comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pressa nobis ẽ. quantũ ualeo uerbis
explicem: ea ẽ qua iustum ẽ. ut omĩa
sint ordinatissima. Tu si alit̾ existi¬
mas: ꝓme. ad̾ Quid tͥ uera dicenti
contradic̃a: ñ habeo. au Cũ gͦ hec
sit una lex. ex qua illȩ om̃s tempo¬
rales. ad homines regendos uarian¬
tur: num id̾o ipsa uariari ullom
potest: ad̾ Intelligo om̃ino ñ pos¬
se. Neq enim ulla uis. ullus casus.
ulla rerum labes unquã effecerit: ut
iustum non sit. omĩa eẽ ordinatissi¬

Expanded text:
pressa nobis est, quantum valeo verbis pressa nobis est, quantum valeo verbis explicem, ea est qua justum est ut omnia sint ordinatissima: tu si aliter existimas, prome. E. Quid tibi vera dicenti contradicam non habeo. A. Cum ergo haec sit una lex, ex qua illae omnes temporales ad homines regendos variantur, num ideo ipsa variari ullo modo potest? E. Intelligo omnino non posse: neque enim ulla vis, ullus casus, ulla rerum labes unquam effecerit ut justum non sit omnia esse ordinatissi
Abbreviated transcription (Latin):
quã mali miserã. boni beatã uitam
merent᷑. ꝑ quã deniq illa quã tẽ¬
porałe uocandã diximꝰ. recte fert᷑.
recteq mutat᷑: potest ne cuipiam in¬
telligenti ñ incõmutabilis eternaq
uideri: an potest aliquando inui¬
stum eẽ. ut mali miseri. boni autẽ
beati sint. aut ut modestus & grauiꝰ
ppłs. ipse sibi magistratꝰ creet. dissolu¬
tus uͦ & nequã ista licentia careat:
ad̾ Uideo hanc et̾nam eẽ atq in cõ¬
mutabiłe legẽ. au Simul etiã te uide¬
re arbitror. in illa temporali nichil
ẽẽ iustum atq legitimũ: qd ñ ex hac
eterna sibi hommes diriuauerint.
Nam si ppłs ille qͦdam tempore iuste
honores dedit. qͦdam rursus iuste ñ
dedit: hȩc uicissitudo temporalis. ut
eet̾ iusta. ex illa ȩternitate tracta est:
qua semꝑ iustum ẽ grauem ppłm ho¬
nores dare:leuem ñ dare. An tͥ aliter
uidetur: ad̾ Assentior. au Vt gͥ bre¬
uiter eterne legis notionẽ quȩ im¬

Expanded text:
quam mali miseram, boni beatam vitam quam mali miseram, boni beatam vitam merentur, per quam denique illa quam temporalem vocandam diximus, recte fertur, recteque mutatur, potestne cuipiam intelligenti non incommutabilis aeternaque videri? An potest aliquando injustum esse ut mali miseri, boni autem beati sint; aut ut modestus et gravis populus ipse sibi magistratus creet, dissolutus vero et nequam ista licentia careat? E. Video hanc aeternam esse atque incommutabilem legem. A. Simul etiam te videre arbitror in illa temporali nihil esse justum atque legitimum, quod non ex hac aeterna sibi homines derivarint: nam si populus ille quodam tempore juste honores dedit, quodam rursus juste non dedit; haec vicissitudo temporalis ut justa esset, ex illa aeternitate tracta est, qua semper justum est gravem populum honores dare, levem non dare: an tibi aliter videtur? E. Assentior. A. Ut igitur breviter aeternae legis notionem, quae im
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim deprauatꝰ idem ppls. rem
pͥuatam rei publicȩ preferat. atq ha¬
beat uenale suffragiũ: corruptusq
ab eis qͥ honores amant. regimen in
se flagitiosis consceleratisq cõmittat.
ñne item recte. siqͥs t̃c extiterit uir bo¬
nus qͥ plurimũ possit. adimat huic
ppło potestatẽ dandi honores. & in
paucoꝵ bonoꝵ. uł etiam uniꝰ redigat
arbitriũ: ad Et id recte. au Cũ gͦ due
istȩ leges ita sibi uideant᷑ ẽẽ contͣriȩ.
ut una eaꝵ honoꝵ dandoꝵ ppło tri¬
buat potestatẽ. auferat altera: & cũ
ista scda ita lata sit. ut nullomͦ am¬
be in una ciuitate simul eẽ possint:
num dicemꝰ aliquã earũ iniustã eẽ.
& ferri minime debuisse: ad Nul
lomͦ. au Appellemꝰ gͦ istã legẽ si pla¬
cet temporałe: que quãquã iusta
sit. cõmutari tam̃ ꝑ tempora iuste
potest. ad Appellemꝰ. augꝰ.
uid illa lex quȩ summa ratio no¬
minat᷑. cui semꝑ obtemꝑandũ ẽ. & ꝑ

Expanded text:
paulatim depravatus idem populus rem paulatim depravatus idem populus rem privatam rei publicae praeferat, atque habeat venale suffragium, corruptusque ab eis qui honores amant, regimen in se flagitiosis consceleratisque committat; nonne item recte, si quis tunc exstiterit vir bonus, qui plurimum possit, adimat huic populo potestatem dandi honores, et in paucorum bonorum, vel etiam unius redigat arbitrium? E. Et id recte. A. Cum ergo duae istae leges ita sibi videantur esse contrariae, ut una earum honorum dandorum populo tribuat potestatem, auferat altera; et cum ista secunda ita lata sit, ut nullo modo ambae in una civitate simul esse possint; num dicemus aliquam earum injustam esse, et ferri minime debuisse? E. Nullo modo. A. Appellemus ergo istam legem, si placet, temporalem, quae quanquam justa sit, commutari tamen per tempora juste potest. E. Appellemus. 15. A. Quid? illa lex quae summa ratio nminatur, cui semper obtemperandum est, et per
Abbreviated transcription (Latin):
ficile: qͦd ñ do adiuuante planissimr̃
atq expeditissimũ fiat. In ipsũ itaq
suspensi atq ab eo auxilium dep̾can¬
tes: qͦd institiumꝰ queramꝰ.
t prius responde mͥ utrũ ista lex
quȩ litteris ꝓmulgat᷑: hominibꝰ
hanc uitã uiuentib opituletur. ad̾
Manifestũ ẽ.Nam ex his hominib:
utiq ppłi ciuitatesq consistunt. au.
Quid ipsi homines ce ppłi eiꝰdem ne
generis rerũ sunt. ut int̾ire muta¬
riue ñ possint. et̾niq omĩno sint. an
uͦ mutabiles temporibq subiecti st̃ꝰ
ad̾ Mutabile plane atq tempori ob¬
norium hoc genus eẽ. quis dubitet:
Au Ergo si ppłs sit bene moderatꝰ
ce grauis. cõmunisq utilitatis dili¬
gentissimꝰ custos. in quo unusqͥsq
minoris rem pͥuatam quã publicã
pendat: ñne recte lex fert᷑ qua huic ip¬
si ppło liceat creare sibi magistratus.
ꝑ qͦs sua res id est publica admini¬
stret᷑: ad Recte prorsus. aũ Porro si

Expanded text:
ficile, quod non Deo adjuvante planissimum ficile, quod non Deo adjuvante planissimum atque expeditissimum fiat. In ipsum itaque suspensi atque ab eo auxilium deprecantes, quod instituimus, quaeramus. Et prius responde mihi, utrum ista lex quae litteris promulgatur, hominibus hanc vitam viventibus opituletur. E. Manifestum est: nam ex his hominibus utique populi civitatesque consistunt. A. Quid? ipsi homines et populi, ejusdemne generis rerum sunt, ut interire mutarive non possint, aeternique omnino sint? an vero mutabiles temporibusque subjecti sunt? E. Mutabile plane atque tempori obnoxium hoc genus esse quis dubitet? A. Ergo, si populus sit bene moderatus et gravis, communisque utilitatis diligentissimus custos, in quo unusquisque minoris rem privatam quam publicam pendat; nonne recte lex fertur, qua huic ipsi populo liceat creare sibi magistratus, per quos sua res, id est publica, administretur? E. Recte prorsus. A. Porro si
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ satis sint conciliande paci ho¬
minib imꝑitis: & qͣnta possunt ꝑ
hominẽ regi. Ille uͦ culpȩ alias penaᷤ
aptas habent:a quib sola mͥ uidet᷑
posse liberari sapientia. au Laudo ce
ꝓbo istam quamuis inchoatã minꝰ¬
q ꝑfectam. tam̃ fidentẽ. & sublimia
quedam petentẽ distinctionẽ tuã.
Uidetur enim tͥ lex ista quȩ regendis
ciuitatib fertur. multa concedere at¬
q impunita relinquere: quȩ ꝑ diui¬
nam tam̃ ꝓuidentiam uindicant᷑.
Et recte. Neq enim qͥa ñ omĩa facit.
ideo quȩ facit imꝓbanda sunt. Sed
dispiciamꝰ diligent̾ si placet. quousq
ꝑ legem istam. quȩ ppłos in hac uita
cohibet malefacta ulciscenda sint. de¬
inde quid restet. qͦd ꝑ diuinã ꝓuiden¬
tiam ineuitabilius secretoq p̾uniat᷑.
minos ꝑueniri: nam hoc ego infini¬
tum puto. au Immo adesto animo.
& rationis uias pietate fretꝰ ingrede¬
re. Nichil ẽ enim tam arduũ atq dif¬

Expanded text:
i assumit, quae satis sint conciliandae paci hoi assumit, quae satis sint conciliandae paci hominibus imperitis, et quanta possunt per hominem regi. Illae vero culpae alias poenas aptas habent, a quibus sola mihi videtur posse liberare sapientia. A. Laudo et probo istam, quamvis inchoatam minusque perfectam, tamen fidentem et sublimia quaedam petentem distinctionem tuam. Videtur enim tibi lex ista, quae regendis civitatibus fertur, multa concedere atque impunita relinquere, quae per divinam tamen providentiam vindicantur; et recte. Neque enim quia non omnia facit, ideo quae facit improbanda sunt. dispiciamus diligenter; si placet, quo usque per legem istam quae populos in hac vita cohibet, malefacta ulciscenda sint: deinde quid restet, quod per divinam providentiam inevitabilius secretoque puniatur.minos: nam hoc ego infinitum puto. A. Imo adesto animo, et rationis vias pietate fretus ingredere. Nihil est enim tam arduum atque dif
Abbreviated transcription (Latin):
tuendum. De pudicitia uͦ qͥs dubi¬
tauerit. quin ea sit in ipso animo
constituta: quando qͥdem uirtus ẽ:
Unde a uiolento stupratore nec ip¬
sa eripi potest. Quicquid gͥ erepturꝰ
erat ille qui occiditur: id totum in
tales ꝑmittit int̾fici. s quo pacto is¬
tos defendam qui int̾ficiunt. ñ in¬
uenio. ad̾ Multo minus ego inue¬
nire possum: cur hominib defensio¬
nem queras. qͦs reos nulla lex tenet.
auNulla fortasse. s earum legum
quȩ apparent. & ab hominib legun¬
tur. Nam nescio utrũ ñ aliqua uehe¬
mentiore ac secretissima lege teneant᷑.
si nichil rerum ẽ qͦd ñ administret
diuina ꝓuidentia. Quomͦ enĩ apud
eam sunt isti peccato liberi: qͥ pro
his reb quas contempni oportet.
humana cede polluti sunt: ad̾ ui¬
detur gͦ mͥ &e legem istam quȩ ppło
regendo scribitur. recte ista ꝑmittere:
&e diuinã ꝓuidentiã umdicare. Ea
enim uindicanda sibi hȩc assumit.

Expanded text:
tuendum. De pudicitia vero quis dubituendum. De pudicitia vero quis dubitaverit, quin ea sit in ipso animo constituta, quandoquidem virtus est? unde a violento stupratore eripi nec ipsa potest. Quidquid igitur erepturus erat ille qui occiditur, id totum in tales permittit interfici; sed quo pacto istos defendam qui interficiunt, non invenio. 13. A. Multo minus ego invenire possum, eur hominibus defensionem quaeras, quos reos nulla lex tenet. E. Nulla fortasse, sed earum legum quae apparent, et ab hominibus leguntur: nam nescio utrum non aliqua vehementiore ac secretissima lege teneantur, si nihil rerum est quod non administret divina providentia. Quomodo enim apud eam sunt isti peccato liberi, qui pro iis rebus quas contemni oportet, humana caede polluti sunt? Videtur ergo mihi et legem istam, quae populo regendo scribitur, recte ista permittere, et divinam providentiam vindicare. Ea enim vindicanda sibi haec lex popul
Abbreviated transcription (Latin):
na lex. &e a ñ bono ferri potest. Nũ
enim siquis uerbi causa tyrannicã
potestatẽ nactus. ab aliquo cui hoc
condicit p̾cium accipiat. ut statu¬
at nulli licere uł ad coniugiũ femi¬
nam raꝑe: ꝓpterea mala lex erit. qͥa
ille iniustus atq corruptꝰ hanc tu¬
lit: Potest gͦ illi legi quȩ tuendoꝵ ci¬
uium causa ium hostilem eadem
ui repelli iubet: sine libidine obtẽ¬
perari. Et de om̃ib ministris. qui
iure atq ordine potestatib qͥbusq
subiecti sunt: id dici potest.
ed illi homines lege inculpata
qͦm inculpati queant eẽ: ñ uideo.
Non enim eos lex cogit occidere: sed
relinquit in potestate. Liberũ eis
itaq ẽ neminẽ necare ꝓ his reb qͣs
inuiti possunt amittere: & ob hoc
amare ñ debent. De uita enĩ fortas¬
se cuipiã sit dubium: utrũ anime
nullo pacto auferatur. dum hoc cor¬
pus int̾imit᷑. S si auferri potest: con¬
tempnenda ẽ. Si ñ potest:.nichil me¬

Expanded text:
na lex et a non bono ferri potest. Non na lex et a non bono ferri potest. Non enim si quis, verbi causa, tyrannicam potestatem nactus, ab aliquo cui hoc conducit, pretium accipiat, ut statuat nulli licere vel ad conjugium feminam rapere, propterea mala lex erit, quia ille injustus atque corruptus hanc tulit. Potest ergo illi legi quae tuendorum civium causa vim hostilem eadem vi repelli jubet, sine libidine obtemperari: et de omnibus ministris, qui jure atque ordine potestatibus quibusque subjecti sunt, id dici potest. Sed illi homines lege inculpata, quomodo inculpati queant esse, non video: non enim lex eos cogit occidere, sed relinquit in potestate. Liberum eis itaque est neminem necare pro iis rebus quas inviti possunt amittere, et ob hoc amare non debent. De vita enim fortasse cuipiam sit dubium, utrum animae nullo pacto a uferatur, dum hoc corpus interimitur: sed si auferri potest, contemnenda est; si non potest, nihil me
Abbreviated transcription (Latin):
stas: uł potiꝰ nullas dicere audebimꝰ
fuerit. au. Legem qͥdem satis uideo ẽẽ
munitã. contra huiꝰcemodi accusatio¬
nem: que in eoppło quẽ regit. minori¬
b malefactis ne maiora cõmitterent᷑
dedit licentiam. Multo ẽ enim mituiᷤᷤ¬
eun qui aliene uitȩ insidiat᷑: quam
eum qui suã tuet᷑ occidi. Et multo ẽ
immaniꝰ inuitũ hominẽ stuprũ ꝑ¬
peti: quam eum a quo illa uis infer¬
tur. ab eo eui inferre conat᷑ int̾imi. Iã
uͦ miles:. in hoste int̾ficiendo minister
ẽ legis. Qua re officium suũ facile
nulla libidine impleuit. Porro ip¬
sa lex quȩ tuendi ppłi causa lata ẽ:
nulliꝰ libidinis argui potest. Si qui¬
dem ille qͥ tulit. si di iuissu tulit. id
est qͦd p̾cipit ȩt̾na iusticia. exꝑs om¬
nino libidinis id agere potuit. Si
autẽ ille cum aliqua libidine hoc
statuit. ñ ex eo fit. ut ei legi cum libi¬
dine obtemperare necesse sit: qͥa bo¬

Expanded text:
stas, vel potius nullas dicere audebimus? stas, vel potius nullas dicere audebimus? fuerit. 12. E. Legem quidem satis video esse munitam contra hujuscemodi accusationem, quae in eo populo quem regit, minoribus malefactis ne majora committerentur, dedit licentiam. Multo est enim mitieum qui alienae vitae insidiatur, quam eum qui suam tuetur, occidi. Et multo est immanius invitum hominem stuprum perpeti, quam eum a quo vis illa infertur, ab eo cui inferre conatur, interimi. Jam vero miles in hoste interficiendo minister est legis; quare officium suum facile nulla libidine implevit. Porro ipsa lex, quae tuendi populi causa lata est, nullius libidinis argui potest. Siquidem ille qui tulit, si Dei jussu tulit, id est quod praecepit aeterna justitia, expers omnino libidinis id agere potuit: si autem ille cum aliqua libidine hoc statuit, non ex eo fit ut ei legi cum libidine obtemperare necesse sit; quia bo
Abbreviated transcription (Latin):
ditas. quȩ libido nominat᷑: quã eẽ iã
apparet earum rerum amorẽ: quas po¬
test quisq inuitꝰ amittere. Quare nẽ¬
age queramꝰ si placet. utrũ etiã in sacͥ¬
legiis libido dommet᷑: quȩ uidemus
plura suꝑsticione cõmitti
ide ne p̾proꝑum sit. Prius enim mͥ
discutiendum uidet᷑: utrũ uł ho¬
stis irruens. uł insidiator sicariꝰ. siue
ꝓ uita. siue ꝓ libertate. siue ꝓ pudicitra.
sine illa interficiat᷑ libidine. ad Quo¬
mͦ possum arbitrari carere istos libidi¬
ne. qui ꝓ his reb digladiant᷑. quas
possunt amittere inuiti: aut si ñ poᷤ¬
sunt. qͥd opus ẽ ꝓ his usq ad hominꝰ
nece ꝓgredi: Non gͦ lex iusta ẽ quȩ
dat potestatẽ. uł uiatori ut latronem
ne ab eo ipse occidatur occidat: uel
tum stuprum si possit int̾imat. Nam
militi etiam iubet᷑ lege ut hostem necet:
a qua cede si temperauerit. ab imꝑa¬
tore penas luit. Num istas leges iniu¬

Expanded text:
ditas, quae libido nominatur. Quam esse jam ditas, quae libido nominatur. Quam esse jam apparet earum rerum amorem, quas potest quisque invitus amittere. CAPUT age, quaeramus, si placet, utrum etiam in sacrilegiis libido dominetur, quae videmus plura superstitione committi. A. Vide ne praeproperum sit: prius enim mihi discutiendum videtur utrum vel hostis irruens, vel insidiator sicarius, sive pro vita, sive pro libertate, sive pro pudicitia, sine ulla interficiatur libidine. E. Quomodo possum arbitrari carere istos libidine, qui pro iis rebus digladiantur, quas possunt amittere inviti: aut si non possunt, quid opus est pro his usque ad hominis necem progredi? A. Non ergo lex justa est, quae dat potestatem vel viatori ut latronem, ne ab eo ipse occidatur, occidat; vel tum stuprum, si possit, interimat. Nam militi etiam jubetur lege, ut hostem necet: a qua caede si temperaverit, ab imperatore poenas luit. Num istas leges inju
Abbreviated transcription (Latin):
ñdum comꝑimꝰ. Conuenit enĩ inter
nos. omĩa malefacta ñ ob aliud mala
eẽ:nͥ quod libidine id est imꝓbanda
cupiditate fiunt. ad̾ Iam michi ui¬
detur iniuria iste damnari. Quod qͥ¬
dem ñ auderem dicere: si aliud habe¬
rem quod dicerẽ. autane est: Prius tͥ
ꝑsuasisti tantum scelus impunitum
eẽ oportere: quã considerares. utrum
ille seruus ꝓpter saciandas libidines
suas metu dñi carere cupiuerit: Cu¬
pere namq sine metu uiuere: ñ tam
bonoꝵ s etiam maloꝵ omniũ ẽ. Ue¬
rum hoc inter ẽ. qͦd id boni appetul̃.
auertendo amorẽ ab his reb quȩ si¬
ne amittendi ꝑiculo nequeunt ha¬
beri. mali autẽ. ut his fruendis. cum
securitate incumbant. remouere impe¬
dim̾ta conant᷑: ce ꝓpterea facinorosam
sceleratamq uitam. quȩ mors meliꝰ
uocat᷑. gerunt. ad Resipisco. & admo¬
dum gaudeo iam me plane cognouis¬
se. quid sit etiam culpabilis illa cupi¬

Expanded text:
nondum comperimus. Convenit enim inter nondum comperimus. Convenit enim inter nos omnia malefacta non ob aliud mala esse, nisi quod libidine, id est improbanda cupiditate, fiunt. E. Jam mihi videtur injuria iste damnari: quod quidem non auderem dicere, si aliud haberem quod dicerem. A. Itane prius tibi persuasisti tantum scelus impunitum esse oportere, quam considerares utrum ille servus propter satiandas libidines suas metu domini carere cupiverit? Cupere namque sine metu vivere, non tantum bonorum, sed etiam malorum omnium est: verum hoc interest, quod id boni appetunt avertendo amorem ab iis rebus, quae sine amittendi periculo nequeunt haberi; mali autem ut his fruendis cum securitate incubent, removere impedimenta conantur, et propterea facinorosam sceleratamque vitam, quae mors melius vocatur, gerunt. E. Resipisco, et admodum gaudeo jam me plane cognovisse quid sit etiam illa culpabilis cupi
Abbreviated transcription (Latin):
nomine digni sint. ad Longe ab
eis istum differre uideo. Nam illi
uł ex legib faciunt: uł ñ contra legeᷤ.
Huiꝰ autẽ facinus: nulla lex approbat.
au Rursus me ad auctoritatẽ reuo¬
cas. S meminisse te oportet. id nũc
a nobis eẽ susceptũ: ut intelligamꝰ
qͦd credimus. Legibus autẽ credimꝰ.
Temptandum itaq ẽ.si quo modo
possumꝰ id ipsum intelligere: utrum
lex que punit hoc factum. ñ ꝑperam
puniat. ad N ullomͦ ꝑperam punit :
quandoqͥdem punit eum. qͥ uolens
&e sciens dñm̃ necat: qͦd nullus illoꝵ.
au Et quid recordaris te pauloante
dixisse in om̃i facto malo libidinẽ dñari
&e eo ipso malum eẽ: ad Recordor sa¬
ne. au Quid illud: ñne idem tu con¬
cessisti. eum qui cupit sine metu ui¬
uere. ñ habere malam cupiditatẽ:
ad̾ Et hoc recordor. au Cum gͦ ista cu¬
piditate a seruo dñs int̾imitur: ñ illa
culpabili cupiditate int̾imit᷑. Qu̾a¬
obrem. cur sit hoc facinus malum:

Expanded text:
nomine digni sint? E. Longe ab nomine digni sint? E. Longe ab eis istum differre video: nam illi vel ex legibus faciunt, vel non contra leges; hujus autem facinus nulla lex approbat. 10. A. Rursus me ad auctoritatem revocas: sed meminisse te oportet id nunc a nobis esse susceptum, ut intelligamus quod credimus; legibus autem credimus: tentandum itaque est, si quo modo possumus id ipsum intelligere, utrum lex quae punit hoc factum, non perperam puniat. E. Nullo modo perperam punit, quandoquidem punit eum qui volens et sciens dominum necat, quod nullus istorum. A. Ecquid, recordaris te paulo ante dixisse, in omni facto malo libidinem dominari, et eo ipso malum esse? E. Recordor sane. A. Quid? illud nonne idem tu concessisti, eum qui cupit sine metu vivere, non habere malam cupiditatem? E. Et hoc recordor. A. Cum ergo ista cupiditate a servo dominus interimitur, non illa culpabili cupiditate interimitur. Quamobrem cur sit hoc facinus malum,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ei ꝓuenire possit. s quid ipse cupi¬
¶at.
Certe enĩ bonũ cupit. qui cupit ui¬
tam metu liberam. & id circo ista cu¬
piditas culpanda ñ ẽ. Alioqui. om̃s
culpabimus amatores boni. Prom¬
de cogim̃ fateri esse homicidiũ. in qͦ
nequeat malȩ illiꝰ cupiditatis dña¬
tio reppiri. falsumq erit illud. qͦd
in omĩb peccatis ut mala sint libi¬
do dominat᷑: aut erit aliquod ho¬
iicidium. quod possit ñ eẽ pecca¬
tum.
i homicidiũ ẽ. hominẽ occidere:
potest accidere aliqͣndo sine peccato.
Nam ce miles hostem. &e uidex uel
minister eius nocentẽ. &e cui forte
inuito atq imprudenti telum ma¬
nu fugit. ñ mͥ uident᷑ peccare: cum
homine̾ occidunt. ad̾ Assentior: sed
homicide isti appellari ñ solent. Au¬
Responde itaq utrum illum qui do¬
minũ occidit a quo sibi metuebat
cruciatus graues. in eoꝵ numero ha¬
bendum existimes: qui sic hominẽ
occidunt. ut ne homicidarũ qͥdẽ

Expanded text:
quid ei provenire possit, sed quid ipse cupiquid ei provenire possit, sed quid ipse cupiat. certe enim bonum cupit, qui cupit vitam metu liberam; et idcirco ista cupiditas culpanda non est; alioquin omnes culpabimus amatores boni. Proinde cogimur fateri esse homicidium, in quo nequeat malae illius cupiditatis dominatio reperiri; falsumque erit illud, quod in omnibus peccatis ut mala sint, libido dominatur; aut erit aliquod homicidium, quod possit non esse peccatum. E. Si homicidium est hominem occidere, potest accidere aliquando sine peccato: nam et miles hostem, et judex vel minister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum manu fugit, non mihi videntur peccare, cum hominem occidunt. A. Assentior: sed homicidae isti appellari non solent. Responde itaque, utrum illum qui dominum occidit, a quo sibi metuebat cruciatus graves, in eorum numero habendum existimes, qui sic hominem occidunt, ut ne homicidarum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nifestius: & iam uideo ñ opus eẽ lon¬
ga sermocinatione. ut mͥ de homici¬
dio. & sacrilegio ac ꝓrsus de om̃ib pec¬
catis ꝑsuadeat᷑. clarum ẽ enĩ iã nicħ
aliud quã libidinẽ. in toto malefaci¬
am istam libidinẽ alio nomine cu¬
piditate uocarie ad Scio. au Quid
int̾ hanc &e metũ. nichil ne interesse:
an aliquid putas: ad Immo pluri¬
mum hȩc ab inuicẽ distare arbitror.
au Credo te ob hoc arbitrari: qͥa cupi¬
ditas appetit: metus fugit. ad̾ Est ita
ut dicis auQuid. si gͦ quispiam ñ
cupiditate adipiscendȩ alicuiꝰ rei.
s metuens ne quid ei mali accidat
hominẽ occiderit: num homicida
iste ñ erits ad̾ Erit qͥdem: s ñ ideo
factum hoc cupiditatis dominatu
caret. Nam qui metuens hominẽ oc¬
cidit: cupit utiq sine metu uiuere.
au Et paruũ tͥ bonum uidet᷑. sine me¬
tu uiuere: ad Magnũ bonũ ẽ: sed
hoc illi homicidȩ ꝑ facinuᷤ suũ ꝓue¬
nire nullom potest. au Non quero

Expanded text:
nifestius, et jam video non opus esse lonnifestius, et jam video non opus esse longa sermocinatione, ut mihi de homicidio et sacrilegio, ac prorsus de omnibus peccatis persuadeatur. Clarum est enim jam nihil aliud quam libidinem in toto malefaciam istam libidinem alio nomine cupididatem vocari? E. Scio. A. Quid? inter hanc et metum nihilne interesse, an aliquid putas? E. Imo plurimum haec ab invicem distare arbitror. A. Credo te ob hoc arbitrari, quia cupiditas appetit, metus fugit. E. Est ita ut dicis. A. Quid si ergo quispiam non cupiditate adipiscendae alicujus rei, sed metuens ne quid ei mali accidat, hominem occiderit? num homicida iste non erit? E. Erit quidem, sed non ideo factum hoc cupiditatis dominatu caret: nam qui metuens hominem occidit, cupit utique sine metu vivere. A. Et parvum tibi videtur bonum sine metu vivere? E. Magnum bonum est, sed hoc illi homicidae per facinus suum provenire nullo modo potest. A. Non quaero
Abbreviated transcription (Latin):
tate precellit iam inuenies quã male
de apłis & de omĩb martyrib sentia¬
mꝰ. si placet nobis dampnationẽ. cer¬
tũ indicium ẽẽ malefacti: cum illi õs
dampnatione digni ꝓpter confessio¬
nẽ suam iudicati sunt. Quamobr̃e
si quicqͥd dampnat᷑ malum ẽ: ma¬
lum erat illo tempore credere in xp̃m:
& ipsam confiteri fidem. Si autẽ non
om̃e malum ẽ. qͦd dampnat᷑ quere a¬
liud. unde adult̾ium malũ ẽẽ doceas.
ad̾ Quid tͥ respondeam: ñ inuenio.
ortassis gͦ libido in adultio a
malum ẽ. S dum tu foris in ipso
facto quod iam uideri potest malum
queris: pateris angustias. Nam ut
intelligas libidinẽ in adult̾io mału
eẽ. si cui etiam ñ contingat facultas
concumbendi cũ coniuge aliena. pla¬
num tam̃ aliquo modo sit id eũ cu¬
pere. & si potestas detur ẽẽ facturũ:
ñ minꝰ reus ẽ. quã si in ipso facto de¬
p̾henderet᷑. ad̃ Nichil ẽ om̃ino ma¬

