comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo dignitatis gradu uiderint: denul¬
lo ita ue de te aliquando lȩtatȩ sunt
Nichil enĩ ita magnũ: nichil ita prę¬
clarum in quo quã uiderant. Sola
quippe prȩstitisti generi tuo: quod
longa retro aetate non habuit. Edide
uirilis seacus memorabilis consolatus:
et amplissimi ordinis fastis illustris
familiȩ nomina frequent̃ addide¬
rit. Nichil tam̃ unquã ingenere ur̃o¬
tuo hoc fuit honore prȩstantius: qui
non corruptibili albo. sed libro me¬
moriȩ immortalitatis insertus est.
Exceperint illi theatrales tota urbe
plausus: miraq acclamandi conspi-¬
ratione insignia consolũ merita lȩ¬
tum uulgus expresserit. Longe tam̃
non meretriculȩ locupletantur: sed
aluntur uirgines ap̃i. Non uenator
et auriga ditantur: sed sustantantur
pauꝑes dñi. Ad consolatũ illorũ diuersȩ
totius orbis ꝓuinciȩ ad quas domꝰ ur̃ȩ¬
potentia extenditur. ꝑ egrinas feras
Ad te uero electȩ quȩq mittantur

Expanded text:
mo dignitatis gradu viderint, de nulmo dignitatis gradu viderint, de nullo ita, ut de te, aliquando laetatae sunt: nihil enim ita magnum, nihil tam praeclarum in quoquam viderant. Sola quippe praestitisti generi tuo, quod longa retro aetate non habuit. Licet ediderit virilis sexus memorabiles consulatus, et amplissimi ordinis status illustris familiae nomina frequens audierit; nihil unquam tamen in genere vestro hoc tuo honore fuit praestantius, qui non corporali albo, sed libro memoriae immortalis insertus est. Cum exceperint illi theatrales toto orbe plausus, miraque acclamandi conspiratione insignia consulum merita laetum vulgus expresserit; longe tamennon meretriculae locupletantur, sed aluntur virgines Christi; non venator et auriga ditantur, sed sustentantur pauperes Christi. Ad consulatum eorum diversae totius orbis provinciae, ad quas domus vepotentia extenditur, peregrinas feras ad te vero electae quaeque virgines
Abbreviated transcription (Latin):
duci facilis: exercenda boni consue¬
tudo. et iugi meditatione firmanda ẽ.
occupandũ optimis reb ingenium
et scẽ conuersationis usus altius inse
animus ascendet: et longę consuetu¬
dinis beneficio utitur ad bene iuuen¬
di facilitatem uirtutesq suas etiam
ipse miratus secum quodã modo pu
quasi nouũ et illustre qđdam lumen
generi suo natam putent. inte nunc
solam omnẽ curã animi transtuler̃.
et ꝓpositi tui cursũ miris studuis ac
fauore succendunt. Cumq ipsȩ te
ad honestam uitã ab in eunte aetate
formauerint: nune ate uinci cupiurt
tuãq uictoriã. suã laudẽ putant. Qua¬
rum egregia erga dm̃ fides in professi-¬
one tua maxime claruit: cum te iam
nuptus p̃paratã simul atq aliud uel¬¬
le didicerunt. Mira continuo ad-¬
sensus celeritate ad id quod elegeras
cohortatȩ sunt: et trepidam pro ȩtate
sententiã uoluntatis suȩ auctoritate
firmarunt: tuũq uotũ cõmune fece¬
runt. Quȩ cũ multos suorũ in altissi¬

Expanded text:
duci facilis, exercenda boni consuetudo, et jugi meditatione firmanda est; occupandum est optimis rebus ingenium, et sanctae conversationis usus altius inserfastigium animus ascendit, et longae consuetudinis beneficio utitur ad bene vivendi facultatem; et virtutes suas etiam ipse miratus, secum quodammodo in squasi novum et illustre quoddam lumen generi suo natum esse putant, nunc in te solam omnem curam animi transtulerunt, et propositi tui cursum miris studiis ac favore succendunt. Cumque ipsae te ad honestatem morum ab ineunte aetate formaverint, nunc a te vinci cupiunt, tuamque victoriam suam laudem esse putant. Quarum egregia erga Deum fides, in professione tua maxime claruit, cum te jam nuptiis praeparatam, simul atque aliud velle didicerunt, mira continuo assensus celeritate ad id quod elegeras cohortatae sunt, et trepidam pro aetate sententiam voluntatis suae auctoritate firmaverunt, tuumque votum commune fecerunt. Quae cum multos suorum in altissi
Abbreviated transcription (Latin):
EUION. quẽ nos excelsũ dicimꝰ Sex¬
tum. ESeRieie. quod in exodo legi¬
tur qui ẽ. misit me. Septimũ. ado-¬
Nai. quẽ nos dnm generalit̾ appellamꝰ.
Occauũ. ia qđ in dõ tantũ ponitur.
OΩNTTON. id.ẽ in effabilem putaue¬
runt. et his litteris seribitur iõo. E.
uãu.ẽ. qđ quidã inteligentes ꝓpter
elementorũ similitudinẽ. cũ ingrecis
litteris reppererint.s.ii. legere consu¬
euerunt. Decimũ qđ suꝑius dictũ ẽ
Saddai. et in iezechiele int̃p̃tatum
ponitur. Scire aũt debemꝰ. quod elo-¬
im. cõmunis numeri sit. qđ et unꝰ ds̃
sic uocetur et plures. ad quã similitu¬
dinẽ cęli quoq appellantur. et cęlum
id ẽ. samaim. unde & sȩpe int̃pretes ua¬
riant. Cuius rei exemplũ in lingua nr̃a
habere possumus. Al INacins Bac

Expanded text:
elion, quem nos \'excelsum\' dicimus. Sextum eser ieie, quod in Exodo legitur: qui est, misit me. Septimum adonai, quem nos \'dominum\' generaliter appellamus. Octauum ia, quod in deo tantum ponitur epcbvTltciv, id est ineffabile, putauerunt et his litteris scribitur: iod, he, uau, he. quod quidam non intellegentes propter elementorum similitudinem, cum in Graecis libris reppereiint, IIIIII legere consueuerunt. Decimum, quod superius dictum est, saddai et in Ezechiele ininterpretatum ponitur. scire autem debemus, quia eloim communis numeri sit, quod et unus deus sic uocetur et plures, ad quam similitudinem caeli quoque appellantur et caelum, . id est samaim. unde et saepe interpretes uariant, cuius rei exemplum nos in lingua nostra habere possumus Athenas, Thebas,
Abbreviated transcription (Latin):
QUIB APUD NEBREOS ÕS UOCAT᷑
onagesimũ psalmũ legens in
eo loco qui scribitur qui ha¬
bitat in aduitorio altissimi. in ꝓtecti¬
one dĩ cȩli cõmorabitur . Dixeram
saddai. quod aquila int̃p̃tatur canon.¬
ficientẽ ad om̃ĩa ꝑpetranda accipere
possumꝰ: unũq eẽ. de decem nominib
quib apud hebrȩos ds̃ uocatur. Ilico
studiosissime postulasti: ut tibi uniu̾sa
nomina cũ sua int̃p̃tatione dirigerẽ.
Faciam qđ pecisti. Primũ dĩ nomen ẽ.

