comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et saluator nr̃ qui usłm pccm hũit.
tanto affectu nos pcc̃ores amare dig¬
nat᷑. ut qd̾ nos patimur sepati teste¬
tur. quare nos qui sine pẽco nõ sumꝰ.
et qͥ pcc̃a nr̃a ꝑ caritatẽ redim̾e pos¬
sumꝰ nõ tã ꝑfcõ amore diligimus
ut si aliquio mali anus ꝑtulerit.
caritatis affectu cõpatiam᷑. Et si qͥd
boni alius acceꝑit. qrͣ nos ip̃i accipi¬
amus. Ita gaudeam̃. et ꝓ illo qui ac¬
si doles ꝓillo in corpore ecc̃e cõstitut᷑
cõtinet᷑. Nam si abscissum fuerit
nec dolere potit nec sencire. Cũ eĩ
manꝰ ant aliud m̃bru fuerit absci¬
sum acorpore si cotu corpus postea
młtis ꝑtib diuidatur. manꝰ illa nõ
sentit. qr iam areliqͦꝵ mẽbroꝵ soci¬
etate diuisa ẽ. acq dism̃cta. tał ẽ
xcanꝰ qui de alt̾ius aũt dãpnis aut
afflictoĩb. aut etiam morte non
ideo affectu caritatis non tenet ĩ
corde. N os aũt siu̾am et ꝑfcãm
caritatem uolumꝰ custodire om̃s

Expanded text:
et Salvator noster, qui nullum peccatum habuit, tanto affectu nos peccatores amare dignatur; ut quod nos patimur, se pati testetur: quare nos, qui sine peccato non sumus, et qui peccata nostra per charitatem redimere possumus, non tam perfecto amore diligimus; ut quidquid mali alius pertulerit, charitatis affectu compatiamur, et quidquid boni alius acceperit, quasi nos ipsi accipiamus, ita gaudeamus, et pro illo qui acsi doles pro illo, in corpore Ecclesiae constitutus continetur: si autem abscisum fuerit, nec dolere poterit, nec sentire. Cum enim manus aut aliud membrum fuerit abscisum a corpore, si totum corpus postea multis partibus dividatur, manus illa non sentit; quia jam a reliquorum membrorum societate divisa est atque disnus, qui de alterius aut damnis, aut afflictionibus, aut etiam morte non ideo affectum charitatis non tenet in corde. Nos vero, si veram et perfectam charitatem volumus custodire, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ me dilexerunt ꝙ audierant pau¬
cis ageruł paternis contẽptis ad
dĩ liber̃ ẜuitutem me fuisse cõu̾¬
sum. Neq in ħ ĩuiderunt eccłie
tagastensi dimisisse. Sed ad dĩtia ᷤᷤ¬
uideor uenisse. Uix enĩ ingesima
paricła res mea paterna existimãi
nunc ut dñs existimor possidere.

Expanded text:
in me dilexerunt, quod audierant paucis agellulis paternis contemptis ad dei liberam seruitutem me fuisse conuersum, neque in hoc inuiderunt ecclesiae Tagastensiuideor uenisse. uix enim uigesima particula res mea paterna existimari nunc ut dominus existimor possidere.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligis crede. In tellectꝰ eni mer¬
ces ẽ fidei. gͦ noli q̃rere intelligere
ut credas. S crede ut intelligas¬

Expanded text:
inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani siueri xp̃iani sunt prsꝰ pau¬
ꝑes sunt. et in cõꝑatõe celestiũ bonoꝵ
que sꝑant om̃e auꝵ suũ arenam
deputant. Ibi quisq hc̃ diuitias
suas ubi dilectõem.¬

Expanded text:
iani, si veri christiani sunt, prorsus pauperes sunt, et in comparationem coelestium bonorum, quae sperant, omne aurum suum arenam deputant: quia ibi quisque habet divitias suas ubi delectat
Abbreviated transcription (Latin):
Nouũ ãnu ianuarias appellãt kłas
cũ uetusto semꝑ errore. et horrore sorde¬
scãt. Anspicia etia iam nanissimmi cosli¬
ge se dñt. ac statum uite sue ĩ anibꝰ ĩdi¬
ciis estimãtes ꝑ ĩcerta auiũ feraꝵq sig¬
au̾ctas ista prohibeat dicẽs. Ne auspis¬
cemim. nec auguriis ĩtendatis. Et ccẽ¬

Expanded text:
Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque sigauctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Se
Abbreviated transcription (Latin):
est. et uide que contigento effic̾is
ꝙ non eras. non ilo quod cõtingis
cit ex cogͥtore ex cogintione deipa¬
tus est uideri. ut btĩficet cõnerses
et aduses pͥuniat cecitate. Uidicat
enim ꝑͥmo in aĩa au̾sa. Ase exordiũ
penaꝵ ip̃a cecitate. Qui enim se au
tur. Nondum sentit pena s Iam ht̃¬

Expanded text:
emadmodum tu contingendo efficeris quod non eras, non illud quod contingis cit ex cognitore, sed cognitor etus videri ut beatificet conversos, et aversos puniat caecitate. Vindicat enim primo in anima aversa a se, exordio poenarum, ipsa caecitate. Qui enim se avecus efficitur. Nondum sentit poenam, sed jam h
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum. De dõ loqͥm᷑. Quidinirũ sinõ
cõphendit᷑ Si cõp̾hendis enim nõ ẽ
deus. Sit magis pia confessioigno
tingere. Aliqͣntulu inmence deum
magna bt̃itudo est. cõp̾hendere aũt
aspicis. Cuiꝰ hoĩs faciem uites deor¬
sum non uides. Eode tp̃re quo fa¬

Expanded text:
bum. De Deo loquimur, quid mirum si non comprehendis? Si enim comprehendis, non est Deus. Sit pia confessio ignotingere aliquantum mente Deum; magna beatitudo est: comprehendere autem, aspicis. Cujus hominis faciem vides, dorsum non vides eo tempore quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Dicimꝰ ꝙͣ incõpͥhensibłe sit ꝙ lec¬
tum est. tñlectum est. ut non cõp̾hẽ¬
deret᷑ ab homĩe. s ut doleret hõ.
qr non cõp̾hendit. Et ĩueĩret inide
impedit a cõp̾hensione. et remoi̾et
ea. et inhiaret ꝑceptioni incõmuta¬
bił u̾bi. Ip̃e ex dec̾iori in meliꝰ cõmu¬
tatꝰ. nõ enĩ u̾bũ proficit et crescit. ac¬
cedente cognitore. s integru si ꝑmã¬
ẜis. integrum si recesẜis. integrum
cũ redieris manens in se. et innouã
om̃ia. ergo ẽ forma om̃iu reꝵ for¬
loco capitur. et mole quada et spa¬
tio distendit᷑ mimis enĩ in ꝑte ꝙͣ in

Expanded text:
. Dicimus quam incomprehensibile sit quod lectum est: tamen lectum est, non ut comprehenderetur ab homine, sed ut doleret homo quia non comprehendit, et inveniret unde impeditur a comprehensione, et removeret ea, et inhiaret perceptioni incommutabilis Verbi, ipse ex deteriore in melius commutatus. Non enim Verbum proficit aut crescit accedente cognitore: sed integrum, si permanseris; integrum, si recesseris; integrum, cum redieris; manens in se, et innovans omnia. Ergo est forma omnium rerum, forloco capitur et mole quadam et spatio distenditur, minus est in parte, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ totũ ĩcẽoit. Alie sũt ꝑtes sacrifici¬
oꝵ aliud holocaustum . qñ totum ar¬
det. et totum assumitur igne diuino
Om̃e quidem hoelocanstum ẽ sacrifi¬
ficiũ. s nõ om̃e sacrificium holecan¬

Expanded text:
cum totum accenditur. Aliae sunt partes sacrificiorum; aliud holocaustum: quando totum ardet, et totum consumitur igne divino,Omne quidem holocaustum sacrificium; sed non omne sacrificium holoca
Abbreviated transcription (Latin):
tñ scio ꝙ etia sc̃s ieronimus. qui
tam excellentis doctrine fama. et
re uersatur. ad quasda soluẽdas in
hibet. sine disceptatione ulla docu¬
mentum.

Expanded text:
tamen seio quod etiam sanctus Hieronymus, qui tam excellentis doctrinae fama ac r, ad quasdam soluendas in hibet sine ulla disceptatione documentum.
Abbreviated transcription (Latin):
Omͣ mltis modis copio¬
sa est dulcedo tua dñe quã abscõ¬
disti timẽtib te. et eĩ ecs qͦs emẽ¬
das multũ amas. Sed ne dissoluta
securitate negligẽtiꝰ agãt. abscon¬
dis ab hiis dulcedinẽ amoris tui
quib ucile ẽ tim̾e te. Est dulcedo¬

Expanded text:
m multis modis copiosa est dulcedo tua, Domine. Quam abscondisti timentibus te: etiam eos quos emendas, multum amas; sed ne dissoluta securitate negligentius agant, abscondis ab eis dulcedinem amoris tui, quibus utile est timere te. Perfec
Abbreviated transcription (Latin):
cellex̾is quod non sit contͣ scãm re¬
gula catholice fidei. ad quam uelut
uiam qͣ te ducit ad prĩa ꝑuenisti
Et sic intellex̾is ut inde dubitari
oĩo non debeat. adde ad edificium
noli tũ relinquere fũdam̃tũ. E¬

Expanded text:
tellexeris quod non sit contra regulam catholicae fidei, ad quam, velut viam quae te ducat ad patriam, pervenisti; et sic intellexeris, ut inde dubitare omnino non debeas: adde aedificium, noli tamen relinquere fundamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
sũt E ꝓdesse ad delenda poc̃a ꝑc̾ita
si mores mutau̾is. Si aũt ĩ eisdẽ
malis ꝑseu̾aĩus elemosinis cuis
non corrũpes iicoiciũ dei. Ego di¬
co pp̃ illascelera et e̾mina q̃ om̃ies
et ĩ carne corruptibłi constitutam
sine pcc̃is esse nõ posse. Sed de illa
cotidiana et leuia hñt etiam sua
lauacra cotioiana. Hoc ẽ qd̾ pectus
tundimꝰ et dicimꝰ in orõne dño.
dõ nr̃o. Dimitte nob̾ debita nr̃a et

Expanded text:
 prodesse ad delenda peccata praeterita, si mores mutaveris. Si autem in eisdem malis perseveras, eleemosynis tuis non corrumpis judicem. Ego dico propter illa scelera et crimina, quae omnes et in carne corruptibili constitutam, sine peccatis esse non posse: sed illa quotidiana et levia habent etiam sua lavacra quotidiana. Hoc est quod pectus tundimus, et dicimus in oratione Domino Deo nostro, Dimitte nobis debita nost
Abbreviated transcription (Latin):
dei comedat in qua domo dĩ m̃brũ
est. Non em̃ mag̾ est domus tua.
pu̾sum fiat satagis. in como dĩ uͥ
quid forte ibi pu̾sum uideris.¬
In oratorio neõ aliqͥd
unde et nom̃ accepit. ut si forte
aliqui p̾ter horas constitutas. et¬
si eas uacat horare uoluerint. ñ
eis sint impedim̃to. qui ibi aliqͥd
agendũ putau̾int.

Expanded text:
Dei comedat, in qua domo Dei membrum est. Non enim magis est domus tua, perversum fiat satagis; in domo Dei ubiquid forte perversum viderisIn oratorio nemo aliquid unde et nomen accepit. Aut si forte etiam aliqui propter horas constitutas, si eis vacat et orare voluerint, eis non sint impedimento qui ibi aliquid agendum putaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
Puer ego amplius itinis
conficiebam. sine defectu cũ ancu¬
pandi studio in ambłando ex̾cita¬
rer ꝙͣ adolescens cum me ad alia
studia quib sede̾ mag̾ cogebar con¬
corporib palestrite nõ molem ac
magnitudinez. s nodos quosdam
lacertoꝵ. et districtes thores fignrã¬
q om̃e corporis sibi cõgruente. ꝑitil¬
sime ĩspiciunt. Et hinc potius argu¬
menta uiriũ colligunt. Que tũ oĩ
paꝵ ualent nͥ uis artis et ex̾citatõ¬
nis accedat. E epe etiam uisumẽ
ingentis corporis uiros ab exiguis
uł inferendis ponderib mł ĩ ip̃o es
luctamine. Nam olimpronicũ ꝙ¬
gito collroi possit cũi ẽ ĩ coguitum

Expanded text:
puer multo amplius itineris conficiebam sine defectu, cum aucupandi studio in ambulando exercerer, quam adolescens cum me ad alia studia, quibus sedere magis cogebar, concorporibus palaestritae non molem ac magnitudinem, sed nodos quosdam lacertorum, et destrictos toros, figuramque omnem corporis sibi congruentem peritissime inspiciunt, et hinc potius argumenta virium colligunt. Quae tamen omnia parum valent, nisi vis artis et exercitationis accedat. Saepe etiam visum est, ingentis corporis viros ab exiguis vel in ferendis ponderibus, vel in ipso etiam luctamine. Nam olympionicum qgito collidi possit, cui est incognitum
Abbreviated transcription (Latin):
ut op̃s et instꝰ ad eoꝵ penã quibꝰ
ista predicũt᷑. ut malum qd̾ eis ĩ¬
pendet añꝙͣ ueniat p̾noscendo pa¬
etiã sp̃ib talib aliqd dĩnatõis
ĩpertiat ut qd̾ audiũt ab angłis
p̾nũtiẽt hoĩb. ¶antũ autẽ
audiũt qnͣtũ oĩum dñs atq mo¬

Expanded text:
tens et justus ad eorum poenam, quibus ista praedicuntur, ut malum quod eis imminet, antequam veniat praenoscendo paetiam spiritibus talibus aliquid divinationis impertiat, ut quod audiunt ab angelis, praenuntient hominibus. Tantum autem audiunt, quantum omnium Dominus atque mo
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uidebimꝰ eum sicuti ẽ. Nec ĩo¬
pes erimꝰ. qr copia nr̃a ipẽ deus eiͣt
oĩa in omnib. nec laborabimus
qr nulla remanebit infirinitas.
Nec exaltati hũiliabimur. et cõ¬
turbabim᷑. qr nulla ibi erit adu̾si¬
tas. nec ir̃am dei uł cñsenntem
sb̃stinebimꝰ. qr in eius benignita¬
te manente manebimꝰ. nec ter¬
rores eiꝰ nos cõturbabunt. qr pro¬
missa reddita nos btĩficabunt.
Nec t̾ritꝰ longe fiet a nobis notꝰ
et amicꝰ uͥ nullus erit qui time¬
atur ĩmĩcꝰ.¬

Expanded text:
m videbimus eum sicuti est : nec inopes erimus, quia copia nostra ipse Deus erit omnia in omnibus : nec laborabimus, quia nulla remanebit infirmitas: nec exaltati humiliabimur et conturbabimur, quia nulla ibi erit adversitas: nec iram Dei vel transeuntem sustinebimus, quia in ejus benignitate manente manebimus: nec terrores ejus nos conturbabunt, quia promissa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nobis notus et amicus, ubi nullus erit qui timeatur inimic
Abbreviated transcription (Latin):
sexũ resurrecturũ ẽẽ dubitandum¬
non est. Non enĩ libido ibi erit q̃
cõfusionis cã est. Nã pͥusqmͣ peccas¬
sent nudi erant. Et non cõfundebãt᷑
uir et femina. Corporib gͦ illis u¬
tia detrahent᷑ nã ẜuabit᷑. Nonest
aut̃ uiciũ sexꝰ femineꝰ sed natura
que tunc quide et accubitu et par¬
tu ĩmunis erit. Erunt tñ m̃bra
feminea non accõmodata usui ued.
s decori nono quo nõ alliciat᷑ asꝑ¬
qͥ et qd̾ non erat fecit. et uberauit en
humani de latẽ uiri dormientis
bat. Sopor quippe itie uiri. mors
erat xp̃i. eius exaĩs incruce pen¬
dentis latꝰ lãcea ꝑforatũ ẽ. atq iñ
sanguis et aqua ꝓfluxit. q̃ sacrã
ẽẽ nonimus quib edificatur ecꝰ
Nam hoc etiam u̾bo scriptura usa ẽ
ubi non legitur. formauit aut
fħxit. s edificauit eam ĩ mulierem

Expanded text:
sexum resurrecturum esse non dubitant. Non enim libido ibi erit, quae confusionis est causa. Nam priusquam peccassent, nudi erant, et non confundebantur uir et femina. Corporibus ergo illis uitia detrahentur, natura seruabitur. Non est autem uitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu inmunis erit; erunt tamen membra feminea non adcommodata usui ueteri, sed decori nouo, quo non adliciatur adspui et quod non erat fecit et liberauit a chumani de latere uiri dormientis oportebat. Sopor quippe ille uiri mors erat Christi, cuius exanimis in cruce pendentis latus lancea perforatum est adque inde sanguis et aqua profluxit; quae sacramenta esse nouimus, quibus aedificatur ecnam hoc etiam uerbo scriptura usa est, ubi non legitur "formauit" aut finxit, sed: aedificauit eam in mulierem;
Abbreviated transcription (Latin):
Ita uł non ẽẽ debemus qd̾ nõ ꝓpter
nes s pp̃ alies sumus. Deniq nõ¬
nulli scã hũilitate p̃dici uiri pp̃ q̃dã
inse offendicła quib pie religiose¬
q mouebant᷑. epãtꝰ officiu. noͣ so¬
lum sine culpa ueꝵ etiam cũ laua¬

Expanded text:
 non esse debemus, quod non propter nos, sed propter alios sumus. Denique nonnulli sancta humilitate praediti viri, propter quaedam in se offendicula, quibus pie religioseque movebantur, episcopatus officium non solum sine culpa, verum etiam cum lau
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scripẜunt qui naturas aĩalium
curiosiꝰ indagarunt. Salamandra in
state usq nũc et deinceps flãmis es¬
tuant atq integͥ ꝑseu̾ant. Satis ydo¬
sini. Et aĩa indicat. nõ om̃e quod

Expanded text:
si, ut scripserunt qui naturas animalium curiosius indagarunt, salamandra in state usque nunc ac deinceps flammis aestuant adque integri perseuerant, satis idosumi et anima in
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ poscuntur reꝵ exẽpla. quibꝰ do¬
ceamus nõ eẽ ĩtredibile quod ut
hõmũ corpora eterno supplicio pũitoꝵ¬
et ĩ igne aĩam nõ amittãt. et sine
detͥmento ardeant. et sine int̾itu do¬
leant. Halebit eni tc̃ ista carnis
sb̃a qͣlitate ab illo indictã. q̃ tã mi¬
ras naturas tot rebr indidit quas

Expanded text:
 poscuntur exempla quibus doceamus non esse incredibile ut hominum corpora sempiterno supplicio punitorum et igne animam non amittant et sine detrimento adeant, et sine interitu doleant. Habebit enim tunc ista carnis substantia qualitatem ab illo inditam, qui tam miras et varias tot rebus indidit quas
Abbreviated transcription (Latin):
catholice fidei resiste̾ maluerit. Et
illd̃ qd tenebat elege̾it qd̃. inteꝙͣ fiat
maĩfestũ est illum qͥ foris ẽ eẽ peiorẽ
Itaq in ħ sola falsa oppinio. In illo aũt
etiam ip̃a dĩsio corrigẽda ẽ. Sedĩ neut
idem sentiat. ꝙ isli et ẽẽ hẽsim noũit
ab uintate catholica seꝑata. B̾ hoc
docet᷑. et discitur. sed alicuiꝰ scłaris
emolim̃iti cã in catholica unitate ba¬
ptizari uoliũt. uł in eabaptizatꝰ pp̃ho

Expanded text:
catholicae fidei resistere maluerit, et catholicae fidei resistere maluerit, et illud quod tenebat elegerit, quod antequam fiat, manifestum est illum qui foris est esse pejorem. Itaque in hoc sola falsa opinio, in illo autem etiam ipsa divisio corrigenda est; sed in neuidem sentiat quod illi, et esse haeresim noverit ab unitate catholica separatam, ubi hoc docetur et discitur, sed alicujus saecularis emolumenti causa, in catholica unitate baptizari voluerit, vel in ea baptizatus pro
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis nicħ ne prodest si duo ĩ herro¬
re pari acq malitia cõstituti st̃ atq¬
malicia. nec uita et corde mutato.
alius eoꝵ foris. Alius intꝰ baptizet᷑.
fateor int̾esse. Ille enĩ peior ẽ qͥ etiam
foris baptizatur. nõ eo ꝙ baptiz at᷑ s
eo ꝙ foris ẽ. Est enĩ etiã ip̃iꝰ diuisio¬
nis nõ nullũ nec ꝑ unũ malũ. Si cñ¬
ille qui int̾ baptizat᷑ nõ pp̃ aliqd terre¬
nũ. aut tpr̃ale lucrũ intꝰ ẽẽ uoluit.
Sed ꝙ unitatem ecc̃ie toto orbe diffu¬
se scismatũ concisionib p̾tulit alio¬
qͥn etiam ip̃e int̾ ees qͥ foris st̃ deputã¬
dꝰ est. Cõstituamus gͦ dues aliques
isto modo. Unũ eorũ u̾bi gr̃a io sẽci¬
re de xp̃o qd̾ fotinꝰ oppinatꝰ ẽ. et in
eiꝯ heresi baptizari exͣ eccłie catholi¬
ce coĩonem. aliuo u̾o hoc idem sẽtire.
Sed ĩcatholica baptizari existimãte
ip̃am ẽẽ catholicam fide. Istũ nõdu
hereticum dico nͥ maĩfestasͥ doct̾na

Expanded text:
aliquis: Nihilne ergo interest si duo in errore pari atque malitia constituti sint, nec vita nec corde mutato, alius eorum foris, alius intus baptizetur? Fateor interesse: ille enim pejor est, qui etiam foris baptizatur, non eo quod baptizatur, sed eo quod foris est. Est etiam enim ipsius divisionis, nec nullum, nec terrenum aut temporale commodum intus esse uoluit, sed quod unitatem ecclesiae toto orbe diffusae schismatum concisionibus praetulit; alioquin etiam ipse inter illos qui foris sunt deputandus est. constituamus ergo duos aliquos isto modo: unum eorum uerbi gratia id sentire de Christo quod Fotinus opinatus est et in eius hcae communionem; alium vero hoc idem sentire, sed in Catholica baptizari, existimantem ipsam esse Catholicam fidem; istum nondum haereticum dico, nisi manifestata sibi doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑatores si in errore ẽẽnt
qd̾ absit. et pro errore suo leges da
rent. ꝑ quas iusti cõprobarent᷑. et
coronarent. non faciendo quodilli
iuberent. qr deus prohibet sic̃ uisẜat¬
nabugedonosor ut aurea statua ao¬
oraretur. Qd̾ qui talia facere no¬
lueruit. deo talia prohibenti pla¬
cuerunt. qñ aut imꝑatores uta¬
tem tenent ꝓ ip̃a uitate contraer¬
rorem iubent. qd̾ quisqͥs contẽpbit
ip̃e sibi iudiciũ acquirit. Namint
hoĩes penas luit. et apud deum frõ¬
dem non hẽbit. qr hoc facere noluit
quod ei ꝑ arbitrium regis ip̃a ilitas
iussit sicut ip̃e nabuchodonosor
post miracula salutis trium puoꝵ
cõmotꝰ atq mutatꝰ prou̾itate cont̾
ercorem edictu ꝓposuit. ut quisq
blasphemaret deum scorac misat
et abdenago mĩteritum. irent. et
domꝰ eoꝵ in disꝑsionem

Expanded text:
atores, si in errore essent quod absit, pro errore suo rent, per quas iusti et probarentur et coronarentur non faciendo, quod illi iuberent, qNabuchodonosor, ut aurea statua adoraretur, quod qui facere noluerunt, deo talia prohibenti placuerunt. quando autem imperatores ueritatem tenent, pro ipsa ueritate contra errorem iubent, quod quisquis con tempserit, ipse sibi iudicium adquirit; nam et inter homines poenas luit et apud deum frontem non habebit, quia hoc facere noluit, quod ei per cor regis ipsa ueritas iussit, sicut ipse Nabuchodonosor postea miraculo salutis trium puerorum commotus atque mutatus pro ueritate contra errorem edictum proposuit, ut, quicumque blasphemarent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eorum in d
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ .i. iuͣtatis a falsitate disctor. co¬
pͥmo id apud semetipm agit. ne
non recte disçernens ip̃e faliat᷑
qd̾ nisi dĩnitꝰ adiutꝰ pagere nõ
pot. deĩde cum io qd̃ apud se ecõ

Expanded text:
eritatis a falsitate discretor, primo id apud se ipsum agit, ne non recte discernens ipse fallatur; quod nisi divinitus adjutus peragere non potest: deinde, cum id quod apud se egit
Abbreviated transcription (Latin):
Io nõ põt rite offerri. nisi ꝑ sacer¬
dotẽ iustum et scm̃. Nec nisi ab
dandis possit offerri. Hoc certe os̃
cupiũt qui prose offerri sacrifici¬
et sc̃s sacerdes qmͣ unicus dei filiꝰ
nõ qui opus haberet per sacrifici¬
lia. uec humana uitia q̃ addutꝰ
Et quid tam cõgruent̾ ab hõib
simiet qd̃ ꝓ eis offerretur. qmͣ
humana caro. Et quid tam ap
tum ymolatõi qm̃ caro mortał
Et quid tã mũdu ꝓ mudandis
uiciis mortalm̃. qmͣ sine ulla cõ¬
tagione carnał concupĩe carona¬
grate offerti et suscipi poss quiͣ
c̾aro sacrificii corpꝰ effecta sacerdo¬
tis ur̃i. Uñ qm̃ quatuor conside¬
rant᷑ in om̃i sacrificio. Cui offe¬
ratur. a quo offerat᷑. quid offera¬
tur. et ꝓ quib offeratur. Idẽ ip̃e
imĩt in se facieus pro quib offere¬
bat. unũ ip̃e ẽẽt qui offerebat.

Expanded text:
id potest rite offerri, nisi per sacerdotem justum et sanctum, nec nisi ab dandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificiet sanctus sacerdos quam unicus Dei Filius, non qui opus haberet per sacrificilia, nec ex humana vita quae adduntur? Et quid tam congruenter ab omnibus sumeretur quod pro eis offerretur quam humana caro? Et quid tam aptum huic immolationi quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nagrate offerri et suscipi possit, quam caro sacrificii nostri corpus effectum sacerdotis nostri; ut quoniam quatuor considerantur in omni sacrificio, cui offeratur, a quo offeratur, quid offeratur, pro quibus offeratur, idem ipse unum in se faceret, pro quibus offerebat, unus ipse esset, qui offerebat
Abbreviated transcription (Latin):
deũ ne iuret᷑. ne quisꝙͣ sicut bonu
appetat iurandu. et assiduitate in¬
randi ad piuriu ꝑ consuecudĩe di¬
labat᷑. Quapp̃ Qui intelligit non
in bonis. S ĩ necͣiis iuratione hñda.
refrenat se qnͣtũ pot ut ea nõ utatur

Expanded text:
onum appetat jusjurandum, et assiduitate jurandi in perjurium per consuetudinem delabatur. Quapropter qui intelligit non in bonis sed in necessariis jurationem habendam, refrenat se quantum potest, ut non ea utatur
Abbreviated transcription (Latin):
In p̾cepto caritatis tria inuenit
hõ que diligat deũ se et ꝓximũ.
Et quia illeͦ in sui dilectione nõ
errat qͥ deum diligit. conseꝙ̃s
est ut ꝓximo ad diligend̃ deũ
seip̃m. Sic uxori sic filiis sic do¬
homini qnͣtum ĩ ip̃o est hoĩnũ.

Expanded text:
In praecepto charitatis tria invenit homo quae diligat: Deum, et se, et proximum. Et quia ille in sui dilectione non errat, qui Deum diligit; consequens est ut proximo ad diligendum Deum  diligere; sic uxori, sic filiis, sic dohomini quantum in ipso est, pace
Abbreviated transcription (Latin):
tomis libro ubi de ĩmortalitate aĩe
disputauit se p̾cipite dedisse d̾ mu¬
ro. atq ita ex hac uita emigrasse.
ad em quã credidit eẽ fencẽ. nicħ
eni urgebat eimn. aut calamitatis
aut crimis sen uerũ seu falsum/ qd̾
non ualendo ferre se auferret. S ed
uite suauia uincła rũpenda. sola af¬
fuit aĩ magͥtudo. qd̾ tñ male potius
fcm̃ eẽ qm̃ bene. ei testis potuit ẽẽ
plato ip̃e quẽ legerat. qui ꝓfcõio
p̾cipue potissimu q feciss. uł etia
p̾cepiss nisi ea mẽte. qua ĩmortali¬
tatem aĩe uidit nequaqm̃ faciend
qͣn et phibendu ẽẽ uidicass.¬

Expanded text:
tonis libro, ubi de immortalitate animae disputavit, se praecipitem dedisse de muro, atque ita ex hac vita migrasse ad eam, quam credidit esse meliorem. Nihil enim urgebat aut calamitatis, aut criminis, seu verum, seu falsum, quod non valendo ferre, se auferret; sed vitae suavia vincula rumpenda sola adfuit animi magnitudo. Quod tamen magne potius factum esse quam bene, testis ei potuit esse Plato ipse, quem legerat: qui profecto id praecipue potissimumque fecisset, vel etiam praecepisset; nisi ea mente, qua immortalitatem animae vidit, nequaquam faciendum, quin etiam prohibendum esse judicass
Abbreviated transcription (Latin):
ses et scandala futura p̾dicta sunt.
ut intꝰ ĩimicos erudiamus. acsic et
et dilectio nr̃a possit ẽẽ probabilior. Ei¬
des itaq ne ab eis decipiamur. di¬
lectio autem ut etiam ip̃is corrigen¬
dis ꝙͣ possumus consulamus. Non
solum instantes ne infirmis noceant.
atq ut ab errore nephario libentur
Sed etiam orantes pro eis ut doꝰ aꝑ¬

Expanded text:
 et scandala futura praedicta sunt, ut inter inimicos erudiamur ac sic et fides et dilectio nostra possit esse probatior, fides utique, ne ab eis decipiamur, dilectio autem, ut etiam ipsis corrigendis, quantum possumus, consulamus non solum instantes, ne infirmis noceant atque ut ab errore nefario liberentur, sed etiam orantes pro eis, ut aper
Abbreviated transcription (Latin):
dñs monet disciplos ques ad en¬
uangłiũ p̾dicandũ p̾mitꝰ mittit ut
in quancunq uen̾int ciuitatẽ que¬
rant quis ille dignus sit ut apd̃
eum habitent donec eum ꝓficiscã¬
tur. Profecto ille dignꝰ quis eit.
hẽbitur. et quis indignꝰ t̃i qui ei
malꝰ ĩnotuerit

Expanded text:
nus monet discipulos, quos ad euangelium praedicandum primitus mittit, ut in quamcumque uenerint ciuitatem, quaerant, quis illic dignus sit, ut apud eum habitent. donec inde proficiscantur. profecto ille dignus quis erit, habebitur? et quis indignus, nisi qui eis malus innotuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is bap̃i u̾itatem. et quitquid aᵈ¬
ueꝵ heretici tenent negare nõ pos¬
sumꝰ. imꝓbare ac destruere non au¬
demꝰ. Ip̃oꝵ aũt iniqͥtatem qua cum
xͦ. non colligñt. s spargunt. merito
detestam᷑ et ĩuiolata que ĩ eis ẽ u̾ita¬
te dampnamus. et qͣntũ siuim cõ¬
m̃damus.

Expanded text:
ris baptismi ueritatem et quidquid arum haeretici tenent negare non possumus, inprobare ac destruere non audemus, ipsorum autem iniquitatem, qua cum Christo non colligunt sed spargunt, merito detestamur et inuiolata quae in eis est ueritate damnamus uel quantum sinimur emendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
.a2. Qui fraudulenti sunt fraudem
patiunt᷑. fraudem uolunt facere
gni huano in om̃ib nequitiis suis.
fraude et ip̃i patiuntur. ut terrena
bona eligant. et relinquant et̾na.
pat̾unt᷑. Quale cor ht̃ qͥs ut lucre¬
tur uestem. ꝑdit fidem. ille cui tulit
uestem. passus est fraudem / an iste.
qui tanto dampno ꝑcutitur. si p̾cio¬
sior ẽ uestis ꝙͣ fites maiori dampno
ille afficitur.Ei aut̃ ĩcõꝑabilit̾
fides excedit totum mũdum ille
uidebitur dampnũ uestis ꝓpeti. Nuic
aut̃ dicitur. Qaud ꝓdest homini
si totũ mũdũ lucretur. aĩe uo sue

Expanded text:
 quia fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena bona eligant, et relinquant aeterna. atres; quale cor habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis quam fides, majore damno ille afficitur: si autem incomparabiliter fides excedit totum mundum, ille videbitur damnum vestis perpeti; huic autem dicitur, Quid prodest homini, si totum mundum lucretur; animae autem suae
Abbreviated transcription (Latin):
bum. ut cũctis scłis uita effũderet.
cepit. O cõuĩctio sine sordib fcã.
ubi maritꝰ ẜmo. et uxor auricła. sħ̾
splendore cc̃cipit dei filiꝰ. Mhac mĩtoi¬
tiã gn̾atur

Expanded text:
bum, et cunctis saeculis vitam effudit, cepit. O conjunctio sine sordibus facta, ubi maritus sermo est, et uxor auricula! Hoc splendore concipitur Dei Filius, hac munditia generatur
Abbreviated transcription (French):
es possessurꝰ. Consiliũ da lucroꝵ.
disce mercari. laudas enm merca¬
torem qui uendit plũbum et acqͥ¬
tit auꝵ. et non laudas m̾catorem
qͥ erogat peccm̃am et acquirit iusti¬

Expanded text:
s hortatur. Consilium do lucrorum, disce mercari. Laudas enim mercatorem, qui vendit plumbum, et acquirit aurum; et non laudas mercatorem qui erogat pecuniam, et acquirit justi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sine tecto. Induc ĩ domũ tuam.
sinideris nudũ uesti. Si nõ habes
facłtate frangẽdi panẽ. nõ habes
domũ quo inducas. Non hẽs uestẽ
qua coꝑias. Da calicem aq̃ frigide
Mitte duo minuta ĩ gazofilatium
tm̃ emit uidua duob minutis. ꝙͣ¬
tũ emit petrus relinquẽs retia. qnͣ¬
tum emit  acheus dando dimidiũ
patrimoĩum. tanti enĩ ualet. qnͣtũ

Expanded text:
induc in domum tuam; si videris nudum, vesti . Sed non habes facultatem frangendi panem, non habes domum quo inducas, non habes vestem qua cooperias: da calicem aquae frigidae , mitte duo minuta in gazophylacium Tantum emit vidua duobus minutis, quantum emit Petrus relinquens retia , quantum emit Zacchaeus dando dimidium patrimonium . Tanti valet, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
des dimisit qui uno uascło orbẽ celi
pascit. ꝑ quem nob liceat erogare.
s si ubiq fuisset hũndãs pierat mi¬
extĩguit igne ita elemosina exti¬
guit pccm. In horreis nr̃is hẽamus
habundantiam q̃ flãmas nrãs obla

Expanded text:
terra dimisit, qui uno vasculo orbem coeli terra dimisit, qui uno vasculo orbem coeli pascit, per quem et nobis liceat erogare. Sed si ubique fuisset abundans, perierat miexstinguit ignem, sic et eleemosyna exstinguit peccatum . In horreis nostris habemus abundantiam, quae flammas nostras oblat
Abbreviated transcription (Latin):
S si taceat mendicꝰ lcquit᷑ pallor
in facie pene lapsis fessus ẽ celis
q suspectus. festina pietate succurre.
ne audias rogante. ne qd̃ debet᷑
dño uendices tibi. Imitare deum
tuum. qui solem suũ oriri fecit fr̃¬
ueĩt t̾ pluuia anteqm̃ roges descẽ¬
dit ubertas nocte dui stertis. dũ
adhuc in lecto es ex p̃cepto uigilat
dies. excubant elementa. fructus
te nesciente effundũt᷑. iactat celũ
et ꝑturit t̾ra. tot cellaria messiũ
dum nescimꝰ accipimꝰ. et tantas
opes comedimus anteqmͣ rogemꝰ.
Et tu hõ modicꝰ ẽ ipe panis. et p̾¬
cib nendis. Nõ rogau̾ũt qͣtuor
milia Ihm in deẜto. cũ septẽ panes
et paucos pisces ĩfinita agmina
prandent. Quo prandio uicisset
saltẽ mẽsurã qui cũ erogaret. colli¬
rediguntur septẽ sporte bucellaꝵ.
saturata sunt tot milia et inchil
imoratũ est. Et creuit eis cib
dum ĩpẽditur uictꝰ. Sic et elemo¬
sina si indigentib erogetur. mag¬

Expanded text:
Sed si taceat mendicus, loquitur pallor in facie, pene lassus, fessus et elisus, nusquam suspectus. Festina pietate succurrere, ne audias rogantem, ne quod debetur Domino vindices tibi. Imitare Deum tuum, qui solem suum oriri facit veniet tibi pluvia antequam roges, descendet ubertas nocte, dum stertis; dum adhuc in lecto es, ex praecepto vigilat dies, excubant elementa, fructus te nesciente effunduntur. Jactat coelum, et parturit terra: tot cellaria messium, dum nescimus, sic accipimus, et tantas opes comedimus, antequam rogemus. Et tibi, homo, modicus est ipse panis; et precibus vendis? Non rogaverunt quatuor millia Jesum in deserto septem panes et paucos pisces, ut infinita agmina pranderent, quo prandio vicisset saltem usuram mensura. Qui cum erogarentur, ColliReplentur septem sportae buccellarum, saturata sunt tanta millia; et nihil minoratum est, et crevit eis cibus, dum impenditur victus: sic et eleemosyna, si indigentibus erogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nor scłi hiꝰ transit ãbitio infuturo
x iudicio. nec absides gradate. nec
cathedre uelate. nec scĩmõi aliu oc¬
cursantiũ atq canthantiũ greges
adhibebunt᷑ ad defensionem ũ ceꝑ¬

Expanded text:
 saeculi, transit ambitio. in futuro Christi iudicio nec absidae gradatae nec cathedrae uelatae nec sanctimonialium occursantium atque cantantium greges adhibebuntur ad defensionem, ub
Abbreviated transcription (Latin):
Ei nicħ hẽs quod nõ accepisti.
noli alta sape. Sed time et noli
modicum diligere. qi a quo t̾
modicum dimissũ ẽ. Sed potius
multũ dilige /a quo tibi multũ¬

Expanded text:
ihil habes quod non accepisti, noli altum sapere, sed time . Et noli modicum diligere, quasi a quo tibi modicum dimissum est: sed potius multum dilige, a quo tibi multu
Abbreviated transcription (Latin):
Diuina eẽntia semꝑ caruit et caret
mnati .i. licet non careat forma. for¬
ma .s. informata forma formaꝵ forma
formosissima. quam dum in pͥmis qiͣ
sigillum / teb singłis eas sine tui aug¬
menti aut detͥmenti mutabilitate ꝓcr
duͦ a te facis differri. Quidqͥd in
natura creaturaꝵ ẽ. creatura est. O
una trinitas. et trina unitas deus.
cuiꝰ oĩpotentia omĩa possidet. et regit
et ĩplet que creauit

Expanded text:
divina substantia semper caruit ac caret materia, licet non careat forma, forma scilicet informata, forma formarum, forma formosissima; quam dum imprimis quasi sigillum rebus singulis, eas sine tui augmenti aut tui detrimenti mutabilitate procul dubio a te facis differri. Quidquid autem in natura creaturarum est, creatura tua est, o una Trinitas et trina unitas Deus: cujus omnipotentia omnia possidet, regit et implet quae creavit
Abbreviated transcription (Latin):
piꝰ potes ĩ hc̃ terrena re publica. tanto
plus inꝑtias celesti illi qui te in xp̃o¬
perit. ciitatt ꝙ cibi uberius repen¬
datur in regione uiuentium. et
inuera pate̾ secutoꝵ ac sensu gan

Expanded text:
plus potes in hac terrena re publica, tanto plus inpendas caelesti illi, quae te in Chperit. ciuitati, quod tibi uberius rependatur in regione uiuentium et in uera pace securorum ac sine fin
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ fuit anathematizatꝰ ĩiuiste
ei potiꝰ oberit qui fecit qmͣ ei qͥ hãc
patit᷑ ĩiuriam. Sp̃s enim sanctus
hĩtans inscĩs ꝑ quem quisq ligat᷑
ant soluitur ĩmeritã ĩgerit pena¬
caritas incordib nr̃is que nou
agit ꝓperam. pax ec ͤ dimittit pec¬
ẜm uoluntate dei. Petra tenes.
pecra dimittit. colunba cenet.

Expanded text:
fidelium fuerit anathematus iniuste, ei potius oberit, qui faciet, quam ei, qui hanc patietur iniuriam. spiritus enim sanctus habitans in sanctis, per quem quisque ligatur aut soluitur, inmeritam nnlli ingerit poenacaritas in cordibus nostris, quae non agit perperam. Pax ecclesiae dimittit pecm arbitrium Dei. Petra tenet, petra dimittit; columba tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
.Añ pcc̃m non aliter fac̾ta
ut uir ei dñaret᷑. Et ad deũ ipsa
ẜuiendo cõu̾tet᷑. S recte accipi põt
hãc ẜuitutem significata. que cuiꝰ¬
dam condõis est pocius qmͣ dilec¬
tionis ut etiã tp̃e tał ẜuitus qua

Expanded text:
ante peccatum aliter factam ut uir ei dominaretur et ad eum ipsa seruiendo conuerteretur. sed recte accipi potest hanc seruitutem significatam, quae cuiusdam condicionis est potius quam dilectionis, ut etiam ipsa talis seruitus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
mutabił uom adherere nat᷑e. Qd̃
si noluiͣt bono se pͥuat. et ħ ei malũ
ẽ uñ ꝑisticiam dei etia cruciatꝰ
consequitur. Quid eni tam ĩiqũ
lũ. dum hrͣ. qd̾ amatũ ẽ ĩferiꝰ bonũ.
S dĩna iusticia ẽ. ut qͥ uolũtate
amisit qd̾ amare debuit. amittat
cũ dolore quod amauit. et naturaꝵ
creator ĩiq laudetur. Adhuc eniz
bonũ ẽ quod dolet amissum bonu
Nam nisi aliquod bonum remansis¬
set innatuta. nuillꝰ amissi dõi dolor
ẽẽt in pena.

Expanded text:
summi boni adhaerere naturae. Quod si noluerit, bono se privat, et hoc ei malum est, unde per justitiam Dei etiam cruciatus consequitur. Quid enim tam iniquum, lum, cum habetur quod amatum est inferius bonum. Sed divina justitia est ut qui voluntate amisit quod amare debuit, amittat cum dolore quod amavit, dum naturarum creator ubique laudetur. Adhuc enim est bonum quod dolet amissum bonum: nam nisi aliquod bonum remansisset in natura, nullus boni amissi dolor esset in poena.
Abbreviated transcription (Latin):
I. Maior et miẜ abłior
egestas nulla est qmͣ ege sapĩa.
et qͥ sapĩa non eget nulla re oĩno
eg̾e̾ põt. Est ergo aĩ egestas nicħ¬
aund ꝙͣ scłticia. hec ẽ enĩ cõt̾ͣriasa¬
pientie. Ita cõcraria ut mors ui¬
ce. ut btã uita misie. Hoc ẽ sine
aliquo medio. Nam ut oĩs non

Expanded text:
 major et miserabilior egestas nulla est, quam egere sapientia; et qui sapientia non eget, nulla re omnino egere potest. 28. Est ergo animi egestas, iam stultitia. Haec est enim contraria sapientiae, et ita contraria ut mors vitae, ut beata vita miserae; hoc est, sine aliquo medio. Nam ut omnis non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aduentũ filii dĩ uest̾ error duraue¬
rit. Quid gͦ ultra graues corde
estis. qñ hĩturi fidem fallatiaꝵ fi¬
Ut qͥd diligitis nanitate et q̃riti
mendacium. Ut qͥd nultis btĩ ẽẽ
de ĩfimis. Sola u̾itas facit btc̃s. ex
qua u̾a sunt oĩa. Nam uanitas est
uanitantiũ et oĩa uãitas. Ut quid¬
gͦ tpͣraliũ reꝵ amore detinemim.
Dt qͥd̃ tanqmͣ pͥmũ extrema secta¬
mini qd̃ ẽ uanitas et mendatium
cupitis enĩ ꝑmau̾e nobiscũ q̃ oĩa
tnͣseũt canqmͣ imbra.

Expanded text:
in adventum Filii Dei vester error duraverit: quid ergo ultra gravi corde estis? quando habituri finem fallaciaUtquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium? utquid vultis beati esse de infimis? Sola veritas facit beatos, ex qua vera sunt omnia. Nam vanitas est vanitantium, et omnia vanitas, Quergo temporalium rerum amore detinemini? utquid tanquam prima, extrema sectamini; quod est vanitas et mendacium? Cupitis enim permanere vobiscum, quae omnia transeunt tanquam umbra.
Abbreviated transcription (Latin):
more ꝑcutit᷑. et timore sanat᷑. cũ
ab uniu̾sa eccłia se anachematiza¬
tum uitens socia curbam cum
qua ĩ delicto suo gandeat et bonis
posse tali modo salubrit̾ corrigi qͥ
int̾ dissiłes peccat .i. inter ecs qͦs
pcc̃oꝵ siłium pestiẽtia nõ corrũpit
In eou̾o ꝙ ait noĩat᷑. hoc nimitum¬
intelligi uoluit paꝵ ẽẽ ut sit qͥsq
ut possit om̃ibꝰ dignissima uideri
q̃ ĩ cũ fuerit anathematis ꝓlata sẽ¬
tentia. Ita enim et salua pace corri¬
gitur. et nõ interfectꝰ peutit᷑. S ed
medicinalr̃ urit᷑. Propt̾a de illo
dixit. ꝙ̃ tali medicina sanari uolu
tis. Neq enim põt ẽẽ salubͥs co¬

Expanded text:
more percutitur et pudore sanatur, cum more percutitur et pudore sanatur, cum ab universa aecclesia se anathematizatum videns, sotiam turbam, cum qua in peccato suo gaudeat et bonis posse tali modo salubriter corrigi, qui inter dissimiles peccat, id est inter eos, quos peccatorum similium pestilentia non corrumpit. In eointellegi uoluit, parum esse ut sit quisque ut possit omnibus dignissima uideri quae in eum fuerit anathematis prolata sententia. ita enim et salua pace corrigitur et non interfectorie percutitur, sed medicinaliter uritur. propterea et de illo dixit quem tali medicina sanari uoluetis. neque enim potest esse salub
Abbreviated transcription (Latin):
extimetis. sed corripite ut frẽm. Nõ
enim ad eradicand̃̾ fit. Sed ad corrigẽ¬
dum. Qd̾ si se non agnouerit. neq
peĩtendo correpxerit. ip̃e foras exeat
et ꝓpria uolũtate/. ab eccłie coĩone
Sinite utraq cresce̾. usq ad messe.
sed oĩo de frumẽtoꝵ stabilitate
certa securitas manet. Et qũ i t
cuiꝰq cͥmẽ notũ est. et oĩb execra¬
bile aꝑpet. ut uł nulles prorsus uł
tales heat defensores ꝑ ques possit
scisma cõting̾e. Non dormiat securi¬
tas discipline in qua tanto effica¬
cior enĩdatio prauitatis. qnͣto diligẽ¬
tõr cõẜuatio caritatis et̃ hoc sine la¬
be pacis et unitatis. et sine lesione
frimĩtoꝵ fieri põt. cũ congregatõis
eccł̃ie multitudo ab eo cͥmine quo
anathe matiatͣ aliena est. Tunc
enĩ iuiat p̾positum potiꝰ corripiẽ¬
tem qmͣ crim̃osum resistentem
Tũc se ab eiꝰ cõm̃ctione salubriter
qmͣ sumat. non rabie ĩimica. S ed
cohercõe fr̃na. Tunc etiã ille et ti¬

Expanded text:
existimetis, sed corripite ut fratrem'; non enim ad decidendum fiat, sed ad corrigendum. Quod si se non agnoverit neque penitendo correxerit, ipse foras exiet et per proprias voluntates ab aecclesiae communione 'Sinite utraque crescere ad messem' sed omnino de frumentorum stabilitate certa securitas manet – id estita notum est et omnibus execrabile apparet, ut vel nullos prorsus vel non tales habeat defensores, per quos possit scisma contingere, – non dormiat severitas disciplinae, in qua tanto est efficatior emendatio pravitatis, quanto diligentior conservatio caritatis. Tunc autem hoc sine labe pacis et unitatis et sine lesione frumentorum fieri potest, cum congregationis aecclesiae multitudo ab eo crimine, quod anathematizatur, aliena est. Tunc enim adiavat praepositum potius corripientem, quam criminosum resistentem. Tunc se ab eius communione salubriter quam sumat: non rabie inimica, sed cohertione fraterna. Tunc etiam ille et ti
Abbreviated transcription (Latin):
ps. 13 8.Si ascendo̾ in celum tu
ibi es. Si descẽdo in ĩfernũ ades.
Si me extullero te nuenio re¬
rep̾hensorem. Si me abscondero
te inuenio inqͥsitore. et non inqui¬
sitorem tm̃. Sed et inuestigatorẽ.
DSi em̃ in suꝑbia iero de iusticia
mea tu iͥ es. cuiꝰ ẽ uera iusticia. si
peccando uenero in ꝓfiuido maloꝵ
et confiteri contẽpẜo dicẽs. Qͥs
meuidet. In ĩferno enĩ quis cõfite¬
bitur tibi. et illic ad es. ut ĩdi¬
ces. Quo iturꝰ sum ut a facie tu¬
a fugiam .i. iratum te uõ sẽtiam.¬

Expanded text:
. «Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades.» Si me extulero, te invenio repressorem; si me abscondero, te invenio inquisitorem; et non inquisitorem tantum, sed et investigatorem. Si enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, cujus est vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitur tibi» ? etiam illic ades, ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut a facie tua fugiam, id est, iratum te non sentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Natura huͣa.¬
na etia si in illa ĩtegͥtate qͣ ẽ cõdi¬
ta ꝑman̾et. nullo modo seip̃ãm
creatori suo non adiuuanti ẜua¬
ret. Onde cũ sine dei gr̃a salu¬
tem nõ posset custodire quã ac¬
cepit. quõ sine dei gra põt reꝑa¬
re quam ꝑdidit.¬

Expanded text:
Natura humana, etiamsi in illa integritate in qua est condita permaneret, nullo modo seipsam Creatore suo non adjuvante servaret: unde cum sine Dei gratia salutem non posset custodire quam accepit, quomodo sine Dei gratia poterit reparare quod perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
exspoliare uult uestitum. et quo sine
labore sit/ ille qui nestire uult nud̃
Siemm hẽat ꝓfert et dat. Si ñ
hẽat sufficit ei coram dõ bonauolũ
tas. Ecce non laborat si ht̃. Siuero

Expanded text:
exspoliare vult vestitum; et quam sine labore sit ille qui vestire vult nudum. Si enim habet, profert et dat; si non habet, sufficit ei coram Deo voluntas bona. Ecce non laborat si habet: si vero
Abbreviated transcription (Latin):
fundamenta hedificande sꝑxi. firma¬
menta cõꝓbande ficei mitͥm̃ta fo¬
uendi cordis. gubernacła dingendi
itineris. p̾sidia obtiuende salutis.
q̃ dũ deciles credentiũ mentes in
terris ĩstruũt. Ad celestia regna ꝑ¬
ducunt.

Expanded text:
fundamenta aedificandae spei, firmamenta roborandae fidei, nutrimenta fovendi cordis, gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis, quae dum dociles credentium mentes in terris instruunt, ad coelestia regna perducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
coetm ẽ mũd̾. Et post lapsum tursus do¬
choatu minco die reformatꝰ. cuiꝰ refortõis¬
scat᷑ figura data est. Primũ in circũcisi¬
et adim one in qua future fidei signũ fuit¬
Dost ebdomadam enĩ qui octauꝰ¬
enĩ dies quã fecit dominꝰ. Dnũ
enĩ die fecit. ex quo cetĩ curricula
sorcirẽt᷑. Ac ꝑ hoc ip̃a die resurrexit
quã fecit.¬

Expanded text:
st mundus, et post lapsum rursus dominico die reformatus; cujus reformatio figura data est primum in circumcisione, in qua futurae fidei signum fuiPost hebdomadam enim, qui octaenim dies, quam fecit Dominus. Unum eum diem fecit, ex quo caeteri curricula sortirentur. Ac per hoc ipso die resurrexit quem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
regnat secure magnificemꝰ. qm̃ in
uita sua magnifice fecit. In morte
sua magͥfica recepit. Quapp̃ magnꝰ
ẽ in medio nr̃i. et sc̃s et excelsꝰ ĩuite
exceslentissĩe scĩtate. magnꝰ sc̃s et
excelsꝰ. in sap̃ie in effabir ꝓfurdi¬

Expanded text:
regnat secure, magnificemus: quoniam in vita sua magnifice fecit, in morte sua magnifica recepit. Quapropter magnus est in medio nostri: et sanctus et excelsus in vitae excellentissimae sanctitate. Magnus sanctus et exce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑua solatiã. Nam si pauptas angit
si luctꝰ mnestificat. si dolor corporis
inquietat. Si contristat exiliũ. Si
ulla alia calamitas uexat adsint
boni hoĩes qͥ non soluz gand̾e cũ gau¬
dentib. ueꝵ etia flere cum flentib
norunt. et salub̾t alloq̾ sciũt. Pluri¬
mũ illa asꝑa leniunt. telenant᷑ gra¬
uia ferut᷑ adu̾sa. S ille hoc ĩ eis
et ꝑ eos agit. qui eos sp̃u suo bonos
facit. et contͣ si diuitie circũ fluãt
nulla orbitas accidat. adsit sanita
carnis.ĩcolumi hĩtetur in prĩa. so¬
hĩtent mali homũes. in quib neo
sit cui fides adhibeatur. a quo non
amara et dura. nec aliqͥd letum
aut dulce ẽ in eis. Itaq ĩ qͥbꝰ lib reb
hũanis uichil ẽ hõi amicu sine ho¬
mine amico. S quousq tał ĩueĩt
de cꝰ aĩo et morib sit inhac uita cͥ¬
ta securitas. Nam sicut gͥ quisq
na cõuersatõe securꝰ. Proĩde ꝙͣuis
ex fructib suis multi cognoscantꝰ
et alii quide proximos bñ uiuẽdo

Expanded text:
parva solatia. Nam si paupertas angit, si luctus moestificat, si dolor corporis inquietat, si contristat exsilium, si ulla calamitas alia vexat, adsint boni homines qui non solum gaudere cum gaudentibus, verum etiam flere cum flentibus norunt, et salubriter alloqui et mum illa aspera leniuntur, releuantur grauia, superantur aduersa. sed ille hoc in eis et per eos agit, qui spiritu suo bonos facit. contra si diuitiae circumfluant, nulla orbitas accidat, adsit sanitas carnis, incolumi habitetur in patria et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit, cui fides habeatur, a quo non amara et dura nec aliquid laetum uel dulce est in eis? ita in quibuslibet rebus humanis nihil est homini amicum sine homine amico. sed quousque talis inuenitur, de cuius animo et moribus sit in hac uita certa securitas? nam sicut sibi quisqna conuersatione securus. proinde quamuis ex fructibus suis multi cognoscantur et alii quidem proximos bene uiuendo
Abbreviated transcription (Latin):
Et io nolo ut aliquis de uobis ĩue¬
mat male niuendi occasionẽ. pro¬
ludemꝯ enĩ bona ait Idem apłs. ⁊
Non solum coram dõ. s etiã cora
om̃ib hoĩb ꝓpcer nos consciẽtia
nr̃a sufficit nob̃. pp̃ ues fama nra
nõ pollui. sed polle d ĩuob̾. Te¬
nete quod dixi. acq distĩguite. due
res sunt conscĩa et fama. Conscĩat᷑
fama proximo tuo. qui fidens conscĩe
sue negligit famam crudeł est.¬

Expanded text:
Et ideo nolo, ut aliquis de nobis inveniat male vivendi occasionem. Providemus enim bona, ait idem Apostolus, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Propter nos conscientia nostra sufficit nobis: propter vos fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Tenete quod dixi, atque distinguite. Duae res sunt, conscientia et fama. Conscientia tibi, fama proximo tuo est necessaria. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam, c
Abbreviated transcription (Latin):
tis affcm̃ non sensũ cõp̾hendẽtis.
gaudẽs ĩ exłtatione sua ex u̾bis qui¬
bdam que non possunt dici et ĩtel¬
ugit erũpit in uocem quandã exł¬
catõis sine u̾b̾ ta ut appareat cum
ip̃a uoce gaudere quidem s qͣi reple¬
tu niinio gaudio non posse uerbis
exꝑlicare quo gaudet

Expanded text:
tis affectum, non sensum comprehendentis. Gaudens homo in exsultatione sua, ex verbis quibusdam quae non possunt dici et intelligi, erumpit in vocem quamdam exsultationis sine verbis; ita ut appareat eum ipsa voce gaudere quidem, sed quasi repletum nimio gaudio, non posse verbis explicare quod gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
res ista non corporis. nec fons est
anob̾. S intimis nob̾. nec eam
qsqmͣ hominũ uidet ĩ alio. Sed
unꝰquisq insemet ipo. Deniq põt et
simłatõne fingi et putari eẽ in qͦ
non est. S uamquisq fidem apd
se ip̃m uidet. In alt̾o aut̃ credit. Cã¬
ẽẽ. s non uioet. Et tanto firmius
oꝑari solet fides ꝑ dilectõem. Nã¬

Expanded text:
res ista, non corporis; nec foris est a nobis, sed in intimis nobis; nec eam quisquam hominum videt in alio, sed unusquisque in semetipso. Denique potest et simulatione confingi, et putari esse in quo non est. Suam igitur quisque fidem apud se ipsum videt: in altero autem credit esse eam, non videt; et tanto firmius uos operari solet fides per dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ca ͦ. 2ͦ. Qmͣuis exauditu in nob̾
fcã sit. Non tñ ad eum sensum cor¬
poris ꝑtinet qui appellat᷑ auditus
qm̃ non ẽ sonus / nec ad cccłos hiꝰ
carnis. qr nõ ẽ color aut corporis
for. Nec ad eũ qui drͣ tactꝰ. qm̃¬

Expanded text:
amvis ex auditu in nobis facta sit, non tamen ad eum sensum corporis pertinet qui appellatur auditus, quoniam non est sonus; nec ad oculos hujus carnis, quoniam non est color aut corporis forma; nec ad eum qui dicitur