comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flat: caritas aũ non emulatur. ñ in¬
flatur. Sic itaq adhibeat᷑ scientia. tamꝗͣ
machina quȩdam ꝑ quã structura cari¬
tatis assurgat: quȩ manet in et̾num etĩa
cum scientia destruetur. que ad finẽ cari¬
tatis adhibita multũ ẽ utilis ꝑse aũ. ipsa
sine tali fine ñ modo suꝑflua. s etiã ꝑni¬

Expanded text:
flat. caritas autem non aemulatur, non inflatur. sic itaque adhibeatur scientia tamquam machina quaedam, per quam structura caritatis adsurgat, quae manet in aeternum, etiam cum scientia destruetur, quae ad finem caritatis adhibita multum est utilis, per se autem ipsa sine tali fine non modo superflua sed etiam perni
Abbreviated transcription (Latin):
ec omĩa fr̃s. qͥa cognoiumꝰ id qͦd a pͥn¬
cipio est. quia fortes sumus. qr cognouimꝰ
patrẽ: omĩa ista quasi cognitionẽ cõmen¬
dant. caritatẽ cõmendant. Si cognouimꝰ.
amemꝰ. nam cognitio sine caritate ñ sal¬
uos facit: scientia inflat. caritas edificat.
Si confiteri uultis & ñ amare: incipitis
demonib eẽ similes. Confitebant᷑ demo¬
nes filiũ di. &e dicebant. Ed nob̾ & t̃: & re-
pellebant᷑. Confitemini & amplectimini.
Illi enim timebant de iniquitatib suis.
uos amate dimissorẽ iniquitatũ ur̃aꝵ.¬

Expanded text:
ec omnia, fratres, quia cognovimus id quod a principio est quia fortes sumus, quia cognovimus Patrem: omnia ista quasi cognitionem commendant, charitatem non commendant? Si cognovimus, amemus: nam cognitio sine charitate non salvos fecit. Scientia inflat, charitas aedificat . Si confiteri vultis et non amare, incipitis daemonibus similes esse. Confitebantur daemones Filium Dei, et dicebant, Quid nobis et tibi ? et repellebantur. Confitemini, et amplectimini. Illi enim timebant de iniquitatibus suis; vos amate dimissorem iniquitatum
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽẽ respondet. Uicina enim sibi sunt.
Et de aere si queratur. utrum in ethereũ
corpus. idest cȩleste possit mutari: iã ipsa
uitinitas ꝑsuadet. Ut gͦ ꝑ hos gradꝰ fieriposse
concedit. ut terra in corpus ethereum conu̾¬
tatur: cur ñ accedente di uoluntate. qua &¬
corpus humanũ suꝑ aquas potuit ambu¬
lare. celerrime idfieri posse.quẽadmodum
dictum ẽ inictu oculi. sine ullis talib gra¬
dib credit: Sicut plerumq fumus inflã¬
mam mira celeritate conuertitur. Caro enĩ
nr̃a utiq ex terra ẽ. Philosophi aũquoꝵ ar¬
gumentis sepus resurrectioni carnis resisti¬
tur. quib asserunt nullum ẽẽ posse t̾renũ
corpusincelo: quodlibet corpus. in om̃e corpꝰ
conuerti &e mutari posse concedunt. Qua
corꝑis resurrectione corpus a temꝑoris con¬
ditione liberatum: eterna uita in effabil
quod scriptum ẽ: absoeta ẽ mors in uictoriã.

Expanded text:
dum esse respondet; uicina enim sunt sibi. dum esse respondet; uicina enim sunt sibi. et de aere si quaeras, utrum in aethereum corpus, id est in caeleste possit mutari, iam ipsa uicinitas persuadet. quod ergo per hos gradus fieri posse concedit, ut terra in corpus aethereum conuertatur, cur non accedente dei uoluntate, qua corpus humanum super aquas potuit ambulare, celerrime id fieri posse, quemadmodum dictum est: in ictu oculi, sine ullis talibus gradibus credit, sicut plerumque fumus in flammam mira celeritate conuertitur? caro enim nostra utique ex terra est; philosophi autem, quorum argumentis saepius resurrectioni carnis resistitur, quibus asserunt nullum esse posse terrenum corpus in caelo, omne corpus in omne corpus conuerti et mutari posse concedunt. qua corporis resurrectione facta a temporis condicione liberati aeterna uita ineffabili cquod scriptum est: absorta est mors in uictoria.
Abbreviated transcription (Latin):
que fallere non potest: quod cui uidetur
incredibile. qualis sit caro nunc. attendit.
qualis aũ futura sit ñ considerat: quia illo
tempore immutationis angłice. ñ iã caro
erit & sangius. s tantum corpus. Cũ enĩ
de carne apłs loqueretur: alia in qͥt caro
pecoꝵ. alia uolucrum. alia piscium: & cor
qm̃ lignum corpꝰ ẽ. s ñ caro. Hominis autẽ.
uł pecoris. & corpus & caro ẽ: in cȩlestib uͦ
uocant ȩtherea. Et id̾o ñ carnis resurrectio¬
ni contradicit. illud quod ait. caro &e san¬
gius regnum di non possidebunt: s quale
futurum sit qd̃ caro & sanguis ẽ predicat.
Ad qualem naturam quis quis hanc carnẽ
conuerti posse ñ credit: gradib ducendꝰ est
ad fidem. Si enim ab eo queras. utrũ t̾ra in
aquam possit conu̾ti ꝓpter uicinitatẽ: ñ
ei uidetur in credibile. Rursus si queras
utrum aqua possit in aerem: neq hoc absur¬

Expanded text:
istianam fidem, quae fallere non potest. Quod cui videtur istianam fidem, quae fallere non potest. Quod cui videtur incredibile, qualis nunc sit caro attendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae non jam caro erit et sanguis, sed tantum corpus. Cum enim de carne Apostolus loqueretur, Alia, inquit, caro pecorum, alia volucrum, alia piscium, alia squoniam lignum corpus est, sed non caro: hominis autem vel pecoris et corpus et caro est: in coelestibus vero uocant aetherea. et ideo non carnis resurrectioni contradicit illud, quod ait: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, sed quale futurum sit, quod nunc caro et sanguis est, praedicat, in qualem naturam quisquis hanc carnem conuerti posse non credit, gradibus ducendus est ad fidem. si enim ab eo quaeras, utrum terra in aquam possit conuerti, propter uicinitatem non ei uidetur incredibile. rursus si quaeras utrum aqua possit in aerem, neque hoc absur
Abbreviated transcription (Latin):
resutrectionem non tantum qua re¬
paratur anima. que ꝓpter carnales affec¬
tionescaro nominatur: s hec & uisibi¬
lis caro quȩ naturaliter est caro. Cuius
nomen anuna ñ ꝓpter naturam: s ꝓpter
affectiones carnales accepit. Hec ergo ui¬
sibilis quȩ ꝓprie dicitur caro: sine dubita¬
tione credenda est resurgere. Uidet᷑ enĩ
paulus apłs eam tamquam digito osten¬
dere cum dicit. Oportet ccrrruptibile
hoc indiiere incorruptionem. Cum enun
dicit hoc ÷ in eam quasi digitum inten¬
dit. Quod aũ uisibile est: io potest digito
ostendi. Qm̃ posset etiam anima corrup¬
tibilis dici. nam uitiis moꝵ ipsa corrũpi¬
tur: & mortale hoc induet immortali¬
tatem cum legitur. eadem significat᷑
uisibilis caro: quia in eam ideintidem
uelut digitus intenditur. Potest enĩ &
anima sicut corruptibilis ꝓpt̃ moꝵ uicias
ita etiam mortalis dici. Mors quippe aĩe
ẽ: apostatare a deo. Quod pͥmum eiꝰ pes¬
catum in paradyso sacris litteris continet᷑

