comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ toparcha. iħu saluatori bono. qͥ appa¬
ruit in locis hierosolimoꝵ: salutẽ. Auditũ
mͥ est & de te & de sanitatib quas facis. qͦd
sine medicam̃tis aut herbis fiant ista ꝑte:
ambulare: & lepsos mundas. & immundos
sp̃e ac demonia eicis: & eos qͥ longis egͥtudi¬
nib afflictant᷑. curas & sanas. mortuos qͦq
suscitas. Queb omnib auditis de te. statui
in animo meo unũ ẽẽ ẽ duob. aut qͥa tusis
d̃s. & descenderis de gelo. ut hȩc facias: aut
qͦd filius dĩ sis qͥ hȩc facis. Propt̾ea oͦ scribenᷤᷤ
rogauerim te. ut digneris usq ad me fati¬
gari: & egritudinẽ meã qͣ iam diu laboro
curare. Nam & illud cõperi qͦd iudi mur¬
murant adu̾sum te: & uolunt tͥ insidiari.
sufficiat utrisꝙ. Exemplũ rescripti
cum me ipse ñ uidis. Scͥptum ẽ enĩ de me:
qͥa hii qͥ me uident. ñ credunt in me: & hii
q̃ ñ uident me ipsi credent & uiuent. De
eo aũ qͦd scpͥsisti mͥ ut ueniam adte: opor¬

Expanded text:
filius, Iesu salvatori bono, qui apparuit in locis Iherosolimorum, salutem. Auditum michi est de te et de sanitatibus, quas facis, quod sine medicamentis aut herbis fiant ista per tambulare et leprosos mundas et inmundos spiritus ac demones eicis et eos qui longis egritudinibus afflictantur curas et sanas, mortuos quoque suscitas. Quibus omnibus auditis de te, statui in animo meo unum esse e duobus: aut quia tu sis deus et descenderis de celo, ut hec facias; aut quod filius dei sis, qui hec facis. Propterea ergo scribens rogavi te, ut digneris usque ad me fatigari et egritudinem meam, qua iam diu laboro, curare. Nam illud comperi, quod Iudei murmurant adversum te et volunt tibi insidiari. sta, que sufficiat utrisque. Exemplar rescripti cum me ipse non videris. Scriptum est enim de me, quia hii qui vident me non credent in me, et qui non vident me ipsi credent et vivent. De eo autem, quod scripsisti michi, ut veniam ad te: opor
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõmonitione diuina. thadeum quendã.
unũ ex septuaginta discipłis. ad edissenam
ciuitatẽ ęx̃głistam & p̃dicatorem u̾bi dei
mittit : simul & quȩ a dño ꝓmissa fuerant
impleturũ. Hȩc in archiuis publicis edisse¬
ne ciuitatis in qua te supͣdictus abgarus
regnauit. ita descͥpta repperimꝰ: in his
chartis. quȩ gesta regis abgari seruata anti¬
quitꝰ continebant. E ut euidens dictorum
ueritas fiat: ipsax exemplaria ȩpłarum ex

Expanded text:
Thaddaeum quemdam, unum ex 70 discipulis, ad Edessenam civitatem evangelistam et praedicatorem verbi Dei mittit, simul et quae a Domino promissa fuerant impleturum. Haec in archivo publico Edessenae civitatis, in qua tunc supradictus Abgarus regnavit, ita descripta reperimus, in his chartis quae gesta regis Abgari servata antiquitus continebant. Et ut evidens dictorum veritas fiat, ipsarum exemplaria epistolarum ab
Abbreviated transcription (Latin):
gerere. hac sola gͥ suspicione herodis. uinctꝰ
in castellũ macheronta abducit᷑ ioħs: ibiq¬
capite obtruncat᷑. Hactenꝰ de iohanne.¬
Futt aũ eisdem tẽporib iħc sapiens uir: si
tam̃ uirũ eũ nominare fas ẽ. Erat enim
mirabiliũ oꝑum effector doctorq hominũ:
eorum qͥ libent̃ quȩ uera ft̃ audiunt. E mul.¬
tos quid̾ẽ iucdorum: multos etiã ex gentib gͥ
moꝵ nr̃ȩ gentis uiroꝵ. cũ pilatꝰ in crucem
agendum ẽẽ decreuisset: ñdeseruer̃t hĩi qͥ
ab initio eũ dilexerant. Apparuit enĩ eis

Expanded text:
gerere. Ea sola igitur suspicione Herodis vinctus gerere. Ea sola igitur suspicione Herodis vinctus in castellum Macherunta abducitur Iohannes ibique obtruncatur. Haec de Iohanne.autem iisdem temporibus Jesus sapiens vir, si tamen virum eum appellare fas est. Erat enim mirabilium operum effector, doctorque hominum eorum, qui libenter quae vera sunt audiunt, et multos quidem Judaeorum, multos etiam ex gentibus siimorum nostrae gentis virorum, cum Pilatus in crucem agendum esse decrevisset, non deseruerunt eum hi, qui ab initio eum dilexerant. Apparuit autem die eis
Abbreviated transcription (Latin):
ercitũ÷ qͦd meũ satis niste ultio diuina cõ¬
mota sit. ꝓuindicta ioħis qͥ uocabat᷑ baptista.
quẽ puniuit herodes: uirũ ualde bonũ. qͥ
p̃cipiebat uideis uirtuti oꝑam dare: iusti¬
ciam int̾ se inuicẽ custodire: & indm ser-¬
uare pietatẽ: ꝑ baptismũ munũ coire. Hoc
enĩ pacto baptismũ acceptabile fore: si ñ
solũ ad abluenda peccata sumat᷑. uerũ &
ad castimoniam corporis. atq ad animȩ ius¬
ticiam purificationẽq seruet᷑: om̃iumq pa¬
rit̾ uirtutũ uelut signałm & custodia q̃¬
dam fidelis habeat. Quȩ cũ ab eo ꝑ p̃cepta
huiꝰcemodi docerent᷑: atq ai audiendũ eũ
ꝑ plurima multitudo concurreret: uerit᷑
herodes ne forte doctrinȩ eiꝰ ꝑsuasione: po¬
płi a suo regno discederent: uidebat enim
qͦd p̃ceptis eiꝰ ac monitis obedire in om̃ib
plebs eẽt parata: meliꝰ credidit pͥus quã
noui aliquid fieret anticipare hominẽ nece :¬
quã pt̃modũ turbatis reb serã penitudinẽ

Expanded text:
ercitum, quod in eo satis iuste ultio divina commota sit pro vindicta Iohannis, qui vocabatur baptista, quem punivit Herodes, virum valde bonum, qui precipiebat Iudeis virtuti operam dare, iusticiam inter se invicem custodire et in Deum servare pietatem, per baptismum in unum coire. Hoc enim pacto baptismum acceptabilem fore, si non solum ad abluenda peccata sumatur, verum et ad castimoniam corporis atque ad animae iusticiam purificationemque servetur omniumque pariter virtutum velud signaculum et custodia quaedam fidelis habeatur. Quae cum ab eo per precepta huiuscemodi docerentur, atque ad audiendum eum perplurima multitudo concurreret, veritus Herodes, ne forte doctrinae eius persuasione populi a suo regno discederent – videbat enim, quod preceptis eius ac monitis obedire in omnibus plebs esset parata –, melius credidit, priusquam novi aliquid fieret, anticipari hominem nece quam postmodum turbatis rebus seram penitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
concordiȩ ꝑseuer&. Simul ut ille orandi fi¬
nem fecit: statim se unda subducens. ⁊ cur¬
su uelotiore refugiens. a ꝯspectu suꝑno iussa
disce dere. abyssis suis reddit᷑: & arentem cã¬
pum germanis iam concordib dereliquit.

