comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alias siue donatista donatistam
siue nouatianꝰ nouatianũ ad
dericatꝰ iura ꝓmoueat. quȩ.
est in utrolibet dignitas me-¬
ũ uł iste dare. uł ille possit
accipe: Sed int̾ malũ & malt̃i.
dantẽ uidelicet & accipientẽ
bonũ uersat᷑ in medio: qd̾
neutriꝰ uicio a sua nouit ge¬
nerositate det̾rri Nimirũ
si lepsus lȩpso p̾beat aurũ qd̾
ꝓfecto rutilat: nulla scabio¬
sarũ manuũ est uarictate
ꝑfusũ. Si cectis ceco lucernã
porrigat. lux cecitatẽ nesci¬
ens ex baiuloꝵ manib tene¬
bras non admittit. Quappt̾
si recta fides assit. ut in pa
different᷑ implet᷑: nec ꝓpt̾
indignũ ministrantis meritũ
diuinȩ gr̾ȩ munus ꝑfectionis suȩ
patit᷑ detrinentũ. Unde p̾dictꝰ
papa Innocentiꝰ cũ de duab hȩ¬
resib paulianistis uidelicet &
nouatianistis comuntt̃ dispu-¬
taret: cur a paulianistis ueni-¬
cutes baptitandos ẽẽ decerne¬
ret. a nouatianis autẽ funditꝰ

Expanded text:
Alias sive Donatista Donatistam, Alias sive Donatista Donatistam, sive Novatianus Novatianum ad clericatus iura promoveat, quae est in utrolibet dignitas meum vel iste dare, vel ille possit accipere? Sed inter malum et malum, dantem videlicet et accipientem, bonum versatur in medio, quod neutrinerositate deterreri. Nimirum, si leprosus leproso praebet aurum, quod profecto rutilat, nulla scabrosarum manuum est varietate perfusum. Si caecus caeco lucernam porrigat, 121 lux caecitatem nesciens, ex bajulorum manibus tenebras non admittit. Quapropter si recta fides adsit, videlicet ut in Patdifferenter impletur: nec propter indignum ministrantis meritum divinae gratiae munus perfectionis suae patitur detrimentum. Unde praedictus papa Innocentius, cum de duabus heresibus, Paulianistis videlicet et Novatianis, communiter disputaret, cur a Paulianistis venientes baptizandos esse decerneret, a Novatianis autem funditus
Abbreviated transcription (Latin):
e donatistis qͦ.xxiii.
nouimꝰ carthaginen¬
si concilio fuisse concessũ: ut
cũ ad unitatẽ catholicã quili-¬
bet eoꝵ redire disponeret. si
hoc paci xp̃iane ꝓdesse uideret᷑
cũ suo recipet᷑ honore. Picut
enĩ in generali hereston enume¬
rationẽ didicimꝰ. donatistę ñ
admodũ sunt fidei errore tra-¬
ducti. sed irati potiꝰ qͥa cecili-¬
anꝰ qͥdam contra eoꝵ uotũ
in carthaginensi intronizat
sit sedȩ scisma fecerunt. & ab
eccliastica cõmunione p̃cisi st̃.
Et quan qͣm certũ sit qd sp̃m¬
sc̃m nͥ intra eccłiam catholicã
nemo possit acciꝑe: apd̃ eos tam̃
qͥlibet ordinatꝰ si paci hoc con-¬
sulat ñ pͥuat᷑ honore. qͥa ꝑseue-¬
rat in fide. Quia gͦ donatista
qui ꝓculdubio scismaticꝰ est.
ti honoris ordine ualeat aliqͦ-¬
tiens ꝑmanere. luce clariꝰ con-¬
stat. qͥa consecratio non ordi¬
nati uł ordinatoris est meri-¬
tũ: sed ad utriꝰq potiꝰ fidem
totũ respicit sacramentum.

Expanded text:
e Donatistis quoque novimus Cartaginensi concilio fuisse concessum, ut, cum ad unitatem catholicam quilibet eorum redire disponeret, si hoc paci christianae prodesse videretur, cum suo reciperetur honore. Sicut autem in generali hereseon enumeratione didicimus, Donatistae non admodum sunt fidei errore traducti, sed irati potius, quia Cecilianus quidam contra eorum votum in Cartaginensi inthronizatus sit sede, scisma fecerunt et ab aecclesiastica communione precisi sunt. Et quanquam certum sit, quod Spsi intra aecclesiam catholicam nemo possit accipere: apud eos tamen quilibet ordinatus, si paci hoc consulat, non privatur honore, quia perseverat in fide. Cum ergo Donatista, qui procul dubio scismaticus est ienus, inpercepti honoris ordine valeat aliquotiens permanere, luce clarius constat, quia consecratio non ordinati vel ordinatoris est meritum, sed ad utriusque potius fidem totum respicit sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ep̃os non habent᷑. & tam̃
hi qui ab eis sunt in ꝓpͥis ecclĩ¬
IS iudicio p̃sidentiũ ordinati.
nequaqͣm sunt iniuncti gradꝰ
honore pͥuandi. udelicet ut
is qui ad ep̃at officiũ cũ tanta
usurpatione ꝓrupit ut ad-
uersus eũ omium fere uota
concurrant. & sͥ qd̃ accepit
ꝓdesse nil ualeat. utpote qͥ in¬
t̾ ep̃os non habet᷑. & aliis ꝓsit.
quatinꝰ qui ab eo ꝓmoti sunt
a suis nequaqͣm honorib arce-¬
ant᷑. Sed qͥs neget potuisse illic
ad honoris culmen tã obstinata
tã importuna fuerit ambitio¬
ne surrectum: Qui tam̃ aliis
habet qd̾ sͥ non habet: qͥa uide¬
licet alios consecrare ꝑmittit᷑:
cũ & ipse int̾ ep̃os non habeat᷑.
Sepe nãq sterili trunco fecundꝰ
ramꝰ inserit᷑. qui nimirũ in eo
qd̾ germinat non trunci. sed
ꝓpriȩ naturȩ iura conseruat:
Quod ab impiis sepe hereticis or¬
dinati. a suis non remouean-

Expanded text:
inter episcopos non habeantur; et tamen inter episcopos non habeantur; et tamen hii, qui ab eis sunt in propriis aecclesiis iudicio presidentium ordinati, nequaquam sunt iniuncti gradus honore privandi; videlicet ut is, qui ad episcopatus officium cum tanta usurpatione prorupit, ut ad versus eum omnium fere vota concurrant, et sibi, quod accepit, prodesse nil valeat, utpote qui inter episcopos non habetur, et aliis prosit, quatinus qui ab eo promoti sunt a suis nequaquam honoribus arceantur. Sed quis neget potuisse illic m, ubi ad honoris culmen tam obstinata, tam importuna fuerit ambitione subreptum? Qui tamen aliis habet, quod sibi non habet, quia videlicet alios consecrare permittitur, cum et ipse inter episcopos non habeatur. Sepe namque sterili trunco fecundus ramus inseritur, qui nimirum in eo, quod germinat, non trunci, sed propriae naturae iura conservat. XXV. Quod ab impiis sepe hereticis ordinati a suis non removean
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ sint ꝓmoti atq in eisden
ȩccłip sortiti sunt amminis¬
trationis officiũ. ubi & sacri baptiˢ¬
matis ꝑceꝑe mysteriũ Utrũ uͦ¬
hi tales a suis arceant᷑ honorib
ex beati leonis pape facile possu-¬
mꝰ auctoritate ꝑpendere. si de-¬
cretalem eiꝰ sententiam suis his
uerbis non pigeat annotare. Fit
enĩ. Nulla ratio sinit ut int̾
epõs habeant᷑ qui nec a clericis
sunt ȩlecti. nec a plebib expetiti.
nec a ꝓuincialib ep̃is cũ metro¬
politani iudicio consecrati. Inde
cũ sepe questio de male accepto
honore nascat᷑. qͥs ambigat ne-¬
quaqͣm ab istis ẽẽ tͥbuendũ qd̾
non doceat᷑ fuisse collatũ: Si
qui tam̃ clerici ab istis pseudo
potest rata haberi. ita ut in
ipsis eccłiis ꝑseuerent. Ecce au¬
tentico leonis papȩ iudicio qͦs¬
cunq neq clerici. neq plebis
consensus elegit nec cũ me-¬
tͦpolitani iudicio ꝓuincialiũ
ep̃oꝵ concordia consecrauit.

