comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut sanitatẽ ꝓfecto: aut insensibilita
sustinens ꝑiculo te irreuocabilit desꝑa-¬
tus ĩmergas. Uereor inquã ne in medi¬
is occupationib qm̃ multe st̃ dum dif¬
fidis finẽ. frontẽ dures. & ita sensim te
ipsũ quodã modo sensu pͥues iusti utilisq
coloris. Multo prudentius te illis sub¬
trahas. uel ad tempꝰ. quã patiare trahi
ab ipsis. ꝙ certe paulatĩ duci qͦ tuñ iuis.
Queris quo: Ad cor durũ. Ne ꝑgas que¬
rere quid illd sit. si ñ expauisti tuũ est
hoc. Solum ẽ cor durũ. qđ semet ipsũ
ñ ex horret. quia nec sentit. Quid me in¬
ter rogas: Int̾roga pharaonẽ. Nemo du¬
ri cordis salutẽ unꝗͣ adeptꝰ ẽ. nͥ quẽ forte
miserans ds abstulit ab eo iuxta ꝓpħiã
cor lapideum. & dedit ei corcarneũ. Qͥd
gͦ cor durũ : Ip̃m ẽ qđ nec conpunctione
scindit᷑. nec pietate mollit᷑. nec mouetur
precib. minis ñ cedit. flagellis durat᷑.

Expanded text:
aut sanitatem profecto, aut insensibilitataut sanitatem profecto, aut insensibilitatsustinens, periculo te irrevocabiliter desperatus immergas. Vereor, inquam, ne in mediis occupationibus, quoniam multae sunt, dum diffidis finem, frontem dures, et ita sensim te ipsum quodammodo sensu prives justi utilisque doloris. Multo prudentius te illis subtrahas vel ad tempus, quam potiare trahi ab ipsis, et duci certe paulatim quo tu non vis. Quaeris quo? Ad cor durum. Nec pergas quaerere, quid illud sit: si non expavisti, tuum hoc est. Solum est cor durum, quod semetipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga Pharaonem. Nemo duri cordis salutem unquam adeptus est, nisi quem forte miserans Deus, abstulit ab eo, juxta prophetam, cor lapideum, et dedit cor carneum . Quid  cor durum? ipsum est quod nec compunctione scinditur, nec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duratur.
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam dico tͥ si res ut assolet ꝑ consue-¬
tudinẽ in incuriã uenerit. Noli nimis
credere affectuituo. qͥ nunc ẽ. Niltã
fixũ animo qđ neglectu ꝙ temꝑe ñ
obsolescat. Uulneri uetusto ꝙ neglec¬
to callus obducit᷑. mͣsanabile qͦ insensi¬
bile fit. Deniq doloe continuus & acer¬
bus. diuturnus ẽe non patit᷑. Nam si
ñ aliunde extundit᷑. necesse ẽ cedat uł
sibi. E nimuero cito aut de remedio
consolationẽ recipiet: aut de assiduita¬
te stuporem. Quid ñ inuertat consue¬
tudo: Quid non assiduitate duretur:
Quid non usui cedat: Quantis qͥ pre
amaritudine pͥus ex horrebant usu ip
importabile uidebit᷑ aliqͥd. ꝓcessu tem¬
poris si as suiescas iudicabis non adeo
gͣue. paulo post leue senties. paulo pꝰt
nec senties. paulo post etiã delectabit.
Ita paulatĩ in cordis duritiã itur. ꝙ ex
illa in auersionẽ. Sic gͣuis ꝙ continuus
dolor. citum ut dixi habit᷑us ẽ exitum.

Expanded text:
Etiam, dico tibi, si res, ut assolet, per consueEtiam, dico tibi, si res, ut assolet, per consuetudinem in incuriam venerit. credere affectui tuo qui nunc est. Nil tam fixum animo, quod neglectu et tempore non obsolescat. Vulneri vetusto et neglecto callus obducitur, et eo insanabile, quo insensibile fit. Denique dolor continuus, et acerbus, diuturnus esse non patitur. Nam si non aliunde extunditur, necesse est cedat vel sibi. Enimvero cito aut de remedio consolationem recipiet, aut de assiduitate stuporem. Quid non invertat consuetudo? quid non assiduitate duretur? quid non usui cedat? quantis quod prae amaritudine 409 prius exhorrebant, usu ipsimportabile videbitur aliquid: processu temporis, si assuescas, judicabis non adeo grave; paulo post et leve senties, paulo post nec senties; paulo post etiam delectabit. Ita paulatim in cordis duritiam itur, et ex illa in aversionem. Sic gravis et continuus dolor citum, ut dixi, habiturus est exitum,
Abbreviated transcription (Latin):
Non potes desueuisse tam cito. ita su¬
bito ñ dolere. nuꝑ subtractas. Plaga
recens dolore non caret. Neq enim iã
occalluit uulnus. nec in tam breui ũ¬
sum in insensibile est. Quamquã si ñ
dissimules ñ deest tibi uigis materia
tus ni fallor auelleris a tue rachelis am¬
plexib. ꝙ quotiens id pati contigerit:
tociens dolor tuus renouet᷑ necesse est.
At qñ non contigit: Quotiens uis et in¬
cassum. quotiens moues. nec ꝓmoues.
quotiens conaris. & ñ datur ultra:
eniteris ꝙ ñ parturis. temptas. ⁊ ab¬
riꝑis. & ubi incipis. ibi deficis. ⁊ dum
adhuc ordiris. succidunt te. Uenerunt
filii usq ad parcum ait ꝓpħa. et ui¬
res non habet parturiens. Nosti hoc:
Nemo te melius. Attrittȩ frontis es.
et instar uitulȩ effraim. doctus dilig̾e
ꝓbum sensũ. Ab hissane cupio tͥ pacẽ.
ñ cum his. Nichil plus metuo tibi pace
ista. Miraris si unquã possit accidere :

Expanded text:
Non potes his dissuevisse tam cito, ita suNon potes his dissuevisse tam cito, ita subito non dolore nuper subtractas. Plaga recens dolore non caret. Neque enim jam occalluit vulnus, nec in tam brevi versum in insensibile est. Quanquam si non dissimules, non deest tibi jugis materia tus, ni fallor, avelleris a tuae Rachelis amplexibus; et quoties id pati contigerit, toties dolor tuus renovetur necesse est. At quando non contingit? Quoties vis, et incassum? quoties moves, nec promoves? quoties conaris, et non datur ultra; eniteris, et non paris; tentas, et abriperis; et ubi incipis, ibi deficis; et dum adhuc ordiris, succidunt te? Venerunt filii usque ad partum, ait propheta; et vires non habet parturiens . Nosti hoc? nemo te melius. Attritae frontis es, et instar vitulae Ephraim doctus diligeroprobum sensum. Ab his sane cupio tibi pacem, non cum his. Nihil plus metuo tibi pace ista. Miraris si unquam possit accidere?
Abbreviated transcription (Latin):
facile erueris. Ascende incelum. descen-¬
de in abissum. ñ recedes a mȩ. sequar
tȩ quocũq ieris. Amaui pauꝑem: a¬
mabo pauꝑũ & diuitũ patrem. Non
enĩ si bñ tȩ noui. qͥa pater pauꝑum
factus: iõ ñ pauꝑ sp̃u es. In te hanc
mutationẽ factam ẽẽ confido. ñ dȩ te:
nec pͥori statui tuo successisse ꝓmotio¬
sed accesfisse. Monebo ꝓinde te non ut ma-¬
gister sed ut mater. plane ut amans.
Amens mag̃ uidear. sed ei qͥ ñ amat. ei qͥ
uim non sentit amoris.
occupationib tuis: quia in his maxi¬
me condoleo tibi. Condoleo dixerim: si
tamen dolesꝙ tu. Alioquin doleo mag̃
dixisse debueram: quia ñ est condole¬
re. ubi nemo qui simul doleat. Itaq si
uoles: condoleo. Bi non. doleo tamen.
sistere menbrũ qđ obstupuit. & eg¬
rum se se ñ sentientem ꝑiculosius la¬
borare. Absit autem ut de te id suspi¬
cer. Noniquib deliciis dulcis quienis
tue. non longe ante hac fruebare.

Expanded text:
facile erueris. Ascende in coelos, descenfacile erueris. Ascende in coelos, descende in abyssos: non recedes a me, sequar te quocumque ieris . Amavi pauperem, amabo pauperum et divitum patrem. Non enim, si bene te novi, quia pater pauperum factus, ideo non pauper spiritu es. In te hanc mutationem factam esse confido, non de te; nec priori statui tuo successisse promotiosed accessisse. Monebo te proinde, non ut magister, sed ut mater: plane ut amans. Amens magis videar, sed ei qui non amat, ei qui vim non sentit amoris. occupationibus tuis, quia in his maxime condoleo tibi. Condoleo dixerim, si tamen doles et tu: alioquin doleo magis dixisse debueram; quia non est condolere, ubi nemo qui doleat. Itaque si doles, condoleo: si non, doleo tamen, sistere membrum quod obstupuit; et aegrum sese non sentientem periculosius laborare. Absit autem ut de te id suspicer. Novi quibus deliciis dulcis quietis tuae non longe antehac fruebare.
Abbreviated transcription (Latin):
ficet uł delectet
uł consoletͦ. s
nescio quomodo
uult & ñ uult exire leta quidẽ s lenta
orõ. dũ certatim illi ꝯtraria imꝑare ꝯten-¬
dunt maiestas & amor. Nempe urget
ille: inhibet illa. S int̾uenit dignatio¬
tua: qua hoc ipsum ñ precipis s petis.
cũ preciꝑe magis tȩ deceat. Maiestate
gͥ tã dignant̾ cedente. quid in cedat.
pudor: Qd enĩ si cathedram ascendisti:
slec si ambules suꝑ pennas uentoꝵ sub¬
duceris affectui. Amor dñm nescit: ag¬
noscit filiũ & innfulis. ꝑsȩ satis sub¬
iectus ẽ: obsequit᷑ sponte. gratis obtem¬
ꝑat. lib̾e reueret᷑. Non sic aliqui. ñ sic:
s aut timore ad ista impellunt᷑ aut cu¬
piditate. hii sunt qui in faciȩ bñdic̃t.
mala aut̃ in cordib eoꝵ. Blandiunt᷑
corã: & in necessitate deficiunt. At ca-¬
ritas nunꝗͣ excidit. Ego ut uerũ fate¬
ar mat̾s sũ lib̾atus officio: s ñ dep̃datꝰ
affectu. Olim mͥ inuisceratus es. ñ tam

Expanded text:
cet, vel delectet, vel consoletur. Sed nescio quomodo vult, et non vult exire laeta quidem, sed lenta oratio: dum certatim illi contraria imperare contendunt majestas, atque amor. Nempe urget ille, inhibet illa. Sed intervenit tua dignatio, qua hoc ipsunt non praecipis, sed petis, cum praecipere magis te deceat. Majestate igitur tam dignanter cedente, quidni cedat pudor? Quid enim si cathedram ascendisti? Nec si ambules super pennas ventorum, subduceris affectui. Amor dominum nescit, agnoscit filium et in infulis. Per se satis subjectus est, obsequitur sponte, gratis obtemperat, libere reveretur. Non sic aliqui, non sic: sed aut timore ad ista impelluntur, aut cupiditate. Hi sunt qui in facie benedicunt, mala autem in cordibus eorum; blandiuntur coram, in necessitate deficiunt. At charitas nunquam excidit . Ego, ut verum fatear, matris sum liberatus officio, sed non depraedatus affectu. Olim mihi invisceratus es, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ excidit. foras mittit suspitionẽ. Ama gͥ ꝑseuerant᷑
et longammit. ⁊ habes longitudinẽ. Dilata amorẽ
tuum usq adimmicos. q latitudinẽ tenes. Esto
etiam in om̃i sollicitudine timoratꝰ. ꝙ sublime. pro¬
fundũq app̃hendisti. Aut si mauis quatuor eque tu¬
is. diuinis quatuor respondere: facis hoc si stupes. si
paues. si ferues. si sustines. Stupenda plane subli¬
mitas maiestatis. pauenda abẏssus iudiciorũ. feruo¬
rem exigit caritas. et̃nitas ꝑseuerantiã sustinendi.
ꝑseuerat in amore. nisi qͥ emulat᷑ et̃nutatẽ caritatis:
Nempe eternitatis quandã ymaginẽ. ꝑseuerantia
prefert. Deniq sola est. cui et̾nitas reddit᷑. uł potius
que eternitati hominẽ reddit. dicente dño. Q ꝑse¬
uerauerit usq in finẽ hic saluus erit. Et nunc ad¬
uerte in quatuor istis contẽplationis sp̃es quatuor.
Orima ⁊ maxima contẽplatio ẽ. admiratio maiesta¬

Expanded text:
um non excidit, foras mittit suspicionem. Ama igitur perseveranter um non excidit, foras mittit suspicionem. Ama igitur perseveranter et longanimiter, et habes longitudinem: dilata amorem tuum usque ad inimicos, et latitudinem tenes. Esto etiam in omni sollicitudine timoratus, et sublime profundumque apprehendisti. 31. Aut si mavis quatuor aeque tuis, divinis quatuor respondere; facis hoc, si stupes, si paves, si ferves, si sustines. Stupenda plane sublimitas majestatis: pavenda abyssus judiciorum. Fervorem exigit charitas, aeternitas perseverantiam sustinendi. perseverat in amore, nisi qui aemulatur aeternitatem charitatis? Nempe aeternitatis quamdam imaginem perseverantia praefert. Denique sola est cui aeternitas redditur, vel potius quae aeternitati hominem reddit, dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . 32. Et nunc adverte in quatuor istis contemplationis species quatuor. Prima et maxima contemplatio est admiratio majesta
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex. oꝑationesq diuerse. Et illa. una res est.
longitudo ꝓpter eternitatẽ. latitudo ꝑpter caritatẽ.
sublimitas ꝓpter maiestatẽ. ꝓfunditas ꝓpt̾ sapien
tiam. Nouimus hec. num idõ ꝙ arbitram᷑ nos cõ¬
prehendisse: Non ea disputatio cõprehendit. s sc̃itas:
siquo modo tam̃ comp̃hendi pot̃. qͦd incõprehensi¬
bile est. At nisi posset. ñ dixisset apłs ut cõprehen¬
tuo exꝑimentoseies. Scm̃ facit affectio scã. & ip̃a
anima ueluti quibꝰdam duob brachiis suis: compre¬
hendit. amplectit᷑. stringit. tenet. ꝙ ait. Tenui eũ
to. longoq respondet. Quid tam timendũ quã potes¬
tas. cui non potes resistere: quã sapientia. cui abscon¬
di ñ potes: Poterat mimistimer ds. alterutro carens.
Nunc autẽm ꝑfecte oportet timeas illũ: cui nec ocłs
deest omĩa uidens. nec manus potens omĩa. Qͥditẽ
tam amabile. quã amor ip̃e quo amas. ⁊ quo ama

Expanded text:
multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est longitudo propter aeternitatem, latitudo propter charitatem, sublimitas propter majestatem, profunditas propter sap. Novimus haec. Num ideo et arbitramur nos comprehendisse? Non ea disputatio comprehendit, sed sanctitas: si quo modo tamen comprehendi 458 potest quod incomprehensibile est. At nisi posset, non dixisset Apostolus: Ut comprehentuo experimento scies. Sanctum facit affectio sancta, et ipsa anima, veluti quibusdam duobus brachiis suis comprehendit, amplectitur, stringit tenet, et ait: Tenui eum,to et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abscondi non potes? Poterat minus timeri Deus, alterutro carens. Nunc autem perfecte oportet timeas illum, cui nec oculus deest omnia videns, nec manus potens omnia. Quid item tam amabile, quam amor ipse, quo amas, et quo amar
Abbreviated transcription (Latin):
locales quidẽ excedit tempalesq angustias: s lib̃tate
naturȩ. ñ enormitate substantie. Tali modo inmen-¬
sus est. qui omĩa fecit in mensura. ꝙ. quanuis in m̃ꝰ
hic tam̃ modus ⁊ ipsius inm̃sitatis. Qͥa itẽ ds̃: Subli¬
mitasꝙ ꝓfundũ. In alt̾o supͣ omĩa: in altero infra
omĩa. liquet in dĩtate nusꝗͣ. claudicare equalitatẽ.
stare eam undiq firmit̾. constare inmobilit̾ sibi.
Ex equo ⁊ ista respondent sibi. dum ⁊ sublimitas in¬
aitingibilis. ꝙ ꝓfunditas eque inscrutabilis. cognos¬
catur. paulo ãmirante ꝙ exclamante. Oaltitudo di¬
uitiarũ sapientie ⁊ scientie dei. quã inscrutabilia
sunt iudicia eiꝰ. ⁊ inuestigabiles uie illius. libet et
nos exclamare cum paulo. horũ utcunq intuentes
in deo ⁊ cum deo. simplicissimã unitatẽ. Osapien¬
tia potens. attingens ubiq forciter. o potentia sa¬
piens. disponens omnia suauit. Resuna. effectus

Expanded text:
locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate naturae, non enormitate substantiae. Tali modo immensus est qui omnia fecit in mensura; et quamvis immensus, hic tamen modus et ipsius immensitatis. 29. Quid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, stare eam undique firmiter, constare immobiliter sibi. Ex aequo et ista respondent sibi, dum et sublimitas inattingibilis, et profunditas aeque inscrutabilis cognoscatur, Paulo admirante et exclamante: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius! Libet et nos exclamare cum Paulo, horum utcumque intuentes in Deo, et cum Deo simplicissimam unitatem: O sapientia potens, attingens ubique fortiter! o potentia sapiens, disponens omnia suaviter! Res una, effectus
Abbreviated transcription (Latin):
longa. ut ñ habeat t̃minũ. ñ mag̃ loci qͣ. temꝑis.
Est ⁊ latitudo. ꝙ ip̃a qͥd : Caritas. Quib et ista t̾mi
nis angustet᷑ ĩdõ. qui nicħ horũ odit que fecerit:
Deniq solẽ suũ oriri fac̃ suꝑ bonos ꝙ malos: ꝙ plu¬
it suꝑ iustos et iniustos. Ergo et mnunicos inclu¬
dit simis ille. Ne hoc quoq contentꝰ. euadit in in¬
finitũ. Onĩem ñ mͦ affectionẽ. s ⁊ cognitionẽ exce¬
dit. adiciente apło ⁊ dicente. Scire etiã suꝑem:¬
uentẽ scientie caritatẽ xꝑi. Quid plus dicam:
Eterna ẽ. Nisi qͦd hoc plus forsitan ẽ. quia eternitas ẽ.
Clides tantã ẽẽ latitudinẽ. quantã & longitudinẽ :
Utinã sic uideas ñ tantã ẽẽ s ip̃am. id eẽ unã qͦd al¬
teram. ñ minus unã quã duas. nec plus duas: quã
unã. Os̃ eternitas. ds̃ caritas ẽ: longitudo sine ꝓten¬
sione. Latitudo sine distensione. In utroq par iter

Expanded text:
longa, ut non habeat terminum non magis loci quam temporis. longa, ut non habeat terminum non magis loci quam temporis. Est et latitudo. Et ipsa quid? Caritas. Quinis angustetur in Deo, qui nihil odit eorum quae fecerit? Denique solem suum oriri facit super bonos et malos, pluit super justos et injustos . Ergo et inimicos concludit sinus ille. Nec hoc quoque contentus, evadit in infinitum. Omnem non modo affectionem, sed et cognitionem excedit, adjiciente Apostolo et dicente: Scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi . Quid plus dicam? Aeterna est. Nisi quod hoc plus forsitan est, quia aeternitas est. Vides tantam esse latitudinem, quantam et longitudinem? Utinam sic videas non tantam esse, sed ipsam: id esse unam quod alteram; non minus unam quam duas, nec plus duas quam unam. Deus aeternitas, Deus charitas est: longitudo sine protensione, latitudo sine distensione. In utroque pariter
Abbreviated transcription (Latin):
les ei ermiꝰ. qͥa uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Beata uisio ad qͣ
merito suspirabat qͥait. Exqͥsiuit te facies mea.
faciẽ tuã dñe requirã. ꝙ quia adhuc in qͤrendo
res est. ĩterũ ascendamus quadrigã istã. ut pote
infirmi ꝙ imbecilles. in digentes tali uehiculo.
si forte uł sic apprehendamꝰ. in qͦ app̃hensi sumus.
id est huiꝰ ipsis uehicłi rõnẽ. Nã hoc moiitũ habe¬
mus ab ip̃o auriga⁊ pͥmo currꝰ huiꝰ exhibitore. ut
studeamꝰ comp̃hendẽ cũ om̃ib scĩs. que sit longi¬
tudo. latitudo. sublimitas. q ꝓfundũ. Cõprehen¬
dere dicit ñ cognoscere. ut ñ curiositate contenti.
scientie cura tota fructui in hiemꝰ. Nonin cogni¬
tione ẽ fructus. s in cõprehensione. Alioqͥn scien¬
tibonũ. ⁊ non facienti. ut ait quidã peccm̃ ẽ ei.
ds̃ : Longitudo inquã. quid ip̃a : Ẽternitas. Hec tã

Expanded text:
les ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Beata visio! ad quam les ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Beata visio! ad quam merito suspirabat, qui ait: Exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Et quia adhuc in quaerendo res est, interim ascendamus quadrigam istam, utpote infirmi et imbecilles, indigentes tali vehiculo, si forte vel sic apprehendemus, in quo apprehensi sumus, id est, hujus ipsius vehiculi rationem. Nam hoc monitum habemus ab ipso auriga et primo currus hujus exhibitore, ut studeamus comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum. Comprehendere dicit, non cognoscere, ut non curiositate contenti sciencie tota cura fructui inhiemus. Non in cognidone est fructus, sed in comprehensione. Alioquin: Scienti bonum et non facienti, ut ayt quidam – Iacobus – peus? Longitudo, inquam. Quid ipsa? Eternitas. Hec tam
Abbreviated transcription (Latin):
signatꝰ ẽ ꝓ captu nr̃o. ñ ꝓ suo statu. Diuisus hicẽ
non ille. Uoces diũse. semite multe. s uñ ꝑ eas sig¬
nificat᷑. unusquerit᷑. Non diuisiones substantie in
quart̃nło isto exp̃sse st̃. ñ dim̃siones. quales in cor¬
ꝑib intuem᷑. ũ distinctio ꝑsonał qualẽ in tͥnitate
adoramꝰ. ñ numerꝰ ꝓpͥetatũ. qualẽ ꝑsonis ipsis inẽẽ
fatem᷑. ⁊ si ñ aliud aꝑsonis. Alioqͥn hoc singłm hor
in dõ. qͦd. quatuor simł. hoc .iiiͦi. ip̃a qͦo singłm ẽ.
Nob̃ autẽ quia ñ possumꝰ cũ dõ simplicitate conten¬
interĩ uidere dat᷑. Cũ autẽ uidebimꝰ facie ad faciẽ
uidebimꝰ sicuti ẽ. Nec enĩ iam tunc fragił acies nĩ¬
tis nr̃e. quantũlibet uehem̃t intendens auqͣtenꝰ re¬
filiet. dissiliet ue insuã płalitatẽ. Colliget se mag̃.
adunabit. ꝯformabit ꝙ unitatulliꝰ. uł potiꝰ unitati
illi. ut una uni facies respondeat faciei. Nẽpe simi¬

Expanded text:
Divisus est hic, non ille. Voces diversae, semitae multae: sed unum per eas significatur, unus quaeritur. Non divisiones substantiae in quaternario isto expressae sunt; non dimensiones, quales in corporibus intuemur; non distinctio personalis, qualem in Trinitate adoramus; non numerus proprietatum, qualem personis ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc singulum horum in Deo, quod quatuor simul; hoc quatuor ipsa, quod singulum est. Nobis autem, quia non possumus cum Deo simplicitate conteninterim videri datur. Cum autem videbimus facie ad faciem, videbimus sicuti est. Nec enim jam tunc fragilis acies mentis nostrae, quantumlibet vehementer intendens, aliquatenus resiliet, dissilietve 457 in suam pluralitatem. Colliget sese magis, adunabit, conformabitque unitati illius, vel potius unitati illi, ut una uni facies respondeat faciei. Nempe simi
Abbreviated transcription (Latin):
mori⁊ ñ moriant᷑ in et̾num. qͥ dicunt montib ca¬
dite suꝑ nos. ⁊ collib oꝑite nos: quid nͥ mortẽ mortiᷤ
bñficio aut finire aut euadere uolunt: Deniq ui¬
uocabt̃ mortẽ ait ⁊ ñ ueniet. Intuere id clariꝰ. Constat
ĩmortalẽ animã ẽẽ. nec aliqñ absq sua memoria ui¬
uere. ne ñ aĩam aliqñ ẽẽ ꝯtingat. Itaq durante aĩa
durat & memoria. S quał: Feda flagitiis. horrida
facinorib uanitate tumida. ꝯtẽptu hispida ⁊ neglec¬
ta: Que pͥora tͣnsier̃t ⁊ ñ transier̃t. Transier̃t a ma¬
nui. s ñ amente. Qd factũ ẽ. factũ ñ eẽ ñ pot̃. ꝓm̃¬
⁊ si facere intemꝑe fuit. s fecisse in sempit̾nũ manꝙ.
Non transit cum temꝑe qd temꝑa transit. In et̾nũ
gͦ necesse ẽ cruciet. qͦd ꝑperam te egisse in et̾ nũ
memineris. Exꝑiri erit hoc ueritatẽ. uocis illuis.
arguam te ꝙ statuã contra faciem tuã. Dñs locutꝰ

Expanded text:
oriantur in aeternum? Qui dicunt montibus, Cadite super nos; et collibus, Operite nos , qui nisi mortem mortis beneficio aut finire, aut evadere volunt? Denique invocabunt mortem, ait, et non veniet . Intuere id clarius. Constat immortalem animam esse, nec aliquando absque sua memoria vivere, ne non animam aliquando esse contingat. Itaque durante anima, durat et memoria. Sed qualis? Foeda flagitiis, horrida facinoribus, vanitate tumida, contemptu hispida et neglecta. Quae priora, transierunt, et non transierunt. Transierunt a manu, sed non a mente. Quod factum esi facere in tempore fuit, sed fecisse in sempiternum manet. Non transit cum tempore, quod tempora transit. In aeternum ergo necesse est cruciet, quod perperam te egisse in aeternum memineris. Experiri erit hoc veritatem vocis illius: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Dominus locutus
Abbreviated transcription (Latin):
assignare. dum. longitudinẽ cõprehendit medita¬
tio ꝓmissorũ. latitudinẽ recordatio beneficiorũ. sub¬
limitatẽ contemplatio maiestatis. ꝓfundũ inspectio
iudicioꝵ. Querendus adhue fuerat. qui nec satis
adhuc inuentus ẽ. nec querinimis pot̃. At orando
forte quam disputando dignius querit᷑. ꝙ inuenit᷑
facilius. ꝓinde is sit finis libri: s ñ finis querendi¬

Expanded text:
assignare, dum longitudinem comprehendit meditaassignare, dum longitudinem comprehendit meditatio promissorum, latitudinem recordatio beneficiorum, sublimitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur, et invenitur facilius. Proinde is sit finis libri, sed non finis quaerendi
Abbreviated transcription (Latin):
terdum quoq uel ꝑ aliquas morulas. stupore et extasi
suspensũ teneat admirantẽ. Scda autẽ necessaria ẽ hinc.
Est eium intuens iudicia dei. Quo sane pauido aspec¬
tu dum uehem̃tius concutit intuentẽ. fugat uicia.
fundat uirtutes. iniciat ad sapientiã. humilitatẽ
seruat. Clirtutũ si quidẽ bonũ qͦddã. ac stabile fun-¬
damentum humilitas. Nempe si nutet illa: uirtu¬
tum congregatio non nisi ruina ẽ. Tercia contem¬
platio occupat᷑. uel potius ociat᷑ circa memoriã be-¬
neficiorũ: ꝙ ne dumitat ingratũ sollicitat memo¬
ranten ad amorẽ benefactecis. De talib dicit ꝓpħa
loquens ad dñm. Memoriã habundantie suauita¬
tis tuȩ eructabunt. Quarta que retro sunt obliuiscens.
in sola requiescit expectatione ꝓmissorũ. Quȩ cũ sit
meditatio eternitatis. siquidẽ que ꝓmittunt᷑ eterna
sunt. longauimitatẽ alit. ⁊ ꝑseuerantie dat ingorẽ.
Puto iam facile ẽ. quatuor nr̃a hec: quatuor illis apłi

Expanded text:
terdum quoque vel per aliquas morulas stupore et ecstasi suspensum teneat admirantem. Secunda autem necessaria est huic; est enim intuens judicia Dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehementius concutit intuentem, fugat vitia, fundat virtutes, initiat ad sapientiam, humilitatem servat. Virtutum siquidem bonum quoddam ac stabile fundamentum, humilitas. Nempe si nutet illa, virtutum aggregatio nonnisi ruina est. Tertia contemplatio occupatur, vel potius otiatur circa memoriam beneficiorum; et ne dimittat ingratum, sollicitat memoranloquens ad Dominum: Memoriam abundantiae suavitatis suae eructabunt . Quarta quae retro sunt obliviscens, in sola requiescit exspectatione promissorum: quae cum sit meditatio aeternitatis siquidem quae promittuntur, aeterna sunt, longanimitatem alit, et perseverantiae dat vigorem. Puto jam facile est quatuor nostra haec, quatuor illis Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in luce uident᷑. A quo uł aquib. Ab omĩ uidente.
ut ꝓ multitudine intuentiũ sit confusio multa.
At nullus de tanta multitudine spectantiũ moles¬
tior ocłs suo. cuiꝰq. Non ẽ aspectus siue in celo. siue
interra. quẽ tenebrosa conscientia suffugere ma¬
gis uelit. minus possit. Non latent tenebre uł
se ip̃as. Se uident. que aliud ñ uident. Oꝑa tene¬
brarum sequunt᷑ illas. nec ẽ qͦ se abscondat ab iłł.
ne intenebris quidẽ. Hic ẽ uermis qui ñ morit᷑.
memoria p̃teritoꝵ. Semel inectꝰ. uł potiꝰ innatus
ꝑ pecc̃m. hesit firmit̃. nequaquã deinceps auellen¬
dus. Nec cessat rodere conscientiã. eaq pastus. esca
utiq inconsũptibili ꝑpetuat uitã. Horreo uermẽ
mordacẽ: mortẽ uiuacẽ. Horreo incide in manus di¬
mortis uiuentis. ⁊ ite morientis. Hscd̾a mors quȩ¬

Expanded text:
et in luce videntur. A quo, vel quibus? Ab omni vidente, et in luce videntur. A quo, vel quibus? Ab omni vidente, ut pro multitudine intuentium sit confusio multa. At nullus de tanta numerositate spectantium molestior oculus suo cujusque. Non est aspectus, sive in coelo, sive in terra, quem tenebrosa conscientia suffugere magis velit, minus possit. Non latent tenebrae vel se ipsas. 456 Se vident quae aliud non vident. Opera tenebrarum sequuntur illas, nec est quo se abscondant ab illis, ne in tenebris quidem. Hic est vermis qui non moritur, memoria praeteritorum. Semel injectus, vel potius innatus per peccatum, haesit firmiter, nequaquam deinceps avellendus. Nec cessat rodere conscientiam, eaque pastus, esca utique inconsumptibili, perpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem vivacem. Horreo incidere in manus mortis viventis, et vitae morientis. 26. Haec se
Abbreviated transcription (Latin):
sustinebit. Digne onũno. ut qͥ ad nicħ afficit᷑. unꝗͣ
qͦd deoeat. ad nicħ unꝗͣ qͦd libeat euadat. Qs hoc fa¬
quã recto pͣuoq conueniet. hec enĩ sibi inuicẽ ad¬
uersant᷑. ⁊ si ñ inuicẽ ledant. Lesio alteriꝰ ẽ. absit
ut dei. Durũ inqͥt tibi ẽ contͣ stimulũ calcitrare. Nocẽ.
ñ stimulo durũ. s calcitranti. Est ꝙ tͣpium pena ds̃. lux
ẽ enim. ꝙ qͥd tã inuisũ obscenis. flagitiosisq mentib:
ꝓfecto omĩs qͥ male agit: odit lucem. S dico. Nunqͥd
ñ poterunt declinare: alinime omnino. Lucet ubiq
⁊ si ñ omĩb. Deniq in tenebris lucet. ⁊ tenebre eam
ñ comp̃hendunt. uidet tenebraslux. cui hoc ẽ ui¬
de qͦd lucere. s ñ uicissim a tenebris ip̃a uidet᷑ qͥa
tenebre eam ñ cõprehendunt. Et uident᷑ gͦ ÷ͥ con¬
fundent᷑. ꝙ ñ uident ne consolent᷑. Nec mͦ aluce

Expanded text:
sustinebit. Digne omnino, ut quid ad nihil afficitur unquam sustinebit. Digne omnino, ut quid ad nihil afficitur unquam quod deceat, ad nil unquam quod libeat, evadat. Quis hoc faquam recto pravoque conveniet. Haec enim sibi invicem adversantur, etsi non invicem laedant. Laesio alterius est: absit ut Dei. Durum tibi est, inquit, contra stimulum calcitrare ; hoc est, non stimulo durum, sed calcitranti. Et est turpium poena Deus: lux est enim. Et quid tam invisum obscenis flagitiosisque mentibus? Profecto omnis qui male agit, odit lucem . Sed dico: nunquid non poterunt declinare? Minime omnino. Lucet ubique, etsi non omnibus. Denique in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehendunt . Videt tenebras Lux, cui hoc est videre, quod lucere: sed non vicissim a tenebris ipsa videtur, quia tenebrae eam non comprehendunt 77. Et videntur ergo, ut confundantur: et non vident, ne consolentur. Nec modo a luce:
Abbreviated transcription (Latin):
rans ad sapientiã. roborans ad uirtutẽ. uisitans ad
consolationẽ. illuminans ad cognitionẽ. perpetu¬
ans ad ĩmortalitatẽ. implens ad felicitatẽ. circundãs
quã humiliũ gła. Est enĩ racionab̾ił quedã equita¬
tis directio. inconũtibił atq indeclinabił. quippe
attingens ubiq cui illisa om̃is pͣuitas conturbet᷑
necesse est. Quid ni in hanc om̃e tumidũ. uł distor¬
tũ. impingat ⁊ conquasset᷑: Ele uniuerso qͦd ob¬
uiũ forte offencłit. cedere nescia rectitudo. Nã ꝙ for¬
titudo ẽ. Qamiqͥs uoluntatib tam contͣriũ. ⁊ adũ¬
onis referentib penã. Quid tã penale. quã semꝑ uel¬
tam dãpnatũ. quã uoluntas addicta huic necessi¬
tati. uolendi. nolendiq. ut ad utrũlibet. iã sicut
ñ nͥ ꝑũse. ita ñ nͥ misere moueant᷑ : In et̾nũ ñ obti¬
nebit qͦd uult. ⁊ qͦd ñ uult in et̾num nichilominꝰ

Expanded text:
rans ad sapientiam, roborans ad virtutem, visitans ad rans ad sapientiam, roborans ad virtutem, visitans ad consolationem, illuminans ad cognitionem, perpetuans ad immortalitatem, implens ad felicitatem, circumdans quam humilium gloria. Est enim rationabilis quaedam aequitatis directio inconvertibilis atque indeclinabilis, quippe attingens ubique: cui illisa omnis pravitas conturbetur necesse est. Quidni in hanc omne tumidum, vel distortum impingat, et conquassetur? Vae universo, quod obvium forte offenderit cedere nescia rectitudo: nam et fortitudo est. Quid iniquis voluntatibus tam contrarium et adveonis referentibus poenam. Quid tam poenale, quam semper velam damnatum, quam voluntas addicta huic necessitati volendi nolendique, ut ad utrumlibet jam, sicut non nisi perverse, ita non nisi misere moveatur? In aeternum non obtinebit quod vult; et quod non vult in aeternum nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
de uirga. s maluit de radice. ut unde uirgã inde
florem duxisse originẽ demonstraret. Inde ig sũp¬
ta caro. unde orta uirgo. nec noua in uirgine que
ꝓduit ex radice. Forte substomacharis si adhuc ꝑ¬
gimus querere qͥd ẽ ds: tum quia totiens iã que¬
situm ẽ. tũ qͥa diffidis inuentũ iri. Dico tͥ pat̃ euge¬
ni.solus ẽ ds̃ qͥ frustra nunꝗͣ. queri pot̃. nec cũ
inueniri ñ pot̃. Doceat te de hoc exꝑimentũ tuũ.
Aut si ñ: exꝑto credito ñ mͥ. s scõ quiait. Bonus
ꝯđ ad se: ip̃e nouit. Quid ẽ d̾s: uoluntas om̃p̃s.
beniuolentissima uirtꝰ. lum̃ et̃nũ. incõmutabilis
ratio. sũma beatitudo. creans mentes. ad se ꝑticipan¬
dumi. uiuificans ad sentiendũ. afficiens ad appe¬
tendũ. dilatans ad capiendũ. iustificans ad ꝓme¬
rendũ. accendens ad zelum. fecundans ad fructũ.
uirigens ad eqͥtatẽ. formans ad beniuolentiã. mode¬

Expanded text:
de virga; sed 455 maluit, de radice: ut unde virgam, inde de virga; sed 455 maluit, de radice: ut unde virgam, inde florem duxisse originem demonstraret. Inde igitur sumpta caro, unde orta Virgo: nec nova in Virgine, quae prodiit ex radice. ergimus quaerere, quid est Deus? tum quia toties jam quaesitum est, tum quia diffidis inventum iri. Dico tibi, Pater Eugeni, solus est Deus, qui frustra nunquam quaeri potest, nec cum inveniri non potest. Doceat te de hoc experimentum tuum; aut si non, experto credito, non mihi sed sancto, qui ait: Bonus quod ad se, ipse novit. Quid est Deus? Voluntas omnipotens, benevolentissima virtus, lumen aeternum, incommutabilis ratio, summa beatitudo, creans mentes ad se participandum, vivificans ad sentiendum afficiens ad appetendum, dilatans ad capiendum, justificans ad promerendum, accendens ad zelum, fecundans ad fructum, dirigens ad aequitatem, formans ad benevolentiam, mode
Abbreviated transcription (Latin):
nũ illigenitũ indubita tͭ asserit᷑. Et in his triplex
si diligenter aduertas diuine potentie genus. qd̾
factum sit de nichilo aliqͥd. de uetusto nouũ. et̃¬
nũ. beatũq. de dãpnato ⁊ mortuo. Quid hoc ad
nrãm salutẽ: Multũ. ꝑ omnẽ modũ. Primum. qͥdẽ.
qͦd peccato redacti in nichili. ꝑ hoc quodã mͦ itera¬
to creati sumus. ut simꝰ iniciũ aliqͦd creature eius.
Dem̃ qđ ex uetusta seruitute in lib̾tatẽ filiorũdĩ
translati. in nouitate sp̃c ambulantes. Postremo
qͦd de potestate tenebrarũ uocati ad regnũ clari¬
tatis eterne. in quo iã et consedere nos fec̃ in xp̃o.
Aliem sint a nob̾. qui xp̃i a nob̾ carnẽ alienare co¬
nant᷑. nouã creatã in uirgine. ꝙ ñ de uirgine sũp¬
tã impie asserentes. Pulchre ꝓpħicus sp̃c longe an¬
te occurrit huic sententie. ĩmo blasphemie mi¬
piorũ. Egrediet᷑ inquiens uirga de radice iesse ꝙ
flos de radice eius ascendet. dyxisse pot̾at ꝙ flos

Expanded text:
num illi genitum indubitata veritate asseritur. Et in his triplex, si diligenter advertas, divinae potentiae genus, quod factum sit de nihilo aliquid, de vetusto novum, aeternum beatumque de damnato et mortuo. Quid hoc ad nostram salutem? Multum per omnem modum. Primum quidem, quod peccato redacti in nihilum, per hoc quodammodo iterato creati sumus, ut simus initium aliquod creaturae ejus. Deinde quod ex vetusta servitute in libertatem filiorum Dei translati, in novitate spiritus ambulantes. Postremo, quod de potestate tenebrarum vocati ad regnum claritatis aeternae, in quo jam et consedere nos fecit in Christo. Alieni sint a nobis, qui Christi a nobis carnem alienare conantur, novam creatam in Virgine, et non de Virgine sumptam, impie asserentes. Pulchre propheticus spiritus longe ante occurrit huic sententiae, imo blasphemiae impiorum: Egredietur, inquiens, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Dixisse poterat, Et flos
Abbreviated transcription (Latin):
me contrarium tͥ. ꝙ factꝰ sum mͥmet ip̃i gͣuis: Ita
estꝰ eugeni. ñ pot̃ do ẽẽ contrariũ quid. ⁊ sibimet co¬
coheere. s qui arguit᷑ adeo. arguet᷑⁊ a se ip̃o. Nonẽ
sane iam tunc qͦd aut ueritatẽ dissimulet. ratio.
aut rõnis intuitũ anima declinet. abrupta m̃bͥs
corꝑis. in sese collecta. Qͦ enim ualeat sopitis. condu¬
ire solebat. in eam que p̃terit mundi huiꝰ fig᷑am :
Clides turpib nicħ deesse ad ꝯfusionẽ. cũ ꝓducen¬
tur spectacłm fieri deo. angłis. hominib sͥ ip̃is.
O quã male mali om̃s locati st̃. utiq oppositi torren¬
ti hiuc directe equitatis. ꝙ huic lumini ꝓpalate ue
ꝯfundi : Duplici contͥcione ait ddntere eos dñe ds̃¬

Expanded text:
ipsi gravis? Ita est, o Eugeni. Non potest Deo esse contrarium quid, et sibimet cohaerere, sed qui arguetur a Deo, arguetur et a se ipso. Non est sane jam tunc quod aut veritatem dissimulet ratio, aut rationis intuitum anima declinet, membris avulsa corporeis, et in sese collecta. Quo enim id valeat, sopitis concluire solebat in eam, quae praeterit, mundi istius figuram? Vides turpibus nihil deesse ad confusionem, cum producentur spectaculum fieri Deo, Angelis, hominibus, sibi ipsis? O quam male mali omnes locati sunt, utique oppositi torrenti huic directae aequitatis, et huic lumini propalatae confundi? Duplici contritione, ait ille, conte
Abbreviated transcription (Latin):
ne uitis. usq in diem illum cum illud bibam
uobiscum nouum in regno patͥ mei. Et qui¬
dem cum in regno patris .i. cum iam factus ĩ¬
mortalis post resurrectionẽ suam cum disci¬
pulis suis manducauit. et bibit. potuit tunc
primũ tradere ilł corpus suum et calioem no¬
ui et et̾ni testamenti. s mag̾ nunc ordinate
egit. quia testamentum ratum ñ fit. nisi ut
ait apłs mors interuenerit testatoris. Igitur
auctor et uirtus est. congrue bora tercia da¬
ri dignatus est. ut tempus ostenderet quo
sua quoq omnia sacramenta dari uel celebra¬
ri magis conueniret. Unde uniu̾salis eccłȩ¬
recte conuentus mag̾ hac hora nisi forte dies
ieuinu sit congregari consueuit. et dicta ho
ra que oeteris illustrior est ob honorẽ eiusdẽ
sp̃s scĩ. sollemnia missarum celebrari astanti¬
b choris. cum psallentio cõmuni. Nec cuiꝗͣ.
hec diuina tradunt᷑ mysteria post cibum cor-¬
ꝑis. nisi urgeat ea que tardari non potest

Expanded text:
ne vitis, usque in diem illum, cum illud bibam ne vitis, usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei . » Et quidem cum in regno Patris, id est, cum jam factus immortalis, post resurrectionem suam cum discipulis suis manducavit et bibit : potuit tunc primum tradere illis corpus suum, et calicem novi et aeterni testamenti, sed nunc magis ordinate egit, quia testamentum ratum non fuit nisi, ut ait Apostolus, mors intervenerit testatoris . Igiturauctor et virtus est, congrue hora tertia dari dignatus est, ut tempus ostenderet, quo sua quoque sacramenta dari vel celebrari magis conveniret. Unde recte universalis Ecclesiae conventus, magis hac hora, nisi forte dies jejunii sit, congregari consuevit, et dicta hora tertia, quae caeteris illustrior est, ob honorem ejusdem Spiritus sancti solemnia missarum celebrari astantibus choris, cum psallentio communi. Nec cuiquam haec divina traduntur mysteria post cibum corporis, nisi urgeat ea, quae retardari non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentoꝵ. hora tercia suꝑ apłos adue¬
niens. uiuificis eandem horam dedicauit mi¬
sterus. qua homines adhuc sobri. et carna¬
lib adbue cibis ieiuni. primũ querere debẽt
regnum dei. Nam quia dñs nr̃ qua nocte tra¬
debatur. post typicam agni cenam. sacram
corpis sui et sanguinis sui tradidit euchari¬
stiam. forte parum aut nicħ referre arbitra¬
remͣ. utrum pransi anieiuni ad illud uite epulũ
accederemus. At illud ratione et articulo tem¬
poris agebatur. ut tali hora sacramentum illud
condere non moraretur. Ratione: quia non an¬
te consuminationẽ ueteris. inchoandus erat or¬
do noui sacrificui. Articulo tempis. quia statĩ
capiendus erat. et ad passionem ducendus. ali¬
uo non habebat spatium. ut ante mortem suã
hoc heredib suis conscriberet testamentum.
Unde cum illis tradens sanguinis sui calicem
dixisset. bibite ex hoc om̃es. hic est enim calix
sanguinis mei. et cetera: statim addidit. Dico
autem uob non bibam amodo de hoc genimi¬

Expanded text:
sacramentorum, hora tertia super apostolos adveniens, vivificis eamdem horam dedicavit mysteriis, qua homines adhuc sobrii et carnalibus cibis adhuc jejuni, primum quaerere debent regnum Dei. Nam quia Dominus noster, qua nocte tradebatur, post typicam agni coenam, sacram corporis et sanguinis sui tradidit Eucharistiam , forte parum aut nihil referre arbitraremur utrum pransi an jejuni ad illud vitae epulum accederemus. At ille ratione et articulo temporis agebatur, ut tali hora sacramentum illud condere non moraretur. Ratione: quia non ante consummationem veteris, inchoandus erat ordo novi sacrificii: articulo temporis, quia statim capiendus, et ad passionem ducendus, aliud non habebat spatium, ut ante mortem suam hoc haeredibus suis conscriberet testamentum. Unde cum illis, tradens sanguinis sui calicem, dixisset: « Bibite ex hoc omnes; hic est enim calix sanguinis mei , » etc. statim addidit: « Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimi
Abbreviated transcription (Latin):
caput intectum p̾ferimus. et rasurã qͣm .xxiii.
coronam nominamus. nullo ornamento ꝑ ꝯtegi¬
mus. Non ẽ pͣlenum gaudiũ nr̃m quia non in
re presentiũ. s spegaudemus futuroꝵ. Iccirco au¬
tem rasi sumus. quia filii sumus cbore .i. calui scili
insensatis pueris. cum illusione. ascende calue. as¬
cenile calue. Rasis quoq capitib antiquã natare¬
orum legem immutanimꝰ. Olim namq nazarei ca¬
pillos nutriebant: nos e contra capillos decidimꝰ.
fixus ẽ. Dalila .i. pauꝑcula et mentis inops sinago¬
ga rasit caput fortissimi samson .i. solis nr̃i. et ͣ¬
didit in manus philistum. At ille captus et qͣsi
uictus. eos qui se suꝑauerant uicit. plures q
bostium occidit mortuus. qͣm occiderat uiuus:
mortuus enim dñs. infernm ꝯfregit. mortẽ uicit.
uitam reddidit. Nos quãuis in supͣdictis ornatib dȩ
uictoria eius gaudeamꝰ: tam̃ in rasura capitũ de-¬
casuationem eius ꝑ compassionẽ lugemꝰ. Hoc aut̃¬

Expanded text:
caput intactum praeferimus, et rasuram, quam coronam nominamus, nullo ornamento contegimus. Non est enim plenum gaudium nostrum, quia non in re praesentium, sed in spe gaudemus futurorum. Idcirco autem rasi sumus, quia filii sumus Core, id est calvi, scinsensatis pueris cum illusione: « Ascende, calve, ascende, calve . » Rasis ergo capitibus antiquam Nazaraeorum legem immutavimus . Olim namque Nazaraei capillos nutriebant, nos econtra capillos decidimus,fixus est. Dalila, id est paupercula et mentis inops synagoga, rasit caput fortissimi Samson, id est solis nostri, et tradidit in manus Philistinorum . At ille captus, quasi victus, eos qui se ceperant vicit, pluresque hostium occidit mortuus quam occiderat vivus. Mortuus enim Dominus infernum confregit, mortem vicit, vitam reddidit. Nos, quamvis in supradictis ornatibus de victoria ejus gaudeamus, tamen in rasura capitum decalvationem ejus per compassionem lugemus. Hoc aut
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib scripturis que de illo erant. Similiter
offerenda. angłs dm̃i descendit de celo. dictis
euangłicis consonat. ubi referentes discipłi
dño quem ꝑegrinũ eẽ arbitrabant᷑. it̾ ceterã
dicunt. S et mulieres quedam de nrĩs t̾rue¬
runt nos. que diluculo fuerunt ad monũ¬
mentũ. et non inuento corꝑe enis uenerunt
dicunt eum uiuere. Alta. Nonne cor nrm̃.
futurũ nob̃ illud inclamat. qͦd om̃es quorũ
cor nunc ardens est. de ihu in uia. dum loqͥ¬
tur nob̃ ꝑ seripturas. cum illum cognoueri¬
mus in fractione panis de quo dictum est. be¬
atus qui manducabit panem in regno dei. tc̃
et̾na exclamatione nos inuicẽ cõme morabimꝰ
desidium quo nunc ardemus. nr̃amq sacieta¬
tem que tunc plena erit sine fastidio ammira¬
binur. re ipsa tandem exꝑti. quod nunc sus¬
pirantes credimus.
Curstatio ad sc̃m petrũ

Expanded text:
omnibus Scripturas quae de ipso erant . Similiter omnibus Scripturas quae de ipso erant . Similiter Offerenda: Angelus Domini descendit de coelo, dictis evangelicis consonat, ubi referentes discipuli Domino, quem peregrinum esse arbitrantur, inter caetera dicunt: Sed et mulieres quaedam de nostris terruerunt nos, quae diluculo fuerant ad monumentum et non invendicunt eum vivere . Alleluia. Nonne cor nostrum futurum nobis illud inclamat, quod omnes, quorum cor nunc ardens est de Jesu in via, dum loquitur nobis per Scripturas, cum illum cognoverimus in fractione panis, de quo dictum est: « Beatus qui manducabit panem in regno Dei , » tunc aeterna exclamatione nos invicem commemorabimus desiderium, quo nunc ardemus, nostramque satietatem, quae tunc plena sine fastidio erit, admirabimur, re ipsa tandem experti, quod nunc suspirantes credimus? Cur statio ad S. Petru
Abbreviated transcription (Latin):
n amoris uulnere compungerent᷑: Itaq nil
oubium remanet. quin euu̾głio tali hic intro¬
itus consonee. Introduxit uos dñs in t̾ram flu¬
entem lac et mel. Atq ideo constans et comꝑba-¬
tum ẽ. scde huius ferie officio. scd̃am beatitu¬
dinum p̾dicari sententiã. Seati mutes qm̃ ip
si possidebunt t̾ram. Mittes autem spt̃ pietatiᷤ
efficit. qd̾ et ipsa re indicat. et ausustini sen-¬
tentia suꝑuis dicta confirmat. Itaq tam scd̾a be¬
atitudinũ sententia. qmͣ scd̾s donorũ sp̃s scĩ gra¬
dus presentis offitu causa materialis habetur.
Lectio quoq actuũ apłorum. que p̾mutit᷑ per
oͥspetri apłi. ex eo maxime loco huic euangłio
huic om̃s ꝓphe testimoniũ ꝑhibent remissio¬
nem pec̃corũ acciꝑe ꝑ nomen eius. om̃s qui
credunt in eum. sum enim dñs supradictas
increpasset discipłos. qͦd talxdi corde essent ad
credendum. et incipiens inquit euangłista
a moyse et om̃ib ꝓpħis. inter pretabat᷑ illisin

Expanded text:
ndo vulnere compungerentur? Itaque, dubium nil remanet, quin in Evangelio tali hic Introitus consonet: Introduxit nos Dominus in terram fluentem lac et mel, atque ideo constans et probatum est secundae hujus feriae officio secundam beatitudinis praedicari sententiam: « Beati mites quoniam ipsi possidebunt terram. » Mites autem spiritus pietatis efficit quod et ipsa res indicat, et Augustini sententia superius dicta confirmat. Itaque tam secunda beatitudinis sententia, quam secundus donorum Spiritus sancti gradus praesentis officii causa materialis habetur. Lectio quoque Actuum apostolorum, quae praemittitur per os Petri apostoli, ex eo maxime loco huic EvangelioHuic omnes prophetae testimonium perhibent remissionem peccatorum accipere per nomen 100 ejus omnes qui credunt in eum . » Cum enim Dominus supradictos increpasset discipulos, quod tardi essent ad credendum: Et incipiens, inquit evangelista, a Mose et omnibus prophetis, interpretabatur illis in
Abbreviated transcription (Latin):
Nontam̃ hinc idẽ fructus utrisq datur.
Nam dũ ꝓ iusto sacris assistit᷑ arr.
Pro iusfo grates ipse minister agit
Cũ ꝓ saluandis nc̃ penã temꝑat ultor.
P unc ⁊ plena quies acceleratur ei.
His epulis epulas illius sumimꝰ agni.
Quẽ lex p̃cinuit. crux tulit. ara sapit.

Expanded text:
Nec tamen hic idem fructus utrique datur. Nec tamen hic idem fructus utrique datur. Nam dum pro justo sacris assistitur aris, Pro justo grates ipse minister agit. Cum pro solvendis nunc poenam temperat ultor, Nunc et plena quies acceleratur eis, His epulis epulas illius sumimus Agni, Quem lex praecinuit, crux tulit, ara sapit.
Abbreviated transcription (Latin):
t qr pret̾iti meminit. presente grauat᷑.
Uenturũ metuit presbiter ipse malum.
U t p̃ce scõꝵ d̾s illum liberet.tꝙ.
Pax data tranquillet temꝑa nr̃a rogat᷑.
Officit ȩccłȩ. cũ ꝑturbatio feruet
Pax in spem fructꝰ semina iacta fouet.
Hinc seq̃r panis infractio tradita nobis.
A dño. quiddam legis ⁊ ipsa geren.
Legis precepto minui similago iubetur.
Non nisi frustatim sacrificanda deo.
Sic sacrũ panem cenans fregisse redẽptor.
Dicit᷑. ⁊ fractum distribuisse sur.
Apte partimur dona dicata deo.
N amtres eccłȩ sunt partes. una laborat.
In terris. partem iam fouet alta quies.
Partem que restat clem̃tior exco qͥt ignis.
Excocteq paret transitus ad requiem.
Diuersas meritis. diuersas sorte locor.
Tres istas partes hostia fracta notat.
P ars intincta mero uuis aptat᷑. opusq.
Sanguinis ⁊ carnis expiat ipsa caro.
Pro bñ defunctis quoꝵ purgatior unus.
Hoc interuentu ñ eget. alter eget.
Offerri reliquas ratio docet. obtinet usus.

Expanded text:
t quia praeteriti meminit, praesente gravatur; Venturum metuit presbyter ipse malum. Ut prece sanctorum Deus illum liberet, utque Pax data tranquillet tempora nostra, rogat. Officit Ecclesiae, cum perturbatio fervet; Pax in spe fructus semina jacta fovet. Hinc sequitur panis infractio tradita nobis A Domino, quiddam legis et ipsa gerens. Legis praecepto minui similago jubetur, Nonnisi frustratim sacrificanda Deo. Sic sacrum panem coenans fregisse Redemptor Dicitur, et fractum distribuisse suis.Apte partimur dona dicata Deo. Nam tres Ecclesiae sunt partes, una laborat In terris, partem jam fovet alta quies. Partem quae restat, clementior excoquit ignis, Excoctaeque patet transitus ad requiem. Diversas meritis, diversas sorte locorum. Tres istas partes hostia fracta notat. Pars Sanguinis et carnis expiat ipsa caro. Pro bene defunctis, quorum purgatior unus Hoc interventu non eget, alter Offerri reliquas ratio jubet docet, obtinet usus;
Abbreviated transcription (Latin):
exaltauit. Tunc religiosa consuetudine legatũ
nob̾ a sacerdote damus et accipimus inuicẽ pacis
osculũ. gaudentes atq hoc cõmemorantes. quia
reconciliati sumus dõ ꝑ mortẽ filui eiꝰ. nosq colliga¬
ri debere consignantes osculo pacis. qͦd ẽ uincłn¬

Expanded text:
e. Tunc religiosa consuetudine legatum nobis a sacerdote damus et accipimus invicem pacis osculum, gaudentes atque hoc commemorantes, quia « reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus , » nosque colligari debere signantes osculo pacis , quod est vincu
Abbreviated transcription (Latin):
bramꝰ octauũ. beatificantes illos ex eo quoq
qͦd in futuro corporũ receptorũ immortalita¬
tem głosam feliciter optinebunt. Hoc ꝑ octo
beatitudines euangłicas significat᷑. ubi octa¬
ua redit ad caput. Namq & in pͥma & in oc¬
taua hec eadem beatitudinis sententia est.
qm ipsorũ ẽ regnũ celorum. Unde augtinꝰ.
Octaua inquit sententia que ad caput redit. per¬
fectumq hominẽ declarat. significat᷑ fortasse. et
circumcisione octaua die in uet̾i testam̃to. et
dni resurrectione post salb̃m qui ẽ utiq octa¬
uus .i. pͥmus dies. & celebratione octauarũ fe¬
riarũ. quas in regeneratione noui hominisce¬
lebramus. De illa gͥ octaua que ẽ resurrectio.
que iam completa ẽ in capite nr̃o scilicet xp̃o:

Expanded text:
bramus octavum, beatificantes illos ex eo quoque, bramus octavum, beatificantes illos ex eo quoque, quod in futuro corporum receptorum immortalitatem gloriosam feliciter obtinebunt. Hoc et per octo beatitudines evangelicas significatur, ubi octava redit ad caput. Namque et in prima, et in octava haec eadem beatitudinis sententia est « quoniam ipsorum est regnum coelorum . » Unde Augustinus: « Octava, inquit, sententia, quae ad caput redit perfectumque hominem declarat, significatur fortasse et circumcisione octava die in Veteri Testamento, et Domini resurrectione post Sabbatum, qui est utique octavus, id est primus dies, et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus. » De illa igitur octava, quae est resurrectio, quae jam completa in capi