comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nio. et quiequid minus in opusculo
erat. distinctione moderata. & ꝓnuncia¬
tionis uarietate pensabat. ut in recitan
plicere uidẽtur. Unde hic feruor nisi
edeamore dĩ: Onde legis xp̃i in defes¬
sa meditatio. nisi ex desidio eiꝰ qui le-
gem detdit Alii nũmũ addant nummo.
et marsupiũ suffo cantes: matronarũ
opes uenerentur obsequiis. Sint ditio¬
res monachi quã fuerant scłares. Pos¬
sideant opes sub xp̃o pauꝑe: quas sub
locuplete diabolo non habuerant. Et
suspiret eos eccłia diuites. quos tenuit
mundus ante mendicos. Nepotianus
nr̃ aurũ calcans. scedulas consectatur. &
sic̃ sui in carne contẽptor ẽ. et pauꝑtate
in cedit ornatior: Ita totũ eccłiȩ in uesti¬
gat ornatũ. Ad cõparationẽ quidẽ suꝑi¬
orũ modica sunt quȩ dicturi sumus:
sed in paruis idem animꝰ ostenditur.
Ut enĩ creatorẽ ñ in cȩlo tantũ miram.
et in t̾ra. sole. et oceano. elefantis. came¬

Expanded text:
nio et, quidquid minus in opusculo nio et, quidquid minus in opusculo erat, distinctione moderata et pronuntiationis uarietate pensabat, ut in recitandtidie uideretur. unde hic feruor, nisi ex amore dei? unde legis Christi indefessa meditagem dedit? Alii nummum addant nummo et marsuppium suffocantes matronarum opes venentur obsequiis, sint ditiores monachi, quam fuerant saeculares, possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia divites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans scedulas consectatur, sed, sicut sui in carne contemptor est et paupertate incedit ornatior, ita totum ecclesiae investigat ornatum. Ad conparationem quidem superiorum modica sunt, quae dicturi sumus, sed et in parvis idem animus ostenditur. Ut enim creatorem non in caelo tantum miramur et terra, sole et oceano, elefantis, came
Abbreviated transcription (Latin):
bat in mediũ lectioneqͦ assidua. et me¬
ditatione duturna pectus suũ biblio¬
tecam fecerat xp̃i. Quotiens ille trans¬
marinis epłis dep̃catus ẽ. ut aliquid
ad se scriberem: quotiens nocturnũ
de euangłio petitorẽ. et int̃pellatricẽ
duri uidicis michi uiduam eochibuit
Cũq ego silentio magis quã litteris
denegarem. et pudore reticentis pudo¬
rem suffunderem postulantis: auuncu-¬
lũ mͥ oppo suit p̃catorẽ. qui et liberius
ꝓ alio peteres et ꝓreuerentia sacerdotii
facilius impetraret. Feci ego qđ uolui:
et breui libello amicitias nr̃as aet̾nȩ
memoriȩ consecraui. Quo suscepto :¬
croesi opes. & dari diuitias se uicisse
iactabat. Illũ oculis. illũ sinu. illũ ma-¬
nib illum ore retinebat. Cũq: strato
frequent̃ euolueret: semꝑ suꝑ pectus
soporati dulcis pagina decidebat. Si
uero ꝑegrinorũ. si amicorũ quispiam
uenerat. lȩtabatur suꝑ se nr̃o testimo¬

Expanded text:
bat in medium. lectione quoque adsidua et mebat in medium. lectione quoque adsidua et meditatione diuturna pectus suum bibliothecam fecerat Christi. Quotiens ille transmarinis epistulis deprecatus est, ut aliquid ad se scriberem! quotiens nocturnum de euangelio petitorem et interpellatricem duri iudicis mihi uiduam exhibuit! cumque ego silentio magis quam litteris denegarem et pudore reticentis pudorem suffunderem postulantis, auunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret et pro reuerentia sacerdotii facilius inpetraret. feci ergo, quod uoluit, et breui libello amicitias nostras aeternae memoriae consecraui; quo suscepto Croesi opes et Darii diuitias se uicisse iactabat. illum oculis, illum sinu, illum manibus, illum ore retinebat; cumque in strato frequenter euolueret, super pectus soporati dulcis pagina decidebat. si uero peregrinorum, si amicorum quispiam uenerat, laetabatur super se nostro testimo
Abbreviated transcription (Latin):
quã domi se contulerat: relicto foris
clericaͭ duriciȩ se tradiderat mona¬
chorũ. Creber inorationib uigilans
inp̃cando : lacrimas dõ ñ hominib
offerebat. Ieunia in aurigȩ modum
ꝓlassitudine: et uirib corporis mode¬
rabatur. Mensȩ auunculi int̾erat: et
sic apposita queq libabat. ut suꝑstitio¬
ñe fugeret: et continentiã seruaret
Sermo eiꝰ et om̃e conuiiũ de scriptu¬
ris aliquid ꝓponere. libent̃ audire.
responđe uerecunde. recta suscipere.
praua ñ acrit̃ confutare. disputantem
contra se magis docere. quã uincere. &
ingenuo pudore qui ornabat ȩtatem.
quid cuiꝰ eẽt. simplicit̃ confiteri. Atq
inhune modũ eruditionis głam de¬
clinando: eruditissimꝰ habebatur Illud
aiebat tertulliani. istud cypriani. hoc
lactantii. illud hilarir Est: sic minutius
felix. ita uictorinꝰ: In hunc modũ est lo¬
cutus arnobius. Me quoq quia ꝓsoda¬
litate auunculi diligebat int̃dũ ꝓfere¬

Expanded text:
quam domum se contulerat et relicto foris quam domum se contulerat et relicto foris clerico duritiae se tradiderat monachorum, creber in orationibus, uigilans in precando lacrimas deo, non hominibus, offerebat; ieiunia in aurigae modum pro lassitudine et uiribus corporis moderabatur. mensae auunculi intererat et sic adposita quaeque libabat, ut et superstitionem fugeret et continentiam reseruaret. sermo eius et omne conuiuium de scripturis aliquid proponere, libenter audire, respondere uerecunde, recta suscipere, praua non acriter confutare, disputantem contra se magis docere quam uincere et ingenuo pudore, qui ornabat aetatem, quid cuius esset, simpliciter confiteri; atque in hunc modum eruditionis gloriam declinando eruditissimus habebatur. illud\', aiebat, \'Tertulliani, istud Cypriani, hoc Lactantii, illud Hilarii est. sic Minucius Felix, ita Uictorinus, in hunc modum est locutus Arnobius\'. me quoque, quia pro sodalitate auunculi diligebat, interdum profere
Abbreviated transcription (Latin):
sed onus primã curã habuit: ut humi¬
litate suꝑaret inuidiã. Deinde ut nul¬
lam nob̾ obsceni inse rumoris fabulam
darec. et qui mordebatur. ad ȩtatẽ eius
stuperent ad continentiam: subueni¬
re pauꝑib. uisitare languentes. ꝓuo¬
care hospitio. lenire blandiciis. Bau¬
dere cũ gaudentib. flere cũ flentib.
cȩcorũ baculus. esurientiũ cybus. spes
miserorũ. solam̃ languentiũ fuit Ita
in singulis uirtutib eminebat: quafi
ceteras ñ hab̾et: Int̾ prbos et coȩquales
primꝰ in oꝑe: eaxtremꝰ in ordine. Quic¬
quid bonĩ fecerat: ad auunculũ refere¬
bat. Siquid forte alit̃ euenerat quam
putauerat: illũ nescire se errasse dice¬
bat. in publico ep̃m. domi patrem no¬
uerat. grauitatẽ morũ hilaritate fron¬
tis temꝑabat: gaudiũ in risu ñ cachin¬
nũ intelligeres. Viduas et uirgines
xp̃i honorare ut matres Hortari ut
sorores cũ om̃i castitate. Iam uero post¬

