comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qualibet peccatrice anima. uidelicet filia sua
post dnm clamantis iugit᷑. Que id̾o de ieiu-¬
nii cõpetent̾ die mutuata sunt. quia mali
desiderii passiones que ꝑ demoniosã chananeȩ
filiã. itemq ꝑ captiuatorẽ ppłi dei nabugodo¬
nosor p̃signate sunt: non eiciunt᷑ nisi in ora

Expanded text:
qualibet peccatrice anima, videlicet sua anima, qualibet peccatrice anima, videlicet sua anima, post Dominum clamantis jugiter. Quae ideo competenter de jejunii die mutuata sunt, quia mali desiderii passiones, quae per daemoniosam Chananaea filiam, itemque per captivatorem populi Dei Nabuchodonosor praesignatae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑuocam᷑. que significata ẽ ut dictũ est
ꝑ hõc qͦd uasa domus dñi babilonia captiui¬
tate translata sunt et polluta. ita ut biberet
in eis rex babylonis. ꝙ optimates eiꝰ ⁊ uxores
ꝙ concubine eius. itemq significat᷑ in euangło
ꝑ hoc qͦd filiam chananeȩ. uas utiq creatoris sp̃s
imundus inuaserat. Cetã qͣmius mutuata st̃.
et de feria quarta ieunii sumpta. cunctis ꝯso¬
nant sensib his que dicta sunt. Nam qͦd in
introitu rogamus dñm reminisgmiseratio¬
nũ suarũ. ne unqͣm dñent᷑ nob̃ inimici nr̃ĩ.
et in collecta. ut a cunctis aduersitatib muni-¬
amur in corꝑe. et a prauis cogitationib munde¬
mur in mente. et in gradali rogans eccła ut
de necessitatib suiseruat᷑. ad te inquit dñe le-¬
uaui animã meã. et in offerende uersu. mise¬
rere mei scđm eloquiũ tuũ. Itẽq in cõmunione.
intellige clamorẽ meũ. Hec omnia clamores st̃
magne illius mulieris. scilicet eccłe matris. ꝓ

Expanded text:
ocamur, quae significata est, ut dictum est, per hoc, quod vasa domus Domini Babylonica captivitate translata sunt et polluta; ita ut biberet in eis rex Babylonis, et optimates ejus, uxores et concubinae ejus ; itemque significatur in Evangelio per hoc quod filiam Chananaeae, vas utique Creatoris, spiritus immundus invaserat. Caetera quamvis mutuata sint, et de feria quarta jejunii sumpta, cunctis consonant sensibus his quae dicta sunt. Nam quod in introitu rogamus Dominum reminisci miserationum suarum, ne unquam dominentur nobis inimici nostri . Et in collecta aut cunctis adversitatibus muniamur in corpore, et a pravis cogitationibus mundemur in mente. Et in graduali rogans Ecclesia ut de necessitatibus suis eruatur: Ad te, inquit, levavi animam meam . Et in offerendae versu: Miserere mei secundum eloquium . Itemque in communione: Intellige clamorem meum . Haec omnia clamores sunt magnae illius mulieris , scilicet Ecclesiae matris, pro
Abbreviated transcription (Latin):
nosor plebẽ dei tirannice de illa nobili sion:
et templo dñi abstrante. & barbarici stimuli
impio uiolent̾ fatigante: hoc idem significa¬
tur in euangło p̃sentis dnĩce. demonio uex¬
ante filiam chananee. scilicet humanas ani¬
mas passionib mali desid̾ri nequit a diabolo
conflãmari. et longo fune pecõoꝵ admiserã
seruitutẽ uoluntatis enis mala consuetudine
iuolent̃ trahi. Clamabat post dnm̃ mulier ca¬
nanea. int̾ueniebat fides patriarcharũ. meri¬
tumq damelis et socioꝵ eius ut solueret᷑ capti¬
uitas babilonie. Clamat ꝙ nunc suꝑna mater
nr̃a ierłm. ut penitentib det᷑ pecc̃o resistendi
facultas. xpłam qͦ habet de ꝓpͥo. in qua cum
dicit apłs hec est uoluntas dei scĩficatio ur̃a.
ut abstineatis uos a fornicatione. ut sciat unꝰ¬
quisq ur̃m suũ uas possidere in scĩficatione

Expanded text:
nosor plebem Dei tyrannice de illa nobili Sion nosor plebem Dei tyrannice de illa nobili Sion et templo Domini abstrahente et barbarici stimuli imperio violenter fatigante, hoc idem significatur 46 in Evangelio praesentis Dominicae, daemonio vexante filiam Chananaeae, scilicet humanas animas passionibus mali desiderii nequiter a diabolo conflammari et longo fune peccatorum ad miseram servitutem voluntatis ejus, mala consuetudine violenter trahi. Clamabat post Dominum mulier Chananaea , interveniebat fides patriarcharum, meritumque Danielis et sociorum ejus, ut solveretur captivitas Babylonica ; clamat et nunc superna mater nostra Jerusalem, ut poenitentibus detur peccato resistendi facultas. Epistolam quoque habet de proprio, in qua cum dicit Apostolus: « Haec est voluntas Dei, sanctificatio, vestra, ut abstineatis vos a fornicatione, ut sciat unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
que in ordine et ratione dñicarũ . yui su¬
pradictarũ quinta ẽ pulchra et rationabili
dispositione uaccat. tanqͣm ñ habeat ecelesiȩ
pontifex iam defessus cantor. que uel quib aut
ubi uerba canticoꝵ dñi decantet. aut certe infru¬
ctuosos fastidiens auditores. organa sua suspen-
ducto. duplici captiuitate eccła dei ꝯgemuit.
ꝑegrina in hoc mundo. captiua sub nabugo¬
douoso. Tunc et enĩ ppłs dei. neq templũ neq
altare habuit: statuãq regis nabudonosor dia¬
boli tipũ tenentis minaci ꝓposita fornace coge¬
batur adorare. Non gͦ ab re s rationabili dili¬
gentia dispositũ ẽ. ut cũ huius temꝑis om̃s pͥ¬
uate queq ferie ꝓprus officiis locupletate. cer¬
tis qͣ stationib insignite. p̃ter solũ qd ͤ ante pal¬
mas sabbatũ. de quo etiã suo loco ratio queren¬
da ẽ. sola hec dñica uaccat. s nec offitium nisi
aliunde mutuatũ habeat. At tam̃ ex euangłi
ca narratione lectionẽ habet. illi iam dicte

Expanded text:
quae in ordine et ratione Dominicarum septem supra dictarum, quinta est, pulchra et rationabili dispositione vacat, tanquam non habeat Ecclesiae pontifex, jam defessus cantor, quae vel quibus, aut ubi verba canticorum Domini decantet, aut certe infructuosos fastidiens auditores, organa suspenderit abyloniam abducto, duplici captivitate Ecclesia Dei congemuit, peregrina in hoc mundo, captiva sub Nabuchodonosor ; tunc etenim populus Dei, neque templum neque altare habebat, et Baboli typum tenentis, minaci proposita fornace, cogebatur adorare . Non ergo ab re et rationabili diligentia dispositum est, ut cum hujus temporis omnes privatae quoque feriae propriis officiis locupletatae certisque sint stationibus insignitae, praeter solum quod est ante Palmas Sabbatum, de quo etiam suo loco ratio quaerenda est; sola haec Dominica vacet, sed nec officium nisi aliunde mutuatum habeat. Attamen ex narratione evangelica lectionem habet, illi jam dictae
Abbreviated transcription (Latin):
let unusqͥsq agnũ ꝑ familias et domos suas.
et seruabitis eum usq in quartã decimã di¬
em mensis eiusdẽ. & immolabit eũ uniuer sa
multitudo filioꝵ isrł ad uesꝑm. Nota et ce¬
lebris est mirabiliũ hystoria. que ante fue¬
rant gesta. scilicet qd̾ decẽ plagis pharaonẽ x
totam egiptũ moyses in uirga manus sue ꝑ¬
cussit. quib pharao quamus afflictꝰ uictus
tam̃ ñ est. donec agnus immolaret᷑ in domib isrł.
Uerum quid hoc significauerit. qm̃ ħ omnia¬

Expanded text:
let unusquisque agnum per familias et domos 59 suas, et servabitis eum usque ad quartum decimum diem mensis ejusdem, et immolabit eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam . » Nota et celebris est mirabilium historia, quae ante fuerant gesta, scilicet quod decem plagis Pharaonem et totam Aegyptum Moses in virga manus suae percusserit: quibus Pharao, quamvis afflictus, victus tamen non est, donec agnus immolaretur in domibus Israel. Verum quid hoc significaverit, quom
Abbreviated transcription (Latin):
designat. qua diabolus hominẽ in parady si
lib̾tate conditũ. ꝑ p̾uaricationẽ in tenebrĩ hu¬
ius secłi captiuum. & morti obnoxiũ fecit. S̾te¬
tit moyses cum aaron corã pharaone. tenensq
uirgã in manu dixit. Hec dic̃ dñs. Dimitte
ppłm meũ. Nimirũ in uirga moysi legis ais¬
ciplinã. in aaron eiusdẽ legis agnoscimꝰ sa¬
cerdotiũ. Hec enim duo data st̃ ut ppłm dei
a seruitute pharionis .i. diaboli eriꝑent.
Decem plage quib ꝑcussus ẽ. decẽ legis pre-¬
ceptorum quib ppłs dĩ diabolo captiuatori
humani generis repugnare iussus ẽ. similitu¬
dinẽ p̾tulerunt. Nam tunc pͥmũ mors que reg¬
nauit ab adam usq ad moysen. cepit audire
in regno suo contradictionẽ. deo debitũ sibi exi¬
gente ab hominib cultũ. et suoꝵ obedientiam
preceptoꝵ. S sicut pharao decẽ plagis. ñ ad eo
uictus ẽ ut filios isrł dimitt̾et. ita diabolus
decẽ p̃ceptoꝵ legis obseruatione ñ adeo suꝑat᷑

Expanded text:
n paradisi libertate conditum, per praevaricationem in tenebris hujus saeculi captivavit, et morti obnoxium fecit. Stetit Moses cum Aarone coram Pharaone, tenensque virgam in manu, dixit: « Haec dicit Dominus: Dimitte populum meum . » Nimirum in virga Mosi legis disciplinam, in Aaron ejusdem legis agnoscimus sacerdotium. Haec enim duo dicta sunt, ut Dei populum a servitute Pharaonis, id est diaboli eriperent. Decem plagae, quibus percussus est, decem legis praeceptorum, quibus populus Dei diabolo captivatori humani generis repugnare jussus est, similitudinem praetulerunt. Nam tunc primum « mors, quae regnavit ab Adam usque ad Mosen , » coepit audire in regno suo contradictionem, Deo debitum sibi exigente ab hominibus cultum, et suorum obedientiam praeceptorum. Sed sicut Pharao decem plagis non adeo victus est, ut filios Israel dimitteret, ita diabolus decem praeceptorum legis observatione non adeo superatus
Abbreviated transcription (Latin):
marie uirginis. sciendũ ẽ quia ñ tantũ de uerbo
dei sacre hostie accedit. quantã ħt grãm eiusdem
uerbi unus quilibet sacerdos qui ad sacrificandũ
assistit. Unusquisq enim suã diuisã habet grãm
uel donationẽ uerbi aut sp̃s scĩ. in sacram autẽ
hostiam. totam se plenitudo diuinitatis infundit.
quanta in marie uirginis uterũ descendit. qͣnta
in corpus eccłe ꝑ grãrum diuisiones se se distribuit.
slam quomͦ deifer panis ille non de uno s de mul¬
tis conficit᷑ granis. ⁊ uinũ illd̾ sacrosc̃m. ñ de uno
s de multis confluil acinis. sic̃ nimirũ ñ tantũ
habet uerbi dei. qnͣta ẽ grã unius bominis. s qnͣ¬
ta ẽ plenitudo totius corꝑis xp̃i qͦd ẽ eccła. que de

Expanded text:
Mariae virginis, sciendum est quod non tantum de Verbo Mariae virginis, sciendum est quod non tantum de Verbo Dei, sacrae hostiae accedit, quantam habet gratiam ejusdem Verbi unus quilibet sacerdos, qui ad sacrificandum assistit. Unusquisque enim suam divisivam habet gratiam, vel donationem Verbi aut Spiritus sancti. In sacram autem hostiam tanta se plenitudo divinitatis infundit, quanta in Mariae virginis uterum descendit, quanta in corpus Ecclesiae per gratiarum divisiones sese distribuit. Nam quomodo deifer panis ille non de uno, sed de multis conficitur granis, et vinum illud sacrosanctum non de uno, sed de multis confluxit acinis, sic nimirum non tantum habet Verbi Dei, quanta est gratia unius hominis, sed quanta est plenitudo totius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ g ꝓpe ẽ in ore tuo et in corde tuo uerbũ dĩ. uerbũ
crucis xp̃s dñs. si huius uerbi flumen suꝑ panem
& uinũ effud̾is. ⁊ ordine qui ab ipso statut᷑ ẽ ueritatẽ
huiꝰ uerbi ꝓtułis. statim de sc̃o altari panẽ ipsũ et
tute. ead potentia uł gr̃a. qua nram de maria uir¬
gine carnẽ susciꝑe potuit. quomͦ uoluit. Nec duo
alioquin et ille panis quẽ heri sacͥficauimꝰ. ⁊ ille quẽ
hodie uel cras scĩficabimꝰ. plura sunt corꝑa. Nec rec¬
te dicimꝰ offerri ab eccł̃a. corpꝰ dñi. meliusq dicẽ mꝰ
corꝑa. quia cotidie plane tot offerunt᷑ hostie qͦt ba¬
bent᷑ in eccła sacerdotes. S hoc ꝓhibet causa. ꝯum¬
cit ratio. religio respuit. Unitas . N. u̾bi effic̃ unita¬
hostiam accipit. Gͥ unũ corpꝰ ẽ et qͦd de maria uir-¬
gie genitũ. in cruce pependit: ⁊ qͦd in scõ altari
oblatũ cotidie nob̾ ip̃am innouat passionẽ dnĩ.
manens ħt uerbũ di qͦd uniuit se se carm d̾ carne

Expanded text:
 prope est in ore tuo, et in corde tuo Verbum Dei, Verbum crucis Christus Dominus, si hujus verbi flumen super panem et vinum effuderis, et ordine, qui ab ipso statutus est, veritatem hujus verbi protuleris, statim de sancto altari panem ipsum et tute, eadem potentia vel gratia, qua nostram de Maria virgine carnem suscipere potuit, quomodo voluit. Nec duo Alioquin et ille panis, quem heri sacrificavimus, et ille quem hodie vel cras sacrificabimus, plura sunt corpora, nec recte dicimus offerri ab Ecclesia corpus Domini, meliusque diceremus corpora, quia quotidie pene tot offeruntur panes, quot habentur in Ecclesia sacerdotes, sed hoc prohibet causa, convincit ratio, religio respuit. Unitas enim Verbi unitahostiam accipit; igitur unum corpus est, et quod de Maria genitum in cruce pependit, et in sancto altari oblatum, quotidie nobis ipsam innovat passionem Domini. manens habet Verbum Dei quod univit sese carni de carne
Abbreviated transcription (Latin):
offertoriũ. Offerenda cantus ẽ eccłȩ. nomen
hõc habens ab offerendo tractum. eo qͦd canit᷑ tc̃
quando omĩpotñti creatori nr̃o incorruptum
laudis uł offerimꝰ uł p̃paramꝰ sacrificiũ. Hic ma¬
gis ac mag̃ apiendũ fidi ostiũ. et anime tͥclina
pandenda sunt. ut condiat᷑ ueritatis opus. qͦ panis
zumũ in uerũ corpꝰ et sanguinẽ dm̃ transferun¬
tur. ne efficiam᷑ sic̃ achis ille de qͦ supradictũ ẽ.
Multi namq fidei ocłos ñ habentes et in scõ sa-¬
crificio pret̾ panẽ et uinũ nncħ amplius intu¬
entes. cum diceret᷑ eis corpus et sangius dñi est:
mͣmurauert̃ dicentes. quomͦ ẽ. Latuit enĩ eos qͣs
uoces suas septẽ tomtrua locuta st̃. cũ clamasset
ille angłs fortis uoce magna quẽ admodũ cũ leo
rugit. et qͦd ille uoces quicꝗͣ. attineant ad miste¬
rium sacͥficu iuxta psalmistã dicentẽ. Cire uibo

Expanded text:
offerenda. Offerenda cantus est Ecclesiae, nomen hoc habens ab offerendo tractum, eo quod tunc canitur quando omnipotenti Creatori nostro incorruptum laudis offerimus vel praeparamus sacrificium . Hic magis ac magis aperiendum fidei ostium et animae triclinia ponenda sunt, ut ingrediatur veritatis opus, quo panis et vinum in verum corpus et sanguinem Domini transferuntur, ne efficiamur sicut Achis ille de quo supra dictum est. Multi namque fidei oculos non habentes, in sancto Sacrificio praeter panem et vinum nihil amplius intuentes, cum diceretur eis: Corpus et sanguis Domini est, murmuraverunt dicentes, quomodo est? Latuit enim eos, quas voces suas septem tonitrua locuta sint, cum clamasset angelus ille fortis voce magna, « quemadmodum cum leo rugit , » et quod illae voces quidquam attineant ad mysterium sacrificii juxta Psalmistam dicentem: « Circuibo
Abbreviated transcription (Latin):
tismo. lunã habens sub pedib. uidelicet omnia
mutabilia calcans. Luna enĩ nuitabił ẽ. atq id̾o
mutabilẽ mundũ designat. ꝙ in capite suo ge¬
mabat parturiens. ⁊ cruciat᷑ ut pariat. huiꝰ in
ut̾o habentis. clamantis. parturientis. salubrẽ
cruciatũ ostendẽ. de qua loquimͦ. gͣuis et gran-¬
dissonus mmitat᷑ cantus. que neumis distenta
freqñtib et siuis fecunda uersib. qͣntũ uis lon¬
ga uibilatione. ñ ualet satis expͥmere qͦd signi-¬
ficat. sle gͦ dicas in corde tuo. quis ascendit in
celum. hoc ẽ xp̃m inde deduce. ut is qui in se re¬
surgens ex mortuis iam ñ morit᷑. adhuc ꝑ sacͥ
altaris hostiam in suo minist̾io ꝓ nob̾ itĩn im-¬
molet᷑. ꝓpe ẽ enim uerbũ in ore tuo.⁊ in corde

Expanded text:
tismo, lunam habens sub pedibus , videlicet omnia tismo, lunam habens sub pedibus , videlicet omnia mutabilia calcans. Luna enim mutabilis est , atque ideo mutabilem mundum designat, et in capite suo gemabat parturiens, et cruciatur ut pariat. Hujus in utero, habentis, clamantis et parturientis salubrem cruciatum, offerendae, de qua loquimur, gravis et grandisonus imitatur cantus; quae neumis distenta frequentibus, et suis fecunda versibus quantumvis longa jubilatione non valet satis exprimere 17 quod significat. Ne ergo dicas in corde tuo: « Quis ascendit in coelum, hoc est Christum inde deducere , » ut is qui in se resurgens ex mortuis jam non moritur, adhuc per sacri altaris hostiam in suo mysterio pro nobis iterum immolet
Abbreviated transcription (Latin):
mogenita egipti. transiens suꝑ tabernacła isr t
signata sanguine agni. transiens et saluans. ꝓ¬
tegens et libans. transitũ q isrł ꝑ mare rubr᷑
ꝙ. subm̃sionẽ pharaonis ⁊ exercitus eius et cur¬
ruũ. oetãq dei magnalia. Hec autẽ ominia uri¬
bre futuroꝵ erant. que in figura contingebant
illis. Igͥ et ipsa sacrificia que ꝓpt̾ has fiebant cau¬
anisas sc̃a quidẽ. s scõꝵ umb᷑re. bona quidẽ. s me¬
lioꝵ erant figure. Quales cause: tales et causarũ
memorie. Non gͦ solum panẽ et uinũ. que corꝑa¬
liter uident᷑. s et qd̾ ñ msi fidi ocłis aspicit᷑. uerbũ
dĩ. filiũ dei offert scã eccła. nouũ et uerũ ĩmolãs
sacͥficiũ. quia iã concepit corde credendo ad ius¬
ticiam. iamq parit ore confitendo ad salutẽ. Ipsa
ẽ enim mulier illa magna. que in apocalipsi ui¬
sa ẽ. amicta sole scilicet xp̃o. quem induit in bap¬

Expanded text:
imogenita Aegypti, transiens super tabernacula Israel imogenita Aegypti, transiens super tabernacula Israel signata sanguine agni, transiens et salvans, protegens et liberans, transitumque Israel per mare Rubrum, et submersionem Pharaonis et exercitus ejus et curruum, caeteraque Dei magnalia . Haec autem omnia umbrae futurorum erant, quae in figura contingebant illis. Igitur et ipsa sacrificia, quae propter has fiebant causas, sancta quidem, sed sanctiorum umbrae, bona quidem, sed meliorum erant figurae. Quales causae, tales et causarum memoriae. Non ergo solum panem et vinum, quae corporaliter videntur, sed et quod non nisi fidei oculis aspicitur, Verbum Dei, Filium Dei offert sancta Ecclesia, novum et verum immolans sacrificium, quia jam concipit, corde credendo ad justitiam, jamque parit, ore confitendo ad salutem . Ipsa enim est mulier illa magna, quae in Apocalypsi visa est amicta sole, scilicet Christo, quem induit in bap
Abbreviated transcription (Latin):
Angłs ille clamauit magno clamore euũgłi et̾ni.
licet donor suoꝵ septiformi tonitru. uerũ dĩ uer¬
bũ. uerũ dĩ filiũ scã eccła catholica offert ereato¬
risuo. credens corde. et ore confitens. parit᷑q ma¬
nib panẽ ⁊ uinũ sicut sibi tradidit ipse salua¬
tor offerens. Nam ꝓ quota suoꝵ parte bñficiorũ
grãs ageret. eccła saluatori. creatori. et illumina-¬
tori suo. si nich̃ aliud ei quã panẽ et uinũ offerret:
Solum deniq terrenũ corpꝰ hiliꝰ modi fructib alitur
et substantatur. Etiam antequã creuisset eccła tem¬
pusq nuptiarũ attigisset. anteqͣm conuncta uiro
suo filiũ ex eo suscepisset. quẽ in acceptabile sacͥfici¬
um offerre posset. non erat sacͥficiũ eius adeo ua¬
cuũ. ut nicħ p̃ter id qd̾ indebat᷑ in se contineret.
habebat namq causas inuisibiles. ꝓpt̃ quas uisi¬
biles hostias offerret. uidelicet oꝑa ddĩ. memoria
digna. herbi grã. manũ qm extendit dñs suꝑ pͥ¬

