comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunicam in texendo. Et ibi funs si¬
nat et illic finis sonat: s tamen pe¬
nis finitur ut consumat᷑. tunicas
nitur ut consuminet᷑. Panis fint̾
ut non sit: tunica finitur ut perftr¬
ta sit. Ergo sic audite finem. Et qͣn¬
ilo legitur psalmus et auditis in
finem psalmus dauid. assidue au¬
ditis hoc in psalmis debetis nosse
qł auditis. Quid est in finẽ: Enus
enun legis xp̃e est: ad tusticiã om̃i
credenti: Et quid est finis Ex pistꝰ.
quia xp̃c deus: et fiuis precepti ca¬
ritas. et deus caritas. qͥa et pater et
filius et spiritus sc̃s unum st̃. Ibi
tibi finis est. alibi uia est. Noli erra¬
re in uia. et non peruenire ad finẽ¬
ueneris. transi quousq peruenias
ad finem. Quis est finisᷤ Ulichiau¬
tem adherere deo bonum est. Adhe¬
sisti do finisti uiã: ꝑmanebis in para
Intendite. Peruniam aliquis que¬
rit. non sit ibi fuus. Transi taꝙͣ pe¬
regrinus. quere ubi trausie as. non
ubi remaneas. Si autem amas per

Expanded text:
tu nicam intexendo. Et ibi finis sotu nicam intexendo. Et ibi finis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psalmus David. Assidue auditis hoc in Psalmis, et debetis nosse quod auditis. Quid est, in finem? Finis enim Legis Christus est, ad justitiam omni credenti . Et quid est, finis Christus? Quia Christus Deus, et finis praecepti charitas, et Deus charitas: quia Pater et Filius et Spiritus sanctus unum sunt. Ibi tibi finis est: alibi via est. Noli haerere in via, et non pervenire ad finveneris, transi usquequo pervenias ad finem. Quid est finis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniam aliquis quaerit; non sit tibi finis: transi tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi remaneas. Si autem amas, per
Abbreviated transcription (Latin):
tionis uidi finem. Quud uiderat
isteͤ Putamus ascenderat in uer¬
ticem alicuius altissun montis
et acutissimi et perspexerat et ui¬
derat ambitum terre. et circulos
orbis uniuersi et ideo dixit om̃is
consummationis uidi finem: Si
hoc laulabile est: oculos carnis
queramus a ilño tam acutos. ut
aliquem excellentissimum mon¬
tem qui est in terra requtramus.
de cuius cacumine uideamus oĩs
consummationis finem. Nolt tre
longe. Ecce dico tibi. Ascende tn
montem. et uide finem Ap̃c mous
est. Ueni ail xp̃m. uide inde finem
omnus consummationis. Quis ẽ
iste finis: Paulum interroga. Et¬
nis autem precepti est caritas de
puro corde. et conscientia bona. et
fide nou ficta. Et alio loco. Plenn¬
do autem legis caritas. Quid tas
fiunitum et terminatum quamp.¬
nitudo: Etenim fratres fiuem pi¬
i laudabiliter. nolite putare cn¬
sumptionem s consuminationen
Aliter enun dicitur fintut pani
aliter dicitur finiui tunicam
niui panem mauducando. fuiui

Expanded text:
tionis vidi finem: quid viderat tionis vidi finem: quid viderat iste? Putamus, ascenderat in verticem alicujus altissimi montis et acutissimi, et perspexerat, et viderat ambitum terrae et circulos orbis universi; et ideo dixit, Omnis consummationis vidi finem? Si hoc laudabile est, oculos carnis quaeramus a Domino tam acutos, ut aliquem excelsissimum montem, qui est in terra, requiramus, de cujus cacumine videamus omnis consummationis finem. Noli ire longe: ecce dico tibi, ascende in montem, et vide finem. Christus mons est; veni ad Christum, vides inde finem omnis consummationis. Quis est iste finis? Paulum interroga: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta ; et alio loco, Plenitudo autem legis charitas . Quid tam finitum et terminatum quam plenitudo? Etenim, fratres, finem ponit laudabiliter. Nolite putare consumptionem, sed consummationem. Aliter enim dicitur, Finivi panem; aliter Finivi tunicam. Finivi panem manducando; finivi
Abbreviated transcription (Latin):
turus. Quisquis me querit. eum
illo sum. Amaturus es honorem.
et forte non peruenturus. Quis
me amauit. et non ad me peruenit:
Dicit tibi d̾s. Patronum ius face¬
re. aut amicum potentem. ambis
per alium inferiorem. Me ama di¬
cit tͥ l̾s. non ad me ambitur per
aliqueni. ipse amor tibi presentem
me facit. Quid dulcius dilectione
ista fratres: Non sine causa modo¬
modo audistis in psalmo. Narraue¬
runt michi iniusti delectationes:
sz non sicut lex tua dñe. Que ẽ lex
dei: Nandatum dei. Quod ẽ mau¬
clatum dei: Nouum illud manda¬
innouat. Mandatum nouum do
uobis. ut uos inuicem diligatis.
Auili quia ipsa est lex dei. A pls
licit. Inuicem onera uestra porta¬
te. et sic implebitis legem xp̃i. ly
sa est consummatio omniũ operũ
nr̃oꝵ idest dilectio. Ibi est finis.
Propter hoc currimus. Si ad ip¬
sum currimus: cum uenerimꝰ
requiescemus. Audistis in psal¬
mo. Omis consummationis ui¬
di finem. Dixit omnis consũma¬

Expanded text:
turus: quisquis me quaerit, cum turus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, et non ad me pervenit? Dicit tibi Deus, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo, frarunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine . Quae est lex Dei? Mandatum Dei. Quod est mandatum Dei? Novum illud mandainnovat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Audi quia ipsa est lex Dei: Apostolus dicit, Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Ipsa est consummatio omnium operum nostrorum, dilectio. Ibi est finis: propter hoc currimus; ad ipsam currimus; cum venerimus ad eam requiescemus. 5. Audistis in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem . Dixit, Omnis consumma
Abbreviated transcription (Latin):
rum est. conflatur massa. et fit unũ
aliqͥd. S nisi feruor caritatis accen¬
dat: ex multis in unum conflari
non possunt. Quia deum diligimꝰ.
inde cognoscimus quia diligimus
filios dei. Et unde cognoscimꝰ quia
diligimus filios cłi: Quia deũ di¬
ligimus et precepta eius facimus.
Suspiramus hic ex difficultate fa¬
ciendi preceptum dei. audi qͥd se¬
quatur. O homo qui laboras aman
do auaritiam. cum labore amatur
qł amas. sine labore amatur deus.
Auaritia iussura est labores. peri¬
cula trituras. tribulationes. ⁊ ob¬
temperaturus es. Quo fine. Et ha¬
beas unde impleas archam. ꝑclas
securitatem. Securior forte eras an¬
teqͣ. haberes. quam cum habere ce¬
pisti. Ecce quid tibi iussit auaritia.
Implesti donium. tunentur latro¬
nes. Adquisisti aurum. perdidis¬
ti sompnum. Ecce tibi iussit auari¬
tia fac. et fecisti. Quid tibi iubet iłs:
Uilige me. Aurum diligis. quesi¬
turus es aurum. et forte non inuen¬

