comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inferior ubicorporalium rerum similitudines exprimuntur
itique magis ioseph propheta quiintellexit quid signisiarent sepi T¬
na spica & septenȩ boues quam pharao quieas udt in sominis illius
enim sp̃s in formatus est ut uideret hunus mens inluminita ut in¬
tellegere: acperhoc in illo erat lingua in isto prophetia quia
in illo rerum imaginatio insto imaginationum interpretatio
minus ergo prophet a quirerumque significantur sola ipsa signa
earum intellectu preditus est sed maxime propheta quiutroqie
praecellit ut & uideat ispũ corporalium rerum significatuuas tom¬
Ptucinas & eas uidicit ue mentis intellegat̃ sicut donhelis excellen¬
tatemtata est & porbata quiregi& somnium quoduderat. dacit
& quid significaret aperuit & ipsae quippe imagines conpora
les in sbueius ex prese sunt & earum intellestus reuelatus in

Expanded text:
inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spiritus informatus est, ut uideret, huius mens inluminata, ut intellegeret. ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa earum intellectu praeditus est; sed maxime propheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate mentis intellegat, sicut Danihelis excellentia temtata est et probata qui regi et somnium, quod uiderat, dixit et, quid significaret, aperuiles in spiritu eius expressae sunt et earum intellectus reuelatus in
Abbreviated transcription (Latin):
preptereatrans laito uerbo liguam appellauit quim libet sgnorũ
prolationem prius quam intelligantur quocum intellectis accosse¬
rit qũ mentis est proprius sit reuelitio uel agnitio ł propetu
uel dostrina pro m at siuenero aduos linguis loquens quiduobis
prodero nisiloquar uobis inreuelatione aut in agnitione aut in pro¬
phetia aut in doctrina idest cumsignis hoc est linguȩ accessert
intellestus ut non sp̃u tantum sedaiam mente agatur quodigitur
pro inde quibus signa per aliquasrerum corporalium similitudmes
de monstrabantur in spu nisi accesserat mentis officium ut aum in¬
telegerentur nondumerat prophetia magisque prophetu erat qui
inter pretabatur quod alius uidisset quam ipse quiuidiset unde apra¬
ret magis ad mentem pertinese prophetiam quam adistumpm
qui modo quodam proprio uocitur sps uis amme quadim mente

Expanded text:
propterea translato uerbo linguam appellauit quamlibet signorum propterea translato uerbo linguam appellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, nisi accesserat mentis officium, ut etiam intellegerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ xiii. Sp̃s amente distinguitur euidentissi mot est imonio
sienimora uero inquit lingua sp̃s meus orat mens aut̃ mea in¬
fiustuosa ẽ. Cumergo linguam intellegatur hodo codicere
obscuras & mrsticas significationes a quib: suntellestũ mentis
remoueas nemo a edificatur audiendo ꝗ non intellegit᷑
lafide &iamdt᷑ quie nimloquitur lingua Non hominib: loquitur
seddõ nemoenim audit sp̃s autem loquitur mesteria satis
indicateam selanguã hoc loco appella re ubisunt significa¬
tiones uelutd magines rerũ acsimilitudines quaeutin¬
tellegantur indigent mentis obtutum. Cumautem non in¬
telleguntur in spũ eas dt̃ ẽẽ non inmente . undea pestius ait
si benedixcerisspũ quisuppl& locũ idiotae quomodo dic& amep
suꝑtuã beneditionẽ quando quidem nescit quiddicas quia
ergo &iam lingua id ẽ membro corporis quod mnouemus inore
camloquimur sgna ut ique rerum dintur pourespie proferantur

Expanded text:
iritus a mente distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco dicere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem non intelleguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait: si benedixeris spiritu, qui subplet locum idiotae quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae proferuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
et qua resurrexit tertia die secundum ccripruras
et quia apparuitcepha. nondixit primo apparuit cepe
namesset contrarium quod primo mulieribus a pparuissẽ in euan¬
gelio legitur posteam quit dõ decim quibus libet qua hora libet ipso
t amenre surrectionis die deinde apparuit plusquim quingentis
fratribus simul siuȩ isticumillis xi erant congrogati dausis ostus
propter metum iudeorum undecum exisset thomasuentadoos
ihs̃ siue post octo illos dies quando libet mhilhabet aduersi
postea inquit apparuit u cobo nontunc primum accipere debemus
uisumesie ia cobo sed aliqua propria manifestatione singulartier
deinde a postolisomnibus nec illis tunc primum sediam familiarius con¬
uersaretur cumeis usq: addiem a sceđsionis suae: nouissime autem
ominium inquit quasi ab ortiuo apparuit & mihi sed hociamde
calo postnon paruum tempus ascessionis suae non co a t̃¬

Expanded text:
t, inquit, tertio die secundum scripturas et apparuit Cephae. non. dixit: "primo apparuit Cephae"; nam esset contrarium quod primo mulieribus apparuisse in euangelio legitur. postea, inquit, duodecim; quibuslibet, qua hora libet, ipso tamen resurrectionis die. deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul, siue isti cum illis xi erant congregati, clausis ostiis propter metum Iudaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus; siue post octo illos dies quandolibet, nihil habet aduersi. postea, inquit, apparuit Iacobo; non tunc autem primum accipere debemus uisum esse Iacobo, sed aliqua propria manifestatione singulariter. deinde apostolis omnibus; nec illis tunc primum, sed iam ut familiarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissime autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
haeo sunt quibs &scentia omnis & propheia militat fide
sps caritas. sed fidei succedit species qua muidebimus & speisuco¬
dit bentitudo ipsa ad quã peruenturi suimus Caritas autem &i
istis decidentib augebitur potius sienim credendo diligimus
ꝓ nondum uidemus quantomagis cumuiderecoeperimus
Et sipeindo diligimus quo nondũ ꝑuenimus quantomagis
cumꝓuenerimus. manent inquit fides spescaritas tria haec¬
maior łs herum caritas. quia &cumquisq ad aeerna ꝑuene¬
rit duobs istis decidentib: caritas austior austior &ceftior

Expanded text:
haec sunt, quibus et scientia omnis et prophetia militat: fides, spes, caritas. Sed fidei succedet species, quam uidebimus, speciei succedet beatitudo ipsa, ad quam peruenturi sumus; caritas autem etiam istis decedentibus augebitur potius. si enim credendo diligimus quod nondum uidemus, quanto magis, cum uidere coeperimus? et si sperando diligimus quo nondum peruenimus, quanto magis, cum peruenerimus major autem horum est charitas ; quia et cum quisque ad aeterna pervenerit, duobus istis decedentibus charitas auctior et certior
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex pressius dix̃. Nunoscio expaste tuncautẽ cognosca
sicut & cognitus sũ
siergotun ccorporeli dm̃ facie
cognoscemus corporali nunceius facie cognitisumus
tunc enim cognoscam inquit sicut & cognitussũ. unde quis eũ
non intellegat. eo lo co &ia ñrm faciem illam significare
uoluisse dequađt alioloco. Nos autem reuelata faciegloriã¬
dñi speculantes in eandẽ imaginem tirns formamur deglo¬
nia ingloria tamquam adñi spũ. Degloria scilic& fides
ingleruã contemplationis adernae. hocquip peagit haec
tinens formatio quia interior homo renouatur dedieindiem

Expanded text:
us expressius dixit: « Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum ; » si ergo tunc corporali Deum facie cognoscamus, corporali nunc ejus facie cogniti sumus, « tunc enim cognoscam, » inquit, « sicut et cognitus sum. » Unde quis eum non intelligat eo loco etiam nostram faciem illam significare voluisse de qua domini speculantes in eandem imaginem transformamur de gloria in gloriam tamquam a domini spiritu, de gloria scilicet fidei gloriam contemplationis aeternae? hoc quippe agit haec transformatio, qua interior homo renouatur de die in diem
Abbreviated transcription (Latin):
nullus .ẽ hoc ẽ in spũmentissuae. Curergo uir propterea
non deb&caput uela re quiai mago ẽ & gloriadĩ mulier
autẽ deb& ꝙ gloria ẽ uiri. quasi mulernon renou&ur
in eius corporali uel amento figurari parsilla rationis quae adtem¬
porlia gubernanda deflestitur ut non maneatimagodi nisi ex
qua paste mens hominis a&ernis rationib: conspiciendis uel consu¬
lendis adherescit quam non solũ masculos sed& feminas habere
manifestũ .ẽ. ergo in eorũmentib: communis natura cognoscitur
in eorũ uero corporib: ipsius uniusmentis distributio figuratur

Expanded text:
nullus est, hoc est in spiritu mentis suae. cur ergo uir propterea nullus est, hoc est in spiritu mentis suae. cur ergo uir propterea non debet caput uelare, quia imago est et gloria dei, mulier autem debet, quia gloria uiri est, quasi mulier non renouetur in eius corporali uelamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur, ut non maneat imago dei nisi ex qua parte mens hominis aeternis rationibus concupiscendis uel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, etiam feminas habere manifestum est. Ergo in eorum mentibus communis natura cognoscitur, in eorum uero corporibus ipsius unius mentis distributio figuratur
Abbreviated transcription (Latin):
nisi omnia simultria quomodo caput xp̃ids̃ id ẽ caput xp̃i trini¬
tas cumintrinitate sitxp̃s ut sit trinitas. an quod ẽ pater
cumfiliocaput estei quod ẽ solus filius. Cum filio enimpater
est pater. sicut dr̃ qnm̃ pater maior
meest
ut hocipsũdm̃. eẽ . quodillicumpatre
caput sit hominis mediatoris quod ipse
solus ẽ
Sienimmentem restedicimus princi¬
pale
hominis idẽ tamquã caput humanae
substantae
cumipsehomo cũ mente sit homo curnon nulto congrlienqus
multoq magis uerbũ cumpatre quod simulds̃ .ẽ. caput e
estis xp̃minduistis non ẽ iud a eus neq grecus non ẽ. seruus
neq: liber non ẽ masculus neq femina. Omne s enimuosunũ
estis inxp̃oihũ. Numquid namigitur fideles feminȩ sexũ
corporis amiserunt sed quiaibi renouantur adimaginẽdĩ
ubisexus nullus ẽ ibi factus ẽ homo adimaginẽ dĩ ubi sex us

Expanded text:
nisi omnia simul tria; quomodo caput Christi deus, id est caput Christi trininisi omnia simul tria; quomodo caput Christi deus, id est caput Christi trinitas, cum in trinitate sit Christus, ut sit trinitas ? an quod est pater cum filio, caput est ei quod est solus filius? cum filio enim pater est pater, sicut dicit: quoniam pater maior me est, ut hoc ipsum deum esse, quod illi cum patre caput sit hominis mediatoris, quod ipse solus est. si enim mentem recte dicimus principale hominis, id est tamquam caput humanae substantiae, cum ipse homo cum mente sit homo, cur non multo congruentius multoque magis uerbum cum patre, quod simul deus est, caput estis, Christum induistis. non est Iudaeus neque Graecus, non est seruus neque liber, non est masculus neque femina: omnes enim uos unum estis in Christo Iesu ? numquidnam igitur fideles feminae sexum corporis amiserunt? sed quia ibi renouantur ad imaginem dei, ubi sexus nullus est, ibi factus est homo ad imaginem dei, ubi sexus
Abbreviated transcription (Latin):
A postolus dt̃ si adhuc hominib: placerem xp̃iseruus nonessem
non intellegunt contrarium putanti dumille sedixerit
non placere hominib: quia nonideo reste faciebat ut place¬
y& hominib: sed utdõ ad cuius amorem corda hominũ uole¬
bat conuestere eo ipso quod placebat hominib:. Itaq &
non seplacere homihib: restedicebat quia in eo ipso ut dõ
placer& intueba itur & placendum ẽẽ hominib: reste
purecipiebat non uthocapp&er&ur tamquã merces
reste factorum. sed quiadõ placere non poss& qui non se
his quossaluos fieri uell& preber& imitandũ. imitari
aut̃ illũ qui sibinon placuerit nullo pacto quisquã potest
sicutergo non absurde loquer&ur quidicer& in hac¬
opera quanauem quaero Nonnauem quaero sed patriã
sica postolus conuenienter dicer& in hacoperer qua hominib:
placeo Non hominib: sed dõplaceo quia non hoc app&co sedadid
reffero ut meimitentur: quos saluos fieriuolo V aputtuitẽ¬

Expanded text:
Apostolus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem;non intelligunt, contrarium putant, cum ille se dixerit non placere hominibus, quia non ideo recte faciebat ut placeret hominibus, sed ut Deo, ad cujus amorem corda hominum volebat convertere, eo ipso quo placebat hominibus: itaque et non se placere hominibus recte dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur: et placendum esse hominibus recte praecipiebat: non ut hoc appeteretur tanquam merces recte factorum, sed quia Deo placere non posset qui non se his quos salvos fieri vellet praeberet imitandum: imitari autem illum qui sibi non placuerit, nullo facto pacto quisquam potest. Sicut ergo non absurde loqueropera, qua nauem quaero, non nauem quaero, sed patriam": sic apostolus conuenienter diceret: n in hac opera, qua hominibus placeo, non hominibus, sed deo placeo, quia non hoc appeto, sed ad id refero, ut me imitentur quos saluos fieri uolo." sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sicutenim corpus unum & membrahab& multa omnia aut̃
membra corporiscum sint mulxa unũe corpus sic &l xp̃s+
nembra multa unum corpus xp̃s. ergo simu lomnes nos
nos cum capite nõ uitis sine capite nir̃o ꝙ ab sit sarmenta
picecisa nonalicui ꝑ agricolarũ sedignitantũ modo
destinata id eõ ipse in euangelio : egosumuitis uos estis
palmites pateribeus agricola ẽ. sine me inquit nihil

Expanded text:
corpus unum, et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum est corpus; sic et Christus membra multa, unum corpus. Ergo simul omnes nos nos cum capite nostro vitis: sine capite nostro, quod absit, sarmenta praecisa, non alicui operi agricolarum, sed igni tantummodo destinata. Ideo et ipse in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est; et: Sine me, inquit, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Quidicit seimep̃omanere deb& sicutips e ambulauit & ille
uiam demonstro uobis. siergo xp̃muolumus imitari ꝑ ipsamuiã
debemus currere quam xp̃s & incrucependens dignatus ẽ ambula re
Incruceenim fixuserat & caritatisuiam currens ꝓsuis ꝑsecutorib
supplicabat deniq: sicdix̃ paterigno sceillis quianesciunt
quid faciunt & nosergo proomnib: in imicis nr̃is hoc iugiter
supplicemus ut illis dñs emendationẽ morũ & indulgentia
tribuat peccatorum. Ex sermone delaude caritatis caritas
magnanimum quam proimpus mori quid tambenignũ quam
& inimicos diligere sola ẽ quam felicitas aliena non premit
quia non aemulatur ola ẽ quam felicitas suanon ex tollit
quia non inflatur . sola ẽ quam conscientia non conpungit¬
tiuita quia credit omnia defuturauita . & suffestomnia
quue hic inmittuntur quia sperat omnia quaeibi ꝓmittuntus¬

Expanded text:
Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse viam demonstro vobis ? Si ergo Christum volumus imitari, per ipsam viam debemus currere, quam Christus et in cruce pendens dignatus est ambulare. In cruce enim fixus erat, et charitatis viam currens, pro suis persecutoribus supplicabat. Denique sic dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et nos ergo pro omnibus inimicis nostris hoc jugiter supplicemus, ut illis Dominus emendationem morum et indulgentiam tribuat peccatorum. Ex Sermone, Qualis debeat epismagnanimum quam pro impiis mori! Quid tam benignum quam et inimicos diligere! Sola est quam felicitas aliena non premit, quia non aemulatur, sola est quam felicitas sua non extollit, quia non inflatur; sola est quam conscientia mala non compungitti vita, quia credit omnia de futura vita. Et suffert omnia quae hic immittuntur, quia sperat omnia quae ibi promittuntu
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Merito quaeri potest quomodo huic sententiae con¬
ueniat illud a postol ubiait. Nemoinspũdiloquens dicit
ros in regnũ caelorum si ꝑse uer uerintusq: infinem.
Neq illos quidicunt d ñe dñe & tamen non intrant in regnũ
posuit uerbũ ꝙ estdicit ut signific& uoluntatẽ atq intellec¬
tũ dicentis. Dñs uero genera liter posuit uerbum quo ait
uid&ur enimdicere &iamille quinec uult nec intellegit ꝙ dicit
sedille ppriedt̃ qui uo luntatẽ amentem suam sono uocis enuntiat

Expanded text:
 merito potest movere quomodo huic sententiae conveniat illud Apostoli ubi ait, Nemo in Spiritu Dei loquens, dicit ros in regnum coelorum, si perseveraverint usque in finem; neque illos qui dicunt Domine, Domine, et tamen non intrant in regnum posuit verbum quod est, dicit, ut significet voluntatem atque intellectum dicentis; Dominus vero generaliter posuit verbum quod ait:gnum coelorum? Videtur enim dicere etiam ille qui nec vult nec intelligit quod dicit; sed ille proprie dicit, qui voluntatem ac mentem suam sono vocis enuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
Malo enimuoto ꝑpeccatũ legentes malecoguntur intellegere
ut ipsa sit poena peccati quorũ tamen moste filii catholicae
ecdesiae tamquã quibusdam spinis a somno excitantur
enim & hereses. eẽ . ut probati inquit manifestifiant in teruos.
hoc ẽ inter homines cummanifestis intdõ . I taq quicum que
Quidergomiraris sidatus ẽ iudae panis xp̃i ꝑquem mancipa r&ur
diabolo cumuideas econtinrio datũ paulo angelũdiabol ꝑquẽ
ꝑficer&ur in xp̃o ita & malobonũ obfuit & bonomalũ ꝑfuit¬
recordaminiergo undesit scriptũ. Quicumq manduca uerit
panem autbiberit calicem dñĩ in dignereuserit corporis &
sanguinisđm̃i. et dehis erat sermo cum hocapłs dicer& quid ñi
corpus uelutquem lib& aliũ cibũ indiscr& eneglegenterq
sumebant. hicergo sicorripitur qui non diiudicat hoc ẽ non
discernit ac&eriscibis dñicum corpus quomodo damnatur
quiad eius mensa fingens amicũ accedit inimicus. Ideo¬

Expanded text:
Malo enim voto per peccatum legentes, male coguntur intelligere, ut ipsa sit poena peccati; quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis, a somno excitantur,tet enim et haeresse, ut probati, inquit, manifesti fiant inter vos ; hoc est inter homines, cum manifesti sint Deo. An forte eQuid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum Recordamini unde sit scriptum: Quicunque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini. Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, quia Domini corpus velut quemlibet alium cibum indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis dominicum corpus, quomodo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum accedit inimicus?
Abbreviated transcription (Latin):
ne animas ficrinegabat. Sicutenim mulier ex uiro ita&uir
ꝑmulierẽ quia mulier ex uiro facta . ẽ ut &iãuir ꝑmulierem
posteanascer&ur. si autẽ uiftor itadiuidit utdicatmulierem ex
uiro eẽ secundum corpus exdõ autẽ scđ manima & sp̃m¬
quomodqerit uerũ ꝙ ait apost. omnia autem exdo. simulieris
corpus ita ẽ. exuiro ut non sit ex dõ qua propter ut a post̃ potius
uerum loquatur quã iste. a postolo prreferatur mulier ecuiro
est siue secundũ corpus siue scđm totũ quo constathumananatura
Nihilenimhorũ tamquã cestũ ad firmamus sed quidhorũ uerũ sit
adhucquaerimus. &uir ꝑmulierem siue ex patre tota hominis
natur ducatur quae ꝑmulierem nascitur siuesola caro unde
adhucquaestio ẽ. Omniata menexdõ unde nulla quaestroest.
idẽ & corpus &anima & sp̃s & uiri& mulieris . & sienimnon ex dõ
nata ł tracta sunt sunt ł manarunt. itaut eius naturre sint
tamenexdõ sunt. A quo enimcreata condita facta sunt ab illo

Expanded text:
s dicens: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mu lierem. quia mulier ex uiro facta est, ut etiam uir per mulierem postea nasceretur. si ergo hauiro esse secundum corpus, ex deo autem secundum animam et spquomodo erit uerum quod ait apostolus: omnia autem ex deo, si mulieris corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur, quam iste apostolo praeferatur, mulier ex uiro est siue secundum solum corpus siue secundum totum. quo constat humana natura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sint, tamen ex deo sunt. a quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
enimuocedicunt corde aut̃ & fastis negant sicut detalib: ait
confitentur enim senos sedm̃ factis autẽ negant. sinegatur fostis
despũ scõ omnia autem haec operatur unusatq: idem sp̃s ponideo
distum qui a non ei cooperatur paterbfilius sed quia in his operi¬
bus nonsunt multi sed unus sp̃s. sed &indiuersissuis operatio¬

Expanded text:
enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, de Spiritu sancto: Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus , non ideo dictum, quia non ei cooperatur Pater et Filius, sed quia in his operibus non sunt multi, sed unus Spiritus, et in universis suis operatio
Abbreviated transcription (Latin):
in isto sacramento corpus & sanguinẽ suum quod &iam
fecit & nos ipsos nam & nos corpus ipsius factisumus & per
miseri cordiam ipsius quod accepimus nossumus. Recor¬
damini &uos non fuistis & creatiestis ad aream dominicã
compostatiestis laborib: bonũ id ẽ. annuntiantib: euange¬
hum trituratiestis qñ cathecumeni differeba mini
inhorreo seruabamini nomina uñ de distis¬
Coepistis moliieiuniis & exorcismis. postea
aquam uenistis & consparsiestis &imuro fast estis
Accuedente feruore sp̃ssci costiestis & panis dñicus fastiestis. ec ce
quod accipitis quomodo ergo unumuidecis. eẽ quod factũ .ẽ sic
unumestote uos diligendo uostenendo unam fidem unam spem
indiuiduã caritatẽ her&ici quando hoc accipiunt testimoniũ
conturseaccipiunt quia illiquaerunt diuisionem cumpanis iste
indic& unitatẽ. sic &uinum in multis ircemis fuit & modo
in uno .ẽ. Vnum ẽ insuauitate calicis postpraessuram torcu¬
incalice nobiscum uos estis. simul

Expanded text:
in isto Sacramento corpus et sanguinem suum; quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sumus, et per misericordiam ipsius quod accipimus, nos sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis. Ad aream dominicam comportati estis: laboribus boum, id est annuntiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo sercoepistis moli jejuniis et exorcismis. Postea ad aquam venistis, conspersi estis, et unus panisaccedente fervore Spiritus sancti cocti estis; et panis dominicus facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse quod factum est, sic unum estote vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post pressuram torcubi vos estis in calice. Nobiscum vos estis. Simul
Abbreviated transcription (Latin):
De inde secutus ostendit ad quod sacrificiũ debeant iamꝑtinere
dicens. Quasi prudentib dico iudicate uos quod dico calyx benedic¬
tionis quem benedicimus nonne cõmunicatio ẽ sanguinis xp̃i
panisquem fitingimus nonne cõmunicatio ẽ corporis dñi.
Quia unus panis unũ corpus multisumus. Omne senim deuna
pasticipamur. & propt̃ hoc subiunxit. uid& eisrł scđm
carnem Nonne quides acrificiis manducant socii sunt altaris.
Vt intellegerent ita seiam socios eẽ corporis xp̃i que madmodum
illi sociisunt altaris. & qui aut hoc dicer& abido latria ꝓhibebat
unde locus iste sermonis eius sicut c̃õmemoraui sum sit exordiũ
Neputarenti deonon eẽ cunrndũ s de sacrificiis ederent
idolorum ꝙ idolum nihil .ẽ. Existimantes sibi haec uelut
suꝑ flua non nocere. Confirmauit quidem &ipse quianihil
.e& idolũ necideo seista ꝓhibere quia idolisimmolantur

Expanded text:
Deinde secutus ostendit, ad quod sacrificium jam debeant pertinere, Deinde secutus ostendit, ad quod sacrificium jam debeant pertinere, dicens: Quasi prudentibus dico, judicate vos quod dico. Calix benedictionis quem benedicimus, nonne communicatio est sanguinis Christi? Panis quem frangimus, nonne communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpus multi sumus; omnes enim de uno pane participamus . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur
Abbreviated transcription (Latin):
multum ad remꝑtin& quia id aliterposuit. ait enima posto¬
lus sed quia quaeimmolant daemoniis & nondõ immolant
Iste aut̃ dixit sed quis acrificant daemonib: sacrificant quasi
omnes quis a crificant non sacrificent nisidae monib: Non enim
ait apłs qui s acrificant sed quaq sacrificant uel sicut a mepositũ
est quaeimmolantilli scilic& quiidola colunt quae s acrificant
daemoniis & nondõ sacrificant siue immolant. Et ideo sub:¬
iunxit. Nolo uos socios daemoniorumfieri. Eosquippeabidola¬
tria ꝓhibebat propt̃ quodeis ostendere uoluit ita illos fieri
socios daemoniorũ si idolo thrta sacrificiamanduca uerint
quomodo isrł carnalis socius erat altaris intemplo quides acr¬
illis
ur ibris pyececedentib: significata ẽ ueritatem
Hino
enim coepit ut hocdicen&. propterꝙ dilestis¬
simimihi fugite ab idolorum cultura.

Expanded text:
multum ad rem pertinet, quia id aliter posuit. Ait enim Apostomultum ad rem pertinet, quia id aliter posuit. Ait enim Apostolus: Sed quia quae immolant, daemoniis, et non Deo, immolant. Iste autem dixit, Sed qui sacrificant, daemonibus sacrificant: quasi omnes qui sacrificant, non sacrificent nisi daemonibus. Non enim ait Apostolus, Qui sacrificant; sed, quae sacrificant; vel, sicut a me positum est, immolant: illi scilicet qui idola colunt; quae sacrificant, daemoniis, et non Deo, sacrificant, sive, immolant. Et ideo subjunxit, Nolo vos socios daemoniorum fieri: eos quippe ab idololatria prohibebat. Propter quod eis ostendere voluit, ita illos fieri socios daemoniorum, si idolothyta sacrificia manducaverint, quomodo Israel carnalis socius erat altaris in templo, qui de sacrillis umbris praecedentibus significata est veritatem. Hinc enim coepit, ut hoc diceret: Propter quod, dilectissimi mihi, fugite ab idolorum cultura.
Abbreviated transcription (Latin):
testem eo qđ dixerit. Videisrł carnaliter non equiedunt
hostias pasticipessunt altaris. quidergo dico quodidolum sit
aliquid sed quis acrificant daemonib: sacrificant. Quod non
ita scriptum .ẽ sedita. Vid& eisr ł secundum carnem nonne
quid de sacrificiis manducant socii suntaltaris. Quidergodico
quodidolis immolatum ẽ aliquid autidolũ ẽ aliquid. sed quia
quaeimmolant dae moniis & nondõ immolant Nolo uos socios
daemoniorũ fieri. Potuit autem accidere ut secundũ interp̃¬
tationũ uari&atem non in reb: sed in uerbis. ꝙ ego dixi secundũ
carnem alii codices habeant carnaliter: quodego dixi quide sacri¬
ficiis manducant aliquid habeant edunthostias. quod ipseposuit¬
& quod egosocii sunt altaris habeant aliqui pasticipes sunt alta¬
ris & quod posui quidergo quia idoli simmolatum ẽ. aliquid
minus ille posuerit autminus codex eius habuerit . &ideotantũ¬
modo posuerit quia idolum. ẽ aliquid. Quoduero sequitur

Expanded text:
testem, eo quod dixerit, Videte Israel carnaliter: nonne qui edunt hostias, participes sunt altaris? Quid ergo? dico quod idolum sit aliquid? Sed qui sacrificant, daemonibus sacrificant. Quod non ita scriptum est: sed ita, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Quid ergo? dico quia idolis immolatum est aliquid, aut idolum est aliquid? Sed quia quae immolant, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Potuit autem accidere, ut secundum interpretationum varietatem non in rebus, sed in verbis, quod ego dixi, secundum carnem; alii codices habeant, carnaliter: et quod ego dixi, qui de sacrificiis manducant; aliqui habeant, edunt hostias; quod ipse posuit: et quod ego, socii sunt altaris; habeant aliqui, participes sunt altaris: et quod ego posui, Quid ergo? dico quia idolis immolatum est aliquid? minus ille posuerit, aut minus codex ejus habuerit; et ideo tantummodo posuit, quia idolum est aliquid. Quod vero sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ternos proculdubio demonstrat quanto nobiscuito legenda
& intellegenda & inquanta austoritate habenda sint quia
ꝓpt̃nos utiq scripta sunt. Cumuero đt figuitrenostrae
fuerunt & in figuia contingebantillis ostendit lam non
opus. ẽẽ ut cumres ipsas manifestas agimus figuitrrum proce¬
nuntiantium celebrationi seruiamus. Neque tonpte¬
Quinos suꝑomnegenus serpentem calcare spiritaliter iussit.
ipse ẽ enim & proph& arum ds̃ quipopulo infideli ad signi¬
ficanda peccata quorum ueneno in uisibilitermoriebantur
uisibiles serpentes quib: admonerentur inmisit . & plaga
emendatoria moste s animarum mostib corporũ figurcuit

Expanded text:
ter nos, procul dubio demonstrat quanta nobis cura legenda ter nos, procul dubio demonstrat quanta nobis cura legenda et intelligenda, et in quanta auctoritate habenda sint, quia propter nos utique scripta sunt: cum vero dicit, Figurae nostrae fuerunt; et, In figura contingebant illis, ostendit jam non opus enuntiantium celebrationi seruiamus. undeQui nos super omne genus serpentum calcare spiritualiter jussit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui populo infideli ad significanda peccata, quorum veneno invisibiliter moriebantur, visibiles serpentes quibus admonerentur, immisit; et plaga emendatoria mortes animarum, mortibus corporum figuravit
Abbreviated transcription (Latin):
Marerubrum significat baptismum. morsesductor ꝑmare
rubrum significat xp̃m. Populus transiens signific̃ fideles
Mors aegyptiorũ signific̃ abolitionẽ peccatorum. Num¬
quid noneadem credebant ꝑquos haec signa monstierbantur
perquos ea qua e credimus proph& a pruenuntiabantur
utiq credebant sed illiuentura nos aut̃ uenisse. Ideo &
sicait. Eundem potum spiritalem biberunt. si spitalem
eundem namcorpor lemnoneundem. quid enim illi
biberunt bibebant autem despiritali consequenti p&ro.
p&ia autem eratx p̃s. Vid & eergo fidemanentem signa
et illi promagno sacrrmento eiusdem xp̃ibiberunt a quam
profluentem depr. Nosquidbibamus norunt fideles
sispeciem ui sibilem intendas aliud ẽ. si intellegibilem signifi¬
catione meundem potũ sp̃italem biberunt Ex lib¬
contra stiustum .VI. Sed quid dictum sunt aduersus
accipiantura nobis. Etcurilla rerum signalam necesse non sit
ut obseruentur a nobis. Cumenimdicat scripta sunt prop¬

Expanded text:
Mare Rubrum significat Baptismum; Moyses ductor per mare Rubrum significat Christum; populus transiens significat fideles; mors Aegyptiorum significat abolitionem peccatorum. quid non eadem credebant, per quos haec signa ministrabantur, per quos eadem quae credimus, prophetata praenuntiabantur? Utique credebant: sed illi ventura esse, nos autem venisse. Ideo et sic ait, Eumdem potum spiritualem biberunt. Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. Quid enim illi bibebant? Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . Videte ergo, fide manente, signa Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi biberunt aquam profluentem de petra; nos quid bibamus norunt fideleSi speciem visibilem attendas, aliud est; si intelligibilem signifcationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Ecarentur. Sed quid dicturi sunt adversus accipiantur a nobis, et cur illa rerum signa jam necesse non sit ut observentur a nobis. Cum enim dicit, Scripta sunt prop
Abbreviated transcription (Latin):
tum est quia & praedicatores ipnus ascendunt in in luminatione
uerbum extasis gratum latine quantum datur intellgi uerbo
uno expom potest sidicatur excenus in excessu uoro menti
duo intelleguntur aut pauor aut intentio adspor nasta ut quod¬
modo dememoria labantur inferna in hacextasi sueriont omnerti
quibus arc inadi mundum istum ex cellentia reuelata sunt de fec¬
mentis excesu destextas paulus cum loqueretur se ponim insi¬
nuons ait siue enimmente excersimusdo siue temperantes sum
uobis carita senimxp̃i oc llltnos hoc est sica tantum agere

Expanded text:
s ascendunt in illuminatione, ecstasis Graece, Latine quantum datur intelligi, verbo uno exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, aut pavor, aut intentio ad superna, ita ut quodammodo de memoria labantur inferna. In hac ecstasi fuerunt omnes sancti, quibus arcanamentis excessu, id est ecstasi, Paulus cum loqueretur, seipsum insinuans, ait: Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis, charitas enim
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitis calum a pertum & angelos ascendes & descendentes su¬
pra filium hominis: audi uno loco ipsuma postolum ascendente
& de scendentem inunasententia : siue enim inquit mente ex ces¬
simus do siue temperantes sumus quid est mente excessimus ut
illa uideamus quae non licet hominiloqui : quidest temperanter
nimus uobis numquid uidi caui meseire aliquid interuoinis iħm̃

Expanded text:
Videbitis coelum apertum, et angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis. Audi in uno loco ipsum apostolum ascendentem et descendentem in una sententia. Sive enim, inquit, mente excedimus Deo, sive temperantes sumus vobis. Quid est, mente excedimus, ut illa videamus quae non licet et homini loqui? Quid est, quod temperantes sumus vobis? Nunquid judicavi scire me aliquid inter vos, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
HeCu et ono phi quin&iam stulttia reribentis al signut
quod dixeri tenebras sine initio semper suisse luce muero mitium
unsune de tenebris qua silegorit in eolibro cucalummatur tene¬
bras sempiternascum scriptum sit: in principio oreauite dr celum
& terramꝰ terra autem erat in uisibilis & in composita & teneb
erant super abis ium: ex illo tenebre esse coe perunt extuo
confusa molescaeliesse cepit acterre ante qiuam facta lux¬
es set qua inluminaretur quod sineluce fuerat tenebrofũ.
quid at̃ in conuemens simundana materiae fuerant tenebiosa
primordia ut accedente iuce melius quod factum est redde¬
retur & tamquam proficientis hominis quod postta
suturum erat hoc modo signisi caretur afrectio: porro sihuic
brȩ nunc autem lux indno: quis enim hoc fecit nin ille
quicum tenebrȩ essent. suꝑ abyssum dicit fiat lix & fac¬
taestlux : quod apertius alio loco idem a postolus paulus¬
ex presnt dicens ds quiche de tenebris lucem da rescere

Expanded text:
 VIII. 11. Quin etiam stultitiae scribentis assignat, quod tenebras dixerit sine initio semper fuisse, lucem vero initium sumpsisse de tenebris: quasi legerit in eo libro, cui calumniatur, tenebras sempiternas; cum scriptum sit, In principio fecit Deus coelum et terram: terra autem erat invisibilis et incomposita, et tenebrae erant super abyssum. Ex illo ergo tenebrae esse coeperunt, ex quo confusa moles coeli esse coepit ac terrae, antequam facta esset lux, qua illuminaretur quod sine luce fuerat tenebrosum. Quid autem inconveniens, si mundanae materiae fuerant tenebrosa primordia, ut accedente luce melius quod factum est redderetur; et tanquam proficientis hominis, quod postea futurum erat, hoc modo significaretur affectio? brae, nunc autem lux in Domino . Quis enim hoc fecit, nisi ille, qui, cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux; et facta est lux ? Quod apertius alio loco idem apostolus expressit, dicens: Deus qui dixit de tenebris lumen clarescere,
Abbreviated transcription (Latin):
cie reuelata in candem imuaginem tranr formamur: a pertum¬
me autem dicit uelamen supercoreorum ponitumest: ibi est
igitur facior qua reuelata nunc infide quamuis perspeculu
& in enigmate contuemur tunc autem facie ad raciem
eattes infideliuon quam quidem sententiam pleriquenrm
ta distinguunt : ut đm uerum diant exqcarne in fidelium
menter: cumenim legorint in quib ds suspendunt pronun¬
tianem̃ ac tunc inserunt scłi huius excacauit mentes in na¬
lium quoda siita non distingus sed ex ponendigrati ita
ue inborum ordinem mutes inquib đrexca cauit mentes insi¬
delium rtłi huius idem quimula distictiona rennes edscnt
pote st enima iam talis operatio qua ȩxcintur mente infi¬
delium secundum quendim modum pertinere ad uerbum dm
quod non facit militia sediustitia sicut idom paulur alibidct:
numquid iniquus dr qui in fert iram : praeco ditonim aliqiud
sui ut quorundãmentes excacentur quorundam in lumi¬

Expanded text:
cie reuelata in eandem imaginem transformamur. apertissime autem dicit: Velamen super corda eorum positum est. ibi est igitur facies, qua reuelata nunc in fide quamuis per speculum et in aenigmate contuemur tunc autem facie ad faciemmentes infidelium. Quam quidem sententiam plerique nostrum ita distinguunt, ut verum Deum dicant excaecasse infidelium mentes. Cum enim legerint, In quibus Deus, suspendunt pronuntionem; ac tunc inferunt: saeculi huius excaecauit mentes infidelium. quia etsi ita non distinguas, sed exponendi gratia ita uerborum ordinem mutes: in quibus deus excaecauit mentes infidelium saeculi huius. idem qui in illa distinctione sensus elucet. potest enim etiam talis operatio, qua excaecantur mentes infidelium, secundum quendam modum pertinere ad uerum deum. quod non facit malitia, sed iustitia, sicut idem Paulus alibi dicit: numquid iniquus deus, qui infert iram? item alibi: sui, ut quorumdam mentes excaecentur, et quorumdam illumi
Abbreviated transcription (Latin):
occidit malum prohibendo quod fit & malũm᷑ imperando quad non
fit ÷ ista uero dicta est miscratio sp̃s utq uiuificantes ut a preuanciti¬
onis morte surgamus & iustitiam nonrei logamus intabtlis sedliberi
in cordibus a inmoribus habeamus hocest testamentum nouum distans
auetere quodibi uetcus homo formidinis co araitur angustuis.

Expanded text:
occidit, malum prohibendo quod fit, et bonum imperando quod non fit; ista vero dicta est ministratio spiritus, utique vivificantis, ut a praevaricationis morte surgamus, et justitiam non rei legamus in tabulis, sed liberi in cordibus et in moribus habeamus? Hoc est Testamentum Novum distans a Vetere; quia ibi vetus homo formidinis coarctatur angustiis,
Abbreviated transcription (Latin):
tellecturi nonerant aideo uelamen infaciem mosi adipsos pesitum
erat ut roninten deret sicut seripcum ost fili ustl usq in sinetau
noninterficiens finis quippe đr propter quem siunt omna qui¬
cumque alio fiunt officio nam interofficium & finem hoc uistit.
ꝗ os ficium est in eis que fucere debemus finis propterquem saicim
q utiq illa omnia propter xp̃mfiebant quem sibi istł Ineis qui
sieb ant nomintelt gebant: hoc significabat uelamon quo deo sutiq
iini finem non sinclut in tendere idest uq ad saciom monsi que signi¬
ficibat xp̃m. Sedideo ditum est ꝗ euacuctur hac gloriaquo
omnes umbre significantes euacuantur cumres quit signis icunt

Expanded text:
em Moysi et ipsos positum erat, ut non intenderent, sicut scriptum est, filii Israel usque in finem . non interficiens. Finis quippe dicitur propter quem fiunt omnia quaecumque aliquo fiunt officio. Nam inter officium et finem hoc distat, quod officium est in eis quae facere debemus, finis propter quem facimus. Quia itaque illa omnia propter Christum fiebant, quem filii Israel in eis quae fiebant non intelligebant; hoc significabat velamen, quod eos usque in finem non sinebat intendere, id est, usque ad faciem Moysi, quae significabat Christum. Sed ideo dictum est quod evacuetur haec gloria, quia omnes umbrae significantes evacuantur, cum res quae significat
Abbreviated transcription (Latin):
urans ferin amur ergo dixit deforma in sermam mutamur arq
transmus deferma obscura in fermam lucidim quia uos ico
scura imago di ost & suimago profesto a unglorua mauo bo n¬
ner dr utisumus prȩstantes ceteris animalibus : de rria quippetu¬
tura humana dictum est: uir quidem nondebet uelarecapuet cum
sinim agonia loruidi que natura in rebus ereutis excellemis uma
cum a suo creatore ab impietate iustificatar ade sermiforna
formosa trans sormatur in formam: est auipre &impsa impio¬
far qu anto magis. damnabile uitium tanto certius natura laudibls
& propter hoc addidit degloria ingloriam: degloru creatinis in
gloriam iustincationis: quam uis poriit hoc & alis modis intellego
qusd dictum est degloria ingloriam: degloria fidei inglorum speciei.
degloria qua filiidi sumus inglorum qua similes eierimus qmi
ui debimuseum sicuti est: queduero adiumxit tamquam adñi stũ
ostendit gratia di nobis conferri tam optabilis trans susmato¬

Expanded text:
amur ergo dicit, de forma in formam mutamur, atque transimus de forma obscura in formam lucidam; quia et ipsa obscura, imago Dei est; et si imago, profecto etiam gloria, in qua homines creati sumus, praestantes caeteris animalibus. De ipsa quippe natura humana dictum est, Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Quae natura in rebus creatis excellentissima, cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma formosam transfertur in formam. Est quippe et in ipsa impietate, quanto magis damnabile vitium, tanto certius natura laudabilis. Et propter hoc addidit, de gloria in gloriam: de gloria creationis in gloriam justificationis. Quamvis possit hoc et aliis modis intelligi, quod dictum est, de gloria in gloriam: de gloria fidei in gloriam speciei; de gloria qua filii Dei sumus, in gloriam qua similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Quod vero adjunxit, tanquam a Domini Spiritu; ostendit gratia Dei nobis conferri tam optabilis transformatio
Abbreviated transcription (Latin):
ita dictum tam quam sidiceretur uestragloria mofecit cotidemori sicut dicitur
per ilius magisterium doctus factus est idest illius magisterio factum est ut
ꝑfecte doceretur graca exemplaria dnudicant in quibus scriptum est

Expanded text:
ita dictum, tanquam si diceretur, Vestra gloria me facit quotidie mori; sicut dicitur, ita dictum, tanquam si diceretur, Vestra gloria me facit quotidie mori; sicut dicitur, Per illius magisterium doctus factus est, id est, illius magisterio factum est ut perfecte doceretur: graeca exemplaria dijudicant, in quibus scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta fuerint tunc& ipse subieciuseritei qui illi subiecit omnia id eoditumest
nequis quam putaret. habitum xp̃iqui ex humanacreatura sasceptus est conuersum
postta in ipsam diuinitatem ut certius ex presserunt indi tatem quae non estcrea¬
xxii. tituloxxx quid est enim aliud quod perprophetam chx ero illorumds
& ipsi erunt mihi pleps nisi ego ero unde satientur ego ero quacumque ab
hominibus honeste desiderantur & uita & salus & uictus & copia & gloria
& honor & pax &omnia bona sic enim& illud recte intellegitur quod ait a p̃ost
ut sic ds̃ omnia in omnibus ipse finis erit desideriorum nostrorum quisi ne fine ui¬
debitur sine fastidio amabitur. hoc munus hicaf fectus hicactus profectocra
omnibus sicut ipsauita qommnunis eterna condie moniox peruestran¬

Expanded text:
subiecta fuerint, tunc et ipse filius subiectus erit ei qui illi subiecit omnia aut ideo dictum est, subiecta fuerint, tunc et ipse filius subiectus erit ei qui illi subiecit omnia aut ideo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex humana creatura susceptus est, conuersum iri postea in ipsam diuinitatem uel, ut certius expresserim, deitatem, quae non est creaisit. Quid est enim aliud quod per prophetam dixit: Ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi plebs, nisi: \'Ego ero unde satientur, ego ero quaecumque ab hominibus honeste desiderantur, et uita et salus et uictus et copia et gloria et honor et pax et omnia bona\'? Sic enim et illud recte intellegitur, quod ait apostolus: Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine uidebitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, hic adfectus, hic actus profecto erit omnibus, sicut ipsa uita aeterna, communis. Ceter
Abbreviated transcription (Latin):
tionum studiosos fallit uerbum quod positum est donec itanamque sequi
tur oportet enim illum regnare donecponat ominesinimicossuos
sub pedibus iuis tamquam cum posuerit non sit regnaturus nec in tel¬
legunt ita dictum sicut est illud confirmatum est coreius non commo¬
uebitur donec uideat superinimicos suos nonemimicum uiderit um
cominouditur nec quisquam cum audierit quod ait apostolus
cum autemn dixepot quia ocmu sosiec tas unterorauites tum
quia praeter eum qui susiecit illi oomia
Ita existimet depatre intellegendum ꝙ subiecerit omnia
filio ut ipsum filium sibiomnia subiecis se non putet
in separabdis enin est oporatio patris & fillii alioquin nec ipse pater sibi subecit omnil
sed filiuse subiecit ima quiciregnum tradit & cuacuat omnem principatum&
omnem ptestatem & uirtutem defilio quippe ista dicta sunt cumtradiderit in quit
regnum do & patricum e uacuerit omnem principatum & omnem potestatem &

Expanded text:
tionum studiosos fallit uerbum, quod potionum studiosos fallit uerbum, quod potur, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis : tanquam cum posuerit, non sit regnaturus. Nec intelligunt ita dictum, sicuti est illud: Confirmatum est cor ejus; non commovebitur, donec videat super inimicos suos . Non enim cum viderit, jam ius. nec quisquam, cum audierit quod ait apostolus: cum autem dixerit, quia omnia subiecta sunt, manifestum, quia praeter eum qui subiecit illi omnia, ita existimet de patre intellegendum, quod subiecerit omnia filio, ut ipsum filium sibi omnia subiecisse non putet; inseparabilis enim est operatio patris et filii. alioquin nec ipse pater sibi subiecit omnia, sed filius ei subiecit, qui ei regnum tradidit et euacuat omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem. de filio quippe ista dicta sunt: cum tradiderit, inquit, regnum deo et patri, cum euacuauerit omnem principatum et omnem potestatem et