comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
odem enim die post solis
occubitum. nuntius uual¬
berti uelociter secłm sui seniori
nit: statinq post quam ad scĩ
uiri presentiam ꝑuenit. eius
ꝓuolutus uestigus: tremula ad
uos in dei postulat nomine: ut
iortifero ꝑiculo quod sibi nuꝑ
accidit solamen recipiat. Postꝙͣ
enim in hac die de basilica sci
suꝑ petrosam in cautus corruit
terram. multisq in eius corpore
membris collisis. femore q euis
beatissime pater penitus confra¬
cto mortem sibi subitam ad esse
putat: nisi illum ut credit per
beret diuina. Scit enim quod
hoc sibi ꝑiculum ꝑ suam cõtigit
negligentiam: quia sine ur̃e bñ¬
dictionis tutamine. ꝑ hostis cal-¬
ldi astutiam aligua necessita
te retrahente. de hoc hodie loco
prexit. Idcirco uos in dei noĩe
de predicta negligentia ueniã
petendo precatur: ut potum ex
ur̃o sacro ore benedictum. sa¬
crisq ur̃is manibus signatũ:
ad eum antequã moriatur tͣns¬
mittere dignemini. lectio .uiͣ.¬
unc uenerabilis senex ca¬

Expanded text:
odem enim die post solis occasum nuntius a Waldberto velociter secundum sui senioris num, statimque, postquam ad sancti viri presentiam pervenit, eius provolutus vestigiis, tremula ad vos in Dei postulat nomine, ut mortifero periculo, quod sibi nuper accidit, solamen recipiat. Postquam enim in hac die de basilica beati super petrosam incautus corruit terram. Multisque in huius corpore membris conlisis femoreque huius, beatissime pater, penitus confracto, mortem sibi subitam adesse putat, nisi illum, ut credit, perberet divina. Scit enim, quod hoc sibi periculum per suam contigit neglegentiam, quia sine vestrae benedictionis tutamine per hostis callidi astutiam, aliqua necessitate se retrahente, de hoc hodie loco perrexit. Idcirco vos in Dei nomine de predicta neglegentia veniam petendo precatur, ut potum ex vestro sacro ore benedictum sacrisque vestris manibus signatum ad eum, antequam moriatur, transmittere dignemini'. Tunc venerabilis senex, ca
Abbreviated transcription (Latin):
uati: toto fuerunt corpore con¬
triti. Tercius autem officio pe¬
dum pͥuatus. surdus effectꝰ est.
Suꝑ eos enim ꝓpt̾ noctis lñice
resurrectionis transgressionẽ:
ultio uenit diuina. Hinc ille
qui auditum. et ambulandi
amisit usum: duob fustibus
atq alioꝵ comitantium suffra¬
gio fultus: loca sc̃a orationis
causa circuire decreuit: ut iuxͣ
uenerabilia seruorum dei se¬
pulchra. diuinam postularet
miscłiam: ut amissam ꝑ suã
negligentiam corporis sui sani¬
tatemi: ꝑ gloriosa eoꝵ merita re¬
cipere meruisset

Expanded text:
ivati, toto fuerunt corpore conivati, toto fuerunt corpore contriti, tertius autem, officio pedum privatus, surdus effectus est; super eos enim propter noctis dominicae resurrectionis transgressionem ultio supervenit divina. Hinc ille, qui auditum et ambulandi amisit usum, duobus enitendo fustibus atque aliorum comitantium suffragio fultus, loca sancta orationis causa circumire decrevit, ut iuxta venerabilia servorum Dei sepulchra divinam postulasset misericordiam, ut amissam per suam neglegentiam corporis sui sanitatem per gloriosa eorum merita recipere meruisset
Abbreviated transcription (Latin):
diu in carnis fuerunt presentia.
signis atq uirtutib glorificauit:
sed etiam adhuc ꝑalta in conspͤ¬
tu eus eorum merita. gloriosas
efficuint uirtutes: sicut ꝑ suũ
agium confessorem prefatum
bertinum. nuꝑ mirabilem egit
uirtutem: quod illi nobis testa¬
ti sunt. in quoꝵ conspectu. hec
gloriosa uirtus fuit fc̃a: Tres
ꝑiti. nocte dñica in rodano flu¬
mine. uixta beati mauricii mar¬
tyris monasterium. serui enĩ
illius erant loci. nauim ascen¬
dentes: retia ad capiendos exten¬
derunt pisces. De hinc in solita
coꝵ retib in eadem nocte piscib
intrauit multitudo: ita etiam ut
nec illis ꝑ prolixum annoꝵ spa¬
cium. quo inpredicto flumine.
retia solebant extendere: tales
magnitudine apparuerunt
pisces: nec talem ante piscium
multitudinem. una ceperũt
nocte. Hinc leti nauigantes: ad
portum inquem soliti erant.
post piscationem intrare: non
se potuerunt. de predicta moue¬
re nauicula. Duo enun ex is
pedum et manuum officio pͥ¬

Expanded text:
diu in carnis fuerunt presentia, signis atque virtutibus glorificavit, sed etiam adhuc per alta in conspectu eius eorum merita gloriosas efficit virtutes, sicut per suum agium confessorem, praefatum etiam Bertinum nuper mirabilem egit virtutem. Quod illi nobis testati sunt, in quorum conspectu haec gloriosa virtus fuit facta, quamperiti in nocte dominica in Rhodano flumine iuxta beati Mauritii martyris monasterium – servi enim illius erant loci – navem ascendentes, retia ad capiendos extenderunt pisces. Dein insolita eorum retibus in eadem nocte piscium intravit multitudo, ita etiam, ut nec illis per prolixum annorum spatium, quo in praedicto flumine retia solebant extendere, tales magnitudine apparuerunt pisces, nec talem ante piscium multitudinem una ceperunt nocte. Hinc laeti navigantes ad portum, in quem soliti erant post piscationem intrare, nec se potuerunt de predicta movere navicula. Duo enim ex ipsis, pedum et manuum officio pr
Abbreviated transcription (Latin):
biberent uinum in domo
fratris sui pͥmogeniti: nũ¬
tuis uanit ad iob qͥ diceret.
Boues arabant. et asine pas¬
cebantur uixta eos: et irru¬
erunt sabei. tuleruntq oĩa.
et pueros ꝑcusserunt gladio.
Et euasi e go solus: ut nun¬
tiarem tibi. Cumq adhuc
ille loqueretur: uenit alt̾.
et dixit. Ignis cecidit ecelo:
et tactas oues puerosq con¬
sumpsit. et effugi ego solus
ut nuntiarem tibi. Sed et
illo ad huc loquente: uenit
alus et dixit. Caldei fecer̃t
tres turm̃as. et inuaserũt
camelos. et tulerunt eos: nec¬
non et pueros ꝑcusserunt
gladio. Et effugi ego solus:
ut nuntiarem tibi. Adhuc
loquebatur ille: et ecce alius
intrauit et dixit. filiis tuis
et filiab uescentib et bi¬
bentib uinum. in domo fra¬
tris sui pͥmogeniti repente
uentus uehemens irruit

Expanded text:
mo fratris sui primogeniti, nuntius venit ad Job, qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio, et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo, et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti, repente ventus vehemens ir
Abbreviated transcription (Latin):
mio confoueret quam sancto
dissimulabat gaudi quod do¬
lebat. Siquidem fides flere
prohiberet: gemitũ extorqͤret.
affectus. Etenira tam erat sc̃a
de illius gła exultatio: quam
pia de morte confusio. Ignosce
flentibus gratulare gauden¬
re martinum: dum unusqͥsq:
et sibi prestat ut doleat. ⁊ illi¬
debet ut gaudeat. Hoc igitur
beati uiri corpus usq ad locũ
sepulchri hymnis canora cele¬
stis turba prosequitur. Cõpare¬
tur si placet secularis illa pom¬
pa: non dicam funeris sed
triumpbi. Quid siile marti¬
ni exequiis conferetur: Bucãt
illi pre currib suis. uinctos
post terga captiuos: martini
corpus hii qui mundũ ductu
illius uicerant. prosequunt᷑.
Illos confusis plausib populoꝵ
honoret in sania: martino di¬
uinis plauditur psalmis.
Martinus hymnis celestib
honoratur. Illi post triumphos
suos in tartara seua trudent᷑:
martinus abrahe sinu letus
excipitur. MSartinus hic pau¬
per et modicus: celum diues

Expanded text:
ae pudore, quam sancto dissimulabat gaudio quod dolebat! siquidem fides flere prohiberet: gemitum tamen extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria exupia de morte confusio. Ignosceris ignosce flentibus, gratulare gaudenentibus, dum unusquisque et sibi praestat ut doleat, et illi ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus cael
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur. Quis istum unqͣm
cilicio tectũ. quis cinerib cre¬
deret inuolutum. Ita uitro pu¬
future resurrectionis gloria.
et natura demutate carnis. os¬
tensus est. Iam uero in obseqͥũ
funeris: credi non potest. qͣnta
hominum multitudo conue¬
nerit. Tota obuam ciuitas
ruit: cuncti ex agris atꝙ ui¬
cis. multiq ex uicinis et am
urbibus affuerunt. O qͣntus
luctus omnium: quanta pre¬
cipue merentiũ lamenta mo¬
nachoꝵ qui eo die fere ad duo
milia conuenisse dicuntur.
Specialis martini gła: cuiꝰ
exemplo in domini seruitu¬
tem. stirps tanta fructifica¬
uerat. Agebat nimirũ ante
se pastor extinctus greges suos:
sc̃ẽ illius multitudinis palli¬
das turbas. agmina palliata:¬
et aut emeritoꝵ laboꝵ senes.
aut iuratos xp̃i in sacram̃ta
tẏrones. Tam uirginũ chorus.
fletu abstinens pre pudore. cũ¬

Expanded text:
ent: quis istum umquam cilicio tectum, quis in cineribus crederet inuolutum? iam enim futurae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae pudore, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sintte me fr̃es crlum potus
respicere quam terram:⁊ suo
iam itinere iturus ad dñm
sp̃e dirigat᷑. Hec locutus: dia¬
bolum uidit prope assistere.
Quid hic inquit astas cruen¬
ta bestiaͦ. Nichil in me fune¬
ste repies: abrahe me sinus
celo reddidit. Testatiq nobis

Expanded text:
sinite me, fratres, caelum potius sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus itum reddidit: testatique nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sio post laborem: est tamen
animus uictor annoꝵ ⁊ cedere
nescius senectuti. Ac si iam
parcis etati bonum mͥ ẽ dñe.¬
fiat uoluntas tua. Nos uero
quib timeo: ip̃e custodies. E
uirum i esfabilem. nec labore
uictum. nec morte uincendũ:
qui in nullam se partem pro¬
nior inclinauerit. nec mor
tumuerit. nͨ uiuere recusauit.
aliquot dies uifebriũ teneret᷑.
ñ tamen a dei oꝑe cessabat. Per¬
nox in orationib et igilus.
fatiscentes artus sp̃m seruire
cogebat: nobili illo stratu suo.
incinere et cilicio recubans.
Et cum a discipulis rogaret᷑.
ut saltem uilia sibi sineret
stramenta supponi: non decet
inquid filii xp̃ianum nisi ĩ
cinere mori. Ego si aluid uob̾
exemplum relinquo: ip̃e pec¬
caui. Oculis ac manib ĩ celũ
semꝑ intentus: in uictũ ab ora¬
tione sp̃m non relaxabat. Et
cum a presbiteris qui tũc ad
eum confluxerant rogaretur.
ut corpusculum lateris muta¬
tione releuaret: sinite inquit

Expanded text:
sio post laborem, est tamen sio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcusso pastore prohibebit Sci¬
mus quidem desiderare te xͫ.
sed salua sunt tibi tua premia.
nec dilata minuentur: nrr̃a
potius miserere quos deseris.
Tunc ille motus iis fletibus.
ut totus semper in domino mi¬
sericordie iuscerib affluebat:
lacͥmasse phibetur. Conu̾susq
ad dñm: hac tantũ flentibus
uoce respondit. Bñe si adhuc
ppło tuo sum necessariꝰ: non
recuso laborem. fiat uoluntas
tua. Nunirũ inter spem amo¬
remq positus. dubitauit pene
quid mallet: quia nec hos de¬
serere. nec a xp̃o uolebat diutꝰ
separari: nichil tamen in uoto
suo ponens. aut uoluntati re¬
linquens. sed totum se dñi ar¬
bitrio potestatiq committens.¬
quidem est domine corporee pu¬
gna militie: et iam satis est
quod huc usq certau. Sed si
ad huc in eodem labore ꝓ castͥs
tuoꝵ stare me precipis. non re¬
cuso nec fatiscentem causabor
etatem munia tua deuotus
implebo. sub signis tuis quo ad
ip̃e tu iusseris militabo. Et
quamuis optata sit seni mes¬

Expanded text:
cusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique committens,quidem est, Domine, corporea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remis
Abbreviated transcription (Latin):
liquandiu ergo in loco
illo uel i eccłia ad quã
ierat commoratus: pace int̾
cłicos restituta. cum iã regͥdi
ad monasteriũ cogitaret. iuxi¬
b corporis cepit repente desti¬
tui. Conuocatisq discipulis.
indicat se iam resolui. Tum
uero meror et luctus om̃ium.
uox una plangentiũ. Cur nos
pater deserisͤ. Aut cui nos
desolatos relinquis: Inuadẽt¬
enim gregem tuũ lupi rapa

Expanded text:
liquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi r
Abbreviated transcription (Latin):
rex possit implere: sed neq
regum quisquam magnus
et potens uerbum huiusce¬
modi sciscitatur ab omni
ariolo et maga et chaldeo.
Sermo enum quem tu qͣtis
rex grauis est: nec repperiet᷑.
quisquam qui indicet illũ
in conspectu regis: exceptis
diis. quorum non est cum
hominib conuersatio. Quo
audito rex: in furore t ini¬
ra magna precepit: ut per¬
irent omnes sapientes ba¬
bylonis. Et egressa sententia:
socii eus: ut perirent. Tũc¬
danihel requisiuit de lege
atq sententia abarioch
pͥncipe militie regis: qui
egressus fuerat ad inter fici¬
endos sapientes babylonis.
Et interrogauit eum. qui a
rege acceperat potestatem.
quam obcausam tam crude¬
lis sententia a facie regis eẽt
egressa.¬

Expanded text:
rex, possit implere: Sed neque rex, possit implere: Sed neque regum quisquam magnus et potens verbum hujuscemodi sciscitatur ab omni hariolo, et mago, et Chaldaeo. Sermo enim, quem tu, rex, quaeris, gravis est: nec reperietur quisquam, qui indicet illum in conspectu regis: exceptis diis, quorum non est cum hominibus conversatio. Quo audito, rex in furore et in ira magna praecepit ut perirent omnes sapientes Babylonis. Et egressa sententia,  socii ejus, ut perirent. TuDanihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit eum qui a rege acceperat potestatem quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa
Abbreviated transcription (Latin):
tationem eius indicabimꝰ.
t respondens rex: Ui.¬
ait chaldeis. Sermo
recessit a me. Nisi indicaue¬
ritis mͥ sompnium et con¬
iecturam eius: ꝑibitis uos.
et domus ur̃e publicabunt᷑.
Si autem sompnium et cõ¬
iecturam eius narraueritiȩ:
premia. et dona. et honorẽ
multum accipietis a me.
Sompnium igitur et int̾¬
pretationem euis indicate
michi. Responderunt sccło.
atq dixerunt. Rex somp¬
nium dicat seriuis suis: et
interpretationem illiuis in¬
dicabimus. Respondit rex
et ait. Certo noui. quia tempꝰ
redunitis: scientes quod re¬
cesserit a me sermo. Si ergo
sompnium non indicaueri¬
tis michi una est de uobis
sententia. quod interpreta¬
tionem quoq fallacem et
deceptione plenam compo¬
sueritis. ut loquamini mͥ
donec tempus pertranseat.
Sompnium itaq dicite mͥ
ut sciam quod interp̾tatio¬
nem quoq eius ueram lo¬
quamni. Lespondentes
ergo caldei. coram rege dixe¬
runt. Non est homo sũper
terram qui sermonem tuũ

Expanded text:
etationem eius indicabimus etationem eius indicabimus et respondens rex ait Chaldeis sermo recessit a me nisi indicaveritis mihi somnium et coniecturam eius peribitis vos et domusSi autem somnium, et conjecturam ejus narraveritis, praemia, et dona, et honorem multum accipietis a me: somnium igitur, et interpretationem ejus indicate mihi. Responderunt secundo, atque dixerunt: Rex somnium dicat servis suis, et interpretationem illius indicabimus. Respondit rex, et ait: Certe novi quia tempus redimitis, scientes quod recesserit a me sermo. Si ergo somnium non indicaveritis mihi, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem et deceptione plenam composueritis, ut loquamini mihi donec tempus pertranseat. Somnium itaque dicite mihi, ut sciam, quod interpretationem quoque ejus veram loquamini. Respondentes ergo Chaldaei coram rege, dixerunt: Non est homo super terram, qui sermonem tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
diebus post quos dixe¬
rat rex ut introducerentur
introduxit eos prepositus
eunuchoꝵ. in conspectu na¬
bugodonosor. Cumq locutꝰ
eis fuisset rex: non sunt in¬
uenti de uniuersis taleg
ut danihel. annanias. mi¬
sahel. et azarias. Et steter̃t
in conspectu regis: et omne
uerbum sapientie et intel¬
lectus quod sciscitatus est
ab eis .rex. inuenit in eis
decuplum: super cunctos
ariolos et magos qui erant
inuniuerso regno eius. Fuit
autem danihel usq ad an¬
num pͥmum ꝙỹri regis.
In anno secundo regni nabu¬
godonosor uidit nabugodo¬
nosor sompnium: et conter¬
ritus est sp̃c eius. et sõpni¬
um eius fugit ab eo. Prece¬
pit ergo rex. ut conuocaren¬
tur arioli et magi. et male¬
fici. et chalder. et indicarẽt
regi sompnia sua. Qui cũ
uenissent: steterunt coram
rege. Et dixit ad eos rex ui¬
di sompnium: et mente
confusus. ignoro quid uide¬
rim. Responderuntq cal¬
dei regi siriace. Rex in sem¬
piternum uiue. Sic sõpni¬
um serius tuis: et interp̾¬

Expanded text:
diebus post quos dixerat rex ut introducerentur introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor cumque locutus eis fuisset rex non sunt inventi de universis tales ut Danihel Ananias Misahel et Azarias et steterunt in conspectu regis et omne verbum sapientiae et intellectus quod sciscitatus est ab eis rex invenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos qui erant in universo regno eius fuit autem Danihel usque ad annum primum Cyri regis in anno secundo regni Nabuchodonosor vidit Nabuchodonosor somnium et conterritus est spiritus eius et somnium eius fugit ab eo praecepit ergo rex ut convocarentur arioli et magi et malefici et Chaldei et indicarent regi somnia sua qui cum venissent steterunt coram rege et dixit ad eos rex vidi somnium et mente confusus ignoro quid viderim responderuntque Chaldei regi syriace rex in sempiternum vive dic somnium servis tuis et interpr
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ierechiel propheta in uisi¬
oue diuina respextte: conuerti
me inquit ad uiam porte san¬
ctuarii exterioris. que respicie-
bat. dorientem: et hec erat clau-¬
iurgo fuerit uirgo ꝑmanserit:
uirgo ante partum. uurgo pꝰt
partum. Concepit et uirgo est.
generat et iurgo est: lactat ⁊
uirgo est. ¶ater quippe ẽẽ
potuit beata maria: mislier eẽ¬
inagnum donim: magna gr̃a.
Ancilla peꝑit dñm. creatura
pepit creatorem: uiscerib fecũ¬
dis. et genitalib integris. Ugo
mater dominum effudit ĩ ter¬
ris:. concipiens uirgo. pariens
grauida. uirgo feta. uirgo per¬
petua. Quid miraris hec o hõ.
deum si nasci optuit. quando
dignatus est esse homoꝰ. Iuter
hec ergo toto affectu nos ad auxi¬
lium beate marie uirginis con¬
imploremus: et dum nos eandẽ
supplici obsequio frequentamꝰ
in terris. ip̃a nos sedula prece
commnendare dignetur in celis.
Quod ipse prestare dignetur:
qui intrinitate ꝑfecta uiuit

Expanded text:
sicut Ezechiel propheta in visisicut Ezechiel propheta in visione divina respexit. Converti me, inquit, ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respicit ad orientem, et haec erat clauvirgo fuerit, virgo permanserit, virgo ante partum, virgo post partum; concepit et virgo est, generat et virgo est, lactat et virgo est. Mater quippe esse potuit beata Maria, mulier emagnum donum, magna gratia, 48 ancilla peperit Dominum, creatura peperit Creatorem, visceribus fecundis et genitalibus integris virgo mater Dominum effudit in terris, concipiens virgo, pariens gravida, virgo feta, virgo perpetua. Quid miraris haec, o homo, Deum sic nasci oportuit, quando dignatus est esse homo. Inter haec igitur toto affectu ad auxilium beatae Virginis conimploremus, et dum nos eam supplici obsequio frequentamus in terris, ipsa nos sedula prece commendare dignetur in coelis. Quod ipse praestare dignetur, qui in Trinitate perfecta vivit
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationis ignara. angelo re-¬
spondisset. quomodo fiet istud.
qm̃ uirũ ñ cognosco: angelus illi
ꝑlaciao nustiu relpondit. Sp̃c
sanctus suꝑueniet in te. et urtꝰ
altissimi obumdrabit tibi. Nec
ex pauescas partum uirgo. nec
metuas. neq multum in exꝑ¬
ta formides: tantum crede et
concepisti. ama et pepisti. Sp̃e
enim sc̃s superueniet in te ꝓ¬
uide non est quod metuas: ⁊
uirtus altissimi obumbrabit
ꝙ sub umbraculo sp̃c scĩ. nec
inferuore concupiscentie terre¬
aris. Ideoq quod nascetur ex
te scũr: uocabitur filus dei. Hie
fidei semine grauida. et priuis
xp̃m mente quam uentre con¬
cipiens: respondit angelo. Ecce
ancilla domini: fiat michi se¬
cundum uerbum tuũ. et̃o¬
et mora assensus uͥginis
panditur: celestis sponsꝰ
immaculatum corpus ingͣdit᷑.
et qui toto mundo ñ capitur.
puelle inupte m̃bris infun¬
ditur. Nam audite fr̃es. qͣmͦ
parta per quam ingressus est
dominus. semꝑ fuerit clausa.

Expanded text:
dispensationis ignara, angelo redispensationis ignara, angelo respondisset: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco ? angelus illi placido vultu respondit: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Nec expavescas partum, Virgo, nec metuas, neque multum inexperta formides; tantum crede, et concepisti; ama, et peperisti. Spiritus enim sanctus superveniet in te; perinde non est quod metuas, et virtus Altissimi obumbrabit  sub umbraculo Spiritus sancti, ne fervore concupiscentiae terrearis. Ideoque quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . His fidei semine gravida, et prius Christum mente quam ventre concipiens, respondit Angelo: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Nec mora, ut assensus Virginis panditur, coelestis sponsus immaculatum corpus ingreditur, et qui toto mundo non capitur, 47 puellae innuptae membris infunditur. Nam audite, fratres, quomodo porta per quam ingressus est Dominus semper fuit clausa,
Abbreviated transcription (Latin):
suum ediderat. Deniq ĩ exꝑta
se parituram obstupuit: que
thalamum ignorauit. O quam
becta mater ista: que sine con¬
taminatione concepit. et sine
in quam mater. ꝑ quam nostri¬
generis uita est reparata: que
de celo suscepit prolem. ⁊ mun¬
do genut saluatorem. Hec enĩ:
mirabili atq in effabili modo.
omniũ rerum. suum q peꝑit
creatorem. Nlecta quippe ẽ uͥgõ
integra. cui fecunditas matris
darerur: et fca est fecunda ma¬
ter. in qua uirginis integritas
seruaretur. Si enim cogitemus
uirginem. que sine concupiscen-¬
tia carnis concepit carnem. et
sine uiro peꝑit uirum. et si uo-¬
luerimus fc̃i heus querere ra¬
tionem: in ip̃a nr̃a inquisitiõe
succumbemus. cum scriptũ sit.
generatiõem eius quis enarrabit:
Nam et ip̃a beata maria. cuius
hodre natalicia celebramꝰ: quẽ
creoendo pepit. credendo conce¬
pit. Seniq cum de diuino illi
partu angłs nuntiasset at illa
propͥe castitatis conscia. diuine

Expanded text:
suum ederet; denique viro inexperta suum ederet; denique viro inexperta se parituram obstupuit, quae thalamum ignoravit. O quam beata mater ista, quae sine contaminatione concepit, et sine inquam, mater, generis vita est reparata, quae de coelo suscepit prolem, et de mundo genuit Salvatorem. Haec enim mirabili atque ineffabili modo omnium rerum et suum peperit creatorem. Electa quippe est virgo integra, cui fecunditas matris daretur, et facta est fecunda mater, in qua virginis integritas servaretur. Sic enim cogitemus virginem quae sine concupiscentia carnis concepit carnem, et sine viro peperit virum. Et nam si voluerimus hujus facti quaerere rationem, in ipsa nostra inquisitione succumbimus; cum scriptum sit: Generationem ejus quis enarrabit ? Nam et ipsa beata Maria, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo peperit, credendo concepit. Denique cum divinum illi partum angelus nuntiasset, at illa propriae castitatis conscia, divinae
Abbreviated transcription (Latin):
et est ĩmaculata cortu.
fecunda partir: iurgo ca¬
sta. Hec concepit uirgo sine ui¬
ro: sed ex sp̃u scõ. Hec peperit.
ñ dolore sed gaudio: bec iuture
angelorum et hominum cibum
Ofidei pactum: o fidei secretum.
Dromittit iuirgini. angłs filiũ
q effici mater. Uere magnum
et salutare misterium: que sic
peꝑit ut et mater. et uirgi di¬
ci possit. Lacta maria creatorẽ
tuum: lacta panem celi. lacta
precium mundi. Prebe lamben¬
ti mamillam: ut pro te ip̃e pre-¬
beat ꝑcutienti maxillam. Tu
illi ut mater. temporalem miui¬
stra substantiam: ut ipse nobiȩ
et tibi. uitam tribuat. sempiter¬
nam. Lacta eum: qui talem fec̃
qui fructum fecunditatis tibi
dedit conceptus: et decus uirgi¬
nitatis ñ abstulit natus.
idete fratres. quam digne
domino consecrata uͥgini¬
tas famulatur: quam sic amare
lignatus est. ut una eademq
femina. et uirgo dici possit et
mater. Quam preferenda gr̃a.
et cunctis scł̃is predicanda. que
ñ amisit. Elesta Et q̃ anctorem

Expanded text:
ec immaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate. Haec concepit virgo non ex viro, sed ex Spiritu sancto. Haec peperit n dolore, sed gaudio. Haec nutrivit angelorum et hominum cibum. O fidei pactum! o fidei secretum! Promittit virgini angelus filium que effici mater. Vere magnum et salutare mysterium, quae sic peperit, ut mater et virgo dici possit. Lacta, Maria, creatorem tuum; lacta panem coeli; lacta pretium mundi; praebe lambenti mamillam, ut pro te illa praebeat percutienti maxillam. Tu illi ut mater temporalem ministra substantiam, ut ipse pro nobis et tibi vitam tribuat sempiternam. Lacta ergo qui fecit qui fructum fecunditatis tibi dedit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus. Videte, fratres, quam digne Domino consecrata virginitas famulatur, quam sic amare dignatur, ut una eademque femina, et virgo dici possit, et mater; quam praeferenda gratia, et cunctis saeculis praedicanda, quae non amisit. Electa est quae auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi fecunditas predicatur. neq
fecunditas. ubi uirginitas inte¬
gra conseruatur. I̾oq totũ suꝑ¬
excellunt de illa que dicuntur:
quia sunt diuina atq ĩ effabi¬
lia. Unde uirginitas ⁊ fecundi¬
tas ꝓlis. suꝑeminens nouitas
est: quaiquam humanũ cer¬
natur ex carne quod nascit᷑.
Uerumptamen et si magnificen-¬
tior multum uͥginitas ĩ maria
propter gr̃e excellentiam: una
tamen integritas carnis. ⁊ una
uirtus. que adinuicem quasi
cognata sociantur. Hinc quoꝙ
iohannes. quicqͥd est qͦd maria
genuit. euangelizando suo cõ¬
mendat eloquio: uerbum quod
in pͥncipio erat. et u̾bum erat
apud deum. ⁊ ds̃ erat uerbum.
Hoc quippe uerbum qͦd erat
in pͥncipio. ⁊ apud dm̃ erat. et
genuit becta et gloriosa uirgo
maria. ex se carnem fc̃m. Iccͥco¬
et uirginitas longe sacratior.
et fecunditas ut ita dicam
multo in effabilior: quam suo
otuerit ille explicare eloquio
uerumptamen quanto uͥginitã