Expanded text:
resurrectionem; non tantum quia reparatur anima, quae nunc propter carnales affectiones caro nominatur; sed haec etiam visibilis caro quae naturaliter est caro, cujus nomen anima non propter naturam, sed propter affectiones carnales accepit: haec ergo visibilis, quae proprie dicitur caro, sine dubitatione credenda est resurgere. Videtur enim Paulus apostolus eam tanquam digito ostendere, cum dicit, Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem. Cum enim dicit, hoc, in eam quasi digitum intendit. Quod autem visibile est, id potest digito ostendi: quoniam posset etiam anima corruptibilis dici; nam vitiis morum ipsa corrumpitur. Et mortale hoc induere immortalitatem , cum legitur, eadem significatur visibilis caro, quia in eam identidem velut digitus intenditur. Potest enim et anima sicut corruptibilis propter morum vitia, ita etiam mortalis dici. Mors quippe animae est apostatare a Deo : quod primum ejus peccatum in paradiso sacris Litteris continetur. 24.
Abbreviated transcription (Latin):
ñne communicatio ẽ corporis dñi: quia unꝰ
panis. unum corpus. multi sumus. Om̃s enĩ de¬
uno pane participamur. Et ꝓpt̾ hoc subuux̃
uidete isrł scd̾m carnem. Nonne qͥ de sacͥficiis
mandiicant: socii sunt altaris: Ut intelli¬
gerent ita se iam socios ẽe corporis xꝑi: quẽ ad¬
modum illi socii sunt altaris. Et quia cum hos
diceret ab idolatria ꝓhibebat. unde locꝰ iste ser¬
ne putarent ideo ñ eẽ curandum. si de sacͥficiis
ederent idoloꝵ. quia idolum nicħ est. existimã¬
des sibi hec uelut suꝑflua ñ nocere. confirma¬
uit quidem & ipse nicħ ẽẽ idolum: nec idõ se
ista ꝓhibere quia idolis immolant᷑ quȩ non
habent sensum: s quia qui immolant in¬
quit. idest idoloꝵ cultores. demoniis. & ñ dõ
immolant. Nolo uos socios demonioꝵ fieri.
Istum sensum u̾itas ipsa declarat: qͥa intẽplo
cui seruiebat carnalit isrł ñ utiq idolũ cole¬

Expanded text:
nonne communicatio est corporis Domini? Quia unus nonne communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpusticipamus . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste serne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur quae non habent sensum; sed quia quae immolant, inquit, id est, idolorum cultores, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Istum sensum veritas ipsa declarat: quia in templo cui serviebat carnaliter Israel, non utique idolum cole
Abbreviated transcription (Latin):
demoniis & non deo immolant. Iste aũ
dixit s qui sacrificant. demonib sacͥficant:
quasi om̃s qui sacrificant. ñ sacrificent nͥ de¬
monib. Non enim ait apłs qͥ sacͥficant. s que
sacͥficant. uł sicut ame positũ ẽ immolant:
illi scilicet qui idola colunt. quȩ sacrificant.
demonib & ñdo sacͥficant. siue unmolant.
Et ideo subiunxit. Nolo uos socios demonioꝵ
fieri. Eos quippe abidolatria ꝓhibebat. ꝓp̃t
qd eis ostendere uoluit ita illos fieri socios de¬
monioꝵ. si idolothita sacrificia manducaue¬
rint: quomͦ isrł carnalis socius erat altaris
in templo. qui de sacͥficiis manducabat: hinc¬
enim cepit. ut hoc dicẽt. Ppter quod dilectis¬
simi mͥ fugite ab idoloꝵ cultura. Deinde se¬
citus ostendit ad quod sacrificiũ debeant
iam ꝑtinere dicens quasi prudentib dico.
iudicate uos qͦd dico. Calix benedictio¬
nis quem  benedicimus: ñne cõmunica¬
tio est sanguinis. xͥ: Et panis quẽ frangimꝰ:

Expanded text:
daemoniis, et non Deo, immolant. Iste autem dixit, Sed qui sacrificant, daemonibus sacrificant: quasi omnes qui sacrificant, non sacrificent nisi daemonibus. Non enim ait Apostolus, Qui sacrificant; sed, quae sacrificant; vel, sicut a me positum est, immolant: illi scilicet qui idola colunt; quae sacrificant, daemoniis, et non Deo, sacrificant, sive, immolant. Et ideo subjunxit, Nolo vos socios daemoniorum fieri: eos quippe ab idololatria prohibebat. Propter quod eis ostendere voluit, ita illos fieri socios daemoniorum, si idolothyta sacrificia manducaverint, quomodo Israel carnalis socius erat altaris in templo, qui de sacrificiis manducabat. Iinc enim coepit, ut hoc diceret: Propter quod, dilectissimi mihi, fugite ab idolorum cultura. Deinde secutus ostendit, ad quod sacrificium jam debeant pertinere, dicens: Quasi prudentibus dico, judicate vos quod dico. Calix benedictionis quem benedicimus, nonne communicatio est sanguinis Christi? Panis quem frangimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ipse dñs iħc. leꝓso quẽ mundauerat dicẽt.
Uade ostende te sacerdoti: & offer munus qd
p̃cepit moyses in testimoniũ illis. Nondũ
enim dederat ꝓ sacͥficiis illis om̃ib sui corꝑiᷤ
sacrificium: ñ dum suscitauerat sui corporis
tẽplum: nec de illo templo eiciens eos qͥ boues
& columbas uendebant diceret: domꝰ mea
domus orationis uocabit᷑: uos aũ fecistis illã
speluncam latronum

Expanded text:
o quem mundaverat, diceret: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses in testimonium illis . Nondum enim dederat pro sacrificiis illis omnibus sui corporis sacrificium, nondum suscitaverat sui corporis templum. Nec de illo templo ejiciens eos qui boves et columbas vendebant, diceret: Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis illam speluncam latronum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ suam gr̃ãm cohibere fluida &e labẽ¬
tia concupiscentiaꝵ carnaliũ. cũ huic sclo re¬
nuntiatur: ut tanꝙͣ inimicis peccatis oĩb
deletis. fideliũ ppłs ꝑ sacram̃tũ baptismatiᷤᷤ
traiciatur. Qui eduxit eos in nube dici. &
tota nocte in illum inatione ignis. potest
&̃ sꝑualit̾ dirigere itinera. si ad eũ clamet
fides. itinera mea dirige scđm u̾bum tuũ.
De quo alibi dr. Ipse enim rectos faciet cursꝰ
mentũ manifestũ ẽ in carne. uelut in nube¬
iniudicio uͦ tamꝙͣ int̾rore noc̾turno: qͥa tunc
erit magna tribulatio scłi tamꝙͣ ignis: & lu¬
cebit iustis. & ardebit iniustis. Qui dirupit
in deserto petrã. & aquauit eossic in abysso mul¬
illa res gesta sꝑualit̾ significabat. infundere:
de sꝑuali sequenti petra quod ẽ xp̃c. qͥ stabat¬
& clamabat. Si quis sitit: ueniat ad me. & bi¬
bat. Qui biberit de aqua quã ego dabo ei flu¬

Expanded text:
 suam gratiam cohibere fluida et labentia concupiscentiarum carnalium, cum huic saeculo renuntiatur, ut, tanquam inimicis, peccatis omnibus perdeletis, fidelium populus per sacramentum Baptismatis trajiciatur. Qui deduxit eos in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis, potest etiam spiritualiter dirigere itinera, si ad eum clamet fides: Itinera mea dirige secundum verbum tuum . De quo alibi dicitur, Ipse enim rectos faciet cursus mentum manifestatum est in carne, velut in nubevero, tanquam in terrore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis. Qui disrupit in deserto petram, et adaquavit eos sicut in abysso mulilla res gesta spiritualiter significabat, infundere de spirituali sequente petra, quod est Christ « Si quis sitit, veniat ad me et bibat. » Qui biberit de a qua quam ego dabo ei, flu
Abbreviated transcription (Latin):
generat ad eius ꝑtinent unitatẽ: quȩ
usq infinem ꝑseuerantes saluabit. Neq enĩ
hi solum ad eam ñ ꝑtinent. qui seꝑationis
aꝑto saclegio manifesti sunt: s &ẽ illi qui in eiꝰ
unitate corporaliter mixti. ꝑuitam pessimã
seꝑantur. Etenim symonẽ magũ ꝑ baptisma
ipsa peperat: cui tam̃ dictũ ẽ qd̾ ñ haberet par-¬
tem in hereditate xpi. Numqͥd ei baptismꝰ.
nũquid ei eugłm: numquid ei sacramenta
defuerunt: S quia karitas defuit: frustra
natꝰ est: ⁊ ei expediebat forsitan ñ nasci. Nũ qͥd ñ
erant nati. quibus apostolus dicit: tanꝙͣ par¬
uulis inxpo lac uob̃ potum dĩ non escã: Cos
tam̃ a sacrilegio scismatis reuocat: in qd̾ ideo
irruebant: quia carnales erant. Quasi par¬
uulis inqͥt inxꝑo lac uob̃ potũ dedi ñ escã ñdũ
enĩ pot̾atis. nec ad huc qͥd̾e potestis: adhuc car¬

Expanded text:
generat, ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem Magum per baptisma ipsa pepererat; cui tamen dictum est, quod non haberet partem in hereditate Christi. numquid ei baptismus, numquid euangelium, numquid sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: tamquam paruulis in Christo lac uobis potum dedi, non escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo irruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc e
Abbreviated transcription (Latin):
aut unũ ẽ. s addidit corpoꝰ.: tamꝙͣ ex duob
duiersis. masculino & feminino unũ corpus
fit unus sp̃c ex diu̾sis duob: ita ut sine huma¬
autem hoĩs sp̃c ñ nisi cũ deo. Nec frustra existi¬
nr̃a in inuicem nob̃cum. nusquã dixit ut nos
& ipsi unum: s ut sint unũ. sicut & nosunũ.¬

Expanded text:
aut, Unum est; sed addidit, corpus, tanquam ex duobus aut, Unum est; sed addidit, corpus, tanquam ex duobus diversis masculino et feminino unum corpus fit unus spiritus ex diversis duobus, ita ut sine humaautem hominis spiritus non nisi cum Deo. Nec frustra, ut existinostra invicem nobiscum; nusquam dixit, Ut nos et ipsi unum: sed, Ut unu
Abbreviated transcription (Latin):
escio utrum inueniatur in scripturis dictũ.
unum sunt: quoꝵ ẽ diuersa natura. Si
aũ ce aliqua. aut plura eiꝰdem nature st̃. & di¬
u̾sa sentiant: ñ sunt unũ inquantũ diu̾sa sen¬
tiunt. Nam si iam ẽent unum ex eo qd̃ hoĩes
erant: ñ diceretur ut sint unũ. sicut &e nos
unum. cum suos discipłos patri cõmendaret. At
uͦ paulus & apollo. quia & ambo homines.
& idem sentiebant: qui plantat inqͥt oe qͥ rigat
unum sunt. Cum gͦ sic dr unum. ut ñ addat᷑
qͥd unũ. & plura unum dicantur: eade nat᷑a
atq essentia. ñ dissidens neq dissentiens signi¬
ficatur. Cum uͦ addit᷑ qͥd unũ potest aliqͥd sig¬
nificari explurib unum factum. quamuis
diu̾sa natura: sicut anima &e corpꝰ ñ st̃ utiq
unũ. Quid enim tam diu̾sum: nisi addat᷑ aut
subintelligatur qͥd unũ: Idest unus hõ: aut
unum animal. Inde apłs. Qui adheret mere¬
trici inqͥt: unũ corpus ẽ. Non dixit unũ sunt

