comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Proicit ds̃ hereticorũ uitulos &e samarie. quise
dicunt legis precepta seruare: qui uituli herẽt
hoͬmo opant᷑ in terra non spũ nec otos adglũ
leuant. & idcireo iratꝰ est furor dm̃ suꝑ eos &
mirat᷑ quęsit tanta ꝑuersitas. gͣe nolint reling̃re
uitulos non accepit isrł. qui deum uidere se fin¬
git acceteris gentibus. s descripturis scĩs sibi ipse
conflauit intelligentiȩ prauitatem. & artifex
est dĩ sui: qui cito peribit & aranearum taelas
imitabit᷑ quae leui rumpunt᷑ at tactu: quia
uentum seminabunt: & turbinem metent: Culmꝰ
stans non est meis. germen nonfaciet farmam: qd̃
si &efecerit: alieni comedent eam. lx̃x.
uia corrupta uento seminauerunt: & sub¬
uersio eorum suscipiet ea: manipulis nõ
hab& uires ut faciat frrinam: quod si cefecerit:
alieni comedent eam Aranearũ telis samarię
comparat iutum. Id circo methaphoram ser-¬

Expanded text:
Projicit Dominus haereticorum vitulos et Samariae, qui se Projicit Dominus haereticorum vitulos et Samariae, qui se dicunt legis praecepta servare: qui vituli haerent humo, et operantur in terra, non spiritu, nec oculos ad coelum levant; et idcirco iratus est furor Domini super eos, et miratur quae sit tanta perversitas, ut nolint relinquerevitulos non accepit Israel, qui Dominum videre se fingit 85 a caeteris gentibus: sed de Scripturis sanctis sibi ipse conflavit intelligentiae pravitatem, et artifex est Dei sui, qui cito peribit et aranearum telas imitabitur, quae levi rumpuntur attactu. Quia ventum seminabunt, et turbinem metent: culmus stans, non est in eo germen, non faciet farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. LXX: Quia corrupta vento seminaverunt, et subersio eorum suscipiet ea: manipulus non habens vires ut faciat farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. Aranearum telis, Samariae vitulum comparat: idcirco metaphoram ser
Abbreviated transcription (Latin):
urbis s om̃iũ decem tribuũ que appellant᷑
samaria: Alioquin inurbe samaria uituli
non erant. sed inelan re inbethel ut proiciat uitu¬
defricet : ut qͦs multo tempore coluerat. paulatim
a se defricet ⁊ emundet. Illisq ñ audientibꝰ: conuer¬
titur ad alios. ⁊ quasi ad terciam ꝑsonã loquitur
usqͦ non poterunt emundari: quęista uiquit
insania est. me dante locum penitentię. illos ad
sanitatem nolle conuerti: & quia dixerat ꝓice
uitulum tuũ samaria: exponit qͣđ iste sit uitu¬
lus: quia exifrł ce ipse est Non abaliis ait uitu¬
lum gentibꝰ accepistis. ut bahal & astharothasido¬
niis ut camꝰ amoabitis. ut moloch ab anima¬
nitis. sed uos ipsi cerex uester iheroboam qđ
megypto didiceratis: fecistis imfrł: aut qualis
ille deus est: qui manu formatur artificis:
Deniq ut aranearum fila dissoluunt᷑ inue̾¬
tum: ita uitulus samarie rediget᷑ in nichilo.

Expanded text:
urbis, sed omnium decem tribuum, quae appellantur urbis, sed omnium decem tribuum, quae appellantur Samaria alioquin in urbe Samaria vituli non erant, sed in Dan et in Bethel, ut projiciat vitudefricet: ut quos multo tempore coluerat, paulatim a se defricet et emundet. Illisque non audientibus, convertitur ad alios, et quasi ad tertiam personam loquitur: Usquequo non poterunt emundari? Quae ista, inquit, insania est, me dante  Al. mediante locum poenitentiae, illos ad sanitatem nolle converti Et quia dixerat: Projice vitulum tuum, Samaria, exponit quis iste sit vitulus: quia ex Israel et ipse est: non ab aliis ait, vitulum gentibus accepistis, ut Baal et Astaroth a Sidoniis, ut Chamos a Moabitis, ut Moloch ab Ammonitis ; sed vos ipsi, et rex vester Jeroboam, quod in Aegypto didiceratis, fecistis in Israel. Aut qualis ille est deus, qui manu formatur artificis? Denique ut aranearum fila dissolvuntur in ventum, ita vitulus Samariae redigetur in nihilum.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: quia seducens erat uitulus tuis samaria
Inco loco in quo nos posuimꝰ aranearum telas. ine¬
braico scriptum est. sababim. per. iotħ. &. tħau.¬
ultimam litterarũ. non ut quidam falso putant
cens atq decipiens: aquila. errantibꝰ siue conuersis:
syminachus. in constans. uel stabile idest. alcsa¬
& fluctuans: nos abhebreo didicimꝰ. sababim.
proprie nominari aranoarũ fila. peraerem uo¬
lantia. quȩ dum uidentur in intereunt. & ma.
thomos atq innichilũ dissoluunt᷑: cerecte
his samarie uitulus comparat᷑: quẽ eo temꝑe
pro pretũ magnitudine quia aureus erat po¬
pulus adorabat: hoc quod supra dixerat argẽ¬
tum suum ce aurum suũ fecerunt sibi ido¬
la ut interirent. Nunc exponit manifestius:
proiectꝰ est uiculus tuus samaria. iratꝰ est furor
meus in eos. uel inuitulos quia duos fecerãt
uł insamarie habitatores qui aͦdorabant. por
samaria. Cohortatur habitatores eius non uniꝰ

Expanded text:
Deus: quia seducens erat vitulus tuus, Samaria. Deus: quia seducens erat vitulus tuus, Samaria. In eo loco, in quo nos posuimus aranearum telas, in Hebraico scriptum est SABABIM  , per IOD litteram penultimam: non ut quidam falso putant, cens, atque decipiens: Aquila errantibus, sive conversis: Symmachus, inconstans, vel instabile, id est, ἀκαταet fluctuans. Nos ab Hebraeo didicimus SABABIM proprie nominari aranearum fila per aerem volantia, quae dum videntur intereunt, et in atomos atque in nihilum dissolvuntur. Et recte his Samariae vitulus comparatur, quem eo tempore pro pretii magnitudine, quia aureus erat, populus adorabat. Hoc quod supra dixerat: Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent, nunc exponit manifestius: Projectus est vitulus tuus, Samaria, iratus est furor meus in eos: vel in vitulos, quia duos fecerant: vel in Samariae habitatores, qui eos adorabant. Porrum tuum, Samaria, cohortatur habitatores ejus, non unius
Abbreviated transcription (Latin):
deys m̃s es &e cognoiimꝰ te. Nos qui uocam᷑ ift.
cernentes dñm. & uocam᷑ nomine xp̃iano: frust᷑
in quit hȩc faciunt: coͣmipsi sibi reges constituer̾it.
& contra meam fecerint uoluntatẽ: De principos
habebant aduersarios meos quos ego nescio:
quia mei notitiam nonmerent᷑: argentũ quoq
suum ce aurum querquid habere poterant natu¬
raliter sermonis ac sensus. uerterunt iidola
quȩ de suo corde finxerunt: & uerterunt nõ
ut interirent. s quia uerterunt. ideo interiert᷑.
Neq enĩ hac ratione fecerunt ut perirent. sc̃o
quia fecerunt id circo perierunt
roiectꝰ est uitulꝰ tuus samaria. irat̾ est
furor meus meis: usq non poter̃ eniũ dari:
quia exisrł. & ipse est arcifex fecit illud &
non est ds̃: qum̃ in aranearũ telas erit uitulꝰ
samnarię łxx. Proice uitulum cuum samiria con¬
citatꝰ est furor meus abeis suꝑ eos: usqͦ non peter̃
emundari inisrł: Et hoc artifex ferit. & non est

Expanded text:
 te, nos qui vocamur Israel, cernentes Deum, et vocamur nomine Christiano. Frustra, inquit, haec faciunt, cum ipsi sibi reges constituerint, et contra meam fecerint voluntatem, et principes habeant adversarios meos, quos ego nescio, quia mei notitiam non merentur. Argentum quoque suum, et aurum, et quidquid habere poterant naturaliter, sermones ac sensus verterunt in idola, quae de suo corde finxerunt: et verterunt, non ut interirent; sed quia verterunt, ideo interierunt. Neque enim hac ratione fecerunt, ut perirent; sed quia fecerunt, idcirco perierunt. Projectus est vitulus tuus, Samaria. Iratus est furor meus in eis: usquequo non poterunt emundari? quia ex Israel et ipse est: artifex fecit illud, et non est Deus: quoniam in aranearum telas erit vitulus Samariae. LXX: Projice vitulum tuum, Samaria: concitatus est furor meus super eos: usquequo non poterunt emundari in Israel? et hoc artifex fecit, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
unam xp̃i hostiam deserentes: nec comeden¬
tes eius carnem. eiuius caro. cibus credentiũ est
quicquid fecerint sacrificiorũ ordinem ritũ¬
que simulantes. siue dederint elimosinim.
siue pudicitiam repromictant. siue humilita¬
te simulata. fictisq blandiciis. simplices quõq
clecipiant: nichil dehuuis cemodi sacrificus

Expanded text:
unam Christi hostiam deserentes: nec comedenunam Christi hostiam deserentes: nec comedentes ejus carnem, cujus caro cibus credentium est. Quidquid fecerint, sacrificiorum ordinem ritumque simulantes, sive dederint eleemosynam, sive pudicitiam repromittant, sive humilitatem simulent, fictisque blanditiis simplices quosque decipiant, nihil de hujus
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ inritarent dñm : altaria qͦ idcirco fecer.
non ut michi placerent : s ut multis hostiis im¬
molatis carnes earum comederent. uixta illud
quod dñs loquitur in euangelio Am̃ am̃ dico
uobis. queritis me non quia uidistis signa. s
quia manducastis de panibus & saturati estis.
Om̃e studium uictimarũ in eo habent ut de¬
uorent hostias: non ut per eas placeant dõ. nec
suscipiet eas dñs: quas non illi sed suo uentri
immolauerunt ceguturi Unum autem esse
altare ecclesiȩ. &e unam fidem. & unum baptisma.
apostolus docce quod heretici deserentes. mul¬
ca sibi altaria fabricati sunt: non ad placandũ
dm̃. sed indelictorum multitudine. Pmpterea
leges ilei non merent᷑ accipere: cum eas quas accepe¬
rant ante comtempserit: & siquid dixerint de
scripturis: nequaquam diuinis uerbis sed cebin¬
corum sensibus comparandum est Isti multas
immolant hostias. ce comedunt carnes earum.

Expanded text:
quibus irritarent Dominum? Altaria quoque idcirco fecerunt, quibus irritarent Dominum? Altaria quoque idcirco fecerunt, non ut mihi placerent; sed ut, multis hostiis immolatis, carnes earum comederent, juxta illud quod Dominus loquitur in Evangelio: Amen, amen dico vobis, quaeritis me, non quia vidistis signa; sed quia manducastis de panibus, et saturati estis . Omne enim studium victimarum in eo habent, ut devorent hostias, non ut per eas placeant Deo: nec suscipiet eas Dominus quas non illi, sed suo ventri immolaverunt et gutturi. Unum autem esse altare in Ecclesia, et unam fidem, et unum baptisma apostolus docet , quod haeretici deserentes, multa sibi altaria 89 fabricati sunt, non ad placandum Deum, sed in delictorum multitudinem. Propterea leges Dei accipere non merentur, cum eas quas acceperant, ante contempserint. Et si quid dixerint de Scripturis, nequaquam divinis verbis, sed ethnicorum sensibus comparandum est. Isti multas immolant hostias et comedunt carnes earum,
Abbreviated transcription (Latin):
ina multiplicauit ephraim altaria ad pec
candum: facte sunt ei ars. in delictũ:
scribam ei multiplices leges meas: quȩ uelut
bunt carnes && comedent: dñs non susci piot eas.
.Lxx. Quia multiplicauit ephrai altaria facta
ceps eorum multiplicauit altaria. non in quibꝰ
immolant dõ. sed in quibus peccatis peccata cõ¬
uingeret: quȩ altaria idest are uerterent᷑ ei in
delictũ : ut quanto plura fuerint. tanto illiꝰ scele¬
ra multiplicentur: Deinde ut supra dixerat. Quid
faciam tibi ephraim. quid faciam tibi uida: uelut
ambigens ce requirens quo medicamine sanaret
infirmum. & quibus consiliis peccantem retrahe¬
ret ad salutem : scribam inquid ens rursus le¬
ges quas prius dederam ꝑmoysen sed quid pro
dest ultra alias scribere. cum comtempserit eas
quasante suscepit: annon comtemptꝰ dĩ est
quando me uibente ut unum iniberłm. eẽt.
altare ꝑ om̃s montes  colles fabricati sunt idola.

Expanded text:
Quia multiplicavit Ephraim altaria ad pQuia multiplicavit Ephraim altaria ad pcandum, factae sunt ei arae in delictum. Scribam ei multiplices leges meas, quae velut bunt carnes, et comedent: Dominus non suscipiet eas. LXX: Quia multiplicavit Ephraim altaria: ceps eorum multiplicavit altaria, non in quibus immolaret Domino, sed in quibus peccatis peccata conjungeret: quae altaria, id est, arae vertentur ei in delictum, ut quanto plura fuerint, tanto illius scelera multiplicentur. Deinde ut supra dixerat: Quid faciam tibi, Ephraim? quid faciam tibi, Juda? velut ambigens et requirens, quo medicamine sanaret infirmum, et quibus consiliis peccantem retraheret ad salutem. Scribam ei multiplices leges dest ultra alias scribere, cum contempserit eas quas ante suscepit? Annon contemptus Dei est, quando, me jubente, ut unum in Jerusalem esset altare, per omnes montes et colles idola fabricati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
demonibꝰ munera atq mercedes Et cdm hoc
fecerit. tradet᷑ gentibus sicut enĩ nationes cor¬
poralia simularra uenerantur. sic isti idola dõs
putant. qua de suo corde finxerunt. Ꝙ idõ repu¬
tantur inumeio nationum Sin autem inquiõ
nc̃ & inpresenti scło egerint penitentiã. &sus cepe¬
rim eos. cessabunt paruum suꝑse regem constitu¬
ere & principes eus ut intelligamꝰ paruum
regem diabolum ad distinctionem magni regis:
qui societatem cum belial habere non potest. sed
statim ut receptꝰ fuerit: de corde credentiũ fu.¬
gat paruum regem &e principes eus Iixta he¬
braicũ autẽ congregabunt᷑ inęccłiam dĩ qui fu¬
erant ante disꝑsi. & mercede sibi conduxerant nati¬
ones. Et quiescent abonere regis suꝑ quo apostolꝰ
scissos abȩclesia increpat dicens sine nobis regna¬
tis. atq utinam regnaretis ͤ a principibus quo
habent insynagogis diaboli constituto.

Expanded text:
daemonibus munera atque mercedes, et cum hoc daemonibus munera atque mercedes, et cum hoc fecerit, tradetur gentibus. Sicut enim nationes corporalia simulacra venerantur: sic isti idola deos putant, quae de suo corde finxerunt, et ideo reputabuntur in numero nationum. Sin autem, inquit, nunc, et in praesenti saeculo egerint poenitentiam, et susceperim eos, cessabunt parvum super se regem constituere et principes ejus. Ut intelligamus parvum regem diabolum, ad distinctionem magni regis, qui societatem cum Belial habere non potest; sed statim ut receptus fuerit, de corde credentium fugat parvum regem et principes ejus. Juxta Hebraicum autem, congregabuntur in Ecclesia Dei qui fuerant antea dispersi, et mercede sibi conduxerant nationes, et quiescent ab onere regis, 88 super quo Apostolus scissos ab Ecclesia increpat, dicens: Sine nobis regnatis: atque utinam regnetis , et a principibus quos habent in synagogis diaboli constitutos.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi conduxerit nationes: eongregabũt᷑ adpugnã.¬
&e iuncti pariter ab ducentur: Et quia amat̾
ad uersariis munera offerre. idõ paulisꝑ benefi¬
cium consequent᷑. Ut non soluant stipendia
regnis & principibus : donec ꝑueniant in asfyri¬
os: ubi nequaquam tributa. & stipendia dabune
ut liberi : sed redigent᷑ inultimã seruitutẽ dehe¬
reticis non amibigimus. qui uixta errorẽ m̃tis e ũ¬
tes ad assyrios ascendere se putant non descendere:
Unde dicit᷑ ad eos ꝑelaiam Quid factũ est tibi
nunc. quia ascendisti omnis ut tecta uana: quorũ
assyriorum princeps. est sensus magnus. Unde
insemet ipso germinauit ephraim. presumtio¬
ne sui aestimans se creuisse: siue onager factꝰ
est solitarius. ut non ȩcłiȩ consita. s diaboli deser¬
ta penetiaret: A mauit munera pro errore suo. ipse
sibi premia repromittens: siue turpis lucri gr̾a
omĩa faciens: uel certe dedit amatoribus suis

Expanded text:
sibi conduxerint nationes, congregabuntur ad pugnamsibi conduxerint nationes, congregabuntur ad pugnamvincti pariter abducentur. Et quia amant offerre adversariis munera, ideo paulisper beneficium consequentur, ut non solvant stipendia regi et principibus, donec perveniant in Assyrios, ubi nequaquam tributa, et stipendia dabunt ut liberi; sed redigentur in ultimam servitutem. De haereticis non ambigimus, quin juxta errorem mentis suae euntes ad Assyrios, ascendere se putent, et non descendere. Unde dicitur ad eos per Isaiam: Quid factum est tibi nunc, quia ascendistis omnes in tecta vana ? quorum Assyriorum princeps est sensus magnus. Unde in semetipso germinavit Ephraim, praesumptione sui aestimans se crevisse. Sive onager factus est solitarius, ut non Ecclesiae consita, sed diaboli deserta penetraret. Amavit munera pro errore suo, ipse sibi praemia repromittens, sive turpis lucri gratia omnia faciens. Vel certe dedit amatoribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
nes: nc̃ congregabo eos & quiescent paulisꝑ ab oñe
regis ceprincipum: lxx̃.. Quia ipsi ascenderunt¬
adassyrios: germinauit ephraim apud semet¬
ipsũ. munera dilexit Idento tradent᷑ ingentibꝰ
nunc suscipiam eos & quiescent parum.: ut un-¬
gant regem ce principes. deuoratus est in quit
isrt. & factꝰ est tamquam uas in utile siue inmũ¬
dum: de quoꝰ suꝑ sit testa in qua hauriri possit
a qua. aut modicum quid igniculi Et quia
factꝰ est uas inmundum. idõ ascendert̃ in assyrioᷤ.
mitantes onagrum solitarium. nequam ut
oues pasti adnõ. sed male abutentes libertate
sua. & educti incaptiuitatẽ:. quos ꝓpħa plangit¬
& dicit ephraim munera dederunt assyriis.
& conduxerunt mercede amatores suos. deqͥbꝰ
scribit hietechiel omibꝰ meretribus dantur
mercedes : Tu autẽ dedisti mercedes amatoribꝰ
tuis Et econtrario factum est inte. Cumq
dederint dona gentibus & mercedes adauxiliandũ

Expanded text:
nes nunc congregabo eos et quiescent paulisper ab onere nes nunc congregabo eos et quiescent paulisper ab onere regis ead Assyrios, germinavit apud semetipsum Ephraim: munera dilexerunt: idcirco tradentur in gentibus, nunc suscipiam eos, et quiescent parvum, ut ungant reges et principes. Devoratus est, inquit, Israel, et factus est tamquam vas inutile, sive immundum, de quo non supersit testa, in qua hauriri possit aqua, aut modicum quid igniculi. Et quia factus est vas immundum, ideo ascenderunt ad Assyrios imitantes onagrum solitarium: 87 nequaquam ut oves pasti a Domino, sed male abutentes libertate sua, et educti in captivitatem, quos propheta plangit et dicit: Ephraim munera dederunt Assyriis, et conduxerunt mercede amatores suos, de quibus scribit Ezechiel: Omnibus meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes amatoribus tuis , et econtrario factum est in te. Cumque dederit dona gentibus, et mercede ad auxiliandum
Abbreviated transcription (Latin):
dationem inutilem transtulerũt. cetera similit̾¬
hebrei. Matulam. uocant. qua ad suscipienda ce
proieien da stercora uti solemꝰ: huiꝰ in mundicie
idolatrias & hereticos comparat: qui miscent᷑ gentibꝰ.
dum dĩ non custoduit ueritatem. & facti uas in ho¬
in mundiꝰ dęmonico spũ &e hereticorũ dogmatibꝰ.
quȩ eos &e hincis miscuerunt: Talis erãt iheco¬
nias idolis mancipatꝰ: dequo ꝑiheremiam loqͥt᷑
deus. In hanoratꝰ est ihechonias: sicut uas cuius
nulla est utilitas: E contrario paulus qui dicere
poterat. an experimentũ queritis eius qui in me
loquitur xp̃s: Appellat᷑ uas electionis aureum
& argenteum. qui habebat sapientiam &e eloqͥũ.
quo xp̃i in euangłiũ predicabat Q uod autẽ diẽ
deuoratꝰ᷑ uel absort̾: hoc significat. quod mixtus
idolis & nationibus proprium ifrahelis cexp̃iani
nomen amiserit.
uia ce ipsi ascenderunt ad asfyr. onager
solitariꝰ sibi ephraim: munera dederunt
amatoribus s & cum mercede conduxerint natio¬

Expanded text:
nutile transtulerunt, caetera similiHebraei matulam vocant, qua ad suscipienda et projicienda stercora uti solemus. Huic immunditiae idololatras et haereticos comparat, qui miscentur gentibus, dum Dei non custodiunt veritatem, et facti vas in hoimmundius daemonico spiritu, et haereticorum dogmatibus, quae eos ethnicis miscuerunt? Talis erat Jechonias idolis mancipatus, de quo per Jeremiam loquitur Deus: Inhonoratus est Jechonias, sicut vas cujus nulla est utilitas . Econtrario Paulus qui dicere poterat: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? appellatur vas electionis aureum et argenteum: quia habebat sapientiam, et eloquium, quo Christi Evangelium praedicabat. Quod autem dicit, devoratus est, vel absorptus, hoc significat, quod mixtus idolis et nationibus, proprium Israelis et Christiani nomen amiserit. Quia ipsi ascenderunt ad Assur, onager solitarius sibi: Ephraim munera deamatoribus sed et cum mercede conduxerint natio
Abbreviated transcription (Latin):
quod exparte est destruat᷑: quod uixta.
lx̃ in tepretes legimꝰ. & in assiriis inmũda
comederunt. Inebraico non habetur. Et idcir¬
co obelo prȩnotanctum est: possumꝰ autem
dicere ꝙ desiderantes agyptum isra helitę
capti abasfyris ibi inmunda comederint:
Iuxta hierechiel qui eos in chaldea idoloty¬
ta comedisse describit. & intantũ idolorũ pol¬
luta sordibus ut inhumano stercore comparẽ¬
tur heretici qͦ quorũ principes sunt asfxrii
dequibus crebro diximꝰ: Comeclunt apud eos¬
in inmuncta dum illorum fordibus inqui¬
nentur¬

Expanded text:
quod ex parte est, destruatur. Quod juxta quod ex parte est, destruatur. Quod juxta LXX interpretes legimus, ÷ et in Assyriis immunda comederunt, in Hebraico non habetur, et idcirco obelo praenotandum est. Possumus autem 91 dicere, quod desiderantes Aegyptum Israelitae, capti ab Assyriis, ibi immunda comederint, juxta Ezechielem, qui eos in Chaldaea idolothyta comedisse describit : et in tantum idolorum polluta sordibus, ut humano stercori comparentur. Haeretici quoque, quorum principes sunt Assyrii de quibus crebro diximus, comedunt apud eos immunda, dum illorum sordibus inquinantur
Abbreviated transcription (Latin):
dequibꝰ & inpsalmu scriptũ est: Beati quoꝵ
remissȩ sunt iniquitates. & quorũ tecta sũt
peccata : Quȩ om̃ia imputabunt᷑ hereticis.
ut & ueteres iniquitates. & noua eis peccata
reddantur Qui enĩ de egypto exierunt
ꝑconfessionem xp̃i ꝑfidiã inegyptũ sunt
reuersi Oblitꝰ est isrł factoris sui: & ereatore
idest uir ecclesiastic̃ in malis oꝑibus uel in
scã scripturarũ int̾pretatione ꝑuersa. adifi¬
cauit sibi urbes munitas: non auxilio dei s
censurum. eẽ. se dicit. Et deuoraturũ bapeic
euis. idest magnas ce in modũ currium
adificatas domꝰ & funcdam̃ta male posita
sub uersorũ. ne possint sacrilega contra dmñ
delubra constituere. Quidam urbes auida
munitas: inbonam partem accipiunt: &
illud quod hiuc sensui contrariũ uidebat᷑.
Immittam ignem in ciuitates eus & deuo¬
rabit edes illius. ita temperare nituntur.
ut postquam uenerit quod ꝑfectũ est. idest

Expanded text:
de quibus et in psalmo scriptum est: Beati quorum de quibus et in psalmo scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quae omnia imputabuntur haereticis ut et veteres iniquitates, et nova eis peccata reddantur. Qui enim de Aegypto exierant per confessionem Christi, perfidia in Aegyptum sunt reversi. Oblitus est Israel factoriid est, vir Ecclesiasticus, in malis operibus, vel in sanctarum Scripturarum interpretatione perversa, aedificavit sibi urbes munitas, non auxilio Dei, secensurum esse se dicit, et devoraturum βάρεις ejus, id est, magnas et in modum turrium aedificatas domos: et fundamenta male posita subversurum, ne possint sacrilega contra Deum delubra construere. Quidam urbes a Juda munitas in bonam partem accipiunt, et illud quod huic sensui contrarium videbatur: immittam ignem in civitates ejus, et devorabit aedes illius, ita temperare nituntur, ut postquam venerit quod perfectum est, id
Abbreviated transcription (Latin):
tes eius. & deuorau̾it fundamenta illiꝰ. int̾.
anorIani. id est iniquitatẽ &peccatũ hoc
inter est: quod miquitas ante legem. pecca¬
cum post legem est Et qui ꝑmanent in
delictis: iniquitates eorũ dñs recordabitur
quam ante legem commiserant.⁊ peccatorũ
autẽ non recordabitur. sed faciet ultionem
Idõ autem & ueterum mi quitatũ recorda¬
bitur. & peccata pristina uisitabit: quia in
xgyptum sunt reuersi. uel auxilia postu¬
lantes. uł eosdem colentes deos in quibꝰ priꝰ
est enĩ ifrł factoris sui: & edificauit delubra
in excelsis  cotos colles &e montes. & umbrosas
arbores. bahalim. & astharthi. & aliis idolis
consecrans uidas qͦ intelligens ifrahelem
de dei animo recessisse. & uisitata eorum¬
ẽẽ. peccata. non est conuersus ad dnm sed
in urbium mutatione confix ͣ est: quas dñs
itciai. uocantur quas ante baptismũ com¬
misimꝰ. &e quȩ nobis inbaptismatȩ sunt di¬
misse. Peccata autẽ. quȩ post baptisinũ egimꝰ

Expanded text:
s, et devorabit fundamenta ejus. Inter ἀνομίαν, id est, iniquitatem, et peccatum, hoc interest, quod iniquitas ante legem, peccatum post legem est, et qui permanent in delictis, iniquitates eorum Dominus recordabitur, quas ante legem commiserant: peccatorum autem non recordabitur, sed faciet ultionem. Ideo autem et veterum iniquitatem recordabitur, et peccata pristina visitabit: quia in Aegyptum sunt reversi, vel auxilia postulantes, vel eosdem colentes deos, in quibus prius est enim Israel factoris sui, et aedificavit delubra in excelsis, totos colles et montes, et umbrosas arbores, Baal et Astaroth, et 90 aliis idolis consecrans. Judas quoque intelligens Israelem de Dei amore recessisse, et visitata eorum peccata esse, non est conversus ad Dominum, sed in urbium munitione confisus est, quas Dominus ἀδικίαι vocantur, quas ante baptismum commisimus, et quae nobis in baptismate sunt dimissae: peccata autem quae post baptismum egimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tam uelocit᷑ ut aquilȩ mmr tetur uolatum festi¬
nantis adprȩdam.: Ẽtueniat non adaliũ locũ.
sed adiherusalem. inqua tempum dĩ situm est:
ut eam destruat atq subuertat. Dehac aqͥla
& hierechiel pleni loquit᷑ magnarũ alarum
pluarumq & unguiũ q̃ habet ductũ intrã¬
di inlibanũ. hoc est intem̃plum dei iuxta racba¬
riam propham inquo scriptũ est. lꝑi libane
portas riuas &e comedat ignis cedros tuds. hoc autẽ

Expanded text:
tam velociter, ut aquilae imitetur volatum festitam velociter, ut aquilae imitetur volatum festinantis ad praedam: et veniet non ad alium locum, sed ad Jerusalem, in qua templum Dei situm est, 82 ut eam destruat atque subvertat. De hac aquila et Ezechiel plenius loquitur : magnarum alarum plumarumque et unguium; quae habet ductum intrandi in Libanum, hoc est, in templum Dei. Juxta Zachariam prophetam, in quo scriptum est: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas . Hoc autem,
Abbreviated transcription (Latin):
michi: argentum suũ & aurũ suũ fecerunt
sibi idola: ut disꝑeant: hoc ꝙ nos int̾pretati
sumꝰ inguture tuo: sit tuba. pro quo inhebreo
scriptum est. alechur. suphax. Q aquila. &
quid significet incertum est.. Quidam enim
estimant sinũ dupliciter accipi. & inferiorem
partem uestimenti agenitalibus usq adpedes:
& colphũ maris idest sinum: uerbi grã. hactriatici
&e iuͦnii. & propondit̾is falsosq magistros qui blos¬
phemiam aegypti sunt sequuti. Oniã insinu
suo libidini seruientia &e terrena retinere: uel
certe inporto & fugio nauigationis suȩ. Nichil p̃¬
tiosarum mercium sed terrena conquirere: Nos
autem sequentes hebraicam ueritatem. ceptȩ ex¬
& dr̃ adeum: inguture tuo sit tuba: hoc est. sic
exalta uocem tuam ut tubȩ similis sit: ut plu¬
rimi audiant. quia plurum peccauerunt: Cũq
ex altaueris uocem tuam: hoc dicito cũ clamore:
quasi aquila suꝑ domũ dñi Et est sens: ueniat
nabugodonosor cgͣm om̃i exercitu suo. dam raptĩ.

Expanded text:
mihi: argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut dispereant. Hoc quod interpretati sumus, in gutture tuo sit tuba, pro quo in Hebraeo scriptum est, ALECHCHAC SOPHAR  , Aquila et quid significet, incertum est. Quidam enim aestimant sinum dupliciter accipi, et inferiorem partem vestimenti a genitalibus usque ad pedes: et colpum maris, id est, sinum, verbi gratia, Hadriatici, et Ionii, et Propontidis, falsosque magistros, qui blasphemiam Aegypti sunt secuti, omnia in sinu suo libidini servientia et terrena retinere: vel certe in portu et refugio navigationis suae, nihil pretiosarum mercium, sed terrena conquirere. Nos autem sequentes veritatem Hebraicam, coeptae exetae, et dicitur ad eum: In gutture tuo sit tuba, hoc est, sic exalta vocem tuam, ut tubae similis sit: ut plurimi audiant, quia plurimi peccaverunt. Cumque exaltaveris vocem tuam, hoc dicito cum clamore, quasi aquila super domum Domini, et est sensus: Veniet Nabuchodonosor cum omni exercitu suo tam raptim,
Abbreviated transcription (Latin):
&e uisitabit peccata eorum ipsi adegyp
plicauit urbes munitas: & mittam ignem
incutates euis : ce deuorauit edes illuis. lxx
Nunc recordabitur iniquitates eorum. & ui¬
cisectur inuisticias corum. ipsi in egyptũ con¬
uersi sunt : &e oblitꝰ est isrł eum qui fecit illũ.

Expanded text:
et visitabit peccata eorum: ipsi in Vulplicavit urbes munitas, et mittam ignem in civitate ejus, et devorabit aedes illius. LXX: Nunc recordabitur iniquitates eorum, et ulciscetur injustitias eorum: ipsi in Aegyptum conversi sunt, et ob
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eiꝰ qui loquit᷑ ad moxsen: Cade dic popło
isrt. Qui est miũt me: om̃s qui contra añm
tuum his qui non sunt: Qut dubiũ: quin
idola significet: Si enĩ ds̃ est ueritas: qͥcqͥd
contrariũ ueritati est mendaciũ & nichil no¬
minatur: hoc hereticis conuenit: qui instrue
sunt quasi arcus dolosus siue ꝑuers : dolosꝰ
artꝰ atq ꝑuers est: Qui ꝑcucit dirigentem
&e uulnerat dmmn suũ. Siue facti sunt qͣsi
Arc intent̾ parati semꝑ alpugnam &e contẽ¬
tiones insubuersionẽ audientium unde p̾n¬
cipes eorum idest heresi arche. cdlomini mul¬
crone feriunt᷑ ꝓpt̃ insaniam lingue suȩ qua
ham blasphemarunt. hoc idem facientes uoi
fas nominis eodesia. ꝙ faciebant eo tempore
quo magepto scłi morabant᷑: hoc est quado
gentisos erant. Om̃s enĩ herecorũ se gentanũ
questiones eidem sunt. quia nori scrapioris

Expanded text:
tionem ejus, qui loquitur ad Moysen: Vade, dic populo tionem ejus, qui loquitur ad Moysen: Vade, dic populo Israel: Qui est misit me , omnes qui contra Dominum tuum his qui non sunt , haud dubium quin idola significet. Si enim Deus est veritas, quidquid contrarium veritati est, mendacium est, et nihil nominatur. Hoc haereticis convenit, qui instructsunt quasi arcus dolosus sive perversus. Dolosus arcus atque perversus est, qui percutit dirigentem, et vulnerat dominum suum. Sive facti sunt quasi arcus intentus, parati semper ad pugnam et contentiones, in subversionem audientium. Unde principes eorum, id est haeresiarchae, Domini mucrone feriuntur, propter insaniam linguae suae, qua Dominum blasphemaverunt: hoc idem facientes in falsi nominis Ecclesia, quod faciebant eo tempore quo in Aegypto saeculi morabantur, hoc est, quando gentiles erant. Omnes enim haereticorum et gentilium quaes
Abbreviated transcription (Latin):
cipes eorũ qui infelicem populũ deceperit
los auteos deos appellare sunt ausi. Ut hoc face¬
rent int̾ram repromissionis ꝙ inegxpto ddidice¬
rant colentes apim agy pcͥum & om̃ia ertũ pocte¬
ta uenerantes. ita eñi ee insolitudine quanto ggnes¬
Isti sunt du tui israbel Et utman essemꝰ luenet
suinis xpĩ. qui dicit ineuangtio. nisi eocloo¬
rit granum tritici in terram ce mortuumn
fuerit ipsum sotum manet. ce malio locui ꝑgo
sum urtis uera. & nisi biberitis sangiuno mego
suy hoc ergo tritico ce uino heredici coneiaũt.
&e diuersa sibi construunt tabernacula. siue
preciduntur ab ecclesiȩ copore. & legẽ dĩ me¬
ditare ceruminare se simulant: sed hoc facien¬
tes recedunt adño: qui docuit eos mȩcclesia
Et dedit eis fortitudinẽ qua contra aduersari¬
os dimicarẽt: illi uero cogitauerunt contra do¬
minum maliciam: impiissimas herests extru¬
entes. & reuersi sunt instatum gentiliũ. ut essẽt
absq dĩ noticia & uigo. suie reuersi sunt inni¬

Expanded text:
cipes eorum, qui infelicem populum deceperunt, los aureos deos appellare sunt ausi, ut hoc facerent in terra repromissionis, quod in Aegypto didicerant: colentes Apim Aegyptium, et omnia eorum portenta venerantes: ita enim et in solitudine, quando egresIsti sunt dii tui, Issanguinis Christi, qui dicit in Evangelio: Nisi ceciderit granum tritici in terram, et mortuum fuerit, ipsum solum manet : Et in alio loco: Ego sum vitis vera : Et: Nisi biberitis sanguinem meum . Super hoc ergo tritico et vino haeretici conciduntur, et diversa sibi construunt tabernacula: sive praeciduntur ab Ecclesiae corpore, et legem Dei meditari, et ruminare se simulant. Sed hoc facientes recedunt a Domino qui docuit eos in Ecclesia, et dedit eis fortitudinem, qua contra adversarios dimicarent. Illi vero cogitaverunt malitiam contra Dominum, impiissimas haereses exstruentes, et reversi sunt in statum gentilium, ut essent absque Dei notitia et jugo: sive reversi sunt in ni
Abbreviated transcription (Latin):
let hoc fieri Nam & desaluatore dicit᷑: ꝙ oporteat
quidem tradi filiũ hoĩs. s uȩ illi ꝑquem tradẽ¬
dus sit: diabolum qui ponere cupit suꝑ astra cli
niclũ suũ & aqͥlam. sepissime legimus si exalta¬
tuis fueris: ut aquila inde te detraham dicit dñs
Oculꝰ qͦ qͥmͣriderit patrem &e despicit senectu¬
tem matris: effodiet᷑ a corius. & deuorant eũ
pulli aquilarum. ꝑdiabolũ &e demonss. clarum
uisionis suȩ lumen amittens Unde inlege
precipit᷑: ut cͥomedamꝰ aquilam: hȩc igit᷑ aqͥla
uenit suꝑ hereticorum conciliabula: que quodã
fuer̃ domus anĩ. ceidcirco uenit. quiꝰ p̃ua

Expanded text:
let hoc fieri. Nam de Salvatore 83 dicitur: quod oporteat let hoc fieri. Nam de Salvatore 83 dicitur: quod oporteat quidem tradi Filium hominis, sed vae illi, per quem tradendus sit . Diabolum qui ponere cupit supra astra coeli nidum suum, aquilam saepissime legimus: Si exaltatus fueris ut aquila, inde detraham te, dicit Dominus . Oculus quoque qui irridet patrem, et despicit senectutem matris, effodietur a corvis, et devorabunt eum pulli aquilarum : per diabolum ac daemones, clarum visionis suae lumen amittens. Unde in Lege praecipitur, ut non comedamus aquilam . Haec igitur aquila venit super haereticorum conciliabula, quae quondam fue
Abbreviated transcription (Latin):
per ꝗrequitur euu. atq eomn ꝑ rohenderic& uime
regi doserti picierunt sibi regem sieut aegetes
& samuel ideo eis dura regis exponit imperia.:
cefilios eorum acfilias dic̃ regibꝰ seruituras. ut
ad dñm regem clem̃tissimum reuertãt᷑ sed illi
absq uoluntate dĩ principes extiterut: &e non
eis suffĩcit hoc scelus. nsi maiori impietati fici nꝰ
duplicarent: ut argentũ suũ & aunũ ꝙ acceꝑant.
ad diuicias & ornatũ in idola uercerent Ergo
saul non exuoluntate dei s expopłi errore rex
factꝰ est: Et quia radicem pietatis non habuit:
statim ut regnare cepit impietate succensus est
Potest hoc qͤ dicit. ipsi regnauer̃ & non ex me.
principes extiterunt & noncognoui: Eiam hiero¬
boam accipi filio naltith. &e deceteris principi¬
bus qui ei in imperio successerunt Nȩc statim
quia ds̃ salomoni iratꝰ. regnũ eius diuidi uo¬
luit. Idcirco ifrł bene suscepit regem debuerat
enĩ iuxta legis precepta interrogare dnm: anuel¬

Expanded text:
persequetur eum, atque comprehendet: qui, me rege deserto, petierunt sibi regem, sicut et gentam. Denique Samuel ideo eis dura regis exponit imperia, et filios eorum ac filias dicit regibus servituras, ut ad Dominum regem clementissimum convertantur ; sed illi absque voluntate Dei principes exstiterunt. Et non eis suffecit hoc scelus, nisi majori impietate facinus duplicarent, ut argentum suum et aurum quod acceperant ad divitias et ornatum, in idola verterent. Ergo Saul non ex voluntate Dei, sed ex populi errore rex factus est. Et quia radicem pietatis non habuit, statim ut regnare coepit, impietate succensus est. Potest hoc quod dicit: Ipsi regnaverunt, et non ex me: principes exstiterunt, et non cognovi, etiam de Jeroboam accipi filio Nabath, et de caeteris principibus, qui ei in imperio successerunt. Nec statim, quia Deus Salomoni iratus, regnum ejus dividi voluit, idcirco Israel bene suscepit regem. Debuerat enim juxta legis praecepta interrogare Dominum, an vel
Abbreviated transcription (Latin):
contra me suas erexere ceruices. Non quo aliqͥd
possint facere & nocere creatori suo. Sed quod solũ
Et quomodo a principio fuerunt priꝰquam uocare
eos ꝑabraham. oe postea ꝑmox sen. &e aceron erant
absq iugo legis qͦuȩ nocicia. ce cunctis nationi¬
bus miscebant᷑: ita ceiam minc reuersi sunt
mnpistrinum statũ. ut absq uigo cefienis dĩ fer¬
rent᷑ ꝑ precipitia. & mutaret᷑ in arcũ dolosũ.

Expanded text:
contra me suas erexere cervices; non quod aliquid contra me suas erexere cervices; non quod aliquid possint facere et nocere Creatori suo: sed quod solum Et quomodo a principio fuerunt, priusquam vocarem eos per Abraham, et postea per Moysen et Aaron, et erant absque jugo legisque notitia, et cunctis nationibus miscebantur: ita etiam nunc reversi sunt in pristinum statum: ut absque jugo et frenis deferrentur pe
Abbreviated transcription (Latin):
recesserunt ame. & ego enidiui &e cofor¬
Etaui brachia eorum. & mine cogitauerut᷑ maliciã
reuersi sunt ut essent absq uigo facti sunt quasi
arcus dolosus. Cadent ingladio principes eorum.
afurore linguȩ suȩ: ista subsannatio eorum interra
egypti.lxx. Suꝑ tritico ce uino conciclebant᷑. ern¬
diti funt in me: & ego confortaui brachia eorum. ce
contra me cogitauer̃ mala Conuersi sũt innilehi¬
lum: facti sut̃ quasi arcus intentꝰ: Cadent in gla¬
dio principes eorum propt̾ inperitiam linguę
corum: Ista est subsannatio eorũ int̾ra xgypti
Propt̾ abundantiam inquit rerum om̃iuĩ cor¬
ruerunt: quod ceim ehiezechiel insodomis ce
gomorris factũ. eẽ. commemorat. Ut nich il aliud
emplum propħarum bahal: qui presente helia
concisione m̃broꝵ pluuias precabant᷑: simulq
ut ostẽderet eos ium̃toꝵ similes: Hon dixit come¬
debant. sed ruminabat᷑: Ꝙ̾ idõ recesser̃ adño qui
dicit. Ego eos erudiui. ego fortitudinẽ prebui ce

Expanded text:
runt a me et ego erudivi et confortavi brachia eorum et in me cogitaverunt malitiam reversi sunt ut essent absque iugo facti sunt quasi arcus dolosus cadent in gladio principes eorum a furore linguae suae ista subsannatio eorum in terra Aegypti. LXX: Super tritico et vino dissecabantur; eruditi sunt in me, et ego confortavi brachia eorum, et contra me cogitaverunt mala: conversi sunt in nihilum, facti sunt quasi arcus intentus, cadent in gladio principes eorum propter imperitiam linguae eorum; sic est subsannatio eorum in terra Aegypti. Propter abundantiam, inquit, rerum omnium corruerunt. Quod etiam Ezechiel in Sodomis et Gomorrhis factum esse commemorat , ut nihil aliud emplum prophetarum Baal, qui praesente Elia, concisione membrorum pluvias precabantur . Simulque ut ostenderet eos jumentorum similes, non dixit, comedebant, sed ruminabant: et ideo recesserunt a Domino qui dicit: ego eos erudivi, ego fortitudinem praebui, et
Abbreviated transcription (Latin):
dimuys etei segem uenue chaldeorũ. Hon ob¬
alim causam ubeo niñ qđ trans gcesiĩ suot
fedus ⁊ neusa & meas ceremonias relm querẽ
eancentemp ore necessitatis & angustie epoado
eapriuitas uenerit me inuocabuauie pcelaꝰ¬

Expanded text:
 regem venire Chaldaeorum, non aliam ob causam jubeo, nisi quod transgressi sunt foedus meum, et meas caeremonias reliquerunt. Unde tempore necessitatis et angustiae, quando captivitas venerit, me invocabunt e
Abbreviated transcription (Latin):
ga sacerdotes legẽ dicens. Simulq consi dera sacer¬
dotũ eẽ. officũ de lege interrogatos respondere. Si
sacerdos ẽ sciat legem dñi. Si ignorat legẽ: ipse se
arguit non eẽ dm̃ sacerdotẽ. Sacerdotis enĩ ẽ. sci¬
re legẽ. & ad interrogationẽ respondere de lege
qđ qͥdẽ & in deuteronomio legimus. ut sicubi mur¬
bibus isrł questio fuerit exorta int̾ sangumẽ &
sanguinẽ. int̾ iudiciũ & iudiciũ. leprã. & leprã
cont̾dictionẽ & contradictionẽ. eant ad sacerdotes
& leuitas. & ad pontificẽ qͥ in dieb illis fuerit con-¬
stitutus. & querant abeo legẽ dni. Quibꝰ responden¬
tib faciant qđ iubetur. qđ si ñ fecerint ext̾minent᷑
de popło suo. & ne forsitan in ueteri solũ instrum̃¬
to hec p̾cepta uideantur. loqͥtur apłs ad timotheũ¬

Expanded text:
ga sacerdotes legem, dicens. Simulque considera sacerga sacerdotes legem, dicens. Simulque considera sacerdotum esse officii, de lege interroganti respondere. Si sacerdos est, sciat legem Domini: si ignorat legem, ipse se arguit non esse Domini sacerdotem. Sacerdotis enim est scire legem, et ad interrogationem respondere de lege. Quod quidem et in Deuteronomio legimus, ut sicubi in urbibus Israel quaestio fuerit exorta inter sanguinem et sanguinem, inter judicium et judicium, lepram et lepram, contradictionem et contradictionem, eant ad sacerdotes atque Levitas, et ad pontificem qui in diebus illis fuerit constitutus, et quaerant ab eo legem Domini; quibus respondentibus, faciant quod jubentur. Quod si non fecerint, exterminentur de populo suo. Et ne forsitan in veteri solum Instrumento haec praecepta videantur; loquitur et Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
congruũ tẽpli dei. & audit mysteriũ. mouebo onĩs
gentes. & ueni& desideratus cunctis gentibꝰ & plenꝰ
cesima & quarta die & scd̃o anno iã diximꝰ. Iloni
mensis numerꝰ. qͥ hic additur nũꝗͣ inbonã partem
legitur. Pascha immolat popłs. & alias celebrat fe¬
stiuitates. omĩs eius solemnitas. die finit᷑ octauo.
nec non ad nonũ ꝑuenit. Q agnũ paschȩ p̃parant.
transacta die nona: incipiunt p̃parare. Dies qͦq
ꝓpitiationis & expiationis. m̃sis septemi pͥdiȩ nona
celebrat᷑. & in ieremia. sic̃ legentib pterit ẽẽ. mani¬
festũ. Ierłm nono anno ababiloniis oppugnatur.
Quia ꝙͥ ꝓpħia de immundicia popli futura erati.
iccirco seđo anno darii nonus mensis iungitur. Rur¬
sus qͥa dat᷑ locus penitentiȩ. pꝰ immundicie correp¬
tionẽ. uicefima quarta die sermo dĩ fit ad aggeũ
ꝓpħam. ut quasi exꝑsona dnĩ questionẽ a sacer¬
dotibus sciscitet̃ ex lege uementẽ & dr̃ ei. Int̾ro¬