Expanded text:
ubi fecunditas praedicatur: neque ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de na atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas
Abbreviated transcription (Latin):
li. ei q famulabantur officio
dilectionis: iohannes tamen
ampluis ac specialius usq
ad finem uite. qui sib õmissã
accepit in suam quasi matrẽ
filius: cui benignus magister
de cruce mulier inquid ecce fi¬
lius tuus. ad discipulum autẽ
ecte mater tua: ut uirgo uirgi¬
ni cohereret. et deseruiret offi¬
ciosissime cura adoptionis.
sima uirginitas. alicui
discipulorum rectius quam
uirgini commendatur: ut eẽt
ad inuicem grata societas. et flo¬
ridus aspectus. nec non ⁊ uenu¬
stus conuersandi. uertians alt̾¬
natim pudicitiarũ splendor
decoratiis. Una siquidem uurtꝰ
uirgiuitatis in ambob: s alt̾a
proportio in maria. Altera quidẽ
quia fecundior: sed ip̃a. Ip̃a uero
sed altera: quia et si ip̃a eadẽq
in corruptio. tamen fecunditas
integritatis. longe gloriosior qͣm
uirginitas. Iecirco et fecunditas
in illa. tota deifica est: ⁊ uͥginitas.
Alioquin nusquam secundum
naturam nascendi uirginitas.

Expanded text:
li, eique famulabantur affectu li, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. sima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas,
Abbreviated transcription (Latin):
nde de hiis ex quib certi
sumus tantisꝑ loquaiur.
ad exhortationem ur̃am. quali¬
cumq sermone. ad edificationẽ
et laudem nominis dei: ut et re¬
ligio conseruetur ꝓfamulatu.
et deuotio augeatur pro affectu.
confirmet in omni ueritate. suis¬
q commendet meritis. et p̃cibus
auxilietur: ut ip̃i digni inueni¬
amur in eus laudibus. Quod
si queritur. post ascensionẽ dñi
quid egerit: unum procerto est.
quia uirgo scã corpore ac mente
ꝑmar it. Quam sane angłs gabͥ¬
el. ac si celestis paranimphus in¬
tactam custodiuit. et iohannes
de cruce cõmisit. uirgo uirginem
seruauit. suisq ei deseruiuit
obsequiis: non quod eximius
ille scõrum chorus apostolorũ¬
eam deseruerit. inter quos post
resurrectionem intrans et exiẽs.
familiarius contulit de xp̃i
in carnatione. tanto siquidem
uerius. quanto ab initio plemiꝰ
ꝑspexerat oculis uniuersa. licet
ꝑueneri nt ueritatem. Quam
sane beatam uirginem. et si
omnes uenerati sunt discipu¬

Expanded text:
nde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes de cruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio pleniusperspexerat oculis universa: licet pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipu
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe: est adhuc aluid quod
considerare debeamus. Uide¬
bat in sp̃u propheta: quia
hec ip̃a uerba que obscuri¬
tatib obuoluta ꝓferebat.
non iudaico populo. sed genti¬
b panderentur. Nobis ergo
loquens pͥus animalia. et
postmodum rotam descͥbere
debuit. quia nos ad fidem
domino largiente uenientes.
non ꝑ legem euanglm. sed
per sc̃m euangelium. legem
didicimus. ubi uero uͦ uel
qualis rota apparuerit. ad¬
scriptura sacra.per utraq
testamenta in quatuor ꝑtib
est distinctã. uetus etenim
testamentum. in lege ⁊ ꝓpħis.
nonum uero in euangelis:
atq apłoꝵ actibꝰ et dictis.
apparuisse. et postmodum
quatuor facies habuisse descͥ¬
bitur: quia nisi lex euangłio
concordaret in quatuor mũdi
partib ñ innotesceret. Et aspe¬
ctus earum et opus earũ: qͣsi
uisio maris. Recte sacra elo¬
quia uisioni maris similia
narrantur: quia in eis ma¬
gna sunt uolumina senten¬
tiarum. cum cumulis sen¬
suum. Nec immerito. mari

Expanded text:
accipere, est adhuc aliud quod accipere, est adhuc aliud quod considerare debeamus. Videbat enim sanctus propheta quia haec ipsa verba quae obscuritatibus obvoluta proferebat, non Judaico populo, sed gentibus panderentur. Nobis igitur loquens prius animalia et post rotam describere debuit, quia nos ad fidem Domino largiente venientes, non per legem Evangelium, sed per sanctum Evangelium legem didicimus. Ubi vero, vel qualis rota apparuerit, adScriptura sacra per utraque Testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenim Testamentum in lege et prophetis, Novum vero in Evangeliis atque apostolorum Actibus et dictis. a animalia apparuisse, et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret in quatuor mundi partibus, non innotesceret. « Et aspectus rotarum et opus earum quasi visio maris. » Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur quia in eis magna sunt flumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terram apparuit: quia
deus om nipotens. legem suꝑ
corda peccantiũ dedit. Sed
quia hec pennata animalia:
scõs ut diximus euangelis¬
tas designant: quomodo gͦ¬
pͥus animalia. et p̾tmodũ
rota una aspicitur. dum
ante testamentum uetus
fuerit. et postiodum sancti
euangeliste secuti sint: Sed
intelligere in huis possumus
quod illi prius a ꝓph̃a uisi
sunt. qui merito transcendũt.
Nam quanto sc̃m euͣngliũ
testamentum uetus p̃cellit.
tanto et predicatores eus scͥp¬
tione prophetica preferri
debuerunt: quamuis sit ad¬
huc aliud quod in bac descͥp¬
tione considerari debeat.
quia prophetie spiritus. sic
intra semet ip̃m auteriora
et posteriora simul colligit.
ut hec simul prophete lingͣ
proferre non possit: s ampla
que uiderit. dispertitis ser¬
monibus emanat. Nost¬
animalia rota describitur:
quia electorum multi apud
onmpotentem dñm. ꝓfecti
et ante legem fuerunt. Sin
uero animalia. solos ut dixi¬
mus euangelistas debeamus