Expanded text:
iter sint promoti atque in eisdem iter sint promoti atque in eisdem aecclesiis sortiti sunt amministrationis officium, ubi et sacri baptismatis percepere mysterium. Utrum vero tales a suis arceantur honoribus, ex beati Leonis facile possumus auctoritate perpendere, si decretalem eius sententiam suis hic verbis non pigeat annotare. Ait enim: Nulla ratio sinit, ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electi nec a plebibus expetiti nec a provincialibus episcopis cum metropolitani iudicio consecrati. Unde cum sepe questio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam ab istis esse tribuendum, quod non doceatur fuisse collatum? Si qui tamen clerici ab istis pseudoepotest rata haberi, ita ut in ipsis aecclesiis perseverent. Ecce autentico Leonis papae iudicio , quoscunque neque clerici neque plebis consensus elegit, nec cum metropolitani iudicio provincialium episcopoporum concordia consecravit,
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃m scm̃ pȩecat: qͥa lapsis etiã
Ipost penitentiã de er remissio-¬
ne desꝑat. Nichilominꝰ etiã do¬
natista peccat in sp̃m scm̃. qui
se ab eccłia segregat.: extra quã
uidelicet sp̃s sc̃s inueniri non
potest. Suid gͦ causȩ est ue
cũ illoꝵ ordinatio rata esse de¬
cernit᷑. istoꝵ friuola iudicct᷑. p̾¬
sertim cũ nos non elaboremꝰ
ut symoniaci in eo quẽ male
mercati sunt honore ꝑmaneaĩ.
sed id potiꝰ ne hii qui ab eis gͣ¬
tuito consecrati sunt. locũ sui
gradus amittant: Ubi no
ni nouatianos. eisdem errorib¬
irretitos. ad eccłiastici gradus
augmenta ꝓmoueãt: symoni¬
aci uͦ non sẏmoniacos. sed inno¬
centes potis ordinent & catho¬
licos. Iuis deniq non hoc solũ
ualeat opponi. qd fuerant. ab
hereticis ordinati: uerũ hoc in¬
suꝑ qd̾ & ipsi fuissent indiffe¬
rent̾ heretici. Isti autẽ nequa
qͣm symomacȩ hcreseos obnoxi
etiã si a symoniacis omĩ uena¬
litatis remoto cõmercio regłar¬

Expanded text:
sanctum peccat, quia lapsi etiam post penitentiam de eius remissione desperat. Nihilominus etiam Donatista peccat in Spiritum sanctum, qui se ab aecclesia segregat, extra quam videlicet Spiritus sanctus inveniri non potest. Quid ergo causae est, ut, cum illorum ordinatio rata esse decernitur, istorum frivola iudicetur, presertim cum nos non elaboremus, ut symoniaci in eo, quem male mercati sunt, honore permaneant, sed id potius, ne hii, qui ab eis gratuito consecrati sunt, locum sui gradus amittant? Ubi notni Novatianos, eisdem viirretitos, ad ecclesiastici gradus augmenta promoveant, Simoniaci autem non Simoniacos, sed innocentes potius ordinent et catholicos. Illis denique non hoc solum valeat opponi, quod fuerint ab haereticis ordinati, verum hoc insuper quod et ipsi fuissent indifferenter haeretici: isti autem nequasunt symoniacae hereseos obnoxii, etiamsi a symoniacis, omni venalitatis remoto commercio, regular
Abbreviated transcription (Latin):
tandem suꝑnȩ uirtutis splendor
cinicuit. Ecce enĩ desꝑatꝰ ille &
uoragine maris in hiantis absor¬
t: ad suꝑficiẽ rediit. Dei gippe
saluatoris omĩpotentiã laudat
neqͥssimi sathanȩ ludificationes
abrenuntiat: cucẽ adorat. pe¬
nitentiã flagitat. Confessus au¬
tẽ est qͥa post abrenuntiationẽ
scłi in fornicationẽ cecidit: quã
tam̃ eoten nulli penitꝰ ꝑ con¬
fessionis indicrũ patefecit. Lau¬
dans gͥ & benedicens dm̃. usq
indiẽ alterũ uixit: sicq creato¬
tionis fruct esfloruit. quȩ ui¬
deł oratio ex ipsis gehenne uis¬
cerib p̃dã rapuit: ac de flãma¬
rũ stĩpula in structura suꝑ¬
ne ierłm lapide uiuum posu¬
it. Hȩc mͥ humbt archiep̃ẽ re¬
tulit: curi nimirũ uerba uelud
apłica indent᷑ ueritate fundata
rat. q̃q de sola anima sua rati¬
onẽ debebat tã t̾ribili meruit
sententia condẽpnari. qua m̃te
sȩcurus est quilibet mei similis.

Expanded text:
tandem supernae virtutis splendor tandem supernae virtutis splendor emicuit. Ecce enim desperatus ille, et voragine maris hiantis absorptus, ad superficiem rediit: Dei quippe Salvatoris omnipotentiam laudat, nequissimis Sataabrenuntiat, crucem adorat, poenitentiam flagitat. Confessus est autem, quod post abrenuntiationem saeculi, in fornicationem cecidit, quam tamen eotenus nulli penitus per confessionis indicium patefecit. Laudans igitur, et benedicens Deum usque in diem alterum vixit, sicque Creatotionis fructus effloruit, quae videlicet oratio ex ipsis gehennae visceribus praedam rapuit, et de flammarum stipula in structura supernae Hierusalem lapidem vivum posuit. Haec mihi Humbertus archiepiscopus retulit, cujus nimirum verba velut apostolica videntur veritate fundata.rat, quique de sola sua anima rationem debebat, tam terribili meruit sententia condemnari; qua mente securus est quilibet mei similis
Abbreviated transcription (Latin):
sis ñ timebat obꝓbriis lacerare.
Ego enĩ in ipsa flãma tartari.
lucifer irreuocabilit̾ deputa¬
uit. Coronã suã plane eream
mextinguibili semꝑ ardore
candentẽ mͥ in capite posuit:
eiꝰdẽqͦ metalli clamide me
qua induebat᷑ ipse uestiuit.
Erat autẽ clamis tã longa ut
talotenꝰ flueret. tã feruent̾ igni¬
ta. ut liquesacta guttas emit¬
tere inderet᷑. Cũq fr̃s eũ ut peni¬
tentiã ageret atq occulta sua
in meditĩ ꝓferret unanuntt᷑
hortarent᷑. ille auathematira¬
bat atq blasphemabat: & ñ so¬
lũ penitentiȩ remediũ. sed &
omĩa redẽptionis nr̃e inyst̾ĩa
ore rabido atq sacrilego condẽp¬
nabat. Monachi uͦ sẽꝑ ad uictri
cia arma orationis pio studio
pectora tundere: psalmodiȩ atq
omĩb quib ualebant p̾cũ gem̾¬
b insudare. Cunctis itaq fr̃ib
in luctuosis orationib. & ieru¬
mo constitutis. ac sub diurnȩ pi¬
ctatis expectatione suspensis:

Expanded text:
sis non timebat opprobriis lacerare. sis non timebat opprobriis lacerare. Ego enim in ipsa flammantis tartaLucifer irrevocabiliter deputavit; coronam plane suam aeream inexstinguibili semper ardore candentem, mihi in capite posuit: ejusdem quoque metalli chlamyde me, qua induebatur ipse, vestivit. Erat autem chlamys tam longa, ut talo tenus flueret; tam ferventer ignita, ut liquefacta guttas emittere videretur. Cumque fratres eum, ut poenitentiam ageret, atque ut occulta sua in medium proferret, unanimiter hortarentur, ille anathematizabat et blasphemabat: et non solum poenitentiae remedium, sed et omnia redemptionis nostrae mysteria ore rabido atque 428 sacrilego condemnabat. Monachi vero ad semper victricia orationis arma pio studio pectora tundere, psalmodiae atque omnium, quibus valebant, precum generibus insudare. Cunctis itaque fratribus in luctuosis orationibus et jejunio constitutis, ac sub divinae pietatis exspectatione suspensis,
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt beati siluestri qd̾ in urbi¬
nati constitutũ est tͦritorioi
quidã monachꝰ obiit. & ab
meipiente gallicinii nocturna-¬
lis articło. usq ad scd̃am diei horã
cadauer cramine lotũ iuxta mo¬
rẽ atq constrictũ frĩb cirtũqua-¬
q psallentib in feretro iacuit.
Cũq tͣnsactis iã missarũ ex ma¬
iori parte sollẽpnis agnꝰ d̃i nix¬
ta regłam diceret᷑ ecce repente
qͥ mortinis iacebat in meclio
anima redeunte surrexit. Stu¬
pefacti sunt sỹs. & noua nmis
ad miratione ꝑt̾riti. uimirũ quẽ
funeris officiũ ꝑsoluentes extule¬
rant. nc̃ uitalẽ sp̃m recepisse ui¬
debant. At cũ ꝓpiꝰ accessissent
uerbaq ex illiꝰ ore audire auidiꝰ
inhiarent. ha scelꝰ. ille maledic¬
ta & contumelias in dm̃ cepit
effumdere. benedictũ saluatoris
nom̃ impie blasphemare: uim-¬
ficȩ crucis signũ ut oscłaret᷑ ob¬
latũ sacͥlego ore conspuere. inte¬
meratã qͦ dĩ genitͥce ignonio¬

Expanded text:
inquit, B. Silvestri, quod in Urbinate constitutum est territorio, quidam monachus obiit, et ab incipiente gallicinii nocturnalis articulo, usque ad secundam diei horam cadaver exanime, lotum juxta morem, atque constrictum, fratribus circumquaque psallentibus, in feretrCumque transactis jam missarum ex majori parte solemniis, Agnus Dei, juxta regulam diceretur, ecce repente, qui mortuus jacebat in medio, anima redeunte, surrexit. Stupefacti sunt fratres, et nova nimis admiratione perterriti: nimirum quem funeris officium persolventes extulerant, nunc vitalem spiritum recepisse videbant. At cum propius accessissent, verbaque ex ore illius audire avidius inhiarent: Ah scelus! ille maledicta, et contumelias in Deum coepit effundere, benedictum Salvatoris nomen impie blasphemare, vivificae crucis signum, ut oscularetur, oblatum, sacrilego ore conspuere; intemeratam quoque Dei Genitricem ignominio
Abbreviated transcription (Latin):
rio respondisti ratũ eẽ qd dictũ
est & satis autenticũ d̃m uidel
ñ posse suscitare uirginẽ p̾t ru¬
nã. Dcinde multis atq plixis
argum̃tationib multa ꝑ curreus
ad hoc tande̾ diffinitionis tue
clausuła ꝑduxisti: ut diceres
am̃ ñ ob aliud hoc ñ posse nͥ qͥa ñ
uute. Ra qđ ego. Si nichil inqt̃i
potest as eoꝵ que ñ uult. nielil autẽ
ñ qd unte facte. gͦ nichil eoꝵ om̃ĩ¬
no potest sacere que ñ facit. Conse¬
quens itaq est ut ubere sateam᷑
ãm hodie iccirto ñ pluere qͥa ñ po¬
test. iccirco languidos ñ erigere:
qͥa ñ potest. Id̾eo ñ occidit inius¬
los: ido ex eoꝵ opp̾ssionib ñ li¬
berat scõs. Hȩc ce alia inulta ic¬
cireo ds ñ facit qͥa ñ uult: & qͥa

Expanded text:
ario respondisti ratum esse, quod dictum ario respondisti ratum esse, quod dictum est et satis autenticum, Deum videlicet non posse suscitare virginem post ruinam. Deinde longis atque prolixis argumentationibus multa percurrens ad hoc tandem diffinitionis tuae clausulam perduxisti, ut diceres Deum non ob aliud hoc non posse, nisi quia non vult. Ad quod ego: Si nichil, inquam, potest Deus eorum, quae non vult, nichil autem nisi quod vult, facit; ergo nichil omnino potest facere eorum quae non facit. Consequens est itaque, ut libere fateamur, Deum hodie idcirco non pluere, quia non potest, idcirco languidos non erigere, quia non potest, ideo non occidit iniustos, ideo non ex eorum oppressionibus liberat sanctos. Haec et alia multa idcirco Deus non facit, quia non vu
Abbreviated transcription (Latin):
utͥnsecs repudiũ damꝰ: Mox eñi
ad sũma tendentis uitę stati cũ¬
tit᷑. rigor eneruat᷑ disciplinȩ atq
silentii censura dissoluit᷑. & ad e¬
fluendũ qͥcqͥd ubido suggesserie
ora laxant᷑ Unde ꝓcessit & qd̾ ñc
occurrit memoriȩ utrũ ds repa-¬
rare possit uirginẽ pt ruinã Nã
dũ aliqnͣdo ut meminisse potes
ut̾q discũberem ad mensã illudq
beat iheronimi sermotinantib
deuenirer in niediũ. audent̾ ait
loquor. cũ omia possit ds. susci¬
tare ũirginẽ ñ potest ptꝰ runã
ualet qͥdẽ liberare a pena. sed ñ
ualet coronare corruptã. Elgo
licet pauidus ut pote qͥ disputa¬
re de tanti uiri testimonio ñ au¬
derẽ: uuanimi tam̃ pat̾ tͥ uidel
dixi pure qd sensi. Hȩc in qu̾a fa¬
teor nũqͣm poruit mͥ placere sen
in honestũ uidet᷑. ut illi qͥ omĩa
potest. nͥ sub altioris intelligen¬
tie sacram̃to.tã leuit̾ impossibi¬
litas asscribat᷑. Tu autẽ econt᷑¬

Expanded text:
intrinsecus, repudium damus? Mox enim intrinsecus, repudium damus? Mox enim ad summa tendentis vitae status evertitur, rigor enervatur disciplinae, atque silentii censura dissolvitur, et ad effluendum quidquid libido suggesserit, ora laxantur. Unde processit, et quod nunc occurrit memoriae: utrum Deus possit reparare virginem post ruinam. Nam dum aliquterque discumberemus ad mensam, illudque beati Hyeronimi sermocinantibus deveniret in medium. Audenter, ait, loquor: cum omnia possit Deus, suscitare virginem non potest post ruinam. Valet quidem liberare a poena, sed non valet coronare corruptam. Ego licet pavidus, utpote, qui disputare de tanti viri testimonio facile non auderem, unanimi tamen patri, tibi videldixi pure quod sensi. Haec, inquam, fateor, nunquam potuit michi placere sentinhonestum videtur, ut illi, qui omnia potest, nisi sub altioris intellegentiae sacramento tam leviter impossibilitas ascribatur. Tu autem e contr
Abbreviated transcription (Latin):
NO
uesiderio cassinen-¬
sis monast̾ii reue¬
sagenã adhuc int̾ rupes & sco¬
płos. int̾ minaces atq intumes¬
centes undarũ cumulos. ꝑielita¬
ri considerat: in humanꝰ ẽ si la¬
borantec in discrimine socios ñ
deplorat. Eigo itaq ep̃atu drinis¬
so. me qͥdẽ uelut harenis exposi-¬
tũ gaudeo: sed te uenti adliuc
tͣbin ib atteri. ac int̾ hiantis pela¬
gi fluctuare uotaginẽ. ñ sine srat̾mna
cõpassione suspiro. Errat pat̾ er¬
rat. qͥ confidit se simul monacħu
ẽẽ: & curiȩ deseruire. Quã male
mercat᷑ qͥ monachoꝵ. p̾sumit clau-¬
stra deserere. ut mundi ualeat
militiã baiulare. Undis erutꝰ
sanꝯ est piscis ñ ut cͥ uiuat. sed
ut alios pascat. Uocam᷑. attrahi
preas. lepuscłos inseqͥt᷑: sed ut
ipse bene sie. illa nichil sint.
Amant & nos homines sed ñ no¬
bis sibimet dilig̾t: in suas nos
u̾t᷑e delicias concupiscunt. Quos
nimirũ dũ in ext̾iora ꝓsegͥm᷑. qͥd
aliud qnͣ mouacho nr̃o qͥ. latebat

Expanded text:
no DESIDERIO Casinensis monasterii revesagena adhuc inter rupes et scopulos, inter minaces atque intumescentes undarum cumulos periclitari considerat, inhumanus est, si laborantes in discrimine socios non deplorat. Ego itaque episcopatu dimisso me quidem velut arenis expositum gaudeo, sed te ventis adhuc atque turbinibus atteri, ac inter hiantis pelagi fluctuare voraginem non sine fraterna conpassione suspiro. Errat, pater, errat, qui confidit se simul et monachum esse et curiae deservire. Quam male mercatur, qui monachorum praesumit claustra deserere, ut mundi valeat militiam baiulare. Undis erutus sanus est piscis, non ut sibi vivat, sed ut alios pascat. Vocamur, attrahipreas, lepusculos insectatur, sed ut ipse bene sit, illa nichil sint. Amant et homines nos, sed non nobis; sibimet diligunt, in suas nos vertere delicias concupiscunt. Quos nimirum dum in exteriora prosequimur, quid aliud quam monacho nostro, qui latebat
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos. hoc contẽplabim᷑: cũ ui¬
debimꝰ eũ in ęt̾irũ. Ita quippe
ait. Hec est autẽ uita ęt̾na. ut
cognoscant te unũ uerũ d̃m:
& quẽ misisti ilłm xp̃m. Hoc fier
cũ dñs uenerit. & illuminau̾it¬
abscondita tenebrarũ: cũ tene¬
brȩ mortalitatis huis corrupti¬
oniso tͣnsierint. Gc̃ erit mane
nr̃m de quo in psalmo dictt᷑.
mane astabo tͥ & uidebo De ha
contẽplatione intelligit᷑ dictũ. eñ
tradiderit regnũ dõ & patͥ. idẽ
cũ ꝑduxerit iustos in quib nc̃
ex fide uiuentib regnat media¬
ad contẽplationẽ dĩ patͥs. Mui¬
ta deniq talia reꝑiunt᷑ in sen¬
tentiis scͥpturarũ. quȩ si uixta
littere suꝑficiẽ contenti sum a¬
ciꝑe. ñ nobis potert̃ lum̃ uerita¬
tis infundere: sed teuebrarũ pote
caliginẽ parturire. Hoc gͦ qđ di¬
cit᷑ d̾s ñ posse malũ aliqͥd uł ne¬
scire. ñ referendũ est ad ignoran-¬
tiã uł impossibilitatẽ: sed ad
uoluntatis ꝑpetuę rectitudinẽ

Expanded text:
ad uos: hoc contemplabimur, cum uiuemus in aeternum. ita quippe ait: haec est uita aeterna, ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti legum Christum. hoc fiet, cuabscondita tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. Tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: Mane adstabo tibi et videbo. De hac contemplatione intellegitur dictum, cum tradiderit regnum Deo et Patri, id est cum perduxerit iustos, in quibus nunc ex fide viventibus regnat mediaad contemplationem Dei Patris. Multa denique talia reperiuntur in sentlitterarum superficiem contenti sumus accipere, non nobis poterunt lumen veritatis infundere, sed tenebrarum potius caliginem parturire. Hoc ergo quod dicitur, Deum non posse malum aliquod vel nescire; non referendum est ad ignorantiam, vel impossibilitatem, sed ad voluntatis perpetuae rectitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
nosse tempora uł mom̃ta quȩ pat̾
posuit i sua potestate. Acsi dicat.
Non uos expedit nosse: gͣtins du¬
bietatis ista suspensio in oꝑibs pie¬
tatis uos magis ac magis sẽꝑ ex¬
erceat. & ab omĩ si qua possit ob¬
nescit apłis. qͥ in hoc ꝓcudubio ꝓbat.
cũ patrẽ cũ quo uideł unũ ẽ hoc
aliqñdo significat᷑ qͥd̃am̃ ñ habere
gadiderit regnũ dõ & patͥ. tanꝗͣ
regnũ donec ipse tenuerat prt
ñ habebat: & cũ patͥ tradiderit
ipse ũ teneat. cũ tradere regnũ
dõ patͥ nichil altud sit uixta so¬
briũ untellectũ nͥ ꝑduc̾e creden-¬
tes ad contẽplandã speciẽ di patͥs

Expanded text:
nosse tempora, vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . » Ac si dicat: Non vobis hoc expedit nosse, quatenus dubietatis ista suspensio in operibus pietatis vos magis, ac magis semper exerceat, et ab omni, si qua possit obnescit apostolis. Quod in hoc procul dubio probat, cum Patrem, cum quo videlicet unum est, hoc aliquando significatur quodammodo non habere, adiderit regnum Deo, et Patri ; » tanquam regnum donec ipse tenuerat, Pater non habebat; et cum Patri tradiderit, ipse non teneat. Cum tradere regnum Deo Patri, nihil aliud sit juxta sobrium intellectum, nisi perducere credentes ad contemplandam spec
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis gutturi meo. Intͦduxit
‸me in cellam uinariam: ordina-¬
uit in me caritatem Soleite
autẽ sponsȩ nobilrũ ilrũsas pig
Anima etiã ur̃a. cepas. & allia. &
quicquid t̾renȩ prudentiȩ acri-¬
tudine feruet ꝓrsus abhorreat:
cassiam uͦ assiduȩ orationis.
stacten sacrȩ lectionis. psalmodi-¬
arũ cinnamoina. & cuncta odo¬
ramenti sꝑualis aromata rugit̾
fraglare contendat. Ap̃e sit om̃e
qd loquit᷑ om̃e qd̾ delectat᷑ oẽ¬

Expanded text:
 introduxit me rex in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem .» Solent autem sponsae nobilium diversas pigmAnima etiam nostra caepas, allia, et quidquid terrenae prudentiae acritudinem fervet, prorsus abhorreat; cassiam vero assiduae orationis, stacten sacrae lectionis, psalmodiarum cinnama et cuncta odoramenti spiritualis aromata jugiter fragrare contendat. Christus sit omne quod loquitur; omne quod delectat
Abbreviated transcription (Latin):
te salomon dicit. aꝑtio oris
illius inflaminatio. Si gͦ ig¬
nis est que omẽm uirtutum
nỹarũ siluam incendit. si u¬
iuersitas est iniquitatis. si
totum corpus sua seditate conta-¬
minat. si rotam nr̃e natiuitatis
inflaminat. idest si om̃e meritũ
instabilis huius uite nr̃e. sue dãp¬
nationis incendio deuorat: nͥ lin¬
guã suam quis discreta modera¬
tione custodiat. quis de sobrieta¬
te. quis de castitate p̃suinere. qͥs
de ierniiis siue uigiliis atq alia
lingua nr̃a fr̃s infirmi uitam de¬
tractione mordeat: non bene cur-¬
rentis oꝑa sub uitȩ huras incerto
p̃cipitant̾ extollat. Hon p̃terita
lent̾ enarret. Ser̃uenuus & nos
qd̾ panius colosensib p̃cipit di-¬
I ceus Sermo ur̃ semꝑ in gr̃a sale
sit conditus: ut sciatis quomͦ

Expanded text:
te Salomon dicit: «Apertio oris te Salomon dicit: «Apertio oris illius inflammatio . » nis est, quae omnem virtutum nostrarum silvam incendit, si universitas est iniquitatis, si totum corpus sua foeditate contaminat, si rotam nostrae nativitatis inflammat, id est si omne meritum instabilis hujus vitae nostrae suae damnationis incendio devorat, nisi linguam suam quis discreta moderatione custodiat, quis de sobrietate, quis de castitate praesumere, quis de jejuniis, sive vigiliis, aut aliqua lingua nostra fratris infirmi vitam detractorie mordeat; non bene currentis opera sub vitae hujus incerto praecipitanter extollat; non praeterita lenter enarret; servemus et nos quod Paulus Colossensibus praecipit, dicens: «Sermo vester semper in gratia sale sit conditus,
Abbreviated transcription (Latin):
frenos ori tuo rectos: & atten¬
I de ne forte labaris in lingii
Ie cadas in conspectu iminico¬
Srum insidiantium tͥ: & sit
tem. Salomon autem dieit
Qui custodit os suum custo¬
dit animam suam: qui au¬
tem inconsideratus est ad lo¬
quendum. seirtiet malum
Nec enim credendum est fr̃s
mei. scõs doctores norri scilie
ac ueteris testamenti tot sine
causa sententias aduersus lui¬
gue uicium ꝓtulisse. Nisi enĩ
huic morbõ immane ꝑicubũ
inesse cognoscerent. nequaquã
aduersus hunc tam austere. tã
tarent. Ut enu cet̾a testimo¬
na sacre scripture p̃teream.
quem apłica uerba illa non
terreant. que de hac ꝑuicie
t̾ribiliter intonat dicens
ficce inquit quantus ignis
quã magnã siluam incendit:
E ungue ignis uniuersitas¬
est iniquitatis. Langua con¬
stituit᷑ in menbris nr̃is que
maculat totũ corpus & inflã¬
mat rotam natiuitatis nr̃e.
inflammata a gehenna. Hon
autem unmerito lingua ignis
dicit᷑: quia sicut de insipien-¬

Expanded text:
frenos ori tuo rectos . Attenfrenos ori tuo rectos . Attende ne forte labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et tem .» Salomon autem dicit: «Qui custodit os suum, custodit animam suam; qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet malum .» Nec enim credendum est, fratres mei, sanctos doctores Novi scilicet ac Veteris Testamenti tot sine causa sententias adversus linguae vitium protulisse. Nisi enim huic morbo immane periculum inesse cognoscerent, nequaquam adversus hunc tam austere, tam tarent. Ut enim caetera testimonia sacrae Scripturae praeteream, quem apostolica tuba illa non terreat, quae de hac pernicie terribiliter intonat, dicens. «Ecce, inquit, quantus ignis quam magnam silvam incendit, et lingua ignis est, universitas iniquitatis; lingua constituitur inmaculat totum corpus, et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata a gehenna .» Non autem immerito lingua ignis dicitur, quia sicut de insipien
Abbreviated transcription (Latin):
plaga autem linge̾ cominuet
ossa. Ecce lingua ossa non ht̃.
& ossa cõminuit. quia cum
ipsa ꝑ uentosa uerba leutter
effluit. fortiora atq robusta
uirtutis nr̃e facta corrupit.
Nam cũ mors & uita in manu
lingue sit: ualde cauendũ est ui¬
cium qd̾ & manu ad feriendum
uti dr̃. unde inanit̾ loquentis
anima trucidetur. Unde non
in merito ide qui supra sapiens
dicit. Nulti ceciderunt in ore¬
S gladii: sed non sic quasi qui in¬
Sterierunt ꝑ linguam suam
Duo autem unicuiq necessaru.
sunt qui se ab huius peste n̾e
quicie custodire desiderat: ut
uidelicet & ꝓprium os a suꝑua¬
cins sermonibus comprimat.¬
& aures etiam ab ineptis aliene
loquacitatis fabulationibus
claudat. qm̃ hoc uirus non
solum eos a quibus oritur le¬
talit̾ inficit: sed eos etiam in
quos effundit᷑. ꝑniciosa tabe
corrumpit. Unde scͥptum est
Sepi aures tuas spinis. & noli¬
S audire linguam nequam.
I & ori tuo facito ostia. e se
Sras auribus tuis aurũ tuum¬

Expanded text:
plaga autem linguae comminuet plaga autem linguae comminuet ossa .» Ecce lingua ossa non habet, et ossa comminuit, quia cum ipsa per ventosa verba leviter effluit fortia atque robusta virtutis nostrae facta corrumpit. Nam cum mors et vita sit in manu linguae , valde cavendum est vitium quod et manu ad feriendum uti dicitur, unde inaniter loquentis anima trucidetur. Unde non immerito idem, qui supra, Sapiens dicit: «Multi ceciderunt in ore gladii, sed non sic, quasi qui interierunt per linguam suam .» Duo autem unicuique necessaria sunt qui se ab hujus nequitiae peste custodire desiderat, ut videlicet, et proprium os a supervacuis sermonibus comprimat, et, aures etiam ab ineptis alienae loquacitatis confabulationibus claudat, quoniam hoc virus non solum eos a quibus oritur lethaliter inficit, sed eos etiam in quos effunditur perniciosa tabe corrumpit. Unde scriptum est: «Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam; et ori tuo facito ostia, et seras auribus tuis .
Abbreviated transcription (Latin):
pestatuR. Qui rursus ait
Qui uerbo non offendit: nic ꝑ¬
Sfectus est uip. Si uiri ꝑfectio
in uerbi custodia ponit᷑: ꝓfecto
patet quia ꝑ effreuate loquacitatis¬
citatis in curiam. omĩs &iam ꝑ-¬
fecte uite compositio dissipaturo.
Et si rem uelimus diligent̾ in¬
spicere: deterius plerũq peccat.
lingua quam uita. Nam cesi ui¬
gilant̾ animam nr̃am custodi¬
re ꝓponimus. tamen quia ꝓpaga¬
ti de carne cum peccato sumus.
impediente sepius ipsa carnis
infirmitate peccamus. Sed quic¬
quid in humana conuersatione
delinquit᷑. fructuose penitentie
remedio. & crebris orationibus
delinquere. que conpuncti &
amari cordis interpres. ꝓ nr̃is
delictis efficacit̾ consueuit orare:
& eam uanissime loquacitatis
uicio ream atq obnoxiam diui¬
no conspectui reddere. que nmi¬
rum in sue mundicie purita¬
te ꝑsistens nr̃is reatibus pot̾at
ueniam obtinere. Unde non im¬
merito ꝑ uirum sapientem
dr̃. Flagelli plaga liuorem faciti

Expanded text:
pescatur. Qui rursus ait: pescatur. Qui rursus ait: «Qui in verbo non offendit, hic perfectus est vir . » Si viri perfectio in verbi custodia ponitur, profecto patet quia per effrenatae loquacitatis incuriam, omnis etiam perfectae vitae compositio dissipatur. Et si rem velimus diligenter inspicere, deterius peccat lingua quam vita; nam et si vigilanti cura animam nostram custodire proponimus, tamen quia propagati de carne cum peccato sumus, impediente saepius ipsa carnis infirmitate, peccamus. Sed quidquid in humana conversatione delinquitur fructuosae poenitentiae remedio et crebris orationibus delinquere, quae compuncti et amari cordis interpres pro nostris delictis efficaciter consuevit orare, et eam vanissimae loquacitatis vitio ream atque obnoxiam divino conspectui reddere, quae nimirum in suae munditiae puritate persistens nostris reatibus poterat veniam obtinere. Unde non immerito per virum Sapientem dicitur: «Flagelli 389 plaga livorem facit;
Abbreviated transcription (Latin):
tio inquit e omĩs inmundicia.
aut auaritia nec nominetur in uo
bis. sicut decet scõs: aut turpitu¬
 do. aut stultiloquium. aut scur¬
rilitas que ad rem nͨ ꝑtinet. Ybi
enim fornicationem. inmundiciã.
atq auarieiam texuit. ibi etiam
indifferent̾ scurrilitatem. &
stultiloquium nominauit: utt¬
manifeste det᷑ intelligi lingue
malũ grauissimis giminibus in
offensione coniunctum. a quib in ipsa
non est ꝓhibitione discretum.
Quid autem uaniloquio potest
ee̾ deterius. qd̾ non modo ꝑ semet-¬
ipsum infelicem animam letali-¬
t̾ grauat. sed & ipsam honeste
uite religionẽ que hominem d̾o
iunxit euacuat. ia cobo testante¬
÷ qui ait. d. si quis putat se religi¬
osum esse non refrenans linguã
‸suam. sed seducens cor suum:
Shuius uana est religio ꝯuibus
nimirum uerbis. luce clarius con-¬
stat: quia in nichilum omĩs nr̃a
religio rediget᷑. nisi sollerter im¬
moderata lingue lasciuia. com¬

Expanded text:
tio, inquit, et omnis immunditia, tio, inquit, et omnis immunditia, aut avaritia, nec nomines, sicut decet sanctos, aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinet .» Ubi enim fornicationem, immunditiam, atque avaritiam texuit, ibi etiam indifferenter scurrilitatem, et stultiloquium nominavit, utmanifeste detur intelligi, linguae malum gravissimis criminibus in offensione conjunctum, a quibus in ipsa non est prohibitione discretum. Quid autem vaniloquio potest esse deterius, quod non modo per semetipsum infelicem animam lethaliter gravat, sed et ipsam honestae vitae religionem, quae hominem Deo junxit, evacuat, Jacobo testante, qui ait: «Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio .» Quibus nimirum verbis luce clarius constat quia in nihilum omnis nostra religio redigitur, nisi solerter immoderatae linguae lascivia com
Abbreviated transcription (Latin):
ns potius petulantiam indiscre-¬
ta ora resoluunt. Quib ꝓfecto
ualde timendum est. ne magis
am de uicio uanislue u̾bositatis
sui censura placuerant. Dm̃ si¬
quidem quem silentio & orationi¬
bus insistendo. in se susciꝑe for-¬
tassis ante meruerant: nc̃ uacau¬
do fabulis & sermonib ociosis.
tanto ꝑiculosius. quanto uici¬
nus ꝑsequi non formidaq̃. Au¬
diant itaq quid paulus ephe¬
siis dicat. Omĩs inquit sermo
modum suꝑflua queq & ꝑuersa
loquendo contristant: ilico subiũx¬
 it. Eit nolite contristari sp̃m scm̃¬
 dĩ in quo signati estis in die redẽp
tionis ꝑpendat᷑ miseri. que illis
leticia in uanis sermonibus potest
lenocinant̾ obreꝑe: quibus se sci¬
unt non potentem scł̃i. non etiam
quemlibet scm̃ hominem. sed ipsũ
tristare. Quanto autem cautele
studio lingue ꝓcacitas frenanda sit.
si quis nosse desiderat: int̾ que
crimina ab eodem magistro genti¬
Sum numeret᷑ atrendat. Pornica-¬

Expanded text:
tis potius petulantiam indiscretis potius petulantiam indiscreta ora resolvunt. Quibus profecto valde timendum est, ne magis Deum vitio vanifluae verbositatis sui censura placaverant. Deum siquidem, quem et silendo et orationibus insistendo in se suscipere fortassis ante meruerant, nunc vacando fabulis et sermonibus otiosis tanto periculosius quanto vicinius persequi non formidant. Audiant itaque quid Paulus Ephesiis dicat: «Omnis, inquit, sermomodum superflua quaeque et perversa loquendo contristant, illico subjunxit: «Et nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in diequae illis laetitia in vanis sermonibus potest lenocinantes obrepere, quibus sciunt se non potentem saeculi, non etiam quemlibet sanctum hominem, sed ipsum Deus est, constristare. Quanto autem cautelae studio linguae procacitas frenanda sit, si quis nosse desiderat, inter quae crimina ab eodem magistro gentium numeretur, attendat: «Fornica
Abbreviated transcription (Latin):
uentantib sc̃e conu̾sationis ex¬
empla p̃bere: p̾̃cipue tñ lo quaci¬
tatis uicio seuere ac uigilant̾ ob¬
sistere: & prurienti linguȩ frenu̾
sobrii moderaminis adhibere. ne
qd̃ absit breuis hore spacio. ꝑda¬
tis ociosa ioquendo qd̵ ꝑ plures¬
dies acquisistis orando. & nẽ lu
qua ieuit᷑ effluat. qd̾ mentem
postea penitendo grauit̾ pmat
gepe nãq int̾ reliquos cibos
inum fortasse a comedente ticit᷑.
qd̾ ꝑ plures postinodũ dies occu¬
pans stomachum minime di¬
geratur. Sic minirum inter
mutta uerba que indiscrete ꝓferunꝰ
impossibile est ut non quandoq
aliquid ꝓdeat. quo deprimi m̃ntis
nr̃e stomachum sentiamus ac ꝑ
hoc nequͤat facile digeri. quia non
porest obliuioni traditũ a cogita¬
tione deleri. Nonnulli enim frm̃
postquã se aliquando drutius si¬
luisse meminerint: quadam qͣsi
x ipso silentio securitate p̃sũpta
mox ad ꝓferenda uana quelibet
& leuia deflaunt: & non ad ne¬
cessitatis indicia. sed ad uolupta¬

Expanded text:
conversationis exempla praebere, praecipue tamen loquacitatis vitio severe ac vigilanter obsistite, et prurienti linguae frenum sobrii moderaminis adhibete, ne, quod absit, brevis horae spatio perdatis otiosa loquendo quod per plures acquisistis orando, et nunc ex lingua leviter affluat quod mentem postea poenitendo graviter premat. Saepe namque inter reliquos cibos, unum fortasse quid a comedente trajicitur, quod per plures postmodum dies occupans stomachum minime digeratur. Sic nimirum inter multa verba, quae indiscrete proferimus, impossibile est ut non quandoque aliquid prodeat, quo deprimi mentis nostrae stomachum sentiamus, ac per hoc nequeat facile digeri, quia non potest oblivioni traditum a cogitatione deleri. Nonnulli enim fratrum postquam se aliquanto diutius siluisse meminerint, quadam quasi ex ipso silentio securitate praesumpta, mox ad proferenda vana quaelibet et levia defluunt, et non ad necessitatis indicia, sed ad volupta
Abbreviated transcription (Latin):
rit: quandoq obrurgans dicat
lieres: egre dere & abi pt᷑ uestigia
gregũ. In cubiculo gͥ suo uirgi¬
nali more resideat. oris hostrũ
clausum teneat: & ñquã nͥ que
ad expectandũ ꝑtinent sponsi
çȩlestis aduentũ locutura ꝓcedat
Sub umbra se silentii repͥmat &
ne decolor uideat᷑ ab omi se estu
negocii scłaris abscondat. ut ñ
immnerito possit cantare alacri

Expanded text:
rit, quandoque objurgans, dicat: rit, quandoque objurgans, dicat: lieres, egredere, et abi post vestigia gregum .» In cubiculo igitur suo virginali more resideat, oris ostium clausum teneat, et nunquam, nisi quae ad expectandum pertinent sponsi coelestis adventum, locutura procedat; sub umbra se silentii reprimat, ne decolor videatur; ab omni se aestu negotii saecularis abscondat, ut non immerito possit alacri
Abbreviated transcription (Latin):
loquenti sed audienti pugnã ge¬
nerat. ita ut cor erus in odrũ a¬
lius qui contͣria u̾ba ꝓtulerat
uehement̾ accendat. et si facul¬
tas assit ñ tã u̾bis uerba reddere
quã male retͥbutionis parat ac¬
tibus respondere. Hec autẽ in
ipsa u̾boꝵ confabulatione par-¬
uipendenda nobis uident᷑ &
leuia sed cũ ad orationũ secre
ta recurrunus reducta ꝓtrirus
ad memoriã dura ꝓrsus & into¬
lerabilia iudicamus. Quaꝓpter
dilectissimmi fr̃s mei studeamus
nos metipsos intra silentii clau¬
stra repͥmere & linguas nr̃as a
uanis & inutilib eloquiis co-¬
hibere. Anuna nãq irr̃a suꝑni
regis est sponsa cui accepto pig¬
nore scĩ sp̃s signacło fidi est
dotata. Maneat gͦ in suis pe-¬
netrabilibus uirgo. non inde¬
cent᷑ in publicũ ꝓdeat non ꝑ oris
limen egressa. in suꝑuacua se u̾ba
a scłaribus inanit̾ sundat: ne cũ
deuuare eam sponsus a modesta
pudiciciȩ suȩ grauitate conspere-¬

Expanded text:
loquenti sed audienti pugnam geloquenti sed audienti pugnam generat, ita ut cor ejus in odium illius, qui contraria verba protulerat, vehementer accendat, et, si facultas adsit, non tam verba verbis reddere quam malae retributionis parat actibus respondere. Haec autem in ipsa verborum confabulatione parvipendenda nobis videntur et levia, sed cum ad orrrimus, reducta protinus ad memoriam, dura prorsus et intolerabilia judicamus. Quapropter, dilectissimi fratres mei, studeamus nosmetipsos intra silentii claustra reprimere, et linguas nostras a vanis et inutilibus eloquiis cohibere. Anima namque nostra superni regis est sponsa, quae accepto pignore sancti Spiritus, signaculo fidei est dotata. Maneat ergo in suis penetralibus virgo, non indecenter in publicum prodeat, non per oris limen egressa, in supervacua se verba, ac saecularia inaniter fundat, ne si deviare eam sponsus a modesta pudicitiae suae gravitate conspexe
Abbreviated transcription (Latin):
ligent̾ unde postmodurm adsi¬
lentii nr̃i custodiam redeuntes tã
ingruentiũ cogitationuᷤ molestrã
patum᷑ : ut uix tolerare possimus
Et penitet quidem omĩno tã
in caute noxia ꝓtulisse: sed reme-¬
diũ non occurrit: quia qd̾ semel
emissum uolat ñ possumus reuo¬
care. Iuxta quẽ flaccus ait: & semel
emissũ uolat irreuocabile uerbũ
Oramus psallimus sed euellere de
corde nr̃o infixũ spinȩ illiꝰ acule¬
um  on ualemus Tc ueteranꝰ
hostis cũ mentẽ nram in tanto
tans gaudet se quasi fructꝰ de
labore suo colligere: qͦs in male
feraci t̾ra linguȩ nr̃ȩ meminre
seminasse. In quo uidelicet fac¬
to quid aliud qmͣ turdelã imi¬
tat᷑ que ex eo quod dig̾it morit᷑.
Ex eis quippe stercore planta nascit᷑
ex eo agit᷑ qd̾ pͥꝯ suerat cib suris
ut ipsa pꝰtinodũ sit cib alienus
Ita gͦ cũ ĩmunda queq ac uana
ꝓserimus: quid aliud quã laque¬
os nobismetipsis loquendo conpĩ¬
gimꝰ. quib ab astutis aucupib

Expanded text:
; unde postmodum ad silentii nostri custodiam redeuntes, tantam ingruentium cogitationum molestiam patimur, ut vix tolerare possimus. Et poenitet quidem omnino tam incaute noxia protulisse, sed remedium non occurrit, quia quod semel emissum est, non possumus revocare. Juxta quod Flaccus ait: Et semel emissum volat irrevocabile verbum. Oramus, psallimus, sed evellere de corde nostro infixum spinae illius aculeum non valemus. Tunc veternosus hostis cum mentem nostram in tanto tans gaudet se, quasi fructus de suo labore colligere, quos in male feraci terra linguae nostrae meminit seminasse; in quo videlicet facto quid aliud quam turdelam imitantur, quae ex eo quod digerit moritur? Ex ejus quippe stercore planta nasciturex eo agitur quod prius fuerat cibus suus, ut et ipsa postmodum sit cibus alienus. Ita ergo cum immunda quaeque ac vana proferimus, quid aliud quam laqueos nobismetipsis loquendo compingimus, quibus ab astutis aucupibus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ore ꝓnuntiet. xp̃m assidua
cordis meditatione ꝑtractet. Aliũ
amare ueseiat. ad hunc solũ totis
uisceribus mardescat. Illum sũ¬
mis desiderii uocibus clamet. illũ
ad se uenire suspiriis. & crebris ge¬
mitibus ꝓuocet. ilbam diu̾sis
adornata uirtutibus ipsa sui
pulcritudine ut ingrediat᷑ ad se¬
inuitet: quatinus dum eũ ad se
cui estuat. cui anxiat᷑. cui inhiat.
ueniressenserit ꝓtinus gͣtulabun-¬
da alacrit᷑ exclamet dicens. Uox
dilecti mei pulsantis. aꝑi soror mea
amica mea. immaculata mea.
fle deinde subiungit Surrexi.
aꝑire dilecto meo. Felix anina
cuius thalamũ cęlestis ille spon¬
sus ingredit᷑. ac in dissolubili
sͥ ꝑpetui amons uinculo copulat᷑
Que iimirũ sine int̾missione
cebebrat nuptiale coniiuium:¬
fruit᷑ epularũ. felix in quã antina
que dum diuinę gr̃ę rore ꝑ¬
fundit᷑. celesti mox sobole fecũ¬
datur Sic minirũ arefacta
carui: germinat sibi. Mortua
mundo uiuit dõ. uruenti atq

Expanded text:
m ore pronuntiet, Christum assidua cordis meditatione pertractet. Amare alium nesciat, ad hunc solum totis visceribus inardescat. Illum summis desiderii vocibus clamet, illum ad se venire suspiriis et crebris gemitibus provocet; illum diversis adornata virtutibus, ipsa sui pulchritudine, ut ad se ingrediatur, invitet; quatenus dum ad se eum, cui aestuat, cui anxiatur, cui inhiat, venire persenserit, protinus gratulabunda alacriter exclamet, dicens: «Vox dilecti mei pulsantis: aperi soror mea, amica mea, immaculata mea;» ac deinde subjungit: «Surrexi aperire dilecto meo.» Felix anima, cujus thalamum coelestis ille sponsus ingreditur, ac indissolubili sibi perpetui amoris vinculo copulatur: quae nimirum sine intermissione celebrat nuptiale conviviumfruitur epularum. Felix, inquam, anima, quae dum divinae gratiae rore perfunditur, coelesti mox sobole fecundatur. Sic nimirum arefacta carni, germinat sibi, mortua mundo, vivit Deo viventi, atque
Abbreviated transcription (Latin):
linguȩ
Uoi pius exactor
que cumq mer ces
sub cỹrographo
cautionis offe¬
runtur amplectit᷑: securus est
debitor qui tenetur. Sic gͦ frͣs
bent᷑ audienda que de meȩ rus¬
licitatis in opia ꝓferuntur. in¬
tentos aspicio: ad reddendum
cellulis singłarit᷑ constituti af¬
fluentib scͥpturȩ sacre estis dapi¬
b saginati. nc̃ de manib serui¬
tutis nr̃e u̾r animus tanquam
uilia ad uescendum poina susci¬
piat: ut postmodũ ad pͥores
epuilas quanto esurientius. tan¬
to aui dius recurrat. Curate
gͥ fr̃s mei cum iñ uicem conue¬
nitis: honeste. grauitꝰ. & morose
incedere studeatis: quatinus de¬
bite mortifictionis insignia pre-¬
ferentes. & int̾ uosinetipsos qͥete
ac pacifice fraterna ualeatis cari

Expanded text:
LINGUAE. Cum pius exactor quaecunque merces sub chirographo cautionis offeruntur amplectitur, securus est debitor qui tenetur. Sic ergo, frbenter audienda quae de meae rusticitatis inopia proferuntur intentos aspicio, ad reddendum cellulis singulariter constituti, affluentibus Scripturae sacrae dapibus estis saginati, nunc de manibus servitutis nostrae vester animus tanquam vilia ad vescendum poma suscipiat, ut postmodum ad priores epulas quanto esurientius tanto avidius recurrat. Curate igitur, fratres mei, cum invicem convenitis, ut honeste, graviter et morose incedere studeatis, quatenus debitae mortificationis insignia praeferentes, et inter vosmetipsos quiete ac pacifice fraterna
Abbreviated transcription (Latin):
sunt non inconuementer intel¬
ligi. Qui nimirum derelicto fon¬
te aquȩ uiuȩ hoc est postposito u̾¬
bo uitę. ora sua eisternas faciunt
ex quibusdam non noui sed uet̾is
hominis uerba ꝓferunt quẽ ad mo¬
dum non recentem de fonte. sed
sentinosam potius aquam de cis¬
terna ꝓferunt. Et quia labia sua
moderata nesciunt discretione re¬
pͥmere: cisternę dissipatȩ aquas
nequeunt continere. Notandum
sane quia sicut aduolans auis ex¬
ponit᷑ ramo cuiuslibet arboris: sic
sermonis ꝑ subreptionem suadet
effluere: unde postinodum ueni¬
ens. quasi con gesta dunicandi ma¬
teria cor hominis ualeat inpugui¬
re. Intra conscientiam suam sr̃s¬

Expanded text:
sunt non inconvenienter intelsunt non inconvenienter intelligi, qui nimirum derelicto fonte aquae vivae, hoc est, postposito verbo vitae, ora sua cisternas faciunt, ex quibus non novi, sed veteris hominis verba proferunt, quemadmodum non recentem de fonte, sed sentinosam potius aquam de cisterna proferant; et quia labia sua moderata nesciunt discretione reprimere, cisternae dissipatae aquam nequeunt continere. 392 Notandum sane quia sicut avis advolans exponit se ramo cujuslibet arboris, sic sermonis per subreptionem suadet effluere; unde postmodum veniens quasi congesta dimicandi materia, cor hominis valeat impugnare. Intra conscientiam suam, fr
Abbreviated transcription (Latin):
coniungit. totiꝰ uitȩ nr̃ȩ cur-¬
sus implet. Nemo itaq semet¬
ipsum decipiat fr̃s mei. s pec¬
catũ quia leue arbit᷑tur ẽẽ dũ
pensat: gue uideat᷑ in eiꝰ esti¬
matiõe cum num̾at. Quid eñi
tur anulꝰ usu. Nimirũ & om̃is
ditas destruit᷑ si assiduis in undan¬
trum & quo daminodo pluuiarũ
uerboꝵ fluxib atterat᷑. quamins
& leuit̾ se peccasse quis asserat: cũ
apłs dicat qui legem p̃terit dm̃ in¬
honorat Porro ociosis uerbis assu¬
etus duplici ꝓculdubio culpe uide¬
tur obnoxius: qui & druinas lau¬
des ad quas humana conditio assi¬
due ꝓuocat᷑ abicit: & suꝑfluȩ lo¬
quacitati a qua ꝓlubet᷑ insistit. si¬
cut de quibusdam iheremias di-¬
cit. Duo mala fecit ppłs m̃s: me
dereliquerunt fontem aquȩ ui¬
Suiȩ & fod ert̃ sibi cisternas dissipa¬
tas. que continere non ualent a¬
quas. Que nimirum ꝓphetȩ uer¬
ba etiam de ociosa loquentibus pos¬

Expanded text:
conjungitur, totius vitae nostrae curconjungitur, totius vitae nostrae cursus impletur. Nemo itaque semetipsum decipiat, fratres mei; sed peccatum, quod leve arbitratur esse, dum pensat, grave videatur in ejus aestimatione, cum numerat. Quid enim tur annulus usu. Nimirum et omnis titudo destruitur, si assiduis inundantium et quodammodo pluvialium verborum fluxibus atteratur, quamvis et leviter se peccasse quis asserat, cum Apostolus dicat: «Qui legem praeterit, Deum inho norat .» Porro otiosis verbis assuetus, duplici procul dubio culpae videtur obnoxius, qui et divinas laudes, ad quas humana conditio assidue provocatur, abjicit, et superfluae loquacitati, a qua prohibetur, insistit, sicut de quibasdam Jeremias dicit: «Duo mala fecit populus meus. Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas .» Quae nimirum prophetae verba, etiam de otiosa loquentibus pos