comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s asterrde in montem iniuit et morore quod nob in cĩ site mortis q cotsilio inl
salloz sũ in opere crutiuandum est
uid suigula replicem plena exemplorũ st̾ oĩã obi erat olias qñ clariorib
portentis emiituit qñ ꝓplic̃ intͣ uĩbes fame pereũtib illũ iussu dei in soli¬
tudins latitantem corut pauere soliciti qñ e sĩmo carmeli montis ꝓuus
huiui triennem siccitatem t̾ras ac pploẽ affligẽtem inꝑato imbre se lenuut̾
qñ octingentos et quiuquaninta falsos ꝓphacõ in erad monte carmeli deo Iudice
sacrificio ceste superatos in torrente cisum ppło fauente maeuit quã ob cam¬
Irãto regie minis ac furori cedeus cum desorii lacebram perisset sus buibra iumiꝑ
consopitũ excitauit augelus et ut manducaret admouuit non magui p̃cr cibũ
s cante birtutis at in fortitudiue illuis quadratinta dierũ iter ac totidẽ noctiũ

Expanded text:
sed «ascende in montem» inquit «et morere». Quod nobis in omni vite mortisque consilio, nisi sed «ascende in montem» inquit «et morere». Quod nobis in omni vite mortisque consilio, nisi fallor, summopere trutinandum est. Quid singula replicem? Plena exemplorum sunt omnia. Ubi erat Helias, quando clarioribus portentis emicuit? Quando populis intra urbes fame pereuntibus illum iussu Dei in solitudine latitantem corvi pavere soliciti? Quando ex summo Carmeli montis, pronus humi, triennem siccitatem terras ac populos affligentem insperato imbre lenivit? quando octingentos et quinquaginta falsos prophetas, in eodem monte Carmeli Deo iudice sacrificio teste superatos, in torrente Cyson populo favente mactavit? Quam ob cauirate regine minis ac furori cedens, cum deserti latebram petiisset, sub umbra iuniperi consopitum excitavit angelus, et ut manducaret admonuit, non magni precii cibum sed tante virtutis, ut in fortitudine illius quadraginta dierum iter ac totidem noctium
Abbreviated transcription (Latin):
Idem c̃te ĩnuenso exc̃citu in quo tam mutti iniusti atq in dece et in horẽs inqͣte
erant non de solo auoco s de solitudine horrida ꝓiudit et in lc̃ima mopia nuram
nctĩarum rerum habundantiã ꝓturauit᷑ qñ in castrie cocurnces ortigias affatim
colo lapsas pplã lehit esurieus et de ruxpo ꝑcussa dulcis aque copiã sitẽust bibit
qũ diuinũ illum atq incredibuẽ et neq cupeditati neq parsinonie subiatẽtem
cibum non quidem in uibibus net eforo cupidinario petitus s celitus destiuatiaii
quadiiita anuis habuit in defito uides ut solitudo duuinis benoficiis atq collo¬
quiie et angelicis sit aurita cõgressibus quo milius miror ut preclare aite uiri
illiu̾̃s sic et hr̃ose moritis solitudinẽ deputatã dum ex hoĩor nutgraturo ꝙ
foatri eius san authea acciderat loquens deus non in haut aut illã srbem

Expanded text:
Idem certe immenso exercitui, in quo tam multi iniusti atque in Deum et in homines ingrati Idem certe immenso exercitui, in quo tam multi iniusti atque in Deum et in homines ingrati erant, non de solio aureo sed de solitudine horrida providit, et in summa inopia miram necessariarum rerum abundantiam procuravit; quando in castris coturnices ortigias affatim celo lapsas populus legit esuriens, et de rupe percussa dulcis aque copiam sitiens bibit; quando divinum illum atque incredibilem, et neque cupiditati neque parsimonie subiacentem cibum, non quidem in urbibus nec e foro cupidinario petitum, sed celitus destinatum, quadraginta annis habuit in deserto. Vides ut solitudo divinis beneficiis atque colloquiis et angelicis sit amica congressibus! Quo minus miror, ut preclare vite viri illius sic et gloriose morti solitudinem deputatam, dum ex hominibus migraturo, quod fratri eius iam antea acciderat, loquens Deus non in hanc aut illam urbem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnuutialium apud nullum quidẽ succedere uoluit ẜ sub diuo Iacebat caput suũ
laxidibus sabditis suꝑponẽs Erdem herã cõuige Et natorũ tuoba serius q
et aucilli oĩgenũ qr greqũ possessione autto in prĩam remeanti occuosus affuit
angelorum Sod ubinã queso mĩquis in urbibus quiestẽti non ucrũ cepto ituere
abomiti quo nondum peracto eidẽ luctator ille noctuonus uude nouũ sibi nomẽ
iiditũ clarum mausit᷑ in post̾is non in urbis amphitratro neq int̾ cuobas honã
s dum remausiset solus in crausitu correntis axxaruib
bi erat ille famuiliarissius deo uir moyses qñ legẽ coltoquiñq dei qnĩ fale
ppłi memorabilem q uictoriã abreus solus et solis p̃cum armis obeniuut᷑
Nempe non in aliqua cuuitatũ srie uel egixti s in sauis et altissam montis in
uertite in solitudine erat dnm aqͣc amarissimas coogit ligus uniu̾s ĩmuissione
dulcestere dum ꝓdigia illa fecit quo six perlegẽ no dicã recc̃iore srfficimus

Expanded text:
ovincialium apud nullum quidem succedere voluit, sed sub divo iacebat, caput suum lapidibus subditis supponens». Eidem, gemina coniuge et natorum turba servisque et ancillis omnigenumque gregum possessione aucto in patriam remeanti, occursus affuit angelorum; sed ubinam, queso? Nunquid in urbibus quiescenti? Non; verum cepto itinere abeunti. Quo nondum peracto, eidem luctator ille nocturnus, unde novum sibi nomen inditum clarum mansit in posteris, non in urbis amphitheatro neque inter turbas hominum, sed dum remansisset solus in transitu torrentis apparuit. 3 Ubi erat ille familiarissimus Deo vir Moyses, quando legem colloquiumque Dei, quando salutem populi, memorabilemque victoriam, absens, solus et solis precum armis obtinuit? Nempe non in aliqua civitatum Syrie vel Egipti, sed in silvis et altissimi montis in vertice. In solitudine erat dum aquas amarissimas coegit ligni unius immissione dulcescere; dum prodigia illa fecit, que vix perlegere, ne dicam recensere, sufficimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dignius ꝙͣ domus olii methapõtina pittanore in tamoli licet exuiui ppeta
Gerra est mnt̾ silua conruilsa c̃ mutato q loc gdtu manet nomen ancoi¬