Expanded text:
clamore Evangelii aeterni , ctus, donorum suorum septiformi tonitru, verum Dei Verbum, verum Dei Filium, sancta Ecclesia catholica offert Creatori suo, credens corde, et ore confitens , pariterque manibus panem et vinum, sicut sibi tradidit ipse Salvator offerens . Nam pro quota suorum parte beneficiorum gratias ageret Ecclesia Creatori, Salvatori, et illuminatori suo, si nihil aliud ei quam panem et vinum offerret? Solum denique terrenum corpus hujusmodi fructibus alitur et sustentatur? Etiam antequam crevisset Ecclesia tempusque nuptiarum attigisset, antequam conjuncta viro suo filium ex eo suscepisset, quem in acceptabile sacrificium offerre posset non erat sacrificium ejus adeo vacuum, ut nihil praeter id quod videbatur in se contineret. Habebat namque causas invisibiles propter quas invisibiles hostias offerret, videlicet opera Dei memoria digna, verbi gratia, manum quam extendit Dominus super pr
Abbreviated transcription (Latin):
tuus si egressus pedes forte sedens equo ad te re¬
u̾titur. ñ idcuro tecũ ꝑsonas tͥplicat. s tm̃ ut pͥꝰ
geminat. ñ enĩ dignũ est ut cũ filio tuo filius iu¬
menti ꝑsonam duplicet. sic filius di uerbũ patͥs
in sola diuinitate eructatũ in ut̾um uirginis dũ
cũ humanitate redit ad dexr̃am patͥs ꝑsonaꝵ nu¬
merꝰ ñ inde succrescit. qr dignum ñ est ut cũ na¬
tura di ꝑsonam duplicet natura hominis quȩ
ab illa substantia plurib &e maiorib distat dif¬
ferentiis ꝗͣ equus ab homine. Nam hommem
ab equo rõnalis differentia seiungit. hominẽ
aut̃ a dõ plurimȩ secernunt quas enumerare
longum est substantiales differentiȩ

Expanded text:
tuus, si egressus pedes, forte sedens equo ad te retuus, si egressus pedes, forte sedens equo ad te revertitur, non idcirco tecum personas triplicat, sed tantum ut prius geminat; non enim dignum est ut cum filio tuo filius jumenti personam duplicet: sic Filius Dei, Verbum Patris in sola divinitate eructatum in uterum Virginis, dum cum humanitate redit ad dexteram Patris, personarum numerus non inde succrescit, quia dignum non est ut cum natura Dei personam duplicet natura hominis, quae ab illa substantia, et pluribus et majoribus distat differentiis, quam equus ab homine. Nam hominem ab equo rationalis differentia sejungit, hominem autem a Deo plurimae secernunt, quas enumerare longum est, substantiales differentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Dubium autẽ ñ est qd̾ d̾s & homo diuersȩ st̃
species. omĩno substantialib differentiis lon¬
ge ab inuicem distantes abusq gen̾alissimi
gen̾is qd̾ est substantia diuisione pͥma. Nã sub
corꝑeo longe infra ꝯtinet᷑ homo : d̾s aut̃ uerꝰ
sub incorꝑeo. Sigͦ de xp̃o loquens dixis du¬
os inconuenient̃ predicabis. qr ñ est fixum
substantiale. qd congrue subicere possis. Nec si
le nomen ẽ. s est nomen officii. nec magis dȩ do
&e homine duos recte potes p̃dicare xp̃os. quã
duos equites dȩ homine & equo. s & minꝰ ꝯue-¬
nienter de do & homine duos dicis xp̃os. qͣmͣ
de homine &e equo equites duos. qr ds hoĩ unitꝰ
nunquã separabr: homo aut̃ equo sedens quo¬
ciens descencsit tociens separabr. Nec incongrue
similitudo ħ ꝓ argumento sumpta ẽ. qm̃ in xͦ
samaritanꝰ hominẽ a latͦnib conuuln̾atum uim̃¬
to suo imposuisse legr̃. Itaq quẽ admodũ filius

Expanded text:
Dubium autem non est quod Deus et homo diversae sint Dubium autem non est quod Deus et homo diversae sint species, omnino substantialibus differentiis longe ad invicem distantes, ab usque generalissimi generis, quod est substantia, divisione prima. Nam sub corporeo longe infra continetur homo, Deus autem verus sub incorporeo. Si ergo de Christo loquens dixeris duos, inconvenienter praedicabis, quia non est fixum substantiale quod congrue subjicere possis. Nec si le nomen est, sed est nomen officii, nec magis de Deo et homine, duos recte potes praedicare Christos, quam duos equites de homine et equo. Sed et minus convenienter de Deo et homine duos dicis Christos, quam de homine et equo equites duos, quia Deus homini unitus, nunquam separabitur; homo autem equo sedens, quoties descendit, toties separatur. Nec incongrue similitudo haec pro argumento sumpta est, quoniam iSamaritanus hominem a latronibus convulneratum, jumento suo imposuisse legitur . Itaque quemadmodum filius
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis aut̃ filius incarnatus sit. idẽq
ids & homo sit: ñ crescit ex eoꝑsonaꝵ
pluralitas. ut que ante incarnationẽ eius e¬
rat tͥnitas post dicatur. aut sit quat̾nitas.
Non enĩ duos ȩccła catholica recipit filios. im¬
mo anathe matirat nestorium. & om̃s qui unũ
ante scła. alium ꝓfitentur post carnis assũp¬
quã neutro gen̾e ñ mascłino duos .i. duas in
xp̃o predicamus ꝑsonas. Et sicut homo sedens
in equo ñ duosunt s unus eques. sic d̾s in hoĩe
hic homo atq hic equus diuersaꝵ specierũ .i. ho
ter hoc mobile p̃dicabis. cum substantiale fixũ
ñ sit qd̾ subicere possis. qr neq homines neq eqͦs
de uno homine &e de uno equo dicere rõ ꝑmittit.
Nonminꝰ inconuenient̾ de xp̃o predicabis duos.
Nam quomͦ ꝯstat hic eques ex hoc homine. & ex
hoc equo. sic & xp̃c ꝯstat ex hoc indiuiduo di. qd̾
ẽ uerbum patͥs. & ex hoc indiuiduo hominis.
qd̾ ex uirgine mania nascendo iniciũ sumpsit.

Expanded text:
uamvis autem Filius incarnatus sit, idemque Deus et homo sit, non crescit ex eo personarum pluralitas, ut quae ante Incarnationem ejus erat Trinitas, post dicatur aut sit quaternitas. Non enim duos Ecclesia catholica recipit filios, imo anathematizat Nestorium et omnes, qui unum ante saecula, alium profitentur post carnis assumpquam, neutro genere, non masculino; duos, id est duas in Christo praedicamus personas. Et sicut homo sedens in equo, non duo sunt, sed unus eques, sic Deus in hominHic homo, atque hic equus diversarum specierum, id est onveniente hoc mobile praedicabis, cum substantiale fixum non sit, quod subjicere possis, quia neque homines neque equos de uno homine et uno equo dicere ratio permittit. Non minus inconvenienter de Christo praedicabis duos. Nam quomodo constat hic eques ex hoc homine et ex hoc equo, sicut et Christus constat ex hoc individuo Dei quod est verbum Patris, et ex hoc individuo hominis, quod ex virgine Maria nascendo initium sumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
se illi possunt ꝯformare ꝑ uitã. ⁊ uicẽ ei di¬
lectionis repende. quid de paruulis: Qm
dabit lucem sapientie uix adhuc captan
plantati sunt similitudimi mortis eius ꝑ
tionẽ : qr ñ habent sũmã illam dilectionẽ.
An sicut ñ habent uñ diligant. ita nec uñ
ꝑeant. ut ñ sit eis inxͦ. necessaria regen̾a¬
tio: ut pote quib gen̾atio ex adam nich
nocuerit: Si hoc sapit. cũ pelagio desipit.
Quicqͥd hoꝵ sentiat. patet quantũ humane
sacram̃to salutis inuideat. quantũ qd̾ in ip¬
so ẽ euacuet alti dispensationẽ mysterii.
quitotũ de salute t̾buit deuotiom. rege¬
n̾ationi nicħ. qui nr̃e głam redemptionis.
⁊ sũmã salutis ñ in uirtute crucis. ñ in pre

Expanded text:
se illi possunt conformare per vitam, et vicem ei dilectionis rependere: quid de parvulis? quam dabit lucem sapientiae vix adhuc captantil quod complantati sunt similitudini mortis ejus petionem, quia non habent summam illam dilectionem. An sicut non habent unde diligant, ita nec unde pereant, ut non sit eis in Christo necessaria regeneratio, utpote quibus generatio ex Adam nihil nocuerit? Si hoc sapit, cum Pelagio desipit. Quidquid horum sentiat, patet quantum humanae sacramento salutis invideat; quantum, quod in ipso est, evacuet alti dispensationem mysterii, qui totum de salute tribuit devotioni, regenerationi nihil: qui nostrae gloriam redemptionis, et summam salutis, non i
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾antis. ut qd̾ ꝯgruebat remediis lib̾andi.
iusticia magis ꝯtra inuasorẽ qͣm potentia ut̾et᷑
Qd nãq ex se agere pot̾at. ut semel amissã ius¬
ticiã recuꝑaret homo seruus peccati. uinctus
diaboli: Assignata est ei ꝓinde aliena qͥ caru
amisit. qñ is qui morti nicħ debebat accepta
mortis iniuria uire illũ qͥ obnoxiꝰ erat. & mor¬
tis debito ⁊ diaboli soluit dñio. Qua enĩ iusti¬
cia io sodo homo exigeret᷑: Homo siquid̃ qͥ debu¬
it: homo qͥ soluit. Nã si unus inqͥt ꝓ om̃ib
mortuus ẽ. gͦ om̃s mortui sunt. ut uidelicet sa¬
tisfactio uniꝰ om̃ib imputet᷑ sic̃ om̃iũ peccata
unus ille portauit. nͨ alter iã inueniat᷑ qui fo¬
refecit. alter qͥ satiffecit : ꝙr caput ⁊ corpꝰ unꝰ ẽ¬

Expanded text:
liberantis, ut quod congruebat remediis liberandi justitia magis contra invasorem, quam potentia uteretur. Quid namque ex se agere poterat, ut semel amissam justitiam recuperaret homo servus peccati, vinctus diaboli? Assignata est ei proinde aliena, qui caramisit: quando is qui morti nihil debebat, accepta mortis injuria, jure illum, qui obnoxius erat, et mortis debito, et diaboli solvit dominio. Qua enim justitia id secundo homo exigeretur? Homo siquidem qui debuit, homo qui solvit. Nam si unus, inquit, pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt : ut videlicet satisfactio unius omnibus imputetur, sicut omnium peccata unus ille portavit; nec alter jam inveniatur qui forefecit, alter qui satisfecit: quia caput et corpus unus e
Abbreviated transcription (Latin):
tã potens dñs. qui ñ uni ꝑ̃fuit regioni. s õĩb:
ri. hab̾e aut̃ fiduciã qd̾ & iordanis hoc ẽ electio
ipsa influat inos eius. Beati qui sic influunt
ut effluant: qui sic intrant ut exeant. S qͥde
Nondũ forte credis ꝓpħis. sic sͥ concinnentib
de diaboli potestate in hominẽ: ueni mecũ
& ad apłos. Dixisti nẽpe te ñ sentire cũ illis
qui post apłos uenert̃ assentias uł apłis. si
forte & tͥ ꝯtingat qd̃ unus eoꝵs loq̃r de qͥbdã.
ne qñ inqͥens det illis d̾s penitentiã ad cognoᷤᷤ¬
cendã ueritatẽ. ut resipiscant a diaboli laq̃is.
a quo captiui tenent᷑ ad ipsiꝰ uoluntatẽ. Pau-¬
lus ẽ iste. qui homines a diabolo captiuos
teneri asserit ad ipsius uoluntatẽ. Audis ad
eiꝰ uoluntatẽ. ⁊ negas potestatẽ: Si & paulo
ñ credis. ueniã ad ipsũ dñm. si forte audias
& quiescas. Nẽpe ab ipso appellat᷑ pͥnceps hꝰ

Expanded text:
tam potens dominus, qui non uni praefuit regioni, sed omnibus? tam potens dominus, qui non uni praefuit regioni, sed omnibus? ri: habere autem fiduciam, quod et Jordanis, hoc est electio ipsa, influat in os ejus . Beati qui sic influunt ut effluant, qui sic intrant ut exeant. 14. Sed quid? Nondum forte credis Prophetis, sic sibi concinentibus de diaboli potestate in hominem. Veni mecum et ad Apostolos. Dixisti nempe te non sentire cum illis qui post Apostolos venerunt. Assentias vel Apostolis, si forte et tibi contingat quod unus eorum loquitur de quibusdam: Nequando, inquiens, det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem . Paulus est iste, qui homines a diabolo captivos teneri asserit ad ejus voluntatem. Audis ad ejus voluntatem, et negas potestatem? Si et Paulo non credis, veni jam ad ipsum Dominum; si forte audias, et quiescas. Nempe ab ipso appellatur Princeps hujus
Abbreviated transcription (Latin):
mici. slon potes grãs agere cũ redemptis.
qui redemptꝰ ñ es. Nã si redemptus esses re¬
demptorẽ agnosceres. ⁊ ñ negares redẽptio¬
nẽ. slec querit redimi: qui se nescit capti¬
uũ. Qui aut̃ sciert̃ clamau̾unt ad dñm. &
dñs exaudiuit eos. ⁊ redemit eos de manu
uumici. Et ut intelligas hc̃ inmicũ qͥ sit.
quos redemit ait de manu inimici. de re¬
gionib ꝯgregauit eos. S pͥmũ quid̾ ag¬
nosce hunc ꝯgregatorẽ de quo cayphas ꝓpħat
in ȩungłio. qr iħc morerit᷑ ꝓ gente. Et qui nar
disꝑsi: In om̃s regiones. Gͣ quos redemit: de
regionib ꝯgregauit eos. Non ꝯgregaret: nͥ
redim̾et. Erant enĩ ñ solũ disꝑsi. s & captiui.
Redemit. ⁊ ꝯgregauit: redemit aut̃ de manu
inmici. Non dicit unicormũ: s inuici. Inunicꝰ
unus: regiones multe. Siquid̃ ñ de regione.
s dȩ regionib ꝯgregauit eos. Asolis ortu &
occasu. ab aquilone & mari. Quisiste unus

Expanded text:
mici. Non potes gratias agere cum redemptis, qui redemptus non es. Nam si redemptus esses, Redemptorem agnosceres, et non negares redemptionem. Nec quaerit redimi, qui se nescit captivum. Qui autem scierunt, clamaverunt ad Dominum, et Dominus exaudivit eos, et redemit eos de manu inimici. Et ut intelligas hunc inimicum qui sit, Quos redemit, ait, de manu inimici, de regionibus congregavit eos . Sed primum quidem agnosce hunc congregatorem, de Caiphas prophetat in Evangelio, quia Jesus moreretur pro gente. Et qui narrdispersi? In omnes regiones. Ergo quos redemit, de regionibus congregavit eos. Non congregaret, nisi redimeret. Erant enim non solum dispersi, sed et captivi. Redemit, et congregavit: redemit autem de manu inimici. Non dicit, inimicorum; sed, inimici. Inimicus unus, regiones multae. Siquidem non de regione, sed de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . Quis iste unus
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ extollentẽ se adu̾sus scientiã ai. ⁊⁊ in
capticutatẽ redigendũ omnẽ intellectũ in ob.¬
sequiũ xͥ. Sunt ⁊ alia in alis eius scͥptis ñ pai¬
angustia responde ꝑmittit. Quã ꝗͣ nec necessa¬
riũ putem. cũ sint adeo manifesta: ut ipsae¬
tiã uulgata fide facile refellant᷑. Collegi tam̃
aliqua: ⁊ transmisi.

Expanded text:
ntem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigendum omnem intellectum in obsequium Christi. Sunt et alia in aliis ejus scriptis non pau epistolae angustia respondere permittit. Quanquam nec necessarium putem, cum sint adeo manifesta, ut ipsa etiam vulgata fide facile refellantur. Collegi tamen aliqua, et transmisi.
Abbreviated transcription (Latin):
cat totũ esse qd̃ ds in carne apparuit. nr̃ã
de uerbo ⁊ exemplo ipsius institutionẽ. si¬
ue ut postmodũ dicit instructionẽ. totũ
qd̾ passus ⁊ mortuus ẽ. sue erga nos cari¬
qͥd ꝓdest qõ nos instituit. si ñ restituit e
Aut nunqͥd frustra instruim᷑. si ñ prius
ostensione uirtutũ : restat ut dicat᷑ qd̾ adam
ꝙͦ ex sola pecc̃i ostensione nocuerit. Siqͥdẽ
ꝓ qualitate uuln̾is allata ẽ medicina. Sic̃
enĩ in adã om̃s moriunt᷑. ita & inxͦ. om̃s ui¬
mors utiq quã dedit adam alia erit simiłr
qͣm institutio eius. ut ille quid̃ ad pecc̃m
exemplo suo. hic uͦ exemplo ⁊ uerbo adbn
uiuendũ ⁊ se diligendũ homines informa¬
rent. Aut si xͥane fidei ⁊ ñ heresi pelagiane
acquiescentes. gen̾atione ñ institutione tͣ¬
ductũ in nos ꝯfitem᷑ ade pecc̃m. & ꝑ pecẽm

Expanded text:
cat: « Totum esse quod Deus in carne apparuit, nostram cat: « Totum esse quod Deus in carne apparuit, nostram de verbo et exemplo ipsius institutionem, sive, et postmodum dicit, instructionem; totum quod passus et mortuus est, suae erga nos cquid prodest quod nos instituit, si non restituit? Aut nunquid frustra instruimur, si non prius dostensione virtutum; restat ut dicatur, quod Adam quoque ex sola peccati ostensione nocuerit: siquidem pro qualitate vulneris allata est medicina. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vimors utique, quam dedit Adam, alia erit similiter quam institutio ejus: ut ille quidem ad peccatum exemplo suo, hic vero exemplo et verbo ad bene vivendum, et se diligendum homines informarent. Aut si christianae fidei, et non haeresi Pelagianae acquiescentes, generatione, non institutione traductum in nos confitemur Adae peccatum, et per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙxͣ. cõmissũ est cedet. tanꝗͣ minꝰ maiori. Nec
pecc̃o siue peccantib ascribitꝰ ħ uictoria. s
bñ utenti pecc̃o. ⁊ peccantes fortit̾ ꝑferenti.
& ꝯu̾tenti in usum pietatis quiqͥd in ipsũ
ausa ẽ erudelitas impioꝵ. Fuit gͦ sanguis
qui esfusus ẽ tã multus ad ignoscendũ. ut
ipsũ ꝙͦ pecẽm maximũ qd̾ factũ est ut ef¬
funderetꝰ deleret: ac ꝑ hoc de antiqui illiꝰ
erit aut ullo mͦ ei placuerit innocentẽ in¬
terfici. ne dũ ds tam acceptã filii mortem
habuerit: ut ꝑ ipsam uniu̾so reconciliatꝰ
sit mundo: Non requisiuit ds pater san¬
guinẽ filii. s tam̃ acceptauit oblatũ ñsan¬
guinẽ sitiens s salutẽ. qr salus erat in san¬
guine. Salus plane. ⁊ ñ sicut iste sapit
ꝯ scbit. sola caritatis ostensio. Sic enĩ con¬
cludit tot calup̃nias ⁊ inuectiones suas. qͦs
in m tamimpie ꝗͣ inꝑite euomuit. ut di¬

Expanded text:
Christo, commissum est, cederet, tanquam minus majori. Nec Christo, commissum est, cederet, tanquam minus majori. Nec peccato sive peccantibus ascribitur haec victoria; sed bene utenti peccato, et peccantes fortiter perferenti, et convertenti in usum pietatis, quidquid in ipsum ausa est crudelitas impiorum. 22. Fuit vero sanguis qui effusus est, tam multus ad ignoscendum, ut ipsum quoque peccatum maximum, quo factum est, ut effunderetur, deleret; ac per hoc de antiqui illius, erit, ut ullo modo ei placuerit innocentem interfici; nedum Deus tam acceptam Filii mortem habuerit, ut per ipsam universo reconciliatus sit mundo? » Non requisivit Deus Pater sanguinem Filii, sed tamen acceptavit oblatum; non sanguinem sitiens, sed salutem, quia salus erat in sanguine. Salus plane, et non, sicut iste sapit et scribit, sola charitatis ostensio. 656 Sic enim concludit tot calumnias et invectiones suas, quas in Deum tam impie, quam imperite evomuit, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliaret᷑ nob̃. qui hoc peccando cõmi¬
simꝰ ꝓpt̾ qd̾ innocens dñs est occisus. nͨ nͥ
hocꝰ maximũ fieret pecc̃m illud multo le¬
uiꝰ potuit ignoscere: Non mors s uolun¬
tas placuit᷑ sponte morientis. ⁊ ila morte
expungentis mortẽ. oꝑantis salutẽ. restituen¬
tis innocentiã. tumphantis pͥncipatus ⁊ potes¬
tates. spoliantis inferos. ditantis suꝑos. paci¬
ficantis q̃ in celo sunt ⁊ que in terra om̃ia m-¬
staurantis. Et qm̃ hec tam p̃ciosa mors uolun¬
tarie suscipienda adu̾sus pecc̾m. ñ tam̃ po¬
terat fieri nͥ ꝑ pecc̃m̃. ñ delectatus quid̃. s
tam̃ bñ usus malicia scełatoꝵ ⁊ mortẽ de
morte. ⁊ de pecc̃o dampnauit pecc̃m̃. Et qͣn¬
to illoꝵ maior iniquitas. tanto hꝰ uoluntas
sanctior. ⁊ eo potentior ad saluandũ. quatiꝰ
tanta mediante potentia antiquũ illud ꝗͣ¬
uis grande pecc̃m. necessario tñ huic qd̃ in

Expanded text:
reconciliaretur nobis, qui hoc peccando commireconciliaretur nobis, qui hoc peccando commisimus, propter quod innocens Dominus est occisus: nec nisi hoc maximum fieret peccatum, illud multo levius potuit ignoscere? » Non mors, sed voluntas placuit sponte morientis, et illa morte expungentis mortem operantis salutem, restituentis innocentiam, triumphantis principatus et potestates, spoliantis inferos, ditantis superos, pacificantis quae in coelo sunt et quae in terra, omnia instaurantis. Et quoniam haec tam pretiosa mors, voluntarie suscipienda adversus peccatum, non tamen poterat fieri nisi per peccatum, non delectatus quidem, sed tamen bene usus malitia sceleratorum, et mortem de morte, et de peccato damnavit peccatum. Et quanto illorum major iniquitas, tanto ejus voluntas sanctior, et eo potentior, ad salvandum: quatenus tanta mediante potentia antiquum illud, quamvis grande peccatum, necessario tamen huic, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
uitias grẽ eius. Cur inqͥs ꝑ sanguinẽ. qd̾ po¬
tuit facere ꝑ sermonẽ: Ipsum int̾roga. Mͥ
licet scire qd̾ ita: cur ita ñ licet. slumqͥd dicet
figmentũ ei qui se fuixit. quid me fmxisti sic.
S ħ stulticia ei uident᷑ ñ potest tenere risum.
uł reconciliari do ꝑ mortẽ filii eus dic̃ apłs.
quitanto amplius adu̾sus hominẽ irascide¬
buit. quanto ampliꝰ homines in crucifigen¬
do filiũ suũ deliquert̃. ꝗͣ in transgrediendo
pͥmũ eius p̃ceptũ uniꝰ pomi gustu: Quasi ñ
potuerit do in uno eodẽq facto ⁊ displicere
imquitas malignantiũ. ⁊ placere pietas pa¬
tientis. Et ait. Qd̾ si tantũ fuerat illud ade
pecc̃m ut expiari ñ posset nͥ morte.xͥ. quã
expiationẽ habebit ipsũ homicidiũ. qd̾ in
xͦ. cõmissũ est e Breuit̾ respondemꝰ ipsũ san¬
guinẽ quẽ fudunt. ⁊ interpellationẽ ipsiꝰ
quẽ occiłunt. Addit etiã. Nunqͥd mors in¬

Expanded text:
vitias gratiae ejus . Cur, inquis, per sanguinem, quod povitias gratiae ejus . Cur, inquis, per sanguinem, quod potuit facere per sermonem? Ipsum interroga. Mihi scire licet quod ita: cur ita, non licet. Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quid me finxisti sic! 21. Sed haec stultitia ei videntur: non potest tenere risum. vel reconciliari Deo per mortem Filii ejus dicit Apostolus, qui tanto amplius adversus hominem irasci debuit, quanto amplius homines in crucifigendo Filium suum deliquerunt, quam in transgrediendo primum ejus praeceptum unius pomi gustu? » Quasi non potuerit Deo in uno eodemque et facto displicere iniquitas malignantium, et placere pietas patientis. Et ait: « Quod si tantum fuerat illud Adae peccatum, ut expiari non posset nisi morte Christi, quam expiationem habebit ipsum homocidium, quod in Christo commissum est? » Breviter respondemus, ipsum sanguinem quem fuderunt et interpellationem ipsius quem occiderunt. Addit etiam: « Nunquid mors in
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ. fidelis sermo ⁊ om̃i acceptione dig.¬
mis. qm̃ cũ adhuc pecc̃ores essemꝰ reconciliati
sumꝰ o ꝑ mortem filii euis: uͥ reconciliatio:
& remissio pecc̃oꝵ. Nam si dicente sc̾ptura.
pecc̃a nr̃a separant int̾ nos ⁊ dm manente
pecc̃o ñ est reconciliatio. In quo gͦ remissio pec¬
catoꝵ  Hic calix inquit noui testam̃ti ĩ meo
sanguine. qui ꝑ uob̃ effundet᷑ in remissionẽ
pecc̃oꝵ. Itaꝙ uͭ reconciliatio: ibi remissio pec¬
catoꝵ. Et quid ipsa. ñ iustificatio: Siue gͥ re¬
conciliatio. siue remissio pecc̃oꝵ. siue iustifica¬
tio sit. siue etiã redemptio uł lib̾atio. de un-¬
culis diaboli a quo captiui tenebant᷑ adip¬
sius uoluntatẽ intercedente morte unigeniti
optinemꝰ. iustificati gratis insanguine ipsiꝰ.
in quo sicut itẽ dicit habemꝰ redemptionẽ ꝑ
sanguinẽ eiuis. ⁊ remissionẽ peccõꝵ. scdm di¬

Expanded text:
sermonem . Fidelis sermo, et omni acceptione digsermonem . Fidelis sermo, et omni acceptione dighuc peccatores essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus . 655 Ubi reconciliatio, et remissio peccatorum. Nam si, dicente Scriptura, Peccata nostra separant inter nos et Deum , manente peccato, non est reconciliatio. In quo ergo remissio peccatorum? Hic calix, inquit, novi testamenti in meo sanguine, qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum . Itaque ubi reconciliatio, ibi remissio peccatorum. Et quid ipsa, nisi justificatio? Sive igitur reconciliatio, sive remissio peccatorum, sive justificatio sit; sive etiam redemptio, vel liberatio de vinculis diaboli a quo captivi tenebamur ad ipsius voluntatem: intercedente morte Unigeniti obtinemus, justificati gratis in sanguine ipsius, in quo, sicut idem dicit, habemus redemptionem per sanguinem ejus et remissionem peccatorum, secundum di
Abbreviated transcription (Latin):
potenti ad manũ fuisse alios ⁊ alios modos
nr̃e redemptionis. iustificationis. lib̾ationis:
uerũ hoc ñ p̃iudicat huiꝰ quẽ e multis eleg̃
efficatie. Et fortasse is prestat. ꝑ quẽ in terrã
obliuionis. grauedinis. lapsus nr̃i tot ⁊ tan¬
tis grauaminib reparatoris fortiꝰ & uiuatiꝰ
ãmonerem᷑. Alias aut̃ nemo hominũ nouit.
nͨ noscere ad plenũ potest. quid boni ad gr̃am.
qͥd ꝯgruentie ad sapientiã. quid decori ad
głam. quid cõmodi ad salutẽ. penes se ipsã
ꝯtineat huiꝰ uen̾andi mysterii inscrutabił
altitudo. qͣm ꝓpha ꝯsid̾ans expauit. ñ pene¬
trauit. ⁊ p̃cursor dm̃i indignũ se iudicauit
qui penetraret. Cet̾um si ñ licet ꝑscrutari
diuinȩ sacramentũ uoluntatis. licet tam̃
sentire effectũ oꝑis. fructũ utilitatis ꝑci¬
ꝑe. Et qd̾ licet scire ñ licet tacere: qr gła
regũ celare uerbũ. & gła cłi inuestigare

