comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in cenis scifuetur n omen tuuim: ꝓnttinam scĩficettir. Et naino inpserti.
oscuetur me aboscuus oris sui: ꝑ eo qͦs⁊ utinam osculetur. Beinde
conspicit sponsũ uenit delibatus unguentis. nec aiter aasponisam
poterat uenire: nec decebat aliter patrẽ acdnuptias filium deftinare.
Naris eum uexit unguentis: fecit illum xpm̃. Uenit diuersis odorib
hostia offertur inlege ⁊ tuiit intellectum ostendere: pectuseulum seꝑati¬
onis affati Quando uͦ rectibit aliquis cum iesu. ⁊ sensuum eius cõmu¬
nione ꝑfraitur:: non pectusculum ut supra. sed pectus alloquitur.
Porro ctim sponsa loquitur aaspontũ. quia nuptiale carmen inducitur
non pectuseulum ut in sacͥficio. non pectus ut in ioħe. discipło. s ubeta.
nominat dicens: qtuia bona ubera tua suꝑ tuntim. Ciommunica ut sponsa
cum sensib sponsi ⁊ seies quia in ebriant atq letificant istius modi cogitatus.
Qtiomꝰ autẽ calix dm̃ inebrians ꝑ quam obtimus:: sic tibera sponsi omni

Expanded text:
ur nomen tuum, pro utinam sanctificetur: et nunc in praesenti: Osculetur me ab osculis oris sui, pro eo quod est, utinam osculetur. Deinde conspicit sponsum: venit delibutus unguentis. Nec aliter ad sponsam poterat venire, nec decebat aliter Patrem ad nuptias Filium destinare. Variis eum unxit unguentis, fecit illum Christum: venit diversis odoribushostia offertur in Lege, et vult intellectum ostendere, pectusculum separationis affatur. Quando vero recumbit aliquis cum Jesu, et sensuum ejus communione perfruitur, non pectusculum ut supra, sed pectus alloquitur. Porro cum sponsa loquitur ad sponsum: quia nuptiale carmen inducitur, non pectusculum, ut in sacrificio, non pectus, ut in Joanne discipulo: sed ubera nominat, dicens: Quia bona ubera tua super vinum. Communica, ut sponsa, cum sensibus sponsi, et scies, quia inebriant atque laetificant istiusmodi cogitatus. Quomodo autem calix Domini inebrians perquam optimus est : sic ubera sponsi omni
Abbreviated transcription (Latin):
uire si sauui iliꝰ p̾stolant᷑ aduentũ: lete concinunt. Exultabimꝰ :⁊ letabunꝰ
ubera tua. Ila quiȩ maior⁊ iam tuoꝵ iberũ lacte ꝑfruit᷑: ⁊ loqͥt᷑ exia¬
tans uona ubera tua suꝑ tuinc̃ Ise uͦ quȩ exultationẽ ⁊ leticiã defert.¬

Expanded text:
viri sui, dum illius praestolantur adventum, laete concinunt: Exsultabimus et laetabimur viri sui, dum illius praestolantur adventum, laete concinunt: Exsultabimus et laetabimur ubera tua. Illa quae major est, jam tuorum uberum lacte perfruitur, et loquitur exsultans: Bona ubera tua super vinum. Is
Abbreviated transcription (Latin):
una ÷ ei quȩ concepit illam. Post te gͦ: in adore unguentorum tuortim
curremꝰ. Cum omni honestate deambulantio dictt ÷: post te in odore
unguentortim tuortim curremꝰ. scd̃m illtd. Carsũ consummatu. Et illud
cognouimus: uixta illud exemplũ. amicꝰ autẽ sponsi stans ⁊ audiens eum:
troeunte sponso. forinsecus remanent. Sponsa uͦ speciosa ꝑfecta. sine
macula. sine ruga. in sponsi cubicalũ. in regium pential ingressa. reu̾tit᷑
aduuitienculas: ⁊ ntinciat eis quȩ sola conspexerit. dicitq Intro duxit
me rex incubiculum scit̃. Non ait introdtexit noss incubiccilũ srium:
plures foris remanent. Incubiculũ sola in gredittir sponsa. ut uideat
theauros tenebrosos ⁊ absconcitos: rentncietq iuuenctilis. Intro duxit
me rex incubiculũ suũ. Rursũ addolescentulȩ id⁊ sponsarũ incipientiuĩ
turba omplurima ingressa sponsa cubiculũ sponsi ⁊ uidente diuitias

Expanded text:
una est ei quae concepit illam . Post te ergo in odorem unguentorum tuorum una est ei quae concepit illam . Post te ergo in odorem unguentorum tuorum curremus. Cum omni honestate deambulantibus dictum est: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus, secundum illud: Cursum consummavi ; et illud: cognoscimus, juxta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, trocunte sponso, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, sine ruga, in sponsi cubiculum, in regium penetrale ingressa, revertitur ad juvenculas, et nuntiat eis, quae sola conspexerit, dicitque. Introduxit me rex in cubiculum suum. Non ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: Introduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba quamplurima, ingressa sponsa cubiculum sponsi, et vidente divitias
Abbreviated transcription (Latin):
illo sec cȩteris scriptũ aliquid inuenimtis. Statim ut iesys racłauit
inmundo. etuxit secum legem ⁊ ꝓpħas: ⁊ uere completũ: iinguentã
effusũ nomen tuum. Propterea tuuencule cilexerunt te. Quia ꝑ spm̃
fertur Unguentum effusum ÷ nomen tuum. Hec dicens sponsa
adolescentulas conspicit. Quando illa sponsi patrem rogabat. ⁊ ad ipli.
sponsũ comminꝰ loquebatur nec dum adolescentulȩ aderaut. In me¬
diis uͦ p̃cib ingreditur iuuencularũ choros. ⁊ sponse laudat᷑ eloquiis.
ꝓpterea iutiencule dilexerunt te. ⁊ attraxerunt te. Addolescentuleq res¬
pondent. Post te mnodore unguentorum tuoum curremus. Quam
⁊ manꝰ eiꝰ sponsidextera continetur: famule uͦ: ingrediuatur post ec̃.
Sexaginta sunt reginȩ ⁊ octoginta conctibine: ⁊ iuuencule quarũ
non ÷ numerus. Una÷ columba mea. ꝑfecta mea. unaz matri sue:

Expanded text:
illo seu caeteris scriptum aliquid invenimus. Statim ut Jesus radiavit illo seu caeteris scriptum aliquid invenimus. Statim ut Jesus radiavit in mundo, eduxit secum Legem et Prophetas, et vere completum est, Unguentum effusum nomen tuum. Propterea juvenculae dilexerunt te. Quia per Spifertur: Unguentum effusum nomen tuum. Haec dicens sponsa adolescentulas conspicit. Quando illa sponsi Patrem rogabat, et ad ipsum sponsum cominus loquebatur, necdum adolescentulae aderant. In mediis vero precibus ingreditur juvencularum chorus, et sponsae laudatur eloquiis: Propterea juvenculae dilexerunt te, et attraxerunt te. Adolescentulaeque respondent: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus. Quam et manus ejus sponsi dextera continetur. Famulae vero ingrediuntur post eum. Sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae, et juvenculae, quarum non est numerus. Una est columba mea, perfecta mea; una est matri suae,
Abbreviated transcription (Latin):
suderit saluatoris. Siquidem peccatrix suꝑ pedes ⁊ ea quȩ dicitir non
stuisse peccatrix: suꝑ caput eiꝰ fudisse monstratur Obserta inquã. ⁊ iu¬
peccatrix habuit adpedes referendũ ÷ si quod ea quȩ non peccatrix ad
capit: nec mirũ domũ ftusse odore cõpletã. cum hoc odore intindꝰ
completus sit. Seribitur in eodẽ loco de symone lepso: ⁊ domo eiꝰ
nrinctipari cutꝰ domꝰ adaduentũ xͥ. suaui odore cõpleta sit. agente
poenitentiã peccatrice: ⁊ scã caput iesti in unguenti odorib ꝓfiun¬
dente. Ungtentũ effusum nomen tuum. Quomodo unguentum
quod effusione sua odorem longe lateq disꝑgit: sic xͥ nomen esfusũ⁊
inuniuerst terrag  pistus nominatur: in omĩ intindo p̾dicatur
dñs. Uugcientũ enim esfusum: est nonien eiꝰ. Nunc moy si nom̃ auat᷑.
quod prius tantum udeȩ tlaudebatur angustus. Neq enĩ grecortun
qͥspiam meminit eius: neq inulla gentilium litterarũ historia de

Expanded text:
fuderit Salvatoris. Siquidem peccatrix super pedes, et ea, quae non dicitur peccatrix, super caput ejus fudisse monstratur . Observa, inquam, et inpeccatrix habuit, ad pedes referendum est: et si quod ea, quae non peccatrix, ad caput . Nec mirum domum fuisse odore completam, cum hoc mundus completus sit. Scribitur in eodem loco de Simone leproso et domo ejus nuncupari, cujus domus ad adventum Christi suavi odore completa sit, agente poenitentiam peccatrice, et sancta caput Jesu unguenti odoribus perfundente. Unguentum effusum nomen tuum. Quomodo unguentum quod effusione sua odorem longe lateque dispergit, sic Christi nomen effusum est. In universa terra Christus nominatur, in omni mundo praedicatur Dominus. Unguentum enim effusum est nomen ejus. Nunc Moysi nomen auditur, quod prius Judaeae tantum claudebatur angustiis. Neque enim Graecorum quispiam meminit ejus, neque in ulla gentilium litterarum historia de
Abbreviated transcription (Latin):
popłs ab ardore sitis. & fons de petra
cuncta flurerunt. Adquẽ uelut uirga lignũ
passionis accessit. ut emanaret credentibꝰ grãm.
Percussa enĩ petra fons manauit. Percussus incrrice
dit. Petiã enim istam figuram apĩ habuisse ꝓbat
apłs cũ dicit. Bibebant inquit despũali conse¬
quenti eos petra. petra aut̃ erat. xp̃c. Quod
aut̃ sitiens popłs ꝓaqua murmurat aduer¬
sus moyseii. & ꝓptea iubet deus ut ostendat
ei petram de qua bibant: quiꝰ hoc significat.
nͥ qd̾ siquis ẽ.qui legens moysen murmurat
aduersiis eum & displicet ei lex quȩ scd̃m lit¬
teram est scripta: ostendit ei moyses petram
& reficiat sitim suam:
.XXU. de pugna amalecli.

Expanded text:
pulus ab ardore sitis, et fons de petra cuncta fluxerunt. Ad quem velut virga lignum passionis accessit, ut emanaret credentibus gratia. Percussa enim, fons manavit; percussus in cruce dit. Petram enim istam figuram Christi habuisse probat Apostolus, cum dicit: Bibebant, inquit, de spirituali consequente eos petra; petra autem erat Christus . Quod autem sitiens populus pro aqua murmurat adversus Moysen, et propterea jubet Deus ut ostendat ei petram de qua bibant, quid hoc significat, nisi quia si quis est qui legens Moysen murmurat adversus eum, et displicet ei lex quae secundum litteram est scripta, ostendit ei Moyses petram,et reliciat sitim suam. CAPUT VIII. De pugna Amalec
Abbreviated transcription (Latin):
sustulerunt demedio fluminis duodecim lapides
quos ꝓtestimonio posuerunt in locum scd̃ȩ cir¬
cuncisionis: ad significandum nobis ut dum de
lauacro consurgimꝰ. apłice uitȩ exempla firmis¬
sima gestare debeamꝰ . quor semꝑ testimonium
adimitationem uirtutũ constituamꝰ.¬

Expanded text:
sustulerunt de medio fluminis duodecim lapides, quos pro testimonio posuerunt in loco secundae circumcisionis, ad significandum nobis ut, dum de lavacro consurgimus, apostolicae vitae exempla firmissima nobiscum gestare debeamus, quorum semper testimonium ad imitamenta virtutum contueam
Abbreviated transcription (Latin):
Eo finees sacerdos zelatus ut dñi furorem¬
placaret. Zambri & scortum madianitide
pugione transfigit. significans ꝑcrucem xp̃i
non solum ĩdolatriam. s etiam omẽm carnis affectũ
uł concupiscentiã ꝑimi scłi: & tunc placare dm̃. dum
carnis extinquit᷑ desideriũ. Post hec numerat᷑ rursus
popls. numerant᷑ & leuitȩ: ut int̾fectis pͥmis carnalis:

Expanded text:
ed Phinees sacerdos zelatus, ut Domini furoremplacaret, Zambri et scortum Madianitidem pugione transfigit, significans per crucem Christi non solum idololatriam, sed etiam omnem carnis affectum vel concupiscentiam perimi saeculi, et tunc placari Deum, dum carnis exstinguitur desiderium. Post haec numeratur rursum populus, numerantur et Levitae, ut, interfectis primo car
Abbreviated transcription (Latin):
gelboe. nec ros nec pluuia uenat
suꝑ uos: neꝙ sint agri primtua¬
rum. quia ibi abiectũs ẽ. clipeus si¬
ul. quasi ñ.cẽt. unctꝰ oleo. Qd mon¬
tes saul moriente deliquert̃. quatmnꝰ meis nec ros nec
pliuia caderet. & ab om̃i eos uiriditatis germine sen¬
tentiȩ sermo siccaret: S qͥa gelboe int̃p̃tat᷑ decurs
ꝑsaul aut̃ unctũ & mortuum. mors nr̃i medrators
expͥmit᷑: ñ in merito ꝑ gelboe montis suꝑba iudcor
corda signant᷑: quȩ dum in huiꝰ mundi desideriis¬
Et quia ineis unctꝰ rex corporalit̃ morit᷑: ipsi ab om̃i

Expanded text:
Gelboe, nec ros, nec pluviat veniat super vos, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeus Saul, quasi non esset unctus oleo. Quid ergo, Saul moriente, montes deliquerunt, quatenus in eis nec ros, nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in huet quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ suꝑbȩ qͥs audeat uł contẽnere uł denunciare
qd ñ intelligit. s hoc igni tradat cũ spu sco reser
nunc aqualibus edi debeat agnoscamꝰ. Sequitur.
Sic aut̃ comedetis illud. Renes urõs accingetis. Quid
inrenibꝰ nͥ delectatio carnis accipit᷑ : Unde & psal¬
mista postulat dicens. Ure renes meos. Si enĩ uolup¬
tatem libidinis in renibꝰ. eẽ. nesciret: eos uri mini
me petisset. Unde quia potestas diaboli inhuma¬
no genere maxime pluxuriã p̃ualuit : de illo
uoce dñica dr᷑. Potestas eiꝰ inlũbis eiꝰ. Qui gͦ pascha
comedit. habere renes accinctos debet: ut qui solen¬
nitatem resurrectionis atq incorruptionis agit.
corruptioni iam ꝑuitia nulla subiaceat. ac uolup¬
tates edomet. carnẽ aluxuria restringat. Neq.¬
et enĩ cognouit quȩ sit solennitas in corruptionis:
qui ad huc ꝑ incontinentiã corruptioni subiacet.
hec quibusdam dura sunt. s angusta porta est quȩ

Expanded text:
ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritua cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libme petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptionis subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est quae
Abbreviated transcription (Latin):
uero agni uoeare est: uestigia humanitatis
eiꝰ amando & imitando ꝑquirere. Quid uͦ st̃ in¬
testina. nͥ uerborũ illiꝰ occulta & mystica manda-¬
ta: Quȩ tunc uoramus cũ uerba uitȩ cũ auiditate
sumimus. In quo deuorationis uerbo quid aliud
quam pigritiȩ nr̃ȩ torpor rep̃henditur. Quia eiꝰ
uerba atq misteria & ꝑnosmet ipsos ñ requirimꝰ.
& dicta abaliis audimꝰ inuiti. Hon remanebit ereo
qͥcquam usq mane: qͥa eiꝰ dicta magna st̃ sollicitu¬
dine discutienda. quatinꝰ priꝰ quam dies resurrecti¬
onis appareat. in hac p̃sentis uitȩ uocatione omĩã
mandata illiꝰ intelligendo & oꝑando penetrentur.
S quia ualde est disficile ut omẽ agni eloquium
possit intelligi. & omẽ eiꝰ misteriũ penetrari: recte
subiungit᷑. S siqͥd remanserit. igni cõburetis. Qd̃ ex
aqno remanet igni comburimꝰ: quando hoc qd̃
de mysterio incarnationis eiꝰ intelligere & penetra¬
re ñ possumꝰ. potestati sp̃s scĩ humilit̾ reseruamꝰ.¬

Expanded text:
gia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo, quid aliud quam nostrae pigritiae torpor reprehenditur, qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti? Non remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae vocatione omnia mandata illius intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igni comburetis. Quod ex agno remanet igni comburimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus, potestati Spiritus sancti humiliter reservam
Abbreviated transcription (Latin):
uero qui incarnationis eiꝰ mysteria upxta huma¬
nam sapientiã discutere conat᷑: carnes agni aqͥ
uult cõquere idẽ. dispensationis mysteriũ ꝓdisso¬
lutam uult scientiam pęnetrare. Qui gͥ puschalis
gaudii solennitatẽ celebrare desiderat. agnum
neqꝙ aqua coquat. neque crudũ comedat: ut noꝗ
ꝑ humanã sapientiam ꝓfunditatẽ incarnationis
eius penetrare appetat. neq ineũ tanquam inho¬
minẽ purũ credat. S assas igni carnes comedat.
ut dispensari omiã ꝑscĩ sp̃s potentiã sciat. De quo
adhuc recte subiungit᷑. Capud cum pedibꝰ & intesti¬
nis uorabitis. quia redẽptor nr̃ est alfa & uͦ. ds
uidelicet ante scła. & homo infine scłoꝵ. Caput¬

Expanded text:
vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humavero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum neque aqua coquat, neque crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut diadhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemptor noster est α et ω, Deus videlicet ante saecula, et homo in fine saecu
Abbreviated transcription (Latin):
hẏstoriȩ ab intellectu hystorico repellunt. Hun¬
quid isrłiticꝰ ille popłs megrpto conftitus comede.¬
agnũ crudũ consueuerat. ut illi lex dicat. ñ come¬
dẽtis exeo crudũ quid. ubi & additur. neq coctum
aqua :. S quid aqua. nisi humanã scientiã designatꝰ
Iurta hoc qd̃ ꝑsalomonem subhȩreticoꝵ uoce dicit.
Aquȩ furtinȩ dulciores st̃. Quid crude agni carnes.
nͥ inconsideratã ac sine reuerentia cognationis
relictã illiꝰ humanitatẽ significant : Om̃e enim
qd̵ subtilit̾ cogitamꝰ. quasi mente cõquimꝰ. S agni
caro nec cruda edenda est nec aqua cocta: quiã
redẽptor nr̃ nec purus homo estimandꝰ est. neq
ꝑhumanã sapientiã qualit̃ incarnari deus potu¬
it cogitandus. Omĩs enĩ qui redemptorẽ nrm
purũ hominẽ credit: quid iste aliud quam
agni carnes crudas comedit. quas uidelicet cõ¬
quere ꝑdiuinitatis eiꝰ intelligentiã noluit : Om̃is

Expanded text:
historiae ab intellectu historico repellunt. Nunhistoriae ab intellectu historico repellunt. Nunquid Israeliticus ille populus in Aegypto constitutus agnum comedere crudum consueverat ut illi lex dicat, Non comedetis ex eo crudum quid? ubi et additur, neque coctum in aqua. Sed quid aqua nisi humanam scientiam designat? Juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae agni carnes, nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis rejectam illius humanitatem significant? Omne enimquod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus: sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per Divinitatis ejus intelligentiam noluit: omnis
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa iingant᷑. Quid enĩ ꝓdest corpus & san¬
guinẽ illiꝰ ore ꝑciꝑe. & ei ꝑuersis moribꝰ contra¬
ire: Unde adhue bene ad comedendũ subdit᷑. Et
adimos panes cũ lactucis agrestibꝰ. Panes qͥppe sine
ferm̃to comedit: qͥ recta oꝑa sine corruptione
uane głȩ exercet. qui mandata misedĩe sine ad¬
mixtione peccati exhibet. ne ꝑuersȩ diriprat qdđ
quasi recte dispensat. Hoc quoqͥ peccati ferm̃tum
agite. Atq post pauca. Et sacrificate de ferm̃tato
laudem: De ferm̃tato nanq laudem im molat.
qui sacrificiũ dõ derapina parat. Lactiicȩ uͦ agresteᷤ.
ualde amarȩ st̃. Carnes uͦ agni cũ lactucis agresti¬
bꝰ st̃ edendȩ : ut cũ corpꝰ redẽptoris accipimꝰ. nos ꝓ
peccatis nr̃is infletibꝰ affligamꝰ: quatinꝰ amaritudi
pęnitentiȩ abstergat amentis stomacho ꝑuersȩ
dum qͥd nec coctũ aqua. Ecce iam nos ipsa uerba

Expanded text:
bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanbona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet; qui mandata misericordiae sine admixtione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum agite. Atque post pauca: Et sacrificate de fermento laudem . De fermento namque laudem immolat, qui sacrificium Deo de rapina parat. Lactucae vero agrestes us in moralibus: ‘Carnes agni cum lactucis agrestibus sunt edende ut cum corpus redemptoris accipimus nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatinus ipsa amaritudo penitentie abstergat a mentis stomacho peruerse dum quid, neque coctum aqua. Ecce jam non ipsa verba
Abbreviated transcription (Latin):
corpora. inquibꝰ quousq uiuimꝰ in habitamꝰ. Et in
suꝑ liminare domꝰ agni sanguinẽ ponimꝰ: quicru¬
cem passionis illius infrontẽ portamꝰ. Dequo agno
ad huc subdit᷑. Et edent carnes nocte illa assasigni.
In nocte qͥppe agnũ comedimꝰ. qui insacram̃to mͦ
dñicũ corpus accipimꝰ.quando ad huc abinuicem
nras conscientias ñ uidemꝰ. Quȩ tam̃ carnes agni
assandȩ st̃: quia nimirũ dissoluit carnes qͥs ãqua
coxerit. quas uͦ ignis siue aqua exͦquit roborat.
Carnes itaq agni nr̃ ignis coxit. quia eũ uis pas¬
sionis illius ad resurrectionẽ ualentiorem roddidta
atꝙ in incorruptionẽ roborauit. Quia enĩ exmorte
conualiut. uidelicet carnes illius abigne diruerunt.
Unoe etiam ꝑsalmistam dicit. Exarint uelut. testa
nirtus mea. Quid nanq est testa ante ionẽ. insi
molle lutũ: S ei erigne agitur. ut solidet. Uir¬
tus gͦ humilitatis eius uelut testa exaruit: quia
ab igne passionis adurtutẽ incorruptionis creuit.

Expanded text:
tamus, et in superliminare domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo agno adhuc subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, qui in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ab invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes agni assandae sunt, quia nimirum dissolvit carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque incorruptionem roboravit. Quae enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne diruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit.
Abbreviated transcription (Latin):
La nobis tociens recedit. qͦtiens ꝑparias cogitaciones defluit.
Hinc etenĩ psalmista ait. Cormeũ dereliquit me. Hinc ad
semet ipsum rediens dicit. Inuenit seriuis tiuscor suum
ut oraret te. Cum gͦ cogitacio ꝑ custodiam restringit᷑. cor
qͦd fugere consueiut inuenit᷑. Plerumq autem nimis ta-¬
citi cũ ñnulla inuista patiuntur. eo in acriorẽ dolorem ꝓde¬
unt. qͦ ea q̃ sustinent ñ loqunt᷑. ħam si illatas cõtumelias tͣn
maneret. Uulnera etem̃ clausa plus cruciant. Nam cũ pu¬
tredo q̃ int̾uis feruet eicit᷑: ad salutẽ dolor aꝑitͣ¬

Expanded text:
a nobis totiens recedit, quotiens per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim psalmista ait: Cor meum dereliquit me. Hinc ad semetipsut oret te . Cum ergo cogitatio per custodiam restringitur, cor, quod fugere consuevit, invenitur. Plerumque autem nimis taciti, cum nonulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranqut. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor a
Abbreviated transcription (Latin):
fide plenꝰ. quȩ sc̃ĩs solent ad iusticiam deputare:
ea ipsa scripturȩ sacrȩ ꝗͦ hereticꝰ affert testimonia col¬
ligit: & erroris eiꝰ ꝑtinatiã inde conuincit. Contra nol
nanq dũ sacrȩ legis. teftimonia apportant. secũ nob̾
affertur unde uincant᷑. Unde e dd̾ t̾pum dñi qui ui¬
signans. hoc rebꝰ locita st̃: qd̃ nos uerb̾ aꝑimꝰ. Golias
quippe cũ gladio: dauid uͦ cũ pera pastorali uehit ad
plium. s ẽũdẽ goliam dd̃ suꝑans. suo gladio occidit. Qd
one meruimꝰ. Ham cũ suꝑbientes hereticos & sacrȩ
seripturȩ sententias deferentes eisoem uerbis atꝙ
sententiis quas ꝓfert uincimꝰ. quasi elatum goliam
suo gladio detruncamꝰ.¬

Expanded text:
fide plenus quae Sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae, quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, qui visignans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quoone meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncam
Abbreviated transcription (Latin):
introducere & maculare omẽm ęccłiam dñi. ita ut
quasi aceruo lapidum multitudinę peccator suor
ꝯppressi atq extincti st̃. Quor autor ac ꝑemptor
acham exhai idẽ. diabolus. qui ꝑ illoꝵ impietatene
fideliũ quosdam euicerat. rursum suꝑatus euinet̾
atq appło dĩ suspensus ligni crucis uirtute necat᷑.¬
IX. De constructione altaris:

