comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quamus: Corrui cumaudipem
conturbatus sum cum uiderem¬
etemarcuit cormeum: teneb roe
obstupefecerunt me babylon
dilecta me posita est mihi inmipac
culum. ponemensam contempla¬
re in specula comedentesbibentes:
surgite principes carripiteclipeum:
LXX. In ique egi non audirem
festinaui ut non uiderem enaxt
cormeum iniquita sinun undauit
superme animam ec insittittimo¬
te surgentes principes parx te
clipeos. Prcectuditu et uisio¬
ne durissima quam cernebat
dedeserto mari prophetauentura
corruisse et turbatum esse sedicit:
Et prope modum caliguntibus
oculis et stupe factamentenes¬
cisse quid cerneret : Illa enimba¬
brlon proquaaquila et theodo¬
tio tenebus interpretati sunt
Vt significarent mundum istum
quim maligno positus est
et cuius principessunt iu̾s ta
apostolum paulum Rectores
tenebracrum istarum quae
quondam uel prophetae ueldõ
a mabilis fuit falta est in sua sub¬
uersione mirabilis. Vndepro¬
phetae prccecipitur : Vt uescens
in mensadñi et illius satuatus

Expanded text:
s: Corrui cum audirem, conturbatus sum cum viderem. Emarcuit cor meum, tenebrae stupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miracculum. Pone mensam, contemplare in specula comedentes, et bibentes: surgite, principes, arripite clypeum. LXX: Inique egi ut non audirem, festinavi ut non viderem, errat cor meum: iniquitas inundavit super me; anima mea insistit timote: surgite, principes, parate clypeos. Prae auditu, et visione durissima quam cernebat de deserto mari Propheta venturam, corruisse et turbatum esse se dicit, et propemodum caligantibus oculis, et stupefacta mente, nescisse quid cerneret. Illa enim Babylon pro qua Aquila, et Theodotio, tenebras interpretati sunt, ut significarent mundum istum, qui in maligno positus est , et cujus principes sunt juxta apostolum Paulum , rectores tenebrarum istarum, quae quondam vel Prophetae, vel Deo amabilis fuit, facta est in sua subversione mirabilis. Unde Prophetae 304 praecipitur, ut vescens in mensa Domini, et illius saturatus
Abbreviated transcription (Latin):
Hic sensus est elamite interp̃tan¬
tur despicientes perse temptar¬
tes Veniunt igitur hiiquides¬
picere solent. contempnereatq
temptare sed ego ingemescam
et gemitus meus erit mea con¬
solatio etet lumbimei repleti sur
angustia. Et obtinuerunt me doloxs
quasi pasturientem utatimoredñ
concipiam et pariam et spm̃salu¬
tiseius faciam suꝑ terram. Reste
autem iuxta hebracicum. turbi¬
ne sciq tempes tełs dedesesto ueni¬
unt de terrahorribili ubi non est
habitatords łbi un iuersa terrae¬
nasunt et quicum queest in credulis
agitrem congruam in fidelitatis
suac et quidepopulator est uastat
Vndecud acter contra. ad uersarios
loquitur. Ascende elam et obside
mede omnem gemitum desestimaris
et terrte horribilis et uisionisdu¬
rissimȩ quaen untiata es t cessare
feci quialumbimei agentes paeni¬
ut prius uoluptate. sed dolore sunt
pleni nec ultraedicam lumbinta
impleti sunt inlusionibus anguso
cenim posseditme et tribulatio

Expanded text:
hic sensus est: Elamitae interpretanhic sensus est: Elamitae interpretantur despicientes: Persae, tentantes. Venipicere solent, contemnere, atque tentare: sed ego ingemiscam, et gemitus meus erit mea consolatio. Sed et lumbi mei repleti sunt angustia, et obtinuerunt me dolores quasi parturientem, ut a timore Domini concipiam et pariam, et spiritum salutis ejus faciam super terram. Recte autem juxta Hebraicum turbines atque tempestates de deserto veniunt, et de terra horribili, ubi non est habitator Deus, et ubi universa terrena sunt: et quicumque est incredulus agit rem congruam infidelitati suae, et qui depopulator est, vastat. Unde audacter contra adversarios loquitur, Ascende Elam; obside Mede: omnem gemitum deserti maris, et terrae horribilis, et visionis durissimae, quae nuntiata est, cessare feci. Quia lumbi mei agentes poenit prius voluptate, sed dolore sunt pleni, nec ultra dicam: Lumbi mei impleti sunt illusionibus . Angustia enim possedit me et tribulatio,
Abbreviated transcription (Latin):
historiam breuiterdiximus
Nunctropologiae summa
carpamus: Visio uel pondus
contra scłihuius cernitur mape
Et cernitur a propheta quantis
temptationibus mundus hic
plenussit: Quod autem mare
appelletur saeculum ut multti
praeter eam unotestimonio
contentus sum: Quidescendunt
mare innauibus facientes ope¬
rationem inaquis multis ĩpsi
uiderunt operx dñi et mipe¬
bilicceius in profundo:¬
Ouienimoperoctur in hoc saecu¬
Lo opusdi et cum propheta dicur̃
Veniin profundum maris ipsi
uident miraebilia eius inprofun¬
do ediberati de temptionibus
angustus horribilem et duroe
uisionem audisse sedicunt
Haec cutem ipsa tempesta scideser¬
pronum ictibus pcłuit : Cum que
uenit pertransit et prceterit
et tuncqui in tellegit illequisus¬
tinet quod non praceuaricatur
nisi proceuaricator est et non a¬
git inique nisiiniquus: Vt igi¬
turmaris flustibus obruttmur
quod que dicit contrame elami¬
te edegati persarum ueniunt

Expanded text:
Historiam breviter diximus: Historiam breviter diximus: nunc tropologiae summa carpamus. Visio, vel pondus contra saeculi hujus cernitur mare: et cernitur a Propheta, quantis tentationibus mundus hic plenus sit. Quod autem mare appelletur saeculum ut multa praeteream uno testimonio Psalmi contentus sum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationes in aquis multis. Ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundenim operantur in hoc saeculo opus Dei, et cum Propheta dicunt: Veni in profundum maris, ipsi vident mirabilia ejus in profundo; et liberati de tentationibus et angustiis, horribilem et duram visionem audisse se dicunt. Haec autem ipsa tempestas a deserpionum ictibus patuit . Cumque venerit, pertransit, et praeterit: et tunc intelligit ille qui sustinet, quod non praevaricatur nisi qui praevaricator est, et non agit inique nisi iniquus. Ut igitur maris fluctibus obruamur, Quodque dicit: Contra me Elamitae, et legati Persarum veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit intypum captiuitatis a egypti
et transmigrationis aehyopiae
ipsedi sculciatus etnudus incedat:
Neque enim interra scã ad quam
irefestinat sciccouestitus etoper¬
tis pelle pedibus uelstac repoterrt
uel ambulare : dicentedño : Sol¬
ue codciamentum depedibus tuis:
locus enim in quostas terra sca
est
ONUS DESERTIMARIS:
quiin credulus est infideliteragit
et quidepopulator est uastat
a scende clam et obsidem ede.
omnem gemitum eius cessare fici
Propterea repleti sunt lumbi mer
dolore angustia posseditm e ncut
angustia parientis
lxx uisio desesti sicuit empes¬
tas dedesesto transeat dedesesto
ueniens de terra horribilis uisio¬
et dura adnuntiata est mihi
praceuaricator procecatur
et iniquis iniquegit contrame:
elamitae etlegati persarum
ueniunt nunc ingemescam
et consolaborme : id circo peple¬
ti sunclumbimei angustia: do¬
lorescid p̃henderuntme sicut
pcasturientem
uid nobis uidecitur iuxta

