comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbia tumidus uel carnis fa¬
cinore pollutus. uel iracun-¬
dia accensus. uel crudelitate
impius. post culpas ad peni-¬
tentiam redit. et uitam eter-¬
nam ꝑcipit: quasi in locũ
pectator intrat alienum. A
dieb ergo iohannis bapti-¬
ste regnum cȩlorum iuim pati-
tur. et uiolenti rapiunt illud:
quia qui penitentiã peccatori-¬
bus indixit: quid aliud quã
regno celorũ fieri uiolentiam
docuit: Recogitemus ergo
nosmet ipsos assiduis lamen¬
tis atteramus. hereditatem iu-¬
storum quam non tenuimus
ꝑ uitam: rapiamꝰ ꝑ penitenti-¬
am.Uult a nobis omp̃s deus.
talem uiolentiam ꝑpeti nã
regnum celorum rapi uult
nr̃is fletib: quod nr̃is meri¬
tis non debetur. Ab spei ergo
certitudine: nulla nos malo¬
rum nr̃orum qualitas. nulla
quantitas frangat. Prestat
magnam uenie fiduciã latro
ille uenerabilis: qui ñ inde ue¬
nerabilis unde latro. Nam la¬
tro excrudelitate: uenerabilis
ex confessione. Cogitate ergo

Expanded text:
perbia tumidus, vel carnis faperbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, 1525 et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit? 15. Recogitemus ergo,fecimus, et nosmetipsos assiduis lamentis atteramus. Haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem violentiam perpeti. Nam regnum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis, unde latro; nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
baptiste usq nunc. regnum
celorũ uim patitur: et uiolen¬
ti rapiunt illud. Quȩ suꝑnȩ
uerba sententie: nobis sunt
magnoꝑe ꝑscrutanda. Nam
querendum ẽ quomodo uim
ꝑpeti regnum cȩlorũ possit.
Quis enĩ cȩlo uiolentiã irrogat:
Et rursus querendum ẽ. si pa¬
ti uim regnũ celoꝵ potest: cur
eandem uim a dieb iohannis
baptistȩ. et non etiam ante ꝑ-¬
tulerit. S cũ lex dicat. siqͥs hec
uel illa fecerit. morte moriat᷑.
cunctis legentib liquet. quia
peccatores quosq pena suȩ se¬
ueritatis ꝑculit: ñ autẽ ꝑpe
nitentiã ad uitã reduxit. Cũ
uero ioħs baptista redemp¬
toris gratiam precurrens. pe¬
nitentiam p̃dicat: ut pecca-¬
ebus ioħis baptistȩ regnũ cęlo¬
rum uim patitur. Quid ẽ aut̃
regnum celorũ. nisi locus iusto¬
rum: Solis eñ iustis. cȩlestis
pat̾e p̾mia debentur: ut hu-¬
miles. casti. mites atq miseri¬
cordes ad gaudia suꝑna ꝑue-¬
niant. Cum uero quis uel su¬

Expanded text:
e usque nunc, regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit? Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursum quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit. Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur; cunctis legentibus liquet, quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccaebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel su
Abbreviated transcription (Latin):
sciendũ ẽ quia quisqͥs illicita
nulla cõmisit. huic iure conce¬
ditur ut licitis utatur: sicq pi¬
etatis oꝑa faciat. ut tamen si
noluerit. eaquȩ mundi sunt
ñ relinquat. At siquis inform-¬
cationis culpã uel fortasse qđ̃
est grauius in adulteriũ lapsus
est. tanto a se licita debet absci-¬
dere: qnto se memit & illici.¬
ta ꝑpetrasse. Neq enĩ par fruc-
tus boni oꝑis eẽ debet eius qͥ
minus. et eius qͥ amplius deliqͥt:
aut eius qͥ in nullis. et eius qui
inquib dam facinorib cecidit.
ꝑhoc ergo qd̾ dicitur. facite
fructus dignos penitentiȩ. u¬
niuscuiꝰq conscientia conue¬
nitur : ut tanto maiora que
rat bonorum oꝑum lucra ꝑ
penitentiã: quanto grauiora
sibi intulit dampna ꝑculpã.¬
S iudei degeneris nobilitate
glantes. idcirco se agnoscere
peccatores nolebant: quia de
abrahe styrpe descenderant.
Quib recte dicitur. Et ne cepe¬
ritis dicere: patrem habemus

Expanded text:
sciendum est quia quisquis illicita sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur 1520 ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod est gravius, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neque enim ptus boni operis esse debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis, et ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur facite fructus dignos poenitentiae, uniuscujusque conscientia convenitur, ut tanto mrat bonorum operum lucra per penitentiam quanto graviora sibi intulit dampna per culpaSed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus
Abbreviated transcription (Latin):
tizarentur ab eo.Genimina ui¬
perarum:quis ostendit uobis
fugere auentura ira: Uentura
enim ira ẽ animaduersio ulti-¬
onis extreme: quam tunc fuge¬
re peccator ñ ualet. qui nunc
ad lamenta penitentiȩ ñ recur-¬
rit. Et notandum qd̃ male so¬
boles malorum parentum ac-¬
tiones imittantes. genimina
uiꝑarum uocantur: quia per
hoc qd̃ bonis ĩuident. eosq ꝑ-¬
secuntur: quod quibusdam
mala retribuunt: quod lesio¬
nes ꝓximis exquirunt : qm in
his om̃ib priorum suorum car-¬
nalium uias secuntur: quasi
uenenati filii deuenenatis pa-¬
rentib. nati sunt. S quia iam
peccauimus: quia usu male
consuetudinis inuoluti sumꝰ:
dicat qͥd nobis faciendum sit.
ut fugere a uentura ira uale¬
amus. Sequitur. facite ergo
Inquibus uerbis notandum
est: qd̾ amicus sponsi non solũ
fructus penitentiȩ. s dignos
penitentiȩ ammonet ẽẽ faci¬
facere. Ut enĩ scđm dignos pe¬
nitentiȩ fructus loquamur:

