comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiasticos passꝰ qͥ in circuitu ȩccłiȩ fuerunt. ł in domib
q̃ infra p̃dictos passꝰ fuerint. aliqͥd in diripiendo. uł
auferendo. seu qͥ iniuriã. ł ablationẽ rerũ intulerit
clericis arma ñ ferentib. ł monachis. siue d̾o deuo¬
tis om̃ib eccłiasticis ꝑsonis. Non enĩ capellȩ q̃ infra
ambitũ muroꝵ castelloꝵ st̃. mittunt᷑ ł ponunt᷑. in
hac obseruatione. Similit̾ sacrilegiũ &̃ ꝯmittitur.
auferendo sacrũ de sacro. ł ñ sacrũ de sacro. siue sacrũ
de ñ sacro: Non sacrũ uͦ de ñ sacro. qr qd̾ ñ pot̾ ꝯputari
in crimine sacͥlegii. scdm mundanarũ legũ censurã
debet emendari .ł scđ̾m morẽ patͥȩ¬

Expanded text:
iginta ecclesiasticos passus qui in circuitu ecclesiae fuerint: vel in domibus quae infra praedictos passus fuerint, aliquid inde diripiendo vel auferendo, seu qui injuriam vel ablationem rerum intulerit, clericis arma non ferentibus vel monachis, sive Deo devotis hominibus, ecclesiasticis personis. Non enim capellae quae infra ambitum murorum castellorum sunt, mittuntur, vel ponuntur in hac observatione. Similiter etiam sacrilegium committitur auferendo sacrum de sacro, vel non sacrum de sacro, sive sacrum de non sacro. Non sacrum vero de non sacro, quia non potest computari in crimine sacrilegii, secundum mundanarum legum censuram debet emendari, vel secundum morem pat
Abbreviated transcription (Latin):
i qd̾ absit transitꝰ papȩ inopinatꝰ euenerit. ut de sui ele.
se totiꝰ inclinauerit ȩccłiastici ordinis electio. ꝯsecret᷑
eoꝵ de qͥb certam̃ emerserit ꝯiuncat sententia płimoꝵ.
sic tam̃ ut sacerdotio careat. qͥ captꝰ ꝓmissione ñ recto
iudicio de electione decreuerit

Expanded text:
d absit, transitus papae inopinatus evenerit, ut de sui electm totius inclinaverit ecclesiastici ordinis electio, consecretur eorum, de quibus certamen emerserit, vincat sententia plurimorum; sic tamen, ut sacerdotio careat, qui captus promissione, non recto judicio de electione decreverit
Abbreviated transcription (Latin):
recurrat ad uiuificatricẽ matrẽ ȩccłiam. ubi qd̾ male cõ¬
misit. cũ om̃i humilitate & otritione cordis simpliciter
ꝯfessꝰ. suscipiat remedia pęnitentiȩ. scd̾m modũ cano¬
nicis auctoritatib p̃fixum: Non solũ autẽ ille qͥ mor¬
tale aliqͥd omisit. s &̃ om̃is homo qͥcũq se recognoscit
ĩmaculatã xp̃i tunicã ꝗ̃ in baptismo accepit. peccati¬

Expanded text:
trem Ecclesiam, ubi, quod male commisit, cum omni humilitate et contritione cordis simpliciter confessus, suscipiat remedia poenitentiae secundum modum canonicis auctoritatibus praefixum. Non solum autem ille qui mortale aliquid commisit, sed etiam omnis homo quicunque se recognoscit immaculatam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ fidelẽ in dño. & hanc inuenerit in adulterio
nunqͥd peccat uir si uiuat cũ illa÷ & dixit mr. Quãdu
nescit peccatũ eiꝰ sine crimine ẽ uiuens cũ illa: Si
aũ scierit uir uxorẽ suã deliquisse. & ñ egerit peniten¬
tiam mulier. & ꝑmanet in fornicatione sua & uius
cũ illa uir. reus erit peccati eiꝰ. & particeps mechatio¬
nis eiꝰ & dixi illi. Qͥd gͦ Si ꝑmanet in uicio suo
mulier: & dixit Dimiitat illã uir. & uir ꝑse mancat
Q̃ si mulier dimissa pęnitentiã egerit. & uoluerit ad uirũ
suũ reu̾ti. ñ recipiat᷑ a uiro suo: Dixit. Immo si ñ recepe¬
rit eã uir suus peccat. & magnũ peccatũ sibi admittit
S debet reciꝑe peccatricẽ q̃ penitentiã agit. s ñ sepe. Ser¬
uis enĩ dĩ pęnitentia una ẽ. Post pęnitentiã gͦ ñ debet
dimissa uxore sua aliã ducere. hic actꝰ ẽ similis ĩ muliere

Expanded text:
uerit in domo et hanc invenerit in adulterio, nunquid peccat vir si convivit cum illa? Et dixit mihi: Quandiu nescit peccatum ejus, sine crimine vivit cum illa; si autem scierit vir uxorem suam deliquisse, et non egerit poenitentiam mulier, et permanet in fornicatione sua, et convivit cum illa vir, reus erit peccati ejus, et particeps moechationis ejus. Et dixi illi: Quid ergo, si permanet in vitio suo mulier? Et dixit: Dimittat illam vir, et vir per se maneat. Quod si mulier dimissa poenitentiam egerit, et voluerit ad virum suum reverti, non recipietur a viro suo? Dixit: Imo si non receperit eam vir suus, peccat, et magnum peccatum sibi admittit. Sed debet recipere peccatricem quae poenitentiam agit, sed non saepe. Servis enim Dei poenitentia una est. Propter poenitentiam ergo non debet dimissa uxore sua aliam ducere. Hic actus similis est in muliere
Abbreviated transcription (Latin):
alicui hominẽ occidere. ł innocentẽ cuiꝰ occidendi
licentiã lex nulla ꝯcedit. ꝓfecto &̃ qͥ seipsũ occidit
homicida ẽ: & tanto sit nocentior cũ se occiderit.
qͣnͣto innocentior in sͤcausa fuit. qͣ se occidendũ pu¬
tauit. Item. Non licet hõi seipsũ occidere. cum in eo
qd̾ scͥptum ẽ ñ occides. nicħ deinde addito. nec ipse
utiq p̃cipit᷑. intelligat᷑ exceptꝰ. Itẽ. Quasdã uͦ exce
ptiones eadẽ ipsa diuina fecit auctoritas: S his exte
exp̃ssa iussione: ñ aũ ipse occidit qͥ ministerium
debet iubenti sic̃ admiculũ gladiꝰ u tenti. & id̾o neqͣqͣ¬
otra hoc p̃ceptum fecert̃. qd̾ dictũ ẽ ñ occides. qui dõ
auctore bella gessert̾. aut ꝑsonas gerentes publicȩ
potestatis scđ̾m leges eiꝰ. hoc ẽ iustissimȩ rationis
imꝑio sceleratos morte ꝑimerunt. & abraham ñ
solũ ẽ culpatꝰ crudelitatis crimine. Uerũ &̃ lauda¬
tus ẽ nomine pietatis. qd̾ uoluit filiũ nequaqũa

