comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
his nos armarit affcib
quos tñ qr biciosi plerũq
fiũt si minii sĩt posse ab
hoĩe ad hibito mͦ salubri
si ut dixi nõ ad hant ui¬
tã omia referantur.
toyti gͦ furiosi qͥ ea
nõ temꝑant s ab¬
scidũt reb q n᷑a in sitis¬
cast᷑are hoĩem quodãmͦ.
uolũt ¶¶Qd̾ tale ẽ qͣle si
uelint ã metũ de trahere
ceruis ã ueneñ anguib
&̃ irã feris ã placiditatẽ
D si ut medici affir¬
mant leticie affectus ĩ
splene est Ire in felle li¬
bidĩs in iecore timoris
¶ Si hoĩes prudẽtes nõ
intelligũt cũ bicia ex ho¬
mĩe tollũt etiã uirtutẽ¬
se tollere cui soli locũ fa¬
cĩt ¶Nã si uirtutis
ẽ in medio ire impetu
se ip̃m cohibe̾ ac repͥm̾e̾
qd̃ negare nõ pñt caret
gͦ uirtute quisq iracaret¬
¶ Si uirtus ẽ libidinẽ
corꝑis cõtin̾e uirtute ca¬
reat ncc̃e qui libidinem
quã temꝑet nõ habet-
Si uirtus ẽ cupiditatẽ
ab aliem appeticõne fre¬
nare nullã certe uirtutẽ

Expanded text:
— his nos armarit adfectibus: quos tamen, quia uitiosi plerumque fiunt, si nimii sint, posse ab homine adhibito modo salubritsi, ut dixi, non ad hanc uitam omnia referrentur. Stoici ergo furiosi, qui ea non temperant, sed abscidunt rebusque ncastrare hominem quodammodo volunt. Quod tale est, quale si velint, aut metum detrahere cervis, aut venenum anguibus, aut iram feris, aut placiditatem  simul. Quod si, ut medici affirmant, laetitiae affectus in splene est, irae in felle, libidinis in jecore, timoris . Sed homines prudentes non intelligunt, cum vitia ex homine tollunt, etiam se virtutem tollere, cui soli locum faciunt. Nam si virtus est, in medio irae impetu seipsum cohibere ac reprimere, quod negare non possunt; caret ergo virtute, quisq. si uirtus est libidinem corporis continere, uirtute careat necesse est qui libidinem quam temperet non habet. si uirtus est cupiditatem ab alieni adpetitione frenare, nullam certe uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
tentatus ⁊ regna ip̃a cõ¬
tẽpuet ¶ Dicet fortas¬
se stoitus bolũtate opus
ẽẽ ad hec cõsequẽda nõ
cupiditate Inmo bo pa¬
rũ est uelle ¶ Multi em̃
uolũt s cũ dolor uiscerib
accesserit uolũtas cedit
cupiditas ꝑseuerat q̃ si
efficit ut cõtemptui sint
omia que a cet̾i̾s appetũ¬
tur sũma birtus ẽ si qͥdẽ
ꝯtinẽtie mat̾ est ¶ Ideo
q pocius id effic̾e debemꝰ
ut affcũs qͥb pͣue uti ui¬
Nã iste ꝯcitatões aĩorũ
m̃cto c̾rui simle̾s sũt in
qͦ rc̃e moderando sũͫ rõ¬
ris offm̃ est ut biã no¬
uĩt quã si tenebit ꝙͣlib
ꝯcitate ierit nõ offendet
Si aũt ab errauent
lz placide aic leuit̾ eat a
p̃cipicia labetur ã certe
ꝙ nõ ẽ opus debet᷑ Sic
cursus ille uite qͥ affecti¬
b uelut eqͥs ꝑutib duci

Expanded text:
tentatus, et regna ipsa contentatus, et regna ipsa contemnet. Dicet fortasse Stoicus, voluntate opus esse ad haec consequenda, non cupiditate: imo vero parum est velle. Multi enim volunt: sed cum dolor visceribus accesserit, voluntas cedit, cupiditas perseverat; quae si efficit, ut contemptui sint omnia, quae a caeteris appetuntur, summa virtus est, siquidem continentiae mater est. Ideoque illud potius effic praue uti uinam istae concitationes animorum iuncto currui similes sunt, in quo recte moderando summum rectoris officium est ut uiam nouerit: quam si tenebit, quamlibet concitate ierit, non offendet, si autem aberrauerit, licet placide ac leniter eat, aut praecipitia labetur aut certe quo non est opus deferetur. sic currus ille uitae, qui adfectibus uelut equis pernicibus duci
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶Nã de mortis gn̾b
horret aĩmꝰ recordari cũ
ĩ mamũ bestiaꝵ ultra
ip̃am mortẽ carnificina
semerit has tũ exetrabi¬
les corꝑu lac̾a̾coes fe¬
lix atq ĩ uicta pacĩa sñ
ullo gemitu ꝑtulit Hͦ
uirtus omĩb ppłis atq
ꝓuĩciis et ipĩs tortorib
nuraculũ maximũ p̃bu¬
it cũ ꝑacĩa crudelitas uĩ¬
ceret ¶ Atq hanc uirtu¬
tẽ nł aliud ꝙͣ metus d̾i
fecit Itaq ut dicebã nõ
euellendus ut stoyci nec
tẽꝑandus timor ut ꝑy¬
patetiti uolũt s in ueram
uiã dirigendꝰ ẽ auferen¬
di sũt q metus s ita ut
hiis solus relinqͣtur qui
qm̃ legitimꝰ ac uerus ẽ
solus efficit ut possint ce¬
t̾a omia nõ timeri Cu¬
piditas quoq inter bici
a mͣatur ¶ Sed si hec
q̃ t̾rena sũt ꝯcupistat ui¬
ciũ ẽ birtus ãt si celes¬
tia q̃ eñ iusticiã q̃ deũ
q̃ bitã ꝑpetuã qͥ lucẽ sem
pollicet᷑ cõsequi cupit o¬
pes istas et honores ⁊ po¬

Expanded text:
. nam de mortis generibus . nam de mortis generibus horret animus recordari, cum inmanium bestiarum ultra ipsam mortem carnificina saeuierit. has tamen exsecrabiles corporum lacerationes felix atque inuicta patientia sine ullo gemitu pertulit. haec uirtus omnibus populis atque prouinciis et ipsis tortoribus miraculum maximum praebuit, cum patientia crudelitas uinceretur. atquin hanc uirtutem nihil aliut quam metus dei fecit. itaque, ut dicebam, non euellendus, ut Stoici, neque temperandus timor, ut Peripatetici uolunt, sed in ueram uiam dirigendus est auferendique sunt metus, sed ita ut hic solus relinquatur: qui quoniam legitimus ac uerus est, solus efficit ut possint cetera omnia non timeri. cupiditas quoque inter uitia numeratur: sed si haec quae terrena sunt concupiscat, uitium est, uirtus autem, si caelestia. qui enim iustitiam, qui deum, qui uitapollicetur, consequi cupit, opes istas, et honores, et po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin̾e cid rẽ maxĩe puto
metũ seu timiorẽ ĩ max¬
nuo bicio ponũt q sũmã
ĩ becillitatẽ ẽẽ aĩ putant
cui sit contͣra fortitudo q̃
si sit in honũe locũ timo¬
get ne ergo aliqͥs fieri i
posse ut idẽ metus sum¬
ma sit fortitudo mĩme
Neq em̃ bidetur capere
naturã ut aliquid ĩ con¬
trariũ recidat Qnͥ ego
nõ arguta aliqͣ cõclusio¬
ne ut apud platonẽ so¬
crates facit qͥ eos qtͣ qͦs
disputat cogit ea que ne¬
garent cõfiteri s simpłr
ostendã sũmũ metũ sũ¬
mo dubitat quͥ trmdi ⁊
nubecilli sint cũ aĩ dolo¬
rẽ metuere ã egestatẽ ã
exiliũ ã carcerẽ ã mortẽ
Que om̃ia quilquis
aĩo exhorruerit fortissimꝰ
iudicatur Qui aũt deuni
metuit iͣ uniu̾sa nõ me¬
tuit ad qd̵ ꝓbandum ar¬
gumẽtis opus nõ ẽ Spec¬
tate sũt em̃ semꝑ spectãt¬
q ad huc ꝑ orbem pene.
cultoꝵ dei in quib excru¬
ciãdis noua et ĩ usitata
tormẽta excogitata sũt¬