Expanded text:
cat Deo. Simul ut ille orando finem fecit, statim se unda subducens, et cursu velociter fugiens, a conspectu superno jussa discedere, abyssis suis redditur, et arentem campum germanis jam concordibus dereliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ⁊ apłoꝵ petri ł pauli & ipsius saluatoris
imagines designari. tabulasq depingi.S &
antiquas ipsoꝵ imagines. a quibꝰdam conser-¬
uatas nos uidimꝰ. qđ mͥ uidet᷑ ex gentili
consuetudine indifferent̃ obseruatũ: qd̃
ita soleant honorare qͦs honore dignos duxe¬
rint. Insignia & enĩ ueterũ reseruari. ad
posteroꝵ memoriam: illoꝵ honoris. hoꝵ
uͦ amoris inditiũ est. Deniq & iacobi cathe¬
dra. qͥ pͥmus int̾ris ep̃c ab ipso saluatore &
ab apłis in iherosolimis est electꝰ. quemq
frẽm xp̃i uolumina diuina designant. usq
in hodiernũ inbi conseruat᷑: atq in ea se¬
dent om̃s. qͥ usq ad p̾sens tempꝰ. sedis illius

Expanded text:
postolorum Petri vel Pauli et ipsius Salvatoris imagines designari, tabulasque depingi; sed et antiquas ipsorum imagines a quibusdam conservatas nos vidimus. Quod mihi videtur ex gentili consuetudine indifferenter observatum, quod ita soleant honorare quos honore dignos duxerint: insignia etenim veterum reservari ad posterorum memoriam, illorum honoris, horum vero amoris indicium est. Denique et Jacobi cathedra, qui primus in terris episcopus ab ipso Salvatore et ab apostolis in Hierosolymis est electus, quemque fratrem Christi volumina designant, usque in hodiernum inibi conservatur. Ita in ea sedent omnes qui usque ad praesens tempus sedis illius
Abbreviated transcription (Latin):
randũ est. quomͦ supͣ cȩt̾os qͥ ante se fuerunt.
hic & hunianꝰ & benignꝰ extitit erga famu¬
los di: ita ut in muitiis multo tp̃r etiam
illis benignior uideret᷑. qͥ nomine saltem
xꝑiani dicebant᷑. In tantũ uenerabat᷑ seruos
dđi: ut omĩs domꝰ eiꝰ. eẽt eccłia dĩ. Depraua¬
tus aũ ẽ. & a ueritate deiectꝰ ꝑ quendã doc̃

Expanded text:
ano, quomodo supra caeteros qui ante se fuerunt, hic et humanus et benignus exstiterit in famulos Dei, ita ut in initiis multo etiam illis benignior videretur qui nomine saltem Christiani dicebantur. In tantum verebatur servos Domini, ut omnis domus ejus esset ecclesia Dei. Depravatus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentis. sapientiȩ subsistentis. & u̾turis
suȩ & figurȩ. ꝑfect᷑ ꝑfecti genitor. pat̃ filii
uingemti. Unus dñs. solus ex solo do: figura
& iinago ditatis. Uerbũ penetrans. sapĩa
comp̃hendens omĩa: & uirtꝰ qua tota creat᷑a
fieri potuit. fili uerꝰ ueri & inuisibilis ex in¬
uisibili: & incorruptibilis ex incorruptibili:¬
& immortalis ex immortali: & sempit̾iꝰ ex
bens. E t qui ꝑfiliũ apparuit imago filii
ꝑfecti. ꝑfecta uiuentiũ causa: scĩtas scĩfi¬
om̃ib cognoscit᷑: & filiꝰ ꝑ quẽ omĩs tͥnitas

Expanded text:
viventis, sapientiae subsistentis, et virtutis suae et figurae, perfectus perfecti genitor, Pater Filii unigeniti. Unus Dominus solus ex solo Deo, figura et imago Deitatis, verbum penetrans, sapientia comprehendens omnia, et virtus qua tota creatura fieri potuit. Filius verus veri, et invisibilis ex invisibili, incorruptibilis ex incorruptibili, immortalis ex immortali, sempiternus ex bens. Et qui per filium apparuit imago Filii perfecti perfecta, viventium causa, sanctitas, sanctifiomni
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiam coustitui: rupes quȩdã uicini mon¬
tis ex parte orientis obiecta. ex alia uͦ p̾ter¬
fluens fluuiꝰ. spatiũ quantũ eccłiȩ suffice¬
ret denegabat. Q cum aliꝰ omnino ñ eẽt
locus: om̃sq mesti agerent qd̃ solum ad
construendã ȩccł̃iam ñ haberent: ille fide
sinapis. diceretis monti huic tolle te. ꝙ mit¬
te te in mare: & fier&e utiq. Cumq hȩc
plena fide ac deuotione deposcer&. ad lucẽ
coeuntib ppłis. inuenta ẽ rupes importu¬
na secessisse tantũ. qͣntum spatii ad con¬

Expanded text:
ecclesiam construi, rupes quaedam vicini montis ex parte Orientis obiecta, ex alia vero preterfluens fluvius spatium, quantum ecclesiae sufficeret, denegabat. II 143 Et cum alius omnino non esset locus, omnesque mesti aierent, quod solum ad construendam ecclesiam non haberent, ille fide sinapis”, “Diceretis monti huic ‘Tolle te et mitte te in mare’; et fieret”. II 144 Cumque hoc plena fide ac devotione confideret, orta luce coeuntibus populis, inventa est rupes importuna secessisse tantum, quantum spatii ad con
Abbreviated transcription (Latin):
a dño tñslatꝰ est medicinã: uere incõꝑa¬
bilis: qͥ suꝑ om̃s pene homines fide. mi¬
scdia. studio. uigilantia. atq om̃ib opti¬
mis institutionib claruit. In scͥpturis qͦq
diuinis laborẽ quã plur imũ gessit. Int̾ea¬

Expanded text:
a Domino translatus est medicinam, vere incomparabilis, qui super omnes pene homines fide, misericordia, studio, vigilantia, atque omnibus optimis institutionibus claruit. In Scripturis quoque divinis laboribus quamplurimum gessit, quie
Abbreviated transcription (Latin):
tu ex iguo madefacti salutaris graminis de¬
pellat᷑: nichil om̃ĩno uiriũ gerens. si anteꝙͣ.
ȩreȩ fimbriȩ summitatẽ. crescendo contige¬
rit. decerpat᷑. Hanc statuam. ad similitudi¬
nem uultꝰ iħu formatã tradebant: quȩ per¬
mansit ad nr̃a usq temꝑa. sicut ipsi ocłis
nrĩs inspeximꝰ. E nichil mirũ. si hi qͥ ex
gentib crediderant ꝓ beneficiis quȩ a sal