Expanded text:
QVIBUS APUD HEBRAEOS DEUS UOCATUR. Nonagesimum psalmum legens in eo loco, qui scribitur: qui habitat in adiutorio altissimi. in protectione dei caeli commorabitur, dixeram \'saddai\', quod Aquila interpretatur ty.ficientem ad omnia perpetranda\' accipere possumus, unumque esse de decem nominibus, quibus apud eos deus uocatur. ilico studiosissime postulasti, ut tibi \'uniuersa nomina cum sua interpretatione dirigerem. faciam, quod petisti. Primum dei nomen est
Abbreviated transcription (Latin):
& insermone cõmuni risũ spectantib
tribuant. Et quasi intelligentes quid sit
ornatꝰ: comunt se uestib & mundituis
corporis. & lautioris m̃sȩ epulas parant.
cũ om̃is istius modi ornatus & cultus fę¬
sordib fedior sit. Qđ aũt doctrina a
sacerdotib expectat᷑. & ueteris p̃cepta
sunt legis. & ad titũ pleniꝰ scribitur in¬
nocens enĩ & absq sermone conuersatio
qͣntũ excemplo ꝓdest: tantũ silentio no-¬
cet. Nã latratu canũ. baculoq pastoris
lupoꝵ rabies deterrenda ẽ. Non uino¬
lentũ. ñ ꝑcussorẽ. Uirtutib uitia oppo¬
suit. Didicimꝰ quales eẽ. debeamꝰ: discamꝰ
quales ñ eẽ debeant sacerdotes. Uino-

Expanded text:
et in sermone communi risum spectantibus et in sermone communi risum spectantibus tj-ibuant et quasi intellegentornatus, comunt se vestibus et munditiis corporis, et lautiotis mensae epulas parant, cum omnis istiusmodi ornatus et cultus sordibus foedior sit. Quod autem doctrina a sacerdotibus expetatur, et veteris praecepta sunt legis, et ad Titum plenius scribitur . Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, lupolentum, non percussorem: uirtutibus uitia obposuit. Didicimus, quales esse, discamus, quales non esse debeant sacerdotes. uino
Abbreviated transcription (Latin):
sermo oꝑe destruit᷑. Uniꝰ uacoris uirũ:
de hoc supra diximꝰ. Nunc aũt admone-¬
mus ut siuniꝰ uaoris uir etiã ante bap¬
tismũ quęrit᷑ cetera quoq quȩ p̃cepta
sunt post baptismũ requiramꝰ. Neque
enĩ cõpetit uniuersa post baptismũ.¬
& unũ hoc mandatũ intelligere ante
baptismũ: sobriũ siue uigilantẽ. Nii O¬
anoc. Quippe utrũq significat. pru-¬
dentẽ. ornatũ. hospitalẽ. doctorẽ. Sa¬
cerdotes qui ministrant intemplo
dĩ ꝓhibent᷑ uinũ & sicerã bibere: ne
incrapula & ebrietate aggrauentur
corda eoꝵ. Et ut sensus officiũ eahibens
dõ: uigeat semꝑ & tenuis sit. Qđ autẽ
infert prudentẽ: excludit eos qui sub
nomine simplicitatis excusant stutti¬
aliud intelligere ex hoc uerbo: iuxta
illud tullii. Caput ẽ artis docere quod
facias. Sunt enĩ quidã ignorantes men¬¬
surã suã. & tantȩ stoliditatis ac uecordiȩ.
ut & in motu. & in incessu. & in habitu

Expanded text:
sermo opere destruitur. uniusuxoris uirum: sermo opere destruitur. uniusuxoris uirum: de hoc supra diximus. nunc tantum admonemus, ut, si unius uxoris uir etiam ante baptismum quaeritur, cetera quoque, quae praecepta sunt, ante baptismum requiramus. neque enim coet unum hoc mandatum intelligere ante baptismum. Sobrium, sive vigilantem, νηφάλιος quippe utrumque significat. Prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem . Sacerdotes qui ministrant in templo Dei, prohibentur vinum et siceram bibere: ne in crapula et ebrietate aggraventur corda eorum; et ut sensus officium exhibens, Deo vigeat semper, et tenuis sit. Quod autem infert prudentem, excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stultialiud intellegei-e ex hoc uerbo iuxta illud Tullii: \'caput est artis decere, quod facias\'. sunt enim quidam ignorantes mensuram suam et tantae stoliditatis ac uecordiae, ut et in motu et in incessu et in habitu
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. lã inpotestate & conscientia sin-¬
guloꝵ ẽ. quales se ibi aspiciant. ut uł
dolere ad deformitatẽ uł gauđȩ ad
pulchritudinẽ possint. Siquis ep̃atũ
desid̾ãt: bonũ opus desid̾at. Opus ñ
dignitatẽ:. laborẽ ñ delitias. Opus ꝑ qđ
humilitate decrescat: ñ intumeseat
fastigio. Oportet gͦ ep̃m irrep̾hensibi¬
lem eẽ. Id ipsũ quoq ad titũ. Siquis
ẽ sine crimine. Om̃s uirtutes in uno
sermone cõp̃hendit: & pene rẽ contͣ
naturã exxigit. Si enĩ ome peccatũ etiã
mocioso uerbo rep̃hensione dignũ ẽ.
quis ẽ. ille qui absq peccato id.ẽ reprȩ¬
hensione uerset᷑ inmundo: Sed futurꝰ
pastor eccłiȩ talis elegit᷑ ad cuiꝰ cõparati¬
onẽ recte grex ceteri nominent᷑. Defi-¬
niunt retores oratorẽ qui sit uirbonꝰ.
dicendi ꝑitus ante uita. sit lingua irre-¬
p̃hensibilis quęrit᷑: ut doctꝰ merito sus¬
cipiat᷑. Edit enĩ auctoritatẽ docendi cuiꝰ

Expanded text:
nitur. Jam in potestate et conscientia sinnitur. Jam in potestate et conscientia singulorum est, quales se ibi aspiciant; ut vel dolere ad deformitatem, vel gaudere ad pulchritudinem possint. Si quis Episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminreprehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene rem contra naturam exigit. si enim omne peccatum, etiam in otioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mundo? sed futurus pastor ecclesiae talis eligitur, ad cuius conparationem recte grex ceteri nominentur. definiunt rhetores oratorem: \'uir bonus, dicendi peritus.\' ante uita, sic lingua inreprehensibilis quaeritur, ut merito suscipiatur. perdit enim auctoritatem docendi, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
sa eyrographi peccata deleta sunt: solũ
nom̃ uiuit uxoris. Dies mei deficient si
cuncta quȩ ad potentiã baptismi ꝑtinerł
de scripturis scĩs uoluero digerere: & na-¬
tuitatis scdȩ immo in xep̃o primȩ po-¬
nere sacram̃ta antequã dietandi finẽ
faciã. lam enĩ intelligo m̃surã me exce-¬
dere epłȩ: uolo suꝑiora capitula in qͥb
futuri ep̃i uita describit᷑ cursim expone¬
re. ut apłm ñ in uniꝰ uaoris elogio sed in
om̃ib quȩ p̃cepit. Doctorẽ gentiũ sus¬
cipiamꝰ: simul obsecro nequis me in su-¬
gyllationẽ istius tẽporis sacerdotũ scrip-¬
sisse quȩ scripsi existimet. sed in eccłiȩ
utilitatẽ. Ut enĩ oratores et philosophi
describentes qualẽ uelint eẽ. ꝑfectum
oratorẽ & philosophũ. ñ faciunt inui-¬
riam demosteni & platoni. sed ĩpsas res
absq ꝑ sonis definiunt. Sic in descrip¬¬
tione ep̃i & in eorũ expositione quae
scripta ẽ. quasi speculũ sacer dotu ꝓpo¬

