comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Intertia decima mansione quatuo catur
sepulcra concupiscentie populus fasti¬
diens cȩlestempanem. carnes egrptias
desiderauit . multosque subito uorauit
incendium ł quibus edocemur ut qui con¬
uersationem reliquimus scłi et egr̃ptias
ollas. idẽ carnalium desi deriorum fer¬
uores contempsimus non debere murmu¬
rare contracaelestem panem nec uiru
nium : sed simpliem man nȩ crbũ idẽ pu¬
ram caelestẽq: uitam querere. Alio qui
si post perceptum angelicũ manna quȩ ẽ
celestis uita siuedoctrina . rursus carnes
aegrptias quac sunt carnales huius sdi
uoluptates et concupis centiȩ pristinorum
morum uoluerimus appeteres uorabun¬
tur nausia et statim dñi igne tor quebi¬
mur Desiderium quoq: nrm uertitur
intumulos : ut simus sepulcra de albata
quae foris parent hominibus speciosa. in¬
tus aut̃ plena sunt os sibus mortuorum

Expanded text:
Tertia decima mansio est in sepulcris concupiscentiae, ubi populus fastidiens coelestem panem, carnes Aegyptias desideravit, multosque subitum voravit incendium, ex quibus edocemur, ut qui conversationem relinquimus saeculi et Aegyptias ollas, id est, carnalium desideriorum fervores contempsimus, non debere murmurare contra coelestem panem, nec virulnium, sed simplicem manna cibum, id est, puram coelestemque vitam ferre: alioquin si post percepta angelica manna, quae est coelestis vita, sive doctrina, rursus carnes Aegyptias, quae sunt carnales hujus saeculi voluptates, et concupiscentias pristinorum morum voluerimus appetere, vorabimur nausea, et statim Domini igne torquebimur, desideriumque nostrum vertetur in tumulos, ut simus sepulcra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut supra dixerat eos qui haberent uestẽ
uitȩ bonȩ non recipiendos propter dog¬
matum nequitiam : itanunc econtrario
asserit nebis quidem ac commodanda
fidem. qui compolleant in tegritate fi¬
deitur piter uiuant et doctrine in tegri¬
tatem malis operibus destruant: Vtrũ¬
q enĩ di seruis neces sarium est : ut eto¬
pus sermone et sermoo peribus cõpbet᷑
huic sententiat potest illud uidericon¬
trarium : nemopotest dicere dñsilis xp̃s
nisi in spũ scõ : Sed moris est scripturarũ
dicta pro factis accipere : ut statim in con¬
sequentibus approbatur. refuta rieos
qui iactant si neo peribus scientiam dñi.
et audiunt a saluatore. Receditea meo
perarii iniquitatis nesciouos. Et a posto¬
lus in hunc sensum loquitur. Confitent᷑
sedm̃ scire. factis aut̃ nega nt

Expanded text:
sicut supra dixerat, eos qui haberent vestem bonae vitae non recipiendos propter dogmatum nequitiam, ita nunc e contrario asserit, ne his quidem accommodandam fidem, qui cum polleant integritate fidei turpiter vivant, et doctrinae integritatem malis operibus destruant. Utrumque enim Dei servis necessarium est, ut et opus sermone, et sermo operibus comprobetur, huic sententiae potest illud videri contrarium: Nemo potest dicere Dominus Jesus nisi in Spiritu sancto. Sed moris est Scripturarum dicta pro factis accipere, ut statim in consequentibus approbatur, refutari eos qui jactant sive operibus scientiam Domini, et audiant a Salvatore: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos. Et Apostolus hunc sensum loquitur: Confitentur se Dominum scire, factis autem negant
Abbreviated transcription (Latin):
adoptionis accepimus : ergo filusumus
Quod si filii sumus : sine dubio ethere¬
des Mercedem nãq: seruus ex pec¬
tat hereditatem filius sperat. Etrur¬
sus aliud addidit conclusionis augmen¬
tũ Hȩre des quidẽ aitdi: cohe redes
aut̃ xp̃i heresquis efficiturdĩ: cũ
q: dĩ sunt meretur accipere Idest in¬
corruptionis et in mortalitatis gloriã
thesauros sapientiȩ et scientiȩ recondi
uerit corpus humilitatis nr̃ȩ. confor¬
mecorpori claritatis suȩ Sed et cum
illud adipisci meruerit. quod dixit ip¬
sesaluator : pater uolo ut ubiego sum
et isti sint mecũ łst prȩterea et illa dig¬
nitas. cohȩredũ xp̃i : quod pater quidẽ
omne iudicium dedit filio. Sed et filius
dicit ad co eredessuos. Sedebitis et uos
super duo decimthronos : iudicantes
duodecimtribus isrł. Et hoc modo co¬
bȩredessuos xp̃s. non solũ in patẽ here¬

Expanded text:
adoptionis accepimus, ergo filii sumus. adoptionis accepimus, ergo filii sumus. Quod si filii sumus, sine dubio et haeredes, mercedem namque servus exspectat, haereditatem filius sperat. Et rursus alius addidit conclusionis augmentum: Haeredes quidem, ait, Dei, cohaeredes autem Christi. Haeres quis efficitur Dei, cum quae Dei sunt meretur accipere, id est, incorruptionis, et immortalitatis gloriam, thesauros sapientiae et scientiae reconditverit corpus humilitatis nostrae, conforme corpori claritatis suae, sed et cum illud adipisci meruit, quod dixit ipse Salvator: Pater, volo ut ubi ego sum, et isti sint mecum . Est praeterea et illa dignitas cohaeredum Christi, quod pater quidem omne judicium dedit filio, sed et filius dicit ad cohaeredes suos: Sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel, et hoc modo haeredes suos Christus non solum in pa
Abbreviated transcription (Latin):
romani in ad optionemfiliorum uocati
estis: non sicut uidȩi qui subditilegis im¬
perio inseruitute tenebantur quod
uero addidit. abba pater : patriȩ lingue
uocabulum id ipsũ iterauit. uelut sidi¬
sisset pater paterIdemnamq: abba
quodet pater significat. Sed abba he¬
breum est: pater grecũ ẽ et latinũ
Vtergo utrũq: populũ in eum creditu¬
rũ. ab utroq: eũ in uocandũ eẽ doceret:
utrãq: linguã apls posuit. ut abba illi
qui deisrahelitico populo. nos paterda¬
maremus. quidegentibus ad fidem
FIVIIuĩ Ipseergo sp̃s adoptionis. per
quem in filium quis ad optatur. reddit
testimonium. et confirmat sp̃m̃ prm̃.
quia sumus filii dĩ. postea quamab spũ
seruitutis in ad optionis spm̃ uenerimus:
cumiam nihil timoris. nihil propter
metum poenȩgerimus. sed propter
amorem patris. cuncta ꝑficimus
SIAT FILII ET HEREDES HEREDES
Post hacc iam ex consequentib syl¬
logis mũ nectit apostolus: et dicit Si spm̃

Expanded text:
Romani in adoptionem filiorum vocati Romani in adoptionem filiorum vocati estis, non sicut Judaei, qui subditi legis imperio, in servitute tenebantur. Quod vero addidit: Abba pater, patriae linguae vocabulum, idipsum iteravit, velut si dixisset: pater pater, idem namque Abba quod et pater significat, sed Abba Hebraeum, pater Graecum est et Latinum. Ut ergo utrumque populum in eum crediturum, ab utroque eum invocandum esse doceret, utramque linguam Apostolus posuit, ut Abba illi, qui de Israelitico populo, nos pater clamaremus, qui de gentibus ad fidem etc. Ipse ergo spiritus adoptionis, per quem in filium quis adoptatur, reddit testimonium et confirmat spiritum nostrum, quia sumus filii Dei. Posteaquam a spiritu servitutis in adoptionis spiritum venerimus, cum jam nihil timoris inest, nihil propter metum poenae gerimus, sed propter amorem Patris cuncta perficimus. Si autem filii et haeredes, haeredes Post haec jam ex consequentibus syllogismum nectit Apostolus et dicit: Si spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
unus tamenest natura filius. et unigeni¬
tus depatre. perque mom̃s filii appellant᷑ :
ita et sp̃s multi quidem sunt. sed unus ẽ ꝗ
uere ex ipsodõ ꝓceditꝰ. et ceteris omnibus.
uocabuli acscĩ ficationis suae gratiam do¬
nat NONENIACCEPISTIS SPMSER¬
UITUTIS ITERŨ INTIMORE Iud aei
ac ceperunt spm̃ : qui illos ad seruitu¬
tem cogeret pertimorem. Ti mereenim
seruoru mest : diligerefiliorum Sicitt
scriptum est Seruus dñmsuũ timebit:
et filius diliget patrem suum. Iluergo qui
operari caritatis uoluntateno lebant :
timoris nenes sitate cogantur. Nos ue¬
ro om̃a uoluntariȩ operemur : ut filios
nos esse probemus. Quitimore penȩ
non amore iustitiȩ opus legis facit : ꝓ¬
ue lit non esse non estamicus : sed potius
inimicus. Neo mundatur o pere: qui
immundus est uoluntate. SEDAC CE¬
PISTIS SPM ADOPTIONIS ELIORŨ
IN QUOCLA MAMUS ABBAPATER
Quiuocat patrem: filium seesse ꝓfitetur
Debet ergo patriinmoribus filius inueni
pato maiori poene sub iaceat. ltẽ uos

Expanded text:
unus tamen est natura filius et unigenitus de patre, per quem omnes filii appellantur. Ita et spiritus multi quidem sunt, sed unus est, qui vere ex ipso Deo procedit, et caeteris omnibus vocabulis ac sanctificationis suae gratiam donat. Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Judaei acceperunt spiritum, qui nullos ad servitutem cogeret per timorem. Timere enim servorum est, diligere filiorum. Sicut scriptum est: Servus dominum suum timebit, et filius diliget patrem suum. Illi ergo qui operari charitatis voluntate nolebant, timoris necessitate cogantur, nos vero omnia voluntarie operemur, ut filios nos esse probemur. Qui timore poenae, non amore justitiae opus legis facit, velit non esse, non est amicus, sed potius inimicus; nec mundatur opere, qui immundus est voluntate. Sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum in quo clamamus Abba pater. Qui vocat patrem, filium se esse profitetur, debet ergo patri in moribus filius similispato majori poenae subjaceat, item vos
Abbreviated transcription (Latin):
Alio qui modo praerogat misericordiam:
credentibus remissionẽ peccatorũ : noluit
cum eis ec depraeteritis actis habereratio¬
nem. Remis sio peccatorum facit arbo¬
res bonas. Distulit securem : et dedit se
dicens Iam securis : ad radicem arborum
posita est Omis arbor quȩ non facit frue¬
tumbonũ : excidecur et inig nẽ mittetur
Quia unus quisq: peruersus paratã citius
ge hennae concremationem inuenit : qui.
hic bonioperis frus tum facere contemint¬

Expanded text:
ari? Sed venit praerogare misericordiam, credentibus remissionem peccatorum, noluit cum eis et de praeteritis chartis habere rationem. Dedit remissionem peccatorum, fecit arbores bonas. Distulit securim, dedit secdicens: Jam securis ad radicem arborum posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, exciQuia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic boni operis fructum facere contemn
Abbreviated transcription (Latin):
Et deomnibus quidem intel legi potest.
qui aliud habitu ac sermone promit¬
tunt. aliuł operedemonstrant. Sed spe¬
cialiter dehereticis intellegendum:
quia uidentur continentia. castitate.
ie iunio quasi quadã pietatis seueste
circumdari. intrinsecus uero haben¬
tes animã uenenatã. simpliciortẽ fra¬
trum corda decipiunt. Ex fructib
ergo animȩ quibiis in nocentiam ad
ru in amtrahunt : lugis rapacibus com.¬
parantur: APRUCTIBUSEORṼ COG¬
NOSCETISEOS Dixit enĩ dñs ad quos¬
dam. qui ouium uestitu se induunt.
intus sunt lupira paces. Et nefortefra¬
gilitas humana dinoscere nom possed lupũ
sub ouinapelle : ait. Ex fructibus eorum:
cognoscetis eos Quaerimus fructum
caritatis : in uenimus spinas dissensionis
Exfructibus eorum: cognoscetis eos. Qui
sunt fructus : quibus bonimaliue dinos¬
cuntur: A postolus ostendit: dicens
Manifesta aut̃ sunt : opera carnis Quȩ
sunt fornicatio inmunditia. luxuria.

Expanded text:
Et de omnibus quidem intelligi potest, qui aliud habitu ac sermone promittunt, aliud opere demonstrant, sed specialiter de haereticis intelligendum, quia videntur continentia, castitate, jejunio, quasi quadam pietatis se veste circumdari, intrinsecus vero, habentes animum venenatum, simpliciora fratrum corda decipiunt. Ex fructibus ergo animae, quibus innocentiam ad ruinam trahunt, lupis rapacibus comparantur. A fructibus eorum cognoscetis. Dixit enim Dominus ad quosdam, qui ovium vestitu se induunt, intus sunt lupi rapaces, et ne forte fragilitas humana dignoscere non posset lupum sub ovina pelle, ait: Ex fructibus eorum cognoscetis eos. Quaerimus fructus charitatis, invenimus spinas dissensionis: Ex fructibus eorum cognoscetis eos. Qui sunt fructus, quibus boni malive dignoscuntur? Apostolus ostendit, dicens: Manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, luxu
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Terratua : spinas t tribulos
germinabittibi. Ficus uero et uua : dul¬
cedinem conuersationis nouae quam
dñs in nobis esurit et feruorum dilecti¬
onis qui letificat corhominis: Non aut̃
despinis uuas. neque de tribulis ficuscol¬
ligitus : qui a mens ad huc ueteris homi¬
nis consuetudi nede pressa. simulare
potest. sed fructus noui hominis ferre
non potest. SICOMIS AR BOR BONAERUC¬
TUS BONOS PACIT MALA M̃T ARBOR
PRUCTUS MALOS PACIT NON POTIET
ARBORBONA PRUCT̃ MALOS PACERE
NEQ ARBOR MALA FRUCTUS BONOS
PACERE Arbor est ipsa anima idest
ipse homo Pructus uero : opera hominis
Nonergo potest malus homo bona ope¬
rari : nec bonus mala Ergo si uult bo¬
naoperari: bonus primofiat. Prius enĩ
mutandus homo : ut opera mutentur
dienim manet homo. in eo quod malus ẽ
bona opera habere non potest: Sima¬
net in eo qđ bonus ẽ : mala opera habere
on h ar boris bonȩ : Mutacor et mutabitur ꝓ¬
opus Extir pacupiditatem : planta cari¬

Expanded text:
tum est: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi. Ficus vero et uva dulcedinem conversationis novae, quam Dominus in nobis esurit, et fervorem dilectionis, qui laetificat cor hominis. Non autem de spinis uvas neque de tribulis ficus colligitur, quia mensa adhuc veteris hominis consuetudine depressa simulare potest, sed fructus novi hominis ferre non potest. Sic omnis arbor bona fructus bonos facit, mala autem arbor fructus malos facit. Non potest arbor bona fructus malos facere, neque arbor mala fructus bonos facere. Arbor est ipsa anima, id est, ipse homo, fructus vero, opera hominis. Non ergo potest malus homo bona operari, nec bonus mala. Ergo si vult bona operari, bonus primo fiat. Prius enim mutandus homo, ut opera mutentur; si enim manet homo in eo quod malus est, et bona opera habere non potest, si manet in eo quod bonus est, mala opera habere  arboris bonae. Muta cor, et mutabitur opus. Exstirpa cupiditatem, planta chari
Abbreviated transcription (Latin):
rixe dissensiones here ses. inuidie. ho¬
micidiȩ hebriȩtates. commessationes:
et his similia Pructus enim spĩ est:
caritas. gaudium longanimitas. bo A¬
nitas. benignitas. mansuȩtudo. fides
modestia. continentia. castitas. et hissi¬
milia. in his etenim fructibus : qualis
sit unus quisq: cognoscitur homo
NŨ QUIDCOLUOUNT DESPINIS UUAS
AUT DETRIBULIS FICUS spinas reor
et tribulos : scłi curas et punctiones esseui¬
tiorum. Dequibus: peccati hominidis¬

Expanded text:
ses, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia. Fructus enim Spiritus est charitas, gaudium, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas, et his similia. In his etenim fructibus qualis sit unusquisque cognoscitur homo. Nunquid colligunt de spinis uvas aut de tribulis ficus? Spinas reor et tribulos saeculi curas, et punctiones esse vitiorum, de quibus peccanti homini di
Abbreviated transcription (Latin):
adõ : quominus gloriã quȩ ꝓmissa est conse¬
quantur eo quod ꝑfecta que in illis õ. caritas
foras omnẽ causam mortalistimoris expellat:
Quomodo ꝓ nobis sit ds̃ manifestũ est exlis
filiidĩ & hore des. & cohere des xp̃i. uł quod
primitias ips ac copimus & qđ ipse i ps̃ inter¬
pollat ꝓnobis. uł qđ omã nobis cooperantur

Expanded text:
a Deo, quo minus gloriam, quae promissa est, consea Deo, quo minus gloriam, quae promissa est, consequantur, eo quod perfecta, quae in illis est, charitas foras omnem causam mortalis timoris expellat Quomodo pro nobis sit Deus manifestum est ex his filii Dei, et haeredes et cohaeredes Christi, vel quod primitias spiritus accepimus, et quod ipse spiritus interpellat pro nobis, vel quod omnia nobis cooperantur
Abbreviated transcription (Latin):
is qui secundum propositũ bonum
L& bonã uoluntatẽ quã circadĩ cultũ
gerunt uocantur.: Ipsi sunt qui secundũ
ꝓpositũ uocatidicuntur : &isti sunt qui
uocati iistificantur &iustificate glorificap¬
tur: Illagloria in prȩsenti seculo dequa
apłs ait : Nos aut̃ omĩ reuelata facie gloriã
dnĩ speculantes eandem imaginẽ trans for¬
mamus agloria ingloriã & infuturo cũ cor¬
pus humilitatis nraẽ surg& inglori ami:
Quod uero superi ait. conformos fiori
imaginis filii eius. sic intellegitur: quia
sicut ille in mortale corpus habebimus: con¬
formes facti in hac parte. Non patris imagi¬
nis aut sps scĩ sed tantũ modo filii quia de
hoc fide sana accipitur. Verbũ caro factũ est
Potest & sic accipi. ut quẽ ad modũ nobis ille
mortalitate Itanos illiefficiamus in morta¬
litate conformes. QuIDERGO DICEMUS AO
HAEC SIDS̃ PRONOBIS QUIS CONTRASIOS
Uult ostendore quod nemoposit nocere ł
impedire eos qui diligentes dm̃ diliguntur

Expanded text:
is qui secundum propositum bonum et bonam voluntatem, quam circa Dei cultum gerit vocantur, ipsi sunt qui secundum propositum vocati dicuntur, et isti sunt qui vocati justificantur et justificati glorificantur. Illa gloria in praesenti saeculo, de qua Apostolus ait: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria ad gloriam in futuro cum corpus humilitatis nostrae surget in gloriam. Quod vero superius ait: Conformes fieri imaginis filii ejus sic intelligitur, quia sicut ille, immortale corpus habebimus, conformes facti in hac parte, non patris imaginis, aut spiritus sancti, sed tantummodo filii, quia de hoc fides sana accipitur: Verbum caro factum est. Potest et sic accipi, ut quemadmodum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conformes. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Vult ostendere, quod nemo possit nocere, vel impedire eos qui diligentes Deum diliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
QCMUS QMDILI GENTIBUS DM̃ OMTA
CQUO OPERATUR IHBONUM
INtantum enim omã cooperantur in
bonũ & collaudant hisqui diligunt dm̃.
natura dux eẽ ltineris adbonũ : HISQUI
SECVNDU PROPOSITŨ uoCATI ST̃ SC̃I
Idẽ secundum quod proposuit non exope¬
ribus legis nec legalibus sacrificuis. sed sola
fide & sanguinis sui offusione s aluare
quos presciorat credituros & quos gratisuo¬
cauit ad salutẽ multomagis glorificabit
operantos Nã auos Eaesciuit et lax¬
pestiuauit. Prȩ destinare non idemẽ
quod prȩsciro quia prȩscientia p̃dostina¬
tionẽ ratione p̃cedit : exã quos prȩseitbo¬
nos prȩdestinatione red ditboatos : Ergo
quos prȩuidit conformes xp̃i futuros inuita
uoluit atquȩ ꝓposuit ut fierent conformos
ingloria sicut dix̃ : qui configurauut cor¬
pas humilitatis nraẽ conforime corpori cla¬
ntatisuat Vt SITIPSEPRI MO GENITUS¬