Expanded text:
tizarentur ab eo: Genimina vitizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae, quam tunc fugere peccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his omnibus priorum suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse facie fructum facere. Ut enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum ueritatis abiracunda
mente non recipitur: quasi
asꝑitas itineris gressum per¬
gentis repellit. S cum mensi-¬
racunda ꝑacceptam mansue-¬
tudinis gr̃am. correptionis uł
exhortationis uerbũ recipit:
ibi planam uiam predicator
inuenit: ubi prius ꝓ asperita¬
de itineris ꝑgere. idest predi-¬
cationis gressum ponere non
accipitur omĩs homo: saluta¬
re dei uidelicet xp̃m. in hac
uita. omnis homo uidere ñ
potuit. Ubi ergo in hac senten¬
tia. ꝓpħa ꝓphetie oculum. nͥ
ad extremũ iudicii diem teten¬
dit: ubi cum aꝑtis celis. mini-¬
strantibus angłis. consedenti¬
bus apłis. in sede maiestatis
et electi & reꝓbi pariter uide¬
bunt: ut & iusti de munere re-¬
tributionis sine fine gaude¬
ant. et iniusti inultione supli¬
cii in ꝑpetuum gemant: Nã
quia hoc ista sententia inten¬
dit qđ in extremo examine
ab omni carne uidebitur: rec¬
te subiungitur. Dicebat autem
ad turbas: quȩ exiebant ut bap¬

Expanded text:
verbum veritatis ab iracunda verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius prae asperitate itineris pergere, id est praedicationis gressum ponere non accipitur omnis homo, salutare Dei, videlicet Christum, in hac vita omnis homo videre non potuit. Ubi ergo in hac sententia propheta prophetiae oculum nisi ad extremi judicii diem tendit? Ubi cum apertis coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis, in sede majestatis et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut bap
Abbreviated transcription (Latin):
tus: et iohannes qui xp̃c ẽe cre¬
debatur ꝓpħa esse innotuit:
impletum ẽ qđ de xp̃o suus pre¬
cursor p̃dixit. Illum oportet
crescere: me autẽ minui. In esti¬
matione quippe popłi. & xp̃c
creuit quia agnitus ẽ qd̃ erat:
et ioħ̾s decreuit. quia cessauit
dici qd̾ non erat. Igitur q̃m &
isdem iohannes ideo in scĩtate
ꝑstitit. quia in cordis humili¬
tate ꝑdurauit ÷ et multi idcir-¬
co ceciderunt. quia apud se¬
met ipsos elata cogitatione
tumuerunt: dicatur recte.
Omĩs uallis implebitur: et
omĩs mons et collis humilia¬
bitur: quia humiles donũ¬
accipiunt. quod a se corda su-¬
ꝑbientium repellunt. Sequit᷑.
Et erunt praua indirecta: et
aspera in uias planas. Praua¬
in directa fiunt:cũ maloꝵ cor¬
da ꝑ iniusticiã detorta. ad iu-¬
sticie regulam diriguntur. Et
asꝑa in uias planas immutan-¬
tur: cum immites atq iracun-¬
de mentes. ꝑ infusionem suꝑ¬
ne gratie. ad lenitatẽ mansue¬
tudinis redeunt. Quando enĩ

Expanded text:
 et Joannes qui Christus esse credebatur propheta esse innotuit, impletum est quod de Christo suus praecursor praedixit: Illum oportet crescere, me autem minui . In aestimatione quippe populi et Christus crevit, quia agnitus est quod erat; et Joannes decrevit, quia cessavit dici quod non erat. Igitur quoniam et idem Joannes ideo in sanctitate perstitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui hunc quia xp̃c ẽet existima¬
bant. S ait. Qui habet sponsam.¬
sponsus est. Ac si diceret. Ego non¬
sum sponsus: s amicus sponsi sũ.
slec ꝓpter uocem suam. s in uoce
sponsi gaudere se ꝑhibebat: qr
non ideo letabatur in corde. qm
a popłis humiliter audiebatur
loquens: s quia ipse ueritatis
uocem audiebat intus: ut lo¬
queretur foras. Quod bene gau¬
dium impletũ dicit: quia qͥsqͥs
de sua uoce gaudet plenum gau¬
dium ñ habet. Aqͦ et subditur.
Illum oportet crescere: me aut̃
minui. Qua in re querendũ ẽ
in quo creuit xp̃c. in quo immi¬
nutus est ioħs: nisi qd populus
iohannis abstinentiam uidens.
remotum hunc abhominib
ẽẽ conspiciens. eũ ẽẽ xp̃m puta¬
bat: xp̃m uero cũ publieanis
comedentẽ. int̾ peccatores am
bulantem intuens: eũ ñ xp̃m
ꝑ accessum temporis. et xp̃c qͥ¬

Expanded text:
qui hunc quia Christus esset existimaqui hunc quia Christus esset existimabant. Sed ait: Qui habet sponsasponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in quo crevit Christus, in quo imminutus est Joannes, nisi quod populus Joannis, abstinentiam videns, remotum hunc ab hominibus esse conspiciens, eum esse Christum putabat; Christum vero cum publicanis comedentem, inter pecbulantem intuens, eum non Chriper accessum temporis et C
Abbreviated transcription (Latin):
mons domus domini. prepara¬
tus inuertice montium. Nam
hunc ẽẽ xp̃m putabant: sicut
ꝑ euangłium dicitur. Existimãte
autem popło. & cogitantibus
omĩb in cordibus suis de ioħe:
ne forte ipse eẽt xp̃c. Quem & re¬
quirebant dicentes. Numquid
xp̃c es tu: S nisi isdem iohan¬
nes apud se uallis eẽt: repletus
gratie sp̃u ñ fuisset: qui ut hoc
qđ erat ostenderet: dixit. Uenit
fortior me: cuius non sum dig¬
nus soluere corrigiam caltiam̃¬
ti eius. Et rursum ait. Qui hab&
sponsam:sponsus est. Amicus
autem sponsi qui stat et audit
eum: gaudio gaudet ꝓpter uocẽ
sponsi. hoc autẽ gaudium meũ.
impletũ ẽ. Illum oportet crescere:
me autẽ minui. Ecce cum ꝓ mira
oꝑatione uirtutum talis ẽẽt. ut
ñ se ẽẽ respondit: s etiã corrigiã
caltiamenti eiꝰ soluere. id est incar¬
nationis eius ministeriũ ꝑscutari.
non se dignum ẽe ꝑhibuit. Eius
esse sponsam eccllam credebant:

Expanded text:
mons domus Domini praeparamons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc esse Christum putabat, sicut per Evangelium dicitur: Aestimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset Christus, quem et requirebant dicentes: Nunquid Christus es tu ? Sed nisi idem Joannes apud se vallis esset, repletus gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortior me post me, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . Et rursum ait: Qui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut non esse se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant,
Abbreviated transcription (Latin):
et hominum. hominis xp̃i iħu.
et gentilitas plenitudinem gr̃e
accepit: et iudea ꝑ errorem ꝑfi-¬
diȩ. hoc unde tumebat ꝑdidit.
Omĩs enim uallis implebitur :
quia corda humiliũ sacre doc¬
trine eloquio. uirtutum gr̃a re¬
plebuntur: iuxta hoc qd̃ scͥptũ
est. Qui emittit fontes inconual¬
libus. Et unde rursum dr̃:. Et
conualles habundabunt frum̃¬
to.A montib nãq aqua dilabi¬
tur: quia suꝑbas mentes uerita¬
tis doctrina deserit: s fontes in
conuallib surgant: quia m̃tes
humilium. uerbũ p̾dicationis ac¬
cipiunt. Iam uidemus: iam con-¬
ualles frumento abundare con¬
spicimus: quia illoꝵ ora pabu-¬
lo ueritatis impleta sunt: qui
mites ac simplices. huic mundo
despicabiles ẽẽ uidebantur. Ip
sum quoq iohannem baptistã.
quia mira scĩtate preditum po¬
pulus uiderat: illũ hunc esse
singulariter celsum ac solidum
montẽ credebat: de quo scriptũ
est. Innouissimis diebus. errt

Expanded text:
et hominum hominis Christi Jesu et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum est: In novissimo dierum erit
Abbreviated transcription (Latin):
ante nos dictum ẽ. ideo uox
a ꝓpha uocatus est:quia uer¬
bum p̃ibat. Quid autẽ clama¬
ret: apperitur cũ subditur.
Parate uiã dñi: rectas facite se¬
mitas eiꝰ. Omĩs qui fidem rec¬
tam. et bona oꝑa predicat.
quidaliud quã uenienti do¬
mino ad corda audientium.
uiam parat: ut hec uis gratiȩ
penetret. lumen ueritatis illu¬
stret: ut rectas deo semitas faci-¬
at. dum mundas in animo cogi¬
tationes ꝑsermonẽ bone p̾dica-¬
tionis format: Omĩs uallis im¬
plebitur: & omĩs mons et collis
humiliabitur. Quid hoc loco
uallium nomine. nisi humiles:
quid montiũ et colliũ. nisi suꝑ¬
bi homines designant᷑: In ad¬
uentu igitur redemptoris ual¬
les impletȩ. montes uero et col¬
les humiliati funt: quia iuxta
eius uocẽ. omĩs qui se exaltat hu¬
miliabitur: et qui se humiliat.
exaltabitur. Ualliᷤ etenim imple¬
ta crescit : mons autẽ et collis
humiliatus decrescit: quia ni¬
mirum infide mediatoris dei

Expanded text:
ante per nos dictum est, ideo vox ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes vero 1518 et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tis legentib liquet. quia iohan-¬
nes baptismum penitentiȩ ñ
solũ p̾dicauit. uerum etiã qͥbꝰ¬
dam dedit: sed tamen baptis¬
mũ suum in remissionẽ pecca¬
torum. dare ñ potuit. Remissio
etenim peccatorũ: in solo nobis
baptismo xp̃i tribuitur: notan¬
dum itaq qd̾ dicitur. p̃dicans
baptismum penitentiȩ in re-¬
missionem peccatorũ: qm bap¬
tismum qd̃ peccata solueret.
quia dare. ñ poterat p̾dica-¬
bat: ut sicut incarnatũ uer¬
bum patͥs precurrebat uerbo
p̃dicationis. ita baptismũ pe-¬
nitentie quo peccata soluunt᷑.
p̃curreret. suo baptismate. qͦ
peccata solui ñ possunt: ut qr
currebat presentiam redẽp¬
toris: ipsum quoq eius bap¬
tisma p̃cedendo. fieret umbra
ueritatis. Sequitur: Sicut scͥp¬
tum est: in libro sermonũ yfa-¬
ie ꝓpħe. Uox clamantis in de-¬
serto: parate uiã dñi: rectas
facite semitas eius. Isdem uero
iohannes baptista. requisitꝰ
quis ẽẽt: respondit. Ego uox
clamantis in deserto. Qui sic̃

