comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
NMULTIS LOCIS SACRA LC¬
scriptura. quantum uirtus humilita¬
tis hominibus prosit. quantum ue
morbus superbiȩ noceat ostendit.
precipue tamen in hac lectione.
sub duorũ hominum exemplo hoc
dñs declarat: pharisȩi scilic& se
desuis meritis in aniter ex tollentis.
& publicani sua peccata humilit̃
confitentis: Ait enim: Duo homi¬
nes ascenderunt intemplum: Supͣ
retulit euuangelica lectio. qualit̃
dñs ad constantiã orandi discipuilos
suos hortaretur : similitudine ꝓpo¬
suit deiudice iniquitatis. quẽ inter¬
pellabat cotidie quędam uidua¬
dicens: Uindicame deaduersario
meo: & nolebat permultum tẽpus:
lesta est haec mulier. uindicabo
illam nein nouissimo ueniens suggil¬
l& me. & tedio uictus: prestitit
quod beneficio prestare noluerat.
Sed quod om̃is qui ad orandũ accedit.
non solũ humilitatem incorde. sed etiã
seruare deb& in corpore : Finita si¬
militudine. dicebat adeos quiin se
confidebant tam quã iusti essent.
Duo homines ascenderunt intẽplũ.

Expanded text:
multis locis sacra Scriptura, quantum virtus humilitatis hominibus prosit, quantumve morbus superbiae noceat, ostendit; praecipue tamen in hac lectione, sub duorum hominum exemplo hoc Dominus declarat, pharisaei scilicet, de suis meritis inaniter se extollentis; et publicani sua peccata humiliter confitentis. Ait enim: « Duo homines ascenderunt in templum. » Supra retulit Evangelica lectio, qualiter Dominus ad constantiam orandi discipulos suos hortaretur, similitudinem proposuit de judice iniquitatis, quem interpellabat quotidie quaedam dicens: Vindica me de adversario meo. Et nolebat per multum tempus. lesta est mihi haec mulier, vindicabo illam, ne in novissimo veniens suggillet me . » Et taedio victus praestitit quod beneficio praestare noluerat. Sed quod omnis, qui ad adorandum accedit, non solum humanitatem in corde, sed etiam servare debet in corpore, finita similitudine dicebat ad eos, qui in se confidebant tanquam justi essent: « Duo homines ascenderunt in templum,
Abbreviated transcription (Latin):
uit : quando excelsus ds humilis homo
inter homines apparens. multa signa
& miracula ostendit Quã uisitatio¬
nem optabat uidere quidicebat:
Memento nri dñe in beneplacito
populi tui : uisi tanos insalutari tuo:
hanc etiam in proximo conspexerat
qui aiebat: Benedictus dñs ds̃ usrł.
quia uisitauit. & fecit redemptionẽ
plebis suȩ: Sed tempus uisitationis
suae fuperba ciuitas non cognouit:
quia quẽ hominẽ uidit. dm̃ credere
despexit Ad cuius duritiã increduli¬
tatis conuincendam. & iam aues
caeli intestimonium deducuntur:
cumper proph&am dicitur: Miluu
in caelo cognouit tempus suum : turt᷑
& hyrundo & cỹconia custodiert̃

Expanded text:
vit, quando excelsus Deus humilis homo vit, quando excelsus Deus humilis homo inter homines apparens, multa signa et miracula ostendit. Quam visitationem optabat videre, qui dicebat: « Memento nostri, Domine, in beneplacito populi tui, visita nos in salutari tuo . » Hanc etiam in proximo prospexerat, qui aiebat: « Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae . » Sed tempus visitationis suae superba civitas non cognovit, quia quem hominem vidit, Deum credere despexit. Ad cujus duritiam incredulitatis convincendam, etiam aves coeli in testimonium deducuntur, cum per Prophetam dicitur: « Milvus in coelo cognovit tempus suum, turtur et hirundo et ciconia cus
Abbreviated transcription (Latin):
prophetã predixerat dicens: Et tu
fili hominis. sume tibi gladium acutũ
radentem pilos: & duces eum ꝑ caput
tuum & barbam: Et tertiã partem
igni combures : & tertiã partẽ gla¬
dio concides : tertiam uero partem
inuentũ disperdes. & euaginabo gladi¬
um meum posteos: Concordat autẽ
huius hystorio graphi descriptio: cum
uerbis saluatoris : quicum moenia ciui¬
tatis uidiss&. ait: Cum uideritis ciui¬
tatem hanc ab exercitu circumdari:
scitote qm̃ prope est desolatio eius:
Tunc qui in uda ea sunt: fugiant in
montes: uȩ aut̃ pregnantibus
& nutrientibus in illis diebus: Et ali¬
bi legimus. quia cum discipuli often¬
dissent ei aedificia ciuitatis. dixit:
Videtis haec om̃a Amen dicouobis.
non relinquetur lapis super lapidem:
gquinon deftruatur: E xqua autem
causa. ruinȩ predicte ciuitati conti¬
gerit : dñs manifestat cum adiungit:
Eoquod non cognoueris tempus uisi¬
tationis tuae: Hanc quippe dñs
per incarnationis suae mysteriũ uisita¬