Expanded text:
potenti ad manum fuisse alios et alios modos potenti ad manum fuisse alios et alios modos nostrae redemptionis, justificationis, liberationis? Verum hoc non praejudicat hujus, quem e multis elegit, efficaciae. Et fortasse is praestat, per quem in terra oblivionis, gravedinis, lapsus nostri, tot et tantis gravaminibus Reparatoris fortius et vivacius admoneremur. Alias autem nemo hominum novit, nec noscere ad plenum potest, quid boni ad gratiam, quid congruentiae ad sapientiam, quid decori ad gloriam, quid commodi ad salutem, penes se ipsam contineat hujus venerandi mysterii inscrutabilis altitudo: quam propheta considerans expavit, non penetravit ; et praecursor Domini indignum se judicavit qui penetraret . 20. Caeterum si non licet perscrutari divinae sacramentum voluntatis, licet tamen sentire effectum operis, fructum utilitatis percipere. Et quod licet scire, non licet tacere: quia gloria regum celare verbum, et gloria Dei investigare
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑsuad̾e diabolũ nullũ sͥ ius in hominẽ uen¬
dicare potuisse aut debuisse nͥ ꝑmissu di. &
qd̃ sine inuria diaboli iure ds ꝓfugã suũ
si uellet miserĩ. repetere. ⁊ solo uerbo eriꝑe
posset. quasi hoc quis diffiteat᷑. post multa
aliqñ infert. Que itaq necessitas aut que
rõ. aut qd̃ opus fuit cũ sola iussione sua diui¬
na miseratio lib̾are hominẽ a pecc̃o posset. ꝓpt̾
redemptionẽ nr̃am filium dĩ carne suscepta
tot & tantas mnedias. obpb̃a. flagella. sputa.
deniq ipsam crucis ign̾ominiosã ⁊ asꝑrimã
mortẽ sustinere. ut cũ iniquis patibulũ sus¬
tin̾et: Respondemꝰ. Necessitas nr̃a fuit. &
necessitas sedentiũ intenebͥs ⁊ umbra mortis.
Opus eque nr̃m. & dĩ ipsius. ⁊ sc̃oꝵ angłoꝵ. Nt̃m
ut auferret uigũ captiuitatis nr̃e. suum ut imn¬
pleret᷑ ꝓpositũ uoluntatis eius. Angłoꝵ. ut
numerꝰ impleret᷑ eoꝵ. Porro rõ huius fac¬
ti fuit dignatio facientis. Quis negat om̃i¬

Expanded text:
et persuadere, diabolum nullum sibi jus in hominem vindicare potuisse aut debuisse, nisi permissu Dei, et quod sine injuria diaboli jure Deus profugum suum, si vellet misereri, repetere, et solo verbo eripere posset, quasi hoc quis diffiteatur, post multa aliquando infert: « Quae itaque necessitas, aut quae ratio, aut quod opus fuit, cum sola jussione sua, divina miseratio liberare hominem a peccato posset; propter redemptionem nostram Filium Dei carne suscepta, tot et tantas inedias, opprobria, flagella, sputa, denique ipsam crucis ignominiosam et asperrimam mortem sustinere, ut cum iniquis patibulum sustineret. » Respondemus: Necessitas nostra fuit, et necessitas dura sedentium in tenebris et umbra mortis. Ostrae: suum, ut impleretur propositum voluntatis ejus: Angelorum, ut numerus impleretur eorum. Porro ratio hujus facti fuit dignatio facientis. Quis negat Omni
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sacramentũ. sunt aliquid. Hec dñe
pat̾ de labore manuũ pueri ur̃i qualia¬
cũq tenetis. adu̾sus pauca quid̃ noue he¬
reseos capitula: uͥ ⁊ siñ aliud ꝗͣ relum agnos
ci. Nam cũ ñ esset quid ag̾em. ꝓ iniuria
fidi quã docebam oꝑe mͥ p̃cium arbitͦr sralũ mo¬
nu cuiꝰ arma potentia a do ad aestruetionem

Expanded text:
tionis stionis sPater, de labore manuum pueri vestri qualiacunque tenetis, adversus pauca quidem novae haereseos capitula: ubi etsi non aliud quam zelum agnoscci. Nam cum non esset quod agerem pro injuria fidei quam dolebam; operae mihi pretium arbitror, si illum monui, cujus arma
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe nr̃e salutis intueor. formã humilita
cis extendit. redemptionis sacramentũ qͦ
ipsam mortẽ quã ꝑtulit sustulit. Hoꝵ duo
pͥora sine ultimo sic sunt: ac si suꝑuacue
pinguas. Magnũ ꝓfecto ⁊ ualde necessari¬
um humilitatis. magnũ ⁊ om̃i acceptione
dignũ caritatis exemplũ. s ñ habeit funda¬
mentũ. ac ꝑ inde nͨ statũ. si desit redemptio.
lexit me. & tradidit semet ipsũ ꝓ me. quib¬
dam brachiis incariȩ dilectionis amplecti.
s oportuit me & agnũ manducare pascha¬
lem. Nisi enĩ manducau̾o carnẽ eius ⁊ bib̾o
eius sanguinẽ. ñ habebo uitã in memet ip¬
so. Aliud sequi iħm. aliud tenere. aliud ẽ man¬
ducare. Sequi salubre ꝯsiliũ. tenere & am¬
plecti sollempne gaudiũ. manducare uta
beata. Caro enĩ eius uere ẽ cibus: ⁊ sanguis
dio. siue ꝯfilio. absq uita: Nempe haud aliꝰ
qͣm picture absq solido. Gͦ nͨ humilitatis
exempla.nͨ caritatis insignia. pret̾ redemp¬

Expanded text:
umilitatrtem crucis extendit; redemptionis sacramentum, quo ipsam mortem, quam pertulit, sustulit. Horum duo priora sine ultimo sic 657 sunt, ac si super inane pingas. Magnum profecto et valde necessarium humilitatis, magnum et omni acceptione dignum charitatis exemplum: sed non habent fundamentum, ac proinde nlexit me, et tradidit semetipsum pro me, quibusdam brachiis vicariae dilectionis amplecti: sed oportet me et Agnum manducare paschalem. Nisi enim manducavero carnem ejus, et bibero ejus sanguinem, non habebo vitam in memetipso. Aliud sequi Jesum, aliud tenere, aliud manducare. Sequi, salubre consilium; tenere et amplecti, solemne gaudium; manducare, vita beata. Caro enim ejus vere est cibus, et sanguis dio, sive consilio, absque vita? Nempe haud alius quam picturae absque solido. Ergo nec humilitatis exempla, nec charitatis insignia, praeter redemp
Abbreviated transcription (Latin):
añs głe semetipsũ exinaniuit. qd̾ minoratꝰ
est ab angłis. qͦd natus ẽ de femina. qd̃ ꝯu̾¬
satus in mundo. qd̃ exꝑtus infirma. qd̃ pas¬
sus indigna. qd demũ ꝑ mortẽ crucis in
sua reu̾sus. id solũ putet ⁊ disputet re¬
digendũ. ut trad̾et hominibꝰ formã ui¬
te uiuendo & docendo. pati endo autẽ
& moriendo caritatis metam p̃figeret. Gͣ
docuit iusticiam ⁊ ñ dedit. ostendit carita¬
tẽ s ñ infudit. ⁊ sic rediit insua: Ita ne hoc
totũ est magnũ illud pietatis sacram̃tũ.
qd̃ manifestatũ ẽ in carne. iustificatũ in
spũ. apparuit angłis. p̾dicatũ ẽ gentib.
creditũ ẽ in mundo. assumptũ est ingła:
Incõparabilis doctor. qui etiã. ꝓfunda dĩ
sͥ aꝑiens. & ea quib uult lucida ⁊ ꝑuia fa¬
ciens altissimũ sacramentũ ⁊ mysteriũ
absconditũ scłis. sic nob̃ suo mendaçio pla-¬
ipsa phibuit. s ded̾it & ipsa sc̃m̃ canib.

Expanded text:
ae semetipsum exinanivit, quod minoratus ae semetipsum exinanivit, quod minoratus est ab Angelis, quod natus de femina, quod conversatus in mundo, quod expertus infima, quod passus indigna, quod demum per mortem crucis in sua reversus: ad id solum putet et disputet redigendum, ut traderet hominibus formam vitae vivendo et docendo, patiendo autem et moriendo charitatis metam praefigeret. Ergo docuit justitiam, et non dedit; ostendit charitatem, sed non infudit; et sic rediit in sua? Itane hoc totum est magnum illud pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit Angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria? . Incomparabilis doctor, qui etiam profunda Dei sibi aperiens, et ea quibus vult lucida et pervia faciens, altissimum sacramentum, et mysterium absconditum a saeculis, sic nobis suo mendacio plaipsa prohibuit, sed dederit et ipsa sanctum canibus,