comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudamꝰi  fructu palmitem oñat. Si ipĩa pondã ad t̾ram.
eoꝵ q̃ tulit aminucilo: deducunt. Nam quis illam p̃feret
hinc. indem cui anree une. anrea folia dependerñt. ꝓpͥa
uͥtus ẽ in nite fcilitas. in homine quoꝙ id laudandũ ẽ.
nami scd̃m suam nat᷑am uiũe. S hanc difficiłẽ faicit
ꝯmutaꝰ insania. In uicia alt̃ altm̃ trudimꝰ. Qͦmͦ aut̃
reuocari ad salutem pꝰsunt quos nemo retinet popħ ĩ
uidiam. Cucumspice ista: q̃ nos agunt in in saram. que cum
płimis lacͥmis amittimus. Scies nõ dampnũ inhis molestũ
cẽ si opiõm dampni. Nemo illa ꝑisse sentit: s cogitat. Qi¬

Expanded text:
 ad terram eorum, quae tulit, adminicula deducit; num quis huic illam praeferret vitem, cui aureae uvae, aurea folia dependent ? Propria virtus est in vite fertilitas, in homine quoque id laudandum est,mam, secundum naturam suam vivere. Sed hanc difficilem facit communis insania; in vitia alter alterum trudimus. Quomodo autem revocari ad salutem possunt, quos nemo retinet, populus vidiam. Circumspice ista, quae nos agunt in insaniam, quae cum plurumis lacrimis amittimus; scies non damnum in is molestum esse, sed opinionem damni. Nemo illa perisse sentit, sed cogitat. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uas regłam̃ p̃nde. ⁊ ad hãc onẽm uitam tuam erequa.
Qdam se domi ꝯtͣhunt. dilatant foris. ⁊ ertendunt.
uicisĩ ẽ hec diu̾sitas: ⁊ signũ uacillantis aĩ. ac sĩ dum ha¬
bentis denoiem suum : s iam nc̃ dicam unde sit in ꝯstã¬
tia ⁊ dissimilitado rer̃ consilioꝵ ꝙ. Nemo ꝓponit sibi
quid uelit. nͨ siposuit: ꝑsenerat in co: s tnssilit: ns tem̃
mutatꝰ s reditꝰ. ⁊ in ea q̃ desernit: ac dampnauit. resolis¬
tuirꝰ Itaq ut relinqmͣ diffiutoẽs sapĩe uet̾is. ⁊ totũ ꝯplec¬
taiꝰ hũane uite nddũ: hoc possũ contentꝰ eẽ: Qd est
sapĩa: semꝑidem uelle atq idem nolle. licet illam excep¬
tiunculam nõ adicias: ut recrua sit ꝙ uelis: Non p̃ idẽ

Expanded text:
vas regulam prende et ad hanc omnem vitam tuam exaequa. Quidam se domi contrahunt, dilatant foris et extendunt; vitium est haec diversitas et signum vacillantis animi ac nondum habentis tenorem suum. Etiamnunc dicam, unde sit ista inconstantia et dissimilitudo rerum consiliorumque: nemo proponit sibi, quid velit, nec si proposuit, perseverat in eo, sed transilit; nec tantum mutat, sed redit et in ea, quae deseruit totum conplectar humanae vitae modum, hoc possum contentus esse: Quid est sapientia ? Semper idem velle atque idem nolle. Licet illam exceptiunculam non adicias, ut rectum sit, quod velis; non potest
Abbreviated transcription (Latin):
remus. ¶ Inimica est multoꝵ conu̾satõ. Nemo nõ aliqd̾
nob̾ uicis̃: ant ꝯmendat. aut impͥmit: Ant nescientil alli¬
nit: Utiqu ⁊ guo maior est populus cuĩ miscetur: hoc plus¬
unũ exemplum luxurie: aut anaricie: multum mali facit.
Conuictor delicatꝰ p̃aulatim eneruat: et mollit: uicinus
diues: cupiditatem irritat. Malignus comes: qnͣt nis can¬
dido ⁊ simplici : rubiginem suam africuit. Utrum autem¬
deintand̾ est : ne uel sumił fias malis: qr multi suntꝰ neue
inimicus multis: qi dissimiles sunt. Recede iute ip̃e qnͣ¬
tum pores. Cum his sĩsaie: qui meliorem de facturi suntꝰ
Illos admitte quos tu potes fate meliores. Mutuo ista fuuĩt.

Expanded text:
uia inimica est multorum conversatio. Nemo non aliquod nobis vitium, aut commendat, aut imprimit, aut nescientibus allinit. Utique quo major est populus, cui commiscemur, hoc periUnum exemplum luxuriae aut avaritiae multum mali facit; convictor delicatus paulatim enervat et emollit, vicinus dives cupiditatem inritat, malignus comes quamvis candido et simplici rubiginem suam adfricuit. Quid tdevitandum est, ne vel similis malis fias, quia multi sunt; neve inimicus multis, quia dissimiles sunt. Recede in teipsum quantum potes. Cum his versare, qui te meliorem facere possint. Illos admitte, quos tu potes facere meliores. Mutuo ista fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
I te : magnꝰ es qrid agas: Quemadmodium cenes Q nem¬
ad mod̾ dormias q̃nt  scitui. Eo tibi die diligñcinꝰ uiueti¬
d̾ est. ẽ unc felicem eẽ te iudica: cumpot̾is inpublieo uiũe:
cum te parietes tui tegñt: non abscondent. Quos plerum¬
q circiundatos nob̾ iudicamꝰ. non ut tuciꝰ uniamꝰ. s ut
peccenns occulcius. Lemdicam ex qͣ mores existimes nrõs
uix qmiꝙͣ in uenies qͥ pꝰsit aꝑto hostio im̃e. Ianitores cõ¬
sciencia nr̃a. nõ suꝑbia posuit. Sic ninamus ut dephũ¬
di.sit subito aspici. Quid aut̃ ꝓdest recõdere se. ⁊ occłos
hoĩnũ anresq uitare. bona conscientia tꝰbam ad uocat
mala : etiam in sollicitudiẽ auxia atq sollicita e si honeᷤᷤ¬
ta sunt que facis: omnes sciant: Si tͦpia quid refeit
neminem sare cum tuscias: O te miserum si ꝯtempnis

Expanded text:
es, quemadmodum dormias, quaeritur, scitur; eo tibi diligentius vivendum est. Tunc autem felicem esse te iudica, cum poteris in publico vivere, cum te parietes tui tegent, non abscondent, quos plerumque circumdatos nobis iudicamus non ut tutius vivamus, sed ut peccemus occultius. Rem dicam, ex qua mores aestimes nostros: vix quemquam invenies, qui possit aperto ostio vivere. Ianitores conscientia nostra, non superbia opposuit; sic vivimus, ut deprendi sit subito adspici. Quid autem prodest recondere se et oculos hominum auresque vitare ? Bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia atque sollicita est. Si honesta sunt quae facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias ? O te miserum, si contemnis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt conditi: tua quoq¬
prouidẽtia gubernentur.
Quos iuxta consuetã grãz
unctio tua de om̃ib doceat:
et per ĩtercessionẽ beatissimi
benedicti. quẽ precipuum
dedisti. nec non et aliorũ
nscõrum ad quorũ nomĩa
petitione faciunt. ecs a
uanitate scli ueraciter cõ¬
uerte. Et sicut es ommũ
peccatorũ remissio: depri¬
mentes impietatis obli¬
gationcs ĩ eis dissolut.
Ad obseruantiã hui sctĩ
propositi fac cos certatim
feruere. In tribulatiomib

Expanded text:
st conditus, tua quoqprovidentia gubernetur; quem juxta consuetam tibi gratiam unctio tua de omnibus doceat; et per intercessionem beatissimi Benedicti quem praecipuum dedisti; nec non et aliorum Sanctorum ad quorum nomina petitionem facit, eum a vanitate seculi veraciter converte; et sicut es omnium peccatorum remissio, deprimentis impietatis obligationes in eo dissolve, et ad observantiam hujus sancti propositi fac eum certatim fervere in tribulationib
Abbreviated transcription (Latin):
subdiaconus. aut clericuꝰ.
stabilitatẽ meam. et cõnei¬
sionem morum . meorũ
et obedientiã scõm regulã
sancti benedicti coram deo
et sanctis cius. in hoc loco
qui uocatur mainsmona
sterium. constructo in ho¬

