comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam ñ habemꝰ iactantiã. Premissa siquid̃ est
humilitas: ne altitudo precipitet. Necenĩ
locũ inuenit arrogantia: uͥ tã clarũ humi¬
litatis insigne precesserit. Agnoscis infirmi
hab̾e milites ꝓfitere securꝰ. Re uera qr ñ con¬
fusus ẽ de subiectione: iure ex p̃latione me¬
ruit honorari. Non erubuit suꝑ se potesta¬
tem: ⁊ ido dignus qui hab̾et &ͥ sub se mili¬
tes. Ex abundantia cordis os loquebat᷑ &
uixtã qd̾ intꝰ ordinatas habuit affectiones.
foris qͦ uerba decenter composuit. Dedit
pͥus honorem pp̃ositis. ut iam a subditis ius¬
tionis disceret exꝑimento. sua ipse mod̾ari
imꝑia. forte ñ ignorabat. qd̃ subiecto sͥ hoi
d̾s omĩa subiecerit sub pedib eius. offendñ¬
ti se infensa reddidit: & is quẽ humilẽ con¬
stituerat suꝑ oꝑa manuũ suarũ. suꝑbiȩ
m̾ito comparatus uimentis insipientib. &
similis factus sit illis. Nouerat & fortassis

Expanded text:
tam non habemus jactantiam. Praemissa siquidem est tam non habemus jactantiam. Praemissa siquidem est humilitas, ne altitudo praecipitet. Nec enim locum invenit arrogantia, ubi tam clarum humilitatis insigne praecesserit. Agnoscis infirmithabere milites profitere securus. Revera quia non confusus est de subjectione, jure ex praelatione meruit honorari. Non erubuit super se potestatem, et ideo dignus qui haberet et sub se milites. Ex abundantia cordis os loquebatur: et juxta quod intus ordinatas habuit affectiones, foris quoque verba decenter composuit. Dedit prius honorem praepositis, ut jam a subditis juspriae 475 subjectionis disceret experimento sua ipse moderari imperia. Forte non ignorabat, quod subjecto sibi homini Deus omnia subjecerit sub pedibus ejus; offendenti se infensa reddiderit; et is, quem humilem constituerat super opera manuum suarum, superbiae merito comparatus jumentis insipientibus, et similis factus sit illis. Noverat et fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
resistere. Ualde ignominiosũ seruo. si sit sicut
dñs eius: aut discipło. si sit sicut magister
enus. Plurimũ se uob deferre putant. cũ uoᷤ
xp̃o preferre conant᷑: ipso reclamante ac di¬
cente. Non ẽ seruus maior dño suo: neq
apłs eo qui misit eũ. Qł ñ dedignatus est
magister & dñs: talisq magister & añs in¬
dignũ sͥ iudicabit seruus bonꝰ. deuotusq
discipłs : Quã pulchre loquutus ẽ beatus il¬
le centurio: cuius ficł̃i nulla par inuenta ẽ
inisrł. Et ego inquit homo sũ sub potesta¬
te: habens sub me milites. Non iactabat
potestatẽ. quã ñ solam ꝓtulit. nͨ pͥorem. Dic¬
turus quippe habens sub me milites:. p̃mi¬
sit. homo sũ sub potestate. Prius se agno¬
uit hominẽ qͣm potentem. Agnouit inqͣm
se hominẽ homo gentilis: ut in se iã impleri
ostend̾et qd̃ longe ante dixerat ad. Sciant gen¬
tes qm̃ homines sunt. Homo inqͥt sũ. & homo
sub potestate. Iam quicqͥd subinferas. suspec¬

Expanded text:
nominiosum servo, si sit sicut dominus ejus: aut discipulo, si sit sicut magister ejus. Plurimum se vobis deferre putant, cum vos Christo praeferre conantur, ipso reclamante ac dicente: Non est servus major domino suo, neque apostolus eo qui misit eum . Quod non dedignatus est magister et Dominus, talisque et magister et dominus, indignum sibi judicabit servus bonus, devotusque discipulus? 32. Quam pulchre locutus est beatus ille Centurio, cujus fidei nulla par inventa est in Israel! Et ego, inquit, homo sum sub potestate, habens sub me milites . Non jactabat potestatem, quam nec solam protulit, nec priorem. Dicturus quippe, habens sub me milites, praemisit: Homo sum sub potestate. Prius se agnovit hominem, quam potentem. Agnovit, inquam, se hominem homo gentilis, ut in se jam impleri ostenderet, quod longe ante dixerat David: Sciant gentes quoniam homines sunt . Homo, inquit, sum, et sub potestate. Jam quidquid subinferas, suspec
Abbreviated transcription (Latin):
luntaria pauꝑtas. hec sunt monachoꝵ in¬
signia: ħ uitam solent nobilitare monasti¬
cam. urĩ aut̃ ocłi om̃e sublime uident:
ur̃i pedes om̃e forum circueunt: ur̃ȩ lin¬
guȩ in om̃ib audiunt᷑ conciliis: ur̃e manꝰ
om̃e alienũ diripiunt pat̾moniũ. Tam̃ si
ita oportet. ut emancipati a subiectione pon
cathedra. his deniq sollempniũ indum̃¬
toꝵ insignib attollamini: cur ñ & sacros
ordines celebratis ⁊ bñdictiones datis in
ppłis: Quãmulta moueor dicere adu̾sus in¬
pudentissimã p̃sumptionẽ: s frenat impe¬
tũ qd̃ aurib occupatis scrib̾e me recolens.
longiori lectione uereor fieri onosus archi¬
ep̃o. & qr res tã manifesta ẽ. ut multitudo
rep̃hendentiũ uideat᷑ inpudentiã obdu¬
rasse. Qd̃ si & ħ ipsa cernuntꝰ gratas exce¬
dere compendii metas. uob̃ o dñe donate:
qui me ⁊ in hoc ꝓpͥam ꝓdẽ coegistis inꝑitiã.

Expanded text:
luntaria paupertas, haec sunt monachorum inluntaria paupertas, haec sunt monachorum insignia; haec vitam solent nobilitare monasticam. Vestri autem oculi omne sublime vident, vestri pedes omne forum circumeunt, vestrae linguae in omnibus audiuntur conciliis, vestrae manus omne alienum diripiunt patrimonium. Tamen, si ita oportet, ut emancipati a subjectione pontcathedra, iisdemque solemnium indumentorum insignibus attollamini, cur non et sacros Ordines celebratis, et benedictiones datis in populis? Quam multa moveor dicere adversus impudentissimam praesumptionem? sed frenat impetum, quod auribus occupatis scribere me recolens, longiori lectione vereor fieri onerosus archiepiscopo: et quia res tam manifesta est, ut multitudo reprehendentium videatur 477 impudentiam obdurasse. Quod si et haec ipsa cernuntur gratas excedere compendii metas, vobis, o domine, donate, qui me et in hoc propriam prodere coegistis imperitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
isse ordinatã. uerũ aꝑte indicant quidam
hoꝵ quid cogitent. dũ multo labore ac p̾cio
apłicis adepti p̾iulegiis. ꝑ ipsa s̃ uendicant
insignia pontificalia: utentes & ipsi more
pontificũ. mitra. anulo. atq sandaliis.
Sane si attenditꝰ rerũ dignitas. hanc
monachi abhorret ꝓfessio. Si ministeriũ: solis
liquet congruere pontificib. ꝑfecto esse desi¬
d̾ant qd̾ uideri gestiunt: m̃itoq ñ queunt
esse subiecti: quib iam ipso se comparant de¬
sicłio. Quid si & nomen eis conferre p̾uilegi¬
oꝵ posset & auctoritas: Quanto putas auro
redim̾ent: ut appellarent᷑ pontifices: Qͦ ista
o monachic u̾ timor mentis. uͥ rubor frontis:
Qiis inqͣm ꝓbatoꝵ monachoꝵ tale aliquid
aut uerbo docuit: aut reliquit exemplos
Duodecim humilitatis gradus magister ur̃
edisserit. ꝓp̾isq distinguit descͥptionib.
in quo queso illoꝵ docet᷑. aut continet᷑. ut
hoc fastu delectari monachus. has querere
debeat dignitates: Labor & latebre & uo¬

Expanded text:
s ordinatam. Verum aperte indicant quidam horum quid cogitent, dum multo labore ac pretio apostolicis adeptis privilegiis, per ipsa sibi vindicant insignia pontificalia, utentes et ipsi more pontificum, mitra, annulo, atque sandaliis . Sane si attenditur rerum dignitas, hanc monachi abhorret professio: si ministerium, solis liquet congruere pontificibus. Profecto esse desiderant, quod videri gestiunt; meritoque nequeunt esse subjecti, quibus jam ipso se comparant desiderio. Quid si et nomen eis conferre privilegiorum posset auctoritas? quanto putas auro redimerent, ut appellarentur pontifices? Quo ista, o monachi? Ubi timor mentis? ubi rubor frontis? Quis unquam probatorum monachorum tale aliquid aut verbo docuit, aut reliquit exemplo? Duodecim humilitatis gradus Magister vester edisserit, propriisque distinguit descriptionibus : in quo, quaeso, illorum docetur aut continetur, ut hoc fastu delectari monachus, has quaerere debeat dignitates? 37. Labor, et latebrae, et vo
Abbreviated transcription (Latin):
pit examinandã. S ñ om̃iũ iusticia manet
& in temꝑe temptationis recedunt. Qualis
sit cuiusq fides t̾bulatio ꝓbat: si cuiꝰ deficit.
deficit enĩ cũ in caritate ñ ꝑseu̾at. & ficta
fecta censetͦ liquet satis ex his. ut arbitror.
ñ om̃s qui habuerint caritatem. hab̾e &
ꝑseuerantiã in caritate. Alioquin frustra
cõmonet discipłos dñs. manete inqͥens in
dilectione mea. Aut enĩ si necdũ diligebañ.
ñ debuerat dicere. manete. s estote in di¬
lectione mea: aut si iam diligebant necesse
ñ erat monieri de ꝑseu̾antia. qua scd̃m istoᷤᷤ
pͥuari ñ pot̾ant. Curet gͥ seruis bonus &
fidelis fide seruare ñ ficta caritatem. de corde
puro & conscientia bona: pluris estimans a¬
nimȩ uitam quã corꝑis: minꝰ horrens carnis
tas. Hec duab p̃missis uirtutib in tm̃ est
necessaria: ut absq ista illȩ nec esse uirtu¬
tes uideant᷑. Nempe ut castitas seu caritas

Expanded text:
pit examinandam. Sed non omnium justitia manet pit examinandam. Sed non omnium justitia manet et in tempore tentationis recedunt. Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum in charitate non perseverat, ficta fecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Curet igitur servus bonus et fidelis 468 fide servare non ficta charitatem de corde puro et conscientia bona: pluris aestimans animae vitam quam corporis, minus horrens carnis tas. Haec duabus praemissis virtutibus in tantum est necessaria, ut absque ista illae nec esse virtutes videantur. Nempe ut castitas seu charitas
Abbreviated transcription (Latin):
hic saluus erit. Non aut̃ durant: qm̃ in temꝑe
temptationis recedunt. Beati simt̾im raptifu¬
issent: ante ꝗͣ malicia mutaret corda eoꝵ. ssc̃
uͦ ue pregnantib & lactantib in illis dieb:
ten̾os utiq fetus gestantib. ⁊ de uita recenti
facile in ꝑicłis exturbandos. Tales sunt aĩȩ
par uam adhuc & tenerã habentes cari¬
tatẽ: & ob hoc eaꝵ fidem uiuã. s fictã neces¬
se ẽ in temptatione defice̾. uasa figuli ait ꝓ¬
bat fornax: & homines uistos temptatio. il¬
los iudelicet qui ex fide uiuunt. Iustus nẽpe
ex fide uiuit: s ex fidȩ quȩ uiuat. Neq em̃
quȩ mortua ẽ. uitam dare potest. Demonũ fi¬
des ñ adducit᷑ in examinationẽ: uacua quippe
caritate mortua est. Credunt quid̃ & ꝯtre¬
miscunt: s timor ñ est incaritate. Pinde in
labore hominũ ñ sunt. & cũ hominib ñ fla¬
gellant᷑ qd̃ extincte fidei nulla iam debeat᷑

Expanded text:
hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax, et homines justos tentatio , illos videlicet, qui ex fide vivunt. Justus nempe ex fide vivit , sed ex fide quae vivat. Neque enim quae mortua est, vitam dare potest. Daemonum fides non adducitur in examinationem: vacua quippe charitate, mortua est. Credunt quidem et contremiscunt, sed timor non est in charitate. Proinde in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur: quod exstinctae fidei nulla jam debeatur
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Unde & quo recedunt: utiq a fide
ad infidelitatẽ. Item quero. Poterãt ne in il¬
la fide saluari: an ñ pot̾ant: Si ñ pot̾ant.
quȩ inuiria saluatori. quȩ ue temptatori le¬
ticia: qd̾ hinc recedant u salus ñ sit: Si qͥd
nͨ saluator ⁊ elat᷑ ñ salutem: nͨ malignꝰ inui¬
det nͥ saluti. Si aut̃ pot̾ant. quomͦ aut sine
caritate sunt qͣm dui in illa fide sunt. cũ si¬
ne caritate salus esse ñ possit. aut deseren¬
tes fidem ñ etiam deserunt caritatẽ. cũ ca¬
ritas ⁊ infidelitas simulesse ñ possint. Re¬
cedunt gͦ quid̃ a fide. qr u̾itas asserit: con¬
sequent̾ & a salute: qr saluator redarguit. Iñ
nos colligimꝰ qd̃ & a caritate: sine quã salus
Nonnegat eos hab̾e bonĩ: s in bono potuis
radicatos ñ esse causat᷑. Deniq seq̃r. & ait Qͥa
ad tempꝰ credunt. Bonũ est: s utinã duraturũ
Non enĩ qui cepit. s qui ꝑseu̾au̾it usq infinẽ

Expanded text:
dunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide dunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam deserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos colligimus, quod et a charitate, sine qua salus eNon negat eos habere bonum, sed in bono potius radicatos non esse causatur. 15. Denique sequitur, et ait: Quia ad tempus credunt. Bonum est, sed utinam duraturum. Non enim qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem,
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciam oꝑatur caritas. de corde puro & con¬
scientia bona. Iam uͦ qõ restat de fide ñ ficta.
& itẽ qd̃ ex alio loco inmentẽ uenit fides
sine oꝑib mortua ẽ. duo ista mittunt nos
ad quandam fid̾i t̾fariam diuisionẽ: ut dicat᷑
fides mortua. ficta: ꝓbata. Et mortuã quid
uocari. que suscepta quid̃ ex caritate uita
mou̾i inchoat ad bn oꝑandũ: s ñ ꝑseu̾ans
deficit. & morit᷑ tanqͣm abortuia. Eo utiq
sensu fictam hmodi dixerim nominatã. quo
uasa siguli uocamꝰ fictilia. ñ qr uidelicet itti¬
lia ñ sint qͣm dui durant: s qr fragilia cũ sint.
diu minime durant. De hac fidi fistione
puto illos notari in ęuͣngłio qui ad tempꝰ
credunt: ⁊ in temꝑe temptationis recedunt.
Interrogo eos qui dñt. caritatẽ a quo semel
accipit᷑. nequaqͣm ultra recedẽ. Ait u̾itas de
quibꝰdam. E hi radices ñ habent. qm̃ ad tẽ¬
pus credunt: ⁊ in temꝑe temptationis rece¬

Expanded text:
fiduciam operatur charitas de corde puro, et confiduciam operatur charitas de corde puro, et conscientia bona. 14. Jam vero quod restat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, probata. Et mortuam quidem fidem, quae suscepta quidem ex charitate vita, moveri inchoat ad bene operandum; sed non perseverans deficit, et moritur tanquam abortiva. Eo utique sensu fictam hujusmodi dixerim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Ait Veritas de quibusdam: Et hi radices non habent, quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis rece
Abbreviated transcription (Latin):
esce. Rursũ si scłm ꝑ se post pecc̃m bonam
sufficit restaurare conscientiam: sine causa
missȩ sunt iniquitates: ⁊ quoꝵ tecta sunt
peccata. Et illud. Uide humilitatẽ meã &
laborẽ meũ. ⁊ dimute uniu̾sa delicta mea.
nos. di. de. nr̃is. ut̾usq uirtutis bñ conscius
animꝰ. secure iam se ipsum deserat. & quo¬
dãmͦ ꝑdat: ut aliquos lucrifaciat. Cũ infir-¬
mantib infirmet᷑. urat᷑ cũ scandaliratis :
fiat etiam si oporteat uideis iudeus. nicħq
formidet cũ tali conscientia exemplo iere¬
mie ⁊ ierechielis in egiptũ uel in chaldeam
cũ transgressorib captiuari. s & cũ sc̃o iob
si necesse est intrare gehennã. securꝰ medias pe¬
netrans flãmas. leta decantet conscientia. Et¬
si ambulauero in medio umbre mortis: ñ tune.¬
bo mala qm̃ tu mecũ es. Comparemꝰ si placet
thesauras regũ & fastigia regnoꝵ. cũ hmodi
fiducia. Nonne cuncta hoꝵ felicitas. p̃ tanti

Expanded text:
esce . Rursum si secundum per se post peccatum bonam esce . Rursum si secundum per se post peccatum bonam sufficit restaurare conscientiam, sine causa missae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; et illud: Vide humilitatem meam et labornostris . Utriusque virtutis bene conscius animus secure jam se ipsum deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiae et Ezechielis, in Aegyptum vel in Chaldaeam cum transgressoribus captivari ; sed et cum sancto Job si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horum felicitas, 467 prae tanti
Abbreviated transcription (Latin):
paruerit uita ur̃a: tunc & uos apparebitis cũ
ipso in gła. Libent̾ gͥ carebo ad tempꝰ. ut in et̾̃¬
nũ possideam. Et ista sufficiant ꝓ eo qd̾ scͥp¬
tũ est. caritas de corde puro. Sane in tanta
obliuione sui necesse ẽ cor bñ consciũ esse sͥ:
quo se in lucra securiꝰ foris extendat. cũ secu¬
ram intra se reliquerit conscientiã. Quid enĩ
ꝓdest homini. si uniu̾sũ mundũ lucret᷑. aĩe
aut̃ suȩ detrimentũ patiatͦ: S & ordinis
exigit rõ. ut qui ad sui mensurã ꝓximũ iu¬
bet᷑ diligere: pͥus seipsũ dilig̾e norit. Itaq
duo sunt p̃cipue. que bonã reddunt consci¬
entiam. penitere de malis. & abstinere a ma-¬
lis. hoc ẽ ut uerbis loquar beati ores orii
& cõmissa flere. ⁊ flenda ñ cõmittere. Hor
neutrũ solũ sufficit. slam si pͥus absq sccło
sufficeret: frustra ⁊ dauid hortaret᷑ dicens.
Declina a malo. Et ysaias. Quiescite agere
ꝑuerse. Et d̃s ipse ad chaim. Peccasti: qui¬

Expanded text:
paruerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Libenter igitur carebo ad tempus, ut in aeternum possideam. Et ista sufficiant pro eo quod scriptum est: Charitas de corde puro . Sane in tanta oblivione sui necesse est cor bene esse conscium sibi, quo se in lucra securius foris extendat, cum securam intra se reliquerit conscientiam. Quid enim prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum pexigit ratio, ut qui ad sui mensuram proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. Itaque duo sunt praecipue quae bonam reddunt conscientiam, poenitere de malis, et abstinere a malis: hoc est, ut verbis loquar beati Gregorii, et commissa flere, et flenda non committere . Horum neutrum solum sufficit. Nam si primum absque secundo sufficeret, frustra et David hortaretur dicens, Declina a malo : et Isaias: Quiescite agere perverse et Deus ipse ad Cain: Peccasti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ri adu̾sum uos: quib int̾m ꝓ sua uita neces¬
se habent potius supplicare. Cet̾um in futuro
stabunt in magna constantia adu̾sus eos qui
se angustiau̾unt: stante quippe ꝓ eis patre or¬
phanoꝵ & iudice uiduaꝵ. Ipsius enĩ te uox
erit. Quãdiu ñ fecistis uni de his minimis
meis: nͥ mͥ fecistis. uos aut̃ reu̾entissime pat̾

Expanded text:
ri adversum vos, quibus interim pro sua vita necesri adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: Quandiu non fecistis unis de his minimis meis, nec mihi fec
Abbreviated transcription (Latin):
quale sit de frat̾na portione pascere oculos
ur̃os. uita nr̃a cedit uob̃ in suꝑfluas copias.
Nrĩs necessitatib detrahit᷑: quicqͥd accedit
uanitatib ur̃is. Duo deniq mala de una
ꝓdeunt radice cupiditatis. dũ & uos uanitan-¬
do ꝑitis. ⁊ nos spoliando ꝑmiitis. Iumenta
gradiunt᷑ onusta gẽmis. ⁊ nr̃a ñ curatis
crura nuda caligulis: Anuli. cathenulȩ. tin¬
tinnabula. ⁊ clauatȩ quedã corrigiȩ. multaq
talia tã speciosa colorib qͣm pondib p̃ciosa.
multoꝵ dependent ceruicib. fratrũ aut̃ la¬
t̾ib nͨ semicintia miserantes apponitis: Huc
accedit qd̃ ħ om̃ia nͨ negociationis studio. nͨ
ꝓpͥo manuũ exercitio uob̾ elaborastis. s nͦ
iure hereditario possidetis. ñ forte & uos in
corde ur̃o dixeritis. hereditate possideamꝰ
sc̃uarium dĩ. Et ħ pauꝑes mͦ quid̾ coram cl̃o tm.
cui corda lo quunt᷑ Necenĩ audent aꝑte causa¬

Expanded text:
quale sit de fraterna portione pascere oculos quale sit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Et haec pauperes modo quidem coram Deo tantum, cui corda loquuntur. Nec enim audent aperte causa
Abbreviated transcription (Latin):
prehendi ep̃s. qd̃ in fragiliori qͦ sexu audierit
rep̃hendi. An forte nulla timet᷑ confusio. si
solus ego submusitare desiero: Nunqͥd & sie
go ñ loquor. sua cuiq ñ loquit᷑ conscientia :
Quid si alius audacior me ñ quid̃ de apło ut
eccłasticum. s illud tantũ gentilicũ ingerat. di
no. Hoc me etiã tacente. ⁊ si ñ curia regũ tñ
penuria pauꝑum clamat. Sileat licet fama:
s ñ fames. Fama quid̃ silet: qr ñ potest mun¬
dus odisse uos. Nam quomͦ mundus arguet
peccatũ. a quo potus laudat᷑ peccator in desi¬
d̾iis animȩ suȩ. & iniquus bñdicit᷑: Clamãt
uͦ nudi. clamant famelici. conquerunt᷑ & di¬
cunt. Dicite pontifices in freno quid facit au¬
rũ: Nunqͥd aurũ a freno repellit frigꝰ siue
tib qͥd conferunt tot mutatoria. uł extensa in ꝑti¬
cis. uł plicata in manticis: Nrm est qd̃ effun¬
ditis. nob̃ crudełr subtrahit᷑. qd̾ inanit̾ expen-¬

Expanded text:
prehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit prehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidem de Apostolo, ut ecclesiasticum, sed illud tantum gentilicum ingerat: « Dno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silet, quia non potest mundus odisse vos. Nam quomodo arguet mundus peccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive orantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expen
Abbreviated transcription (Latin):
incubare corꝑeis. herere infimis.inhiare ter¬
renis. ⁊ ñ potius erectũ stare ut hominẽ. ce¬
lũ mente suspice̾. quȩ sursũ sunt & quer̾e &
saꝑe. ñ quȩ suꝑ terram: Ceterũ mͥ indignat᷑.
si uel mutũ facere audeam. iubetq ori ma¬
nũ appon̾e. dicens monachũ qui ñ habeam
iudicare de ep̃is. Utinã & ocłos mͥ claudas:
ut nͨ cern̾e possem. quȩ contradic̾e prohibes.
Magna uͦ p̃sumptio. si ouis cũ sim in ipsũ
pastorem lupas seuissimas tianitatẽ & curi-¬
ositatẽ irruere cernens infremuero quo ad
meũ forte balatum cruentis bestiss a quopiã
occurratꝰ. ⁊ succurrat᷑ ꝑituro. Quso facient de
tate insiliunt: Et quid̾ si ñ uult ut clamẽ
ꝑ se. nunqͥd ñ &e ꝓ me balare licebit: S ce si
ego sileo. ne pon̾e uidear in celũ os meum:
clamat᷑ tam̃ in eccła ñ in ueste p̃ciosa. Clamat᷑
aut̃ speciałr ad feminas. ut erubescat inse de¬

Expanded text:
incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terincubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suspicere, quae sursum sunt et quaerere et sapere, non quae super terram? 6. Caeterum mihi indignatur, si vel nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pastorem meum lupas saevissimas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur perituro. Quid facient de tate insiliunt? Et quidem si non vult ut clamem pro se, nunquid non et pro me balare licebit? 464 Sed, etsi ego sileo, ne ponere videar in coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in se de
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotiũ: Nec enĩ potes duob dñis seruire.
Qui aut̃ uult amicus esse huiꝰ mundi. ini¬
micꝰ dõ constituit᷑ Et ꝓpħa. D̾s̃ inquit dis¬
sipabit ossa eoꝵ qui hominib placent. ꝯfu¬
si st̃ q̃m d̾s spreuit eos. Et apłs. Si hominib
placerem . xp̃i seruus ñ essem. uolens itaq
placere hominib. d̃o ñ płaces. Si ñ places. ñ
placas. Cur gͦ ut dixi sacerdos: Sin uͦ qd̃
addidi placere intendis ñ mundo s ̾o. cur
qualis ppłs talis & sacerdos: Enĩuͦ si sacerdos
pastor est. & ppłs oues. dignũ est ut in nul-¬
lo appareat oiuib pastor dissimilis: Si instar
mei qui ouis sũ pastor m̃s ⁊ ipse incuruuis
gradit᷑ uultũ gerens deorsũ. & terrã semꝑ
respiciens ⁊ soli uent̾ mente ieninus pabula
queritans. in quo discernim᷑: ue si uen̾it lu¬
pus. ñ erit qui p̃uideat. qui occurrat. qui
eripiat. Decet ne pastorẽ more pecoꝵ sensib

