comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simplex ẽ animal:atq amali¬
tia fellis alienũ. Quasi colũbe
ergo ad fenestras suas sunt: qui
nichil in hoc mundo concupis-¬
cunt: qui omĩa simplicit̾ aspi-¬
ciunt: et in his quȩ uident ra-¬
pacitatis studio ñ trahuntur.
At contra miluus et ñ colum¬
ba ad fenestras suas ẽ: qui ad ea
quȩ oculis considerat. rapinȩ
desiderio anhelat. Quia ergo
obsequium deuotionis: immu¬
tatȩ sollempnitas mentis. Des-¬
piciamus quȩ t̾rena sunt: relic-¬
tis temporalib mercem᷑ et̾na. Si
autem necdum possumus relin-¬
quere ꝓpria: saltim ñ concupis¬
camus aliena. Si necdũ mens
nr̃a accendit᷑ igne caritatis: in
ambitione sua.habeat frenum
timoris: ut ꝓuectus sui passib
uegetata. dum ab alienoꝵ ap¬
petitu cõpescitur:quandoq ad
ꝓpria contempnenda ꝑducatur.¬

Expanded text:
simplex est animal, atque a malisimplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. Quia ergo,obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sacrificium nũquã plene ꝑ-¬
soluitur: nisi mundi huius cupi¬
ditas ꝑfecte deserat᷑. Nam qͥ cqͥd
in eo concupiscimus: hoc ꝓcul
dubio ꝓximis inuidemus. Uide¬
tur et enĩ quia nobis desit: qd̾
alter assequitur. Et quia sẽꝑ
inuidia. a bona uoluntate dis-¬
cordat: mox ut hec mentem ce¬
ꝑit. illa discedit. Unde p̃dica¬
tores scĩ ut possent ꝓximos ꝑ¬
fecte diligere: studuerunt in
hoc scło ml amare. nil unquã
appetere. nil uel sine appetitu
possidere. Quos bene ysaias
intuens.ait. Qui sunt isti qui
ut nubes uolant: et quasi co-¬
lumbe ad fenestras suas: Ui-¬
dit qͥppe eos terrena despicere:
mente celestib ꝓpinquare:
uerbis pluere: miraculis co-¬
ruscare. Et quos aterrenis
contagiis scã p̾dicatio et subli-¬
mis uita suspenderat: hos uo¬
lantes pariter et nubes appel¬
lat. Fenestre autẽ nr̃e sunt ocłi.
quia ꝑ ipsos anima respicit qd̃
exterius concupiscit. Colũba uͦ

Expanded text:
tatis sacrificium nunquam plene petatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero
Abbreviated transcription (Latin):
cha cordis repleta ẽ bona uolun-¬
tate. hinc etenim psalmista dic̃.
Inme sunt ds̃ uota tua: que red¬
dam laudationes tibi. Ac si aꝑte
dicat. Et si exterius munera of¬
ferenda ñ habeo: intra memet¬
ipsum tamen inuenio. qd̃ in ara
tuȩ laudis impono: quia qui
nr̃a datione ñ pasceris. oblatio¬
ne cordis melius placaris. Nich̾
quippe offertur deo ditius: uo¬
luntate bona. Uoluntas enim
bona ẽ: sic aduersa alterius. si¬
cut nr̃a ꝑtimescere : sic de ꝓsꝑi¬
tate ꝓximi. sicut de nr̃o ꝓfectu
gratulari: alieni᷑ dampna nrã
credere: aliena lucra nr̃a depu¬
tare: amicum ñ ꝓpt̾ mundum.
sed ꝓpter dm̃ diligere: inimi-¬
cum etiam amando tolerare:
nulli qd̃ pati ñ uis facere : nul¬
li qd̾ tibi iuste impendi deside-
se etiam ultra uires uelle. Qo
ergo isto holocausto locupletiꝰ:¬
quando ꝑhoc qd̃ deo immo-¬
lat in ara cordis. anima semet ip-¬
sam mactat : S hoc bone uolũ-¬

Expanded text:
arca cordis repleta bona volunarca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desiderase etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletiuquando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae volun
Abbreviated transcription (Latin):
pendamus: ecce scĩ negotiato¬
res nr̃i. ꝑpetuam angelorum
uitam. datis retib et naui mer-¬
cati sunt. Estimationẽ quippe
pẽtii ñ habet: s tamen regnum
di. tanti ualet. quantũ habes.
Naluit namq zacheo dimidio
substantiȩ: quia dimidium a-¬
liud ad hoc qd̾ iniuste abstulit.
restituendũ inquadruplum
reseruauit. Ualuit petro et an¬
dree: dimissis retib et naui.
Ualuit uidue duob minutis.
ualet alteri.calice aque frigide.
Regnũ itaq di ut diximus: tan-¬
ti ualet. quantũ habes. Pensa-¬
te igitur fr̃s qͥd uilius cum emi¬
tur: qͥd carius cum possidetur.
S fortasse nec calix aquȩ frigide
subpetit. qui indigenti prebea-¬
tur: etiam tunc securitatẽ nob̃
ꝓmittit sermo diuinus. Redẽp¬
tore etenĩ nato: cȩli ciues osten¬
si sunt qui clamarent. Gloria
in excelsis deo: et in terra pax
hominib bone uoluntatis. An-¬
te dei nãq oculos. numquã est
uacua manus amunere:si ar-

Expanded text:
pendamus, ecce sancti negotiatopendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qͥ pene nichil habuit:s
tius debemus pensare quam
censum. Multũ reliquit: qui
sibi nichil retinuit. Multum
reliquit: qui quãlibet parũ.
totum deseruit. Certe nos. et
habita cum amore possidemꝰ:
et ea quȩ minime habemus. ex
desiderio querimus. Multũ ergo
petrus et andreas dimisit: qͣnͣ¬
do uterq etiam desideria ha¬
bendi dereliquit. Multum di¬
misit: qui cum re possessa. eti-¬
am concupiscentiis renuntia¬
uit. A sequentib ergo tanta di¬
missa sunt: quanta a ñ sequen¬
tib concupisci potuerunt. Ne¬
mo igitur etiã cum qͦsdam con¬
spicit multa dereliquisse: apud
semetipsũ dicat. Imittari hu¬
ius mundi contemptores uo¬
lo: sed qd relinquã non habeo.
Multa fr̃s relinquitis: si desi¬
deriis terrenis renuntiatis.
bet parua sufficiunt. Cornãq
et ñ substantiã pensat: nec ꝑ¬
pendit quantum in eius sacri-¬
ficio. s ex quanto ꝓferatur. Nã
si exteriorem substantiam per-¬

Expanded text:
sit, qui pene nihil habuit? sit, qui pene nihil habuit? tius pensare, quam censum oportet. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. bet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› per
Abbreviated transcription (Latin):
ad unius iussionis
uocem: petrus &
andreas relictis
retib secuti sunt redempto¬
rem. Nulla uero hunc facere
adhuc miracula uiderant:
nichil ab eo de p̃mio et̾nȩ re-¬
tͥbutionis audierant: et tam̃
qd̃ possidere uidebantur obli-¬
ti sunt. Quanta nos eius mi-¬
racula uidemus: qͦt flagel¬
lis affligimur: quantis mina-¬
rum asperitatib deterrem᷑:
et tam̃ uocantẽ sequi contẽp¬
nimus. In cȩlo iam sedet: qui
de conuersione nos ammon&
Iam iugo fidei. colla gentium
subdidit: iam mundi głam
strauit: iam ruinis crebrescñ¬
tib districti sui iudicii diem
ꝓpinquantẽ denunciat: et ta
men suꝑba mens nr̃a ñ uult
hoc sponte deserere. qđ coti¬
die ꝑdit inuita. Quid ergo fr̃s
kmm̃. quid in eius iudicio dic¬
turi sumus: qui ab amore p̃¬
sentis scłi nec p̃ceptis flectim᷑.
nec uerberib emendamur
Sed fortasse aliquis tacitis se
cum sibi cogitationib dicat.
ad uocem dñicam uterq iste
piscator. qͥd aut quantũ dimi¬

Expanded text:
ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denunmen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit in vita. Quid ergo, fratres charissimi, in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse alicum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator, quid aut quantum dimi
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s kini praua oꝑa
fugere: mundi hu¬
ius inquinamen¬
ta deuitare: s hodierna scĩ
euangłii lectione cõpellor dice¬
re. ut et bona quȩ agitis cum
magna cautela timeatis: ne
ꝑ hoc qd̾ a uobis rectum gerit᷑.
fauor aut gratia humana re¬
quirat᷑: ne appetitus laudis
subripiat: et quod foris osten¬
ditur: intus a mercede uacuet᷑:
Rcce enĩ redemptoris uoce. de-¬
cem uirgines. et om̃s dicuntur
uirgines: et tam̃ intra beatitu-¬
dinis ianuam non om̃s recep¬
te: quia earũ quedã dũ de sua¬
uirginitate glam foris expe¬
tunt. in uasis suis oleũ habe-

Expanded text:
 prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum ha
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis suis uocib de habita¬
culo suȩ carnis euulsus ẽ. De qͦ
nimirum constat. quia pro
nobis ista ñ ꝓse uiderit: ut eiꝰ
uisio nobis ꝓficiat. quos ad¬
huc diuina patientia longa-¬
nimiter expectat. Nam illi te¬
tros sp̃s ante mortẽ uidisse. et
inducias petisse quid ꝓfuit:
qui easdẽ inducias quas petiit
sollicite ista cogitemus. ne nob̃
inuacuũ tempora pereant: et
tunc queramus ad bene agendũ
uiuere. cum iam cõpellimur
de corpore exire. Mementote.
qͥd ueritas dicat. Orate. ne fi¬
at fuga urã hyeme uel sabba¬
to. Per legis qͥppe mandatum:
ambulare longius in sabbato
ñ licet. hyems quoq ad ambu¬
landum ĩpedimento est: qͥa
gressus ambulantiũ. torpor
frigoris ad stringit. Ait ergo.
Orate. ne fiat fuga ur̃a hyeme
uel sabbato. Ac si aꝑte dicat.
Uidete ne tunc queratis pecca¬
ta ur̃a fugere: qͣndo iam ñ lic&
ambulare. Illud ergo tempus
quo fugere ñ licet: mͦ debet co¬