Expanded text:
dignius quam domus olim methapontina Pithagore in templi licet exigui speciem dignius quam domus olim methapontina Pithagore in templi licet exigui speciem versa est. Nunc silva convulsa
Abbreviated transcription (Latin):
et sitam neccãrii debit tanti q sibi constius efficii otius solitariã uitam
de gere non auderet quotiẽs tamen et quibus potiuit modis quid oxfaret
ostendit habitauit ut nũt̾ ẽ aiubitus murorũ in extremo ciuitatus augulo
ubi adhut sacrum corpus habitat et as eodtm fruidata sacra domus stat sum̃a
Auocione percelebris et magius poli frequẽtata cõcagibus tut̃ q̃tum c̾tis
uidiciis intelligi datur longe rmotus uenitus ꝙ solitarius locus ceat
adhec quotreus exãlibiu curis liber ac laboribus colaxatus quos in
pellendis autianis ab eccla granelz diutuonos ꝙ pertulit aliq̃tispet ⁊
negotiis sabstrahere furar ꝙ poterat in secretiorẽ solitudinẽ secid se ꝯerie
sanctissimus uir dlebat silua erat quãius urbi ꝓpnna cõcemxlatiom tñ
ydonea in medio parua domus ietis c̃te si huĩlis uiri capax q̃ multo

Expanded text:
etsi, tam necessarii debiti tantique sibi conscius officii, continue solitariam vitam etsi, tam necessarii debiti tantique sibi conscius officii, continue solitariam vitam degere non auderet, quotiens tamen et quibus potuit modis quid optaret ostendit. Habitavit, ut nunc est ambitus murorum, in extremo civitatis angulo, ubi adhuc sacrum corpus habitat et ab eodem fundata sacra domus stat, summa devotione percelebris et magnis populi frequentata concursibus; tunc quantum certis indiciis intelligi datur longe semotus penitusque solitarius locus erat. Ad hec quotiens epyscopalibus curis liber ac laboribus relaxatus, quos in pellendis Arrianis ab ecclesia graves diuturnosque pertulit, aliquantisper se negotiis subtrahere furarique poterat, in secretiorem solitudinem se conferre sanctissimus vir solebat. Silva erat, quamvis urbi proxima, contemplationi tamen ydonea; in medio parva domus, ingentis certe sed humilis viri capax, que multo
Abbreviated transcription (Latin):
e porte aut setustatis ieu̾entia uel diuemor recẽtuamn uel retemptor apeã
catur in soratõs moute siluesẽ duutũ p̾rus ilie potisitio et loy moib
et loco cousonum nomen habens atqui insi audiri uerũ prdet he solitudmm
hũili et inculta opes iste bone ucinã quas modo uix uibes capiut ftuxere hunit
calceus auratus huit ebrirnent scipio pastoralis ĩ morẽ uaculi roturnus sus
uibano cultu rustice memor oriimis huis clanuis coloribus ĩardestẽt hut̃ stellat
Diadema carbonclr̃ huit m̾uens sompes tromis iureus purpureñ q uerend
capitis unmbraculum huic deiq totus habitus tinphalis totus hic ut dicitur
nilitantis si et late Iani reguantis eccłic status quẽ e silius eñsslur stupent
renes et quem qui diligẽter iuspepitꝰ nestio an solitudinem tante uen̾ationis
nutiũ ueneraliem nehaturus sit s progredior
mbrosud axiud mediolamꝰ magm pxłi curũ deo uolente ac coyẽte soitit

Expanded text:
temptor appaream, latuit in Soractis monte Silvester, divitum primus ille pontificum, et locum moribus et loco consonum nomen habens. Atqui, nisi audire verum pudet, e solitudine humili et inculta opes iste, bone utinam, quas modo vix urbes capiunt, fluxere. Hinc calceus auratus, hinc eburneus scipio pastoralis in morem baculi recurvus, sub urbano cultu rustice memor originis, hinc clamis coloribus inardescens, hinc stellatum dyadema carbunculis, hinc niveus sonipes, tronus aureus purpureumque verendi capitis umbraculum; hinc denique totus habitus triumphalis, totus hic, ut dicitur, militantis sed et late iam regnantis ecclesie status, quem e silvis egressum stupent reges, et quem qui diligenter inspexerit, nescio an solitudinem tante venerationis initium venerabilem negaturus sit. Sed progredior. Ambrosius, apud Mediolanum, magni populi curam Deo volente ac cogente sortitus,
Abbreviated transcription (Latin):
uires xaulatim uritq uidendo Remina nec nemorũ patitur meisse uec hbe
sane ꝙ uisu polo corꝑis at ã uires carpant᷑ urãtur q taunze pot̾at unũsos
quos ca pestis extenuat et accendit at qd nemorã herbe q memoriã eadẽ
pestis eripiat si ut de oquis at bobus dixit set de hõibus dipisser quoe alios ꝓ
nos nrellexisse siaretur quilius p̃cipua nemorĩ et herbarã oblectatio ẽ ꝓonde
muliebres illecebras cum onnibus quib suũ uaostẽ et honorisire critodice ꝓpõm¬
⁊ tamen nobis mapiinc fugiendas ouandas q deñtio ꝯd̾ qui nersex̾it nori s⁊ no
aliam ob ãm ⁊ paradis solimomuis pellendum ꝙͣe paradiss uoluxtans pͥmus
qõm puhlut fait hec in̾atus ad ambrosũ reutor qui ieta ad sabiñ eylãm ꝯtluc

Expanded text:
vires paulatim, uritque videndo femina; nec nemorum patitur meminisse nec herbe? vires paulatim, uritque videndo femina; nec nemorum patitur meminisse nec herbe? Sane quod visu solo corporis atque animi vires carpantur uranturque, tangere poterat universos quos ea pestis extenuat et accendit; at quod nemorum herbeque memoriam eadem pestis eripiat, si ut de equis ac bobus dixit sic de hominibus dixisset, quos alios quam nos intellexisse videretur, quibus precipua nemorum et herbarum oblectatio est? Proinde muliebres illecebras, cum omnibus quibus suum vas sancte et honorifice custodire pbis maxime fugiendas vitandasque denuntio; quod qui neglexerit, norit se non aliam ob causam e paradiso solitudinis pellendum, quam e paradiso voluptatis primus hominum pulsus fuit. Hec interfatus ad Ambrosium revertor, qui illam ad Sabinum epystolam c
Abbreviated transcription (Latin):
qui non litugat colibs ẽ quid uero melius qͣ non litihare aut quid ꝑ Ihũ xxiĩ oro
⁊ quid inꝙͣ̃ solitudine p̃p̃tim nocturua ac silc̃tio et quiete ⁊ lectuli libertate sclitur s
nil gͦ felitius celibatu iul uero celibatii axtius ꝙͣ solitudo quieqͥs gͦ litẽ
fugis et seĩam suge uix alt̾ram siuit alt̾a effigieli sciẽ et s⁊ ꝙ rarũ ẽ nuttissi
mores sint ixã prĩtia utq ita dixim umibra nocens ẽ cuiu̾s si quid fidei mereor
uultus at uerba cuuctis qui solitabia pacẽ querut non alit̾ uitandi sut̃ non
dico ꝙͣ coluber ẜ ꝙͣ uasilici couspectus at sibila nã notalit̾ occulis ꝙͣ uasilitus
me̾ficit et auto contacum inficit de quibus aut̾ pot̾ius ꝙͣ de nobis dt̃ dici
extimes ꝙ in lonhnqua mat̾ia uere ne mayis an ꝓpͥe ait maro carpit enim̃

Expanded text:
«Qui non litigat celebs est». Quid vero melius quam non litigare? Aut quid, per Iesum Cristum oro «Qui non litigat celebs est». Quid vero melius quam non litigare? Aut quid, per Iesum Cristum oro te, quid, inquam, solitudine presertim nocturna ac silentio et quiete et lectuli libertate felicius? Nichil ergo felicius celibatu, nil vero celibatui aptius quam solitudo. Quisquis ergo litem fugis et feminam fuge; vix alteram sine altera effugies. Femine, etsi, quod rarum est, mitissimi mores sint, ipsa presentia utque ita dixerim umbra nocens est. Cuius, siquid fidei mereor, vultus ac verba cuntis, qui solitariam pacem querunt, non aliter vitandi sunt, non dico quam coluber, sed quam basilisci conspectus ac sibila. Nam nec aliter oculis quam basiliscus interficit et ante contactum inficit. De quibus autem potius quam de nobis dici extimes, quod in longinqua materia, vere ne magis an proprie, ait Maro: Carpit enim
Abbreviated transcription (Latin):
nust̾i̾a solus erat adam et non ẽ pͥuaritatus q me̾l eius odhebat eo postꝙͣ uo
es mulier aduiuicta est non potuit᷑ inhẽre maudatis celestib ubi ut me ambsn
detõ parimper Immuster̃ illus non saluerim qd̵ oĩb notũ multi dissimulat̃ nillid
Girus adeo pestiferum uitã hant sectantibus ut muliebre ꝯsortiũ fei̾ens enin
deror es foruudolostor fuuestior ꝙ quo blandion ut sileã mores quib omuino
nichil instabilius inchil studio quietis infestius quieq̃s requit̾ queris fc̃ĩam
carie ꝓpetuã officinã litium ac laborum raro sus eodẽ tecto habitant quiess et
mulier satroia uerbum ẽ semper ht̃ lites alt̾ua q moiia lectus in quo imixta
Iacet et nũmũ dormitur in illo iusi forte tranquillior ẽ concubine accubitas cꝰ
et fides miuo et maior infamia et licitiũ par sitũ ẽ et illus clari oratoris dc̃i

Expanded text:
misteria; solus erat Adam et non est prevaricatus, quia mens eius adherebat Deo; postquam vero misteria; solus erat Adam et non est prevaricatus, quia mens eius adherebat Deo; postquam vero ei mulier adiuncta est, non potuit inherere mandatis celestibus». Ubi ut me Ambrosii dicto parumper immisceam, illud non siluerim quod, omnibus notum, multi dissimulant. Nullum virus adeo pestiferum vitam hanc sectantibus, ut muliebre consortium; femineus enim decor eo formidolosior funestiorque quo blandior, ut sileam mores quibus omnino nichil instabilius, nichil studio quietis infestius. Quisquis requiem queris feminam cave, perpetuam officinam litium ac laborum; raro sub eodem tecto habitant quies et mulier. Satyrici verbum est: Semper habet lites alternaque iurgia lectus in quo nupta iacet; minimum dormitur in illo. Nisi forte tranquillior est concubine accubitus, cuius et fides minor, et maior infamia, et litigium par. Scitum est et illud clari oratoris dictum:
Abbreviated transcription (Latin):
rapto molliuune aucti aiuditus sexta concbasit Ilit ut andio et ie augurde
librorum mellisluos flores ꝓit quorã hodie per omnes tractus etilc̃ gutꝰ
uaussiuius et siaigrantissimus c̃ odor ut uero non actiuam modo s uerhorum
uirum quidem ex omãbuus testiuonũ uini huuius ꝓstĩs in exla quadam ad
ad sabiũ pertam inquit᷑ frequentius te in meis scriptis et cũ sum solus allaq
durde suũ fatiens scipionis uerbum de quo post dicã Nacgͣ eĩ ĩquit nuus solus sum
ꝙͣ cum sollis eẽ sideor nec mniius otiosus ꝙͣ cum otiosus ẽte ꝓ arbito arasso quos
uolo acq adiugo micha quos nux diliho et quos aptiores aobitror Nemo itpelat
nemo intpollat tut̃ gote mayis teneo et de st̾pturis iousero et plixiorẽ suul fiarc̃
cedimus inquit᷑ sela erat maria et loquetã cum augelo sola erat qñ suꝑpueũ in d̃¬
uiniu̾ersorim solus erat potrus et totum per orbem ꝯsetrandarũ ex̃tiũ cõguouit

Expanded text:
rapto molimine aucti ambitus septa conclusit. Illic, ut audio et ut auguror, librorum mellifluos flores sparsit, quorum hodie per omnes tractus ecclesie gustus suavissimus et fragrantissimus est odor. Ut vero non actuum modo sed verborum, unum quidead Sabinum: «Pergam» inquit «frequentius te in meis scriptis et cum sim solus alloqui». Deinde suum faciens Scipionis verbum, de quo post dicam: «Nunquam eriim» inquit «minus solus sum quam cum solus esse videor, nec minus otiosus quam cum otiosus. Certe pro arbitrio arcesso quos volo, atque adiungo michi quos magis diligo et quos aptiores arbitror; nemo interpellat, nemo interpolat; tunc ergo te magis teneo, et de scripturis confero, et prolixiorem simul sermonem cedimus. Sola erat Maria et loquebatur cum angelo; sola erat quando supervenuniversorum. Solus erat Petrus, et totum per orbem consecrandarum gentium cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
ditilia uella confitẽt̃ a quo alt̾ quoq licet infeuõr dux rõius qni ethiopũ
intursi infutaq multitudine atq alequot infaustis cong̃ssibi ext̾ritꝰ
et uittor hostiles predas apot̃ et suorũ res p̃reptas ab hoste reuelere
et iuꝑatoris sui gͣm mereretur suit Iam sequonss pugͣnit st̾it hostẽ
polia irtulit gͣm e adeptur cai uiro tam scõ tãq uenturi p̃stio si quid¬
Nequit enm me ꝓpoid fauentẽ inuitasse quisꝙͣ credat ipa euis uerba
sb̃tps ab hus relara qui ex ore lopuentis acceꝑant multũ inquit
ꝓlest secretior hĩtatio et solitatia ꝯũsatio Et il̃m ad effugierda
ꝑicula inquit uel laxsum et conquirendã dei gͣm atq ipius dĩtatis
euidentiorẽ notitrã capiendam pluriiũ ꝓdest socretior ꝯu̾satio et hemi
interioris habitatio ut qi qd serbo docebat facto ꝓbasse cũ stias
Iẽ Ir iomins horum q ueseru berborũ scaptor huõ Iolrẽm Inquit᷑

Expanded text:
et. A quo alter quoque licet inferior dux romanus, gravi Ethiopum incursu infinitaque multitudine atque aliquot infaustis congressibus exterritus, ie, quodque et victor hostiles predas ageret, et suorum res prereptas ab hoste reveheret, et imperatoris sui gratiam mereretur, ivit iam securus, pugnavit, stravit hostem, spolia retulit, nequid enim me proposito faventem immutasse quisquam credat, ipsa eius verba subscripsi, ab his relata qui ex ore loquentis acceperant. «Multum» inquit «prodest secretior habitatio et solitaria conversatio». Et iterum «Ad effugienda pericula» inquit «vel lapsum et conquirendam Dei gratiam, atque ipsius divinitatis evidentiorem notitiam capiendam, plurimum prodest secretior conversatio et heremi interioris habitatio». Utque quod verbo docebat facto probasse eum scias, ipse Ieronimus, horum que inserui verborum scriptor, «hunc Iohannem» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
et lit̾is iini̾ca uidetur et uirtutibus dicait enim in pͥrus carore solitudinẽ
manistris quibusd̃ quas᷑ lic̾aꝵ dispensatoribus atq ut ita dixerim teuerorum
ultorib aiõrum sinc quorum ope ꝯcinua ꝓfecto rara umꝙͣ ingemia sarrexere
Ita uo hoc dicunt quasi eho pueris loquar et non hus qui domi ferulams pedahogũ¬
q dinuferint iustant tamen ac̃us et eruditis eniã uiris distrahi Iuge mu̾m huc

