comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fero ꝙ iocundo induitur
uestim̃to.Si uͦ sanguineus
frat̾q carnalis contẽpnẽs
matͥs grẽ familiaritatẽ ħ
omĩa morũ indum̃ta usur¬
pet nec fragrant nec decent.
nec pascendo reficiunt. Et
ħ ẽ forte qd̾ uestes esau pla¬
cuisse scribunt᷑ iniacob: ꝙ
eis ant ñ usus aut odorem
suauitatis dedisse patri ñ
scribitur esau. Nam dũ bo¬
nis abutitur sensib integͥs
gratus ẽẽ non potest. aͦ ua¬
na bonorũ sp̃es nec saciat.
nec letificat. nec liberat nͦ
exaltat. Porro adu̾sus luxu¬
riam auariciã. & cenodo¬
xiam. q̃dam suꝑius dicta
sunt uirium affectatio qͦ¬
dammͦ hactenus mansit
intacta. que ꝙ si lib̾tatis ꝙ
celsitudinis uideat᷑ afferre
suffragiũ au̾itate utriusq
perniciosius abducit erran¬
tẽ. Hec ÷ enĩ que ꝑniciosis-¬
simã inducit pestẽ ꝙ tiran-¬
nidis ꝓcurans ortum: com¬
pagem quietis ꝙ pacis qͣ
nicħ salubrius: molit᷑ extin¬
guere. Siqͥdem hec flumina

Expanded text:
fero, et jucundo induitur fero, et jucundo induitur vestimento. Si vero sanguineus, fraterque carnalis, contemnens matris gratiae familiaritatem, haec omnia morum indumenta usurpet, nec fragrant, nec decent, nec pascendo reficiunt. Et hoc est forte quod vestes Esau placuisse scribuntur in Jacob, et eis aut non usus, aut odorem suavitatis dedisse patri non scribitur Esau. Nam dum bonis abutitur, sensibus integris gratus esse non potest. Ergo vana bonorum species nec satiat, nec laetificat, nec liberat, nec exaltat. Porro adversus luxuriam, avaritiam, cenodoxiam, quaedam superius dicta sunt: virium affectatio quodammodo hactenus mansit intacta, quae, etsi libertatis et celsitudinis videatur afferre suffragium, a veritate utriusque perniciosius abducit errantem. Haec est enim quae perniciosissimam inducit pestem, et tyrannidis procurans ortum, compagem quietis et pacis, qua nihil salubrius est, molitur exstinguere. Siquidem haec flumina
Abbreviated transcription (Latin):
exom̃i carne dñs p̃elegit. He-¬
rumitũ qui sunt indiluiuo
aquarũ multar ũ ad eum ñ
apꝓximabunt. Et qͥdem amor
comodi de quo p̃dictũ ÷ has
qͣsi mare alt̾m fundit aqͣs
ꝙ inualescente malicia ueld̾
catarectis celi aꝑtis uarias
pluit dñs mnaugm̃tũ dilu¬
uii delinq̃ndi occasiones.
ꝑmittens ut subtracta grã
qͥ insordib ÷ sordescat am¬
plius & quẽ ꝓprio cõmittit
arbitrio. quasi usciscens ferit.
Non quo appetitũ comodi
si temꝑatis sit dicam esse
culpabilẽ aut copiam rerũ
sufficientẽ aut leticiam
m̃tis. aut naturalẽ lib̾tatis
amorẽ. aut eminendi me¬
ritũ ducam incͥmine. s
nicħ istorũ qd̾ pollicet᷑ affert.
eo q̃dem mͦ quo queritur.
contrariũ potiꝰ oꝑat᷑ effectũ.
hec autẽ omĩa bona sunt
si eis docente grã recte filiꝰ
adu̾sus carnẽ luctans & san¬
guinẽ ꝙ apatre gaudii & ex¬
ultationis benedicendꝰ utat᷑.
q eisdem quasi florido frugi¬

Expanded text:
ex omni carne Dominus praeelegit. Veex omni carne Dominus praeelegit. Verumtamen qui sunt in diluvio aquarum multarum, ad eum non approximabunt. Et quidem amor commodi, de quo praedictum est, has quasi in mare altum fundit aquas, et invalescente malitia, velut cataractis coeli apertis, varias pluit Dominus, in augmentum diluvii, delinquendi occasiones; permittens ut subtracta gratia, qui in sordibus est, sordescat amplius, et quem proprio committit arbitrio, quasi ulciscens ferit. Non quod appetitum commodi, si temperatus sit, dicam esse culpabilem, aut copiam rerum sufficientem, aut laetitiam mentis, aut naturalem libertatis amorem, aut eminendi meritum ducam in crimine; sed nihil istorum quod pollicetur, affert; eo quidem modo quo quaeritur, contrarium potius operatur effectum. Haec autem omnia bona sunt, si eis, docente gratia, recte filius adversus carnem luctans et sanguinem, et a patre gaudii et exsultationis benedicendus, utatur, et eisdem quasi florido, frugi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam rerũ copia querit᷑ inqͦ
auaricia laborat p̃ter licitũ
possidere uł scirẽ. Aiter nͦ lux¬
urie lenocinia diffundit ꝙ
defluit inuarias uoluptateᷤ
dum ad tnquillitatis ꝙ leti¬
cie gaudia tendens aspirat.
Tercius uires colligit quib
tueatur nature lib̾tatẽ ꝙ q̾us
molestie ꝓpulsare possit in¬
iurias. ꝙ cum uirib habun¬
dau̾it. ꝓsilit mnodibilem tirau¬
nidis uenã. Quartus ab ape¬
titu celebritatis ꝙ reuentie
dũ eminentiã querit falla¬
citer intumescit. Hec sunt qͣ¬
tuor flumina q̃ infundunt
& cͥcueunt orbem ꝙ defonte
ꝑ u̾se uoluntatis scaturuit
qui sedem ħt inimo ꝙ origi¬
nẽ contͣhit a luto nanitatis.
Cum aut̾ exc̾uerint diu̾sos
ex se paruint rios ꝙ quafi
intumescentib aquis diluuis
mundũ obruunt animan¬
tia ꝑimunt. ꝙ sic omĩa delẽt.
ut terra uideri possit inso¬
litudinẽ redigenda nͥ quia
paucas .i. octo amimas resur¬
rectionis scił filios domꝰ dñ¬
archa ꝯseruat. hii sunt utiq quoᷤ

Expanded text:
tiam rerum copia quaeritur, in quo avaritia laborat praeter licitum possidere, vel scire. Alter vero luxuriae lenocinia diffundit, et defluit in varias voluptates, dum ad tranquillitatis, et laetitiae gaudia tendens aspirat. Tertius vires colligit, quibus tueatur naturae libertatem, et cujusvis molestiae propulsare possit injurias: et cum viribus abundaverit, prosilit in odibilem tyrannidis venam. Quartus ab appetitu celebritatis et reverentiae, dum eminentiam quaerit, fallaciter intumescit. Haec sunt quatuor flumina, quae infundunt et circumeunt orbem, et de fonte perversae voluntatis scaturiunt, qui sedem habent in imo, et originem contrahunt a luto vanitatis. Cum autem excreverint, diversos ex se pariunt rivos, et quasi intumescentibus aquis diluvii, mundum obruunt, animantia perimunt, et sic omnia delent, ut terra videri possit in solitudinem redigenda, nisi quia paucas, id est octo animas, resurrectionis scilicet filios, domus Domarca conservat. Hi sunt utique, quos
Abbreviated transcription (Latin):
trauit dilectꝰ incrassatus
impinguatꝰ dilatatꝰ. s in
qͣ benedicitur filrus ut ĩro¬
re suꝑuemientis grẽ ꝙ pin¬
guedine lib̾i arbitrii uo¬
luntatẽ dei prudent̾ intel¬
ligat. potenter impleat.
tolłet pacienter. he itaq
impinguantes & dulces
.ia. cap. In quo tinamius a p̾ncipe diffegat/ et de tiraninde satdotũ
et ꝙ pastor fur et mertenuariꝰ adiuuicem differant

Expanded text:
ectus, incrassatus, impinguatus, dilatatus, sed in qua benedicitur filius ut in rore supervenientes gratiae, et pinguedine liberi arbitrii voluntatem Dei prudenter intelligat, potenter impleat, toleret patienter. Hae itaque impinguantes et dulces. XVII. In quo tyrannus a principe differat, et de tyrannide sacerdotum: et in quo pastor, fur et mercenarius ab invicem differunt
Abbreviated transcription (Latin):
demonũ ⁊ hoĩum nouerint ꝓ¬
fluxisse uerumq ꝑsepe ꝓferͣt
sola intentione fallendi. a quibꝰ
animã fidelem dñs arcens ait.
Si dix̾int uobis ꝙ̃ ita euen̾it:
ne credatis eis. Prestigium uͦ mer¬
curius dr inuenisse. qd̾ ex eo sic
dr̃: qd̾ aciem p̃stringat ocłorũ.
fuitq magoꝵ ꝑitissimꝰ ut qͣs¬

Expanded text:
emonum et hominum, noverint profluxisse, verumque persaepe proferunt sola intentione fallendi, a quibus animam fidelem Dominus arcens, ait: « Si dixerint vobis, et ita evenerit, ne credatis eis. » Praestigium vero Mercurius dicitur invenisse, quod ex eo sic dicitur, quod aciem praestringat oculorum, fuitque magorum peritissimus, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
uerebat᷑. Nunc uͦ nobilium in
eo sapiencia declarat᷑. si uenaticã
nouerint. si in alea damnabili¬
us fu̾i̾nt instituti. si nature ro¬
bur effeminate uocis articulis
fregerint si modis ꝙ musicis in¬
strum̃tis uirtutis in memores
obliuiscantur qd̾ nati sunt. Ue¬
rum aparentib hec ꝑnicies
manat ad liberos. Q uid enim
faciet filius nͥ qd̾ patrẽ uiderit
facientẽ: Si dlamnosa senem iu¬
uat alea ludit & heres bullatus.
paruoq eadem mouet arma
fretillo. Fuerat qͥdem tenior etas
alibidinib & uoluptate paren¬
te uicioꝵ arcenda ꝓpensius. ꝙ
ne qͥd licentiꝰ illis p̾sentibus ama¬
iorib fieret: diligentius p̃eauen¬
dum. quia ut idem ait satiri¬
cus. fortius ꝙ cicius nos corrum¬
punt nicioꝵ exempla domesti¬
ea: magnis cũ subeunt animos
auctorib. E gregie quidem ele¬
atarus cũ redimende uite cau¬
sa sollicitaret᷑ cõmittere in legẽ
dñi exempli ꝑicłm opposuit
dicens. Quis ego sũ eleararus
nonaginta annoꝵ. ut tͣnseam

Expanded text:
erebatur. Nunc vero nobilium in eo sapientia declaratur, si venaticam noverint, si in alea damnabilius fuerint instituti, si naturae robur effeminatae vocis articulis fregerint, si modis et musicis instrumentis, virtutis immemores obliviscantur quod nati sunt. Verum a parentibus haec pernicies manat ad liberos. Quid enim faciet filius, nisi quod patrem viderit facientem? Si damnosa senem juvet alea, ludit et haeres Bullatus, parvoque eadem movet arma fritillo. Fuerat quidem tenerior aetas a libidinibus et voluptate, parente vitiorum, arcenda propensius; et ne quid licentius illis praesentibus a majoribus fieret, diligentius praecavendum, quia, ut idem ait satyricus Fortius et citius nos Corrumpunt vitiorum exempla domestica, magnis Cum subeunt animos auctoribus. Egregiae quidem Eleazarus cum redimendae vitae causa sollicitaretur committere in legem Domini, exempli periculum opposuit, dicens: « Quis ego sum Eleazarus nonaginta annorum, ut transeam
Abbreviated transcription (Latin):
solum redigent te. ꝙ filios tuos
inte. In hunc modũ quã pluri¬
ma diuine cõminationis tom¬
trua publice induratis aurib
resonabant. quousq sanguis
iustorum s ꝙ. ipsius iusti singła¬
ris ꝙ unici qͥ ab impiismiq ef¬
fusus ẽ: iusto deiiudicio quere¬
ret᷑. Attriti st̃ pͣlagis. bellis strati.
q apatriis sedib dimine indig¬
nationis excisi turbine: ut in
urbe głosissima nec lapis suꝑ
lapidem remaneret. fuitq ppłi
indurati & quo ins lapide duri¬
oris tribulatio tanta. quanta ñ
fuit ex quo gentes eẽ ceꝑunt. nꝙ
ad diem hanc.
transire iussa ẽ tͣnsiordanẽ. ad¬
oppidum quoddam noĩe pellã.
quo ablatis exurbe cultorib d̾r
celesti uindicte fieret locus que
inurbem gentemq sacͥlegam fu¬
erat exercenda. Quod ꝙ eu sebus
cesariensis in eccłiastica historia
TX.

Expanded text:
solum prosternent te, et filios tuos in te . In hunc modum quam plurima divinae comminationis tonitrua publice induratis auribus resonabant, quousque sanguis justorum, sed et ipsius justi singularis et unici, qui ab impiis inique effusus est, justo Dei judicio quaereretur. Attriti sunt ergo plagis, bellis strati, et a patriis sedibus divinae indignationis excisi turbine, ut in urbe gloriosissima, nec lapis super lapidem remaneret, fuitque populi indurati, et quovis lapide durioris tribulatio tanta, quanta non fuit ex quo gentes esse coeperunt, usque ad diem hanc. transire jussa est trans Jordaneoppidum quoddam nomine Pellam, quo ablatis ex urbe cultoribus Dei, coelestis vindictae fieret locus, quae in urbem gentemque sacrilegam fuerat exercenda. Quod et Eusebius Caesariensis in ecclesiastica Historia t.
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte familiarib i̾itas
loquens non ẽ ur̃m ait.
ut tantam p̃rogatiuam alienis
puta mathematicis reseruarit
Esto. si tñ fidelis animus adqͥes¬
cit. S qͣnta ut p̃dictum ẽ est ħ
certitudo signoꝵ : sempe cum
signa meatus deseruere suos.
nouum aliquid credit᷑ ĩmin̾e.
Nonenim eo usq contendo ut
res magnas nullis umqͣm credã
indiciis p̃ueniri. cum in sole
ꝙ luna ꝙ ip̃is elem̃tis ꝙ ornatu
eoꝵ uim significatiuã adño et̃
didicerim. Cet̾um artem esse
quoqͥs de futuris ad omĩa inter¬
rogata u̾um respondeat. aut
omĩo non eẽ. aut nondũ inno¬
tiusse hominib mͥ multoꝵ an¬
ctoritate ꝙ ratione ꝑsuasum ẽ.
Qd̾ si tͥ ꝑsuadere sĩpossum obsta¬
ntib his que mͥ de ꝓuidentia
ꝙ fato indesinent᷑ opponism̃q
repugnantib exemplis que de
uariis affers historii f. ꝑ suasi tñ¬

Expanded text:
ed forte familiaribus Veritas loquens: Non est vestrum, ait, ut tantam praerogativam alienis, puta mathematicis, reservaret. Esto, si tamen fidelis animus acquiescit. Sed quanta, ut praedictum est, est haec certitudo signorum? Nempe cum . . . . . . Signa meatus Deseruere suos, novum aliquid creditur imminere. Non enim eousque contendo, ut res magnas nullis unquam credam indiciis praeveniri, cum in sole, et luna, et ipsis elementis, et ornatu eorum, vim significativam a Domino esse didicerim. Caeterum artem esse, qua quis de futuris, ad omnia interrogata verum respondeat, aut omnino non esse, aut nondum innotuisse hominibus, mihi multorum auctoritate, et ratione, persuasum est. Quod si tibi persuadere non possum, obstantibus his, quae mihi de providentia, et fato, indesinenter opponis, mihique repugnantibus exemplis, quae de variis affers historiis; persuasi t
Abbreviated transcription (Latin):
uniunt ue ut ꝑopłs argu¬
it dicam luxuriant᷑. s ꝑso¬
natꝰ quosdam introduxert̃:
quoꝵ uire ad alnum ouera
adalium referunt᷑ emolum̃¬
ta. ꝙ cum apłs dicat qui ñ
laborat ñ manducet: qͥ mi¬
miũ meret᷑ plus ꝑcipit.
ꝙ in labores alienos ociosus
aut flagitiosus ing̾ditur.
Quis gͦ dicat in hac emenda
licencia cum non res sacra
sit s ꝓphana simoniã pos¬
se cõmuti: huc eñĩ ut uul¬
go dici solet ꝑ argenteũ pon¬
tẽ tͣnsitur a sordib. que tͣn¬
seuntẽ uł ponte aureo pro¬
sequuntur

Expanded text:
vivunt, ne, ut populus arguvivunt, ne, ut populus arguit, dicam luxuriantur, sed personatus quosdam introduxerunt, quorum jure ad alium onera, ad alium referuntur emolumenta. Et cum Apostolus dicat, Qui non laborat, non manducet , qui minimum meretur, plus percipit, et in labores alienos otiosus aut flagitiosus ingreditur. Quis ergo dicat in hac emenda licentia, cum non res sacra sit, sed profana, Simoniam posse committi? Huc enim, ut vulgo dici solet, per argenteum pontem transitur a sordibus, quae transeuntem vel ponte aureo persequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ambit sucessionẽ. Si enĩ
cedere moret᷑: ad u̾sant᷑. uex¬
ant. ꝙ multiplicit̾ concuti¬
unt possessorem. Possessio
namq parit adu̾sariũ acti¬
om inrem. Si uero qͥs piam
p̃latoꝵ. sue conditionis me¬
mor eis ꝓuoto non obauli¬
erit: amaras ilico audit
historias. eo qd̾ indignũ ꝙ
contumeliosũ omnino repu¬
tant. si turpis ꝙ inhonesta
peticio repulsam alicubi
patiat᷑. Int̾im gilarum¬
suarũ ferunt᷑ remigio ndi¬
ficant inꝓuinciis singłis uix
quot indos habeant uł ipsi
sciunt. diurna ad ꝑagrandaᷤ
alicuiꝰ orbis plagas eis p̃pant᷑
hospicia. ꝙ intanto numeto:
uix hospiciolo uno donatur
horridulus comes. Nam siqͥs
hoc fecit: ꝓbate lib̾alitatis ẽ.
Ntiq ꝙ insignis prudentie.
siquis tot quocũq mͦ conqͥrit¬
altaria: ut quasi ritu mẽphi¬
tico cotidianas hostias nouiᷤᷤ
posfit altarib ĩmolare. Nolt̃
tam̃ sacdocio on̾ari. aut ser¬
uire altario qui de altario

Expanded text:
cujus ambit successionem. Si enim cujus ambit successionem. Si enim cedere moretur, adversantur, vexant, et multipliciter concutiunt possessorem. Possessio namque parit adversario actionem in rem. Si vero quispiam praelatorum suae conditionis memor, eis pro voto non obaudierit, « amaras illico audit historias, » eo quod indignum, et contumeliosum omnino reputant, si turpis et inhonesta petitio repulsam alicubi patiatur. Interim ergsuarum feruntur remigio, nidificant in provinciis singulis, vix quot nidos habent, vel ipsi sciunt, diurna ad propagandas alicujus orbis plagas eis praeparantur hospitia, et in tanto numero, vix hospitiolo uno donatur horridulus comes. Nam si quis hoc fecerit, probatae liberalitatis est. Utique et insignis prudentiae, si quis tot quocunque modo conquirit, ut quasi ritu Memphitico, quotidianas hostias novis possit altaribus immolare. Nolunt tamen sacerdotio onerari, aut servire altario, qui de altario
Abbreviated transcription (Latin):
tio apłica ihibens ne illi
qui dum eccłias ambiunt
quo facilus subintrent
uis aduocationis querunt
admittant᷑ ineccłias. qͣrũ
ad uocatio fraude quesita
ẽ: ad timorem dictum refe¬
tuum. s ꝓ loco ꝙ tempore
dispensandũ. Ut enĩ art
beatus cirillus in epła ephe¬
sine sinodi: dispensationis
modus nulli uinqu̾a dis¬
pliciit sapientũ. Si dispen¬
sationis modũ queris. ꝓba¬
bilis qͥdemẽ si erga diui¬
tes. erga nobiles. erga po
canonũ temꝑat᷑. Nam̃ de
morib ultina fiet mentio.
posita ẽ. Iusticie siqͥdem
lib̾i sunt: ꝙ eo ducunt᷑ spũ
ut necesse non habeant ẽẽ
sublege. Statuat gͦ lex qd̾
placuit latori. nam isti pͥui¬
legii pͥncipalis gaudentes
beneficio: quicqͥd ambiunt
Sͥ compet̾e oꝑinant᷑. Ep̃os ad
pͥma. beneficia obligant.
ꝙ de futura successione pa¬
cisci non uerent᷑. Restat ita¬
q ut tristi ꝑactio repleat᷑
euentu ꝙ illius quisq ani¬
met᷑ ꝙ armetur innecem:

Expanded text:
tio apostolica, inhibens ne illi, tio apostolica, inhibens ne illi, qui, dum ecclesias ambiunt, quo facilius subintrent, jus advocationis quaerunt, admittantur in ecclesias, quarum advocatio fraude quaesita est, ad timorem dictum refetuum, sed pro loco et tempore dispensandum. Ut enim ait beatus Cyrillus in epistola Ephesinae synodi, dispensationis modus nulli unquam displicuit sapientum. Si dispensationis modum quaeris, probabilis est quidem, si erga divites, erga nobiles, erga potcanonum temperatur. Nam « de moribus ultima fiet mentio, posita est. Justitiae quidem liberi sunt, et eo ducuntur spiritu, ut necesse non habeant esse sub lege. Statuat ergo lex quod placuit latori: nam isti privilegii principalis gaudentes beneficio, quidquid ambiunt sibi competere opinantur. Episcopos ad prima officia obligant, et de futura successione pacisci non verentur. Restat ergo ut tristi pactio repleatur eventu, et illius quisque animetur et armetur in necem,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuatas sͥ diuicias paret. Si
enim uere compassionis
moueret᷑ affectu. sua fideliꝰ
ꝙ utilius pauꝑib erogaret:
qua ad dispensationẽ alie¬
ni mercator inpurus ac¬
cederet. Iam palam emun¬
tur om̃ia. nͥ modestia uen-¬
ditoris impediat. Adeo eñĩ
sacris altarib auaricie ꝓpha¬
nus imminet ardor. ut hec
omĩa quasi quedam paro¬
dica p̃emant᷑. ꝙ quia ꝑ se
non ueniunt in cõmerciũ.
licite & ruste credunt᷑ adqui-¬
ri si p̃empta fuerint aut
coempta. Quid enimꝰ hũ¬
quid inforum aꝓbante p̃to¬
re non ueniunt᷑. que iure
antiquo sic possident᷑ alai¬
cis ut transeant ad heredes
ꝙ titulo donationis auꝑmu¬
tationis alienentur ab eis:
Ius gͦ aduocationis aut pa¬
tronatus eccłie. quid ꝓhibet
ddistrahi: Nam qd̾ beatus
ambrosius heresim simo¬
nĩtam cõmitti. dicit inta¬
lib. ꝓuinciale decretum
int̾pretantur eẽ. ꝙ qd̾ ĩ sola
ithalia ꝙ inter lumbardos
debeat oꝑtiu̾e. At constitu¬

Expanded text:
privatas sibi divitias paret. Si privatas sibi divitias paret. Si enim verae compassionis moveretur affectu, sua fidelius et utilius pauperibus erogaret, quam ad dispensationem alieni mercator impurus accederet. Jam palam emuntur omnia, nisi modestia venditoris impediat. Adeo enim sacris altaribus avaritiae profanus imminet ardor, ut haec omnia quasi quaedam parodica praeemantur, et quia per se non veniunt in commercium, licite et juste creduntur acquiri si praeempta fuerint, aut coempta. Quid enim? Nunquid in forum approbante praetore non veniunt, quae jure antiquo sic possidentur a laicis, ut transeant ad haeredes, et titulo donationis, aut permutationis, alienentur ab eis? Jus ergo advocationis, aut patronatus ecclesiae, quid prohibet distrahi? Nam quod beatus Ambrosius haeresim Simoniacam committi dicit in talibus, provinciale decretum interpretantur esse, et quod in sola Italia, et inter Lombardos debeat obtinere. At constitu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ compellat᷑ inuitus & qͣsi
obnubilans luc̾nam dei. ut
eũ impune irrideat fraudu¬
lentꝰ. Bui siqͥdem alius simu¬
lauit. Ambitionẽ namq mul¬
tis indiciis ꝓdidit. ꝙ se diui¬
tẽ. potentẽ. insignẽ. uelle fi¬
eri confessus : s alia uia. s
in alio statu. s in minori ꝑi¬
ło. maiore lib̾tate. lloluit ẽẽ
nobilis inter laicos. aut certe
magnus inclero. Ob hoc pͥn¬
cipum uiroꝵ quesiuit gra¬
tiam familiaritatẽ miit.
ab eis quascũq suscepit fun¬
ctiones. Scͥniis forte p̾latus ẽ.
aut consignandi fuscepit of¬
ficiũ aut cmilii custodiã. aut
publici daues erarii. aut rõci¬
nii uarias cautiones. aut si
aliud nequit: ut corbib p̃fi¬
ceretur optinuit. Non tam̃
qd̾ ad eum ꝑtineat de egenis
aut de pauꝑib curam gerat
s quia fur ẽ ꝙ loculos habet.
quos auaricia soluit ad tempꝰ.
ut sub imagine pietatis eos
saclegus farciat. & demen¬
dicitate ꝙ morte egentium:

Expanded text:
dum compellatur invitus, et quasi dum compellatur invitus, et quasi obnubilans lucernam Dei, ut eum impune irrideat fraudulentus. Diu siquidem alius simulavit. Ambitionem namque multis indiciis prodidit, et se divitem, potentem, insignem velle fieri confessus est, sed alia via, sed in alio statu, sed in minori periculo, majore libertate. Voluit esse nobilis inter laicos, aut certe magnus in clero. Ob hoc principum virorum quaesivit gratiam, familiaritatem iniit, ab eis quascunque suscepit functiones. Scriniis forte praelatus est, aut consignandi suscepit officium, aut cimelii custodiam, aut publici claves aerarii, aut ratiocinii varias cautiones, aut si quid aliud nequit, ut corbibus praeficeretur obtinuit. Non tamen quod ad eum pertineat de egenis, aut de pauperibus curam gerat, sed quia fur est, et loculos habet, quos avaritia solvit ad tempus, ut sub imagine pietatis, eos sacrilegus farciat, et de mendicitate, et de morte egentium
Abbreviated transcription (Latin):
testatũ uiolent̾ in scã irru¬
it. ꝙ si forte pulsat ad hosti¬
um. parietẽ aut luina
subfodere ñ ueret᷑. Nam ꝙ
seditionẽ concitabit ĩmo¬
isen. ꝙ alienũ ignẽ intem¬
plum inferet. ꝙ uasa sanctu¬
arii contaminabit. Aliꝰspe¬
rans in multrtudine diui¬
ciarũ. simone ducente in¬
gredit᷑. non inueniẽs ibi qͥ
eum ꝙ pecuniã suã ire u
beat inꝑdicionẽ. Alius in
mun̾ib ad petrũ reformi¬
dat accecłe. clancło tñ ꝑ in
pluuiũ auri ac si ꝑ tegłas
iupit̾ illabat᷑ ingremiũ
danes sic insinũ eccłie ꝓcus
descendit incestus. Alius
obsequio quasi mun̾is igna¬
rus adest. ac si obsequia nõ ce¬
dant in mun̾is rõnem. Sfecto
nullum mauis ẽ munꝰ. ꝙͣ cũ
homo se ip̃m hominis deuo¬
uet seruituti. Aliũ collusiõe
quadam uocantis lib̾alitas
p̃uenit. s post modũ collatã
grãm suo gieri. plenius cõpen¬
sabit. Aluis agit ne ip̃m pul¬
sare oporteat. s ad ingredien¬

Expanded text:
testatum, violenter in sancta irrutestatum, violenter in sancta irruit, et si forte pulsat ad ostium, parietem aut limina suffodere non veretur. Nam et seditionem concitabit in Moysen, et alienum ignem in templum infert, et vasa sanctuarii contaminabit. Alius sperans in multitudine divitiarum, Simone ducente ingreditur, non inveniens ibi, qui eum et pecuniam suam jubeat ire in perditionem. Alius in muneribus ad Petrum reformidat accedere, clanculo tamen per impluvium auri, ac si per tegulas Jupiter elabatur in gremium Danaes, sic in sinum ecclesiae procus descendit incestus. Alius obsequio quasi muneris ignarus, adest; ac si obsequia non cedant in muneris rationem. Profecto nullum majus est munus, quam cum homo se ipsum hominis devovet servituti. Alium collusione quadam vocantis liberalitas praevenit; sed postmodum collatam gratiam suo Giezi plenius compensabit. Alius agit ne ipsum pulsare oporteat, sed ad ingredien
Abbreviated transcription (Latin):
siora sunt. ꝙ uix aut nũꝙͣ
gratis in aliqũe cadunt.
S poterunt de his q̃ sunt
ab institutione traiani su¬
ꝑuis dicta: suffice̾. Domesti¬
cas calamitates. & thalamũ
sap̃ie expositum fornicato¬
rib ꝙ sanctuarii ĩt̾ioris re¬
cessum inꝓstibulũ ꝑmu¬
tatũ. sine genitu ꝙ lacri¬
mis nequeo deplorare. Do¬
nius naniq orationis. ne¬
gotiationis dño ꝓhibente
facta ẽ domꝰ: & templum
fundatũ in lapide aduito¬
rii. in latronũ speluncam
u̾sum ẽ. Siqͥdem eccłia da¬
ta ẽ indireptionẽ aliis pa¬
lam aliis clam. occupan¬
tib eã. Nam ꝙ ipsa occupan¬
ti ꝯcedit᷑. eo forte qd ĩ nulliꝰ
bonis ẽ. Non ẽ enim inuen¬
tus nisi ꝑ rarus qui accin¬
gatur gladio suꝑ femur
suum: ad p̃sumptionem
ambitionis repͥm̃dam.
Illa namq machinas mul¬
tiplices erigit. ut eam ex¬
pugnet nemine defenden¬
te. Alius enim de nobilita¬
te confisus aut uirib po¬

Expanded text:
siora sunt, et vix, aut nunquam siora sunt, et vix, aut nunquam gratis in aliquem cadunt. Sed poterunt de his, quae sunt ab institutione Trajani superius dicta, sufficere. Domesticas calamitates, et thalamum sapientiae expositum fornicatoribus, et sanctuarii interioris recessum, in prostibulum permutatum, sine gemitu et lacrymis nequeo deplorare. Domus namque orationis, negotiationis, Domino prohibente, facta est domus, et templum fundatum in lapide adjutorii, in latronum speluncam versum est. Siquidem ecclesia data est in direptionem, aliis palam, aliis clam occupantibus eam. Nam et ipsa occupanti conceditur, eo forte quod in nullius bonis est. Non est enim inventus, nisi perrarus, qui accindatur gladio super femur suum, ad praesumptionem ambitionis reprimendam. Illa namque machinas multiplices erigit, ut eam expugnet, nemine defendente. Alius enim de nobilitate confisus, aut viribus po
Abbreviated transcription (Latin):
tec. sic̃ se uellet tractari si
subderet᷑: Dum gͦ ambitio
in ualescit. calcata equitate
ꝓcedit iniusticia. ⁊ tirannadiᷤ
ꝓ curans ortũ: omĩa quib
illa crescit exequit᷑. Q in ergo
suis non p̃ualet iurib nitit᷑
alienis. Est uidere quã pluri¬
mos ancupes potestatũ honoꝵ
ꝓcos. adherere potentib. se
rei publice nimiis in misc̾e.
temptantes uiam qua se pos¬
sint elat̾e ł ex adu̾so in altũ
tollere. quo p̃aliis possint
aut saltem posse ratione con¬
sortii uideant᷑. Effundunt pa¬
tͥmonia. labores inm̃sos agre¬
diunt᷑ ꝙ ꝑferunt. instare
obsequiis ꝙ blandiciis solli¬
citare quos captant ñ u̾ent᷑.
Hullũ gͦ offm̾ graturtũ est¬
ñ dux aut uidex centurio aut
decamis. s nec p̃co nec cau¬
po. nͥ ad p̃cium fiet. At ħ
inꝓphanis tolerabilia. dũ
que publica sunt ambi¬
tio non corrumꝑat. Nam
quecũq publica sunt: pi¬
etati debent ꝙ fidei conse¬
crari. Cet̾m hec ambitio¬

Expanded text:
tet, sicut se vellet tractari, si tet, sicut se vellet tractari, si subderetur? Dum ergo ambitio invalescit, calcata aequitate, procedit injustitia, et tyrannidis procurans ortum, omnia quibus illa crescit, exsequitur. Qui ergo suis non praevalet, viribus nititur alienis. Est videre quamplurimos aucupes potestatum, honorum procos, adhaerere potentibus, et se reipublicae muniis immiscere, tentantes viam qui se possint e latere, vel ex adverso in altum tollere, quo prae aliis possint, aut saltem posse ratione consortii videantur. Effundunt patrimonia, labores immensos aggrediuntur, et perferunt, instare obsequiis, et blanditiis sollicitare, quos captant, non verentur. Nullum ergo officium gratuitum estn dux aut judex, centurio aut decanus, sed nec praeco, nec caupo, nisi ad pretium fiet. At haec in profanis tolerabilia, dum quae publica sunt, ambitio non corrumpat. Nam quaecunque publica sunt, pietati debent et fidei consecrari. Caeterum haec ambitio
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ. ꝙ lib̾tas securitas uite.
Inde⁊ quod ad conciliandã
potenciã effundunt᷑ opes.
ꝙ quanto quis potencie cu¬
ꝑidior ẽ: tanto eas facilius
expendit. Cum uͦ potenciã
nactus ẽ. erigit᷑ intiranni¬
dem & equitate contẽpta.
nature ꝙ conditionis consor¬
tes inspiciente deo depͥm̾e
non ueret᷑. Et licet om̃s occu¬
pare non possint pͥncipatꝰ
& regna. atirannide tñ omi¬
no inmunis ẽ aut nullus
ant rarus. Dicitur autem
qr tirannus ẽ qͥ molenta
pancitate potest quisq suã
tirauindẽ excere. Nam ꝙ si
non popło: tñ quatenꝰ qͥsq
potest dñat᷑. Non eñĩ de his
institutus ⁊ sermo qui sunt
om̃ino amii defecati y sub¬
iectione continua gaudenteᷤ.
alicui iuita p̃eẽ resugiũt.
Uita pocius politicoꝵ. excu¬
tienda ẽ. Qũe mͥ dabis inter
illos qui non uelit uł unũ
potencia anteire: Quis ẽ qͥ
nolit ÷ͥ iis eẽ inaliquem:
Quis ẽ qui sic subditum tͣc¬

Expanded text:
tis est, et libertas securitas vitae. tis est, et libertas securitas vitae. Inde est quod ad conciliandam potentiam effunduntur opes; et quanto quis potentiae cupidior est, tanto eas facilius expendit. Cum vero potentiam nactus est, erigitur in tyrannidem, et aequitate contempta, naturae et conditionis consortes, inspiciente Deo, deprimere non veretur. Et licet omnes occupare non possint principatus et regna, a tyrannide tamen omnino immunis est aut nullus, aut rarus. Dicitur autem quia tyrannus est, qui violenta otest quisque suam tyrannidem exercere. Nam etsi non populo, tamen quatenus quisque potest, dominatur. Non enim de his institutus est sermo, qui sunt omnino animi defaecati, et subjectione continua gaudentes, alicui in vita praeesse refugiunt. Vita potius politicorum excutienda est. Quem mihi dabis inter illos, qui non velit vel unum potentia anteire? Quis est qui nolit sibi jus esse in aliquem? Quis est qui sic subditum trac
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Si uicia sequens par¬
tem suã det̾iorem faciat:
stulticie maledictione dã¬
pnat᷑. Si gͦ error fuerit cu¬
piditã succensus. p̃cipicii
multiplex uia patet. cũ
ab errore sit ut homo quid
sit sequendũ ignoret: ꝙ ip¬
sum in mino abeuntẽ fornax
cupiditatis inflãmet. Et
qͥdem adhuc p̃ualent u̾ba
iniquoꝵ. dum homo ꝓprie
conditionis ignarus & de¬
bite subtionis detrectans
nigum. ficticiã qͣndam
affectat lib̾tatẽ. ut possit
uiu̾e sine metu. ⁊ ĩpune ꝙ
uoluerit facere ꝙ qͦdam mͦ
iam ẽẽ sicut d̾s. Non tñ qd̾
diuinã uelit uintari bomi¬
tatẽ. s d̾m dando impum¬
tatẽ malis: ad suam uult
maliciã inclinari. De ra¬
dice gͦ suꝑbie surreꝑit
ambitio. potencie scł cupi¬
ditas & honoris. ut hinc
uires habeat nep̃mat᷑. hĩc
ꝓuemat reuerencia ne uiles¬
cat. Nemo enum ẽ qͥ nõ gau¬
deat lib̾tate. ꝙ qui uires qͥb
tus enĩ q̃dam inago mor¬

Expanded text:
dicat. Si vitia sequens, pardicat. Si vitia sequens, partem suam deteriorem faciat, stultitiae maledictione damnatur. Si ergo error fuerit cupiditate succensus, praecipitii multiplex via patet, cum ab errore sit, ut homo, quid sit sequendum ignoret, et ipsum in invio abeuntem, fornax cupiditatis inflammet. Et quidem adhuc praevalent verba iniquorum, dum homo propriae cognitionis ignarus, et debitae subjectionis detrectans jugum, fictitiam quamdam affectat libertatem, ut possit vivere sine metu, et impune quod voluerit facere, et quodammodo jam esse sicut Deus. Non tamen quod divinam velit imitari bonitatem, sed Deum, dando impunitatem malis, ad suam vult malitiam inclinari. De radice ergo superbiae subrepit ambitio, potentiae scilicet cupiditas et honoris, ut hinc vires habeat, ne prematur, hinc proveniat reverentia, ne vilescat. Nemo enim est qui non gaudeat libertate, et qui vires, quibus tus enim quaedam imago mor
Abbreviated transcription (Latin):
oritur alicinus uicii uena.
que semitas eoꝵ atramite
uere felicitatis deflectat. Sic̃
eni in orto deliciarũ de uno
fonte oriuntur flumina
que fecundant suauissim
odoris agrum cui dñs bene¬
dixit. sic in loco horroris ꝙ
uaste solitudinis interra
scł obliuionis qũa illi in ha¬
bitant qui sui obliuiscunt᷑
inmundo. ueld̾ stupidus lu¬
doꝵ uanitate captus inrthea¬
tro. quasi de fante uno omĩ
hic autẽ puteus cupiditatis
ẽ. Eam uͦ sic patrũ diffinit
auctoritas: ut dicat᷑ cupidi¬
taꝰ eẽ amor eorum que quis
amittere potest inuitus. So¬
ciatur ei stulticia comes. su¬
adens id amari ꝙ queri: qd̃
teneri ñ potest. Et ẽ stulticia
eoꝵ que scienda sunt: uicio¬
sa ignorantia. Sic eam lib̾
magniaũs. de lib̾o arbitrio
pingit. Si eñĩ nesciat᷑ qd̾ sci¬
ri non potest. in nom̃ stul¬
ticie minime cadit. At cũ
sui ignorantia qͥs tenetur:
transit ad stultos. Si in boniᷤ
que minora patenter sunt
ma iorib p̃fert: stulte ui¬

Expanded text:
oritur alicujus vitii vena, quae semitas eorum a tramite verae felicitatis deflectat. Sicut enim in horto deliciarum, de uno fonte oriuntur flumina quae fecundant suavissimi odoris agrum, cui Dominus benedixit: sic in loco horroris et vastae solitudinis, in terra scilicet oblivionis, quam illi inhabitant, qui sui obliviscuntur in mundo, velut stupidus ludorum vanitate captus in theatro, quasi de fonte uno, omnium Hic autem puteus cupiditatis est. Eam vero sic Patrum diffinit auctoritas, ut dicatur cupiditas esse amor eorum, quae quis amittere potest invitus. Sociatur enim ei stultitia comes, suadens id amari et quaeri, quod teneri non potest. Et est stultitia eorum quae scienda sunt, vitiosa ignorantia. Sic eam liber magni Augustini De libero arbitrio pingit. Si enim nesciatur quod sciri non potest, in nomen stultitiae minime cadit. At cum sui ignorantia quis tenetur, transit ad stultos. Si in bonis, quae minora patenter sunt, majoribus praefert, stulte ju
Abbreviated transcription (Latin):
demerebat. Conuentusq ad eã
diuoꝵ hominũ ex om̃i grecia
celebres erant. nec admittebat:
nͥ qui dabat que poscebat. Dos¬
cebat autẽ illa. nimtũ quan¬
tũ. hinc natũ ÷ frequens illud
ꝓu̾bium apud grecos. fr̾ustͣ
quis chorinrtũ tendit ad lai¬
dem: nͥ queat aut uelit dare
qd̾ poscitur. Ad hanc ille de¬
mostenes clancło adit. ꝙ ut co¬
piam sui faceret: petit. At lais
hoc quantũ poposcit. qd̾ nrã¬
tis nũmi denariũ faciat de¬
cies mille. Equat᷑q medietati ta¬
lenti maioris. qd̃ nr̃atis dena¬
rii uigiti milia claudit.
Tali petulantia mulieris atq
pecunie magnitudine ictus
expauidusq demostenes auer¬
titur. ꝙ discedens: ego inquit
penitere tanti ñ emo. Uis ne
ꝑximiora: Nosti quis dixerit.
qr habet hoc uoluptas om̃is:
stimulis agit fruentes apum¬
q paruolantũ ubi grata mel¬
la fudit. fugit. ꝙ nimis tena¬
ci ferit icta corda morsu. Ini¬
cia namq cupidinis. dulcia
st̃ suꝑ mel ꝙ fauũ. At nouis¬

Expanded text:
demerebat. Conventusque ad eam divorum hominum ex omni Graecia celebres erant, nec admittebat nisi qui dabat, quae poscebatur. Poscebat autem illa nimium quantum. Hinc natum est frequens illud proverbium apud Graecos: « Frustra quis Corinthum tendit ad Laidem, nisi queat, aut velit dare, quae poscitur. » Ad hanc ille Demosthenes clanculo adit, et ut copiam sui faceret, petit. At Lais hoc quantum poposcit, quod noss nummi denarium faciat decies mille, aequaturque medietati talenti majoris, quod nostratis denarii viginti millia claudit. Tali petulantia mulieris atque pecuniae magnitudine ictus, expavidusque Demosthenes avertitur, et discedens: « Ego, inquit, poenitere tanti non emo. » Visne proximiora? Nosti quis dixerit, quia habet hoc voluptas omnis: Stimulis agit furentes, Apumque par volantum, Ubi grata mella fudit, Fugit, et nimis tenaci Ferit icta corda morsu. Initia namque cupidinis, dulcia sunt super mel et favum: at novis
Abbreviated transcription (Latin):
ec apuleius elegan¬
ter quidẽ ꝙ splendi¬
de. ꝙ utinã audiat᷑. Siem̃
insui ipnis cultu quisq
laboret. ꝙ q̃ ext̾iora st̃ repu¬
tet aliena: ꝓfecto optimus
erit status singłoꝵ ꝙ omĩum.
uigebitq uirtus. ꝙ ratio
p̃ualebit regnante undiq
mutua karitate. ut sit caro
29. capͫ. Q merito principis format᷑ p̃płus

Expanded text:
ec Apuleius eleganter quidem et splendide: et utinam audiatur. Si enim in sui ipsius cultu quisque laboret, et quae exteriora sunt, reputet aliena: profecto optimus erit status singulorum et omnium, vigebitque virtus, et ratio praevalebit, regnante undique mutua charitate, ut sit caro  pro merito principis formatur populu
Abbreviated transcription (Latin):
uxuriam ꝑsequi
uideor ad laudem fruga¬
litatis. mͥq ab insułis ĩ epte
uiuentib ꝙ indiscrete loq̃n¬
tib illud publii clodii sub¬
sanando ingerit᷑ qi fruga¬
litas bonirumoris miseria

Expanded text:
uxuriam persequi videor ad laudem frugalitatis, mihique ab insulsis, inepte viventibus, et indiscrete loquentibus, illud Publii Clodii subsannando ingeritur, quia frugalitas boni rumoris inserta
Abbreviated transcription (Latin):
robabilia qͥdem st̃ hec q̃
ꝓponunt. s tũ uenenum
hic sub melle latet. fãtalẽ ꝙ enĩ
qͣndam necessitatẽ reb impo¬
nunt sub p̃textu humilitatiᷤᷤ
ꝙ reuerentia dei. tim̃tes ne
forte ipsius euacuet᷑ dispotio.¬

Expanded text:
robabilia quidem sunt haec, quae proponunt, sed tamen venenum hic sub melle latet. Fatalem etenim quamdam necessitatem rebus imponunt sub praetextu humilitatis et reverentiae Dei, timentes ne forte ipsius evacuetur disposi
Abbreviated transcription (Latin):
tiamis inpłimis mecũ fatent᷑
se omĩa ñ nescire cũ qͥb astra
locunt᷑: ꝙ qui quasi de ip̃o celes¬
tium simi extrahunt u̾itatem.
Q uͦ eoꝵ modestissimi st̃. nec si¬
derib rerũ pollicent᷑ effectus.
nec eas necc̃itati lege dispositio¬
nis astringunt. s qr uente᷑ sunt.
certis q pͣnuntiant᷑ indiciis.
p̃dicere non u̾entur. S si futͥꝵ¬
pͭordomutari. tem̾ariũ ẽ rẽ suinata
ĩctã c̃to diffinire iudicio. Sinaũ mu¬

Expanded text:
tiamus in plurimis, mecum fatentur, se omnia non nescire, cum quibus astra loquuntur, et qui quasi de ipso coelestium sinu extrahunt veritatem. Qui vero eorum modestissimi sunt nec sideribus rerum pollicentur effectus, nec eas necessitati lege dispositionis astringunt, sed quia venturae sunt, certisque pronuntiantur indiciis, praedicere non verentur. Sed si futordo mutari, temerarium est rem sui natura incertam, certo diffinire judicio. Sin autem mu
Abbreviated transcription (Latin):
Ozris multoꝵ
fio. dum ineptias
nugatoꝵ excu¬
tio. Qua de cau¬
sa. ociari decreueram ꝙ silere.
S alt̾um mͥ negocioꝵ tumul¬
tus excutit. alt̾um motus am¬
mi int̾rumpit. Qui enim sub
potestate constitutus ẽ: si sapt
obtemꝑat imꝑio p̃sidentis.
qͣm stimuli affectuum pungt.
dissimulare ñ pot̾ quin mo¬
ueat᷑ ad formã passionis. Exii¬
tat gͦ qͣm gaudii aura de mul¬
cet spes inducit hilaritatẽ mes
trepidat. dolentis animꝰ mei¬
re confundit᷑. Hec ap̃ singłos
alternat facies bom aut mali.
Nerum sensus maloꝵ altior est
ꝙ sepius in om̃s incurrit. Quis
ẽ. emm qͥ maloꝵ asꝑitate sepiꝰ
tĩ uratur. qͣm demulceat᷑ fom̃¬
to bonoꝵ: Rarus ẽ qͥ tocius im¬
petũ fortune a se toto possit ar¬
cere. Qui suis uirib p̃ualet: i
amici aut familiaris corpore
ł sorte temptat᷑. licet parum
humanꝰ sit qͣm extͣneoꝵ iactu¬
ra ñ concutit. Non satis homo
ẽ. quẽ aliena ñ mouent. S sa¬
pientiorib iam uenit inlubi¬

Expanded text:
ostis multorum fio, dum ineptias nugatorum excutio. Qua de causa otiari decreveram et silere, sed alterum mihi negotiorum tumultus excutit, alterum motus animi interrumpit. Qui enim sub potestate constitutus est, si sapit obtemperat imperio praesidentis. Quem stimuli affectuum pungunt, dissimulare non potest, quin moveatur ad formam passionis. Exsultat ergo quem gaudii aura demulcet, spes inducit hilaritatem, metus trepidat, dolentis animus moerore confunditur. Haec apud singulos alternat facies boni aut mali. Verum sensus malorum altior est, et saepius in omnes incurrit; quis est enim qui malorum asperitate saepius non uratur, quam demulceatur fomento bonorum? Rarus est, qui totius fortunae impetum a se toto possit arcere. Qui suis viribus praevalet, aut in amici aut familiaris corpore, vel sorte tentatur. Licet parum humanus sit, quem extraneorum jactura non concutit: non satis homo est quem aliena non movent. Sed sapientioribus jam venit in dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ad conscĩam. nec ad doctͥnã
scĩa. nec oꝑa suppetunt ad
exemplũ. Unde mme apluri¬
mis conclamat᷑ ut taceam
dicentib qd̾ nec etiam uͥtu¬
tis speciosa laus ẽ. more ꝑec¬
catoris. Hoc hii soli faciunt
quib uicia placent curren¬
tes in mortem nemine reuo¬
cante. Aut qui saluantur
inuiti. Nam quib bona pla¬
cent. non aquo s quid dicat᷑
attendunt. ꝙ ex causis dicen¬
di dicta pensantes: gratum
habent qͥcqͥd uñcũq elicitũ
ꝓficit ad uirtutẽ. Non gͦ qͥs
s quid. qua ue de causa scri-¬
bam: diligens lector atten¬
dat. ꝙ ubi maledicta inue-¬
nerit sincerus iuidex. ꝙ nec
inuidie nec odii nec alt̾uis
affectionis motu concussus.
testimoniũ de malo ꝑhibe¬
at. ꝙ ubi bñdixero. non me
cedat. Michi tñ ꝓ minimo
est si innocentie mee gra¬
tis detrahit᷑ aꝑu̾sis quos
emendari uellem. si me
tñ benignitatis tue fauor

Expanded text:
ad conscientiam, nec ad doctrinam ad conscientiam, nec ad doctrinam scientia, nec opera suppetunt ad exemplum. Unde in mea plurimis conclamatur ut taceam, dicentibus quod nec etiam virtutus speciosa laus est in ore peccatoris. Hoc hi soli faciunt, quibus vitia placent, currentes in mortem, nemine revocante, aut qui salvantur inviti. Nam quibus bona placent, non a quo, sed quid dicatur attendunt, et ex causis, dicentis dicta pensantes, gratum habent quidquid undecunque elicitum proficit ad virtutem. Non ergo quis, sed quid, quave de causa scribam, diligens lector attendat, et ubi male dicta invenerit, sincerus judex, et nec invidiae, nec odii, nec alterius affectionis motu concussus, testimonium de malo perhibeat, et ubi bene dixero, non me caedat. Mihi tamen pro minimo est, si innocentiae meae gratis detrahitur a perversis, quos emendari vellem, si me tamen benignitatis tuae favor
Abbreviated transcription (Latin):
prologꝰ
olent qui mare enaui¬
gant illis habere gra¬
tiam ꝙ referre: q̃uoꝵ
beneficio ꝑicla euase¬
runt. Accendunt᷑ ignes. la¬
mores excitant᷑. erigunt᷑ ꝙ sig¬
na. quib cillea uorago. turbo
caribdis saxa latencia. tractus
ꝙ tenacitas sirtiũ. a nauigãti¬
bus queant salubriter declina¬
ri. Sic ꝙ hiis qui ea ĩminere
denuntiant. quib salus ꝑicli¬
tat᷑ humana. rectissime grã
debetur ex nñto: ꝙ qͥ eam me¬
rentib non rependit. ingratus
beneficii dignus ẽ. salutis dis¬
pendiũ sustine̾. Nemo autẽ
ẽ. qui salutem uiciis nesciat
impediri. eaq ex amore ꝓximo¬
rum notari ad fugam: publi¬
ce inter est. Uita siquidem
humana quoius freto ꝓcello¬
sior ẽ: nec possunt uitari dis¬
cͥmina. nͥ sius denuntientur
indiciis. Ad hanc uͦ oꝑam
publice utilitatis & tue ius¬
sionis stimulis urgeor licet
in me nicħ agnoscam: qd̾ at¬
tentionẽ ꝓuocet auditoꝵ.
Homo undiq inmunitus
q inminutus cui nec uita

Expanded text:
PROLOGUS. Solent qui mare enavigant, illis habere gratiam et referre, quorum beneficio pericula evaserunt. Accenduntur ignes, clamores excitantur, eriguntur et signa, quibus Scyllaea vorago, turbo Charybdis, saxa latentia, tractus et tenacitas Syrtium, a navigantibus queant salubriter declinari. Sic et his, qui ea imminere denuntiant, quibus salus periclitatur humana, rectissime gratia debetur ex merito: et qui eam merentibus non rependit, ingratus beneficii, dignus est salutis dispendium sustinere. Nemo autem est, qui salutem vitiis nesciat impediri, eaque ex amore proximorum notari ad fugam, publice interest. Vita siquidem humana, quodvis freto procellosior est, nec possunt vitari discrimina, nisi suis denuntientur indiciis. Ad hanc vero operam, publicae utilitatis, et tuae jussionis stimulis urgeor, licet in me nihil agnoscam, quod attentionem provocet auditorum. Homo undique immunitus et imminutus, cui nec vita
Abbreviated transcription (Latin):
concinentib choris. multi¬
tudine p̃sus: dedncitur. Nec
ꝓdest ignobilitatẽ p̃tendisse
carnis aut sanguinis. eo qd̃
imꝑatori non queritur suc¬
cessor: s piscatori. fabri filio. ñ
angusto. Scĩam acurata ex¬
cusatio ꝓdit. ꝙ religiostis ẽẽ
conuincit᷑. ex eo qd̃ inuitatꝰ
ascendere diutius recusauit.
Nifus ẽ eñi noluisse qͥ distulit.
Que nͦ de canonib sͥ opposu¬
it. habrta ratione loci temꝑis
⁊ ꝑsone. similiura tẽdẽtiũ ad hono¬
re. sotia multitudo dispensat. Si de
p̃sentib niti neq̃unt aut p̃te¬
ritis. fut᷑um uatitinant᷑ ꝓ¬
fectũ. Sic callidus mango
dum qui duruis ꝑuehit
equum aut pullũ ꝓbitatis
incognite gradariũ ꝓmit¬
tit infuturum ꝙ fractis
gressib mollius incedentẽ.
ꝓpensiori laude instabulũ
in cauti m̾catoris extrudit.

Expanded text:
concinentibus choris, multiconcinentibus choris, multitudine pressus deducitur. Nec prodest ignobilitatem praetendisse carnis, aut sanguinis, eo quod imperatori non quaeritur successor, sed piscatori; fabri filio, non Augusto. Scientiam accurata excusatio prodit, et religiosus esse convincitur ex eo quod invitatus ascendere diutius recusavit; visus est enim noluisse, qui distulit. Quae vero de canonibus sibi opposuit, habita ratione loci, temporis et personae, simili via tendentium ad honores socia multitudo dispensat. Si de praesentibus niti nequeunt, aut praeteritis, futurum vaticinantur profectum. Sic callidus mango, dum qui durius provehit equum, aut pullum probitatis incognitae gradarium promittit in futurum, et fractis gressibus mollius incedentem propensiori laude in stabulum incauti mercatoris extrudit.
Abbreviated transcription (Latin):
si aliter electi fuerint: sub ꝑi¬
culo auathematis. uniu̾sal
eccłia ꝓhibet conseciari.
Unus pͥncipum nr̃oꝵ nomi¬
nis siquidem inmemorsum:
in causa simili egregiũ faci¬
nus egisse memoratur. hen¬
rieus fu̾it anRob̾tꝰ ñ multũ
refert. Cũ ambiciofus qͥdã
monachus ad abbatiã quã
p̃eni̾at uocaret᷑. ꝙ ille mo¬
destiam simulans ut auidiꝰ
peteret᷑ onꝰ refugeret. recu¬
saret honorẽ. ꝙ se palam
tante rei fateret᷑ indigiũ:
plane inquit pͥnceps indig¬
nus es: qi eam clam data mͥ
tanta pcunia sũmãq ex p̃ssit
mehẽiꝰͥtum ẽ. ⁊ tu domum rede¬
as ꝙ qͥ dignus est destitute p̃¬
ficiatur eccłie. S nunc longe
aliter succedit excusatori am¬
bicioso. Hec eñi ꝙ alia ꝙͣ plura
multiplicat. ut credatur
nolle qd̾ appetit: ꝙ tandem
gratis acciꝑe qd̾ p̃emit. Nñ
tanquã uir modestie singła¬
ris capit᷑. trahit᷑. ꝙ ad cathe¬
dram conclamantib turbis

Expanded text:
si aliter electi fuerint, sub perisi aliter electi fuerint, sub periculo anathematis universalis Ecclesia prohibet consecrari. Unus principum nostrorum, nominis siquidem immemor sum, in causa simili egregium facinus egisse memoratur. Henricus fuit an Robertus, non multum refert. Cum ambitiosus quidam monachus ad abbatiam, quam peremerat, vocaretur, et ille modestiam simulans, ut avidius peteretur, onus refugeret, recusaret honorem, et se palam tantae rei fateretur indignum: « Plane, inquit princeps, indignus es, quia eam clam, data mihi tanta pecunia summamque expressitme haberi justum est, et tu domum redeas; et qui dignus est, destitutae praeficiatur ecclesiae. » Sed nunc longe aliter succedit excusatori ambitioso. Haec enim, et alia quam plurima, multiplicat, ut credatur nolle quod appetit, et tandem gratis accipere, quod praeemit. Unde tanquam vir modestiae singularis capitur, trahitur, et ad cathedram conclamantibus turbis,
Abbreviated transcription (Latin):
me micheas durissime re¬
pellit ab aditu. non ferens
sion edificari insanqui¬
nib ꝙ iherłm in iniquita¬
te pͥncipum suoꝵ. hic aut
nulla ÷ aut compulsa: aut
simulata electio. Hanc qͦ
partẽ. ꝓtensa disputatioe
ꝓsequitur. Postremo se ꝓmo¬
ueri non posse. si ne suspi¬
cione simoniace pͣuitatis.
cũ ob hoc uis ꝙ auctoritatẽ
sigilli aut cimilii aut scri¬
nii emisse uideat᷑. licer alia
mente ad obsequiuĩ potesta¬
tis sicut p̾sens testatur dies
qua delatũ honorẽ respu¬
it. teste conscĩa accesserit:
affectans ut ꝑ hoc sine one
sortiret᷑ honorem. Apłicas qͦ.
sauctiones replicat & reuoluit.
quib p̾d̾ statutum ẽ: ut a
sacris ordinib ꝙ om̃iꝓmotio¬
nis spe arceant᷑ qui cuĩlibet
scłaris curie emunt officia.
aut uiles aut seruiles ob secũ¬
dationes pͥncipib p̃stant.
aut quoꝵ electio non est a
dero ineccłia ꝙ sine p̃ noĩa¬
tione cuiꝰq mundane potes¬
tatis canonice celebrata. Quoᷤᷤ

Expanded text:
me Michaeas durissime reme Michaeas durissime repellit ab aditu, non ferens Sion aedificari in sanguinibus, et Hierusalem in iniquitate principum suorum. Hic aut nulla est, aut compulsa, aut simulata electio. » Hanc quoque partem protensa disputatione prosequitur. Postremo se promoveri non posse sine suspicione Simoniacae pravitatis, cum ob hoc jus, et auctoritatem sigilli, aut cimelii, aut scrinii, emisse videatur, licet alia mente ad obsequium potestatis, sicut praesens testatur dies, qua delatum honorem respuit, teste conscientia accesserit, affectans ut per hoc sine onere sortiretur honorem. Apostolicas quoque sanctiones replicat et revolvit, quibus pridem statutum est, ut a sacris ordinibus et omni promotionis spe arceantur, qui cujuslibet saecularis curiae emunt officia, aut qui viles, aut serviles obsecundationes principibus praestant, aut quorum electio non est a clero in ecclesia, et sine praenominatione cujusque mundanae potestatis canonica celebrata: quos,