comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Propter ecclesiã prophete. proptes ȩccle¬
siam apostoli. Et quid plura dicam:
Propter ecclesiam. unigenitus filius dĩ
homofactus est. sicut dicit paulus.
Qui propra filio non peperiit ut exclesiae
mederetur. Sanguinẽ filueffudit: prop¬
ter ȩcclesiam. Hic sanguis. irrigat ecclesiã¬
Et ideo plantaria eius martessere non pos¬
sunt. necamittunt folia arbusta eius. non
subiac& necesitati tẽporis. nec est conditi¬
oni obnoxia. ut per estatẽ coma foliorum
tegatur. hieme autẽ amittat. Nontenetur
nat gratia. Etideo nou senescit nec con¬
trahitur. & multis inpugnantibus non op¬
primitur. Quanti abinitio in pugnarunt
ecclesiam. cũ fidci semina iacerentur. &
arma contraeam commota sunt. Sed quan¬
tũ inpugnabatur. tanto clarior reddebat᷑.
Sed nunc quidẽ propter dĩ gratiam. & reges.
& duces. & milites. & uniuersus orbis fide re¬
pletus est.¶ Nam in principio. & ut ita

Expanded text:
Propter Ecclesiam prophetae, propter EcclePropter Ecclesiam prophetae, propter Ecclesiam apostoli. Et quid plura dicam? Propter Ecclesiam unigenitus Filius Dei, homo factus est, sicut dicit Paulus: Qui proprio Filio suo non pepercit , ut Ecclesiae mederetur, sanguinem Filii fudit propter Ecclesiam. Hic sanguis irrigat Ecclesiam. Et plantaria ejus marcescere non possunt, nec amittunt folia arbusta ejus. Non subjacet necessitati temporis, nec est conditioni obnoxia, ut per aestatem coma foliorum tegat, hieme autem amittat. Non teneturnat gratia. Et ideo non senescit, nec contrahitur, et multis impugnationibus non opprimitur. Quanti enim ab initio impugnaverunt Ecclesiam, cum fidei semina jacerentur, et arma contra eam commota sunt? Sed quanto impugnabatur, tanto clarior reddebatur. Sed nunc quidem propter Dei gratiam et reges et duces et milites, ac universus orbis fide repletus est. Nam in principio, et, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
dimitte. & supsã temporalẽ uitã tuam ex¬
torquere cupit. neresistas. tantũ modo finẽ
ingruentia malafacillime erunt.
Nudus existi deuentre matris tuȩ. nudus &
ibis. Sed forsitan mexilium nuit̃teris. tudicito:
Dm̃ est terra. & plenitudo eius. Sed forsitan
mors occupauit. non est timenda quia
transitus est : tantum modo fidem serua thes
quia fidẽ non perdiderunt. & post excessum
de corpore. fortiores sunt uiuis. Prop¬
terea inquit homo factussum. propterea
carnẽ indui. ut orbem uniuersũ saluare.
Multum enim dõ ȩccdesia cara est. non muris
ciitũdata. sed fide circũ septa. Propter
ȩcclesiam nãq extensum est cȩlum. diffu¬
sum est mare. extensus aer. terra fundata
est. paradrsus plantatus est mirabilia multa
facta sunt. Pelagus scindatur. & iterum
suebatur. Petra findebatur. & iterum
conungebatur. Manna pluebat decȩlo.
& tã quã prunosa ponebatur mensa.

Expanded text:
dimitte. Et si ipsam temporalem vitam tuam exdimitte. Et si ipsam temporalem vitam tuam extorquere cupit, ne resistas. Tantummodo fidei tingruentia mala facillima erunt. Nudus existi de ventre matris tuae, nudus et ibis. Sed forsitan in exsilium mitteris tu dicito: Domini est terra, et plenitudo ejus . Sed forsitan mors occupabit: non est timenda, quia transitus est. Tantummodo fidem serva, thesqui fidem non perdiderunt, et post excessum de corpore fortiores sunt vivis. Propterea, inquit, homo factus, propterea carnem indui, ut orbem universum salvarem. Multum enim Deo chara est Ecclesia, non muris circumdata, sed fide circumsepta. Propter Ecclesiam namque extensum est coelum, diffusum est mare, distentus est aer, terra fundata est, paradisus plantatus, et mirabilia multa facta sunt: pelagus scindebatur, et iterum consuebatur; petra findebatur, et iterum jungebatur; manna pluebat de coelo, et tanquam pruinosa apponebatur mensa.
Abbreviated transcription (Latin):
quicȩlũ extendi. quiterrã fundaui. quimare
infrenaui. quimortẽ dissolui. quichyrographũ
quod contrauos erat cruciaffixi. qui ueterem
legẽ inmutaui. quiuos ad pristinã patriã reuo¬
caui. Qui fortia dissoluo. & dissoluta conforto.
Quid mar fortius: Sed parua harena. intole¬
rabilẽ illius impetũ retundit & contin&:
Ecce inquid ego mitto uos. quimortis & uitȩ̨
habeo potestatẽ. qui decȩlo descendi. & cetera¬
Ecce egomitto uos ut oues in medio luporum.
Tamquã murus quidã bestiȩ fiebant oiubus.
ut nec fuga conseruarent salutẽ. circũ uallati
undiq: Ouirtus mittentis inmedio luporum
Ques incircuitu lupis. & mutati sunt lupi. &
factisunt oues. Nec enĩ natura. sed uolunta¬
te lupierant. Ecce ego nitto uos. Quidergo
nobis precipis. Estote prudentes sicut serpen¬
autẽ suum salu&. totus est sanus. Sic & tu.
Sipeccuniã aduersarius tollere uult libens
cede & si omnes facultates auferpe conatur

Expanded text:
qui coelum extendi, qui terram fundavi, qui mare qui coelum extendi, qui terram fundavi, qui mare infrenavi, qui mortem dissolvi, qui chirographum quod contra vos erat, cruci affixi, qui veterem legem immutavi, qui vos ad pristinam patriam revocavi, qui fortia dissolvo, et dissoluta conforto. Quid mari fortius? Sed parva arena intolerabilem illius impetum retundit et continet. Ecce, inquit, ego mitto vos, qui mortis et vitae habeo potestatem, qui de coelo descendi. Ecce ego mitto vos quasi oves in medio luporum. Tanquam murus quidam bestiae fiebam ovibus, ut nec fuga conservarent salutem circumvallati undique. O virtus mittentis in medio luporum oves. In circuitu lupi, et mutati sunt lupi, et facti sunt oves. Nec enim natura, sed voluntate lupi erant. Ecce ego mitto vos. Quid ergo nobis praecipis? Estote prudentes sicut serpenautem suum salvet, totus est sanus. Sic et tu si pecuniam adversarius tollere vult, libens cede. Et si omnes facultates auferre conatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nonscuta mouentes. non arcus tendentes. non
sagittas mittentes. nonpecuniã largientes.
noneloquentia confidentes. sederant nudi
quidẽ sȩculo sed induti xp̃o. Pauperesseddues
Pecunia indigentes. sed regnũ cȩlorum possiden¬
tes. Non habentes humana solatia. habentes
autem dnm̃ suum. Ego eniminquit uobiscũ
sum omnibus diebus. usque ad consũmationẽ
sȩculi. Peragrarunt uniuersũ orbẽ terrarum.
oues simul cum lupis. Quis uidit. quis audiuit:
Dicit Mitta uos ut oues in medio luporum
Quis umquã pastor oues mittit in medio luporũ
Sed magis siuiderit lupos. congregat oues. At
uero xp̃s contrario fecit. Oues ad lupos direxit.
& uulneratȩ ab estus non sunt. sed magis lupi
ad ouium mansu& udinẽ sunt conuersi. Etut
nondicerent illiouessumus. & mittis nos inȩscã
luporum. timorẽ illorũ unosermone abstulit
Nondixit ite. nec enim uirtute eorũ mittebat eos.
sed ecce inquit ego mitto uos. Infirmiquidẽ uos.
sedquimittit potens est. Quisestuꝰ Egosum

Expanded text:
Non scuta moventes, non arcus tendentes, non sagittas mittentes, non pecuniam largientes, non eloquentiam confidentes, sed erant nudi quidem saeculo, sed induti Christo; pauperes, sed divites; pecunia indigentes, sed regnum coelorum possidentes; non humana solatia habentesautem Dominum suum. Ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Peragrarunt universum orbem terrarum, oves simul cum lupis. Quis vidit? Quis audivit? Dicit, Mittam vos ut oves in medio luporum. Quis unquam pastor oves mittit in medio luporum, sed magis si viderit lupos, congregat oves? At vero Christus contraria fecit. Oves ad lupos direxit, et vulneratae a bestiis non sunt, sed magis lupi ad ovium mansuetudinem sunt conversi. Et ut ne dicerent illi, oves sumus, et mittis nos in escam luporum, timorem illorum uno sermone abstulit. Non dixit, ite: nec enim eorum virtute mittebat eos; sed ecce ego mitto vos. Infirmi quidem vos, sed qui mittit potens est. Quis es tu? Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
ad sequentia ut nuo. si foste alicubi solatium
quale cũq. mei pudoris iriueruam. Quid
ergo sequitur post hȩc: Nolite irquit iu¬
dicare ut non iudicemini. Ego solatium
suillum nobis peccatũ aliud fuiss& admissũ.
ꝓhoc solo gehennę nostradi satis abunq
sufficer&: quippe qui inaliorũ delictis se-¬
ueri & amarissimi udices residemus. pras
autẽ toebes oculis infixas propruis nori¬

Expanded text:
ad sequentia tamen veniam, si forte alicubi solatium qualecunque mei pudoris inveniam. Quid ergo sequitur post haec? Nolite judicare, ut non judicemini . Ego enim solatium i autem nullum nobis peccatum aliud fuisset admissum, pro hoc solo gehennae nos tradi satis abundeque sufficeret; quippe qui in alienis delictis severi et amarissimi judices residemus, nostras autem t
Abbreviated transcription (Latin):
iiu lectimus eum qui nouit corda nr̃o¬
& iudicaturus est ea: quid ergo dicã de illo
mandato: quo iubeniur non thes aurilare
pauci: c&eri uero quasi ecortrario pon¬
audierit preceptũ. & quasi dictum sit
adeos thes aurizare omnimodis super
teneem: ita relinquentes çęlum adhese¬
runt terre. & ir sariunt erga pecuniam
cori gregandam: totoq affectu dm̃ quidẽ
oderunt: diligunt autẽ mammoriaͣ.
Quod autem dlictũ est polite cogitare de
crastino: fec audire ego scio aliquem
ncc ominino seruare & ꝓpt̃ ea dehoc
nos quocũq. pacto loquenti xp̃o & preͦ¬
nuntianti Non dubitare sed credere:
nunc uero & iam cũ causas & prbuosfies
adhibeat mandatorum suorum. atq.
ex emplis  ualidissimis muniat. pec sic qͥlẽ
crubescimus: propt̾ hoc enĩ & auium
quȩ non arant rieq seminant. & llioꝵ
que non ne nt si multilitem posuit.
at nemo dubitar&: & tamen nos sicut
gentes. aut forte &iam aliquid dis¬
perabilius gentibus. dchis singals
cogitando consimimur  cũ req¬

Expanded text:
autem latebimus, cum qui novit corda nostra, judicaturus est ea? Quid ergo dicam de illo mandato quo jubemur non thesaurizare eri vero quasi e contrario audierint praeceptum, et quasi dictum sit ad eos: Thesaurizate omni modo super terram; ita relinquentes coelum adhaeserunt terrae, et insaniunt erga pecunias congregandas, totoque affectu odiunt Deum, diligunt autem mammonam. Quod autem dictum est. Nolite cogitare de crastino, nec audire scio aliquem, nec omnino servare. Et propterea de hoc nos quocunque pacto loquente Christo et pronuntiante non dubitare, sed credere. Nunc vero etiam cum et causas et rationes adhibeat mandatorum suorum, atque exemplis ea validissimis muniat, nec sic quidem erubescimus. Propter hoc enim et avium quae non arant, neque seminant, et liliorum, quae non nent, similitudines posuit, ut nemo dubitaret, et tamen nos sicut gentes, aut forte etiam aliquid desperabilius gentibus de his cogitando consumimur. Sed de
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid tu ita uis ꝓ̃pitium tibi fieri
dñ. ut non te quidem ledat. auestat
se timen abste: & peccatorum tuorum
męriam tericat : & uidere te nolit:
igitur qualem uis ẽẽ ergate dm̃. cum
delictorum tuorum ueniam poscis.
talem te exhibere debes his qui de¬
liquerunt ipte: sicut & sapientͥum
quidam scripsit dicens: homo homini
Si ipse ergahominem sintulem sibi
non haba msericordiam : & quo modo
propeccatis suis exorat dm̃: cum ipse
caro sit & teneat iracundiam. quis
repropit abitur peccitis euis: uellem
silere iam: & huc usq pro gressus
finem inponere sermonibus meis.
E rubesco enĩ & confundor. bellum

Expanded text:
Nunquid tu ita vis propitium tibi fieri Deum, ut non quidem te laedat, avertat se tamen abs te, et peccatorum tuorum memoriam teneat et videre te nolit? Igitur qualem vis esse erga te Deum, cum peccatorum veriam poscis, talem te exhibere debes his qui deliquerunt in te, sicut et sapientium quidam dixit: Homo homini Super hominem similem sibi non habet misericordiam, et de peccatis suis deprecatur? Cum ipse caro sit, conservat iracundiam? quis propitiabitur peccatis illiusilere jam et huc usque progressus finem sermonibus meis imponere. Erubesco enim et confundor ultra
Abbreviated transcription (Latin):
Iam si tantũ modo ponledas eum qui
te lesit. auestas te tamen abeo pire
libenter eum uideas: man& sine
dulio uulnus in pectore: & dolor
augescit in corde. Quod si ͤ itai nondum¬

Expanded text:
 si tantummodo non laedas eum qui te laesit, avertis te tamen ab eo, nec libenter eum vides, manet sine dubio vulnus in pectore, et dolor augescit in corde. Nunquid tu ita
Abbreviated transcription (Latin):
ingentiles qui intenebris infidelitatis blas¬
ohemauerant iam conuersi ad fidem. &¬
uionfitentes ueritatem dĩ. in penitentia
rrorissui iuste dicunt : pecaui in cȩlum
&inte. Qui enim incȩlum peccat quod
&sisupesnum tameNi uisibile elemeNi¬
tum est. ipse est qui peccat in hominẽ
quem suscepit filius dĩ prosalute nostr&:
proinde & in patrem dm̃. omnia specu¬
lantem peocat. Hisigitur cogitatis.
tsipiscentem & per confessionis humilitatẽ
&regione longia quan remeantem fili¬
um ad se uider pates l&atur occurrit:
amplectitur & osculatur. A perte hic
caritas in homines diuina describitur.
auĩd emm est aliud quod occurrit : Nisi
quanos peccatis in pedientib nrã uistute¬

Expanded text:
tes blasphemaverunt, jam conversi ad fidem confitentes veritatem Dei, in poenitentia erroris sui juste dicunt: Peccavi in coelum et in te. Qui enim in coelum peccat, quod etsi supernum sit, tamen visibile et lunaticum est, ipse est qui peccat in hominem, quem suscepit Filius Dei pro salute nostra. Proinde in Patrem Deum omnia speculantem peccat. IX. His igitur cogitatis, resipiscentem et per confessionis humilitatem ex regione longinqua remeantem filium ad se videns pater, laetatus occurrit, amplectitur et osculatur. Aperte hic charitas in homines divina describitur. Quid enim aliud est, quod occurrit, nisi quia nos peccatis impedientib
Abbreviated transcription (Latin):
lari inuictima uitulidĩ. Sic enĩ inquid di¬
lexit hunc mundũ : ut filiũ suũ unicũ
ꝓsalute eiꝰ dar&. Nonergo ipse
im molauit: sed alus immolandum
tradidit. Permittente enĩ patre: consen¬
tierꝰ filius abhominib: crucifixus ÷. Ipse
autẽ pater quifide nrã pascitur. & filii
puli credentis epulat. Uidensergo hanc
lȩcitiã patrissenior filius contristatꝰ. hu
operctionẽ uineȩ ad dnm̃ mur mura¬
uerunt : qđ illis tota die in operib labo¬
re confectis. illũ quiad duodecimã horã
ueneret p̃cio mercedis ȩquass&. Ad quos
dicit ipse conductor omniũ. Siego bo
nussũ : quid tumalus. Qui autẽ hi
sunt ad duodecimã uenientes. Quigen

Expanded text:
in victima vituli sui. Sic enim dilexit Pater hunc mundum ut filium ejus unicum pro salute sua daret . Non ergo ipse immolavit, sed aliis immolandum tradidit: emittente enim Patre, consentiens Filius ab hominibus passus est. Ipse autem qui fide nostra pascitur, et Filii puli credentis epulatur. XII. Videns hinc laetitiam Patris senior Filius contristatur. Huoperationem vineae ad Dominum murmurant, quod illis tota die in operis labore confectis, illos, qui ad duodecimam horam venerant, pretio mercedis aequasset: ad quos dicit ipse conditor omnium: Si ergo ego bonus sum, quid tu malus? Quod autem hi sunt qui ad duodecimam venientes, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
in maculata conuersatione conseru& &
dirigat : aut ꝓpt̾ mostificationẽ mem¬
brorũ. Vitȩ enĩ nrȩ̃ cursus inscripturis
pesappellatur : & mostificationis species cal¬
ciamentis ponitur. qui a deani maliũ mor¬
tuoꝵ pellib conficiuntur. Addit & uitulũ
saginatũ iugulandũ in conuiuii exibitione:
pater inuictimã ꝓsalute nrã. Quem
uitulũ nominat : ꝓpt̃ hostiã corporis in ma¬
tulati. Saginatũ autẽ ueredixit : qui a
pinguis & opimus intantũ ẽ. ut ꝓtotius
mundi salute sufficiens sit adodorẽ suauita¬
tis. & nitorem immolationis addm̃ mitere.

Expanded text:
immaculata conversatione conservet et immaculata conversatione conservet et dirigat: aut propter mortificationem membrorum. Vitae enim nostrae cursus in Scripturis pes appellatur. Et mortificationis species calciamentum apponitur, quia de animalium mortuorum pellibus conficitur. XI. Addidit et vitulum saginatum jugulandum in convivii exhibitione:Pater in victimam pro salute nostra: quem vitulum nominat propter hostiam 263 corporis immaculati, saginatum autem vere dixit, quia pinguis et opimus est, intantum ut pro totius mundi salute sufficiens sit ad odorem suavitatis et nidorem immolationis ad Deum mittere,
Abbreviated transcription (Latin):
sestantẽ uiocat: &uenuentẽ caquam :¬
t humeris suscipit & non audentis inuitare dnm̃. ⁊
Desideranti stamen saluti ferem benedictionẽ
peccatoris domum in greditur. conuiuioq par¬
ticipat: ostendens iusibiligrã in uisibilt scĩ fica¬
tionem. quia dĩ sapientia familiariter cor
credeNtis ingreditur. credentẽsq pasticipãs
sacramenta. Ergo octurrens pater filio re¬
uesti suꝑ funditur collo eius : & in eum lacri¬
mans requiescit. Osculatur autẽ os eius
per quod emissa decorde confessio peniten¬
tisexieraet : quã pater l&us excepit.
Deinde mox iub& eistolã illã pri¬
mam proferri. idest pristinã gloriam:
quam exseductione diabolinudatus ami¬
ecclesiam sponsat. cu omnis anima resipis¬
cens ꝑ anulũ fidei iungitur xp̃o. Mandat
& calciamenta pedib ađ poni : aut propter
cõmunienda uestigia ad corrigendã uiã.
ut ꝑ lubricũ mundi istius iter fixum incedat.
aut excluso in euangelicis calciamentis
carneȩ contagisisluto. mundos pedes

Expanded text:
nctantem vocat, et venientem tamquam humeris suis suscipit: et non audentis invitare Dominum, desiderantis tamen salutiferam benedictionem, peccatoris domum ingreditur, conviviumque participat: ostendens visibili gratia invisibilem sanctificationem, quia Deus sapientia familiariter cor credentis ingreditur, credentemque participat sacramento. X. Ergo occurrens pater filio retenti superfunditur collo ejus, et in eo lacrymans requiescit. Osculatur autem os ejus, per quod emissa de corde confessio poenitentis exierat, quem pater laetus excepit. Deinde mox jubet et stolam primam proferri, id est pristinam gloriam, quam ex seductione diaboli nudatus amiistus Ecclesiam suam sponsat: cum omnis anima resipiscens per annulum fidei jungitur Christo. Mandat et calciamenta pedibus apponi: aut propter communienda vestigia ad currendam viam, ut per lubricum mundi istius iter fixus incedat: aut ut excluso in Evangelicis calciamentis carneae contagionis luto, mundos pedes
Abbreviated transcription (Latin):
Uideautẽ quã apta sunt uerba quȩ apats¬
his gloriantem: & qua sidiuturnos labe
inputantem. Undeait. mandatũ ti
numquam pr&esiui : & non dedistit
edum prome ut epularer. Hoce
peccatorem pronostra requie tra
Qui enim inquid fecerit quȩ legis sunt
uiu& in eis. Qui autem non fecerit
ni&ur ex ipsis. Ppo isto autem quis
catus est : & saginatum inquit illu
tulum dedisti. id est fili um tuum adls
sicut supͣ diximus. Sed quid ei respoi

Expanded text:
ide autem quam aperta sint verba quae a Patin his gloriantem, et quasi diuturnos labores imputantem. Unde ait: Mandatum tuum numquam praeterivi: et non dedisti haedum pro me, ut epularer: hoc est nec peccatorem pro nostra requie dedisti. Qui enim, inquit, fecerit quae legis sunt, vivet in eis: qui non fecerit, punietur ex ipsis. Pro isto autem qui fornicatus est, etiam saginatum, inquit, illum vitulum dedisti: id est, Filium tuum dilectum: sicut supra diximus. Sed quid ei respond
Abbreviated transcription (Latin):
dantia. ad famem transtulerit. Hȩc¬
in loco seruitutis & miseriȩ remiNis¬
cens. incipit cogitare dereditu i & se¬
cum ipse reputars dicit. Dicam patri
meo. Peccaui incęlum & in conspectu
tuo: suscipeme sicut unum de merceN¬
nariis tuis. Ostendit scriptura
hunc patrem. Non homiNem intel¬
legi debere sed deum: Quando quide
Non solum cȩlum nommnat. in confes¬
sione peccatorum penitens suþ plex
plis : a quo nec incorde meditata peccata
abscordi possunt. Scrutans corda inquit

Expanded text:
dantia ad famem transierit: in hoc loco servitutis et miseriae reminiscens, incipit cogitare de reditu, et secum ipse reputans dicit: Dicam patri meo: Peccavi in coelum et in conspectu tuo, suscipe me, sicut unum de mercenariis tuis. Ostendit Scriptura haec, Patrem non hominem intelligi debere, sed Deum. Quandoquidem non solum coelum nominat in confessione peccatorum poenitens supplex, orum omnium solus. A quo nec in corde meditata peccata abscondi possunt, Scrutans, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo uessatur. multitudo magis inec¬
clesia. multo amplius hodierno die. quando
eorũ dñs ascendit incelũ. Et ut scias quod
angeli ubiq uersantur. audi quod paulus fe¬
mineo pudori prospiciensait. Debent
liberat me aiuuentute mea Et illi quicũ
a postolis erant. aiunt a rode. Angelus
ipsius est. Et iacob Uidi inquit castra
angelorũ Et merito angelorũ castra uide¬
bantur in terra. Nam sicut imperatores
tates castella singula manumilitari aduersus
hostilẽ muniunt aduentũ. & omnia loca di¬
ligentes armant. ne barbarica incursione
deleantur. Ita & ds̃ qm̃ barbara & agresti
mente rabiantes demones ad pacis euersionẽ
ubiq uersantur. ad tutelã nram̃ constituit
exercitus angelorũ. ut eorũ presentia demonũ
confringatur audatia & pereos nobis pacis
gratia ministretur. Uides quod & angeli
presunt. in sistunt martrres & ubique nobis
preparantur auxilia. Quid igitur miserius

Expanded text:
multitudo versetur, multo magis in ecmultitudo versetur, multo magis in ecclesia, multo amplius hodierno die quando eorum Dominus ascendit in coelum. Et ut scias quod angeli ubique versantur, audi quid beatus Paulus femineo pudori praecipiens ait: Debent liberavit a juventute mea . Et illi qui cum apostolis, erant, aiunt ad Rhoden: Angelus ejus est . Et Jacob: Vidi, inquit, castra angelorum . Et merito angelorum castra videbantur in terra: nam sicut imperatoris tates, castella singula, manu militari adversus hostilem muniuntur adventum, et omnia loca diligenter armantur, ne barbarica incursione deleantur, ita et Deus, quoniam barbarica et agresti mente rapientes daemones ad pacis eversionem ubique versantur, ad tutelam nostram constituit exercitus angelorum, ut eorum praesentia daemonum confringatur audacia, et per eos nobis pacis gratia ministretur. Vides quod angeli praesunt, assistunt martyres, et ubique nobis praeparantur auxilia; quid enim miserius
Abbreviated transcription (Latin):
uanoo decruce Nra rRocessit
oratio foras ciuitatẽ solẽnitatẽ
celebrauimus. Et nunc quando decrucifixi
ascensione tractanus preclarũ diem. & omni
lȩtitia coruscantẽ. fines ciuitatis egressi. sũma
cũ gratulatione celebramus. Et hoc non ad con¬
tumeliam ciuitatis. sed ad honorẽ obseruatur
scõrũ nenos causa dissimulationis ac cusent di¬
carne nudata. patientia nr̃a tortor cessitiratꝰ.
Libenti animo pro xp̃o noster sanguis effusus est.
decisa capita sunt pro eius gloria. hȩc om̃a
meruimus sustinere. nec misteriorũ archana
in nr̃is tabernaculis celebrantur. Id eo dilectis¬
simi fr̃s. hodie adloca conuenimus beatorum
noster ipsorum quoque presentia clarior
redderetur. Nonenĩ in hoc theatro. tantũ
martires prȩsunt. sed & angelorũ instantia locus
decoratur Nã & angeli presunt : & simartires
uidere desideras. si angelos cupis inspicere. a¬
perioculos fider & illud tibi theatrũ. facile
demonstratur. Nam cũ in omni aere angelorũ

Expanded text:
uando de cruce nostra processit oratio, foris civitatem solemnitatem celebramus, et nunc quando de Crucifixi ascensione tractamus, praeclarum diem et omni laetitia coruscantem, fines civitatis egressi, summa cum gratulatione celebramus, et non ad contumeliam civitatis, sed ad honorem observatur sanctorum, ne eos causa dissimulationis accusent, dicarne nudata, patientiae nostrae tortor cessit iratus, libenti anima pro Christo noster sanguis effusus est, decisa capita sunt pro ejus gloria; haec omnia meruimus sustinere, nec mysteriorum arcana in nostris tabernaculis celebrantur. Ideo, dilectissimi fratres, hodie ad loca convenimus beatorum noster ipsorum quoque praesentia clarior redderetur. Non enim in hoc theatro tantum martyres praesunt, sed angelorum instantia locus decoratur, nam et angeli praesunt. Et si martyres videre desideras, si angelos cupis inspicere, aperi oculos fidei, et illud tibi theatrum facile demonstratur: nam cum in omni aere angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
primitias obtulit patri. & ob latũ donum
miratus est pates. quod & tanta dignitas
offerebat. Et quod offerebatur. nulla
macula foedabatur. Nam & suismanibus
suscepit oblatũ. & suȩ sedis fecit esse partici¬
pẽ. & quod plusest. ad pat e suȩ dexterȩ
ra est cui ds̃ dixit. esto meȩ particeps sedis.
Illa natura est quȩ audiuit. terraes & inter¬

Expanded text:
primitias obtulit Patri, et oblatum donum miratus est Pater, quod tanta dignitas offerebat, et quod offerebatur nulla macula foedabatur. Nam et suis manibus suscepit oblatum, et suae sedis fecit esse participem, et, quod plus est, ad partem suae dexterae ra est, cui dixit: Esto meae particeps sedis; illa natura quae audivit: Terra es et in ter
Abbreviated transcription (Latin):
bo dicã repperire non possũ. Natura
fragilis natura contẽta & omnibus mon¬
strata deterior. Uma uicit. oma supera¬
uit & omnibus hoderna die meruit ex¬
celsior repperiri. Hodie angeli uota diu
desiderata receperunt. Hodie archangeli
quod multo tempore cupiebant. inspicere
ualuerunt. Naturã nrã ipsi in sede domi¬
nica. in mortali fulgentẽ gloria ꝑuiderunt

Expanded text:
bo dicam, reperire non possum. Natura fragilis, natura contempta, et omnibus monstrata deterior, omnia vicit, omnia superavit, et omnibus hodierna die meruit excelsior reperiri. Hodie angeli diu vota desiderata receperunt; hodie archangeli, quod multo tempore cupiebant, inspicere valuerunt; naturam nostram in sede Dominica immortali fulgentem gloria perviderunt
Abbreviated transcription (Latin):
sicut duobus iurgio separatis unus in mediopositꝰ.
alter cantiũ litem discordiamq dissoluit. ita &
xp̃sfecit. Ds nobis iuste irascebatur. & nos
contẽnebamus iratũ. & clementẽ dnm declina¬
bamus. & semediũ xp̃c ingessit. & sotiauit utr̃ãq
natura & nobis quod imminebat apatre suppliciũ.
cium & exhinc insultationẽ ipse sustinuit :

Expanded text:
sicut duobus jurgio separatis, unus in medio positus altercantium litem discordiamque dissolvit; ita et Christus fecit. Deus nobis juste irascebatur, et nos contemnebamus iratum, et clementem Dominum declinabamus; et se medium Christus ingessit, et sociavit utramque naturam, et nobis quod imminebat supplicium non archangelus, sed ipse Filius deprecantis, et
Abbreviated transcription (Latin):
conferamus oculos ad illũ montẽ in
quo trans formatus ẽ. xp̃s. & intu
eamur splendorẽ eiꝰ. illũ quotunc
intrans formatione resplenduit.¬
& ne sic quidem inueniemus cuncta
non in quantũ bonorũ futurorũ ueritas
hab& : sed quantu ferre oculi potueuNs

Expanded text:
Conferamus oculos ad illum montem in quo transformatus est Christus, et videamus splendorem ejus, illum quo tunc transformatione resplenduit, nec sic quidem inveniemus cunctamnon in quantum bonorum futurorum veritas habet, sed quantum ferre oculi pote
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla erit tunc usquã discordia:
sed cuncta consona. cuncta conueni¬
nulle insidie demonũ : terror ge¬
henne ꝓcul: mors neq corporis neq
anime: sed in mostalitatis munere

Expanded text:
Nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenitus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul; mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere
Abbreviated transcription (Latin):
ut enĩ uere ẽ cõprebendere nullus
sermo suffici&. sed quantũ possumus
ex his quȩ legimus. & ꝑ enigmata acdi¬
pimus. tenu&m quaidã opinionem
de ta capiamus. Dicitur dera quodã
loco: qđ aufugi& ibi dolor & tristitia.
& gemitus. Quid hac uitabratius:
ubi non est paupertatis m&us.
non egritudinis.Ledit in iuste¬
nemo iNuidet. plulla cupiditas ex¬
ardescit . pullũ cibi desideriũ. Nulla hono¬
ris pulsat & potestatis ambitio. sed
omĩs uitiorũ labes post posita & pe¬
nitus extincta est. Pax cuncta
omnia &qui&a: iugis splendoꝵ ⁊lux¬
Non istaquł nunc ÷: sed tanto splen¬
didinz. tantoqͣ clarior: quanto
splendidior nuncsol lucerna. Nulla
nulluis nubium: nulla frigoris. nulla
ardoris asperitas. sed talis quȩdã
erit rerũ tẽperies. quã scient illi soli
qui ea digni fuerint ꝑfrui. Non
ẽ senectus ibi. nec senectutis mise¬
ria. Sed omne quicquid corrupti
rũ suꝑ ᷝ omiã est sociari consostis
angłoꝵ & archangeloꝵ. omiũq

Expanded text:
est, comprehendere nullus sermo sufficiet, sed quantum possimus ex his quae legimus, et per aenigmata accipimus tenuem quamdam opinionem de ea capiamus. Dicitur de ea quodam loco: quod aufugiet ibi dolor, et tristitia, et gemitus. Quid hac vita beatius, ubi non est paupertatis metus, non aegritudinis laedit injurinemo invidet, nulla cupiditas exardescit, nullum ibi desiderium, nulla honoris pulsat ex potestate ambitio, sed omnis vitiorum labes sopita et penitus exstincta est, pax cuncta omnia et quieta, jugis splendor non iste qui nunc est, sed tanto splendidior, tanto clarior quanto splendidior est sol lucerna; nulla nubium turbo, nulla frigoris, nulla ardoris asperitas, sed talis quaedam erit rerum temperies, quam scient illi soli qui ea digni fuerint perfrui: non est senectus ibi, nec senectutis miseria, sed omne quidquid corruptiorum super haec omnia est sociari consortiis angelorum et archangelorum, omniumque
Abbreviated transcription (Latin):
tepus acceptũ: nuno dies saluitis.
Nunc est enĩ penitendi facultas & gẽpus
quoͦ fructus consequitur ꝑprnatentia.
Uerũ non hȩc solum quȩ diximus manent
nos mala. quȩ ingehenna ꝑferenus si
negłegamus uitã nram̃ Sed ÷ malis
multo his grauius. Ex dudi enĩ abons
ȩternis. & alienũ effici abhisquȩ pre¬
parrta sunt scis. tantũ genepͥit cru¬
ciatũ. tantũ doloram: ut & iã sinulla
extrinsecus poena torquer& : hȩc

Expanded text:
tempus acceptum, nunc dies salutis, nunc est poenitendi facultas et tempus, quo et fructus consequitur poenitentiae; verum non haec sola quae diximus manent nos mala, quae in gehenna perferimus, si negligamus vitam nostram, sed est multo malum his gravius, excludi enim a bonis aeternis et alienum effici ab his quae praeparata sunt sanctis, tantum generat cruciatum, tantum dolorem, ut etiamsi nulla extrinsecus poena torqueret, haec
Abbreviated transcription (Latin):
languores: Prohoc & diere omnia
& ait rupidus sanatatis nrẽ nom pȩnes
Quod quã uis ratioipse molatis sussi¬
tient̃ ostendat. ta menstibi de huius¬
modi sententia dubitatio ulla uide¬
atur. Possumus hȩc &iã exdiuinis
scripturis. quod ita se habeat edncero¬

Expanded text:
languores, pro hoc et docet omnia, languores, pro hoc et docet omnia, et agit, cupidus sanitatis nostrae, non poenae; sed quod quamvis ratio ipsa pietatis sufficienter ostendat, tamen ne tibi de hujusmodi sententia dubitatio ulla videatur, possumus haec etiam ex divinis Scripturis, quod ita se habeant edocer
Abbreviated transcription (Latin):
patura diuma. sed adutilitatem nos trã
facit omnia. & ꝓutilitatẽ nr̃a corpecti¬
ones inducit & poenaf. Nonut se
um die&. sed ut nos emenl&. Qđ
si persistit quis iduritia siut ille
qui auertit aluce oculos suos. dãp¬
qũ quidẽ luci intulit Nullũ.
se m& ipsũ uero tenebris condepnauit
Ita & qui ꝑcor inpenitens contep nere¬
seputat uirtute dĩ: sem& ipsum
alienũ efficit asalute. Qđsi
medicus abhis qui uel frenesim pa¬
tiuntur. uel crebra moti sunt
patitur iniurias. & line que dol&
ꝓhoc neq irascitur. sed facit
omnia quę medendi ratio deposcit
Quib eruciari quidẽ indeatur ille
qui patitur. porro eruciatus ipse
nonẽ iniuriarũ uindicta. sedcura
languentis: Deniq si parũ eger
aliquid ꝓficere coeperit ad salittẽ.
statim uideas gaudere medicum
letͥusq & a lacrius ex sequi reliquã
cura. necusquã prorsus iniuriarũ
onis affectu ꝓhis quȩ cõmisimus mo¬
u&ur innos. sed cupiens uiscerib:
nris in utteratos uitiorũ curare

Expanded text:
ilitatem nostram facit omnia; pro utilitate nostra et correptiones inducit et poenas, non ut se vindicet, sed ut nos emendet. Quod si persistit quis in duritia, sicut et ille qui avertit a luce oculos suos, damnum quidem luci intulit nullum, semetipsum vero tenebris condemnavit; ita et qui per cor impoenitens contese putat virtutem Dei, semetipsum alienum efficit a salute. Quod si medicus ab his qui vel phrenesim patiuntur, vel cerebro moti sunt, patitur injurias, neque dolet pro hoc, neque irascitur, sed facit omnia quae medendi ratio deposcit, quibus cruciari quidem videatur ille qui patitur. Porro cruciatus ipse non est injuriarum vindicta, sed cura languentis, denique si parvum quid aeger proficere coeperit ad salutem, statim vides gaudere medicum, laetari usque et alacrius exsequi reliquam curam, nec usquam prorsus injuriarum onis affectu, pro his quae commisimus movetur in nos, sed cupiens visceribus nostris inveteratos vitiorum curare
Abbreviated transcription (Latin):
lute despepere debere: &ia siadul
senectutẽ. Sed quesit ratio dicti huius
ausculta. Suradi passibilis ess& affectus.
rec tediceremus non posse iam restingui
flamã. quȩ tot actantis peccatoꝵ sue cen¬
sasit malis. Cuuero in passibilem esse
naturã diuinã diffinitio ueritatis osten¬
dat: intellegere debemus quia &iã sipu¬
nit ds̃. &iã si poenas infert: Non hoc cũ
iror passibili. sedcũ ineffabili dementia facit.
mȩdentis non perimentis affectu. Q
ideo ualde libenter recipit penitente.
Penitentię enĩ medicamentũ si preueniens
cur& animã: non facit eam adunaicta
irecundię ꝑuenire phisquȩ comisit in dm̃.

Expanded text:
lutem desperare debere, etiamsi ad ullutem desperare debere, etiamsi ad ulsenectutem, sed quae sit ratio dicti hujus ausculta: Si ira Dei passibilis esset affectu, recte diceremus non posse jam restingui flammam, quae tot ac tantis peccatorum succensa sit malis. Cum vero impanaturam divinam diffinitio veritatis ostendit, intelligere debemus, quia etiamsi punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit, medentis non perimentis affectu. Et ideo valde libenter recipit poenitentem. Poenitentiae medicamentum si praeveniens curet animam, non facit eum ad vindictam iracund
Abbreviated transcription (Latin):
nuo uires suȩ redeunt adru. Incales cet
fugare eũ que fugirbat : & ꝑsequi ꝑ sequen¬
t̃. Quod & si forte ut se conditio hab&
agonis. rur su labitur quis aut cadat:
non continuo lapsus sui pudorẽ. despe¬
rare iterũ deb& : sed meminerit hane
esse agonis at crst niuii legẽ lu uni¬
qua qͦuas cadat sed utuatquã i cedaꝵ:
Qruia nonile qui sepe cecidit unctus dicitur.
sedille qui aduletmu cessit. NAmqui de¬
sperattonis cogitationib: iuus us.e: quo¬
modo ueluipes reparare certandi. uela
resistere acrepugnare potest cũ fugiat.
nec omnino redeat adcertamera. Q
nolo putes quia deis mihi sermosit tantũ.
qui ipaucis & leiub: peccauerunt. Deillo
loquor. qui omib sub cubuit malis.
qui inmanitate sceleru uia sibi excluserit
regniceloꝵ. & non de infidelib: sedde fide¬
lib: fuerit. & ex his qui prius placuerite dõ.
Post hec autẽ deciderint uelin adulteria
uelin om̃s ĩpudititias. quȩ ut apostolus ait.
Turpe ẽ. &ia dicere ne hunc ego dico sa¬

Expanded text:
nuo vires suae redeunt ad eum, incalescit fugare eum se quem fugiebat, et persequi persequentem; quod et si forte, ut se conditio habet agonis, rursum labitur ut cadat, non continuo lapsus sui pudore desperare iterum debet, sed meminerit hanc esse agonis et certaminum legem, non ut nunquam quis cadat, sed ut nunquam quis cedat: quia non ille qui saepe cecidit victus dicitur, sed ille qui ad ultimum cessit, nam qui desperationis cogitationibus victus est, quomodo vel vires reparare certandi, vel resistere et pugnare potest cum fugiat, nec omnino redeat ad certamen? Et ego nolo quia tu putes quia de his mihi sermo sit tantum qui in paucis et levibus peccaverunt, sed de illo loquor qui omnibus succumbit malis, qui immanitate scelerum viam sibi excluserit regni coelorum, et non de infidelibus sed de fidelibus fuerit, et ex his qui prius placuerit Deo, post haec autem deciderit vel in adulteria, vel in omnes impudicitias, quae, ut Apostolus ait, turpe est etiam dicere, nec hunc ergo dico sa
Abbreviated transcription (Latin):
deuiolutus .e : & ros qui imagint̃ eius adora¬
re noluerunt preferentes uenerati¬
onẽ dĩ. uinctos infornacẽ de iecit ignis
ardentis : & tamen hunc tã immanie
tã impiũ ꝓuocat ds̃ ad penitentiã. & dan
et conuertendi materias. Primo qui¬
de ex hoc ipso qđ ei inforna ce ignis. trib
pueris saciatus apparur unc de indi
qđ uisionẽ uidit illam quã interpre¬
tatus ÷ danihel : quȩ uel fola sufficer&
&iã lapidea corda molłirȩ. Sed post¬
quã rebus ammonitus est: accessit &ia
sermonũ ꝑpphetam coostatio. Acce
terea orex consilium ineũ placeat tibi
& peccata tua eleriosinis redime.

Expanded text:
devolutus est, et eos qui imaginem ejus adorare noluerunt, praeferentes venerationem Dei, vinctos in fornacem dejecit ignis ardentis: et tamen hunc tam immanem, tam impium provocat Deus ad poenitentiam et dat ei convertendi materias. Primo quidem ex hoc ipso quod ei in fornace ignis tribus pueris sociatus apparuit, tum deinde, quod visionem videt illam quam interpretatus est Daniel; quae vel sola sufficeret etiam lapidea corda mollire, sed postquam rebus admonitus est, accessit etiam sermonum per prophetiam cohortatio, accepterea, o rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime
Abbreviated transcription (Latin):
ma tua: Ds gͦ qui cupit diligi a nobis. & om̃a facit ꝓ
hoc & nec unigenito suo parcit ꝓ salute nr̃a ⁊ carita¬
te. & qui optat᷑ ut ita dicã ut qͦcũq pacto ⁊ qͣndocũq
reconciliemur ei. qͦmͦ penitentes nos ⁊ conũsos ad se
ñ libent̃ suscipi& & amabit ut filios. Na̾ ꝗͦ ꝓspectu

Expanded text:
ma tua? Deus vero, qui cupit diligi a nobis, et omnia facit pro ma tua? Deus vero, qui cupit diligi a nobis, et omnia facit pro hoc, nec unigenito suo parcit pro salute nostra et charitate, et qui optat, ut ita dicam, ut quocunque pacto et quandocunque reconciliemur ei, quomodo poenitentes nos et conversos ad se non libenter suscipiat, et amabit ut filios? Nam quo prospectu
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ gerere cõmissi. ⁊ cito recedẽ ab his actibꝰ quibꝰ offendit
Neq enĩ rectas ⁊ ingenuas mentes ita offendit. qͥmuis guiss¬
mi iniuria delicti. ut contẽptꝰ satisfaciendi. Peccare nans
humanũ ẽ. ꝑ iauere aũt in peccatis diabolicũ. Demq ui¬
qͥt postea qͦm meretricata ẽ ꝑ hȩc oĩa. Conũtere ad me s
ñ ẽ conũsa. & it̃m alibi. Et in his õibꝰ ñ ẽ conũs iordins
uida s& adhuc manꝰ eius excelsa. In aliis qͦq postea qͥm as¬
ostendens quã amabilit̾ ẽũsionẽ suscipiat peecatoꝵ. Pic
Quis dabit ita ẽẽ cor eoꝵ in eis ut timeant itie. ⁊ cꝰtodiant
mandata mea. om̃ibꝰ diebꝰ uite suę: ut bñ eis fiat ⁊ fili
eoꝵ usq in scłm: Sed ⁊ morses docere płm uolens. qͥd b
poscit abste: nisi ut timeas dnm dm̃ tuũ. & incedas in
om̃ibꝰ uiis eiꝰ. & diligas eũ ex toto corde tuo & ex tota ani¬

Expanded text:
udinem gerere commissi, et cito recedere ab his actibus quibus offenditur udinem gerere commissi, et cito recedere ab his actibus quibus offenditur Deus; neque enim rectas et ingenuas mentes ita offendit, quamvis gravissimi injuria delicti, ut contemptus satisfaciendi; peccare namque humanum est, permanere autem in peccatis diabolicum est. quit: Posteaquam meretricata es, post haec omnia convertere ad me, et non es conversa. » Et iterum alibi: « Et in his omnibus non est conversus inordinatus Judas, et adhuc manus excessa. » In aliis quoque postquam arostendens quam amabiliter conversionem suscipiat peccatoris dicit: « Quis dabit cor eorum ita esse in eis, ut timeant me et custodiant mandata mea omnibus diebus vitae suae, ut bene eis fiat et filiis eorum usque in saeculum? Sed et Moyses, docere populum volens quid Deus poscit a te, nisi ut timeas Dominum Deum tuum, et incedas in omnibus viis ejus, ut diligas eum ex toto corde tuo et ex tota ani
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis litt̃is eruditi sumꝰ & ꝗͥ hȩc ipsa exẽpla p̃cessisse ũ
ignoramꝰ : Multaq alia ex diuinis scripturis similia uł
in sententiis uł in rebꝰ gestis didicimꝰ contineri. Non eĩ in¬
ur̃is. ⁊ c̃silia mea a c̃siliis ur̃is. Tũ p̃terea si nos famulos
nr̃os qui forte nos offenđint. cũ ꝓmittunt se futuros eẽ m¬
liores. recipimꝰ. ⁊ ad pͥorẽ reuocamꝰ locũ. int̾dũ uͦ etiã maior
eis post offensã ex rec̃ciliatione fiduciã damꝰ: ñ multo mu
nob̾ hoc faciet ds : Nã si ꝓpterea nos feciss& ut punir&. ba
desꝑares ⁊ dubitares de salute tua. Si uͦ ꝑꝑ bonitatẽ suã ta¬
ꝓpterea mon&. q̃ ultͣ nob desꝑandi. q̃ ambigendi causa suꝑ¬
erit : Sed uehem̃t̃ ais offendimꝰ eũ. ut nullꝰ unꝗ hominũ
ꝓ pt̃ea gͦ maxime uelociꝰ ⁊ uehem̃tiꝰ satisfacere oporta. ⁊ pęnit¬

Expanded text:
divinis litteris eruditi sumus, et qui haec ipsa exempla praecessisse non divinis litteris eruditi sumus, et qui haec ipsa exempla praecessisse non ignoramus multa, et alia ex divinis Scripturis similia vel in praesentiis vel in rebus gestis didicimus contineri? « Non enim, inbus vestris et consilia mea a consiliis vestris. » Tum praeterea si nos famulos nostros qui nos fortasse offenderunt, cum promittant se esse meliores, recipimus, et ad priorem revocamus locum, interdum vero etiam majorem eis post offensam ex reconciliatione fiduciam damus, nonne multo magis hoc nobis faciat Deus? nam si propterea nos fecisset ut puniret, bene desperasses et dubitares de salute tua, si vero propter bonitatem suam tapropter ea movet, quae ultra nobis desperandi, quae ambigendi causa supererit? Sed ita vehementer, ais, offendimus eum, ut nullus unquam hominum, propterea ergo maxime velocius et vehementius satisfacere oportet et poenit
Abbreviated transcription (Latin):
re : Sunim te m& ipsũ desperes. nos
te nũquã desperabimus. Neque enim
hoc ipsi agimus inquo alios reprehendi¬
mus. quã uis non sit idem cũ ipse desequis
quia ille non est dñs̃ mentis alterius.
is uero si ꝓpositi potestatẽ ten&. Nos
ergo ñ desperam qđ sit tibi reditꝰ ad pri¬
ori suitȩstatũ. & ad illas quas inte noui¬
haec. Nini uitȩ audiebant ꝓph&am
ex cliffinit᷑ione dicentẽ & cõminantẽ:
Ad huc tres dies & niniue destru&ur.
sednesic quidẽ animis conciderunt.
Et hoc cũ nec satis confidersnt posse
exorare dm̃ ut contra responsa sua ue¬
nir&. & quȩ uidebant non sub aliqua
urniȩ conditione suspensa. sed abrupta
sententia terminata. tamen ad pęni¬
tentiã confugiunt dicentes. Osscit si penite
bit đs & dep̃cabit suꝑ maliciã qͣm locutꝰ ẽ ut facer& eis:
Qđͣ si homines barbari ⁊ impiti tantũ habere potuert̾ intel¬
lectũ diuina bonitatis: ñne multomagis nos oport& qͥ m

Expanded text:
es enim si teipsum desperes, nos te nunquam desperabimus, neque enim hoc ipsi agimus in quo alios reprehendimus, quamvis non sit idem, cum ipse de se quisquia ille non est dominus mentis alterius, is vero propositi sui potestatem tenet: nos ergo non desperamus quod sit tibi reditus ad prioris vitae statum et ad illas quas in te noviivitae audiebant prophetam ex definito dicentem, et comminantem: « Adhuc tres dies, et Niniven destruetur . » Sed ne sic quidem animo conciderunt, et hoc cum nec satis confiderent posse exorare Deum ut contra responsa sua veniret, quae videbant, non sub aliqua veniae conditione suspensa, sed abrupta, sententia terminata, tamen ad poenitentiam confugiunt, dicentes: « Quis scit si misebitur Deus super malitia, quam locutus est ut faceret ? » Quod si homines barbari et imperiti tantum habere potuerunt intellectum divinae bonitatis, nonne multo magis nos oportet qui in
Abbreviated transcription (Latin):
hib& metus nichil impedit: presentia non
uetant: fucura non terrent: Sola mors est quã
euadere non possunt Propter quod deprecor priusquã
ue hem̃tius mnebriaris mali huius neneno exurge
queso de & exꝑgiscere aliguando & diabolicã
hanc depone temulentiã: Qͦd si ad subitũ non
poces: paulatim cerde & sensim recollige ani¬
mos tuos: quãus ut michi uidetur facilior ua
sit omĩa simul abrumpere &s mali huiꝰ retinacula
pariter cuncta resecare: atq ex integro ad exer¬
citia conuerti penitentie Si autẽ tibi hoc diffi¬
tiũ aliqꝰo melioris uiȩ: & eternę uitȩ desideriũ

Expanded text:
rohibet, metus nihil impedit, praesentia non rohibet, metus nihil impedit, praesentia non metuunt, futura non reformidant, sola mors est, quam evadere non possunt: propter quod deprecor priusquam vehementius inebrieris mali hujus veneno, exsurge, quaeso, te expergisce aliquando, et diabolicam hanc depone molestiam. Quod si ad subitum non potes, paulatim et sensim recollige animos, quamvis, ut mihi videtur, facilior via sit omnia simul abrumpere et mali hujus retinacula pariter cuncta, atque ex integro ad exercitia converti poenitentiae. Si autem tibi hoc diffitium aliquod, melioris vitae et aeternae desider
Abbreviated transcription (Latin):
ergo iam aggrediam̃ iter uitȩ : reuertam ad
ciuitatẽ celestem: in qua & conscripti sumꝰ.
& ciues decreti huius nobis urbis ianuas
desperatio quide clausit: aperi& autẽ spes
&. fidutia latũ prebebit ingressũ: Hȩc si cõ¬
cẽpnimꝰ: non solum iam desidie culpam seo
& superbiȩ incurtimꝰ: Mam a diabolus
non aliunde talis factus est: nisi quia primo¬
quidẽ post peccatũ desperatione usus est:
postea uero ex desperatione in elationẽ in
salutẽ suam ceperit desperare : iam nec intel¬
liga qͦmͦ uel in quȩ mala precipitet᷑ Michil
enim aut agere aut dicere metuit qͥ contͣriũ sit sa-
luti. S sicut sepe uidemꝰ in his qui insaniunt cũ
semel ꝑdider int sanitatis statũ. nichil ĩa ult metuunt.
nichil erubesẽt. sed licent̃ om̃ia ⁊ dicere audent ⁊ facere.¬
etiã si in ignẽ pruant ñ declinant. etiam si in pree¬
pitium aut ꝓfundu non reuocant pedẽ: ita
et qui desꝑatione capti sunt intolerabiles pet

Expanded text:
ergo jam aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem in qua conscripti sumus et cives decreti; hujus nobis urbis januas desperatio quidem claudit, aperiet autem spes, et fiducia latum praebebit ingressum; haec si contemnimus non solum jam desidiae culpam, sed et superbiae incurrimus. Nam et diabolus non aliunde talis factus est, nisi quia primo post peccatum desperatione usus est, postea vero ex desperatione incidit in supersalutem suam coeperit desperare, jam nec intelligit quomodo vel in quae mala praecipitetur, nihil enim aut agere aut dicere metuit quod contrarium saluti sit; et sicut saepe videmus in his qui insaniunt, cum semel perdiderint sanitatis statum, nihil jam ultra metuunt, nihil erubescunt, sed libenter omnia et dicere audent et facere. Si in ignem proruant, non declinant; etiamsi in praecipitium aut in profundum non revocant pedem. Ita et qui desperatione capti sunt irrevocabiles fiun
Abbreviated transcription (Latin):
in peceatis &e exacerues đm in actib cuis
Si uero priusqua census tui fiat mulraiac¬
tura o priusquã terra tua noxeiis ininda¬
cionib repleatur eacludas irruptionura
fauces & ingressũ ꝓhibeas inundantium
uictioꝵ poteris prorsus pristinã reparare
culturam. & ad fructus solitos ruris opti¬
mi quonđa cui exercere noualia Ex urge
ergo eex urge sicut ꝓpheta dicit & excute
michi crede terrebit aduersarius tuus si¬
le enĩita ce quidẽ deiecit. quasi ultra non
surrecturũ si autẽ uideat ce exurrex sse
de terra &. brachia rursus cergamini ꝓtenden¬
cẽ ipsatui audacia deterrebit᷑. o quanto dei
proptior. canto ille formidolosior fiet &
quanto tu maiora presumes tanto ille u¬
firmior fragiliorꝙ reddetur S &s illut cõ¬
gita qđ tibi maiora audenti aderit ds̃ illi
uero scelerũ conscientia & audaciam la¬

Expanded text:
in peccatis, et exacerbas Deum in actibus tuis; in peccatis, et exacerbas Deum in actibus tuis; si vero priusquam census tui fiat multa jactura, et priusquam terra tua noxiis inundationibus repleatur, exclusas irruptionum fauces et ingressum perhibeas inundantium vitiorum, poteris rursum pristinam reparare culturam, et ad fructus solitos ruris optimi quondam tibi exercere novalia. Exsurge ergo, exsurge, sicut Propheta dicit, et « excute mihi crede, terrebitur adversarius tuus: ille enim ita te quidem dejecit, quasi ultra non resurrecturum, si autem videat te surrexisse de terra, et brachia rursus certamini protendentem, ipsa tui audacia deterrebitur, et quanto tu promptior tanto ille formidolosior fiet, et quanto majora praesumis tanto ille infirmior fragiliorque redditur. Sed et illud cogita quod tibi audenti aderit Deus, illi vero scelerum conscientia et audacia la