comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S an ludet modum unm¬
rando statu̾e possit intra c̾ta
quantitatem iuretur neab¬
repta octõne inmensum iu¬
retur. quero et quidem in
arbitro ẽe iudicis deferte ins¬
uirandum h nes ne constat
an iguur qui possit ius uirã¬
tarationem uiri iurando ali¬
cẽ quentur arbuno tñ bo

Expanded text:
ed an iudex modum iuriiurando statuere possit, ut intra certam quantitatem iuretur, ne arrepta occasione in immensum iuretur, quaero. et quidem in arbitrio esse iudicis deferre iusiurandum nec ne constat: an igitur qui possit iusiurantaxationem iuriiurando adicere, quaeritur: a
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ꝓ̃missum aut̃ pot̾ refer¬
llicitatõmur ad sponsum. sccł
qd̾ incipiet is quide huiusmoĩ
causastipulantispopondit et
erstipulatu posse ꝯuenin re
ad mittendasumt quecũ sic di¬
cantur ut pr̃entur nõ nt iactẽ¬
tur. ¶Illlid sciendum ẽ siqͥs
artificem ꝓmisẜit uł dixit no
um nõ recdibeatur. s qͣnto min

Expanded text:
itur: promissum autem potest referllicitationem vel ad sponsum. secundum quod incipiet is, qui de huiusmodi causa stipulanti spopondit, et ex stipulatu posse conveadmittenda sunt, quaecumque sic dicuntur, ut praestentur, non ut iactentur. Illud sciendum est: si quis artificem promiserit vel dixerit, non um non redhibeatur, sed quanto min
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗeras qui los h̾rdes fecit rez
ꝯmuem habuit cumntio. sic
titio ꝯmum dinidundo egiss¬
enius et nobis eares adiuo¬
icata eẽt uenturam eam infa¬
milias h̾rciscunde uiditiun.
sus. id quocl ex rombus quas

Expanded text:
 qui nos heredes fecit, rem communem habuit cum Attio: si cum Attio communi dividundo egissemus et nobis ea res adiudicata esset, venturam eam in familiae erciscundae iudicio sus id quod ex rationibus quas
Abbreviated transcription (Latin):
Uierat b̾rs expte institutus
testorem iussus. ip̾tore sepelire
suum cuierat testam̃to datalib̾¬
tas. ideodistraxit cluplamq̃m
punsit exeacautioneꝯ uentu
prestitit quesitum ẽ anfamił. ẽ
hrciscunde iuditio ꝯ sequetur
qd̃ excluple stipulatione. ibẽ

Expanded text:
ui erat heres ex parte institutus, testatorem iussus a praetore sepelire seruum, cui erat testamento data libertas, ideo distraxit duplamque promissit et ex ea cautione conuentus praestitit: quaesitum est, an familiae erciscundae iudicio consequatur, quod ex duplae stipulation
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ oz ea causa agrre uł ꝯueni¬
riqͣm iessit qd̾ qr amisit poste¬
quambs efectus sit. cet̾im
uicessa famili hrciscunde actio.
et iõsiante qͣmquis sciret se
rtio non ent lorus. quia non⁊
animo hrdis gessisse uidetur
iidicium non habeds si adcdit¬

Expanded text:
ex ea causa agere uel conueniri, quam gessit quodque admisit, posteaquam heres effectus sit: ceterum cessat familiae erciscundae actio. et ideo si ante, quam quis sciret se cio non erit locus, quia non animo heredis gessisse uidetur.iudicium non habet; sed si
Abbreviated transcription (Latin):
adid consequi possumus ꝑma
dati actoñem.s⁊ cum dolo ma¬
lo socius negocia gessit. pretor p
dicio tutele iolicet cogi ede: nec
int̾est si successores aut pat̾ aut
dus argentam eiusdem fuerit
professionis. quia cũ in locum
et in uis succedant. argentani
ꝑtibꝰ eius fungi debent. ¶Is
aut cui argentarius rõnes suaᷤᷤ
igauit ñ uid̾r ꝯtini. quia uirisi

Expanded text:
id consequi possumus per mandati actionem. et cum dolo malo socius negotia gessit, praetor per dicio tutelae solet cogi edere. Nihil interest, si successores aut pater aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succedant argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationes suas legauit, n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrouersia sit an cumalio.
los absimiles eis ed̾erones coz̾
num totasq mẽbranas in spi
inspiciatur ⁊ describatur. ¶ Cũ
aut mid actõ competit qͣntu
agenti int̾sit editas sibi rones
ecꝰ euẽiet. ut su quis condẽpna¬
tus sit. siue qd̾ petierit n obtin¬
cam suam tueri possitad ip̃m
tuisse potat ⁊ tũe ꝓbare ⁊si non
probauit. aut si ꝓbante iudex
no curauit. de se ipo aut de iud¬
ice quen deberet. s nita ẽfĩ enĩ¬

Expanded text:
trouersia sit an cum alio.los absimiles eis edere rationes num totasque membranas inspiciinspiciatur et describatur. Cum autem in id actio competit, quanti agentis intersit editas sibi rationes esse: eueniet, ut, siue quis condemnatus sit siue quod petierit non optincausam suam tueri possit, id ipstuisse, poterat et tunc probare: et si non probavit aut probantem iudex non curavit, de se ipso aut de iudice queri debet. sed non ita est. fi
Abbreviated transcription (Latin):
eed̾e ¶ Numulanios quo ñ eė
miquin cogirones ede pompoᷤ
scribit quiã ⁊ hii numulani sic̃
argentarii rones ꝯficuit. quia
et accipuit pecuniam ⁊ crogãt
ꝑ partes quarum probato serip¬
tura codicib q eorum maxiei
ꝯtinctur ⁊ frequetissime ad fid
eorum d̾cunitur. ¶ Cetm õib
postulantibus ⁊ iurantibus nõ
calu̾pine ea pete rones que ad se

Expanded text:
ere. Nummularios quoque non esse iniquum cogi rationes edere Pomponius scribit: quia et hi nummularii sicut argentarii rationes conficiunt, quia et accipiunt pecuniam et erogant per partes, quarum probatio scriptura codicibusque eorum maxime continetur: et frequentissime ad fidem eorum decurritur. Ceterum omnibus postulantibus et iurantibus non calumniae causa petere rationes, quae ad se
Abbreviated transcription (Latin):
pore uł mortepitura sut mor¬
te.uluti finti. dampininune.
iiuriarũ atrocĩ. ⁊ quid̃ incẽ¬
dioriuna naufragio rate naue
expugnata rapuisse dicuntur
.et si que similes sunt. Itẽ sires
que tp̃r ꝑiture sunt. aut actio¬
nis dies exiturꝯ ẽ. liberalia
quor iudicia onĩi tp̃r finiunt᷑
itẽ meum qui ꝙ nũdinaru
noĩe adiisus cõemutilitatem

Expanded text:
 morte: ueluti furti: damni iniuriae: iniuriarum atrocium: qui de incendio ruina naufragio rate naue expugnata rapuisse dicuntur: et si quae similes sunt. item si re‹s› tempore periturae sunt aut actionis dies exiturus est. Liberalia quoque iudicia omni tempore finiuntur. Item in eum, qui quid nundinarum nomine aduersus communem utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
exhibendis. uł curator deturbo¬
norum eius ciuant hrs extitu¬
ns sit incertum ẽ/ aut de alẽdis
nb̃is. parentibus pr̾onis. aut de
adeunda suspecta h̾rditate aut
ut aspectus atrox inuina exti

Expanded text:
exhibendis: ut curator detur bonorum eius, cui an heres exstaturus sit incertum est: aut de alendis liberis parentibus patronis: aut de adeunda suspecta hereditate: aut ut aspectu atrox iniuria aesti
Abbreviated transcription (Latin):
Emme remote uide̾tur abo
officio argentarii cum ea oꝑa
dem.nisi ex suofc̃o dabitur he¬
redi autem dabitur.
A pactis

Expanded text:
e remotae uidentur ab officio argentarii, cum ea opera dem nisi ex suo facto dabitur. heredi autem dabitur. DE PACTIS
Abbreviated transcription (Latin):
ses uidemieq sit ad p̾toremue
quoẽ res urget cogendi quidez
sumus ad pretorem ueire. uer̾
adhtm̃ cogi equũ ẽ ut lis ꝯceste¬
tur. et ita ip̃iᷤubis or̾onis expri¬
mitur deniq alt̾utro recusãte
Plitẽ concestatam litigare di¬
latom or̾o concessit. ¶dem auꝰ¬

Expanded text:
ses uindemiaeque sunt, ad praetore‹m› quotiens res urguet, cogendi quidem sumus ad praetorem uenire, uerum ad hoc tantum cogi aequum est ut lis contestetur, et ita ipsis uerbis orationis exprimitur: denique alterutro recusante post litem contestatam litigare dilationem oratio concessit. 2 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
efficent ꝓpagation esq facet
ag̾e similit᷑ poticolonus si eit
fr̃ui nonliceat tocius quinq̃n¬
nii nom me statim recte aget.
Et si reliquis anuis dñs fundo¬
anno paciatur fundofriu. Nam
suffecturus duabus neq ip̃e
fru eolonus aliis rebus ulag̃¬
tus non pot qd sipancis diepͤ
ꝓhibiit de inpenitenciamag¬
it.omĩa que colono integrast̾

Expanded text:
efficerent, propagationes facerent, agere similiter potest. Colonus, si ei frui non liceat, totius quinquennii nomine statim recte aget, etsi reliquis annis dominus fundanno patietur fundo frui. namsuffecturus duabus neque ipsefrui colonus aliis rebus illigatus non potest. quod si paucis diebus prohibuit, deinde paenitentiam agit omniaque colono in integro
Abbreviated transcription (Latin):
dioit socius et mechio non est
lacutus siquid no dolo ur̃o so¬
eh dampni cepit anobis repetet.
moramhabuit. cumea pecrinia
ip̃e usus sit. usuras quor eum
pr̃are deb̾e.lalro a:t.s nonqua¬
orameum non ad hibuissess
siaut usu ea pectuna nonsit.
pentibus. Uulnatus est impe¬
samquamcurando se fecit no
ꝯsecuturie ꝓsecio actõne lało
ait iua io nõ in societatem im

Expanded text:
derit socius, ex medio non est laturus: si quid vero dolo nostro socius damni ceperit, a nobis repetet. moram adhibuit, cum ea pecunia ipse usus sit, usuras quoque eum praestare debere Labeo ait, sed non quaoram eum non adhibuisse: sed si aut usus ea pecunia non sit pentibus, vulneratus est: impensam, quam in curando se fecerit, non consecuturum pro socio actione Labeo ait, qu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stare debeat. ¶S nec tr ox ꝑ¬
te q̃mb̾rditatis petitõne forte
ascro ssecutus sis quicqͣm n
prare debe. quia qd ad seum ꝑ¬
sit necadme habentem meũ
Quicqm ex eorecdur debẽ¬

Expanded text:
stare debeat. sed nec te ex parte, quam hereditatis petitione forte a Seio consecuturus sis, quicquam mihi praestare debere, quia quod ad Seium psit nec ad me habentem meum quicquam ex eo redire debe
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec abinins pacissi possimꝰ
ut h̾rdes ⁊ amisuccedant soci¬
etati hitam priuatis sexietatibꝰ
art ac iusccietate uectigalum
nlomimts manet scrietas et
post mortent alicus l ita de¬
mum si pars defimeti ad ꝑiua
bordis eis ascriptasit.ut brdi

Expanded text:
ut nec ab initio pacisci possimus, ut heres etiam succedat societati. haec ita in privatis societatibus ait: in societate vectigalium nihilo minus manet societas et post mortem alicuius, sed ita demum, si pars defuncti ad personam heredis eius adscripta sit, ut heredi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut comccla esencimꝰ
ex actu institorum Ita et
cacum qui institorem ꝓposuit i
ut exꝑiri possit. ¶ S siquidemꝰ
fuu ꝓpͥum institorem hũit pot

Expanded text:
sicut commoda sentimus ex actu institorum, ita etirca eum qui institorem praeposuit, ut experiri possit: sed si quidem servum proprium institorem habuit, pot
Abbreviated transcription (Latin):
emptõram erat ꝯcta aut̃ futu¬
ra. ut si fc̃a pcium petatur. si fũ¬
t᷑a. m̃ces petaturs non expri¬
mit de acconbus puco aut̃si
quidem ꝑfectafuit empto cũ¬
pet̾e ex uendito actoĩsiu̾o

Expanded text:
emptio iam erat contracta an futura, ut si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere ex uendito actio
Abbreviated transcription (Latin):
socius cesẜit nichil agetur
cum e nimpostremus cedat
non retro adquisunius in
le eorumꝯ cigit ex integro
omĩs cede debebunt tu em̃¬
re face̾ possunt uł du̾sis tp̃r¬
ibus possint et ideonon põt
umul unius eedesidemq i
dicendum est et sialt̾ cedat
sccii leget fuitutri et piter
corum adeatur hrditas pot
dicutue cs̃ legatum. si diu̾s

Expanded text:
socius cesserit, nihil agetur: cum enim postremus cedat, non retro adquiri servitule eorum contigerit, ex integro omnes cedere debebunt: tanre facere possunt, uel diuersis temporibus possint, et ideo non potest uni uel unus cedere. idemque dicendum est et si alter cedasocii legent seruitutes et pariter eorum adeatur hereditas, potest dici utile esse legatum: si diuers
Abbreviated transcription (Latin):
em etiam eorum quos ip̃e
ulut hrdes facit hec est eoꝵ
quibus bonorum possess¬
possorquantum suꝑ ius i¬
culibus actionibus hr̃s
consequi põt.¬

Expanded text:
em etiam eorum quos ipse velut heredes facit, hoc est eorum quibus bonorum possesspossessor, quantum superioribus civilibus actionibus heres consequi pot
Abbreviated transcription (Latin):
queobre pignori acceꝑat emit ea¬
q emptõdõatõis causa fcã dicat
nullus eẽ mom̃ti pignoris m̃
obligatoem durare imp̃r nr̃ cu
uerba ideo retuli ut appareat i¬
uẽditoc̃m int̾ iurũ ⁊ urore bona
fide gestai nõ restãi. si tibi maut

Expanded text:
 pignori acceperat, emerit eaque emptio donationis causa facta dicatur, nullius esse momenti, pignoris tamen obligationem durare imperator nostuerba ideo rettuli, ut appareat uenditionem inter uirum et uxorem bona fide gestam non retractari. 'Si tibi maritus
Abbreviated transcription (Latin):
datis mat̾us de cessit cum igit᷑
testatorimpenam ꝯmisẜit ne¬
Q hr̃s eius reliquam mat̾iam⁊
exhibit. anet inpenam et inu
usuras grauissimas expeclit i
empto offitio iudicis post mo

Expanded text:
datis materiis decessit: cum igitur testator in poenam commiserit neque heres eius reliquam materiam exhibuerit, an et in poenam et in uusuras grauissimas expendit?Paempto officio iudicis post mo
Abbreviated transcription (Latin):
sisic magimn pposuit ne alium ci
lic̾et p̾pone. a ad huc uiliam
snĩam ad mittimus uidendum
est. fiunge enim enim et nomiñͣ¬
tim eum ꝓhibuisse ne titio ma¬
grõ utans dicendurtũ ent eo i

Expanded text:
si sic magistrum praeposuit, ne alium ei liceret praeponere? an adhuc Iuliani sententiam admittimus, uidendum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris. dicendum tamen eri
Abbreviated transcription (Latin):
nuarte deducta erit ¶ mortue
marcello filio et fila suꝑstitibꝯ
dote mimersa filie p̾legata ma¬
ullus nata filia du̾tatur ⁊ mu¬
lici decesserat. frẽ suo et filia erꝑ
rib equis hrdibꝯ relicts ¶apd
patronũ magnũ p̾corem marita¬

Expanded text:
pulationem deducta erant. mortuo Marcello, filio et filia superstitibus, dote universa filiae praelegata Marullus nata filia diverterat et mulier decesserat fratre suo et filia ex partibus aequis heredibus relictis. apud Petronium magnu
Abbreviated transcription (Latin):
ditor mulieris dimutattur an
ualeat patrum dico si añ nup¬
tias id conuenit uałe. patrum
etq mo minorẽ totam consti¬
tutum. ¶ P iipcias uero cu¬
laturisũt iam de suo marita paᷤᷤ¬
citur ut diutat credixorẽ et
erit mera donato. Sceuoł¬

Expanded text:
ditor mulieris dimittatur, an ualeat pactum? dico, si ante nuptias id conuenerit, ualere pactum eoque modo minorem dotem constitutam: post nuptias uero cuaturi sunt, iam de suo maritus paciscitur ut dimittat creditorem, et erit mera donatio. Scaevo
Abbreviated transcription (Latin):
siue coniectura qĩnt̾ duo placu¬
iss ⁊ nuto filioꝵ extante moriũ
mulieie ꝑrem dotis remane ap̾
mautu magis cõueiss utiq to¬
tam cius ẽẽ dotem si filiũ filiam¬
ue hũiss dinerso respondebatur
ꝑacti quidem nulgatis excepioe¬

Expanded text:
 coniectura, quasi inter duos placuisset nullo filiorum exstante mortua muliere partem dotis remanere apud maritum, magis convenisset utique totam eius esse dotem, si filium filiamve habuisset. ex diverso respondebatur pacti quidem vulgaris exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
liens noie dotti dedit. ⁊ stipła¬
tus c in casum mortis ⁊ diuorcii
diuorcio secuto nõ repetita dote a¬
cuis decessit mulier ex uolunta
consiliato matrimoio fiẽt pos
se pacti exceptõe summou̾ ¶ mi¬
lier de dote quam dedit pacta est
tur isq meum casum scipulatꝯ
est.¶oMlier decedens quasdaz
res dotales marito legauit et

Expanded text:
lieris nomine dotem dedit et stipulatus est in casum mortis et diuortii: diuortio secuto non repetita dote Titius decessit: mulier ex uoluntatconsse pacti exceptione summoveri. Mulier de dote quam dedit pacta est,tur isque in eum casum stipulatus est: mulier decedens quasdam res dotales marito legavit et
Abbreviated transcription (Latin):
ater cum filie noĩe dotem daret
mortẽ sua illi aut ilł filius quo
inpotate hẽbat reddat. ¶ dem̃
hoc ita fieri strpłata ẽ. si post eiꝯ¬
mortem mulier ĩmanimoĩo
decessit relictis filiis ¶ quesuu
est anstipulatde duas ꝑtes illi¬

Expanded text:
ater cum filiae suae nomine dotem daret,mortem suam illi aut illi filiis quos in potestate habebat reddatur: deinde haec ita fieri stipulatus est: post mortem eius mulier in matrimonio decesserat relictis filiis: quaesitum est, an ex stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui uiua muliere si ab eadoᷤ
peteretur potunss ea excepitei
maullo quia diuortiũ fcm̃ erat
ui mou̾e cademq defensionẽ eti¬
at pa mortẽ sororis sue renere¬
an edat itaq placuit eũ ab eape

Expanded text:
i etiam uiua muliere, si ab eo dos peteretur, potuisset ea exceptione Marullum, quia diuortium factum erat, summouere, eandemque defensionem etiam post mortem sororis suae retinebat. itaque placuit
Abbreviated transcription (Latin):
iss uirdotis portoem uxore m
matͥmoio defumcta retinet. x
mulier nanfragio cum anin
uinan ꝑtem dotis retiriere pla¬
cuit. ¶ Uir dotẽ quã expacto
hes extit̾it apud arbitriu diui¬
siomis noic non ĩprobe dotis.
ppam apr̃e solure precepite de¬
lia dos pri restuuanr. id accum
int̾ contrabẽtes intelligi d ut
liu̾it supstinbus filia defuta
dos retinersatur nec seꝑabitu
porcio dotis aditamu causa da¬
ta si postea nichil aliud conue¬
mat. ¶ Conueit ut mulier
uir suptibus quoirer tuerctur

Expanded text:
sset, vir dotis portionem uxore in matrimonio defuncta retineret. mulier naufragio cum annicuirum partem dotis retinere placuit. Uir dotem, quam ex pacto heres exstiterit, apud arbitrum diuisionis non improbe dotis perperam a patre solutae praeceptionem delia dos patri restituatur, id actum inter contrahentes intellegi debet, ut liberis superstitibus filia defuncta dos retineatur, nec separabitur portio dotis additamenti causa data, si postea nihil aliud conueniat. Conuenit, ut mulier uiri sumptibus quoquo iret ueheretur
Abbreviated transcription (Latin):
Dcocumiltus incendii ruie
nanfragli eansa depositum e.
inbrdem de dolo mortui actio
et ꝓb̾rditana portone. et insiz¬
plumet in traannum quoq¬

Expanded text:
d tumultus incendii ruinae naufragii causa depositum est, in heredem de dolo mortui actio est pro hereditaria portione et in simplum et intra annum quoq
Abbreviated transcription (Latin):
auas desinunt ẽẽ me q̃mius
soredato uł al satiffacto. discẽ¬
dumenit uendicare me posse
Tributio aũt fit ꝓrata eius cu
iqr debeatur et ideo sinus cre¬
ditor ueniͣt desidans tribui in¬
tegram portomo sequitur s qͦ¬
niam fi pot̃ ut alius quo uł al
em̾̃sint ccuitores. Paulus.¬

Expanded text:
alias desinunt esse meae, quamuis sore dato uel alias satisfacto, dicendum erit uindicare me posse. Tributio autem fit pro rata eius quod cuique debeatur, et ideo, si unus creditor ueniat desiderans tribui, integram portionem consequitur, sed quoniam fieri potest, ut alius quoque uel emerserint creditores. 6 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
de ypotheca int̾uen̾it sũ etiam
possõ tracdita fucrit dem̃ amis¬
sasit. ¶ Etiam sic̃clitor uidi¬
catu debitorem fec̾it ħ ypothe¬
ca tiñmanz obligata quia suasᷤ
.i. si so luta ẽ peccuma aut sa¬
tis factum e quibus cessantib¬

Expanded text:
de hypotheca intervenerit, sive etiam possessio tradita fuerit, deinde amissa sit. Etiamsi creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantib
Abbreviated transcription (Latin):
eclem aliquis inducatur eon
s retinet possĩom pignoris lo¬
codonee illi peccuma soluat᷑
cum iniras soluatur fructus
ꝑcipiat. aut locando aũt ip̃e ꝑ¬
cipiendoq habitando qr ita¬

Expanded text:
edes aliquis inducatur, eo usque retinet possessionem pignoris loco, donec illi pecunia solvatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: ita
Abbreviated transcription (Latin):
postea nascuntur ten̾etur. s
et siprioribus eapitibus dec¬
endentibus totus grexfu̾t
renouatus pignoritenebitur¬
Statulib quoq dani ypotece po¬
rempignoratam ac cipi posse
tur. s pot̃ dubitar mĩquid c̾¬
cditori nũmorum solutorum
nomine utilis actõ danda sit
auit̾ non. Quid enim soluta si

Expanded text:
postea nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renouatus, pignori tenebitur.Statuliber quoque dari hypothecae porem pigneratam accipi posse tur. sed potest dubitari, numquid creditori nummorum solutorum nomine utilis actio danda sit a
Abbreviated transcription (Latin):
tor tebitur sũ int̾ c̃ditorem
et eum ad quem usus f. ꝑtinz
p̾tor. curnõ et c̾ditorem tueb̾r
ead̾ rõne et debitori obicitur
excepto. ¶ Iura enimp̾cdio¬
tum urbanorum p̾clii pignori
darisipossũt igitur nec ouemi

Expanded text:
tor tuebitur: "si non inter creditorem et eum ad quem usus fructus ppraetor, cur non et creditorem tuebitur? eadem ratione et debitori obicietur exceptio. Iura praediorum urbanorum pignori dari non possunt: igitur nec conveni
Abbreviated transcription (Latin):
ouis u̾it babiturus uesit. ea
nononnenbuntur que insile
est quem qͣnsp̃anter obugat᷑¬
uiii nõfirase ut puta supellex
tiñ uestis reuquenda ẽ de bito¬
n. et er mancipus que meo
nsu habeat ut c̃tum sit eum pig

Expanded text:
uis habuit habiturusue sit, ea non continebuntur, quae uerisimile est quemquam specialiter obligaturum non fuisse. ut puta supellex, item uestis relinquenda est debitori, et ex mancipiis quae in eo usu habebit, ut certum sit eum pig
Abbreviated transcription (Latin):
priore. ut puta sinuemstam cõ¬
fuandam eniam pensuze quod se¬
quens cͥdidit uł utisinanis fuit
obligata et ad armandamuł re
cit. tocius pignoris cam qd pot̾it
quis ad mitt̾e et ci sũcibana na¬
ntarum fint c̾ditu. sũquibus
nauis salua uenire nõ pot̾atħ tͥ
siquis inm̃ces sibi obligatas ẽ¬
did̾it ut saluefĩant uł ut naulũ
potencins ẽstantumo clicetur
et sim̾ces horreorum uł aree ul
uecture ium̾itorum debetur na
et hic potenciorerit. ¶ dem

Expanded text:
priori, ut puta si in rem istam conseruandam impensum est quod sequens credidit: ueluti si nauis fuit obligata et ad armandam eam uel cit totius pignoris causam. quod poterit quis admittere et si in cibaria nautarum fuerit creditum, sine quibus nauis salua peruenire non poterat. Item si quis in merces sibi obligatas crediderit, uel ut saluae fiant uel ut naulum potentius est. Tantundem dicetur, et si merces horreorum uel areae uel uecturae iumentorum debetur: nam et hic potentior erit. 7 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ca p̾chiumex his donis pigno¬
ridatur. qiuis ex cen̾s pecem̃¬
ainsuam reclig̾e possit quod
sica ꝯuentio prioris fuit. ut ĩ
demum ceta bonapignori h̃nt.
si pecciua de his que gn̾alit ac¬
cep̃ fuan non potuiss. de ficien¬
te sccła ꝯuentõne. secundum

Expanded text:
a praedium ex his bonis datur, quamuis ex ceteris pecuniam suam redigere possit. quod si ea conuentio prioris fuit, ut ita demum cetera bona pignori haberentur, si pecunia de his, quae generaliter accepit, seruari non potuisset, deficiente secunda conuentione secundu
Abbreviated transcription (Latin):
Uidotem ꝓmuliere
pinisit. pignus uł ypo¬
thecam de restituenda
dem tem ampignori dedit.mn¬
orresidue antitatis niatoe᷑

Expanded text:
ui dotem pro muliere promisit, pignus siue hypothecam de restituenda dem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio
Abbreviated transcription (Latin):
ualitu dĩc impectitus. aut i.
aut tempestate petitornon n
scribit tem deb̾e. l post ostitut̃¬
¶f et si post ip̃c obligationis se
tusl in id ip̃ns quo nõ teue¬

Expanded text:
ualetudine impeditus aut ui aut tempestate petitor non uscribunt teneri debere, licet post constitut et si post tempus obligationis se licet in id tempus quo non tene
Abbreviated transcription (Latin):
ieb it si qd oꝯstituit᷑ debit̃ sit etiã¬
sinilus apparct qint̾im debeat
ut puta siañ aditam br̃ditatẽ
debitoris uł capto eo ab hosti¬
bus ꝯstituat quis se soummĩ
aurcos debens .ce. ꝯstituat. in
centum tm̃mõ tenetur qd̾ ex pͥ¬
⁊cunia debitae. ¶Ergo et is
quisortem et usiras quo debe¬
bãtus ꝯstituit tenebitur in sor

Expanded text:
ebit, si quod constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris vel capto eo ab hostibus constituat quis se soluturuaureos debens ducentos constituat, in centum tantummodo tenetur, quia ea pecunia debita est: ergo et is, qui sortem et usuras quae non debebantur constituit, tenebitur in sor
Abbreviated transcription (Latin):
suspenditur ut eristente con¬
ditione tene atur deficien te oł¬
ione utraq actio de peat.s is
qui pure debet sub conditio¬
ne ꝯstituat inquid pomponiꝰ
pecculiumeo qd̾ ex eacã obst

Expanded text:
suspenditur, ut exsistente condicione teneatur, deficiente utraque actio depereat. Sed is, qui pure debet, si sub condicione constituat, inquit Pomponius peculium eo, quod ex ea causa obst
Abbreviated transcription (Latin):
Romissor stichi post mora
abco fc̃am mortuo sticho siꝯs¬
titint se p̾cium eius solutinum
tenetur. ¶ Sisine die ꝯstituas
ictilata dici pateant alioquin
ꝯfestim tecum agipot̾it sistati
ut ꝯstitiusti ñ soluas s in odiẽ
tempus statuedu ẽ. nõ minus

Expanded text:
romissor Stichi post moram ab eo factam mortuo Sticho si constituerit se pretium eius soluturum, tenetur. Si sine die constituas,icti late pateant: alioquin et confestim agi tecum poterit, si statim ut constituisti non soluas: sed modicum tempus statuendum est non m
Abbreviated transcription (Latin):
Isc ꝯstitutasit aqua ut uł est̃¬
non fit usus. Itaq et sialtius¬
habeat duplicato ꝯstituto tp̃r
amitte tur Idem et de inn̾e cu¬
stolitur siu̾o. altius diebus
aut dic toto aut tñ nocte sta¬
tuto legibuo ꝑr amittitur.qr¬

Expanded text:
constituta sit aqua, ut uel aestanon sit usus. itaque et si althabeat, duplicato constituto tempore amittitur. idem et de itinere custoditur. si vero alternis diebus aut die toto aut tantum nocte, statuto legibus tempore amittitur
Abbreviated transcription (Latin):
Recdiorum urbanorum pentõ
ra uenditurus qd̾ sicomihr̃sꝙͣ
pp̃ eandemcãm soluit putoum
silib̾ auite ex magno in comi
deb̾e diciusuras uẽnire eas aut
q iregione frequentantur. ũ
est mbonefidei iudiciis ꝯstitu

Expanded text:
ediorum urbanorum pensionra venditurus. quid si domi habens propter eandem causam solvi? puto verum, si liberavi ex magno incommodo, debere dici usuras venire, eas autem, quae in regione frequentantur, ut est in bonae fidei iudiciis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
quo spabatur afinitas. s et ꝑ¬
ostiores sinrem motafuit ⁊
ab ulo qui rettie debeat om̃i¬
mõ resticuendisunt s et si ꝑ
mulierem sterit quominus
nuꝑtie ꝯ̃hantur magis ẽ ut de¬
at fructus recipe. a roautem
batur restitutum efructus licu

Expanded text:
s, sed et posteriores, si in re mora fuit, ut ab illo, qui reddere debeat, omnimodo restituendi sunt. sed et si per mulierem stetit, quo minus nuptiae contrahantur, magis est, ut debeat fructus recipere: ratio aubatur restituere fructus, licu
Abbreviated transcription (Latin):
que infrauo c̾cditorum alieñ¬
tasunt reuocantur fructus qͦͦ
resticuunt. namp̃tor id agit
ut pumisint om̃i aut atqr si
uͥl alienatumsit. qduonẽ ini¬

Expanded text:
quae in fraudem creditorum alienata sunt reuocantur, fructus quoque restituuntur: nam praetor id agit, ut perinde sint omnia, atque si nihil alienatum esset: quod n
Abbreviated transcription (Latin):
quod minus aprẽ actor ꝯ secu¬
tus est filius pret. qd sĩ filus
moram fec̾it tuncactoruł cui
ip̃o insolidumuł cumpre de tiũ¬
taxat depecculio habebit. ¶S
siduo reiꝑ mrittendi sunt alriꝰ
mora alti non nocet. Item sĩfi¬
deuissor solus moram fec̾it ñte¬
netur sicutr sit stichum ꝓmissũ
occidit. s uti uł actio in hunc da

Expanded text:
quod minus a patre actor consecutus est filius praestet: quod si filius moram fecerit, tunc actor uel cum ipso in solidum uel cum patre dumtaxat de peculio habebit.Sed si duo rei promittendi sint, alterius mora alteri non nocet.Item si fideiussor solus moram fecerit, non tenetur, sicuti si Stichum promissum occiderit: sed utilis actio in hunc da
Abbreviated transcription (Latin):
usure quo post eiuctionem
prabuntur qͣmuis emptorpꝰ
dñii litem in choatam fructus
adusano restituit. nam in ꝯmo
tp̃ris usine p̾cii qd̾ incã deposi

Expanded text:
usurae quoque post euictionem praestabuntur, quamuis emptor post dominii litem inchoatam fructus aduersario restituit: nam incommotemporis usurae pretii, quod in causa deposi
Abbreviated transcription (Latin):
rendumhrdiet fisco pr̃andur
duus pius rescripsit. ergoet
usurarum emolumtum aufert
h̃rdi: ¶ Sipupillo non hũti
tucorem fiociꝯ missum solui nõ
possit nouidimoram ꝑ hrdeni
fc̃amdiuus pius rescripsit.er¬
gonec ei debetur. quiquod.aei.u.
causa ab finit uł exalia causa iust̃
adquisierunt usure enim no pp̃
non soluencium infliguntur.¬

Expanded text:
rendum et fisco praestandum diuus Pius rescripsit. ergo et usurarum emolumentum aufertur heredi.Si pupillo non habenti tutorem fideicommissum solui non potuit, non uideri moram per heredem factam diuus Pius rescripsit. ergo nec ei debetur, qui quod rei publicae causa afuit uel ex alia causa iusta adquisierunt: usurae enim non propter moram soluen tium infliguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
asolo sepitifuint. sicut eius qͥ
uectigalem fundum ht̃ fructꝰ
fu̾urit sił atq solo se patisunt.¬
¶Done fidei eptor seuit et auꝙͣ
emptor qd̾ ꝑcipiendo fructus
intelligi d ꝙ̃diueuictus fũ¬
dus nou fuit namẜius alienꝰ

Expanded text:
a solo separati fuerint, sicut eius qui uectigalem fundum habet fructus fiunt, simul atque solo separati sunt.Bonae fidei emptor seuit et anteqemptor quod ad percipiendos fructus intellegi debet, quamdiu euictus fundus non fuerit: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
solnss tunc tocius pet̾e exlie
qua mutuatus etiam semisses
soluturum et rectlitiis ꝑ aliqͦt
annos usuris moxstipulato
ꝯm̃issa etiam dums marcue
fortimato ita rescripsit. p̾side
diget ħ̾ ꝯstitutio ad infinitum
get. excedit quidergo sic tem¬
panda res est ut in fu̾turimd¬

Expanded text:
soluisset, tunc totius pecuniae ex die qua mutuatus est semisses soluturum, et redditis per aliquot annos usuris mox stipulatio commissa esset, diuus Marcus Fortunato ita rescripsit: 'Praesidem diget'. haec constitutio ad finitum modum excedit: quid ergo? sic temperanda res est, ut in futurum
Abbreviated transcription (Latin):
ius corporis ex quo ꝑcipum¬
fundo frum̃tum tuum seu̾m
segetes et qd ex in essibus col
tributumẽ. p̾tea. ¶Pretoa
cumad fructuanum ꝑtineant
fiuctus aquol saciᷤ qnto ma

Expanded text:
is corporis ius ex quo percipiunfundo frumentum tuum severim, segetes et quod ex messibus colltributum est. praeterea cum ad fructuarium pertineant fructus a quolibet sati, quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
no. attunz ullus frctus rursus
fructus allegint ꝯputabitur
quid igitur sinuda ꝓͥetatis peti¬
tis it ex quor ꝑclidit fructuariꝰ¬
impetitõne fructus. Item suisꝰ
fructus petitus pculus ait. in
infructu hoc nũanda ẽẽ qd̾ loc̃¬
taeare m̃cedis nomine capi
pot̾unt. Iter iquo eractus sipe¬
fitus sit mre ũ fructus ullipꝰ

Expanded text:
neque usus fructus rursus fructus eleganter computabitur. quid igitur, si nuda proprietas petita sit? ex quo perdiderit fructuaripetitione fructus. item si usus fructus petitus sit, Proculus ait in fin fructu haec numeranda esse, quod locata ea re mercedis nomine capi potuerit. Iter quoque et actus si petitus sit, vix est ut fructus ulli po
Abbreviated transcription (Latin):
non exiguntur. ¶ Tum usu¬
re p̾cii fundi abeo qui afisco
enit pet̾rutur. et emptor neg̃¬
ret traclitamsibi possõm im¬
patordec̾uit inͥquum ẽẽ usu¬
ras abeo erigi qui fructus ñ¬

Expanded text:
non exiguntur. Cum usurae pretii fundi ab eo qui a fisco emerat peterentur et emptor negaret traditam sibi possessionem, imperator decrevit iniquum esse usuras ab eo exigi, qui fructus n
Abbreviated transcription (Latin):
tor pentione hrditatis tenen¬
tur. ¶ Omnbus etiam tuuł
bic pro possessore ad beret ⁊
quasi inuinctus est. deniq
pro emptore titulo adheret.
namsi afurioso em̃o sciens
nobis iuliani sentencia pro
cipit propossessore possessio

Expanded text:
tor petitione hereditatis tenentur. Omnibus etiam titulis hic pro possessore haeret et quasi iniunctus est. denique et pro emptore titulo haeret: nam si a furioso emero sciens,nobis Iuliani sententia pro cipit pro possessore possession
Abbreviated transcription (Latin):
tatis petitone tenetur. s et
sialius nactus possessone at
quamego dolo malo amis
niatur ante. eum quipossi¬
debit non lib̾abit. ¶Item
adebitore brditano quasi aui¬
ris possessore. nam et auiris
possessoribus posse peti bro¬
tu debitor sit nich refert debi¬

Expanded text:
tatis petitione tenebitur. sed si alius nanctus possessionem, quam ego dolo malo amiseniatur, eum qui possidet non liberabit. Item a debitore hereditario quasi a iuris possessore: nam et a iuris possessoribus posse herctu debitor sit, nihil refert. deb
Abbreviated transcription (Latin):
unili teneri s et ip̃am mnłerẽ
it̃. nomine quas defunctus.
proemptore possecdit brdi¬
atis petitone tem ꝯstat.qu
atur. ¶ Siquis ab sents n¬
nne possidat b̾rditatem ẽ
sit inc̾tum an ille ratum h̃t¬

Expanded text:
utili teneri: sed et ipsam mulierem rerum nomine, quas defunctus pro emptore possedit, hereditatis petitione teneri constat, atur. Si quis absentis nomine possideat hereditatem, cum sit incertum an ille ratum h
Abbreviated transcription (Latin):
accepit non possidet᷑. s sabi¬
nus instatu libo contra et id
u̾ius est. quia peccunia est¬
brditana. Sdem et in coqͥ
solos fractus ex hrditate re¬
tinet dicendument. tenet᷑
.n. et is b̾rditatis petitone.
¶Siquis sciens alienam

Expanded text:
accepit, non possidetur. sed Sabinus in statulibero contra: et id uerius est, quia pecunia hereditaria est. Idem et in eo qui solos fructus ex hereditate retinet, dicendum erit: tenetur enim et is hereditatis petitione. Si quis sciens alienam
Abbreviated transcription (Latin):
sponsorinaitusum eẽ non¬
u eciam fructum relictumis si
sicrelictus illisit domus iisus
fructus habitandicausautr
habitationem solam anuo
et usum fructum heat uiden¬
dum et priscus et neranius
putant so lam bĩtationemi
legatam qd estum plane si
dixiss testator usum bitancti
causa non dubitaremus quĩ
ualetiutrum autem unus a¬
miisit hĩtatio. anus ad uitã¬
tonem conpete ait qͣmsen¬
tiam et celsus probat lib̾.x.
fructusa longelateq nemo
dubirat s quid in ea causa
sit. uidendum et labeo ait. ha¬
iliam prohibendam eiusden¬

Expanded text:
sponsorum ait usum esse, non etiam fructum relictum.Sed si sic relictus sit: 'illi domus usus fructus habitandi causa', utrum habitationem solam an uero et usum fructum habeat, uidendum. et pr‹ocul›us et Neratius putant solam habitationem legatam, quod est uerum. plane si dixisset testator 'usum habitandi causa", non dubitaremus, quin valeret. Vtrum autem unius anni sit habitatio an usque ad vitaonem competere ait, quam sententiam et Celsus probat libro ocfructum longeque nemo dubitat. sed quid in ea causa sit, uidendum. et Labeo ait hailiam prohibendam eiusde
Abbreviated transcription (Latin):
ͥ babitatio legctur anꝑinde
sit acq suisus quentur et effẽ¬
ni quididem pene eẽ legatum
usus et habitationis et papi¬
manus consen sit liuer. xuiii.¬

Expanded text:
 habitatio legetur, an perinde sit atque si usus, quaeritur. et effectu quidem idem paene esse legatum usus et habitationis et Papinianus consensit libro octa
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit posse eam et cum mar¬
io habitare quinius muius
ꝓrius. mussit nec eimatrimo¬
suo carendum fore cum util
uxorcum manto possit habi

Expanded text:
tus sit, posse eam et cum marito habitare Quintus Mucius primus admisit, ne ei matrimonio carendum foret, cum uti uxor cum marito possit habi
Abbreviated transcription (Latin):
Ui sineusuris pectuuia debe¬
bat ẽditoris sui gessit negoci¬
a quesitũ ẽ an negorũ gestoꝵ
accone sũme illiuis usuras p̃s¬
tare cogitur debeat. dixi. si ase¬
metipo exige eũ oportuit deb¬
iturum usuras. ꝙ si dies solus̃¬
de peccine tp̃r quo negocia ge¬
rebat ñdum uenat usu ras ñ
debiturũ. s die p̾tito si no ĩtu
cia aget eam peccuna ase de¬
bitam m̾ito usuras bone fid̾i
eas quibus alus id creditori
fenass. an ⁊ maximas usira¬
prestat. qm̃ ubi quis eius pec¬
cumam cuiꝰ tutelã negoia

Expanded text:
ui sine usuris pecuniam debebat, creditoris sui gessit negotia: quaesitum est, an negotiorum gestorum actione summae illius usuras praestare debeat. dixi, si a semet ipso exigere eum oportuit, debiturum usuras: quod si dies soluendae pecuniae tempore quo negotia gerebat nondum uenerat, usuras non debiturum: sed die praeterito si non intuia gerebat eam pecuniam a se debitam, merito usuras bonae fideieas, quibus aliis idem creditor faenerasset, an et maximas usuras: quoniam ubi quis eius pecuniam, cuius tutelam negotia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd accessionũ nõie additu ẽ.
uł qd̾ detior hõ factus ẽet. nel
qd̾ ꝑeum ẽẽt acquisitũ nõ ex
re emptoris nec inueit necit¬
cepiss nec ẽet inip̾ns c̃ptori
negocus que gerebat. un sibi
in presenti reddet. cet̾m si exa¬

Expanded text:
accessionum nomine additum est, vel quod deterior homo factus esset, vel quod per eum esset adquisitum non ex re emptoris, nec invenit nec recepisset: nec esset in ipsis emptoris negotiis quae gerebat, unde sibi in praesenti redderet. Ceterum si ex
Abbreviated transcription (Latin):
torum inducitur quia forte
piculum est ne posse fac̾e desi
luum aut ii credimus
ten quigent negocia debitor
ad redelendum pignus cũ pec¬
cumia er debeatur. noc fuĩt qds
possit exsolu̾e. ¶ S nec redibi¬

Expanded text:
torum inducitur, quia forte periculum est, ne facere desinat. Illum autem non credimus teneri, qui gerit negotia debitoris, ad reddendum pignus, cum pecunia ei debeatur nec fuerit quod sibi possit exsolvere. Sed nec redhibi
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ meo ꝙ non erat de ducca qr̈ta
rogatus restituere ⁊ tm̃ mitgrã
fidem p̾stitit omisso senata cõs¬
ti domino hic enĩueit fidem ex¬
soluit uoluntarẽ testatoris obse¬
cuturis. ¶Hec ita sinõ ꝑenorez
debomis erregat recte dr ualere
donatõem. ubicũq gͥ. si dimi¬
niit defacultatibo suit qui do¬

Expanded text:
 qui non erat deducta quarta rogatus restituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic enim uere fidem exsoluit uoluntatem testatoris obsecutus. hoc ita, si non per errorem de bonis erogatur, recte dicitur ualere donationem. ubicumque igitur non deminuit de facultatibus suis qui do
Abbreviated transcription (Latin):
supa fint illa illata licet morte
cius finitũ c̃ matrimonĩ fauo¬
rabiliter tñ dicctur lecũ icligi
loqum in quo opus public ꝗd̾
cam dedicaret. fiet locus sacet. s

Expanded text:
uerit illo illata, licet morte eius finitum est matrimonium, fauorabiliter tamen dicetur locum religiolocum, in quo opus publicum qucam, dedicaret, fiet locus sacer. sed
Abbreviated transcription (Latin):
dig̾. scrib̾e uitend̾ ẽ ne dici possit
⁊ debitorẽ libatum ⁊ mimios fustoᷤ
adte debitore tuo dem̃ adre ad¬
comũgendax int̾ se accõnmũ ina
accõe occulrar cet̾m debitorẽ c̃¬
dioridare creditorẽ uxori nec no
as te accipe nam ⁊siis qui credi

Expanded text:
scribit uidendum esse, ne dici possit et debitorem liberatum et nummos factos ad te a debitore tuo, deinde aconiungendarum inter se actionum unam actionem occultari, ceterum debitorem creditori dare, creditorem uxori. nec noas, te accipere: nam et si is, qui credi
Abbreviated transcription (Latin):
maritus. alł uendat nĩimo uno
ut ip̃mquidem ius remancat
penes mantum pccpto uero
cculus nepti suc salutem ancil¬
la que nuipsit dotis quoq nomi¬
incui homims mansit cins cinꝯ
fuͣt añteqͣ eo nõie mnro tradetur
nisi forte usucapta ẽ. nec postea
quam apud cundem nir lib̾a fcã
est enus pecciñe cam mutare potu
it itaq nec facto quidẽ dinorno
aut dotis ure aut ꝑ conditdem re¬

Expanded text:
maritus vel vendat nummo uno, ut ipsum quidem ius remaneat penes maritum, perceptio veroculus Nepoti suo salutem. Ancilla quae nupsit dotisque nominihilo minus mansit eius cuius fuerat antequam eo nomine uiro traderetur, nisi forte usucapta est. nec postea quam apud eundem uirum libera facta est, eius pecuniae cit. itaque nec facto quidem divortio aut dotis iure aut per condictionem re
Abbreviated transcription (Latin):
Trab eo quiurori eius dotem lib̾.¬
facere uolebat ceitam pecciñam eo
nommne scipulatus e deinde accep¬
tam eam fec̾querebatur eẽt neca
isset. queremꝯ an culpa mariti ea pͦ¬
uero. acceptam fecit omimo do ꝑi¬
culum ad eum ꝑtinebit. ꝑindeerͥ¬
cum ẽ ac si acceꝑat pectinam et eã¬
dem ꝓmissori donaint.ffricanꝯ¬
uti.x. indotem acciꝑet et fundu
est ibi restitueret ac datis decem pͥ¬
us quam fundo ei restitu̾etur m
matrinonio decessit illud ex bona
fide est et negocio ꝯtracto conuei̾t
ticiam apparebit et enin sicum
fundum cornelianum pignori
causa tibi tradidissem postea ex cõ¬
uenter fundum ticianum in hoc
tradiderm ut corneliamim michi
restitueres minime puto dubitã¬
dum er quin statim rectepignora¬
ticia ad recipiendu comelianum
uit ex uoluntate eio postea indotez
pro ea date sint a filia dotem non a

Expanded text:
ab eo, qui uxori eius dotem facere volebat, certam pecuniam eo nomine stipulatus est, deinde acceptam eam fecit: quaerebatur, essetne ea isset, quaereremus, an culpa mariti ea pevero acceptam fecit, omnimodo periculum ad eum pertinebit: perinde enim est, ac si acceperit pecuniam et eandem promissori donaverit. Africanuti decem in dotem acciperet et fundum sibi restitueret, ac ‹d›atis decem, priusquam fundus ei restitueretur, in matrimonio decessit. illud ex bona fide est et negotio contracto conuenit, ticiam apparebit. etenim si, cum fundum Cornelianum pignoris causa tibi tradidisse‹m›, postea ex conuentione fundum Titradiderim, ut Cornelianum mihi restitueres: minime puto dubitandum erit, quin statim recte pigneraticia ad recipiendum Cornelianuuit, ex uoluntate eius postea in dotem pro ea datae sunt, a filia dotem, non a
Abbreviated transcription (Latin):
soluenda dos secundun sua ce¬
inpora sin uerd obligatio in dic
um cum sacis datione fuit sacis¬
datio ienonanda c̃.suniliq mõ
et si cõditionalis fuit obligatõ
qĩ docem conuersa ẽ ec pendentei
obugatione diuorcium fintse
entum uerius ẽ obligationem
subeadem conditione restituid¬
ebere ser si condicio extiterit cons¬
cance macumomo exdiediuor

Expanded text:
soluenda dos secundum sua tempora. sin uero obligatio in diemum cum satisdatione fuerit, satisdatio renouanda est. similique modo et si condicionalis fuerit obligatio quae in dotem conuersa est et pendente obligatione diuortium fuerit secutum, uerius obligationem sub eadem condicione restitui debere: sed si condicio exstiterit constante matrimonio, ex die diuor
Abbreviated transcription (Latin):
nens promisit. mulieris pi
dedit quero an maritus qua¬
si hrs omib honcribus respo
se.set non plus esse in pronris¬
sionc bonorum qm quod i¬
suꝑ est de ducto ere alieno.
am patrem minto dolum er
culꝑam prare debere. ¶ꝑ aus¬
Utus suid cccus dotis nomie
obligatur quia et iꝑcias cõ¬
trahere possunt. ¶ manente
m.animoio non ꝑditure uro¬
n ob has causas dos reddi potͥ.

Expanded text:
neus promisit, mulieris perdedit: quaero, an maritus quasi heres oneribus resposse, sed non plus esse in promissione bonorum quam quod superest deducto aere alieno. am patrem mariti dolum et culpam praestare debere. PauMutus surdus caecus dotis nomine obligantur, quia et nuptias contrahere possunt. Manente matrimonio non perditurae uxori ob has causas dos reddi potest:
Abbreviated transcription (Latin):
dote reddenda ab extraneo inpo¬
ititur nec redintegrato matri¬
momio accõ stipulatori extranco¬
da est nesequenti matrimomo
mulier indotata sit simo ea des
si ab ip̃a ꝓfta sit quam alius ꝑ¬
missu eiꝯ stipulanis ẽ tunc consẽ¬
alii iipsisset postea ad priore
nx rediit tatite dos ei redigat᷑.
quid suo dotari ob uen̾it qui are¬
tatore noluit ad maritum ꝑtin̾e
ro soluto in atrimoĩo reddendũ¬
tas po diuornium erit cica red¬
dendum ius mulieri qm̃ diximꝯ
nisi domino ꝓprietatis et si erño

Expanded text:
dote reddenda ab extraneo interpottitur nec redintegrato matrimonio actio stipulatori quaeda est, ne sequenti matrimonio mulier indotata sit: si modo ea dos non ab ipsa profecta sit, quam alius permissu eius stipulatus est, tunc enim consenalii nupsisset, postea ad priorem virum rediit, tacite dos ei redintegraquid servo dotali obvenit, quod testator noluit ad maritum pertinere, id soluto matrimonio reddendutas erit post divortium circa reddendum ius mulieri, quoniam dinisi domino proprietatis et, si extraneo
Abbreviated transcription (Latin):
ns ui sũptib fcis aderhibiti¬
oncm uroris ꝓmissas iisuras
renersus uir inprobe petit. ¶ Ge¬
ner. iscocro dotem arbitatuso
milemqr fundo nõ demonsti.⁊
nullum esse legatum uł stipu¬
latcem fiidi constaret cumint̾
mod̾ constituende dotis et corpo
ignorum diffrã magna sit do¬
tis ⁊n. dons qntitas pro modo fa
is exuoluntate prĩs puelle cum
filio tutoris iure contractis dos
modo facultatũ et dignitate na¬
taliũ recte ꝑ turorẽ constitin pot̾.¬
patrona dotem prolib̾a unre pro¬
missam quiertitit tnigrata non
retinebit cum res in dotem esti¬
maras soluto matrimõio red¬
diplacuit simima declaratur ñ

Expanded text:
nis viri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reversus vir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu smile, quod fundo non demonstrato nullum esse legatum uel stipulationem fundi constaret, cum inter modum constituendae dotis ‹et› corpus ignotum differentia magna sit: dotis etenim quantitas pro modo facis ex uoluntate patris puellae cum filio tutoris iure contractis dos pro modo facultatium et dignitat‹e› natalium recte per tutorem constitui potest.Patrona dotem pro liberta iure promissam, quod exstiterit ingrata, non retinebit.Cum res in dotem aestimatas soluto matrimonio reddi placuit, summa declaratur,
Abbreviated transcription (Latin):
is fecit res mulienpit h̃ quom¬
odoaccipimus utrum dotis no
is nomine promisit illudad¬
þuc sub ẽ utrumantan ponup¬
cias anpo nupcias io fem sic m

Expanded text:
is fecit. res mulieri perit. hoc quomodo accipimus? utrum dotis nomis nomine promisit. illud adhuc subest, utrum ante nuptias an post nuptias id factum sit: m
Abbreviated transcription (Latin):
er dotali pectunia comꝑate sũt do¬
titur fideuissor eo nominc datus
dote delegatus sir ⁊ antt quam sol¬
simoram mantus fecerit in erigẽ¬
do si trĩ etiam aput maritum mõ¬
ntirus stichns fuit. accione dotis
mantus non tenetur. ¶⁊bi dos
necessanas impensas ip̃o une do
ex aliqua ꝑte dotalis essenisi mi
pensa reddatur aut pars fundi
aut totus retineat᷑. set si tm in fũ¬
dototali impensum sit ꝑpaites
pensas obtulerit. ¶ Si pectinc et

Expanded text:
ex dotali pecunia comparatae sunt, doitur, fideiussor eo nomine datus dotem delegatus sit et antequam soln exigendo, si tamen etiam apud maritum moriturus Stichus fuerit, actione dotis maritus non teneatur. Ibi dos necessarias impensas ipso iure doat aliqua ex parte dotalis esse, sed, nisi impensa reddatur, aut pars fundi aut totus retineatur. sed si tantum in fundum dotalem impensum sit per partes, pensas obtulerit. si pecunia et
Abbreviated transcription (Latin):
sit marito uereor ne nõ sit obligͣ¬
tus. nam mulier in hoc tenetur
ut lirditate restituendo transfe¬
rat accones. ⁊ quas habet ⁊ quib
est obstrictus. Quas transferre
liano restituendam cẽ ꝑtem hr¬
diratis q̃ ei relicta est. ut eam suo
marito ꝑdoteeam soluit quia ⁊
ad cam fideiconmissum et hon̾a
enis ꝑtineiet delegatione ꝑꝑ m

Expanded text:
sit marito. vereor, non sit obligatus: nam mulieri in hoc tenetur, ut hereditatem restituendo transferat actiones et quas habet et quibus est obstrictus, quas transferre liano restituendam esse partem hereditatis quae ei relicta est, ut ea suo marito pro dote eam solveret, quia et ad eam fideicommissum et onera eius pertinent delegatione
Abbreviated transcription (Latin):
uemadmodmnuicodomino
seruus stipulatus adquiitata
si doteni dinnomine sibipromi
sta constitinitur itant neq picul¬
um in culpanidominus anc pr̃¬

Expanded text:
uemadmodum inuito domino seruus stipulatus adquirit, ita, si dotem domini nomine sibi promifacta dos constituitur ita, ut neque periculum nec culpam dominus aut p
Abbreviated transcription (Latin):
et impense in fundo facte sunt
nerua ait dorem p̾cinarum i¬
nui. ¶ Quid ergo si mulier impẽ¬
sas marito soluerit utrum cress
dos. an ex integro data uidebitur
cinꝯ rei mamfestior miquitas in
licnan rursus quem admodum¬

Expanded text:
e impensae in fundum factae, Nerua ait dotem pecuniariam minui. quid ergo si mulier impensas marito soluerit, utrum crescet dos an ex integro data uidebitur? cuius rei manifestior iniquitas in lienari: rursus quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
dos cẽ potuisset id ẽq iiupciamm
et responsumẽ ex dienupciar¬
mannum cẽ numerandumne
si aliterobseruamus suntra an¬
num iupeie fẽẽ non sint uiden
possit dos ex ea obligatione deb̾i¬
¶ socergenero suo siclegauerat i¬
lucio nicio filie mee nomine cẽ¬

Expanded text:
dos esse potuisset, id est nuptiarum. et responsum est ex die nuptiarum annum esse numerandum, ne, si aliter observaremus, si intra annum nuptiae factae non sint, videri possit dos ex ea obligatione deberi. Socer genero suo sic legaverat: "Lucio Titio filiae meae nomine ce