comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scriptũ sit quis głabit᷑ castum se hab̃e cor.
aut qͥs głabitur mundũ se eẽ. apeccatis: et ite¬
rum in epła sua ioħs ponat et dicat. Si dixe¬
rimus quia peccatum nõ habemꝰ. nos ipsos de¬
cipimus: et ueritas in nobis non ẽ. Si autẽ nemo
ẽẽ. sine peccato potest. ⁊ quisq se inculpatum
dixerit. aut stultus aut suꝑbus est: quã neces¬
saria quã benigna est. diuina clemẽtia: quȩ cũ
sciat nõ de esse sanatis postmodũ quedam uul¬
nera: dedit curandis denuo. sanandisq uulne-¬
rib remedia salubrra. Nunqͣm deniq fr̃s di-¬
lectissimi ammonicio diuina cessauit ⁊ tacu-¬
it: quo minus inscripturis scĩs semꝑ& ubiq.¬
atq exhortante sp̃i scõ. quisq ad spem regni
cȩlestis instruit᷑. facere ȩlemosinas iuberetur.
Mandat et p̃cipit yfaie ds̃. Exclama inquit
in fortitudine. &e noli parcere. ficut tuba exal¬
ta uocẽ tuam. annuntra plebi meȩ peccata ip¬

Expanded text:
cum scriptum sit: quis gloriabitur castum se habere cor cum scriptum sit: quis gloriabitur castum se habere cor aut quis gloriabitur mundum se esse a peccatis? et iterum in epistula sua Iohannes ponat et dicat: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem nemo esse sine peccato potest et quisque se inculpatum dixerit aut superbus aut stultus est, quam necessaria, quam benigna est diuina clementia, quae! cum sciat non deesse sanatis quaedam postmodum uulnera, dedit curandis denuo sanandisque uulneribus remedia salutaria. Numquam denique, fratres dilectissimi, admonitio diuina cessauit et tacuit quominus in scripturis sanctis tam uadque exhortante Spiritu sancto quisque ad spem regni caelestis instruitur facere eleemosynas iuberetur. mandat et praecipit Esaiae Deus: exclama, inquit, in fortitudine et noli parcere. sicut tuba exalta uocem tuam, adnuntia plebi meae peccata ip
Abbreviated transcription (Latin):
fecit quod intus est fecit et quod foris esf. ue¬
rum date helemosmã. et ecce uob̃ omĩa mun¬
da sũt. docens scilicet & ostendens nõ manus
lauandas ẽẽ. s pectus. et sordes intͥnsecus potiꝰ
quã extͥnsecus detrahendas. Uerum qui pur-¬
gauerit quod est intꝰ. eũ quoq id quod foris
est repurgasse: et emundata mente. cute quoq
⁊ corpore mundũ ẽẽ. cȩpisse. Porro aũ moneis
& ostendens. utide mundi⁊ purgati eẽ. possi¬
mus: addidit ȩlemosinas eẽ. faciendas. Miseri¬
cors monet: miscdiam fieri. Et qͥa seruare que¬
rit qͦs p̃cio magnoredemit: post gr̃am baptis¬
mi sordidatos. docet denuo posse purgari.Ag¬
catis nr̃is. qui sine aliqͦ cõscientiȩ uulnere ẽẽ.
nõ possumꝰ. medelis sp̃ualib uulnera nr̃a cure¬
mus. Nec quisqͣm sibi de puro atq immacła¬
to pectore blandiat᷑: ut innocẽtia sua fretus.
medictnã nõ putet adhibendam eẽ. uulneribꝰ:

Expanded text:
fecit quod est intus fecit et quod foris est. uefecit quod est intus fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce uobis munda omnia, docens scilicet et ostendens non manus lauandas esse sed pectus et sordes intrinsecus potius quam extrinsecus detrahendas, uerum qui purgauerit quod est intus eum quoque id quod foris est repurgasse et emundata mente cute quoque et corpore mundum esse coepisse. porro autem monens et ostendens unde mundi et purgati esse possimus, addidit eleemosynas esse faciendas. misericors monet misericordiam fieri, et quia seruare quaerit quos magno redemit post gratiam baptismi sordidatos docet denuo posse purgari. Agcatis nostis, qui sine aliquo conscientiae uulnere esse non possumus medellis spiritalibus uulnera nostra curemus. nec quisquam sic sibi de puro adque immaculato pectore blandiatur, ut innocentia sua fretus medicinam non putet adhibendam esse uulneribus,
Abbreviated transcription (Latin):
cillitas faceret. nisi iterũ pietas diuina sub
uiam quandam tuende salutis aꝑiret: ut
sordes postmodũ quascũq contrahimus.
ȩlemofinis abluamus. l. oquit᷑ in scripturis
sp̃i sẽs et dicit. Elemosinis et fide. delicta
purgantur. Non utiq illa delicta quȩ fuerant
ante contracta.slam illa xp̃i sanguine et st̃ĩfica¬
tione purgantur. Itẽ denuo dicit. Sic̃ aqua ex¬
tinguit ignẽ. sic elemosina extinguit pecca-¬
tum. Hic quoq ostendit᷑& ꝓbatur. quia sicut
lauachro aquȩ salutaris. gehenne ignis extin¬
guiturita elemosinis atq oꝑacioitibꝰ. iustis de¬
lictoꝵ flamma sopitur. Et qͥa semel in baptis¬
mo remissa peccatoꝵ dat᷑: assidua et nigis oꝑa¬
tio baptisini instar imitata. dĩ rursus indulgẽ¬
tiam largiatui: hoc et dñs in xũgłio docet.Nã
cũ denotarent᷑ discipłi eius quod ed̾ent. nec
prius manꝰ abluissent: respondit &e dix̃. Qui

Expanded text:
cillitas faceret, nisi iterum pietas diuina subucillitas faceret, nisi iterum pietas diuina subuuiam quandam tuendae salutis aperiret, ut sordes postmodum quascumque contrahimus eleemosynis abluamus. Loquitur in scripturis Spiritus sanctus et dicit: eleemosynis et fide delicta purgantur. non utique illa delicta quae fuerant ante contracta: nam illa Christi sanguine et sanctificatione purgantur. item denuo dicit: sicut aqua ignem extinguet, sic eleemosyna extinguet peccatum. hic quoque ostenditur et probatur quia sicut lauacro aquae salutaris gehennae ignis extinguitur, ita eleemosynis adque operationibus iustis delictorum flamma sopitur. et quia semel in baptismo remissa peccatorum datur, adsidua et iugis operatio baptismi instar imitata Dei rursus indulgentiam largiatur. hoc et Dominus in euangelio docet. nam cum denotarentur discipuli eius quod ederent nec prius manus abluissent, respondit et dixit: qui
Abbreviated transcription (Latin):
larga et coprosa clemẽtia. et
cõseruandis ac unutficandis nob̃ pat̃ filium
misit. ut reparare nos posset: quodq filius mis¬
sus ẽẽ. & hominis filius uoluit. ut nos filios¬
dĩ faceret. humiliauit se. ut popłm qui prius
iacebat erigeret: uulneratus est. ut uulnera
nr̃a curaret. seruiuit ut ad lib̾tatẽ seriientes
extraheret: mori sustinuit. ut immortalitatẽ
mortalib exhib̾et. Multa hȩc st̃. ⁊ magna
diuine miscdiȩ munera. S adhuc qualis pro.¬
uidentia illa et quanta clemẽtia est: qͦd nob̃
salutari ratione ꝓspicit᷑: ut homini qui re¬
demptus est reseruando plemus consulatur:
Nam cum dñs adueniens sanasset illa quȩ
adam portauerat uulnera.⁊ uenena serpẽtis
antiqua curasset: legẽ dedit sano. ⁊ p̃cepit
ne ultra iam peccaret. nequid peccati gra-¬
utus eueniret. Coartati eramꝰ. ⁊ inangustũ
innoeẽtiȩ p̃scriptione cõclusi: nec hab̾et quid
fragilitatis humanȩ infirmitas atq imbe¬