Expanded text:
introducere et maculare omnem Ecclesiam Domini, ita ut introducere et maculare omnem Ecclesiam Domini, ita ut quasi acervo lapidum, ita multitudine peccatorum suorum oppressi atque exstincti sunt: quorum auctor ac peremptor rex Hai, hoc est, diabolus, qui per illorum impietatem fidelium quosdam evicerat, rursum superatus evincitur, atque a populo Dei suspensus, ligni crucis virtute necatIX. De constructione altaris
Abbreviated transcription (Latin):
yratur interea de anathemate urbis acham
& palliũ & legulam auream. ꝓ quo irascente
dño ꝑierunt. quidam manu hostili expopło Ie-¬
richo itaq ut dictũ est mundi gerit figuiam.
De anathemate gͦ eius fraudans in tab̃naculo suo
abscondit: qui scłares mores insecretis ȩccłiȩ insenit.
qui sub culti dĩ manens solennitates scłi uł spefa¬
cula diligit. qͥ sortilogos aruspices & augures inqͥri
uł qͥ cęteros ntus ꝑsuadet. qui pͥus iniericho ide.
in hoc scło habebant᷑. Iste gͦ quia post fidei indu¬
m̃tum conu̾sationis scłaris cultum inducit: qua¬
si palliũ de anathemate tollit. S & ille de anathe¬
mate iericho fraudat. qui ȩccłiȩ hereticor infert
dogmata. uł suꝑsticiosa scłariũ litterarũ studia
hȩc̃ enĩ ẽ. legulã aurea. luculento sermoni aptata.
hanc fraudati st̃ arrius. marcion. & basilides. fu¬
rati sunt enĩ isti legulas aureas de iencho. & phi¬
lo soploꝵ sectam non rectan inȩccłia conati sunt

Expanded text:
ratur interea de anathemate urbis Jericho Achan pallium, et linguam auream, pro quo, irascente Deo, perierunt quidam manu hostili ex populo. Jericho itaque, ut dictum est, mundi gerit figuram. De anathemate ergo ejus fraudans in tabernaculo suo absqui sub cultu Dei manens, solemnitates saeculi vel spectacula diligit; qui sortilegos, aruspices et augures inquirit; vel qui caeteros ritus persuadet qui prius in Jericho, id est, in hoc saeculo, habebantur. Iste ergo, quia post fidei indumentum, conversationis saecularis cultum inducit, quasi pallium de anathemate tollit. Sed et ille de anathemate Jericho fraudat, qui in ecclesiam haereticorum infert dogmata, et superstitiosa saecularium litterarum studia. Haec enim est regula aurea, luculento sermone aptata: hanc fraudati sunt Arius, Marcion et Basilides; furati sunt enim isti regulas aureas de Jericho, et philosophorum sectam non rectam in Ecclesiam conati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
meliorem. Discant gͦ quomͦ humiliari proximis debe-¬
ant. qui ad huc quo loco apud dm̃ habeant᷑ nescrunt
si sic se electi etiam illis humiliant. qͥbꝰ iã ꝑitit̾na
iudicia ante positos dep̃hendunt. Hoc aut̃ esse ꝓpͥum
speciem elector solet. qd de se sẽꝑ sentiũt infra qm sc̃.

Expanded text:
meliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debemeliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debeant, qui adhuc quo loco apud Deum habeantur nesciunt, si sic se electi etiam illis humiliant quibus jam se per interna judicia antepositos deprehendunt. Hoc autem esse proprium specimen electorum solet, quod de se semper sentiunt infra quam sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
E qui ineo qd semet ipsõm consid̾at imparẽ se alienis
meritis pensat. Nam quasi gr̃ãdem se conspicit : qͥsqͥs
se suꝑ aliena merita elatione cogitationis ęxtendit.
Saul aut̃ repbꝰ inbono qd̃ ceꝑat. ñ ꝑmansit. quia fasce
suscepte potestatis intuuit. At contra dauid semꝑ de
se humilia senfiens. eidẽ sauli se cõꝑatione post po¬
nens. postꝙͣ feriendi locum reꝑꝑit. & peꝑcit. eidem
seuienti aduersario humili se ꝓfessione ꝓstrauit dicens.
Quẽ ꝓsequeris rex isrł. quẽ ꝑsequeris : Canẽ matarũ.
&e pͥulicem unũ. Et certe iam unctꝰ in regem suerat.
iam erorante samuele. & cornu suꝑse oleo fundente
didicerat. qd eũ diuina grã saule reꝓbato ad regnigu¬
ħnacła possidenda seruabat: & tam̃ ꝑsequenti ad uer¬
sario mente se humili substinebat. Cui diuino iudicio¬
p̾latum. eẽ. se nouerat. Illi itaq se humilem ponebat:
cui ꝑ electionis grãm incõparabilit̾ nouerat se. eẽ.

Expanded text:
est, qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se conspicit, quisquis se super aliena merita elatione cogitationis extendit. Saul autem reprobus in bono quod coeperat non permansit, quia fastu susceptae potestatis intumuit. At contra David semper de sese humilia sentiens, ejusdemque Saul se comparatione postponens, postquam feriendi locum reperit, pepercit; et eidem saevienti adversario humili se professione substravit dicens: Quem persequeris, rex Israel, quem persequeris? canem mortuum et pulicem unum. Et certe jam unctus in regem fuerat, jam exorante Samuele, et cornu super se oleo fundente didicerat quod eum divina gratia Saul reprobato ad regni gubernacula possidenda servabat; et tamen persequenti adversario mente se humili substpraelatum esse se noverat. Illi itaque se humiliter postponebat, cui per electionis gratiam incomparabiliter noverat esse se
Abbreviated transcription (Latin):
tebor iͥ dñe pat̃ cȩli & t̾rȩ. qui abscondisti hȩc asapi¬
entibꝰ & prudentibꝰ & reuelasti ea pariuł. Hinc rur-¬
sũ psalmista ait. Custodiens paruulos dñs. Hinc ma¬
gist gentiũ dicit. facti sumꝰ paruuli in medio ur̃m.
hĩnc discipłos ãmonens ait. Suꝑiores sibi inince̾ arbi¬
trantes. Nã qr iniquus qͥsq inferiorẽ se om̃em quẽ
cogitat putat. ediuerso iustꝰ studet ut suꝑiorẽ quẽli¬
bet ꝓximũ atcendat ac necdũ se alii alt̾ humiliat.
humiliatio ir& alteri inelationẽ. bene utrãq partem
ãmonuit dic̾s. Suꝑiores sibi inuicẽ arbitrantes. ut in
cogitationibꝰ cordis. & ego illũ mͥ p̃ferã. & uicissim
ille me sibi. ut cũ abutraq parte cor inferiꝰ p̾mit᷑.
nullꝰ exinpenso honore subleuet᷑.¬

Expanded text:
li et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Hinc rursum Psalmista ait: Custodiens parvulos Dominus . Hinc magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestri . Hinc discipulos admonens, ait: Superiores sibi invicem arbitrantes . Nam quia iniquus quisque inferiorem se omnem quem cognovit putat, e diverso justus studet ut superiorem quemlibet proximum attendat. Ac ne dum se alii alter humiliat, humiliatio iret alteri in elationem, bene utramque partem admonuit, dicens: Superiores sibi invicem arbitrantes, ut in cogitationibus cordis et ego mihi illum praeferam, et vicissim ille me sibi, ut cum ab utraque parte cor inferius premitur, nullus ex impenso honore sublevet
Abbreviated transcription (Latin):
ler pulcra & fatua. hereticam nanq doctinam ntore uit
eloquũ salomon resplendere. nȩc temen sipientie apto intes¬
lectu congruere e ait. Cirrulꝰ aureus innarꝰ fuis. idest pa¬
ad supiora ñ respiat. Qd̾̃ secitꝰ exposuit dicens. Miilier pulcta
e fiua. I est docdrna heretica pulchia ꝑuerbum. fatua per

Expanded text:
lier pulchra et fatua . Haereticam namque doctrinam nitore vidit eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere, et ait: Circulus aureus in naribus suis, id est puad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doc
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nescientes nos in ꝓsꝑis portat. quia destituti dũ
cadere incipimꝰ. & tam̃ adiuti retinem᷑. & doctrina fit
qdͣ in lapsu trepidauimꝰ: & custodia qd instatu ꝑmãne¬
mꝰ. Nemo gͦ se alicuiꝰ uirtutis estimet: etiam cũ qͥs
fortit poterit. quia si diuit᷑ia ꝓtectio deserat : repen-
tortatẽ libe uocis exerciat eidẽq regis extensum brachiũ
inrigorẽ mirabilit̃ abstringit. qd tam̃ mox miscdĩt sa¬
luti restiarit. cuiꝰ indomo mutatꝰ. comed̾e. noluit. quia
ne inuia ncomedet ꝓhibtionis dͥnĩçe p̃cepta seruauit dũice
qui tam̃ in eadem uia & seductꝰ comedit: & pastꝰ interũt.
Qua inre quid subtili considatione colligimꝰ. qͥd ut ita dire¬
rim formidandum suspicam᷑. nͥ qd forsitan apud semet¬
Abint̃na mox soliditate qua̾satꝰ ẽ. & inde ei inoꝑe culpa
subripuit. unde gła incorde surrerit. ut ꝓpħȩ falsis
uerbis deceptꝰ disceret. quia nequaqm ꝓpriȩ fortiadinis

Expanded text:
e nescientes nos in prosperis portat. Quia destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus, et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repentetoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit; cujus in domo invitatus comedere noluit, quiaionis Dominicae praecepta servavit; qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit? Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid ut ita dixerim formidandum suspicamur, nisi quod forsitan apud semetab interna mox soliditate quassatus est, et inde ei in opere culpa subripuit, unde sibi gloria in corde surrexit, ut, Prophetae falsis verbis deceptus, disceret quia nequaquam propriae fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
diuro uos filiȩ ierłm ꝑ capreas ceruosq campoꝵ.
ne suscitetis neq euigilare faciatis dilectã qͦadusq ipsa
uelit. Contestor pacisicas fideliũ amimas ꝑsuas quẽq:
uirtutes. ꝙͣ ꝑ munda ⁊ ruminantia animalia signate
st̃. ne pia fratrũ studia aliqͣ importunitate impediãt.
s sic qͥsq de ꝓximoꝵ ꝓsectu qͣsi de suo gaudeat.

Expanded text:
lem, per capreas, cervosque camporum, ne suscitetis, nec evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit. Contestor pacificas fidelium animas, per suas quamque virtutes, quae per munda et ruminantia animalia signatae sunt, ne pia fratrum studia aliqua importunitate impediant; sed sic quisque de proximi profectu, sicut de suo gaudeat.
Abbreviated transcription (Latin):
firmꝰ. ut ita feminam ꝑtimescat. nͥ qͥa dispensatio-¬
nis suꝑnę nutu m̃sura occulti libraminis appea¬
dit᷑. ut ipsi scĩ dĩ homines. & multũ ualeant ꝑpo
tentiam dĩ & rursũ quadã m̃sura modati st̃ ꝑiufer sim¬
mitatem suam : In illis uirtutibꝰ helias qͥd de̾ deo
accepat. inistis infirmitatibꝰ qͥd deͤeẽ. poterant agnos¬
cebat. Illa potentia uirtus fuit. ista infirmitas
custos uirtutis. In ilł̃ uirtutibꝰ ostendebat. quid acce¬
ꝑat: in istis infirmitatibꝰ hoc qd acceꝑat custodiebat
n miracłis monstrabat᷑ helias. inĩfirmitabꝰ seruabat᷑

Expanded text:
firmus, ut ita feminam pertimescat? nisi quia dispensatiofirmus, ut ita feminam pertimescat? nisi quia dispensatione superni nutus mensura occulti libraminis appenduntur, ut ipsi sancti Dei homines, et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati smitatem suam? In illis virtutibus Elias, quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbuant quibesdam temptationibꝰ repͥmunt᷑. ut naqui¬
quam tantũ ꝓficere ualeant quantum uolunt. s̃ ne
extallantur suꝑbia sit in eis ipsarũ quedam m̃fura uir¬
tutũ. hinc ẽ. enĩ qd helias dum dot uirtutibꝰ in alta ꝓ¬
fecisset quadam m̃suta fuspęnsus ẽ. dũ itrabel postro¬
dũ quanuis reginam. tamen muliercłam fugit. ꝑ¬
pende quippe hc̃ mire uirtutis uirum ignem decelo
trahere. & scdõ quinqͣgenarios uiros consuis om̃ibꝰ pe¬
ticione subita c̃cremare. uerbo cęlos apluuiis clauoe.
uerbo cȩlos ad pluuias aꝑire. suscitantem mortuos. uen¬
tura quȩq p̃uidentem. & eoce ruisus animo occuriit
quoꝰ ante unam muliercłam fugit. Consid̾o uirum di¬
more ꝑcussum. de manu dĩ mortẽ petere ñ acciꝑe. de
manu mulieris mortem fugiendo uitare. Querebat
enĩ mortẽ dũ sugeret dicens. sufficit mͥ tolle animaᷤ
meam. neq enĩ melior sũ quã patres mei. Unde gͦ
sic potens ut tot illas uirtutes faciat unde sic in-¬

Expanded text:
tationibus reprimuntur; ut nequaquam tantum proficere valeant, quantum volunt; sed ne extollantur superbia, fit in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. Hinc est enim quod Helias, dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis Reginam, tamen mulierculam fugiit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare: verbo coelos a pluviis claudere: verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem: et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugit. Considero virum timore perculsum de manu Domini mortem petere, nec accipere: de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem, dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit impiiguabit᷑. & qui iebriat. ipse quoq in ebriabit᷑.
Qͥ enĩ p̃dicando benedicit. interioris augmentis i pinguedi¬
nem recipit. Et dum duuno eloquio auditoꝵ mentẽ debn¬
are ñ desinit: potum mulaplicati num̾is mimeris debri¬
Fatꝰ ex crescit.

Expanded text:
dicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit.
Abbreviated transcription (Latin):
post modum tolerauit : S ꝓculdubio dñs delictum
sine ułtione ñ deserit. Aut enĩ ipse hoc homo inse pęni¬
tens punit. aut hoc d̃s cũ homine uindicans ꝑcitat.
Hequaquã gͥ peccatum parcit᷑. qr nullatenꝰ sine ui¬
dicta laxatur. Sic enim dd̃ audire post confessionẽ
meruit. Dñs transtulit peccatũ tuũ. & tam̃ multis
post cruciatibꝰ afflictꝰ. ac fugiens. reatum culpȩ qͣm
ꝑ petrauerat exsoluit. Sic nos salutis unda aculpa
primi parentis absolium̃. s tam̃ reatum eiꝰdem culpȩ
diluentes. absoluti quoq ad huc carnalit̃ obimꝰ. qua
delicta nrã sie ꝑ nos. siue ꝑsemet ipsũ resecat eaã
cũ relarat. Abelectis enim suis iniquitatũ macłas
studet temꝑali afflictione t̃gere. quas in eis in ꝑpe¬
tuum ñ uult uidere

Expanded text:
ostmodum toleravit? sed procul dubio Dominus delictum sine ultione non deserit: aut enim ipse hoc homo in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur: quia nullatenus sine vindicta laxatur. Sic David audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum, et tamen multis post cruciatibus afflictus, ac fugiens reatum culpae quam perpetraverat, exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvit, sed tamen reatum ejusdem culpae diluentis absoluti quoque adhuc carnaliter obimus, quia delicta nostra sive per nos, sive per semetipsum resecat, etiam cum relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in eis in perpetuum non vult videre
Abbreviated transcription (Latin):
rit uineam. uelut ꝓpagines filiorũ. Non enĩ potest
seruire diuinȩ militiȩ seruus uxoris. nec potest
assequi studium contẽplationis. qui ad huc in-
delectatione defigitur carnis. Nemo inquit mili-¬

Expanded text:
rit vineam, velut propagines filiorum. Non enim potest rit vineam, velut propagines filiorum. Non enim potest servire divinae militiae servus uxoris: nec potest assequi studium contemplationis, qui adhuc in delectatione figitur carnis. « Nemo, inquit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
adbellum. Uadat & reuertat᷑ indomun suam.
ne pauere faciat corda frm suorũ. sic̃ & ipse
timore ꝑt̾ritus est. Quibꝰ uerbis edocet. ñ posse quenq
ꝓfession̾em contẽplationis uł spũalis malicie arri¬
ꝑe ereretaũ: qui adhuc nudari tͣrems opibꝰ ꝑti¬
mescunt. ne rursus infirmitate mentis reuer¬
taut̾. suoq eremplo alios abeuangłica ꝑfectione
reuocent: & infideli t̾rrore infirment. Iubentur
itaq tales ut discedentes apugna reuertantur indo-¬
mum suam. quia ñ poterit quis duplici corde bel¬
la dñi p̃liare. Uir enim duplex animo. in constans
est. in om̃bꝰ uiis suis. Tales quippe opportet. ut ne¬
initium quidem renunciationis arripiant. Quibꝰ
melius ut in actiua uita consistant: quam tẽpi¬
de contẽplationẽ erequentes. maiori discrimine
semet ip̃sos inuoluant. Melius ẽ. enim ñ uouere.
quam uouere & ñ reddere. Similit̃ & ille atali
militia ꝓhibetur. qͥ uxorem duxerit. qͥ plantaue¬

Expanded text:
revertatur in domum suam, nepavere faciat corda fratrum suorum, sicut et ipse timore perterritus est. Quibus verbis edocet non posse quemquam professionem contemplationis vel spiritualis militiae arripere exercitium, qui adhuc nudari terrenis operibus pertimescunt, ne rursus ad infirmitatem mentis revertantur, suoque exemplo alios ab evangelica perfectione revocent, et infideliter in errore firment. Jubentur itaque tales ut discedentes a pugna, revertantur in domum suam, quia non potest duplici corde bella Domini praeliari. Vir enim duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis. Tales quippe opinitium quidem renuntiationis arripiant, quibus melius est in activa vita consistant quam tepide contemplationem exsequentes, majori discrimini semetipsos involvant. « Melius est enim non vovere, quam vovere et non reddere . » Similiter et ille a tali militia prohibetur, qui uxorem duxerit, qui plantave
Abbreviated transcription (Latin):
tabili sustantia diuinitatis audit᷑. Suscepit ꝙ lia de
ancilla sua filios. amore habendȩ numerosioreͥs plis
accensa. In uenimꝰ aut̃ xelpham eiꝰ ancillam int̾p̃ta¬
ri os hians. Qua ꝓpt hȩc ancilla illos figurat. quoꝵ
inp̃dicatione fidei euangłice os erat hians & cor ñ
erat. De qualibꝰ scriptũ est. Popłs hic me honorat

Expanded text:
tabili substantia divinitatis auditur. Suscipit et Lia de tabili substantia divinitatis auditur. Suscipit et Lia de ancilla sua filios, amore habendi numerosiorem prolem accensa. 17. Invenimus autem Zelpham ejus ancillam interpretari os hians; quapropter haec ancilla eos figurat quorum in praedicatione fidei evangelicae os hiat, et cor non hiat. De quibus scriptum est: Populus hic
Abbreviated transcription (Latin):
enarrabit: Ideoq contẽplandi ocia apetiit. ut diumi¬
tatẽ in effabilem cernat. Uacare uult ab om̃ĩ nego¬
cio. ꝙ idõ sterilis. quia inuariis p̃ssuris. ñ subuenit.
S quia & ipsa interdũ ꝓcreandi caritate inardeseit:
di filiis abundantẽ. & dolet potiꝰ currere homineᷤ
ad eam urirtutẽ quȩ eoꝵ necessitatibꝰ consulit. quã
ad illam unde diuinũ aliquid dr̃. Hic dolor figuratꝰ
idetur ineo qd̾ scrͥptũ ẽ. & xelauit rachel sororẽ
suam. Pinde quia pͥruᷤ intellectꝰ spualis sustantię
uerbis carne deditis expͥmi ñ potest: elegit doctrina
sapientiȩ priꝰ ꝑ quaslibet corporeas similitudines
ancilla susciꝑe filios. quam sine filus om̃ino remane
re. Bala qͥppe ancilla racheł int̃p̃tat᷑ inueterata. De
uetere qͥppe uita carnalibꝰ sensibꝰ dedita. corporeȩ co-¬
gitant᷑ imagines. etiã cũ aliqͥd despuali & in cõmu-¬

Expanded text:
enarrabit? Ideoque contemplandi otia appetit, ut divinienarrabit? Ideoque contemplandi otia appetit, ut divinitatem ineffabilem cernat. 14. Vacare vult ab omni negotio, et ideo sterilis, quia in variis pressuris non subvenit. Sed quia et ipsa interdum procreandi charitate inardescit, di filiis abundantem, et dolet potius currere homines ad eam virtutem qua eorum necessitatibus consulitur, quam ad illam unde divinum aliquid discitur. 15. Hic dolor figuratus videtur in eo quod scriptum est: Et zelavit Rachel sororem suam. Proinde quia purus intellectus spiritualis substantiae verbis carne editis exprimi non potest, eligit doctrina sapientiae per quaslibet corporeas similitudines ancilla suscipere filios, quam sine filiis omnino manere. 327 16. Bala quippe, ancilla Rachel, interpretatur inveterata. De veteri quippe vita carnalibus sensibus dedita corporeae concitantur imagines, etiam cum aliquid de spirituali et incommu
Abbreviated transcription (Latin):
łrior ẽ auc̃ in hominis eruditione labor bom oꝑis.
quã requies contẽplationis. Ad unũ gͦ contenden¬
dum ẽ. s ꝓpt̾ hoc multa ꝑferenda st̃. Itaq duȩ st̃
uxores iacol liberȩ. Ambę quippe fc̃ filie remissi¬
onis peceator. hoc ẽ. de albationis qd̾ est laban.
Ueruntam̃ una amat᷑. alia toleratur. s quȩ tole¬
rat᷑. ipsa pͥus & uberiꝰ. fecondat᷑. ut si tĩ ꝓpt̾ scipsã.
certe ꝓpt̃ filios diligatur. Labor enĩ iustoꝵ ma¬
ximum fructũ habet in eis. quos regno dĩ gene¬
rant int̾ multas temptationes & tribulationes
p̾dicando euangłiũ ad eos ꝓpt̾ quos st̃ in laboribꝰ
abundantiꝰ. iñplagis supramodũ. in mortibꝰ sepiꝰ.¬
ꝓpt̃ qͦs habent foris pugnas intus timores gau
xp̃m crucisirum. Rachel aut̃ clara aspectu m̃te
excedit dõ. & uidit in pͥncipio uerbũ dm̃ apud dm̃.
& uult parere & ñ potest. quia generationẽ eiꝰ quis

Expanded text:
Prior est autem in hominis eruditione labor boni operis, Prior est autem in hominis eruditione labor boni operis, quam requies contemplationis. Ad unum ergo contendendum, sed propter hoc multa ferenda sunt. Itaque duae sunt uxores Iacob liberae; ambae quippe sunt filiae remissionis peccatorum, hoc est dealbationis, quod est Laban. uerumtamen una amatur et altera toleratur. sed quae toleratur, ipsa prius et uberius fecundatur, ut, si non propter se ipsam, certe propter filios diligatur. labor enim iustorum maximum fructum habet in eis, quos regno dei generant inter multas temptationes et tribulationes praedicando euangelium, et eos, propter quos sunt in laboribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus saepipropter quos habent foris pugnas, intus timores, gauChristum crucifixum. Rachel autem clara aspectu mente excedit Deo, et videt in principio Verbum Deum apud Deum, et vult parere, et non potest, quia generationem ejus quis
Abbreviated transcription (Latin):
se inseptẽ p̃ceptis exercuerint quȩ st̃ dedilectione
ꝓximi necuiquam noc eat. idẽ. honora patrem¬
falsum testimoniũ dices. ñ concupisces uxorem
rias quasi ꝑhuiꝰ scłi noctem tolerantia laboris ad¬
heserit. uelut ꝓrachel lia mopinata coniungit᷑.
&ᵈ hanc sustinetꝰ ut ad illam ꝑueniat. Si ꝑseuẽrant̾
amat. acceptis aliis septẽ p̃ceptis. ac si ei dicatur.
serui & alios septem annos ꝓrachel. ut sit pauꝑ
spuĩ. mitis. lugens. esuriens. sitiensq iustieiam: mi¬
sericors. mundicors. pacificus. Uellet enĩ homo si fieri
posset sine ulla toletantia laboris. que inagendopa¬
tiendo amplectanda est statim ad pulebrȩ cõntẽpla¬
tionis delicias ꝑuenire. s hoc ñ potest in t̾ra morien-¬
tiũ. hoc enĩ uidet᷑ significare qd̾ dictũ. ẽ. ad iacob.
Non ẽ moris in loco hoc. ut minor detur pͥusquã maior
Non absurde maior appellatur. quę tẽpore prior ẽ.

Expanded text:
se in septem praeceptis legis exercuerunt, quae sunt de dilectione se in septem praeceptis legis exercuerunt, quae sunt de dilectione proximi, ne cuiquam noceatur, id est: Honora patremfalsum testimonium dices, non concupisces uxorem rias quasi per huius saeculi noctem tolerantia laboris adhaeserit — uelut pro Bachel Lia inopinata coniuncta sit — et hanc sustinet ut ad illam perueniat, si perseueranter amat, acceptis aliis septem praeceptis - ac si ei dicatur: serui alios septem annos propter Rachel — ut sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriens sitiensque iustitiam, misericors, mundi cordis, pacificus. uellet enim homo, si fieri posset, sine ulla tolerantia laboris, quae in agendo patiendoque amplectenda est, statim ad pulchrae atque p hoc non potest in terra morientium. Hoc namque videtur significare, quod dictum est ad Jacob: Non est moris in loco hoc ut minor habeatur priusquam major. Quia non absurde major appellatur, qui tempore prior est.