Expanded text:
rat, dicens: « Et tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, radentem pilos, et duces eum per caput tuum et barbam, et tertiam partem igni combures, et tertiam partem gladio concides, tertiam vero partem in ventum disperges, et evaginabo gladium meum post eos . » Concordat autem hujus historiographi descriptio cum verbis Salvatoris, qui cum moenia civitatis vidisset, ait: Cum videritis civitatem hanc ab exercitu circumdari, scitote quia prope est desolatio ejus. « Tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus . » Et alibi legimus, quia cum discipuli ostendissent ei aedificia civitatis, dixit: Videtis haec omnia? Amen dico vobis, « non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruatur . » Ex qua autem causa ruina praedictae civitati contigerit, Dominus manifestat, cum adjungit: « Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. » Hanc quippe Dominus per incarnationis suae mysterium visita
Abbreviated transcription (Latin):
sus: Desud& elemosyna in manu tua.
donec inuenias iustum cuitradas eã:¬
Et pauperes ergo iuxta possibilita¬
tem suam : elemosynas tribuere de¬
bent: unde bonus pater. erudiens
filium suũ. ait: Fili. simultũ tibi fu¬
erit. habundanter tribuȩ. Si aũt
exiguum. etiam exiguum libenter
mꝑtire : Neque enimꝰ apud iustum
iudicem ex cusatio de elemosy na
erit : quando etiã ꝓcalice a quae
frigide. mercedẽ se promisit daturũ:
Aliter: Quidam hanc similitudi¬
dinem inpaulo apło impletã intel¬
legi uolunt. hoc modo: Homo iste:
ds̃ omp̃s est: Quihabuit uilicum sci¬
lic& paulum apłmi cui diuitias suas
dispensandas commisit: quando secus
pedes gamalielis legis doctoris. iux¬
ta ueritatẽ paternę legis eum eru¬
diuit: Sedmale diuitias dnĩ sui
tractauit : quando legem carnalit̃
intellegens. xp̃ianos ꝑ secutus est.
in tantum ut acciper& epłas a princi¬
pibus sacerdotũ. ut quoscumque in¬
uenir& huiusuiȩ uiros ac mulieres.
uinctos perducer& in hierłm: Dif

Expanded text:
um: Desudet eleemosyna in manu tua, donec invenias justum cui tradas eaEt pauperes ergo juxta possibilitatem suam eleemosynas tribuere debent. Unde bonus pater erudiens filium suum, ait: Fili, « si multum tibi fuerit, abundanter tribue: » si autem exiguum, etiam exiguum libenter impartire . Neque enim apud justum judicem excusatio de eleemosyna erit, quando etiam pro calice aquae frigidae mercedem se promisit daturum . Aliter: Quidam autem hanc similitudinem in Paulo apostolo impletam intelligi volunt hoc modo: Homo iste Deus omnipotens est, qui habuit villicum, scilicet Paulum apostolum, cui divitias suas dispensandas commisit, quando secus pedes Gamalielis legis doctoris, juxta veritatem paternae legis eum erudivit. Sed male divitias Domini sui tractavit, quando legem carnaliter intelligens, Christianos persecutus est intantum, ut acciperet epistolas a principibus sacerdotum, ut quoscunque inveniret hujus viae viros ac mulieres, vinctos p
Abbreviated transcription (Latin):
mors est: N on enim deillis dicitur.
generatio iustorũ benedicetur: sed
potius inter eos enumerantur. deqͥb
scriptum est: Generatio praua. & ad¬
ultera: At uero de prudentia filioꝵ
lucis dictum est Illa aut̃ quȩ sursũ
est sapientia : primũ quidẽ pudica
est: de inde pacifica. modesta. suadi¬
bilis. in bonis consentiens: Finita
aũt similitudine: pius dns ad nostrã
ammonitionem sermonẽ conuertit
dicens: Et ego uobis dico: Facite
uobis amicos demammona iniquitatis.

Expanded text:
mors est . » Non enim de illis dicitur: mors est . » Non enim de illis dicitur: « Generatio rectorum benedicetur , » sed potius inter eos enumerantur, de quibus scriptum est: « Generatio prava et adultera . » At vero de prudentia filiorum lucis dictum est: « Illa autem quae sursum est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, in bonis consentiens . » Finita autem similitudine, pius Dominus ad nostram admonitionem sermonem convertit, dicens: « Et ego dico vobis: Facite vobis amicos de ma
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur : qui hoc scłm mente & deside¬
rio inhabitant: Sicut enĩ filii lucis
amore radices cordis plantauerunt:
in quibus uoluntas ess& sine fine pec¬
uendi: teste apło paero quidicit :
Cuius quis opera facit: eius filius appel¬
latur: Ergo filii scłi prudentiores
filiis lucis ingeneratione sua sunt: qͥa
cum illi sint callidi. astuti. & ingeniosi.
deceptores. duplices animo: isti ccon¬
trario. simplices. humiles. puri. be¬
nigni. nescientes malũ promalo
reddere: Et sicut simplices sunt in
malo. prudentes uero inbono : sic
illi sapientes sunt ut faciant mala.
bene aut̃ facere nescunt: Dequibus
dñs ait: Uȩ qui sapientes estis in ocu¬
lis urĩs :x corã uobis met ipsis pruden¬
tes: Quirecte ingeneratione Sua
prudentes dicuntur: quia tales non
ingeneratione dĩ. sed insua cõputant᷑.
quia prudentia huius scłi. stultitia
est apud dm̃: Dequa prudentia.
paulus apłs ait: Prudentia carnis.

