comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant dulcib uiciis. Nelles
enim eum suo ingenio dix¬
isso alieno iudicio. Nam si
nil equaliũ contẽpsisser.
si parum non concupiss
si non omĩa sua amasset.
S̾irerũ ponda minutissimis
sentenciis non fregiss con¬
sensu potius eruditorũ ꝙͣ
ꝓuerorum amore cõꝑbaret᷑.
Uerum sic qͦ iam robustis
ꝙ sei̾ore genere satis firma¬
utrumq udiciũ. Multa
enĩ ut dixi ꝓbanda ineo.
multa etiam admirãda st̃
Eligere uͦ cure sit. qd̾ utinã
ipse feciss digna enim fuit
illa natura que meliora uel¬
let. qd uoluit effecit. hec inse¬
necam qͥntilianus. S an recte
senserit sapientiorũ iudicio
derelinquo. Hoc tñ qd̃ ei assẽ¬
bit multã morũ scił eleganti¬
am & si in eloquendo corrup¬
tam nequaquã arbitror detͣ¬
hendum. Moralia gͦ eius p̃cep¬
ta admittant᷑ ꝙ eo gn̾e loqua¬
tur quisq qd̾ cet̾is p̃fert ꝙ pla¬
num erit uͥtutum riuulos
de purissimo fonte oriri fru¬

Expanded text:
bant dulcibus vitiis. Velles bant dulcibus vitiis. Velles enim eum suo ingenio, dixisse alieno judicio. Nam si nil aequalium contempsisset, si non concupisset, si non omnia sua amasset, si rerum pondera minutissimis sententiis non fregisset, consensu potius eruditorum, quam puerorum amore comprobaretur. Verum sic quoque jam robustis, et severiore genere satis firmautrumque judicium. Multa enim, ut dixi, probanda in eo, multa etiam admiranda sunt. Eligere vero curae sit, quod utinam ipse fecisset. Digna enim fuit illa natura, quae meliora vellet; quod voluit, effecit. Haec in Senecam Quintilianus; sed an recte senserit, sapientiorum judicio derelinquo. Hoc tamen quod ei ascribit, multam morum scilicet elegantiam, etsi in eloquendo corruptam, nequaquam arbitror detrahendum. Moralia ergo ejus praecepta admittantur et eo genere loquatur quisque, quod caeteris praefert, et planum erit virtutum rivulos de purissimo fonte fru
Abbreviated transcription (Latin):
dicia contendo cum iam soł
hic ferre inmanib adolescen¬
tium fu̾it. Qũe non eqͥdem
om̃io conabar excutere. s po¬
tiorib p̃ferri ñ sinebã. Quos
ille non destiterat incessere.
cũ diu̾si sͥ conscis gen̾is pla¬
cere se indicendo posse inqͥb
qͣntum ille ab antiquis des¬
cend̾at. Foret eñ optandum
pares ac saltẽ ꝓximos illi uiro
fieri. S placebat ꝓpter sola
uicia. ꝙ ad ea se qͦuisq dirige¬
bat effingenda que poterat:
Beinde cũ se iactaret eodem
Ciiꝰ ꝙ multe alioqui ⁊ magne
uirtutes fuerunt. ingeniũ
facile ꝙ copiosũ. płimum
studii. multa rerum cogni¬
tio in qua tñ aliq̃n ab hiis
quib inqͥrenda q̃dam man¬
dabat: deceptus ẽ. Tractauit
etiam omnẽ fere studiorum
ferunt᷑. In pħ̾ia parũ diligẽs.
Egregius insectator uicioꝵ¬
fuit. Multe in eo cdareq sen¬
tencie multa etiã morum
genera legenda. s ineloq̃n¬
do corrupta pleraq atq eo
ꝑnitiosissima qd̃ habunda¬

Expanded text:
dicia contendo. tum autem solus dicia contendo. tum autem solus hic fere in manibus adolescentium fuit. quem non equidem omnino conabar excutere, sed potioribus praeferri non sinebam, quos ille non destiterat incessere, cum diversi sibi conscius generis placere se in dicendo posse iis, quibus quantum ille ab antiquis descenderat. foret enim optandum pares ac saltem proximos illi viro fieri. sed placebat propter sola vitia et ad ea se quisque dirigebat effingenda quae poterat; deinde cum se iactaret eodem Cujus et multae alioquin, et magnae virtutes fuerunt, ingenium facile et copiosum, plurimum studii, multa rerum cognitio, in qua tamen aliquando ab iis, in quibus inquirenda quaedam mandabat, deceptus est. Tractavit etiam omnem fere omnium studiorum feruntur. In philosophia parum diligens, egregius vitiorum insectator fuit. Multae in eo, claraeque sententiae, multa etiam morum genera legenda, sed in eloquendo corrupta pleraque, atque, eo perniciosissima, quod abunda
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nomina. aut eorum ñ
st̃ p̃cepta celebria uł seneca
ur audiat᷑. qui eam tantis lau¬
dib effert. ut quisqͥs aliquid
om̃io adice tẽptau̾it: ociari ꝙͣ
aliquid agere rectius uideat᷑.
Sunt tñ qui eũ contẽpnere
audeant qͥntiliani auctorita¬
te freti suum exeo nobilitan¬
tes iudicium. si ei detͣhant qͥ płi¬
mis placet. ut apud indoctos
eorum głam uideant᷑ p̃cedere.
quorũ uirtutẽ neq̃unt imita¬
ri. Michi tñ desiꝑe uidentur
qͥ quecũq secuti non uen̾ant᷑
eum. quẽ ꝙ apłi familiarita¬
tẽ meruisse constat: ꝙ adoctis¬
simo patre iere. in scõrum ca¬
talogo positum. Ut tñ ꝙ de
qͥntiliani possis iudicare iui¬
dicio. uerba ipsius que scͥpto¬
rib enum̾atis insuggillatio¬
nẽ senece posuit ħ sunt. Ex
industria senecam monũ ge
tam falso de me opmionẽ qͣ
dampnare eum & inuisum
qͦ. habere creditus sum. Quod
accidit mͥdũ corruptũ ꝙ om¬
nib uiciis fractũ dicendi ge¬
nus reuocare ad seu̾iora iu¬

Expanded text:
sunt nomina, aut eorum non sunt praecepta celebria, vel Seneca noster audiatur, qui eam tantis laudibus effert, ut quisquis aliquid omnino adjicere tentaverit, otiari quam aliquid agere rectius videatur. Sunt tamen qui eum contemnere audeant, Quintiliani auctoritate freti, suum ex eo nobilitantes judicium, si ei detrahant, qui plurimis placet, ut apud indoctos eorum gloriam videantur praecedere, quorum virtutem nequeunt imitari. Mihi tamen desipere videntur, qui quemcunque secuti, non venerantur eum, quem et apostoli familiaritatem meruisse constat, et a doctissimo Patre Hieronymo in sanctorum catalogo positum. Ut tamen et de Quintiliani possis judicare judicio, verba ipsius, quae scriptoribus enumeratis, in sugillationem Senecae posuit, haec sunt: Ex industria Senecam in omni gtam falso de me opinionem, qua damnare eum et invisum quoque habere, creditus sum. Quaccidit mihi, dum corruptum et omnibus vitiis fractum dicendi genus revocare ad severiora iu
Abbreviated transcription (Latin):
geminare. p̃clarasq contub̾¬
nales ab om̃ib spondis tͣns¬
u̾sas incubare ꝙ reliquas cir¬
cũiacere passim. que tñ ex¬
amiate terrore ab hostiũ
aduentu ꝑcepto. excitare
antoniũ conabant᷑ nom̃
inclamabant. frustra c̾uici¬
b tollebant. blandius alie.
ad aurẽ alie uehem̃tus in¬
uocabant. Nõ nulle etiã fe¬
riebant. Quarũ cũ om̃ium
uocem tactumq nosce̾t: ꝓri¬
me cuiꝰq collum amplexu
petebat. neq dormire excita¬
tus neq uigilare ebriꝰpot̾at
hiis neq credibilius fingi.
neq uehem̃tius exꝓbrari.
neq manifestiꝰ ostendi po¬
tuit. In sũma gͦ aut uirtu¬
ti insistend̾⁊ aut de gła des¬
pandũ. Gła siqͥdem aliunde
non ꝓuenit. .xiii.

Expanded text:
geminare, praeclarasque contubegeminare, praeclarasque contubernales ab omnibus spondis transversas incubare, et reliquas circumjacere passim, quae tamen exanimatae terrore ab hostium adventu percepto, excitare Antonium conabantur: nomen inclamabant, frustra cervicibus tollebant, blandius aliae ad aurem, aliae vehementius invocabant, nonnullae etiam feriebant. Quarum cum omnium vocem tactumque nosceret, proximae cujusque collum amplexu petebat, neque dormire excitatus, neque vigilare ebrius poterat, his neque credibilius fingi, neque vehementius exprobari, neque manifestius ostendi potuit. In summa ergo aut virtuti insistendum est, aut de gloria desperandum. Gloria siquidem aliunde non provenit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tuti: qd̾ statuit ut ea que
intus sunt hosꝑitib hila¬
ri modestia aponant᷑ qd q
ematur. Credidim satius
eẽ ꝙ ꝑfectius ut se ipsam
paululũ uirtus soluat.
modesteq desipiat. Nam ꝙ
in loco desiꝑere ut ait eth¬
nicus int̾dum dulce ẽ: q
tam uirtuti consentaneũ
quã humanitati. Ang̃ qͦ.¬
ꝙ iere. adhanc rem ꝑtinen¬
tia multa ꝓponunt. S q
beatus gregorius electionẽ
cinꝰdam quasi auari rep¬
bat eo qd̃ audierat ipsum
ad caritatẽ domi sue ex̾cen¬
dam neminẽ inuitasse.
Nec tam̃ c̾didim: qd̾ tantus
pater luxuriosũ ꝯuiuiũ
uellet instrui muritatis.
Quis gͦ ambigit auarier¬
am ꝑosse frugalit̾ declina¬
ri: Aut quis audebit abra¬
ham. loth. tobiã & iob. aua¬
ricie nota resꝑgere: Beati
iob descͥptionẽ audisti. ñc
sinis audi quomͦ marcus
celius describit antoniũ.
Ingͥdientes inquit ipsũ
offendunt temulento
sopore ꝓfligatũ totis p̃cor¬
diis stertentẽ. Ructuosos sp̃s

Expanded text:
tuti, quod statuit, ut ea quae tuti, quod statuit, ut ea quae intus sunt, hospitibus hilari modestia apponantur, Quodque ematur. Crediderim satius esse et perfectius, ut se ipsam paululum virtus solvat, modesteque desipiat. Nam et in loco desipere, ut ait ethicus, interdum dulce est, et tam virtuti consentaneum, quam humanitati. Aug ad hanc rem pertinentia multa proponunt. Sed et beatus Gregorius electionem cujusdam, quasi avari reprobat, eo quod audierat eum ad charitatem domi suae exercendam, neminem invitasse. Nec tamen crediderim quod tantus pater luxuriosum convivium vellet instrui invitatis. Quis ergo ambigit avaritiam posse frugaliter declinari? Aut quis audebit Abraham, Loth, Tobiam, et Job avaritiae nota respergere? Beati Job descriptionem audisti. Nunc si vis, audi quomodo M. Coelius describit Antonium: « Ingredientes, inquit, ipsum offendunt temulento sopore profligatum, totis praecordiis stertentem, ructuosos spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
rat ita infide & religione ꝓfe¬
cit ut beato gregorio creda¬
tur inregimine. Neocesarien
eccłie successisse. Et sic qͥdem
sedulitas hospitis humane
pͥus deinde salubriter remu¬
nerata ẽ. Postremo & si urba¬
nitatis in hospites ex̾cende
apud ethicos regła nulla
eẽt. beatus benedictus inca-¬
pitulo de hospitib frugalẽ
humanitatẽ non mͦ religi¬
ose. s etiã comit̾ & urbane
uidetur expͥmere. Hoc tñ
qd̃ inlibro consuetudinũ
cist̾ciensiũ apud plerosq
legitur & tenet᷑ qd̾ ad duos
articłos spectat hospitali¬
tatis instituende: ab om̃i
ciuilitate ne dicam huma¬
nitate alienũ ẽ. Si tñ u̾um
est hoc intante ꝑfectionis
ꝯsuetudinib inueniri: uͭ
nec carnes aponant᷑ hospi¬
tib. nec ꝓpter eos aliquid
ematur. cum & ipsa ieiu¬
nia ꝓpter hospitem ꝑfec¬
tio soluat: ꝙ inmultis de
rigore suo płimũ indul¬
geat karitati. Echnicus
qͦ ineo fidelius ꝙ familia¬
rius uidetur insistere uir¬

Expanded text:
rat: ita in fide et religione proferat: ita in fide et religione profecit, ut beato Gregorio credatur in regimine Neocaesariensis Ecclesiae successisse. Et sic quidem sedulitas hospitis humane prius, deinde salubriter remunerata est. Postremo etsi urbanitatis in hospites exercendae apud ethicos nulla regula esset, beatus Benedictus in capitulo de hospitibus, frugalem humanitatem non modo religiose, sed etiam comiter et urbane videtur exprimere. Hoc tamen quod in libro consuetudinum Cisterciensium apud plerosque legitur et tenetur, quod ad duos articulos spectat hospitalitatis instituendae, ab omni civilitate, ne dicam humanitate, alienum est. Si tamen verum est, hoc in tantae perfectionis consuetudinibus inveniri, ut nec carnes apponantur hospitibus, nec propter eos aliquid ematur, cum et ipsa jejunia propter hospitem perfectio solvat, et in multis de rigore suo plurimum indulgeat charitati. Ethnicus quoque in eo fidelius et familiarius videtur insistere vir
Abbreviated transcription (Latin):
indigenis colebatur diu̾tis¬
set. ꝙ a sac̾dote loci licet ꝓfa¬
no officiosissime exceptus
eẽt hospicio: memor officii
ꝙ hospicii apollinẽ quem
suspend̾at aresponsis &
ludificationib animarũ.
sac̾dotis p̃cib relaxauit.
Siqͥdem apud eusebiũ cesari¬
ensem in eccłiastica historia
pot̾unt hec plenius inueni¬
ri. Eoq referente constat
qd sac̾dos querulus beatum
gregorium ꝓsecutus. ꝙ agens
adu̾sus eum ingͣtitudinis: &
exꝓbrans humanitati sue
iniquo pondere eẽ repensũ.
hanc ascõ uiro ad apollinẽ
suum epłam reportauit.¬
Gregoruis apollim. ꝑ mitto
te redire ad locum tuum. ꝙ
agere que consueuisti. Cum
gͦ idolo sacerdos epłam reddi¬
disset. solutus demon respon¬
sis more solito ludificare cepit.
Inde sac̾dos ad miratus illiuis
maiestatẽ cuius serui humi¬
les possunt sic etiã diis genti¬
um imꝑare ꝙ u̾bo suspend̾e
ꝙ torquere. Contẽpto apolli¬
ne suo sequens q gregor

Expanded text:
indigenis colebatur divertisindigenis colebatur divertisset, et a sacerdote loci, licet profano officiosissime exceptus esset hospitio, memor officii et hospitii, Apollinem quem suspenderat a responsis, et ludificationibus animarum, sacerdotis precibus relaxavit. Siquidem apud Eusebium Caesariensem in ecclesiastica historia poterunt haec plenius inveniri. Eoque referente constat, quod sacerdos querulus beatum Gregorium prosecutus, et agens adversus eum ingratitudinis, et exprobrans humanitati suae iniquo pondere esse repensum, hanc a sancto viro ad Apollinem suum epistolam reportavit.--Gregorius Apollini: « Permitto te redire ad locum tuum, et agere quae consuevisti. » Cum ergo idolo sacerdos epistolam reddidisset, solutus daemon responsis more solito ludificare coepit. Unde sacerdos admiratus illius majestatem, cujus servi humiles possunt sic etiam diis gentium imperare, et verbo suspendere et torquere, contempto Apolline suo, sequensque Gregorium
Abbreviated transcription (Latin):
re siqͥdem cicerone ob eqͥ¬
tatẽ hospitib exhibendã.
hostis dicebatur antiquitꝰ.
quẽ mͦ dicimꝰ ꝑ egͥnum.
Cui qͥsqͥs fui̾t inhumanus. de
iure antiquo inquus ẽ
Declarant hoc legũ tabu¬
le. ꝙ titulus uiris. qui est
statutꝰ dies cũ hoste.  uͦ¬
Do
humanitatẽ exhibet hospiti
& caritatẽ implet. nicħ eorũ
subtͣhit. que ratio ꝓmittit
exponi. Esfundit qͥdem inhos¬
pites uiscera sua. s memor
officii si discretꝰ est: ad turpia
ñ impellit. nec urget quem¬
piam mid in quod se nollet
urgeri. Est itaq in hospitẽ
ꝑegͥnum om̃is humanitas
ꝙ sobria lib̾alitas ex̾cenda.
q indigene hospiti grãm
pleniorem referre debet.te¬
naçi bñficiorũ memoria
ꝑegͥnus. Hanc qͦ grãm nec
adu̾se religionis nec p̃ceden¬
tis inumnicicie titulus ꝑunit.
Nam b beatus oresorius
Gneo cesariensis ep̃s cũ urgẽ¬
te temꝑis ꝙ ꝓcelle angustia
in alpib interceptus infa¬
num apollinis qui ibi ab

Expanded text:
re siquidem Cicerone, ob aequre siquidem Cicerone, ob aequitatem hospitibus exhibendam, hostis dicebatur antiquitus, quem modo dicimus peregrinum. Cui quisquis fuerit inhumanus, de jure antiquo iniquus est. Declarant hoc legum tabulae, et titulus juris, qui est statutus dies cum hoste. Quro humanitatem exhibet hospiti, et charitatem implet, nihil eorum subtrahit, quae ratio permittit exponi. Effundit quidem in hospites viscera sua, sed memor officii, si discretus est, ad turpia non impellit, nec urget quempiam in id, in quod se nollet urgeri. Est itaque in hospitem peregrinum omnis humanitas, et sobria liberalitas exercenda, et indigenae hospiti gratiam pleniorem referre debet, tenaci beneficiorum memoria peregrinus. Hanc quoque gratiam nec adversae religionis, nec praecedentis inimicitiae titulus perimit. Nam et beatus Gregorius Neocaesariensis episcopus, cum urgente temporis et procellae angustia, in Alpibus interceptus, in fanum Apollinis, qui ibi ab
Abbreviated transcription (Latin):
tum qr ante non licuit:
ꝓfectus est sepelire. Nec u̾itꝰ
ẽ. offensam pͥncipis dum
expleret off̾in caritatis illi
plane consimilis qui in se
ꝙ sobole quã inhospitib
reciꝑe maluit a conciuibus
luxuriosis insignẽ iniuri¬
am. Discipłi qͦ ꝑsuasionibꝰ
usi sune: ut dñm uolentẽ
ire longuis hospicio detine¬
rent. ꝙ nobis hospitalitatiᷤ for¬
mam p̃scribentes exemplo
coegerunt eũ. uisi ꝙ st̃ ei
locũ cessisse pͥmũ. quem
postmodũ agnouerunt
dñm infractione panis.
Alias namq delicias nͥ qͣs
forte necessitas exigebat. ei
non legimus fuisse apposi¬
tatis insignẽ. qͥ se ipsum
maluit tirannoꝵ expon̾e
telis: quã hospitẽ qũẽ sus¬
ceꝑat. xp̃ianũ. Quid de fi¬
delib loquor cum etiã in¬
fideles consueu̾int etiam
aduersus hostes ꝙ ꝓprio
ꝑicło patrocinari quos in¬
fra quat riduũ hospicio
suscepissent: Criminis .i.
contͣhebat notam quisqͥs
ante qͥntũ diem hosti.i.

Expanded text:
tum, quia ante non licuit, tum, quia ante non licuit, profectus est sepelire. Nec veritus est offensam principis, dum expleret officium charitatis; illi plane consimilis, qui in se, et sobole, quam in hospitibus recipere maluit a concivibus luxuriosis insignem injuriam. Discipuli quoque persuasionibus usi sunt, ut Dominum, volentem ire longius, hospitio detinerent, et nobis hospitalitatis formam praescribentes exemplo, coegerunt eum, visique sunt ei locum cessisse primum, quem postmodum agnoverunt Dominum in fractione panis. Alias namque delicias, nisi quas forte necessitas exigebat, ei non legimus fuisse appositatis insignem, qui se ipsum maluit tyrannorum exponere telis quam hospitem quem susceperat Christianum. Quid de fidelibus loquor? cum et infideles consueverint, etiam adversus hostes, et proprio periculo patrocinari, quos infra quatriduum hospitio suscepissent. Criminis enim contrahebat notam, quisquis ante quintum diem hosti, id
Abbreviated transcription (Latin):
batinsi aliquẽ ad domestiẽ
cetũ caritat adiecisset. S in
omnib hiis eadẽ est ordina¬
te dispensatio karitatis. Qnoᷤ
em̃ ꝑ uiam descendentes as¬
pexit abraham. illis potiorẽ
prestant auctoritatẽ qͥ ĩuia
Et recte descendentes scribũ¬
tur. quos aduisitationẽ &
p̃benddã mat̾iam ꝓm̾endi.
ad conspectũ fidelis patͥsfami¬
lias grã destinaurt. Sic ꝙ iste
pͥmo tribum suam agnoscit.
q̃ dñm specialiter agnosce¬
bat. ꝙ inea ipsa illos ceteris
p̃fert non quos sanguis aut
lenocima mundi exinam¬
ti cõmendant. s quos diui¬
nus timor illustrat. Nõ utiq
uentriloquos ꝙ uamilo qͦs
uir sc̃s asciuit. s eos qui di
quẽ colebat imaginẽ p̃fere¬
bant. S nũqͥd diei festiuitaᷤ
frum cetꝰ aut opulentra
eduliorũ agerendis. ꝓ more
sc̃m hoĩem retardauit: Uti¬
q inipsa leticia ꝯuiuanti¬
um increpatus a frĩb hebre¬
um quẽ abĩpiis ꝑcussum
audierat. post solis occubi¬

Expanded text:
bat, nisi aliquem ad domesticum bat, nisi aliquem ad domesticum coetum charitas adjecisset. Sed in omnibus his est eadem ordinatae dispensatio charitatis. Quos enim per viam descendentes aspexit Abraham, illis potiorem praestant auctoritatem, qui in via radiuntur. Et recte descendentes scribuntur, quos ad visitationem, et praebendam materiam promerendi, ad conspectum fidelis patrisfamilias gratia destinavit. Sic et iste primo tribum suam agnoscit, quae Dominum specialiter agnoscebat, et in ea ipsa illos caeteris praefert, non quos sanguis, aut lenocinia mundi exinaniti commendant, sed quos divinus timor illustrat. Non utique ventriloquos et vaniloquos vir sanctus ascivit, sed eos qui Dei, quem colebat, imaginem praeferebant. Sed nunquid diei festivitas, fratrum coetus, aut opulentia eduliorum, a gerendis pro more sanctum hominem retardavit? Utique in ipsa laetitia convivantium increpatus a fratribus, Hebraeum, quem ab impiis perculsum audierat, post solis occubi
Abbreviated transcription (Latin):
litati satis fieri posse nõ credi¬
dit. nͥ gulam ꝙ tocius luxurie
uicia ꝓcuraret: Hides ne qr
multiplici uia. p. auaricie
suspicio frugaliter declinari:
hospitalitatis bonum ꝯm̃dat
pites placuerunt: ut etiã an¬
głos hospicio reciꝑe mereren¬
tur. Abraham descendẽtibꝰ ĩ ma
iuris occurrit. ꝙ ex̾cende lib̾a¬
litatis optans grãm: angłos
in hospiciũ humilitate ic¬
tos ꝙ p̃cib introducit. Eis tñ
incentiua gule nequaqu̾ã
apponit. nͨ uitulũ quẽ de ar-¬
mento tollit. impendiis rerũ
ꝙ cocorum arte fecit ẽẽ troianũ
Lotht quoq luxurie punito¬
res angłos deuocione urgẽte
indomũ suam egit. ꝙ licet eis
adgulam aliam ue luxuriã
non seruiret. nicħ tñ defuit
caritati adeo qͥdem ut sodo¬
mitarũ furori uirgines fili¬
as quã hospites mallet expo¬
nere. Cũ indomo tobie dies
festus ag̾etur: uade inquit
ꝙ adduc aliquos de tribu
nr̃a timentes deum. neq enĩ
ddiem festum agi posse puta-¬

Expanded text:
se credidit, nisi gulam, et totius luxuriae vitia procuraret? Videsne quia multiplici potest via avaritiae suspicio frugaliter declinari? Hospitalitatis bonum commendpites placuerunt, ut etiam angelos hospitio recipere mererentur. Abraham descendentibus in via viris occurrit, exercendae liberalitatis optans gratiam, angelos in hospitium, humilitate victos et precibus, introducit. Eis tamen incentiva gulae nequaquam apponit, nec vitulum quem de armento tollit, impendiis rerum, et coquorum arte fecit esse Trojanum. Loth quoque luxuriae punitores angelos, devotione urgente, in domum suam egit, et licet eis ad gulam, aliamve luxuriam non serviret, nihil tamen defuit charitati: adeo quidem, ut et Sodomitarum furori virgines filias, quam hospites mallet exponere. Cum in domo Tobiae dies festus ageretur: Vade, inquit, et adduc aliquos de tribu nostra, timentes Deum ; neque enim diem festum agi posse puta
Abbreviated transcription (Latin):
turpia ad quiri non potest:
huiꝰmodi monstris homi¬
nũ amplissimũ patͥmoni¬
um põꝑeii ꝙ fere tociꝰ orbis
opes contulit marcꝰ antomꝰ.
ꝙ tñ eorum p̃coniis nõ cla¬
rescit. s eo sordidior occur¬
rit post̾itati. Si uniꝰ sapien¬
tis si scͥptoris egregii grãm
m̾uisset: aliquid celebre il¬
lius manass ad post̾os. Hir¬
gilius marcelli citra mag¬
na uirtutũ m̾ita ꝑpetuaũ
głam. & poetica licentia fidẽ
ꝑu̾tens historie. didonẽ licet
pudicissima fuerit hospitis
que exiatione temꝑũ uidẽ
non potuit. incesto amore
postis ꝑsuasit fuisse corrup¬
tam. Nisus & euriał nrãm
non attigissent etatẽ. nͥ eos
obliuioni diuina marro¬
nis carmina subduxissẽt.
Implet adhuc ꝓmissi fidẽ.
ꝙ nomina eorũ situ ñ pa¬
tit᷑ obołi. Hiuite felices si
qͥd mea carmina possunt.
Hulla dies umꝗͣ memori
nos eximet eno. Quid ÷ gͦ
qd̾ qͥ scurrar᷑ uiliũ q man¬

Expanded text:
turpia acquiri non potest? Hujusmodi monstris hominum amplissimum patrimonium Pompeii, et fere totius orbis opes contulit Marcus Antonius; et tamen eorum praeconiis non clarescit, sed eo sordidior occurrit posteritati. Si unius sapientis, si scriptoris egregii gratiam meruisset, aliquid celebre illius manasset ad posteros. Virgilius Marcelli, citra magna virtutum merita, perpetuavit gloriam, et poetica licentia fidem pervertens historiae, Didonem, licet pudicissima fuerit, hospitis, quem ex ratione temporum videre non potuit, incesto amore posteris persuasit fuisse correptam. Nisus et Euryalus nostram non attigissent aetatem, nisi eos oblivioni divina Maronis carmina subduxissent. Implet adhuc promissi fidem, et nomina eorum situ non patitur aboleri. Vivite felices, si quid mea carmina possunt Nulla dies unquam memori vos eximet aevo. Quid est ergo, quod qui scurrarum, viliumq
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Siqͥdem necessitas ex̾cendi
luxus excludit iusticiã. ꝙ ex̾ci¬
cii uoluptas ꝑudiciciã ꝓpel¬
lit. Ait enim. qui festinat di¬
tari non erit innocens. Ilbad
tñ clodii neqͣquã denigrat
frugalitatis honorẽ s uidet᷑
pocius cõmendare decorẽ: con¬
stat enĩ nequaꝗͣ. malũ eẽ qd̾
inpatrocimũ ꝙ excusationẽ
sinistri iumoris assumit᷑. Sic
fuscus color nigrũ extenuat.
ꝙ qd̾ turgid̾: nomine pleni¬
tudinis honorat᷑. Est autẽ fru¬
galitas uirtus mod̾atrix utẽ¬
di.ꝙ ab utendi ignara. Nicħ
gelide ministrat aut tumde.
s ei tñ ratio constat impense.
Rebus qͥdem s sͥ mag̃ parcit.
Nicħ aut minimũ subtrahit
usui. s luxurie nicħ om̃ino
ĩdulget. Siqͥdem diligentis¬
sima: possunt ad cõmendationẽ
eiis sufficẽ que ⁊eno. q̃ socrates.¬

Expanded text:
ri. Siquidem necessitas exercendi ri. Siquidem necessitas exercendi luxus excludit justitiam, et exercitii voluptas pudicitiam propellit. Ait enim: « Qui festinat ditari, non erit innocens. » Illud tamen Clodii nequaquam denigrat frugalitatis honorem, sed videtur potius commendare decorem. Constat enim nequaquam malum esse, quod in patrocinium, et excusationem sinistri rumoris assumitur. Sic fuscus color nigrum extenuat; et quod lurgidum est, nomine plenitudinis honoratur. Est autem frugalitas virtus moderatrix utendi et abutendi ignara. Nihil gelide ministrat aut timide, sed ei tamen ratio constat impensae. Rebus quidem, sed sibi magis parcit. Nihil aut, minimum subtrahit usui, sed luxuriae nihil omnino indulget. Siquidem diligentissima est. Possunt ad commendationem ejus suffice
Abbreviated transcription (Latin):
est. hii sunt qͥ dum luxuri¬
se turpẽ nemo ambig̃. ⁊ licet
frugalitas sit tanꝗͣ uirtutũ
bonorũq oꝑum origo lauda¬
bilis ñ tñ om̃ib placet. nec cre¬
dunt auariciã malicie fomi¬
tem posse uitarinͥ & frugali¬
tas fugiatur. Nempe indoc¬
torũ hec opinio ẽ. Ut enĩ ait
ethicus dum uitant stulti
uicia: in ꝯtͣria curr̃ recedentẽ a me¬
dio uicioꝵ q̃ regio uͥtutiꝰ : Sunt
natura ꝓclunor ẽ ad auariciã St̃
dem temꝑam̃to usum ẽẽ ser¬
uiũ oꝑidium camisiũ in
ultimo elogio cũ filios peste
contraria uidẽt occupatos:
frugalitatẽ in bonis nume¬
randã. ut pote illã que satͣ¬
no regnante regna aurea
temꝑauit. ꝙ eorud̾ omĩa dis¬
pensauit offã. Hec ÷ que astre¬
am & pudiciciã interris diu¬
tius tenuit. donec eas inuales¬
cente luxu: regnante ioue ad
suꝑos contigit euolasse. Nos
ħ fabula respicit ut sciamus
sine frugalitate ñ posse iusti¬
ciã aut pudiciciã conserua¬

Expanded text:
est. Hi sunt, qui dum luxurise turpem nemo ambigit, et licet frugalitas sit tanquam virtutum, bonorumque operum origo laudabilis, non tamen omnibus placet, nec credunt avaritiam malitiae fomitem posse vitari, nisi et frugalitas fugiatur. Nempe indoctorum haec opinio est. Ut enim ait ethicus: Dum vitant stulti, vitia in contraria currunt recedentes a medio vitiorum, quae regio virtutis est. Sunt natura proclivior est ad avaritiam. Sunt dem temperamento usum esse Servium Opidium Canusinum in ultimo elogio, cum filios peste contraria videret occupatos, frugalitatem in bonis numerandam, utpote illam, quae Saturno regnante regna aurea temperavit, et eorumdem omnia dipensavit officia. Haec est quae Astream, et pudicitiam in terris diutius tenuit, donec eas, invalescente luxu, regnante Jove, ad superos contigit evolasse. Nos haec fabula respicit, ut sciamus sine frugalitate non posse justitiam, aut pudicitiam conserva
Abbreviated transcription (Latin):
Nter ẽ. sane inter cupidita¬
tẽ głe humane. ꝙ cupiditatiᷤᷤ¬
ardorem. Nam licet ꝓclnieᷤ sint
ut qͥhumana gła nimium
delectant᷑ etiã dñari arden¬
ter affectent: tñ qͥ ueram li¬
cet humanarũ laudũ głam
ꝯcupiscunt. dant oꝑam be¬
neuidicantib ñ displicẽ. Re¬
fert eñi płimũ qͥs cui & nñ
placeat. Nec ẽ. ab eo laudari
głosum: cuiꝰ familiaritas ig¬
nominiã redolet. Lausumꝰ
studiosi multis ꝓfecit ꝙ suffe¬
eit ad głam. ꝙ multorũ sepe
cõmendatio infamiã peꝑit.
In rethoricis locus ẽ. celebris
aconuictu morũq similitu¬
dinẽ indicat. ꝙ ab ea amici¬
cie ꝙ cõmendatioĩs manare
originẽ sepe ꝓditũ ẽ. Nolo
inquit sapiens ab his lauda-¬
ri quorũ laus urtuꝑiũ: nec
ab hiis culpari uereor quorũ
cͥminatio laus ẽ. Cum gͦ his¬
triones. numi. ꝑasiti. ꝙ huiꝰ¬
modi ineptie hominũ nicͥ
indice uita laudabiliũ pro¬
bent ñne ꝑspicue desipien¬
tie: illorũ ut quis fulgeat

Expanded text:
nterest sane inter cupiditatem gloriae humanae, et cupiditatiardorem. Nam licet proclives sint, ut qui humana gloria nimium delectantur, etiam damnari ardenter affectent: tamen qui veram, licet humanarum laudum, gloriam concupiscunt, dant operam bene judicantibus non displicere. Refert enim plurimum quis, cui, et unde placeas. Nec est ab eo laudari gloriosum, cujus familiaritas ignominiam redolet. Laus unius studiosi multis profecit, et suffecit ad gloriam: et multorum saepe commendatio, infamiam peperit. In rhetoricis locus est celebris a convictu, morumque similitudinem indicat: et ab ea amicitiae et commendationis manare originem, saepe traditum est. « Nolo, inquit sapiens, ab his laudari, quorum laus vituperium est, nec ab his culpari vereor, quorum criminatio laus est. » Cum ergo histriones, mimi, parasiti, et hujusmodi ineptiae hominum nihil, indice vita, laudabilium probent, nonne perspicuae desipientiae est, illorum, ut quis fulgeat,
Abbreviated transcription (Latin):
uesanus irrumpit. quẽcũq
pħia ut loqueret᷑ diligentiꝰ
ñ instruxit. Septẽ abias cla¬
nes quas ad intelligentiam
scͥpturarũ ticomiꝰ posuit
inlucẽ ꝓferet lib̾ qui de doc¬
tͥna xp̃rana inscribit᷑. s ne¬
qua quã istis obuiant. om̃s
pocius ñsantur inuna ista¬
rũ E ał namq studiũ que¬
rendi complectit᷑. Cet̾m de
traditione gentiliũ sermo
fuerat institutꝰ. itatũ ut
ad institutionẽ fidelium ex
ꝓposito referat᷑. Nna tarũ ẽ
psingłaris ꝙ quasi clauiũ
cdains. clatiis illa que aꝑit
ꝙ nemo claudit. claudit
ꝙ nemo aꝑit. & sine qua ad
intelligentiã ueri nullus ac-¬
cedit. qũa quisqͥs ñ appre¬
hendit abntenet: potius in¬
sanire credidim ꝙͦ pħari.

Expanded text:
vesanus, irrumpit, quemcunquevesanus, irrumpit, quemcunque philosophia, ut loqueretur diligentius non instruxit. Septem alias claves, quas ad intelligentiam Scripturarum, Tychonius posuit, in lucem profert liber, qui De doctrina Christiana inscribitur, sed nequaquam istis obviant, omnes potius versantur in una istarum. Eas namque studium quaerendi complectitur. Caeterum de traditione gentilium, sermo fuerat institutus, ita tamen ut ad institutionem fidelium ex proposito referatur. Una tamen est et singularis, et quasi clavium clavis, clavis illa quae aperit, et nemo claudit, claudit et nemo aperit, et sine qua ad intelligentiam veri nullus accedit, quam quisquis aut non apprehendit, aut non tenet, potius eum insanire crediderim
Abbreviated transcription (Latin):
quo p̃ceptores ut parentes aman
di ft. & colendi. Sicut eiuim
illi corpoꝵ. ita ꝙ isti qͥdam st̃
do nat᷑am. Et ħ qͥdem pietas.
Nudis płimũ ꝯfert. Nam ꝙli¬
benter audiunt qͦs amant. &¬
dictis crechunt. ꝙ eis eẽ similes
concupiscũt. ꝙ pio faciente
affectu in ipsoᷤ cetus scolarium
leti alacresq conuieniunt. Em̃¬
dati ĩt rrascunt᷑. laudati non
erubesci᷑. ut sint y ipsi km̃i
studio merebunt᷑. Nam ut
doctoꝵ offm̃ ẽ docere: sic audi¬
toꝵ prebere se dociles. Alioqͥn
nentrum sine altero sufficit.
nam sicut hominis ortus ex
utroq gignentiũ: ꝯfectus. ꝙ
frustia sparseris semina nͥ ea
p̃mollitus fou̾it sulcus: ita
doq̃ntia coalescere nequit. nͥ
sociata tͣdentis accipientis q
ꝯcordia. hec qͥdem qͥntilianꝰ
in p̃ceptis eloquentie. s nicħ¬
ominus sunt ad institutio¬
nẽ sapie aꝑlicanda. ꝓ fecto
nec eloquentia nͥ p̃ceptis sa¬
pientie cõparat᷑. ꝙ infoꝵ illoꝵ
qui aures audiendi habet̃.

Expanded text:
quo praeceptores ut parentes amandi sunt et colendi. Sicut enim illi corporum, ita et isti quidem sunt do naturam. Et haec quidem pietas, studio plurimum confert. Nam et libenter audiunt, quos amant, et dictis credunt, et eis esse similes concupiscunt, et pio faciente affectu, in ipsos coetus scholarium laeti alacresque conveniunt. Emendati non irascuntur, laudati non erubescunt, ut sint et ipsi charissimi studio merebuntur. Nam ut doctorum officium est docere, sic auditorum se praebere dociles. Alioquin neutrum sine altero sufficit. Nam sicut hominis ortus ex utroque gignentium est confectus, et frustra sparseris semina, nisi ea praemollitus foverit sulcus: ita eloquentia coalescere nequit, nisi sociata tradentis accipientisque concordia. Haec quidem Quintilianus in praeceptis eloquentiae, sed nihilominus sunt ad institutionem sapientiae applicanda. Profecto nec eloquentia, nisi praeceptis sapientiae comparatur. Et in forum illorum, qui aures audiendi habent,
Abbreviated transcription (Latin):
ricia stimulante festinas. re¬
cede. ꝙ qui contempnis moy¬
cionis tue calcarib urges
audi. Miracło siquid̾ opusẽ.
Balaam ꝙ enim nõ corripit᷑.
nͥ asina loquat᷑. Nonne erubes¬
cis qd̃ te sic eccecauit. sic pes¬
sum dedit. sui ipsius ignara
ambicio. ut ꝓpħicis ꝙ diui¬
nis orałis ruditum asine
p̃ferase Terreris forte ꝙ con¬
tremiscis ad uocẽ asine. s ne¬
quaquã compũgeris. hoc
enim duum uerbi munus
est ꝙ donum illius. qui solus
inmentib electoꝵ ignẽ kari¬
tatis accendit. Unde liquet
qr inutiliter asinã audit.
qͥcũq uerbi dĩ contempnit
nocem. Audi tñ ꝙ asinam

Expanded text:
ritia stimulante festinas, reritia stimulante festinas, recede, et qui contemnis Moytionis tuae calcaribus urges, audi. Miraculo siquidem opus est. Balaam etenim non corripitur, nisi asina loquatur. Nonne erubescis, quod te sic excaecavit, sic pessundedit sui ipsius ignara ambitio, ut propheticis et divinis oraculis ruditum asinae praeferas? Terreris forte, et contremiscis in vocem asinae, sed nequaquam compungeris. Hoc enim divini verbi munus est, et donum illius, qui solus in mentibus electorum ignem charitatis accendit. Unde liquet, quia inutiliter asinam audit, quicunque verbi Dei contemnit vocem. Audi tamen et asinam
Abbreviated transcription (Latin):
ti ambulant. ꝙ recto calle
aduere felicitatis patriam
ꝑgunt. Neq eñi qd̾ amultis
peccat᷑ peccatũ non ẽ. s ideo
guius. qr multum. Nec delm¬
quentis culꝑam socia minu¬
it multitudo. s p̃grauat:
eo qd̾ uirib suis ne corriga¬
tur obstat. Ne tũ adu̾sus
iusticiam di ambiciosoꝵ
multitudo p̃naleat: nõ mͦ
diuina s humana iura ar¬
mant᷑. Lex ꝙ. ꝓpħe euͣngłiũ
ꝙ om̃s regule patrũ. illorum
detestant᷑ audaciam. Nichil¬
ominꝰ tñ adu̾sus dñm eri¬
gunt᷑. Erubesce sidon: art
mare. ꝙ tu clerice qͥd sentis
cum laicus fere legis ignarꝰ
ambicionẽ tuam arguit
ꝙ compescit: Obstupesce
ꝓpħa cũ asina te sessorem
suum reuocat. ꝙ tuos conuin¬
eit errores. Brutum aĩal homo
stupidus angłm uidet tenẽ¬
tem gladium. id ⁊ sp̃m qui
latet mlitt̾a: ꝙ tu cecus in
tanto lumine scͥpturarũ in¬
sanus rins inmortẽ: Erubes¬
ce gͦ. obstupesce. subsiste. ꝙ
a maledictione ad qũa aua¬

Expanded text:
ti ambulant, et recto calle ti ambulant, et recto calle ad verae felicitatis patriam pergunt. Neque enim quod a multis peccatur, peccatum non est; sed ideo gravius, quia multum. Nec delinquentis culpam socia minuit multitudo, sed praegravat, eo quod viribus suis, ne corrigatur, obstat. Ne tamen adversus justitiam Dei ambitiosorum multitudo praevaleat, non modo divina, sed humana jura armantur. Le omnes regulae Patrum, illorum detestantur audaciam. Nihilominus tamen adversus Dominum eriguntur. Erubesce, Sidon, ait mare : et tu, clerice, quid sentis, cum laicus legis fere ignarus ambitionem tuam arguit et compescit? Obstupesce, propheta, cum asina te sessorem suum revocat, et tuos convincit errores. Brutum animal, homo stupidus, angelum videt tenentem gladium, id est spiritum, qui latet in littera, et tu caecus in tanto lumine Scripturarum insanus ruis in mortem? Erubesce ergo, obstupesce, subsiste, et a maledictione, ad quam ava
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ut sciant. aut inuirtu¬
te ꝓficiant: nondum sollici¬
ti sunt. Umbrã dumtaxat
uirtutis affectant. qͣm semꝑ
debitorem: qͥ solutionẽ celebra¬
re non potest. nͥ noui grã cre¬
ditoris. Uerumtñ sic tempꝰ
redimere gestiunt. ut tͥ sati¬
rere. cũ impꝑio ingerens. hudũ
ꝙ molle lutum es: iam nunc
ꝓpandus. ꝙ acri fingendus
sine fine rota. tͥ luditur esstu¬
is. amens contẽpnere. sonat
uiciũ. ꝑcussa maligne res¬
pondet. uiridi non cocta fide¬
lia limo. Hoc enĩ non mͦ adu̾¬
sus p̃latos eccłie. s om̃s qui añ
docendi offm̃ p̃sumpserunt.
quũ discipłi formam impleue¬
rint: ad pigriciam excitandã
quasi stimulum lib̾tas u̾ita¬
tis educit. Nnde gͦ noua ꝙ ue¬
tera ꝓferent. qui semꝑ eque
noua ꝙ uetera contẽpserũt:
Nec est qd̾ error concurrenti¬
um sub p̃textu multitudi¬
nis excusetur: qr uiuendi
forma acomuuentiũ simi¬
litudine nequaꝗͣ trahitur.
s auerbo di. in cuiꝰ uia bea¬

Expanded text:
Nam ut sciant, aut in virtuNam ut sciant, aut in virtute proficiant, nondum solliciti sunt. Umbram duntaxat virtutis affectant, quam sempdebitorem, qui solutionem celebrare non potest, nisi novi gratia creditoris. Verumtamen sic tempus redimere gestiunt, ut tibi satyrere, cum improperio ingerens, Udum et molle lutum es, jam nunc properandus, et acri Fingendus sine fine rota: tibi luditur, effluis amens. Contemnere, sonat vitium percussa, maligne Respondet, viridi non cocta fidelia limo. Haec enim non modo adversus praelatos Ecclesiae, sed omnes qui ante docendi officium praesumpserunt, quam discipuli formam impleverint, ad pigritiam excitandam, quasi stimulum libertas veritatis educit. Unde ergo nova et vetera proferent, qui semper aeque nova et vetera contempserunt? Nec est quod error concurrentium sub praetextu multitudinis excusetur, quia vivendi forma a conviventium similitudine nequaquam trahitur, sed a verbo Dei, in cujus via bea
Abbreviated transcription (Latin):
dem ÷ dnãndi p̃sidendiq li¬
bido. Qui enim aspirare non
audet ad cathedram pari ani¬
ditate & eisdem machinis p̃¬
fecturas. archidiaconatꝰ. ꝙ ali¬
as agredit᷑ dignitates. Indul¬
ge ei modicũ: audebit ampli¬
ora ꝓcedet paulatim. remi¬
niscens qd̃ audentes fortuna
uiuat: ꝙ timor animos con¬
uincit eẽ de generes. Nemo
repente tͣpissimus fuit. Si
paululũ successerit eisincħ ẽ
qd̃ se fieri posse non sperent.
Tandem itaq qd̃ petitur opti¬
netͣ. s ut dici solet: deo irato.
Tunc crassos transisse dies. lu¬
cemq palustrem. ꝙ sͥ iam mui¬
seri uitã gemuere relictam.
Nouam gͦ cone ꝓurnt solli¬
citudinẽ ꝙ seram. eo qd̾ temꝑis
iactura reparari ñ potest. Qd̾
in claustraliũ pluteis contine¬
tur excuciunt. litt̾atoꝵ expi¬
lant scruna. corrogant cedu¬
lasu̾boꝵ flosculos legitnit.
oraciuncłas conquirunt.ꝙ
modis om̃ib elaborant: ut
uideant᷑ scire qd̾ nesciunt.

Expanded text:
dem est dominandi praesidendique lidem est dominandi praesidendique libido. Qui enim aspirare non audet ad cathedram, pari aviditate et eisdem machinis praefecturas, archidiaconatus, et alias aggreditur dignitates. Indulge ei modicum, audebit ampliora, procedet paulatim, reminiscens, quod Audentes fortuna juvat, et timor animos convincit esse degeneres. « Nemo repente turpissimus fuit. » Si paululum successerit eis, nihil est quod se fieri posse non sperent. Tandem itaque quod petitur, obtinetur, sed ut dici solet, Deo irato Tunc crassos transisse dies, lucemque palustrem, Et sibi jam miseri vitam gemuere relictam. Novam ergo concipiunt sollicitudinem, et seram, eo quod temporis jactura reparari non potest. Quod in claustralium pluteis continetur, excutiunt, litteratorum expilant scrinia, corrogant schedulas, verborum flosculos legunt, oratiunculas conquirunt, et modis omnibus elaborant, ut videantur scire quod nesciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
riosoᷤ⁊ nocte̾ ĩsomnes ducere. ut
ad sacrarium philosophie
accedant: Dulcius ÷ iacu¬
isse thoro tenuisse puellã.
treiciam digitis increpius
lire sonum eliciens suum
laborẽ habet ꝙ industriam
exigit: tucius ÷ exultare qͥes¬
centẽ ad sonũ lire ꝙ nocem
organi. ꝙ portas omĩũ sen¬
suum uoluꝑtatib dꝑire.
Int̾im ꝑhilosophantiũ stu¬
dia deridentur. siquid au¬
ditur incognitũ: quasi ꝓ¬
phanũ sit condempnatur.
aut si minoris: contẽpni¬
tur. Nam ut ratione aut
auctoritate reꝓbet᷑. frustia
expectas. Si ratione uł auc¬
torrtate niteris. consuetu¬
dinẽ qua abutunt᷑. ꝙ quã
fecerunt obicient. Dicitq
ꝓcerum alter ad alt̾um.
hoc ⁊ cur pallet. cur qͥs nõ
pͣndeat hoc ẽ. doctoresq tu¬
os curto centusse licetur ꝙ¬
psallunt in sobrios: hi quibi¬
bunt uinũ. Nec tñ ambicio¬
ne tanta episcopalis digni¬
ias dumtaxat oppugnat᷑. eo
qd̃ iam sũmis ꝙ minimis. ea¬

Expanded text:
riosos, et noctes insomnes ducere, ut riosos, et noctes insomnes ducere, ut ad sacrarium philosophiae accedant? Dulcius est jacuisse toro, tenuisse puellam, Threiciam digitis increpuissm tactus lyrae sonum eliciens, suum laborem habet, et industriam exigit, tutius est exsultare quiescentem ad sonum lyrae, et vocem organi, et portas omnium sensuum voluptatibus aperire. Interim philosophantium studia deridentur, si quid auditur incognitum, quasi profanum sit, condemnatur, aut si minoris est, contemnitur. Nam ut ratione aut auctoritate reprobetur, frustra exspectas. Si ratione vel auctoritate niteris, consuetudinem qua abutuntur, et quam fecerunt, objicient. Dicitque procerum alter ad alterum: Hoc est cur pallet, cur quis non prandeat hoc est; Doctoresque tuos curto centusse liceturpsallunt in sobrios hi qui bibunt vinum. Nec tamen ambitione tanta episcopalis dignitas duntaxat oppugnatur, eo quod jam summis et minimis ea
Abbreviated transcription (Latin):
apłi ñ petentib popłis missi
sunt. Non uacat sedes inqũa
possit intrudi. accedat p̃siden¬
ti. Nam ꝙ angustinus uale¬
rio yponensi nõ tam sue¬
cessisse ꝙͣ accessisse describi¬
tur:. Auarus ẽ. disꝑsa pot̾it
congregare. ꝙ inutiliter
non distrahet congregata.
Nt paneis uniu̾sa conplec¬
tar. ad omĩa in eptus ẽ. s
sanson mandibula afini
philistum expugnauit. Potẽs
⁊ ꝙ nime d̾s de lapidib sus¬
citare filios abrahe. Ad hec
dubium ẽ non debet quod
cathedra episcopalis. scos
recipit aut scõs facit. Nam
q cum saul inunctus eẽt in
regẽ: insibiit in eum sp̃s
licet sacrilegus ꝙ qui cũ ui¬
ddeis conspirau̾at in necem
saluatoris. cum eẽt pontifex
anm illius ꝓpħauit. ut
constet ipsum ab officio
ꝓphecie grãm qͣm demeru.¬
erat accepisse. Cũ gͦ secdes su¬
auẜꝙ dulce lignũ. gratis
ꝙ sine labore omĩa desidera¬
bilia conferant. nonne suꝑ¬
flua sollicitudo ẽ. dies labo¬

Expanded text:
apostoli non petentibus populis missi apostoli non petentibus populis missi sunt. Non vacat sedes in quam posset intrudi, accedat praecedenti. Nam et Augustinus Valerio Hipponensi non tam successisse quam accessisse describitur. Avarus est, dispersa poterit congregare: et inutiliter non distrahet congregata. Ut paucis universa complectar, ad omnia ineptus est, sed Samson in mandibula asini Philisthiim expugnavit. Potens est et nunc Deus de lapidibus suscitare filios Abrahae. Ad haec dubium esse non debet quod cathedra episcopalis sanctos recipit, aut sanctos facit. Nam et cum Saul inunctus esset in regem, insiliit in eum Spirilicet sacrilegus, et qui cum Judaeis conspiraverat in necem Salvatoris, cum esset pontifex anni illius, prophetavit, ut constet ipsum ab officio prophetiae, gratiam, quam demeruerat, accepisse. Cum ergo sedes suavis, et dulce lignum, gratis et sine labore omnia desiderabilia conferant, nonne superflua sollicitudo est, dies labo
Abbreviated transcription (Latin):
habens apparuit: qͥ excluden¬
duis idetur tanqũã lepsus. S
nec humano digniis aspectu.
ꝑsona despncabilis ẽ. ẜ in simi¬
n repulse titulo adu̾sus mar¬
tinũ non aucdiuit eccłia de¬
fensorẽ. Cerat infide. hoc fe¬
cisse dicit᷑ cipͥanis ualitudi¬
narius ẽ. s gregorius ĩ sũmo
languore romanam optime
gubnauit eccłiam. Suꝑbus
ꝙ namis ẽ. s talis fuit uriciꝰ
tionensis. Corpore ꝙ m̃bris
debilitatuis est. s hoc egregio
confessori pannucio legitur
accidisse. Condẽpnationẽ am¬
bitus tulit. s & filioꝵ ⁊ ebedei
petenciũ pͥmatũ: est peticio
iepbata. heresim q̃nq docu¬
it᷑. s augusturis se maniche¬
ũ fuisse fatet᷑. Coluit idolas
ꝙ marcellinus martir insig¬
nis: inpapatu thurificarẽ
compulsus est. forte nondũ
nus eẽt. beati ambrosii fuit
ut traditꝰ electio celebrata.
Persecutus est eccłiam deis &
paulus ex ꝑsecutore factus ẽ
p̃dicator. Electio deest. s ꝙ

Expanded text:
habens apparuit, qui excludenhabens apparuit, qui excludendus videretur tanquam leprosus, et nec humano dignus aspectu. Persona despicabilis est; sed in simili repulsae titulo, adversus Martinum non audivit Ecclesia defensorem. Errat in fide; hoc fecisse dicitur Cyprianus. Valetudinarius est; sed Gregorius in summo languore Romanam optime gubernavit Ecclesiam. Superbus et vanus est; sed talis fuit Bricius Turonensis. Corpore et membris debilitatus est; sed hoc egregio confessori Paphnucio legitur accidisse. Condemnationem ambitus tulit; sed et filiorum Zebedaei petentium primatum, est petitio reprobata. Haeresim quandoque docuit; sed Augustinus se Manichaeum fuisse fatetur. Coluit idola, sed et Marcellinus martyr insignis in papatu, thurificare compulsus est. Forte nondum nus esset, beati Ambrosii fuit, ut traditur, electio celebrata. Persecutus est Ecclesiam Dei, sed et Paulus ex persecutore factus est praedicator. Electio deest, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
gule. s dñs ipse dictus ẽ po¬
tator uini: uorator carmũ.¬
Non adquiescit maiorib s ꝙ
paulus infaciem restitir petͦ.
Contenciosus ÷. ꝙ inter discipłos
ih̃u facta contencio memora¬
t᷑. Garrului ẽ ꝙ linguosusfacũ¬
am armatã ex̾cuit. s martinꝰ
uliano legitur militasse. Nir
sanguinũ ÷ s moises egiptuĩ
int̾fecit ꝙ abscondit insabulo.
Manifestum ÷ homicidiũ. ꝙ
samuel p̾sente popło regempm¬
guissimũ int̾fecit. ꝑfidus est
ꝑ uirio cumulauit. Mutusẽ:
s hoc zachariam a sac̾docio
non exclusit. Cetus est. s ꝙ pau¬
lus uidere non poterat qͣndo
eum ananias dño consecra¬
uit. Exigentib culpis depo¬
situs ẽ. s multi tales restituti
sunt ꝙ postmodũ eccłie dei
płimum ꝓfuerunt. Surdus
est. s hoc eum p̃conari legeni
dei non ꝓhibet. Predicator em̃
queritut non auditoe. Leꝓfus
ẽ s de pastore pastoꝵ eccłia re¬
colit. qr nec sp̃em nec decorem

Expanded text:
gulae; sed Dominus ipse dictus est pogulae; sed Dominus ipse dictus est potator vini, vorator carNon acquiescit majoribus; sed et Paulus in faciem restitit Petro. Contentiosus est: et inter discipulos Jesu facta contentio memoratur. Garrulus est et linguosus; facunam armatam exercuit: sed Martinus Juliano legitur militasse. Vir sanguinum est; sed Moyses Aegyptium interfecit, et abscondit in sabulo. Manifestum est homicidium; et Samuel praesente populo regem pinguissimum interfecit. Perfidus est perjurio cumulavit. Mutus est; sed hoc Zachariam a sacerdotio non exclusit. Caecus est; sed et Paulus videre non poterat, quando eum Ananias Domino consecravit. Exigentibus culpis depositus est; sed multi tales restituti sunt, et postmodum Ecclesiae Dei plurimum profuerunt. Surdus est; sed hoc praeconari legem Dei non prohibet. Praedicator enim quaeritur, non auditor. Leprosus est; sed de pastore pastorum Ecclesia recolit. Quia nec speciem, nec decorem
Abbreviated transcription (Latin):
titit. aut alicubi de clari¬
tate sanguinis głatur. Mi¬
nor ẽ.: ierenniã ꝙ p̃cursorẽ
dñi habet auctores. Puer est:
ꝙ monstrat senores a dani¬
ele puero condempnatos.
Illit̾atus : nec scolas freq̃ntas¬
se legunt᷑ apłi. Conuigatꝰ
p̃ciꝑit eligendũ. Ininuiri¬
am mat̾monii suã reliqͥt
ad ewangłium traditur re¬
uocatꝰ. Opicꝰ aut pociꝰ elingͥs ÷.
s aaron uices moy si. qͥerat
impedicioris linguel sac̾do¬
cium legit᷑ ministrassẽ. Scor
ta sectatus ẽ: s osee mandan¬
te dño amplexib mexetͥcis
adhesit. Insipiens ẽ. s ꝑ ĩsi¬
pientiã mundi decreuit
ds. saluare credentes. ẜcus¬
sor ẽ: s petrus gladiũ exerẽs
serui pͥncipis sac̾dotum au¬
ricłam amputauit. Meti¬
culosus ẽ: s ionas ad ninui¬
tas u̾itus ÷ accedere. thomas
ad indos. Tenetur functioni¬
b publicis alligatus. s ma¬
theus dethelonio assumptꝰ
ẽ. Ninolentus ẽ ꝙ deditus

Expanded text:
titit, aut alicubi de clarititit, aut alicubi de claritate sanguinis gloriatur. Minor est: Jeremiam et praecursorem Domini habet auctores. Puer est; et monstrat seniores a Daniele puero condemnatos. Illitteratus est: nec scholas frequentasse leguntur apostoli. Conjugatus praecipit eligendum. In injuriam matrimonii sui suam reliquit ad Evangelium traditur revocatus. Opicus, aut potius elinguis est; sed Aaron vices Moysi, qui erat impeditioris linguae, etiam sacerdotium legitur ministrasse. ta sectatus est; sed Osee, mandante Domino, amplexibus meretricis adhaesit. Insipiens est; sed per insipientiam mundi decrevit Deus salvare credentes. Percussor est; sed Petrus gladium exerens, servi principis sacerdotum auriculam amputavit. Meticulosus est; sed Jonas ad Ninivitas veritus est accedere, Thomas ad Indos. Tenetur functionibus publicis alligatus; sed Matthaeus de teloneo assumptus est. Vinolentus est, et deditus
Abbreviated transcription (Latin):
inde ex ep̃oꝵ sentencia ꝓces¬
surũ. Damꝑtiatis gͦ competi¬
torib simoniacis: pauꝑ mo¬
nachus & tocius rei ignarus
canonice electus. aꝓbatus. ꝙ
introductus ẽ. Iłi tñ coacti¬
sunt soluere id in quo se
qͥ om̃s sedes olfaciunt. at¬
tentius qͥdem ꝙ curiosius
ꝙͣ odorauis aut sagacitaᷤᷤ
canũ: formellas lepoꝵ aut
ferarũ latebras dep̃hendat.
Simͥ crederet᷑ sic excluden¬
tur ꝙ illi qͥ dissimulata
ambicione cedunt ut ua¬
lidius irrũpant in sedẽ:
a qua sicut ipsi fatentur
fuerant repellendi. Siqͥd̃
iustũ erat. ut de se ÷ͥ contͣ
se crecłetur. Quid enĩ ĩ eis
lateat. nemo fidelius nouit.
Plures tñ incontinent̾ am¬
biunt. ꝙ inꝑudenter. fr̾us¬
tra eñi ut quẽqu̾a eorum
excipias. aliqu̾e oppones ti¬
tulum. qr clamore conduc¬
cicio p̃ualente delebit᷑: con¬
currentib exemplis ꝙ san¬
ctionib patrum. Ignobił
ẽ. s nec petrus patriciꝰ ex-¬

Expanded text:
inde ex episcoporum sententia procesinde ex episcoporum sententia processurum. Damnatis ergo competitoribus Simoniacis, pauper monachus, et totius rei ignarus, canonice electus, approbatus, et introductus est. Illi tasunt solvere id in quo se qui omnes sedes olfaciunt, attentius quidem et curiosius quam odora vis aut sagacitas canum, formellas leporum, aut ferarum latebras deprehendat! Si mihi crederetur, sic excluderentur et illi, qui dissimulata ambitione cedunt, ut validius irrumpant in sedem, a qua, sicut ipsi fatentur, fuerant repellendi. Siquidem justum erat, ut de se sibi contra se crederetur. Quid enim in eis lateat, nemo fidelius novit. Plures tamen incontinenter ambiunt, et impudenter. Frustra enim, ut quemque eorum excipias, aliquem oppones titulum, quia clamore conductitio praevalente delebitur, concurrentibus exemplis et sanctionibus Patrum. Ignobilis est: sed nec Petrus patricius exs