comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dubitet. Siquis igitir erga huiꝰcemodi motꝰ non ĩ¬
portunus existat nec t̾minos statutos legib suꝑce
nec aliam femuram qm conugem legitimam no
&e legitimis temporib agat: iste cicumcisus pre¬
putio carnis suȩ dicendus ẽ. Quͦ in omnẽ las ci¬
simpendet amplexus. atꝙ in omnẽ libidinis gur¬
cifixus. ẽ roborata. non solum ab illicitis nefandis¬
q cubilib uerũ etiam aconcessis & licitis temꝑat:
&e tanqͣm uͥgo sponsa xͥ. castis &e pudicis uͥgmib
flor&e. inqͥb uera circumcisio carnis p̃putii facta
ẽ. ⁊ uere testamentũ dei. & testamentũ et̾num ine¬
oꝵ carne seruatur. suꝑ. ẽ. nob̾ designare etiam
circũcisionẽ cordis. Siquis. ẽ. qui in obscenis de¬
sideriis & fedis cupiditatib estuat. ce ut breuit̾
dicam qui mechatur incorde. hic incircumcis us
ẽ corde. S ce qui hereticos sensus mente contince.
cẽ blasphemas assertiones contra scientiam xͥ dispo¬

Expanded text:
dubitet. Si quis igitur erga hujuscemodi motus non imdubitet. Si quis igitur erga hujuscemodi motus non importunus existat, nec statutos legibus terminos superet, nec aliam feminam quam conjugem legitimam novet legitimis temporibus agat, iste circumcisus praeputio carnis suae dicendus est. Qui vero in omnem lascisim pendet amplexus, atque in omnem libidinis guri pro se crucifixus est roborata, non solum ab illicitis nefandisque cubilibus, verum etiam a concessis et licitis temperat, et tanquam virgo sponsa Christi, castis et pudicis virginibus floret, in quibus vera circumcisio carnis praeputii facta est, et vere testamentum Dei et testamentum aeternum in eorum carne servatur. Superest designare etiam circumcisionem cordis. Si quis est qui obscenis desideriis et foedis cupiditatibus aestuat, et, ut breviter dicam, qui moechatur corde, hic incircumcisus est corde. Sed et qui haereticos sensus mente retinet, et blasphemas assertiones contra scientiam Christi dispo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fr̃s inter se falsa loquendo committit. qͥ uana.
inepta. secularia. impudica. turpia. inuiriosa.
ꝓterua. blas phem:a.⁊ ceta quȩ indigna sunt xͥa¬
no ꝓloquitur. Siquis uero ab his omĩb continet os
suum. & disponit sermones suos in uiditio. uerbo¬
sitatẽ npͥmit. linguam temꝑat. ueba moderat᷑: iste
merito circũcisus labiis dicitur:. s cẽ qui iniquitatẽ
in excelsum locuntur. & excendunt incelũ linguã
suam sicut heretici faciunt: incircumcisi cẽ in¬
mundi labus. dicendi sunt. Circumcis us uͦ &̾ mun¬
dus quis ẽ: Q u̾bum dei loquitur: & sanam doctͥ¬
nã ȩuangłicis &e apłicis munitã reguł ꝓfert. Hoc
gͦ mͦ: oe cirtumcisio labiorum datur in eccłia dei.
Nunc uͦ scđ̾m pollicitationẽ nram. qualit̾ etiam
carnis circumcisio suscipi debeat: uideamus. Men¬
brũ hoc in quo p̃pucium uidetur. eẽ. officiis na¬
turalib coitus &e generatiomi deseruire nemo qui

Expanded text:
qui fratres inter se falsa loquendo committit, qui vana et qui fratres inter se falsa loquendo committit, qui vana et inepta, saecularia et impudica, turpia et injuriosa, proterva, blasphema, et caetera quae indigna sunt Chrno, proloquitur. Si quis vero ab his omnibus continet os suum, et disponit sermones suos in judicio, verbositatem reprimit, linguam temperat, verba moderatur, iste merito circumcisus labiis dicitur. Sed et qui iniquitatem in excelsum loquuntur, et extendunt in coelum linguam suam sicut haeretici faciunt, incircumcisi et immundi labiis dicendi sunt. Circumcisus vero et mundus, qui semper verbum Dei loquitur, et sanam doctrinam evangelicis et apostolicis munitam regulis profert. Hoc ergo modo et circumcisio labiorum datur in Ecclesia Dei. Nunc vero secundum pollicitationem nostram, qualiter etiam carnis circumcisio suscipi debeat, videamus. Membrum hoc in quo praeputium videtur esse, officiis naturalibus coitus et generationis deservire, nemo est qui
Abbreviated transcription (Latin):
corde. & in p̃putio carnis uĩx. oe in omnib omin¬
no menbͥs uris. Circumcise namq sint aures uĩxe.
scđm uerbũ dei. ut uocẽ non recipiant obtrectã¬
tis. ut maledici ce blas phemi uerba non audi¬
ñ patent. Oppilentur ce clause sint ne iudicuu
sanguinis audiant. aut impudicis canticis ce
theatralib sonis pateant. Nicħ obscenum recipi¬
aut: s ab omni obscena corruptione au̾sȩ s. int.
ħ ẽ circũcisio: qu a eccłia xͥ aures suorum circũci¬
dit infantum. Iste credo sunt aures: quas ĩ au¬
ditorib suis dñs requirebat dicens. Qͥ habet au¬
res audiendi: audiat. Nemo eiũ potest incireũci¬
sis auribus &e inmundis: munda uerba sapientiȩ
& ueritatis audire. Ueniamus si uultis: ce ad labi¬
orum circumcisionẽ. Ego puto quod incircumci¬
sus sit labiis. qui nondum cessauit. ab stuluoqͥo.
abscurilitate. qui bonis derogat. qui criminat᷑
ꝓximos. qui instigat lites. qͥ calumpnias mouet.

Expanded text:
 in omnibus omnino membris vestris. Circumcisae namque sint aures vestrae secundum verbum Dei, ut vocem non recipiant obtrectantis, ut maledici et blasphemi verba non audifaciant. Oppilentur et clausae sint, ne judicium sanguinis audiant, aut impudicis canticis et theatralibus sonis pateant. Nihil obscenum recipiant; sed ab omni scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus, si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum cessavit a stultiloquio, a scurrilitate, qui bonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instigat, qui calumnias movet,
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ quod hic abimelech formam teneat studiosoꝵ
& sapientium scłi. qui philosophiȩ oꝑam dan¬
tes. licet non integram &e ꝑ fectam regulam pi¬
etatis attigerit tamen senserint dm̃ patrem &
lem philosophiam spectat. etiam puritati cordis

Expanded text:
mihi Abimelech iste formam teneat studiosorum et sapientium mundi, qui philosophiae operam dantes, licet non integram et perfectam regulam pietatis attigerint, senserunt tamen Deum et lem philosophiam spectat, etiam purificati cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ut in medio pecc̃orum incedentẽ te ñ in fundat
humor peccati. Potest fieri ut tnͣseunte te ꝑhc
mundum nulla libidinis macula resꝑgat. nul¬
lius cupiditatis estus uerb̾et. Ꝙ egiptiꝰ. ẽ. ⁊ sequit᷑¬

Expanded text:
ut in medio peccatorum incedentem te, non infundat ut in medio peccatorum incedentem te, non infundat humor peccati. Potest fieri ut transeuntem te per hunc mundum, nulla libidinis unda respergat; nullus cupiditatis aestus verberet. Qui enim Aegypt
Abbreviated transcription (Latin):
inuirgine: s sicut p̃dixerat damel lapis sine ma¬
nib excisus creuit. & factus. ẽ. mons magnꝰ. Istud
&e substantiȩ carnus excisum. Dñe qui regnas in
gitudo quidem temꝑis. s eẽ. finis aliqͥs indica¬
t᷑. Et sunaliud scłm dicat᷑: aliquis sine dubio lõ¬
gior quidem. tamen ponit᷑ finis. Et quociens se¬
cula scłoꝵ nominant᷑: fortasse licet ignotꝰ nob̾.
tamen ado statutus aliquis t̾minꝰ indicat᷑. Quod
uͦ addidit in hoc loco ce̾ ad huc. nullum sensũ ter¬
mini alicuius aut finis reliquit. Quodcũq em̃
illud cogitaueris in quo finẽ putes posse consistẽ:
rao cum quadrigis & ascensorib inniare: & in¬
duxit suꝑ eos dñs aquas maris. filii aũ isrł: am¬
bulauerunt ꝑsiccum in medio mari. Et tu si filiꝰ
isrł es: potes ambulare ꝑ siccũ in medio mari. Si
fueris inmedio nationis pͣuȩ & ꝑ uersȩ sic̃ lum̃
solis u̾bũ uitȩ continens ad głam. potest fieri

Expanded text:
in virgine; sed sicut supra Daniel, lapis sine main virgine; sed sicut supra Daniel, lapis sine manibus excisus, crescit et factus est mons magnus. Istud et substantia carnis excisum. Domine, qui regnas ingitudo quidem temporis, sed esse finis aliquis indicatur; et si in aliud saeculum dicatur, aliquis sine dubio longior quidem, tamen ponitur finis. Et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse licet ignotus nobis, tamen a Deo statutus aliquis terminus indicatur. Quod vero addit in hoc loco, et adhuc, nullum sensum termini alicujus aut finis reliquit. Quodcunque enim illud cogitaveris in quo finem putes posse consistere,rao cum quadrigis et ascensoribus in mare: et induxit super eos Dominus aquas maris. Filii autem Israel ambulaverunt per siccum in medio mari. Et tu si filius Israel es, potes ambulare per siccum in medio mari. Si fueris in medio nationis pravae et perversae; sicut lumen solis verbum vitae continens ad gloriam, potest fieri
Abbreviated transcription (Latin):
n traduces quȩdam efficiam᷑. caritatis ad inuicẽ
unculis nexi: fructum sine dubio plurimum
afferemus. Nam omnis arbor quȩ non facit fru
habitationem. Audi dominum in euangłio di¬
ceutem. Alii laborauerint: ce uos in labores eoꝵ
introistis. Scĩmonium tuum dñe quod p̃para¬
uerunt manꝰ tuȩ. Scĩmoniũ dr tabernacłm dei
uł templum: ab eo qđ scĩficat accedentes. hoc
non dicit manu hominis factum: s manudi. Quid
gͦ : ꝑpt̾ te deus &e plantat ce edificat. agricola ef¬
fitit᷑ structor efficit᷑. ne tͥ aliqͥd desit. Audiet pau¬
lum dicere. Dei agͥ cultura: đi edificatio edifi¬
catio estis. Quid gͦ istud. ẽ. scĩmoniũ qd ñ manu
hominis factum. ẽ. s manib dei preꝑatum. Au¬
di sapientiam dicentem: quia edificauit sͥ domũ
Ego autem hoc de incarnatione dñi rectiꝰ in tel¬
ligendum puto. Non em̃ manu homini factũ. ẽ.
id ÷ non oꝑe humant templũ carnis edificat᷑

Expanded text:
, traduces quidem efficiamur, charitatis ad invicem , traduces quidem efficiamur, charitatis ad invicem vinculis nexi, fructum sine dubio plurimum afferimus. Nam omnis arbor quae non facit fruchabitationem. Audi Dominum in Evangelio dicentem: Alii laboraverunt, et vos in laborem eorum introistis . Sanctimonium, Domine, quod praeparaverunt manus tuae. Sanctimonium Domini tabernaculum Deivelut templum ab eo, quod sanctificat accedentes, hoc non dicit manu hominis factum, sed manu Dei. Qui ergo propter te Deus et plantat, et aedificat, agricola efficitur, structor efficitur, ne tibi ali quid desit. Audi et Paulum dicere: « Dei agricultura, Dei aedificatio estis » Quod ergo istud est sanctimonium, quod non manu hominum factum est, sed manibus Dei paratum, audi Sapientiam dicentem, quia « aedificavit sibi domum . » Ego autem hoc de incarnatione Domini rectius intelligendum puto; non enim manu hominum factum est, id est, non opere humano templum carnis aedificatur
Abbreviated transcription (Latin):
di &e alibi: qͦmͦ plantat ds. ꝓpħa dic̃. Uineam ex
egypto tͣnstulisti. eiecisti gentes &e plantasti eam.
ꝑuñ it̾ fecisti ante eam. ac plantasti radices
erus: & repleuit t̾ram. Oꝑuit montes umbra eiꝰ
ce arbusta eiꝰ cedros dei. Aduertis iam quomͦ plã¬
tat deus. Et ubi plantat: Non plantat inualli¬
b s inmontib. in excelsis & sublimib locis. Qͦs
enim educit exegipto quos de scło adduc̃ ad fi¬
dem. non uult eos iterum in humilib colloca¬
re. s conu̾sationem eorum uult. ẽẽ. sublim̃. uult
nos inmontib habitare. s in ipsis nicħ ominꝰ mon¬
tib non uult nos ꝑt̾ram reꝑe: nec uultͣ uult ni¬
neam suam humi digestos habere fructus. Sed
uult palmites eiꝰ sur sum duci ⁊ in alto collocari. tͣ¬
duces fieri ⁊ tͣduces non inquib cumq humilib
arboribus. s in excelsis & altissimis cedris di. Cedroᷤᷤ
mur. uitis quam de egipto tnstulit ds. ⁊ ꝑ ramos
eorum nr̃i palmites diffundant᷑. atq inipsis in ni¬

Expanded text:
 plantat. Propheta dicit: « Vineam ex Aegypto transtulisti, et expulisti gentes, et plantasti eam; pervium iter fecisti ante eam, plantasti radices ejus et replevit terram. Operuit montes umbra ejus et arbusta ejus cedros Dei . » Advertis jam, quomodo plantat Deus, et ubi plantat: non plantat in vallibus, sed in montibus, in excelsis et sublimibus locis. Quos enim educit ex Aegypto, quos de saeculo adducit ad fidem, non vult eos iterum in humilibus collocare, sed conversationem eorum vult esse sublimem, vult nos in montibus habitare; sed et in ipsis nihilominus montibus non vult nos per terram repere; nec ultra vult vineam suam humi dejectos habere fructus, sed vult palmites ejus sursum duci, in alto collocari, traduces fieri, et traduces non in quibuscunque humilibus arboribus, sed in excelsis et altissimis cedris Dei. Cedros ngamur vitis, quam de Aegypto transtulit Deus; et per ramos eorum nostri palmites diffundantur, atque in ipsis innisi
Abbreviated transcription (Latin):
at popłs hic: popłs quem ad quisiuit. Cecitas
eñi exparte contigit in isrł illo scđm carnẽ: do¬
nec plenitudo gentium subintraret. Cum enun
plenitudo gertiũ sub introierit: tunc c̃e om¬
nis isrł qui ꝑ incredulitatis duritiam factus
fuerat sicut lapis saluabit᷑. Et ius uid̾e quo¬
mͦ saluabit᷑: potens. ẽ. inquit d̾s: de lapidi¬
b istis suscitare filios abrahe. Manent gͦ la