Expanded text:
subdiaconus, vel clericus, stabilitatem meam et conversionem morum meorum et obedientiam secundum regulam sancti Benedicti, coram Deo et sanctis ejus, in hqui uocatur Sanctus Justus constructo in ho
Abbreviated transcription (Latin):
modo sꝑat : Ergo illic non credes. non di¬
co quiã infidelis eris si non credes. s qina
scies. Similiter dico quia illic non sꝑabis.
nec tamen dico desꝑabis. s idõ dico non sꝑa¬
bris: quia quod sꝑasti totum habens nicħil
futurum expectabis. Nunquid similiter
dico. quia illic non amabitur. Ergo quan¬
do ad huc non habrusti dilexisti. ⁊ nonama¬
bis quando habebis: absit. Immo muldoria¬
gis tunc amabis. quando quem amabas ui¬
debis. ⁊ quem uidebis amabis. Non enm
sic ÷ amor iste ut absenis diligatur: ⁊ p̃sẽs
bs. ⁊ remanebit caritas quando fides ⁊ spes
amplius non erunt. Hoc sibi uult qd̃ dic¬
tum ÷: caritas nunqliam excidit. qm̃ hic
habetur. ⁊ illic retinetur. Siue ꝓpħie eua¬
cuabuntur. siue lingue cessabunt. siue
scientia destruetur. Omĩa enĩ hec ĩ hac ipta
tantũ sunt. cẽ ipsa soientia nr̃a que mͥ ⁊ͣ

Expanded text:
uid sperat . Ergo illic non credes. Non diuid sperat . Ergo illic non credes. Non dico quia infidelis eris, sed non credes quia scies. Similiter dico quod illic non sperabis, neque tamen dico, desperabis, sed ideo dico non sperabis, quia quod sperasti totum habens nihil futurum exspectabis. Nunquid similiter dico quod illic non amabis? Ergo quando adhuc non habuisti dilexisti et non amabis quando habebis? Absit! Imo multo magis tunc amabis quando quem amabis videbis, et quem videbis habebis. Non enim sic est amor iste, ut absens diligatur, et praesens bis, et remanebit charitas quando fides et spes amplius non erunt. Hoc igitur vult quod dictum est: Charitas nunquam excidit; quoniam hic habetur, et illic retinetur. Sive prophetiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur. Omnia enim haec in vita tantum sunt, etiam ipsa scientia nostra quae modo est,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic enum quandui mutabiliter uuutur:
Et si forte aliquis ita bonꝰ inueniatur qui
semꝑ bonus sit:idem ipse tam̃ qͥ bonus ÷
malus eẽ p̃otest. quandui ille qui malus
est: bonus eẽ potest. Uterq enim̃ sub tp̃r
S dicis. Qͥd gͦ sibi uult auctoritas que diẽ:
Caritas nunquam excidit. Audi quid. Tu
fortassis sic intelligebas. quod ex quo se-¬
luit hoc dicere scriptura. s aliud quod
tu quidem idcirco non recte intellexisti.
quia ipsam scripturam non bene inspe-¬
xisti. Quid gͦ : Quid dicit scriptura illa᷑
Nunc inquid manent tria hec: fides.
spos. caritas. Quid ÷ nunc: Hoc ÷ in bac
uita. quandui quod non uidet᷑ creditur:
⁊ sꝑatur quod expectatur. ⁊ desideratur
quod amatur. Cum antem finem acceꝑit
uita hec: ⁊ omina facta fient manifesta.
quid erit occultum quod credatur. quan¬
do nichil erit quod manifeste non uidea¬
tur : Quid eciam poterit sꝑari futurum
quando omĩa p̃sentia erunt.⁊ nichil
est fides. Et iterum. Quod udet quis. qͦ¬

Expanded text:
Hic autem quandiu mutabiliter vivitur, Et si forte aliquis ita bonus inveniatur qui semper bonus sit, idem ipse tamen qui bonus est, malus esse potest, quandiu ille qui malus est bonus esse potest. Uterque enim sub tempoSed dicis: Quid ergo sibi vult auctoritas quae dicit: Charitas nunquam excidit? Audi quid: Tu fortassis sic intelligebas, quod ex quo seluit hoc dicere Scriptura, sed aliud quod tu quidem idcirco recte non intellexisti, quia ipsam Scripturam non bene inspexisti. Quid ergo? Quid dicit Scriptura illa? Nunquid non manent tria haec, fides, spes, charitas? Quid est nunc? Hoc est in hacvita, quandiu quod non videtur creditur, et speratur quod exspectatur, et desideratur quod amatur. Cum autem finem acceperit vita haec et omnia facta fuerint manifesta, quid erit occultum quod credatur quando nihil erit quod manifeste non videatur? Quid etiam tunc poterit sperari futurum quando omnia praesentia erunt et nihil est fides ; et iterum: quod videt quis q
Abbreviated transcription (Latin):
iũ ĩuidia ñ possidet᷑. ⁊ cũ caritate feliciꝰ possidet᷑.
S dicis. qd̾ maiꝰ bonũ ⁊. magis diligñdũ ÷. Ma¬
ius aũ bonũ ⁊ duos saluari: qͣm unũ. Q ꝓpt̾
si optio data fũit. qͥd malim ego: eligere de¬
heo ut multi saluent᷑. qͣm ego solus. Hicgtͦ
ñ attendis. qr maiꝰ bonum ÷ mͥ: ut saluus
mum insitum ÷ ut diligam bonũ meum.
mei. Scd̃m me ⁊ pꝰ me aliqͥd illi debẽo: an-¬
te me ⁊ contra me nichil. Alioqr non
staret. diliges ꝓximum tuum sicut de ip̃m
si illũ dilig̃em odio habens me ipsũ. Scd̃m hc̃
itaq modum. non nisi duo sunt p̾cepta ca¬
ritatis. Trimum de dilectione dĩ. in qua
homo ueraciter diligit se ip̃sum̃. Quidam

Expanded text:
. Sed dicis: Quod majus bonum est, magis diligendum est; majus autem bonum est duos salvari quam unum: quapropter si optio data fuerit quod malim, ego eligere debeo ut multi salventur quam ego solus. Hic ergo non attendis quod majus bonum mihi est, ut salvus mum insitum est, ut diligam bonum meum: mei. Secundum me et post me aliquid illi debeo, ante me vel contra me nihil. Alioquin non staret: « Diliges proximum tuum sicut teipsum, » si illum diligerem, odio habens meipsum. Secundum hunc itaque modum non nisi duo sunt praecepta charitatis: primum de dilectione Dei, in quo homo veraciter diligit seipsum. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾are facit p̃sidiũ. C onu̾tit gͦ cor ad
dm̃: ut qͦdã mͦ de ip̃o fugiat ad ip̃m.
Hoc ÷ dũ cauet habe iratũ: studet ha¬
b̃e ꝓpiciũ. Hc̃ seqͥtur timor filialis
qͥ ex succedente caritate nascit᷑. ut
ip̃m tim̾e nicħ aliud sit qͣm degus¬
tatũ in caritate bonũ iã nolle amit¬
tere. ⁊ hic qͥdẽ timor aliqͥd pene ad-
iunctũ ht̃. dũ ininc̾to ambulamꝰ.
⁊ potest in utͣmq adhuc partẽ de¬
clinare statꝰ mutabił uite. S cũ
mutabilitas nulla erit: tc̃ nulla
ex inc̾to suspicioĩs pena inerit. &
tc̃ timor qͦdã mͦ sine timore erit.
uͥ ⁊ destabilitate certi erimꝰ. ⁊ tñ
reu̾entiã creatori exhibe ñ desiste¬

