comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oniamo gͦ tanta ẽ cõmendate utilitas memo-¬
rie. tria sibi beata eccła deinceps eiusdẽ memo-¬
rie ꝓponit insignia. scilicet tam beatã passionẽ. nec
non et ab inferis resurrectionẽ. s et in celos głosam
ascensionẽ. quoꝵ pͥmũ uulnerat eccłȩ caritatẽ. alt̾m¬

Expanded text:
oniam ergo tanta est commendatae utilitas memoriae, tria sibi beata Ecclesia deinceps ejusdem memoriae proponit insignia, scilicet tam beatam passionem, nec non et ab inferis resurrectionem, sed et in coelos gloriosam ascensionem. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. id ẽ gͣmatica dialectica rethorica. Sub
eo aũ sensu qͥ ẽ in sig̾catioe rerũ ad facta mistica
ꝯtinet᷑ allegoria. ⁊ sub eo sensu qͥ ẽ in sig̾c̾atione
rerũ ad facienda mistica ꝯtinet᷑ tropologia. ⁊
hisduob famulant᷑. arithinetica. musica. geoie
lud ẽ ad qd̾ ducit scriptura diuina. siue in alle¬
goria siue in tropologia. quoꝵ alt̾um qd̾ in alle¬
goria ẽ rectam fidẽ. alt̾um qd̾ in tͦpologia ẽ infor¬
mat bonam oꝑationẽ. in qͥb constat cognitio ue¬
ritatis ⁊ amor u̾tutis.⁊ ħ ẽ uera reparatio hominiᷤ.

Expanded text:
dictum est, id est grammatica, dialectica, rhetorica. Sub eo autem sensu qui est in significatione rerum ad facta mystica, continetur allegoria. Et sub eo sensu qui est in significatione rerum ad facienda mystica, continetur tropologia; et his duobus famulantur arithmelud est ad quod ducit divina Scriptura sive in allegoria, sive in tropologia: quorum alterum quod in allegoria est rectam fidem, alterum quod in tropologia est informat bonam operationem: in quibus constat cognitio veritatis et amor virtutis: et haec est vera reparatio hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
siue calamũ ab illudentib accipe ñ recu¬
um scriberet iud̾oꝵ. sie ut uenenata animalia¬
interficeret. Habebat namq in manu sua uirgã.
id ẽ suã in ꝓpͥa potestate animã ut uolens poneret
atq it̃m sumeret eam. & sicut moyses coram pha¬
raone suam ꝑiecit uirgã. que uersa ẽ in colubrũ.
deuorauitq uersas in colubros uirgas magoꝵ. it̾mq
rediit in uirgã. sic ipse nunc suam quodãmodo¬
erat positurus animã. ut descendet in mortẽ qͤ
ꝑ colubrũ intrauit in mundũ. colubrosq egyp

Expanded text:
sive calamum ab illudentibus accipere non recuum scriberet Judaeorum, sive ut venenata interficeret animalia. Habebat namque in manu sua virgam, id est, suam in propria potestate animam, ut volens poneret atque iterum sumeret eam . Et sicut Moyses coram Pharaone suam projecit virgam, quae versa est in colubrum, devoravitque versas in colubros virgas magorum, iterumque rediit in virgam , sic ipse nunc suam quodammodo positurus erat animam, ut descenderet in mortem, quae per colubrum intravit in mundum , colubrosque Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝑteM: canonicas
horas diei non licet a
quoquam qui in cons¬
pectu deiuacui. y in¬
gratus apparere nolit:
negligenter preteriri.
Hȩc siquidem creatori
certis et magnis enis beneficiis. quasi uectigales
sunt grãrum actiones. Sol namq uerus ꝙ dies
piterne secum stantes. has .uiͭi. horas temꝑalit̾ cur¬
rentes clarissimis miscdie sue radiis illustrauit.
atq dedicauit. Singłarum rationes de thesauro
Rima hora creatori nr̃o laudes referre debe

Expanded text:
eptem canonicas horas diei non licet a quoquam, qui in conspectu Dei vacuus et ingratus apparere nolit, negligenter praeteriri. Hae siquidem Creatori certis ac magnis ejus beneficiis quasi vecitgales sunt gratiarum actiones. Sol namque verus et dies piterne secum stantes, has septem horas temporaliter currentes clarissimis misericordiae suae radiis illustravit atque dedicavit. Singularum rationes de thesauro . CAPUT II. De prima. Prima hora Creatori nostro laudes referre debe
Abbreviated transcription (Latin):
ampulus quẽ in brachio simstro gestat subdi¬
aconus dextro uacante ut expeditus sit ad mi¬
instrandũ. illud nob̃ innuit. qͦd si timentes securum¬
futuri iudicii et̃ni. que iam ad radices arboꝵ positaẽ.
ut oĩs arbor que ñ facit fructũ bonũ. excidat᷑ et in

Expanded text:
pulus quem in brachio sinistro gestat subdiaconus, dextro vacante, ut expeditum sit ad administrandum, illud nobis innuit, quod si timentes securim judicii aeterni; quae jam ad radices arborum posita est, ut omnis arbor, quae non facit fruc
Abbreviated transcription (Latin):
leui. Leuite infert̃ oblationes ĩ altari.
Leuite cõponunt mensã dñi. Leuite oꝑiunt
archã testam̃ti. Non enĩ om̃s uident alta
myst̾ioꝵ q̃ oꝑiunt᷑ a leuitis. ne uideant qͥ
uid̾e ñ debent. ⁊ sumant qͥ seruare ñ posst̃.
Qui ppt̾ea altari albis induti assistunt. uͭ ce¬
lestẽ uitã habeant. candidiq ad hostias ⁊ m¬
maculati accedant. mundi scił corꝑe.⁊ incor¬

Expanded text:
us. Levitae inferunt oblationes in altaria; Levitae componunt mensam Domini; Levitae operiunt arcam testamenti. Non enim omnes vident alta mysteriorum quae operiuntur a Levitis, ne videant qui videre non debent, et sumant qui servare non possunt. Qui propterea altari albis induti assistunt, ut coelestem vitam habeant, candidique ad hostias et immaculati accedant, mundi scilicet corpore, et incor
Abbreviated transcription (Latin):
uiu De Cõmunione Et postco ne
dandia Christicolis confert cõio sanctis
Qua ueruni domini coopus sub ꝓane par abuix
Et specie uini sangnis conceditur esse.¬
¶ Ioc sacramentum siuut piuis ore sacerdos
Hoc facrat pura semper durabile mente.
Exorat dominum populus laudesq fesoluꝑt.
Tnm redit ad proprias ꝑrolatis laudib ẽdes.
Missa est Ite domuni. Christum laudite fideles
est Ite domũ. Cñtti gandete fideles
Deo Gratias Amen.

Expanded text:
 De communione et postcommunione.  De communione et postcommunione. Gaudia Christicolis confert communio sanctis Qua verum Domini corpus sub pane paratur. Et specie vini sanguis conceditur esse. Hoc sacramentum sumit pius ore sacerdos; Hoc faciat pura semper durabile mente. Exorat Dominum populus, laudesque revolvit: Tum redit ad proprias, prolatis laudibus, aedes. Missa est, ite domum, Christum laudate fideles: Missa est, ite domum, cuncti gaudete fideles. Deo gratias. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾̃ derus triplici uõde precatur ita. Agnꝰd
Ad xp̃i reditura fidem uidea notatur.
Cum pat̾s ad dextram cedit ⁊ explet opꝰ.
Eit caro diuina nr̃i medicina reatus.
Non alius celebrat quamuis alius uideatur.
Nisteriũ sacrum. uerbum d̾s hoc operatur.
U erbũ namq caro factũ sacra uerba magistrat.
Et ꝑ sac̾ficem ga̾nem de pane ministrat
Hic opus. hic opifex as est. sacrat. atq sacrat᷑
Fitq creatura ꝑ quẽ res cuncta creatur
Nam res cui panis p̾dem substantia mansit.
In xp̃i carnem deitatis munere transit.
N escit hõ neseit. stupet angłs hoc ita factũ.
Archamq sacri pauet inserutabile pactum.
Nescit quo modulo. quo uirtutis documento.
R ex elementa creans ꝓdit ds ex elemento.
S̾ dextre dñi talis mutatio cedit
Quo iuget om̃e qd̾ ẽ. cuimundꝰ ⁊ ether obedit.
A nr̃is oculis ideo sunt ista remota.
N ec penitus nobis nͥ mentis lumine not a.
Ut sic nr̃a fides ad iusticiam doceatr.
Et fidei maior merces exinde sequatr.

Expanded text:
d clerus triplici voce precatur ita. Ad Christi reditura fidem Judaea notatur, Cum Pater ad dextram cedit et explet opus. Fit caro divina nostri medicina reatus. Non alius celebrat, quamvis alius videatur. Mysterium sacrum Verbum Deus hoc operatur. Verbum namque caro factum sacra verba magistrat, Et per sacrificem carnem de pane ministrat. Hic opus, hic opifex Deus est; sacrat atque sacratur, Fitque creatura, per quem res cuncta creatur. Nam res, cui panis pridem substantia mansit, In Christi carnem Deitatis munere transit. Nescit homo, nescit; stupet angelus hoc ita factum, Arcanique sacri pavet inscrutabile pactum. Nescit quo modulo, quo virtutis documento Rex elementa creans prodit Deus ex elemento. Sed dextrae Domini talis mutatio cedit, Quo viget omne quod est, cui mundus et aether obedit. A nostris oculis ideo sunt ista remota, Haec penitus nobis nisi mentis lumine nota, 1151 Ut sic nostra fides ad justitiam doceatur, Et fidei merces major exinde sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
n habitu sacerdotali nicħ ẽ qͦd uaccet a ratione. apud xuiii¬
ueteres qͦ constitit. sicut beatꝰ ieronimꝰ scribens ad
fabiolã testis ẽ. Apud nos gͦ quanto sac̃dotiũ xp̃i sie¬
teri sacerdotio dignius ẽ. tanto in habitu sacerdota¬
li causas ꝓbat᷑ habere digniores. Illi enĩ sacras uestes
scdin colorẽ. mat̾iam. positionẽq cuiꝰq ad quatuor
elem̃ta mundi. ad duo emisꝑia celi. partesq rodiaci.
ipsũq celũ referentes. ad ultimũ inauri lamina
que in fronte pontificis erat inscͥptũ habens ineffa¬
bile dei nomen. hoc significari uolentes. qͦd omĩa
que subter st̃ d̃i arbitrio gub̃nent᷑. iustũ eẽ cõme¬
nr̃i et bẽatꝰ ie rommus iuxta morẽ suũ ui his qͦ spũ¬
alis intelligentie uela pandere soleant. Qm̃ gͦ nec
uetera ratione care ᷤ .: nos exemplaria celestiũ suꝑgͥs¬
si. ip̃a potius in uero sacrificio celestia contẽplem᷑.¬

Expanded text:
n habitu enim sacerdotali nihil esse quod vacet ratione apud veteres quoque constat, sicut beatus Hieronymus ad Fabiolam testis est: Apud nos ergo quanto sacerdotium Christi veteri sacerdotio dignius est, canto in habitu sacerdotali causas probamus haberi digniores. Illi enim sacras vestes secundum colorem, materiam, positionemque cujusque ad quatuor elementa mundi, ad duo hemisphaeria coeli partesque Zodiaci, ipsumque coelum referentes, ad ultimum in auri lamina, quae in fronte pontificis erat, inscriptum habens ineffabile Dei nomen , hoc significari volentes, quod omnia quae subter sunt, Dei arbitrio gubernentur, justum esse commenostri et beatus Hieronymus, juxta morem suum, in his quoque spiritualis intelligentiae vela pandere soleant. Quoniam ergo nec vetera ratione caruerint, nos exemplaria coelestium supergressi, ipsa potius in vero sac
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾ surgens celos ascend̾it. hec tͥa sane.
Qualem sacͥficem uult cibꝰ ille notant.
S cilicet ut carni moriat᷑ mente resurgat.
Ter quinis gradib templa suꝑna petat
Sic memores passi. surgentis. ad astͣ meantis.
Et nos & pariter plebi tua magne deued.

Expanded text:
1145 Quod surgens coelos ascenderit, haec tria sane, 1145 Quod surgens coelos ascenderit, haec tria sane, Qualem sacrificem vult cibus ille, notant: Scilicet, ut carne moriatur, mente resurgat, Ter quinis gradibus templa superna petat. Sic memores passi, surgentis, ad astra volantis meantis. Et nos et pariter plebs tua, magne Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Presbit᷑. hinc idem cũ ꝑuenit ad bñdixit.
Inpͥmit elato mystica signa cruci.
Nec p̾us in mensa demittit. ꝗͣ tua xp̃e
Uerba representans. explicet ista super.
Dinc leuat ⁊ calicẽ. signatq nͦ añ reponit.
Quã suꝑ actoris uerba retractet it a.
i qua fides patͥb qͦs uita beata ꝑhenniat.
E sc̃afit hic anime. que mꝰ carnis erat.
His uerbis utrũq nouas acquir̾e̾ uires.
Maioresq suis scͥpta ꝓbata docent
Sub cruce. sub uerbo nat᷑a nouat᷑. ⁊ arã.
P ans honorificat carne. cruore calix.
Presbiter idctrco cũ uerba uenitur ad illa.
In quib altari gratia tanta dat Ur.
Tollit utrũq notans qd̾ sit cõmunib escis
Altior. ⁊ quiddam maius uterq gerat.
Q ueq parens aĩȩ carnis fom̃ta parauit.
O m̃ia sacratis inferiora cibi
Et qm̃ quotiens libauerit ista sac̾dos.¬
A p̃c eũ memorem precipit esse ui.
Hoc sacramento nos cõmemorare fatem᷑
Qd̾ mortem tulerit omnicreator homo.

