comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dixer̃ se catholicos ad missi st̃ agere. Di¬
rer̃ illos hereticos. Quȩsiuit unde ꝓba¬
ret᷑ Lectũ ẽ conciliũ bagaitanũ ubi
dãnati st̃ maximianistę. insertũ est
actis ꝓ consularib. Probatũ. ẽ. qđ illi
dãnati ñ deberent tenere basilicas. &
ꝓnunciauit ꝓconsul ex lege. Ex qͣ
lege: Quȩ illata .ẽ. contra hereticos.
Si contrahereticos & contrate. Quare
inqͥs contͣ me: non ego inqͥs hereticꝰ sũ.
Si tuhereticus ñ es. falsȩ st̃ illȩ leges

Expanded text:
Dixerunt se catholicos; admissi sunt agere: diDixerunt se catholicos; admissi sunt agere: dixerunt illos haereticos; quaesivit unde probaretur: lectum est concilium Bagaitanum, ubi damnati sunt Maximianistae; insertum est Actis proconsularibus, probatum est quod illi damnati non deberent tenere basilicas, et pronuntiavit proconsul ex lege. Ex qua lege? Quae lata est contra haereticos. Si contra haereticos, et contra te. Quare, inquit, contra me? non enim ego haereticus sum. Si tu haereticus non es, falsae sunt illae leges
Abbreviated transcription (Latin):
res:: Quid uob̾ ad leges quas contra uos
deder̃ imꝑatores : Imꝑatores cõmunio¬
nis nrȩ̃ leges aduersus om̃s hereticos de¬
der̃ & eos utiq appellant hereticos. qͥ
nst cõmunionis eoꝵ. int̾ qͦs utiq & uos
estis. Si uerȩ st̃ leges. ualeant & inuos
hereticos. Si falsȩ st̃ leges. quare ualent̃
contͣ ur̃os hereticos: Fr̃s. paululũ ad¬
uertite. & intelligite qđ diximꝰ. Quan¬
do eger̃ causas suas aduers iaximiani¬
stas. ut eos a se dãnatos & scismaticos suos
eicerent de locis qͦs illi tenebant antiqͥ¬
tus. & fuccesserant epĩs decessorib suis.
uolentes illos inde excludere: eger̃ le¬
gib publicis. ad iudices uener. dixer̃ se
catholicos. ut possent ex cludere hereticos
Quare te diciscatholicũ ut excludat᷑ here¬
ticus & ñ potius es catholicus. ne sis ex¬
clusus hereticus: Modo catholicus es.
ut ualeas ad excludendũ hereticũ. Iu¬
dex enĩ ñ posset. nͥ legib suis iudicare:

Expanded text:
res? quid vobis ad leges, quas contra vos res? quid vobis ad leges, quas contra vos dederunt imperatores? Imperatores communionis nostrae leges adversus omnes haereticos dederunt: eos utique appellant haereticos, qui non sunt communionis eorum, inter quos utique et vos estis. Si verae sunt leges, valeant et in vos haereticos; si falsae sunt leges, quare valent contra vestros haereticos? Fratres, paululum advertite, et intelligite quod diximus: quando egerunt causas suas adversus Maximianistas, ut eos a se damnatos et schismaticos suis ejicerent de locis, quae illi loca tenebant antiquitus, et successerant episcopis decessoribus suis; volentes illos inde excludere, egerunt legibus publicis, ad judices venerunt, dixerunt se catholicos, ut possent excludere haereticos. Quare te dicis catholicum, ut excludatur haereticus, et non potius es catholicus, ne sis exclusus haereticus? Modo catholicus es, ut valeas ad excludendum haereticum. Judex enim non posset nisi legibus suis judicare.
Abbreviated transcription (Latin):
gationib conuincendi erant. Tam̃
& eors molȩ contritȩ st̃. Crucifixus sur¬
rexit. ascendit incelũ. glorificatꝰ. ẽ xp̃c
adorat᷑ ab om̃ib gentib ad orat᷑ ab om¬
nib regib. Seuiant mͦ udei si possunt
exꝑim̃tũ. qͥa & ipsos inuenimꝰ. eẽ ser¬
pentes in indignatione obsurdatos.
nolentes audire medicam̃tũ medica¬
tũ a sapiente. & inore ipsor contri¬
uit dñs dentes eoꝵ. Quomꝰ seuiebant
in nos rephendendo. qđ quasi ꝑsecutores
oeios eeludendo illos debasilicis Modo
alos ntroga. Pebent ex cludi heretiei de
llsolieis an ñ debent: Respondeant mͦ.
dicant ñ debere. Repetunt marimiani¬
ste basilicas. Ne aut̃ repetant maximiani¬
ste lasilicas. dicunt debere. Quid ẽ gͦ qđ
dicebetis aduersũ nos an contriti st̃ den
cisurĩ. inore ur̃o: Quid nob̾ & regib
inquiunt: Quid nob̾ & imꝑatorib: Uos
de impatorib psumitis. Quero & ego
qđ uobis ad ꝓconsules. qͦs miser̃ imꝑato¬

Expanded text:
gationibus convincendi erant? Tamen gationibus convincendi erant? Tamen et eorum molae contritae sunt: crucifixus resurrexit, ascendit in coelum, glorificatus est Cadoratur ab omnibus gentibus, adoratur ab omnibus regibus. Saeviant modo Judaei, si possunt. experimentum, quia et ipsos invenimus esse serpentes indignatione obsurdatos, nolentes audire medicamentum medicatum a sapiente: et in ore ipsorum contrivit Dominus dentes eorum. Quomodo saeviebant in nos, reprehendendo quod quasi persecutores essemus, excludendo illos de basilicis? Modo illos interroga: Debent excludi haeretici de basilicis, an non debent? Respondeant modo. Dicant non debere: repetunt Maximianistae basilicas. Ne autem repetant Maximianistae basilicas, dicunt debere. Quid est ergo quod dicebatis adversum nos? An contriti sunt dentes vestri in ore vestro? Quid nobis et regibus, inquiunt? quid nobis et imperatoribus? Vos de imperatoribus praesumitis. Quaero et ego: Quid vobis ad proconsules, quos miserunt imperato
Abbreviated transcription (Latin):
eũ plus dilex̃: Ad hoc int̾rogat ut ille
respondeat. adhoc ille respondit. ut den
tes inore eiꝰ conterant᷑. Respondit confu¬
sus. exclusus. ẽ. admissa illa ad ꝑcipien¬
dã miscđiã. quȩ irruꝑat in habitacu¬
lũ alienũ. s ñ accesserat ad dñm alienũ.
Contriuit dñs dentes eoꝵ in ore ipsorũ.
s Molas leonũ confregit dñs. Non tantũ
aspidũ. Quid de aspidib Aspides in¬
sidiose uolunt uenenũ immittere &
spargere. & insibilare: Aꝑtissime seui¬
erunt gentes. & fremuerunt sic̃ leones
Quare fremuer̃ gences. & popłi medita¬
ti st̃ inania: Quando insidiabant᷑ dño
licet dari tributũ cęsari: aspides erant.
serpentes erant. contriti sc̃ dentes eoꝵ
leonis. Sed & molas leonũ confregit dñs
Forte hic ñ uacat. qđ ñ addidit in ore
eoꝵs. Insidiantes enĩ captiosis int̾roga¬
tionib. cogebant᷑ responsione sua uinci
Isti aut̃ qͥ aꝑ̃te seuiebant. nunqͥd int̾ro¬

Expanded text:
eum plus dilexit? Ad hoc interrogat ille, ut ille eum plus dilexit? Ad hoc interrogat ille, ut ille respondeat: ad hoc ille respondet, ut dentes ejus in ore ejus conterantur. Respondit confusus, exclusus est: admissa est illa ad percipiendam misericordiam, quae irruperat in habitaculum alienum, sed non accesseraContrivit Dominus dentes eorum in ore ipsorum. 14. Molas leonum confregit Dominus. Non tantum aspidum. Quid de aspidibus? Aspides insidiosae volunt venena immittere, et spargere, et insibilare. Apertissime saevierunt gentes, et fremuerunt sicut leones. Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? Quando insidiabantur Domino, Licet dare tributum Caesari, an non licet? aspides erant, serpentes erant: contriti sunt dentes eorleonis. Sed et molas leonum confregit Dominus. Forte hic non vacat quod non addidit, in ore eorum. Insidiantes enim captiosis interrogationibus, cogebantur responsione sua vinci: isti autem qui aperte saeviebant, numquid interro
Abbreviated transcription (Latin):
se dixer̃. iã mordere ñ ualebant. Unde
ñ ualebant: Iã occurrit uob contriti
erant denteseoꝵ inore ipsoꝵ. Phariseo
displicuit dñs illi. qͥ ad prandiũ uoca¬
uerat. qđ peccatrix mulier accesserit
ei ad pedes. & murmurauit aduersus
eũ dicens. Si esset hic ꝓpħa: sciret quȩ
mulier illi accessit ad pedes. Otu ꝓͥpħa.
unde scis qđ nesciret quȩ mulier illi ac-¬
cessit ad pedes: Quia ñ seruabat uide¬
licet mundiciã iudeoꝵ. quȩ aforis qͣsi
custodiebat᷑ incarne. & exolebat ex
corde: hoc de dño suspicatꝰ. ẽ. Dñs aut̃ qͥ
peccata mulieris nouerat. etiã cogitatio¬
nes hospitis audiebat. & respondit. quȩ
nostis. & ne diu hinc loquar: tandẽ in
ore eiꝰ uoluit conterere dentes eiꝰ. Propo¬
suit enĩ Duo debitores erant cuidã foene¬
ratori. unꝰ quingentos debebat denarios.
alius quinquaginta. Non habebant ambo
unde redderent. dimisit ambob. Quis

Expanded text:
se dixerunt: jam mordere non valebant. Unde se dixerunt: jam mordere non valebant. Unde non valebant? Jam occurrit vobis; contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 13. Pharisaeo displicuit Dominus illi qui ad prandium vocaverat, quod peccatrix mulier accesserit ei ad pedes; et murmuravit adversus eum dicens: Si esset hic propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes. O tu non propheta, unde scis quod nescierit quae mulier illi accessit ad pedes? Quia non servabat videlicet munditiam Judaeorum, quae a foris quasi custodiebatur in carne, et exsulabat ex corde, hoc de Domino suspicatus est. Dominus autem qui peccata mulieris noverat, etiam cogitationes hospitis audiebat, et respondit quae nostis. Et ne diu hinc loquar, tamen in ore ejus voluit conterere dentes ejus Proposuit enim: Duo debitores erant cuidam feneratori: unus quingentos debebat denarios, alius quinquaginta. Non habebant ambo unde redderent; dimisit ambobus. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsarꝰ nũmũ suũ: nec ꝑdat̾ in uob̾ ds
nũmũ suũ. Ꝙ illi ñ inuener̃ qͥd re¬
sponderent. Missi enĩ erant ut calũni¬
arentꝰ ei. & redier̃ dicentes. qđ nemo ei¬
posset respondere. Unde: Quia contri¬
ti erant dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ. Inde ẽ.
& illud. In qua potestate ista facis.
&̾ ego int̾rogabo uos unũ sermonẽ. re¬
spondete michi. Et int̾rogauit de io¬
hanne. unde. ẽc̃t. baptisinꝰ ioħis. de cȩ¬
lo an ex hominib. ut siqͥd responde¬
rent. contͣ illos esset. Noluer̃ dicere ex
hominib. tim̃tes homines ne lapida
hac parte. qͥa parabant obicere crim̃:
responder̃ ignorantiã. & dixerunt:
Nescimꝰ. Calũniari enĩ pͣparabant qͣn¬
do dixer̃. inqua potestate ista facis. Ut
si diceret xp̃c sũ: quasi arrogantẽ. suꝑ¬
bũ sacrilegũ inuaderent: Noluit dice¬
re ioħeꝰ tim̃tes ne apopło occiderent᷑.
Nonst̃ ausi dicere. uerũ dix̃ ioħes: ne di¬
ceret᷑ eis credite illi. Ommutuer̾. nescire

Expanded text:
ar nummum suum: non perdat Deus in vobis nummum suum. Et illi non invenerunt quid responderent. Missi enim erant ut calumniarentur ei: et redierunt dicentes quod nemo possit ei respondere. Unde? Quia contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 12. Inde est et illud: In qua potestate ista facis? Et ego interrogabo vos unum sermonem; respondete mihi. Et interrogavit de Joanne, unde esset baptismus Joannis, de coelo, an ex hominibus; ut si quid responderent, contra illos esset. Noluerunt dicere, Ex hominibus, timentes homines ne lapidarhac parte, qui parabant objicere crimen responderunt ignorantiam; dixerunt: Nescimus . Calumniam enim praeparabant, quando dixerunt, In qua potestate ista facis? ut si diceret, Christus sum, quasi arrogantem, superbum, sacrilegum invaderent. Noluit dicere Joannem, timentes ne a populo occiderentur: non sunt ausi dicere, Verum dixit Joannes, ne diceretur eis, Credite illi. Obmutuerunt, nescire
Abbreviated transcription (Latin):
lũ extat memoria gestoꝵ. Apparitores
accipiunt᷑. ciuitates excitantur. pellunt᷑
homines de locis suis. Quare: Quia hereti¬
cist̃ Qua lege pellunt᷑: Responde. Uidea¬
mus. si nondũ contriti st̃ dentes ur̃i. inore
ur̃o Falsa lex. ẽ: ñ ualeat inhereticũ tuũ
Uera lȩx ẽ: ualeat & inte. Non. ẽ. qđ respon¬
deant. Dñs contriuit dentes eoꝵ. in ore
ipsoꝵ. Ideoq ubi ñ posst̃ lubrica fallacia
serpere ut aspides: aꝑta uiolencia fre¬
munt ut leones. Prosiliunt & seuiunt
armatȩ turbȩ circuncellionũ. dant stra¬
gẽ qua posst̃. quantũq posst̃. Sed & mo
aqua decurrens. Non uos t̾reant fr̃s qui¬
dã fluuii. qͥ dicunt᷑ torrentes. hiemalib
aquis implent᷑. Noli timere pꝰ paululũ
transis. Decurret aqua. ad tẽpus ꝑstrepit.
mox cessabit. Diustare ñ posst. multȩ
hereses iã emortuȩ st̃ concurrer̃ in ri¬
uis suis qͣntũ potuer᷑. Decurrer siccati st̃

Expanded text:
lum, exstant memoriae Gestorum; apparitores lum, exstant memoriae Gestorum; apparitores accipiuntur, civitates excitantur, pelluntur homines de locis suis. Quare? Quia haeretici sunt. Qua lege pelluntur? Responde: videamus si nondum contriti sunt dentes vestri in ore vestro. Falsa lex est? Non valeat in haereticum tuum. Vera lex est? Valeat et in te. Non est quod respondeant; Deus contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Ideoque ubi non possunt lubrica fallacia serpere ut aspides, aperta violentia fremunt ut leones. Prosiliunt et saeviunt armatae turbae Circumcellionum; dant stragem quantam possunt, quantamcumque possunt. Sedaqua decurrens. Non vos terreant, fratres, quidam fluvii qui dicuntur torrentes; hiemalibus aquis implentur: nolite timere; post paululum transit, decurrit aqua, ad tempus perstrepit, mox cessabit; diu stare non possunt. Multae haereses jam emortuae sunt: cucurrerunt in rivis suis quantum potuerunt, decurrerunt, sicca
Abbreviated transcription (Latin):
nis tuȩ. Om̃s qͥ ñ st̃ cõmunionis tͤutꝰ legib
suis hereticos uocant. Non quęro utrũ uerȩ
anfalsȩ. sequestrata illa sit quęstio. Si ad¬
huc quęstio. ẽ. interĩ scđm te. mͦ int̾rogo.
Uerȩ leges st̃. anfalsȩ leges st̃: Si uerȩ le
ges st̃ credat᷑ eis. si falsȩ st̃ quare uteris eis:
Dĩristi ꝓconsuli. Catholicus sũ. exclude
hereticũ. Quęsiuit ille unde ꝓharet᷑ he¬
reticus. ꝓtulisti conciliũ tuũ. ostendisti
qđ eũ dãnaueris. Ille uł coniuens uł ñ
intelligens: usus. ẽ. tam̃ lege sicuti iudex
& fecisti de iudice qđ de te ñuis facere.
Si eñ iudex usus .ẽ. lege impatoris ad tuã
suggestionẽ quare ea tu non uteris ad tuã
cõrrectionẽ: fece ciecit hereticũ tuũ.
ex lege impatoris sui. Quare tẽ ex eadẽ
lege ñuis ut eiciat: Replicamꝰ quȩ feci¬
stis. Ecce basilicȩ tenehant᷑ a maximiani¬
stis. mͦ a uob̾ tenent᷑. Exclusi st̃ exeis
maximianistȩ. Extant iussiones ꝓconsu¬

Expanded text:
nis tuae; omnes qui non sunt communionis eorum, legibus suis haereticos vocant. Non quaero ultrum verae an falsae; sequestrata illa sit quaestio, si adhuc quaestio est: interim secundum te modo interrogo, Verae leges sunt, an falsae leges sunt? Si verae sunt, credatur eis: si falsae sunt, quare uteris eis? Dixisti proconsuli: Catholicus sum, exclude haereticum. Quaesivit ille unde probaretur haereticus: protulisti concilium tuum, ostendisti quod eum damnaveris. Ille vel connivens, vel non intelligens, usus tamen est lege sicut judex: et fecisti de judice quod de te non vis facere. Si enim judex usus est lege imperatoris ad tuam suggestionem, cur ea tu non uteris ad tuam correctionem? Ecce ejecit haereticum tuum ex lege imperatoris sui: quare te ex eadem lege non vis ut ejiciat? Replicamus quod fecistis: ecce basilicae tenebantur a Maximianistis, modo a vobis tenentur; exclusi sunt ex eis Maximianistae: exstant jussiones proconsu
Abbreviated transcription (Latin):
Factũ . ẽ. hoc & in pͥmis tẽporib fidei.
Stephanꝰ martyr p̃dicabat ueritatẽ. &
tanꝗ tenebrosis m̃tib. ut eas in lucẽ edu¬
ceretͥ incantabat. Ui uenit ad cõme¬
morationẽ xp̃i. quẽ illi om̃ino audire
nollent. qͥd de illis scriptura dicte.
res suas. Quid aut̃ postea fecerint: pas¬
sio scephani narrat ac declarat. Hon
erant surdi. s fecer̃ se surdos. Quia enĩ
aures patentes incorde ñ habebant.
uiolentia tam̃ uerbi ꝑ aures carnis ir¬
ruens. etiã ipsis aurib cordis uim faci¬
ebat. clauser̃ & aures corporis. & ier̃
ad lapides. Ecce aspides surdȩ duriores
lapidib. quib incantatorẽ suũ lapida¬
uer̃. Non audier̃ uocẽ incantantis . &.
medicam̃ti medicati a sapiente. Quid. ẽ.

Expanded text:
Factum est hoc et in primis temporibus fidei. Factum est hoc et in primis temporibus fidei. Stephanus martyr praedicabat veritatem , et tanquam tenebrosis mentibus, ut eas in lucem educeret, incantabat. Ubi venit ad commemorationem Christi, quem illi omnino audire nollent, quid de eis Scriptura dicit? res suas. Quid autem postea fecerint, passio Stephani narrata declarat. Non erant surdi, sed fecerunt se surdos. Quia enim aures patentes in corde non habebant, violentia tamen verbi per aures carnis irruens, etiam ipsis auribus cordis vim faciebat: clauserunt et aures corporis, et ierunt ad lapides . Ecce aspides surdae, duriores lapidibus quibus incantatorem suum lapidaverunt: non audierunt vocem incantantis, et medicamenti medicati a s
Abbreviated transcription (Latin):
ptura dĩ: eundũ ẽ. & ad spectacula the
facere. pancratiũ facere. Iã qͥa hinc data
.ẽ. similitudo. spectacula ista delectare
nos debent: Aut qͥa dix̃. qͥ in agone conten¬
dit. in omib abstinens ẽ. ꝓpt̾ea agonista
ista uana & ludiera debet affectare xp̃ia
nus : Attende qͥd ibi dicat᷑ ad similitu¬
dinẽ. qͥd moneat᷑ ad ꝓhibitionẽ. Ita gͦ
& hic data. ẽ. quȩdã similitudo de marso.
qͥ incantat ut educat aspidẽ de tenebro¬
sa cauerna. Utiq in lucẽ uult educere
lla aut̃ amando tenebras suas qͥb se
inuoluta occultat: dr̃ qđ cũ exire no¬
luerit. recusans audire illas uoces quib
se cogi sentit. allidit unã aurẽ t̾rȩ & de
cauda obturat alterã. atq ita uoces illas
qͣntũ potest euicans: ñ exit ad incantan¬
tẽ. Huic similes dix̃ sp̃s dĩ qͦsdã ñ au¬
dientes uerbũ dĩ. & ñ solũ ñ fac ientes.
s om̃ino ne faciant audire nolentes.

Expanded text:
ptura Dei; eundum est et ad spectacula theaptura Dei; eundum est et ad spectacula theapancratium facere. Jam quia hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? aut quia dixit, Qui in agone contendit, ab omnibus abstinens est ; propterea agonistica ista vana et ludicra debetnde quid tibi dicatur ad similitudinem, quid moneatur ad prohibitionem. Ita ergo et hic data est quaedam similitudo de Marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna: utique in lucem vult educere; illa autem amando tenebras suas quibus se involutans occultat, dicitur quod cum exire noluerit, recusans tamen audire illas voces quibus se cogi sentit, allidit unam aurem terrae, et de cauda obturat alteram, atque ita voces illas quantum potest evitans, non exit ad incantantem. Huic similes dixit Spiritus Dei quosdam non audientes verbum Dei, et non solum non facientes, sed omnino ne faciant audire nolentes. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb hominib nouit. ñ enĩ frustra
hoc dix̃. nͥ qͥa fieri potest. ut uerũ sit
etiã illud qđ audiuimꝰ de aspide: aspis
cũ coepit pati incantatorẽ marsũ. qͥ eã
qͥb dã carminib ꝓpͥis ẽuocat. sic̃ sunt
multa etiã magica. audite qͥd faciat
Sed interĩ hoc attendite fr̃s. hoc enĩ prȩ¬
loquendũ. ẽ: ne qͥsquã ueluti hȩsitans
audiat. Non undecunq dat᷑ similitudo
abscripturis. laudat᷑ ipsa res: s tantũ
inde similitudo trahitur. Nonenĩ lau¬
dauit iniquũ iudicẽ qͥ nolebat audire
illã uiduã. & nec dm̃ timebat nec homi¬
nẽ reuerebat᷑. & tanĩ uide similitudinẽ
dñs traxit. Nec illũ laudauit pigrũ. qͥ
tres panes ñ ꝓpt̃ amiciciã dedit peten¬
ti s tedio uictus. & tam̃ & inde simili¬
tudinẽ dedit. Et de reb gͦ ñ laudandis.
trahunt᷑ scđm quendã modũ ñnullę
similitudines. Ant si ꝓpt̾ea putatis eun¬
dũ. eẽ. ad marsos. qͥa hoc audistis inscri¬

Expanded text:
omnibus hominibus novit. Non enim frustra hoc dixit, nisi quia fieri potest ut verum sit etiam illud quod audivimus de aspide. Aspis cum coeperit pati incantatorem Marsum, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, sicut sunt multa etiam magica, audite quid facit. Sed interim in hoc attendite, fratres: hoc enim praeloquendum est, ne quisquam veluti haesitans audiat: non, undecumque datur similitudo, ab Scripturis laudatur ipsa res, sed tantum inde similitudo trahitur. Non enim laudavit iniquum judicem qui nolebat audire illam viduam, et nec Deum timebat, nec homines reverebatur; et tamen inde similitudinem Dominus traxit : nec illum laudavit pigrum qui tres panes, non propter amicitiam dedit petenti, sed taedio victus; et tamen inde similitudinem dedit . Et de rebus ergo non laudandis trahuntur secundum quemdam modum nonnullae similitudines. Aut si propterea putatis eundum esse ad Marsos, quia hoc audistis in Scri
Abbreviated transcription (Latin):
catũ. An quęrimꝰ ibi aliqͥd. qͦmͦ iã si me¬
dicam̃tũ .ẽ. etiã medicatũ sit: Medica¬
m̃ta erant in ꝓpħis. medicam̃ta erant
in lege. Prȩcepta ipsa om̃ia mnedi cam̃ta
erant᷑. & hoc medicam̃tũ nondũ erat
medicatũ. Aduentu dñi. medicatũ est
catũ.ẽ. ipsũ medicam̃tũ ꝑ aduentũ dñi.
ã stephanꝰ medicam̃tũ medicatũ incan¬
tabat. Hoc illi audire noluer̃. unde
medicatũ. ẽ medicam̃tũ: Contra hoc au¬
res clauser̃. Nã ibi hoc fecer̃. ubi nomi¬
natꝰ ẽ. xp̃c. Indignatio eoꝵ. sic̃ indigna¬
cio serpentis. Quid aures clauditis.
Expectate. audite. & si potueritis seuite
Quia nolebant nisi seuire: noluer̃ audi-¬
re. qđ si audirent. forte de seuirent.
Indignatio eoꝵ. sic̃ indignatio serpentis.
Talesetiã istos patim᷑: Primo sibi uerita¬
tẽ tenere uidebant᷑. Noncessauit ds̃.
ñ quieuit in eccła sua. Predicata .ẽ. ueri¬

Expanded text:
aliquid, quomodo jam si medicamentum est, etiam medicatum sit? Medicamenta erant in Prophetis, medicamenta erant in Lege, praecepta ipsa omnia medicamenta erant; et hoc medicamentum nondum erat medicatum: adventu Domini medicatum est catum est ipsum medicamentum adventu Domini. Jam Stephanus medicamentum medicatum incantabat; hoc illi audire noluerunt: unde medicatum est medicamentum, contra hoc aures clauserunt. Nam ibi hoc fecerunt, ubi nominatus est Christus. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. Quid aures clauditis? Exspectate, audite; et si potueritis, saevite. Quia nolebant nisi saevire, noluerunt audire. Quod si audirent, forte desaevirent. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. 9. Tales etiam istos patimur. Primo sibi veritatem tenere videbantur: non cessavit Deus, non quievit. In Ecclesia sua praedicata e
Abbreviated transcription (Latin):
sticia respondebas. erubescendo ñ fa¬
tendo loquebaris. Sed ad causã p̃sentt̃.
ueniamꝰ si placet. Uex. ẽ. enĩ illa dules
pegrinantis in t̾ra. int̾ maledicentiũ
& adulantiũ ꝑicula uiuentis. Nonti¬
mebis cõminatorẽ. si ñ ames adulatorẽ
Attendit gͦ ille cuiꝰ hȩc uox. ẽ: & uidec
om̃s loqui iusticiã. Quis enĩ audet ñ¬

Expanded text:
stitia respondebas, erubescendo, non fastitia respondebas, erubescendo, non fatendo loquebaris. 3. Sed ad causam praesentem jam veniamus, si placet. Vox est enim illa dulcis peregrinantis in terra, inter maledicentium et adulantium pericula viventis. Non timebis comminatorem, si non amas adulatorem. Attendit ergo ille cujus haec vox est, et vidit omnes loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud in parachyso conditor nr̃ aliud de
transuerso seductor serpens. Ueniat in
m̃tẽ pͥor casus tuus. Propt̾ea mortalis.
ꝓ pt̾ẽa laborans. ꝓpt̾ea in sudore uultꝰ
tui panẽ cõmedens. ꝓpt̃ea spinas & tribu¬
los tͥ t̾ra generat. Exꝑim̃to disce. qđ no¬
luisti pͣcepto. Sed uineit cupiditas. Cur
ñ potius ueritas: & ubi . ẽ. qđ loquebaris:
Ecce cogitas aurũ negare. ecce cogitas hȩre¬
di amici tui ꝓrsus abscondere. Int̾roga¬
uerã paulo ante. qͥd sit carius. & qͥd sit
melius. aurũ an fides. Quare aliud
dicis & aliud agis: Nontimes uocẽ hanc.
si uere iusticiã loquimini. recta iudicace
filii hominũ: Ecce locutꝰ es mͥ meliorẽ
eẽ fidẽ. & in iudicio tuo melius dixisti
aurũ. Non sic iudicasti. ut locutꝰ es Ue¬
ra locutꝰ es. falsa iudicasti. Ergo & cum
loquebaris iusticiã: ñ ueraloquebaris
Si enĩ uere iusticiã loquimini. recta indi¬
cate filii hominũ. Quando mͥ hoc de uu¬

Expanded text:
aliud in paradiso conditor noster, aliud de aliud in paradiso conditor noster, aliud de transverso seductor serpens. Veniat in mentem prior casus tuus: propterea mortalis, propterea laborans, propterea in sudore vultus tui panem comedens, propterea spinas et tribulos tibi terra generat : experimento disce, quod noluisti praecepto. Sed vincit cupiditas: cur non potius veritas? Et ubi est quod loquebaris? Ecce cogitas aurum negare, ecce cogitas haeredi amici tui prorsus abscondere. Interrogaveram paulo ante quid sit charius, et quid sit melius, aurum an fides. Quare aliud dicis, aliud agis? Non times hanc vocem, Si vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum? Ecce locutus es mihi meliorem esse fidem, et in judicio tuo melius duxisti aurum. Non sic judicasti ut locutus es: vera locutus es, et falsa judicasti. Ergo et cum loquebaris justitiam, non vere loquebaris: Si enim vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quando mihi de ju
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥt filiũ. Ignorat filius qͥd pat̾ habu¬
erie. qͥd tͥ cõmendauerit. Fia tu redi p̃ua
ricator ad cor. Ibi scripta .ẽ. lȩx: qđ tibi
fieri ñ uis. alii ne feceris. Te ipsũ cogita
cõm̃dasse nullituoꝵ dixisse. mortuũ
eẽ & filiũ reliqͥsse. Quid ei uelis a tuo
amico pͥstari: Responde. iudica. Causã
dicis. tribunal. ẽ. in m̃te tua sedet ibi
ds̃. Ad est accusatrix c̃scientia tortor
timor. In reb humanis es. in societatȩ
decineris humana. cogita qͥd uelis p̾sta¬
re filio tuo abamico tuo. Noui qͥd tͥ re¬
spondeat cogitatio tua. Sic iudica. sicut
labi is clamat. uociferat᷑ ex corde Adhi¬
be aurẽ. ibi esto cũ filio amici tui. Uides
fortasse etiã indigentẽ uagari. nescientẽ
qͥd pat̃ eiꝰ habuerĩt ubi posuerit. cui cõm̃¬
dauerit. Cogita & filiũ tuũ. fac illũ ui¬
uere quẽ contẽnis mortuũ. te mortuũ
cogita: ut uiuas. Sed aliud iubet auaricia.

Expanded text:
reliquit filium; ignorat filius quid pater habureliquit filium; ignorat filius quid pater habuerricator, ad cor, ibi scripta lex est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Teipsum cogita commendasse, nulli tuorum dixisse, mortuum esse, filium reliquisse: quid ei velles a tuo amico praestari? Responde, judica causam: judicis tribunal est in mente tua; sedet ibi Deus, adest accusatrix conscientia, tortor timor. In rebus humanis es, in societate humana detineris: cogita quid velles praestari filio tuo ab amico tuo. Novi quid tibi respondeat cogitatio tua: sic judica, sicut labiis clamat, sed vociferatur ex corde: adhibe aurem; ibi esto cum filio amici tui. Vides fortasse etiam indigentem vagari, nescientem quid pater ejus habuerit, ubi posuerit, cui commendaverit: cogita et filium tuum, fac illum vivere quem contemnis mortuum, te mortuum cogita ut vivas. Sed aliud jubet avaritia,
Abbreviated transcription (Latin):
agis. qͦmͦ iudicas. Int̾rogatꝰ qͥd sit melius.
aurũ an fides: ñ usq adeo ꝑuersus & deui¬
uses ab om̃ĩ ueritate. ut alrũ meluis. eẽ.
respondeas. Prȩponis gͦ int̾rogatꝰ auro fi¬
dẽ. locutꝰ es iusticiã. Audistipsalmũ.
Si uere gͦ iusticiã loqͥmini. recta iudicate
filu hõminũ. Et ubi ꝓbabo. ñ te ita ut
locutꝰ es iudicare : Iã teneo responsionẽ
tuã. p̃ponentẽ auro fidẽ. Ecce nescio unde
amicus uenit. & nullo teste aurũ cõmen¬
dauit. Solus ille hoc nouit. & tu quantũ
ad homines attinet. Est ibi alius testis
qͥ ñ uidet᷑: & uidet. Q ille tͥ aurũ in secre¬
to & incubiculo tuo. forte remotis omĩb
arbitris cõm̃dauit. Iestis. ẽ. qͥ ad est ñ in
cubiculo parietũ. s in cubilib c̃scientiarũ
urarũ. Cõmendauit ille. atq discessit.
Nulli suorũ notũ fecit. rediturũ se sꝑans
& ab amico qđ dederat recepturũ. Ut
humana st̃. mortuus. ẽ. habet hȩredẽ.

Expanded text:
melius, aurum an fides, non usque adeo perversus et devius es ab omni veritate, ut aurum melius esse respondeas: praeponis ergo interrogatus auro fidem; locutus es justitiam. Audisti Psalmum? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Et ubi probabo non te ita ut locutus es judicare? Jam teneo responsionem tuam praeponentem auro fidem. Ecce nescio unde amicus venit, et nullo teste aurum commendavit; solus hoc novit, et tu, quantum ad homines attinet. Est ibi alius testis qui non videtur et videt: et ille tibi aurum in secreto et in cubiculo tuo, forte remotis omnibus arbitris, commendavit; testis qui adest, non in cubiculo adest parietum, sed in cubilibus conscientiarum vestrarum. Commendavit ille atque discessit, nulli suorum notum fecit, rediturum se spernas, et ab amico quod dederat recepturum: ut humana sunt, mortuus est, habet haeredem,
Abbreviated transcription (Latin):
rentur: Aut qͥ hodie uiuerent. ut hȩc sine
causa audirent nisi nascerent᷑: Forte
enĩ aquadã uulua alienati st̃ peccatores.
inqua dolores patiebat᷑ karitas. ꝑ apłm¬
xp̃c in uob̾. Expecta gͦ formari. noli tͥ
tribuere iudiciũ qͦd forte ñ nosti. Car¬
nalis es ad huc conceptꝰ es. Eo ipso qđ ac¬
cepisti nom̃ xpĩ: sacram̃to quo dãnatꝰ
es inuiscerib matris. Nonenĩ ex uisce¬
uiscera eccłȩ qͥdã paruuli. & bonũ ẽ. ut
formati exeant ne abortulabant᷑. Ge¬
neret te mat̾. ñ ahortiat. Si patiens fu¬
eris usꝙ q̃ for meris. us q̃ inte certa sit
doctrina ueritatis: continere te deben
materna uiscera. Si aut̃ impatientia tu
concusseris latera matris: cũ dolore tẽ
qͥdẽ excutit foras. s magis tuo malo quꝰ
suo. Alienati st̃ peccatores a uulua. erri¬
uer̾ auentre. locuti st̃ falsa. Idõ gͦ en

Expanded text:
rentur? Aut qui hodie viverent, ut haec sine rentur? Aut qui hodie viverent, ut haec sine causa audirent, nisi nascerentur? Forte ergo a quadam vulva alienati sunt peccatores, in qua dolores patiebatur charitas, pur in vobis . Exspecta ergo; formare. Noli tibi tribuere judicium quod forte non nosti. Carnalis es adhuc, conceptus es: eo ipso quo accepisti nomen Christi, sacramento quodam natus es in visceribus matris. Non enim ex visceviscera Ecclesiae quidam parvuli; et bonum est ut formati exeant, ne abortu labantur. Generet te mater, non abortiat. Si patiens fueris, usquequo formeris, usquequo in te certa sit doctrina veritatis, continere te debent materna viscera. Si autem impatientia tua concusseris latera matris, cum dolore quidem te excutit foras, sed magis tuo malo quam suo. 6. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cta iudicate filiĩ hominũ. In uita ur̃a in¬
ueniant᷑ uerba urã. in factis ur̃is agno¬
scant᷑ labia ur̃a. Holite gͦ connectere ini¬
qͥtatẽ. qͥa uob̾ alligatura ad hibebitur.
qͥcqͥd connectitis. Non audiunt. Nonom̃s ta¬
men. & qͥ ñ audiunt p̾cogniti st̃ Alienati¬
st̃ a uulua. Quid. ẽ hoc: Quȩramꝰ hoc dili¬
gentius. Fortassis enĩ illud dr̃. qͥa ds̃ pͣco¬
gnouit homines peccaturos. etiam in uteris
matrũ. Nã unde cũ adhuc pregnans. eẽt.
rebecca. & geminos in utero por̃taret. di¬
ctũ ẽ iacobdilexi. esau aut̃ odio habui:
Dictũ. ẽ. enĩ. maior seruiet minori. Occul.¬
tũ enĩ iudiciũ dĩ. sed tam̃ a uulua. id .ẽ.
abipsa origine alienati st̃ peccatores.
U nde alienati : Aueritate. Vnde alienati:
Apatria beata. a uita heata. Anforte alienati
ab ipsa uulua: Et qͥ peccatores alienati st̃
auulua: Qui enĩ nascerent᷑. si ibi ñ tene¬

Expanded text:
cta judicate, filii hominum. In vita vestra incta judicate, filii hominum. In vita vestra inveniantur verba vestra; in factis vestris cognoscantur labia vestra. Nolite ergo connectere iniquitatem; quia vobis ad alligaturam adhibebitur quidquid connectitis. Non audiunt; non omnes tamen: et qui non audiunt praecogniti sunts a vulva: Quid est hoc? Quaeramus diligentius: fortassis enim illud dicit quia Deus praecognovit homines peccatores etiam in uteris matrum. Nam unde cum adhuc praegnans esset Rebecca, et geminos in utero portaret, dictum est: Jacob dilexi, Esaü autem odio habui ? Dictum est enim: Major serviet minori. Occultum ibi judicium Dei; sed tamen a vulva, id est, ab ipsa origine alienati sunt peccatores. Unde alienati? A veritate. Unde alienati? A patria beata, a vita beata. An forte alienati ab ipsa vulva? Et qui peccatores alienati sunt a vulva? Qui enim nascerentur, si non ibi tene
Abbreviated transcription (Latin):
uincula mea. Quid. ẽ. dirupisti uincula
mea. nͥ remisisti peccata mea: Audi. qͥa
uincula st̃. Respondet scriptura: Crini¬
culis peccatoꝵ suoꝵ unꝰ quisq constrin
tis peccata connectebas. Uȩ his qͥ traliunt
peccata sua. sic̃ restẽ longã. Isaias clamat.
uę his qͥtrahunt peccatasua. sic̃ restem
longã. Quid ẽ. aliud quã ue his quoꝵ
manꝰ connectunt iniqͥtatẽ: & qͥa sicut
unꝰ quisq peccatis suis constringit᷑. sic
& peccatis suis cȩdit᷑: dñs male uersan¬
tes intẽplo flagello de resticulis facto
exclusit. Sed nõnuis mͦ dirũpi uincu¬
la tua. qͥa ñ sentis uincula tua. Etiam
delectant. & uoluptati st̃. Senties infine
cũ dr̃. Ligate illi manꝰ & pedes. & ꝓicite
illũ intenebras exteriores. ibi erit flecꝰ &
stridor dentiũ. Ex horrescis. times. pectꝰ
tundis. dicis mala. ẽẽ. peccata. bonã esse
iusticiã. Si uere gͦ iusticiã loquimini. re¬

Expanded text:
vincula mea . Quid est, disrupisti vincula vincula mea . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringtis peccata connectebas. Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam, Isaias clamat. Vae his qui trahunt peccata sicut vestem longam : quid est aliud, quam vae his quorum manus connectunt iniquitatem? Et quia unusquisque peccatis suis constringitur, sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit . Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Exhorrescis, times, pectus tundis; dicis mala esse peccata, bonam esse justitiam. Si vere ergo justitiam loquimini, re
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ꝓpt̃ peccatũ peccatũ. Quid. ẽ. hoc:
Furtũ fecit peccatũ ẽ. Uisus. ẽ: occidere
quęrit eũ aqͥuisus ẽ. Connȩxũ ẽ. peccatũ
peccato. Permiserit ds̃ occulto iudicio oc¬
cidere eũ quẽ uoluit occidere. Sensit
sciri. quęrit alterũ occidere. Connexuit
t̃ciũ. Dũ ea molit᷑. forte ne inueniat᷑. aut
qͥa fec̃. ne conuincat᷑: consulit mathema¬
ticũ. Additũ . ẽ. quartũ. Respondit forte
aliqua dura & mala mathematicus. currit᷑
ad aruspicẽ ut expiet᷑. Respondit aruspex
ñ posse expiari. maleficus quęrit᷑. Et quis
omĩa possit numerare quȩ connectunt᷑
peccata peccatis: Iniqͥtates manꝰurẽ con¬
nectunt. Quã diu connectis. ligas peccatũ
peccato. Ie solue a peccatis. Non possũ inqͥs
lama ad illũ. Infelix ego homo quisme
lib̾abit de corpore mortis huiꝰ: Ueniet
enĩ grã dĩ. ut & delectet iusticia. sic̃ de¬
lectabat iniqͥtas. & homo qͥ ex uinculis
resolutꝰ es. exclamabis ad dm̃. Dirupisti

Expanded text:
hoc? Furtum fecit, peccatum est: visus est, occidere quaerit eum a quo visus est; connexum est peccatum peccato. Permiserit Deus occulto judicio occidere eum quem voluit occidere; sentit sciri, quaerit et alterum occidere; connexuit tertium. Dum ea molitur, forte ne inveniatur, aut quia fecit ne convincatur, consulit mathematicum; additum est quartum. Respondet forte aliqua dura et mala mathematicus; curritur ad aruspicem ut expietur: respondet aruspex non se posse expiare; maleficus quaeritur. Et quis omnia possit numerare quae connectuntur peccata peccatis? Iniquitates manus vestrae connectunt. Quamdiu connectis, ligas peccatum peccato: te solve a peccatis. Sed non possum, inquis. Clama ad illum: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . Veniet enim gratia Dei, ut delectet te justitia, sicut delectabat iniquitas; et homo qui ex vinculis resolutus es, exclamabis ad Deum: Disrupisti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ creuit ex minimo lapide. & impleuit
uniuersã faciẽ t̾rȩ: Conuincunt᷑ hinc.
n habent qđ dicant contͣ eccłam. Et qͥd
eis remansit: Quid nos quȩritis: Quid
nos uultis: Recedite a nob̃. Dicunt
aut̃ & suis. Nemocũ illis loquat᷑. nemo
illis coniungat᷑. nemo illos audiat. In¬
dignatio eoꝵ sic̃ indignatio serpentis.
sic̃ aspidis surdȩ & obturantis aures su¬
as. quȩ ñ graudiet uocẽ incantantiũ.

Expanded text:
 implevit universam faciem terrae ? Convincuntur hinc, non habent quod dicant contra Ecclesiam. Et quid eis remansit? Quid nos quaeritis? quid nos vultis, dicunt? recedite a nobis. Dicunt autem et suis: Nemo cum illis loquatur, nemo illis conjungatur, nemo illos audiat. Indignatio eorum, indignatio serpentium: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudie
Abbreviated transcription (Latin):
Anforte quȩrimꝰ aliqͥd & in eo qđ dicit᷑
aspis ita aures claudere. ut unã earũ
in t̾rã p̃mat. alterã cauda oppilet:
Quid sibi uut hoc: Incauda. posterion
utiq intelligunt᷑. Ergo p̾terita iã ter¬
gũ oportet ponere. ut ea quȩ nob̾ ꝓmit
tuntur intendamꝰ. Ergo nec exp̃terira¬
uita nr̃a. nec ex pͣsenti delectari debenꝰ¬
qͣndo fructũ habuistis. in quib nunc
erubescitis: Reuocat a recordandis
cũ delectatione pͣteritis & cũ quadã
concupiscentia fruendi. ne redeamꝰ
corde in egyptũ. Quid de p̾sentib:
Quomꝰ iubẽt etiã ipsa contẽni: Non re.¬
spicientib inqͥt quȩ uident᷑. s quȩ n

Expanded text:
An forte quaerimus aliquid et in eo quod dicitur aspis ita aures claudere, ut unam earum in terram premat, alteram cauda oppilet? Quid sibi vult hoc? In cauda, posteriora utique intelliguntur; ergo praeterita, quo jam tergum oportuntur intendamus. Ergo nec ex praeterita vita, nec ex praesenti delectari debequando fructum habuistis in his in quibus nunc erubescitis ? Revocat a recordandis cum delectatione praeteritis, et cum quadam concupiscentia fruendi, ne redeamus corde in Aegyptum. Quid de praesentibus? quomodo jubet etiam ipsa contemni? Non respicientibus, inq
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ ȩdificat suꝑ petrã: ipse. ẽ. qui
audit & facit. Quiꝰ aut̃ audit & ñ facit.
edificat suꝑ arenã. Qui nec audit nec
facit: nihil ȩdificat. Sed qͦmͦ qͥ edisi¬
cat sup arenã. ruuiã sibi edificat:
uio sine domo rapit᷑. Non . ẽ. qđ face¬
re. nͥ & ędificare. & suꝑ petrã edifica¬
re. idest & audire ꝙ facere. Nec aliqͥs
sic possunt facere ut audiant & faciant:
Tuautẽ quantũ longe es a faciendo. qui
tantũ fugis ab audiendo : S ego inqͥs
ñ ȩdifico suꝑ arenã. Nudũ te inuentu¬
rus. ẽ. fluuius Nunqͥd ideo te ñ abla¬
turus. ẽ: Nunqͥd ideo pluuia ñ neca¬
bit: Nunqͥd uenti ꝓpt̾ea ñ abripi¬
ent: Ergo ueni iã & audi iã. sed cũ
audieris fac. Nã si audieris & ñ fecers
edlificasti quidẽ. sed suꝑ arenã. Quia
S sine edificio constituti nudi sumꝰ in
sdificio aut̃ suꝑ arenã posito. sub rui¬
na sumꝰ: restat ut suꝑ petrã ȩdificemꝰ¬

Expanded text:
dificat super petram, ipse est qui audit et facit: qui autem audit et non facit, aedificat super arenam : qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat super arenam, ruinam sibi aedificat; vio, sine domo rapitur. Non est quod facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius sic possunt facere ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, non aedifico super arenam. Nudum te inventurus est fluvius: numquid ideo te non ablaturus est? numquid ideo pluvia non necabit? numquid venti propterea non abripient! Ergo veniam et audiam. Sed cum audieris, fac. Nam si audieris, et non feceris, aedificasti quidem, sed super arenam. Quia ergo sine aedificio constituti, nudi sumus, in aedificio autem super arenam posito sub ruina sumus; restat ut super petram aedificem
Abbreviated transcription (Latin):
gs incipientib abierłm. N on dico hue
ueni. ipsa adte uenit: Illi aut̃ obsurde¬
scentes aduersus euangłm. & ñ nos ꝑma¬
tentes legere uerba dĩ quȩ se iactant
custodissẽ a flãma. & uolunt delere la¬
gua: loquunt᷑ sua. loquunt᷑ inania.
ule tradidit. & ille tradidit. Immo &
ego dico. & illȩ tradidit & ille tradic
& uerũ dico. Sed qͣ ad me: Nec tu mͥ
qͦs nominas ex euangłio legis. nec ego
quos nomino ex euangłio sego. Aufera¬
tur de medio cartȩ nr̃ẽ. ꝓcedat inme¬
diũ codex dĩ. Audi xp̃m dicentẽ. ii¬
di ueritatẽ loquentẽ. Prȩdicari inqͥt

Expanded text:
 incipientibus ab Jerusalem: non dico, Huc veni; ipsa ad te venit. Illi autem obsurdescentes adversus Evangelium, et non nos permittentes legere verba Dei, quae se jactant custodisse a flamma et volunt delere lingua, loquuntur sua, loquuntur inania: Ille tradidit, et ille tradidit. Imo et ego dico, Et ille tradidit, et ille tradidit: et verum dico. Sed quid ad me? Nec tu mihi quos nominas ex Evangelio legis, nec ego quos nomino ex Evangelio lego. Auferantur de medio chartae nostrae, procedat in medium Codex Dei. Audi Christum dicentem, audi veritatem loquentem: Praedicar
Abbreviated transcription (Latin):
rłm. Non inquiunt. sed qđ nos dicimꝰ
Audite qđ dicit euangłm. Nolumꝰ au¬
dire. Alienati st̃ peccatores a uulua.
errauer̃ auentre. locuti st̃ falsa
Nos loquam̃ uera qͥ audiuimꝰ uera. qd
dñs dicit ñ qđ homo dic̃. Potest fieri
ut homo m̃tiat᷑. ñ potest fieri ut ueri¬
tas m̃tiat᷑ Ex ueritatis ore agnosco
xp̃m ipsã ueritatẽ. ex ueritatis ore

Expanded text:
rusalem. Non, inquiunt; sed quod nos dicimus audite: quod dicit Evangelium nolumus audire. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Nos loquamur vera, quia audivimus vera; quod Dominus dicit, non quod homo dicit. Potest fieri ut homo mentiatur: non potest fieri ut veritas mentiatur. Ex veritatis ore agnosco Christum, ipsam veritatem: ex ver
Abbreviated transcription (Latin):
tre: Inuentre qͥppe ȩccłȩ ueritas mi¬
net. Quisqͥs abhoc uentre ȩccłȩ sepa¬
ratꝰ fuerit : necesse. ẽ. ut falsa loquatꝰ
Necesse .ẽ. in quã falsa loquat᷑. ꝗͥ aut con¬
cipi noluit: aut quẽ conceptũ mat̾ ex¬
cussit. Inde heretici reclamant contri
euangłm. ut de his potius loquam᷑. qͥs
a mortuis t̾cia die. Agnosco ibi cap̾ut
nr̃m. agnosco sponsũ nr̃m. agnosce &
tu mecũ sponsã. Uide qͥd sequit᷑. Prȩdio¬
ri in nomine eiꝰ poenttentiã & remiss¬

Expanded text:
entre quippe Ecclesiae, veritas manet. Quisquis ab hoc ventre Ecclesiae separatus fuerit, necesse est falsa loquatur: necesse est, inquam, falsa loquatur, qui aut concipi noluit, aut quem conceptum mater excussit. Inde haeretici clamant contra Evangelium: ut de his potius loquamur quos a mortuis resurgere tertia die. Agnosco ibi caput nostrum, agnosco ibi sponsum nostrum: agnosce et tu mecum sponsam, vide quid sequitur: Praedicari in nomine e
Abbreviated transcription (Latin):
Adulteriũ bonũ. ẽ: Om̃s clamant. Non. Ho¬
micidiũ bonũ. ẽ: Om̃s clamant. detestari
se. Concupiscere rem ꝓximitui bonũ. ẽ.
N on. Uex om̃iũ .ẽ. Aut si ad huc ñ confite¬
ris: accedat qͥ concupiscat rem tuã. pla¬
ceat tͥ. & responde qđ uis. Om̃s gͦ de his
reb int̾rogati. clamant hȩc bon̾a ñ esse.
Rursus de bẽneficiis ñ solũ de ñ nocendo.
uerũ etiã de p̃stando atq tribuendo.
in t̾rogat᷑ om̃is anima. Esuriens famem
pateris. alius habet panẽ. & redundat
ei ultra sufficientiã. nouit te egẽre. nĩ
dat. Displicet tͥ esurienti. displiceat &¬
satiato. cũ alterũ esurire cognoueris.
Peregrinꝰ tecto indigens. uenitꝰ in patriã
tuãm. ñ suscipit᷑. Ile tunc clamat in huma¬
nã. eeꝰ. illã ciuitatẽ. facile apud barbaros
sibi. eẽ. potuisse refugiũ. Sentit in iqͥta¬
tẽ. qͥa patit᷑. tu forte ñ sentis. Sed oportet

Expanded text:
Adulterium bonum est? Omnes clamant: Non. HoAdulterium bonum est? Omnes clamant: Non. Homicidium bonum est? Omnes clamant detestari se. Concupiscere rem proximi bonum est? Non, vox omnium est. Aut si adhuc non confiteris, accedit qui concupiscat rem tuam: placeat tibi, et responde quod vis. Omnes ergo de his rebus interrogati, clamant haec bona non esse. Rursus de beneficiis, non solum de non nocendo, verum etiam de praestando atque tribuendo. Interrogatur omnis anima esuriens, Famem pateris; alius habet panem, et redundat ei ultra sufficientiam, novit te egere, non dat: displicet tibi esurienti; displiceat et satiato, cum alterum esurire cognoveris. Peregrinus tecto indigens venit in patriam tuam, non suscipitur: ille tunc clamat inhumanam esse illam civitatem, facile apud barbaros sibi esse potuisse refugium. Sentit iniquitatem, quia patitur: tu forte non sentis; sed oportet
Abbreviated transcription (Latin):
cordib suis: Redite puaricatores ad
cor. Quis enĩ te docuit. nolle accedi ab
altero ad uxorẽ tuã: Quis te docuit nol¬
le tͥ furtũ fieri: Quis te docuit nolle
iniuriã pati. & qͥcqͥd aliud uł uniuer¬
salit̃ uł particularit᷑ dici potest: Mul¬
ta enĩ st̃ de quib singulis int̾rogati homi¬
nes clara uoce respondeant. nolle sẽ pati.
Age. si ñuis pati ista. Nunqͥd solus es hõ:
N onne insocietate uiuis generis humani :
Qui tecũ factꝰ. ẽ. socius tuus. ẽ: & om̃s facti
ad imaginẽ dĩ. nisi t̾renis cupiditatib
conterant qđ ipse formauit. Qđ gͦ tͥ
ñ uis fieri. noli al teri facere. Iudicas enĩ
malũ. eẽ. in eo qđ pati ñ uis. & hoc te co¬
git nosse lex intima. in ipso tuo intimo¬
corde conscripta. Faciebas & clamabat᷑
int̾ manꝰ tuas. Quomꝰ cõgeris redire
ad cortuũ cũ hoc pateris int̾ manꝰ alie¬
nas: Furtũ bonũ e: non int̾rogo.

Expanded text:
cordibus suis ? Redite praevaricatores ad cordibus suis ? Redite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle accedi ab altero ad uxorem tuam? quis te docuit, nolle tibi furtum fieri? quis te docuit, nolle injuriam pati, et quidquid aliud vel universaliter vel particulariter dici potest? Multa enim sunt, de quibus singulis interrogati homines, clara voce respondeant, nolle se pati. Age, si non vis pati ista, numquid solus es homo? nonne in societate vivis generis humani? Qui tecum factus est, socius tuus est; et omnes facti ad imaginem Dei, nisi terrenis cupiditatibus conterant quod ille formavit. Quod ergo tibi non vis fieri, noli alteri facere. Judicas enim malum esse in eo quod pati non vis: et hoc te cogit nosse lex intima, in ipso tuo corde conscripta. Faciebas, et clamabatur inter manus tuas: quomodo cogeris redire ad cor tuum, cum hoc pateris inter manus alienas? Furtum bonum est? Non. Interrogo:
Abbreviated transcription (Latin):
dicate filii hominũ. Cui enĩ iniqͦ
ñ facile.ẽ. loqͥ iusticiã: Aut qͥs de iusti¬
cia int̾rogatꝰ. quando ñ habet causã. ñ
facile respondeat qͥd sit iustũ. qͣndo qui¬
dẽ manu formatoris nrĩ in ipsis cordib
homines aliqͥd de fuisse quęrerent᷑: scri¬
ptũ.ẽ. & intabulis qđ in cordib ñ lege¬
bant. Nonenĩ scriptũ ñ habebant. sed
legere nolebant. Oppositũ ẽ. oculis eoꝵ
qͥd in c̾scientia uidere cogerent᷑. & quasi
forinsecus ad mota uoce dĩ. ad interiora
sua homo cõpulsus.ẽ: dicente scriptura.
Incogitationib enĩ impii. int̾rogatio erit.
Ubi int̾rogatio. ibi lȩx Sed qͥa hom̃ines ap¬
petentes ea quȩ foris st̃. etiã a sc ipsis exu¬
les facti st̃. data .ẽ. etiã conscripta lex
Nonqͥa incordib scripta ñ erat: sed qͥa
tu fugitiuus eras cordis tui. Ab illo qui
ubiq ẽ. cõprehenderis. & ad te ipsũ in¬
tro reuocaris. Proptea scriptalȩx. quid
clamat eis. qͥ deseruerant legẽ scriptã in

Expanded text:
i enim iniquo non facile est loqui justitiam? aut quis de justitia interrogatus, quando non habet causam, non facile respondeat quid sit justum? Quandoquidem manu formatoris nostri in ipsis cordibushomines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed legere nolebant. Oppositum est oculis eorum quod in conscientia videre cogerentur; et quasi forinsecus admota voce Dei, ad interiora sua homo compulsus est, dicente Scriptura: In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Ubi interrogatio, ibi lex. Sed quia homines appetentes ea quae foris sunt, etiam a seipsis exsules facti sunt, data est etiam conscripta lex: non quia in cordibus scripta non erat; sed quia tu fugitivus eras cordis tui, ab illo qui ubique est comprehenderis, et ad teipsum intro revocaris. Propterea scripta lex quid clamat eis qui deseruerunt legem scriptam in
Abbreviated transcription (Latin):
qui. cũ sitis mali : Aut facite arborẽ
bonã & fructũ eiꝰ bonũ. aut facite ar¬
borẽ malã. & fructũ eiꝰ malũ. Quid te
uis dealbare paries lutee: Noui inte¬
riora tua. ñ fallor tectorio tuo. Noui
qͥd p̃cendas. noui qͥd tegas. Neq enĩ opis
ei erat ait euangłista. ut quisquã ei ꝑ¬
hiberet testimoniũ de homine ipse
enĩ sciebat qͥd esset in homine. Scielia
qͥd essec in homine: qͥ fecerat homine
& homo factꝰ erat. ut quęreret homire
Uidete gͦ si ñ sequunt᷑ uoces istȩ Hypo¬
critȩ: qͥmꝰ potestis bona loqͥ cũ sitis
mali: Si uere gͦ iusticiã loquimini.
recta iudicate filii hominũ. Nonne iu¬
sticiã locuti estis. qͣndo dixistis magisto
Quare dolũ incorde tegebatis: Quare
imaginẽ cȩsaris creatori ur̃o ostendebi¬
tis. & eiꝰ imaginẽ in ur̃is cordib dele¬
batis: Nonne auditũ. ẽ. qͥd locuti fu¬
eritis & exꝑtũ. ẽ. quẽ admodũ udisa¬
ueritis: Nonne uos crucifixistis eũ. quẽ

Expanded text:
facite arborem bonam, et fructum ejus bonum; aut facite arborem malam, et fructum ejus malum . Quid te vis dealbare, paries lutee? Novi interiora tua, non fallor tectorio tuo: novi quid praetendas, novi quid tegas. Neque enim opus ei erat, ait evangelista, ut quisquam ei perhiberet testimonium de homine: ipse enim sciebat quid esset in homine . Sciebat quid esset in homine, qui fecerat hominem, et homo factus erat ut quaereret hominem. Videte ergo si non sequuntur se voces istae: Hypocritae, quomodo potestis bona loqui, cum istis mali? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Nonne justitiam locuti estis, quando dixistis: Magiste? Quare dolum in corde tegebatis? quare imaginem Caesaris Creatori vestro ostendebatis, et ejus imaginem in vestris cordibus delebatis? Nonne auditum est quid locuti fueritis, et expertum est quemadmodum judicaveritis? Nonne vos crucifixistis eum quem