Expanded text:
erare facit praesidium. Convertit ergo cor ad Deum, ut quodammodo de ipso fugiat ad ipsum: hoc est, dum cavens habere iratum, studet habere propitium. Hunc sequitur timor filialis, qui ex succedente charitate nascitur; ut ipsum timere nihil aliud sit, quam degustatum in charitate bonum jam nolle amittjunctum habet dum in incerto ambulamus; et potest in utramque adhuc partem declinare status vitae mutabilis. Sed cum mutabilitas nulla erit, tunc nulla ex incerto suspicionis poena inerit. Et tunc timor quodammodo sine timore erit, ubi et de stabilitate certi erimus; et tamen reverentiam Creatori exhibere non desiste
Abbreviated transcription (Latin):
e diłctione ꝓximi dic̃ nob̃ scͥptura.
Dilige ꝓximum tuũ sic̃ te ip̃m. qd̃
mandatũ tc̃ ꝓfecto implemꝰ. si ueraci¬
piamꝰ. In qͥb enĩ nosinetipsos recte
diliginiꝰ: ꝓximũ nr̃m siue ad neces¬
sitatẽ corpris. siue ad aĩe salutẽ. suie
fictiõe dilig̾e. ⁊ ꝗͣtũ rõnabilr̃ pꝰsumꝰ adiu¬

Expanded text:
e dilectione proximi dicit nobis Scriptura: Dilige proximum tuum sicut teipsum . Quod mandatum tunc profecto implemus, si veracipiamus. In quibus enim nosmetipsos recte diligimus, proximum nostrum sive ad necessitatem corporis sive ad animae salutem, sine fictione diligere
Abbreviated transcription (Latin):
eptẽ capitalia
uitia siue pͥncipalia uł origina¬
lia. sacͣ scͥpt᷑a cominemorat. q̃ idõ capi-¬
talia uł pͥncipalia uł originalia di¬
cunt᷑. qr reliquoꝵ om̃ium capd̾ st̃
⁊ pͥncipiũ ⁊ origo. Oĩa qͥppe alia:
abistis. Sͣn. uiciis oriunt᷑. Hoc aũ
st̃ corruptiones aĩe. ex qͥb si ratione ñ¬

Expanded text:
eptem capitalia vitia sive principalia, sive originalia, sacra Scriptura commemorat, quae ideo capitalia vel principalia vel originalia dicuntur, quia reliquorum omnium caput sunt et principium et origo. Omnia quippe alia ab istis septem vitiis oriuntur. Hoc autem sunt corruptiones a
Abbreviated transcription (Latin):
mor ÷ affectꝰ m̃tis qͦ mouet᷑ ut suꝑi-¬
ori cedat. Amore enĩ accedit᷑: timo¬
re recedit᷑. Si iniusticia ꝑstitisset
hõ ex uoluntate subic̾et̾ meliori: nc̃
aũ ex necessitate subicit᷑ forciori.¬

Expanded text:
mor est effectus mentis quo movetur ut superiori cedat; amore enim accedit, timore recedit. Si in justitia perstitisset homo, ex voluntate subjiceretur meliori. Nunc autem ex necessitate fortiori
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bonũ nr̃m. Illũ diligamꝰ: ut ad
diligamꝰ. ut cũ ipso curramꝰ. ⁊ cum
ipo ꝑueniamꝰ. Illũ ut gaudiũ. istũ
endũ sic hõ ꝓnꝰ fuerat exse: ut isio
aut ñ poss aut ñ uellet dimitt̾e.¬
fuerat. ut se dilig̾et: s cauendum
⁊ tim̃dum magis erat ne se nmis
dilig̾et. hoc siqͥdẽ nat᷑e insitum e¬
rat. ut se odire nõ posset. scđm qͣm
nemo carnẽ suã odio habuit: cuiꝰ
cõmodũ qͥ nate insitꝰ ÷ appetitꝰ. inse¬
parabilr̃ dilig̃. ⁊ qd̾ adu̾sum ÷ illi:

Expanded text:
 in Deo. Illum diligimus, ut et ad m, ut cum ipso curramus, et cum ipse perveniamus. Illum, ut gaudium; istum, endum sic homo pronus fuerat ex se, ut illud aut non posset aut non vellet dimittei erat ut se diligeret; sed timendum vel cavendum magis erat ne nimis diligeret. Hoc siquidem naturae insitum erat, ut se odire non posset; secundum quam, nemo carnem suam odio habuit ; cujus commodum qui naturae insitus est appetitus inseparabiliter diligit, et quod adversum
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ speiq commune ÷. distinguit᷑
tñ fides aspe: sic̃ uocabulo. ita ratio¬
nabili differentia. ẽ enĩ fide̾ bona¬
rũ rerũ ⁊ malarũ. qr ⁊ bona credũ¬
tͣ ⁊ mala. ⁊ hoc fide bona ñ mala.
⁊ fut᷑arum. Credimꝰ enĩ mortẽ xp̃i

Expanded text:
fidei speique commune est. Distinguitur tamen fides a spe, sicut vocabulo, ita etiam rationabili differentia. Est enim fides malarum rerum et bonarum; quia et bona creduntur et mala, et hoc fide bona, non mala. et futurarum. Credimus enim mortem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
seruilẽ. mundanũ. inicialẽ. filialẽ.
nere a malo: retenta uoluntate mala.¬
Mundanꝰ timor ÷ ꝓeuitanda pena abstin̾e
a bono. retenta uoluntate bona. Inici-
amut̾e nolit. Ex his qͣtuor timoribꝰ.
timor penã q̃ ab hoĩbꝰ infertͣ metuit:
⁊ idcirco ei sufficit cessare a malo oꝑe.
qr ad ocłm famulat᷑. ⁊ itatũ consci-¬
entie ñ metuit. hoĩb plac̾e uolẽs.
Mundanꝰ uͦ timor hõib plac̾e ñ uolẽs:
qͣm fallax alt̾ ĩ fallacitate degenda.
⁊ ut̾q inu̾itatẽ offendit. Alt̾ qr ti¬
mide negat qđ ÷: alt̾ qr ꝑu̾se simu¬

Expanded text:
servilem, mundanum, initialem, fiilialem.na abstinere a malo, retenta voluntate malaMundanus timor est pro evitanda poena abstinere a bono, retenta voluntate bona. Initialamittere nolis. Ex his quatuor timoribus timor poenam, quae ab hominibus infertur, metuit, et idcirco ei sufficit cessare a malo opere: quia ad oculum famulatur, et reatum conscientiae non metuit, hominibus placere videns. Mundanus vero timorquam fallax alter in falsitate tegenda. Et uterque in veritate offendit: alter, quia timide negat, quod est; alter quidem
Abbreviated transcription (Latin):
timor. alt̾ amor. ħ duo cũ bonast̃:
oẽ bonũ efficiunt: ꝑtimorẽ enĩ ma¬
la cauent᷑: ꝑ amorẽ bona exercentur.
Cũ aũ mala fuint: oĩum maloꝵ ini¬
ciũ uł causa existunt. ꝑtimorem
enĩ malũ a bono recedit᷑: ꝑamorẽ
qͣsi porte due. ꝑ qͣs mors ⁊ uita in¬
grediunt᷑. mors qͥdẽ qñ aꝑiunt̾ ad ma

Expanded text:
timor, alter amor. Haec duo cum bona sunt omne bonum efficiunt. Per timorem enim mala caventur; per amorem bona exercentur. Cum autem mala sunt, omnium malorum initium et causa existunt. Per timorem enim malum a bono receditur; per amorem asi portae duae, per quas mors et vita ingre
Abbreviated transcription (Latin):
cere. scd̃m sicientẽ potare. t̾cium
hospitẽ collig̾e. qͣrtũ nudũ uestire.
qͥntũ infirmũ uisitare. sextũ ad
incarceratũ ⁊ cõdusũ uenire. In
his enĩ necessitatibꝰ oĩs uite huma¬
ne molestia uł cõp̃hendit᷑ uł sig-

Expanded text:
cere, secundum sitientem potare, tertium hospitem colligere, quartum nudum vestire, quintum infirmum visitare, sextum ad incarceratum et clausum venire. In his enim necessitatibus omnis vitae humanae molestia vel comprehenditur vel
Abbreviated transcription (Latin):
uł ip̃e qͥ fac̃ macłat᷑. Talia s̃ homicidia
ad ult̾ia. ꝑiuria. furta. ⁊ que his si¬
milia adungunt᷑. uł continent᷑
ĩ istis. sic̃ rapine. sacͥlegia. ⁊ incestꝰ.
⁊ cet̾a talia. Uenialia s sic̃ ira leuis

Expanded text:
ia, adulteria, perjuria, furta, et quae iis similia adjunguntur, vel continentur in istis; sicut rapinae, sacrilegia, incestus, et caetera talia. Venialia sunt sicut ira levis
Abbreviated transcription (Latin):
extinguit᷑.⁊ qͦdam desꝑationis p̃ci¬
mẽs ĩ semecipsa subicit᷑. Auaricia ÷ im¬
mod̾atꝰ appetitꝰ habendi. Gula ÷ immo¬
d̾atꝰ appetitꝰ edendi. Luxuria ÷ cõcupis¬
centia explende uoluptatis nimia.
uł concubitꝰ desidiũ supͣ modũ uł contͣ
rationẽ efferuẽs. Suꝑbie duo s̃ gn̾a:

Expanded text:
tinguitur; et quodam desperationis primens in semetipsa subvertitur. Avaritia est immoderatus appetitus habendi. Gula est immoderatus appetitus edendi. Luxuria est concupiscentia explendae voluptatis nimia, vel concubitus desiderium supra modum, vel contra rationem effervens. Superbiae duo sunt genera.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qd̾ s placet. alienũ testimoniũ nõ¬
reqͥrit. ꝓpt̾ea iactancia ꝑlenitatẽ
blandã se simulat. Suꝑbia uͦ ĩ tu¬
more crudelẽ se demonstrat. Suꝑbia
enĩ tim̾i uult: iactantia amari. Et̃
utͣq tñ ĩ eo qd appetit. s placet ꝑu̾¬
se. diuerso licet modo in ordinate

Expanded text:
 sibi placeat, alienum testimonium requirit. Propterea jactantia per levitatem blandem se simulat, superbia vera in tumore crudelem demonstrat. Superbia enim timeri vult, jactantia amari; et utraque tamen in eo quod appetit sibi placens perverse, diverso licet modo inordinate
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ. Si potes dilig̾e: potes hr̃e. Si hoc
das: hoc recipis. ñ aliud ꝓ illo querit᷑.
eris sidiligis dm̃ ⁊ seruis ei ut p̃miũ
ab illo accipias. dict̃ enĩ stulti qͥdam.
⁊ tã stulti ut se ipsos ñ intelligant.
Diligimꝰ dm̃. ⁊ seruimꝰ illi: s ñ querunꝰ
querimꝰ. dabit si uoluerit s ñ q̃rimꝰ.

Expanded text:
. Si potes diligere, potes habere. Si hoc das, hoc recipis. Non aliud pro illo quaeritur, eris si diligis Deum et servis ei, ut praemium ab illo accipias. Dicunt hoc stulti quidam, et tam stulti ut seipsos non intelligant. Diligimus Deum et servimus illi; sed non quaerimus quaerimus. Dabit si vo
Abbreviated transcription (Latin):
ut tm̃ diligas dm̃tuũ. uł ut tantũ
bilitas tua erit m̃sura tua. qͣnto plꝰ
amas. tanto plꝰ habes. ⁊ qͣnto plꝰ ha¬
bes tanto felicior es. Extend̾e ⁊ dilata¬
re qͣntũ potes: ut totũ impleat᷑¬

Expanded text:
um diligas Deum tuum; quantum bilitas tua erit mensura tua. Quanto plus amas, tanto plus habes. Et quanto plus habes, tanto felicior es. Extendere ergo et dilatare quantum potes, ut totum impleat
Abbreviated transcription (Latin):
nifestior sent̾ncia exp̃ssa ÷. Greca
nanq locutio duunã seruiturẽ
ab humana ꝓpͥo uocabulo distingͥt.
qd̾ latinitas ñ ht̃. Ibi enĩ dĩ seruitꝰ la-¬
tiia.⁊ humana dulia uocat᷑. & ob
hoc idolatre uocati st̃ qͥ eã seruitutẽ
qͣm dõ debuer̃. ydolis exhibebant.
S latina linga utͣmq sub eodẽ nonĩe
seruitutẽ comp̃hendit.⁊ ꝓpt̾ea obs¬

Expanded text:
nifestior sententia expressa est. Graeca namque locutio divinam servitutem ab humana proprio vocabulo distinguit quod Latinitas non habet: ibi enim Dei servitus latria, et humana dulia vocatur. Et ob hoc idololatrae appellati sunt, qui eam servitutem quam Deo debuerunt, idolis exhibebant. Sed Latina lingua utramque sub eodem nomine servitutem comprehendit, et propterea obs
Abbreviated transcription (Latin):
alfabeti simplex doctna fidĩ. Laui-¬
m̃tũ cor humanũ. In paum̃to al¬
phabetũ descͥhit᷑. qñ carnał ⁊ rudis
ppłs. pͥma ⁊ simplici doct᷑na fidĩ
iuiciat᷑. Ductꝰ adextͦ angulo orien

Expanded text:
alphabeti, simplex doctrina fidei. Pavimentum, cor humanum. In pavimento alphabetum describitur, quando carnalis et rudis populus prima ac simplici doctrina fidei initiatur. Ductus a sinistro angulo
Abbreviated transcription (Latin):
iacob filios ioseph bñdicẽs. cancel¬
lati manibꝰ ⁊ formã crutis expͥ¬
mens. dextͣm manũ suꝑ capb̃ eprhauim
⁊ sinistm suꝑ capd̾ manasse posuit.
qr pͥori ppło abiecto. iunior addext̾am
collocatꝰ ÷. Sͤambuca siue uͥga pasto¬
rał. aqͣ scͥptura figͣatur. minist̾ium
sig̾cat doctoꝵ. quoꝵ studio ⁊ p̃dicati

Expanded text:
cancellatis manibus formam crucis exprimens; dextram manum super caput Ephraim, et sinistram super caput Manasse posuit; quia priori populo abjecto, junior ad dexteram collocatus est . Cambuca sive virga pastoralis qua Scriptura figuratur, ministerium significat doctoru
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ pontifex aqͣm b̾ndicit. tipi-¬
cum sal admiscens. deinde eccłiam ip¬
sã extͥnsecꝰ ter girando asꝑgit. clero ⁊ pplo
subseq̃nte. Int̾m uͦ ĩ circuitu dedican¬
głas aũ uices ad portã basilice ueniens
qͣm obsacm̃ti fig̾am clausã ẽẽ oportet.
ꝑcutit uͥga pastorali suꝑ liminare illiꝰ

Expanded text:
rimum pontifex aquam benedicit, typicum sal admiscens, deinde Ecclesiam ipsam extrinsecus ter gyrando aspergit, clero et populo subsequente. Interim vero in circuitu dedicangulas autem vices ad portam basilicae veniens quam ob sacramenti figuram clausam esse oportet percutit virga pastorali superliminare i
Abbreviated transcription (Latin):
enda ÷ uidõꝵ. Qd̾stans añ altare õm
ĩ aduitoriũ uocat. sig̾cat eos qͥ ꝑcep¬
ta fidĩ cognitione se adbona oꝑa ⁊ ad
luctũ contͣ inuisibiles hostes accin.¬
diuinũ auxiliũ s̃ adeẽ deposcunt. Inqͦ
qr c̾tantiũ labor expͥmit᷑. qͣsi inter
suspiria ⁊ gemitꝰ nõ dũ alła nõiat᷑. Pꝰ¬
ħ aqͣ bñdicit᷑ cũ sale ⁊ ciñe. addito ui¬
no aqͣmixto. aqͣ ppłs ÷. sal doctna. ci

Expanded text:
daeorum. Quod stans ante altare, Deum in adjutorium vocat, significat eos qui percepta fidei cognitione, se ad bona opera et ad luctam contra invisibiles hostes accingdivinum auxilium sibi adesse deposcunt. In quo quia certantium labor exprimitur, quasi inter suspiria et gemitus nondum Alleluia nominatur. P aqua benedicitur cum sale et cinere, addito vino aquae misto. Aqua populus est, sal doctrina; cin
Abbreviated transcription (Latin):
ymonia asinone
mago nom̃ accep̃. qͥ huiꝰ
modi malum exiciale postĩs
reliqͥd. E enĩ simonia. gr̃ã spũalem
peccunia uendẽ uł cõparare uelle.
qd̾ cũ fit ⁊ ille utiq qͥ uendit. ⁊ ille
qͥ emit eadẽ sñtia feruint᷑: qr eiꝰdẽ
pullulauit: qͥ diuinatiõĩs p̃cio ꝓpo¬
pestilentes em̃sisse. alt̾ sub ꝓpħica
alt᷑ sub apłica doctna. ꝑmꝰ gieri

Expanded text:
monia a Simone Mago nomen accepit, qui hujus mali exemplum exitiale posteris reliquit. Est enim simonia gratiam spiritualem pecunia comparare velle. Quod cum fit, et ille utique qui vendit, et ille qui emit eadem sententia feriuntur, quia ejusdem pullulavit, qui divinationis pretio propopestilentes emersisse: alter sub prophetica, alter sub apostolica doctrina. Prius Giezi
Abbreviated transcription (Latin):
uirium. Uido qr ñ possũ ip̃e sic̃ ex¬
pedit res meas dispon̾e. ⁊ ꝓpͥis utili¬
tatibꝰ deserure. Uenio adeccłiam.
cõm̃do ei res meas. ⁊ uite meȩ ꝓui¬
dentiã cõmitto. ut alat me ⁊ sustẽ
tet. ⁊ de meo subsidiũ mͥ ministret.¬
⁊ ne forte frauder ĩ aliqͦ. expeto
c̾tam mͥ ⁊ det̾minatã inpensã cons¬
cõscͥpti s̃. Ego t̾ breuit̾ respondeo.
qr si eccłãm ĩ uita tua dispensatͥcẽ
facis. aut pꝰ mortẽ ħedẽ relinqͥs. ego
ꝓhib̾e ñ uolo nec possũ. ⁊ si de tuote
pa. necessitas ñ iniqͥtas. sic int̾im
ut aliud ñ reqͥras nec accipias. Cor¬
porał tͥ necessitudo cõcedit᷑. cõm̃ciũ
ut possessiones eccłie uł que libet
alia eccłastica bona corporalia ꝑ
malos p̃latos data uł uendita ab u¬
su eccłe alienent᷑. In qͦ gen̾e cͥmen
simonie eẽ ñ uidet᷑. qͣm uis culpa
gͣuis ñ desit. Qnta aut̃ iniqͥtas sit
manifestũ ÷ eos qͥ ad edificandas ec-

Expanded text:
ro. Video quia non possum ipse sicut expedit res meas disponere, et propriis utilitatibus deservire. Venio ad ecclesiam, commendo ei res meas, et vitae meae providentiam committo, et ut alat me, et sustentet, et de meo mihi subsidium ministret, et ne forte frauder in aliquo, expeto certam mihi et determinatam pensam consis. Ego tibi breviter respondeo: quod si Ecclesiam in vita tua dispensatricem facis aut post mortem haeredem relinquis, ego prohibere nec volo, nec possum. Et si de tuo tepa; necessitas non iniquitas. Sic interim ut aliud non requiras nec accipias, corporalis tibi necessitudo conceditur, commercium ut possessiones Ecclesiae vel quaelibet alia ecclesiastica bona corporalia per malos praelatos data vel vendita ab usu Ecclesiae alienantur. In quo genere crimen simoniae esse non videtur, quamvis culpa gravis non desit. Quanta enim iniquitas sit, manifestum est eos qui ad aedificandas et
Abbreviated transcription (Latin):
tione corporal̃ bñficii participatio
cẽ spũalis dignitatis accipit᷑. Ubi
ꝓfecto qͥsqͥs alt̾m uendẽ aut emere
cognoscit᷑. neutrũ ĩ uenditũ aut in¬
emptũ reliqͥsse comꝓbat᷑. S dicis
mͥ. qͦmͦ hoc eẽ potest᷑. ego ĩ eccła uic¬
tũ ⁊ uestitũ emii. eccł̃am ñ emi. sti¬
pẽ emi. p̾bendã emi. corpr̃alia tm̃
emi. spũale aut̃ nicħ emi. aut em̾e

Expanded text:
tione corporalis beneficii, participatio etiam spiritualis dignitatis accipitur. Ubi profecto quisquis alterum vendere aut emere cognoscitur, neutrum invenditum aut inemptum reliquisse comprobatur. Sed dicis mihi: Quomodo hoc esse potest? Ego in Ecclesia victum et vestitum emi, Ecclesiam non emi. Stipem emi, praebendam emi, corporalia tantum emi,
Abbreviated transcription (Latin):
nescientes ordinant᷑. qr cos catholicos
ñ simoniacos putãt. sp̃alẽ grãm
ꝑ minist̾ium illoꝵ accipiũt. si erro
cẽ acatholicis ordinati. simoniaci
existũt. S dicis m. Qmͦ asimonia¬
co ordinatꝰ ꝑ impositionẽ manꝰ

Expanded text:
nescientes ordinantur, quia eos catholicos non simoniacos putant; spiritualem gratiam per ministerium illorum accipiunt, si erroretiam a catholicis ordinati simoniaci existunt. Sed dicis mihi. Quomodo a simoniaco ordinatus per impositionem manus
Abbreviated transcription (Latin):
gͣtis accepi. cet̾a emi. ħ gͣtis data s.
bñdicis. Ouẽ emisti ⁊ lanã ñ emisti.
s gͣtis accepisti. tam̃ siouẽ ñ emis¬
ses. lanã ñ hũisses. d arbore p̃ciũ
dedisti. ut fructũ eiꝰ gͣtis manduca¬
sres
Satis astute ingredi existimasti. com
te parit̾ emisse cõfit̾e. aut si ñ emis¬
ti noli tolle qd tuũ ñ ÷. S dicis. di

Expanded text:
tis accepi, caetera emi. Haec gratis data sunt. Bene dicis. Ovem emisti, et lanam non emisti, sed gratis accepisti. Tamen si ovem non emisses, lanam non habuisses. Pro arbore pretium dedisti, ut ejus fructum gratis manducares. Satis astute ingredi existimasti commete hoc pariter emisse confitere, aut si non emisti, noli tollere quod tuum non est. Sed dicis mi
Abbreviated transcription (Latin):
relictꝰ errare cep̃ aueritate ꝑigno¬
rantiã. ⁊ coniuctꝰ ÷ de cecitate. pꝰ¬
modũ cẽ conuincendꝰ de infirmita¬
te. Data fuit lex scͥpta ut ignorã¬
tiã illuminaret. s infirmitatẽ
ñ corroboraret: ut ĩ ea parte homo
qͣ defectũ suũ agnouit iuuaret᷑:
uͥ aut̃ ꝑse stare putauit relinq̃¬
ret᷑. accepta g̃ scientia u̾itatis

Expanded text:
icta errare coepit a veritate per ignorantiam, et convicta est de caecitate; postmodum etiam convincenda de infirmitate. Data est lex scripta ut ignorantiam illuminaret, sed infirmitatem non corroboraret ut in ea parte homo qua defectum suum agnovit juvaretur. Ubi autem per se stare putavit, relinqueretur. Accepta ergo scientia verit
Abbreviated transcription (Latin):
ecclasticã ꝑsonã manũ mitt̾et. scd̾m
causã si eccłastica negocia exami¬
nanda susciꝑet. scd̃m m̃surã si m̃-¬
daciũ uł maledictũ suspendio pu¬
niret. scd̃m locũ si loca sac uiolare
ĩ ordinare uiolentiã inferre tẽp¬
taret. scd̃m tempꝰ si sacͥs ⁊ sollẽ¬
nib diebꝰ reuentiã ñ eriberet.¬

Expanded text:
ecclesiasticam personam manum mitteret. Secundum causam, si ecclesiastica negotia examinanda susciperet. Secundum mensuram, si mendacium vel maledictum suspendio puniret. Secundum locum, si loca sacra violare inordinate violentiam inferre tentaret. Secundum tempus si sacris et solemnibus diebus reverentiam non e
Abbreviated transcription (Latin):
cenã panẽ ⁊ uinũ ĩ corpꝰ ⁊ san¬
gͥnẽ suũ cõmutauit. ⁊ ut ĩ me¬
moriam sue passioĩs idem fac̾ent
discipłis sius monens instituit. hoc
quoq excellent̾ officium implens ex-¬
hibuit. qñ ipse sac̃dos ⁊ hostia se ip̃m
ĩ ara crucis ꝓpt̾ peccata gñis huma-

Expanded text:
enam panem et vinum in corpus et sanguinem suum commutavit, ut in memoriam suae passionis idem facerent discipulos moriens instituit. Hoc quoque excellenter officium implens exhibuit, quando ipse sacerdos et hostia seipsum in arca crucis propter peccata generis humani
Abbreviated transcription (Latin):
ma capitis cłico ĩ modũ corone
tondet᷑ ⁊ ipsa capitis sũmitas de¬
suꝑ nudat᷑ ⁊ reuelat᷑. ut ꝑ hoc detͣ in¬
telligi. qr ad regiã in xͦ potestatẽ assu¬
mit᷑. ⁊ qr int̾ ipsũ ⁊ dm̃ deinceps ue

Expanded text:
ma capitis clerico in modum coronae tondetur, et ipsa capitis summitas desuper nudatur et revelatur, ut per hoc detur intelligi, quod ad regiam in Christo potestatem assumit
Abbreviated transcription (Latin):
honestate ⁊ officiũ cantandi ⁊ ꝑ a¬
gendi sollicite lectiones. bñdictio¬
nes. palmos. laudes. offertoriũ ce
responsoria. q̃ cłicoꝵ chorꝰ dic̾e
debeat. ordo qͦq ⁊ modꝰ psallendi
ĩ choro ꝓsollẽntate ⁊ tp̃r. Ordina¬
Ad thesaurariũ ꝑtinẽt ostiarii ba-¬
silicarũ ordinatio. incensi p̃pa¬
ratio. cura crismatis conficiendi.
cura baptismi ordinandi. Pparatio
luminarioꝵ ĩsacͥficio. Ordinationes

Expanded text:
honestate, et officium cantandi peragendi sollicite: lectiones, benedictiones, psalmos, laudes, offertorium et responsoria: quis clericorum dicere debeat. Ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore. OrdinaAd thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminariorum in sacrificio et s
Abbreviated transcription (Latin):
in uestigẽt. De etate uͦ ordinandoꝵ
talẽ nob̃ diffinitio sacre scͥpture dis¬
cretionẽ reliqͥd. ut subdiaconꝰ qͥdẽ
ñ ordinet᷑ ante qͣtuordecim ã nos.
fuerit ĩ ep̃m eligi possit. de uita
aut̃ ⁊ conditione eoꝵ qͥ ad sacͦs or¬
dines eligunt᷑: multa nob̃ patͣs
docum̃ta reliquer̃. Nã qͥd ad sacͥs
ordinibꝰ ñ impediat eos qͥ ꝓbate
fuerĩt conu̾satiõĩs placuit diffi¬
nire. Qͥ amedicoꝵ ĩcisione forte

Expanded text:
inantur. De aetate vero ordinandorum talem nobis definitio sacrae Scripturae discretionem reliquit. Ut subdiaconus quidem non ordinetur ante quatuordecim annos, fuerit in episcopum eligi possit. CAautem et conditione eorum qui ad sacros ordines eliguntur multa nobis patres documenta reliquerunt. Nam quid a sacris ordinibus non impediat eos qui probatae fuerint conversationis placuit definire. Qui a medicorum incisione forte
Abbreviated transcription (Latin):
Ad officiũ ostiarii ꝑtinẽt claues eccle
ut claudat ⁊ aꝑiat horis competen¬
tib templũ dĩ.⁊ omĩa q̃ sunt intꝰ
exutiaq parte custodiat. fideles
recipiat. excõmunicatos ⁊ infideles ex¬

Expanded text:
Ad officium ostiarii pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat horis competentibus templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles e
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃. Lectores litt̾arũ scientia debẽt
ẽẽ instructi. ut eoꝵ q̃ leg̃t sensũ
intelligãt. ĩpnuntiatione uĩ
accentuũ agnoscant. distincte le
gant. ne confusione ꝓnuntiatioĩs
intellectũ auditorib tollant. hoc
aꝑiens distincte ad intelligendũ leg̃.¬

Expanded text:
romoventur litterarum scientia debent esse instructi ut eorum quae legunt sensum intelligant; in pronuntiatione vim accentuum agnoscant, distgant, ne confusione prolacionis intellectum auditoribus auferant. Hoc  aperiens distincte ad intelligendum leg
Abbreviated transcription (Latin):
inungunt᷑ ei manꝰ. ut intelligat
se accepisse grãm cõsecrandi. ⁊ cari¬
tatis oꝑa debe ad om̃s extende. Ac¬
cipit ⁊ stolã que tenet utrũq latꝰ
qr debet ẽẽ munitꝰ armis iusticie

Expanded text:
inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utrumque latus, quia debet esse munitus armis iusticie
Abbreviated transcription (Latin):
abet aut̃ scłaris potestas tatis.
ornam̃ta q̃dam dignitatis sue
qͥb ⁊ excellentia ordinis ostendit᷑
⁊ sacͣm̃tum minft̃is figurat᷑. Anu¬
lus fidẽ. ⁊ armilla bonã oꝑationẽ.
sceptrũ iusticiã. gladiꝰ uindictã.
purpura reu̾entiã. diadema głam
designat. Et ħ qͥdẽ inp̃senti de scl̃a

Expanded text:
abet autem potestas saecularis ornamenta quaedam dignitatis suae, quibus et excellentia ordinis ostenditur, et sacramentum ministerii figuratur. Annulus fidem, armilla bonam operationem, sceptrum justitiam, gladius vindictam, purpura reverentiam, diadema gloriam designat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
diis eccłe sustentari. ⁊ sub tutela
⁊ custodia sp̃ualiũ magistroꝵ sci¬
entia diuina ⁊ eccłastica discipli¬
na erudiri. qͣtinꝰ ad sacros ordines
minist̾ii diumi cũ ratio poposc̾it
digne possit accede. Nemo ad
Qͥ enĩ capt̃ ñ h̃nt. a zephali st̃ nõ cle¬

Expanded text:
siae sustentari, et sub tutela et custodia spiritualium magistrorum, scientia divina et ecclesiastica disciplina erudiri, quatenus ad sacros ordines ministerii divini cum ratio poposcerit digne possit accedere. Nemo ad Qui enim caput non habent acephali sunt, non cle
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmine iuxer̃ hos inclerũ assumi
posse. sine cunctatione sanxert̃.
Publice uͦ penitentes. cͥminosos.
illitt̾atos. digamos. repudiata.¬
rũ maritos. ex adult̾io natos.
abħecicis baptizatos. ⁊ qͥ se ip̃os
abscidunt a sacͥs ordinib arcen¬
dos. ⁊ energuminos. ĩ clerũ nõ

Expanded text:
crimine vixerint, hos in clerum assumi posse sine contradictione sanxerunt. Publice vero poenitentes, criminosos, illiteratos, bigamos, repudiatarum maritos, ex adulterio natos, ab haereticis baptizatos, et qui seipsos absciderunt, a sacris ordinibus arcendos, et energumeno
Abbreviated transcription (Latin):
subdiaconibꝰ ⁊ leuitis. ad quẽ ista ꝑ¬
tinẽt minist̾ia. Sollicitudo parro-¬
chiarũ. ⁊ ordinatio. ⁊ uirgia. adeiꝰ
ꝑtinẽt curã. ꝓ reparantdis diocesã¬
nis basilicis ipse sac̃doti suggit.
ipse inqͥrit parrochias cũ iussione
ep̃i. ⁊ ornam̃ta uł res basilicarũ
uł parrochiarũ gesta lib̾tatũ eccl̃as

Expanded text:
subdiaconis et levitis, ad quem ista pertinent ministeria. Sollicitudo parochiarum et ordinatio, et jurgia ad ejus pertinent curam. Pro reparandis dioecesanis basilicis ipse suggerit sacerdoti, ipse inquirit parochias cum jussione episcopi, et ornamenta vel res basilicarum, vel paroc
Abbreviated transcription (Latin):
cibꝰ addia ÷ cłicoꝵ ordinatio. basi-¬
licarũ dedicatio. sacͥ cͥsmatis conse¬
cratio. manꝰ impositio. ⁊ cõmuniᷤ
suꝑ ppłm bñdictio. In aliis autem
endi. cõmunis ÷ utͥsq dispensa¬

Expanded text:
cibus addita est clericorum ordinatio. Basilicarum dedicatio, sacri chrismatis consecratio, manus impositio, et communis super populum benedictio. In aliis autem endi, communis est utrisque dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
ordinant᷑ pꝰqͣm edocti fuerĩt ab ep̃o
qͣlit ĩ officio suo ag̃e debeãt. accipi¬
unt ab archidiacono candelabrũ
cũ cereo. ut sciãt se ad accendẽda
luminaria ĩ eccła mancipari. Ac-¬
cipuĩt ⁊ urceolũ uacuũ ad infun-

Expanded text:
ordinantur, postquam edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio agere debeant, accipiunt ab archidiacono candelabrum cum cereo: ut sciant se ad accendenda luminaria mancipari. Accipiunt urceolum vac
Abbreviated transcription (Latin):
riplici aut̃ ex causa sacram̃ta
instituta st̃ ꝓpt̾ humiliatio¬
nem. eruditionẽ. exercitationẽ. ꝓp¬
t̃ humilitatẽ qͥdem. ut dũ homo sẽ¬
sibilib reb q̃ nat᷑a infra ipsũ sc̃. ex
p̃cepto creatoris se reu̾endo subicit.¬
ut ex hac humilitate ⁊ obedientia
dõ magis placeat. ⁊ apd̾ cũ m̃eat᷑.
cuiꝰ imꝑio salutẽ querit in inferio¬

Expanded text:
riplici autem de causa sacramenta instituta sunt: propter humiliationem, eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferio
Abbreviated transcription (Latin):
surrex̃. N ÷ aũ fas dic̾e qd̃ ĩ resurrec¬
tione accedat corpr̃i magnitudo. qͣm
nec habuit h. nec erat habiturꝰ diu ui¬
uendo. nec maiora corpr̃a redigenda
st̃ ad modũ dñĩci corprĩs. ẜ iret enim
multũ desllis corpr̃ib. cũ nec ꝑiturꝰ
sit capillꝰ ut ait dñs capillꝰ de capite¬
teries. deqͣ mortaliũ creat᷑ caro. s in
quelibet pulũem cin̾em ue soluat᷑.
in qͦslibet alitꝰ aurasq diffugiat. ĩ
ꝗͣ cunq alioꝵ corpoꝵ substantiã uł
ĩ ipsa elem̃ta u̾tat᷑. inquoꝵcunq a

Expanded text:
resurrexit. Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo, quam nec habuit hic, nec erat habiturus diu vivendo; nec majora corpora redigenda sunt ad modum dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus, cum nec periturus sit capillus, ut ait Dominus, Lucae 21: Capillteries de qua mortalium creatur caro, sed in quemlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque a
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuũ. si tam̃ mundũ fuerit. ⁊ ex¬
tersũ ⁊clarificatũ. Imago inspecło.
fides ĩ corde tuo. Ipsa enĩ fides imago
ẽ ⁊ sacͣm̃tum. Contẽplatio aut̃ fut᷑a.
res ⁊ urtꝰ sacͣmenti. Qͥ fidẽ ñ hñt
nichil uidẽt. qfidẽ hñt.iã aliqͥd ui¬
dere ĩcipuit. s imaginẽ solã. Si enĩ
fideł nichil uid̾et. ex fide illumina¬
tio ñ eẽt. nec dic̾ent᷑ illuminati fide-¬
les. Si aut̃ ipsã rẽ uid̾ent: ⁊ ñ am-¬
pliꝰ uidendũ aliqͥd expectarẽt. non
ꝑspecłm ĩ enigmate s facie ad fa-

Expanded text:
cor tuum, si tamen mundum fuerit et excor tuum, si tamen mundum fuerit et extersum et clarificatum. Imago in speculo fides in corde tuo. Ipsa enim fides imago est, et sacramentum. Contemplatio autem futura, res et virtus sacramenti. Qui fidem non habent nihil vident; qui fidem habent jam aliquid videre incipiunt, sed imaginem solam. Si enim fidelis nihil videret, ex fide illuminatio non esset, nec dicerentur illuminati fideles. Si autem jam ipsam rem viderent, et non amplius videndum aliquid exspectarent, non per speculum in aenigmate, sed faci
Abbreviated transcription (Latin):
ad dorsũ tuũ. uł supͣ ceruicẽ tuã.
⁊ dices uideo te. Q d uides: Iã aliqͥd
uides. s imaginẽ solã. Uides illũ.
s inimagine sua. nõ dũ infacie
sua. Nondũ cognoscis sic̃ cognosceris.
ñ dũ uides sic̃ uid̾is. Uidis inte. uides
ĩunagine. Ille adte respicit qͥde uidet.
tu aut̃ aũsus es ab illo. Conuerte ad
illũ. ⁊ pone facie ad faciem. ⁊ uideb̃
iã nõ imaginẽ s ipsamrẽ. Pus ui-¬
disti illũ s inimagine sua. mͦ uides
illũ ĩ facie sua. Tam̃ cũ ipsã rẽ uide
incipis. agnoscis qr aliqͥd similitu¬
dinis fuit. illi qd uisũ ÷ inimagi¬
ne ad id qd̾ uidet᷑ in re. Qd̃ uidetur
ĩ imagine sacram̃tũ ÷. qđ uidet᷑ in
re res sacram̃ti ÷ Qd̾ gͦ uidemꝰ nũc
ꝑspecd̃m ĩ enigmate sacram̃tum ÷.
ad illd̃ qd̾ uidebimꝰ facie ad faciem
ĩ manifesta contemplatione : S qd̾
mago.donec ipsa res uidi possit :¬
Enigma ÷ scͥptura sacͣ. Quare: qi obs¬
curã ht̃ significationẽ. Specłm ẽ

Expanded text:
erticem tuum, et dices: Video te. Quid vides? Jam aliquid vides, sed imaginem solam. Vides illum, sed in imagine sua, nondum in facie sua. Nondum cognoscis sicut cognosceris; nondum vides, sicut videris. Videris in te, vides in imagine. Ille ad te respicit qui te videt; tu autem aversus es ab illo. Converte te ad illum, et pone faciem ad faciem; et videbis jam non imaginem, sed ipsam rem. Prius vidisti illum, sed in imagine sua: modo vides illum in facie sua. Tamen cum ipsam rem videre incipis, agnoscis quia aliquid similitudinis fuit illi quod visum est in imagine, ad id quod videtur in re. Quod videtur in imagine sacramentum est: quod videtur in re, res sacramenti est. Quod ergo videmus nunc per speculum in aenigmate, sacramentum est ad illud quod videbimus facie ad faciem in manifesta contemplatione. Sed quodmago donec ipsa res videri possit? Aenigma est Scriptura sacra. Quare? quia obscuram habet significationem. Speculum est
Abbreviated transcription (Latin):
cdarũ ht̃. iudiciũ dubiũ nõ habet.
iudiciũ certũ ħre nõ potest. qr dum
cdare nõ uidet. discernit ambigue.
hinc ÷ qd̾ corda liõinum faciliꝰ sibi
ꝯsentiunt ĩhis q̃ ocło carnis ꝑcipi¬
unt. qͣm ĩ his q̃ acie m̃tis ⁊ sensu
ratioĩs attingt᷑. Ir uͥ in uidendo¬

Expanded text:
habet. judicium certum habere non potest; quia clare non videt, discernit ambigue. Hinc est quod corda hominum facilius sibi consentiunt in his quae oculo carnis percipiunt quam in his quae acie mentis et sensu rationis atting
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾e: Rẽ uid̾e. Puta aliquẽ retro
te ẽẽ uł supͣte. Au̾sus es ab illo. nec
cit adce: nõ tu similit̾ ad illũ. Endu
gͥ sic eris nõ pot̾is illũ uid̾e facie ad
faciẽ. Exibe spedm: ⁊ pone ante de.

Expanded text:
idere? Rem videre. Puta aliquem esse post te, vel supra te, aversus es ab illo, nec cit ad te, non tamen tu similiter ad illum. Quandiu igitur sic eris, non poteris illum videre facie ad faciem. Exhib
Abbreviated transcription (Latin):
uictꝰ stare possit. ⁊ bonũ suũ ille¬
sum custodire. dãt᷑ ei ut dictũ ẽ in
sacram̃tis. arma de qͥb se muniãt.
in oꝑib bonis tela qͥb hostẽ ꝓst̾nat.
ut scł fidĩ caritate ⁊ spe adiuncta in¬
teriꝰ parit̾ roboret᷑ ⁊ uiuat. Post fidẽ¬

Expanded text:
 stare possit, et bonum suum illaesum custodire, dantur ei ut dictum est in sacramentis arma, quibus se muniat; in operibus bonis tela quibus hostem prosternat, scilicet fidei charitate et spe adjuncta, interius pariter roboretur et vivat. PARS UNDE
Abbreviated transcription (Latin):
nicio ⁊ affectꝰ .i. constantia ł fir-¬
mitas credendi. In alt̾o constat
qr ip̃a illd̾ ÷. In alt̾o ꝯstat qr ipsa
ĩ illo ÷. In affectu enĩ sub̾a fidĩ in¬
uenit᷑. ĩ cognitione mat̾ia. Aliud

Expanded text:
nitio et affectus, id est constantia vel firmitas credendi. In altero constat quia ipsa illud est; in altero constat quia ipsa in illo est. In affectu enim substantia fidei invenitur; in cognitione, materia. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuer̃ manifeste nõ cognouer. ⁊ tn
fidẽ natiuitatis ⁊ passionis. siue re-¬
surrectioĩs ⁊ ascensioĩs eiꝰ in hoc eos
uerissime habuisse dicimꝰ. qr credentibꝰ
⁊ scientib hoc fide ⁊ deuotione sub
spe ⁊ expectatione eiꝰdẽ redemptioĩs
ad heser̃. qͣm uis modũ eiꝰdẽ redemp¬
tionis sue similr̃ ñ cognouer. Nẽ

Expanded text:
 cognoverunt. Et tamen fidem nativitatis et passionis, sive resurrectionis et ascensionis ejus, in hoc eos verissime habuisse dicimus; quia credentibus et scientibus haec fide et devotione sub spe et exspectatione ejusdem redemptionis adhaeserunt, quamvis modum ejusdem redemptionis suae similiter no
Abbreviated transcription (Latin):
dieb facta st̃. Ad saluatorẽ ꝑtinẽt
oꝑa restauratioĩs q̃ complent᷑ in
sex etatib. In parte pͥma ad fidẽ
ꝑtinet ꝯfiteri creatorẽ  ab eo facta
datũ : ł dandũ beatũ ẽe. In pͥma
parte recta fides int̾ creatorẽ ⁊ cre-¬
aturã ita discerñe debet. ut ⁊ unicui¬
alt̾iꝰ ꝓpͥetatẽ ĩ alt̾um ñ tͣnffundat
ris magͥestatẽ. nec creatori ascri-¬
bat creature infirmitatẽ. nec
dm̃ concludat tp̃r. nec creat᷑am
tendat et̾nitate. Ita fides si uni¬
cuiq qd̵ suũ ÷ tͥbuat. recꝰte offert
si int̾ utrumq bn disc̾nit: recte
diuidit ⁊ nõ peccat. Si uͦ in qͦlibet
hoꝵ delinquit᷑. fides sana necesse est
detrim̃tum paciat᷑. Nã illi qͥ creat᷑am
ꝓ dõ colentes gemino errore decepti.
cret. qͥd isti aliud fecisse dicendi st̃.
Rursꝰ philosophi gentiliũ qͣm ius
int̾ creatorẽ ⁊ opꝰ suũ recte disc̾nerẽt.
nequaqͣm fideles inde appellant᷑.
qr fidẽ de saluatore nõ habuerunt.

Expanded text:
t opera restaurationis quae complentur sex aetatibus. In prima parte ad fidem pertinet confiteri unum creatorem, et ab eo facta datum est vel dandum beatum esse. In prima parte recta fides inter creatorem et creaturam ita discernere debet ut unicuialterius proprietatem in alterum non transfundat, ris majestatem, nec Creatori ascribat creaturae infirmitatem; nec Deum concludat tempore, nec creaturam extendat aeternitate. Ita fides, si unicuique quod suum est tribuit, recte offert; si inter utrumque bene discernit, recte dividit, et non peccat. Si vero in quolibet horum delinquitur, fides sana necesse est detrimentum patiatur. Nam illi qui, creaturam pro Deo colentes gemino errore decepti, credunt, quid inde aliud fecisse dicendi sunt Rursus philosophi gentilium, quamvis inter Creatorem et opus suum recte discernerent, nequaquam fideles tamen appellantur, quia fidem d
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ redemptionẽ. in sacram̃tis eiꝰ
redemptionis p̃parationẽ. ꝑma
pars fidĩ spectat ad debitũ nat᷑e.
Scd̃a pars fidĩ spectat ad debitum
grẽ. Illa cred̾e debemꝰ. qr ꝑ nat᷑am

Expanded text:
is ejus redemptionis praeparationem. Prima pars fidei spectat ad debitum naturae; secunda pars fidei spectat ad debitum gratiae. Illa credere debemus, quia per naturam
Abbreviated transcription (Latin):
plationis. hos gͥ ocłos qͣndui ani-¬
ma aꝑtos ⁊ reuelatos habebat. cla¬
re uidebat. ⁊ recte discernebat.
Postqͣm aut̃ tenebre peccĩ intraue¬
runt ĩ illã. ocls contemplationis
qͥdẽ extinctus ÷ ut nichil uid̾et.

Expanded text:
plationis. Hos igitur oculos quandiu anima apertos et revelatos habebat, clare videbat et recte discernebat. Postquam autem tenebrae peccati intraverunt in illam, oculus contemplationis quidem in se exstinctus est ut nihil vid
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ aliud notat saluator. aliud
creator. Creator q fecit nos. Salua¬
tor q redemit nos. Primũ eramꝰ
⁊ facti sumꝰ. pꝰea ꝑieramꝰ. ⁊ redemp¬
ti sumꝰ. ⁊ abuno utrumq factũ ÷
ut bonũ nr̃m dotũ eẽt ab uno. ⁊ totũ
in uno. ⁊ unũ. Creatori debemꝰ qd̾ su¬
mꝰ. saluatori qd̾ reparati sumꝰ. ħst¬

Expanded text:
tamen aliud notat creator, aliud salvator. Creator quia fecit nos, salvator quia redemit nos. Primum non eramus et facti sumus; postea perieramus et redempti sumus, et ab uno utrumque factum est, ut bonum nostrum totum esset ab uno, et totum in uno, et unum. Creatori debemus quod sumus, salvatori quod reparati sumus