Expanded text:
inere ad rem maxime puto. Metum, seu timorem in maximo vitio ponunt, summamque imbecillitatem esse animi putant; cui sit contraria fortitudo, quae si sit in homine, locum timoitne ergo aliquis, fieri posse, ut idem metus summa sit fortitudo? Minime. Neque enim videtur capere natura, ut aliquid in contrarium recidat. Atqui ego non arguta aliqua conclusione, ut apud Platonem Socrates facit, qui eos, quos contra disputat, cogit ea, quae negaverant, confiteri; sed simpliciter ostendam summum metum summo dubitat, quin timidi et imbecilli sit animi, aut dolorem metuere, aut egestatem, aut exilium, aut carcerem, aut mortem: quae omnia quisquis non exhorruerit, fortissimus judicatur. Qui autem Deum metuit, illa universa non metuit. Ad quod probandum argumentis opus non est; spectatae sunt enim semper spectanturque adhuc per orbem poenae cultorum dei, in quibus excruciandis noua et inusitata tormenta excogitata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
te qua n berius nichil ly¬
mim digniꝰ ĩ uenixi p̃t
ĩ ꝓbitati opposueris extĩ
ꝓuocatrix illa ĩ ꝓbitas
ĩ pacientiã sͥ cõꝑam nac¬
incitabit incẽdiũ ut il¬
lud nõ flumẽ aliqd̃ sed
effusio cruoris extĩguat
emit bono biro ut enim
nichil maloꝵ fiat hec
sola efficit Que si det᷑
omĩbus nullũ scelus ⁊
nulla fraus ĩ rebus hu¬
manis erit ¶ Quid gͦ
bono biro p̃t ẽẽ tam cal¬
ire frena ꝑmitt̾e q̃ illũ
appellacõne dispoliet
Si quidẽ noce̾ altĩ ut
ip̃e uerissime ait nõ ẽ
secundũ homĩs natãm¬
lain et pecudes si
lacessas ⁊̃ calce ãt cornu
negotiũ nõ exhibent.

Expanded text:
te nihil uerius, nihil homine dignius inueniri potest, inprobitati opposueris, extinprouocatrix illa inprobitas inpatientiam sibi comparem nacexcitabit incendium, ut id non flumen aliquod, sed effusio cruoris extinguat.emit bono uiro. ut enim nihil malorum fiat, haec sola efficit: quae si detur omnibus, nullum scelus, nulla fraus in rebus humanis erit. quid igitur bono uiro potest esse tam calirae frena permittere, quae illum appellatione dispoliet? Siquidem nocere alteri, ut ipse verissime ait, non est secundum hominis naturamNam et pecudes si lacessas, aut calce aut cornu negotium non exhibent
Abbreviated transcription (Latin):
uicina uide̾t nõ sic ꝑtur¬
ba̾. tãꝙͣ rem nouã uide¬
ut qͥ sine toto corꝑe tor¬
menta paciẽda sũt sñ flã¬
ma ore rapienda est sine
extendendo ꝑ patibulũ ma¬
ns nõ querit qͥd paciat᷑
sed ꝙͣ bene. Qui aũt dmn
colit hec patĩ. uec tumet
ergo nistus ẽ hiis rebus
efficit᷑ ut neq uirtutes
neq birtutũ exactissimos
liuites nosse ã ten̾e pos¬
sit õmo quisqͥs ẽ a religi¬
one dei sigularis alienꝰ¬

Expanded text:
idit, non sic perturbatur tamquam rem nonam uiderit, qui siue toto corpore tormenta patienda sunt siue flamma ore rapienda est siue extendendae per patibulum manus, non quaerit quid patiatur, sed quam bene. qui autem deum colit, haec patitur nec timet: ergo iustus est. his rebus efficitur ut neque uirtutes neque uirtutum exactissimos limites nosse ant tenere possit omnino quisquis est a religione dei singularis alienu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes cile bñ hoĩes ad gla¬
diuĩ cõꝑas huic ĩ nocẽtes
mortuos sepeli Quid ꝓ¬
dest ꝑdite neqͥcie bestiai¬
rios face̾ locupletes et in¬
stru̾e ad flagicia ¶ Crãs¬
fer ad magnũ sacrificiũ
male ꝑitura ut ꝓ hiis ue¬
ris munerib habeas a
cẽtur pcc̃a se omĩa reĩs¬
surũ Si audieris ĩ qͥt
p̃ces supplicis tui et ego
audiã tuas si misertus
laborantiũ fui̾s ⁊ ego in
tuo labore misgyebor
Si aũt nõ alpexi̾s nec
rogaris tẽptari te a deo
crede an sis dignꝰ audi̾
Cirgspice cõscĩam tuam
et ꝙͣtũ potes mede̾ uul¬
nerib ¶Net tñ quia
pcc̃a largicõne tollunt᷑
dari sͥ licentiã peccandi
putes abolent᷑ em̃ si dõ
largiare qr peccaueras
nã si fiducia largiandi
pecces nõ abolent deus
em̃ purgau hoĩem a pet¬
catis maxĩe cupit ideo a
gi penitentiã iubet Ag̾e
aũt penitẽtiã nł aliud
ẽ quã ꝓfiteri et affirͣre
ultĩus se nõ peccaturũ

Expanded text:
peres ale, unde homines ad glaperes ale, unde homines ad gladium comparas, hinc innocentes mortuos sepeli. quid prodest perditae nequitiae bestiarios facere locupletes et instruere ad flagitia? transfer ad magnum sacrificium male peritura, ut pro his ueris muneribus habeas a cetur peccata se omnia remissurum. si audieris inquit preces supplicis tui, et ego audiam tuas: si misertus laborantium fueris, et ego in tuo labore miserebor. si autem non respexeris nec rogaris, temptari te a deo crede an sis dignus audiri. circumspice conscientiam tuam et quantum potes, medere uulneribus. nec tamen quia peccata largitione tdari tibi licentiam peccandi putes. Abolentur enim, si Deo largiare, quia peccaveris; nam si fiducia largiendi pecces, non abolentur. Deus enim purgari homines a peccatis maxime cupit, ideoque agi poenitentiam jubet. Agere autem poenitentiam, nihil aliud est, quam profiteri et affirmare, se ulterius non peccaturum.
Abbreviated transcription (Latin):
uer̾e fluxũ et fragile bo¬
nũ face̾ sempit̾nũ ã tho¬
sauros tuos custodi deo
crede̾ ubi nõ furẽ p̃donẽ¬
q timeas nõ rubigiẽ
nõ tyrannũ ¶ Duid
apud deũ diues ẽ pauꝑ
ciã tanti putas seq̃re ab¬
iectis om̃ib q̃ te p̃mũt
lib̾a te ip̃e ꝯpedib et ca¬
thenis ut expeditus ad
dm̃ cuiras Magni et ex¬
celsi aĩ ẽ despice̾ et calca¬
re morͣlia ¶S si hanc
uirtutẽ nõ capis ut di¬
uicias tuas ĩ archã dei
cõferas ut fragilib tibi
ꝯꝑares firimora liberabo
te metu ¶ Nmĩa ista
p̃cepta nõ tibi soli dantur
tus ẽ et cohe̾t sicut unꝰ¬
homo ¶ Si soluᷤ mag¬
nis oꝑib nõ sufficis ꝓ
tñ ut ꝙͣtũ dĩciis inter ce¬
teros tantũ oꝑe p̃cellas
putes ut rem familiarẽ
tuã minuas et cohauri¬
as s q̃ in suꝑuacua fu¬
eras ĩ pensurꝰ ad melio¬
ra cõu̾tas uñ bestias e¬
mis huic captos redimer
uñ feras pascis inde pau¬

Expanded text:
uerere fluxum et fragile bouerere fluxum et fragile bonum facere sempiternum aut thesauros tuos custodi deo credere, ubi non furem praedonemque timeas, non rubiginem, non tyrannum? qui aput deum diues est, pauper tiam tanti putas, sequere, abjectis oneribus quae te premunt: libera te ipsum compedibus et catenis, ut expeditus ad Deum curras. Magni et excelsi animi est despicere et calcare mortalia. Sed si hanc virtutem non capis, ut divitias tuas in aram Dei conferas, ut fragilibus tibi compares firmiora, liberabo te metu. Omnia ista praecepta non tibi soli dantur, tus est, et cohaeret sicut homo unus. si solus magnis operibus non sufficis, pro tamen ut quantum diuitiis inter ceteros, tantum opere praecellas. putes ut rem familiarem tuam minuas uel exhaurias, sed quae in superuacua fueras inpensurus, ad meliora conuertas. unde bestias emis, hinc captos redime, unde feras pascis, hinc pau
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ prestemꝰ aliems
sentit s deo soli cui caris¬
simũ sacrificiũ ẽ opus
iustũ ¶Sicet aliqͥs
fortasse si hec omĩa fecõ
nichil ualebo .d em̃
si magnꝰ hoĩm nũs ege¬
bit algebit capiet᷑ mo¬
rietur ¶ Ut hoc faciẽ¬
te uł bno die pr̃imonia
exui sit ncc̃e ꝑdã ne rẽ
familiarẽ ĩ eo aut ma¬
ioꝵ labore quesitã ut iã
ip̃i mͥ aliena misericor¬
er dia uiendũ sit Od
tu tã pusillo aĩo pauꝑ¬
tatẽ times ꝙͣ etiã uestri
phĩ laudant nichil q hoc
tuciꝰ nichil q tnͣsquillius
ẽẽ testantur hoc ꝙ times
solicitudinũ portus est
Aln ignoras qd ꝑiculis
quot casib cũ hiis ma¬
lis oꝑib subiateas Q
tecũ bñ agẽt si siue tu¬
o crue ie tnͣsierĩt tu uero
p̃da omistꝰ incedis ⁊ spo¬
lia geris q̃ irritẽt aĩos
etiã tuoꝵ ¶ Quid gͦ
dubitas bñ collocare id
Qd̾ tibi forsan eripiet ã
unũ latrocimũ ã exñs
repente p̃scripcõ ã hosti¬
lis aliqͣ direpcõ ¶Dd

Expanded text:
fectum, praestemus alienis sentit; sed Deo soli, cui carissimum sacrificium est opus justum. Dicet aliquis fortasse: Si haec omnia fecero, nihil habebo. Quid enim, si magnus hominum numerus egebit, algebit, capietur, morietur, ut haec facientem vel uno die patrimonio exui sit necesse, perdamne rem familiareut iam ipsi mihi aliena misericordia uiuendum sit?\' quid? tu tam pusillo animo paupertatem times, quam etiam uestri philosophi laudant nihilque hac tutius, nihil tranquillius esse testantur? hoc quod times sollicitudinum portus est. an ignoras quot periculis, quot casibus cum his malis opibus subiaceas? quae tecum bene agent, si sine tuo cruore transierint. tu uero praeda onustus incedis et spolia geris, quae inritent animos etiam tuorum. quid ergo dubitas bene collocare id quod tibi forsan eripiet aut unum latrocinium aut existens repente proscriptio aut hostilis aliqua direptio? quid
Abbreviated transcription (Latin):
bidinosũ ¶Qui em̃ ia¬
cũdus ẽ etiã cui nõ deb
aut cũ nõ opportet irasci¬
tur. ¶Qui cupidus et̃
¶ Nui libidinosus et̃
sari debuit ut qm̃ earũ
rerũ impetus inhiberi
te dirigetur pocius ĩ biã
rcãm ubi etiã cursus of¬
fensione a ꝑiclõ careat
Ed euectus sum
coarguendi stu¬
d̾io longiꝰ cũ sit mͥ ꝓpõi¬
tũ ostende̾ ea que bicia

Expanded text:
bidinosum. qui enim irabidinosum. qui enim iracundus est, etiam cui non debet aut cum non oportet irascitur, qui cupidus, etiam , qui libidinosus, etisari debuit, ut quoniam earum rerum inpetus inhiberi tae, derigeretur potius in uiam rectam, ubi etiam cursus offensione ac periculo careat. Sed euectus sum coarguendi studio longius, cum sit mihi propositum ostendere ea q
Abbreviated transcription (Latin):
btrũ ne leticiã refrena¬
re debeat si bictis hosti¬
bus ã opp̃sso tyrannoli¬
bertas et salus cunb ꝑ
ta sit ¶Lemo dubitat
quͥ et in illo exiguũ le¬
tar et in hoc parũ leta¬
ri sit maxi ͫ crimen
Radẽ de cet̾is affc̃ĩbus
licet dice̾ ¶ S ut dixi
nõ in his moda̾ndis sa¬
pientie rõ uersetur s in
cõmouent ¶Let ip̃is
potissimũ frenos imponi
opportuit qm̃ et exigni
pñt ẽẽ ĩ maxĩo crimĩe
et maximi pñt ẽẽ sine
crimie ¶D assignãdi
fuerũt t̾cis temꝑib ⁊ re¬
bus et lotis nõ bicia sĩt
quibus uti recte licet
Sicut em̃i recte ãbulare
bonũ est errare autẽ ma¬
lũ sic moiu affectib in
rectũ bonũ in prauũ ma¬
lũ ¶Nã libido si extra
legitimũ thoꝵ nõ eusi¬
getur licet sit behemẽs
tũ culpa caret ¶Sin bo
appetit alienũ licet sit me¬
diocris uiciũ tñ inciximũ
est Non itaq morbus
irasci nec culpe nec libi¬
diue cõmoiũ sed iracun¬

Expanded text:
utrumne laetitiam fraenautrumne laetitiam fraenare debeat, si victis hostibus, aut oppresso tyranno, libertas et salus civibus parta sit? Nemo dubitat quin et in illo exiguum laetari, et in hoc parum laetari sit maximum crimen. Eadem de caeteris affectibus dicere licet. Sed, ut dixi, non in his moderandis sapientiae ratio versatur, sed in commoventur; nec ipsis potissimum fraenos imponi oportuit, quoniam et exigui possunt esse in maximo crimine, et maximi possunt esse sine crimine, sed adsignandi fuerunt certis temporibus et rebus et locis, ne uitia sint quibus uti recte licet. sicut enim recte ambulare bonum est, errare autem malum, sic moueri adfectibus in rectum bonum est, in prauum, malum. nam libido si extra legitimum torum non euagetur, licet sit uehemens, tamen culpa caret, sin uero adpetit alienum, licet sit mediocris, uitium tamen maximum est. non est itaque morbus irasci nec cupere nec libidine commoueri, sed iracun
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝑypotetiti rõne ꝑuẽi¬
unt ut bicia qm̃ tolli nõ
Errant gͦ qr nõ efficiũt
quod uolũt et longo asꝑo¬
q cͣcuitu ĩ eandẽ biã re¬
deunt. ¶At ego ne ꝑy¬
pateticos quidẽ accessis¬
se ad bĩtatẽ puto qr bi¬
cia ẽẽ cõcedũt sed ea me¬
diocriter tẽꝑant Caren¬
dũ ẽ enĩ uiciis etiã me¬
diocribus Quͥ pocius ef¬
ficiendũ fuit pͥmũ ne
uicia eeñt. ¶ ec em̃
uicia fi̾ si male utam᷑
affc̃ĩbus uirtutes si bene
¶Deinde mõstrãdũ
nõ ip̃os affectus sed eoꝵ
tãs ẽẽ moderandas Nõ
gesciendũ s modice ac
tẽꝑate hoc u̾o tale ẽ qͣ¬
le si dice̾nt nõ ẽẽ currẽ¬
dũ ꝯcitate s gradiẽdũ
tur errare et qui turrit
rcãm biã tenere qͥd si
ostendo eẽ aliud ubi nõ
tm̃ modicũ s uł punctũ
in quo uł exultare leti¬
cia mĩme cͥmĩosũ Qd
tandẽ nobis ista medio¬
critas ꝓderit ¶Nuero
utrũ ne sapiẽti letandũ
putant si qͥd ĩiuico suo
mali uideat accidere ã

Expanded text:
one perueniunt, ut uitia quoniam tolli non errant ergo, quia non efficiunt quod uolunt, et longo asperoque circuitu in eandem uiam redeunt. At ego ne Peripateticos quidem accessisse ad ueritatem puto, qui uitia esse concedunt, sed ea mediocriter temperant. carendum est enim uitiis etiam mediocribus. quin potius efficiendum fuit primum, ne uitia essent: nec enim uitia fieri, si male utamur adfectibus, uirtutes, si bene; deinde monstrandum, non ipsos adrectus, sed eorum causas esse moderandas. \'non gestiendum, sed modice ac temperate.\' hoc uero tale est, quale si dicerent non esse currendum concitate, sed gradiendum tur errare et qui currit rectam uiam tenere. quid? si ostendo esse aliquid ubi non tantum modicum, sed uel punctum in quo vel exultare laetitia minime criminosum? Quid tandem nobis ista mediocritas proderit? Quaero utrumne sapienti laetandum putent, si quid inimico suo mali videat accidere; aut
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitate bincũt᷑ ut uł
ĩ ira malũ dicãt uł in
aspcũ rerũ delectabiliũ
cogitacõne tacita cõcupi¬
scant ¶Qd̾ si mortalis
cõdicõ nõ patit᷑ ẽẽ hoĩem
ab om̃ĩ macula purũ de¬
bent gͦ largicõe ꝑpetua
pcc̃a carnis aboleri unũ
ẽ saipiẽtis ⁊ iusti ⁊ uita¬
lis uiri opus dĩcias suas
ĩ sola istiꝰ collocare qͣꝓ
fc̃o qͥ eget licet ille cre¬
sũ ã crassũ dĩciis suꝑet
hic pauꝑ ħ midꝰ ħ mẽdicꝰ
putãdus ẽ ¶ Danda gͦ
oꝑa ut ĩ duiẽto iusticie
pietatis q uellem̃ qͦ nos
exuat nemo qd̾ nob̾ sẽpi¬
t̾nũ p̃beat ornatũ ¶ Nã
si dõꝵ cultores siłacra ĩsẽ¬
sibilia excolũt et qͥdqͥd p̃¬
ciosi hñt ĩ ea cõferũt qͥb
nec uti pñt nec grãs age̾¬
et uerius biuẽtia dei siła¬
cra ex colere ut ꝓmereare¬
ĩ uenire uiuẽtẽ Que sic̃
usu habẽt quidqͥd acce¬
perint et gracias agunt
ita deus in cuiꝰ cõspectu
bonũ fecĩs et probabit ⁊

Expanded text:
fragilitate uincuntur, ut uel in ira malum dicant uel in aspectu rerum delectabilium cogitatione tacita concupiscant. quodsi mortalis condicio non patitur esse hominem ab omni macula purum, debent ergo largitione perpetua peccata carnis aboleri. unum est enim sapientis et iusti et uitalis uiri opus diuitias suas in sola iustitia conlocare: qua profecto qui eget, licet ille Croesum aut Crassum diuitiis superet, hiputandus est. danda igitur opera ut indumento iustitiae pietatisque uelemur, quo nos exuat nemo, quod nobis sempiternum praebeat ornatum. nam si deorum cultores simulacra insensibilia excolunt et quidquid pretiosi habent in ea conferunt, quibus nec uti possunt nec gratias ageet verius, viventia Dei simulacra excolere, ut promereare viventem? Quae sicut usui habent quidquid acceperint, et gratias agunt: ita Deus, in cujus conspectu bonum feceris, et probabit,
Abbreviated transcription (Latin):
accedit ꝙ nemo ẽẽ sñ de¬
licto p̃t ꝙͣ diu ĩdumẽto
carins oueratus est
Cuiꝰ infirmitas triplici
mõ subiacet dĩno pecca¬
hos gradus ad sũmũ cul¬
ẽ birtutis gradus mał
etiã cogitatõne reꝵ ma¬
ascendit satis iustus est
¶Qui secundũ iã ꝑfcẽ
uirtutis si quidẽ neq fac¬
tis neq ẜmone delĩquat
¶Qui terciũ his uero
siłitudinẽ dei assecutus
uidetur. ¶Est em̃ pene
supͣ hũanũ modũ ne in
cogitatõne quidẽ admit¬
tere qd̃ sit uł fc̃o malũ

Expanded text:
accedit quod nemo esse sine delicto potest, quamdiu indumento carnis oneratus est. cuius infirmitas triplici modo subiacet dominio peccahos gradus ad summum colest uirtutis gradus malis etiam cogitatione rerum maascendit, satis justus est; qui secundum, jam perfectae virtutis: siquidem neque factis, neque sermone delinquat: qui tertium, is vero similitudinem Dei assecutus videtur. Est enim pene supra humanum modum, ne in cogitationem quidem admittere, quod sit vel factu malum,
Abbreviated transcription (Latin):
in hiis dep̃henderũt qͣsi
odorẽ quodã ueritatis re¬
tenti ꝓpiꝰ ob errant hoc
aũt qr nichil uidere in
eo cõmodi poterãt reli¬
q̃runt. Qñ etiã nõ de¬
fuerũt q̃ suꝑuacuã face¬
rent sepulturã nichilq
ẽẽ dicerent mali iacere
ĩ humatũ q obiectũ
Quoꝵ ĩpiam sapĩam
tñ om̃e hũanũ genus
respuit tñ dĩne uoces
q̃ id fieri iubẽt u̾m il¬
li nõ audẽt dice̾ id nõ
ẽẽ faciendũ s si forte
¶Itaq in ea re nõ tam
p̃cipientiũ ꝙͣ consolãciũ
fungũtur offõ ut si for¬
te id sapienti eueni̾t ne
se ob hoc miserũ putet
Nos aũt nõ qͥd sa¬
piẽti ferendũ sic dicimꝰ
s quid fac̾e̾ ip̃e debeat
Itaq nõ q̃rimꝰ ñt utrũ¬
ne tota sepeliendi intio
sit btilis nec ne s etiã
hec si sit ĩ anns ut illi ex¬
istĩant tñ facienda ẽ nł
ob hoc solũ ꝙ apd̾ hoĩes
bñ et hũane fieri bide᷑.

Expanded text:
in iis deprehenderunt, quasi odore quodam ueritatis retenti propius aberrarunt, hoc autem, quia nihil uidere in eo commodi poterant, reliquerunt. quin etiam non defuerunt qui superuacaneam facerent sepulturam nihilque esse dicerent mali iacere inhumatum et abiectum. quorum inpiam sapientiam cum omne humanum genus respuit, tum diuinae uoces, quae id fieri iubent. uerum illi non audent dicere id non esse faciendum, sed si forte itaque in ea re non tam praecipientium quam consolantium funguntur officio, ut si forte id sapienti euenerit, ne se ob hoc miserum putet. nos autem non quid sapienti ferendum sit dicimus, sed quid facere ipse debeat. itaque non quaerimus nunc utrumne tota sepeliendi ratio sit utilis necne, sed haec etiamsi sit inanis, ut illi existimant, tamen faciendum est uel ob hoc solum, quod aput homines bene et humane fieri uidetur;
Abbreviated transcription (Latin):
accepta et hũilitate et
timore et deuocõne max¬
ima opus ẽ ne qͥs forte
integͥtatis atq ĩ nocẽtie
fiduciã ge̾ns tumoris
et arrogãcie crimẽ in¬
tͣrat eo q fc̃o graciam
u̾tutis amittat s ut s ͭ
deo carus om̃i macula
p̃cetur nͥ pcc̃is sus ueni¬
am licet ulła sint Si
qͥd aliud desideramĩt nõ
est opus dcõ sciẽti qͥd ue¬
limꝰ si qͥd ei bom eue¬
nerit gr̃as agat si quid
mali satis faciat et id sͥ
ob pcc̃a sua euenisse fa¬
teatur Et nichilominꝰ
etiã ĩ malis gr̃as agat
et in bonis satisfaciat ut s¬
idem sit semꝑ et stabil
et ĩ imutabilis et ĩ con¬
cussus ¶ et tm̃ hoc ĩ
templũ putet sͥ ẽẽ faci¬
endũ sed et domi et in
ip̃o etiã cubili suo Secũ
suo cõsecratũ qm̃ ip̃e ẽ
dei templũ ¶A si dõ
patri uc dño hac assidu¬
tati sumꝰ dõ paruit hic
religioni atq offõ suo

Expanded text:
accepta, et humilitate, et accepta, et humilitate, et timore, et devotione maxima opus est; ne quis forte integritatis et innocentiae fiduciam gerens, tumoris et arrogantiae crimen incurrat, eoque facto gratiam virtutis amittat. Sed ut sit Deo carus, omnique macula precetur, nisi peccatis suis veniam, licet nulla sint. Si quid aliud desideraverit, non est opus dicto scienti quid velimus. Si quid ei boni evenerit, gratias agat; si quid mali, satisfaciat, et id sibi ob peccata sua evenisse fateatur; et nihilominus etiam in malis gratias agat, et in bonis satisfaciat: ut idem sit semper, et stabilis, et immutabilis et inconcussus. Nec tantum hoc in templo putet sibi esse faciendum, sedsuo. Secum suo consecratum; quoniam ipse est Dei templum. Quod si Deo, patri ac domino, hac assidutati sumus Deo paruit, hic religioni atque suo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stabiliꝰ ꝙͣ plane intel¬
ligi nos ad iusticiã ẽẽ
nato. ¶ Id qd̾ solũ deo
exhibere atq offerre de¬
bemꝰ ad qd̃ capiendum
nos ip̃e generauit.
Ot aũt duplexsa¬
crificii genꝰ ꝙͣ sit
berillimũ trimegistus
hermes ydoneus testis
est qui nobiscũ idẽ cũ
ꝓphetis quos sequimur
et cole ¶ Cultus añt
dei unꝰ ẽ malũ nõ eẽ
Item ĩ illo sermone ꝓ¬
fecto cũ exandisset ascle¬
piũ querentẽ a filios
suo utrũ place̾t patri e¬
ius ꝓferri thus ⁊ alios
odores ad sacrificiũ dei
exclamait bene bnde
O mi nate asclepi Est
enĩ maxĩa impietas ta¬
li quid de bno ac singła¬
ri bono ĩ aĩm inducere
hec et hiis siłia huic nõ
q sũt plenus ẽ et oĩi
mĩme indigens Nos
uõ grãs agentes adoreꝰ
huiꝰ em̃ sacrificiũ sola
bũdictio et rce uerbo eĩ
significari opportet deo
ip̃e cõfessus est ¶ Sũ¬
mus g̾ colendi dei ritus
est ex ore iusti hominis
ad deũ directa laudatõ
¶Que tñ ip̃a ut dõ sit

Expanded text:
stabilius, quam plane intelligi nos ad justitiam esse natos. » Id ergo solum Deo exhibere atque offerre debemus, ad quod capiendum nos ipse generavit. Hoc autem duplex sacrificii genus quam sit verissimum, Trismegistus Hermes idoneus testis est; qui nobiscum, id est, cum prophetis, quos sequimur,et cole. » Cultus autem Dei unus est, malum non esse. Item in illo sermone perfecto, cum exaudisset Asclepium quaerentem a filio suo, utrum placeret patri ejus offerri thus, et alios odores ad sacrificium Dei, exclamavit: « Bene, bene ominare, o Asclepi. Est enim maxima impietas, tale quid de uno illo ac singulari bono in animum inducere. Haec et his similia huic non que sunt, plenus est, et omnium minime indigens. Nos vero gratias agentes adoremus. Hujus enim sacrificium, sola benedictio. » Et recte. Verbo enim sacrificari oportet Deo; ipse confessus est. Summus igitur colendi Dei ritus est, ex ore justi hominis ad Deum directa laudatio: quae tamen ipsa ut Deo sit
Abbreviated transcription (Latin):
te ac iusticia cõstat quo¬
modo ãt deus iusticia u¬
facile est ¶ Si eñ iul¬
tus fuerit homo accepta
ĩ mortalitate ĩ eternũ
deo seruiet hoĩes autem
nõ nͥ ad iusticiã nasa tũ

Expanded text:
te ac justitia constat. Quomodo autem Deus justitia hfacile est. Si enim justus fuerit homo, accepta immortalitate, in aeternum Deo serviet. Homines autem non nisi ad justitiam nasci, cum
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥs putat deci tara is
plane qͥd sit deus uescit
cui putat uoluptati ẽẽ
eas res qͥs etiã homo si
contẽpsert iure lauda¬
bitur ¶uid gͦ castũ
quid deo dignũ nͥ ꝙ ip̃e
in illa dĩa lege sua po¬
poscit duo sũt q offerri
debeant donũ et lacrifici¬
ũ donũ imꝑpetuũ sacrifi¬
ciũ ad tp̃s ¶ Derũ apd̾
istos qͥ nuillomͦ. ratione
dĩnitatis ĩ telligũt dom̃
ẽẽ quidqͥd auro argẽtoq
fabricat ¶Itẽ quid qͥd
purp̃a et serico texit᷑ sacͥ¬
ficiũ est uictima et q̃cũ¬
q in ara cremãturB
btroq ĩ btitur deus qr et
ip̃e ĩ corruptus et illud
totũ corruptibile ¶ia¬
q deo utrũq ĩ corporale
offerendũ est quo btitͤ
Donũ ẽ integritas aĩ
sacrificiũ laus et hynꝰ
Si g̾ deus nõ uidet᷑ erge
hiis reb coli d que nõ

Expanded text:
si quis putat deo cara, is si quis putat deo cara, is plane quid sit deus nescit: cui putat uoluptati esse eas res quas etiam homo si contempserit, iure laudabitur. quid ergo castum, quid deo dignum nisi quod ipse in illa diuina lege sua poposcit? duo sunt quae offerri debeant, donum et sacrificium, donum in perpetuum, sacrificium ad tempus. uerum apud istos, qui nullo modo rationem diuinitatis intellegunt, donum est quidquid auro argentoque fabricatur, item quidquid purpura et serico texitur, sacrificiumque uictima et quaecumque in ara cremantur. sed utroque non utitur deus, quia et ipse incorruptus est et illud totum corruptibile. itaque deo utrumque incorporale offerendum est, quo utitur. donum est integritas animi, sacrificium laus et hymnus; si enim deus non uidetur, ergo his r
Abbreviated transcription (Latin):
iubet betat pͣua et t̃pia
cui ꝑentẽ sãssime at cer¬
tissime legi iuste as le¬
gitĩe necesse ẽ biu̾e cuꝰ
legis pauca equidẽ capi¬
ta posui ꝙ sũ pollicitus
et iusticie ĩpou̾ent Si
fõte ip̃o petat bñ ad nos
ruiꝰ iste manauit .
ũt de lacͥficõ ipso
panca dicamꝰ Ebur
ĩqͥt plato nõ castũ donũ
castũ donũ dõ qͥdqͥd corrũ¬
hꝰ bidit nõ oport̾e biuẽti
offerri aliqͥd quod sit ex
mortuo corꝑe cur illd̃ nõ
bidit nõ debe̾ ĩ corꝑali i
corꝑale munꝰ offerri Mͣ¬
to melius et uerus se¬
neca uultis ne nos inqͥt
deũ cogitare magnũ et
placidũ et maiestate le¬
ui uenerandũ amicũ et
cõibus et sanguinẽ mł
to colendũ Que em̃ ex
trucidacõne numerãtiũ
uoluptas ẽ S mẽte pu¬
ra bono et honesto q ꝓpo¬
sito Nõ templa illis ꝯ¬
gestis ĩ alticudinẽ saxis
extruenda sũt ĩ suo cui¬
q põsecrandus ẽ pectore¬
¶ Destes gͦ et gẽmas
et cet̾a q̃ hũtur ĩ precio

Expanded text:
iubet, uetat praua et turpia: cui parentem sanctissimae ac certissimae legi iuste ac legitime necesse est uiuere. cuius legis pauca equidem capita posui, quod sum pollicitus et iustitiae imponerent. si ex fonte ipso petat unde ad nos riuus iste manauit. Nunc de sacrificio ipso pauca dicamus. ebur inquit Plato non castum donum castum donum deo quidquid corrumhoc uidit, non oportere uiuenti offerri aliquid quod sit ex mortuo corpore, cur illud non uidit, non debere incorporali corporale munus offerri? quanto melius et uerius Seneca uultisne uos inquit deum cogitare magnum et placidum et maiestate leni uerendum, amicum et tionibus nec sanguine lto colendum — que enim ex trucidatione imolantium voluptas est? —, sed mente pura, bono honestoque proposito? Non templa illi congestis in altitudine saxis extruenda sunt: in suo cuique consecrandus est pectore. uestes igitur et gemmas et cetera quae habentur in pretio
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃retur si eoꝵ suauita¬
tes nõ actigissent s si eri¬
piant se male ẜuituti cõ¬
donabit᷑ hiis error om̃is
si errorẽ suũ bita melio¬
re correxint nec lucrari
se quisꝙͣ putet si delictet
ꝯsciũ nõ habebit. ¶Scit
ille omĩa ĩ cuiꝰ cõspectu
biuimiꝰ nec si uniuersos
hoĩes celare possumꝰ cui¬

Expanded text:
sequerentur, si earum suauitasequerentur, si earum suauitates non attigissent. sed eripiant se malae seruituti: condonabitur iis error omnis, si errorem suum uita meliore correxerint. nec lucrari se quisquam putet, si delicti conscium non habebit: scit ille omnia in cuius conspectu uiuimus, nec si uniuersos homines celare possumu
Abbreviated transcription (Latin):
um ad rectiꝰ biuendũ
Cũ illud ip̃m maxĩe cau
ne rursus ĩ cosdem laq̃os
inducat᷑ ¶Deniq mu-¬
ta quoq aĩalia cũ fraude
capiũtur si aliqͦ se modo
in fugã extricauerĩt fiũt
postinodũ caucõra uitãt¬
q sꝑ ea omia ĩ quib do¬
los insidias q lenserũt¬
¶ Sic hoĩem penitẽcia
cautũ ac diligentẽ facit
ad euitanda pcc̃a in que
semel frande deciderit
Nemo em̃i p̃t ẽẽ tã pru¬
dens tã circũspectus ut
nõ aliqñ labat᷑ Et id tͣ¬
co deus ĩ becillitatẽ nrã
sciens ꝓ sua pietate ap¬
ꝑuit hoĩ portũ salutis
ut huic ncc̃itati cui fragi¬
litas nr̃a subiecta ẽ me¬
dicina peĩtencie subuẽi¬
ret gͦ quicũq ab erra¬
uerit refãt pedẽ se q ꝙͣ
pͥmũ recipiat reformet
ed reuotare gͣdũ
suꝑas q euade ad auras
hoc opus hic labor ẽ de¬
gustatis enĩ male iocun¬
dis uoluptatib uix diuel¬
li ab hiis pñt faciliꝰ rc̃a

Expanded text:
um ad rectius uiuendum: um ad rectius uiuendum: tum illud ipsum maxime canet, ne rursus in eosdem laqueos induatur. denique muta quoque animalia cum fraude capiuntur, si aliquo se modo in fugam extricauerint, fiunt postmodum cautiora uitantque semper ea omnia in quibus dolos insidiasque senserunt. sic hominem paenitentia cautum ac diligentem facit ad euitanda peccata in quae semel fraude deciderit. nemo enim potest esse tam prudens, tam circumspectus, ut non aliquando labatur. et idcirco deus inbecillitatem nostram sciens pro sua pietate aperuit homini portum salutis, ut huic necessitati, cui fragilitas nostra subiecta est, medicina paenitentiae subueniret. ergo quicumque aberrauerit, referat pedem seque quam primum recipiat ac reformet. sed reuocare gradum superasque euadere ad auras, hoc opus, hic labor est. degustatis enim male iucundis uoluptatibus uix diuelli ab iis possunt: facilius recta
Abbreviated transcription (Latin):
licet plane ã si li¬
bos nrõs cũ delictoꝵ suoꝵ
c̾mmnꝰ penit̾e correctos ẽẽ
arbitram̃ et abdicatos ab¬
iectos q rursus tñ suscipi¬
amplectim̃ cur desꝑemus
cdemẽtiã dei prĩs peniten¬
do posse placari g̾ idẽ dñs
ac ꝑens ĩ dulgẽtissimꝰ re¬
missurũ se penitẽtib ꝓec¬
cata ꝓmittit et oblit᷑atu¬
rũ om̃s ĩ iquitates eiꝰ qͥ
insticiã denuo ceꝑit oꝑa¬
ri ¶ Sicut enĩ nichil ꝑ¬
dest male biuenti ante
acte bite ꝓbitas qr super¬
ueniẽs . neqͥcia insticie o¬
ꝑa deleuit ita nł. efficĩt
pcc̃a ret̾a correctõ qr suꝑ¬
ueĩens iusticia labẽ bite
pͥoris aboleuit ¶Quẽ
em̃ facti sui penitet er¬
rorẽ suũ pristinũ intelli¬
git Ideoq greci melius
et significantiꝰ metano¬
ean dicũt ꝙͣ nos latine
possumꝰ resipiscentiã di¬
cere Resipiscit em̃ ac ñ¬
tem suã quasi ad ĩ sama
retipit quẽ errati piget
castigat q se ip̃m demen¬
tie et confirmat aĩm lu¬

Expanded text:
licet plane. nam si liberos nostros, cum delictorum suorum cernimus paenitere, correctos esse arbitramur et abdicatos abiectosque rursus tamen suscipiamplectimur, cur desperemus clementiam ueri patns paemtendo posse placarit\' ergo idem dominus ac parens indulgentissimus remissurum se paenitentibus peccata promittit et obliteraturum omnes iniquitates eius qui iustitiam denuo coeperit operari. sicut enim nihil prodest male uiuenti ante actae uitae: probitas, quia superueniens nequitia iustitiae opera deleuit, ita nihil officiunt peccata uetera correcto, quia superueniens iustitia labem uitae prioris aboleuit. quem enim facti sui paenitet, errorem suum pristinum intellegit, ideoque Graeci melius et significantius μετκ́νοταν dicunt quam nos Latine possumus resipiscentiam dicere. resipiscit enim ac mentem suam quasi ab insania recipit quem errati piget, castigatque se ipsum dementiae et confirmat animum su
Abbreviated transcription (Latin):
iter in celũ ꝑatur ¶ Nã
qr uirtus ĩ dei agnicõne
cõsistit omĩa gͣuia sũt dñ
que ignores ubi cognoue¬
ris facilia per ip̃as diffi¬
cultates nobis exeundũ
est qui ad sũmũ bonum
tendimius . co.
Et tñ deficiat ali¬
qͥs aut de se despe¬
ret si aut decupiditate
uictus aut libidine de¬
pulsus aut errore decep¬
tus aut bi coactus a ius¬
ticie bia lapsus potest
enim reduci ac liberari
si eum peniteat actorũ
et ad meliora cõuersus
satis deo faciat ¶ Quod
fi̾ posse ꝙycero nõ putanͭ
cuiꝰ hec in achademico zͦ
u̾ba sũt ¶ Q si lice̾t ut hi
qui ĩ itin̾e̾ de errauissẽt¬

Expanded text:
elum paratur. nam quia uirtus in dei agnitione consistit, omnia grauia sunt, dum ignores, ubi cognoris, facilia: per ipsas difficultates nobis exeundum est, qui ad summum bonum tendimus. Nec tamen deficiat aliquis aut de se ipse desperet, si aut cupiditate uictus aut libidine inpulsus aut errore deceptus aut ui coactus ad iniustitiae uiam lapsus est. potest enim reduci ac liberari, si eum paeniteat actorum et ad meliora conuersus satis deo faciat. quod fieri posse Cicero non putauit, cuius haec in Academico tertio uerba sunt: quodsi liceret ut iis qui in itine
Abbreviated transcription (Latin):
putet posse addant᷑ illa
ut omis colũpnia et occa¬
sio fraudis remoueat᷑ ad¬
ult̾ĩũ ẽẽ qui a marito di
adult̾am ducat dissociari
eñ corpus et distrahi ds̃
Ouoluit ¶ Pterea nõ tm
adult̾iũ ẽẽ uitandũ uerũ
etiã cogitacõnẽ ne qͥs as¬
piciat alienã et nõ cõcu¬
piscat ¶ Adult̾am enim
fieri mentẽ si uł ymagi¬
nẽ boluptatis sͥ ip̃a depĩt¬
erit Mens ẽ em̃ ꝓfecto
q̃ petcat q̃ ĩ modͤate libi
dĩs fructũ cogitacõne cõ¬
plectit᷑ In hac crimẽ ẽ
ĩ hac om̃e delictũ nã ⁊ si
corpus ulła sit labe ma¬
culatũ nõ constat tñ pu¬
dicitie rõ si ãĩmꝰ ĩ cestus ẽ
nec illibata castitas bidi̾¬

Expanded text:
putet posse, adduntur illa, putet posse, adduntur illa, ut omnis calumnia et occasio fraudis remoueatur, adulterum esse qui a marito dimalteram ducat: dissociari enim corpus et distrahi deus noluit; praeterea non tantum adulterium esse uitandum, uerum etiam cogitationem, ne quis aspiciat alienam et animo concupiscat: adulteram enim fieri mentem, si uel imaginem uoluptatis sibi ipsa depinxerit. mens est enim profecto quae peccat, quae immodedinis fructum cogitatione complectitur: in hac crimen est, in hac omne delictum. Nam etsi corpus nulla sit labe maculatum, non constat tamen pudicitiae ratio, si animus incestus est; nec illibata castitas vid
Abbreviated transcription (Latin):
illud exigas qd̃ p̃stare ip̃e
nõ possis ¶ Que ĩiqͥtas¬
id efficit ꝓfcõ ut ẽẽnt ad¬
ult̾ia feĩs egre ferentib
p̃stare se fidẽ nõ exhibẽti
adult̾a q̃ non hãc cãm ui¬
ciis sius p̃tendat ĩ iuriam
se peccando nõ fac̾e̾ s refer¬
re d̃ optĩe qu̾tilliamnꝰ
exp̃ssit homo inq̃t neq
aliem mat̾monii abstinẽs
neq sui custos q̃ inter se
maritus cͣcͣ corrũpendas
alioꝵ ꝯuiges occupatus
p̃t bacare domestice scĩta¬
ti et bror cũ tale incidit
matͥmoniũ exͦ ip̃o cõcita¬
ta a imuitari se putat aut
uindicari ¶ Cauendũ gͦ
ne octasionẽ bitiis nr̃a
ĩ tẽperantia demꝰ s assu¬
escant ĩ uicẽ mores duoꝵ
et iugũ ꝑib aĩs ferant
¶NLos ip̃os ĩ alt̾o cogite¬
mꝰ Nã fere ĩ hoc iusti ͤ
sũma cõsistit ut nõ Ratia ᷤ
altĩ quidqͥd ip̃e ab altero
pati nolis hec sũt que ad
cõtinẽtiã p̃cipiũtur a deo
Ed tñ ne quis dĩna
p̃cepta cͥcũscrib̾e̾ se

Expanded text:
stare ipse non possis. Quae iniquitas effecit profecto, ut essent adulteria, foeminis aegre ferentibus praestare se fidem non exhibentibadultera, quae non hanc causam vitiis suis praetendat; injuriam se peccando non facere, sed referre. Quod optime Quintilianus expressit: Homo, inquit, neque alieni matrimonii abstinens, neque sui custos, quae inter se maritus circa corrumpendas aliorum conjuges occupatus potest vacare domesticae sanctitati; et uxor, cum in tale incidit matrimonium, exemplo ipso concitata, aut imitari se putat, aut vindicari. Cavendum igitur, ne occasionem vitiis nostra intemperantia demus: sed assuescant invicem mores duorum, et iugum paribus animis ferant: nos ipsos in altero cogitemus. nam fere in hoc iustitiae summa consistit, ut non facias alteri quidquid ipse ab altero pati nolis. haec sunt quae ad continentiam praecipiuntur a deo. sed tamen ne quis diuina praecepta circumscribere se
Abbreviated transcription (Latin):
tẽs et actus bom Que oĩa
qͥ exhib tociẽs sacͥficat qͦ¬
Ds̃ em̃i nõ desiderat uicti¬
mortis ac sangͥnis s hõi¬
nis ⁊ bite ad qd̾ sacͥficiũ
neq berbeins opus ẽ ne¬
q fibus neq cespitibus
q̃ sũt utiq bamissĩa sed
hiis q̃ de ĩtimo pectore ꝓfe¬
rũtur ¶ Itaq ĩ arã dei q̃
ue̾ maxĩa ẽ et q̃ ĩ corde ho

Expanded text:
et actus boni: quae omnia qui exhibet, totiens sacrificat, qudeus enim non desiderat uictimortis ac sanguinis, sed hominis et uitae. ad quod sacrificium neque uerbenis opus est neque februis neque cespitibus, quae sunt utique uanissima, sed iis quae de intimo pectore proferuntur. itaque m aram dei, quae uere maxima e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t formet se ad
uerecũdiã pudorẽ colat
castitatẽ cõsciencia ⁊ ñẽ¬
te tueatur ¶N tm̃ le¬
gibus pub ͨ ͥ ᷤ ꝑeat s sit
supͣ om̃s leges qͥ legẽ dĩ
sequit᷑ ¶Quibz bomis si
assueuĩt iã pudebit eum¬
¶ Modo placeãt rc̃a et
honesta q̃ meliorib iocũ¬
diora sũt ꝙͣ praua et in¬
honesta peiorib ¶Nõ¬
dũ omĩa castitatis offã
ut cũ qͥs habeat hrorem
neq luam neq liberam
hr̃e insuꝑ belit s matri¬
moĩo fidẽ seruet ¶ Nõ¬
sola mulier adult̾a ẽ q̃
ht̃ aliũ maritus autem
eciã si plures hẽat a cri¬
mĩe adulterii solutus ẽ
s dĩna lex ita duos ĩ ma¬
tͥmoniũ qd̵ est in corpus
adult̾ habeat᷑ quisqͥs cõ¬
pagẽ corꝑis in diuersa
destraxĩt ¶Mec ob ali¬
am cãm deus cũ ceteras
aĩantes suscepto fetu ma¬
ribus repugnare boluis
coge̾t biros aliud appet̾e̾
eoq fcõ castitatis gli̾am
nõ tenerẽt ¶S neq i
mulier uirtutẽ pudicicie

Expanded text:
t formet se ad verecundiam, pudorem colat, castitatem conscientia et mente tueatur: nec tantum legibus publicis pareat, sed sit supra omnes leges qui legem dei sequitur. quibus bonis si adsueuerit, iam pudebit eum: modo placeant recta et honesta, quae melioribus iucundiora sunt quam praua et inhonesta peioribus. nondum omnia castitatis officiut cum quis habeat uxorem, neque seruam neque liberam habere insuper uelit, sed matrimonio fidem seruetest, sola mulier adultera est, quae habet alium, maritus autem, etiam si plures habeat, a crimine adulterii solutus est. Sed divina lex ita duos in matrimonium, quod est in corpus adulter habeatur, quisquis compagem corporis in diversa distraxerit. Nec ob aliam causam Deus, cum caeteras animantes suscepto foetu maribus repugnare voluisscogeret viros aliud appetere, eoque facto, castitatis gloriam non tenerent. Sed neque mulier virtutem pudicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
qr gn̾ari hoĩes opportet s
hiis affcĩb ĩ posuerit ne¬
cessitatẽ ¶ Si qͥs hoc ĩ qͣt
face̾ potii̾t hẽbit eximiã
cõtinẽcie genꝰ qͣi fastigi¬
tutũ ¶ Ad quã si qͥs eni¬
ti atq eluctari poti̾t ¶
t̾rã t̾umphauit hic erit
ꝯsiłĩs deo qͥ uirtutẽ dei ce¬
pit hec quidẽ difficilia
bidentur s de eo loquim̃

Expanded text:
rari homines oportet, sed his adfectibus inposuerit necessitatem. si quis hoc inquit facere potuerit, habebit eximiam continentiae genus quasi fastigirtutum. ad quam si quis eniti atque eluctari potuerit,terram triumphabit, hic erit consimilis deo, qui uirtutem dei cepit. haec quidem difficilia uidentur, sed de e
Abbreviated transcription (Latin):
pocius qͥ alienã felicitatẽ
nõ actollat oculos opes
nõ admiretur alienam
oĩno aippetat nõ cõcupis¬
cat alienũ nõ ĩ iudiat
ulli nõ fascidiat ꝙͣꝙͣ sit
humilis misericors bene¬
licus mitis hũauꝰ par ĩ
aĩmo eius ꝑpetua uerse-¬
tur ¶Ille homo ille ius¬
tus ille ꝑfectus ẽ ¶ Mͥs¬

Expanded text:
potius qui ad alienam felicitatem potius qui ad alienam felicitatem non attollat oculos, opes non admiretur, alienam omnino adpetat, nihil concupiscat alienum, non inuideat ulli, non fastidiat quemquam, sit humilis misericors beneficus mitis humanus, pax in animo eius perpetua uersetur: ille homo sanus, ille iustus, ille perfectus est. quis
Abbreviated transcription (Latin):
aib hõĩbus s desuꝑ specta¬
ri ab eo qui et nidex et
testis ip̃e futurus ẽ ciu
rõnem bite reposcenti ac¬
tus suos ĩ ficiari nõ lice¬
bit ¶ Ergo sacius ẽ aut
effug̾e cõscĩam ã nobis
ip̃os ultro aꝑꝑire aĩm et
ꝑuiciẽ rescissis uulm̾bus
effund̾e quib nemo aliꝰ
mederi p̃t insi solus ille
qui gressũ claudis uisũ
cecis reddidit maculata
menbra purgauit mor¬
tuos excitauit Ille ardo¬
rẽ cupiditatis extĩguet
extupabit libidines ĩ ii¬
diã distrahet irã miti¬
gabit Ille reddet uerã
et ꝑpetuã sanitatem.
Petrenda ẽ hec oĩ¬
bus medicĩa qm̃
maiore ꝑiculo bexatur
aĩa ꝙͣ corpus ⁊ qͣm pͥmũ
latẽtib morbis ad hibẽ¬
si btat᷑ aliqͥs oculoꝵ acie
dare mẽbris omĩb inte¬
gris firmissĩa tociꝰ corpo¬
ris balitudĩe tñ cũ dixer̃
sanũ si efferatur ira su¬
ꝑbia timidus infletur
libidim seruiat cupidi¬
tatib ĩ ardescat s enim

Expanded text:
ab hominibus, sed desuper spectaab hominibus, sed desuper spectari ab eo qui et iudex et testis idem futurus est, cui rationem uitae reposcenti actus suos infitiari non licebit.. ergo satius est aut effugere conscientiam aut nos ipsos ultro aperire animum et perniciem rescissis uulneribus effundere: quibus nemo alius mederi potest nisi solus ille qui gressum claudis, uisum caecis reddidit, maculata membra purgauit, mortuos excitauit. ille ardorem cupiditatis extinguet, extirpabit libidines, inuidiam detrahet, iram mitigabit, ille reddet ueram et perpetuam sanitatem. adpetenda est haec omnbus medicina, quoniam maiore periculo uexatur anima quam corpus et quam primum latentibus morbis adhibensi utatur aliquis oculorum acie clara, membris omnibus integris, firmissima totius corporis ualitudine, tamen eum dixerim sanum, si efferatur ira, superbia tumidus infletur, libidini seruiat, cupiditatibus inardescat: sed eum
Abbreviated transcription (Latin):
dei aũt dĩnitas nec bis¬
ceribus submoneri p̃t qͦ
minꝰ to ͫ hoĩem ꝓspiciat
et norit ¶Idem ĩ eius¬
dem oꝑis pͥmo ¶Quid
agis inqͥt quid machĩa¬
ris quid abscondis Cus¬
tos te tuꝰ sequit᷑ aliũ tibi
ꝑegͥnatio subduxit aliũ
mores aliũ balitudo heret
hic quo care̾ mĩꝙͣ potes
Qui locũ abditũ leg̾
et arbitrũ remoneas pu-¬
tas tibi cõtigisse ut ocu¬
los hom̃i effugias demẽs
¶Quid tͥ prodest nõ
NNõ minꝰ mirabilit̾
de cõscĩa et dõ tulliꝰ me
minerit inqͥt deũ se ha¬
bere testem Idest ut ego
arbitror mentẽ suã qui
nichil hom̃i de dit deus
ip̃e diuinius ¶ Item cũ
de nisto ac bono biro lo¬
q̃retur Itaq talis uir ĩ¬
quit nõ m ͦ face̾ s ne co¬
gitare quidẽ quitꝙͣ au¬
debit qd̾ nõ audeat p̃di¬
Et ut ait idẽ semꝑ ita
reddendã arbitrem̃ pu¬
temꝰ q nos momiẽtis oĩ¬
bus nõ in aliquo ut il¬
le dixit orbis t̾re theat᷑

Expanded text:
dei autem diuinitas nec uisdei autem diuinitas nec uisceribus submoueri potest, quominus totum hominem perspiciat et norit. idem m eiusdem operis primo quid agis? inquit quid machinaris? quid abscondis? custos te tuus sequitur. alium tibi peregrinatio subduxit, alium mors, alium ualitudo: haeret hic quo carere numquam potes. quid locum abditum legis et arbitros remoues? puta tibi contigisse ut oculos omnium effugias, demens: quid tibi prodest non non minus mirabiliter de conscientia et deo Tulliminerit, inquit, Deum se habere testem; id est, ut ego arbitror, mentem suam, qua nihil homini dedit Deus ipse divinius. » Item cum de justo ac bono viro loqueretur: « Itaque talis vir, inquit non modo facere, sed ne cogitare quidem quicquam audebit quod non audeat praediet, ut ait idem, semper ita reddendam nobis arbitremur, putemusque nos momentis omnibus non in aliquo, ut ille dixit, orbis terrae theatro
Abbreviated transcription (Latin):
rhortacõnes suas
seneca mirabłĩ sẽ¬
inqͥt nescio quid maiꝰq
ꝙͣ cogitari p̃t muẽ est
cui biuendo oꝑam damꝰ
huic nos appbemꝰ ¶¬
ꝓdest ĩ clusã ẽẽ conscĩam
pateniꝰ deo. Quid ueru ᷤ
dici potuit Ab eo qui dĩn
nosset ꝙͣ dc̃m ẽ ab hoĩe
uere religiomis ignaro
NNã et maiestatẽ dei ex¬
pressit maiorẽ ẽẽ dicendo
quã ut eã cogitacõ men¬
tis hũane caꝑe posset et
ip̃m ueritatis actingit
fontẽ senciendo uitã hõi¬
nũ suꝑuacuã nõ ẽẽ ut
epicurei uolũt s deo ab i¬
hiis oꝑam biuendo dari
si quidẽ pie ac iuste uĩx¬
erint potuit ẽẽ uerus dei
cultor si qͥs illi mõstras¬
set Et contẽpsisset ꝓfcõ
zenonẽ et ingrm suũ so¬
tionẽ si uere sapiẽ ducẽ
nactus ẽ huic nos inqͥt
orõ nͥ añcederet ignorã¬
tie cõfessio nichł ꝓdest
inclusã ẽẽ cõscientiã pa¬
temꝰ deo ¶Nullus g̾
mendacõ nullus dissiła¬
cõni locus ẽ qr ꝑietibus
oculi hoĩm submnouent᷑

Expanded text:
hortationes suas Seneca mirabili seninquit, "nescio quid maiusque quam cogitari potest numen est, cui vivendo operam damus. Huic nos approbemdest inclusam esse conscientiam, patemus deo. quid uerius dici potuit ab eo qui deum nosset quam dictum est ab homine uerae religionis ignaro? nam et maiestatem dei expressit maiorem esse dicendo quam ut eam cogitatio mentis humanae capere posset, et ipsum ueritatis attigit fontem sentiendo uitam hominum superuacuam non esse, ut Epicurei uolunt, sed deo ab iis operam uiuendo dari, siquidem iuste ac pie uixerint. potuit esse uerus dei cultor, si quis illi monstrasset, et contempsisset profecto Zenonem et magistrum suum Sotionem, si uerae sapientiae ducem nactus esset. huic nos inquit oratio, nisi antecederet ignorantiae confessio. nihil prodest inclusam esse conscientiam, patemus deo: nullus ergo mendacio, nullus dissimulationi locus est, quia parietibus oculi hominum submoventur,