Expanded text:
alicui hominem occidere vel innocentem cujus occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui seipsum occidit homicida est; et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in eo causa fuit qua se occidendum putavit. Item: non licet homini seipsum occidere cum in eo quod scriptum est: Non occides , nihil deinde addito, nec ipse utique cui praecipitur intelligatur exceptus. Item, Non ocptiones eadem ipsa diuina fecit auctoritas, ut non liceatempore expressa iussione, non autem ipse occidit, qui ministerium debet iubenti, sicut adminiculum gladius utenti; et ideo neqcontra hoc praeceptum fecerunt quod dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt, aut personas gerentes publicae potestatis secundum leges ejus, hoc est, justissimae rationis imperio, sceleratos morte punierunt. Et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, verum etiam laudatus est nomine pietat
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs ex familiarib ł ex seruis cuiꝰlibet domꝰ cuiꝰcũq
criminis delator atq accusator emerserit. eiꝰ estima¬
tionẽ cap̃ atq fortunas petiturꝰ. cuiꝰ familiaritati
ł dño inheserit. añ exhibitionẽ testiũ. añ examina¬
tũ iudiciũ an ipsa expositione criminũ atq accusa¬
tionis exordio. ultore gladio feriat᷑. Uocẽ enĩ fune¬
stã: potiꝰ int̾cidi ꝗͣ audiri oportet. Eoꝵ uͦ accusandi
sac̾dotes ł testificandi in eos os obstriumꝰ. qͦs ñ hu¬
manis. s diuinis uocib mortuos ẽẽ scimꝰ¬
De his criminib de qͥb qͥs absolutꝰ ẽ ab eo qͥ accusauit

Expanded text:
is ex familiaribus vel ex servis cuiuslibet domus cuiuscumque criminis delator atque accusator emerserit, eius existimationem caput atque fortunas petiturus, cuius familiaritati vel dominio inhaeserit, ante exhibitionem testium, ante examinatum iudicium tionis exordio ultore gladio feriatur; vocem enim funestam potius intercidi quam audiri oportet, eorum vero accusandi sacerdotes vel testificandi in eos os obstruimus, quos non humanis sed divinis vocibus mortuos esse scimDe his criminibus, de quibus quis absolutus est, ab eo qui accusauit
Abbreviated transcription (Latin):
atet ꝓfecto sedis apłicȩ cuiꝰ auctoritate maior ñ ẽ.
udiciũ a nemine fore retractandũ. neq cuiꝗͣ de erꝰ
unꝗͣ apłico culmini de cuiꝰ iudicio ñ licet retractan.
manꝰ obuias audact᷑ intulit. nemo in hoc rebellis
extitit. nͥ qͥ de se uoluit iudicari. & beatꝰ papa Gelasiꝰ
nec de eiꝰ .i. romanȩ ȩccłiȩ canones unꝗͣ ꝑceꝑunt¬
iudicari iudicio. nec sententiã ostituert̃ oport̾e dissol¬
ui. cuiꝰ potiꝰ sequenda decreta mandart᷑¬

Expanded text:
atet profecto sedis apostolicae cujus auctoritate major non est judicium a nemine fore retractandum, neque cuiquam de eunquam apostolico culmini de cujus judicio non licet retractare manus obvias audacter intulit, nemo in hoc rebellis exstitit, nisi qui de se voluit judicari. » Et beatus papa Gelasius: « Nec de ejus id est Romanae Eccjudicari judicio, nec sententiae constiterunt oportere dissolvi, cujus potius sequenda decreta mandar
Abbreviated transcription (Latin):
testatis uigorẽ difficile fuerit. tc̃ sic̃ priscoꝵ canonũ
statuert̾ decreta. qͦ usq ad dimissũ ordinẽ reu̾tantur.
excõmunicati & anathemate ꝯdemnati habeant᷑. S &¬
hi qͥ pꝰ excõmunicationẽ ł int̾dictũ cũ ipsis ꝯmunica¬
uerint. Sacerdos aũ ad quẽ ꝑtinere noscunt᷑. si eos qͦli¬
bet munere. ł fauore aut negligentia ãmonere nolu¬
erit. ut aut reu̾tentes suscipiat. aut ꝯtemnentes de ȩccłia

Expanded text:
testatis vigorem difficile fuerit, tunc sicut priscorum canonum statuerunt decreta, quousque ad dimissum ordinem revertantur, excommunicati et anathemate condemnati habeantur. Sunionem vel interdictum cum ipsis communicaverint. Sacerdos autem ad quem pertinere noscuntur, si eos quolibet munere vel favore aut negligentia admonere noluerit ut aut revertentes suscipiat, aut contemnentes de ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
um frangit᷑ hostia. dũ sanguis de calice in ora fideliũ
fundit᷑. qͥd aliud ꝗͣ dñici corporis in cruce ĩmola¬
tio eiꝰq sangͥnis de lat̾e effusio designat᷑. Sergiꝰ papa
xp̃i qd̾ iam resurrexit monstrat. Pars comesta. am¬
bulans adhuc suꝑ terrã. Pars in altari usq ad finem
missȩ remanens. corpꝰ iacens in sepulchro. qr usq in
finẽ scł̃i corpora scõꝵ in sepulcris erunt

Expanded text:
um frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam Dominici corporis in cruce immolatio, ejusque sanguinis de latere effusio designatur? Ideo Christi quod jam resurrexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro, quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt
Abbreviated transcription (Latin):
loquio omoniti ea sanent q̃ sananda st̃. & cantatiue
em̃dent q̃ iꝰte em̃danda agnouerint. Si aut̃ aliqui
eos pͥusꝗ̃ hȩc egerint lacerare. accusare ł infestare
p̃sumpserint. exomunicent᷑. & ñ absoluant᷑ anteq̃
satisfactionẽ ꝯdignã egerint pęnitentiã qm̾ inu¬

Expanded text:
loquio commoniti ea sanent quae sananda sunt, et charitate emendent quae juste emendanda agnoverint. Si autem aliqui eos priusquam haec egerint, lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur, et minime absolvantur antequam per satisfactionem condignam egerin
Abbreviated transcription (Latin):
tatuimꝰ diaconẽ & abbatẽ quẽ de portu ueneris
indicas cecidisse. ad sacrũ ordinẽ ñ debere ł posse
aliqͦ mͦ reꝑari. Quẽ qͥdẽ sacro ordine pͥuatũ. in pęni¬
tentiã te deputare ꝯuenit. Cuiꝰ si pꝰea actꝰ. & ouersa¬
tio meruerit. pͥorẽ int̾ monachos uͥ tu tam̃ decre¬
ueris. standi locũ optineat. Subdia conos qͦ qͦs¬
similis culpa ꝯstringit ab officio suo in reuocabilit̾̃
depostti. int̾ laicos omunionẽ accipiant. In portu
aũ ueneris loco lapsi: diaconũ aliũ qͥ hoc officiũ
ĩplere debeat ordinabis

Expanded text:
tatuimus diaconum abbatem quem de portu Veneris judicas cecidisse, ad sacrum ordinem non debere vel posse aliquomodo reparari, quem quidem sacro ordine privatum in poenitentia te deputare convenit. Cujus si postea actus et conversatio meruerit, priorem inter monachos, ubi tu tamen decreveris, standi locum osimilis culpa constringit, ab officio suo irrevocabiliter depositi, inter laicos communionem accipiant. In portu autem Veneris loco lapsi diaconi alium, qui hoc officium implere debeat, ordinabis
Abbreviated transcription (Latin):
bit uitã ęternã: illi ñ intelligentes dixert̃ adinuicẽ
Durꝰ ẽ hic sermo. qͥs pot̾ eũ audire: Dicentes qr durꝰ
ẽ hic sermo. seꝑauert̾ se ab illo. & remansit cũ .xii.
Discedentib illis. instruxit illos qͥ remanserant. Sp̃c ẽ¬
in qt qͥ uiuificat. caro nicħ ꝓdest. Uerba q̃ locutꝰ sũ

Expanded text:
Illi non intelligentes, dixerunt: Durus est hic sermo. Quis potest eum audire? Dicentes, durus est hic sermo, separaverunt se ab illo et remansit cum duodecim. Discedentibus illis instruxit illos qui remanserant. Spicat; caro nihil prodest. Verba, quae locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
uere uendit᷑. aut in macello dilaniat᷑. Sciens aũ uĩc.
ait. Hoc uos scandalizat. qr dixi do uob̾ carnẽ meã
manducare. & sanguinẽ meũ bibere. Si gͦ uid̾itis
filiũ hoĩs ascendentẽ uͥ erat priꝰ. Quid ẽ hoc᷑ Hinc
soluit qd̾ illos mouerat. hinc aꝑuit unde fuerant
scandalizati: hinc plane. si intelligerent. Illi autẽ
putabant erogaturũ corpꝰ suũ. ille dix̃ se ascensu¬
rũ in cęlũ: utiq integrũ. Cũ uiditis filiũ hominis
ascendentẽ uͥ erat priꝰ: Certe ł tc̃ uidebitis qr ñ eo

Expanded text:
vere venditur, aut in macello dilaniatur. Sciens autem Jesus ait: hoc vos scandalizat, quia dixi: do vobis carnem meam manducare et sanguinem meum bibere. Si ergo videritis filium hominis ascendentem, ubi prius erat? Quid est hoc? Hinc solvit, quod illos moverat; hinc aperuit, unde fuerant scandalizati; hinc plane, si intelligerent. Illi autem putabant erogaturum corpus suum; ille dixit se ascensurum in coelum integrum. Cum videritis filium hominis ascend
Abbreviated transcription (Latin):
nerant uidet᷑ hortatꝰ. Cũ gͦ ñ expediat & infideles iu¬
ges dimitti a fidelib. causa euident̃ exp̃ssa ẽ. Non enĩ
ꝓpt᷑ uinculũ cũ talib oiugale seruandũ ẽ. s ut queran¬
st̃ nr̃is officiis gratiora:. Quȩ cũ licerent nob̾ &̃ ñ im¬
pendere.tam̃ causa dilectionis impendimꝰ. Unde pͥor
ne scandalizaret eos qͥb ad ȩternã salutẽ gerens hominẽ :¬

Expanded text:
nerant, uidetur hortatus. cur ergo non expediat etiam infideles coniuges dimitti a fidelibus, causa euidenter expressa est. non enim propter uinculum cum talibus coniugale seruandum, sed ut adquiracsunt in nostris officiis gratiora, quae cum liceret nobis etiam non inpendere, tamen causa dilectionis inpendimus. unde prior ne scandalizaret eos, quibus ad aeternam salutem gerens hominem c
Abbreviated transcription (Latin):
eũ monendo dixisse. Quia enĩ oiunx fidelis relinq̃re
diugẽ licite potuit infidelẽ. id̾o hoc fieri ñ dñs. s apłs
les ꝯiuges in relinquendis infidelib ꝑmissa licentia ñ
utãtur: Tibi aũ uidet᷑ infideles qͦ dimitti a fidelib
ñ licere. qi hoc uetat apłs. Cũ ego dicã licere. qi hoc ñ
uetat dñs. ñ tam̃ expedire. qr hoc ne fiat monet apłs.¬

Expanded text:
mihi, eum commonendo dixisse. Quia enim conjux fidelis relinquere conjugem licite potest infidelem ideo hoc fieri non Dominus, sed les conjunges in relinquendis infidelibus, permissa licentia non utantur. tibi autem uidetur infideles quoque dimitti a fidelibus non licere, quia hoc uetat apostolus, cum ego dicam licere. quia hoc non uetat, non tamen expedire, quia hoc ne fiat, monet apos
Abbreviated transcription (Latin):
ceps ad credendũ uim inferre. Cui enĩ uult ds̃ mise¬
ret᷑. & quẽ uult indurat. Non enĩ tales inuiti saluandi
st̾ s uolentes. ut in tegra sit forma iustitiȩ. Sic̃ hõ ꝓpͥa
arbitrii uoluntate serpenti obȩdiens ꝑiit. sic uocante
cti st̃. sic̃ factũ ẽ tẽporib relligiosissimi pͥncipis sise¬
manni. qr iã ꝯstat eos sacram̃tis diuinis associatos.
& baptismi grãm suscepisse. & crismate unctos eẽ. &
corporis dñi & sanguinis extitisse particepes. oportet
ne nom̃ dñi blasphemet᷑. fidesq quã susceꝑunt uilis
ac contemptibilis habeat᷑¬

Expanded text:
ceps ad credendum vim inferre. Cui enim vult Deus miseretur, et quem vult indurat. Non enim tales inviti salvandi sunt, sed volentes, ut integra sit forma justitiae. Sicut homo propria arbitrii voluntate serpenti obediens periit, sic vocante cti sunt, sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sisenandi, quia jam constat eos sacramentis divinis associatos, et baptismi gratiam suscepisse, et chrismate unctos esse, et corporis Domini et sanguinis exstitisse participes, oportet ne nomen Domini blasphemetur, fidesque quam susceperunt vilis ac contemptibilis habeat
Abbreviated transcription (Latin):
rapta ꝯfugerit. & feminã ipsã uiolentiã ꝑtulisse
ostiterit. statĩ liberet᷑ de potestate raptoris. & parentib
reddat᷑. & raptor mortis ł pęnarũ impunitate ꝯcessa.
liberã habeat eundi facultatẽ Si uͦ parentes mulieriᷤᷤ
eccłiasticis uiris obȩdire noluerint. excõmunicent᷑¬

Expanded text:
eminam ipsam violentiam pertulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et parentibus reddatur: et raptor, mortis vel poenarum impunitate concessa, liberam habeat eundi facultatem. Si vero parentes mulieris ecclesiasticis viris obedire noluerint, excommunicent
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsit. homo in dm̃ tͣnsiuit. ñ nat᷑e uersibilitate
sic̃ tercii apollinaristȩ dicunt. s di dignatione. ut
nec d̾s mutaret᷑ in humanã sustantiã assumendo
hominẽ nec homo in diuinã głificatꝰ in dm̃. quia
mutatio ł u̾sibilitas nat᷑e & diminutionẽ & aboli¬
tionẽ substantiȩ facit. Credit᷑ a nob̾ sine c̃fusione
c̃iuncta trinitas. sine seꝑatione distinc̾ta. Natꝰ
sic̃ ebion dicit s carnẽ ex uirginis corpore trahens.
& ñ de cȩlo secũ afferens. sic̃ martion origenis & eu¬
tices affirmant. neq in fantasia .i. absq carne sic̃¬
corpꝰ uerũ. ñ tantũ carnẽ ex carne: sic̃ marcianꝰ. Sed
uerꝰ ds ex diuinitate. & uerꝰ hõ ex carne. unꝰ filiꝰ in
diuinitate uerbũ patris. & ds in hoĩe anima & caro.
animã ñ absq sensu & ratione: ut apollinaris:
N eq caro absq anima: ut anomocꝰ. s animã cum
ratione sua. & corpꝰ cũ sensib suis. ꝑ qͦs sensꝰ ueros

Expanded text:
assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sicut Apollinaristae dicunt, sed Dei dignatione: ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam, assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum: quia mutatio vel versibilitas naturae et diminutionem et abolitionem substantiae facit. Creditur a nobis sine confuconjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Natus x viri coitu sicut Hebion dicit: sed carnem ex virginis corpore trahens et non de coelo secum afferens sicut Marcaon, Origenes, et Eutyches affirmant, neque in phantasia, id est, abscorpus verum, non tantum carnem ex carne sicut Marcianus sed verus Deus ex divinitate, et verus homo ex carne: unus filius in divinitate, Verbum Patris, et Deus in homine, anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris; neque caro absque anima, ut Anomocus: sed anima cum ratione sua: et caro cum sensibus suis: per quos sensus veros
Abbreviated transcription (Latin):
abet ꝓpriũ antiqͥ hostis inuidia. ut qͦs in prauoꝵ ac¬
onẽ eoꝵ falsã ad p̃sens simulando dilaceret. Qm̃ gͥ
cta diutiꝰ fecimꝰ inqͥsitione ꝑquiri. & nullã in co
nere. ad beati petri sacratissimũ corpꝰ districta
eũ ex abundanti fecimꝰ sacrarãta p̾bere. Quib p̃stitis.
magna sumꝰ exultatione gauisi. qd̾ huiꝰcemodi ĩo¬
centia euident̃ enituit. Pro q̃ regła ur̃a p̃dictũ uirũ cũ¬
om̃i caritate suscipiat. & reuerentiã ei qͣlem sacer¬
dotẽ decet exbibeat. nec ulla remaneat de his q̃ iam
st̃ purgata dubietas: & ita supͣscͥpto uos ep̃o deuotis¬
sime oportet in om̃ib adherere. ut ꝯgrue decent̾q
dm̃ in eiꝰ ꝑsona uideamini cuiꝰ minist̃ ẽ honorare.

Expanded text:
prium antiqui hostis invidia, ut quos in pravorum aconem eorum, falsa ad praesens simulando, dilaceret. Quoniamcta diutius fecimus inquisitione perquiri: et nullam in eo, nere, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia ejus evidenter enituit. Pro qua re gloria vestra omni charitate suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdotem decet exhibeat; nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini cujus minister est honorare.
Abbreviated transcription (Latin):
decimas pecoꝵ. & frugũ. & omniũ pͥmitiarũ dño da¬
rent. qͥ eos lib̾auit a decẽ plagis. qͥb ꝑcussit egyptios.
& in nouissima plaga pͥmogentta cunc̾toꝵ disꝑdidit.
grãmq suis p̾stitit. ut impetratis pecuniis spoliarent
egyptũ. De qͥb decimis augtinꝰ doctor uenerabilis dicit¬
Decimȩ ex debito requirunt᷑. Qͥd si dicẽt᷑ nempe m̃s ẽ hõ.¬
mea ẽ t̾ra ꝗ̃ colis. mea st̃ semina q̃ spargis. mea aĩalia¬
q̃ fatigas. m̃s ẽ solis calor. & cũ oĩa mea sint. tu qͥ minꝰ
accõmodas solã decimã uix merebaris. s reseruo tͥ nouẽ.
da mͥ decimã: Si ñ dederis mͥ decimã. auferã tͥ nouẽ Si
ded̾is mͥ decimã. multiplicabo nouẽ. Cũ itaq iudaicꝰ

Expanded text:
omnium pecuniarum Domino darent, qui eos liberaverat a decem plagis, quibus percussit Aegyptios, et in novissima plaga primogenita cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit, ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis Augustinus doctor venerabilis dicitDecimae ex debito requiruntur. Quid si diceret Deus, nempe mequae fatigas, meus est solis calor; et cum omnia mea sint, tu qui minus accommodas, solam decimam vix merebaris, sed reservo tibi novem, da mihi decimam. Si non dederis mihi decimam auferam novem. Si dederis mihi decim
Abbreviated transcription (Latin):
accesserit. ob hanc infirmitatẽ ꝯiugia talium
solui ñ posst̃. Similit̾ sciendũ de his. qͥ ab adu̾sariis exce¬
cantur aut m̃bris detruncant᷑.

Expanded text:
accesserit, ob hanc infirmitatem conjugia talium solvi non possunt. Similiter sciendum de his qui ab adversariis excaecantur, aut membris detruncantur.
Abbreviated transcription (Latin):
suspectũ habuerit. & uiderit se ingrauari. lib̾e sedem
apłicam appellet Appellantẽ aũ ñ debet afflctio ulla¬
aut detensionis iniuriare custodia. s liceat appella¬
tori uiciatã causã appellationis remedio sulleuare
liceat &̃ in causis criminalib appellare. nec uox appel¬
landi deneget᷑ ei. quẽ in supplicio sententia destinaue¬
rit. Pulsatꝰ añ iudicẽ suũ causã dicat. & ñ añ suum

Expanded text:
suspectum habuerit, et viderit se ingravari, libere sedem apostolicam appellet. Appellantem auaut detentionis injuriare custodia; sed liceat appellatori vitiatam causam appellationis remedio sublevare, liceat in causis criminalibus appellare; nec vox appellandi denegetur ei, quam in supplicium sententiae destinarit. Pulsatus ante suum judicem causam dicat, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ed & hoc em̃datione indigere ꝑspeximꝰ. qd̾ qͥdã dũ ofitar¬
tur peccata sua sac̃dotib. ñ plene id faciunt. Quia gͦ
ostat hominẽ ex duab eẽ susstantiis. anima uidelicet &
corpore. & int̾dum animi motu. int̾dũ carnis fragili¬
tate peccat. sollerti indagatione debent inqͥri ipsaige
sta st̃. & ea qͥb in sola cogitatione ꝑ animã delinqͥtur
huiꝰcemodi animȩ pestes tanto ꝑiculosiꝰ ledunt. quanto
subtiliꝰ serpunt

Expanded text:
ed et hoc emendatione indigere perspeximus, quod quidam, dum confitentur peccata sua sacerdotibus, non plene id faciunt. Quia ergo constat hominem ex duabus esse substantiis, anima videl cet et corpore, et interdum animi motu, interdum carnis fragilitate peccatur: sollerti indagatione debent inquiri ipsa pesta sunt, et ea quibus in sola cogitatione delinquitur.hujusmodi animae pestes tanto periculosius laedunt quanto subtilius serpunt
Abbreviated transcription (Latin):
liditate & conuentia dñi seruus. ancilla. matͥmoniũ
ꝯtraxerit cũ lib̾a ꝑsona. forte enĩ dñs ancillã suã ut
lib̾am uiro ingenuo ꝯiunxit. & dotẽ ꝓ ea p̾stitit. ut
ꝓpt̾ nuptias donationẽ lucret᷑ totã. ł ꝓ parte. Si quid
facit. & nuptiȩ ꝯsistant. nulla lege ꝗͣtum ꝑtinet ad
sciens aũ qd̾ ñ ꝯcubuerit. forte enĩ ido facit. ut pꝰea
negociũ moueat homini lib̾o qd̾ ancillã eiꝰ duxerit uxo¬
ens ñ ꝓhibuerit. & nuptiȩ integro iure osistant & ser¬
uilis ꝯditionis ꝑsona eripiat᷑ ad ingenuitatẽ. illo sine
dubitatione aꝑto. qd̾ liberiꝰ ex huiꝰmodi nuptiis ꝓcrea¬
ti fuerint. tã ingenui ꝗͣ legitim st̃

Expanded text:
liditate vel conniventia domini servus vel ancilla matrimonium contraxerit cum libera persona  forte enim dominus ancillam suam ut liberam viro ingenuo coniunxit et dotem pro ea praestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam vel pro parte: si quid faciat et nuptiae consistant, nulla lege, quantum pertinet ad sciens autem quod non cohibuerit forte enim ideo hoc facit, ut postea negotium moveat homini libero quod ejus ancillam duxit uxoens non prohibuerit, et nuptiae integro iure consistant, et servilis condicionis persona eripiatur ad ingenuitatem, illo sine dubitatione aperto, quod liberi, qui ex huiusmodi nuptiis procreati fuerint, tam ingenui quam legitimi sint.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuo matris hortatu filiã desiderii regis longobardoꝵ.
karolꝰ duxisset uxorẽ: incertũ ẽ qua de causa eã post
annũ repudiauit. & hildegardã de gente suesioꝵ p̃ci¬
puȩ nobilitatis feminã in matrimoniũ accepit.
de qͣ tres filios karolũ uideł. pipinũ. & lodouicum.
Si cui &̃ ñ otingat facultas ꝯcumbendi cũ ꝯiuge aliena
planũ tam̃ aliqͦ mͦ sit eũ cuꝑe. & si potestas detur eẽ
enda. &̾ uoluntate pascendi pauꝑes scõs: qd̾ tam̃ faci¬
endũ ẽ. ñ furta ꝑpetrando s bene utendo mãmona iniͥ¬
Iid in om̃ib peccatis
ẽ adulterio grauiꝰ : Scd̾m nãq in pęnis optinet locũ.
quẽ qͥdẽ pͥmũ illi habent qͥ aberrant a do̾. &̾ si sobrie

Expanded text:
Cum matris hortatu filiam Desiderii regis Longobardorum Carolus duxit uxorem; incertum qua de causa eam post annum repudiavit, et Hildebergam de gente Suevorum praecipuae nobilitatis feminam, in matrimonium acceperit, de qua tres filios Carolum videlicet et Pipinum et Ludovicum si cui etiam non contingat facultas concumbendi cum conjuge aliena, planum tamen aliquo modo sit id eum cupere, et si potestas detur fact voluntate pascendi pauperes sanctos: quod tamen faciendum est, non furta perpetrando, sed bene utendo mammona iniid in omnibus peccatis est adulterio gravius? Secundum namque in poenis obtinet locum; quoniam quidem primum illi habent, qui aberrant a Deo, etiamsi sobrie
Abbreviated transcription (Latin):
urorẽ causa relligionis abicere a cura sua. scił ut eiui¬
ctũ & uestitũ largiat᷑. s ñ cũ illa ex more carnalit̃ iaceat
Sic & scõs apłos legimꝰ egisse. beato paulo dicente ñ qͥd
ñ habemꝰ potestatẽ sororẽ mulierẽ circũducendi sicut
fr̃ dñi. & cephas: Uide insipiens ꝙ ñ dixi ñqͥd ñ habemꝰ
potestatẽ sororẽ mulierẽ amplectendi. s circũdendi
scil ut mercedẽ p̃dicationis susstentaret᷑ ab eis. nec
tam̃ deinceps foret int̾ eos ulteriꝰ carnale ꝯiugium.

Expanded text:
uxorem causa religionis abjicere a cura sua, sed ut ei victum et vestitum largiatur, sed non cum illa ex more carnaliter jaceat, sic et sanctos apostolos legimus egisse, beato Paulo dicente. Nunquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi, sicut frater Domini et Cephas : vide insipiens quia non dixit: nunquid non habemus potestatem sororem mulierem amplexandi, sed circumducendi, scilicet ut mercede praedicationis sustentaretur ab eis, nec tamen deinceps foret inter eos ulterius carnale conjugium.
Abbreviated transcription (Latin):
oluit ita lex aliqͥd uouere dõ aduersꝰ animã suã. ut
ñ in aliquarũ rerũ licitarũ atq ocessarũ abstinentiu
in eisdẽ uotis feminȩ ualeat auctoritas. s uirilis. ita i
si adhuc innupte ocesserat pat̾ uota ꝑsoluere. si ante¬
quã ꝑsoluerit nupserit. & uiro eiꝰ hoc cognitũ ñ pla¬
cuerit. ñ ꝑsoluat. & hoc oĩno sine peccato. qr d̾s mun¬
dauit eã. si c̃ dic̃ .i. mundã iudicauit. neq otra dñm
fieri putandũ ẽ. cũ ipse ds̃ hoc p̃ceꝑit. hoc uoluerit
ut nulla uota eiꝰ q̃ abstinentie causa uouerit. reddan¬
tur ab ea. nͥ auctor uir fuerit ꝑmittendo. Nam cũ ad
peccatũ eiꝰdẽ uiri ꝑtinere ualuerit. si priꝰ ꝑmiserit.
& pꝰea ꝓhibuerit. &̃ hoc tantũ ñ dixit. ut faciat muli¬
er qd̾ uouerat. qr ꝑmissa iam priꝰ a uiro fuerat: ¶i
dixit ẽẽ peccatũ. qr annuit qd̾ priꝰ dcesserat. ñ tam̃ mu

Expanded text:
lex ita uouere aliquid deo aduersus animam suam, id est in aliquarum rerum licitarum atque concessarum abstinentia, ut in eisdem uotis feminea ualeat auctoritas, sed uirilis, ita ut, si adhuc innuptae iam concesserat pater uota persoluere, si. antequam persoluerit, nupserit et uiro eius hoc cognitum non placuerit, non persoluat et sit omnino sine peccato, quia dominus mundabit eam, sicut dicit, id est mundam iudicabit; neque hoc contra deum fieri putandum est, cuut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri pertinere uoluerit, si prius permiserit et postea prohibuerit, etiam hic tamen non dixit, ut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concessera
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens pꝰ auditã causã iudice possessor appellat
fructꝰ possessionis de qua agit᷑. dũ sequendȩ au¬
dientiȩ euentꝰ dubiũ ẽ. merito sequestrant᷑. Nam
si petitor appellauerit. hoc ab eo ñ pot̾ postulari.
qr ñ pot̃ sequestrari. qd̾ ñ habet. si ꝓpt̾ p̃dia urba¬
Om̃imꝰ puniendũ ẽ qͦtiens iniusta appellatio xxxuiii¬
ꝓnuntiat᷑. sũptꝰ qͦs dũ sequeret᷑ aduersariꝰ impen¬
dit. reddere cogat᷑. ñ simplos s qͣdruplos

Expanded text:
uoties post auditam causam judicii possessor appellat, fructus possessionis de qua agitur, dum secundae audientiae eventus dubius est, merito sequestrantur. Nam, si petitor appellaverit, hoc ab eo non potest postulari, quia non potest sequestrari quod non habet. Si propter praedia urbamodo ponendum est, ut, quotiens iniusta appellatio pronuntiatur, sumptus, quos dum sequeretur aduersarius impendit, reddere cogatur, non simplos, sed quadruplos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ẽ tam demens. qͥ ei dicat fac qd̾ ñ licet. ut liceat tͥ qd
ñ licer : Cum enĩ utrũq scd̾m lege̾ xp̃i illicitũ sit. siue
adulterã occidere. siue illa uiuente adulterã ducere:
ab utroq ẽ abstinendũ. ñ illicitũ ꝓ illicito faciendũ.
Si enĩ facturꝰ es qd̾ ñ licet. iã faciat adulteriũ. & ñ faciat
homicidiũ. ut uiuente uxore aliam ducat. & ñ huma¬
num sanguinẽ fundat

Expanded text:
 ei dicat: fac, quod non licet, ut tibi liceat quod non licet? cum enim utrumque secundum legem Christi inlicitum sit, siue adulteram occidere siue illa uiuente alteram ducere, ab utroque abstinendum est, non inlicitum pro inlicito faciendum. si enim facturus est, quod non licet, iam faciat adulterium et non faciat homicidium, ut uiuente uxore alteram ducat et non humanum sanguinem fundat
Abbreviated transcription (Latin):
& aliq̃ ex scĩmoniab. uiduis. & puellis uirginib
otͣ fas uelũ imponere p̃sumant. & id̾o ñ nullȩ miꝰte
uelatȩ putant. se lib̾iꝰ suis carnalib desideriis posse
inseruire. & suas uoluptates explere. Quaꝓpt̾ statuimꝰ
ut si abbatissa. aut q̃libet scĩmonialis pꝰ hanc diffini¬
tionẽ in tantã audaciã ꝓrumperit. ut aut uiduã aut
puellã uirginẽ uelare p̃sumpserit. iudicio canonico
usq ad satisfactionẽ subdat᷑¬

Expanded text:
imonialibus viduis et puellis virginibus contra fas velum imponere praesumant. Et ideo nonnullae injuste velatae putant se liberius suis carnalibus desideriis posse inservire, et suas voluntates explere. Quapropter statuimus ut si abbatissa aut quaelibet sanctimonialis post hanc definitionem in tantam audaciam proruperit ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumpserit, judicio canonico usque ad satisfactionem subdat
Abbreviated transcription (Latin):
nniciꝰ ep̃c. om̃ib epĩs. Si archiep̃c diẽ obierit & alter
ordinandꝰ archiep̃c electꝰ fuerit. om̃s eiꝰdẽ ꝓuinciȩ ep̃i.
ad sedẽ metropolĩ ꝯueniant. ut ab om̃ib ordinet᷑ ipse
ꝯsentientib a trib iussu archiep̃i ꝯsecrari posst̃ ep̃i S
ꝯsacrauerĩt pontificẽ. & licet istud necessitate cogente
tenꝰ immutari licet. qr qͥ illis p̃est ab om̃ib epĩs quib
p̃est debet ꝯstitui. Sin aũ alit̾ p̃sumptũ fuerit. uirib
carere ñ dubiũ ẽ. qr irrita erit eiꝰ secus acta ordinatio

Expanded text:
i. Id est si archiepiscopus diem obierit, et alter ordinandus archiepiscopus electus fuerit, omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metropoleos conveniant, ut ab omnibus ipse ordinetur. consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopconsecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente tenus immutari licet: quia qui illis praeest, ab omnibus episcopis quibus praeest debet constitui: sin aliter praesumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta ordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qui alias metropolitanas sedes adepti st̃. non
pͥmates. s metropolitani nominent᷑. Si autẽ¬
districte corrigat᷑. ne talia deinceps p̃sumere audeat
Si uͦ incorrigibilis eisq inobȩdiens apparuerit. ad hanc
apłicam sedẽ. cui omĩa ep̃oꝵ iudicia t̾minare p̾cepta
st̃. eiꝰ ꝯtumacia referat᷑. ut uindicta do fiat. & cęteri
timorẽ habeant. Siaũ ꝓpt̾ nimiã longinqͥtatẽ. aut
tẽporis in omoditatẽ. ł itineris asꝑitatẽ. graue ad hanc

Expanded text:
vero qui alias metropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed metropolitani nominantudistricte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis, eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnia episcoporum judicia terminare praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo fiat, et caeteri timorem habeant. Si autem propter nimiam longinquitatem, aut temporis i
Abbreviated transcription (Latin):
reb sibi omissȩ expoliatꝰ. aut qd̾ absit qd̾ alienũ ab
om̃ib eẽ debet fidelib a sede ꝓpͥa eiectꝰ aut in deten¬
tione aliq̃ a suis ouib fuerit sequestratꝰ tẽ canonice
antesi pͥstino restituat᷑ cũ om̃i pͥuilegio sui
honoris. & sua oĩa q̃ insidiis inimicoꝵ suoꝵ eĩ ablata
fuerint legib reintegrent᷑: nec ꝯuocari nec iudican
poti̾t. nͥ ipse ꝓ sua necessitate minime tam̃ iudicandꝰ
anteꝗ̃ integerrime om̃ia q̃ ꝑ suggestiones mimicor.
suoꝵ amiserat. potestati eiꝰ ab honorabili ꝯcilio le¬
gali ordine reintegrent᷑¬

Expanded text:
bi commissae exspoliatus, aut quod absit! quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus, a sede propria ejectus, in detentione aliqua a suis civibus fuerit sequestratus, tunc canonice ante in pristino statu restituatur, cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerint, legibus redintegrentur, nec convocari aut judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate, minime tamen judicandus r antequam integerrime omnia quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat, potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrent
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentiã accipiunt nulla manifesta scelera ꝯfitentes
s tantũ peccatores se p̃dicantes huiꝰ modi si reualuerint
posst̃ &̃ ꝑ moꝵ ꝓbitatẽ ad gradꝰ eccłiasticos ꝑuenire. Qui
uͦ ita pęnitentiã accipiunt. ut aliqd̾ mortale peccatum
ppetrasse publice fateant᷑. ad clerũ ł honores eccłiasticos
ꝑuenire nullatenꝰ posst̾. qͥ a se ꝯfessione ꝓpͥa notauert̃

Expanded text:
enitentiam accipiunt nulla manifesta scelera confitentes, sed tantum se peccatores esse praedicantes, hujusmodi si revelaverintorum probitatem ad gradus ecclesiasticos pervenire. Qui vero ita poenitentiam accipiunt, ut aliquod mortale peccatum perpetrasse publice fateantur, ad clerum vel honores ecclesiasticos pervenire nullatenus poterunt, quia se confessione propria notaver
Abbreviated transcription (Latin):
Qd int̾rogasti de femina q̃ pꝰ obitũ mariti sui uelam̃
sacrũ suꝑ caput suũ imposuit. & fuxit se sub eodẽ
uelamine scĩmonialẽ eẽ. pꝰ ea uͦ ad nuptias rediit.
ꝯturbare uoluit. & ñ legitime in uoto suo ꝑmansit.
ut penitentiã agat de illusione nefanda. & reu̾tat᷑
ad id qd̾ spopondit. & in sacro ministerio inchoauit
uult fingat. & ñ uere faciat: om̃is ordo eccłiasticus
ꝯturbabit᷑. nec catholicȩ fidi uira ꝯsistunt. nec sacri
canones rite obseruant᷑. Qͥd enĩ ꝓfuit symoni mago¬
baptismũ sacrũ ficte susciꝑe. & in xp̃ianitate ꝑman¬
surũ se finxisse. cũ ꝑ apłm fraude eiꝰ dececta. qd̾ id
sibi futurũ ẽet p̃nuntiatũ fuit: Ait enĩ. Pecunia
tua tecũ sit in ꝑditione.cor enĩtuũ ñ ẽ rectũ corã
do Penitentiã itaq age ab hac nequitia tua. & roga
dm̃ ut forte remittatur tͥ cogitatio cordis tui. In felle
enĩ amaritudinis. & obligatione iniqͥtatis uideo te eẽ¬

Expanded text:
d interrogasti de femina, quae post obitum mariti sui sacrum velamen super caput suum imposuit, et finxit se sub eodem velamine sanctimonialem esse, postea vero ad nuptias rediit: conturbare voluit, et non legitime in voto suo permansit, ut poenitentiam agat de illusione nefanda, et revertatur ad id, quod spopondit, et in sacro miniuult fingat et non uere faciat omnis ordo ecclesiasticus conturbatur nec catholicae fidei iura consistunt nec sacri canones rite obseruantur. Tales igitbaptismum sacrum ficte suscipere et in Christianitate permansurum se finxisse, cum per apostolum fraus ejus detecta, quid sibi futurum esset pronuntiatum est. Ait enim: Pecunia tua tecum sit in perditione. Cor enim tuum non est rectum coram Deo. Poenitentiam itaque age ab hac nequitia tua, et roga Deum ut forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te e
Abbreviated transcription (Latin):
audet se dicẽ raptũ in corpore Om̃ib itaq publice
anñtiandũ ẽ qd qͥ talia & his similia credit fidẽ ꝑdit.
& qͥ fidẽ rectã in do ñ habet. hicñ eiꝰ ẽ. s illiꝰ in quẽ
credit .i. diaboli nã de dño nr̃o scͥptum ẽ. Om̃ia ꝑ ipsũ
facta st̃. Quisqͥs gͦ aliqͥd credit posse fieri. aut aliquã
creaturã in meliꝰ. aut in deteriꝰ immutari. aut tran¬
formari in aliam speciẽ.ł in similitudinẽ nͥ ab ipso
creatore qͥ om̃ia fecit. & ꝑ quẽ omĩa facta st̃ ꝓculdu¬
bio infidelis ẽ. & pagano deterior

Expanded text:
audet se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, quod qui talia et his similia credit, fidem perdit, et qui fidem rectam in Deo non habet, hic non est ejus, sed illius in quem credit, id est diaboli. Nam dfacta sunt, etc. Quisquis ergo aliquid credit posse fieri, aut aliquam creaturam in melius aut in deterius immutari, aut transformari in aliam speciem vel similitudinem, nisi ab ipso creatore, qui omnia fecit, et per quem omnia facta sunt, proculdubio inf
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ multos secũ infidelitatis interitũ ꝑtransissent
Nam innumera multitudo hac falsa opinione decepta.
hȩc uera eẽ credit. & credendo a recta uia deuiat. & in
errore paganoꝵ reuoluit᷑. cũ aliqͥd diuinitatis aut nu¬
minis extra unũ dm̃ arbitrat᷑. Quappt̃ sacerdotes
ꝑ ȩccłias sibi ꝯmissas popło om̃i instantia p̃dicare
debent. ut nouerint hȩc oĩmodis falsa eẽ & non a
diuino s a maligno spũ talia fantasmata mentib
infideliũ irrogari. Siqͥdẽ ipse sathanas qͥ tnsfigurat
se in angłm lucis cũ mentẽ cuiꝰcũq mulierculȩ
ceꝑit. & hanc sibi ꝑ infidelitatẽ subrugauerit. ilico
tnsformat se in diuersarũ ꝑsonarũ species atq si¬
militudines. & mentẽ ꝗͣ captiuã tenet in somns de¬
ludens. mͦ lȩta. mͦ tristia. mͦ incognitas ꝑsonas osten

Expanded text:
et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam innumera multitudo hac falsa opinione decepta haec vera esse credunt, et credendo a recta fide deviant, et errore paganorum involvuntur, quum aliquid divinitatis aut numinis extra unum Deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per Ecclesias sibi commissas populo omni instantia praedicare debent, ut noverint haec omnimodis falsa esse, et non a divino, sed a maligno spiritu talia phantasmata mentibus infidelium irrogari. Siquidem ipse Satanas, qui transfigurat se in angelum lucis, cum mentem cujuscunque mulierculae perit et hanc per infidelitatem sibi subiugaverit, illico transformat se in diversarum personarum species atque similitudines et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo leta, modo tristia, modo cognitas, modo in
Abbreviated transcription (Latin):
uirib elaborare studeant ut ꝑniciosã & a rabulo
inuentã sortilegã & maleficã artẽ penitꝰ ex parrochiis
suis eradicent. & si aliquẽ uirũ aut mulierẽ huiꝰmodi
sceleris sectatorẽ inuenerint. turpit᷑ dehonestatũ de
parrochiis suis eiciant ait enĩ apłs. Hereticũ hoĩem
pꝰ unã & scdam ammonitionẽ deuita. sciens qi sub¬
uersꝰ ẽ qͥ eiꝰmodi ẽ. Subuersi st̃ & a diabolo capti
tenent᷑. qͥ derelicto creatore suo a diabolo suffragia
quert̾. & id̾o a tali peste mundari debet sc̃a eccłia.
Illud ẽ ñ omittendũ. qd̾ q̃dã sceleratȩ mulieres retro
pꝰ sathan ouersȩ demonũ illusionib & fantasmatib
seductȩ credunt se & ꝓfitent᷑ nocturnis horis cum
titudine mulierũ eqͥtare suꝑ quasdã bestias. & multa
t̾rarũ spacia intẽpestȩ noctis silentio ꝑtñsire eiusq
iussionib ł ut dñe obȩdire. & certis noctib ad eiꝰ ser¬
uiciũ euocari. S utinã hȩ solȩ in ꝑfidia sua ꝑissent.

Expanded text:
 elaborare studeant, ut perniciosam et a Zabulo inventam sortilegam et maleficiam artem penitus ex parochiis suis eradicent, et si aliquem virum ac mulierem hujuscemodi sceleris sectatorem invenerint, turpiter dehonestatum de parochiis suis ejiciant. Ait enim apostolus: Haereticum hominempost unam et secundam admonitionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est . Subversi sunt et a diabolo capti tenentur qui, derelicto Creatore suo, a diabolo suffragia quaerunt, et ideo a tali peste mundari debet sancta Ecclesia. Illud etiam non omittendum, quod quaedam sceleratae mulieres retro  sathanam converse, demonum illusionibus et fantasmatibus seducte, credunt se et profitentur cum  multarum terrarum spatia intempestae noctis silentio pertransire, ejusque jussionibus velut dominae obedire, et certis noctibus ad ejus servitium evocari. Sed utinam hae solae in perfidia sua periissent,
Abbreviated transcription (Latin):
alterã habuerit. ordinandũ ẽẽ censuert̃. De sacram̃to eni
agit᷑ ñ de peccato. nã in baptismo peccata oĩa dimittun¬
tur. S qͥ dixit. si acceꝑis uxorẽ ñ peccasti. & si nupserit
uirgo ñ peccat. & qd̾ uult faciat. ñ peccat si nubat. satiᷤ
declarauit nuptias ñ ẽẽ peccatũ. Propt̾ sacram̃ti aut̃
sc̃itatẽ sic̃ femina &̾ si cathecumina suerit uiciata. ñ

Expanded text:
abuerit alteram, ordinandam esse censuerunt. De sacramento enim agitur, non de peccato. Nam in baptismo peccata omnia dimittuntur; sed qui dixit: Si acceperis uxorem, non peccasti, et si nupserit virgo, non peccat; et, Quod vult faciat; non peccat, si nubat: satis declaravit nuptias nullum esse peccatum. Propter sacramenti autem sanctitatem, sicut femina etiam, si catechum
Abbreviated transcription (Latin):
incantata ꝑit. Demonib enĩ accitis audent uentilare.
ut qͥsqͥs suos ꝑimat malis artib inimicos.hi &̃ san¬
quine utunt᷑. & uictimis sepe ꝯtingurit. corpora
mortuoꝵ. Nicromancũ st̃ quoꝵ p̃cationib uidentẽ
resuscitati mortui diuinare. & ad int̾rogata respon¬
dere. Nichro enĩ grece mortuus. mancia diuinatio
ñ cupat᷑. Ad qͦs suscitandos cadaueri sanguinis adi¬
cit᷑. Nam amare demones sanguinẽ dicunt᷑. Id̾oꝙ
quotiens nichromantia fit. eruora q̃ miscentur.
& colore sanguinis faciliꝰ ꝓuocant᷑ Idromanci
ab aqua dicti. Est eñ idromancia in aquarũ inspe.¬
ctione umbras demonis euocare & imagines ludi¬
ficationis eoꝵ uidere. ibiq ab eis aliqua audire.
uUbi adhibito sanguine. &̃ inferos ꝓhibent᷑ suscitare.

Expanded text:
incantata perit. Daemonibus enim accitis audent ventilare, incantata perit. Daemonibus enim accitis audent ventilare, ut quisquis suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur, et victimis saepe contingunt corpora mortuorum. Necromantii sunt quorum praecationibus videntur resuscitati mortui divinare et ad interrogata respondere. Necros enim, Graece mortuus, mantia divinatio nuncupatur. Ad quos suscitandos cadaveri sanguis adjicitur. Nam amare daemones sanguinem dicuntur: ideoque quoties Necromantia fit, cruor aquae miscetur, et colore sanguinis facilius provocantur. Hydromantii ab aqua dicti: est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines ludificationis eorum videre, ibique ab eis aliqua audire. Ubi adhibito sanguine, inferos perhibentur sciscitari.
Abbreviated transcription (Latin):
ec mirũ de magoꝵ p̾strigiis quoꝵ intantũ ꝓdiere
maleficioꝵ artes. ut &̾ moysi in illis signis resisterent.
uertentes uirgas in dracones. aquas in sanguinẽ cum
fert᷑ & in gentiliũ libris. qd̾ quȩdã maga formosissi¬
ma circe. socios ulixis. mutauerit in bestias. Legitur
& de sacrificio qd̾ archades d̾o suo lieo immolabant.
ex quo qͥcũq sumerent inbestiarũ formas ꝯuerterent᷑
S hec om̃ia magicis p̾strigis. potiꝰ fingebant᷑. qu̾a rerũ
ueritate ꝯ plerent᷑. Ut gͦ ipsi errores ignorantib ma¬
nifesta fiant de eoꝵ ꝓprietate atq inuentorib ureta
traditionẽ maion primũ dicere ꝯgruum arbitram᷑
Nagi st̃ qͥ uulgo malefici ob facinoꝵ magnaitudinẽ
nuncupantur. Hi ꝑmissu ai elem̃ta ꝯeutiunt tur bant
m̃tes hominũ minꝰ ofidentiũ in d̾o. ac sine ullo uene¬
ni haustu uiolentia tantũ carminis interimunt
Unde & lucanꝰ. Mens hausti nulla sane polluta ueneni.

Expanded text:
ec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Moysi in illis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem . Fertur etiam in gentilium libris, quod quaedam maga, famosissima Circe, socios Ulyssis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades Deo suo Dycaeo immolabant, ex quo quicunque sumerent in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus, juxta traditionem majorum, primum dicere congruum arbitramur. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi permissu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta veneni,
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ stephani. apc̃. Lib̾ qͥ appellat᷑ transitꝰ sc̃ẽ mariȩ.
apc̃. Lib̾ qͥ appellat᷑ pęnitentia adam apc̾. lib̾ diogiȩ
nõie gigantis qͥ pꝰ diluuiũ cũ dracone ab hereticis pu¬
gnasse ꝑhibet᷑. apc̃. lib̃ qͥ appellat᷑ testam̃tũ iob. apc̃
Lib̾ qͥ appellat᷑ pęnitentia origenis. apc̃. Lib̾ qͥ appellat᷑
penitentia cypͥani apc̃. Lib̾ qͥ appellat᷑ lamnȩ & manbrȩ

Expanded text:
appellatur Stephani apoc. Liber qui appellatur transitus sanctae Mariae apoc. Liber qui appellatur poenitentia Adam apocriphus. Liber Diogenes nomine gigantis, qui post diluvium cum dracone ab haereticis pugnasse perhibetur, apoc. Liber qui appellatur Testamentum Job apoc. Liber qui appellatur poenitentia Origenis apocriphus. Liber qui appellatur poenitentia Cypriani apocriphus. Liber qui appellatur Jamne et Mambre
Abbreviated transcription (Latin):
de infantia saluatoris. apoc̃. Lib̾ de natiuitate saluatoriᷤᷤ
& de sc̃a mraria ł obstetrice saluatoris. apoc̾. Liber qui
appellat᷑ pastoris. apoc̃. Libri om̃s qͦs fecit leutiꝰ discipłs
diaboli. apoc̃. Lib̾ qͥ appellat᷑ fundam̃tũ. apoc̾. Liber qͥ
appellat᷑ thesaurꝰ. apoc̾. lib̾ qͥ ẽ de filiab adȩ. ł genesis¬

Expanded text:
de infantia Salvatoris, apocryphus. Liber de nativitate Salvatoris, et de sancta Maria, et de obstetrice Salvatoris, apocryphus. Liber, qui appellatur Pastoris, apocryphus. Libri omnes quos fecit Leutius discipulus diaboli, apocryphi. Liber, qui appellatur fundamentum, apocryphus. Liber, qui appellatur thesaurus, apoc
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq aliũ de homicidii crimine piculosa ł capitali
obiectione pulsauerit. ñ priꝰ auidicib audiat᷑ ꝗ se
similẽ penã ꝗ̃ reo intenderit oscͥpserit subiturũ. & si
seruos alienos accusandos eẽ crediderit: se simili
inscͥtione ꝯstringat futurũ. ut supplicia innocen¬
tũ seruoꝵ. aut pęna capitis sui. aut facultatum
amissione ꝯpenset Quicũq inscͥptione p̃mis¬
sa cuiꝰcũq criminis reũ accusare uoluerit. ab eo
die qͦ inscͥpsit. int̾ annũ ꝑagat ꝓpositas actiones
Qui si distulerit.: infamis effectꝰ. bonoꝵ suoꝵ quar¬
ta parte multabitur.

Expanded text:
uicumque alium de homicidii crimine periculosa vel capitali obiectione pulsaverit, non prius a iudicibus audiatur, quam se similem poenam, quam reo intendit, conscripserit subiturum: et si servos alienos accusandos esse crediderit, se simili inscriptione constringat: futurum ut supplicia innocentum servorum aut poena capitis sui aut facultatum amissione sa cujuscunque criminis reum accusare voluerit, ab eo die quo inscripsit intra annum peragat propositas actiones. Qui si distulerit, infamis effectus bonorum suorum quarta parte multabitur.