Expanded text:
escio utrum inveniatur in Scripturis dictum, unum sunt, quorum est diversa natura. Si autem aliqua plura ejusdem naturae sint, et diversa sentiant, non sunt unum et quantum diversa sentiunt. Nam si jam unum essent ex eo quod homines erant, non diceret, Ut sint unum, sicut nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicantur, eadem natura atque essentia, non dissidens nec dissentiens significatur. Cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum, quamvis diversis natura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal. Inde Apostolus: Qui adhaeret meretrici, inquit, unum corpus est: non dixit, Unum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inquib sũ sufficiens ẽẽ: scio &e abundare. noui
& penuriã pati. Omĩa possũ. in eo qͥ me confor¬
tat. Uerumptam̃ uos bene fecistis: iisib mei ᷤᷤ¬
mittere. S ut ostenderet in eo qd̃ illi bene¬
fecerunt quid ipse quereret. ne inter illos eẽt
qui se ipsos pascunt ñ oues: non tam sue gau¬
Det subuentum eẽ necessitati: quã illoꝵ gratu¬
latur fecunditati. Qͥo gͦ ibi querebat: Non q
quero inquit datum: s reqͥro fructum. Non
ut ego inquit explear: s ne uos in anes remane¬
atis. Qͥd gͦ : non possunt facere qd̃ paulꝰ. ut
manib suis se transigant: accipiant de lacte
ouium. Sustentent suam necessitatẽ: s ñ ne¬
gligant ouiũ infirmitatẽ. Non hoc ibi q̃rant
tanquã cõmodũ suum. ut ex necessitate penu
illuminandis. p̃beant lucem uerbi ueritatis.
Sunt enim tamquã lucernȩ. sicut dictũ ẽ. sint
lumbi ur̃i precincti & lucerne ardentes: & nemo

Expanded text:
ens esse. Scio et abundare, novi et penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Verum tamen vos benefecistis, usibus mittere meis . Sed ut ostenderet in eo quod illi benefecerunt, quid ipse quaereret, ne inter illos esset, qui se ipsos pascunt, non oves: non tam suae gaudet subventum esse necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Quid ergo ibi quaerebat? Non quia quaero, inquit, datum, sed requiro fructum. Non ut ego, inquit, explear, sed ne vos inanes remaneatis. Qui ergo non possunt facere quod Paulus, ut manibus suis se transigant, accipiant de lacte ovium: sustentent suam necessitatem, sed non negligant ovium infirmitatem. Non hoc ibi quaerant, tanquam commodum suum, ut ex necessitate penurhominibus illuminandis parent lucem verbi veritatis. Sunt enim tanquam lucernae, sicut dictum est: Sint lumbi vestri praecinc
Abbreviated transcription (Latin):
Sic luiceat lum̃ ur̃m coram hominib. ut ii¬
deant oꝑa ur̃a bona: & głificent patrẽ ur̃m qͥ
in celis est. Sigͦ tibi lucerna accenderet᷑ in do¬
mo: nonne adiceres oleum ne extingueretur:
Porro lucerna si accepto oleo ñ luceret: ñ erat
plane digna que in candelabro ponerct᷑. s quȩ
continuo frangeret᷑. Unde gͦ uiuitur ẽ necessi¬
tatis acciꝑe. ẽ caritatis prebere: ñ tamꝙͣ uenale
munt qui annuntiant. unde uiuant. Si
enim sic uendunt: magnam rem. uili uend̃t.
Accipiunt sustentationẽ necessitatis a ppło:
mercedem dispensationis a dño. ulon enĩ est
ĩdoneus ppłs reddere mercedẽ illis. qui sibi
in caritate eugł̃ii seruiunt: ñ expectant illi
mercedem. nisi unde & salutem isti. Scͥptũ ẽ¬

Expanded text:
vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis est . Si ergo tibi lucerna accenderetur in domo, nonne adjiceres oleum ne exstingueretur? Porro si lucerna accepto oleo non luceret, non erat plane digna, quae in candelabro poneretur, sed quae continuo frangeretur. Unde ergo vivitur, necessitatis est accipere, charitatis est praebere. Non tanquam venale munt qui annuntiant, unde vivant. Si enim sic vendunt, magnam rem vili pretio vendunt. Accipiant sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim est idoneus populus reddere mercedem illis, qui sibi in charitate Evangelii serviunt. Non exspectent illi mercedem, nisi unde et isti salute
Abbreviated transcription (Latin):
auenimus gͦ eẽ lac gregis. quicquid aplebe dĩ¬
distribuitur p̃positis: ad sustentandũ uictum
transigi. & nec ipsum lac querere ab ouib: tũ
lactis ꝑcipiendi potestatẽ habere se dixit. oe
sic dñm disposuisse. ut qui eugłm annuntiant.
de eugłio uiuant: & dicit alios coapłos suos¬
usos fuisse hac potestate: ñ usurpata. s data.
Plus ille fecit: ut nec qd̾ debebat᷑ acciꝑet. Ipse
gͦ donauit & debitum: s alius ñ exegit in de¬
bitum: ille plus fecit. fortassis enĩ ipsũ signi¬
ficabat: cui egrum cum adduceret ad stabulũ.
dixit. Si quid ampliꝰ erogau̾is: in redeundo
reddam tͥ. De his gͦ qui ñ indigent lacte gre¬
gis: quid plura dicamus: Mised̾iores sunt. uł
potiuis ipsiꝰ miscd̾iȩ affectum largiꝰ impend̃t:
steriles sine lactis ub̾tate. Itaq cũ eẽt quodam
tempore in magna indigentia. uinctus in
confessione u̾itatis: missum ẽ illi a fr̃ĩb. unde
necessitati & indigentiȩ eiꝰ ministraret᷑. Res¬

Expanded text:
enimus ergo lac esse gregis, quidquid a plebe distribuitur praepositis, ad eorum sustentandum victum transigi, et nec ipsum lac quaerere ab ovibus, tamen lactis percipiendi potestatem habere se dixit, et sic Dominum disposuisse, ut qui evangelium annuntiant, de evangelio vivant. Et dicit alios coapusos fuisse hac potestate; non usurpata, sed data. Plus ille fecit, ut nec quod debebatur acciperet . Ipse ergo donavit et debitum: sed alius non exigit indebitum: ille plus fecit. Fortassis enim ipsum significabat, qui aegrum cum adduceret ad stabularium, dixit: Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam tibi . De his ergo qui non indigent lacte gregis, quid plura dicamus? Misericordiores sunt, vel potius ipsius misericordiae officium largius impendunt. steriles sine lactis ubertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, vinctus in confessione veritatis, missum est illi a fratribus unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Res
Abbreviated transcription (Latin):
rib epłis ppłos dĩ. ñ eos tantũ qui presenteᷤᷤ
ab illo udebantur. uerũetiam illos qͥ fut᷑i
p̃uidebant᷑ instruxit: illum inquã uerũ
athletam xꝑi. doctum ab illo. unctũ ab
illo. crucifixum cum illo. głosum in illo.
in theatro huiꝰ mundi. cui spectacłm factꝰ
ẽ & angłis & hominib. legitime mag¬
no agone certantem. & palmã suꝑne uoca¬
tionis in anteriora sectantẽ. oculis fidei li¬
bentissime spectant gaudere cũ gaudentibꝰ.
flere cum flentib. foris habentẽ pugnas int̾
tiores: cupientem dissolui & eẽ cum xpo.
desiderantem uidere romanos. ut aliquẽ
fructum habeat. & in illis sicut & in cȩt̾is
gentib emulantẽ corinthios. & ipsa emu¬
iatione metuentem. ne seducantur eorum
ciam &e continuum dolorem cordis. de isrłitis
habentẽ: qd̾ ignorantes dĩ iusticiam. & suã
uolentes constituere. iusticiȩ di ñ st̃ subiecti:¬