Expanded text:
sed onus primam curam habuit, uthumised onus primam curam habuit, uthumilitate superaret inuidiam, deinde, . ut nullam obsceni in\'se rumoris fabulam daret, ut, qui mordebantur ad aetatem eius, stuperent ad continentiam. subuenire pauperibus, uisitare languentes, prouocare hospitio, lenire blanditiis, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus; caecorum baculus, esurientium cibus, spes miserorum, solamen lugentium fuit. ita in singulis uirtutibus eminebat, quasi ceteras non haberet. inter presbyteros et coaequales primus in opere, extremus in ordine. quidquid boni fecerat, ad auunculum referebat; si quid forte aliter euenerat, quam putarat, illum nescire, se errasse dicebat. in publico episcopum, domi patrem nouerat. grauitatem morum hilaritate frontis temperabat. gaudium risu, non cachinno, intellegeres. uiduas et uirgines Christi honorare ut matres, hortari ut sorores cum omni casae. iam uero, post
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ. domiq habens unde disce¬
ret: inuno atq eodem et imitabatus
monachũ & ep̃m uenerabat᷑. Non ut
in plerisq acceđe solet. assiduitas
familiaritatẽ. familiaritas contẽptum
illiꝰ faceret: sed ita colebat eũ qͦsi parentẽ:
lta admirabat᷑ͣqsi quotidie nouũ cerneret. Quid mul¬
ta : fit clericus. et ꝑ solitos gradus
prbt ordinatur. Ihubone quige¬
mitus. qui eiulatus. quȩ cybi int̃die¬
tio. quȩ fuga oculorũ om̃iũ: tum pri¬
mũ et solũ auunculo iratus ẽ. Quȩ¬
rebatur se ferre ñ posse. et iuuenilẽ
ȩtatẽ incongruã sacerdotio causabat᷑.
sed quanto plus repugnabat tanto
magis inse studiũ om̃iũ coneitabat
Et merebatur negando qđ eẽ nolebat.
eoq dignior erat quod se clamabat
indignũ. Uidimꝰ timotheũ nr̃is tem¬
porib et canos in sapientia. electumq
a moysen prbm quẽ ipse sciret ẽe. prbm.
Igitur claricatũ ñ honorẽ intelligens.

Expanded text:
virtutum domique habens, unde discevirtutum domique habens, unde disceret. In uno atque eodem et imitabatur monachum et episcopum venerabatur. Non, ut in plerisque accidere solet, adsiduitas familiaritatem, familiaritas contemptum illius fecerat, sed ita eum colebat, quasi parentem, ita admirabatur, quasi cotidie nouum cerneret. quid multa? fit clericus et per solitos gradus presbyter ordinatur. Iesu bone, qui gemitus, qui heiulatus, quae cibi interdictio, quae fuga oculorum omnium! tum primum et solum auunculo iratus est. querebatur se ferre non posse et iuuenalem aetatem incongruam sacerdotio causabatur. sed quanto plus repugnabat, tanto magis omnium in se studia concitabat et merebatur negando, quod esse nolebat, eoque dignior erat, quod se clamabat indignum. uidimus Timotheum nostri temporis et canos in Sapientia electumque a Moysi presbyterum, quem ipse sciret esse presbyterum. igitur clericatum non honorem intellegens
Abbreviated transcription (Latin):
statim audio baptizatũ. Uerũ tamen
uelut incunabula quedã nascentis fi¬
dei cõꝓbemꝰ: ut qui sub alienis signis
deuotus miles fuit donandus lau-¬
rea sit. Postssuo regi cȩperit milita¬
re. balteo posito. habituq mutato. qͥc¬
quid castrensis peculii fuit. in pau¬
peres erogauit. Legerat enim qui
uult ꝑfectus eẽ. uendatꝰ qͣue habet
et det̾ pauꝑib: et sequat᷑ me. Et ite¬
rum: non potestis duob dñi seruire:
dõ ec mãmonȩ. Excepta uili tunica
et oꝑimento pari quo tecto tantum
corpore frigus excludet: nichil si¬
biam plius reseruauit. Cułts ipse
ꝓuinciȩ morẽ sequens: nec mundi¬
cus nec sordib notabilis erat. Cũq
arderet quotidie. aut ad aegypti
monasteria ꝑgere. aut mesopota¬
miȩ inuisere choros. uł certe insu¬
larũ dal matiae quȩ alti notantum
freto distant solitudines occupare.
auunculũ pontificẽ deserere non
audebat: tota in illo cernens exẽpla

Expanded text:
statim audio baptizatum. Uerumtamen statim audio baptizatum. Uerumtamen uelut incunabula quaedam nascentis fidei conprobemus, ut, qui sub alienis signis deuotus miles fuit, donandus - laurea sit, postquam suo regi coeperit militare. balteo posito habituque mutato, quidquid castrensis peculii fuit, in pauperes erogauit. legerat enim: qui uult perfectus esse, uendat omnia, quae habet, et det pauperibus et sequatur me et iterum: non potestis duobus dominis seruire, deo et mamonae. excepta uili tunica et operimento pari, quod tecto tantum corpore frigus excluderet, nihil sibi amplius reseruauit. cultus ipse prouinciae morem sequens nec munditiis nec sordibus notabilis erat. cumque arderet cotidie aut ad Aegypti monasteria pergere aut Mesopotamiae inuisere choros uel certe insularum Dalmatiae, quae Altino tantum freto distant, solitavunculum pontificem deserere non audebat tota in illo cernens exempla
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ oui sub mittens caput. Igitur &
nepotianꝰ ñr quasi in fantulus. ed
rudis puer subito nob de iordane
nascitur. Alius forsitan seriberet
qđ ob salutẽ illiꝰ orientẽ heremũq
dimiseris et me karissimũ sodalẽ
tuũ redeundi spe lactaueris. ut pri¬
mũ si fieri posset sororem cũ paruu¬
lo uiduã. deiñ si consiliũ illa respue-¬
ret. saltẽ nepotẽ dulcissimũ conser¬
uares. Hic ẽ enĩ ille de quo tibi quon¬
dam uaticinatus sũ licet paruulus ex
collo pendeat nepos. Referret in qua
alius qđ in palati militia sub clami-¬
de et candenti lino. corpus eiꝰ cilicio
tritũ sit: qđ stans ante scłi potestates
lurida ieiunus ora portauerit. quod
adhue sub alterius indum̃tis alteri
militauerit. et adhoc habuerit cin¬
gulũ ut uidius. pup illis. oppressis. mi¬
serisq sub ueniret. Issichi ñ placent
dilationes iste imꝑfecte seruitutis dĩ.
et centurionẽ corneliũ ut lego istũ

Expanded text:
niae oui submittens caput. igitur et niae oui submittens caput. igitur et Nepotianus noster quasi infantulus uagiens et rudis puer subito nobis de Iordane nascatur. Alius forsitan scriberet, quod ob salutem illius orientem heremumque dimiseris et me, carissimum sodalem tuum, redeundi spe lactaueris, ut primum, si fieri posset, sororem cum paruulo uiduam, dein, si consilium illa respueret, saltim nepotem dulcissimum conseruares. hic est enim ille, de quo tibi quondam uaticinatus sum: licet paruulus ex collo pendeat nepos. referret, inquam, alius, quod in palatii militia sub chlamyde et candenti lino corpus eius cilicio tritum sit, quod stans ante saeculi potestates lurida ieiuniis ora portauerit, quod adhuc sub alterius indumentis alteri militarit et ad hoc habuerit cingulum, ut uiduis, pupillis, oppressis, miseris subueniret: mihi non placent dilationes istae inperfectae seruitutis dei et centurionem Cornelium, ut lego iustum,
Abbreviated transcription (Latin):
umbrata ñ exprȩssa signa uirtutum.¬
Suscipiasq a nob̾ ñ uires sed uolun¬
tatem. Hȩc p̃cepta sunt rechorũ. ut
maiores eius qui laudandus ẽ et eoꝵ
gesta repetantur: sicq ad ipsũ ꝑ gra¬
dus sermo ꝑueniat. qđ uidelicet aui¬
tis pat̾nisq uirtutib ilustrior fiat.
et aut ñ degenerasse abonis. aut me¬
dio cres ipse ornasse uideatur. Ego
carnis bona. quȩ semꝑ et ipse con¬
tempsit in animȩ laudib ñ requirã:
Hec me iactabo de genere id. ẽ de alie¬
nis bonis eũ et ab rahã et isaae scĩ ui¬
ri. ismahelẽ. et esau peccatores genue-¬
rint. ec e regione iepthȩ in cathalogo
iustorũ apłi uoce numeratꝰ. de mere¬
trice sit natus: Anima inquit que
peccauerit: ipsa morietur. Ergo et
quȩ ñ peccauerit ipsa uiuet. Nec
uirtutes nec uitia parentũ liberis
imputantur. Ab eo tp̃r censemur:
ex quo inap̃o renascimur. Paulus ꝑ¬
secutor eccłiȩ et mane lupus rapaxe :¬
beniamin ad uesꝑam dedit escã ana-¬

Expanded text:
umbrata, nonexpressasignauirtutumsuscipiasque a nobis non uires, sed uoluntatem. Praecepta sunt rhetorum, ut maiores eius, qui laudandus est, et eorum altius gesta repetantur sicque ad ipsum per gradus sermo perueniat, quo uidelicet auitis paternisque uirtutibus inlustrior fiat et aut non degenerasse a bonis aut mediocres ipse ornasse uideatur. ego carnis bona, quae semper et ipse contempsit, in animae laudibus nOlI requiram nec me iactabo de genere, id est de alienis bonis, cum et Abraham et Isaac, sancti uiri, lsmahelem et Esau peccatores genuerint et e. regione Iephte in catalogo iustorum apostoli uoce numeratus de meretrice sit natus. anima,inquit, quae eccauerit, ipsa morietur; ergo et, quae non peccauerit, ipsa uiuet. nec uirtutes nec uitia parentum liberis inputantur; ab eo tempore censemur, ex quo in Christo renascimur. Paulus, persecutor ecclesiae et mane lupus rapax Beniamin, ad uesperam dedit escam Ana
Abbreviated transcription (Latin):
supputant᷑. Sem post diluuiũ anno se¬
nuit salem. Qui & ipse tricenarius pro¬
creauit heber quẽ .xxxiiii. annoꝵ legi¬
mus genuisse phaleg. Rursũ phaleg
expletis annis .xxx. genuit rehu. Qui
tis suȩ annũ edidit serug. De quo cũ
ad .xxx. ꝑuenisset annos ortus ẽ. nahor.
qui .xxuiiii. annoꝵ genuit chare. Quẽ
legimꝰ qđ septuagenarius genuit abrahã.
et nahor & haran. Supputa ꝑ singulas
ȩtates annoꝵ numerũ & inuenies ab or¬
tu sem usq ad generationẽ abrahã .ccc.

Expanded text:
supputantur. Sem post diluvium anno senuit Salem, qui et ipse tricenarius procreavit Heber, quem XXX quatuor annorum legimus genuisse Phaleg. Rursum Phaleg expletis annis XXX genuit Rehu, qui tis suae annum genuit Serug. De quo cum ad XXX pervenisset annos, ortus est Nachor. Qui XXXIX annorum genuit Thare. Quem legimus quod septuagenarius genuit Abram et Nachor et Aran. Supputa per singulas aetates annorum numerum, et invenies ab ortu Sem usque ad generationem Abram CCC
Abbreviated transcription (Latin):
absq ullo impedim̃to securus et liber
seruiat dño. Primogenita mundorum
animaliũ accipiant sacerdotes: et im¬
mundorũ pretia. hominũ quoq pri¬
mi partus redimunt᷑. Et quia condi¬
tio humana nascendi ẽ om̃s p̃tium
ȩqualit̃ offerunt: sic moderatum et
leue. ut nec diues intumescat. nec tenu¬
is p̃grauetur. Editui et ianitores acci¬
piunt decimas: et rursũ decimas de¬
cimarũ offerunt sacerdotib tanto il¬
li minores : quanto ipsi maiores popłõ.
Quadraginta et octo ciuitates ad habi¬
tandũ leuitis et sacerdotib separant᷑
Sex urbes fugitiuoꝵ trans iordanen.
et intra iordanen eliguntur. Et finis
exilii. et mors pontificis ẽ. uniuersa
quȩ festinus sermo ꝑstrinxit. ec quoꝵ
pulsaui tantũ nec aꝑui saeram̃ta: ad
cunctos ꝑtinent sacerdotes. Pontifex
aũt quantis polleat priuilegiis dicam
breuit̃. Caput inqͣuit suũ ñ discoo

Expanded text:
absque ullo inpedimento securus et liber absque ullo inpedimento securus et liber seruiat domino. primogenita mundorum animalium accipiunt sacerdotes, inmundorum pretia. hominum quoque pJÎmi partus redimuntur et, quia condicio una nascendi est, omnes pretium aequaliter offerunt sic moderatum et leue, ut nec diues intumescat nec tenuis praegrauetur. aeditui et lamtores accipiunt decimas et rursum decimas decimarum offerunt sacerdotibus tanto illis minores, quanto ipsi maiores populo. quadraginta et octo ciuitates ad habitandum Leuitis et sacerdotibus separantur, sex urbes fugitiuorum trans Iordanen et intra Iordanen eliguntur, et finis exilii mors pontificis est. uniuersa, quae festinus sermo perstrinxit et quorum pulsaui tantum nec aperui sacramenta, ad cunctos pertinent sacerdotes; pontifex autem quantis polleat priuilegiis, dicam breuiter. Caput, inquit, suum non disco
Abbreviated transcription (Latin):
lũ dm̃: ut nulla debilitate in signes sint.
ne truncis aurib: leso oculo simiꝰnari¬
bus: claudo pede. cutis colore mutato:
Quȩ omĩa referuntur ad animȩ uitia.
Uoluptas enĩ in homine ñ natura dam¬
natur. Siquis e sacerdotib semine flu¬
xerit : ad sacerdotalẽ m̃sam prohibet᷑
acceđẽ. Et econtrario uidua cuiꝰ cum
sarȩ defecerunt muliebria: ꝓpt̃ conti¬
nentiã et castitatẽ recipit᷑ indomũ patris.
et de templi erario alitur. Qđ si filios
habuerit redditur soboli suȩ: et iuxta
apłm his ministretur quȩ uere iuduę
sunt. Et ut quȩ de sacerdotalib susten¬
tantur cybis: nulliꝰ alteriꝰ amore tenean¬
tur. Uicinus et mercenariꝰ excludunt᷑
a conuiuio sacerdotũ: Seruis cyborum
reliquiȩ conceduntur. lam tunc ꝓieie-¬
bantur phigelus et ermogenes: et reci
piebatur onesimus. Primitiȩ cyborum
et om̃iũ frugũ atq pomoꝵ offeruntur
antistiti: ut habens uictũ atq uestitũ

Expanded text:
lum deum; ut nulla debilitate insignes sint, lum deum; ut nulla debilitate insignes sint, ne truncis auribus, laeso oculo, simis naribus, claudo pede, cutis colore mutato, quae omnia referuntur ad animae uitia. uolnntas enim in homine, non natura damnatur. si quis e sacerdotibus semine fluxerit, ad sacerdotalem mensam prohibetur accedere;,et e contrario uidua, cuius cum Sarra defecerunt muliebria, propter. continentiam et castitatem et recipitur in domum patris et de templi habuerit, redditur soboli suae, ut juxta Apostolum iis ministretur, « quae vere viduae sunt » : et ut quae de sacerdotalibus sustentatur cibis, nullius alterius amore teneatur. Vicinus et mercenarius excluduntur a convivio sacerdotum, servisciborum reliquiae conceduntur. Jam tunc rejiciebantur Phygelus et Hermogenes, et recpiebatur Onesimus. primitiae ciborum et omnium frugum atque pumovum offeruntur antestiti, ut habens uictum atque uestitum
Abbreviated transcription (Latin):
maxilla. et uent̃. De brachio iam di¬
ximus. Maxilla eloquentẽ eruditũq
significat. ut qđ pectore concipimꝰ.
ore ꝓmamꝰ Uent̾ recepta culũ cyboꝵ
in scorto madianitide sacerdotali pugi¬
one confiaxus: uniuersos hominum
labores et mom̃tanea blandim̃ta gule
stercoris fine condempnat: et osten¬
dit mentib conseeratis dõ. totũ quod
currimꝰ. qđ uoramꝰ. in secessũ ꝓioi. Vn¬
de et apłs. Esca inquit uentri. et uent̃
escis: ds̃aũt et hunc et illas destruet.
Et econtrario de luxuriosis: quorum
ds̃ uent̃. ẽ. et gła in confusione eorum.
Dituli puluerẽ quȩ ad orauerit isrł
in contemptu suꝑ stitionis. in potũ acce¬
pit popłs: ut discat contempnere qđ
in secessũ ꝓiet uiderat. Prȩcipit᷑ sacer¬
dotib ne ministraturi intemplo uinũ
et siceram bibant: ne ebrietate et cra-¬
pula. et curis huiꝰ uitȩ p̃grauent᷑ corda
eorum: nec partẽ habeant int̾ra nisi so¬

Expanded text:
maxilla, et venter. De brachio jam dimaxilla, et venter. De brachio jam diximus. Maxilla eloquentem eruditumque significat, ut quod pectore concipimus, ore promamus. Venter receptaculum ciborum, in scorto Madianitide sacerdotali pugione confossus , universos 356 hominum labores, et momentanea blandimenta gulae, stercoris fine condemdit mentibus consecratis deo totum, quod ligurrimus, quod uoramus, in secessum proici. unde et apostolus: esca, inquit, uentri et uenter escis; deus autem et hunc et illa destruet, et e contrario de luxuriosis: quorum deus uenter est et gloria in confusione eorum. uituli puluerem, quem adorauerat Israhel, in contemptu superstitionis in potu accipit populus, ut discat contemnere, quod in secessu proici uiderat. praecipitur sacerdotibus, ne ministraturi in templo uinum et siceram bibant, ne ebrietate et crapulaet curis huius uitae praegrauentur corda eorum; ne partem habeant in terra nisi so
Abbreviated transcription (Latin):
nam contra diabolũ et armatã manũ :
ut qđ mente conceperint. exemplo
ꝓbent. lħs enĩ cȩpit facere et docere:
Ipsũ quoq pectusculũ appellatur. ẽhi¬
cipium : et egregiũ: tenafa quippe
hoc magis sonat. ex quo intelligimꝰ
iuxta illud malachiȩ. labia sacerdotis
custodiunt seientiã. et legem requir
exore eius p̃cipuã debere eẽ. in sacer¬
dotib. legis doctrinȩq notitiã: et ad¬
ditam̃tũ grẽ spiritalis. Talẽ uirum
institui qui possit contradicentib
resistere : et nichil in se finistri habere
oꝑis quod ducat ad tartarũ. Sed deae¬
trum brachiũ et separatum : ut opera
sacerdotis cõparatione uirtutũ eius
acunctis hominib separata sint.
Hȩc de uictimis et de his quȩ offe¬
runtur in altari: et quȩ sacerdotib
dantur adño. Ceterũ et alia tria ex¬
ceptis primitus hostiarũ. et de pri-¬
uato et de macello publico. ubi non
religio sed uictus necessitaͬs ẽ. sacerdo¬
tib mẽbra tͤribuuntur : brachium¬

Expanded text:
nam contra diabolum et armatam manum: ut quod mente conceperint, exemplo probent. Jesus enim « coepit facere et docere » . Ipsum quoque pectusculum appellatur cipuum, et egregium: THENUPHA quippe hoc magis sonat. Ex quo intelligimus juxta illud Malachiae: « Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus » : praecipuam debere esse in sacerdotibus legis doctrinaeque notitiam et additamento gratiae spiritalis talem uirum institui. qui possit contradicentibus resistere et nihil in se sinistri habere operis, quod ducat ad tartarum, sed dextrum brachium et separatum, ut opera sacerdotis couparatione uirtutum eius a cunctis hominibus separata sint. haec de uictimis et de his, quae offeruntur in altari, sacerdotibus dantur a domino. Ceterum et alia tria exceptis primitiis hostiarum de priuato et de macello publico, ubi non religio, sed uictus necessitas est, sacerdotibus me
Abbreviated transcription (Latin):
pusillam quã fecerat ei mat̾ sua. et affe¬
rebat ei de dieb indies: cum ascendet
cũ uiro suo ad sacrificare sacrificium
dierũ. Itaq quęris quid sit ephodbae
quo futurus ꝓpħa p̃cingitur: utrũ ne
zona anut quidã putant turibulũ. uel
genus aliquod uestim̃ti sit. et siuestis
quo modo ea cingintur. et post ipsum
ephod quare adiungitur ei bat. Inse¬
quentib quoq legisse te scribis ubi ue

Expanded text:
pusillam, quam fecerat ei mater sua et afferebat ei de diebus in dies, cum ascenderet cum uiro suo ad sacrificare sacrificium dierum. itaque quaeris, quid sit ephod bad, quo futurus propheta praecingitur, utrumne zona an, ut quidam putant, turabulum uel genus aliquod uestimenti sit. et si uestis, quomodo ea cingitur? et post ipsum ephod quare adiungitur ei bad? in sequentibus quoque legisse te scribis, ubi ue
Abbreviated transcription (Latin):
platũ erit onesto aliquo officio scripto¬
rem fuisse mentitũ. Ubi enim hoc non
poterit: si potuit in ea narratione quã
exorsus apłs ait. quȩ aũt seribo uob
ecce coram dõ quia non mentior. Cre.¬
di affirmaris quȩ mentitus eo loco

Expanded text:
prolatum erit, honesto aliquo officio scriptoprolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. Ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione, quam exorsus Apostolus ait: Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo quia non mentior , credi affirmarique mentitus, eo loco
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. Quod tibi & nob om̃ibq fr̃ibus
qui tua legunt te talem dedit. Liber
quidam tuus int̃ cȩtera non diu est
Quod uenit in manus nr̃as quȩ sit eiꝰ
inscriptio: nescimus adhuc. Non enim
codex ipse ut ad solet in liminari pagi¬
na p̃tendebat. Epytaphr̃um tam̃ appel¬
lari dicebat frat̃ apud quẽ inuentus ẽ.
Quod ei nom̃ tibi placuis set ut in de¬
retur crederemꝰ. si eorũ tantũ ueluitas
uel scripta ibi legissemus qui iam de¬
functi eẽnt. Cum uero multorũ & eo
tempore quo scribatur & nuncusq
uiuentiũ ibi cõmemorentur opuscula :
miramur cur huncͤ titulũ uel impo¬
sueris uel imposuisse credaris. Tamen
quod nos multũ moueat. Sienim ad
scripturas scãs ad missa fuerint offici¬
osa mendacia. quid in eis remanebit
auctoritatis. quȩ tandẽ de scripturis ill
sententia ꝓferatur. cuius pondere con¬
Statim enĩ ut ꝓtuleris. si aliter sapit
qui contra nititur: dicet illũ quod

Expanded text:
domino, quod tibi et nobis omnibusque frdomino, quod tibi et nobis omnibusque frqui tua legunt, te talem dedit. CAP. II. 2. Liber quidam tuus inter caetera non diu est ut venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina plari dicebat frater, apud quem inuentus est. quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legissemus, qui iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi commemorentur opumiramur cur hunc ei titulum vel imposueris, vel imposuisse credaris. Tamen quod nos multum moveat. Si enim ad Scripturas sanctas admissa fuerint, velut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? Quae tandem de Scripturis illis sententia proferetur, cujus pondere conStatim enim ut protuleris, si aliter sapit, qui contra nititur; dicet illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
augustinꝰ. habeo grãm quod ꝓsubscrip¬
didisti. sed breuiorem multoi quã ex
te uellẽ sumere tali uiro a quo tẽpora
quantalibet occupet. nullus sermo ꝓ.¬
lixiusẽ: quã quã itas nos negocioꝵ alie¬
norũ eorũ qui scłariũ curis circũstem᷑¬
ingentib : Tam̃ epistolȩ tuę breuitati
facile non ignoscerẽ. nisi cogitarẽ quã
pauciorib uerbis meis redderetur qua-¬
re aggredere quȩso. Istã nob̾cũ litterariã
collotionẽ habe. ne multũ ad nos disiun¬
gendo liceat absentiȩ corporali. quã quã
simus in dño sp̃s unitate conuincti Etiã
si ab stilo quiescamꝰ & taceamꝰ. & libri qui¬
dem. quos de orreo dñico laborasti pene
te totũ nob̾ exhibent. Si enĩ ꝓpt̾ea te ñ
nouimꝰ. quia faciem corporis tui non
uidemꝰ. hoc modo nec ipse te nostrNam
tu quoq non uides eam. Si aut̃ tibi ñ
ob aliud notus es nisi quia nosti animũ
tuum : et nos eũ non mediocrit᷑ nouimꝰ
in litteris tius in quib benedicimus

Expanded text:
Augustinus. Habeo gratiam, quod pro subscriptaidisti, sed breuiorem multo, quam ex te uellem sumere, tali uiro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. quamquam itaque nos negotiorum alienorum eorumque saecularium curis circumstemuringentibus, tamen epistulae tuae breuitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem, quam paucioribus uerbis meis redderetur. quare adgredere, quaeso, istam nobiscum litterariam conlocutionem, ne multum ad nos disiungendos liceat absentiae corporali; quamquam simus in domino spiritus unitate coniuncti, etiam si ab stilo quiescamus et taceamus. et libri quidem, quos de horreo dominico elaborasti, paene te totum nobis exhibent. si enim propterea te non nouimus, quia faciem corporis tui non uidimus, hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non uides eam. si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum, et nos eum non mediocriter nouimus in litteris tuis, in quibus benedicimus
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ita a sem& ipso cognoscat᷑ pat̃ qͦmͦ
cognoscit᷑ a filio. Sciensq illud quod
scriptũ ẽ. pat̃ qui me misit maior.ẽ. in
om̃ib uerũ eẽ. contendit: ut dicat & in
cognitione filii patrẽ ec̃ maiorẽ. dum
ꝑfectius & purius a semec ipso cognosci¬
et ab olitione corpoꝵ hȩc rursũ consen¬
tire conuincit᷑. Siquis aũt potuerit
ostendẽ in corporalẽ rationabilẽq nacu¬
ram cũ expoliauerit se corpore uiuere
ꝑsemet ipsã. & in peiori conditione esse
quando corporib uestiebat᷑ in meliori
quando illa deponit. Nulli dubium ẽ.
corpora ñ pͥncipalit̾ subsistere. sed per
int̃ualla obuarios motꝰ rationabilium
creaturarũ. nunc fieri ut qui his indi¬
gent uestiant᷑. Et rursũ. Cũ illa de p̃ra¬
tione lapsũ se ad meliora correxerint
dissolui in nichil. & hac semꝑ suasione
uariari. Et ne parũ putaremꝰ impietatẽ
eẽ. eorũ quȩ p̃miserat. in eiꝰdẽ uolumi¬

Expanded text:
utrum ita a semet ipso cognoscatur pater, quomodo utrum ita a semet ipso cognoscatur pater, quomodo cognoscitur a filio, sciensque illud, quod scriptum est: \'pater, qui me misit, maior me est\', in omnibus uerum esse contendet, ut dicat et in cognitione filio patrem esse maiorem, dum perfectius et purius a semet ipso cognosciet abolitionem corporum hic rursum sentire conuincitur: si quis autem potuerit ostendere incorporalem rationabilemque naturam, cum expoliauerit se corpore, uiuere per semet ipsam et in peiori condicione esse, quando corporibus uestiebatur, in meliori, quando illa deponit, nulli dubium est corpora non principaliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, in eiusdem uolumi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ districtionẽ eoꝵ quȩ sua passione
destruaẽ. cur timeamꝰ etiã in suꝑnis lo¬
cis in consũmationẽ scłoꝵ aliquid simi¬
le suspicari ut om̃iũ locoꝵ gentes illiꝰ
passione saluent᷑: Rursũq blasphe¬
mans de filio sic locutꝰ ẽ. Si em̃ patrẽ
cognoscit filius. uidet᷑ in eo qđ nouit
patrẽ posse eũ cõp̃hende. ut si dicamꝰ
artificis animũ artis scire m̃ surã. nec
dubiũ quin sipat̃ in filio ͦ cõp̃hendat᷑
ab eo in quo ẽ. Sin aut̃ cõphensionẽ eã
dicimꝰ ut ñ solũ sensũ quis & sapientiã
cõp̃hendat. sed uirtute & potentia cun.¬
eta teneat qui cognouit. Non possumꝰ
dicere qđ cõp̃hendat filius patrẽ. pat̾
uero omĩa cõp̃hendit. Int̾ omĩa aũt̃ &
filius ẽ. Ergo & filiũ cõp̃hendit. ut scire
mͦ causas quib pat̾ cõp̃hendat filiũ.
et filius patrẽ ñ quȩat cõp̃hende. haec
uerba subnectit. Curiosus lector inqͥrat

Expanded text:
propter destructionem eorum, quae sua passione propter destructionem eorum, quae sua passione destruxit, cur timeamus etiam in supernis locis in consummatione saeculorum aliquid simile suspicari, ut omnium locorum gentes illius passione saluentur? Rursumque blasphemans de filio sic locutus est: si enim patrem cognoscit filius, uidetur in eo, quod nouit patrem, posse eum conprehendere, ut si dicamus artificis animum artis scire mensuram. nec dubium, quin, si pater in filio, et conprehendatur ab eo, in quo est. sin autem conprehensionem eam dicimus, ut non solum sensu quis et sapientia conprehendat, sed uirtute et potentia cuncta teneat, qui cognouit, non possumus dicere, quod conprehendat filius patrem. pater uero omnia conprehendit, inter omnia autem et filius mus causas, quibus pater conprehendat filium et filius patrem non queat conprehendere, haec uerba subnectit: curiosus lector inquirat,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ consequens suintelligit᷑. sic̃ ꝓ homini¬
b homo factꝰ ẽ. ut homines libaret. sic
& ꝓ salute dȩmonũ dm̃ futurũ. qđ sunc
hii ad quos uenturꝰ ẽ. libandos. qđ ne
forsitan de nr̃o sensu putemꝰ asserere. ip¬
sius uerba ponenda st̃. Sic̃ enĩ ꝑ ũbram
eu̾głii umbrã legis impleuit. sic quia
omĩs lex & exemplũ & umbra ẽ. cerimo¬
niarũ cȩlestiũ diligentius requirendũ
utrũ recte intelligamꝰ legẽ quoq cȩlestẽ
et cerimonias suꝑni cultꝰ plenitudinẽ
ñ habe. sed indigere euangłii ueritate
qđ in iołns apocalẏpsi euangłiũ legimꝰ
sempit̾nũ ad cõparationẽ uidelicet huiꝰ
nr̃i euangłii qđ tẽporale ẽ. et intransitu¬
ro mundo a scło p̃dicatũ. Qđ quidem
etiã si usq ad passionẽ dñi saluatoris
uoluerimꝰ inquirere. qũã quã audax
et temerariũ sit incȩlo eiꝰ quȩrere passi¬
onẽ. tam̃ si sp̃italia nequiciȩ incȩlestib
sunt. & ñ erubescimꝰ crucẽ dñi ẽfiteri.

Expanded text:
sicut pro hominibus homo factus est, ut homines liberaret, sic et pro salute daemonum deum futurum, quod sunt hi, ad quos uenturus est liberandos. quod ne forsitan de nostro sensu putemur adserere, ipsius uerba ponenda sunt: sicut enim per umbram euangelii umbram legis inpleuit, sic, quia omnis lex exemplum et umbra est cerimoniarum caelestium, diligentius requirendum, utrum recte intellegamus legem quoque caelestem et cerimonias superni cultus plenitudinem non habere sed indigere euangelii ueritate, quod in Iohannis Apocalypsi euangelium legimus sempiternum, ad conparationem uidelicet huius nostri euangelii, quod temporale est et in transituro mundo ac saeculo praedicatum. quod quidem etiam si usque ad passionem domini saluatoris uoluerimus inquirere, quamquam audax et temerarium sit in caelo eius quaerere passionem, tamen, si spiritalia nequitiae in caelestibus sunt et non erube
Abbreviated transcription (Latin):
inte arbitraber quã uecordiã. nec re¬
p̃hendendo sem̃ uirũ. Maluit enim
apud me dissimulare qđ nouerat. quã
portitorẽ clientela̾m suis literis accu-¬
sare. Sed memet ipsũ arguo qui alteriꝰ
potius adquieui quã meo iudicio. et
ne me lacessere. & uoluminib tuis ob¬
ruere. Parce saltim nũmis tus quib
notarios librariosq conducens eisdẽ
& seriptorib uteris & fautorib qui

Expanded text:
in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec rein te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et ne me lacessere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui
Abbreviated transcription (Latin):
tiarũ tuarũ cunctis cachinnũ p̃beas:
Aliud aparua ȩtate didicisti. aliis assu¬
etus es disciplinis. Non ẽ. eiꝰdẽ hominis
& aureos nũmos & scripturas probare.
ligere. me laceraᷤᷤ scm̃ frẽm oceanũ in
culpã hereseos uocas. Presbiteroꝵ tibi
uincenti & pauliaͣni & fr̃is eusebii iudi¬
ciũ displicet. Solus es cato romani gene
ris dissertissimꝰ qui testimonio tuo et
prudentie uelis credi. Recordare illiꝰ
quȩso diei quando me de resurrectio¬
ne & ueritate corporis p̃dicantẽ exlate
thodoxeũ conclamabas. Postquã nauiga¬
re cȩpisti et ad intimũ cerebrũ tuum
sentinȩ putredo ꝑuenit. tunc nos he-¬
retic os recordatꝰ es qđ tͥ faciã. credidi
scĩ presbiteri paulini epłis. & illiꝰ suꝑ
nomine tuo ñ putaui errare iudiciũ.
Et licet statim accepta epła in ẽditum.
acinaptorẽ sermonẽ tuũ intelligerẽ
tañ rusticitatẽ et simplicitatẽ magis

Expanded text:
tiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. tiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aetate didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos nummos et scripturas probare, s intellegere. me laceras, sanctum fratrem Oceanum in culpam hereseos uocas, presbyterorum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium dris disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae velis credi. Recordare, quaeso, illius diei quando me de Resurrectione, et veritate corporis praedicante, ex latethodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον sermonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis
Abbreviated transcription (Latin):
re. et damnare qđ sepe damnauimus.
Lege adephesios libros. lege ceteri opꝰ¬
cula mea. et maxime eccłiasten cõm̃ta¬
rios. & liquido ꝑuideb me ab adoles¬
centia nũquã alicuiꝰ auctoritate det̾ri¬
tũ adquieuisse hereticȩ prauitati.
Non parũ ẽ. scire qđ nescias. Pruden¬
tis hominis ẽ. nosse m̃surã suã. nec
telo diaboli concitatũ imꝑiciȩ suae
cunctũ orbẽ testẽ facere. Scilicet glo¬
riari cupis ut in patria tua iactites
me ñ potuisse responde eloquentiae
tuȩ et acum̃ in te chrysippi formidas¬
se. Xp̃iana uerecundia teneor. & cel¬
lulȩ meȩ latebras nolo mordaci ser¬
mone reserare. Alioquin ꝓferrem
cantatũ. Sed hȩc aliis aut loquenda
aut ridenda dimito. Ergo quasi xp̃i¬
anus cũ xp̃iano loquens obsecro te
frat̃ ne plus uelis saꝑe quã sapis. ne
uel innocentiã uł simplicitatẽ tiã
uł certe ea quȩ taceo & te ñ intelligen¬
te ceteri intelligunt stilo ꝓferas ĩnep¬

Expanded text:
re et damnare, quod saepe damnauimus? re et damnare, quod saepe damnauimus? lege ad Ephesios libros, lege cetera opuscula mea et maxime in Ecclesiasten commentarios, et liquido peruidebis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scire, quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non potuisse respondere eloquentiae tuae et acumen in te Chiysippi formidasse. Christiana uerecundia teneor et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reserare. alioquin proferrem cantatum. sed haec aliis aut loquenda aut ridenda dimitto: ego quasi Christianu3 cum Christiano loquens obsecro te, frater, ne plus uelis sapere, quam sapis, ne uel innocentiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et inep
Abbreviated transcription (Latin):
endꝰ sũ cur ꝑ me latini bona eiꝰ habeant.¬
& ignorent mala. Si hoc erim̃ ẽ arguat᷑
confessor hilarius qui psalmoꝵ int̃p̃ta¬
tionẽ & homelias in iob ea libris eiꝰ id ẽ.
ex greco in latinũ transtulit. Sit incul¬
pa eiꝰdẽ confestionis uercellensis cuse¬
bius qui om̃iũ psalmoꝵ cõm̃tarios he¬
retiei hominis uertit in nr̃m eloqͥũ.
licet heretica p̃t̃mictens optima quęq
transtulerit. Taceo de uictorino pita¬
bionensi et ceteris qui origenẽ in ex¬
planatione dũtaxat scripturarũ secu
criminis uidear quęrere: ad te ipsũ
ueniã cur tractatꝰ eiꝰ in iob descriptos
habes inquib contͣ diabolũ & de stelł
cȩloq disputans. quȩdã locutꝰ ẽ. quae
eccłia ñ recipit. Tibi soli licet: ⁊ũ cõ oͥ¬
et latinis tractatorib ferre sententiam
et quasi censoria uirgula alios kicere
de biblio tecis. alios reciꝑe. & cũ tͥ pla¬
cuerit me uł catholicũ uł hereticum
pnuntiare. Pob̾ ñ licet ꝑuersa respue¬

Expanded text:
endus sum, cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius, qui psalmorum interpretationem et homilias in Iob ex libris eius, id est ex Graeco, in Latinum transtulit, sit in culpa eiusdem confessionis Uercellensis Eusebius, qui omnium psalmorum commentarios heretici hominis uertit in nostrum eloquium, licet heretica praetermittens optima quaeque transtulerit. taceo de Uictorino Petobionensi et ceteris, qui Origenem in explanatione dumtaxat scripturarum secutcriminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes, in quibus contra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesia non recipit? tibi soli licet, xw et Latinis tractatoribus ferre sententiam et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel catholicum uel hereticum pronuntiare: nobis non licet peruersa respue
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nune de tab naculo seribere: ueniam
ad sacerdotalia uestim̃ta: et ante quam
mysticã seruter intelligentiam. more
iudaico quȩ seripta sunt simpliciter
ex ponam: ut post quã uestitũ uideris
sacerdotẽ. et oculis tuis om̃e eiꝰ patuerit
ornam̃tum : tune singulorũ causas pa¬
riter requiramꝰ. Discamꝰ pͥmũ cõmunes
sacerdotũ uestes atq pontificũ. Lineis..
feminalib quȩ usq ad genu uł poplites
ueniunt. uerecunda celantur: et suꝑior¬
ra pars sub umbilico uehem̃t̃ asstringi¬
tur: ut siquando expediti mactant ui¬
etimas. tauros et arietes trahunt: portant¬
q onera. et in officio ministraturi sunt.¬
& iam silapsi fuerint. et femora reuela¬
uerint: non pateat qđ oꝑtũ ẽ. Inde et
gradus altaris ꝓhibentur fieri: ne in¬
ferior popłs ascendentiũ uerecunda
conspiciat. Uocaturq lingua hebrea
hoc genus uestim̃ti maschans. grece
usq ad genua ꝑtingentes. Refert iose¬

Expanded text:
est nunc de tabernaculo scribere veniam est nunc de tabernaculo scribere veniam ad sacerdotalia vestimenta: et antequam mysticam scruter intellegentiam, more Iudaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam, ut, postquam uestitum uideris sacerdotem et oculis tuis omnis eius patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter requiramus. Discamus primum communes sacerdotum uestes atque pontificum. lineis feminalibus, quae usque ad genu et poplites eniunt, uerecunda celantur et superior pars sub umbilico uehementer adstringitur, ut, si quando expediti mactant uictimas, tauros et arietes trahunt, portant onera et in officio ministrandi sunt, etiamsi lapsi ruerint et femora reuelarint, non pateat, quod opertum est — inde et gradus altaris prohibentur fieri, ne inferior populus ascendentium uerecunda conspiciat —, uocaturque lingua Hebraea hoc genus uestimenti \'machnase\', Graece usque ad genua pertingentes. refert Iose
Abbreviated transcription (Latin):
tentoria. coceũ. byssũ. iacinethũ. pur¬
purã. ex auro. argento. et ȩre uasa di¬
uersa. Tab̃naculum diuisũ intria
duodecim panes ꝑ singulas ebdoma¬
des mensȩ impositos. in candelabro
septẽ lucernas : altare hostiis holocau¬
stisq expositum: crateras. schyphos.
curibula. fialas. mortariola. paxillos.
pelles rubras. pilos caprarũ. et ligna
imputribilia. Tanta & talia offerunt᷑
in tabnaculo dĩ: ut nullus desperet
salutẽ: Alius aurũ sensũ. alius argentũ
eloquium: alius uocẽ aeris eochibeat:
Totus mundus in tab̃naculi describitur
sacram̃to. Primũ et scđm uestibulũ om¬
nib patet. Aqua eñĩ & t̾ra cunetis mor¬
talib data sunt. In scĩs uero scõꝵ quafi
ad ȩthera et incęlũ. paucoꝵ introitus
et uolatꝰ ẽ. Duodecim panes: deii. men¬
siũ significant circulũ. Septẽ lucernę:
septem errantia astra demonstrant. Et
ne longũ faciam. neq enĩ ꝓpositum mͥ

Expanded text:
tentoria, coccum, byssum, hyacinthum, purtentoria, coccum, byssum, hyacinthum, purpuram, ex auro, argento et acre uasa diuersa, tabernaculum diuisum duodecim panes per singulas hebdomadas mensae impositos, in candelabro septem lucernas, altare hostiis holocaustisque expositum, crateras, scyphos, thuribula, phyalas, mortariola, paxillos, pelles rubras, pillos caprarum et ligna imputribilia . Tanta et talia offeruntur in tabernaculo Dei, ut nullus desperet salutem. Alius aurum sensuum, alius argentum eloquii, alius vocem aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim et terra, cunctis mortalibus data sunt. In sanctis vero sanctorum, quasi ad aethera et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et ne longum faciam neque enim propositum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
futuroꝵ auidi. Infelide simon qui
post baptismũ de antiquo matrimo¬
nio cogitauit. nec aduirginalẽ uene¬
rat puritatem : petri consortio indignꝰ
fuit. Compulisti me fabiola litteris
tuis: ut de aaron tͥ scriberem uestim̃¬
tis. Ego plus obtuli: ut de cybis et de¬
prȩmiais sacerdotũ. et de obseruati¬
one pontificis p̃faciunculã struerem.
Egressa de sodomis et ad montana fe¬¬
stinans. non uis habitare in parua
urbe segor. Transcendens ꝓselẏtos
prȩteris ifrahelitas: dimittens leuiti¬
cum gradũ. et prepete penna trans-¬
uolans sacerdotes. ad pontificem ue¬
nis. Sed dũ uestes eius et rationale pe
sortia : et tu quidẽ optato frueris otio:
et iuacta babylonẽ bethleemitica for¬
sitan rura suspiras. Nos in effrata tan¬
dem pace reddita uagientẽ de p̃sepe
audimꝰ infantem : et quȩrimonias eiꝰ
ac uocabula ad tuas aures cupimus
ꝑuenire. Legimꝰ in exodo. tabnaculũ.
m̃sam. candelabrũ. altare. columnas.

Expanded text:
futurorum auidi. infelix Simon, quia futurorum auidi. infelix Simon, quia post baptismum de antiquo matrimonio cogitabat nec ad uirginalem uenerat puritatem, Petri consortio indignus fuit. Conpulisti me, Fabiola, litteris tuis, ut de Aaron tibi scriberem uestimentis. ego plus obtuli, at de cibis et praemiis sacerdotum et de obseruatione pontificis praefatiunculam struerem. egressa de Sodomis et ad montana festinans non uis habitare in parua urbe Segor. transcendens proselytos, praeteriens Israhelitas, dimittens Leuiticum gradum, praepete pinna transuolans sacerdotes ad pontificem uenis et, dum uestes eius et rationale pecsortia. et tu quidem optato frueris otio et iuxta Babylonem Bethlemitica forsitan rura suspiras; nos in Effrata tandem pace reddita uagientem de praesepe audiuimus infantem et querimonias eius ac uoculam ad tuas aures cupimus peruenire. Legimus in Exodo tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas,
Abbreviated transcription (Latin):
membris qđ referatur ad cãput. Intel¬
ligam de seruis: qđ impleatur in dño
ubicũq oportunitas se lociͣ tulerit. sic
de uero lumine disputabo: ut diriuet᷑
ad eos quib xp̃s donauit ut lumen
sint. Pontifex iste quẽ mosticus ser¬
mo describit: uiduã. eiectã. et mere¬
tricẽ ñ duxͤit uacorẽ. Uidua ẽ cuius
maritus ẽ mortuus. Eiecta quȩ a mari¬
to uiuente ꝓieitur. Meretrix quae
multorũ libidini patet. Sed accipiet
inquit uaorẽ uirginẽ. et de genere suo:
non alienigenã. ne in mala terra nobi¬
liũ seminũ frum̃ta degenerent. Non
meretricem : quȩ multis exposita est
amatorib. Non eiectam : quȩ etiam
priori coniuigio indigna fuit. Non
uiduam: ne pristinarũ meminerit
apłs loquitur. Despondi enim uos
uni uiro uirginẽ castam exhibere
cep̃o. Nolo discipulã coniugem pon-¬
tificis quicquã hab̾e de uetere homi¬
ne. Si consurreximus cũ xp̃o: ea quȩ
sursũ sunt sapiamꝰ. Prȩteritorũ obliti:

Expanded text:
membris, quod referatur ad corpus, intellegam de seruis, ut inpleatur in dominubicumque oportunitas se loci tulerit, sic de uero lumine disputabo, ut deriuetur ad eos, quibus Christus donauit, ut lumen sint. pontifex iste, quem Mosaicus sermo describit, uiduam, eiectam et meretricem non ducet uxorem — uidua est, cuius maritus est mortuus; eiecta, quae marito uiuente proicitur; meretrix, quae multorum libidini patet —, sed accipiet, inquit, uxorem uirginem de genere suo, non alienigenam, ne in mala terra nobilium seminum frumenta degenerent, non meretricem, quae multis exposita est amatoribus, non eiectam, quae etiam priori coniugio indigna fuit, non uiduam, ne pristinarum meminerit apostolus loquitur: despondi enim uos uni uiro, uirginem sanctam exhibere Christo. nolo discipulam coniugemque pontificis quicquam habere de ueteri homine. si consurreximus Christo, ea, quae sursum sunt, sapiamus praeteritorum obliti,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ obtime nosti dignare scripta trans-¬
mittere. Simul etiam cui apud antiochi¬
am debeam cõmunicare significes: quia
campenses cũ tarsensib hereticis copu¬
lantur. Nichil enĩ aliud ambiunt qũa
ut auctoritate cõmunionis urẽ fulti:
tres ỹpostasis cũ antiquo sensu p̃dicert.

Expanded text:
quem optime nosti, dignare scripta transquem optime nosti, dignare scripta transmittere. simul etiam, cui apud Antiochiam debeam communicare, significes, quia Campenses, cum Tarsensibus hereticis copulantur, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis uestrae fulti tres hypostases cum antiquo sensu praedicent.