comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libido: s importuna. Teniit it uxor
dñi sui uestem ioseph: n ut ait be¬
atus ambrosius teni uͤ ste potuit.
qui ceni ñ potuit animo. Hic est
gladiꝰ quo confligitur comminus:
mollis uidelico adult̾e tactus. Huic
respuit it adultere tactum: rupit
fimbriam ne serper& contagium.
ad alionam: neq ꝯtinu s amplixib
n̾ tuam. His gͥ modis docce nos io¬
seph: no ꝑ pulcͥtudinem mulierum.
ad delectationem traham᷑. Uestiũ
uͦ ornatum. ⁊ affectum qui inde sub¬
ministratur: uilis habitus amor
ext̾minat. Nemo it qͥ uere ha-¬
beat ꝓprii habitus contentũ: alieno
delectatur oynatu. S n loei opor¬
tunitatem ne temptationi sit con¬
grua: claustri assidutas excludit.
Qͥ it discurrt ꝑ alienas domos: qui
assiduitate secularium gaudent
hominum. qͥ fori spectacula sequit
qͥ ñ ad necessitatem conmunem. s
ad ꝓpriam uoluntatem sunt para¬
ti. qui causas itin̾s sui n̾ habent. s

Expanded text:
libido est, sed et importuna. Tenuit enim uxor libido est, sed et importuna. Tenuit enim uxor domini sui vestem Joseph, et ait Ambrosius: « Teneri veste potuit, qui teneri non potuit animo. Hic est gladius, quo configitur cominus, mollis scilicet adulterae tactus. » Huirespuit enim adulterae tactum, rupit fimbriam ne serperet contagium, ad alienam, neque contineas amplexibus non tuam . » His igitur modis docet nos Joseph ne per pulchritudinem mulierum ad delectationem trahamur. Vestium vero ornatum et affectum qui inde subministratur, vilis habitus amor exterminat. Nemo enim qui vere habet proprii habitus contemptum, alieno delectatur ornatu. Sed et loci opportunitatem, ne tentationi sit congrua, claustri assiduitas excludit. Qui enim discurrunt per alienas domos, qui assiduitate saecularium gaudent hominum, qui foris spectacula sequuntur, qui non ad necessitatem communem, sed ad propriam voluntatem sunt parati, qui causas itineris sui non habent sed
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾iorem: quod in iosepħ patar¬
cha uet̾is cestam̾ti ꝯtigisse nar¬
rat historia. Ait it scͥptura: Lim¬
misit uxor dñi sui oculos suoᷤ in io¬
seph. Hec sunt impudicitie tela qͥb̃
uulnantur multi longe licet positi.
His telis: pudicitiam opposuit. õcu¬
loꝵ. Scͥptum ⁊ it. Noli intendere
fallaci mulieri: ne caplaris oculis.
neq rapiaris palpebris. Peculans ÷¬
it libido: de qua petulantia oculoꝵ
dicit beatus augustinꝰ in regła cle-¬
ricoꝵ. Si hanc petulantiamꝰ in aliqͥ
ur̾o adu̾ceritis: statim admonete
ne cepta ꝓgrediant᷑. s de ꝓximo
corrigant᷑. Nec tm̾ petulans est
iubratio haste blandientis adult̾e
sermo. Huic opponit᷑ cordis mundi¬
cia: uenenata it colloquia. ñ recip̃
mundi cordis puritas: s audit sc̃p¬
turam dicentem. Non te seducat
meretͥx multo blandim̾to sermo-¬
nis: neo laqueis labioꝵ scioꝵ te alli¬
get. Nec tm̃ petulans ⁊ ꝓcax ÷¬

Expanded text:
exteriorem, quod in Joseph patriarexteriorem, quod in Joseph patriarcha Veteris Testamenti contigisse narrat historia. Ait enim Scriptura: Et immisit uxor domini sui oculos suos in Joseph . Haec sunt impudicitiae tela, quibus vulnerantur multi, licet longe positi. His telis oculorum pudicitiam opposuit. Scriptum est enim : « Noli intendere mulieri fallaci, ne capiaris oculis, neque rapiaris palpebris ejus. Petulans enim libido est. » De qua petulantia oculorum dicit beatus Augustinus in Regula clericorum: « Si hanc petulantiam in aliquo vestrum adverteritis, statim admonete, ne coepta progrediatur, sed de proximo corrigatur. Nec tantum petulans est vibratio hastae, blandientis adulterae sermo. Huic opponitur cordis munditia. Venenata enim colloquia non recipit mundi cordis puritas, sed audit Scripturam dicentem: Non te seducat meretrix multo blandimento sermonis, nec laqueis labiorum suorum te alliget . Nec tantum petulans et procax
Abbreviated transcription (Latin):
ri queant ꝓ mocdtulo nr̃e inbecilli¬
tatis assignemꝰ. Pulcͥtudinẽ gͥ mu-
lierum n delectationem carnalem
que inde ꝓcedit: ꝑ oculoꝵ ⁊ cordis
pudicttiam. ne notͤt uitare possu-¬
nrus. Ad hoc ꝑtin& illud qͦd in re-¬
gula clericoꝵ scͣptum a beato au¬
gustino legit᷑. Impudicuis inquit
oculiis: impudici cordis ÷ nuntius.
Qͥ dampnat impudicitiã: pudicitiã
bile. pudicus ocłs ianitor ÷ cordis:
seh ad ianuam: nec ꝑmittit intre
qͦͥd noceat. nichil nuntiat. nͥ quod
excludit ⁊ eliminat. Impudicus uͦ
querens qͥd placeat. ꝑ omnia discͣrit
uolentes intrare patit᷑: nolentes uͦ
monꝙ ⁊ hortatur. Inde sc̾ptura dic̃.
Oołi pͥma tela sunt adultere. Soleił
homines trib gen̾i̾b armoꝵ uti
ad defensionem: telis uidł. hasta⁊
gladio. Longe positi uuln̾antur telis:
in illos qui cuspide tangi nequeus.
uibratur hasta. cum pugnatur. cõ¬
minꝰ officium suum gladiꝰ impb.
Similib armis uticur impudici¬
ta. ad expugnandum hotninem

Expanded text:
ri queant, pro modulo nostrae imbecillitatis assignemus. Pulchritudinem igitur mulierum et delectationem carnalem, quae inde procedit, per oculorum et cordis pudicitiam ne noceat, vitare possumus. Ad hoc pertinet illud quod in Regula clericorum scriptum a beato Augustino legitur: « Impudicus, inquit, oculus impudici cordis est nuntius. Qui damnat impudicitiam, pudicitiam bile. Pudicus oculus janitor est cordis, sedet ad januam, nec permittit intrare quod noceat, nihil nuntiat nisi quod excludit et eliminat. Impudicus vero quaerens quod placeat, per omnia discurrit, volentes intrare patitur, nolentes vero monet et hortatur. » Unde Scriptura dicit: Oculi prima tela sunt adultera . Solent homines tribus generibus armorum uti ad defensionem, telis videlicet, hasta et gladio. Longe positi vulnerantur telis in illos qui cuspide tangi nequeunt; vibratur hasta, cum pugnatur cominus, officium suum gladius implet. Similibus armis utitur impudicitia ad expugnandum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
nurum suam in meretͥcio habi¬
cum repperta rem habuit. Qa¬
ignorabat: Consequens gͦ ÷ ut orꝰ¬
natus meretͥcii habitussit aliqua
oausa ꝓpter ꝙͣ iudas compless e-¬
lectationem suamcarnalem. Am¬
mon u filiꝰ regis dd. cũ uehementer
thamar sororem suam dilig̾r. opor¬
cunitatem loci quesiuit ⁊ inuenit:
infirmum se esse mentitus ÷ im¬
petrat a patre suo sororis aduentũ.
solus solam aggreditur. poscit eohi¬
tum negat illa. negantem oppri¬
mit. uini ferens oppresse. Doceat gͥ
nos thamar oportunitatem boci fu¬
gore: ne in ipso fiat p̾meditata tẽ¬
ptatio. Similit̾ iudas scariotes opo
habere. qͦd ꝑ hoc ⁊̃ euidentiꝰ osten-¬
ditur qr triginta argenteos attu-¬
lisse in templo ⁊ ibidem ꝓiecisse
logitur. Cimeat gͦ unꝰquisq nr̃m:
ne ꝑ pecunam decipiatur. Eũ unꝰ
ex cluodecim illum qͥ diligenous ÷

Expanded text:
nurum suam in meretricio habinurum suam in meretricio habicum reperta rem habuit . Qignorabat? Consequens ergo est ut ornatus meretricii habitus sit aliqua causa propter quam Judas complesset delectationem carnalem. Ammon vero filius regis David, cum vehementer Thamar sororem suam diligeret, opportunitatem loci quaesivit et invenit, infirmum se esse mentitus est, impetrat a patre suo sororis adventum, solus solam aggreditur, poscit coitum, negat illa, negantem opprimit, vim inferens oppressae . Doceat igitur nos Thamar opportunitatem loci fugere, ne in ipso fiat praemeditata tentatio. Similiter: Judas Scariotes opporhabere , quod per hoc etiam evidentius ostenditur, quod triginta argenteos retulisse in templum, et ibidem projecisse legitur. Timeat ergo unusquisque nostrum ne per pecuniam decipiatur, cum unus ex duod
Abbreviated transcription (Latin):
atur temptatio: ⁊ i̾o dicuntur
temptationum cause. Confert it
pulcͥtudo delectationem. ornatꝰ
affectum: locus oportunitatem.
diuitie effectum. He sunt ille.iiͦi.
quarum illa ÷ pͥma cũ qua fit tẽ̾p¬
tatio. scd̃a ꝑꝓter quã fit. t̾cia in ꝙͣ
fit: quarta ꝑ ꝗͣ ducitur ad actu̾.
Cum muliere. ⁊ enĩ speciosa delec̃¬
tatio carnalis: que cum turpi ñ
plac&r: que sine ornatu uidentib
no uͭ res loco. ad sinem trabit᷑: ꝗͣ¬
in oportunitas impedir&. S licet
illa tria confluant. licce pulcher
sis. ⁊ ꝑ ornatis uestib incedas: si
cñ desit pecunla inueniet᷑ ab illa
competens dilationis ocrasio. Res¬
dat gͥ. ut ꝑ pecuniã cepta tempta¬
tio finem recipiat. Bethsabee urie
ethei uxoi. cũ lauar& se in sola¬
rio domꝰ sue ꝑꝓt̾ pulcͥtudine̾ pla¬
euit dd: placuit i eͣxit ad crimen.
Euit gͥ bethsabee causa: cum qͣ fie¬
u& temptatio. Iudas cum in tam¬
nas ir& ad tondendas oues. thamar

Expanded text:
atur tentatio, et ideo dicuntur atur tentatio, et ideo dicuntur tentationum causae. Confert enim pulchritudo delectationem, ornatus affectum, locus opportunitatem, divitiae effectum. Hae sunt illae quatuor, quarum illa est prima cum qua fit tentatio, secunda propter quam fit, tertia in qua fit, quarta per quam ducitur ad actum. Cum muliere etenim speciosa delectatio carnalis, quae cum turpi non placet, quae sine ornatu videntibus no vero loco res ad finem trahitur, quam importunitas impediret. Sed licet illa tria confluant, licet pulcher sis, et perornatis vestibus incedas, si tamen desit pecunia, invenietur ab illa competens dilationis occasio. Restat igitur ut per pecuniam coepta tentatio finem recipiat. Bersabee, Uriae Ethei uxor, cum lavaret se in solario domus suae, propter pulchritudinem placuit David, placuit et traxit ad crimen ; fuit igitur Bersabee causa cum qua fieret tentatio. Judas cum in Thamnas iret ad tondendas oves, Thamar
Abbreviated transcription (Latin):
habende despectui. S que sint he
cause tempcationum .⁊ quare. n
quomͦ fugiende: audientiũ m̾tibꝰ
ꝓ capti nr̃o patefaciamꝰ exemplis
Prima autem harum quatuor. est
loci amenitas. ut cruitates:⁊ oppida :
que nͥ tm̃ ex situ loci amenitatẽ
recipiunt. s ex inhabitantiũ gr̃a
Scd̾a uͦ causa ÷ locus diuitiarum:
ubi it diuitie. ibi periculũ. Cercia
uͦ causa ÷. preciosus ornatus. ut ÷
equoꝵ cura pinguium: n uestim̾¬
toꝵ exquisita uarietas. Quarta aũ
est mulierum species. quarum ut
dr uox blanditur aurib: ⁊ facies
oculis. Ecce que sint ille quatuor
temptationum cause audiuimus:
n̾e̾ autem quare fugiende sint.
restat ut dicamꝰ. Ideo  enim fu¬
gienda sunt ista: qr ex pulcͥtudine
mulierum. uoluptas carnalis nas¬
citur. Ex uarietate uͦ uestim̾toꝵ:
affectus placendi subministratur.
locus It i. urbes ⁊ oppida: dant o¬
portinitatem impetrandi quođ
placet. ħ diuitiarum᷑ affluontiam:
quod placet impetrari solet. Sic

Expanded text:
despectui. Sed quae sint hae causae tentationum, et quare et quomodo fugiendae, audientium mentibus pro captu nostro patefaciamus exemplis. Prima autem harum quatuor est loci amoenitas, ut civitates et oppida, quae non tantum ex situ loci amoenitatem recipiunt, sed etiam ex inhabitantium gratia. Secunda vero causa est locus divitiarum; ubi enim divitiae, ibi periculum. Tertia vero causa est pretiosus ornatus, ut est equorum cura pinguium, et vestimentorum exquisita varietas. Quarta autem est mulierum species, quarum ut dicitur vox blanditur auribus, et facies oculis. Ecce quae sint illae quatuor tentationum causae audivimus, nunc autem quare fugiendae sint, restat ut dicamus. Ideo etenim fugienda sunt ista, quia ex pulchritudine mulierum voluptas carnis nascitur. Ex varietate vero vestimentorum affectus placendi subministratur. Locus autem, id est urbes et oppida, dant opportunitatem impetrandi quod placet. Per divitiarum vero affluentiam, quod placet impetrari solet. Sic,
Abbreviated transcription (Latin):
cie: ⁊ sic omnis oporrunitas que
 ad malum. ꝑ claustri assiduita¬
cem excluditur. ꝑ pauꝑtatem uͦ
uoluntariam: pecunie effectys
de quo superiꝰ locuti sumꝰ extirpatur
Restat gͥ ut ꝑ pudicitiam cordis. ⁊ ocu¬
loꝵ delectatio carnalis excludatir. ꝑ
amorẽiulis habitus. uestium p̾ciosaꝵ
uarietas subtrahatur. ꝑ claustri as¬
sidiutatem oportunitas. que ÷ in ma-¬
lum pͣuetur ꝑ uoluntariam pauꝑ¬
tatem effectus pecunie ad nichilet᷑.
Istis utatur homo int̾ior ⁊ ext̾ior.
ad defensionem. ne ꝑ pulc̾tudinem
blanditur: ei decipiatur. Anteponat
celestia t̾renis. et̾na cransitoriis. de¬
coris pulcͥora. bonis meliorã. Celestia
uͦ t̾mino carent. nͥ corrumpuntur
infirmitate. nͥ frangunt᷑ senio: n̾
ad nichilantur uetustate. Felix eter¬
nitas que corruptione caret. infelix
illa ꝙͣ comitatur et̾nalit̾ corrup¬
tionis defectus: que i̾o durat ut
cyucietur. io et̾nalit̾ cruoiatur. qͥa si¬
ne fine peccarent homines si pos¬

Expanded text:
iae, et omnis opportunitas, quae est ad malum, per claustri assiduitatem excluditur. Per paupertatem vero voluntariam pecuniae affectus de quo superius locuti sumus exstirpatur. Restat igitur ut per pudicitiam cordis et oculorum delectatio carnalis excludatur; per amorem vilis habitus, vestium pretiosarum varietas subtrahatur; per claustri assiduitatem, opportunitas quae est in malum privetur; per voluntariam paupertatem, affectus pecuniae annihiletur. Istis utatur homo interior et exterior ad defensionem, ne per pulchritudinem blanditur ei decipiatur. Anteponat coelestia terrenis, aeterna transitoriis, decoris pulchriora, bonis meliora. Terrenavero termino carent, non corrumpuntur infirmitate, non fraguntur senio, non annihilantur vetustate. Felix aeternitas quae corruptione caret, infelix illa quam comitatur aeternaliter corruptionis defectus, quae ideo durat ut crucietur, ideo aeternaliter cruciatur, quia sine fine peccarent homines si pos
Abbreviated transcription (Latin):
rie pͥncipum scłariũ: quoꝵdã scilioet
qui eccłas construunt:. ⁊ quoꝵ dam qͥ
destrunt. Adutrasq necessariꝰ ÷ religi¬
osoꝵ accessus. curialiũ uͦ monachoꝵ ĩ¬
utilis ⁊ ꝑnitiosus. Hec ÷ ciria dd̃ illa
uͦ absason. Inutraq necessariũ ꝯsiliũ¬
exqͥsitius de adclucto loquam᷑ exem¬
pło. Hue sunt it curie: dauid ⁊ absa¬

Expanded text:
riae principum saecularium, quorumdam scilicet, riae principum saecularium, quorumdam scilicet, qui ecclesias construunt, et quorumdam, qui destruunt. Ad utramque necessarius est religiosorum accessus, curialium vero monachorum inutilis et periculosus. Haec est curia David, illa vero Absalon. In utraque necessarium esexquisitius de adducto loquamur exemplo. Duae sunt enim curiae David et Absa
Abbreviated transcription (Latin):
de curiali monacho pauca dicͤ
mꝰ. Lic& it diu̾sus sit habitꝰ. idem tñ
debet esse religionis affectꝰ: ut non
designat᷑ aliquid leuitatis. Qui it¬
scłariũ hominũ ꝯsorcia diligunt qui
se ꝯsiliis pͥncipũ libent ing̾unt. qͥ secretoꝵ
conseis fuutt. i nt̾nuntis: curiales posst̃
appellari. Consilia pͥncipũ ꝑu̾sa si scias
⁊ int̾nuntiꝰ fias: timeo ne ꝯsentias. Or-¬
do claustri: nordo curie diu̾sus ÷. Ibi
sedes in insidiis. cũ diuitib in ocoultis.
Ibi insidiaris ut rapias pauꝑem. raꝑe
pauꝑem dũ atͣhit. eũ: hic dicis odius
eccłam malignantiũ. ⁊ c̾ ĩpiis ñ sede¬
bo. Ibi dext̾a cua repleta ÷ munib. h
lauas inter innocentes manꝰ tuas.
Ibi pauꝑo res uolent̾ auferunt᷑. hic
a pͥncipio sponte offerunt᷑. Ibi laudat᷑
peccator in desidus anime sue. ⁊ ĩ. b̾nd̾.¬
curialis. laudas qͦd ñ debes. defendis
quod ñ expedit: oꝑaris quod ñ licet.
loqueris qͦd ñ decet. Due tñ sunt cu¬

Expanded text:
de curiali monacho pauca dictumus. Licet enim diversus sit habitus, idem tamen debet esse religionis affectus, ut non designatur aliquid levitatis. Qui ensaecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias. Ordo claustri et ordo curiae diversus est sedes in insidiis cum divitibus in occultis, Ibi insidiaris ut rapias pauperem, rapere pauperem dum attrahis eum ; hic dicis: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pauperum res violenter auferuntur; hic a principibus sponte offeruntur. Ibi laudatur peccator in desideriis animcurialis, laudas quod non debes, defendis quod non expedit, operaris quod non licet, loqueris quod non decet. Duae sunt tamen cu
Abbreviated transcription (Latin):
domo ñ manufacta. que ÷ in celis.
in cr̃asitoria. quã et̾na: ⁊ hoc pon¬
dere puplico ñ pond̾e scũ arii. Audi
pondus scũarii: pondꝰ pauli. Cupio
tant. s mente. Amet gͥ monachus
curialis ꝯsilium chusi .i. silentium
claustri: respuat aũ ꝯsilum achi¬
tophel. ut ñ amet negotia pͥncipũ.
nec scłarium uagus querat accessũ¬
De monacho

Expanded text:
non manufacta, quae est in coelis; non manufacta, quae est in coelis; in transitoria, quam in aeterna, et hoc pondere publico, non pondere sanctuarii. Audi pondus sanctuarii, pondus Pauli: Cupio, mant. Amet igitur monachus consilium Chusai, id est, silentium claustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet negotia principum, nec saecularium vagus quaerat accessumDe monacho
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus: ñ leue pondꝰ miscdĩe. cui
dñs supponit manũ suã. Posuit põ¬
duis desꝑationis: ñ miscđie. Hoc põ¬
dus apud se habebat. illo carebat: ⁊
ido forsitan quia misereri noluit.
miscd̾ie ueniã querere dubitauit.
Audi pondꝰ scũaris. ꝥeccaui. delictum
cognitũ facit. ꝯfitet᷑ uriꝰticiã: ⁊ quo
plus peccatum detegit᷑ ab eo. eo am
pliꝰ tegitur a dõ. Andi publicũ pon¬
dus cam. Ait it. Maior ÷ rniquitas
mea: ꝙͣ ut ueniã merear. Plus su¬
am malitiã: ꝙͣ. di miscd̾iam pon¬
d̾auit. S ⁊ appetitꝰ earnis cesariem
nutͥt: q cogitationũ suꝑfluitatem
dũ de pͥmit t̾rena in habitatio sen¬
sũ multa cogitantẽ. Qͥ tonsus se-¬
mel in anno ducentis siclis ponderat¬
bat. crines: qn̾ in onini spatio uite
sue cupiditatib scłi n semel renũ¬
tiat. ⁊ hoc in fine. Eunc it ab his qͦ
mortis ultime a t̾renis seꝑatur. pͥon¬
d̾at aũ plus t̾ram. quã celũ: plus enĩ
amat esse in domo lutea. quã in

Expanded text:
leve pondus misericordiae, cui Dominus supponit manum suam. Posuit pondus desperationis, non misericordiae, hoc pondus apud se habebat, illo carebat, et ideo forsitan, quia misereri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi, delictum cognitum facit, confitetur injustitiam, et quo plus peccatum detegitur ab eo, tanto plus regitur a Deo. Audi pondus publicum, pondus Cain; ait enim: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear , plus suam malitiam, quam Dei misericordiam ponderavit. Sed et appetitus carnis caesariem nutrit, quia cogitationum superfluitatem dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis ponderat, quando in omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim ab iis quae mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum, plus enim amat esse in domo lutea, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ ñ ꝑ licentiã. Cantat dauid psdꝰ¬
mũ ꝓ uerbis chusi. Sxerha chusi uͥ¬
ba silencii. Uerba suentii misterii.
ẽria sunt ħ silentia. Silentiũ oris.
tͣnquilitas mentis uelamen misteris
Serba pͥmi silentii disereta. scłi seri¬
ta uba t̾eii manifestatio mis Rui. his¬
boriã nosti nota misteriũ: assigna
Estuabat absalon: amore regnanor
Heo ÷ radix omniũ maloꝵ cupiditᷤ
ipsa capud ex quo penelet cesaries

Expanded text:
at David psalmum pro verbis Chusai: Verba Chusai, verba silentii, velamen mysterii . Tria sunt tamen silentia. Silentium oris, tranquillitas mentis, velamen mysterii. Verba primi silentii, discreta; secundi, secreta; tertii, manifestio mysterii. Historiam nosti, nota mysterium, Aestuabat Absalon amore regnandi. Haec est radix omnium malorum cupiditas , ipsa est caput, ex quo pendet omnium
Abbreviated transcription (Latin):
git Comã nut̾ebat. S quomꝰ: fure¬
uat ⁊ locilos habebat. ⁊ semeł ĩ an¬
retulit im templo ꝓiecit. Crines du¬
centis siclis pond̾abat. qͥ numerꝰ ÷ im¬
mundoꝵ: q petitentia ductus ait.

Expanded text:
it. Comam nutriebat. Sed quomodo? Fur erat et loculos habebat . Sed semel in anretulit, et in templo projecit. Crines ducentis siclis ponderabat, qui numerus est immundorum; quia poenitentia ductus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicari. tunent cũ uident daud
i. bonos subditos ungi in regẽ ⁊ saul
pͥuari. S quare timent.: Ne n ipsi
pͥuent honorib: ne loco eoꝵ restitu¬
atur aliqͥs melior: l indicauit abigall
nabal omnia u̾ba que audierat a
dauid: ⁊ emortuũ ÷ cor eiꝰ int̾nsecus :
factꝰ ÷ quasi lãpis. boni siquidẽ subdis
pu̾sos magistros de negligentia com
petua indurat᷑ in peccatis. Post mortẽ
nabal: abigail regina ꝯstitut᷑ q qͥ
ad regimen animarũ sublimari ꝓ.¬
meret᷑. ut cũ dd̾ obtineat regimen c̃
cios dd̾ abigail sequit᷑: dũ quilib& fide¬
lis eccłȩ doctores uita ⁊ morib imita¬
tur. S & qͥnq puelle pedisseque:
ierunt cũ ea. Qͥnq pedisseque eiꝰ st̃

Expanded text:
multiplicari, timent cum vident David, multiplicari, timent cum vident David, id est bonos subditos ungi in regem, et Sauprivari. Sed quare timent? ne et ipsi priventur honoribus, ne loco eorum restituatur aliquis melior. Et indicavit Abigail Nabal omnia verba, quae audierat a David, et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commpetua induratur in peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, qad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et tios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae ieru
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. scd̾̃a eoꝵ qͥ ex commnonicione
det̾iores fuint: t̾cia eoꝵ qͥ enĩdatio¬
nem ꝓmittunt. s ñ faciunt. Ex cor-¬
reptionenanasses factus ÷ melior
nabal ex cõmonitione det̾ior: pha¬
rao ex afflictione durior. Olanas-¬
ses in carc̾e positꝰ. cathenis ⁊ cõpedi¬
b adstrictus. dm̃ cognouit: quẽ pꝰ
lib̾ cegnosee̾ noluit. Cales sunt qͥdã
claustuales. qui quã dui sui iuris sunt
carc̾e cenent᷑ adstricti. cathenis obedien¬
tie. scilica ⁊ timoris. dũ compedes etiã
pex̾ant coirepti diligant ⁊ qͥ fecerant
de libtate seruitucẽ. faciant de necess¬
aliena potestas. Nabal uͦ significat
qͦsdã doctores qͥ ex cõmonitione subdi¬
tox fiunt det̾iores qͥ pueris dd̾ cibum
negant: qi pure uiu̾e uolentib u̾bũ
parant: qr uacantes ocio adislantium
ꝯfabsationes amant. Accusat nabal
atł ⁊dicit. Hodie increu̾unt serus qͥ
suguint dños suos. ꝑu̾si siquidẽ p̃lati
dolent. cũ uident numerũ religiosoꝵ

Expanded text:
ciunt. Secunda eorum, qui ex commonitione deteriores fiunt. Tertia eorum, qui emendationem promittunt, sed non faciunt. Ex correctione Manasses factus est melior ; Nabal ex commonitione deterior ; Pharao ex afflictione durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunclaustrales, qui quandiu sui juris sunt, carcere tenentur astricti catenis, obedientiae scilicet et timoris; dum compedes etiam pexerant, correpti diligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessialiena potestas. Nabal vero designat quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores, qui pueris David cibum negant, qui pure vivere volentibus verbum parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi quidem praelati dolent, cum viderint numerum religiosorum
Abbreviated transcription (Latin):
nuriã pati ⁊ habundare. Omĩa
possũ: in eo qui me ꝯfortat. Uñ
beatꝰ oRẽgoraꝰ. Qͥ s inquit acceptiᷤ
rob ñ extollit᷑. qui eas ad usũ ua¬
ne głe ñ intorquet. qͥ solus non
possidet qͦd accepit: s hoc miscd̾it᷑
cũ indigentib diuidit. scit habũ¬
clare. Qͥ acceptis alim̃tis ñ ad
ingurgitatẽ uentris utit᷑. s ad re-¬
parationẽ uirtutis: nec plus car¬
ni tribuit ꝙͣ necessitas petit: scit
saciari. Qͥ alimentoꝵ in opiã sñ
murmuratione tolerat. nee pro
necessitate uictꝰ aliquid agit uñ
anima peccati laqueũ incurrat:
scit n esurire. Quẽ gͦ in habun¬
necessitate cupiditas irritat: no¬
uit habundare. nouit ⁊ penuri¬
am pati. Cũ aũ dic& omnia pos¬
sũ. ne ꝑ elationis tumorẽ exced̾i
equalitatẽ statim subiunxit: in
eo qui me ꝯfortat. Qͥ it qͦd facut̃
do̾ ascͥbunt. ⁊ humilit̾ sentientes
de se diffidunt. talib ñ euaneseit
fructꝰ sui laboris: qr nec tollitur

Expanded text:
. Omnia possum in eo, qui me confortat . Unde beatus Gregorius: « Qui, inquit, acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc misericorditer cum indigentibus dividit, scit abundare. » Qui acceptis alimentis, non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari; qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus aliquid agit, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo in abunnecessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Cum autem diceret omnia possum, ne per elationis tumorem excederet aequalitatem, statim subjunxit, in eo qui me confortat. Qui enim quod faciunt, Deo ascribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec extollitur
Abbreviated transcription (Latin):
quidã qui nunc afflictione carnis
macerant᷑. nunc ad carnis uolup¬
tatẽ reu̾tunt᷑: sepe iugilant. aliss
dormientib. s sepiꝰ dormiunt aliis
uigilantib. nc̾ humilia. nunc
sublimia. nu̾c asꝑa. nunc blanda.
locunt᷑: nunc de frib nunc de pa¬
rentib głantur. Nunc nichil nͥ
ordinis statuta ꝑstrepunt: nunc
nicħ nͥ fabulas audire. Nunc al¬
bas. nunc nigras nunc medio co¬
lore coloratas delectant᷑ habere
cappas: nuno uilis plac& habitus.
nunc mediocris. nunc suꝑfluus.
Nunc dant illis olera pastũ. aqͣ
potii: nuno uͦ ex quisitis fercłis.
nunc diu̾sis pocłis utunt᷑. nunc
laborant. nunc labor displic&. a¬
mant subesse ut possint pesse. ho¬
nores fugiunt. ut honorib obues.
hec ÷ asꝑitas carũ. Uaulus apłs leni¬
tatẽ nequalitatẽ docet: lenitatem

Expanded text:
quidam, qui nunc afflictione carnis quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi ordinis statuta perstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fugiunt, ut honoribus occurrhaec est asperitas earum. Paulus apostolus aequalitatem et laevitatem
Abbreviated transcription (Latin):
napũ ordines disponunt᷑. ex con-¬
temptu ⁊ enĩ sui .xii. columpnarũ
ordo ꝓceclit. scilic&r humiliatio cord̾.
n afflictio carnis. sermo humilis.
abiectio uestis. cibus tenuis. pondꝰ
laboris. amor subiectionis. ꝯtemp¬
tus honoris: laulem fug̾e. alt̾ius
ꝯsiliũ suo pfore subditis obedire.
de se diffid̾e. He columpne secant᷑
sculpunt᷑: ⁊ poliunt᷑ Secant᷑. qñ si¬
ca discretionis uirtutes a uitiss se-¬
pant᷑. Stulpunt᷑: qñ ra que meis
cogitat. manꝰ oꝑant᷑. Sic salomon
in cemplo celaturas ꝓminentes
fecisse legitur. Iminent celature.
dũ mentis cogitationes exteriꝰ ap¬
parent. in exemplo noꝑatione. S
quomͦ polunt᷑. Qñ tribulationis
adu̾sitate feri tur. Qͦd politur:
equale efficit᷑. Equale ñ elatũ: lene
ñ asꝑm. Srima gͥ columpna. id
que nullũ estimat sibi equalẽ. s
efficit᷑ cor do subditũ. ꝓximo amicũ.
in se modestũ. Equalitas mentis:
lineã seruat religionis. Sunt cnuĩ

Expanded text:
ntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitiis separantur. Sculpuntur, quando ea quae mens cogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaturae, dum mentis cogitationes exterius apparent in exemplo et operatione. Sed quomodo poliuntur? Quando tribulationis adversitate feriuntur. Quod politur, aequale efficitur. Aequale non elatum, laeve non asperum. Prima igitur columna, id  nullum existimat aequalem, sed efficitur cor Deo subditum, proximo amicum, in se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
q ad obedientiam cogim. dũ disci¬
pline legib coartam᷑. A duobꝰ acu¬
minib ferri animꝰ pungit᷑. int̾q
duo ponit᷑: unũ ne ad scłm redeaᷤᷤ.
aluo ut ad regnũ transeastinor
it compellit. amor uͦ trahit. Inter
heo itaq uoluitur qui in torno
spiritali ponit᷑ ⁊ dicit. Paratũ cor
meũ ds paratũ cor meũ. Sis dicit
paratũ: i. int̾ius in mente. ⁊ ex¬
teriꝰ in oꝑatione: intus ad cogi¬
tandum recta foris ad faciendũ
utilia.

Expanded text:
quia ad obedientiam cogimur, dum disciquia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animus pungitur, inter quae duo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in operatione, intus ad cogitandum recta, foris ad faciendum utilia.
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate. ⁊ sine carcditate. Unde
⁊ in cantiois canticoꝵ łr. Manꝰ eiꝰ
tornatiles aurcȩ plene iacintis:
fiunt manꝰ tornatiles dũ affectꝰ
anumi facile diu̾tunt᷑ ad qͣslibo
oꝑationes. Sunt aureẽ dũ affec̃¬
liones animi ab omni appetitu
carnalis desid̾ii reddunt᷑ pure.
Ulene sunt iacuitis: dũ estuant
amore ⁊ desid̾io celestis patrie.
Duo sunt aũ acumina ferri in
quib ponit᷑ quicqͥd in corno uoluit᷑:
scilicet timor namor. Eimor pene:
quin teneat uolubilitatis sue cur¬
sum. Nota quoq quod doctrine
u̾bo uelud cornaturis ferro suꝑ¬
flua docendo resecant᷑. Uirga uͦ
desuꝑ inclinans se neleuans ꝑcuti¬
entimore disciplinã minat᷑. Corri¬
gia aũ ligatur in suminitate uͥge¬
nͨ in ligno quod tenet᷑ sub pede. Hec
it carnem mortificant ⁊ montem
domant. labor uidł obedientie ⁊
correctio discipline. Lignũ sub pe¬
de premit᷑ uirga desuꝑ minatur:

Expanded text:
humilitate et sine tarditate. Unde humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis canticorum: Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetitu carnalis desiderii redduntur purae. Plenae sunt hyacinthis, dum aestuant amore et desiderio coelestis patriacumina ferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, quin teneat volubilitatis suae cursum. Nota quoque quod doctrinae verbo velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper inclinans se et elevans percutientis more disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur in summitate virgae, et ligno quod tenetur sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. turbam discipłoꝵ: int̾pone
mundiciã lilii. seu rosam martirii.
Habes gͥ in cemplo spiritali diu̾sas
celaturas: dũ intͥnsecus in animo.
uirtutũ diu̾sitates locas. Sculpunt᷑
ñ morali torno dũ in uolubilitate
obedientie uirtutes animi dispo¬
nunt᷑ sub p̾dicationis ferro. Doctri¬
ne nit uerbũ: potest appellari tor¬
natoris ferrũ. Tornator ⁊ ĩ m̾te
discretionis iugor. qui añ se dicit᷑
habere tornũ : ĩ. rationabilem in¬
tellectũ. In torno aũ qñq conside¬
rantur. ferrũ. uirga. corrigia. lig¬
nũ sub pede: ꝑ quod instrum̃tũ
in torno tenetur. In ferro gͥ doc̃¬
trina. in uirga disciplina. ĩ cor-¬
rigia mortui animalis. mortifi¬
catio carnis intelligit᷑. in qua ani¬
mus spiritalis inuolutꝰ detinet᷑.
ꝑlignũ uͦ quod mouet᷑ sub pede
designari potest uelocitas obedien¬
tie: cita it deb&ꝵ esse obedientian
quasi sub pedib posita. ut fiat cũ

Expanded text:
tem turbam discipulorum. Interpone tem turbam discipulorum. Interpone munditiam lilii, seu rosam martyrii. Habes igitur in templo spirituali diversas caelaturas, dum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obedientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante se dicitur habere tornum, id est, rationalem intellectum. In torno autem quatuor considerantur, ferrum, virga, corrigia, lignum sub pede per quod instrumentum ntum movetur. In ferro igitur doctrina, in virga disciplina, in corrigia animalis mortui mortificatio carnis intelligitur, in qua animus spiritualis involutus detinetur. Per lignum vero quod movetur sub pede designari potest velocitas obedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum
Abbreviated transcription (Latin):
nes actͥbuuntur: ita ut detur alii
sermo sapientie alii sermo scien¬
tiae alii gr̾a curationũ alii interp̃¬
tatio sermonũ. Sulpunt᷑ etiam
parietes cũ torno. cũ omnib que
dñs ꝑ duinas scripturas p̾cipit nul¬
lus fideliũ contradicit. s ex animo¬
umꝰquisq clamat cũ psalmista: pa¬
atus sũ ⁊ ñ sum turbatus. ut cus¬
boliam mandata tua. Lalius ꝓpħa.
Ecre ego mite me. In cornogͥ st̃:
qui mandatis diuinis obediunt.
Moralit̾ uͦ uariis celaturis. s culpũ¬
tur templi parietes. dũ ꝑ diu̾sa
loca diu̾sarum rerũ inpͥmunt᷑
imagines. ut habeant singule uir¬
tutes. iuxta moralitatis untutũ
formas sibi ꝯuenientes. Attende gͥ
in quolib& loco intelligibilis temyli.
bouis imaginẽ .i. mansuetudinem.
Impͥme ⁊ alibi figuram leonis. rigo¬
rem uidł seuere distͥctionis: ĩpͥme
columbam simplicitatis formam.
alde ⁊ turturem i. castitatẽ. Adiu¬
ge arietem ouiũ scilicoꝵ ducem .i.
magistrũ uerbo .⁊ exemplo p̾ceden¬

Expanded text:
nes attribuuntur, ita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum . Sculpuntur etiam parietes cum torno, cum omnibus, quae divina Scriptura praecipit, nullus fidelium contradicit, sed ex animo clamat cum Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno sunt, qui mandatis divinis obediunt. Moraliter vero variis caelaturis sculpuntur templi parietes, dum per diversa loca diversarum rerum imprimuntur imagines, ut habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id est, castitatem. Adjunge arietem, ovium scilicet ducem, id est, magistrum verbo et exemplo praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ea que de ordinati¬
ONẽ. claystRi.
MATERIALIS
cdiximꝰ. ñ solũ sc̾pta.
runt: exceptis quibdam laicis qͥ
adhuc portant ⁊ muriurant. ⁊¬
tales qui in scło pauꝑiores uire¬
rant. quã nunc uuiant: ⁊ nunc
tes ire ñ retinent. Qͥ gͥ ueste ᷤ¬
n cibos. n quietem carnis diligt̃.
ad debellandos amelechitas. id
ad destruendas carnis delecta¬
tiones ñ ꝓcedunt. Hoc it int̾¬
pretat᷑ amalech: ppłs lambens.
Sic filii gath ⁊ filii ruben : ⁊ di¬
midia tribus manasse ñ re-¬
nuunt trãsire iordanen⁊ ad
nutriendis animalib obpmnere

Expanded text:
quae de ordinatione claustri materialis diximus, non solum scripta, runt, exceptis quibusdam laicis, qui adhuc jugum portant et murmurant, et tales qui in saeculo pauperiores vixerant quam nunc vivant, et nunc tes ire non timent. Qui igitur vestes, cibos et quietem carnis diligunt ad debellandos Amalechitas, id est, ad destruendas carnis delectationes non procedunt. Hoc enim interpretatur Amalech, populus lambens. Sic filii Gad, et filii Ruben, et dimidia tribus Manasse renuunt transire Jordanem, et ad nutriendis animalibus obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
ores dificilioresq partes incurren-¬
tiũ questionũ. quas latius ꝑtracta¬
runt qui hereticis restiter̃t̃ ñ ne¬
nichil sub thendum est. Satis sufficers
credimus quicquid scđm p̃dictas regui
non opinemur catholicũ quod appari¬
erit p̾fixis sententiis eẽ contrarium.

Expanded text:
ores, difficilioresque partes incurrentium quaestionum, quas latius pertractarunt qui haereticis restiterunt, si subtrahendum est, satis sufficere credimus quidquid secundum praedictas regulanon opinemur catholicum quod apparuerit praefixis sententiis esse contrarium.
Abbreviated transcription (Latin):
udeis ablato cordis uelamine lux ue¬
ritatis appareat. ut heretici catholicȩ
fidĩ ꝑceptione resipiscant. ⁊ scismatici
spin rediuiue cariratis accipiant.
tionis sacramentum ꝑductis: celes¬
tis miscd̾ie aula reseretur. Hec non
monstrat effectus: quandoquidẽ
ex om̃i errorũ genere plurimos
dignat᷑ ds actrahere: quos erutos
de potestate tenebrarum transfert
in regnũ filii. caritatis sue.:⁊ exua¬
dos in uniu̾so mundo sca eccła siue¬

Expanded text:
Judaeis, ablato cordis velamine, lux veritatis appareat, ut haeretici catholicae fidei perceptione resipiscant, ut schismatici spiritum redivivae caritatis accipiant, tionis sacramenta perductis, coelestis misericordiae aula reseretur. Haec autmonstrat effectus, quandoquidem ex omni errorum genere plurimos dignatur attrahere, quos eruens de potestate tenebrarum, transfert in regnum filii caritatis suae, et ex vados in universo mundo sancta E
Abbreviated transcription (Latin):
An non est peccatũ ⁊ pena peccati. ubi
legitur degentib quas debellauit iħe
naue. quia ꝑ dñm factum ẽ firmari
cor eoꝵ ut obuiam irent adbellũ isrł:
ut ext̾minarent᷑. An ñẽ peccatum
⁊ pena peccati qd̃ non audiuit rex ro¬
ut statueret u̾bũ suũ qd̾ ei locutus ẽ
na peccati: in qͦ scͥptũ ẽ amasiam reg̃
iuda noluisse audire regẽ isrł bene mo¬
nente: ne ꝓcederet adbellũ. Sic enim
legit᷑: ⁊ ñ audiuit. Et multa alia cõ¬
non audiant quod uerũ dr. ⁊ inde per¬
cet᷑. ⁊ sit ipsũ peccatũ p̾cedentis pena
peccati. Nam credere mendatio ⁊ ñ
credere u̾tati: utiq peccatũ est. Ueñ
tũ abea cecitate cordis: qͣ occulto di u¬
dicio s tamen iusto etiã pena peccati¬

Expanded text:
? Non est peccatum, et poena peccati ubi legitur de Gentibus quas debellavit Jesus Nave: Quia per Dominum factum est confortari cor eorum, ut obviam irent ad bellum ad Israel, ut exterminarentur? non est peccatum et poena peccati; quod non audivit rex Rout statueret verbum suum quod de illo locutus est na peccati in eo quod scriptum est, Amasiam regem Juda noluisse audire Joam regem Israel bene monentem, ne procederet ad bellandum? Sic enim legitur: Et non audivit Amnon audiatur quod verum dicitur, et inde peccetur, et sit ipsum peccatum praecedentis etiam poena peccati. Nam credere mendacio, et non credere veritati, utique peccatum est. Venit tamen ab ea caecitate cordis, quae occulto judicio
Abbreviated transcription (Latin):
dr homo tͣđi deisideriis suis. exipsa¬
ꝓpagine fit reus quia desertꝰ adõ:
cit᷑. capitur. tͣhitur. possidet᷑. Aquo
enim quis deuictus est: huic ⁊ ser¬
uns ad dictus ẽ: ⁊ sit ei peccatũ con¬
sequens: p̃cedentis pena peccati. An ũ¬

Expanded text:
r homo tradi desideriis suis, inde fit reus, quia desertus a Deo citur, capitur, trahitur, possidetur. A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est : et fit ei peccatum consequens, p
Abbreviated transcription (Latin):
uelle inueniamur ⁊ facẽ. quo utiq
auxilio ⁊ mun̾e di ñ auferatur libe¬
rum arbitͥũ. s liberet᷑. ut de cenebro¬
so lucidum. de pͣuo rectam. de lan¬
guido sanum. de imprudente sit
largitus est et̾na p̃mia sit daturus.
Agit quippe in nob̾ ut qd̾ uult ⁊ ue¬
limus ⁊ agamus nec ociosa eẽ in no¬
bis patiatur que exercenda ñ negli¬
genda donauit. ut ⁊ uos cooꝑatores

Expanded text:
iamus, et facere. Quo utique auxilio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium, sed liberatur, ut de tenebroso lucidum, de pravo rectum, de languido sanum, de imprudente sit largitus est, aeterna praemia sit donaturus. Agit quippe in nobis, ut quod vult, et velimus, et agamus, nec otiosa esse in nobis patitur, quae exercenda, non negligenda donavit, ut et nos cooperatores
Abbreviated transcription (Latin):
Hii scilic& qui sedem plationis que¬
runt. ⁊ illi qͥ nec p̾essł possunt. nec
obedire uolunt: alii s qui familia¬
res magistris loculos portant: ⁊ in
occulto detrahentes. magistros cru¬
ciant. Qͥd: Nocet ne dignitas. potes¬
tas: n familiaritas : Ereatꝰ in tanta
dignitate angłs. ut lucifer uocaret᷑.
ñ actendens dignitatẽ creationis. ca
surꝰ quesiuit sedem elationis. Sic
quidã claustraliũ. dũ gen̾is nobili¬
tate p̃minent. dũ litt̾arum scientia

Expanded text:
videlicet, qui sedem praelationis quaerunt; et illis qui nec praeesse possunt, nec obedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litterarum scientia
Abbreviated transcription (Latin):
In domo miscd̾ie apud patrẽ susei¬
pimͣ ꝑ pietatẽ uisitati: in domo o¬
bedientie apud filiũ ꝑ passionem
redempti. in domo indulgentie
tiprima domꝰ renuntiantib pec¬
cato. affinis ÷ egipto. scd̃a domꝰ ꝓfi¬
cientib in bono. ꝓxima ÷ deserto.
tͥcia domꝰ. delectantib in bono. cõ¬
uincta ÷ paradiso. Esto gͥ humilis:
ut sis in paradiso sublimis. Noli
queso esse in capło. sicut sathan in
celo: uł sicut aclam in paradiso.unꝰ
it desꝑat.: alt̾ excusat. Tanto ÷ autẽ
sachan det̾ior: quanto desꝑatior.
An nescis sathan ͤ expulsũ a capło
celi aclam a capło paradisi: iudam

Expanded text:
In domo misericordiae, apud Patrem suscipimur per pietatem visitati; in domo obedientiae, apud Filium per passionem redempti; in domo indulgentiaeti. Prima domus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam
Abbreviated transcription (Latin):
it xꝑo in tm̃ fecit eũ familiarẽ: quẽ
nou̾at int̾ discipłos det̾iorẽ: Quo
di gredior: Q ascendo: Altioris ÷ enĩ
hoc oꝑis: n⁊ subtilioris. Scio tñ quod
si uentrꝵ sachan ad capłm confessio¬
nis. impetrare poss ueniã remissi¬
onis. S ne desparet homo cum
audir& angłm tante dignitatis des¬
passe. hominẽ tante pocestatis pec¬
casse. discipłm cante familiaritatis
apostatasse: osbendit nobis exempla
petri negationẽ : An nescis chome
dubitationẽ: Nonne pꝰ culpam
dilexit mariam: Amat xꝑs con¬
ficentiũ humilitatẽ. ñ suꝑbor
obsłmationẽ: qui declinant cor

Expanded text:
in tantum fecit eum familiarem sibi, quem noverat inter discipulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exePetri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant cor
Abbreviated transcription (Latin):
capło ÷ ñ piscina confessionis. ĩ qua
sanat᷑ infirmꝰ pꝰ cõmotionẽ uere
ꝯfessionis. Nec tñ sanat᷑ nͥ unꝰ: nͥ enĩ
adsit unitas. de ÷ sanitas. Qͥ gͥ amant
litẽ: destruunt unitatẽ. Incolerabiliꝰ gͥ
hec᷑ abusio. ut ibi liciges. ubi te ipsũ
accusare debes. ut ibi augeat᷑ culpa. ub
deleri potes. ut ibi ꝯcempnas xͥ uicari¬
nit. S forsitan dicet aliquis. Religio¬
tiã p̾latoꝵ ꝯsidero. obedire ꝯtempno.
Cũ uideo fr̾s me ipso det̾iores: accusa-¬
tiones eoꝵ pati nolo. Cũ dicis fr̃s te-¬
ipso det̾iores: det̾ior factus es Quare
celi: a militib in t̾ra flagellatũ: c̃ulit
uirgã renuis: flagellariꝰ ñ erubust
corã ꝓpło: ⁊ tu dedignaris spoliar
corã militib ut clar& nobis exemplũ
patientie: accusaris: ⁊ tulitigas. ut sis¬

Expanded text:
compunctionis, in qua sanatus est infirmus post commotionem verae confessionis. Nec tamen sanatur nisi unus. Nisi enim adsit unitas, deest sanitas. Qui igitur amant litem, destruunt unitatem. Intolerabilis igitur haec abusio, ut ibi litiges, ubi te ipsum accusare debes; ut ibi augeatur culpa, ubi deleri potest; ut ubi contemmis vicarirnit . Sed forsitan dicet aliquis: Religiotiam praelatorum considero, obedire contemno; cum video fratres meipso deteriores, accusationes eorum pati nolo. Cum dicis fratres teipso deteriores, deterior factus es. Quarecoeli a militibus in terra flagellatum? Tulit virgam renuis? Flagellari non erubuit coram populo, et tu dedignaris spoliari coram militibus, ut daret nobis exemplum patientiae; accusaris et tu, et litigas, ut sis
Abbreviated transcription (Latin):
in honore ess ñ intellexit: s dũ
suo creatori obedire ꝯtempsit. ere¬
ature cui p̾positꝰ erat subditꝰ fuit.
Sic quidã ex data potestate q̃nq
suꝑbiunt. ⁊ licoꝵ eis alii obediant.
lio ĩpotestate: uñ tͣbatio ĩ famili¬
aritate. Uñ it̾m malũ in angło:
cũ nec p̃cessiss. nec tunc ess. Unde
credere p̃cepto creatoris: ꝙͣ sugges¬
tionib antiqui hostis: Q mͦ contigit

Expanded text:
in honore esset non intellexit , sed dum suo Creatori obedire contempsit, creaturae, cui praepositus erat subditus fuit. Sic quidam ex data sibi potestate quandoque superbiunt, et licet eis alii obediant, tio in potestate; unde turbatio in familiaritate? Unde iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc esset? Unde credere praecepto Creatoris, quam suggestionibus antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
recte iuuentiũ. ut in capło cu¬
bato fr̃i. ñ respondcat nͥ qͥ sen
ꝑfecte religionis. In marchas
nis trantiũ. in maria claustli
discreti ꝓreual& auctoritas prelati
sua humilit̃ ꝯfiteatur: In his si quidẽ
seruandis sũmus ÷ medicꝰ ⁊ ꝑfecta
mediorna: seuerꝰ magister. ñ cru¬
delis ñ rationabilis disciplina. Si

Expanded text:
recte viventium, ut in capitulo turecte viventium, ut in capitulo turbato fratri non respondeat, nisi perfectae religionis. In Martha ministrantium, in Maria claustraldiscreti praevalet auctoritas praelati, suam humiliter confiteatur. In his siquidem servandis summus est medicus et perfecta medicina, severus magister non crudelis, et ration
Abbreviated transcription (Latin):
s iusbicie: iustꝰ it mitio accusator
est sui. Qͥd ÷ quod celare ius illũ:
quẽ nichil lat&. Cui omine cor
pat&x. qͥ uid& in abscondito. qui
nouit cogitationes hominum
Abscondit se adam in paradiso
ex nimia simplicitate platoꝵ ue
discipline. oriunt᷑ uirgia. crescui
rixe. locunt᷑ de ext̾iorib negotis
in domo ꝯfessionis: ad dueunt
oues ⁊ boues in capło. ut ubi hab
deberet᷑ sermo de animabꝰ haber
discreti. habent iracundi locũ pis¬
si tempꝰ loquench. Conquerit᷑ ma¬
tha respondet maria: q ñ ÷ qu
respondeat ꝓ ea. Ubi it nimias¬
plicitas p̃latoꝵ. ñ seruat pace̾ ol¬
straliũ. uł ñ increpat culpas m¬
nistrantiũ: ibi nec marcha con¬
pescitur. neo marie silentiũ eust¬
dit᷑ lego questũ marthe. s non
lego responsionẽ marie: lego
In responsione si quidẽ xꝑi: doc
possunt prelati. Hortat᷑ it mari
laudat mariam: illam ne desib
a bona oꝑatione. istam ut pseri
in ꝯtemplatione. Pulcher orde

Expanded text:
stus enim in initio accusator est sui . Quid est quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Abscondit se Adam in paradiso ex nimia simplicitate praelatorudisciplinae, oriuntur jurgia, crescunt rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut ubi haberi deberet sermo de animabus, habediscreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego responsionem Mariae; legoIn responsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo