comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post futuri erant siue macedonum quos multo post tempore fuis¬
se cognouimus siue ultimos romanorum. dequibus supradiximus:
lic& nunc nobis magis debabyloniis dici uideatur atq chaldeis
quorũ erudelitas inpopulum dĩ feritasq deseribitur: Et ni fallor.
uideor mihi in hoc ppħ aliqued repperisse: Narratur impiecas
hostium subfigura locustarũ. etrursum sic de tpsis locustis dici¬
tur. quasi hostib comparentur. utcum locustas legeris hostes
submiitofra lotus taru dicta noscamus quȩintantũ cuncta popi¬
lantur utlerodant arborũ cortices. exudsoimquant: Corit

Expanded text:
post futuri erant: sive Macedonum, quos multo tempore post fuispost futuri erant: sive Macedonum, quos multo tempore post fuisse cognovimus: sive ultimo Romanorum, de quibus supra diximus. Licet nunc nobis magis 175 de Babyloniis dici videatur atque Chaldaeis, quorum crudelitas in populum Dei feritasque describitur: et, ni fallor, videor mihi in hoc Propheta aliquid reperisse. Narratur impietas hostium sub figura locustarum: et rursum sic de ipsis locustis dicitur, quasi hostibus comparentur, ut cum locustas legeris, hostes sub metaphora locustarum, dicta noscamus: quae intantum cuncta populantur, ut derodant arborum cortices, exutasque projiciant,
Abbreviated transcription (Latin):
lix. Quia gens ascendit suꝑ terram fortis etinnumerabilis dentes
etus dentes leonis. et molares eius utratuli leonis: posuit iuineam
indissipationẽ: et ficis meas in confractionem scrutans scrutatuis e sc
cam etpiecit. dealbauit ramos eius Iudaei putant indieb iohel
tã innumerabilẽ locustarũ suꝑ iudȩã uenisse multitudinẽ utcunc¬
ta cõplerent. et nondicã fruges. sed ne uinearũ quidẽ etarhorũ
cortices ramosq dimitterent. ita ut omni uirore consumpto
albentes arborũ rami. etsicca uinearũ flagella remanerent
ocutrum factum non nesit . liquido ad firmare nom possumus : Neq
enĩ regũ et parali pomenon narrat hiscoria: Quodutiq sifuisse quo¬
modo famem sub helia triũ annorũ et sex mensiũ leginus. num¬
quam scriptura taciuss&: Iantum dicimus quod submetaphora
locustarum hostium describatur aduentus. siue assiriorũ eba¬
biloniorum. quitunic imminebant. siue medorũ atq ꝑsarũ qui

Expanded text:
 Gens enim ascendit super terram fortis et innumerabilis; dentes ejus ut dentes leonis; et molares ejus ut catuli leonis. Posuit vineamin dissipationem, et ficos meas in confractionem: scrutans scrutatus est eam, et projecit: dealbavit ramos ejus. Judaei putant in diebus Joel tam innumerabilem locustarum super Judaeam venisse multitudinem, ut cuncta complerent: et non dicam fruges, sed vinearum quidem et arborum cortices ramosque dimitterent, ita ut, omni virore consumpto, arentes arborum rami, et sicca vinearum flagella remanerent. Hoc utrum factum nec ne sit, liquido affirmare non possumus: neque enim Regum et Paralipomenon narrat historia . Quod utique si fuisset, quomodo famem sub Elia trium annorum et sex mensium legimus, numquam Scriptura tacuisset. Tantum dicimus, quod sub metaphora locustarum, hostium describatur adventus, sive Assyriorum et Babyloniorum, qui tunc imminebant: sive Medorum atque Persarum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nemoria dñi. Malachias reAoCNΟΥ. id est nuntius meus. Quȩ ominia quo
sensu accipienda sint. insuis uoluminib disseretur: iiͦiͬ. aut̃ reliqui ꝓphetȩ.
ut xui. cõpleam̾us. esaias. herechiel. hieremias danhel. hanc habent intelle sorro iyri

Expanded text:
emoria Domini. Malachias, ἄγγελός μου, id est, nuntius meus. Quae omnia quo sensu accipienda sint, in suis voluminibus disseretur. Quatuor autem reliqui prophetae, ut sedecim compleamus, Isaias, Ezechiel, Jere
Abbreviated transcription (Latin):
ecaccipietis donum sp̃s scĩ: Sunt quiuermem eturentem uentũ. ro¬
manos intellegant duces: qui post resurrectionẽ xp̃i isrł pęnitus dele¬
uerunt: Et dixitdñs ad ionã: putas nebene irasceris tu suꝑ hedera.
si ualde contristaris tu super cucurbita : Etait: Valde contristor ego
usq ad mortẽ: Super nimuitis agentib pęnitentiã. etgentiũ urbe
saluata. in terrogatus idipsũ ꝓpheta. putas nebene irasceristu. nihil
respondit. sed interrogationem dnĩ silentio comꝓbauit: Sciens enĩ
clementẽ essedm̃. et misericordẽ et paeientẽ. et multȩ miserationis
et ignoscentem malitiis. suꝑ salute gentiũ nondolebat : hicautem
postquã insiccata cucurbita aruit isrł. eccũdis tinctione in terro¬
gatus. bene irasceristu super hedera. confident̃ respondit. etdicit:

Expanded text:
et accipietis donum Spiritus sancti . Sunt qui vermem et urentem ventum, Roet accipietis donum Spiritus sancti . Sunt qui vermem et urentem ventum, Romanos intelligant duces, qui post resurrectionem Christi, Israel penitus deleverunt. 428 Et dixit Dominus ad Jonam: Putasne bene irasceris tu super hederam? s ad Jonam, valde contristaris tu super cucurbita? Et ait: valde contristor ego usque ad mortem. Supra Ninivitis agentibus poenitentiam et gentium urbe salvata, interrogatus idipsum propheta: Putasne bene irasceris tu? nihil respondit, sed interrogationem Dei silentio comprobavit, sciens enim clementem esse Deum, et misericordem, et patientem, et multae miserationis, et ignoscentem malitiis, super salute gentium non dolebat: hic autem postquam siccata  Al. insiccata cucurbita aruit Israel, et cum distinctione interrogatus: Bene irasceris tu super hedera? confidenter respondit et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
eum animȩ suȩ. etdixit: Melius est mihi mori magis quã uiuere An¬
tequam oriretur soliusticiȩ. uirens erat umbraculum. et non arebat ispł
posiquã ille surrexit. e tenebrȩ nineuiticȩ eius luce discussȩ sunt : pa¬
ratus uermis in crastinum ascensione diluculi. dequo uicesimus primus
psalmus inscribitur proad sumptione matutina. etqui absq. ullo semine
decerra oritur etdicit : Egosumuermis et non homo: percussit umbracu¬
lum quod desertũ auxiliodĩ. omnem uirorem perdidit Prȩcepitq dñs
uento ualido eturenti de quo ꝓphetatur inoseȩ. adduc& urentẽ uentũ
dñs dedeserto ascendentẽ. et siccabit uenas eius. et desolabit fontemeius:
tȩstuare coepit ionas. etiterũ uelle mori inbaptismate cum israhele.
ut in lauacro recipiat humorẽ.quem innegatione perdiderat: Vnde
et petrus arentib loquitur uidȩis: Penitentiã agite. ethaptiretur
unusquisq urm in nomine ihũxp̃i in remissionẽ peccatorũ ur̃orum:

