comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uud eĩ pte scm̃ hia q̃ etalt̃ Imbecillẽ ⁊ g̾sidio Indigẽtẽ lõbidim
sadepellendã sedandã q substiauerũt. ¶õ pt̃ hec Res ꝓ magni¬
ludine scoleris enarri. Sulq ampliꝰ istos appellare posslĩ ꝙͣ ĩpios
arricidas quib nõ sufficiat sepꝰ adeo datꝰe nͥ etiã suũ sexũ¬
ꝯrhane ac petulant illudãt: hec tñ apud illos leua et quast
honesta sũt. uid dicã dehis qui ab hominãdã nõ libidinẽ s ĩ samã
cent piget dic̾ẽ. s quid de his fore credamꝰ qͦs nõ pia
ne capiti quidĩ garcũt. Ouib hoc uerbis: at̾ qua indignator tãtũ
s ꝑsequor uĩcit officiũ lugue. sceltus mag̾tudo. Cũ g̃¬
edat oꝑa et hec faciora desinet armãdiadu̾sꝰ eã u̾tute mapĩa sumꝰ
Duisquis affectꝰ illos frenare nõ p̃t: cohibeat eos int᷑ p̾sc̾ptũ legi¬
tnm thori ut illud qd auide expetit ꝯseqͣt᷑ et tñ ĩ pãm nõ Incid

Expanded text:
idio indigentem, libidini suae depopulandam foedandamque substraverint? Non potest haec res pro magnitudine sceleris enarrari. Nihil amplius istos appellare possum, quam impios et parricidas, quibus non sufficit sexus a Deo datus, nisi etiam suum profane ac petulanter illudant. Haec tamen apud illos levia, et quasi honesta sunt. Quid dicam de iis, qui abominandam non lcent? piget dicere, sed quid iis fore credamus quos non pine capiti quidem parcit. quibus hoc uerbis aut qua indignatione tantum nefas prosequar? uincit officium linguae sceleris magnitudo. cum edat opera et haec facinora designet, armandi aduersus eam uirtute maxima sumus. quisquis affectus illos frenare non potest, cohibeat eos intra praescriptum legitimi tori, ut et illut quod auide expetit consequatur et tamen in peccatum non incidat.
Abbreviated transcription (Latin):
libertatẽ si ꝙxios. si amicos. si bonos uiros. ãt extimãtes ãt crudelis¬
sime trucidatos uidi᷑ nͥ cuiꝰ mẽs Ita obstupuerit ut sit ei sẜus oĩt exceptꝰ¬
¶ Ouare aũt oĩa tollẽ debuerũt / ut implenda face̾t tũcta hec eoꝵ debilis
hoc cõseꝙͣs erat. ut ẽi pñlib letam᷑ bonis sic malis angimus acdolemꝰ
nõ illis rẽ de fuisse s libũ cuiꝰ Indigẽtia tũ totĩẽ affectũ qui ⁊ uel

Expanded text:
libertatem, si proximos, si amicos, si bonos uiros aut exterminatos aut crudelissime trucidatos? nisi cuius mens ita obstipuerit, ut sit ei sensus omnis ereptus. quare aut omnia tollere debuerunt aut inplenda fuerat curta haec ac debilis hoc consequens erat. Ut enim praesentibus laetamur bonis: sic malis angimur, ac dolemnon illis rem defuisse, sed verbum; cujus indigentia eum totum affectum, qui est vel
Abbreviated transcription (Latin):
qp̃ hũantalẽ. ut ͫ peciã tuã ꝙductores aleatores lenones ꝙ dioi¬
piãt an Illã pietati ac deo gͥstes utrã ne illã uẽtu ac gule ingdias
An ĩthesantõ /usticie Reponas: ut gͦ uiciũ ẽ effũde̾ ĩ malã xħõ sit
ibonã uirtꝰ. ꝙi u̾tꝰ ẽ nõ parce opib q̃ pũt Reꝑari ut hoĩs uitã¬
dixerim ꝙͣ infaxos eos qͥ hõie nile ac sociale aĩal orbãt suo nõie
eũ ꝑducẽ uolũt dũ studẽt am̃ ꝑt̾batõib libare: et ut ip̃i dicũt

Expanded text:
 humanitatem, utrum pecuniam tuam perductores aleatores lenonesque diripiant an illam pietati ac deo praestes, utrumne illam uentri et gulae ingeras an in thesauro iustitiae reponas. ut ergo uitium est effundere m malam partem, sic in bonam uirtus. si uirtus est non parcere opibus quae possunt repardixerim quam insanos qui hominem, mite ac sociale animal, orbant suo nomine, perducere uolunt, dum student animum perturbationibus liberare et, ut ipsi dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sixi nõ ad hãt uitã oĩa referãt᷑ ¶ Etorti c ͦ furiosi qui ea nõ
lutt: qd tale ẽ quale si ueliut / ãt metũ dẽgħe̾ ceruis ãt uenttiũ
angguib. ac Irã seris at placiditatẽ pecudib nãq singlã
mũtis aĩalib data fũt. ea uo̾ uniu̾̾sa hõi sił. Ed si ut mẽdicias¬
fromã letitie affert in spłene ẽ Ire ĩ felle libidini ⁊ ecore uõris

Expanded text:
ixi, non ad hanc uitam omnia referrentur. Stoici ergo furiosi, qui ea non uolunt. quod tale est, quale si uelint aut metum detrahere ceruis aut uenenum anguibus aut iram feris aut placiditatem pecudibus. nam quae singula mutis animalibus data sunt, ea uero uniuersa homini simul. quodsi, ut medici adfirmant, laetitiae adfectus in splene est, irae in felle, libidinis in iecore, timoris
Abbreviated transcription (Latin):
tõuẽturos mũ e fuisse nec loquẽdi rabonẽ Rꝑtures nͥ eoꝵ bestie
comredissent hec aluis deliranẽta uisa sũs. ut fueãt qͥdixtrũt nen

Expanded text:
conuenturos inter se fuisse nec loquendi rationem reperturos, nisi eos bestiae conuenturos inter se fuisse nec loquendi rationem reperturos, nisi eos bestiae comedissent. haec aliis delira uisa sunt, ut fuerunt, dixeru
Abbreviated transcription (Latin):
Unieulo tohererẽt. ẜ frondes et herbã ꝓrubilib spelũtas et autra pro
domib hẽuẽt: bestus et forciorb aĩałib pprede fuisse cõmeo̾rãt Cũ
eos qui aut lamati effugdut. at lauiari ꝓxĩos uidũt: admortos
ꝑiculĩ sui ad alios ħonẽs decurrisse. p̾sidiũ ĩporasse. et p̾mo quitib
uolũtatẽ suã significasse eide hu̾s ĩ icia lẽptasse ac singlis
q̃brsq Reb̾ noĩa ĩ pmẽ eo paulatun loquẽdi ꝑfecsse rõnẽ. ũ aut
ut uel quielẽ noctis tutãs face̾nt. uelut ĩt̾siones at Impetꝰ bestiaꝵꝭ
nõ pugnãdo ẜ obiectis aggib arce̾nt. Mngenia hoĩb Indigna q̃ has
dauerũt. Qui tũ uide̾nt amubis qͦ aĩalib ĩgenitã eẽ rõnẽ. uel cõutinẽd
uel Inucẽ appetẽdi. ł ꝑituli fugiẽdi uel malitauẽdi uel cubilia sͥ et
latibula ꝑandi. hoĩes ip̃õs et issianerũt. nõ nͥ exẽpłis ad momi ac
Dasce potusse quid metue̾. quid cane̾ quid face̾ deberẽt at̾nũꝙ

Expanded text:
nculo cohaererent, sed frondes et herbam pro cubilibus, speluncas et antra pro domibus haberent, bestiis et fortioribus animalibus praedae fuisse commemorant. Tum eos, qui aut laniati effugerant, aut laniari proximos viderant, admonitos periculi sui ad alios homines decurrisse, praesidium implorasse, et primo nutibus voluntatem suam significasse; deinde sermonis initia tentasse, ac singulis quibusque rebus nomina imprimendo, paulatim loquendi perfecisse rationem. Cum autem ut uel quietem noctis tutam sibi facerent uel ut incursiones atque impetus bestiarum non pugnando, sed obiectis aggeribus arcerent. o ingenia hominibus indigna, quae has imalibus ingenitam esse rationem uel conueniendi uel inuicem adpetendi uel periculi fugiendi uel mali cauendi uel cubilia sibi et latibula parandi, homines tamen ipsos existimauerint non nisi exemplis admoneri ac discere potuisse, quid metuere, quid cauere, quid facere deberent, aut numquam
Abbreviated transcription (Latin):
exstropari posse Radicitꝰ. si bonoꝵ maloro q opio fla tollat᷑. Ei eĩ n ł
genseat sapiẽs bonũ uel malũ n ͨ cupiditate ardestet n ͨ gestiet leticia
nͨ metu trebit᷑ nec eg̃tudie ꝯł hetᵒ. Ilax uideamꝰ an efficiãt Iͥd
ueluit uel quid efficiãt ¶ Interim ꝓpositũ aprogãs ac pene furiosid
qͥ se ꝓutẽt mederi et einti posse ꝯtraonii. dõnẽ q nature
naluralia esse¬
giõ uolũ tapia omi
uiuẽtiũ 2õ demõstrat que hisd̃ oĩa quatiũt᷑ affectib
¶ Pe̾ripatetiti eigo Rectius qui hec oĩa detrahi negãt posse: qr nobistũ
nata sĩt sil et conãt᷑ ostende̾. ꝙͣ ꝓuidẽter et ꝙͣnecessarie de ꝰ sine

Expanded text:
extirpari posse radicitus, si bonorum malorumque opinio falsa tollatur. si enim nihil censeat sapiens bonum, nihil malum, nec cupiditate ardescet nec laetitia gestiet nec metu terrebitur nec aegritudine contrahetur. mox uidebimus an efficiant quod uelint aut quid efficiant, interim propositum adrogans ac paene fnriosorum, qui se putent mederi et eniti posse contra uim rationemque naturae. naturalia essenon uoluntaria, omnium uiuentium ratio demonstrat, quae isdem omnibus quatitur adfectibus. go rectius, qui haec omnia detrahi negant posse, quia nobiscum simul nata sint, et conantur ostendere quam prouidenter et quam necessario deus siue
Abbreviated transcription (Latin):
Ichent si sine tuo truore trãsierĩt. tu uo preda omustꝰ Incedis ⁊ spolia
eris q̃ Iroitãt aiõs etiã tuoꝵ. Quid gᵒ dubitas bene collotare id ꝗd
Ssorsanemipiet aut unũ latrocimũ at exñs Repẽte ꝓscitio. aut
hostils adua dirextio. Quid uerẽ flupũ et fiaiile bonẽ face̾ sẽpit̾tiũ
aost lire sauros tuos custõdi deo crede̾. ubi nõ furẽ p̾donẽ q linieas
nõ tubitrine nõ trramo. Qui apud dtũ diues est ꝑauꝑ cẽ nũ ꝙͣ¬
pe ł Iustitia tanti putas: seque eõ abiectis gĩb q̃ te p̾ruñt liba
Re ipm comredib et cathenis ut expeditꝰ ad derẽ curras Magni et
in aycham dei cõferas et ut fragiliꝰ e cõꝑesfirmiora libabo te meba

Expanded text:
cruore transierint. Tu vero praeda onustus incedis, et spolia geris, quae irritent animos etiam tuorum. Quid ergo dubitas bene collocare id, quod tibi forsan eripiet aut unum latrocinium, aut existens repente proscriptio, aut hostilis aliqua direptio? Quid verere fluxum et fragile bonum facere sempiternum, aut thesauros tuos custodi Deo credere, ubi non furem praedonemque timeas, non rubiginem, non tyrannum? Qui apud Deum dives est, pauper  iustitiam tanti putas, sequere abiectis oneribus quae te premunt, libera te ipse conpedibus et catenis, ut expeditus ad deum curras. magni etin aram dei conferas, ut fragilibus tibi conpares firmiora, liberabo te metu.
Abbreviated transcription (Latin):
quo nicħ secleratiꝰ cõmitti p̃t. huic iã ꝓcluus ẽ admaliciã gradꝰ
ꝑ Ignorãtiã ueri ac sing̃laris boni qr deꝰ quẽ nosse refugit fona ẽ
ip̃e bonitatis. Uel si iusticiã sequi uolet dĩui tñ Iuris Ignarꝰ gẽlis sue¬
tens id a̾ sampit qd putauit Reb suis utile. Couãtũ aũt austicia re¬
cedat utilitas. ppło iꝑ ⁊õanꝰ docet. quisonis ⁊ fimibiuis bella ãducẽdo et
legitiẽ iniurias faciẽdo . sꝑ ꝙ aliena cupĩedo at Raprẽdo. possessienẽ
Sͥ toliꝰ orbis ꝯpauit. uerũ hii iustos se putãt si ꝯł lecces suas nͭ saciãt

Expanded text:
quo nihil sceleratius committi potest. hinc iam procliuis est ad malitiam gradus per ignorantiam ueri ac singularis boni, quia deus, quem nosse refugit, fons est ipse bonitatis: uel si iustitiam sequi uolet, diuini tamen iuris ignarus gentis sugens id sibi sanxit quod putauit rebus suis utile? quantum autem ab iustitia recedat utilitas, populus ipse Romanus docet, qui per fetiales bella indicendo et legitime iniurias faciendo semperque aliena capiendo atque rapiendo possessionem sibi totius orbis comparauit. uerum hi iustos se pu
Abbreviated transcription (Latin):
Na et pecudes si lacessas. ãt calte ãt torm Repugnãt e seipẽtis at
pere ñ ꝑsequare ut occidas necociũ nõ ethibẽt ¶Et ut ad hor
exẽ pła Redeamꝰ: Imꝑiti quiꝙ et insipiẽtet si qñ accipiũt Imurĩa
Inietã patĩa qua stulti carẽt nͣ ꝙ Regese ac mititare Iiã suã
nouit ꝙͣ illi qr utute Indigẽt frenare nõ pũt A uideb hec illiõ¬

Expanded text:
nam et pecudes si lacessas, aut calce aut cornu repugnant, et serpentes ac ferae, nisi persequare ut occidas, negotium non exhibent, et ut ad hominum exempla redeamus, inperiti quoque et insipientes si quando accinuictam patientiam, qua stulti carent, nisi quod regere se ac mitigare iram suam nouit, quam illi quia uirtute indigent, frenare non possunt? sed ui
Abbreviated transcription (Latin):
facial nee ã quinabit se hiũoi questrr s efficiet ne sie ullo dãnio
diceli benedicto Respondeat. Nũꝙͣ ip̃e maledicat ne uerbũ matiẽ
ꝓcedatepore hõĩs qui colit uerbũ honũ/ qͥn etã caueat diligẽt᷑
Meqñ ĩmncũ sua culpa faciat: et si qͥs extitit lã ꝓteruꝰ qͥ bono ⁊
Iusto faciat imuriã clemẽter at mod̾ate ferate et ultionẽ sũã nõ sͣⁱ
assunnas: s Iudicio dei Resue̾t. Innõcẽtiã sꝑ ⁊ubiq custodiat qd pcepta
nõ ad hoc nñ ualet ut ip̃e ĩuriã nõ ĩferat ẜ ut Itlatãs nõ uĩdicet.¬
Est ẽi maxamꝰ et edssimꝰ indeꝭ speculator lac testis om̃ hũc hor
nec deffensione cui ꝙͣ nec grã Ita fit̾ ut hõ Iustꝰ cõtẽ tui sit

Expanded text:
faciat, nec inquinabit se huiusmodi quaestu, sed efficiet ut sine ullo suo damno dicenti benedicto respondeat, numquam ipse maledicat, ne uerbum malum procedat ex ore hominis qui colit uerbum bonum. quin etiam caueat diligenter ne quando inimicum sua culpa faciat, et si quis extiterit tam proteruus, qui bono et iusto faciat iniuriam, clementer ac moderate ferat et ultionem suam non sibi adsumat, sed iudicio dei reseruet. innooentiam semper et abique custodiat. quod praeceptum non ad hoc tantum ualet, ut ipse iniuriam non inferatSedet enim maximus et aequissimus judex, speculator ac testis omnium. Hunc nec defensione cujusquam, nec gratia. Ita fit, ut homo justus contemptui sit
Abbreviated transcription (Latin):
segni et inherte. Qui aũt̾ fu̾it ultꝰ t̃mucã. hic fortis: hicstrenꝰ
Indicat᷑. hũc oẽs uerent. hũc eolũt. Bonꝰ uoille tãetsi ꝓdesse
plib possit: Illũ tñ macgꝭ suscipiũt q̃ noce ꝙͣ qui ꝓdẽe possit. E
Iustũ prauitas hom̃ depuare nõ pot̾i̾t qmmꝰ de̾o studeat obtẽpa¬
re. malit q cõtemxmi dũ modo fẜ boni fũgat᷑ officio mali mdy¬
¶ Uicero ĩ hisd̃ libris officialib Ac uõ si qͦs uolu̾dt ĩquit aẽfui cõ¬
plicatã nocionẽ euolue Iã se ip̃e doceat cũ uirũ bonũ ẽs qͣ ꝓsit¬

Expanded text:
segni et inerte. qui autem fuerit ultus inimicum, hic fortis, hic strenuus iudicatur, hunc omnes uerentur, hunc colunt. bonus uero ille tametsi prodesse pluribus possit, illum tamen suspiciunt qui nocere quam qui prodesse possit. sed iustum prauitas hominum deprauare non poterit, quominus deo studeat obtemperare malitque contemni, dummodo semper boni fungatur officio, mali numquam. Cicero in isdem illis officialibus at uero si quis uoluerit inquit animi sui conplicatam notione
Abbreviated transcription (Latin):
et iusticiã: qͣ deu̾. qui uitã ꝓpeluã ꝙ lucẽ sẽpit̾nã. eã ꝙͣpĩa q̃ deꝰ
quẽda nõ cupiditate. ꝓͦ uero paꝵ eͣ uelle. Mulli ed uelũt. scũ
dolor uist̾ib accesẜyit uolũtas cedit: cupiditas ꝙseu̾at. Ieue si efficit ut
ARectũ. llã iste cõcitatões aĩoꝵ Iuncto curria flles sũt ĩqͦ recte mo¬
derãdo sũmũ Rectoris offrciũ ẽ ut ur̃a nouĩt quã si tenebit qualile
citate ierit nõ offendet Si aũt aberrauĩt licet placide acleult

Expanded text:
m iustitiam, qui deum, qui uitam perpetuam, qui lucem sempiternam eaque omnia quae deus enda, non cupiditate: imo vero parum est velle. Multi enim volunt: sed dolor visceribus accesserit, voluntas cedit, cupiditas perseverat; quae si efficit, utrectum. nam istae concitationes animorum iuncto currui similes sunt, in quo recte moderando summum rectoris officium est ut uiam nouerit: quam si tenebit, quamlibet concitate ierit, non o
Abbreviated transcription (Latin):
pene supd̃ hũanũ mod̃ ne ĩcogitatõe quid̃ admiltẽ qd sit ueł facto
malũe. uel imꝓbũ dictu. Ita etiã Iusti hoĩes qui frenare se pũt ab eĩ
ops Iniusto nõnũꝙͣ tñ apa fragilitate unicũt᷑. ut uel in Ira maluẽ di
el in aspectu ⁊erꝭ delectabiliũ cogitetoe tacita ꝯcupistãt. e
mortalis cõdicio nõ patiat᷑ eẽ hoĩem abõĩ macula puruẽ debẽt g largi¬
ĩtias suas in sola iusticia collocare. qr ꝓfecto qui eget: li
cresũ. ãt kassũ dĩciis suꝑet: hic ꝓauꝑ. hic nudꝰ hic mãdicꝰ putãdꝰ est
Randa gͥ oꝑaẽ ui Indiciẽto Iusticis pretatis q uelenuro. qͣ nos exuat
nemo. qd nobis sempiĩniũ ꝙbeat ornatũ. Nã si deoꝵ. cultores filatra
ĩsensibilia excolũt. Et q̃ͣdip p̾ciosi hñt in ea ꝯserũt ql nec̾ uti pñt net

Expanded text:
modum ne in cogitationem quidem admittere quod sit uel factu malum uel inprobum dictu. itaque etiam iusti homines, qui frenare se possunt ab omni opere iniusto, nonnumquam tamen ipsa fragilitate uincuntur, ut uel in ira malum dicant uel in aspectu rerum delectabilium cogitatione tacita concupiscant. quodsi mortalis condicio non patitur esse hominem abalis viri opus, divitias suas in sola justitia collocare: qua profecto qui eget, lidicus putandus est. danda igitur opera ut indumento iustitiae pietatisque uelemur, quo nos exuat nemo, quod nobis sempiternum praebeat ornatum. nam si deorum cultores simulacra insensibilia excolunt et quidquid pretiosi habent in ea conferunt, quibus nec uti possunt
Abbreviated transcription (Latin):
qmmnꝰ soluto at libero sensu cernator̃a. ¶ Sciat n ꝙͣ Inepte faciat᷑ qͥ
qusq hõi liceat accede̾. ¶ Deniq cũ aꝑiret hõi uitatẽ deꝰ: ea solano
stire nos uoluit: que Int̾fuit hoĩe scite ad uitã ꝯsequẽdã. q̃ uõ ad
cubiosã e ꝓfanã cuppiditatẽ ꝑtinebãt. Reticuit. ut archana essent.
Quid gͦ queris q̃ n ͨ potes store: nec si seias beatior fias. ꝑfecta est

Expanded text:
minus soluto ac libero sensu cernat omnia. sciat igitur quam inepte faciat qui quousque homini liceat accedere. denique cum aperiret homini ueritatem deus, ea sola scire nos uoluit quae interfuit hominem scire ad ucuriosam et profanam cupiditatem pertinebant, reticuit, ut arcana essent. Quid ergo quaeris, quae nec potes scire, nec si scias, beatior fias? Perfecta est
Abbreviated transcription (Latin):
naͣ ꝙͣ deũ. Ergo Inquit deũ nõ laudabimꝰ: cuin᷑alis ẽ u̾tus: Nec .n. illã
diduit ex ullo Inmo laudabimꝰ. ¶Nius eñ n᷑aͣlis illisit. sibi illa dedit: qm
deꝰ ip̃e natura est. ¶ Lũ gͥ ortũ reꝵo : t̾bius nate᷑ ac detrahis deo. In eod̃ luto
hefilas uersurã soliꝰ greta. Aqͦ em̃i fitri negas: abeod plaus fiere mutato
nõĩe ꝯfit̾i̾si ¶ Dequit᷑ ineptissima ꝯꝑa ͦ. ut faber inquit cũ qͥd edificaturꝰ e

Expanded text:
am deum. ergo inquit deum non laudabimus, cui naturalis est uirtus? nec enim illam didicit ex ullo. immo laudabimus. quamuis enim na.turalis illi sit, sibi illam dedit, quoniam deus ipse natura est. cum igitur ortum rerum tribuis naturae ac detrahis deo, in eodem luto haesitans uersura soluis, Geta. a quo enim fieri negas, ab eodem plane fieri mutato nomine confiteris. sequitur ineptissima comparatio. ut faber inquit cum quid aedificaturus e
Abbreviated transcription (Latin):
latĩ cicero uult uidi: ꝙ obsturatis sidib solꝰ apeat : tñ qr uerũ ac
ꝓfecte ple itudĩs lumẽ est: ⁊ calore potissio ꝑ fulgore clarissiõ illustrat oĩa;
Ita in deo licet su unꝰ. ⁊ mauestas ⁊ u̾tus ⁊clax itudo ꝑfecta est Nox ꝙ aut
quã prauo illi anticheo diximꝰ alt̾butã: eiꝰ ip̃iꝰ m̃łtas ⁊ uauias reli
e silitũdinẽ mõstrat Qͣiuis n stelle ĩ muãbiles micare ac
Rdiare uidẽat᷑. iñ qr nõ sũt plena e soᷝida liñã: Nec caloris psexĩt ꝯtꝙ.¬

