comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed temptationis retibus non est ligatis
Qui autẽ negat inplagas temptatio¬
nłs incurrit: Sp̃s quidẽm promptus
caro uero infirma. hoc aduersum teme¬
rarios dictum est. quia quicquid cre¬
derint. putant se consequi. Itaque
quantum deardore mentis confidimus.
tantum decarnis fragilitite timeamus
opera mortificantur Facit hic locꝰ
aduersum eutician is quidicunt unã
inmediatore di & hominum dño
saluatore nr̃o operationem. unã fuisse
uoluntatem. Cum enim dicit sp̃s qͥde
promptus. caro uero infirma: duas
uoluntates ostendit. humanã uidelic&
quȩ est carnis. & diuinam quȩ est
deitatis. unde humana quidem ꝓpt̃
infirmitatem carnis reiusat passionẽ
diuina aut̃ eius est promptissima.
qnm formidare quidem inpassione
humanȩ fragilitatis est suscipere aut̃
dispensationem passionis. diuinȩ uolun¬
tatis atque uirtutis est. Et iterũ abut.
& orauit eundem ser monem dicens.

Expanded text:
sed tentationis retibus non est ligatus; sed tentationis retibus non est ligatus; qui autem negat, in plagas tentationis incurrit. Spiritus quidem promptus est, caro vero infirma. Hoc adversum temerarios dictum est, qui quidquid crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus;opera mortificemus . Facit hic locus et adversus Eutychianos, qui dicunt unam in Mediatore Dei et hominum Domino ac Salvatore nostro operationem, unam fuisse voluntatem. Cum enim dicit: Spiritus quidem promptus est, caro vero infirma, duas voluntates ostendit, humanam, videlicet, quae est carnis, et divinam quae est deitatis. Ubi humana quidem propter infirmitatem carnis recusat passionem, divina autem ejus est promptissima. Quoniam forhumanae fragilitatis est, suscipere autem dispensationem passionis, divinae voluntatis atque virtutis est. « Et iterum abiit, et oravit, eumdem sermonem dicens. »
Abbreviated transcription (Latin):
adoptionis filiorũ. in quo clamamus
abba pater. Abba nimirum illi qui
deisra helitico populo. nos pater qui
degentibus ad fidem xpĩ uenimus.
Et᷑uenit. & inuenit eos dormientes
Etait p&ro Symon dormis: non po¬
tuisti una hora uigilare .: Ille qui supra
dixerat. &r iamsi om̃s scandalizati fue¬
rint. egonumquam scandalizabor:
nunc tristitiae magnitudine somnũ
uincere non potest: Uigilate &. orate
ut non intretis intemptationem. Inpos¬
sibile est humanam animã non tẽptari
Vnde & in oratione dominica dicimus
Nenos inducas intemptationẽ. quã ferre
non possumus. Temptationem penitus¬
ñ refutantes. sed uires sustinendi intẽp¬
tationibus deprecantes. Ergo & in pre¬
sentiarum non ait uigilate & oratene
temptemini. sed ne intretis intemptatio¬
nem: hoc est netẽptatio uos super&
ultima. & intra suos casus teneat: Uerbi
grã. Martyr qui ꝓconfessione dñi san¬
guinem fudit temptatus quidem est.

Expanded text:
adoptionis filiorum, in quo clamamus: adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Abba nimirum illi, qui de Israelitico populo, nos Pater, qui de gentibus ad fidem Christi venimus. Et veniens invenit eos dormientes, et ait Petro: Simon, dormis? Non potuidixerat: Etiamsi omnes scandalizati fuerint, ego nunquam scandalizabor, nunc tristitiae magnitudine somnum vincere non potest. Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem. Impossibile est humanam animam non tentari. Unde et in oratione Dominica dicimus: Et ne nos inducas in tentationem , quam ferre non possumus, non tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo et in praesentiarum non ait: Vigilate et orate ne tentemini, sed ne intretis in tentationem, hoc est, ne tentatio vos superet ultima, et intra suos casses teneat. Verbi gratia, martyr, qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est,
Abbreviated transcription (Latin):
me non moriente scđm carnem uideli¬
cet transeat ait calix. uerum quia non
aliter hoc fiet ait non quod ego uolo
sedsicut tu. Qui autem patrem inuo¬
cans duplici nomine dicit abba pater
utriusque populi illum . & iudaei scili¬
c& & gentiles dm̃ eẽ ac saluatorem
ostendit. Idem namque abba quod &
pater significat. sed abba hebreum. pat̃
grecumest & latinum. ut ergo utrũq
populum in eum crediturum abutroq
cum inuocandũ esse docer&. utraque
lingua eum primus ipse inuocat. Ipse :
enim bonus pastor. qui animã suã dat
ꝓouibus suis. unum deduob gregib
ouile perficit. ideo utriusque uoce
grecis aux ilium patris flagitat. ut nos
utrique exemplo illius informati ubi
aduersa imminere senserimus. nos patrẽ
dm̃. hebrei abba inuocantes. una fidei
& caritatis deuotione prȩsidium cȩleste
quȩ ramus Vnde doctor egregius for¬
mam nocendi ad nõ sumens. ita uos
alloquitur auditores. accepistis spm̃

Expanded text:
me non moriente, secundum carnem videlime non moriente, secundum carnem videlicet, transeat, ait, calix iste. Verum quia non aliter hoc fiet, ait: Non quod ego volo, sed quod tu. Quod autem Patrem invocans duplici nomine dicit Abba Pater, utriusque populi illum, et Judaei, scilicet, et gentilis, Deum esse ac Salvatorem ostendit. Item namque abba quod et pater significat. Sed abba Hebraeum, pater Graecum est et Latinum. Ut ergo utrumque populum in eum crediturum, ab utroque eum invocandum esse doceret, utraque lingua eum primus ipse invocat. Ipse est enim bonus pastor, qui, animam dando pro ovibus suis, unum de duobus gregibus ovile perficit. Ideoque utriusque voce gregis auxilium Patris flagitat, ut nos utrique exemplo illius informati, ubi adversa imminere senserimus, nos, Patrem Deum, Hebraei, Abba, invocantes, una fidei et charitatis devotione praesidium coeleste quaeramus. Unde doctor egregius formam docendi a Domino sumens, ita suos alloquitur auditores: Accepistis Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
omã tibi possibilia sunt. transfercalicẽ
hunc ame Quid erat illa uox nisi sonus
infirmitatis carnis nrãe: Multi ad huc
infirmi contristantur futura morte.
sed habeant rectum cor. uitent mortẽ
quantum possunt. sed sinon possunt di¬
cant quod ipse dñs. non propterse sed
propter nos dixit Quid enim dixit:
Pater sifieri potest. transeat ame ca¬
lix iste Ecce habes uoluntatẽ huma¬
nam ex pressam. Uide iam rectum cor
Sed non quodego uolo. sed quodͥ tu:
Non uemi in quit facere uoluntatem
meam. seduoluntatẽ eius quimisit me
Suam uoluntatem dxit quã tempora¬
liter sumpsit ex uirgine. uoluntatem
uero eius quitum misit. eam uidelic&
signans quam temporaliter aeternus
habuit cum patre communem. Orat
transire calicem. ut ostendat uere quia
& homo erat. Reminiscens autẽ ꝓpt̃
quod missus est. perficit dispensationẽ
adquam missus est & clamat. sed nor
quod uolo sed quod tu: Simoritur mors

Expanded text:
omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me. » Quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futura morte, sed habeant rectum cor, vitent mortem quantum possunt, sed si non possunt, dicant quod ipse Dominus, non propter se, sed propter nos dixit. Quid enim dixit, « Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste? » Ecce habet voluntatem humanam Christus, vide jam rectum cor: « Sed non quod ego volo, sed quod tu. Non veni inquit facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . Suam voluntatem dixit, quam temporaliter sumpsit ex virgine; voluntatem vero ejus qui eum misit, eam, videlicet, signans, quam intemporaliter aeternus habuit cum Patre communem. Orat transire calicem, ut ostendat vere, quod et homo erat. Reminiscens autem et propter quod missus est, perficit dispensationem ad quam missus est, et clamat: Sed non quod ego volo, sed quod tu. Si moritur mors,
Abbreviated transcription (Latin):
Meaest tristitia. quã meo suscepit
affectu: Ergo prome doluit. qui
prose nihil habuit quod doler&. &
sequestrata delectatione diuinitatis
aeterne. tedio meȩ infirmitatis affi¬
citur. Tristis est inquit anima mea.
usque ad mortem: Non propter mortẽ
tristisest dñs. quia eum condicio cor¬
poralis affectus. non formido mortis
offendit: Nam quia corpus suscepit
oma debuit subire quaecor poris sunt.
ut esurir&. sitir&. angeretur. contris¬
taretur. diuinitas aũt cõmutari ꝑ hos
nescit affectus Sustinete hic. & uigilate
Etcum processiss& paululum: ꝓcidit
super terram: Qui precepit sustinete
hic & uigilate. non a somno prohib&
cuius tempus non erat imminente discri¬
mine. sed a somno infidelitatis &tor¬
poris mentis. Dato aut̃ eis precepto
utsustinerent uigilarentque sccũ paulu¬
lum ꝓcidensruit infaciem suam. & hu¬
militatem mentis habitu carnis osten¬
dit: Et orabat̾ ut sificri poss&. transi¬
r& abeo hora & dixit: Abba pater¬

Expanded text:
Mea est tristitia, quam meo suscepit Mea est tristitia, quam meo suscepit affectu. Ergo pro me doluit, qui pro se nihil habuit quod dolere Et sequestrata delectatione divinitatis aeternae, taedio meae infirmitatis afficitur. Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem. Non propter mortem tristis est Dominus, quia eum conditio corporalis affectus, non formido mortis offendit. Nam qui corpus suscepit, omnia debuit subire quae corporis sunt, ut esuriret, sitiret, angeretur, contristaretur. Divinitas autem commutari per hos nescit affectus. Sustinete hic, et vigilate. Et cum processisset paululum, procidit super terram. Quod praecipit, sustinete hic, et vigilate, non a somno prohibet, cujus tempus non erat imminente discrimine, sed a somno infidelitatis et torpore mentis. Dato autem eis praecepto, ut sustinerent vigilarentque secum, paululum procedens ruit in faciem suam, et humilitatem mentis habitu carnis ostendit. Et orabat ut si fieri posset transiret ab eo hora, et dixit: Abba, e
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. Et maiorẽ hac dilectionẽ
nemo hab&. ut animam suam ponat
quis proamicissuis. Et ad sumit p&rũ
& iacobum & iohannem secum. & cȩ¬
pit pauere & tedereꝰ: Etait illis. Tris¬
tis est anima mea. usque ad mortem
Tim & xp̃s cum p&rus non timeat.
batur. Utrumque uerum est & plenũ
utrumque ratione. quod & ille qui est
inferior nontim& & illequi est supe¬
rior gerit timentis affectum. Ille enĩ
quan homo uimmortis ignorat. iste
autem quasi ds̃ incorpore constitutus.
fragilitatem parnis x ponens. ut eorũ
qui sacramentum incarnationis adiu¬
rant. ex cluderetur impietas. Deniq
& haec dixit. & manicheus noncredi¬
dit. ualentinus negauit. marchion
fantasma iudicauit. Eo aut̃ usque
hominem quẽ ueritate corporis de¬
monstrabat aequabat affectui ut dice
pit tristitiam meam. Confidenter
tristitiam nomino. quia crucem
predico: M eaest uoluntas quã suã
ut nonsicut ego uolo sed sicut tuuis.

Expanded text:
ad mortem . Et majorem hac dilectionem ad mortem . Et majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Et assumit Petrum, et Jacobum, et Joannem secum, et coepit pavere et taedere. Et ait illis: Tristis est anima mea usque ad mortem. Timet Christus, cum Petrus non timeat. batur. Utrumque verum est, et plenum utrumque ratione, quia et ille qui est inferior non timet, et ille qui est superior gerit timentis affectum. Ille enim quasi homo vim mortis ignorat. Iste autem, quasi Deus in corpore constitutus, fragilitatem carnis exponit, ut eorum qui sacramentum Incarnationis abjurant excluderetur impietas. Denique et hoc dixit, et Manichaeus non credidit, Valentinus negavit, Marcion phantasma judicavit. Eo autem usque hominem, quem veritate corporis demonstrabat, aequabat affectu, ut dicerpit tristitiam meam. Confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas, quam suam ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis .
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam genu flectat. iuxta eum qui
centum denarios fri quos sibi debeat
dimittere nolens decemmibia talen¬
ta sibi adnõ frustra precabatur remit¬
ti. neieiun um abamore conditoris
pectus habens. temporalia quaclib&.
potius inoratione quã eius uisionẽm
requirat. adnumerandus in eis dequib
ait ipse : quia receperunt mercedem
suam: Inimo quippe cõgitationem
ponere. quid estaliud qͦuam quȩdam
ariditas mentis: Qui autẽ intellec¬
tu caelestium iam per scã desideria
desupernis delectationibus in time¬
cybo pascuntur. quasi largiori alimen¬
to pinguescunt hac enim pingue¬
dine saginari psalmista concupie¬
rat cum dicebat. Sicut adipe & pin¬
guedine. repleatur anima mea: Quan¬
tum uero adipsam dominicȩ passio¬
nis dispensationem pertin&. apte ad¬
propians morti dñs inualle pingue¬
dinis orauit. quia propter uallem
humilitatis & pinguedinem caritatis
ꝓnobis mortem subiit. humiliauit
sem& ipsum. factus oboediens usque

Expanded text:
gratiam genu flectat, juxta eum qui gratiam genu flectat, juxta eum qui centum denarios fratri quos sibi debebat, dimittere nolens, decem millia talenta sibi a Domino frustra precabatur remitti , ne jejunium ab amore Conditoris pectus habens, temporalia quaelibet potius in oratione quam ejus visionem requirat, adnumerandus in eis de quibus ait ipse: Quia receperunt mercedem suam . In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud, quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis intimae delectationis cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari psalmista concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quantum vero ad ipsam dominicae passionis dispensationem pertinet, apte appropians morti Dominus in valle pinguedinis oravit, quia per vallem humilitatis et pinguedinem charitatis pro nobis mortem subiit: Humiliavit enim semetipsum, factus obediens Patri usque
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt inpredium. cui nomen gech¬
semani Monstratur usque hodie
locus g&ꝰ semani in quo dñs orauit ad
radices montis oliueti. nunc ecclȩsia
desuper aedificata. Inter pretatur aut̃
g& hsemani uallis pinguium siue pin¬
guedinis: quia uero nonsolum dicta
uel opera saluatoris. uerum etiam loca
& tempora inquibus operatur & loqͥt̾.
mysticis ut sepe dictum est sunt plena
figuris . Cum in monte orat dñs. quasi
tacite nosad monet sublimia tantũ
orando inquiri. & pro caelestibus
bonis supplicari debere. At cũ in
ualle orat & hoc inualle pinguium
siue pinguedinis. ipsius a equȩ̃ insinu¬
at nobis humilitatem semper inoratio¬
nibus & internȩ pinguedinẽ dilectio¬
nis esse seruandam. Neque uidelic&
orans dm̃ iactare sua merita in exemplũ
pharisei superbientis audeat. quinpo¬
tius humili uoce acmente ꝓclamet
ds̃ propitius esto mihi peccatori: ne
aridum adilectione proximi cor
gestans ad placandam sibi conditoris

Expanded text:
veniunt in praedium cui nomen Gethveniunt in praedium cui nomen Gethsemani. Monstratur usque hodie locus Gethsemani, in quo Dominus oravit ad radices montis Oliveti, nunc Ecclesia desuper aedificata. Interpretatur autem Gethsemani vallis pinguium, sive pinguedinum. Quod vero non solum dicta vel opera nostri Salvatoris, verum etiam loca et tempora, in quibus operatur et loquitur, mysticis ut saepe dictum est sint plena figuris, cum in monte orat Dominus, quasi tacite nos admonet, sublimia tantum orando inquiri, et pro coelestibus bonis supplicari debere. At cum in valle orat, et hoc in valle pinguium sive pinguedinis, ipsius aeque insinuat nobis humilitatem semper in orationibus, et internae pinguedine dilectionis esse servandam, ne quis, videlicet, orans Deum, jactare sua merita in exemplum Pharisaei superbientis audeat, quin potius humili voce ac mente proclamet: Deus propitius esto mihi peccatori , ne aridum a dilectione proximi cor gestans, ad placandam sibi Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
dico tibi quia tu innocte hac prius¬
quam gallus bisuocem dederit termees
negaturus. Sedquia ante primum
galli cantum tota possit intellegere.
quamuis enim uerbis ante primum
cepta ante scđm autem galli cantum
peractasit tota illa trina negatio.
tamen affectione animi & timore
petri ante primum tota concepta est
Nec inter est quantis morarum inter¬
uallis trina uoce enuntiatasit. cũ cor
eius & iam ante primum galli cantũ
totam possider&. tam magna scilic&
formidine inhabita. ut poss& dñm
non solum semel sed iterũ & tertio
interrogatus negare. utrectius dili¬
gentiusque ad tendentibus. quomodo
iam moechatus est mulierem incorde
suo qui eam uiderit ad concupiscen¬
dam. sic petrus quando cumque uer¬
bis edicer& timorem que uehement̃
animo concẽperst. ut perdurare
poss& usque ad tertiam dni negatio¬
nem. Tota trina negatio: ei tempori
deputanda est. quando eũ trinȩ ne¬
gationis sufficiens timor inuasit. Et

Expanded text:
dico tibi, quia tu in nocte hac, priusdico tibi, quia tu in nocte hac, priusquam gallus bis vocem dederit, ter me negaturus galli cantum tota possit intelligi. Quamvis enim verbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen affectatione animi et timore Petri ante primum tota concepta est. Nec interest quantis morarum intervallis trina voce nuntiata sit, cum cor ejus etiam ante primum galli cantum totam possideret, tam magna, scilicet, formidine imbibita, ut posset Dominum non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare, ut rectius diligentiusque attendentibus quomodo jam moechatus est mulierem in corde suo, qui eam viderit ad concupiscendum , sic Petrus quandocunque verbis ederet timorem, quem tam vehementem animo conceperat, ut perdurare posset usque ad tertiam Domini negationem, tota trina negatio ei tempori deputanda est, quando eum trinae negationi sufficiens timor invasit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
quia petrus innocte neg&. & neget
tertio. Post quam aut̃ gallus cecinit
& decrescentibus tenebris uicina lux
nuntiataest. conuersus fleuit ama¬
riter negationis sordes lacrimis
lauans . Non est sane arbi trandum. eẽ.
contrarium. quod marco dicente pri¬
usquam gallus bis uocem dederit ter
me es negaturus. ceteri euuangelistȩ
simpliciter dixerunt priusquam
gallus cantet terme negabis. Tota
enim petri negatio. trina negatio. ẽ
In eadem namque permansit negatione
animi propositoque mendacii. donec
admonitus quidei predictum sit
amaro fletu a cordis dolore sanaret᷑.
haec aut̃ tota idest trina negatio sipost
primum galli cantum inciper& falsum
dixisse uideretur tres quidix erunt
dixisse dnm̃ quod antequã gallus canta¬
r&. ter eum p&rus esset negaturus
Rursum si totam trinam negationẽ
ante per egiss& quã cantare gallus
inciper&. superfluo dixisse marcus
de prehenderetur ex persona dnĩ. am̃

Expanded text:
quod Petrus in nocte neget, et neget quod Petrus in nocte neget, et neget tertio. Postquam autem gallus cecinit, et decrescentibus tenebris vicina lux nuntiata est, conversus, flevit amare, ternae negationis sordes lacrymis lavans. Non est sane arbitrandum esse contrarium quod, Marco dicente: Priusquam gallus bis vocem dederit, ter me es negaturus, caeteri evangelistae simpliciter dixerunt: Priusquam gallus cantet, ter me negabis. Tota enim Petri negatio, trina negatio est. In eadem namque permansit negatione animi propositoque mendacii, donec admonitus quid ei praedictum sit, amaro fletu et cordis dolore sanaretur. Haec autem tota, id est, trina negatio, si post primum galli cantum inciperet, falsum dixisse viderentur tres, qui dixerunt dixisse Dominum quia antequam gallus cantaret, ter eum Petrus esset negaturus. Rursus, si totam trinam negationem ante peregisset, quam cantare gallus inciperet, superfluo dixisse Marcus deprehenderetur ex persona Domini: Amen
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s scandalizabimini in nocte ista:
Predicit quae passurisunt. ut cum
passi fuerint. non desperent salutẽ.
sed agentes pęnitentiã liberentur.
Et signant̃ addidit innocte ista
scandalizabimini. quia quomodo
dicamus. nox preterit. dies autem
ad propinquauit. Quia scriptum est.
percutiam pastorem: & disꝑ gent᷑
oues. hoc aliis uerbis inzacharia pro¬
ph& a scriptum est. & nisi fallor
expersona ꝓphetȩ addm̃ dicitur.
percute pastorem & dispergentur
oues. S exagesimo quoque octauo.
psalmo quitotos adño canitur. huic
sensui congruente. qñm quemtu per¬
cussisti. ipsi per secuti sunt: Percutit᷑
suis. & demultis gregibus eorum. fiat
Non est temeritas nec mendacium.
sed fides est apłi p&cri . & ardens af¬
fectus erga hm saluatorem: E tait
illi iħs Amen dico tibi quia tu in nocte
hac priusquam bis gallus uocem dede¬
rit. ter me es negaturus Et petrus
deardore fidei ꝓmittebat. & salua¬
tor quasi ds̃ futura nouerat: Etnota

Expanded text:
Omnes scandalizabimini in nocte ista. Omnes scandalizabimini in nocte ista. Praedicit quod passuri sunt, ut cum passi fuesed agentes poenitentiam liberentur. Et signanter addidit: In nocte ista scandalizabimini, quia quomodo dicamus: Nox praeteriit, dies autem appropinquavit . Quia scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves. Hoc aliis verbis in Zacharia propheta scriptum est, et nisi fallor, ex persona prophetae ad Deum dicitur: Percute pastorem, et dispergentur oves . Sexagesimo quoque octavo psalmo, qui totus a Domino canitur, huic sensui congruente: Quoniam tu percussisti, ipsi persecuti sunt. Percutitursuis, et de multis gregibus errorum fiat uNon est temeritas nec mendacium, sed fides est apostoli Petri, et ardens affectus erga Dominum Salvatorem. Et ait illi Jesus: Amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam bis gallus vocem dederit, ter me es negaturus. Et Petrus de ardore fidei promittebat, et Salvator quasi Deus futura noverat. Et nota
Abbreviated transcription (Latin):
enim tempus meae resurrectionis. ad¬
erit dies ille cumipse in regno dei
possitus. idest gła uitae inmortalis
sublimatus. desalute eiusdem populi
fonte graẽ spiritalis generati. nouo
uobiscum gaudio perfungatur. Et
hẏmnodicto. &ierunt inmontem oli¬
uarum. hoc est quod inpsalmo legimꝰ
Edent pauperes & saturabuntur. & lau¬
dabunt dñm quirequirunt cum. Potest
aut̃ hymnus & iam ille intellegi. quem
dñs scđm iohannem patri gras agens.
decantabat: in quo & prose ipso & pro
discipulis & proeis qui uerbum eorum
credituri erant. eleuatis sursum oculis
precabatur. Etpulchrȩ discipulos
sacramentiᷤ sui corporis ac sanguinis
imbutos. & hẏmno pie intercessio¬
nis patricumulatos in montem edu¬
cit oliuarum. ut tẏpice designet
nos peracceptionẽ sacramentorum
suorum. perque opẽ suȩ intercessionis
ad altiora uirtutum dona carismata
scĩ sp̃s. quibus in corde perunguamur
conscendere debere: Et ait illis iħs

Expanded text:
enim tempus meae resurrectionis, adenim tempus meae resurrectionis, aderit dies ille, cum ipse in regno Dei positus, id est, gloria vitae immortalis sublimatus, de salute ejusdem populi fonte gratiae spiritus regenerati, novo vobiscum gaudio perfundar. Et hymno dicto, exierunt in montem Olivarum. Hoc est, quod in psalmo legimus: Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum . Potest autem hymnus etiam ille intelligi quem Dominus, secundum Joannem, Patri gratias agens, decantabat, in quo et pro seipso, et pro discipulis, et pro eis qui per verba eorum credituri erant, elevatis sursum oculis precabatur. Et pulchre discipulos sacramentis sui corporis ac sanguinis imbutos, et hymno piae intercessionis Patri commendatos, in montem educit Olivarum, ut typice designet nos per acceptionem sacramentorum suorum, perque opem suae intercessionis, ad altiora virtutum dona et charismata sancti Spiritus, quibus in corde perungamur, conscendere debere. Et ait eis Jesus:
Abbreviated transcription (Latin):
testatur esaias incantico deilla cantato.
uinea inquiens dommi sab aoth domus
ifrahel est. Dequa nimirũ uinea:
dñs multo tempore bibebat. quãuis
pluribus ramis in amaritudine uitis
alienȩ conuersis. Quitamen & si
multis in illa plebe & orhitantibus
arecto fidei itinere. non defuere pluri¬
mi toto legis tempore. quorum piis
cogitationibus summisque uirtutibus
declararetur ds̃. Uerum passo in carne
dño acresurgente amortuis. tempus
fuit ut legalis illa & figuralis obseruatio
cessar&. atque ea quaescđm litteram
gerebantur. inspiritalem translata
sensum melius innouo testamento iu¬
uante scĩ sp̃s gratia meterentur. Iturꝰ
ergo ad passionẽ dñs ait. Iamnon bibã
degenimine uitis usque indiem illum.
cum illud bibam nouum inregno dei:
Acsi aperte dicat. Non ultra carnali¬
bus synagoge cerimoniis delectabor.
in quibus & iam ista paschalis agni sacra
locum tenuere principium. Aderit

Expanded text:
testatur Isaias in cantico de illa cantato: testatur Isaias in cantico de illa cantato: Vinea, inquiens, Domini Sabaoth, domus Israel est . De qua nimirum vinea Dominus multo tempore bibebat, quamvis pluribus ramis in amaritudinem vitis alienae conversis, quia tametsi multis in illa plebe exorbitantibus a recto fidei itinere, non defuere plurimi toto legis tempore, quorum piis cogitationibus summisque virtutibus delectaretur Deus. Verum passo in carne Domino ac resurgente a mortuis, tempus fuit ut legalis illa, et figuralis observatio cessaret, atque ea quae secundum litteram gerebantur, in spiritualem translata sensum, melius in novo testamento, juvante sancti Spiritus gratia, tenerentur. Iturus ergo ad passionem Dominus ait: Jam non bibam de genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam novum in regno Dei. Ac si aperte dicat: Non ultra carnalibus Synagogae caeremoniis delectabor, in quibus etiam ista paschalis agni sacra locum tenuere praecipuum. Aderit
Abbreviated transcription (Latin):
lic& offerre. netalis uidelic& oblatio
quasi caput amembris secernendum
esse signific&. & uel xp̃m sine nrae¬
redemptionis amore pati potuisse. uel
nos sine illius passione saluari ac patri
offerre posse confingat. Quod autem
dicit hicest sanguisms noui testamenti.
ad distinctionẽ respicit ueteris testa¬
menti. quod hẏrcorum & uitulorũ
est sanguine dedicatum. dicente int̃̾
aspergendum legis latore. hic sanguis
testamenti quod mandauit aduos ds̃
N ecesse est enim &emplaria quidem
uirorum his mundari. ipsa autẽ cęlestia
melioribus hostiis quam istis. iuxta qđ
apł̃s pertotam adhebreos epistolam
inter legem distinguens & euuangeliũ
pulcherrima expositione acplenaria
ratione demonstrat: Amen dico uobis.
quia.iam nonbibam de genimine uitis
usque indiem illum. cumillud bibam
nouum in regno dĩ. Uitem siue uineã
dni appellatam esse synagogam.
& om̃e sparsim scripturã apertius

Expanded text:
licet offerre, ne talis, videlicet, oblatio licet offerre, ne talis, videlicet, oblatio quasi caput a membris secernendum esse significet, et vel Christum sine nostrae redemptionis amore pati potuisse, vel nos sine illius passione salvari, ac Patri offerri posse confingat. Quod autem dicit: Hic est sanguis meus novi testamenti, ad distinctionem respicit veteris testamenti, quod hircorum et vitulorum est sanguine dedicatum, dicente inter aspergendum legislatore: Hic est sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus . Necesse est enim exemplaria quidem virorum his mundari, ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis juxta quod Apostolus per totam ad Hebraeos epistolam, inter legem distinguens et Evangelium, pulcherrima expositione ac plenaria ratione declarat . Amen dico vobis, quod jam non bibam de genimine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam novum in regno Dei. Vitem sive vineam Domini appellatam esse Synagogam, et omnis sparsim Scriptura, et apertius
Abbreviated transcription (Latin):
utei diumne inmortalitatis ueraciter
inesse potentiam demonstrar&.
ideoq uelocius eum amorte resusci
passione dicitur. accepto pane gratias
egisse per hibetur. Crãs itaque ait qui
flagella alienȩ iniquitatis suscipit. &¬
ut hinc uidelic& ostendat quqdunus¬
quisque inflagello culpȩ propriȩ face¬
re debeat. si ipse aequanimiter flagel¬
la culpe portat aliene. Uthinc often¬
dat quidincor reptione faciat subditꝰ.
sunflagello positus patri grãs agit ae
qualis. Etait illis. hicest sanguis meus
noui testamenti. qui promultis fun¬
decur. Quia panis corpus firmat.
uinum uero sanguinem operatur in
carne . hic ad corpus xp̃i mystice. illud
refertur ad sanguinem. Uerum quia
& nos in xp̃o & in nobis cristum mane¬
re oport&. uinum dominici calicis
aqua miscetur: At testante enim ioħe.
aque populi sunt: Etneque aquam
solam neque solum uinum sicut nec gra¬
num frumenti solum sine aquȩ mix¬
tione & confectione inpane cui quã

Expanded text:
ut ei divinae immortalitatis veraciter ut ei divinae immortalitatis veraciter inesse potentiam demonstraret, ideoque velocius eum a morte resuscitpassioni dicitur, accepto pane et calice gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit qui flagella alienae iniquitatis suscipit, et ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae, ut hinc ostendat quid in correptione faciat subditus, si in flagello positus Patri grqualis. Et ait illis: Hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis effundetur. Quia panis corpus confirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus Christi mystice, illud refertur ad sanguinem. Verum quia et nos in Christo, et in nobis Christum manere oportet, vino dominici calicis aqua miscetur, attestante enim Joanne, aquae populi sunt . Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione, in panem cuipiam
Abbreviated transcription (Latin):
& dedit eis & ait Sumite. hoc est cor¬
pus meum. Emitis paschȩ ueteris sollẽp
niis. quae in cõmemorationem antique
de aegypto liberationis populi dĩ age¬
bant᷑. transiit ad nouum quod in suae
redemptionis memoriam ecclȩsi am
frequentare uolebat. ut uidelic& pro
carne agni acsanguine sui corporis
sanguinisque sacramentum substituer&
ipsumque se esse monstrar&. cui iura¬
cerdos inaeternum scđm ordinẽ melchi¬
sedech Frangit aut̃ inse panẽ quem
discipulis porrigit. ut ostendat corpo
ris sui fractionem. non absque sua spon¬
te ac procuratione uenturam. sed sicut
alibidicit. potestatem se habere iterũ
sumendi eam. Quẽ uidelic& panem
certi quoque grã sacramenti prius¬
quã franger& benedixit. quia naturã
humanam quã passurus assumpsit.
ipse una cum patre & spũ scõ gratia
diuinȩ uirtutis impleuit. Benedix
panem acfregit qua hominẽ assump¬
tum ita morti subdere dignatus est.

Expanded text:
et dedit eis, et ait: Sumite, hoc est coret dedit eis, et ait: Sumite, hoc est corpuniis, quae in commemoratione antiquae de Aegypto liberationis populi Dei agebantur, transit ad novum, quod in suae redemptionis memoria, Ecclesiam frequentare volebat, ut scilicet pro carne agni ac sanguine, sui corporis sanguinisque sacramentum institueret, ipsumque se esse monstraret, cui juracerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Frangit itaque ipse panem, quem discipulis suis porrigit, ut ostendat sui corporis sui fractionem non absque sua sponte ac procuratione venturam, sed sicut alibi dicit potestatem se habere iterum sumendi eam . Quem videlicet panem certi quoque gratia sacramenti priusquam frangeret benedixit. Quia naturam humanam quam passurus assumpsit ipse una cum Patre et Spiritu sancto, gratia divinae virtutis implevit. Benedixit panem et fregit, quia hominem assumptum ita morti subdere dignatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
pedem. sed patientia dñĩ nutrit inpu¬
dentiã suam & thesaurizat sibi iram
indie ire. Poenam predicit: ut quem
pudor nonuicerat. corrigant denunti¬
ata supplicia. Sed & hodie quoq insem¬
piternum uȩ illi homini. qui ad mensa
aliquo scelere pollutis. mxsteriorũ xp̃ĩ
oblationibus sacro scis participare non
metuit Et ille enim inexemplum iude
filium hominis tradit: non quidem iu¬
daeis peccatorib. sed tamen peccatorib
membris uidelic& suis quibus illud in¬
estimabile & inuio labile dominici cor¬
poris acsanguinis sacramentũ temerare
ꝑresumit: Ille dnm uendit qui eius timo¬
re atque amore neglecto. terrena
proillo & caduca. umo etiam crimi¬
nosa diligere & curare conuincitur
Bonum erat ei. si non ess& natus homo
ille. Nonideo putandus est ante fuisse
quam nasceretur. quia nulli possit esse
bene nisi ei quifuerit. sed simpliciter
dictum est multo melius esse non sub
iħs panem & benedixit. ac fregit.

Expanded text:
pedem, sed patientia Domini nutrit impupedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesaurizat sibi iram in die irae. Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae illi homini qui ad mensam aliquo scelere pollutis, mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non metuit. Et ille enim in exemplum Judae Filium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile dominici corporis ac sanguinis sacramentum temerare praesumit. Ille Deum vendit, qui ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa, diligere et curare convincitur. Bonum esset ei, si non esset natus homo ille. Non ideo putandus est ante fuisse quam nasceretur, quia nulli possit esse bene, nisi ei qui fuerit. Sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsJesus panem, et benedicens fregit,
Abbreviated transcription (Latin):
r&. Mittit crimeninnumero. ut agat
conscius pęnitentiam. At illi coeperuN
contristari. & dicere ei singillatim. Nũ¬
quidego: Etcerte nouerant undecim
apłi quinihil tale contra dñm cogitaren.
sed plus credunt magistro quã sibi. & ti¬
mentes fragilitatẽ suã. tristes in terro
gant depẽccato. cuius conscientiam
non habebant. Quiait illis. unus ex
duodecim quuntingit mecũ manum
in catino. O mira dni potentia. Primũ
dixerat unus ex uobis me tradet. perse¬
uerat ꝓditor in malo. manifestius ar¬
guit. & tamen nomen propriȩ designat
Iudas ceteris contristatis & retrahenti¬
bus manũ & inter dicentibus cybos ori
suo. temeritate & inpudentia qua
ꝓditurus erat & iam manum cũ magis¬
tro mittit incatino. ut audacia bonã
conscientiam mentiretur : Et filius
quidem hominis uadit sicut scriptũ. ẽ.
deillo Ue aut̃ homini illi. perquem
filius hominis tradetur . Nec primo
nec scđo correptus a proditione trahit

Expanded text:
ret. Mittit crimen in numero, ut agat ret. Mittit crimen in numero, ut agat conscius poenitentiam. At illi coeperunt contristari, et dicere ei singillatim: Nunquid ego? Et certe noverant undecim apostoli quod nihil tale contra Dominum cogitarent, sed plus crederent magistro quam sibi; et timentes fragilitatem suam, gant de peccato, cujus conscientiam non habebant. « Qui ait illis: Unus ex duodecim, qui intingit mecum manum in catino. » O mira Domini patientia! prius dixerat: Unus ex vobis me tradet, perseverat traditor in malo, manifestius arguit, et tamen nomen proprie non designat Judas, caeteris contristatis, et retrahentibus manum, et interdicentibus cibos ori suo, temeritate et impudentia, qua proditurus erat, etiam manum cum magistro mittit in catinum, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Et Filius quidem hominis vadit, sicut scriptum est de eo. Vae autem homini illi, per quem Filius hominis tradetur. Nec primo, nec secundo correptus a proditione retrahit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrentibus. facultas danda signetur.
cipit᷑. Nam qui adhuc occidentẽ litterã
seruauerit. quid aliud in agno quam
pecus intellexerit. Iste nimirum in¬
imis pascha facit. qui maiestatẽ spiritus
in uerbis di comprehendere necdũ didi¬
cit: At qui aque baiulum hoc est grãe
preconem indomum eccłae fuerit conse¬
cutus. hic per sp̃m̃ in lustrantẽ super¬
ficiem littere transcendendo in alto
mentis solario x põrefectionem prepa¬
rat. quia cuncta uel paschȩ sacramenta
uel cetera legis decreta eius esse sacramen¬
ta cognoscit. Uespere aut̃ facto uenit
cum duodecim . & discumbentibus eis &
manducantibus ait iħs. quia unus ex uo
bis metrad&. qui manducat mecum:
Qui depassione sua predixerat. & de
ꝓditore predicit. dans locum poeniten¬
tiȩ. ut cum intellexiss& sciri cogitatio¬
nes suas & occulta consilia peniter& cum
facti sui. & tamen non designat specialit̃.
ne manifeste coargutus impudentior fie¬

Expanded text:
quaerentibus, facultas danda signetur. quaerentibus, facultas danda signetur. recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non aliud in agno quam pecus intellexerit, iste nimirum minus pascha facit: quia majestatem spiritus in verbis Dei comprehendere necdum didicit. At qui aquae bajulum, hoc est gratiae praeconem, in domum Ecclesiae fuerit secutus, hic per spiritum illustrantem superficiem litterae transcendendo in alto mentis solario Christo refectionem praeparat, quia cuncta vel paschae sacramenta, vel caetera legis decreta, ejus esse sacramenta cognoscit. Vespere autem facto, venit cum duodecim. Et discumbentibus eis, et manducantibus, aitbis tradet me, qui manducat mecum. Qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas, et occulta conscientiae, poeniteret eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne manifeste coargutus impudentior fie
Abbreviated transcription (Latin):
alibi futurum sit nouit. Pulchrȩ aũt
paraturis pascha discipulis. laguenã
datur huiu̾s paschale mxsterium
ꝓoblatione perfecta mundi totius. eẽ.
celebrandum: Aqua quippe laua¬
crum graẽ. laguena fragilitatem
designat eorũ. per quos eadem erat grã
mundo ministranda. unde aiunt
habemus autem thesaurum istum in
uasis fictilibus. Parantergo pascha
discipuli. ubi aquȩ infertur laguena.¬
ut ad esse tempus insinuent. quo
cultoribus ueris paschȩ tẏpicus deli¬
mine acpostibus cruor offeratur.
& adtollenda mundi crimina uiuifici
fontis baptisma compleretur. Seqͥ¬
mini eum. & quocumque introierit
dicite d̃o domus quia magister
dicit: ubi est diuersorium & refectio
mea : ubi pascha cum discipulis meis
manductm. Consulte siuc aq baiuli.
seu dni domus sunt pretermissa uoca¬
bula. ut om̃ibus uerum pascha celebrare
uolentibus hoc est xpi sacramentis imbui.
eumque suimentis hospitio suscipere

Expanded text:
alibi futurum sit, novit. Pulchre autem alibi futurum sit, novit. Pulchre autem paraturis pascha discipulis, homo lagedatur hujus paschae mysterium pro ablutione perfecta mundi totius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrum gratiae, lagena fragilitatem designat eorum per quos eadem erat gratia mundo ministranda. Unde aiunt: Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus . Parant ergo pascha discipuli, ubi aquae infertur lagut adesse tempus insinuent, quo cultoribus veris paschae typicus de limine ac postibus cruor offeratur, et ad tollenda mundi crimina vivifici fontis baptisma compleretur. « Sequimini eum, et quocunque introierit, dicite domino domus, quia magister dicit: Ubi est diversorium, ubi est refectio mea, ubi pascha cum discipulis meis manducem? » Consulte sive aquae bajuli, quam domini domus, sunt praetermissa vocabula, ut omnibus verum pascha celebrare volentibus, hoc est Christi sacramentis imbui, eumque suae mentis hospitio suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
mitate uelignorantia peccant. sed
insimilitudinẽ iudȩ quęrunt opor¬
tunitatem qualiter arbitri s absen¬
tibus mendacio ueritatẽ uirtutem
crimine mutent. Etprimo dieazi¬
morum quando pascha immolabaNT
dicunt ei discipuli: Quouis camus.
& paremus tibi comedere pascha:
Primum diem a⁊ imorum quartũ
decimum primi mensis appellant.
quando fermento abiecto immola¬
re. id est agnum occidere solebant
aducsperam: Quod exponens apłs
ait. Et enim pascha nr̃m. immola¬
tus est xp̃s. Q uilic& die sequenti.
hoc quinta decima sit luna crucifi¬
xus. hac tamen nocte qua agnus
immolabat᷑ & carnis sangumisq: suis
discipulis tradidit mysteria celebran¬
da. & audacis tentus ac ligatus ipsius
immo lationis. hoc est passionis suac
sacrauit ex ordium. Et mittit duos
ex discipulis suis. & dicit eis. Ite in ci¬
uitatem. & occurr& uobis homo
laguenam aquȩ baiulans. Indiciũ
quidem prȩscientiȩ diuinitatis est
quod cum discipulis loquens. quid

Expanded text:
mitate vel ignorantia peccant, sed mitate vel ignorantia peccant, sed in similitudinem Judae quaerunt opportunitatem, qualiter arbitris absentibus mendacio veritatem, virtutem crimine mutent. Et primo die Azymorum, quando pascha immolabant, dicunt ei discipuli: Quo vis eamus, et paremus tibi comedere pascha? Primum diem Azymorum, quartum decimum primi mensis appellat, quando, fermento abjecto, pascha immolare, id est, agnum occidere solebant ad vesperam . Quod exponens Apostolus ait: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Qui licet die sequenti, hoc est, quinta decima sit luna crucifixus, hac tamen nocte qua agnus immolabatur, et carnis sanguinisque sui discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus ac ligatus ipsius immolationis, hoc est, passionis suae sacravit exordium. Et mittit duos ex discipulis suis, et dicit eis: Ite in civitatem, et occurret vobis homo lagenam aquae bajulans. Indicium quidem praesciae divinitatis est, quia cum discipulis loquens, quid
Abbreviated transcription (Latin):
uideretur ꝓditio. sed quasi uile tra¬
dens mancipium inpotestate ementi¬
um posuit. quantum uellent dare.
Q uod aut̃ dixit abiit ad summos sa¬
cerdo tes ut proder& eum illis. osten¬
dit eum non aprincipibus inuitatũ.
non nulla necessitate constrictũ spon¬
te ꝓpria scelerate mentis inhisse¬
consilium. Qui audientes gauisisun.
& promiserunt ei pecuniam se datu¬
ros : Etquerebat. quomodo illum
oportune trader&. Multi hodie
iudȩ scelus quo dñm ac magistrũ dm̃q
suum pecunia uendiderit. uelut in¬
mane & nefarium exhorrent. nec
tamen cauent: N amcum ꝓmunerib:
falsum contra quem lib& testimoniũ
dicunt. profecto quia ueritatẽ ꝓpecu¬
nia negant. dm̃ petunia uendunt
Ipse enim dixit. E gosum ueritas. Cũ
societatẽ fraternitatis aliqua discor¬
diȩ peste commaculant. dm̃ pro¬
dunt quia ds̃ caritas est. Qui ergo
caritatis & ueritatis iura spernunt
Dm̃ utique quiest caritas & ueritas
produnt. maxime cum non infir¬

Expanded text:
videretur proditio, sed quasi vile travideretur proditio, sed quasi vile tradens mancipium, in potestate ementium posuit, quantum vellent dare. Quod autem dixit: Abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eum illis, ostendit eum non a principibus invitatum, non ulla necessitate constrictum, sed sponte propria sceleratae mentis consilium. Qui audientes gavisi sunt, et promiserunt ei pecuniam se daturos. Et quaerebat quomodo illum opportune traderet. Multi hodie Judae scelus, quod Dominum ac magistrum Deumque suum pecunia vendiderit, velut immane et nefarium exhorrent, nec tamen cavent. Nam cum pro muneribus falsum contra quemlibet testimonium dicunt, profecto quia veritatem pro pecunia negant, Deum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: Ego sum veritas . Cum societate fraternitatis aliqua discordiae peste commaculant, Dominum produnt, quia Deus charitas est . Qui ergo charitatis et veritatis jussa spernunt, Deum utique qui est charitas et veritas, produnt, maxime cum non infir
Abbreviated transcription (Latin):
cumego proea fusurussim sangui¬
nem mcum: Amen dico uobis. ubi¬
cumque prȩdicatum fuerit euuange¬
lium istud muni uerso mundo. &
quod haec fecit nar rabitur in memo
riam eius Attendite notitiam futu¬
rorum. quod passurus postdies paucos.
sciat euuangelium suum toto orbe
celebrandum: Notandũ autẽ. quia
sicut maria głam adepta est toto orbe
quacumque eccła scã diffusaest. de
obsequio quod dnõ pie deuotionis ex¬
hibuit. ita & econtrario ille qui obse¬
quio eius detrahere temeraria lingua
nontimuit. ꝑfidie nota longe lateq:
infamatus. & dõ simul atque homi¬
nibus merito factus est ex osus Sed
dns bonum laude digne remuneraas¬
futuri s. impii contum elias tacendo
preteriit: Et iudas scariothis unus
& duodecim. abiit adsummos sacerdo¬
tes. ut proder& cum illis. Infelix iuda
dampnum quod ex effusione unguen¬
ti se fecisse credebat. uult magistro
pretio compensare . Nec certe iam
postulat summam. ut saltim lucrosa

Expanded text:
cum ego pro ea fusurus sim sanguicum ego pro ea fusurus sim sanguinem meum. Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit Evangelium istud in universum mundum, et quoriam ejus. Attende notitiam futurorum, quod passurus post dies paucos sciat Evangelium suum toto orbe celebrandum. Notandum autem, quod, sicut Maria gloriam adepta est toto orbe quocunque Ecclesia sancta diffusa est, de obsequio quod Domino piae devotionis exhibuit, ita e contrario ille, qui obsequio ejus detrahere temeraria lingua non timuit, perfidiae nota longe lateque infamatus, et Deo simul atque hominibus merito factus est exosus. Sed Dominus bonum laude digna remuneransfuturas impii contumelias tacendo praeteriit. Et Judas Iscariotes, unus de duodecim, abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eum illis. Infelix Judas damnum, quod ex effusione unguenti se fecisse credebat, vult magistri pretio compensare, nec certam jam postulat summam, ut saltem lucrosa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m apłis dictum crediderim. sed de
illo potius subnumero plurali quinec
dño acdiscipłis eius fideliter adhesisse.
neque pauperum curam habuisse pro¬
batus ẽ. Iħs aut dixit: Sinite eam
Quid illi molesti estis:: Bonum opus.
operata est in me: Semperenim paupe¬
res habetis uobiscum. & cum uolueri¬
tis potestis illis bene facere: meautẽ
non semper habebitis .: Alia aboritur
questio. quare iħs postresurrectionẽ
dixerit addiscipulos. ecce ego uobiscũ¬
sum o m̃ibus diebus usque ad consumma¬
tionem scłi: & nunc loquitur. me
autem non semper habebitis. Sed mihi
uidetur in hoc loco depresentia dicere
corporali. quia nequaquã cũ eis
ita futurus postresur rectionem.
quomodo nunc momĩ conuictu & fami¬
liaritate. Cuius rei memor apłsait.
habuit haec fecit. preuenit unguert
corpus meum insepulturam. Quod
uos putatis perditionem esse unguen
ti. officium sepulture est Nec mirũ
simihi bonumodorem suȩ fidei dederit.

Expanded text:
 Christum apostolis dictum crediderim; sed de  Christum apostolis dictum crediderim; sed de illo potius sub numero plurali, qui nec Domino nec discipulis ejus fideliter adhaesisse, neque pauperum curam habuisse probatus est. Jesus autem dixit: Sinite illam. Quid illi molesti estis? Bonum opus operata est in me. Semper enim pauperes habetis vobiscum, et cum volueritis, potestis illis benefacere; me autem non semper habebitis. Alia oboritur quaestio, quare Jesus post resurrectionem dixerit ad discipulos: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem mundi ; et nunc loquitur, Me autem non semper habebitis. Sed mihi videtur in hoc loco de praesentia dicere corporali: quia nequaquam cum eis ita futurus sit post resurrectionem, quomodo nunc in omni convictu et familiaritate. Cujus rei memor Apostolus ait: habuit haec, fecit: praevenit ungere corpus meum in sepulturam. » Quod vos putatis perdititi, officium sepulturae est. Nec mirum, si mihi bonum odorem suae fidei dederit,
Abbreviated transcription (Latin):
idest fidele uerbum per fundit. quia
illam eius naturam qua terram contin¬
gere hoc est inter homines conuersari
dignatus est. pia predicatione com¬
mendat. ac deuotis ueneratur obsequi¬
is : Erant aut̃ quidam indigne feren¬
tes intra insem& ipsos dicentes. Vt qͥd
perditio ista unguenti facta est.
dari pauperibus Marcus haec quomo¬
do & matheus sinec dochicos loquit᷑.
pluralem uidelic& numerum ꝓ singu¬
lari ponens. Nam iohannes distinctiũ
loquens. iudam haec locutum esse
testatur. & hoc gratia cupiditatis eo qđ
fur fuiss& & loculos habens. ea quae
mittebantur portar&. Potest etiam
intellegi. quod & alii discipuli aut sen¬
serunt hoc. autdixerint. aut eis iudas
dicens persuasit. atque omnium uo¬
luntatem matheus & marcus & iam
uerbis ex presserint. sed iudas propte¬
autem desolo ideo cõmemorasse uoluisse.
cuius x hac occasione furandi consue¬
tudinem credidit intimandam. Quod
uero subditur & fremebant in eam.

Expanded text:
id est, fidele verbum perfundit, quia id est, fidele verbum perfundit, quia illam ejus naturam, qua terram contingere, hoc est, inter homines conversari dignatus est, pia praedicatione commendat ac devotis veneratur obsequiis. « Erant autem quidem indigne ferentes intra semetipsos, et dicentes: Ut quid perditio ista unguenti facta est? dari pauperibus. » Marcus haec quomodo et Matthaeus synecdochicos loquitur, pluralem videlicet numerum pro singulari ponens. Nam Joannes distinctius loquens, Judam haec locutum esse testatur, et hoc gratia cupiditatis, eo quod fur fuisset, et loculos habens ea quae mittebantur, portaret. Potest etiam intelligi quod et alii discipuli aut senserint hoc, aut dixerint, aut eis Juda dicente persuasum sit, atque omnium voluntatem Matthaeus et Marcus etiam verbis expresserint, sed de Juda propteautem de solo illo id commemorare voluisse, cujus ex hac occasione furandi consuetudinem credidit intimandam. Quod vero sequitur: Et fremebant in eam,