Expanded text:
tate praecellit; jam invenies quam male tate praecellit; jam invenies quam male de Apostolis et de omnibus martyribus sentiamus, si placet nobis damnationem certum indicium esse malefacti, cum illi omnes damnatione digni propter confessionem suam judicati sint. Quamobrem si quidquid damnatur malum est, malum erat illo tempore credere in Christum, et ipsam confiteri fidem: si autem non omne malum est quod damnatur, quaere aliud unde adulterium malum esse doceas. E. Quid tibi respondeam non invenio. 8. A. Fortassis ergo libido in adulterio malum est: sed dum tu foris in ipso facto quod jam videri potest, malum quaeris, pateris angustias. Nam ut intelligas libidinem in adulterio malum esse, si cui etiam non contingat facultas concumbendi cum conjuge aliena, planum tamen aliquo modo sit id eum cupere, et si potestas detur facturum esse, non minus reus est, quam si in ipso facto deprehenderetur. E. Nihil est omnino ma
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ adult̾ium. S nunc molim᷑ id qͦd
in fidem recepimus: etiam intelligen¬
do scire ac tenere firmissimũ. Conside¬
ra itaq quantũ potes. & renuncia mͥ:
quanã ratione adult̾ium malum ẽẽ
cognoueris ad̾ hoc scio malũ eẽ. qͦd
hoc ipse in uxore mea pati nollem.
Quisquis autẽ alteri facit qͦd sibi fieri
ñ uult: maleutiq fac̃. auQuid. si cuiꝰ¬
piam libido ea sit.ut uxorem suam
p̾beat alteri. libent̾q ab eo corrumpi
paciatur. in cuiꝰ uxorẽ uicissim cupit
parem habere licentiam: nichilne ma¬
lefacere tͥ uidet᷑: ad Immo plurimũ.
au At iste ñ illa regula peccat. Non
enim id facit: qͦd pati nolit. Quãob¬
rem aliud tͥ querendum ẽ: unde ad¬
mͥ uidet᷑ malum: qͦd huiꝰ criminis
homines uidi sepe dampnari. au.iiii.¬
uid. ꝓpter recte facta: ñne homines
plerumq dampnati sunt: Recen¬
se hystoriam. ne te ad alios libros mit¬
tam. eam ipsam quȩ diuina auctori¬

Expanded text:
esse adulterium: sed nunc molimur id quod esse adulterium: sed nunc molimur id quod in fidem recepimus, etiam intelligendo scire ac tenere firmissimum. Considera itaque quantum potes, et renuntia mihi, quanam ratione adulterium malum esse cognoveris. E. Hoc scio malum esse, quod hoc ipse in uxore mea pati nollem: quisquis autem alteri facit quod sibi fieri non vult, male utique facit. A. Quid, si cujuspiam libido ea sit, ut uxorem suam praebeat alteri, libenterque ab eo corrumpi patiatur, in cujus uxorem vicissim parem cupit habere licentiam? nihilne mali facere tibi videtur? E. Imo plurimum. A. At iste non illa regula peccat: non enim id facit quod pati nolit. Quamobrem aliud tibi quaerendum est, unde malmihi videtur malum, quod hujus criminis homines vidi saepe damnari. A. Quid, propter recte facta nonne homines plerumque damnati sunt? Recense historiam, ne te ad alios libros mittam, eam ipsam quae divina auctori
Abbreviated transcription (Latin):
ueris certe:. unde malum faciamꝰ.
Orius gͦ discutiendu ẽ: quid sit
male facere. Qua de retͥ quid uideat᷑:
exꝓme. Quod siñ potes totum simul
breuiter uerbis comp̾hendere: saltun
particulatim malefacta ipsa comine¬
morando. sententiã tuam notam fac
mͥ.ad Adult̾ia. & homicidia. & sacri¬
legia. ut omittam cxtera. quib enume¬
randis uł tempus. uł memoria ñ sup¬
petit: quis est cui ñ malefacta uidean¬
turꝯ au Dic gͦ pͥus. cur adult̾ium ma¬
le fieri putes: an quia id facere lex ue¬
tat: ad Non sane ido malum ẽ. quia
uetat᷑ lege: s id̾o uetatur lege. qͥa ma¬
lum ẽ. au Quid si quispiam nos exa¬
gitet. exaggerans delectationes adul¬
terii. & querens a nobis cur hoc ma¬
lum & dampnatione dignum iudi¬
cemus: num ad auctoritatẽ legis con¬
fugiendum censes hominib.iam ñ
tantum credere .s intelligere cupien¬
entib: Nam & ego tecum credo &
inconcusse credo. omĩbq populis at¬
q gentib credendũ eẽ clamo: mału

Expanded text:
eris certe unde male faciamus: prius ergo discutiendum est quid sit male facere; qua de re tibi quid videatur exprome. Quod si non potes totum simul breviter verbis comprehendere, saltem particulatim malefacta ipsa commemorando, sententiam tuam notam fac mihi. E. Adulteria et homicidia et sacrilegia, ut omittam caetera, quibus enumerandis vel tempus vel memoria non suppetit, quis est cui non male facta videantur? A. Dic ergo prius, cur adulterium male fieri putes; an quia id facere lex vetat? E. Non sane ideo malum est, quia vetatur lege; sed ideo vetatur lege, quia malum est. A. Quid, si quispiam nos exagitet, exaggerans delectationes adulterii, et quaerens a nobis cur hoc malum et damnatione dignum judicemus; num ad auctoritatem legis confugiendum censes hominibus, jam non tantum credere, sed intelligere cupientibus? Nam et ego tecum credo, et inconcusse credo, omnibusque populis0 atque gentibus credendum esse clamo, malum
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ iam dubium ẽ: ꝑge quo intenderas.
Aliuid enĩ ẽẽ uiuere. aliud scire se uiue¬
re:satis didici. au Quid gͦ tͥ horum
duoꝵ uidetur eẽ prestantius: ad Qd
putas. nͥ scientiam uitȩ: au Melior¬
ne tͥ uidet᷑ uite scientia: quã ipsa ui¬
ta: An forte intelligis suꝑiorẽ quan¬
dam & sinceriorẽ uitam eẽ scientiam.
qm scire nemo potest nͥ qͥ intelligit:
intelligere autẽ quid ẽ. nͥ ipsa luce m̃¬
tis illustriꝰ ꝑfectiusq uiuere: Qua re
tum̾ ni fallor ñ uitȩ aliud aliquid. sed
ciuidam uitȩ. meliorẽ uitam p̾posui¬
sti. ad Optime omĩno. & cognouisti
& explicasti sententiã meam. si tam̃
scientia mala eẽ nunquã potest. au.
Nullomͦ arbitror: nͥ cum trans lato
uerbo scientiam ꝓ exꝑientia dicimꝰ.
Experiri enĩ ñ semꝑ bonũ eisicut
exꝑiri supplicia. Illa uͦ que ꝓpͥe ac pu¬
re scientia nominat᷑: qͥa ratione atq
intelligentia parat᷑. mala eẽ qͥ potest:
ad Teneo & istam differentiã: ꝑseque

Expanded text:
 jam dubium; perge quo intenderas: aliud enim esse vivere, aliud scire se vivere, satis didici. A. Quid ergo tibi horum duorum videtur esse praestantius? E. Quid putas, nisi scientiam vitae? A. Meliorne tibi videtur vitae scientia quam ipsa vita? an forte intelligis superiorem quamdam et sinceriorem vitam esse scientiam, quam scire nemo potest, nisi qui intelligit? Intelligere autem quid est, nisi ipsa luce mentis illustrius perfectiusque vivere? Quare tu mihi, nisi fallor, non vitae aliud aliquid, sed cuidam vitae meliorem vitam praeposuisti. E. Optime omnino et cognovisti et explicasti sententiam meam: si tamen scientia mala esse nunquam potest. A. Nullo modo arbitror, nisi cum translato verbo scientiam pro experientia dicimus: experiri enim non semper bonum est; sicut experiri supplicia: illa vero quae proprie ac pure scientia nominatur, quia ratione atque intelligentia paratur, mala esse qui potest? E. Teneo et istam differentiam: perseque
Abbreviated transcription (Latin):
fiat do adiuuante. qͦd homines diffi¬
cillimũ putant. Nam ego fateortͥ. que¬
stionẽ istam que ut intelligo t̾mina¬
ta ẽ. tamdii nos retenturam putaue¬
ram: quã fortasse omĩa que dicta st̃
ab ipso nr̃e disputationis exordio.
ua re accipe iam:ut deindexii
ratio conectatur. Nam credo te ñ
ignorare: id qͦd scire dicimus. nicħ ẽẽ
aliud. quã ratione habere ꝑceptum.

Expanded text:
fiat Deo adjuvante, quod homines diffifiat Deo adjuvante, quod homines difficillimum putant. Nam ego, fateor tibi, quaestionem istam, quae, ut intelligo, terminata est, tamdiu nos retenturam putaveram, quam fortasse omnia quae dicta sunt ab ipso nostrae disputationis exordio. Quare accipe jam, ut deinde ratio connectatur: nam credo non te ignorare, id quod scire dicimus, nihil esse aliud quam ratione habere perceptum.
Abbreviated transcription (Latin):
uł corpore. uł etiã sensu qͦlibet acer¬
rima. pariuice sibi hominẽ subuigare
conet᷑: cũ corpꝰ eiꝰ seu iii. seu elam. mul¬
te int̾imere ualeant. ad Nullomͦ istud¬
fieri posse consentio. au Bene sane. S
item dicmͥ. cũ manifestũ sit uirib cȩt̾is¬
q officiis corporis. a plurimis bestiis
hominẽ facile suꝑari: quenã res sit qͣ
homo excellit. ut ei nulla bestiarũ. ip¬
se autẽ multis imꝑare possit: an forte
ipsa ẽ q̃ ratio uł intelligentia dici so¬
let. ad Non inuenio aliud: qͣndoqͥ¬
dem in animo ẽ id. qͦd beluis antecel¬
limus. Quȩ si exanimes eẽnt: dicerẽ
nos eo prestare. qͦd animũ habemus.
Nunc uͦ cum &e illa sint animalia:
id qͦd eoꝵ animis ñ inest ut subdant᷑
nobis. in est autẽ nr̃is ut eis meliores si¬
mꝰ: qm̃ neq nichil. neq paruũ aliqͥd
eẽ ciuis apparet. qͥd aliud rectiꝰ quã ra¬
tionẽ uocaueri ͦ au u ide quã facile

Expanded text:
vel corpore, vel etiam sensu quolibet acervel corpore, vel etiam sensu quolibet acerrima, pari vice sibi hominem subjugare conetur, cum corpus ejus seu vi seu clam multae interimere valeant. fieri posse consentio. A. Bene sane: sed item dic mihi, cum manifestum sit, viribus caeterisque officiis corporis a plurimis bestiis hominem facile superari, quaenam res sit qua homo excellit, ut nulla ei bestiarum, ipse autem multis imperare possit? an forte ipsa est quae ratio vel intelligentia dici solet? E. Non invenio aliud, quandoquidem in animo est id quo belluis antecellimus: quae si exanimes essent, dicerem nos eo praestare, quod animum habemus. Nunc vero cum et illa sint animalia, id quod eorum animis non inest ut subdantur nobis, inest autem nostris ut eis meliores simus, quoniam neque nihil, neque parvum aliquid esse cuivis apparet; quid aliud rectius, quam rationem vocaverim? A. Vide quam facile
Abbreviated transcription (Latin):
ge nunc uideamꝰ. homo ipse qͦm
in se ipso sit ordinatissimus. Nam
ex hominib una lege sociatis: ppłs
constat. Quȩ lex ut dictum ẽ tempo¬
ralis ẽ. Et dic mͥ: utrum certissimum
tͥ sit uiuere te. ad Hoc uͦ qͥd cercius re¬
sponderim: auQuid illud. potesne
dinoscere. aliud eẽ uiuere: aliud nos¬
se se uiuere: ad̾.  cio qͥdem neminẽ
omĩs uniens nouerit se uiuere: igno¬
ro. au. Quam uellem ut credis.ita
etiam scires pecora carere ratione:cito
nr̃a disputatio ab ista questione tͣn¬
siret. S qm̃ nescire te dicis: longam
sermocinationẽ moues. Neq enim ta¬
lis res ẽ. qua p̾termissa. ꝑgere in ea
quȩ intendimus tanta conexione ra-¬
tionis quanta opus eẽ sentio. sinim᷑.
Dic itaq m. cũ sepe uiderimꝰ bestias
ab hominib domitas. id ẽ ñ corpus
bestie tantum. s & animã ita homini
subiugatã. ut uoluntati eiꝰ sensu qͦ¬
dam. & consuetudine seruiat: utrũ
tͥ ullo modo fieri posse uideat᷑. ut
bestia quelibet immanis uł feritate

Expanded text:
ge nunc, videamus, homo ipse quomodo in seipso sit ordinatissimus: nam ex hominibus una lege sociatis, populus constat; quae lex, ut dictum est, temporalis est. Et dic mihi utrum certissimum sit tibi vivere te. E. Hoc vero quid certius responderim? A. Quid? illud potesne dignoscere, aliud esse vivere, aliud nosse se vivere? E. Scio quidem neminem omnis vivens noverit se vivere, ignoro. A. Quam vellem ut credis, ita etiam scires pecora carere ratione; cito nostra disputatio ab ista quaestione transiret: sed quoniam nescire te dicis, longam sermocinationem moves. Neque enim talis res est, qua praetermissa pergere in ea quae intendimus, tanta connexione rationis, quanta opus esse sentio, sinamur. Dic itaque mihi, cum saepe viderimus bestias ab hominibus domitas, id est, non corpus bestiae tantum, sed et animam ita homini subjugatam, ut voluntati ejus sensu quodam et consuetudine serviat; utrum tibi ullo modo fieri posse videatur. ut bestia quaelibet immanis vel feritate
Abbreviated transcription (Latin):
sponte occurrant cogitantib. Rõ uide
o ꝓrsus. s ñne tͥ uident᷑ uno corporis
nomine includiͤ. au Uiderent᷑. si aut
mane nichil ẽẽ certũ haberem: aut ip¬
sum animũ inter corpora numerandũ
arbitrarer: aut etiã dm corpꝰ aliqͦd ẽẽ cre-¬
derẽ. Que omĩa si st̾ ad nulliꝰ iitationẽ:
falsa ce uera eẽ uideo. Rõ In longũ noᷤᷤ
mittis: s utar qͣntũ possum cõpendio.
Certe enu aluid e quod inane appel¬
las: alud quod ueritatẽ. au Longe ali¬
ud. Qd enim me maniꝰ. si ueritatẽ in ane
aliqͥd puto: aut tantoꝑe mane aliqͥd ap¬

Expanded text:
sponte occurrant cogitantibus. R. Video sponte occurrant cogitantibus. R. Video prorsus. Sed nonne tibi videntur uno corporis nomine includi? A. Viderentur, si aut inane nihil esse certum haberem, aut ipsum animum inter corpora numerandum arbitrarer, aut etiam Deum corpus aliquod esse crederem. Quae omnia si sunt, ad nullius imitationem falsa et vera esse video. R. In longum nos mittis, sed utar quantum possum compendio. Certe enim aliud est quod inane appellas, aliud quod veritatem. A. Longe aliud. Quid enim me inanius, si veritatem inane aliquid puto, aut tantopere aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nis. malit mori frigore. quã femineis
uestib si aliud ñ sit amiciri. S de hoc
ut dictum ẽ alias uidebimꝰ. P rofecto
enĩ cernis qͣnte inquisitionis indige¬
at: quatinus ipsa ꝓgredi debeat. ne in
quasda mexcusabiles turpitudines de¬
cidat᷑. Nunc aũ qͦd p̾senti questioni
satis ẽ iam puto apparere: neq dubita¬
re ñ eẽ falsum qͥ equã sine ueri aliqua
Nam hoc mͥ bene ꝑsuasum ẽ. Nõ E rgo
illud quero. utrũ p̾ter disciplinas qͥb
erudimur. & quib etiam ipsum studi¬
um sapientiȩ annumerari decet. pos¬
sumus quicquã ita uerum inuenire:
qͦd ñ sicut theatricus achilles ex aliqua
parte falsum sit. ut ex aliqua uerũ eẽ
possit. aũ Michi uident᷑ multa inue¬
niri. Non enim disciplinȩ istũ habent
lapidem: nec tam̃ ut uerus sit lapis. i¬
mitat᷑ aliquid scđm qͦd falsus dicatur.
Quo uno commemorato. uides iam
innumerabilib suꝑsedendu eẽ: quȩ

Expanded text:
nis, malit emori frigore, quam femineis nis, malit emori frigore, quam femineis vestibus, si aliud non sit, amiciri. Sed de hoc, ut dictum est, alias videbimus. Profecto enim cernis quantae inquisitionis indigeat, quatenus ista progredi debeant, ne in quasdam inexcusabiles turpitudines decidatur. Nunc autem quod praesenti quaestioni satis est, jam puto apparere, neque dubitari non esse falsum quidquam nisi veri aliqua nam hoc mihi bene persuasum est. R. Ergo illud quaero, utrum praeter disciplinas quibus erudimur, et quibus etiam ipsum studium sapientiae annumerari decet, possimus quidquam ita verum invenire, quod non sicut theatricus Achilles ex aliqua parte falsum sit, ut ex alia verum esse possit? A. Mihi videntur multa inveniri. Non enim disciplinae istum habent lapidem, nec tamen, ut verus sit lapis, imitatur aliquid secundum quod falsus dicatur. Quo uno commemorato, vides jam innumerabilibus supersedendum esse, quae
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dicit᷑᷑ plumbo autẽ qͥdam uelut
honor ẽ. si falsum argentũ uoceturͤ
au. Proesus explicasti qͦd uolebam: ce
idõ credo iure infames instabilesq ha¬
beri. qui muliebri habitu se ostentant:
qͦs nescio utrum falsas mulieres anfal¬
sos uiros melius uocẽ. Ueros tam̃ hy¬
striones uerosq infames: sine dubita¬
tione possum uocare. Aut si latent. nec
infame quicquã. nisi a turpi fama
nominat᷑: ueros nequa quã ñ sine ueri¬
tate dicimus ut opinor. Rõ Alius locꝰ
nobis erit de istis reb disserendi. Mul¬
ta enim fiunt. quȩ quasi facie ppłari
turpia uident᷑: aliqͦ tam̃ fine lauda¬
bili honesta monstrant᷑. Et magna
questio ẽ. utrũ patͥe liberande causa.
muliebri tunica indutus debeat ho¬
stem decipere: hoc ipsũ qͦd mulier fal¬
sa sit. fortasse uerior uir futurus: et
utrũ sapiens qͥ aliquo mͦ certũ habeat
necessariã fore uitam suã reb huma¬

Expanded text:
ejus dicitur; plumbi autem quidam velut ejus dicitur; plumbi autem quidam velut honor est, si falsum argentum vocetur? A. Prorsus explicasti quod volebam. Et ideo credo jure infames intestabilesque haberi, qui muliebri habitu se ostentant, quos nescio utrum falsas mulieres, an falsos viros melius vocem. Veros tamen histriones, verosque infames sine dubitatione possumus vocare; aut, si latent nec infame quidquam nisi a turpi fama nominatur, veros nequam non sine veritate dicimus, ut opinor. R. Alius locus nobis erit de istis rebus disserendi: multa enim fiunt, quae quasi facie populari turpia videntur, aliquo tamen fine laudabili honesta monstrantur. Et magna quaestio est utrum patriae liberandae causa muliebri tunica indutus, debeat hostem decipere, hoc ipso quo mulier falsa sit, fortasse verior vir futurus: et utrum sapiens qui aliquo modo certum habeat necessariam fore vitam suam rebus huma
Abbreviated transcription (Latin):
falsa. non etiã fallens. Si autẽ fidem
imꝑat: imitat᷑ etiam creditas ueras.
au Iam intelligo multũ int̾esse int̾
illa quȩ querimus: & illa de quib a¬
liqͥd dicimꝰ. Qua re iam assentiar. Nã
hoc solo reuocabar. qcqͥd falsum di¬
cimus ñ recte dici. nͥ habeat alicuiuᷤ¬
ueri imitationẽ. Quis enĩ lapidem
falsum argentũ eẽ dicens: ñ uire ride¬
at᷑: Tam̃ si quisquã lapide argentũ
eẽ dicat. dicimꝰ eum falsum dicere. id
ẽ falsam ꝓferre sententiã. Stagnum
autẽ uł plumbũ ñ absurde ut̃ opinor
falsum argentũ uocamus: qͦd id ros ip¬
sa uelut imitatur. Neq ex eo falsa est
nr̃a sententia: s illud ipsum de quo nũ¬
utrũ &e argentũ falsi plumbi nomine
congruent̾ appellare possumꝰ. au Non
mͥ placet. Rõ Quid ita: au Nescio. nisi
illud uideo uehem̃ter contͣ uoluntatẽ
meam dici. Rõslum forte ꝓpterea qͣd ar¬
gentũ melius ẽ. & quasi in contumeliã

Expanded text:
falsa, non etiam fallens. Si autem fidem falsa, non etiam fallens. Si autem fidem impetrat, imitatur etiam creditas veras. A. Jam intelligo multum interesse inter illa quae dicimus, et illa de quibus dicimus aliquid; quare jam assentior: nam hoc solo revocabar, quidquid falsum dicimus non recte dici, nisi habeat veri alicujus imitationem. Quis enim lapidem falsum argentum esse dicens non jure rideatur? tamen si quisquam lapidem argentum esse dicat, dicimus falsum eum dicere, id est falsam proferre sententiam. Stannum autem vel plumbum non absurde, ut opinor, falsum argentum vocamus, quod id res ipsa velut imitatur: neque ex eo falsa est nostra sententia, sed illud ipsum de quo enunutrum et argentum falsi plumbi nomine congruenter appellare possimus. A. Non mihi placet. R. Quid ita? A. Nescio; nisi illud video, vehementer contra voluntatem meam dici. R. Num forte propterea quod argentum melius est, et quasi in contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
abest. Rõ Quis negat: S tam̃ qͦd ha¬
beat ad uerũ nulła imitationẽ. Au
Quomͦ: Non enim cũ dicit᷑ iunctis
alitib anguib medeã uolasse. ulla
ex parte res ista uerũ imitat᷑: quippe
que nulla sit. nec unitari aliquid
possit eas res quȩ omĩno ñ sĩt. RoRec¬
te dicis: s ñ attendis eam rem quȩ
omĩno nulla ẽ. ne falsam qͥdem poᷤ¬
nescio qͦd monstrũ factum eẽ: & Son
au Miram rem uideo. Itane tande
cũ audio angues ingentes alites iun¬
cti iugo: ñ dico falsũ: Rõ Dicis plane:
ẽ enim. qͦd falsum eẽ dicas. Au Qͥd
queso: Rõ Illam scilicet sententiã. qͦ
ipso uersu enuntiat᷑. au Et quã tan¬
dem habet ista imitationẽ ueri: Rõ
Quia similiter enunciaret᷑. etiãsi ue¬
re illud medea fecisset. Imitat᷑ gͦ ipsa
enuntiatione ueraᷤ sententias. falsa
sententia. Que si ñ credit᷑: eo solo imi¬
tatur ueras qͦd ita dicit᷑. Estq tantũ

Expanded text:
abest. R. Quis negat? sed tamen quod haabest. R. Quis negat? sed tamen quod habeat ad verum nonnullam imitationem. A. Quomodo? Non enim cum dicitur, junctis alitibus anguibus Medeam volasse, ulla ex parte res ista verum imitatur; quippe quae nulla sit, nec imitari aliquid possit ea res quae omnino non sit. R. Recte dicis; sed non attendis eam rem quae omnino nulla sit, ne falsum quidem posnescio quod monstrum, falsum esse? R. Non A. Miram rem video: itane tandem cum audio, Angues ingentes alites junctos jugo. non dico falsum? R. Dicis plane: est enim quod falsum esse dicas. A. Quid, quaeso? R. Illam scilicet sententiam quae ipso versu enuntiatur. A. Et quam tandem habet ista imitationem veri? R. Quia similiter enuntiaretur, etiamsi vere illud Medea fecisset. Imitatur ergo ipsa enuntiatione veras sententias falsa sententia. Quae si non creditur, eo solo imitatur veras quod ita dicitur, estque tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo illud alterũ uideamꝰ. au Sine
me paululũ considerare oro te: ne huc
iterũ turpit̾ redeam. Rõ Ergõne in te¬
risse ueritatẽ uerũ ñ erit: Si non erit
uerũ: gͦ ñ interit. Sed si uerum
erit: unde post occasum ueritatis ue¬
rũ erit. cum iã ueritas nulla ẽ: au
Nichil habeo: quid plꝰ cogitẽ. atq con¬
siderẽ. Perge ad aliud. RõCerte faciamꝰ
quantũ possumusut docti atq pru¬
rigant tem̾itatẽ. Nã me nec mͦ nec aliqͣn¬
Do arbitror qͥd contra hoc dicat᷑ posse ĩ
qͥa uerũ ẽ quicqͥd uerũ ẽꝰ au Nul
lomͦ. Rõ Nunqͥdnam recte dicit᷑ uerũ:
nͥ qͦd ñ est falsum: au Hinc uͦ dubita¬
re dem̃tia ẽ. Rõslum falsum ñ est. qͦd
ad similitudinẽ alicuiꝰ accõmodatũ
ẽ. neq id tam̃ ẽ. cuiꝰ simile apparet:
auNichil qͥdem aliud uideo: qͦd libentiꝰ
falsum uocẽ. S tam̃ solet falsũ dici:
etiam qͦd a ueri similitudine longe

Expanded text:
Ergo illud alterum videamus. A. Sine Ergo illud alterum videamus. A. Sine me paululum considerare, oro te, ne huc iterum turpiter redeam. R. Ergone interisse veritatem verum non erit? Si non erit verum, non ergo interit. Si verum erit, unde post occasum veritatis verum erit, cum jam veritas nulla est? A. Nihil habeo quid plus cogitem atque considerem; perge ad aliud. Certe faciemus, quantum possumus, ut docti atque prurigant temeritatem: nam me nec modo, nec aliquando arbitror quid contra hoc dicatur posse inqua verum est quidquid verum est? A. Nullo modo. R. Numquidnam recte dicitur verum, nisi quod non est falsum? A. Hinc vero dubitare dementia est. R. Num falsum non est quod ad similitudinem alicujus accommodatum est, neque id tamen est cujus simile apparet? A. Nihil quidem aliud video quod libentius falsum vocem. Sed tamen solet falsum dici, etiam quod a veri similitudine longe
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina: quẽ ñ possumus ñ animũ
dicere: Hĩc enim cõmotꝰ uidebare:
ut de illis quȩ concesseras. dubitare
rursus necesse fuerit. Au Immo dis¬
cutiamus pͥus illa: deinde hoc quale
sit uidebimꝰ. Ita enim nulla ut opi
nor. controu̾sia remanebit. Rõ Ita fiat.
S adesto totus atq cautissimꝰ. Scio
enĩ. qͥd tͥ eueniat attendenti. dũ nimiᷤˢ
pendes in conclusione. & ut iãiãq in¬
ferat᷑ expectas: ea quȩ int̾rogant᷑ ñ di¬
ligent᷑ examinata concedis. Au uerũ
fortasse dicis. s enitar contra hoc ge¬
nus morbi. qͣntũ possũ. Modo iã tu
incipe querere:. ne suꝑfluis immore
m. Rõ Ex eo quantũ memuini. u̾ita¬
tẽ ñ posse interire conclusimꝰ qͦd ñ so¬
lum si totus mundus intereat. s etiam
si ipsa ueritas. uerum erit & mundu
& ueritatẽ interisse. Nichil autem
uerũ. sine ueritate. Nullomodo
igitur interit ueritas. aull gnosco
ista: & multũ miror si falsa sunt. Rõ

Expanded text:
disciplina, quem non possumus non animum disciplina, quem non possumus non animum dicere? Hinc enim commotus videbare, ut de illis quae concesseras, dubitare rursus necesse fuerit. A. Imo discutiamus prius illa, deinde hoc quale sit videbimus. Ita enim, ut opinor, nulla controversia remanebit. R. Ita fiat, sed adesto totus atque cautissimus. Scio enim quid tibi eveniat attendenti, dum nimis pendes in conclusionem, et ut jam jamque inferatur exspectas, ea quae interrogantur non diligenter examinata concedis. A. Verum fortasse dicis; sed enitar contra hoc genus morbi quantum possum: modo jam tu incipe quaerere, ne superfluis immoremur. 28. R. Ex eo, quantum memini, veritatem non posse interire conclusimus, quod non solum si totus mundus intereat, sed etiam si ipsa veritas, verum erit et mundum et veritatem interisse. Nihil autem verum sine veritate: nullo modo igitur interit veritas. A. Agnosco ista, et multum miror si falsa sunt. R.