Expanded text:
tum Cicero uult uideri, quod obscuratis sideribus solus appareat, tamen quia uerum ac perfectae plenitudinis lumen est et calore potentissimo et fulgore clarissimo inlustrat omnia., ita in deo, licet sit unus, et maiestas et uirtus et claritudo perfecta est. nox autem, quam prauo illi antitheo dicimus adtributam, eius ipsius multas et uarias reliilitudinem demonstrat. Quamvis enim stellae innumerabiles micare ac radiare videantur; tamen, quia non sunt plena ac solida lumina, nec caloris praeferunt
Abbreviated transcription (Latin):
Siutũ ꝯ sectãtur: ea ip̃a quẽ uoo̾ sĩt tene̾ nõ pñt Itaq nulla ĩ quori
nulla pietas: n ͨ ꝯsanguitis nti parẽtib parcẽte auaritia ⁊ cupiditate
ĩ uenena ⁊⁊ ĩfecoũ ⁊uẽte . Nulla pax: nulla ꝯcordia: publite bellis seiuẽtib.
ꝙuatim uõ smmnititiis usq ad sangunie fuẽtib Nulla puddicitia lib¬
dqus ssugiut ⁊ oderũt Colũt n. thuce ac siẽmis digitis q̃ sensil
etimis bore debiueꝵ t ¶Sueaor oĩs exilliꝰ prncipals ac suei bom
iͥꝯnoratoe destẽdit ¶ urbẽ agallis octugata: obsessii capitolio Rõari. cũ
io mbiai capillis tormetu fecissent: ede ueneri calus ꝯstrat. No gͣ intel¬

Expanded text:
ur, ea ipsa, quae vera sunt, tenere non possunt. Itaque nulla in quoquam nulla pietas, nec consanguineis nec parentibus parcente avaritia, et cupiditate in venena et in ferrum ruente; nulla pax, nulla concordia, publice bellis saevientibus, privatim vero inimicitiis usque ad sanguinem furentibus; nulla pudicitia, libiigitis, quae sensibus intimis horrere debuerunt: qui error omnis ex illius principalis ac summi boni ignoratione descendit. Urbe a Gallis occupata, obsessi in Capitolio Romani, cum ex mulierum capillis tormenta fecissent, aedem Veneri Calvae conse
Abbreviated transcription (Latin):
i nõ md̃ nõ uitat᷑: Rep etrã colut᷑: Et id̾o huit sentẽtie. tãppͣ gͣtos prude̾tia
unarit: adiecit. u̾tutes .i. oporte̾ nõ uicia ꝯsec i Qd si Recipis ꝯ marte
culli: nõ uides fore ut iamẽpãt uicia cũ u̾tatib: q mala bonis adhe̾nt
q in cĩs hõi potẽtiora sũte due si uetas ꝯfẽcui: Respõdebit ead̃ illa qͣtia
I. g ͦ uitia ꝯfecõada nõ sũt. in q ͦ tibi asfentior. Nle u̾tutes qͦde̾. Nõ

Expanded text:
ideo huic sententiae, tanquam Graecos prudentia vinceret, adjecit: « Virtutes enim oportere, non vitia consecrari. Quod si recipis, o Marce Tulli, non vides fore ut irrumpant vitia cum virtutibus, quia mala bonis adhaerent, et in animis hominum potentiora sunt; quae si vetas consecrari, respondebit tibi illa eaSi ergo vitia consecranda non sunt, in quo tibi assentior, ne virtutes quidem. Non
Abbreviated transcription (Latin):
neq post̾iores qui nõ dubitau̾nt insipiãm ꝯfiteri. Euid super est: insi
ut alibi sit querenda sapiã: qr non est ubi querebatur Inuenta. Euid
ubi stulticie titulus apparet Cuiꝰ uelamento deus ne archanũ sui diuim
operis in ꝓpaculo esset: thesaurum sapientie ac ueritatis abscondit. unde
quidem soleo mirari: ꝙ cum phitagoras et post ea plato an
gante ueritatis accensi. ad egiptios et magos et persas usqz pene¬
trassent. ut earum gentium ritus et sacra cognoscerent. Suspica¬
bant᷑ eñ sapiãm in religionẽ u̾sari: ad iudeos tm̃ nõ accesserũt penes
quos trunt solos erat. et quo facilius ire potuissent Ioz adu̾sos ẽẽ arbi¬
tror dĩa ꝓuidencia ne scire possent ueritatem qr nũdum fas erat
aiemgeius hõibus religionẽ dei ueri iusticiam q cognosce. Statue¬
rat em̃ deus aꝓpinquante ultimo tempore ducẽ magnũ celitus mi¬
tere qui eam perfido Ingrato q ꝓpło ablato ceteris nationib reuelaet

Expanded text:
neque posteriores qui non dubitauerunt insipientiam confiteri, quid superest nisi ut alibi sit quaerenda sapientia, quia non est ubi quaerebatur inuenta? quid uaerendam ubi stultitiae titulus apparet: cuius uelamento deus, ne arcanum sui diuini operis in propatulo esset, thensaurum sapientiae ac ueritatis abscondit. unde equidem soleo mirari, quod cum Pythagoras et postea Plato amore indagandae ueritatis incensi ad Aegyptios et Magos et Persas usque penetrassent, ut earum gentium ritus et sacra cognoscerent — suspicabantur enim sapientiam in religione uersari —, ad Iudaeos tantum non accesserint, penes quos tunc solos erat et quo facilius ire potuissent. sed auersos esse arbitror diuina prouidentia, ne scire possent ueritatem, quia nondum fas erat alienigenis hominibus religionem dei ueri iustitiamque notescere. statuerat enim deus adpropinquante ultimo tempore ducem magnum caelitus mittere, qui eam perfido ingratoque populo ablatam. exteris nationibus reuelaret.
Abbreviated transcription (Latin):
deffẽdebat. ut dice̾t mltũ int̾ se s tetos lacdis conatores etesse. ꝙ̃ ĩpe
hret hlaidẽ. Alii alaile hẽrẽt᷑. ¶ O pllara et bonis Imitãdansap̃ra.
iuiuẽtꝰ doctores exẽ po ⁊ auctẽ corougta sine ullo pudore ꝯt᷑ue s.¬
s doce etia libidĩes cexit. ac morts suos de luxpariaui ad scoła tra̾stulit.
loquat.
quib ĩ ꝓpatulo corre tũ cõuigib mos fuit : Quid miyũ si acanib qͦ¬

Expanded text:
t multum inter se et ceteros Laidis amatores interesse, quod ipse haberet Laidem, alii a Laide haberentur. o praeclara et bonis imitanda sapientijuventus, doctoris exemplo et auctoritate corrupta, sine ullo pudore sed docere etiam libidines coepit, ac mores suos de lupanari ad scholam transtulit, loquar? quibus in propatulo coire cum conjugibus mos fuit. Quid mirum, si a canib
Abbreviated transcription (Latin):
ed in uita fec̾it lande dignũ. quis ẽ cadẽ qui nõ uideat eos hpies
Ututis qͣ ipi egẽt nõ cẽ doctorts. Nã si qͥs mores eopdilugẽt ĩ grat
Iuntiẽt iracũdos cupidos. libidiõsos. auroiãtes ꝓttruos rẽ sb opcẽtu
supie sue uicia celantes. Iũ domi faciẽtes ta q̃ i̾stolis arguisses. Rlẽ
uitasse accusand cyrã . Nõne id ip̃ tuliꝰ si fatet᷑ si q̃rit᷑ Ꝙ¬

Expanded text:
 perraro fuerit qui aliquid in uita fecerit laude dignum, quis est tandem qui non uideat eos homines uirtutis, qua ipsi egent, non esse doctores? nam si quis mores eorum diligenter inquirat, inueniet iracundos cupidos libidinosos adrogantes proteruos et sub obtentu sapientiae sua uitia celantes, tum domi facientes ea quae in scolis arguissent. mentior fortasse accusandi gratia: nonne id ipsum Tullius et fatetur et querit
Abbreviated transcription (Latin):
notesce̾t: nõ ẽ passus hoĩen deus lumẽ sapiẽtie requiẽte diuciꝰ
eurare. ac sine ullo laboris effectu uagari ꝑtenebras ĩext̾cabiles.
Aperuit ocłos ciꝰ aliquãdo: ⁊ nocõem uitatis mitꝰ siuẽ fecit ut ꝑ
hũanã sapĩas nullã eẽ mõstraret: et errãti ac uago uĩa ꝯsequẽde
ĩ mortalitatis ostẽde̾t. uerũ qm̃ pauci ulũt᷑ hoc celesti beneficio at
minẽ. ¶ Seͬ obuoluta ĩ obsturo u̾i̾tas latet: ea q uel ꝯłẽptui docte
ẽ qr ydontis assertorib eget. uel odio ĩdoctis ob ĩsitã sibi aust̾itatẽ.

Expanded text:
notesceret, non est passus hominem deus lumen sapientiae requirentem diutius notesceret, non est passus hominem deus lumen sapientiae requirentem diutius errare ac sine ullo laboris effectu uagari per tenebras inextricabiles: aperuit oculos eius aliquando et notionem ueritatis munus suum fecit, ut et humanam sapientiam nullam esse monstrarettatis ostenderet. uerum quoniam pauci utuntur hoc caelesti beneficio ac munere, quod obuoluta in obscuro ueritas latet eaque uel contemptui doctis est, quia idoneis adsertoribus eget, uel odio indoctis ob insitam sibi austeritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
Agno et excellenti ingenio uiri cũse doitue
penitꝰ dedissent: quitqͥd laboris pot̾ãt ĩredi.
cõtemptis oib et pͥuatis ac publias acõib ad ĩ¬
quioede uitatis seudiũ ꝯtulebũt. Oxistimãtes ml¬
sto ẽẽ pͥclarius hũanaꝵ diuiãꝵ q reꝵ Inuestiga
rene q sũt et ad soliꝰ corporis ꝑtinẽt cultũ: nẽo
melior. nemo iustior effici p̃t. Grãt quidẽ illiui̾tatis iogͥtõe dig̾s¬
smii: quã scire tantoꝑe cupiuerũt. Atq ita ut eã ⁊eb õĩb anteporie̾nt
nam et abiecisse quosdã res familiates suas: et renũnasse uniu̾fis uo¬
laptatib iõstat. ut solã nudã ꝙ uitatẽ nudi expeditiq sequeret᷑ Cã
tũ apud eos uitatis nomẽ et auctas ualuit: ut ĩ ip̃a re sũmi bomi pͣ¬
mã predicarẽt. ¶ed neq adepti sũt id qd̾ uolebãt. et oꝑam sił atq
asseque̾t᷑ hũana. Qd̃ qr fitri nõ potuit: ut hoĩ ꝑ se ip̃m rõ diuina

Expanded text:
agno et excellenti ingenio viri, cum se doctrinae penitus dedissent, quidquid laboris poterat impendi, contemptis omnibus et privatis et publicis actionibus, ad inquirendae veritatis studium contulerunt; existimantes multo esse praeclarius humanarum divinarumque rerum investigarrenaeque sunt et ad solius corporis pertinent cultum, nemo melior, nemo justior effici potest. Erant illi quidem veritatis cognitione dignissimi, quam scire tantopere cupiverunt; atque ita, ut eam rebus omnibus arteponerent. Nam et abjecisse quosdam res familiares suas, et renuntiasse universis voluptatibus constat, ut solam nudamque veritatem tantum apud eos uirtutis nomen et auctoritas ualuit, ut in ipsa esse summi boni praemium iudicarent —, sed neque adepti sunt id quod uolebant et operam simul atque adsequeretur humana. quod quia fieri non potuit ut homini per se ipsum ratio diuina
Abbreviated transcription (Latin):
celeste pabulũ ꝯuocamꝰ ¶ Ailliꝰ eĩ suauior aĩo cib est ꝙͣ cogto uitatis.
ꝑis et iummiẽsi. ut si quis hec dilatare at ꝙ exseqmi plerissiẽ u
illi copia reꝵ exuberet: ut nec libri modũ. nec finẽ reꝑiat oratio e
s idt̾io breuit̾ oĩa colligimꝰ: ꝙ ea que allaturi sumꝰ tã clara si
s⁊ lucida: ut martis nirã ĩe uideat ͦ lã obsturiã uiderihõib Uitatẽ.
exũt. hoc ẽ ab eyrore qͦ sũi implicati. ad reciorẽ uĩa reuotãd ¶ d si filidtꝰ
ut spero assecuti. mit nꝰ cos ad ip̃m doct̾ue ubeconiiũ ac plerissinũ fõte.
cud haustu atq potu ꝯcepłã uisterib situm sedent. audorẽ ꝙ estrite. Eũ

Expanded text:
caeleste pabulum conuocamus: nullus enim suauior animo cibus est quam cognitio ueritatis. is et immensi: ut si quis haec dilatare atque exequi plenissime velit, tanta illi rerum copia exuberet, ut nec libri modum nec finem reperiat oratio. Sed nos idcirco breviter omnia colligemus; quod ea quae allaturi sumus, tam clara sunt et lucida, ut magis mirum esse videatur tam obscuram videri hominibus veritatem, erunt, hoc est, ab errore quo sunt implicati, ad rectiorem viam revocandi. Quod si fuerimus, ut spero, assecuti, mittemus eos ad ipsum doctrinae uberrimum ac plenissimum fontem, cujus haustu atque potu conceptam visceribus si
Abbreviated transcription (Latin):
manre copia et facultate dicedi cãm uitatis poremꝰ. Que lic possit
quẽtia deffẽdi : ut ẽ amłtis sepe defensa : tñ claritate ac
tore fermõnis alustrãda et qͦdã mõ dissereda est. ut potẽtiꝰ in aĩos¬
influat: ⁊ ui sua instructa: et luce or̃ois ornata. ¶ De Religione it¬
Itaq nobis ⁊ebq diuinis instituat᷑ disputãto. Nã si quidã maxim ora/¬
tores ꝓsessiõĩs sue qͣsi ueteram. de cuosis oꝑil actionũ suaꝵ. postremo

Expanded text:
, ut nunc majore copia et facultate dicendi causam veritatis peroremus: quae licet possitquentia defendi, ut est a multis saepe defensa, tamen claritate ac nitore sermonis inlustranda et quodammodo adserenda est, ut potentius in animoset ui sua instructa et luce orationis ornata. de religione itaque nobis rebusque diuinis instituitur disputatio. nam si quidam maximi oratores profess
Abbreviated transcription (Latin):
ferũt ͦ ͦ in pͥceps. ⁊ bonoꝵ spene falai mala ꝓbonis complectũt᷑ ͦ ¶¬
¶ Duccurẽduẽ iẽ his eurorib coedidi. ut ⁊ docti ad uerã sapiam diigãt᷑.
st ĩdocti ad uerã relugionẽ. Que ꝓfessio młto melior: utilior: głiosior
pulãda est: ꝙͣ̃ illa oratoria. ĩ quã du u̾sati nõ ad uirtutẽ: s plane ad
augulã maliciã iuueres erudicbam i. Multo q nũc rectiꝰ depͥceptis

Expanded text:
ceps et bonorum specie falsi mala pro bonis amplectuntur —, succurrendum esse his erroribus credidi, ut et docti ad ueram sapientiam dirigantur et indocti ad ueram religionem. quae professio multo melior utilior gloriosior putanda est quam illa oratoria, in qua diu uersati non ad uirtutem, sed plane ad argutam malitiam iuuenes erudiebamus, multoque nunc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ extiã uotabula indutant. Cola nͣ catholica ecołie est sĩ uẽ
tuttũ etiet ¶ħic ẽ somna u̾ilatis. hor douncilũ fidei hec cepłũ
dei quo siquis nõ intrailit: uel aquo si qͣs doerit espe uite ag
sulutis alaemt es meminẽ sibi ogortel ꝑtirati torti lãone blandiri.
dgit e de uita et salute cuiaͥ caute ał diligetei c̃ sulal᷑ auissa

Expanded text:
 catholica ecclesia est quae uerum cultum retinet. hic est fons ueritatis, hoc domicilium fidei, hoc templum dei: quo si quis non intrauerit uel a quo si quis exierit, a spe uitae ac salutis alienus est. neminem sibi oportet pertinaci concertatione blandiri. agitur enim de uita et salute: cui nisi caute ac diligenter consulatur, amissa
Abbreviated transcription (Latin):
stabilita fide. uel minꝰ doctiuel nmnꝰ cauei: qui distidiũ fat̾idut
unitatis et eccłia dissiparẽt. S hii quoꝵ fides fuit lubrita cĩs
nosse se ⁊ cole̾ ẜmularẽt. Augẽdis opib e honori st
tabãt maxnnũ sacdociũ ⁊ apotiorib uicti secede̾ cũ suffragatoris.
Respondẽ nõ possent obitiẽtib ueł impossibile uel ccõgruẽs esse.
Ut deus in uterũ mulieris incłudet᷑. nͨ celestẽ illã marestatẽ ad
tanta ĩ fromitatẽ potuisse deduci. ut hoĩb contẽptiui deusui con-¬
tumelis ꝓ lũdibrio eẽt postmo etrã cruciamẽta ꝑferret atq eͥce¬
buli patibulo fige̾tur: que oĩa tũ utq ĩgenio neq doct̾na diffendẽ
at refutare possent nec ẽ uim rõnemq penitꝰ ꝑuidebãt de puati.¬

Expanded text:
stabilita fide uel minus docti uel minus cauti, qui discidium facerent unitatis et ecclesiam dissiparent. sed ii quorum fides fuit lubrica, cum deum nosse se et colere simularent, augendis opibus et honori sttabant maximum sacerdotium, et a potioribus victi, secedere cum suffragatoribus respondere non possent, objicientibus vel impossibile, vel incongruens esse, ut Deus in uterum mulieris includeretur, nec coelestem illam majestatem ad tantam infirmitatem potuisse deduci, ut hominibus contemptui, derisui, contumeliae et ludibrio esset, postremo etiam cruciamenta perferret, atque excecrabili patibulo figeretur: quae omnia cum neque ingenio, neque doctrina defendere ac refutare possent nec enim vim rationemque penitus pervidebant, depra
Abbreviated transcription (Latin):
formasse a principio at instituisse hoĩm tradit᷑ nullus igit᷑
exhnis pater hominis nuncupari potest. Ita ne deus quidem
Ergo fas non est uenerari eos a quibus non sit homo ge¬
neratus: quia neq a multis generaooi potest. unus igit̃
ac solus coli debet. qui Iouem. qui saturnũ qui colum ip̃m terrã¬
q perfecit Bolus pat̾ uocandꝰ est. qui iucreauit. solus dominus
ũcupatus qui regit qui h uite ac necis ueram ac ꝑ
potestatem. Quem qui non adorat: ⁊ insi piens suꝰ ẽẽ qͥ deum
suũ aut fugrat: aut nesciat. et imꝑus filius qui suum uerũ pre

Expanded text:
luntur, formasse a principio atque instituisse hominem traditur; nullus igitur ex his pater hominis nuncupari potest, ita ne Deus quidem. Ergo fas non est venerari eos a quibus non sit homo generatus; quia neque a multis generari potest. Unus igitur ac solus coli debet, qui Jovem, qui Saturnum, qui Coelum ipsum, terraque perfecit. solus pater uocandus est qui creauit, solus dominus nuncupandus qui regit, qui habet uitae ac necis ueram et perpetuam potestatem: quem qui non adorat, et insipiens seruus est, qui dominum suum aut fugiat aut nesciat, et inpius filius, qui suum uerum patrem
Abbreviated transcription (Latin):
giões disputa ͦ talis exliguat Quid de eo facias q̃ cũ eante se fẽtiat ult ͦ
ip̃e in lapides impĩgat. ut ppłs oĩs offẽdat: ip̃e sͥ ocłos eruat. ut os̃ teri sũ.
qui n ͨ de aliis bñ mecit᷑. quos patit᷑ errate: nec de se ip̃o. qͥ aliems accedit
errorib. nͨͥ utit᷑ tãdẽ saiẽ sue bono ut s factis ĩpleat qd mẽte ꝑcepꝭ
ẜ prudes et sce̾s pedẽ in laqueo inserit. ut sit cũ cetds qsͣ libate ut prii

Expanded text:
giones disputatio talis extinguat. Quid de eo facias, qui, cum errare se sentiat, ultro ipse in lapides impingat, ut populus omnis offendat? ipse sibi oculos eruat, ut omnes caeci sint? qui nec de aliis bene mereatur, quos patitur errare; nec de se ipso, qui alienis accedit erroribus, nec utitur tandem sapientiae suae bono, ut factis impleat, quod mente percepit, sed prudens et sciens pedem la
Abbreviated transcription (Latin):
Ionem aut̃ nõ tueãt. nisi ꝙ idẽ sũt demonts quos uulgus deos t̃ẽ oppias
ꝑemiq si constituatus in medio: et is quẽ constat in curosũ demonis ꝓpeli.
e del hiti apolinis uales todẽ mod dei nom̃o horoebũt. et lam telerater
bugrato ꝙ deo suo uabes Imꝑpetuũ contuestet. qͦ idẽ sũt demones quos
fusent ipetiandos eẽ idẽ dii quib sugplitat. Sinobis credendũ eẽ nõ
lteꝵ pcm est. Illi ẽi nequissimi spũs ubi adiurat᷑. Ibi se demonas
confitent: ubi colũt᷑. Ibi se deos mẽtiũt᷑  ut eaores hõib ĩ mittant
Et tuocent a dei ueri notione. ꝑ quã solã pt mors et na uilari. Idẽ sũt

Expanded text:
Iouem non timeant, nisi quod idem sunt daemones quos uulgus deos esse opinatur? denique si constituantur in medio et is quem constat incursum daemonis perpeti et Delphici Apollinis uates, eodem modo dei nomen horrebunt et tam celeriter fugatoque deo suo, vates in perpetuum conticescet. Ergo iidem sunt daemones, quos fatentur execrandos esse, iidem dii, quibus supplicant. Si nobis credendum esse non lsum est. illi enim nequissimi spiritus ubi adiurantur, ibi se daemonas confitentur, ubi coluntur, ibi se deos mentiuntur, ut errores hominibus immittant et auocent a ueri dei notione, per quam solam potest mors aeterna ui
Abbreviated transcription (Latin):
xpone̾. Duato t̾rori sit demonib hoc sigm̃. stiet qui uiderit
et malis incursib furiatas in sensus pstmos reponebat. Ita nũce sectatores
tius eosõe spũs inquinatos de hom̃ib et noĩe magr̃i sui s signo passionis
ludũt. Quiꝰ rei nõ difficilis ẽ ꝓbacio. Nam cũ dnis sius Imolant. si
assistat aliquis signatã frontẽ gerens. sacra nullo ͦ lilãt. nͨ responsa p̃t
consuttꝰ redde uates. El hec sepe tã pͥcipua iusticiã ꝑsequendi malis Rẽgrib¬
fuit ¶ Cũ eĩ quidã m̃ĩstroꝵ nr̃i sacrificantib dñus assisterẽt Imposito
siontib signo deos illoꝵ fugauerũt. ne possent in uiscerb hostiaꝵ fu

Expanded text:
i uiderit  mentes emotas et malis incursibus furiatas in sensus pristinos reponebat, ita nunc sectatores eius eosdem spiritus inquinatos de hominibus et nomine magistri sui et signo passionis excludunt. cuius rei non difficilis est probatio. nam cum diis suis immolant, si adsistat aliquis signatam frontem gerens, sacra nullo modo litant nec responsa potest consultus reddere uates. et haec saepe causa praecipua iustitiam persequendi malis regibufuit. cum enim quidam ministrorum nostri sacrificantibus dominis adsisterent, inposito frontib
Abbreviated transcription (Latin):
uero Iumuuti sunt si sunt aliqua necessitudr̃e corpulati: qualenꝰ eos dist̾¬
nemꝯ dut quomõ utriusq gentris honorẽ cultũq nustebimꝰ Si aũt
sut̃ Imuci. Tux aut demones deos nõ tuiẽt. aut dii demones fugaxt
nõ pũt ꝙcce aliquis instinctu demenis ꝑrcitus demẽbt efertus iisanit
ꝑucam hunt in Iouis aplimni mapinu teiłũ. uelqr semare l omĩet
Iupiter uestit Inestulapii uel apoliuis faruẽ Iubeat utruslibet sac̾dos

Expanded text:
vero inimici sint. Si sunt aliqua necessitudine copulati, quatenus eos discernemus? aut quomodo utriusque generis honorem cultumque miscebimus? Si autem sunt inimici, cur aut daemones deos non timent, aut dii daemones fugare non possunt? Ecce aliquis instinctu daemonis percitus dementit, effertur, insanit: ducamus hunc in Jovis optimi maximi templum; vel, quia sanare homines Jupiter nescit
Abbreviated transcription (Latin):
Scoibe cõfusi sũt. saprẽtes trepidauerũt ⁊ captisiũ qm̃ utrbũ dñ
Regbauerũt. Ergo ut ceperã dice̾ cũ statiusset deꝰ doctorẽ u̾tutis¬
et piis erga suos deꝰ. ad eos ip̃os eũ nisit quos oderat: nt illis
d̃ ꝑpetuũ uĩa salutis clanderet: fed diret his liberã facultatẽ seqpdi
dẽũ. uhe ꝙ̃inũ uite adipisce̾nt᷑. si secuti fuissent qd plĩm eoꝵ
facuũ al fecerũt: aut culya sua ĩ penã mortis ĩ tuorerẽt sislegem
suũ Repudiaffẽt Apud illos i̾ et ex eoꝵ fem̃e Regenaui eũ

Expanded text:
scribae, confusi sunt sapientes, trepidauerunt et capti sunt, quia uerbum domini reprobauerunt. ergo, ut coeperam dicere, cum statuisset deus doctorem uam clemens est et pius erga suos Deus, ad eos ipsos eum misit, quos oderat, ne illis in perpetuum salutis viam clauderet; sed daret his liberam facultatem sequendi Deum, ut et praemium vitae adipiscerentur, si secuti fuissent, quod plurimi eorum faciunt, atque fecerunt, et culpa sua in poenam mortis incurrerent, si regem suum r
Abbreviated transcription (Latin):
de̾ in terrã ut cõstitue̾t deo templũ docẽtq iusticiã uerũtĩ nõ in
u̾tule angeli ãt ptãte celesti: ẜ in figa᷑ hoĩs si conducde mortali
sicũ magistio fiuictꝰ fuisset tradeł᷑ in map Impioꝵ mortẽ q
susciꝑet ut ea q ꝑ uirtutẽ domita resurgget / si hõi quẽ Induerat
quẽ gerebat et spem uĩcende mortis offerret. s ad pͥmia ẽmortalitat
admitte̾t. hac̃ g ͦ dispõĩtionẽ ne qͥs Ignoret docebuꝰ p̾dca eẽ oĩa¬

Expanded text:
in uirtute angeli aut potestate caelesti, sed in figura hominis et condicione mortali, et cum magisterio functus fuisset, traderetur in manus inpiorum mortemque susciperet, ut ea quoque per uirtutem domita resurgeret et homini, quem induerat, quem gerebat, et spem uincendae mortis offerret et ad praemia inmortalitatis admitteret. hanc ergo dispositionem ne quis ignoret, docebimus praedi
Abbreviated transcription (Latin):
Ambulare post deos alienos ue fruatis eis et ne incitetie intĩ
oꝑib manuũd ur̃ã ad dispdeudoo uos ¶E ¶Idras eliam
Ipħa qui fuit eiusdẽ cuo hp̃ib aquoiudei sũt Restituti ficlost᷑.
Destinerũt ate et abiecerũt legẽ tuã post corpꝰ sũ et qplas tuos
mtrfecerũt qui obtestabant᷑ eos ut reuerle̾ntur ate ¶ Item belias
libro hasileon tercio. Emulando emulatꝰ sũ dño des oĩ¬
qr dereliquerũt te faii Ifaeꝭ et altaria lua de molieait ⁊ grħas
luos ini̾fecerũt gladio. et remãsi ego solitariꝰ et q̃fierũt aĩa meã
auffrre ame/ apler eas illoꝵ Impretates abdicaui eos ĩ apttuũ.
Itaq de fut ꝓpħas nuttẽ ad eos. sed illũ filiũ suũe p̃mogentã
Illũ opificẽ rerũ et cõsiliatorẽ suũ labi Iussit eccło: ut Religiõs
senctãdeitusseroet ad gẽtes a ad eos qui deũ̃ Ignorabãt doc̾e̾t¬
q iusticiã quã ꝑfidꝰ ppłus abiecerat. Quod Iã ꝓridẽ ãnũtia/¬

Expanded text:
ambulare post deos alienos, ut seruiatis eis, et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos. Hesdras etiam propheta, qui fuit eiusdem Cyri temporibus a quo Iudaei sunt restituti, sic loquitur: desciuerunt a te et abiecerunt legem tuam post corpus suum et prophetas tuos interfecerunt, qui obtestabantur eos ut reuerterentur ad te. item Helias m libro Basilion tertio: aemulando aemulatus sum domino deo o dereliquerunt te filii Israhel, altaria tua demolierunt et prophetas tuos interfecerunt gladio: et remansi ego solitarius et quaerunt animam meam auferre eam. propter has illorum inpietates abdicauit eos in perpetuum, itaque desiit prophetas mittere ad eos. sed illum filium suum primogenitum, illum opificem rerum et consiliatorem suum, delabi iussit e caelo, ut religionem sanctam dei transferret ad gentes, id est ad eos qui deum ignorabant, doceretque iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
caput houis quẽ uocãt apim qd eos in signũ pcẽderet figuaraerãt Qeuo
peccato ac scelere offensꝰ deus Impiũ et iuratũ ppłm pro mĩto
penis cyauib affecit. et legi quã ꝙ moysem de derat subiuigauit.
Postea uero cũ in deserta quad̃ ꝓrte sprie cõsedissent aimiseriũ
uetus nomen hebrti ¶ Et qm̃ pnceps ex aĩs eoꝵ Iudas erat:
Iudei fũt appellati. et lerra quã incoluers iudea Pmo quid non
dins flecyũ subiecti fu̾it. ed ppło ac legi cuules Iudices p̾sidelãt¬
nõ tñ in ãnũ ꝯstituti sic Romam ꝯsules. ẜ ꝓpetuã Iuriditõe submpoi
Tũ sublato iudicũ noĩe. ptas Regalis inducta est. uerũ Indicl
Regnũ eoꝵtenẽtib prauas Reliiones sexe suscepant: atq¬
ossensus abhũs deus tacitus aliemgenis si buigabat douet pemtẽtu

Expanded text:
caput bouis, quem uocant Apim, quod eos in signo praecederet, figurarunt. quo caput bouis, quem uocant Apim, quod eos in signo praecederet, figurarunt. quo peccato ac scelere offensus deus inpium et ingratum populum pro merito poenis grauibus adfecit et legi quam per Moysen dederat subiugauit. postea uero cum in deserta quadam parte Syriae consedissent, amiserunt uetus nomen Hebraei, et quoniam princeps examinis eorum ludas erat, Iudaei appellati et terra quam incoluere Iudaea. et primo quidem non dominio regum subiecti fuerunt, sed pnon tamen in annum constituti sicut Romani consules, sed perpetua iurisdictione subnixi. tum sublato iudicum nomine potestas regalis inducta est. uerum iudicibus regimen eorum tenentibus prauas religiones saepe susceperant, atqoffensus ab iis deus totiens alienigenis subiugabat, donec ru
Abbreviated transcription (Latin):
t de manu eciptioꝵ post ãnos qua dringẽtos et trigy
duce moyse. ꝑ quẽ postea lex illis data d. In qua eductõne
õndit uirtulẽ marestatis sue deus. Euaiecat .i. gpłm medro
i Rubeo ꝓͥcedente angelo e scidẽte aquã: Ut ꝓpłs¬
siccĩ tadi gosset. quẽ ueriꝰ ut ait pocta c̾uata in mõtis
coeutib aquis cũ õi excercitu deletꝰ est. ¶ ħebreĩ uero eñssi
In selitudinẽ multa nura ᷝ ͥ ͣ uiderũt. Nam cũ silim pate̾tit᷑ Ictu
uarge sRupe ꝓcussa ꝓpfiluuit fons aque ppłm q frecreauit druo
Iursꝰ esuriẽte celestis alimẽti gliua descendit wonetiã cot̾᷑rces
in castra eoꝵ uentꝰ Inuexit. ut nõ mõ pane colesti. ẜ etra instruciorib
de pulsa Iam suitute Iã siti fame q de posita in luxuriã ꝓ lapsi ad
ꝓsanos egiptioꝵ litꝰ aĩos tũstulerũt Cũ cm̃ moyses dux eorum
ascendisset in mõtem atq Ibi quãdragnita dieb moraret᷑ auteũ

Expanded text:
 regis Aegyptiorum post annos quadringentos et triginta duce Moyse, per quem postea lex illis a deo data est. in qua eductione ostendit uirtutem maiestatis suae deus. transiecit enim populum medio mari rubro praecedente angelo et scindente aquam, ut psiccum gradi posset, quem verius ut ait poeta Curvata in montis coeuntibus aquis cum omni exercitu deletus est. Hebraei vero ingressi in solitudinem multa mirabilia uiderunt. namque cum sitim paterentur, ictu uirgae rupe percussa prosiliuit fons aquae populumque recreauit. quo rursus esuriente caelestis alimenti pluuia descendit; quin etiam coturnices in castra eorum uentus inuexit, ut non modo pane caelesti, sed etiam instructioribus depulsa iam seruitute, iam siti fameque deposita in luxuriam prolapsi ad profanos Aegyptiorum. ritus animos transtulerunt. cum enim Moyses dux eorum ascendisset in montem atque ibi quadraginta diebus moraretur, aureum
Abbreviated transcription (Latin):
tauĩt. Suid aliud obstabit quonnꝰ uerã saꝑĩa clarũ
in hac sola lRegione uersabi ¶ Ncee ap̾rpo totiꝰ scurameti
origo narrãda est: maiores nõi qui exãt pͥnopes hebreoꝵ⁊
cũ sterilitate at mopia laborarẽt tñsierũt in egiptũ Rei fru¬
mẽtarie gr̃a. Ibi q duiciꝰ cõmorãtes in tollerabili ẜ uitutit

Expanded text:
unt, quid aliud obstabit, quominus veram sapientiam clarum sit in hac sola Religione versari? Nunc a principio totius sacramenti origo narranda est. Majores nostri, qui erant principes Hebraeorum, cum sterilitate atque inopia laborarent, transierunt in Aegyptum rei frumentariae gratia, ibique diutius commorantes, intole
Abbreviated transcription (Latin):
Petia̾ ĩ cełue ad mistit᷑. Apud ẽuiũ sic loqt᷑ affatanꝰ ili facũdo plages
celestũ estẽde̾ ciuiꝙ̃ est michi soli celi maxĩa porta patet. st gr magnã
es: uel potiꝰ opoeta qui ꝑ cedise sanginẽ pate̾ hõĩs astẽ si ã
celũ putan̾is. Cui uanitati etiã cicero assensit. Est uo Inq̃t affruarie
Nam ⁊ ħculi ead ista porta patuit tãꝙ ip̃e pͥane cũ id fir̾t Iaenitor
udł in celo ¶ Equidẽ statur̾ nõ possũ. dołẽdũ ne potiꝰ¬
miferãdis erroꝵ fluctib uolutari. Eti hecẽ u̾t que nos ẽmortalia et
mori quid̃ malim: ꝙ exitio ẽẽ ꝙpłilmis sti aliter Immortalitas pabi

Expanded text:
d Ennium sic loquitur Africanus; Si fas endo plagas coelestum ascendere cuiquam est, Mi soli coeli maxima porta patet. Scilicet quia s uel potius o poeta, qui per caedes et sanguinem patere hominibus ascensum in caelum putaueris! cui uanitati etiam Cicero adsensit. est uero inquit Africane: nam et Herculi eadem ista porta patuit; tamquam ipse plane, cum id fieret, ianitor fuerit in caelo. equidem statuere non possum dolendumne poti fluctibus volutari. Si haec est virtus, quae nos immortales facit, mori quidem malim, quam exitio esse quamplurimis. Si aliter immortalitas parar
Abbreviated transcription (Latin):
sequi argbare uideam . hec ẽti u̾ta sũt E xin saturuꝰ uxorẽ duxit
opr ¶Tlan qͣ maror nalu etat postular ut ĩpe r ecatiet ubruesta mialt
coꝵs: ⁊ sorores ceres atq ops suadẽt saturno. uti de Regno n ͤ ꝯcedat fr̃i.
pam et c̃ĩe sat̾no. uti si quisliuero uirilis steꝰ ei narieet ma
quidꝰ ducilt p eiꝰ rei tã secit uti ad suos natos r egñũ udioet Cũ
saluono filiꝰ qui pͥmꝰ natꝰ est eũ necaue t. Deinde postoꝰ nali sũt

Expanded text:
Saturnus uxorem duxit Opem. Titan, qui maior natu erat, postulat ut ipse regnaret. Ubi Vesta, mater eorum, et sorores, Ceres atque Ops, suadent Saturno uti de regno non concedat fratri, us est cum Saturno, uti si quis liberorum virilis sexus ei natus esset ne quem educaret. Id eius rei causa fecit uti ad suos natos regnum rediret. Tum Saturno filius qui primus natus est, eum necaverunt. Deinde posterius nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Enõ peput. es hii potissimũ qm deoꝵ laudes canebãt: ¶Quib Id
ccedemꝰ. si fidẽ laudãtib nõ adhiltorꝰ. Quihos melireputat ꝓsser at
qui nõ ut ⁊ ephẽderẽt sũt bocuti: ẜ ut p̾dicarẽt. Naiugaut g̃ ꝯargo¬
nautis. expugͣuit q lroiã Natꝰ laomedõti obnegatã sibi ꝓfe̾⁊
salute m̾cedẽ. unde quo tr̃e fu̾it apparet. Idẽ furore atq ĩsama ꝑcussꝰ
uxorẽ suã ꝯlib̾i̾s inte̾mit. ¶ħũc hor̃es deũ putãt ẜ philoctetah 
mari ⁊ difflius uidit. qͥ ossa tiꝰ ⁊ plane̾s in octato mõte sepeliuit.¬

Expanded text:
non pepercit; sed hi potissimum, qui deorum laudes canebant. Quibus igitur credemus, si fidem laudantibus non habemus? Qui hos mentiri putat, proferat qui non ut reprehenderent sunt locuti; sed ut praedicarent. Navigavit ergo cum Argonautis, expugnavitque Trojam, iratus Laomedonti ob negatam sibi pro filiae salute mercedem: unde, quo tempore fuerit, apparet. Idem furore atque insania percitus, uxorem suam cum liberis interemit. Hunc homines deum putant? sed Philocteta ejus mari ac diffluere vidit, qui ossa ejus ac cineres in Oeteo monte sepeli