comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris. et obsis quib det uerbũ
pachomius frequenter insimi¬
ans. multum eos iuuerat: et
ad emulationem sptritalis o¬
peris incitabat. Qui etiã con¬
templantes uitam sents. spe¬
cimen esse uirtutis: nunis ad¬
mirabantur dicentes. Errant
ualde qui putant homines
exinde tam a natiuitate paren¬
tum quodam pͥuilegio beatoᷤᷤ
existere. ut arbitrii libertas
adimatur: et peccatores per pe¬
nitentiam non possint operã
dare uirtutib. fece entin ma¬
nfestissimam tn hoc uenerabi¬
tem: qui cum de parentibus
ortus sit gentilib et profanis:
ad tantani se beatitudinẽ di¬
uint cultus ostendit. ut om̃ia
xpisti mandata perfecerit. Un¬
de certum est et nos et quicũ¬
q uoluerut adiuuante dei
gratia normam sc̃i uiri posse
subsequi:sicut et ipse perfec¬
tissimorum patrum emulatꝰ
est sanctitatem. Seniq quid ẽ
aluud qił in ewangelio scrip¬
tum est dicente xp̃o. uenite
ad me om̃s qui laboratis et o¬

Expanded text:
ris et Obsis. Quibus Dei verbum ris et Obsis. Quibus Dei verbum Pachomius frequenter insinuans, multum eos juverat, et ad aemulationem spiritualis operis incitaverat. Qui etiam contemplantes, vitam senis specimen esse virtutis, nimis admirabantur, dicentes: Errant valde qui putant homines exinde jam a nativitate parentum, quodam privilegio beatos existere, ut arbitrii libertas adimatur, et peccatores per poenitentiam non possint operam dare virtutibus. Ecce enim manifestissimam in hoc venerabitem, qui cum de parentibus ortus sit gentilibus et profanis, ad tantam beatitudinem divini cultus se extendit, ut omnia Christi mandata perfecerit. Unde certum est, et ex nobis quicunque voluerint, adjuvante Dei gratia, normam sancti viri posse subsequi, sicut et ipse perfectissimorum patrum aemulatus est sanctitatem. Denique, quid est aliud quod in Evangelio scriptum est, dicente Christo: Venite ad me omnes, qui laboratis et o
Abbreviated transcription (Latin):
uire contendens. Ad horã nãq
conuuii. ipse parabat mensam
fratrib: et solita exhibebat offi¬
cia. Necnon in hortulis serebat
olera: que suis manib trriga¬
bat. Siquis etiam monasterii
pulsasset ostium: uigilanter oc¬
currens prompte responsa red¬
debat. Infirmis autem: diebus
obsequebatur ac noctib. Et in his
om̃ib: exemplum maxuum¬
se suis discipulis offerebat. Qua¬
ꝓpter hii qui nuper ad domini
seruitium ueniebant: alacrio¬
res ad omnia pietatis officia
reddebant᷑. quos beatus senex
qͥa ad aliud sollicitudinũ mu¬
nus adhue obedire ñ poterant:
securos esse ab untuersis dio¬
sentionibz ammonebat cdicen
In quo uocati estis fratres uin¬
liter in eo persistite. psalmos nu¬
cite libros alios et precipue so¬
ctum ewangeliũ memoria re¬
nete. Sic enu seruientes ilño-
et iuxta mandata eius inuĩ
diligentes: uos quidem erits
ri qui primitus ad eũ
conuenerant. quorum ista st
nomina: postsentheus et su-¬

Expanded text:
vire contendens. Ad horam namque vire contendens. Ad horam namque convivii ipse parabat mensam fratribus, et solita exhibebat officia. Nec non in hortulis serebat olera, quae suis manibus irrigabat. Si quis etiam monasterii pulsasset ostium, vigilanter occurrens, prompte responsa reddebat. Infirmis autem diebus obsequebatur et noctibus; et in his omnibus exemplum se maximum suis discipulis offerebat. Quapropter hi qui nuper ad Domini servitium veniebant, alacriores ad omnia pietatis officia reddebantur: quos tamen beatus senex, quia talium sollicitudinum munus adhuc obviare non poterant, securos esse ab universis distentionibus admonebat, dicens: In quo vocati estis fratres, viriliter in eo persistite, psalmos dicite, libros alios, et praecipue sanctum Evangelium, memoria retinete. Sic enim servientes Domino, et juxta mandata ejus invicem diligentes, vos quidem eritisri qui primitus ad Pachomium convenerant, quorum ista sunt nomina, Psenthessus, Su
Abbreviated transcription (Latin):
tuti cellulis orare non desinunt.
qui puritate mentis et diuina
contemplatione pascunt᷑. Cũq
hec dixisset nuntius celestis:
abscessit. Et pachomius solito
deo gratias referens: de uisio¬
ne certus est redditus. quam
trina reuelatione cognouerat:
cepitq suscipere cunctos qͥ per
penitentiam se dei miseratiomi¬
bus offerebant. quos etiã post
longam conuersationis experi¬
entiã monachorum aggregabat:
instruens eos illecebras mun¬
di fugere. sc̃ĩsq semꝑ institutio¬
nib inherere. Prumitꝰ ergo ain¬
liter monachus uniuerso muu
met ut ita possit tollere cruc̃e
suam: et xp̃i uestigia ueneran¬
da sectari. Tali itaq beati senis
ammonitione formati. fructus
penitentie dignos afferebant:
maxime considerantes eum ĩa¬
etate defessuni. infatigabili stu
solum namq se districtioni re¬
gule subdiderat: s et totius mo¬
nasterii sollicitudinem cur̃aq
portabat. ultra uires om̃ib ser¬

Expanded text:
tuti cellulis, orare non desinunt, tuti cellulis, orare non desinunt, qui puritate mentis et divina contemplatione pascuntur. Cumque hoc dixisset, nuntius coelestis abscessit; et Pachomius solite Deo gratias 121 referens, de visione certus est redditus, quam trina revelatione cognoverat. Coepitque suscipere cunctos, qui per poenitentiam se Dei miserationibus offerebant; quos etiam post longam conversationis experientiam monachorum coetibus aggregabat, instruens eos mundi illecebras fu fugere, sanctisque semper institutionibus inhaerere, primitus adliter monachus universo mundmetipsi, ut ita possit tollere crucem suam, et Christi vestigia veneranda sectari. Tali utique beati senis admonitione formati, fructus poenitentiae dignissimos afferebant, maxime considerantes eum jam aetate defessum, infatigabili studsolum namque se districtiori regulae subdiderat, sed et totius monasterii sollicitudinem curamque portabat, ultra vires omnibus ser
Abbreviated transcription (Latin):
sa que significarent scire ua
rii si ueniret habens habitũ
am̾sũ. nullus cũ eo comederet.
excepto eo qui iter agens id ob¬
seruare non posset. Qui uero se¬
mel ail hoc intraret monasteri¬
um ut ibi iugiter permaneret:
per tres annos a studiis sacra¬
tiorib arceretur. operaret᷑ tan¬
tum opera sua simplicit̾. et i¬
ta post trienuium stadiũ cer¬
taminis introiret. Cum autẽ
comederent capita sua cucul¬
lis operirent: ne frater fratrẽ
uideret manducantem: et ut
nullus comedens loqueretur.
nec preter mensam suos alibi
circumferret aspectus. Nec nou
ab angelo qui cum pachomio
loquebatur. hoc quoq consti¬
tutum est: ut diurne orationes
duodecim fierent. et uesperti¬
ne duodecim. et nocturne
duodecim. Cumq pachomius
diceret paucas orationes ẽe re¬
spondit angelus. Has constitiu.
quas possint infirmiores absq
labore perficere. Ceterũ qui per¬
fecti sunt: hac lege ñ indigent.
A pud se namq in ꝓpriis consti¬

Expanded text:
sa quae significarent scire valsa quae significarent scire valrii, si veniret habens habitum diversum, nullus cum eo comederet, excepto eo qui iter agens id observare non posset. Qui vero semel ad hoc intraret monasterium, ut ibi jugiter permaneret, per tres annos a studiis sacratioribus arceretur, operaretur tantum opera sua simpliciter, et ita post triennium stadium certaminis introiret. Cum autem comederent, capita sua cucullis operirent, ne frater fratrem videret manducantem; et ut nullus comedens loqueretur, nec praeter mensam suos alibi circumferret aspectus. Necnon ab angelo, qui cum Pachomio loquebatur, hoc quoque constitutum est, ut diurnae orationes XII fierent, et vespertinae XII, et nocturnae XII. Cumque Pachomius diceret, paucas orationes esse, respondit angelus: Has constitui, quas possent infirmiores absque labore perficere; caeterum qui perfecti sunt, hac lege non indigent. Apud se namque in propriis consti
Abbreviated transcription (Latin):
noctib libitones lineos p̾cincti
lumbos: habeantq singuli me¬
lotem. ul est caprinam pellen
confectam albam: sine qua ñ
comedant neq dormiant. Lete¬
deutes tamen ad commumionẽ
sacramentoꝵ xp̃i et cingulos
soluant et melotem deponant.
cueullis utentes tantummoc
Hoc etiam preceptũ erat: ut
iuxta numerum elementorũ
et grecarum litterarũ uiginti¬
constituerent᷑: ita ut singulis
turmis imponerentur singu¬
larum nomitna litterarũ idẽ
alpha et deinceps usq ad co:
ut cum iuterrogaret archiman¬
drita de aliquo in multitituai¬
ne tanta. facili responsione cos¬
nosceret. Uerbi gratia cum sli¬
ceret qualiter esset alpha uel
summa ꝓprio quodam signo
nominis littere untuscuiꝰq
turme mores exprimeret sun¬
pliciorib et innocentioribus
iotha nomen iponens: diffi¬
ciliorib autem et tortuosis xi.
io conuersationis et ꝓpositi sin¬
gulis turmis cetera elementa cõ¬
merent: solis spiritalib hec ip¬

Expanded text:
noctibus lebitones lineos, praecincti noctibus lebitones lineos, praecincti lumbos, habeantque singuli melotem, id est, caprinam pellem confectam albam, sine qua neque comedant, neque dormiant. Accedentes tamen ad communionem sacramentorum Christi, et cingulos solvant, et melotem deponant, cucullis utentes tantummodo. Hoc etiam praeceptum erat, ut juxta numerum elementorum et Graecarum litterarum, XXIV mnstituerentur, ita ut singulis turmis imponerentur singularum nomina litterarum, id est, ab α, et deinceps usque ad ω, ut cum interrogaret archimandritam de aliquo in multitudine tanta, facili responsione cognosceret. Verbi gratia, cum diceret qualiter esset α, vel σ, proprio quodam signo nominis litterae, uniuscujusque turmae mores exprimeret, simplicioribus et innocentioribus ι, nomen imponens, difficilioribus autem et tortuosis, ξ, nversationis et propositi, singulis turmis litterarum elementa concinerent, solis spiritalibus haec ip
Abbreviated transcription (Latin):
ficiant. Affligam illos nec pote¬
runt stare: cadent sub pedibus
meis. et precinxisti me uirtute
ad bellum. Postquam uero hec
peticio quantum conditio ꝑmi¬
in eloquiis celestib se perseue¬
ranter exercens. Preces autẽ eiꝰ
incessabiles erant: ut dm̃ uolun
paruit et angelus dm̃i dicens.
Uoluutas dñi est o pachont.
ut ei pura mente deseriuiens:
multitudinem congreges mo¬
nachoꝵ. et iuxta formam que
tibi ostensa est. cunctos insti¬
tuas. ac deo exhibere conten¬
das. Acceperat enim diulum
tabulam: in qua erant hec ad
as edere concedas et bi¬
bere: et pro modo uescentiũ
laborare compellas. et neq: co¬
medere moleste neq ieiunare
phibeas. facies autem cellulas
diuersas. et ternos per unam¬
quaniq cellulam manere con¬
stituas. Ualidiorib quidem et
comedentib opera ualtdiora: le
uiora uero infirmiorib ⁊ absti¬
nentib imponas. Omnium ue
ro cib in uno loco paretur. at¬
q consumatur. Induant᷑ autẽ

Expanded text:
ficiant. Affligam illos, nec poteficiant. Affligam illos, nec poterunt stare; cadent sub pedibus meis, et praecinxisti me virtute ad bellum . Postquam vero haec petitio ejus, quantum conditio permiin eloquiis coelestibus se perseveranter exercens. Preces autem ejus incessabiles erant, ut Domini volparuit illi angelus Domini, dicens: Voluntas Domini est, o Pachomi, ut ei pura mente deserviens, multitudinem congreges monachorum, et juxta formam quae tibi ostensa est, cunctos instituas, ac Deo exhibere contendas. Acceperat enim dudum tabulam, in qua erant haec adnas edere concedas et bibere, et pro modo vescentium, laborare compellas; et neque comedere modeste, neque jejunare prohibecellulas, et ternos per unam cellulam manere conhibeas. Validioribus quidem, et comedentibus, validiora opera; leviora vero infirmioribus et abstinentibus imponas. Faciero cibus in uno loco paretur atque consumatur. Induantur autem
Abbreviated transcription (Latin):
ferens. quod eum ab uniuer¬
sis inimici fraudib seruaue¬
rit illesum. orabat dicens. Be¬
nedictus es dñe ds patrũ no¬
strorum. qui non despexisti hu¬
militat̃e uieã: neq siuisti me
minis infirmum decipi. uel
illudi fraude diaboli: sed mi¬
sericorditer ignorantie mee diᷤ¬
cutiens tenebras. docuisti me
facere uoluntatem tuam. Nã
cum pusillus essem et abiectus
ac uite mee penitꝰ nescius: timo¬
ris tui sensum mͥ largitus es. ut
tenebras exteriores et supplicia
eterna deuitans te ueram luc̃e
gaudiumq perhenne cognosce
demonis impugnatione pulsa¬
ri: tanqͣ. fortissimus athleta ni¬
mis alacer ꝓ uite sc̃itate certa¬
bat. postulans a dño ut si fieri
posset quo modum humane fra¬
gilitatis excederet. necessitate
sompni superaret: quatinꝰ dieb
ac noctib uigilans. aduersario¬
rum machinamenta destrueret:
sicut scriptum est. Perseqͣr ini¬
intcos meos et comprehenilam
illos: et non conuertar donec de¬

Expanded text:
ferens, quod ab univerferens, quod ab universis inimici fraudibus servaretur illaesus, orabat, dicens: Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum, qui non despexisti humilitatem meam, neque sivisti me nimis infirmum decipi vel illudi fraude diaboli; sed misericorditer ignorantiae meae discutiens tenebras, docuisti me facere voluntatem tuam. Nam cum pusillus essem et abjectus, ac vitae meae penitus nescius, timoris tui sensum mihi largitus es, ut tenebras exteriores et supplicia aeterna devitans, te veram lucem gaudiumque perenne cognoscerdaemonis impugnatione pulsari, tanquam fortissimus athleta nimis alacer pro vitae sanctitate certabat, postulans a Domino ut si fieri posset, quod modum humanae fragilitatis excederet, necessitatem somni superaret , quatenus diebus ac noctibus vigilans, adversariorum machinamenta destrueret, sicut scriptum est: Persequar inimicos meos, et comprehendam illos; et non convertar, donec de
Abbreviated transcription (Latin):
occasionem ruine causamq:i
stabis. Hec audiens pachonu¬
us grandes accepit iuires ad¬
uersus diaboli insidias: ⁊ glo¬
rificans deum de fratris pre¬
sentia. precabatur eum ne se
desereret. Exinde memoratus
sepe ueniebat ad senem. Qui
post aliquantulum temporis
dum solito pachomiũ uisitãs
paucis cum eo dieb remoratꝰ
est: ualula infirmitate corres¬
tus. bitmanis reb excessit iu¬
rta uotum senis dies suos per¬
secta conuersatione cõsũmans.
Sepelitur autem sc̃i manib:
isalits ab eo et hymnis cait¬
tisq spiritalib ex more celebra
ns. Tantam uero post hec fidu¬
tiam beatus pachomus apud
dñm adquisierat. et ita spe di¬
uina magnificus habebatur:
ut sepe numero calcaret super¬
serpentes et scorpiones. ⁊ ꝑ oĩa
maneret illesus: nec non corco¬
srilli siquando necessitas flu¬
nium transire compelleret:
eum cum sumina subiectione
portabant. exponentes ad lo¬
cum quemcumq precepisset.
duper hiis ergo deo gratias re¬

Expanded text:
occasionem ruinae causamque occasionem ruinae causamque praestabis. Haec audiens Pachomius, grandes accepit vires adversus daemonum insidias; et glorificans Deum de fratris praesentia, precabatur eum ne se desereret. Exinde memoratus Apollo saepe veniebat ad senem. Qui post aliquantum temporis, dum solito Pachomium visitans, paucis cum eo diebus remoratus esset, valida infirmitate correptus, humanis rebus excessit, juxta votum senis dies suos perfecta conversatione consummans. Sepelitur itaque sanctis manibus, psalmis ab eo et hymnis et canticis spiritalibus ex more celebra Tantam vero post haec fiduciam beatus Pachomius apud Dominum acquisierat, et ita spe divina magnificus habebatur, ut saepenumero calcaret serpentes et scorpiones, et per omnia maneret illaesus; necnon crocodili, siquando necessitas fluvium transire compelleret, eum cum summa subjectione portabant, exponentes eum ad locum quocunque praecepisset. Super his ergo Deo gratias re
Abbreviated transcription (Latin):
ciaretur: nulla tamen despe¬
ratione penitus frangebatur.
s memor erat dñi qui seruos
rit. Tunc quidam monachus
apollo nomine: gratia uisencdi
uenit ad eum. Cut pachomius
loquens ea que pertinent ad
salutem: insidiasq diaboli mł¬
tiformes esse pronuntians ce¬
pit etiam illa que circa se ge¬
rebantur exponere. quantaq
sibi per eorum acerbitates il¬
lata essent uerbera recensere.
Ad quem monachus ait. Ut¬
riliter age et confortetur cor
tuum: uenerabilis pater. Sci¬
ens enim diabolus quia si
te cedentem suis conflictib
uicerit: consequenter etiam
nos qui pro uirium possibi¬
litate certaminum tuoꝵ sec¬
tatores existimus qͥq maxi¬
ma per te capimus exempla
uirtutum. facile superabit. i¬
circo te uehementer tmpuguas¬
re non desut. Seil tu lñi pris¬
tectione munitus. impetum eiꝰ
fortitudinis excipe: ne qł ab¬
sit et pro nobis cogaris recdade¬
re rationem. Nam si tu qui no¬
bis gratia diuina prelatus es.
aliqua desidia cesseris: multi

Expanded text:
ibus, nulla tamen desperatione penitus frangebatur; sed memor erat Domini, qui servos one. Tunc quidam monachus, Apollo nomine, gratia visendi venit ad eum. Cui Pachomius loquens ea quae pertinent ad salutem, insidias diaboli multiformes esse pronuntians, coepit etiam illa quae circa se gerebantur exponere, quantaque sibi per eorum acerbitates illata essent verbera, recensere. Ad quem monachus ait: Viriliter age, et confortetur cor tuum, venerabilis Pater. Sciens enim diabolus quia si te suis cedentem conflictibus vicerit, consequenter etiam nos, qui pro virium possibilitate certaminum tuorum sectatores existimus, quique maxima per te capimus exempla virtutum, perfacile superabit; idcirco te vehementer impugnare non desinit. Sed tu, Domini protectione munitus, impetum ejus fortiter excipe; ne, quod absit, et pro nobis cogaris reddere rationem. Nam si tu, qui nobis gratia divina praelatus es, aliqua desidia cesseris, multis
Abbreviated transcription (Latin):
serans. corum molimina pro¬
terebat. Aderat enim mise¬
ricors dñs. qui etiam nunc cõ¬
tritis ac rectis corde cunctis
adesse dignatur: et dicit no¬
bus dieb usq ad consumma¬
tionem seculi. suumq fidelẽ
famulum seruabat in om̃ib.
molestiis urgeret᷑: sic ab eo cru¬
deliter est cesus. ut a uespera
esset uerberib exaratũ. ⁊ qũa¬

Expanded text:
serans, eorum molimina proserans, eorum molimina proterebat. Aderat enim misericors Dominus, qui etiam nunc contritis ac rectis corde cunctis adesse dignatur, et dicit: Nobus diebus usque ad consummationem saeculi , suumque fidelem famulum servabat in omnibus.molestiis urgeretur, sic ab eo est crudeliter caesus, ut a vespera esset verberib
Abbreviated transcription (Latin):
re moluntur. Olures eñi con¬
uenientes in unum. arboris
folium coram eo magnis funt¬
bus colligare uidebaut᷑. et sũ¬
mo conamne trahere: dextra
leuaq ductis ordinib ac sese
mutuo choortantes. sic insiste¬
re uitebantur: ac si magni la¬
pidis mouerent immensum¬
pondus. Hoc autem nequissi¬
mi spiritꝰ idcirco faciebant. ut
mentem eius si possent in risũ
forte resoluerent: et iuenirẽt
unde illi exprobrare iuderen¬
tur. Quoꝵ pachomius impu¬
dentiam cernens ingemuit. at¬
q ad dñm solitis precibus con¬
uolauit: statimq uirtute xp̃i
totus eorum cuneus est ad ni¬
chilum redactus. Frequenter
etiam cum resideret ad men¬
sam deoq gratias ageret. appa¬
rebant illi in habitu pulcher¬
rimarum mulierum specie
differentium: et procaci ac fe¬
da nuditate conspicue eidem
astare uidebantur: et ex appo¬
sitis contingere. Sed athleta¬
xp̃i fortissimus quamuis ex¬
men oculos exteriores clau¬
dens et interiores ad deũ re¬

Expanded text:
re moliuntur. Plures enim conre moliuntur. Plures enim convenientes in unum, arboris folium coram eo magnis funibus colligare videbantur, et summo conamine trahere, dextra laevaque ductis ordinibus; ac sese mutuo cohortantes, sic insistere nitebantur, ac si magni lapidis moverent pondus immensum. Hoc autem nequissimi spiritus idcirco faciebant, ut mentem ejus, si possent, in risum forte resolverent, et invenirent unde illi exprobrarent. Quorum Pachomius impudentiam cernens, ingemuit; atque ad Dominum solitis precibus convolavit, statimque virtute Christi totus eorum cuneus est ad nihilum redactus. Frequenter enim cum resideret ad mensam, Deoque gratias ageret, apparebant illi in habitu pulcherrimarum mulierum, specie differentium, et procaci ac foeda nuditate conspicuae, eidem astare videbantur, et ex appositis velle contingere. Sed athleta fortissimus, quamvis senmen exteriores oculos claudens, et interiores ad Dominum re
Abbreviated transcription (Latin):
tetea non timebimus: dum tur¬
babitur terra. Quo psallente ꝓ¬
tinus est facta tranquillitas e
impetus inimicoꝵ uelut fumꝰ
euanuit: paululum quulem
receclentes ut caues. qui cũ fa¬
tigati fuerint ad presens uide¬
tur abscedere: s impudentioreᷤ
postea reuertunt᷑. Nam cũ is̃e
sc̃s post orationes ad opus soli¬
nim consedisset: instar gallina
n mire magnitudinis coram eo
uisus est inimicus. crebras ite¬
rins uoces et clamores inconcdi¬
um suis uelut unguib fede la¬
terauit. Qui signo crucis fron¬
nmi suam muniens exsufflauit
in eum: moxq fugatus ẽ. Intel¬
ligebat enim cuctas inimici
uersutias: et timore diuino p̾¬
ditus illusiones eius ꝓ nichilo
computabat. Unde frequenter
ab eo lacessitus. in nullo lasses¬
sere poterat: s tanqͣ. turris in¬
expugnabilis patientissimus
ad omnia certamina perdura¬
bat. R ursus alio tempore cho¬
ortes demonum tali genere fan¬
tasmatis: sc̃m dei famulũ tẽpta¬

Expanded text:
terea non timebimus dum turterea non timebimus dum turbabitur terra . Quo psallente, protinus est facta tranquillitas, et impetus inimicorum velut fumus evanuit; paululum quidem recedentes, ut canes, qui cum fatigati fuerint, ad praesens videntur abscedere, sed impudentiores postea revertuntur; nam cum idem sanctus post orationes ad opus solitum consedisset, instar galli gallinacei nimiae magnitudinis coram eo visus est inimicus, crebras iterans voces, et clamores incondieum, suis velut unguibus foede laceravit. Qui signo crucis frontem suam muniens, exsufflavit in eum, moxque fugatus est. Intelligebat enim cunctas inimici versutias; et timore divino praeditus, illusiones ejus pro nihilo computabat. Unde frequenter ab eo lacessitus, in nullo lacessere poterat; sed tanquam turris inexpugnabilis, patientissimus ad omnia certamina perdurabat. Rursus alio tempore cohortes daemonum, tali genere phantasmatis sanctum Dei famulum tenta
Abbreviated transcription (Latin):
Consueuerat quoq sanctus uir
procul a monasterio suo causa
orationis ad loca remotiora de¬
scendere. Qui cum exinde reu̾¬
teretur. immundi spiritꝰ illit¬
dentes frequenter eum uelut
facto ordine precedebant. exhor¬
tantes alter ad alterum: quasi
ante iudicem directis agminib
ac dicentes. Date locũ homini d̃i.
p̾achomius autem spe xpistin
demptoris armatus spernebat
eorum ridiculosa figmenta. et
ac si canum latratus ineptissi¬
mos deputabat. Qui magnamn
uiri consuderantes constantiã.
qdđ in nullo prorsus tantis luc¬
taminib moueretur: irruunt
super eum magno cuneo cõgio¬
bati. et circumdantes eiꝰ thabir¬
naculum nisi sunt illud a fui¬
l amento conuellere: ita ut pu¬
taret sc̃s locum penitus fuisse
collapsum. Qui manens intre¬
pidus. consuetam citharã spi¬
ritalis plectri modulatione pul¬
sabat. ingenti uoce derantans.
Deus nr̃m refugium et uirtus.
adiutor in tribulationib que
tuuenerut nos nims. Prop¬

Expanded text:
Consueverat quoque sanctus vir Consueverat quoque sanctus vir procul 119 a monasterio suo causa orationis ad loca remotiora descendere. Qui cum exinde reverteretur, immundi spiritus illudentes, frequenter eum facto velut ordine praecedebant, exhortantes alter alterum, quasi ante judicem directis agminibus, ac dicentes: Date locum homini Dei. Pachomius autem spe Christi Redemptoris armatus, spernebat eorum ridiculosa figmenta, et ac si canum latratus ineptissimos deputabat. Qui magnam viri considerantes instantiam, quod in nullo prorsus tantis luctaminibus frangeretur, irruunt super eum magno cuneo conglobati; et circumdantes ejus habitaculum, visi sunt illud a fundamento convellere, ita ut putaret sanctus locum penitus fuisse collapsum. Qui manens intrepidus, consuetam citharam spiritalis plectri modulatione pulsabat, ingenti voce decantans: Deus noster refugium et virtus, adjutor in tribulationibus, quae invenerunt nos nimis; prop
Abbreviated transcription (Latin):
stineret. ⁊ ad meliora ꝓficeret:
dilatandi monasteria curam
gerebat unmodicam ꝓ suscep¬
tione multoꝵ. Cui diabolus ce¬
q suꝑ eum dentib ueluti sin¬
gularis ferus temptationes ua
rias et excitabat: si forsitan ad¬
uersus eum fraudis sue reppe¬
risset ingressum. Sel hic scuto
fidei communitus. ugilanter
inimici declinabat insidias. san¬
ctas scripturas memoria reti¬
nens atq: decantan.¬
plicaret dño et genua
uellet in oratione curuare an¬
te conspectum eius demonum
prestigiis lacus apparuit. Huiꝰ¬
modi namq figuras inanes at¬
q superfluas hostis humani ge¬
neris semper exhibere festuiat:
ut aliqua subreptione uł frau¬
de mens orantis a propria inten¬
tione distracta. preces deo puriᷤᷤ¬
simas offerre non possit. Pacho¬
inuis ergo demonum machina¬
menta xp̃o reuelante cognoscens
pariterq despiciens: maxima fi¬
dei capiebat augmenta. hos qͥ
dem arguens: deum uero solita
granarum actione benedicens.

Expanded text:
stineret, et ad meliora proficeret, stineret, et ad meliora proficeret, dilatandi monasteria curam gerebat immodicam pro susceptione multorum: cui diabolus veque super eum dentibus, veluti singularis ferus, tentationes ei varias excitabat, si forsan adversus eum fraudis suae reperisset ingressum. Sed hic scuto fidei communitus, vigilanter inimici declinabat insidias, sanctas Scripturas memoria retinens atque decantanplicaret Domino, et genua vellet in oratione curvare, ante conspectum ejus daemonum praestigiis lacus apparuit. Hujuscemodi namque figuras inanes atque superfluas, hostis humani generis semper exhibere festinabat, ut aliqua subreptione vel fraude mens orantis a propria intentione distracta, preces Domino purissimas offerre non posset. Pachomius ergo daemonum machinas, Christo revelante cognoscens, pariterque despiciens, maxima fidei capiebat augmenta; hos quidem constanter arguens, Deum vero solita gratiarum actione benedicens.
Abbreviated transcription (Latin):
colligebat: s oratione diuturna
ueluti cruci confixum corpus
retiuebat immobile. et sic ani
tabat. Et quamius esset in om̃i
uirtutum genere prepotens. in¬
credibili tamen humilitate et
mira mansuetudine cum suo
germano cohabitans: eum per
omnia sustinebat. Qui non post
multum temporis finem uite
presentis impleuit. Cuius funꝰ
debito curauit honore pachomi¬
us. Nam totam noctem suꝑ eius
cadauer psalmis egit hymns¬
q peruigilem: et animam qui
diderat. corpus uero sollicite¬
reddidit sepulture.
unc infatigabilis pacho¬
mius arta ac singulari
conuersatione semetipsũ affli¬
gens: studebat integrum se atq
immaculatum in om̃ib exhibe¬
re. Siquando autem cogitatio
pulsasset illicita: mox ẽa diui¬
no munere repellebat. atq in
timore dñi perseuerabat affixus
eternarum memor penarũ ⁊ do-¬
lorũ sine fine manentium. ig¬
nis scilicet illius inextingui¬
morientium. Cum hiis itaq pa¬
chomius modis ab illicitis ab¬

Expanded text:
colligebat; sed extensione diuturna, colligebat; sed extensione diuturna, veluti cruci confixum corpus retinebat immobile, et sic animtabat. Et quamvis esset in omni virtutum genere praepotens, incredibili tamen humilitate et mira mansuetudine cum suo germano cohabitans, eum per omnia sustitinebat. Qui non post multum temporis, vitae praesentis cursum implevit. Cujus funus debito curavit honore Pachomius. Nam totam noctem super ejus cadaver psalmis egit hymnisque pervigilem; et animam quiddiderat, corpus vero sollicitereddidit sepulturae. CAP. XVI.--Tunc infatigabilis Pachomius arcta et singulari conversatione semetipsum affligens, studebat integrum se atque immaculatum in omnibus exhibere. Si quando namque eum cogitatio pulsasset illicita, mox eam divino munere repellebat, atque in timore Domini perseverabat affixus, aeternarum memor poenarum, et dolorum sine fine manentium, ignis scilicet illius inexstinguimorientis. Cum his itaque Pachomius modis et ab illicitis ab
Abbreviated transcription (Latin):
placuit tuo protectus auxilio.
diaboli uitauit incursus: ⁊ lon¬
ge lateq pro multorũ salute i¬
rabili decore resplenduit. Ego
autem dñe quomodo alios clo¬
cere temptabo. quos per me ad
monachorum propositum uoca¬
re dignatus fueris: cum nͦ pas¬
siones carnis aduersus antm̃a
militantes cleuicerim. nec leg̃ẽ
tuam immaculata mente serua¬
uerim: Sed confido xpiste qũ
tua mͥ uirtus in om̃ib semper
assistat: eaq: geram que tuis
conspectib placeant. Remitte
clementissime deus remitte ỹ¬
cor om̃ia peccata mea: et cor me¬
um tua ugiter inspectione pu¬
rifica. Hec igitur cum lacrimnis
dño confitebatur. et fletib noc
te peruigil u oratione cõsistens:
et pre iumietate sudoris atq la¬
criniarum. nam tempus erat esta¬
ns ita pauinentum ubi orauerat
iumnectum reddidit: ut fusa il¬
lic aqua crederetur. Consueue¬
ras autem stans manus suas in¬
natione expandere. quas ꝑ ali¬
quot horarum spatia minime

Expanded text:
placuit, tuo protectus auxilio, placuit, tuo protectus auxilio, diaboli vitavit incursus, longe lateque pro multorum salute mirabili decore resplenduit. Ego autem, Domine, quomodo alios docere tentabo, quos per me ad monachorum propositum vocare dignaberis; cum nec passiones carnis, quae adversus animam militant, ante devicerim, nec legem tuam immaculata mente servaverim? Sed confido, Christe, quod tua mihi virtus in omnibus semper assistat, eaque geram quae tuis conspectibus placeant. Remitte, clementissime Deus, remitte, precor, omnia peccata mea, et cor meum tua jugiter inspectione purifica. Haec igitur cum lacrymis Domino confitebantur et fletibus, tota nocte pervigil in oratione consistens; et prae nimietate sudoris atque lacrymarum nam tempus erat aestatis ita pavimentum ubi oraverat humectum reddidit, ut fusa illic aqua crederetur. Consueverat autem stans in oratione manus expandere, quas per aliquot horarum spatia minime
Abbreviated transcription (Latin):
ei omnino respondit. s mansue¬
te sustinens sese continuit: con¬
sequenti uero nocte ad infertora
donius descendens. cuius aliqͣ
partem ipse construxerat: ꝓstra¬
uit se in orationem. cepitq flere
uehementer et dicereUe michi
cundem carnem ambulo: sicut
nuper expertus sum. Tante nã¬
q: conuersationis instituta sus¬
cipiens equum non est:ut me
modo impatientia precipitet.
peream. ne diaboli deceptus frau¬
de succumbam. Si enim me tua
gratia deseruerit. et aliqũa in
me partem suorum actuum rep¬
pererit inimicus: durissime etꝰ
a quo quis superatur. huic et
seruus addicitur. Et iterũ scrip¬
tum est. Si totam legem qͥs in¬
pleuerit offendat autem in uñ
factus est omniũ reus. Credon
mine ql miserationes tue mu¬
te sunt: que me nullis merits
subnixum adiuuabunt. uam¬
q sc̃orum tuorum illuminatus
ingrediar: et in auteriora me
semꝑ extendens. obliuiscar en
que retro sunt. Sic entni fami¬
lorum tuoꝵ chorus qui tͥ a sclo

Expanded text:
 omnino ei respondit, sed mansue omnino ei respondit, sed mansuete sustinens, sese continuit. Consequenti vero nocte ad inferiora domus descendens, cujus aliquam partem ipse construxerat, prostravit se in orationem; coepitque flere vehementer, ac dicere: Vae mihi,cundum carnem ambulo, sicut nuper expertus sum. Tantae namque conversationis instituta suscipiens, aequum non est ut me modo impatientia praecipitet,peream, ne diaboli deceptus fraude succumbam. Si enim me tua gratia deseruerit, et aliquam in me partem suorum actuum repererit inimicus, durissimae ejuA quo quis superatur, huic et servus addicitur . Et iterum scriptum est: Si totam legem quis impleverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Credo, Domine, quod miserationes tuae multae sunt; quae me nullis meritis subnixum adjuvabant, viamque sanctorum tuorum per te illuminatus ingrediar; et in anteriora me semper extendens, obliviscar ea quae retro sunt . Sic enim famulorum tuorum chorus, qui tibi a saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
ta: dabat semper operã cũ ꝓpͥo
fratre ad maioris uirtutis au¬
gnienta consurgere. Operabant᷑¬
autem et sedilia: et unusquisq
sicut poterat sic uiuebat. cum
sumnia tamen humilitate. et
uinitus admonitus. ꝓ regulis
quib deberent iustitui: qͥ erant
per eum dño credituri. cepit cũ
germano suo habitaculum in
quo manebant capatius redde¬
re et edificiis ampliare qͣ. plu¬
rimis: eorum ut dixi gratia qͥ
scło renuntiantes ad seruien¬
dum xp̃o erant sine dubitatio¬
ne uenturi. quatinus essent
spatia digna membroꝵ in qui¬
bus eorum posset recipi multi
est: locorum ambitus extende¬
ret. et monasterii menbra dila
cogitans: habitaculi diligebat
angustias. et nimium indigne
ferens: erat enim natu maior.
ait beato pachomio. Besi¬
ne ab hac intentione tua. Quid
agis rem superfluam in antter
temetipsum dilatare contenden:
Qui cum hec audisset grauiter
quidem tulit qł insolita audis¬
set inuiriam: ueruitam nichil¬

Expanded text:
ta, dabat semper operam, cum proprio ta, dabat semper operam, cum proprio fratre ad majora virtutis augmenta consurgere. Operabantur etiam sedilia, et unusquisque sicut poterat, ita vivebat, cum summa scilicet humilitate et vinitus admonetur pro regulis quibus deberent institui qui erant per eum Domino credituri; coepitque cum germano suo habitaculum in quo manebant capacius reddere, et aedificiis ampliare quamplurimis, eorum ut diximus gratia qui saeculo renuntiantes, 118 ad serviendum Christo erant sine dubitatione venturi; quatenus essent spatia digna membrorum, in quibus eorum possit recipi multitest, locorum ambitus extenderet, et monasterii membra dilatcogitans, habitaculi diligebat angustias; et nimium indigne ferens, erat enim natu major, ait beato Pachomio: Desine ab hac intentione tua; quid agis rem superfluam, inaniter temetipsum dilatare contendens? Qui cum haec audisset, graviter quidem tulit quod insolitam audisset injuriam; verumtamen nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dieb meditabantur ac noctib
nullis terrenoꝵ negoctorum
curis antmum deprimebant.
Nam et siqua supererat illis
ex hiis que manib suis opera¬
bantur: ul continuo distribu
ime cogitarent. In tantum ue
simentoꝵ penuria sese cõstrin¬
rerant: ut nuiquam lebeto¬
ne alio uterentur. nisi cum sor¬
gisset eluere. Lebeton autem
linea uestis est instar colobii.
quo monachi utuntur hodie
per thebaidem et egy prũ. S
beatus pachomius ad humi¬
induebat se plerumq cilicio.
et per annos quinlecim post
illos ingentes sudores atq:
labores exuios ugiliarũ atq
abstinentie. non iacens sõpnũ
capiebat in noctib: sed in medio
cellule sue residens. atq adeo
ut nec dorsum saltem ꝓ susten
tatione reclinaret. Cumq ni¬
mis ex hoc affligeret᷑: ferebat
tamen equanumit̾ hunc labo¬
rem. spe quod ammodo iam p̾¬
libans eam requiem que sibi
parabatur in celis. Plurimo¬
rum uamq considerans instiru¬

Expanded text:
diebus meditabantur ac noctibus, diebus meditabantur ac noctibus, nullis terrenorum negotiorum curis eorum animi deprimebantur. Nam etsi quidquam supererat illis ex his, quae suis manibus operabantur, id continuo distribuenime cogitarent . In tantum vero vestimentorum penuria sese constrinxerant, ut nunquam lebitone alio uterentur, nisi cum indgisset eluere. Lebiton autem linea vestis erat, instar colobii, qua monachi utuntur hodieque per Thebaidam et Aegyptum. Sed beatus Pachomius ad humiinduebat se plerumque cilicio. Et per annos quindecim, post illos ingentes sudores atque labores eximios vigiliarum et abstinentiae, non jacens somnum capiebat noctibus, sed in medio cellulae suae residens, adeo ut nec dorsum saltem parieti pro sustentatione reclinaret. Cumque nimis ex hoc affligeretur, ferebat tamen aequanimiter hunc laborem, spe quodammodo praelibans illam requiem, quae sibi parabatur in coelis. Plurimorum namque Patrum considerans institu
Abbreviated transcription (Latin):
suscepi: s ob amiorem xp̃i certa¬
re disposui. Sic itaq uriliter
agens: uitra mensem dierũ ua¬
lido languore consumptꝰ est. Ac
quem pachomtus ueniens. fo¬
uebat eum ut patrem: deoscu¬
lans pedes eius atq cõplectens:
et ueluti ualefaciens sie ei iude¬
batur affari. Uenerabilis autẽ
senex om̃i uirtutum gratia mũ¬
mulatus: et plenus dierum
cut scriptum est. quieuit in pi¬
ce. Tunc sẽs pachomius corpus
eius sepeluut: euius anina
suscepta a choris angelicis ac
celos euecta est. Quo peracto pi¬
chomius ad ꝓprium diuerso
eius nomine iohes cuncta de
illo comperiens uenit ail eum
Quem cum iudisset gauisus
est plurimum: nam ex qͦ bap¬
tiratus in xp̃isto crediderat et
solitariam elegerat uita. nul¬
lum suoꝵ uiderat propunquo¬
rum. Igitur ioħes ut uere pa¬
chomii frater unitator eius ef¬
fectus. cum eo permansit. unũ
habentes idemq ꝓpositũ eun¬
demq circa deum dilectionis
affectum. Et quia in lege dei

Expanded text:
suscepi, sed ob amorem Christi his certasuscepi, sed ob amorem Christi his certare diposui. Sic itaque viriliter agens, intra mensem dierum valido languore consumptus est. Ad quem Pachomius veniens, fovebat eum ut patrem, deosculans pedes ejus, atque complectens; et veluti valefaciens, sic eum videbatur affari. Venerabilis autem senex, omni virtutum gratia cumulatus, et plenus dierum, sicut scriptum est, quievit in pace . Tunc sanctus Pachomius corpus ejus sepelivit: cujus anima suscepta choris angelicis, ad coelos evecta est. Quo peracto. Pachomius ad proprium diversorejus, Joannes nomine, cuncta de illo comperiens, venit ad eum. Quem cum vidisset, gavisus est plurimum. Nam ex quo baptizatus in Christum crediderat, et solitariam vitam elegerat, nullum suorum viderat propinquorum. Igitur Joannes, ut vere Pachomii frater, imitator ejus effectus, cum eo permansit, unum habentes idemque propositum, eumdemque circa Deum dilectionis affectum. Et quia in lege Dei
Abbreviated transcription (Latin):
bat nichil cibi percipiens. Roga¬
tus igitur ab aliquib fratrib
qui ad eum gratia uisitationi
aduenerant. ne penitus corpꝰ
debile frangeret: s ei quantu¬
lumcumq solatii pateretur in¬
pendi: tandem cessit orationib¬
eorum. ut uictu congruo atte¬
nuata menbra refoueret. Sed
non hoc dutius pertulit. Nam
relicta ciborum insolentia ad
antiquum uictum sine dilatio¬
ne reuertitur dicens. Si marty¬
res xp̃i alii per frustra lacerati.
alii cesi capite. non nulli etiam
ignib sunt cremati. et tam usq
ad finem fortiter pro fide tolera¬
runt: cur ego patientie premia
paruis cedens dolorib impatien¬
ter abiciam: et desiderio uite p̾¬
sentis afflictiones momentaue¬
as inaniter expauescam: Dent¬
q suadentib adquieui cibos in¬
solitos sumere: qui mͥ dolores
auxerunt. potius qũa aliqũa
requiem prestiterunt. Recurrã
igitur ad prisca remedia. et con¬
tinentie subsidia non relinqũa
in quib est ut ego certus sum:

Expanded text:
bat, nihil cibi percipiens. Rogabat, nihil cibi percipiens. Rogatus igitur ab aliquibus fratribus, qui ad eum gratia visitationis advenerant, ne penitus corpus debile frangeret, sed ei aliquantulum solatii pateretur impendi, tandem cessit orantibus, ut victu congruo attenuata membra refoveret. Sed non hoc diutius pertulit. Nam relicta ciborum insolentia, ad antiquum victum sine dilatione revertitur, dicens: Si martyres Christi alii per frusta lacerati, alii capite caesi, nonnulli etiam ignibus sunt cremati, et tamen usque ad finem fortiter pro fide toleraverunt, cur ego patientiae praemia, parvis cedens doloribus, impatienter abjiciam, et desiderio vitae praesentis afflictiones momentaneas inaniter expavescam? Denique suadentibus acquievi cibos insolitos sumere, qui mihi dolores auxerunt potius quam ullam requiem praestiterunt. Recurram igitur ad prisca remedia, et continentiae subsidia non relinquam, in quibus est ut ego certus sum
Abbreviated transcription (Latin):
ud se celitus delatam. regulas¬
q ualde mtrabiles approbauit.
sunc reuersus ad uenerabilem
senem. retulit que madmodũ
uoce sit diumna commonitus:
obsecrans ut secum pariter ue
eum in aliquo contristari. ut po¬
te carissimum filium. precib e¬
ius ilico paruit: atq ad prefa¬
tam uillam cum eo peruenit. mo¬
licamq ibi cellulam cõstruenteᷤ
letabantur in dño: et promissi¬
onum eius beneficia prestolan¬
tes. Post aliquantum uero tem¬
poris. ait palemon ad pachomi¬
esse collatam. et deinceps istic
permanere disponis. ueni statu¬
amus inter nos pactum ut non
diuidamur ab inuicem: s qũa¬
diu in hac luce uersamur. utsi¬
tatione consolemur nos assidua.
Utriq placuit hec pactio. qũa
om̃i tempore uite sue tam bea¬
mon dolore plenus. qui ex ni¬
nua continentia illi prouenerat:
toto corpore graui cepit egritudi¬
nis tucoinmodo laborare. Nam
sumebat escam. potu sepius ab¬
stinens. item solum modo bibe¬

Expanded text:
ad se coelitus delatam, regulasad se coelitus delatam, regulasque valde mirabiles approbavit. Tunc reversus ad venerabilem senem Palaemonem, retulit quemadmodum voce sit divina commonitus, obsecrans ut secum pariter veneum in aliquo contristare, utpote charissimum filium, precibus ejus illico paruit, atque ad praefatam villam cum eo pervenit, modicamque ibi cellulam construentes, laetabantur in Domino, promissionum ejus beneficia praestolantes. Post aliquantum vero temporis ait Palaemon ad Pachomitibi collatam, et deinceps istic permanere disponis, veni, statuamus inter nos pactum, ut non dividamur ab invicem, sed quandiu in hac luce versamur, visitatione nos consolemur assidua. Utrisque placuit haec pactio, quam omni tempore vitae suae tam beamon dolore splenis, qui ex nimia continentia illi provenerat, toto corpore gravi coepit aegritudinis incommodo laborare. Nam sumebat escam, potu saepius abstinens; item solummodo bibe
Abbreviated transcription (Latin):
et illic dui in oratione persisters
dño supplicabat: ut tam se qũa¬
inimici fraudibus clementen
exiperet.
sua progressus. ueniret ad uicũ¬
queiulam cui nomen est tabe¬
nensis: in quo tunc nullus pe¬
nitus habitator existebat. Ubicĩ
pro more diutius in orationib
perduraret: uox ad eum celitꝰ
delata est dicens. Mane hic o
pachomi: et monasteriũ cõstrue
rini tua cupientes institutione
proficere. quib ducatum prest¬
bis. iuxta regulam qũa monsta¬
uero tibi. Et protinus apparuit¬
ei angelus ilm deferens tabus̃
in qua erat omnis forma iusti-¬
tutionis ascripta: qua docendi
forent quicumq: ad eius magis¬
terium peruenissent. Qmͣ regu-¬
lam tebenenses hodieq custo¬
diunt: eodem cibo semꝑ uten
n circum spectione seruantes..
slam monachi qui ibidem com¬
manent. non solum more s et
hanc ergo uocem pachonuius
mentis sinceritate discernens.
quam illi gratia diuina et me¬
rita uite contulerunt: agnouit

Expanded text:
Et illic diu in oratione persistens, Et illic diu in oratione persistens, Domino supplicabat, ut a tae fraudibus clementer eriperet. sua progressus, veniret ad quemdam vicum, cui nomen est Tabennense, in quo tunc nullus penitus habitator existebat. Ubi cum pro more diutius in orationibus perduraret, vox ad eum coelitus delata est, dicens: Mane hic, o Pachomi, et monasterium construe. rimi, tua cupientes institutione proficere; quibus ducatum praestabis, juxta regulam quam monstravero tibi. Et protinus apparuit angelus Domini, deferens ei tabulam, in qua erat omnis forma institutionis ascripta, qua docendi forent, quicunque ad ejus magisterii studia pervenissent. Quam regulam Tabennenses hodieque custodiunt, eodem cibo semper uteta circumspectione servantes. Nam monachi qui ibidem commanent, non solum more, sed eHanc ergo vocem Pachomius mentis sinceritate discernens, quam illi divina gratia et merita vitae contulerant, agnovit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in celestib parari mercedem.
Nam cum diuinas scripturas
legeret memorieq maudaret. non
ul passim negligent̾q faciebat: s
unum qđq preceptum sollerter
examinans. ac pia montta ꝑtrac¬
tans studebat in dies opere per¬
ficere. que memoria retentabat.
Precipue uero humilitatis ac pa¬
tientie munere utebatur. et erga
deum proximumq purissima de¬
uotione pre multis intebat᷑ excel¬
lere. Hec autem aliaq clara didi¬
cimus a scis hominibz dei qui si¬
mul cum eo tempore sunt multo¬
morati: quib etiam uite spirita¬
lis exempla contulerat. post lecti¬
onem diuine legis ea que ad edi¬
ficationem animarum ꝑtinent
mus: non enim sumus idonet
tanti uiri merita eloquio pari de
ubi sc̃i morabantur plena spinis.
gerentur ei plurime letabatur
patienter ac fortiter ferens. reco¬
lensq qdđ dñs ñr in cruce clauis
fuerit ilignanter affixus. Dilige¬
bat autem anachore sin plurim̃
frequent̾ expetens solitudinemꝰ

Expanded text:
sibi in coelestibus parare mercedem. sibi in coelestibus parare mercedem. Nam et cum divinas Scripturas legeret, memoriaeque mandaret, non id passim negligenterque faciebat, sed unumquodque praeceptum solerter examinans, ac pia mente pertractans, studebat in dies opere perficere, quae memoria retentabat. Praecipue vero humilitatis ac patientiae munere, et erga Deum proximumque purissima dilectione prae multis nitebatur excellere. Haec autem aliaque ejus plurima didicimus a sanctis hominibus Dei, qui simul cum eo multo tempore sunt morati; quibus etiam vitae spiritualis exempla contulerat, post lectionem divinae legis ea quae ad aedificationem animarum pertinent mus. Non enim sumus idonei, tanti viri merita eloquio pari depubi sancti morabantur, plena spinis gerentur ei plurimae, laetabatur, patienter ac fortiter ferens, recolens quod Dominus noster in cruce clavis fuerit dignanter affixus. Diligebat autem anachoresim plurimum, frequenter expetens solitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
ligneris: ne sub ingenti peri¬
culo constitutum. discerpat mi¬
micus et perunat. Cumq ista
pachomius lacrimas pro eo fun¬
derent compatientes. subito correp¬
tus ab immundo spiritu: de con¬
spectu eorum prosiliuit: et per de¬
serta discurrens agebat᷑ infrenis.
Perueit autem ad ciuitatẽ pa¬
nos nomine ac deinceps in forna¬
cem baluei per amentiam sese p̾¬
cipitans. incendio protinꝰ interi
ctus pachomius. magis ac ma¬
gis incubuit abstinentie tenere
mensuram: et cum in omnibus
tamen maxime in orationibus
animum seruare peruigile u
xta illud qđ scriptum est: om̃i
custodia serua cor tuum. in tan¬
tum ut eum senex miraretur at¬
touitus: quia non solum assue¬
tam abstinentie regulam a lacri¬
ter extrinsecus adimplebat. sed
intrinsecus etiam conscientiam
suam iuxta celestium formam
studebat exhibere purissimam
sicut beatus apłs dicit gloria no¬
stra hec est: testimontum consci¬
eutie nostre: certus ex hoc magis

Expanded text:
digneris, ne sub ingenti peridigneris, ne sub ingenti periculo constitutum discerpat inimicus et perimat. Cumque istaPachomius lacrymas pro eo funderent compatientis affectu, subito correptus ab immundo spiritu, de conspectu eorum prosiliit, et per deserta discurens, agebatur infrenis. Pervenit autem ad civitatem Panos nomine, ac deinceps in fornace balnei per amentiam sese praecipitans, incendio protinus interinsque Pachomius, magis ac magis incubuit abstinentiae tenere mensuram; et cum in omnibus, tum maxime in orationibus animum servare pervigilem, juxta illud quod scriptum est: Omni custodia serva cor tuum . Intantum, ut eum senex miraretur attonitus, quia non solum consuetam abstinentiae regulam alacer extrinsecus exsequebatur, sed etiam intrinsecus conscientiam suam juxta coelestium formam studebat exigere purissimam, sicut beatus Apostolus dicit: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae , certus ex hoc magnam
Abbreviated transcription (Latin):
comprehendant: recipias me
in tuam cellulam. qm̃ debirũ
soluere nequeo: quatinus pe
te salua facta gratias agã. De¬
us enim me direxit ad te. Qui
cecitate mentis p̾enitꝰ obscura¬
tus. nec ualens discere quis
esset: qui sibi talia loqueret᷑.
aiabolum miser in suum re¬
cepit exitium. Tc̃ hostis nr̃e sub-¬
tantie eũ uidens ad omne sce
lus precipitem: tmmisit ei tͣ¬
ressit intmici suggestionibus.
rt eius quasi muliebres peti¬
uit amplexus. Quem spiritus
mmundus inuadens elisit
urociter: et resolutꝰ suꝑ paui¬
mentum ueluti mortuus du
multumq permansit. Post ali¬
quot autem dies tandem in se
reuersus: ⁊ dem̃tie proprie se¬
ro penitens ad sc̃m palemonẽ
uenit: et cum magno fletu qđ
sibi accidisset exposuit uocife¬
rans et dicens. Agnosco pater
agnosco. qđ ego causa perditi¬
onis mee existam. Bene enim
me commonere dignatus es:
s ego infelix te audire contẽp¬
si.Quappter obsecro ut me san¬
dis orationib tuis adiuuare

Expanded text:
comprehendant, recipias me comprehendant, recipias me in tuam cellulam, quo niam debitum solvere nequeo, quatenus per te salva facta, gratias referam; Deus enim me direxit ad te. Qui a caecitate mentis penitus obscuratus, nec valens discernere quis esset, qui sibi talia loqueretur, diabolum miser in suum recepit exitium. Tunc hostis nostrae substantiae, videns eum ad omne scelus esse praecipitem, immisit ei tucessit inimici suggestionibus, et ejus quasi muliebres petivit amplexus. Quem spiritus immundus invadens, elisit atrociter; et revolutus super pavimentum, veluti mortuus diu multumque permansit. Post aliquantos autem dies tandem in se reversus, et dementiae propriae sero poenitens, ad sanctum Palaemonem venit; et cum magno fletu quid sibi accidisset exposuit, vociferans et dicens: Agnosco, Pater, agnosco, quod ego causa perditionis meae existam. Bene enim me commonere dignatus es, sed ego infelix, qui te audire contempsi. Quapropter obsecro ut me sanctis orationibus tuis adjuvare