Expanded text:
cerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. cerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. Qui autem vult amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constituitur: et propheta, Deus, inquit, dissipabit ossa eorum qui hominibus placent; confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos : et Apostolus: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Volens itaque placere hominibus, Deo non places: si non places, non placas. Cur ergo, ut dixi, sacerdos? Si vero, quod addidi, placere intendis, non mundo, sed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovibus pastor dissimilis? Si instar mei, qui ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jejunus pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
minib: aut capiti fiat iniuria. si ipsis forpi¬
cib capilli excrescentes detondeant᷑. quib &
unguiũ fuerint secata suꝑflua. Attam̃ si de¬
ignant᷑ pari cũ muliercłis. ñ quid̾ a me s ab
apło feriri sententia: dedignent᷑ & cũ ipsis
eadem inuolui culpa. Despiciant iam textri¬
reant & muriũ rubricatas pelliculas. quas
gulas uocant manib circũdare sacratis. &
saerantib tremenda mysteria. Respuant &
appon̾e pectori. qd̾̃ decentiꝰ ornat genima
cucũferant in corꝑe suo. Mulieb̾a potius
esse noscunt᷑ insignia: quȩ utiq curiosiꝰ ⁊ sũp¬
tuosiꝰ ille sͥ p̃p̃arare consueuert̃. cogitantes ni¬
mirũ quȩ sunt mundi. quomͦ placeant uiriˢ.
uerũ tu sacerdos dĩ altissimi. cui ex his plac̾e
gestis: Mundo an do: Si mundo. cur sac̾¬
dos e Si do. cur qualis ppłs talis & sacerdos:
Nam si placere uis mundo. quid tͥ ꝓdest sa-¬

Expanded text:
minibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forciminibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textrireant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gemma m exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sa
Abbreviated transcription (Latin):
Non citus ad ꝓmittendũ ñ ad reddendũ tardꝰ.
ñ ꝓdigus dator. Istoꝵ consiliũ longe semꝑ fa¬
ciet a uob̃ malum temꝑi uetꝰ. s cupiditati
nouũ. sẏmoniã ⁊ matrẽ enis auariciam. q̃
est ydoloꝵ seruitus. Et ut breui om̃ia sermo¬
norificabitis. ñ uos. Namqui querit quȩ sua
sunt: se cupit honorari ñ ministeriĩ. ho¬
norificabitis aut̃ ñ cultu uestiũ. ñ equoꝵ
fastu. ñ amplis edificiis. s ornatis morib.
studiis spiritalib. oꝑib bonis. Quãmulti a¬
lit̃. Cernit᷑ in ñullis sacerdotib uestiũ cul¬
tus plurimꝰ. uirtutũ aut exiguus. aut nullꝰ.
Quib ego si rememorẽ illud apłicũ ñ in ues¬
te p̃ciosa. uereor ne indignent᷑. dũ nimirũ
indignũ ducant in se assumptã sententiã
quã pͥus in iuliorem sexũ & ordinẽ platam
fuisse recognou̾int. Quasi uͦ ñ eodem utant᷑
medici ferro secandis regib qͦ & ppłarib ho¬

Expanded text:
non citus ad promittendum, non ad reddendum tardus, non citus ad promittendum, non ad reddendum tardus, nec prodigus dator. Istorum consilium longe semper faciet a vobis malum tempori vetus, sed cupiditati novum, simoniam; et matrem ejus avaritiam, quae est idolorum servitus. Et ut brevi omnia sermonorificabitis, non vos: nam qui quaerit quae sua sunt, se cupit honorari, non ministerium. norificabitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiis spiritualibus, operibus bonis. Quam multi aliter! Cernitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus ho
Abbreviated transcription (Latin):
quens. ego sapientia inquit habito in consilio.
S quali consilio: Nunqͥt in qualicumqi Et
eruditis ait intersũ cogitationib. S & qd̃
infida ꝯfilia declinanda sint: ꝑ os salomonis
tałr monet. Causam tuã tracta cũ amico tuo:
& secretũ extraneo ne reueles. Pulchre qͦ ꝑ a
liũ quendam sapientẽ cũ sine ꝯsilio nil agen¬
dũ ꝯsulat. uiroꝵ tam̃ consilii intuens paucita¬
tẽ. ita loq̃r. Multi sint tͥ amiciᷤ unus aut̃ sit
tau̾im esse diuunitatẽ: cui de tanta raritate
int̾ mortales ñ unũ s duas. ipsasq idoneos sa¬
tis indulsit. ꝓutoos. bemuolos. & ut facile as¬
sint conꝓuinciales. ut gratis. debitores iure sub¬
iectionis. Hoꝵ acquiescendo consiliis. nͨ p̃ceps
eritis in sententia. nͨ uehemens in uindicta.
sion in corrigendis remissior. ñ seuerior in
parcendis. ñ pusillanimis in expectandis.
Nonsuꝑfluus inuictu. nͨ notabilis inuestitu.

Expanded text:
quens: Ego Sapientia, inquit, habito in consilio. quens: Ego Sapientia, inquit, habito in consilio. Sed quali consilio? nunquid in qualicunque? Et eruditis, ait, intersum cogitationibus . Sed et quod infida consilia declinanda sint, per os Salomonis taliter monet: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles . Pulchre quoque per alium quemdam Sapientem, cum sine consilio nil agendum consulat, virorum tamen consilii intuens paucitatem, ita loquitur: Multi sint tibi amici, unus autem sittaverim vobis essse divinitatem, cui de tanta raritate inter mortales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos satis indulsit, providos, benevolos; et, ut facile asint, comprovinciales; ut gratis, debitores jure subjectionis. Horum acquiescendo consiliis, nec praeceps eritis in sententia, nec vehemens in vindicta; non in corrigendis remissior, non severior in parcendis, non pusillanimis in expectandis; nec superfluus in victu, nec notabilis in vestitu;
Abbreviated transcription (Latin):
hunc. ego aut̃ ñ ascendam. Nlec istoꝵ maliciȩ.
nͨ illiꝰ inprudentiȩ se credendũ putauit. Que¬
rens deniq cui se cred̾e debeat. cuii tͣuto sua
cõmittat dispensanda mysteria. & quasi diffi¬
cile inueniens sub admirõne interrogat. Qs
putas est fidelis seruus & prudens. quẽ ꝯsti¬
tuit dñs suꝑ familiã suame Quamobrem &
petno curã ouiũ crediturꝰ. pͥus eius studuit
ꝓbare beniuolentiã. ter sciscitans si se dilig̾et.
Pbauit & prudentiã: qñ errantib hominib
&e putantib ipsum esse quempiã ex ꝓphetis.
ille prudent̾ ueritatẽ aduertens. dm potius
multitudine hominũ unũ reꝑias in utraq
grã consũmatũ. Hauo facile siquid̃ uel pru¬
denti bemuolentiã. uel fideli messe sapientiam
sacerdotale onꝰ. ep̃ale opus. curãq pastoralem
digne ñ posse ãministrari sine consilio. Hinc ip¬
sa castoꝵ ꝯsilioꝵ mater sapientia. de se ipsa lo¬

Expanded text:
hunc, ego autem non ascendam . Nec istorum malitiae, hunc, ego autem non ascendam . Nec istorum malitiae, nec illius imprudentiae se credendum putavit. Quaerens denique cui se credere debeat, cui tuto sua committat dispensanda mysteria, et quasi difficile inveniens, sub admiratione interrogat: Quis putas est fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam? Quamobrem et Petro curam ovium crediturus prius ejus studuit probare benevolentiam, ter sciscitans si se diligeret . Probavit et prudentiam, quando errantibus hominibus, et putantibus ipsum esse quempiam ex Prophetis, ille prudenter veritatem advertens, Deum potius multitudine hominum unum reperias in utraque gratia consummatum. Haud facile siquidem vel prudenti benevolentiam, vel fideli inesse sapientiam sacerdotale onus, episcopale opus, curamque pastoralem digne non posse administrari sine consilio. Hinc ipsa castorum consiliorum mater Sapientia de se ipsa lo
Abbreviated transcription (Latin):
ueridico uen̾abilis meldensis ep̃i. Int̾ro¬
gatus enĩ de esse ur̃o. uultu alacri & tanqͣ
bñ fidens uñ requirebat᷑. puto inquit ho¬
minẽ ex hoc iam consiliis se subacturũ
carnotensis ep̃i. Hoc ab eo responsũ tam
letus accepi: qͣm certus fui consilia uiri
fidelissima fore. In nullo meliꝰ poterat
nob̃ cordis ur̃i ꝓpositũ cõmendare: in nul¬
lo spem dare certiorẽ ur̃i ꝓfectus in dño.
Secure nͥ fallor p̃fatis ambob uris. et
uos & ur̃a credetis. Talib utendo ꝯsilia¬
riis. bonã uobis seruabitis ⁊ famam. &
conscientiam. Sic dĩ sacerdotẽ. sic tante
cnutatis decet ep̃m puerilib ñ agi scł̃arib ue
consiliis. Om̃s uxta dm̃ preceptum etiã inimi¬
ci diligant᷑ s ad confiliũ soli eligant᷑. qui ⁊ pru¬
dentes esse uideantꝰ & beniuoli. Ppt̾ea dñs &
inprudens discipłi & fratrũ infidele consiliũ
refutabat. respondens inꝑuido ñ sapis quȩ d̃i
sunt. & maliuolis. uos ascendite ad diem festũ

Expanded text:
s Meldensis episcopi. Interrogatus enim de esse vestro, vultu alacri, et tanquam bene fidens unde requirebatur: Puto inquit, hominem ex hoc jam consiliis se subacturum Carnotensis episcopi. Hoc ab eo responsum tam laetus accepi, quam certus fui consilia viri fidelissima fore. In nullo melius poterat nobis cordis vestri propositum commendare, in nullo spem dare certiorem vestri profectus in Domino. Secure, ni fallor, praefatis ambobus viris et vos, et vestra credetis. Talibus utendo 462 consiliariis, bonam vobis servabitis et famam, et conscientiam. Sic Dei sacerdotem, sic tantae vitatis decet episcopum, puerilibus non agi saecularibusve consiliis. Omnes, juxta Domini praeceptum, etiam inimici, diligantur ; sed ad consilium soli eligantur, qui et prudentes esse videantur, et benevoli. Propterea Dominus, et imprudens discipuli, et fratrum infidele respondens improvido, Non sapis quae Dei sunt ; et malevolis, Vos ascendite ad diem festum
Abbreviated transcription (Latin):
cat quẽquã: s om̃e iudiciũ dedit filio. &
ego mͥ presumã. qd̃ nec ipse pater s̃ assumir:
uelim nolim ipsi me astare necesse ẽ. ipsi
hoꝵ que gesserim in corꝑe recdd̃e rõnem:
cui nec uerbũ p̃teruolat. nͨ subt̾fugit cogi¬
tatio. Sub tam equo libratore m̾itoꝵ. sub
tã intimo secretoꝵ inspectore. quis głabit᷑
castum se hab̾e cor: Sola ꝓfecto que ñ so¬
let głari ñ nouit p̃sumere. contende ñ
consueuit. gr̾ãm inuentura ẽ in ocłis pietatĩ

Expanded text:
cat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et cat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et ego mihi praesumam quod nec ipse Pater sibi assumit? Velim, nolim, ipsi me adstare necesse est: ipsi horum quae gesserim in corpore, reddere rationem, cui nec verbum praetervolat, nec subterfugit cogitatio. Sub tam aequo libratore meritorum, sub tam intimo secretorum inspectore, quis gloriabitur castum se habere cor? Sola profecto, quae non solet gloriari, non novit praesumere, contendere non consue
Abbreviated transcription (Latin):
hoc esse iustificatũ oportet me głari. Non
enĩ qui se ipsũ cõmendat ille ꝓbatus ẽ s
quẽ ds cõmendat. Si applauserit mͥ iusti¬
ciã humanꝰ dies ꝓ minimo habeo: qm̃ ille
lucet tm̃ in faciȩ. Homo enĩ uidet in facie
d̾s aut̃ intuet᷑ cor. ꝓpt̾ hoc ieremias ñ satis
ppłarib sententiis uelut quibusdã huma¬
n diei radiis mouebat᷑. s fidenter loque¬
bat᷑ dõ. Diem hominis ñ concupiui: tu
scis. Si m̃s mͥ arriserit dies. neq me ipsũ
inqͣm iudico. qr nec ipse me satiͥs intelligo.
Solus m̾ito constitutus ẽ uidex uiuoꝵ &
mortuoꝵ: qui finxit singillatim corda u¬
mu̾soꝵ. & intelligit om̃ia oꝑa eoꝵ. Solũ
attendo iudicem: quẽ & solum uistifica¬
torẽ agnosco. Pater dedit ei iudiciũ fac̾e:
qr filius hominis ẽ. Non usurpo m̃ uel
suꝑ me seruus filii potestatem: nͨ me an¬
num̃o illis. de quib ita conqueri solet. Tu¬
łunt homines a me iudiciũ. Pater ñ iudi¬

Expanded text:
oc esse justificatum oporteret me gloriari: Non enim qui se ipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat. . Si applauserit mihi justitiam humanus dies, pro minimo habeo, quia ille lucet tantum in facie. Homo enim videt in facie, Deus autem intuetur cor. Propter hoc Jeremias non satis popularibus sententiis, velut quibusdam humani diei radiis, movebatur, sed fidenter loquebatur Deo: Diem hominis non concupivi tu scis. Si meus mihi arriserit dies, neque me ipsum, inquit, judico : quia nec ipse me satis intelligo. Solus merito constitutus est judex vivorum et mortuorum, qui finxit singillatim corda universorum, et intelligit omnia opera eorum. Solum attendo judicem, quem et solum justificatorem agnosco. Pater dedit ei judicium facere, quia filius hominis est . Non usurpo mihi vel super me servus Filii potestatem, nec me annumero illis, de quibus ita conqueri solet: Tulerunt homines a me judicium. Pater non judi
Abbreviated transcription (Latin):
lib dat grãm. Non contendit iudicio. nec
p̃tendit iusticiã qui uere humilis ẽ: s dicit.
Non intres in uidiciũ cũ seruo tuo dñe. Re¬
cusat iudiciũ & postulat misccłiam: faci¬
piam: quȩ nr̃am nequaꝗͣ humilitatẽ abhor¬
reat. Nlon despicit illa maiestas cor cont̾cũ
& humiliatũ in nr̃o genere: quȩ corpus
ex eo humilitatis assum̾e ñ dedignata est.
Nescio quo pacto familiariꝰ semꝑ humili¬
tati ꝓpinquare solet diuinitas. Deniq illa
se induit. ut apparẽt hominib. Sub̾am.
formã. habitũꝙ gestauit humilẽ: ipsuis
nob̾ cõmendans uirtutis excellentiã. quã

Expanded text:
 dat gratiam . Non contendit judicio, nec praetendit justitiam qui vere humilis est, sed dicit: Non intres in judicium cum servo tuo, Domine . Recusat judicium, et postulat misericordiam, facial. nostram nequaquam humilitatem abhorreat. Non despicit illa majestas cor contritum et humiliatum in nostro genere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nescio quo pacto familiarius semper humilitati propinquare solet divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus. Substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excell
Abbreviated transcription (Latin):
nob: ñ qd̃ sͥ omĩno utile ẽ querens. s qd̾ mul¬
tis. fidelis pontifex. qui bona quelibet per
manꝰ suas transeuntia. seu diuina bñficia ad
homines. siue hominũ uota ad dm colũbino
intuens ocło. nichil sibi retentat ex om̃ib.
Nec ppłi requirit datũ s lucrum: nͨ di głam
usurpat sibi. Acceptũ talentum ñ ligat in su¬
dario. s partit᷑ mĩmulariis. a quib & usu¬
ras recipit ñ sibi s dño. Non habet foueã ut
uulpes. ñ tanqͣm uolucres nidũ. ñ loculos.
quomͦ udas. ñ deniq sicut nͨ maria locũ in
diu̾sorio. Imitat᷑ ꝓfecto illũ qui ñ habebat
uͥ reclinaret caput suũ factus in p̃sentiarũ
tanquã uas ꝑditũ. qñq ꝓculdubio futurũ
uas in honorem. & ñ in contumeliã. Deniq
ꝑdit animã suam in hoc mundo: ut in ui¬
tã eternã custodiat eam. Hoc tanto puri-
enĩ pure ualet di uel ꝓximi quere lucra:
qui ꝓp̾a ñ contempserit. Is tm̃ puritatis in¬

Expanded text:
non quod sibi omnino utile est quaerens, sed quod multis. 11. Fidelis pontifex, qui bona quaelibet per manus suas transeuntia, sive divina beneficia ad homines, sive hominum vota ad Deum, columbino intuens oculo, nihil sibi retentat ex omnibus. Nec populi requirit datum, sed lucrum, nec Dei gloriam usurpat sibi. Acceptum talentum non ligat in sudario, sed partitur nummulariis, a quibus et usuras recipit, non sibi, sed Domino. Non habet foveam ut vulpes, non tanquam volucres nidum, non loculos quomodo Judas; non denique, sicut nec Maria, locum in diversorio. Imitatur profecto illum qui non habebat ubi rectinaret caput; factus in praesentiarum tanquam vas perditum: quandoque procul dubio futurum vas in honorem, et non in contumeliam. Denique perdit animam suam in hoc mundo, ut in vitam aeternam custodiat eam. Hoc tanto puritaenim pure valet Dei vel proximi quaerere lucra, qui propria non contempserit. Is tantum puritatis in
Abbreviated transcription (Latin):
solus oñi atq ꝑicło. ita ut ꝓpͥe gule &
uentri.⁊ oculo scandaluanti frequent̃ tras¬
ci oporteat. Quib gͥ molestiis angit᷑. qͥb
lacessitꝰ iniuriis. cuietiã & si ꝓpͥa cessent.
nunꝗͣ tam̃ de alienis desunt. foris pug¬

Expanded text:
solus oneri atque periculo, ita ut propriae gulae et solus oneri atque periculo, ita ut propriae gulae et ventri, et oculo scandalizanti frequenter irasci oporteat. Quibus ergo molestiis angitur, quibus lacessitur injuriis, cui etiam, etsi propria cessent, nunquam tamen de alienis desunt foris pug
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ uersiculoꝵ. Qui descendunt mare in
naiub facientes oꝑationẽ in aquis mul¬
tis. ascendunt usq ad celos. & descendt̃
usq ad abissos. anima eoꝵ in malis tabes¬
cebat. Turbati st̃ & moti sunt sicut ebͥus.
& om̃is sapientia eoꝵ deuorata est. Et iõ
ñ iudicabam ut assolet. magis quippe ad
compassionẽ me ꝓuocabat huiuscemodi
cogitatio. Si inqͣm temptatio ẽ cuiiscũq ho¬
minis uita suꝑ terram. quantis putatis ꝑi¬
culis patet uita pontificis. cui om̃iũ neces¬
se est ferre temptationes : Si ego latens in
cauerna. & quasi sub modio ñ quid̃ lucens
s fumigans. uentoꝵ tam̃ impetꝰ nͨ sic de¬
clinarẽ sufficio. s continius temptationũ
uariisq fatigatus impulsib. instar uen¬
to agitate harundinis hac illacq circũ¬
feror: quid positus supra montem: positꝰ
suꝑ candelabrum: Solus mͥ seruandus.
solus tam̃ ipse mͥ sũ scandalo. solus tedio.

Expanded text:
illorum versiculorum: Qui descendunt mare in illorum versiculorum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis, ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos. Anima eorum in malis tabescebat; turbati sunt; et moti sunt sicut ebrius, et omnis sapientia eorum devorata est . Et ideo non judicabam, ut assolet; magis quippe ad compassionem me provocabat hujuscemodi cogitatio: Si, inquam, tentatio est cujuscunque hominis vita super terram , quantis putatis periculis patet vita pontificis, cui omnium necesse est ferre tentationes? Si ergo latens in caverna, et quasi sub modio, non quidem lucens, sed fumigans, ventorum tamen impetus nec sic declinare sufficio, sed continuis tentationum variisque fatigatus impulsibus, instar vento agitatae arundinis, hac illacque circumferor: quid positus supra montem, positus supra candelabrum? Solus mihi servandus, solus tamen ipse mihi sum scandalo, solus taedio,
Abbreviated transcription (Latin):
catoris or̃o. Placuit p̃stantiȩ ur̃e
nouũ aliquid a nob̃ dictatum requirere.
Grauam᷑ pondẽ dignitatis: s dignationis
mun̾e gratulam᷑. & blandit᷑ petentis fa-¬
uor. ⁊ petitionis terret exactio. Qui enmm
nos sumꝰ. ut scribamꝰ ep̃is : S rursũ qui
negare compellor. qd̃ postulor. Scribere
tantȩ altitudim supra me ẽ. & eidẽ ñ obe¬
dire ꝯtra me. Utrobiq ꝑiculũ. s in eapar¬
te maus ĩminere uidetͤ. si ñ obediero.
Hac itaq exiens qua minꝰ apparet. facio
qd̃ iubetis. Dat quippe ausũ ipsius dig¬
nitatis dignant̾ indulta familiaritas. &
excusat p̾sumptionẽ auctoritasimꝑan¬
tis. G ex quo regni celoꝵ claues d̃o aucto
re uobis traditas suscepistis. ac uixta ri¬
tũ fortis illiꝰ mulieris manũ mittere ce¬
pistis ad fortia. si qua uos aut egasse que
ñ deb̾etis. aut ꝑtulisse que nolletis audi¬
uimꝰ. ⁊ illa agentẽ doliumꝰ. ⁊ condolui¬
mus ħ patienti. Int̾ ħ aut̃ ego recordabar

Expanded text:
catoris oratio. Placuit Praestantiae vestrae novum aliquid a nobis dictatum requirere. Gravamur pondere dignitatis, sed dignationis munere gratulamur. Et blanditur petentis favor, et petitionis terret exactio. Qui enim nos sumus, ut scribamus episcopis? Sed rursum qui negare compellor quod postulor. Scribere tantae altitudini, supra me est: et eidem non obedire, contra me. Utrobique periculum; sed in ea parte majus imminere videtur, si non obediero. Hac itaque exiens qua minus apparet, facio quod jubetis. Dat quippe ausum ipsius dignitatis dignanter indulta familiaritas, et excusat praesumptionem auctoritas imperantis. re vobis traditas suscepistis, ac juxta ritum fortis illius mulieris, manum mittere coepistis ad fortia , si qua vos aut egisse quae non deberetis, ant pertulisse quae nolletis audivimus, et illa agentem doluimus, et condoluimus haec patienti. Inter haec autem ego recordabar
Abbreviated transcription (Latin):
ri lucrũ. Et cũ ppħa. Obliuioni datus sũ
Bona obliuio: si te ipsũ nescias. ut ꝓximo
ꝓsis. Bñ aut̃ mortuus a corde. si iam tͥ ui
uere ñ studeas: s ei qui ꝓ te mortuus ẽ. Bñ
mortuus ẽ a corde. qui dicit. uiuo ego iam
ñ ego. S si mortuus ẽ. a se tam̃ ñ a xp̃o.¬
que fit a corde infert caritas: de qua loq̃r
sponsa in canticis. Uuln̾ata caritate ego sũ
fortis quippe ẽ ut mors dilectio: & mortẽ
in nob̃ ñ uitam occidit. Uñ & audacter mi¬
nat᷑. O mors ero mors tua. Pecc̃m extinguit
qd̃ animȩ uitam expułat : animãꝙ restitu¬
it innocentiȩ. Uerũ si p̃ualet morti caritas.
ita ut illam in congressu ꝑim̾e possit. cur
dr fortis ut mors. ⁊ ñ potuis morte fortior:
Anforte. qr & ipsa ẽ mors. & se ipsa fortior
esse ñ potest e Bona mors ñ uitȩ. s mortis.
Bona mors ⁊ nequaqͣm abhorrenda q̃ uitã
& si adimit ñ ꝑẽmit. Adinit quid̃ s ad tempꝰ.
restituendã in temꝑe. duraturã sine temꝑe

Expanded text:
ri lucrum ; et cum propheta: Oblivioni datus sum, Bona oblivio, si te ipsum nescias, ut proximo prosis. Bene autem mortuus a corde, si jam non tibi vivere studeas, sed ei qui pro te mortuus est. Bene mortuus est a corde, qui dicit: Vivo autem jam non ego. Sed, si mortuus a se, non tamen a Chriquae fit a corde, infert charitas, de qua loquitur sponsa in Canticis: Vulnerata charitate ego sum . Fortis quippe est ut mors dilectio , et mortem in nobis, non vitam occidit. Unde et audacter minatur: O mors, ero mors tua . Peccatum exstinguit, quod animae vitam expulerat; animamque restituit innocentiae. 11. Verum, si praevalet morti charitas, ita ut illam in congressu perimere possit, cur dicitur fortis ut mors, et non potius, morte fortior? An forte quia et ipsa est mors, et se ipsa fortior esse non potest? Bona mors, non vitae, sed mortis. Bona mors, et nequaquam abhorrenda, quae vitam etsi adimit, non perimit. Adimit quidem, sed ad tempus, restituendam in
Abbreviated transcription (Latin):
innuit. ne ipsum quidẽ bonũ officium
tor quippe cũ benedic̃e se sentit. difficile nimis
est. ut non quantuloẽq spũ elationis tangat᷑.
ꝙ quia quasi ꝑ t̾ram ambulat. et pedeseius ali¬
quo puluere sordidant᷑. idcirco miscłi̾a di indi-¬
get. ut in hac parte lauet᷑ etiam si mundus sit to

Expanded text:
innuit ne ipsum quidem bonum officium tor quippe cum benedicere se sentit difficile nimis est, ut non quantulumcunque spiritu elationis tangatur. Et quia quasi per terram ambulat, et pedes ejus aliquo pulvere sordidantur, idcirco misericordia Dei indiget, ut in hac parte lavetur, etiamsi mundus sit to