Expanded text:
cuntur, qui hoc saeculum mente et desidecuntur, qui hoc saeculum mente et desiderio inhabitant. Sicut enim filii lucis amore radices cordis plantaverunt, in quibus voluntas esset sine fine vendi, teste Petro apostolo, qui ait: Cujus quis opera facit, ejus filius appellatur. Ergo « filii saeculi, prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt, » quia cum illi sint callidi, astuti et ingeniosi, deceptores, duplices animo, isti econtrario simplices, humiles, puri, benigni, nescientes malum pro malo reddere: et sicut isti simplices sunt in malo, prudentes vero in bono, sic illi sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nesciunt. De quibus Dominus ait: « Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobis ipsis prudentes . » Qui recte in generatione sua prudentes dicuntur, quia tales non in generatione Dei, sed in sua computantur, quia prudentia hujus saeculi stultitia est apud Deum. De qua prudentia Paulus apostolus ait: « Prudentia carnis
Abbreviated transcription (Latin):
tritici. octoginta ad ebitoribus scri¬
bi fecit: hoc insinuat. quia om̃is qͥ de
preteritis peccatis paenitentiam
agit: non solum peccantib inse de¬
menter dimit tere deb&: sed eciam
ex substantiis iuste ad quisitis elemo¬
synas erogare. Nec solum decimas
& primitias ut in lege pręceptũ est
dare. sed ex reliqua parte indigentib
ministrare: Uel certe dimidium rerũ
suarum tribuere. sicut fecit Zacheus:
quicũ suscepiss& dñm ihm indomũ
suam ait Dimidium rerũ mearũ
dõ pauperibus: & sicui aliquid tuli.
qua druplum restituã: Et laudauit
dñs uilicũ iniquitatis. quia prudent̃
feciss& : quia filii huius scłi pruden¬
tiores filiis lucis ingeneratione sua
sunt: Non laudauit dñs ullicũ ini¬
quitatis quod fraudẽ fecerit. sed qđ
sibi infuturũ prudenter preuiderit.
utnos eius exemplo discamus. non hic
habere manentẽ ciuitatẽ: sed futurã
toto desiderio inquirere: Eilii scłi di¬

Expanded text:
tritici octoginta a debitoribus scritritici octoginta a debitoribus scribere fecit, hoc insinuat, quia omnis qui de praeteritis peccatis poenitentiam agit, non solum in se peccantibus clementer dimittere debet, sed etiam ex substantiis juste acquisitis eleemosynas erogare, nec solum decimas et primitias, ut in lege praeceptum est, dare, sed ex reliqua parte indigentibus ministrare. Vel certe dimidium rerum suarum tribuere, sicut fecit Zachaeus, qui, cum suscepisset Dominum Jesum in domum suam, ait: Dimidium rerum mearum do pauperibus, et si quid alicui tuli, in quadruplum restituam . « Et laudavit dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset. Quia filii hujus saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt. » Non laudavit dominus villicum iniquitatis, quod fraudem fecerat, sed quod sibi in futurum prudenter praeviderit, ut nos ejus exemplo discamus, non hic habere manentem civitatem, sed futuram toto desiderio inquirere . Filii saeculi di
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Tu uero quantũ debes
Qui ait: Centũ choros tritioi:
Dixit que illi Accipe litteras
tuas : & scribȩ octoginta In hoc
ullico quem dominus deuillicatu
eiciebat : non omĩa debemus ad
imitandum assumere: Neque
enim aut dominis. autextraneis
fraudem aliquã facere debemus:
ut inde elemosinas faciamus: Sedut
superius diximus. ista persimilitudinẽ
dicuntur : ut intellegamus quia si lau¬
dari potuit is qui fraudẽ fecit. eo qđ
infuturum sibi prudent̃ preuiderit.
multo magis laudabiliores erimus.
si depropriis substantiis largas elemo¬
sr̃nas fecerimus : & dum in presenti
uiuimus. infuturũ nobis prospexe¬
rimus. Sicut etiã de iudice iniqui¬
tatis qui inter pellabatur auidua
cõparationẽ dixit adiudicẽ dñm.
cui nulla ex parte iudex iniquus
conferendus est: Cados enĩ grecȩ.
latinȩ mensura est : tres urnas conti¬
nens: Choras uero: triginta modis
impletur: Quod ergo decentũ cadis
olei quinquaginta. & decentũ choris

Expanded text:
ro quantum debes? Qui ait: Centum coros tritici. Dixitque illi: Accipe litteras tuas, et scribe octoginta. » In hoc villico, quem dominus de villicatu ejiciebat, non omnia debemus ad imitandum assumere. Neque enim aut dominis, aut extraneis fraudem aliquam facere debemus, ut inde eleemosynas faciamus, sed, ut superius diximus, ista per similitudinem dicuntur, ut intelligamus quia si laudari potuit is qui fraudem fecit, eo quod in futurum sibi prudenter praeviderit, multo magis nos laudabiliores erimus, si de propriis substantiis largas eleemosynas fecerimus: et dum in praesenti vivimus, in futurum nobis prospexerimus, sicut etiam de judice iniquitatis, qui interpellabatur a vidua, comparationem duxit ad judicem Dominum, cui nulla ex parte judex iniquus conferendus est, κἀδος enim Graece, Latine mensura est, tres urnas continens. Corus vero triginta modiis impletur. Quod ergo de centum cadis olei quinquaginta, et de centum coris
Abbreviated transcription (Latin):
uillcum miquitatis quia prudenter
feciss& : uidelic& paulum apłm ex ꝑseca¬
tore predicatorẽ factũ. indo ctrina
de illo ad annaniam i Uade qui a uas
electionis mihi est iste : ut port& nomen
meum coram gentibus & regibus &
prophetauit dicens Beniamin lupus
rapax. mane comed& prȩdã : & uespe¬
re diuid& spolia: De tribu aut̃ benia.¬
min paulus apłs fuit: ut ipse testatur:
quiuelut lupus rapax inpersecutioNe
xpĩanorũ ex arsit: Mane comed&
prȩdam. quia in adolescentia aeccłam
dĩ persecutus est : Uespere diuid& spo¬
lia. quia postquam ad fidem xp̃i con¬
uersus est :eos quosdepotestate diaboli
uictor obtinuit: ad predicandã fidem
quam prius persecutus fuerat. indiuer¬
sas nationes destinauit:¬

Expanded text:
villicum iniquitatis, quia prudenter villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset , » videlicet Paulum apostolum, ex persecutore praedicatde illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste ut portet nomen meum coram regibus et gentibus et prophetavit, dicens: « Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia . » De tribu autem Benjamin Paulus apostolus fuit, ut ipse testatur. Qui velut lupus rapax in persecutione Christianorum exarsit. Mane comedit praedam, quia in adolescentia Ecclesiam Dei persecutus est. Vespere divisit spolia, quia postquam ad fidem Christi conversus est, eos quos, de potestate diaboli victor obtinuit, ad praedicandam fidem, quam prius persecutus fuerat, in diversas nationes destinavit
Abbreviated transcription (Latin):
& tilicus & discipulus cogor esse
erubesco : quia fidem xp̃ianitatis ab
annania quem discipulũ habui. discere
uereor: Sçio quid fatiã: ut cũ amotꝰ
fuero auilicatione. recipiant me xp̃ia¬
ni indomos suas : quospersecutus sũ.:
Vocauitque duos debitores domini sui.
iudaeorum Scilic& & populum genti¬
um : qui ambo sub debito seu iugo
peccati constricti tenebantur: sicut
cadis olei quinquaginta. & alteri decen¬
tum choris triaci. octoginta scribere
Q uinquagenarius adpęnitentiat.
qm̃ quinqua gesimus psalmus inpęs¬
tentia est decantandus : & quinqua¬
simus annus in lege iubeleus est difftus
idest annus remissionis: Iudȩorum ergo
populo decentum choris tritici octo¬
ginta scribere fecit: quia resurrectio¬
nem xp̃i eum credere docuit: Genti¬
lem uero decentenario adquinqͣ gena¬
rium
uocauit: quia per poenitentiã pristi¬
na mala illius corrigere. & dõ ad pro¬
pinquare docuit: Et laudauit dñs

Expanded text:
et villicus et discipulus cogor esse et villicus et discipulus cogor esse erubesco , » quia fidem Christianitatis ab Anania, quem discipulum habui, discere vereor. « Scio quid faciam, ut cum amotus fuero a villicatione, recipiant me Christiani in domos suas , » quos persecutus sum. Vocavitque duos debitores Domini sui, Judaeorum scilicet populum et gentium, qui ambo sub debito seu jugo peccati constricti tenebantur, sicut cadis olei, quinquaginta: et alteri de centum coris tritici, octoginta scribere. Quinquagenarius ad poenitentiam, quoniam quinquagesimus psalmus in poenitentiam est decantatus. Et quinquagesimus annus in lege Jubilaeus est dictus, id est annus remissionis. Judaeorum ergo populo de centum coris tritici octoginta scribere fecit, quia resurrectionem Christi eum credere docuit. Gentilem vero de centenario ad quinquagenarium vocavit, quia per poenitentiam pristina mala illius corrigere, et Deo appropinquare docuit. « Et laudavit dominus
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit sc̃ĩs tuis in hierłm . & hic ha¬
b& potestatẽ a principibus sacer¬
dotum. alligandi om̃s qui in uocant
nomen tuum: C umque fama ꝑsecu¬
tionis eius ad dñm ascendiss&: per¬
gente eo damascum uocauit illum
dñs suus decaelo. & ait illi: Saule
saule. quid me ꝑsequeris. Durum
tibi est contra stimulum calcitrare:
Quid est dicere. quidhoc audio
dete. Redde rationẽ inbicationis
tuae.Iam enim non poteris uilicare.
id est iudaizare: Acsi diceretur:
Quia usque hodie legis doctor fu-¬
isti carnaliter: discipulus ueritatis
incipies esse spiritaliter: ullicꝰ dicit᷑.
qui super aliena uillã curã gerit :
Super alienam quippe uillã curam
gerebat paulus: quando legem per
moysen datam carnaliter docebat.
sed ab lataest abeo uillicatio. quando
carnalis lex non carnaliter. sed spiri¬
taliter ei intellegi pręcepta est At
aut̃ uilicus intrase: Quidfaciam
quia dñsms aufertame uilicationẽ
Quasi dicer&: Quid faciam. quia
magister fui in carnali doctrina legis.

Expanded text:
t in Hierusalem; et hic habet potestatem a principibus sacerdotum alligandi omnes qui invocant nomen tuum. Cumque fama persecutionis ejus ad Dominum ascendisset, pergente eo Damascum, vocavit illum Dominus suus de coelo, et ait illi: « Saule, Saule, quid me persequeris? » Durum est tibi contra stimulum calcitrare. Quod est dicere: « Quid hoc audio de te? Redde rationem villicationis tuae, jam non poteris villicare , » id est judaizare. Ac si diceretur: Quia usque hodie legis doctor fuisti carnaliter, discipulus veritatis incipies esse spiritaliter. Villicus dicitur, qui super alienam villam curam gerit. Super alienam quippe villam curam gerebat Paulus, quando legem per Moysen datam carnaliter docebat. Sed ablata est ab eo villicatio, quando carnalis lex non carnaliter, sed spiritualiter ei intelligi praecepta est. « Ait autem villicus intra se: Quid faciam, quia dominus meus aufert a me villicationem? » Quasi diceret: Quid faciam, quia magister fui in carnali doctrina legis,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ: ut sacerdotes illius. his quosꝑ
cipiendis baptismi sacramentis
preparant : prius inter cetera con¬
secrationis exordia. desaliua oris
sui. nares tangant & aures
dicentes effeta: Persaliuã qͥdem
oris sui. gustum quo iniciandi
sunt supernȩ sapientiȩ desig¬
nantes: Per tactũ uero nariũ.
ut ab iectis delectationib noxiis.
solum xp̃i semper amplectant᷑¬
Etut meminerint se iuxta ex
Nonloqui iniquitatem labiis.
nec lingua mendatium meditari
debere. Porro pertactũ auriũ.
utrelicto auditu lingue nequã.
audiant uerba xp̃i & fatiant
ea : Similes uiro prudenti qui
aedificauit domum suam supra

Expanded text:
Ecclesiae, ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; per tactum vero narium, ut abjectis delectationibus noxiis, solum . Et ut meminerit se juxta exeribus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam supra
Abbreviated transcription (Latin):
tem incorde suo. quinon egit dolũ
in lingua Sua: Nec fecit ꝓximo suo
malum. & obprobrium non accepit
aduersus ꝓximos suos: Adnihilum
deductusest in conspectu eius malignꝰ:
timentes aũt dñm glorificat: Qui
iurat proximo suo & non decipit :¬
qui pecuniam suam non dedit ad usu
ram. & munera super innocentem
non accepit: Qui facit haec: noN
mouebitur in aeternum: Beatus¬

Expanded text:
qui non egit dolum in lingua sua nec fecit proximo suo malum et obprobrium non accepit adversus proximos suos ad nihilum deductus est in conspectu eius malignus timentes autem Dominum glorificat qui iurat proximo suo et non decipit qui pecuniam suam non dedit aram, & munera super innocentem non accepit. v.6. Qui facit haec, non movebitur in aeternum. Sup
Abbreviated transcription (Latin):
dicentib: dñe. quando te uidimus
esurientẽ & pauimus : Sicientem
& dedimus tibi potũ : Hospite̾m
& suscepimuste : Nudũ & cooperui¬
muste : Infirmum & in carcere
& uenimus adte. Respondet.:
Amen dico uobis. quãdiu uni ex
minimis meis fecistis: mihi fecistis:
Hos amicos quia noluit habere
ille diues: non inaeterna taberna¬
cula. sed in ae ternas paenas positꝰ
aiebat: Pater abra ham miserere
mei: & mitte lazarũ ut intinguat
ex tremũ digiti sui in aqua. utrefri¬
ger& linguam meã: quia crucior
in hac flamma: &terna taberna¬
cula diuersa retributiones sunt
meritorum : quod dñs alibi declarat
dicens: Indomo patris mei : mansio¬
nes multȩ sunt: Audiat ergo hoc
diues. audiat xp̃ianus: discat tri¬
buere minima ut possit accipere
magna : quia qui inminimo fide¬
lisest ut dñs ait. in magno fidelis erit:
Discat dare transitoria. ut mereat᷑
accipere aeterna:Suscipiat pau¬
perem indomũ suam. ut suscipi me¬
reatus axp̃o intaber nacula sua:

Expanded text:
ine, quando te vidimus esurientem, et pavimus; et sitientem, et dedimus tibi potum; hospitem, et suscepimus te; nudum, et cooperuimus te; infirmum et in carcere, et venimus ad te? » respondet: « Amen dico vobis, quandiu uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . » Hos amicos quia noluit habere ille dives, non in aeterna tabernacula, sed in aeterna poena positus, aiebat: « Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aqua, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . » Aeterna tabernacula diversae retributiones sunt meritorum, quod Dominus alibi declarat, dicens: « In domo Patris mei mansiones multae sunt . » Audiat ergo hoc dives, audiat Christianus, discat tribuere minima, ut possit accipere magna. Quia « qui in minimo fidelis est, ut Dominus ait, et in magno fidelis erit . » Discat dare transitoria, ut mereatur accipere aeterna. Suscipiat pauperem in domum suam, ut suscipi mereatur a Christo in tabernacula sua.
Abbreviated transcription (Latin):
b in laborib. inuigiliis. inieiuni¬
is. in castitate. in scientia. in longani¬
mitate . insuauitate. in spũ scõ. in
caritate non ficta: Et salomon.
Quod cumque potest manus tua
facere : instanter operare: Ante
enim omĩa & super om̃a : diem
mortis ante oculos ponere debemꝰ:
Facile namque contempnit om̃a:
qui se semper cogitat moriturũ:
unde ꝑ eundẽ sapientẽ dicitur:
Indie bonorũ. nein me morsis maloꝵ:

Expanded text:
in jejuniis, in castitate, in scientia, in longanimitate, in suavitate, in Spiritu sancto, in charitate non ficta . » Et Salomon: « Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare . » Ante enim omnia, et super omnia, diem mortis ante oculos ponere debemus. Facile namque contemnit omnia, qui se semper cogitat moriturum. Unde per eumdem sapientem dicitur: « In die malorum ne
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere possumus: iudaeor ũ
scilic& etgentiũ: Ergo ꝑphari¬
sȩum quidiuisus inter pretatur.
iudeorum populus significatur.
qui in circum cisione & legalibus
cerimoniis. aceteris nationibus
erat diuisus: Per publicanũ in telli¬
gitur gentilis populus : qui acog¬
nitione di est alienus. absque
ulla reuerentia publice peccare
non erubescenꝰ. non solũ inidolorũ
cultura. sed etiã in uariis in mun¬
ditus: Sed pharisȩus de propriis
meritis confidens reprobatus est.
uolens statuere suam iustitiam.
iustitiȩ dĩ non est subiectus.
Publicanus aut̃ uel gentilis accep¬
ta dĩ notitia. tanto citius adue¬
niam peruenit. quanto uehemen¬
tius dolens depeccatis erubuit
apło teste quiait Quod quere¬
bat isrł non est secutus. electi o
autẽ consecuta est. Sic ergo unus
exaltando meruit humiliari. & alt̃
humiliando meruit ex altari: Suꝑ¬
bum aũt ait salomon. sequitur
ignominia: & humilẽ spũ sequit᷑¬

Expanded text:
igere possumus, Judaeorum scilicet et gentium. Ergo per Pharisaeum, qui divisus interpretatur, Judaeorum populus significatur, qui in circumcisione et legalibus caeremoniis a caeteris nationibus erat divisus. Per publicanum intelligitur gentilis populus, qui a cognitione Dei alienus, absque ulla reverentia publice peccare non erubescebat, non solum in idolorum cultura, sed etiam in variis immunditiis. Sed Pharisaeus de propriis meritis confidens, reprobatus est, m populus volens statuere suam justitiam, justitiae Dei non est subjectus . » Publicanus autem vel gentilis, accepta Dei notitia, tanto citius ad veniam pervenit, quanto vehementius dolens de peccatis erubuit, Apostolo teste, qui ait: « Quod quaerebat Israel, non est consecutus, electio autem consecuta est . » Sic ergo unus exaltando meruit humiliari, et alter humiliando meruit exaltari. « Superbum enim, » ait Salomon, « sequitur ignominia, et humilem spirit
Abbreviated transcription (Latin):
radiando ꝑ lamen. exemplo suȩ mise¬
ricordiȩ. nr̃a ad pęnitentiã uoluit
quod persecutorem suum saulum dñs
decaelo prostrauit. decaelo allocutus. ẽ:
Ecce nris quoque temporibus:
peccator & pęnitens uocem decȩlesti¬
bus audiuit: Illi dictum est quidme
ꝑsequeris : iste uero audire meruit
dimis sum est peccatura tuumi
Longe est inferior meritis peccator
pęnitens iste. quam paulus: Sedquid
adhuc hac inre desaulo loquimur in¬
crudelitatem necis anhelantem.
liceat audenter dicere: quia saulus
propter superbiam uocem increpatio¬
nis : iste uero propter humilitatem
uocẽ consolationis audiuit: hunc qͥa
humilitas strauerat: diuina pietas
erigebat: illum quia superbia erexe¬
rat. diuina seueritas humiliabat:
Habete ergo fiduciam fr̃s mei: demise¬
ricordia conditoris nr̃i : Cogitate
quae facitis. recogitate quȩ fecistis:
Largitatem supernȩ piętatis aspin
cite : & ad misericordem iudicem
dum adhuc ex pectat cum lacrimis

Expanded text:
radiando per lumen, exemplo suae miseradiando per lumen, exemplo suae misericordiae nostra ad poenitentiam voluit quod persecutorem suum Saulum Dominus de coelo prostravit, de coelo allocutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me persequeris? Iste vero audire meruit: Dimissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete ergo fiduciam, fratres mei, de misericordia conditoris nostri; cogitate quae facitis, recogitate quae fecistis. Larciamus et ad misericordein iudicem, dum adbuc expectat, cum lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
ratione prostratum: expectare uo¬
luit quando surger& : ut ipsã quoq
longanimitatem orationis eius explo¬
rar&: Cum subito caelitus lux emissa
suꝑ eum fusaest. qui in oratione pros¬
tratus iacebat: tantaq se illo in
loco claritas sparsit. ut tota pars
regionis illius ex eadem lucȩ igne¬
candescer&: Quã abbas ut uidit in¬
tremuit: fugit. Cumque post
longum horę spatium isdem frater
ad monasterium rediss&: abbas eius
ut discer& an superse effusionem tanti
lum inis agnouiss&. requirere eũ
studuit dicens: Ubi fuisti . At ille
latere posse se credens. in monasterio
se fuisse respondit: Quo negante.
abba conpulsus est dicere quiduidis¬
s&: At ille uidens se esse deprehen¬
sum: hoc quoque quod abbatem la¬
tebat aperuit a diungens. Quando
superme uidisti lucem decaelo descen¬
dere : uox etiam pariter uenit dicens:
Dimissum est peccatum tuum: Et
quidem om̃ps ds̃ peccatũ eius potuit
tacendo laxare. sed loquendo ꝑuocẽ

Expanded text:
ratione prostratum, exspectare voratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem,
Abbreviated transcription (Latin):
cuncti fr̃s qui illic ad amorem diui¬
nitatis ex creuerant: suam cogerent᷑
uitã despicere : dum illius pęniten¬
tiam uiderent: Studuit nam que
toto mentis annisu cruciare carnẽ:
uoluptates proprias frangere. furti¬
uas orationes quęrere : cotidianis
se lacrimis lauare : despectũ sui
appetere : oblatam afrĩbus uenera¬
tionem timere: Hic itaque noctur¬
nas fratrum uigilias preuenire con¬
sueuerat. & quia mons in quo mo¬
nasterium situm est. ex uno latere
insecretiori parte prominebat.
illuc consuetudinem fecerat ante
uigilias egredi: ut se cotidie infle¬
tu poenitentiȩ̨ quanto secretius.
tanto liberius mactaret: Contẽ¬
plabatur namque districtionem uen¬
turi iudicis sui. & iam eidem iudici
concordans puniebat in lacrimis
reatum facinoris Sui: Quadam
uero nocte: abba monasterii uigilans.
hunc latenter egredientẽ intuitus
foras : lento pede secutus est: Quẽ cũ
insecreto montis latere cerneret in o¬

Expanded text:
cuncti fratres, qui illic ad amorem divicuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in o
Abbreviated transcription (Latin):
uertamur munera promittit .i
Tanta ergo conditoris nr̃i miscđia
duriciam nr̃i reatus emolliat.¬
& homo quimalum quod fecit expe¬
riri ꝑ cussus poterat. saltem expec¬
tatus erubescat.: IT E co
EM FRS BREUITER
refero: quam uiro uene¬
rabili maximiano. tunc
patre monasterii mei atque presbi¬
tero : nunc aut̃ siracusano ep̃o narran¬
te cognoui: Hancitaque si soller ter
auditis: caritati ur̃ȩ̃ non breuiter
suffragari credo: Nrĩs modo tempo¬
ribus uictorinus quidam extitit:
qui alio quoque nomine emilianus
appellatus est : Non in obs substantiȩ
iuxta mediocritatem uitȩ: sed quia
plerumque regnat inrerũ opulentia
carnis culpa. in quodam facinore
lapsusest: quod debuiss& ualde ꝑti¬
mescere. ac desuȩ mortis immanitate
cogitare: Reatus igitur sui considera¬
tione conpunctus. erexit se contrase:
Mundi huius omĩa reliquit: mo¬
nasterium petiit: In quo nimirum
monasterio tantae humilitatis. tan¬
tȩque sibi districtionis extitit : ut

Expanded text:
vertamur munera promittit. vertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus erubescat. 18. Rem, fratres, breviter refero, quam viro venerabili Maximiano tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde bene ꝑesaiam dicitur: E ter̃
oculi tui uidentes preceptorẽ tuum.
& aures tuȩ audient uocem post ter
mo est monitus. quando adiustitiã
conditus. precepta rectitudinis acce¬
pit: Sed cum haec eadem pręcepta
contempsit. quasi conditori suo
dorsum mentis infaciem dedit: Sed
ecce adhuo post tergum sequi tur
& monet : quia iam & a nobis contẽp¬
tus est: & tamen nos adhuc uocare
noncessat: Quasi dorsum ei infaciem
dedimus. cuius uerba despicimus.
cuius pręcepta calcamus: Sedstans
post tergum nos auersos reuocat.
qui & uidet quod despicitur : & tam̃
perprecepta clamat: ꝑ pacientiã
sicui lib& urm: loquenti. famulus suuꝰ
subito superbir&  terga infaciem
mitter& : num quid non contemptus
dñs eius superbiam ferir& : uulne¬
ra districte animaduersionis infli¬
ger&. Eccenos peccando aucto¬
ri nr̃o terga infaciem dedimus.
& tamen sustinemur: Superbȩ
auersos benigne reuocat: & qui
ferire nos auersantes potuit : utre¬

Expanded text:
Unde bene per Isaiam dicitur: Et erunt Unde bene per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vocem post tergmo monitus est quando, ad justitiam conditus, praecepta rectitudinis accepit. Sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet, quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus; sed stans post tergum nos aversos revocat, qui et videt quod despicitur, et tamen per praecepta clamat, per patientiam si cuilibet vestrum loquenti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
as erumpentes: aqua quãrex deside¬
rauerat inlȩsi detulerunt: Sed uir
flagellis eruditus. sem& ipsũ ꝓtinus
cum periculo militum aquã desideras.¬
se reprehendit: eamque dño funders
libauit: sicut illic scriptum est::
Libauit eam dño: Insacrificiũ qͥppe
dnĩ effusa aqua conuersa est: quia
culpam concupiscentiȩ mactauit
perpȩnitentiam reprehensionis suȩ.
Qui ergo aliquando concupiscere
alienam coniugem nontimuit : post
etiam quia aquam concupiss& expa¬
uit: Quia enim se inlicita ꝑ petrasse
meminerat. contra semet ipsum iam
rigidus etiam alicitis abstincait. Sic
sic agimus pęnitentiã. si ea quaecõ¬
misimus ꝑfecte deploramus: Pensemꝰ ñ
supernas diuitias conditoris nostri:
Peccare nos uidet: & perfert
Quinos anteculpam peccare ꝓsii¬
it : & iam post culpam exspectare¬
ex
adueniam non desistit. Ecce ipse
nos quem despeximus uocat. Auersi
abillo sumus. & tamen non auertit᷑. i

Expanded text:
as erumpentes, aquam quam rex desideas erumpentes, aquam quam rex desideraverat illaesi detulerunt. Sed vir flagellis cruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehlibavit, sicut illic 1610 scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam quia aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas divitias conditoris nostri. Peccare nos vidit, et pertulit. 17. Qui nos ante culpam peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare veniam non desistit. Ecce ipse nos, quem despeximus, vocat. Aversi ab illo sumus, et tamen non avertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
plangit uitium: perpetrare uitia
timeat: Nam cogitandũ summope¬
re est ut quise inlicita meminit
cominisisse aquibusdam etiã licitis
studeat abstinere: Quatinus ꝑ hoc
conditori suo satis faciat. ut qui cõ¬
misit ꝓhibita: sibim& ipsi abscidere
debeat etiam concessa: Etse repre¬
hendat inminimis: quise meminit
inmaximis deliquisse: Nimia sunt
quȩ loquor: sihaec exsacri eloquii
testimoniis non affirmo: Lex certe
ueteris testamenti : alienã uxorem
concupiscere ꝓhib&: A rege uero
fortia iubere militibus: uel desiderare
aquam: non poenaliter uetat: Et cuncꝰ¬
ti nouimus. quod dauid concupiscen¬
tię mucrone trans fixus. alienã con¬
iugem concupiuit & abstulit : cuius
culpam dignȩ uerbera sunt secuta.
& malum quodper petrauit ꝑpęni¬
tentię lamenta correxit: Quicũ
longe post contra hostium cimeos
seder& : bibere aquã ex eorũ cisterna
ex desiderio uoluit: Cuius electi mili¬
tes inter cater uas aduersantiũ medi¬