Expanded text:
tu exiguo madefacti salutaris graminis detu exiguo madefacti salutaris graminis depellatur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Jesu formatam tradebant: quae permansit ad nostra usque tempora, sicut oculis nostris ipsi inspeximus. Et nihil mirum, si hi qui ex gentibus crediderant
Abbreviated transcription (Latin):
erum qͥa urbis huiꝰ fecimꝰ nĩtionẽ:
uustũ uidet᷑ cõmemorare etiam illud
in ea. qł hystoria dignũ duximꝰ. Mulierẽ
quã sangͥnis ꝓfluuio laborantẽ. a saluato¬
re curatã ȩũgłia tradiderinnt. huiꝰ urbis
ciuẽ constat fuisse: domꝰq eiꝰ in ea etiam
nc̃ ostendit᷑. Pro forib uͦ domꝰ ipsiꝰ basis
quȩdã in loco editiore collocata monstrat᷑:
in qua mulieris ipsi uelut genib ꝓuolitȩ.
palmasq supplicit̾ tendentis. imago ere
uidetͣ exp̃ssa. Astat ualia exe nichilominꝰ
fusa statua habitu uiri. stola compta cir¬
cumdati. ⁊ dexterã mulieri porrigentis.
Hui ad pedes statuȩ. e basi herba quȩdã no¬
ua spetiȩ nascit᷑. Quȩ cũ exorta fuerit: ex¬
crescere usq ad stolȩ illiꝰ erei indum̃ti so¬
let fimbriam. Quã cũ summo u̾tice cres¬
cens herba contigerit: uires inde ad depel¬
lendos morbos om̃s. languoresq conqͥrit: ita
ut quȩcũq illa fuerit infirmitas corporis. haus¬

Expanded text:
erum quia urbis hujus fecimus mentionem, justum videtur commemorare etiam illud in ea gestum, quod historia dignum duximus. Mulierem quam sanguinis profluvio laborantem a Salvatore curatam Evangelia tradiderunt, hujus urbis civem constat fuisse; domusque ejus in ea etiam nunc ostenditur. Pro foribus vero domus ipsius basis quaedam in loco editiori collocata monstratur, in qua mulieris ipsius veluti genibus provolutae palmasque suppliciter tendentis imago aere videtur expressa. Astat vero alia aere nihilominus fusa statua, habitu viri, stola compte circumdati, et dexteram mulieri porrigentis. Hujus ad pedem statuae, e basi herba quaedam nova specie nascitur; quae cum exorta fuerit, excrescere usque ad stolae illius aerei indumenti fimbriam solet; quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque conquirit; ita ut quaecunque illa fuerit infirmitas corporis, haus
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmo anno initiũ pͥmi m̃sis. qd̃ est decem¬
nos quicde mensis famenoth. uicesima¬
sexta die: scõm machedones distri meusis
inqua die inuenit᷑ sol. ñ solũ conscendis¬
se pͥmam partẽ. ueru̾etiam quartã iam
in eadẽ habere. id est inpͥma ex .xii. partib.¬
Hec aũ particula pͥma ex duodecĩ uernale
est ȩquinoctiũ: & ipsa ẽ initiũ mensiũ.
⁊ caput circłi. ⁊ absolutio cursus stellaꝵ.
quȩ planẽtȩ id est uage dicunt᷑: ac finis
duodecimȩ particulȩ. & totius circuli
terminꝰ. E uło ñ parum delinquere.¬
putant eẽ celebrandũ. S nec a nobis pri
edocet plulo ⁊ iosephꝰ: s & horũ antiqͥores
agothobolꝰ. & ab eo eruditꝰ aristobolus. ex
paneada. qͥ unus ex illis.lxx. senorib fu
it. qͥ fuerant missi a pontificib ad tholo¬
meũ regẽ. hebrorum libros int̾pretari
ingrecũ sermonẽ. Quiq multa ex tradi¬
tionib moysei ꝓponenti regi ꝑcunctantiq
responderant. Ipsi oͦ cum questiones exo¬

Expanded text:
in primo anno initium primi mensis, quod est ios quidem mensis Famenoth XXVIsexto die, secundum Macedones Distri mensis in qua die invenitur sol non solum conscendisse primam partem, verum etiam quadram jam in eadem die habere, id est, inHaec autem particula prima ex duodecim vernale est aequinoctium, et ipsa est initium mensium, et caput circuli, et absolutio cursus stellarum, quae planetae, id est vagae dicuntur, ac finis duodecimae particulae, et totius circuli terminus. » Uputant esse celebrandum. Non ergo in hoc docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores AGATHOBOLUS, et ab eo eruditus ARISTOBOLUS ex Paneade, qui unus ex illis LXX senioribus fuit qui missi fuerunt a Pontificibus ad Ptolemaeum regem Hebraeorum libros interpretari in Graecum sermonem, quique multa ex traditionibus Moysi proponenti regi percunctantique responderunt. Ipsi ergo cum quaestiones Exo
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc magis de eo iudic o. qđ excedant atq
emineant. quȩ. in eo seͥpta st̃ humanȩ au¬
ditionis modũ: & sit in eo archanꝰ quidam
& reconditꝰ. atq ammirandꝰ om̃ib sensus:
Quemi & ego ammiror ac uenerar etiainsi ñ in¬
telligo: & ita sentio qđ diuina aliqua sacra¬
menta sermonib contegant᷑ humanis: non
tam iudicio meo disceruens ꝙ̃ fide credens:
e idõ ñ reꝓbo quȩ ñ intelligo ÷ s tantõmagis
ammiror qͣntominꝰ assequor. Post hȩc uͦ to¬
trus libelli disserens corpꝰ. & singla queq
discutiens: atq euident̃ ostendens nullomͦ
fieri posse. ut scdm litteram dignꝰ in eo
intellectꝰ appareat. Addit eniam hȩc dicens.
ꝓpħa eos qͥ hec custodiunt. S & semetipsũ
beatũ dicit. Ait enim. Beatꝰ qͥ seruat uer¬

Expanded text:
» hoc magis de eo judico quod excedant atque emineant quae in eo scripta sunt, humanae auditionis modum, et sit in eo arcanus quidam et reconditus atque admirandus omnibus sensus, quem et ego admiror ac veneror, etiam si non intelligo, et ita sentio, quod divina aliqua sacramenta sermonibus contegantur humanis, non tam judicio meo discernens quam fide credens. Et ideo non reprobo quae non intelligo, sed tanto magis admiror, quanto minus assequor. Post haec vero totius libelli disserens corpus, et singula quaeque discutiens atque evidenter ostendens, nullo modo fieri posse, ut secundum litteram dignus in eo intellectus appareat. Addit etiam haec dicens:  eos qui haec custodiunt. Sed et semetipsum beatum dicit. » Ait enim: « Beatus qui servat ver
Abbreviated transcription (Latin):
& necessaria ministrarent: E cum ꝑ chies
singłos p̃sidis furor cresceret. iugulando
alios. alios suppliciis. & diu̾sis cruciatuum
generib affligendo. alios squalore carceris.
& cathenaꝵ ponderib enecando. ⁊ suꝑ omĩa
p̃cipiendo neqͥs ad eos prorsꝰ accederet. ut &¬
inedia quasi aliud torm̃ti genꝰ adhiberet᷑:
concessit tam̃ d̃s supͣdictis diaconib grãm

Expanded text:
et necessaria ministraret. Et cum per dies singulos praesidis furor cresceret, jugulando alios, alios suppliciis et diversis cruciatuum generibus affligendo, squalore carceris et catenarum ponderibus enecando, et super omnia praecipiendo ne quis ad eos prorsus accederet, ut et inedia quasi aliud tormenti genus adhiberetur; concessit tamen Deus huic diacono, et
Abbreviated transcription (Latin):
qum. cȩt̾os uͦ neq eẽ deos. neq adorari debe¬
re: incastrũ qͦddam deserti. qđ cephro aꝑ¬
pellat᷑. in exiliũ trudit᷑: ob hoc p̃cipue elec̃¬
tum. qͦd loci incolȩ. gentiles erãt. ⁊ idolorũ
suꝑstitionib satis dediti. Quiq exulem
dionisiũ pͥmo hostili animo. ⁊ satis auersa
m̃te suscipiunt: post uͦ cũ paulatĩ ꝑ dommi
gram̃ u̾bum di his semmare cepisset : pars
maxima. trucis ⁊ barbari ppłi. relictis idolis.
conu̾sa ẽ ad d̾m uerũ. xꝑoq subiecta. Quo
comꝑto: rursꝰ eũ ad alium locũ. uicinum
quidẽ alexandriȩ. s incolis desertũ. ac pene
habitatorib uacuũ. transtuler̃t. S & ibi
tarent. & tamꝙͣ. odore pastoris recepto. grex¬
lȩtior.⁊ constantior agonib redderet᷑: rursũ
missis cũ centurione militarib uiris. ipsum
diouisiũ. ⁊ cũ eo gaium & petrũ cathenis con¬
strictos. & diu̾sis crutiatib afflictos. in deser-¬
tum qͦddami libiȩ ꝑtraxerunt. Ibiq eos in

