comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pectore rationale iudicũ uittis ligantib impͥmit᷑. signifi¬
cat ut sac̃dotale cor neqͣqͣm cogitaciones flure possideant.s
ratio sola constringat. Qd etiam rationali uigilant᷑ adum¬
git᷑. ut duo decĩ patͥarcharũ noĩa describantur: ascriptos ae¬
enim scos patres semꝑ inpectore ferre debet. qr exempla
suꝑ humeral aftͥngit᷑. innint ut contͣ aduersa ac̃ ꝓsꝑa uir¬
tutũ semꝑ ornamento muniat᷑: & qđ suꝑ humerale ex au¬
ro & iacincto &e purpura bistincto cocco &e torta fieribysso
p̾cipit᷑. qͣnta sacerdos clarescere uirtutũ diuersitate debeat
demonstrat᷑. Insac̾dotis qͥppe habitu aurũ fulget. dũ intellec¬
ic admiscet᷑ regalis purpura. ut suggestiones uiciorũ ue¬
lut ex potestate regia cõpͥmat. Coccꝰ quoꝙ bistuctꝰ ipsi suꝑ¬
humerali adiungit᷑. ut ante iudicis int̾n ocłos oĩa u̾tutũ

Expanded text:
pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, signifipectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, significat ut sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat, quod etiam rationali vigilanter adjunguntur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos etenim sanctos patres semper in pectore ferre debet, quorum exempla superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper 406 ornamento muniatur. Et quod superhumerale ex auro, et hyacintho, et purpura, et bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur, quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstratur. In sacerdotis quippe habitu aurum fulget, dum intellecic admiscetur regalis purpura, ut suggestiones vitiorum, veluti ex potestate regia, comprimat. Coccus quoque bis tinctus ipsi superhumerali adjungi
Abbreviated transcription (Latin):
in extremo uestim̃to st̃ posita. iccirco ut define mundi & de
futura uita disputantes nunqͣm sileant. Suꝑ humerale aũ
palliũ saluatoris insinuat potestatẽ ce̾ regnũ. sic̃ scriptũ est
principatꝰ eiꝰ suꝑ humeros eiꝰ. Duo qͦq lapides smaragdinei
in suꝑ humerali adextera &e leua positi. duo st̾ popłi. genti¬
lis dextra. & iudeus qͥfuit aliqu̾do dext̾: sinistra. habentes
dextͣ sp̃s. inleua littera. Rationale uͦ pectori suꝑpositũ. qͣt̾no
lapidũ ordine distinctũ. sermonẽ figurat euangłũ. qͥ qͥdru¬
plicato ordine u̾itatẽ fidei nob̾ & doctͥnã trinitatis exponit
cui conuenit ingẽmis apłicus sermo. tã uirtute qͣm numero
ñ incongrue int̾p̾tatur. inmenbris suis & marime inponti¬
fice qͥmoratur inscĩs. & offert uictimnas ꝓpopło carnẽ im¬
macłati agni sacro ore conficiens. Primo enĩ qđ inaaron

Expanded text:
in extremo vestimento sunt posita, idcirco ut de fine mundi et de in extremo vestimento sunt posita, idcirco ut de fine mundi et de vita futura disputantes nunquam sileant. Superhumerale autem pallium Salvatoris insinuat potestatem et regnum, sicut scriptum est: Principatus ejus super humeros ejus . 6. Duo quoque lapides smaragdini, in superhumerali ad dextram et laevam positi, duo sunt populi: gentilis dexter; et Judaeus, qui fuit aliquando dexter, sinister; habentes dextra spiritus, in laeva littera. Rationale vero pectori superpositum, quaterno lapidum distinctum ordine, sermonem figurat evangelicum, qplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit, cui convenit in gemmis apostolicus sermo tam virtute, quam numero. non incongrue interpretatur in membris suis, et maxime in pontifice, qui moratur in sanctis, et offert victimam pro populo carnis immaculati agni, sacro ordine conficiens. Primo enim quod in Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
dotis eccła est: de qͦdicit apll. ut exhiberet sibi głosã eccłam.
non habentẽ maculã aut rugã. Quattuor colores ex qͥb uestis
pore rutilat. Podem aũ ilłã .i. sac̾dotalẽ lineã incarnationẽ
xp̃i accipimꝰ. q̃ det̾ra est: cẽ significat᷑ inpedib. Linũ enĩ. det̾ra¬
oritur. Cidarim suꝑ cap̃ eiꝰ. c aureã laminã. splendorẽ diumita¬
tis intelligimꝰ. ut unꝰ atꝙ idem scđm hoĩem pode. scdm dm̃ cida¬
ri ornat᷑ eẽ uideatur. feminalia uͦ illa q̃ induit. castitatẽ ce in
tis fit tota iacinctina. Iacinctꝰ enĩ aerio colore resplendet: s. ut¬
oĩs eccła q̃ sursũ st̃ sapiat. &e tota adamorẽ celestiũ surgat. Ma¬
la aũ punica ininferiorib posita. eiꝰdẽ eccłe unitatẽ declarãt
Nã sic̃ inmalo punico uno exteriꝰ cortice multa interiꝰ gͣna
muniunt᷑. sic innum̃os sc̃ẽ eccłe popłos unitas fidei contegit.
qͦs int diuersitas m̃itoꝵ denet. Tintinnabula uͦ int̾ malagͣna

Expanded text:
esia est, de qua dicit Apostolus: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Quatuor colores, ex quibus vestis pore rutilat. Poderem autem illam, id est sacerdotalem lineam, Incarnationem Christi accipimus, quae de terra est, et significatur inet auream laminam, splendorem divinitatis intelligimus, ut nos quidem secundum hominem podere, secundum Deum cidari ornati esse videamur. Feminalia vero illa quae induit, castitatem corportis fit tota hyacinthina. Hyacinthus enim aereo colore resplendet: sia, quae sursum sunt, sapiat, et tota ad amorem coelestium surgat. Mala autem punica in inferioribus posita ejusdem Ecclesiae unitatem declarant. Nam sicut in malo punico uno exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic in numero sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tegit. Tintinnabula vero inter mala gra
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sacerdos ingrediens. intunica tintinnabuł ambit᷑: ut uideli¬
cet uoces p̾dicationis habeat. ne suꝑni inspectoris iudiciũ ex¬
nacłi cotidie sac̾dos ad ĩmolandas hostias int̾ibat instancia¬
nob cotidiana p̾cipitur. ut abhoc loco ubi popłs di celestib uo-¬
cib nutͥtur. ñqͣm discedamꝰ. s cotidie confessionis & landis
spũale sacͥficiũ offeramꝰ .i. humilitatẽ aĩarũ nr̃arũ. q̃ st̾ uere
hostie. sic̃ scriptũ ẽ. Sacͥficiũ do spc̃ contͥbulat᷑. Illud aũ qd se
mel pontifex manno relicto popło ing̾diebat᷑ in scã scõrũ. uͥ
erat ꝓpiciatoriũ. significat pontificẽ nrm iħm xp̃m. qͥiicar¬

Expanded text:
abernaculum ingrediens, in tunica tintinnabulis ambitur, ut vocem praedicationis habeat, novum pectoris superni judicium rnaculi quotidie pontifex ob immolandas hostias intnobis quotidiana praecipitur, ut ab hoc loco ubi populus Dei coelestibus vocibus eruditur, nunquam abscedamus, sed quotidie confessionis et laudis spiritale sacrificium offeramus, id est, humilitatem animarum nostrarum, quae sunt verae hostiae, si pontifex, relicto populo, ingrediebatur in sancta sanctorum, ubi erat propitiatorium, significat pontificem nostrum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
quas ad uolandũ penne subleuant inuepb resident q. stel¬
lio ead uolandũ pennas ñ ht. nitens manib regis edificiũ
in pius actib remanent. & simplices qͦs ingeni pennan ac¬
iuat ad optinenda et̾ni regni menia. ittꝰ oꝑatiõis leuat. tellio¬
ẜdũ manib ntit᷑ inregis edib morat᷑. qi illic siplex ꝑintentio¬
ne reti opis ꝓuenit. qͦ ingeniosus minime ascẽdit.&. his auditis
q̃stio nr̃o cordi suborit᷑. cur negligenti intelligentie donũ tbuit̃.
uł studipsus qͥsq sensꝰ sui tarcitate p̾pedit᷑. Id qͣ citiꝰ respondet᷑
dũ ꝓtiiꝰ subdit᷑. Nichil fit in t̾ra sn causa. Iccco ⁊t sepe &s. clesidlos

Expanded text:
quas ad volandum penna sublevat in vepribus resident, et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regis aedificium in pravis actibus remanent, et simplices quos ingenii penna non adjuvat ad obtinenda aeterni regni moenia virtdum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius respondetur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
totum impleuerant urtice. oꝑuerant suꝑficiẽ eiꝰ spine. & ma-¬
q̃ urtice łpine replent. qr in corde negligentis prurientia t̾rena de-¬
ociosus. Mac̾ia lapidũ destructa erat .i. disciplina patrũ ab eiꝰ cor¬
de dissoluta. Nam qr destructã maciam lapidũ dissolutã ẽẽ di-¬
sciplinã uidit. illic ꝓtinꝰ secutꝰ adiux̃. Qd̃ cũ udissẽ posiu in

Expanded text:
otum repleverant urticae, operuerant superficies ejus spinae, et macQuam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia desideria teotiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est disciplina Patrum ab ejus corde dissoluta. Nam quia destructa lapidum maceria dissolutam esse disciplinam vidit, illic protinus secutus adjunxit: Quod c
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qt sit in eo qđ laudat̃ ostendit᷑. Si enĩ auditis suis laudib
ertolitt. qͥ diste aliud q̃ aurũ & argentũ repbum fuit. que ulit
fornax luigue consũpsit.Si aũ fauores suos audiens ad suꝑnuau
dicu considãtionẽ redit ne eis apud oceultũ arbitrii guet. me¬
tuens qĩ erpurgonis igne ad magnitudinẽ claritatis excet. eo

Expanded text:
alis sit in eo quod laudatur ostenditur. Qui sese auditis suis laudibus extollit, quid iste aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae consumpsit? Si favores suos quisque audiens ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrem gravetur metuit, quasi expurgationis igne a
Abbreviated transcription (Latin):
tus irruentiũ uicioꝵ. qͣs ĩminentes undarũ cumulos negligit.
Et qͣħ̃ elaĩ gub̾nator amittit. qn mens ad regendã nauẽ corꝑis.
studiũ sollicitudinis ꝑdit. Clauũ qͥppͤ in mari amitt̾e ẽ. intẽtio¬
nem ꝓuidã int̾ ꝓcellas huiꝰ scłi ñ tene̾. Sic̃ it c̃ gub̃nator clamat¬
& sollicite nauẽ stͥngit. mͦ uentoꝵ ĩpetꝰ ꝑ oblicũ fundit. ita cum
mens iugilant̾ aĩam regit. mͦ alia suꝑans calcat. mͦ alia ꝓuidens
dedinat. ut p̾sentes labores subitiat. & contͣ futura certami-¬
na prouidendo conualescat:¬
erb̾auerunt mes ñ dolui. tͣrerunt me ꝙ ego ñ sensi. En eu¬
gilabo. & rursũ uina reppiã:. Mens qͥppe acura sue sollicitudi-¬
nis doriiens u̾b̾at᷑ .R. ñ dolet. ꝙr sic̃ ĩminentia mala ñ ꝓspicit. sic
nec q̃ ꝑpetͣuit agnoscit. Trahit᷑ & neqͣꝗͣ sentit. qr ꝑ illecebras uicioꝵ

Expanded text:
tus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit. tus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit. Et quasi clavum gubernator amittit, quando mens, ad regendam navem corporis, studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescateraverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. alienis ꝓcul dubio carnib saciant᷑. Carnes qͥppe ad uescẽ¬
dũ conferre ẽ. in collocutiõe derogatioĩs uicissim ꝓximoꝵ
uicia dr̃e. De qͦꝵ illic pena mox subdit᷑. qr uacantes potib &.
dantes simbola consum̃t᷑. Et uestiet᷑ pannis dormitatio. Poti¬
b uacant. qͥ de opꝓbͥo aliene uite se debriant. Simbola uͦ da¬
re ẽ sic̃ unꝰquisq solet de parte sua cibos ad uescendũ appone.
ita in confabulatiõe detctiõis u̾ba conferre.S uacantes potib
& dantes simbola consum̃t. qr sic̃ scͥptũ ẽ. om̃is detractor eradi¬
cabit᷑. Uestiet᷑ pͣannis dormit̾o. qr despectũ & inopẽ acunctis
bonis oꝑib mors sua inueñ. quẽ hic ad aliene uite exquiren-¬
da cͥmina detͣctionis sue langor occupauit: Et eris sic̃ dormi
ens in medio mari. ꝙ qͣi sopitꝰ gub̃nator amisso clauo. In medi-¬
o enĩ mari dormit. qͥ in huiꝰ mundi tẽptõnib positꝰ. p̾uidẽ mo¬

Expanded text:
e ad vescendum conferre est in collocutione derogationis vicissim proximorum vitia dicere. De quorum illic poena mox subditur: Quia vacantes potibus et dantes symbolum consumentur, 460 et vestietur pannis dormitatio . Potibus vacant, qui de opprobrio alienae vitae se debriant. Symbolum vero dare est, sicut unusquisque solet pro parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractionis verba conferre. Sed vacantes potibus et dantes symbolum consumentur, quia sicut scriptum est : Omnis detractor eradicabitur. Vestietur autem pannis dormitatio, / quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua inveniet, quem hic ad alienę vitę exquirenda crimina detractionis suę langor occupavit. Alius aelemosiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus, providere mo
Abbreviated transcription (Latin):
scdia faciencsa peccare. Que ia nec miscd̃ia ñcupari potest.qr
ad dulcẽ fructũ ñ ꝓficit. q̃ ꝑ uirus pestifere radicis amaresc̃.
Iostie impioꝵ abhominabiles. qr offerunt᷑ exscelẽ. Qui sepe qͦq
& indigentib subtͣhunt q̃ d̾o largiunt᷑. S ꝗͣta eos ai̾adu̾sione
renuat. ꝑ eũdẽ sapientẽ dñs demonstrat dicens. Qui offert sacͥ-¬

Expanded text:
misericordia facienda peccare. Quae jam nec misericordia nuncupari potest, quia non ad dulcem fructum proficit, quae per virus pestiferae radicis amarescit.  68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacri
Abbreviated transcription (Latin):
opis cũ archa testam̃ti iordane tnsiut.: ec. quia quelitt. q ie uor
iordane eadẽ archa testam̃ti tͣnseunte ꝑsacaotes etleuitas
decduct̾ t̃ba sicq stante aqua fluminis in cumulũ. di pplsiter
incedit uinoxiũ: Hec om̃ia implent᷑ in eccle ppłis iystica opa-¬
tione. Dum enĩ qͥs ad baptimi uenit fontẽ.⁊ consiftentti saepa¬
uerans indulcedine. pars iꝰ in amaro confluxit gurgite maris. ħ
figi sig̃a baptitatoꝵ uarietatẽ designat. qr onis qͥ bapte auat par̃
tim qͥdã ex ipsis acceptã gr̾e celestis aulcedinẽ custodiunt paortr
nͦ in peccoꝵ amaritudinẽ cõu̾tunt᷑. Qđ̃ uͦ sac̾dotał ordo ⁊ seuiti¬
cus iter oftendit ppło der magisteriũ sac̃dotale monstiat᷑. Ipsint
docent popłm exire de egypto .i. de erroribꝰ mundi: & transire ꝑ

Expanded text:
s cum arca testamenti Jordanem transeunt. Sed quid sibi velit, quod Jordane eadem arca testamenti transeunte per sacerdotes et Levitas deducitur turba; sicque stante aqua fluminis in cumulum Dei, populus iter incedit innoxium? Haec omnia implentur in Ecclesiae populis mystica operatione. Dum enim quis ad baptismi venerit fontem, et consistente sacerdverans in dulcedine, pars vero in amarum maris gurgitem defluit, haec figura baptizatorum varietatem designat, quia omnes qui baptestis dulcedinem custodiunt, pars vero in peccatorum amaritudine convertuntur. Quod vero sacerdotalis ordo et Leviticus iter ostendit populo Dei, magisterium sacerdotale monstratur. Ipsi enim et docent populum exire de Aegypto, id est, de erroribus mundi, et transire per
Abbreviated transcription (Latin):
arode m̃sa P osita uͦ mensa pacisceᷤ
fidei eccłe gestabat typũ. inqͣ pascimur alim̃tis scriptura¬
rũ. adeuiꝰ unitatẽ extoto orbe uocib apłicis di popłs congre¬
gatur: salomone dicente. sapientia fapientta edificaũ sibi
domũ. parauit sitã mensam. muiscuit uinũ incratera. & reli

Expanded text:
De mensa. Posita vero mensa pacis et fidei, Ecclesiae gestabat typum, in qua pascimur alimentis Scripturarum: ad cujus unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sapientia aedificavit sibi domum, paravit suam mensam, miscuit vinum in crat
Abbreviated transcription (Latin):
mola suꝑior aut inferior tolli ꝓhibet᷑. qr qui predicat peccõri tan
subͣtͣhat. nec subtͣcta spe in solo eum timore delinqͣt. Tollit enĩ su¬
ꝑiorẽ. si flenti pecc̾m dicat ñ habebis ueniã de cõmissis. Tollit
infi̾orẽ. si peccantẽ deceptione palpet. ⁊dicat age mala in qͣtum
ius absq metu. nã ds̃ pus ẽ ⁊ adindulgentiã paratꝰ. S utilit̾
t̾c mola utraq habet᷑. si ⁊ spes sit cũ em̃ dante formidine. et for¬
mido fuerit cũspe
uł concupiscentiã declinemꝰ. t̾n dũ p̾sentis scłi necessitatibꝰ subdi¬
mͦ. qͣsi egiptiã nationẽ neq̃ꝗͣ extingiumꝰ. et licet abipsa qͣdã disc̾¬
diano indum̃toq contẽpti. Hoc enĩ fig̾alit̾ mandabat᷑ inlege ñ
abhominab egyptium

Expanded text:
mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui praedicat peccatori, tansubtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. 4. Tollit enim superiorem, si flenti peccatori dicat: Non habebis 466 veniam de commissis. Tollit inferiorem, si peccantem deceptione palpet. Ac si dicat: Age mala in quantum vis absque metu; nam Deus pius est et ad indulgendum paratus. Sed utiliter tunc mola utraque habetur, si et spes sit cum emendante formidine, et emendans formido fuerit cum spelinemus, tamen, dum praesentis saeculi necessitatibus subdimur, quasi Aegyptiam nationem nequaquam exstinguimus, licet ab ipsa quadam discrdiano indumentoque contenti. Hoc enim singulariter mandabatur in lege: Non abominaberis Aegyptium
Abbreviated transcription (Latin):
sepe extrenusq pendens rupib pascit᷑ nͥ ẽcẽplatiua uiiͣ signa¬
tur e Q gͦ se cspicit ꝓmissa hec &e̾ ꝓposita ñ implesse. insacͥ¬
ficiũ dei se studiosins debet uel innocentia bonioꝑis. uel
insullim pastu contẽplationis accingere. Ꝙ bene agna
q̃ miultos agere & egisse cotispicimꝰ. qͥ si agnã degregib da-¬
niꝰ. S cũ offerentis uirtꝰ ad agnã caprãꝙ ñ suffic̃. in remedio
penitentis adiungit᷑. ut duo colũbarũ. pulli uel tͣturesof¬
ferant᷑. Scimꝰ qi colũbarũ pulli uel turtures. genutũ ꝓ¬
duplex peiutentie nr̃e gemitꝰ designat᷑. ut cũ ad offerenda
bona oꝑa ñ assurgimꝰ. nosmetipsos duplicit̾ defleamꝰ: qr
& recta ñ fecimꝰ. & praua oꝑati sumꝰ: Hnde & unꝰ turt᷑ ꝓ
pecc̃õ.alt̾ uͦ offerri in holocaustũ iubet᷑. Holocaustũ nanq.
totũ incensũ dicitur: Nnũ gͦ turturem ꝓpeccato offerimꝰ.¬
itcũ ꝓculpa gemitũ damꝰ. dealtero uͦ ho

Expanded text:
epe extremisque pendens rupibus, pascitur, nisi contemplativa vita signatur. Qui ergo se conspicit promissa haec et proposita non implesse, in sacrificium Dei se studiosius debet, vel innocentia boni operis vel in sublimi pastu contemplationis accingere. Et bene agna um haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus. Sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non spoenitentiae adjungitur ut duo columbarum pulli vel duae turtures offerantur. Scimus quia columbarum pulli pro cantu gemituduplex poenitentiae gemitus designatur, ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defluamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus? Unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur. Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus. De altero vero
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ rapiendis st̃ aiubꝰ auide accipitres uocant᷑. Nin ⁊ paulus apłidi
cit. Sustinetis enĩ siqͥs deuorat siqͥs accipit. acsi dret siqͥs rapit.
Pignꝰ uͦ debitoris ẽ confessio pecc̾oris. A debitore enĩ pĩgnꝰ accipit᷑.
ẽ spes ⁊ timor. Spes qͥppe ad alta subuehit timor aũ cor inferius¬
pͥmit. S mola suꝑior ⁊ inferior ita sͥ necessario iungunt᷑ ut una

Expanded text:
sunt avidae, accipitres vocantur. Unde et Paulus apostolus dicit: Sustinetis enim si quis devorat, si quis accipit ; ac si diceret: Si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris, a debitore enim pignus accipitur,est spes et timor. Spes qpremit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario iungitur, ut una
Abbreviated transcription (Latin):
aut tͥum testiũ stabit om̃e u̾bũ. Licet historialit̾ ħ sit diuina
sententia seruanda. t̾n &. cũ contͣ qͦslibet impios uł heticos agimus.
necesse nb ẽ scͥpt᷑as sc̃as intestimoniũ uocare.: Sensus qppe nr̃ et
attestatio sñ his testibꝰ ñ hñt fidẽ. uñ magis conuenit ad ꝓbatio¬
nẽ ut affilinẽ u̾bũ intellectus m̃i. adhibeo au duos testes nouũ et

Expanded text:
m testium stabit omne verbum. Licet historialiter haec sit divina servanda sententia, tamen et cum contra quoslibet impios vel haereticos agimus, necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem. Unde magis convenit ad probationem, et ad firmum verbum intellectus mei
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ daturꝰ dñs inigne fumoq descendit. ħ significat qđ ce fide¬
les claritatis sue ostensione illuminat. ce infideliũ ocłos ꝑ
fumũ erroris obscurat. Q d̾ uͦ uidet᷑ incaligine. h significat
qd impii qͥt̾rena sapiunt p̾caligine malicie eũ descendentẽ.
.i. inhumilitate nascentẽ ñ agnouert̾. Alias. incaligine uisꝰ le
gẽ dedit. qr ueritatẽ sue legis non sequuturis infidelib qͣsi
ꝑ caliginẽ dix̃. ut uidentes ñ uideant. & audientes ñ audi¬

Expanded text:
gem daturus Dominus in igne fumoque descendit, hoc significat quia et fideles claritatis suae ostensione illuminat, et infidelium oculos per fumum erroris obscurat. Quod vero videtur in caligine, hoc significat quia impiis qui terrena sapiunt, caligine malitiae eum descendentem, id est, in humilitate nascengem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis infidelibus, quasi per caliginem dixit, ut videntes non videant. Timuit popu
Abbreviated transcription (Latin):
moy si. Ita ce qͥnqͣgesima die pꝰt passionẽ diĩ qͣm pascha illudi
tis nunĩo constitutis. &e diuisis lingus credentiũ tot᷑ euangłi¬
ca pꝰdicatione mundꝰ impletꝰ est. Br̃ illic scripta lex digito di.
&e dñs diẽ de spũ scõ. indigito di eicio demonia. Aspic̃ illic eunc¬
tus popłs uoces & lampades. montẽq fumantẽ. tonitrua c&
fulgura.clangorẽꝙ buccine ꝑstrepentẽ. In uocib nanq &
tonitrius clamor p̾dicationũ intelligit᷑. Inlãpadib: claritas¬

Expanded text:
Moysi; ita et quinquagesimo die post passionem Domini, quam pascha illud is numero constitutis et divisis linguis credentium, totus Evangelica praedicatione mundus impletus est. Dicitur illic scripta lex digito Dei, et Dominus dicit de Spiritu sancto: In digito Dei ejicio daemonia . Aspicit illuc cunctus populus voces et lampades montemque fumantem, tonitrua et fulgura, clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus namque et tonitruis, clamor praedicationum intelligitur; in lampadib
Abbreviated transcription (Latin):
s insania qͣ affligi debuer̃t. & mn miseri in exultatione diffluũt.
p̾ualent uirtutẽ putant. Qui ex morbo sͥ inee̾ ñ sentiunt ħ qđ
ampliꝰ sanis possunt. & qͣi creuisse se uirib estimant. dũ ad uite
ꝗͣto & insensibiles malũ qđ patiunt᷑ ignorant. Quẽ enĩ diligit¬
corrigunt. ad sequentiꝓ mala ꝑducunt. Si aũ neqͣꝗͣ qͦsdã pena
penã p̾sens a supplicio etno defendet paulus minime dixisset.
um iudicam᷑ adu̾o corripim᷑: ut ñ cũ ħ mundo dãpnemͣ. Hinc

Expanded text:
sed insania, qua affligi debuerunt, et inde miseri in exsultatione defluunt, praevalent virtutem putant, qui ex morbo esse nesciunt hoc quod amplius sanis possunt, et quasi crevisse viribus aestimant, dum ad vitae quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. In Ecclesicorrigunt, ad sequentia perducunt. Si autem nequaquam quosdam poena praesens a supplicio aeterno defenderet, Paulus minime dixisset: Cum judicamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdraginta flagellis delinquentes argui iussit: iã p̾dictũ ẽ qđ¬
di partes diffusa. sub decalogo legis uiuit. Quadragenario gͦ nũo
delinquẽtes cedim̃. si ĩħ tẽꝑe penitẽtie u̾b̾ibꝰ flagellam᷑. Debet gͦ qͥs¬
q pecc̾oꝵ temꝑalibꝰ flagetł atteri. quatuiꝰ in uidicio purgatꝰ ualeat
inueniri. Beatus ho enĩ qui corripit᷑ adnͥo. Nulla enĩ inet̾nũ ani¬
madu̾sio afflig̾e potu̾it qͦs hic penitentie disciplina ꝑcussit. Si
enĩ hic ꝓpeccatis cedimur. illuc sn pecc̾o inueniem᷑:

Expanded text:
quadraginta flagellis delinquentes argui jussit, jam praedictum quod per mundi partes diffusa, sub decalogo legis vivit. Quadragenario ergo numero delinquentes caedimur, si in hoc tempore poenitentiae verberibus flagellamque peccator temporalibus flagellis atteri, quatenus in judicio purgatus valeat inveniri. Beatus enim homo, qui corripitur a Domino. Nulla enim in aeternum animadversio affligere poterit, quos hic poenitentiae disciplina percusserit. Si enim hic pro peccatis caedimur, illic sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã .i. ut incorpore istolaboret. & colloçet sibi meritũ
redeundi aduitã beatã. q̃ paradisi noĩe significat᷑. pos¬
sitꝙ aliqn manu porrigere adarborẽ uite. & iuuere in
et̾nũ. Manꝰ aũ porrectio. bñ significat crucẽ uel cruci¬
atũ poenitencie ꝑ qͣm ui.ta eterna recuꝑat᷑. Accep̾etiã
tunicã pelliciã diuino iudicio. qͦ nomine corporis mor¬
talitas significat᷑ inhẏstoria. in allegoria autẽ.carna¬
lib sensib contͣete uoluptates qͦcarnalit̾ uiuentes
diuina lege consequunt & contegunt. Qͥ si aliqͣn se ad
idest plenitudinẽ scientie qͦd ẽ caritas ꝑueniet ad arborẽ
uiã ligni uite: temporales pene intelligunt᷑. Nemo es
potest ad arborẽ uite ꝑuenire. nͥ ꝑhas duas res. tole¬

Expanded text:
terram, id est in corpore isto laboret, et collocet sibi meritum terram, id est in corpore isto laboret, et collocet sibi meritum redeundi ad vitam beatam, quae paradisi nomine significatur, possitque aliquando manum porrigere ad arborem vitae, et vivere in aeternum. Manus autem porrectio bene significat crucem, vel cruciatum poenitentiae, per quem vita aeterna recuperatur. Accipit etiam tunicam pelliceam divino judicio, quo nomine corporis mortalitas significatur in historia: in allegoria autem a carnalibus sensibus abstractae voluptates, quae carnaliter viventem divina lege consequuntur et contegunt: qui si aliquando ad id est, per plenitudinem scientiae, quod est charitas, perveniet ad arborem viam ligni vitae, temporales poenae intelliguntur. Nemo enim potest
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ÷ mors. sic̃ &ẽ dauid dixerat ex ꝑsona patͥs adfilium.
Suꝑ aspidẽ & basiliscũ ambulab. &e conculcab̾ leonẽ &
draconẽ. Aspidem dixit morte. basiliscũ pecẽm. leonẽ
antirpm. draconẽ diabolũ. De poena aũ mulieris qͥd
significat qdꝰ ei dr̃. indolore paries filios. nͥ qi uoluptaᷤᷤ
carnał cũ aliqͣm malã consuetudinẽ uult uincere.
patit᷑ mexordio dolores. atopita ꝑ meliorẽ consuetudi¬
nẽ parit bonũ opꝰ qͣsi filios: Qͦd uero adiecit & conũsio
ret consuetudinẽ bonã. ia ipsis erudita dolorib cau¬
tior fit. & nẽ corruat obtẽperat rationi. & libent̾ seruit
tur. Ia uͦ ꝑ sentenciã qͦ inuirũ infert᷑. ratio nr̃a arguit᷑.
q̃ & suꝑata peccati concupiscentia seducta ẽ. & aꝑadiso
beatitudinis remota ħt maledictiones t̾rene oꝑationis.
habet & dolores tẽporaliũ curarũ qͦsi spinas &e tribuloᷤᷤ
Sic tam̃ enĩ dimittit᷑ a paradiso beatitudinis ut oꝑetur

Expanded text:
quod est mors; sicut et David dixerat ex persona Patris ad Filium: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Aspidem nt. Alibi Isidorus. - De poena autem mulieris quid significet quod ei dicitur, In dolore paries filios, nisi quia voluptas carnalis cum aliquam malam consuetudinem vult vincere, patitur in exordio dolores, atque ita per meliorem consuetudinem parit bonum opus quasi filios. Quod vero adjecit: Et conversio ret consuetudinem bonam, jam ipsis erudita doloribus, cautior fit, et ne corruat, obtemperat rationi, et libenter servit tur. Jam vero per sententiam quae in virum infertur, ratio nostra arguitur, quae et super peccati concupiscentia seducta, et a paradiso 277 beatitudinis remota, habet maledictiones terrenae operationis, habet et dolores temporalium curarum, quasi spinas et tribulos. 12. Sic tamen dimittitur de paradiso beatitudinis, ut oper
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. ł iñ qũ aspicit ds delinqͤntiũ uitã. neqͣqͣm uel¬
le reuerti adpenitenciã. qͦm qͥnqͣgenariꝰ numerꝰ p̾figu¬
rat. confestĩ ardorẽ immodate luxurie cõpescit igne ge¬
henne. Usq ad decẽ aũ iustos ñ ꝑire sodomã dix̾. qr si in
qͥuilibet ꝑdecẽ p̾ceptoꝵ custodiã xͥ nom̃ inueniat᷑: iste
nonꝑit. denarii enĩ numeri figura : xͥ erucẽ demonstrat.
Nã ͤ qđ qͥnꝙ st̾ ciuitates. q̃ imbrib igneis conflagrate
sunt: illud nͥ fallor significat. qͦd om̃s qͥqͥnq sensꝰ a¬
poris sui libidinose tractauert̃. in illo futo᷑ incendi
concremat᷑i sint Ipse aũ loth fr̃̾ abrahã iustꝰ &e hospit¬
lis in sodomis. qͥ ex illo incendio qͦd erat similitudi¬
futuri incendũ meruit salius euade: typũ fi¬
impios gemit. quoꝵ factis non consentit & a quor

Expanded text:
aspicit Deus delinquentium vitam, nequaquam velle reverti ad poenitentiam, quam quinquagenarius numerus praefigurat, confestim ardorem immoderatae luxuriae compescit igne gehennae. Usque ad decem autem justos non perire Sodomam dixit, quia si in quolibet per decem praeceptorum custodiam Christi nomen inveniatur, iste non perit. Denarii enim numeri figura crucem Christi demonstrat Nam et quod quinque sunt civitates quae imbribus igneis conflagratae sunt, illud, nisi fallor, significat quod omnes qui quinque sensus corporis sui libidinose tractaverint, in illo futuro incendio concrematuri sunt. Ipse autem Lot frater Abraham justus et hospitalis in Sodomis, qfuturi judicii, meruit salvus evadere, typum figu iniquos atque impios gemit, quorum factis non consentit, et a quor
Abbreviated transcription (Latin):
na. In ipso aũ loch qñ filie concubuert̾ cũ eo: ñ illud
qd cũ a sodomis lib̾atꝰ est. s aliud figuratũ ẽ. Tunc enĩ
ipse loth future legis uidebat᷑ gestase ꝑsonã. qͣm qͥdã
exea ꝓcreati ce sublege positi male intelligendo qͦ¬
dam᷑ se inebriant. eaꝙ se inebriant. eaq ñ legitime

Expanded text:
. In ipso autem Lot, quando filiae concubuerunt cum eo, non illud quod cum a Sodomis liberatus est, sed aliud figuratum est. Tunc enim ipse Loth futurae legis videbatur gestasse personam, quam quidam ex illa propagati, et sub lege positi, male intelligendo quodammodo, se inebriant, eamque non legitime
Abbreviated transcription (Latin):
ciens remansit. & insalẽ conu̾sa ẽ: exẽplũ p̾stat adu
dimentũ fideliũ. uñ alii saluent᷑. Nam nec ipsũ ta¬
it xp̃e dicens. mementote uxoris loch. s. ut nos tanqi
sale condiret. ut ñ tanqͣm fatui negligeremꝰ. s pru¬
dentes caueremꝰ. Hoc enĩ & illa admonuit. cũ instan
cendit᷑. Ardentẽ qͥppe sodom̃a fugere ẽ: illicita en¬
nis incendia uel mundi desid̾ia declinare. Altitu¬
do uͦ montiũ. speculatio ÷ ꝑfectorũ. S qͥa multist
iusti qͥ mundĩ illecebras fugiunt. s tam̃ inactione
positi. contẽplacionis apicem subire neq̃unt hoc:
ꝗd ex iit qͥdem loth de sodomis. s tam̃ admontan
angłm dic̃. E st eiuitas hic uixta. adqͣm possũ fu¬
gere parira. & saluabor inea. Nunqͥd ñ modica

Expanded text:
ciens remansit, et in salem conversa est, exemplum praestat ad condimentum fidelium, unde alii salientur. Nam nec ipsum tacuit Christus dicens, Mementote uxoris Lot : scilicet ut nos tanquam sale condiret, ut non tanqdentes caveremus. Hoc enim et illa admonuit, cum in statcendit, ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia, vel mundi desideria declinare. Altitudo vero montium est speculatio perfectorum: sed quia multi sunt justi qui mundi quidem illecebras fugiunt, sed tamen in actione positi contemplationis apicem subire nequeunt, hoc est quod exiit quidem Lot de Sodomis, sed tamen ad montana angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ tabnacła figimꝰ. scientes nob̾ adint̾iora ꝑgendũ.
&e adscãm t̾rã ce celestẽ it̾ accelerandũ. Gercia man¬
sio ÷ ethan: q̃ est inextremo solitudinis. inqͥ pͥmũ uidet᷑
dñs p̾cedens popłm incolũpna nub. ł than sonat fortitu¬
dinẽ sine ꝑfeccionẽ. Preparemꝰ gͦ nob forcitudinẽ. assu¬
mentes ꝑfectũ robtir. ut int̾ errorũ tenebras & confusi¬
onẽ noctis: scientie x p̾rlum̃ appareat. dies qͦꝙ nr̃ nubem
tra beelsephon. Phiairoth int̾p̃tat᷑ os nobiliũ. Proinde as¬
sũpta fortitudine nobilitem᷑ indño. contẽpnentes beelse¬
plion: qđ int̾p̃tat᷑ dũs aqͥlonis. eiꝰ ꝙ suꝑbiam declinemus.
Abhac mansione ꝓfecti filĩ isrł tͣnsiert̾ ꝑ mediũ marem
desertũ. uidert̃q pharaonẽ cũ suo exercitu ꝑeuntẽ. mariã

Expanded text:
ad interiora pergendum, et ad sanctam terram coeleste iter accelerandum. Tertia mansio est Ethan, quae est in extremo solitudinis, in qua primum videtur Dominus praecedens populum in columna ignis. Ethan sonat fortitudo sive professio. Praeparemus ergo nobis fortitudinem, assumentes perfectum robur, ut inter errorum tenebras, et confusionem noctis scientiae Christi lumen appareat. Dies quoque noster nubem tra Belsefon. Phi hahiroth interpretatur os nobilium. Proinde assumpta fortitudine nobilitemur in Domino, contemnentes et Belsefon, qui interpretatur Dominus aquilonis, ejusque superbiam declinemus. Ab hac mansione profecti filii Israel transierunt per medium mare in deserto, viderunt Pharaonem cum suo exerc
Abbreviated transcription (Latin):
sy nay. Int̾p̾tat᷑ autẽ sin rub uel odiũ. qr pꝰtea qͣmuenerimꝰ
inlocũ eccłe. de qua sit nob̾ dñs loquuturꝰ: grande odium
incipimꝰ. Decima mansio est inhalus: qđ int̾p̾tat᷑ ferm̃tũ.
qđ tollens mulier cõmiscuit farine satistrib. donec ferm̃ta¬
retur totũ. In hac solitudine murmurat popłs ꝓpt̾ fam̃ ac-¬
cep̃ꝙ uesꝑe cot᷑nicẽ. & mane alt̾ius diei manna. Q nota in de-¬
rũ panẽ manducare. Undecima mansio ẽ in raphidumn:
q̃ int̾pretat᷑ dissolutio fortiũ. uel remissio manuũ. Inhac
sicienti popło fons de petͣ orephinsimilitudinẽ xp̃i aqͦmeru¬
pit. Ibi iłic inty po saluatoris cont᷑ amalech militat. & in sig¬
no crucis demonũ bella adũsũ testam̃ta surgentia deuin¬
cunt᷑. Ibi uenit ietro admoisen dans consiliũ. septuaginta¬

Expanded text:
tatur autem Sine rubus, vel odium, quia postea quam venerimus in locum Ecclesiae, de qua Dominus nobis sit locuturus, grande odium incipiquod tollens mulier, commiscuit farinae satis tribus, donec fermentaretur totum: in hac solitudine murmurat populus propter famem, accepitque vespere coturnicem, et mane alterius diei manua; et nota, quod in deonem angelorum panem manducare. Undecima mansio est in Raphidim, quae interpretatur dissolutio fortium, vesitienti populo fons de petra Oreb in similitudinem Christi aquam erupit. Ibi Jesus in typo Salvatoris contno crucis daemonum adversum nos tentamenta surgentia devincuntur. Ibi venit Jethro ad Moysen, dans consilium sen
Abbreviated transcription (Latin):
sio est ramasse. urbs qͦ mnextremis finib egypti erat. in qͣ po¬
płs congregatꝰ exuit indesertũ. alt̾a die pꝰt pascha. in conspec¬
tu egy ptioꝵ. Ramasse int̾ptari qͥdam cõmotionẽ uel tom¬
truum putauert̾. utiq qr cũ moti fuerimꝰ adeuangłicã
tubam. &e excitati tonitrui gladio eximꝰ intñse pͥmo qu̾ hi¬
enis p̃t̾it. quando ueris exordiam est. qñ cuncta renouan¬
tur. eximꝰ quanta decima die mensis pͥmi incrastinũ pasche
pleno mensis lumine. pꝰt esũ agni inmacłati. & caleiati

Expanded text:
sio est Ramesses urbs, quae in extremis finibus Aegypti erat, in qua populus congregatus exiit in desertum altera die post pascha in conspectu Aegyptiorum. Ramesse interpretari quidam commotionem, vel tonitruum, putaverunt, quia cum commoti fuerimus ad evangelicam tubam, et excitati tonitruo gaudii, eximus in mense primo, quando hiems praeteriit, quando veris exordium est, quando cuncta renovantur. 2. Eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae, pleno mensis lumine, post esum agni immaculati, calceatos
Abbreviated transcription (Latin):
re rubrũ uenerint. nͥforte initinere ꝑgentib sinꝰ qͥdã ma¬
ris occurrit. uixta qͣm castra metati st̃. Aliud ẽ enĩ mare tͣn
sire. aliud inꝑrimo figere tabnacła. Ex qͥb monem᷑ etiam
pꝰt euangłicam disciplinã cecibos dulcissimos tͥumphoꝵ. ap¬
parere nob̾ int̾dũ mare. & p̾t̾ita discrimina poni anteocłos.¬

Expanded text:
ibus sinus quidam maris occurrerit, iuxta quem castra metati sunt. aliud est enim transire per mare, aliud in proximo figere tabernacula. ex quibus monemur etiam post euangelicam disciplinam inter cibos dulcissimos triumphorum apparere nobis interdum mare et praeterita discrimina poni ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ qͦsi ꝑcruciatũ it̾m suauitas cõpescat᷑. Sexta man¬
sio ÷ elim: ubi erant duodeci fontes aqͣrũ. & septuaginta
palme. infigura duodecĩ apłoꝵ &e septuaginta discipłoꝵ
sedi ordinis. de qͦꝵ fontib doctͥne potũ haurimꝰ. &e dulces
fructꝰ uictorie carpimꝰ. Nñ ce bñ elim uertit᷑ in arietes. Ipsi
enĩ st̃ robusti pͥncipes gregis. duces ouiũ. doctores gentiũ.

Expanded text:
m suavitas compensetur. Sexta mansio est Elim, ubi erant duodecim fontes aquarum, et septuaginta palmae: in figura duodecim apostolorum et septuaginta discipulorum secundi ordinis. De quorum fontibus doctrinae potum haurimus, et dulces fructus victoriae carpimus. Unde et bene Helim vertitur in arietes fortes; ipsi enim sunt robusti principes gregis, duces ovium, doctores gentium.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ indomolegis &e ꝓpħarũ eccłam pociꝰ iustificaru
norẽ qͥdẽ tẽ porũ euo. s grã longe maiorẽ. Chã pori
qͥ int̾pretat᷑ callidꝰ medius filiꝰ tanqͣm abut᷑ꝙ discri
nec in pͥmitiis isrłitarũ nec inplenitudine gentiũ ꝑ¬
manens. significat ñ solũ uideoꝵ. s etiã ħeticoꝵ gene
lidũ ñ sp̃ii sapientie s impatientie qͣsolent hetice¬

Expanded text:
otius justificari, minorem quidem temporum aevo, sed gratiae lege majorem. Cham porro qui interpretatur callidus, medius filius tanquam ab utroque discretus, nec in primitiis Israelitarum, nec in plenitudine gentium permanens, significat non solum Judaeorum, sed haereticorum genus callidum, non spiritu sapientiae, sed impatientiae, quo solent h
Abbreviated transcription (Latin):
dentes subsanna uert̾. Sem uͦ & iaphet tanqͣm duo
popłi ex circ̾cisione &e̾ p̃putio credentes. cognita nudi¬
tate patͥs qͦ significabatur passio saluatoris. sum̃tes
uestim̃tũ posuert̾ suꝑ dorsa sua. & intͣntes auersi
oꝑuert̾ nuditatẽ patris. nec uidert̾ qn̾ uerenda tere
runt. Quodã enĩ mͦ passionẽ. xp̃i uel amento tegimꝰ.
.i. sacͣmento honoram᷑. eiꝰꝙ mysterii rationẽ redden¬
tes. iudeorũ detͣctionẽ oꝑimꝰ. Nestim̾̃tũ enĩ signifi¬
cat sacͣmentũ. dorsa memoriã p̾t̾itoꝵ: qr passionẽ xp̃i
tͣnsactã celebrat eccła. ñ adhuc ꝓspectat fut᷑am. Me¬

Expanded text:
dentes subsannaverunt. Sem vero et Japhet tanquam duo populi ex circumcisione et praeputio credentes, cognita nuditate patris, qua significabatur passio Salvatoris, sumentes vestimentum posuerunt super dorsa sua, et intrantes aversi operuerunt nuditatem patris, nerunt. Quodam enim modo passionem Christi velamento tegimus, id est, sacramento honoramus, ejusque mysterii rationem reddentes, Judaeorum detractionem operimus. Vestimentum enim significat sacramentum, dorsa memoriam praeteritorum, quia passionem Christi transactam celebrat Ecclesia, non adhuc prospectat futuram. M
Abbreviated transcription (Latin):
Occidit᷑ rͦ. deqͦ in euangłio ait. ecce agnꝰ di. ecce qͥtollit pec¬
cata mundi. Nesꝑa aũ ĩmolat᷑ agnꝰ. inuesꝑa mundi
passus est dñs. P hibent᷑ qui pascha faciunt ossa frangere.
ñfrangunt᷑ incruce ossa dĩ. attestante euangłista qͥ di¬
cit. os eiꝰ non cõminuetis. Sanguine agni limunt᷑ isrłita¬
rũ postes. ne uastator angłs audeat inferre ꝑniciem.
Signant᷑ signo dnice passionis infrontib fideles popłi
ad tutelã salutis. uthii soli abint̾itulibent᷑ qͥcruore dĩ¬

Expanded text:
 de quo in Evangelio dicitur: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Vespere immolatur agnus; in vespera mundi, passus est Christus. Prohibentur qui Pascha faciunt ossa frangere; non franguntur in cruce ossa Domini, attestante evangelista, qui dicit: Os ejus non comminuetis. Sanguine agni illiniuntur Israelitarum postes, ne vastator angelus audeat inferre perniciem; signantur signo Dominicae passionis in frontibus fideles populi ad tutelam salutis, ut hi soli ab interitu liberentur, qui cruore D
Abbreviated transcription (Latin):
cõpletũ est serta scłi etate. que senecta significabꝰ
abrahe: qͥa ipsũ sacͣmentũ dei iam longeuũ erat. Et
senectꝰ sare inplebe łi ħ ÷ inmultitudine ꝓpħarum¬

Expanded text:
completa est sexta aetate saeculi quae senecta significatur Abrahae. Quia ipsum sacramentum Dei jam longaevum erat, et senectus sacra in plebe Dei, hoc est, in multitudine Prop
Abbreviated transcription (Latin):
immolare filiũ unicũ suũ. Ille aũ obtẽꝑans do
soluit uotũ.strauit asinũ. imposuit ligna. serui
longe dimisit. solus cũ filio ascendit. triduo ad
si sibi immolandus ligna portauit. Deĩ abraham
gladio armatur. & cũ iã feriret. admonet᷑ ut pas¬
ceret. & non tam̃ sine sacͥficio sine sanguine fuso¬
recedit. Apparet nanꝙ aries in uepre inherens
cornib ĩmolat᷑. ꝑagit᷑ꝙ sacͥficiũ. & ꝑacto sacͥfic

Expanded text:
immolare filium suum unicum, ille autem obtemperans Deo solvit votum. Stravit asinum, imposuit ligna, servos longe dimisit, solus cum filio ascendit, in triduo ad pse sibi immolandus ligna portabat. Deinde Abraham gladio armatur, et cum jam pene feriret, admonetur ut parceret; et non tamen sine sacrificio, sine sanguine fervori cedit. Apparet namque aries in vepre, inhaerens cornibus; immolatur, peragiturque sacrificium, peracto sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit tħs altare deo excelso exlapidibꝰ integris. in qͥ¬
bus ñ erat iniectũ ferrũ sic̃ p̾ceꝑat moyses. & ĩ molauit sacri¬
ficiũ. & scͥpsit in lapidibꝰ deuteronomiũ legis moysi. Uidea¬
estis lapides uiui edificati domꝰ sp̾uales. His ñ ẽ iniectum ferrũ
ignita ñ receꝑunt. Ii unũ altare faciunt unitate fidi uł concor-¬

Expanded text:
edificavit Jesus altare Deo excelso ex lapidibus integris, in quibus non erat injectum ferrum, sicut praeceperat Moyses; et immolavit sacrificium, et scripsit in lapidibus Deuteronomium legis Moysi. » Videaestis lapides vivi, coaedificati domui spiritali . His non est injectum ferrum, non receperunt, quia unum altare faciunt, unitate fidei vel concor
Abbreviated transcription (Latin):
cũb̾e ceꝑit agnoscit. Hinc nãq scriptũ ẽ. Tim̃ti dñm b̾n erit in
extremis. Hinc ꝑ psalmistã d̾r. Cũ dedit dilectis suis sõpnũ ecce

Expanded text:
cumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in cumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis . Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiã u̾itatis mittunit. Que nimirũ u̾itatis intelligentia
cũ p̾cordioꝵ humilitate q̃rit᷑. legendi assiduitate penettur. Si¬
cut i ignotoꝵ hominũ facies c̃nimꝰ & corda nescimꝰ nͥ cũ familia
in sacro eloqͥo sola hystoria aspicit᷑. nichil aliud ꝗͣ facies iudetur.
s si illi assiduo usu coniũgim᷑. eiꝰ nimir̃ m̃itẽ qͣi ex collocutionis
familiaritate penetͣmꝰ. Nũ it alia exaliis colligimꝰ facile in eiꝰ u̾b
agnoscimꝰ aliud ẽẽ qđ intinant. aliud qđ sonant. Tanto aũ qͥsq
nõticie illiꝰ extͣneꝰ reddit᷑. qͣto insola eiꝰ suꝑficie ligat᷑. Scͥpt᷑a N sacra¬
ex his q̃ tenuit̾ p̾mitut. reu̾ent̾ expectanda indicat q̃ subuidgit.
metipsos eoꝵ intimo ardore excitare Yn &. sullimia p̾cepta adño
diligunt. ininfimis dura patiunt᷑. s infine gaudii lum̃ in
toris enĩ lum̃ in die ẽ obscitas in uesꝑa. quia in p̾senti uita fe¬

Expanded text:
uam sequatur? quae nimirum veritatis intelligentia cum per cordis humilitatem quaeritur, legendi assiduitate penetratur. Sicut enim ignotorum hominum facies cernimus, et corda nescimus, sed si familiin sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud quod sonant. Tanto autem quisque notitiae illius extraneus redditur, quanto in sola ejus superficie ligatur. CAPUT ex his quae tenuiter praemittit, reverenter exspectanda indicat quae subjungitmetipsos eorum intimo odore recreare. Unde et sublimia praecepta Domino diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen intoris enim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita fe
Abbreviated transcription (Latin):
more & p̾para animã tuã ad tẽptonẽ. Quisqͥs accingi diuino ser-¬
uicio ꝓꝑat. qͥd aliud quã se contͣ antiqͥ adu̾sarii c̾tam̃ parat. ut
liber in c̾tamine ictus suscipiat qͥ qͥetꝰ sub tirannide in captui¬
tate seruiebat: E: inħ ipso qd mens contͣ hostẽ accingit᷑ alia ui¬
cia subigit. s aliis cdelectat᷑. Aliqn de culpa aliqͥd qđ tn ñ ualde

Expanded text:
tionem . Quisquis enim accingi in divino servitio properat, quid aliud, quam se contra antiqui adversarii certamen parat, ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat? Sed in eo ipso, quod mens contra hostem accingitur, quod alia vitia subigit, aliis reluc
Abbreviated transcription (Latin):
puit. s lenitate & mansuetudine patͥs. non seu̾itate & auctoritate
pontificis. qua sententia discant sac̾dotes qͦmͦ ipsi ꝑꝑ pecc̾a filioꝵ id
ẽ popli sceła puniant᷑. Quiq & qͣuis sc̾i sint: culpa t̾n subditoꝵ eo¬

Expanded text:
puit, sed lenitate et mansuetudine patris, non severitate et auctoritate puit, sed lenitate et mansuetudine patris, non severitate et auctoritate pontificis. Qua sententia discant sacerdotes quomodo filiorum etiam propter scelera puniantur quique, et quamvis sancti sint, culpa tamen subdito
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝓpħare uidetur. nͥ mutationẽ ueteris testam̃ti. uł sacerdo-¬
tii in nouũ testam̃tũ. uł sacdotẽ qui est xp̃s. Nisi forte quis
tum fecit infirmum. &. infirmi accincti siit uirtute. plem pa-¬
fuerit: Nnicũ hui ebat: qͥn ista dicebat. S nec postea septẽ ꝑeꝑit.
s ser quib septimus ee̾t ipse samuel: scił tres mares & duas fenu¬
nas. Hem̾n in illo popło cũ adhuc nemo regnaret qđ̃ in extremo
posuit: dat uirtitẽ regib nr̃is. &. exaltauit cornu xp̃i sui. um̾ dice
agnoscit. Confirmatũ est cor meũ in dño. & exaltatũ est cormeũ
in ło salutari m̃o. Et cetera. Int̾ea samuel erat ministrans in tem¬
plo cłi accinctus ephoch. Porro filii heli diuina sacrificia tẽpantes
peccabant corã dño .&. deridebant ꝑ eos multi sacͥficiũ dĩ. Unde &.
heli sac̃dos ꝓ eoꝵ iniqͥtate dampnatus ẽ: qđ eos peccantes minꝰ seue¬
ra aiadu̾sione plectebat. Miserũ me & quid̃ coercuit. ꝙ quid̃ corri¬

Expanded text:
ophetare videtur, nisi mutationem Veteris Testamenti vel sacerdotii, in Novum Testamentum vel sacerdotium, qui est Christus. Nisi forte quis tum fecit infirmum, et infirmi accincti sunt virtute? Pleni pafuerit? Unicum habebat, quando ista dicebat; sed nec postea septem peperit sive sex, quibus septimus esset ipse Samuel, sed tres mares et duas feminas. Deinde in illo populo, cum adhuc nemo regnaret, quid in extremo posuit: Dat virtutem regibus nostris, et exaltabit cornu Christi sui? Unde jus piae matris agnoscit: Confirmatum est cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Deo salutari meo. Interea Samuel erat ministrans in templo Dei, accinctus ephod. 8. Porro filii Heli, divina sacrificia temerantes, peccabant coram Domino, et deridebant per eos multi sacrificium Dei. Unde et Heli sacerdos pro eorum iniquitate damnatus est, quod eos peccantes minus severa animadversione plectebat. Miserum me! et quidem coercuit, et quidem corri
Abbreviated transcription (Latin):
benedicent᷑ õs gs. Qñ enĩ h factũ est nͥ quando dic
aries ille. fodert̾ manꝰ meas & pedes meos. dinume¬
rauert̾ oĩa ossa mea: hoc enĩ qñ ꝑactũ ẽ illud in
psalmis sacͥficiũ. tc̃ in pso psalmo dictũ ÷ cõmemo¬
rabunt᷑ ce conũtent᷑ ad dñm uniu̾si fines t̾re. &̾ adb¬
rabt̾ incͤspectu eiꝰ õs patͥe gentiũ. qm̃ diũ ẽ regnũ. a¬

Expanded text:
s: quando enim hoc factum est, nisi quando dicit ille aries: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea ? hoc enim quando factum est in psalmis sacrificium, tunc in ipso psalmo dictum est: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quid÷ qł inueprib herebat ariesille: Crux corm
habet. Sic enĩ duo ligna cõpingunt᷑ inse: cũ spetien
crucis reddt̃. Unde &e scriptũ ẽ de eo. cornua inm
significat. Uepres aũ spine st̃. Spine uuiqͦs & peccar¬
res significant. qͥ suspend̾unt dnm̃ uneruce. Int̾ spi¬
nas itaq peccator uidaicorᷤ suspensꝰ ẽ dñs. sic̃ ꝑ iere¬
miã idem dicit. spinis peccator suprũ circundedi
me popłs hic. Alii hc̃ arietẽ ueprib cornib obligati¬

Expanded text:
quod in vepribus haerebat aries ille? crux cornua habet; sic enim duo ligna compinguntur in se, cum speciem crucis reddunt. 11. Unde scriptum est de eo: Cornua in msignificabat. Vepres autem spinae sunt. Spinae iniquos, et peccatores significant, qui suspenderunt Dominum in cruce. Inter spinas itaque peccatorum Judaeorum suspensus est Dominus, sicut per Jeremiam idem dicit: Spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic. Alii hunc arietem cornibus i