comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad dix̾it sis uͥbis ꝓbet exillis. Et qui ꝓ¬
prius u̾bis minor erat. magnoꝵ testĩomo qͦ¬
tam mõ crescat. ꝓbando et enĩ delectat. quod
minus pot telectare dicento. porro qui nou
solũ sapient̃. nerũ ⁊̃ eloquent̾ n ilt dicere.
qũi ꝓfecto plus ꝓterit si utiũq potu̾it ad lege̾¬
tos uł audientos sen ex̾citatõe mntandos elo¬
quentes eũ aut̃ multo libeutius quã magrĩs
artis rethorice natare p̾cipio. si tũ hui qui le¬
guntur. et audiunt᷑. nõ solũ eloquent̾ s ⁊̃
sapient dixisse uł dic̾e ueraci p̾dicatõe lan¬
salubrit audiũtur. Rp̃ qd̾ nõ ait scriptura mił¬
tituto eloãntiũ. s mli̾tuto sapientia sanitas ẽ
ors t̾raꝵ. Sicut aut̃ sepe sum̃da sunt et a ma¬
ra salubria. ita sẽꝑ uitanda ẽ ꝑutio sadulce¬
to. S salubri suanitate. uł suam salubritate
quio melius ꝙͣto eni magis illic appecitur sua¬
uitas. canto facilius salubritas ꝓdest. Sñt gͦ

Expanded text:
ut quod dixerit suis verbis, probet ex illis: et qui propriis verbis minor erat, magnorum testimonio quodammodo crescat. probando enim delectat, qui minus potest delectare dicendo. Porro qui non solum sapienter, verum etiam eloquenter vult dicere, quoniam profecto plus proderit, si utrunque potuerit, ad legendos vel audiendos et exercitatione imitandos eloquentes: eum mitto libentius, quam magistris artis Rhetoricae vacare praecipio: si tamen ii qui leguntur et audiuntur, non solum eloquenter, sed etiam sapienter dixisse vel dicere veraci praedicatione lauit Scriptura, Multitudo eloquentium; sed, Multitudo sapientium sanitas est orbis terrarum . Sicut autem saepe sumenda sunt et amara salubria, ita semper vitanda est perniciosa dulcedo. Sed salubri suavitate, vel suavi salubritate quid melius? Quanto enim magis illic appetitur suavitas, tanto facilius salubritas prodest. Sunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
oret ut seruonẽ bonil deus tet in ore eius
siem̃ regina orauit hest̾ ꝓ sue gentis tp̃ali¬
salute locutura apuo rege̾. ut ĩ os eiꝰ teus
congnui sermonem daret. quãto magis
orare d ut tale nunius accipiat. qui pro
sua oñm q salute ĩ u̾bo et toctrina labõat
Hn u̾o am ea dcuri sunc q̃ ab alus accepe¬
riuit. et anꝙͣ accipiant orent ꝓ eis a quib
accipiũt. ut eis tecur. qd̃ ꝑ eos accipe uo¬
lunt. Et cil accepint oient. ut bñ et ip̃i pio

Expanded text:
eus sermonem bonum det in os ejus. Si enim regina oravit Esther, pro suae gentis tsalute locutura apud regem, ut in os ejus Deus congruum sermonem daret ; quanto magis orare debet, ut tale munus accipiat, qui pro aeterna hominum salute in verbo et doctrina laborat? Illi vero qui ea dicturi sunt quae ab aliis acceperunt, et antequam accipiant, orent pro eis a quibus accipiunt, ut eis detur quod per eos accipere volunt; et cum acceperint, orent ut bene et
Abbreviated transcription (Latin):
ce grama lr̃a dr᷑. sic a disputatõe dyaletica. no¬
men accepit. quoniam disputatõ grece dyalo¬
ge ur dyaloxis applłatur. Sicut aut̃ g̾maticus
aueterbus latine dcũs ẽ lr̃ator. ita qui grece
dyaleticꝰ dr᷑. multo usicatius et tolłabilius la¬
se ac posse disputare. hoc ẽ u̾itatẽ a flicate lo
quento disc̾ne. qr ħ nisi curau̾o pintiosissime
discipliuaꝵ. Hec tocet doc̾e. ħ docet disce̾: In
hac seip̃am rõ demonstrat atas apit que sit.
quid uelit. quio ualeat. Scit scire sola. scien¬

Expanded text:
e dicuntur, sic a disputatione dialectica nomen accepit, quoniam disputatio Graece dialoge uel dialexis appellatur. sicut autem grammaticus a ueteribus Latine dictus est litterator, ita qui Graece dialecticus dicitur multo usitatius et tolerabilius Lase ac posse disputare, hoc est ueritatem a falsitate in loquendo discernere, quia hoc nisi curauero perniciosissime cant? haec docet docere, haec docet discere; in hac se ipsa ratio demonstrat atque aperit, quae sit, quid uelit, quid ualeat. scit scire, sola scien
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾it eos age̾ debe̾ qd nesciñt. et iõ flect̾e ncti¬
tatis nõ ẽ. qr nõ semꝑ opus ẽ si tr̃i docenti uł
⁊̃ delectanti consentit auditor. Iõ ant̾ uicto
et nõ assentiatur. Quid aut̾ illa duo ꝓterũt.
sitesit hoc t̾ciũ. d ne delectare ucc̾itatis est.
añ quidẽ cũ dicenta uͥa mõstrãtur qd̾ ad of¬
ficiu dicendi ꝑtinet. nõ eloquio agitur. n
ħ accenditur. ut uł ip̃a uł ip̃m delectet eloqͥũ.

Expanded text:
e debere quod nesciunt? Et ideo flectere necessitatis non est, quia non semper opus est, si tantum docenti vel etiam delectanti consentit auditor. Ideo autem victet non assentiatur. Quid autem illa duo proderunt, si desit hoc tertium? Sed neque delectare necessitatis est: quandoquidem cum dicendo vera monstrantur, quod ad officium docendi pertinet, non eloquio agitur, neque hoc attenditur, ut vel ipsa vel ipsum delectet eloquium,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ repugnantia uł disĩctõem a me sunc enũ¬
ablatõe firmetur. Docuit ⁊ me cũ de re cõstat.
ip̃ auã u̾ͥba dicũt᷑. de u̾bis nõ debe̾ contendi.
et aͥs̾s id facia ͭ si imꝑitia faciat docendꝰ est.
si malitia deserendꝰ. si doceri nõ pot̾. monẽtꝰ
ut aliauro aliud agat. potius quã tempus
ĩsuꝑflius opan q consumat. si nõ obtem¬
pat negligendus. De captõsis aut̃ atq
fallatibus ratinnclĩs brene ĩ ea ẽ p̾ceptũ.
Si male concedendo inferũtur. ad eaque
concessa sunt ẽ redenudũ. Si u̾m fłiuq in
uua conclusione confligant. accipienõ iũ
quod intelligitur. qd̾ explicari nõ põt relĩ¬

Expanded text:
per repugnantiam vel disjunctionem a me sunt enunablatione firmetur. Docuit etiam me, cum de re constat, propter quam verba dicuntur, de verbis non debere contendi: et quisquis id faciat, si imperitia faciat, docendum esse; si malitia, deserendum: si doceri non potest, monendum ut aliquid aliud potius agat, quam tempus in superfluis operamque consumat; si non obtemperat, negligendum. De captiosis autem atque fallacibus ratiunculis breve praeceptum est: si male concedendo inferuntur, ad ea quae concessa sunt esse redeundum. Si verum falsumque in una conclusione confligunt, accipiendum inde quod intelligitur, quod explicari non potest relin
Abbreviated transcription (Latin):
uitia tribuenda sunt carui. ne ab huis oĩbus
purgenius dyabolũ qui nõ ht̃ carnem. Et eĩ
si dyabolus fornicator uł ebriosus ur siquid
huiꝰ mali est. ad̃ ad carius ꝑtinet uoluptates
sit occultus. est tñ maxi̾e suꝑbus ac ĩuidus.
que illũ uitiositas sic opciuuit. ut pp̃ ea essec
ĩcarceribus caliginosi hiꝰ aeris et̾no suplitio
destĩatus: Hec aut̃ intia que tenent ĩdyabolo
pͥncipatũ carm tribuit apłs. quã certũ ẽ dỹa¬
bolum nõ habe̾. Dicit enĩ. Inimititias. contẽ¬
carnis. quoꝵ maloꝵ caput atq origo supbia
ẽ. que sine carne reguat ĩ dyabolo. Quis aut̾
illo ẽ nuimititior scĩs. Quis ad u̾sus eos con¬
temptiosior a ĩosior et magis emulus atq
ĩuidus ĩueĩtur. et hec oĩa cũ hãt sine carue
quõ sunt ista oꝑa carius młi quia oꝑa sinit

Expanded text:
uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. etsi enim diabolus fornicator uel ebriosus uel si quid huius modi mali est quod ad carnis pertinet uoluptatem  occultus, est tamen maxime superbus atque inuidus, quia illum uitiositas sic obtinuit, ut prop hanc esset in carceribus caliginosi huius aeris aeterno suppli destinatus. haec enim uitia, quae tenent in diabolo principatu carni tribuit apostolus, quam certum est diabolum non habe? dicit enim inimicitias, contencarnis. quorum omniuest, quae sine carne regnat in diabolo. Quis autem illo est inimicitior sanctis? quis adversus eos contentiosior, animosior, et magis aemulus atque invidus invenitur? Et haec omnia cum habeat sine carne, quomodo sunt ista opera carnis, nisi quia opera sunt
Abbreviated transcription (Latin):
auibus sufficient̾ te ualeam explanare cũcci¬
potẽs et oĩstiu u̾bũ. Dicã int̾um qd̃ ualeo.
tonec iubeas me ueĩ̾read te. ut possim dicere
qd te decet. et me oportet. Et iõ supplicit̾ iogo
ne respitias tm̃ ad id ad mõ dico. qi ad io qd
dice̾ opto. Cupio eni desicerio magno de telo¬
aui. qr oz et tecet. q te decet laus. te decet hy¬
nus. tibi detur honor oĩs. Scis enĩ occultoꝵ
coguitor deus. qr nõ solũ t̾ra s et omĩb que

Expanded text:
licare, cunctipotens et omniscium Verbum, dicam interim quod valeo, donec jubeas me venire ad te, ubi possim dicere quod te decet, et me oportet. Et ideo suppliciter rogo ut non respicias tantum ad id quod modo dico, sed ad id quod dicere opto. Cupio enim desiderio magno de te eloqui quod oportet et decet, quia te decet laus, te decet hymnus , tibique debetur omnis honor. Scis ergo, occultorum cognitor Deus, quoniam non solum terra, et omnibus q
Abbreviated transcription (Latin):
re. ꝓfecto se ei alligari ẽ. nõ posse seducere
sine nõ ꝑmuicti. quid erit soluiinsi posse se¬
duc̾e sine ꝑuncti qd̃ absit ut fiat. S alliga¬
tõ dỹaboli ẽ nõ ꝑmitti ex̾cere oem tempta¬
tõem quã põt . uł .ui. uł dolo ad seducentos
hoies ĩpartẽ suã. cogento molent̾ fraudu¬
lent̾ q fallendo. Quod si ꝑmitt̾etur ĩ tam
longo tp̃re et tanta infirmitate multoꝵ
pli̾mos tales quales deus nõ siit ipetiuł
nõ uult. et fideles dei ceret. et ne crederent
impediret. quod ne face̾t alligatus est.
Tũc aut̾ soluetur qñ et breue tempus ent.
Nam tribus auuis et sex mensibus legitur.
suis totis suoꝵq uirib seniturus. et tales
enĩt cũ quibus ei belli gerend̃ est. ut inuci
tanto eius ĩpetu insidus q nõ possuit. Si
aut̾ ueanaꝙͣ solu̾etur. minus appareret
eius maligna potentia minus sc̃e ciuita¬
tis fidelissia ꝑatientia ꝓbaretur. minus
temq ꝓspiceretur. ꝙ̃ maligno eis malo.

Expanded text:
rofecto si ei alligari est, non posse seducere, sive non permitti; quid erit solvi, nisi posse seducere, sive permitti? Quod absit ut fiat: sed alligatio diaboli, est non permitti exercere totam tentationem, quam potest vel vi vel dolo ad seducendos homines, in partem suam cogendo violenter, fraudulenterve fallendo. Quod si permitteretur in tam longo tempore et tanta infirmitate multorum, plurimos tales, quales Deus id perpeti non vult, et fideles dejiceret, et ne crederent impeTunc autem soluetur, quando et breue tempus erit. Nam tribus annis et sex mensibus legitur totis suis suorumque uiribus saeuiturus et tales erunt, cum quibus ei belligerandum est, ut uinci tanto eius inpetu insidiisque non possint. Si autem numquam solueretur, minus appareret eius maligna potentia. minus sanctae ciuitatis fidelissima patientia probaretur, minus denique perspiceretur, quam magno eius malo
Abbreviated transcription (Latin):
re mei estote sic̃ et ego xp̃i. Quare intelli
se mucatores ẽe ꝓ fitetur. Inutemur ergo ⁊
nos illũ sicut ortatur et castigemus corpꝰ
tp̃aliũ et dyabolo et angłis eius seriure co¬
gunt. quib onĩib si renũtiabinꝰ redigemꝰ
ĩsertututẽ corpus nr̃m. S ne quis forte hoc
ip̃in querat. quõ fiat ut corpus nr̃m ẜuitu¬
ti subitiamius. facile intelligi et fĩ pot̃. si pͥus
nosip̃os subitiamꝰ dõ bona uolũtate et fide si¬

Expanded text:
res mei estote, sicut et ego Christi. quare intellegse imitatorem esse profitetur. imitemur ergo et nos illum, sicut hortatur, et castigemus corpustemporalium et diabolo atque angelis eius seruire cogunt: quibus omnibus si renuntiauimus, redigamus in seruitutem corpus nostrum. Sed ne quis forte hoc ipsum quaerat, quomodo fiat, ut corpus nostrum seruituti subiciamus, facile intellegi et fieri potest, si prius nos ipsos subiciamus deo bona uolu
Abbreviated transcription (Latin):
aeris applłat. quãius ille locus ubi ait. spi¬
ricalia nequitie ĩ celestib. possit et alr intel¬
ligi. ut nõ ip̃os p̾naricatores angłos ĩcelesti¬
bus ẽẽ dix̾it. s nos potius de quibus alio
ambulantes dimicemꝰ adu̾sus sp̃ualia ne¬
quitie que nos iũ couant᷑ abstrare. Mag̾¬
gͦ querend quõ adu̾sus eos quos nõ intemꝰ
pugnare posfumꝰ et mĩce̾. Et ne putent stul¬
ti adu̾sus aerem nos debe̾ certare. docet ip̃e¬

Expanded text:
hujus appellat . Quamvis ille locus, ubi ait, Spiritualia nequitiae in coelestibus, possit et aliter intelligi, ut non ipsos praevaricatores angelos in coelestibus esse dixerit, sed nos potius, de quibus alio ambulantes, dimicemus adversus spiritualia nequitiae, quae nos inde conantur abstrahere. Mag quomodo aduersus eos, quos non uidemus, pugnare possimus et uincere, ne putent stulti aduersus aerem nos debere certare. Docet i
Abbreviated transcription (Latin):
simus optiu̾e m̾eanur. Tũc enĩ dyabolus
ĩuidens nocuit mĩc aut̃ cũ noc̾e nititur
uincitur. Mouet enĩ ꝑ ĩfirmitatẽ caruis
ur̃e oĩa pot̾atis sue tela. Cum ad lascuiam
accendit. cũ ad ebrietatẽ allicit. cũ ad odia
stimiłat. cũ ad auaritia ꝓuocat. cũ ad setes
ĩstruit. cũ admaledicta ex acerbat. s cum
ꝑ firmitatem anum hoꝵ oĩm serpentia ĩ¬
centina rep̾mũtur. emũdamur apcc̃o per
huiꝰ uictorie głami. Iõ dic̃ li ͦ de n̾a et gr̾a
ca ͦ u9. Resistite inquit beatus apłs dỹabo¬
lo et fugiet a uob̃. uñ aĩadutend̃ ẽ quid
possit huis noce̾ quos fugit. uł ꝙͣ uirtutem
hr̃e intelligend̾ sit. qui solis p̾uale̾ nõ resi¬

Expanded text:
simus, obtinere mereamur. tunc enim diabolus simus, obtinere mereamur. tunc enim diabolus inuidens nocuit, nunc autem, cum nocere nititur, uincitur. mouet enim per infirmitatem carnis nostrae omnia potestatis suae tela, cum ad lasciuiam accendit, cum ad ebrietatem illicit, cum ad odia stimulat, cum ad auaritiam prouocat, cum ad caedes instruit, cum ad maledicta exacerbat. sed cum per firmitatem animi horum omnium subrepentia incentiua reprimuntur, emundamur a peccato per huius uicto. Resistite, inquit beatus Apostolus, diabolo, et fugiet a vobis . Unde animadvertendum est, quid possit his nocere quos fugit; vel quam virtutem habere intelligendus sit, qui solis praevalere non resi
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius forĩsecus ĩpugnatõe ꝓfic̾ent. et in
eis qui sunt ex ꝑte ip̾ius alligauit. ne ꝙ̃¬
ta posset ex̾cento et effundendo malitiam
ĩ uũabłes ĩ firmos ex quibus eccliam młi¬
plicari et ĩpleri o portebat. alios creditu¬
ros. alios ium credentes a fice pietatis
hos det̾reret. hos frangeret. Et soluetur
ĩ fine. ut quã fortẽ adu̾sariũ dei ciuitas su¬
ꝑauit. cũ ingenti gła sui redemptoris ad¬
uitoris lib̾atoris aspitiat. In eoꝵ sane aui
tunt futrui sunt scõꝵ sto fideliũ cõꝑatõ¬
nem quit suius. qũ quid ad illos ꝓban¬
dos taucus soluetur inmicus. cũ quo uos
dentes et fortes funsse atio eẽ nõ dubium
ẽ. ut etiã si tũc nusta mortalitate uiuerẽt.
qñ ille soluetur. õs insidias eius atq ĩpetꝰ
et cauerent prudentissĩe et patientissime
substinerent. Nõ aut̃ mũc intit ut cõsue
ĩ atam offensa gu̾ositatẽ pͥme et bfe illius
creatoĩs amisimus. ꝑ enm rursus qd̃ ami¬

Expanded text:
ut eius forinsecus obpugnatione proficerent; et in eis, qui sunt ex parte ipsius, adligauit, ne quantam posset effundendo et exercendo malitiam innumerabiles infirmos, ex quibus ecclesiam multiplicari et inpleri oportebat, alios credituros, alios iam credentes, a fide pietatis hos deterreret, hos frangeret: et soluet in fine, ut, quam fortem aduersarium Dei ciuitas superauerit, cum ingenti gloria sui redemtoris adiutoris liberatoris adspiciat. In eorum sane, qui tunc futne quid sumus? Quando quidem ad illos probandos tantus soluetur inimicus, cum quo nos dentes et fortes fuisse adque esse non dubium est, ut, etiamsi tunc in ista mortalitate uiuerent, quando ille soluetur, omnes insidias eius adque inpetus et cauerent sapientissime et patientissime sustinerent. Haec autemin Adae offensa generositatem primae et beatae illius creationis amisimus, pereum rursum inquit ami
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ. quõ quitã heciti putant. s foras ab
aĩs eoꝵ qui coh̾ent u̾bo dei. et nõ diligunt
uñidũ. cuiꝰ ille pͥnceps dr᷑ qui dũatur eis
qui diligũt tp̃alia bona que hoc mũto in¬
piscitur õe qd̃ transit. ut ei sb̃iateant qui
negligũt et̾nũ deum. et diligũt ĩstablĩa
dyabolus. et coreius tenet. tales sunt õs
qui diligũt nũdũ istũ. mictitur autem
lis et pompis et auglĩs eius eius. iõq ip̃e
doꝰ iã triũphatẽ ñam hoĩs portãs ait. Sci¬
tote inquit qr ego uici uuldum. Mulci at̾
dicũt quõ possumꝰ uiuc̾e dyabolũ auẽ nõ
uidemꝰ. s hẽmus mag̾ru qui nob̾ demõ¬

Expanded text:
sed foras ab animis eorum, qui cohaerent uerbo dei et non diligunt mundum, cuius ille princeps est, quia dominatur eis, qui diligunt temporalia bona, quae hoc mundo uipiscitur omne quod transit, ut ei subiaceant qui neglegunt aeternum deum et diligunt instabilia diabolus et cor eius tenet. tales sunt omnes, qui diligunt istum mundum. mittitur autem lis et pompis et angelis eius. ideoque ipse dominus iam triumphantem naturam hominis portans, scitote, inquit, quia ego uici mundum. Multi autem dicunt: quomodo possumus uincere diabolum, quem non uidemus? sed habemus mag
Abbreviated transcription (Latin):
pemi dẏabolũ. quos nũc noĩe mũdi huiꝰ
applłat. et quociensciũq iũdi nom̃ ĩ ma¬
li significatõe ponitur. nõ ostendit᷑ nsi
mũdi huiꝰ amatores. de quib alibi scͥptũ
imicus dei constituetur. Ab sit gͦ ut sic m¬

Expanded text:
pem diabolum, quos nunc nomine mundi hujus appellat. Et quotiescumque mundi nomen in mali significatione ponitur, non ostendit nisi mundi istius amatores; de quibus alibi scriptum imicus Dei constituetur . Absit ergo ut sic i
Abbreviated transcription (Latin):
de. ut trad̾et dũm intrauit. nõ aut̃ intraret.
nͥ ille locũ daret. sic multi hoĩes mali de medi¬
a babilonia ꝑ tesidena carnalia et illicita lo¬
tum daut dyatolo et angłis eiꝰ in cordibus
suis. ut ĩ illis et deillis opetur: li ͦ .i0. de cuu¬
tate dĩca ͦ 22. uera pietate hoĩes dei aereã
pc̃atẽ innuicã contͣ iam q pietati exorciz an¬
to eitiũt nõ placanto. om̃s enĩ cemptatoes
adu̾sitates eius uincũt oranto nõ ip̃am. s
deũ sinĩ adu̾sus eam. Nõ enĩ aliquẽ incit
ant subiugat nͥ sotietate pcc̃i. ĩ eius autem
noĩe uicicur ami hoĩem assũpsit. uñ ĩcitur¬

Expanded text:
 ut traderet Dominum, non autem intraret, nisi ille locum daret; sic multi mali homines de media Babylonia per desideria carnalia et illicita locum dando diabolo et angelis ejus in cordibus suis, ut in illis et de illis operetur, aliquando atio. Vera pietate homines Dei aeriam potestatem inimicam contrariamque pietati exorcizando eiciunt, non placando, omnesque tentationes aduersitatis eius uincunt orando non ipsam, sed Deum suum aduersus ipsam. Non enim aliquem uincit aut subiugat nisi societate peccati. In eius ergo nomine uincitur, qui hominem adsumsit egit
Abbreviated transcription (Latin):
erat dyabolus homo dc̃s est. ut ĩ euanglio. ĩ¬
mucus homo hoc fecit. ita qui homo erat. dỹ¬
bolus dcũs ẽ. rursus leuangłio. Nõne ego uos
ouodecim elegi. et unus ex uos dyabolus est.¬
gladio armatus. nõ ferro accintus. ad hoĩem
uenit. u̾bũ malũ semuĩanit. et occidit. noli gͦ
putare te nõ ẽẽ homicida. qũ fiĩ tno mala per¬
suates. si fñ tuo mala ꝑsuades occidis. Et ut
scias qr occidis. audi p̃s. Fil hoĩum deutes e¬

Expanded text:
erat diabolus, homo dictus est, ut in Evangelio, Inimicus homo hoc fecit ; ita qui homo erat, diabolus dictus est, ut rursus in Evangelio, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus estgladio armatus, non ferro accinctus; ad hominem venit, verbum malum seminavit, et occidit. Noli ergo putare te non esse homicidam, quando fratri tuo mala persuades: si fratri tuo mala persuades, occidis. Et ut scias quia occidis, audi Psalmum: Filii hominum, dentes e
Abbreviated transcription (Latin):
set. creauit cũ ad ħ ut de illo bois ip̃e ꝓtẽet.
hoc est enĩ ut illudatur ei angłĩs enis. Qm̃¬
ip̃e illuditur cũ scĩs. ꝓsunc temptatões eius.
anib eos dampnare cognatur. iõ malitia in
qua ip̃e eẽ uoluit eo nolente sic utilis seruis
dĩ. qui ħ p̾uitens eum fiuxit. iõ mitiũ ad il¬
lutendũ. qr et mali hoĩes uasa enftẽ dyabo

Expanded text:
 creavit eum ad hoc ut de illo bonis ipse prodesset. Hoc est enim, ut illudatur ab Angelis ejus; quoniam sic illuditur, cum sanctis prosunt tentationes ejus, quibus eos depravare conatur, ut malitia, in qua ipse esse voluit, eo nolente sit utilis servis Dei; quia hoc praevidens eum finxit. Ideo initium ad illuden
Abbreviated transcription (Latin):
nas seduc̃ ad pectauõ. cũ deus posi̾nt hoĩ in
pot̾ate nõ consentire sathane. est eui a dext̾s
quotãnõ p̾cipiens deus. asiuistris seducẽs
sathanas homo ĩ medio consticutus. Corqd̾
ĩclinatur ad dyabolũ quare nõ potius erigi¬
tur ad deumi. Non enĩ diabolus cogento s
suadendo nocet. nec extorquet a nobis ton¬
sensum. s petit Si nos dyabolũ nõ aduuamꝰ¬

Expanded text:
nas seducit ad peccandum, cum Deus posuerit homini in potestate non consentire satanae? Est enim a dextris quodam modo praecipiens Deus, a sinistris seducens satanas, homo in medio constitutus. Cor suum quid inclinat ad diabolum? Quare non potius erigat ad Deum? Non enim diabolus cogendo, sed suadendo nocet; nec extorquet a nobis consensum, sed petit. Nos diabolum non adju
Abbreviated transcription (Latin):
teu caͦ .ii. pretente dñe sr̃ uos alas tuas.
ut fugianius sub eis afacie serpentis huius
am nos ꝑsequitur. et scuco tuolib̾a nos a
mus. lib̃a nos ab adu̾sario nr̃o cotidiano.
qui siue donmamꝰ sine iugilenus siue co¬
metamus siue bibamus sine adcũq opꝰ
frandibus et artib. nũc palã mic occulte
sagitas ueuenatas contͣ nos dirigens ut
ĩsama nr̃a. qr cũ cõtine uideamꝰ cont̃ nos
drachonẽ ore apto ad deuorans. iichomuꝰ

Expanded text:
 magni? Praetende, Domine, super nos alas tuas, ut fugiamus sub eis a facie draconis hujus, qui nos persequitur, et scuto tuo libera nos a mus; libera nos ab adversario nostro quotidiano, qui, sive dormiamus, sive vigilemus, sive comedamus, sive bibamus, sive quodcumque opus fraudibus et artibus, nunc palam, nunc occulte, sagittas venenatas contra nos dirigens, ut insania nostra, quia cum continue videamus contra nos drac
Abbreviated transcription (Latin):
puis u̾a pronũtiat. ut eos qñ ad falsitatẽ pro¬
trahat. cũ tormientes aũ hora uł tp̃s exsuscitat.
ut eos ĩugiliaꝵ tp̃re sompno granissimo de¬
pͥmat. cũ ꝑ sallentes acq orantes sibił. strito¬
ribus latratibus diu̾sis et ĩcognitis nocib¬
ingilanti studio actende quedico. apłs eni di¬

Expanded text:
us vera pronuntiat, ut eos quandoque ad falsitatem pertrabat; cum dormientes ante horam vel tempus suscitat, ut eos vigiliarum tempore somno gravissimo deprimat; cum psallentes atque orantes sibilis stridentibus, latratibus diversis, et inconditis vocibvigilanti studio attende quae dico, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
bus dẏabolus fallit ncħ̾ obest. quod lurificã¬
tur ocłi. si nõ erratur ĩu̾itate fitei. et ĩtelligẽ¬
tie sanitate. quã docet deus subditos sibi. aut
si ludificet dyabolus aĩam sp̃uali insione y¬
magĩbus corporũ. ut putet corpus eẽ qd nõ
ẽ. nõ aliquid obest aĩe. si ꝑuitiose suasiomi nõ

Expanded text:
bus diabolus fallit, nihil obest, quod ludificantur oculi, si non erratur in ueritate fidei et intellegentiae sanitate, quae docet deus subditos sibi. aut si ludificet animam spiritali uisione imaginibus corporum, ut putet corpus esse, quod non est, aliquid obest animae, si perniciosae suasioni non
Abbreviated transcription (Latin):
yponensis et est nu̾o. aa. adu̾sarius noster
ens circuit querens quẽ deuoret. quẽ nõ põt
denorare seductũ ad nequitia. famã ip̃ius in¬
quinare conatur ut si fĩ pot obprobris hoĩz
et malaꝵ linguarũ detractõe defitiat. et sic in
enis fances ruat. Si aut̾ nec famã ĩnocentis ma-¬
cłare potuerit. hoc ei ꝑsuatere temptat. ut ꝑ
maliuolas suspitões de fr̃e suo indicet. et sic
ab illo implicatus absorbeatur. Et quis om̃s eiꝰ
captões et circĩuentões uł comp̾hent̾e uele¬

Expanded text:
s: Quoniam aduersarius uester ens circuit quaerens. quem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel e
Abbreviated transcription (Latin):
hoc efficitur ad nos sumꝰ sic malis morib
uiet illũ ignẽ qui patus est dyabolo et ange¬
lis eis. det oꝑam trunphare de illo ĩ se¬
met ip̃o. Eos eul qui foris nos oppugnant.
nitus iñcimꝰ uicendo concupiscetias per

Expanded text:
hoc efficiatur quod nos sumus, sic malis moribus met illum ignem, qui paratus est diabolo et angelis eius, det operam triumphare de illo in semet ipso. eos enim, qui foris nos oppugnant, intus uincimus uincendo concupiscentias, per
Abbreviated transcription (Latin):
sutia ĩ hois sensu serꝑe affectans. cui ntiq
statim qũi ip̃e ceciterat ĩuidebat colubrũ
lpadiso corꝑali. uͥ cũ duobus illis hoibus
ta et ĩnoxia cõu̾sabantur. Aĩal .ẜ. colubril
et tortuosis aufractib mobile open suo cõ¬
gril. per que lo queretur elegit. eoꝙ per
anglĩcan p̾sentiam p̾stautiore ꝙ u̾am
spuali nequitia s̾ͥ subiecto et tanꝙ iustr̃o
abuteus. fallaciã sermocinatus est fenue
ens ut gradatim ꝑueĩret ad totum. non
extunas uirsi facile cretend. nec errauto
posse decipi. s alieno cet̾e errori. hoc diffu

Expanded text:
sutia in hominis sensus serpere affectans, cui utique stanti, quoniam ipse ceciderat, invidebat, colubrum in paradiso corporali, ubi cum duobus illis hominibta et innoxia versabantur, animal scilicet lubricum et tortuosis anfractibus mobile, operi suo congruum, per quem loqueretur, elegit; eoque per angelicam praesentiam praestantioremque naturam spiritali nequitia sibi subiecto et tamquam instrumento abutens fallacia sermocinatus est feminaens, ut gradatim perueniret ad totum, non existimans uirum facile credulum nec errando posse decipi, sed dum alieno cedit errori. Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
tollat quod tp̃ale ẽ nõ que et̾ua hs. Quid ẽ
Nam si opus bouũ ĩ terra pp̃ea feceris ut ter¬
reua tibi habundent. scit simstra quid fac̾
face̾ nisi pp̃ uitã et̾nam. si pp̃̾ solas res hũa
tera sola opatur. Si aut̃ h̃s intentoem ad in¬
tam etu̾am. s surrepit tibi cupiditas inte tẽ

Expanded text:
quid facNam si opus bonum in terra propterea feceris, ut terrena tibi abundent; scit sinistra tua quid facere nisi propter vitam aeternam. Ideo tera sola operatur: si autem habes intentionem ad vitam aeternam, sed subrepit tibi cupiditas vitae tem
Abbreviated transcription (Latin):
frustra putari pot̃ ab initio temporis dya¬
bolũ supbia cecidisse. nec finsse ullũ an̾a tẽ¬
pus. quo cũ angłi̾s srĩs pacatus uixerit. et
bt̃s. s ab ip̃o pͥmordio creature a suo crea¬
tore apostetasse. uñ et illud qd̾ doꝰ ait. Ille
honucida erat ab untio et ĩueritate non
sterit. ucrũq ab initio ĩtelligamꝰ. nõ solu

Expanded text:
frustra putari potest ab initio temporis diabolum superbia cecidisse nec fuisse ullum antea tempus, quo cum angelis sanctis pacatus uixerit et beatus, sed ab ipso exordio creaturae a suo creatore apostatasse, ut illud, quod dominus ait: ille homicida erat ab initio et in ueritate non stetit. utrumque ab
Abbreviated transcription (Latin):
btãm uitã duxisse. S ab mitio sue conditois
cecidisse. nõ sic accipient̾ ẽ. ut nõ ꝓpria uolũ¬
tate pͥuatus. s malus a bono deo creatus pu¬
tetur. Alioqͥn nõ ab utio cecidisse diceretur
Neq enĩ cecidit si talis ẽ fod. s ft̃s cõtimo se
aluce u̾itatis adutit. suꝑbia tumidus. et
ꝓp̾e potãtis delectatoe corruptus. Uñ bt̃e at
anglice uite dulcedĩem nõ gustauit. quã
utiq nõ accepturus fastidiuit. s nolendo
accipe teẜuit et auusit. ꝓm̃ nec sui caũs pͥ¬
stius eẽ pocuit. quĩ sapĩa pietatis fructus.
Ille aut̾ continuo ĩpius conseꝙt̾ mente cecꝰ
eo qd accepturus erat cecidit. et potãtem il¬
lectari. nec ab eius sm̃a lib̾ari. Precessit eiꝰ¬

Expanded text:
sed ab ipso suae condicionis initio cecidisse, non sic accipiendum est ut non propria uoluntate deprauatus, sed malus a bono deo creatus putetur: alioquin non ab initio cecidisse diceretur: neque enim cecidit, si talis factus. sed factus continuo se a luce ueritatis auertit superbia tumidus et propriae potestatis delectatione corruptus, unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit, quam non utique acceptam fastidiuit, sed nolendo accipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam sapientia pietatis est fructus. ille autem continuo inpius consequenter et mente caecus eo quod accepturus erat cecidit et potestatem illectari nec ab eius sententia liberari. Quod e
Abbreviated transcription (Latin):
lum nõ est. s puersitas malam eam fecit ta¬
q ĩu̾entate nõ stetit. s ueritatis iuditul uõeua¬
sit: In ordĩs crãquillitate nõ mausit. nec iõ til
potestatẽ ordiatoris effugit: benũ dei qd̃ illi ẽ
ĩ ña. nõ eũ sb̃trahit a institia dei qua oroĩatur
ĩpena. Nec tibi deus bonũ ĩ sequit᷑ qd̃ creauit.
s malũ ad ille cõmisit. Neq enĩ totũ infert qd̾
nͣe tedit. s aliquid adiuit. aliquit relinquit ut
sic qui doleat ad a demit Et ip̃e dolor ẽ. testĩoni
ũ boĩ atepti. ec boni relicti. Nisi enĩ bonũ relicca
eẽt. bonil amissũ dolẽ nõ posset. s quare crea¬

Expanded text:
lum est; sed peruersitas eam malam facit. Itaque in ueritate non stetit, sed ueritatis iudicium non euasit; in ordinis tranquillitate non mansit, nec ideo tamen a potestate ordinatoris effugit. Bonum Dei, quod illi est in natura, non eum subtrahit iustitiae Dei, qua ordinatur in poena; nec ibi Deus bonum insequitur quod creauit, sed malum quod ille commisit. Neque enim totum aufert quod naturae dedit, sed aliquid adimit, aliquid relinquit, ut sit qui doleat quod ademit. Et ipse dolor testimonium est boni ademti et boni relicti. Nisi enim bonum relictum esset, bonum amissum dolere non posset. Nam qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
hec. Que aut̾ sint uel quo sint. nõ satis clare
disposuit. a puo płimos tũ ista hrͣ oipĩo quod
angłs fu̾it iste dyabolus et apostata effectus
ꝙͣ pli̾mos angloꝵ secũ decliuare sua serit. qui
et nũc usq ec anglĩ eius nuĩcupant᷑. s de eius¬

Expanded text:
t quomodo sint, non satis clare exposuit. Apud plurimos tamen ista habetur opinio, quod angelus fuerit iste diabolus, et apostata effectus quam plurimos angelorum secum declinare persuaserit, qui et nunc usque angeli ipsius nuncupantur. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ nõ putat esse hoĩs. nͥ solam ĩ istis tp̃a¬
libus facultatib et delicus et affluentia ⁊ co¬
pia mũdi huiꝰ iste ẽ stultus atq ꝑuersus. qr
tẽ aliquis iustus hr̃e sicut hũnt iob. s iob pio
sunstra illam hẽbat. nõ protextera. Nã pro¬
dext̾a nõ hẽbat. nisi apud deum ppetuã et
sempit̾uã felicitate. iõ cõcessa est siuistra per
cutienti et suffec̾ ei dextera. In cauticis cau

Expanded text:
citatem non putat esse hominis, nisi solum in istis temporalibus facultatibus et deliciis, et affluentia et copia mundi hujus, iste est stultus atque perversus, qui tem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei d
Abbreviated transcription (Latin):
li tp̃alia p̾pon̾e fidei tue. et nõ erit simstra sr̃
caput tuũ. s oĩa tp̃alia subde fidei tue. et sitẽ
tuã ppone oĩb tp̃alib et erit sinistra sub ca¬
pite tuo. et recte text̾a eius amplexabr᷑ te. Au
di hoc ip̃m exponi ĩ ꝓu̾erbiis cum de sapĩa di

Expanded text:
li temporalia praeponere fidei tuae; et non erit sinistra super caput tuum: sed omnia temporalia subde fidei tuae, et fidem tuam praepone omnibus temporalibus; et erit sinistra sub capite tuo, et recte dextera ejus complectetur te. 10. Audi hoc ipsum exponi in Proverbiis, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tribuentẽ. que nõ pp̃ ulciscendi libidinem.
s pp̃ iuditandi rigorẽ. c̾to usu locutoi̾s ira
taliũ mortales utilitatẽ timoris sui ppłi̾s ĩ¬
ponẽtem. Net sine ullo dilecto ceca confusiõe
iustos ꝑcc̃ores q punientẽ. s iustis salubrẽ
correctõem pp̃ ꝑfectõem. pectantib aut̃ de

Expanded text:
tribuentem, quae non propter ulciscendi libidinem, tribuentem, quae non propter ulciscendi libidinem, sed propter iudicandi uigorem certo usu locutionis ira talium mortes utilitatem timoris sui populis inponentem; nec sine ullo delectu caeca confusione iustos peccatoresque punientem, sed iustis salubrem correptionem propter perfectionem, peccantibus autem de
Abbreviated transcription (Latin):
at tenbre s illo nõ sunt usse. atꝙ ĩseip̃o hĩtat
lutẽ maccessibilẽ esꝰ lucis et̾ne candor ẽ coeter¬
ua sapĩa. nec lucis ĩ oppinate ad miratorem.
s lucis fecit creatorẽ ut sub siste̾t approbato¬
rẽ ut man̾et. Nec ignarũ futuri. s mãdatorẽ
p̾cepti dampnatorõ delicti. ut adu̾sus ĩobe¬
dientiã iuste ꝓla ũdicta p̾sentes coherc̾et.
fu turosq ꝑderet: Nec ĩpronidũ uesciento
querentẽ. s ĩt̾ogaudo indicantẽ. Nec ĩuidũ
ac timentẽ. s ad et̾u̾a nta que iuste obediẽ¬
ti datiz p̾naricatorẽ iuste ꝓ hibentẽ. nec sã¬
gũis et adipis appetentẽ. s carnali ppld cõgru¬
is sacrifitus ĩposicis ꝑ quasdã figuras nerũ
sacrifitiũ ꝓmittentẽ. nec liunta ꝑ curbatõe
s trãquilla bonitate celantẽ. ne nui dõ deb̾es
ala castitatẽ. ꝓ multos falsos corrupta et ꝓ¬
stituta turpetur. nec ira nelud hũana tur¬
bite sementẽ. s alia diuina seu̾itate ista re-¬

Expanded text:
eo non sunt ullae , atque in se ipso habitat lucem inaccessibilem , cujus lucis aeternae candor est coaeterna Sapientia . Nec lucis inopinatae admiratorem: sed lucis factae creatorem, ut subsisteret; approbatorem, ut maneret. Nec ignarum futuri: sed mandatorem praecepti, et damnatorem delicti; ut adversus inobendientiam juste prolata vindicta praesentes coerceret, futurosque terreret. Nec improvidum nesciendo quaerentem: sed interrogando judicantem. Nec invidum ac timentem: sed ab aeterna vita, quae juste obedienti datur, praevaricatorem juste prohibentem. Nec sanguinis et adipis appetentem: sed carnali populo congruis sacrificiis impositis, per quasdam figuras verum sacrificium promittentem. Nec livida perturbatione, sed tranquilla bonitate zelantem, ne uni deo debens anima castitatem per multos falsos corrupta et prostituta turpetur; nec ira uelut humana turbide saeuientem, sed alia diuina seuere iusta re
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad dexteram ꝑtinere. s quid ual ip̃a potãs
Ette iam credit quis. ambulat in fide ĩfirmꝰ
ẽ. Int̾ temptatões agitatur. int̾ molestias. ĩ¬
ter carnales corruptões int̾ suggestiones
cupiditatis int̾ uersutias et laqueos ĩuinci.
ut sit int̾ filios dei. ue hoĩ isi nisi et ip̃ius fi¬

Expanded text:
quid valet ipsa potestas Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. ut sit inter filios Dei? Vae homini i
Abbreviated transcription (Latin):
qr cassidũ et ferocissimũ adu̾sariũ pacitar.
Eciã pupillus ĩcã sua defficit quapp̾ suus
a du̾sarius p̃is actib eũ decipe festinat.
fensor. sta ĩ cã illius qui iussisti recte iudi¬
care filii hoĩum. Eleua brachiũ tuũ. et cõ¬
tẽ brachiũ pccõris et maligni. Optie nosti

Expanded text:
sarium patitur, et jamjam pupillus in causa sua deficit: quapropter suus adversarius pravis artibus decipere eum festinat. fensor; sta in causa illius, qui jussisti recta judicari filiis hominum. Eleva brachium tuum, et contere brachium peccatoris et maligni. Optime nosti
Abbreviated transcription (Latin):
btĩtudo ppetua que scĩs datur. Nõ im p̃o deo.
nos setere fecit ĩ celestibus. Quãuis enim
corpus uostrum nũdum ibi sit. tñ spes
nr̃a iam ibi est. pp̃ea et ip̃e doꝰ post resurrectõ¬
nem nissit discipłos quos piscantes ĩuenit
ut ĩtexteram ꝑtẽ mitterent retia. Quod cũ
fecissent. ceperũt pisces qui oũis magni erãt
tuere ad text̾am. etos aut̃ ad simstrã ẽẽ poĩ¬
ẽ prĩs textera. nͥ et̾na illa ĩeffabilis q felici¬
tas. quo pueĩt filius hois ⁊̃ carnis ĩmorta li¬
tate ꝑcepta. Nam et si ita ut manũ dei non¬
scõm luamita corporis que ĩ dõ nõ sunt. sed
scõm effectiuã uirtutẽ sapient̾ et fidelit̾ co¬

Expanded text:
ia perpetua, quae impiis datur: ut non in ipso Deo,  sedere fecit in coelestibus . Quamvis enim corpus nostrum nondum ibi sit, tamen spes nostra jam ibi est. Propterea et ipse Dominus post resurrectionem jussit discipulis quos piscantes invenit, ut in dexteram partem mitterent retia. Quod cum fecissent, ceperunt pisces, qui omnes magni erant  ad dexteram, haedos autem ad sinistram esse posiem Patris dextera, nisi aeterna illa ineffabilisque felicitas, quo pervenit Filius hominis etiam carnis immortalitate percepta? Nam si ita ut manum Dei orporis quae in Deo non sunt, sed secundum effectivam virtutem sapienter et fideliter co
Abbreviated transcription (Latin):
scda. Nõ sic implere dr deus mũdũ. uelud
aqua uelud aer. uelud ip̃a lux. ut mĩore sui
ꝑte mĩorem nũdi partẽ impleat. et maiore
marorẽ. Nouit ubiq totus ẽe. et ulło cõcinet᷑
loco. nouit nenire. nõ recetento uͥ erat. no¬
uit abire nõ teserento quo uen̾at. uñ sic eu̾¬

Expanded text:
mplere dicitur mundum uelut aqua, uelut aer, uelut ipsa, lux, ut minore sui parte minorem mundi partem impleat et maiore maiorem. nouit ubique totus esse et nullo contineri loco; nouit uenire non recedendo, ubi erat; nouit abire non deserendo, quo uenerat. Miratu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ fu̾nt. nĩꝙͣ̃ alit̾ erit quo nicħ sit secretius.
nich̾ p̾sentius. qui difficile ĩuei̾tur ubi sit.
difficilius ubinõ sit. Cũ quo oñs eẽ nõ pos¬
sunt. sine auo et̃ nemo põt. Et si aͥo te illo in¬
credibilius conue ĩentius tñ atq aptius hoĩes
dice ualemus: Hic gͦ solus deus aĩe colendꝰ ẽ.
neq uiscrete neq confuse. li ͦ. despecło caͦ .7. Cũ¬

Expanded text:
aliter fuerit, nunquam aliter erit; quo nihil sit secretius, nihil praesentius; qui difficile invenitur ubi sit, difficilius ubi non sit; cum quo esse non omnes possunt, et sine quo esse nemo potest: et si quid de illo incredibilius, convenientius tamen atque aptius homines dicere valemus. Hic ergo solus Deus animae colendus est, neque discrete
Abbreviated transcription (Latin):
mortalẽ sobolem ꝓpagantẽ nõ oĩo deẜuit.
Ht̃ enĩ pot̾as illa iustissĩa mris et ĩ ap̾hen¬
siblĩb modis per quasta secretisfĩas succes¬
siones reꝵ sibi seruientiũ quas creauit. et
seu̾itatẽ m̃dicandi. et clem̃tiã lib̾andi. et iõ¬

Expanded text:
talem sobolem propagantem, non omnino deseruit? Habet enim potestas illa justissima, miris et incomprehensibilibus modis, per quasdam secretissimas successiones rerum sibi servientium quas creavit, et severitatem vindicandi, et clementiam liberandi. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
nie nascituri apud deũ. uł iam etiã natist̾.
et de curso totius uite tp̃re trãsierũt. ĩ illo m¬
ch̾oniniꝰ diuini obtuitus lũie ꝑmanentes.
Ds enĩ qui nec loco clanditur. nec tp̃e p̾ueĩt᷑¬
pio sunt. in quo erat u̾bum. et u̾bũ erat ap᷑
deũ et deus erat u̾bu. usq insiue oĩ scõꝵ.¬

Expanded text:
ne nascituri, apud Deum et jam nati sunt, et decurso totius vitae tempore transierunt, in illo nihilominus divini obtutus lumine permanentes. Deus enim qui nec loco clauditur, nec temporepio in quo erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , usque in
Abbreviated transcription (Latin):
fessa sunt. Iut̾rogaui mare et abissos. ⁊ rep¬
cilia aĩaꝵ uiuarũ. et respondem̃t. nõ sumꝰ dẽ
tuus. quere suꝑ nos. Int̾rogaui aureas flabi¬
les et inquid iu̾sus aer cũ incolis suis fassit᷑.
Ancamenes nõ sum teꝰ. Int̾rogaui celũ solem
lunã et stellas Neq nos sumꝰ tens quẽ queris
ĩquiunt. Et dixi omĩb huis que circũstant fores
catins mee. Dicite mͥ de teo meo qd nos nõ estis.

Expanded text:
byssos, et reptilia animarum vivarum, et responderunt: Non sumus Deus tuus, quaere super nos. Interrogavi auras flabiles, et inquit universus aer cum incolis suis: Fallitur Anaximenes, non sum Deus. Interrogavi coelum, solem, lunam, stellas: Neque nos sumus Deus quem quaeris, inquiunt. Et dixi omnibus his quae circumstant fores carnis meae: Dicite
Abbreviated transcription (Latin):
simo nanus dño micca deletur hĩcatõ. scĩfica
gͦ uas tuum qd fecisti. de malitia enatua. ĩple
tatoĩs efticiar templũ hic et ĩet̾nũ. T enĩ¬
resuauior. gẽms et auro p̾tiosior. tũctis t̾
rarũ diuitus et honoribus mͥ carior. Quid
et secura. dũ talia dicodico qd naleo. s nõ
dico qd̾ teleo. utiuã possem talia dice qualia

Expanded text:
simo namque Domino munda debetur habitatio. Sanctifica ergo me vas tuum quod fecisti, de malitia evacua, imple tationis tuae efficiar templum hic et in perpetuure suavior, gemmis et auro pretiosior, cunctisque terrarum divitiis et honoribus mihi charior. Quid et secura? Quid dico, dum talia dico? Dico quod valeo, sed non dico quod debeo. Utinam possem talia dicere, qualia
Abbreviated transcription (Latin):
osa suꝑ p̾s. u7. Dext̾a dmñ fecit uirtutẽ. quã
uirtutem. dextera inquit duĩ exaltait me
Magna uirtus exaltare hũilem. deificare
mortalem. p̾bẽ de infirmitate ꝑfectõem. de sb¬
dare auxiliũ. ut afflictis u̾a salus dei pates

Expanded text:
 «vers. 16. Dextera Domini fecit virtutem.» Quam virtutem dicit? «Dextera,» inquit, «Domini exaltavit me.» Magna virtus exaltare humilem, deificare mortalem, praebere de infirmitate perfectionem, de subdare aux
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa et ordinat oĩa. nich̃q aliud dtm̃ itelligit᷑.
quõ ꝑ cor et liugnã hũanã dici potuit. oĩa ĩmẽ¬
sura nũo et ponde disposisti. insi oĩa in tedis¬
posusti. Magnũ ẽ pancis q contessũ excetere
oia que metiri possunt et udeatur mensura
sine mensura. ex cet̾e̾ oĩa que nũari possunt.
ut inteatur m̃ius siue nũo. excet̾e oĩa q̃ appẽ¬
di possunt uc uideacur poudus sine poudẽ. neq¬

Expanded text:
lligitur, quomodo per cor et linguam humanam potuit, Omnia in mensura, et numero, et pondere disposuisti, nisi, Omnia in te disposuisti? 8. Magnum est paucisque concessum, excedere omnia quae metiri possunt, ut videatur mensura sine mensura; excedere omnia quae numerari possunt, ut videatur numerus sine numero; excedere omnia quae appendi possunt, u
Abbreviated transcription (Latin):
prius nõ existentib et post̾ius existentibus
fũ̾it. ĩillo aut̾ nõ alterã p̾cedentẽ alt̾a subse¬
quens mutauit. aliqã astulit q uolũtatem.
s una eadẽ sempit̾na et ĩ cõmutabili uolũta¬
te res quas condroit et ut prius nõ eẽnt egit.
quãdin nõ fuerũt. et ut post̾ius eẽnt qũ ẽẽ¬

Expanded text:
prius non existentibus et posterius existentibus fuit; in illo autem non alteram praecedentem altera subsequens mutauit aut abstulit uoluntatem, sed una eademque sempiterna et inmutabili uoluntate res, quas condidit, et ut prius non essent egit, quamdiu non fuerunt, et ut posterius essent, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lucis ⁊ noctis ꝑ m̃ses crem̾dis decrem̃tisꝙ lima¬
rib ꝑ annos ueris estatis auptũm hyenuisq suc¬
cessionib plustra ꝑfectõne cursus solaris per
magnos orbes recur sus ĩortus suos sỹderum
magnã constanciã quantũ sensibilis mat̾ia pa¬
titur tp̃rm ordĩb replicatoib q custodit. Cuiꝰ
legibus ĩ eno stantib motus ĩstabił reꝵ muta¬
biliũ pturbatus ẽẽ nõ sinitur. fremss circum

Expanded text:
crementis decrementisque lunaribus; per annos, veris, aestatis, autumni et hiemis successionibus; per lustra, perfectione cursus solaris; per magnos orbes, recursu in ortus suos siderum, magnam rerum constantiam, quantum sensibilis materia patitur, temporum ordinibus replicationibusque custodit. Deus cujus legibus in aevo stantibus, motus instabilis rerum mutabiliu
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃s ab ip̃o tũc eno ire mbes. stabilis manẽs
das cũcta mom̾. Qui trã multiplici g̾mĩe fł¬
tuii. et celũ pulcro decorasti liñe syderũ. quoꝵ
tu solus noĩa signa. potãtes cursus et tp̃a no¬
sti. Et si oĩa oꝑatua itasunt magna et ĩscru¬
tabilia. pulcra acq stupenta dicant. qui uo¬
lũt auõ capi pot̾is. tu pulcherrimꝰ creator eoꝵ.
constet enĩ opificẽ ommi longe alit̾ se hre ꝙͣ
ea aue a se fieri uoluit. Expulcritudĩe tñ cir¬
cũscripte uͣe ⁊ mũdi oñm reꝵ mirablĩ sp̃e
pulcrituto cua que tu ip̃e es. qr simplex. et ex¬

Expanded text:
mpus ab ipso tunc aevo ire jubes, stabilisque manens das cuncta moveri. Qui terram multiplici germine fructuum, et coelum pulchro decorasti lumine siderum, quorum tu solus nomina, signa, potestates, cursus et tempora notuum. Si opera tua ita sunt magna et inscrutabilia, pulchra atque stupenda, dicant qui volunt quomodo capi poteris tu pulcherrimus creator eorum. Constat enim opificem omnium longe se aliter habere quam ea quae a se fieri voluit. Ex pulchritudine tamen circumscriptae naturae et mundialium rerum mirabili specie pulchritudo tua, quae tu ipse es, q
Abbreviated transcription (Latin):
pͥo de bapto puuloꝵ. Nõ ẽullus ulli medius
sine cõ mĩorens. si fu̾is cũdõ maiorteus non
erit. Nõ exte ille maior s tn fine illo minor.
Ctesce gͦ mior ilło noli ab ilło te subtrahe
ut quasi ille deficiat. reficeris si accesseris. de¬
ficies si recesẜis. Incegre manet te accedẽte.¬

Expanded text:
um sine Deo, minor eris; si fueris cum Deo, major Deus non erit. Non ex te ille major, sed tu sine illo minor. Cresce ergo in illo, noli te subtrahere, ut quasi ille deficiat. Reficieris, si accesseris; deficies, si recesseris. Integer manet te accedent
Abbreviated transcription (Latin):
disti. ut apitd tetranfire nequaꝙͣ possint. et iõ
ĩ cõspectu tuo tempus nõ defluit. qd apud nos
decurrit. Ds ĩcuiꝰ et̾uitate oĩa fixa manent.
que nõ fixa ext̾ius seculoꝵ uolunũa emanãt.
et iõ et̾nitas tua dies es una. que nec fine clan
tate tui sumil cũcta respicis sine distẽsĩbe cõpͦ¬
heudis. et bona que inuas et mala que uidicas
et que iuuas renuineras. et que mudicas dam¬
puas. In hus q̃ diu̾so disponis ordĩe diu̾sus nõ
es. Ds̃ qui oꝑa tua ex̃ cucũtas ⁊ intra reples.
supͣ regis et infra fers. Et licet sis suꝑior per
potẽtia. ĩferior ꝑ sb̃stentatõem. ext̾ior ꝑmagͥ¬
tudĩem. int̾iorper subtilitatẽ. tũ suꝑior et infe¬
rior es sine loco. amplius sine latitudĩe. sbcił
sine extenuatõe. et iõ ꝑ molẽ corꝑis nusꝙ̃ es.

Expanded text:
disti, ut apud te transire nequaquam possint; et ideo in conspectu tuo tempus non defluit quod apud nos fine decurrit. Deus in cujus aeternitate fixa manent ea, quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant; et ideo aeternitas tua dies est una, quae nec fine claudtate tui simul cuncta respicis, sine distentione comprehendis et bona quae juvas, et mala quae judicas, et quae juvans remuneras, et quae judicans, damnas, in his quae diverso disponis ordine diversus non es. Deus, qui opera tua extra circumdas, et intra reples, supra tegis, et infra fers; et licet sis superior per potentiam, inferior per sustentationem, exterior per magnitudinem, interior per subtilitatem; tamen superior et inferior es sine loco, amplus sine latitudine, subtilis sine extenuatione, et ideo per molem corporis nusquam es,
Abbreviated transcription (Latin):
es una ⁊ nera et et̾ua sb̃a. ubi milla discrepantia.
nulla confusio. nilla transitio ulla roigentia ul¬
lamors. ubi sũma concordia. suma eidentia
sĩma cõstantia. sũma plenituto sũma uita. uͥ
nich deest. nich̾ redũdat. uibi qui gignit ⁊ auem

Expanded text:
eterna vera substantia, ubi nulla discrepantia, nulla confusio, nulla transitio, nulla indigentia, nulla mors. Ubi summa concordia, summa evidentia, summa constantia, summa plenitudo, summa vita. Ubi nihil deest, nihil re
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ creaturã sua excedit. oẽm ft̾urã p̾t̾it. unuu̾¬
sa p̾cellit. Si enĩ queras magnitudĩem. maiorẽ
si pulcritudĩem pulcrior. si dulcedĩem dultior.
Sisplentorem fulgidior. si iusticiã iustior. si
forticudĩem fortior. si pietatẽ clem̾itior. nsła euĩ
rõ patitur. ut uł fcũra fcõri suo equetur. uł opꝰ
arcifici comꝑetur. Sic legitur ĩꝓpłia. Qui fecit¬

Expanded text:
enim creaturam suam excedit, omnem facturam praeterit, universa praecellit. Si enim quaeras magnitudinem, major est; si pulchritudinem, pulchrior; si dulcedinem, dulcior; si splendorem, fulgidior; si justitiam, justior; si fortitudinem, fortior; si pietatem, clementior. Nulla enim ratio patitur, ut vel factura factori suo aequetur, vel opus artifici com
Abbreviated transcription (Latin):
face̾s qd̃ uelles. ut̾eris sclo. uł quãtũ t̾ ꝑmit¬
tetur. uł quãtũ tibi libido iusfiss. et si quis
te bñ admouẽto obiurgaret atq traheret
ut cohibe̾s te ab ĩmoderato fluxu eiudo post
cõcupiscentias tuas et deẜento deũ tuũ. ĩt̾
medias uoces obuirgantis obsisteres. ĩ
muiẜitors. Ne talia hoĩes dic̾ent uuũ u̾bum
adbdidit ĩfine qo ait. Et uerax. Et excussit
leticiã male pͥsiuẽtiũ. et induxit timore

Expanded text:
faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impmisericors. Ne talia homines dicerent, unum verbum addidit in fine, quod ait, Et verax; et excussit laetitiam male praesumentium, et induxit timorem