Expanded text:
m diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. In tantum enim omnia cooperantur in bonum, et collaudant hi qui diligunt Deum,natura dux esse itineris ab bonum. His qui secundum propositum vocati sunt sancti. Id est, secundum quod proposuit, non ex operibus legis, nec legalibus sacrificiis, sed sola fide et sanguinis sui effusione, salvare quos praescierat credituros, et quos gratis vocavit ad salutem, multo magis glorificavit operantes. Nam quos praescivit et praedestinavit. Praedestinare non idem est quod praescire, quia praescientia praedestinationem ratione praecedit. Nam quos praescivit bonos praedestinatione, reddit beatos. Ergo quos praevidit conformes Christi futuros in vita, voluit atque proposuit, ut fierent conformes in gloria, sicut dixit: Qui configurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori claritatis suae . Ut sit ipse primo
Abbreviated transcription (Latin):
nouit . Soluere calcia mentũ nudaro ẽ. mẽ¬
bra q̃ ab ipso toguntur & pudũ uerbũ idõ
diuini sermonis euidentissime. Quis pote¬
rit speculando explicaro sermonẽ nuisi forte
aliquibus imaginibus explanare & hoc est
qđ ait Nonsũ dignius Idẽ non suffitio omã
xp̃ĩ adliquidũ sublato uerborũ uelaminȩ
reuelare mysteria. HAeC IΗ BETHΑHIΑ
PACTA SUNT TRANS IORDAHENUBIERAT
A iotiannes bastizanis. Bobania uillaẽ
in secundo ab helia mili ario in latore montis
oliuetiubi s aluator latarũ suscitauit
Bene prȩcursos dnĩ nr̃i inb&hania dicitur
baptixasse Nãb& hania domusoboe di¬
entiae Interpraatur. Vt demonstrara
ꝑ oboedienti ã fidei om̃s ad xpi baptisma
RI CVNCTORŨ FESTIUITATU Que
MULTORUM EXPOSITIONES CONGR¬

Expanded text:
re calceamentum nudare est membra, quae ab ipso teguntur, et nudum verbum, id est, divini sermonis evidentissime quis poterit speculando explicare sermonem, ni forte aliquibus imaginibus explicare, et hoc est quod dicit: Non sum dignus, id est, non sufficio omnia Christi ad liquidum, sublato verborum velamine, revelare mysteria. Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi Joannes baptizans. Bethania villa est in secundo ab Elia milliario, in latere montis Oliveti, ubi salvator Lazarum suscitavit. Bene praecursor Domini nostri in Bethania dicitur baptizasse, nam Bethania domus obedientiae interpretatur, ut demonstraret per obedientiam fidei omnes ad Christi baptisma Dominicarum festivitatumque multarum expositiones
Abbreviated transcription (Latin):
calciatus apparuit qui indiuinita te sua
morticina corrupti onis nraẽ as sũpsit sed hu¬
ius ipcarnationis mysteriũ humanus oculus
penetrare non sufficit. Corrigiaergo calci¬
amenti ẽ ligaturamysterii : Iohannesitaq
soluere corrigiam calciamenti eius. ñ ual&¬

Expanded text:
calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina corruptionis nostrae assumpsit, sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Corrigia ergo calceamenti est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non val
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ humanitat̃ : Vnde est & illud:
Prmogenitus ex mortuis ut sit ipse pra¬
matũ tenens exresur rectione mortuoꝵ
QUOS AUT̃ PAE DESTI NAUIT NOS &UO CAUIT
Non putemus quod prȩdestinatio um
nolentibus faciat : Vocando aut̃ uolentes
colligit non inuitos: Vocintur aut̃ ut ꝑ p̃di¬
cationẽ credant : Credentes aut̃ ꝑbaptis¬
mum iustificantur & porł modũ magre¬
ficantur idẽ glorificantur : Aut nunc in
uirtutibus gratiarũ : aut post inodũ inbe¬
atauenturi sȩculi resurrectione : Et euos
UOCAITNOS ETIUSTI FI CAUIT. QUOS

Expanded text:
secundum humanitatem, unde est et illud: Primogenitus ex mortuis, ut sit ipse primatum tenens ex resurrectione mortuorum. Quos autem praedestinavit hos et vocavit. Non putemus, quod praedestinatio vim nolentibus faciat. Vocando autem volentes colligit non invitos, vocantur autem ut per praedicationem credant. Credentes autem per baptismum justificantur, et postmodum magnificantur, id est, glorificantur, aut nunc in virtutibus gratiarum, aut postmodum in beata venturi saeculi resurrectione. Et quos vocavit hos et justificavit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
Sed gratias dõ quieruit nos si cut idem dic̃
in quo princeps huius mundi. hocẽ tenebra¬
rum harum pon habebat quicqua Quia
neque cũ peccato ds̃ uenerat : nec eius car¬
pẽ depeccati propagine uir gopepererit
et tamquã eidicetur Cur ergo morieris
si non habes peccatum cui debebatur mor¬
tis supplicium : continuo subiecit: SebVT
cognoscat mundus. QVIADILIGΟ EΑTR
EISICT MANDATŨ DEDIT MITI EATER
SCEACΙO Discumbensenĩ discũ bentibus
loquebatur. Eamus aut̃ dixit quonisiaa
illũ locũ undefuerat tradendus Est mor
titraditus qui nullũ habebat̃ meritu mor¬
tis: sed babebat ut moreretur mandatũ

Expanded text:
. Sed gratias Deo qui eruit nos, sicut idem dicit . Sed gratias Deo qui eruit nos, sicut idem dicit In quo princeps hujus mundi, hoc est, tenebrarum harum, non habebat quidquam: quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine virgo pepererat. Et tanquam ei diceretur: Cur ergo morieris, si non habes peccatum, cui debebatur mortis supplicium? continuo subjecit: Sed ut cognoscat mundus, quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi Paterhinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dixit; quo? nisi ad illum locum, unde fuerat tradendus. Est igitur morti traditus, qui nullum habebat meritum mortis: sed habebat ut moreretur. mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
rarumdĩ. Et quotiens cũq mundifigã.
in mala significatio nepanitur : non
ostendit nisi mundiistius amatores. et
nondĩ : Ab sit enĩ ut credamus principẽ
eẽ caeli et terre. et creatura rum omniũ:
Qn generaliter munđ apellantur : Iotus
ita que mundus seruit suo creatari: uon
deceptori : Redemtori : non interemptori
Itregitur dispensatio diuina. non inimi¬
ciuersutia subuertit᷑ : praeter homines
partis illius qui propria uo luntate non
neces sitate aliqua. sesubiciunt diabolo
Vndecta postolus ait : Non ẽ pobis colluc¬
tatio aduersus carpẽ et sangiunẽ. idẽ ad¬
uersus homines : sed ad uersus potestates
et rectores tenebrarum harũ. idẽ pec¬
catorũ quuinte nebris manent iniquita¬
tis quos rectores angelos esse desertores de¬
signat. Sed sunt qui pergratiamdi. non
propris meritis in deeruuntur: Dequib:
ait apostolus ł uistis aliquando te nebre
nunc aut̃ lux in dño: ut filii lucis ambulate

Expanded text:
rarum Dei, et quotiescunque mundi figura rarum Dei, et quotiescunque mundi figura in mala significatione ponitur, nihil ostendit nisi mundi istius amatores et non Dei. Absit enim ut credamus principem esse coeli et terrae, et creaturarum omnium quae generaliter mundi appellantur. Totus itaque mundus servit suo creatori, non deceptori, redemptori non interemptoriet regitur dispensatione divina, non inimici versutia subvertitur, praeter homines partis illius qui propria voluntate, non necessitate aliqua se subjiciunt diabolo. Unde et Apostolus ait: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, adversus homines, sed adversus potestates, et rectores tenebrarum harum , id est, peccatorum, qui in tenebris manent iniquitatis. Quos rectores, angelos 603 esse desertores designat. Sed sunt qui per gratiam Dei non propriis meritis inde eruuntur, de quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate
Abbreviated transcription (Latin):
illum et recedere a nobis. mutareatq in morta¬
lefacere qđ mortale suscepit ex nobis : et ad dexte¬
rã constituerepatris. ꝑ quod fuit interra pronobis:
Deinde: ipsedñsils sub iunxit: ETNUNCDIXIUO¬
BIS ERIUS QUAIAT. UT CŨ EACTŨ EUERIT
CRIPATIS Illudutiq dicit qđ factũ fuerit. qđ
eum post mortẽ uis erant uiuentem. et ad pa¬
trem ascendentem Poterant enĩ dubitare
si filius dĩ esset : cum eum uiderent moriturũ
Sed cum uiderunt eum resur rexis se. credebant :
in quo ante dubi tabant: Et confirmata est fi¬
des in cordibus corum quam illis prac dixerat :
qui et orȩ ꝓmisit quid facturus erat et opere cop¬
pleuit quod ante predixit. De inde quid dicit:
IAMNON MUITA IOQUAR UOBISCŨ
UENIT ENI PRINCEPSMVNDIHUIOS:
quis pisidiabus : IT INME NOΝ HAGIT
QUIC QUA Nullum scilicet: omni nopec¬
catum hic enim ostendit diabolũ prin¬
cipem eẽ peccatorũ hominũ: non creatu¬

Expanded text:
illum, et recedere a nobis, mutare atque immortaillum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere, quod mortale suscepit, ex nobis, et ad dexteram constituere patris, per quod fuit in terra pro nobis. Deinde ipse Dominus Jesus subjunxit. Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit credatis. Illud utique dicit, quod factum fuerit, quod eum post mortem visuri erant viventem, et ad patrem ascendentem. Poterant enim dubitare si filius Dei esset, cum eum viderunt moriturum, sed cum viderunt eum resurrexisse credebant, in quo ante dubitabant, et confirmata est fides in cordibus eorum, quam illis praedixerat, qui et ore promisit, quid facturus erat et opere complevit, quod ante praedixit. Deinde quid dicit: Jam non multa loquar vobiscum, venit enim princeps mundi hujus. Quis, nisi diabolus? Et in me quidquam. Nullum scilicet omnino peccatum. Hic enim ostendit diabolum principem esse peccatorum hominum non creatu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo ẽ ubiq totus ꝑ diuinitatem. quãm nul¬
ius continec locus. Agnos camus gemipam
substantiam xp̃i : diuinã scilicet qua ae qua lis
.ẽ patri. humanã qua maiorẽ pater Utrũq
nitas sed trinitas ds̃. Siuit enĩ unusẽ homo
animaratio palis et caro : si unꝰ ẽ xp̃s. di et homo¬
xp̃silis. sed informa serui. Item desingulis qui¬
bus homoconstat quis non .ẽ. derelictus in infer¬
no :÷ xp̃siłis. sedinanima sola. Quis resur rectur us
triduo iacuit in sepul chro a ilis xp̃s. sed in sola
carne. Diciturergo et in his singulis xp̃s: Verũ
haec om̃a. non duo uł tres: sed unus ẽ xp̃s. Ideo
ergodix̃. sidiligeretis me. gauderetis utique
quia uado ad patrẽ : qm̃ naturȩ humanȩ gratu¬
landum .ẽ. eo quod a sumpta auerbo unigenito¬
ut in mortalis constitueretur in caelo: hoc enĩ
modo : selturum dix̃ ad patrẽ. Non ꝓfecto ad
illum ibat. quicum illo erat : sed hocerat ire ad

Expanded text:
cum illo est ubique totus per divinitatem quam nulcum illo est ubique totus per divinitatem quam nullus continet locus. Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri, humanam qua major est Pater. Utrumque nitas sed trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro; sic unus est ? Christus Jesus, sed in forma servi. Item de singulis quibus homo constat. Quis non est derelictus in inferno? Christus Jesus, sed in anima sola. Quis resurrecturus triduo jacuit in sepulcro? Christus Jesus, sed in carne sola. Dicitur ergo et in his singulis Christus. Verum haec omnia non duo, vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia naturae humanae gratulandum eut immortalis constitueretur in coelo, hoc enim modo se iturum dixit ad patrem. Non profecto ad illum ibat, qui cum illo erat, sed hoc erat ire ad
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sȩ caritate coniungunt. HOTITUR¬
DETURCORURM. NEQUEPOR MIDET
AUDISTIS QUIAEBODIXI UOBIS VADO ET
VENIO ADUOS Hinc turbari et formi¬
dare poterat cor illorum. quodibut ab cis
qua uis uenturus eet adeos : Ne forsi¬
tan gregẽ lupus hoc inter uallo in uader&.
pastore absente. Sedaquibus abscedat ho-
mo dĩ non reliquebat Itidem ipsexp̃s
et homo et ds̃ Ergo ibat ꝑ id quod homo
erat : et manebat per id quod dĩerat Igi¬
tur ds̃ quinullo continetur loco. discedit
ab eorũ cordibus quieum relinquunt moribus pon
pedib: etuenit ad illos qui conuertuntur ad eũ pon
facie sed fide. et accedunt ad eum non carne sedca¬
ritate SIDILIGERETISME GADERETISUT¬
QUE QUIAUADO AD PATRE. QUIA PMER MAIOR
MT Ĩ Perquodigitur filius non est ȩ qualis pa¬
tri. ꝑhoc erat iturus ad patrem : in quouenturus
ẽ uiuos udicaturus et mortuos. Per illud uero
quodẽ equalis patri. numquã recessit a patre sed

Expanded text:
Christi se charitate conjungunt. Non turChristi se charitate conjungunt. Non turbetur cor vestrum neque formidet. Audistis quia dixi vobis: Vado et venio ad vos. Hinc turbari et formidare poterat cor illorum quod ibat ab iis, quamvis venturus esset ad eos, ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet pastore absente. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non relinquebat, et idem ipse Christus et homo et Deus. Ergo ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat. Igitur Deus qui nullo contiab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus non pedibus, et veniet ad illos qui convertuntur ad eum non facie sed fide, et accedunt ad eum non carne sed charitate. Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego ad Patrem vado, quia Pater major me est. Per quod igitur Filius non est aequalis Patri, per hoc erat iturus ad Patrem, in quo venturus est vivos judicaturus et mortuos. Per illud vero, quod est aequalis Patri, nunquam recessit a Patre, sed
Abbreviated transcription (Latin):
iudaei : aliter a postoli. Illi ad iudici¬
ũ istiad salutem quid os sp̃s in animo
docuit : quod foris audierunt in aure
PACERELIN QUOVB PACEMEADOUÕ
hic relinquo illicdo Sequentibus relinquo
ꝑuenientibus do Pacem suam reliquid
nobis in hoc scło: pacem suam dabit pobis
in futuro sclõ Pacem suam reliquid nobis
ut nos inuicẽ diligamꝰ: : pacẽ suã dabit po¬
bis ubinũ quã in uicẽ dissentire possumus
Quidẽ quod dicit pacem ieã do uobis et non
dixit pacẽ meã relinquoub : fortassis qu
aliter punc : alitertunc paxerit: hic ue¬
robella cũ uitiis habemus id eo non ad didit¬
meam : ibi uero in aeter napace. aeterna
erit tranquillitas et concordia : et talis pax:
qualemille habuit cum iseipso qui nullũ
habuit in seipsopetcatum NOΝQVΟΜΟ¬
DO NICMUNDUS DAT EGODOUOBIS
Idẽ non quo modo inmundi homines sae¬
pesibi in sua malitia concordant : sed quo¬
modo qui sibi insci tate concordant. et in

Expanded text:
Judaei, aliter apostoli: illi ad judiciJudaei, aliter apostoli: illi ad judicium, isti ad salutem. Quia hos Spiritus in animo docuit, quod foris audierunt in aure. Pachic relinquo, illic do; sequentibus relinquo, praevenientibus do. Pacem suam reliquit nobis in hoc saeculo, pacem suam dabit nobis in futuro saeculo. Pacem suam reliquit nobis, ut nos invicem diligamus. Pacem suam dabit nobis, ubi nunquam invicem dissentire possimus. Quid est quod dicit: Pacem meam do vobis, et non dixit: Pacem meam relinquo vobis? fortassis quia aliter nunc, aliter tunc, pax erit. Hic vero bella cum meam, illic vero in aeterna pace aeterna erit tranquillitas et concordia, et talis pax qualem ille habuit cum seipso, qui nullum habuit in se peccatum. Non quomodo mundus dat, ego do vobis. Id est non quomodo in mundo homines saepe sibi in sua malitia concordant: sed quomodo qui sibi in sanctitate concordant et in
Abbreviated transcription (Latin):
cit corporalis est. desua praesentia corporali tan¬
tum modo dixit. quam utriq: et iusti et impii
uidere potuerunt Illa in aeter nũ beatificat
liberatos : haec intempore uisitat liberandos
Haec in quid locutus sum uobis. apuduos manens
Vtiq: praesentia corporali unacũ illis usibilib:
loq batur PARACIXTUS AUT SP̃S SC̃S¬
QUE MITTET PATER INNO MNEMEO
ULEUOS DOCEBITOMA. ET SUO GERET UOBIS
OMA QUEQUVQ DIXERO UOBIS Mua
dixit audientibus in fidelibus. quae in eorum
corda locũ noninuenerunt : quia sp̃s sc̃s intuseos
piunt : quia sp̃s scs pon suggent eis incerius
qui audierunt exterius. de quo recte ꝓ-¬
mit titur ipseuos docebitoma : quiapisi
isdem sp̃s cordi as sit audientis otiosus est
sermodoctoris Nemoenim docenti
homini tribuat : quod exore docentis intel¬
legit: Quianisi intus sit quidoceat. doc¬
toris lingua exterius in uacuũ laborat :
Aliter itaq: praedicantẽ xpm̃ audiert̃

Expanded text:
cit corporalis est, de sua praesentia corporali tancit corporalis est, de sua praesentia corporali tantummodo dixit, quam utrique et justi et impii videre potuerunt. Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat liberandos. Haec, inquit, locutus sum vobis apud vos manens, utique praesentia corporali una cum illis visibiliter loquebatur. Paracletus autem Smeo, ille vos docebit, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Multa dixit audientibus infidelibus quae in eorum cordibus locum non invenerunt, quia Spiritus sanctus intus eos piunt, quia Spiritus sanctus non suggerit eis interius quae audierunt exterius. De quo recte promittitur, ipse vos docebit omnia, qui nisi idem Spiritus cordi assistat audientis, otiosus est sermo doctoris. Nemo enim docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Aliter itaque praedicantem Christum audierunt
Abbreviated transcription (Latin):
tationem perdilectionẽ ꝑueniendũ esse
QUINON DILIGIT ME SER MONES MEOS Ñ
SERUAT Hisunt qui patrem et spm scm̃ nũ quã
uident. Filium aut̃ : non ut beatificentur sẽdut
ui dicentur ad modicum uident̃ Nec ipsũ infor¬
madĩ ubiẽ cum patre et spu scõ parit̃ in uisibi¬
lis : sed informahominis ubi eẽ mundo uoluit
patiendo contemptibilis iudicando terribilis
pluralinu mero sermones dixit. Nunc aut̃ sin¬
gulari sermone fortas sis praedicationis. ibi sermo¬
nes monstraret. hic uero seipsum quiẽ uerbũ
patris : et ideo dixit non suum quia a seipsonon ẽ
sed a patre. sicut nec sua ẽ imago sed patris nec
suus filius sed patris. Recteigitur auctori tribu¬
it quic quid facit aequalis: a quo habet hoc ipsum
quod illiest in differentur aequalis. HAECIO¬
CUTUS SUUOBIS APUTUOS MANENS
Illa mansio dequa superius dixit. et spiritalis
est quae solisscis datur : haet uero dequa nuncdi¬

