comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dice et scire discipulos noluit. Nã duz
dicit idem dominꝯ ꝑ ꝓpham dies ultio¬
nis ĩ corde meo: indicat et se ñ uescire.
illuc ad dampnationem iudieandist̃.
uñ et sequitur. Si aũt primum a no¬
bquis finis eorum qui non cdidunt :
Ad disteri examen iudicis. nec iustici¬
a insti secura ẽ: nͥ pietate diuina. ut¬
tificate iustificetur. Alioquin apl de¬
um. ⁊ ip̃a peceatũ ẽ. Iñ ẽ qd̾ ait iob. et¬
ĩncrẽte et impium ip̃e consiumt. Cõ¬
sumitur quippe adeo innox. qñ ip̃a in¬
nocentia aliquidius requisita : ⁊ di¬
uine ĩncoencie comparata. nicħ effici
nus diuini subtilitate requint᷑. eiꝰq
dececta impietas iudicata dãpñtur.
Consuitur uinox et impiꝰ simul:
fine carius. ũ peñ dampñtionis. oe¬
te cariuo: non pena dampnͣtõnis.i
Ommia auit ꝑagunt ad unũ locum:
dum morte corporali int̾ram et iustꝰ
et impius reu̾cuntur. Netributio.
aũt ẽ dissimilis: si c̃ ꝑ eude salomẽõ

Expanded text:
dicere et scire discipulos noluit. Nam, cum dicat idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, illuc ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis quis finis eorum erit qui non crediderunt? Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina ettificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit . Consumitur quippe a Deo innocens quando ipsa innocentia liquidius requisita divinaeque innocentiae comparata nihil efficitnis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. Consumuntur innocens et impius simul fine carnis, non poena damnationis. Dote carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram justus et impius revertuntur; retributio autem erit dissimilis sicut per eumdem Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
tolos dedit. Illa lex uettis qi raoix
est: hec noua ułuo fructus radice.
quidem premuttens ułut infanti¬
b peclagogam: euaugeliũ uero ꝑ¬
fectum uite inagist̾i̾um iamadultis
oumnib prestans. Ideo milla oꝑãti¬
b bona tetre ꝓmittebantur ⁊ hic
uero sub git. ex fide uiuentibor
regnum celeste tribuitur. Euãge¬
liumantem dicitur bonum nũciũ.
⁊reuera bonum nũciũ: ut ꝗ sꝯcepe¬
nuit filii dei uanitur

Expanded text:
tolos dedit. 2. Illa lex vetus velut radix est, haec nova velut fructus ex radice; quidem praemittens, velut infantibus paedagogum, Evangelium vero perfectum vitae magisterium jam adultis omnibus praestans. 3. Ideo in illa operantibus bona terrae promittebantur, hic vero sub gratia ex fide viventibus regnum coeleste tribuitur. Evangelium autem dicitur bonum nuntium, et re vera bonum nuntium, ut qui susceperint filii Dei vocentur
Abbreviated transcription (Latin):
scis. Cõstat añt eatem sacra scriptã:
ex uerilege ⁊ noua. uetus lex illa
ẽ que dataẽ primũ udeis ꝑ moy¬
sen ⁊ ꝓph̾as: que dicit᷑ ueto testam̃¬
tum. Testamentũ autem dicitur:

Expanded text:
sanctis. Constat autem eadem sacra Scriptura ex veteri lege et nova. Vetus lex illa est quae data est primum Judaeis per Moysen et prophetas, quae dicitur Vetus Testamentum. Testamentum autem dici
Abbreviated transcription (Latin):
mittatur: M ulta mentiuunt̾ mł¬
taq fingunt homines: pp̃honun¬
ũ lautes. Sicq fit ut isti mẽtien¬
do peant:⁊ eos quos lautunt ad ua¬
ne głie rumam ꝑlucant. Sic̃ beñ
sibi conscio non metu et alienelĩ¬
gue conuiciu: ita eͭ qui laudat᷑ ab

Expanded text:
comitatur. Multa mentiuntur, mucomitatur. Multa mentiuntur, multa fingunt homines, propter hominum laudem: sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita
Abbreviated transcription (Latin):
mondacio loquintur.Qonũquã
falsitas uera cquio adungitur.
et płiq auericate incipit. quifła
confingit. Latent sepe uenena cͥ¬
et tamdiu deceptorueritatẽ si¬
mulat: quousq fallento decipi¬
ditare quaniloqui. Namint̾dũ
quisq incantusn solet exp̃cipita¬
cione loquimendaciũ:. melitare at̃
non pot̾ nͥ ꝑ studium. Gramꝰ gͦ il¬
le ex stuclio mentuxͥ ꝑͥibet̾. qͣm io ꝙ
ex precipitatõe sola mentit᷑. Sum¬
ins ͫunq̃m sit aliqd̾ mentacii ge¬
nus culpe lemoris. si quisꝙͣ ꝓ sa¬
ute hominũ mentiatur. s quia
scriptum ẽ. os quod mentitur occi¬
dit ammani. ⁊ ꝑde̾s eos qui locͥũt᷑
mentacium:. Hec quoq menda¬
ci genus ꝑfcĩ uiri sinnoꝑe fugiũt.
ut nec uitam cuinslibet ꝑ eorum᷑
sallaciã defendat᷑. nec sue anime no¬
genus facillime c̾elimus relaxa¬
ri.Namsi quͤalibet culpa seq̃nti m̾.¬
cede purgatur quantomagio bac
facile abst̃gitur. qͣm mercis ip̃a cõ¬

Expanded text:
mendacio loquuntur. Nonnunquam mendacio loquuntur. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit, qui faconfingit. Latent saepe venena ciet tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Sumnonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam pro salute hominum mentiatur. Sed quia scriptum est: « Os quod mentitur occidit amendacium . » Hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, nec suae animae nogenus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mcede purgatur, quanto magis hoc facile abstergitur quam merces ipsa con
Abbreviated transcription (Latin):
puguat: tolerantie untute deu¬
icta disceclat. Non om̃is quipa¬
citur proba iustoẽ: S qui ꝓue
ricate innox patitur. Ille tantoᷤ
se remedio mens iusti corroborat:
canto solielius in deum figatur ĩt¬
i9: quanto extius ab humanis
spint᷑ sensib. Quinllatas s con¬
tumelias tranꝰquillo aĩo prodet.do¬
in animo facile reicit. uulnera eĩ
mentio aperta cito exalant: clausa
nimis exulcerant. Qui dolorem
inuine elauso pectore tegit. qͣnto
amplio silencio linguam p̃mit: tã¬
codolorem acriorem intrinsecꝯ mi¬
crit. Unteet uereꝗdam poetarũ gẽ
uehemens ẽ ac ninis. ꝙ tacito ui¬
uet sub peccore uulis¬
Endaces facuint ut nec u̾ba
dicentib nõ c̾clatur. reclet
enim sẽpe hominẽ multas falsitas
etia inueritate suspectũ. Sepe u̾a
p̃mittit quifla dẽum ẽ. ut cum pri¬
mii atͦquisierit fidem: ad reliqua
mentacia audientes c̾elulos faci¬
at. Multis uidentur uera eẽ que
fła ount. et id̾o non ex deo s ex suo

Expanded text:
pugnat, tolerantiae virtute devicta discedat. 24. Non omnis qui patitur probra justus est; sed qui pro veritate innox patitur, ille tantumm remedio mens justi se corroborat, ut tanto solidius in Deum figatur interius, quanto exterius ab humanis spernitur sensibus. 26. Qui illatas sibi contumelias tranquillo animo prodit, doin animo facile rejicit. 231 27. Vulnera enim mentis aperta cito exhalant, clausa nimis exulcerant. 28. Qui dolorem injuriae clauso pectore tegit, quanto amplius silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde et vere quidam poetarum gentvehemens est ac nimius, quia tacitum vivit sub pectore vulendaces faciunt, ut nec vera dicentibus credatur: reddit enim saepe hominem multa falsitas, etiam in veritate suspectum. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est; ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse, quae falsa sunt; et ideo non ex Deo, sed ex suo
Abbreviated transcription (Latin):
rumq siuĩ uiramento. Loqui dis¬
ponimꝰ. s inc̾elulitate eorũ quiñ
liq neccͣitate uirandi consuetu di
uem facimꝰ. Sunt młti ad creden¬
dum pigri: qui ñ mouent̾ ad ficẽ
u̾bi. grauit̾ aũt delinquunt. qui
sibilibent̾ uirare cogñt. Quacͣq
conscientie testis ẽ. Ita hec accipit:
sieut ille qͦui iurat̾ indłigit. dup¬
licit̾ autem reus fit. quiꝰ et deiuo¬
men inuauũ adsumit: et ꝓximũ
dolo capit. Nonẽ conseruãdũ sa¬
cramentũ qͦd̾ in alumin caute pro¬
mittit᷑. uluti siqui spiam adulte
ipetuam cum ea ꝑmanendisitẽ
polliceatur. Colerabilius ẽ eĩ n
implere sacramentũ: quam ꝑm̃¬
nete instupri flagicium. urare
ẽ dei illa prouidentia qua statint
non comisłere statuta penitẽtia
mutauit.

Expanded text:
rumque sine juramento loqui disrumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non lique necessitate jurandi connem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur, intelligit. Dupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assumit, et proximum dolo capit. Non est conservandum sacramentum quod malum incaute promittit, veluti si quispiam adulterae perpetuam cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio. 10. Jurare Dei est illa providentia, qua statuit non convellere statuta. Poenitentia mutabit.
Abbreviated transcription (Latin):
entia.nĩ palaniin alieñ lingua. ꝑ¬
fecti qui al taradice fundatist̃: ⁊¬
si flamine laudũ ac ui tuꝑunzatõ¬
num ut cumq e qͣi uentorũ int̾¬
dum cuuentur inpulsir funt ito
tñ ñ deicunit̾. s protunis firmit᷑¬
te radicis ad se redeunt. Boñmẽs
ad malu nec premiis nec trori¬
b uncit᷑. Namimiqui tĩorẽ bl¬
ancliciis miscent.ut aut oblecta¬
tr̃e q̃mqͣm cecipiant: aut t̾rorib
frangant. Qui lautatur ĩ audi¬
torum amore inserit̾.o si ueracit̾
non loquit᷑. oic ꝑuirare ñ po¬
tit. qui uirare ñ appetit. Cauẽtum
igitur iurationem: nec ea utẽdu
uisi in sola necessitate. nonẽ ꝯ̃ dei
mus.unqͣm ergo iuret quiper¬
uirare tumet. Multi dimi loquũt̃
urare semꝑ delectantur. Dñ oꝑ¬
siclem sacramen tefidem faciant u¬
bi. Sicq fallendo dumpiurant
et in entiuntur hominẽ incantu
decipiunt. Int̾lum et fłis lacͥius
seclucti decipim̾. ⁊ c̾clitur dum plor¬
aut: quib c̾elendu ñ erat. Ple¬

Expanded text:
entia, non palam in aliena lingua. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, et si flamine laudis ac vituperationis, utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis ad se redeunt. Bona mens ad malum nec praemiis nec terroribus vincitur; nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectae quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter non loquitur, sic perjurare non poterit qui jurare non appetit. Cavenda est igitur juratio, nec ea utendum, nisi in sola necessitate. 2. Non est comus. Nunquam ergo juret qui perjurare timet. 3. Multi, dum loquuntur, jurare semper delectantur, dum opfidem sacramenti fidem faciant verbi sicque fallendo, dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. 5. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur, dum plorant, quibus credendum non erat. 6. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
praue agendum inform̃t. Seml
Bis bene loquitur: qui bono uiu¬
ento et alios instruit. Semł m̃le
loquitur qui post incuĩ cito coru¬
gitur. Bis male loquitur: qui¬
et iale niuit. et male deret. Itẽ
bis male loquitur: qui et male
cogitat: et male refft̃ cogitata. Itẽ
bis male loquit᷑ ꝗ et bonu qd̾ de¬
biit non egit:⁊ malum qd̾ non
oportebat ad misit. Mali maleͣ:
rencent ꝓbonis. ⁊ adu̾sap optimis.
Bombona rendet ꝓ malis.⁊ ꝓsꝑa¬

Expanded text:
prave agendum informat. 20. Sprave agendum informat. 20. SBis bene loquitur qui bene vivendo et alios instruit. 21. Semel male loquitur qui post vitium cito corrigitur. Bis male loquitur qui male vivit et male docet. Item bis male loquitur qui et male cogitat, et male refert cogitata. Item bis male loquitur qui et bonum quod debuit non egit, et malum quod non oportebat, admisit. 22. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro optimis. Boni bona respondent pro malis,
Abbreviated transcription (Latin):
quadiineda ẽ dicendi rõ. qr auti
bene sentiendum quid bene ꝓfert̾.
aut nich̾ sentiendum. nl dicit᷑. aut
parum sentiendum leqͣcitas sola
ostenditur. aut optime sentiendͦu
non elegant̾ profert̾ qd̾ intłłigit᷑̃
Icem quadripertita ẽ loquendirõ qͣ
uł bonum bene. uł malum male. seu
bonũ bene male ułmalum bene pro¬
fert᷑. Bonum quippe bene loquitur.
qui ea que recta sunt humilit̾ ad¬
nunciare uidetur. Q alum mͣle
loquitur: qui qd libet flagicium ꝑ¬
suad̾e conatur. Sonum male loꝗt᷑:
qui aliqd narrando uncium detesta¬
tur: ut ab eo homines reu̾tantur.
Corte bene loquitur: qui caritatẽ
ñ simulat. Ore bñ loquitur: quiu̾it¬
tem ãomiciat. frĩo beũ loquit᷑. qui
alios boms exemplis edifficat. Cor¬
de male lequitur: qui int̾i̾ꝯ cogita¬
tiones norias meditat᷑ et crgitat.
Lingua male loquitur: qui p̃p̃ qd̾
male agit flagellat᷑ et murmur¬
at. sactis male loquit᷑. quima le
uiuento exemplis suis alios ad

Expanded text:
adrimoda est dicendi ratio, cum aut bene sentiendo quid bene profertur, aut nihil sentiendo nihil dicitur, aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime sentiendo non eleganter profertur quod intelligitur. 16. Item quadripartita est loquendi ratio, qua vel bonum bene, 230 vel malum male, seu bonum male, vel malum bene profertur. 17. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt, humiliter annuntiare videtur. Malum male loquitur, qui quodlibet flagitium persuadere conatur. Bonum male loquituqui aliquod narrando vitium detestatur, ut ab eo homines avertantur. 18. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur qui alios bonis exemplis aedificat. 19. Corde male loquitur qui interius cogitationes noxias meditatur et cogitat. Lingua male loquitur qui pro eo quod male agit flagellatur, et murmurat. Factis male loquitur qui male vivendo exemplis suis alios ad
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾metipis prucentes: recte ex sẽ¬
tentia dicit: qui ueram sapiẽtia
gustu int̾m saporis sentit. Asẽtiẽ
la scientia dicunt: non de sententia.
ille enim sapit. qui recte et sedin de¬
um sapit. In deum suam clicunt cõ¬
tumeliam doctores. si clumsint ab
u̾borum ambitum: ac fucuimiidia¬
lis eloquentie inflatio ẜinonib ꝑ¬
ornatum. Quidam curiosi delectã¬
tur audire quolib sapietes. non
ut u̾itate ab eis qrant: s ut facũ¬
diam ẜmonis eorum agnquant.
Suore poetarum qui magis cõpõi¬
toẽ u̾borum quam sententiamu̾i¬
tatis sequuntur. Qui bonũ siñca

Expanded text:
vobismetipsis prudentes . 10. Recte ex sententia dicit, qui veram sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentienla scientia dicunt, non de sententia. 11. Ille enim sapit, qui recte et secundum Deum sapit. 12. In suam dicunt contumeliam doctores, si dum sint ab  spumeum verborum ambitum ac fucum mundialis eloquentiae inflatis sermonibus perornatum. 13. Quidam curiosi delectantur audire quoslibet sapientes, non ut veritatem ab eis quaerant, sed ut facundiam sermonis eorum agnoscant, more poetarum, qui magis compositionem verborum quam sententiam veritatis sequuntur. 14. Quadrimoda
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debẽt. Nam sic̃ malos mores boã
colloquia corigunt. ita praua colo¬
quia bono mores coriũput. Cust¬
eclia ori ponitur: dum quisq nõ se
iustũ. s quod magis uerũ ẽ pcc̃õ¬
rem fatetur. Manũ suꝑ os pouit: ꝗ
bonis oꝑib lingue excessꝯ operit.i
manu suꝑ os pouit. qui male locu¬
tionis culpas bone accionis uela¬
mine tegit. loquens q̃ ad deũ ꝑtiñz
ne ͤ faciens. et siuuitilis sẽ: audi¬
u̾bo dectune ñ humiles s aitrgan¬
tes existunt. quiq ip̃a recta que p̃¬
dicant: non studio coriectionis. s
uicio elationis ãdnunciãt. Qui¬

Expanded text:
non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . Custodia ori ponitur , dum quisque non se justum, sed quod magis verum est peccatorem fatetur. Manum super os ponit , qui bonis operibus linguae excessus operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. Loquens quae ad Deum pertinent, nec faciens, etsi inutilis sibi est, audiverbo doctrinae non humiles sed arrogantes existunt, quique ipsa recta quae praedicant, non studio correctionis, sed vitio elationis annuntiant. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
no lingue prolabiniur cͥime. ⁊ dũ
fcã q̃dam ñ grauia libe̾ ac siñ metu
cõmittimꝯ: ad pͤorciora scelera et or¬
renda peccanto consuetudine labi¬
ticia reprehenditur. ita ruisum ium¬
is tacentium uicia denotant᷑. Illiei
satis laxanchͦim linguamin leuita¬
tio uicio defliuint: Isti uimis retinẽ¬
do ab utilitate torpescunt. Inꝑiti
punt: sensu nich dieut. Sic̃ flit̾tis
crimina ꝓͥfici entibo pertimescit᷑. ita
criosa u̾ba apetfectis uiris uitantur.

Expanded text:
num linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labititia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Impepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina a proficientibus pertimescuntur, ita otiosa verba a perfectis viris vita
Abbreviated transcription (Latin):
et sptlegittums p̃finitisq dieb. ex
utinitur. ⁊ hoc deuet̾i paruum instituci¬
oue ẜuantes. Est autem leccionõ
parua audientii edificatio. unde
oportet: ut qũ prallitur prallatur
ab omnib. Cum oratur: oret᷑ ab õi¬
b. Cimłcco legit᷑ sr̃o silentio eque
audiatur a cunctis. Nam ⁊ si tune
supetueniat quisq cum lectio celeb¬
ratim. adoret tantum deũ ⁊ p̾signa¬
ta fronte aurẽ sollicite aͤcomedet pa¬
tet tempꝰ orandi cum omnes ora¬
mꝰ. pat ͤ cum uoluit orare priuatiz.
Obtentu or̃ois ne perdideus let̾cẽ.
habere: cum orancli pott̾as in prõp¬
tu sit. Nec putes paruam uasci u¬
tilitatem ex lectionis auditu. s¬
quidẽ oro ip̃a sit puiguior. dũ mẽs
recenti lectione eaginata ꝑ diuina¬
currit. Nani ⁊ mara soror marthe q̃
sedens ad pedes iħu. sor ore ueglecta
u̾bũ itẽtiꝰ audiebat. bonam partez
sͥ elegisse dĩ uece furmatur. t̾o et
cliachonus clara uore silentium ad¬
monet. ut siue dumpsallit̾ siũ duz

Expanded text:
sque diebus, ex utuntur, et hoc de veteri Patrum institutione servantes. Est autem lectio non parva audientium aedificatio: unde oportet ut quando psallitur, psallatur ab omnibus; cum oratur, oretur ab omnibus; cum lectio legitur, facto silentio aeque audiatur a cunctis. Nam et si tunc superveniat quisque cum lectio celebratur, adoret tantum Deum, et, praesignata fronte, aurem sollicite accommodet. Patet tempus orandi, cum omnes oramus; patet cum voluerit orare privatim, obtentu orationis. Ne perdideris lectionem, habere, cum orandi potestas in promptu sit; nec putes parvam nasci utilitatem ex lectionis auditu: siquidem oratio ipsa fit pinguior, dum mens recenti lectione signata, per divinacurrit. Nam et Maria soror Marthae, quae sedens ad pedes Jesu, sorore neglecta, verbum intentius audiebat, bonam partem sibi elegisse Domini voce firmatur . Ideo et diaconus clara voce silentium admonet, ut sive dum psallitur, sive dum
Abbreviated transcription (Latin):
titutis et diuisis linguio credẽtiu:
coto euangłica pdicatẽe mundus
impletuss Dicitur il liclex scripta
digito dei. Et domunuo dicit de spũ
cit illuc cunctus ppłs uoces ⁊ lampa¬
des. montemq fumantez:comtru¬
a ⁊ fulgura clangorẽq bucine pet¬
strepentem. in uocibꝰ namq et to¬
In lampadib. claritas miraculoꝵ.¬

Expanded text:
titutos; et divisis linguis credentium, titutos; et divisis linguis credentium, totus evangelica praedicatione mundus impletus est. 2. Dicitur illic lex scripta dcit illuc cunctus populus voces et lampades montemque fumantem, tonitrua et fulgura, clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus namque et toin lampadib
Abbreviated transcription (Latin):
mine gentili ꝯsiluiz acciperet. ⁊ fac̾et
omnia quecumq diceret illi⁊ nͥut:
formam bunulitatis pplorum princi¬
pib daret: ⁊ fucimi eacram̃ti designa¬
ret ymagniem sciebat enm qñ futu
rum: qd̾ per populum ex gentib cõ¬
gregatum. ea que en lege deerant eo
suggente compellerentur ⁊ bonum¬
qr et sp̃ualem milłctum affertet ad
legem dei et sciebat qr au diret eundez
legisq diminutio sugg̾ente eu ãgłio
complenir.¬
Laressit itaq post ħ ppłs q̃dr a¬
ge suua septima die egressionis
Ex egipto ad montem sina ⁊ ibiq mo
cem ascendit ⁊ ⁊ dñs in montẽ des¬
scendit muns quippe alticiromis
contemplationis nie ẽ: in qua as¬
cendimus. uit ad ea que ultra infir¬
mitatem nam sunt intuenda sb̾¬
leuemur. s mnhanc dñs descendit
qr scis młtum proficientib: parũ
quagesima die pꝰ passione dñ qͣm
uascha illud prefigurabat. dato est
tum .xx. mocayce etatis numero cõs¬

Expanded text:
mine gentili consilium acciperet, et faceret mine gentili consilium acciperet, et faceret omnia quaecunque diceret illi, nisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti designaret imaginem. 2. Sciebaquod per populum ex gentibus congregatum ea quae in lege deerant eo suggerente complerentur, bonumque et spiritalem intellectum afferret ad legem Dei; et sciebat quia audiret eumdem legisque diminutio suggerente Evangelio compleressit itaque post haec populus quadragesima septima die egressionis Israel ex Aegypto ad montem Sina; ibique Moytem ascendit et Dominus in montem descendit? Mons quippe, altitudo contemplationis nostrae est, in qua ascendimus; ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt, intuenda sublevemur. Sed in hanc Dominus descendit, quia sanctis multum proficientibus parum inquagesima die post passionem Domini, quam pascha illud praefigurabat, datus esttum viginti Mosaicae aetatis numero cons
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat eio petrain de q̃ bibaint.
litteram est scripta ⁊ ostendit ei n¬
moyses petram qui est xp̃c et adduc̾
eum ad ipãm. ut iide bibat et refi¬
ciat siginisuam:
ost ħ moyses ascendit ĩ mon¬
tem. Ihs contra amalech mi¬
litat: tenet uirgammoyses: br¬
achiaq si ia inmedum crucio ex¬
celestio patrie int̾cludere moliẽs:
signo crucis dominice suꝑat᷑. Dũ
leuaturet m̃nus moyses uiucebat
isis. et rursꝯ si inclinass suꝑabat ama¬
lech. eleuantib euim nb actuo nr̃s
ad celumiectores tenebrarum subi¬
ciuntur. At contra remissis orãtes
manibo hoc ẽ terrenam conuersa tos̃
sectantes : hostio uictor in seꝗt᷑. Sc¬
det moyses super lapidem de zacͥa
adutorii: ⁊ utramq mauũ eio aar¬
am idest ecc̃am. ⁊ utumq filiũ ex
utroq pplo ꝓcreatum. Dat moysi cõ
mopses. ⁊ facit quecumq dicit ei.
ubimagne adimrationis ẽ: ut moy¬
ses ppħa deo plenus. qui cum domi¬
no facie ad faciem loquebatur. ab ho¬

Expanded text:
ostendat eis petram de qua bibant, litteram est scripta: ostendit ei Moyses petram, qui est Christus, et adducit eum ad ipsam, ut inde bibat et reficiat sitim suam. ost haec Moyses ascendit in montem, Josue contra Amalech militat, tenet virgam Moyses, brachiaque sua in modum crucis excoelestis patriae intercludere molitus, signo crucis dominicae superatur. Dum levaret manus Moyses, vincebat Israel; rursus si inclinasset, superabat Amalech. 377 Elevantibus enim nobis actus nostros ad coelum, rectores tenebrarum subjiciuntur. 2. At contra remissis orantes manibus, hoc est, terrenam conversationem sectantes, hostis victor insequitur, sedet Moyses super lapidem, qui in Zadjutorii , et utramque manum ejus, Aaram, id est, Ecclesiam, utrumque filium ex utroque populo procreatum. Dat Moysi consMoyses, et facit quaecunque dicit. Ubi magnae admirationis est, ut Moyses propheta Deo plenus, qui cum Domino facie ad faciem loquebatur, ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
Quo apeno: a que cuncte fluxer̾t.
Ad quemułut uirga lignũ passi¬
oms accessit. ut emauaret credẽ¬
tib grãm. Pxussa enimpetua: for̃
entib lanacri gr̃am ⁊ donum spẽ¬

Expanded text:
qua aperta cuncta fluxerunt: ad quem velut virga lignum passionis accessit, ut emanaret credentibus gratia. Percussa enim petra, fons tientibus lavacri gratiam et donum s
Abbreviated transcription (Latin):
magis usum pugnandi trausent.
canto ampluis aꝓphandi misti̾o ñ
recedunt. Quis enim un quam c̃
lagenis et lampadib ad prelui
uenit e Quis contra armauẽi ens
arnia deseruit s Ridicula nb̾ h pro¬
fecto fuerant: si terribilia hostibo
non funissent. s uictoria ista atte¬
stante didi cinuis: ne paiaħ que
acta sunt ꝑpentamus. Gedeõ itaq
ad pͥlium ueniens: recdemptoris

Expanded text:
magis usum pugnandi transeunt, magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ista attestante didicimus, ne parva haec quae acta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
s tubio. lampadib et lagenis ar¬
mauit. Nam sic̃ illie scriptũ ẽ accẽ¬
sas lampadeo miserunt intra lag¬
unculas et tubas idextera. lage¬
nas aũt insinistra tenueriit: et ad h¬
ostes suos cominus uementes cecin¬
erunt tubis. confregerunt laguncu¬
las. lampades apparuerunt. ⁊ hinc
tulurum sointu. illinc lampadarũ
coruscatione territi. infugam uer¬
tam licitur. Iuguin enim heneris
euis et uirgam humeri eio et scep¬
tium exactorio eius suꝑastisicut
indic madian. Enpiens quippe gẽ¬
tilitatem dñs: superauit uiguinho¬
neri seius. cum eam aduentu su o
ab illa demomace tiranuidis senu¬
cute liberauit. Superauit sceptruz¬
uiciorum consueuerat tnbuta debi¬
ta penanun exigere. de fidelium cor¬
de testrux. & uid horẽ quod rale bel¬
lum ꝑ ꝓpham ad medium adlucit᷑ e
ad uentu redemptoris nr̃i contu di¬
abolum illa sub ged conduce pug¬
nauictonam designauit: Talia il¬
lic iiminl acta sunt: que quanto

Expanded text:
sed tubis, lampadibus et lagenis arsed tubis, lampadibus et lagenis armavit. Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt, et hinc tubarum sonitu, illinc lampadarum coruscatione territi hostes in fugam verum enim oneris ejus, et virgam humeri ejus, et sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian . Eripiens quippe gentilitatem Dominus, superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemoniacae tyrannidis servitute liberavit. Superavit virgavitiorum consueverat debita tributa poenarum exigere, de fidelium corde destruxit. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur eadventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gednae victoria designavit? Talia enim nimirum acta sunt, quae, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
exarint in pectorib uideorum. gr̾am¬
qr suam. uber ille diuuius incorda
gentium diriuauit. Inde ẽ qd̾ mĩci
fiteirore totus orbis humescit: ui¬
canierunt. Nec uurum si ꝑfidie sub¬
eunt si critate: quos domimis ꝓphi¬
ci imbris ubeitute priuauit dicẽs.
iantabo nubib desuper: ne pluãt
suꝑ eamibrem. Ideuro aũt illami
gentem ulłeris nomine si guifican¬
it: quł qui a spolianda eẽt doctriie:
auctoritate eient ouis ullere. ułq
in obauditu eantem pluuiam deti¬
nebat. quam nolebat sͥ pposito p̾cli¬
cari. idẽ in circumcisis gentib reue
terii explanatr̃o cumiam ꝯͣ in
liaiñtas gecleon dimicare conten¬
deret. ⁊ excerritus multitudinẽ ad
bella produceret: diuina eammoni¬
tione pceptum ẽ. ut ad fluuiu uẽĩ¬
ens. omnes quos fleris genib aq̃s
aurire conspicet: ab illorum cõflic¬
auserant remanfunt. Cum hio ge¬
deon ad prelium ꝑg̃:eosq ñ annio

Expanded text:
exaruit in pectoribus Judaeorum, gratiamexaruit in pectoribus Judaeorum, gratiamque suam imber ille divinus in corda gentium derivavit; inde est, quod nunc fidei rore totus orbis humescit, Judcaruerunt. 5. Nec mirum si perfidiae subeunt siccitatem, quos Dominus prophetici imbris ubertate privavit, dicens: Mandabo nubibus desuper, ne pluant super eam imbrem . Idcirco autem illam gentem velleris nomine significavit, vel quia spolianda esset doctrinae auctoritate, sicut ovis vellere, vel quia inobauditam eamdem pluviam detinebat, quam nolebat praeputio praedicari, id est, incircumcisis gentibus reveterii explanationem, cum jam contra Madianitas Gedeon dimicare contenderet, et exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illa admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret a bellorum conflichauserant, remanerent. 2. Cum his Gedeon ad praelium pergit, eosque non armis,
Abbreviated transcription (Latin):
tao. Et rusu s similit̾ poneretur uellꝰ
et suꝑ omuemtram us pluerer. eti
si critas eẽt inuellere. Querit fortas¬
se aliquis utrum qĩ inc̾dulus ẽẽ ud̾¬
atur:. qui frequentib iam fu̾at indici¬
is informatus Ubsit. Non einm ille
ambignus erat. s uimurũ futuna unn¬
teria preuidebat. que ⁊̃ ꝓuidus dilige¬
tissime explorabat: ut amplius cre¬
de̾t et mist̾ui dum intłłexiss oracu¬
lum. Quid ergo uello complutum
et area sicea et postea compluta ara
sicco ułłere significat. iusi qd pͥmoi
unagens hebreorum habens graci¬
e misterium totus o̾bis uacuus erͣt :
munc aũt inmanifestatõe xͥ totus:
habet hoc orbis: illa uacuaẽ. area el
illa cotum orbentetraru signifiẽt.
deiide qũo totus orb infructugo cul¬
tu gentilis supersticionis arebat: t̾e̾
erat us ille celestis uisitationis ĩuel¬
lere. postea uero qͣm oues que perier¬
unt domus isri que sub figura uelle¬
tem aque uiue negauerunt: ros fidi

Expanded text:
liter poneretur vellus, et super totam terram ros plueret, et siccitas esset in vellere. 2. Quaeret fortasse aliquis utrum quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus jam fuerat indiciis informatus. Absit. Non enim ille ambiguus erat, sed nimirum futura mysteria praevidebat. Quae etiam providus diligentissime explorabat, ut amplius crederet et mysterium, dum intellexisset oraculum. 3. Quid ergo vellus complutum, et area sicca, et postea compluta 494 area sicco vellere significat, nisi quod primo una gens Hebraeorum habebat gratiae mysterium, totus orbis vacuus erat, nunc autem in manifestatione Christi totus habet hoc orbis, illa vacua est? Area enim illa totum orbem terrarum significat. 4. Denique quando totus orbis infructutu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves perierunt domus Israel, quae sub figura velletem aquae vivae negaverunt, ros fidei
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ẽ ecc̃am assume. ⁊ ex om̃i¬
b gentib per totum obent̾uarm
deo patrunnumeres ppłos offerre.
Quol ueto excalciat se cegnata il¬
le: uet̾um consuetudo erat ut si sp¬
ousa sponsinnrepudiare ulłet. dis¬
calciaret᷑ ile. ut hoccet signum re
sponsus erat. Decem aũt maiorũ
natu benedictio hoc ostendit ĩ no¬
mine dñi ihu om̃s ẽẽ gentes salu¬
andus ac benedicendas. Iota einz
apl grecos decẽ significat: que pri¬
malittera nomen dommi ihu sumͣ
ꝑscribit. Que res ut clixius om̃s
gentes ꝑ ip̃m saluandas ac benedi¬
cenelas ẽẽ demõstrat. Ne dubitet¬

Expanded text:
dignatus est Ecclesiam assumere et ex omnibus gentibus per totum orbem terrarum Deo Patri innumeros populos offerre. Quod vero excalceat se cognatus ille, veterum consuetudo erat, ut si sponsam sponsus repudiare vellet, discalcearetur ille, et hoc esset signum repsponsus erat. Decem autem majorum natu benedictio: hoc ostendit in nomine Jesu omnes esse gentes salvandas ac benedicendas. Iota enim apud Graecos decem significat. Quae prima littera nomen Domini Jesu summopere scribit. Quae res, ut diximus, omnes gentes per ipsum salvandas ac benedicendas esse demo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s: ⁊ cłs tiuis deus ms. Que te
morientem tr̾a suscepit: in ea mo¬
nar. Que uox sĩ dubio cipum ĩ
illa fuisse eccłie manifestat. Siccĩ
eccłia exgentib ad dominũ con¬
uocata: relicta patria sua qd est
ydolatria.⁊ omissa uiuersa conu̾¬
satõe terreua. profitetur dñm de¬
um suumi ẽe in queni sicut edite¬
runt et illuc se itura ubi caro xͥ pꝰ
passionem ascendit ⁊ ⁊ obeiꝯ nom̃
in hec seculo patiusq ad mortem
sccietate quoel scĩs ex stirpe abia¬
he imminentib conscciaretur: mo¬
uses incantioo ostendit dicẽs. Let¬
amini gentes cum plebe eius .i. ꝗ
ex gentib estis creditini: cum illis¬

Expanded text:
 Deus tuus, Deus meus; quae te morientem terra susceperit, in ea moriar. 2. Quae vox sine dubio typum in illa fuisse Ecclesiae manifestat. Sic enim Ecclesia ex gentibus ad Dominum convocata, relicta patria sua, quod est idololatria, et omissa universa conversatione terrena, profitetur Dominum Deum suum esse, in quem sancti crediderunt, et illuc se ituram, ubi caro Christi post passionem ascendit, et ob ejus nomen in hoc saeculo pati usque ad mortem,societate, quod sanctis ex stirpe Abrahae venientibus consociaretur, Moyses in Cantico ostendit, dicens: Laetamini, gentes, cum plebe ejus, id est, qui ex gentibus istis credituri
Abbreviated transcription (Latin):
tate Ingressa aũt ruch cuin sceru
sua int̾ram isrł: ob menta obscꝗo¬
ium suorum ꝓuidet᷑ ut homini ꝯ¬
uingẽtur ex abrahe stupeueiẽti.
et primum quidez hiuc q̃m ip̃a ꝓ¬
pinquum magis ẽẽ c̃clebat qui
negat se pse illi nib̾e̾. ⁊ recedẽte il¬
lo per testimonium decem maioruz.
ille cognatus confitetur seuł ei¬
idem nube ñ pose: hoc locoiohis bap¬
uste figuram ostendi estimamꝰ. qr

Expanded text:
Ingressa autem Ruth cum socru sua in terram Israel, ob merita obsequiorum suorum providetur, ut homini conjungeretur ex Abrahae stirpe venienti. Et primum quidem huic quem ipsa propinquum magis esse credebat, qui negat se posse illi nubere. Et, recedente illo, per testimonium decem majorum B quod prius ille cognatus confitetur se eidem nubere non posse, hoc loco Joannis Baptistae figuram ostendi aestimamus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dine. uił reliquis malis operib cõ
son incisa coma diabolꝰ illudit. S
quidẽ qd̾ saisonille ab allophilis
capto. postqͣ cculos plidit. ad mol
intus aciem contemplationis effo¬
diunt: foris hominem in cireuitum¬
laborum mittũt. Q si aliqñ idem
homo agendo penitentiam rede¬
at: illi ułiit coma reducitur. ⁊ pͥma
reflorescente reparatur ad unitu¬
tem. Oeinte cupiditatis acluru¬
ue subu̾sis columis: uictores hos¬
tes deicit et reparato certaunne:
enimistatipum eccłie. Pri¬
mum qd̾ alienigena ẽ. ex ppło gẽ¬
tili: que relicta patria ⁊ omnibus
que illi erant: uadit int̾ramisri.

Expanded text:
dine, vel reliquis malis operibus conson incisa coma diabolus illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophylis captus, postquam oculos perdidit, ad molaintus aciem contemplationis effodiunt, foris hominem in cirlaborum mittunt. 9. Quod si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, illi velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente, reparatur ad virtutem; deinde cupiditatis ac luxuriae subversis columnis, victores hostes 504 dejicit, et reparato certamine ienim ista typum Ecclesiae. Primum, quod alienigena est ex populo gentili, quae, relicta patria, et omnibus quae illic era
Abbreviated transcription (Latin):
postĩori unlitas corporis: certũ ẽ qr
a dertris tube. et asimstris lagene te
nentur.ui
tuaginta filios et unũ nõie
abimelech. natum ex concubina ꝗ
condux s iuros uagos. et abierunt
pꝰ illum: ⁊ intrauit in doinũ prioi
sui. ⁊ ccridit fie̾s suq septuaginta
uins super lapidem unum: et rem¬
ansit ioathan umnior qm̃ ahrõsus
euit: ⁊ cet̾a. hoc factium sinichil ꝓphe¬
ticum indicaret. quid opꝰ erat. ut
magnopere perscri beretur. ut᷑ ge¬
deon septuaginta filios et multas
uxores habuisset: o ⁊ cc̃cubina
deqͣ unum ⁊ inalum suscepiss: D̾
tuipiꝯ eẽt si hec posti̾s ad exemplũ
in diuinis libris scripta inderentur.
ĩmagne alicunis rei nnagniẽ ear̾
reum gesta pertipos et figuius ostẽ¬
derent. Seleong̾ ut superiꝯ dẽm ẽ:
tipum din tenebat. plue uxor¬
es eio: multe sunt natões que per
fidem xͦ adhescrũt. septuagnita uͦ
fuu eius: septuaginta linguest i

Expanded text:
posteriori utilitas corporis, certum est quia posteriori utilitas corporis, certum est quia in dextris tubae, et in sinistris lagenae tenentur. CAtuaginta filios, et unum nomine Abimelech, natum ex concubina, qui conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum, et intravit in domum patris sui, et occidit fratres suos septuaginta viros super lapidem unum, et remansit Joathan minor, quoniam absconsus erat, etc. Hoc factum, si nihil propheticum indicaret, quid opus erat, ut magnopere praescriberetur utrum Gedeon septuaginta filios et multas uxores habuisset, sed et concubinam, de qua unum et malum suscepisset? 49turpius esset si haec posteris ad exemplum in divinis libris scripta viderentur, nisi magnae alicujus rei imaginem earum rerum gesta per typos et figuras ostenderent. Gedeon igitur, ut superius dictum est, typum Domini tenebat, plurimae uxores ejus multae sunt nationes, quae per fidem Christo adhaeserunt. Septuaginta vero filii ejus septuagint
Abbreviated transcription (Latin):
corum in morte soluta sunt: ut in¬
iraculis coruscarent. Coruscauer̃
miraculis: ut hotes suos ex diui¬
na luce prosternerent. Et notãd
qd̾ steterunt ouiues hostes ante
lagenas: fugerunt ante lampades.
qr nmirum persecutor es sc̃e fidei
pͥdlicatorib ad huc in corpore positis
restitunt. Post solutõez uero cor¬
porum apparentib iniraculis in
fugam uersi sunt: qr pauore cout̾¬
riti a persecutõe cessauerunt. In tuẽ¬
dumẽ ⁊ id quod illic scriptu ẽ. qr
indextera tubas: lagenas autem
in sinistra tenu̾nt. pro dext̃a enun
habere dicinius: quicꝗd ꝓ magno
pensamus. ꝓ sunstra uero. qd̾ pro
uichilo clucimius. Beneergo illie
scriptumẽ: qd̾ in dext̃a tubas et ĩ
sunstra lagenas tenuerunt. qr rp̃i
gram: corporum uero utilita pro
mimimo. Quisꝗs enun corporis
utilitatem plus facit qui gr̃am p̾di¬
cationis: in sunstra tubam. itq ĩdex¬
tera lagenam tenet. si enim priori
leco grã p̾dicationis attenditur. et

Expanded text:
eorum in morte soluta sunt, ut meorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent. Coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce 498 prosternerent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas; fugerunt ante lampades, quia nimirum persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt. 15. Post solutionem vero corporum apparentibus miraculis in fugam versi sunt, quia pavore conterriti, a persecutione cessaverunt. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextro enim habere dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero, quod pro nihilo ducimus. 16. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas et in sinistra lagenas tenuerunt, quia Chrgratiam; corporum vero utilitatem pro minimo; quisquis enim corporis utilitatem plus facit quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam atque in dextera lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, et
Abbreviated transcription (Latin):
cͥoruscante luce hostes tritr in fug¬
amu̾tuntur. Designatur itaq ĩ
tubis clamorp̾dicationum: ĩ lamp¬
adib claritas miraculorum. in la¬
genis fragilitas corporiun. Eales
quippe secum dux ur̃ ad pͥlicatiouis
prelium dux̾. qui despecta salutei
corporum. hostes suos moriendo ꝓs¬
ternunt: eorumq gladios i arims
s pacientia suꝑant. Armati eĩ uen̾¬
b. Quisonuerunt tubis. dum p̃dic¬
ant. confregerunt lagenao: dũ soluẽ¬
da inpassione sua corpora hostilibꝰ¬
gladiis opponunt. Nesplenduer̾t
lampadib: dum pꝰ solutõe corꝑũ
miraculis cͥoruscarunt. Auoxq las¬
ces infugamu̾si sunt: qr dummor¬
tuorumh mr̃m corpora miraculis
cͥoruscare ꝯspiciunt. luce u̾itatis fr¬
acti qd̾ impugnauerunt cͣdid̾ũt.
Ceciuerunt ergo tubis: ut lageue
frang̾entur. Lagene fracte sunt: ũ
lampates apparerẽt. Apparuerũt
lampades: ut hostes infugani u̾ten
corpora inmorte solu̾entur. Corꝑa

Expanded text:
coruscante luce, hostes territi in fugcoruscante luce, hostes territi in fugam vertuntur. » Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux ad praedicationis praelium duxit, qui, despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis, sed patientia superarent. Armati enim venelampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solda in passione sua corpora hostilibgladiis opponunt. 13. Resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscarunt. Moxque hostes in fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur. Lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent. Apparuerunt lampades, ut hostes in fugam vertercorpora in morte solverentur; corpora
Abbreviated transcription (Latin):
tis compassione cruciantur. Inde
per ezechielem ꝓpħam dicitur. sig¬
na tan super fronteo iurorũ ge¬
mẽtium et dolentiumuł certe ĩ
his trecentis quiin tͥan litteraꝯ
tinentur hoc exprimitur qd̾ fecrũ
hostium crucis ligno superetur. ii
Suctiitaq sunt ad fluuiũ ut aqͣs
bibent. ⁊ qui aquas flex gembus
auẜunt: a bellica interdictione re¬
motisunt. a quis namq: doctͥna sa¬
pientie designatur. Stante aute
genu: recm oꝑatõ designatur. Qͥ gͦ
clum aqͣs bibunt genu flexisse ꝑ¬
hibentur ⁊ ab illorum certamine
ꝓhibiti recessunt: hiisunt qui doc¬
unt. Q uͦ dectrine fluenta ita b¬
aurunt. ut nequaqͣm in praiuis
oꝑib carualit̾ inflectantur: hii xͦ
cluce contra hostes fidei ad p̾lium
ꝑgiuit. Uadunt engo cum tubis. c̃
lampadib. cum lagenis: atq iste¬
fuit ut diximo ordo preliaudi. Ce¬
ciuerunt tubis. init̾ lagenas autẽ
sunc iisse lampades. confractio uͦ
lagenis lampados oste sunt. quariĩ

Expanded text:
tis compassione cruciantur. Unde tis compassione cruciantur. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: Signa tau super fronte virorum gementium et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. « Ducti itaque sunt ad fluvium, ut aquas biberent: quique flexis genibus hauserunt, a bellica interdictione remoti sunt. » Aquis namque doctrina sapientiae designatur. Stantis autem genu, recta operatio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genu flexisse perhibentur, et a bellorum certamine prohibiti recesserunt, hi sunt qui docunt. Qui vero doctrinae fluenta ita hauriunt, ut nequaquam in pravis operibus carnaliter inflectantur, hi Christo duce contra fidei hostes ad praelium pergunt. « Vadunt ergo cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis; » atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi: « Cecinerunt tubis, intra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis, lampades ostensae sunt, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
te dauinationis meritum ⁊̃ ĩ uo¬
cabulum nominis trabunt. Cõ¬
tra hos gedeon cum. ccͣc. ꝑgit ad p̾¬
lium. Solet intricenarionu̾o pl¬
enitudo perfectionis inelligi. Qͥd
ergo ꝑrerer ductum tricenarium
nunierum designatur.uͥ perfecta
cogintio trinitatis: Cumhis qppe
doumuis nr̃ aduersarios fidei des
truit: cum his ad p̾clicationis bel
ẜ qr iste trecentorumnmerus ĩ
.C. litrera contiuetur: que crucis
speciez tenet. Cui si super tuasĩ¬
sam lineamid qd̾ ineruce enu¬
net addetur: uͥ iam crucis specieᷤ
s ip̃a crux eẽt. Q ergo iste trecẽ¬
torum nuim̾ꝰ in tͥau lictera cõti¬
netur. ⁊ per ta littam sic̃ dixinꝰ
species crucis ostenoitur: ñ ĩmi¬
to in hiis trecentis gedeonem se¬
quentibꝰ: illi designati sit qbꝰ
dictum ẽ. si quis uult pome ueĩ¬
re: ab neget seip̃m ⁊ collat crucem
suanr et sequatur me. Qui seq̃u¬
tes domuium tanto uerius cruoẽ
tollunt: quanto acrius sese edom¬
ant. et erga proximos suꝙ karita¬

Expanded text:
tae damnationis meritum etiam in vocabulo nominis trahunt; contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. Solet in tricenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quod ergo per interdictum tricenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei detruit, cum his ad praedicationis bellest quia iste trecentorum numerus in T littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam id, quod in cruce eminet, adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau T littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt quibus dictum est: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucesuam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius sese edomant, et erga proximos suos charita
Abbreviated transcription (Latin):
ac initutu ascendent. h ẽ eĩ mons
garizim qui a moyse in bendedez de
putatur. Itaq cum ascendiss: ele¬
uata uoce clamauit. ⁊ elix̃. Andite
me uri sichem. Ierunt lignaut ui¬
qua dii utuntur et homineo. ⁊ uẽire
ut int̾ ligna promouear: Dixerũt¬
q ligna ad arboreificum. ueni et
ouꝑues accipe regnũ. Querxnoit
eis. Nunquid posum deẜere dulce¬
dinem mea fructusq suauissĩos.
et ire ut int̾ cetera ligna promoue¬
are locuta sunt queq lignaad uitẽ.
quit posum deserere uinũ meũ q̃
lecificat dm̃n ⁊ homines.et in t̾cet̾a
ligna commoueri: Cumergo rep¬
udiata fuissent ligna silue ab olui¬
ut eam sibi fac̾ent regẽ. ⁊ prius ui¬
deamus cuin a liua ficus er uitis: sr̃
ligna regnare noluerunt. ligna qͥp¬
pe si lue intlłiginius homines ẽẽ
uagos et uanos: etno incendio p̃pa¬
ratos. his ergo merito noluit nec
olia nec ficus regnare nec uitis:qr
non merito merebantur. Oluia eĩ

Expanded text:
ac virtutum ascenderit. Hic est enim mons ac virtutum ascenderit. Hic est enim mons Garizim, qui a Moyse in benedictione deputatur. « Itaque cum ascendisset, elevata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. Ierunt ligna, ut unqua dii utuntur et homines, et venire ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna ad arborem ficum: Veni, et super nos accipe regnum. Quae respondit eis: Nunquid possum deserere dulcedinem meam, fructusque suavissimos, et ire ut inter caetera ligna commovear? Locuta sunt quoque ligna ad vitem: quid possum deserere vinum meum, quod laetificat Deum et homines, et inter caetera ligna promoveri? Cum ergo repudiata fuissent ligna silvae ab olivut eum sibi facerent regem. Sed prius videamus, cur oliva, ficus et vitis super ligna regnare noluerunt. Ligna quippe silvae intelligimus homines esse vagos, et vanos, aeterno incendio praeparatos. His ergo merito noluit nec oliva, nec ficus regnare, nec vitis, quia non merebantur. Oliva enim
Abbreviated transcription (Latin):
apxcalipsi ait. Qui dicunt se uides
ẽe et nonsunt: o sunt sinagegi
sathane. De qua ultimio tpribuo
nequissimus filius .i. antix᷑ ẽ gene
rantꝰ. Eritq filius ancille .i. sin
agoge illuis peccatricis: qr qui pcẽo
melech fecit: regnum im improbei
usinpabi Anteifectisq nobilibi
filiis .i. hiis qui ex diuersis nationibꝰ
et linguis in xpõ c̾clentes a deo sũt
tuaginta inquit fuit nmor filius
ex nobili matrimonio: quise alro¬
derat. hie inquit asceudit inuerti¬
cemmontis garizi: et exclamauit
lrre magna ad pplin sichimoꝵ ponẽs
eis parabolam. hic ergo iunior filius
qui fugiit ut gladium inunci eua¬
deret: figura cum residui ppłi isił p̃
di cante helia ertreuus temporib c̃¬
dituri. ⁊ antixͥ gladium enasuri Sis¬
ceudit in quit iste inu̾tice mõtis ga¬
rizĩ. S cur monte ascendit: qr nec
ꝓphare. nec persecute̾e antrx quisq
euad̾e pot̾: insiqui prius in mõter
benedictionio .÷. insubluntatẽ fidi

Expanded text:
Apocalypsi ait: Qui dicunt se Judaeos esse, et non sunt, sed sunt synagoga Satanae . De qua ultimis temporibus nequissimus filius, id est, randus. Eritque filius ancillae, id est, Synagogae illius peccatricis, quia qui peccatum, melech fecit, regnum improbe usurpavit; interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex diversis nationibus et linguis, in Christum credentes, a Deo sunt  Sed super septuaginta, inquit, fuit junior filius ex nobili matrimonio, qui se absconderat. Hic, inquit, ascendit in verticem montis Garizim, et exclamavit voce magna ad populum Sichimeis parabolam. Hic ergo junior filius, qui fugit ut gladium inimici evaderet, figura est residui populi Israel, praedicante Elia extremis temporibus credituri, et Antichristi gladium evasuri. « Ascendit, inquit, iste in verticem montis Garizim. » Sed cur montem ascendit? Quia nec prophetare, nec persecutionem Antichristi quisquam evadere potest, nisi prius in montem benedictionis, id est, in sublimitatem fidei