Expanded text:
dum, caeteros autem neque esse deos, neque adorari debere; in castrum quoddam deserti, quod Cefro appellatur, in exsilium truditur, ob hoc praecipue electum quod loci incolae gentiles erant, et idolorum superstitionibus satis dediti. Qui exsulem Dionysium primo hostili animo et satis adversa mente suscipiunt; post vero cum paulatim per Domini gratiam verbum Dei his seminare coepisset, pars maxima trucis et barbari populi, relictis idolis, conversa est ad Deum verum, Christoque subjecta. Quo comperto, rursus eum ad alium locum, vicinum quidem Alexandriae, sed incolis desertum, ac pene habitatoribus vacuum transtulerunt. Sed et ibi taret, et tanquam pastore recepto grexlaetior et constantior agonibus redderetur, rursum missis cum centurione militaribus viris, ipsum Dionysium, et cum eo Gaium et Petrum catenis constrictos, et diversis cruciatibus afflictos, in desertum quoddam Libyae pertraxerunt, ibique eos in
Abbreviated transcription (Latin):
aduentꝰ sui utrȩq partes paululũ siluis¬
sent: nolite inqͥt o filioli rationabiles aĩas
ꝓ mutis ammantib uiolare : fr̃nam pacẽ
questꝰ cupiditate dissoluere: di leges. ⁊ na¬
turȩ parit̾ iura temerare: s unã mecum
ad horã stagni exitialis accedite. Ego iam
uos ꝑ uͥtutẽ dm̃i. omni certamine cruente
contentionis absoluam. E cum hȩc dixis¬
set: in conspectu omniũ uirgã ꝙͣ tenebat
in manu ad pͥmas lntoris undas defigit:¬
& ipse positis genib palmas tendit ad celũ¬

Expanded text:
adventus sui utraeque partes paulum siluissent, Nolite, inquit, o filioli, rationabiles animas pro mutis animantibus violare, fraternam pacem quaestus cupiditate dissolvere, Dei leges et naturae pariter jura temerare: et una mecum ad oram stagni exitialis accedite, et ego jam vos per virtutem Domini ab omni certamine cruentae contentionis absolvam. Et cum haec dixisset, in conspectu omnium virgam quam tenebat in manu ad primas littoris undas defigit, et ipse positis genib
Abbreviated transcription (Latin):
falsȩ doctrinȩ impiꝰ se error ĩmersit: & tam¬
quã ubi nullꝰ iam diuini censꝰ defensor ex¬
ister&. nudato ut aiunt capite corripien¬
tes arma m̃dacii. obpugnare apłicam ue¬
ritatẽ int̾unt᷑ S istud bellũ intͥnsecus gere¬
bat᷑: ꝑsecutionũ uͦ extͥnsecus pondꝰ urgebat
eccłiam. Et tam ĩmensȩ cateruȩ martyrũ¬
cotidie iugulabant᷑. ut plinꝰ scd̾s qͥ tunc
ꝓuintiam amministrabat. multitudinẽ int̾¬
emptoꝵ ꝑmotꝰ referret ad imꝑatorẽ. quod
in numera hominũ milia cotidie obtrun¬
carent᷑: in quib nichil om̃ino sceleris dep̃¬
henderet᷑ admissũ. aut aliqͥd contrarium
romanis legib gestũ: nͥ hoc solũ qͦd ante¬
lyeanũ ymnos xp̃o ciudam canerent dõ.
adult̾ia uͦ uł cętera huiꝰmodi cͥmina apud
eos illicita haberi. & penitꝰ arceri:.  cęt̾a
uͦ scdm leges eos agere cõmunes.
Atq tẽ traianꝰ rescͥpti sui auctoritate decer-¬
inciderint. pumant᷑. ꝑ qđ ex parte aliqua.

Expanded text:
falsae doctrinae impius se error immersit, et tanquam ubi nullus jam divini census defensor existeret, nudato, ut aiunt, capite, corripientes arma mendacii, oppugnare apostolicam veritatem nituntur. Sed istud bellum intrinsecus gerebatur, persecutionum vero extrinsecus pondus urgebat Eccquotidie jugulabantur, ut Plinius secundus, qui tunc provinciam administrabat, multitudine interemptorum permotus, referret ad imperatorem, quod innumera hominum millia quotidie obtruncarentur, in quibus nihil omnino sceleris deprehenderetur admissum, aut aliquid contrarium humanis legibus gestum, nisi hoc solum, quod antelucanos hymnos Christo cuidam canerent Deo: adulteria vero, vel caetera hujusmodi crimina apud eos ut illicita haberi, et penitus arceri; caetera vero secundum leges eos agere communes. Ad quae tunc Trajanus rescripti sui auctoritate decerinciderint, puniantur, Per quod ex parte aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑa uirgo munda & immacłata ꝑman¬
sit eccłia. a corruptorib ueritatis ⁊ diuin
u̾bi temeratorib. aut nusquã om̃no ex¬
tantib: aut etiã siqͥ forte fuerant in occul¬
tis & abditis hiatib terrȩ delitescentibus.

Expanded text:
e virgo munda et immaculata permansit Ecclesia, corruptoribus veritatis et divini verbi temeratoribus, aut nusquam omnino extantibus, aut etiam, si qui forte fuerant, in occultis et ab ditis hiatibus terrae delitescentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m sup̃edociumꝰ: ꝑ marty̾rium carnis
uincłis resolutꝰ est. Horũ astipulator ipse
testem. Is sͦ refert qđ a quibꝰdam hereticis
ut etiã iudex ipse cũ amicis suis de eius
patientia miraret᷑ ÷ & ad ultimũ iuberet
simili eũ quã dñs ꝑtulit passione uitam

Expanded text:
pum supra docuimus, per martyrium carnis vinculis resolutus est. Horum astipulator ipse testem. Is ergo refert quod a quibusdam haereticis ut etiam judex ipse cum amicis suis de ejus patientia miraretur, et ad ultimum juberet simili eum quam Dominus pertulit passione vitam
Abbreviated transcription (Latin):
romã usq cum bestiĩs terra mariq depug¬
no die ac nocte. conexus & colligatꝰ decẽ leo¬
pardis: militib dico ad custodiam. datis.
qͥ ex benefici. Lis nr̃is seuiores fiunt. S &
ego eoꝵ neqͥti Lis magis erudior: nec tam̃
in hoc iustisi. catus sum. Osalutaris bes¬
tiȩ quȩ pparant᷑ mͥ. Qndo uenient : Qñdo
mitent᷑  Quando eis frm licebit carnib
meis: Quas ego & opto acriores parari. &
inuitabo. ad deuorationẽ mei: & dep̾cabor
ne forte ut in ñnullis fecert̃. timeant contin
gere corpꝰ meũ. Quinimmo & si cunctabun¬
tur. ego uim faciam: ego me ingeram. Ba¬
te queso uenim: ego noui qͥd expediat mͥ.

Expanded text:
Romam cum bestiis terra marique depugno die ac nocte, connexus et colligatus decem leopardis, militibus dico ad custodiam datis, qui et beneficiis nostris saeviores fiunt. Sed ego eorum nequitiis magis erudior, nec tamen in hoc justificatus sum. O salutares bestias quae praeparantur mihi, quando venient? quando emittentur? quando eis frui licebit carnibus meis? quas ego exopto acriores parari, et invitabo ad devorationem mei, et deprecabor ne forte ut in nonnullis fecergere corpus meum; quinimo, et si cunctabuntur, ego vim faciam, ego me ingeram. Date, quaeso, veniam: ego quippe novi quid expediat mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
lim. S & duȩ ei filiȩ ibi uirgines consenu¬
ere: & alia ei filia spũ scõ repleta ꝑmansit.
apud ȩphesũ. & ioħes ille qͥ supra pectus
dñi recũbebat. qui fuit sacerdos dĩ. ponti¬
ficale petalum gestans. & martyr & doctor
optimꝰ apud ephesũ dormiuit. Hȩc etiam
de locis inquib reqͥescunt in somno pacis
adiecisse sufficiat. S & gaius cui ante men¬
tio facta ẽ: indialogo suo quẽ ꝓculo dispu¬
tans scribit. de filiab philippi simul & obitu
ipsiꝯ consonis uocib memorat dicens. Post
cuiꝰ sepulchrũ extar apud hierapolim
asiȩ urbem. unã cũ filiab sius. De his aũ
& lucas in actib apłoꝵ meminit: eũ adhuc
apud cȩsaream degerent. Dicit cͦ ita. Ueni¬
mus inqͥt cesareã. & ingressi in domũ phi¬
lippi ȩũgłistȩ q̃ erat ex septẽ. mansimus
apud eũ. Huic aũ erant uirgines filiȩ .iiiͦiͬ.¬

Expanded text:
lin. Sed et duae ejus filiae inibi virgines consenulin. Sed et duae ejus filiae inibi virgines consenuere, et alia ejus filia Spiritu sancto repleta permansit apud Ephesum. Et Joannes ille, qui supra pectus Domini recumbebat, qui sacerdos Dei fuit, pontificale petalum gestans, et martyr et doctor optimus, apud Ephesum dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. Sed et Gaius, cujus ante mentio haec facta est in Dialogo suo, quem cum Proculo disputans scribit, de filiabus Philippi simul et obitu ipsius consonis vocibus memorat, dicens: Post cujus sepulcrum exstat apud Hierapolin, Asiae urbem, una cum filiabus suis. De his autem et Lucas in Actibus apostolorum meminit, cum adhuc apud Caesaream degerent; dicit ergo ita: Venimus, inquit, Caesaream et ingressi in domum Philippi evangelistae, qui erat ex septem, mansimus apud eum. Huic autem erant quatuor filiae
Abbreviated transcription (Latin):
Aiunt inqͥt beatũ petrũ cũ uidisset uxo¬
rem suam duci ad passionẽ. gauisum ẽẽ
electionis gr̃a ac regressionis ad ꝓpriam
domũ. & exclamasse post eã cũ duceret᷑.
ac ꝓpͥo nomine cõpellantẽ dixisse. O con¬
iunx: mem̃to dñi. Talia erant scõꝵ con¬
iugia: tam ꝑfecta fuit affectio beatorũ.
Gitu qͥa de uita & exitu pet̾ uel .xix¬
yauli iam insuꝑiorib ex planauimꝰ. s &
tempꝰ ioħis qͦ uita excessit ex parte iam
diximꝰ: nc̃ etiã de loco quietis exꝰ. scd̃m
fidem policratis ephesii ep̃i docere conue¬
niens puto. Hic &enĩ policrates uictori ep̃o
urbis romȩ scribens. & ipsis & philippi
apłi & filiaꝵ eiꝰ parit̃ meminit dicens.
sicut iam suꝑus inseriumꝰ: qđ magna lu¬
minaria in asie partib dormierunt: quȩ
resuscitab it dñs in nouissimo die aduen¬
tus sui cũ ueniet ingła. & reqͥret omues
scõs suos. Dico aũ de philippo inquit. qui
fuit unꝰ ex apłis. qͥ dormiuit apud ierapo¬

Expanded text:
Aiunt, inquit, beatum Petrum, cum vidisset uxorem suam duci ad passionem suam, gavisum esse electionis gratiam ac regressionis ad propriam domum, et exclamasse post eam, cum duceretur, ac proprio nomine appellantem dixisse: O conjux, memento Domini. Talia sanctorum conjugia, tam perfecta fuit affectio beatorum.gitur quia de vita et exitu Petri vel Pauli in superioribus explanavimus, sed et tempus Joannis, quo vita excessit, ex parte jam diximus, nunc etiam de loco quietus ejus secundum fidem Polycratis, Ephesii episcopi, edocere conveniens puto. Hic enim Polycrates Victori, episcopo urbis Romae, scribens et ipsius Philippi apostoli ac filiarum ejus pariter memieruimus, quod magna lumina in Asiae partibus dormierunt, quae suscitabit Dominus in novissimo die adventus sui, cum veniet in gloria et requiret omnes sanctos suos. Dico autem de Philippo, inquit, qui fuit unus ex apostolis, qui dormivit apud Hierapo
Abbreviated transcription (Latin):
assũpserunt. Michi aũ cõꝑtũ est nichola¬
liberi. feminȩ quidẽ. usq ad ultimã senac̃¬
filiꝰ aũ etiã ipse. sc̃itatẽ in corrupn corꝑis
eustochuit. Quȩ cum ita se habeant: constat
uł libidinis gestũ. qͦ ꝑ hȩc continentem se
ostender& er rei quã mime putabatur

Expanded text:
aum. Mihi autem compertum est Nicolas certe liberi, feminae quidem, usque ad ultimam senecfilius autem ipse sanctitatem incorrupti corporis urarunt. Quae cum ita se habeant, constat vel libidinis gestum, quo per hoc continentem se ostenderet eius rei, quam nimie putabatur
Abbreviated transcription (Latin):
tauimꝰ. scribens adu̾sum eos qͥ nupti¬
as sꝑnunt: int̾ cȩt̾a etiam hȩc dicit. An
& apłos impbant  Petrus & enĩ ac phi¬
lippus. & uxores habuert̃: & filias etiam
salutationẽ cõparis suȩ. Quam se ido ne¬
gat circũdiicere: ut ad p̃dicationẽ ȩũgłii

Expanded text:
tavimus, scribens adversum eos qui nuptias spernunt, inter caetera etiam haec dicit: An et apostolos improbant? Petrus enim et Philippus uxores habuerunt, et filias etiam salutationem facere comparis suae, quam se ideo negat circumducere, ut ad praedicationem Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
mine: & cũ de lampade ad lampade tnͣs¬
ferat᷑: licet due lampades ardeant: tam̃
ille ignis ẽ utiq in scd̃a. qͥ splendebat in
pͥma. Numqͥd de nichilo. aut de alio ali¬
quo nouo initio factꝰ ẽ ille ignis:S ma¬
gis de natura sui splendoris effus ẽ ig¬
nis. Ergo illa illuminatio q̃ de pͥma łapade
uidet᷑ accensa. ñ q̃si ex nichilo in scda eẽ
cȩpit. s de cognato splendore ꝓcessit: qͥ in
pͥmi luminis origine iã manebat. Ee licꝙ
inut᷑q l. inpade. gemina ⁊ dupbex mica¬
Ita & inunigenito dĩ filio. & si ꝑsone spe

Expanded text:
mine? Et cum de lampade ad lampadem transmine? Et cum de lampade ad lampadem transferatur, licet duae lampades ardeant, tamen ille ignis ipse est utique in secunda qui splendeat in prima. Nunquid de nihilo aut de aliquo novo initio factus est ille ignis? sed magis de natura sui splendoris effusus est: ergo illa illuminatio quae de prima lampade videtur accensa, non quasi ex nihilo in secunda esse coepit, sed de cognato splendore processit, qui in primi luminis origine jam manebat. Et licet in utraque lampade gemina et duplex videaita et in unigenito Dei Filio etsi pe
Abbreviated transcription (Latin):
accipiamꝰ de eo qͦd dicit beatꝰ ioħes. in pͥn¬
cipio erat u̾bum: pedes uͦ de qͦ paulꝰ aplꝰ
scribit. semet ipsũ ex maniuit formã ser¬
ui accipiens. in similitudi. nẽ ho¬
minis factꝰ. ⁊ habitu inuen tus ut
homo: & factꝰ ex muliere. factꝰ sub lege.
O portuit gͦ ut huiꝰ modi agni carnalib. suc¬
cinctis lumbis .i. mortificatis carnalibus
minꝰ eruditi. qͥ dicant in corde suo. Quomͦ
d̾s filiũ genuit: Nichil hic corporeum
cogitemꝰ. Qd est enĩ ds đm genuit: nisi
de ignẽ ignis apparuit: lux de luce ꝓces¬
sit: Ergo ꝓpt̾ aliqͦs qͥ tardi sunt ad intel¬
ligendũ: aliquã iam spetiem uł cõꝑatio¬
nem de t̾renis ac uisibilib assumamꝰ.
Uerbi gra. si lamꝑas accendat᷑ ex lampade.
si una illuminet᷑ ex alia: ñ tͥ uidetur
fłama quodãm flaminã parturiens.
splendorẽ de splendore genuisse: ñ t̾ uidet᷑
inestimabili rõne natũ fuisse lum̃ ex lu¬

Expanded text:
accipiamus de eo quod dicit beatus Joannes: In priaccipiamus de eo quod dicit beatus Joannes: In pricipio erat Verbum ; pedes vero de quo Paulus apostolus scribit: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus est homo . Et factus ex muliere, factus sub lege . Oportet ergo ut hujus nostri agni carnibus succinctis lumbis, id est, mortificatis carnalibus minus eruditis qui dicant in corde suo: Quomodo Deus Filium genuit? Nihil hic corporeum cogitemus. Quid est enim Deus Deum genuit, nisi de igne ignis apparuit, lux de luce processit? Ergo propter aliquos qui tardi sunt ad intelligendum, aliquam jam speciem vel comparationem de terrenis ac visibilibus assumamus. Verbi gratia, si lampas accendatur ex lampade, si una illuminetur ex alia, nonne tibi videtur flammam quodammodo flamma parturiens splendorem de splendore genuisse? Num tibi videtur inaestimabili ratione natum fuisse lumen ex lu
Abbreviated transcription (Latin):
descendẽs. masculꝰ immacłatꝰ. Masculꝰ:
.i. contͣ om̃e peccatũ robustꝰ ⁊ ualidꝰ. Mas¬
culini enĩ ⁊ uirił ẽ animi. illecebras re-¬
pudiasse peccati: sicut semineȩ fragilita-¬
tis ignauia ẽ. uicii suscepisse lasciuiam.
Unde ⁊ ille tẏpũ gerens diaboli pharao p̾-¬
mens ppłm cdĩ. inimicꝰ sp̃ui. amicꝰ carni.
fortitudines p̃focabat: ꝯcupiscentias nutͥe¬
agnꝰ coram tondente se sic ñ aꝑuit os suũ.
Hic ẽ ille agnꝰ quẽ iniina domo comedere
ex lege p̾cipimꝰ: succinctis lumbis nr̃is.
Comecse aũ caput cũ pedib qͥd ẽ in una do¬
mo ᷤ Idest in ȩccłiȩ unitate. carnes eius
iubemͣ assumẽ. Arriani g̾ ⁊ diuerlȩ here¬
ticoꝵ ꝑu̾sitates. ñ in una illũ come diuit
domo: & id̾o sicut indiliiuio ñ saluatꝰ est.
ñ qͥ iit᷑ archam noe fuit inuentꝰ: ita di¬
bere scͥptura ꝯmemorat. hocẽ ut dm̃ ⁊ homi¬
nẽ pari ꝯfessione uenerem. Caput gͦ. di¬
uina: pedes. humana substantia ẽ. Caput

Expanded text:
descendens: masculus immaculatus; masculus, id est contra omne peccatum robustus et validus: masculini enim et virilis animi est illecebras rupisse peccati, sicut femineae fragilitatis ignavia est vitii suscepisse lasciviam. Unde et ille typum gerens diaboli Pharao premens populum Dei, inimicus spiritui, amicus carni, fortitudines praefocabat, concupiscentias nutrieagnus coram tondente se, sic non aperuit os suum . Hic est ille agnus quem in una domo comedere ex lege praecipimur, succinctis lumbis nostris. Comedere autem caput cum pedibus quid est in una domo? id est in Ecclesiae unitate carnes ejus jubemur assumere. Ariani ergo et diversae haereticorum perversitates non in una illum comedunt domo; et ideo sicut in diluvio non salvatus est nisi qui intra arcam Noe fuit inventus, ita dibere Scriptura nem pari confessione veneremur. Caput ergo divina, pedes humana substantia est. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ lignũ appensꝰ ẽ. qͣsi se ipsũ pensarae
in p̃cio ꝑditoꝵ. Alapis cesꝰ ẽ: spinis coro¬
fundit᷑. Qͦd aũ iudi̾ purpirea clamide
indiitũ. flexo adorant genu: uelint. no¬
lint regẽ illũ ⁊ dñm ꝯficent᷑. Qd̃ aũ in
cruce dixit. sitio: fidẽ in suis reqͥrebat.

Expanded text:
no appensus est: quasi seipsum pensaret in pretio perditorum; alapis caesus est, spinis coroerfunditur. Quod autem Judaei purpurea chlamyde indutum flexo adorant genu; velint nolint, Regem illum et Dominum confitentur. Quod autem in cruce dixit sitio, fidem suis requirebat.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis hodiernȩ. in uoce exultations
acceptabile: ecce nẽ dies salutis. Hodie m̃¬
fectis egyptiis: de lutd ac paleis cdi ppłs .
die agnꝰ ille qͥ tollit peccata mũdi. in rerq¬
tionẽ humanȩ salutis offert᷑: qñ postes
Domoꝵ sangͥne illiꝰ iubent᷑ iscribi. i.aruis
ticulo frons nr̃a depingi: ne locũ angel
ext̾minator inueniat. Sub hoc tp̃r exeit¬
tur pharao cũ exercitu eiꝰ in mari rubri:
ꝑeuntib sacro in fonte peccatis. tamꝙͣ. in ru¬
saginat᷑ ille uitulꝰ ĩmolatꝰ ẽ. Iunior aũ fili

Expanded text:
hodiernae in voce exsultationis us: Ecce nunc dies salutis . Hodie interfectis Aegyptiis, de luto ac paleis Dei populusdie Agnus ille qui tollit peccata mundi in redemptione humanae salutis offertur; quando postes domorum sanguine illius jubentur inscribi, id est crucis titulo frons nostra depingi, ne locum angelus exterminator inveniat. Sub hoc tempore excutitur Pharao cum exercitu ejus in mari Rubro, pereuntibus sacro in fonte peccatis, tanquam in Rusaginatus ille vitulus immolatus est; junior autem filius
Abbreviated transcription (Latin):
Potat᷑ acbitate maloꝵ nr̃õꝵ: daturꝰ dulce¬
dinẽ bonoꝵ suoꝵ. S & ñc cotidie qͣndo
peccatis ꝯtristat᷑ & exacerbat᷑: aceti qͦ d̾am̃
illi potꝰ. & cibꝰ fellis ingerit᷑. Uelũ tẽpli
scindit᷑. Uelũ. ornam̃tũ habitacłi ẽ. Cho¬
ruscante gͥ gr̃a. ȩccłia ȩdificat᷑: sy nagoga
destriut᷑. Neli templũ honore nudat᷑. re¬
moto ꝑ aduentũ xp̃i uelaminȩ litt̾e. ut cũ
apłõ reuelata facie. legis int̾iora pandant᷑
Qͦd aũ monum̃ta aꝑiunt᷑. mortis claustra
reserant᷑. resurgunt laxata sede tartarra
cũ xp̃o scĩ: & quẽ suꝑi ñ recipiunt. inferi
d̾m cognoscunt. Unde nos agnoscentes
erga nos diuinoꝵ bñficioꝵ alta mysteria:
respondeamꝰ in qͦ possumꝰ miscdiȩ redep¬
toris. Demꝰ illi ꝯpunctionẽ de peccatoꝵ em̃¬
datione ꝓ spinis suis. Offeramꝰ illi corsuo¬
timore ꝯfixũ ꝓclaius suis: reddamꝰ illi pal¬
mã ꝑseuerantie ꝓ alapis suis.

Expanded text:
 daturus dulcedinem bonorum suorum. Sed et nunc quotidie quando peccatis contristatur et exacerbatur, acetum quoddam illi potus et cibus fellis ingeritur. Velum templi scinditur; velum ornamentum habitaculi est. Coruscante igitur gratia, Ecclesia aedificatur, Synagoga destruitur, veli templum honore nudatur, remoto per adventum Christi velamine litterae; ut cum Apostolo revelata facie legis interiora pandantur. Quod autem monumenta aperiuntur, mortis claustra reseruntur, resurgunt laxata sede tartarea cum Christo sancti: et quem superi non recipiunt, inferi Deum esse cognoscunt. Unde nos agnoscentes erga nos divinorum beneficiorum alta mysteria, respondeamus in quo possumus misericordiae redemptoris: demus illi compunctionem de peccatorum emendatione timore confixum pro clavis suis. Reddamus illi palmam perseverantiae pro alapis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
uersȩ naturȩ bona. Bi enĩ sub̃a. ẽ om̃e
qͦd uiuimꝰ. sapimꝰ. cogitamꝰ: intellectꝰ &
ratio ad discretionẽ boni ⁊ mali. Dei
substantia ẽ etiam lib̾tas arbitrii quã
acceꝑamꝰ. uł ad declinanda blandim̃ta
peccati. uł incitandũ lidȩ uoluntatis af¬
fectũ in auctoris obsequiũ: uł ad custodi¬
endam imaginẽ ⁊ similitudinẽ d̃ĩ. Has
gͦ datas nobis. ⁊ intꝰ insertas a creatore di¬
uitias. in pͣuos transtuleramꝰ usus: et
ꝯsumpseramꝰ in exercitia uitioꝵ: dere¬
licto fonte uircutũ peregre ⁊ nimis lon¬
ge a patre ꝓfecti: ñ locis ab eo ⁊ regioib.
s cordib ⁊ oꝑib discedentes. Qui enĩ se¬
quit᷑ ꝓprias uoluntates. & ꝑ passiones
suas rapit᷑: a dõ exul efficit᷑. Ad quem
fuscepta peccatoꝵ agnitione redeuntib
nob̾. & qͥdem redeuntib ñ gressu corꝑis
s m̃tis affectu: cũ ummñsa miscd̃ia. cũ
ineffabili lȩcicia ⁊ ꝯsolatioẽ obuiã uenit.

Expanded text:
universae naturae bona. Dei enim est substantia omne quod vivimus, sapimus, cogitamus, intellectus et ratio ad discretionem boni et mali. Dei substantia est etiam libertas arbitrii quam acceperamus, vel ad declinanda blandimenta peccati, vel ad incitandum liberae voluntatis affectum in auctoris obsequium, vel ad custodiendam imaginem et similitudinem Dei. Has ergo datas nobis et intus insertas a creatore divitias, in privatos transtulimus usus, et consumpseramus in exercitia vitiorum derelicto fonte virtutum, peregre et nimis longe a patre profecti , non locis ab eo et regionibus, sed cordibus et operibus discedentes. Qui enim sequitur proprias voluptates, et per passiones suas rapitur, exsul a Deo efficitur. Ad quem suscepta peccatorum agnitione redeuntibus nobis, et quidem redeuntibus non gressu corporis, sed mentis affectu, cum immensa misericordia, cum ineffabili laetitia et consolatione obviam venit
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑpositi torrebant᷑ . S int̾ hȩc. nobi¬
te nos adaras. E cũ fuissent adducti: ma¬
traxerimꝰ inqͥunt. sacͥficasse nos credite.
Et qͦadusq caro om̃is in ignẽ defluerae: im¬
lib¬

Expanded text:
nobite nos ad aras. Qui cum abducti traxerimus, inquiunt, sacrificasse nos credite. Et quoadusque caro omnis in ignem deflueret, imli
Abbreviated transcription (Latin):
tabant᷑. Iugulalunt᷑ ⁊ leones: & nefandis
quibꝰdam comm̃tis. ac p̃cantationib demo¬
nica arte compositis. bella ꝑ hȩc dicebant᷑
arceri : & credebatur is fasq regni. ꝑ ne¬
agros fuerant tẏrannica crudelitate det̃¬
riti. dum nichil sͥ ad uitã tutum putant.¬
& relictis agris ꝑ loca abdita & latebras
eunt: om̃i studio araudi serendiq cessante.
tanta fames urbem atq omĩa loca inuase¬
rat: ut nichil reliqui ad uitȩ subsidiũ fiera.¬

Expanded text:
tabantur. Jugulabantur et leones, et nefandis tabantur. Jugulabantur et leones, et nefandis quibusdam commentis, ac precaminibus daemonica arte compositis, bella per haec dicebantur arcere, et credebantur jus fasque regni per neagros fuerant tyrannica crudelitate deterriti, dum sibi nihil ad vitam tutum putant, relictis agris, per loca abdita latebris eunt, omnique studio arandi serendique cessante, tanta fames urbem atque omnia loca invaserat, ut nihil reliqui ad vitae subsidium fier
Abbreviated transcription (Latin):
num. Deniq senatorum ⁊ maxime nobi¬
lium matronas publice abstrabi atq ad
suam libidinẽ deduci imꝑabat: & post
contaminationẽ uiris suis reddi iubebat:
ñ tam expleta adulterii libidine quam
imimutata. Tantꝰ uͦ metꝰ patres plebẽq
opp̃sserat. ut ne hoc ipsũ quidẽ qđ in
metu erant. palam ostendere audent: s
ferebant insuetam seruitutẽ gemientes:
& aliquid ꝓlib̾tate cogitare metu in hibe¬
bant᷑ : cum ille ñ iam ira. s libidine cedis
bus suis exire ꝑplatẽas totiꝰ urbis.⁊ om̃s
qͥ occurrissent cuiꝰcũq ętatis. ⁊ euiꝰlibet
sexus gladiis cederent: innumerȩq mul¬
titudines ppłi romani. ñ hostiũ s ciuiũ
telis deiectȩ sunt. Senatores uͭ. ⁊ hi mari
me qͥ uł honorib uł opib clariores incuria
uidebant᷑. confictis cͥminib. tamꝙͣ rei pu¬
teria explenda ꝑquirebant᷑ mulieres nobi¬
mediȩ scuidebant᷑. Rapiebant᷑ ⁊ paruuli
infantes: eoꝵꝙ exta uiscerib reuulsa psero¬

Expanded text:
uia senatorum, et maxime nobilium, matronas publice abstrahi atque ad suam libidinem deduci imperabat, et post contaminationem viris suis reddi jubebat, non tam expleta adulterii libidine quam immutata. Tantus vero metus Patres plebemque oppresserat, uti nec hoc ipsum quidem, quod in metu erant, palam ostendere auderent. Sed ferebant insuetam servitutem gementes, et aliquid pro libertate cogitare metu inhibebantur, cum ille non jam ira, sed libidine caedis,militibus suis exire per plateas totius urbis, et omnes qui occurrissent, cujuscunque aetatis, et cujuslibet sexus, gladiis caederent. Innumeraeque multitudines populi Romani, non hostium, sed civium telis dejectae sunt. Senatores vero, et hi vel honoribus, vel opibus, clariores in curia videbantur, confictis criminibus, tanquam rei puteria explenda perquirebantur mulieres nobimediae scindebantur, rapiebantur et parvuli infantes, eorumque exta visceribus revulsa perscru
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a septiformi impleuit. Mactauit hosti¬
as suas: miscuit incratera uinũ suum:
& parauit m̃sam suã. Et inseq̃nti. Uenite
& edite de meis panibꝰ: & bibite uinum
qͦd miscui uob̃. Ammixtam gͦ aqͣm in¬
uinũ legimꝰ: n̾e causam q̃re utrũq dñs
misceri uoluit inqͥramꝰ. Qnͣdo in udõꝵ
ꝯuiuio nuptiale uinũ .i. fides in eis defi
expectaui ut face̾t fructũ. fecit aũ spinaᷤᷤ:
unde ⁊ sertũ spineũ capiti redẽptoris im¬
qñ sponsꝰ eccłiȩ suę paschali exultatione
iungendꝰ. aq̃s in uina conu̾tit. manifeste
p̃figurabat. multitudines gentiũ de san¬
guinis sui grã ẽẽ uenturas. ꝑ aq̃s autẽ
ppłos significari. sacris aꝑitur eloqdͥis:
sic̾ legimꝰ. Aquȩ istȩ quas uidisti. ppłi
st̃: & gentes ⁊ linguȩ. Adu̾timꝰ in aqͥs.

Expanded text:
 septiformis implevit. Mactavit hostias suas, miscuit in cratere vinum suum, et paravit mensam suam. Et in sequenti: Venite et edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis. Admixtum ergo aqua vinum legimus, nunc causam quare utrumque Dominus misceri voluerit, inquiramus. Quando in Judaeorum convivio nuptiale vinum, id est fides in eis deficExspectavi ut faceret uvas, fecit autem spinas . Unde et sertum spineum capiti Redemptoris im sponsus Ecclesiae suae paschali exsultatione jungendus aquas in vina convertit: manifeste praefigurabat multitudines gentium de sanguine sui gratia esse venturas. Per aquas enim populos significari sacris aperitur eloquiis, sicut legimus, Aquas istas quas vidisti, populi sunt, et gens et linguae . Advertimus in
Abbreviated transcription (Latin):
hostia. fide ęstimanda ñ spetie: nec ext̾i¬
ori censenda uisu. s int̾iori affectu. Un¬
de m̾ito cęlestis ꝯfirmat auctoritas quia
caro mea uere ẽ cibꝰ: ⁊ sanguis m̃s uere
ẽ potꝰ. Recedat gͦ om̃e intidelitatis am¬
biguũ: qͣndoq̃dem qͥ auctor ẽ mimeris.

Expanded text:
hostia fide aestimanda non specie, nec exterihostia fide aestimanda non specie, nec exteriori censenda visu, sed interiori aspectu. Unde merito coelestis confirmat auctoritas quia caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum, quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
agnitudo cȩlestiũ bñficioꝵ angustras
humanȩ m̾tis excedit: ⁊ ꝓpt̾ea ita
ordinauit diuina ꝓuidentia. ut qͦd capere
in nob̾ ratio. rerũ mole uicta ñ pot̾at. fi¬
des deuota conciꝑet: & intellectũ crediili¬
tas robusta nutriret. Cum gͦ ꝑ pͥmã tnͣs¬
gressionẽ ꝑ adam origini ⁊ morti tenerem᷑
te offerret indebitã : qͥa nec nos habebamꝰ
unde iuueremꝰ: nec ille uñ maxeretur.
Materiã de nr̃a mortalitate suscepit: ut de
sua ĩmortalitate collata mori possit uita
ꝓ mortius. E ido qͥa corpꝰ assumptũ abla¬
turꝰ erat ex ocłis nr̃is. & sẏderib illaturꝰ:
necessariũ erat. ut nob̃ in hac die sacram̃¬
tum corꝑis ⁊ sangͥnis ꝯsecraret: ut colere¬
tur iugit̾ ꝑ myst̾ium. qd̾ semel offerebat᷑
in p̾cio. Ut qi cotidiana & indefessa curre¬
bat ꝓ hominũ salute redẽptio. ꝑpetua
esset etiã recdẽptionis oblatio: & ꝑhenns
illa uictuna uiu̾et in meraoria. ⁊ semꝑ

Expanded text:
agnitudo coelestium beneficiorum angustias humanae mentis excedit. Et propterea ita ordinavit divina Providentia, ut quod capere in nobis ratio, rerum mole victa, non poterat, fides devota conciperet, et intellectum credulitas robusta nutriret. Cum ergo per primam transgressionem per Adam origini et morti teneremur te offerret indebitam, quia nec nos habebamus unde viveremus, nec ille unde moreretur. 2. Materiam de nostra mortalitate suscepit, ut de suo immortalitate collata mori posset vita pro mortuis. Et ideo quia corpus assumptum ablaturus erat ex oculis nostris, et sideribus illnecessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium; ut, quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpetuo etiam esset redemptionis oblatio, et perennis illa victima viveret in memoria, et semper
Abbreviated transcription (Latin):
uem multo ante demonstnͣtis: ita inqͥas
Lauabit in uino stolam suã: ⁊ in sangune
uuȩ palliũ suũ. Alu̾te ꝙͣ euident̃ constec
uini creat᷑am. xp̃i sangͥnem nuncupand̃a.
Qͥd adhuc de hac duplici spẽcie inqͥrere de¬
beas: ipso dño actestante cognosce. Nisi
inqͥt manducau̾itis carnẽ filii hominis.¬
uitã in uob̃. Qd̃ testimoniũ contͣ pelagii
blasphemias. euidentissimũ atq ualidifi¬
mũ est: qͥ asserere arrepta impietate p̾su¬
mũ paruulis ꝯferendũ. Subhis enĩ dei¬

Expanded text:
nem multo ante demonstrans, ita inquiens, nem multo ante demonstrans, ita inquiens, lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum . Adverte quam evidentvini creaturam Christi sanguinem nuncupandam. 11. Quiquid adhuc de hac duplici specie inquirere debeas, ipso Domino attestante, agnosce. Nisi, inquit, manducaveritis carnem Filii hominis,vitam in vobis . Quod testimonium contra Pelagii blasphemias evidentissimum atque validissimum est, qui asserere arrepta impietate praesumum parvulis conferendum. Sub his enim D