Expanded text:
et literis inimica videtur et virtutibus. Dicunt enim in primis carere solitudinem et literis inimica videtur et virtutibus. Dicunt enim in primis carere solitudinem magistris quibusdam, quasi literarum dispensatoribus atque, ut ita dixerim, tenerorum altoribus animorum, sine quorum ope continua profecto rara unquam ingenia surrexere. Ita vero hoc dicunt, quasi ego pueris loquar et non his qui domi ferulam pedagogumque dimiserint. Instant tamen acrius, et eruditis etiam viris distrahi ingenium huc
Abbreviated transcription (Latin):
uacuitatẽ uero seu uaccationem dĩe mai̾is lit̾aꝵ atq artium fontẽ cẽ si michi forte
ip̃e tacuerat de eisdem loquens̃ In thymeo ꝙ sacdotiis p̃diti sepatim a atero pplo
mauẽt ne comitatione aliqua ꝓphana castitas polłratur de quoꝵ uita it unus e
sac̃dotibus nr̃is ait̾ ceremon stoytus uĩr cloquentissimus narrat Et omib mondi
negotiis curisq postpoitis semx in templo fueruit et rerũ naturas cãsq ac rões
siderum contemplati suit : nũꝙͣ mulierib se cõiustuerit᷑ idꝙͣ̃ agnatos nec ꝓinquos
nec liberos quiec̃ uiderint ex eo tempore quo cepissent diuino cultui deẜuce. carnib
uno se semꝑ abstinuerint. addit̾ adhec ꝙ uiduaua ac t̾duana in edia huores
Credederom contigesse.
et sum nestius ut hoc loco michi uiolent̾ occurritur ab hus quibuis solitudo

Expanded text:
Vacuitatem vero seu vacationem dici mavis literarum atque artium fontem esse, si michi forte Vacuitatem vero seu vacationem dici mavis literarum atque artium fontem esse, si michi forte ipse tacuerat, de eisdem loquens in Timeo, quod «sacerdotiis prediti separatim a cetero populo manent, ne contagione aliqua prophana castitas polluatur». De quorum vita, ut unus e sacerdotibus nostris ait, «Cheremon stoicus, vir eloquentissimus, narrat quod, omnibus mundi negotiis curisque postpositis, semper in templo fuerint et rerum naturas causasque ac rationes siderum contemplati sint; nunquam mulieribus se commiscuerint, nunquam agnatos nec propinquos nec liberos quidem viderint ex eo tempore quo cepissent divino cultui deservire; camibus et vino se semper abstinuerint». Addit ad hec quod biduana ac triduana inedia humores crediderim contigisse. 7 Nec sum nescius ut hoc loco michi violenter occurritur ab his quibus solitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ deber maginũ modo huinanũ modstum q non infitior quis non litaꝵ actiũ qr nobilud
rextoribus debratur qui nõ uoniomi sulas non tolam cat̾ibs lateri non fidim cumitam
uribus non oleum ai onum guetuti qͣnus et aurib et guttuo. suos sonos suas qi
delicias sed felitiora qued̃ instriuuenta dd aibũ et oruatũ aatum q et rdeibam aĩ peꝑere
Eniero id debitum ubi queso potissimũ ꝑsoluat᷑ aut quis ẽ qui dubitet hoc ip̃m lr̃ap
nerotrum quo uel nr̃m uci alienũ consetremus nomẽ quo multo ꝑhe̾nius ꝙͣ ere uel
marmore bioꝵ ilust̾um ymarnes ex cidamus Nusꝙ̃ cĩõ mclius iisp̃ q liberius q̃ in
solumdine posse tractari Exꝓpertus hoc saltem loquor sentio quos aõ stimulos q̃s alas
ingeno quod illa oꝑi uacuũ tomxus accõmodat que oiã pt̃ illã ubi querã iestis

Expanded text:
quem deberi magnum modo humanum modestumque non inficior, quid non literarum artiumque nobilium quem deberi magnum modo humanum modestumque non inficior, quid non literarum artiumque nobilium repertoribus debeatur, qui non vomerem sulcis, non telam lateri, non fidium tinnitum auribus, non oleum aut vinum gutturi, quamvis et auribus et gutturi suos sonos suasque delitias, sed feliciora quedam instrumenta ad cibum et ornatum cultumque et medelam animi peperere? Enimvero id debitum ubi queso potissimum persolvatur? aut quis est qui dubitet, hoc ipsum literarum negotium, quo vel nostrum vel alienum consecremus nomen, quo multo perennius quam ere vel marmore virorum illustrium imagines excidamus, nusquam omnino melius, nusquamque liberius quam in solitudine posse tractari? Expertus hoc saltem loquor. Sentio quos animo stimulos, quas alas ingenio, quod illa operi vacuum tempus accomodat, que omnia preter illam ubi queram nescio.
Abbreviated transcription (Latin):
uer̾es huiustemõi uanitatum nullus ẽ modus. Quas pallam dãnare non ausus
ille poetarum mapiius atq cantissimus ut qui uero paratum forte supliciũ
uerebant᷑᷑ latẽter utiq nec minus eleganter irridere non metuit᷑ quando¬
quidem aĩas eoꝵ inuentas qui uitam excoluere pes artes. Quoꝵ nomina
uulgus mendax et om̃i fons errorum in colum celi dño indignante locau̾at
apud inferos pouit. Noiãtim iusuꝑ ipm medicine reꝑtorẽ oĩpotentis dei
fulmuine detractum ad stigias undas cauit. uerum hoc questio int̾ eoc maneat.
apud nos enim uulla de diis ⁊̃ questio Nec uero miraꝵi uniqͣ satus possinr
uiros in ceteris omnbus tam ꝑsectos in slis suꝑsatioibus tam deltros et quast celocissiues
cuosores enngres in diueosum et aute occulos ietã põiam non sidies ut quoriua
ꝑiucitatem mir̾or iiuserear cecitatem Sane ⁊ taliũ rerã p̾mis antorib honor aliquis slit̃

Expanded text:
veteres huiuscemodi vanitatum nullus est modus; quas palam damnare non ausus veteres huiuscemodi vanitatum nullus est modus; quas palam damnare non ausus ille poetarum maximus atque cautissimus, ut qui vero paratum forte supplicium verebatur, latenter utique nec minus eleganter irridere non metuit, quandoquidem animas eorum, inventas qui vitam excoluere per artes, quorum nomina vulgus mendax et omnium fons errorum in celum celi domino indignante locaverat, apud inferos ponit. Nominatim insuper ipsum medicine repertorem omnipotentis dei fulmine detractum ad stygias undas canit. Verum hec questio inter eos maneat; apud nos enim nulla de diis est questio, nec vero mirari unquam satis possum, viros in ceteris omnibus tam perfectos in solis superstitionibus tam deliros, et quasi velocissimos cursores euntes in diversum et ante oculos metam positam non videntes, ut, quorum pernicitatem miror, miserear cecitatem. Sane si talium rerum primis auctoribus honor aliquis debetur,
Abbreviated transcription (Latin):
eruere et as ꝓuepotum ppłos beneranda trausiuiciere. Illos sub pectore Illos ut
dulce ad nore ꝯestare. de inq modis om̃ib amanio memorando celebrando
si non parem certe debitam mitis referre grõm Inuentores artud quarnudã
post mortẽ diu̾initatis honore cultos audiuimus grate quidẽ potius ꝙͣ pie ułłã
est enm pietas hoiẽ qua deus offenditur s erea memoriã de huãno gen̾e bene¬
meritoꝵ inconsulta ꝯͣtitudo mortaliũ huãnis honorib non cõtenta usq ad sacri¬
legas ꝓcessit ineptias. huic mppolinẽ cithara huic eũdẽ ipm̃ atq estubapiu̾m
mediciu̾a. Saturnũ liberumq et cererem agͥcultura Gulcanũ fabrita deos
fecit huic egiptus osirim atheno docta urbs miueruã colu̾e ꝙ ille lñii hec
elei usum artem q laiificii rexisse fertur. longum ẽ singula ꝓsequi ꝙ apus

Expanded text:
eruere et ad pronepotum populos veneranda transmittere; illos sub pectore, illos ut eruere et ad pronepotum populos veneranda transmittere; illos sub pectore, illos ut dulce aliquid in ore gestare, denique modis omnibus amando, memorando, celebrando, si non parem, certe debitam meritis referre gratiam. Inventores artium quarundam post mortem divinitatis honore cultos audivimus, grate quidem potius quam pie; nulla est enim pietas hominis, qua Deus offenditur; sed erga memoriam de humano genere benemeritorum inconsulta gratitudo mortalium, humanis honoribus non contenta, usque ad sacrilegas processit ineptias. Hinc Apollinem cithara; hinc eundem ipsum atque Esculapium medicina, Saturnum Liberumque et Cererem agricultura, Vulcanum fabrica deos fecit; hinc Egiptus Osirim, Athene docta urbs Minervam coluere, quod ille lini, hec olei usum artemque lanificii repperisse fertur. Longum est singula prosequi, quod apud
Abbreviated transcription (Latin):
memoriãm ꝑ q oĩã stlã et ꝑ omues t̾easi amino uagari et uersari passim et colloqͥ
Nomiũꝙͣ et te ipr̃i et suxͣ se eleuatũ anñ inferre reb etheis. meditar quid ialit agrĩ
et medicatiõne desiderium inflõiuare te qr uicissim cohortuꝵi. et ardentiã quasi ẜoor
faculas calidis admou̾e p̃cordiis. qui qd̵ m̾exꝑti non intelligur᷑ nõ ulcimius solitarie
uite fructus est. Inter hec ut notiora non sileam et lectiomi dare oꝑã et striptuoe
et alt̾n̾um laborem alc̾no olatio lenire. lene qd stpserut p̾mi. scbẽ qdᵃ legant ulcm
et ueneficii lab̾aꝵ a maiõrib accepti qua in illos non possumus in postbs saltem
iratum at memorẽ animũ habere. In eos quoq qua possumus nõ ingratum
Sed nomĩa illoꝵ uel innota uuliare uel obsolefctã renouare. uol somo obruta

Expanded text:
memoriam, perque omnia secula et per omnes terras animo vagari; versari passim et colloqui memoriam, perque omnia secula et per omnes terras animo vagari; versari passim et colloqui nonnunquam et teipsum, et supra se elevatum animum inferre rebus ethereis, meditari quid illic agitur, et meditatione desiderium inflammare, teque vicissim cohortari, et ardentium quasi verborum faculas calidis admovere precordiis. Qui, quod inexperti non intelligunt, non ultimus solitarie vite fructus est. Inter hec, ut notiora non sileam, et lectioni dare operam et scripture, et alternum laborem alterno solatio lenire, legere quod scripserunt primi, scribere quod legant ultimi, et beneficii literarum a maioribus accepti, qua in illos non possumus, in posteros saltem gratum ac memorem animum habere, in eos quoque qua possumus non ingratum, sed nomina illorum vel ignota vulgare, vel obsolefacta renovare, vel senio obruta
Abbreviated transcription (Latin):
dediste̾. affectum qi fastidiis odisse res. odisse hom̃es hodesse negotia odisst quos
diluias odisse te ipm̃. Non oblinisti tuarid̃ rerid ut multis iugratis naces. Diue
neuis sibi moritur. sine enm uiumus dño unumus et sie moriur diis̃ mo onnur.
ita tibi et uiere et mori ut non aliie ꝙͣ dño uias /⁊ moriaris. S tare rarm uelt
in spetula res cuias qi honĩ sus pedibus intuẽtem. sidere omida te qr d p̾mus.
cum unuersltate traustre. uet seuectutẽ tacite subrepentẽ p̾ue molesta pag ꝙy
ꝓpict̾ et p̃parare illi inteprim corpus equid aĩuz. Nosse uite umbram hat
non uitam diuersoroum nor domum uiam et̃ non par̃am nõ cubiantum Res
palestram Nou amere que fuguit. opturo que ꝑmauet. hec ipã dum assunt ferre pa¬
cifice semꝑ te memiuisse mortalem. s cui sit ĩmortalitas reꝓmussa. mictere retro

Expanded text:
dediscere affectumque fastidiis odisse res, odisse homines, odisse negotia, odisse quos dediscere affectumque fastidiis odisse res, odisse homines, odisse negotia, odisse quos diligas, odisse teipsum; non oblivisci tuarum rerum ut multis ingratis vaces. Sine nemo sibi moritur, sive enim vivimus domino vivimus, et sive morimur domino morimur», ita tibi et vivere et mori, ut non aliis quam Domino vivas et moriaris. Stare interim velut in specula, res curasque hominum sub pedibus intuentem, videre omnia teque in primis cum universitate transire; nec senectutem tacite subrepentem prius molestam pati,prospicere et preparare illi integrum corpus, equum animum. Nosse vite umbram hanc non vitam, diversorium non domum, viam esse non patriam, non cubiculum sed palestram. Non amare que fugiunt; optare que permanent; hec ipsa, dum adsunt, ferre pacifice. Semper te meminisse mortalem, sed cui sit immortalitas repromissa. Mittere retro
Abbreviated transcription (Latin):
ubicuuq fueris eẽ cecum. ꝓcul a malie ꝓtul as exempsis teler uui. Non impeta.
non collidi. non afficunon Grceri. non dum ex noioe masis d quiniu trahi. dua
tatore cupias ad loquendum oogi Non iuxortime salutaꝵ accrectari q at detiõꝵ
in ꝯpitis et urbantate ĩ condita et insuca totos dies in eqrules penes. olẜuare
p̃temntetiquis te ut monstrum aquos intuea: ad mirans quis pedẽ fuzat occuosu.
quis flexus in tergum hercat. et aut nestio quid rancĩd in aure comirie insusuret.
aut de te obuium int̾royet. quis in turba uel moleste urgeat uel ãgnanto melest .⁊
loco cedat quil manum porriganiqis ad caput illom referat. quis multa in
augustiie loqui paret. quis tacitus ocło signũ et. et secto trauseat labelto. dem
noi int̾ tedia seneste. Iut̾ qi salutantũ yreges p̃mere rmꝑ et p̃mr artaꝵi spiũ
mestit ꝙ uaporitus afflatur hyxme licet modia sudare. non humaĩtatẽ int̾ horẽt

Expanded text:
ubicunque fueris esse tecum, procul a malis, procul ab exemplis scelerum, non impelli, non collidi, non affici, non urgeri, non dum esurire malis in convivium trahi, dum tacere cupias ad loquendum cogi, non importune salutari attrectarique ac detineri in compitis, et urbanitate incondita et insulsa totos dies in eculeo pendere, observare pretereuntes: quis te ut monstrum aliquod intueatur admirans; quis pedem figat occursu; quis flexus in tergum hereat et aut nescio quid raucum in aurem comitis insusurret, aut de te obvium interroget; quis in turba vel moleste urgeat, vel aliquanto molestius loco cedat; quis manum porrigat; quis ad caput illam referat; quis multa in angustiis loqui paret; quis tacitus oculo signum det, et stricto transeat labello. Demum non inter tedia senescere, interque salutantium greges premere semper et premi, arctari spiritum, mestisque vaporibus afflatum hieme licet media sudare; non humanitatem inter homines
Abbreviated transcription (Latin):
undiq tedio simul et coluptatibus diffluentes dic̃ unũ anno iudicet longiore
et uix pautas horas pessit̃ siue nuonure fastidio q tradure
actenus hec que pro tempore cuius michi penuria ẽ inꝯẽs partim
uĩsa set audra ꝯmemim partim ex sises auditi q conitio et de altiorib quid
ui pecrator coepia d cõĩbi ut expertiut ais audatius qd michi anueratio her et
abertanis strdium uotus q lrdoni arc solimis nũs anuioi prestã quidbuo sam tamdu

Expanded text:
undique tedio simul et voluptatibus defluentes, diem unum anno iudicent longiorem, undique tedio simul et voluptatibus defluentes, diem unum anno iudicent longiorem, et vix paucas horas possint sine murmure fastidioque traducere. 9 Hactenus hec que pro tempore, cuius michi penuria est ingens, partim visa vel audita commemini, partim ex visis auditisque conicio, et de altioribus quidem ut peccator trepide, de comunibus ut expertus audacius; quod michi conversatio hec et libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
ẜino qui mores iuuentã qui seuectam deceat̃ husi oñi coaxtat nulla nutatio
e iust quã etas ipa suaserit᷑ quixpe non asut̾ quoli siitari uelit quib se ducib
isanar ad naturam respicit hant ut ducẽ ut parentẽ sequit᷑ a qua nõ pĩssilẽ
⁊̃ ut ait̾ cicoro cũ cete partes etatis bene dest̾pto suit extrenũ actum criꝙͣ as
inherti poeta eẽ neglectid stio hõiem non dicã ut paulus ẜ hoĩem ĩ corpore uerũ
et in solitudius ostitutũ ayreti uictu et studus ꝯtontũ suiss cui et si multa¬
desiut ad felitẽ uitã hoc non exituũ solitudiã munꝰ adest qd̃ siue cõcori honã
et sure tedio sie ullisz angorib totus ibli ãmis lece ac tranquile quasi unus
des agituo cum isti int̾im delicati orbaui int̾ uina et exulas ĩter iosas et
uirguẽca iuter cantus et spoctacula bacho madidi sompno marcidi rerĩd sessr

Expanded text:
sermo, qui mores iuventam, qui senectam deceant. His animum coaptat: nulla mutatio sermo, qui mores iuventam, qui senectam deceant. His animum coaptat: nulla mutatio est, nisi quam etas ipsa suaserit, quippe non adsunt quos imitari velit, quibus ve ducibus insaniat: ad naturam respicit, hanc ut ducem ut parentem sequitur, «a qua non verisimile est» ut ait Cicero «cum cetere partes etatis bene descripte sint, extremum actum tanquam ab inerti poeta esse neglectum». Scio hominem, non dicam ut Paulus, sed hominem in corpore verum, et in solitudine constitutumunus adest; quod sine concursu hominum et sine tedio, sine ullis angoribus, totus illi annus lete ac tranquille quasi unus dies agitur. Cum isti interim delicati urbani, inter vina et epulas, inter rosas et unguenta, inter cantus et spectacula, bacho madidi, somno marcidi, rerum fessi,
Abbreviated transcription (Latin):
aut nox longioi sepe uero breuior est ꝙ̃ uellet dum houestis in rebus occupatum
desorit et aute sustepti fuiem oꝑis lax funt᷑ nouit tamẽ et diei noctẽ et nocti
dic̃ adde̾ et ubi res exegi̾t utrauiq mist̾e̾ alioqum̃ ut̃usq partitus officia et id
omnib modis agẽdo ne datũ eps̃ cui neq stinuilos adde unlt neq frenũ xt̾
iutilitꝰ efluat In hoc onne consilut omne studiũ pouit hic se tocis ã bioibusz
excitat demum hec illi curarũ oni sũma ẽ omnem molestiã omnẽ iedii spĩ
demẽs hodiernũ diem hodre siut crastinũ ⁊ dabit coas uicturus Ierus iulea¬
ste suadrem age̾ non onittit streb illam muttos fallẽ solitum et multa inc̃troi
quit̾ potius fidem hl̃ qd̵ enim ille pollicet᷑ hic p̃stat et tãta ẽ cecitas mortaliũ
ut pem quad rẽ ipa cupidius amolecantur Nouit xt̾ea quis qdtus quis

Expanded text:
aut nox longior, sepe vero brevior est quam vellet, dum honestis in rebus occupatum aut nox longior, sepe vero brevior est quam vellet, dum honestis in rebus occupatum deserit et ante suscepti finem operis lux finitur. Novit tamen et diei noctem et nocti diem addere, et ubi res exegerit utranque miscere, alioquin utriusque partitus officia, et id omnibus modis agens, ne datum tempus, cui neque stimulos addere vult neque frenum potest, inutiliter effluat. In hoc omne consilium omne studium ponit; hic se totis animi viribus excitat; demum hec illi curarum omnium summa est; omnem molestiam, omnem tedii sensum demens, hodiernum diem hodie vivit, crastinum, si dabitspe suam rem agere non omittit, sciens illum multos fallere solitum et multa mentiri; huic potius fidem habet, quod enim ille pollicetur hic prestat, et tanta est cecitas mortalium, ut spem quam rem ipsam cupidius amplectantur. Novit preterea quis habitus, quis
Abbreviated transcription (Latin):
aastio caregit᷑ nulius p̃t̃ pͥmũ non acuius diei craftuius ait que res
uite nostre malum quo sip ullum mauis intulit uiuende spe nũꝙͣ sin̾e et more
cauis otiorem se leporem insequẽtis semꝑ ĩaues auras moribus caxtare nũqͣ ap̃¬
eendẽ quod intendas Siquidẽ dies crastinus uõi adueu̾it Iam crastmnus et̃ desierit
ecce iam uel coastuius alt̾ axet uel ilem ille clam ꝓgressus Etsi enĩn dies alt̾
⁊uterq tamen ut̾q tñ ẽ crastuus ilũ sequini. ille semper iuxta semper tamen
atite ẽ et uiciuitate nos fallit et cũ ad cũ uemiius Imꝓuisus clabr̃ sic̃ it̾um atq
itui e fanab nrur̃ ecextus et semxer añ nos suniẽi nũꝙͣ consequturos ad seq̃dũ
incitat Ita int̾im nnchil fit eorũ q̃ hodie fier posset̃ solitaris ci quid age̾ celit Iam
puisum c̃ cui non modo de partibus ses de tota etate stiel ẽ gstitutũ nõ dies

Expanded text:
crastino carebit, nullus preter primum non alicuius diei crastinus fuit. Que res crastino carebit, nullus preter primum non alicuius diei crastinus fuit. Que res vite nostre malum, quo vix ullum maius, intulit: vivendi spe nunquam vivere et, more canis ociorem se leporem insequentis, semper inanes auras morsibus captare, nunquam apprehendere quod intendas. Siquidem dies crastinus, ubi advenerit, iam crastinus esse desierit, ecce iam vel crastinus alter apparet vel idem ille clam progressus, etsi enim dies alter est uterque tamen est crastinus. Illum sequimur, ille semper iuxta, semper tamen ante est, et vicinitate nos fallit, et cum ad eum venerimus, improvisus elabitur, sic iterum atque iterum e faucibus nostris ereptus, et semper ante nos fugiens, nunquam consecuturos ad se sequendum incitat. Ita interim nichil fit eorum que hodie fieri possent. Solitario, cui quid agere velit iam provisum est, cui non modo de partibus sed de tota etate semel est constitutum, non dies
Abbreviated transcription (Latin):
dicint querintur rexlentut q colorib expectando et cũ rerũ nã ꝓpotuo
litigantes segnes horas increpitat prgra monĩta p̃cipitat̾ tid ut dixi freuo
non calcaribus res egeat si modo frend ulla arte rapidissimũ tempus ecixet
Isai aut̾ puto mortem quã pre omnibus tuuet̾ Iam adcẽ sitã q quã pri
omnibus optant abiisse Iam uellent tanto inst funam epiẽi Impellut̃ qͣ excitii
cãm muttis fuisse ctissinũ ẽ qui futuroꝵ auxii etpñtia semper eposi biuẽ di
tedio uiam mortem arcessere sunt coacti quid aut̾ hec co multa ad id unũ
de quo aguus sorsan int̾rohes nempe ab hus malis et ab quiascenõi trdio
p̃siuat selitarie uite Iocuuditas lete pñtib utitur futura eqͣnniter expoctat
non pendet in crastiñ nclal in post̾um oic̃ differt quod hodie fieri possit aut
debeat Nec diuerito quid enim stultuis ꝙͣ̃ futuri desiderio aut spe quod

Expanded text:
dicunt: queruntur replenturque doloribus expectando et, cum rerum natura perpetuo dicunt: queruntur replenturque doloribus expectando et, cum rerum natura perpetuo litigantes, segnes horas increpitant, pigra momenta precipitant, cum, ut dixi, freno non calcaribus res egeat, si modo frenum ulla arte rapidissimum tempus exciperet. Isti autem puto mortem, quam pre omnibus timent, iam adesse, vitamque, quam pre omnibus optant, abiisse iam vellent, tanto nisu fugam temporis impellunt, quam exitii causam multis fuisse certissimum est, qui futurorum anxii et presentia semper exosi, vivendi tedio manu mortem arcessere sunt coacti. Quid autem hec tam multa ad id unum, de quo agimus, forsan interroges. Nempe ab his malis et ab huiuscemodi tedio preservat solitarie vite iocunditas. Lete presentibus utitur, futura equanimiter expectat, non pendet in crastinum, nichil in posterum diem differt, quod hodie fieri possit aut debeat. Nec immerito. Quid enim stultius, quam futuri desiderio aut spe, quod
Abbreviated transcription (Latin):
aruit mox ut aperit uergit in nauseam non agenea eniin apũ si quid agant q̃meꝰ
et in deisessimis faitticetis difficltatũ cat̃ at negotia occuxant᷑ suic ior
discrisus sine t̃nnuo huit medio fce̾ calle distordie et aute exitũ dauiuata pͥncia
et expleti ichil quedul quo ͦ die fallaut et quasi parum sol ad occasũ ꝓp̾et
ingenio cursum iuuat̃ Et ꝙͣ qrõ illa cox talium pellanius hant dic̃ anarus aͥd
ut iit̾u dres hec trauseat atqui freuanda dies erat non uigenda si longa
minium illis dies multũ q nox longior post̾ino longa ad fastidud uita est
situt futis de siderat abuibram et sicut merchenarius p̃stollatuo finiẽ oꝑisisu
sit et eno habui mensis batuos et noctes laboriosas enũani michi se dormiero¬
dicam qñ conslirtiam et uuosus expectabo sepperã et replebor dolbris usq
ad tenebras ꝙ mops afflatus q Iob dicebat hoc ualitudine ꝓsꝑa diuitos uñ

Expanded text:
agunt, mox ut ceperint, vergit in nauseam; non agenda enim agunt, sed quid agant querunt, agunt, mox ut ceperint, vergit in nauseam; non agenda enim agunt, sed quid agant querunt, et in densissimis fruticetis difficultatum causas ac negotia aucupantur. Hinc ille discursus sine termino, hinc medio calle discordie, et ante exitum damnata principia, et expleti nichil. Querunt quomodo diem fallant et, quasi parum sol ad occasum properet, ingenio cursum iuvant. Et quam comunis illa vox talium: «Pellamus hanc diem, agamus aliquid, ut interim dies hec transeat»! Atqui frenanda dies erat non urgenda; sed longa nimium illis dies, multumque nox longior, postremo longa ad fastidium vita est,«Sicut cenus desiderat umbram, et sicut mercenarius prestolatur finem operis sui, sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enuconsurgam? et rursus expectabo vesperam, et replebor doloribus usque ad tenebras». Quod inops afflictusque Iob dicebat, hoc valitudine prospera divites nostri
Abbreviated transcription (Latin):
Ille de iugratis hurs sste de suꝑbis dñis suppliciũ suunt Exclaniarẽ quo ꝑgitis
ah miseri quo uos ultuna raxit insama cohibetẽ gradum subsistite et oidete
quo uintis de ẜuistis patrũ restigia ut ambulotis uias hostiũ et quos armis
uiastis eorum ercoribus sicti estis Rexetite mores patiũ alienos sinite non
Et honestius tun s ut letius uiuatis et alñ distatis unũ celłe de quo nõ qͣpad¬
abiduii ẜ rõm insite iuditiũ toibuatis hec dicẽm et quitquit in rẽ pũtem
indignatio dolor ꝙ dictarent uisi obcorpuisse aiõi actum qr de rebus nostris
crederem Rempe qui aliis iter rectum ostentore selebanius mic qd exitis¬
ꝓxiuium ẽ oeti cetis ducibus per abrupta rapimiuo alieno q c̃timoliuinur egc̃olo
quid uelinus uesti nam ut ceptum exsequar totũ hoc malum seuo m̃m ꝓͥum seu potis

