comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ amicicie fedus accipiut̃ pateftã iñt̾ se de pdcĩo om̃ĩb ueritate / Quare idẽ
uit. Sicq anchoi̾s extractis a mari et eis cũ eoꝵ nauib ĩ pelagus se ĩ mis
seo p̾dc̃m Cascas antistez Agamenoni regi et allus regib grecoꝵ ducib ot᷑
pͥncipib p̃sentauit/ et ab achile narrata responso deoꝵ defutuã eoꝵ uicto¬
ria ꝯtra troyanos/ et quałr iste Calcas nũtius regis pͥami in cõtrario re¬
spũssu obtinuit / et de mandato a facto ut ad troyanos nõ iret ẜ cũ grecis
durante p̃łioꝵ turbine moraret᷑/ Uniu̾si greci factis plares ⁊ p̃mlto gaudio
cellebrãt diem festu p̃dc̃m Calcas antistem ĩ coꝵ fidelem accipiũt ⁊ recipi¬
unt ĩ sinceritatis amore ꝓmitentes ĩ om̃ib placide ꝓsequi uota sua et illi¬
us diei festo sio finis felicit̾ factꝰ est

Expanded text:
in amicitie fedus accipiunt, patefacta inter se de predictis omnibus ueritate. Quare idem Auit. Sicque anchoris extractis a mari et eis cum eorum nauibus in pelagus se immilles predictum Calcas antist<it>em Agamenoni regi et aliis regibus Grecorum, ducibus, et principibus presentauit. Et ab Achille narrato responso deorum de futura eorum uictoria contra Troianos, et qualiter idem Calcas, nuncius regis Priami, in contrarium responsum obtinuit, et de mandato sibi ut ad Troyanos non rediret et cum Grecis durante preliorum turbine moraretur, vniuersi Greci facti sunt hylares et pre multo gaudio celebrant diem festum, predictum Calcas antist<it>em in eorum fidelem accipiunt et recipiunt in sinceritatis amore, promittentes ei in omnibus placide prosequi uota sua. Et sic illi diei festo finis feliciter factus est
Abbreviated transcription (Latin):
de mandato p̾ami regis ut pote eiꝰ nũtius templu ip̃m intrauit ut adeo Ip¬
poline siłr responssu elicõt/ quid de bello grecoꝵ troyanis eẽt re uera futuꝵ
qui post obsaçiones fuctas mstimode ip̃i deo deus ille respondit/ Calcas Cal¬
cas caueas ne ad cuos redire p̃sumas sy stati ad grecoꝵ olasem q̃ nũc est ĩ
hac insula cũ achile securꝰ accedas cũ quo grecoꝵ exercitũ festinꝰ adeas nũꝙͣ
disscesurꝰ ab eis fucurũ ẽ eĩ grecos obtine̾ uiẽtoriã ꝯtͣ troyanos uoluntate¬

Expanded text:
de mandato Priami regis, utpote nuncius eius, templum ipsum intrauit ut a deo Apde mandato Priami regis, utpote nuncius eius, templum ipsum intrauit ut a deo Appolline similiter responsum eliceret quid de bello Grecorum Troyanis esset reuera futurum. Cui, post oblaciones ab eo factas multimode ipsi deo, deus ille respondit: "Calcas, Calcas, caueas ne ad tuos redire presumas sed statim ad Grecorum classem, que nunc est in hac insula cum Achille, securus accedas, cum qua Grecorum exercitum festinus adeas, nunquam discessurus a Grecis. Futurum e
Abbreviated transcription (Latin):
petentib exibebat ¶ Ad quã postqͣ Achilles et patrocsus grecoꝵ nũtii per¬
uenert̃ de ĩtrando tempłu appollonis ꝯgrua hora captata cũ ꝯsilio sacͤ dotum
uerũt et factis eoꝵ oblacionib in mltoꝵ donoꝵ ꝓdiga quãtitate petẽtib abeo
de gracoꝵ negociis hr̃e responssu sic eis p̃dc̃s appollo submissa uoce respon¬
dit ¶Achiles achiles reu̾tere ad grecos tuos aquib missus es / et dic eis ꝓ
erũt decimo anno uictores troyanã urfem dabũt fonditꝰ ĩ ruynã Regẽ pri¬
amũ eius ꝯsortẽ eiusq filios morti tradent et om̃s maiores suoꝵ illos tãtu
uiuere pmitendo/ quos elegerit ip̃oꝵ grecoꝵ sola uolũtas/ quo ab achile ꝑcepto
et facto exinde ualde leto ad huc eo ĩ ip̃o templo morante mirabilis casus em̾su
¶Nam quida teoyanꝰ Antistes noĩe Calleas testoi̾s filius młta ꝑitus sciãs

Expanded text:
petentibus exhibebat. Ad quam postquam Achilles et Patroclus, Grecorum nuncii, perpetentibus exhibebat. Ad quam postquam Achilles et Patroclus, Grecorum nuncii, peruenerunt, de intrando in templum Appollinis congrua hora captata cum consilio sacerdotuuerunt. Et factis eorum oblacionibus in multorum donorum prodiga quantitate, petentibus ab eo de Grecorum negociis habere responsum, sic eis predictus Appollo submissa voce respondit: "Achilles, Achilles, reuertere ad Grecos tuos a quibus missus es, et dic eis quod fallibiliter erunt decimo anno uictores, Troyanam urbem dabunt funditus in ruinam, regem Priamum, eius consortem, eiusque filios morti tradent et omnes maiores eorum, illos tantum viuere permittendo quos elegerit ipsorum Grecorum sola uoluntas. " Quo ab Achille percepto et facto exinde ualde leto, adhuc eo in ipso templo morante, mirabilis casus emersit. Nam quidam Troianus antistes nomine Calcas, Testoris filius, multa peritus scientia,
Abbreviated transcription (Latin):
obsessa et de hoc scriptũ ẽ ĩ libro ystoĩaꝵ scolasticaꝵ circa pͥncipiũ ubiꝑse¬
quitur auctor ystoĩam et expositionẽ libri genesis/ uñ quidꝗd nob catho¬
ẜpentam aĩalis ingressus ĩ ip̃m calidis tẽptatiõib suis miẜos parantes
nr̃os et successores eoꝵ ꝓpeturuã deiecei̾t ĩ ruinar/ Et hec de ydolatria ⁊ de no¬
ticia leuiatan dixisse sufficiãt ¶ Nũc aũt ad ꝓseq̃ndum nr̃e ĩtencioĩs ꝓpo¬
situ stillũ nr̃m ad narrationẽ p̃sentis ustoĩe cõu̾tamꝰ/ ¶Per demonũ gͥ ĩgros
sum ydolla muta ⁊ surda cliciebant᷑ ab eis petita responsa q̃ tũc gentilitas eg¬
cossebat.Uñ dauid. Qm̃ om̃s dii genciũ demonia dñs aũc celos fecit/ Et ꝑt̾
hanc dyabolice decepcioĩs astucia deus appollo responssa sua ĩ insula dc̃a dellos

Expanded text:
obsessa, vt de hoc scriptum est in libro Hystoriarum Scolasticarum, circa principium, ubi proseobsessa, vt de hoc scriptum est in libro Hystoriarum Scolasticarum, circa principium, ubi prosequitur auctor hystoriam et exposicionem libri Genesis. Vnde quicquid nobis cathoserpentem animal, ingressus in ipsum, callidis temptacionibus suis miseros parentes nostros et successores eorum perpetuam deiecerat in ruinam. Et hec de ydolatria et de noticia Leuiathan dixisse sufficiant. Nunc ad prosequendum nostre intencionis propositum stilum nostrum ad narracionem presentis  tunc gentilitas excolebat. Vnde Dauid: "Quoniam omnes dii gencium demonia; dominus autem celos fecit. " Et per hanc dyabolice decepcionis astuciam deus Appollo responsa sua in dicta insula Delos
Abbreviated transcription (Latin):
Sani dum nauigaret ꝑ coͣcceansi idem sc̃s uidisse eũ mire longitudĩo ⁊ spa¬
ciositatis ĩ ꝓfundũ occeani deiectũ et ĩclusu ĩ eo usq ad diem iudiciĩ iusu
dei Ideo eĩ dr̃ tortuosus ⁊ ẽẽ ĩ hoc mari quia ĩ ip̃iuꝰ secusi mare dyabolus uo¬
lubili. u̾satur astucia ad decipiendũ aiãs miẜoꝵ / hic ẽ ille leuitã ꝗ factꝰ
uoluptatis paradisũ intrare et erep̾tꝰ gradiens sit̃ hõ qui pͥmos parẽtes
nrõs cecis tõptacioĩb uicio p̃uarientioĩs affect/ ut facti mandati dei ĩtre¬
pidi trãsgresores deici meruerũt ab ip̃ius glia paradisi sic̃ ille deici meruit
a celesti głia culpa sui lie illud ꝙ legit᷑ ĩ pͥncipio genesis sodm moysaca tradi
ad mulierem Cur p̃cepit uob̾ deus ⁊ cs scdm tñ sacraꝵ scripturaꝵ tradicioẽ¬
loquẽdu linguã eius quid loqueret᷑ nescietis sic̃ et cotidie ad huc loꝗtur

Expanded text:
dani, dum nauigaret per occeanum, idem sanctus uidisse eum mire longitudinis, et spadani, dum nauigaret per occeanum, idem sanctus uidisse eum mire longitudinis, et spaciositatis in profundum occeani deiectum et inclusum in eo usque ad diem iudicii iussu Dei. Ideo enim dicitur tortuosus et esse in hoc mari quia in huius seculi mari dyaboli uolubili uersatur astucia ad decipiendum animas miserorum. Hic est ille Leuiathan qui factus uoluptatis paradisum intrare, et erectus gradiens sicut homo primos parentes nostros cecis temptacionibus, uicio preuaricacionis, affecit, vt facti mandati Dei intrepidi transgressores deici meruerunt ab ipsius gloria paradisi sicut ille deici meruit a celesti gloria culpa sui. Licet illud quod legitur in principio Genesis secundum Mosaycam tad mulierem, "cur precepit uobis Deus?" " et cetera, secundum tamen traditioloquendum linguam eius quid loqueretur nescientis, sicut et cotidie adhuc loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
deus et p̃fecit mltoꝵ segioĩb angłoꝵ. Bio essat suꝑbie ponde̾ cũ dixit po¬
naz sedem meã ab aquilone ⁊ ero silis altissimo statĩ ab et̾na benediciõe ce¬
odit cũ segionib sus et diabolus ⁊ diaboli fci sũt uñ dyabolus .i. deorsũ
currẽs siue fluens/ de hoc dt̃m ẽ/ Quomͦ cecidisti stella matutina de medio
lapidũ igneoꝵ et cecidit sucifer ꝗ ĩ paradiso desiciarum nutritꝰ est et uul¬
noratꝰ ad mortẽ ad inferiora descendit uñ et xp̃s ĩ euãglio sc̃o suo uidi i
quid sathan qrͣ fulgur de cello cadentẽ / hic fuit ille leuiatan ꝗ pͥmꝰ acelesti
sus ꝯpendio de co dice̾ decreuimꝰ ĩ hoc loco/ Scripssit eĩ ysodorꝰ echimologiã
ꝙ ebrey ebrapca uoce uocant ilsũ Rezemot ꝙ satina lingua sonat aiał bẽũ¬
tum/ est eĩ sp̃o masus ⁊ ĩ mõdus et spurcicie plenꝰ. Et iõ deus ab ip̃o pͥnci¬
pio deiectioĩs eiꝰ ꝯu̾tit ip̃m ĩ aĩas brutũ.i. in ẜpentẽ tortuosũ et cũ sit

Expanded text:
ltorum legionibus angelorum. Hic elatus superbie pondere cum dixit "Ponam sedem meam ab Aquilone et ero similis altissimo, " statim ab eterna benediccione cecidit cum legionibus suis et dyabolus et dyaboli facti sunt. Vnde dyabolus, id est deorsum fluens. De hoc dictum est, "Quomodo cecedisti, stella matutina, de medio lapidum ignitorum?" Et cecidit Lucifer, qui in paradyso deliciarum nutritus est, et vulneratus a Morte ad inferiora descendit. Vnde et Christus in euangelio sancto suo, "Vidi, " inquit, "Sathanam quasi fulgur de celo cadentem. " Hic fuit ille Leuiathan. Et sub compendio de eo dicere decreuimus in hoc loco. Scripsit enim Ysidorus Ethimologiarum quod Hebrei Hebrea uoce uocant illum Bemoth, quod Latina lingua sonat animal brutum. Est enim spiritus malus immundicie et spurcicie plenus, et ideo Deus ab ipso principio deieccionis eius conuertit ipsum in animal brutum, id est in serpentem tortuosum, et cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Margariton ad ciuitatẽ mortuũ detussert̃ quẽ ut hector audiuit młto do¬
lore torquet᷑/ diligent᷑ querit quis eũ int̾fecerit cui fchille fuisse relatu
ẽ ei. ¶Tunc Hector qͣi furibũdus ĩ ira ligata Casside/ Rege patͤ instio o
bellũ ingredit᷑. et statĩ in furrore suo duos magnos Duces int̾fec̃ Euriope
dit/ quẽ greci illico cognouer̃t ĩ sectalib ictib ensis sui afacie eiꝰ fugiũt

Expanded text:
Margariton ad ciuitatem mortuum detulerunt. Quem ut mortuum Hector audiuit, multo dolore torquetur, diligenter querit quis eum interfecerit. Quem Achillem fuisse relatum est ei. Tunc Hector quasi furibundus, in ira ligata casside, rege patre inscio, bellum ingreditur et statim in furore suo duos magnos duces interfecit, Euripdit, quem Greci illico cognouerunt in letalibus ictibus ensis sui. A facie eius aufugiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ certo ꝑficietur ĩ om̃ib uotũ ur̃m.et sic int̾ eos fuit p̃amꝰ cõsiliu disolutum
suspectũ et eiũs mora / opportet me ad regẽ pͥamũ accedere / et ficicie dͥ dicere
ut negoaũ nr̃m uere ĩ suo esse sit lateno ꝙ uobiscũ tractauerĩ de hnda a uob̃
cartitudĩe quãtitatis quã ab ip̃o rege et eiꝰ ciuib intenditis uos hr̃e/ et sic mu

Expanded text:
pro certo perficietur in omnibus uotum uestrum. " Et sic inter eos fuit predictum consilium dissolutum.pro certo perficietur in omnibus uotum uestrum. " Et sic inter eos fuit predictum consilium dissolutum.ilium sit suspectum et eius mora, oportet me ad regem Priamum accedere et ficticie sibi dicere ut negocium nostrum uere in suo esse sit latens, quod uobiscum tractauerim de habenda a uobis certitudine quantitatis quam ab ipso rege et eius ciuibus in
Abbreviated transcription (Latin):
sit/ a remine nosci põt/ nec etiã sciri qualr ĩ sua forma ĩ qua ẽ potuit esse
factũ ¶Dea uͦ palsas cuiꝰ beneficio troyaĩs dicitur arbritriũ edidit qualis
u̾tuo ĩ ip̃o signo cõsistat/ que talis est / ut donee ip̃m signũ sit intꝰ intẽplo uł
infra menia ciuitatis / Troyai nũꝙͣ ciuitatẽ ipãm amittent/ neo troyãi Reges
ñ heredes eoꝵ. Hec ẽ eĩ opes c̾tissima troyanoꝵ ꝑp quã securi uiuũt. Troyani
lade credit̃ eã datum/ paladiũ comunit̾ appellarũo/. ¶Ad hec dyomedes di¬
q̃r dilatata sũt usq modo ẜ cũ ego huc usq tractauerĩ cũ sacerdote custode/ de
paladio nob dando furtiue/ de quo certam iã homus fiduciã ꝓ quada aurio
maxiã quãtitate/a me ip̃e sacerdoti ꝓmissa. unde infalibiło certi sumꝰ. quãdo¬
pͥmo erit paladiũ extra meniã ciuitatis ad uos illud destinare curabo/ et tũe

Expanded text:
sit a nemine nosci potest, nec eciam sciri qualiter in sua forma in qua est potuit esse sit a nemine nosci potest, nec eciam sciri qualiter in sua forma in qua est potuit esse factum. Dea uero Pallas, cuius beneficio Troyanis dicitur attributum, edixit qualis uirtus in ipso signo consistat, que talis est vt donec ipsum signum sit intus in templo uel infra menia ciuitatis, Troyani nunquam ipsam ciuitatem amittent nec Troyani reges nec herededs eorum. Hec est enim spes certissima Troyanorum, propter quam securi uiuunt Troyani, ea Pallade creditur esse datum, Palladium communiter appellatur. " Ad hec Dyomedes diquare dilata sunt usque modo. Sed cum ego hucusque tractauerim cum sacerdote custode de Palladio uobis dando furtiue, de quo certam iam habemus fiduciam pro quadam auri maxima quantitate a me sacerdoti ipsi promissa, vnde infallibiliternare curabo, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ/ quã meo uob̃ si platat explicaba ẜmone/ Cui dix̃ dyomedes placet
et gritũ est nob quib Anthenor sic ait. Certũ et indubitatũ ẽ in hac urbe ꝙ łe
ylius ꝙ p̾mo fundauit ylion ĩ troyã uñ ylion ex suo noĩe dictũ est Statuit ĩ hono¬
rẽ paladis templũ magnũ ĩ hac urbe ẽẽ ꝯstructũ quod cũ totũ eẽt ꝑfectũm ĩ
muris/. et nõ suꝑeẽt nͥ ꝯstrui solũ tectum ex cello quodda mirabile signum et
quedaz res nimiũ u̾tuosa descendit. et iusta magnũ altare diuino ministerio
se ip̃m afficxit ĩ muro / ubi ex tũc usq nũc semp stetit ibidem/ et a nopune se
baiulare ꝑmittit/ aloco .s. ubi est nͥ a custodib suis tm̃/ et nũc a solo suo castode
uidel sacerdote tm̃/ qui illud ĩ diligencia magna custodit/ Euis tñ mat̾ia ut ab
ipis custodib enarrat᷑ ꝓ maiori parte cõsistit ex ligno cuiꝰ aũt gnis lignũ

Expanded text:
deorum, quam meo, si placet uobis, explicabo sermone. " Cui dixit Dyomedes: "Placet et gratum est nobis. " Quibus Anthenor sic ait: "Certum et indubitatum est in hac urbe quod rex Ylius, qui Ylion fundauit primo in Troia, vnde Ylion ex suo nomine dictum est, statuit in honorem Palladis magnum templum in hac urbe esse constructum. Quod cum totum esset perfectum in muris et non superesset nisi construi solum tectum, ex celo quoddam mirabile signum et quedam res nimium uirtuosa descendit, et iuxta magnum altare diuino ministerio seipsum affixit in muro, ubi ex tunc semper stetit ibidem et a nemine se baiulari permittit a loco scilicet ubi est, nisi a custodibus suis tantum, et nunc a solo suo custode uidelicet sacerdote tantum, qui illud in diligencia magna custodit. Eius tamen materia, ut ab ipsis custodibus narratur, pro maiori parte consistit ex ligno. Cuius autem generis lignum
Abbreviated transcription (Latin):
Thalamoni tradidert̃/ qui sub laumedota Rege troyana deppopulati st̃ ur¬
bem ¶Sariagͥ de auditis dicta st̃ int̾ eos/. S loquax fama q̃ mlłtus uires
acquirit eundo uicinas iã disꝑsa ꝑ partes ad aures hellene de pulcritu¬
dine paridis ad tempłu uenei̾s accedentis młta relatiõe ꝑueĩt. Quod.
postꝙͣ eidem ĩ notuit hellene uarie uolũtatis desiderabilis appetitꝰ ꝗ mulie¬
rũ aĩum cõsueuit sbita uołutate ⁊ leuitate coriꝑe hellene aĩu ĩ cõsul¬
ta fhagancia ꝯcitauit ut optaret ad ip̃ius festiuitatis so bempnia se con¬
ferre gaudia festiua uisura et ĩspectura duõe frigie natioĩs.

Expanded text:
Thelamoni tradiderunt, qui sub Laumedonte rege Troyanam depopulati sunt urThelamoni tradiderunt, qui sub Laumedonte rege Troyanam depopulati sunt urbem. Varia igitur de auditis dicta sunt inter eos. Sed loquax fama, que multas uires aquirit eundo, vicinas iam dispersa per partes ad aures Helene de pulcritudine Paridis ad templum Veneris accedentis multa relacione peruenit. Quod postquam eidem innotuit Helene, uarie uoluntatis desiderabilis appetitus, qui mulierum animum consueuit subita leuitate corripere, Helene animum inconsulta flagrancia concitauit vt optaret ad ipsius festiuitatis sollempnia se conferre gaudia uisura festiua et inspectura ducem Frigie nacionis.
Abbreviated transcription (Latin):
it paridi in coĩtiua mltoꝵ decent̾ ornatꝰ accessit ad templũ. et more
dardanico ĩ templo ip̃o supplici uultu et ĩ p̃sentia ppłi tuc̃ astantis ibi¬
dem deuotis orõnib oblatioẽs suas ĩ młta auri ⁊̃ argenti copia ĩ mẽssa
ꝓdigalitute ꝓfundit ¶Fuerat eĩ paris pulcrĩtudiẽ młta decorus om̃s
suos ⁊ etiã allios ĩ forma p̃cellẽs quẽ ut aspecx̾unt astantes ĩ templo de
eius pulcritudĩe mirati sũt ualde / et de regus apparatib ꝗb ip̃e ĩclitus
apparebat. Quare sciendi feruore ip̃m agnosce̾ gestiut̃ om̃s astantes ꝗ sit̃
eius comites uñ sint et speciałr quis sit paris tandẽ sciscitantib illis nõ ẽ¬
eis occultata materia ꝑ troyanos Dicũt ẽĩeis paride eẽ filium regis troye
et uẽĩsse ĩ greciã in comitiua młtoꝵ suoꝵ nobiliũ iussu pat̾s ut aregibus
grecie reppetat quãda sui patris sororẽ exionã noĩe/ Quã dc̃i reges Regi

Expanded text:
it Paridi, in comitiua multorum decenter ornatus accessit ad templum, et more Dardanico in templo ipso simplici uulto in presentia populi tunc astantis ibidem deuotis orationibus oblaciones suas in multa auri et argenti copia immensa prodigalitate profudit. Fuerat enim Paris pulchritudine multa decorus, omnes suos et etiam alios in forma precellens. Quem ut aspexerunt astantes in templo, de eius pulchritudine mirati sunt valde et de regiis apparatibus quibus ipse inclitus apparebat. Quare sciscitandi feruore ipsum agnoscere gestiunt omnes astantes - qui sint eius comites, vnde sint, et specialiter quis sit Paris. Tandem sciscitantibus illis non eis occultas est materia per Troyanos. Dicunt enim eis Paridem esse filium regis Troye et venisse in Greciam in comitiua multorum suorum nobilium iussu patris ut a regibus Grecie repetat quandam sui patris sororem, Exionam nomine, quam dicti reges regi
Abbreviated transcription (Latin):
troianis applicitio / Troyes eiꝰ desiderabilem portũ intrãt / et anchoi̾s ĩ ꝓfũdũ
mai̾ͣs ĩiectis / duris funib religant naues ip̃as / et eis tuta stacione loca¬
tis in scalis eoꝵ securis accessib descendũt ĩ terrã ¶ Erat aũt ĩ hacĩ¬
susa citarea ꝙdam tẽplu in honore ueneiͬs exantiquo ꝯstitutũ/ mire Ø

Expanded text:
Troyanis applicatis, Troes eius desiderabiliter portum intrant, et anchoris in profundum Troyanis applicatis, Troes eius desiderabiliter portum intrant, et anchoris in profundum maris iniectis, duris funibus religant naues ipsas, et eis tuta statione locatis, in scaphis eorum securis accessibus descendunt in terram. Erat autem in hec insu
Abbreviated transcription (Latin):
ustius inherẽda casus eis obuiam obtulit quãda nauĩ ¶ In hac gͥ nauit
Rex quidaz de maiorib grecie menelaus noĩe nauigabat/ qui aduce Nte¬
store tũc tpr̃is euocatꝰ ap̃ piram ciuitatẽ se cũ ip̃o nauigio dirigebat Erat
aũt iste menelaus agamenõĩs regis frat᷑ hñs Ellenã ĩ uxorẽ Hec eĩ hessena
dieb illis mirabili speciositate uigebat soror Castoi̾s ⁊ polutis regũ qui in
samestar ciuitate de eoꝵ regno insiml morabatur/ educantes cũ eis neptẽ
uidert̃ eã ab eoꝵ obuiatiõe flexo remige nauigare/ et ĩo nͦ illi illos nͨ issi eos
agnosce̾ potuert̃ Quare troiani naues scdis uentis afflantib salubri cursuo
diu̾tunt᷑/ et uẽiunt ĩ quãda insulam noĩe Citareã de districtu grecoꝵ/ que
ĩsusa cipͥus hodio anauigãtib appellat᷑. In hac gͥ insula citarea nauib

Expanded text:
cius inherendo, casus eis obuiam obtulit quandam nauim. In hac igitur naui cius inherendo, casus eis obuiam obtulit quandam nauim. In hac igitur naui rex quidam de maioribus Grecie, Menelaus nomine, nauigabat, qui a duce Nestore tunc temporis euocatus apud Piram ciuitatem se cum ipso nauigio dirigebat. Erat autem iste Menelaus Agamenonis regis frater, habens Helenam in uxorem. Hec enim Helena diebus illis mirabili speciositate uigebat, soror Castoris et Pollucis regum, qui tunc in Cunestar ciuitate de eorum regno insimul morabantur, educentes cum eis eorum uiderunt eam ab eorum obuiacione flexo remige declinare et ideo nec illi illos nec illi eos agnoscere potuerunt. Quare Troyani naues, secundis uentis affla<n>tibus, salubri cursu diuertunt et ueniunt in quandam insulam nomine Cythaream de districtu Grecorum, que insula Citrius hodie a nauigantibus appellatur. In hanc igitur insulam Cythaream nauibus
Abbreviated transcription (Latin):
reꝗsicionẽ urãm me ĩ mlto uob̾ ministr̃ado subsidio ꝓdigałr ꝓ cessuꝵ ut
uniu̾sos dampneos potencia ur̃a ꝑterreat / et grauia eoꝵ dispendia ĩ for¬
.Parido hebitis ĩ pͥncipem ⁊ ductorẽ/ et deiphebũ scdm aparide ĩ ꝯsilio sa¬
pientũ Anthenois et Enee qui uob̃cu st̃ in hoc negocio ꝓfecturi ¶ Et fitiis
finito coloquio uniu̾sus exercitus naues ascendit Paris et deipheb in
lacrimis a rege obtenta licencia naues iutrũt solutis itaq funib amari sub¬
duotis anchoris ⁊ uellis eleuatis ĩ altu/ Naues ip̃e in noĩe deoꝵ Iouior uene¬
ris ĩ altum pellagus se cõmittũt/ et eis felici nauigatiõe potitis/ ad spar/¬
fas Ciclades applicant insulas. u Romaĩe quas dũ uelut ignotas robusto re¬
mige transire cõtendũt nauigantes ĩ ipĩs circa grecie finitaͣ lictora stric¬

Expanded text:
requisitionem vestram me in multo uobis ministrando subsidio prodigaliter processurum, vt requisitionem vestram me in multo uobis ministrando subsidio prodigaliter processurum, vt vniuersos Danaos potentia nostra perterreat et grauia eorum dispendia in forParidem habebitis in principem et ductorem et Deyfebum secundum a Paride in consilio sapientum Anthenoris et Henee, qui vobiscum sunt in presenci negocio profecturi. " Et finito colloquio vniuersus exercitus naues asscendit et Paris et Deyfebus in lacrimis a rege obtenta licencia naues intrant. Solutis itaque funibus, subductis anchoris, et uelis eleuatis, in altum naues ipse in nomine deorum Iouis et Veneris in altum pelagus se impingunt, et eis felici nauigatione potitis, ad sparsas Ciclades applicunt, insulas videlicet Romanie. Quas dum uelut ignotas robusto remige transire contendunt, nauigantes in ipsis circa Grecie finitima littora stric
Abbreviated transcription (Latin):
negotio mltos explicare ẜmones / cũ uob̾ plene sit cognitã q̃ uegens cã
meũ anxiat aĩum qr̃ ĩ goeciã decreuerĩ uos cõferre Et si illa ratio de¬
derans magis ẽ illa/ ut meã possun recuperate sororẽ q̃ fb mlto dedecore
et anxiosa ĩfelicitate uilescit/ ad quã obtinẽdã omĩ debeatis a ĩo sitate ꝯsur¬
gere. Cũ ꝓ ca recuꝑanda iuste uideam᷑ armã mouere ꝯtͣ detenptorẽ ip̃iuᷤᷤ
Scitis cĩ et uos ĩ iuste dampneos offendisse/ et ꝑ ĩiustas offenssas uos ar¬
ma iuste capesce̾/ Cũ eĩ sit sed̾m iusticiã ignoscendũ ꝙ ꝓuocatis appetit
se ulcisci. Moneo gͥ ut quãtũꝯq potestis detis oꝑam u̾tuose ĩ ip̃a mea recu¬
perãda sorere/ Nam nũc ẽ tp̃s acceptũ ut ꝑ hostes nr̃os ur̃a ꝓbitas diuul¬
get᷑ et strenuitas ur̃a potent̾ appareat q̃ u̾tuose uiget ĩ uob/ Me aũt sci¬
tote paratũ ut si caũs se ingerat ad obtinẽda dus fauẽtib uota ur̃a ad

Expanded text:
ones, cum uobis plene sit cognita que urgens causa meum anxiat animum, quare in Greciam decreuerim uos conferre. Etsi illa ratio dea magis est illa vt meam possim exinde recuperare sororem, que sub multo dedecore et anxiosa infelicitate uilescit. Ad quam obtinendam omni debetis animositate consurgere, cum pro ea recuperanda iuste uideamur arma mouere contra detentores ipsius. Scitis enim et uos iniuste Danaos nos offendisse et per iniustas offensas nos arma iuste capescere, cum ei sit secundum iusticiam ignoscendum qui prouocatus appetit se ulcisci. Moneo igitur ut quantumcumque potestatis detis operam uirtuose in ipsa mea recuperanda sorore. Nam nunc est tempus acceptum vt per hostes uestros uestra probitas diuulgetur et strennuitas vestra patenter appareat, que uirtuose uiget in vobis. Me igitur scitote paratum, si casus se ingerat ad obtinenda diis fauentibus uota nostra, ad
Abbreviated transcription (Latin):
PRempus erat ꝙ ĩã sol int̾ iades et pheiades ꝑfecerat cursũ suũ qui
dũ ĩ cursu tauri mensis ille madius diu̾sis florib planities aruo¬
rũ ornauerat et nouis urentes flondib arbore ĩ focũditate floꝵ fructꝰ
ꝓximos ꝓmittebãt/ Cũ paris ⁊ deipheb ap̃anõie partib redeũtes / tria mi¬
lia militũ secũ aduxunt qui ĩ armoꝵ exercitio inlta strenuite uigebant
et paratis nauib uigintiduab nuͣo magnis: et om̃i plenitudĩe necessari¬
orũ obmistio / Rex pͥamꝰ Antenori et enee deꝗb supͣ relactũ ẽso nͨ nõ

Expanded text:
empus erat quod iam sol inter Iades et Pleiades perfecerat cursum suum, qui dum esset in signo Thauri, mensis ille Maius diuersis floribus planicies aruorum ornauerat et nouis virentes frondibus arbores in fecunditate florum fructus proximos promittebant, cum Paris et Deyfebus a Pannonie partibus redeuntes tria milia militum secum adduxerunt, qui in armorum exercitio multa strennuitate uigebant. Et paratis nauibus xxiiibus numero magnis et omni plenitudine necessariorum honustis, rex Priamus Anthenori et Henee, de quibus supra relatum est, n
Abbreviated transcription (Latin):
quas possemus/ ĩ tantis urͣis dolorib respirare/. ¶Ad u̾ba gͥ Enee troya d
cedendi/ quod statĩ factũ est/ ¶ Anthenor aũt cũ suis nauib statĩ et ml¬
tis de reliquis troyanoꝵ/ se ĩmissic in mari/ et tã diu ꝑ pegrina equora na/¬
uig̃auit donec ĩ quorũda manꝰ incidit pirataꝵ/ qui ixruentes ĩ eum et suos
quosdam int̾fecerũt ex eis / alios uulnarib affliexerũt / et demũ p̃dati st̾
eos/ tandem ab eoꝵ manib liborati ta diũ ꝑ maris equora deuehunt̃/ donec
aura ꝓspera inspirante iuxta lictora cuida ꝓuĩcie applicũt/ que Gerbondauo¬
catur/ ĩ qua tũc regnabat Rex quidam ualde iustus et pius/ Cecides noĩo qui
ꝓuĩciam ip̃am/ ĩ mlta trãquilitate regebat/. ¶In t̾cam gͥ huiꝰ regiꝰ descẽ¬

Expanded text:
quas possemus in tantis nostris doloribus respirare. " Ad uerba igitur Henee Trquas possemus in tantis nostris doloribus respirare. " Ad uerba igitur Henee Tro recedendi. Quod statim factum est. Anthenor autem statim cum suis nauibus et multis de reliquiis Troyanorum se inmisit in mare, et tamdiu per peregrina equora nauigauit donec in quorundam manus incidit pirratarum, qui irruentes in eum et suos quosdam interfecerunt ex eis, alios uulneribus afflixerunt, et demum predati sunt eos. Tandem ab eorum manibus liberati tamdiu per maris equora deuehuntur donec aura prospera inspirante iuxta litora cuiusdam prouincie applicant que Gerbondia uocabatur. In qua tunc regnabat rex quidam ualde iustus et pius Oecides nomine, qui prouinciam ipsam in multa tranquillitate regebat. In terram igitur huius regis desce
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ cuiꝰ statim̃ Encas ĩ armata manu uoluit ꝓsilire/ Cũ ad huc Eneas ĩ troyaᷤ
potentior eo eẽt au reliq troyanoꝵ existentes apud troyã/ Enea huilic̾
dep̃cantur/ ut a suis desistat inceptis/ et malla eoꝵ omĩa q̃ ĩa finẽ ĩ bellis aliquẽ
sũt sortita ꝓ ciuilia er intestina bella int̾ eos nõ dobeans ĩ nouari/ ¶Ad
eoꝵ iq̃ u̾ba Eneas sic dixit/ Quis ho potest tanta pietatis dulcediẽ demul¬
ceri / ut tanto uiro nequissimo et cõtinuo ꝓdicioĩs actori/ parcere pie posset/
cuiꝰ ꝓditoriis artib factũ est ꝙ pollixena inclita Regis filia uirgo ĩnoceus
mactari coni sepulero Achilis sic crudela meruisẜ/ et ego qui sum a uestro
ꝯsorcio ppetuo relegatꝰ/ et qui uobiscũ affectuuerã ĩ cõib lacrimis tãꝙͣ
eoꝵ particeps cõdolere/ et cõium anxietatũ uias cõsolaciõis ex quirẽ/ per

Expanded text:
sionem cuius statim Heneas in armata manu uoluit prosilire, cum adhuc Heneas in Troya sionem cuius statim Heneas in armata manu uoluit prosilire, cum adhuc Heneas in Troya potencior esset eo. Quare reliqui Troyani existentes apud Troyam Eneam humiliter deprecantur ut a suis desistat inceptis, et mala eorum omnia, que iam finem in bellis aliquem sunt sortita, per ciuilia et intestina bella inter eos non debeant innouari. Ad eorum igitur uerba Heneas sic dixit: "Quis homo potest tanta pietatis dulcedine demulceri ut tanto viro nequissimo et continuo prodicionis auctori parcere pie posset, cuius proditoriis artibus factum est quod Polixena, inclita filia regis, virgo innocens, mactari coram sepulchro Achillis sic crudeliter meruisset? Et ego sum a uestro consorcio perpetuo relegatus, qui uobiscum affectaueram in communibus lacrimis tanquam earum particeps condolere et communium anxietatum uias consolacionis exquirere per
Abbreviated transcription (Latin):
odiosus ꝓeo ꝙ facto suo/ factũ ẽ ꝙ ip̃e relegaret᷑ a tooya/ et Anthonori pa¬
Eneas troyais om̃ib quĩ suꝑstites erãt ĩ troya ad cõsiliũm ꝯuiotatis/ sic eos alo/¬
uitur dicens. ¶Amic̃i fre̾s ex quo sinistrante fortuna ad p̃sente statũ ĩ quo
estis nuꝑiũ deuenistis/ aperte uidetis quiãsine alicuiꝰ ꝯsilio proptectoi̾s salu/¬
brit̾ nõ poteritis duce̾ dios urͣos est gͦ uob̃ salubre ut me recedente/ de ali/
quo rectore sa lubrit̾ cogitenis/ Si etũ uicini ur̃i hitantes ꝑ uillas et castra
et etiã alibi scient uos sine ꝓcrctore manere / passim ĩ uos irrueat et cõ¬
tinuis p̃de saceraciõib uos exponẽt Exped̾it gͦ uob̾ꝰ ut mͥ uidet᷑ mitere ꝓ
Anchenore/ ut eũ uob ꝯstituatis ĩ Regem/ ut cũ eiꝰ cõsilio cõtra emullos ue¬
ea ꝑ coꝵ nũcios. Anthenore ꝓquisito ĩuentus ad troỹa festinꝰ accessic In offen¬

Expanded text:
o eo quod facto suo factum est quod ipse relegaretur a Troya et Anthenori paHeneas, Troyanis omnibus qui superstites erant in Troya ad consilium conuocatis, sic eos alloquitur dicens: "Amici fratres, ex quo sinistrante fortuna ad presentem statum in quo estis nuperius deuenistis, aperte uidetis quia sine alicuius consilio protectoris salubriter non poteritis ducere dies uestros. Est ergo uobis salubre ut, me recedente, de aliquo uestro rectore salubriter cogitetis. si enim uicini uestri habitantes per uillas et castra et eciam alibi scient uos sine protectore manere, passim in vos irruent et continuis prede laceracionibus vos exponent. Expedit ergo uobis, ut michi uidetur, mittere pro Anthenore ut eum vobis constituatis in regem, vt cum eius consilio contra emulos veopterea per eorum nuncios Anthenore perquisito, inuentus ad Troyam festinus accessit. In offen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Briseyda ig̃ de mandato Regis pͥami in magno apparatu se attingit
ad iter/ quã T roylus ⁊ młti aslii nobiles de troyaĩs ꝑ magne uie spaciur ã¬
merut ẜ grecis uẽientib ad recipiendũ eamde. Troulus et troyaĩ redeut̃
o̾eet greci eã in suo recipiũt cõmeatu. Int̾ quos dũ eeͣs Dyomedes et illã dyo¬
medes inspxeplt ĩflamã statim uenerei amoi̾s exarsit et eã uehementi
desideio̾ concupiuit. Qui cũ colateralis asociando Briseyda cũ ea insimul¬
dequitaret sui amoi̾s flamã retineͣ nõ ualens./ Briseyde reuellat sui estuãtis
cordio amorẽ/ quã ĩ mltis t̃ mltes affectuosis ẜmoĩb ⁊ blandicus nͨ nõ pro¬
misioĩb re uera magnificis allicere satis hũiło est conatꝰ Si Briseyda
ĩ ipĩs pͥmis motib ut moris est mulieꝵ suũ p̃stare recusat assenssum Respõsio Besoꝰ

Expanded text:
Briseida igitur de mandato regis Priami in magno apparatu se accingit ad iter, quam Troilus et multi alii nobiles de Troyanis per magnum uie spacium commearunt. Sed Grecis aduenientibus ad recipiendum eandem, Troilus et Troyani redeunt et Greci eam recipiunt in suo commeatu. Inter quos dum esset Dyomedes et illam Dyomedes inspiceret, in flammam statim venerei ardoris exarsit et eam uehementi desiderio concupiuit. Qui cum collateralis associando Briseidam cum ea insimulequitaret, sui ardoris flammam continere non ualens Briseide reuelat sui estuantis cordis amorem, quam in multis affectuosis sermonibus et blandiciis necnon promissionibus reuera magnificis allicere satis humiliter est conatus. Sed Briseida in ipsis primis motibus, ut mulierum est moris, suum prestare recusauit assensum, nec tamen passa
Abbreviated transcription (Latin):
ta aĩoẜ et ilsaris lentis passib ad aurei ueseris se dirigit arietem in quo
dũ mlła ĩietiissec rebelioĩs audatiã arectũ cornib iugulo morti tradidit
et suo aureo spoliat uestim̃to grates exinde diis reddeno ꝑ quos cũ uicto¬
rie glia et absque sue detrimẽto ꝑsone est p̃dc̃m uelus aiureũ ꝯ secutus¬
¶ Dictat᷑ ꝙͥ Iason aurero spolus ad insule lictus accelerat tumba intre
et remoꝵ ductu se ꝯtullit ad maiorẽ insuła ĩ cuiꝰ insule lictore ip̃m pdc̃o

Expanded text:
onsumpta, animosus et ilaris lentis passibus ad aurei uelleris se dirigit arietem. In quo onsumpta, animosus et ilaris lentis passibus ad aurei uelleris se dirigit arietem. In quo dum nullam inuenisset rebellionis auda<c>iam, arreptum cornibus iugulo morti tradidit et suo aureo spoliat uestimento, grates exinde diis reddens, per quos cum uictorie gloria et absque sue detrimento persone est predictum uellus aureum consequtus. Ditatus igitur Iason aureis spoliis, ad insule litus letus accelerat, cymbam intrat, et remorum ductu se contulit ad maiorem insulam. In cuius litore ip
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ arato cãpo dũdum a bob ex quoꝵ semine nascũtur statĩ milites ĩauditi¬
et dum ex tali semine milites ꝓdeunt cõfestim ad arma surgẽtes qui irru¬
entes ꝓtinus ⁊̃ se ip̃os letiferis uulnerib se impugnãc durũ comititur
p̃liu int̾ eos fr̃es t̾rigenas et obscurũ cũ distinetis ad bellũ nõ irruãt
accieb n se petant / ut pote qͣi diuisi ꝑpartes tunbulentis afectib aster
alterũ trucidare ꝯtendat Cũ neo demũ fuerit aliꝗo ꝗ uietor existerit¬
cũ mutuis uulnerib inc̾ se deciderĩt int̾empti. ¶ Mathematice igit̃
artis ĩtantacionib ꝯtrariũs artificioꝵ mitusterus oĩb detersis dracone p̃dco
morti tradito nec ñõ ⁊ eius dentiũ semine natis fr̃ib morte sublatio bob
ip̃is factis ueluti semiuiuis Iason a discrimie ꝑituloꝵ eoꝵ auulsus curio¬

Expanded text:
in arato campo dudum a bobus. Ex quorum semine nascuntur statim milites inauditiin arato campo dudum a bobus. Ex quorum semine nascuntur statim milites inauditi, dum ex tali segete milites prodeunt, confestim ad arma sequentes, qui irruentes protinus in seipsos letiferis uulneribus se impugnant. Durum ergo committitur prelium inter fratres terrigenas et obscurum, cum distinctis ad bellum non irruant acciebus nec se petant utpote diuisi per partes, sed turbulentis aspectibus alter alterum trucidare contendat, cum nec demum eorum  mutuis uulneribus inter se deciderint interempti. Mathematice igitur artis incantationibus contrariis artificiorum ministeriis omnino detersis, dracone predicto morti tradito, necnon ex eius dentium semine natis fratribus morte sublatis, bobus ipsis factis ueluti semiuiuis, Iason , a discrimine periculorum eorum auulsus, curio
Abbreviated transcription (Latin):
tollerare. quĩ in eiꝰ aspectu nõ deficiat iã extintũ/ s lapis ir̃e nõ ex¬
imitur ĩpunis a dampno cũ extinto uenenoso cui opponit᷑ aiali totꝰ¬
ĩminimas ꝯfrigat᷑ ĩ rimas ¶ Huiꝰ radio uiridanti draconẽ ip̃m
letifere stupefactũ aiõ sus Iason ꝯfestim apperit ense nudo crebris
ictib ictus accumuat quos uesuri ãnocuos dure draconis squa
rus maleus ĩ incudem et tã diũ reuosutis ietib ip̃m ĩpugnat quod
draco tosserare nõ ualens crebras et duras ĩpuftioẽs cor son̾gus disto¬
sus in campo letiferũ emittit sp̃m Qui suꝑ aiacentẽ aerem leciferis an¬
tonitis infecit quẽ postꝙͣ Iason uidit extintũ: medee magisteria ad ꝓpͥriã
memoriã iã reducẽs inpiger appetit et cap̃ eiꝰ a colło trucidãti mucrone
diuisit a cui faucib euulsis dentib ip̃os ꝯtinuo ꝑ sultos factos osseruit

Expanded text:
tollerare quod in eius aspectu non deficiat iam extinctum. Sed lapis ipse non extollerare quod in eius aspectu non deficiat iam extinctum. Sed lapis ipse non eximitur impunis a dampno, cum, extincto uenenoso cui opponitur animali, totus minimas confringatur in rimas. Huius radio uiridanti drachonem ipsum letifere stupefactum animosus Iason confestim appetit ense nudo, crebris ictibus ictus accumulat, quos ueluti innocuos dure draconis squamrus malleus in incude, et tamdiu renouatis ictibus ipsum impugnat quod draco , tollerare non ualens crebras et duras impugnationes ipsorum, longe distensus in campo letiferum emittit spiritum, qui super adiacentem aerem letiferis aconitis infecit. Quem postquam Iason uidit extinctum, Medee magisteria ad propriam iam reducens memoriam, impiger appetit et caput eius a collo trucidanti mucrone diuisit. A cuius faucibus euulsis dentibus, ipsos continuo per sulcos factos inseruit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ seneritate uocis orribilis repcusu aerem simł ethonizare coegit ĩ uo¬
ces/ et crebris iactib fumosas flãmas emittẽs uicinũ aerẽ calidar
eftuanti rubricatiõe colorat et dũ linguã leuib reuolutiõib tinhit
et extrahit pluuialib aspersionib letifera uenena difundit ¶Iason
aũt intrepidus ad ordinatas se u̾tens medee põitus disciplinas medee ui¬
ridis lapidis anullũ qũe suscepat a aedea ĩ lumĩa droconis obiecit/
cuiꝰ fulgare stupefaetꝰ draco cessauit flãmas emitteͬ/ et circũgim̃do cap̃
et collum huc et illuo uelut factꝰ exaĩmis fulgorẽ lapidis p̃mltae
stupefactiõe uictare ꝯtendit. Hic lapis reꝑit᷑ in india ut scripssit ysi¬
talis ut obiectꝰ i lumine letiferi ueneniferi aĩalis cullib ẜpentis
fuste ul calamo opponat᷑ / nõ ꝑ longuã horã poterit uenenosun aiat

Expanded text:
in sonoritate vocis horribilis, repercussum aerem similes echonizare coegit in uoin sonoritate vocis horribilis, repercussum aerem similes echonizare coegit in uoces et crebris ictibus fumosas flamas emittens uicinum aerem calida et estuanti rubricatione colorat et dum linguam leuibus reuolutionibus trahit et retrahit, pluuialibus aspersionibus letifera uenena diffundit. Iason autem intrepidus ad ordinatas Medee se uertens protinus disciplinas, viridis lapidis anulum quem susceperat a Medea in lumina draconis obiecit. Cuius fulgore stupefactus draco cessauit flamas emittere et circumgirando caput et collum huc illuc, uellut factus exanimis, fulgorem lapidis pre multa stupefactione uitare contendit. Hic lapis reperitur in Yndia, ut scripsit Ysit ut obiectus in lumina cuiuslibet ueneniferi animalis, serpentis liter opponatur, non per longam horam poterit venenosum animal
Abbreviated transcription (Latin):
discessum.ĩ ualescit. Iason et mlta aĩositate repletꝰ/ ualidas ad stapefactor
boum cornua manus exstendic sioq areptis cornib huc ⁊ illuc tẽptat
transduce̾ boues ip̃os ut sentiat si calatrosi impugnẽtul eiꝰ imperio
facti flexibiles huiłr obsecundent / qui uelut exanimes elꝰ parẽtes arbi¬
trio ad recascitraciõis ceruicosa rebelia insurge̾ nõ attemptãt ¶Qr̃ꝑ
Iason iugũ ⁊ aratrũ iugo iugałr sociatũ eoꝵ humei̾s secura diligẽtia
ĩponis ⁊ nectit et urgentib stimulis boues ipos arare coegit nõ cõtep¬
tendentes ad ĩperiũ aratoi̾s sieq u̾sata głeba latus campꝰ crebris cõ¬
cauat ĩ cellulis crebris sultib sursũ u̾sum describentib cellas ip̃as
et bob ip̃is u̾sate depelictis ĩ campo Iason festinꝰ et audaꝵ se dirrigit
ad dracoñẽ qũe postq draco ad se uenientẽ inspeçoit in stiplicatis sibilis

Expanded text:
descensum, inualescit Iason et multa animositate repletus ualidas ad stupefactorum descensum, inualescit Iason et multa animositate repletus ualidas ad stupefactorum boum cornua manus extendit. Sicque areptis cornibus huc illuc temptat transducere boues ipsos ut sentiat si calcitrosi repugnent uel si, eius imperio facti flexibiles, humiliter obsecundent. Qui uelud exanimes, eius parentes arbitrio ad recalcitrationis ceruicosa rebellia insurgere non attemptant. Quare Iason iugum et aratrum iugo iugaliter so<c>iatum eorum humeris secura diligentia imponit et nectit et urgentibus stimulis boues ipsos arare coegit, non contendentes ad imperium aratoris. Sicque, uersata gleba, latus campus crebris concauatur in cellulis, crebris sulcis sursum uersum describentibus cellas ipsas. Et bobus ipsis versato derelictis in campo, Iason festinus et audax se dirigit ad draconem. Quem postquam draco ad se venientem inspexit, multiplicatis sibilis
Abbreviated transcription (Latin):
postq̃ ueĩt ad locũ martis pͥmo boues ĩspecxit tã urentes flamas
et ĩ aere diffusas emittere ꝙ celũ adiacens totũ ignis ffagr̃tia rutila¬
bat estus otĩa et caloris feruor sic totũ occupauerat locũ ilłũ ꝙ Iasoni
nulla poterat patere facustas/ ut ad boues ip̃os posẜ accedere p̃nimis
caloris terrore. Sed dilecte sue factꝰ nõ ĩmemor salubriũ monitoꝵ fa¬
ad bones ip̃os accedere et cũ eis p̃sũpsit ĩnire certam sicq ip̃is ad u̾sꝯᷤ
Iasoñe flamas euomẽtib ĩcessant̾/ ex ustũ ẽ scutũ eiꝰ a flamis et eiꝰ lancea
infudisẜ qruo ꝑfuxo uaporãtiũ ora boum quasi feereis catenãt᷑ ex eris
et uelur uistosi glutinis ꝯpagĩe ĩdiuidue sũt astricta tũc cessauit illico
flamar emissio et boum igneũ letifer uomitus illico fuĩt ꝯpustũ siue¬
digestus ¶ Redũcto gͥ aere euanescẽtib flamis a suis hugdis natuͬe

Expanded text:
postquam uenit ad locum Martis, primo boues inspexit tam urentes flamas postquam uenit ad locum Martis, primo boues inspexit tam urentes flamas et in aere diffusas emittere quod celum adiacens totum ignis flagrancia rutilabat. Estus etiam et caloris feruor sic totum occupauerat locum ipsum quod Iasoni nulla poterat patere facultas ut ad boues ipsos posset accedere pre nimio caloris terrore. Sed dilecte sue factus non immemor salubrium monitorum, faad boues ipsos accedere et cum eis prestitit inire certamen. Sicque ipsis aduersus Iasonem flamas euomentibus incessanter, exustum est scutum eius a flammis et eius lancea, infudisset, quo perfuso uaporancium ora boum quasi ferreis catenantur ex seris et uelut uiscosi glutinis compagine indiuidue sunt astricta. Tunc cessauit illico flammarum emissio et boum letifer igneus uomitus illico fuit digestus. Reducto igitur aere, euanescentibus flammis, ad sue humiditatis nature
Abbreviated transcription (Latin):
et securis passib u̾sus aurei uelleiͣs se dirigit arietẽ ¶ Medea uero
trepidantis cũ excussa suspiriis sui ꝯsendit alta palatii et ad eminẽtio
ticulosũ ut putat accintũ ad iter fluuiales prũpit in lacrimis quib
signa ꝓdũtur amoi̾s / nec ualens obtemꝑare sigultib atq u̾bis ĩ has uoces
tenues ora sua lacrimis irrigata circũfluis. languida sonoritate resol¬
uit ¶ O amice Iason quãtis ꝓ te uexor angustus quãtis doloribus
crutior intꝰ ed extra dum timeo ne tu t̾rorib stupefactꝰ.meos monitus
obliuioni tradideis/ et tue salutis obmiẜis datas a me tͥ necessarias disci¬
tam̃ humiłr suplico ut te reddimẽte incolumẽ occuli mei reuera ꝓspi¬
ciant et de tuis ꝓcessib me totã exilerẽt sedĩ ꝓcossus ¶ Int̾ hec aũten
Iason circõspectis ĩcessib u̾sus arietis custodias iter arripuit Qui

Expanded text:
et securis passibus uersus aurei uelleris se dirigit arietem. Medea uero et securis passibus uersus aurei uelleris se dirigit arietem. Medea uero trepidantis animi excussa suspiriis sui conscendit alta palatii et ad eminentiora ticulosum, ut putat, accin<c>tum ad iter, fluuiales prorupit in lacrimas, quibus signa produntur amoris. Nec ualens obtemperare singultibus atque uerbis, in has uoces tenues ora sua, lacrimis irrigata circumfluis, languida sonoritate resoluit: "O amicus Iason, quantis pro te uexor angustiis, quantis doloribus crucior intus et extra, dum timeo ne tu terroribus stupefactus monitus meos obliuioni tradideris et tue salutis obmiseris datas a me tibi necessarias discitamen humiliter supplico ut te redeuntem incolumem occuli mei reuera prospiciant et de tuis processibus me totam exhilarent secundi processus. " Inter hec autem Iason circumspectis incessibus uersus arietis custodias iter arripuit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspectu om̃iu eritis inocentes: si qud absito de me aliꝗd sinistri ꝯtingat
cui uoluntarie me suppono ¶Cui Rex amice Iason ĩ uitus uollo tua a¬
uota ꝑfice̾ dii faueãt ut a tanto discrimĩe in columis eruaris Et sic Ia¬
son a Roge uotiua obtenta licentia ꝑmissũ se atingio ad iter ¶ Ent aũt
iusͣ insulam Caltos quedaz modica insula modico freto distãs ab ip̃a in
qua p̃dctm aureũ uellus erat ĩ costodia discrimĩs iã narrati et ad quam
parua tamba et breui remige cõsuerat transmeari ¶ Ad uitinũg litꝰ
Ianon aduẽiens tũbam intrat amis munitorũs intromisis et solus ꝓ
spere uietorie fremẽs/ in freto remoꝵ ductu ab ip̃o ĩ iam dietã ĩ sulan
tr̃asflẽtauit in qua simł cũ terrã attingit / ꝯfestin tũba ꝓsiliens et ab
ip̃a depositis armis ⁊ reb a medea sͥ p̃stitis ad salute ꝯfestim arma iduit

Expanded text:
conspectu omnium eritis innocens si de me -quod absit!- aliquid sinistrum accidat conspectu omnium eritis innocens si de me -quod absit!- aliquid sinistrum accidat cui uoluntarie me suppono. " Cui rex: "Amice Iason, inuitus uolo tua uota perficere. Dii faueant ut a tanto discrimine incolumis eruaris. " Et sic Iason, a rege uotiua obtenta licentia, premissum se accinxit ad iter. Erat autem iuxta insulam Colcos quedam modica insula, modico freto distans ab ipsa, in qua predictum aureum uellus erat in custodia discriminis iam narrati et ad quam parua cimba et breui remige consueuerat transmeari. Ad uicinum igitur litus Iason adueniens cimbam intrat, armis munitoriis intromissis, et solus, pro spe uictorie feruens, insertorum remorum ductu ab ipso in iam dictam modicam insulam transfretauit. In qua simul cum terram attingit, confestim a cimba prosiliens et, ab ipsa dispositis armis et rebus a Medea sibi prestitis ad salutem, confestim arma induit
Abbreviated transcription (Latin):
asurgente gͥ roseis aurora spledorib/ et sole aureo luce modica ca¬
cumina montiũ illustr̃ate Iason fiticio surgit a thalamo ĩ comitiua
uidel herculis ⁊ suoꝵ. Et Oetis regis adiuit solium ĩ quo ip̃e rex iã se re¬
ceꝑat młtoꝵ astantiũ circũdata corona quẽ ut uidit ret illari uultu su¬
scepit et ab̾ eo cãm aduẽtus sui gestis honorificis suscitatꝰ ¶ Cui Iason
sie intullit queso dñe ut cũ mora sit mͥ admodo nimiu tediosa uellen
si plac de ur̃e uolũtatis licentia ad aurei uellei̾s belicosa discrimĩa me
ꝯferre ¶Cui Rex amice Iason timeo ne tue Iuuẽtutis aĩositas ĩcon¬
susta appetere te ĩducat ea q̃ tibi mortẽ accełłerẽt et mͥ generẽt loqua¬
cem ĩfamiã de discrimine casus tui moneo gͥ te deuote ut sospes repat¬
are uelis antaꝙ̃ tot mallis te subicias ꝑiturũ ¶ Cui Iason Nlobilissi¬
me rex nõ ẽ michi aĩositas sine dispẽsatiõe ꝯsilii/ et uos sine dubio ĩ

Expanded text:
surgente igitur roseis aurora splendoribus et sole aureo luce modica cacumina montium illustrante, Iason fictituo surgit a thalamo, et in comitiua uidelicet Herculis et suorum Oetis regis adiuit solium, in quo ipse rex iam se receperat, multorum adstantium circumdante corona. Quem ut uidit rex, illari uultu suscepit et ab eo causam aduentussui est gestis honorificis sciscitatus. Cui Iason sic intulit: "Queso, domine, ut cum mora sit michi amodo nimium tediosa, uellem, si placet, de uestre uoluntatis licentia ad aurei uelleris bellicosa discrimina me conferre. " Cui rex: "Amice Iason, timeo ne tue iuuentutis animositas inconsulta appetere te inducat ea que tibi mortem accelerent et michi generent loquacem infamiam de discrimine casus tui. Moneo igitur te deuote vt sospes repatriare uelis antequam tot malis te subicias periturum. " Cui Iason: "Nobilissime rex, non est michi animositas sine dispensatione consilii. Et uos sine dubio in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Troyum ꝓtector danuum metus hic iacet hector¬
¶ Deffeassor patrie Iuuenũ fortissimus hector
¶ Quĩ murus miseris aiũtb alten erat¬
¶ Occubiũt̃ tello uiolenti uictus Achilis

Expanded text:
Troum protector, Danaum metus, hic iacet Hector, Defensor patrie, iuuenum fort, Qui murus miseris ciuibus alter erat, Occubuit telo uiolenti uictus Achillis