Expanded text:
tis legentibus liquet, quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia currebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit: qͥa dũ nos ꝑ resur¬
rectionem dñicam ad suꝑna¬
reducimur: celestis patͥe dãp¬
na reparantur. S quid ueni¬
entes feminas affatur: audia-¬
mus. Nolite ex pauescere. Ae
si aꝑte dicat. Paueant illi qͥ
ñ amant aduentum suꝑno-¬
rum ciuium: ꝑtimescant qui

Expanded text:
apparuit, quia dum nos per resurapparuit, quia dum nos per resurrectionem dominicam ad sureducimus, coelestis patriae damna reparantur. Sed quid venientes feminas affatur audiamus. Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ scã desideria ꝓficiscuntur.
Notandũ uero nobis est: qͥd¬
nam sit qđ in dextris sedere
angłs cernitur. Quid namq ꝑ
sinistram. nisi uita presens:
quid uero ꝑ dexteram. nisi ꝑ¬
petua uita signatur: Unde
in canticis canticoꝵ scͥptum
est. Leua eius sub capite meo:
et dextera illius amplexabit᷑
me. Quia igitur redempotor
nr iam presentis uitȩ corrup¬
tionem transierat: recte ange¬
lus qui nuntiare ꝑhennem
eus uitam uenerat. in dexte¬
ra sedebat. Qui stola candida
cooꝑtus apparuit: quia festi¬
uitatis nr̃e gaudia nuntia¬
uit. Candor etenim uestis:
splendorẽ nr̃ȩ denuntiat sol-¬
lempnitatis. Nr̃e dicamus
an sue : S ut fateamur ueri¬
us: et suȩ dicamus et nr̃e. Illa
quippe redemptoris nr̃i resur-¬
rectio. & nr̃a festiuitas fuit. qr¬
nos ad immortalitatẽ reduxit:
& angłorum festiuitas extitit:
quia nos reuocando ad cele¬
stia. eorum numerum imple¬
uit. In sua ergo ac nr̃a festiui¬
tate angłs in albis uestibus

Expanded text:
ciscuntur. Notandum vero nobis est quidnam sit quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram nisi vita praesens, quid vero per dextram nisi perpetua vita designatur? Unde in Canticis canticorum scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Quia ergo Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus vitam venerat in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae. Illa quippe Redemptoris nostri resurrectio nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia, eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in niveis vestibus
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctis bonis aliis. dignam deo
abstinentiam carnis ostendere.
Cesset ira: sopiantur iurgia. In¬
cassum enim caro atteritur. si a
prauis suis uoluptatib animus
non refrenatur: Cum ꝑ ꝓpħam
inuenitur uoluntas ur̃a : ecce ad
dilites et contentiones ieumatis.
et ꝑcutitis pugno impie: et om̃s
debitores ur̃os repetitis. Neq em̃
quia debitore suo hoc qd̃ dedit
repetit. aliquid iniustum facit:
s dignũ est ut quisqͥs se in peni¬
tentia macerat: etiã hoc sibi qd
iuste competit interdicat. Sic
sie nobis afflictis et penitentib.
a deo dimittit᷑ qd iniuste. egimus:
si ꝓ amore. illius & hoc qd̾ quod
nob iuste competit relaxemus:¬

Expanded text:
adjunctis bonis aliis dignam Deo adjunctis bonis aliis dignam Deo abstinentiam carnis ostendere. Cesset ira, sopiantur jurgia. Incassum enim caro atteritur, si a pravis suis voluptatibus animus non refrenatur, cum per propinvenitur voluntas vestra. Ecce ad lites et contentiones jejunatis, et percutitis pugno impie, et omnes debitores vestros repetitis . Neque enim qui a debitore suo hoc quod dedit repetit aliquid injustum facit, sed dignum est ut quisquis se in poenitentia macerat etiam hoc quod sibi juste competit interdicat. Sic sic nobis afflictis et poenitentibus a Deo dimittitur quod injuste egimus, si pro amore illius et hoc quod nobis juste competit relaxemus
Abbreviated transcription (Latin):
tum possumus ꝑ abstinentiam
resurgamus.S nemo sibi eandẽ
abstinentiam solam credat pos
Nonne hoc est mai us ieiunium
qđ elegi: Subiciens. frange esu-¬
rienti panẽ tuum: & egenos ua¬
gosq in duc in domũ tuã. Cum
uideris nudũ oꝑi eũ:⁊ carnẽ tuã
nus elemosinarũ leuat: qd̃ cũ
ꝓximi dilectione agitur: quod
expietate conditur. Hoc ergo qd̃
tibi subtrahis alteri largire ⁊ et
unde tua caro afflgitur: inde
egentis ꝓximi caro reparetur.
Cum ieuinaretis et plangeretis:
nunqͥd ieunium ieiunastis mͥ
Et cum comedistis et bibistis: nũ¬
quid non uobis comedistis et uo¬
bismet ipsis bibistis& Sibi enim
comedit et bibit: qui alimenta
corporis quȩ sunt communia
dona conditoris. sine indigentib
ꝑcipit. Et sibi qͥsq ieiunat. si ea q̃
sibi ad tempus subtrahit. non pau¬
peribus tribuit: s uentri postmo¬
dum offerenda custodit. Hinc per
iohel dicitur. Scĩficate ieiunium.
Ieuinium quippe scificare est:

Expanded text:
ntum possumus, per abstinentiam ntum possumus, per abstinentiam resurgamus. 6. Sed nemo sibi eamdem abstinentiam solam credat possNonne hoc est magis jejunium quod elegi? subjiciens: Frange esurienti panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et carnem nus eleemosynarum levat, quod cum proximi dilectione agitur, quod ex pietate conditur. Hoc ergo quod tibi subtrahis, alteri largire; et unde tua caro affligitur, inde egentis proximi caro reparetur. icit: Cum jejunaretis et plangeretis, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comedistis et bibistis, nunquid non vobis comedistis, et vobismetipsis bibistis ? Sibi enim comedit et bibit, qui alimenta corporis, quae sunt communia dona Conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae sibi ad tempus subtrahit, non 471 pauperibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Hinc per Joelem dicitur: Sanctificate jejunium . Jejunium quippe sanctificare est
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahuntur: ñ plus in absti¬
nentia quã triginta. et sex dies
remanent. Dum uero ꝑtrecen¬
tos et sexaginta dies annus du-¬
citur: nos autẽ ꝑ triginta et sex
dies affligimur: quasi anni nr̃i¬
decimas decimas deo damus: ut
qui nobismet ipsis ꝑ acceptum
annum uiximus: auctori nr̃o. nos
in eius decimis ꝑabstinentiam
sicut offerre in lege iubemini de¬
cimas rerum: ita ei offerre con¬
tendite. et decimas dierum. U¬
nusquisq inquantũ uirtus sup¬
petit. carnẽ macers eiꝰq deside¬
ria affligat: concupilentias
turpes interficiat: ut iuxta pau-¬
li uocem hostia uiua fiat. Hostia
quippe et immolatur et uiua est:
quando et abhac uita homo non
deficit. et tamen se. a carnalibus
desideriis occidit. Caro nos leta
traxit ad culpam: afflicta redu-¬
cat adueniam. Auctor etenim
mortis nr̃e: ꝑ fructum ligni ueti¬
ti. uite precepta transgressus ẽ.
Qui ergo a paradysi gaudiisꝑ
cybum cecidimus: ad hec inqnͣ¬

Expanded text:
subtrahuntur, non plus in abstisubtrahuntur, non plus in abstinentia quam triginta et sex dies 1495 remanent. Dum vero per trecentos et sexaginta quinque dies annus ducitur, nos autem per triginta et sex dies affligimur, quasi anni nostri decimas Deo damus, ut qui nobismetipsis per acceptum annum viximus, auctori nostro nos in ejus decimis per abstinentiam sicut offerre in lege jubemini decimas rerum , ita ei offerre contendite et decimas dierum. Unusquisque in quantum virtus suppetit, carnem maceret, ejusque desideria affligat, concupiscentias turpes interficiat, ut juxta Pauli vocem, hostia viva fiat . Hostia quippe et immolatur et viva est, quando et ab hac vita homo non deficit, et tamen se a carnalibus desideriis occidit. Caro nos laeta traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam. Auctor etenim mortis nostrae per fructum ligni vetiti vitae praecepta transgressus est. Qui ergo a paradisi gaudiis per cibum cecidimus, ad haec in qua
Abbreviated transcription (Latin):
nentiam affligere conemur. Cur
ergo inabstinentia quadragena¬
rius numerus custoditur : nisi
quia uirtus de calogi. ꝑ libros
quatuor scĩ euͣgłii impletur:
Denarius etenim quater ductus
in quagenarium surgit: quia tẽ
decalogi mandata ꝑficimus. cũ
ꝓfecto qͥuatuor libros sc̃i eu̾głii
custodimus. Ex qua re sentiri et
aliud potest. In hoc enim morta¬
li corpore. ex quatuor elementis
subsistimus: et ꝑ uoluptates eiꝰ¬
dem corporis. preceptis dm̃cis
contraimus. Precepta autem do-¬
minica: ꝑ decalogũ sunt accep¬
ta. Qui ergo ꝑ carnis desideria
decalogi mandata contempsimꝰ:
dignum est ut eandem carnem
quater dĩcies affligamus: quãtus
de hoc quadragesime tempore
est adhuc aliud qđ possit intelli-¬
gi. Apresenti et enĩ die usq ad
paschalis sollempnitatis gau¬
dia. sex ebdomade ueniunt: qͣ¬
rum uidelicet dies quadragin-¬
ta et duo fiunt. Ex qͥbus dum sex¬
dies dominici ab abstinentia

Expanded text:
nentiam affligere conamur. Cur nentiam affligere conamur. Cur ergo in abstinentia quadragenarius numerus custoditur? Nisi quia virtus decalogi per libros quatuor sancti Evangelii impletur. Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc decalogi mandata perficimus, cum profecto quatuor libros sancti Evangelii custodimus. Ex qua re sentiri et aliud potest. In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus, et per voluptates ejusdem corporis praeceptis Dominicis contraimus. Praecepta autem Dominica per decalogum sunt accepta. Qui ergo per carnis desideria, decalogi mandata contempsimus, dignum est ut eamdem carnem quaterdecies affligamus. Quamvis de hoc quadragesimae tempore, est adhuc aliud quod possit intelligi. A praesenti etenim die, usque ad Paschalis solemnitatis gaudia, sex hebdomadae veniunt. Quarum videlicet dies quadraginta et duo fiunt. Ex qdies Dominici ab abstinentia
Abbreviated transcription (Latin):
slotandum uero quod subdit᷑:
quia recedente diabolo.angłi
ministrabant ei. Ex qua re qͥd
aliud quã unius ꝑsonȩ utraq
natura ostenditur: quia & h̃o
ẽ quẽ diabolus tẽptat. et idem
ipse ds̃ ẽ cui ab angłis ministra¬
tur: Cognoscamus igitur meo
naturã nr̃am: quia nisi hunc di¬
abolus hominẽ cerneret. non
temptaret. Ueneremur in illo
diuinitatem suam: quia nisi su-¬
ꝑ omĩa d̃s ex isteret. ei nullomͦ
quadraginta dierum abstinen¬
tiam nr̃i redemptoris audiuimꝰ.
qui quadragesimȩ tempꝰ incho¬
amus: discutiendum nobis est.
cur hec ipsa abstinentia ꝑ qua-¬
draginta dierum numerũ custo¬
ditur. Moyses enim ut legemac¬
ciperet secundo. dieb quadra¬
ginta ieiunauit: helias in deser¬
to quadraginta dieb abstinu-¬
it: ipse autẽ auctor hominum
ad homines ueniens. in quadra¬
ginta dieb nullum omnino ci¬
bum sumpsit. Nos quoq in qͣntũ
possumus annuo quadragesimȩ
tempore. carnem nr̃am ꝑ absti-¬

Expanded text:
4. Notandum vero quod subditur, 4. Notandum vero quod subditur, quia, recedente diabolo, angeli ministrabant ei. Ex qua re quid aliud quam unius personae utraque natura ostenditur? Quia et homo est quem diabolus tentat, et idem ipse Deus est cui ab angelis ministratur. Cognaturam nostram, quia nisi hunc diabolus hominem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem suam, quia nisi super omnia Deus existeret, ei nullo moquadraginta dierum abstinentiam nostri Redemptoris audivimus, qui quadragesimae tempus inchoamus, discutiendum nobis est, cur haec ipsa abstinentia per quadraginta dierum numerum custoditur. Moyses enim, ut legem acciperet secundo, diebus quadraginta jejunavit. Helias in deserto quadraginta diebus abstinuit. Ipse auctor hominum, ad homines veniens, quadraginta diebus nullum omni modo cibum sumpsit. Nos quoque in quantum possumus, annuo quadragesimae tempore carnem nostram per absti
Abbreviated transcription (Latin):
mine iuncitur: quib pͥmum
hominem se uicisse glatur:
ut a nr̃is cordib ipso aditu cap¬
tus exeat. quo nos aditu in¬
tromissus tenebat. S est aliud
one dominica considerare de¬
beamus: quia temptatus a dia-¬
bolo dñs. sacri eloquii p̃cepta
respondit: et qui eo uerbo qđ
erat. temptatorẽ suum merge¬
re in abyssum poterat. uirtutẽ
suȩ potentiȩ ñ ostendit: sola di¬
exemplũ: ut quotiens a prauis
hominib aliquid patimur. ad
doct᷑nam excitemur potius ꝗͣ
adiundictã. Pensate quanta ẽ
patientia di: qͣnta impatientia
nrã. Nos si iniuriis. aut aliqua
lesione ꝓuocamur: furore per¬
moti. aut quantum possumꝰ
nosmet ipsos ulciscimur: aut
qd̾ non possumus facere mina¬
mur. Ecce aduersitatem diabo¬
li dñs ꝑtulit: et nil ei nisi mã¬
suetudinis uerba respondit.
Portat quẽ punire poterat: ut
hoc ĩ laude eiꝰ altius cresceret.
si hostem fuum ñ extinguen¬
do. s interim patiendo suꝑaret.

Expanded text:
mine vincitur, quibus primum mine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissus tenebat. Sed est aliud,one dominica considerare debemus, quia tentatus a diabolo Dominus sacri eloquii praecepta respondit, et qui eo verbo quod erat tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae 1494 non ostendit, sola diexemplum, ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, et quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verba respondit. Portat quem punire poterat, ut hoc in laudem ejus altius cresceret, si hostem suum non exstinguendo, sed interim patiendo superaret.
Abbreviated transcription (Latin):
dendum suasit. Ex uana autẽ
gła temptauit: cum diceret eri¬
tis sicut dii. Ex ꝓuectu auari-¬
tiȩ temptauit: cum diceret.
scientes bonũ et malũ. Aua-¬
ritia enim non solũ pecunie
est: s etiam altitudinis. Recte
enim auaritia dicitur: cum
supra modum sublimitas am¬
bitur. Si enim non ad auaritiã.
honoris rapina ꝑtineret. nequa¬
quam paulus de unigenito fi-
lio diceret: ñ rapinam arbitra¬
tus est. ẽẽ se equalem deo. In hoc
ergo diabolus parentem nr̃m
ad suꝑbiam traxit: quod eum
ad auaritiam sublimitatis ex¬
citauit.S quib modis pͥmum
hominẽ. strauit: eisdem modis
secundo homini temptato suc¬
cubuit. ꝑgulam quippe temp¬
tat: cum dicit. Dic ut lapides
isti panes fiant. ꝑuanam glam
temptat: cum dicit. Si filius
deies: mitte te de orsum. ꝑ
sublimitas auaritiam temp¬
tat: cum regna omĩa mundi
ostendit dicens. hec omĩa tibi
dabo:si ꝓcidens adoraueris me.
S eisdem modis a secundo ho¬