Expanded text:
tationem per dilectionem veniendum esse. tationem per dilectionem veniendum esse. Qui non diligit me, sermones meos non servat. « Hi sunt qui Patrem et Spiritum sanctum nunquam vident: Filium autem, non ut beatifijudicentur ad modicum vident nec ipsum in forma Dei ubi est cum Patre et Spiritu sancto pariter invisibilis, sed in forma hominis ubi esse mundo voluit patiendo contemptibilis, judicando terribilis.plurali numero sermones dixit, nunc autem singulari sermonem? fortassis praedicationis ibi sermones monstravit, hic vero se ipsum qui est Verbum Patris, et ideo dixit non suum quia a seipso non est, sed a Patre, sicut nec sua est imago sed Patris, nec suus filius sed Patris. Recte igitur auctor tribuit quidquid facit aequalis a quo habet hoc ipsum, quod illi est indifferenter aequalis. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa mansio de qua superius dixit spiritalis est quae solis sanctis datur: haec vero de qua nunc di
Abbreviated transcription (Latin):
AEVOΓ IACΙIΜUS Probatio ergo di¬
leccionis ex ibitio est operis hinc in epis¬
tola sua his dẽ iohannes dicit Quidicit¬
quia di ligo dm̃ et mandata eius non custo¬
ditꝰ maendax est. Uere enim diligimus
dm̃ si mandata eius obseruamus : et a pris¬
pater facit haec et similiter filius facit
It qui diligit filium diligit et patrem
It quidiligitur a filio: diligitur a patre
ET ADEŨUET EM IT MATISIONEA
nec temptatiorus temporerecedit ab amoredi ad
huuc ueniunt pater et filius spiritali ac cesĩone
et mansionẽ apud eum habent Illeenum uere amat :
cuius uidelicet mentem. delectatio praua ex con¬
sen su non superat Namtan toquisq: a superuo
amore disiungit᷑ : quanto inferius delectatur
Dilectio scõs discernit amundo : quae facit un api¬
mes habitare inmundo. Inquadomo facit pater
et filius mansionẽ quidonant et ipsam dilectio¬
nem. quibus donant infine . etiam suam mapi¬
festationẽ dae qua manifestatione. discipu¬
lus interrogauit : et audiuit ad hanc manifes¬

Expanded text:
ervabit. Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, Dilige Deum, et mandata ejus non custodit, mendax Deum, si mandata ejus observamus, et a Pater facit, haec et similiter Filius facit; et qui diligit Filium, diligit et Patrem; et qui diligitur a Filio, diligitur a Patre. Et ad eum veniemus, et mansionem nec tentationis tempore recedit ab amore Dei, ad hunc veniunt Pater et Filius spiritali accessione, et mansionem apud eum habent. Ille enim vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu suo non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. « Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo. In qua domo facit Pater et Filius mansionem: qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fine etiam suam manifestationem. » De qua manifestatione discipulus interrogavit, et audivit ad hanc manifes
Abbreviated transcription (Latin):
Uidiostium apercum incaelo Descriptis ec cłȩ
operibus quae et qualis futura esset : recapitu¬
lat a xp̃i natiuitate. ẽ adem aliter dicturus
Totumeni tempus eo dȩ uariis in hoc libro figũ¬
ris repetit Ec ȩ inquid hostium apertum in
caelo. Conuenienter hostium caeleste as¬
censurus as picit : cuicelsa misteria pandiꝓ.¬
mittuntur. Vel quia ostium xp̃s est : qui illũ
crediderit patũ et pasium. conscendit cȩlum. ide
ecđȩ altitudinem et uidet futuram spirita

Expanded text:
ostium apertum in coelo. Descriptis Ecclesiae operibus, quae et qualis futura esset, recapitulat a Christi nativitate, eadem aliter dicturus. Totum enim tempus Ecclesiae variis in hoc libro figuris repetit. Ecce, inquit, ostium apertum in coelo. Convenienter ostium coeleste ascensurus aspicit, cui celsa mysteria pandi promittuntur. Vel quia ostium Christus est, qui illum crediderit natum et passum, conscendit coelum, id est, Ecclesiae altitudinem, et videt
Abbreviated transcription (Latin):
aduenas. puncupabant eos qui degentibus ori¬
ginem ducentes cir cumcisionẽ et uidais mũ
eligertma lebant : sicutachior in libro ui¬
dich fecis separratur. Non solu ergo inqui¬
unt quinia tura sunt iudȩi. ex diuer soorbe
conuenerant : Verũ et hi quidepputio pati
eorum adhesere ritu¬

Expanded text:
advenas, nuncupabant eos qui de gentibus originem ducentes, circumcisionem et Judaismum eligere malebant, sicut Achior in libro Judith fecisse narratur . Non solum ergo, inquiunt, qui natura sunt Judaei, ex diverso orbe convenerant, verum et hi qui de praeputio nati, eorum adhaeseri
Abbreviated transcription (Latin):
HIABITANT ME SO POTAMIA ET IUOE¬
A IT CAPADOCIAM Iude amhoc loco
non totamgentem sed partem illius. hoc
est tribũ uida et benia min significat.
Ad distinctionẽ uidelicet samariae etga¬
lilcȩ decapoleos: etaliarum in eadem ꝓ¬
iuintia regionum. quae licet om̃s unalin¬
gua loquerentur hebrea domesticam
tamen singulȩ dicendispeciem habuerȩdistinc¬
tam: Vndeet petrus indñi passione. quod
galilȩus sit loque la sua proditur. PoNTi¬

Expanded text:
abant Mesopotamiam, et Judaeam, et Cappadociam. Judaeam hoc loco non totam gentem, sed partem illius, hoc est tribum Juda et Benjamin significat, ad distinctionem videlicet Samariae, Galileae, Decapoleos, et aliarum in eadem provincia regionum. Quae licet omnes una lingua loquerentur Hebraea, domesticam tamen singulae dicendi speciem habuere distinctam. Unde et Petrus in Domini passione quod Galilaeus sit loquela sua proditur.
Abbreviated transcription (Latin):
peruenire : Ipse sermo hanc in seiũ haberet:
ut cumdiuersarum gentium audi toresessent
unus quis que scdm̃ linguam suam illius ipsius. u¬
nius sermonis qui aba posto lofuerat pronuntiat᷑
sus ciperet auditum et caperet intellectum: Niii
forte scdm̃ hoc magis uidebatur audientiũ eẽ
miraculum quamloquentium. STVPEBAN

Expanded text:
pervenire, ipse sermo hanc in se vim haberet, pervenire, ipse sermo hanc in se vim haberet, ut cum diversarum gentium auditores essent, unusquisque secundum linguam suam illius ipsius unius sermonis qui ab apostolo fuerat pronuntiatus susciperet auditum, et caperet intellectum. Nisi forte secundum hoc magis videbatur audientium esse miraculum quam loquentium. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quidẽ illaquae in egypto fuerat uł in babilo¬
nia. ab soluta iam fuerat. Romanis aut̃ non¬
dumuenerant in captiuitatẽ : Licetetiam et
ipsem mineret ultrix commissi de saluacore
piaculi: Suꝑestigitur ut illa intellegacur capꝰ¬
tiuitas quac sub antiochofacta est Quodutiq
non multis ante temporibus acciderat: QVONI
AAUDIEBAT UNUS QUIS QUE LINOUA SUA
ILLOSLOQVENTIS. Queritur in hoc loco:
quo modo unus quisque audiebat lingius suis lo¬¬
quentes eos magnaliadĩ. Vtrũ hi qui loque ban¬
tur diuersis sermonibus uniuscuiusq: linguȩ
hoc quo dicebatur ꝓferebant. Idẽ unus quisq
eorum nunchac. nunc alia lingualo quens. sic
perom̃s curreret : an in eo potius erat mirabi le
quod sermoeorum qui lo quebantur. qualibet
lingua fius set pronuntiatus. unicuique audi¬
enti sedm̃ suam linguam intellegebatur : Vt uer¬
bigratia uno quo quumq: a postolo in ecclȩsia do¬
cente : neces see nĩ erat tacentibus reliquis unũ
lo qui et sermonemunũ ad auditum omnium

Expanded text:
m quidem illa quae in Aegypto fuerat vel in Babylonia, absoluta jam fuerat. Romanis autem nondum venerant Judaei in captivitatem, licet jam et ipsa immineret ultrix commissi de Salvatore piaculi. Superest ergo ut illa intelligatur captivitas quae sub Antiocho facta est, quae utique non multis ante temporibus acciderat. Quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes. Quaeritur in hoc loco quomodo unusquisque audiebat lingua sua loquentes eos magnalia Dei: utrum ii qui loquebantur diversis sermonibus uniuscujusque linguae hoc quod dicebatur proferebant, id est, ut unusquisque eorum nunc hac, nunc alia lingua loquens, sic per omnes curreret, an in eo potius erat mirabile, quod sermo eorum qui loquebantur qualibet lingua fuisset pronuntiatus unicuique audienti, secundum suam linguam intelligebatur, ut verbi gratia unoquocunque apostolo in Ecclesia docente necesse enim erat tacentibus reliquis unum loqui, et sermonem unum ad auditum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
BAINIVDRISMO SUERA MULTOS CO¬
AETANEOS MEOS IN GEMEREMEO
ADUNDANTIUS EMULATOR EXIS¬
TENS PATERNARŨ MEARṼ TRADI¬
pondusq: uerborum: Audistis inquid
conuersationem non gratiam Aliquan¬
do non modo : iniudausmo: non legedi:
Su pra modũ ꝑ sequebar eclesiamdi : nor
ut ceteri. hinc quoq: ad mirationas ł¬
citur : quod non unus quicũq: deis qui
leuiter ꝑ sequebantur ecclesi amdi.
sed ille qui ceteros in ꝑsecutione uince¬
bat. conuersus ad fidem sit Ecclesiã
ficat. uel eĩ dĩesse ecdesiã qui condam
legisdator fuit. CUAUT PLACUITEI
QUIMESEGREGAUIT EX UTEROMA¬
TRIS MEE ET UO CAUIT PERORATI¬

Expanded text:
bam in Judaismo supra multos cobam in Judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo, abundantius aemulator existens paternarum mearum tradipondusque verborum: Audistis, inquit, conversationem non gratam aliquando non modo in Judaismo, non in lege Dei, supra modum persequebar Ecclesiam Dei, non ut caeteri. Hinc quoque admiratio nascitur, quod non unusquisque de his qui leviter persequebantur Ecclesiam Dei, sed ille qui caeteros in persecutione vincebat, conversus ad fidem sit, Ecclesiam ficat, vel ejusdem Dei esse Ecclesiam, qui quondam legis dator fuit. Cum autem placuit ei, qui me segregavit ab utero matris meae, et vocavit per, et
Abbreviated transcription (Latin):
ΚΑΛΥΠCE ΩC idẽ. reuelationis
propriȩ scriptura rum est : et a nullosa¬
pientium scłi apud grecos usurpatum¬
Haec reue latio illa signatur: quam uidit
cum da mascum uadens itinere xp̃iuo
cemeruit audire : et cecatis oculis. uerũ
mundilumen intuitus est. Sienim ł¬
euangelium pauli non ese scdm̃ homi¬
nem neq ab homineac cepit illud aut
didicit sed per reuelatio nemihũ xp̃i.
non est utiq: homo ibs̃ xp̃s qui paulo euan¬
gelium reuelauit. Quod si non est ho¬
mo consequenter ds ẽ. Non quod ho¬
minemas sumtum : sed que tantum ho¬
minem renuamus. Inter accipere
aut̃ et discere hoc inter est: quod accipit
ꝑalium cui primum insinuatur. et ad
fidem eius adducitur. ut credat uera
esse que scripta sunt. Discit aut̃ isqui ł¬
ea quaeper enigmata et parabolas
figurata sunt. explanata et aꝑta cog¬
noscit et non hominereuelante. sed
xp̃oquire uelauit paulo. AUDIS TIS
EEICONUERSATIOÑE MEA ALI¬
QUANDO IN IUDAISMO : QUIASUPRA
MODṼ PERSEQVEBAR ECCLESIÃDI

Expanded text:
καλύψεως, id est, revelationis, proprie scripturarum est, et a nullo sapientium saeculi apud Graecos usurpatumest, revelationem illam signat, quam vidit cum Damascum vadens in itinere Christi vocem meruit audire, et caecatis oculis, verum lumen mundi intuitus est. Si enim Evangelium Pauli non est secundum hominem, neque ab homine accepit illud aut didicit, sed per revelationem Jesu Christi, non est utique homo Jesus Christus, qui Paulo Evangelium revelavit, quod si non est homo, consequenter Deus est. Non quod hominem assumptum, sed quo tantum hominem renuamus. Inter accipere autem et discere hoc interest, quod accipit per alium, qui primum insinuatur, ut ad fidem ejus adducatur, ut credat vera esse quae scripta sunt, discit autem is, qui ea quae per aenigmata et parabolas figurata sunt, explanata et aperta cognoscit, et non homine revelante, sed Christo qui revelavit Paulo. Audistis enim conversationem meam aliquando in Judaismo, quia supra modum persequebar Ecclesiam Dei,