Expanded text:
pulos Dei, non eos tantum, qui praesentes ab illo uidebantur, uerum etiam illos, qui futuri praeuidebantur, instruxit; illum, inquam, uirum, athletam Christi, doctum ab illo, unctum de illo, crucifixum cum illo, gloriosum in illo, in theatro huius mundi, cui spectaculum factus est et angelis et hominibus, legitime magnum agonem certantem et palmam supernae uocationis in anteriora sectantem, oculis fidei libentissime spectant gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, foris habentem pugnas, intus timores, cupientem dissolui et esse cum Christo, desiderantem uidere Romanos, ut aliquem fructum habeat et in illis sicut et in ceteris gentibus, aemulantem Corinthios et ipsa aemulatione metuentem, ne seducantur eorum  tristitiam et continuum dolorem cordis de Israelitis habentem, quod ignorantes Dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
quid cȩteri apłi: Quid eoꝵ tempora consequẽ¬
tes beati ep̃i mr̃es: Quid etiam iste ciprianꝰ.:
nonne om̃s pastores bont: non mercenna
mercedem suam: Om̃s gͦ isti pastores bo¬
ni: non solum quia sanguinem fuderunt.
s quia ꝓ ouib fuderunt. Non enim effu¬
derunt elatione. s caritate. Nam & apud¬
hereticos qui ꝓpter iniquitates & errores
suos. aliquid molestiaꝵ ꝑpessi fuerunt.
nonne mres se iactant: ut hoc pallio de¬
albati facilius furentur quia lupi sunt:
Si aũ scire uultis in quo numero haben¬
di sunt. pastorem bonum paulum apłm
audite: qm̃ ñ om̃s qui corpora sua in passi-¬
one etiam ignib tradunt. estimandi st̃
sanguinem fudisse ꝓ ouib. s potiꝰ contͣ
oues. Si linguis hominum loquar & an

Expanded text:
Quid caeteri Apostoli? Quid eorum tempora consequentes beuti episcopi martyres? Quid etiam sanctus iste Cyprianus? Nonne omnes pastores boni; non mercenarerceperunt mercedem suam . Omnes ergo isti pastores boni, non solum quia sanguinem fuderunt, sed quia pro ovibus fuderunt. Non enim fuderunt elatione, sed charitate. CAPUhaereticos, qui propter iniquitates et errores suos aliquid molestiarum perpessi fuerint, nomine martyrii se jactant, ut hoc pallio dealbati facilius furentur, quia lupi sunt. Si autem scire vultis in quo numero habendi sunt, pastorem bonum Paulum apostolum audite: quoniam non omnes qui corpora sua in passione etiam ignibus tradunt, aestimandi sunt sanginem fudisse pro ovibus, sed potius contra oves. Si linguis, inquit, hominum loquar
Abbreviated transcription (Latin):
& habuero omnem ꝓpħiam. & omnẽ fidẽ.
ita ut montes transferam: caritatẽ aũ ñ
habeam: nicħ sum. Magna gͦ res ẽ: postre¬
mo fides montes transferens. Illa quidẽ
magna sunt. S si ego hȩc sine caritate
habeam inquit: non illas ego nicħ sũ.
S ad huc istos non tetigit: qui falso mar¬
tyrii nomine. in passionib głantur. Au¬
dite ut eos tangat: immo potuis ut tͣns¬
fodiat. Si distribuero inquit omĩa mea
pauꝑib & tradidero corpus meum ut ar¬

Expanded text:
iam, et omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Magna ergo res est postremo fides montes transferens. Illa quidem magna sunt: sed si ego haec sine charitate habeam, inquit, non illa, sed ego nihil sum. Sed adhuc istos non tetigit, qui falso martyrii nomine in passionibus gloriantur. Audite ut eos tangat, imo potius ut transfodiat. Si distribuero, inquit, omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ar
Abbreviated transcription (Latin):
Gne uos ñ domũ cuiꝰq baptizati fr̃ĩs. s domũ
ipsius dĩ patͥs. cui om̃s fr̃s dicimus pater
nr̃ qͥ es in celis a regno separare celoꝵ. aut
eam sic diuidere audebitis. ut aliquȩ
mansiones eius sint in regno cęloꝵ: aliquȩ
cia uelint habitare uobistum. Absit in ꝙͣ.
ut cum omnis domus regnantium filioꝵ
non sit alibi nisi in regno ipsius regiȩ domꝰ
pars aliqua non sit in regno.

Expanded text:
ne vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquatia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno.
Abbreviated transcription (Latin):
Non erit itaq inuidia aliqua imparis
claritatis: qm̃ regnabit in omnib uini¬
tas caritatis. Pinde respuendi st̃ a corde
xꝑiano. qui putant ideo dictum multaᷤᷤ
eẽ mansiones. quia extra regnum cȩloꝵ
erit aliquid ubi beate maneant inno¬
centes. qui sine baptismo ex hac uita e¬
migrarunt: quia sine illo in regno cȩloꝵ
intrare ñ potuerunt. Hec fides ñ ẽ fides
qm̃ non ẽ uera &e catholica fides. Itane
tandem stulti homines. & carnalibus
cogitationib excecati. cum reꝓbandi
essetis. si mansionem non dico petͥ pauli.
putatis ẽẽ reꝓbandos. qui domum dei
patris inde separatis: Non enim ait dñs
in uniuerso mundo. aut in uniuersa
creatura. aut in uita. uel in beatitudine
sempit̾na: mansiones multe sunt. Ñne

Expanded text:
Non erit itaque aliqua invidia imparis Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauputatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; se
Abbreviated transcription (Latin):
alius alio sapientior. alius alio iu¬
stior. alius alio sanctior: in domo patris
mei mansiones multe sunt. Nullus eoꝵ
alienabitur ab illa domo: ubi mansionẽ
ꝓ suo quisq accepturus ẽ merito. Denariꝰ
quidem ille equalis est omnib. quẽ pat̃¬
familias eis qui oꝑati sunt in uinea. iubet
dari omĩb: ñ in eo discernens qui minꝰ
& qui ampluis laborauerunt. Qͦ utiq
denario uita significatur eterna: ubi
amplius alio nemo uiuit qm̃ ñ est ui¬
uendi diu̾sa in ęternitate mensura. s
multe mansiones. diuersas meritors
in una uita ȩterna. significant dignita¬
tes. Alia enim gła solis. alia gła lune: alia
gła stellaꝵ. Stella enim abstella dif¬
fert in gloria. sic & resurrectio mortuoꝵ
Tamquam stellȩ seĩ diu̾ sas mansiones
diuersȩ claritatis. tamꝙͣ incȩlo sortiunt᷑
in regno: s ꝓpt̃ unum denarium nullꝰ
fiat. ut quod habẽt singłi. commine sit
omnib. Sic enim quisq etiam ipse ħt:
cum amat in altero. quod ipse non ht̃.

Expanded text:
alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alius nemo vivit, quoniam non est vivendi diversa in aeternitate mensura; sed multae mansiones diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum. Stella enim ab stella differt in gloria. Sic et resurrectio mortuorum . Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus fiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
mei. filii mei. sufficiant uob̾ uxores ur̃e
qm̃ sufficere uos uultis uxorib urĩs. Non
iuis ab illa fiat aliquid pret̃ te: noli aliquid
fac̾e pret̃ ipsam. Tu dñs es: illa ancilla. Deus
gotium quo sexus discernit᷑. & sexis sibi
uterq miscetur: uxor ñ ht̃ potestatem corꝑiᷤ
sui. s uir. Gaudebas. erigebas te: iactabas
te. Benedixit apłs. optime dixit uas elec̃¬
tionis: uxor ñ habet potestatem corꝑis sui.
s uir: quia ego sum dñs. Laudasti: audi¬
quod sequitr. Audi quod ñ uis. rogo ut uelis
Quid ẽ hoc: Audi. Similiter & uir dñs ule. sum¬
liter & uir ñ habet potestatem corꝑis sui. sed
mulier. Hoc libenter audi. Uicium tͥ tollit᷑. ñ
dominium. Adulteria tua ꝓhibentur: ñ femi¬
nȩ subrigunt᷑. Tu uir es: ostende. Uir a u̾tute
& sequatur. S uide qua ducas. Caput es duc
⁊ sequatur: s noli ire quo non uis ut seqͥtur.
ad illam pulchram ornatam uiro suo. ñ mo¬
nilib s uirtutib. Si enim casti & scĩ & boni

Expanded text:
it immundos. Sufficiant vobis uxores vestrae, quia sufficere vos vultis uxoribus vestris. Non vis ab illa fiat aliquid praeter te: noli facere aliquid praeter ipsam. Tu dominus es, illa ancilla: Deus gotium, quo sexus discernitur, et sexus sibi uterque miscetur; Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Gaudebas, erigebas te, jactabas te. Bene dixit Apostolus, optime dixit Vas electionis: Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Quia ego sum dominus. Laudasti: audiquod sequitur, audi quod non vis, rogo ut velis. Quid est hoc? Audi: Similiter et vir; dominus ille; similiter et vir non habet potestatem corporis sui, sed mulier . Hoc libenter audi. Vitium tibi tollitur, non dominium: adulteria tua prohibentur, non feminae subriguntur. Tu vir es, ostende: vir enim a viet sequatur: sed vide quo ducas. Caput es, duc quo sequatur: sed noli ire quo non vis ut sequatur.ad illam pulchram, ornatam viro suo, non monilibus, sed virtutibus. Si enim casti, et sancti, et boni
Abbreviated transcription (Latin):
iuere dm̃ inuocasti. certus esto qͥa id
forte quod uolebas temporalit̾ idõ ñ
dedit: quia ñ tͥ ꝓderat. Edificetur in hoc cor
piatis tristes facti. ueluti fraudati desid̾iis
urĩs. mire indignationẽ contra dm̃: &e ñ
expedit adu̾sus stimulum calcitrare. Re¬
currite ad scripturas: exaudit᷑ diabolus. &
ñ exauditur apłs. Quid uob̾ uidet᷑: quomͦ
exaudiuntur demones: Petiert̃ se ire in por¬
cos: & concessum ẽ eis. Quomͦ exauditus ẽ
diabolus: Petiit iob temptandũ. & accepit.

Expanded text:
ere Deum invocasti, certus esto quia id forte quod volebas temporaliter, ideo non dedit, quia non tibi proderat. Aedificetur in hoc cor piatis tristes facti, veluti fraudati desideriis vestris, ire in indignationem contra Deum: etenim non expedit adversus stimulum calcitrare . Recurrite ad Scripturas. Exauditur diabolus, et non exauditur Apostolus: quid vobis videtur? Quomodo exaudiuntur daemones? Petierunt se ire in porcos, et concessum est eis . Quomodo exauditus est diabolus? Petiit Job tentandum, et accepit .
Abbreviated transcription (Latin):
orat.⁊ exaudit᷑. Quere qͥd orat: q̃re inqͦ exaudia¬
t᷑. Nã ñ habeatis ꝓmagno exaudiri ad uolutatẽ:
habete ꝓ magno exaudiri ad utilitatem.
Ad uoluntatẽ etiam demones exauditi st̃: &¬
ad porcos quos petierant ire ꝑmissi sunt.
adhuc cib eẽt in ore eoꝵ: nostis qͥd ꝯseciuti st̃.
Nolite gͦ ꝓ magno habere: ad uoluntatem¬
exaudiri. Aliquando ds̃ iratus. dat qd petiᷤ.
securi petite. & incumbite quantũ potestis
orationib. ut sumatis. Iila enĩ ꝓpitio deo
concedunt᷑: illa eiꝰ ñ ira. s miscdia largiunt᷑
Quando aũ petitis tẽporalia: cũ modo petite.
cum timore petite. Illi cõmittiteꝰ. & si ꝓst̃
det: si scit obesse. ñ det. Quid aũ obsit. quid
ꝓsit: medicus nouit: ñ egrotus. Ex libri

Expanded text:
ere quid orat, quaere in quo exaudiatur. Nam non habeatis pro magno, exaudiri ad voluntatem: habete pro magno, exaudiri ad utilitatem. Ad voluntatem etiam daemones exauditi sunt, et ad porcos quos petierant, ire permissi sunadhuc cibus esset in ore ipsorum, nostis quae consecuti sunt . Nolite ergo pro magno habere, exau. Aliquando Deus iratus dat quod petitis. securi petite, et incumbite, quantum potestis, orationibus, ut sumatis. Illa enim propitio Deo conceduntur: illa ejus non ira, sed misericordia largiuntur. Quando autem petitis temporalia, cum modo petite, cum timore petite: illi committite, ut si prosunt, det; si scit obesse, non det. Quid autem obsit, quid prosit, medicus novit, non aegrotus. CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
auferret eũ ame: & dixit mͥ. Sufficit tͥ
grã mea. Nam uirtus in infirmitate ꝑfi¬
cit᷑. Exaudiuit eũ quẽ disponebat dãpnare
& ñ exaudiuit eũ quẽ uolebat sanare. Nã¬
& eger petit multa a medico: ñ dat medicꝰ
ñ exaudit ad uoluntatẽ: ut exaudiat ad sa¬
nitatem. frgo medicũ tuũ pone dm̃. Pete ab
eo salutem. ce salus tua ipse erit: ñ quasi sa¬
lutem extrinsecus. s ut salus ipse sit. ne rur¬
sus ames aliam saluitẽ pret̃ ipsum: s qͦmͦ
habes in psalmo. dic animȩ meȩ salus tua

Expanded text:
eum a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Exaudivit eum quem disponebat damnare, et non exaudivit eum quem volebat sanare. Nam et aeger petit multa a medico, non dat medicus: non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad sanitatem. Ergo medicum tuum pone Deum; pete ab illo salutem, et salus tua ipse erit: non quasi salutem extrinsecus, sed ut salus ipse sit; ne rursus ames aliam salutem praeter ipsum, sed quomodo habes in psalmo, «Dic animae meae, Salus tua
Abbreviated transcription (Latin):
gaui ut auferret eum a me: & dixit michi
Sufficit tͥ grã mea: nam uirtꝰ in infirmitate
ꝑficit᷑. Pecit eger. ut qd̃ ad salutẽ apponit
medicus.: cũ uolu̾it egrotus. auferat᷑. Medicꝰ
dicit. ñ mordet s sanat: tu dicis. tolle qͥa mor¬
det. Medicus dicit ñ tollo: qi sanat. Tu ad me¬
dicum quare uenisti: sanari. an molestiã ñ
pati: Non gͦ exaudiuit dñs paulũ ad uolũ¬

Expanded text:
 dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Petit aeger, ut quod ad salutem apponit medicus, cum voluerit aegrotus auferatur. Medicus dicit: Non; mordet, sed sanat. Tu dicis: Tolle quod mordet. Medicus dicit: Non tollo, quia sanat. Tu ad medicum quare venisti? Sanari, an molestiam non pati? Non ergo exaudivit Dominus Paulum ad volun
Abbreviated transcription (Latin):
lus illa ꝑpetua. quȩ turpit̾ amissa ẽ ꝑ uolun¬
tatem. fortit̾ recipitur ꝑ dolorẽ. Ex libro sen¬
pitur. Quid enĩ infirmo sit ittile: magis no¬
uit medicus ꝙͣ egrotus. Si aũ id postulat¬
¶ qd̾ ds & p̃cipit & ꝓmittit fiet omĩno quod
poscit: quia actipiet caritas. quod parat ueri

Expanded text:
lus illa perpetua, quae turpiter amissa est per uolunlus illa perpetua, quae turpiter amissa est per uoluntatem, fortiter recipitur per dolorem. Diceditur. Quid enim infirmo sit utile, magis novit medicus quam aegrotus. Si autem id postulat, quod Deus et praecipit et promittit, fiet omnino quod poscit: quia accipit charitas, quod parat veri
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uite laboriose atq erũpnose. cũ
sit nemo ita iustus. ut ꝑfectum se audeat
dicere. fidelit̾ attestante apło & dicente.
ñ quia iam acceꝑim. aut iam ꝑfectus sim
cũq adhuc exercendȩ atq in infirmitate ꝑ¬
ficiendȩ uirtuti. necessariȩ sint tẽptationes.
& molestiȩ corporales. eodem rursꝰ apło ma¬
nifestante qui ait. in magnitudine reuelatio¬
num ne extolleret᷑. datum sͥ stimulũ carnis
angłm sathane ut eum colafizaret. rogatũq
a se dñm t̾cio ut discederet ab eo. respondisse
sͥ. sufficit tͥ gr̃a mea. nam uirtus in infirmi¬
tate ꝑficitur: tam̃ & sc̃s daniel inter leones
saluus atq intrepidus uixit: qͥ ñ utiq deo
mentiens in oratione. ñ tantum pectata ppłi
sui s &̃ suafatet᷑ & in ipsius apłi manu. morti¬
fera uiꝑa in hesit. nec lesit. Potuerunt gͦ ista
ẽ creata nicħ nocere: si causa ñ extitisset uel
ciendeq uirtutis: qr & exempla sunt demon¬

Expanded text:
huius uitae laboriosae atque aerumnosae, cum sit nemo ita iustus, ut perfectum se audeat dicere fideliter adtestante apostolo et dicente: non quia iam acceperim aut iam perfectus sim, cumque adhuc exercendae atque in infirmitate perficiendae uirtuti necessariae sint temtationes et molestiae corporales eodem rursus apostolo manifestante, qui ait, in magnitudine reuelationum ne extolleretur, datum sibi esse stimulum carnis, angelum satanae, ut eum colaphizaret, rogatumque a se dominum tertio, ut discederet ab eo, respondisse sibi: sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur, tamen et sanctus Danihel inter leones saluus atque intrepidus uixit, qui non utique deo mentiens in oratione non tantum peccata populi sui, sed etiam sua fatetur, et in ipsius apostoli manu mortifera uipera inhaesit nec laesit. potuerunt ergo ista etiam creata nihil nocere, si causa non extitisset uel ciendaeque uirtutis, quia et exempla sunt demon
Abbreviated transcription (Latin):
quid nr̃ dñs faciat sciamꝰ : ñ solũ enĩ homineᷤᷤ
uerũ ẽ iustos ipse facit nos. & ñ ipsi nos. Et
ut hoc sciamꝰ quis nͥ ipse facit: Non enĩ sp̃m
utiq donatur. ut sciat᷑ a quo bonũ omẽ do¬
netur: ut omĩno de oĩb bonis qui glatur in
dño glorietur

Expanded text:
quid noster Dominus faciat sciamus. Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiriutique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, qui gloriatur, in Domino glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
birẽt. si ñ pͥus eligeret piscatores. Elegit di¬
uites: s dic̾ent merito diuitiaꝵ suaꝵ se electos
ẽẽ . nͥ pͥmo elegisset pauꝑes. Elegit imꝑatore ᷤᷤ
postea: s meluis ẽ ut romã cũ uenerit im¬
ꝑator. deposito diademate ploret ad memo¬
riam piscatoris: quã ut piscator ploret ad
memoriã imꝑatoris. Infirma enĩ mundi
elegit. ut confundat fortia: ignobilia mundi

Expanded text:
erbirent, si non prius eligeret piscatores: elegit divites; sed dicerent merito divitiarum suarum se electos esse, nisi primo elegisset pauperes: elegit imperatores postea; sed melius est ut Romam cum venerit imperator, deposito diademate, ploret ad memoriam piscatoris, quam ut piscator ploret ad memoriam imperatoris. Infirma enim mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Eloquentiȩ meȩ merito sũ electꝰ. Si eligeret
senatorem: diceret senator. Dignitatis mee
merito electus sũ. Postremo si pͥus eligeret im¬
ꝑatorẽ: diceret imꝑator. Potestatis mee mi̾to
electus sum. Quiescant: ce differant᷑ isti paulu¬
lum. Quiescant ñ omittant᷑. ñ contẽpnant᷑
s aliquantulũ differant᷑: qui possint głari
de semetipsis in semetipsis. Da mͥ in qͥt illũ
piscatorẽ: da mͥ idiotã. damͥ imꝑitũ: da mͥ
eum cum quo ñ dignat᷑ loqui senator: nec q̃n
emit piscẽ. Ipsum in qͥt da. hunc si impleue¬
ro. manifestũ erit qd̃ ego facio: qͣmꝙͣ & sena¬
torẽ &e oratorẽ & imꝑatorẽ. ego sũ facturus:
quandoc̃q facturꝰ ego &e senatorẽ. s certiꝰ ego
piscatorẽ. Potest senator głari de semetipso.

Expanded text:
meae merito electus sum. Si eligeret senatorem, diceret senator: Dignitatis meae merito electus sum. Postremo, si prius eligeret imperatorem, diceret imperator: Potestatis meae merito electus sum. Quiescant et differantur isti, paululum quiescant: non omittantur, non contemnantur; sed aliquantulum differantur, qui possunt gloriari de semetipsis in semetipsis. Da mihi, inquit, illum piscatorem, da mihi idiotam, da mihi imperitum, da mihi eum cum quo non dignatur loqui senator, nec quando emit piscem: ipsum, inquit, da; hunc si implevero, manifestum erit quod ego facio. Quanquam et senatorem et oratorem et imperatorem ego sum facturus: quandocumque facturus ego et senatorem, sed certius ego piscatorem. Potest senator gloriari de semetipso,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlendor in faciem moysi: tamꝙͣ in facie
carnali & mortali. Numquid diut᷑nus
& eternus eẽ posset: Morte enim succeden¬
te ꝓfecto auferret᷑. Splendor enĩ głe beati
figura temporalis. Hoc aũ qd̾ illa figura sig¬
nificabatur. legunt itaq & ñ intelligunt

Expanded text:
lendor in facie Moysi, tanquam in facie carnali et mortali: numquid diuturnus aut aeternus esse posset? Morte enim succedente, profecto auferretur. Splendor autem gloriae beatira erat temporalis, hoc autem quod illa figura significabatur, veritas. Legunt itaque, et non intelligunt
Abbreviated transcription (Latin):
sentiendo aduersantur: exercent eiꝰ sapi¬
entiam. Ut aũ etiã inimici diligant᷑. exer¬
cent eiꝰ beniuolentia. aut etiam benefici¬
entiam: siue suadibili doctrina cum eis
agatur. siue tribili disciplina. Ac ꝑ hoc di¬
abolus pͥnceps impie ciuitatis. aduersꝰ
ꝑegͥnantem in hoc mundo ciuitatem dĩ:
uasa ꝓpͥa cõmouendo. nicħ ei nocere ꝑmit

Expanded text:
sentiendo aduersantur, exercent eius sapisentiendo aduersantur, exercent eius sapientiam; ut autem etiam inimici diligantur, exercent eius beneuolentiam aut etiam beneficentiam, siue suadibili doctrina cum eis agatur siue terribili disciplina. Ac per hoc diabolus princeps inpiae ciuitatis aduersus peregrinantem in hoc mundo ciuitatem Dei uasa propria commouendo nihil ei nocere permit
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus templa demonioꝵ deseri.
& in nomen liberantis mediatoris curre¬
re genus humanum. hereticos mouit
qui sub uocabulo xꝑiano. doctrine resi¬
sterent xꝑianȩ: quasi possent in differen¬
ter sine ulla correptione haberi in ciuii¬
tate di. sicut ciuitas confusionis indifferẽ¬
ter habuit philosophos. inter se diu̾sa
& aduersa sentientes. Qui ergo in eccła di
morbidum aliquid. prauumq sapunt.
si correpti ut sanum rectumq saꝑiant.
resistunt contumaciter. suaq pestifera &
mortifera doginata emendare nolunt. s
defensare ꝑsistunt. heretici fiunt: ⁊ foras exe¬
untes habent᷑ in exertentib inimicis. &
sic quippe ueris illis catholicis menbris xꝑi.
malo suo ꝓsunt: dum ds utitur & malis
bene & diligentib eũ omĩa cooꝑantur in
bonum. Inimici enimom̃s ȩccłiȩ. quolibet
errore cȩcentur. uel malicia deprauent᷑. si ac¬
cipiunt potestatem corꝑalit̾ affligendi.
exercent eius patientiã: si tantũm᷑ male

Expanded text:
diabolus templa daemonum deseri et in nomen liberantis Mediatoris currere genus humanum, haereticos mouit, qui sub uocabulo Christiano doctrinae resisterent Christianae, quasi possent indifferenter sine ulla correptione haberi in ciuitate Dei, sicut ciuitas confusionis indifferenter habuit philosophos inter se diuersa et aduersa sentientes. Qui ergo in ecclesia Christi morbidum aliquid prauumque sapiunt, si correpti, ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera et mortifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici fiunt et foras exeuntes habentur in exercentibus inimicis. Etiam sic quippe ueris illis catholicis membris Christi malo suo prosunt, dum Deus utitur et malis bene et diligentibus eum omnia cooperantur in bonum. Inimici enim omnes ecclesiae, quolibet errore caecentur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si tantummodo male
Abbreviated transcription (Latin):
umbraculum. ut sub eo ꝓponant uenalẽ
tẏpum: quasi apłs suꝑbiam doceat. cũ
dicit: omnis uir orans aut ꝓpħans uelato
capite confundit caput suum. Et uir qͥ¬
dem non debet uelare caput: cum sit i¬
mago & gła dĩ. Qui gͦ ditit ñ debet: nes¬
cit forte docere humilitatẽ. S si hanc ig¬
nominiam tempore eugłii. quod erat sa
isti appetunt: tondeant. & cilicio caput
uelent. S ñ erit tunc species illa uena¬
lis: quia samson non cilicio. s coma uela
batur. Primum quidem conuenientib
uob̾ in eccłia. audio scissuras ẽẽ: & ex par¬

Expanded text:
umbraculum, ut sub eo proponant uenalem umbraculum, ut sub eo proponant uenalem typhum; quasi apostolus superbiam doceat, cum dicit: omnis uir orans aut prophetans uelato capite confundit caput suum, et: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. qui ergo dicit "non debet", nescit forte docere humilitatem. sed si hanc ignominiam tempore euangelii, quod erat sacisti appetunt, tondeant et cilicio caput uelent. sed non erit tunc species illa uenalis, quia Samson non cilicio, sed coma ubatur. Primum quidem convenientibus vobis in ecclesia, audio scissuras esse? et ex par