Expanded text:
Presbyter hinc idem, cum pervenit ad benedixit, Imprimit elato mystica signa crucis. Nec prius in mensam demittit, quam tua, Christe Verba repraesentans explicet ista super. Hinc levat et calicem, signatque, nec ante reponit Quam super auctoris verba retractet ita: Atorum. Si qua fides patribus, quos vita beata perennat Esca fit haec animae, quae modo carnis erat. His verbis utrumque novas acquirere vires, Majoresque suis scripta probata docent. Sub cruce, sub verbo natura novatur, et aram Panis honorificat carne, cruore calix. Presbyter idcirco, cum verba venitur ad illa, In quibus altari gratia tanta datur; Tollit utrumque, notans quod sit communibus escis Altior, et quiddam majus utrumque gerat. Quaeque parans animae, carnis fomenta paravit, Omnia sacratis inferiora cibis. Et quondam quoties libaverit ista sacerdos,tus eum memorem praecipit esse sui. Hoc sacramento nos commemorare fatemur, Quod mortem tulerit omnicreator homo.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : ñ suo m̾ito. Necenĩ inuenis m̾ita:
s p̃uenis. Om̃s peccamꝰ. ⁊ egemꝰ p̃ueniri.
Tu gͦ fr̃ agnosce te pre¬
uentũ in bñdictionib
dulcedinis.
ñ a me qui nicħ sũ. s ab
illo qui me
ut de tua salute te cõmonerem aspirando
p̃uenit. Nã ut mͥ multũ t̾buas. plantator
sũ. rigator sũ absq illo tam̃ qui increm̃tũ
dat quid sũ e Ipsi te in om̃i humilitate su¬
bicias. ipsi tota deuotione inhereas. me uͦ
ut̾e eius seruo. conseruo tuo comite in uia.
coherede futuro in pat̾a. si tam̃ studiosissi-¬
me impleu̾o minist̾ium ad qd̃ tͥ missus sũ
idq quantũ in me est effecero. ut heredita¬
tem capias salutis. Ad ea de quib questꝰ
es. ita respondeo. Necessitates tuas ut meas
portabo cũ uen̾o.

Expanded text:
sunt, non suo merito. Nec enim invenis merita, sed praevenis. Omnes peccavimus, et egemus praeveniri. Tu ergo, frater, agnosce te praeventum in benedictionibus dulcedinis, non a me qui nihil sum, sed ab illo qui me, ut de tua te salute monerem, aspirando praevenit. Nam ut multum mihi tribuas, plantator sum, rigator sum: absque illo tamen qui incrementum dat, quid sum? ipsi te in omni humilitate subjicias, ipsi tota devotione inhaereas. Me vero utere ejus servo, conservo tuo, comite in via, cohaerede futuro in patria: si tamen studiosissime implevero ministerium ad quod tibi missus sum; idque quantum in me est effecero, ut haereditatem capias salutis. Ad ea de quibus questus es, ita respondeo. Necessitates tuas ut meas portabo, cum venero.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate corꝑis ⁊ cordis anxietate ds
scit dictaui ista ad uos hõ miser. homo
ipsum sp̃m in quo congregati estis m̾ear
hab̾e int̾pellatorẽ ad ur̃am unanimita¬
tem: qui inp̾mat pectorib ur̃is calami¬
tatẽ quã patior. qui ymaginẽ mei t̾stem
ac supplicem sicut ẽ. fr̃nis affectib repre-¬
sentet. Non hocoro ut creet in uob̃ nouã
miscłiam. qr noui ego qm familiaris
uniu̾sitati ur̃e sit illa uirtus: s hoc oro ut
in intimo sentiatis. quo & quanto affectu
oporteat misereri. Certus enĩ quia si id da-¬
tũ fuerit. continuo lac̾me de thesauro pi.¬
etatis erumpent. singultus & gemitꝰ.
& suspiria hinc iñ pulsabunt celos. &
audiet ds̃.
& placabit᷑ mͥ. & dicet.
resoidi te
fr̃ib tiuis. ñ morieris int̾
extraneos.
s int̾ tuos. Tantis siquid̃
laborib & dolorib affectus sũ. ut sepe te¬
deat me etiã iuuere. humanũ aut̃ dico:
ꝓpt̾ infirmitatẽ nr̃am. Desidõ differri.
usq dũ reuertar aduos: ut ñ moriar

Expanded text:
infirmitate corporis et cordis anxietate, Deus scit, dictavi ista ad vos, homo miser, homo ipsum Spiritum, in quo congregati estis, merear habere interpellatorem ad vestram unanimitatem, qui imprimat pectoribus vestris calamitatem quam patior; qui imaginem mei tristem ac supplicem, sicut est, fraternis affectibus repraesentet. Non hoc oro, ut creet in vobis novam misericordiam, quia novi ego quam 151 familiaris universitati vestrae sit illa virtus: sed hoc oro, ut in intimo sentiatis quo et quanto affectu oporteat misereri. Certus sum enim quia, si id datum fuerit, continuo lacrymae de thesauro pietatis erumpent, singultus et gemitus et suspiria hinc inde pulsabunt coelos, et audiet Deus, et placabitur mihi, et dicet: Reddidi te fratribus tuis, non morieris inter extraneos, sed inter tuos. Tantis siquidem laboribus et doloribus affectus sum, ut saepe taedeat me etiam vivere. Humanum autem dico propter infirmitatem nostram: desidero differri usquedum revertar ad vos ut non moriar
Abbreviated transcription (Latin):
illo igne quẽ dñs misit in terrã. Legi il¬
lud ce concaluit cor meũ intra me. bñdi
xi fornaci illi. de qua huiusmodi scintil¬
lȩ euolassent. Nonne cor nr̃m ardens
erat inte. cũ ista dictabas: Bonꝰ homo
te uti tu humiłr memoras : ñ me piget.
araui in spem ꝓfecto ꝑcipiendi fructus.
⁊ spes ñ confu̾ndit. En de fructu oꝑum
meoꝵ satiant᷑ iuiscera mea interra aliena:
&e sentio ipso meo exꝑim̃to semen meũ ñ
secus uiã. ñ suꝑ lapides. ñ int̾ spinas. s
in terram bonã & optimã cecidisse. ⁊ si cũ

Expanded text:
nus misit in terram. Legi illud, et concaluit cor meum intra me: benedixi illi fornaci, de qua hujusmodi scintillae evolassent. Nonne cor tuum ardens erat in te, cum ista dictabas? Bonus homote, uti tu humiliter memoras, non me piget. Aravi in spem profecto percipiendi fructus, et spes non confundit. En de fructu operum meorum satiantur viscera mea in terra aliena: et sentio ipso meo experimento semen meum, non secus viam, non super lapides, non inter spinas, sed in terram bonam et optimam cecidisse. Et si, cum
Abbreviated transcription (Latin):
stantes ante ianuas: aꝑientes autẽ carcerem.
neminẽ intus inuenimus. Suꝑẽ ut istos quoq
qui necdũ resurrex̾ant in uentos. ꝙ aerẽ subtilẽ
quo ꝑ patentes rimas efflari possent euanuisse
asserant: si quide sacram recepturi sunt scͥpturã.
Quam qui ñ recipiunt. nec audiendi. sedut in¬
fideles omĩno uitandi sunt: nob̃ credentib il¬
lud ꝑ argumento sufficit. qͦd de nichilo d̃s cun-¬
cta creauit. et cuncta quasi nichilũ et mane re¬
putata sunt ei. ad agendũ quicqͥd uoluerit.
ad transducendũ quippiã quoc̾q uoluerit.
Mirumq hoc potius eẽt si ita non posset: cũ
qui pͥncipes seditionis extiterunt. ꝓmissioni-¬
b dei detrahentes. et cum subsannatione di¬
centes. Re uera induxisti nos in t̾ram que pro
fluit riuis lactis et mellis. Quorũ exemplum
cauere debuerant hi qui resurrectionis fidez
ut supradictũ est detrahere ausi sunt: qm̃ et

Expanded text:
stantes ante januas. Aperientes autem carcerem, stantes ante januas. Aperientes autem carcerem, nemmem intus invenimus . » Superest ut istos quoque, qui necdum resurrexerant, in ventos et aerem subtilem, quo per patentes rimas efflari possent, evanuisse asserant, siquidem sacram recepturi non sunt Scripturam. Quam qui non recipiunt, nec audiendi, sed ut infideles omnino vitandi sunt. Nobis credentibus illud pro argumento sufficit, quia de nihilo Deus cuncta creavit et cuncta quasi nihilum et inane reputanda sunt ei, ad agendum quidquid voluerit. ad traducendum quidpiam quocunque voluerit. Mirumque hoc potius esset, si ita non posset: cum qui pus Dei detrahentes, et cum subsannatione dicentes: « Revera induxisti nos in terram, quae fluit rivis lactis et mellis ! » Quorum exemplum cavere debuerant hi, qui resurrectioni fidei, ut supra dictum est, detrahere ausi sunt, quomodo et
Abbreviated transcription (Latin):
an id qͦd supra naturã est. in psalmo eiuden¬
ter ostendit dicens. posiusti suꝑ me manum
tuam. At nunc ponendo exempla supradicta.
qͦd uerũ corpus hominis. uerũ eingłi sui cor¬
pus .i. zonã ceruinã. nodo firmit̾ obstrictam
excessit: olimq nodum inresolutũ anulus ex¬
siliuit ꝓponit diuinitas. Sic potuit clauso xꝰ
ꝓdire sepulcro. Assumpsit ratio. S illa supra
naturã facta sunt. Concludit fides. Supͣ natu
clausis potuit ianuis introire ad discipłos.
e hoc uere d̃m decuit. uidelicet sua taliter
uti potentia. ut qmͣ edificauerat naturã ñ
destrueret: sed eandẽ ꝑmanentẽ. unmo ꝑfec̃¬
tam quo uellet et unde traduceret uł educe¬
ret. Qdͦ qui non concedit. suꝑẽ ut multominꝰ
illud concedat. quod corruptibiles atq morta
les adhuc apłi sic educti sunt: quomͦ in actib
apłorum scriptũ ẽ. Carcerẽ quidẽ clausũ in¬
uenimus cum omĩ diligentia. et custodes

Expanded text:
an id quod supra naturam est, in psalmo evidenan id quod supra naturam est, in psalmo evidenter ostendit, dicens: « Posuisti super me manum tuam . » At nunc ponendo exempla supradicta, quod verum corpus hominis, verum cinguli sui corpus, id est zonam cervinam nodo firmiter obstrictam excessit, olimque nodum irresolutum annulus exsilivit, proponit Divinitas. Sic potuit clauso Christus prodire sepulcro. Assumit ratio: Sed illa supra naturam facta sunt. Concludit fides supra naturclausis potuit januis introire ad discipulos. Et hoc vere Deum decuit, videlicet sua taliter uti potentia, ut quam aedificaverat naturam, non destrueret, sed eamdem permanentem, imo perfectam, quo vellet et unde, traduceret vel adduceret; quod qui non concedit, superest ut multo minus illud concedat, quod corrules adhuc apostoli sic educti sunt, quomodo in Actibus apostolorum scriptum est: « Carcerem quidem clausum invenimus cum omni 342 diligentia, et custodes
Abbreviated transcription (Latin):
sis ad discipłos ingressus ẽ ianius: similes illis¬
sunt qui terre quam inspexerant detraxerũt.
apud filios isrł dicentes. terra qͣm lustrauimꝰ
deuoeat habitatores suos. Non gͥ importune
longior nunc trahit᷑ sermo. de resurrectionis
gła: cui incepto materiã adaugent celestia
que se se ultro offerunt miracła. Non poterat
quidẽ etiam si ista dee̾e̾nt xp̾iana fides cõpre¬
hende sapientes in astutia eorũ: qui dũ cre¬
dere fuguint. clausis ianuis uerũ potuisse
corpus ingredi ad discipłos. qͦd supra natu¬
ram est. illo dedinant iudiciũ. ut dicant il¬
lud uentis et aere subtilius effectũ. qͦd contra
naturã ẽ. Non solum enim nicħ sese adiunai
s et mag̾ implicant. dum defendendo nat᷑am
ab eo quod supraẽ. ad id deuoluunt qͦd contra
bile corpus factum eẽ. maius quidẽ s mutile.
et contra naturã miracłm ẽ. Quid enĩ malu¬
erit diuinitas. utrum id qͦd contra naturã.

Expanded text:
sis ad discipulos ingressus est januis, similes sunt illisis ad discipulos ingressus est januis, similes sunt illis, qui terrae quam inspexerant, detraxerunt apud filios Israel dicentes: « terra quam lustravimus, devorat habitatores suos. » Non igitur importune longior nunc trahitur sermo de resurrectionis gloria, cui incoepto materiam adaugent coelestia, quae sese ultro offerunt, miracula. Non poterat quidem, etiam si ista deessent, Christiana fides comprehendere sapientes in astutia eorum: qui, dum credere fugiunt, clausis januis verum potuisse corpus ingredi, quod supra naturam est, illo declinent judicium, ut dicant illud ventis et aere subtilius effectum, quod contra naturam est. Non solum enim nihil sese adjuvant, sed et magis implicant, dum defendendo naturam ab eo, quod supra est, ad id devolvunt, quod contra bili corpus factum esse, majus quidem, sed inutile et contra naturam miraculum est. Quid enim maluerit Divinitas, utrum id quod contra naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
enixum. q ad discipt¬
os clausis ostus
fuisse ingressũ ñ cređ̃t.
Comparent᷑
nunc duo hec tam mag¬
na insignia
diuine pietatis miracula.
recens hoc
qd̾ hominẽ cingłm renũ
eius fir¬
miter obstrictum et indis¬
solutũ
transiit et exiliuit: et illud
antiqͥ¬
us. quod zone insertus nodo
integͦ
ꝑsistente erupit anulus. Nes
clauso xͦ ꝑdire sepulcͦ. Hoc gͥ ubi accepimane
quippe ubi pͥmum loquendi copia fuit. duob
tantũ fr̾ib quorũ unus extiti attonitus adhuc
fr̃ ille rem gestam retulit: obuixe postulans ut
creditũ nobis secretũ. nunqͣm cum suo nomi¬
ne ꝓderemus: ut in qͣm hoc accepi tanqͣm meis
pui. Siquidẽ eadem nocte et eandẽ paululũ
ante horam qua illud accidit. supradictã simi¬
litudinẽ ruminare ceꝑam: scilicet qͦd hii qui
fidei resurrectionis detrahunt. et ido ñ uerã
carnis naturam credunt resurrecturã. quia
dn̾s clauso sepulero resurrexit. uel quia clau¬

Expanded text:
enixum, et ad discipulenixum, et ad discipulos clausis ostiis fuisse ingressum non credunt. Comparentur nunc duo haec tam insignia divinae pietatis miracula, recens hoc, quod hominem cingulum renum ejus firmiter obstrictum, et indissolutum transiit et exsilivit: et illud antiquius, quod zonae insertus, nodo integro persistente, erupit annulus. Nescclauso Christus prodire sepulcro. Hoc igitur ubi accepi, mane quippe, ubi primum loquendi copia fuit, duobus tantum fratribus, quorum unus exstiti, attonitus adhuc frater ille rem gestam retulit, obnixe postulans ut creditum nobis secretum nunquam cum suo nomine proderemus: ubi, inquam, hoc accepi, tanquam meis pui. Siquidem eadem nocte et eamdem paululum ante horam, qua illud accidit, supradictam similitudinem ruminare coeperam, scilicet quod hi qui fidei resurrectionis detrahunt, et ideo non veram carnis naturam credunt resurrecturam, quia Dominus clauso sepulcro surrexit, vel quia clau
Abbreviated transcription (Latin):
uitno. in quo medicorũ adiutoria cuncta de-¬
fecerant. dolore sanata est. Hec a quodã iudeo.
sibi dixit fuisse ꝑsuasum. ut anulũ capillatio
uincło insereret. quo sub omĩ ueste ad nuda cor¬
ꝑiscingeret᷑. Qui anulus haberet sub genima-
lapidem inuentũ in renib bouis. Hoc alligato
quasi ꝑ remedio. ad scĩ martiris stephani limi¬
na ueniebat. S ꝓfecta a cartagine cum in con¬
fimo fluminis bagadre in sua possessione
mansisset surgens ut iter ꝑageret. ante pedes
suos illum iacentẽ anulũ uidit: et capillatiam
zonam qua fuerat alligat᷑. mirata temptauit.
Qm cum omĩno suis nodis firmissimis sic̾ erat
comꝑisset astrictam: crepuisse atq exiluisse anulũ¬
suspicata est. Qui etiam anulus ipse cum inte¬
gerrimus fuisset inuentus. future salutis qͦ¬
dammͦ pignus de tanto miracło se accepisse pte¬
sumpsit: atq illud uinłm soluens. simul cũ
eodem anulo piecit in flumine. Non credunt

Expanded text:
tino, in quo medicorum adjutoria cuncta detino, in quo medicorum adjutoria cuncta defecerant, dolore sanata est. Haec a quodam Judaeo sibi fuisse persuasum, ut annulum capillario vinculo insereret, quo sub omni veste ad nuda corporis cingeretur, qui annulus haberet sub gemma lapidem in renibus inventum bovis. Hoc alligato quasi remedio, ad sancti martyris Stephani limina veniebat. Sed propheta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret, ante pedes suos illum jacentem annulum vidit et capillariam zonam, qua fuerat alligatus, mirata tentavit. Quam cum omnino suis nodis firmissime, sicut erat, comperisset astrictam, crepuisse atque exsilivisse suspicata est. Qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inventus, futurae salutis quodammodo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo projecit in flumen. Non credant
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset. quia ñ delapsum fuerat. neq circum
crura pedes q descenderat. s ante pedes quasi
piectum ut dictum ẽ exilierat: melinauit se.
ut tollens illud rursum sese accingeret. Cumq
manus iniecisset. ut sibimet illud circundaret.
nodũ ut erat firmiter astrictus. non cedere ͥ
ultra quam dici potest ammiratꝰ ẽ. Intendenti
& secum cum stupore magno reputanti quid¬
nam hoc sibi uellet: eoce uox facta ẽ. et sibilũ
tanqͣm aure tenuis audiuit dicentẽ sͥ. Sic po¬
tuit clauso xp̃c ꝓdire sepulero. Siquidẽ hec
ut ipse referens testatus est admiratio mentem
eus ꝑ sepe subibat: quomodo uerũ dni corpus
unde ipse nullatenus dubitabat. clauso resur-¬
gere monum̃to. clausis potuit ingredi ianius
ad discipłos. Mox gͥ illi ad memoriã simile il¬
lud rediit. qͦd augustimis refert in libro de ci¬
uitate dei factum. ꝑ quandã petronillã claris¬
simã feminã. que mirabilit̾ ex magno atq di-¬

Expanded text:
fuisset, quia non delapsum fuerat, neque circum fuisset, quia non delapsum fuerat, neque circum crura pedesque descenderat, sed ante pedes quasi projectum, ut dictum est, exsiliverat, inclinavit se, ut tollens illud rursum sese accingeret. Cumque manus injecisset ut illud sibimet circumdaret, nondum, ut erat fortiter astrictus, non cedere sibi, ultra quam dici potest admiratus est, intendenti et secum 97 cum stupore magno reputanti, quidnam hoc sibi vellet, ecce vox facta est et sibilium tanquam aurae tenuis audivit, dicentem sibi: Sic potuit clauso Christus prodire sepulcro. Siquidem haec, ut ipse referens testatus est, admiratio mentem ejus persaepe subibat, quomodo verum Domini corpus, unde ipse nullatenus dubitabat, clauso resurgere monumento, clausis potuit januis ingredi ad discipulos. Mox ergo illi ad memoriam simile illud rediit, quod Augustinus refert in libro De Civitate Dei, factum per quamdam Petroniam clarissimam feminam, quae mirabiliter ex magno atque diu
Abbreviated transcription (Latin):
rinisi ille tam sacrilegus sit. ut de huiusmodi
re quippiã fingere ausus fuerit: qd̾ uita eius
uel ppositũ omĩno ꝓbibet uel suspicari. fr̾is
nixe precatur. Nam factum quidẽ lucere corã
omnib cupit. ut głificet᷑ pater qui in celis est:
se autem uideri non uult. nec suis reputare me¬
rits miracłm: cuuis sola dei grã quo iudicio
nescimus oꝑatrix est. Multi enĩ uenient in illa
die dicentes. Onẽ nonne in nomine tuo ꝓpħ̃a-¬
uimus. et in nomine tuo uirtutes multas feci-¬
mus: ꝙ respondebit eis. Amen dico uob̃ nes-¬
cio uos unde sits. Res huiusm᷑i ẽ. Hoc sco pasche
extinctis de more luminarib eunctis.
dum eorum ultimũ extingueret᷑. ꝙ ad
canticũ euangłii hec antiphona ab albate .B.¬
imponeret᷑. mulieres sedentes ad monum̾tum:
ecce repente aute pedes illius piectum secidit ip¬
sius quo firmit̾ substrictus erat cingłm. Ille
solutũ eẽ & sic cecidisse suspicatꝰ. qͣd tam̃ mirũ

Expanded text:
ri, nisi ille tam sacrilegus sit, ut de hujusmodi ri, nisi ille tam sacrilegus sit, ut de hujusmodi re quippiam fingere ausus fuerit, quod vita ejus vel propositum omnino prohibet vel suspicari. Fratrinixe precatur. Nam factum quidem lucere coram hominibus cupit, ut glorificetur Pater qui est in coelis : se autem videri non vult, nec suis reputare meritis miraculum, cujus sola Dei gratia, quo judicio nescimus, operatrix est, multi enim venient in illa die dicentes: « Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo, virtutes multas fecimus? Et respondebit eis: Amen dico vobis, nescio vos unde sitis . » Res hujusmodi est: Hoc sancto Paschae exstinctis de more cunctis luminaribus, dum eorum ultimum exstingueretur, et ad canticum Evangelii haec antiphona a D. abbate Bimponeretur: Mulieres sedentes ad monumentum, ecce repente ante pedes illius projectum cecidit ipsius, quo firmiter substrictus erat, cingulum. Ille solutum esse et cecidisse suspicatus, quod tamen mirum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qui detrahentes terre qͣm inspexerant di¬
cebant. terra ista qͣm lustrauimꝰ deuorat habi¬
tatores suos: Deuorat quippe habitatores suos
illa qm sꝑamꝰ uita. si nos aliter ñ admittat:
nisi uera in resurgentib int̾eat corꝑm nat᷑a.
Argumentant᷑ enim et dicunt. Quomͦ post
clausis ad discipłos introuit ianuis: Uidebor
in uentũ uerba iactare: si contra hos inimicos
fidĩ xp̃iane. multa uelim responsionis argu-¬
mentose spicula ubrare. Ille namq uulpecłȩ
iam dudum tonitru celi .i. clamore fulminas¬
tis ȩccłiȩ cont̾ritȩ. ubicunq sint latitant in ca-¬
uernis subterraneis: nec ꝓdire audent. ut
uineas florentes fructumq parturientes suo
more putrido dente demoliant᷑. S ecce dumnħ
scribimus: iocundo ꝑ quendã fre̾m nr̾m gr̃a
resurgentis nob̃ arridet miracło. Testor illã
beatam ac deliciosam noctem. in qua xͦ ab in¬
feris uirtor ascendit. me nicħ suꝑ hoc menti¬

Expanded text:
sunt, qui detrahentes terrae quam inspexerant, disunt, qui detrahentes terrae quam inspexerant, dicebant: Terra ista quam lustravimus, devorat habitatores suos? » Devorat quippe habitatores suos illa, quam speramus vita, si nos aliter non admittit, nisi vera in resurgentibus intereat corporum natura. Argumentantur enim et dicunt: Quomodo corclausis ad discipulos introivit januis ? Videbor in ventum verba jactare, si contra hos inimicos fidei Christianae multa velim responsionis argumentosae spicula vibrare. Illae namque vulpeculae jam dudum tonitru coeli, id est, clamore fulminantis Ecclesiae conterritae ubicunque sint latitant in caveis subterraneis, nec prodire audent, ut vineas florentes fructumque parturientes , suo more putido dente demoliantur. Sed ecce dum haec scribimus, jucundo per quemdam fratrem nostrum gratia resurgentis nobis arridet miraculo. Testor illam beatam, ac deliciosam noctem, in qua Christus ab inferis victor ascendit, me nihil super hoc menti
Abbreviated transcription (Latin):
uimus bona ẽ: sicut ex his fructib agnosci po¬
test. Quo enum dissimile est huic illud qd̾
nob̃ annuntiant incorruptibilẽ carm suꝑin¬
dui resurrectionis głam: ueramq & eandem
carnis eiusde ꝑmanere naturã: Lustrauimꝰ
inquiunt t̾ram. uidimus & ꝑspeximus : et¬
manus nr̃e tractauerunt de uerbo uite. Mi¬
simus enĩ manus nr̃as et palpauimꝰ latus eiꝰ:
et contrectauimꝰ eicatrioes uulnerũ in mani¬
b et in pedib eius dicentis. Palpate et iudete
quia sp̃c carnem et ossa ñ habet sicut me ui-¬
detis habere: & manducauimꝰ inqͥunt & bi¬
bimus cũ eo. postqͣm resur rexit a mortius. At
illi qui simul ascendunt explorare scripturã
pleni alieno spũ. falsi et fallentes. negantes
ueram resurrecturam corꝑm naturã. etiam
corpus dñicum post resur rectionẽ fantasticũ¬
fuisse fuisse suspicant᷑ .i. uentis ꝙ aere subti¬
lius. In quo isti murmurator b illis dissimiles

Expanded text:
vimus bona est, sicut ex his fructibus cognosci povimus bona est, sicut ex his fructibus cognosci potest . » Quo enim dissimile est huic illud, quod nobis annuntiant, incorruptibilem carni superindui resurrectionis gloriam, veramque et eamdem carnis ejusdem permanere naturam? « Lustravimus, inquiunt, eam, vidimus et perspeximus, manus nostrae contrectaverunt de Verbo vitae . » Misimus enim manus nostras et palpavimus latus ejus, et contrectavimus cicatrices vulnerum in manibus et pedibus ejus, dicentis: « Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere: » et manducavimus, inquiunt, et bibimus cum eo, postquam resurrexit a mortuis . » At illi qui simul ascenderunt explorare Scripturam, pleni alieno spiritu, falsi et fallentes, negantes veram resurrecturam corporum naturam, et corpus Dominicum post resurrectionem phantasticum fuisse suspicantur, id est, ventis et aere subtilius. In quo isti murmuratoribus illis dissimiles
Abbreviated transcription (Latin):
status future resurrectionis. Ascendunt fidi
exploratores ad meridiẽ ubi eleuatus erat ue¬
rus sol xp̾c ꝑ altissimam resurrectionẽ et attu¬
lerunt nobis botrum cum palmite suo: quẽ
tant inqͣm in uecte duo uiri .i. pendentẽ in
ligno crucis cum ueritate corꝑis. in qͦ resurrȩx̾.
Nunc enim susceptum portant duo uiri. idẽ
duo ppłi. iudaicus atq gentił. ꝙ sicut anterior
ex eis qui botrũ ferebant portabat quidẽ. fed
auerso dorso ñ uidebat. posterior autẽ & porta¬
bat et uidebat. sic anter ior ppłs iudaicus testi¬
monia passionis et resurrectionis xͥ portat qͥ¬
dem in scripturis. s auerso corde ñ credit atq
ideo non intelligit. posterior autẽ .i. gentit. et
portat ꝙ uidet. quia quod legit intelligit.
intelligens credit. Hunc gͦ botrum afferentes
ueritatis exploratores .i. annuntiantes xꝑm¬
de gla sꝑande resurrectionis. Terra qͣm lustra¬

Expanded text:
status futurae resurrectionis. Ascenderunt fidei status futurae resurrectionis. Ascenderunt fidei exploratores ad meridiem, id est, ubi elevatus erat verus sol Christus per altissimam resurrectionem, et attulerunt nobis botrum cum palmite suo, quem tant, inquam, in vecte duo viri, id est, pendente in ligno crucis cum veritate corporis, in quo resurrexit. Hunc enim susceptum portant duo viri, id est duo populi, Judaicus, atque gentilis: et sicut anterior ex eis, qui botrum ferebant, portabat quidem, sed averso dorso non videbat, posterior autem et portabat et videbat: Sic anterior populus Judaicus testimonia passionis et resurrectionis Christi portat quidem in Scripturis, sed averso corde non credit, atque ideo non intelligit: posterior autem, id est gentilis, et portat et videt, quia quod legit, credens intelligit, intelligens credit. Hunc ergo botrum afferentes veritatis exploratores, id est, annuntiantes de gloria sperandae resurrectionis: « Terra quam lustra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓtinus adiungit. Hec omnia contingebant¬
in figura illis. Scripta sunt autẽ ad correptio¬
nem nram. in quos fines scłoꝵ deuenerunt.
In figura udelicet quorũ nisi eoꝵ que in hoc fi
lato. ꝑ mare rubrum baptismi sui. transdux̃.
illos. et nunc ꝑ uite p̾sentis desertum regit. ut
nis. Quam enĩ ab illo t̾ram lacte & melle ma¬
nantẽ. sꝑare debemus. nisi conformitatẽ corꝑis
capitis nr̃i quod resurrexit. in quo habitat
omĩs plenitudo diuinitatis. ut ꝑ illud reformꝙ
sicut apłs ait corpus humilitatis nr̃e confi gu¬
ratum corꝑi claritatis sue: Igitur et hii qui
ueritatẽ negant eiusdẽ resurrectionis. sicut
et illusores. maloꝵq concupiscentes. tempta¬
tores atq murmuranͣtes iuste ꝓst̾nunt᷑ in de¬
serto & ꝑeunt. atq ab ext̾mina̾tore intereus.
seriptura in multis exploratã ẽẽ argumentis
t̾ram carnis xͥ. qđ uere resurrȩxit a mortius.
ut ueracit̾ agnoscamus ex illa quał erit nob̾

Expanded text:
a contingebant illis, scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt . » In figura videlicet, quorum, nisi eorum, quae in hoc finlato, per mare Rubrum baptismi sui traduxit illos, et nunc per vitae praesentis desertum regit, ut nis. Quam enim ab illo terram « lacte et melle manantem » sperare debemus, nisi conformitatem corporis Christi quod resurrexit, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis , ut per illud reformet, sicut Apostolus ait , corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae? Igitur et hi, qui veritatem negant ejusdem resurrectionis, sicut et illusores, malorumque concupiscentes tentatores atque murmuratores, juste prosternuntur in deserto et pereunt, atque ab exterminatore intereunt. Scriptura in multis exploratam esse argumentis terram carnis Christi, quod vere resurrexit a mortuis , ut veraciter agnoscamus ex illa, qualis erit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ꝑtinaci impietate calumpniant᷑. legiasꝰ
in libro numeri. quia loquens dñs ad moy sen
in deserto pharan. mitte inquit uiros qui consi¬
derent terram qͣm daturus sum filus isrł. sin¬
głos de singłis tribub ex pͥncipib id ẽ uiros

Expanded text:
adhuc pertinaci impietate calumniantur. Legimus in libro Numerorum, quia loquens Dominus ad Mosen in deserto Pharan, « Mitte, inquit, viros, qui considerent terram quam daturus sum filiis Israel, singulos de singulis tribubus ex princi
Abbreviated transcription (Latin):
nes quoq in ꝑtelandis consultationib ut is foz
te eui consulit᷑. etiam si lunaticus sit .i. stultus.
stultus quippe ut luna mutat᷑. cum tot diey
expectatus sanum consiliũ ñ admiserit. iustiꝰ

Expanded text:
nes quoque in protelandis consultationibus, ut is cui nes quoque in protelandis consultationibus, ut is cui forte consulitur, etiam si lunaticus sit, id est stultus, « stultus quippe ut luna mutatur , » cum tot dies exspectatus sanum consilium non admiserit, justus
Abbreviated transcription (Latin):
iranda sane et predicanda saluatoris nr̃s
studiosa caritas. qui cum passus ꝓpter
nchominus ꝓpt̾ eruditionẽ nr̃am distulit xl
ipsum uiuũ in multisargumentis apłis suiꝰ
quos elegit. ut eẽnͣt sue testes resurrectionis. Po¬
terat enim eadẽ die qua resurgendo suꝑ occasũ
ascendit. nubẽ quoq ponere ascensũ suũ. ꝙ se¬
mel ostensum testib suis uerũ hominẽ. uera
uerbi diuinitas eadem uel ocitate qua suscita-¬
uerat. post tres uel paulo plures dies. in pat̾ne
maiestatis collocare dextera. Magna gͦ caritas.
ꝯ uere non querens que sua sunt. que ut sub¬
ueniret tardis ad credendũ. triumphalẽ xp̃i
tardauit ascensũ. Et ut ꝯsummatã ostendẽt
grãm. p̾paratã uictori distulit głam. Itaq ue
ꝑfidis hereticis: quos legitimus hic quadrage¬
narius dierũ numerꝰ. expectatos ꝙ incorreptos
iuste tandẽ sententie subigit. Legninius nãq
ẽ quadrager᷑ius dierum numerus. apđ homi¬

Expanded text:
iranda sane et praedicanda Salvatoris nostri studiosa charitas, qui cum passus propter nihilominus propter eruditionem nostram distipsum vivum in multis argumentis apostolis suis, quod elegit, ut essent testes suae resurrectionis . Poterat enim eadem die, qua resurgendo super occasum ascendit , nubem quoque ponere ascensum suum , et semel ostensum testibus suis verum hominem, vera Verbi divinitas, eadem velocitate qua suscitaverat, post tres vel paulo plures dies in paternae majestatis collocare dextera. Magna ergo charitas, et vere non quaerens quae sua sunt , quae, ut subveniret tardis ad credendum, triumphalem Christi tardavit ascensum , et ut consummatam ostenderet gratiam, praeparatam victori distulit gloriam. Itaque vae perfidis haereticis, quos legitimus hic quadraginta dierum numerus exspectatos et incorrectos, justae tandem sententiae subigit. Legitimus namque est quadragenarius dierum numerus apud homi
Abbreviated transcription (Latin):
regione circuita. alii detraxerunt terr
quam inspexerant apud filios isrł dicen¬
tes. Terra quam lustrauimus deuorat habitato¬
ressuos. At uero iosue filius num. & caleph fili¬
us iephone. terra inquiunt quã lustrauimꝰ.
ualde bona ẽ. Si ꝓpitius fuerit dñs. inducet
nos in eam. et tradet humũ lacte & melle ma¬
nantẽ. Cumq clamaret omnis mu ltitudo ꝙ la
pidib uellent eos obruere. apparens dñs. om̃s
inquit homines. qui uidunt maiestatẽ meam
ꝙ signa que feci in egypto & solitudine. ꝙ tẽp̃ta¬
uerunt me ecce iamꝑ decem uices. nec quisꝗͣ
qui detraxit michi intuebit᷑ terram ꝓ qua ui¬
raui patrib eorũ. hec illis in figura contigisse
paulus quoq apłs testis ẽ. Nam cum de hac ea¬
dem sacroscã loquens hystoria dixisset. patres
nr̃i omnes mare transierunt. ꝙ omẽs in moyse
baptizati sunt. in nube et in mari. ꝙ om̃s eandẽ
escam spũalẽ manducauerunt. et om̃s eundẽ

Expanded text:
regione circuita, 96 alii detraxerunt terrae quam inspexerant apud filios Israel, dicentes: Terra, quam lustravimus, devorat habitatores suos. At vero Josue filius Nun, et Caleph, filius Jephone, Terra, inquiunt, quam lustravimus, valde bona est. Si propitius fuerit Dominus, introducet nos in eam, et tradet humum lacte et melle manantem. Cumque clamaret omnis multitudo, et eos lapidibus vellet opprimere, apparens Dominus Omnes, inquit, homines qui viderunt majestatem meam, et signa quae feci in Aegypto et in solitudine, et tentaverunt me ecce jam per decem vices, nec quisquam qui detraxit mihi, intuebitur terram, pro qua juravi patribus eorum . » Haec illis in figuram contigisse Paulus quoque apostolus testis est. Nam, cum de hac sacra loquens historia dixisset: « Patres vestri omnes mare transierunt, et omnes in Mose baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritualem ma
Abbreviated transcription (Latin):
Hlec quoq ad baptismi sacramentũ & ad instr¬
uctionẽ manifeste ꝑtinet baptirandoꝵ. S iam
nunc dicendũ cur quatuo legant᷑ lectiones.
de lege & ꝓpb̃is assumpte. uidelicet lectio pͥma
iccirco legitur. quia ut dictum ẽ de creatione
mundi& hominis conditione narrans. aqua¬
rum quoq misteria cum spe dei auctorita¬
te interserit. Tre uero relique tria mundi
temꝑa respitiunt .i. primũ ante legem. se¬
cundum sub lege. tereium sub grã. quib
cunctis tempib remedium baptismatis necessari¬
um fuisse commendat᷑. De his qui ante lege i fu¬
erunt claret. quia sicut iam dictum ẽ in socła lec¬
tione baptismũ xp̃i p̾figurauerunt. in eo qͣd ma-¬
re tr ansierunt. ꝙsicut apłs dicit. omnes in
moy se baptirati sunt. in nube & in mari. Nũ

Expanded text:
Haec quoque ad baptismi sacramentum, et ad instructionem manifeste pertinet baptizandorum. Sed jam nunc dicendum cur quatuor legantur lectiones, de lege et prophetis assumptae. Videlicet lectio prima idcirco legitur, quia, ut dictum est, de creatione mundi et hominis conditione narrans, aquarum quoque mysteria, cum Spiritus Dei auctoritate interserit. Tres vero reliquae tria mundi tempora respiciunt, id est primum ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, quibus cunctis temporibus remedium baptismatis necessarium fuisse commendatur. De his, qui ante legem fuerunt, claret, quia sicut jam dictum est in secunda lectione, baptismum Christi praefiguraverunt in eo quod mare transierunt, et sicut Apostolus dicit: « Omnes sub Mose bapt
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾is. si tam̃ unqͣm aliqñ uen̾is. illũ in¬
uenias. uideas. ⁊ legas. ñ aut̃ transcri¬
bas. Nam illũ alium quẽ transcͥpsisse te
ñ transcribendũ. Uid̾is tu. qua uel quoꝵ
utilitate transcͥpseris. Qd̃ aut̃ te mittente
eũ nunc habet abbas de sc̃o teod̾ico. ego qͥd̃
ñ iusseram: nec tam̃ displicet mͥ. utqͥd enim
libellus m̾̃s ocłos illius formidaret. cui se
uidendũ animus qͦ meus totũ si posset ex¬
pancdet: S heu in quanta sermonis angꝰ¬
tia mentio se ingessit de tali uiro. ne liceat
ut dignũ erat in tã dulcissima nob̃ memo¬
ria aliqͣndui inmorari. qñ iam iãq deside¬
rat epła finem. Obsecro te ne graueris opor¬
tumitatẽ quer̾e. quomꝰ ad eum ꝑgas. p̃dic¬
tũq opusculũ ñ pͥus cuiqͣm scribendũ.

Expanded text:
veneris, si tamen unquam aliquando veneris, illum inveneris, si tamen unquam aliquando veneris, illum invenias, videas, et legas; non autem transcribas. Nam illum alium quem te significas traram, non transcribendum: videris tu, qua vel quorum utilitate transcripseris. Quod autem te mittente eum nunc habet abbas de 95 Sancto-Theoderico, ego quidem non jusseram, nec tamen displicet mihi. Utquid enim libellus meus oculos ejus formidaret, cui se videndum animus quoque meus totum, si posset, expanderet? Sed heu! in quanta sermonis angustia mentio se ingessit de tali viro, ne liceat, ut dignum erat, in tam dulcissima nobis memoria aliquandiu immorari, quando jamjamque desiderat epistola finem? Obsecro te ne graveris opportunitatem quaerere quomodo ad eum pergas, praedictumque opusculum non prius cuiquam scribendum
Abbreviated transcription (Latin):
tus auellor a longiore epła. dũ ductus de¬
lectatione t̾ colloquendi. & desidio satis¬
faciendi dñe caritati molestus fio: qua
iam dudũ imꝑante finẽ necdũ taceo:
Oquã lata in tuis litteris patet materia
respondendi. Qd̃ si digne licuisset ut li¬
buisset: & t̃ forsitan satis esset. & mͥ. S
que aliud p̃cipit dña est: ds enĩ caritas
potius obtemꝑare sdbi. quã uelmͥ. uel tͥ.
Et qm̃ oportet caritati do magis obedire
qͣm hominib. nolens dolensq ñ quid̃ ne¬
go qd̃ postulas. s int̾im differo. ne dũ cu¬
pio tuȩ humiłr satiffacere uoluntati.
sub p̃textu false humilitatis ꝑ ueram
suꝑbiam arcem tantȩ potestatis. que te
ueracit̾ attestante etiam angłis imꝑat in
celis. terrenus uermiculꝰ in terris uide¬
ar impugnare: libellum quẽ queris ipe
se ꝙͦ ante qͣm cuus nunciꝰ ad nos ueni¬
ret: ab eo cui cõmendau̾am requisiui. s
necdũ recepi. Dabo aut̃ oꝑam. ut uel cũ

Expanded text:
tus avellor a longiori epistola, dum ductus detus avellor a longiori epistola, dum ductus delectatione tibi colloquendi, et desiderio satisfaciendi, dominae charitati molestus fio, qua jamdudum imperante finem fieri, necdum taceo. O quam lata in tuis litteris patet materia respondendi. Quod si digne licuisset ut libuisset, et tibi forsitan satis esset et mihi. Sed quae aliud praecipit, domina est, imo dominus potius obtemperare sibi, quam vel mihi, vel tibi. Et quoniam oportet charitati Deo magis obedire quam hominibus; nolens dolensque, non quidem nego quod postulas, sed interim differo: ne dum tuae cupio humiliter satisfacere voluntati, sub praetextu falsae humilitatis per veram superbiam, arcem tantae potestatis, quae, te veraciter attestante, etiam Angelis imperat in coelis, terrenus vermiculus in terris videar impugnare. 3. Libellum quem quaeris, ipse quoque antequam tuus nuntius ad nos veniret, ab eo cui commendaveram, requisivi: sed necdum recepi. Dabo autem operam ut vel cum