comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et multi leprosi erant in diebꝰ helysei in isrł.
ꝙ nemo eorum mundatus est nͥ naaman sirꝰ
NReguoi uolumine scriptum est. quia cum
cȩpisset achab rex urł. heliam ꝑsequi. p̃cipiẽte
dño abiit in desertum ꝙ sedit iuxta torren¬
tem charib. Corui quoq deferebant ei paneᷤᷤ
&e carnes mane. & panes & carnes uesꝑi.
e bibebat detorrerite. Heli as ap̃m figutabat
ꝑtorrentem aut̃ cͥarib. legem debemus inteli¬
gerȩ. Canb. in terp̃tatur mendacium. non
quod lex mendacium sit. Solent nanq
las. ut aꝑtius in telligant᷑ ea quȩ dicere ii¬
lunt. & in trodunt bestias & aues uolantes.
Quodsola uerba parabolarum atcendas.
si litteram tantum modo attendas: in utilia
tibi uidebunt᷑. sisp̃ualem in telligentiam.
ueritas tͥ magna. in littera refulget. Quedã
gͥ p̃cepta legalia uideis mendaciũ furt. qui
ea carnalit̾ in telligunt. Nobis aũt ũntas. qui
ea spũiliter in telligere curamꝰ. ꝑ coruos
uͦ sacerdotes uideoꝵ. designant᷑ uelamine

Expanded text:
erant in diebus Elisaei in Israel, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus . In Regum volumine scriptum est quia cum coepisset Achab rex Israel Eliam persequi, praecipiente Domino, abiit in desertum, et sedit juxta torrentem Charib: corvi quoque deferebant ei panes et carnes mane, et panes et carnes vespere, et bibebat de torrente . Elias Christum figurabat: per torrentem autem Charib Legem debemus intelligere. Charib interpretatur mendacium, non quod lex mendacium sit; solent namque as, ut apertius intelligantur ea quae ducere volunt, et introducunt bestias et aves loquentes. Quod si sola verba parabolarum attendas, si litteram tantummodo attendas, inutilia tibi videbuntur; si spiritualem intelligentiam, veritas tibi magna in littera refulget. Quaedam igitur praecepta legalia Judaeis mendacia sunt, quia ea carnaliter intelligunt; nobis autem veritas, qui ea spiritualiter intelligere curamus. Per corvos vero sacerdotes Judaeorum designantur, velamine
Abbreviated transcription (Latin):
cͥedentibꝰ omĩs cultura ⁊ error gentiliũ. ita suf¬
focatus est: ut nullꝰ ꝑ sequtoꝵ auderet os ad
blasphemandũ ap̃m aꝑire. omnesq extincti
sunt credentibꝰ in xp̃m gentibꝰ. Idem aut̃
dd. cũ ad bellũ contra philisteum uet. ba¬
culum suum tulit secũ quẽ semꝑ habedat
in mnanibꝰ. edegitq sibi quinq limpidissimos lapides
de torrente: ꝙ misit eos inperam quam habe¬
bat secum. & fundam manu tulit. & processit
contra phy listeũ. ꝑeꝑbaculum quo homo sus¬
tentatur. apłi designantur. Qui xp̃m quasi
sustinuerunt: cum opus prop̃t quod in mũ¬
dum uenerat compleuerunt. sicut dicit apłs¬
paulus. Dĩ enim sumus adiutores. ꝑ peram
aũt ciꝰ humanitas designat᷑. ꝑ quinq lapides
qͥnq libri moysi. Quos imperam misit: quia
scientiam quinq librorũ homini quem assump¬
serat dedit ꝑfundam aũt eiꝰ lingaiã acciꝑe

Expanded text:
credentibus, omnis cultura et error gentilium ita sufcredentibus, omnis cultura et error gentilium ita suffocatus est, ut nullus persecutorum auderet os ad blasphemandum Christum aperire, omnesque exstincti sunt credentibus in Christum gentibus. Idem autem David cum ad bellum contra Philisthaeum iret, baculum suum tulit secum, quem semper habebat in manibus, elegitque sibi quinque limpidissimos lapides de torrente, et misit eos in peram, quam habebat secum, et fundam manu tulit, processit contra Philisthaeum . Per baculum, quo homo sustentatur, apostoli designantur, qui Christum quasi sustinuerunt, cum opus propter quod in mundum venerat compleverunt, sicut dicit Apostolus, Dei enim sumus adjutores . Per peram autem ejus humanitas designatur; per quinque lapides quinque libri Moysi, quos in peram misit, quia scientiam quinque librorum homini quem assumpsit dedit. Per fundam autem ejus linguam accipere
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ designantur maiturȩs. Leo gͥ ꝙ ursus uenit
atq anetem de medio gregis abstulit: qͥa
ꝑ secutores quosdam de eccłia fideles tu¬
serunt. atq pro xͥ nominȩ interfecerunt.
Et sicut dđ leonem ꝙ ursũ in secutus est.¬
ꝑ cussitq atq arietem de ore eorũ eruit: similit̃
redemptor nr̃ quosdam ex ꝑsecitonbꝰ pse¬
cutiss est: quando eis pęnam quam merebãt᷑
in p̃senti scło inogauit. sicut primo herocui.
d ueuã scđo & tertio ⁊ multis alis. Pcusit
quipnȩ: quando eos ȩterna morte dampna¬
ui. A uetem de ore eorũ eruit: quid popu¬
lum sideliũ ab eorũ dilacerationse lib pout
Et illi tierum consergebant. ad uerlũ. dor
quia temporibꝰ ꝑsecutorum cũ alis puni¬
rentur. alii contra ap̃m insurgebant: ut
eius nomen atq culturam funditus ex¬
tinguerent. Sed dd app̃hendebat mentũ
eorũ. & suffocabat interficiebatq eos. ꝑ mẽ¬
tũ qui ori est. preximus. blasphemie ĩudeo¬
rum atq paganorum designant᷑. Ap̃c

Expanded text:
 designantur. Leo igitur et ursus venit, atque arietem de medio gregis abstulit; quia persecutores quosdam de Ecclesia fideles tulerunt, atque pro Christi nomine interfecerunt. Et sicut David leonem et ursum insecutus percussit, Redemptor noster quosdam ex persecutoribus persecutus est, quando eis poenam quam merebantur in praesenti saeculo irrogavit, sicut primo Herodi, et iterum secundo et tertio, et multis aliis. Percussit quippe, quando eos aeterna morte damnavit. Arietem de ore eorum eruit, quia populum fidelium ab eorum dilaceratione liberavit. Et illi iterum consurgebant adversum David, quia temporibus persecutorum cum alii punirentur, alii contra Christum insurgebant, ut ejus nomen atque culturam funditus exstinguerent. Sed David apprehendebat mentum eorum, et suffocabat interficiebatque eos. Per mentum, quod ori est propinquius, blasphemiae Judaeorum atque paganorum designantur. Chri
Abbreviated transcription (Latin):
bistoria sic esse ueraciter factum. ut significaret aliquid ueraciter faciendũ.
ꝑterram quippe figuratur eccła. que & nos uerbi pabulo reficit. & patrocinii
umbracło custodit. Que &e loquencdo pascit: & opitulindo ꝓtegit. Ut non solũ
herbam refectionis ꝓferat: sed etiam cum fructii oꝑis arbore ꝓtectionis
ładibtat.
tis ut faciant uobis homines. & uos eadem facite illis. dcsi aꝑte dicerit:

Expanded text:
historia sic est veraciter factum, ut significaret aliquid veraciter faciendum. Per terram quippe figuratur Ecclesia, quae et verbi nos pabulo reficit, et patrocinii umbraculo custodit, quae et loquendo pascit, et opitulando protegit, ut non solum herbam refectionis proferat, sed etiam cum fructu operis arborem protectionis adhibeat.tis u
Abbreviated transcription (Latin):
io suliciens factu est uesps. Creator quippe ommum humane culpe p̾sius cune erpsst
in cemporẽ qđ nunc uersitur in mente. Lux quippe ad uesꝑum ducitur. quia ni¬
mirum lumen rectruginis umbra sequitur tẽptationis. Sed quia electorũ lut
temptatione non ertinguitur: neqͥquam nersed uesꝑa facta ꝑibetur. Quia nini¬
rum sepe temꝑtatio. in corde rectorum lumen iusticie abscondit. s non interamit.
Quasi ad pallorem temptationis ꝑtrahit. s funclitus ñ extinguit.

Expanded text:
ens: Factum est vespere . Creator quippe omnium, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lux quippe ad vesperum ducitur, quia nimirum lumen rectitudinis umbra sequitur tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit.
Abbreviated transcription (Latin):
uirentem herbam. Cuid hoc locoꝑherbam. nisi bona oꝑacio
ponitur : Licet in conditione mundi: ta bistonie factum teneamus
terram tamen eccłam figuras se non in¬
conuenienter accipimus. Que in eo ger¬
minauit herbam uirentem: in quoad

Expanded text:
ra, etc.--Quid hoc loco per herbam, nisi bona operatio ponitur. Licet in conditione mundi ita historice factum teneamus; terram tamen Ecclesiam figurasse non inconvenienter accipimus, quae in eo germinavit herbam virentem, in quo ad
Abbreviated transcription (Latin):
peceatorum suorum circundati erant.
Sed iudeis ininiquitate sua ꝑ manen¬
tibus: gentes alepra peccatorũ suorũ
mundatȩ sunt. Precepit gͦ heliseus na¬
aman dicens. Uade et lauare septies in ior¬
dane. et recipiet sanitatẽ caro tua atq
mundaberis. Abiit et lauit in iordane
septies. et restitura est caro eius sicut caro
pueri paruuli. et mnundatus est alepra
dqua ior danis baptismuni figurabat.
co quod incoa p̃e baptizatus sit. Naa man
baptismatis a lepit peccatorũ suorũ
est expurgatus. Septena uͦ eius lauatio
quia sicut.  opus uisibiliter aquis ru¬
autẽ qui pretiũ sinitatis a naaman per¬
cepit. lepramq eius hgreditauit. ol ce¬
signat qui doctrinaͣ sue predicationis
seus igitur sauitate᷑ coutulit et Gien pre¬
cium accepit ÷ quia abeis quas diuini
misccłia saluat. ꝑuersi docteres preciu̾
sauitatis exigunt. Et ideo hȩredes
leprx eorũ efficiuntur: qui itimaliꝰ

Expanded text:
peccatorum suorum circumdati erant: peccatorum suorum circumdati erant: sed Judaeis in iniquitate sua permanentibus, gentes a lepra peccatorum suorum mundatae sunt. Praecepit ergo Elisaeus Naaman, dicens: Vade et lavare septies in Jordane, et recipiet sanitatem caro tua, atque mundaberis . Abiit, et lavit in Jordane septies, et restituta est caro ejus sicut caro pueri parvuli, et mundatus est a lepra. Aqua Jordanis baptismum figurabat, eo quod in ea Christus baptizatus sit. Naaman abaptismatis a lepra peccatorum suorum est expurgatus. Septena vero ejus lavatio quia sicut corpus visibiliter aquis baautem qui pretium sanitatis a Naaman percepit, lepramque ejus haereditavit, eos designat, qui doctrinam suae praedicationis at . Elisaeus igitur sanitatem contulit, et Giezi pretium accepit; quia ab eis quos divina misericordia salvat, perversi doctores pretium sanitatis exigunt. Et ideo haeredes leprae eorum efficiuntur; quia in malis
Abbreviated transcription (Latin):
nnusquisq ad baptismum. uemens pre¬
dicatori defert: cum ad interrogatioẽ
sacerdotis qualiter credat confitetur.
ꝓ fectus filiorum merces est predicatorũ Quia¬
propt̃ helias mulien precepit. ut sibi pri¬
mun. postea sibi ⁊ filio suo panẽ prepararet.:
quia conuersio peccatoris predicatori pͥmo
imputatur. postea uͦ conuers panẽ sibi pre¬
parrat in bonis oꝑibꝰ semet ipsũ exercens. ut
heres cęlestis patriȩ fiat obtinet. Q uod aut̃
ait helias. hydniȩ farina non aeliciet nec
lechitus olei imminuetur usq in diẽ in
qua daturus est dñs pluuiam suꝑ t̾ranr
illud significat. quod fides ab electorum cor¬
dibus bonaq oꝑa non deficient: usq aum
dñs ad iudiciũ cũ omibꝰ sc̃is suis ueniat.
imiliter et heliseus a p̃m figurabat.
naaman uero popłm gentiũ Multi
leprosi erant in isrł. et nemo eorum mũ¬
tatus est naaman syrus. quia ueniẽte
ap̃o in carne et iudei et gentes lepra

Expanded text:
unusquisque ad baptismum veniens, praeunusquisque ad baptismum veniens, praedicatori defert, cum ad interrogationem sacerdotis qualiter credat, confitetur;omedit, quia profectus filiorum merces est praedicatorum. Quapropter Elias mulieri praecepit ut sibi primum, postea sibi et filio suo panem praepararet; quia conversio peccatoris praedicatori primo imputatur: postea vero conversus panem sibi praeparat, cum in bonis operibus semetipsum exercens, ut haeres coelestis patriae fiat obtinet. Quod autem ait Elias: Hydria farinae non deficiet, nec lecythus olei minuetur usque in diem, in qua daturus est Dominus pluviam super terram ; illud significat, quod fides ab electorum cordibus bonaque opera non deficient, usque dum Dominus ad judicium cum omnibus sanctis suis veniat. Similiter et Elisaeus Christum figurabat, Naaman vero populum gentium. Multi leprosi erant in Israel, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus; quia veniente Christo in carne, et Judaei et gentes lepra
Abbreviated transcription (Latin):
medamus et moriamur:o Nos enim idẽo
comedimꝰ ut uitam in corpore seruemꝰ.
Hȩc autẽ ideo se dicit comedere ut mo.¬
riatur quia doctrina gentiliũ mortẽ
magis infert quam uitam. Ad quam
helias. Uade et fac sicut ainsti. Uerun¬
tamen michi fac ex ipsa farinula subci¬
nericiũ panẽ paruulũ. et affer ad ine.
tibiautẽ et filio tuo facies postea. Per panẽ
fides. ꝑcinerẽ uero sepe penitentia de¬
signatur. sicut dicit beatus iob ad dñm.
Iccirto ipse me reprehendo et ago peni¬
tentiam infaiulla et cinere. Panis gͥ
cinere cooꝑitur: cum quilibet infidelis
ad sidẽ ueniens piiꝰ studet de flere mala
quȩ fecit. ut conuenientius ad fidẽ xp̃i ꝑ
cipiendã quȩ inbaptismate datur accedat
helias itaq precepit mulieri ut ex farina
panẽ faceret. sibiq deferret: quia predica¬
tores sc̃i gentes hortabantur. ut ex ratioĩ
bono quod adeo ꝑcepant. cibum fidei dõ
prepararent sibiq deferrent. Fidem nãq

Expanded text:
medamus et moriamur? Nos enim ideo medamus et moriamur? Nos enim ideo comedimus, ut vitam in corpore servemus: haec autem ideo se dicit comedere, ut moriatur; quia doctrina gentilium mortem magis infert, quam vitam. Ad quam Elias: Vade, et fac sicut dixisti, verumtamen mihi fac ex ipsa farinula subcinericium panem parvulum, et affer ad me; tibi autem et filio tuo facies postea. Per panem fides, per cinerem vero saepe poenitentia designatur, sicut dicit beatus Job ad Dominum: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere . Panis igitur cinere cooperitur, cum quilibet infidelis ad fidem veniens, primum studet deflere mala quae fecit; ut convenientius ad fidem Christi percipiendam, quae in baptismate datur, accedat. Elias itaque praecepit mulieri ut ex farina panem faceret, sibique deferret; quia praedicatores sancti gentes hortabantur, ut ex rationis bono quod a Deo perceperant, cibum fidei Deo praepararent, sibique deferrent; fidem namque
Abbreviated transcription (Latin):
quo oleũ seruabatur. Possumꝰ uͦ ꝑ fannã
in telligerȩ. Gentilis gͦ popłs cognoscens sẽ
grauiter errasse: confitebat᷑ nichil in se
boni ẽẽ. nͥ tantum inodo quod parum iatio
parte irrationabiles erant. ꝯuid eni or¬
paton anlurso quam dicere ligno aut lapidi
at meus estus h abebant et parum miscclie
quia ipsa natuia sepe eos ad hoc impellel at
ut iniseris subuenuent. Per uasa uero in qͥbꝰ
farina et oleum continebatur. eorũ corda
ae signantur. En colligo duo ligna. ut ingre¬
diar et faciam illud nuchi et filio meo. ut
comedanius et moriamur: Ligna quȩ in
ciitate colligunt᷑ nichil utilitatis habec̃
nisi ut igni combuiantur: Peꝵ ligna gͥ
errores gentiliũ diabolica fraude inuenti
acñgnantur. Mulier ligna duo colligeba
quia gentilis popłs exdoctrina phy loso¬
phorũ atq poetarũ aiuersos errores col¬
ligebat pro quibus ꝑpetuo incendio tru¬
deretur. Sed quid est quod dicit ut co¬

Expanded text:
quo oleum servabatur. Possumus vero per faquo oleum servabatur. Possumus vero per facordiae intelligere. Gentilis ergo populus cognoscens se graviter errasse, confitebatur nihil in se boni esse; nisi tantummodo quod parum rationparte irrationabiles erant. Quid enim irrationabilius, quam dicere ligno aut lapidi: Deus meus es tu? Habebant et parum misericordiae; quia ipsa natura saepe eos ad hoc impellebat, ut miseris subvenirent. Per vasa vero in quibus farina et oleum continebatur, eorum corda designantur. En colligo duo ligna, ut ingrediar, et faciam illud mihi et filio meo, ut comedamus et moriamur. Ligna quae in civitate colliguntur, nihil utilitatis habent, nisi ut igni comburantur. Per ligna igitur errores gentilium diabolica fraude inventi designantur. Mulier ligna duo colligebat, quia gentilis populus ex doctrina philosophorum atque poetarum diversos errores colligebat, pro quibus perpetuo incendio traderetur. Sed quid est, quod dicit: Ut co
Abbreviated transcription (Latin):
quia d m̃ uirum suũ peccatis suis exigentibꝰ
ꝑdicerat. E t uocauit eam dixitq ei. Affer in pau¬
lulum aque in uase. ut bibam. Minora petitt
ut admaiora ꝑueniret. Possumus nanq ꝑ pau¬
lulum aquȩ quod animũ sicientis refrigerat.
uoluntatem audientium in telligerȩ. Quia
sicut sicientis linguam aqua refrigerat: ita
q p̃dicatorum mentes promptus animꝰ au¬
ditors. Cumq illa ꝑgeret ut afferret: clamaũ
post tergum eius dicens. Affer mͥ & bucellam
panis in manit tua. Quasi post tergum
nobis est quod ignoramꝰ. helyas g post t̃gũ
mulieris clamauit: qr p̃dicitores sc̃ĩ gentibꝰ
quem ignorabant dm̃ p̃dicauerunt. Unde
& ꝑ bucellam panis inicia fidei possumꝰ intel¬
ligerȩ. Ꝙ quia illi competent̃ ad fidem ueni¬
unt. qui student priꝰ peccata sua confiteri:
recte subditur. Dititq mulier. Uiuit añs
ãs tuus. quia non habeo panem nͥ quantũ¬
pugillus caꝑȩ potest farine in hidria &t pau¬
lulum olei in lechito. Lechitus uas erat. in

Expanded text:
um suum, peccatis suis exigentibus, perdiderat. Et vocavit eam, dixitque ei: Affer mihi paululum aquae in vase, ut bibam. Minora petiit, ut ad majora perveniret; possumus namque per paululum aquae, quod animum sitientis refrigerat, voluntatem audientium intelligere; quia sicut sitientis linguam aqua refrigerat, ita et praedicatorum mentes promptus animus auditorum. Cumque illa pergeret ut afferret, clamavit post tergum ejus, dicens: Affer mihi et buccellam panobis est quod ignoramus. Elias ergo post tergum mulieris clamavit, quia praedicatores sancti gentibus, Deum quem ignorabant, praedicaverunt. Unde et per buccellam panis initia fidei possumus intelligere; et quia illi competenter ad fidem veniunt, qui student prius peccata sua confiteri, recte subditur: Dixitque mulier: Vivit Dominus Deus tuus, quia non habeo panem, nisi quantpugillus capere farinae in hydria, et paululum olei in lecytho. Lecythus vas erat, in
Abbreviated transcription (Latin):
telligerȩ. Planam nanq quȩ uestis est ouiũ
doctrinam apłorᷤ. ꝑ linum uͦ qͥ ext̾ra oritur
dotrinã iudeoꝵꝰ possumꝰ in celligerȩ.Uestem
eͦ in diumꝰ cum nosmet ipsos bonis oꝑibꝰ cii¬
cundamus. Ex lana linoq contextam: utit᷑ ues
qͥ cum traditionibꝰ apłoꝵ eciam tradiones iudeoꝵ
uult obseruarȩ. Precepit etiam añs moysi. ut
si quis lepsus mundatus ẽec̃. ueniret ad saceido¬
tem. ⁊ offerret duos passeres sac̃doti. exquibꝰ ille
unrũ im molans decurrere faceret sanguinẽ
eꝰ in aquas uiuentes. Et intingens passerem
uiuum in aquas imquibꝰ sangurnem imin¬
lati passeris decurrere fecerat. cum lino cechi
lana coccinea & y sopo asꝑgeret septies leꝑsũ.
⁊ tunc rite mundaret᷑. ꝑ sacerdotẽ xp̃c intel¬
ligitur. Duo uͦ passeres. duors testamentors
doctores in telligunt᷑. ꝑ aquas aũt̃ uiuenti
precepta euangelii designant᷑. Deqͥbꝰ añs di¬

Expanded text:
telligere; 528 per lanam namque, telligere; 528 per lanam namque, orum: per linum vero, quod ex terra oritur, doctrinam Judaeorum possumus intelligere. Vestem ergo induimus, cum nosmetipsos bonis operibus circumdamus: ex lana autem linoque contexta utitur veste, qui cum traditionibus apostolorum etiam traditiones Judaeorum vult observare. Praecepit etiam Dominus Moysi, ut si quis leprosus mundatus esset, veniret ad sacerdotem, et offerret duos passeres sacerdoti. Ex quibus ille unum immolans, decurrere faceret sanguinem ejus in aquas viventes, et intingens passerem vivum in aquas, in quibus sanguinem immolati passeris decurrere fecerat, cum ligno cedrino, lana coccinea, et hyssopo aspergeret septies leprosum, et tunc rite mundaretur . Per sacerdotem Christus intelligitur: duo vero passeres duorum Testamentorum doctores intelliguntur: per aquas autem viventes praecepta Evangelii designantur, de
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad diẽ mortis suȩ in peccatis ꝑ manerȩ.
s ante diem mortis suȩ adbona oꝑa agen-¬
cda reuocet᷑ neꝑͤat. Non arabis simul in boue¬
⁊ asinȩ. ꝑ bouem apłos ceterosq p̃dicatores.
ꝑ asintim popłm iudeorum possumꝰ in telli¬
gere. Aramꝰ uͦ quando scd̾m traditionem sc̃õꝵ
nosmet ipsos in bonis oꝑibꝰ exertemus. In boue
gͥ simul ⁊ asino arat: quicunq doctrinã
apłors traditionesq udeors simul seruarȩ
nititur. A qua doctrina paulꝰ apłs galathaᷤᷤ
reuocarȩ studuit. cum diceret. Oi senfati
galathe. quis uos fascinauit u̾itati non obe¬
quemlibet sapientem p̃dicatorẽ. ꝑ asinum uͦ
stultum in telligere. P recipit᷑ gͦ ut non aretꝰ
simul in bouȩ ⁊ asmo .i. ut non copulet᷑ stul¬
tus sapienti in p̃dicationis offitio. Hoc aũt qđ
dicit non in duas uestem ex lana linoq
contextam: scd̾m suꝑiorem sensũ possumꝰ in¬

Expanded text:
usque in diem mortis suae in peccatis permanere: usque in diem mortis suae in peccatis permanere: sed ante diem mortis suae ad bona opera agenda reet asino . Per bovem apostolos, caeterosque praedicatores: per asinum populum Judaeorum possumus intelligere. Aramus vero, quando secundum traditionem sanctorum nosmetipsos in bonis operibus exercemus. In bove igitur et asino simul arat, quicumque doctrinam apostolorum, traditionesque Judaeorum simul servare nititur. A qua doctrina Paulus apostolus Galatas revocare studuit, cum diceret: O insensati Galatae! quis vos fascinavit veritati non obequemlibet sapientem praedicatorem, per asinum vero stultum intelligere. Praecipitur ergo ut non aretur simul in bove et asino, id est, ut non copuletur stultus sapienti in praedicationis officio. Hoc autem quod dicit: Non induas vestem ex lana linoque contextam , secundum superiorem sensum possumus in
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ Et itenim. tlon arabis simul in boue. ⁊ asino.
ii non in duas uestem quȩ ex lana linoquȩ con¬
testa est. Quid enim peccat quis si hedum in
lacte matͥs coquat: Aut quid agͥcola delinquit.
si cum bobꝰ ⁊ asinis t̾ram uomere scindat: Aut
quid offendit aliquis. si uestem ex lana linoq
contextã in duat: Sed spualit̾ hec omma in¬
telligenda sunt. ꝑ hedũ nãq unꝰ quisq peccator
designat᷑. Mat̃ aũt nr̃a pͥmi parentes fuerunt.
ex qͥbꝰ omnesꝑcͤat sumꝰ. lac uͦ matͥs uicia sunt.
quȩ deoriginali peccato ꝓ cesserunt. Nisi enim
originale peccatum fuisset. uitrum nullũ ẽẽt.
De hoc matͥs lacte psalmista loquit᷑ dicens.
Ecce enĩ miniquitatibꝰ conceptus sum.⁊ in
delictis peꝑit me mat̾ mȩa. Hedus gͥ in lacte
matͥs coquit᷑. dum quilibet peccator igne ui¬
tiorum usq addiem mortis suȩ exuritur.
ꝑ recepit gͦ dominꝰ ne coquatur hedus in
lacte matͥs suȩ. Id est ut peccator non sinat᷑

Expanded text:
m: Non arabis simul in bove et asino; et non indues vestem, quae ex lana linoque contexta est . Quid enim peccat quis, si haedum in lacte matris coquat? aut quid agricola delinquit, si cum bobus et asinis terram vomere scindat? aut quid offendit aliquis, si vestem ex lana linoque contextam induat? Sed spiritaliter haec omnia intelligenda sunt; per haedum namque unusquisque peccator designatur: mater autem nostra primi parentes fuerunt, ex quibus omnes procreati sumus: lac vero matris vitia sunt, quae de originali peccato processerunt; nisi enim originale peccatum fuisset, vitium nullum esset. De hoc matris lacte Psalmista loquitur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Haedus igitur in lacte matris coquitur, dum quilibet peccator igne vitiorum usque ad diem mortis suae exuritur. Praecepit ergo Dominus, ne coquatur haedus in lacte matris suae, id est, ut peccator non sinatur
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Talia illic nimirũ acta ft̃ quȩ qnͣto magis usũ
pugnandi transeunt: tanto amplius apphetandi my¬
sterio ñ recedunt. Quis enĩ unquam cũ lagenis &
lampadibꝰ ad p̃lium uenit: Quis contra arma ueniens.
arma deseruit: Ridicula hȩc nobis ꝓfecto fuerant.
si t̃ribilia hostibꝰ ñ fuissent. S uictoria ista attestan¬
te didicimꝰ: ne parua hȩc quȩ facta ft̃ ꝑpendamꝰ.
Gedcon nanq ad prȩlium ueniens. redemptoris nr̃i sig¬
nat aduentum. de quo scriptũ est. Tollite portas
pͥncipes urãs & eleuamini portȩ ȩt̾nales. & introbit
rex głȩ. Quis ẽ. iste rex głȩ: Dñs fortis & potens. dñi
potens inp̃lio. Hunc redemptorem nrm̃ non solum
ope. s etiam nomine ꝓpħauit. Gedeon nanq inter¬
pretat᷑ circũiens inute̾ro. Dñs enĩ nr̃ ꝑmaĩstatis po¬
tentiam omĩa circũplectit᷑. & tam̃ ꝑ dispensationis

Expanded text:
vit? Talia enim nimirum acta sunt, quae, quanto magis usum vit? Talia enim nimirum acta sunt, quae, quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ista attestante didicimus, ne parva haec quae acta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circumiens in utero. Dominus enim noster piam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
oST hanc diligentissimam mysterii explora¬
tionem cum ĩam contramadianitas gedeon
dimicare contenderet. & exercitus multitu¬
adinem ad bella ꝓduceret: diui̾na illi ad monitione
p̾ceptum ẽ. ut ad fluuiũ ueniens om̃s qͦs flexis genibꝰ
aquas haurire conspiceret. abellorum conflictũ remo¬
ueret. Actumq est. & trecenti iuri tantũmͦ qui stantes
manibꝰ aquam hauserant remanserunt. Cũ his ge¬
deon ad p̾lium ꝑgit. eosq ñ armis. s tubis. lampadibꝰ
& lagenis armaitit. Nam sic̃ illic scriptum est. accensas
lampadas miserunt intralagunieulas & tubas index¬
tera. lagenas aut̃ insinistra tenuerunt. & ad hostes
suos cõmunus uenientes cecinerunt tubis. confrege
runt lagunculas. lampadas apparuer̾. & hinc tuba¬
rum sonitus illinc lampadarum chorruscatione t̾riti
lum ꝑ ꝓpħam admediũ adducit᷑ : An indagare nobis
ꝓpħ̃a studuit. qd̃ aduentũ redemptoris nr̃i contra di-
abolum illa sub gedeon duce pugne uictoria designa-¬

Expanded text:
ost hanc diligentissimam mysterii explanationem, cum « jam contra Madianitas Gedeon dimicare contenderet, et exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illi admonitione praeceptum est, ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret, a bellorum conflictu removeret; actumque est ut trecenti viri tantummodo qui stantes manibus aquas hauserunt, remanerent. Cum his Gedeon ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus, et lagenis armavit. » Nam, sicut illic scriptum est, « accensas lampades miserunt inter lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes, cecinerunt tubis, confrerunt lagunculas, lampades apparuerunt, et hinc tubarum sonitu, illinc lampadarum coruscatione territi lum per prophetam ad medium adducitur ? An indicare nobis propheta studuit quod adventum Redemptoris nostri conabolum, illa sub Gedeon duce pugnae victoria designa
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝓmagno habent p̾dicationis grãm. corporum
uͦ utilitatem ꝓminimo. Quiqͥs eñm plus facit
itcilitatẽ corporis quam gr̃am p̃dicationis. insinist
tuibã atq indextra lagenãm denet. Si enĩ pͥore loco
grã p̾dicationis ostenditur: & posteriore utilitas
corporis : certum est quia dextris tubȩ & sinistris
lagene tenentur.

Expanded text:
res pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam atque in dextra lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et sinistris lagenae teneantur.
Abbreviated transcription (Latin):
rio argentũ. & infornace aurum: ita ꝓbat᷑ homo ore lau-¬
dantis. Argentum qͥppe uł aurũ si repbum est igne consumit᷑.
si reꝓbũ: est igne dedarat᷑. Sic nimirum est & sensus oꝑantas
nam qualis sit in eo qd̃ laudat᷑ ostendit᷑. Si enĩ de auditis
suis laudibꝰ ertollit: quid iste aliud quam aurum uł ar¬
gentum reꝓbum fuit. quem uidelicet fornax linguȩ con¬
sumpsit: Siaut̃ fauores suos audiens ad suꝑni arbitrui con¬
siderationem redit ac ne de hoc apud occułtũ arbitrium
grauet᷑ metinit : quasi expurgationis igne admagnitudi¬
nem dartaus excrescit. & unde incendiũ trepidationis susti¬
net: inde clariꝰ fulget

Expanded text:
rio argentum, et in fornace aurum, ita probatur homo ore laudantis . Argentum quippe vel aurum, si reprobum est, igne consumitur; si probum vero, igne declaratur. Sic nimirum est et sensus operantis. Nam qualis sit, in eo quod laudatur ostenditur. Si enim se auditis suis laudibus extollit, quid iste aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae consumpsit? Si autem favores suos audiens, ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrum gravetur metuit, quasi expurgationis igne ad magnitudinem claritatis excrescit, et unde incendium trepidationis sustinet, inde clarius fulget
Abbreviated transcription (Latin):
TEM in eodem libro .xxii. dbscondit piger manum suam
sub ascella & laborat. si ados suum porrigat eam. ligro
labor manũ suam ad os porrig̾e. quia defidiosus quisq ot¬
dieattor nec hoe iult opar qd dicie. olenoi supt esoi sor¬
rigere est: uoci suȩ oꝑe concordare

Expanded text:
monem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare
Abbreviated transcription (Latin):
gsiẽ platis curmdum ẽ. ne cor corda estunatiosre
singlanis sapiende locus suꝑior excollat. ita sub¬
iectis ꝓuidendũ ẽ. ne sibi rectoꝵ facta displiceaa iu
aut̃. magistroꝵ uita iure rep̾hendit᷑. oportet ut
eos subditi enam cũ displicent. uenerentur. S hoc
est sollert̾ intuendum. ne aut quem uenerar naes¬
se c̃. imitari appetas. aut quem imitari despicis ue¬
nerari contennas. Subał & enĩ uia tenendã est rec¬
oudinis. & humilitatis ut sic rep̃hensibilia magi¬
stoꝵ facta displiceant quatinꝰ subditor mens a ser¬
uanda magisterii reuerentia ñ recedat.

Expanded text:
praelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi, etiam cum displicent, venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est imitari appetas, aut quem imitari despicis venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
incaute diligit᷑. ipsa magistra recutudinis humilitas
amittat᷑. ñ eum sibi p̃ẽẽ. qͥsq despiciat. quem fortasse
contingit. ut inaliqua accione rep̃hendat. Contra hẽ
tumterem suꝑbiȩ subditoꝵ mens ad eustodiã humi¬
litatis edomatur. si infirmitas ꝓpria incessant̃ atten¬
dit᷑. Nam uires nr̃as ueracit eraminare neglegiinus.
& quia de nob̃̾ fortia credimꝰ. idecirco eos qui nobis
p̾lati st̃ districte iudicamꝰ. Quo enĩ nosinet ipsos minꝰ
ugnoscis. eo illos quos rephendere nitiũ plus indenꝰ
iola hec mala sunt que sepe asribotos piris uilon

Expanded text:
incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; nec eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contingit ut in aliqua actione reprehendat, contra hunc tumorem superbiae, subditorum mens ad custodium humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur; nam vires nostras veraciter examinare negligimus, et quia de nobis fortia credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt, districte judicamus: quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos quos reprehendere nitimur plus videmus. Singula haec mala sunt quae saepe a subditis in
Abbreviated transcription (Latin):
mad uersione corripuit: exquoꝵ causa pece̾init. S qͥa
ipse sua scilicet uoluntate suꝑbiens. aculpa alienus nͥ
fuit: iundictam culpę etiam ipse suscepit. Nam ira se
timo cordis dolore ꝓstrauit. Certum uͦ ẽ. qd̾ ita sibi
inuicem. & ixctorẽm merita conectant᷑ & plebiũ ut
pastor mutetur uita plebiũ. S quia rectores habent
iudicem suũ. magna cautela subditoꝵ : ñ temere
uitam iudicare regentiũ. Neq enĩ frustra ꝑsemet¬
ipsum dñs aes nũmularioꝵ fudit. & cathedras eueruit
uitam iudicat plehiũ: s ꝑsemet ipsum facta erami¬
nat magistrorũ. Quanius ętiam subditoꝵ uitia quę
eiꝰ ꝓcuł ꝓcul dubio iudicio reseruant᷑. Igͥ dum salua
fide res agitur. uirtutis est merito si quicqͥd pͥoris ẽ.
tolerat᷑. Debet tam̃ humilit̃ suggeri. si fortasse ualeat
qd̃ displicet emendari. S curandũ sũmoꝑe ẽ. ne insuꝑ¬
biam transeat iusticiȩ. in ordinata defensionẽ dũ recͣtudo

Expanded text:
madversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit; nam ira saetimo cordis dolore prostravit. Certum vero est quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur et plebium, ut plebium mutetur vita rectorum. Sed quia rectores habent iudicem Deum, magna cvitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium vitam iudicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorū. Quamuis etiam subditi, quos modo ejus proculdubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur: debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari; sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio; et dum rectitudo
Abbreviated transcription (Latin):
inmrira continentia ⁊ passiones. Quȩ tunc ꝓbatissi¬
ma ẽ: cum soluiumꝰ ꝓ caritate dĩ ⁊ ꝓximi. ł continentiasit.
sulum sponso apit qͥ templum sui pectoris liuina uisita¬
cione. ⁊ inhabitatione dignum fecerit. At ille declinauerat
atq transierat. Quia nulli inhac uita plena uisio dĩ sic m
futiura concedit᷑: icdõ transire clilectus dicitur: id:÷ infu¬
turũ se iuidendũ ⁊ ꝑfruendũ plenius ostendit. Anima
mea liquȩfacta ẽ: ut locutus ẽ. Quanto suauiꝰ iqͥt uocẽ
atq: uiciniam cdilecti mei accepi. tanto sullimiꝰ qͥcqͥd in
Quesiui illum ⁊ non inueni. Quia donũ conpunctionis ⁊
dulcedinis intimȩ. non in arbitͥo uolentis. s in miserati
one ẽ dantis: idõ ñ semꝑ habent illd̃ eqͣlit̾. qͥa ñ itase of.¬
fert ds mexilio laborantib. qͦmͦ in patͥa regnantib. In

Expanded text:
passiones. Quae tunc probatissima est cum solummodo pro charitate Dei et proximi, vel continentia fit, sulum sponso aperuit: quia templum sui pectoris divina visitatione et inhabitatione dignum facit. « At ille declinaverat atque transierat. » Quia nulli in hac vita plena visio Dei, sicut in futuro conceditur, ideo transire dicitur, quia in futurum se videndum et perfruendum plenius ostendit. Anima mea liquefacta est, ut locutus est. Quanto suavius, inquit, vocem atque viciniam dilecti mei accepi, tanto sublimius, quidquid in « Quaesivi illum et non inveni. » Quia donum compunctionis et dulcedinis intimone dantis; ideo non semper habent illud aequaliter, quia non ita se offert Deus in exsilio laborantibus, quomodo in patria regnantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
patientiam tolerat: & ꝑ eorũ quandoꝙ conuersionẽ
relarat. Cum duras atq insensibiles mentes respicit.
modo eas minis. mͦ uerberibꝰ mͦ reuelationibꝰ t̾ret.
ut quȩ pessima securitate diruerant. salubri timo¬
re mollescant. quatinꝰ uł sero redeant. & hoc ipsũ
salutem qd̃ dui expeccati ft̃ erubescant. Scit en̾im
dñs quia extrema uitȩ nr̃ȩ plus iudicat. & iecir¬
co electos suos insine sollicitus purgat. Hie enim
scriptum est. Dñs iudicabit fines t̾rẽ. quia tanto
impensius ułtms nr̃is inuigilat: quanto in iꝑfis
pendere initia uitȩ se quentis pensat.

Expanded text:
patientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum duras atque insemodo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitus purgat. Hinc ergo scriptum est: Dominus judicabit fines terrae, quia tanto impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis pendere initia vitae sequentis pensat.
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbos. Nec mouere debet qd̃ erercitꝰ cȩli eciam repul¬
si angłi uocant᷑. qͥa & ipsi qmͣuis abęchereo cęlo expul¬
si sunt : adhuc tam̃ inaerio cęlo demorant᷑. sic̃ ꝑaub
ait. Contra spũalia nequitiȩ incȩlestibus.

Expanded text:
reprobos. Nec movere debet quod exercitus coeli etiam repulreprobos. Nec movere debet quod exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia et ipsi quamvis ab aethereo coelo expulsi sunt, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: Contra spiritualia nequitiae in coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
dire fidelem decet. fident̃ dieam. si abĩmunditiis aliis
seruitꝰ. quisqͥs adhuc auaritiȩ subiectꝰ est: acułtu ido¬
lorꝰ liber ñ est. Si gͦ isqui auariuȩ estibꝰ anblat
infide qui ẽ positus. eẽ. uidet᷑. s aliena ambit acciꝑe.
honores mundi desid̾at.p̃ire cęteros temꝑali gła con¬
quatuꝰꝰ uerba dĩ audire insacro eloquio nolu̾it. ut
terrena despiceret. cȩlestia amaret. illud dõ iudice ex
ꝓpħȩ sui ore audiat. unde ampliꝰ obligatꝰ cadat. dũ
spe t̾reue głȩ dilatatꝰ pascit᷑. sius desidiis adima sẽꝑ
ꝑducat᷑. Neq aut̃ bonꝰ suit ille sp̃s. qui mandax. eẽ.
appeciit inore ꝓpħarum. Unde ꝙ p̃missum ẽ: quia
exercitus cęli stecit a dextris & asinistris eiꝰ. Ds enim
displiceat potest. s quia simul oĩa contuit᷑. simuł cuncta
teram intelligamꝰ angłos electos. ꝑsinistram uͦ: sp̃s

Expanded text:
dire fidelem decet. Fidenter dicam, ab immunditiis aliis dire fidelem decet. Fidenter dicam, ab immunditiis aliis enim adhuc avaritiae subjectus est, a cultu idolorum liber non est. Si ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores mundi desiderat, praeire caeteros temporali gloria conquatenus qui verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia amaret, illud, Deo judice, ex prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus pascitur, suisque desideriis ad ima semper ducatur. Neque enim bonus fuit ille spiritus qui mendax esse appetiit in ore prophetarum. Unde et praemissu« exercitus coeli stetit a dextris et sinistris ejus. » Deus enim, esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta teram intelligamus angelos electos, per sinistram vero spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
S qui uitam reꝓbam ñ mutat. aꝑpetrandis peccatis
animũ ñ auercit. cũ aꝓpħa aliquid requirit. illa
audit. dõ dispensante quȩ meretur audire dãꝑnanoꝰ.
Ecce enĩ ut unũ uł duo. exmultis loquam᷑᷑ Ab om̃i¬
potentis dĩ cultu domꝰ isrł sub idolorũ seruitute
recesserat: & tam̃ ad ꝓphas aquibꝰ decipi consueuerat.
sepe ueniebat ꝓsꝑa requirens. Cũ uero erore ꝓpħarũ
ꝑuersa agens ꝓsꝑa audire uolenͣs. Qd aliud suꝑna iu-¬
dicia agẽbant. nisi ut peccator popłs in suo cor¬
de caꝑetur. quatinꝰ qͥ ꝑfidram sequendo deliquerat:
sic ꝓpħarum suor blandis sermonibꝰ deciꝑetur.
ut iam nec ꝑtimesceret. quia deliquisset. ꝙͣ tanto
post duriꝰ raꝑet᷑ ad pęnam quanto ninc securiꝰ ui¬
plubice fatetur. subdi lignis & lapidibꝰ. uł cuilibet cre¬
aturȩ inadoratione renint. Securꝰ gͦ iam ꝓpħam qͥlibet
infide positus consulit. quia hoc auditurꝰ est. quod au¬

Expanded text:
s qui vitam reprobam non mutat, et a perpetrandis peccatis animum non avertit, cum a propheta aliquid requirit, illa audit Deo disponente, quae merebatur audire damnandus. Ecce enim, ut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute recesserat, et tamen ad prophetas a quibus decipi consueverat, saepe veniebat, prospera requirens, cum ex ore prophetarum perversa agens prospera audire merebatur. Quid aliud superna judicia agebant, nisi ut peccator populus in suo corde caperetur, quatenus qui perfidiam sequendo deliquerat, sic prophetarum suorum blandis sermonibus deciperetur, ut jam nec pertimesceret, quia deliquisset: et tanto post durius raperetur ad poenam, quanto nunc securius vi, veram fidem publice fatetur, subdilignis et lapidibus, vel cuilibet creaturae in adoratione renuit. Securus jam prophetam quilibet in fide positus consulit, quia hoc auditurus est, quod au
Abbreviated transcription (Latin):
quia cogitatio ipsorũ consiliũ malũ aduersũ se
dicentes. alligamus iustũ quia inutilis ẽ. nobis.
Et indolore suo suffoderunt murũ: quando lancea¬
confoderunt illud spũale & fortissimũ ꝓpugnacu¬
furore aecensi & ira obtulerunt ap̃m pontiopi¬
lato dicentes illi. crucifige. eruͦfige. et. si hunc di¬
mittis ñ es amicus cęsaris. Et indignatio eorum
quam dura. dũ barabam latronem peterent. ꝙ
eos in iacob. & disꝑgam eos inisrł. Hic duo nomi¬
nant᷑. diuisio & disꝑsio. Iecirco quia ñ nulli exipsis
dño credider̃t. quidam in infidelitate ꝑmansert.
Diuisi enĩ dicunt᷑. ii qui ab eis separant᷑ & uenerunt
ad fidem. disꝑsi ft̃ aut̃ ii quorum ꝑatria tẽploq
subuerso ꝑorbem t̾rȩ incredulũ genꝰ spargitur.
UDas. te laudabunt fr̃s tui. Per
hunc enĩ iudam uerus confessor expͥmitur xp̃c.
quia exeiꝰ tribu scd̃m carnem nascit᷑. Ipsum lau¬
dant fr̃s sui apłi scilicet & om̃s cohȩredes eiꝰ qui

Expanded text:
orum , quia cogitatio ipsorum consilium malum adversus se dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis, et inconfoderunt illud spiritale et fortissimum propugnacufurore accensi et ira obtulerunt Christum Pontio Pilato, dicentes illi: Crucifige, crucifige ; et, si hunc dimittis, non es amicus Caesaris ; Et indignatio eorum, quia dura, dum Barabbam latronem dimittendum eos in Jacob, et dispergam illos in Israel. Hic duo nominantur, divisio et dispersio: idcirco quia nonnulli ex ipsis in Dominum crediderunt, quidam in infidelitate permanserunt; divisi enim dicuntur ii, qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem: dispersi autem ii, quorum patria temploque subverso, per orbem terrae increduda, te laudabunt fratres tui. Per hunc enim Judam verus confessor exprimitur Christus, qui ex ejus tribu secundum carnem est genitus. Ipsum laudant fratres sui, apostoli scilicet, et omnes cohaeredes ejus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gressione obnoxii tenebant᷑. Qui ideo dicunt᷑ eunu¬
chi. qui castam acceꝑant regulam discipline.
Cloquia inquit dñi casta. Demq post trinam
lucem dño abinferis resurgente. & legis obscura
ut ioseph sonma reuelante: solutus ẽ. apeccatis
ligno suspendit᷑. ut illi alteri contigit eunucho.
qui iudeorum imaginem indicauit. Preterea narrat
pharao somniũ. int̾p̃tat᷑ ioseph. S quid significant
septẽ anni. quid in septem spicis plenis. seu quid
inseptem uaccis pingiubꝰ ostendebat᷑. nͥ septem
carisiatũ spũalium dona quibꝰ ubertas fidei lar¬
ga pietate redundat : At contra septẽ steriles
& ieiunȩ. famen ueritatis & iusticię nouissimis
temporibꝰ significabant. Congregauit autem
scilioet carismata septem. quasi ꝑseptem annos.
ut cũ seꝑtẽ anni in opiȩ cȩꝑint̾. idẽ. eũ iniqui¬
tas illa occurrerit septem capitaliũ criminũ
sub antixp̃o. quando fames fidei fuerit & salutis:

Expanded text:
gressione obnoxii tenebantur: qui ideo eunuchi dicugressione obnoxii tenebantur: qui ideo eunuchi dicuntur, quia castam acceperant regulam disciplinae. Eloquia, inquit, Domini casta. Denique post trinam lucem Domino ab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph somnia revelante, solutus est a peccatis ligno suspenditur, ut illi alteri contigit eunucho, qui Judaeorum imaginem indicavit. Praeterea narrat Pharao, somnium interpretatur Joseph. Sed quid significant septem anni, qui in septem spicis plenis, seu qui in septem vaccis pinguibus ostendebantur, nisi septem charismatum spiritalium dona, quibus ubertas fidei larga pietate redundat. At contra septem steriles et jejunii, fame veritatis et justitiae novissimis temporibus significabant. Congregavit autem scilicet charismata septem quasi per septem annos; ut cum septem anni inopiae coeperint, id est, cum iniquitas occurrerit septem capitalium criminum sub Antichristo, quando famis fidei fuerit et salutis,
Abbreviated transcription (Latin):
rium cũ illa ꝑpetraret. Ista mulier figura erat
sẏnagoge. quȩ sepe sic̃ scifcriptũ ẽ. moechata ẽ.
post deos alienos. Similit̾ uolebat & xp̃m in ad
ulterii sui scelere retinere ut negaret se.ex̃. dm̃.
& phariseorũ magis & scribarũ quam legis p̾cep¬
ta seruare. quorũ ille uelut maritꝰ erat. Ap̃c aut̃
ñ ad quiescens illicitȩ doctrinȩ adulterinȩ syna¬
goge. manu ueste corporis apprehensus carne
se exuit. ac liber mortis in cęlũ ascendit. Calũp¬
niata ẽ. meretrir ubi eũ tenere ñ potuit. dicens
eoqd templũ dnĩ blasphe maret. & legis diceretur
esse transgressor. Et illum ñ carcer terruit.
ñ inferna tenuerunt. Cũ etiam ibi ueluti pu¬
niendꝰ descenderat. inde alios lib̾auit. Deniq in¬
uenit duos eunuchos de domo regis incarcerem
iunctos. duoꝵ popłorũ credentiũ uł increduloruĩ
figuram gestantes: qui conclusi sub peccato de trans¬

Expanded text:
rium cum illa perpetraret. Ista mulier figura erat rium cum illa perpetraret. Ista mulier figura erat Synagogae, quae saepe, sicut scriptum est, moechata est post deos alienos. Similiter voluit et Christum in adulterii sui scelere tenere, ut negaret se esse Deum, et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis praecepta servaret, quae illi velut maritus erat. Christus autem non acquiescens illicitae doctrinae, ab adulterinae Synagogae manu veste corporis apprehensus, carne se exuit mortali, et liber mortis in coelum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens, eo quod templum Domini blasphemaret, et Legis diceretur esse transgressor. Et illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum etiam ubi velut puniendus descenderat, inde alios liberavit. Denique invenit Joseph duos eunuchos, de domo regis in carcere vinctos, duorum populorum credentium vel incredulorum figuram significantes, qui conclusi sub peccato Adae trans
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s sui tunica polimita & talari: & xp̃m iudei
ꝑmortẽ erucis expoliauer̃ tunica corporali. po-¬
limita aut̃. idẽ. decorata omĩum untitu diuer¬
sitatibꝰ. Resꝑserunt aut̃ timicã hedi sangune.
quia falsis eum testimoniis accusantes inidiã
dedurere peccati omĩũ peccata donantẽ. Mit¬
lians carne humana descendit in infernum.
egredit᷑ ab omibꝰ gentibꝰ fidei cõmercio cõparat᷑.
Ille ꝑuidȩ consilium .xxͣx. argenteis distrahit᷑. ꝙ
dat᷑. De hinc iacob posteritatis suȩ de plorans dis¬
pendia. quasi pat̾ filiũ lugebat amissũ quasi
ꝓpħa flebat interitũ iudẽorũ. Deniq scidit ues¬
tim̃tũ suũ. quod inpassione dnĩ legimꝰ factum
ã pͥncipe sacerdotũ. S & uelum templi scissum ẽ.
sciplinis euangłicis popłs. Erat aut̃ ioseph pul-¬
chra facie. Ita & de xp̃o dauid ait. Speciosus for-¬
ma p̃siliis hominũ. diffusa est gr̃a in labiis tuis
S inquit mulier ineũ ocolos iniecit. ut ad ulte¬

Expanded text:
fratres sui tunica polymita et talari; Christum Judaei per mortem crucis exspoliaverunt tunica corporali. Polymita autem, id est, decorata omnium virtutum diversitate. Resparserunt autem tunicam haedi sanguine, quia falsis cum testideduxere peccati omnium peccata dimittentem. Mitus exspoliatus carne humana, descendit in infernum. egreditur, ab omnibus gentibus fidei commercio comparatur. Ille per Judae consilium triginta argenteis distrahitur, edatur. Dehinc Jacob posteritatis suae deplorans dispendia, quasi pater filium lugebat amissum, quasi propheta flebat intentum Judaeorum. Denique scidit vestimentum suum, quod in passione Domini legimus factum a principe sacesciplinis evangelicis populus. Erat autem Joseph pulchra facie: ita et de Christo David ait, Speciosus forma prae filiis hominum: diffusa est gratia in labiis tuis. Sed mulier, inquit, in eum oculos injecit, ut adulte