Expanded text:
dendum suasit. Ex vana autem dendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit cum diceret: Eritis sicut dii . Et ex provectu avaritiae tentavit cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei Filio diceret: Non rapinam arbitratus est se esse aqualem Deo . In hoc autem diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quod eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. 3. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini tentato succubuit. Per gulam quippe tentat cum dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentat cum dicit: Si Filius Dei es, mitte te deorsum. Per sublimitatis avaritiam tentat cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo ho
Abbreviated transcription (Latin):
tribus modis temptatio agi-¬
tur: suggestione. delectatione.
consensu. Et nos cum tempta¬
mur plerũq in delectationẽ.
aut etiam in consensum labi-¬
mur: quia ex carnis peccato
ꝓpagati. in nobis ipsis etiam
gerimus. unde certamina to¬
leramus. D̾s uero qui utero uir¬
ginis incarnatus. in mundum
sine peccato uenerat: nil con¬
tradictionis in semetipso tole¬
rabat. Temptari ergo ꝑ sugge¬
stionem potuit: s eius mentẽ
peccati delectatio ñ momordit:
atq ideo omĩs diabolica illa
temptatio. foris ñ intus fuit. S
si ipsum ordinem temptatioĩs
eius aspicimus: pensemus qͣn¬
ta magnitudine nos a temp¬
tatione liberamur: Antiquus
hostis contra pͥmum hominem
parentẽ nr̃m intribus se tẽpta¬
tionibus erexit: quia hunc ui-¬
delicet. gula. uana gla. & aua-¬
ritia temptauit: s temptando
suꝑauit : quia sibi eum ꝑ consen¬
fum subdidit. Ex gula quippe
temptauit. cum cibum ligni
uetitum ostendit: atq ad come¬

Expanded text:
tribus modis tentatio agitribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2. Sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad come
Abbreviated transcription (Latin):
ualde.S uere et absq ulla que¬
stione conuenienter accipitur.
ut a sp̃u sco in desertũ ductus
credatur: ut illuc eum suus sp̃s
duceret. ubi hunc ad temptan¬
D ecce cum dicitur. d̾s homo uł
in excelsum montẽ uel in scãm
ciuitatem a diabolo assumptꝰ.
mens refugit: humanȩ hoc
audire aures expauescunt. Cui¬
tamen non eẽ incredibilia ista
cognoscimus: si in illo et alia
facta pensamus. Certe. iniquo¬
rum omniũ diabolus caput
est: et huius capitis membra
sunt om̃s iniqui. An ñ diaboli
membrũ fuit pilatus : Anñ
diaboli membra iudei ꝑsequen¬
tes : et milites crucifigentes fu
erunt ⁊ Quid ergo mirum si se.
ab illo ꝑmisit inmontẽ duci:
qui se ꝑtulit etiam a membris
illius crucifigi: Non est ergoin¬
dignum redemptori nr̃o qd tẽp¬
tari uoluit: qͥ uenerat occidi.
Iustum qͥppe erat ut sic temp¬
tationes nr̃as. suis temptatio¬
nibus uinceret:sicut mortẽ
nr̃am uenerat sua morte suꝑa-¬
re. S sciendum nobis est. qr

Expanded text:
lde. Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illuc eum suus Spiritus duceret, ubi nunc ad tentanSed ecce cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expatamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo permisit in montem duci, qui se perculit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia
Abbreviated transcription (Latin):
qui redẽptorẽ nr̃m purũ hoĩem
credit. qͥd iste aliud quã agni car¬
nes crudas comedit: quas uide¬
licet coquere. ꝑ diuinitatis eiꝰ
intelligentiã noluit : Omnis
uero qui incarnationis eiꝰ my¬
steria. iuxta humanam sapi-¬
entiam discutere conatur: car-¬
nes agni aqua uult coquere:
Idest dispensationis eius my¬
sterium. ꝑ dissolutã uult scien¬
tiam penetrare. Qui igitur pas-¬
chalis gaudii sollẽpnitatẽ cele¬
brare desiderat: agnũ nec aqͣ
coquat. nec crudũ comedat: ut
neq ꝑhumanam sapientiã. ꝓ¬
funditatẽ incarnationis illius
penetrare appetat: neq in eũ
tanquã in hominem purum
credat:s assas igni carnes come¬
dat: ut dispensari omĩa. ꝑ scĩ
huc recte subiungitur. Caput
cum pedib & intestinis uorabi¬
tis. Sicut iam p̃diximus fr̃s.
paulo attestante didicimus.

Expanded text:
qui Redemptorem nostrum purum hominem qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per Divinitatis ejus intelligentiam noluit: omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum neque aqua coquat, neque crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut dihuc recte subjungitur: Caput cum pedibus ejus, et intestinis vorabitis. Sicut supra jam praediximus, Paulo attestante didicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
toris accipimus. nos ꝓ peccatis
nr̃is infletib affligamus: qua¬
tinus ipsa amaritudo peniten¬
tiȩ. abstergat a mentis stoma-¬
cho. ꝑuerse humorẽ uitȩ. Ubi
et subditur. Noncomedetis ex
eo crudũ quid: nec coctum aqͣ.
Ecce iam nos ipsa uerba historiȩ:
ab intellectu historico repellunt.
comedere agnũ crudum con-¬
sueuerat: ut ei lex dicat ñ come¬
detis ex eocrudũ qͥd: Sbi &
additur. Neq coctum aqua. S
quidaqua. nisi humanã scienti-¬
am designat: Iuxta hoc qd̃ ꝑ
salomonem sub hereticoꝵ uo-¬
ce dicitur. Aque furtiue dultio-¬
ressunt. Quid crudȩ agni carnes:
nisi inconsideratã. ac sine reue-¬
rentia cogitationis relictã illiꝰ
humanitatẽ: Omne enim qd̃
subtilit̾ cogitamus: quasi m̃te¬
coquimus. S agni caro nec cru¬
da edenda est. nec aqua cocta:
Quia redẽptor nr̃. neq purus
hõ estimandꝰ ẽ. neq ꝑ humanã
sapientiã. qualit̾ incarnari ds
potuit. cogitandus. Omĩs enĩ