Expanded text:
at populus hic, populus quem acquisivit. Caecitas at populus hic, populus quem acquisivit. Caecitas enim ex parte contigit in Israel secundum carnem, donec plenitudo gentium subintraret. Cum enim plenitudo gentium subintroierit, tunc etiam omnis Israel, qui per incredulitatis duritiam factus fuerat sicut lapis, salvabitur . Et vis videre quomodo salvabitur? Potens est, inquit, Deus de lapidibus suscitare
Abbreviated transcription (Latin):
pulus tuus dũe. donec ꝑtnseat popłs tuus
hic quem ad quisisti. fieri tanqͣm lapidẽ: nõ
ẽ natura. ẽẽ. lapidem. Non eñ fieret. nͥ quod
ñ erat. hoc ꝓpt̾ illos dicimꝰ qui male naturȩ pha¬
raonẽ uł egiptios dicunt fuisse. & ñ ex arbitrii
libertate in hec. ẽe. seductos. S ⁊ propt̾ eos qui
cieator̃e dm̃ accusant tanqͣm seuum: qd̾ ho¬
mines uertat in lapides. hi gͦ pͥusqm blasphe¬
ment. considerent summa libratione quȩ scͥp
ta sunt. Hon enim dix̃ fiant tanqm lapis &e
tacuit: s tempus statuit ce mensuram damp¬
nationis decernit. Ait enim. Donec tnͣseat
popłs tuus dñe. Qͥ scilicet post transitũ po¬
puli: non sint tanqͣm lapides. In quod mͥ ui¬
det᷑ ꝓꝓheti e aliquid latere. Uideo enĩ quia
pͥor popłs qui fuit ante nos: factus. ẽ. tanꝗͣ
lapis durus ⁊ incredulus. Uerum non eatenꝰ:
ut in lapidis natura ꝑ maneat. S donec tnͣse¬

Expanded text:
pulus tuus, Domine, donec transeat populus tuus pulus tuus, Domine, donec transeat populus tuus hic quem acquisisti. Fieri tanquam lapidem, non est natura esse lapidem. Non enim fieret nisi quod non erat. Hoc propter illos dicimus qui malae naturae Pharaonem vel Aegyptios dicunt fuisse; et non ex arbitrii libertate in haec esse deductos, sed et propter eos qui creatorem Deum accusant tanquam saevum, quo homines vertantur in lapides. Hi ergo priusquam blasphement, consta sunt. Non enim dixit, fiant tanquam lapis, et tacuit, sed tempus statuit et mensuram condemnationis decernit: ait enim, « donec transeat populus tuus. » Quo scilicet post transitum populi non sint tanquam lapides, in quo mihi videtur prophetiae aliquid latere. Video enim quia prior populus, qui fuit ante nos, factus est tanquam lapis, durus et incredulus. Verum non eatenus ut in lapidis natura permaneat, sed donec transe
Abbreviated transcription (Latin):
constricti doloribus: cum uident regna sua q̃
in inferno sunt penitrata ab eo qui descendit
in inferiora t̾re. ut eriꝑet eos qui possidebant᷑
amorte. hinc eos comp̃hendit timor & tremor.
quia senserunt magnitudinẽ brachii eiꝰ hinc
cẽ tabuerunt om̃s habitantes chanaam. qͥ muta¬
ri fortẽ. & uasa eius diripi. Ueniat gͦ suꝑ eos ti¬
timent demones: EEd tremunt: Sine dubio cͣ¬
cem xͥ inqua triumphati sunt: in qua exut
sunt pͥncipatus eoꝵ ce potestates. limor gͦ &e
tremor cadet suꝑ eos: cum signum in nob uide
rint crucis fidelit̾ fixum. & magnitudinẽ brachii
illius quod dñs expandit incruce. sic̃ dicit. lo¬
tadie expandi manus manus meas ad popłm sĩ
credentem: & contradicentẽ mͥ. Nonte gͦ alit̾
timebunt. nec alit̾ tremor tuus ueniet suꝑ eos:
nͥ iudeant inte cruc̃e x nisi &e tu potueris dic̃e.¬
Michi autem ab sit głari nͥ in cruce domitu¬
mundo. fiant tanqͣm lapis. doñ ꝑtnseat po¬

Expanded text:
constricti doloribus cum vident regna sua, quae constricti doloribus cum vident regna sua, quae in inferno sunt, penetrata ab eo qui descendit in inferiora terrae ut eripiat eos qui possidebantur a morte. Hic eos comprehendit timor et tremor, quia sec abierunt omnes inhabitantes Chanaan, qui mutari fortem, et vasa illius diripi. Cadit super eos titiment daemones, quid tremunt? Sine dubio crucem Christi, in qua triumphati sunt, in qua exuti sunt principatus eorum et potestates. Timor ergo et tremor cadet super eos, cum signum in nobis crucis viderint fideliter fixum, et magnitudinem brachii illius quod Dominus expandit in cruce, sicut dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem mihi . Non te ergo aliter timebunt, nec aliter tremor tuus veniet super eos, nisi videant in te crucem Christi, nisi et tu poteris diceMihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domimundo . Fiant tanquam lapis, donec transeat po
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. Deduxisti in iustitia tua p̾opłm istum
quem lib̾asti: consolatus es inuitute tua. in re¬
quiȩ scã tua. Dñs popłm suum quem lib̾auit
ꝑ lauachrum regenerationis: deducit inutsti
spes: laborantib requiem parit. Sic̃ &r in ago¬
ne positis: dolorem uulnerum mitigat spes
corone. Audierunt gentes ⁊ irate sunt: dolo¬
res conp̃henderunt habitatores philistũ. lc̃
festinauerunt duces edom: & pͥncipes moabi¬
tarum.⁊ app̃hendit illos tremor. labuerunt
onĩs habitatores chanaan. Quantum ad historiã
ꝑtinet: nullam exhis gentib int̾fuisse mira¬
bilib quȩ facta sunt. constat. Quomͦ gͦ uidebũ¬
tur timore de t̾ritȩ. uł festinasse ut dic̃ uł irate
eẽ philistñ & moabite ⁊ edom: &e reͥqu ȩ quas e¬
numerat nationes: S si redeamus ad intelligñ¬
tiam sp̃ualem: inuenies quia philistimi id ÷ ca¬
dentes poculo. ⁊ edom qui int̾pretat᷑ t̾renꝰ trepi¬
dant. ⁊ hoꝵ omniũ pͥncipes cursitant. ⁊ pauent

Expanded text:
Jonas. Deduxisti justitia tua populum tuum hunc quem liberasti. Consolatus es virtute tua, et in requie sancta tua. Dominus populum suum, quem liberavit per lavacrum regeneratispes laborantibus requiem parit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronae. Audierunt gentes et iratae sunt: dolores comprehenderunt habitantes Philistihim. Tunc festinaverunt duces Edom et principes Moabitarum: apprehendit eos tremor, tabuerunt omnes habitantes Chanaan. Quantum ad historiam pertinet, nullum ex his gentibus interfuisse mirabilibus quae facta sunt, constat. Quomodo ergo videbuntur tremore deterritae vel festinasse, ut dicit, vel iratae esse Philistihim et Moabitae et Edom, et reliquae quas enumerat nationes? Sed si redeamus ad intelligentiam spiritualem, invenies quia Philisthiim, id est caventes poculo, et Edom qui interpretatur terrenus, trepidant, et horum omnium principes cursitant et pavent
Abbreviated transcription (Latin):
dñs exaltatus incruce totadie extendit manus su¬
as ad popłm non tredentẽ. & contradicentẽ.⁊ qua¬
lit̾ infidelẽ popłm qui clamauit crucifige crucifi¬
ge eum mors admissi sceleris opp̾ssit: euident̾ in¬
uenies quomͦ extendit dexteram suã ce deuoraũ¬
illos t̾ra. Hec tamen penitꝰ desꝑandum. ẽ. P ossi¬
bile namque. ẽ. ut si forte resipiscat qui deuoratꝰ
ẽ: rursum possit euomi sic̃ ionas. S &e om̃s nospu

Expanded text:
Dominus, exaltatus in cruce, tota die extendit manus suDominus, exaltatus in cruce, tota die extendit manus suas ad populum non credentem et contradicentem, et qualiter infidelem populum, qui clamavit, Crucifige, crucifige eum , mors admissi sceleris oppressit, evidenter invenies quomodo extendit dexteram suam, et devoravit eos terra: nec tamen penitus desperandum est. Possibile namque est ut si forte resipiscat qui devoratus est, rursum possit evomi sicut Jonas. Deduxisti ju
Abbreviated transcription (Latin):
tio ce sine fine. nullus creator omniũ: nisi pat̾ cũ
filio &e ip̃u fcõ. Extendisti dext̾am tuã: deuorauit
eos t̾ra Impios quidem ⁊ hodie deuorat t̾ra. aut¬
tͥ non uidet᷑ at̾ra deuorari ille qͥ semꝑ de t̾ra cogi¬
de tr̾a litigat. t̾ram desiderat: ⁊ omnẽ spem suã
ponit int̾ra: qui ad cȩlũ non respicit. qui futura
non cogitat. qui iudicium di non metuit. nͨ beata
eius ꝓmissa desiderat. s semꝑ dep̃sentib cogitat.
& t̾rena suspirat: Talem cum uideris: dicito quia
deuorauit eum tra. S &e si quem uideris luxurie
carnis ⁊ uoluptatib corꝑis deditũ. in quo animꝰ
nichil ualet. s totũ libido carnis obtinuit: dicito
de hoc quia deuorauerit eũ t̾ra. Ad huc me mouce
qd̃ ait. extendisti dext̾am tuam. & deuorauit eos
t̾ra. quasi ut deuorarent᷑ at̾ra: hȩc causa fuerit: qd̾
extend̾it dñs dexteram suam. Si consideres quomͦ

Expanded text:
tio et sine fine, nullus creator omnium, nisi Pater cum tio et sine fine, nullus creator omnium, nisi Pater cum Filio et Spiritu sancto. Extendisti dexteram tuam, et devoravit eos ternon tibi videtur a terra devorari ille qui semper de terra cogide terra litigat, terram desiderat, et omnem spem suam ponit in terra, qui ad coelum non respicit, qui futura non cogitat, qui judicium Dei non meruit, nec beata ejus promissa desiderat, sed semper de praesentibus cogitat et terrena suspirat. Talem cum videris, dicito quia devoravit eum terra. Sed et si quemdam videris luxuriae carnis et voluptatibus corporis deditum, in quo animus nihil valet, sed totum libido carnis obtinuit, dicito et de hoc quia devoravit eum terra. Adhuc me movet quod ait: Extendisti dexteram tuam, et devoravit eos terra, quasi ut devorarentur a terra, haec causa fuerit quod extendit Dominus dexteram suam. Si consideres quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
illos dic qui ꝑ grãm &e participationẽ dłi ap¬
pellant᷑ di. Dequib ce albi scͥptura dic̃. Ego dii¬
du estis. Et iterum. Ds̃ stetit insynagoga deorũ. s
h quamuis capaces sint di. ⁊ hoc nomine donari
ꝑ grãm uideant᷑. nullus tam̃ d̾o simił inuenit᷑. uł
inpotentia uł innatura. Et licet ioħ̾s apłs dicat.
filioli non dum scimus qͥ futuri sumꝰ. si aũ reuela¬
tũ nob̾ fuerit de dño scilicet dicens similes ei eri¬
mus: similitudo tamen hȩc ñ ad naturã s ad gra¬
tiã reuocatur. u̾bi causa ut si dicamꝰ picturam
similem. ẽẽ. eius cuius imago inpictura uidet᷑
exp̾ssa: qͣntum ad grãm ꝑtinet uisus similis d̾r.
qͣntũ ad substantiam longe dissimił. Illa eñĩ spe¬
cies carnis. ẽ: &e de corporis uini. Ista coloꝵ fuscuᷤ
ẽ: ce cera tabulis sensu carentib suꝑ posita. Hulluᷤ
gͦ in diis similis dño. Hullus enim in uisibił. nul¬
lus in corꝑeus. nullus immutabił. nullus sine mi¬

Expanded text:
ui per gratiam et participationem Dei appellantur dii. De quibus et alibi Scriptura dicit: Ego dixii estis . Et iterum: Deus stetit in congregatione deorum . Sed hi quamvis capaces sint Dei, et hoc nomine donari per gratiam videantur, nullus tamen Deo similis invenitur, vel in potentia, vel in natura. Et licet Joannes apostolus dicat: Filioli, nondum scimus quid futuri sumus. Si autem revelatum nobis fuerit, de Domino scilicet, similes illi erimus . Similitudo tamen haec non ad naturam, sed ad gratiam revocatur: verbi causa ut si dicamus picturam similem esse ejus cujus imago in pictura videtur expressa, quantum ad gratiam pertinet, visus similis dicitur; quantum ad substantiam, longe dissimilis. Illa enim species carnis est et corporis vivi, ista colorum fucus est, et caetera, tabulis sensu carentibus superposita. Nullus ergo in diis similis Domino. Nullus enim invisibilis, nullus incorporeus, nullus immutabilis, nullus sine ini
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ peccatis suis uenundat᷑: & ꝓ iniquitatib su¬
is apropͥo creatore discedit. Dei gͥ sumꝰ. scd̾m
quod ab eo creati sumus. Effecti uero sumꝰ serui
diaboli: scđ̾m id qd̾ peccatis nr̃is uenundati su
mꝰ. Ueniens aũ xͦ redemit nos: cum seruiremꝰ
illi dño cui nos met ips os peccando uendidimꝰ.
Et ita uidet᷑ tamqͣm suos quidem recepisse qͦs
creauerat: tanquam alienos aũ ad quisisse qͥa
lienũ sibi dominum peccando quesiuerant.
S fortassis quidem recte d̾r redemisse nos xͦ.
tale aũ ut nos. mercaret᷑. etiam diabolus dedit:
Ergo si uidet᷑ ausculta. homicidiũ: pecunia dia
boli. ẽ. Ille enim abmitio homicida. ẽ. Fecisti
homicidiũ: diaboli peccuniam suscepisti. ad¬
ult̾iũ: diaboli peccunia.ẽ. Diaboli em̃ in eo
imago.ẽ. & suꝑ scͥptio. Comnusisti ad ult̾ium.
accepisti ad iabolo nummisma. fultũ. falsum
diaboli census. ẽ. & diaboli thesaurus. lał.N.
petcunia: de eus moneta ꝓcedit. hac gͥ pec¬

Expanded text:
vero peccatis suis venundatur, et pro iniquitatibus suis a proprio Creatore discedit. Dei ergo sumus, secundum quod ab eo creati sumus; effecti vero sumus servi diaboli, secundum quod peccatis nostris venundati sumus. Veniens autem Christus redemit nos, cum serviremus illi domino cui nosmetipsos peccando vendidimus. Et ita videtur tanquam suos quidem recepisse quos creaverat, tanquam alienos autem acquisisse qui alienum sibi dominum peccando quaesiverant. Sed fortasse recte quidem dicitur redemisse nos Chritale autem ut nos mercaretur, etiam diabolus dedit? Ergo si videtur ausculta: Homicidium boli est: « Ille enim ab initio homicida fuit . » Fecisti homicidium? diaboli pecuniam suscepisti. Adulterium diaboli pecunia est. Diaboli enim in eo imago est et subscriptio. Commisisti adulterium? Accepisti a diabolo numisma. Furtum, falsum diaboli census est, diaboli et thesaurus. Talis enim pecunia de ejus moneta procedit. Hac pe
Abbreviated transcription (Latin):
minis creator. ẽ. omniũ: uidendũ. ẽ. quomͦ
hic ad qlsisse dicat᷑. quȩ sua. eẽ. non dubiũ
ẽ. Dicitur & in alio cantico deuteronomii. Nõ¬
ne hic ipse deus tiuis. qui fecit te & creauit te.
⁊ ad quisiuit te: Nidetur eñi unusqͥsq illud
ad quirere: quod non fuit suum. Inde deni¬
q ⁊ heretici dicunt desaluatore: quia non erãt
suu quos ad quisiuit. Dato ce em̃i p̃cio: mercatꝰ
ẽ homines quos creator fecerat. Et certum. ẽ.
auint unum quemq illud emere. qd̾ suum
ñ. ẽ. Apłs enim ait. P̃cio empti estis. S audi
qd dicit ꝓpha. Peccatis ur̃is uenund at eftĩ

Expanded text:
tor est omnium, videndum est quomodo hic acquisisse dicatur quae sua esse non dubium est. Dicitur et in alio cantico Deuteronomii: Nonne hic ipse Deus tuus, qui fecit te, et creavit te, et acquisivit te ? Videtur enim unusquisque illud acquirere quod non fuit suum. Inde denique et haeretici dicunt de Salvatore quia non erant sui quos acquisivit. Dato etenim pretio mercatus est homines, quos Creator fecerat; et certum est, aiunt, unumquemque illud emere quod suum non est. Apostolus enim ait: Pretio empti estis . Sed audi quid dicit propheta: Peccatis vestris venundat
Abbreviated transcription (Latin):
stipulam. Isti sunt gͦ ternistratores angłi neqͣ
de exercitu pharaonis. qͥ stant in huiuscemõi
uiis: obseruantes unum quemq nr̃m ꝑ hec a¬
gere inpeccatum. quos dimerget d̾s: in rubrũ
marẽ. oe ignitis eos in iuditii de fluctib tradet.

Expanded text:
. Isti ergo terni statores sunt angeli nequam de exercitu Pharaonis, qui stant in hujuscemodi viis, observantes unumquemque nostrum per haec agere in peccatum: quos demerget Dominus in mare Rubrum, et ignitis eos in judicii die fluctibus tradet,
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ xp̃m ce sicut ille ambulauit. ita ce ipse am¬
bulat: aquȩ ei murus fiunt dextͣ leuaq. Ipse
aũ media iua incedit ꝑ siccum. non declinat
ad dexteam neq ad sinistram: usq quo exeat
adlib̾taten & hẏmuum uictoriȩ dño conciuat
dicens. Cautabo dũo głosȩ enim glorificatꝰ. ẽ.

Expanded text:
um et sicut ille ambulavit, ita et ipse ambulat, aquae ei murus fiunt dextera laevaque: ipse autem media via incedit per siccum, non declinat ad dexteram, neque ad sinistram, usquequo exeat ad libertatem et hymnum victoriae Domino concinat dicens: « Cantabo Domino, gloriose enim honorificatus est
Abbreviated transcription (Latin):
minus. modice fidei. qͣre dubitasti: Iccirco gͥ qͥ
saluus fit ꝑignem salius fit: ut si quid forte de
spetie plumbi habuerit admixtũ. id ignis deco¬
quat or resoluat: ut efficiant᷑ omnes aurũ bonũ.
Quia aurũ terre illius bonum. eẽ. dr. qͣm habi¬
turi sunt sc̃ĩ. Et sicut fornax ꝓbat aurũ. ita hoĩ¬
nes iustos temptatio. Heniendum. ẽ. gͦ om̃ĩb ad
ignẽ ueniendum: omĩb ad conflatoriũ. Sedet
enim dñs ⁊ conflat: ce purgat filios uida. S illuc
conuenit᷑. siqͥs multa oꝑa bona ⁊ parũ aliqͥd im¬
quitas attulerit: illud parum tanqͣm plumbum
igni resoluit᷑ ac purgatur. &e̾ totũ remanet aurũ
purũ. Et siquis plus illuc plumbi detulerit plꝰ
exuritur. & amplius decoquit᷑: ut ⁊ si parũ ali¬
quid auri purgati tamen resideat. Quod si aliqͥs
illuc totus plumbeus uenerit: fiet de illo hoc ꝙ
scͥptũ. ẽ. Dimergit᷑ in ꝑfundũ: tanꝗͣ plumbũ in a¬

Expanded text:
minus: « Modicae fidei, quare dubitasti? » Idcirco igitur, qui minus: « Modicae fidei, quare dubitasti? » Idcirco igitur, qui salvus fit, per ignem salvus fit, ut si quid forte de specie plumbi habuerit admistum, id ignis decoquat et resolvat, ut efficiantur omnes aurum bonum: quia aurum terrae illius bonum esse dicitur quam habitaturi sunt sancti; et sicut fornax probat aurum, ita homines justos tentatio. Veniendum est ergo omnibus ad ignem, veniendum est ad conflatorium. Sedet enim Dominus et conflat, et purgat filios Juda. Sed illuc cum venitur, si qui multa opera bona, et parum aliquid iniquitatis attulerit, illud parum tanquam plumbum igne resolvitur ac purgatur, et totum remanet aurum purum, et si qui plus illuc plumbi detulerit, plus exuritur, ut amplius decoquatur, ut si parum aliquid auri purgati tamen resideat; quod si aliquis illuc totus plumbeus venerit, fiet de illo hoc quod scriptum est: « Demergitur in profundo tanquam plumbum in a
Abbreviated transcription (Latin):
qm lapis: Qa non erãt tales lapides de quib
suscitari possĩt filii ab raham: s tales qui ama¬
id÷ qui amaram & fluxam rerum p̃sentium ca¬
perent uoluptatem. Uñ de ipsis d̾r. Demersi sc̃¬
tanquam plumbum maqua ualidissima. Pec
catores graues sunt. Deniq &e iniquitas supͣ ta¬
lentum plumbi scd̃e monstratur sic̃ ⁊ achari¬
as ꝓpħa dic̃. Uidi inquit mulierẽ sedentẽ supra
talentũ plumbi. ⁊ dixit. Quȩ. ẽ. hȩc: & respondit.
Iniquitas. Inde. ẽ. gͦ quod inquidimersi sunt in
ꝓfundum. sicut plumbum in aqua ualidissima.
Sc̃i aũ non dimerguntur s ambulant suꝑ aqͣs
quia leues sunt: oe peccati pondere ñ grauan¬
t᷑ Deniq dominus &e saluator suꝑ aquas ambu¬
lauit. Ipse enim. ẽ. qui uere peccatum nescit. Am¬
bulauit &e discipulus euis petrus: licet paululũ
trepidauerit. Honenĩtantꝰ erat ac talis: qui nichil
omnino despetie plumbi in se hab̾et admixtũ.
habuit licet parum. ꝑpt̾ quod dicit ad eum do¬

Expanded text:
 tales non erant lapides de quibus suscitarentur filii Abrahae, sed qui amaid est amaram et fluxam praesentium voluptatem. Unde de ipsis dicitur: Demersi sunt quasi plumbum in aqua validissima. Pecatores graves sunt, denique et iniquitas super talentum plumbi sedere monstratur, sicut Zacharias propheta dicit: « Vidi, inquit, mulierem sedentem super talentum plumbi, et dixi, quae est haec? et respondit, iniquitas . » Inde est ergo, quod iniqui demersi sunt in profundum, sicut plumbum in aqua validissima: sancti autem non demerguntur, sed ambulant super aquas, quia leves sunt, et peccati pondere non gravantur. Denique Dominus et Salvator super aquas ambulavit. Ipse enim est, qui vere peccatum nescit. Ambulavit et discipulus ejus Petrus, licet paululum trepidaverit: non enim tantus erat et talis, qui nihil omnino de specie plumbi in se haberet admistum. Habuit, licet parum, propter quod dicit ad eum Do
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si nchil iuenit᷑ auri puri quod altari
aib mueniri potest. qui logion insertidicunt᷑
pontificale ur̃m in drumorum conscium pectꝰ
exornet: aut certe conspicere siuel pur pure
aliquid in his &e regu decoris. aut cocci ce misti¬
ci coloris intexitꝰ: si quid puritatem bussi mt¬
tetur ⁊ fortitudinem lini. ut dignum aliqͥd
habeatur sacerdotalibꝰ indumentis: postre¬
mo siuł rubris apud nos pelles uerecundiã
frontis inuenias. ⁊ ad uttimum certe uł sica¬
prarũ repperias pilos. quib uł peruriam nta
tegamis: aut siquas incurrumus cuipas pe¬

Expanded text:
etiamsi nihil invenitur auri puri quod ad altare etiamsi nihil invenitur auri puri quod ad altare dibus inveniri potest qui logio insertus pontificale vestrum et divinorum conscium pectus exornet, at certe perspicere si vel purpurae aliquis in his, et regii decoris, aut cocci, et mystici cruoris color intexitur: si quid puritatem byssi imitetur, et fortitudinem lini, et dignum aliquid habeat sacerdotalibus indumentis: postremo si vel rubras apud nos pelles, verecundiam frontis invenias: ad ultimum si vel caprarum certe reperias pilos, quibus vel penuriam nostram tegamus, aut si quas incurrimus culpas p
Abbreviated transcription (Latin):
N diuinis uoluminib refert᷑. qd̾ ad construc¬
tionem templi unusqͥsq ꝓuirib obtulerit.
potentes quidẽ ⁊ principes popłi: aurum ar¬
gentũ. lapides preciosos. era. Alii ⁊ ligna s in¬
putribilia: quidã ⁊ corcum purũ. ⁊ byssum oe
unum. uestib hec quoq sacerdotum ⁊ stole pon¬
tificis ꝓ futura. pauꝑiores autem quiq etiam
pelles rubras offerentes: ⁊ pilis caprarum nõ
respiunt᷑. Idcirco namq beselehel ille repletus
eẽ. dicitur omni sapientia a deo: ⁊ intelligens sin¬
gula hec quib usib apta sint nichil ex offeren¬
tium deuotione repudiat. Quia ergo ⁊ tu omi
nobis ut aliquid ad edificationem et instructio¬
nem diuini tabernaculi ex grecorum opib ce
copus conferamus. oratiuntulas .xx.ui. imħu
naue. quas ex tempe ineccłiis recitauit ad aman¬
tius senex ec greco latine tibi ꝓuirium mearũ
paruitate disserm. Tui sane nunc nr̃itemꝑis
beselehelis beneficium sit. in hisque offerimꝰ.

Expanded text:
n divinis voluminibus refertur, quod ad constructionem templi unusquisque pro viribus obtulerit: potentes quidem, et principes populi aurum, argentum, lapides pretiosos, aera, et alii ligna, sed imputribilia: quidam etiam coccum, purpuram, et byssum, et linum alii, vestibus haec quoque sacerdotum et stolae pontificis profutura. Pauperiores autem, quique etiam pelles rubras offerentes et pilos caprarum, non respuuntur. Idcirco namque Beselehel ille repletus esse dicitur omni sapientia a Deo, ut intelligens singula haec quibus usibus apta sint, nihil ex offerentium devotione repudiet. Quia ergo et tu, o et praecipis nobis, ut aliquid ad aedificationem et constructionem divini tabernaculi ex Graecorum opibus et copiis conferamus, Oratiunculas XXVI in Jesum Nave, quas ex tempore in Ecclesia peroravit Adamantius senex, ex graeco latine tibi pro virium mearum parvitate disseruimus. Tui sane nostri temporis Beselehelis judicii sit, in his quae offerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cͥfitiis. peccantib uenia p̾stabat᷑. apud nos uenia
tantũmͦ una. ẽ peccatorũ. que ꝑ lauacri grãm
minitiis dat᷑. nulla post hȩc peccati miscđia.
nͨ uenia ulla ꝯceditur. Decet quidẽ districtioris
oues. hirci. boues iugulabant᷑ oe aues. ⁊ similia
ꝯsꝑgebatur: ꝓte dei filius uigulatꝰ. ẽ. Et iterũ te
peccare delectat: Et tamen ne tͥ hȩc non tam eri¬
gant animos ꝓ u̾ͥtute. quã ꝓ desꝑatione deiciãt.
audisti quanta sint inlege sacrificia ꝓpetcati:
audi nunc quante sint remissiones peccatoꝵ
in euangeliis. Est ista pͥma qua baptrram᷑ in re

