comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lũ onagri se liberũ natum putat ẽi au¬
tem firmasti cor tuum: &e expandisti ad
deum manꝰ tuas. Si iniquitatẽ quȩ est
in manu tua abstaleris a te: &e non manse¬
rit in tabernaculo tud in iusticia: tunc le¬
uare poteris faciem tuam absq̃ macula: &
eris stabit et non timebis. Miseriȩ quoq̃
obliuisceris. & quasi aquarum quȩ prete¬
rierint recordaberis: & quasi meridianꝰ ful¬
gor consurget tͥ aduesꝑam. Et cum te con¬
sumptum putaueris. orieris ut lucifer: &
habebis fiduciam ꝓposita tͥ spe. & defessus se¬
curus dorinies. Requiesces. ce nonerit qui
te exterreat: et deprecabunt᷑ faciem tuam
plurimi. Oculi autẽ impioꝵ deficient: & ef¬
fugium ꝑibit ab eis: & spes eorum abhomi¬
natio anime.

Expanded text:
lum onagri se liberum natum putat. Tu aulum onagri se liberum natum putat. Tu autem firmasti cor tuum, et expandisti ad Deum manus tuas. Si iniquitatem, quae est in manu tua, abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia. Ture poteris faciem tuam absque macula et eris stabilis et non timebis miseriae quoque oblivisceris et quasi aquarum quae praeterierint recordaberis et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam et cum te consumptum putaveris orieris ut lucifer et habebis fiduciam proposita tibi spe et defossus securus dormies requte exterreat: et deprecabuntur faciem tuam plurimi. Oculi autem impiorum deficient, et effugium peribit ab eis, et spes eorum abominatio animae.
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarum. ubi umbra mortis & nullus
ordo: & sempiternus orror inhabitaNs
espondens autem sophar naa mathites:
dixit: Numquid qui multa loquitur
non audiet. aut uir uerbosus iistificabit᷑.
ẽibi soli tacebunt homines. &e cum ceteros
irriseris. a nullo confutaberis: Dixisti
enim. purus est sermo meus: et mundus
sum in conspectu tuo Atq utinã deus
loqueretur tecum. & aꝑiret labia sua tͥ.
ut ostenderet tͥ secreta scientie. ce quod
multiplex esset lex eiꝰ. & intelligeres quod
multo minora exigaris ab eo: quam meret᷑
iniquitas tua. forsitan uestigia diei com¬
prehendes: & usq ad ꝑfectum onmipoten¬
tem repperies. Excelsior celo est. & quid fa¬
cies: Profundior inferno. ⁊ unde cognos¬
ces: Longior terra mensura eiꝰ: & latior
mari. Si subuerterit omnia uel in unum
coartauerit. quis contradicet ei: Ipse enĩ
nouit hominum uanitatẽ. et uidens
iniquitatẽ nonne considerat: uir ua¬
nus in suꝑbiam erigitur: & tanquã pul

Expanded text:
mortis et nullus ordo et sempiternus horror inhabitans respondens autem Sophar Naamathites dixit numquid qui multa loquitur non et audiet aut vir verbosus iustificabitur tibi soli tacebunt homines et cum ceteros inriseris a nullo confutaberis dixisti enim purus est sermo meus et mundus sum in conspectu tuo atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi ut ostenderet tibi secreta sapientiae et quod multiplex esset lex eius et intellegeres quod multo minora exigaris a Deo quam meretur iniquitas tua forsitan vestigia Dei conprehendes et usque ad perfectum Omnipotentem repperies excelsior caelo est et quid facies profundior inferno et unde cognosces longior terrae mensura eius et latior mari si subverterit omnia vel in unum coartaverit quis contradicet ei ipse enim novit hominum vanitatem et videns iniquitatem nonne considerat vir vanus in superbiam erigitu
Abbreviated transcription (Latin):
scrutabitur. Qlm̃ cum essetis ministri regni
illuis. non recte iudicastis: neq custodistiᷤᷤ
legem iusticiȩ. neq scł̃m uoluntatem dei
ambulastis. Horrende &e cito apparebit
uobis. qm̃ iuditium durissimum in his qͥ
presunt fiet: exiguo enim conceditur mĩa.
Potentes autem: potenter tormenta paci¬
entur. Non enim subtrahet personam cu¬
iusquam dominus. nec reuerebitur magni¬
tudinem cuiusquam. qm̃ pꝰillum & mag¬
num ipse fecit: & equaliter cura est illi de¬
omnib. fortiorib autem: fortior instat cru¬
ciatio. Ad uos ergo reges sunt hi sermones
mei. ut discatis sapientiam: &e non excida¬
tis. Qui enim custodierint iusticiam. iuste
iustificabuntur: ce qui didicerint iusta.
inuemient quid respondeant. xii

Expanded text:
scrutabitur. quoniam cum essetis ministri regni scrutabitur. quoniam cum essetis ministri regni ipsius, non recte iudicastis, neque custodistis legem iustitiae, neque secundum uoluntatem dei ambulastis. horrende et cito apparebit uobis: quoniam iudicium durissimum in his qui praesunt fiet. exiguo enim conceditur misericordia, potentes autem potenter tormenta patientur. non enim subtrahet personam cuiusquam dominus, nec reuerebitur magnitudinem cuiusquam: quoniam pusillum et magnum ipse fecit et aequaliter illi cura est pro omnibus. fortioribus autem fortior instat cruciatus. ad uos autem, mali reges, sunt hi sermones mei, ut discatis sapientiam et non excidatis. qui custodierint iustitiam iuste, iustificabuntur, et qui didicerint ista, inuenient quid respondeant.
Abbreviated transcription (Latin):
et brachio suo defendet illos. Et accipi¬
et armaturam deli illius. & armabit crea¬
turam ad ultionem inimicorum: induet
ꝓtorace iusticiam. &e accipiet pro galea
iuditium certum. Sumet scutum inex¬
pugnabile equitatem. acuet autem di¬
ram iram in lanceam: &e pugnabit cum
illo orbis terrarum contra insensatos.
Ibunt directe emissiones fulgutum. et
tanquam habenȩ curuato arcu nubiũ
exterminabunt᷑ et ad certum locum insi¬
lient: & a petrosa ira plenȩ mittentur
grandines. Excandescet in illos aqua
maris: & flumina concurrent duriter.
Contra illos stabit spiritus uirtutis. et tã¬
quam turbedo uenti diuidet illos: & ad
heremum perducet omnem terram iniqui¬
tatis illorum. & malignitas euertet sedes
potentium. Melior est sapientia quam
uires: & uir prudens magis. quam fortis.
udite ergo reges &e intelligite: discite xi.
in turbis nationum: qm̃ data est a dño po¬
testas uobis. &e uirtus ab altissimo: qui in¬
terrogabit opera uestra. & cogitationes

Expanded text:
achio suo defendet illos accipiet armaturam zelus illius et armabit creaturam ad ultionem inimicorum induet pro torace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos ibunt directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus virtutis et tamquam turbedo venti dividet illos et ad heremiam perducet omnem terram iniquitatis et malignitas evertet sedes potentium melior est sapientia quam vires et vir prudens magis quam fortis udite ergo, reges, et intellegite: discite, in turbis nationum. quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera uestra et cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
Promittit se scientiam dei habere: ce fi¬
lium dei se nominat. factus est nobis in
traductionem cogitationum nostrarum.
grauis est nobis etiam aduidendum :
qm̃ dissimilis est aliis uita illius: oe immu¬
tate sunt uiȩ eiꝰ. Tanquam nugaces esti¬
mati sumus ab illo: &e abstinet se a uiis
nostris tanquam ab inmunditiis. Et pre-¬
fert nouissima iustorum: et gloriatur patrẽ
deum se habere. Uideamus ergo si sermoneᷤ
illius ueri sint. et temptemꝰ quȩ uentura
sunt illi: ce sciemus que erunt nouissima
illius. Si enim est uerus dei filius. suscipi¬
et illum: & liberabit eum de manu contra¬
riorum. Contumelia &e tormento interro¬
gemus illum: ut sciamus reuerentiam
illius. &e ꝓbemus pacientiam ipsuis. Mor¬
te turpissima condempnemus illum: erit
enim ei respectus ex sermonibus illius. hec
cogitauerunt. & errauerunt: excecauit
enim illos malitia eoꝵ. & nescierunt sacra¬
menta dei: neq mercedem sperauerunt
i̾ticiȩ. nͥ iudicauer̃t horiorẽ aĩarum sc̃arum. ꝙͣ¬

Expanded text:
t scientiam Dei se habere: et filium Dei se nominat. Factus est nobis in contradictione cogitationum nostrarum: gravis est nobis: etiam ad videndum. Quoniam dissimilis est aliis et vita ejus: et immutate sunt vie ejus: tanquam nugaces estimati sumus ab illo: et abstinet se a viis nostris: tanquam ab immunditiis. Et profert novissima justorum: et gloriatur patrem Deum se habere. Videamus si sermones ejus veri sunt: et tentemus que ventura sunt illi: et sciemus que erunt novissima illius. Si enim est iustus filius Dei, suscipiet illum et liberabit eum de manu contrariorum. Contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reuerentiam illius et probemus patientiam ipsius. Morte turpissima condemnemus illum; erit enim ei respectus ex sermonicogitaverunt et erraverunt excaecavit enim illos malitia eorum et nescierunt sacramenta Dei neque mercedem speraverunt ustitiae nec iudicaverunt honorem animarum sanctarum
Abbreviated transcription (Latin):
auditor. Qm̃ sp̃c domini repleuit orben
terrarum: et hoc quod continet omĩa
scientiam habet uocis. Propter hoc qui
gitationib enim impii interrogatiõ erit.
sermonum autem illius auditio ad deum
ueniet: & ad correptionem illius iniquita¬

Expanded text:
iritus domini repleuit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet uocis. propter hoc qui in cogitationibus enim impii interrogatio erit: sermonum autem illius auditio ad dominum ueniet ad correptionem iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
signum nullum ualuimus ostendere : in
malignitate aittem nostra. consumpti
sumus. Talia dixerunt in inferno hii qui
beccauerunt. qm̃ spes impii tanquam la¬
nugo est: quȩ a uento tollitur. &e tan¬
quam spuma gracilis quȩ a ꝓcella dis¬
rumpitur. & tanquam fumus qui auen-¬
to diffusus est: &e tanquam memoria hoᷤ¬
pitis unius diei pretereuntis.

Expanded text:
signum nullum valuimus ostendere. In signum nullum valuimus ostendere. In malignitate autem nostra consumpti sumus. Talia dixerunt in inferno hi qui peccaverunt, quoniam spes impii tamquam lanugo est que a vento tollitur, et tamquam spuma gracilis que a procella dispergitur, et tamquam fumus qui a vento diffusus est, et tamquam memoria hospitis unius diei pretereuntis.
Abbreviated transcription (Latin):
flios de. &e inter sanctos sors illoꝵ este
fũdo errauimus a uuia ueritatis. & iusti¬
ce lumen non luxit nobis: & sol intelli¬
gentȩ non est ortus nobio. Lassati sumuᷤ
inuia inquitatis &e perditionis &e am.¬
bulauimus uias difficiles: uiam autem
domini ignorauimꝰ. Quid nobis ꝓfuit
contulit nob̃: Transierunt omnia illa
tanquam umbra. & tanquam nuntius
precurrens: & tanquã nauis quȩ ꝑtran¬
sit flustuantem aquam. cuius cum prete¬
rierit. non est uestigium inuenire neq se¬
mitam carinȩ illius influctib. aut auis
quȩ transuolat in aere. nullum inuenit᷑
argumentum itineris illius sed tantum
sonitus alarum uerberans leuem uentũ:
&e scindens per ium itineris aerem. cõmo.¬
tisq alis transuolauit. & post hoc nullũ
signum inuenitur itineris illius. aut tan¬
quam sagita emissa in locum destinatũ.
diuisus aer continuo in se reclusus est. ut
ignoretur transitus illius. Sic et nos na¬
ti continuo desiuimꝰ esse. & uirtutis quid̃

Expanded text:
rs illorum est. Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non illuxit nobis, et sol intelligentiae non est ortus nobis. Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis, et ambulavimus vias difficiles, viam autem Domini ignoravimus. Quid profuit contulit nobis? Transierunt omnia illa tamquam umbra et tamquam nuntius preteriens et tamquam navis, que pertransit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carine illius in fluctibus. Aut avis, que transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illius, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem. Commotis alis transvolavit, et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius. Sic et nos nati continuo desinimus esse, et virtutis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
umentis. ce usq ad suppremum desola¬
luntur: &e erunt gementes. &e memoria
illorum ꝑibit. Uenient in cogitatione pec¬
catorum suorum timidi: et traducent il¬
los exaduerso iniquitates ip̃oꝵs.
unc stabunt iusti in magna constan¬
tia aduersus eos qui se angustiauerunt:
et qui abstulerunt labores illorum. uiden
tes turbabuntur timore horribili. & mira¬
buntur in subͥstitutione insperatȩ salutis:¬
to inter se penitentiam agentes: et pre an¬
suistia spuitus gementes. Hii sunt quoᷤ
habiumꝰ aliquando in derisu &e in simili¬
tidine imꝑperii. nos insensati uitam illoꝵ

Expanded text:
damentis et usque ad supremum desoladamentis et usque ad supremum desolabuntur et erunt gementes et memoria illorum periet venient in cogitatione peccatorum suorum timidi et traducent illos ex adverso iniquitates ipsorum tunc stabunt iusti in magna constantia adversus eos qui se angustaverunt et qui abstli: et mirabuntur in subitatione insperate salt inter se penitentiam agentes: et pre angustia spiritus gementes. Hi sunt quos habuimus aliquando in derisum: et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam illo
Abbreviated transcription (Latin):
tores translatus est. Raptus est ne ma¬
litia mutaret intellectum illiꝰ: aut nł¬
fictio malitiȩ deciperet animam illius
facinatio enim nugacitatis obseuias
bona: et in constantia concupscentiȩ
transuertit sensum. sine malitia. Con¬
summatus in breui. expleuit tempora mul¬
ta. placita enim erat deo anima illius. ꝓꝓ¬
ter hoc ꝓperauit educere illum. de me¬
dio inquitatum. Populi autem uiden¬
tes &e non intelligentes. nec ponentes in
precordiis talia. qm̃ gratia dei ce miscd̃ia
in sanctos eius ce respectus in electos illiꝰ.
Condempnat autem iustus mortuus ui¬
uos iniquos: et iuuentus celeriꝰ consum¬
mata. longam uitam iniusti. Uidebunt
enim finem sapientis. et non intelligent
quid cogitauerit de illo deus. & quare mi¬
nuerit illum dominus. Uidebunt enim
&e contempnent eum: illos autem dominuᷤ
uridebit. Et erunt post hec decidentes sine
honore. et in contumelia inter mortuos
imperpetuum: qm̃ disrumpet illos infla¬
tio sine uoce. et commouebit illos a fun¬

Expanded text:
ores translatus est. Raptus est ne malitia mutaret intellectum ejus, aut afflictio reciperet animam illius. Fascinatio enim nugacitatis obscurat bona, et inconstantia concupiscentiae transverit sensum sine malitia. Consummatus in brevi explevit tempora mula: placita enim erat domino anima eius. propter hoc properauit educere eam de media iniquitate. populi autem uidentes et non intellegentes, nec ponentes in praecordiis suis talia, quia gratia dei et misericordia in sanctos eius et respectus in electos eius. condemnat autem iustus mortuus uiuos impios, et iuuentus celerius consummata longaeuitatem iniusti. uidenim finem sapientis, et non intelligent quid cogitaverit de illo Deus, et quare munierit illum Dominus. Videbunt enim ut contemnat eum; illos autem Dominus irridebit. Et erunt posthaec decedentes sine honore: et in contumin perpetuum quoniam disrumpet illos inflatos sine voce et commovebit illos a fun
Abbreviated transcription (Latin):
uindex est dñs de his omnib. sicut prediximꝰ
uobis: et testificati sumus. Non enim uoca¬
uit nos deus in immunditiam: sed in sanctifi¬
cationem. Itaq qui hec sꝑnit. non hominem
sꝑnit sed deum: qui etiam dedit sp̃m suum sc̃m
necesse habemus scribere uobis ipsi enim a deo
didicistis. ut diligatis inuicem. Et enim faci¬
tis illud in omnes fratres. in uniuersa mache¬
donia. Rgamus autem uos fãs. ut habunde¬
tis magis et oꝑam detis. ut quieti sitis: et ut
sicitt precepimꝰ uobis. ut honeste ambuletis
ad eos qui foris sunt: et nullius aliquid desi
Polumus autem uos ignorare Ederetis.
fratres de dormientib. ut non contristemini
sicut et ceteri. qͥ spem non habent. Si enim cre

Expanded text:
vindex est Dominus de his omnibus, sicut praediximus vobis, et testificati sumus. Non enim vocavit nos Deus in immunditiam, sed in sanctificationem. Itaque qui haec spernit, non hominem spernit, sed Deum: qui etitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Machedonia. rogamus autem uos, fratres, ut abundetis magis et operam detis, ut quieti sitis et ut sicut praecepimus uobis, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius aliquid desideretis. nolumus autem uos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut ceteri qui spem non haben
Abbreviated transcription (Latin):
pro omnib uobis. memoriam uestri facientes
in orationib nr̃is sine intermissione: memores
oꝑis fidei ur̃e et laboris. et caritatis. &e sustinentiȩ
spei domini nr̃i iħu xp̃i ante deum et patrem
nr̃m. quia Scientes fratres dilecti a deo electio.¬
nem ur̃am. quia euuangelium nr̃m non fuis
ad uos in sermone tantum. sed in uirtute et
spiritu sc̃õ: et in plenitudine multa. sicut sei¬
tis quales fuerimus in uobis: ꝓpter uos. Et uos
imitatores nostri facti estis et domini: excipien¬
tes uerbum in tribulatione multa cum gau¬
dio sp̃c sancti. ita ut forma facti sitis omnibus
credentib in machedonia: et in achaia.
uobis enim diffamatus est itimo dñi. non
solum in machedonia et in achaia: sed in om̃i
loco fides ur̃a quȩ est ad deum. ꝑfecta est: ita
ut non sit nobis necesse quicquam loqui. Ip̃i
habuerimꝰ ad uos: et quomͦ conuersi estis ad dm
a simulachris seruire deo uiuo et uero. expecta¬
re filium eius de celis quem suscitauit ex mor

Expanded text:
obis memoriam facientes in orationibus nostris sine intermissione memores operis fidei vestrae et laboris et caritatis et sustinentiae spei Domini nostri Iesu Christi ante Deum et Patrem nostrum scientes fratres dilecti a Deo electionem vestram quia evangelium nostrum non ad vos in sermone tantum, sed et in virtute, et in Spiritu sancto, et in plenitudine multa, sicut scitis quales fuerimus in vobis propter vos. Et vos imitatores nostri facti estis, et Domini, excipientes verbum in tribulatione multa, cum gaudio Spiritus sancti: ita ut facti sitis forma omnibus credentibus in Macedonia, et in Achaia. A vobis enim diffamatus est sermo Domini, non solum in Macedonia, et in Achaia, sed et in omni loco fides vestra, quae est ad Deum, profecta est, ita ut non sit nobis necesse quidquam loqui. Ipsi habuerimus ad vos: et quomodo conversi estis ad Deum a simulacris, servire Deo vivo, et vero, et exspectare Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
seruetur. fidelis est qui uocauit uos. qui en an
faciet. fratres: orate pronobis. Salutate om̃s
fratres in osculo sancto. A diuro uos ꝑ dñmut lega¬
tur epła hec omnib sanctis fratrib. Grã domini
nostri ihu xpisti uobiscum amero. Explie

Expanded text:
servetur fidelis est qui vocavit vos qui etiam faciet fratres orate pro nobis salutate fratres omnes in osculo sancto adiuro vos per Dominum ut legatur epistula omnibus sanctis fratribus gratia Domini nostri Iesu Christi vobiscum a
Abbreviated transcription (Latin):
mus faciem ur̃am. et compleamus ea quȩ desunt
fidei ur̃ȩ ⁊ Ipse autem deus et pater noster et do¬
tem dñs multiplicet. et habundare faciat cari¬
tatem ur̃am in inuicem et in omnes: quemad¬
modum et nos in uobis ad confirmanda corda
ur̃a sine querela in sanctitate ante deum et
patrem nr̃m. in aduentu dñi nr̃i iħu xp̃i: cum
omnib sc̃ĩs eius amen. Ne cetero ergo rogamꝰ¬

Expanded text:
mus faciem vestram, et compleamus ea quae desunt mus faciem vestram, et compleamus ea quae desunt fidei vestrae? Ipse autem Deus et Pater noster, et Dotem Dominus multiplicet et abundare faciat caritatem in invicem et in omnes quemadmodum et nos in vobis ad confirmanda corda vestra sine querella in sanctitate ante Deum et Patrem nostrum in adventu Domini nostri Iesu cum omnibus sanctis eius amen de cetero ergo fra
Abbreviated transcription (Latin):
estis in aduentu eius: os enim estis gaudiũ
plius placuit nobis remanere athenis solis: et
misimus timotheum fratrem nr̃m et ministrũ
dei. in euuangelium xp̃i. ad confirmandos uos ⁊
exhortandos ꝓ frde ur̃a: ut nemo moueatur in
tribulationinib istis. Ipsi enim scitis: quod in
hoc positi sumus. Nam et cum apud nos essemꝰ.
predicabamꝰ uobis passuros nos tribulationes.
sicut et factum est et scitis. Propterea et ego
amplius non sustinens. misi ad cognoscendam
sidem ur̃am. ne forte temptauerit uos is qui tẽp¬
tat: et manis fiat labor noster. Nunc autem
ueniente timotheo ad nos auobis. et annun¬
tiante nobis fidem et caritatem ur̃am et quia
memoriam nr̃i habetis bonam. semꝑ deside¬
rantes nos uidere sicut et nos quq uos. Ideo
consolati sumus fratres in uobis in omni necessi
actionem possumus deo retribuere pro uobis in om̃i
gaudio quo gaudemꝰ propter uos ante deum
nr̃m nocte ac die habundantiꝰ orantes. ut uidea.¬

Expanded text:
estis in adventu ejus? vos enim estis gloria nplius, placuit nobis remanere Athenis, solis: et misimus Timotheum fratrem nostrum, et ministrum Dei in Evangelio Christi, ad confirmandos vos, et exhortandos pro fide vestra: ut nemo moveatur in tribulationibus istis: ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus. Nam et cum apud vos essemus, praedicebamus vobis passuros nos tribulationes, sicut et factum est, et scitis. Propterea et ego amplius non sustinens, misi ad cognoscendam fidem vestram: ne forte tentaverit vos is, qui tentat, et inanis fiat labor noster. Nunc autem veniente Timotheo ad nos a vobis, et annuntiante nobis fidem et charitatem vestram, et quia memoriam nostri habetis bonam semper, desiderantes nos videre, sicut et nos quoque vos: ideo consolati sumus, fratres, in vobis, in omni necessiactionem possumus Deo retribuere pro vobis, in omni gaudio, quo gaudemus propter vos ante Deum nostrum, nocte ac die abundantius orantes, ut videa
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsi scitis fratres introitum nr̃m aduos. quia
non manis fuit. secl ante passi et contumeliis
affecti sicut scitis in philippis: siouciam habuimꝰ
in dño deo nr̃o. loqui aduos euuangelium dei. in mul¬
ta sollicitudine. Exortatio enim nr̃a non de errore
neq de immundicia neq in dolo. sed sicit ꝓbati su¬
mus a deo: ut crederetur nobis euuangelium. Ia
loquimur. non quasi hominib placentes: sed deo
qui ꝓbat corda nr̃a. Neq enim aliquando fuimꝰ
in sermone adulationis sicut scitis. neq in occasio

Expanded text:
 Ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad uos, quia non inanis fuit: sed ante passi et contumeliis affecti, sicut scitis, Philippis, fiduciam habuimus in deo nostro loqui apud uos euangelium dei in multa sollicitudine. exhortatio enim nostra non de errore neque de inmunditia neque in dolo: sed sicut probati sumus a deo, ut crederetur nobis euangelium, ita loquimur, non quasi hominibus placentes, sed deo, qui probat corda nostra. neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis: neque in occasio
Abbreviated transcription (Latin):
uos fratres ut noueritis eos qui laborant inter
uos. et presunt uobis in domino. et mouent
uos ut habeatis illos habundantius in caritate.
ꝓpter opus illorum: pacem habete cum eis.
Nogamus autem uos fratres corripite inqͥe¬
tos. consolamini pusillammes. suscipite infir¬
mos: pacientes estote ad omnes. Uidete neqͥs
malum ꝓ malo alicui reddat. sed semꝑ qͦd
bonum est sectamini ĩ ĩuicem: et in omnes.
Semꝑ gaudete. sine intermissione orate: in oĩ¬
bus grãs agite. Hec est enim uoluntas dei in¬

Expanded text:
nos, frnos, fruos, et pręsunt uobis inDomino, et monent uos, ut habeatis illos abundantius in caritate propter opus iRogamus autem vos, fratres, corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. uidete ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est sectamini in inuicem et in omnes. semper gaudete, sine intermissione orate, in omnibus gratias agite. haec enim uoluntas dei
Abbreviated transcription (Latin):
du dominiñ preueniemꝰ eos qui dormierunt.
Em̃ ipse oñs in ussu et in uoce archangłi et in
tuba dei descendet de cȩlo. et mortui qui in
xpistosunt: resurgent primi. Oeinde nos qui
uiuimus qui relinquim᷑. simul rapiemur cũ
illis in nubib obuiam xpisto in aera: et sic sẽ¬
scribam uobis. ipsi enim diligenter sectis:. quia¬
dixerint et pax et securttas. tunc repentinus eiꝰ
suꝑ ueniet interitus. sicut dolor. in utee¬
ro habentis: et non effugient. uos autem
fratres non estis in tenebris. ut uos dies illa tan¬
quam fur comprehendat. Omnes enim uos
et ceteri: sed uigilemus &e sobrii simꝰ. Qui enĩ
dormiunt. noste dormiunt: et qui ebrii sunt nodͤ¬
te ebrii sunt. Nos autem qui diei sumus: sobrii
simus. inditi loricam fidei &e caritatis. et galeam
spem salutis. Qm̃ non posuit nos deus in iram:
miamus: simul cum illo uiuamus. Propter quod
consolamini inuicem in uerbis istis. ⁊ edificate
alterutrum: sicut et facitis. Rogamus autẽ

Expanded text:
t « ipse Dominus in jussu, et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo, et mortui, qui in Christo sunt, resurgent primi: deinde nos qui vivimus, qui residui sumus, rapiemur cum illis in nubibus obviam Christo in aera, et sic semscribamus vobis. Ipsi enim diligenter scitis. Evidixerint 298: Pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus, sicut dolor in utero habentis, et non effugient. Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat. Omnes enim vos t ceteri : sed uigilemus et sobrii simus. qui enim dormiunt, nocte dormiunt, et qui ebrii sunt. nocte ebrii sunt. nos autem qui diei sumus sobrii simus, induti loricam fidei et caritatis et galeam spem salutis. quoniam non posuit nmiamus, simul cum illo uiuamus. propter quod consolamini inuicem, et aedificate alterutrum, sicut et facitis. rogamus autem
Abbreviated transcription (Latin):
Et erat structura muri eius ex lapide iasptois.
ipsa uero ciuitas auro mundo: simile uitro
mundo. fundamenta muri ciuitatis: omni la
pide precioso ornata. fundamentum primũ.
aspis. Secundus saphyrus. terciꝰ calcitonius.
quartus smaragdus. quintus sardonix. sextus
sardius. septimus chrisolitus. octauus berillu.
nonus topazius. decimus chrisoprassus. unde¬
amus iacinctus: duodecimꝰ ametistus. Et .xii.
portȩ : xii. margaritȩ sunt ꝑsingulas. & sin
singłȩ portȩ erant: ex singulis margaritis.

Expanded text:
Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide, ipsa vero civitas de auro mundo, simile vitro mundo, fundampide pretioso ornata fundamentum primum iaspis secundus sapphyrus tertius carcedonius quartus zmaragdus quintus sardonix sextus sardinus septimus chrysolitus octavus berillus nonus topazius decimus chrysoprassus undecimus hyacinthus duodecimus amethistus et duodecim portae duodecim margaritae sunt per singulas et sing
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit mͥ. hec uerba fid elissima &e uera
lum suum ostendere seruis sius quȩ opor¬
tet fieri cito. Et ecce uenio uelociter. Beatus
qui custodit uerba ꝓphetiȩ libri huiꝰ. Et ego
ioh̾es qui audiui & urdi hec: postquam au¬
dissem ce uidissem cecidi ut adorarem ante pe
michi. Uide: ne feceris. Conserlius tuus sum
&e fratrum tuoꝵ ꝓphetarum.: & eorum qͥ ser¬
uant uerba libri huius. Deum adora. Et dixit¬

Expanded text:
et dixit mihi haec verba fidelissima et vera et dixit mihi haec verba fidelissima et vera lum suum ostendere servis suis quae oportet fieri cito et ecce venio velociter beatus qui custodit verba prophetiae libri huius et ego Iohannes qui audivi et vidi haec et postquam audissem eei: vide ne feceris: conservus enim tuus sum, & fratrum tuorum prophetarum, & eorum, qui servant verba libri hujus: Deum adora. Si Chri
Abbreviated transcription (Latin):
& eiuitas non eget sole neq luna: ut luceant
mea. Nam claritas dei illuminabit eam: &
lucerna eiꝰ agnus est. Et ambulabunt genteᷤᷤ
in lumine euis &e reges terrȩ afferent głam suã:
e honorem in illam. Et portȩ eius non clau¬
dentur ꝑdiem: nox enim non erit illic. Et
afferent glam & honorem gentium in illam
nec intrabit in ea aliquid coinquinatũ facienꝰ
ahominationem et mendatium. nusi qui
scripti sunt in libro uitȩ agni.xxxix¬
t ostendit mͥ fluinum aquȩ uiuȩ splen¬
didum tanquam christallum: ꝓcedentem
de sede dei et agni. in medio plateȩ eius.
Et exutraq parte fluminis lignum uitȩ:
afferens fructus .xii. ꝑmenses singulos red¬
dens fructum suum. & folia ligni ad sanitatẽ
gentium: & omne maledictum non erit am¬
plius. Et sedes dei & agni in illa erunt: & ser
ui eius seruient illi. & uidebunt faciem euiꝰ.
&e nomen eiꝰ in frontib eorum. & nox ultra
non erit: ce non egebunt lumine lucernȩ
los: & regnabunt in secula seculorum. xl¬

Expanded text:
 illa non eget sole, neque luna, ut luceant in ea. Nam claritas Dei illuminabit eam, et lucerna ejus Agnus est, et ambulabunt gentes in lumine ejus, et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam, et portae ejus non claudentur per diem. Nox enim non erit illic. Et afferent gloriam et honorem gentium in illam, nec intrabit in eam aliquid coinquinatum, et faciens abominationem et mendacium, nisi qui scripti sunt in libro t ostendit mihi fluvium aquae vivae, splendidum tanquam crystallum, procedentem de sede Dei et Agni in medio plateae ejus, et ex utraque parte fluminis lignum vitae afferens fructus duodecim, per menses singulos reddens fructum suum. Et folia ligni ad sanitatem gentium, et omne maledictum non erit amplius. Et sedes Dei et Agni in illa erunt, et sui eius seruient illi. Et uidebunt faciem eius et nomen eius in frontibus eorum. Et nox ultra non erit, et non egebunt lumine lucernę nlos et regnabunt in saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt bestiam neq imaginem eiꝰ. nec acceꝑ¬
unt caracterem eius in frontib aut in mani¬
bus suis. & uixerunt &e regnauerunt cum
xpisto mille annis & ceteri mortuoꝵ non ui¬
xerunt. donec consumment᷑ mille anni. xxxui¬
ec est resurrectio prima. Seatus ce sc̃s qͥ¬
his sccd̃a mors non habet potestatem. s er̃t
sacerdotes dei & xp̃i: & regnabunt cum il¬
lo nulle annis. Sed cum consumiati fu¬
erint mille anni soluetur satanas de carce¬
re suo: &e exibit &e seducet gentes quȩ sunt
suꝑ.iiͦii. angulos terre: gog. &e magog. Et
congregabit eos in prelium: quoꝵ numeruᷤ
est suꝑ sicut arena maris. Et ascenderunt
suꝑ latitudinem terre: & circumierunt castra
sc̃oꝵ. &e ciuitatem dilectam. Et descendit
ignis a deo de cȩlo. & deuorauit eos: & diabo¬
lus qui seducebat eos missus est in stagnũ
ignis ce sulphuris. ubi & bestia est & pseudo¬
ꝓpħa. & cruciabuntur die ac nocte: in scła

Expanded text:
verunt bestiam, neque imaginem ejus, nec accepverunt bestiam, neque imaginem ejus, nec acceperunt characterem ejus in frontibus, aut in manibus suis, et vixerunt, et regnaChristo mille annis: caeteri mortuorum non vixerunt, donec consummarentur mille anni. Et haec est resurrectio prima. » Ligato his secunda mors non habet partem, sed erunt sacerdotes Dei et Christi, et regnabunt cum illo mille annis. Sed cum consummati fuerint mille anni, solvetur Satanas de carcere suo, et exibit et seducet gentes quae sunt super quatuor angulos terrae, Gog et Magog, et congregaest sicut harena maris et ascenderunt super latitudinem terrae et circumierunt castra sanctorum et civitatem dilectam et descendit ignis a Deo de caelo et devoravit eos et diabolus qui seducebat eos missus est in stagnum ignis et sulphuris ubi et bestia et pseudoprophetes et cruciabuntur die ac nocte in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
t uenit unus de septem angłis habentil
fialas plenas .uii. plagis nouissimis: & locitꝰ
montem magnum & altum. Et ostendit mͥ¬
habentem claritatem der: lumen eiꝰ simile
iapidi precioso. tanquam lapidi iaspidis.
sicut christallum: ce habebat murum mag¬
num &e altum. habens portas .xii. et inportas
angelos .xii. & nomina scripta. quȩ sunt no¬
mina .xii. tribuum filioꝵ isrł. Ab oriente por¬
te tres: tabaqͥlone portȩ tres. & ab austro
tur mecum. habebat mensuram harundinẽ
auream. ut metiretur ciuitatem ce portas eiꝰ
e murum. Et ciuitas in quadro posita est.
& longitudo eiꝰ tanta est quanta & latitudo.

Expanded text:
enit unus de septem angelis habentibus phialas plenas septem plagis novissimis, et locutus montem magnum, et altum, et ostendit mhabentem claritatem Dei: lumen ejus simile lapidi pretioso, tanquam lapidis jaspidis, sicut cristallum; et habebat murum magnum et altum, habens portas duodecim, et in portis angelos duodecim, et nomina scripta, quae sunt nomina duodecim tribuum filiotae tres et ab aquilone portae tres et ab austro tur mecum habebat mensuram harundinem auream ut metiretur civitatem et portas eius et murum et civitas in quadro posita est et longitudo eius tanta est quanta
Abbreviated transcription (Latin):
emendatam. Neq enim sic noua co¬
mus: ut uetera destruamus. Et tami
cum diligentissime legerit: scrat mag
nr̃a intelligi. quȩ non in tercium uas
fusa coacuerint᷑. sed statim de prelo pui¬
sime commendata teste suum saporẽs¬

Expanded text:
emendatam. Neque enim sic nova cuemendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae non in tertium vas transfusa coacuerint, sed statim de praelo purissimae commendata testae, suum sapore
Abbreviated transcription (Latin):
clesiasten. latine conrionatorẽ possumꝰ di¬
cere. syrasirim quod in nostra lingua u̾¬
titur canticum canticoꝵ. fertur & pana¬
retos iesu filii syrac liber: & alius pserido¬
graphus. qui sapientia salomonis inseri.¬
bitur. quorum priorẽ &e hebraicũ rep¬
peri non ecclesiasticum ut apud latinoᷤ.
sed parabolas prenotatũ. Cui coniuncta
erant ecclesiastes ce canticum canticoꝵ:
ut similitudinẽ salomonis non solum
libroꝵ numero. sed etiã materiarum ge¬
nere coequarent. Secundus apud hebre-¬
os nusquam est: quia &e ipse stilus gre¬
cam eloquentiã redolet. ce non nulli
scriptoꝵ ueterum hunc esse iudei filomĩ
alfirmant. Sicut ergo iudith &e tobi
machabeoꝵ libros legit quidẽ eos en
sed inter canonicas scripturas non rec
sic ce hec duo uolumina legat ad edin¬
tionem plebis. non ad auctoritatẽ es¬
siasticoꝵ dogmatum confirmandã.
cui sane septiaginta interpretum. n¬
gis editio placet: habet eam a nobis

Expanded text:
clesiasten, latine Concionatorem possumus diclesiasten, latine Concionatorem possumus dicere: Sir Assirim, quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticorum, ρετος Jesu filii Sirach liber, et alius ψευδεπίγραφος qui Sapientia Salomonis inscribitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim
Abbreviated transcription (Latin):
Seius scłm hebraicam ueritatem trans¬
late ab eusebio. hieronimo presbitero: pe¬
tente chromatio. & heliodoro episcopis.
Chromatio &e heliodoro ep̃is: iheronimꝰ.
Iungat epła. quos iungit sacerdoti¬
um: ĩmo charta non diuroat. qͦs xp̃i
nectit amor. Commentarios in os ee.
amos. zachariam. malachiam. q̃ posci¬
tis: si licuisset scripsissem pre ualitudi¬
ne. Mittitis solatia sumptuum. notari¬
os nostros ce librarios sustentatis: ut uo¬
bis potissimum nrm desidet ingeniũ.
Et ecce ex latere frequens turba diu̾sa
poscentium: quasi aut equum sit me
uobis esurientib aliis laborare. aut in
ratione dati et accepti: cuiquã preter uoᷤ
obnoxius sim. Itaq longa egrotatione
fractus. ne penitus hoc anno reticerẽ &
apud uos mutus essem. tridui opus uestro
nomimi consecraui. interp̃tationẽ uide¬
licet trium salomonis uoluminum. Mhas-¬
loth quas hebrei parabolas: uurgata edi¬
tio ꝓuerbia uocat. Coeleth. qd̾ grece ec¬

Expanded text:
ecundum Hebraicam veritatem translatae ab Eusebio, Hieronymo presbytero petente Chromatio et Heliodoro episcopis; Chromatio et Heliodoro episcopis Hieronymus. Jungat epistola, quos jungit sacerdotium: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba, diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione LXXIV fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essem, tridui opus nomini vestro consecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, Masloth, quas Hebraei Parabolas, vulgata autem editio Proverbia vocat: Coeleth, quem Graece Ec
Abbreviated transcription (Latin):
de quo non est huius temporis disseret̃
Que autem ex hoc ꝓpheta immo contra
hunc librum porphẏrius obiciat. testeᷤ
sunt methodiꝰ. eusebius. appollinaris. qui
multis uersuum milib eius uesamȩ respõ¬
dentes: nescio an curioso lectori satis fece¬
rint. Unde obsecro uos. o paula et eustochi¬
um: fundatis pro me ad dñm preces. ut ꝗͣm¬
diu in hoc corpusculosum scribam aliqͥd
gratum uobis. utilȩ eccliȩ. dignum poste¬
ris. Presentium quippe iuditiis. non satis
moueor: que in utraq parte aut amore
labuntur aut odio¬
Ncipit liber dani ielis prophetȩ. oo

Expanded text:
de quo non est hujus temporis disserere. de quo non est hujus temporis disserere. Quae autem ex hoc propheta, immo contra hunc librum, Porphyrius objiciat, testes sunt Methodius, Eusebius, Apollinaris: qui multis versuum millibus ejus vesaniae respondentes, nescio an curioso lectori satisfecerint. Unde obsecro vos, o Paula et Eustochium, fundatis pro me ad Dominum preces: ut quamdiu in hoc corpusculo sum, scribam aliquid gratum vobis, utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe judiciis non satis moveor: qui in utramque partem, aut amore labuntur, aut odioNCIPIT LIBER DANIELIS PROPHETAE.
Abbreviated transcription (Latin):
co forum lectitaret: querebat exemplum
legissemus in toto ueteri testamento. qu¬
quam sanc̃torum graui uolasse corꝑe: a
puncto hore tanta terrarum spacia tranl¬
se. Cui cum quidã e nostris satis ꝓmptulue
medium. et diceret eum de chaldea in usa
fuisse translatum. derisit hominem: et e
uolumine demonstrauit. hierechielem in ss
se uidisse transpositum. Deniq et aposti
nostrum uidelicet ut eruditũ uirum. et q
legem ab hebreis didicisset: non fuisse ai
adfirmare se raptum in corpore. sed dit¬
se siue in corpore siue extra corpus: nescal
cleus scit. his et talib argumentis: apos¬
fas in libro eccłie fabulas arguebat. Su
quare lectoris arbitrio iuditium relinqs
illud admoneo non haberi danihelem &
hebreos inter ꝓpħas: sed inter eos qui ał¬
t paoa. conscripserunt. In tees si quidẽ
partes: omnis ab eis scriptura diuiditus
In legem in ꝓphas inagiographa: id est il
quinq oe inocto et in undecim librosi

Expanded text:
 lectitaret: quaerebat exemplum, ubi legissemus in toto veteri Testamento, quemquam sanctorum gravi volasse corpore, et in puncto horae tanta terrarum spatia transisse. Cui cum quidam e nostris satis ad loquenmedium, et diceret eum de Chaldaea in Judaeam fuisse translatum: derisit hominem, et ex ipso volumine demonstravit Ezechielem in spiritu se vidisse transpositum. Denique et Apostolum nostrum, videlicet ut eruditum virum, et qui legem ab Hebraeis didicisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et talibus argumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio judicium derelinquens, illud admoneo, non haberi Danielem apud Hebraeos inter prophetas, sed inter eos qui Ἁγιόγραφα conscripserunt. In tres siquidem partes omnis ab eis Scriptura dividitur: in Legem, in Prophetas in Ἁγιόγραφα, id est, in quinque, et octo, et in undecim libros:
Abbreviated transcription (Latin):
ba resonare. et quasi ꝑ criptã ambulans
rarum desuꝑ lumen aspicerem: impegi no¬
uissime in danihelem: et tanto tedio af¬
fectus sum: ut desꝑatione subita omnẽ
ueterem laborem uoluerim contempnere.
uerum adhortante me quodã hebreo. et il
chaldaicus. Et ut uere fatear usq ad p̾sen¬
tem diem magis possum sermonem chalda¬
icum legere et intelligere: quam sonare.
hec iccirco ut difficultatẽ uobis danheł
ostenderem qui apud hebreos nec susan¬
ne habet hystoriam. nec hymnum triũ
puerorum. nec belis draconisq fabulas:
quas nos quia in toto corre disꝑse sunt
uerũ ante posito easq iugulante subie¬
ennus. ne uideremur apud imꝑitos mag¬
nam partem uoluminis detruncasse. Au¬
diui ego quendã de preceptorib iudeorũ.
cum susanne derideret hẏstoriam. et agre¬
co nescio quo diceret esse confictam. ibłd
opponere: quod origeni quoq africanus
opposuit. ethimologias has. a n o⁊ o¬

Expanded text:
ba resonare, et quasi per cryptam ambulans, ba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicerem, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me quodam Hebraeo, et illChaldaicus. Et ut verum fatear, usque ad praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelligere, quam sonare. Haec idcirco, ut difficultatem vobis Danielis ostenderem, qui apud Hebraeos nec Susannae habet historiam, nec hymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: quas nos, quia in toto orbe dispersae sunt, veru ÷ anteposito, easque jugulante, subjecimus: ne videremur apud imperitos magnam partem voluminis detruncasse. Audivi ego quemdam de praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni quoque Africanus opposuit, etymologias has ἁπὸ
Abbreviated transcription (Latin):
anihelem ꝓpħam iuxta sep¬
tuaginta interp̃tes dñi salua¬
toris eccłie non legunt: uten¬
tes theodotionis editione. Et hoc cur acci¬
derit: nescio. Siue enim quia sermo chalda¬
¶icus est.¬
et quibdam ꝓpͥetatib a nostro eloquio
discrepat. Noluerunt septuaginta in ter¬
pretes easdem lingus lineas in transla¬
tione seruare. siue sub nomine eorum ab
alio nescio quo non satis chaldeam lin¬
guam sciente editus liber est: siue aliud
quid causȩ extiterit ignorans. Hoc unũ
adfirmare possum: quod multum aue¬
ritate discordet. et recto iuditio repudi¬
atus sit. Sciendum quippe est danihe¬
lem maxime ⁊ hestrã hebraicis quidẽ
litteris. sed chaldaico sermone conscrip¬
cum arabica lingua habere plurimã so¬
cietatẽ. Deniq et ego adolescentulus. post
quintilliani et tullii lectionẽ ac flores re¬
thoricos cum me in linguȩ huiꝰ pistrinum
reclusissem: et multo sudore multoq tẽꝑe
uix cepissem hanelantia stridentia q uer¬

Expanded text:
anielem prophetam juxta Septuaginta Interpretes Domini Salvatoris Ecclesiae non legunt utentes Theodotionis editione, et hoc cur acciderit, nescio. Sive enim quia sermo Chaldaicus est,et quibusdam proprietatibus a nostro eloquio discrepat, noluerunt Septuaginta Interpretes easdem linguae lineas in translatione servare: sive sub nomine eorum ab alio nescio quo non satis Chaldaeam linguam sciente, editus liber est: sive aliud quid causae exstiterit ignorans: hoc unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et Ezram, Hebraicis quidem litteris; sed Chaldaico sermone conscripcum Arabica lingua habere plurimam societatem. Denique et ego adolescentulus, post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores rhetoricos, cum me in linguae hujus pistrinum reclusissem, et multo sudore, multoque tempore vix coepissem anhelantia stridentiaque ver
Abbreviated transcription (Latin):
greco sermone descendere. euius rei nos
ligentiam. nostris hanc possumus dare:
uerbi gr̃a dicamus continuo ab arbore y
dixisse. cum ylice pereas: et alentisco in la
te comminuat angelus. uel non lente
as: aut lentus idest flexibilis ducaris a
tem. siue aliud quid ad arboris nomen
conueniens. Deinde tantum fuisse
tribus pueris cauillabatur. ut in camin
estuantis incendii metro liderent: et p
ordinem ad laudem dei elementa omma¬
uocarent. aut quod miracłm diuineq
hensas: que magis prudentia sollertis uing¬

Expanded text:
Graeco sermone descendere. Cujus rei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. Deinde tantum fuisse otii tribus pueris cavillabatur, ut in camino aestuantis incendii metro luderent, et per ordinem ad laudem Dei omnia elementa provocarent: aut quod miraculum, divinaeprehensas: quae magis prudentia solertis vi
Abbreviated transcription (Latin):
coxerat pulmentum. & intriuerat panes
in alueolo: &e ibat in campum. ut ferret
messorib. Dixitq angelus domini ad aba¬
cuc. Fer prandium quod habes inbaby¬
lonem daniheli: qui est in laculeonum.
Et dixit abacuc. Domine. babylonem ñ
noui: & lacum nescio. Et apprehendit eũ
angelus domini in uertice eius. oe porta¬
uit eum capillo capitis sui: posuitq eũ
in babyloue super lacum in impetu sp̃c
sui. Et clamauit abacue dicens. Tamhel.
tolle prandium quod misit tͥ deus. Et ait
danihel. Recordatis es enim mei deus: &
non dereli quisti diligentes te. Surgensq
danihel: comedit. Porro angelus dei: resti¬
tuit abacuc confestim. in loco suo. uenit
ergo rex di. eptima ut lugeret daniba
uenit ad lacum. & introspexit. Et a
danihel sedens: et exclamauit rex uoce m
na dicens. Magnis est dominus deus dau¬
helis. Et extraxit eum. Porro illos quig
tionis eius causa fuerant intromisit: &e den¬
rati sunt in momento coram eo. Explicit

Expanded text:
rat pulmentum, et intriverat panes in alveolo, et ibat in campum ut ferret messoribus. Dixitque Angelus Domini ad Abacuc: Fer prandium quod habes, in Babylonem Danieli, qui est in lacu leonum. Et dixit Abacuc: Domine, Babylonem non vidi, et lacum nescio. Et apprehendit eum angelus Domini in vertice ejus, et portavit eum cain Babylone supra lacum in impetu spiritus sui. Et clamavit Abacuc, dicens: Daniel, tolle prandium quod misit tibi Deus. Et ait Daniel: Recordatus es enim mei, Deus, et non dereliquisti diligentes te. Surgensque Daniel, comedit. Porro Angelus Domini restituit Abacuc confestim in loco suo. Venit ergo rex die septimo ut lugeret Danielem: et venit ad lacum, et introspexit, et ecce Daniel sedens. Et exclamavit voce magna rex, dicens; Magnus es, Domine, Deus Danielis. Et extraxit eum. Porro illos qui perditionis ejus causa fuerant intromisit, et devorati sunt in momento coram eo. Explicit
Abbreviated transcription (Latin):
go danihel picem. & adipem. & pilos: & co¬
xit pariter. fecitq offas. &e dedit in os dra¬
coni: & diruptus est draco. Et dixit. Ecee
quem colebatis. Quod cum audissent
babylonii indignati sunt uehementer. et
congregati aduersum regem: dixerunt. Iu¬
deus factus est rex. Bel destruxit. draconem
interfecit: et sacerdotes occidit. Et dixerũt
cum uenissent ad regem. Trade nobis dani¬
helem: alioquin interfitiemus te. et domũ
tuam. Uidit ergo rex quod irruerent in eum
uehementer. & necessitate compulsus: tra¬
didit eis danihelem. Qui miserunt eum in
lacum leonum: et erat ibi dieb sex. Porro
in lacu erant septem leones: &e clabantur
eis cotidie duo corpora. & due oues. Et tũc
non data sunt eis: ut deuorarent danihelẽ.

Expanded text:
go Daniel picem, et adipem, et pilos, et cogo Daniel picem, et adipem, et pilos, et coxit pariter: fecitque massas, et dedit in os draconis, et diruptus est draco. Et dixit: Ecce quem colebatis. Quod cum audissent Babylonii, indignati sunt vehementer, et congregati adversum regem, dixerunt: Judaeus factus est rex, Bel destruxit, draconem interfecit, et sacerdotes occidit. Et dixerunt cum venissent ad regem: Trade nobis Danielem, alioquin interficiemus te et domum tuam. Vidit ergo rex quod irruerent in eum vehementer: et necessitate compulsus tradidit eis Danielem. Qui miserunt eum in lacum leonum, et erat ibi diebus sex. Porro in lacu erant septem leones, et dabantur eis quotidie duo corpora et duae oves: et tunc non data sunt eis, ut devorarent Daniel