comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Has enĩ om̃s piȩ fidei nrȩ̃ ꝓfessiones adimpietatis suȩ rapiu
pationẽ. ut timuerit qui tristis. ẽ. qui et trans ferri ase calicẽ dep̃catus sit:
ut doluerit qui derelictũ se adõ inpassione conquestussit. ut infirmꝰ quoq fue¬
rit qui spm̃ suũ patri commen dauerit. nec anxietas admittat similitudinẽ
ex ȩquate ad dm̃ inunigentti natiuitate naturae. quȩ infirmitatẽ diuersi¬
confessione testetur: dc primũ antequã exhis ipsis dictis demonstremꝰ
nec metuendi dese in eũ infirmitatẽ incidisse aliquã nec dolendi: quȩrendũ
ẽ. quid nã uidetur timere potuisse ut in eũ formido intolerandi doloris
inciderit: & puto non alia hic ad timendũ quampassionis & mortis causa
p̃tenditur: & in t̾roga eos qui hoc ita existimant an ratione subsistat. ut
mori timuerit. qui omnẽ ab apłis terrorẽ mortis appellens ad głam eos
sit martẏrii adortatus: Iuinon accipit crucẽ suã & sequitur me: non ẽ. me

Expanded text:
. Has enim omnes piae fidei nostrae professiones ad impietatis suae rapiunt usurpationem: ut timuerit, qui tristis est, qui et transferri a se calicem deprecatus sit; ut doluerit, qui derelictum se a Deo in passione conquestus sit; ut infirmus quoque fuerit, qui spiritum suum Patri commendaverit, nec anxietas admittat similitudinem exaequatae ad Deum in Unigeniti nativitate 327 naturae quae infirmitatem diversinon timendam. --Ac primum ante quam ex his ipsis dictis demonstremus, nec metuendi de se in eum infirmitatem incidisse aliquam, nec dolendi: quaerendum est quidnam videatur timere potuisse, ut in eum formido intolerandi doloris inciderit. Et puto non alia hic ad timendum, quam passionis et mortis, causa praetenditur. Et interrogo eos, qui hoc ita existimant, an ratione subsistat, ut mori timuerit, qui omnem ab Apostolis terrorem mortis apellens, ad gloriam eos sit martyrii adhortatus, dicens: Qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me
Abbreviated transcription (Latin):
get. post int̾rogationẽ audiat: sed ꝑfecta in sacram̃to unitatissue
manens ut habuit dedeo natiuitatẽ. tat habuit & uniuersitittẽ. Uniuer¬
sitatẽ aut̃ habenf ñetiã nonquȩ uniuersi tatissunt tenuit. screntiam
scilicet & uoluntatẽ : nequod scit pat̾ ꝑ in t̾rogationẽ filius sciret uł
quoduult pat̾ ꝑsignificationẽ filius uellet. Sed cũ om̃ia quȩ patris
sunt sua essent: in ea fuit ꝓprietate naturȩ. ne aliud aliquid quam
pat̃ aut uellet aut sciret. Addemonstrationẽ uero natiuitatis plerũq
demonstratio. ẽ. adhibita ꝑ sonȩ cũ dicitur. ñueni uoluntetẽ meã facere:

Expanded text:
get, post interrogationem audiat: sed perfecta in sacramento unitatis suae get, post interrogationem audiat: sed perfecta in sacramento unitatis suae manens, ut habuit de Deo nativitatem, ita habuit et universitatem. Universitatem autem habens, non etiam non quae universitatis sunt tenuit, scientiam scilicet, aut voluntatem: ne quod scit Pater, per interrogationem 316 Filius sciret; vel quod vult Pater, per significationem Filius vellet. Sed cum omnia, quae Patris sunt, sua essent; in ea fuit proprietate naturae, ne aliud aliquid, quam Pater, aut vellet, aut sciret. Ad demonstrationem vero nativitatis plerumque demonstratio est adhibita personae, cum dicitur: Non
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Nonenĩ ille nunc de obtinendo locutus. ẽ: qr aliud ẽ extrinsecus
subsistentis suȩ. eẽ. aliud .ẽ. insuis atq ipsum se. eẽ. quoꝵ unũ.ẽ. possidere
cęlũ terras. mundumq totũ. aliud .ẽ. scipum in his significare quȩ sua sunt.
Sua autẽ ita: non tanquã ex terna sub iaceant sed quod exsuis ipe subsistat.
Nunc gͦ. cũ om̃ia quȩ patrissunt sua sunt: diuinitatis significat naturã
non obtentoꝵ cõmunionẽ. N am adid qđ desuo accepturũ spm̃ scm̃ loquebat᷑.
accipit ñetiam non depatris accipere existimaretur. uł cũ depatris sumeret
ñ etiã non desuo sumere intelligeretur. Neq enĩ decreaturis sumebat sp̃s
om̃ia quȩ patrissunt sua sunt : ut quod sumit exfilio ne etiã non depa¬¬
tris sumere uideretur. cũ omĩa quȩ patris essent. eẽ. intelligerentur
one. uł allocutione ut post ignorantiã sciat. post silentiũ in terro-¬

Expanded text:
sunt. Non enim ille nunc de obtinendo locutus est; quia aliud est extrinsecus sunt. Non enim ille nunc de obtinendo locutus est; quia aliud est extrinsecus subsistentia sua esse, aliud est in suis atque ipsum se esse: quorum unum est possidere coelum, terras, mundumque totum, aliud est se ipsum in his significare quae sua sunt, sua autem ita, non tamquam externa subjaceant, sed quod ex suis ipse subsistat. Nunc ergo cum omnia, quae Patris sunt, sua sunt; divinitatis significat naturam, non obtentorum communionem. Nam ad id, quod de suo accepturum sanctum Spiritum loquaccipit, non etiam non de Patris accipere existimaretur; vel cum de Patris sumeret, non etiam non de suo sumere intelligeretur. Neque enim de creaturis sumebat Spiriomnia, quae Patris sunt, sua sunt, ut quod sumit ex Filio, ne etiam non de Patris sumere videretur; cum omnia, quae Patris essent, esse intelligerentur one, vel allocutione, ut post ignorantiam sciat, post silentium interro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. difficultas ubi non .ẽ. infirmitas: qi difficultati subiacet impotens effta¬¬
endi potestas. Difficultatis enĩ natura : in infirmitate uirtutis. ẽ. Dĩ autẽ¬
idcirco demonstratũ anob. ẽ. ne aut ds̃ post silentiũ locutus ad filiũ. aut
filius post ignorationẽ scire existimaretur : sed in telligentiã nr̃am naturȩ
nrȩ. ẽẽ . significationib instruendã quȩ demonstrari aliquid nisi ꝑloquen¬
tẽ non intelligeret. & non nesciri aliquid nisi sciendo existimaret. Filius itaq
diẽ id circo qr tacet nescit : & patrẽ solũ id circo scire ait qi solus uni sibi non
tacet. Sed non expectat ut dixihas naturȩ difficultates ut tunc sciat¬
cũ ignorare destiterit : tũ audiat cũ loqui pat̾ cȩperit. Naturȩ suȩ cũ eo tanꝗ
unigenit unitatẽ non ambigue docut dicens: Omĩa quȩ patris sunt: mea

Expanded text:
est difficultas, ubi non est infirmitas; quia difficultati subjacet impotens efficiest difficultas, ubi non est infirmitas; quia difficultati subjacet impotens efficiendi potestas. Difficultatis enim natura in infirmitate virtutis est: quaeidcirco demonstratum a nobis est, ne aut Deus post silentium locutus ad Filium, aut Filius post ignorationem scire existimaretur: sed intelligentiam nostram naturae nostrae esse significationibus instruendam, quae demonstrari aliquid nisi per loquentem non intelligeret, et non nesciri aliquid nisi sciendo non existimaret. Filius itaque diem idcirco, quia tacet, nescit: et Patrem solum idcirco scire ait, quia solus uni sibi non tacet. Sed non exspectat, ut dixi, 315 has naturae difficultates, ut tunc sciatcum ignorare destiterit, ut tunc audiat cum loqui Pater coeperit. Naturae suae cum eo, tamquam unigeniti, unitatem non ambigue docuit dicens: Omnia, quae Patris sunt, mea
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendus. ẽ: pietate ꝓfitendus. ẽ Sensu uero non ꝑsequendus ẽ sed ado-
tũ intelligentiȩ̨ opinione non occupat. Non .ẽ. itaq diuersis cõposite¬
substantie᷑ diuinitatis partibus: ut sit in eo aut post stuporẽ uoluntas.
aut post silentiũ sermo. aut post otiũ opus. ut aut uł le aliquid nisi ad
uolendũ motus sit non putetur. aut loqui quid nisi post silentiũ sonent
uerba. ñ possit. aut agere aliquid nisi in opus ex eat non intelligatur: non
sub iacet naturȩ legib: a quo legẽ omis natura sortitur. Neq in aliqua in¬
firmitate aut demutatione effitiendi detinetur qui extramodũ.ẽ. potesta¬¬
tis. scđm dnĩ dictũ. pat̾ possibilia tibi omĩa sunt: ut quantũ sensus huma¬
nus non capit. tantũds̃ possit. sed ne ipsum quidẽ se om̃i potentię uirtute
fraudauit : dicens Omĩa quȩ cũq facit pat̾ eadẽ & filius facit similit̃: Non

Expanded text:
intelligendus est, pietate profitendus est: sensu vero non persequendus intelligendus est, pietate profitendus est: sensu vero non persequendus tum intelligentiae opinione non occupet. Non est itaque diversus compositae divinitatis partibus: ut sit in eo aut post stuporem voluntas, aut post silentium sermo, aut post otium opus: ut aut velle aliquid, nisi ad volendum motus sit, non putetur; aut loqui quid, nisi post silentium sonent verba, non possit; aut agere aliquid, nisi in opus exeat, non intelligatur. Non subjacet naturae legibus, a quo legem omnis natura sortitur: neque in aliquo, infirmitate aut demutatione efficiendi detinetur, qui extra modum est potestatis, secundum Domini dictum: Pater, possibilia tibi omnia sunt : ut quantum sensus humanus non capit, tantum Deus possit. Sed ne ipsum quidem se omnipotentiae virtute fraudavit, dicens, Omnia quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter . Non
Abbreviated transcription (Latin):
amare se abraham cũ hoc ñcelauit abrahȩ. necesse.ẽ. ut et pat̾ diem obid
scire dicatur qr ñcelauerit filio. dõ scientiã ñ de repentina cognitione sum̃¬
te sed in tẽpore ꝓtestante. Si ittiq diẽ filius scđm sacram̃tũ nescit ut ta-¬¬
ceat: econtrario necesse. ẽ. idõ diẽ pat̾ solus ostendatur scire. qi non tacet
Absit aut̃ corporaliũ demutationũ nouitates in patre & infilio existim¬
ri: ut aliquando pat̾ filio aut loquatꝰ aut taceat. Nob quidẽ non nũquã
missam uocẽ decȩlo meminimus : ut sacram̃tũ apridnos filii pat̾nidicti signi¬
ficatio firmaret sicut dns ait. Non propt̃ me uox hȩc uenit decęlo: sed ꝓpt̃
uos Cȩterũ natura dĩ ñeget cõpositis humani offitii necessitatib linguę
motu. tẽperam̃to oris. sp̃s nisu. aeris pulsu. Ds̃ simplex ẽ. Religione nr̃a

Expanded text:
amari se ab Abraham, cum hoc non celavit Abrahae ; necesse est, ut et Pater diem ob id amari se ab Abraham, cum hoc non celavit Abrahae ; necesse est, ut et Pater diem ob id scire dicatur, quia non celaverit Filium, Deo scientiam non de repentina cognitione sumente, sed in tempore protestante. Si itaque et diem Filius secundum sacramentum nescit, ut taceat; e contrario necesse est, ideo diem Pater solus ostendatur scire, quia non tacetAbsit autem corporalium demutationum novitates in Patre et Filio existimari, ut aliquando Pater Filio aut loquatur, aut taceat. Nobis quidem nonnunquam missam vocem de coelo meminimus; ut sacramentum apud nos Filii, paterni dicti significatio firmaret, sicut Dominus ait: Non propter me vox haec venit de coelo, sed propter vos . Caeterum natura Dei non eget compositis humani officii necessitatibus, linguae 314 motu, temperamento oris, spiritus nisu, aeris pulsu. Deus simplex est, religione nostra
Abbreviated transcription (Latin):
rio uoluntate naturȩ diuersitate dissentit. quomodo unũ uelle possun
quib scire ñ unũ .ẽ. cũ scientia & ignoratio. uoluntatis unius impediat
unitatẽ: Cũ ittiq scientiȩ inscientia aduersasit: unũ uelle aduersa
ñ possunt. Sed forte id qđ solũ patrẽ filius ait scire : filiũ quise nescire¬
dixerit nescire confirmet. Siplane patrẽ solũ scire dixis set. maxim
periculi res intelligentiȩ nrȩ relinqueretur: neforte existimaretur ipe
nescire. Nam cũ in eo quod nescit. dispensatio & potius absconditȩ scientiȩ
quã natura sit nesciendi : ꝑ id quoq nunc quod solus pat̾ ñ ignorasse creden¬
dus ẽ. qr sicut suꝑius docuimꝰ scientia apud dm̃ ñ cognoscendi id qđ nescie¬
rit intelligentia .ẽ. sed loquendi & ꝑ id quod solus pat̃ scit filius non
in telligitur nescire : cũ filius id circo nescire sedicat ne & alii sciant . & patrẽ
ob id solũ dicat scire ne &ipse ñnesciat. Sienĩ tunc cognouisse dm̃ dicitur

Expanded text:
rsitate dissentiunt: quomodo unum velle possunt, quibus scire non unum est; cum scientia, et ignoratio voluntatis unius impediant unitatem? Cum itaque scientiae inscientia adversa sit, unum velle adversa non possunt. dixerit, nescire confirmet. Nisi plane Patrem solum scire dixisset, maximi periculi res intelligentiae nostrae relinqueretur, ne forte existimaretur ipse nescire. Nam cum in eo, quod nescit, dispensatio ei potius, absconditae scientiae, quam natura sit nesciendi; per id quoque nunc, quod solus Pater scit, non ignorasse credendus est: quia, sicut superius docuimus, scientia apud Deum, non cognoscendi id quod nescierit intelligentia est, sed loquendi. Et per id, quod solus Pater scit, Filius non intelligitur nescire; cum Filius idcirco nescire se dicat, ne et alii sciant: et Patrem ob id solum dicat scire, ne et ipse non nesciat. Si enim tunc cognovisse Deus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
assertionẽ & placiti defensionẽ ꝑtinax pugna. ẽ. dũse & ueritas tenet et tuet᷑
uoluntas Cȩterũ sinon p̃eret rationẽ uoluntas. sed ꝑueri intelligentiã aduel¬
le id qđuerũ .ẽ. moueretur : nũquã doc trina uoluntati quȩreretur si uoluntatẽ

Expanded text:
assertionem, et placiti defensionem, pertinax pugna est: dum se et veritas tenet, et tuetur assertionem, et placiti defensionem, pertinax pugna est: dum se et veritas tenet, et tuetur voluntas. Caeterum si non praeiret rationem voluntas, sed per veri intelligentiam ad velle id quod ve
Abbreviated transcription (Latin):
ueri ratione ꝑfectũ sit: tam̃ dũ aliud aliis aut uidetur aut cõplacet. Patet ueritatis
sermo aduersantiũ responsioni.: qi contra ueritatẽ aut non intellectã aut offendentẽ
uel stultȩ uelotiosȩ uoluntatis orror obnitur. Immoderata enĩ ẽ. omis susceptarũ
uoluntatũ ꝑtinatia. & indeflexo motu aduersandi studiũ ꝑsistit : ubi ñ rationi
uoluntas subicitur. nec studiũ doc trinȩ impenditur. sedhis quȩ uolumꝰ rationẽ
conquirimus & his quȩ studemus doctrinã coaptamꝰ. lamq nominis potius quã
naturȩ erit doctrina quȩ fingitur: & non iã ueri manebit ratio sed placiti quã
sibi uoluntas magis ad defensionẽ placentiũ coapttiuerit. non quȩ uoluntatis in¬
stinctu ꝑ intelligentiã ueri rationabilis incitauit. Perhȩc igitur uitia studiosa¬
rũ uoluntatũ om̃s aduersantiũ intentionũ emergunt contradictiones. & int̾ueri

Expanded text:
eri ratione perfectum sit; tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, patet veritatis eri ratione perfectum sit; tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, patet veritatis sermo adversantium responsioni: quia contra veritatem aut non intellectam aut offendentem, vel stultae vel vitiosae voluntatis error obnititur. Immoderata enim est omnis susceptarum voluntatum pertinacia: et indeflexo motu adversandi studium persistit, ubi non rationi voluntas subjicitur, nec studium doctrinae impenditur, sed his quae volumus rationem conquirimus, et his quae studemus doctrinam coaptamus Jamque nominis potius, quam naturae, erit doctrina quae fingitur: et non jam veri manebit ratio, sed placiti; quam sibi voluntas magis ad defensionem placentium coaptaverit, non quae voluntatis instinctum per intelligentiam veri rationabilis incitabit. Per haec igitur vitia studiosarum voluntatum omnes adversantium intentionum emergunt contradictiones: et inter veri
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiã natiuitatis suę ꝑ exceptionẽ pat̾nȩ potestatis erudiens neq se nesci¬
re respondit : & facul tattẽ ip̃is scientiȩ non concessam. eẽ. demonstrans idipum
insacram̃to pat̾nȩ potestatis consistere . ẽ. ꝓfessus. Non .gͦ. q̾ nescire se diẽ
flet aut dormit. aut tristis.ẽ. ds̃ obnoxius. eẽ. aut lacrimis aut timori aut
somno. ẽ. confitendus. Sed salua unigeniti inse ueritate : scđm carnis in fir¬
mitatẽ. fletũ somnũ in ediam . stam. lassitudinẽ. metũ. pari necesse . ẽ. scđm
hominẽ natura diei atq horȩ ꝓfessus. eẽ. intelligatur inscientiã¬
monẽ contradictioni obnoxium semꝑ fuisse:
qr dissentientib uoluntatũ motib dissentiens
quoq sit sensus animoꝵ. cũ aduersantiũ iuditi-¬
ditur. contradicit. Quamuis enĩ om̃e dictum

Expanded text:
ligentiam nativitatis suae per exceptionem paternae potestatis erudiens, neque se nesciligentiam nativitatis suae per exceptionem paternae potestatis erudiens, neque se nescire respondit: et facultatem ipsis scientiae non concessam esse demonstrans, id ipsum in sacramento paternae potestatis consistere est professus. Non ergo, quia nescire se diem et m hominem aut flet, aut dormit, aut tristis est, Deus obnoxius esse aut lacrymis, aut timori, aut somno est confitendus: sed salva Unigeniti in se veritate, secundum carnis infirmitatem, fletum, somnum, inediam, sitim, lassitudinem, metum, pari necesse est secundum hominem natura, diei atque horae professus esse intelligatur inscientiammonem contradictioni obnoxium semper fuisse: quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque sit sensus animorum; cum adversantium judiciditur, contradicit. Quamvis enim omne dictum
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tũ nesciendi dispensationẽ. eẽ. intelligentes tacendi nunc post resur¬
rectionẽ loquendi tẽpis iã arbitrantes. eẽ . int̾rogant. atq illis filius ñiã
se nescire ait. sed qđ scire eoꝵ non sit quȩ pat̾ inpotestate sua posuit. Sinttq¬
apłi hoc qđ nescit filius diẽ. dispensationẽ. eẽ . intelligunt ñ infirmitatẽ. nos
filiũ tͣtintũ diẽ obid nescire dicimꝰ neds̃ sit. cũ diẽ pat̾ ds̃ idcirco impotestate
sua posuerit. ne ad scientiã humanȩ cognitionis euaderet. & filius ante int̾¬
rogatus nescire se dicens nunc rursus non nescire se respondeat. sedeoꝵ esse
nescire. patrẽ uero tẽpora ñ inscientia sua sed in potestate posuisse: Nam
cũ dies & mom̃tũ intra tẽpoꝵ nom̃sit: ñ potest uideri diẽ et mom̃tũ resttai¬¬
endi in regnũ isrł ise ille qui restituturus eũ est ignorare. Sed nos ad intel¬

Expanded text:
sacramentum nesciendi, dispensationem esse intelligentes 317 tacendi, nunc post resursacramentum nesciendi, dispensationem esse intelligentes 317 tacendi, nunc post resurrectionem loquendi tempus jam arbitrantes esse, interrogant. Atque illis Filius non jam se nescire ait; sed quod scire non sit eorum, quia Pater in potestate sua posuerit. Si item; nos Filium ob id tantum diem dicimus nescire, ne Deus sit? cum diem Pater Deus idcirco in potestate sua posuerit, ne ad scientiam humanae cognitionis evaderet: et Filius ante interrogatus, nescire se dicens nunc rursum non se nescire respondeat, sed eorum esse nescire; Patrem vero tempora non in scientia sua, sed in potestate posuisse? Nam cum dies et momentum intra temporum nomen sit; non potest videri 318 diem et momentum restituendi in regnum Israel ipse ille, qui restituturus eum est, ignorare. Sed nos ad intel
Abbreviated transcription (Latin):
nos ante constitutionẽ mundi. & ipsum illud filius uelit scilicet. eẽ.
nos secũ. uoluntas adaturã eadẽ est. quȩ adnatiuitatis significationẽ¬
non distinguitur inuoluntate. Non itetq ignorat filius quod non igno
rat pat̃: neq qr solus pat̾̃ scit. id circo neseit & filius: cũ inanitate natu¬
rȩ pat̾ & filius maneant. Quod aut̃ filius nesciat in quo om̃s thesauri
sapientiȩ & scientiȩ absconditi sint : ttacendi dispensatiosit sicut ipedis
tes tatꝰ. ẽ. cũ quęrentib apłis detẽporib. respondit. ñ est urm̃ scire tẽpo¬
ra quȩ pat̾ posuit insua potestate. Cognitio negatur: neq solũ negat᷑
sed & sollicitudo cognitionis inbbetur. cũscire hȩc tẽpora non esset eorum.
Ipsicerte nunc post resurrectionẽ detẽporib in t̾rogant: quib. ante interro-¬
gantib dictũ .ẽ. nefiliũ quidẽ scire. necui uideri possi t scđm aurẽ intel¬
gentiȩ nescire filiũ. cũ ipi eũ tanquã scientẽ & rursus int̾rogant. Sed

Expanded text:
nos ante constitutionem mundi, et ipsum illud Filius velit, scilicet esse nos secum ; voluntas ad naturam eadem est, quae ad nativitatis significationem distinguiturat Pater; neque quia solus Pater scit, idcirco nescit et Filius: cum in unitate naturae Pater et Filius maneant; quod autem Filius nesciat, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi sint, tacendi dispensatio sit: sicut ipse Dominus testatus est, cum quaerentibus Apostolis de temporibus respondit: Non est vestrum scire tempora vel sed et sollicitudo cognitionis inhibetur, cum scire haec tempora non est eorum. Ipsi certe nunc post resurrectionem de temporibus interrogant, quibus ante interrogantibus dictum est, ne Filium quidem scire: nec videri possunt secundum aurem intellexisse nescire Filium; cum ipsi eum tamquam scientem rursus interrogent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos sabellianos innascibilẽ in patre atq imnitiabilẽ potestatẽ. innascibi¬
lis hȩc meo sit potestatis exceptio. Sed qx hanc nescttȩ diei ꝓfessionẽ non
ignorationis. eẽ. infirmitittẽ. sed teicendi dispensationẽ docuimus: expur¬
ganda etiã nunc . ẽ. om̃is impiȩ assertionis occasio. & om̃s hereticȩ blasphe¬
miȩ trans eurrendę sunt p̃dicationes. ut ueritas euangelii ꝑ ea ipsa quib
obscura uidebatur eluceat. Uolunt enĩ pleriq eoꝵ expassionis suȩ metu et¬
ex infirmitete patiendi ñ innatura cum impassibilis dĩ fuisse: ut qui timuit¬
& doluit. non fuerit uł in ea potestatis securitate quȩ nontimet. uł in ea
sps incorruptione quȩ nondolet. sed inferioris adõ patre naturȩ & humanȩ passi¬
onis trepidauerit metu. & ad eorporalis penȩ congemuerit atrocitatẽ Atq hac

Expanded text:
ereticos Sabellianos 326 innascibilem in Patre atque ininitiabilem potestatem, innascibilis haec in eo sit potestatis exceptio. Sed quia hanc nescitae diei professionem, non ignorationis esse infirmitatem, sed tacendi dispensationem docuimus: expurganda etiam nunc est omnis impiae assertionis occasio, et omnes haereticae blasphemiae transcurrendae sunt praedicationes, ut veritas Evangelii per ea ipsa quibus obscuraex infirmitate patiendi, non in natura eum impassibilis Dei fuisse, ut qui timuit et doluit, non fuerit vel in ea potestatis securitate, quae non timet, vel in ea spiritus incorruptione, quae non dolet, sed inferioris a Deo Patre naturae et humanae passionis trepidaverit metu, et ad corporalis poenae congemuerit atrocitatem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
di imperitus non dixerit qui uiderit uoluntatẽ meã uidet & uoluntatẽ patris
mei. & id ipũ sit quime uidit uidit & patrẽ. uł certe ñ fuerit in usu eloquii
diuini uoluntas patris mei in me .ẽ. & uoluntas mea in patre meo. ẽ. sed con¬
ueniens huic dictosit ego in patre & pat̾ in me. Quȩ quãquã omĩa fȩda et
inepta & impia sint. neq sensus humanus in hac stultȩ opinionis sententia
concedat. ut aut non potuerit dñs loqui quod uolebat. aut alud locutus
quã locutus .ẽ. quicquã repperiatur parabolicis & allegoricis dictis usus
esse. sed aliud .ẽ. uł exẽplis dicta firmare. uł ꝓũbioꝵ significationib rerũ
satis facere dignitati. uł tẽporũ ꝓfessionib seco aptare : tam̃ hic idem uni¬
tatis dequa tractatur locus ñ patitur indictis aluid quã sonant uerba. eẽ.

Expanded text:
di imperitus non dixerit, Qui vidit voluntatem meam, vidit et voluntatem Patris di imperitus non dixerit, Qui vidit voluntatem meam, vidit et voluntatem Patris mei: et id ipsum sit, Qui me vidit, vidit et Patrem: vel certe non fuerit in usu eloquii divini, Voluntas Patris mei in me est, et voluntas mea in Patre meo est; sed conveniens huic dicto sit, Ego in Patre, et Pater in me . Quae quamquam omnia foeda et inepta et impia sint, neque sensus humanus in hanc stultae opinionis sententiam concedat, ut aut non potuerit Dominus loqui quod volebat, aut aliud locutus sit quam locutus est: qui quamquam reperiatur parabolicis et allegoricis dictis usus esse, sed aliud est vel exemplis dicta firmare, vel proverbiorum significationibus rerum satisfacere dignitati, vel temporum professionibus se coaptare: tamen hic idem unitatis, de qua tractatur, locus non patitur in dictis aliud, quam sonant verba, esse
Abbreviated transcription (Latin):
& pat̾ unũ sumus. Sienĩ sensum nrm rerũ nomina scđm humanam
intelligentiã cõmemorata confirmant: non habet ab eo naturȩ diffe¬
rentiã in quo ꝑ intelligentiã quisq uidetur. nec differt ingenere qi manentem
inse habens in ẽ inmanente. nec diuersi qi unũ sunt. In tellige unitatẽ : dũ non
diuidua natura ẽ. Naturȩ uero rursum indiuiduȩ sacram̃tũ app̃hende. dũ
tanquã speculũ unꝰ unius. ẽ. Speculũ autẽ itaut ñ imaginatã spetiẽ naturȩ
ex terioris splendor emittat: sed dũ uiuens natura uiuenti in differens est.
quippe quȩ extota totasit. quȩ &dũ unigenita est patrẽ inse habeat. et
tatis concordiã referant ut indõpatre & dõfilio ñ diuinitatis sit unitts sed uo¬
luntas. ttnquã diuinȩ doctrinȩ in ops sermosit. neq aut dici ad nõ potuerit
ego & pat̾ unũ uolumꝰ aut eiusdẽ intelligentiȩ sit. ego et pat̾ unũ sumꝰ. uł loquen¬

Expanded text:
et Pater unum sumus . Si enim sensum nostrum rerum nomina secundum humanam et Pater unum sumus . Si enim sensum nostrum rerum nomina secundum humanam intelligentiam commemorata confirmant: non habet ab eo naturae differentiam, in quo per intelligentiam quis videtur; nec differt in genere, qui manentem in se habens, inest in manente; nec diversi sunt, qui unum sunt. Intellige unitatem, dum non dividua natura est. Naturae vero rursum individuae sacramentum apprehende, dum tamquam speculum unus unius est. Speculum autem ita, ut non imaginatam speciem naturae exterioris splendor emittat; sed dum vivens natura naturae viventi indifferens est, quippe quae ex tota tota sit, quae et dum unigenita est Patrem in se habeat, et tatis concordiam referant; ut in Deo patre et in Deo filio non divinitatis sit unitas, sed voluntatis: tamquam divinae doctrinae inops sermo sit, neque aut dici a Domino potuerit, Ego et Pater unum volumus: aut ejusdem intelligentiae sit, Ego et Pater unum sumus: vel loquen
Abbreviated transcription (Latin):
naturã: firmior ipsa penitrare. qr̾ ut leuia grauib. & rara densis. & liqrida
solidis sunt ꝑuia. ita & contra & grauia leuib et densa raris. & solidaliqui¬
dis noncedent. Quia cũ non pateant ualida infirmib: ualidis tecm̃ infir¬
ma penitrantur. Obid igͦ. cogitationes dĩpatris ignorare filius ab impiis
dicitur : qi infirmus ipecustt n ad eat ineundo potiore nec ualente inua¬
lidus trans currat. Quȩ siquis non modo ore temerario loqui audebit
quȩ in ipso. nisi sp̃s qui in ipo. ẽ. Ita &quȩ in dõsunt: nemo nouit nisi
sp̃s dĩ. Sedhȩc mania corporali ũ rerũ exẽpla sꝑnentes: dm̃ dedõ. & sp̃m¬
despũ uirtutib suis potius quã terrenis condttionib ȩstimemus. Aesti¬¬
memus autẽ non sensu nr̃õ sed professione diuina: & credamus ei qui ait
qui me uidit uidit & patrẽ. ne ignoremus eũ quidixit uł oꝑibus meis
credite. qr pat̃ inme & ego inpatre. ne ignoremus eũ qui locutus . ẽ. ego¬

Expanded text:
naturam infirmior ipsa penetrare; quia ut levia gravibus, et rara densis, et liquida solidis sunt pervia; ita contra et grav ia levibus, et densa raris et solida liquidis non cedant; quia cum non pateant valida infirmibus, validis tamen infirma penetrantur. Ob id ergo cogitationes Dei patris ignorare Filius ab impiis dicitur, quia infirmus ipse cum sit, non adeat ineundo potiorem, nec valentem invalidus transcurrat. 69. quae sunt hominis, quae in ipso, nisi spiritus qui in ipso est? Ita et quae in Deo sunt nemo novit, nisi Spiritus Dei . Sed haec inania corporalium rerum exempla spernentes, Deum de Deo, et Spu, virtutibus suis potius, quam terrenis conditionibus aestimemus. Aestimemus autem, non sensu nostro, sed professione divina: et credamus ei qui ait, Qui me vidit, vidit et Patrem . Nec ignoremus eum qui dixit, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, e
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ euis . ẽ. qđ ẽ. nobiscũds̃: ut non defectio dĩ adhominẽ sit. sed homi¬
nis ꝓfectus addm̃sit. uł cũ glorificarise rogat nonutiq naturȩ dĩ
sed assumptioͫ humilitatis hoc ꝓficit. Nam hancgłam postulat:
quã ante constitutionẽ mundi apud dm̃ habuit. Respondentes¬
quoq stultissimis eoꝵ ꝓfessionib usq ad ignoratȩ horȩ descendimꝰ
id ad contumeliã diuinitetis unigenitȩ non ꝑtineret qi̾ natura nonferret
ut eũ natiuitas retro ageret ad innascibilitatis ininitiabilẽ substitutionẽ
potestatis suȩ. patre mom̃tũ definiendi adhuc diei ad demonstrationẽ
auctorititis innascibilis reseruante. neq in eo infirmitattẽ intelligi pos¬
se naturȩ inquantũ in esset exnatiuitate naturȩ quantũ implere

Expanded text:
nomen ejus est , quod est nobiscum Deus: ut non defectio Dei ad hominem sit, sed hominomen ejus est , quod est nobiscum Deus: ut non defectio Dei ad hominem sit, sed hominis profectus ad Deum sit . Vel cum glorificari se rogat, non utique naturae Dei, sed assumptioni humilitatis hoc proficit. Nam hanc gloriam postulat, quam ante constitutionem mundi apud Deum habuit. 8. Quid destultissimis eorum professionibus, usque ad ignoratae horae descendimus id ad contumeliam divinitatis unigenitae non pertineret; quia natura non ferret, ut eum nativitas retroageret ad innascibilitatis ininitiabilem substitutionem, potestati suae Patre momentum definiendi adhuc diei ad demonstrationem auctoritatis innascibilis reservante: neque in eo infirmam intelligi posse naturam, in qua tantum inesset ex nativitate naturae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mã usq ad eo in differentis potestatis & generis : ut in eoneq opus nec sermonec
uisus alienus a patre sit. sed naturalit̃ inse habeat auctoris sui imago naturã :
Pernaturalẽ quoq imaginẽ suã auctor & oꝑatus & uisus et locutus sit: atq
hanc quidẽ & in tẽporalẽ & inenarrabilẽ etomnẽ humanȩ intelligentiȩ
sensum excedentẽ unigentti generationẽ p̃dicantes: nati quoq in homi¬
nẽ expartu uirginis deisa cramentũ docuimus demonstrantes scđmdis¬
pensationẽ carnis assumptae tum cumse exformadei euacuans formã
serui accepit. infirmitatẽ habitus humani dĩ non infirmasse naturã sed
salua diuinitatis in homine uirtute adquisitã esse dĩ ad hominẽ potes¬
tatẽ. Namq cũ in homine ds̃ natus sit : non idcirco natus. ẽ. ne non ds̃ ma¬
neret. sed ut manente dõ homo natus indm̃ sit. Nam &emmanuhel

Expanded text:
mam usque adeo indifferentis potestatis et generis, ut in eo nec opus, nec sermo, nec mam usque adeo indifferentis potestatis et generis, ut in eo nec opus, nec sermo, nec visus alienus a Patre sit: sed cum naturaliter in se habeat auctoris sui imago naturam, per naturalem quoque imaginem hanc quidem et intemporalem, et inenarrabilem, et omnem humanae intelligentiae sensum excedentem Unigeniti generationem praedicantes, nati quoque in hominem ex partu Virginis Dei sacramentum docuimus: demonstrantes secundum 325 dispensationem carnis assumptae, tum cum se ex forma Dei evacuans formam servi accepit, infirmitatem habitus humani Dei non infirmasse naturam, sed salva divinitatis in homine virtute acquisitam esse Dei ad hominem potestatem. Namque cum in hominem Deus natus sit; non idcirco natus est, ne non Deus maneret, sed ut manente Deo homo natus in Deum sit. Nam et Emmanuel
Abbreviated transcription (Latin):
nissi q qđ ita cȩperit ego ad diuinitttis suȩ uero demonstrationẽ sub iecerit
& pat̾ : tunquam huius hominis sui pat̃ esset. ex duob uero consistens. homi¬
ne scilicet & dõ. dese locutus sit unũ sumus. Sedmatiuitatẽ subsistentem
dm̃. neq ex in nascibilitate in nascibili coȩqualẽ : sed exgeneratione uni¬
geniti non disparẽ. neq unũ eos. eẽ. ex geminatis nominib. unionis. sedex
natiuitate naturȩ. neq duos deos exdiuersitate generis infide esse : neq
rursum singularẽ dm̃ ubi sacram̃tũ de iunigeniti dĩ est confttendũ. Sed in
patre significari atq esse filiũ dũ in eo & natura patris & nom̃. ẽ: infilio uero
patrẽ intelligi ac manere. dũfilius neq dici potest nisi expatre neq ẽẽ. uiuen¬
tis quoq naturȩ essẽ uiuentẽ imaginẽ . & consignatã naturalit̃ dĩ indõ for¬

Expanded text:
nis id quod ita coeperit, Ego, ad divinitatis suae vero demonstrationem subjecerit, nis id quod ita coeperit, Ego, ad divinitatis suae vero demonstrationem subjecerit, et Pater, tamquam hujus hominis sui pater esset; ex duobus vero consistens, homine scilicet et Deo, de se locutus sit, unum sumus. 6. Quid hactenus Deum: neque ex innascibilitate Innascibili coaequalem, sed ex generatione Unigeniti non disparem: neque unum eos esse ex geminatis nominibus unionis, sed ex nativitate naturae: neque duos deos per diversitatem generis in fide esse, neque rursum singularem quia solum Deum, ubi sacramentum Dei unigeniti est confitendum; sed in Patre significari atque esse Filium, dum in eo et natura Patris et nomen est, in Filio vero Patrem intelligi ac manere, dum filius neque dici potest nisi ex patre, neque esse: viventis quoque naturae esse viventem imaginem, et consignatam naturaliter Dei in Deo for
Abbreviated transcription (Latin):
sincerȩ ut arbitor fider & in contaminate ueritatis ꝓfessionẽ tenentes: quã quã
scđm humanȩ naturȩ consuetudinẽ nullus sermo nonsit obnoxius contradi-¬
ctioni. eam tam̃nos arbitror totius responsionis nrȩ̃ moderatos. eẽ. rationẽ:
ut contradicere quisquã nisi cũ impietatis ꝓfessione nom possit: Eorũ enim
sed irreligiositit tẽ necesse sit confiteri. Eam quoq nunc scđm scĩ spiritus donũ¬
tẽ perauimus totius fidei demonstrationẽ: ut ne in ea quidẽ mentiri saltim
aduersum nos criminis possint. Solent enĩ ita de nobis implere aures igno¬
rantiũ : ut nos asserant negare natiuittitẽ cũ unitatẽ diuinitatis p̃dicamꝰ
& dicant solitariũ anobis ꝑ hoc ego & pat̾ unũ sumus significari dm̃ ut in¬
nascibilis ds̃ descendens in uirginẽ homo natussit : Quia dis pensationẽ car¬

Expanded text:
dei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam dei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam secundum humanae naturae consuetudinem nullus sermo non sit obnoxius contradictioni, eam tamen nos arbitror totius responsionis nostrae moderatos esse rationem, ut contradicere quisquam nisi cum impietatis professione non possit. Eorum enim sed irreligiositatem necesse sit confiteri. Eam quoque nunc, secundum sancti Spiritus donutemperavimus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere aures ignorantium, ut nos asserant negare nativitatem, cum unitatem divinitatis praedicamus: et dicant solitarium a nobis per hoc, Ego et Patrem unum sumus , significari Deum: ut innascibilis Deus descendens in Virginem homo natus sit, qui ad dispensationem car
Abbreviated transcription (Latin):
ra exdõ ꝑnatiuitatẽ sit abnegantes: Hoc alienatis ab auditu ueritatis & conuer-¬
scđm desideria sua magistros sana doctrina exuletur: nontam̃ ascĩs quibusq
p̃dicationis ueritas exulari poterit : Loquimur enĩ exules ꝑ hos libros. et
monens tẽpore. ut cũ auditus ueritatis impatiens dep̃henditur. et scđm desideria
coaceruati magistri repperiuntur. iam detẽpore ñ ambigatur. sedi
co exulari exulantib sanȩ fidei p̃dicatorib ueritas intelligatur. Ac de tẽporib
ñ querimur quin etiã gaudemus ql iniquitas se ꝑ hoc exilii nrĩ tẽpus ostende¬
rit : quo ueritatis impatiens. sanȩ doc trinae p̃dicatores. ut scđm desideria sua
coaceruet sibi magistros. relegat. exilio nr̃o lȩtantes: & exultantes in dnõ consti¬
sse in nobis plenitudinẽ apostolicȩ ꝓphetiȩ. Superiorib igitur¬

Expanded text:
ra ex Deo per nativitatem sit, abnegantes. Hoc alienatis ab auditu veritatis, et converra ex Deo per nativitatem sit, abnegantes. Hoc alienatis ab auditu veritatis, et conversecundum desideria sua magistros, sana doctrina exsulet; non tamen a sanctis quibusque praedicationis veritas exsulabit. Loquemur enim exsules per hos libros, et monens tempore: ut cum auditus veritatis impatiens deprehenditur, et secundum desideria humana coacervati magistri reperiuntur, jam de tempore non ambigatur; sed in eo coexsulare, exsultantibus sanae fidei praedicatoribus, veritas intelligatur. Ac de temporibus non queremur: quin etiam gaudebimus, quia iniquitas se per hoc exsilii nostri tempus ostenderit, quo veritatis impatiens sanae doctrinae praedicatores, ut secundum desideria sua coacervet sibi magistros, relegat: exsilio nostro laetantes et exsultantes in Domino, constitisse in nobis plenitudinem apostolicae prophetiae. 5. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis dũ ꝑaudiendi impatientẽ oblectationẽ sub nouella desiderii sui p̃dicatione
scalpuntur: ipi penitus ab auditu ueritatis alieni totosse fabulis destinant ut
bis quȩ loquantur ueriattis spetiẽ ad quirant. dũ quȩ uera sunt & loqui & audin
non possunt. Incidimꝰ plane. in hoc ꝓphȩtiȩ aplicȩ molestissimũ tẽpus Conqui
sitis enĩ nunc creaturȩ potius quãdĩ p̃dicandi magistris. desideriis humanis
potius quã sanȩ fidei doetrinis studetur: & eo usq eos prurigo auriũ adea quȩ deside-¬
rant audienda excitauit. ut coaceruatis doctorib solahȩc nunc interim p̃dicatio
polleat. ꝑ quã unigenitus ds̃ a potestate & ueritate dĩpatris aut alienus aut alte¬¬
rius generis ds̃sit in fide nr̃a aut ds̃ nonsit. mortifera ex utroq impietatis ꝓfessi-¬
one aut duos deos subdiuersitate diuinitatis loquentes. aut dm̃ om̃ino cui natu¬

Expanded text:
tis, dum per audiendi impatientem oblectationem sub novella desiderii sui praedicatione tis, dum per audiendi impatientem oblectationem sub novella desiderii sui praedicatione scalpuntur, ipsi penitus ab auditu veritatis alieni, totos se fabulis destinant: ut his, quae loquantur, veritatis speciem acquirant, dum quae vera sunt et loqui et audire non posssitis enim nunc creaturae potius quam Dei praedicandi magistris, desideriis humanis potius quam sanae fidei doctrinis studetur: et eo 323 usque eos prurigo aurium ad ea quae desiderant audienda excitavit, ut coacervatis doctoribus sola haec nunc interim praedicatio polleat, per quam unigenitus Deus a potestate et veritate Dei patris alienus, aut alterius generis Deus sit in fide nostra, aut Deus non sit: mortifera ex utroque impietatis professione, aut duos deos sub diversitate divinitatis eloquentes, aut Deum omnino, cui natu
Abbreviated transcription (Latin):
feste dicit: qr̾ innouissimis tẽporib recedent quidam a fide at tendentes
spiritib seductorib: doc trinis demonioꝵ inhypo chrisim̃datiũ loquentes
Quȩ enĩ doctrinȩ ꝓfessio. ẽ. placita magis quã docenda conquirere. aut quȩ
doc trinȩ religio.ẽ. non docenda desiderare sed desideratis coaueruare doc¬
trinã. Sedhȩc seducentiũ spĩium in centira sup peditant: & simula¬
tȩ religionis falsiloquia confirmant. sequitur ȩnĩ fidei defectionem
hypochrisis mendax : ut sit uł in uerbis pietas. quã amiserit conscientia.
Et ip̾am quidẽ simulatã pietatẽ om̃i uerboꝵ mendatio impiam readdunt. falsȩ
doctrinȩ institutis corrũpentes scitatẽ fidei : dũ scđm desideria studioꝵ potius
quã scđm euangelicã fidẽ coaceruata doctrina. ẽ Auribus enĩ prurigine in eita-¬

Expanded text:
feste dicit, quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentesfeste dicit, quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes seductoribus, doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquiorum . Qui enim doctrinae profectus est, placita magis quam docenda conquirere? Aut quae doctrinae religio est, non docenda desiderare, sed desideratis coacervare doctrinam? Sed haec seducentium spirituum incentiva suppeditant, et simulatae religionis falsiloquia confirmant. Sequitur enim fidei defectionem hypocrisis mendax, ut sit vel in verbis pietas, quam amiserit conscientia. Et ipsam quidem simulatam pietatem omni verborum mendacio impiam reddunt, falsae doctrinae institutis corrumpentes sanctitatem fidei: dum secundum desideria studiorum potius, quam secundum evangelicam fidem, coacervata doctrina est. Auribus enim prurigine incita
Abbreviated transcription (Latin):
Harũ itaq uitiosarũ uoluntatũ non ignarꝰ apłs: int̾ multa contestandȩ fidei et p̃-¬
dicandi uerbi p̃cepta ad timotheũ scribent ait. Erit tẽpus cũ sanã doctrinã non
sustinebunt : sed ad sua desideria coaceruabunt sibi magistros prurientes
aurib & aueritate quidẽ auditũ auertentes. ad fabulas autẽ conuertentur:
Ubi enĩ ꝑ impietatis studiũ extra sanȩ doc trinȩ patientiẽ erunt: tunc his
quiȩ desiderant coaceruabunt magistros. aptit scilicet cupiditatib suis doc trina¬
rũ instituta cumulantes. neq doceri se desiderantes. sed doctores adid quod desiderant
congregantes. ut cumulus ipse conquisitoris. & coaceruatoꝵ magistroꝵ ȩstuantium
desiderioꝵ satis faciat doctrinis Et hic tam stultȩ irreligiositatis furor. quo
tandem in sp̃u sanã doc trinã non sustinens corruptit desiderabit : Siignorat :
ab eodẽ. apło adhunc eundẽ timotheum scribentẽ cognoscat. Sp̃s. aut̃ mani¬

Expanded text:
Harum itaque vitiosarum voluntatum non ignarus Apostolus, inter multa contestandae fidei et praedicandi verbi praecepta, ad Timotheum scribens ait, Erit tempus cum sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi magistros prurientes aures: et a veritate quidem auditum avertent, ad fabulas autem convertentur . Ubi enim per impietatis studium extra sanae doctrinae patientiam erunt, tunc his quae desiderant coacervabunt magistros, apta scilicet cupiditatibus suis doctrinarum instituta cumulantes, neque doceri se desiderantes, sed doctores ad id quod desiderant congregantes: ut cumulus ipse conquisitorum et coacervatorum magistrorum, aestuantium desideriorum satisfaciat doctrinis. Et hic tantus stultae irreligiositatis furor quo tamdem spiritu, sanam doctrinam non sustinens, corruptam desiderabit, si ignorat; ab eodem Apostolo ad hunc eumdem Timotheum scribente cognoscat: Spiritus autem mani
Abbreviated transcription (Latin):
nos renati. hodie saluator mũ
ꝑ matrem nascendi tempus as¬
pit: qui de patre natiuitati ñ
ibet tempus. hodie ꝑ hominem
lius dei ingssus est mundum:
iris mani ante hoĩem factus ẽ
nundus. Hodie habitator celi ue¬
ut ad tras: ut t̾rarum incolas enio¬
in scĩs suis. Si mn scĩs sius mira¬
bilis deus. quomͦ non in se ipio mi¬
rabilis: Si mirabilis in ioh̾e. quem
naici de patre senissimo. et matre
sterili precepit. qͣnto magis in se est
mirabilis. qui ut nr̃e conditionem
carnis indueret. nouum iurgmi
et conceptũ delit et partum: n¬

Expanded text:
nos renati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habet tempus. Hodie per hominem Filius Dei ingressus est mundum, cujus manu ante hominem factus est mundus. Hodie habitator coeli venit ad terras, qui terrarum incolas evocanctis suis . Si in sanctis suis mirabilis Deus, quomodo non in se ipso mirabilis? Si mirabilis in Joanne, quem nasci de Patre senissimo et sterili de matre praecepit, quanto magis in se est mirabilis, qui, ut nostrae conditionis carnem indueret, novum virgini et conceptum dedit et partum.
Abbreviated transcription (Latin):
Soletis enĩ tẽpora desolis ac lunȩ creatione numerare.: qr seriptu dehisst
angustis. diuina & infinita concludis: nescit paulus in xp̃o nisi tẽpoꝵ
ȩterntatẽ: non post aliquid se eẽ sapientia sed ante om̃ia loquitu: tecũ
a sole ac luna tẽpora instituta sunt xpm̃ autẽ. dauid ante solẽ ꝑmanere
significat : dicens Ante solẽ nom̃ eius : & ne res dĩ mundi istus origine
inchoatis arbitrareris : idẽ dixit : & ante lunã & generationẽ gene¬
rationũ: despitiuntur hic tẽpora atantis uiris & prophetiȩ spũ di¬
gnis: & nihil sensui humano relinquitur. in quose ante natiuitatẽ
quȩ tẽpora ȩt̾na excedit extendat. Sedadhunc modũ tantũ habeat

Expanded text:
Soletis enim tempora de solis ac lunae creatione numerare, quia scriptum de his sit: Soletis enim tempora de solis ac lunae creatione numerare, quia scriptum de his sit: angustis divina et infinita concludis? Nescit Paulus in Christo nisi temporum aeternitatem. Non post aliquid se esse Sapientia, sed ante omnia loquitur. Tecum a sole ac luna tempora instituta sunt: Christum autem David ante solem permanere significat dicens: Ante solem nomen ejus . Et ne res Dei mundi istius origine inchoatas arbitrareris, idem ait: Et ante lunam generationes generationum . Despiciuntur hic tempora a tantis viris et prophetiae spiritu dignis: et nihil sensui humano relinquitur, in quo se ante nativitatem, quae tempora aeterna excedit, extendat: sed hunc modum tantum habeat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nihil quicquã nomina istadit natura ꝑmittit. Aut enĩ non
semꝑ pat̾ sinon semꝑ & filius: Aut si semꝑ pat̾. semꝑ & filius. qr¬
natiuitas quantũ filio tẽporis nesemꝑ filius fuerit ab negabitur
tantũ patri de est nepat̾ semꝑsit. Ut licet semꝑ ds̃ non tamen et
tis extendit. ut non filio tẽpora natiuitatis sed patri generationẽ
ascribat. q generationis modus. intra natiuitatis sit tẽpora con
dẽ sed non semꝑ patrẽ consiteri. Quod si ita sentire te piũ ẽ: paulũ
impietatis necesse ẽ. filiũ ante tempora ęt̾na eẽ dicentẽ condẽ nss.
etiam ipsam testantẽ dese sapientiã quod ante scła fundata sĩt
criminerisquȩ patri aderat. Tum cũ cęlũ p̃pararet: sedtu ut deo
in itiũ tribuas quo pater est: prius tẽporis in itiũ decerNe
quo cepta sint: quȩ sicepta sunt : m̃dax ẽ. apłs qui easit ꝓfessus ȩt na:

Expanded text:
enim nihil quidquam nomina ista, aut natura permittit. Aut enim non enim nihil quidquam nomina ista, aut natura permittit. Aut enim non semper Pater, si non semper et Filius; aut si semper Pater, semper et Filius: quia quantum Filio temporis, ne semper filius fuerit, abnegabitur; tantum Patri deest, ne pater semper sit: ut licet semper Deus, non tamen 427 et tis extendit, ut non Filio tempora nativitatis, sed Patri generationem adscribat: quia generationis modus intra nativitatis sit tempora consquidem, sed non semper patrem confiteri? Quod si ita sentire te pium est, Paulum impietatis necesse est, Filium ante tempora aeterna esse dicentem , condemnes: etiam ipsam testantem de se Sapientiam, quod ante saecula fundata sit, crimineris: quae Patri aderat tum, cum coelum praepararet. Sed tu, ut Deo initium tribuas quo pater est, prius temporibus initium decerne quo coepta erunt: quae si coepta sunt, mendax est Apostolus, qui ea sit professus aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
antequã nascteur uel fuisse uł non fuisse non sub iacet. ql sensum
nihil aliud quã ante tẽpora ȩterna natũ esse ante semꝑ uenit. Natꝰ
itaq est & semꝑ ẽ: qui nihil aliud dese patitur intelligi & dici posse nisi
natũ. Nam cũ anterior ipso tẽpore sensuũ ẽ. quia ante sensum tẽpus
tẽpoꝵ ȩt̃noꝵ. qđ ẽ tẽporis id ẽ non fuisse consumit: & natiuitas qđ suum
non ẽ id ẽ antequã nascitur esse non patitur. Quod si aut. eẽ. aut non
sse sensui sub iacebit: iã natiuitas ipsa post tẽpus ẽ. q qui
ẽ. necesse ẽ cęperit eẽ. postaliquid inis igitur & fider & sermonis
et sensus ẽ. dnm̃ iħm et natũ eẽ. & semꝑ esse : qr siquid defilio mens
retro acta scrutabitur. nihil aliud scrutantis sensui quã natũ esse
& filio debitũ ẽ ꝑ natiuitatẽ semꝑ esse. Matiuitas aut̃. nihil aliud
quã patrẽ. Neq pater aliud quã natiuitatẽ enuntiauit. Mediũ

Expanded text:
ante quam nascitur vel fuisse vel non fuisse, non subjacet: quia sensum ante quam nascitur vel fuisse vel non fuisse, non subjacet: quia sensum nihil aliud, quam ante tempora aeterna natum esse, semper antevenit. Natus itaque est, et semper est: qui nihil aliud de se patitur intelligi et dici posse, nisi natum. Nam cum anterior ipso tempore sensuum est, quia ante sensum tempus temporum aeternorum quod est temporis, id est, non fuisse, consumit: et nativitas quod suum non est, id est, ante quam nascitur esse, non patitur. Quod si aut esse aut non fuisse sensui subjacebit, jam nativitas ipsa post tempus est: qui. -- Finis igitur et fidei et sermonis et sensus est, Dominum Jesum et natum esse, et semper esse: quia si quid de Filio mens retroacta scrutabitur, nihil aliud scrutantis sensui, quam natum esseet Filio debitum est per nativitatem semper esse. Nativitas autem nihil aliud quam patrem, neque pater aliud quam nativitatem enuntiabit. Medium