comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si abhus sobriũ ͤcege animũ laudabile. ꝙͣto illud
p̾stantiꝰ. si dilectionẽ mnultitudinis lib̾alitate ad qͥ¬
ras. neq suꝑflua circa ĩportunos. neq restricta
circa indigentes..
Lurima aũt grim lib̾a¬
litatis sũt. nõ solũ cotidiano sũptu egenti¬
biis. quo uitã sustinere suã possint. disponeᷤ ac
dispẽsare alimomã. uerũctiã hiis qui publice e¬
gere uerecũdantur. cõsulere ac subuenire. qͣtinꝰ
cõmunio egenoꝵ alimonia nõ exhauriatur. De
eo enuĩ loquar qui p̾sit alicui muneri. ut offici¬
ũ sacerdotis gerat. aut dispẽsatoris. ut de hiis sug¬
gerat ep̃o. nec rep̾mat. si quẽ positũ in neces¬
sitate aliqua cognou̾is. aut deiectũ opibꝰ. ad ĩo¬
pie necessitatẽ redactũ. maxime si nõ esfusioẽ
adolescẽtie. s direptione alicuiꝰ.⁊ amussione pat̾¬
monii. in eã reciderit ĩiuriã. ut sũptũ excere
diurnũ nõ queat. Sũma etiã lib̾alitas. captos

Expanded text:
animum laudabile est, quanto illud praestantius si dilectionem multitudinis liberalitate acquiras, neque superflua circa importunos, neque restricta circa indigentes! 69. lurima autem genera liberalitatis sunt, non solum quotidiano sumptu egentibus, quo vitam sustinere suam possint, disponere ac dispensare alimoniam; verum etiam his qui publice egere verecundantur, consulere ac subvenire, quatenus communis egenorum alimonia non exhauriatur. De eo enim loquor qui praeest alicui muneri, ut si officium sacerdotis gerat, aut dispensatoris; ut de his suggerat episcopo, nec reprimat si quem positum in necessitate aliqua cognoverit, aut dejectum opibus ad inopiae necessitatem redactum: maxime si non effusione adolescentiae, sed direptione alicujus et amissione patrimonii in eam reciderit injuriam, ut sumptum exercere diurnum non queat. 70. Summa etiam liberalitas, captos
Abbreviated transcription (Latin):
ptu edito. singłos filios suscepiniei erauri
una. arbit᷑ nullꝰ domi. nec ulla alia nobis¬
cũ femĩa inisi nos sole. Et mortuꝰ ẽ filiꝰ
cius hac nocte. ut obdormniuit suꝑ euin
e siritexit media nocte. s accepit filiũ ine¬
u de sinu meo. ⁊ collocauit eñ ĩ grenuio
suo. ⁊ filiũ suũ mortuũ posuit ĩ sinu

Expanded text:
partu edito, singulos filios suscepimus, et erramus partu edito, singulos filios suscepimus, et erramus una, arbiter nullus domi, nec ulla alia nobiscum femina, nisi nos solae: et mortuus est filius ejus hac nocte, ut obdormivit super eum: et surrexit media nocte, et accepit filium meum de sinu meo, et collocavit eum in gremio suo, et filium suum mortuum po
Abbreviated transcription (Latin):
cia. arguniẽtũ eȩpediat. remediũ ferat ĩ
tẽpore. ꝑatus sit nõ solũ ad cõsulendũ. sed
etiã ad subueniendũ. huit ita fides habet᷑
ut dicat qui cõsiliũ petit. Et si mala inͥ
uiro salutẽ nrãm ⁊ eꝑistimationẽ cõmitti
mus. qui sit ut supra dixiniꝰ. iistus ⁊
prudens. Facit enĩ iustitia. ut nullꝰ sit
fraudis metꝰ. facit etiã prudẽtia ut nul¬
la erroris suspitio.
romptiꝰ tamẽ.
nos iusto uizo
quar. Eeterũ sapientiũ diffinitõe. ini quo
una u̾tus ẽ. cõcirirũt cet̾e̾. nec potest sine
uistitia cẽ prudẽtia. Quod etiã in nrĩs in¬
nemimꝰ. Dicit enĩ dauid. Iustꝰ misietur
⁊ fenerat. Quid fene̾t iust i.alibi dicit Io¬
cũdus uir qui misetur ⁊ fen̾at disponit
smones suos in indicio. Ipñz illud nobile
ĩ cõspectu regis salomonis steterũt. ⁊ dixit
una ad eũ. Audi me dñe. Ego ⁊ hec młi¬
et ⁊̃ uno habitãtes cubiculo ante diẽ t̾tiũ

Expanded text:
tia, argumentum expediat, remedium ferat in tia, argumentum expediat, remedium ferat in tempore, paratus sit non solum ad consulendum, sed etiam ad subveniendum; huic ita fides habetur, ut dicat qui consilium petit: Et si mala mihi viro salutem nostram et existimationem commimus, qui sit, ut supra diximus, justus et prudens. Facit enim justitia, ut nullus sit fraudis metus: facit etiam prudentia, ut nulla erroris suspicio sit. romptius tamen nos justo viro quar. Caeterum sapientum definitione, in quo una virtus est, concurrunt caeterae, nec potest sine justitia esse prudentia. Quod etiam in nostris invenimus; dicit enim David: Justus miseretur et fenerat . Quid feneret justus, alibi dicit: Jucundus vir qui miseretur et fenerat, disponet sermones suos in judicio . 44. Ipsum illud nobile in conspectu regis Salomonis steterunt, et dixit una ad eum: Audi me, domine. Ego et 81 haec mulier in uno habitantes cubiculo, ante diem tertium
Abbreviated transcription (Latin):
aĩos uniu̾soꝵ. ⁊ oĩni adꝯuirat grãui. Duo
uritur hec ad cõmendationẽ nrĩ płimũ ope¬
rãtur caritas si fides. ⁊ t̾ciũ hoc. si habras qd̾
inte admiratõe dignũ pleriq existimẽt .s
nire honorandũ putĩt. Et quia cõsiliorũ
usus maxime cõcilrat hoĩes. ideo prudẽtia ⁊
iustitia in uno quoq desid̾atur. ⁊ ea spectat᷑
a pluribꝰ. ut in quo ea sint illi def̾atur
fides quo possit utile cõsiliũ uel fidele desi¬
d̾anci dare. Quis enĩ se cõmittat quẽ nor
putet plus saꝑe ꝙͣ ip̃e sapiat. qui q̃dit cõsi¬
liũe Necesse ẽ igitur ut p̃stantior sit a quo
cõsiliũ petitur. ꝙ ille ẽ qui petit. Quid eĩ
cõsulas hoĩem quẽ nõ arbitieris posse me¬
lius aliquid repꝑire qs ip̃e intenigioꝰ Qd
si cũ ĩueneris. qui uiuacitatẽ ĩgenii mẽ¬
tis uigore atq auctoritate p̾stet. ⁊ accedat
eo ut exẽplo ⁊ usu ꝑatior sit p̾sentiasoluat
ꝑicula. prospiciat futura. de nũtiet ĩminẽ¬

Expanded text:
Duo igitur haec ad commendationem nostri plurimum operantur, charitas et fides; et tertium hoc, si habeas quod in te admiratione dignum plerique existiment, et jure honorandum putent. 41. Et quia consiliorum usus maxime conciliat homines, ideo prudentia et justitia in unoquoque desideratur, et ea exspectantur a pluribus; ut in quo ea sint, illi deferatur fides, quod possit utile consilium ac fidele desideranti dare. Quis enim ei se committat, quem non putet plus sapere, quam ipse sapiat qui quaerit consilium? Necesse est igitur ut praestantior sit a quo consilium petitur, quam ille est qui petit. Quid enim consulas hominem, quem non arbitreris posse melius aliquid reperire, quam ipse intelligis? 42. Quod si eum inveneris qui vivacitate ingenii, mentis vigore atque auctoritate praestet, et accedat eo ut exemplo et usu paratior sit, praesentia solvat pericula, prospiciat futura, denuntiet imminen
Abbreviated transcription (Latin):
rũt propt̾ regnũ celorũ. Est igritur nõ solũ
familiare cõtubeniiũ honestatis ⁊ utilitatis. s
eadẽ quioq utilitas̾.ꝙͣ honestas. Ideo ⁊⁊ ille qui
regnũ celonĩ uolebat oĩbꝰ aꝑire. nõ qd̾ sibi uti¬
le q̃rebat s qd̾ oĩbus. Unde ordo quidã nobis ⁊
gradꝰ faciendꝰ ẽ. etiã ab hiis usitatis ⁊ coĩbus.
ad ea q̃ sũt p̃cellẽtia. ut ex płibus utilitatis cal¬

Expanded text:
Est igitur non solum familiare contubernium honestatis et utilitatis, sed eadem quoque utilitas, quae honestas. Ideo et ille qui regnum coelorum volebat omnibus aperire, non quod sibi utile quaerebat, sed quod omnibus. Unde ordo quidam nobis et gradus faciendus est, etiam ab his usitatis et communibus ad ea quae sunt praecellentia; ut ex p
Abbreviated transcription (Latin):
cebas ⁊ diicebas is. Et dixit tibi dñs. Tupas¬
ces popłin meũ. Et quid plura deco dicã. de
quo huiꝰ modi der processit sentẽtia. ut de co
dice̾t. ĩuem dauid ẜuũ meũ scdu̾ cormeñe¬

Expanded text:
cebas et inducebas Israel. Et dixit tibi Dominus: Tu pascebas et inducebas Israel. Et dixit tibi Dominus: Tu pasces populum meum . Et quid plura de eo dicam, de quo hujusmodi Dei processit sententia, ut de eo diceret: i
Abbreviated transcription (Latin):
sepsit. magio sollicitꝰ ne ĩnocẽtis mortẽ ĩul¬
tã telĩqueret. ꝙͣ qͦ suã iuortẽ dole̾t. Nõ me¬
diocre istud. p̃sertim in se rege sic obedite hu¬
militatis munia. ut cõmanẽ se eghibe̾t etiã
ĩfimis. alieno ꝑiculo cibũ qͣderet. potũ recu¬
saret. pectatũ fateri. seq ipũ pro populo of¬
grex quid fecit: Frat manꝰ tua in me. Nã
quid alia dicã. quod dolũ meditãtibꝰ nõ aꝑi
nẽ refe̾ndũ putabat: Mõ respõdebat cõnitiis
cũ sibi derogaretur orabat. cũ maledicetur.
bũdicebat. ãbulãs n simplicitate. suꝑborũ
fugitãs cõsortia. sectator ĩiacłatoꝵ. qui cine¬
dẽ miscebat alimẽtis suis. cũ pc̃ata propria
deploraret. ⁊ potũ suũ tr̃ꝑabat fletibꝰ. Mito
sic expetitꝰ ẽ ab uniu̾so populo. ut uenirent
ad eũ om̃s tribꝰ isrldicẽtes. Ette nos ossatua.
⁊ caro tria suniꝰ. Seri ⁊i nudiꝰtertiꝰ cũ esset
saul ⁊⁊ regnaret suꝑ nos. tu eras qui produ¬

Expanded text:
psit, magis sollicitus, ne innocentis mortem inultam relinqueret, quam quo suam mortem doleret. 34. Non mediocre istud, praesertim in rege, sic obire humilitatis munia, ut communem se exhiberet etiam infimis, alieno periculo cibum non quaerere, potum recusare , peccatum fateri, seque ipsum pro populo ofgrex quid fecit? Fiat manus tua in me. 35. Nam quid alia dicam, quod dolum meditantibus os suumnem referendum putabat: non respondebat conviciis: cum sibi derogaretur, orabat: cum malediceretur, benedicebat? Ambulans in simplicitate, et superborum fugitans, sectator immaculatorum, qui cinerem miscebat alimentis suis, cum peccata propria deploraret, et potum suum temperabat fletibus . Merito sic expetitus est ab universo populo, ut venirent ad eum omnes tribus Israel dicentes: Ecce nos ossa tua et caro tua sumus: heri et nudiustertius cum esset Saul, et regnaret super nos; tu eras qui produ
Abbreviated transcription (Latin):
antur. Itaq de utilitate dicturꝰ. utar illo u̾sicũlo
prophico. declina cor meũ n testĩoma tua. ⁊ nõ
in auariciã. ne utilitatis sonꝰ excitet pecume
cupiditatẽ. Demq aliqui habent. dedina cor
meũ ini testĩoniatua. ⁊ nõ ad utilitatẽ. Hoc
ẽ illã questiuĩ nũdinas aucupantĩ utilitatẽ.
illã usu hoĩm ad pecume studia ĩflexã ac diri¬
natã. Bulgo enĩ hoc solũ dicũt utile. questuosũ.
Nos aũt de ca tractauimꝰ utilitate. q̃ dãpnis q̃¬
ditur. ut xp̃m lucrenuuir. Cuiꝰ q̃stus ẽ pietas
cũ sufficiẽtia. Magniꝰ profecto q̃scus quo pie¬
tatẽ adquirimꝰ.q̃ apud diĩn diues ẽ. nõ cadu¬
cis facultatibꝰ. s muncribꝰ et̾nis. in quibꝰ nõ
tẽptatio lubrica s cõstãs ⁊ ꝑpetua sit gratia.
Ist igitur utilitas
alia corꝑis. alia
pietatis. sicut diuisit apłs Corꝑalis ciñ exci¬

Expanded text:
antur. 26. Itaque de utilitate dicturus, utar illo versiculo prophetico: Declina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam ; ne utilitatis sonus excitet pecuniae cupiditatem. Denique aliqui habent: Declina cor meum in testimonia tua, et non ad utilitatem; hoc est, illam quaestuum nundinas aucupantem utilitatem, illam usu hominum ad pecuniae studia inflexam ac derivatam. Vulgo enim hoc solum dicu damnis quaeritur; ut Christum lucremur, cujus quaestus est pietas cum sufficientia . Magnus profecto quaestus, quo pietatem acquirimus, quae apud Deum dives est, non caducis facultatibus, sed muneribus aeternis; in quibus non tentatio lubrica, sed constans et perpetua sit gratia. 27. Est igitur utilitas alia corporalis, alia pietatis, sicut divisit Apostolus: C
Abbreviated transcription (Latin):
exigebat triũphũc Quid aaroi quãdo bcatiorẽ¬
se credidit. ꝙͣ tũt quãdo mediꝰ stetit int̾ uiuos
ac mortuos. ⁊ obiectu sui statuit mortẽ. ue
ad uiuoꝵ trãsiret agmina. a cadaueribꝰ mor¬
tuoꝵ: Quid de puero damel loquiar. qui tamisa¬
preno erat. ut intꝰ leones faine exaspatos ni¬
lienꝰ a metu ut possit epulani. nec uereretut
ne ad pastũ epẽplo sui feras prouocaret : Est
ergo ⁊ in dolore utus. q̃ sibi bone suauitatem
exhbeat cõscĩtie. Et ideo inditio ẽ qd̾ nõ ini¬
miat dolor u̾tutis uoluptatẽ. Bicut ergo nulla
u̾tuti decessio beatitudinis ꝑ dolorẽ. ita etrã uł¬
la accessio ꝑ uoluptatẽ corꝑis. aut cõmodorũ
grãni. De q̃uibꝰ pulchre apłs ait. Que michi
luicra fuerũt. hec duxi proptꝰ xp̃m det̾miẽta

Expanded text:
 Quid Aaron, quando se beatiorem credidit, quam tunc quando medius stetit inter vivos ac mortuos, et objectu sui statuit mortem, ne ad vivorum transiret agmina a cadaveribus mortuorum ? Quid de puero Daniele loquar, qui tam sapiens erat, ut inter leones fame exasperatos, nulita alienus a metu, ut posset epulari, nec vereretur, ne ad pastum exemplo sui feras provocaret ? 12. Est ergo et in dolore virtus, quae sibi bonae suavitatem exhibeat conscientiae; et ideo indicio est, quod non minuat dolor virtutis voluptatem. Sicut ergo nulla virtuti decessio beatitudinis per dolorem, ita etiam nulla accessio per voluptatem corporis aut commodorum gratiam. De quibus pulchre Apostolus ait: Quae mihi lucra fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
luptaris ĩtempans. ⁊ si alien ꝰa fraude. ta¬
mẽ anarꝰ ⁊ cupidior lucri tuppis. hic cõtẽp¬
nitirr. Quod enĩ spocimen industrie. qnẽ
fructũ laboris edere potest. ꝙͣ reciꝑe aro tu¬
⁊ã ac sollicitudinẽ. qui se torporĩ dedit atq
ignaniee Ideo boni uir cõsilii dicit. Ego
enĩ didici iii ꝯuibꝰ sĩ sufficiẽs cẽ. Sciebat
enĩ om̃i maloꝵ radicẽ ẽẽ auaritiã.⁊ ideo suo

Expanded text:
voluptuarius, intemperans, etsi alienus a fraude; tavoluptuarius, intemperans, etsi alienus a fraude; tamen avarus et cupidior lucri turpis, hic contemnitur. Quod enim specimen industriae, quem fructum laboris edere potest, quam recipere animo curam ac sollicitudinem, qui se torpori dederit atque ignaviae? 89. Ideo boni vir consilii dicit: Ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse . Sciebat enim omnium malorum radicem esse avaritiam, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uit hiũliari. qui ⁊⁊ uenditorẽ ⁊ ẽꝑtorẽ passus
ẽ. ⁊ dinũ appellabat eũ. Audi hiuiliantẽ se.
Si dñs meꝰ proꝑt᷑ me nichil scit in domo sua
⁊ oiã quecũq habet dedit in manꝰ meab.
neq subtractũ ẽ a me quicꝙͣ p̃terte quie
uxor illiꝰ es. quomõ faciã u̾bũ malũ hoc ⁊
mino defe̾bat honorificentiã. refe̾bat grãm.
Plena quoq castimonie. qr turpi flagitio cõ¬
tamĩari graue pctur putabas. Talis igitur
debet ẽẽ cõsiliarius. qui nichil nebulosuns
habeat. nchil fallax. nichil simulatũ. quod
uitã eius ac mores refellat. nichil ĩprobũ.
ac maliuolũ. qd̾ au̾tat cõsulẽtes. Alia sũt eĩ
q̃ fugiũtur. alia q̃ cõtẽpnũtur. Fuginiꝰ ca
q̃ possũt nocere. q̃ maliciose possũt ĩ noxã
spere ut si is qui cõsulitur dubie sit fidei
⁊ pecunie auidꝰ. ut possit p̃tio mutari. seu
riuriosꝰ. hic fugitire ⁊ declinatur. Qui uo

Expanded text:
vit humiliari, qui et venditorem et emptorem passus vit humiliari, qui et venditorem et emptorem passus est, et dominum appellabat eum. Audi humiliantem se: Si Dominus meus propter me nihil scit in domo sua, et omnia quaecamque habet, dedit in manus meas, neque subtractum est a me quidquam praeter te, quia uxor illius es; quomodo faciam verbum malum hoc, et mino deferebat; honorificentiae, quia referebat gratiam: plena quoque castimoniae, quia turpi flagitio contaminari grave peccatum putabat. 88. Talis igitur debet esse consiliarius, qui nihil nebulosum habeat, nihil fallax, nihil simulatum, quod vitam ejus ac mores refellat; nihil improbum ac malevolum, quod avertat consulentes. Alia sunt enim quae fugiuntur, alia quae contemnuntur. Fugimus ea quae possunt nocere, quae malitiose possunt in noxam serpere; ut si is qui consulitur, dubia sit fide, et pecuniae avidus, ut possit pretio mutari: si injuriosus, hic fugitur ac declinatur. Qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
tis oĩa. propt̾ bñdictoes prĩs tui ⁊ mr̃io. pre¬
ualuit suꝑ bñdcões montiũ manentiũ. ⁊ de¬
sideria colliũ et̾norũ. Et nni dentononiio. Qͥ
uisus. ẽ inquit in rubo uemaͬt suꝑ caput
ioseph. ⁊ suꝑ u̾ticẽ ip̃iꝰ. honorificꝰ int̾ fratres.
p̾mitiu taĩrri decꝰ eius. cormia unicornui
cornua ipiꝰ. in ipĩo gentes uẽtilabit simul
usi ad extremũ t̾re. Ipsi decẽ milia effreni.
qui cõsiliũ alteri dat. ut seipm formã aliis
p̃beat atq exẽplũ bonoꝵ oꝑui. in doctrina.
iii ĩtegritate. in grauitate ut sit eiꝰ sermo
salubris atq itrep̃hẽsibilis. cõsiliũ utile. uita
honesta sentẽtia decora. Talis erat paulus
qui cõsiliũ dat u̾gmibꝰ. azagisceriũ sacerdo¬
ad imitandũ. Ideo ⁊ hũiliari sciebat. sicut
sciuit ⁊ ioseph. qui sũmo ortꝰ prĩarcharũ ge¬
nere. nõ dedignatur degenerẽ ẜuitutẽ. Exi¬
bebat eã obsequiis. illustrabatu u̾tutibꝰ. Sci¬

Expanded text:
tis omnia, propter benedictiones patris tui et matris. Praevaluit super benedictiones montium manentium, et desideria collium aeternorum , et in Deuteronomio: Qui visus es, inquit, in rubo, ut venias super caput Joseph, et super verticem ipsius. Honorificus inter fratres: primitivus tauri decus ejus, cornua unicornui cornua ipsius. In ipsius cornu gentes ventilabit simul usque ad extremum terrae. Ipsi decem millia Ephraem, formam aliis praebeat ad exemplum bonorum operum, in doctrina, in integritate, in gravitate; ut sit ejus sermo salubris atque irreprehensibilis, consilium utile, vita honesta, sententia decora. 87. Talis erat Paulus, qui consilium dabat virginibus , magisterium sacerdoad imitandum. Ideo et humiliari sciebat, sicut scivit et Joseph, qui summo ortus patriarcharum genere, non dedignatus degenerem servitutem, exhibebat eam obsequiis, illustrabat virtutibus. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
mittunꝰ.i ab eo cõsiliũ prõptiꝰ ꝙͣ a cet̾is posci¬
mus. prestat tamẽ fidele iusti cõsiliũ uiri.
⁊ sapiẽtissum ingemo freꝙͣter ppondat. Uti¬
lia enĩ uuhzia amici. ꝙͣ alioꝵ oscula. Deniq
quia uisti iudiciũ ẽ.sapiẽtis aũt arguniẽtũ.
ni illo cẽsura disceptationis. in hoc calliditas
ĩuentionis. Quod si utrũq cõnectas. ent mag¬
na cõsilioꝵ salubritas. q̃ ab uniu̾sis petatur
adiuiratione sapĩe ⁊ amore iusticie. ut om̃s
prant audire sapiẽtiã eius uizi. in quo utͥusi¬

Expanded text:
mittimus, et ab eo consilium promptius quam a caeteris poscimittimus, et ab eo consilium promptius quam a caeteris poscimus. Praestat tamen fidele justi consilium viri, et sapientissimi ingenio frequenter praeponderat. Utilia enim vulnera amici, quam aliorum ascula . Deinde quia justi judicium est, sapientis autem argumentum: in illo censura disceptationis, in hoc calliditas inventionis. 51. Quod si utrumque connectas, erit magna consiliorum salubritas, quae ab universis spectatur admiratione sapientiae et amore justitiae; ut omnes quaerant audire sapientiam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
naminitate q̃uid loquar. qd̾ uenditꝰ a fr̃bꝰ
ĩ ẜuitutẽ. nõ retulis ĩiuriã s famẽ depulite
Quid de suanitate. qua dilecti frĩs p̃sentiã¬
pia fraride q̃siuit: Quẽ sinuilato oꝑe p̃senti¬
etiã furto. reũ statuit rapine. ut obsidẽ teneret
gr̃e. Unde merito se a pre dicitur. filiꝰ ãpliatus
meꝰ ioseph. filius ãpliatꝰ mel zelotrs filiꝰ meꝰ.

Expanded text:
uid loquar; quod venditus a fratribus in servitutem, non retulit injuriam, sed famem depulit? Quid de suavitate, qua dilecti fratris prapia fraude quaesivit, quem simulato per elegantiam furto, reum statuit rapinae, ut obsidem teneret gratiae . 85. Unde merito ei a patre dicitur: Filius ampliatus meus Joseph, filius amplia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩueni mortuũ. Et cõsid̾aui illũ dilucło.
⁊ nõ erat filiꝰ meꝰ. tespõdit alt̾a. Nõ sed
filius meꝰ ẽ qui uirit. Filius añt tuus
qui mortuꝰ e. Et hec erat cõtentio cũ utͣ
sibi filiũ uendicaret suꝑstitẽ. defũctũ ãt siuĩ
negaret. Tũc rex iissit afferri macherã ⁊ ĩ¬

Expanded text:
 inveni mortuum. Et consideravi illum diluculo, et non erat filius meus. Et respondit altera: Non, sed filius meus est, qui vivit: filius autem tuus, qui mortuus est . 45. Et haec erat contentio, cum utraque filium sibi vindicarent superstitem: defunctum autem suum negare
Abbreviated transcription (Latin):
Ita sibi gratis officiis plebẽ obligauerat. pͥniũ.
ut in discordiis popłi. exulare ni ebron mallet
tã u̾tuitẽ dilige̾t. insticiã etiã hiis qui armacõ¬
tra se tulerãt eque ac suis p̾standã putaret.
Peniq fortissimũ adu̾se ꝑtis propugnatorẽ ab¬
ner ducẽ inferentẽ plia miratꝰ ẽ. ⁊ orantẽ pa

Expanded text:
33. Ita sibi gratis officiis plebem obligaverat , primum, 33. Ita sibi gratis officiis plebem obligaverat , primum, ut in discordiis populi exsulare in Hebron mallet,tam virtutem diligeret: justitiam etiam his qui arma contra se tulerant aeque ac suis praestandam putaret: denique fortissimum adversae partis propugnatorem Abner ducem et inferentem praelia mirat
Abbreviated transcription (Latin):
loquẽtur. hoĩes tamẽ hiuili ⁊ grata appellati¬
onc ffari solebat. Merito estimatꝰ ẽ supͣ hoĩ¬
nes. ut ⁊ uultũ eiꝰ nõ possens intendere. ⁊ se¬
pulturã eiꝰ nõ reꝑtã crede̾nt. quia sic sibi to¬
tius plebis mẽtẽs deuĩgerat. ut plus eiu
pro mãsuctudine diligent. ꝙͣ pro factis adnii¬
darẽtur. Quid cͥnĩ uitator sc̃s dauide Electꝰ
ex oĩbus ad plebẽ regendã. ꝙͣ mitis ⁊ blãduo
hislis spũ. sedulꝰ corde. facilis affectu. Ante
regnũ se pro oĩbuo offebat. rex. cũ oĩbꝰ equa¬
bat suã militiã. ⁊ pa̾tiebatur laborẽ. peditis ĩ
p̃lio. mãsuetꝰ ĩ imꝑio. patiens ĩ cõuitio. fer¬
re magis promptꝰ. ꝙͣ referre ĩiurias. Ideo tã
carus erat oĩbus. ut iuuenis ad regnũ etiã
ĩuitus peteretur. resistẽs cogetur. se neģ. ne
p̾lio int̾esset a suis rogaretur. qd̾ mallent.
om̃s pro ip̃o ꝑiditari. ꝙͣ illũ pro omnibus.

Expanded text:
loqueretur ; homines tamen humili et grata appellatiloqueretur ; homines tamen humili et grata appellatione affari solebat! Merito aestimatus est supra homines, ut et vultum ejus non possent intendere , et sepulturam ejus non repertam crederent ; quia sic sibi totius plebis mentes devinxerat, ut plus eum pro mansuetudine diligerent, quam pro factis admirarentur . 32. Quid ejus imitator sanctus David, electus ex omnibus ad plebem regendam, quam mitis et blandus, humilis spiritu, sedulus corde, facilis affectu! Ante regnum se pro omnibus offerebat: rex cum omnibus aequabat suam militiam, et partiebatur laborem: fortis in praelio, mansuetus in imperio, patiens in convicio, ferre magis promptus quam referre injurias. Ideo tam charus erat omnibus, ut juvenis ad regnum etiam invitus peteretur, resistens cogeretur, senex ne praelio interesset a suis rogaretur; quod mallent omnes pro ipso periclitari, quam illum pro omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tã facile hũanis illabatur sensibꝰ. Ea si mã¬
suetudine moꝵ ac facilitate. tũ mod̾atione
p̃cepti ⁊ affabilitate smonis. U̾boꝵ honore. pa¬
tiẽti quoq simonũ uice. modestieq adiuuet᷑
grã. ĩtredibile quãtũ p̾cedit ad cumulũ dilec
profet̾it. a ut suꝑbia u̾boꝵq obfuerit tumor.
ut regua ip̃a labefactaret. ⁊ ptatẽ solueret.
lanisi quis cõsilio. usu. ministerio. officiis.
popularẽ cõprehendat grãm. aut si quis
ꝑicrilũ suĩ pro uniu̾sa plebe offerat. nõ c̃ dubiũ
qd̾ tantũ caritatis a plebe in eũ refũdatur. ut
populꝰ salutẽ eiꝰ ⁊ grãm sibi p̾ferat. Qͣtas moy¬
ses ⁊ populo illatas absorbebat cõtuinielias. et
cuĩ do ni ĩsolẽtes uindicare uellet. se tamẽ pro
popło offrrebat freꝙͣter. ut indignationi dĩne
plebẽ sudduce̾t. Quã miti hmone post ĩiuri¬
as appellabat popłui. solabat᷑ in laboribꝰ delini¬
bat oraculis. fouebat oꝑibꝰ. Et cñ deo cõscãter

Expanded text:
sensibus. Ea si mansuetudine morum ac facilitate, tum moderatione praecepti, et affabilitate sermonis, verborum honore, patienti quoque sermonum vice, modestiaeque adjuvetur gratia, incredibile quantum procedit ad cumulum dilectprofecerit, aut superbia verborumque obfuerit tumor; ut regna ipsa labefactaret, et potestatem solveret. Jam si quis consilio, usu, ministerio, officiis popularem comprehendat gratiam: aut si quis periculum suum pro universa plebe offerat; non est dubium quod tantum charitatis a plebe in eum refundatur, ut populus salutem ejus et gratiam sibi praeferat. 31. Quantas Moyses a populo illatas absorbebat contumelias : et cum Dominus in insolentes vindicare vellet; se tamen pro populo offerebat frequenter, ut indignationi divinae plebem subduceret! Quam miti sermone post injurias appellabat populum, consolabatur in laboribus, delinibat oraculis, fovebat operibus: et cum Deo constanter
Abbreviated transcription (Latin):
solã ad uite fructũ beate. nec eȩt̾ius aut
corꝑis bonis. s u̾trte sola uitã p̃stari beatã.
ꝑ q̃nã uita et̾ na adquiditur. Bita eñĩ btã.
fructꝰ p̃sentiũ. Uita añt et̾na spes futu¬
rorũ ẽ. Sũt tamẽ qui ni hoc corpe tã in¬
firmo. tã fragili ĩpossibilẽ uitã bratã pu¬
tent. in quo necesse ẽ angi dolore deplorare.
egrescere. quasi uo̾ ego in corꝑis epultatione
dicã uitã beatã cõsistere. ⁊ nõ in altitudine
sapiẽtie suauitate cõscientie. u̾tritis sublĩta¬
te. Nõ cnĩ in passione eẽ. s uictorẽ eẽ passio¬
nio beatũ ẽ. Nec frangi tẽporalis metu dolo¬
ris. s bene acciꝑe hec q̃ graria ad uimi doloris
ferũtur cecitãtẽ. exiliũ. famẽ. stuprũ filie.
amissionẽ lib̾orũ. Quis neget beatũ ysaat.
qui nõ uidebat in senectute. ⁊i beatitudines
suis benedcõnibꝰ cõferebat. An nõ beatus ia¬

Expanded text:
solam ad vitae fructum beatae: nec externis aut solam ad vitae fructum beatae: nec externis aut corporis bonis, sed virtute sola vitam praestari beatam, per quam vita aeterna acquiritur. Vita enim beata fructus praesentium: vita autem aeterna spes futurorum est. 75 19. Sunt tamen qui in hoc corpore tam infirmo, tam fragili, impossibilem vitam beatam putent, in quo necesse est angi, dolere, deplorare, aegrescere: quasi vero ego in corporis exsultatione dicam vitam beatam conscientiae, virtutis sublimitate. Non enim in passione esse, sed victorem esse passionis beatum est, nec frangi temporalis motu doloris. 20. Pone accidere haec quae gravia ad vim doloris feruntur, caecitatem, exsilium, famem, stuprum filiae, amissionem liberorum. Quis neget beatum Isaac, qui non videbat in senectute, et beatitudines suis benedictionibus conferebat ? Annon beatus Ja
Abbreviated transcription (Latin):
urm̃ ẽ regnũ dei. Et̃ĩ qui nũc esurĩt et
situĩs. quia saturabũtur. btĩ qui nũc fle¬
tis. quia ridebitis. Itaq panꝑtatẽ. famẽ
dolorẽ q̃ putantur mala nõ solũ ĩpedimẽto
detrimẽtũ eẽ ad frnctũ bt̃itudinis. dĩito de¬
dãtũ iudicio liquet cũ dicitur. Ne uobis di¬
uitibꝰ. quia habetis cõsolationẽ urãm. Deuo¬
bis qui saturati estis. quia esurietis. ⁊t illio
qui tident quia lugebũt. Si ergo nõ solũ
adminiculo nõ sũt ad uitã beatã corpis aut
ext̾na bona s etiã dispẽdio sũt iude ciun
beatꝰ nabuthe etiã cũ lopidaretur a diuite
quia pauꝑ ⁊ infiruiꝰ adusũ opes regias
solo erat affectu ⁊ deligione dines. ut pecu¬
mia regali nõ cõmutaret pr̃ne uinee he¬
ditatẽ. eoq ꝑfectꝰ quia sangiũe proprio de¬
fendet iuia maioꝵ suoꝵ. iude quoꝙ miss
achab etiã suo iudicio. quia paupeni ne¬
cari fecerat. ut eiꝰ posside̾t unieã. certũ ẽ

Expanded text:
 regnum Dei. Beati qui nunc esuriunt et sitiunt, quia saturabuntur. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Itaque paupertatem, famem, dolorem, quae putantur mala, non solum impedimento detrimento esse ad fructum beatitudinis, Dominico declaratum judicio liquet, cum dicitur: Vae vobis divitibus, quia habetis consolationem vestram! Vae vobis qui saturati estis, quia esurietis ! Et illis qui rident, quia lugebunt. Sic ergo non solum adminiculo non sunt ad vitam beatam corporis, aut externa bona, sed etiam dispendio sunt. 17. Inde enim beatus Nabuthe etiam cum lapidaretur a divite , quia pauper et infirmus adversus opes regias, solo erat affectu et religione dives, ut pecunia regali non commutaret paternae vineae haereditatem: eoque perfectus, quia sanguine proprio defenderet jura majorum suorum. Inde quoque miser Achab etiam suo judicio, quia pauperem necari fecerat; ut ejus possideret vineam. 18. Certum est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saba regina ueniret ad eũ. ⁊ tẽptaret eũ ĩ
questionibꝰ. Et uenit ⁊ oĩa locuta ẽ q̃ hẽbat
in corde suo. ⁊ audiuit oẽni sapĩaui salonio¬
tianit uerꝰ salonior. Cognosce o homo ex̧ hiis
q̃ audis loquentẽ. Berꝰ ẽ inquir ẜmo quẽ
audiui in t̾ra mea. de simnonibꝰ tuis. ⁊ de
prudẽtia tua. ⁊ nõ credidi hiis qui dicebãt

Expanded text:
um in quaestionibus: Et venit, et omnia locuta est quae habebat in corde suo, et audivit omnem sapientiam Solomotiaverit verus Salomon, cognosce, o homo, ex his quae audis loquentem: Verus est, inquit, sermo quem audivi in terra mea de sermonibus tuis, et de prud
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa suffert. oĩa credit. oĩa sꝑat. oĩa sustinet.
caritas nũꝙͣ cadit. Idco dauid nõ cecidit. quia
carus fiut oĩbꝰ. ⁊ diligi ⁊ subiectis ꝙͣͣ timeri
maluit. Timor enĩ tẽporalis tutaminiõ huat
excubias. nescit diuturrnitatis custodiã. Itaq ubi
timor decessit. audacia obrepit. qm̃ fidẽ. nõ
timor cogit. s affectꝰ eehibet prima ergo ad
cõmendationẽ irr̃i ẽ caritas. bonũ ẽ ergo testi¬
moniũ habere de płimoꝵ dilectione. Sint na¬
scitur fides. ut cõnutte̾ se suo affectu nõ uere

Expanded text:
tinet, charitas numquam cadit . 38. Ideo David non cecidit, quia charus fuit omnibus, et diligi a subjectis quam timeri maluit. Timor enim temporalis tutaminis servat excubias, nescit diuturnitatis custodiam. Itaque ubi timor decesserit, audacia obrepit; quoniam fidem non timor cogit, sed affectus exhibet. 39. Prima ergo ad commendationem nostri est charitas. Bonum est ergo testimonium habere de plurimorum dilectione. Hinc nascitur 80 fides, ut committere se tuo affe
Abbreviated transcription (Latin):
ueniniꝰ qd̾ honestũ ẽ utile uocati. Oĩa mͥ licẽt.
s nõ oĩa sũt utilia. Supͣde uitiis loq̃batur. hoc
ergo dicit. Licet pc̃are. s nõ decet. In potestate
sũt pc̃ta. s nõ sũt honesta. lux̧uriari prõptũ
s nõ iustũ. Iõ eiĩ deo esca. s uentri colligit᷑.
Ergo ꝯuia qd̾ utile. id etiã iustũ. iustũ ẽ ut
ẜuiauiꝰ xp̃o qui nos redemit. Ideo iusti qui
pro ciꝰ noĩe se morti obtulerũt. ĩiusti qui de¬
dinauerũt. De quibꝰ dicit. Que utilitas ĩ sã¬
giũe meo. id ẽ qui iusticie mee profectus:
rigit. dicet hoc possit etiã ad auariciã ĩpioꝵ
cupiditate laqueũ proditionis ĩcurrit atq ĩcidit
Dehac igitur tractandũ ẽ utilitate. q̃ sit plena
honestatis. sicut ipĩo u̾bis difiniuit apło dicẽs.
hoc aũt ad utilitatẽ urãm dico. nq̃ ut laq̃ñ¬

Expanded text:
enimus quod honestum est, utile vocari: Omnia mihi licent, sed non omnia utilia sunt . Supra de vitiis loquebatur. Hoc ergo dicit: Licet peccare, sed non decet. In potestate sunt peccata, sed non sunt honesta. Luxuriari promptum, sed non justum. Non enim Deo esca, sed ventri colligitur. 24. Ergo quia quod utile, id etiam justum: justum est ut serviamus Christo qui nos redemit; ideo justi, qui pro ejus nomine morti se obtulerunt: injusti qui declinaverunt, de quibus dicit: Quae utilitas insanguine meo ; id est, qui justitiae meae profectus? ripit. Licet hoc possit etiam ad avaritiam hominumcupiditate, laqueum proditionis incurrit atque incidit. 25. De hac igitur tractandum est utilitate, quae sit plena honestatis, sicut ipsis verbis definivit Apostolus dicens: Hoc autem ad utilitatem vestram dico, non ut laque
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiã tuã. Intellige cõriniũ ueri salonio¬
io. ⁊ q̃ apponũtur in eo cõuiuio. intellige
sapiẽter. ⁊ cõsida ini qua t̾ra cõgregatio natio¬
nũ audierit famã sapĩe uere atq iusticie si
quibꝰ eũ uidert oculis cõtemplãtibꝰ utiq ea

Expanded text:
prudentiam tuam . Intellige convivium veri Salomonis, et quae apponuntur in eo convivio, intellige sapienter, et considera in qua terra congregatio nationum audierit famam sapientiae verae atque justitiae, et quibus eum viderit oculis, contemplantibus utique ea
Abbreviated transcription (Latin):
Qui etiã pueui ͫbc̃ qui assistũt. insi paulꝰ
qui dicebat. us in hũc diẽ sto protestãs mi¬
nori ac maiori. Oymeon qui cepectabat in
tẽplo. ut uide̾t cõsolationẽ isił: Quouiõ ciñ
dimitti poscet nisi quia assisteus dño. discrdẽ¬
di habere facultatẽ nõ pot̾at insi uolũtatẽ
dñi adeptus eẽt: Exẽpli causa. propositꝰ no¬
bis salomõ ẽ. a quo certatĩ ut audiretur eiꝰ
sapientia postulabatur. Ioseph quo nec ĩ car¬
cere ferntꝰ erat. quomunꝰ de rebꝰ ĩcertis cõ¬
suletur. Quiꝰ ꝯsiliũ egipto uniu̾se profuit.
ut nõ sc̃tiret septẽ ãnorũ sterilitatẽ. aliosq
populos misse fainis leuaret ieiuinio.. Da¬
mel ex captiuis regaliũ cõsultorũ arbiter factꝰ
cõsiliis siuo emẽdauit p̃sentia. adnũtia uit
futura. Ex hiis eñ q̃ sreꝙͣter int̾p̃tatꝰ oñd̾at¬

Expanded text:
Qui etiam pueri tui beati qui assistunt, nisi Paulus qui dicebat: Usque in hunc diem sto protestans minori ac majori , Simeon qui exspectabat in templo ut videret consolationem Israel ? Quomodo enim dimitti posceret, nisi quia assistens Domino, discedendi habere facultatem non poterat, nisi voluntatem Domini adeptus esset? Exempli causa propositus est nobis Salomon, a quo certatim ut audiretur ejus sapientia, postulabatur. 54. Joseph quoque nec in carcere feriatus erat, quo minus de rebus incertis consuleretur. Cujus consilium Aegypto universae profuit; ut non sentiret septem annorum sterilitatem, aliosque populos miserae famis levaret jejunio . 55. Daniel ex captivis, regalium consultorum arbiter factus, consiliis suis emendavit praesentia, annuntiavit futura. Ex his enim quae frequenter interpretatus o
Abbreviated transcription (Latin):
upiore libro ita di¬
iusionẽ fecimiꝰ. ut pͥmo loco eẽt honestũ
ac decorũ. a quo officia ducentur. Gcd̾o loco
quid utile. ⁊ ꝙͣadmodũ ĩ p̾mo dixiniꝰ ꝯuia
int̾ honestũ ⁊ decorũ ẽ quedã distĩctio. que
magis intelligi ꝙͣ eȩplicari potest. ic ⁊ cũ

Expanded text:
iore libro ita divisionem fecimus, ut primo loco esset honestum ac decorum, a quo officia ducerentur, secundo loco quid utile. Et quemadmodum in primo diximus quia inter honestum et decorum est quaedam distinctio, quae magis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tũq sũt in ip̃o. Ipsi tollãt tab̾naculũ ⁊ oĩa
tab̾naculi castra ip̃i ꝯstituãt .⁊ promonendo
tab̾naculũ. ip̃i deꝑonãt leuite. ⁊ cõstituẽdo
castra ⁊iusũ ip̃ni tab̾naculũ ip̃i statuant.
Alieangena quicũq accessit. morte moria¬
tur Auergo electus ee oĩ numo filioꝵis
rael. int̾ sacios fructus quasi pͥmogenitꝰ
estimatꝰ. p̃positꝰ tabnaculo. ut p̃tendas¬

Expanded text:
que sunt in ipso. Ipsi tollant tabernaculam et omnia cuitu tabernaculi castra ipsi constituant, et promovendo, tabernaculum ipsi deponant levitae: et constituendo castra, rursum ipsum tabernaculum ipsi statuant. Alienigena quicumque accesserit, morte moriatur . 250. Tu ergo electus es ex omni numero filiorum Israel, inter sacros fructus quasi primogenitus aestimatus, praepositus tabernaculo, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾rogatiua ẽ suata he̾dibus. Quis igitur nõ
dilige̾t eũ. quẽ uidebat ita carũ amicis. ut
quia ip̃e sincere amicos diligebat. cq̃ diligi
se a sius amicis arbitrabature De niq pen¬
tes. eũ filiis suis filii. p̃ferebãt parẽtibꝰ. Bñ
granit᷑ indignatꝰ sanl. ꝑcutere ionathã fili¬
anucitiã dauid iudicabat. ꝙͣ uel pietatẽ suã
uel auctoritatẽ pr̃nã. Etenĩ ad ĩcentiuũ ca¬
ritatis cõmunis płimũ proficit. si quis uicẽ
amãtibꝰ reddat. nec miniꝰ redamare se pro¬
bet. ꝙͣ ip̃e amatur.idq amicitie fidelis pa¬
teat cx̧c̃plis. Quid eiũ tã populare.ꝙͣ gratiar
Quid tã nisitũ nature.ꝙͣ ut diligentẽ diligas¬

Expanded text:
rvata haeredibus ? 36. Quis igitur non diligeret eum, quem videbat ita charum amicis; ut quia ipse sincere amicos diligebat, aeque diligi se a suis amicis arbitraretur? Denique parentes eum filiis suis, filii praeferebant parentibus. Unde graviter indignatus Saul, percutere Jonathan filibat, quam vel pietatem, vel auctoritatem paternam . 37. Etenim ad incentivum charitatis communis plurimum proficit, si quis vicem amantibus reddat, nec minus redamare se probet, quam ipse amatur, idque amicitiae fidelis pateat exemplis. Quid enim tam populare, quam gratia? Quid tam insitum natur
Abbreviated transcription (Latin):
ut spreto pa¬
trocimo uoluptatis aut doloris metu quoꝵ
alterũ quasi infractũ ⁊ molliculũ. alterũ ꝗͣ¬
si eniratũ ⁊ infirmũ despuitur. iii ipsis
doloribꝰ uitã beatã manere de mõstratur. Qd̾
facile doceri p̃t. cũ legerimꝰ. beati estis. cũ
uobis maledicẽt ⁊ ꝑsequẽtur. ⁊ dicẽt oẽ ma¬
luĩ adu̾sũ uos propt̾ iusticiã. Gaudete ⁊ exl

Expanded text:
ut spreto patrocinio voluptatis, aut doloris metu quorum alterum quasi infractum et molliculum, alterum quasi eviratum et infirmum despuit, in ipsis doloribus vitam beatam eminere demonstret. Quod facile doceri potest, cum legerimus: Beati estis, cum vobis maledicent, et persequentur, et dicent omne malum adversus vos
Abbreviated transcription (Latin):
Moffictur q̃si honio. quasi recipiẽs passionẽ
⁊ offiet scip̃m quasi sacdos ut pct̃a itã diunt¬
tat. Hic inpinagine ibi in uitate ubi apud
prẽni pro nobis quasi aduocatꝰ interuenup
Bac ergo in ymagine ãbrilaniꝰ. ĩ ymiagine
uidemꝰ illic fatie ad fatiẽ. ubi plena ꝑfictio.

Expanded text:
sed offertur quasi homo, quasi recipiens passionem; et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata nostra dimittat: hic in imagine, ibi in veritate, ubi apud patrem pro nobis quasi advocatus intervenit. Hic ergo in imagine ambulamus, in imagine videmus: illi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueniat. atq etatibꝰ. quid etiã singłorium
ĩgris sit accõmodũ. Sepe enĩ qd̾ alterũ
decet. alt̾ũ nõ decet. Aliud iuueni aptũ
aliud seni. aliud ĩ ꝑiculis. aliud rebꝰ sedĩs.
samuel Rec ideo ille rep̃hens/. s magis iste
laudatꝰ. Mutauit uultũ corã rege cui nomẽ
quo minꝰ cognosce̾tur.nequaꝙͣꝵ leuitatis
rephensione care potuusset Gaul quo ual¬
latus choro propharũ. etiã ipse prophanit.¬
⁊ de solo quasi ĩdigno memoratũ ẽ ͫ saui
uerit bona sua. s etiã uitia tog noscat. e¬
qualẽq se indicẽ sui p̃beat. ut bonis inte̾¬
dat. uitia declinet. Alius distĩguende lectio¬
n aptior. alius psalmis gratior. alius exor¬
czandis qui malo laborãt spũ sollicitior.
alius sacrario oportumor habetur. Sec oĩa
spectet sac̾dos. ⁊ qiud cuiq cõgruat. id of¬
ficui deputet. Quo etenĩ unũquẽq suũ
ducit ingeniũ. aut qd̾ officiũ decet id

Expanded text:
eniat atque aetatibus, quid etiam singulorum ingeniis sit accommodum. Saepe enim quod alterum decet, alterum non decet. Aliud juveni aptum, aliud seni: aliud in periculis, aliud in rebus secuSamuel; nec ideo ille reprehensus, sed magis iste laudatus. Mutavit vultum contra regem, cui nomen quo minus cognosceretur, nequaquam levitatis reprehensione carere potuisset. Saul quoque vallatus choro prophetarum, etiam ipse prophetavit; et de solo quasi indigno memoratum est: Et Saul  Noverit bona sua, sed etiam vitia cognoscat: aequalemque se judicem sui praebeat, ut bonis intendat, vitia declinet. 215. Alius distinguendae lectioni aptior, alius psalmo gratior, alius exorcizandis qui malo laborant spiritu, sollicitior, alius sacrario oportunior habetur. Haec omnia spectet sacerdos, et quid cuique congruat, id officii deputet. Quo etenim unumquemque suum ducit ingenium, aut quod officium decet, id
Abbreviated transcription (Latin):
conuã posuit. cũ illi cã ꝯiiasi bonũ. nõ quasi
solũ bonũ laudanerint. Alii uoluptatẽ dixe¬
⁊ũt ut epycurꝰ alii ut callipho ⁊ post cũ
diodorus ita int̾p̃tati sũt. ut alter ad uolupta¬
tẽ. alter ad uacuitatẽ doloris cõsortiũ honesta¬
tis adiũgent. qd̾ sine ea nõ possit ẽẽ bt̃a uita.

Expanded text:
cum illi eam quasi bonum, non quasi solum bonum laudaverint. Alii voluptatem dixerunt, ut Epicurus: alii, ut Callipho, et post eum Diodorus, ita interpretati sunt, ut alter ad voluptatem, alter ad vacuitatem doloris, consortium honestatis adjungerent, quod sine ea non poss
Abbreviated transcription (Latin):
beatus quẽ tu erudieris dñe ⁊ de lege tua
docueris eñ. babeniꝰ ⁊ alibi. Bt̃s uir q̃ tunet
dñm. ĩ mãdatis eiꝰ cupiet nimis. Docuiuiꝰ
de cognitõe cuiꝰ p̃miũ et̾ntatis fructũ
cẽ memorauit. Adiciens propha. quia ĩ do¬
mo huꝰ timẽtis deũ. uel eruditi in lege ⁊
cupiẽtis ĩ mãdatis diuinis. gła ⁊ diuitie

Expanded text:
erudieris, Domine; et de lege tua docueris eum . Habemus et alibi: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus cupiet nimis . Docuimus de cognitione, cujus praemium aeternitatis fructum esse memoravit, adjiciens Propheta, quia in domo hujus timentis Dominum, vel eruditi in Lege, et cupientis in mandatis divinis: Gloria et divi
Abbreviated transcription (Latin):
solũ facti colluuuone sed etiã aspectꝰ nitenti¬
oue cõmittitur magna hec uidẽtur ac miiꝰ
seuera. s in magno munere nõ suꝑflua
quãdo tanta ẽ le uitaꝵ grã. ut de huo moyses
in benedc̃onibꝰ diceret Date leui uiros ers. datẽ
leiu manifestos eiꝰ. date leni fortẽ suffragũ¬

Expanded text:
solum facti colluvione, sed etiam aspectus intentisolum facti colluvione, sed etiam aspectus intentione committititur. 256. Magna haec videntur, ac nimis severa, sed in magno munere non superflua; quando tanta est levitarum gratia, ut de his Moyses in benedictionibus diceret: Date Levi viros ejus, date Levi manifestos ejus, date Levi sortem suffrag
Abbreviated transcription (Latin):
scierio suscipias. ut fraudetut qui amisat.
nõnũꝙͣ promissũ soluere. sacramentũ custo¬
dire. ut herodes qui iurcunt quia qͥtquid
petitꝰ eẽt. daret filie hodiadis. ⁊ necẽ iohis
p̃stitit ne promissũ negaret. Mã de iepthe
uid dicã. qui ĩmiola uit filiã q̃ sibi uictori
pͥuia occiierat. quo uotũ ĩpleret qd̾ spo¬
pondat ut quicquid sibi p̾mo occurrisset of¬
ferret deo: ayeliꝰ fu̾at inchil tale promittrre
silii prospicere. nõ iguoratis. Et ideo eligi¬
gitui leuita qui saciariũ custodiat ne fal¬
latur cõsilio. ne fidẽ dessat. ne mortẽtime¬
at. ne quid ĩtemꝑantiꝰ gerat. ut spetie ipã
gauitatẽ p̾fa̾t Mec solũ auimũ s ctiã o¬
ulos cõtinentes habere ꝙͣ decit. ne uel ip̃e
foutẽ sobrietatis fortiutus uiolet octiusiis
Qũĩ ꝯui uiderit młierem ad cõcupiscendũ cã
adultauit cã in corde suo. Ita adulteriũ nõ

Expanded text:
sciens suscipias, ut fraudetur qui amiserat, sciens suscipias, ut fraudetur qui amiserat, nonnunquam promissum solvere, sacramentum custodire, ut Herodes, qui iuravit, quoniam quicquid petitus esset dar et filiae Herodiadis, et necem Iohannis praestitit, ne promissum negaret'. Haec de iuramet filiam, quae sibi victori prima occurrerat, quo votum impleret, quod spoponderat, ut quidquid sibi primum occurrisset, offerret Deo ? Melius fuerat 69 nihil tale promittere, silii sit prospicere, non ignoratis. Et ideo eligitur levita, qui sacrarium custodiat, ne fallatur consilio, ne fidem deserat, ne mortem timeat, ne quid intemperantius gerat, ut specie ipsa gravitatem praeferat: nec solum animum, sed etiam oculos continentes habere quem deceat; ne vel ipse frontem sobrietatis fortuitus violet occursus; quoniam: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, adulteravit eam in corde suo . Ita adulterium non
Abbreviated transcription (Latin):
O pͥmũ illud dicorũ ẽ. ut qd̾ habes p̃tiosis¬
simũ. hoc ẽ mentẽ tuã. qua nichil habes p̃s¬
tãtius. deo deputes. Cũ soluis auctori debi¬
tũ licet ut oꝑa tua in beneficiẽtia ⁊ adiumẽ¬
ta hoñu cõferas. atq opẽ feras uecessitatibꝰ
aut pecunia. aut osficio aut etiã quocũ
mune. qd̾ latr patet ĩ urõ misterio. Petiũa¬
ane subrienicis debito. obligatũ libes officio.
Ut suanda suscipias q̃ metuat amitte̾ quiaide¬
ponẽda credidit. Officiũ ẽ igitur. depositũ hua¬
re at reddere. G int̾dũ cõmutatio fit aut tẽ¬
pore aut necessitate. ut ut nõ sit officiũ red¬
dere qd̾ actepis. ut si quis cõtra prĩam opẽ
barbaris ferens pecumiã. aꝑtus hostis repostat.
aut si cui reddas. cũ adsit qui eꝑtorq̃at. Pi
furẽti restituas cũ ẜuare nõ q̃at. si ĩsamẽti
gladiũ depositũ nõ neges. quo se ille ĩt̾rnat.
nõue soluisse cõtra officiũ ẽt Si firto q̃sita

Expanded text:
 primum illud decorum est, ut quod habes pretiosissimum, hoc est, mentem tuam, qua nihil habes praestantius, Deo deputes. Cum solveris auctori debitum, licet ut opera tua in beneficentiam et adjumenta hominum conferas, atque opem feras necessitatibus, aut pecunia, aut officio, aut etiam quocumque munere; quod late patet in vestro ministerio: pecunia subvenias: debito, ut obligatum lit amittere, qui deponenda credidit. 253. Officium est igitur depositum servare ac reddere. Sed interdum commutatio fit, aut tempore, aut necessitate, ut non sit officium reddere quod acceperis; ut si quis contra patriam, opem Barbaris ferens, pecuniam apertus hostis reposcat: aut si cui reddas, cum adsit qui extorqueat: si furenti restituas, cum servare non queat: si insanienti gladium depositum non neges, quo se ille interimat, nonne solvisse contra officium est? Si furto quaesita
Abbreviated transcription (Latin):
buo mima uitatis oꝑuit passiont̃ dr̃n.
pgu uel uituli ĩmolatione. si boni lenite
huauerũt mistenũ fidei sue tegnune.
⁊ tu mediocre putas qd̾ cõmissit̃ estitibr
Arimũ ut alta dei uideas. qdꝰ ẽ sapiẽ. dc̃ide
ut excubias pro populo defas. qd̾ ẽ iustitie.
castra defendas tabnaculũq tueatis. quod ẽ
fortitudiuis. trip̃in cõtinentẽ ac sobriũ pstio
qd̾ ẽ tẽpantie. Sec u̾tutũ gn̾a p̾ncipalia cõ¬

Expanded text:
passionem Domini, agni vel vituli immolatione. Et boni levitae servaverunt mysterium, fidei suae tegmine; et tu mediocre putas quod commissum est tibi? Primum ut alta Dei videas, quod est sapientiae: deinde ut excubias pro populo deferas, quod est justitiae: castra defendas, tabernaculumque 68 tuearis, quod est fortitudinis: te ipsum continentem ac sobrium praestes, quod est temperantiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Apiori libro de officiis tractauinił q̃
conuenite honestati arbitraremur ĩ qͣł
uitã bt̃am positã eẽ nulli dubitauie¬
rũt. quã scriptura appellat uitã et̾nã. Tã¬
tus enĩ splendor honestatis ẽ. ut uitã beatan
efficiat trã quillitas cõscientie. ⁊ securitas ĩ¬
notẽcie. Et ideo sicut eeortꝰ sol. lune globũ
⁊ deta stellarũ abscondit luimĩa. ita fulgor ho¬
nestatis. ubi uo̾  ĩcorrupto uibrat decore. ciła
q̃ nõ alienis estimatur indiciis.s do mesticis
ꝓcipitur sensibꝰ. tãꝙͣ sui index. Ileq enĩ po¬
pulares opiniones pro mercede aligua reqͥrit
neq pro supplicio pauet Itaq quomimis
sequtur glam. eo magis suꝑeminet. llan
qui głam requirũt. hiis ea merces pñtiũ.
unibra futuroꝵ ẽ. q̃ ĩpediat uitã et̾nã. Qd̾
ui englio scͥptũ ẽ. Amẽ amen dico uobis ꝑ

Expanded text:
iore libro de officiis tractavimus, quae convenire honestati arbitraremur, in qua vitam beatam positam esse nulli dubitaverunt, quam Scriptura appellat vitam aeternam. Tantus eet securitas innocentiae. Et ideo sicut exortus sol lunae globum et caetera stellarum abscondit lumina, ita fulgor honestatis, ubi vero et incorrupto vibrat decore, caetequae non alienis aestimatur judiciis, sed domesticis percipitur sensibus, tamquam sui judex. Neque enim populares opiniones pro mercede aliqua requirit, neque pro supplicio pavet. Itaque quo minus sequitur gloriam, eo magis super eam eminet. Nam qui gloriam requirunt, his ea merces praesentium, umbra futurorum est, quae impediat vitam aeternam; quod in Evangelio scriptum est: Amen dico vob
Abbreviated transcription (Latin):
abdicauit. hic custodiet u̾ba tua ⁊ testanẽ¬
tũ tuũ obseruabit. Illi ergo uiti eius et
manifesti eius qui nichil in corde doli habe¬
ant. nichil fraudis occultent. sed u̾ba ciuo
custodiãt ⁊ in cordesuo cõferãt. sicut cõ¬
firebat ⁊ maria. qui ꝑentes officio suo nõ
nouerint p̾ferendos. qui uiolatores oderit
castitatis. pudicicie ulciscantur ĩiitiã. uo¬
uerint officioꝵ tẽpora. qd̾ maiꝰ qd̾ minus
sit: ꝯd̾ cuiq aptũ tĩpori ẽ. t ut id solũ s¬

Expanded text:
hic custodit verba tua, et testamentum tuum observavit . 257. Illi ergo viri ejus, et manifesti ejus, qui nihil in corde doli habeant, nihil fraudis occultent, sed verba ejus custodiant, et in corde suo conferant, sicut conferebat et Maria : qui suos parentes officio suo non noverint praeferendos, qui violatores oderint castitatis, pudicitiae ulciscantur injuriam, noverint officiorum tempora; quod majus, quod minus sit, quod cui aptum tempori est, et ut id solum s
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ beatꝰ ꝙͣ si illa nõ ꝑtulisset. in quibus
magis probatus ẽ: Estõ ta mẽ fusse ĩ illis ali¬
quid acerbitatis. quã uirtꝰ aĩmi nõ abscondis
doloribꝰ. Meq enĩ profũdũ inate negauerĩ. qͥd
obtexitur mibibꝰ.neq t̾tã fecũdã. quia aliqͥbꝰ
locis iciuna glarea ẽ. aut letas segetes. quicr
int̾imxtã. solent habere scerilẽ auenã. Giliter
duto beate messe cõscientie. int̾pellari aliquo
acerbo dolore. Mq̃ne totiꝰ manipulis uite beate
si quid forte adu̾si accidit atq amaritudiius. tã¬

Expanded text:
minus beatus, quam si illa non pertulisset, in quibus magis probatus est ? 21. Esto tamen fuisse in illis aliquid acerbitatis, quem virtus animi non abscondit dolorem. Neque enim profundum mare negaverim, quia obtexitur nubibus: neque terram fecundam, quia aliquibus locis jejuna glarea est: aut laetas segetes, quia intermixtam solent habere sterilem avenam. Similiter puta beatae messem conscientiae interpellari aliquo acerbo doloris. Nonne totius manipulis vitae beatae, si quid forte accidit adversi atque amaritudinis, ta