comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Ceterũ nulla ẽ delicti uenia: qñ sic
p̃cedit misodia: ut eam sequant᷑ peccata.
Non ẽ elemosina: quȩ głȩ magis causa quã
miscłie imꝑtitur intuitu. Quali enim
intentione ab uno qͦq largitur: talit̾ &
in futuro ñ recipit. Dum enĩ causa iactan-
peccata extingunt: atq in tantũ ad regnũ
futuri scłi ꝓficiunt: ut etiã iudex cȩlestis
in futuro iudicio ueniens. in dextera con¬
sistentib dicat. Esuriui: & dedistis michi
manducare. Sitiui: & dedistis mͥ bibere.
Hospes eran: & collegistis me. sludus: &
oꝑuistis me. Quib etiam bene p̃mittit
dicens. Uenite benedicti patͥs mei: ꝑci-¬
pite paratũ uob̾ regnũ. His autẽ quos
nulla p̃cedentia elemosinarũ facta se¬
cunt᷑: et̃ni iudicis uoce sic dr. Esuruii: &
ñ dedistis mͥ manducare. Sitiui: & ñ de-¬

Expanded text:
rtitur. Caeterum nulla est delictis venia, quando sic rtitur. Caeterum nulla est delictis venia, quando sic procedit misericordia, ut eam sequantur peccata. Non est eleemosyna, quae gloriae magis causa, quam misericordiae impertitur intuitu. Quali enim intentione ab unoquoque largitur taliter etin futuro non recipit. Dum enim causa jactantipeccata exstinguunt, atque intantum ad regnum futuri saeculi perficiunt, ut etiam judex coelestis in judicio futuro veniens, in dextra consistentibus dicat: « Esurivi, et dedistimanducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me. Quibus etiam bene promittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, percipite paratum vobis regnum. His autem, quos nulla praecedentia eleemosynarum facta sequuntur, aeterni judicis voce sic dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi,
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa maiora st̃. Potentes namq potent᷑
torm̃ta patient᷑. Terrena om̃ia seruando
amittimꝰ: largiendo seruamꝰ. Patͥmonĩ
enim retentũ perit: manet autẽ erogatr̃.
Dui enim cũ reb nr̃is durare ñ possumꝰ
qͥa aut illas moriendo deserimꝰ: aut ille
nos uiuentes deserunt. Pro diũsitate ubꝰ
alii de reb mundanis ꝑeunt. quas cupi-¬
di rapiunt: alis uͦ saluant᷑. du in eoꝵ pul¬
chritudine conditoris pulcherimam
ꝓuidentiã laudantes mirant᷑. uł dũ ꝑ
cabulũ sortita ẽ. Nullus autẽ in alio¬
ẽẽ nusericors poterit: qui praue uiuen¬
do in se misericors ñ ẽ. Qui enĩ sͥ nequã ẽ.
cui bonuᷤᷤ ẽ as Nulla scelera elemosinis pos-¬
sunt redimi: si m peccatis quisq manserit.
Tunc autẽ fructꝰ elemosinarũ in dulgentiȩ
concedit᷑: qñ ab scelerũ oꝑe desinit᷑. Uerũ
ẽ qͦd peccata om̃ia miscdiȩ oꝑib expur-¬
gent᷑. s si cauet peccare. qͥ miscdĩam imꝑ-¬

Expanded text:
entes enim potenter tormenta patientur . 3. Terrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium enim retentum perit, manet autem erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes deserunt. 4. Pro diversitate usus alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt; alii vero salvantur, dum in eorum pulchritudine conditoris pulcherrimam providentiam laudantes mirantur; vel dum per cabulum sortita est. Nullus autem in alio misericors esse potest, qui prave vivendo in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus est? 6. Nulla scelera eleemosynis posse redimi, si in peccatis quis permanserit. Tunc fructu eleemosynarum indulgentia conceditur, quando a scelerum opere desinitur. Verum est quod peccata omnia misericordiae oper si jam caveat peccare qui misericordiam impe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in reb salutarib utunt᷑. s in usib pra-
ius. Nesciunt enĩ imꝑtiri pauꝑib: oppreᷤ¬
sis subuenire despiciunt: & inde magis
augent delicta: unde redimere debueruł.
Hoc tantũ bonũ habet possessio p̃sentiũ

Expanded text:
n in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impertire pauperibus, oppressis subvenire despiciunt; et inde magis augent delicta unde redimere debuerunt. 2. Hoc habet tantum bonum possessio praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
illa uocat consũpmatoᷤ in patͥam. In
hac contẽpnit᷑ mundꝰ: in illa uidebitur
cds. Et ut multa pretereã. quȩ cõmemo
platiua uita quȩ sũme bona est remune-¬
rante dño fient angłis scĩs ȩqua les: atq
in eternũ cũ illo regnabunt. in illa suꝑ¬
tiua uita in suꝑiorib multa iã dicta sunt. et
seds̃ liber ea quȩ de actiua dicenda sunt
continebit: sufficiant ista quȩ diximus:
ut consideremꝰ & reliqua quȩ de tercio ca¬
pitulo usq ad sinẽ libri huiꝰ sequenti disputa-¬
tione tractabimꝰ. Uideamꝰ nunc utrum ielis
ȩccłiȩ regende cura cõmissa ẽ. contẽplatiue ui-¬
tȩ fieri particeps possit: xiii.¬
uita contẽplatiua considerat. & sufficient᷑
intruct intelligit. quando & ubi possit eiꝰ
ꝑfectio comprehendil ñ dubitabit ȩccliarum
pͥncipes. uitȩ contẽplatiuȩ posse & debere fie¬
ri sectatores: qͥa sine scđm opinionẽ quoꝵ dã

Expanded text:
illa vocat consummatos in patriam. In illa vocat consummatos in patriam. In hac contemnitur mundus, in illa videbitur Deus. Et ut multa praeteream quae commemorplativa, quae summe beata est, remunerante Deo fient angelis sanctis aequales, atque in aeternum cum illo regnabunt in illa civtiva vita in superioribus multa jam dicta sunt, et secundus liber ea quae de activa dicenda sunt continebit, sufficiant ista quae diximus, ut consideremus et reliqua, quae de tertio capitulo usque ad finem libri hujus sequenti disputatione tractabimus. Videamus nunc utrum is cui Ecclesiae regendae cura commissa est, contemplativae vitae fieri particeps possit. CAPVita contemplativa considerat, et sufficienter instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam,
Abbreviated transcription (Latin):
nis afficit᷑. Iste suscipiendo peregrinũ. ues¬
tiendo nudũ. gubernando subiectũ. redi¬
mendo captinum. tuendo iiolent̾ opp̃ssũ.
iugit᷑ se ab om̃ib inqͥtatib suis emaculat:
& uitam suam bonoꝵ oꝑm fructib ditat:
ille facultatib suis musꝰ pauꝑm distributiᷤ
semel se expoliauit mundo. & admouit se
totis uirib deo: res mundi mundo ꝓiecit.
& se ipsum xp̃o deuota mente restitint: a
quo immortales diuitias sͥ donariorat ut
pauꝑ: ꝓtegise cotidie postulat ut infirmꝰ.
immortalitatis indumento cupit uestiri
ut nudꝰ: defendi se ab impugnatione in¬
uisibiliũ hostiũ supplicat ut fragilitate
carnis oppͣssus: & cȩlestem sͥ donari patͥ¬
am desiderat ut peregrinꝰ. Actua uita
habet sollicitũ cursum: contẽplatiua gau¬
diũ sempiternũ. In hac ad quirit᷑ regnũ:
in illa ꝑcipitur. Hȩc facit pulsare bonoꝵ
oꝑin uelut quibdam manib ianuam:

Expanded text:
nis efficitur. Iste suscipiendo peregrinum, vesnis efficitur. Iste suscipiendo peregrinum, vestiendo nudum, gubernando subjectum, redimendo captivum, tuendo violenter oppressum, jugiter se ab omnibus iniquitatibus suis emaculat, et vitam suam bonorum operum fructibus ditat. Ille facultatibus suis in usus pauperum distributis simul se exspoliavit mundo, et admovit se totis viribus coelo; res mundi mundo projecit, et se ipsum devota mente Christo restituit, a quo immortales divitias sibi dari orat, ut pauper; protegi se quotidie postulat, ut infirmus; immortalitatis indumento vestiri cupit, ut nudus; defendi se ab impugnatione invisibilium hostium supplicat, ut fragilitate carnis oppressus, et coelestem sibi donari patriam desiderat, ut peregrinus. 2. Activa vita habet sollicitum cursum, contemplativa gaudium sempiternum. In hac acquiritur regnum, in illa percipitur. Haec facit pulsare bonorum operum, velut quibusdam manibus januam;
Abbreviated transcription (Latin):
uite ẽ nulli ꝓrsꝰ inuirias irrogare: illuis ir¬
rogatas equanimit᷑ sustinere: inmo ut ꝓ¬
pͥus dicam exsecutor actnue studet in se
peccanti dimittere: contẽplatiue sectator
offensaᷤ quib pulsatꝰ. nec om̃mo concutit᷑.
ignorare magis paratꝰ est quã donare. Iste
iram pacientie uirtute compescit: imnio¬
deratis cupiditatib frenũ parsimonie impo-¬
nit: tangit᷑ desideriis carnalib nec consen-¬
tit: pulsat᷑ mundi huiꝰ euriositate. nec rapit᷑:
quatitur diabolica impugnatione nec iñ¬
cit᷑ : & deo suo deuota mente subiectꝰ. ñ atte¬
ritur diuersis tẽptationib s ꝓbat᷑: ille om̃s
affectiones quib uita mortaliũ uariat᷑. scĩs
uirtutib uincit: cupiditatũ ac ꝑturbationũ
om̃ium liber. beata quiete ꝑfruit᷑: & illece¬
bris ac uoluptatib factꝰ expedita mente su-¬
ꝑior. in effabili gaudio diuine contẽplatio¬

Expanded text:
vitae est nulli prorsus injurias irrogare; illius, irvitae est nulli prorsus injurias irrogare; illius, irrogatas aequanimiter sustinere. Imo, ut proprius dicam, exsecutor activae studet in se peccanti dimittere; contemplativae sectator offensas quibus pulsatur, nec omnino concutitur, ignorare magis paratus est quam donare. Iste iram patientiae virtute compescit, immoderatis cupiditatibus parcimoniae frenum imponit; tangitur desideriis carnalibus, nec consentit; pulsatur mundi hujus curiositate, nec rapitur; quatitur diabolica impugnatione, nec vincitur; et Deo suo devota mente subjectus, non atteritur diversis tentationibus, sed probatur. Ille omnes affectiones quibus vita mortalium variatur, sanctis virtuomnium liber beata quiete perfruitur, et illecebris ac voluptatibus factus expedita mente superior, ineffabili gaudio divinae contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinᷤ ȩqualitate ꝑfectꝰ. Tunc filioꝵ.
parentũ. conugũ miseria qui ibi ñ fuerint.
contristare beatos non poterit: qͥa nomina
om̃ium necessitudinũ corporaliũ quȩ hic
nr̃a fragilitas habuit. excellentia illiꝰ beati¬
tudinis ñ admittit: ubi om̃s quicũq fue¬
rint. unũ corpꝰ erunt: & singuli de sua uł
de singuloꝵ felicitate gaudebunt. Hȩc de
contẽplatiua uita dicta sufficiant: xu.
actiuam uitã int̾sit: breuit̾ disseramꝰ. Qdͦ
ut euident̾ ȩliiceat: ipsas sͥ inucẽ uitas.ꝯ
tẽplatiuã scilicet & actiuã. platis earũ uir¬
tutib conseramꝰ. Ad actiuã intã ꝑtinet inter
humana ꝓficere: & rebelles corporis motꝰ ratio¬
nis imꝑio temperare: ad contẽplatiuã supra
humana desiderio ꝑfectionis ascendere:
indesmnent̾ augendi ᷤ uirtutib mcubare H¬
bet actiuan ꝓfectũ: contẽ platiua fastigiũ.
Hȩc facit hommnẽ scm: illa ꝑfectum. Nuiꝰ

Expanded text:
beatitudinis aequalitate perfectus. Tunc filiorum, beatitudinis aequalitate perfectus. Tunc filiorum, pacontristare non poterit : quia nomina omnium necessitudinum corporalium quae hic nostra fragilitas habuit, excellentia illius beatitudinis non admittit: ubi omnes quicunque fuerint, unum corpus erunt, et singuli de sua vel de singulorum felicitate gaudebunt. Haec de contemplativa vita dicta sufficiant. CAPUactivam vitam intersit breviter disseramus. Quod ut evidenter eluceat, ipsas sibi invicem vitas, contemplativam scilicet et activam, prolatis earum virtutibus conferamus. Ad activam vitam pertinet inter humana proficere, et rebelles corporis motus rationis imperio temperare; ad contemplativam supra humana desiderio perfectionis ascendere, et indesinenter augendis virtutibus incubare. Habet activa profectum, contemplativa fastigium. Haec facit hominem sanctum, illa perfectum. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
nec potuit nec potest uideri: s poterit cũ
ad suꝑnã patͥam peregrinatio nr̃a ꝑuenerit.
& mortale nr̃m immortalitas beata uestie¬
rit: atq ad contẽplationẽ diuinam uł ꝑcep-¬
tionem gelestiũ p̃mioꝵ. om̃s uere fideles fi¬
des ipsa qua hic futura credebãt᷑ impletã ꝑ¬
duxerit: xi.
concupiscentia corporali futura sunt. Ibi erit
om̃iũ ꝑfecta caritas: & nulla cupiditas. Ibi
etiam corporales ocłõs nichil uisibilis cre¬
aturȩ latebit. quia incorruptibiliũ corpoꝵ
uisꝰ utiq incorruptibiliᷤ erit: & ita sine cõ¬
paratione uiuatior. quã hic fuit: ut ei aliqͥ
uisibiliũ clausum eẽ ñ possit. Corporibus
quippe mmortalitate donatis. auserenda ẽ
tarcditas non integritas: necessitas ñ uolũ¬
tas: ut ibi sine temporis mora aut impe¬
dimento ponderi ᷤ sint. ubi ẽẽ uoluerint:
atq eo sequat᷑ sine ulla difficultate spiritale
iam corpꝰ. quocũq ire uoluerit sp̃s angłicȩ

Expanded text:
eri; sed poterit cum ad supernam patriam peregrinatio nostra pervenerit, et mortale nostrum immortalitas beata vestierit; atque ad contemplationem divinam, perceptionemque coelestium praemiorum omnes vere fideles fides ipsa, qua hic futura credebantur, impleta perduxerit. concupiscentia corporali futura sunt. Ibi erit omnium perfecta caritas, et nulla cupiditas . Ibi etiam corporales oculos nihil visibilis creaturae latebit, quia incorruptibilium corporum visus utique incorruptibilis erit; et ita sine comparatione vivacior quam hic fuit, ut ei aliquid visibilium clausum esse non possit. Corporibus quippe immortalitate donatis auferenda est tarditas, non integritas; necessitas, non voluntas, ut ibi sine temporis  alias temporum mora aut impedimento ponderis sint, ubi esse voluerint; atque eo sequatur sine ulla difficultate spirituale jam corpus, quocunque ire voluerit spiritus, angelicae
Abbreviated transcription (Latin):
libet excellentia sanctitatis qͥs emineat. qũa
talibet eminentia ꝑfectionis excellat. potest
quidẽ fieri ꝓmodulo huiꝰ uite ꝑfectus: s ñ
est sic de sua ꝑfectione securꝰ: ut ñ debeat
eẽ de casu sollicitꝰ. Et utiq ubi est sollici¬
tudo: ñ est absoluta beatitudo. Quȩ neqͣ¬
quã ꝑfecta credenda est. si secura ñ fuerit.
nec secura erit. nisi omnẽ sollicitudinem.
securitas eterna consũpserit. Quaꝑpter qͥ
dicunt᷑ in hac uita beati. spe beatitudinis fu¬
turȩ beati sunt: ipsa autẽ re non hic. s in illa
uita beati futuri: qͥa ibi om̃ium beatoꝵ beati¬
tudo ꝑfecta erit. ubi humana natura sui glo¬
riam conditoris & suam ꝑfecte beatificata ui¬
sura est: atq ei sine ullo defectu suȩ beatitu¬
dinis adherebit
antiqͥs uisũ legimꝰ deũ: qͥa ñ est in hac humi¬
liatione nr̃a sic uisꝰ. sicut in illa clarificatio¬
ne uidendꝰ est: qñqͥdem ñ nisi informa uisi¬

Expanded text:
libet excelibet excetalibet eminentia perfectionis excellat, potest quidem fieri pro modulo hujus vitae perfectus; sed non est sic de sua perfectione securus, ut non debeat esse de casu sollicitus: et utique ubi est sollicitudo, non est absoluta beatitudo. Quae nequaquam perfecta credenda est, si secura non fuerit; nec secura erit, nisi omnem sollicitudinem securitas aeterna consumpserit. Quapropter, qui dicuntur in hac vita beati, spe beatitudinis futurae beati sunt; ipsa autem re non hic, sed in illa vita beati futuri sunt: quia ibi omnium beatorum beatitudo perfecta erit, ubi humana natura sui gloriam Conditoris, et suam perfecte beatificata visura est, atque ei sine ullo defectu suae beatitudinis adhaerebit. antiquis visum legimus Deum, quia non est in hac humiliatione nostra sic visus, sicut in illa claritate videndus est. Quandoquidem in forma visi
Abbreviated transcription (Latin):
anum constantis obtineat: nec pectori eiꝰ
stabiłẽ firmitatẽ quicqd ꝓmittit mundꝰ
aut minat᷑ excuciat: s idem semꝑ ac sibi
similis ꝑseuerans. mundi huiꝰ damna simul
ac lucra ñ sentiat. Et cum hȩc atq his
similia contẽplatiue uite desiderio affectꝰ
impleuerit. ñ se hic iam ex õĩ parte. ꝑfectũ.
s ꝑficiendũ in illa beata uita quȩ futura
ẽ immobilit̾ credat: atq ad eam se ubi cdi
substantiam reuelata facie uidere possit
extendat:
am sicut hic cõparatione iuste uiuen
ita idem collatꝰ illis absolute ꝑfectis qͥ in
uita beata futuri sunt. non est ut ita dicã
ꝑfecte ꝑfectꝰ: cui & si dimissa ẽ om̃is iniqͥ¬
taslnon est adhuc sanata. s sanat᷑ eiꝰ infirmitaᷤ.
Et icleo & siñ peccat. ut sit uere ꝑfectꝰ. peccare
tũ potest. quia ñ est consumpta om̃i infir¬
mitate sanatꝰ: ac ꝑ hoc ubi ab om̃i peccato
mundatꝰ peccare non poterit. ibi erit ꝑfec

Expanded text:
animi constantissime obtineat, nec pectori ejus animi constantissime obtineat, nec pectori ejus stabilem firmitatem quidquid promittit mundus aut minatur excutiat, sed idem semper ac sibi similis perseverans, mundi hujus damna simul ac lucra non sentiat. Et cum haec atque his similia contemplativae vitae desiderio affectus impleverit, nec se hised perficiendum in illa vita beata, quae futura est, immobiliter credat, atque ad eam se, ubi Dei substantiam revelata facie videre possit, extendat. Nam sicut hic comparatione juste viventita idem collatus illis absolute perfectis qui in illa vita beata futuri sunt, non est, ut ita dicam, perfecte perfectus; cui etsi dimissa est omnis iniquitas, non est adhuc sanata, sed sanatur ejus infirmitas. Et ideo si non peccat, ut sit vere perfectus, peccare tamen potest, quia non est consumpta omni infirmitate sanatus. Ac per hoc ubi ab omni peccato mundatus peccare non poterit, ibi perfect
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. in quo exerceat animȩ suȩ negociũ: mor-¬
tuum sͥ deputet mundũ ac se mundi blan¬
dimentis & illecebris exhibeat crucifixum:
delectationi spectaculoꝵ presentiũ incõpara¬
biliter ante ponat sui creatori ᷤ intuitũ: sem¬
ꝑ se ꝓficientẽ successu in fastigium diuinȩ cõ-¬
templationis attollat: numquã ne ad mom̃-¬
tum qͥdem a ꝓmissionib futuris considerã¬
dis auersꝰ. ad terrena respiciat: eo mentis aci
derat: beatitudinẽ uitȩ futurȩ ante ocłos
animi sui ꝓponat & diligat: nec metuat ali¬
quid temporale nec cupiat: neaut metus
amittende rȩi temporalis. aut cupiditas ad
quirende intentionẽ mentis eiꝰ emolliat.
Non eũ blanda corrũpant. nec ad uersa con¬
cutiant: non inflet opinio secunda. nec siniᷤᷤ¬
tra deiciat: nec falsa uituperatio siue lau¬
datio augeat gaudia eius. aut minuat.
Non gaudeat de temporalib om̃ino nec luge¬

Expanded text:
sanctum, in quo exerceat animae suae negotium. Morsanctum, in quo exerceat animae suae negotium. Mortuum sibi deputet mundum, ac se mundi blandimentis et illecebris exhibeat crucifixum. Delectationi spectaculorum praesentium incomparabiliter anteponat sui creatoris intuitum; semper proficiente successu in fastigium divinae contemplationis attollat. Nunquam, ne ad momentum quidem, a promissionibus futuris considerandis aversus ad terrena respiciat. Eo aciem mentiiderat. Beatitudinem vitae futurae ante oculos animi sui proponat ac diligat. Nec metuat aliquid temporale, nec cupiat: ne aut metus amittendae rei tempquirendae rei intentionem mentis ejus emolliat. Non eum blanda corrumpant, nec adversa concutiant, non inflet opinio secunda, nec sinistra dejiciat, nec falsa vituperatio sive laudatio, aut augeat gaudia ejus, aut minuat. Non gaudeat de temporalibus omnino nec luge
Abbreviated transcription (Latin):
ibi se tocũ uelut in speculo quodã refulgẽ¬
te consideret: quod in se prauũ dep̾hende¬
rit corrigat: qͦd rectum teneat: qͦd deforme
componat: quod pulchr̃u seruet: qd sañu
excolat: qͦd infirmũ assidua lectione cor¬
roboret: dñi sui precepta infatigabilit̾ le¬
gat: mexplebilit̾ diligat: efficacit᷑ impleat:
& quid sͥ cauendũ quidue sectandũ sit ab
eis sufficient̾ instructꝰ agnoseat: misteriis¬
dis insistat: xp̃m ibi ꝓmissũ legat: repre¬
sentatũ uideat: ꝓpħatam ꝑdicionem ppli
contumacis intelligat: impleri lugeat: cde
salute gentiũ gaudeat: ex preteritis quȩ p̃¬
dicta & impleta tenet. futureᷤ ꝓmissionib
credat: astrepitu negocioꝵ seculariũ re¬
motissimꝰ. ea feruent̾ ex cogitet. qͥb amm̃ti
suũ i desideriũ future remunerationis
inflamet: studiis sp̃italibꝰ qͥb in dies singłos
melior ac melior fiat inuigilet: amet ocium

Expanded text:
ibi se totum velut in speculo quodam refulgenibi se totum velut in speculo quodam refulgente consideret, quod in se pravum deprehenderit corrigat, quod rectum teneat, quod deforme componat, quod pulchrum servet, quod sanum excolat, quod infirmum assidua lectione corroboret. Domini sui praecepta infatigabiliter legat, inexplebiliter diligat, efficaciter impleat, et quid sibi cavendum, quidve sectandum sit ab eis sufficienter instructus agnoscat. Mdis insistat. Christum sibi promissum legat, repraesentatum videat; prophetatam perditionem populi contumacis intelligat, impleri lugeat; de salute gentium gaudeat; et praeteritis, quae praedicta et impleta tenet, et futuris promissionibus credat. A strepitu negotiorum saecularium remotissimus, ea ferventer excogitet quibus animum suum in desiderium futurae remunerationis inflammet. Studiis spiritualibus, quibus in dies singulos melior ac eruditior fiat, invigilet. Amet otium
Abbreviated transcription (Latin):
fectȩ potuis substantiam ctĩ humana fragili¬
tas contẽplari: numqua sc̃s eugłista dixiss.
dm̃ nemo uidit uinqũã. Non dixit nemo ui¬
debit. Demq ut euident᷑ ostenderet uisionẽ
dĩ ñ negatam scĩs hominib s dilatam: quod
in presenti tempore negauit. in futuro ꝓmisit
dicens. Beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. Nec hic dixit: qm̃ ipsi dm̃ uident. Igit᷑
si ds̃ qui in hac uita sine alicuiꝰ elementi assũp¬
tione nec potuit uideri nec potest. in futura
uita uidendꝰ est: ibi est contẽplationis diume
sꝑanda ꝑfectio: ubi erit bonoꝵ om̃ium ple-¬
conditorẽ suum corde illummnandus
accedat: ipsi contẽplando atq insatiabstiter
ꝑfruendo uigilant̾ inseruiat: ipsum iugit᷑
concupiscat: pro amore eiꝰ omñia quib inde
auerti potest fugiat: om̃s cogitationes suas
ac totam spem ex illiꝰ dilectione suspendat:
litterarũ diuinarum sacris meditationib
uacet: in eis se diuinitꝰ illummatꝰ oblectet:

Expanded text:
antiam Dei humana fragilitas contemplari, nunquam sanctus evangelista dixisset: Deum nemo vidit unquam ; non dixit: Nemo videbit. Denique ut evidenter ostenderet visionem Dei non negatam sanctis hominibus, sed dilatam, quod in praesenti tempore negavit, in futuro promisit, dicens: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Nec hic dixit, Quoniam ipsi Deum vident. Igitur Deus, qui in hac vita sine alicujus alimenti assumptione nec potuit videri nec potest, in futura vita videndus est. Ibi est contemplationis divinae speranda perfectio, ubi erit bonorum omnium plenConditorem suum corde illuminandus accedat, ipsi contemplando atque insatiabiliter perfruendo vigilanter inserviat. Ipsum jugiter concupiscat, pro amore ejus omnia quibus inde averti potest fugiat, omnes cogitationes suas ac totam spem ex illius delectatione suspendat, litterarum divinarum sacris meditationibus vacet, in eis se divinitus illuminatus oblectet,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtate uitȩ s in sua tantũ dignitate constitu¬
aut: z nedũ tales eẽ quales credunt᷑ amant. nũ¬
quam sͥ displiceant: ac placentes sͥ ñ sint de
sua correctione solliciti: quis non intelligat
tales si in talib ꝑseuerent. nec se ante finem
uitȩ presentis emendent. contemplatine uite
participes eẽ non posse: ad qũã ñ ꝑueniunt nͥ
qui studuerint eẽ qͦd facti sunt. nec affectant
uideri s esse quod sunt. non alienis laudibus
s morib suis eximii. nec solum de sua dignita¬
te. s pociꝰ de sacerdotaliᷤᷤuite nobilitate conspi¬
cui: qͥ sunt ñ appellatione tenꝰ s uirtute ponti¬
fices. uitȩ contẽplatiue capaces. & gaudioꝵ cȩ¬
lestiũ ehoeredes

Expanded text:
sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constitusanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant, et dum tales esse quales creduntur, amant, nunquam sibi displiceant, ac placentes sibi non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat, tales, si in talibus perseverent, nec se ante finem vitae praesentis emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt; nec affectant videri, sed esse quod sunt; non alienis laudibus, sed moribus suis eximii; nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium cohaeredes
Abbreviated transcription (Latin):
unt: scĩs uirtutib quib in dies singlõs fiant
deo ꝓpinquiore ᷤ incũbunt: & tam sui ᷤᷤ quam
om̃ium qͥ per eos erudiunt᷑ ꝓfectib clari hic
quidẽ uelut gustum quendã contẽplatiue ui-¬
tȩ. quo ad eam feruentiꝰ ꝓuocent᷑ accipiunt:
s ibi iam in ȩcernti felices effecti. de eiꝰ ꝑfec-¬
tione gaudebunt.  inde uͭ ñ inflant᷑. qͥa. hic
om̃ium fideliũ catholicoꝵ honorant᷑ ut capita:
s letant᷑ potiꝰ quia ibi xͥ qui ẽ sacerdotũ ac fi¬
delium om̃ium caput. clariora membra fu¬
turi sunt. It si quod absit scłarib negotus
implicati. fundoꝵ terminos sine termino cu¬
piditatis extendant. ac se passim exquisitis de-¬
liciis dedant. quȩ animũ corpꝰq debilitant:
tis honorib querant: plus ꝙ de se aliene lin¬
gue quam suȩ conscientiȩ credant: si om̃e gau¬
diũ suũ ñ in futuroꝵ remuneratione nec in

Expanded text:
unt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant unt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt: et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, provectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt: sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita; sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac fidelium omnium caput, clariora membra futuri sunt. 2. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termino cupiditatis extendant, uc se passim exquisitis deliciis dedant, quae animum corpusque debilitant; tis honoribus quaerant, plusque de se alienae linguae quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum non in futurorum remuneratione, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
fectiꝰ ipsa uisio dei: ñ uideo qͦd impedi¬
mentũ scĩs sacerdotib possit auferre. qͦ mi¬
nꝰ ad hȩc quatuor quȩ cõmemoraui ꝑueni¬
ant. Duo enĩ pͥmũ & ultimũ. id ẽ rerum
latentiũ futurarũq notitia. & ipsa uisio
dei. incõꝑabilit̾ prestantiora erunt in illa
uita beata. qu̾a mista diuersis errorib im¬
plicata: quandoqͥdẽ tam rerũ om̃iũ noticia.
quã ipsa cłĩ substantia. plene ac ꝑfecte uidebi-¬
t᷑. Puo autẽ mecdia. uacationẽ uidelicet ab
om̃ib occupationib mundi. & diuinarum
studium luterarum. etiam hic possunt ha-¬
bere pontifices: s illi qͥ se ab om̃ib implica-¬
mentis negotioꝵ scsariũ remouentes. ñ torped
otio. s insistunt ꝑfectionis suȩ negotio: & a
stulticia sapientiȩ scłariᷤ auersi. uerbo dĩ infa¬
tigabiliter uacant. sapientes ueracit̾ fiunt: ce¬
lestia sapiunt: terrena despieunt: contradicenteᷤᷤ
sane doctrinȩ redarguunt: obedientes iustru¬

Expanded text:
fectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes institu
Abbreviated transcription (Latin):
Uo circa sic hortandi sunt ad contẽplatiuã
uitam qͥ cũq plene uoluerint. & deo aux¬
iliantẽ potuerint. ut meminerint sͥ ipsiꝰ contẽ¬
plationis diume ꝑfectionẽ. in illa uita beata
que futura est reseruari: ut ibi dm̃ sicuti est ꝑ

Expanded text:
uocirca sic hortandi sunt ad contemplativam vitam, quicunque plene voluerint, et Deo auxiliante potuerint, ut meminerint sibi ipsius contemplationis divinae perfectionem, in illa beata vita quae futura est, reservari; ut ibi Deum s
Abbreviated transcription (Latin):
re debemus do semꝑ pro uobis
fr̃s. ita ut dignum est: qm̃ suꝑ¬
crescit fides ur̃a. & habundat
caritas uniuscuiusq urm in in¬
uicẽ÷ ita ut & nosipsi in uobis
gloriemur in ȩccłiis d̃i: ꝓ pacien¬
entia ur̃a & fide. Qui cum hȩc blan-
da uitȩ eors preconia premisisset:
paulopꝰ subdidit dicens. Rogamꝰ
non cito moueamini a ur̃o sensu:
neq terreamini. neq ꝑ sp̃m. neq ꝑ¬
nos missam: quasi instet dies dñi.
Igit enim uerus doctor. ut prius
audirent laudati qđ recognoscerẽt:
& postmodu qđ exhortati sequerent᷑
quatinus eors mentẽ nec ammoni-¬
tio subiuncta conciiteret: & laus pre-¬
missa solidaret. Et qui commotos
eos uicini finis suspitione cognoue¬
rat. non tam redarguebat motos.
sed quasi transacta nesciens. adhuc
commoueri ꝓhibebat: ut dum de
ipsa leuitate motionis predicatori
suo se incognitos crederent: tanto
rep̾hensibiles fieri. quanto & cog-¬
nosci ab illo formidarent

Expanded text:
re debemus Deo semper pro vobis, re debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide . Qui cum blanda haec vitae eorum praeconia praemisisset, paulo post subdidit, dicens: Rogamusnon cito moveamini a vestro sensu, neque terreamini, neque per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent.
Abbreviated transcription (Latin):
esse monstratis: At contͣ. pusillani¬
mes aptius ad it̃ bene agendi redu-¬
cimus. si quȩdã illoꝵ bona ex late¬
re requiramus: ut dũ in cis alia
rep̾hendendo corripimus. alia am¬
plectendo laudemus: quatinus cors
tenericudinem laus audita nutr̾iat:
quam culpa increpata castigat.
Plerumq autẽ utilius apud illos
proficimus. Si eoꝵ bene gesta me¬
moramus: & si qua ab eis mordinate
gesta st̃. ñ ĩa tanqͣm ꝑpetͥta corripimꝰ.
s qͣsi adhuc ne ꝑpetrari debeant ꝓhi-¬
bemꝰ: ut & illa quȩ approbamꝰ. illatus
fauor augeat: & contra ea quȩ rep̃¬
hendimus. magis apud pusillani¬
mes exortatio uerecunda conualescat.
linde idem paulus. cũ thessalonicen¬
ses in accepta predicatione ꝑduran¬
tes. quasi de uicino mundi termino
quadã cognosceret pusillanimitate
turbatos÷ prius in eis quȩ fortia
prospicit laudat: & caute monen¬
do postiodum quȩ infirma st̃
roborat. Ait enim. Gratias age¬

Expanded text:
esse monstratis? At contra, pusillaniesse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim: Gratias age
Abbreviated transcription (Latin):
licer ammonendi sunt ꝓterui:
at aliter pusillanimes. Illi¬
enim dum ualde dese presumunt.
exprobrando cȩteros dedignantur:
isti autẽ dum minis infirmitatis suȩ
sunt conscii. plerumq in desꝑatio¬
nem cadunt. Illi singularit̾ sum-¬
ma estimant cuncta quȩ agunt.
quȩ faciunt: & idcirco in desꝑatio-¬
ne franguntur. Dubtilit itaq ab
arguente discutienda sunt opera
proteruoꝵ: ut in quo sibi placent
ostendantur quia d̃o displicent.
Tunc enim ꝓteruos melius corrigi¬
mus. cum ea quȩ bene egisse se cre-
alius apollo. alius pauli. alius ce-
sti culpã in medium eduxit. que
apud eos & ꝑpetrata fuerat. & tam̃
incorrepta remanebat: dicens.
Auditur int̾ uos fornicatio: & talis
fornicatio. qualis nec inter gentes:
ita ut uxorẽ patris quis habeat.
Et uos inflati estis: & non magis
luctum habuistis: ut tolleretur de
aꝑte dicat. Quid uos ꝑ ꝓteruiam.
huius uł illius dicitis: qui ꝑ disso¬
lutionem neggligentiȩ nullius uos

Expanded text:
liter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illenim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt male acta monstramus: ut stus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de aperte dicat: Quid vos per proterviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos
Abbreviated transcription (Latin):
titit in peccato ꝓclniius. Ille penitentiã digne
agit: qͥ sic p̾terita mala deplorat : ut futura itm̃
crudum: quẽ quantomagis eluerit: tanto am¬
pliꝰ lutỹ facit. Quamuis quisq sit peccator &
impiꝰ. si ad penitentiã conu̾̃tatur: conseqͥ posse
ueniam credit᷑. N ullus enim de bonitate cłi
dubiret: s sola accipientiũ prauitas conferri
sibi indulgentiam abnegat. In hac uita tantũ-¬
dem penitentiȩ patet libertas: post mortẽ uero
me: donec dies est. Ueniet autẽ nox: in qua ne¬
mo potest oꝑari. Hinc & ꝓpħa. Date inqͥt¬
anteqm̃ mors ęt̃na p̾ueniat. in hac uita dum
estis. d̾m ꝑ penitentiam głificate. Adhuc in

Expanded text:
titit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne titit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poenitentiam convertatur, consequi posse veniam creditur. 9. Nullus de bonitate Dei dubitat, sed sola accipientium pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. In hac vita tantumdem poenitentiae patet libertas; post mortem vero it, donec dies est; veniet autem nox, quando nemo potest operari . Hinc antequam mors aeterna praeveniat; in hac vita dum estis Deum per poenitentiam glorificate. Un
Abbreviated transcription (Latin):
quisq iustꝰ eẽ incipit: ex quo sui penitẽtia.¬
accusator extiterit. Multi autẽ ẽ contra semet-¬
seipsum nosse hominẽ qͦd prauus est: ut ex
eo diuinę uirtuti subdat᷑ humiliꝰ: ex quo suã¬
infirmitatẽ agnoscit. Bene se iudicat uistus¬
in hac uita: ne iudicetur a dõ dampnatione
ꝑpetua. Tunc autẽ iudicium de se quisq su-¬
mit: quando ꝑ dignam penitentiã sua praua-
facta condempnat. A maritudo penitentiȩ fa-¬
cit ammũ sua facta subtilius discutere: &e do¬
na di quȩ contempserit flendo commemorare.
Nichil autẽ penis quã culpam agnoscere: nec
deflere. Duplicẽ debet habere fletũ in penitẽ¬
dia om̃is peccator: siue qͥa ꝑ negligentiã bonũ
trauit. Quod enim oportuit ñ gessit: & ges¬
sit quod agere ñ oportuit. Ille penitentiam
digne agitꝰ. qͥ reatũ suũ satiffactione legitima
plangit: condempnando scilicet ac deflendo q̃
gessit: tanto in deplorando ꝓsundiꝰ: quanto ex¬

Expanded text:
quisque justus esse incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem e contra semetseipsum nosse hominem, quod 209 pravus est, ut ex eo divinae infirmitatem agnoscit. Bene se judicat in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisqmit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. Amaritudo poenitentiae facit animum et sua facta subtilius discutere, et dona Dei quae contempsit flendo commemorare. Nihil autem pejus est, quam culpam agnoscere nec deflere. Duplicem debet habere fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit, tanto inde plorando profundius, quanto exs
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ peccanti & ñ legitime penitenti ꝓmittit se-¬
curitatẽ. Unde & sequit᷑. Confusi sunt qͥ ab o-¬
iminationẽ fecerunt: id÷ confusi st̃ ñ peniten¬
do: s penas luendo. Alit̃ enim confundit᷑ corã
uidice reus du plectitur: atq alit̾ qͥ de malo
oꝑe erubescens corrigitur. Ille enim quia rep̃-
qͥa penitentiȩ satisfactio. diuino tantũ pensa¬
tur iudicio ñ humano. Promnde qͥa misera-¬
tio di occulta est. sine int̾missione flere neces-
tum ad uitia transacta reducit. Dum ꝑ peni-¬
si forte post hȩc int̾cedente securitate quelibet
culpa subrepserit. confestim delectationes pris-¬
tinȩ uitioꝵ mentẽ auidiꝰ irrepunt: pulsantesq
hominẽ in consuetis oꝑib grauiꝰ ꝑtrahunt:
ita ut sint nouissima illius peiora pͥorib .xiiii.
De desꝑatione peccantium.

Expanded text:
qui peccanti et non legitime poenitenti promittit sequi peccanti et non legitime poenitenti promittit securitatem. Unde et sequitur: Confusi sunt, quia abominationem fecerunt: id est, confusi sunt non poenitendo, sed poenas luendo. 17. Aliter enim confunditur coram judice reus, dum plectitur, atque aliter qui de malo opere erubescens corripitur. Ille enim, quia reprequia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Proinde, quia miseratio Dei occulta est, sine intermitum ad si forte post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejora prioribus. CAPUT De desperatione peccantium.
Abbreviated transcription (Latin):
non utuntur ad penitentiã: s ad peccandi usur-
quisq du potest: ne si du potest noluerit:
cum tarde uoluerit om̃ino non possit. Prom¬
de ꝓpħa ait. Querite dñm di inueniri potest:
inuocate eum dum ꝓpe est. E uͥ inueniri po¬
test. nͥ in hac uitaͥ in qua etiam & ꝓpe ẽ om̃ib
inuocantib se: Nam tunc iam longe erit:
quando dixerit. ite in ignẽ ęt̾ñum. Modo
& ꝓpe non erit: qͥa & uideri poterit: & ñ pote¬
rit inueniri. Si quando quisq peccare potest
penitet: uitamꝙ suam uiuens ab oĩ cͥmine
corrigit: ñ dubiũ quod moriens ad ȩt̾nam tran¬
seat reqͥem. Qui autẽ praue uiuendo peniten-¬
tiam agit in mortis ꝑiculo: sicut eiꝰ dampna-¬
tio incerta est. sic & remissio dubia. Qui gͦ cer
tus eẽ cupit in morte de indulgentia: sams
peniteat: sanusq ꝑpetrata facinora defleat.
Sunt qui penitentib securitatẽ cito pollicent᷑:
siliȩ ppłi mei cũ ignonuma: dicentes pax & ñ
est pax. Cum ignominia gͥ curat contritionẽ:

Expanded text:
non utuntur ad poenitentiam, sed ad peccandi usurpapoenitendo dum potest, ne si dum potest noluerit, cum tandem voluerit, omnino non possit. Proinde propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniinvocate eum, dum prope est . Et ubi inveniri potest, nisi in hac vita, in qua etiam et prope est omnibus invocantibus se? Nam tunc jam longe erit, quando dixerit: Ite in ignem aeternum . Modo prope non erit, quia videri poterit, et non poterit inveniri. 14. Si quando quisque peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni corrigit, non dubium quod moriens ad aeternam transeat requiem. 15. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnatio incerta est, sic remissio dubia. Qui ergo cupit certus esse in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. 16. Sunt qui poenitentibus securitatem cito pollicentur,filiae populi mei cum ignominia, dicentes pax, pax, et non est pax. Cum ignominia igitur curat contritionem,
Abbreviated transcription (Latin):
huc agit qͦd peniteat: nec uidet᷑ dn poscere
subditꝰ s subsannare suꝑbꝰ. Canis reũsus ad
uomitũ: & penitens ad peccatũ. Multi lae̾maᷤᷤ
indesinent̾ fundunt: e peccare ñ desinunt.
m̃tis nc̃ recordatione peccati lacͥmas fundt̃:
nunc uͦ reuiuiscente usu ea quȩ fleuerunt
iterando committunt. Qui p̃terira uult plan-¬
gere & actionib scłarib incubare: iste mun¬
dationẽ ñ habet: qm̃ adhuc agit. quȩ peni¬
tendo deflere possit. Isaias peccatorib dixit.
Lauanum mundi estote. Lauatur itaq & mũ¬
dꝰ est: qui & p̾terita plangit: & flenda iterũ ñ
admittit. Lauat᷑ & ñ est mundꝰ: qͥ plangit q̃
gessit nec deserit: & post lacͥmas ea quȩ fleue-¬
rat repetit. Sic deniq alibi animã penitentẽ.
atq itm̃ delinqͦntẽ: sermo increpat diumꝰ diceis.
Quã uilis facta es nimis: iterando uias tuas.
Quisqͥs gͦ culpas p̃teritas plorat: hunc necesse
est modu teneat: ut sic admissa defleat: ne

Expanded text:
it quod poenitet; 215 nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. 2. Canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur et non est mundus, qui plangit quae gessit nec deserit, et post lacrymas ea quae fleitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
erat. primus ad martirii tornenta
ducebatur. Tunc gͦ fuit laala¬
bile episcopatum querere: quando
ꝑ hunc quemq dubiũ non erat.
ad supplicia grauiora ꝑuenire. Liñ
ipsum quoq epatus officium. bo¬
ni oꝑis expressione definit᷑ cũ dicit᷑.
Si quis episcoꝑatũ desiderat. bo¬
num opus desiderat. Ipse gͦ sibi
testis est. quia ep̃atum non appetit:
qui ñ ꝑhunc. boni oꝑis ministeriũ.
s honoris głam querit. Sacrum
quippe officium ñ solũ ñ diligit.
omnino s nescit: qui ad culmen
regiminis anhelans. in occulta
meditatione cogitationis. ceterors
subiectione pascitur. laude ꝓpria
letatur: ad honore cor eleuat : re¬
rum affiuentium habundantia
exultat. Mundi gͦ lucrum que¬
ritur sub eius honoris specie: qͦ
mundi lucra destrui debuerunt.
Cumq mens humilitatis culmen
arripere ad elationẽ cogitat. quod
foris appetit. intus immutat.

Expanded text:
erat, primus ad martyrii tormenta erat, primus ad martyrii tormenta ducebatur. Tunc ergo laudabile fuit episcopatum quaerere, quando per hunc quemque dubium non erat ad supplicia graviora pervenire. Unde ipsum quoque episcopatus officium boni operis expressione definitur, cum dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est quia equi non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cognitionis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie, quo mundi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutat.
Abbreviated transcription (Latin):
qui preesse concupiscunt.
usum suȩ libidinis. in¬
strumentum apłici sermonis ar¬
ripunt: quo ait. Si quis episco-¬
patum desiderat: bonum opus
desiderat. Qui tam̃ laudans de¬
sideriũ. in pauorẽ uertit ꝓtinus
qđ laudauit: cum repente sub¬
iungit. Oportet autẽ ep̃m irrep̃¬
hensibilẽ esse. Cumq uirtutum
necessaria subsequent enumerat:
quȩ sit irrep̃hensibilitas ipsa mani-¬
festat. Et fauet xͦ ex desideris: & t̾ret
ex precepto. Acsi aꝑte dicat. Lau¬
do qđ querits. s ꝑrius discite
quid queratis: ne dum uosmetipsos
metiri negligitis: tanto fȩdior ur̃a
rephensibilitas appareat: quanto &
a cunctis conspici in honoris arce
festinatis. Magnus enĩ regendi
artifex. fauorib impellit : terrorib
retrahit: ut auditores suos. & de-¬
scripto irreprehensibilitatis cul¬
mine restringat a suꝑbia: & offi¬
cium laudando qđ queritur.
componat ad uitam. Quamius
notandum. quod ille in impore
dicitur: q̃ quisouis plab p̃re¬

Expanded text:
qui praeesse concupiscunt, ad usum suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat ad vitam. Quamvis notandum quod illo in tempore hoc dicitur, quo quisquis plebibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
litatis custodiam: semꝑ est seruan-¬
da munditia castitatis. Si enim pie
sp̃s sub do premitur: caro ad illici-¬
ta contra sp̃m non leuatur. Habet
quippe sp̃s cominissum sͥ dniũ
carnis: si tamen sub d̃no recognoscit
iura legitimȩ seruitutis. Nam si
auctorem suum suꝑbiendo contẽ¬
pnit. iure & a subiecta carne prȩ-¬
lium suscipit. Unde & ille primꝰ
inobediens mox ut suꝑbiendo pec¬
cauit: pudenda contexit. Quia
enim contumeliam sp̃s do intu.
regebat amisit: ut seipso uide-¬
licet inobedientiȩ suȩ confusio re-¬
dundaret: & suꝑatus disceret. quȩ
elatus amisiss.¬

Expanded text:
litatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim pie spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit jura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contemnit, jure et a subjecta carne praelium suinobediens, mox, ut superbiendo peccavit, pudenda contexit. Quia enim contumeliam spiritus Deo iregebat, amisit, ut in se ipso videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret quod elatus amisiss
Abbreviated transcription (Latin):
co ꝑ herbam: nisi bona oꝑatio
ponitur: Licet in conditione
mundi ita hẏstorice factum
teneamus: terram tam̃ ȩccl̃am
figurasse ñ inconuenient accipi-¬
mus. Quȩ in co germinauit
herbam uirentem: in quo ad
uerbum di fecunda misericor

Expanded text:
co per herbam, nisi bona operatio ponitur; licet in conditione mundi ita historice factum teneamus: terram tamen ecclesiam figurasse non inconvenienter accipimus, quae in eo germinavit herbam virentem, in quo ad verbum Dei foecunda misericor
Abbreviated transcription (Latin):
patri uerbum cuncta creata
sint: in ip̃sa tamen relatione
creationi ostenditur: quantum
cunctis animalib. quantum
reb uł celestib sed tam̃ insensi¬
bilib homo preferatur. Cuncta
quippe dixit & facta sunt. Cum
uͦ facere hominem descernit: hoc
qđ reuerent pensandum est. pre¬
mittit dicens. faciamus homi-¬
nem ad imagnem & similitudi¬
reb cęteris scriptum est. fiat. &
factum est: nec ut aque uolati¬
lia. sic terra hominem ꝓtulit.
sed priusqͣm fieret. faciamus
dixit. Ut idelicet quia ratio¬
nalis creatura condebatur: qua¬
si cum consilio facta uideretur.
Quasi ꝑstudium de terra plas¬
matur: & in spiratione condito¬
ris in uirtute sp̃s uitalis era¬
gtur: ut scilicet ñ ꝑ iussionis
uocem. sed ꝑ dignitatem oꝑatio

Expanded text:
Patris Verbum cuncta creata sint, in ipsa tamen ratione creationis ostenditur quantum cunctis animalibus, quantum rebus coelestibus, sed tamen insensibilibus homo praeferatur. Cuncta dixit Deus, et facta sunt . Cum vero facere hominem decernit, hoc quod reverenter pensandum est, praemittit dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudirebus caeteris scriptum est: Fiat, et factum est ; nec ut aqua volatilia, sic terra hominem protulit: sed prius quam fieret, Faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur homo, et inspiratione Conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur; ut scilicet non per jussionis vocem,