comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoti compos delectabilis sen graui et
nccio funtus officio es  Semuret
uoluptates corporis fugat etas utere
animi uoluptatibus que nec nio¬
res et profeco stabiliores sunt nec
Umꝙ̃ fuguint insi cum anima huic
herent hanc sequntur at corporee
noluptates uenientes culpam ferũt
aibeuntes ꝑmani. pudoris q et do¬
loris materiam rel maunt hiis ex¬
plicitum ac liberum gaudere debes
et liberatrici tue graçiam habere q̃
te manibus tuorimi hostium edixxit
tibi q debitum munꝰ s neglectũ
litis q ueluptaribus tareo onis
assuesse h et senectus uoluptates
suas quas gustare ut ceperis que
nũt doles amssa fastidias et r̃uti
nolis D Senui et nicamu E Bo¬
i senis ueneranda tanicies plus
l non mõdo auctoritatis s honeste
etiam uoluptatis auam fede om̃is
uiuenũ illecebre neq uero mutati
toloris te penitrat nam quis tã
corrupto sensu taniq obli quo p̃t
esse iudicio ut non caudidormu tal¬

Expanded text:
voti compos delectabilis, seu necessario et voti compos delectabilis, seu necessario et gravi functus officio es. Senui et voluptates corporis fugavit etas. Utere animi voluptatibus, que nec minores et profecto stabiliores sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: huic herent, hanc sequuntur. At corporee voluptates, venientes, culpam ferunt; abeuntes, penitentiam pudorisque et doloris materiam relinquunt. His te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum munus, sed neglectum litisque voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fastidias et reverti nolis. Senui et incanui. Boni senis verenda canities: plus habet, non modo auctoritatis, sed honeste etiam voluptatis, quam fede omnes iuvenum illecebre. Neque vero mutati coloris te peniteat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum ca
Abbreviated transcription (Latin):
nectutis sparium explere datũ sit¬
O Senui ualde A Prodigiũ
ac stupor ualde senis occursus que¬
cienti ammo quod ille ꝑiculosis pas¬
sibus huc uenerit insigins quiden
senũ raritas ngens casnũ iute
mortalis argumentũ O Senui
et quietem appetens lete ꝓximam
nietam spectes d Cito semu R
Uite cursus nunt breuis auĩc bre¬
uissimꝰ longus nũꝙ̃ duxus semꝑ
asper q et ambignus huiꝰ ultima
ꝑs senectus finis aũt est mors
Quid hic habes querimonie sin¬
gulares semusti ꝑegisse lami dẽs
uire munus uenisti ad exitũ qui esce
mens uiator est qui labore uie
exh austus uelit admiciũ remeare
ichil fessis gratius hospicio E
Senni R Multum tibi placuit
grauit᷑ D Senui A̾ Si delecta¬
bat uiiere en uixisti si oportebat
pariusti Et quis sane mentis ul
quod fieri optauerit fcm̃ dole at
insi male si optasse sentiat uł q̃d
agi poterat actaui esse non gaudeat
undiq igitur gandendum tibi est seu

Expanded text:
nectutis spatium explere datum sitnectutis spatium explere datum sit. Senui valde. Prodigium ac stupor valde senis occursus, metienti animo quot ille periculosis passibus huc venerit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite mortalis argumentum est. Senet quietis appetens, lete proximam metam spectes. Cito senui. Vite cursus nunc brevis, nunc brevissimus, longus nunquam, durus semper asperque et ambiguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi placuit graviter. Senui. Si vivere delectabat, en: vixisti; si oportebat, paruisti. Et quis, sane mentis, vel quod fieri optaverit factum doleat, nisi male se optasse sentiat, vel quod agi poterat, actum esse non gaudeat? undique igitur gaudendum tibi est, seu
Abbreviated transcription (Latin):
Enui E uiuere optabas et
uixisse te penitet an quid aliud
rei est D Seni E Ibas assidue
et ꝑuenisse te stupes stupendum po¬
cius insi quo semper ires aliqnͣdo
peruenires d Senui R Qui du
uiuere senueris et endo ꝓcesseris
dam ut uelox atq instabile sic
et irremeabile tempus est d ue¬
locissime senui R Ticebam tibi
tempus fugere iam crede maipis
dici nequit non mõ mt̃ opiniões
q hoñĩs quid int̾sit inuenis aute
oculos etatem h abens longissimã
opmatur hanc ipãm semor a ter¬
go incipiens iudet esse breuiss mĩa
semper futurant p̾teritis longiora
uidentur cim uel eque sunt bre¬
ua nel eo eam breiiora quo ad
fiuem ꝓperantibꝰ naturalis mota
solet esse uehementior O Semi¬
R Est unde gandeas si tu non int̾¬
uicia semusti aut si adultuũ sur¬
rexisti bona tibi et utilis est senectꝰ
nec exiguũ diuimi fauoris iudicium
memĩsti ut egiptiũ illum senem
cesar alloquitur nec ingratũ deis
etatis asserit/ arguiuento O Semu¬
R Bac re saltem unus ex pancis

Expanded text:
enui. Vivere optabas, et vixisse te penitet. An quid aliud rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisi quo semper ires aliquando pervenires. Senui. Quidni vivendo senueris et eundo processeris? as? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Dicebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. Dici nequit, non modo inter opiniones opinionis quid intersit. Iuvenis ante oculos etatem habens, longissimam opinatur; hanc ipsam senior a tergo respiciens, videt esse brevissimam. Semper futura preteritis longiora videntur, cum vel eque sint brevia, vel eo etiam breviora, quo, ad finem properantibus, naturalis motus solet esse vehementior. Senui. Est unde gaudeas; si tamen non intia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? Senui. Hac in re saltem unus ex paucis:
Abbreviated transcription (Latin):
risse ergo gandere debes si quid in
te succi nõ nobilis fuit iam messo¬
ris tui manũ securius exspectabis
non mors illa quan metius s labo¬
ris finis at p̾ncipiũ iute est nõ mors
in quã s difficiluis inte t̾minꝰ ad quẽ
pauci tranquilla nauigatione ꝑ eme-¬
mũt Ez pene ommnes mdi flentes ac
naufragi tu per mẽdiam senectutẽ
leue iter in finem ꝓspero agẽs uẽto
emultis rerum fluctibus portũ subis
subducenda iam fessa puppis int̾rã
tibi et quecũq te flexeris define ce¬
gitandum Io q utilius fuerit quã
etatem bonam quod stulti selent et
naturam nrẽm optimã accusare
De põdagia. D..