Expanded text:
eum animae suae, et dixit: Melius est mihi mori, quam vivere. Antequam oriretur sol justitiae, virens erat umbraculum, et non arebat Israel: postquam ille surrexit, et tenebrae Niniviticae ejus luce discussae sunt, paratus vermis in crastinum ascensione diluculi de quo vicesimus primus psalmus inscribitur: Pro assumptione matutina; et qui absque ullo semine de terra oritur, et dicit: Ego sum vermis et non homo percussit umbraculum, quod desertum auxilio Dei omnem virorem perdidit. Praecepitque Dominus vento calido et urenti, de quo prophetatur in Osee: Adducet urentem ventum Dominus de deserto ascendentem, et siccabit venas ejus, et desolabit fontem ejus . Et aestuare coepit Jonas, et iterum velle mori in baptismate cum Israele, ut in lavacro recipiat humorem, quem in negatione perdiderat. Unde et Petrus arentibus loquitur Judaeis: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
infert iudicẽ et conditorẽ. quam arrii quicum maiorẽ patrẽ et ii¬
rẽ filiũ p̃die&: tam̃ filiũ negat conditorẽ: Ergo cumuenia audiena
sunt quȩdicturi sumus. et conatus nr̃i fauore potius orationis adiuuana
quã spernendi aure maliuola: quia carpere etdetrahere uelimperiti
possunt. doctorũ autemest etquilaborantiũ nouere sud orẽ : uellassis
manũ porrigere. uelerrantibus iter ostendere: Dñs nr̃ atq saluator
nonita laborauit in isrł. quomodo laborauit ingentiũ populo:. Denis
isrł loquitur confidenter Ecce tot annos seruia tibi. etnuniqua mui¬
datũ tuĩ prȩteriui. etnumquã dedistimihi hedũ. uttũ amicis meis epulas
sed postquã filius tuus hnc quideuorauit substantiã suã cũ meretricibus
uenit: occidisti illi uitulũ saginatũ: nec tamen confutatur a patre
sedelement ei dicitur. fili semꝑ mecũ es. etominia meatua sunt. epula

Expanded text:
infert judicem et conditorem quam Arii, qui cum majorem Patrem et miinfert judicem et conditorem quam Arii, qui cum majorem Patrem et minorem Filium praedicet: tamen Filium non negat conditorem. Ergo cum venia audienda sunt, quae dicturi sumus, et conatus nostri favore potius et orationibus adjuvandi, quam spernendi aure malevola, quia carpere et detrahere vel imperiti possunt; doctorum autem est, et qui laborantium novere sudorem, vel lassis manum porrigere, vel errantibus iter ostendere. Dominus noster atque Salvator non ita laboravit in Israel, quomodo laboravit in gentium populo. Denique Israel loquitur confidenter: Ecce tot annis servio tibi, et numquam mandatum tuum praeterivi, et numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis tuus hic qui devoravit substantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti illi vitulum saginatum : nec tamen confutatur a patre, sed clementer ei dicitur: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt: epulari
Abbreviated transcription (Latin):
edixitdñs Iupepercisti suꝑ cucurbita ꝓ quanon labnes
neq nutristieam. quȩnataest innocte. etin nocte peruit: egoauteni
nonpartam nineuȩ ciuitati magnȩ. inqua habitant plusoriã ⁊xeii mi
urorum: qui ignorant dexterã etsinistram suam: et peccora qicltar
N iniȩ difficultatis: ee ponere. quomodo iuxta tropologa te ol tuuter
arsfilium: tudoles super hedera inquanon laborasti. neq fecisti utem¬
cere cumomnia peripsum facta sunt. etsine ipso factumest nihil
Unde quidam locum istũ interpretans. ut inminentem solle eua neuls¬
tione incurrit blasphemiam: Ad sumens enim illud de euangel
quidine dicis bonum. nemo bonus est nisi unus ds̃ : patrẽ interptans
est bonũ : filium uero ad comparationẽ eius quiperfecte etuere bons
sit inminori gradu positum: et nonconsiderauit haecdicens. quodin
martionis potius incurrit heresim. qui alterũ dmñ tantũ bonũ. alter

Expanded text:
Dominus: Tu pepercisti super cucurbita, pro qua non laborasti, neque nutristi eam, quae nata est in nocte, et in nocte periit: ego autem non parcam Ninivae civitati magnae, in qua habitant plusquam duodecim myriades Al. millia virorum qui ignorant dexteram et sinistram suam, et pecora multa? Nimiae difficultatis est exponere quomodo juxta tropologiam dicatur ad Filium: tu doles super hedera, in qua non laborasti, neque fecisti ut cresceret, cum omnia per ipsum facta sint, et sine ipso factum est nihil . Unde quidam locum istum interpretans, ut imminentem solveret quaestionem, incurrit blasphemiam. Assumens enim illud de Evangelio: Quid me dicis bonum? Nemo bonus est nisi unus Deus , Patrem interpretatus est bonum. 429 Filium vero ad comparationem ejus qui perfecte et vere bonus sit, in minori gradu positum. Et non consideravit haec dicens, quod in Marcionis potius incurrerit haeresim qui alterum Deum tantum bonum, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
bolũ describitur. Nullusest dȩmonũ qui parcat om̃s ad p̃dã festin uenie
ante faciem eorũ uentus urens. quicquid aspexerint. quicquid uultus
corũ obuiũ fuerit urere desiderabunt etꝑdere. Rexaituotrmas ent

Expanded text:
bolo describitur. 601 Nullus est daemonum qui parcat: omnes ad praedam festini venient: bolo describitur. 601 Nullus est daemonum qui parcat: omnes ad praedam festini venient: ante faciem eorum ventus urens: quidquid aspexerint, quidquid vultui eorum obvium fuerit, urere desiderabunt et perdere. Rex autem pot
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ ꝑstringere. utiuste ꝓpħadicat. Dñe iniudiciũ posuisti eũ. et fortẽ
ut corriperes fundastieũ. Suscitatur aduersũ in credulos et contẽptores
natio dȩmonũ amara ad puniendũ. etubiq p̃sens ambulat quoq ubicũq
terrȩest latitudo ut possideat homines inquib xp̃s habitare debuerat.
Horribilis atq terribilis est etdifficile ab aliquo superari potest. necante
frangitur. nisi cũ magnitudine peccatorũ etiniquitatissuȩ pomdere pre¬
grauata ad consũ mationẽ uenerit. Equi eius etequites insimilitudinẽ pa¬
dorũ ecluporũ semꝑ sanguinẽ sitient. et desiderabt̃ predas simulabunt
absentiã. etdũ nonsperantur. cito delonge uenient. Uolabunt quasi aqui¬
la quȩexaltans uolatũ. ponere uult int̾sidera cęli nidũ suũ. et semꝑ festina
iduredã ł tinerechihel subfigura nabuchodonosor etregis egȩptii suꝑdia¬

Expanded text:
breviter perstringere, ut juste propheta dicat: Domine, in judicium posuisti eum, et fortem breviter perstringere, ut juste propheta dicat: Domine, in judicium posuisti eum, et fortem ut corriperes fundasti eum. Suscitatur adversum incredulos et contemptores natio daemonum, amara ad puniendum, et ubique praesens. Ambulat quoque ubicumque terrarum est latitudo, ut possideat homines, in quibus Christus habitare debuerat. Horribilis atque terribilis est, et difficile ab aliquo superari potest, nec ante frangitur, nisi cum magnitudine peccatorum et iniquitatis suae pondere praegravata ad consummationem venerit. Equi ejus et equites in similitudinem pardorum et luporum semper sanguinem sitient, et desiderabunt praedas, simulabunt absentiam, et dum non sperantur, cito de longe venient. Volabunt quasi aquila, quae exaltans volatum, ponere vult inter sidera coeli nidum suum, et semper festinat ad praedam. Et in Ezechiele sub figura Nabuchodonosor et regis Aegyptii super dia
Abbreviated transcription (Latin):
deisui quod ꝓpheta audiens etintellegens. dcirco nabuchodonosor contrauid
siue diabolũ contracredentes accipere potestatẽ utcorripiat eos. et posteorra¬
meus. Haec aut̃ loquitur blandientis etpęnitentis affectu. qui aprincipio
nos creasti. cuius miscđã huc usq subsistimnus. Nonenĩ sciebã tantũ posse ad¬
uersarios nr̃os. nec nouerã nabuchodo nosor ueldiabolũ mundihuius. ectun
tarũ accepisse gentiũ potestatẽ. Quantum ugitur aduires eius. nullus nr̃m
potest resistere. Quantũ aut̃ admis cdam tuã. tuũ est omne quoduiuimus : quo
non abeo int̾fectisumus. et ad mortis opera ꝑducti. Iuenĩ dñe adiudicandumn
posiustieũ. ut ipsesit in unicus etultor. etut ꝑ illũ corripias quicũq. peccaueriunt
tibi. sed quia semel chaldȩos suꝑ demonibus int̾pretati sumus. et nabuchodo¬
nosor suꝑ rege eorũ diabolo: Debemus descriptionẽ diaboli e potentiȩ eius

Expanded text:
Dei sui. Quod propheta audiens et intelligens, idcirco Nabuchodonosor contra Judam, Dei sui. Quod propheta audiens et intelligens, idcirco Nabuchodonosor contra Judam, sive diabolum contra credentes accipere potestatem, ut corripiat eos, et post corremeus haec autem loquitur blandientis et poenitentis affectu, qui a principio nos creasti? cujus misericordia hucusque subsistimus? Non enim sciebam tantum posse adversarios nostros, nec novers ejus, nullus nostrum ei potest resistere. Quantum autem ad misericordiam tuam, tuum est omne quod vivimus, quod non ab eo interfecti sumus, et ad mortis opera perducti. Tu enim, Domine, ad judicandum posuisti eum, ut ipse sit inimicus et ultor, et ut per illum corripias quicumque peccaverit tibi. Sed quia semel Chaldaeos super daemonibus interpretati sumus, et Nabuchodonosor super rege eorum diabolo, debemus descriptionem diaboli et potentiam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur sonare clementiã. et libertatẽ eorũ qui dȩchaldȩorũ manibus euaserup
istoria stricta est eteuagandi nohab& facultatẽ t̃ponox oriã libera. Et his
tantũ legibus circũ seripta utpietatẽ sequantur intellegentiȩ sermonisq.
contextũ. nec inrebus multũ intesse contrariis uiolenta sint copulan dis.
diciũ nosim nei. etfortẽ ut corriperes fundastieũ . lxx. Nonne tũ a princ
auitint: tiroua inaisciplina eius. Sẏmmachus manifestius. nonne tũ
forte ad corripiendũ constituisti illũ. ad ꝓphetȩ quȩrimoniã dicentis. Usque¬
quodñe clamabo & nonaudies : Responderatids̃ dicens. Aspicite ingentibis
etuidete. et post p̃fationẽ intulerat. Ecce ego suscitabo chaldȩos gentẽ amarã
etuelocẽ om̃iq descriptione cõpleta. ueldenabugͥodo nosor. ueldediabolo infir
memorat. Iunc mutabitur sp̃s et ꝑtransibit ettorru&. hȩcest fortitudo eus

Expanded text:
videantur sonare clementiam et libertatem eorum qui de Chaldaeorum manibus evaserint. videantur sonare clementiam et libertatem eorum qui de Chaldaeorum manibus evaserint. Historia stricta est, et evagandi non habet facultatem. Tropologia libera, et his tantum contextum, nec in rebus multum inter se contrariis uiolenta sit copulandis dicium posuisti eum et fortem ut corriperes fundasti eum mundi sunt oculi avit me, ut arguam in disciplina ejus. Symmachus manifestius: Nonne tu afortem ad corripiendum constituisti illum. Ad prophetae querimoniam dicentis: Usquequo, Domine, clamabo, et non exaudies? responderat Deus, dicens: Aspicite in gentibus et videte: et post praefationem intulerat: 600 Ecce ego suscitabo Chaldaeos gentem amaram et velocem. Omnique descriptione completa, vel de Nabuchodonosor, vel de diabolo in fine memorat: Tunc mutabitur spiritus, et pertransibit, et corruet, haec est fortitudo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinẽ eletantẽ sẽ aduersus scientiãdĩ. Siquȩigitur fuerint. uel in ser¬
monibus qui ꝓmittunt altitudinẽ et magnitudinẽ se habere contrariã ueri¬
tati munitiones. uel in om̃i gła atq diuitiis etfortitudine quȩ laudatur
in scło. om̃a destruentur ecsermodĩ uniuersȩ munitioni inlud&. etmit¬
t& aggerẽ obtinebit eã peraggerẽ. etterrena quȩ ꝓfert arguens eã fra¬
gilitatis in his quibus sibi uidebatur. prius aliquĩd habere fortitudinis
ũ aũt hoc fuerit expletũ. tunc sp̃s conuertetur c et nequãquã pumi&: utante
punierat sed pertransiens peccatores rogabit ꝓeis: etfeconcilialuit eos pris¬
ernitis quã confragosa loca sint etaduersa historiȩ ueritati. et quomodo ea
quȩ sc dm luterã suꝑ chaldeis int̾prȩtati sumus. Nuniuxta T ΡΟΠΟΛΟTΙΑΝ

Expanded text:
altitudinem elevantem se adversus scientiam Dei . Si quae igitur fuerint, vel in seraltitudinem elevantem se adversus scientiam Dei . Si quae igitur fuerint, vel in sermonibus, qui promittunt altitudinem et magnitudinem se habere contrariam veritati, munitiones, vel in omni gloria atque divitiis et fortitudine, quae laudatur in saeculo, omnia destruentur, et sermo Dei universae munitioni illudet. Et mittet aggerem, et obtinebit eam per aggerem, et terrena quae profert, arguens eam fragilitatis in his quibus sibi videbatur prius aliquid habere fortitudinis. Cum autem hoc fuerit expletum, tunc spiritus convertetur, et nequaquam puniet ut ante punierat, sed pertransiens peccatores rogabit pro eis, et reconciliabit eos prisrit, Dei nostri. Cernitis quam confragosa loca sint, et adversa historiae veritati. Et quomodo ea quae secundum litteram super Chaldaeis interpretati sumus, nunc juxta tropologiam
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Videns potissimũ quondã diabolũ. etregnaeius quȩ saluatori quoq
ostendens ait. Haec om̃a dabotibi sipcedens ad orauerisme. ad aduentũ suum
destructa. Delitiȩ prudentiȩ sunt et uoluptas sapientiȩ cũstultitia destruitur
aty̧rannorũ quondã potentia superata atq deiecta uertitur inderisum.
eq enĩ solus draco formatus est utdusui haberetus adño quiest principium
plasmationis eius. factusestangelus ludierũ neq illũ solũ dabitds̃ quasi passerẽ
paruulũ. sedsiquis etiã alius credsilis etmentis tẏrannicȩ fuit. tradetur ser¬
monidĩ inderisũ. Etipse ait. in omnẽ munitionẽ in lud&. Quȩ est aut̃ alia
munitio. nisi illa dequaloquitur apłs. arma enĩ militiȩ nr̃ȩ non carnalia suN
sed potentiadõ ad estructionẽ munitionũ cogitationes destruentes. etomne

Expanded text:
erunt, videns potentissimum quondam diabolum, et regna ejus quae Salvatori quoque erunt, videns potentissimum quondam diabolum, et regna ejus quae Salvatori quoque ostendens, ait : Haec omnia dabo tibi, si procidens adoraveris me  ejus adventu esse destructa; deliciae enim prudentiae sunt, et voluptas sapientiae, cum stultitia destruitur, et tyrannorum quondam potentia superata atque dejecta, vertitur in derisum. Neque enim solus draco formatus est ut lusui haberetur a Domino, qui est principium plasmationis ejus, factus angelis ludicrum. Neque illum solum dabit Deus, quasi passerem parvulo; sed 599 si quis etiam alius crudelis, et mentis tyrannicae fuerit, tradetur sermoni Dei in derisum. Et ipse ait, in omnem munitionem illudet. Quae autem est alia munitio, nisi illa de qua loquitur Apostolus: Arma enim militiae nostrae non carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, cogitationes destruentia, et omnem
Abbreviated transcription (Latin):
pullũ asine manscetus et pauꝑ ascendit. Hi quasi delonge ꝓperantes etnonꝰ
tenti cursu etimpeta ad sument uolatũ. etuenient quasi aquila utser mo
dĩ uescantur carnib et fame tantitẽporis saturentur. Ideo enĩ qđ dicitar
tur equites eius iuxta sensũ quẽ supra posuimus int̾ p̃tatus est sym machus
ffundentur equites eius idẽ corruent. et allidentur interrã. Lupiaut̃
arabie idest uespere etoecidentes recte uocantur quib contaenst urfm
ocubuit. etante incaligine conscituti. toto grado uespers et
penitentũ nonreuerterentur addnimsuũ. Quã obrem consuptio an impios
ueni&. etresistentes uultibus ex aduerso. Cũ aũt illifuerint consummati.
etdemanb erunt arepta captiuitas. tunc sermo diuinus congregabit quasi ha¬
renã chaldaicȩ captiuitatis. etdelectabitur inregibus ettyranni ludicra eius

Expanded text:
pullum asinae mansuetus et pauper ascendit , hi quasi de longe properantes, et non pullum asinae mansuetus et pauper ascendit , hi quasi de longe properantes, et non contenti cursu et impetu assument volatum, et venient quasi aquila, ut sermonis Dei vescantur carnibus, et famem tanti temporis saturent. In eo enim quod diciturtur equites ejus, juxta sensum quem supra posuimus, interpretatus est Symmachus, effundentur equites ejus, id est, corruent et allidentur in terram. Lupi autem Arabiae, id est vesperi et Occidentis hi recte vocantur, quibus conversatio pessima occubuit, et ante in caligine constituti, toto gradu vesperam depoenitentium ne reverterentur ad Dominum suum. Quamobrem consummatio in impios veniet, resistentes vultibus eorum ex adverso. Cum autem illi fuerint consummati, et de manibus eorum erepta captivitas, tunc sermo divinus congregabit quasi arenam Chaldaicae captivitatis, et delectabitur in regibus, et tyranni ludicra ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tura. hoc factaest ut habitaculũ dȩmonissit. Sequitur. Terribilis etinlustriss.
exipso iudiciũ eiuserit. ad suptio eius abeo egredietur. Terribilis est chaldeus
ꝓpt̃ multa uariaq. supplitia quȩ infert incontẽptore finlustris. quiad sumit sid
miserat apad imperitos et contẽptoresdĩ uidetur inlustris.erit ergo contẽ ptor
conuersus fuerit egredietur. cũ prius manib illius teneretur ecess& chalde
ad sup̃tio. Si quando uiderimus multo aliquẽ tẽpore seruisse diabolo et postao
addnm eẽ conuersũ. dicamus deeo. etadsũptio eius egressaẽ abeo. Quicũq
enĩ egerĩt᷑ penitentiã. et dereliquerint dȩmones quibus quasi equi prius ul
sedendũ terga p̃bebant. et uelocitate pardorũ eduporũ uespere. equitessis
abiecerint eteliserint : etuacuo lȩtaq dorso adeũ portandũ uenerint. quisi

Expanded text:
eatura ad hoc facta est, ut habitaculum daemonis sit. Sequitur: Terribilis et illustris est: eatura ad hoc facta est, ut habitaculum daemonis sit. Sequitur: Terribilis et illustris est: ex ipso judicium ejus erit, et assumptio ejus ab eo egredietur. Terribilis est Chaldaeus propter multa variaque supplicia quae infert in contemptores; illustris, quia assumit sibmiserat, apud imperitos et contemptores Dei videtur illustris. Erit enim contemptoriconversus fuerit, egredietur, cum prius manibus illius teneretur, et esset Chaldaei assumptio. Si quando viderimus multo aliquem tempore servisse diabolo, et postea ad 598 Deum esse conversum, dicamus de eo: Et assumptio ejus egressa est ab eo. Quicumque enim egerint poenitentiam, et dereliquerint daemones, quibus quasi equi prius ad sedendum terga praebebant; et velocitate pardorum et luporum vespere equites suos abjecerint et eliserint, et vacuo levique dorso ad eum portandum venerint, qui super
Abbreviated transcription (Latin):
chatgo b̃tinie quias demonia uel angłos pessimos significans. quim
sn  u perquas merentes eruciat. Hi aut chaldei gens amara est
oraei oxn omrtens eccito explens quod sibifuerit imperatũ. etambulaͫ sup lat¬
etille diues in euangło: qui fulgebiat inpurpura. Etille dequib dicitur quidim¬
miunt suꝑlectos eburneos et deliciis affluunt instratis suis qui comedunt uitil
dearm̃tis lactantes. etbibunt defecatũ unũ. et primis unguentur ungentis
qui quia inlata ambulant uia Latitudo terrȩ appellantur. quȩchaldeorũ
uestigus p̾mitur. noluer̃ enĩ ambulare ꝑ artã etangustã iuã quȩducit auuta
aut chaldei suplatitudinẽ t̾rȩ. ut possideant tabernacula non sua.
Om̃is enĩ rationabilis anima lic&: ꝑuiciũ ecculpã suã hostiũ factasit chalden¬
tam̃ ꝑnaturã tabernaculũdĩ est. Et quã quã in euangelio pessimus demon loqͥti
Uadã indomũmeã unde exiui. Nonei credendũ. siquidẽ nulla rationabilis qd¬

Expanded text:
antur quasi daemonia, vel angelos pessimos significans, qui mhominum pessimorum per quas merentes cruciat: hi autem Chaldaei gens amara est et velox, non parcens et cito explens quod sibi fuerit imperatum, et ambulat super latet ille dives in Evangelio, qui fulgebat in purpura , et illi de quibus dicitur: Qui dormiunt super lectos eburneos, et deliciis affluunt in stratis suis. Qui comedunt vitulos de armentis lactentes, et bibunt defoecatum vinum, et primis unguntur unguentis : qui quia in lata ambulant via, latitudo terrae appellantur, quae Chaldaeorum vestigiis premitur. Noluerunt enim ambulare per arctam et angustam viam, quae ducit ad vitam, autem Chaldaei super latitudinem terrae, ut possideant tabernacula non sua. Omnis enim rationabilis anima licet per vitium et culpam suam hospitium facta sit Chalds daemon loquatur: Vadam in domum meam unde exivi , non est ei credendum; siquidem nulla rationabilis cr
Abbreviated transcription (Latin):
hendit. et ꝑunũ hominẽ peccatores constituti sunt plurimi. et inadã om̃s mor¬
tui sumus. et uniuersi deinceps scĩcũ illo part̃ deparadyso eiecti. unde etcibi
eius electisunt ut scđm psalmistã quȩrat adõ escamsibi Prophetas subuertere
uolens etapłos. etquia priũ decepit homi nẽ cotidie uniuersũ humanum
genus int̾ficere noncessat. Potest aut̃ etde hereticorũ accipi ꝑuersa multi¬
pliciq doctrina quod etipsi hanio suo etrecisuo et sagenissuis plurimos pisas
capiant. et multa reptilia comphendant. etidcireo lȩcentur. et sermonẽ suĩ
quod decipere et suadere potuer̃ quasidm̃ ad orent. et illũ colant illũ expoli¬
ant. ipsi om̃i arte deseruiant ꝑquẽ sciant ase tantas uictimas interfectas.

Expanded text:
hendit. Et: Per unum hominem peccatores constituti sunt plurimi , et in Adam omnes morhendit. Et: Per unum hominem peccatores constituti sunt plurimi , et in Adam omnes mortui sumus , et universi deinceps sancti cum illo pariter de paradiso ejecti. Unde et cibi ejus electi sunt: ut, secundum Psalmistam: Quaerat a Deo escam sibi , prophetas subvertere volens et apostolos. Et quia primum decepit hominem, quotidie universum humanum genus interficere non cessat. Potest autem et de haereticorum accipi perversa multiplicique 607 doctrina, quod et ipsi hamo suo, et rete suo, et sagenis suis plurimos pisces capiant, et multa reptilia comprehendant, et idcirco laetentur, et sermonem suum quo decipere et persuadere potuerunt, quasi Deum adorent, et illum colant, illum exspoliant: ipsi omni arte deserviant, per quem sciant a se tantas victimas interfectas
Abbreviated transcription (Latin):
belis cui quasi grandisagenȩ immolabit pinguissimas uictimas totas qua suice¬
rat nationes ad cultũ eius cogens in ipsis quippe hocest inidolis suis incrassatũe
credens et suã partẽ. idestom̃s sẽ habere diuitias quasi grandes pisces. etiã prinq
catione opulentissima saturatus etsagenã suã. idest suũ repleuit exercitum.
ropterea gentes int̾ficere. id est semꝑ pugnare etiugulare noncessat. Porro
maris. etuastat cuncta quasi reptilia non habentia ducẽ. misithamũ suũ ẽtrariũe
Hamo quoq perapłm petrũ primũ captus est piscis incuiꝰ itif ore inuentus est
stater. et adhesit hamo eius adã extraxit eum foras deparadyso reteͥsuo. etco ope
p̃ceptũdni etimmolabit non hamo qui peruersus sermo intellegitur. Etad¬
huc in principio constitutus sed reti suo. quia pingiussimas in ipso hostias conpre¬

Expanded text:
imulacrum Belis, cui quasi grandi sagenae immolavit pinguissimas victimas, totas quas viceimulacrum Belis, cui quasi grandi sagenae immolavit pinguissimas victimas, totas quas vicerat nationes ad cultum ejus cogens. In ipsis quippe, 606 hoc est, in idolis suis incrassatum esse se credens, et suam partem, id est, omnes se habere divitias, quasi grandes pisces etiam principecatione opulentissima saturatus est, et sagenam suam, id est, suum replevit exercitum, propterea gentes interficere, id est, semper pugnare, et jugulare non cessat. Porro maris, et vastat cuncta quasi reptilia non habentia ducem misit hamum suum contrarium ei hamo, a quo per apostolum Petrum primus captus est piscis, in cujus ore inventus est stater . Et adhaesit hamo ejus Adam, et attraxit eum foras de paradiso rete suo: et cooperupraeceptum Domini. Et immolabit non hamo qui perversus sermo intelligitur, et adhuc in principio constitutus, sed reti suo, quia pinguissimas in ipso hostias compre
Abbreviated transcription (Latin):
et sacrificabit retisuo. qm̃ in ipsis incrassata est parseius. etcibus eius electus:
ꝓpt̃ hoc ergo expandit sagenã suã . et sẽꝑ int̾ficere gentes noncessat. Lxx̃.
insagenis suis. Propt̃ hoc lȩtabitur etgaudebit : ꝓpterea immolabit sagenȩ suȩ
etincend& recisuo: quia inipsis incrassauit partẽ suã. etescȩ eius electȩ.
ropterea expand& rete suũ. et sẽ ꝑ int̾ficere gentes noncessat. Quia supra
pisces nominauerat dicens. et facies homines quasi piscesmaris. etquasi reptile
ris ut quomodo piscatur mittit hamũ etrete ecsagenam. ut quod hamus ñ
potuit. rete comp̃hendat: quod euaserit retȩ. sagenȩslatiorib circũ detur.
ta etrex baby lonius cuncta uastauerit. etunuersũ hominũ genussuam
predã ficert. Porro qđ ait. Lȩtabitur atq gaudebit etimmolabit sage ne suȩ.
etsa ri ficabit reti suo. Idolũ significat quod fecit incãpo deira. et simula chrũ

Expanded text:
et sacrificabit reti suo quia in ipsis incrassata est pars eius et cibus eius electus et sacrificabit reti suo quia in ipsis incrassata est pars eius et cibus eius electus propter hoc ergo expandit sagenam suam et semper interficere gentes non parcet super lavit sagenae suae, et incendet reti suo, quia in ipsis incrassavit partem suam, et escae ejus electae: propterea expandit rete suum, et semper interficere gentes non cessat. Quia supra pisces nominaverat, dicens: Et facies homines quasi pisces maris, et quasi reptile, ris, ut quomodo piscator mittit hamum, et rete et sagenam, ut quod hamus non potuit rete comprehendat, quod evaserit rete sagenis latioribus circumdetur: ita et rex Babylonius cuncta vastaverit, et universum hominum genus suam praedam fecerit . Porro quod ait: Laetabitur atque gaudebit, et immolabit sagenae suae, et sacrificabit reti suo, idolum significat quod fecit in campo Dura  Al. Duram et s
Abbreviated transcription (Latin):
sũq rerũ intellegere possumus. Verbigrã. Quomodo nascatur pisciũ multi¬
tudo etuiuat inaquis. Quognodo reptilia etquad rupedia oriantur in terra.
etquib alantur cibis. Ceterũ absurdũ est: ad hoc dĩ deducere maiestatẽ. ut sci¬
at ꝑmom̃ta singula quod nascantur culices. quoduẽ moriantur. quȩcimicum
minorib: maiorũ prȩcedere debeant. nonsimus tã fatui adulatores dĩ. utdũ
potentiã eius adima detrahimus. innos ipsos in iuriosi simus. Eandẽ rationabi
in quo scriptũ est: quendã angelũ nomine thigri prȩesse reptilibus. et in hanc simi¬
litudinẽ piscibus quoq et arboribus etbestus uniuersis ꝓprios incustodiã ange¬
los adsignatos. Totũ inhamo subleuabit traxit illud insagena sua. et congrega¬
uit inrete suũ. Suꝑ hoc lȩtabitur etexultabit. ꝓpterea immolabit sagenȩ suę.

Expanded text:
sumque rerum intelligere possumus. Verbi gratia, quomodo nascatur piscium multisumque rerum intelligere possumus. Verbi gratia, quomodo nascatur piscium multitudo, et vivat in aquis, quomodo reptilia et quadrupedia oriantur in terra, et quibus alantur cibis. Caeterum absurdum est ad hoc Dei deducere majestatem, ut sciat per momenta singula quot nascantur culices, quotve moriantur, quae cimicum minoribus majorum praedae cedere debeant. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum potentiam ejus etiam ad ima detrahimus, in nos ipsos injuriosi simus, eamdem rationabilin quo scriptum est, quemdam angelum nomine Tyri praeesse reptilibus: 605 et in hanc similitudinem piscibus quoque et arboribus, et bestiis universis proprios in custodiam angelos assignatos. Totum in hamo sublevavit, traxit illud in sagena sua, et congregavit in rete suum: super hoc laeta
Abbreviated transcription (Latin):
exprimat. sicut frequent̃ uidemus apłm uarias hominũ inse recipere
sententias. et nuncdicere. Uideo aut̃ aliã legẽ in membrismeis repugni¬
tẽ legim̃tis meȩ. ettaptiuantẽ me in legepeccati quȩ est innembris meis. e¬
quisi incipuens sit. Frẽs egomẽ non arbitrer conprehendise etenee cognis¬
et eẽ. ꝑ fectũ. In neforsitan putes non a postolicȩ censuetudinis. sednribo
argum̃ti ipseloquitur ad corinthiios. Hȩc aũt fr̃s tranfiguraui inme ecap¬
pollo ꝓpt̃uos utinuobis dicatis. Alioquin quomodo potest sic habere ds̃ homi¬
nes quasipisces maris. etuelut reptilia non habentia principẽ. Cũ angeli sin¬
gulorũ cotidie uideant faciem patris qui incȩlis est: etircũd&: angłs dnĩ incir¬
cuitu tim̃tiũ eũ eteripiat eos. Sicut igitur in hominib etiã ꝑsingulos dĩ currit
puidentia. sicinceteris animalibus generalẽ quidẽ dispositionẽ etordiñe cur¬

Expanded text:
exprimat: sicut frequenter videmus Apostolum varias hominum in se recipere exprimat: sicut frequenter videmus Apostolum varias hominum in se recipere sententias, et nunc dicere: Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, 604 et captivantem me in legequasi incipiens sit: Fratres ego non arbitror me comprehendisse: et ex parte cognoset esse perfectum. Ac ne forsitan putes non Apostolicae consuetudinis, sed nouod ipse loquitur ad Corinthios: Haec autem, fratres, transfiguravi me et Apollo propter vos, ut in nobis discatis . Alioquin quomodo potest sic habere Deus homines quasi pisces maris, et velut reptilia quae non habent principem: cum angeli singulorum quotidie videant faciem Patris qui in coelis est : et circumdet angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiat eos . Sicut igitur in hominibus etiam per singulos Dei currit providentia, sic in caeteris animalibus generalem quidem dispensationem et ordinem, cur
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ minores pisculi. sed ipsequoq tuus deuoretur ionas. Quare im¬
pius uincit etiustus uincitur : Nechocdico quonouerĩ quẽquã iustificari
in conspectutuo. etabsq peccato eẽ. ethumane fragilitatis ignarus sim.
Sed quomodo sodoma etgomorra cõparatione hersłm iustes̃. Et publicanus
in euangelio pharisei collatione fit iustior. ita etiste quiopprimitur adiab
peccator quidẽ est. sed opprim̃te se iustiorest. Quare igitur nonẽ mensur.
nec pondus ut sisemel iustus opprimitur. et subicitur non impio sediustiori
se subiciatur: Dicã quicquã sinete fieri. et tenolente tantũ posse impiũ
hoc sentire blasphemũ est. Cũ itaq tusis uniuersitatis rector et dñs. tu ni¬
cesseest facias quod sinete fieri nom potest. ethȩc dicir non quo ipse ꝓpheca
sic sentiat ut supratestatussũ : sed quo ipse inpatientiã humͥanã in sua ꝑsona

Expanded text:
non solum minores pisciculi, sed ipse quoque tuus devoretur Jonas ? Quare imnon solum minores pisciculi, sed ipse quoque tuus devoretur Jonas ? Quare impius vincit, et justus vincitur? Nec hoc dico quod noverim quemquam justificari in conspectu tuo, et absque peccato esse, et humanae fragilitatis ignarus sim; sed quomodo Sodoma et Gomorrha comparatione Jerusalem justae sunt. Et Publicanus in Evangelio Pharisaei collatione fit justior : ita et iste qui opprimitur a diabolo, peccator quidem est; sed opprimente se justior est. Quare igitur non est mensura, nec pondus, ut si semel justus opprimitur et subjicitur, non impio, sed justiori se subjiciatur? Dicam quidquam sine te fieri, et te nolente, tantum posse impium? hoc sentire blasphemum est. Cum itaque tu sis universitatis rector et Dominus, tu necesse est facias quod sine te fieri non potest. Et haec dicit non quod ipse propheta sic sentiat ut supra testatus sum; sed quod impatientiam humanam in sua persona
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te sẽ iustior sit. Et quomodo pisces quiñ habent principẽ etuirationabilia
ium̃ta. etinultitudo reptiliũ absq ꝓuidentia subiac& fortiori. etquicũq plus ua¬
luerit uirib dominatur in alterũ. Sic int̾ homines animal rationale. et ads¬
militudinẽtuã conditũ non ualebitratio. nonmerita seduires corporis etiura¬
tionabilis fortitudo: Siaũt uoluerimus generalit̃ intellegere suꝑ ꝓuidei
Alter exerceat tẏrannidẽ. istius modi sensus erit. et cũ superioribus hac ex
te nonmorimur. etscioquia ꝓpterea posuisti aduersariũ ut ipso quasi car¬
nifice corriperes et nonoccideres peccatores: Noui quia nihiltibi placeat u¬
iustũ. etoculitui abõni iniquitate sintpuri. nec uiderepossis doloreseorum
qui in iuste sunt subiecti: Uerũ tam̃ causã inuenire non possũ. Gur abel
iustũ cam occidat in iustus eitaceas : Cur sȩuiente cito etom̃a deuorante.

Expanded text:
mente se justior sit. Et quomodo pisces qui non habent principem, et irrationabilia mente se justior sit. Et quomodo pisces qui non habent principem, et irrationabilia jumenta, et multitudo reptilium absque providentia, subjacet fortiori, et quicumque plus valuerit viribus, dominatur in alterum: sic inter homines, animal rationale, et ad similitudinem tuam conditum, non valebit ratio, non merita; sed vires corporis, et irrationabilis fortitudo. Si autem voluerimus generaliter intelligere, super proalter exercet tyrannidem? Istiusmodi sensus erit, et cum superioribus haec exte, non morimur; et scio quia propterea posuisti adversarium, ut ipso quasi carnifice, corriperes et non occideres peccatores. Novi quia nihil tibi placeat injustum, et oculi tui ab omni iniquitate sint puri, nec videre possis dolores eorum, qui injustitiae sunt subjecti. Verumtamen causam invenire non possum, cur Abel justum Cain occidat injustus , et taceas? Cur saeviente ceto, et omnia devorante,
Abbreviated transcription (Latin):
superiorũ ectotius loci continentiã nonta mei erit iudicii quam lectoris.
undi sunt oculitui neuideas malũ. etrespicere adiniquitatẽ non potes. Quare non
respicis suꝑ iniq agentes. ettaces deuorante impio iustiorẽ se. et facies homines
quasi pisces maris. etquasi reptile non habens principẽ. Lxx. Alundus oculus¬
neuideat mala. et aspicere suꝑdolores non poteris. Quare aspicis suꝑ contẽptores.
tacebis cum deuorauerit impius. iustiorẽ st. Fe facies hominis quasipis cesmaris.
etquasi reptilia non habentia ducẽ. Iale quid ethieremias addm̃ loquitur. ius
mei suas astcer̃ fructũ. ꝓpeesto orieorũ. edonge arenib: eorũ. Ergo
iuim eut incadẽ sententia. Mundi sunt inquit dñe oculitui. et scio qm̃malum
incustũq. nonlibent̾ aspicias. nec potest quis quã detua dubitare iustitia.
Uerũ tam̃ curpateris baby̧ lonios tanta crudelitate iactari. abĩpio nabughodo¬

Expanded text:
superiorum, et totius loci continentia, non tam mei erit judicii, quam lectoris. superiorum, et totius loci continentia, non tam mei erit judicii, quam lectoris. Mundi sunt oculi tui, ne videas Al. virespicis super iniqua agentes, et taces devoranti impio justiorem se, et facies homines quasi pisces maris et quasi reptile non habens principem ? ne videat mala: et aspicere super dolorem non poteris. Quare aspicis super contemptores, tacebis cum devoraverit impius justiorem se? Et facies homines quasi pisces maris, et quasi reptilia non habentia ducem. Tale quid et Jeremias ad Deum loquitur: Jufecerunt fructum: prope es tu ori eorum, et longe a renibus eorum . Ergo et Abacuc in eadem sententia: Mundi sunt, inquit, Domine, oculi tui; et scio quoniam malum injustumque non libenter aspicias, nec potest quisquam de tua dubitare justitia. Verumtamen cur pateris Babylonios tanta crudelitate jactari, et ab impio Nabuchodo
Abbreviated transcription (Latin):
eitantȩ suꝑbiȩ sit : ut contra creatorẽ suũ audeat resistere. et sẽ facere
quasidm̃ quiprius audact̃ loquebatur ad dñm. et se uel suũ popłm siue eos
exquorũ ꝑsona quȩrebatur iustos esse meinorat. nunc inblandim̃torũ uerba
neccapimus atanto hostte. tuȩ clem̃tiȩ est. Tuenĩ dnẽ constituistieũ quasi
carnificẽ et fortẽ fecistieũ ut autnullus aurarus eius poss&e resistere fortitud in
orro scđm septuaginta. hocquod infinedicitur etblasphemauit me. utargu¬
erẽ indisciplinã eius. ad ꝑsonã ꝓphecȩ referripotest. ut sit sensus. Ego aũt
ꝓpterea inspiratussũ in ꝓphetã. utarguã delinquentes. et doceã dnĩ discipli
nã. Quidã ad ño diciputant quia patre id circo blasphematussit etcorpus ad¬
sũpserit. ut doctrina dĩpatris homines erudiat. sed hoc quã discordat a contextu

Expanded text:
et tantae superbiae sit, ut contra Creatorem suum audeat resistere, et se facere et tantae superbiae sit, ut contra Creatorem suum audeat resistere, et se facere quasi deum, qui prius audacter loquebatur ad Dominum; et se, vel suum populum, sive eos ex quorum persona querebatur, justos esse memorarat: nunc in blandimentorum verba nec capimur a tanto hoste, tuae clementiae est. Tu enim, Domine, constituisti eum quasi carnificem; et fortem fecisti eum, ita ut aut nullus aut rarus ejus possit resistere fortitudini. Porro secundum LXX hoc quod in fine dicitur: 602 Et plasmavit me, ut arguerem in disciplina ejus, ad personam prophetae referri potest, ut sit sensus: Ego autem propterea inspiratus sum in prophetam, ut arguam delinquentes, et doceam Domini disciplinam. Quidam de  Al. a Domino dici putant, qui a Patre idcirco plasmatus sit, et corpus assumpserit, ut doctrina Dei Patris homines erudiat. Sed hoc quam discordet a contextu
Abbreviated transcription (Latin):
simi etty rannidẽ exercere contrademones. eteicere illos decorporinis ob¬
sessis subiti& seruituti suȩ etrisui deputabit: ipse uero fortissimus coacta
manu et ꝑditorũ exercitu congregato. deom̃i munitione ridebit. etquicqͥd
forte fuerit nitetur euertere. Comportabit enĩ aggerẽ. idest circũ dabit
opera terrena. etcumterra fuerit aggesta facile omnẽ capi& munitionẽ.
osttantã aut̃ uictoriã mutabitur sp̃s eius. et pertransibit os eius usq ad cȩlũ
etdm̃ sẽ fatiens: blasphemare incipi& ereatorẽ. Quod cũq fecerit corru&.
etruinas eius ostend&: quã fortis diuinitas illius fuerit. etidolorũ simula¬
tio sub quorũ imaginibus suocultui homines subiugabat. Audiens igitur
hȩc ꝓpħa quodtantus talis quȩ sit rex mundi huius. ut congreg& captiuitatẽ
quasi a renã maris. et triũ ph& deregibus. et tyranni ridiculi eius sint. et de
om̃i munitione rideat. et cõport& primũ aggerẽ. et postea capi& eam.

Expanded text:
simi, et tyrannidem exercere contra daemones, et ejicere illos de corporibus obsessis, subjiciet servituti suae, et risui deputabit. Ipse vero fortissimus, coacta manu, et perditorum exercitu congregato, de omni munitione ridebit, et quidquid forte fuerit, nitetur evertere. Comportabit enim aggerem, id est, circumdabit opera terrena: et cum terra fuerit aggesta, facile omnem capiet munitionem. Post tantam autem victoriam mutabitur spiritus ejus, et pertransibit os ejus usque ad coelum, et Deum se faciens, blasphemare incipiet Creatorem suum. Quod cum fecerit, corruet, et ruina ejus ostendet quam fortis divinitas illius fuerit, et idolorum simulatio sub quorum imaginibus suo cultui homines subjugabat. Audiens igitur haec propheta quod tantus talisque sit rex mundi hujus, ut congreget captivitatem quasi arenam maris, et triumphet de regibus; et tyranni ridiculi ejus sint, et de omni munitione rideat, et comportet primum aggerem, et postea capiat eam;
Abbreviated transcription (Latin):
ager ꝓeo qđ est uindemia etfruges non habe ere ꝓuentũ. Quod aũt infine capi¬
tuli dicitur. hȩcest fortitudo eius dĩ sui. ĩpu xilũc. legendũ ut sit sensus
ȩcẽ fortitudo eius quã dedit illi bel deussuus. ad cuius cultũ om̃s nationes
etam ꝑ scripturã etcõminatione mortis seuissimo imperio cõpellebat.
aec uxta hebraicũ. Nuncueniamus ad laex. ut ꝓpositis singulis sententiis
int̃p̃tationẽ allegoricã coaptemus. Ecce ego suscitabo chaldȩos gentẽ amarã
etuelocẽ. quȩ ambulat suꝑlatitudinẽ terrȩ ut possideat tabernacula ñ sua-

Expanded text:
ager, pro eo quod est, vindemia et fruges non habuere proventum. Quod autem in fine capiager, pro eo quod est, vindemia et fruges non habuere proventum. Quod autem in fine capituli dicitur: Haec est fortitudo ejus Dei sui, εἰρωνικῶς est legendum, ut sit sensus: Haec est fortitudo ejus, quam dedit ei Bel deus suus. Ad cujus cultum omnes nationes etiam per Scripturam et comminationem mortis saevissimo imperio compellebat. Haec juxta Hebraicum: nunc veniamus ad LXX, ut, propositis singulis sententiis, interpretationem allegoricam coaptemus. Ecce ego suscitabo Chaldaeos gentem amaram et velocem, quae ambulat super latitudinem terrae, ut possideat tab
Abbreviated transcription (Latin):
uod quidẽ etinezechihel ꝑspicuȩ demonstratur. ubidicitur nabugodonosor
sexbaby lonis subiugauit exercitũ suũ. opere magno aduersũ tyrũ. Om̃e caput
caluũ. et om̃is umerus depilatus. etmerces nondataest ei. et exercitui eius con¬
tra tyrũ ecoperi in quoseruiuit aduersũ eã. Cũ aũt cũ portauerit aggerẽ et
nihil uiribus eius obuiũ fuerit. tunc mutabitur sp̃s eius in suꝑbiã. etdm̃ esse
secredens. imaginẽ auream statu& in babylonẽ. quã uniuersas gentes adora¬
re cõpell&. Quoceũ fecerit transibit in bestiȩ figurã. et postea corru& ꝓquo
anc habente scriptura scã consuetudinẽ utascam idest delinquent. ponat ꝓeo
qđ e st desin& ẽẽ quod fuerat. tale quid etnos habemus in linguȩnr̃ȩ. ĩ diunãtẽ
dicentes. uapulauit exertitus ꝓeo qđ est int̾fectus etcȩcusest etpeccauit uinea et

Expanded text:
quod quidem in Ezechiele perspicue demonstratur, ubi dicitur: Nabuchodonosor, quod quidem in Ezechiele perspicue demonstratur, ubi dicitur: Nabuchodonosor, rex Babylonis, subjugavit exercitum suum opere magno adversum Tyrum. Omne caput calvum, et omnis humerus depilatus, et merces non data est ei, et exercitui ejus contra Tyrum, et operi in quo servivit adversum eam . Cum autem comportaverit aggerem, et nihil viribus ejus obvium fuerit, tunc mutabitur spiritus ejus in superbiam: et Deum esse se credens, imaginem auream statuet in Babylone, quam universas gentes adorare compellet. Quod cum fecerit, transibit in bestiae figuram, et postea corruet: pro quo  hanc habente Scriptura sancta consuetudinem, ut VASAM  , id est, delinquet, ponat pro eo quod est, desinet esse quod fuerat. Tale quid et nos habemus in linguae nostrae idiomate, dicentes: Vapulavit exercitus, pro eo quod est, interfectus et caesus est: Et, peccavit vinea et