Expanded text:
ille de ingratis servis, iste de superbis dominis supplicium sumit. Exclamarem: «Quo pergitis, ille de ingratis servis, iste de superbis dominis supplicium sumit. Exclamarem: «Quo pergitis, oh miseri, quo vos ultima rapit insania? Cohibete gradum, subsistite et videte quo ruitis! deseruistis patrum vestigia ut ambuletis vias hostium, et quos armis vicistis, eorum erroribus victi estis. Repetite mores patrum, alienos sinite, non ut honestius tantum sed ut letius vivatis, et aliquando discatis unum velle, de quo non qationi insite iudicium tribuatis». Hec dicerem et quicquid in rem presentem indignatio dolorque dictarent, nisi obtorpuisse animos actumque de rebus nostris crederem. Nempe qui aliis iter rectum ostendere solebamus, nunc quod exitioximum est, ceci cecis ducibus, per abrupta rapimur alienoque circumvolvimur exemplo, quid velimus nescii; nam, ut ceptum exequar, totum hoc malum, seu nostrum proprium, s
Abbreviated transcription (Latin):
aut glẽ sũma pertineat iam pridem nestio cuo mestus intueor et posayͣ obẜuare
dnĩ cexi nirum in modum fateor aiõ suspensus expecto quistiã sarietatum
modus aut ubi res desiuat hic sum et mallẽ etate qual natus eẽ et si enm
nioli eno quorelaoũ cũ defuerit et si tpã taliũ inuentor uel cooꝑator nõ bomus
ut ait ap ͦ ẜ malus Iam dudum hec portenta dicoxerit nondum ch̃ ea ꝯsu̾mator
pessinus tempus excuderat certo pͥmi illi qd̃ omnes audiuinus maiores nõi
orotutẽ et glam̃ m̾cabantur que reposita ẽ illis in memoria homĩ sempit̾na Nos
ꝙ omnes uidenus oꝑpbriũ dmortale et meras deptias nnddinanuo ꝙ sepe
nam mẽimi et cerbo et litt̾is questus sum Neguitꝙͣ tamẽ incubuit nobis ira cei
et iusta nocz ultio persequitus sit se lesus odpotous sit se domitus oitis ucistits

Expanded text:
aut glorie summa pertineat, iampridem, nescio cur, mestus intueor et, postquam observare aut glorie summa pertineat, iampridem, nescio cur, mestus intueor et, postquam observare primum cepi, mirum in modum, fateor, animo suspensus expecto quisnam varietatum modus, aut ubi res desinat. Hic sum, et mallem etate qualibet natus esse. Etsi enim nulli evo querelarum causa defuerit, etsi «tempus talium inventor veltiles, sed malus, iandudum hec portenta decoxerit, nondum tamen ea consumator pessimus tempus excuderat. Certe primi illi, quod omnes audivimus, maiores nostri virtutem et gloriam mercabantur, que reposita est illis in memoria hominum sempiterna. Nos, quod omnes videmus, obbrobrium immortale et meras ineptias nundinamur; quod sepe, nam memini, et verbo et literis questus sum, nequicquam tamen. Incubuit nobis ira Dei et iusta nos ultio persequitur; sic se lesus Omnipotens, sic se Domitor orbis ulciscitur;
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ sicubi morũ splonior sicubi belli sicribi pacis aotes sicubi lingue bel Ingenii suxpellex
ornatior aut opulentior dochia cupude suã in domã connehebant nulla om̃i polia
opiuuora censentes Nec uero fallebat estruatio nulle enus ꝓfecto diuitie eabres
ꝙ qui aiõ possident᷑ Sicubi aut̃ turpe aliquid uel castitare nel ꝑ nc̃ studud̃ erat
pomacor si quis senex bel ihuoti aduene turpe sagũ uel stipendiarii iilitis
adiatã togami sumpsit᷑ aut eo ꝓfoctus ẽ sude pubetenus abasa uesce conũ redeat
seu insigni aliquo ludibrio deformatus et ctẽ aliquid passui liber quale daiid
in suis sui̾s uttus ẽ tum grauit̾ et quale nc̃ eciã si resurgat ĩsan anis Imuitatore
et noffteatus et stuxrat in nepote Que quidẽ omia non alit̾ ꝙͣ si adme dedeconti

Expanded text:
animi, sicubi morum splendor, sicubi belli, sicubi pacis artes, sicubi lingue vel ingenii suppellex animi, sicubi morum splendor, sicubi belli, sicubi pacis artes, sicubi lingue vel ingenii suppellex ornatior aut opulentior doctrina, cupide suam in domum convehebant, nulla omnium spolia opimiora censentes — nec vero fallebat extimatio: nulle enim profecto divitie certiores quam que animo possidentur; sicubi autem turpe aliquid, vel castigare vel spernere studium erat. gis stomacor, siquis senex, vel ignoti advene turpe sagum, vel stipendiarii militis ridiculam togam sumpsit, aut eo profectus est unde pubetenus abscisa veste domum redeat, seu insigni aliquo ludibrio deformatus et tale aliquid passus liber, quale David in suis servis ultus est tam graviter, et quale nunc etiam, si resurgat, insani avus imitatoris et misereatur et stupeat in nepote. Que quidem omnia, non aliter quam si ad me dedecoris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtum brenib absorbuisse genuitib Nam quis tacitum ferat hoc nestio uindẽ
oriens rerum nõauum indignum et tuope fastiond̃ unne tarpior ad nuibatio et
cultus indigmor nastitur ext̾̃narum at non sit maiõres nostii quorũ diti
utiuã post̾ meremuo sua illis plat̾e poterant et placebant non rhem ualcẽ
non damibyi fiienta lustrabant ad conquioendas has iusamas quib ialitũ
decus in obstenam barbariem degenerare comxellent ẜ imꝑn dilatandi studio
quereus q glẽ perecnabant᷑. sigiuis erectis et armatis exc̃titio non destritatem
patrii hacitus s trom̃phos et clara con noiã relatuoi Nec tñ usq adeo suis Elec¬
tob antuo ut ciucta passim̃ aliena cõcemxneret̃ amabat᷑ quitq̃t hꝙᵐͣ Gera lande duñ
exat Eque apiũ hostes atq amicos equo apud alieigenas at uicinos sicubi uiotus

Expanded text:
tam brevibus absorbuisse gemitibus. Nam quis tacitum ferat hoc nescio unde tam brevibus absorbuisse gemitibus. Nam quis tacitum ferat hoc nescio unde oriens rerum nostrarum indignum et turpe fastidium, unde turpior admiratio et cultus indignior nascitur externarum? At non sic maiores nostri, quorum dici utinam posteri mereremur: sua illis placere poterant et placebant. Non Rheni vallem, non Danubii fluenta lustrabant ad conquirendas has insanias, quibus italicum decus in obscenam barbariem degenerare compellerent, sed imperii dilatandi studio querendeque glorie peregrinabantur signis erectis et armatis exercitibus, non deformitatem patrii habitus sed triumphos et clara cognomina relaturi. Nec tamen usque adeo suis delectabantur, ut cunta passim aliena contemnerent; amabant quicquid usquam vera laude dignum erat, eque apud hostes atque amicos, eque apud alienigenas ac vicinos. Sicubi virtus