Expanded text:
in ipsis suis vocibus de habitain ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, ssimi, nunc sollicite ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet co
Abbreviated transcription (Latin):
hementer imminere ut ad infer-¬
ni claustra se raperent. Cepit tre¬
mere. pallescere. sudare. et mag¬
nis uocib inducias petere: filiũq
suum nomine maximũ. quem
ipse iam monachus monachũ
uidi.nimiis & turbatis clamori-¬
b uocare dicens. Maxime cur-¬
re: nũquam tibi mali aliquid
feci: infide tua me suscipe. Tur¬
batus mox maximus ad fuit:
lugens et ꝑstrepens familia
conuenit. Ros autem quos ille
insistentes sibi grauiter tolera-¬
bat. ipsi malignos sp̃s uidere ñ
poterant: s eorũ p̃sentiam in
confusione et pallore. ac tremo¬
re illius qui trahebatur uide¬
bant. Pauore autẽ tetre eoꝵ ima¬
ginis: huc illucq uersabatur
inlectulo. Iacebat in sinistro la¬
tere: aspectũ eoꝵ ferre ñ pot̾at.
Uertebatur ad parietem:ili a-¬
derant. Cumq constrictus ni¬
mis. rel axari se iam posse des¬
peraret: cepit magnis uocib
clamare dicens. Inducias uel
usq mane: inducias uel usq
mane. Sed cũ hec clamaret:

Expanded text:
hementer imminere, ut ad inferhementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret,
Abbreviated transcription (Latin):
sa ñ plangimus: s etiam que
defleantur augemus. At si ali-¬
qua nos egritudo corripiat: si
signa egritudinis uicinã mor¬
tem denuntient: inducias ui¬
uendi querimus. ut peccata nr̃a
defleamus: et eas cũ magno estu
desiderii petimus: quas accep¬
tas. modo ꝓ nichilo habemus
sideratione illius uehementer
instruatur. Quidã uir nobilis
inualeria ꝓuincia nomine
chrisorius fuit: quẽ lingua
rustica popłs chriseriũ uocabat.
Uir ualde ydoneus: sed tantũ
plenus uitiis. qͣntum rebus.
Suꝑbia tumidus: carnis suȩ uo-¬
luptatib subditus: in adquiren¬
dis rebus auaritiȩ facib accensꝰ.
Ded cum tot malis dñs finẽ po¬
nere decreuisset: sicut a religio¬
so uiro quodã qui nunc suꝑest
ꝓpinquo illius didici. corporis
languore ꝑcussus ẽ. Qui ad extre¬
mum ueniens. eadem hora qͣ
iam de corpore erat exiturus.
aꝑtis ocłis uidit tetros & niger¬
rimos sp̃c corã se adfistere: et ue-¬

Expanded text:
sa non plangimus, sed etiam quae sa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemus.sideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
do uenerit suꝑ uos tribulatio
et angustia. Tunc inuocabunt
me et ñ exaudiam: mane con¬
surgent. & ñ inuenient me.
Ecce aperiri clamant:et re¬
pulsionis sue dolore cõpulse.
appellationem dominantis
aꝑi nobis. Preces offerunt. sed
nesciuntur: qͥa tune uelut.
incognitos ds̃ deserit: quos
modo suos ꝑuitȩ meritum
ñ agnoscit. Ubi aꝑte quoq ge¬
neralis ad discipłos exhortatio
subinfert᷑. cum dicit᷑. Uigilate
itaq:: quia nescitis diem neq
horam. Quia post peccata ds̃
penitentiã suscipit ⁊ sisciret qͥs¬
q de p̾senti scło quo tempore
exiret: aliud tempꝰ uoluptati-¬
bus. atq aliud penitentie ap-¬
tare potuisset. S qui peniten-¬
ti ueniã spopondit: peccanti
diem crastinũ non ꝓmisit. Sẽꝑ
ergo extremum diem debemus
metuere: quẽ nũquã possumꝰ
preuidere. Ecce hunc diem ip¬
sum inquo loquimur: ad indu¬
cias conuersionis accepimus:
et tam̃ mala quȩ fecimus flere
recusamus. Non solum commis¬

Expanded text:
enerit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis mine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commis
Abbreviated transcription (Latin):
magnus uocabitur in regno
celoꝵ. Mandatum quippe sol-¬
uit et docet: quando hoc qͥsq
uoce p̾dicat. qd uiuendo non
implet. S ad regnum eterne
beatitudinis ꝑuenire ñ ualet:
qui non uult opere implere
qd̃ docet. Quomodo ergo in eo
minimus uocatur: qui ad hoc
nullomodo intrare ꝑmittit᷑:
Qd itaq ꝑhanc sententiã. ni-¬
dicitur: In qua doctor qui

Expanded text:
mus vocabitur in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nidicitur? In
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi iam a dño ñ potest mereri
qͦd petit: qͥ hic noluit audire
qd̾ iussit. Qui tempꝰ congruȩ pe¬
nitentiȩ ꝑdidit: frustra ante
regni ianuã cũ precib uenit.
hinc est enĩ. qd̃ ꝑsalomonem
dñs dicit. Uocaui. et renuistis:
Extendi manũ meã. et ñ fuit
qui aspiceret. Despexistis omẽ

Expanded text:
Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit: qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspic
Abbreviated transcription (Latin):
sepe in sacro eloquio regnum
celoꝵ. presentis temporis eccl̃a
dicitur. De quo in alio loco
dñs dicit. Mitcet filius hoĩs
angłos suos: et colligent de re¬
gno eius omĩa scandala. Neq
enim in illo regno beatitudinis
in quo pax summa est: inueni¬
ri scandala poterunt que col-¬
ligantur. Et unde rursum di-¬
citur. Qui ergo soluerit unum
de mandatis istisminimis. et do¬
cuerit sichomines: minimus

Expanded text:
sepe in sacro eloquio regnum celorum presentis temporis Ecclesia dicitur. De quo in alio loco Dominus dicit: Mittet filius hominis angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt, que colligantur. Et rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã tunc ueniã inuenit.
qui modo aptum tempus ue-¬
niȩ ꝑdit. hinc et eñ paulus di-¬
cit. Ecce nunc tempus accep¬
tabile: ecce nunc dies salutis.
hinc ꝓpħa ait. Querite dñm dũ
inueniri potest: inuocate eum
dum ꝓpe est. Unde et easdem
minus ñ audit: quia interclusa
non erit. Nã subditur. Nouissi¬
me ueniunt et reliquȩ uirgi

Expanded text:
nequaquam tunc veniam invenit, nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum veniae tempus perdit. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . 5. Unde et easdem minus non audit, quia interclusa non erit. Nam subditur: Novissime ve
Abbreviated transcription (Latin):
qui pauor. eum quẽ et tran¬
quillum mens humana caꝑe
non ualet. etiã iratũ uidere.
Quẽ diẽ bene ꝓpħa intuens:
ait. Dies irȩ dies illa. dies tͥbula¬
tionis et angustiȩ : dies cala¬
mitatis et miserie: dies tene¬
brarũ et caliginis: dies nebu
lȩ et turbinis: dies tubȩ & clan-¬
tremi diem iudicii suꝑ corda re¬
amarescere:quem tot appella¬
tione̾bus non ualet explicare.
Quanta uero tunc erit electo¬
rum leticia: qui de eiꝰ merent᷑
uisione gaudere. de cuiꝰ conspec-¬
tu uident et elementa contre¬
miscere: cũ eosimul adnupti¬
as intrare. Qui et insponsi
nuptiis gaudent: et tamen
ipsi sunt sponse: quia in illo
eterni regni thalamo. uisioni
nr̃e ds̃ coniungitur: quȩ scili¬
cet uisio numqͣm iam in ꝑpe-¬
tuum. ab amoris sui amplexi-¬
bus euelletur. Tunc regni ianua
lugentib claudet᷑. quȩ modo
cotidie penitentib aꝑitur. E¬
rit nãq et tunc penitentia.
s fructuosa iam non erit: qͥa

Expanded text:
Qui pavor eum, quem et tranQui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum lae et turbinis, dies tubae et clantremi diem judicii super corda reamarescere, quem tot appellationibus non valet explicare. Quanta vero tunc erit electorum laetitia, qui de ejus merentur visione gaudere, de cujus conspectu vident et elementa omnia contremiscere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo aeterni regni thalamo visioni nostrae Deus conjungitur. Quae scilicet visio nunquam jam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evelletur. Tunc regni janua lugentibus claudetur, quae modo quotidie poenitentibus aperitur. Erit namque et tunc poenitentia, sed fructuosa jam non erit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
put.oleũ peccatoris: cũ demul-¬
cet mentẽ fauor adulantis.S
cum irent emere. uenit spon
testis est. Quȩ autẽ parate e¬
rant intrauerunt cũ eo adnup¬
tias: et clausa ẽ ianua. Osi sa¬
pere incordis palato possit.qͥd
ammirationis habet quod di¬
citur. uenit sponsus: quid
dulcedinis. intrauerunt cum
eo ad nuptias: qͥd amaritudi¬
nis et clausa est ianua. Uenit
quippe ille qui in aduentu suo
elementa concutit: in cuiꝰ con-
spectu. cęlum cum terra contre¬
miscit. Unde etiam ꝑ ꝓpħam
dicitur. Adhuc semel: et ego
mouebo ñ solum terram. s eti¬
am çelũ. Ad cuiꝰ examen omne
humanũ genus deducit᷑: cui
aduindictã maloꝵ remunera¬
tionemq bonoꝵ. angłi. archan-¬
geli. throni. pͥncipatus. et do¬
tanti iudicis. qͥ m illo die t̾ror
erit: quando iam inpena re¬
medium non erit: quȩ illa con¬
fusio. cui reatu suo exigente
continget. inconuentu omĩũ
hominũ angłoꝵq erubescere :

Expanded text:
put oleum peccatoris, cum demulput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponstestis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa cspectu coelum cum terra contremiscit: unde et per prophetam dicitur: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Ad cujus examen omne humanum genus deducitur. Cui ad vindictam malorum, remunerationemque bonorum, angeli, archangeli, throni, principatus et dotanti iudicis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! /
Abbreviated transcription (Latin):
tunc aprudentib oleum pe¬
tunt: nisi quod in aduentu
iudicis. cũ se intus uacuas in¬
uenerint. testimonium foris
querunt: Ac si a sua fidutia
deceptr: ꝓximis dicant. Quia
nos quasi sine oꝑe repelli
conspicitis: dicite de nr̃is oꝑi¬
bus quid uidistis. S pruden-¬
tes uirgines respondent di¬
centes. Ne forte ñ sufficiat no¬
bis et uobis. In illo enim die.
quod tamen de quibdam in
pace eccłiȩ quiescentib loquor.
sibimet ipsi testimonium uni-¬
us cuiꝰq uix sufficit: quanto
minus et sibi et ꝓximor Ubi
et ꝓtinus. ꝑ increpationẽ sub¬
dunt. Ite potius aduendentes:
et emite uobis. Uenditores
quippe olei:adulatores sunt.
Quienĩ accepta qualibet gr̃a.
uanis suis laudib nitorem głȩ
offerunt: quasi oleũ uendunt.
De quo ꝓfecto oleo:psamista di¬
cit. Oleum autẽ peccatoris non
pale etenim nr̃m: caput est.
Appellatione autẽ capitis: ea
quȩ pͥncipatur corpori. mens
uocatur. Impinguat ergo ca¬

Expanded text:
tunc a prudentibus oleum petunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non pale etenim nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo ca
Abbreviated transcription (Latin):
mum iudiciũ differt: electi et
reꝓbi. inmortis somno sopiun¬
tur. Bormire etenim: mori est.¬
Ante somnũ uero dormire est.
ante mortẽ a salute lãguescere:
quia ꝑpondus egͥtudinis. per-¬
uenitur adsomnum mortis.
Media autẽ nocte clamor. fac¬
tus est: ecce sponsus uenit. exi¬
te obuiam ei. De aduentu spon¬
si clamor in media nocte fuit:
quia sic dies iudicii subripit.
ut p̾̃uideri non ualeat qnͣdo
uenit. Unde scriptũ est. Dies do¬
minisic̃ fur innocte ita ueniet.
Tunc om̃s uirgines surgunt: qr
electi et repbi a somno suȩ mor¬
tis excitantur. Lampades ornãt:
quia sua secũ oꝑa numerãt: pro
quib ȩt̾nam recipere beatitudi-¬
nem expectant. Sed lampades
fatuarũ uirginũ extinguntur:
quia eoꝵ opera quȩ clara hoĩb
foras apparuerunt. in aduentu
iudicis intus obscurantur: et
a deo retributionẽ ñ inueni¬
unt. quia ꝓ eis receperunt ab
hominib laudesquas ama¬
uerunt. Quid est autem quod

Expanded text:
mum judicium differt, electi et mum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera quae clara hominibus foras apparuerunt, in adventu judicis intus obsca Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes aut̃ acceꝑunt oleũ ĩ uasis
suis cum lampadib. Poleum
quippe: nitor gloriȩ designa¬
tur. Uascula autẽ. nr̃a sunt
corda: in quib ferimus cunc¬
ta quȩ cogitamus. Prudentes
ergo oleum inuasis habent:
quia nitorẽ glorie intra consci-¬
entiam retinent: Paulo adtestan¬
te quiait. Gła nr̃a hec ẽ: testi¬
moniũ conscientiȩ nr̃e. fatuȩ.
autem uirgines. oleũ secũ non
sumunt: quia głam intra con¬
scientiam ñ habent: dũ hanc
ab ore ꝓximoꝵ querunt. No¬
tandum uero qd̃ om̃s lampa¬
des habent: s om̃s oleum ñ
habent: quia plerũq: bona in
se oꝑa cum electis et reꝓbi osten¬
dunt : sed soli ad sponsũ cum
oleo ueniunt: qui de his quȩ
foris egerint. intus głam quer̃t.
Unde ꝑ psalmistam quoq. de
sc̃a electorũ eccłia dicit᷑. Omĩs eiꝰ.
gła filie regis abintus. Morã
autẽ faciente sponso. dormita-¬
uerunt om̃s et dormierunt:
quia dũuenire iudex ad extre¬

Expanded text:
prudentes autem acceperunt oleum in vasis prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omdes habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extre
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. Geminatus autẽ quina
ex utͦq sexu fideliũ multitudo
colligitur: sc̃a eccł̃ia decem
uirginib similis denuntiat᷑. In
qua quia mali cum bonis et re-¬
ꝓbi cũ electis admixti sunt: rec¬
te similis uirginib prudentib
et fatus ẽẽ ꝑhibet᷑. St̃ nãq ple¬
riq continentes. qui ab exterio¬
ri se appetitu custodiunt: et spe
adinteriora rapiunt᷑. Carnẽ ma-¬
cerant: et toto desiderio ad su-¬
ꝑnam patͥam anhelant. Eter-¬
na p̃mia expetunt: ꝓ laborib
suis recipere laudes humanas
nolunt. hii nimirum głam su-¬
am non inore hominũ ponut̃:
s intra conscientiã contegunt.
Et sunt pleriq qui corpꝰ ꝑ ab-¬
stinentiã affligunt: sed de ip¬
sa sua abstinentia humanos
fauores expetunt. Doctrine
inseruiunt: indigentib multa
largiuntur. S fatue ꝓfecto
sunt uirgines: quia solã laudis
transitorie retͥbutionẽ quer̃e.
Vnde et apte subditur. Qnq
fatue non sumpsert̃ oleũ secũ:

Expanded text:
i. Geminatus autem quinarex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et ape non sumpserunt oleum secum;
Abbreviated transcription (Latin):
facientes dicimus. dimitte
nobis debita nr̃a. sicut & noᷤᷤ¬
dimittimus debitorib nr̃is.
et nosmetipsos hoc dicendo
amplius ligamus: aut fortas¬
se hanc conditionẽ in oratiõe
intermittimus: & aduocatus
nr̃ p̃cem quã composuit non
recognoscit: atq apud se pro¬
tinus dicitꝰ.Scio quid monur:
ñ ẽ ipsa oratio quã feci. Qͥd gͦ
nobis agendũ ẽ fr̃s: nisuit
uere caritatis affectum impen¬
damus fr̃ib: Nulla in corde
malitia maneat. Consideret
omp̃s ds̃ erga ꝓximũ carita¬
tem nr̃am: ut nr̃is impendat
iniquitatib pietatẽ suam.
Mementote qd̾ monemur.Di¬
mittite & dimittet᷑ uobis. Ec¬
ce et debetur nobis. et debe¬
mus. Dimittamus ergo qd de¬
betur nobis: ut dimittat᷑ qd̃
debetur a nobis.S adhec
mens renititur. et uult imple¬
re qd̃ audit: et tamen reluc¬
tatur. Ad martyris tumbam.
consistimus: qui ad celeste reg¬
num exqua morte ꝑuenerit
scimus. Nos si ꝓ xp̃o corpus ñ

Expanded text:
facientes dicimus, Dimitte facientes dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus; aut fortasse conditionem hanc in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, fratres, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non
Abbreviated transcription (Latin):
luctantẽ animũ uincimus: eti¬
am cũ ꝓ inimicis oramus. fun¬
dit os ꝓ inimicis precẽ: sed u¬
tinam cor teneat amorem.
slam sepe & orationẽ inimicis
nr̃is impendimus: s hanc ex
preceptione potius fundimꝰ.
quã ex caritate. Nã et uitã ini¬
micoꝵ petimꝰ: et tam̃ ne exau¬
diam᷑ timemꝰ. S quia internͦ
iudex mentẽ potius quã uer¬
ba considerat: ꝓ immico ni¬
chil postulat. qui ꝓ eo ex cari-¬
tate ñ orat. S ecce nobis ini-¬
na intulit. iuuantes lesit: a¬
mantes ꝑsecutus ẽ. Retinen¬
da hec ẽẽnt: remittenda nob̃
delicta ñ ẽẽnt. Aduocatus et¬
enim nr: precẽ nobis in cau-¬
sa nr̃a cõposuit: & ipse eiꝰdẽ
cause iudex ẽ. qui aduocatꝰ.
Preciautẽ quã cõposuit: con¬
ditionẽ inseruit dicens.Dimit¬
te nobis debita nr̃a: sicut & nos
dimittimus debitorib nr̃is.
Quia ergo ipse iudex uenit.
qͥ aduocatus extitit: ipse p̃cẽ
exaudit. qui fecit. Aut ergoñ

Expanded text:
luctantem animum vincimus, si etiluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem. Nam saepe et orationem pro inimicis nostris impendimus, 1565 sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex charitate. Nam et vitam inimicorum petimus, et tamen ne exaudiamur timemus. Sed quia internus judex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nil postulat, qui pro eo ex charitate non orat. 9. Sed ecce in nos grana intulit, juvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit; et ipse ejusdem causae judex est, qui advocatus. Preci autem quam composuit conditionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quia ergo ipse judex venit, qui advocatus exstitit, ipse precem exaudit qui fecit. Aut ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipsi posse int̾cedere di¬
cunt᷑. Acsi aꝑte dñs dicat.
Nec illos audio: quos ꝓpter
magnũ petitionis suȩ meri-¬
tum minime contẽpno. &d
ergo est qd̃ moyses et samu¬
el cęteris patͥb inpostulatio¬
ne p̃ferunt᷑: nisi qd̾ duo hi¬
tantummͦ in cuncta testam̃ti
ueteris serie etiam ꝓinimicis
suis legunt᷑ exorasse : Unus
a popło lapidib impetitur:
et tamen ꝓ lapidatore suodñm
dep̃catur. Alter ex pͥncipatu
deicitur: et tam̃ petitus ut exo¬
raret fatet᷑ dicens. Absit a me
hoc peccatũ in dño: quo minꝰ
cessem orare ꝓuobis.Si moy¬
ses et samuel steterint coram
me: ñ ẽ anima mea ad ppłm
istum. Ac si aꝑte dicat. Nec illos
modo ꝓ amicis audio: quos
magne uirtutis merito. orare
etiam ꝓ inimicis scio. Uirtus
ergo uere orationis est:celsitu¬
do caritatis. Et tunc quisq: qd̃
recte petit adipiscitur: cũ eius
animus in petitione. nec inimi¬
ci odio fuscatur. S plerũq re¬

Expanded text:
nec ipsi posse intercedere dinec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur, nisi quod hi duo tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapidatore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus ut exoraret, fatetur dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Ac si aperte dicat; Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque re
Abbreviated transcription (Latin):
ledicit. iam de morte illius re-¬
us tenetur. Iubet autẽ ds. ut
diligatur inimicus: et tamen
rogatur ds̃. ut occidat inimi¬
cum. Quisqͥs itaq sic. orat:
in ipsis suis p̾cib contra con¬
ditorem pugnat. Unde et
sub ude spetie dicitur. fiat
oratio eius in peccatũ. Oratio
quippe in peccatũ est: illa pe¬
tere. que ꝓhibet ipse qui pe¬
titur. hinc ueritas dicit. Cũ
statis adorandũ: remittite si
quid habetis in cordibus ur̃is.
Quã uirtutẽ remissionis aꝑtiꝰ
ostendimus: siunũ testimoni-¬
um testamenti ueteris ꝓfera-¬
mus. Certe cum iudea condi¬
toris sui iusticiã. culpis exign¬
tibus offendisset: ꝓpħam su-
dicit. Non assumas laudem
et orationẽ ꝓeis. Si moyses &
samuel steterint corã me: ñ
est anima mea ad popłm i¬
stum. Quid est. qd̃ intermissis
relictisq tot patrib. soli mo¬
yses et samuel ad mediũ de-¬
ducunt᷑: Quoꝵ mira obti¬
nendi uirtus ostendit᷑: dum

Expanded text:
ledicit jam de morte illius reledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suums, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tis. pectus tunditis. uoces orati¬
onẽs ac confessionis emittitis:
faciem lacͥmis rigatis.S pensa¬
te queso petitiones ur̃as: uide¬
te simn nomine iħu petitis: id ẽ.
si gaudia salutis et̾nȩ postula-¬
tis. in domo enĩ iħu. iħm non
queritis: si in et̾nitatis tẽplo.
importune ꝓtemporalib ora¬
tis. Ecce aliꝰ in oratione querit
uxore: alius petit uillã ÷ alius
postulat uestẽ: alius dari sibi de¬
p̃catur alim̃tum. Et quidẽ cũ
hec desunt: ab omĩ potente do¬
petenda sunt.S meminisse ꝯ¬
tinue debemꝰ: qd̃ exmandato
eiusdem nr̃i redemptoris ac
cepimus. Querite pͥmũ reg¬
num dei. & iusticiã eius: et hec
omnia adicientur uobis. Et
hec itaq ab iħu petere. non
ẽ errare: si tamen non nimie
petantur. S adhuc qd̃ est gra-¬
uius. alius postulat mortem
inimici: eumq quẽ gladioñ
potest ꝑsequi. ꝑsequitur ora¬
cione. Et uiuit adhuc qui ma-¬
ledicitur: et tamen is qui ma¬

Expanded text:
tis, pectus tunditis, voces oratitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Dpetenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Reimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed adhuc, 1564 quod est gravius, alius postulat mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
alibi ꝑ eundẽ euanglistã dicit.
Si quid petieritis patrẽ in noĩe
meo:dabit uobisUsq mͦ ñ pe¬
tistis quicquã. in nomine meo.
Si omne qđ petimus in nomi
qͦd paulus ter dñm rogauit.
et exaudiri ñ meruit. s dictũ ẽ.
illi. sufficit tibi gr̃a mea. nam
uirtus in infirmitate ꝑficit᷑:
noĩe ñpetiit: Qre autẽ ñ accepit qd̃
petiit: Qmͦ gͦ uerũ ẽ qͥa quicquid
petierimꝰ in nomine filii dat
nobis: pater:si auferri a se
tiit ñ accepit: S quia nom̃ fi¬
etiã salutaris dicitur. ille ergo
in nomine saluatoris petit: qͥ
illud petit qd̃ ad uerã salutẽ
ꝑtinet. Nam si id qd ñ expedi¬
at petitur: ñ in nomine iħu¬
petitur pat̃. Und̃ et eisdem
apłis adhuc infirmantibus
dñs dicit. Usꝙmodo ñ petistis
quicquã in nomine meo. Ac si
aꝑte diceretur. Non pecistis in
nomine saluatoris: qui nesci¬
tis querere eternã salutem.
hinc est qd̃ et paulus non ex¬
auditur: quia si liberaretur a
tiris conuenistis: genua flecti-¬

Expanded text:
listam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomino est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? iit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se tiit non accepit? Sed quia nomen Fietiam salutaris dicituin nomine Salvatoris petit qui illud petit, quod ad veram salutem pertinet, nam si id quod non expediat petitur, non in nomine petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris, quia nescitis petere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si liberaretur a tyris convenistis, genua flecti
Abbreviated transcription (Latin):
nem querere:quem cum tanta
iam cernitis uelocitate defecis-¬
bona ꝓtemporali retributio¬
ne faciatis. Ipsũ testem ur̃ ioꝑis
querite: quẽ iudicẽ sustinetis.
at: ut ea retributionis suȩ tẽꝑe.
in publico ostendat. Sicut car¬
ni ur̃e ne deficiat cibos cotidie
prebetis: sic menti ur̃e cotidiana
alimenta bona sint oꝑa. Cibo cor¬
atur. Quod moriture carni tͥbui-¬
tis: uicturȩ in ꝑpetuũ animȩ ñ
negetis. Si quando enĩ repenti-¬
nus ignis habitaculũ ad sumit:
quisqͥs eius possessor extiterit.
rapit qͦd ualuerit et fugit. Lu-¬
crum deputat: si qͥd secum ex
ignib tollat. Ecce tribulationũ
flamina mundũ concremat: &
cuncta q̃ in eo speciosa uideban¬
tur. finis iam ꝓximus uelut ig¬
nis deuastat. Lucrum ergo fr̃s
aliquid de illo rapiatis. si quid fu¬
giendo tollitis:si hoc qd̃ ꝑire. re
manendo poterat. ad retͥbutio¬
nem ꝑpetuam uobis largiendo
seruatis. Terrena quippe omĩa
seruando amittimus: sed bene

Expanded text:
nem quaerere, quem cum tanta nem quaerere, quem cum tanta jam cernitis velocitate defecisbona pro temporali retributione faciatis. Ipsum vestri operis testem quaerite quem judicem sustinctis. at, ut ea retributionis suae tempore in publico ostendat. Sicut carni vestrae, ne deficiat, cibos quotidie praebetis, sic mentis vestrae quotidiana alimenta bona sint opera. Cibo coratur. Quod moriturae carni tribuitis, victurae in perpetuum animae non negetis. Si quando enim repentinus ignis habitaculum absumit, quisquis ejus possessor exstiterit, rapit quod valuerit, et fugit, lucrum deputat si quid secum ex ignibus tollat. Ecce tribulationum flamma mundum concremat, et cuncta quae in eo speciosa videbantur finis jam proximus velut ignis devastat. Lucrum ergo, frataliquid de illo rapiatis, si quid fugientes tollitis, si hoc quod perire manendo poterat ad retributionem vobis perpetuam largiendo servatis. Terrena quippe omnia servando amittimus, sed bene
Abbreviated transcription (Latin):
qui quidem nummorũ premi¬
a exordinatione ñ accipiunt :
et tamen sacros ordines ꝓ hu¬
mana gratia largiunt᷑: atq de
largitate eadem laudes solũmͦ
retͥbutionem querunt. Hii ni-¬
mirum qd̃ gratis acceptũ ẽ. gra¬
tis non tͥbuunt: quia de impen-¬
so officio sc̃ĩtatis. nummum expe¬
tunt fauoris. Unde bene cum
iustum uirum describeret pro¬
pħa: ait. Qui excutit manus
a munere. sed adiunxit abom¬
ni: quia aliud est munus ab
obsequio. aliud munus a manu.
aliud munus a lingua. Munus
quippe ab obsequio ẽ: subiectio in¬
debite impensa. Munus a manu:
pecunia ẽ. Munus a lingua. fa-¬
uor. Qui ergo sacros ordines tͥbu¬
it. tunc ab omni munere ma¬
nus excutit: quando in diuinis
rebus non solum nullã pecuniã.
s etiã humanã gratiam non reqͥ
habitus tenet. cũ quẽ sint nr̃a
cognoscitis. mentis oculos ad
ur̃a reuocate: cuncta erga uos
uicissim gratis agite. Nolite oꝑis
ur̃i in hoc mundo retributio¬

Expanded text:
qui quidem nummorum praemiqui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt , et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de impenso officio sanctitatis nummum expetunt favoris. Unde bene cum justum virum describeret propheta, ait: Qui excutit manus a munere, sed adjunxit ab omni, quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subjectio indebite impensa, munus a manu pecunia est, munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requihabitus tenet, cum quae sint nostra cognoscitis, mentis oculos ad vestra revocate. Cuncta erga vos vicissim gratis agite. Nolite operis vestri in hoc mundo retributio