Expanded text:
plangit vitia, perpetrare vitia plangit vitia, perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit meminit, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa; et se reprehendat in minimis, qui se meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet ; a rege vero fortia jubere militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et appetivit et abstulit, cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna ex desiderio voluit, cujus electi milites, inter catervas adversantium medi
Abbreviated transcription (Latin):
presumant in bonis: istos refouet. ne
desperent inmalis: Iustus es: iram
pertimesce necorruas ꝑeccator es.
presume demiscđia ut surgas: Ecce
autem iam lapsi sumus. stare nequa¬
quam ualemus In prauis nr̃is deside¬
riis iacemus: sed quinos rectos con¬
didit adhuc expectat. & ꝓuocat
ut surgamus: S inum suę pietatis
aperit : nosque ad se recipere ꝑ poe¬
snitentiã quaerit: Sed poenitentiam
agere digne non possumus : nisi modũ
quoque eiusdem poenitentiȩ cognos¬
camus: Poenitentiã quippe agere est :¬
& perpetrata mala plangere : &
plangenda non per petrare : Nam
qui sic alia deplorat. ut tamen alia
committat. adhuc poenitentiam
Q uidenim prodest si peccata quis
luxuriȩ defleat : & tamen ad huc
a uaritiȩ aestibus anhelat: Aut
quid prod est si irȩ culpas iam lugeat:
& tamen adhuc inuidię̧ facibus ta¬
: bescat Sed minus est ualde quod di¬
cimus: ut qui peccata deplorat.
ploranda minime committat: Et qͥ

Expanded text:
presumant in bonis; istos refovet, ne presumant in bonis; istos refovet, ne desperent in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas; peccator es, presume de misericordia, ut surgas. Ecce autem! iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus; sed qui nos rectos condidit adhuc expectat et provocat, ut surgamus: sinum suae pietaaperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam Quid enim prodest si peluxuriae defleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat? Aut quid prodest si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
possint : siqͥut speciali nomine domi¬
nationss & principatus uocentur. tam¬
cuncta ibi singulorum sunt : quia
per caritatẽ sp̃s ab alio in aliis haben¬
s tur: S ed ecce dum caelestium ciuium
sec reta rimamur: ab expositionis
nrãe ordine longe digressi sumus:¬
̃ Suspiremus ergo ad eos dequibus lo¬
quimur: sed redeamus adnos:
Meminisse & enim debemus. qͥa
caro sumus: Ta ceamus interim de se¬
cretis caeli : sed ante conditoris
oculos. manu penitentiȩ tergamus¬
i maculas pulueris nr̃i: Ecce ipsa
diuina miscđia pollicetur dicens
Gaudium erit in caelo super uno
peccatore poenitentiã ageNite.
& tamen ꝑ prophetã dñsꝰ dicit:
Quia quacum que die iustus pecca¬
uerit : om̃s iustitiȩ eius in obliuio¬
: ne erunt coramme: Pensemus sipos¬
sumus dispensationẽ supernę pietatis:
Stantibus siceciderint. minatur pę
nam : lapsis uero ut surgere appetant
promittit miscđiam: Illos terr& ne

Expanded text:
possint, sicut speciali nomine domipossint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente; et tamen per prophetam Dominus dicit: Quia quacunque die justus peccaverit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt coram me . Pensemus, si possumus, dispensationem supernae pietatis. Stannam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misericordiam. Illos terret, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin thronis iungitur : sedere
etiã super cherubim dñs ex uicini
agminis a equalitate perhibetur
Sic quippe in illa summa ciuitate
specialia quȩdam singulorum sunt.
ut tamen sint communia om̃ium
hoc in alio ordine totũ possidet:
¶Sed id circo uno codemque uocabulo
cõmuniter non censentur : ut ille ordo
uocari priuato unius cuiusque rei
nomine debeat. quia hoc inmune¬
re plenius accepit: Seraphim nãq
incendium diximus : & tamen amore
conditoris simulom̃s ardent Che¬
rubim uero plenitudinẽ scientię.
& tamen quis ibi aliquid nesciat
ubi ipsum om̃s simul fontẽ scientiae
dm̃ uident. Throni illa agmina¬
quoque quibus conditor prȩsid&
uocantur. Sedbeatus esse quispotest.
nisi creator suus eius menti presideat.
Quae ergo ex parte ab om̃ibus ha¬
bentur. eis priuato nomine data
sunt : quihaec inmunere plenius
acceperunt: Nam &siqua illic sic alii
habent. ut haberꝗ abaliis nequaquã

Expanded text:
cherubim thronis junguntur, sedere cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium;hoc in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudinem scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? Throni quoque illa agmina quibus conditor praesidet vocantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
istum dicens: Absque muro habitabit᷑
hierłm: Dum enim angłs ad angłm
dicit. curre & loquere: dubium non ẽ.
quia alius alium mittit: Minora
uero sunt quȩ mittuntur : maiora¬
s quȩ mit tunt: Sedhoc quoq deipsis
agminibus quaemit tuntur certum
tenemus. quia & cum adnos ueniuNT.
sic ex terius inplent ministerium : ut
tamen num quã desint interius per
contem plationem: Etmittuntur
igitur & assistunt : quia & si cireũ¬
scriptus est angelicus sp̃s. summus
tamen sp̃s ipse quids̃ est. circũ scriptꝰ
non est: Angłi itaque & missi ante
ipsum sunt: quia quolib& missi ue¬
s niant. intra ipsum currunt: Scien¬
dum quoque est : quia plerumque
ipsi beatorum spirituum ordines uici¬
norum sibi ordinum uocabula sorti¬
untur : Thronos & enim scilicet sedes
dĩ. specialem beatorum spirituum
ordinẽ diximus : & tamen ꝑ psalmis¬
tam dicitur: Qui sedes suꝑ cheru¬
bim appare Quia uidelic& dum
in ipsis distinctionibus agminum.

Expanded text:
istum, dicens: Absque muro habitabitur istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum