplicia sentiunt: quibus potius est
multo presidia latẽbrarum petere
quam se discrimini certaminum expo¬
nere . Ita & iam iste ad olescens. qua re¬
icta syndone nudus profugit ab impiis.
illorum & opus designat & ammũ. qui
ut securiores ab incursibus hostium fian
quicquid in hoc mundo possidere uiden¬
tur abiciunt. ac nudi potius dño famu¬
lari quam adherendo mundi rebus mate¬
riam temptandi. atque adõ reuocandi
aduersariis dare didicerunt. iux ta
exemplum beati ioseph quirelicto in
manibus adultere pallio foras exiliuit.
malens dõ nudus quã indutus cupidita¬
tibus mundi meretrici seruire. Et
adduxerunt iħm ad summũ sacerdotẽ.
Summum sacerdotem cayphan signifi¬
Erat pontifex anni illius. dequo con¬
sentanea testatur iosephus. quod ponti¬
ficatũ sibi absque merito dignitatis
emerit a principe romano. Non est¬
ergo mirum. si iniquus pontifex inique

Expanded text:
eos qui se minus idoneos ad toleranda eos qui se minus idoneos ad toleranda supplicia sentiunt. Quibus tutius est multo praesidia latebrarum petere, quam se discrimini certaminum exponere. Ita etiam iste adolescens qui, rejecta sindone, nudus profugit ab impiis, illorum et opus designat et animum qui, ut securiores ab incursibus hostium fiant, quidquid in hoc mundo possidere videntur abjiciunt, ac nudi potius Domino famulari, quam adhaerendo mundi rebus materiam tentandi atque a Deo revocandi adversariis dare didicerunt: juxta exemplum beati Joseph, qui, relicto in manibus adulterae pallio, foras exsilivit, malens Deo nudus, quam indutus cupiditatibus mundi meretrici, servire. Et adduxerunt Jesum ad summum sacerdotem. Summum sacerdotem Caipham signifierat pontifex anni illius, de quo consentanea testatur Josephus , quia pontificatum sibi absque merito dignitatis emerit a principe Romano. Non ergo mirum est si iniquus Pontifex inique
Abbreviated transcription (Latin):
Fugit enimabhostib quorũ & presentiã
detestabatur & facta. Non autẽ fugit
ad nõ saluatore acmagistro suo cuius
amorem & iam corpore absens. fixum
incorde seruauit: Neque aliquid uetat
intelligi. ioħem hunc fuisse ad olescen¬
tem. dilectum preceteris magistro
discipłm. Nam & illũ eo tempore fuisse
adolescentẽ. longa posthaec incarne
uita eius inditio est. potuit enimfieri.
ut adhoram tenentium manib: elapsus.
mox resumpto indumento redierit.¬
& sub dubia noctis luce sese turbis
ducentium iħm quasi unus de ipsis in mis¬
cuerit. donec adatrium pontificis cui
erat notus peruenir&. iuxta quod insuo
euuangłio ipse commemorat. Sicut
autem p&rus quiculpam negationis pȩ¬
nitentiae lacrimis abluit. & confessione
dominici amoris funditus ex tyrpauit.
recuperationẽ ostendit cõrum qui in mar¬
tyrio labunt. ita ceteri discipłi qui
articulum comprehensionis fugiendo
P̃uenerant. cautelam fugiendi docent

Expanded text:
Fugit enim ab hostibus, quorum et praesentiam Fugit enim ab hostibus, quorum et praesentiam detestabatur et facta; non fugit a Domino Salvatore ac magistro suo, cujus amorem etiam corpore absens fixum in corde servavit. Neque aliquid vetat intelligi Joannem hunc fuisse adolescentem, dilectum prae caeteris magistro discipulum. Nam et illum eo tempore fuisse adolescentem, longa post haec in carne vita ejus indicio est. Potuit namque fieri ut ad horam tenentium manibus elapsus, mox resumpto indumento, redierit, et sub dubia noctis luce sese turbis ducentium Jesum, quasi unus de ipsis immiscuerit, donec ad atrium pontificis cui erat notus perveniret. Juxta quod in suo ipse Evangelio commemorat. Sicut autem Petrus, qui culpam negationis poenitentiae lacrymis abluit, et confessione dominici amoris funditus exstirpavit, recuperationem ostendit eorum qui in martyrio labuntur, ita caeteri discipuli, qui articulum comprehensionis fugiendo praevenerant, cautelam fugiendi docent
Abbreviated transcription (Latin):
ut iohannes scribit. pauorem tamen
actimiditatẽ suȩ mentis ostendebant.
quod ad fugȩ presidium promptiores.
quã ad fiduciã patiendi cum dño exti¬
terant: A dolescens aut̃ quidã sequeba¬
turcum. amictus sindone nudus pro
quã solã habebat sindonẽ. Quis autem
fuerit iste adolescens. euuangelista non
dicit: Quisquis uero fuerit maiorem
inse quam inceteris amorem dni per
mansisse comprobabat. quia illis iam
fugientibus ipse donec abhostibus comp̃¬
henderetur uinculo caritatis abstractꝰ.
eum prosequi non omisit. quãuis necdũ
perfectam habuit caritatẽ. quia comi¬
tatu saluatoris uel tentus profugere
potuit. quia sicut perfecta caritas
foras mittit timorem. ita timor
mentes obsidens inperfectam
arguit caritatẽ. Sed notandũ sollertiuꝰ
quid de hoc adolescente scribens euuan¬
gelista. non ait qui fugit a comitatu dñĩ.
uel fugit asequendo dnm. Sedreiecta
inquid sindone. nudus ꝓfugit ab eis

Expanded text:
ut Joannes scribit , pavorem tamen ut Joannes scribit , pavorem tamen ac timiditatem suae mentis ostendebant, quod ad fugae praesidium promptiores quam ad fiduciam patiendi cum Christo exstiterant. Adolescens autem quidam sequebatur eum, amictus sindone super quam solam habebat sindonem. Quis autem fuerit iste adolescens, evangelista non dicit. Quisquis vero fuerit, majorem in se quam in caeteris amorem Dmansisse comprobat, qui, illis jam fugientibus, ipse, donec ab hostibus comprehenderetur, vinculo charitatis astrictus, eum prosequi non omisit. Quamvis necdum perfectam habuerit charitatem, qui a comitatu Salvatoris vel tentus profugere potuit. Quia sicut perfecta charitas foras mittit timorem , ita timor mentem obsidens, imperfectam arguit charitatem. Sed notandum solertius quod de hoc adolescente scribens evangelista, non ait quia fugit a comitatu, vel fugit a sequendo Dominum, sed, rejecta, inquit, sindone, nudus profugit ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
sanaucrit cum: Numquã ergo pietatis
suae dñs obliuiscitur. qui & hostes suos
non patitur uulnerari : Illi iusto mortẽ
inferunt. ipse per sccutorũ uulnera
sanat. mystice docens & iam cos
qui in suae mortis consensione
uulnus animȩ contraxerant. si fructũ
posse mereri: E trespondens iħs. ait
illis Tamquã ad latronem existis cũ
gladiis & lignis compre hendereme.
Cotidie eram apud uos intemplo do¬
cens & non me tenuistis. Stultum .ẽ.
inquit eum cum gladiis & fustibus
querere. qui ultro se uris tradit mani¬
bus & in nocte quasi latitantẽ. & ur̃os
oculos declinantem per proditorem
inuestigare: qui cotidie intemplo do¬
ceat. sed ideo aduersum me intenebris
congregamini. quia potestas uestra
intenebris est. Tunc discipłi eius
relinquentes eum om̃s fugerunt.
Utimpleretur sermo dnĩ quẽ dixerat
quodom̃s discipłi scandalizarentur
in illo in ipsa nocte Nam &si turba
permitaente ad pecitionem dnĩ fuger̃.

Expanded text:
sanaverit eum . Nunquam ergo pietatis sanaverit eum . Nunquam ergo pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostes suos non patitur vulnerari. Illi justo mortem inferunt, ipse persecutorum vulnera sanat, mystice docens etiam eos, qui in suae mortis consensione vulnus animae contraxerant, si fructum posse mereri. Et respondens Jesus ait illis: Tanquam ad latronem existis cum gladiis et lignis comprehendere me; quotidie eram apud vos in templo docens, et non me tenuistis. Stultum est, inquit, eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus, et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra in tenebris est. Tunc discipuli ejus relinquentes eum, omnes fugerunt. Impletur sermo Domini quem dixerat, quod omnes discipuli scandalizarentur in illo in ipsa nocte. Nam etsi turba permittente ad petitionem Domini fugerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
passuri uideant. Dederat aut̃ traditor
eius signum eis dicens. Quẽ cumque
& ducite caute. Etcum ueniss&.
statim accedens adeum ait. Rabbi
Etosculatus est cum. Impudens quidẽ
& scelerata confidentia magistrum
uocare. & osculum ei ingerere quẽ tra¬
debat. tamen adhuc aliquid hab&
deuerecundia discipuli. cumnon eum
palam tradidit persecutoribus sed per
signum osculi Suscipit aut̃ dñs osculum
traditoris. non quosimulare nos doceat.
sedne proditionem fugere uideatur.
simul & illud dauiticũ complens: Cũ
his quioderunt pacem. erã pacificus
Vnus autẽ quidam decircum stantib
educens gladium. percussit. seruum
summi sacerdotis. & amputauit illi
auriculam. P& rus hocfecit. ut ioħes
euuangłista declarat. eodem nimirum
mentis amore quo omã fecerat. Sciebat
enim quomodo finees puniendo sacri¬
legos. mercedem iustitiȩ & sacerdotii
perhennis acceperit. Lucas autem
addit quia dñs tangens auriculã serui

Expanded text:
passuri videant. Dederat autem traditor passuri videant. Dederat autem traditor eis signum, dicens: Quemcunque et ducite caute. Et cum venisset, statim accedens ad eum ait: Ave, Rabbi. Et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia, magistrum vocare, et osculum ei ingerere quem tradebat. Tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradidit persecutoribus, sed per signum osculi. Suscepit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Unus autem quidam de circumstantibus educens gladium, percussit servum summi sacerdotis, et amputavit illi auriculam. Petrus hoc fecit, ut Joannes evangelista declarat , eodem nimirum mentis ardore, quo caetera fecerat. Sciebat enim quo modo Phinees puniendo sacrilegos mercedem justitiae et sacerdotii perennis acceperat . Lucas autem addit, quod Dominus tangens auriculam servi
Abbreviated transcription (Latin):
Solus pro omĩb. sicut & solus patitur
pro uniuersis. Languescebant autem
& opprimebantur apłoꝵ oculi. negati
dormite iam & requiescite : adiunger&
sufficit. ac deinde inferr& uenit hora
ecce tradetur filius hominis: utique in¬
tellegitur post illud quod eis dictum est
ideo post illa uerba positum est sufficit.
id est quia requies iustis iam sufficit
Sedquia commemorata ipsa non est
inter positio silenti dnĩ. propterea
coartat intellectũ. ut in illis uerbis alia
ꝓnuntiatio requiratur. Surgite. eamꝰ.
ecce quime trad& prope est. Post quã
tertio orauerat. & apłorum timorẽ
sequente pęnitentia impetrauerat
corrigendum. securus depassione sua
pergit ad persecutores. & ultra se int̾¬
ficiendum preb&. Dixitque discipłis
Surgite eamus. ecce quime tradet pro¬
pe est. Nonuos inueniant quasi tim̃¬
tes & retractantes. ultro pergamus
ad mortem. ut confidentiam & gaudiũ

Expanded text:
Solus orat pro omnibus, sicut et solus patitur Solus orat pro omnibus, sicut et solus patitur pro universis. Languebant autem et opprimebantur apostolorum oculi, negatio« Dormite jam et requiescite, » et adjungeret: « Sufficit, » ac deinde inferret: « Venit hora, ecce tradetur Filius hominis, » utique intelligitur post illud quod eis dictum est: » ideo post illa verba positum est: « Sufficit, » id est, quia requievistis, jam sufficit. Sed quia commemorata ipsa non est interpositio silentii Domini, propterea coarctat intellectum, ut in illis verbis alia pronuntiatio requiratur. « Surgite, eamus. Ecce qui me tradet, prope est. » Postquam tertio oraverat, et apostolorum timorem, sequente poenitentia, imperaverat corrigendum, securus de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendum praebet, dixitque discipulis: Surgite, eamus. Ecce qui me tradet, prope est. Non nos inveniat quasi timentes et retractantes, ultro pergamus ad mortem, ut confidentiam et gaudium