Expanded text:
ruisse igitur debes si quid in ruisse igitur debes si quid in te suci nobilis fuit. Iam messoris tui manum securus expecta: non mors, illa quam metuis, sed laborum finis ac principium vite est; non mors, inquam, sed difficilis vie terminus, ad quem pauci tranquilla navigatione perveniunt, sed pene omnes nudi, flentes ac naufragi. Tu per mediam senectutem, leve iter in finem, prospero agens vento, e multis rerum fluctibus portum subis. Subducenda iam fessa puppis in terram tibi, et quocunque te flexeris, de fine cogitandum; idque utilius fuerit quam etatem bonam, quod stulti solent, et naturam matrem optimam accusare. 84 DE PODAGRA
Abbreviated transcription (Latin):
tra nascitur qui bñ morit᷑ nec in uti¬
liter uixit qui felicitꝰ desũt D Se¬
nui iam uicina mors est E Mors
eque omiib ꝯ uicina ẽẽ p̃t et sepe ĩ
quoq uicunor est ubi uidetur absentior
nemio tam niuenrs qui non possit
hodie mori Nemo tam senex qui nõ
possit amnũ uine̾ si nil aliud ꝙͣ se¬
nectus incidat O Prorsus senu¬
R ymmo maturuisti an hoc defles
ꝙ poma dum maturierint querañ
si sensus illis ac ẜmo datus esset
ñiquid potiue gratularent᷑ se ab id
ꝑuenisse ad quod nata erant Est et
esse uidear et etas et mors inuenũ
acerba quidem et dicit᷑ et acerba ẽ
a cubilitati autem obiecta est mna¬
turitas que cum in pomis ac frugi¬
bus bona sit quid uisi in homĩe op̃
tua est/ Non quod nesciam añ ꝓͣ
maturestant multa marcessent
Ea uero non etatis culpa s ꝑuersi¬
tas est naturer non quidem omi s
multoꝵ qui ad bonũ nati magno
insu in aduersum tendunt Matu¬

Expanded text:
tra nascitur qui bene moritur, nec inutitra nascitur qui bene moritur, nec inutiliter vixit, qui feliciter desiit. Senui, iam vicina mors est. Mors eque omnibus vicina esse potest, et sepe ibi quoque vicinior est, ubi videtur absentior. Nemo tam iuvenis qui non possit hodie mori, nemo tam senex qui non possit annum vivere, si nil aliud quam senectus incidat. Prorsus senui. Inmo maturuisti. An hoc defles? An poma cum maturuerint querantur, si sensus illis ac sermo datus sit, et non potius gratulentur se ad id pervenisse, ad quod nata erant? Est, ut esse videas, et etas et mors iuvenum acerba quidem, et dicitur et acerba est, acerbitati autem obiecta maturitas, que, cum in pomis ac frugibus bona sit, quid nisi in homine sit optima? non quod nesciam antequam maturescant multa marcescere: ea vero non etatis culpa, sed perversitas est nature, non quidem omnium, sed multorum, qui ad bonum nati, magno nisu in adversum tendunt. Matu
Abbreviated transcription (Latin):
fleri uellet Mirus seuex qui quietem
seu spẽm mortis horre̾t tum uithil se¬
i aptius quiete nichil q sit turpiꝰ
sene laborioso at sollicito cuꝰ uit a
quauiq optabile sembus bonis uiuere
uita et memorauit pacta qua max¬
mia tñ ꝑs moraliũ in expleta mo¬
⁊itũr D Senui et repente fugit
etas mea R Forma ualitudo ue¬
locitas uires uras fere omĩa fuguit
uirtus manet nec sessura semo nec
morti illi ui bono stabili ab nutio
insistendum erat si neglectum fu̾it
difficilius ad extremũ fateor sed u̾¬
tutis studiũ nulla etas respicit ũmo
quo difficilior eo clarior uirtus młti¬
se nosse seipõs ac saꝑe uix tandem
inseno cepere seruiũ quideni ac in-¬
tempestinũ nimine Et si enĩ nõ
iam uite desmenti ac instanti sal¬
ten morti utile cui hercle uni hore
ut sine horrore mest̾itiaq tnͣffigi
posset si non ultimũ mõdo s totum
uite tempus impenderetur bene insi
Fallor impensum esset Nam nec frus¬

Expanded text:
fleri vellet. Mirus senex, qui quietem fleri vellet. Mirus senex, qui quietem ceu speciem mortis horreret, cum nichil seni apertius quiete, nichilque sit turpius sene laborioso ac sollicito, cuius vitquanque optabile senibus bonis vivere, vita ut memorant peracta, qua maxima tamen pars mortalium inexpleta moritur. Senui et repente fugit etas mea. Forma, valitudo, velocitas, vires, vestra fere omnia fugiunt; virtus manet nec cessura senio nec morti. Illi uno bono stabili ab initio insistendum erat; si neglectum fuit, difficilius ad extremum, fateor, sed virtutis studium nulla etas respuit, immo quo difficilior eo clarior virtus. Multi nosse seipsos ac sapere vix tandem in senio cepere, serum quidem at intempestivum minime: etsi enim non iam vite desinenti ac instanti, saltem morti utile; cui, hercle, uni hore ut sine horrore mestitiaque transigi posset, si non ultimum modo, sed totum vite tempus impenderetur, bene, nisi fallor, impensum esset; nam nec frus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ cetris quibꝰcumq quibꝰ nel hoꝵ
alteꝵ defuit nel utrumq frustra
in ꝙͣ oblectamĩ humanũq iugũ
quod nascendo subiistis excutuit¬
D Senui et uires corporis mun¬
mute sunt R Si añt sunt uires
animi bene est salubriter ꝑmutasti
maiora eĩ gesta esse semꝑ et geri
per ignauiã decerne̾ fateor mutilit̾
uixisti tuũ c̾men non et atis O
Senui et res meas age̾ ne queo¬
A Si quid aĩo sit agendum
tanto id asene melis fieri constat
quanto exꝑiencie illi plus est rerũ¬
q notitie et passionũ ninꝰ ac ma¬
lis uniculis expeditior ammꝰ at res
alias non agere senem decet sed
egisse cui corporeus labor oms a
tergo est cui se nũc eciã inheret nͨ
auelli uult rediculũ illud antiquũ
reuouat rõui seis qui iussus a
pũtipe fori laboribꝯ abstmere Quoꝵ
ferias in becillis huit etas huit fortũa
opulens ne̾bant᷑ sic uiluit ut se qͣiͣ
mortuũ fleret atq ab onui fanulia

Expanded text:
quam ceteris quibuscunque, quibus vel horum quam ceteris quibuscunque, quibus vel horum alterum defuit vel utrunque. Frustra, inquam, obluctamini humanumque iugum quod nascendo subiistis excutitis. Senui et vires corporis imminute sunt. Si aucte vires animi, bene est: feliciter permutasti. Maiora enim gesta esse semper et geri per ignaviam decrevere, fateor inutiliter vixisti, tuum crimen, non etatis. Senui et res meas agere nequeo. Si quid animo sit agendum, tanto id a sene melius fieri constat, quanto experientie illi plus est rerumque notitie et passionum minus ac malis vinculis expeditior animus. At res alias non agere senem decet, sed egisse, cui corporeus labor omnis a tergo est, cui si nunc etiam inheret nec avelli vult, ridiculum illud antiquum renovat Romani senis, qui iussus a principe fori laboribus abstinere, quorum ferias imbecillis hinc etas, hinc fortuna opulens merebatur, sic indoluit, ut se quasi mortuum fleret atque ab omni familia
Abbreviated transcription (Latin):
quod uerum sit ꝙ sepe bona eue
inũt et mala uolentibꝰ uiro aũt
bono et uirtutũ anuico et ꝑ assio¬
nũ hostis popnlis est haud dubie
cusas temporis quam illius altiꝰ¬
michi iam senui R Iam si per¬
stas tibi quoq cũ unlgo iure dicit᷑
non senuisse miseru s uixisse ĩ
ut hec sub uite finem tani mepte
diceres Percite autem iam lamẽtis¬
lamentis autem querulũ genꝰ et
uolentes Ite sub imꝑiũ natue nł
flendum quod illius in miota lex
statuit Quid naturale aũt mage
homini nato quam uienteui senes¬
tere senem mori At uos condic¬
lebatis ait̾no abstinendum eiat nas¬
tendum in credite non fuit P ati¬
num senestentibus statim mẽbris
amios aliqñ senescere neq semꝑ
atq anui ad extremũ ferri simul
intrauenerũt suunl exeant nec alto
ad metam ꝓperante alter retororsũ
inti uelit altrum q retrahere frust
nec subsistere Idq nobis facilius
debet esse in mortalitatem aĩe et
corporis in stanrationẽ spectantibꝰ

Expanded text:
sepe bona invitis eveniunt et mala nolentibus; viro autem bono, et virtutum amico, et passionum hosti, pluris est haud dubie cusas temporis, quam illius altmichi, iam senui. Iam si perstas, tibi quoque cum vulgo iure dicitur non senuisse miserum, sed vixisse, ita ut hec sub vite finem tam inepte diceres. Parcite autem iam lamentis, querulum genus, et volentes ite sub imperium nature: nichil flendum quod illius immota lex statuit. Quid naturale autem magis homini nato, quam viventem senescere, senem mori? at vos conditlebatis, et tertio abstinendum erat: nascendum, michi credite, non fuit. Patimini, senescentibus statim membris, animos aliquando senescere, neque semper atque animum ad extremum ferri: simul intravere, simul exeant; neque altero ad metam properante alter retrorsum niti velit alterumque retrahere. Frustnec subsistere; idque vobis facilius debet esse, immortalitatem anime et corporis instaurationem expectantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
st michi inge inconsultus at
preceps R h oc aliqͣto ꝑi¬
culosius non negem legiones brãs
ma̾roga iacentes ad trebiam. ad tnͣs¬
imienũ. et ad carmnas multis ꝙ ali-¬
is in locis si remediũ uis dubiani
deli que miliciam si id forte no n
datur tu fortiter atq m̃eristrie mĩs¬
teriũ tuĩt age ut inter tui ducis
errores tua uirtus emineat ne te
⁊uina opp̾mat aliena s tu potius
si aua est uia publice humeros sb̃¬
icias ruine,. reui diffrcilem s nõ in¬
possibilem neq insuetam iubet
ut enũ sepe multis militibus ob¬
fuit unius ducis ignama sit int̾¬
dum uiꝰ uiri uirtus et ex̾citauit
ẜ̃nauit et ducem. neue sit longior
ꝙͣ oportet tu res suis in locis que¬
des micha nonũ ac temporũ ꝯme¬
moracio sala sufficit P. detius bello
ꝓsamnitico Calphuriꝰ flãma bel¬
lo puniço p̾mo afft̾an ꝯ nnor bello
punico t̾cio tribum om̃s militũ du¬
cum q et excituũ ẜuatores tanta
ẽẽ uigtus ac felicitas p̃t ac alieã

Expanded text:
r militie inconsultus ac preceps. Hoc aliquanto periculosius non negem. Legiones vestras interroga iacentes ad Trebiam, ad Thrasumenum, et ad Cannas multisque aliis in locis. Si remedium vis, dubiam linque militiam; si forte non datur, at tu fortiter atque industrie ministerium tuum age, ut inter tui ducis errores, tua virtus emineat, nec te ruina opprimat aliena, sed tu potius, siqua est via, publice humeros subicias ruine. Rem difficilem, sed neque impossibilem, neque insuetam iubeo. Ut enim sepe multis militibus obfuit unius ducis ignavia, sic interdum unius viri virtus, et exercitium servavit, et ducem. Neu si longior quam oportet, tu res suis in locis queres, michi nominum et temporum commemoratio sola sufficiet: Publicus Decius bello Samnitico, Calphurnius Flamina bello Punico primo, Africanus minor bello Punico tertio, tribuni omnium militum ducumque et exercituum servatores; tanta esse tua virtus ac felicitas potest, ut aliena
Abbreviated transcription (Latin):
et labor et ⁊eqmies/ morbris et santas eq̃
sunt gradus ad mortem ¶ Ancipiti
egatudmne liberatus sum E Creditricem
habes infallibilem dilata solucionis dies¬
est sed non cassa ob ligacio habes egretare
⁊terumi et morĩ
i de uiribus corpoi̾s.¶.

Expanded text:
et labor et requies et morbus et sanitas eque et labor et requies et morbus et sanitas eque sunt gradus ad mortem. Ancipiti egritudine absolutus sum. Creditricem habes infallibilem: dilata dies solutionis est, sed non cassa ratio; habes egrotare iterum et mori. 5 DE VIRIBUS CORPORIS
Abbreviated transcription (Latin):
gandeo R Gratior est fatror
santas reddita qm retenta/ Ingratis¬
simi mortales bona ur̃a uix aliter ꝙ̃
perdendo cognoscitis et perdita ergo uos
crutiant et recuꝑata letificant/ ¶ Gra¬
nissima febris me destituat E Grauissi¬
mas medici febres dicunt que ip̃is mossibꝰ
ac medullis estuant quanto ille sunt
gramores que n anima itus latent hus
te maximie liberatum uelint ¶q̃nido
abiit R Egritudo pñs sepe ꝓfint dum
debilitatis corporis uiribꝰ amme sanitatẽ
peperit conscanent igitur et digressa no¬
tuit et amine lauieu inmiuuit et corpoꝵ
arixis in solenciam ꝙͣnis mala ꝙͣuis pqs¬
sima egatudo uideatar optabile malũ
famen quod mali ⁊emẽdiũ sit maiorit¬
¶Canden egrtudo longior finem habz¬
I O stultissime sic tu mortem reris effũ-¬
gisse ad ꝗnam turris assidue mĩc propni¬
quior morti es/ qmͣ duni illi contiguus
uidebaris/ Sr demeabile est uobis iter/ neq
ulla eis inparte subsistitar neq diu̾soꝵ

Expanded text:
gaudeo. Gratiorem, fateor, sanitatem redditam quam retentam. Ingratissimi mortales bona vestra vix aliter quam perdendo cognoscitis; et perdita ergo vos cruciant et recuperata letificant. Gravissima febris me destituit. Gravissimas febres medici dicunt que ipsis in ossibus et medullis estuant. Quanto ille sunt graviores, que in anima intus latent! His te maxime liberatum velim. Egritudo abiit. Egritudo presens sepe profuit, dum debilitatis viribus corporis anime sanitatem peperit. Consequenter igitur et digressa nocuit et anime lumen imminuit et corporis auxit insolentiam. Quamvis mala, quamvis pessima egritudo videatur, optabile malum tamen, quod mali remedium sit maiorisTandem egritudo longior finem habet. O stultissime, sic tu reris mortem effugisse, ad quam curris assidue? Nunc propinquior morti es quam dum illi contiguus videbaris: irremeabile vobis est iter neque ulla eius in parte subsistitur, neque divers
Abbreviated transcription (Latin):
O mortale genus si quidem quod spe¬
ratis adepti estis rursus speni ni lon¬
gniqua tñsmittitis. et inde rursus a ͦ
ita ne trastinus dies. hodierno clarior
et meliora semꝑ futura p̃ñtibus sunt
Mempe auibus nil sit gracius qmͣ
sperare qui spem ip̃am speratarũ reꝵ
nullis euentibus ꝑmutatam ueluit
quibus ego quid oꝑtauormi nisi ut ꝓ¬
castinantes om̃ia bonis q se suis inte¬
rni soliantes anter irritas spes senes¬
cant quo uel sic intelligant m anit̾
se sperasse. et intergum uersi uideant
frustra alibi quesiisse quod secũ erat
¶Spero ꝑ acem ⁊ equem q animi¬
R Magna ꝑs reruin humanarũ urabͣ
est. magna ꝑs mortaliũ uento pas¬
citur et insompiis gaudet/. o qmͣ mlti
cum hac spe adeternos labores ac bel¬
la descendunt

Expanded text:
o mortales genus! si quidem quod speo mortales genus! si quidem quod speratis adepti estis, rursus spem in longinqua transmittitis et inde rursus alio: itane crastinus dies hodierno clarior et meliora semper futura presentibus? Sunt nempe quibus nichil sit gratius quam sperare, qui spem ipsam speratarum rerum nullis eventibus permutatam velint; quibus ego quid optaverim nisi ut procrastinantes omnia bonisque se suis interim spoliantes, inter irritas spes senescant, quo vel sic intelligant inaniter se sperasse et in tergum versi videant frustra se alibi quesivisse quod secum erat? Spero pacem requiemque animi. Magna pars rerum humanarum umbra est, magna pars mortalium vento pascitur et in somniis gaudet. O quam multi cum hac spe ad eternos labores et bella descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nini pacem spero L Quid spera¬
de mauis quam habere pntem. hãt
ut mox bona fide uelle ceperis muemes¬
¶ Epero pacem aniui R Pacem
sperare bellantis est quis animo tuo
bellum infert. nisi unus tu quod ĩpẽ t̾
abstuleris impudent̃ ab altero postules
aut speres ¶S Spero animi pacem¬
R Unde precor aut qũ speras quod
ip̃e tibi nunt potes dare sic ut illam
tibi nemo alius quam tu possit euꝑe
pone arma cupidiniũ atq irarũ ple¬
nam aĩo quesieris pacem ¶ G Spero
pacem et quietem amini ł Quid go
quod agis. aduersum paci est contͣ¬
quia tuam spemi tantoꝑe interis uix
tñ deberent inti homines ut salui
essent quantũ intunt᷑ ut ꝑeant pli̾¬
bus plene bellum uige amini labor q
enutur/ qmͣ paxemenda essent ac
requies. Sit pugnant spes morta¬
liũ ac ueta cum studiis ut non uius
homĩs unũ pectus s multoꝵ eorum¬
que de om̃ibus dissidenciũ uideatur¬
M Elmetem spero L mirũ unde
uobis hec libido sperandi semper

Expanded text:
pacem spero. Quid sperare mavis quam habere pacem? Hanc mox, ut bona fide velle ceperis, invenies. Spero pacem animi. Pacem sperare bellantis est: quis animo tuo bellum infert, nisi unus tu? Quod ipse tibi abstuleris, impudenter ab altero postules aut speres. Spero animi pacem. Unde, precor, aut quando speres quod ipse tibi nunc potes dare, sic ut illam tibi nemo alius quam tu possit eripere? Pone arma cupidinum atque irarum: plenam animo quesieris pacem. Spero pacem et quietem animi. Quid igitur quod agis adversum paci est contraque tuam spem tantopere niteris? Vix tantum deberent niti homines ut salvi essent, quantum nituntur ut pereant. Pluris pene bellum iuge animi laborque emitur quam emenda pax esset ac requies. Sic pugnant spes mortalium ac vota cum studiis, ut non unius hominis unum pectus, sed multorum eorumque de omnibus dissidentium videatur. Quietem spero. Mirum unde vobis hec libido sperandi semper,
Abbreviated transcription (Latin):
legis et tibi de futuris speras q̃uescẽ¬
ti forsitan hostis deerat at pugnã¬
ti numꝙͣ¶S Uictor sum Rr Cane
ne frustra sis¶ Uti scientibꝰ uicto¬
ria fructuosa est un antemi dico
non eo modo quo maharbal haubali
co consulebat nam ꝓfecto usus fruc¬
tus q uictone optiniꝰ pax est neq
ad alum quam ad ꝑacis finem iusta
bella suscipuntur ¶ Uictoria mecĩ
est E uide ne euolet alat a est
De ĩimiq morte. G
Eminici morte letus sum d

Expanded text:
legis: et tibi defuturum speras? Quiescenlegis: et tibi defuturum speras? Quiescenti forsan hostis deerit, at pugnanti nunquam. Victor sum. Cave ne sis frustra: uti scientibus victoria fructuosa est; “uti” autem dico non eo modo quo Maharbal Hannibali, ce consuluerat. Nam profecto usus fructusque victorie optimus pax est neque ad alium quam ad pacis finem iusta bella suscipiuntur. Victoria mecum est. Vide ne evolet: alata est. 104 DE INIMICI MORTE De inimici morte letus sum
Abbreviated transcription (Latin):
in agna uictoria ꝑno precio constae
toricuo dnui ageret a deo inquit uaria
fortuna auceps̃ q mars fuit/ ut ꝓpiꝰ
ꝑiculo fuerut qui unicerunt ¶ polene
uici E Non est plena uictoria ubi ar¬
matus hostis suꝑest qmͣꝙͣ et si bunt
opp̃sseres alii Pnascentur quasdaui
nempe uictorias sen sementem dicas
ẽẽ bellorum sit odia ferro truntata
repullulant densantur q et redimin
in aciem redeunt bellatores ut non
ut fortassis ymagmatio olii uehemẽs
Cassio a se cesi hostis ymaginem sõp¬
no illo suo die obiuam dedit tam tre¬
mendo aspectu ut audacissimũ uirũ
qui uiuentem illum nou tuuuerat de¬
functi spẽs infugam uerteret s ita ut
pro uno multi redditi ueris mambus
uetumi ferrum mouerant in illos qui
uicisse uidebantur ¶ uici i am se¬
curus sine hoste sum R Stulte dũ
erunt homines non deerunt hostes
tu romane urbi post enũos fumphos
edouutum q orbem nou defiuisse hostẽ

Expanded text:
est magna victoria parvo pretio constare; est magna victoria parvo pretio constare; toricus dum ageret, “adeo” inquit “varia fortuna ancepsque Mars fuit, ut propius periculo fuerint qui vicerunt”. Plene vici. Non est plena victoria, ubi armatus hostis superest, quanquam etsi hunc oppresseris alii renascentur; quasdam nempe victorias ceu sementem dicas esse bellorum: sic odia ferro truncata repullulant densanturque et redivivi in aciem redeunt bellatores, non ut fortassis imaginatio vehemens olim Cassio a se cesi hostis imaginem supremo illo suo die obviam dedit, tam tremendo aspectu, ut audacissimum virum qui viventem illum non timuerat, defuncti species in fugam verteret, sed ita ut pro uno multi redditi, veris manibus verum ferrum moveant in illos qui vicisse videbantur. Vici, iam securus sine hoste sum. Stulte, dum erunt homines, non deerunt hostes. Tu Romane urbi post innumeros triumphos edomitumque orbem non defuisse hostem
Abbreviated transcription (Latin):
Tuici k̾ Caue ne te uincat ira
suꝑbia crudelitas furor rabies hu
sunt eñi uictorie conutes et uictoris
hostes minsibiles et horrendi a quibus
sepe clarissum uictores turpissime uicte
sunt Cħ uia R̾ Nondum te nocat
ad caltulum fortima longa et ꝑplexa
racionũ series credit̾x uiolenta et ꝑtinax
cum qua tibi nunc quoq negõcũ mul¬
tum restat mutuũ repostere solita est
magno cun fenore ¶ Magno p̃lis
uici R. Uictor prelio sepe uictur est
belle ¶ uia autem R Quotiens
Uicere cartaginenses quociens galli
gentes q alie quociens uicti sunt ⁊o¬
mani s spectandus est reru funt̃
earum maxnue que uoluũtur et stare
nesciunt ¶ Uici certe R Et si cor¬
tus belli exitus adhut euentus est
dubius et de letis tristia et leta de ts¬
tibus eruurpunt ¶ Magnam uic¬
toram quesuu R Nil tam mag¬
num ut non nimo quer possit est
ubi plus uulnernm at funerum uic¬
toriosa ꝑs computat si non credis
xersen atq termophilas introga ¶
Magne uictorie sors fuit  Uix p̃t¬

Expanded text:
ici. Cave ne te vincat ira, superbia, crudelitas, furor, rabies. Hi sunt enim victorie comites et victorum hostes invisibiles et horrendi, a quibus sepe clarissimi victores turpissime victi sunt. Vici. Nondum te vocat ad calculum fortuna, longa et perplexa rationum series, creditrix violenta et pertinax, cum qua tibi nunc quoque negotii multum restat: mutuum reposcere solita est magno cum fenore. Magno prelio vici. Victor prelio sepe victus est bello. Vici autem. Quotiens vicere Carthaginenses, quotiens Galli gentesque alie? Quotiens autem victi sunt Romani? Sed spectandus est rerum finis, earum maxime que volvuntur et stare nesciunt. Vici certe. Etsi certus belli exitus, adhuc eventus est dubius; et de letis tristia et leta de tristibus erumpunt. Magnam victoriam quesivi. Nil tam magnum ut non nimio queri possit: est ubi plus vulnerum ac funerum victoriosa pars computat; si non credis, Xerxem atque Thermopylas interroga. Magne victorie sors fuit. Vix pot
Abbreviated transcription (Latin):
in arius uite annos egerat et deinde
post tot uictorias ac truimphos postq
illos suos consulatus post latebr as
palustres et carcerem en exiguũ quoꝙ
mendic auit panem iulius cesar fu¬
turus mũdi dñs et testamento mũ¬
di dños ⁊ elicturus adolestens pauꝑ
fuit Tu hac taliũ comitiua nõ p̃t
aut sperare opes aut contempnere¬
D Solito pauꝑior sum RBene h
et solito eris humilior expedicior libe¬
rior uacui amant incedere qui arduũ
iter agunt Carebis solitis simul q
diis conferas lucrum uoces Eerte et
securitatem fileam humilitatem so¬
brietatem requien modestiã pau¬
ꝑtatis conutes si nil boni aluid iͣ
secum afferet quani ꝙ et fallaciũ
gregibus adulanciũ et seruorn ty¬
ramude superborum liberat habim¬
de erat esse et non ferenda modo
esset s optanda ymiuo eciam arces¬
senda pauꝑies s iam satis sic ma¬
ior em̃ quani pro te querenda ẽ ꝙͣ
inte mirarer insi olui firme n oib

Expanded text:
in arvis vite annos egerat, et deinde in arvis vite annos egerat, et deinde post tot victorias ac triumphos, interque illos suos septem Consulatus, preter latebras palustres ac carcerem exiguum quoque mendicavit panem. Iulius Cesar, futurus mundi dominus, et testamento dominos mundi relicturus, adolescens pauper fuit. Tu hac talium comitiva non potes aut sperare opes, aut contemnere? Solito pauperior sum. Bene habet: et solito eris humilior, expeditior, liberior. Vacui amant incedere, qui arduum iter agunt. Carebis solitis opibus, simulque diis conferas, lucrum voces. Certe, ut securitatem sileam, humilitatem, sobrietatem, requiem, modestiam paupertatis comites, si nichil boni aliud illa secum afferret, quam quod et fallacium gregibus adulantium, et servorum tyrannide superborum liberat, abunde erat cause, ut non ferenda modo esset, sed optanda, immo etiam arcessenda pauperies. Sed iam satis sit. Maior enim quam pro re querela est, quam in te mirarer, nisi olim ferme in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
est R. Ut amnno mopi ac deiecto
Iuille sufficiũt opes sic diuiti ac erec¬
to nulla non sufficit ꝑ auꝑtas nẽpe
illc alieno intitur hic ꝓp̾o fidit edifica¬
re. n alieno lactura est questus in
nc̃titatibus obsequeris pauper ẽẽ nũꝙͣ
potcris si cupiditatibus nũꝙ̃ diues
DHactenus ꝑ auper modo mendicꝰ
sum̃ E fortuna honi non stat
et ut suimis ex opibus ad mopiam
extremam sic a pauꝑtate ultima ad
diuicias magnas creber est tñsitus
legisti ⁊ eor apud q̃ĩtum turtiũ ysto¬
⁊icum ut abdalonnius quidꝰ alexan¬
for est habitus qui cegno certe quod
non iegisse non potes et romulus
epastorali tugurio tante urbis con¬
culmen ascendit. Nec alexander. pri¬
amde. nec tyri illius nittr persarũ
riges famosissimi opulenciora pmor¬
dia haut alia fere sunt rudnuenta
quam romuli Gaius marius et qui
fuisset sepe futurus esset sepe rome
consul et ãnꝙͣ honoris gradus ullos
actingeret mercenarius arator p̾mos

Expanded text:
est. Ut animo inopi ac deiecto est. Ut animo inopi ac deiecto nulle sufficiunt opes, sic diviti atque erecto nulla non sufficit paupertas. Nempe ille alieno nititur, hic proprio fidit. Edificare in alieno iactura est, questus in necessitatibus obsequeris, pauper nunquam esse potes, si cupiditatibus, nunquam dives. Hactenus pauper, imo mendicus sum. Fortuna hominum non stat, et ut summis ex opibus ad inopiam extremam, sic a paupertate ultima ad divitias magnas creber est transitus. Legisti reor apud Quintum Curtium historicum, ut Abdolominus quidam Alexanior est habitus quam regno. Certe, quod non legisse non potes, et Romulus e pastorali tugurio, tante urbis conculmen ascendit; nec Alexandri Priamide, nec Cyri illius, inter Persarum reges famosissimi, opulentiora primordia, aut alia fere sunt rudimenta, quam Romuli. Gaius Marius qui fuisset, et futurus sepe esset Rome Consul et, antequam honorum gradus ullos attingeret, mercenarius arator, primos
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i eciom cõmm egest ate uit u egit
Pauper natus est flactus mops̃
uixit pacumius mops statius uterq
uictus circa fabulas niendicauit In¬
ops demũ aliqñ ungilius donet p̃t̾
suũ morem opes nigemio accessere
multi sunt alii quolib hõmi insta¬
tu et ob nutto illos qm̃ ninus młti
sunt qui celestiũ desiderio non opiani
modo s famam sitmi nuditatem et
extrenia onña interris non equis tñi¬
tulerunt s letis atq exult antibus
aĩs elegerunt Si hiis quasi exempł
plo doceret hanc mopie ui amesse q̃
tm̃ ad ueras diuicias pergerctur Ipẽ
nanaz per quem reges regnant pau-¬
per natus pauper uixit nudus abiit
cui cunct a intermi obsequnt᷑ elemẽta
Tu hominicio dm̃ tui sortem fers
moleste nec mepte pudet in solencie
Certe quisquis illum cogitans se u¬
tute uallauerit/ ip̃a pauꝑtate ditissimꝰ
nullus egens rei opes ⁊egias non
requirit O Nulla michi opũ copia

Expanded text:
omnium etiam communium egestate vitam egit. omnium etiam communium egestate vitam egit. Pauper natus est Flaccus, inops vixit Pacuvius, inops Statius, uterque victus causa, fabulas venditavit. Inops demum aliquando Virgilius, donec, preter suum morem, opes ingenio accessere. Multa sunt talia quolibet hominum in statu. Et omitto illos, quoniam nimis multi sunt, qui celestium opum desiderio, non inopiam modo, sed famem, sitim, nuditatem et extrema omnia in terris non equis tantum, sed letis atque exultantibus animis elegerunt. Si his quasi exempli, ut exemplo doceret hanc inopie viam esse, qua tamen ad veras divitias pergeretur. Ipse, inquam, per quem reges regnant, pauper natus, pauper vixit, nudus obiit, cui cuncta interim obsequebantur elementa: tu, homuncio, domini tui sortem fers moleste, nec inepte pudet insolentie. Certe quisquis, illum cogitans, se virtute vallaverit, in ipsa paupertate ditissimus nulliusque egens rei, opes regias non requiret. Nulla michi opum copia
Abbreviated transcription (Latin):
Uanus eliogaballis effeminatissimꝰ
ta fedum et auditu s profeda cu¬
piditate mortaliũ forsitan non
silendũ Non eñĩ auro excipi dit
uirorum s cenas s deorum sacra fic¬
tilibus agi solere meminisset urbs
miseras et trimi turpes manus fa¬
tis laxa uoluentibus S o auarũ
et laborum t̾minus humanor umi
in quos usus oculorũ stupor ac mẽ¬
tiã uertebaris laudarẽ fc̃m̃ aut t̾te
non arguerem ꝙ errori hom̃i tam ob¬
sceno nulla aptior eẽt irrisio si ab ho¬
mĩe sane mentis id fieret nunc pre-¬
claras optandas q diuicias quis nega¬
re audeat que se ferro ut scelere peti
uelunt dum sit sprete optinus sic pessi¬
mis affluũt D Pauꝑem an laboribꝰ
uitani duco R Oleantes arundine
aque et irrigandis oleribus plantus
arpnias mole farmarie locare operas
dis quas uenderet comediis lactantius
formatius uir doct̾ne multiplicis rari¬
q inter suos eloquii filii quoq summi
p̾ucipis ingr̃ idemi fummani rerum

Expanded text:
Varius Heliogabalus effeminatissimusVarius Heliogabalus effeminatissimustu fedum et auditu, sed pro feda cupiditate mortalium forsitan non silendum, non nisi auro excipi dignvirorum cenas, sed Deorum sacra fictilibus agi solere meminisset. O urbs misera, ad tam turpes manus fatis lapsa volventibus! Sed o aurum et laborum terminus humanorum! in quos usus, oculorum stupor ac mentium, vertebaris? Laudarem factum, aut certe non arguerem, quod errori hominum tam obsceno nulla aptior esset irrisio, si ab homine sane mentis id fieret. Nunc preclaras optandasque divitias, quis negare audeat, que se ferro ac scelere peti velint, dum sic sprete optimis, sic pessimis affluunt? Pauperem in laboribus vitam duco. Cleantes hauriende aque et rigandis oleribus, Plautus Sarsinas mole manuarie locare operas, dis quas venderet Comediis. Lactantius Firmianus vir doctrine multiplicis, rarique inter suos eloquii, filii quoque summi principis magister, idem summa rerum
Abbreviated transcription (Latin):
regum uictor finitor q regni famosis¬
suni et ontiqui tam diues gloriẽ
tam peciuẽ mopes fuit. ut insi agel¬
lo tanti uiri uendito ⁊ estitui conui
gio non posset Atilius degulus
Gẽnerus scipio quĩtus titĩãtꝰ dõni
imꝑn defensores tanta rei familia¬
ris mopia fuerunt ut p̾mus in
affrica maenuas res gerens. ⁊ rs
in hipania ille ꝓpter uillici mortem
hic ꝓpter filie dotem missionem ase¬
natu petere cogerentur et obtinuissẽt
nsi senatus rei publice consulens
optimorum ciuũ succurrisset. mopie
Quincio aũt quat̾ua aga ingera
aranti senatus et populi consensu
rebus mextrenus siminium imꝑiũ
deferretur Dns accedunt enrio ercu¬
lo diues et fabricius ꝑue potens
qui oblatas contempsere diuicias
et nchis preter ferrũ dextras ꝙ et
am̃i habentes ditissimũ Trecie regẽ
ac potentissimũ ytalie populum
do muere Auro ip̃i eque et ferro ni¬
tam diu fuerit ut dicere ceperam
ac dimuinierare non poterat olt

Expanded text:
regum victor, finitorque regni famosisregum victor, finitorque regni famosissimi et antiqui, tam dives glorie, tam pecunie inops fuit, ut nisi agello tanti viri vendito, restitui coniugi dos non posset. Attilius Regulus, Gneus Scipio, Quintius Cincinnatus, Romani imperii defensores, tanta rei familiaris inopia fuere, ut primus in Africa maximas res gerens, secundus in Hispania, ille propter villici mortem, hic propter filie dotem, missionem a Senatu petere cogerentur; et obtinuissent, nisi Senatus, Reipublice consulens, optimorum civium succurisset inopie. Quintio autem quaterna agri iugera aranti, Senatus et Populi consensu, rebus in extremis summum imperium deferretur. His accedant Curius hortulo dives, et Fabritius parvo potens, qui oblatas contempsere divitias, et nichil preter ferrum dextrasque et animum habentes ditissimum, Grecie regem ac potentissimum Italie populum domuere, auro ipsi eque ac ferro intamdiu bonus fuerit, ut dicere ceperam, ac dinumerare non poterat: at
Abbreviated transcription (Latin):
modo s uiuacius multo ꝙ ꝑhẽmus
Idq attendens illa nobilis morum
et eloquenciẽ et legum parens athena¬
⁊um ciuitas/ cum grecorũ omĩ leges
urbiũ indistincte filios ad pranda ꝑen¬
tibus alnuenta compellerent eis so¬
lis statuit taliter oportere quiliberos
erudissent ꝙ hñ soli prĩoniũ tertun
ac stabile sus relicturi essent. D ail¬
ta mnichi ad iutam desunt R E ui
pauca deficiũt quõ desint multa nã
iudeo si de esse iute dicitis quod auari¬
cie de est Ita fit ut non multa tm̃
s omĩã nobis desunt et que habetis
et que cupitis ꝙ et illa tangere nõ
audetis/ et hec assequi non ualetis utro¬
biq par nichil iuseria uel egestas D
Numiũ pauper dego U solare am̃i
conitibus magnis et illustribus uale¬
rus publicola unus eromane liber¬
tatis auctoribus Manemꝰ agrippa
domane sequester pacis unde sepelir̃ẽ¬
tur auia de ꝓp̾o non erat de publico
habuere paulus enulius macedonũ

Expanded text:
modo, sed vivacius multoque perennius. modo, sed vivacius multoque perennius. Idque attendens illa nobilis morum et eloquentie et legum parens Athenarum civitas, cum Grecarum omnium leges urbium indistincte filios ad prestanda parentibus alimenta compellerent, eos solos statuit ali oportere, qui liberos erudissent, quod hi soli patrimonium certum suis ac stabile relicturi essent. Multa michi ad vitam desunt. Cui pauca sufficiunt, quomodo desint multa non video. Sed deesse vite dicitis, quod avaritie deest. Ita fit ut non multa tantum, sed omnia vobis desint, et que habetis, et que cupitis, quod et illa tangere non audetis, et assequi hec non valetis: utrobique par vel miseria vel egestas. Nimium pauper dego. Solare animum comitibus magnis et illustribus: Valerius Publicola, unus e Romane libertatis auctoribus, Menenius Agrippa, Romane sequester pacis, unde sepelirentur, quia de proprio non erat, de publico habuere. Paulus Emilius, Macedonum
Abbreviated transcription (Latin):
lecta conuertere ¶Domo fa muilta ne¬
cessariis q ornamentis om̃ibus exspoli¬
atus quid agam auo me uertam R
Ad eas opes quibus exspoliari nequeas
que te undiq ex̾citatum diuiteni et or¬
ut uideo excitanda memoria est theo¬
phrasti quod memorabar dictum ad
hunt se h abet. modum doctũ ex õib ꝯ
solum / neq m alienis ꝑegeniũ/ neꝗ
amissis fanuliaribus et ncciͣs in opẽ
amicorũ s ex om̃ĩ cuitate ẽẽ tiuemi
difficiles q fortune sme timore posse
despicere tasus At qui non doct̾narũ
s felicitatis presidiis putaret se esse
uallatum labidis itiueribus uadentẽ
non firma sed infirma conflictari
didi quid consilii capias R Pr̃nun
priõnium duplex alterum ex rebus ꝑ¬
euntibus quod fortuna moderatur et
est quod inp̾mis amantissimi ꝑentes¬
pres filiis tradunt quod insi repudie᷑¬
illos infine et post finem uite q exitũ
exornet possessiombus suis non equũ

Expanded text:
lecta convertere. Domo, familia, nelecta convertere. Domo, familia, necessariis atque ornamentis omnibus spoliatus, quid agam, quo me vertam? Ad eas opes quibus spoliari nequeas, que te undique comitatum divitem et orut video, excitanda memoria est, Theophrasti quod memorabam dictum, ad hunc se habet modum: “Doctum ex omnibus solum, neque in alienis peregrinum, neque amissis familiaribus et necessariis, inopem amicorum, sed in omni civitate esse civem, difficilesque fortune sine timore posse despicere casus: at qui non doctrinarum, sed felicitatis presidiis putaret se esse vallatum, labidis itineribus vadentem, non stabili sed infirma conflictari didi; quid consilii capiam? Patrimonium paternum duplex: alterum ex rebus pereuntibus, quod fortuna moderatur; exest illud quod, in primis, amantissimi patres filiis tradunt; quod nisi repudietur, eos in finem et post finem viteque exitum exornet, possessoribus suis non equevum
Abbreviated transcription (Latin):
fragio eiectus aristippus eiectus est et¬
Ip̃e nudus mops que rerum om̃i quas
dare p̃t fortuna uel auferre dimi
locorũ nouit ate captios ut fit oculos¬
q arcunifereris forte illos inquasdam
descuptiones geometritas defixisset ex¬
llamans consolatus est comites et bo¬
no animo esse uissit Neq em̃ desertis
loçis applicusse cernere se homĩ uastigia
inde opadum introgressus ad gỹnasiũ
lr̃arum recto calle contendit atq
ibi ph̾icis disputacionibus p̾mo ami¬
racionem de hint auucicias optimatũ
ac munera meruit quib non tñ s̾¬
zerent quid ille mnciari doniũ uell
hoc unũ iuissit nunciarent eas opes
filuis ꝑandas que nanfragio nõ
ꝑierent quas nec maritina nec
urbana nec bellica tempestas erꝑet
preclare d Nerũ atq aniiui mops
piane inopen facit ac miserũ s ut
ariscupi consiliũ et th cophrasti dictum
te legisse arbitror quid uero lectio sola ꝓ¬
fucrit et mem̃sse oportet et musus tuos

Expanded text:
fragio eiectus Aristippus, et fragio eiectus Aristippus, et ipse nudus inopsque rerum omnium, quas dare potest fortuna vel auferre, dum locorum novitate captus, ut fit, oculosque circumferens, forte illos in quasdam descriptiones Geometricas defixisset, exclamans consolatus est comites, et bono animo iussit esse, neque enim desertis locis applicuisse: cernere se hominum vestigia. Inde oppidum introgressus, ad gymnasium literarum recto calle contendit, atque ibi Philosophicis disputationibus admirationem primo, dehinc amicitias optimatum et munera meruit, quibus non tantrerent quid ille nuntiari domi vellet, hoc unum iussit, nuntiarent eas opes filiis parandas, que naufragio non perirent, quas nec maritima, nec urbana, nec bellica tempestas eriperet preclare. Rerum atque animi inops plane inopem facit et miserum. Sed ut Aristippi consilium, sic et Theophrasti dictum te legisse arbitror; quid vero lectio sola profuerit! Et meminisse oportet, et in usus tuos
Abbreviated transcription (Latin):
semel ubi ad illam peruemĩs non senai¬
es ꝑ auꝑtatem  Spoliauit me boĩs
meis fortuna E Fallit te opimo, ma¬
lum cõe mortaliũ/ nam profecto non
bomis et ut bona permiscris non tius
s que tua forsitan uulgi more credide¬
das miror que si nũdũ intelligis ali¬
ena O Fortuna me nudum liquit
dit abit nisi forte pluris aurum et pur¬
puram quant de corum generose men-¬
tis habitum facis quod si faceret
tunt uere mopem iuudum q dicem̃
DContra nature impetim. in opie¬
ꝙ molestias/ nullo satis artificio tu¬
tus sum R Quid miraris artificiũ
tuũ omine et arma quibus te tueri
cogitas/ in manu hostis sunt Illa ca¬
pulum tenet inte cuspie conuersa est
si ꝯcilium queris huis obmissis age
aliud artibus ꝙ illis ingeniũ appli¬
Ca in quibus fortuna us non habet
non diuiciis uirtus s uirtute diuitie
querunt᷑ uirtus una contͣ fortunã
oumem/ contͣ q pauꝑiem ars optiã¬
est legisti ut ad litus rodum n au¬

Expanded text:
Semel vero ubi ad illam perveneris, non sentiSemel vero ubi ad illam perveneris, non senties paupertatem. Spoliavit me bonis meis omnibus fortuna. Fallit te opinio, malum commune mortalium: nam profecto non bonis et, ut bona permiserim, non tuis, sed que tua forsitan vulgi more credideras; mirorque si nondum intelligis aliena. Fortuna me nudum liquit ni respuis, ac ditabit, nisi forte pluris aurum et purpuram quam decorum generose mentis habitum facis; quod si faceres, tunc vere inopem nudumque te dicerem. Contra fortune impetum et inopie molestias nullo satis artificio tutus sum. Quid miraris? artificium tuum omne et arma quibus te tueri cogitas, in manibus hostis sunt; illa capulum tenet, in te cuspis obversa est. Si consilium queris, his omissis, age aliud, artibusque illis ingenium applica, in quibus fortuna ius non habet: non divitiis virtus, sed virtute divitie queruntur. Virtus una contra fortunam omnem, contraque pauperiem ars optima. Legisti ut ad litus Rhodium nau
Abbreviated transcription (Latin):
fatebitur Et certe cum nec toto quod
est usꝙͣ auro neq cum genimarum
pompa atq oñu guͣm rerũ copia cu¬
piditas expleatur paucis admodum
et si desunt leui lingue uel manq
artifitio comꝑandis tollitur aut
lenitur nc̃c̃itas naturalis sit uirtu¬
ti modicum uitio nichil sufficit O
sors negat E Aliunde peteudum
uirtus liberalior qui fortuna est
uchil negat nisi quod et ꝓuiis¬
sum noceat et negatũ prosir
nichil excipit insi quod habuisse
dampnosum amisisse utile fuit
non differt non imꝑat/ non rethͭ
manũ non rugat fontem nõ at¬
tollit suꝑciliũ nullũ despitit nullũ
Destituit. nullũ fallit non seuit
non irascitur non mutatur una semꝑ
et ubiq est nisi quod magis magis¬
q degustata dulcior indies et ꝓor con¬
specta fit pulchrior, nt sis ergo uerus
diues ab hac posse te non fastidiet nͨ
repellet ꝙͣuis ex̾teat difficiles hñtur ad¬
ditus pͥmi tet̾a prona iocuuda facilia

Expanded text:
fatebitur. Et certe cum nec toto quod fatebitur. Et certe cum nec toto quod est usquam auro, neque omni gemmarum pompa atque omnigenum rerum copia, cupiditas expleatur, paucis admodum et, si desint, levi lingue vel manus artificio comparandis, tollitur aut lenitur necessitas naturalis: sic virtuti modicum, vitio nil sufficit. sors negat. Aliunde petendum. Virtus liberalior quam fortuna est: nichil negat, nisi quod et permissum noceat et negatum prosit; nichil eripit nisi quod habuisse damnosum, amisisse utile sit. Non differt, non improperat, non retrahit manum, non rugat frontem, non attollit supercilium, nullum despicit, nullum destituit, nullum fallit, non sevit, non irascitur, non mutatur, una semper et ubique est, nisi quod magis magisque degustata dulcior in dies, et propius conspecta fit pulchrior. Ut sis igitur verus dives, ab hac posce: non te fastidiet nec repellet, quamvis exerceat; difficiles habet aditus primos, cetera prona, iucunda, facilia.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quibus non sit ante ponen¬
da securitas Cum em̃ ad felicitatẽ
omia quetumq agunt cupiũt ut
honnes disponarit᷑ esse illant smne
oꝑibus quid̾ p̃t sine securitate nõ
pt D Pciuꝑtate diu p̃mor ĩportũa¬
R Ut nil importabile dui fortur
sit nil breue difficile s hoc dicis gͣue
excute auteni illas ammi diuicias
amplius tribus quam uirtuti an et
hoc in ꝑadoxis stoycis non legisti
ꝙ solus sapiens diues legisti forsitan
s spreuisti quod pleriq faciũt legentes
et fabulent᷑ ornacius non ut melius
uiuant nichil ad honestatem omĩa
cunctas trux preripuit R Non tibi
fecit mniuriam suũ tulit sed uetus
et nota hec ingratitudo est dati in¬
memores meminisscis ablati Itaq
uare et tepentes gracie crebre ac fer¬
uide sunt querele D Ffortuna ferox
insolenter aut splendide s prudent̾
s sobrie. sed honeste in quibus nullũ
sibi uis ẽẽ ꝙͣius insolens fortuna

Expanded text:
sunt, quibus non sit anteponensunt, quibus non sit anteponenda securitas. Cum ad felicitatem enim omnia quecunque agunt cupiuntve homines disponantur, esse illa sine opibus quidem potest, sine securitate non potest. Paupertate diu premor importuna. Ut nichil importabile diu fertur, sic nichil breve difficile. Sed hoc dicis gravius: excute autem illam animi divitiis; an plus auro tribuis quam virtuti? an et hoc in Paradoxis Stoicis non legisti, quod “solus sapiens dives est”? An legisti forsitan, sed sprevisti? quod plerique faciunt legentes, ut fabulentur ornatius, non ut melius vivant, nichil ad honestatem, omniacunctas trux fortuna preripuit. Non tibi fecit iniuriam: suum tulit. Sed vetus et nota hec ingratitudo est: dati immemores, meministis ablati, itaque rare ac tepentes gratie, crebre ac fervide sunt querele. Fortuna, feroxinsolenter aut splendide, sed prudenter, sed sobrie, sed honeste, in quibus nullum sibi ius esse, quamvis insolens, fortuna