comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deinde progressus paululum. alios filios rebedei sicut narrant. matheus. et marcus cũ luca
dicat ambas eorum ucuuculas impletas magna illa captura pisciũ sociosq petri commemorte
ia cobum et iohannem filios ⁊ ebedei uocatos adadiuuandum cũ recia plena extahere noupossens
simulq: miratos tantũ multitudinem pisciũ quaecapta erat. et eũ petro tantum dixisse Noli
timere ex hoc iã homines eriscapiens simuleos tamen sub ductis adterrã uauib: secutos fuiss
Vnde uatellegendũ .ẽ hoc primo eẽ sactũ quodlucas insinuat . Nec tunc eos adño uocatos sec
tautũ petrofuisse p̃dictum quod homines esset capturus. Quod non ita dictũ ẽ quasi iam
pisces numquam esset capturus. Nam et post resurrectionẽ dñi legimus eos eẽ piscatos. Dic̃¬
tum ergo ẽ. quod deinceps capturus esset homines. non dictũ ẽ quodiam nonẽẽ capturas pisces

Expanded text:
deinde progressus paululum alios duos filios Zebedaei, sicut narrant Matthaeus et Marcus, cum Lucas deinde progressus paululum alios duos filios Zebedaei, sicut narrant Matthaeus et Marcus, cum Lucas dicat ambas eorum naviculas impletas magna illa captura piscium, sociosque Petri commemoret Jacobum et Joannem filios Zebedaei vocotus ad adjuvandum, cum retia plena extrahere non possent, simulque miratos tantam multitudinem piscium, quae capta erat, et eum Petro tantum dixisse: Noli timere, ex hoc jam homines eris capiens, simul eos tamen subductis ad terram navibus secutos fuisse. Unde intelligendum est hoc primo esse factum, quod Lucas insinuat, nec tunc eos a Domino fuisse vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines esset capturus: quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus; nam et post resurrectionem Domini legimus eos piscatos. Dictum ergo est quod deinceps capturus esset homines, non dictum est quod jam non esset capturus pisces.
Abbreviated transcription (Latin):
tacitis secum cogitationibus dicit Ad uocem domiuicam uterque iste piscator. quid aut
quautum dimisit. qui pȩne nhil habuit. sed in hac re affectum debemus pocius pensare quã cex
sum Multum reliquit. quisibi uhil retixuit. Multum reliquit. qui quam libet paruũ totũ deseru
Certenos et habitt cũ cimore possidemus. et etiq̃ minime habemus ex desiderio quaerimꝰ Multũ
ergo petrus et cudreas dimisit. quando uterq: etiam desideria habendi dereli quit Multũ dimisit
qui i repos sessa etiam concupis cencias refrenciuit. Aseqͥentibus ergo ttiuta dimissa sunt quattui
anon sequentib concupisci potuerunt Et procedeas iude uadit alios duos fr̃s La cobum te¬
bedei et iohannem fratrem eius ianciui. cũ rebedeo patreeorũ. reficientes recia sua et uocauit eos
Quaeri aut̃ potest quonodo biuos uocauerit denauiculis piscatores primo petrum et audreo

Expanded text:
tacitis secum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator, quid aut tacitis secum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator, quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed in hac re affectum potius pensare, quam censum oportet. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit; multum reliquit qui quamlibet parvum totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desiderium habendi dereliquit; multum dimisit qui cum re possessa etiam concupiscentias refrenavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Et procedens inde vidit alios duos fratres Jacobum Zebedaei, et Joannem fratrem ejus, in navi cum Zebedaeo patre eorum, reficientes retia sua, et vocavit eos. Quaeri autem potest quomodo binos vocaverit de naviculis piscatores, primo Petrum et Andream,
Abbreviated transcription (Latin):
siderio acupi ditate temporalium reuocat. Et non solum ipsos inde retrahit sed etiam per
eos retib eucugelii clios depro fundo ini quitatis eripit. Vnde sequitur. Et art illis. uenite
postme et sticiam uos fieri piscatores hominum. Hlic ergo quaestio non parua oboritur .qr¬
modo iohaunes dicat. Non iugalilea. sed iuxta iordanenꝰ ad testimonum iohannis baptiste¬
primo ax dretm secutum eẽ dnm̃. cum alio cuius nomentacetur. deuide petrum abillo nomen
accepisse tertio philippum uoca tum eẽ ut eum sequeretur. Ceteri autem tres eucugeliste de
piscatione uocatos dicunt. Quod ta menita intelligendum .ẽ Non sic eos dñm tunc uidisse iuxta
ior danen. ut ei iã in separabiliter cohererent. sed tantum cognouisse quis essȩt eum que mirtitos
ad propria remeas se. At illi continuo relictis retibus secuti sunt eum. Fortasse hixc cailiqui

Expanded text:
siderium a cupiditate temporalium revocat et non solum ipsos inde retrahit, sed etiam per siderium a cupiditate temporalium revocat et non solum ipsos inde retrahit, sed etiam per ipsos retibus Evangelii alios de profundo iniquitatis eripit. Et ait illis: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum. Hic ergo quaestio non parva oboritur quomodo Iohannes dicat non in Galilaea, sed iuxta Iordanen primo Andream secutum fuisse dominum cum alio, cuius nomen tacetur, deinde Petrum ab illo nomen accpiscatione vocatos dicunt; quod tamen ita intelligendum est, non sic eos Dominum vidisse juxta Jordanem, ut etiam inseparabiliter cohaererent, sed tantum cognovisse eumque miratos ad propria remeasse. At illi: continuo relictis retibus secuti sunt eum. Fortasse hinc aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
litatis conditionem suscepit in mari istius mundi piscatores spiritules diuinitus uidit. Quia quos
ante constitucionem mundi adopus predicationis cptos preuidit. hos intẽpore incarnationis
suce uocando aliis quid es sent ostendit. Duos nãq: fr̃s uidit quia unitatẽ fraterne dilectionis
probauit. Ostenidensq: quia quicũq fraternũ amorẽ uou obseruaat as piritaliũ doctorũ ordine¬
sesequestranit. Symonẽ qui uocat᷑ petrus et andreã fratrẽ eius. Sy mon enĩ inter p̃tat᷑ oboedieus
petrus ut quidã uolunt dr̃ agnoscens andreas uirilis et hocbene ad doctorũ ꝑsonã conuenit.
Quia hisolũ modo adopus magisteru habiles fiuit qui sapientiae lumine inlustrauitur. et bene
opercites dĩ mandatis obediunt aliisq: qđ ipsi suendo et operando custodiunt. sciendum et
faciendum fortiter et uiriliter suggerunt Mittentes ergo rete in mare ad discipulatum
suum dñs conuocat. quia sepe eos quos terrenis lucris in hiare considerat caelestis regni de¬

Expanded text:
litatis conditionem suscepit in mari istius mundi piscatores spiritales vidit divinitus. Quia quos ante constitutionem mundi ad opus praedicationis aptos praevidit, hos in tempore incarnationis suae vocando, aliis quid essent ostendit. Duos namque fratres vidit, quia unitatem fraternae dilectionis probavit, ostendensque quia quicunque fraternum amorem non observant, a  Petrus, et Andream fratrem ejus; Simon enim interpretatur obediens, Petrus agnoscens, Andreas virilis, et hoc bene ad doctorum personam convenit. Quia hi solummodo ad opus magisterii habiles sunt, qui sapientiae lumine illustrantur, et bene operantes mandatis Dei obediunt, aliisque quod ipsi sciendo et operando custodiunt, sciendum et faciendum fortiter et viriliter suggerunt. Mittentes ergo rete in mare ad discipulatum suum Dominus convocat. Quia saepe eos quos terrenis lucris inhiare considerat, ad coelestis regni de
Abbreviated transcription (Latin):
doncidñ bic ipsa duo genera preesitindi esse complexum. Nam que duit doncimus quadi
din cous beniuole tut reddituro commendamus et plerumq homines quiporo posito
diuino p̃mio doncire parcia sunt aiddan dum quod mutuum petitur pigi fiunt quasi
behaf icuepru mentulo. eumrem qucedatur ille qui accipit es solic Recte iq: ud bo
bene ficu tribuendi genus nos diuina horiaitur ductoritus dicens ł ⁊ qui uoluerit c&e hus¬
pruecpto di se eis ẽpudillum quibae iubet in fructuosum esse non potest. Quia inouan¬
qnlio seruuis ille ad nolaudatur quic eceorti talenlo negoriundo du pleauit. Et obbocinneucci
dlni sui uniodiubetur: Oportet ergospirittlẽ doctorem uerbi duami sonus duditeruo
deguitur. Qudisis qciadictum est. Diliges proximum qiuo et hodies in imicum tuum
ter enuentidicouobis Dilinite inimicos uestros benes tiare his quiodeo ues inimitum tinum¬

Expanded text:
Dominum hic ipsa duo genera praestandi esse complexum. Namque aut donamus quod Dominum hic ipsa duo genera praestandi esse complexum. Namque aut donamus quod damus benevole, aut reddituro commendamus. Et plerumque homines qui, proposito divino praemio, donare parati sunt, ad dandum quod mutuum petitur pigri fiunt, quasi nihil recepturi a Deo, cum rem quae datur, ille qui accepit, exsolvat. Recte itaque ad hoc beneficii tribuendi genus nos divina hortatur auctoritas dicens: Et qui voluerit a te mutpraecepto Dei facis, apud illum qui haec jubet, infructuosum esse non potest. Quia in Evangelio servus ille a domino laudatur qui, accepta talenta negotiando duplicavitni sui intrare jubetur . Oportet ergo spiritalem doctorem verbi divini fenus auditoribus Sequitur: Audistis quia dictum est: Diliges proximum tuum, et odies inimicum tuum. Ego autem dico vobis, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
b ocstire non reter seds Side elimosina dorum intelligimus dictũ. in plerisq ꝓtupeti¬
bi hoc stture non potest : sed etdiuites sisem ꝑdederint. semper dare non polusq. ꝓciupeti
runt graitis tribucant istius modi pecuinia numquam deficit : sed quanto plus datti sesaet
tonto tmplius dupliccibitur. et cum subiecta sibi ciruariget numquam fontis unda siccat᷑
erliter autem id pero fecto dandum est quod nectibi necalteri nocet : quantum sorialit
credi ab homine potest. et cuiiustȩ neguciueris quod perit indicanda est illi ipsi iustiai a
ut roneu i epemduitas Ftti enim omni potenti tedabis quamuis nonsempenustitio
idiaodipen debis Sedaliquando melius aliquid dabis cum petentem iniustipcorrexeris
Quodiutm ut quiault ate mutiari neciuersittus fueris adanimaim reserendur eten
idest ne uo lreitem c lienes abeo. Hilagrem enim datorem diligit ds̃ Intelsireridũ misẽ

Expanded text:
 ne avertaris. Si de eleemosyna tantum intelligimus dictum, in plerisque pauperi ne avertaris. Si de eleemosyna tantum intelligimus dictum, in plerisque pauperibus hoc stare non potest. Sed et divites, si semper dederint, semper dare non possunt. Post bonrunt, gratis tribuant. Istiusmodi pecunia nunquam deficit; sed quanto plus data fuerit, tanto amplius duplicabitur; et cum subjecta sibi arva riget, nunquam fontis unda siccatur. Aliter autem id profecto dandum est quod nec tibi nec alteri noceat, quantum sciri aut credi ab homine put non eum inanem dimittas. ita omni petenti te dabis, quamuis non semper id quod petit dabis; et aliquando melius aliquid dabis, cum petentem te iniusta cQuod autem ait, Qui vult a te mutuari, ne aversatus fueris, ad animam referendum est, id est, ne voluntatem alienes ab eo: Hilarem enim datorem diligit Deus. Intelligendum est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
recaonem uaalet etiam ipsa enim pertinet cidmiseri cordicm. Nec impedit illud propositum
quo quisq partitus est ab eo quem correctum ẽẽ uult plura perferre. Sed huic uindicte re¬
ferende nonẽ idoneus. nisi qui odium quo solent flagrare quisȩ uindicare desiderant dilectio¬
nis maigitudine supertiuerit: Non enĩ meduiendũm est neodisse paruulum filium parentes
uideantur cum abeis upulat peccans nepeccet ulterius. sed nec alicubi contrtidicitur nisiut
ille uindicet cuirerũ ordine potesitis datuẽ. Et eci uo lumate uindicet : qua pater in par¬
uulum filium. quemper cectitem odisse non potest Nonenim dñs cibdicat ꝑiustiaam cor¬
setionẽ Neque uettit correctionẽ ubi neces scirici ẽ sed docet ꝑmainsuetudinẽ patientiam¬
fe tpeniquilliatem habere in in nocentia. Sed qum̃ pcruum est non nocere nisi eaam pres

Expanded text:
rectionem valet, etiam ipsa enim pertinet ad misericordiam. Nec impedit illud propositum rectionem valet, etiam ipsa enim pertinet ad misericordiam. Nec impedit illud propositum quo quisque paratus est ab eo quem correctum esse vult plura perferre, sed huic vindictae referendae non est idoneus, nisi qui odium, quo solent flagrare qui se vindicare desiderant, dilectionis magnitudine superaverit. Non enim metuendum est ne odisse parvulum filium parentes videantur, cum ab eis vapulat peccans, ne peccet ulterius. Sed nec alicubi contradicitur, nisi ut ille vindicet, cui rerum ordine potestas data est; et ea voluntate vindicet qua pater in parvulum filium, quem per aetatem odisse nondum potest. Non enim Dominus abdicat per justitiam correctioneet tranquillitatem habere in innocentia. Sed quomodo parvum est non nocere, nisi etiam praes
Abbreviated transcription (Latin):
mecais dño etturemisisti impietttẽ cordis mei. Et quicumq: te angtriauerit mille passus.
ua decum illo alia duo. Quodergo hoctestimonio p̃cipit. oportet ut ñetĩ pedib cigtis quã ut
animosis ad sticiendũ semꝑ pcrcitus. Vtiq compcisionis affectũ et studium solacii impend¬
re ei quiate expetit. Nam in ipsa xp̃icina historia in quaẽ auctoritis nihiltale inuenies
historialiter stitum ascĩs uel abi p̃so dñocum in bomine quem suscipere dignatus ẽ uiuendi nobis
p̃beret exemplũ cum ttm̃ omnib fere locis inuenies eos partatos fuisse aequoanimotolerare
quicquideis improbe fuis set ingestum. Iriaergo exempla posuit quia hoc numero simificatur
perfetqo ut meminerit quisq cum hocsticit perfecttm implere iustitiã misericordit infirmita¬
tes eorum perferendo. quos uult fierisanos. Neque hic ea uindicta probibetur : quae adcor¬

Expanded text:
meas Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei . Et quicunque te angariaverit mille passus, meas Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei . Et quicunque te angariaverit mille passus, vade cum illo alia quo. Quod ergo hoc testimonio praecipit, oportet ut non tam pedibus agas, quam ut animo semper sis ad faciendum paratus, utique compassionis affectum et studium solatii impendere ei, qui a te expetit. Nam in ipsa Christiana historia, in qua est auctoritas, nihil tale invenies historialiter factum a sanctis, vel ab ipso Domino, cum in homine, quem suscipere dignatus est, vivendi nobis praeberet exemplum, cum tamen omnibus fere locis invenies paratos fuisse, aequo animo tolerare quidquid eis improbe fuisset gestum. Tria ergo exempla posuit, quia hoc numero significatur perfectio, ut meminerit quisque, cum hoc facit, perfectam implere justitiam misericorditer infirmitates eorum perferendo, quos vult fieri sanos. Neque hic vindicta prohibetur, quae ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
et commodatius cibste dño edicatur aut regitur quam ab illo potest qui eum cupit
cuiferre. Nescio utrum quis quum dicereciudeait ut uestimentum eum debere cont¬
ni. hominem qui ppehomo sicut semet ipsum diligere debet. cui abomnium dño sicut
et quaesecuntur ostendunt eaam ut ininimicõs diligtit imperator. Spiritaliter
autem omnis doctor tunicam aufert alicuius cum abeo interiora et quae animo
latent confitentia de poscit peccatti. ut est superbia inuidia. odium. concupiscentia
et hissimilia. Ipse autem simuldimitat et pallium qui exteriort. et quae percorpus
gres sit non erubescit simul consiteri sticinort sicut ẽ ebrieaitis uitium. fornicationis ra¬
pine contentionis furti et homicdii Et omnem impuritatem et feditatem conuer¬
sationis suae profunden in conspectu dñi. dicit illi cum prophetti. Delictum meum cog¬
tum tibi feci. et in iustitias mecs non operui. Dixi pronuntiabo aduersũme iniustttias

Expanded text:
commodatius abs te domino educatur et regitur, quam ab illo potest, qui eum cupit auferre, nescio utrum quisquam dicere audeat, ut vestimentum eum debere contemni. Hominem quippe homo sicut semetipsum diligere debet. Cui ab omnium Domino sicut ea quae sequuntur, ostenduet etiam ut inimicos diligat imperatur. Spiritaliter autem omnis doctor tunicam aufert alicujus, cum ab eo interiora, et quae animo latent, confitenda deposcit peccata, ut est superbia, invidie, odium, concupiscentia, et his similia. Ipse autem simul dimittit et pallium, qui exteriora et quae per corpus gessit, non erubescit simul confiteri facinora, sicut est ebrietatis vitium, fornicationis, rapinae, contentionis, furti, et homicidii, et omnem impuritatem et foeditatem conversationis suae profundens in conspectu Domini, dicit illi cum Propheta: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non operui; dixi, pronuntiabo adversum me injustitias
Abbreviated transcription (Latin):
conurio uecuittis insimulat fit reus concilio scõrũ contumeliã sp̃s sc̃ scorũ udicũ ani¬
nuncupauerit eũ ctumelia instutiati sensus laces sere : etscultorũ intelleg entiai scilientem
stulte intellegentice exas pertre maledicto Istius modiergo et̃ ne ignis erit pabulam Quidã
aũt quaerendũ puttint. quid int̃sit interreũ iudiciũ etream concilio rtumq gebenneumnis nam
hoc postremũ grtiuissimũ sonat et admonet quosdã ftctos alediorib ad rcuiorti donec
ad gehennã ignis ueniretur. Crtidus itiq sinistis peccatis ut primoquisq irascatur Tereũ
motum retineat corde conceptũ Iamsi extorserit uocẽ in dignantis ipsci cõmotio nonsimificar¬
tẽ aliquid: sed illi animi motũ ipsa eruptione testuntẽ quaferiatur ille cuurascit᷑ pbunta
utiq: quã si surgens irti silentio p̃meret᷑. Si uero non solũ uox in dignantis cuiditt᷑ sed ediam

Expanded text:
convicio vacuitatis insimulat, fit reus concilio sanctorum, contumeliam Spiritus sanconvicio vacuitatis insimulat, fit reus concilio sanctorum, contumeliam Spiritus sannuncupaverit cum contumelia infatuati sensus lacessere, et stultorum intelligentiam salientem stultae intelligentiae exasperare maledicto. Istiusmodi ergo aeterni ignis erit pabulum. Quidam autem quaerendum putant quid intersit inter reum judicio, et reum concilio, reumque gehennae ignis. Nam hoc postremum gravissimum sonat et admonet gradus quosdam factos a levioribus ad graviora, donec ad gehennam ignis veniretur. Gradus itaque sunt in istis peccatis, ut primo quisque irascatur, et eum motum retineat corde conceptum: jam si extorserit vocem indignantis ipsa commotio, non significantem aliquid, sed illum animi motum ipsa eruptione testantem, qua feriatur ille cui irascitur; plus est utique quam si surgens ira silentio premeretur: si vero non solum vox indignantis audiatur, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis ꝑferta ẽ qđ siquem nouetsi at eũ n deinimi ot a more docuisse sillos fr̃m nomine c̃õhendis¬

Expanded text:
in nobis perfecta est . Quod si quem movet, in nobis perfecta est . Quod si quem movet,
Abbreviated transcription (Latin):
uel qui aꝓoublia uegota seli lucra sectantur er hnidenia peces a nt
untiles dicuntur : eamet inos grecesgens dicitur atq ideo gertiles nuncurati sunt
quiat sles sunt ut fueruut geniti sebpeccato scilicet idtoli serduoeo  Talis eniminbate uar¬
gelue sentente nterseis ẽ sietiam peccatores publicani& et hniciergadletisern in haceuin
ducenor ee benefii quantũ uos inquit quib: ut gradus professionis eximionitscura ne¬
conse ÷ sacuirtutisubenor latioris sinudilecuionisã pletidebets eta namantes: unde quaesetu
dinũ uideter uomo docũ dñs eos quidilig arterie seiũdiligibotisene fabratts si bibe le tre uesitu
amios fenerant᷑m̃ modo ꝑfectũ ñ habere caritato uerum pec taetoe sbiȩ quipebabe ne factur :
noue ecate isdeenuinici recubitor epis alũ dedi et ꝓximi dilectione csiimans nuspiã in imicos
omouenit ẽe diligendos s ab solute dixere qr sidiligim inuice dt̃ in nobis maner. et aspia anienicos

Expanded text:
lucra sectantur. Ethnici enim Graece, Latine gentes dicuntur. Nam ἔθνος Graece gens dicitur. Atque ideo gentiles nuncupati sunt, qui tales sunt ut fuerunt geniti, sub peccato scilicet idolis servientes. Talis enim in hac Evangelii sententia sensus est: Si etiam publicani et ethnici erga dilectores suos natura duce norunt esse benefici, quantum vos, inquit, quibus ut gradus professionis eximior, ita cura necesse est sit virtutis uberior, latioris sinu dilectionis amplecti debetis etiam non amantes. Unde quaesitu dignum videtur quomodo cum Dominus eos qui diligentes se solum diligunt, benefacientibus sibi benefaciunt amicis, ferantur non modo perfectam non haille pectoris dominici recubitor Epistolam de Dei et proximi dilectione consummans, non uspiam inimicos monuerit esse diligendos, sed absolute dixerit: Quia si diligamus invicem, Deus in nobis manet, et charitas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nos sps supbi habere dicunt᷑ et recte quando quidẽ sp̃s etiã uentus uocat᷑ unde scriptũ ẽ ignis grando
etiã illud capłi Sciencia inflat cariots uero ȩdificat Qua propt̃ rectehic intellegunt᷑ pauperess pũ
humiles ettimentes dm̃ id .ẽ. non habentes inflantẽ spm̃ Nec ciliũ de omnino incipere oportuit
beatitudinẽ. Siquidem ꝑuentura ẽ ad sũ mã sopienciã. Iniciũ aut̃ scpienciae timor dñi

Expanded text:
nos spiritus superbi habere dicuntur; et recte, quandoquidem spiritus etiam ventus vocatur. Unde scriptum est, Ignis, grando, nos spiritus superbi habere dicuntur; et recte, quandoquidem spiritus etiam ventus vocatur. Unde scriptum est, Ignis, grando, etiam illud Apostoli: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Quapropter recte hic intelliguntur pauperes spiritu, humiles et timentes Deum, id est, non habentes inflantem spiritum. Nec aliunde omnino incipere oportuit beatitudinem; siquidem perventura est ad summam sapientiam: Initium autem sapientiae timor Domi
Abbreviated transcription (Latin):
spenes lacremarum natura continet Sunt quidem lacrime natura hamides ut abr¬
lucunt sordes peccatorum Et restituant perditum baptis mun Sunt mdscie et amo¬
conut estrio ptiat etaraus fluxum et temperent dulcedine uoluptatũ. Sunt calide ut p̃ualeta
conure infidelitatis frigus. Suntpare ut a pristinis errorib: mundatos inpurud constitalem
conuers atono o heereo procimnissis caris saepuis fiunt ut nos ad monecint quastenu
amis se bona oceri ⁊ eparemus et ad desertum cnobis propter preuancationem paro¬
dis patricom peman datorum dicuscodicm redemobi Semper enua ucatio netirduo
laberitus consisti ediẽs intermundi precedentem eccelesas remn euor bes naliunterdu
ctbutus euitem pontilis trisuat decernam parturie⁊ laetticm Becrti quie surunt

Expanded text:
species lacrymarum natura continet. Sunt quidem lacrymae humidae, ut abspecies lacrymarum natura continet. Sunt quidem lacrymae humidae, ut abluant sordes peccatorum, et restituant perditum baptismum; sunt salsae et amarae, ut restringant carnis fluxum, et temperent dulcedinem voluptatum; sunt calidae, ut praevaleant contra infidelitatis frigus. Sunt purae, ut a pristinis erroribus mundatos, in pura constituant conversatione. Hae ergo pro amissis charis saepius fiunt, ut nos admoneant quatenus amissa bona opera reparemus, et ad desertam a nobis propter praevaricationem paradisi patriam per mandatorum Dei custodiam redeamus. Semper enim luctus inter duas laetitias consistit, id est, inter mundi praecedentem, et coelestis regni appropinquantem, et beatus cui temporalis tristitia aeternam parturiet laetitiam. Beati qui esuriunt
Abbreviated transcription (Latin):
melo seluincunt in bono ticalũ: Raxentus echio amites. Et dimicent proterrenis et tem poralibus reb
tus hic non mortuorum ponitur commani legenaturȩ sed peccatis et uicus mortuorun Dicc
et samubel saulem quiai penituerat dñm quod unxis set eum regem super isrł Sic et pauius
apls flere etlugere sedicit eos qui post fornicationem et immunditiam noneger penitenticor
luctus ei biontiui deamissione curorum Conuersi autem addnm eaquȩ in hoc mando cart
am plectubaniur amit uiiNonenĩ ȩcudent his reb: quib: cunte tiudebant et aonec fiat inillis
soramla eoia get fiantu: deq dotandum autem quod quattuor modisst plane tue
scorum  Cuno priera peccaio deplorani cum in in fernum cadenter procesusit plauo uns
peccietis uientes cam pro desiderio regi celestis ad modum tristes fiuinti t quam uor

Expanded text:
malo, sed vincunt in bono malum ; rixentur ergo immites, et dimicent pro terrenis et temporalibus rebus,malo, sed vincunt in bono malum ; rixentur ergo immites, et dimicent pro terrenis et temporalibus rebus,tus hic non mortuorum ponitur communi lege naturae, sed peccatis et vitiis mortuorum. Sic flevit et Samuel Saulem, quia poenituerat Dominum, quod unxisset eum regem super Israel . Sic et Paulus apostolus flere et lugere se dicit eos qui post fornicationem et immunditiam non egerunt poenitentiam. Luctus est tristitia de amissione charorum, conversi autem ad Dominum ea quae in hoc mundo chara amplectebantur amittunt. Non enim gaudent his rebus, quibus ante gaudebant, et donec fiat illis s, aeterna laetitia fruantur. Notandum autem quod quatuor modis fit planctus sanctorum, cum priora peccata deplorant, cum in infernum cadentes plangunt, cum in peccatis viventes, cum pro desiderio regni coelestis admodum tristes fiunt, et quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
cuit̾ pauperes spũ qm̃ ipsorũ ẽ regnã cȩlorũ. Betitimites qm̃ ipsi possidebunt t̃nt̃ n t̃rã iudeȩ nec t̃rc̃
istius mundi nec t̃rã maledictã spinas et tribulos afferentẽ quã crudelissimꝰ quisq: et bellator magis po¬
sidet sed terrã quã psalmista desiderat dicens. credo uiderebona dñi in regione uiuenicium.
huius cemodi possessor et postuictoriã triũ phator etia in quadra gesimo qaarto psalmos des¬
cribitur. et intende in quit prospere procede et rega. Propt̃ ueritatem et mansuetudinẽ et
iusticiam. Nemo enim terramistum ꝑ mansuetudinem sed persu perbiam possidet. Significat enĩ
terra illa quandã soliditatem. et stabilitatem hereditatis ꝑpetuȩ ubi cuima perbonum &f¬
fectum. tã quã locos uo quiescit sicut corpus interra et inde cibosuo alitur sicut corpus ext̃¬
ra ipsa ẽ requies et uita scõrum artes cuit̃ sunt quicedunt improbitatib et non resistunt

Expanded text:
m ipsorum est regnum coelorum. Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. Non terram Judaeae, nec terram istius mundi, nec terram maledictam spinas et tribulos afferentem, quam crudelissimus quisque et bellator magis possidet, sed terram quam Psalmista desiderat, dicens: Credo videre bona Domini in terra viventium . Hujuscemodi possessor, et post victoriam triumphator etiam in quadragesimo quarto psalmo describitur: Et intende, inquit, prospere procede, et regna propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam . Nemo enim terram istam per mansuetudinem, sed per superbiam possidet. Significat enim terra illa quamdam soliditatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, ubi anima per bonum affectum tanquam loco suo quiescit, sicut corpus in terra, et inde cibo suo alitur, sicut corpus ex terra. Ipsa est requies et vita sanctorum. Mites autem sunt qui cedunt improbitatibus, et non resistunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ine non ponsit etiã si peccatum suũ mala conscientia a gnoscere Et enuntiarecogamur:
Cũ e ũ dix iudas peccaui quod traderĩ sanguinẽ iustũ facilius am desperatione ducurrit
ad laqueũ quã humilitate ueriã depcandũ ̃. qua propt̃ multũ int ẽ quali pententiae
nenos catd̃ Mlultienĩ lto citius sefatentur peccas se atqita sibi siccensent ut uebem̃
t̃ pecas se noleno sotam a nimũ adbumiliandũ. Et optem perandacor imploandaq uenia

Expanded text:
ire non possit, etiamsi peccatum suum mala conscientia agnoscere et enuntiare cogatur. ire non possit, etiamsi peccatum suum mala conscientia agnoscere et enuntiare cogatur. Cum enim dixit Judas, Peccavi, quod tradiderim sanguinem justum , facilius tamen desperatione cucurruam humilitate veniam deprecatus est. Quapropter multum interest quali poenitentiae ignoscat Deus. Multi enim multo citius se fatentur peccasse, atque ita sibi succensent ut vehementer se peccasse nollent; sed tamen animum ad humiliandum et obterendum cor, implorandamque veniam
Abbreviated transcription (Latin):
galilea quȩ uolubilis uel rot inter p̃tatur: et siria quȩ sublimitatẽ sonat. hanc mundũ significat:¬

Expanded text:
Galilaea quae sublimis rota interpGalilaea quae sublimis rota interp
Abbreviated transcription (Latin):
marũ. Nobisitaq p̃bens exemplũ ut inquo cũ qi possumus. siue incorportilibus seuetiam ins piritalib¬
grptũ habens maximas prouincias inse. hoc ecũ magenam phenioã et palestnã INquo
gens iudaeorũ habitat. Et obtulerunt ei om̃s male habentes uarus languorib et corm¬
tis comprehensos et qui demouia habebaut et luxaticos et partliticos et curauit eos. luua¬
tcos dicit quorum dolor in accensione crescebat. Non qđ uere ꝑlune mutattonẽ hauc̃ ad¬
trexeriut insciniã sed quia putabantur luua tici obdemonũ fallaciã qui seruantes luuana tẽ¬
pora creaturt̃ in sama recupiebaut . ut increctorẽ redundaret plas phemia. Paralitias illi
quiuigore corporis destituti ac desolati sunt : Partuisis enĩ grece dis solucio dict᷑ Mrstice autem¬

Expanded text:
marum, nobis utique praebens exemplum ut in quocunque possimus sive in corporalibus seu etiam in spiritualibumarum, nobis utique praebens exemplum ut in quocunque possimus sive in corporalibus seu etiam in spiritualibugyptum, habens maximas provincias in se, hoc est Commagenam, Phoeniciam, et Palaestinam, in qua gens Judaeorum habitat. Et obtulerunt ei omnes male habentes variis languoribus et tormentis comprehensos, et qui daemonia habebant, et lunaticos, et paralyticos, et curavit eos. Lunaticos dicit quorum dolor in accensione lunae crescebat, non quod vere per lunae mutationem hanc attraxerint insaniam, sed quia putabantur lunatici ob daemonum fallaciam, qui servantes lunaria tempora, creaturam infamare cupiebant ut in creatorem redundaret blasphemia. Paralytici sunt illi qui vigore corporis destituti ac desolati sunt, παράλυσις enim Graece dissolutio dicitur. Mystice
Abbreviated transcription (Latin):
qui aliis uerbũ uitȩ ministrurent. Circũ ibat quoq ih̃s totũ gtlileã ut impigrum doceret
eẽ doctorem et sine ꝑ soncirum. acceptione uerbũ dĩ omnib: p̃dicantem quia ixta petriuocẽ no
ẽ. ꝑsonarum acceptor ads̃ sed in omnigente quitimet dm̃ et operatur iusticiã acceptus .ẽ illi Do¬
cuit aut̃ in sinagogis eorũ p̃diccis euangelium regni. ut ostenderet non inuacuũ debere aliquaude
dis currere doctorẽ sed euangeliũ dĩsemꝑ p̃dicantẽ et maxime ibi ubi plures inuenerit auditores
etne ꝑmisceat ũ quã erroris aliquit aut otiosarũ ftibularum ueraci doctrine. sed semꝑ ea pro¬
ferat quae adutilitatem ꝓficiant cudienciũ et ad regnũ pertineant sempi ternum. Sanauit
omnem languorẽ et omnem infirmitatem inpopulo Lianguorẽ uidelicet corporũ et infirmitatẽ ai¬

Expanded text:
qui aliis verbum vitae ministrarent. Circuibat quoque Jesus totam Galilaeam ut impigrum doceret qui aliis verbum vitae ministrarent. Circuibat quoque Jesus totam Galilaeam ut impigrum doceret esse doctorem et sine personarum acceptione verbum Dei omnibus praedicantem. Quia juxta Petri vocem non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet Dominum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Docuit autem in Synagogis eorum praedicans Evangelium regni, ut ostenderet non in vacuum debere aliquando discurrere doctorem, sed Evangelium Dei semper praedicantem et maxime ibi ubi plures invenerit auditores, et neque misceat unquam erroris aliquid aut otiosarum fabularum veraci doctrinae, sed semper ea proferat, quae ad utilitatem proficiant audientium et ad regnum pertineant sempiternum. Sanavit omnem languorem et omnem infirmitatem in populo, langorum videlicet corporum et infirmitatem ani
Abbreviated transcription (Latin):
per mandatorum dĩ oboedienciam omuium delictorum deletit noxam et poenarum eua¬
dat iniuricm. Tunc quoque uirilis. cum per temperaaciam sustinet temptationes et con¬
tra impetum libi dinum non eneruiter resistit. Tuncergo subplantator non fict
uocatur. Cum per fortitu dinem uincit uitia. et scuto fidei ignea tela uequissimi
certut extinguere. Et tunc conuenuenter gratia dĩ nominari potest cum per iusticio
creatoris suiimpleuerit mandatu. et tumen haec implens. nihil sibi inde cribuerit
diceus cum apło. Non cutem ego laboraui sed eratia dĩ mecum. et gratia dĩ sum id quod
sum. Et circiubat iħs totam gcililetm docens iasina gogis eorum et predicans euango¬
uum regni. et sancuuis omuẽ langbrem. et omnem in firmitatem iupopulo. Suo igitur exempl
salucitor doctores suos instituit. quam sollicti. et quam studiosi et quã benigni eẽ deberent

Expanded text:
per mandatorum Dei obedientiam omnium delictorum deleat noxam, et poenarum evaper mandatorum Dei obedientiam omnium delictorum deleat noxam, et poenarum evadat injuriam. Tunc quoque virilis, cum per temperantiam sustinet tentationes, et contra impetum libidinum non enerviter persistit. Tunc ergo supplantator non ficte vocatur, cum per fortitudinem vincit vitia, et scuto fidei ignea tela nequissimi certat exstinguere, et tunc convenienter gratia Dei nominari potest, cum per justitiam creatoris sui impleverit mandata, et tamen haec implens nihil sibi tribuerit, dicens cum Apostolo: Non autem laboravi, sed gratia Dei mecum. Et circuibat Jesus um. Et circuibat Jesus totam Galilaeam docens in Synagogis eorum, et praedicans Evangelium regni, et sanans omnem languorem, et infirmitatem in populo. IV. Suo igitur exemplo Salvator doctores suos instituit quam solliciti, et quam studiosi, et quam benigni esse deberent,
Abbreviated transcription (Latin):
labenoiũ rerũ dereliota qđ bene tebedeus significat int̃ p̃tatur enĩ flonsiste et caelestiuicae desiderio
accensi cotidie sagena dñi pisces electos capiunt atq: deꝓfundo pec catorũ gurgite eerroꝵ latobris
quos rotrahunt. ad lucẽ fidei et scientiae spiritalis ꝑ ducunt sicq: inmatris ecclesie sino
collocare satagunt. Moraliter autẽ haeo quattuor nomina inse un quisq: fidelis habere
potest si his digne conuersatur. Vt simon sit dõ oboediendo petrus peccatũ suũ a gnoscendo
andreas uiniliter labores paciendo ia cobus uitia subplantando et iohanues gratiam dñ
merendo nominetur. Et maxime tunc ea uerticiter possidett. siin quat tuor uir¬
tutibus illa ostendere studuerit. Tunc sine dubio uius quisque oboediens. ẽ. cum per
prudentiam a gnoscit peccat et periculum sibi imminere preuidet propter illa. ut

Expanded text:
labentium rerum derelicta, quod bene Zebedaeus significat, interpretatur enim fluens iste, et coelestis vitae desiderio labentium rerum derelicta, quod bene Zebedaeus significat, interpretatur enim fluens iste, et coelestis vitae desiderio accensi, quotidie sagena Domini pisces electos capiunt, atque de profundo peccatorum gurgite, et errorum latebris quos retrahunt ad lucem fidei et scientiae spiritalis perducunt, sicque in matris Ecclesiae sinum collocare satagunt. Moraliter autem haec quatuor nomina in se unusquisque fidelis habere potest, si his digne conversatur, ut Simon sit obediendo, Petrus peccatum suum agnoscendo, Andreas viriliter labores patiendo, Jacobus vitia supplantando, et Joannes gratiam Domini merendo, nominetur. Et maxime tunc ea veraciter possidet, si in quatuor virtutibus illa ostendere studuerit. Tunc sine dubio unusquisque obediens est, cum per prudentiam agnoscit peccata, et periculum sibi imminere praevidet propter illa, ut
Abbreviated transcription (Latin):
meus eẽ discipulq etitẽ Quiamat inquid patrẽsuũ aut matrẽ suã plus quãme non ẽ medigna
Allegoricie autẽ isti quattuor discipuli excorporali ad spirilitalẽ piscationẽ ad ño uocati
significant duos populos ex sollicitudine et amore huius scłi ad studiũ spiritale et ad seruitiũ scm̃¬
ꝑgratiã uocatos. Nã petrus et ia cob: significant iudacos fidelas agnoscentes dñm. sub plantantos quae¬
uitia Andre as uero otiohannes significant gentes uiriliter credentes in xp̃m. et gratia dĩ saluatas
Duacnãq: naues duasecclesias figurant Tam uidelicet quae ex circũ cisione. et eãq̃: exp̃puto uocata ẽ
ltẽ retia p̃dicationẽ eu angolii mare quoq: mundũ. Pisces homines carnali sapientiae deditos
et uoluntatib: uitae buius submersos. Portus finẽ p̃sentis uite significant. Istienim spiritales piscatore
qui prius terreno officio ettrnalib: curis tantũ intenti erant modo conuersatione seculari cũ amore

Expanded text:
amat, inquit, patrem suum, aut matrem suam plusquam me, non est me dignus . Allegorice autem isti quatuor discipuli ex corporali ad spiritalem piscationem a Domino vocati, significant duos populos ex sollicitudine et amore hujus saeculi ad studium spiritale, ad servitium s vocatos. Nam Petrus et Jacobus significant Judaeos fideles agnoscentes Dominum, supplantantes vitia. Andreas vero et Joannes significant gentes viriliter credentes Christum, et gratia Dei salvatas. Duae namque naves duas Ecclesias figurant, eam videlicet quae ex circumcisione, et eam quae ex praeputio vocata est. Item retia praedicationem Evangelii, mare quoque mundum, pisces homines carnali sapientiae deditos, et voluptatibus vitae hujus submersos, portus finem praesentis vitae significant. Isti enim spiritales piscatores, qui prius terreno officio et carnalibus curis tantum intenti erant, modo conversatione saeculari cum amore
Abbreviated transcription (Latin):
toncimeus maxima turba fidelium subsecutta .ẽ. Videns cut̃ turbas ascendit in montẽ et cũ sedissec
pec es senunt adeum discipuliei. et aperiens ossuum docebat eos dicens hic pocest uideri multus tur¬
bodsienm uttu e uolitis se et obhoc ascendis se in monte tũ quã secedendo aturbis ut solis sius disciouli
loquenet᷑. Euireiuu detꝰ at testari etiã luccs iai narruns cactũe aut in ilis diebus exiit in monte
bene eundem ser mone si sido in loco cam pestri turbis pdicas se quẽ matheus dixit illa minmente
quos toto s is cronico sidocius se Nã potest hic intellericuin monte duodeam discipulos dlegit explurib

Expanded text:
bas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens. Hic potest videri Dominum multas turbas vitare voluisse, et ob hoc ascendisse in montem, tanquam recedendo a turbis, ut solis suis discipulis loqueretur, cui rei videtur attestari etiam Lucas, ita narrans: Factum est autem in illis diebus exiit in montem hunc eumdem sermonem stando in loco campestri turbis praedicasse, quem Matthaeus dixit illum in monte sedentem discipulos docuisse. Nam potest hic intelligi cum in montem duodecim discipulos elegit ex pluribus,
Abbreviated transcription (Latin):
persecutionem et non sunt iusa: Simulq c̃sidera quod oceuia uere circum cisionis
betia tudo martrrio t̃minatur Igitur isttie sententi arum numerus diligenter
con siderandus ẽ Incipit enim bettitudo ab humi bate ut est bea pauperes spũ
et septimo zradu continet ipsam sapientiam id est contem platonem ueritatis. pacifi¬
cans totum hominem et sus cipiens similitudinem dĩ quae ita concluditur
Becit pacifici qm ipsi filii dĩ uoccibuntur ocaua tam quam ad capuđ redit. quiacori¬
summ atum ꝑfectumq ostendit: et probat. Ittiq in prima et occtuia nominatum ẽ regnũ caeloꝵ
B ecta pcuiperes sp̃u qm̃ ipsorumẽ. regnum caelorum et becti qui ꝑsecutionem paciuntur
propt̃ iusctiam : qm ipsorum ẽ regũ caelorum : Cum cũtdicitur quinos separtibit acaritu

Expanded text:
persecutionem, et non sunt justi. Simulque considera quod octava verae circumcisionis persecutionem, et non sunt justi. Simulque considera quod octava verae circumcisionis beatitudo, martyrio terminatur. Igitur iste sententiarum numerus diligenter considerandus est. Incipit enim beatitudo ab humilitate, ut est, beati pauperes spiritu, et septimo gradu continet ipsam sapientiam, id est, contemplationem veritatis, pacificans totum hominem et suscipiens similitudinem Dei, quae ita concluditur: Beati pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. Octava tanquam ad caput redit, quia consummatum, perfectumque ostendit, et probat. Itaque in prima et octava nominatum est regnum coelorum: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum, et beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Cum jam dicitur: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc imperet ceceris non relutautib: qutie sunt nobis bestus quaȩ communia at que idipsũ qđ excel¬
l in homine idem mensitritt subicitur pocion qđ ẽ ipsaueritas unigenitus filiusdĩ. Ne¬
que imperare inferiorib: potest. Nisi superiori seipse subiciat ethaec ẽ. pcix quae datur iN
terra hominibus bone uoluntatis: haec uita consummati perfectique sapientgͥs. De hui
remopacitis simoe ordinatis simꝰmisus ẽ fortis princeps huias scłi qui peruersis in ordinatis que
dominatur: hac pocce intrinsecus constitutti atque firmata quas cumque per¬
secutiones ille quiforts missus ẽ forinsecus concitauerit auget gloriam quae sođm
dm̃ ẽ non a liquitin illo ȩdificio labescictans. sed deficientibus machinis suis. in no¬
tescere faciens quanta firmitas intus extructasit. Ideo sequitur Becca qui pe¬
secutionem paciuntur propter iustitiam: qm̃ ipsorum ẽ regnum cccelorum un¬
Signanter ad didit propter iusatiam Mula enim propter sua peccata patiun

Expanded text:
hoc imperet caeteris non reluctantibus, quae sunt nobis bestiisque communia; atque idipsum quod excellit in homine, id est mens et ratio, subjiciatur potiori, quod est ipsa veritas unigenitus Filius Dei. Neque enim imperare inferioribus potest, nisi superiori se ipse subjiciat. Et haec est pax quae datur in terra hominibus bonae voluntatis ; haec vita consummati perfectique sapientis. De hujusmodi regno pacatissimo et ordinatissimo missus est foras princeps hujus saeculi, qui perversis inordinatisque dominatur. Hac pace intrinsecus constituta atque firmata, quascumque persecutiones ille qui foras missus est, forinsecus concitaverit, auget gloriam quae secundum Deum est; non aliquid in illo aedificio labefactans, sed deficientibus machinis suis innotescere faciens quanta firmitas intus exstructa sit. Ideo sequitur: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorumSignanter addidit propter justitiam. Multi enim propter sua peccata patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uporsonis qui tooa itiuenitur diuisus indonis propterea quippe unus idemq istis munerib
hororatur ut unus idemq: ds̃ et homo cognoscatur. Ista magorum oblatoconi furidr eia ma
entyceas in saniam qui no uult uxpo utramq ueram praedicari naturam ueritatem qui¬
pe isterum muierum tollit dumiti xp̃o utiam naturam praedicare scorusea edes polesu e
abisdinau oiturto m meraim telliio quia baet moftca donia myferus caelestibus suior¬
plena auauronamq ostenditur captiui tatis nrãȩ praeciosa redẽptio intur ea quẽ et demoniorũ
puestitio ces saturamq futurus uere religionis cultus a peritur: Iri mera uero quẽ ⁊arosipiontia

Expanded text:
in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult in Christo utramque veram praedicari naturam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in Christo unam naturam praedicare contendit. Potest et aliud in auro, thure et myrrha intelligi. Quia haec mystica dona mysteriis c fratres, ostenditur captivitatis nostrae pretiosa redemptio; in thure autem, et daemoniorum superstitio cessatura, et futurus verae religionis cultus aperitur; in myrrha vero, qua exanimata
Abbreviated transcription (Latin):
uenumq: hominẽ credit ut uere pronobis mortuũ ueraciter recognoscat In oblatiorie turis
confunditur arrianus qui solipatrisa crificuuĩ offerridebere conterar Inioblatione mprre
confunditur manicheus qui xpm̃ uere mortuũ pronrã salute non credit : In auro uero simul uterq:
confundit᷑ quia et manicheus de semine dauid secundũ carnẽ natũ non credit regẽ et arrianus dõ unigenito nat̃¬
panbadb are nititꝰ seruitutẽ. pyoinde uterq ñ experietur rogẽ a quo ꝑfidẽ regatͥ secdaquo infidelitatis
crimine pumat᷑ Quia ab uno diuintatis. ab altero carnis ueritas denegat᷑ Inihisdẽ munerib: cota fun¬
ditmrine dam nestorius qui ⁊ ortitur x pm̃ itaduas personias diuidere cumuideatma gus dionu alia¬
de t alta hamatts sodum dõ homini eadem munera obtulis se suppliciter. Nonergo diuidatur

Expanded text:
verumque hominem credit, et vere pro nobis mortuum veraciter recognoscit. 562 10. In oblatione thuris verumque hominem credit, et vere pro nobis mortuum veraciter recognoscit. 562 10. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit: in oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum pro nostra salute non credit: in auro vero simul uterque confunditur, quia et Manichaeus de semine David secundum carnem natum non credit regem, et Arianus Deo Unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Deo, et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam in infirmitate uirtutẽ et in hominis ueritate dnm̃ maiestatis. ut quae sacram̃ti
fideisuae intelligentiȩ manifestent qđ cordib: credunt munerib: ꝓtestantur. Vnde sequiturta
t a ꝑtis thesauris suis obtuler ei munera aurũ thus et mrrrã ecce tresmagisimul uno iinere
adora turi ueniebant quia in uno xpõihũ qͥ omniũ credentiũ uia ẽ in separata ab eiserat trinitas adoranda
Deferunt autẽ et munera quȩ nontã munera quã mysteria probantur. Id ẽ aurũ tus. et myrram
Per ista ergotria munerũ genera in uno eodemq: xpõ et diuina maiestas et regia potefas et humana¬
montalitas intimatur: Thusenĩ ad sacrificiũ Aurũ ꝑtinet ad tributũ myrra ad sepulturã ꝑtinet
mor merũ smnia haȩc scã fides xpo ueracit̃ offerre ñ desinit dũunũ eundẽq uerut dm̃ uerũ regẽ

Expanded text:
sapientiam, in infirmitate virtutem et in hominis veritate Dominum majestatis. Utque sacramentum sapientiam, in infirmitate virtutem et in hominis veritate Dominum majestatis. Utque sacramentum fidei suae intelligentiae manifestent, quod cordibus credunt muneribus protestantur. Unde sequitur: Et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham. Ecce tres magi simul uno itinere adoraturi veniebant, quia in uno Christo Jesu, qui omnium credentium via est, inseparata erat ab eis Trinitas adoranda. Deferunt autem ei munera, quae non tam munera quam mysteria probantur, id est, aurum, thus et myrrham. Per ista ergo munerum genera, in uno eodemque Christo et divina majestas, et regia potemortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum. Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum eumdemque verum Deum, verum regem,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe eis et gaudio magnio gauderi dumerat qui ad puerperium caelestis regis perueture
moruerarit et corporeis oculis simulet aspectu fides illũ aspicere quiuet ut totum muradum
a pecatorum et in fidelitatis tenebris liberare et in tranates domum iniuener unt
puerum cum maria matre eius. et procidenites ad orauerunt eum. et ira trarites
domum dicit id ẽ in diuersorium illud uidelicet quod lucas ineuan gelio commemorat.
ruueterunit puerum cum maria matre cius. Cur puerum illum uocat qui adhuc infans
cnatis quia nuon necessario ad sigriatur etas ei qui semper perfectus .ẽ. Quaeritur curiosep
simulcum puero et maria inuenitus a magis eẽ n ondicatur hoc ẽ ne aliqua male sus¬
piciorus genitibus daretur occasio quae primicias suas saluatore nato fatim adeum ad¬
si piendum miserutat Nam procidenites adoranit inacarne uerbum ituito faritia

Expanded text:
quippe eis et gaudio magno gaudendum erat, qui ad puerum coelestis regis pervenire quippe eis et gaudio magno gaudendum erat, qui ad puerum coelestis regis pervenire meruerant, et corporeis oculis simul et aspectu fidei illum aspicere, qui venit totum mundum a peccatorum et infidelitatis tenebris liberare. Et intrantes domum invenerunt puerum cum Maria matre ejus, et procidentes adoraverunt eum. Et intrantes domum dicit, id est, in diversorium, illud videlicet quod Lucas in Evangelio suo commemorat . Invenerunt puerum cum Maria matre ejus, cur puerum illum vocat, qui adhuc infans erat, quia non necessario assignatur aetas ei qui semper perfectus est. Quaeritur cur Joseph simul cum puero et Maria inventus a magis esse non dicatur, hoc est, ne aliqua malae suspicionis gentibus daretur occasio, quae primitias suas Salvatore nato statim ad eum adorandum miserunt. Nam procidentes adorant in carne Verbum, in infantia