Expanded text:
rum est, conflatur massa, et fit unum rum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, quid laboras amando? Amando avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sine labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac, et fecisti. Quid tibi jubet Deus? Dilige me. Aurum diligis, quaesiturus es aurum, et forte non inven
Abbreviated transcription (Latin):
et sedet ad dexteram patris illud
uerbum per qił facta sunt omnia.
et uerbum caro factum est et habi¬
tauit in nobis. hoc solum diligo.
tiris. Si enim diligis caput. diligs
et membra. Si autem membra non
diligis. nec caput diligis. Non ex¬
pauescis uocem capitis de celo eli¬
mantem pro membris suis: saule
saule quid me per sequeris: ꝑsecu¬
niẽ suũ uocauit ꝑsecutorẽ m̃broꝵ su¬
qꝵ dilectorẽ suũ uocauit diłc̃orẽ m̃bro¬
ipsa est eccłia cłi. In hoc cognosci¬
mus quia diliginus filios dei:
quia deum diligimus. Et quo¬
modo. Num aliud sunt filii dei.
aliud ds: S qui deum diligit. p̾¬
cepta eius liligit. Et que sunt p̾¬
cepta dei: Mandatum nouũ do
uobis ut uos inuicem diligatis.
Nemo se excuset per aliam ililecti¬
onem. ad aliam dilectionẽ. Omni¬
no sic se tenet ista dilectio. Quomͦ
ipsa conpaginata est in unum. sic
omnes qui ex illa pendent unũ fa¬
cit: et quasi conflat eos ignis. Au¬

Expanded text:
et sedet ad dexteram Patris, illud et sedet ad dexteram Patris, illud Verbum per quod facta sunt omnia, et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit persecutorem membrorum suorum: dilectorem suum vocavit dilectorem membroipsa est Ecclesia Dei. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei, quia Deum diligimus. Et quomodo? Non aliud sunt filii Dei, aliud Deus? Sed qui Deum diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Au
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui diligit filium dei. diligit fi
lios dei. Quos filios dei: Membra
filii dei.Et diligendo fit et ip̃e men¬
brum. et fit per dilectionem in cõ¬
amans seipsum. Cum enim se in¬
uicem amant iembra. corpus se
amat. Et si patitur unum menbrũ.
compatiunt᷑ om̃ia membra. Et si
glorificatur unum menbrum. con¬
gaulent om̃ia membra. Et qͥl secu
tus ait: Uos autem estis corpus
xp̃i et membra. Decebat paula
te de dilectione fraterna et ait.
non diligit fratrem quem uiles
deum quem non uidet quomͦ
test diligere: Si autem diligis n¬
trem. forte fratrem diligis. ⁊ xp̃i
non diligis. Quomodo quancu
Oum filium dei diligis. et patira
diligis. Non potest ergo separariui¬
lectio. Elige tibi quod diligas sctun¬
tur te cetera. Oicas deum solum di¬
ligo. deum patrem. mentiris. Si cu¬
ligis: non solum patrem diligis s
si diligis patrem. diligis et filium.
Eece inquis idiligo patrem. et dili¬
go filium. S hoc solum patrem ile¬

Expanded text:
et qui diligit Filium, diligit et et qui diligit Filium, diligit et filios Dei. Quos filios Dei? Membra Filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum, et fit per dilectionem in comamans seipsum. Cum enim se invicem amant membra, corpus se amat. compatiuntur omnia membra et, si glorificatur unum membrum, congaudent omnitus ait? Vos autem estis corpus Christi et membra . Dicebat paulo ante de dilectione fraterna, et ait, Qui non diligit fratrem quem videt, Deum quem non videt quomodo poterit diligere ? Si autem diligis fratrem, forte fratrem diligis, et Christum non diligis? Quomodo, quando cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo Filium: sed hoc solum, Patrem De
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenisti xpistianũ. inuenisti ci¬
uem iherłm. inuenisti eiuem au¬
gelorum. inuenisti in uia suspiran¬
tem peregrinum. adiunge te illi:
comes tuus est: curre cum illo. si
tamen et tu hoc es. Omnis qui dli¬
ligit eum qui genuit. diligit eũ
qui genitus est ab illo. Quis ge¬
nuit: Pater. Quis est genitꝰ: Ei¬
lius. Quid ergo ait: Omius qui
ddiligit patrem. diligit filiũ In hoc
cognoscimus quia diligimus fili¬
os dei. Quil est hoc fr̃s: Paulo au¬
te de filio dei dicebat non de fili¬
is dei. Ecce unus positus est xp̃c
contemplandus nobis. et dictum
trem. diligit eum qui genitus est
quasi dicturus esset in hoc cognos¬
cimus quia diligimus filium łi.
Filios ilei dixit qui filium di pait¬
loaute dicebat qͥa filii det corpus st̃
unici filii dei. et cum ille caput. nos
membra. unus est filtus dei. Er¬
go qui diligit filios dei. filium cłt
diligit. Et qui diligit filium dei:
patrem diligit. Nec potest quisꝙͣ
diligere patrem. nisi diligat filiũ.

Expanded text:
invenisti christianum, invenisti civem Jerusalem, invenisti civem Angelorum, invenisti in via suspirantem peregrinum; adjunge te illi, comes tuus est, curre cum illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ate de Fili o Dei dicebat, non de filiis Dei: ecce unus positus est Christus contemplandus nobis, et dictum trem, diligit eum qui genitus est quasi dicturus esset, In hoc cognoscimus quia diligimus Filium Dei: filios Dei dixit, qui Filium Dei paulo ante dicebat; quia filii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Dei diligit; et qui diligit Filium Dei, Patrem diligit: nec potest quisquam diligere Patrem, nisi diligat Filium;
Abbreviated transcription (Latin):
fregit. et merito in fractionem pa¬
nis aperti sunt oculi discipuloꝵ.
et agnouerunt eum. Quid ergo
dixit dñs scriptum esse de se in le¬
ge et prophetis et psalmisͤ Quia
oportebat pati xp̃m. Si non adde¬
ret et resurgere. recte illi plange¬
rent quorum oculi tenebantur.
s et resurgere predictum est. Et ut¬
quid hoc ͤ quare hocͤ. Oportebat
pati xp̃m et resurgere. ꝓpter illũ
psalmum quem uobis maxtie
commendaiuimus quarta sabba-¬
ti statione prima. nouissime ebdo¬
madis. Quare oportebat patixpis

Expanded text:
fregit; et merito in fractione pafregit; et merito in fractione panis aperti sunt oculi discipulorum, et agnoverunt eum. Quid ergo dixit Dominus scriptum esse de se in Lege, et Prophetis, et Psalmis? Quia oportebat pati Christum. Si non adderet, et resurgere, recte illi plangerent, quorum oculi tenebantur; sed et resurgere praedictum est. Et utquid hoc? quare oportebat pati Christum et resurgere? Propter illum psalmum quem vobis maxime commendavimus, quarta sabbati, statione prima novissimae hebdomadis. Quare oportebat Christum
Abbreviated transcription (Latin):
t ut nos nossemus quid in tan¬
sa latitudine scripturarum cre¬
dere et intelligere debeamꝰ. Certe
multe sunt pagine et multi libͥ.
hoc habent omnes ql dixit dñs
breuiter discipulis suis. Quid
est hoc ͤ qͥa oportebat xp̃m pati et
resurgere tercia die. Habemus
iam de sponso. quia oportebat
xp̃m pati. et resurgere. Commen¬
latus est nobis sponsus de spon¬
sa uudeamus quid dicit ut tucũ
cognoueris sponsum et sponsam
non sine causa ad nuptias uenias.
Celebratio enum nuptiarum. oĩs
celebratio ecclesie nuptie celebran-¬
tur. Oucturus est uxorem filius
regis. et ipse filius regis rex est: o¬
et qui frequentant ipsi sunt spon¬
sa. non quomodo in nuptiis car¬
nalib. alie frequentant nuptias
et alia nubit. In eccł̾ia qui frequen¬
tant si bene frequentant. sponsa
fuint. Omnis enim eccłia sponsa
xp̃i est: euius principium et pri¬
mitie caro xp̃i est. Ibi uncta ẽ spon¬
sa sponso in carne. Merito carnem
ipsam cum commendaret panem

Expanded text:
t, ut nos nossemus quid in tant, ut nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere et intelligere debeamus. Certe multae sunt paginae, et multi libri, hoc habent omnes quod dixit Dominus breviter discipulis suis. Quid est hoc? Quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die. Habes jam de sponso, quia oportebat Christum pati et resurgere. Commendatus est nobis sponsus. De sponsa videamus quid dicat; ut tu cum cognoveris sponsum et sponsam, non sine causa ad nuptias venias. Celebratio enim nuptiarum omnis celebratio: Ecclesiae nuptiae celebrantur. Ducturus est uxorem filius regis, et ipse filius regis rex: et qui frequentant, ipsi sunt sponsa. Non quomodo in nuptiis carnalibus alii frequentant nuptias, et alia nubit, in Ecclesia qui frequentant, si bene frequentant, sponsa fiunt. Omnis enim Ecclesia sponsa Christi est, cujus principium et primitiae caro Christi est: ibi juncta est sponsa sponso in carne. Merito carnem ipsam cum commendaret, panem
Abbreviated transcription (Latin):
illis sufficit nisi de scripturis c̃¬
firmare cor credentium. Prospt¬
ciebat enim nos futuros. In quo
palmemus nos non habemus. et
qđ legamus habemus. Si enin
ꝓpterea illi crediderunt quia teni¬
erunt et palpauerunt. nos quil
facimus. Iam xp̃c ascendit in asũ
non est uenturus nisi in fintuis
ilicer et de uiuis et mortius.
nde credituri sumus. nisi unde
n ipsos palpantes uoluit confir¬
pareᷤ. Aperuit enim illas scrip¬
uras. et ostendit eis quia oporte¬
at pati xp̃m. et implere omnia
ue de illo scripta sunt in lege mo¬
si et prophetis et psalmis. Om¬
nem ueterem scripturam circũ¬
perus est: quicqͥd illarum scrip¬
turarum est: xp̃m sonat. s si au¬
res inueniat. Et aperuit eis sen¬
sim. ut intelligerent scripturas.
snde et nobis hoc orandum ẽ: ut
ipse sensum nr̃m aperiat. Quid
autem ostendit dñs scriptum de
seui lege moy si et ꝓphetis et psal¬
mis ᷤ Quid ostenditͤ Ipse dicat
breuiter. Hoc ewangelista posu¬

Expanded text:
illi suffecit, nisi de Scripturis coilli suffecit, nisi de Scripturis confirmaret cor credentium: prospiciebat enim nos futuros; in quo quod palpemus nos non habemus, sed quod legamus habemus. Si enim propterea illi crediderunt, quia tenuerunt et palpaverunt; nos quid faciemus? Jam Christus ascendit in coelum, non est venturus nisi in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unde credituri sumus, nisi unde et ipsos palpantes voluit confirmari? Aperuit enim illis Scripturas, et ostendit eis quia oportebat pati Christum, et impleri omnia quae de illo scripta sunt in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis. Omnem veterem textum Scripturarum circumplexus est. Quidquid illarum Scripturarum est, Christum sonat; sed si aures inveniat. Et aperuit eis sensum, ut intelligerent Scripturas. Unde et nobis hoc orandum est, ut ipse sensum nostrum aperiat. 2. Quid autem ostendit Dominus scriptum de se in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis? quid ostendit? Ipse dicat. Breviter hoc Evangelista posui
Abbreviated transcription (Latin):
magis ei non crederent si de illo
ista ante dicta non essent. Firmmi¬
tas enim fidei in eo est: quia oĩa
que euenerunt in xp̃o predicta
sunt. Uiscipuli ergo non eũ ag¬
nouerunt nisi in fractione pani
et uere qui non sibi iudicuims¬
ducat et bibit in fractione pn
xp̃m agnoscit. Postea et illi ni
buit se palpandum qui se pres
crucifigendũ. O rucifigensũ m¬
ciꝰ palpãdũ amicis. Melicus tañ
omntum et illorum tmpietatis
et istorum incredulitatis. Dang
auilistis cum actus apłorum li¬
rentur. quot milia crediderunt
ex interfectorib xp̃i. Si credideñ
postea qui occiderent. nou erant
credituri qui paululum dubita¬
bant  Et ipsos tamen qił marie
debetis ammaduertere et meno¬
rie uestre mandare. quia contra
insidiosos errores deus uoluit po¬
nere firmamenta in scripturis ani¬
tra quas nullus aulet loqui qui
qͦqͦ modo se uult uideri xp̃ianũ.
cum se palpandum prebuisset ñõ

Expanded text:
magis ei non crederent, si de illo magis ei non crederent, si de illo ista ante dicta non essent. Firmitas enim fidei in eo est, quia omnia quae evenerunt in Christo, praedicta sunt. Discipuli ergo eum non agnoverunt, nisi in fractione panis. Et vere qui non sibi judicium manducat et bibit , in fractione panis Christum agnoscit. Postea et illi undere. Praebuit se palpandum, qui se praebuit crucifigendum; crucifigendum inimicis, palpandum amicis: medicus tamen omnium, et illorum impietatis, et istorum incredulitatis. Namque audistis cum Actus Apostolorum legerentur, quot millia crediderunt ex interfectoribus Christi . Si crediderunt postea qui occiderant, non erant credituri qui paululum dubitabant? Et ipsis tamen quod maxime debetis animadvertere, et memoriae vestrae mandare, quia contra insidiosos errorores Deus voluit ponere firmamentum in Scripturis, contra quas nullus audet loqui, qui quoquo modo se vult videri christianum cum se palpandum praebuisset, non
Abbreviated transcription (Latin):
mnia que legun¬
structionem et
salutem nostr̃a
intente oportet audiri. maxime
tamen memorie commencdanla
sunt que aduersus hereticos
ualent plurimum quoꝵ insidie
infirmiores quosq et negligen¬
tiores circumuenire non cessãt.
Mementote dñm nr̃m et salua¬
torem ih̾m xp̃m et mortuum ẽẽ
pro nobis et resurrexisse. mortu¬
resurrexisse ꝓpter iustificationẽ
nr̃am sicut modo audistis. quia
discipulorum duorum quos in¬
uenit in uia tenebantur oculi
ne eum agnoscerent et inuenit
eos desperantes de redemptione
que erat in xp̃o. et existimantes
iam illum passum et mortuum
fuisse sicut hominem nec tanqͣ.
filium dei putasse semper iuue¬
re et in carne ita mortuum ut ñ
reuiuisceret s tanqͣ unum ex ꝓ¬
phetis. sicut uerba eorum paulo
ante qui intenti eratis audistis.
Tunc aꝑuit illis scͥptas incipiẽs a
moyse per omnes ꝓphetas. osten¬
dens eis omnia que passus erat
predicta fuisse. ne illi magis mo¬
uerentur si resurrexisset dñs. ⁊

Expanded text:
mnia quae legunstructionem et salutem nostram, intente oportet audire. Maxime tamen memoriae commendanda sunt, quae adversus haereticos valent plurimum; quorum insidiae infirmiores quosque et negligentiores circumvenire non cessant. Mementote Dominum nostrum et salvatorem Jesum Christum, et mortuum esse pro nobis et resurrexisse; morturesurrexisse propter justificationem nostram . Sicut modo audistis quia discipulorum duorum quos invenit in via, tenebantur oculi ne eum agnoscerent: et invenit eos desperantes de redemptione quae erat in Christo, et existimantes jam illum passum et mortuum fuisse, sicut hominem, nec tanquam Filium Dei putantes semper vivere; et in carne ita mortuum ut non revivisceret, sed tanquam unum ex Prophetis: sicut verba eorum paulo ante qui intenti eratis, audistis. Tunc aperuit illis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, ostendens eis omnia quae passus erat praedicta fuisse; ne illi magis moverentur, si resurrexisset Dominus, et
Abbreviated transcription (Latin):
us est. habere radicem caritatiꝰ. ha¬
bere uirtutem pietatis non solũ
formam. Bona forma. sc̃a forma.
S quid ualet forma. si non teneat
ralicemᷤ. Sarmentum precisum
nonne in igne mittitur: Habet
frmam. s in radice. Quom autem
radicaming. ut non eradiceminiͤ
lenendo caritatem. sicut apostolꝰ
paulus ait in caritate radicati et
fundati. Quomodo ibi radicabit᷑
caritas inter tanta siluosa amoris
mundiͤ Hxstirpate siluas. magnũ
semen posituri estis. non sit in agͦ
qł offocet semen. Hec sunt uerba
exstirpantia que dixi nolite dilige¬
re mundum. neq ea que suit in
mundo. Siquis dilexerit mundũ
non est caritas patris in illo. quia
omne qił in mundo est. desideriũ
est carnis. et desiderium oculorũ
et ambitio scłi. Tria dixit. Que non
est ex patre s ex mundo est.⁊ mun¬
dus transit et desideria eius. qui
autem fecerit uoluntatem cl̃i ma-

Expanded text:
tis est, habere radicem charitatis, hatis est, habere radicem charitatis, habere virtutem pietatis, non formam solam. Bona forma, sancta forma: sed quid valet forma, si non teneat radicem? Sarmentum praecisum nonne in ignem mittitur? Habe formam, sed in radice. Quomodo autem radicamini, ut non eradicemini? Tenendo charitatem, sicut dicit apostolus Paulus, In charitate radicati et fundati . Quomodo ibi radicabitur charitas, inter tanta silvosa amoris mundi? Exstirpate silvas. Magnum semen posituri estis; non sit in agro quod effocet semen. Haec sunt verba exstirpantia quae dixit: Nolite diligere mundum, neque ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, non est charitas Patris in eo. 10. Quia omne quod in mundo est, desiderium est carnis, et desiderium oculorum, et ambitio saeculi, tria dixit, quae non sunt ex Patre, sed ex mundo sunt. Et mundus transit et desideria ejus: qui autem fecerit vol
Abbreviated transcription (Latin):
morem diuinum. et meipit habi¬
tare iam caritas. de qua nichil ma¬
li potest procedere. Audite ergo
uerba purgantis. modo quasi a¬
grum uiuenit corda hominum.
S quomodo inuenit ᷤ Si siluam
inuenit exstirpat. si agrum pus¬
gatum inuenit plantat. planta¬
re ibi uult arborem caritatis. Et
quam siluam uult exstirpareᷤ A¬
morem mundi. Audi exstirpatio¬
nem silue. Nolite diligere mũdũ.
mundum. dilectio patris non est
in ipso. Nequis dicat in corde sus
habere dilectionem patris ut sis
ꝯheres filiiͤ. Noli diligere mun¬
dum. exclude malum amorẽ mun¬
ai ut implearis amore dei. Uas es.
s adhuc plenus es. Funde quod
habes ut accipias quod non habes.
Oerte iam renati sunt ex aqua et
spiritu fratris nr̃i. et nos ante ali¬
quot annos renati sumus ex aqua
et spiritu. Bonum est nob̾ ut non
diligamus mundum. ne remane¬
ant in nobis sacramenta ad clamp¬
uationem nr̃am non firmamentũ
ad salutem. Firmamentum salu¬

Expanded text:
morem divinum; et incipit habimorem divinum; et incipit habitare jam charitas, de qua nihil mali potest procedere. Audite ergo verba purgantis modo. Quasi agrum invenit corda hominum: sed quomodo invenit? Si silvam invenit, exstirpat; si agrum purgatum invenit, plantat. Plantare ibi vult arborem, charitatem. Et quam silvam vult exstirpare? Amorem mundi. Audi exstirpatorem silvae. Nolite diligere mundum, mundum, dilectio Patris non est in ipso. Ne quis dicat in corde suo habere dilectionem Patris, ut sis cohaeres Filii? Noli diligere mundum. Exclude malum amorem mundi, ut implearis amore Dei. Vas es, sed adhuc plenus es; funde quod habes, ut accipias quod non habes. Certe jam renati sunt ex aqua et Spiritu fratres nostri; et nos ante aliquot annos renati sumus ex aqua et Spiritu. Bonum est nobis ut non diligamus mundum, ne remaneant in nobis Sacramenta ad damnationem, non firmamenta ad salutem Firmamentum salu
Abbreviated transcription (Latin):
dei in uobis manet. et uicistis ma¬
lignum. Hec om̃ia fratres qͥa cog¬
nouimus id quod aprincipio est
quia fortes sumus. quia cognoui¬
mus patrem. omnia ista quasi cog¬
nitionem commendant. caritatẽ
non commenclant. Si cognoiumꝰ
amemus nam cognitio sine carita¬
te non facit saluos. Scientia inflat.
caritas edificat. Si confiteri uul¬
tis et non amare incipitis. demo¬
nib similes estis. Confitebantur
demones filtum dei. et dicebant.
quid nobis et tibi et repellebant.
Confitemini et amplectimuii. Li¬
li enim timebant de iniquitatib
sius. uos amate dimissorem intqͥ¬
tatum uestrarum. S quomodo
poterimus a mare ddm̃ si amamus
mundumᷤ Parat nos ergo inh¬
bitare caritatem. Ouo sunt ami¬
res mundi et dei. Si mundian
habitet. non est qua intret amoi
dei. Receclat amor mundi et ha¬
bitet amor cl̃i melior accipiat lo mi
Amabas mundum. noli amare
mundum. Qum exhauseris cre
tuum amore terreno.hauries a¬

Expanded text:
Dei in vobis manet, et vicistis maDei in vobis manet, et vicistis malignum. 8. Haec omnia, fratres, quia cognovimus id quod a principio est quia fortes sumus, quia cognovimus Patrem: omnia ista quasi cognitionem commendant, charitatem non commendant? Si cognovimus, amemus: nam cognitio sine charitate non salvos fecit. Scientia inflat, charitas aedificat . Si confiteri vultis et non amare, incipitis daemonibus similes esse. Confitebantur daemones Filium Dei, et dicebant, Quid nobis et tibi ? et repellebantur. Confitemini, et amplectimini. Illi enim timebant de iniquitatibus suis; vos amate dimissorem iniquitatum vestrarum. Sed quomodo poterimus amare Deum, si amamus mundum? Parat nos ergo inhabitari charitate. Duo sunt amores, mundi et Dei: si mundi amor habitet, non est qua intret amor Dei: recedat amor mundi et habitet Dei; melior accipiat locum. Amabas mundum, noli amare mundum: cum exhauseris cor tuum amore terreno, hauries a
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. iuuenes sunt. Filii quia nas¬
cuntur. patres: quia principium
agnoscunt. Luuenes quare ͤ qͥa
uicistis malignum. In filiis nati¬
uitas. in patrib antiquitas. in ui¬
uenib fortitudo. Si malignꝰ a iuiue¬
nib uincit᷑ pugnat nobiscum. Pug¬
nat. s non expugnat. Quare: Mͥa
nos sumus fortes. an quia ille for
tis est in nobis qui inter manus
persequentium infirmus inuen¬
tus estAIlle nos fortes fecit. qͥ per¬
sequentib non restitit. Orucifix¬
us est enim ex infirmitate. s iu¬
uit ex uirtute dei. Scribo uobis
pueri. Unde pueriᷤ Qa agnouistis¬
patrem. Scribo uobis patres. Cõ¬
mendat hoc et repetit. quia cog¬
nouistis eum qui aprincipio est.
Mementote uos patres esse. Si ob¬
luuscimini eum qui a principio
est. perditis paternitatem. Scribo
uobis iuuenes. Etiam ati. etiam
considerate. quia uiuenes estis.
Pugnate ut iuncatis: uincite ut
coronemini. humiles estote ne in¬
uenes quia fortes estis. et uerbũ

Expanded text:
sunt, juvenes sunt; filii, quia nassunt, juvenes sunt; filii, quia nascuntur; patres, quia principium agnoscunt: juvenes quare? Quia vicistis malignum. In filiis nativitas, in patribus antiquitas, in juvenibus fortitudo. Si malignus a juvenibus vincitur, pugnat nobiscum. Pugnat, sed non expugnat. Quare? Quia nos sumus fortes, an quia ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium infirmus inventus est? Ille nos fortes fecit, qui persequentibus non restitit. Crucifixus est enim ex infirmitate, sed vivit ex virtu e Dei . 7. Scribo vobis, pueri. Unde pueri? Quia cognovistisPatrem. Scribo vobis, patres: commendat hoc, et repetit, Quia cognovistis eum qui a principio est. Mementote vos patres esse: si obliviscimini eum qui a principio est, perdidistis paternitatem. Scribo vobis, juvenes. Etiam atque etiam considerate, quia juvenes estis: pugnate, ut vincatis; vincite, ut coronemini; humiles estote, ne cavenes, quia fortes estis, et verbum
Abbreviated transcription (Latin):
terno enim dit finito incipi¬
eus hodiernus. uenturt crastino
finitur. Ille unus dies ibi est: si¬
ne tenebris. sine nocte. sine spaciis
sine mensura. sine horis. Quid uiᷤ
illum dic. Si us dies est: si uis
annus est: si us auni sunt. Ore¬
tum est enum de ipso die. et auni
tun non cleficient. Quomodo au¬
tem dictus est dies. quando dictũ
est ilño ego hodie genui te ᷤ. Ab et̾¬
no patre genitus. ex eternitate
genitus. in eternitate genitus. nul¬
lo initio. nullo fine nullo spatio la¬
titudinis quia est qđ est. quia ip¬
se est qui est: et nomen suum dix¬
it moysi dices eis. qui est misit me
ad uos. Quid ergo ante abrahams
Quul ante noe ͤ Quid ante aclamͤ
Auli scripturam ante luciferum
genui te: postremo ante celum et
terram. Quare ͤ Quia om̃ia per
ipsum facta sunt: et sine ipso fac¬
tum est nichil. Ideo patres agnos¬
cite. Patres enim fuint agnoscen¬
do eum qui est ab initio. Scribo
uobis iuuenes. Filii sunt. patres

Expanded text:
terno enim die finito, incipiterno enim die finito, incipiens hodiernus venturo crastino finietur. Ille unus dies ibi est sine tenebris, sine nocte, sine spatiis, sine mensura, sine horis. Quod vis illum dic: si vis, dies est; si vis, annus est; si vis, anni sunt. Dictum est enim de ipso, Et anni tui non deficient . Quando autem dictus est dies? Quando dictum est Domino, Ego hodie genui te . Ab aeterno Patre genitus, ex aeternitate genitus, in aeternitate genitus: nullo initio, nullo termino, nullo spatio latitudinis; quia est quod est, quia ipse est qui est. Hoc nomen suum dixit Moysi: Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Quid ergo ante Abraham? quid ante Noe? quid ante Adam? Audi Scripturam: Ante luciferum genui te . Postremo ante coelum et terram. Quare? Quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ideo patres agnoscite: patres enim fiunt agnoscendo quod est ab initio. 6. Scribo vobis, juvenes. Filii sunt, patres
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo filii. Patres quareᷤ Quia
cognouistis eum. qui aprincipio
est. Principium entm ad paterm¬
tatem pertinet. Nouus xp̃e in sar¬
ne. s antiquus in diuinitate. Q̃
antiquum putamus Quot ai¬
norum ͤ Putamus ne maior qũa
matre suaᷤ Maior plane qũa ma¬
ter. Omnia eñi per ipsũ facta si.
hi om̃ia. et ipsa mater. Antiquuᷤᷤ
frit de qua nasceretur nouus.
Outamus ne aute matrem solam.
erante auos matris. Antiquus
auus matris ipsius abraham. Et
dñs dicit aute abraham ego sũ.
Ante abraham dicimus celum et
terram. antequam esset homo fac¬
ra sunt. Ante ista fuit dñs. immo
est.Optime enun non ait ante a¬
braham ego fui. s ante abraham
ego sum. Qł enim dicitur quia
fuit non est. et qd dicitur quia
erit. nondum est. Ille non nouit
nisi esse. Scd̾m quod d̃s est esse no-¬
uit. fuisse et futurum esse non no¬
uit. Dies eus ibi unus. s sempi¬
ternus. Non ponunt illum diem
i medio hesternus et crastinꝰ. Hes¬

Expanded text:
ideo filii. Patres quare? Quia ideo filii. Patres quare? Quia cognovistis eum qui a principio est: principium enim ad paternitatem pertinet. Novus Christus in carne, sed antiquus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot annorum? Putamusne major quam mater sua? Major plane quam mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Abraham; et Dominus dicit, Ante Abraham ego sum . Ante Abraham dicimus? Coelum et terra, antequam esset homo, facta sunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim dicitur quia fuit, non est; et quod dicitur quia erit, nondum est: ille non novit nisi esse. Secundum quod Deus est, esse novit; fuisse et futurum esse non novit. Dies est ibi unus, sed sempiternus. Non ponunt illum diem in medio hesternus et crastinus: hes
Abbreviated transcription (Latin):
per cuius nomen renuitunt᷑ pec¬
cataͤ Numqͥd augustini. Ergo
nec per nomen donati. Uiderit qͥs
augustinus ͤ aut quis donatusͤ¬
Ergo nec per nomen pauli. nec ꝑ
nomen petri. Nam diuidentib
sibi eccłiam et partes facere de
nitate conantib. parturiens pas¬
uulos mater caritas in apło exs¬
nit iuscera sua. consemilit quosa¬
modo uerbis ubera sua plorat fiui¬
os quos uulet efferri. Reuorat
al unum nomen eos qui multa
nomina sibi facere uolebant. reis¬
lit ab amore suo ut xp̃c ametur
et dicit. Numqͥd paulus pro uo¬
bis crucifixus est ͤ Aut in nomi¬
ne pauli baptirati estisSQuicdiau¬
cit ͤ Nolo mei sitis. Et mecum si¬
tis mecum estote. Omnes illius
sumus. qui pro nob̃ mortuus est.
qui pro nobis crucifixus est. In¬
de et hic dimittunt᷑ uobis pecrca¬
ta per nomen eius. non per noñ
alicuius. Scribo uobis patres.
Quare primum filiiͤ Quia lmis¬
tuntur uobis peccata per nomen
eius. et regeneramint noua uita.

Expanded text:
per cujus nomen remittuntur pecper cujus nomen remittuntur peccata? Numquid per Augustini? Ergo nec per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis Donatus: nec per nomen Pauli, nec per nomen Petri. Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit ab amore suo ut Christus ametur, et dicit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Quid dicit? Nolo mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est: unde et hic, Dimittuntur vobis peccata per nomen ejus, non per hominis alicujus. 5. Scribo vobis, patres. Quare primo filii? Quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus, et regeneramini in novam vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
uoces eors. Et ne forte ipse lingue
uenerint ad unum locum ⁊ non
potius donum xp̃i uenit al om̃s¬
linguas. audi quid sequitur. In
omnem terram extuit sonus eoꝵ.
et in fines orbis terre uerba eorũ.
Quare hoc ͤ quia in sole posuit
thabernaculum suum. idest in
manifesto. Thabernaculum eius
caro eius. thabernaculum eiꝰ ercle¬
sia eius. In sole reposita est: non
est in nocte s in die. S quare illi
non agnoscunt:. Redite aid lectio¬
nem. quo heri fus factus est: et
iudete quare non agnoscunt. Qͥ
odit frẽm suum in tenebris am¬
bulat. et nescit quo eat. qm̃ tene¬
bre excecauerunt oculos eiꝰ. Nos
ergo sequentia uideamus. ⁊ non
simus intenebris. Unde non eri¬
mus in tenebris ͤ Si amemꝰ fr̃es.
Ande probatur quia amamus
fraternitatem ͤ Quia non conscin¬
dimus unitatem quia tenemus
caritatem. Scribo uobis filoli:
quia remittuntur uobis peccata
per nomen eus. Ideo filioli quia
remissis peccatis nascimini. Sed

Expanded text:
voces eorum. Et ne forte ipsae linguae voces eorum. Et ne forte ipsae linguae venerunt ad unum locum, et non potius donum Christi venit ad omlinguas, audi quid sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Quare hoc? Quia in sole posuit tabernaculum suum , id est, in manifesto. Tabernaculum ejus, caro ejus; tabernaculum ejus, Ecclesia ejus: in sole posita est, non est in nocte, sed in die. Sed quare illi non agnoscunt? Redite ad lectionem, ad quam heri finis factus est, et videte quare non agnoscunt: Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Nos ergo sequentia videamus, et non simus in tenebris. Unde non erimus in tenebris? Si amemus fratres. Unde probatur quia amamus fraternitatem? Quia non scindimus unitatem, quia tenemus charitatem. 4. Scribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus. Ideo filioli, quia dimissis peccatis nascimini. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uehemens et lingue diuise sunt
uelut ignis. Audistis actus apło¬
rum hodie lecta est ipsa lectio. Ce¬
perunt loqui lingius quomodo
spiritus dabat eis pronuntiare.
et omnes qui aderant illic de di¬
uersis gentib uenientes iudei. ag¬
noscebant quisq linguam suam.
et mirabantur illos idiotas ⁊ in¬
peritos subito didicisse non unã
aut duas linguas s omnium om¬
niuo gentium. Ubi ergo iam om̃s
lingue sonabant. omnes lingue cre¬
diture ostendebant᷑. Isti autem qͥ
multum amant xp̃m. et ideo no¬
lunt commnunicare ciuitati que
interfecit xp̃m. sic honorant xp̃m.
remansisse. latinam et punicã id
est afrain. Solas duas linguas te¬
net xp̃c ͤ Iste enin due lingue so¬
le sunt inparte donati. plus non
habent. Euigilemus fr̃es. uudea¬
mus potius donum spiritꝰ cłi. et
credamus antedictis de illo. ⁊ ui¬
deamus impleta que antedicta st̃
in psalmo. Hon sunt loquele neq:
sermones quorum non audiant᷑

Expanded text:
vehemens, et linguae divisae sunt vehemens, et linguae divisae sunt velut ignis. Audistis Actus Apostolorum, hodie lecta est ipsa lectio: Coeperunt linguis loqui quomodo Spiritus dabat eis pronuntiare. Et omnes qui aderant illic, de diversis gentibus venientes Judaei, agnoscebant unusquisque linguam suam; et mirabantur illos idiotas et imperitos subito didicisse non unam aut duas linguas, sed omnium omnino gentium . Ubi ergo jam omnes linguae sonabant, omnes linguae crediturae ostendebantur. Isti autem qui multum amant Christum, et ideo nolunt communicare civitati quae interfecit Christum, sic honorant Christas, latinam, et punicam, id est, afram. Solas duas linguas tenet Christus? Istae enim duae linguae solae sunt in parte Donati, plus non habent. Evigilemus, fratres, videamus potius donum Spiritus Dei, et credamus ante dictis de illo, et videamus impleta quae ante dicta sunt in Psalmo: Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m et occidunt in hominibus
ẽm. At ille dilexit illam ciuita¬
m. et misertus est eius. Inde dix
incipere predicationem suam.
incipiens ab therusalem. Ille ibi
principium fecit predicationis
iominis sui. et tu exhorrescis cõ¬
munionem illius ciuitatis Non
est mirum si precisus odisti radi¬
rmi. Quid ipse ait discipulis su¬
uͦ stote sedentes in ciuitatem.
quia ego mitto promissionẽ me¬
am in uos. Ecce quam ciuitatem
idlerunt forte amarent si uidei
interfectores xp̃i in illa habitarent.
glanifestum est enim omnes int̾¬
fictores xp̃i il est uiders. expulsos
ese de illa ciuitate. Que habebat
seuientes in xp̃m. habet adoran-
rs xp̃m. Propterea illam isti ode¬
runt. quia xp̃iani in illa st̃. Ibi
uoluit sedere discipulos suos. et
lenarius ille numerus decupla¬
tus erat. Sedebant centum iugin¬
ti homines. et uenit spiritus sc̃s
et impleuit totum locum. et fac¬
tus est sonus quasi ferretur flatꝰ

Expanded text:
Christum, et occidunt in hominibus Christum, et occidunt in hominibus Christum! At ille dilexit illam civitatem, et misertus est ejus: inde dixit incipere praedicationem suam, Incipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicationis nominis sui: et tu exhorrescis communionem illius civitatis? Non est mirum si praecisus odisti radicem. Quid ait ille discipulis suis? Estote sedentes in civitate, quia ego mitto promissionem meam in vos . Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, si Judaei interfectores Christi in illa habitarent. Manifestum est enim omnes interfectores Christi, id est Judaeos, expulsos esse de illa civitate. Quae habebat saevientes in Christum, habet adorantes Christum. Propterea illam isti oderunt, quia Christiani in illa sunt. Ibi voluit sedere discipulos suos, et denarius ille numerus decuplatus erat. Sedebant centum viginti homines, et venit Spiritus sanctus, et implevit totum locum, et factus est sonus, quasi ferretur flatus
Abbreviated transcription (Latin):
surrexisse ascendisse in celum
nifesta est et eccłia. quia prelis¬
tur in nomine eius penitenta
et remissio percatorum per oñs
gentes. Unde cepit ᷤ Incipiens
iherusalem. Audit stultus u¬
nus. et quid amplius dicturus
sum quam ceci qui tam mag¬
num montem non udent. qui
contra lucernam in cande labm
positam oculos clauduntͤ Cũ
eis dicimus si xp̃iant catholici
estis. cominunicate illis ecclesis
unde ewangelium toto orbe alif¬
funditur illi iherusalem commis¬
nicate quando dicimus eis: res¬
pondent nobis. Non communies¬
mus illi ciuitati ubi occisus est
dñs nr̃ ubi occisus est rex noster
Quasi oderunt ciuitatem. ubi oe¬
cisus est dñs nr̃. Occiderunt iu¬
dei quem in terra inuenerunt et¬
sufflant isti qui serlet in celo . Q
sunt peiores qui contempserunt
quia hominem putabant an qui
sacramenta eius exsufflant qũe
ciuitatem. in qua occisus est alĩs
ipsorum. Pii homines et miscr¬
cordes multum dolent occisi ess

Expanded text:
resurrexisse, et ascendisse in coelum: resurrexisse, et ascendisse in coelum: manifestata est et Ecclesia, quia praedicatur in nomine ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes. Unde coepit? Incipiens ab Jerusalem. Audit stultus, vanus, et quid amplius dicturus sum quam caecus, qui tam magnum montem non videt; qui contra lucernam in candelabro positam oculos claudit? 3. Cum eis dicimus, Si christiani catholici estis, communicate illi Ecclesiae unde Evangelium toto orbe diffunditur; illi Jerusalem communicate, quando eis dicimus, respondent nobis, Non communicamus illi civitati ubi occisus est rex noster, ubi occisus est Dominus noster: quasi oderint civitatem ubi occisus est Dominus noster. Occiderunt Judaei quem invenerunt in terra, exsufflant isti eum qui sedet in coelo. Qui sunt pejores, qui contempserunt quia hominem putabant, an qui Sacramenta ejus exsufflant, quem civitatem in qua occisus est Dominus ipsorum. Pii homines et misericordes, multum dolent occisum esse
Abbreviated transcription (Latin):
dis. Congregabunt᷑ et conuerten¬
tur ail dñm unuiersi fines terre.
et adorabunt in conspectu eiꝰ uni-¬
uerse patrie gentium. Nam ut
noueritis quia oportebat xp̃m
pati et resurgere. et hic quia ad¬
didit ut post commendationẽ
sponsi commendaret et sponsã.
Et predicari in nomine inquit
eius penitentiam et remissionẽ
peccatorum per omnes gentes. in¬
cipiens ab iherusalem. Audis¬
tis fratres tenete nemo dubitet
de ecclesia quia per omnes genteᷤ
est: nemo dubitet quia ab iheru¬
salem cepit. et om̃s gentes imple¬
uit. Agnoscimus agrum. ubi ui¬
tis plantata est. Cum autem cre-¬
uerit non agnoscimus. quia to¬
tum occupauit. Unde cepitᷤ Ab
therusalem. Quo peruenit Ad
omnes gentes. Pauce remansert.
om̃s tenebit. Interea cum om̃s te¬
net. aliqua sarmenta inutilia fac¬
ta sunt: agricole precidenda. et
fecerunt hereses et scismata. Non
uos inducant precisa ut precula¬
mini. hortamini magis que pre¬
cisa sunt ut rursus inserantur.
Manifestum est xp̃m passum.

Expanded text:
buntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium . Nam ut noveritis quia oportebat pati Christum et resurgere; et hic quid addidit, ut post commendationem sponsi commendaret et sponsam? Et praedicari, inquit, in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. Audistis, fratres, tenete. Nemo dubitet de Ecclesia, quia per omnes gentes est; nemo dubitet, quia ab Jerusalem coepit, et omnes gentes implevit. Agnoscimus agrum ubi vitis plantata est: cum autem creverit, non agnoscimus, quia totum occupavit. Unde coepit? Ab Jerusalem. Quo pervenit? Ad omnes gentes. Paucae remanserunt, omnes tenebit. Interea dum omnes tenet, aliqua sarmenta inutilia visa sunt agricolae praecidenda; et fecerunt haereses et schismata. Non vos inducant praecisa, ut praecidamini; hortamini magis quae praecisa sunt, ut iterum inserantur. Manifestum est Christum passum,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio est. Terram diligis. terra
eris. Deum diligis. quid dic̃a
deus eris ͤ Non audeo dicere ex
me. Scripturam audiamus ego
dixi dii estis et filii altissimi õs.
Si ergo uultis esse dii et filii altis¬
sum nolite diligere munlũ. neq
ea que sunt in mundo. Siquis di¬
lexerit mundum non est caritas

Expanded text:
dilectio est. Terram diligis? terra dilectio est. Terram diligis? terra eris. Deum diligis? quid dicam? deus eris? Non audeo dicere ex me, Scripturas audiamus: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes . Si ergo vultis esse dii et filii Altissimi, nolite ailigere mundum, nec ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, non est charit
Abbreviated transcription (Latin):
miraculum. et non pertineam si
non fecero. Et ubi sunt uerba eus.
gaudete quia nomina uestra scrip¬
ta sunt in celoͤ De ambitione scłi
uauit in excelsum et dixit ei. Hec
oña regna tibi dabo. si prostratus
aloraueris me. De elatione regni
terrent uoluit temptare regem ee¬
lorum. s dñs qui ferit celum et t̾¬
rã idiabolũ calcabat. Qͥd magnũ
a dño diabolum uinciͤ. Quid er¬
go respondit diaboło. nisi qcł te
docuit ut respondeas ͤ Scriptũ
est dñm deum tuum adorabis. et
illi soli seruies. Tenentes ista. non
habebitis concupiscentiã mun¬
li. Non habendo concupiscentiã
mundi. non uos subiugabit nec
desiderium carnis nec desideriũ
oculorum nec ambitio scłi et faci¬
tis locum caritati uenienti ut di¬
ligatis deum. quia si fuerit ibi
dilectio mundi. non ibi erit idilec¬
tio dei. Tenete potius dilectionẽ
dei. ut quomodo deus eternus¬
est sic et uos maneatis in eternũ.
quia talis est quisq qualis eius

Expanded text:
miraculum, et non pertineam si miraculum, et non pertineam si non fecero. Et ubi sunt verba ejus, Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo? De ambitione saeculi vavit eum in excelsum, et dixit ei: Haec omnia tibi dabo, si prostratus adoraveris me. De elatione regni terreni voluit tentare regem saeculorum: sed Dominus qui fecit coelum et terram, diabolum calcabat. Quid magnum, a Domino diabolum vinci? Quid ergo respondit diabolo, nisi quod te docuit ut respondeas? Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Tenentes ista, non habebitis concupiscentiam mundi: non habendo concupiscentiam mundi, non vos subjugabit nec desiderium carnis, nec desiderium oculorum, nec ambitio saeculi; et facietis locum charitati venienti, ut diligatis Deum. Quia si fuerit ibi dilectio mundi, non ibi erit dilectio Dei. Tenete potius dilectionem Dei, ut quomodo Deus est aeternus, sic et vos maneatis in aeternum: quia talis est quisque, qualis ejus