comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retribuam dño pro om̃ib que r¬
buit mͥͦ Qui enim dicebat heci
psalmo. attendebat quanta sibis¬
sent prestita a deo. et querebat qͥa
retribueret deo. et non inueniebs
Quicqͥd enim retribuere uoluen
ab illo accepisti qđ reddas. Et qͥa
inuenit qdł retribuat ͤ Quod ut
liximus fr̃es ab ipso acceperat ha
inuenit qił retribueret. Calicen
salutaris accipiam. et nomen slũ
inuocabo. Quis enim decderat illi¬
calicem salutarem. nisi ille cur u¬
lebat retribuere ͤ Accipere auten
calicem salutarem et inuocare no¬
men clñi. hoc est satiari caritate. ⁊t
ita satiari. ut non solum non ocde¬
ris frẽm. s paratus sis mori ꝓ fr̃t.
Perfecta ista caritas est: ut paratꝰ
sis mori pro fratre. Hauc ipse dñs
in se exhibuit mortuus pro om̃ib
orans pro eis a quib crucifigebatꝰ
et dicens. Pater ignosce illis qͥanss¬
cuint quid facuuit. S si solus hit
fecit non erat magister. si discipit¬

Expanded text:
Quid retribuam Domino pro omnibus quae rQuid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat quanta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem salutarem, et invocare nomen Domini, hoc est satiari charitate; et ita satiari, ut non solum non oderis fratrem, sed paratus sis mori pro fratre. Perfecta ista charitas est, ut paratus sis mori pro fratre. Hanc ipse Dominus in se exhibuit, mortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipu
Abbreviated transcription (Latin):
at gloriari. et licere natum se esse
ex deo. Qui autem in dilectione
frat̾ua constitutꝰ est: certa st̃ pcata
que non potest admittere. et hoc
maxime ne oderit fratrem. Et qͥd
de ceteris percatis facit. unde dic¬
tum est si dixerimus quia pecca¬
tum non habemus nosipsos deci¬
pimus et ueritas in nobis non ẽ s
Audiat securitatem de alio loco
scripture. Caritas cooperit mul¬
titudinem peccatorum. Caritatẽ
ergo commendamus. caritatẽ com¬
mendat hec epła. Post resurrecti¬
onem dñs quid alud interroga¬
uit petrum nisi amas meͤ. Et pa¬
rum fuit semel interrogare. et ite¬
rum nichil aliul. et tercio nichil
aliud. Qum iam tercio ille tedio
afficeretur quasi non sibi crede¬
ret quomodo qui nesciret quid
in illo ageretur. tamen et primo
et scd̾o et tercio interrogauit. Ter
negauit timor. ter confessus est
mor. Et ecce amat petrus dñm.ͥ
prestiturus dñoᷤ. Non enun et ñ
non turbatus est in illo psalmo

Expanded text:
at gloriari, et dicere natum se esse at gloriari, et dicere natum se esse ex Deo: qui autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Audiat securitatem de alio loco Scripturae: Charitas cooperit multitudinem peccatorum . 4. Charitatem ergo commendamus; charitatem commendat haec Epistola. Post resurrectionem Dominus quid aliud interrogavit Petrum, nisi, Amas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret quid in illo ageretur; tamen et primo, et secundo, et tertio hoc interrogavit. Ter negavit timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid praestaturus Domino? Non enim et ipse non turbatus est in illo psalmo,
Abbreviated transcription (Latin):
intrat ut aliquod sibi eternum ꝓ¬
missum teneat quo perueniat. Ne¬
cesse est cogitet quemadmodum
ambulet in uia ne remaneat ne re¬
tro eat. ne aberret. ne claudicando
non perueniat. Qui ergo sollicitus
est tarilus sit uelox sit non recedat
de uia. Hoc ergo dixit quia qui na¬
tus est ex deo non peccat. Fortassis
sccłm qłdam peccatum uoluit in¬
telligi. Nam erit contrarium illi
loco si dixerimus quia peccatum
non habemus. nosipsos selucunꝰ
et ueritas in nobis non est. Sic er¬
go forte potest solui questio. Est qił̃¬
dam peccatum qđ non potest adiit¬
tere ille qui natus est ex deo. et qͦ
non admesso soluuntur cetera. quo
adiisso confirmant᷑ cetera. Quol
est hoc peccatumͤ Facere contͣ man¬
datum xp̃i. contra testamentũ no¬
uum. Quod est hoc manilatũ no
uumᷤ. Mandatum nouum ido uo¬
bis. ut uos inuicem diligatis. Qͥ
facit contra caritatem et contra di¬
lectionem fraternam. non se aude¬

Expanded text:
intrat, ut aliquid sibi aeternum pintrat, ut aliquid sibi aeternum promissum teneat, quo perveniat: necesse est cogitet quemadmodum ambulet in via, ne remaneat, ne retro eat, ne aberret, ne claudicando non perveniat. Qui ergo sollicitus est, tardus sit, velox sit, non recedat de via Hoc ergo dixi, quia qui natus est ex Deo, non peccat, fortassis secundum quoddam peccatum voluit intelligi: nam erit contrarium illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Sic ergo potest solvi quaestio. Est quoddam peccatum quod non potest admittere ille qui natus est ex Deo; et quo non admisso solvuntur caetera, quo admisso confirmantur caetera. Quod est hoc peccatum? Facere contra mandatum Christi, contra testamentum novum. Quod esvum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Qui facit contra charitatem et contra dilectionem fraternam, non aude
Abbreviated transcription (Latin):
ait qui uatus est ex uon percat.
certun quoslilam peccatum intel¬
ligas qđ̃ non potest ailmittere ho¬
mo qui ex deo natus est. Et tale ẽ¬
peccatum illud. ut si quisqͣ. hoc ad¬
miserit. confirmet et cetera. siquis
autem hoc non acdmiserit. soluat
contra mancdatum. Quocl est hoc m̃a¬
latum Mancdatum nouum douo¬
bis. ut uos inuicem diligatis. Inten¬
dite. Hoc mancdatum xp̃i dilectio
uocatur. Per hanc dilectionem. pec¬
sara soluuntur. Hec si non teneat᷑.
et graue peccatum est: et racdix om̃i¬
um peccatorum. Intendite fratres
protulimꝰ aliqͥd in quo bene intel¬
ligentib soluta est questio. S nũ¬
quid cum celeriorib tantum am¬
bulamus uiamͤ Et qui tarilius
ambulant non sunt relinquencdi.
Uersemus hoc quib possumus
uerbis ut ad omnes perueniat:
Puto enim fratres quia om̃is ho¬
mo sollicitus est pro antma sua.
qui non sine causa intrat ecclesiã
qui non temporalia querit in ec¬
clesia. qui non ꝓpterea intrat ut
transigat negotia scłaria. s udeo

Expanded text:
ait, « qui natus est ex Deo, non peccat, » certum quoddam peccatum intelligit, quod non potest admittere homo, qui ex Deo natus est; et tale peccatum est illud, ut si quisquam hoc admiserit, confirmet caetera. Si quis autem hoc non admiserit, solvat contra mandatum. Quod est mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Intendite. Hoc mandatum Christi dilectio vocatur: per hanc dilectionem peccata solvuntur. Haec si non teneatur, et grave peccatum est, et radix omnium peccatorum. 3. Intendite, fratres; protulimus aliquid in quo bene intelligentibus soluta est quaestio. Sed numquid cum celerioribus tantum ambulamus viam? Et qui tardius ambulant, non sunt relinquendi. Versemus hoc quibus possumus verbis, ut ad omnes perveniat. Puto enim, fratres, quia omnis homo sollicitus est pro anima sua, qui non sine causa intrat Ecclesiam, qui non temporalia quaerit in Ecclesia, qui non propterea intrat ut transigat negotia saecularia; sed ideo
Abbreviated transcription (Latin):
audistis memoria teneatis. et ad
ea que adhuc dicenda sunt ilonec
intenti audiatis. Aperite cor ail se-¬
mina bona. exstirpate spinas ne-
offocetur in uobis qd seminatur.
s potius crescat seges et gaudeat
agricola. et horreum uobis prepa-¬
ret tamqͣ. frumentis. non ignem

Expanded text:
audistis memoria teneatis; et ad audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec tis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem
Abbreviated transcription (Latin):
in necessitate positus est: fortasis
suspenilitur. a creditore angusti¬
tur. Non habet ipse. habes tu fr
ter est. Simul empti estis. nnun
guine redempti estis. Uide si m¬
sereris si habes facultates munla
Quud ad me pertinet forte dicis
Ego daturus sum pecuniam me¬
am. ne ille molestiam patiat᷑. Si
non es natus ex cleo. Quomoclo
te gloriaris esse xp̃ianum ᷤ Nomt
habes. s facta non habes. Si aut̃ẽ
nomen secutum fuerit opus. li¬
cat te quisq paganum. tu factꝰ
ostendis xp̃ianun. omnes te xp̃l¬
anum uocent. quul tibi prodes a¬
men. ubi res non inuenitur.
di et uiderit fratrem suum egen¬
tem et clauserit iuscera sua ab eo.
quomodo potest dilectio dei mane¬
roin ipso ͤ. Sequitur. Filioli. non
ailigamus uerbo tantum et lin¬
gua. s opere et ueritate. Puto ma¬
uifestatum uobis esse magnum
et necessarium sacramentum fra
si alicubi amplius quam in ista
epła commendatur. Rogamꝰ uos
et obsecramus in dño. ut et illa q̃

Expanded text:
in necessitate positus est: fortassis in necessitate positus est: fortassis suspenditur, a creditore angustatur; non habet ipse, habes tu: frater tuus est, simul empti estis, unum Christi redempti estis: vide si misereris, si habes facultates mu di. Quid ad me pertinet, forte dicis? Ego daturus sum pecuniam meam, ne ille molestiam patiatur? Sinon es natus ex Deo. Quomodo te gloriaris esse christianum? Nomen habes, et facta non habes Si autem nomen secutum fuerit opus, dicat te quisquam paganum, tu factisostendis te christianum, omnes te christianum vocent, quid tibi prodest nomen, ubi res non invenitur? m suum egentem, et clauserit viscera sua ab eo; quomodo potest dilectio Dei manere in eo? » Et sequitur: « Filioli, non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate. » 13. Puto manifestatum esse vobis magnum et necessarium secretum et sacrsi alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
habere istam caritatẽ: Moli cito
de te sperare. Forte nata est s non¬
dum perfecta est. Nutri eam. ne
offocetur. S dicturus es mͥ. Et un¬
de noui. Quo enun perficiat᷑ au¬
diuimus. unde incipiat audia¬
mus. Sequitur et dicit. Qui au¬
tem habuerit facultates mundi
et uiderit fratrem suum esurien¬
tem et clauserit uiscera sua ab eo
quomodo poterit dilectio cł̃i ma¬
nere in eo ᷤ Ecce unde incipit cari¬
tas. Si nondum es idoneus mori
pro fratre. iam uloneus esto dare
de tius facultatib fratri. Lam per¬
cutiat uiscera tua caritas. ut non
de iactantia facias.s de tntimo a¬
dipe nusccłie ut consideres illus
in egestate positum. Si enun su¬
flua non potes clare fratri tuo. a¬
main tuam potes ponere profres
Lacet pecunia in sinu tuo quam
tibi fures possunt auferre. Et su
lam non auferant fures. morien¬
do illam deseres. etiam si te illa us¬
uentem non deserat. Quil mule
facturus esͤ Esurit frater tuus

Expanded text:
habere istam charitatem? Noli cito habere istam charitatem? Noli cito de te desperare: forte nata est, sed nondum perfecta est; nutri eam, ne effocetur. Sed dicturus es mihi, Et unde novi? Quo enim perficiatur audivimus; unde incipiat audiamus. Sequitur, et dicit: Qui autem habuerit facultates mundi, et viderit fratrem suum esurientem, et clauserit viscera sua ab eo: quomodo poterit dilectio Dei manere in eo? Ecce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactantia facias, sed de intimo adipe misericordiae; ut consideres illum in egestate positum. Si enim superflua non potes dare fratri tuo, animam tuam potes ponere pro fratre? Jacet pecunia in sinu tuo, quam tibi fures possunt auferre; et si illam non auferent fures, moriendo illam deseres, etiam si te illa viventem non deserat: quid inde facturus es? Esurit frater tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
cit. perfectionem illam quam cõ¬
menclauimus. In hoc cognoser¬
mus ililectionem. quia ille pro
ponere. Ecce iide ueniebat. pe¬
treamas me: pasce oues meas.
Nam ut noueritis quia sic ab eo
pasci uolebat oues suas ut arãm
suam pro ouibz poneret. hoc illi
continuo ilixit cum iuuenis es¬
ses precingebas te et ibas quo uo¬
lebas. cum autem fueris semor
alius te preciget et tollet quo
tu non us: hoc autem dixit ait
ewangelista significans qͣ morte¬
clarificaturus erat deum. ut cui¬
idixerat pasce oues meas. doceret
eum ponere animam pro ouib
suis. Unde ucipit caritas fr̃esͤ
Modicum attendite quo ꝑficiat᷑.
Audistis ipsum finem. et modũ
ipsum. Et dñs in ewangelio cõm¬
mendauit. maiorem caritatẽ ne¬
mo habet ait quam ut animam
suam ponat pro amicis suis. ꝑ¬
fectionem ergo eius ostendit in e¬
wangelio. et hic cominendata ẽ
eius perfectio. S interrogatiᷤ uos
et dicitis uobis. Quando possũ

Expanded text:
cit, perfectionem illam quam comcit, perfectionem illam quam commendavimus. In hoc cognoscimus dilectionem, quia ille pro ponere. Ecce unde veniebat, Petre, amas me? pasce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget, et tollet te quo tu non vis. Hoc autem dixit, » ait Evangelista, « significans qua morteclarificaturus erat Deum » : ut cui dixerat, « Pasce oves meas, » doceret eum ponere animam pro ovibus suis. 12. Unde incipit charitas, fratres? Modicum attendite: quo perficiatur audistis; ipsum finem et modum ipsum et Dominus in Evangelio commendavit: Majorem charitatem nemo habet, ait, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Perfectionem ergo ejus ostendit in Evangelio, et hic commendata est ejus perfectio: sed interrogatis vos, et dicitis vobis, Quando possumus
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq ad cor suum. Si ibi
inuenerit caritatem fraternam
securus sit. quia transiet a morte
ad uitam. Lam est in dextera eius.
non attendat quia modo gloria
euis occulta est. Oui uenerit do-¬
minus. tunc apparebit gła. Uiget
enim. s adhuc ui hyeme. Uiget ra¬
dlix. s quasi aridi sunt rami. In¬
tus est medulla que uget. unitus
sunt folia arborum. uitus fructꝰ
s estatem expectant. Ergo nos sci-¬
mus quia transimus de morte ad
uitam. quia diligimus fr̃es. Qui
non diligit. manet in morte. Ne
putetis fratres leue esse. odisse. aut
diligere. Audite qđ sequit᷑. Oĩs
qui odit fratrem suum. homici¬
da est. Lam ergo si contempne¬
bat quisq odium fraternũ. nũ¬
quul et homiculium in corde suo
contempturus est ͤ Non mouet¬
manus ad occidendum hominẽ.
uit ille. et iste iam iuterfector ui¬
omns homicula non habet ui¬
tam eternam in semetipso manen-¬
tem. In hoc cognoscuus dilectio¬
nem. Perfectionem dilectionis di¬

Expanded text:
unusquisque ad cor suum: si ibi unusquisque ad cor suum: si ibi invenerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam ergo si contemnebat quisquam odium fraternum, numquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non momanus ad occidendum, vit ille, et iste interfector juomnis homictam aeternam in se manentem. 11. In hoc cognoscimus dilectionem. Perfectionem dilectionis di
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem. non scdm equalitatem
dici solet. Qui facit percatũ de Ala¬
holo est: qͥa ab initio diabolus pec¬
an. Et hoc diximus quia neminẽ
senuit diabolus neq creauit. s
muitatores eius tamqͣ ex illo nas¬
cuntur. In hoc manifestatus est
filius dei. ut soluat opera diabo
u. Ergo ut soluat peccata. ille qͥ
non habet peccatum. Deinde se¬
quit᷑. Omnis qui natus ex deo
non facit peccatum. quia semen
rius in ipso manet. et non potest

Expanded text:
itudinem, non secundum aequalitatem, dici solet. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. Et hoc diximus, quia neminem creavit diabolus, neque genuit; sed imitatores ejus tanquam ex illo nascuntur. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli . Ergo ut solvat peccata ille qui non habet peccatum. Deinde sequitur: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum, quia semen ejus in ipso manet; et non potes
Abbreviated transcription (Latin):
deo. de quo audistis qͥa suꝑ pectus
dñi recumbebat. aliquis sibi audet
ꝓmittere regenerationem factan
in se. quam ille habere non meris
qui super pectus dñi discumbes
meruit; Quem dñs plusqͣ cedens
diligebat. ipsum solum de spras
non genuerat ᷤ A trendite nunc is¬
ba ista. alhuc angustias nr̃as eni¬
mendo. ut per intentionem uestũ
que oratio est pro nobis et pro us
dilatet deus et det exitum. ne ali¬
quis in uerbo eius inueniat ora¬
sionem periditionis sue. Quoi u¬
bum non est predicatum et cõseng¬
tum. nisi ad medicinam et salut̃.
Omnis inquit qui facit peccatun
et iniquitatem facit. Ne forte dis¬
cernas percatum iniquitas est. ne
licas pecrator sum s tniquus nou
sum. Peccatum. iniquitas est. Et
scitis quia in hoc ille manifestatꝰ
est ut peccata auferat. et peccatum
in ipso non est. Et quidl prodest no¬
bis quia uenit sine peccato: Om̃is
qui non peccat. in ipso manet. ⁊ oĩs

Expanded text:
Deo, de quo audistis quia supra pectus Deo, de quo audistis quia supra pectus Domini recumbebat; aliquis sibi audet promittere regenerationem factam in se, quam ille habere non meruit, qui super pectus Domini recumbere meruit? Quem Dominus plus quam caeteros diligebat , ipsum solum de Spiritu non genuerat? 2. Attendite nunc verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentionem vestram, quae oratio est et pro nobis et pro vobis, dilatet Deus, et det exitum; ne aliquis in verbo ejus inveniat occasionem perditionis suae, quod verbum non est praedicatum et conscriptum, nisi ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Ne forte discernas: Peccatum iniquitas est. Ne dicas, Peccator sum, sed iniquus non sum: Peccatum iniquitas est. Et scitis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia venit sine peccato? Omnis qui non peccat, in ipso manet: et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
inquit seilucimus. et ueritas in no¬
bis non est: si dixertinus quia pec¬
catum non habemus. S utinã nõ
haberes et diceres uerum eñi di¬
ceres nec in ueritate promenda ul¬
lum iniquitatis uel uestigiũ for¬
midares. S ideo male facis si diciᷤᷤ
quia mendacium dicis. Ueritas
inquit in nobis non est: si dixerimꝰ
quia peccatum non habemꝰ. Non a
it habuimus. ne forte de preterita
uita dictum uderet᷑. Habuit eñi
peccata homo iste. s ex quo natus
est ex deo. cepit non habere. Si tra
esset nulla nos angustaret questio.
Diceremus enim fuimus aliquan¬
do peccatores. s moilo iustificati su¬
mus. habuimus peccatum. s mo¬
do non habemus. Non hocait. S
quud ait ͤ Si dixerimus quia pec¬
catum non habemus nosipsos se¬
ducimus. et ueritas in nobis non
est. Post aliquantum rursus. qui
natus est inquit ex des non peccat.
Nu̾mquid ioħes ipse non erat natꝰ
ex deo ͤ Si ioħes non erat natus ex

Expanded text:
inquit, seducimus, et veritas in noinquit, seducimus, et veritas in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Sed utinam non haberes, et diceres! verum enim diceres, nec in veritate promenda ullum iniquitatis vel vestigium formidares. Sed ideo male facis si dicis quia mendacium dicis: Veritas, inquit, in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Non ait, Non habuimus; ne forte de praeterita vita dictum videretur. Habuit enim peccata homo iste; sed ex quo natus est ex Deo, coepit non habere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursus, Qui natus est ex Deo, inquit, non peccat. Numquid Joannes ipse non erat natus ex Deo? Si Joannes non erat natus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ntente audite obsecro uos: qͥa
res non minima uersatur in
meilio. et non lubito qui hes¬
et hodie intentius conuenis¬
tis. Est enumn non parna ques¬
tio quomodo dicatur in ista
epła qui natus est ex deo non
peccat. Et quomodo in eadem
epła superius dixerat si dixe¬
rimus quia peccatum non ha-¬
bemus. nosipsos seducimus.
et ueritas in nobis non est. Quid
facturus est quem uterq sermo
ex eadem epła in medio coartauits
Si se confessus fuerit peccatorẽ. ti¬
met ne dicatur illi. non ergo ex do
natus es: quia scriptum est qui
natus est ex leo non peccat. Si au¬
tem se dixerit iustum et non habe¬
re peccatum. accipit ex alia parte
plagam ex ista epła. Si dlixerimus
quia peccatum non habemus. nos
ipsos seduetmus. et ueritas in no¬
bis non est. Positus ergo homo in
medio. quid dicat aut quid confi¬
teatur. aut qͥd profiteat᷑ uon inue¬
nit. Profiteri se esse sine peccato pe¬
riculosum est: non solum periculo¬
sum. s etiam mendosum. Nosipõs

Expanded text:
ntente audite, obsecro vos, quia res non minima versatur in medio: et non dubito quia heset hodie intentius convenistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et quomodo in eadem Epistola superius dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid facturus est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit se justum, et non habere peccatum, accipit ex alia parte plagam ex ipsa Epistola, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Positus ergo homo in medio, quid dicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam mendosum: Nos ipsos,
Abbreviated transcription (Latin):
contra carnis integritatẽ inmun¬
dicia atq luxuria. contra cordis
mundiciam spiritualis fornica¬
tio. contra amorem patrie celestiᷤᷤ
appetitus scł̃i presentis obpugñas
semet in mergit. quid aliud qũa
crudelis pie uiuentium persecu¬
tio aduersus conglobatas uirtu¬
tum acies deseuit: O quam du¬
rus o quam amarus est suꝑbie
congressus que angłos de celo ꝓ-¬
iecit. homines de paradyso mi-¬
nauit. cuius exercitus atq armo¬
rum conflictus uitia sunt: que
breuiter comprehensa tetigumis
S iudeamus quemad modum
castra celi et inferni ilimicent.
ma xp̃i et diaboli conlisa decct̃
Certe multis immo pene om̃is
melior es: uerbo. scientia. iluimꝰ¬
is. honorib. et cunctis que cars¬
lib uel spiritualib suppetunt
i carismatib. Ounctos ergo ilesp¬
ce. cunctis temetipsum superio¬
rem attende.¬
Se humilitate.

Expanded text:
contra carnis intregritatem immuncontra carnis intregritatem immunditia atque luxuria, contra cordis munditiam spiritualis fornicatio, contra amorem patriae coelestis appetitus saeculi praesentis opponens semet immergit, quid aliud quam crudelis pie viventium persecutio adversus conglobatas virtutum acies desrus, o quam amarus est superbiae congressus! quae angelos de coelo projecit, homines de paradiso eliminavit; cujus exercitus, atque armorum conflictus vitia sunt, quae breviter comprehensa tetigimus. Sed videamus quemadmodum castra coeli et inferni dimicent, arma Christi et diaboli consilia decertent. Certe multis imo etiam pene omnibus melior est verbo, scientia, divitiis, honoribus, et cunctis quae vel carnalibus vel spiritualibus suppetunt charismatibus. Cunctos ergo despice, cunctis temetipsum superiorem attende. HUMILITA
Abbreviated transcription (Latin):
gis noxia est: quam que non ma¬
terialis intorquet seueritas. sed
uitiorum gignit aduersitas. Dũ
enim contra humilitatẽ suꝑbia.¬
contra dñi timorem manis gloria.
contra ueram religionem sumu¬
latio. contra subiectionem obpug¬
uat contemptus. dum contra fra¬
ternam congratulationem inui¬
ilia. contra lilectionẽ odiũ. con¬
tra libertatem iuste eorreptionis¬
detractio. contra pattentiam ira.
contra mansuetudinem proter¬
uia. contra satisfactionẽ tumor.
contra spirituale gaudium secu¬
li tristicia. contra uirtutis exer¬
citium torpor uel ignauia. contͣ
firmam stabilitatem dissoluta
uagatio. contra spei fiduciam de¬
speratio. contra nundi contemp¬
tum cupiditas. contra miscdiam
obduratio. contra innocentiam
fraus ⁊ furtum. contra ueritatẽ
fallacia atq mendatium. contra
ciborum parsimoniam uentris
ingluuies. contra moderatũ me¬
rorem in epta leticia. contra discre¬
tam taciturnitatẽ multiloquiũ.

Expanded text:
gis noxia est, quam non mgis noxia est, quam non mortalis intorquet severitas, sed vitiorum gignit adversitas. 3. Dum enim contra humilitatem sucontra Dei timorem inanis gloria, contra veram religionem simulatio, contra subjectionem pugnat contemptus, contra fraternam congratulationem invidia, contra dilectionem odium, contra libertatem justae correptionisdetractio, contra patientiam ira militat, contra mansuetudinem protervia, contra satisfactionem tumor, contra spirituale gaudium saeculi tristitia, contra virtutis exercitium torpor, vel ignavia, contra firmam stabilitatem dissoluta vagatio, contra spei fiduciam desperatio, contra mundi contemptum cupiditas, contra misericordiam obduratio, contra innocentiam fraus, vel furtum, contra veritatem fallacia atque mendacium, contra ciborum parcimoniam ventris ingluvies, contra moderatum moerorem inepta laetitia, contra discretam taciturnitatem multiloquium,
Abbreviated transcription (Latin):
de conflictu uitioꝵ atq u̾tutum.
postolica uox cla¬
mat per orbem.
atq in ꝓcinctu
fidei positis ne
securitate tor¬
peant dicit.
Omnes qͥ pie
uolunt uiue¬
re in xp̃o iħu: persecutionẽ pa¬
bus in xp̃o thesu uincula. u̾be¬
ra. flagra. carceres. eculei. cruceᷤ.
et siqua sunt diuersoꝵ genera
tormentorũ. Quomodo ergo ue¬
rum erit qđ per apłm sonuit. ut
omnes pie uiuentes per securio¬
nem patiantur: An forte nemo
pacis tempore uult pie uiuere
ui xp̃o ihesu: et ideo desunt ista:
Quis hoc uel desipiens dixerit:
In hac ergo apłi sententia non
specialis quorumndam s genera¬
lis omnium persecutio debet in¬
telligi. Et quidem sunt multi
uitra sinum matris eccłie con¬
stituti. qui pie uiuentes in xp̃o
contumeliis afficiunt᷑. opprobri¬
is. inuiriis. derisionibq: laces¬
sunt. Ista ne est illa generalis ꝑ¬
rim cum suit quidam religiosi
quib nemo prauoꝵ audeat in
faciem derogare. Alia ergo intel¬
ligenda est que inmanior et ma¬

Expanded text:
De conflictu vitiorum et virtutum 1. Apostolica vox clamat per orbem, atque in procinctu fidei positis ne securitate torpeant dicit: Omnes qui pie volunt vivere in Christo Jesu, persecutionem pabus in Christo Jesu vincula, verbera, flagella, carceres, equulei, cruces, et si qua sunt diversorum genera tormentorum; quomodo ergo verum erit quod per Apostolum sonuit, ut omnes pie viventes persecutionem patiantur? an forte nemo pacis tempore vult pie vivere in Christo Jesu, et ideo desunt ista? Quis hoc vel desipiens dixerit? 208 2. In hac ergo Apostoli sententia non specialis quorumdam, sed generalis omnium persecutio debet intelligi. Et quidem sunt multi intra sinum matris Ecclesiae constituti, qui pie viventes in Christo, contumeliis afficiuntur, opprobriis, injuriis, derisionibusque lacessuntur. Ista vere est illa generalis prim, cum sint quidam religiosi, quibus nemo pravorum audeat in faciem derogare. Alia ergo intelligenda est quae immanior et ma
Abbreviated transcription (Latin):
uod facis. fac citius. Hoc
autem nemo seuut discum¬
bentium: ad quid dixerit ei. Qui¬
dam enu putabant quia loculos
habebat iudas: quia dicit ei iħe.
E me ea que opus sunt nobis ad di¬
em festum. aut egenis ut aliquil
claret. Cum ergo accepisset ille buc¬
cellam: exunt continuo. Srat em̃
nox. Cum ergo exisset. dicit ihe¬
sus. Nunc clarificatus est filius
homunus. et deus clarificatꝰ ẽ in eo.

Expanded text:
Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quia dixit ei Jesus, Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Cum ergo accepisset ille buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. Cum ergo exisset, dicit sus: Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo
Abbreviated transcription (Latin):
nir quasi pedes sunt: ubi ex huma¬
isi dixerimus qͥa peccatum non
habemꝰ nosmetipsos decipimꝰ: et¬
ueritas in nobis non sit. Cotidie
igitur pedes lauat nobis. qui it̾¬
pellat. ꝓ nobis. Et cotudie nos opꝰ
habere ut pedes lauemiꝰ. ulest ui¬
as spiritualiũ gressuum dirigamꝰ.
i ipsa oratione d ñica confitemur
cũ dicimꝰ: dimitte nobis debita no¬
stra. sicut et nos dimittimus debi

Expanded text:
uitur, pedes sunt; ubi et humauitur, pedes sunt; ubi et humadixerimus quoniam peccatum non habemus, nosmetipsos decipimveritas in nobis non sit . Quotidie igitur pedes lavat nobis, qui interpellat pro nobis : et quotidie nos opus habere ut pedes lavemus, id est, vias spiritualium gressuum dirigamus, in ipsa oratione dominica confitemur, cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimitt
Abbreviated transcription (Latin):
natur. pro captu meo pro modlus
meo aliquid etiam ego de huius
questionis ꝓfunditate illo adiu¬
uante respondeam. ac pͥmũ ip̃an
locutionem non sibi esse contran¬
am facillime ostenlam. Quis eũ
non ita rectissime loqui possit. nĩ¬
dus est totus preter pedes: Negan¬
tius aũ loquit᷑ si dicit mundus ẽ
totus nisi pedes. qd tantumilem
ualet. Hoc ergo ait dñs non habet
opus nisi pedes lauare. s est mun¬
dus totus. Totus utiq preter pe¬
des. uel nisi pedes quos habet opꝰ¬
lauare. Seil quul est hoc quidl sibi
uult quid hic necessariũ est ut qu¬
ramus: Dñs dicit. ueritas loqui¬
tur. quod opus habeat pedes la¬
uare etiam ille qui lotus est. Qͥl
fr̃es mei qͥd putatis. nisi quia ho¬
mo in sc̃o quulem baptismo totus
abluitur. non preter pedes sed utꝰ
omuino: Serum cũ in reb huma¬
ius postea uiuit᷑. utiq tra calcatis
ipsi igitur humani affectus. sine
quib in hac mortalitate non iriui¬

Expanded text:
natur, pro captu meo, pro modulo natur, pro captu meo, pro modulo meo, aliquid etiam ego de hujus quaestionis profunditate, illo adjuvante, respondeam: ac primum ipsam locutionem non sibi esse contrariam facillime ostendam. Quis enim non ita rectissime loqui possit, Mundus est totus, praeter pedes? Elegantius autem loquitur si dicit, Mundus est totus, nisi pedes; quod tantumdem valet. Hoc ergo ait Dominus, Non habet opus nisi pedes lavare, sed est mundus totus. Totus utique praeter pedes, lavare. Sed quid est hoc? quid sibi vult? quid hic necessarium est ut quaeramus? Dominus dicit, Veritas loquitur, quod opus habeat pedes lavare etiam ille qui lotus est. Quid, fratres mei, quid putatis? nisi quia homo in sancto quidem baptismo totus abluitur, non praeter pedes, sed totus omnino: verumtamen cum in rebus humanis postea vivitur, utique terra calcatur. Ipsi igitur humani affquibus in hac mortalitate non ui
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsius salutis periculo exterrẽs.
si non lauero te inquit. non habe¬
bis partem mecũ. Ita dictũ est si
non lauero te cum de solis pelib
ageretur. quomodo dici assolet cal¬
cas me: quaudo sola planta calca¬
tur. At ille amore et timore ꝑtur¬
batus. et plus expauescens xp̃m si¬
bi negari qũa usq ad suos pedes
humiliari: dñe ait non tantũ pe¬
des meos. s et manus et caput. Qñ¬
quidem sic minaris. lauanda ti¬
bi mea membra non solum ima
non subtraho: uerũ etiam pͥma sub¬
sterno. Ne mͥ ueges capieudã tecũ
partẽ. uullam tͥ nego abluenlam
mei corꝑis partẽ. Sicit et iħ̾e. Qͥ
lotus est non habet opus uisi pe¬
des lauare. s est mundus totus.
Hic moueat᷑ quis fortassis et di¬
eat immo si munlus est totus: qͥd
ei opus ẽ uel pedes lauare: Dñs
autem nouerat qđ dicebat. etiam¬
si nr̃a infirmitas eius secreta non
penetrat. Uerumptn qͣntum uos
erudire et ex lege sua docere ilig¬

Expanded text:
de ipsius salutis periculo exterrens: de ipsius salutis periculo exterrens: Si non lavero te, inquit, non habebis partem mecum. Ita dictum est, Si non lavero te, cum de solis pedibus ageretur; quomodo dici assolet, Calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amore et timore perturbatus, et plus expavescens Christum sibi negari, quam usque ad suos pedes humiliari: Domine, ait, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Quandoquidem sic minaris, lavanda tibi membra mea, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partem. 3. Dicit ei Jesus: Qui lotus est, non habet opus nisi pedes lavare, sed est mundus totus. Hic moveatur fortassis quis, et dicat: Imo si mundus est totus, quid ei opus est vel pedes lavare? Dominus autem noverat quod dicebat, etiamsi nostra infirmitas ejus secreta non penetrat. Verumtamen quantum nos erudire et ex lege sua docere dig
Abbreviated transcription (Latin):
go ad symonem petrum. quasi ali¬
quibz iai lauisset: et post eos ue¬
nisset ad primum. Quis enim nes¬
ciat primũ apostoloꝵ esse beatis¬
simum petrum:  Sed non ita in¬
ti lligendum est. quod post aliqͦs
ad illum uenerit: s quod ab illo
ceperit. Quando ergo peiles disci¬
puloꝵ lauare cepit. uenit ad eum
a quo cepit ulest ail petrum: et tc̃
est michi: Cogitanda sunt potius
quam ilicenda. ne forte qđ ex hiis
uerbis aliquatrnus dignum cõci¬
pit amima. non explicet lingua.
Sel responilit iħe: ⁊ dixit ei. Qd̾¬
ego facio tu nescis modo. scies autẽ
postea. Nec tamen ille dominici ft̃i
altitudine exterritus permittit
fieri. qł cur fieret ignorabat: sed
usq ad suos pedes humilẽ xp̃m
adhuc non uult uidere. non po¬
test sustinere. Non lauabis in qͥt mͥ
pedes in eternum. Quil est in et̾¬
num: Numqͣ hoc feram. numqͣ
patiar: numꝗͣ sinam. Hoc quippe
in eternum non fit: quod numqꝙͣ
fit. Tum saluator egrum reluctantẽ

Expanded text:
go ad Simonem Petrum. Quasi aliquibus jam lavisset, et post eos venisset ad primum. Quis enim nesciat primum apostolorum esse beatissimum Petrum? Sed non ita intelligendum est, quod post aliquos ad illum venerit, sed quod ab illo coeperit. Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, venit ad eum a quo coepit, id est, ad Petrum, et tunc est, mihi? Cogitanda sunt potius quam dicenda, ne forte quod ex his verbis aliquatenus dignum concipit anima, non explicit lingua. Sed respondit Jesus, et dixit ei: Quoego facio, tu nescis modo; scies autem postea. Nec tamen ille, dominici facti altitudine exterritus, permittit fieri quod cur fieret ignorabat, sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non vult videre, non potest sustinere. Non lavabis, inquit, mihi pedes in aeternum. Quid est, in aeternum? Nunquam hoc feram, nunquam patiar, nunquam sinam. Hoc quippe in aeternum non fit, quod nunquam fit. Tum Salvator aegrum reluctantem,
Abbreviated transcription (Latin):
te non que suꝑ terram: Quomoilo
ergo ut ad xp̃m eamꝰ terram calca¬
re compellim᷑. cũ potius nobis sur¬
sum cor habendũ sit ad dñm. ut cũ
illo esse possimꝰ: Uidetis fres hodi¬
erni temꝑis angustias istam coar¬
tare questionem. qił et si uos forte
minus uidetis: ego ut cũq uudeo
quante disputationis indigeat.
Unde peto ut eam potius suspenli.
qũa uel negligentius uel angusti¬
us pertractari. non fraudata s di¬
lata expectatione patiamini. Ade¬
rit enim dñs qui nos debitores fa¬
cit: faciet etiam redditores. cocooo¬

Expanded text:
te, non quae super terram ? Quomodo te, non quae super terram ? Quomodo ergo ut ad Christum eamus, terram calcare compellimur; cum potius nobis sursum cor habendum sit ad Dominum, ut cum illo esse possimus? Videtis, fratres, hodierni temporis angustias istam coarctare quaestionem. Quod et si vos forte minus videtis, ego utcumque video quantae disputationis indigeat. Unde peto ut eam potius suspendi, quam vel negligentius vel angustius pertractari, non fraudata, sed dilata exspectatione patiamini. Aderit enim Dominus qui nos debitores facit, ut faciat etiam redditores.
Abbreviated transcription (Latin):
lis est et iustus. qui dimutat nob̾
peccata et mundet ab omni iiqui¬
uersamur in terra. Proinde eccl̃ia
in uerbo. non solũ in illis est siue
macula et ruga. qui post lauachrũ
regenerationis continuo ex huius
uite contagione tollunt᷑: nec calcãt
terrain ut opus habeant pecles la¬
uare. uerum etiam in hiis quib
istam miscłiam prebens dñs. fe¬
cit eos de scło isto lotis euam pedi¬
bus emigrare. In hiis aũ qui hic
demorantur etiam si mundi sint
qm̃ iuste uiuunt. opis tamen ha¬
bent pedes lauare: qm̃ sine peccato
utiq non sunt. Propter hoc dicit
in cantico canticoꝵ. laui peiles me¬
os. quomoilo inquinabo eos: Si¬
cit eium hoc cũ cogit᷑ ad xp̃m ue
iuire et terram calcare cũ uenit. Alia
questio rursus exoritur. Nonne
xp̃c sursum est: Nonne asceuilit
in celũ et sedet ad dexteram patͥs:
Honne apls clamat et dicit. si er¬
go resurrexistis cũ xp̃o que sursũ
sunt sapite ubi xp̃e est ad dexterã
ilei sedens: que sursũ sunt queri¬

Expanded text:
lis est et iustus, qui dimittat nobis peccata et mundet nos ab omni iniquiersamur in terra. 5. Proinde Ecclesia in verbo, non solum in illis est sine macula et ruga , qui post lavacrum regenerationis continuo ex hujus vitae contagione tolluntur, nec calcant terram ut opus habeant pedes lavare; verum etiam in iis quibus istam misericordiam praebens Dominus, fecit eos de saeculo isto lotis etiam pedibus emigrare. In his autem qui hic demorantur, etiamsi munda sit, quoniam juste vivunt; opus tamen habent pedes lavare, quoniam sine peccato utique non sunt. Propter hoc dicit in Cantico canticorum, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo illos ? Dicit enim hoc cum cogitur ad Christum venire, et terram calcare cum venit. Alia quaestio rursus exoritur. Nonne Christus sursum est? nonne ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris? nonne Apostolus clamat, et dicit, Si ergo resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens, quae sursum sunt quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad symonem pe¬
trum. et dicit ei pe¬
trus. Dñe. tu mͥ lauas pedes: Qͥs
enun non expauesceret lauari si¬
bi pedes a dei filio: Quamius i¬
taq magne fuisset audacie contͣ¬
dicere seruum dũo. hominem dõ:
tamen hoc petrus facere maluit.
quam ꝑpeti ut sibi pedes lauaren¬
tur a dño et deo. Nec putare debe¬
mus hoc petrum inter ceteros for¬
mudasse atq recusasse. cum ul alii
ante ipsum libenter uel equani¬
nuter sibi fieri ꝑmisissent. Facili¬
us enun sic accipiunt᷑ ista uerba
ewangelii. qͥa cũ dictum esset ce¬
pit lauare pedes discipuloꝵ. et

Expanded text:
nit ad Simonem Petrum; et dicit ei Petrus: Domine, tu mihi lavas pedes? Quis enim non expavesceret lavari sibi pedes a Dei Filio? Quamvis itaque magnae fuisset audaciae contradicere servum Domino, hominem Deo: tamen hoc Petrus facere maluit, quam perpeti ut sibi pedes lavarentur a Domino et Deo. Nec putare debemus hoc Petrum inter caeteros formidasse atque recusasse, cum id alii ante ipsum libenter vel aequanimiter sibi fieri permisissent. Facilius quippe sic accipiuntur ista verba Evangelii, quia cum dictum esset, Coepit lavare pedes discipul
Abbreviated transcription (Latin):
Nrã qͦꝙ egregia iam tempora uͥgo beauit
Hedeldricla nitet nr̃a qͦq egregia.
Orti patre exinuo. regali & stt̃mate clara.
Nobilice dño est orta patre eximuo.

Expanded text:
ra quoque egregia jam tempora virgo beavit Aedilthryda nitet nostra quoque egregia. Orta patre eximio, regali et stemmate clara: Nobilior domino est, orta patre eximio.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam fore credebat hostes quoscumq uidebat:
Quos circũspiciens cedir in hos sitiens:
In se bacatur. ⁊ in orbẽ sepe rotatur:
Sttenuus effrenis. ꝓsiluit uiuenis:
Hȩc ait ad titurũ nͥ uictꝰ des mͥ laurum:
Nobiliter moriar laudeq sic pociar.
Fe stritute mori magno mͥ fiet honori:

Expanded text:
Nam fore credebat hostes quoscunque videbat; Nam fore credebat hostes quoscunque videbat; Quos circumspiciens cedit in his sitiens, In se bacchatur, et in orbem saepe rotatur. Strenuus effrenis prosiliit juvenis. Hic ait ad taurum: Nisi victus des mihi laurum, Nobiliter moriar, laudeque sic potiar. Te feriente mori magno mihi fiet honori
Abbreviated transcription (Latin):
am regio tota tauri formidine mota:
Pars metuens fugitat magna pauens latitat.
S qͥ sugirunt ita conuentũ subicrunt:
Et sͥ conciliũ conferat auxilium:
Esseq cdicebant pro qͦ trepidi fugiebant.
Monstrũ terribile pene boui simile:
Qui parctt nulli. uix turbȩ crederet ulli:
Q uaq furens rueret om̃ia clestrueret
Utq magꝰ uoluit obuia turba ruit:
Quȩ ꝓcul ingentem cernẽs taurũ uenientẽ:
Horruit. eximii spe tamen imperii:
Illum qui captat se totum quilib aptat:
Cum iam magnificꝰ taurꝰ ce horrisicus:
Stat mediꝰ miro circundatꝰ undiq giro:
Ast ubi turba stetit. ista magꝰ repetit.
Eia rex esse qui uis: mͦ sceptra capesse:
Imꝑii ootes ecce tenere potes
Qui uigat hunc taurũ capiat me uidice lautĩr
Atq iubente deo terra sit hȩc sub eo:
Uocibus his plausus oat᷑ ⁊ nullꝰ tñ ausꝰ:
Appropiare fuit. quisq sibi timuit:
S taurꝰ stabat in seq fremens dubitabat:
Qoͦ potiꝰ faceret. quos prius impeteret:

Expanded text:
am regio tota tanta formidine mota, Pars metuens fugitat, magna pavens latitat. Sed qui fugerunt, ita conventum subierunt, Ut sibi concilium conferat auxilium. Esseque dicebant, pro quo trepidi fugiebant, Monstrum terribile, pene bovi simile. Qui parcit nulli, vix turbae cederet ulli, Quaque fugens rueret, omnia destrueret.Utque magus voluit, obvia turba ruit. Quae procul ingentem cernens taurum venientem Horruit, eximii spe tamen imperii Illum qui captat se totum quilibet aptat. Cum jam magnificus taurus et horrificus Stat medius, miro circumdatus undique gyro. 1287 Ast ubi turba stetit, ista magus repetit: Eia rex esse qui vis, modo sceptra capesse, Imperium dotes ecce tenere potes. Qui jugat hunc taurum, capiat me judice laurum, Atque jubente Deo, terra sit haec sub eo. Vocibus his plausus datur, et nullus tamen ausus Appropriare fuit, quisque sibi timuit. Sed taurus stabat, in seque fremens dubitabat Quid potius faceret, quos prius impeteret.
Abbreviated transcription (Latin):
Morbi dissugiunt ydros & at̾ abit.
Telus in hoste furit qnła qui uicerat euã.
Uirgo tͥumphat ouans. ⁊elus in hoste furit.
Aspice nupta đo. quȩ sit tͥ gła terris.
Que maneat cęlis aspice nupta deo.
Muera leta capis. festiuis fulgida tedis.
Ecce uenit sponsꝰ munera leta capis.
E noua dulcisono modularis carmina plectro
S ponsa hymno exultas & noua dulcisono.
Nullus ab altithroni comitatii segregat agni.
Q ũã essectu tulerat. nullus ab altithroni¬

Expanded text:
Morbi diffugiunt, hydros et ater abit. Zelus in hoste furit quondam qui vicerat Evam: Virgo triumphat ovans, zelus in hoste furit. Aspice, nupta Deo, quae sit tibi gloria terris: Quae maneat caelis, aspice, nupta Deo. Munera laeta capis festivis fulgida taedis, Ecce venit sponsus, munera laeta capis. Et nova dulcisono modularis carmina plectro Sponsa hymno exultas et nova dulcisono. Nullus ab Altithroni comitatu segregat agni, Quam affectu tulerat nullus ab Altithroni
Abbreviated transcription (Latin):
Suscipsunt alta pindentes arbere frutꝰ.
T õ si qͥ illis delapsaputamina ramus
lulces multo rorantes nectare fruetꝰ

Expanded text:
Suscipiunt alta pendentes arbore fructus. Tum si quis ex illis delapsa putamina ramis, Et dulces, multo rorantes nectare, fr
Abbreviated transcription (Latin):
ui sunt qͥ pugnant audacit᷑. anoegauense ᷤ.
Qui sũt qͥ suptrãt iinncos ᷤ andegauenses.
Qui sũt qͥ parcũt suꝑatis: andegauenses.
Egregios gͥ liuor neget andegauenses.
tra du c t i.o.
i nichil muita iocundiꝰ est tͥ uita.
ndecorẽ uitam parages uirtute relicta.¬
un illũ curas qͥ multas dat tͥ curaᷤ :
Semꝑ amare uelĩ siqͥdem nichil obsit amori.
In lucta rodes. int̾ contiuua lages:
M ane petis lectũ. dimittis uespere tectũ.
P ax est arma fremis. bellũ ꝓ pact p̾cariᷤ.
Cũ debes clamare tacis. cũ partere clamaᷤ.
U rb̾c rute cupis. lauoas bona ruri in urbe.

Expanded text:
ui sunt qui pugnant audaciter? Andegavenses. Qui sunt qui superant inimicos? Andegavenses. Qui sunt qui parcunt superatis? Andegavenses. Egregios igitur livor neget Andegavenses. § IV. TRADUCTIO.i nihil in vita jucundius est tibi vita, Indecorem vitam perages virtute relicta.ur illum curas, qui multas dat tibi curas? Semper amare velim, si quid nihil insit amari.In luctu rides, inter convivia luges. Mane petis lectum, dimittis vespere tectum. Pax est, arma fremis, bellum pro pace precaris. Cum debes clamare, taces; cum parcere, clamas. Urbem rure cupis, laudas bona ruris in urbe.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui rex tantoꝵ grates referens monitoꝵ:
I ntulit. exinna sunt tua consilia:
Et tua doctrina nob̾ penitꝰ ꝑegrina:
Nota tͥ soli uenit ab arce poli:
P te duuna mundo lucet medicina:
Nam loqueris iudeo cuncta docente cdõ:
Quare ꝓstratꝰ p̾cor ut mͦ sim tͥ gratus:
Dicit. ut anit fui quando minꝰ ualuiz
T u me fecisti ddnm. tu regna dedisti:
S nunc amplifieas ⁊ lata magnisicas.
S ic mecũ stabis ⁊ adhuc pat̾ insinuabis:
ꝑ qd ego factre nil uidear temere:
Oͦ mͥ suade faciendaq singula trade:
& mͥ te spectm te facias oculuer:
S emꝑ titi scisti seci quioquid uoluisti:
N unc si prettram quȩ tubeas: ꝑetram:
Affrica panbit his quȩ tua lingua docebit
Etͥ discipłs totus erit populus:

Expanded text:
Cui rex tantorum referens grates monitorum Cui rex tantorum referens grates monitorum Intulit: Eximia sunt tua consilia. Et tua doctrina nobis penitus peregrina Nota tibi soli venit ab arce poli. Per te divina mundo lucet medicina; Nam loqueris, video, cuncta docente Deo. Quare prostatus precor ut modo sim tibi gratus, Sicut et ante fui, quando minus valui. Tu me fecisti dominum, tu regna dedisti, Sed nunc amplificas, et dona multiplicas. Sic mecum stabis, et adhuc, Pater, insinuabis Per quod ego facere nil videar temere. Ergo mihi suade, faciendaque singula trade, Et mihi te speculum, te facias oculum. Semper, uti scisti, feci quidquid voluisti; Nunc si praeteream quae jubeas, peream. Africa parebit his quae tua lingua docebit, Et tibi discipulus totus erit populus
Abbreviated transcription (Latin):
Ut mͦ sit licitum quicquid erat uetitum:
S ic tͥ maiorẽ ppłi sine sine fauorem:
Conciliare potts. si mer utrlu noiti:
Nil magis c̃ honcri qu̾a stricta lege teneri:
Ergo fac liccant ominia quȩ libeant:
Qualit̾ hoc sicri poterit. ratione doceri:
Arguta poteris. si michi parueris:
Argue scriptoꝵ uitiose dicta pͥoꝵ:
Et male scripta priꝰ coerige nunc meliꝰ:
Quȩ careant menda sine cͥmine trade legenda:
Cctera deride non bene digna fide:
Iui scͥpture debemꝰ credere iurx :
Iureq suscipio quȩ fauet arbitrio:
Contra. scripturã que cdat legt nociturã:
Iuste despicio. nam nocet arburio:
Arbitriũ latum sub libertate creatum:
Si legem statuas ꝓtinus euacuas:
Siñ om̃e licet qo libertas michi dicet:
Quȩ sub loge. suũ non habet arbitrium:
rgo decet regem tantũ talẽ dare legen:
U t quicqͥd libeat hoc etiam liceat:
Sic sic magnus eris. sic ꝑpete pace frucris:
Boc facti titulo turx placens ppło

Expanded text:
Ut modo sit licitum quidquid erat vetitum. Ut modo sit licitum quidquid erat vetitum. Sic tibi majorem populi sine lege favorem Conciliare potes, si mea verba notes. Nil magis est oneri quam stricta lege teneri: Ergo fac liceant omnia quae libeant. Qualiter hoc fieri poterit, ratione doceri Arguta poteris, si mihi parueris. Argue scriptorum vitiose dicta priorum, Et male scripta prius corrige nunc melius, Quae careant menda sine crimine trade legenda, Caetera deride non bene digna fide. 1289 Illi scripturae debemus credere jure, Jureque suscipio quae caret arbitrio. Contra, scripturam quae dat legem nocituram Juste despicio; nam nocet arbitrio. Arbitrium latum sub libertate creatum, Si legem statuas, protinus evacuas. Sic non omne licet quod libertas mihi dicet, Quae sub lege suum non habet arbitrium. Ergo decet regem tantum talem dare legem, Ut quidquid libeat, hoc etiam liceat. Sic sic magnus eris, sic perpete pace frueris, Hoc facti titulo jure placens populo.