Expanded text:
 terram apparuit, quia Deus omnipotens legem super corda peccantium dedit. Sed quia haec pennata animalia sanctos, ut diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, dum ante testamentum vetus fuerit, et postmodum sancti evangelistae secuti sunt? Sed intelligere in his possumus, quod illi prius a propheta visi sunt, qui merito transcendunt. Nam quanto S. Evangelium Testamentum vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt: quamvis sit adhuc aliud, quod in hac descriptione considerari debeat. Quia prophetiae spiritus sic intra semetipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut simul haec prophetae lingua proferre non possit, sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Dominum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus, Evangelistas debemus
Abbreviated transcription (Latin):
et poit robur cordis illius. Me¬
uor est finis orationes: quam
pͥncipium. ¶elior est paciẽe.
arrogante. Ne uelox sis adiras¬
cendum: quia ira insimi scuł¬
ti requiescit. Ne dicas. Quid
putas cause est: quod priora
tempora meliora fuere quã
nunc suntꝰ Stulta est enun
huiuscemodi interrogatio.
utilior est sapientia cum di¬
uitus: et magis prodest uidẽ¬
tibus solem. Sicut enim pro-¬
tegit sapientia: sic protegit
pecunia. Hoc autem plus h̾t
eruditio et sapientia quod iii¬
tam tribuunt possessori suo.
Considera opera dei: quod ne¬
mo possit corrigere quem ille
despex̾it. In die bona fruere
bonis: et malam diem pre¬
caue. Sicut enu hanc sic et
illam fecit d̾s: ut ñ inueniat
homo contra eum iustas qͥri-¬
monias.

Expanded text:
et perdet robur cordis illius. Meet perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irascendum: quia ira in sinu stulti requiescit. Ne dicas: Quid, putas, causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt? stulta enim est hujuscemodi interrogatio. Utilior est sapientia cum divitiis, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia. Hoc autem plus habet eruditio et sapientia, quod vitam tribuunt possessori suo. Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis, et malam diem praecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui futurus est: iam uocatũ
est nomen eius. Et scitur qͦd
homo sit: et non possit contͣ
fortiorem se in udicio conten¬
derẽ. Uerba sunt plurima:
multam in disputando ha
re: cum ignoret quid condu¬
cat sibi in uita sua numero
dierum peregrinationis sue
et tempore quod uelut umbͣ
preterit: Aut quis ei poterit
indicare: quid post eum fu¬
turũ sub sole sitꝰ ¶Relius
est enĩ nomen bonum: quã
unguenta preciosa: et dies
iortis die natiuitatis. Ne¬
liuis est ire ad domum luctꝰ.
quam ad domum conuiuii.
Inilla enim finis cunctorũ
ad mouetur hominum: et
uiuens cogitat quod futur̃
sit.¶Nelior est ira risir. quia
ꝑ tristiciam uultus corrigit᷑
auimus delinquentis. Cor
sapientiũ ubi tristicia est: ⁊
cor stultorum ubi leticia. Me¬
lius est a sapiente corripi: qͣm
stultorum ad ulatione decipi.
guia sicut sonitus spinarũ
ardentium sub olla: sic risus
stulti. Sed et hoc uanitas. Ca¬
lumpuia conturbat sapientẽ:

Expanded text:
Qui futurus est, jam vocatum Qui futurus est, jam vocatum est nomen ejus: et scitur quod homo sit, et non possit contra fortiorem se in judicio contendere. Verba sunt plurima, multam in disputando habre, cum ignoret quid conducat sibi vita sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore quod velut umbra praeterit? Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit? Melius est nomen bonum, quam unguenta pretiosa: et dies mortis die nativitatis. Melius est ire ad domum luctus quam ad domum conuiuii: in illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et uiuens cogitat, quid futurum sit. melior est ira risu: quia per tristitiam uultus corrigitur animus delinquentis. cor sapientium, ubi tristitia est: et cor stultorum, ubi laetitia. melius est a sapiente corripi quam sQuia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem,
Abbreviated transcription (Latin):
auitias et substaitiam ⁊
honorem: et nichil deest
anune eius ex omnib que
desiderat nec tribuit ei po¬
testatem deus. ut comedat
ex eo. sed homo extraneus uo¬
rabit illud: hoc uanitas et
magna miseria est. Si genu¬
erit quispiam centum: et
luixerit multos annos et
plures dies etatis habuerit
et anima illius non utatur
bonis substantie sue sepultu¬
raq careat: de hoc ego ꝓnun¬
tio quod melior illo sit abor¬
tiuus. Frustra enum uenit. ⁊¬
pergit ad tenebras: et obliui¬
one delebitur nomen eius.
Non uidit solem: neq cogno¬
uit distantiam boni ⁊ mali.
Etiam si duob milib annis
uixerit. et non fuerit ꝑfruitꝰ
bonis:. nonne ad unum locũ
ꝓperant omnia: Omĩs labor
hominis in ore eius:sed aĩa
illius non impletur. Quid ħ
amplius sapiens a stultoꝰ Et
quid pauꝑ: nisi ut ꝑgat illue
ubi est uitaꝰ ¶elus est ui¬
dere quod cupias: qͣm deside¬
rare quod nescias. Sed et hoc ua¬
nitas est: et presumptio sp̃c.

Expanded text:
divitias, et substantiam et divitias, et substantiam et honorem, et nihil deest animae ejus, ex omnibus quae desiderat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo. sed homo extraneus vorabit illud: Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat: De hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen ejus. Non vidit solem, neque cognovit distantiam boni et mali: Etiamsi duobus millibus annis vixerit, et non fuerit perfruitus bonis: nonne ad unum locum properant omnia? Omnis labor hominis in ore ejus: sed anima illius non implebitur. Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubi est vita? Melius est videre quod cupias, quam desiderare quod nescias; Sed et hoc vanitas est, et praesumptio spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
ma: quan uidi sub sqle di-¬
uitie contruate in maeira
domini su. Pereunt enrn
in afflictone pessima. G¬
nerant filium. qui in sũmi
egestate erit. Sicut egressus
est nudus de utero matris
sue. sic reuertitur: et nicħ
auferet secum de labore suo.
¶iserabilis prorsus infir¬
mitas: quomodo uenit. sic
reuertitur. Quid ergo ꝓdest
ei. quod laborauit inuentũ.
cunctis diebus iute sueͦ. Co¬
medit in tenebris et incu¬
ris multis. et in erumpna
atq tristicia. Hoc itaq mͥ
uisum est bonum: ut come¬
dat quis et bibat. et fruat᷑
leticia ex labore suo qd labo¬
rauit ip̃e sub sole. numero
dierum uite sue. quos dedit
ei deus. Et hec est pars illiͦ:
et omni homini cui dedit
d̾s diuitias. atq substantiã.
potestatemq ei tribuit ut
comedat ex eis: et fruatur¬
ex parte sua. et letetur de
labore suo. Hoc est donum
dei. Non enĩ satis recordabi¬
tur dierum uite sue: eo qͦd
d̾s occupet deliciis cor eius.
quid an frequers apud ho¬
nines. Uir cui delit deus

Expanded text:
di sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, et laetetur de labore suo: hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur dierum vitae suae, eo quod Deus occupet deliciis cor ejus. quidem frequens apud homines: Vir, cui dedit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quid uoiuisti deo: ne moreris
reddere. displicet enum ei. infi¬
delis et stulta promissio: sed
quodcumq uoueris redde.
Multoq melius est nonuo¬
uere: quam post uotum ꝓ-¬
missa non reddere. ne dede¬
ris os tuum. ut peccare faci¬
as carnem tuamr: neq dicas.
coram anglõ non est ꝓuiden¬
tia: neforte iratus deus suꝑ
sermones tuos. dissipet cũcta
oꝑa manuum tuarũ. Albi
multa sunt sompnia: pluri¬
me uanitates. et sermones
innumeri. Tu uero deum
time. Si uideris calumpni¬
as egenorum. et iuolenta iu¬
dicia. et subuerti iusticiam
in prouincia: ñ mireris suꝑ
hoc negocio. quia excelso aliꝰ
excelsior est. Et suꝑ hos quoq
eminentiores sunt alii: et in¬
super uniuerse terre. rex im¬
perat seruienti. Auarus nõ
implebitur pecunia: et qui
amat diuitias. fructus nõ
capiet ex eis. Et hoc gͦ uani¬
tas. ybi multe sunt opes: mul¬
tiet qui comedunt eas. Et
quid prodest possessori. nisi
quod cernit diuitias oculis

Expanded text:
quid vovisti Deo, ne moreris quid vovisti Deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque voveris, redde. Multoque melius est non vovere, quam post votum promissa non reddere. Ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam: neque dicas coram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis
Abbreviated transcription (Latin):
rint duo: fouebũtur mutuo.¬
Unus quomodo calefiet: Et si
quispiam preualuerit contͣ
linum: cluo resistent ei. li .i.¬
unicułis triplex: diffi¬
cile rumpitur. ¶Nelior¬
est puer pauper et sapiens.
rege sene et stistto: qui nescit
prouidere in posterum. Qd̾
et decarcere cathenis q inter¬
dum quis egrediatur ad reg¬
numr: et alius natus ĩ regno.
mopia consuramatur̃. Uidi
cunctos uiuentes qͥ ambu¬
lant sub sole: cum adolescen¬
te scd̃o qui consurgit pro eo.
Infinitus numerus est ppłi
omniũ qui fuerunt ante eũ
et qui postea futuri sunt ñ
letabuntur in eo. Sed ⁊ hoc
uanitas: et afflictio spiritus.
Custodi pedem tuum ingͥdiẽs
domum dei. ¶ulto enum
melior est obedientia quam
re quid loquaris: neq̃z cor tu¬
um sit uelox ad ꝓferendum
sermonen coram deo. Deus
enim in celo: et tu suꝑ terrã.
Idcirco sint pauci sermones
tui. ¶ultas curas sequunt᷑
sompnia: et in multis sermo¬
nib inuenitur stulticia. Si

Expanded text:
rint duo fovebuntur mutuorint duo fovebuntur mutuounus quomodo calefiet et si quispiam praevaluerit contra unum duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpiturest pauper et sapiens, rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus in regno, inopia consumatur, Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget pro eo. Infinitus numerus est populi omnium, qui fuerunt ante eum: Et qui postea futuri sunt, et non laetabuntur in eo: Sed et hoc vanitas et afflictio spiritus. Custodi pedem tuum ingrediens domum Dei: multo enim melior est obedientia, quamre quid loquaris, neque cor tuum sit velox ad proferendum sermonem coram Deo. Deus enim in coelo, et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. Multas curas sequuntur somnia, et in multis sermonibus invenitur stultitia. Si