Expanded text:
iciis, peccantibus venia praestabatur, apud nos uno tantummodo est venia peccatorum, quae per lavacri gratiam in initiis datur, nulla post haec peccati misericordia nec venia ulla conceditur. Decet quidem districtionis boves jugulabantur et aves, simila conspergebatur; pro te Dei Filius jugulatus est, et iterum te peccare delectat! Et tamen ne tibi haec non tam erigant animos pro virtute quam pro desperatione dejiciant, audisti quanta sint in lege sacrificia pro peccatis, audi nunc quantae sunt remissiones peccatorum in Evangeliis. Et est prima qua bap
Abbreviated transcription (Latin):
si carnem tuam maceraueris. ⁊ ieuiniis ac mł¬
ta abstinentia aridam feceris. ⁊dixeris. quia
sic̃ frixorũ ꝯfrixa sunt ossa mea: tunc sacͥficiũ
similã a sartagine. uł acraticula offers. Et hoc
mͦ inuenieris tu ueriꝰs & ꝑ fectius scđm euau¬

Expanded text:
s, carnem tuam maceraveris, et jejuniis ac mus, carnem tuam maceraveris, et jejuniis ac multa abstinentia aridam feceris, et dixeris: Quia sicut in frixorio confrixa sunt ossa mea , tunc sacrificium similam a sartagine vel a craticula obtuleris: Et hoc modo inveniris tu verius et perfectius s
Abbreviated transcription (Latin):
recolligens animũ. immolasse te arietẽ. uel
agnum insacrifitium obtulisse cum fide. Por
ro si diuinis lectionib instructus meditando
sicut columba. ⁊ in lege dñi uigilando die ac
nocte ab errore suo conuerteris peccatorẽ. &
ab iecta nequitia ad simplicitatem columbe¬
eũ reuocaueris. atq ad herendo scĩs. feteris
eum societatẽ turturis imitari: partuiturũ
aut duos pullos columbarum. dño obtulisti.
Quod si illa quȩ spe &e fide maior ẽ caritas a¬
bundauerit incorde tuo. ita ut diligas ꝑroxi¬
mũ tuũ non solũ sicut te ipsum. s sĩc ostend̾
ille qui dicebat. maiorem hac caritatẽ nemo
habet. quam in animã suam ponat qui pro
amicis suis: panes similatios. incaritatis oleo
subactos. sine ullo fremnento malitiȩ. ⁊ nequitiȩ.
inarimis sinceritatis ⁊ ueritatis. te obtulisse
cognosce. Si autem in amaritudine fletus tui
fueris. luctu ⁊ lacrimis ⁊ lamentatione confectꝰ.¬

Expanded text:
recollegeris animam, immolasse te arietem, vel recollegeris animam, immolasse te arietem, vel agnum in sacrificium obtulisse confide. Porro autem si divinis lectionibus instructus meditando sicut columba, et in lege Domini vigilando die ac nocte ab errore suo converteris peccatorem et a via nequitiae ad simplicitatem eum columbae revocaveris, atque adhaerendo sanctis, feceris eum societatem turturis imitari, par turturum aut duos pullos columbarum Domino obtulisti. Quod si illa, quae spe et fide major est, charitas abundaverit in corde tuo, ita ut diligas proximum tuum non solum sicut teipsum; sed sicut ostendit ille qui dicebat: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis , panes similaceos in charitatis oleo subactos, sine ullo fermento malitiae et nequitiae in azymis sinceritatis et veritatis te obtulisse cognosce. Sin autem in amaritudine fletus tui fueris luctu, lacrymis et lamentatione confectu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ habundantiã caritatis: sicut ⁊ ipse dñs dicit.
Am̃ am̃ dico tͥ: remittuntur ei peccata multa.¬
suum ce frant ei lacͥmȩ suȩ panes die ac noc¬
te. cum non erubescit sacerdoti dñi indicare
peccatum suum. ⁊ querete medicinã scdm eũ
qui dixit. Dixi ꝓmntiabo ad u̾sum me in iusti¬
tiam meam dño: ⁊ tu remisisti impietatẽ cor¬
dis mei. In quo impletur. ⁊ illud quod iacob
apłs dic̃. Siquis aũ in firmatur. uocet p̃sbit̾oᷤᷤ
eccłie. ⁊ imponant ei manus ungentes eum oleo
in nomine dñi: cẽ oratio ficd̃i saluabit infirmũ.
or si inpeccatis fuerit remittuntur ei. Et tu gͦ
cum uenis ad grãm baptisim uitulũ obtulis¬
t: quia in morte xͥ baptizaris. Cum uͦ ad mar¬
tyrium duceris: hẏrcum obtulisti. quia au¬
ctorẽ peccati diab olum iugulasti. Cum autẽ
sacrũ hedis pinguibus honerasti. Nam si ex
corde remiseris peccatum frĩ tuo. ⁊ iracundiȩ
tumore deposito. mitem intrate &e simplicẽ

Expanded text:
antiam charitatis, sicut ipse Dominus dicit: Amen dico tibi, remittuntur ei peccata, quonisuum, fiunt ei lacrymae suae panes die ac nocte . » Cum non erubescit sacerdoti Domini indicare peccatum, ut acquirat medicinam, secundum eum qui ait: Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitiam meamdis mei . In quo impletur et illud quod Jacobus apostolus dicit: Si quis autem infirmatur, vocet presbyteros Ecclesiae, et imponant ei manus, ungentes eum oleo in nomine Domini: et oratio fidei salvabit infirmum, et si in peccatis fuerit, remittentur ead gratiam baptismi, vitulum obtulisti: quod in mortem Christi baptizaris, eum ad martyrium hircum obtulisti, quia auctorem peccati diabolum jugulasti. Cum eleemosacrum haedis pinguibus onerasti: nam si ex corde remiseris peccatum fratri tuo, et iracundiae tumore deposito, mitem intra te et simplicem
Abbreviated transcription (Latin):
uem mitte int̾ram pacem: Honueni pac̃e mitt̾e
s gladiũ. Nis gͦ uidere quã pacẽ dat ds̃ suꝑ t̾rã
nrãm: Si t̾ra sit bona illa que affert fructumcẽ¬
cem suscipiet adđo quam dit̃ apłs. Pax aũ di
que eruꝑat omnẽ mentẽ custodiat corda ur̃a ⁊
sensus ur̃os. hec. ẽ. gͦ pax: quam dat d̾s suꝑ t̾iã

Expanded text:
mittere, sed gladium. Vis ergo videre quam pacem dat Deus super terram nostram? Si terra illa bona, quae adfert fructum cencem suscipiet a Deo, quam dicit Apostolus: Pax autem quae exsuperat omnem mentem, custodiat corda vestra et sens
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑus memorauimus: Adhibeo testem sapien¬
tissimũ salomonẽ dicentẽ de sapientia. lignũ
uite .ẽ. inquit omnibꝰ qui amplectunt᷑ eam. Sigͦ
sapientia lignum uite. ẽ: sine dubio ⁊ aliud lig
tuisse. que lignum uite dicatur: ceteras autem
l̾tutes. nequaquam simuił sortis suscepisse uoca¬
bula. ligna gͦ campi dabunt fructũ suũ. hoc cre

Expanded text:
st et arbor vitae, adhibeam testem sapientissimum Salomonem, dicentem de sapientia: Lignum vitae est, inquit, omnibus qui amplectuntur eam . Si ergo sapientia lignum vitae est, sine dubio et aliud lignruisse quae lignum vitae dicatur, caeteras autem virtutes nequaquam similis sortis suscepisse vocabula. Ligna ergo campi dabunt fructum suum: Appre
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos ⁊ ugna campoꝵ que frtictum siũ ꝑducunt.
Qlue surit ista ligna campoꝵ. Dicet fortassis audi¬
tor. Qd iterum hic fisilogus agit. qui undecunq¬
u̾ba conquint. ut explanationẽ lectionis effugi¬
at: Quomͦ intra nos. ẽe. ligna docebit ⁊ arbores:
Sinon temere obtrectes: iam nunc audies quia
non potest arbor bona malum fructũ facere. nͭ
arbor mala bonum fructum facere. habemꝰ gͦ ar¬
bores intra nos sine bonas. siue malas. Et que bone
sunt fructus malos afferre non possunt. sicut que
male sunt fructus non afferent bonos. Nistͥ ⁊arboꝵ
ipsarum que int᷑ nos sunt uocabula ⁊ appellatioĩs
expediamt Non. ẽ. ficus nec malũ nec uitis. s una
arbor uisticia uocatur aua prudentia. alia fortitu¬
do. alia tẽꝑantia nominatur. &e suus maiorem ad huc
arborum multitudinem disce quibus fortassis dig¬
nus putabitur confcuus etiam ꝑadisus dei. Est. n.
ibi arbor pietatis: ẽ ce alia arbor sapientie. ẽ. ⁊ abia

Expanded text:
ipsos et ligna camporum, quae fructum suum producunt. Quae sunt ista ligna camporum, dicet fortassis auditor: quid iterum hic seminiverbius ait? Quid undique verba conquirit, ut explanatione lectionis effugiat? Quomodo intra nos ligna esse docebit, et arbores? Si non temere obtrectes, jam nunc audies: Quia non potest arbor bona malum fructum facere, neque arbor mala bonum fructum facere . Habemus ergo arbores intra nos sive bonas sive malas, et quae bonae sunt fructus malos afferre non possunt, sicut quae malae sunt, fructus non afferre bonos. Vis tibi et arborum ipsarum, quae intra nos sunt, vocabula et appellationes expediam? Non est ficus nec malus, nec vitis, sed una arbor justitia vocatur, alia prudentia, alia fortitudo, alia temperantia nominatur. Et si vis majorem adhuc arborum multitudinem, disce quibus fortassis digne putabitur, consitus etiam paradisus Dei est. Ergo alia arbor pietas est, et alia arbor sapientiae est, et alia
Abbreviated transcription (Latin):
ro uirginem castam exhibere xp̃o. Qui uero ꝑ¬
fectiores sunt &e eminentioreshorum: de illis
non dicit᷑ quod sub urro sint. S audi quomͦ d̾
semet ipso siuiq similib ꝓnuntiet paulus do
ergo amine que in uirum ꝑfectum occurrit:
nemo dñatur in uotis. s habet potestatem suo¬
rum libertatemq uotorum. Si autem feminei¬
ad huc generis fuerit anima. cui uel uir. uł pa¬
ter dñetur inuotis: non semꝑ in ipsa ẽ. culpa.
s int̾dum redit ad uiros uł parentes. de quib

Expanded text:
ro virginem castam exhibere Christo . Qui vero perfectiores sunt et eminentiores, hoc de illis non dicitur, quod sub viro sint. Sed audi quomodo de semetipso suique similibus pronuntiet et Paulus: Doergo animae, quae in virum perfectum occurrit, nemo dominatur in votis, sed habet potestatem suorum libertatemque votorum. Si autem adhuc feminei generis fuerit anima, cui vel vir, vel pater dominetur in votis, non semper in ipsa est culpa, sed interdum redit ad viros vel ad parentes. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat ad hostiam ꝑfectam. ad hostiam consũ¬
matam. agnum. anniculum ꝑfectum: qui tollit
les: non ad salutem carnis. s profectum sp̃s sacrisi¬
cis fp̃ualib purificatione mentis oblatis. Decet
enim deo iminolari uictimam cordis. ⁊hostiam tri¬
bulati sp̃s. non carnis ⁊ sanguinis iugulari. quia
&e si agnouimus xp̃m aliquando secumdum car
nem. s nunc iam non nouimꝰ. ⁊ ideo in sp̃u diem
festum agamus. ⁊ sp̃ualia sacrificia uigulemus.
hec prouirib nob̃ de diuersitate sacrificiorum
discussa sint: quorum ad liquidum intelligen¬
tiam scit ille cuinuda ⁊ reuelata sunt omnia. nͨ
ẽ. ulla creatura in conspectii euis mmuisibił. Post

Expanded text:
veniat ad hostiam perfectam, ad hostiam consumveniat ad hostiam perfectam, ad hostiam consummatam, agnum anniculum, perfectum, qui tollit les, non ad satietatem carnis, sed profectu spiritus, sacrificiis spiritalibus purificatione mentis oblatis. Decet enim Deo immolari victimam cordis et hostiam contribulati spiritus, non carnis et sanguinis jugulari. Quia et si agus. Et ideo in spiritu diem festum agamus, et spiritalia festa jugulemus. Haec pro viribus nobis, pro diversitate sacrificiorum discussa sint: quorum ad liquidum intelligentiam scit ille, cui nuda et revelata sunt omnia, nec est ulla creatura in conspectu ejus invisibilis.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam numeriis hostiarum. Si ergo etiam ꝓ dis-¬
pensatione totiꝰ mundi rationem purificatio¬
nis intelligis. indigent enim purificatione nõ
solum que in t̾ra sunt s que incelis imminet
nãmq ⁊ celis ꝑditio. sic enim dicit propħa. celi
ꝑibunt ⁊ omnes ut uestimentum ueterascent:
⁊ sicut amictum inuolues eos ⁊ mutabuntur.
Intuere igitur tocuis mundi. id est celestium ac
terrestrium ⁊ infernorum purificationem: in¬
de quantis indigeant omnia ista hostiis. quan¬
tos requirant uitulos. quantos arietes. quantoᷤ
hẏrcos. S in his omnib unus ẽ. agnus: qui to¬
cuis mundi potuit auferre pectatum. Et id eo
cessauerunt cet̾e hostie. quia fuit talis hec hostia.
ut una sola sufficeret ꝓtotuis mundi salute. se¬
terieni precib pectata: hic solus potestate
dimisit. Dicebat enim. fili remissa sunt peccata¬
tua. Sic ergo imbuitur mundus. pͥmo ꝑ diu̾sas
hostias. remissionem querere peccatorum: donͦ

Expanded text:
etiam numeri hostiarum. Sic ergo etiam pro disetiam numeri hostiarum. Sic ergo etiam pro dispensatione totius mundi, rationem purificationis intellige. Indiget enim purificatio non solum quae in terra sunt, sed et quae in coelis. Imminet namque et coelis perditio. Sic enim dicit Propheta: Coeli peribunt, et omnes ut vestimentum veterascent; et sicut amictum involves eos et mutabuntur . Intuere igitur mundi, id est, coelestium, ac terrestrium, et infernorum purificationem. Vide quantis indigent ista omnia hostiis, quantos requirant vitulos, quantos arietes, quantos hircos. Sed in his omnibus unus est agnus, qui totius mundi potuit auferre peccatum. Et ideo cessaverunt caeterae hostiae, quia talis fuit haec hostia, ut una sola sufficeret pro totius mundi salute. Caeteri enim precibus peccata, hic solus potestate dimisit. Dicebat enim: Fili, remissa sunt tibi peccata . Sic ergo imbuitur mundus, primo per diversas hostias remissionem perquirere peccatorum, donec