comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culei pũctionẽ. Apis uͦ est q̃ pascitur
ĩt̾ lilia. q̃ florigeram inhĩtat prĩam.
angłorum. unde ⁊ ad ciuitatem naza
ueĩens solum mel attulit ⁊ nõ aculeum
dentib qñq discipulis. ut ciuitatẽ que
sussipe̾ eũ noluit. preciꝑet igni ꝯsumi

Expanded text:
aculei punctionem. Apis vero est, quae pascitur inter lilia, quae florigeram inhabitat patriam angelorum. Unde et ad civitatem Nazarveniens solum mel attulit, et non aculeum,dentibus quandoque discipulis, ut civitatem, quae suscipere cum noluit, praeciperet igne consumi,
Abbreviated transcription (Latin):
e ⁊ mitabłia eiꝰ filiis hom̃: ꝓpt̾ nos
uenit. Mira q̃rentis dei dignatoᷤ. magna
dignitas hoĩs sit q̃siti in qua si glari uo¬
lui̾t non erit insipiens nõ qd̵ ad esse
uidedtur taꝙͣ a se ip̃o s ꝙ canti en
feterit ipe qui fecit. Om̃s enim diui¬
tie. om̃is gła mũdi ⁊ qciid in eo con

Expanded text:
et mirabilia ejus filiis hominum, propter nos venit. Mira quaerentis Dei dignatio, magna dignitas hominis sic quaesiti! In qua si gloriari voluerit, non erit insipiens: non quod aliquid esse videatur tanquam a seipso; sed quod tanti eum fecerit ipse qui fecit. Omnes enim divit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͣm saluator aduenit ꝓtedens ex
ipiꝰ semine uto tãꝙͣ sponsꝰ de ta¬
samo suo. Tenentes gͦ uiam ꝙͣ
Studeaniꝰ ⁊ nos dilectissimi ad ip̃m
ꝑ eam ascend̾e qui ꝑ eam ad nos des¬

Expanded text:
 quam Salvator advenit, procedens ex ipsius utero, tanquam sponsus de thalamo suo. Tenentes ergo viam, studeamus et nos, dilectissimi, ad ipsum, per eam ascendere, qui per ipsam ad nos des
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit .n. ꝙ ⁊ nos dredimꝰ non
sate: non in inicio. nõ in medi¬
O temꝑis s in fine. Rec in ꝯgͦe
fc̾m est s uere sapient̾ disposuit sa¬
tndinem ade filios nõ ignorius. uere
enimi ad uesꝑ ascebat. ⁊ inclinata e¬
rat iam dies recosserat paulominꝰ
sol iusticie: ita ut exigius nimis
splendor eiꝰ aut calor enꝰ eẽt in t̾nis
N am ⁊ lux dine notitie ꝑua ad mo¬
dum etat ⁊ hũndante ĩqͥtate fuor
refriguerat caricatis. Nam nõ appa¬
rebat angłs nõ loquebat ͦ ppħa. cessa
ego ait filiꝰ tũc dixi ecce uenio.
Sic sic̃ dum mediũ silenciũ tene̾nt
om̃id. ⁊ nox in suo t̾su itꝰ parage̾t¬

Expanded text:
 non latere non in initio nec in medio temporis, sed in fine. Nec incongrue factum est, sed vere sapienter disposuit Satudinem Adae filios non ignorans. Vere enim advesperascebat et inclinata erat jam dies, recesserat paulo minus sol justitiae: ita ut exiguus nimis splendor ejus aut calor esset in terris. Nam et lux divinae notitiae parva admodum erat, et abundante iniquitate fervor refriguerat charitatis. Jam non apparebat angelus, non loquebatur propheta; cessabego, ait Filius, tunc dixi: Ecce venio . Sic, sic dum medium silentium tenerent omnia, et nox in suo cursu iter perage
Abbreviated transcription (Latin):
iorem nemo hũ̾it. ut ĩ inf̾u̾um
qͦ ꝓ amitis moriendo descend̾e̾t :
nõ ĩm̾ito designari : ut p̾cipiatur
achaz uł in excelsum regnantis
expauescere maiestatem. uł destẽ¬
dentis ad if̃os ampsecti cantatem.
ayolestus ẽ gͦ nõ solũ hoĩb s ⁊̃
deo qui nec maiestatem cogitat in
timore. nec catitatẽ cũ amore me¬
ditaturͤ. Propt̾ ħ in quit dãbit dñs
nobis signũ: in qͦ maĩfeste ⁊ ma¬
iestas et caritas ignotescat. Ecce
u̾go concipiet ⁊ ꝑiet filiũ ⁊ uoca¬
tat ͦ nobiscũ d̾s. Noli fug̾e adam.

Expanded text:
orem nemo habuit, ut in infernum quoque pro amicis moriendo descenderet, non immerito designari: ut praecipiatur Achaz vel in excelsum regnantis expavescere majestatem, vel descendentis ad inferos amplecti charitatem. Molestus est ergo non solum hominibusquis nec majestatem cogitat in timore, nec charitatem cum amore 722 meditatur. Propter hoc, inquit, dabit Dominus ipse vobis signum, in quo manifeste et majestas, et charitas innotescat. Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocatatur, Nobiscum Deus. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
cognostam u̾itarem ⁊ ꝟitas liba̾biti
me.Si tamẽ rep̾hẽse flitati peĩtus¬
ab renũtiauero: ⁊ cognite adhesero
u̾itati. alioqͥn nõ huãna erit tẽp̃tanio
n ͨ huanũ pct̃m s obstinatõ dẏabolica.
Nam ꝑseu̾are ĩ malo dyabolicũ est.

Expanded text:
et veritas liberabit me; si tamen deprehensae falsitati penitus renuntiavero, et cognitae adhaesero ritati. Alioquin non humana erit tentatio, nec humanum peccatum, sed obstinatio diabolica. Nam perseverare in malo diabolicum est:
Abbreviated transcription (Latin):
se dr᷑ qui sẽꝑ ubiq fuit. Erat qͥdem in
mũdo ⁊ mundus ꝑ ip̃m ft̾s est ⁊ s mũdꝰ
eñ non cognouit Non gͦ uenit qui a¬
berat: s apparuit qui latedit. Unde
⁊ hũanam in qua agnosc̾etuis induit
sorͣm. qui ni mirũ in dinam lucem
hĩtat ĩ accessiblem. Nec sane ingloriũ
maiestati apparere in ꝓp̃a simlitudie
sua ꝙͣ fec̾at ab ũcio : nec ĩ dignum
deo a q̃bus in sub̾a sua nõ pot̾at agnos¬
ci in p̃magine exhibeti. Ut qui fec̾at
hor̃em ad p̃magiẽm ⁊ similitudinem suãm
ꝗͦ aduentꝰ tante iu aiestatis tante
hiũlitatis. tante caritatis tante t̾
desia semel in año sollẽpnis meoria
telebrat᷑. s utinã ita semel ag̾et᷑:
ut sẽꝑ id qͥppe digiꝰ. Qnͣte .n. in¬
sanie ẽ ut ptꝰ tanti regi̾ aduentũ aliis

Expanded text:
i semper ubique fuit? Erat quidem in mundo, et mundus per ipsum factus est, sed mundus eum non cognovit . Non ergo venit qui aberat, sed apparuit qui latebat. Unde et humanam, in qua agnosceretur, induit formam, qui nimirum in divina lucem habitat inaccessibilem . Nec sane inglorium majestati apparere in propria similitudine sua, quam fecerat ab initio, nec indignum Deo, a quibus in substantia sua non poterat agnosci, in imagine exhiberi: ut qui fecerat hominem ad imaginem et similitudinem suam, ergo adventus tantae majestatis, tantae humilitatis, tantae charitatis, tantae etiam clesia semel in anno solemnis memoria celebratur. Sed utinam ita semel ageretur, ut semper! id quippe dignius. Quantae enim insaniae est, ut post tanti Regis adventum, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ mel cõedet. Alt si ditat
ꝑuilus erit ⁊ uestetꝰ ͦ in fantiłib
alimẽtis. Ut sciat inqͥt repbare
malũ ⁊ elige̾ bonũ. Enam ħͥ bo¬
nũ ⁊ malũ audis sicut ĩ arbore
uetita sicut in ligno tnͣsg̾ssionis.
S multo melius a p̾mo adam: scd̾s iste
ꝑtitur. Eligens .ii. bonũ: malum
repbat nõ sicut ille qͥ dilexit maledti¬
onem ⁊ uenit ei ⁊ noluit bñdn̾onez
⁊ elongata est ab eo. Nani ⁊ in eo ꝙ
p̾misit bucỹrũ ⁊ mel comedet. adu̾tere
accõmode ad ĩtlligenciam ꝓfr̾e ꝯcedat.
Duo st̾ in lacte ouis: uidelz butỹrum
⁊ casens. bucỹrũ pingne ⁊ hũidum : ca

Expanded text:
 mel comedet. Ac si dicat: Parvulus erit, et vescetur infantilibus alimentis. Ut sciat, inquit, reprobare malum, et eligere bonum. Etiam hic bonum et malum audis, sicut in arbore vetita, sicut in ligno transgressionis. Sed multo melius a primo Adam secundus iste partitur. Eligens enim bonum, malum reprobat, non sicut ille qui dilexit maledictionem, et venit ei; noluit benedictionem, et elongata est ab eo . Nam et in eo quod praemisit, Butyrum et mel comedet, advertereaccomodate ad intelligentiam proferre concedat. Duo sunt in lacte ovis: butyrum et caseus. Butyru
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt mͥ dm̃ uenit de longinqͦ. Porro qͦ ueĩ¬
at intuentib: apparuit ĩ estimabłis digna¬
maiestas tanta de cam longinqͦ in locum
tã in dignũ descend̾e̾ dignaret ͦ: plane
qr caricas cepiora/ Ed qͥd .n. ueĩsse eden¬
dus est. ħ namq est ꝙ uixta ppoi̾tũ ordiẽm
oporteat iam ꝑstrutari. Nec sane laborand̾
ouemi cencesimam q̃ errau̾at de montib ꝓ¬

Expanded text:
mini venit de longinquo . Porro quo veniat intuentibus, apparuit inaestimabilis dignamajestas tanta, de tam longinquo, in locum tam indignum descendere dignaretur? Plane itas copiosa. Ad quid enim venisse credendus est? Hoc namque est quod juxta propositum ordinem 720 oporteat jam perscrutari. Nec sane laborandumovem centesimam, quae erraverat, de montib
Abbreviated transcription (Latin):
homo qr ĩ notuisti ei. aut qͥd apponis
erga eũ cor tuũ: Atrñ uelim nos¬
se qͥd sibi uolu̾t ꝙ ad nos ueĩt ille.
aut qr̃ mag̾ nõ iuimꝰ nos ad illum
Nostra .n. erat ncc̃itas. s nͨ est cõsu¬
etudo d̾itum ut ad pauꝑes ueniant : nͨ
si p̾stare uolu̾nt Ita est fre̾s mei nos
mag ad enm ueĩre dignũ fuit. s dup¬
lex erat impedimẽtum. Netui ⁊ cali¬
gabant oculi ur̾i ille uͦ lucem hĩtabat
in accessibłem. ⁊iacentꝰ ꝑ alititi in
gͣbato diuinam illani nõ pot̾anus
acting̾e celsitudinem. ꝓpte̾a benigt¬
nissimꝰ saluator ac medicꝰ aĩar.¬
⁊ descendit ab altitudine sus : ⁊ cli¬
ntate᷑ suem ⁊̃f̾mis ꝓ oculis cẽꝑauit.
Induit se lat̾na qͣdam: illo utiq głoso
⁊ ab om̃i libe pissimo corꝑe : ꝙ suscepit

Expanded text:
homo quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? 8. Attamen velim nosse, quid sibi voluerit, quod ad nos venit ille, aut quare non magis ivimus nos ad illum. Nostra enim erat necessitas: sed nec est consuetudo divitum ut ad pauperes veniant, nec si praestare voluerint. Ita est, fratres, nos magis ad eum venire dignum fuit; sed duplex erat impedimentum. Nam et caligabant oculi nostri: ille vero lucem habitat inaccessibilem ; et jacentes paralytici in grabato divinam illam non poteramus attingere celsitudinem. Propterea benignissimus Salvator et medicus animarum descendit ab altitudine sua, et claritatem suam infirmis occulis temperavit. Induit se laterna quadam, illo utique glorioso et ab omni labe purissimo corpore quod suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
salutans sunt sedula cogicatone
u̾samini. ⁊ diligent pensate ronem
aduentꝰ hꝰ: q̃rences n mirũ qͦs sit
qui ueĩait : unde. quo. ad qͥd. qñ ⁊ qͣ.
L audabłis sine dubio curiosicas ista est
⁊ salubs . Neq .n. cã deuote ecc̾ia uni¬
u̾sa. p̾sentẽ celebrat aduentũ nͥ lat̾et ĩ

Expanded text:
sedula cogitatione versamini, et diligenter pensate rationem Adventus hujus, quaerentes nimirum quis sit qui veniat, unde, quo, ad quid, quando, et qua. Laudabilis sine dubio curiositas ista est et salubris: neque enim tam devote Ecclesia universa praesentem celebraret Adventum, nisi lateret
Abbreviated transcription (Latin):
cultũ eẽ hũt spũalem aduentũ. in umbra
e ĩquit uiuemꝰ int̾ gentes. Ppt̾ea di¬
ignu᷑ est ut si nõ ual iͥfmꝰ ĩ occͣsum
tanti medici ꝓced̾e̾ longiꝰ : saltem conet ͦ
eng̾e capud ⁊ aliqͣtinꝰ assurge uenienti
penetͣre nubes nõ tͣnsalpinare ncc̾e est
Non gͣndis ĩ ꝙͣ tibi ostenditur uia. usq
ad temet ip̃m occre deo tuo. ꝓpe est .ii.
u̾bum in ore tuo ⁊ ĩ corde tuo. usq ad
ut saltem exeas de stquiliuio misere consi¬
encie. qm̃ indignũ est illuc actorẽ pita¬
tis ĩtre. Et ħ qͥdem de eo aduentu st̾

Expanded text:
 adventum: In umbra ejus, inquit, vivemus inter gentes . Propterea dignum est, ut si non valet infirmus in occursum tanti medici procedere longius, saltem conetur erigere caput, aliquatenus assurgere venienti.penetrare nubés, non transalpinare necesse est. Non grandis, inquam, tibi ostenditur via: usque ad temetipsum occurre Deo tuo. Prope est enim 721 verbum in ore tuo, et in corde tuo . Usque aut saltem exeas de sterquilinio miserae conscientiae; quoniam indignum est illuc auctorem puritatis intrare. Et haec quidem de eo adve
Abbreviated transcription (Latin):
centesima q̃ errauit: Et in psalmo lo¬
quatꝰ᷑. Erraui situt ouis qͣ ꝑierat. utiq
genꝰ hũanũ ꝙ benignissimꝰ pastor qͣrit:
aliis sane nonagĩta nouẽ ouib ĩ mõ¬
tib de̾lictis. In hac gͥ one duo repies
nat᷑am dultem. nat᷑am bonã ⁊ bonã ual¬
ut caseñ. uide gͦ ꝙ optime puer
nr̃ eligit : qͥ nat᷑am nostrã sinẽ ulla
pccĩ corruptõne suscepit. Nam de poc̾o¬
rib legis coagłatũ est sicut lac cor eoꝵ:

Expanded text:
it , et in Psalmo loquitur: Erravi sicut ovis quae periit . Utique genus humanum quod benignissimus pastor quaerit, aliis sane nonaginta novem ovibus in montibus derelictis. In hac igitur ove duo reperies, naturam dulcem, naturam bonam, et bonam valut caseum. Vide ergo quam optime puer noster elegit, qui naturam nostram sine ulla peccati corruptione suscepit. Nam de peccatoribus legis, Coagulatum est sicut lac cor eorum ;
Abbreviated transcription (Latin):
s ratio noĩs forte nõ ita. Infelices
enim filii adam. omissis ueris ⁊ salu¬
tarib scudiis: cãduta potiuꝰ ⁊ tͣnsi¬
toria q̃runt. Qͥ bus assimlabimꝰ
hoiẽs gn̾atõis huiꝰ: aut qͥb ꝯꝑabi¬

Expanded text:
sed ratio nominis forte non ita. Infelices enim filii Adam, omissis veris et salutaribus studiis, caduca potius et transitoria quaerunt. Quibus assimilabimus ho
Abbreviated transcription (Latin):
p̾saiam pet̾e signũ a dn̾o
siue ĩ ꝓfundũ infn̾i siue in exelsũ
supra. audiui responsionem eiꝰ for¬
mã qͥdem habentem pietutis: s nõ
pͥtutem. propt̾ ħ deniq ab eo qui
ĩtuetͣ cor ⁊ cui confiteti  hoĩs co¬
gitatio: ni̾uit repbari. Non petã
ĩ qͥt ⁊ nõ cẽptabo dnñ. E latꝰ erat
a char fastigio solii regalis: astutꝰ
huãne sapie u̾bis. Audierat gͥ p̃
zaias a dño. uade dic uulpi illi.
petat sibi signũ a dn̾o ĩ ꝓfundũ.
qoq si descend̾it : adẽ̾ qui ꝯp̾hẽ¬

Expanded text:
e signum a Domino, sive in profundum inferni, sive in excelsum supra. Audivimus responsionem ejus, formam quidem habentem pietatis, sed non virtutem. Propter hoc denique ab eo qui intuetur cor, et cui confitetur hominis cogitatio meruit reprobari. Non petam, inquit, et non tentabo Dominum. Elatus erat Achaz fastigio solii regalis, astutus humanae sapientiae verbis. Audierat igitur Isaias a Domino: Vade, dic vulpi illi, petat sibi signum a Domino in profundum. quoque si descenderit, ade
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ꝙ̃ supplantauit aliena malicia :
ꝗdeoq ꝓdesse ei p̾caritas aliena. Ita
dñe obsetro compliceat tibi ut e¬
ruas me:. qm̃i ego ĩfmus sum. qm̃
de t̾ra mea ftͣim sublitus sum. ⁊ h
ĩnocens in lacum missũ sum. Non

Expanded text:
quippe quem supplantavit aliena malitia; ideoque prodesse ei potest charitas aliena. Ita, Domine, obsecro, complaceat tibi, ut eruas me, quoniam ego infirmus sum: quoniam de terra mea furtim sublatus sum, et hic innocens in lacum missus sum . Non
Abbreviated transcription (Latin):
E cestimoĩ ũ altissimi filiꝰ. ac ꝑ inde coaltis¬
simꝰ ip̃e. 2seq .n. fas est dei filiũ dege¬
nerẽ suspicari. s eqlis fateri ncce est altitu¬
dinis ⁊ eiusdẽ peĩtuꝰ dignitatis.⁊sam ⁊ pͥn¬
nosciat: Umptñ qͥd sͥ uolt̃ ħ ꝙ e tͥb

Expanded text:
 testimonium, Altissimi Filius , ac proinde coaltissimus ipse. Neque enim fas est Dei Filium degenerem suspicari: sed aequalis fateri necesse est altitudinis, et ejusdem penitus dignitatis. Nam ios
Abbreviated transcription (Latin):
angłos multos: hoĩes uniu̾sos. Ergo
ut sciant qr ⁊ ego diligo prẽm. ꝑ
me recip̾at qͦs qͦ dãmͦ pp̃ me amisis¬
se uideturꝰ si pp̾ me tempestas i:
orta ẽ ait ionas : tollice me ⁊ ut¬
tite in mare. Oũs iniudẽt mͥ:
ecce ego ueno a talem eis exibeo
meniz ip̃m. Ut qͥsqͥs inuidere uo¬
luĩt : qͥsqͥs gestierit ĩmitari. fiat ei
emulat̾o ista in bonũ. Noui tũ ĩ
affcñ malicie ⁊ neqͥtie tͣnsisse angłos
dest̾ores nͨ ex ignorancia aliqͣ : seu ĩ¬

Expanded text:
 multos, homines universos. Ergo ut sciant quia et ego diligo 719 Patrem; per me recipiat, quos quodammodo propter me amisisse videtur. Si propter me tempestas haec orta est, ait Jonas, tollite me, et mittite in mare . Omnes invident mihi. Ecce venio, et talem eis exhibeo memetipsum, ut quisquis invidere voluerit, quisquis gestierit imitari, fiat ei aemulatio ista in bonum. Novi tamen in affectum malitiae et nequitiae transisse angelos desertores, nec ex ignorantia aliqua seu i
Abbreviated transcription (Latin):
Sane ꝙ ad nos spectat: discimꝰ a̾ ex hoc
ꝙ̃ adm̃ sussipit uelit: qui in bechleem
uoluit nasci. Erat .n. qͥ forte sub limia
q̃ronda arbitretuꝰ esse palacia. ubi cum
galib illis sedib uenit. In sinistra eiꝰ
diuitie ⁊ gła: In dexta songit᷑nitas uite
Borũ .n. oĩm et̾na in celis affluencia
su ppetebat: s panꝑtas nõ inneĩebatur
ciũ eiꝰ. Hanc itaq filius dei ꝯcupiscens
descendit ut eam eligat sͥ : ⁊ nobis qͦ
sua extimatone faciat p̾ciosam. Il dor¬
na thalamu spͥon : s humilitate.

Expanded text:
Sane quod ad nos spectat, discimus etiam ex hoc quemadmodum suscipi velit, qui in Bethlehem voluit nasci. Erat enim qui forte ei sublimia quaerenda arbitraretur esse palatia, ubi cum galibus illis sedibus venit. In sinistra ejus divitiae et gloria, in dextera longiturnitas vitae . Horum omnium aeterna in coelis affluentia suppetebat, sed paupertas non inveniebatur etium ejus. Hanc itaque Dei Filius concupiscens descendit, ut eam eligat sibi, et nobis quoque sua aestimatione faciat pretiosam. Adorna thalamum tuum, Sion; sed humilitate,
Abbreviated transcription (Latin):
sũtatẽ cimenciũ se faciet : ⁊ dep̾cato̾eni
coritꝰ exaudiet. O si gꝰtare forte dul¬
dedineni hnͣc si forte głan istam ua¬
leas estimare. Mira .n. dicturus
sum s t̾n ueta: ⁊ oĩno ĩdubitata.
fidelib. Ipẽ dñs sabaoth dñs u̾
tutũ ⁊ rex głe. ip̃e descend ad re¬

Expanded text:
untatem timentium se faciet, et deprecationem eorum exaudiet . O si forte gustare dulcedinem hanc, si forte gloriam istam valeas aestimare! Mira enim dicturus sum, sed tamen vera et omnino indubitata fidelibus. Ipse Dominus Sabaoth, Dominus virtutum et rex gloriae, ipse descendet ad re
Abbreviated transcription (Latin):
nõ regn in eo pcc̃m. nͨ m̃bra tua arma
siant ĩqͥtati. Bebes ei ⁊ discipliua : Ut
dignos faciat peĩcencie fructus: castigatũ
⁊ sb̾dicũ suituti. Lionge tũ gͣuiori ⁊ ꝑicu¬
losiori debito tenentͦ ast̾cti : qͥ pro młtis a¬
nmab reddici᷑ st̃ rõnem. Md ego infelix
Si stillantẽ iͤ cruce dñi sangͥnẽ collegissen:
uss q repositus penes me in uase uito ꝙ ⁊̃
portan sepiꝰ oporteret. qͥd animi ħĩturꝰ eem
in discmĩe canto. Et c̾te id f̾u̾and̃ accepi pro

Expanded text:
non regnet in eo peccatum, nec membra tua arma non regnet in eo peccatum, nec membra tua arma fiant iniquitati. Debes et disciplinam, ut dignos faciat poenitentiae fructus, castigatus et subditus servituti. Longe tamen graviori et periculosiori debito tenentur astricti, qui pro multis animabus reddituri sunt rationem. Quid ego infelix! Si stillantem in cruce Domini sanguinem collegissem, essetque repositus penes me in vase vitreo, quod et portari saepius oporteret, quid animi habiturus essem in discrimine tanto? Et certe id serva
Abbreviated transcription (Latin):
fas ẽ absq licencia : Q̾ ei anxiliũ in¬
pend̾e ẽ cũ n ͨ mĩmũ qͥd ag̾e liceat
abs õbediencia: ad ꝙ ego. Non deerit
desit. Nullũ ego ꝯsilĩ meliꝰ arbitror
ꝙͣ si exemplo tuo fratrom ruũ doce seu¬
de as q̃ oporteat qͣ nõ oporteat fi̾ ꝓuo¬
cans eũ ad meliora ⁊ ꝯsulens ei nõ u¬
culpas enꝰ. ut nõ mͦ nlłm offendiculum
tanꝙͣ anołs̃ pacis de regno dei scanda la
colłe : ⁊ occasiones scandaloꝵ penitus
ht̃ unde canset ͫ. Porro si tui fort̾e p̾¬
latꝰ es : huic sine dubio teneris debi¬
tor sollicitudĩs ampłioris amplioꝵis. Ex¬
igit ace: ⁊ ipe . custodiam ⁊ discipliuã
C ustodiam qͥdem ut possit caue̾ pccñi:
disciplinani u̾o : ut ꝙ minꝰ cauit : mi¬
nime maneat ĩpunitũ. Ꝙ ⁊ si neĩni
fracrũ p̾ẽẽ uideris habes tn̾ sub te cui
ctodiam hnͣc ⁊ disciplinam oporteat exibeti.
Dico a̾ corpꝰ tuũ ꝙ sine dubio regenduni
accepit sp̾c tuuꝰ: rebes ei custodiam ut

Expanded text:
fas est absque licentia? quod ei auxilium impendere est, cum nec minimum aliquid agere liceat absque obedientia? Ad quod ego: Non deerit aterna non desit. Nullum ego consilium melius arbitror, quam si exemplo tuo fratrem docere studeas, quae oporteat, quae non oporteat fieri; provocans eum ad meliora, et consulens ei, non vculpas ejus: ut non modo nullum ei offendiculum tanquam angelus pacis de regno Dei scandala tollere, et occasiones scandalorum penitus habet unde causetur 6. Porro si cui forte praelatus es, huic sine dubio teneris debitor sollicitudinis amplioris. Exigit a te et ipse custodiam et disciplinam. Custodiam quidem ut possit cavere peccatum, disciplinam vero, ut quod minus cavit, minime maneat impunitum. Quod etsi nemini fratrum praeesse videris, habes tamen sub te, cui custodiam hanc et disciplinam oporteat exhiberi. Dico autem corpus tuum, quod sine dubio regendum accepit spiritus tuus. Debes ei custodiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
me salutem. tui ipiꝰ oꝑari nõ potes. Oi̾a tẽpꝰ
hñt. pat̾e ut nunc aĩa ꝓ se saboret. magꝰ
tuam: ꝙ ntmirũ anͦ reꝑare nõ pot̾is: donͦ
suam in eam deꝰ uideat ymagineꝰ reforma¬
tam. Noblẽm hẽs hospicem .o caro noblẽm
ualde ⁊ toca salus tua dependet de eiꝰ salute.
da honorem hospiti tanto. Gu q̃dem hĩtas
s regione tua : aĩa uͦ ꝑeg̾na ⁊ exul apd̾ re
e hospitata. Queso te as rusticus i forte no¬
błis ⁊ p̾potens qͥspiam apd eũ uoluit hospito¬
ri. nõ libentꝰ in angło domꝰ sue aut sub gͣdib
suis. uł in ip̃s cinenib accubabit. cesens hospi¬
n suo lotum sic᷑ dignũ ẽ poto̾tem. Tn gͦ fat
similr᷑ iiurias ⁊ mol estias tuas ne reputa u̾is.
tm̃ ut hospes tuuꝰ honorifice possit apͣ te demo¬
rari. honor cuuꝰ ẽ ut ꝓ eo intͤi te ghibeas
in honor᷑. At ne porte despitias aut ꝑuipendas

Expanded text:
e salutem, tuam ipsius operari non potes. Omnia tempus habent . Patere ut nunc anima pro se laboret, magis tuam; quod nimirum ante reparari non poteris, donec suam in ea Deus imaginem videat reformatam. Nobilem hospitem habes, o caro, nobilem valde, et tota salus tua pendet de ejus salute. Da honorem hospiti tanto. Tu quidem habitas in regione tua: anima vero peregrina et exsul apud te est hospitata. Quaeso te, quis rusticus, si forte nobilis et praepotens quispiam apud eum voluerit hospitari, non libenter in angulo domus suae, aut sub gradibus suis, vel in ipsis cineribus accubabit, cedens hospiti suo locum sicut dignum est potiorem? Et tu ergo fac similiter. Injurias vel molestias tuas ne reputaveris, tantum ut hospes tuus honorifice possit apud te demorari. Honor tibi est, ut pro eo interim te exhibeas inhonorum. 4. Ac ne forte despicias aut parvipendas
Abbreviated transcription (Latin):
egypebrum ĩmola dño deo tuo. Consida
ueniq ꝙ in bechleem inde nascit ͦ. ⁊ sol¬
licitꝰ esto qmͦ bechleem inde inuẽtaris̃ :¬
⁊ iã ne in te q̃uidẽ suscipi dedignatͣ.
Bethleem qͥppe donũ panis: iuda sonat
ꝯfessionem. G n gͦ si diuini u̾bi peibulo
repleas aĩam cuam. fideliter q ⁊ si nõ
digna qͣnta c̾t̾e potes deuotione suscipi¬
as panem illũ qui de celo deseendit. ⁊
dat uitam niũdoq dm̾cũ: uidel cor¬
illa resutectõnis caro reficiat ⁊ st̾meat
glucino ualeat ꝯting̾e. Si deniq ex fi¬

Expanded text:
Considera denique quod in Bethlehem Judae nascitur, et sollicitus esto quomodo Bethlehem Judae inveniaris; et jam ne in te quidem suscipi dedignatur. Bethlehem quippe domum panis, Juda sonat confessionem. Tu ergo si divini verbi pabulo repleas animam tuam, fideliterque, etsi non digna, certe quanta potes devotione suscipias panem illum qui de coelo descendit, et dat vitam mundo, Dominicum videlicet corilla resurrectionis caro reficiat et sustineat, glutino, valeat continere: si denique ex fi
Abbreviated transcription (Latin):
de ubo abremato: s telesti suauitate re¬
ftum. I aborat affectio melliflue dulcedis
copuam lacius effundere gestiens : nec ĩuẽi¬
ens cõba. T anca si qͥdem est gr̾a pͥmonis hꝰ.
Ut ꝯtinuo ĩcipiat minꝰ sapere. si uel unũ

Expanded text:
de Verbo abbreviato, sed coelesti suavitate refertum! Laborat affectio mellifluae dulcedinis copiam latius effundere gestiens, nec inveniens verba. Tanta siquidem est gratia sermonis hujus, ut continuo incipiat minus sapere, si unu
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. tollit a collo: uio lencam remo¬
uens dñatu̾em : sicut sc̾ptũ est. Sccp¬
trũ ex adoris eiꝰ suxasti : sicut in die
madian. Itemq Conpie̾st iuerũ a fa¬
cie olei. Et apłs loquitꝰ᷑ dicens. ut nõ
ꝙ nõ hĩtat in me bonũ : ħ ẽ in carne
met̃. Et alibi. Infelix ogo homo. quis
me liberabit de corꝑe mortis hꝰ: Sc̃i¬
ebat ni mitũ nõ pͥus liberandũ se e̾e
a pessima illa radice q̃ carni infixa est.
a sege pot̾i : q̃ est in mẽbris nr̃is. donͨ
⁊ ab ip̃o corꝑe solueretꝰ᷑. unde ⁊ cupie¬
bat dissolui ⁊ ẽẽ cũ xͦ. sciens ꝙ pcc̃m se

Expanded text:
llo, violentam removens dominationem, sicut scriptum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian : itemque, Computrescet jugum a facie olei . Et Apostolus loquitur, dicens: Ut non , quod non est in me bonum, hoc est, in carne mea ; et alibi: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sciebat nimirum non prius liberandum se esse a pessima illa radice quae carni infixa est, a lege peccati quae est in membris nostris, donec et ab ipso corpore solveretur: unde et cupiebat dissolvi
Abbreviated transcription (Latin):
ille noua faciet om̃ia. hͦ .n. faciet hic ad¬
uentus ut sicut portauimꝰ p̃magiẽm t̾teni:
portemꝰ ⁊ hẏmagiẽm celestis. Sicut fuit
minẽ saluũ fecit in sabb̾o. Erat in nob̾
nobis. cani in manu ꝙͣ in ore ⁊ in corde
In manu dupłr̃ : ꝑfacinus ⁊ plagiciũ. In o¬
re si mlr̾: ꝑ arroganciam ⁊ decͣxionem. In
corde qͦ ꝑ desideria caruis. ⁊ desideria głie
temꝑalis. Nut̃ a̾ s. qͣ noua cͤatura ĩ xͦ ue

Expanded text:
ille nova faciet omnia. Hoc enim faciet hic adventus, ut, sicut portavimus imaginem terreni, sic portemus et imaginem coelestis . Sicut fuit minem salvum fecit in Sabbato. Erat in nobis nobis, tam in manu quam in ore et in corde. In manu dupliciter, per facinus et flagitium. In ore similiter per arrogantiam et detractionem. In corde quoque per desideria carnis, et desideria gloriae temporalis. Nunc autem si quo nova creatura in ipso,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundicate mistii. ⁊ in hiis om̃ib admirabłis
singlaris exellencia nouitatis: ut pote q̃ nec
pͥmam siłem uisa eꝰ nec hẽre seꝙ̃tem. O ꝑtus
solus sine dolore. solus noscius pudoris ul
natam. s pro nata miracusi exellencia suꝑ¬
ans. s reꝑans u̾tuce mist̾ii. fratres gn̾atõnem
de deo genitus anͣ secula : ⁊ nascit᷑ u̾bun
infans ⁊ qͥs uł satis miretur : Nec sane
ociosa natiuitas aut infructuosa dignatio ma¬

Expanded text:
admirabilis singulari excellentia novitatis! utpote quae nec primam similem visa est, nec habere sequentem. O partus solus sine dolore, solus nescius pudoris, coram, sed pro natura; miraculi excellentia superans, sed reparans virtute mysterii! Fratres, generationem de Deo genitus ante saecula; nascitur Verbum infans: quis vel satis miretur? 2. Nec sine otiosa nativitas, aut infructuosa dignatio
Abbreviated transcription (Latin):
motũ ñbris oĩb subiinstrat. Si qͥd uire. si
quid fensus. si qͥd decoris inte est. huiꝰ
cusi nil uidebunt. obsurdescent autes.
corpꝰ om̃e iigebit. facies expalesc. In bͤ
ui. totũ cadaũ putridũ simł ⁊ pucidum
siẽt : ⁊ decor om̃is ĩ samẽ ꝯu̾tetͫ. ut qͥd¬

Expanded text:
motum membris omnibus subministrat. Si quid vitae, si quid sensus, si quid in te decoris est, hujus culi nihil videbunt, obsurdescent aures, corpus omne rigebit, facies expallescet. In brevi quoque totum cadaver putridum simul et putidum fiet, et decor omnis in saniem convertetur. Utq
Abbreviated transcription (Latin):
lis ante uenerat ⁊ occultꝰ: ꝓ ce glo¬
rificanda. o mira caro sublimis ueĩet
⁊ maĩfestꝰ. nõ iã in inf̾mitate s
ĩ gła ⁊ magestate sua : Oͥs cogi¬
tabit diem aduentꝰ eius : qͣn des¬
cend cũ plenicudine luinis. p̾cͣrẽ¬
tib angłis ⁊ tube ꝯcentu excitan¬
tib de pulu̾e corpꝰ inobs ⁊ inpien¬
tĩb illud obuiam xꝰ in aera. Quo
us gͥ caro miseral insipiens. ceta.
deniens. ⁊ ꝓrsus ĩsana cara. Ensito¬
rias ⁊ caducas qͣrit ꝯsolatoẽs imno
desolatões. si forte ꝯtingat repelli ⁊
indignam udicari hac gła. magꝰ a̾
nichillominꝰ ĩ esfabłi ĩet̾nũ extruci¬
tã corꝑi claritatis sue. sĩc .n. ait ꝓpħi
Sitiuit in te ar̃a mea: ꝙͣ młtipłr̃¬
tͥ caro mea. Desiderabat si qͥdem a¬
nima ꝑpħalis aduencũ pͥorem : qͦ se
nou̾at redimẽdã. s młto amplius
caro desid̾abat aduentũ pꝰt̾iorem:
ꝓpt̾ głi ficatõnem suã. T unt .ni. in¬
plebuntͫ desid̾ia nr̃a. ⁊ plena ent ma

Expanded text:
lis ante venerat et occultus, pro te glorificanda, o misera caro, sublimis veniet et manifestus, non jam in infirmitate, sed in gloria et majestate sua! Quis cogitabit diem adventus illius, quando descendet cum plenitudine luminis, praecurrentibus angelis, et tubae concentu excitantibus de pulvere corpus inops, et rapientibus illud obviam Christo in aera? 6. Quoa, demens et prorsus insana caro, transitorias et caducas quaerit consolationes, imo desolationes, si forte contingat repelli, et indignam judicari hac gloria, magis autem nihilominus ineffabili in aeternum excrucitam corpori claritatis suae. Sic enim ait Propheta: Sitivit in te anima mea, quam multip caro mea. Desiderabat siquidem anima prophetalis adventum priorem, quo se noverat redimendam; sed multo amplius caro desiderabat adventum posteriorem et glorificationem suam. Tunc enim implebuntur desideria nostra, et plena
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ inde saluatoris aduentꝰ: nctͣia sit p̾oc.
⁊ ꝓpugnet. Si .n. ille in neb qͥs iã decipiat
nos. sĩ ille nob̾cũ: qͥd de cet̾o nõ possumꝰ
ĩ eo qui ꝯfortat nos: Sĩ ille ꝓ nob̾ qͥs ꝗͣ¬
nos : ffidelis ꝯsiliatiꝰ ẽ qͦ nec falli oñno
nͨ fallere qͤat : fortis auxilianiꝰ qͥ nõ sates¬
cat. patͦnus efficax qͥ ⁊ ip̃m sachanani
chinamĩta ꝯfringat. Ni mirũ ip̃e ẽ dei
sapi̾a cui semꝑ ĩ ꝓuitu sit instruere ĩgno¬
tantes : ip̃e dei u̾ͥtus cui pacile sit. ⁊ defi¬
cientes refice : ⁊ cripe ꝓ eclirantes. ad hũc¬

Expanded text:
proinde Salvatoris adventus; necessaria sic praeoccupropugnet. Si enim ille in nobis, quis jam decipiat nos? Si ille nobiscum, quid de caetero non possumus in eo qui confortat nos? Si ille pro nobisnos? . Fidelis consiliarius est, qui neque falli omnino, neque fallere queat: fortis auxiliarius, qui non lassescat: patronus efficax, qui et ipsum Satanam chinamenta confringat. Nimirum ipse est Dei sapientia, cui semper in promptu sit iustruere ignorantes: ipse Dei virtus, cui facile sit et deficientes reficere, et eripere periclitantes. Ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ : risisse ant iocasse nusꝙͣ. Qͥ
sit esuriuit iusticiam ue cĩ ꝓpͥa nõ
hẽret tanꝙͣ pro pec̾is nr̃is a se ip̾o
exegit sat̾pactionẽ : Unde in cruce
nich̃ aᵈ ꝙͣ iusticiam siciebat. Qui
ꝓ uimicis mori nõ dũbicauit: ⁊ ora¬
uit ꝓ trucifixorib suis :qui pccm nõ
fecit ⁊ ĩpoĩta r̾ ab aliis patientꝰ aludi

Expanded text:
aut jocasse nusquam: qui sic esurivit justitiam, ut cum propria non haberet, tantam pro peccatis nostris a seipso exegit satisfactionem. Unde in cruce nihil aliud quam justitiam sitiebat, qui pro inimicis mori non dubitavit, et oravit pro crucifixoribus suis: qui peccatum non fecit, et imposita sibi ab aliis patienter a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfigatũ corꝑi csaritatis sue. Tũt ful¬
gebit iusti ita ut uide possint docti
ꝑitꝰ ⁊ in docti. Ffulgebũt .n. sitũt sol
in regno pr̾is eorͤ. Erit a̾ daritas
t hiis u̾bis. qm̃ humilitas duplex est
una coguardis alt̾a affectonis : que hͥ
dr᷑ cordis. pͥore cõgnoscimꝰ qr nich

Expanded text:
figuratum corpori claritatis suae . Tunc fulgebunt justi, ita ut videri possint docti pariter et indocti: fulgebunt enim sicut sol in regno Patris eorum . Erit autem claritas in his verbis, quoniam humilitas duplex est: altera cognitionis, altera affectionis, quae hic dicitur cordis. Priore cognoscimus quod nihil
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ q̃sitꝰ ⁊̾ in regnũ fugit. qͣsitꝰ ad temn¬
tel ꝓpra. ⁊ ignomimosũ suppliciũ crutis
sponte obtulit semn ipm. Sint gͦ si dor¬
mire uolumꝰ it medios cderos. idest
duos aduentꝰ penne nr̃e deargencate
In argento si qͥdem nõ in ꝯ̃grue hũa
⁊ om̃is pen̾a nr̾a ad nich̃łum ualeti
si nõ fu̾i̾t de argentata. magna q̃dã
tur᷑ in regnũ celoꝵ. Nam ĩ aliis uͥ¬

Expanded text:
quaesitus in regnum, fugit; quaesitus ad tanta probra et ignominiosum supplicium crucis, sponte obtulit semetipsum. Sint ergo, si dormire volumus inter medios cleros, id est duos adventus, pennae nostrae deargentatae In argento siquidem non incongrue intelet omnis penna nostra ad nihilum valet, si non fuerit deargentata. Magna quaedatur in regnum coelorum. Nam in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. ahoqͥn mĩa eor̾̃ ułła ẽ : ⁊ misicordia᷑
ꝯseqͥtur nullã. Iteͤ st̾ qͦ poca sua sic
ꝯficent ͦ ut uideri possent id ex desi derio
aliis : ab aliis paciẽt̾ audire nõ postᷤ
Qd̾ si ueͤ mũdari desid̾arent ut uidẽt ᷑.
nõ irritarent᷑ s hẽrent eis gr᷑am:
qͥ suas illis matulas demõstrarent. Sũt
⁊ alii q̃ si uiderint ꝙͣpiam uł leuit̾
scandalizatũ ualde solisiti st̃ qͦmodo
ĩ pacem eũ reduce̾ possint ⁊ uideren ᷑

Expanded text:
icordiam consequuntur nullam. Item sunt qui peccata sua sic confitentur ut videri possent ex desiderio aliis, ab aliis patienter audire non possunt: qui si vere mundari desiderarent, ut videntur; non irritarentur, sed haberent eis gratiam, qui suas illis maculas demonstrarent. Sunt et alii qui si viderint quempiam vel leviter scandalizatum, valde solliciti sunt quomodo eum in pacem red
Abbreviated transcription (Latin):
mone̾ dei . quõ meliꝰ potes su̾are cibũ coꝑis
rui. Nam ⁊ ille panis uiuus ẽ ⁊ cibus m̃tis.
Pans t̾temis dũ in archa ẽ pt a fure tolli.
Nt̃ a mure corrodi : pt uenustate corrũpi
ubi uero comederis illũ qͥd horũ times: hoc
m᷑ custodi u̾bũ dei Qt̾i .n. qͥ custodiũt illud
Ergo that ͫ in uiscla q̃dam aĩe tue. tͣnreat iꝰ
affectones tuas: ⁊ in mores cuos. Comede
bonũ ⁊ delectabr᷑ in crassitudine aĩa tua.
No õbliuiscaris coniede panẽ tuũ ne exares¬
tat cor tuũꝰ : s adipe ⁊ pinguedine repleat᷑¬

Expanded text:
otes cibum corporis tui. Nam et ille panis vivus est, et cibus mentis. Panis terrenus dum in arca est, potest a fure tolli, potest a mure corrodi, potest vetustate corrumpi. Ubi vero comederis illum, quid horum timeas? Hoc modo custodi verbum Dei: beati enim qui custodiunt illud . Ergo trajiciatur in viscera quaedam animae tuae; transeat in affectiones tuas, et in mores tuos. Comede bonum, et delectabitur in crassitudine anima tua. Ne obliviscaris comedere panem tuum, ne exarescat cor tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ypb kañi: ucile e absconde mag̃ ꝙͣ ostentarẽt¬
a te si qͥd hẽmꝰ boni. sicut ⁊ m̃dici cũ elemosi¬
nam petũt nõ psioras uestes ostendũt: s semi¬
nuda mb̾ra aut ulc̾a si hũerint ut ciciꝰ ad mi¬
sicordiam uidendis animꝰ inclinet᷑. Qͣm regłai
publicanꝰ ille s̾uauit mlto me lius pharizeo.
⁊ ideo descendit iustificatꝰ ab illo. id ẽ pre illo

Expanded text:
ondere magis quam ostentare, si quid habemus boni; sicut et mendici cum eleemosynam petunt, non pretiosas vestes ostendunt, sed seminuda membra, aut ulcera, si habuerint, ut citius ad misericordiam videntis animus inclinetur. Quam regulam Publicanus ille servavit multo melius Pharisaeo, et ideo descendit justificatus ab illo id est prae illo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ues̾et ⁊ assumet nos ad se ip̃m. utinã
ctͣ hos duos aduentuꝰ iugi medicatone
H ec stͦ duo brachia ppõsi ĩctꝰ que sposa
dormiens diebat. Neua enꝰ sub capice
meo ⁊ dexc̾a illiꝰ amplexabr᷑ me. Nam

Expanded text:
 et assumet nos ad seipsum. Utinam circa hos duos adventus jugi meditatione Haec sunt enim duo brachia sponsi, inter quae sponsa dormiens aiebat: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dĩcentem eũ ciu inct̾a ⁊ occulta sap̾e
sue reuelau̾at : qr honor reg̃ indiciũ di¬
sigit. Nichil ꝙ in se ẽ a nob̃ exigit amp¬
cabit nos gͣtis : ut gr̃a comendet᷑ͦ. Dili¬
git .n. aĩam q̃ in ꝯspectu eiꝰ ⁊ sine itmis¬
sione considat ⁊ su̾ si mlãtone diuidicat
semet ip̃am. Idq iudiciũ nõ nͥ ꝓpt̾ nos a
nobis exigit᷑. ꝙ si nosin ip̃os iudicau̾mꝰ.
nõ utiq indicabim᷑ͦ. ꝓpterea sapiens ue¬
retͫ oĩa oꝑa sua : scrutat᷑ discutit ⁊ diiui¬
dicat unuu̾sa. Henorat ppe u̾icaten¬
⁊ qͣ ⁊ seͬ sua om̃ia in statu qͦ u̾icas ht̃¬

Expanded text:
 incerta et occulta sapientiae suae revelaverat, quia honor regis judicium diligit . Nihil quod in se est a nobis exigit ampcabit nos gratis, ut gratia commendetur. Diligit enim animam quae in conspectu ejus et sine intermissione considerat, et sine simulatione dijudicat semetipsam. Idque judicium nonnisi propter nos a nobis exigit, quia si nosmetipsos judicaverimus, non utique judicabimur. Propterea sapiens veretur omnia opera sua, scrutatur, discutit et dijudicat universa. Honorat quippe veritatem, qui et se, et sua omnia in eo statu, quo veritas h
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ sua st̾. redde suꝑiori. redde ĩfi̾ori:
redde eqͣli tuiq ꝙ debes: ⁊ digne cele¬
bras aduentũ xͥ. parans ei in iusticia
sedem suam : Redde in quã reu̾enciam
p̾lato ⁊ obedienciã : qͣrũ alt̾a cordis: al¬
t̾a corꝑis ẽ. sec .n. sufficit exc̾iꝰ obtẽ¬
fectu sublimit̾ senciamꝰ de eis. Qd̃ ⁊ si
tam maĩfeste in notu̾it ĩ digna p̾lati
alicꝰ uita. ut nich oĩno dissimłatõnis
nichil excusatonis admittat. ppt̾ cum

Expanded text:
 sua sunt. Redde superiori, redde inferiori, redde aequali cuique quod debes, et digne celebras adventum Christi, parans ei in justitia sedem suam. Redde, inquam, reverentiam praelato, et obedientiam; quarum altera cordis, altera corporis est. Nec enim sufficit exfectu sublimiter sentiamus de eis. Quod etsi tam manifeste innotuerit indigna praelati alicujus vita, ut nihil omnino dissimulationis, nihil excusationis admittat; propter eum
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ pꝰ quartũ au̾t. ⁊. incipiat alb̾e hẏmnũ. Te deum
laudamꝰ. quo ꝑdc̃o legat allus lcc̃em de ewanͦ. cũ hono¬
ie ⁊ tremore stantib om̃ib. Qua ꝑlc̾a. respondeant am̾̃
data bu̾ido̾e: incipiat matutinos. Qui ordo ingłiay oĩ
tp̾ie tam estatis ꝙͣ hẏemis equalr in dic dn̾ico tenea᷑.
ñ forte qd̃ arsit tarduis dicat aliꝙ̃ de lcõnib ẜuiand¬

Expanded text:
 incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, data benedictione incipiant Matutinos. Qui ordo vigiliarum omni tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter die Dominico teneatur: nisi forte, quod absit, tardi
Abbreviated transcription (Latin):
matutinorũ sollempnitas ita agat᷑ idest sexage
om̃ca. ut om̃s occurrant ad qͥnqͣgesimũ. qui cum anth̾a
dicat᷑. Post ꝙ̃ alii duo pͥs. dicant᷑ scd̾m osuetudinem .i.¬
ẜa .f. quintus ⁊ t̾gesimꝰ quintꝰ. Tercia fi̾a. quadagesimꝰ
scd̃e: ⁊ quiuquagesimus sextꝰ Quarta fͣ: sexagesimꝰ t̾cius
⁊ sexagesimus quartue. Quuita fͣ octogesimus septimus:
⁊ octixesimue nonus. Sexta f ᷑ septuagesimus qͥntus: ⁊ no
cetis dieb canticũ iu̾qd̃q die suo ex ꝓpħ̃ie sicut psallit

Expanded text:
Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem.imus quintus; tertia feria quadragesimus secundus et quinquagesimus sextus; quarta feria sexagesimus tertius et sexagesimus quartus; quinta feria octogesimus septimus et octogesimus nonus; sexta feria septuagesimus quintus et nocaeteris diebus canticum unumquodque ex prophetis, sicut psallit
Abbreviated transcription (Latin):
pacis pedib: ꝑgamus inn̾a eius: ut merram᷑ eum qui
nos uocanit in rormno suo iudẽ. In auus regni tab̾na¬
atur. illuc minime ꝑuenit᷑. S iut̾ragemꝰ dominum
cum ꝓph̾a du̾tes ei: Pñe quis ħ̾itabit in tab̾nacłõ
tuo: aut requiesçet ĩ mõte sc̃o tuoꝵ dost hanc iit̾ro¬
gatõem fre̾s. audiamus dñm respondentem ⁊ ostendẽ¬
tẽ uob̾ uiã ip̃iꝰ tab̾nacłi ac dn̾tem. Qui in g̾dit᷑ sine
macsa ⁊ oꝑat᷑ iustitiam: Qui loquit᷑ u̾t̾. in corde suo:
qui uõ egꝰ dolum in ling̃ sua. qui nõ fec̾ ꝓxĩo suo ma¬
lum qui obxbriũ nõ accep̾ adu̾sus ꝓximũ suũ: qui ma¬
lignũ dialolum aliq̃ suadentẽ s cun ip̃ suasionez.
sua a ꝯspectibus cordis sui iespuens: dedux̃ ad nicħ¬
elatos: s pp̾a in se bona nõ ase posse s a dn̾o fu̾ existi¬
mantes oꝑant̾e̾ in se dum̾ magnifiei̾t illd̾ cum ꝓpħa¬

Expanded text:
i pergamus itinera ejus; ut mereamur eum, qui nos vocavit in regnum suum, videre. In cujus regni tabernaatur, minime pervenitur. Sed interrogemus Dominum cum Propheta, dicentes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Post hanc interrogationem, fratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua. Qui non fecit proximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihielatos; sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri aestimantes, operantem in se Dominum magnificant, illud cum P
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ corda nr̃a ⁊ corꝑa: sc̾e p̾ceptoꝵ obedr̃emilitatura:. Et̃
qd̃ minus ht̃ in nob̾ naͣ possibłe rixxinꝰ dominũ ut
gi̾e sue iulrat nob̾ adiutorumi minstrari. Et si fugi
dum adhuc uacat ⁊ in hoc corꝑe sumus ⁊ ħ omĩa ꝑ hãc
mͦ qd̃ in ꝑpetuum nob̾ expediat. Constituenda ẽ gͦ a nob

Expanded text:
t quod minus habet in nos natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugiedum adhuc vacat, et in corpore sumus, et haec omnia per hanc quod in perpetuum nobis expediat. Constituenda est ergo a n
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ta. Durũ magr̾i. pii prĩs ostendat affam.r in gis¬
ciplinatos ⁊ inquietos d ourniᷤᷤ corrige̾: obedientes
aut ⁊ mites ⁊ pacientes ut in me ꝓficiant obsecre.
Negligentes au̾t ⁊ ꝯtẽpiremes ut inq̾x̃t ⁊ corripiãt
ãmoneniꝰ. ne disułet pct̾a delinꝙ̃tium. s mox ut ce¬
ꝑuit oĩi radicieꝰ ea ut p̾ual amputet. memor ꝑicłi¬

Expanded text:
s ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut pra
Abbreviated transcription (Latin):
iiditio facienda erit discussio. sciat abbas culpa̾m pas¬
potu̾it inuenire. Tantundem nnu̾m eut lib̾ ut si inqͥeto
uł in obedienti gͥgi pastoris omĩs fuit diligentia aĩt̃¬
buta: ⁊ morbidis eaꝵ aclib: uniu̾sa fu̾it cura exhi¬
bita pastor coꝵ i uiditio dñi absolutus dicar
de meo u̾tatem tuam ⁊ salutare tuu̾ dixi. Ip̃r aũ
ꝯtempnentes sp̃uerũt me. Et tunc deniũ in ole¬
dientib cure sue ouib pena sit eis p̾ualeus ip̃a
mors. Ergo cũ aliquis suscꝙ̃ nom̃ abb̾is duplici

Expanded text:
judicio facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pasndem iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor eorum in judicio Domini absolutus dicat de meo veritatem tuam; et salutare tuum dixi: Ipsi autem contemnentes spreverunt me . Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici
Abbreviated transcription (Latin):
fieri õs̃ in uno loco dormiant: Si au̾t multitudo nõ sinit
deni aut uiceni cum senioribus qui st̃ eos solliciti sint
pausent. Caudela iugit̾ in eadem cella ardeat usz mane.
uestiti dormiant ⁊ cuncti cingłis aut fimibus ⁊ cultelloᷤ
ad latus suumi nõ hẽant dum dormianti ne forte ꝑ cõp¬
num uulne̾nt᷑ doͣmientes: ⁊ ut ꝑati sint monachi semꝑ
Et ft̾o signo abs mora siugentes festinẽs inuicem sep̾ue¬
nur ad opus d̾i cumi om̃i tñ grauitate ⁊ modestia. ado¬
lescentiores fr̾es iux̃ se nõ h̾e̾ant lectos is nixtum cum
seniorib. Surgentes uͦ ad opus dei inuicem se moda̾re
cohortantur ꝓptͥ sompnolentoꝵ excusatoe̾s

Expanded text:
fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo non sinit, deni aut viceni cum senioribus suis, qui super eos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funibus; et cultellos suos ad latus suum non habeant, dum dormiunt, ne forte per somnum vulnerentur dormientes; et ut parati sint monachi semper, et facto signo absque mora surgentes festinent invicem se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentes sorores juxta se non habeant lectos, sed permistae cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei invicem se moderate cohortentur, propter somnolentarum excusationes
Abbreviated transcription (Latin):
de bibliothecai quos ꝑ oroinem ex intepro legant:
tetui. unus aũt duo seniores qui cͥcutant monasti¬
um. horis quib uacant srẽs si lcõnib ⁊ uideant ne
forte inueniat᷑ fr̾ accidiosus qui uacat ocio aut fa¬
horis ꝯpetentib. Dm̃co ita die uacent om̃s exoptis
hiis qui uariis officiis deputati sunt: Si quis uͦ ita neg-¬
ligens ⁊ aesidi̾osus fui̾t ut nõ uelit aut nõ possit.
meditari aut leg̾e̾. Iniungat᷑ ei opus qd̃ faciat ut nõ¬
uacet fr̃ib infirmis aut aelicatis tał oꝑai aut ars in¬
iungatur ut nec ociosi sint: ne uiolentia laboris opp̾¬
inantur aut effugent᷑ es inlecillitas ab abbe̾. ꝯsida̾nda

Expanded text:
de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. tentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut faoni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungatur ei opus. Fratribus infirmis, aut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda
Abbreviated transcription (Latin):
cusetur a quoq̾ne offõ: ñ aut egͥndi̾̃t aut in cã
gͦuis utsitatis quis accuꝑatus fu̾it : quia ex inde maior¬
inͦ  m̾ces ⁊ caritas aquirit᷑. in lecilib ant ꝓcurent᷑
maior ꝯg̾gatõ fu̾it cellaraynt excuset᷑ a coquina
uł sicut diximus qui maiorib utsitatib occupint᷑.
Ceti s̃ sub caritate inuicem ẜunant. Eg̾ssus ae septua¬
na sabbo muuoitias ẜaciat. lintea cum quib s̃ fr̃s
sui minida ⁊ sana cellarario reosignent. Qui ceslara¬
rius it̾m intranti ꝯsignet: ut sciat ꝙ dat aut ꝙ̃ recipͭ.
Septimanarii au̾t añ unam horam refectõnis̃ accipiãt
refaõis sũ murmiuatõe ⁊ gͣui labore ẜmant fr̾ib suis.
In dieb cam̃ sollẽpnib us ad missas sustincant. Intnͣ¬

Expanded text:
cusetur a coquinae officio, nisi aut aegritudine, aut in causa gravis utilitatis qui occupatus fuerit: quia exinde major merces et charitas acquiritur. Imbecillibus autem procurentur major congregatio fuerit, cellerarius excusetur a coquina, vel si qui, ut diximus, majoribus utilitatibus occupcaeteri sibi sub charitate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septimanarii autem refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant sororibus suis. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ynitꝑe silentio debent studere monachi. max ͣ tam̾ noc̃¬
turnis horis. et iõ om̃itꝑe siue ienmui siue prandii
si tempus fu̾it pranoii mox ut surrexi̾t a cena sedeant
gum: quia infirmis intlłab nõ erit utłe. illa hora hanc
sc̃p̃turam audire: aliis uͦ horis legantur. si au̾t ieiunĩ dies
hora ꝑmittit. om̃ib in unũ occurrentib ꝑ hanc moram
occurrat. Qm̃s g in unum positi ꝯpleant: Et exeuntos a
ꝯpletorũs nlła sit licentia donuo ciuꝙ̃ loqui aliquid. ꝙ si
inuentus fu̾it quisꝙͣ hanc p̃uaricariꝰ taciturnitatis reglam
graui uindicte subiaceat. exepto si nca̾tas hospitum sr̾ uem̾it

Expanded text:
e silentio debent studere monachi, maxime tamen nocturnis horis. Et ideo omni tempore sive jejunii, sive prandii, si tempus fuerit prandii, mox ut surrexerint a coena, sedeantgum quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si autem jejunii dies hora permittit, omnibus in unum accurrentibus, per hanc moram occurrat. Omnes ergo in unum positi compleant. Et exeuntes a completoriis nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis Regulam, graviori vindictae subjaceat: excepto si necessitas hospitum supervenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
cum omĩ ꝯcupistĩa sp̾u̾ali aesidare. mortem condre
añ ocłos suos suspͤtam hr̾e. actus uite sue om̃i hora
custodire. in om̃i loco dm̾ se respice ꝓ c̾to scire. Cogita¬
toes malas cordisuo aduẽ̾tantes: mox ad
amalo uł p̃uo eloquio custodire. multũ laqui nõ ama¬
re. ꝟ̾ba uana aut risui aptanõ loqui risum multũ aut
excussum no̾ amare. lcc̾es stãs libontꝰ audire. or̃oni fͤ¬
ꝙ̃t̾ incumbe̾. mala sua.p̾t̾ita cum lacͥmis uł gemitu

Expanded text:
upiscentia spirituali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere, actus vitae suae omni hora custodire, in omni loco Deum se respicere pro certo scire; cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad a malo, vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare; verba vana aut risui apta non loqui, risum multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere, mala sua praeterita cum lacrymis vel gemi