comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eptimus liber idem iuxta
a nagogen secundus est
immo extremus. In hoc
enimidecem uisionum tropho¬
logica explanatio termina
chium pracecibus et xp̃o
cuxiliante conpleuero. ueniã
adoctauum et utramque ex¬
planationem iuxta priores
usque adquastum libros pa¬
riter explicabo
ONUS DAMSCI
immachus et theodocio
ad sumptio damasci Lxx
uerbum contra da mascum
addentes desuo: quod et inmoab
fecere principiq: da masci
primum nomen in genesilegi¬
mus : qui ante isca fuit uerna¬
culus abiaham et putabatr¬
heres nisi esset santre filius ex
promissione generatus : Inter¬
p̃catur autem aut sanguinis
osculum. cut sanguinem¬
bibens aut sanguis cilicii: quae
omniapopulo conuenium et¬
hnicorum qui an tefidem xp̃ia¬
micus e ract scnguinis et crudeli¬
tatis. et dignaoperar planstu
agebat et sccco : Indierum li¬
bro ncirathistoria quod in¬
pleto anno ascenderit contra
iocis regem iudae exercitus sy¬
ricie et uenerit inhierusalem
et omnes principes populi inter¬

Expanded text:
eptimus liber idem juxta anagogen secundus est, immo extremus. In hoc enim decem visionum tropologica explanatio terminatchium, precibus, et Christo auxiliante complevero, veniam ad octavum, et utramque explanationem juxta priores, usque ad quartum, libros, pariter explicaboOnus Damasci. Symmachus et Theodotio, Assumptio Damasci: LXX, Verbum contra Damascum, addentes de suo, quod in Moab fecere principio. Damasci primum nomen in Genesi legimus, qui ante Isaac fuit vernaculus Abhaeres, nisi esset Sarae filius ex promissione generatus. Interpretatur autem aut sanguinis poculum, aut sanguinembibens, aut sanguis cilicii, quae omnia populo conveniunt Ethnicorum, qui ante fidem Christi amicus erat sanguinis et crudelitatis, et digna opera planctu agebat et sacco. In Dierum libro narrat historia , quod impleto anno ascenderit contra Joas regem Judaeorum exercitus Syriae, et venerit Hierusalem, et omnes principes populi inter
Abbreviated transcription (Latin):
auersus furor cius. Consumens
uitia aatque subuestens: sed quar¬
to illi proficiunt cidpeccandum.
tanto iste amplius manum suam
serunt. ut opprimerent in iudi¬
cio pauperes. et uimfacerent
causeiehumilium populimei.
Vt essent uiduae pracedae eorũ
et pupillos diriperent: Quid
scicietis indie uisitationis &ca¬
lamitatis De longeuenientis
ad cuius fugietis cuuxilium &
ubi derelinquetis gloriam uram
ne in curuemini subuinculo et
cum in terfectis cadatis  super
omnibus his non estauersus fu¬
ror eius : sed adhuc manus eius
extenta
Haec plerique adhuc controc
decem tribus diciarbitraentur
quaehcibitant in samaria:
quod adoriora scclera &iam

Expanded text:
rtetur furor Domini, consumens rtetur furor Domini, consumens vitia, atque subvertens; sed quanto illi proficiunt ad peccandum, tanto iste amplius manum suam serunt, ut opprimerent in iudicio pauperes et uim facerent causae humilium populi mei, ut essent uiduae praeda eorum, et pupillos diriperent quid facietis in die visitationis et calamitatis de longe venientis ad cuius fugietis auxilium et ubi derelinquetis gloriam vestram ne incurvemini sub vinculo et cum interfectis omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Haec plerique adhuc contra decem tribus dici arbitrantur, quae habitabant in Samaria, quod ad priora scelera etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tur licetuideatur esse scpi¬
entia tamen stultitia est
Propter hoc extendit manũ
suam adpuniendum : et omnes
impietates eorum spinas. uorax
flamma consumet. Et uerba
cibsqueuis tutibus quac in frustu¬
oso scltui comparoentur in uol¬
uentur fumo superbiae : adeorũ
poenam contremescet omnis
humus & decepti populi ceter¬
nis trocdentur ardoribus : quia
turpis lucri gratia nesuis qui¬
dem parcunt. sed cestatimꝰ decep¬
tispopulis poenascigunt
Relinquens bona et in pessimis
immoraentes : Cumque semper.
sinistrocinueniant : tamensus
numquam scitiantur erroribus
Voran tes carnem brachii sui
et aduersus ecdesiam paristudio
dimicantes: propter luxoriã
& uoluptates & lucroc depopu¬
lis interse habeant discordiam
ut deuna heresi. duce fiant .i
Etrursum ipsidiuidantur in par¬
tes : ut proprios abducant greges
et deuorent domos uiduarum
& mulierum peccatricium sem¬
perdiscentium & numquam
ad scientiam ueritatis perueni¬
entium: In omnibus his non est¬

Expanded text:
tur, licet videatur esse sapitur, licet videatur esse sapientia, tamen stultitia est. Propter haec extendit manum suam ad puniendum, et omnes impietates eorum, quasi spinas vorax flamma consumet. Et verba absque virtutibus, quae infructuoso saltui comparantur, involventur fumi superbia. Ad eorum poenam contremiscet omnis humus, et decepti populi aeternis tradentur ardoribus, quia turpis lucri gratia, ne suis quidem parcunt, sed certatim de deceptis populis praedas agunt, relinquentes bona, et in pessimis immorantes. Cumque semper sinistra inveniant, tamen suis numquam satiantur erroribus, vorantes carnem brachii sui, et adversum Ecclesiam pari studio dimicantes. Propter luxuriam, et voluptates, et lucra de populis inter se habent discordiam, ut de una haeresi duae fiant, et rursum ipsae dividantur in partes, ut proprios abducant greges et devorent domos viduarum, et mulierum peccatricum, semper discentium, et numquam ad scientiam veritatis pervenientium . In omnibus his non ave
Abbreviated transcription (Latin):
dum alii proaliis rebus dimicaNt
et quomodo suis regibus inter¬
fectis in iudȩ̨ expugnatione
concordent: secundum tropho¬
logiam auferet dñs caput
&caudam maiorem pariter
aacminorem: Eaudam que¬
cippellans non homines sed
iumenta. hacreticos esse de¬
monstroct quae hoc membro
utantur adstercora prote¬
genda et circenda parua
animalia: Et postcaput.
& caudam incuruantem
iungit & deprocuantem: quod
legis praccepta subuertant
Et rectam depriruent uiam:
Lon geuum quoque qui caput
est & pseudo propheta qui
incauda ponitur disperdet:
& magistros pariter & disci¬
pulos. alios qui propter mune¬
roc laudant peccatores. alios
quilacudati sua mala non sen¬
tiunt nec agunt paenitentiã:
propter hoc iniu cenibus eorũ
nonlae tabitur dñs : Vaeenĩ
ciuitati cuius pex adolescens ÷
& qui dnm̃ patrem uel dnm̃
uerum perdiderunt non in¬
petrabunt miseri cordiam
Omnis enimhereticus hypocri¬
ta est aliudagens & ciliud si¬
mulans : Et quicquid loquun¬

Expanded text:
dum alii pro aliis regibus dimicant, dum alii pro aliis regibus dimicant, et quomodo suis regibus interfectis, in Judae expugnationem concordent. Secundum tropologiam, auferet Dominus caput et caudam, majorem pariter ac minorem. Caudam appellans, non homines, sed jumenta, haereticos esse demonstrat, quae hoc membro utuntur ad stercora protegenda, et ad arcenda parva animalia. Et post caput, 140 et caudam incurvantem jungit et depravantem, quod legis praecepta subvertant, et rectam depravent viam. Longaevum quoque, quia caput est, et pseudoprophetam qui in cauda ponitur, disperdet, et magistros pariter, et discipulos; alios qui propter munera laudant peccatores: alios qui laudati sua mala non sentiunt, nec agunt poenitentiam. Propter hoc in juvenibus eorum non laetabitur Dominus: Vae enim civitati cujus rex adolescens . Et qui Deum Patrem vel Dominum verum perdiderunt, non impetrabunt misericordiam. Omnis enim haereticus hypocrita est, aliud agens, et aliud simulans, et quidquid loqui
Abbreviated transcription (Latin):
et spinas deuor& nec frugiferas
arbores sed infructuo sum scltum
in quo habitant bestiae seui ens
flamma consumat: Quam obrẽ:
dicitur. quod densitas sdtus igne
subposito fumi superbia &
altitudine conuoluctur:
Omne enim quod excelsum est et
in sublime consurgens superbũ
appellari potest : proquones¬
cio quod uolentes laxtraenstu¬
lerunt & deuoraebit incircuitu
collum omnia : Vnde etadipã
dñi terra contremuit & popu¬
lus ignis factus est pabulum
Quia tanta fuit in eocrudelittes
ut necarissimo quidem germa¬
nits nomini parceret sed dex¬
tra deserens atque contemp.¬
nens saturocretur in his quae
sinis trecerant dum uolupta¬
tum & malorum patitur famẽ.
& sempercupit malispeiora
sociare: Ipse quoque manas¬
ses & effrocim quide unonati sun
utero & de eodem parente ge¬
nerati in tantam rabiañ
proruperuntuthostili inter
se odio dissidẽrent : Pegomus
regum & paralipomenon
uolumina : & inueniemus
scimaricie inter sebellaciuilia

Expanded text:
et spinas devoret, nec frugiferas et spinas devoret, nec frugiferas arbores, sed infructuosum saltum, in quo habitant bestiae, rapiens flamma consumat Quam ob rem dicitur quod densitas saltus igne supposito, fumi superbia et altitudine convolvatur. Omne ein sublime consurgens, superbum appellari potest. Pro quo nescio quid volentes LXX transtulerunt: et devorabit in circuitu collium omnia. Unde et ad iram Domini terra contremuit, et populus ignis factus est pabulum, quia tanta fuit in eo crudelitas, ut ne charissimo quidem germanitatis nomini parceret, sed dextram deserens atque contemnens, saturaretur in his quae sinistra erant: dum voluptatum, et malorum patitur famem, et semper cupit malis pejora sociare. Ipsi quoque Manasses, et Ephraim, qui de uno nati sunt utero, et de eodem parente generati, in tantam rabiem proruperunt, ut hostili odio inter se dissiderent. Legamus Regum et Paralipomenon volumina, et inveniemus Samariae inter se bella civilia,
Abbreviated transcription (Latin):
bilis: & qui sit cauda propheta
inquit quidocetmendacium idest
pseudo prophetae ⁊ Dixit de
principibus : nunc optimatibus
iungit & populum Quodet
magistri & discipuli & eruditi.
& uulgus indoctum pariterpe¬
recnt : Quienim bectum dicebatꝰ
populum seductoressunt: & qui
beciti appellabantur. non prop¬
ter uistutem sed proptermunera
precipitabantur in mortem:
Vnde et supra legimus : populus
meus qui bectum tedicunt sedu¬
cuntte & semitas pedum tuorũ
supplantant : Intalipopulo
nullus personce miserebitus
ds̃ non pupilli non uiduae
quia omnis hypocrita est aliud
simulans & ciliud agens: promit¬
tens casti tatem & uiuens luxori¬
ose: prceferens paupertatem:
& replens mar suppium: unde
iungit & dicit: Et uniuersumos
locutum est stultitiam: Propt̃
hoec omnia dñs non cessatipocs¬
ci sedadhuc ad percutiendum
eleuat manum: Et quia is tafecer̃
succendetur quasi ignis impietas.
ut noncultum agrum sed ueproces

Expanded text:
bilis. Et qui sit cauda, Propheta, bilis. Et qui sit cauda, Propheta, inquit, qui docet mendacium, id est, pseudopropheta. Dixit de principibus, nunc optimatibus jungit et populum, quod et magistri et discipuli, et eruditi, et vulgus indoctum pariter pareant. Qui enim beatum dicebant populum, seductores sunt; et qui beati appellabantur, non propter virtutem, sed propter munera, praecipitabuntur in mortem. Unde et supra legimus: Populus meus, qui beatum te dicunt, seducunt te, et semitas pedum tuorum supplantant . In tali populo nullius personae miserebitur Deus: non pupilli, non viduae, quia omnis hypocrita est, aliud simulans, et aliud agens: promittens castitatem, et vivens luxuriose: praeferens paupertatem, et replens marsupium. Unde jungit, et dicit: Et universum os locutum est stultitiam. Propter haec omnia Dominus non cessat irasci, sed adhuc ad percutiendum elevat manum. Et quia ista fecerunt, succendetur quasi ignis impietas, ut non cultum agrum, sed vepres
Abbreviated transcription (Latin):
s uccensc est enim qua siignis im¬
pietas : Veprem & spinam
uorabit & succendetur inder¬
si tate scltus & conuoluetur
superbia fumi : Inirac dñi
exercituum contremuit terra
Et erit populus quasi escaignis :
uirfratrisuo non parcet.
& delincbit ciddexterom
etesuriet. & comedetadsi¬
nistrom et non saturocbitur:
unusquisq carnem bracchii sui
uoracbit : manasses effrocim
& effrocim manassem: simul
ipsi contra iudam: in omnib
his non est auersus furor eius:
sed adhuc manus eius extenta :
Ion solum dñs hostes roc sin
el cuabit contracum
et inimicoscius uestet intu¬
multum spriam aboriente
& phistim ab occidente ut
deuorent is rochel totoore.:
sed quia non est reuersus ad per¬
cutientem se nec requisiuit dnm̃
exercituum. extendet manum
ad percutiendum ut disperdat
deisrł caput et caudam in cur¬
uantem & deprocuantem. Cum
uidelicet qui recta peruestat:
Qui sitautem caput : ipse interproce¬
tatus est : Lon geuus & honora¬

Expanded text:
Succensa est enim quasi ignis imSuccensa est enim quasi ignis impietas: veprem et spinam vorabit, et succendetur in densitate saltus, et convolvetur in superbia fumi. In ira Domini exercituum contremuit terra, et erit populus quasi esca ignis. Vir fratri suo non parcet, et declinabit ad dextram, et esuriet, et comedet ad sinistram, et non saturabitur: unusquisque carnem brachii sui vorabit. Manasses Ephraim, et Ephraim Manassen, simul ipsi contra Judam. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Non solum Dominus hostes Rasin elevabit contra eum, et inimicos ejus vertet in tumultum, Syriam ab Oriente, et Philisthiim ab Occidente, ut devorent Israel toto ore: sed quia non est reversus ad percutientem se, nec requisivit Dominum exercituum, extendet manum ad percutiendum, ut disperdat de Israel caput, et caudam incurvantem et depravantem, eum videlicet, qui recta pervertit . Qui sit autem caput, ipse interpretatus est, longaevus et honora
Abbreviated transcription (Latin):
turrem et faciamus nobis nom̃
ante quam dispergamur dño
inpugnan tesoluentur & dis¬
si pabitur consensus eorum
& linguae contrase in uicem
diuidentur. nec on sentientes
peioresfiant sed a se in uicem
destruantur : Cum que ita
percussiss int et abhostibus
deuorati: tamen non reuesten¬
tur aiddm̃ sed adhucmanus
illius aad percutiendum parox¬
tcestuixta illud quod inhie¬
cussi filios uestros. disciplinam
non recepistis
Et disperdet dñs cibisrłcaput
& caudam incuruantem
& de pracuantem indie una
Longeuus & honortbilis ipse
est caput: & prophetado¬
cens mendacium ipse est coud&:
Et erunt quibectum dicunt po¬
pulum istum seducentes: & qui
becti dicuntur procecipitati:
propterhoc superadulescentu¬
liscius non lactabiturdñs :¬
& pupillorum illius & uidua¬
rum non miserebitur quia
omnis hypocrita est & nequã
et uniuersum os locutum est
stultitiam: In omnibus his
non est auersus furor eius:
sed adhuc manus eius extenta:

Expanded text:
turrim, et faciamus nobis nomen turrim, et faciamus nobis nomen antequam dispergamur : Domino impugnante solvetur, et disset linguae eorum contra se invicem dividentur, ne consentientes pejores fiant, sed a se invicem destruantur. Cumque ita percussi sint, et ab hostibus devorati, tamen non revertentur ad Dominum: sed adhuc manus illius ad percutiendum parata est, juxta illud quod legimercussi filios vestros: disciplinam non recepistis . Et disperdet Dominus ab Israel caput et caudam incurvantem et depravantem in die una. Longaevus et honorabilis, ipse est caput; et Propheta docens mendacium, ipse est cauda. Et erunt qui beatum dicunt populum istum, seducentes, et qui beati dicuntur, praecipitati. Propter hoc super adolescentulis ejus non laetabitur Dominus, et pupillorum illius et viduarum non miserebitur, quia omnis hypocrita est et nequam, et universum os locutum est stultitiam. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta.
Abbreviated transcription (Latin):
tatur effrocim qui in superbia
cordis sui despiciunt eclesiam
& simplicittem eius arbitrar¬
tes imperitiam dicunt: pro
latribus illius quadris lapidib
citque fostissimis dedificaibins
ecdesias nr̃as &  pro infruc¬
tuosis arboribus citoque pȩcri¬
turos cȩdros sublimissimas ex¬
truemus Quasconteret dñs &
quas iustus subperna impii uidis¬
sesenaiat & non inuentum
locum ecrum : Dicit ergo dñs
quod ro sinqui inter pracetatur
scipientia scecularis cuius effrocĩ
utebactur cuxilio uestatur con¬
troceum : & omnes amicieius
ad uersum illum dimicent.
Et tam ab oriente quam occidente
expugnetur. & deuoraturisint
is rochelem totoore. Proquibus
inter pracetati sunt lax & dedi¬
ficemus nobis tuiem. & cidlidet
ds̃ qui consurgent contramortẽ
sion & in imicos illius dissipabit :
Cupiunt enim & ipsi insimilitudi¬
nem templidĩ : dedificare sibi
templum in samaria : sed quam¬
uis mouerint pedes ab oriente
etdixerint Venite cedificem:

Expanded text:
tatur Ephraim, qui in superbia tatur Ephraim, qui in superbia cordis sui despiciunt Ecclesiam, et simplicitatem ejus arbitrantes imperitiam, dicunt: pro lateribus illius, quadris lapidibus atque fortissimis aedificabimus Ecclesias nostras, et pro infructuosis arboribus citoque perituris, cedros sublimissimas exstruemus, quas conteret Dominus, et quas justus sub persona impii vidisse se narrat, et non inventum locum earum . Dicit ergo Dominus, quod Rasin, qui interpretatur sapientia saecularis, cujus Ephraim utebatur auxilio, vertatur contra eum et omnes inimici ejus adversum illum dimicent, et tam ab Oriente, quam ab Occidente expugnetur, et devoraturi sint Israelem toto ore. Pro quibus interpretati sunt LXX: Et aedificemus nobis turrim: et allidet Deus qui consurgunt contra montem Sion, et inimicos illius dissipabit. Cupiunt enim et in similitudinem Templi Dei, aedificare sibi templum in Samaria; sed quamvis moverint pedes ab Oriente, et dixerint: Venite, aedificemus
Abbreviated transcription (Latin):
riorum bella consurgent.
& omnes uertantur in tumul¬
tum itut contra isrł syria
ab oriente & philistim hoc est
palestini aboccidente moue¬
antur. & simuldeuorent
isyochelem : Cumque hoc fece¬
rint: nihil ominus manus
mea extenta siue excelsaest
super isrł. & eosferire noncessat :
Cesiquecidõ non reuestentur. &d
percutientem se. nec dnm quȩ rep̃
exercituum. uitulos creos cid¬
orantes prodno ⁊ Iuxta
ANATCTEN hunc locum nr̃i
ita edisserunt: Misit ds̃ filium
suum aadiacob hocestadiudaeos
& uenitadisł hoc est adgentiũ
populum: Quos &apostolos
appellari dicit isrł: alii uero
ita Nerbum suum misit dñs cid
ecclesiam quae priorem populũ
sub plantauit. et cecidit in isrł:
hoc est inher&icos quidm̃ uidere
seiastant: scient itaque princi¬
pescorum & omnes qui habitarꝰ
in scmaria: hoc est quidĩ legem
custodire sedicunt &inubestate
esseuistutum & fructus adfer¬
reiustitiae . hoc enim interprare¬

Expanded text:
riorum bella consurgant, riorum bella consurgant, et omnes vertantur in tumultum: ita ut contra Israel Syria ab Oriente, et Philisthiim, hoc est, Palaestini ab Occidente moveantur: et simul devorent Israelem. Cumque haec fecerint, nihilominus manus mea extenta, sive excelsa est super Israel, et eos ferire non cessat. Caesique a Deo non revertentur ad percutientem se, nec Dominum quaerent exercituum, vitulos aureos adorantes pro Deo. Juxta anagogen hunc locum nostri ita edisserunt: Misit Deus Filium suum ad Jacob, hoc est, ad Judaeos: et venit ad Israel, hoc est, ad gentium populum, quos et Apostolus appellari dicit Israel . Alii vero ita: Verbum suum misit Dominus ad Ecclesiam, quae priorem populum supplantavit, et cecidit in Israel, hoc est, in haereticos, qui Deum videre se jactant. Sciant itaque principes eorum, et omnes qui habitant in Samaria, hoc est, qui Dei legem custodire se dicunt, et in ubertate esse virtutum, et fructus afferre justitiae hoc enim interpre
Abbreviated transcription (Latin):
rium uindicarunt: Dequib¬
scriptum est ipsi regnauer
& non perme: Imperuergo
dignitas quae unstione samu¬
helis post abiestum saulcoe¬
perat indauid missa inia cob
hoc est induo decim tribus quȩ
ia cob olim uocabantur.
Cecidit in isrł : non ut laxtipens¬
tulerunt uenit : Ceciditenim
in impiis qͣuod staturum ad
scõs directum eroct: scietigitur
populus effrocim et habitan¬
tessamariam Qui propter
multitudinem erigantua
in superbiam et dicunt
paruum est regnum iudae:
et nostricomparactione
uilissimum: Itaque illis ruen¬
tibus quasi lateribus nos qua¬
dro lapide cuedificemus nobis :¬
domum illorum srchomoris
quaeligna sunt uilia hostili
incursione succisis: nosimpe¬
rium nostrum cedros extrue¬
mus quae in putribiles sunt.
ut regnum significent sempi¬
ternum⁊ sciatergo hoc popu¬
lus omnis effrocim & habitan¬
tes samariam : quod syrus qui
nunceiuxilio est in hostem
transect. Velcerte contra
ipsum syrum subita aduersa¬

Expanded text:
rium vindicarunt, de quiburium vindicarunt, de quibus dictum est: Ipsi regnaverunt, et non per me . Imperii ergo dignitas, quae in unctione Samuelis post abjectum Saul coeperat in David, missa in Jacob, hoc est, in duodecim tribus, quae Jacob olim vocabantur, cecidit in Israel: non ut LXX transtulerunt, venit: cecidit enim in impiis: quod statutum ad sanctos directum erat. Sciet igitur populus Ephraim et habitantes Samariam, qui propter multitudinem eriguntur in superbiam, et dicunt: Parvum est regnum Judae, et nostri comparatione vilissimum. Itaque illis ruentibus quasi lateribus, nos quadro lapide aedificemus nobis domum. Illorum sycomoris, quae ligna sunt vilia, hostili incursione succisis, nos imperium nostrum cedris exstruemus, quae imputribiles sunt, ut regnum significent sempiternum. Sciat ergo hoc populus omnis 137 Ephraim et habitantes Samariam, quod Syrus qui nunc ei auxilio est, in hostem transeat. Vel certe contra ipsum Syrum, subita adversa
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut sibi postul& signum: & quia
ido latres hocquoque facere
noluit: propterea dñs nequaquã
ipsi regi sed domuidauid dact sig¬
num filii sui de uirgine nascituri
adcuius inuocationem sint de
imminenti periculo liberaendi
Et cetera quaeusque in procesen¬
tem locum interpraeati sumis :
Multis ergomysteruis inmedio
positis : nuncreuertitur ad
id quod coeperat & euersionẽ
racsin et effrocim hoc est syriae
et samariace uaticinatur:
Verbum in quiens misit dñs in
iacob: & cecidit in isrł: Apud
hebraeos dabar quo sper
tres litteraes scribitur con¬
sonantes daleth bed res
Prolocorum qualitate si lega¬
tur dabar uerbum significat.
sidebermostem & pestilen¬
titim: quam obcausam ple¬
rique sermonisam biguitate
decepti : non uerbum dicunt
missum esse sed mortem:
Misit ergo dñs uerbum in ic¬
cobet cecidit in isrł : Regna¬
re uoluit iudam ut ia cob
prophetat in genes : Et isrł
hoc est decem tribus sibi impe¬

Expanded text:
tur ut sibi postulet signum. Et quia tur ut sibi postulet signum. Et quia idololatra erat, hoc quoque facere noluit: propterea Dominus nequaquam ipsi regi, sed domui David dat signum filii sui de Virgine nascituri, ad cujus invocationem sint de imminenti periculo liberandi, et caetera quae usque ad praesentem locum interpretati sumus. Multis ergo mysteriis in medio positis, nunc revertitur ad id quod coeperat, et eversionem Rasin 136 et Ephraim, hoc est, Syriae et Samariae vaticinatur: Verbum, inquiens, misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel. Apud Hebraeos DABAR  , quod per tres litteras scribitur consonantes DALETH, BETH, et RES, pro locorum qualitate, si legatur DABAR, verbum significat, si DEBER, mortem et pestilentiam. Quam ob causam plerique sermonis ambiguitate decepti, non verbum dicunt missum esse, sed mortem. Misit ergo Dominus verbum in Jacob, et cecidit in Israel. Regnare voluit Judam, ut Jacob prophetat in Genesi : et Israel, hoc est, decem tribus sibi impe
Abbreviated transcription (Latin):
Et sci& populus omnis effrocim.
& habitantes samaria in su perbia
& magnitudine cordis dicentes
Loteres ceciderunt sed qua dris
lapidibus aedificabimus
Sycomoros succederunt: sed ce¬
dros immuttibimus
Et eleuabitdñs hostes rocsin
supereum : et in imicoseius in
itumultum uestet: siriam
aboriente & philisthum aboc¬
cidente : Et deuo rabunt isrł¬
totoore: In omnibus hisnon
est auersus furor eius: sed ad¬
huc manus eius extenta
Et populus non est peuersus ad
percutientem se: ed nm ex¬
ercituum non in quisierunt:
Legimus supro quod indiebus
achat filin oathan filiiorie
regisiudac a scenderit yoc sin
rex sprice & faccae filius
romelice rexisrł in hicruscle
ut expugnarent eam & quod
missussit iscuas propheta
in occursum achat cum ia sub
filio suo ut cidicer& neti mer&
& corillius ne formidar& aduob
caudis titionum fumigantium
eo quod in ipsis et̃t syriae & isrł
imperium finiendum: Quonon
credente propterrei magnitudi¬
nem & pracesen spericulu miube¬

Expanded text:
ulus omnis Ephraim et habitantes Samariam in superbia et magnitudine cordis dicentes lateres ceciderunt sed quadris lapidibus aedificabimus sycomoros succiderunt sed cedros inmutabimus et elevabit Dominus hostes Rasin super eum et inimicos eius in tumultum vertet Syriam ab oriente et Philisthim ab occidente et devorabunt Isrtoto ore. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta, et populus non est reversus ad percutientem se, et Dominum exercituum non inquisierunt. Legimus supra quod in diebus Achaz filii Joathan, filii Oziae regis Juda, ascenderit Rasin rex Syriae, et Phacee filius Romeliae rex Israel in Jerusalem, ut expugnarent eam. Et quod missus sit Isaias propheta in occursum Achaz cum Jasub filio suo, ut ei diceret, ne timeret, et cor illius ne formidaret a duabus caudis titionum fumigantium, eo quod in ipsis esset Syriae et Israel imperium finiendum. Quo non credente propter rei magnitudinem et praesens periculum, jube
Abbreviated transcription (Latin):
nae quales dictamus libros
& prodiuersi tate uisionum
acsensuum alibscontrahi¬
tur alius extenditun
Itaque finito tertio uolumi¬
ne transimus ad quartum:
qui tertio mensuroc uersuum
priore minor est
Proce sestim cum quintus quem
huic libro sube imus his¬
toricae explanationissit
& plene duplicem numerũ
habecit: Dum enim nolu¬
mus coniunsta diuidere
etolim inter praetata
tuensire : quasi interducis
Cursum dirigente. nostrum.
elabitur inpelagus
Dicente te uirgoxp̃i eustochiũ
a quattuorumas ueni caeli

Expanded text:
naequales dictamus libros, et pro diversitate visionum ac sensuum, alius contrahitur, alius extenditur. Itaque finito tertio volumine, transimus ad quartum, qui tertia mensura versuum priore minor est, praesertim cum quintus, quem huic libro subjecimus, historicae explanationis sit, et pene duplicem numerum habeat. Dum enim nolumus conjuncta dividere, et olim interpretata transire, quasi inter duas cursum dirigente nostrum, elabitur in pelagus, dicente te, virgo Christi Eustochium: A quatuor ventis coeli
Abbreviated transcription (Latin):
sicut confuscesł domus isrł etin
behel et peliqua hissimilia atque
exuno idolo etdaemone qui hue
idolo picesidebat : Omnes indor
contrarias fostitudines humli¬
andas et deducendas intartar
et instar pulueris conterendas
sincutem hoc itaerit ubiestdio¬
boli paenitentia.¬

Expanded text:
sicut confusa est domus Israel in sicut confusa est domus Israel in Bethel , et reliqua his similia: atque ex uno idolo et daemone, qui huic idolo praesidebat, omnes indicat contrarias fortitudines humiliandas et deducendas in tartarum, et instar pulveris conterendas. Si autem hoc ita erit, ubi est diaboli poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
iti ferrata rotis perdium inser¬
rarum medum seuollentibus
quae strpulam conterunt. et
conminuunt palecis : Quomo¬
do igitur plcius tris eiroctis pale¬
ce conteruntur: sic conteretur
moab subeo siue subdĩpotentia
siue in sem& ipso. ut nihilineo in¬
tegri remanecit: et sicut soletqui
natat totum corpus extendere
Itc ille de suc potentia adlidetur
interram et ruens sonitum fa¬
ciet: Omnia quoque munimen¬
ta sublimium uirorum illius
siue murorum. Vt in hebrocico
continetur concident. ethumila¬
buntur et detrachentur intendem
usquecid puluerem comminutti
Igitur sermo propheticus liede
consumatione mundi generaliter
texat uaticinium: tamen nepre¬
Nominat moab qui fuit in imicus
isrł in tantum ut facer& eos forni¬
caricum madianitis et consecperi
idolo belfegor quuinterpr&atur
pricipus. Contraquem ethieremi¬
as loquitur: Egredietur chamos
in captiui tatem sacer dote sillius
et principeseiussimul: et iterum
confundetur mocib inchamos

Expanded text:
ta ferrata, rotis per medium in serta ferrata, rotis per medium in serrarum modum se volventibus, quae stipulam conterunt, et comminuunt in paleas. Quomodo igitur plaustris ferratis paleae conteruntur, sic conteretur Moab sub eo, sive sub Dei potentia, sive in semetipso, ut nihil in eo integri remaneat. Et sicut solet qui natat totum corpus extendere: ita ille de sua potentia allidetur in terram, et ruens sonitum faciet. Omnia quoque munimenta sublimium virorum illius, sive murorum, ut in Hebraico continetur, concident et humiliabuntur, et detrahentur in terram usque ad pulverem comminuta. Igitur sermo propheticus licet de consummatione mundi generaliter texat vaticinium, tamen ne praenominat Moab, qui fuit inimicus Israel, in tantum ut faceret eos fornicari cum Madianitis, et consecrari idolo Beelphegor, qui interpretatur Priapus, contra quem Jeremias loquitur: Egredietur Chamos in captivitatem, sacerdotes illius et principes ejus simul ; Et iterum: Confundetur Moab in Chamos,
Abbreviated transcription (Latin):
dum: et humilicbitur gloria
eius cumallisione manuum eius.
et munimenta sublimium uiro¬
rum tuorum cõncident: ethumi¬
liaibuntur et detrahũntur inter¬
ram usque adpuluerem:¬
Absostamoste inperpetuum popu¬
lus dĩ quide manu mostis fuerit
libertus dicet addñm : Ecceds
noster quem increduli hominẽ
tantum putabant: ex pectabi¬
mus eum hocest uerbis eiuscre¬
didimus quia promissei conpleuit:
et saluabitnos. propter eius
cuxiliõ defcucibus mostis erepti
exultabimus elaetabimurineo
Et manuseius atq potentia requi¬
escat in monte isto: dequo supite
legimus cum regnaueritdñs¬
exercituum in montemsion. et
in hieruscilem et in conspestuse¬
num fuorum fuerit glorificatus:
Moab autem quod interpr&a¬
tur depatre ita conteretur
ut solent plcustro palecie con¬
teri hociux taritum loquitur
pales tinae et multarum ori¬
entis prouinciarum. quae ob
practorum et foeni penuriam
paleas praceparante s ui ani¬
mantium : suntautem carpen¬

Expanded text:
dum et humiliabit gloriam dum et humiliabit gloriam eius cum adlisione manuum eius et munimenta sublimium murorum tuorum concident et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulveremAbsorpta morte in perpetuum, populus Dei qui de manu mortis fuerit liberatus, dicet ad Dominum: Ecce Deus noster iste, quem increduli hominem tantum putabant; et exspectavimus eum, hoc est, verbis ejus credidimus, quia sua promissa complebit, et salvabit nos. Propterea ejus auxilio de faucibus mortis erepti, exsultabimus et laetabimur in eo: et manus atque ejus potentia requiescet in monte isto. De quo supra legimus: Cum regnaverit Domiexercituum in monte Sion, et in Jerusalem, et in conspectu senum suorum fuerit glorificatus . Moab autem, quod interpretatur de patre, ita conteretur, ut solent plaustro paleae conteri. Hoc juxta ritum loquitur Palaestinae et multarum Orientis provinciarum, quae ob pratorum et feni penuriam, paleas praeparant esui animantium. Sunt autem carpen
Abbreviated transcription (Latin):
antix pm̃ intellegi uolunt : qui in
monte oliueti consumendussit : Qđ
& indanihelis ultima diximus uisio¬
ne iuxtalxx: omnibus gentibus
in montem sion conuiuium la&uitiae
proceparactur : in quobibentuinum.
quod sedñscumscis suis in regnopa¬
trisui bibiturum se promisit : et
unguentur unguento. ut renati
in xp̃o efficiantur populus nouus:
Vndedicitur: trade haec omnia
gentibus : Quae quondam iss ł in
trpo et imagineclebitrbat: Hoc
enim consilium dni est : ut cunctoc
traensferantur ad gentes quia
mors absosta est edacrima om¬
nis abs tersa ecoprobrium uniuer¬
scictentre xp̃iimperio succedente
deletum est
Et dicent in illa diȩ ecceds̃ noster¬
iste expestabimuscum: et salua¬
bitnos is ted ñs sustinebimus
eum exultabimus edcetabi¬
mur insalutare eius : Quia re¬
quiescet manus dñi in monteisto
Et triturabitur mocib subeo sicut
teruntur paletie inplaustro.
et extendet manus suassub eo
sicut extendit natans ad natan¬

Expanded text:
Antichristum intelligi volunt, qui in Antichristum intelligi volunt, qui in monte Oliveti consumendus sit, quod et in Danielis ultima diximus visione. Juxta LXX omnibus gentibus in monte Sion convivium laetitiae praeparatur, in quo bibent vinum, quod se Dominus cum sanctis suis in regno Patris sui bibiturum esse promisit : et ungentur unguento, ut renati in Christo efficiantur populus novus; unde dicitur: Trade omnia haec gentibus, quae quondam Israel in typo et imagine celebrabat. Hoc enim consilium Domini est, ut cuncta transferantur ad gentes, quia mors absorpta est et lacryma omnis abstersa, et opprobrium universae terrae, Christi imperio succedente, deletum est. Et dicent in die illa: Ecceiste expectavimus eum et salvabit nos iste Dominus sustinuimus eum exultabimus et laetabimur in salutari eius quia requiescet manus Domini in monte isto et triturabitur Moab sub eo sicuti teruntur paleae in plaustro et extendet manus suas sub eo sicut extendit natans ad natan
Abbreviated transcription (Latin):
Post passionem ergodñi quando
cum asitiaestu. acturbine liberte¬
uerit facietdñs ne quaquam po¬
pulo iudaeorum sed omnibus gen¬
tibus inmonter sion pingue con¬
uiuium oloccus tamedullata
et uinum uindemiae defecatae
ut pyacecipitet et cibsorberi faciet
faciem mostis et uinculi quo omnes
populi ligaibantur : dirum peque
rete mostis et ȩtelam quaeomnes
coeperat nationes : et iuxia cołm
cibsorbebitur mors inperpetaum:
et aufer& dñs lacrimam abomin
facie quado moste superata xp̃i
aduenerit regnum et obprobrũ
generis humani quod adimagni
conditum fueraet creatoris dicbo¬
liet mostis effugerit seruitutem
Nec mirum siiuxta symmachun
domina appelleturmors Cun
becitus cipostolus dixerit reg¬
&icm supereos qui non peccauerunT
insimilitudinepraceuaricationis
adam : dominatorẽ omnium popu¬
lorum siue faciẽ tenebiterum super
omnes populos: et telam quamordi¬
ta sit super uniuersas gentes : Quidã

Expanded text:
Post passionem ergo Domini, quando Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue convivium, holocausta medullata, et vinum vindemiae defaecatae, ut praecipitet et absorberi faciat faciem mortis et vinculi quo omnes populi ligabantur; disrumpetque rete mortis, et telam quae omnes ceperat nationes. Et juxta Apostolum, absorbebitur mors in perpetuum . Et auferet Dominus lacrymam ab omni facie, quando morte superata, Christi advenerit regnum: et opprobrium generis humani, quod ad imaginem conditum fuerat Creatoris, diaboli et mortis effugerit servitutem. Nec mirum si juxta Symmachum domina appelletur mors, cum beatus Apostolus dixerit: Regetiam super eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adam . Dominatorem omnium populorum, sive faciem tenebrarum super omnes populos, et telam quae ordita sit super omnes gentes, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
uersa terra quia dr̃ s locutus est:
LXX Et sticietdñs sabaoth om¬
nibus gentibus supermontẽ
istum bibent laetian hibent
uinum unguebuntur unguen¬
to in monte isto traedet omnia
haec gentibus Consilium enĩ
hoc superomnes gentes deuo¬
rabit mors praeualens: et
rursum aibstulit dñ sds̃ omnem
lacrimam ab omni facie et ob¬
probrium populisui: abstulit
ab omni terra os enim dñilo
cutum est
Sro eo quod nos uestimus faci¬
em uinculi conligati suꝑ oms
populos Aquila interproce¬
tcitus est facciem tenebrarumꝰ
superomnes populos: Cumque
aquila bis tenebras dixerit.
theo dotio semel tenebras nomina¬
uit cetera similiter: Proquo
symmachus transtulit faciem
dominctoris. quidominatur
superomnespopulos: quid au¬
tem uoluerint prohoclocolxx
diceretra deomnia haec gentib:
legenti perspicuumest. quod
nonscripturae uerba sed suum
sensum posuerint eo quod omnia
mysteria legis et templitransse¬
penda s int adecclesias nationum

Expanded text:
versa terra: quia Dominus locutus est. versa terra: quia Dominus locutus est. LXX: Et faciet Dominus Sabaoth omnibus gentibus super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem voluerint pro hoc loco Septuaginta dicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum.
Abbreviated transcription (Latin):
grocuissimotȩrretur cestu atq
flacescit Itcitumultum et clamo¬
rem alienorum hocest quiate
aliemi fasti sunt marcescere facies
et perire : iuxta lxx interp̃tes
non dico sensum sed uerborum
ordinem et consequentiã in hoc
loco repperire non potui ẽt pro
eoloco ubinos interpixecti su¬
mus sicut aestuinsiti. proquo
in hebrocico scriptum est. basc¬
ion. quod a puteos inuium uel
sitisdicitur : quare illi proinuio
et insiti uesterint insion error
perspicuus est. obsimilitudinẽ
uerbi scuon etsion: quodhis¬
dem signatur elementis:
Et faciet dñs exercituum omni
Ebus populis in montehoc
Conuiuium pinguium: conuiui¬
um uindemiae pinguium me¬
dullatorum uindemi aedeficate
et pracecipitabit in monte isto
faiciem uinculi conligati super
omnes populos et telamquam
orditus est super uniuerscis nati¬
ones pracecipitabit mostem in
sempiternum : ec auser& dñs ds̃
lacrimam ab omini feccie etopro¬
brium populi sui cufer& deuni¬

Expanded text:
gravissimo torretur aestu, atque gravissimo torretur aestu, atque flaccescit, ita tumultum et clamorem alienorum, hoc est, qui a te alieni facti sunt, marcescere facies et perire. Juxta LXX interpretes, non dico sensum, sed verborum ordinem et consequentiam, in hoc loco reperire non potui. Et pro eo loco, ubi nos interpretati sumus, sicut aestum in siti, pro quo in Hebraeo scriptum est BASAION , quod apud eos invium, vel sitis, dicitur; quare illi pro invio et in siti verterint, in Sion; error perspicuus est, ob similitudinem verbi SAION et SION , quod eisdem signatur elementis. Et faciet Dominus exbus populis in monte hoc convivium pinguium convivium vindemiae pinguium medullatorum vindemiae defecatae et praecipitabit in monte isto faciem vinculi conligati super omnes populos et telam quam orditus est super universas nationes praecipitabit mortem in sempiternum et auferet Dominus Deus lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui auferet de uni
Abbreviated transcription (Latin):
ternum non aedificabitur
ut mille annorum regnum et
cui reae hierusclem atq gemina¬
tores omnia conquiescant: Des
tis sequens uersus ostendit
Ciuittis gentium robustoris
timebitte illis blas phemantibus
gentium populus tetimebit : Prin¬
cipium enim spientiaetimordnĩ:
laud abitque te populus fostis et ciui¬
tas gentium robustorum timebitte:
hoc estecdesia degentibus congrega¬
ta quia scistus es fostitudo pauperi
xp̃otuo : dequo et inpsalmis legi¬
mus: Becitus qui in tellegit super
egenum et pauperem: Et ingac¬
charia secundum hebracicam ueri¬
tatem : pauper hocest hebion
superpullum a sine sederedescri¬
bitur fostitudo egeno intribula¬
tione passionis sucie: spesa turbine
patibuli et umbraculum cibȩstu
Quando locutus est: Pater. in ma¬
nustuas commendo spm̃meum:
Quomodo enim siuentus in pingatur
parieti atq pertran secit. sictur¬
bablasphementium iudaeorum
illin ocere non potuit : Vt clia
utar similitud ine sicut propego

Expanded text:
ternum non aedificabitur, ternum non aedificabitur, ut mille annorum regnum et aureae Jerusalem atque gemmatae somnia conquiescant. Desttis, sequens versus ostendit: Civitas gentium robustarum timebit te. Illis blasphemantibus, gentium populus te timebit. Principium enim sapientiae timor Domini . Laudabitque te populus fortis, et civitas gentium robustarum timebit te, hoc est Ecclesia de gentibus congregata. Quia factus es fortitudo pauperi, Christo tuo, de quo et in Psalmis legimus: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Et in Zacharia secundum Hebraicam veritatem, pauper, hoc est EBION  , super pullum asinae sedere describitur . Fortitudo egeno, in tribulatione passionis suae, spes a turbine patibuli, et umbraculum ab aestu, quando locutus est: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Quomodo enim si ventus impingatur parieti atque pertranseat: sic turbo blasphemantium Judaeorum illi nocere non potuit. Et ut alia utar similitudine, sicut propago
Abbreviated transcription (Latin):
uerit quando stantes addexte¬
pamaudient. Venite benedicti
patris mei possidete regnum prace¬
paractum uobis a constitutio¬
nemundi quod etpulus intel¬
legens loquebatur sicut elegit
nos in ipso ante constitutionem
mundi esse nosscõs etinmacula¬
tos desideransque fieri quod pro¬
pheta adiungit uerbum hebrre¬
icum amen. proquolaxtrans¬
tulerunt fiat: et dñ sin euangł
sepehoc uerbo aliutitur: amen
amen id est uere uere dicouobis
Qua recutem laudet et confiteat
nominidñi et quae s intista ni¬
bilia et cogitationes antiquaequs
uera sopere demons trocuit sequiur
Quia posuisti ciuitatem in tumulum
urbem fostem in ruinam. domum
alienorum ut non sit ciuitas et
inae ternum non aedificeturciui¬
tas quondam fostis hierusalem
intellegitur quae facta est domus
cilienorum dequibus saluator
dicit in psalmo : Filii alienimenti¬
tisunt mihi filii alieni in ueterrue¬
cauerunt in semitis suis: Hacc
ciuitas cum destrusta fueritinae¬

Expanded text:
verit, quando stantes ad dexteverit, quando stantes ad dexteram audient: Venite, benedicti Patris mei, possidete praeparatum vobis regnum a constitutione mundi . Quod et Paulus intelligens loquebatur: Sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi, esse nos sanctos et immaculatos ; desideransque fieri quod prophetat, adjungit verbum Hebraicum AMEN   pro quo LXX transtulerunt fiat. Et Dominus in Evangelio saepe hoc verbo utitur: Amen, amen, id est, vere, vere dico vobis . Quare autem laudet et confiteatur nomini Domini, et quae sint ista mirabilia, et cogitationes antiquae, quas veras opere demonstravit, sequitur: Quia posuisti civitatem in tumulum, urbem fortem in ruinam, domum alienorum, ut non sit civitas, et in aeternum non aedificetur. Civitas quondam fortis Jerusalem intelligitur, quae facta est domus alienorum; de quibus Salvator dicit in psalmo: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveteraverunt in semitis suis . Haec civitas cum destructa fuerit, in ae
Abbreviated transcription (Latin):
fuis tienim omniciui tatihumili
auxiliator Et tribus propter
in opiam. et protestio ab homini
bus pessimis : libe rabis cosumbra¬
culum sitientium : et sp̃s hominũ
iniqui tatem sustinentium quasi
homines pusilli animisitientes
insion ab hominibus impiis qui¬
bus nos tradidisti
uplex huius loci expositio est:
iudaei putant uocem scõrum esse
populi que redenqs: cumd sa duer¬
sus omnem orbem quae supia
dista sunt feccrit. et omnium
prophecarum fuerint conpleta
uaticinia ciuitatem que sub uer¬
scom roma inter pyxetantur:
quae delenda penitus populum¬
que fostem quilaudetdñm et
cui fctus sit dñs fostitudo intri¬
bulatione sua etangustia pefe¬
runt adisrł quidepersecutio¬
ne gentium quasi in aestu ardmn¬
tissimo et insitisit liberactus:
Alu uero et melius et restius ex
persona prophetae dici intel¬
legunt. propassione dni sclua¬
toris gractias patri peferents
quod fecerit mirtrbilia.et cogita¬
tiones antiquas ueritate conple¬

Expanded text:
Fuisti enim omni civitati humili Fuisti enim omni civitati humili auxiliator, et tristibus propter inopiam protectbus pessimis liberabis eos: umbraculum sitientium, et spiritus hominum iniquitatem sustinentium quasi homines pusillanimes sitientes in Sion ab hominibus impiis, quibus nos tradidisti. Duplex hujus loci expositio est. Judaei putant vocem sanctorum esse, populique credentis: cum Deus adversum omnem orbem quae supra dicta sunt fecerit, et omnium prophetarum fuerint completa vaticinia; civitatemque subversam, Romam interpretantur, quae delenda sit penitus, populumque fortem, qui laudet Dominum, et cui factus sit Dominus fortitudo in tribulatione sua et angustia, referunt ad Israel, qui de persecutione gentium quasi in aestu ardentissimo et in siti liberatus sit. Alii vero et melius et rectius ex persona prophetae dici intelligunt, pro passione Domini Salvatoris gratias Patri referentis, quod fecerit mirabilia, et cogitationes antiquas veritate comple
Abbreviated transcription (Latin):
gitudo monstretur. potest hoc
et deecdesiastico gradu intellegi
si tamen non destruantoperib
dignitatem
Ineds̃ meus estu. excltabote con¬
fitebor nominituo : qm̃ fecis timi¬
racbilia cogitationes antiquas.
fideles amen. Quicposuis ti ciui¬
tatem intumulum urbem fostẽ
inruinam domum adienorum
ut non sitciuitas. et in sempiternũ
non ȩdificetur: superhoc laudet
titudo pauperi fostitudo egeno
in tribulatione sua spesaturbine
umbrculum cibcestu: spsenim
robustorum quasi turbo inpel¬
lens parietem sicut ȩstu insiq:
tumultus alienorum humiliabis
et quasicalore sub nube torrente:
propaginem fostium marcescere
facies:
Lxx Dñs dsincus glorificabote
laudabo nomencuum qm̃ fecisti
admiytebiles res consilium anti¬
qum. uerum fiat: quia posuisti
fundamenta earum impiorum
ciuitates in aeternum non cie¬
dificaibuntur: Propterea be¬
nedicettibi populus pauperum
et ciui tates hominum iniquitatẽ
sustinentium benedicenttibi

Expanded text:
gitudo monstretur . Potest hoc gitudo monstretur . Potest hoc et de ecclesiastico gradu intelligi, si tamen non destruant operibus dignitatems meus es tu: exaltabo te et confitebor nomini tuo. Quoniam fecisti mirabilia: et cogitationes antiquas fideles amen. Quia posuisti civitatem in tumulum, urbem fortem in ruinam domum alienorum: ut non sit civitas, et in sempiternum non edificetur. Super hoc laudabactus es fortitudo pauperi fortitudo egeno in tribulatione: spes a turbine, umbraculum ab estu. Spiritus enim robustorum: quasi turbo inpellens patumultum alienorum humiliabis: et quasi calore sub nube torrente, propaginem fortium marcescere facies. LXX: Domine Deus meus, glorificabo te: laudabo nomen tuum, quoniam fecisti admirabiles res, consilium antiquum verum, fiat. Quia posuisti fundamenta earum. Impiorum civitates in aeternum non aedificabuntur. Propterea benedicet tibi populus pauperum, et civitates hominum iniquitatem sustinentium benedicent tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
doctoribus suis. et proceci piebat
nein nomin exp̃i loquerentur:
propterea h̃s abiciet eos: et desuo
expellet grege:
Meditatus est in spũ suo duro per
diem aestus: Ixx Non ne tueras
qui meditabaris spũduro interfi
Iuxta hebycicum hocdicitur in
mensurocm quamensccesthieruł
recipiet: Proptereads in spũ suo
duro at que uhementi meditatus est
si ue locutus contra etm indieccestus
hocest in persecutionis tempore
quando ardentior indignationis dies

Expanded text:
doctoribus suis, et praecipiebat doctoribus suis, et praecipiebat ne in nomine Christi loquerentur. Propterea Dominus abjiciet eos, et de suo expellet grege. Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus. LXX: Nonne tu eras qui meditabaris spiritu duro interficJuxta Hebraicum hoc dicitur, in mensura qua mensa est, Jerusalem recipiet: propterea Deus in spiritu suo duro atque vehementi meditatus est, sive locutus contra eam in die aestus, hoc est, in persecutionis tempore, quando ardentior indignationis dies