Expanded text:
toris accipimus, nos pro peccatis toris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. comedere agnum crudum consuedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Neque coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat? Juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae igni carnes, nisi inconsideratam, ac sine reverentia cogitationihumilitate? Omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mcoquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit c
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtus ergo humanitatis eiꝰ
uelut testa exaruit: quia ab
igne passionis. aduirtutem in¬
corruptionis creuit. Sed sola
redemptoris nr̃i ꝑcepta sacra¬
menta. aduerã sollẽpnitatem
mentis ñ sufficiunt: nisi eis qͦ
et bona oꝑa iungant᷑. Quidenĩ
ꝓdest corpus & sanguinem illiꝰ.
ore ꝑcipere⁊ et ei ꝑuersis mori-¬
bus contraire: Un de bene
adhuc ad comedendum subdi¬
tur. Et arimos panes cũ lac¬
tucis agrestibus. Panesqͥppe
sine ferm̃to comedit: qͥ recta oꝑa
sine corruptione uane glȩ exercet:
qͥ mandata miscdie sine admixtiõe
peccati exibet: ne ꝑuerse diri-¬
piat. qd̾ quasi recte dispensat.
hoc quoq peccati fermentũ
bone sue actioni miscuerant:
pauca. Et sacrificate de ferm̃¬
tato laudem. De fermentato
namq laudem immolat: qui
deo sacrificium de rapina pa¬
rat. Lactuce uero agrestes. ual¬
de amare sunt.Carnes ergo a¬
gni cum lactucis agrestib sunt
edendȩ: ut cum corpus redẽp¬

Expanded text:
Virtus ergo humanitatis ejus Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit, sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest, corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis operibus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admixtione peccati exhibet, ne perverse diripiat qHoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
guinem. Uel certe domus nr̃e.
ipsa sunt corpora: inquibus
quousq uiuimus. habitamus.
Et insuꝑliminare domus.ag-¬
ni sanguinem ponimus: qͥa
crucem passionis illius. infron¬
te portamus. De quo adhuc ag¬
no subdit᷑. Et edent carnes noc¬
te illa. assas igni. In nocte qͥp¬
pe agnum comedimꝰ: qui in
sacramento. modo dñicũ corpꝰ
accipimus: qndo adhuc abin¬
uicem nr̃as conscientias ñ ui¬
demus.Quȩ tam̃ carnes agni
assande sunt: quia nimirum
dissoluit carnes.quas aqua
coxerit:quas uero ignis sine
aqua ex quoquit: roborat.
sarnes itaq agni nr̃i ignisex
coxit: qr eũ ipsã uis pa̾sioĩs illius
ad resurrectionẽ ualentiorem
reddidit: atq adincorruptio¬
nem roborauit. Qui enĩ ex mor¬
te conualuit: uidelicet car¬
nes illius ab igne duruerunt.
Unde etiã ꝑ psalmistã dicit.
Ex aruit uelut testa uirtus
mea. Quid nãq ẽ testa ante
ignem. nisi molle lutum: S
ei ex igne agitur: ut solidet᷑.

Expanded text:
guinem ponit. Vel certe domus nostrae guinem ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora, in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In nocte qpe agnum comedimus, qui in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ab invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes agni assandae sunt, quia nimirum dissolvit carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquCarnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Que uidelicet cuncta. mag¬
nam nobis edificationẽ pari-¬
unt: si fuerint mystica interp̃¬
tatione discussa.Quis namq sit
sanguis agni. ñ iam audiendo:
s bibendo didicistis. Qui san¬
guis suꝑ utrũq postem poni-¬
tur: quando non solũ ore cor-¬
poris. s etiam ore cordis hau¬
ritur. In utroq etenm poste¬
agni sanguis est positus. quan¬
do sacramentũ passionis illius
cũ ore ad redemptionẽ sumitur:
ad imitationem quoq intenta
ment x cogitatur. Nam qui sic
redemptoris sui sanguinem
accipit. ut imi tari passionem
illius necdum uelit: in uno po¬
ste sangumẽ posuit: qui etrã
in suꝑliminarib domorũ po¬
nendus est. Quid enim spirita¬
liter domus. nisi mentes nr̃as
accipimus: in quib ꝑ cogitati¬
onem inhabitamꝰ: Cuiꝰ domꝰ
suꝑliminare est: ipsa intenti¬
o quȩ p̾minet actiomi. Qui igi¬
tur intentionem cogitationis
sue. adimitationẽ dominicȩ
passionis dirigit: insuꝑlimi-¬
nare domus ponit Agni san¬

Expanded text:
us. Haec videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim posteagni sanguis est positus quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem inhabitamus? Cujus domus superliminare, est ipsa intentio, quae supereminet actioni. Qui ergo intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminari domus agni san