Expanded text:
eris peccata deleta sunt; solum nomen vivit uxoris? Dies me deficiet si cuncta quae ad potentiam baptismi pertinent, de Scripturis sanctis voluero digerere; et nativitatis secundae, imo in Christo primae, ponere sacramenta. 8. Antequam dictandi finem faciam jam enim intelligo mensuram me excedere Epistolae, volo superiora capitula, in quibus futuri Episcopi vita describitur, cursim exponere; ut Apostolum non in unius uxoris elogio, sed in omnibus quae praecipit, Doctorum Gentium suscipiamus. Simul obsecro, ne quis me in sugillationem istius temporis Sacerdotum scripsisse, quae scripsi, existimet, sed in Ecclesiae utilitatem. Ut enim oratores, et philosophi describentes qualem velint esse perfectum oratorem, 422 et philosophum, non faciunt injuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas absque personis definiunt: sic in descriptione Episcopi, et in eorum expositione quae scripta sunt, quasi speculum Sacerdotii propo
Abbreviated transcription (Latin):
ne et eui sordida peccatoꝵ nr̃oꝵ uesti¬
m̃ta tolluntur: ut recipiat głam quã
habuit apud patrẽ pͥusquã mundus
esset. Sed nequis me uim facere serip¬
turę putet. et sic amare xp̃m ut histo¬
riȩ auferam ueritatẽ: int̃p̃tabor iN

Expanded text:
ne, et cui sordida peccatorum nostrorum uestine, et cui sordida peccatorum nostrorum uestimenta tolluntur, ut recipiat gloriam, quam habuit apud patrem, priusquam mundus esset. Sed ne quis me uim facere scripturae putet et sic amare Christum, ut historiae auferam ueritatem, interpretabor in
Abbreviated transcription (Latin):
cam quã accepimus: scãm custodiamꝰ
in scõ. Ille montanus habitator qui
de hierłm descendebat in hiericho.¬
ñ prius uulneratus ẽ. quã nudatus.
Infunditur ei oleũ medicam̃tũ lene
et miscđia temꝑatũ. Et quia debuit ne¬
gligentia sentire cruciatum: uini au¬
steritate mordetur: ut ꝑ oleũ ad pęni¬
tentiã ꝓuocetur: ꝑuinũ seueritatem
sentiat udicantis. Uocorem uirginẽ
accipiet. uiduã aũt & eiectã. & meretri¬
cem ñ accipiet: sed uirginẽ de genere
suo: et non contam inabit sem̃ suum
inpopło. ego dñs qui scĩfico eũ. Scio
pontificẽ cui p̃cepta nunc dantur. A
plerisq xp̃m intelligi: et id qđ dictũ
ẽ suꝑ patrem et suꝑ matrem ñ in qui¬
nabitur de uirginali mariȩ partu in¬
telligi. Multoq facilior ẽ. suꝑ dño int̃¬
p̃tatio. qui audit inpsalmo tues sacer¬
dos in ȩt̃nũ scđm ordinẽ melchisedech
et in zacharia. Audi iesu sacerdos mag¬

Expanded text:
cam, quam accepimus, sanctum custodiamus cam, quam accepimus, sanctum custodiamus in sancto. ille montanus habitator, qui de Hierusalem descendebat Hiericho, non prius uulneratus est, quam nudatus. infunditur ei oleum, medicamentum lene et misericordia temperatum, et, quia debuit neglegentia sentire cruciatum, uini austeritate mordetur, ut per oleum ad paenitentiam prouocetur, per uinum seueritatem sentiat iudicantis. Uxorem uirginem accipiet, uiduam autem et eiectam et meretricem non accipiet, sed uirginem de genere suo, et non contaminabit semen suum in populo. ego dominus, qui sanctifico eum. scio pontificem, cui praecepta nunc dantur, a plerisque Christum intellegi et id, quod dictum est: super patre et matre non inquinabitur, de uirginalis Mariae partu edisseri. multoque facilior est super domino interpretatio, qui audit in psalmo: tu es sacerdos in- aeternum secundum ordinem Melchisedech, et in Zacharia: audi, Iesu, sacerdos mag
Abbreviated transcription (Latin):
cere : tenenti ȩgyptiȩ cũ pallio relinqͦ¬
mus. Syndone oꝑtus adolescens uin¬
ccũ dñm sequebatur: incurrisset in¬
laqueos nisi exepeditus et nudus ꝑse¬
parentib quȩ parentũ sunt: si tamen
uiuuntᷤᷤ seruientes dño filios suos prę¬
ferri sibi głorianturͧͥ. Et de sc̃ĩs ñ egre¬
ditur. et non polluet seĩficationem dei
sui. Pro otioso quoq uerbo rationem
reddituri sumꝰ. et om̃e qđ non ȩdificat
audientes: inꝑiculũ loquentiũ uercit᷑.
uocabulũ xp̃i in quom blandior.
Quanto magis pontifeae et ep̃s quem
oportet eẽ. sine crimine tantarum qͦq
uirtutũ. ut semꝑ moretur in sẽĩs. et pa¬
ratus sit uictimas offerre ꝓpopulo.
sequester hominũ et dĩ carnes agna
sacro ore confitiens. quia scm̃ oleum
xp̃i dĩ sui suꝑ eũ est: Non egrediẽtur
e scõ: ne uestim̃tũ quo indutus ẽ. pol¬
luat. Quot quot enim in xp̃o baptiza¬
tisumus: xp̃m indumꝰ. Seruemꝰ tuni¬

Expanded text:
cere, tenenti Aegyptiae cum pallio relinqucere, tenenti Aegyptiae cum pallio relinquamus. sindone opertus adulescens uinctum dominum sequebatur: incurrisset laqueos, nisi expeditus et nudus perseparentibus, quae parentum sunt; si tamen uiuunt, si seruientes deo filios suos praeferri sibi gloriantur. Et de sanctis non egredietur et non polluet sanctificationem dei sui. pro otioso quoque uerbo rationem reddituri sumus et omne, quod non aedificat audientes, in periculum loquentium uertitur. uocabulum Christi, in quo mihi blandior: quanto magis pontifex et episcopus, quem oportet esse sine crimine tantarumque uirtutum, ut semper moretur in sanctis et paratus sit uictimas offerre pro populo, sequester hominum et dei et carnes agni sacro ore conficiens, quia sanctum oleum christi dei sui super eum est! non egreditur e sancto, ne uestimentum, quod indutus est, polluat; quotquot enim in Christo baptizati sumus, Christum induimus. seruemus tuni
Abbreviated transcription (Latin):
et ad uocẽ saluatoris egreditur de sepul-¬
chro ᷤ et fasceis peccatorũ solutus ince¬
dit: intrabit ad eũ pontifex. et ibi faci¬
et mansionẽ. et cũ resurgente prande¬
bit. Suꝑ patrẽ sud̾ et matrẽ suã non
inquinabitur. Multa nos facere co-¬
git affectus: et dũ ꝓpinquitates respici¬
mus corporũ. et corporis et anime of¬
fendimꝰ creatorẽ. Qui amat patrem
aut matrẽ suꝑ xp̃m: non ẽ eo dignus.
Discipłs ad sepulturã patris ire deside¬
rans: saluatoris ꝓhibetur imperio.
Quanti monachorũ dũ patris matrisq
miserentur suas animas ꝑdiderunt
Suꝑ patre et matre pollui nob non
licet: quanto minꝰ suꝑ frẽ. sororibus.
consobrinis. familia. seruulis: Genꝰ
regale et sacerdotale sumꝰ illũ atten¬
damus patrem qui nunquã moritur.
aut qui ꝓ nob̾ moritur. et qui ideo
uiuens mortuus ẽ : ut nos mortuos ui¬
uificaret. Siquid habemꝰ de egẏpto.
qđ princeps mundi suũ possit agnos¬

Expanded text:
et ad uocem saluatoris egreditur de sepulchro suo et fasceis peccatorum solutus incedit, intrabit ad eum pontifex et ibi faciet mansionem et cum resurgente prandebit. Super patre suo et super matre sua non inquinabitur. multa nos facere cogit affectus et, dum propinquitates respicimus corporum, et corporis et animae offendimus creatorem. qui amat patrem et matrem super Christum, non est eo dignus. discipulus ad sepulturam patris ire desiderans saluatoris prohibetur imperio. quanti monachorum, dum patris matrisque miserentur, suas animas perdiderunt! super patre et matre pollui nobis nolicet: quanto magis super fratre, sororibus, consobrinis, familiregale et sacerdotale sumus. illum adtendamus patrem, qui numquam moritur aut qui pro nobis moritur et qui ideo uiuens mortuus est, ut nos mortuos uiuificaret. si quid habemus de Aegypto, quod princeps mundi suum possit agnos
Abbreviated transcription (Latin):
medici cõmeatus suspitionis pandẽt
uiam : cũ quib dã uirginib ad secre¬
tiorem uillulã secto erine transmitut᷑.
lbi paulatim uiri habitu ueste mutata :
inercatricẽ uulnus obducitur. Et o
scelus sũmũ. et sũma malitios Post tanta
miracula : ad huc seuiunt leges. En quo
me gestorũ ordo ꝓtraxit. lam enĩ ad
euacrii nr̃i nom̃ aduenimꝰ. Cuiꝰ e go
ꝓ xp̃o laborem si arbiter a me dies non p̾ossi
sapiam : si pęnitus tacere uelim uoce
ingaudiũ erumpente ñ possim. Quis
enim ualeat digno canere p̃eonio. au¬
xentiũ mediolani in cũbentẽ huiꝰ ex-¬
cubiis sepultũ pene ante quã mortuũ.
queis irretitum. et uicisse aduersarios
et ñ nocuisse suꝑatis. Uerũ hec ipse
quidẽ spatiis exclusus iniquis prȩt̃eo.
eaq aliis post me memoranda relinqͦ:¬
que p̃sentis tantũ rei fine contentus
sũ. Imꝑatorem industria adut: precib
flagitat. merito lenit. sollicitudine ꝓ¬

Expanded text:
Ecclesiam commeatus suspicionis panderet Ecclesiam commeatus suspicionis panderet viam, cum quibusdam virginibus ad secretiorem villulam secto crine transmittitur. Ibi paulatim virili habitu, veste mutata, in cicatricem vulnus obducitur. Et, o vere Jus summum, summa malitia! post tanta miracula adhuc saeviunt leges. 15. En quo me gestorum ordo protraxit. Jam enim ad Evagrii nostri nomen advenimus. Cujus ego pro Christo laborem, si arbitrer a me dici posse, sapiam; si penitus tacere velim, voce in gaudium erumpente, non possim. Quis enim valeat digno canere praeconio, Auxentium Mediolani incubantem, hujus excubiis sepultum pene ante quam mortuum? queis irretitum et vicisse adversarios, et equidem spatiis exclusus iniquis praetereo atque aliis post me memoranda relinquo. praesentis tantum rei fine contentus sum: imperatorem industria adit, precibus fatigat, merito lenit, sollicitudine pro
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit. Subito feminȩ̨ palpitat pectꝰ.
et oculis querentib lucẽ corpus animat᷑
ad uitam. lam inspirat. iam uidet. iam
subleuat᷑ & loquitur. lam in illã potest
uocem erũꝑe. Dñs auxiliator m̃s: non
timebo quid faciat mͥ homo. Anus in¬
terim quȩdã que eccłiȩ sustentabatur
op̃ib. debitũ cęlo spm̃ reddidit: et qͣsi
de industria ordine currente rerum.
uicariũ tumulo corpꝰ oꝑitur.
Dubia adhuc luce. in lictore diabolus
occurrit: quęrit cadauer occisȩ. se-¬
pulchrũ sibi monstrare petit. Uiue-¬
re putat : quã mori potuisse miratur.
Recens a clericis cespes ostenditur: et
dudũ suꝑ iecta humus cũ his uocib
ingeritur flagitanti. Erue scilicet
ossa iam condita: infer nouũ sepul¬
chro bellũ. Et si hoc parũ ẽ: auibus
ferisq lanianda mẽbra discerpe.
Septies ꝑ cussa: debet aliquid plus
morte ꝑpeti. Tali ergo inuidia carni-¬
fice confuso: elam domi mulier refo-¬
cilatur. Et ne forte creber ad eccłiam

Expanded text:
aduenit. subito teminae palpitat pectus et oculis quaerentibus lucem corpus animatur ad uitam: iam spirat, iam uidet, iam subleuatur et loquitur, iam in illam potest uocem erumpere: dominus auxiliator meus, non timebo, quid faciat mihi homo. Anus interim quaedam, quae ecclesiae sustentabatur opibus, debitum caelo spiritum reddidit et quasi de industria ordine currente rerum uicarium tumulo corpus operitur. dubia adhuc luce in lictore zabulus occurrit, quaerit cadauer occisae, xsepulchrum sibi monstrari petit; uiuere putat, quam mori potuisse miratur. recens a clericis caespes ostenditur et dudum superiecta humus cum his uocibus ingeritur flagitanti: \'erue scilicet ossa iam condita, infer nouum sepulchro bellum et, si hoc parum est, auibus ferisque lanianda membra discerpe; septies percussa debet almorte perpeti. 14. Tali ergo invidia carnifice confuso, clam domi mulier refocillatur. Et ne forte creber medici ad
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia magis miror qđ ñ habeo. Inge¬
nua et uerecunda confessio ẽ: quo ipse
careas id in aliis p̃dicare. Nũquid quia
graui corpore terrȩ oneror hereo.
Auiũ ñ miror uolatus : nec columbam
p̃dico. qđ gradiatur iter liquidum:
celeres neq cõmouet alas. Nullus se de¬
cipiat: nemo blando adulatore se prȩci¬
pitet. Prima ẽ. uirginitas a natiuitate :
scda uirginitas a scđa natiuitate. Non ẽ
m̃s sermo: antiqua sententia ẽ. Nemo
potest duob dñis seruire: carna & spi¬
ritui. Caro concupiscit aduersus sp̃m:¬

Expanded text:
sed quia miror, quod non habeo. ingesed quia miror, quod non habeo. ingenua et uerecunda confessio est, quo ipse careas, id in aliis praedicare. numquid, quia graui corpore terrae haereo, auium non miror uolatus nec columbam praedico, quod radit iter liquidum celeris neque commouet alas? nullus se decipiat, nemo blando adulatore praecipitet. prima est uirginitas a natiuitate, secunda uirginitas a secunda natiuitate. non est meus sermo, antiqua sententia est: nemo potest duobus dominis seruire, carni et spiritui. caro concupiscit aduersus sp
Abbreviated transcription (Latin):
stimonio ẽ. At forsitan pitagoram &
architam tarentinũ & publiũ scipio¬
nẽ: in sexto tespolipas de impari nume-
ro disputantes. Et si hos audire nolue¬
rint obtrectatores mei: grammaticorũ
scolas eis faciam conclamare. Numero
ds̃ impare gaudet. Grande piaeulum.
Euersȩ sunt eccłiȩ: orbis audire ñ po-¬
test : simundiorẽ uirginitatẽ diximus
eẽ. qũa nuptias: si parem numerũ impa
ri subiecimus: et ueteris testam̃ti typos
euangłicȩ ueritati. ꝓfecisse monstraium.
Cȩtera quȩ in libro nr̃o rep̃hensa sunt
uel leuiora puta : uel ad eundem sensũ
ꝑtinentia. Unde ad ea responđe nolui.
ne libelli excederem magnitudinem:
et tuo uiderer ingenio diffidere: quẽ
patronũ causȩ meȩ ante habui quam
rogarem. Igitur hoc extrema uoce ꝓ¬
testor. me nec damnasse nuptias. nec
damnare: respondisse aduersario.
non meoꝵ insidias formidasse. Uirgi¬
nitatẽ aut̃ incęlũ fero: non quia habeo.

Expanded text:
stimonio est. An forsitan Pythagoram, et stimonio est. An forsitan Pythagoram, et Architam Tarentinum, et Publium Scipionem in sexto de Republica, de impari numero proferam disputantes? Et si hos audire noluerint obtrectatores mei, Grammaticorum scholas eis faciam conclamare: « Numero Deus impare gaudet » . 20. Grande piaculum, eversae sunt Ecclesiae, orbis audire non potest, si mundiorem virginitatem diximus esse quam nuptias: si parem numerum imri subiecimus et ueteris testamenti typos euangelicae ueritati profecisse monstrauimus! cetera, quae in libro nostro reprehensa sunt, uel leuiora puto uel ad eundem sensum pertinentia; unde ad ea respondere nolui, ne et libelli excedere magnitudinem et tuo uiderer ingenio diffidere, quem patronum causae meae ante habui, quam rogarem. igitur hoc extrema uoce protestor, me nec damnasse nuptias nec damnare; respondisse aduersario, non meorum insidias formidasse. uirginitatem autem in caelum fero, non quia habeo,
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt seriptũ ñ.ẽ. cũ inceteris dieb
scriptũ sit. aut reddant aliã ꝓbabili¬
orem causã quare ñ seriptũ fit: aut
si ñ reppererint ingrati suscipiant
qđ a nob̃ dictũ ẽ. Porro si in arca
noe omĩa animalia quȩ bina ingre-¬
diuntur immunda sunt: impar nu¬
merus ẽ mundus. Et hoc scriptum ẽẽ
nemo dubitat. Quare seriptũ sit: edis¬
serant. Si aũt ñ edisserant: qđ a me¬
expositũ ẽ. uelint nolint suscipiant.
Aut ꝓfer meliores epulas & me conui¬
ua utere : aut qualicũq nr̃a cenula con¬
tencus esto. Scilicet nunc enumerandũ
michi ẽ. qui eccłiasticoꝵ de impari
numero disputarint. Ulemens. ypoli¬
tus. origenes. dionisius. eusebesius. di¬
dimus. Dr̃orũ quoq tercillianꝰ. cypri-¬
anus uietorinꝰ lactantius. hylarius
Quorũ cyprianus de septenario id ẽ.
impari numero disserens: quȩ & quan¬
ca dixxerit ad fortunatũ liber illius te¬

Expanded text:
si autem scriptum non est, cum in ceteris diebus si autem scriptum non est, cum in ceteris diebus scriptum sit, aut reddant aliam probabiliorem causam, quare non scriptum sit, aut, si non reppererint, ingratis suscipient, quod a nobis dictum est. porro, si in arca Noe omnia animalia, quae bina ingrediuntur, inmunda sunt, inpar numerus est mundus et hoc scriptum esse nemo dubitat, quare scriptum sit, edisserant. si autem non disserunt, qexpositum est, velint, nolint, suscipient. Aut profer meliores epulas, et me conviva utere: aut qualicumque nostra coenula contentus esto. Scilicet nunc enumerandum mihi est, qui Ecclesiasticorum de impari numero disputarint, Clemens, Hippolytus, Origenes, Dionysius, Eusebius, Didymus, nostrorumque Tertullianus, Cyprianus, Victorinus, Lactantius, Hilarius: quorum Cyprianus de septenario, id est, impari numero disserens, quae, et quanta dixerit ad Fortunatum, liber illius te
Abbreviated transcription (Latin):
desinit ẽẽ. monogamꝰ. Omĩa licent.:
sed non omĩa expediunt. Non dam¬
no digamos. immo nec trigamos: et si
diei potest octõgamos. Habeat quȩ li
guor: quare dixerim dũ taxat he-
ñ additũ sic̃ inprimo & tertio & reli¬
quis. uidit ds̃ quia bonũ ẽ: statimq
subiecerim: nob intelligentiã dereli¬
quit. ñ eẽ. bonũ duplicẽ numerum
qui ab unione diuidat: et p̃figuret
fȩdera nuptiarũ. Vnde & in arca noe
omĩa animalia quȩcũq bina ingre¬
diuntur immunda sunt. Impar nu-¬
merus ẽ. mundus. In hoc nescio quid
rep̃hendat᷑ interim de scđa die utrũ
quia et scriptũ ẽ et seriptũ ñ eẽ. dixi¬
mus: anquia etiã si scriptũ ñ ẽ aliter
intelleximꝰ quã seripturȩ simplici¬
tas patitur. Seriptũ ñ eẽ. in scđo die
uidit dĩ quia bonũ ẽ. ñ meũ accipi¬
ant testimonium: sed cunetorum
hebrȩoꝵ & alioꝵ int̾p̃tum: aquilȩ ui-¬
delicet & syminachi & cheo dotionis.

Expanded text:
desinit esse monogamus. Omnia licent, desinit esse monogamus. Omnia licent, sed non omnia expediunt . Non damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: habeat quaelibeguor, quare dixerim dumtaxat iuxta die non addi sicut in primo et tertio et reliquis: uidit deus, quia bonum est, statimque subiecerim: nobis intellegentiam dereliquit non esse bonum duplicem numerum, qui ab unione diuidat et praefiguret foedera nuptiarum. unde et in arca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, inmunda sunt; inpar numerus est mundus. in hoc nescio quid reprehendatur interim de secundo die: utrum, quia scriptum est et scriptum non esse diximus? an, quia | etiam scriptum non est, aliter intelleximus, quam scripturae sim-. plicitas patitur? scriptum non esse in secundo die: \'uidit deus, quia bonum est\' non meum accipiant testimonium, sed cunctorum Hebraeorum et aliorum interpretum, Aquilae uidelicet et Symmachi et Theodotionis.
Abbreviated transcription (Latin):
lacerant: et inuna atq eadẽ causa. et
me & aduersariũ id ẽ utrũq rep̃hen-¬
dant : ut cũ euid entius alterũ necesse
sit uincere: ambos uictos eẽ contendañ.
Porro ubi de digamis & trigamis disse-¬
rentes diaximus : melius ẽ. licet alterũ
et tertiũ unũ uirũ nosse quã pluri¬
mos: id ẽ. tolerabilius ẽ uni homaini
ꝓsticutã eẽ. quã plurimis: nonne statĩ
cur hȩc dixerim subiecimus : Siqui¬
dem et illa in euangłio samaritana
sextũ maritũ hab̾e se dicens: arguit᷑
a dño qđ ñ sit uir eiꝰ. Ego etiã nunc
libera uoce ꝓclamo: non damnari
in eccłia digamiam. immo nec triga-¬
miam: et ita licere quinto. & sexto. et
ultra. quo modo & scđo marito nub̃e.
Sed quomodo ñ damnant᷑ hȩ nuptiȩ :
ita nec p̃dicant᷑. Solatia miseriȩ sunt:
ñ laudes continentiȩ. Vnde & in alio
loco dixi Ubi unus maritus excedit᷑.⁊
nichil refert scđs antertius sit: quia¬

Expanded text:
lacerent et in una atque eadem causa et lacerent et in una atque eadem causa et me et aduersarium, id est utrumque, reprehendant, ut, cum e duobus alterum necesse sit uincere, ambos uictos esse contendant. porro, ubi de digamis et trigamis disserentes diximus: melius est, licet alterum et tertium, unum uirum nosse quam plurimos, id est: tolerabilius est uni homini prostitutam esse quam multis, nonne statim, cur hoc dixerim, subiecimus: siquidem et illa in euangelio Samaritana sextum maritum habere se dicens arguitur a domino, quod non sit uir eius? ego etiam nunc libera uoce proclamo non damnari in eccmiam, et ita licere quinto, et sexto, et ultra, quomodo, et secundo marito nubere: sed quomodo non damnantur istae nuptiae, ita nec praedicantur. So- LATIA MISERIAE SUNT, non laudes continentiae. « Unde et in alio loco dixi: Ubi unus maritus exceditur, ni
Abbreviated transcription (Latin):
reliquũ ꝓpt̾ qđ nubant.⁊ cũ et in sp̃u
et in anima et in ipsa tribulatio sit:
que hic condemnatio matrimomii
ẽ.⁊ si infantũ uagitus. filioꝵ mortes.
mus. et cetera huiꝰ modi tribulationẽ
uidiũ de beatȩ marię uirginitate ꝑ¬
petua seripsimus: in quo necesse nob̃
fuit aduirginitatis beatitudinẽ p̃di¬
candam multa de molestiis dicere
nuptiarũ. Num uir egregius et erudi-¬
tus inseripturis. et uirgo. eccłiȩ uirgi¬
nis doctor. aliquid in illo sermone
rep̃hendit: In libro quoq ad eusto-¬
chium multo duriora de nuptus di¬
ximus: et nemo suꝑ hac re lests est :
amator quippe castitatis. p̃coniũ pu-¬
dicitiȩ intenta aure captabat. Lege
tertullianũ. lege cyprianũ. lege am̃bro¬
sium: et cũ illis me uł accusa uł libera.
Inuentȩ sunt plautinȩ fabulȩ: et scio-¬
li tantũ addetrahendum : qui in eo se
doctos ostentare uelint. si om̃iũ dicta

Expanded text:
relicum propter quod nubant, cum et in spiritu, relicum propter quod nubant, cum et in spiritu, et in anima, et in ipsa carne tribulatio sit? » Quae haec condemnatio matrimonii est, si infantium vagitus, filiorum mortes, mus, et caetera hujusmodi tribulationem uidium de beatae Mariae uirginitate perpetua scripsimus, in quo necesse nobis fuit ad uirginitatis beatitudinem praedicandam multa de molestiis dicere nuptiarum. num uir egregius et eruditus in scripturis et uirgo ecclesiae uirginis doctor aliquid in illo sermone reprehendit? in libro quoque ad Eustochium multo duriora de nuptiis diximus et nemo super hac re laesus est; amator quippe castitatis praeconium pudicitiae intenta aure captabat. lege Tertullianum, lege Cyprianum, lege Ambrosium, et cum illis me uel accusa uel libera. inuenti sunt Plautinaefamiliae et scioli tantum ad detrahendum. qui in eo se doctos ostentare uelint, si omnium dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad meã uoluntatẽ seripturas traħe.¬
sed id dicere qđ seripturis uelle intel¬
ligebam. Comm̃tatoris officiũ ẽ. ñ quod
ip̃se uelit: sed qđ sentiat ille quẽ int̃p̃¬
tatur exponere. Alio quin. si contraria
dixerit: non tam int̾pres erit. quã ad¬
uersarius eiꝰ quẽ nititur explanare
Certe ubieũq scripturas ñ in t̃p̃tor
et libere de meo sensu loquor: arguat
me qui libet durũ quid dixisse contͣ
nuptias. Quod si ñ reppererit. quicqͥd
uł asterum eẽ uidet᷑ uel durum: id ñ¬
scriptoris auctoritati. sed int̃pretis of.¬
ficio deputet. Iiiud uero ferre quis pos¬
sit qđ in me rep̃henditur : Quare exe-¬
ponens capitulũ apłi. in quo de con¬
iugib seripsit. tribulationẽ carnis
habebunt huiꝰce modi. dixerim: nos
ignari rerũ. putabamꝰ nuptias saltẽ
carnis hab̾e lȩtitiã. Si aũt nubentib
et in carne tribulatio ẽ. in qua sola ui-¬
debantur hab̃e delicias : quid erit

Expanded text:
non ad meam uoluntatem scripturas tranon ad meam uoluntatem scripturas trased id dicere, quod Scripturas velle intelligebam. Commentatoris officium est, non quid ipse velit: sed quid sentiat ille quem interpretatur, exponere. Alioqui si contraria dixerit, non tam interpres erit, quam adversarius ejus, quem nititur explanare. Certe ubicumque Scripturas non interpretor, et libere de meo sensu loquor, arguat me cui libet, durum quid dixisse contra nuptias. Quod si non repererit, quidquid vel austerum esse videtur, vel durum, id Scriptoris auctoritati, non interpretis officio deputet. 18. Illud vero ferre quis possit, quod in me reprehenditur: quare exponens capitulum Apostoli, in quo de conjugibus scripsit, « tribulationem carnis habebunt hujusmodi » , dixerim: « Nos ignari rerunt putabamus nuptias saltem carnis habere laetitiam. Si autem nubentibus et in carne tribulatio est, in qua sola videbantur habere delicias, quid erit
Abbreviated transcription (Latin):
aũt se continere ñ possunt: et ardorẽ
libidinis ñ tam in continentia uolunt
qua infornicatione restinguere: me-¬
luis eẽ. posse nube quã uri Ad quod
nos intulimꝰ: idõ melius ẽ. nube quia
peius ẽ uri : non nr̃am sententiã pro¬
ferentes sed int̃p̃tantes apłi. melius ẽ.
nub̃e quã uri᷑ id ẽ melius ẽ maritũ
ducere quã fornicari. Siuri uel for¬
nicari bonũ eẽ. docueris: tunc bono
melius p̃feretur. Si aũt nube melius
ẽ. qđ malo p̃fertur : non .ẽ. germanȩ
et purȩ integritatis. nec eiꝰ beatitudinis
quȩ angłis cõparatur. Si dixcero meliꝰ
ẽ uirginẽ eẽ. quã nuptam: bono me-¬
lius prȩtuli: Siaũt alterũ gradũ fecero.
melius nube quã fornicari: ibi non
bono melius. sed malo bonũ pretuli.
Multa diuersitas ẽ. int̾ id melius qđ
nuptiis: et int̃ id qđ fornicationi an¬
te ponitur. Obsecro te quid in hac dis¬
sertione peccaui: Propositũ mͥ erat:

Expanded text:
autem se continere non possunt et ardorem autem se continere non possunt et ardorem libidinis non tam continentia uolunt quam fornicatione restinguere, melius eis \'esse nubere quam uri. ad quod nos intulimus: ideo me-lius est nubere, quia peius est uri, non nostram sententiam proferentes, sed interpretantes apostoli: melius est nubere quam uri, id est: melius est maritum ducere quam fornicari. si uri uel fornicari bonum esse docueris, tunc bono melius praeferetur; si autem uri malum est, quod malo praefertur, non est germanae et purae integritatis nec eius beatitudinis, quae angelis conparatur. si dixero: \'melius est uirginem esse quam nuptam\', bono melius praetuli; si autem alterum gradum fecero: melius est nubere quam fornicari\', ibi non bono melius, sed malo bonum praetuli, et multa diuersitas est inter id melius, quod nuptiis, et inter id, quod fornicationi anteponitur. obsecro te, quid in hac dissertione peccaui? propositum mihi erat
Abbreviated transcription (Latin):
et felices uocat sisie ꝑmanserint. Si aũt
se ñ continent: nubant. Id ipsũ quod
supra ꝓpt̃ fornicationẽ aut̃. & ne temptae
uos sathanas ꝓpt̃ incontinentiã urãm
reddit eausam cur dixerit. Si ñ se con¬
tinent: nubant. Melius ẽ nub̃e quã
uri. ldõ melius ẽ nube : quia peius est
uri. Tolle ardorẽ libidinis: et ñ dicit
tionẽ deterioris respicit: non adsim¬
plicitatẽ incõparabilis ꝑ se bona. uelut
si diceret. Melius ẽ. unũ oculũ hab̃e
quã nullũ. Et post paululũ cũ apos¬
tropham fecissem ad apłm: intuli si ꝑ
parare : sed dic simplicit̃ bonũ ẽ. nube
Suspecta mͥ ẽ bonitas eiꝰ rei : quã mag¬
nitudo alterius mali. Malũ eẽ cogit¬
inferius. Ego aũt ñ leuius malũ: sed
simplexe ꝑ se bonũ uolo. Uult apłs
innuptas et uiduas absq corruptione¬
ꝑmanere : et ad exemplũ sui ꝓuocat.
et feliciosu̾o eat sisie ꝑmanserint. Si

Expanded text:
et felices vocat, si sic permanserint: si autem et felices vocat, si sic permanserint: si autem se non continent, nubant: idipsum, dicens quod supra: Propter fornicationem autem: et, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram. Redditque causam cur dixerit, Si se non continent, nubant: Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia pejus est uri. Tolle ardorem libidinis, et non dicettionem deterioris respicit: non ad simplicitatem incomparabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, quam nullum. Et post paululum cum apostropham fecissem ad Apostolum; intuli:parare: sed die simpliciter, bonum est nubere. Suspecta est mihi bonitas ejus rei, quam magnitudo alterius mali, malum inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. uult apostolus innuptas et uiduas absque coitu permanere et ad exemplunt sui prouocat et felices uocat, si sic permanserint. si
Abbreviated transcription (Latin):
Ego arbitror quando dieit ad idipsũ
et rem ipsã tacet: non eũ nominare
palã coitum : sed uerecunde ostende.
Anquia sequitur qđ temptationem
tinentiam : Nonne alio uerborũ or-¬
dine. id ipsũ. ẽ ne temptet uos fatha¬
nas ꝓpt̃ in continentiã urãm: An quia
dii : et musitamꝰ ad huc nuptias ñ
uocare indulgentiã sed p̃ceptum
Quod si durum ẽ imputet᷑ apło qui
ait: hoc dico aũt scđm indulgentiã
ñ scđm imꝑiũ. et ñ michi: qui excepto
p̃postero ordine. nec sensũ nec uerba
mutaui. Transeamꝰ ad reliqua. Epłari
enĩ breuitate festinat oratio. Dico in¬
quit apłs innuptis et uiduis. Bonũ ẽ.
eis sisic ꝑmanserint: ut ego. Si aut̃ se
ñ continent: nubant. Melius ẽ enim
nube: quã uri. Qđ capitulũ nos sic
int̃ p̃tatisumꝰ. Postquã nuptus concesse¬
rat usũ coniugu. & ostenderat se quid
uellec. quid ue concedẽt: transit ad nup.¬
tias et uiduas. et sui ꝓponit exemplũ:

Expanded text:
ego arbitror, quando dicit \'ad id ipsum\' ego arbitror, quando dicit \'ad id ipsum\' et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed uerecunde ostendere. an quia sequitur: quod temptationi tinentiam? nonne alio uerborum ordine id ipsumest:ne temptet uos satanaspropterincontinentiam uestram? an quia dixi: et mussitamus adhuc nuptias non uocare indulgentiam, sed praeceptum? quod si durum est, inputetur apostolo, qui ait: hoc autem dico iuxta indulgentiam, non iuxta imperium, et non mihi. qui excepto praepostero ordine nec sensum nec uerba mutaui. Transeamus ad reliqua - epistolari enim breuitate festinat oratio-: dico, inquit apostolus, innuptis et uiduis: bonum est eis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. quod capitulum nos sic interpretati sumrat usum conjugii, et ostenderat ipse quid vellet, quidve concederet, transit ad innuptas, et viduas, et sui proponit exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝑendie merear : sed quo dũ doleo
ñ communicasse me corpori xp̃i. ab-¬
stineã me paulisꝑ ab uacoris amplexu:
um sustinere potest: Qui potest su¬
stinere : sustineat. Iui ñ potest: ipse ui¬
derit . Nob̾ cura ẽ ñ quid unꝰ quisq
possit. aut uelit : sed quid seripturȩ
p̃cipiant dicere: Illud quoq in com-¬
m̃ tariolis meis eiꝰdẽ apłi carpitur:
in quib dixi. Uerũ nequis putet ex
fert. ne temptet uos sachanas ꝓpt̃ in-¬
continentiã uram Pulchra nimirum
indulgentia. Et iterũ ad idipsũ quod
erubescit suo uocare nomine. quod
tẽptationi p̃fert sathane qđ causam
habet in continentiam : laboramꝰ qͣsi
obscurũ disserere: cũ exposuerit se
ta indulgentiam : non uaxta imperiũ.
Et musitamꝰ ad hue nuptias ñ uocare
indulgentiam. sed p̃ceptum : quasi
ñ eodem modo & seda & tertia matri-¬
monia concedant᷑ & Rł qͣ. quid hic lo
illud qđ erubescit suo uocare nomine.

Expanded text:
uel perendie merear, sed quo, dum doleo uel perendie merear, sed quo, dum doleo non communicasse corpori Christi, abstineam me paulisper ab uxoris amplexu, um sustinere potest?\' qui potest sustinere, sustineat; qui non potest, ipse uiderit. nobis cura est non, quid unusquisque possit aut uelit, sed, quid scripturae praecipiant, dicere. Illud quoque in commentariolis meis eiusdem apostoli carpitur, in quibus dixi: uerum ne quis putet ex fert: \'ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram\'. pulchra nimirum indulgentia: \'et iterum ad id ipsum\'! quod erubescit suo uocare nomine, quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam, laboramus quasi obscurum disserere, cum exposuerit se ta indulgentiam, non iuxta imperium\'? et mussitamus adhuc nuptias non uocare indulgentiam, sed praeceptum, quasi non eodem modo bt secunda et tertia matrimonia concedantur?, et reliqua. quid hic locillud: quod er.ubescit suo uocare nomine?
Abbreviated transcription (Latin):
mine. panes ꝓpositionis exlege potuis¬
se comede dauid et socios eius: nisi se
triduo mundos amulierib respondis¬
sent. Non utiq meretricib qđ damna-¬
batur in lege : sed ab uxorib quib lici¬
to iungebantur. Popłs quoq quando
accepturꝰ erat legẽ in monte sẏna: trib
dieb iussũ eẽ. ab uxorib abstineri.
Scio rome hanc eẽ. consuetudinem:
ut fideles semꝑ corpus xp̃i accipiant.
Quod nec rep̃hendo nec ꝓbo. Uinꝰqͥsq
enĩ in suo sensu abundat. Sed ipsorum
conscientiã conuenio : qui eodẽ die post
coitũ cõmunicant: et iuacta ꝑsium no-¬
ctem flumine purgant. Quare ad mar¬
tỹres ire ñ audent: Iuare ñ ingredi-¬
untur eccłias : An alius inpublico. aliꝰ¬
nec domi licet. Nichil dõ clausumẽ.
et tenebrȩ quoq lucent apud eum
ꝓbet se unꝰquisq. et sic ad corpus axp̃i
accedat. Non qđ dilatȩ cõmunionis
unꝰ dies aut biduũ. sanctiorẽ efficiat
xp̃ianum : ut qđ hodie ñ merui. eras

Expanded text:
mine panes propositionis ex lege non potuisse comedere Dauid et socios eius, nisi se triduo mundos a mulieribus respondissent, non utique a meretricibus, quod damnabatur in lege, sed ab uxoribus, quibus licito iungebantur. populum quoque, quando accepturus erat legem in monte Sina, tribus diebus iussum esse ab uxoribus abstineri. scio Romae hanc esse consuetudinem, ut fideles semper Christi corpus accipiant, quod nec reprehendo nec probo — unusquisque enim in sensu suo abundat —, sed ipsorum conscientiam conuenio, qui eodem die post coitum communicant et iuxta Persium noctem flumine purgant, quare ad martyres ire non audeant, quare non ingrediantur ecclesias. an alius in publico, alinec domi licet. nihil deo clausum est et tenebrae quoque lucent apud eum. probet se unusquisque etsic ad Christi corpus accedat, non quo dilatae communionis unus dies aut biduum sanctiorem efficiat Christianum, ut, quod hodie non merui, cras
Abbreviated transcription (Latin):
aut uirgines eligunt᷑ aut uidui: aut
certe post sacerdotiũ in ȩt̾nũ pudici
Quid nob ipsi illudimꝰ et irascimur:
sisubantib substantib semꝑ ad coitum.
p̃mia pudicitiȩ denegentur : Volumus
opipare. comedẽ. uaorũ adherere com¬
plexibus: et innumero uirginum ac
bit fames p̃miũ et illuuies: sordes et
immundiciȩ : saccus & sericum: Laza¬
rus recipit mala sua in uita sua: et diues
ille purpuratus. & crassus. & intidus.
fruitus ẽ. carnis bonis dũ ad uiueret.
Sed diuersa post mortẽ tenent loca.
Miseriȩ deliciis : et deliciȩ miseruis cõ-¬
mutantur . In nr̃o arbitrio ẽ. uellazarũ
sequi uel diuitem.

Expanded text:
Diaconi, aut virgines eliguntur, aut vidui, aut Diaconi, aut virgines eliguntur, aut vidui, aut certe post Sacerdotium in aeternum pudici. Quid nobismetipsis illudimus, et irascimur, si subantibus nobis semper ad coitum, praemia pudicitiopipare comedere, uxorum haerere conplexibus et in numero uirginum ac bit fames et ingluuies, sordes et munditiae, saccus et sericum? Lazarus recepit mala sua in uita sua et diues ille purpuratus, crassus et nitidus, fruitus est bonis carnis, dum aduiueret, sed diuersa post mortem tenent loca — miseriae deliciis et deliciae miseriis commutantur —: in nostro arbitrio est uel Lazarum sequi uel diuitem.
Abbreviated transcription (Latin):
ginis nr̃i uirgo ꝑpetua. mat̾ et uirgo. Iħs
enĩ clausis ingressus ẽ. ostuis: et in sepul-¬
chro eiꝰ qđ nouũ & in petra durissima
fuerat excisum nec ante quis nec post.¬
ea positus ẽ. Hortus conclusus. fons sig¬
natus. De quo fonte ille fluuius manat
iuxta iohel qui irrigat torrentem uł
fluuiũ. uł spinarũ funes peccatorum
semꝑ clausa. & lucida. et oꝑiens in se uł
ex se ꝓferens scã scõrũ: ꝑ quã sol iustitiȩ
et pontifeae nr̃ scđm ordinẽ melehise¬
dech ingreditur & egreditur. Respon¬
deant michi quo modo iħs clausis in-¬
gressus ẽ ostiis. cũ palpandas manus &
latus considandũ. & ossa carnẽq mon¬
strauerit. ne ueritas corporis fantasma
putaretur : et ego respondebo quo mo-¬
do sc̃a Maria sit et mat̾ et uirgo. uirgo
post partũ. mat̾ ante qũa nupta. Igitur
ria. utriq sexus uirginitatis dedicaue¬
re pͥncipia. Apłi uł uirgines. uel post
nuptias continentes. ep̃i. prb̃i. diaconi.

Expanded text:
ginis nostri Virgo perpetua, mater, et virgo. Jesus enim clausis ingressus est ostiis, et in sepulcro ejus, quod novum, et in petra durissima fuerat excisum, nec antea quis, nec postea positus est. Hortus conclusus, fons signatus : de quo fonte ille fluvius manat juxta Joel , qui irrigat torrentem, vel funium, vel spinarum: funium peccatorum, semper clausa, et lucida, et operiens in se, vel ex se proferens Sancta sanctorum; per quam sol justitiae, et Pontifex noster secundum ordinem Melchisedech ingreditur, et egreditur. Respondeant mihi, quomodo Jesus ingressus est clausis ostiis, cum palpandas manus, et latus considerandum, et ossa carnemque monstraverit, ne veritas corporis, phantasma putaretur; et ego respondebo, quomodo sancta Maria sit et mater, et virgo. Virgo post partum, mater ante quam nupta. Igitur,ria, utrique sexui virginitatis dedicavere principia. Apostoli, vel virgines, vel post nuptias continentes. Episcopi, Presbyteri,
Abbreviated transcription (Latin):
zenon nauelerus ꝑ quẽ michi di¬
cis tuȩ sc̃ĩtatis litteras eẽ. transmissas. unã
tantũ et breuẽ epłam beati papȩ amabi¬
lis reddidit sol ita munuscula continen¬
tem: Satisq miror quid cauisȩ fuerit. ut
cũ in benedictionib et tius et illius prę-¬
ferendis fidelis exxtiterit uiretenda epła ne-

Expanded text:
Zenon nauclerus, per quem mihi dicis tuae sanctitatis litteras esse transmissas, unam tantum et brevem 436 Epistolam beati Papae Amabilis reddidit, solita munuscula continentem. Satisque miror quid causae fuerit, ut cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda e