comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estũ. ot inter silencii confessionis q causas mmistrũ
pudorẽ. alliũ exitũ non habet ꝙͣ ut respondt nolle
uideat᷑. quis quis filiũ occidit et ꝓbare nõ potest:
ꝓpter quod debutrit occidi. Comũgat qnͣtũ nolet
nocentissimꝰ sencx cũ rumore ppliꝰ silentiũ suũ et
relatura ordint̾ tristissie̾ sortis tolluta maligtate
dudati ora cõpescat aditus. Beturi tñ estote morͣ¬
leo: fus esti stis est ĩ iocentisticẽ matri peld ĩteplis¬
relus apud ipos ꝓclamare suꝑos amaui filiũ incũ Macro¬
ua iuid : nitꝰ pucllares ãnos. pͥmã rudẽq cõiugii mentẽ.
milla libidinũ respsit infauiia ausĩpndens rumor sus¬
pitar maritus. Nichi iniquã petuit obice̾ nisi filiũ
que d pudicicie pͥma fiducia est: edidit ꝑtũ quẽ marica
agnosteret. Non tinuit ne stupra furtiuos q ꝯtubita.
ꝑuuli roltus aut crescentis infamie silitudo detegeret.

Expanded text:
aestum et inter silentii confessionisque causas miserum aestum et inter silentii confessionisque causas miserum pudorem; alium exitum non habet, quam ut respondere nolle videatur, quisquis filium occidit et probare non potest, propter quod debuerit occidi. Coniungat, quantum volet, nocentissimus senex cum rumore populi silentium suum, et relaturae ordinem tristissimae sortis conlata malignitate cludat ora, compescat auditus. securi tamen estote, mortales, fas est, fas est innocentissimae matri velut in templisvelut apud ipsos proclamare superos: 'amavi filium meum!' matrona, iudices, cuius puellares annos, primam rudemque coniugii mentem nulla libidinum respersit infamia, cui impudens rumor, suspicax maritus nihil umquam potuit obicere nisi filium, quae pudicitiae prima fiducia est, edidit partum, quem maritus agnosceret. non timuit, ne stupra furtivosque concubitus parvuli vultus aut crescentis infantiae similitudo detegeret.
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ qd̾ cũꝙ secretũ marito stime p̃stat ĩfrogũdi
potestatẽ. Uellet ĩ noccntiã suis ꝓbaẽ uiscẽibꝰ uellctũ
ertuleos iuiones hant miserã precipitare pietate.
gnostite iud̾. impaciencie. que contra calłidissi mã
dissimulacionẽ libertate doloris exestuat. Incestũ ꝓba¬
ret᷑ silencio patris si tacet et mater. Equide iud̃. tam
contrarios affectꝰ senis: satis admirai. satis scupe̾ nõ
possũ. In tumore tam suspicax post tormẽta paciẽs
modo ꝙ fabulas rolgares q sermones ꝓnus ac facil.
in orbitate. in parricidio reatus quoq dolore cõticuit
Quo repente conu̾sis esti inqmͣ modestiã desperacotm.¬
dam alius qa se silencio parricida mirat᷑ et ꝑtere
nũc illũ cuiꝙͣ tacende creditis. Ioqui secũ maxiẽ
putat et si bene artes et profunde mc̃tis consilia
ꝑspicõ: respondẽ sibi uiat᷑ plus qm̃ inr̃ int̾rogat.
fallit᷑ quisq̃s hũc esse credit in explicabilis doloris

Expanded text:
gandi potestatem. vellet innocentiam suis probare visceribus, vellet in eculeos, in ignes hanc miseram praecipitare pietatem. ignoscite, iudices, inpatientiae, quae contra callidissimam dissimulationem libertate doloris exaestuat; incestum probaretur silentio patris, si taceret et mater. Equidem, iudices, tam contrarios adfectus senis satis admirari, satis stupere non possum: in rumore tam suspicax, post tormenta tam patiens, modo ad fabulas vulgaresque sermones pronus ac facilis, in orbitate, in parricidio, in reatus quoque dolore conticuit. quo repente conversus est, in quam modestiam desperationemda malitis, quia se silentio parricida miratur. parcere nunc illum cuiquam tacendo creditis? loqui se cum maxime putat, et, si bene artes et profundae mentis consilia perspicio, respondere sibi videtur plus quam mater interrogat. fallitur, quisquis hunc esse credit inexplicabilis doloris
Abbreviated transcription (Latin):
der ꝑcere de qua stire uoluit an cẽtrincestar nec filio
tissiiui pudoris hoc ab affectidꝰ publitis peti tr; ne nob̾
cictusare uideat᷑. Rcã se iicesti. tram parricidii pritati

Expanded text:
deri parcere, de qua scire voluit, an esset incesta, nec filio, deri parcere, de qua scire voluit, an esset incesta, nec filio, r infelicissimi pudoris hoc ab adfectibus publicis petit, ne vobis accusare videatur: ream se incesti, ream parricidii puta
Abbreviated transcription (Latin):
Ale tractatioĩs̃ sit acto specõsũ filiũ infanis.¬
tqͣm incestũ cũ matre comnutteret. pater in secreta ꝑte
domus torsit. et ocridit in tormentis. Autrogat illũ mũr
quid ex filio cõpererit. Nolentẽ dice̾. male tͣctatiõis accusat.
Esi ud: calidissimus parricida facinus suũ
sic ordiãuitnt nobis matrẽ face̾t muisa sine
dissimũlaret iniserã mortẽ filii sui. siue q̃reret᷑ tãtaꝙ
monstrorũ nouitate tirtũdatã eo ꝓduxit. ut sibi uideat᷑
locũ. ideo ad uos fugiendũ fuit. ut sciretis nõ illi prestiũ
qd tacet maritus. Iaudo ud̾: laudo mistrã. qd int̾ro.¬
gare noluit domi qd̃ nichil fetit et ipã fetreto Ahis co¬
rã ciuittite corã liberis ac ꝑutibus et licet dissimu.¬
lare parricida udeat corã rumnore mat᷑ inqͥrit quid
tormẽtis uinci quesitrint. quid morte comperinti
Respondeat saltẽ reus. fatrat ĩrat᷑ cur in pacta cru¬
delitate modestie fronte fubstitit sact uxori potest ui¬

Expanded text:
ae tractationis sit actio. Speciosum filium, infamemquam incestum cum matre committeret, pater in secreta parte domus torsit et occidit in tormentis. interrogat illum mater, quid ex filio compererit; nolentem dicere malae tractationis accusat. Etsi, iudices, callidissimus parricida facinus suum sic ordinavit, ut vobis matrem faceret invisam, sive dissimularet misera mortem filii sui, sive quereretur, tantaque monstrorum novitate circumdatam eo perduxit, ut sibi videatur locum, ideo ad vos fugiendum fuit, ut sciretis non illi praestari, quod tacet maritus. laudo, iudices, laudo miseram, quod interrogare noluit domi, quod nihil fecit et ipsa secreto. hic coram civitate, coram liberis ac parentibus et, licet dissimulare parricida videatur, coram rumore mater inquirit, quid tormentis unici quaesierit, quid morte compererit. respondeat saltim reus, fateatur iratus, cui in peracta crudelitate modestiae frontis obstitit. nec uxori potest vi
Abbreviated transcription (Latin):
Iterũ cũ meretrice ꝯpositus sum. Rursus in se cogitatioes
meas. rursus in se retorsit oculos. Et hominẽ quẽ ab ĩꝯ¬
moda capitate uel saçietas uel etas uel fortune fuit dimis¬
sura ꝯditio ad perpetuã impatiẽtiã uirib anxie diuersitatꝭ

Expanded text:
iterum cum meretrice compositus sum, rursus in se cogitationes iterum cum meretrice compositus sum, rursus in se cogitationes meas, rursus retorsit oculos, et hominem, quem ab incommoda caritate vel satietas vel aetas vel fortunae suae fuit dimissura condicio
Abbreviated transcription (Latin):
tant. Acceptas tũ fide colit sedes et cũ iugena nostra que nos .s.
ambiciosi nostri estimatores proxima diuinis credimꝰͦ ad ꝑcipiẽ¬
das distiplina multo labore desudẽt nulla apes insi artifex uos¬
quid precipuũ referas Nõ ut ceta aumalia ꝑ pastus uestigia¬
uaga intertũ cubile quieti capiũt uoctis arbitrio semꝑ habi¬
tura si tutas sedes ꝯtinet urbes tettis. turba populos muitãt᷑
Non ut fere uolucies presentis modo tibi memores in dien
uiuũt duraturꝰ hiemi reponit᷑ uictus et repletis uere
cellulis tutus annus est etiã cũ ad humanos usus opera
subducta sud̃. teparare amissa ꝯtendut̃ et laber dampno intedit᷑¬
menfurã. Werdidi infelix quod qñq potui amare desnere
patior necessitatẽ rei quã breuiter utiq uoluissem Excogitat᷑
ꝯtra anñi futurã q rõez. ne quod relinqueret᷑ meus esset affcs

Expanded text:
tat; acceptas cum fide colit sedes. et, cum ingenia nostra, quae nos scilicet tat; acceptas cum fide colit sedes. et, cum ingenia nostra, quae nos scilicet ambitiosi nostri aestimatores proxima divinis credimus, ad percipiendas disciplinas multo labore desudent, nulla apes nisi artifex nasquid praecipuum referas? non, ut cetera animalia per pastus vaga, incertum quieti capiunt cubile noctis arbitrio semper habitaturae, sed tutae sedes continent; urbes tectis, turba populos imitantur. non ut ferae volucres, non praesentis modo cibi memores in diem vivunt; duraturus hiemi reponitur victus, et repletis vere cellis tutus annus est. etiam cum ad humanos usus opera subducta sunt, reparare amissa contendunt, et labor damno incenditmensuram: perdidi infelix, quod quandoque potui amare desinere, patior necessitatem rei, quam ~breviter utique noluissem. excogitatur contra animum futuramque rationem, ne, quod relinqueretur, meus esset adfectus.
Abbreviated transcription (Latin):
prata siluas ꝙ ꝑcurrit labor. ut tantũ factũ opꝰ appareat Qua
satis digna digna pseq̃r laude/. dicã aĩal quodãmõ ꝑuũ hoĩs
que sudo terris luciũ muenit q̃ maria inquisitione sua side¬
ribus ĩmascuit. Hoc tamẽ effice ꝯsequi nuitait nõ potuit
uenena porius inuenimꝰ. Iam pͥmũ fiture laudabilis uit
et̃ã deoꝵ posteritas has regnus suis excepͭ. d̃best mimica
uirtutũ uoluptas. castis sine labe corporib. sole om̃i non
edinit fetus s faciunt ip̃e paulatim sicut stipatũ st̾ ꝑ mella ui¬
iustũt et ut oportet anal laboriosũ ex opere nascit᷑. Inde ut adole¬
uit iuuentus et ad fimiles labores etas roborata qualuit. ⁊elin¬
quit᷑ liber parentib locus. et ne toacta in augustũ multitudo
noua turba laboret. quasi habito ueretundie labore: cedit populus
minor suspensũq proxinis iamis exanien. hiuanas manus expec¬

Expanded text:
prata silvasque discurrit labor, ut tantum factum opus appareat. Qua prata silvasque discurrit labor, ut tantum factum opus appareat. Qua satis digna prosequar laude? Dicam animal quodammodo parvum hominis quae sub terris lucrum invenit, que maria in quisitione sua sideribus immiscuit, hoc tamen efficere, conlechi, imitarino~ potuit. venena potius invenimus. iam primum futurae laudabilis vitae etiam deorum potens, has regnis suis excepit. abest inimica virtutium voluptas castis sine labe corporibus: solae omnium non edunt fetus sed faciunt. ipsae paulatim, sicut stipatae sunt per mella, vivescunt, et, ut oportet, animal laboriosum ex opere nascitur. inde ut adolevit iuventus, et ad similes labores aetas roborata convaluit, relinquitur liber parentibus locus, et, ne coacta in angustum multitudo nova turba laboret, quasi habita verecundiae ratione cedit populus minor, suspensumque proximis ramis examen humanas manus expec
Abbreviated transcription (Latin):
uestrã desiderare plura de tã.Neq uestrã fidem ac religionẽ ege̾
exhortatione uere iudicãdi. Quid moror ig᷑. Denet me doloris et
assuete uolũtatis defideriũ. Uunt quedã in hac cã que sarcire
penã nõ possũt. Maior forsitan mͬa uideat᷑ affectus. Si pauperes¬
amare insi paria nõ possumus et necessario nobis preciosa q̃ sola
sunt. animũ meũ extincte unius hore momẽto tot aĩe mouẽt
quot perierĩt de me bene merite Qui ip̃m loti genus addit
i dignationẽ ueneno perierũt. Quis ħ ulla satis prosequi possit
inuidia. Apes ueneno. hec illis grã refert᷑. ꝙ fructib uestris
uel maturando itineri ꝯꝑamꝰ. multus añ reditꝰ insinuitur
labor. et cũ per domanda cũ alenda suit nichil tñ possũt
sine hoĩe et tñ roacta prosut̃. Apes faciũt miusse. facuit
sine ullo huãne roĩs ministerio totus fructus ultro ueit

Expanded text:
vestram desiderare plura de causa, neque vestram fidem ac religionem egere vestram desiderare plura de causa, neque vestram fidem ac religionem egere exhortatione vere iudicandi. Quid moror, igitur, tenet me dolor, et assuerae volupratis desiderium. Sunt quaedam in hac causa, quae sarcire poena non possit. Maior forsitan materia videatur affectus. Si pauperesamare nisi paria non possumus, et necessario nobis pretiosa, quae sola sunt: animum meum exstinctae unius horae momento tot animae movent, quot perierunt de me bene meritae. Quin ipsum lethi genus addit indignationem Veneno perierunt. Quis hoc ulla satis persequi possit invidia? Apes veneno? haec illis gratia refertur, quod fructibus nostris vel maturando itineri comparamus, multus ante redditus in sumitur labor: et cum perdomanda, cum alenda sint, nihil tamen possunt sine homine, et tautum coacta prosunt. Anes faciunt iniuslae favos, sine ullo rationis humanae ministerio, totus fructus ultro venit
Abbreviated transcription (Latin):
bere uenena liceat. ¶ Poftremo quid diuitis patro¬
cimo non putaui iudices ⁊ espondendũ. iusi rideri uestrã maiestatẽ
contumeliosa defensiont nõ ferrẽ. ultro enĩ iꝙͥ ad mortẽ ue¬
nerũt apes tue. Ita plane alioqͥn tie ueneuũ fiorib dederas im¬
pudentie ne iudices eius assignẽ. si hoc michi apud uos optinue¬
rit an stulticie si sperauerit. dõi uenenũ hoĩ dediss. diceret ip̃m
admouisse pocula. di pertussorẽ potuiss in saltu ip̃m in insidias¬
uenisse ultro clamaret. si telũ abrectassom in tenebris non
illatũ sua culpa ꝯtenderet. Ego iudices quid dico. duo sola esse
que in oĩ cruuine spectanda sũt animũ et euentũ. Quis ani¬
mus diuitis fuit cũ uenenũ sparsit. ut apes perirẽt. Quis
euentus. perierũt. In sũma iudices quis dubitat qͥn dãpnũ
ei sit imputand̾ sine quo nõ accidisset. Intelligo neq prudẽnã

Expanded text:
bere liceat venena? Postremo quidem divitis patrobere liceat venena? Postremo quidem divitis patrocinio non putavi, iudices, respondendum, nisi rideri vestram maiestatem contumeliosa defensione non ferrem. 'ultro enim,' inquit, 'ad mortem venerunt apes tuae.' ita plane; alioquin tu venenum floribus dederas. impudentiaene, iudices, eius adsignem, si hoc nihil apud vos obtinuerit, an stultitiae, si speravit? si venenum homini dedisset, diceret ipsum labiis admovisse pocula; si percussorem posuisset in saltu, ipultro venisse clamarer: si relum abiectasset in tenebris, illatum sua culpa contenderet. Ego, ludices, quid dico. Duo esse sola quae in omni crimine spectanda sunt, animum et eveutum. Quis animus divitis suit cum venenum sparsit? ut apes perirent, quis eventus? perierunt. In summa, Iudices quis dubitet, quin damnum ei sit imputandum, sine quo non accidisset? Intelligo neque prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tuit iusta. ubi sine ista a ne cũ ista quid ualeat. poudoris ur̃o
ꝙ uelanẽtũ est mali audere culpã defendi superbia. a tand
tuas petudes ꝙͣuis diffusa stabula nõ capiẽt. tibi ot̃ armẽtis
mugiet uemus. tu gregibus arua sicrabis. et ad excolendos
agros procedet ignota uillicis familia tuis horreis populi
annona pendebit. Ret tamẽ ĩuidebimꝰ nec quisꝙͣ tã graue
putabit sibi istud fortune tue pondꝰ. nos si paucas apes uit̾
angustias pauperis orti ꝯposuimꝰ. q̃ tamẽ uobis mella fa¬
tuĩt id prorsus indignũ ferendũ est. et quod nũꝙͣ fando co¬
gnitũ est uicinus diuiti pauper molestus est. Adeo paꝵ
est plurmiũ possidere. ut cũ seruis ꝙͦ uestris hiẽ peculiũ li¬
ceat iniudiosum nobis putetis quidꝙ egestatis nomẽ excesse¬
rit. tantone hiis in hac ut putamꝰ equissima ubertate
legibus uiuimꝰ ut nobis medelã hr̃e nõ liceat. uobis ha¬

Expanded text:
cuit, iusta; aut sine ista, aut ne cum ista quidem valeat. pudoris vero cuit, iusta; aut sine ista, aut ne cum ista quidem valeat. pudoris vero quod velamentum est male audire culpa, defendi superbia! an tandem tuas pecudes quamvis diffusa stabula non capient, tibi omne armentis mugiet nemus, tu gregibus arva sulcabis, et ad excolendos agros procedet ignota etiam vilicis familia, tuis horreis populi annona pendebit, nec tamen invidebimus, nec quisquam tamen grave putabit sibi istud fortunae tuae pondus? nos si paucas apes intra angustias pauperis horti conposuimus, quae tamen vobis mella faciunt, id prorsus indigne ferendum est, et, quod numquam fando cognitum est, vicinus diviti pauper molestus est? adeo parum est plurimum possidere, ut, cum servis quoque vestris habere peculium liceat, invidiosum nobis putetis quicquid egestatis nomen excesserit? tam honestis in hac, ut putamus, aequissima libertate legibus vivimus, ut nobis habere medellam non liceat, vobis ha
Abbreviated transcription (Latin):
umꝙͣ ꝙ et ferentẽ apẽ uideat ubi deesset iuenit. Exͣtu¬
lũ uero c̃ ꝙ ex hiis manu ꝯsitis florib legãt prata silue ꝙ
uel mature fructib uites. et flagrantes thuno colles
ꝙͣtũ collectũ suspitari potest pabulũ iinistrãt ¶Nõ de¬
omnibus floribus caipũt utilia operi suo sed in oĩbus queꝰ p̾sẽs
quidẽ illa protinus reddit᷑ merces ꝙ oĩbus quibus insidere o¬
dorẽ mellis inspirãt et breui ꝯtactu uini sui relinquũt. hoc tu
dampnũ intelligis. hoc ueneno uinditas. ꝙ me hercules in¬
humane etiã fumo ꝓhibuisses. An nũc te solus uiciis colui
Non enĩ ei frugũ meaꝵ pͥmicias õi uere dimisi. Nõ si quib
ceris nouis candidior inicidit fauus. tuis reseruatꝰ est mẽsie
punisti. ds̃ enĩ uideo quid aliud patrotimo tuo ꝯferat het
denũciatio suꝑuatua. si nõ licuit ⁊ face̾ ꝙ queror ñusta si li¬

Expanded text:
umquam quod ferentem apem viderat, ubi deesset, invenit? quantuumquam quod ferentem apem viderat, ubi deesset, invenit? quantulum vero est, quod ex his manu consitis floribus legant! prata silvaeque vel maturae fructibus vites et fraglantes thymo colles, quantum coniectura suspicari potest, pabulum ministrant. non omnibus floribus carpunt utilia operi suo, sed in omnibus quaerunt. praesens quidem illa protinus redditur merces, quod omnibus, quibus insdore meil s inspitant, et brevi contactu vim sui relinqunt. Hoc tu damnum intelligis? hoc veneno vindicas, quod me hercule inhumane etiam furno prohibuisses? An non te solus vicinus colui? non frugum mearum primitias omni vere misi, non, si quis ceris novis candidior incidit favus, tuis reservatus est mensis, punisti? non enim video, quid aliud patricinio tuo conferat haec denuntiatio supervacua; si non licuit tibi facere quod queror, iniusta; si li
Abbreviated transcription (Latin):
noceri pt̃ ita nobis latius postremo placeas licet tibi opuni
tuaꝵ fiducia diues si michi uidere nõ expedͭ pares sumus
Quid ergo si quid tibi dampni attulisset apes mee nõ michi
auferret᷑ rõ. s forssin aliqͣ daret᷑ et tibi. Nũt uero quid q̃re¬
ris. Eredo depopulatos agros euersos redditꝰ. nõ enĩ leus
debet esse dampnũ qd̵ diues ferre nõ possit Decerpe¬
bat inꝙͥ flores meos. Et quid intelligitis iudites ꝯͣto dolo¬
re dignũ sit ꝙ ego perdidi si et hoc dampnũ ẽ flores au
adhuc nisi ad ortũ tuũ apes uenissent cuiꝰ rei ĩueniri p̃t
breuior etas nãq dũ in maturos exterior alligat cortex mnõ¬
dũ dixeris. fiores. paulatim deinde inuidiore suco tumestit ꝟtꝰ
et albentes accepit rnuas nedũ satis tñ flos est At cũ se
ruptis iã tuuicis in patulũ capita fuderĩt. etiã sine mͣt
si dicerẽ abstulcre peritura. et q̃ protinꝰ humi iacuisset. in

Expanded text:
noceri porest, ita vobis latius, Postremo placeas licet tibi opum noceri porest, ita vobis latius, Postremo placeas licet tibi opum tuarum siducia dives, si mihi vivere expedit, pares sumus. Quid ergo? si quid tibi attulissent apes meae, non mihi auferretur ratio, sed forsitan aliqua daretur et tibi. Nunc vero quid quereris? Credo depopulatos agros, eversosque redditus. Non enim debet leve esse damnum, quod dives ferreno~ poso sit. Decerpebat, inquir, flores meos. Ecquid intelligitis Iudio ces, quanto dolores dignum sit, quod ego perdidi, si etiam hoc damnum est, flores aufadhuc, nisi ad hortum tuum apes venissent. Cuius rei in veniri potest brevior aetas? Na~que dum immaturos exterior alligat cortex, nodum dixeris florem. Paulatim deinde vividiore succo tumelcit uterus, et albentes accipit rimas, necdum tamen flos est, At cum se rupris iam runicis in patulum capita fuderunt, et velutsi dicerem: abstulere peritura, et, quae protinus humi iacuissent, in
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pͥuatã exactionẽ formule mẽbat᷑. uenenũ leges hr̃e
emere nosse deniq uetãt ineuitabilẽ pestẽ occulta
fraude grassantẽ. Male heret ibi ĩnocẽtia ubi in po¬
testare est secretũ stelus uelud uenenũ et quid presẽ¬
taneũ mur̃tũ ꝯpõĩtũ datũ ẽ. Exͣtulud interest quis ui¬
berit. hõ dedit et hoĩ dare potest. sõ adeo desui odio¬
rũ cause ut iã rara simultas set et ut uideat᷑ aliquis
nthil magis ꝙͣ malos odisse. Licebit aliqũ manũ lõgiꝰ
pourigẽ. Indulgere animis. credite michi iudices. diffi¬
ailius est uenenũ nuenirs ꝙͣ inimitũ. D me ꝯstia
mediocritatis infirmitas intͣ meas tm̃ mõ ꝯtinet q̃re¬
las. nã dampnũ id iudites est grauissimũ. pauꝑ uilnꝰ¬
firmnitas et paucorũ domino subiecta triste seruiciũ perfert
Est tamẽ nec pauꝑib interim dolor et ut facilius nobis

Expanded text:
non privatam taxationem formulae merebatur. venenum leges habere, non privatam taxationem formulae merebatur. venenum leges habere, emere, nosse denique vetant, inevitabilem pestem occulta fraude grassantem. male haeret ibi innocentia, ubi in potestate est secretum scelus. velut venenum, et quidem praesentaneum, inventum, compositum, datum est. quantulum interest, quis biberit! homo dedit; et homini dari potest. non adeo desunt odiorum causae, ut iam rara simultas sit, et, ut videatur aliquis nihil magis quam malios odisse, libebit aliquando longius manum porrigere et indulgere animis. credite mihi, iudices: difficilius est venenum invenire quam inimicum. Sed me conscia mediocritatis infirmitas intra meas tantummodo continet querelas. nam damnum, id est, iudices, gravissimum pauper vulnfirmitas, et paucorum dominio subiecta plebes triste servitium perferet; est tamen et pauperibus interim dolor, et, ut f
Abbreviated transcription (Latin):
ipi qui fecerat miserandũ. Illa ad pͥmũ feralis suci hau¬
stũ in solito ꝯsternata gustu fugit s fugisse inchil ꝓdest¬
Iua longiores experitura pastus in altũ tollat᷑. uitã ꝙ in au¬
ra reliquis. Nec pͥmo statim flosculo inmorit᷑. Ila rigescẽtib
morte pedibus examinis sicut heserat pender. Illa defecta
insu uolandi ad huc ꝑ terrã langiuda repit i quas tanrẽ
cusq ad sedẽ suã distulit mors lentior sicut egre solẽd sub
ip̃is pendere portis in globũ nexas et mutuos amplexus
mors sola diuisit Quis figurare possit qͥs dicere ꝙͣ multaᷤ
mali formas ꝙ̃ uaria leti gn̾a fecerit tot mortes semel
celebre illud alutariũ et dño suo notius ad nichilũ re¬
tidit. Audere nũc lacescere diui quib uite cã suꝑ est. Apt¬
rite libertatẽ fortib uerbis si quid offenderit id quod
fortuna uel ingemii uires ual suas dediss crimẽ istũd

Expanded text:
ipsi qui fecerat, miserandum. Illa ad primum feralis succi hauipsi qui fecerat, miserandum. Illa ad primum feralis succi haustum insolito consternata gestu fugit; sed fugisse nihil prodestIlla longiores expetitura pastus, in altum tollitur, vitamque in aura reliquit. Haec primo statim flosculo emoritur. Illa rigescentibus morte pedibus exanimis, sicut haeserat, pender. Alia defecta nisu volandi, adhuc per terram la~guide repit. Si quas tamen usqui? ad sedem suam distulit mors lentior, sicur aegrae solent sub ipsis pendere portis, in globum mors sola divisit. quis figurare possit, quis dicere, quam multas mali formas, quam varia leti genera fecerint tot mortes! semelcelebre illud alvearium et domino suo notius ad nihilum recidit. Audete nunc lacessere divitem, quibus vitae causa superest, exerite libertatem fortibus verbis, si quid offenderit; et quod fortuna vel ingenii vires vel suas dedisset, crimen istud
Abbreviated transcription (Latin):
Wos iudices estimate quatinꝰ recipiatis hũc affectũ ineũ.
libent᷑ bibissem si inuenissẽt uenenũ hoc michi dãpnũ nõ
priune glacialis penetrabilis rigor. nõ suppressi longa siti
flores induxere ieunã miseris famẽ. nõ auiditas iniusta
domini nichil mellis reseruauit. nõ meqͣlis fessas morbus
iuasit. nõ dampnatis sedibus suis auias fuga petiere sa¬
uas. Apes pauper miser in opere perdidi. Parauit homo
nepharius ante oĩa tantũ ueneni ꝙ possit diuitis ortis satis
esse et linuit flores maleficis sutis et in uenenũ mella ꝯu̾¬
tit. Sparsit oĩb fłorib mortẽ et ꝙͣto plura interim corrupͭ
tate ut p̃mũ aurora lucẽ uocauit. in assueta misera pascua
uolãt ut anteꝙͣ noctis humorẽ radii solis ebiberẽt. matuti¬
nos legerẽt rores et celestes aquas ad horreũ ferre possẽt
nec sibi s operi biberet̃. hic triste spectaculũ. et nõ tm̃

Expanded text:
Vos Iudices aestimate quatenus recipiatis hunc affectum meum, Vos Iudices aestimate quatenus recipiatis hunc affectum meum, libenter bibissem, si in venissem, venenum. Hoc mihi damnum non dedit glacialis brumae penetrabilis rigor, non suppressi longa siti flores induxerunt ieiunam miseris famem, non aviditas iniusta Domini nihil mellis reservantis, non aequalis fessas morbus invasit: non damnatis sedibus suis avias fuga petiere silvas. Apes pauper, miser in opere, perdidi. Paravit homo nefatius ante omnia tantum veneni, quod posset et divitis hortis satis esse, et linivit flores malenficis sucis, et in venenum mella convertit. Sparsit omnibus floribus mortem, et quanto plura interim corcupit, tatae, ut primum aurora lucem vocavit, in assuera miserae pascua volant; ut, antequam noctis humorem radii solis ebiberent, matutinos legerent rores, et caelestes aquas ad horreum ferre possent, nec sibi, sed operi biberent. Hic triste spectaculum, et tantum non
Abbreviated transcription (Latin):
Suies esset nec tamẽ licuit diu quere. Sorte serena
protul luce fulserat dies. et hilaris matutĩ solis tepor ad
quotidiana opa lenius solito agmẽ effuderat. Qũ ipse
spestator opeus. Prenũ Precipua nãq het michi uoluptas
erat processerã. sperans fore ut uiderem quẽ ad mod̾ alie
librate pens onera ꝯferrẽt. Alie deposita sarcina ĩ nouas
prorumperẽt predas ⁊ ꝙͣꝙͣ angusto festinaretur aditu. turba
tamẽ exeũtiũ nõ obstaret intrãtibus. Alie militarib castris
pellerent uulgus ignauũ. Alie longũ permense iter fati¬
gate anelitũ traherent. ħ ad estiuũ solẽ porrectas pande̾t
pennas. Miserũ me. ignoscite modo gemitibus meis. Ron
flosculos perdidi. nec caduca folia proximo lapsura uento
Apes cũ uolarẽt. effugiũ tenuitatis mee solaciũ senectutis
amsi. Nũꝙͣ me alias pauperẽ putaui. Triste me excepit
silenciũ. et manis aluei inchoata tm̃ opera et rudes cere

Expanded text:
dives esset. Nec tamen licuit diu quaerere. forte serenus dives esset. Nec tamen licuit diu quaerere. forte serenus pura luce fulserat dies, et hilaris matutini solis tepor ad cotidiana opera laetius solito agmen effuderat. quin ipse spectator operis praecipua namque haec mihi voluptas erat processeram sperans fore, ut viderem, quemadmodum aliae libratae pinnis onera conferrent, aliae deposita sarcina in novas prorumperent praedas, et, quamquam angusto festinaretur aditu, turba tamen exeuntium non obstaret intrantibus, aliae militaribus castris pellerent vulgus ignavum, aliae longum permensae iter fatigatae anhelitum traherent, haec ad aestivum solem porrectas panderet pinnas. miserum me, ignoscite modo gemitibus meis: non flosculos perdidi, nec caduca folia proximo lapsura vento; apisci K cum volarent suffugium tenuitatis meae, solacium senectutis amisi. numquam me alias pauperem putavi. triste me excepit silentium et inanis alvei inchoata t
Abbreviated transcription (Latin):
meis iustã senex missionẽ. habebam que ꝓ me opus
facerent. Quo nõ penetras liuor ĩprobe. Quid ue stabre
maligntati clausũ clausũ est. Inuidit pauperi diues. Sum
euocasset me subito frepidũ toto q fortune sue strepitu ar¬
cũstetisset. Quid tu inquis nõ potes ĩꝑare apibus lus
int᷑ priuatũ uolent e ne ortorũ meoꝵ floribus insidant.
ne ĩmeo rorẽ legant. Remoue. transfer. Ynpudentissiẽ
tirampne quo: Nũquid uel iã tam latũ possideo agellũ
ut illũ apes hansuolare nõ possint. Neq iñ tantũ
merat pectori meo robur. ut nõ ꝑturbarer denũciatiõe
note ĩpudentie. Uolui zelinque auitos lares. et ꝯscios
nataliũ parietes. et ipam̃ nutriculã casam. Iamq pauperẽ
focũ et fumosa recta. et ꝯsitas meis mambus arbusculas
Sestinatus exul decceuerã. Nolui iudices decede̾ uolui
s nullũ potui ĩuenire agellũ in quo nõ michi uicinus

Expanded text:
meis iustam senex missionem; habebam, quae pro me opus meis iustam senex missionem; habebam, quae pro me opus facerent. quo non penetras, livor improbe, quidve scabrae malignitati clausum est? invidit pauperi dives! cum evocasset me subito trepidum totoque fortunae suae strepitu circumstetisset, 'quid? tu,' inquit, 'non potes imperare apibus tuis intra privatum volent, ne hortorum meorum floribus insidant, ne in meo rorem legant? remove, transfer!' inpotentissime tyranne, quo? numquid tam latum possideo agellum, ut illum apes transvolare non possint? neque tamen tantum inerat pectori meo robur, ut non perturbarer denuntiatione notae inpotentiae. volui relinquere avitos lares et conscios natalium parietes et ipsam nutriculam casam iamque pauperem focum et fumosa tecta et consitas meis manibus arbusculas destinatus exul ~decreveram~. volui, iudices, decedere, volui, sed nullum potui invenire agellum, in quo non mihi vicinus
Abbreviated transcription (Latin):
ripa urrente pret̾fluit Satis ꝯsiti Flores. et uirides giuis
paucarũ arborũ coma nascentibus poplĩ pͥma sedes uñ
ego freꝙ̃ter ꝯsertũ noue iuuentuls agmẽ ramo grauascer
iuscepi Nec me capiebat tantũ uoluptas ꝙ fluentia
teris mella ꝯmederẽ. ꝙ ad sustinendas pau ꝑtats ĩpẽsas
deferiẽ in urbẽ ꝙ diuites emerẽt. ꝙͣ ꝙ aduersus oiã
lasse tedia etatis habebam senex quid agerẽ. Iuuabat
autẽ lenta iuuannã uerme fetibus texere ne estuuis
ardor aut hiberna uis grauidam penetraret aluũ. hiantes
rimas tenaci limre fimo. aut fessis apibus ultro prebe
mella. aut fugiens examẽ ere terre. aut bella sedare pul¬
ueris iactu. Tum ne quid ꝑiculi saltẽ singulis esset : aui¬
das longe fugare uolucres. et arcere parua dictu aĩalia¬
et reclusas ĩteũ scrutari apiũ domos ne ꝑ uacuas aluos
sueta pestis insidiosas texeret plagas. Dederã la boribus

Expanded text:
ripa virente praeterfluit. satis consiti flores et viridis quamvis ripa virente praeterfluit. satis consiti flores et viridis quamvis paucarum arborum coma nascentibus populis prima sedes, unde ego frequenter consertum novae iuventutis agmen ramo gravescente suscepi. nec me tanta capiebat voluptas, quod fluentia ceris mella conderem, quod ad sustinendas paupertatis impensas deferrem in urbem quod divites emerent, quam quod adversus omnia lassae taedia aetatis habebam senex, quod agerem: iuvabat aut lenta vimina vernis fetibus texere vel, ne aestivus ardor aut hiberna vis gravidam penetraret alvum, hiantis rimas tenaci linire fimo, aut fessis apibus ultro praebere mella aut fugiens examen aere terrere aut bella sedare pulveris iactu, tum, ne quid periculi saltem singulis esset, avidas longe fugare volucres et arcere parva aditu animalia, reclusas interim scrutari apium domos, ne per vacuas alvos foeda pestis insidiosas texeret plagas. Dederam laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
Sito labit᷑ dies et procliuis in pronũ fort᷑ etas. Abiere ui¬
res census meus. Defecto q labors senectus mea magna ꝑs
mortis. nichil michi reliquit nisi diligentiã. Circũspicienti
quod ꝯueniret opus inualide senectutis cure succurebat sequi
petora. fetuq placidi gregis pauꝑtatẽ tueri S ex oĩ ꝑte
arcũuectus diuitis ager. uix tenuẽ ad gressus meos sem¬
tã dabat. Quid agimꝰ inꝙ̃. Undiq uallo diuitiaꝵ clausi su¬
mus. hinic ortuli locuplẽtis. hinc arua. inde uineta. hĩc
saltus. Nullus terre datur exitus. Queramus aial quod uolet
Rã quid apibus ĩuenit natura prestantiꝰ. Parce. fideles. laborio¬
se Daial sumile pauꝑibus Et sane dabat occasionẽ michi
oportuntas ortuli mei est namq oppositus ad ortus solis
hiberm apricus. oibus uentis medius. Iusus proxiõ fonte
riuus. crepitantibus inter radiantes calculos aquis uenq

Expanded text:
cito labitur dies, et proclivis in pronum fertur aetas; abiere vicito labitur dies, et proclivis in pronum fertur aetas; abiere vires, census meus, defectaque labore senectus, magna pars mortis, nihil mihi reliquit nisi diligentiam. circumspicienti, quod conveniret opus invalidae senectutis curae, succurrebat sequi pecora, fetuque placidi gregis paupertatem tueri, sed ex omni parte circumiectus divitis ager vix tenuem ad gressus meos semitam dabat. quid agimus? inquam, undique vallo divitiarum clusi sumus. hinc hortuli locupletis, hinc arva, inde vineta, hinc saltus; nullus terrae datur exitus. quaeramus animal, quod volet. nam quid apibus invenit natura praestantius? parcae, fideles, laboriosae. o animal simile pauperibus! et sane dabat occasionem mihi oportunitas hortuli mei; est namque positus ad ortus solis hiberni, apricus omnibus ventis. modicus fusus ex proximo fonte rivus trepidantibus inter radiantes calculos aquis utrimque
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa s paci. barbaroꝵ ħ mosẽ populoꝵ quos ꝓtul oĩs
iuris hũam sociẽtate submotos. proxima ueliuis na efferaut᷑
Ros ideo ingr̃atus leges a maiorib nr̃is accepimꝰ ne sui
quisq doloris sit̾ iudex. et assidut sceleꝵ cause se refellat
si uicia coniẽ iitabit᷑. Dampnũ accepisti. erat ley.
iudex forũ insi si uos iure uindicaĩ pudet. Ac me hertu¬
les iã ad arma mittimͤ. et inscituit᷑ ꝑuiciosa nocendi ꝯte̾¬
tio et inuicẽ legis ira succedit premit᷑ quid obnoxia in
tquate solo ulle et extisa arbores patriã satra et cũ ꝯiugibus
paruis q liberis respectãtes patriũ larẽ. migrauerũt uet̾es
colom. Et late solitudinis iudiscreta unitas facta est. postꝙͣ
ad apes meas diuitis fundus accessit namq ego iudices dũ
fortiꝰ opus etas ꝑmisit terrã madbus subegi et difficultatẽ
labore ꝓdomui et ĩuito solo nõ nichil tñ fecuditatis expressi

Expanded text:
adversa, sed etiam paci. Barbarorum mos est populorum, quos procul omnis adversa, sed etiam paci. Barbarorum mos est populorum, quos procul omnis iuris humani societate summotos proxima belluis natura efferavit. Nos ideo magistratus legesque a maieribus nostris accepimus, ne sui quisque doloris vindex sit: et assiduae scelerum causae se refellant, si ultio crimen imitabitur. Damnum accepisti? Erat lex, forum, iudex: nisi si vos iure vindicati puder. At me hercule iam ad arma mittimur. et instituitur perniciosa nocandi contentio, et, in vicom legis, ira succedit. Premetur quidem obnoxia inquatae solo villae et excisa pagorum sacra et cum coniugibus parvisque liberis respectantes patrium larem migraverunt veteres coloni et latae solitudinis indiscreta unitas facta est, postquam ad apes meas divitis fundus accessit. Namque ego, iudices, dum fortius opus permisit aetas, terram manibus subegi, et difficultatem labore perdomui, et invito solo nonnihil tamen fecunditatis expressi.
Abbreviated transcription (Latin):
libera porta ꝓrũput̃ si in p̾uatũ iura nõ ueniuit et in
manifostissima qͦ noya nõ de facto quert᷑ s de loco nõ eqͣ
portione cũ inquis t̾ras diuisimꝰ. Ubi enĩ iã nõ diuitũ
priuatũ est. Paꝵ est proximos eqͣre t̾minos et pessessioẽe
suas uelud quafdã genꝰ fluĩb mõtib q difrg̃nere distĩ¬
guẽ. Iam et deuios saltus et sauas uasta solitudine hor¬
ridas occupat̃/ tot aq̃ int᷑ paucoꝵ umbras iacẽt̃ e finib
suis ppłs excludit᷑. nec ullus procedendi finis ẽ iisi cũ
et in alterũ diuitẽ inciderit. Adhũc tñ spolia trãseũtiũ
et abacti petoris greges sub hͦ titulo defendebãt᷑ Iã p̾uati
ueneni transtriptio s̃ Ieꝵ ac sepius iudices ãmoneo. ꝯsi¬
derate. discite. a nichil usꝙͣ ꝯtͣ ius licet. a in pͥuato oĩa
Et tñi aduersus inferr̃tĩ dãpnũ iusta ultio fuit. Wicat

Expanded text:
libera porta prorumpunt. si in privatum iura non veniant, et in libera porta prorumpunt. si in privatum iura non veniant, et in manifestissima quoque noxa non de facto quaeritur, sed de loco, non aequa portione cum sceleribus terras divisimus; ubi minos, et possessiones suas velut quasdam gentes fluminibus montibusque distinguere. Iam etiam devios saltus, et silvas vasta solitudine horridas occupant, tot aquae inrra paucorum umbram latent, e finibus suis populus excluditur, nec ullus procedentis finis est, nisi cum et in alterum divitem inciderit. Adhustamenspolia transeuntium, et abacti pecorum greges, sub hoc titulo, defendebantur. Iam privari veneni transcriptio est. Iterum ac saepius Iudices admoneo, considerate, discite, aut nihil usquam contra ius licet, aut in privato omnia. At enim adversus inferentem damnum iusta ultio fuit. Dicam
Abbreviated transcription (Latin):
surriꝑe nõ liceret. liceat occidẽ̾. Nõ est dampnid ꝙ exu¬
non est dampnũ id perdidisse qd̾ ut proximo utar argit ͦ
si habuere uoluero. emendũ. Quid ergo tibi opus s̃ ma¬
lefitis sucis cũ liceret palã trucidare et plenas uel c̾mare
igni uel aliquis min̾gere aluos din est aliquod aĩal ꝙ nõ
liceat nisi ueneno occidere. Ut dampnũ sit inꝙͥ
iure tamẽ frci in p̾uato meo. ꝑ fidẽ uestrã iudices
succurrite exemplo nõ sufficit hnͣs ꝑtib unus rustitꝰ
pauꝑ obuiã pubᶜ. eund̾ est et obiciende aduernascentẽ
licentiã ꝯfensu manꝰ Gredite michi maior lite questio est¬
hot uobis hodie uditandũ est ubi scelus face nõ liceat
nã cur hoc idem de homicidio respondeat sut nõ de latro¬
cino. Nõ enĩ iure iusta s modo differũt. Aperit᷑ ingens
funeri uia et obluctãtia de legũ uelud claustris scelera

Expanded text:
surripere non liceret, liceat occidere? non est damnum quod exusurripere non liceret, liceat occidere? non est damnum quod exunon est damnum id perdidisse, quod, ut proximo utar argumento, si habere voluero, emendum est? quid ergo tibi opus est maleficis sucis, cum liceret palam trucidare et plenas vel cremare igni vel aquis inmergere alvos? an est aliquod animal, quod non liceat nisi venenis occidere? 'Ut damnum sit,' inquit, 'iure tamen feci in privato meo.' per fidem vestram, iudices, succurrite exemplo; non sufficit his partibus unus rusticus pauper, obviam publice eundum est et obiciendae adversus nascentem licentiam consensu manus. credite mihi, maior lite quaestio esthoc vobis hodie iudicandum est, ubi scelus facere non liceat. nam cur non hoc idem de homicidio respondeat, cur non de latrocinio? non enim iure ista sed modo differunt. aperitur ingens furori via, et obluctantia diu legum velut claustris scelera
Abbreviated transcription (Latin):
cottidie meũ est: At extra ĩperia positũ ẽ. Mirũ hcules
si negato ꝯsoitio sermonis huãm sunt in ceteroꝵ aĩaliũ for̾
Tantã ꝙ̃ dñs dedit incolut̃ fedẽ lascuuentẽ luxurie fugã
timiru ꝯpescinꝰ. Et si diuersies regibus rohorta sedicio ad
bellũ ĩflãmauit iras. exigno puluere uel unius pena du¬
tis resedit oĩs timor ala uero amiranda sedulitas ꝙ operi
totus insinuit᷑ dies. in dñoꝵ reditus albata supplent᷑ Age
si obsequi possent quid ad amplius imꝑares intelligo hiis
uauis ultͣ necessitatẽ esse responsũ si nõ sũt apes mee
ne id quid̃ quod hiis efficit᷑ meũ est. At qͥ nulla uiꝙͣ in
uenire potuit impudentia. q̃ fructũ mellis in dubiũ
uocarer quid ergo fieri pt̃ ut qd̵ nascit᷑ meũ sit. quod gene
formula taxassem et proinde agerẽ quasi manes ꝑdidis¬
seminisi fallor ess estimatio et apũ. An tandẽ quas

Expanded text:
cotidie meum est? 'At extra imperia positum est.' mirum hercules, cotidie meum est? 'At extra imperia positum est.' mirum hercules, si negato commercio sermonis humani sunt in ceterorum animalium forma. tamen quam dominus dedit, incolunt sedem, lascivientem luxuria fugam tinnitu conpescimus. etiam, si diversis regibus coorta seditio ad bellum inflammavit iras, exiguo pulvere vel unius poena ducis residit omnis tumor. illa vero admiranda sedulitas, quod operi totus insumitur dies, in dominorum reditus ablata supplentur. age, si obsequi possent, quid amplius imperares? Intellego his vanis ultra necessitatem esse responsum. si non sunt apes meae, ne id quidem, quod veniri potuit impudentia, quae fructus mellis in dubium vocaret. Hoc ergo fieri potest, ut quod nascitur meum sit; quod generformula taxassem, et perinde agetem quasi inanes perdidissem? nisi fallor esset aestimatio et apum. An tandem quas
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ꝙꝙͥ ex hiis aĩalib in usũ hoĩs cessit ꝓpͥũ sit habentis
profecto ꝙͥꝙͥ iure possidet᷑ iiuria aufert᷑. ut uolutres
mute et alie q̃ ꝑ rusticas uillas queq ditib cellis saginãt᷑
ta et ot̃ pecudũ genus ẜ illa impoĩtꝰ cohibet ing̃r peiuis ne
dño in hiis ius est/ quib custode nõ opꝰ est. Mam si hoc
dicitis nichil esse nr̃m qd̾ perire poss ex illius cãt nullius
aĩalis dampno hr̃i formula porest / nã et errare pecudes solẽt
et fugere municipia s hor in ceteris nõ obstat uagaĩ. tu
nolles apes in opus exirs et cottidianũ censũ laboris assidui
nõ detractare maliciã. At nõ ip̃e domũ suã sponte reuolãt
firẽ q laboris sui luce metũt᷑. et oĩs int᷑ solitas domos
turba ꝯdit᷑. noctẽ ꝙ silentio modeste trahũt. Aige porro
ut nõ sit carũ certa possessio. Dũ uolat nempe ta re¬

Expanded text:
est, ut quicquid ex his animalibus in usum hominis cessit, proprium sit habentis, est, ut quicquid ex his animalibus in usum hominis cessit, proprium sit habentis, profecto quicquid iure possidetur, iniuria aufertur, ut volucres ~mutae et alia, quae per rusticas villas quaeque ditibus cellis saginanturta et omne pecudum genus. 'Sed illa inpositus cohibet magister.' peiusne domino in his ius est, quibus custode non opus est? nam si hoc dicitis, nihil esse nostrum, quod perire possit, ex nullius animalis damno haec edi formula potest. nam et errare pecudes solent et fugere mancipia. si hoc in ceteris non obstat, apes vagari tu nolles, in opus exire et ad cotidianum censum laboris assidui non detractare militiam? at non ipsae domum sua sponte revolant finemque laboris sui sole metiuntur, et omnis intra solitas domos turba conditur, noctemque modesto silentio trahunt? age porro, ut non sit earum certa possessio, dum volant, nempe cum re
Abbreviated transcription (Latin):
cinos sic agi. S excutiã suigla. nec pͥus itis argumẽte
nitar ꝙͣ diuersa repulero. Qm̃ quid querit᷑ in dampnũ
sit perdere qd lucũ est hrẽ. liberũ est aĩal puta nõ dico
fetus meie manib eyceptos. et in tutã consitos sedẽ. et¬
puta me uel manis arboris trunco uel cauis ĩuẽtos petͥs
domũ fauos retulisse Multa nichilominꝰ q̃ libera fuerãt
transeut̃ in ius occupãtiũ sicut uenatio et aucupatio. Nã
ut cuncta cela aialia hom̃i tã finxerit ꝓuidentia ꝙ oĩb
nascit᷑ industrie pͥmĩ est. Quidã nõ liberũ nͥa genuit T aces
de serius quos belloꝵ mniquitas in predã uictoĩb dedit. Husdẽ
terimꝰ. Cur in usu uestiũ petori laue detrahũ. Taceo
de sanguine et epulis ꝑ mortẽ partis. di oĩa q̃ libera gene¬
rant᷑ nature demus: desmitis esse diuites. Si uero ꝯdicio ħ¬

Expanded text:
cinos sic agi? Sed excutiam singula, nec prius meis argumentis cinos sic agi? Sed excutiam singula, nec prius meis argumentis nitar, quam diversa repulero. Quoniam quidem quaeritur, ad damnum sit perdere, quod luerum est habere? Liberum esse animal, pura: non dico fetus, meis manibus eputa me vel inanis arboris trunco vel cavis inventos petris domum favos retulisse; multa nihilominus, quae libera fuerant, transeunt in ius occupantium sicut venatio et aucupatio. nam, ut cetera animalia hominum causa finxerit providentia, quod omnibus nascitur, industriae praemium est. quid autem non liberum natura genuit? taceo de servis, quos bellorum iniquitas in praedam victoribus dedit, isdem terimus? cur in usum vestium saepe pecori lanae detrahuntur? taceo de sanguine et epulis per mortem pas ratis. Si omnia quae libera generantur, naturae d mus, desinitis divites esse. Si vero haec
Abbreviated transcription (Latin):
per se potuit. Ad plurimarũ cursus ualitudinuĩ remediũ est
prestutissima moditina. Rã quod ad tibos quid̃ ꝑtinet. diuites
rẽs. hec pestiferis sucis exquisita ꝑ fraudẽ morte ꝯfecit.
et qd̵ sit indignissinũ quo facilius deaperet fortasse uenena
mella ꝯmistuit. Que tã in humana condelitas. Quis
tã mauditus liuor. Nichil est eiũ qd̾ utaris patrocĩo
dines. Pautoꝵ dampno filioꝵ te doluisse simulas dl̃
meas apes orcidere uis. flores tuos ĩutiles fecisti

Expanded text:
per se potuit? Ad plurimarum incursus valetudinum remedium est, et per se potuit? Ad plurimarum incursus valetudinum remedium est, et praesentissima medicina. Nam quod ad cibos quidem pertinet, divites rent, haec pestiferis sucis, exquisita per fraudem morte confecit, et, quod sit indignissimum, quo facilius deciperet, fortasse venena melle permiscuit? quae tam inhumana crudelitas, quis tam inauditus livor! nihil est enim, quod utaris patrocinio tuo, dives: paucorum damno foliorum doluisse te simulas? dum meas apes occidere vis, flores tuos inutiles fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
modo reponendas cibis quesisse credas. Rudis cera ꝯponit᷑.¬
d ccedit uisibus menarrabilis decor. Na pͥmũ tenatibus
uinculis fundamẽta suspendut. Tũ ab exordio in oc̃ partẽ
opus equalitꝰ crestit. Nec quitꝙͣ ex inchoatis ꝑuũ est qd¬
nõ sua portione perfoctũ sit. Ie nec alia ꝑte opus ess gẽ¬
ma frons teris imponit᷑ et cũ foramĩb tm̃ spaciũ det᷑ ꝙͣtidad¬
id mediũ sit huis testis. At uniuersi mellis effluat pondꝰ int̾¬
septa opera et onera cloudũt. Quis nõ stupet hoc fieri pos¬
se sine mãibus nulla int̾ur̃ĩente doctrnia hac̃ artẽ nasai.
Quid nõ diuinũ habet nnsi ꝙ moruĩt᷑. An uero auctorẽ uni
liberũ colimꝰ pͥmitie frugũ cereri referũ ͭ nuẽtrix olet¬
minerua narrat᷑. mella genuisse minus est et int̾pomẽda
gustu. uoluptate tm̃ effecisse ꝙͣtũ ne ip̃a quid rerid natura

Expanded text:
modo reponendis cibis quaesisse credas; rudis cera componiturmodo reponendis cibis quaesisse credas; rudis cera componitur, accedit usibus inenarrabilis decor. nam primum tenacibus vinculis fundamenta suspendunt, tum ab exordio in omnem partem opus aequaliter crescit, nec quinon sua portione perfectum sit, utiam nec alia parte opus esset. Gemina frons ceris imponitur, et cum foraminibus tantum spatium detur, quanid medium sit his textis ne uniersaepta onera cluduntur. quis non stupeat hoc fieri posse sine manibus, nulla interveniente doctrina hanc artem nasci? quid non divinum habent, nisi quod moriuntur! An vero auctorem vini Liberum colimMinervanarratur. mella genuisse minus est, et, interponenda gustus voluptate, tantum effecisse, quantum neipsa quidem rerum natura
Abbreviated transcription (Latin):
gunt nõ x̾ba rõis nucẽ negat tantus oꝑis ꝯsensus ẽ. Tanta dif¬
ficillime rei laboris ocordia nõ hũano uicio in proprios quosq esꝰ
spondeat menses. Quis porro tantꝰ ardor oꝑis q̃ ue officioꝵ
partitio. ut alie ꝯgerat opera. alie accipiat. alie linat̃. Wut
seueritas in casciganda mertia. multa dictu uisu q miranda.
preuidere tempestates. nec duuio se celo tradere nec ultra
uicimã nubilo tendere. Rã si leues miquior aura rapuit
ad dirigendos indestinata cursus modico lapilli pondere
librare pennas. Ila maioꝵ ponderit pectorũ totis ꝓ rege
castris procurrere. et mire bella mortẽ ꝙ honestã ꝓ̃duce
appetere. Adice ꝙ si quas addit etas longior aut morbus
oppressit. efferũ  pͥus corpora. Posterior q operũ ꝙͣ funeꝵ
cura est. Quid illigare frorib crurib flores. Quid ore
sucos in pub ͭͣ ferre. ae tamẽ ip̃ius operis precipua am¬
miratio subit. nõ est tenere nec fortuitã figurã et sedes

Expanded text:
ncla rationis invicem nectunt, tantus operis consensus est, tanta difficillimae rei laboris concordia? non humano vitio in proximos quaeque usus spondeant menses. quis porro tantus ardor operis quaeve officiorum partitio, ut aliae congerant onera, aliae accipiant, aliae linant! quae severitas in castiganda inertia! multa dictu visuque miranda: praevidere tempestates nec dubio se caelo tradere nec ultra viciniam nubilo tendere. iam si levis iniquior aura rapuit, ad dirigendos in destinata cursus modico lapilli pondere librare pinnas. illa maiorum pectorum: motis pro rege castris procurrere et inire bella mortemque honestam pro duce oppetere. adice quod, si quas aut aetas longior aut morbus oppressit, efferuntur prius corpora, posteriorque operum quam funerum cura est. quid inligare cruribus flores, quid ore sucos in publicum ferre? me tamen ipsius operis praecipua admiratio subit: non eas temere nec fortuito figuram et sedes
Abbreviated transcription (Latin):
cũ metricis sit ꝙ amator odi: cuꝰ putatis eẽ qd pauꝑ ad.¬
cmaui. Non quidc̃ ego iud̃: ex illis umꝙͣ fui quib nobi¬
les opes et affluentes indulsiti fortuna diuicias. quorũ
felicitas capere possit in amore luxuriã. Habui tamt̃
unde ad uite uecessitates concessa gaudia: parca medio.¬
critate sufficerẽt. Idcoq me̾trice tiũ et que cortissiã ẽ
in uoluptate fragilitas una fuissẽ: ꝑ candẽq contentꝙ¬

Expanded text:
us putatis esse, quod pauper adamavi? Non quidem ego, iudices, ex illis umquam fui, quibus nobiles opes, adfluentes indulsit fortuna divitias, quorum felicitas capere possit in amore luxuriam. habui tamen, unde ad vitae necessitates concessa gaudia parca mediocritate sufficerent. ideoque meretrice tantum, et, quae certissima est in voluptate frugalitas, una fui semper eademq