comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enĩ mͦ ultra fide aliqͥd. ange¬
tur. nec tñ atramite significã¬
de uentatis ertatur. ꝙͣ ius uerbi
que iuclicantur excedant. ut
uoluntas loq̃ntis nõ fallentis
appaarcat. Quo tropo nõ solũ.
augetur aliqͥd s et minuit᷑. Au¬
getur ut uelocior euro. clurior¬
saro. Minuitur: ut mollior:
belli punici uł tria bella punica
significantur. & in bucolicis.
aurea mala clecem misi ꝑuero
id est angusto decem misi eglo¬
gas pastoꝵ. huiꝰ tropi plures
nia. antifrasis. enigmͣ. carhen¬
tismos. parocinia. saitasmos.
antifmos. ¶U̾ronia est sẽtẽ
de. Aut ꝑ accusatõnẽ aut ꝑ in¬
la. E olus et elauso uentoꝵ car¬
cere. regnet. Et ciomodo au¬
ra si carcer ẽ: Soluitur eĩ ꝓm̃¬
ciatone. Nam carter: ꝓnũcia¬
est ẜmo eꝯͣrio intlłigendus ut
lucus qr caret luce p uinam
nemoꝵ u̾brĩ. ⁊ manes. id est
les. et iumanes ⁊ parte et eu¬
menides furie ꝙ milli partãt
ł bñfaciãt. Hoc tropo ⁊ naui

Expanded text:
Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quamvis verba quae indicantur excedant, ut voluntas loquentis, non fallentis appareat. Quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur: augetur, ut 'velocior Euro': minuitur, ut 'mollior pbelli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis3, 71: Aurea mala decem misi, id est ad Augustum decem eglogas pastorum. Huius tropi plures nia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sententde aut per accusationem, aut per inla Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiaest sermo e contrario intellegendus, ut 'lucus', quia caret lucem per nimiam nemorum umbram; et 'manes', id est les et inmanes; et 'Parcas' et 'Eumenides', Furiae quod nulli parcant vel benefaciant. Hoc tropo et nani
Abbreviated transcription (Latin):
intiecta est. int̾posita affectum
ꝯmoti animi expͥmit. sicut cũ
dr ab exultante . uã. a dolente
heu. ab irascente. he a tumete
sũt nec in aliam lingͣm facile:
transferũtur.¬

Expanded text:
interiecta, id est interposita, affectum commoti animi exprimit, sicut cum dicitur ab exultante 'vah', a dolente 'heu', ab irascente 'hem', a timente sunt, nec in aliam linguam facile transferuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mathematicas ido pͥmã ẽẽ
la aliam incliget disciplinã
Musica aũt et geometrica⁊
astronomia. que secũtur ut
sint atq sb̃sistãt: istiꝰ egẽt
auxilio.
.ii. de auctorib eius

Expanded text:
mathematicas ideo primam esse la alia indiget disciplina. 2. Musica autem, et geometria, et astronomia, quae sequuntur, ut sint atque subsistant istius egent auxilio. CAPUT II. De auctoribus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Rima diuisio est musi¬
ce que armonica d̾r: id
est modulatõ uocis. ꝑtinẽt
ad comedos. tragedõs. ł cho¬
ros. ul. ad om̃s qui uoce ꝓpͥa
camĩt. Hec ex aĩo ⁊ corpore
motũ facit: et ex motu som̃i
sp̃u uerreratus: uñ et ueil
sũt nũcupata. Proprie anͣt¬
uox hoĩnũ est: seu irratõna¬
biliũ aĩanciũ. Nam in alus
abusiunc nõ ꝓpͥe sonitũ uoce
uocari. ut uox tube infremu¬
it fractas q ab litore uoces
Nam ꝓpͥũ est ut lictori sonẽt
scopłi. &. ad tuba terribilẽ so¬
nitũ ꝓcul aere canoro. Armo

Expanded text:
rima divisio musice que harmonica dicitur, id est modulatio vocis, pertinet ad comedos, tragedos, vel choros, vel ad omnes qui voce propria canunt. Hec ex animo et corpore motum facit et ex motu sonum, spiritu verberatus, unde et verba suvox hominum est, seu irrationabilium animantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad littora voces. Nam proprium est ut littorei resonent scopuli, et: At tuba terribilem sonitum procul aere
Abbreviated transcription (Latin):
les et spisse clare atq acute.
recipue uoces st̃ que longius
baꝵ. Subtiles noces st̃ quibu
nõ est spiritꝰ quał est infaciũ¬
uł mulieꝵ uł egrotanciũ sũ in
neruis. Que enum sb̾tilissime
corde st̃: sb̾tiles ac tenues sono
emittũt. Pingues st̾ uoces ꝙͣ¬
sicut uiroꝵ. Acuta uox est tenu¬
is alta. Sicut in corclis uidemꝰ
Dura uox est que uiolent̾ em¬
tit sonos. Sicut tonitruũ sicut
incuclis sonus quociens durũ
malleis pertutitur ferrũ. Aspe¬
ra uox est rauca ⁊ que clisꝑgit᷑
ꝑ minutos et inclissimiles pł¬
sus. Seca uox est que mox ut¬
enussa fuerit ꝯticessit atq suf¬
focata neqͣ ꝙͣ longus ꝓclucit᷑.
sicus est in fictilib. u̾inola est
bił et uĩnola clicta a unino hoc
est acincinno mollit̾ flexo. Per¬
fecta aũt uox est: alta suauis
et clara. Alta ut in sb̾limi suf¬
ficiat. Clara ut aures ĩpleat.
Suans aut̃ ut aĩos audienciũ
blandiat. Si ex huis aliqͥd defue¬

Expanded text:
les et spisse, clare atque acute. les et spisse, clare atque acute. Perspicue voces sunt, que longius barum. Subtiles voces sunt, quibus non est spiritus, sicut est infantium, mulierum, vel egrotantium sicut in nervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, qucut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est bilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; clara, ut aures adinpleat; suavis, ut animos audientium blandiat. Si ex his aliquid defue
Abbreviated transcription (Latin):
coaptatõ. Simphonia ẽ mo¬
dulatõnis temperam̃tũ exgͦ¬
ui et acuto ꝯcordantib soiis
sũ in uoce siue in flatu siuei
pulsu. Per hanc qͥppe uoces
acutiores grauioresq ꝯcordãt
ut qͥsqͥs ita ab eo dissonuerit
sensũ auditꝰ offendat. cui ꝯͣ¬
ria est chafonia: id ẽ uoces
cliscrepantes. uł lissone. Eu¬
fonia est. suauitas uocis: ho
et melos a suauitate ⁊ melle
clicta. Diastema est uocis
spaciũ ex duob uł pluribus
sonis aptatũ. Diesis ẽ spacia
quedam et deluctiones mo¬
clulandi atq mergentes de u¬
no et alt̾o sono. T omis ẽ acu¬
ta nũciato uocis. Est enĩ ar¬
monie clifferencia et ꝗͣ titas
aue in uocis accentu uł tenor
ꝯsistit. Cuiꝰ genera . in .xu. ꝓ¬
yplidius nouissimꝰ i acutissimꝰ
ypodorius oĩm grauissimꝰ. Can¬
tis est. inflecto uocis. Nam son
chirecto est. precedit aũt sonus
cantũ. Arsis est uocis eleuatõ. ħ
est micũ. Tesis est positõ uocis.
hoc est finis. Suaues uoces sb̾ti¬

Expanded text:
ia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concordantibus sonis, sive in voce, sive in flatu, sive in pulsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat. Cujus contraria est diaphonia, id est voces discrepantes vel dissonae. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium ex duobus vel pluribus sonis aptatum. Diesis est spatia quaedam et deductiones modulandi atque vergentes de uno in altero sono. Tonus est acuta enuntiatio vocis. Est enim harmoniae differentia et quantitas, quae in vocis accentu vel tenore consistit: cuius genera in quhyperlidius novissimus et acutissimus hypodorius omnium gravissimus. Cantus est inflexio vocis, nam sonus directus est, precedit autem sonus cantum. Arsis est vocis elevatio hoc est initium: thesis est positio vocis, hoc est finis. Suaves voces sunt subti
Abbreviated transcription (Latin):
Odex młtoꝵ libroꝵ ẽ: liber
uniis uoluminis. ⁊ dictus
codex ꝑtnͣslatõne a corticibus
arboꝵ seu uiciũ qͣsi caudex qd¬
libroꝵ qͣsi ramoꝵ ꝯtineat. Bo
lum̃ liber est: a uoluẽdo dicto
Sicut a pd̾ hebreos uolumim
legis uolumina ꝓpħaꝵ. Liber
est int̾ior tunica corticis q̃ lig
libris arboꝵ uolumina fiebãt
res a libris arboꝵ librarios uo¬
cauerũt.
de blibris et eoꝵ ĩstr

Expanded text:
odex multorum librorum est, liber unius voluminis. Et dictus Codex per translationem a caudicibus arborum, seu vitium, quasi caudex, qulibrorum quasi ramorum contineat. 2. lumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, quae llibris arborum volumina fiebant, res a libris arborum librarios vocaverunt. De librariis et eo
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑: qd̾ scił auri metallo ĩ uirgłis
ledescẽte q̃dũ ordiuis flexuosi ca¬
hena ꝯterit᷑. ĩ sili̾tuline murene
pentis: q̃ ad collũ ornãd aptatur
Set ĩt̾clũ auri argentiq texit᷑ uͥgu¬

Expanded text:
catur, quod scilicet auri metallo in virgulis lentencescente, quedam ordinis flexuosi catena contexitur, in similitudinem murene serpentis, que ad collum ornandum aptatur. Hec interdum auri et argenti
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ cormpte. iglobo chictũ ꝑlumi¬
er eis panni terãt᷑. Ipi eĩ discurrũt
ꝑ tela. ¶ Stum̃ dcm̃: qd̾ rectũ stat
¶Trama: qd̾ uia recta tnͣsmittat᷑
ꝑ tela. Est eĩ filũ intͣ stam̃ currens
Licia st̃: qͥbꝰ stamina lignͣt᷑. qͣi ligia
cultũ ueĩamꝰ. ¶ Ornam̃ta die¬
ta: c̃o qd̾ eor cultu ora uultꝰq cleco¬
rent᷑. ¶ Pma ornam̃ta corona ĩ sig

Expanded text:
bellum corrupte a globo dictum per dimiex eis panni texantur; ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam; est enim filus intra stamen currens. Licia sunt quibus stamina ligantur, quasi ligia.cultum veniamus. Ornamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta cor
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ i femininis ornãdoꝵ crimũ ꝯpa¬
So ietinet᷑ ue laxiꝰ fluant. et ĩ spar¬
sos cdissipẽt᷑ capillos ¶In aures. ab
aurũ foramĩbꝰ nũcupate. qͥbꝰ p̃cio¬
sagrana lapidũ dependũt᷑. ¶Hau¬
⁊cͥuli aurei a collo ad pect᷑ usq ad
pendentes. Torq̃s au̾t et bulle a ui¬
is gerũt᷑. feminis u̾o momilia et
mpelle. Dicte a̾ torq̃s: qd̾ sĩt torte

Expanded text:
 in feminis ornandorum crinium conpago retinetur, ne laxius fluant et sparsos dissipentur capillos. Inaures ab aurium foraminibus nuncupatae, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Haques sunt circuli aurei, a collo ad pectus usque pendentes. Torques autem et bulle a viris geruntur, a feminis vero monilia et catelle. Dicte autem torques, quod sint torte
Abbreviated transcription (Latin):
pilleũ futile. a qͦ sacerdotes utebãt᷑
⁊Ia uirgula q̃ ĩ pelleo erat ꝯnͣtebã¬
t᷑. filo ꝙ fiebat ex laua hostie. ¶¬
uñ fiebat. ¶Cidinũ et ip̃m sac̾dot̾
crrit. qd̾ a plerisq mit᷑ uocabatur
¶SOinam̃ta capitis feminͣꝵ dia¬
dema. nibũ. capitulũ mitra. ¶ Di¬
ademͣ c̃ ornam̃tũ capitis mationͣ
er auro et gẽms ꝯtextũ. qd̾ ĩ secͥ¬
cũactis ertremitatibꝰ retro ad stͥngͥ
ex inde clictũ grece qd̾ p̾ligat᷑.
¶Nmibꝰ est fasciola tnͣsuersa ex
tã mag̾ uiluta ẽ. Na et lum. qd̾cͥ

Expanded text:
s utebantur, nam virgula que in pileo erat connectebatur filo, quod fiebat ex lana hostie unde fiebat. Cidaris et ipsum sacerdotum erat, quod a plerisque mitra vocaturOrnamenta capitis feminarum diadema, nimbus, capitulum et mitra. Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro adstringitur; et exinde dictum Graece quod praeligetur. Nimbus est fasciola transversa ex tam magis nimbata est. Nam et lumen, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. Huiꝰ pͥncipiũ a libo q̃da gen¬
tilos eristimãt: qd̾ liis ĩ potãdo mo¬
ta uio capita uĩcire fascioł ĩstitu¬
mĩata corona. ¶Imꝑatores romͣ¬
ni et reges qͥd̾ gẽciũ aurcas coronͣs
utũt᷑. ꝑse. thiaras ger̃t. S reges rͨ¬
tas satrape ĩ curuas. Reꝑta ã thi
ara a semi ramide assirioꝵ regina
Q̃ genꝰ ornam̃ti ex uide usq hodie
gens ip̃a retinet. ¶ Athemẽses eĩ
cicladuas aureas gerebant ꝑtĩ ĩuerti¬
ce: nõ ullĩ ĩ frõte. N Iõ eĩ cad̾ st̃̾ ĩsig¬
ua: oĩm regnoꝵ. Gentikũ uates: ĩ¬
fulas apices: pillea. sũ galeria ute¬
bant᷑. Insula ẽ fasciola sac̾cotal q
pitais. allui in mod̾ cliadematis.

Expanded text:
est. Huius principium a Libero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituminatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta aara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses autem cicadas aureas gerebant, partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a
Abbreviated transcription (Latin):
et deinde tociens dulcis ẽ. ¶ Fõs
siloa. ad raclice montis syõ. nõ
uigib aqͥs. s in certis horis chebꝰ¬
ꝙ ebulłit. ¶ In iudea quõdã ruiꝰ
sallutis om̃ib siccabat᷑. In sar¬
dnua fontes calidi ocłis medẽ¬
tur fures arguũt. Nam ceci¬
tingũtur accense: et accendũ
tem nocte ut uõ tangatur. Iã
u̾o in młtis locis aque manãt
ꝑpetim feruentes: tanta ui ut
baluea calefaciant. Quedum
enĩ t̾re st̃: que młtũ sulpliris
et aluminis hñt. Itaq cũ per
uenas calentes aqua frigida
uenit. uicino sulphuris calore
contacta. ercandescit ñ tał. ib
origine effluit: s ꝑmutatur
clũ uenit. Sulphur eñ alum̃¬
q secũ ferũt aque: utrãq ma¬
theriam igne plenaz minimiᷤ¬
q motibus incalescente.¬

Expanded text:
et deinde totiens dulcis. Fons et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Judaea quondam rivus Sabbatis omnibus siccabatur. 10. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt, nam caecistinguuntur accensae, et accendunttem nocte, ut non tangatur. 11. Jam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi, ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt, quae multum sulphuris et aluminis habent; itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit; nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim, alumenque secum ferunt aquae, utramque materiam igne plenam, minimisque motibus incalescentem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶In thessalia luo st̃ flumina.
ex uno bibentes oues nigras fi¬
eri. ex alt̾o albas ex utroq uari¬
as. ¶Clitumnꝰ lacus in ũbria:
maximos boues gignit. ¶Me¬
atine paludis aquis ium̃toꝵ ũ¬
gulas inclurari ¶ In affaltite la¬
cu uidee: nicħ mergi potest qͥcqͥd
aĩam ħt. ¶ In inclissiden uoca¬
ri stagnũ m quo uicħ innatat
lacu per porcidaniũ: omĩa flui¬
tant nich mergit. ¶Marside fõs
infrigͥa saxa generat. ¶In acha¬
ia aqua ꝓfluit de saxis stix ap¬
pellata: qd̾ ilico potata int̾ficit
¶Celoniũ stagnũ sicilie: tetro
odore abigit ꝓrimantes. ¶ Fõs
est in affrica circa templũ am¬
monis qui humoris nexibꝰ hu¬
nũ stringit. fauillas ⁊ in cespi¬
tem solidat. ¶Fons iob ĩiclu-¬
mea qͣt̾ in anno colores muta¬
re cłr: id est puluerulentũ sã¬
guineũ uiride et limpiclum¬
tenens ternis mensib in ãnũ
ex his unũ colore. ¶Introgodi¬
tus lacus est t̾ in cłie fit. amarꝰ.

Expanded text:
In Thessalia duo sunt flumina: In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx appellata, quae ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus
Abbreviated transcription (Latin):
Quarũ nature:
du̾sitas młta est.. Alie enĩ sał
alic uitr. Alie aluminis. alie sul¬
pͥiuris. alie bituminis. alie curã
morboꝵ adhibentes. Nam iuxtͣ
romaz albule. aque uulm̾bꝰ medẽ¬
tur. In italia fons ciceronis ocłoꝵ
uulnera curat. In ethiopia lacus
st: quo ꝑfusa corpora uelut olco
ntescunt. ¶Zune fons in afri¬
alcanoras uoces facit. Exclicori¬
o lacu italie qͥ biberũt. uini tedi¬
um hñt. Inchoo insula fontẽ ẽẽ
lohebetes fiũt. In boecia cluo
fontes: alt̾ memoria. alt̾ obli¬
monẽ affert. ¶ Cithicis fons amo¬
en ueneris tollit. ¶ PBoecie lacꝰ
Ilał est. cde quo qͥ biberit ĩ amo¬
sem libiclinis ex ardescit. ¶In cã¬
plia st̃ aqiue. q̃ sterilitate fe¬
minaꝵ et uiroꝵ insaniã abole
ch̃r. In ethiopie fonte rubro
qui biberit: limphaticꝰ fit. ¶Le¬
chimis fons archadie: abortiuos
fieri nõ ꝑatit᷑. ¶ In sicilia duo fõ¬
tes st̃: quoꝵ unus sterilẽ fecun¬
cdat. alt̾ fecuda sterilez facit.

Expanded text:
quarum naturae diversitas multa est: aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem fem et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit.
Abbreviated transcription (Latin):
abulas poete a fando noĩa
ut ficto mutoꝵ aĩaliũ int̾ se col¬
loquio. ymago quedã uite hoĩ¬
nũ noceretur. Has pͥmꝰ ĩuenis
se traclitur alcemon crotoniẽsis
appellanturq ẏsopice. qr is apd̾
frigas in hac re polluit. Sut ãt
fabule aut ysopice aut libisti¬
lia int̾ se ẜ mocinare fingũtur
uł que aĩam nõ hñc. ut urbes
arbores petre flumina. Libisti¬
ce aũt cdum hominũ cũ bestus
aut bestiaꝵ cũ hoĩb fingitur uo¬
cis ẽẽ ꝯmeraiũ. Fabulas pocte
qͣsdam delectandi cã fecerũt:
qͣsda ad natura reꝵ nõ uullas
ad mores hominũ int̾p̾tatist̃
Delectancli cã factas ut eas qͣs
uulgo clicũt uł qͣles plautꝰ et
terencius ꝯposuerũt. Ad naturã
reꝵ fabulas fingũt: ut uulca¬
nꝰ clauclus q per natura nũꝙͣ
rectꝰ est ignis. Ut est illa trifor¬
mis bestia. pͥma leo. postrema¬
dracho media ip̃a chimera id
est caprea. E tates hominũ
ꝑ eam uolentes clistinguere: qͣ¬

Expanded text:
abulas poete a fando nominaut ficto mutorum animalium inter se colloquio, imago quedam vite hominum nose traditur Alcmeon Crotoniensis, appellanturque Aesopiae, quia is apud Phrygas in hac re polluit. Sunt autem fabulae aut Aesopicae, aut Libystimuta inter se sermocinasse finguntur uel que animam non habent ut urbes, arbores, montes, petre, flumina; Lybistice autem dum hominum cum bestiis aut bestiarum cum hominibus fingitur uocis esse commercium. Fabulas poete quasdam delectandi causa finxerunt, quasdam ad naturas rerum, nonnullas ad mores hominum interpretati sunt. Delectandi causa fictas ut eas quas uulgo dicunt uel quales Plautus et Terentius composuerunt, ad naturam rerum fabulas fingunt ut Vulcanus claudus, quia per naturam nunquam rectus est ignis, ut illa triformis bestia: Pdraco, media ipsa chimera, id est caprea: etates hominum per eam volentes distinguere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lius enim ocłis q̃ua fiũt dep̾hen¬
enĩ uidentur sũ mendatõ ꝓferũ¬
tur. Hec clisciplina ad grãmati¬
cum ꝑtinet. qr qͥcq̾d dignũ me¬
moria est licteris mãdat᷑. Histo¬
rie aũt id̾o monim̃ta dñr eo qd̃
memoriã tribuant reꝵ gestaꝵ
Senes aũt clicta asertis folioꝵ¬

Expanded text:
 fiunt deprehenenim videntur, sine mendacio proferuntur. Haec disciplina ad Grammaticam pertinet, quia quidquid dignum memoria est litteris mandatur. Historiae autem ideo monumenta dicuntur, eo quod memoriam tribuant rerum gestarum. Series aut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uñ medela t̾ spes cui nlła salutis
¶Ha misande senes hostił ꝯditis
ictu.
manꝰ igratas cͥminis arcent
¶Sponte sua fugiũt barbara lora
¶Ille srbus equo roboaus clamore
miinasci.
Stratuis humi recubat ille sibꝰ¬
¶Colla pat̾ua fert extincti iusca
nati¬
¶Uiuentem natũ colla pat̾na
ior imbre beatum.¬
cit amor¬
¶ Simplicitate placens instar
petit alta columbe
¶Regna poli penetrat simplici¬
¶Onimis apte deo mũdus cui¬
panditur om̃is.
¶Abclita qui lustrat o uinus ap¬
ra nautam.
¶Quem puis ussit amor flãmeᷤ¬
¶Ter uocitatus ad est testis no¬
¶Canis amore prĩs ter uocita¬
tus ad est.
¶Dux bonc bella mouens excem¬
plo pectora furans.
¶Pius in arma tuis clux bone

Expanded text:
salutis? ymande senex, hostili concidis ictu,  ignaras criminis arcent, Sponte sua fugiunt, barbara lora superbus equo reboans clamore minaci, Stratus humi recubat, ille suplla paterna ferunt exstincti viscera natiViventem natum colla paterna ror imbre beatumcit amor. Simplicitate placens instar petit alta columbae; Regna poli penetrat simplicinimis apte Deo, mupanditur omnis! Abdita qui lustras, o nimis apra nantem, Quem pius jussit ussit amor, flammeTer vocitatus adest testis noCharus amore patris ter vocittus adest. Dux bone, bella monens, exemplis pectora firmas: Primus in arma ruis, dux bone,
Abbreviated transcription (Latin):
sinu corpꝰ ꝓpellit humatu.
¶Iussa tenet corpus tellꝰ hyulca
¶Perfidus ille draco mulcet p̃¬
parare fugascem.¬
¶ Sistit iter netitũ ꝑficlus ille
¶ Exiciale malũ capitis docussit
honorem.
¶ Id ꝓcul ĩꝑiis exciciale malũ.¬
¶ Celitꝰ excepit fulua metalla pͥ
cutez uariant cui felle colum̃.
¶In colum̃ rapiens tu misãde cutẽ
uitrum rapiũt ñ frãg̾e possũt
¶Illesũ seruãt asꝑa saxa initrũ.
stillam prebere lethiti

Expanded text:
sinu corpus propellit humatum; Iussa tenet corpus tellus hiulca Perfidus ille draco mulcet properare fugacem; Sistit iter vetitum perfidus ille ale malum capitis decussit honorem; It procul imperiis exitiale malum.; Caelitus excepit fulva metalla pius. cutem variant cui fella colubrae, Incolumem recipis, tu miserande, cutem. itrum rapiunt, nec frangere possunt; Inlaesum servant aspera saxa vitrum. stillam praebe
Abbreviated transcription (Latin):
deo datur continencia. S petite ⁊ ac
cipietis. Tunc aũt tribuitur: qͣndo
deusgemitu int̾nopulsatur. Prelatu¬
eẽ uirginitate nupciis. Illud eiñ est
bonũ hoc optimũ. Comugiũ concessũ
est: uirgiitas admonitu tm̃: nõ uissa
End̾o tũi admonita. qr ninus excelsa
Geminũ est bonĩ uirginitatis. qr ⁊ ĩ hoc
mũdo scl̃i sollicituline. amittit. et in
testante. Hec dicit dus eiiuchis. Dabo
cis in domo mea: et in maris meis loc̾
et nom̃ meliꝰ a filuis et filiabus. Nom̃
sempit̾nũ clabo eis qd̾ nõ ꝑibit. Nec ⁊¬
cdubiuĩ: ꝙ qui custi ꝑsenerant et uugi¬
nod: angłis di efficiuntur eqͣ̃les. Aman
nis. Castitas enĩ: fiuctus suauitatis est
pulcritudo inmolata sc̃oꝵ. Castitas est
aliqͥs gentilul. gminicos ꝑpetuã uen̾is
abstinencia er̾tuisse neuntutẽ libidine
frungerint. Luxunosa nãq uita: carnẽ
cito debilicut fractamq celerit̾ ducit ad
senectute. Om̃e peccatũ per penitenciã

Expanded text:
Deo datur continentia; sed petite, inquit, et accipietis . Tunc autem tribuitur, quando Deus gemitu interno pulsatur. 2. Praelatam virginitatem esse nuptiis. Illud enim bonum, hoc optimum. Conjugium concessum est , virgi nimis excelsa. 3. Geminum est bonum virginitas, quia et mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in testante: Haec dicit Dominus eunuchis: « Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum; et nomen melius a filiis et filiabo eis, quod non peribit . Nec dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiuntur aequales. Amandnis. Castitas enim fructus suavitatis et pulchritudo inviolata sanctorum est. petuam Veneris abstinentiam exercuisse, ne virtutem libidine frangerent. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. 6. Omne peccatum per poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tires appellamꝰ familiariꝰ ecci
aurib hoc grecũ uerbũ sonat q¬
cut ⁊ młta greca noĩa q̃ prolat¬
nis utimur. Martyrũ pͥmꝰ i
nouo testam̃to stephanus fu
qui hebreo fermone int̾p̃tatur
norma. qd̾ pͥor fu̾it in martyx
ad imitacõne fideliũ. Idẽ ãt er
greco ẜmone in latinũ uertitur
coronatꝯ. ⁊ hoc prophetisse ut q
seq̃retur in uaticimo quodã futu¬
ri prius in uocabulo resonaret
Passus est eñi et qd̾ uocabat᷑ ac¬
cepit. Stepħs enĩ corona diatꝰ
humiłr lapidatus. S sb̾liuuter
coronatꝰ. Duo st̾. aũt mr̃ii ge¬
nera. unũ in aꝑta passione al¬
teꝵ in occulta aĩ uirtute. Nam¬
młti hostis insiclias tolerãtes e
rus resistẽtes: per hoc qd̾ se oin¬
potentideo in corde mactauenis
ctiam pacis tp̃r martires fuctis

Expanded text:
tyres appellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat, sicut multa Graeca nomina quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur accepit. Stephanus enim corona dicitur; humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Duo sunt autem martyrii genera, unum in aperta passione, alterum in occulta amulti hostis insidias diaboli tolerantes, et eriis resistentes, per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
per increpatõne in occuł cariuis. ꝯfes¬
tim resoluta est cluricia mentis. Est
pniciosa sanitas: que ad mobecliẽ¬
ciam hominẽlucit. Est et salubris
infirinitas que percdiuina correp¬
tõnem mente a cluricia frangit. Lã¬

Expanded text:
per increpationem in oculis carnis, confesper increpationem in oculis carnis, confestim resoluta est duritia mentis . 7. Est perniciosa sanitas, quae ad inobedientiam hominem ducit. Est et salubris infirmitas, quae per divinam correptionem mentem a duritia frangit.
Abbreviated transcription (Latin):
accide̾ timent ĩ que pire alios uident
to corrigi aduersitatũ tangit stimu¬
lis. Qostami ⁊ p̃sciens multũ peccare
posse in salute flagellat eos corpo¬
ris infirmitate ne peccent: ut eis uti¬
Uisitato dei nec semꝑ in bonũ accipi¬
tur: nec semꝑ in malũ. In bonũ eĩ
accipitur sicut est illud. insita nos
ia salutari tuo. In malũ uo iuxta
illud. In tp̃r iusitatõnis tue ꝑibũt
ex intemperancie passione s huic tã
tũ nouissime humana põt mecticiua:
succurrere. ilł uerosola pietas diuinc
est ilł infirmari: et nõ peccare ne ꝑ sa¬
lutis iugorem illicitis sordidentur. cu¬
piclitatũ et luxinie desideriis: duricia
que mentẽ p̃mit uec sentitur utiliter
mutatur in carne ut senciat᷑: atq ĩ¬
tellecta emendetur. Nam aciꝰ iuil̾a
carnis senciũtur: ꝙͣ aĩe. Idoq ꝑ car¬
uis flagella errantes ciciꝰ corrigant᷑
Hec aut indicant in pauli ocuł squa¬
me infidelitatis: que dũ mutate st̃

Expanded text:
accidere timent, in quo deperire alios vident. to corrigi, adversitatum tangit stimulis. Quosdam etiam praesciens multum peccare posse, in salutem flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utiVisitatio Dei nec semper in bonum accipitur, nec semper in malum. In bonum enim accipitur, sicut est illud: Visita nos in salutari tuo . In malum vero, juxta illud: In tempore visitationis suae peribunt ex intemperantiae passione; sed huic tantum 265 novissimae humana potest medicina succurrere, illis vero sola pietas divinaeest illis infirmari, et non peccare, ne per vigorem salutis illicitis sordidentur cupiditatum, et luxuriae desideriis. 6. Duritia, quae mentem premit, nec sentitur, utiliter mutatur in carne, ut sentiatur atque intellecta emendetur. Nam citius vulnera carnis sentiuntur quam animae; ideoque per carnis flagella errantes citius corriguntur. Hoc quippe indicant in Pauli oculis squamae infidelitatis, quae dum mutatae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
xii. p̃tõsi lapides. Hic pãnꝰ sr̃ hu¬
inerali ꝯͣ pectꝰ pontificis ad uecteba¬
tur. ¶Petaliu: aurea lamina in
fronte põtificis q̃ nom̃ tetragramͣ¬
ton hebreis lr̃is h̾ebat scͥptũ. ¶Ra¬

Expanded text:
XII pretiosissimi lapides. Hic pannus superhuXII pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis annectebatur. 7. Petalum, aurea lamina in fronte pontificis, quae nomen Dei Tetragrammaton Hebraicis litteris habebat scriptum.
Abbreviated transcription (Latin):
cto st̃ ilege gu̾a¬
sac̾clotaliũ uestim̃toꝵ. Po¬
deris est: sac̾totał uestis luea cos¬
ri adstricta. et usq ad petes desce¬
dens. uñ et nulcuꝑata: ꝙͣ uulgo ¶¬
sacerdotale rotũdũ polunta. ale
ȩ cocto purpura iacictoq ꝯtectũ ĩ
ut flores. itqi gemine ĩ eo ẽẽ uideã¬
ne ddistincte. ¶ Pilleu ẽ ex bisso
potũdũ: qsi spera media capd te¬
gens sacercotale et moccipio uita
istuctũ. Hoc greci et nr̃i thiarã uł
galea uocunt. ¶ Machil qd̾ ẽ tuni¬
catularis tota iacinctina hñs ad pe¬
des septuagita duo traat̾m̃bula. to¬
adeq int̾ mixta ac peclẽcia puni¬
camala. ¶Ephot: qd̾ int̾pretatur
latiue sr̃ indum̃tũ erat eĩ palleũ
fr humerale ex .iii. colorib et au¬
to ꝯtextũ. hñs in utroq hum̾o la¬
pites duos sinaraglinos auro cõ¬
dusos. ni qͥbꝰ sculpta erãt noĩa pa¬
tne łr rationale. Pãnꝰ clupͦ ex au¬
aie palie ꝑ qͣdrũ. cui intecti erãt

Expanded text:
cto sunt in lege gesacerdotalium vestimentorum. Poderis est sacerdotalis linea, corpori adstricta et usque ad pedes descendens; unde et nuncupata; quam vulgo csacerdotale rotundum, polymita arte ex cocco, purpura, iacinthoque contextum, ita ut flores atque gemme in eo esse viderentur distincte. Pileum est ex bisso rotundum, quasi sphera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum, hoc Greci et nostri tyaram vel galeram vocant. Machil quod est tunica talaris, tota hyacinthina, habens ad pedes septuaginta duo tintinnabula, totidemque intermixta ac depeca mala. Ephod, quod interpretatur Latine superindumentum; erat enim pallium superhumerale ex quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patine dicitur rationale, pannus duplex, audinem palmi per quadrum, cui intexti erant
Abbreviated transcription (Latin):
Iuartodecĩo de calciam̃tis iuficiis
qͣndaz gentiles
młtis ingenus:¬
Hanc eĩ pͥmã la¬
inficii usũ mõstꝰ¬
sse. hanc etiaz telaz orclinasse et colo¬
rasse lanas ꝑhibẽt. Oliue qͦ hãc clñt
iuẽtricẽ. et fabrice multarũq ar¬
ciũ reꝑtriscẽ. Idõq illi ułgo opificis¬

Expanded text:
cii. quandam gentiles multis ingenHanc enim primam lanificii usum monstrasse, hanc etiam telam ordisse et colorasse lanas perhibent. Olivae quoque hanc dicunt inventricem et fabricae, multarumque artium repertricem, ideoque illi
Abbreviated transcription (Latin):
fuscũ uł palliclũ. In relati¬
uis quoq ut młta ⁊ panca
Tertiũ nec młta nec pauca
uł orbatõne. ut uisio et ceci¬
tas. Terciũ cuiꝰ nec cecitas
nec uisio: S lippitudo. Hic
ergo legit: nõ legit. terciũ

Expanded text:
fuscum vel pallidum. In relativis quoque, ut multa et pauca, tertium est nec multa nec pauca,  orbatione, ut visio et cecitas, tertium est nec cecitas ne visio, ut lippitudo: hoc ergo legit, non legit, tertium
Abbreviated transcription (Latin):
eius de iusticie iniquitas sit
aut ad illã sit ũqͥtas.
ertiũ genꝰ est oppoĩtoꝵ¬
habito uł orbato. Q̾ genꝰ
cicero pͥuatõne uocat. qd̾ os¬
tenclitur aliqͥd ꝙ̃ piã huisse
unde pͥnatꝰ est. Cuiꝰ sp̃es st̃
tres. Quaꝵ pͥma est ire.
sccła in loco. tercia ĩ tp̃r con¬
gtuo. In re: ut cecitas iusio.
In loco ut cecitatis et uisioĩs
in ocłis. Locus est. in cp̃r con¬
gruo ut infantẽ nõ dicere si¬
ne clentib eũ cui dentes adħ
etas ꝑua negauit. Nõ enĩ

Expanded text:
ejusdem justitiae iniquitas sit, ejusdem justitiae iniquitas sit, aut ad illam sit iniquitas. 6. Tertium genus oppositohabitus et orbatio, quod genus Cicero privationem vocat, qua ostendit aliquid quempiam habuisse, unde privatus est; cuius species sunt tres. Quarum prima est in re, secunda in loco, tertia in tempore congruo. In re, ut cecitas et visio in oculis: in loco, ut cecitatis et visionis in oculis locus est: in tempore congruo, ut infantem non dicere sine dentibus cum, cui dentes adhuc etas parva negavit: non est
Abbreviated transcription (Latin):
opponũtur. ut nõ eoꝵ sint qͥbꝰ
opponũtur ut sapiencie stulti¬
cia. qd̾ genus in tres sp̃es dim¬
cłr. Nam st̃ quedam ex eis q̃
ei uocabulũ creet. Canliclũ ⁊
nigrũ mediũ hñt. q int̾ eos se¬
pe color palliclus uł fuscus in¬
uenitur. Sine medio st̃ quo¬
cieus unũ de duob accidit. ut
sanitas uł infirͥtas hoꝵ uich
est mecliũ. Ea aũt quoꝵ me¬
dia sũ noĩc st̃. ut felix. infelix
meliũ hũt nõ felix.
ccłm genus est relatiuoꝵ
que ita sibi opponũtur. uͭ
ad se ꝯferant᷑. Sicut cluplu¬
ad simplũ. Doc solũ oppositor
genus ad se refertur: nõ enĩ
opponitur. ut hoc ip̃m qd oppo
Dimidiũ enĩ opponit᷑ duplo¬
eiusq dupli diudiũ est: s
ita illi opponitur ut eiꝰ sis cui
opponitur sic et si paruũ ip¬
su opponitur et magno ita
ut ip̃m puũ ad magnũ cui
nũtur: ut eoꝵ nõ sint qͥbuis
opponũtur. nec ad ea quoq
modo referantur. Si qͥdẽ u̾iq̾¬
tas iusticie ita ꝯͣria est. ut ñ

Expanded text:
opponuntur, ut non eorum sint quibus opponuntur, ut sapientia, stultitia. 2. Quod genus intres species dividitur. Nam sunt quaedam ex eis quaei vocabulum creet. Candidus et niger medium habent, quia inter eos saepe color pallidus vel fuscus invenitur. 3. Sine medio sunt quoties unum de duobus accidit, ut sanitas vel infirmitas. Horum nihil est medium. Ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix, infelix, medium habent non felix. Secundum genus est relativorum, quae ita sibi opponuntur, ut ad se conferantur, sicut duplum, simplum. 4. Hoc solum oppositorum genus ad se refertur. Non enim opponitur, ut hoc ipsum quod opDimidium enim opponitur duploejusque dupli medium est; sed ita illi opponitur, ut ejus sit cui opponitur. 5. Sic et parvum opponitur magno, ita, ut ipsum parvum ad magnum cui nuntur, ut eorum non sint quibus opponuntur, nec ad ea quocunque modo referantur. Siquidem iniquitas justitiae ita contraria est, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
sũ aspurtõe ¶Eerrugo color est
purpure sb̾ ingre. q̃ fit ĩ hispania
Dicta at ferrugo: qd̾ oĩs pp̾ura ngͣ¬
pͥma tinctura eiꝰ moĩ coloris exis¬
tat. ¶Glaucꝰ color ẽ. ferrugineꝰ
sb̾nig̾. ¶ Elbidũ: ab elbo colore
uocatũ. Elbũ eĩ est mediꝰ color ẽ¬
int̾ nigtũ et albũ. et elbũ. ib albo
diriuatũ. ¶Luteꝰ color tubicũdꝰ ꝙ
est croceũ. Na crotꝰ lutei coloriᷤ
est. ut croceo mutata uellera lu¬
mesticũ. osticiũ qr exusto ẽ. Fit eĩ ex
depẽdẽti fuligine tectoꝵ aggesta as

Expanded text:
 adspiratione. Ferrugo color est purpurae subnigrae quae fit in Hispania,Dicta autem ferrugo quod omnis purpura prima tinctura eiusmodi coloris existat. Glaucus color est ferrugineus subniger. Elbidum ab elbo colore vocatum; elbum est enim medius color inter album et nigrum, et elbum ab albo derivatum. 8. Luteus color rubicundus, quod est croceus; nam crocus lutei coloris est, ut: Croceo mutabit vellera lu. Osticium, quia ex usto est. Fit enim ex dependenti fuligine tectorum egesta as
Abbreviated transcription (Latin):
tifice petens scͥpturas ueteris
ꝯs quidem singli in singulis
cellus separati. ita oiĩa ꝑ spi¬
in alicꝯ eoꝵ codice inuẽtũ ess
qd̾ in ceteris uł in uerboꝵ ordi¬

Expanded text:
tifice petens Scripturas Veteris 2. Siquidem singuli in singulis cellulis separati, ita omnia per Spiin alicujus eorum codice 251 inventum esset quod in caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
femĩa. Uita: si iinocens et integ̾
atũ. Nam si uita bona defu̾it: fi¬
de carebit. Nõ eĩ põt iusticia: cũ sce¬
lerato here societate. ¶Duo sũt
gn̾a testiũ. Aut clicẽdo id qd̾ indert¬

Expanded text:
femina. Vita, si innocens et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest iustitia cum scelerato habere societatem. Duo sunt autem genera testium: aut dicendo id q
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰ imputari. Cuiꝰq ꝑ pcc̃o: ista ef¬
fecta noria: q̃ illi onna exꝑte fuerant
añ peccatũ sbiecta. ¶Nr̃o uicio non
sua natura nob̾ mala st̃: ea q̃ nob̾ no¬
cent. Nam lux clum sit bona infimᷤᷤ
ocuł noxia est. et tũc occłoꝵ uiciũ ñ lu

Expanded text:
potius imputare; cujus pro peccato ista efpotius imputare; cujus pro peccato ista effecta sunt noxia, quae illi omni ex parte fuerunt ante peccatum subjecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt ea quae nobis nocent. Nam lux, dum sit bona, infirmis oculis noxia est, et tunc oculorum vitium, non lucis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ creata st̃. Quã ob cãm ꝑmiẜit deꝰ. mͣ¬
lũ obormi statũ. uͥ ut ex ꝯͣrus mal bone
fennitur. ¶ Ita in rebꝰ ꝑmixtũ est malũ
ut nature bonũ ad ꝯꝑitõnez excelłet mͣ¬
li. ¶ Eecit deus omĩa ualde bona: nichil
ergo natura malũ qñ et ip̃a q̃ in naturis
uidetur ẽẽ poenalia. Si bñ utant᷑ ⁊ bonͣ
et ꝓspera sũt. Simale utant᷑ noceant.
Ita ergo pendenda est creatura ex nostro
usu nõ bono: Non ex sua natura ualde
bona. ¶Si radas suꝑsiliũ homnis ꝑ¬
uam res demes. s totuis corporis ĩgeris
felitatẽ. Ita et in uniu̾sitate creature
si extremũ ut uicłm natura mala dix̾is
uniuerse creature munriã facis. Cũcta
mala ꝑ pcc̃ p̾mi hoĩs pro pena st̾ tnͣs¬
lata in uniu̾sũ genꝰ lumanũ. Pinde
mũt origine: ꝑtimculpa. ¶ Maladi
cunt multa in creaturis ꝑu̾sis ut igue
qr urit. ut ferũ qr occidit. ut fera quia
mortlet. S cũ modos ip̃oꝵ nõ ĩten¬
dens homo. Accusat in ilł ꝙ sibi debet

Expanded text:
tum est. 5. Quam ob causam permiserit Deus mali oboriri statum, nisi ut ex contrariis malis bonae r. Ita et in rebus permistum est malum, ut naturae bonum ad comparationem excelleret mali. 6. Fecit Deus omnia valde bona. Nihil ergo natura malum, quando et ipsa quae in creaturis videntur esse poenalia, si bene utantur, et bona, et prospera sunt, si male utantur, nocent. Ita ergo perpendenda est creatura ex nostro usu non bona, nam ex sua natura vabona. Si radas supercilium hominis, parvam rem demes, sed totius corporis ingeris foeditatem. Ita et in universitate creaturae si extremum vermiculum natura malum dixeris, universae creaturae injuriam facis. Cuncta mala per peccatum primi hominis pro poena sunt translata in universum genus humanum. Proinde viunt origine, partim culpa. Mcunt multa in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis quod sibi debet
Abbreviated transcription (Latin):
n ab eis. Q̾ in nouo testam̃to a ioħe
fcm̃. Non solũ reuerent̾ angł̾s fusce¬
pit: uerũ etiam ne faciat int̾dic̾. Ab
honio in ueteri testam̃to clespicitur nec
resalutatur ab. angło: et ꝙ homo adhuc
nõ clum trausiss in dõ. Suscipit᷑ autẽ
homo a d̾o: et referent̾ salutat᷑ ab an¬
gło. Namet mariam angłs gabͥel le¬
gr salutasse. et ioħi angłm salutanti
ab condem angło cłr. Uide ne feceris ꝯ¬
seruus enĩ tuus sum: et frm̃ tuoꝵ. Per
ꝙ cognoscitur ꝑ incarnatõnẽ dñicam
pacem hominib fuisse et angłis recldi
Homo aũt ꝓpt̾ se ip̃m. Inde ⁊ oĩa
ꝑ figuram ad enis siłitudine referũ¬
tur. ¶ Cõminia omĩa naturalia ẽẽ
cum om̃ib rebꝰ que constant: et ĩ hoĩe

Expanded text:
ri ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum, non solum reverenter angelus suscipit, verum etiam ne faciat interdicit . Ob hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse , et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo dicitur: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum, et fratrum tuorum. Per quod agnoscitur 141 per incarnationem dominicam pacem hominibus fuisse et angelis reddithomo autem propter se ipsum; inde et omnia per figuram ad ejus similitudinem referuntur. Communia homini omnia naturalia esse cum omnibus quae constant, et in h
Abbreviated transcription (Latin):
siuił utrũq crediamiꝰ: qr et desiderãt ⁊ sa¬
ciantur: S desiderant sñ labore et saciãt᷑
sũ fastidio. Ne enĩ sit i desiderio ncͣcͣis
desiderantes saciaut᷑. & it̾m i Ne sit en¬
sacietate fastidium saciati desiderãt. Ui¬
dent gͦ. augli faciem prĩs ꝑ sacietatẽ. S
qr sacictus ista fastidiũ uescit angłi de¬
siderant i eũ ꝑspic̾e sp̃. Ubicũq ĩscrip¬
turis sãs pro deo angłs ponit᷑ nõ pater
nõ sanctus sp̃c. S pro incarnatõnus dis¬
pensatõne. solus filiꝰ intlłr. ¶ ylnte do¬
nunce incarnatonis aduentũ discor¬
dia int̾ angłos et homines fuit. Beni¬
ens aut xp̃c pacem in se et angłis i hoĩbꝰ
fecit. Eo quippe nato clamauer̾ angłi
in t̾ra pax hominibꝰ bone uoluntatis.

Expanded text:
simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur? Sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum: Ne sit satietate fastidium, satiari desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem, sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere semper. Ubicunque in Scripturis sanctis pro Deo angelus ponitur: non Pater, non Spiritus sanctus, sed pro incarnationis dispensatione solus Filius intelligitur. Ante Dominicae incarnationis adventum, discordia inter angelos et homines fuit. Venienfecit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis .
Abbreviated transcription (Latin):
ra es: et in t̾ram relibis. Tũc eñ dictũ
est chiabolo. Terram manducab̾. unde
et ꝓpħa ait ẜpenti: puluis panis eius.
Serpens enĩdiabolꝰ. pulus impii: &
ip̃i st̃ cibus diaboli. qr praua uolũtate
adimia conlabit᷑: recte ad bñ agendum
cũ labore consurgiꝰ ꝙ nõ ita ẽẽt si delc̃¬
tatõ flagicium p̾moꝵ hoĩ nõ ꝑsuasi¬
et sũ chifficultate statim actõ obtemꝑa¬
ret. Dunsio et pugna ut sit in hoĩs a¬
nimo pectati est. ex pͥmo homine ĩ õs
euis filios ꝓpagata. ut qui uoluit cũ deo
ẽẽ imitus: eet in semiet ip̃o diuisus. Et
qui imperante dño uoluit eẽ sb̾iectꝰ fie¬
manente duuitatis soliditate subtͣ¬
rit. Nam opus qd̾ libens appetit. qͣsi ut¬
sibi iam reqͥem mentis infigat. dñ ei non
sufficit mutata intentõne ad alias atq
actõnes tnͣsit. dũq per diuersa requiem
solidam quent nec rauenit in labore ne¬
uit miẜ et uarietate uiuit et nacũ a re¬
quic manet. Quãus eadem mutabili¬

Expanded text:
ra es, et in terram ibis. Tunc enim dictum est et diabolo: Terram manducabis. Unde et propheta ait: Serpenti pulvis panis ejus. Serpens enim diabolus est; pulvis, impii; et ipsi sunt cibus diaboli. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasiet sine difficultate statim actio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus, esset in semetipso divisus, et qui imperanti Domino noluit esse subjectus, fiemanente divinitatis soliditate subtraxit! Nam dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labore miser et varietate vivit, et vacuus a requie manet. Quamvis eadem mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
angłi uident et uid̾e desiderant. et hñt
et here festinant. ⁊ amant et amare
initunt᷑. Si enĩ sic uid̾e desid̾ant ut effec
tis angłis omĩs pena longe est. qr nũꝙͣ
simł pena et beatitudo ꝯueniũt. Rursũ
si eos clicimiꝰ dei misione saciari. Sacieta ᷤ
fastidiũ ħere sol. Et scimꝰ illos d̾i uisio¬

Expanded text:
 vident, et videre desiderant: et habent, et habere festinant: et amant, et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant ut effecttis angelis omnis poena longe est: quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum, si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet, et scim
Abbreviated transcription (Latin):
rançia et̾ue beatitudinis solidati st̃. uñ
et pꝰ celicreatõnem in p̾ncipio repetitur
firmitate meruerũt et̾ne ꝑseuerãcie et
leatitudinis ꝙͣ antea minꝰ acceperant
post diaboli deiectõne. angłoꝵ scõru
coll.atum sc̃itatis ẽẽ ꝑseuerancia. et
bratitudine ꝙͣ minꝰ acceperant. Unde

Expanded text:
rantiam aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli creationem in principio repetitur:firmitatem meruerunt aeternae perseverantiae et beatitudinis, quam antea minus acceperant: post diaboli dejectionem, angelorum sanctorum collatam sanctitatis perseverantiam, et beatitudinem quam minus acceperant; unde
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ mnaꝵ dĩ. uñ et ad ꝯparationẽ an¬
glo̾ꝵ.arrch angłs appellatus est. Priuscĩ
Ita ut sũ reparatone ħeretur. Cuiꝰ p̾la¬
tonis excellenciam ꝓpła hus uerb̾ adñ¬
ciat. Sedri nõ fuerũt altiores illo: in pa
radiso d̾i. Abietes: nõ adeqͣuerũt sũmi¬
tatem illiꝰ. Om̃e lignũ paradisi: nõ ẽ
assimulatũ illi: qm̃ speciosiorez fecit eñ
deus. Distat conditõ angłi: a ꝯditõne
hominis. Homo enĩ: ad di siłitudinẽ
ꝯditus est. archangłs u̾o qͥ lapsꝰ ẽ sig¬
naculũ di siłitudims appellatus ẽ testã¬
te dũo ꝑ ezechielem. Tu signacłin siłi¬
tudinis plems sapiencia: ꝑ fectꝰ decore
in delicus paradisi d̾i fiusti. Quãto enĩ

Expanded text:
cipium viarum Dei . Unde et ad comparationem angelorum archangelus appellatus est. Prius enim ita ut sine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annuntiat: Cedri non fuerunt erunt summitatem illius Omne lignum paradisi non est assimilatum ei, quoniam speciosiorem fecit eum Deus . Distat conditio angeli a conditione hominis; homo enim ad Dei similitudinem conditus est; archangelus vero qui lapsus est, signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Quanto enim
Abbreviated transcription (Latin):
Cunc aũt angłi uocant᷑ qñ muittũt᷑.
¶atura angłoꝵ mutabił est. qr ĩ est
Alł mutabilitas in natura. s facit eos
Nam si natura in ꝯnnitabiles ẽẽnt. di¬
abolus nõ utiq cecidiss: Mutabilitatẽ
utiͣꝙ nature suffragatur in ilł ꝯtẽpla¬
tõ creatoris. Inde et pͥuatꝰ est aposta¬
ta angłs clũ fortitudinẽ suã nõ ad̾o: s
a seuoluit custocdire. ¶Inte oẽz crea¬

Expanded text:
Tunc autem angeli vocantur quando mittuntur. 2. Natura angelorum mutabilis est, quia inest illis mutabilitas in natura; sed facit eos Nam si natura incommutabiles essent, diabolus non utique cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragatur in illis contemplatio Creatoris; inde et privatus est 135 apostata angelus, dum fortitudinem suam, non a Deo sed a se voluit custodiri. 3. Ante o
Abbreviated transcription (Latin):
bra uo euis sepe: ꝑ ypoctisim dep̾uant᷑.¬
que tũ pro mala ꝯsciencia adipisci ueĩ¬
am nõ merentur. Discat humana mi¬
sena: ꝙ ea cũ cicius puocatur deus pr̃a¬
re uenia: clũ infirmo ꝯꝑantur hoĩ qͥa
ip̃e homo trarit ex parte inferiore ĩfirͥ¬
tatem peccandi: hoc est ex carne qͣ a ĩa in
clusa detinetut. A postate angłi ĩõ ueniã
tate grauati st̾̃: ut peccatent. ¶ Homine̾
aũt post peccatũ idcͥco remittũtur adue¬
niam. ꝓpt̾ ꝙ ex lutea materia pondꝰ tra¬
xerunt infirmitatis. Id̾oq pro infirma
carus conditõne: reditus pitet hoĩ ad
salutem. Sicut psalmꝰ dicit. Ip̃e sit fig¬

Expanded text:
bra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantquod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria, quod ea causa citius provocetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini: quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est, ex carne, qua inclusa anima detinetur. Apostatae angeli ideo veniam tate gravati sunt ut peccarent. Homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propter quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione, reditus patet homini ad salutem. Sicut et Psalmus dicit: Ipse scit fig
Abbreviated transcription (Latin):
magna quedam portõ est. Tantoq gra¬
du est cetens excellentõr: qͣnto ymagini
diuine uicimor. ¶ Quantũ cet̾is crcatu¬
ris p̾stet homo dignitate untutis ex ip̃a
reuerencia dicit᷑ creat̾onis dũ om̃ĩa dixit
dicens. faciamꝰ hominẽ ad ymaginẽ
et siłitudme nr̃ãm. Qͥa enĩ boni sumꝰ
natutałr ꝯditi culpe qͦdam mͦ merito ꝯͣ

Expanded text:
toque gradu est caeteris excellentior, quanto imagini divinae vicinior. Quantum caeteris creaturis praestat homo dignitate virtutis, ex ipsa reverentia discitur creationis, dum per omnia dixit dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. 2. Quia enim boni sumus natu