Expanded text:
larga et copiosa clementia et conservandis ac vivificandis nobis Pater Filium misit ut reparare nos posset; quodque Filius missus est, et hominis Filius esse voluit ut Dei filios faceret. Humiiacebat erigeret, uulneratus est ut uulnera nostra curaret, seruiuit ut ad libertatem seruientes extraheret. mori sustinuit ut immortalitatem mortalibus exhiberet. multa haec sunt et magna diuinae misericordiae munera. sed adhuc qualis prouidentia illa et quanta clementia est, quod nobis salutari ratione prospicitur, ut homini qui redemptus est reseruando plenius consulatur. nam cum Dominus adueniens sanasset illa quae Adam portauerat uulnera et uenena serpentis antiqua curasset, legem dedit sano et praecepit ne ultra iam peccaret, ne quid peccanti grauius eueniret. coartati eramus et in angustum innocentiae praescriptione conclusi. nec haberet quid fragilitatis humanae infirmitas adque inbe
Abbreviated transcription (Latin):
potest ẽẽ. excusatio cessanti. quȩ defenfioste.¬
rili: nisi quod nõ faciente seruo quod p̃cipit᷑.
dñs faciet quod minatur: Qui et dicit. Cum
uenerit filiꝰ hominis inclaritate sua & om̃s
angłi cũ eo: tunc sedebit in throno clarita¬
tis sue. & colligent᷑ ante cũ om̃s gẽteste se¬
gregabit eos ab inuicẽ: quẽ admodũ pastor
segregat oues abhedis. Et statuet oues ad dex¬
teram suã hedos autẽ ad sinistram. Tunc di¬
cet rex eis: qui ad dexteram suã sunt. Uenite
benedicti patͥs mei. ꝑcipite quod uob̃ paratũ
est regnum ab origine mundi. E surimi enĩ.
& dedistis mͥ manducare. Situit: &e potastis

Expanded text:
potest excusatio esse cessanti, quae defensio stepotest excusatio esse cessanti, quae defensio sterili? nisi quod non faciente seruo quod praecipitur Dominus faciet quod minatur. qui et dicit: cum uenerit filius hominis in claritate sua et omnes angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae et colligentur ante eum omnes gentes, et segregabit eos ab inuicem quemadmodum pastor segregat oues ab haedis, et statuet oues a dextera sua, haedos autecet eis, qui ad dexteram ejus sunt: Venite benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum ab origine mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare: sitivi, et dedistis
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłta p̃sidente && spectante te. eiusmodi mu¬
nus edant: oppigneratis uel distractis rebus
suis immo ad cȩlestes thesauros mutata in melius
possessione translatis: In istis muerib meis t̃¬
renis atq caducisnemo pascit᷑. nemo uestitur:
nemo cibi alicuiꝰ aut potꝰ solatio sustinetur.
Cuncta int̃ furorem edentis ⁊ spectantis erro¬
rem ꝓdiga ⁊ stulta uoluptatũ frustrantiũ. ua¬
nitate deꝑeunt. Illic in pauꝑib tius tu uestiris.
et pasceris. tu ȩt̃nam ititã oꝑantib pollic eris:
& uix tius meis ꝑdentib ad equant᷑. qui ate di¬
uiis mercedib ce p̃miis cȩlestib honorant᷑.
Quid ad hȩc respondemꝰ fr̃s henñi: Sacrilegaste¬
rilitate. & quadã tenebrar̃ nocte. cooꝑtas di¬
uitũ mentes. qua ratione defendinꝰ. qua ex¬
ille dedit nob̃: quid facere seruos eiꝰ oporte¬
ꝓtulit: qͥd uidicaturꝰ sit ante p̃dixit. Quȩ

Expanded text:
ecclesia praesidente et spectante te eiusmodi muecclesia praesidente et spectante te eiusmodi munus edant obpigneratis uel distractis rebus suis, immo ad caelestes thesauros mutata in melius possessione translatis. in istis muneribus meis caducis adque terrenis nemo pascitur, nemo uestitur, nemo cibi alicuius aut potus solacio sustinetur. cuncta inter furorem edentis et spectantis errorem prodiga et stulta uoluptatum frustrantium uanitate depereunt. illic in pauperibus tuis tu uestiris et pasceris, tu aeternam uitam operantibus polliceris: et uix tui meis perdentibus adaequantur qui a te diuinis mercedibus et praemiis caelestibus honorantur.\' Quid ad haec respondemus, fratres rilitate et quadam tenebrarum nocte coopertas divitum mentes qua ratione defendimus, qua exille nobis dedit, quid facere servos suos oporteprotulit, quid iudicaturus sit ante praedixit. quae
Abbreviated transcription (Latin):
pudeat. ut plꝰ conscientiã sordidã dedecoris
ac turpitudinis sue rubor cedat: ponat unꝰ¬
qͥsq ante ocłos suos diabolũ cũ suis seruis.
ꝓfilire plebem .xp̃i. p̃sente & iudicante ipso
comparationis examine. ꝓuocare dicentẽ.
Ego ꝓ istis quos mecũ indes nec alapas accepi.
nec flagella fustinui. nec crucẽ ꝑtuli. nec fan¬
guinẽ fudi. nec familiã meam p̃cio passio¬
nis & eruoris redemi. s nec regnũ cęleste ilł¬
ꝓmitto. nec ad paradisũ restituta immorta-¬
litate denuo reuoco & munera mͥ quã p̃cio¬
sa. quã grandia. quã nimio & longo labore
quesita. sumptuosissimis apparatib cõmpa.¬
rant.: reb siuis uł obligatis inmuneris appa¬
apparatione uł uenditis. Ac nisi editio ho¬
nesta successerit. cõuitiis ac sibilis eitiuntur:
⁊ furore popłari nõnũqͣm pene lapidant᷑.
łuos tales munerarios xp̃ẽ demonstra illos
diuites: illos copiosis upib affluentes. An in

Expanded text:
pudeat, ut plus conscientiam sordidam dedecoris pudeat, ut plus conscientiam sordidam dedecoris ac turpitudinis suae rubor caedat, ponat unusquisque ante oculos suos diabolum cum servis suis, prosilire, plebem Christi, praesente et judicante ipso, comparationis examine provocare dicentem: « Ego pro istis quos mecum vides nec alapas accepi, nec flagella sustinui, nec crucem pertuli, nec sanguinem fudi, nec familiam meam pretio passionis et cruoris redemi; sed nec regnum illis coeleste promitto, nec ad paradisum restituta immortalitate denuo revoco; et munera mihi quam pretiosa, quam grandia, quam nimio et longo labore quaesita sumptuosissimis apparatibus conparant rebus suis uel obligatis in muneris comparationem uel uenditis: ac nisi editio honesta successerit, conuiciis ac sibilis eiciuntur et furore populari nonnumquam paene lapidantur. tuos tales munerarios, Christe, demonstra, illos diuites, illos copiosis opibus afluentes, an in
Abbreviated transcription (Latin):
Si exiguũ habueris: ex hoc ipso exiguo cõ¬
munica. Et ne timueris: cũ facis ȩlemosinã.
Premiũ bonũ reponis tͥ in diem necessitatis.
qͥa elemosina amorte lib̾at. et nõ patit᷑ ire
in tenebras. Munꝰ bonũ est elemosina: omĩb
qui faciunt eã coram dño. Quale munus
Si in gentilium munere. grande & glosum ui-¬
det᷑ ꝓcõsules uł imꝑatores hab̃e presentes. o
apparatus ac sumptꝰ apd̃mimerarios mai-¬
or est. ut possint placere maioribus: quanto
illustrior muneris et maior est gła dm̃ et
ratus ub̃ior & sumptꝰ largior exibendus est:
ubi ad spectacłm cõueniunt cęloꝵ uirtutes.
cõueniunt angłi om̃s. Ubi muneratione nõ
quadriga uł cõsulatꝰ petit᷑ s uita ȩt̃na p̃stat᷑:
nec captat᷑ in anis &e temporariꝰ fauor uulgr
s ꝑpetuũ p̃miũ regni celestis accipitur atq
ut pigros et steriles.⁊ cupiditate nũmina¬
ria. nichil circa fructũ salutis oꝑantes magis

Expanded text:
si exiguum habueris, ex hoc ipso exiguo comsi exiguum habueris, ex hoc ipso exiguo communica. et ne timueris, cum facis eleemosynam: praemium bonum reponis tibi in diem necessitatis, quia eleemosyna a morte liberat et non patitur ire in tenebras. munus bonum est eleemosyna omnibus qui faciunt eam coram summo Deo. Quale munus si in gentilium munere grande et gloriosum uidetur proconsules uel imperatores habere praesentes, et apparatus ac sumptus aput munerarios maior est ut possint placere maioribus, quanto inlustrior muneris et maior est gloria Deumratus uberior et sumptus largior exhibendus est, ubi ad spectaculum conueniunt caelorum uirtutes, conueniunt angeli omnes, ubi munerario non quadriga uel consulatus pnec captatur inanis et temporarius favor vulgi, sed perpetuum praemium regni coelestis accipitur! XXII. Atque, ut pigros et steriles et cupiditate nummaria nihil circa fructum salutis operantes magis
Abbreviated transcription (Latin):
lium: et quod doces filios patͥmoniũ plus
amare quã xp̃m. Esto potiꝰ lib̾is tuis pat̃
talis: qualis tobias extitit. da utilia ⁊ salu¬
taria p̃cepta pignerib. qualia ille filio de¬
dit: manda filiĩs tuis qͦd et ille mandauit
dicens. Et nũc filũ mando uob̃ seruite dõ
inueritate. & facite coram illo quod illi
placet: & filiis ur̃ĩs mandate ut facrant
usticiã ce ȩlemofinas. et sint memores dĩ:
&e benedicãt nom̃ eiꝰ om̃i tempore. Et it̾m.
Om̃ib diebꝰ uite tue fili dm̃ inm̃te habe:
⁊ noli p̃terire p̃cepta eius. Iusticiã fac om̃ib
dieb uite tue: & noli ambulare uiã iniqͥ¬
tatis qm̃ agente te ex ueritate. erit respectꝰ
oꝑum tuoꝵ. Ex substantia tua fac ȩlemosi¬
nam: & noli auertere faciem tuã abullo
pauꝑe. Ita fiet: ut nec ate auertat᷑ facies dĩ.
Pro ut habueris fili: sic fae.Si tibi fuerit co¬
piosa substantia: plus ex illa fac ȩlemosinã.

Expanded text:
lium et quod doces filios patrimonium plus lium et quod doces filios patrimonium plus amare quam Christum. Esto potius liberis tuis pater talis qualis Tobias extitit. da utilia et salutaria praecepta pignoribus qualia ille filio dedit, manda filiis tuis quod et ille mandauit dicens: et nunc, fili, mando uobis, seruite Deo in ueritate et facite coram illo quod illi placet, et filiis uestris mandate ut faciant iustitiam et eleemosynas et sint memores Dei et benedicant nomen eius omni tempore. et iterum: omnibus diebus uitae tuae, fili, Deum in mente habe et noli praeterire praecepta eius. iustitiam fac omnibus diebus uitae tuae et noli ambulare uiam iniquitatis, quoniam agente te ex ueritate erit respectus operum tuorum. ex substantia tua fac eleemosynam et noli auertere e faciem tuam ab ullo paupere. ita fiet ut nec a te auertatur facies Dei. prout habueris, fili, sic fac: si tibi fuerit copiosa substantia, plus ex illa fac eleemosynam.
Abbreviated transcription (Latin):
rias scłares. diuina maiestate ꝓtector. Patri¬
monium dõ creditũ. nec res publica eripit.
nec fiscus iniradit: nec calumpnia aliqua
forensis euertit. In tuto hereditas ponitur:
quȩ dõ custode seruatur: hoc est caris pig¬
norib in posterũ ꝓuidẽ. Hoc est futuris he¬
redib pat̾na pietate cõsulere. scd̾m fidem
scͥpturȩ sẽȩ̃ dicẽtis. Iuuemior fui oe seniui.
⁊ non uidi iustum delictum: neq semen
rat: & semen eiꝰ in benedictione est. Eit it̾m.¬
Qͥ cõuersat᷑ sine uituꝑatione in iusticia:
beatos filios relinquit. Preuaricator itaq
oe ꝓditor pat̾ es: nisi fili is tuis fideliter cõ¬
sulas. nisi cõserirandis eis religiosa & uera
pietate ꝓspitias. Qui studes t̃reno magis
quã cęlesti patͥmonio. filios tuos drabolo
magis commendare quã xp̃o: bis delin¬
quis &e geminũ ac duplex crimen admittis:
⁊ quod nõ p̃paras filiis tuis. dĩ patris aitxi¬

Expanded text:
rias saeculares diuina maiestate protector. patririas saeculares diuina maiestate protector. patrimonium Deo creditum nec respublica eripit nec fiscus inuadit nec calumnia aliqua forensis euertit. in tuto hereditas ponitur quae Deo custode seruatur. hoc est caris pignoribus in posterum prouidere, hoc est futuris heredibus paterna pietate consulere secundum fidem scripturae sanctae dicentis: iuuenior fui et senui et nonrat et semen eius in benedictione erit. etiterum:qui conuersatur sine uituperatione in iustitia beatos filios relinquet. praeuaricator itaque et proditor pater es, nisi filiis tuis fideliter consulas, nisi conseruandis eis religiosa et uera pietate prospicias. quid studes terreno magis quam caelesti patrimonio, filios tuos diabolo mauis commendare quam Christo ? bis delinquis et geminum ac duplex crimen admittis et quod non praeparas filiis tuis Dei patris auxi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ lib̾is offerebat. quantꝰq erat in domo pig¬
norum numerꝰ. tantus dabat᷑ dõ ⁊ numerꝰ
hostrarũ. Et qm̃ cotidie deeẽ. nõ potest qͦd
peccet᷑ in conspectu dĩ. sacrifitia quotidia
na nõ deerant. qͥb possent peccata tergi.
Probat scͥptura dicens. Iob homo uerꝰ et
iustus. habuit filios septẽ. & filias tres: et
emundabat illos offerens ꝓ eis hostias dõ.
scđm numerũ illoꝵ. et ꝓpeccatis eoꝵ in¬
tulum unũ. Si gͦ uere filios tuos diligis:
si eis exhibes pͥenã.⁊ pat̃nam dulcedinẽ
karitatis: oꝑari magis debes. ut filios tuos
dõ iusta oꝑatione comiendes. Nec eũ libe¬
ris tuis cogites patrẽ: qui & temporarius.
⁊ infirmꝰ est. s illũ pociꝰ qui ȩcernꝰ oe firmꝰ
filioꝵ spĩtaliũ pat̾ est. Illi assigna faculta¬
tes tuas: quas heredib seruas. Ile sit lib̃is
tuis tutor. ille curator: ille cõtra om̃s iniu¬

Expanded text:
pro liberis obferebat, quantusque erat in domo pigpro liberis obferebat, quantusque erat in domo pignorum numerus tantus dabatur Deo et numerus hostiarum. et quoniam cotidie deesse non potest quod peccetur in conspectna non deerant, quibus possent peccata tergeri. Probat Scriptura divina dicens: Job homo verus et justus habuit filios septem et filias tres, et emundabat illos offerens pro eis hostias Deo secundum numerum illorum et pro peccatis eorum uitulum unum. si ergo . uere filios tuos diligis, si eis exhibes plenam et paternam dulcedinem caritatis, operari magis debes ut filios tuos Deo iusta operatione commendes. Nec eum liberis tuis cogites patrem qui et temporarius et infirmus est, sed illum pares qui aeternus et firmus filiorum spiritalium pater est. illi adsigna facultates tuas quas heredibus seruas: ille sit liberis tuis tutor, ille curator, ille contra omnes iniu
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Et illa nondum xp̃m sciebat. nõdum
p̃cepta eiꝰ audierat. nõ cruce.⁊ passione. euis
redempta. cybum ⁊ potum pro sanguine re-¬
pendebat: ut ex hoc appareat. quantũ in ec¬
elesia peccet: qui se et filios xp̃o anteponens.
diuitias suas seruat: nec patͥmoniũ copiosũ
cũ indigentiũ pauꝑtate communicat. S
enĩ multi sunt in domo lib̾r: &e recardat te
numerositas filioꝵ. quominus largit̃ bonis
oꝑib infistas. At quin hoc ipso oꝑari amplius
debes: quo multoꝵ pignorũ pat̾ es. Plures
funt pro qͥb dñm dep̃ceris. multoꝵ delicta
redimẽda sunt. multoꝵ purgande conscien¬
tiȩ: multoꝵ anime lib̾ande. Ut in hac uita
scłarialendis fustinendisq pignorib. quo
maior est numerus. hoc maior &e sumptꝰ est.
ita et inuita spũali atq cęlesti. quo ampli¬
or fuerit pignorũ copia: eẽ. et oꝑum debet
maior impensa. Sic iob sacrifitia numerosa

Expanded text:
fecit. et illa nondum Christum sciebat, nondum fecit. et illa nondum Christum sciebat, nondum praecepta eius audierat, non cruce et passione eius redempta cibum et potum pro sanguine rependebat, ut ex hoc appareat quantum in ecclesia peccet qui se et filios Christo anteponens diuitias suas seruat nec patrimonium copiosum cum indigentium paupertate communicat. Sed enim multi sunt in domo liberi et retardat te numerositas filiorum quominus largiter bonis operibus insistas. adqui hoc ipso operari amplius debes, quo multorum pignorum pater es. plures sunt pro quibus Dominum depreceris, multorum delicta redimenda sunt, multorum purgandae conscientiae, multorum animae liberandae. ut in hac uita saeculari alendis sustinendisque pignoribus quo maior est numerus hoc maior et sumptus est, ita et in uita spiritali adque caelesti quo amplior fuerit pignorum copia esse et operum debet maior inpensa. sic Iob sacrificia numerosa
Abbreviated transcription (Latin):
aut ȩlie filios mat̾ in fame ce egestate p̃po-¬
suit. F it inmo inconspectu dĩ. quod dõ pla¬
ceat. ꝓmpte ac libent̃ quod petebat᷑ offertur:
nec de habundantia portio. s de modico to-¬
tum dat᷑. et esurientib lib̾is alt̃ prius pascit᷑.
nec in penuria ⁊ fame cibꝰ anteqͣm miscdĩa
nitur: spũalit̃ anima seruetur Helias itaq
typum xp̃i gerens. & quod ille ꝓ miscdia u¬
cem singulis reddat ostendens: respondit et
dixit. hȩc dicit dñs. F idelia farris nõ defi¬
tiet. & capsaces olei nõ minuet᷑: usq indiẽ
quo dabit dñs imbrem suꝑt̾ram. Sed̃m di¬
uine pollicitationis fidem. multiplicata ft̃
uidue & cumulata quȩ p̃stitit: et oꝑib ius¬
tis ac miscdiȩ meritis augm̃ta ⁊ incremẽta
sumentib farris. ⁊ olei uasa completa sunt.
Nec filiis abstulit mat̾. quod hęlie dedit:
s magis contulit filiis quod benigne & piȩ

Expanded text:
aut Heliae filios mater in fame et egestate praepoaut Heliae filios mater in fame et egestate praeposuit. Fit immo in conspectu Dei quod Deo placeat; prompte ac libenter quod petebatur offertur; nec de abundantia portio, sed de modico totum datur, et esurientibus liberis alter prius pascitur, neque in penuria et fame cibus ante quam misericordia nitur spiritaliter anima seruetur. Helias itaque typum Christi gerens et quod ille pro misericordia uicem singulis reddat ostendens respondit et dixit: haec dicit Dominus: fidelia farris non deficiet et capsaces olei non minuet usque in diem quo dabit Dominus imbrem super terram. secundum diuinae pollicitationis fidem multiplicata sunt uiduae et cumulata quae praestitit et operibus iustis ac misericordiae meritis augmenta et incrementa sumentibus farris et olei uasa conpleta sunt. nec filiis abstulit mater quod Heliae dedit, sed magis contulit filiis quod benigne et pie
Abbreviated transcription (Latin):
custodiert̃ p̃cepta tua. & testamentũ tirum
seruauerunt. Nam si dm̃ toto corde diligi¬
mus: nec parentes. nec filios. dõ p̃ferre debemꝰ
Quod et iołis in epła sua ponit kearitatẽ dĩ
apud eos non ẽẽ: quos uideamꝰ oꝑari in pau¬
ꝑem nolle. Qͥ habuerit inqͥt substantiã mũ¬
di. & uid̃it frẽm suũ desid̾antẽ. & clauserit¬
inscera fita: quomꝰ caritas dĩ manet in illo:
Si enĩ ds̃ elemosinis pauꝑum feneratur. et ceũ
dat᷑ minimis. xp̃o datur: non est quod qͥs t̃re¬
na cȩlestib p̃ferat. nec diuinis humana p̃ponat.
Sic uidua illa in t̾cio regnoꝵ libro. cũ inficci¬
tate ⁊ fame cõsũptis omtĩb de modico farr e¬
⁊ oleo quod suꝑfuerat fecisset subcineritiũ
panẽ. quo ab sumpto moritura cũ lib̃is esset
suꝑuenit heliasce petit sibi priꝰ ad edendum
dari: tunc quod suꝑfuisset inde iltam cũ fi¬
liis suis uesci. Nec obtemꝑare illa dubitauit:

Expanded text:
custodierunt praecepta tua et testamentum tuum custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. nam si Deum toto corde diligimus, nec parentes nec filios Deo praeferre debemus. quod et Iohannes in epistula sua ponit caritatem Dei aput eos non esse quos uideamus operari in pauperem nolle. qui habuerit, inquit, substantiam mundi et uiderit fratrem suum desiderantem viscera sua, quomodo charitas Dei manet in illo ? Si enim Deus eleemosynis pauperum foeneratur, et cum datur minimis Christo datur, non est quod quis terrena coelestibus praeferat nec divinis humana praeponat. XVII. Sic vidua illa, in tertio Regnorum libro, cum, in siccitate et fame consumptis omnibus, de modico farre et oleo quod superfuerat fecisset subcinericium panem, quo absumpto moritura cum liberis esset, supervenit Helias, et petiit sibi prius ad edendum dari; tunc quod superfuisset, inde illam cum filiis suis vesci. Nec obtemperare illa dubitavit,
Abbreviated transcription (Latin):
diem iudicii meruit uidicis uoce laudari.
Pudeat duntes sterilitatis. atq infidelitatis
sue. Uidita et inops: udita inoꝑe inuenit᷑.
Cumq uniuersa quȩ dant᷑. pupillis cõferan
tur & uiduis: dat illa quã oportebat acciꝑe:
ut sciamꝰ quȩ pena steribem diuitẽ maneat:
quando hoc docum̃to. oꝑari ȩtiam pauꝑes
debeant. Atq ut intelligamus hȩc oꝑa dõ dari.
quadrantes misisse significat: ut magis
acmagis possit ẽẽ. manifestũ. quia qui mi-¬
seretur pauꝑi. dõ fenerat. S nec illa res fr̃s
xp̃ianum. quod excusari se posse aliquis
sus ẽ. debeamꝰ: nec conseruos lib̾is tiris. sed
dñm ꝓferamꝰ. ipso instruente & monente.
Qui diligit inqͥt patrem aut matrẽ suꝑ me:
nõ est me dignus. Itẽ in deuteronomio ad
corroborationẽ fidei et dilectionẽ dr̃ paria
conscͥpta sunt. Q dicunt inqͥt patri atͣit ma¬
tri nõ noui te. & filios suos nõ agnouert̃: hii

Expanded text:
e diem iudicii meruit iudicis uoce laudari. e diem iudicii meruit iudicis uoce laudari. pudeat diuites sterilitatis adque infelicitatis suae. uidua et inops uidua in opere inuenitur, cumque uniuersa quae dantur putur, dat illa quam oportebat accipere; ut sciamus quae poena sterilem divitem maneat, quando hoc ipso documento operari etiam pauperes debeant. Atque, ut intelligamus haec opera Deo dari quadrantes misisse significat, ut magis ac magis possit esse manifestum quia qui miseretur pauperis Deo faenerat. Sed nec illa res, fratchristianum quod excusari se posse aliquis sus est debeamus nec conseruos liberis nostris, sed Dominum praeferamus ipso instruente et monente: qui diligit, inquit, patrem aut matrem super me non est corroborationem fidei et dilectionem Dei paria conscripta sunt. qui dicunt, inquit, patri et matri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmereris. Ceterũ quȩ talis es. nec oꝑari in ex¬
cłia potes. Egentẽ enĩ ⁊ pauꝑem. nõ uident
ocłi suꝑfusi nigroris tenebris & nocte cõtecti.
Locuples &e diues dñicum celebrare te credis.
quȩ corbanan omĩno nõ respicis: quȩ in dñi¬
cum sine sacͥficio uenis: quȩ partẽ de sacrifi-¬
tio quod pauꝑ obtulit sumis. Intuere inxu̾głio
uiduam p̃ceptoꝵ celestiũ memoremꝰ. inter
ipsas p̃ssitras & angustias egestatis oꝑantem:
in gazophilatio duo quȩ sola sibi fuerant
minuta. mutentem. Qitã cum animaduerte.¬
ret dñs & iudẽt nõ depatͥmonio s de antmo
opꝰ eius examinans. & consid̾ans nõ quantũ.
s ex quanto dedisset: respondit et dix̃. Am̃
dico uob̾. quia uidua ista om̃ib plus misit
indona dei. Om̃s enĩ isti de eo quod habun-¬
dauit illis misert̃ indona dĩ hȩc autẽ de ino¬
pia sua omẽm quẽcũq habuit uictũ misit.

Expanded text:
bus promereris. Ceterum quae talis es nec operari in ecbus promereris. Ceterum quae talis es nec operari in ecclesia potes: egentem enim et pauperem non uident oculi superfusi nigrore, tenebris et nocte contecti. locuples et diues dominicum celebrare te credis quae corban omnino non respicis, quae in dominicum sine sacrificio uenis, quae partem de sacrificio quod pauper obtulit sumis? intuere in euangelio uiduam praeceptorum caelestium memorem, inter ipsas pressuras et angustias egestatis operantem, in gazophylacium duo quae sola sibi erant minuta mittentem, quam cum animaduerteret Dominus et uideret, non de patrimonio sed de animo opus eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto dedisset, respondit et dixit: amen dico uobis quoniam uidua ista omnibus plus misit in dona Dei. omnes enim isti ex eo quod abundauit illis miserunt in dona Dei. haec autem de inopia sua omnem quemcumque habuit uictum misit.
Abbreviated transcription (Latin):
et ille te sibi faciat regnoꝵ cȩlestiũ coheredẽ.
Erras et falleris: quisquis te in scło diuitem
credis. Audi in apocalipsi dñi tui uocẽ: eius¬
modi homines iustis obuirgationib incre¬
pantem. Dicis inqͥt diues fum & ditatus sũ.
⁊ nullus rei egeo: & nescis qm̃ tues miser &
pauꝑ. et cecus et nudus. Siadeo tͥ emere ame
aurũ ignitũ de igni. ut sis dues: & uestem
albam ut uestraris ce nõ appareat in te fȩdi¬
tas nuditatis tite & collirio unge ocłos tuos
ut uideas. Q. ui gͦ locuples oe diues es: eme
tͥ a xp̃o aurum ignitũ: ut sordib tius tanꝗͣ
igne decoctis. ẽẽ aurũ mundũ possis: si ȩle¬
mosinis & iusta oꝑatione purgeris. Eme tͥ
albam uestem: ut qui scđm adam nudus
fueras. & horrebas ante deformis. indum̃¬
to xp̃i candido uestiaris. Et quȩ matrona
locuples ⁊ diues es.unge ocłos tuos. nostibio
diaboli. s collirio. xp̃i: ut ꝑuenire ad uiden¬

Expanded text:
et ille te sibi faciat regnorum caelestium coheredem. et ille te sibi faciat regnorum caelestium coheredem. Erras et falleris quisque te in saecnlo diuitem credis. audi in Apocalypsi Domini tui uocem eiusmodi homines iustis obiurgationibus increpantem. dicis, inquit, diues sum et ditatus sum et nullius rei egeo: et nescis quoniam tu es miser et pauper et caecus et nudus. suadeo tibi emere a me. au rum ignitum de igni ut sis diues, et uestem albam ut uestiaris et non appareat in te foeditas nuditatis tuae, et collyrio inungue oculos tuos ut uideas. qui ergo locuples et diues es eme tibi a Christo aurum ignitum, ut sordibus tuis tamquam igne decoctis esse aurum mundum possis, si eleemosynis et iusta operatione purgeris. eme tibi albam uestem, ut qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ante deformis, indumento Christi candido uestiaris. et quae matrona locuples et diues es ungue oculos tuos non stibio diaboli sed collyrio Christi, ut peruenire ad uiden
Abbreviated transcription (Latin):
uera st̃: & quia scientes nõ potes fallere. se¬
creta ⁊ abdita mentis ex ꝓme. Obsedunt
animũ tuũ sterilitatis tenebrȩ: & recedẽte
inde luminȩ ueritatis. carnale pectus alta
ce ꝓfunda auariciȩ caligo cecauit. Pecuniȩ
tuȩ captiuus & seruus es. cathenis cupidita¬
tis & uinculis ligatꝰ es: ⁊ quẽ ram soluerat
xp̃c. denuo uinctus es. Seruas pecuniã quȩ
te seruata nõ seruat: patͥmoniũ cumulas.
quod te pondẽ suo honerat. Nec meminis¬
ti. quid ds̃ respondit diuiti: exub̃antiũ fruc¬
tuum copiam. stulta exultacione ractanti.
Stulte inqͥt hac nocte: expostulat᷑ animatua.
Iuȩ gͦ parasti cuiꝰ ert̃: Quid diuitiis tiuis solꝰ
incubas: Quid in penã tuã patrimonii pon¬
diis exaggeras: ut quo locupletior scło fure¬
ris. paupior dõ fias: Reditus tuos diuide cũ
dño tuo: fructus tuos partire cum xp̃o. Fac tͥ
possessionum t̾restrium xp̃m participẽ: ut

Expanded text:
uera sunt et quia scientes non potes fallere, seuera sunt et quia scientes non potes fallere, secreta et abdita mentis exprome. obsederunt animum tuum sterilitatis tenebrae et recedente inde lumine ueritatis carnale pectus alta et profunda auaritiae caligo caecauit. pecuniae tuae captiuus et seruus es, catenis cupiditatis et uinculis alligatus es et quem iam soluerat Christus denuo uinctus es. seruas pecuniam quae te seruata non seruat, patrimonium cumulas quod te , pondere suo onerat, nec meministi quid Deus responderit diuiti exuberantium fructuum copiam stulta exultatione iactanti stulte, inquit, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? quid diuitiis tuis solus incubas, quid in poenam tuam patrimonii pondus exaggeras, ut quo locupletior saeculo fueris pauperior Deo fias? reditus tuos diuide cum Deo tuo, fructus tuos partire cum Christo, fac tibi possessionum terrestrium Christum participem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eis terrena deerunt. quib celestia ⁊ diuma
domo fidei. ꝑfidum pectus: Quid qui in ap̃o
omĩno nõ credit: appellat᷑ et dicit᷑. xp̃ianus:
Pharisei tͥ magis cõgruit nomen. Nã cũ dñs
in ȩxigłio de ȩlemosinis disputaret. & ut
nob̾ amicos de t̾restrib lieris ꝓuida oꝑati¬
one faceremus: qui nos postmodũ in tab̾¬
nacła ȩtña susciꝑent. fidelit ac salubriter
p̃moneret: addidit post hȩc scͥptura dicens.
Audiebant autẽ hec omĩa pharisei qui
erãt cupidissimi: et irridebant. Quales
ac falutarib monitis lum̃ admiitunt. de
qͥb mirari ñ oportet. quod cõtẽpnant in
tractatib seruum:. qͣndo atalib ipsũ dñm
uideamꝰ eẽ. contemptũ. Quid tͥ istis meptis
⁊ stultis cogitationibꝰ plaudis: quasi metu
& sollicitudine futuroꝵ. ab oꝑib retarderis:
Quid umbras ⁊ p̃stigias quasdam: uane ex¬
tusationis obtendis: Confitere immo quȩ

Expanded text:
eis terrena deerunt quibus caelestia et diuina eis terrena deerunt quibus caelestia et diuina domo fidei perfidum pectus? quid qui Christo omnino non credit appellatur et dicitur Christianus? Pharisaei tibi magis congruit nomen. nam cum Dominus in euangelio de eleemosynis disputaret et ut nobis amicos de terrestribus lucris prouida oone faceremus, qui nos postmodum in tabernacula aeterna susciperent, fideliter ac salubriter praemoneret, addidit post haec Scriptura dicens: Audiebant autem haec omnia Pharisaei, qui erant cupidissimi, et irridebant eum . Quac salutaribus monitis lumen admittunt? de quibus mirari non oportet quod contemnant in tractatibus servum, quando a talibus ipsum Dominum uideamus esse contemptum. Quid tibi cum istis ineptis et stultis cogitationibus plaudis, quasi metu et sollicitudine futurorum ab operibus retarderis? quid umbras et praestigias quasdam uanae excusationis obtendis? confitere immo quae
Abbreviated transcription (Latin):
nium tuũ forte defiitat: si oꝑari ex eo largit̃
ceꝑis. Quãdo enĩ factum est. ut usto posset̃
deeẽ. subsidia: cũ scͥptũ sit. nõ occidet fame
dñs aninã iustam᷑ helias in solitudine
corius ministrantib pascit᷑. ⁊ dameli in la¬
cum ad leonũ p̃dam iussu regis incluso.
pͣndium diuinitꝰ apparat᷑: et tu metuisne
oꝑanti ⁊ dñm ꝓmerenti desit alim̃tũ. quã¬
do ipse in eu̾głio ad exꝓbrationẽ eoꝵ quibꝰ
mens dubia est. ⁊ fides parua cõtestet᷑. et di¬
cat: aspicite uolatilia cęli qm̃ nõ seminant
neq metunt. neq colligunt in horrea pat̃
ur cȩlestis alit illaᷤ nõne uos pluris estis ills:
uolueres ds̃ pascit.⁊ passerib alim̃ta durna
p̃stant᷑ &e quib nullus duinȩ rei sensus est.
eis nec cib nec potus deest: txp̃iano. tu dĩ
seruo tu oꝑib bonis dedito᷑. tu dño suo caro.
aliquid existimas defuturũ: Nisi si putas.
qͥa qui xp̃m pascit. a xp̃o ipse nõ pascit᷑: aut

Expanded text:
m tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis? quando enim factum est ut iusto possent deesse subsidia ? cum scriptum sit: non occidet fame Dominus animam iustam. Helias in solitudine conus ministrantibus pascitur et Danieli in lacum ad leonum praedam iussu regis incluso prandium diuinitus apparatur: et tu metuis ne operanti et Dominum promerenti desit alimentum, quando ipse in euangelio ad exprobrationem eorum quibus mens dubia est et fides parua contestetur et dicat: aspicite uolatilia caeli quoniam non seminant neque metunt neque colligunt in horrea, et pater uester caelestis alit illa. nonne uos pluris estis illis. uolucres Deus pascit et passeribus alimenta diurna praestantur et quibus nullus diuinae rei sensus est eis nec potus nec cibus deest: tu christiano, tu Dei seruo, tu operibus bonis dedito, tu domino suo caro aliquid existimas defuturum? Nisi si putas quia qui Christum pascit a Christo ipse non pascitur aut
Abbreviated transcription (Latin):
mãmonȩ quã anune tuȩ: ut dũ times ne ꝓ
te patͥmonium ꝑdas: ip̃se pro patrimonio
ꝑeas. Et idõ bene apłs clamat: et dicit. Nichil
intulimꝰ in hũc mundũ: uerũ nec auferre¬
quid possumꝰ. Habentes exhibitionẽ et tegu¬
mentũ: his cõtẽti simus. E autẽ uolunt di

Expanded text:
mamonae quam animae tuae , et dum times ne pro mamonae quam animae tuae , et dum times ne pro te patrimonium perdas, ipse pro patrimonio pereas. et ideo bene apostolus clamat et dicit: nihil intulimus in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. habentes itaque exhibitionem et tegumen
Abbreviated transcription (Latin):
tionib nr̃is. pauꝑum oracione dirigitur:
census oꝑantis dĩ retributione cumulat᷑.
Et dñs in eu̾głio iam tũc etusmodi homi¬
num corda confid̾ans.⁊ ꝑfidis atq intre¬
dulis p̃scia uoce denuntians: cõtestatur et
dicit. Nolite cogitare dicẽtes. quid edemꝰ.
aut quid bibemus: aut quid uestiemur.
hȩc enim nationes querũt. Scit aũ pater
ur̃: quia hoꝵ om̃ium indigetis. Querite
pͥmo regnum dĩ ⁊ iustictã: & omta ista ap¬
ponentur uobis.His om̃ia apponi dicit et
tradi: qui regnum ⁊ iustictam dĩ querunt.
Eos enim dñs cũ iuditiĩ dies uerrerit. ad
ꝑcipiendum regnũ dicit admitti: qui fue¬
rint in eccłta eius oꝑati. Metuis ne patri¬
monium tuũ forte defitiat. si oꝑari exeo
largit̾ ceꝑis: et nescis miser. quia dumtimes ne res
familiaris defitiat. iuita ipsa et salus deficit. et
dum ne quid de reb tuis minuat᷑ attendis.
nõ respicis quod ipseminuaris: amator magis

Expanded text:
tionibus nostris pauperum oratione dirigitur, tionibus nostris pauperum oratione dirigitur, census operantis Dei retributione cumulatur. et Dominus in euangelio iam tum eiusmodi hominum corda considerans et perfidis adque incredulis praescia uoce denuntians contestatur et dicit: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit enim pater uester quia horum omnium indigetis. quaerite primo regnum et\' iustitiam Dei, et omnia ista adponentur uobis. eis omnia adponi dicit et tradi qui regnum et iustitiam Dei quaerunt: eos enim Dominus, cum iudicii dies uenerit, ad percipiendum regnum dicit admitti qui fuerint in ecclesia eius operati. Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis, et nescis miser quia dum times ne res familiaris deficiat uita ipsa et salus deficiat, et dum ne quid de rebus tuis minuatur adtendis, non respicis quod ipse minuaris amator magis
Abbreviated transcription (Latin):
curus. f miri nõ potest. unde in usus p̃i im¬
pendit᷑: unde opꝰ celeste celebratur. Nec hoc tͥ
de meo spondeo: s de scãrum scͥpturarũ fide.
et de diuine pollicitationis auctoritate. ꝓ¬
mito. Loquit᷑ ꝑ salomonẽ sp̃s sc̃s: et dicit.
Qui dat pauꝑib nũqͣm egebit: qui autẽ
auertit ocłm fuũ in magna penuria erit.
ostendens miscdes atq oꝑantes egere ñ pos¬
se: magis parcos oe steriles ad iopiã post¬
modũ deuenire. Itẽ beatꝰ apls patilus dñice
inspirationis gr̃ã plenꝰ qui administrat
inqͥt sem̃ semiranti. oe panẽ ad edendum
prestabit: & multiplicabit seminationẽ
ur̃am & augebit increm̃ta frugum iusti-¬
ciȩ ur̃ȩ. ut inom̃ib locupletemini. Et tt̾m.
Administratio huiꝰ officii nõ tantũ supple-¬
bit ea quȩ scĩs desunt: s habundabit per
multã grãrum actionẽ. in dm̃. Qm̃ dum
grãrum actio. ad dm̃ ꝓ ȩlemosinis atq oꝑa¬

Expanded text:
curus. finiri non potest unde in usus Christi imcurus. finiri non potest unde in usus Christi impenditur, unde opus caeleste celebratur. nec hoc tibi de meo spondeo sed de sanctarum scripturarum fide et diuinae pollicitationis auctoritate promitto. loquitur per Salomonem Spiritus sanctus et dicit: qui dat pauperibus numquam egebit: qui autem auertit oculum suum in magna penuria erit, ostendens misericordes adque operantes egere non posse, magis parcos et steriles ad inopiam postmodum deuenire. item beatus apostolus Paulus dominicae inspirationis gratia plenus, qui administrat, inquit, semen seminanti et panem ad edendum praestabit et multiplicabit seminationem uestram et augebit incrementa frugum iustitiae uestrae, ut in omnibus locupletemini. et iterum: administratio huius officii non tantum supplebit ea quae sanctis desunt, sed et abundabit per multam gratiarum actionem in Domino: quoniam dum gratiarum actio ad Deum pro eleemosynis adque opera
Abbreviated transcription (Latin):
iħc. Quia salus hodie domui huic facta est:
qm̃ et hic filius est abrahȩ. Nam si abrahã
credidit dõ. et deputatũ est ei ad iusticiã.
utiq qui scđ̃m p̃ceptũ dĩ elemosinas facit.
dõ credidit. Et qui habet fidei ueritatẽ: ser¬
uat dĩ timorem. Q aũ dĩ timorem seruat:
in miserationib pauꝑum dm̃ cogitat. Oꝑa¬
tur eñĩ idõ quia credit. quia seit uera eẽ.
quȩ p̃dicta sunt uerb̃dei. nec scͥpturã scãm
posse mentiriͣ arbores infructuosas. idest
steriles homines excidi. & inignẽ mitti:
miscdes ad regnum irocari. Qui ⁊ aliomn
loco oꝑarios e fructirosos fideles appellat.
infructuosis uero ⁊ steriłib fidẽ derogat
dicens.Si in iniusto mãnona fideles nõ fuistis:
qͦd ẽ. uerum qͥs credet uob̃: S uereris et
metius.ne si oꝑari plurimũ ceꝑis: patͥmonio¬
tuo larga oꝑatione finito. ad penurtam forte
redigaris. Esto in hac parte intrepidus: esto se¬

Expanded text:
Iesus: quia salus hodie domui huic facta est, Iesus: quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et hic filius est Abrahae. nam si Abraham credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam, utique qui secundum praeceptum Dei eleemosynas facit Deo credit: et qui habet fidei ueritatem seruat Dei timorem: qui autem Dei timorem seruat in miserationibus pauperum Deum cogitat. operatur enim, in Deo quia credit, quia scit uera esse quae praedicta sunt uerbis Dei nec scripturam sanctam posse mentiri, arbores infructuosas id est steriles homines excidi et in ignem mitti, misericordes ad regnum uocari. qui et alio in loco operarios et fructuosos fideles appellat, infructuosis uero et sterilibus fidem derogat dicens: si in iniusto mamona fideles non fuistis, quod est uerum quis credet uobis? metuis ne si operari plurimum coeperis patrimonituo larga operatione finito ad penuriam forte redigaris, esto in hac parte intrepidus, esto se
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uob̾ thesauros in cȩlo: ubi neq tinea.
nec eomestura ext̾minat: et ubi fures nõ effo¬
diunt nee furantur. Ubi enĩ fuerit thesautꝰ
tuus: illic erit et cortuum. Et cum obserita¬
ta lege ꝑfectum et consummatũ uellet ostẽ¬
dere siuis inqͥt ꝑfectus eẽ. uade ⁊ uende
in celo.⁊ ueni sequere me. Itẽ aliolo conegoci¬
atorem cȩlestis gr̃ȩ. & comparatorem salutis
ȩc̃ne. diftractis om̃ib reb fius. p̃ciosam mar-¬
garitam. hoc est uitã gtnam xp̃i cruore p̃ci¬
osam: de quantitate patrimonii fui dicit
deb̾e mercari. Simile est inqͥt regnũ cȩloꝵ
homini negottanti: querẽti bonas margari-¬
tas. Ubi aũt inuenit p̃ciosam margaritã:
abiit et uendidit omia quȩ habuit. & entit
illam. E os deniq & abrahe filiosdicit: qͦs
in tuuandis abendisq pauꝑibꝰ. oꝑarios cer-¬
nit. Nã cum zacheus dixisset. eoce dimidi¬
um ex substantia mea do egenis: &e sicui
qͥd fraudami. quadruplũ reddo: respondit

Expanded text:
tinea neque comestura exterminat et ubi fures non effodiunt. ubi enim fuerit thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. et cum obseruata lege perfectum et consummatum uellet ostendere, si uis, inquit, perfectus esse, uade et uende in coelo; et veni, sequere me . Item alio loco negotiatorem caelestis gratiae et comparatorem salutis aeternae distractis omnibus rebus suis pretiosam margaritam hoc est uitam aeternam Christi cruore pretiosam de quantitate patrimonii sui dicit debere mercari. simile est, inquit, regnum caelorum homini negotianti quaerenti bonas margaritas. ubi autem inuenit pretiosam margaritam, abiit et uendidit omnia quae habuit et emit illam. Eos denique et Abrahae filios dicit quos in iuuandis alendisque pauperibus operarios cernit. nam cum Zachaeus dixisset: ecce dimidium ex substantia mea do egenis et si cui quid fraudaui quadruplum reddo, respondit
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus plebi tybari
consistenti: falutem. Cogitauerã
quidẽ fr̃s dilectissimi. atq in
uotis habebam. si rerũ ratio ac
temporis conditio ꝑmitt̾et . quod frequent̃

Expanded text:
yprianus plebi Thibari consistenti salutem. Cogitaveram quidem, fratres dilectissimi, atque in votis habebam, si rerum ratio ac temporis conditio permitteret, secun
Abbreviated transcription (Latin):
rasse: et ꝓpt̾ unam sauctã. multas integras
in humeris sius ipse portauerit: nos ñ
tantum ñ querimus lapsos. s et uenien¬
tes arcemus. Et cũ pseudo ꝓpħȩ gregẽ
xp̃i nunc uastare et lacerare nõ desinãt.
occasionẽ tanib et lupis damus. Et qͦs
ꝑsecutio infesta nõ ꝑdidit: eos nos duritia
nr̃a et inhumanitate. ꝑdimus. Et ubi
placeo. nõ querens quod michi est utile.
s quod multis ut saluentur: imitatores
mei estote sic̃ et ego xp̃i: et iterum. factꝰ
sum infirmis infirmꝰ. ut infirmos luera¬
rer: et iterũ. si patitur unum mẽbrum
cõpatiuntur et cetera mẽbra:ͥ et si letat᷑ unũ
et uirũ gr̃a nõ facile flecti oportere. Int̃
xp̃ianos aũt & phylosophos: plurinum
distat. Et cum apłs dicat. uidete nequis¬
uos depredetur ꝑ phylosophiam et ma-¬
nem fallatiam: uitanda sunt quȩ non de
dĩ clemẽtia ueniunt. s de phẏlosophiȩ
duriori p̃sumptione descendunt. De mo-¬

Expanded text:
rasse, et propter unam sauciam multas integras rasse, et propter unam sauciam multas integras m humeris suis ipse portaverit , nos non tantum non quaeramus lapsos, sed et venientes arceamus, et cum pseudoprophetae gregem Christi nunc vastare et lacerare non desinant, occasionem canibus et lupis demus ut quos persecutio infesta non perdidit, eos nos duritia nostra et inhumanitate perdamus. Et ubi placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salventur. Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Et iterum: Factus sum infirmus infirmis, ut infirmos lucrarer . Et iterum: Si patitur membrum unum, compatiuntur et caetera membra; et si laetatur unum et virum gravem non facile flecti oportere. Inter Christianos autem et philosophos plurimum distat. Et cum Aposuos depraedetur per philosophiam et inanem fallaciam, uitanda sunt quae non de Dei clementia ueniunt, sed de philosophiae durioris praesumptione descendunt. de Mo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum quidẽ acciꝑem nisi ostensa fuisset
occasio. ad magistratũ ueni: uł alio eunte
mandaui xp̃ianũ me esse. sacrificare mi¬
chi nõ licere. ad aras diaboli me uenire
ñ posse: dare me obhoc p̃mtũ. nequod ñ
licet factam. Nuc̃ tam̃ etiam iste qui libel¬
lo macłatꝰ est. postea quã nob̃ ammonen¬
tib didicit. ne hoc facere debuiss: et si ma¬
nus pura sit. et os eiꝰ feralis cibi cõtagia
nulla polluert̃: cõscientiam tam̃ eius eẽ.
pollutam: flet auditis nob et lam̃tat᷑: et
quod deliquerit nunc ammonet᷑. et nõ
tam cͥmine quã errore deceptꝰ. quodiam
de cetero instructus sit. contestat᷑ et paratꝰ.
Quoꝵ. si penitẽciam respuamꝰ habentiũ
aliꝗͣ fidutiam tolerabił conscientiȩ: sta¬
tim cum uxorib. cũ lib̃is qͦs incolumes
reseruauerant. in heresim uł scisia dia¬
bolo inuitante. rapiuntur. Et adscribet᷑
nob in die iuditii. nec ouem sautiam cu¬

Expanded text:
ipsum acciperem nisi ostensa fuisset ipsum acciperem nisi ostensa fuisset occasio, ad magistratum uel ueni uel alio eunte mandaui, Christianum me esse, sacrificare mihi non licere, ad aras diaboli me uenire non posse, dare me ob hoc praemium, ne quod non licet faciam\'. nunc tamen etiam iste qui libello maculatus est, posteaquam nobis admonentibus didicit nec hoc se facere debuisse, etsi manus pura sit et os eius feralis cibi contagia nulla polluerint, conscientiam tamen eius esse pollutam, flet auditis nobis et lamentatur et quod deltam crimine quam errore deceptus, quod jam de caetero instructus et paratus sit contestatur. XV. Quorum si poenitentiam respuamus habentium aliquam fiduciam tolerabilis conscientiae, statim cum uxore, cum liberis, quos incolumes reservaverant, in haeresim vel schisma, diabolo invitante, rapiuntur; et adscribetur nobis in die judicii nec ovem sauciam cu