Expanded text:
fuerit, in typum captivitatis Aegypti, fuerit, in typum captivitatis Aegypti, et transmigrationis Aethiopiae, ipse discalciatus et nudus incedat. Neque enim in Terra sancta, ad quam ire festinat, sacco vestitus, et opertis pelle pedibus, vel stare poterat, vel ambulare, dicente Domino: Solve calciamentum de pedibus tuis, locus enim in quo stas, terra sancta est ONUS DESERTI MARIS.Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, vastat. Ascende, Elam; obside, Mede: omnem gemitum ejus cessare feci. Propterea repleti sunt lumbi mei dolore: angustia possedit me, sicut angustia parientis. LXX: Visio deserti maris. Sicut tempestas de deserto transeat, de deserto veniens. De terra horribili visio dura annuntiata est mihi: praevaricator praevaricatur, et iniquus inique agit. Contra me Elamitae, et legati Persarum veniunt: nunc ingemiscam, et consolabor me: idcirco repleti sunt lumbi mei angustia, dolores apprehenderunt me, sicut parturientem. Quid nobis videatur juxta
Abbreviated transcription (Latin):
erunt nateseorum perquas
stercus egeritur : et omnis ignomi¬
nia aegypti demonstrabitur
itaut confundantur qui habueruꝰ
spem in a egypto et inaedropia
et gloria sua in confusione uidertꝰ
esse mutatam: Intantum: utha¬
bitator in sulae huius id est saecu
qui non est aduena et peregrinus
sed perpetuam mundi possessionem
habere cupiebat. confusus dicat
haec est aegrptus et hacces taechro¬
pia quarum speroebamus auxilum
uta principemundiistius nos libent¬
ret: Quomodo ergo effugere pot¬
rimus cum capti sinthii in quibusper
habebamus et hoc nottandum quod
antequam capiatur azotus prophe¬
ta sacco uestitussit et cdciatis pe¬
dibus ut plangat quidem eos quias¬
dentibus dicibolilaquȩos uulneste¬
ti sunt et libidini seruiunt : sedni¬
hillominus i psecalciatus in edat
et calca repossit superserpentes
et scorpiones et securus incede reper
huius sđiheremum inqua sunt serpen¬
tes et scorpiones et bonarum rerum
sitis: Postquam autem arotus capta

Expanded text:
erunt nates eorum, per quas erunt nates eorum, per quas stercus egeritur, et omnis ignominia Aegypti demonstrabitur, ita ut confundantur qui habuerunt spem in Aegypto et in Aethiopia, et gloriam suam in confusionem viderint esse mutatam: in tantum, ut habitator insulae hujus, id est, saeculi, qui non est advena et peregrinus, sed perpetuam mundi possessionem habere cupiebat, confusus dicat: Haec est Aegyptus, et haec est Aethiopia, quarum sperabamus auxilium, ut a principe mundi istius nos liberarent? Quomodo ergo effugere poterimus, cum capti sint hi in quibus spem habebamus? Et hoc notandum, quod antequam capiatur Azotus, Propheta sacco vestitus sit, et calciatis pedibus, ut plangat quidem eos, qui ardentibus diaboli jaculis vulnerati sunt, et libidini serviunt; sed nihilominus ipse calciatus incedat, ut calcare possit super serpentes et scorpiones, et securus incedere per hujus saeculi eremum, in qua sunt serpentes et scorpiones, et bonarum rerum sitis. Postquam autem Azotus capta
Abbreviated transcription (Latin):
cegrptiis et taethiopibus quidĩ
populum persecuti sunt. et ꝓp¬
ter su perbiam fuerehumiles
Aegyptus enim interprocetat᷑
persequens si ue tribulans ae¬
thiopes humiles atq deiecti:
Omnisenim quise exaltathu¬
miliabitur : Quiducen disur
incaptiui tatem: et trium an¬
norum tormenta passuri
Dequib annis in psalmis legi¬
mus : Cogiitiui die santiquos
et annos aeternos in menteha¬
bui. quae non putemus parua
es sesupplicia: sed magis elongata¬
temporibus: In ipsaacutem cap¬
tiuitate et transmigractione ae¬
gypti: ibunt iuuenes et senes
qui in malitia roborati sunt. et
ad perfesta  aetatis uitia perue¬
nerunt: Nudi utomnia eorũ
scelera pateant: Nihiloccultũ
quod non reuelabitur: Et discul¬
ciati : quia paschah̃i comedere
non potuerunt: quod qui come¬
dit accinstus habetlumbos
et tenet manubaculum et calcia¬
tis stat pedibus neper scłihuius
solitudinem transiens a serpentib
mordectur: Tunc disco pertae

Expanded text:
Aegyptiis, et Aethiopibus qui Dei Aegyptiis, et Aethiopibus qui Dei populum persecuti sunt, et propter superbiam fuere humiles. Aegyptus enim interpretatur persequens, sive tribulans: Aethiopes, humiles atque dejecti: omnis enim qui se exaltat, humiliabitur . Qui ducendi sunt in captivitatem, et trium annorum tormenta passuri , de quibus annis, in Psalmis legimus: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Quae non putemus parva esse supplicia, sed magtemporibus. In ipsa autem captivitate et transmigratione Aegypti, ibunt juvenes, et senes, qui in malitia roborati sunt, et ad perfectae aetatis vitia pervenerunt, nudi, ut omnia eorum scelera pateant Nihil enim occultum quod non revelabitur, et discalciati, quia Pascha Domini comedere non poterunt: quod qui comedit, accinctos habet lumbos, et tenet manu baculum, et calciatis stat pedibus, ne per saeculi hujus solitudinem transiens, a serpentibus mordeatur . Tunc discoopertae
Abbreviated transcription (Latin):
mus cȩ eoemologias fingere
sunautem nomina non aebrȩc sed
assyriae quibussonare cognouim:
Tharthan: turrem dedit uelsup¬
fluds siue clongans sargon
autem princeps hosti hicpex
cissyriusquem suprac legimus
sensum magnum habet ducesplu¬
rimos quorum unusss est thar¬
than elatus in fuperbiam edon¬
ge procedens inscelere etampli¬
orceteris et mittitur ad inpug¬
nandam atotum quae hebrxice
dicitur esdonͣ . et interp̃tatur
ignis generationis: Expugnat¬
que dux regisas syrii eos quigene¬
ractioni edibidini seruiunt:
Et pulchrerex as syriorum scr¬
gon princeps ortorum dicitur
uoluptatieduxoriae deditus:
Deque et achabrexisrł uinetm
naboth euestere in hostorum
cupiebat: Quodille iuxtaleges
trophologiae intellegens mori
maluit quam facere: neberedi¬
tas paterna et antiqua posses¬
sio impiregis delicias uesteretur
praecipitur autem prophetce
ut sacco cedciamentisque deposi¬
tis nudus et disculcitatus incedat
et in signum sit atque postentũ

Expanded text:
mus etymologias fingere. Sunt autem nomina non Hebraea, sed Assyria, e quibus sonare cognovimus Thartan, turrem dedit, vel superfluus, sive elongans. Sargon autem princeps horti. Hic rex Assyrius quem supra legimus sensum magnum, habet duces plurimos, quorum unus est Thartan, elatus in superbiam, et longe procedens in scelere, et amplior caeteris: et mittitur ad impugnandam Azotum, quae Hebraice dicitur ASDOD , et interpretatur, ignis generationis; expugnatque dux regis Assyrii eos qui generationi et libidini serviunt. Et pulchre rex Assyriorum Sargon princeps hortorum, dicitur voluptati, et luxuriae deditus. Denique et Achab rex Israel vineam Naboth vertere in hortum cupiebat , quod ille juxta leges tropologiae intelligens, mori maluit quam facere, ne haereditas paterna, et antiqua possessio in impii regis delicias verteretur. Praecipitur autem Prophetae, ut sacco calciamentisque depositis, nudus et discalciatus incedat, et in signum sit atque portentum
Abbreviated transcription (Latin):
tus sp̃s consilii et fostitudinis
sp̃s scientiae et pictatis. et reple¬
biit eum sp̃stimoris dnĩ
Vsque ad principium uisionis
uel ponderis babrlonis quod
uiditiscuas filius amos omnis
hacec prophetia dexp̃o est
Quam perpastes uolumus ex¬
planare: nesimulproposita
atque dissesta lectoris confun¬
dat memoriam : Virgam et
florem deradice iesse ipsum
dnm iudaei interpracetantur:
Quo scilicet in uirgti regnantis
potentia. inflorepulchritu¬
domonstretur : Noscuitem

Expanded text:
udinis: spiritus scientiae et pietatis: et replebit eum spiritus timoris Domini. Usque ad principium Visionis, vel ponderis Babylonis, quod vidit Isaias filius Amos, omnis haec prophetia de Christo est, quam per partes volumus explanare, ne simul proposita atque disserta lectoris confundat memoriam. Virgam et florem de radice Jesse, ipsum Dominum Judaei interpretantur: quod scilicet in virga regnantis potentia, in flore pulchritudo monstretur. Nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
meris eius est: Hoc ipsum etad
hereticos referripotest : quod oͥ¬
quam ecdesiastica doctrina in¬
luxerit & omneseorum decipulȩ
patuerint. tunc ad tantam ue¬
nient solitudinem ut descltu
et infructuosis arboribus et in¬
numerabili eius multitudine quã
heretica frcuide deceperant
uix pauciresideant. qui eius sequap¬
turerrorem : Pro eoquod nos
uertimus mittet dñs in pinguib
eius tenuitatem: Lax traenstu¬
lerunt mittetdñs in honorem
tuum ignominiam: Et proeo
quod nos diximus et sc̃scius inflã¬
ma: illiues terunt et scĩ ficabit
illum in igne Perquod quidã
intellegiuolunt poenas atque
tormenta adhoc adhiberi pec¬
catoribus ut diuino igne purgen¬
tur : Quodque nos diximus et
gloria saltuscius et carmeli
cius : Iiinter procetati sunt
extingentur montes et colles
et sedtus quod omnis assriorũ
claritas et superbia et multitu¬
do humilietur extincta:
Eterit indieilla nonadicietre¬
super eo qui percutiteos: sed in¬

Expanded text:
meris ejus est. Hoc ipsum et ad meris ejus est. Hoc ipsum et ad haereticos referri potest: quod postquam Ecclesiastica doctrina illuxerit, et omnes eorum decipulae patuerint, tunc ad tantam veniant solitudinem, ut de saltu et infructuosis arboribus et innumerabili eorum multitudine, quam haeretica fraude deceperant, vix pauci resideant qui eorum sequantur errorem. Pro eo quod nos vertimus, mittet Dominus in pinguibus ejus tenuitatem, LXX transtulerunt, mittet Dominus in honorem tuum ignominiam. Et pro eo quod nos diximus: et sanctus ejus in flamma, illi verterunt: et sanctificabit eum in igne: per quod quidam intelligi volunt poenas atque tormenta ad hoc adhiberi peccatoribus, ut divino igne purgentur. Quodque nos diximus: Et gloria saltus ejus, et Carmeli ejus: Illi interpretati sunt: Exstinguentur montes, et colles, et saltus, quo omnis Assyriorum claritas et superbia, et multitudo humilietur exstincta. Et erit insuper eo qui percutit eos; sed in
Abbreviated transcription (Latin):
quae carmelo & saltui cõparata :¬
ad tantam ueniet poucitatem
ut puerparuulus eos possit
numerare Et describere:
Troc duntenim hebroceis decem
tantum decius exercitu remap¬
sisse Nostrorum quidam:
uolunt huncregem typum eẽ
aiduersariae fostitudinis &
quomodo eum indanihelelegi¬
mus principes regnipersarum
& regnimedorum et regni
grecorum sic & principem eẽ
assyriorum qui propter super¬
biam sensus magnus uocctur
& indiem iudicu gehennaetro¬
datur ardoribus quae proce¬
parocta est diabolo et angelis
eius Et lumen isrł eesemꝰ
hoc est ipsum dnm̃ succendere
ue pres acspinas assprii omneto¬
que illius potentiam. et innume¬
racbiles populos ad nihilidedu¬
cendos: Tunc cumtimore per¬
territum quasi colubrum tor¬
tuosum & fugitiuum. in minen¬
tes poenas uelleuitare : Qui
autem desaltu et confussoncei
lignis que pcrituris potuerunt
euadere eosdignos existere qui
numerentur et describantur
apuero. cuius principatus inu¬

Expanded text:
quae Carmelo et saltui comparata equae Carmelo et saltui comparata ead tantam veniet paucitatem, ut puer parvulus eos possit numerare et describere. Tradunt enim Hebraei, decem tantum de ejus exercitu remansisse; nostrorum quidam volunt hunc regem typum esse adversariae fortitudinis. Et quomodo in Daniele legimus principes regni Persarum, et regni Medorum, et regni Graecorum, sic et principem esse Assyriorum, qui propter superbiam sensus magnus vocetur, et in die judicii gehennae tradatur ardoribus, quae praeparata est diabolo et angelis ejus. Et lumen Israel et sanctum, hoc est, ipsum Dominum succendere vepres ac spinas Assyrii, omnemque illius potentiam et innumerabiles populos ad nihili deducendos. Tunc eum timore perterritum, quasi colubrum tortuosum et fugitivum, imminentes poenas velle vitare. Qui autem de saltu et confusione ejus lignisque perituris potuerint evadere, eos dignos existere, qui numerentur et describantur a puero, cujus principatus in hu
Abbreviated transcription (Latin):
eius abanima. usquead carnẽ
consumetur : Et erit terrore
profugus: et reliquiae ligni scl¬
tuscius prepaucitate numero¬
buntur et puerscribet eos
Quia ista fccisti & locutus es quȩ
supra nanteui: propterco
mittetdñs angelum suum &
una nocte centum octoginta
quinquemilia detuo morientur
exercitu ita ut potentissime
quique quospingues appellat.
redigantur intenuitatem. et
in nibili et sicut hebraeitro¬
dunt inlesisuestibus assiriorũ
corpora occulto cremantur
ardore : tunclumen isrł &
sc̃s hocestangelus erit inigne
et in flamma. et omnes spinas
acuepres assyriorum id est
malitia consumentur non
longo tempore sed unodie
atquemomento: Et quomodo
scltus aitque carmelus qui est
mons ingalilea nemoribus
consitus subposito igne uelocit̃
concremantur: sic abanima
usque cid crnem omniscassprii
gloria consumetur: Tunc
expoliatus exercitus fugiet:
quodidem in consequentibus
prophetates tatur: &detã
innumerabili multitudine

Expanded text:
ejus ab anima usque ad carnem ejus ab anima usque ad carnem consumetur, et erit terrore profugus, et reliquiae ligni saltus ejus prae paucitate numerabuntur, et puer scribet eos. Quia ista fecisti, et locutus es quae supra narravi, propterea mittet Dominus Angelum suum, una nocte centum octoginta quinque millia de tuo morientur exercitu: ita ut potentissimi quique, quos pingues appellat, redigantur in tenuitatem et in nihili: et sicut Hebraei tradunt, illaesis vestibus Assyriorum, corpora occulto crementur ardore: tunc lumen Israel et sanctus, hoc est, angelus, erit in igne et in flamma, et omnes spinae ac vepres Assyriorum, id est, malitia consumetur, non longo tempore, sed uno die atque momento. Et quomodo saltus et Carmelus, qui est mons in Galilaea nemoribus consitus, supposito igne velociter concrematur: sic ab anima usque ad carnem omnis Assyrii gloria consumetur. Tunc spoliatus exercitus fugiet, quod idem in consequentibus Propheta testatur, et de tam innumerabili multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
fueris uoluntactis erigeris
in superbiam et cuncta quae
geruntur tucegloriscris
fuisse uistutes : Quic quid dutẽ
assrrio dicitur : et adbereti¬
corum superbiam. et addiabo¬
lum referri potest. qui sccuris
et serrac et uirga in scripturis
appellatur. eoquod per illũ
infructuosge arbores succi¬
dantur et diuidantur. citq
serretur incredulorum dum¬
tia et percutiantur uirga
quin on recipiunt disciplinam:
Haereticiquoque quorum os in
caelo ponitur et linguaper
transit in terram sen sum quem
adõ in bonam pastem acceper̃
cb utantur in contrarium atq
peruersum : ut loquantur con¬
traceum a quo conditisunt et lin¬
qua eminis terium quolaudan¬
dus esł dñs uestant in blasphe¬
miamo
Iropter hoc mittet dominator
ds ex ercituum in pinguibus eius
tenuitatem : et subtus gloriam
bustio ignis: et eritlumen isrł
inigne : et sc̃scius inflamma : et
succendetur et de uorabitur
spina eius et uepres indie una:
et gloria sciltus eius et carmli

Expanded text:
fueris voluntatis, erigeris fueris voluntatis, erigeris in superbiam, et cuncta quae geruntur, tuae gloriaris esse virtutis. Quidquid autem Assyrio dicitur, et ad haereticorum superbiam, et ad diabolum referri potest, qui securis, et serra, et virga in Scripturis appellatur, eo quod per illum infructuosae arbores succidantur, et dividantur, atque serretur incredulorum duritia, et percutiantur virga qui non recipiunt disciplinam. Haeretici quoque quorum os in coelum ponitur, et lingua eorum pertransit in terram, et sensu quem a Deo in bonam partem acceperunt, abutuntur in contrarium atque perversum, ut loquantur contra eum a quo conditi sunt, et linguae ministerium, quo laudandus est Dominus, vertant in blasphemiam . Propter hoc mittet dominator Dominus exercituum in pinguibus ejus tenuitatem, et subtus gloriam bustio ignis. Et erit lumen Israel in igne, et sanctus ejus in flamma: et succendetur et devorabitur spina ejus, et vepres in die una. Et gloria saltus ejus, et Carmeli
Abbreviated transcription (Latin):
torpentia quod ouorum demors¬
tract exemplum et nemuttire
quidem et commouere linguã
contra ractionem et fostitu¬
dinem sui sermonis cudere
um quid gloriabitur securis
controceum qui secat in ec
cut exaltabitur serae controc
eum a quotrochitur. quomo¬
do sileuetur uirga controcle¬
uantem se: et exalte turba¬
culus quiutique lignum es ł
ontra sennacherib siueut¬
multiputant nabuchodono¬
sor gloriantem atquedicen¬
tem in fostitudine manus mae
pondit: O stultissime mor¬
talium dĩ i racmituam putts
esse scipientiam et illius iussio¬
nem ad tuam referes fortitudi¬
nem oiquomodo sisecuris glo¬
mecur contracum qui securim
tenẽt. et stira contra eum
a quo trochitur. et dicant cuno¬
tacopera quae perisecurim fiun¬
et serra succaste perfecta. etsi
leuet quispiam uirgtm et ex¬
altet baculum ad percutiendũ
quem uoluerit et ipsa uirga
acbaculus glorientur et dicaf
cise percussum esse qui percussis
est sic et tu cum organum dĩ

Expanded text:
torpentia, quod ovorum demonstorpentia, quod ovorum demonstrat exemplum, et ne mutire quidem, et commovere linguam contra rationem et fortitudinem sui sermonis audire. Numquid gloriabitur securis contra eum qui secat in ea, aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur virga contra levantem se, et exaltetur baculus, qui utique lignum est. Contra Sennacherib, simulti putant, Nabuchodonosor gloriantem atque dicentem: « In fortitudine manus meae pondit: O stultissime mortalium, Dei iram tuam putas esse sapientiam: et illius jussionem ad tuam refers fortitudinem? Quomodo si securis glorietur contra eum, qui securim tenet, et serra contra illum a quo trahitur, et dicant, cuncta opera quae per securim et serram fiunt, sua arte perfecta. Et si elevet quispiam virgam, et exaltet baculum ad percutiendum quem voluerit, et ipsa virga ac baculus glorientur, et dicant a se percussum esse qui percussus est: sic et tu cum organum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cuncta opera su in monte
si on ethierusclem. hoc est post¬
quam subuersa fuerithieru¬
scilem assyriorum imperium
destruatur Mihi cuitem
ex his quae secuntur : proprie
contrac senna cerib regem assy¬
riorum uidetur comminatio:
quod autem ait postquam
compleuerdtdñs cuncta ope¬
roc sua in montemsion ethicrł
non solum sub uersionem urbis
significat sed obsidionem.
quando uenit rocpsaces dux
sennacerib et ea fecit quae in
posterioribus idem propheta
commemorat: secundum
trophologiam cum sermaria
et hierusalem dni iram susti¬
nuerint: et in sabricatione
idolorum eryacsse sesenserint:
tuncdes tructur sensus mag¬
nus assyrius. qui in tantam¬
contra dñm in flatus est super¬
biam ut scpienticce suce aesti¬
mauerit cunctacessuroe
et quamuis excels do gmait
et dicdectica astemunita con¬
cutienda & penitus destruenda
in tantum ut insimilitũ dinem
pullorum cuium non ualedñt
in sublime consurgere et necl¬
dum animata in sensibilia atq

Expanded text:
Dominus cuncta opera sua in monte Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Jerusalem, hoc est, postquam subversa fuerit Jerusalem, Assyriorum imperium destruatur. Mihi autem ex his quae sequuntur, proprie contra Sennacherib regem Assyriorum videtur comminatio. Quod autem ait: Postquam compleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Jerusalem, non subversionem urbis significat, sed obsidionem, quando venit Rabsaces dux Sennacherib, et ea fecit quae in posterioribus idem Propheta commemorat . Secundum tropologiam, cum Samaria et Jerusalem Domini 146 iram sustinuerint, et in fabricatione idolorum errasse se senserint: tunc destruetur sensus magnus, Assyrius contra Dominum inflatus est superbiam, ut sapientiae suae aestimaverit cuncta cessura, et quaevis excelsa dogmata, et dialectica arte munita, concutienda, et penitus destruenda: intantum ut in similitudinem pullorum avium, non valeant in sublime consurgere, et necdum animata insensibilia esse atque
Abbreviated transcription (Latin):
Post captiui tatem scmariae &
assyriorum uictoriam et com¬
minctionem aduersum hierus ale
qui csimulacra samariae
imitata similisit ferienda sententi¬
a: nunc aduersum ipsum cassyriũ
qui elatus est in superbiam et suȩ
fosoitudinis putoruit esse quodui¬
cit prophetaloquitur:. Dixit
enim assprius cordis tumore se
icstans quod infostitudine man
sutie cunctas uicerit nationes.
& incredibiliscipientia omnium
possederit terminos: Et iuxta
lox tantae potentiae fueritut
bellatorum hominum urbes
funditus subruerit. omnem̃q
orbem qua sinidum ad praocehen¬
derit & qua siderelicit oua comꝙ¬
tribus insuam procedam uesterit
& quia semelMetaΦΟΡΑΝ
abauibus nido & ouis sumpscret:
seruauit in reliquis ut diceret
non fuit qui mouer& pennam
& aperiret os. atque gannir& :
Tancus inquit terror fuit fosti¬
tudinis metie atq uictoriae
ut nec fletu quidem & gemitu
uictlibere proderent : sunt
qui haec generaliter contyr
regnum asspriorum dici arbitrep :
quod post quam impleuerit

Expanded text:
mariae, et Assyriorum victoriam, et comminationem adversum Jerusalem, quia simulacra imitata Samariae, simili sit ferienda sententia; nunc adversum ipsum Assyrium qui elatus est in superbiam, et suae fortitudinis putavit esse quod vicit, Propheta loquitur. Dixit enim Assyrius, cordis tumore se jactans, quod in fortitudine manus suae, cunctas vicerit nationes, et incredibili sapientia omnium possederit terminos. Et juxta LXX tantae potentiae fuerit, ut bellatorum hominum urbes funditus subruerit, totumque orbem quasi nidum apprehenderit, et quasi derelicta ova a matribus, in suam praedam verterit. Et quia semel metaphoram ab avibus, nido et ovis sumpserat, servavit in reliquis, ut diceret: Non fuit qui moveret pennam, et aperiret os, atque ganniret. Tantus, inquit, terror fuit fortitudinis meae atque victoriae, ut ne fletum quidem et gemitum victi libere proderent. Sunt qui haec generaliter contra regnum Assyriorum dici arbitrentur, quod postquam compleverit
Abbreviated transcription (Latin):
tum magnifici cordis regisassur.
et super gloriam cltitudinis
oculorum eius ⁊ dixit enim: in
fostitudinemanus mee feci: et
inscipientiam ea intellexi etedbos¬
tuli terminos populorum et prin¬
cipes eorum depracedatussum.
et detraexi quasi potens in subli¬
me pesidentes et in uenit quasi
nidum manus mea fostitudinem
populorum: et sicut colliguntur
oua quaederelicta sunt : sic uni¬
uersam te rracm ego congregaui
et non fuit quomoueret pennã
et aperiret osatque gannir&:¬

Expanded text:
tum magnifici cordis regis Assur, tum magnifici cordis regis Assur, et super gloriam altitudinis oculorum ejus. Dixit enim: In fortitudine manus meae feci, et in sapientia mea intellexi: Et abstuli terminos populorum: et principes eorum depraedatus sum, Et detraxi quasi potens in sublimi residentes. Et invenit quasi nidum manus mea fortitudinem populorum: Et sicut colliguntur ova, quae derelicta sunt, sic universam terram ego congregavi: et non fuit qui moveret pennam, et aperiret os, et gannir
Abbreviated transcription (Latin):
redigaat et nihilesse demons¬
tret : Qui in tellegens in firmi¬
tatem mentis humanae et qđ
mostali carnecircum datus
non possit perfectam habere
uistoriam nec omnes gentes
capere licet cum alii admiren¬
tur & dicant tusoluses princeps.
respondebitcis : Multa sunt:
quae destrucre debeo et cid¬
huc destruere non potui: scio
quid nesciam: & quam quam
multa aduersariorum argu¬
menta superacrim : tamen surł
pleraque quae adhuc superoq¬
da sunt ⁊ simulque spefuturo¬
rum exhisquae superacuit : &iã
ceterorum sibiuictoriam repro¬
mittit : Iubentur autem
ululare simulaera hierusodan
et samariae: non ipsa quae
facta sunt sed hiqui ea finxerun
hiqui fecerunt per ea quae sac¬
ta sunt ut non solum qui in he¬
resibus idola fabricati sunt
sed qui in ecdesi perignoraentiã
defendunt proueritatemenda¬
cium. ululatu et paenitentia se
enaesse testentun¬
Et erit cum impleuerit dñs cunsta
opera sua in montemsion et in
hieruscdem : uisitabõ super fruc¬

Expanded text:
redigat, et nihil esse demonsredigat, et nihil esse demonstret. Qui intelligens infirmitatem cordis humani, et quod mortali carne circumdatus, non possit perfectam virtutum habere victoriam, nec omnes gentes capere, licet eum alii admirentur, et dicant: Tu solus es princeps, respondebit eis: Multa sunt quae destruere debeo, et adhuc destruere non potui: scio quod nesciam. Et quamquam multa adversariorum argumenta superaverim: tamen sunt pleraque, quae adhuc superanda sunt. Simulque spe futurorum ex his, quae superavit, etiam caeterorum sibi victoriam repromittit. Jubentur autem ululare simulacra Jerusalem, et Samariae: non ipsa quae ficta sunt; sed hi qui ea finxerunt: hi qui fecerunt, per ea quae facta sunt: ut non solum hi qui in haeresibus idola fabricati sunt, sed qui in Ecclesia per ignorantiam defendunt pro veritate mendacium, ululatu et poenitentia se errasse testentuEt erit, cum impleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion, et in Jerusalem, visitabo super fruc
Abbreviated transcription (Latin):
rocbunt : Quomodo coepi char¬
chamis: sic coepi & calanno:
quomodo arphad: sic obtinui
et emath: Quomodo damas¬
cum: sic mihi subicci et samariã:
quomodo ceteroc regnonro re¬
quae idolorum cultui serui¬
ebant meis subici pedibus sic
ethieruscilem et samariam
inqua etdem idolasunt mecie
subiciam potestacti: Quomodo
coepi semariam cum idolissuis
sic et hierusalem capiam quae
eosdem ueneratur deos:
Charchamis autem lax ciddentes
desuo : regionem trans babylo¬
nem interprocetati sunt
et chalenne ubi cedificataẽ
turris arphad penitus pe¬
linquentes : Possumus autẽ
iux tatroens lationem eorũ
et trophologiece: dummodo
piasit libertate exeo quod
ait et populomeo pracecipiam
ut faciat spoliam et procedõ
et conculcet ciuitates & ponat
ecs inpuluerem etiam hoc
dicere : quod cottidie populo
suo procecipiat dñs ut aduer¬
sariorum ciuitates quae eri¬
guntur contra scientiam dĩ
ethereticorum nimio labore
constructaesunt inpuluerẽ

Expanded text:
rabunt. Quomodo cepi Charrabunt. Quomodo cepi Charcamis, sic cepi et Chalanno: quomodo Arphad, sic obtinui et Emath, quomodo Damascum, sic mihi subjeci et Samariam. Quomodo caetera regna, quae idolorum cultui serviebant, meis subjeci pedibus, sic et Jerusalem, et Samariam, in qua eadem idola sunt, meae subjiciam potestati. Quo modo cepi Samariam cum idolis suis, sic et Jerusalem capiam, quia eosdem veneratur deos. Pro Charcamis autem LXX addentes de suo, regionem trans Babylonem interpretati sunt, et Chalane ubi aedificata est turris, Arphad penitus relinquentes. Possumus autem juxta translationem eorum, et tropologiae, dummodo pia sit, libertatem, ex eo quod ait, et populo meo praecipiam, ut faciat spolia et praedam, et conculcet civitates, et ponat eas in pulverem, etiam hoc dicere, quod quotidie populo suo praecipiat Dominus, ut adversariorum civitates quae eriguntur contra scientiam Dei, et haereticorum nimio labore constructae sunt, in pulverem
Abbreviated transcription (Latin):
doc mascum et s mariam: sic
omnia mihi regna susternam:
Troensecmus adhebroceam et
quid nobis uidecctur breuiter
ad notemus : Vae cessyrio
id est senno cerib: qui a ipse est
uirga et baculus furoris mei :
In manuenim eius indignatiomea
et perillum percutiam gentem
stillacissimam quae interme
semper et idola leiudiccuit.
quae praceceptamea se facturã
sempermentita est. et controc
populum furoris mei. ipsi proceci¬
piam ut spoliet eum aacque proce¬
detur et redigat in puluerem
et conculcet quasilutum platecrũ
idest ut percutiat eum et interfi¬
ciat ut uulner& & non ause¬
i raccundiciemecie egressus est : &
non solum controcisr ł adquem
dictum fueroct sed in gentes plu¬
rimas dibacectus est ut omnici
percircuitum regna conterer&
et usque ad internicionem gentiũ
plurimarum illius mucro seuir&:
crectus enim in su perbiam. haec
ausus est dicere: Ducesmei alia¬
rum gentium regessunt : Et mihi
subiecti cunctis nationibus impe¬

Expanded text:
Damascum, et Samariam, sic Damascum, et Samariam, sic omnia mihi regna substernam. Transeamus ad Hebraicum, et quid nobis videatur, breviter annotemus. Vae Assyrio, id est, Sennacherib, quia ipse est virga, et baculus furoris mei, in manu enim ejus indignatio mea, et per illum percutiam gentem fallacissimam, quae inter me semper et idola claudicavit, quae praecepta mea se facturam esse mentita est, et contra populum furoris mei ipsi praecipiam, ut spoliet eum atque praedetur, et redigat in pulverem, et conculcet quasi lutum platearum, id est, ut percutiat eum, et non interficiat, ut vulneret, et non aniiracundiae meae egressus est, et non solum contra Israel, ad quem directus fuerat, sed in gentes plurimas debacchatus est, 144 ut omnia per circuitum regna contereret, et usque ad internecionem gentium plurimarum illius mucro saeviret. Erectus enim in superbiam, haec ausus est dicere: Duces mei aliarum gentium reges sunt, et mihi subjecti, cunctis nationibus impe
Abbreviated transcription (Latin):
et idolis eius sic fticiam hicru¬
sclem et simulacris eius :
Primum sciendum : quod in be¬
brcico non habetit chalanne
sed chodanno : Vltima enim
nominis huiuslitterae non est
ioth ut illiputauerunt
seđ uccu: quae litterae solaȩ
interse distant magnitudine :
Turris ccutem cedificata est
incampo sennaar. in quo eron
babylon: quae exconfusione
linguarum nom en accepit
Arocbi a cuitem non habetur
in hebyteo sed emath : quã
srri usque hodie epiphaniã
uocant: Vlulare quoque
scuptilia in hierusadem : de
suo ciddiderunt : Quodque
supra scriptum est si dixerin
eitusolus es princeps respon¬
debit non tuli regionem illam
ct illam sed tuli arebiam et
da maascum et se mariam:
Hunc suggerit sensum: Cumque
inquit dixerint assyrio quicapti
sunt tuprincepses omnium ille
cdhuc infirmum esse sesentiens
et da mascum et samariam coepe¬
rim et longepositas nationes
trans babrlonem nec dum me¬
cies ubdiderim potes tiact̃
Quomodo autem arabiam coepi

Expanded text:
et idolis ejus, sic faciam Jeruet idolis ejus, sic faciam Jerusalem et simulacris illius. Primum sciendum est quod in Hebraico non habet Chalane, sed CHALANNO  . Ultima enim nominis hujus littera non est IOD, ut illi putaverunt, sed VAU, quae litterae sola inter se distant magnitudine. Turris autem aedificata est in campo Sennaar, in quo erantBabylon, quae ex confusione linguarum nomen accepit . Arabia autem non habetur in Hebraeo, sed Emath, quam Syri usque hodie Epiphaniam vocant. Ululate quoque sculptilia in Jerusalem, de suo addiderunt. Quodque supra scriptum est: Si dixerint ei, tu solus es princeps, respondebit, non tuli regionem illam, et illam, sed tuli Arabiam, et Damascum, et Samariam, hunc suggerit sensum: Cum inquit, dixerint Assyrio qui capti sunt, tu princeps es omnium, ille adhuc infirmum se esse sentiens,et Damascum, et Samariam ceperim, et longe positas nationes trans Babylonem, necdum meae subdiderim potestati? Quo modo autem Arabiam cepi,
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid non principesinei
simul regessunt ÷ Num quid
Numquid utda mascus sic samo¬
ria Quomodo in uenitma¬
nus mei regna idoli: sic etsimu¬
lacia eorum dehiere sclem
et desamaria : Numquid
non sicut feci scimariae &idolis
eius sic faciam ethierusclem
& simulacris eius
Ponamus in hoc loco tyansla¬
tionem L: quae cibhebrocico
discordat in plurimis:
Vce assyriis uirga furoris mei :¬
ipscest in manibus eorum i rormea:
ingentem iniquam mittam:
et populomeo pricecipiam ut
ftciat spolia & procedam et
conculcet ciuitates et ponat
et is inpuluerem: Ip secuitem
non sic cogitauit. et non ita
arbitractus est : sed ut conterat
mentemeius et disperdat gen¬
tes plurimas : quod sidixerio
ei tusoluses princeps r̃ espondebͥ
Non tuli regionem quae est suꝑ
babrlonem et chalanne ubi
turris cedificata est : Tuli autẽ
a raebiam et damascum & sa¬
mariam: sicut hastuli: sic
omnia regna capiam: ululate
scuptilia inhieru sadem: et insa¬
maria sicut enim fecisamariȩ

Expanded text:
numquid non principes mei simul reges sunt? Numquid numquid non ut Damascus sic Samaria? Quomodo invenit manus mea regna idoli, sic et simulacra eorum de Jerusalem, et de Samaria. Numquid non sicut feci Samariae, et idolis ejus, sic faciam Jerusalem, et simulacris ejus? Ponamus in hoc loco translationem LXX, qui ab Hebraico discordat in plurimis. LXX: Vae Assyriis: virga furoris mei ipse est in manibus eorum, iram meam in gentem iniquam mittam, et populo meo praecipiam, ut faciat spolia, et 143 praedam, et conculcet civitates, et ponat eas in pulverem: ipse autem non sic cogitavit, et non ita arbitratus est; sed ut conterat, mens ejus, et disperdat gentes plurimas. Quod si dixerint ei: Tu solus es princeps, respondebit: Non tuli regionem quae est supra Babylonem, et Chalane, ubi turris aedificata est. Tuli autem Arabiam, et Damascum, et Samariam: sicut has tuli, sic omnia regna capiam. Ululate sculptilia in Jerusalem, et Samaria; sicut enim feci Samariae,
Abbreviated transcription (Latin):
uallis son qua edĩ cltitudine de¬
relicta et heretica humilitate
decepttest : dicitur demagisbris
falsi nominis scientiae : Omnes
principestui fugerunt : et qui
capti sunt dureligatis unt
Quodquecum singulis interfectis
cadant et in aliorum nec & ipsi
pereant: & cum multa patiantur
diesque uisi tationis ad uenerit:
non sit finiscorum in teritus sed
semper sibi impendentem manũ
um dñi pertremescan Hucusq
controc decem et ducs tribus id est
contra samariam et hierusclem
dĩ commiotio est : quaeregnante
adhuc achar coepit inpopulo
de quibus ducie etsemis tribus suc
tia contrac assyrios scribitur:
Icecissur uirga furoris mei. &
baculus ipse est in manucorum
indignatiomet : Ad gentem
falla cemmittam cum : et contro
populum furoris mei mandabo
illi ut auferat spolia et diripiat
procedam et ponatillum in con¬
culctionem quasi lutum placte¬
arum : Ipsecutem nonsic arbitro¬
tus est : et coreius nonita cestima¬
uit sed ad conterendum eritcor

Expanded text:
vallis Sion, quae Dei altitudine devallis Sion, quae Dei altitudine derelicta, et haeretica humilitate decepta est, dicitur de magistris falsi nominis scientiae: Omnes principes tui fugerunt, et qui capti sunt, dure ligati sunt : quodque cum singulis interfectis cadant, et in aliorum nece ipsi pereandiesque visitationis advenerit, non sit finis eorum interitus: sed semper sibi impendentem manum Domini pertremiscant. Hucusque contra decem et duas tribus, id est, contra Samariam, et Jerusalem, Dei comminatio est, quae regnante adhuc Achaz, coepit in populo: de quibus duae et semis tribus sub tia, contra Assyrios scribitur. Vae Assur, virga furoris mei, et baculus ipse est, in manu eorum indignatio mea. Ad gentem fallpopulum furoris mei mandabo illi, ut auferat spolia, et diripiat praedam, et ponat illum in conculcationem quasi lutum platearum. Ipse autem non sic arbitratus est, et cor ejus non ita aestimavit, sed ad conterendum erit cor
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitas sed eticm in hostili
teira dni eos gladius perse¬
Omnis hereticus scribit iniqui¬
tatem ut pauperes et humiles
populi decipiat uiduasetpu¬
pillos diripiat : Quienim diues
est de quolegimus redemptio
animae uiri propriae diuitice¬
comm inationem: non cito
scandalitatur : Nidua quoque
quacuirum perdiderit dm̃ et
pupillus qui patrem amiserit
crecitorem de quoscriptum est
dm̃ qui tegenuit dereliquisti et
oblitus esdicrectoristui. sticile
subplaniatur : Quidigitur
faccient in die iudicii cum tantos
deciperint et calamitatis delon¬
aeuenientis sicut enim adiustũ
uirum dicitur propeest uerbum
inoretuo et incordetuo. et in
alioloco regnumdĩ introcuos est:
sichereticorum calamitas delon¬
geueniet. multo eis tempore prite¬
parocta: Adquem cam fugient¬
cum fictum habeant dm̃ xuitirae¬
dent gloriam suam cum si mula¬
ta sint omnia nec poterint
euade re uinculum: quo plurimos
ligtiuerunt : Vnde et inuisione

Expanded text:
captivitas, sed etiam in hostili captivitas, sed etiam in hostili terra Domini eos gladius perseomnis haereticus scribit iniquitatem, ut pauperes et humiles populi decipiat, viduas et pupillos diripiat. Qui enim dives est, de quo legimus: Redemptio animae viri propriae divitiaecomminationem, non cito scandalizatur. Vidua quoque, quae virum perdiderit Deum, et pupillus qui patrem amiserit Creatorem, de quo scriptum est: Deum, qui te genuit, dereliquisti, et oblitus es Dei nutritoris tui , facile supplantantur. Quid igitur facient in die judicii, cum tantos deceperint, et calamitatis de longe venientis? Sicut enim ad justum virum dicitur, Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo ; et in alio loco: Regnum Dei intra vos est ; sic haereticorum calamitas de longe veniet, multo eis tempore praeparata. Ad quem ccum fictum habeant Deum? Cui tradent gloriam suam, cum simulata sint omnia? Nec poterunt evadere vinculum, quo plurimos ligaverunt. Unde et in visione
Abbreviated transcription (Latin):
pheticus condamore quod
ciduersum legemdĩ iniquar
scripserint leges et tracditi¬
onibus suis subuesterintiudicu
ueritatem: Dõ enim dicente
honora patrem tuum & matrẽ:
illi cutem econtrario monuer
filios parentibus dicere
Donum quod cumque est exme
tibi proderit. Nehonoraren
scripserunt leges pessimas
ut opprimerent pauperes
et humiles populi ut pracedas
cigerent deuiduis et pupillos
diriperent: qui in terroꝯ ten¬
tur quid facturisint cum
uel captiui tactis ueliudicudies
aduenerit et calamitatis
delonge uenientis quae multo
tempore ante pracedista est
ad cuius inquit fugictis auxilũ
cum offenderitis dm̃ quiuerus
cuxilictor est et ubi dere¬
linquetis gloriam uestrom
non enim proderunt diuitiae
in de furoris neuinctos inhos¬
tilem te iocmducait assyrius
Necorructis in pracelio: et ad
extremum: sicut in superiorib
conta samaritm crebrodixe¬
rat in omnibus his non est
auersus furor eius sed adhuc
manus eius excelsa Contro
iudam loquitur. quod non sit

Expanded text:
pheticus conclamare, quod adversum legem Dei iniquas scripserint leges, et traditionibus suis subverterint judicii veritatem. Deo enim dicente: Honora patrem tuum, et matrem : illi e contrario monuerunt filios parentibus dicere: Donum quodcumque est ex me, tibi proderit, ne honorent scripserunt leges pessimas, ut opprimerent pauperes et humiles populi, ut praedas agerent de viduis, et pupillos diriperent. Qui interrogantur quid facturi sint, cum vel captivitatis, vel judicii dies advenerit, et calamitatis de longe venientis, quae multo tempore ante praedicta est. Ad cujus, inquit, fugietis auxilium, cum offenderitis Deum, qui verus auxiliator est, et ubi derelinquetis gloriam vestram? Non enim proderunt divitiae in die furoris, ne vinctos in hostilem terram ducat Assyrius, ne corruatis in praelio . Et ad extremum sicut in superioribus contra Samariam crebro dixerat: In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta, etiam contra Judam loquitur, quod non sit
Abbreviated transcription (Latin):
sipcibuntur Et aliud disstestimo¬
nium qnm̃quem tupercus sisti
ipsi persecuti sunt Verbum hebra
icum furac quod aquila
tatus est : theodotio sỹmachusque
uerterunt ATINONI id est
torcular: Quod etipsum iuxta
inscriptionem trium psclmorum
dominicam significat passionẽ
ipsodicente inisccio torcularccl¬
cauisolus et degentibus uirnon
erat inccum. Lax cutemptor¬
culari nouum sel sum inferentes

Expanded text:
sipabuntur . Et aliud testimosipabuntur . Et aliud testimonium: Quoniam quem tu percussisti, ipsi persecicum PHURA, quod Aquila tatus est, Theodotio Symmachusque verterunt ληνὸν, id est, torcular, quod et ipsum juxta inscriptionem trium psalmorum dominicam significat passionem, ipso dicente in Isaia: Torcular calcavi solus, et de gentibus vir non erat mecum . LXX autem pro torculari, novum sensum inf
Abbreviated transcription (Latin):
utero uocaretur accelera spolia
detrochere festina procedari et
ipse esset lapis offensionis et petiae
scandadi duabus domibus i srł.
cuius principatus esset in umero
et uocaretur sex nominibus ad¬
miroebilis et consilirius et ds̃for¬
tis et pater futuri sđi et princeps
pacis. Et quod multiplicaretur
eius imperium. et pacis non eẽt
terminus : Nunc in prologo ad¬
uentus eius priusquam dicatur
quod de iesse etdacuid sit genere
nasciturus. Pertrans lationẽ
fracctae lagunculae passio illius
demonstratur. Quoduolente
dñõ id circo caroeius mostitra¬
dittsit ut iudaeorum sublimi¬
is destruatur. Et excelsi quon¬
dam in tenoem corruant et liba¬
nuscumsuis cedris succidatur
De quo in zaccharia legimus
Aperiliba ne postastuas. et come¬
dat ignis cedrostuas : Vlula abi¬
es quia cetidit caedrus : qnm̃ mag¬
nificiuas tatisunt : Quod autem
a patre et contritus et percussus
essedicatur : et illud indicio est
percutiam pastorem. Et ouesdis¬

Expanded text:
utero vocaretur, accelera, spolia utero vocaretur, accelera, spolia detrahe, festina praedari , et ipse esset lapis offensionis et petra scandali duabus domibus Israel: cujus principatus esset in humero ejus, et vocaretur sex nominibus: admirabilis, et consiliarius, et Deus, et fortis, et pater futuri saeculi, et princeps pacis: et quod multiplicaretur ejus imperium, et pacis non esset terminus. Nunc in prologo adventus ejus, prius quam dicatur quod de Jesse et David sit genere nasciturus, per translationem fractae lagunculae passio illius demonstratur: quod, volente Deo, idcirco caro ejus morti tradita sit, ut Judaeorum sublimitas destruatur, et excelsi quondam in terram corruant; et Libanus cum suis cedris succidatur, de quo in Zacharia legimus: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas: ulula, abies, quia cecidit cedrus, quoniam magnifici vastati sunt . Quod autem a Patre contritus et percussus esse dicatur, et illud indicio est: Percutiam pastorem, et oves dis