Expanded text:
audivit mysterium: Movebo omnes gentes, et veniet desideratus cunctis gentibus, et plenus cesima quarta die et secundo anno jam diximus: Noni mensis numerus qui hic additur, numquam in bonam partem legitur. Pascha immolat populus, et alias celebrat festivitates; omnis ejus solemnitas die finitur octavo, nec ad nonum pervenit. Qui agnum paschae praeparant, transacta die nona, incipiunt praeparare. Dies quoque propitiationis et expiationis mensis septimi, post diem nonam celebratur. Et in Jeremia , sicut legentibus poterit esse manifestum, Jerusalem nono anno a Babyloniis oppugnatur. Quia igitur prophetia de immunditia populi futura 760 erat; idcirco secundo anno Darii nonus mensis jungitur. Rursum quia datur locus poenitentiae post immunditiae correptionem, vicesima quarta die sermo Dei fit ad Aggaeum prophetam, ut quasi ex persona Domini quaestionem a sacerdotibus sciscitetur ex lege venientem, et dicitur ei: Interro
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc qđ̃ dicitur ꝓpt̾ munera eorũ matutina dole-¬
bunt a facie maliciarũ suarũ. & odoratis in portis
arguentes nec in hebreo. nec apud alios interp̃tes
muenitur. Notandũ autẽ qđ qͣrto loco in uicesi¬
ma & qͣrta die noni mensiᷤᷤ. anno scdõ ñ ut supra
tercia uice factũ ẽ. uerbũ dni in manu aggei ꝓ-

Expanded text:
c quod dicitur: Propter munera eorum matutina, dolebunt a facie malitiarum suarum, et odoratis in portis arguentes, nec in Hebraeo, nec apud alios interpretes invenitur. Notandum quod in isto loco: In vicesima et quarta die mensis noni anno secundo, non ut supra tertia vice
Abbreviated transcription (Latin):
siminachus euisdẽ dogmatis. pauperẽ sensũ
seculi uidaice transtulerunt. egressus es in
salutẽ poptili tui ut saluares xpm̃ tuũ. et

Expanded text:
Symmachus ejusdem dogmatis, pauperem sensum secuti, Judaice transtulerunt: Egressus es in salutem populi tui, ut salvares Christum tuum. Et:
Abbreviated transcription (Latin):
sperare ꝑmitter& : quicquid impossibile udebat᷑
anĩ recordatione superatũ ẽ Uidebani me clausũ
utero: & tota spes mea dñs erat E& quibus dis¬
oimus uxta lxxxͣ. eo temprẽ quo deficit anma
nr̃a. & a corporis compage diuellitur. non nos de¬
bere alio cogitationẽ uertere nisi ad eũ qͥ & in cor¬

Expanded text:
sperare permitteret, quidquid impossibile videbatur, sperare permitteret, quidquid impossibile videbatur, Domini recordatione superatum est. Videbam me clausum in uterocimus juxta Septuaginta eo tempore quo deficit anima nostra, et a corporis compage divellitur, non nos debere alio cogitationem vertere, nisi ad eum, qui et in cor
Abbreviated transcription (Latin):
tulis comp̃hensũ corpus ostenaitur hoc in quo nas¬
cimur: hoc in quo morimur: hoc quod timent re¬
cipere qͥ puniendi sunt hoc quod uirginttus ex¬
pectat ad premiũ : adulteriũ formidat aa penã.
Suꝑ iona ita intelligi potest. quod qͥ in uentre ceti
uixta naturã corporũ corrumpi debuerat. & in ei¬
bos bestiȩ ꝓficere. ac ꝑ uenas artusq diffundi.
sospes & integer manserit. Porro quod ait dñe as
meus blandientis affectus ẽ : qd communẽ omium
dm̃ beneficii magnitudine suũ & quasi ꝓpͥũ sen
recordatus sum Locae Cũ deficer& ex me anima mea:
dñ recordatus sum Cũ inqͥt nullũ aliuad sꝑarẽ au¬
xilit̃: recordatio dm̃ mͥ saluti fuit Iuxta illud re¬
cordatus sũ diũ & lecatus sũ. & in alio loco Recor¬
datus sũ dierũ antiquorũ. & annos ȩternos in nũ-¬
te habui Ergo cum desperarẽ salutẽ. & carnis fra¬
gilitas in medio uentre eeti. nichil me de uita

Expanded text:
tulis comprehensum corpus ostenditur: hoc in quo nastulis comprehensum corpus ostenditur: hoc in quo nascimur, hoc in quo morimur, hoc quod timent recipere qui puniendi sunt, hoc quod virginitas exspectat ad praemium, adulterium formidat ad poenam. Super Jona autem ita intelligi potest: Quod qui in ventre ceti juxta naturam corporum corrumpi debuerat, et in cibos bestiae proficere, ac per venas artusque diffundi, sospes et integer manserit. Porro quod ait: Domine Deus meus, blandientis affectus est, quod communem Deum omnium, beneficii magnitudine suum et quasi proprium sensrecordatus sum. LXX: Cum deficeret ex me anima mea, Domini recordatus sum. Cum, inquit, nullum aliud sperarem auxilium, recordatio Domini mihi saluti fuit, juxta illud: Recordatus sum Domini, et laetatus sum . Et in alio loco: Recordatus sum dierum antiquorum, et annos aeternos in mente habui . Ego cum desperarem salutem, et carnis fragilitas in medio ventre ceti nihil me de vita
Abbreviated transcription (Latin):
& uerbi dĩ humanũ corruptio sit qđ seminatur
in corruptione Q in centesimo.uͦ. psalmo. ex ꝑsõna
iusti significetur. qͥ sanat om̃s infirmitates tuas. qͥ
qͥs me ũiberabit de eorpore mortis huiꝰ: & appel¬
latur copꝰ mortis uł corpus humilitatis.I hoc illi ad
occasionẽ suȩ dicant hereseos: & sub ꝑsona ap̃i men¬
tiantur antexp̃m Aecolias teneant. ut uentrẽ pin¬
guissimũ nutriant: & carnaliter uiuentes contra
carnẽ disputent. Nos autẽ scimnus de in corrupta
uirgine corpus assumptũ. non corruptionẽ ap̃i fu¬
isse sed templi. Quoa si in apli ad corinthios sentẽ¬
tiã trahimur in qua corpus dicitur spiritale : ne
contentiosi uideamur dicemus id ipsũ quidẽ corpꝰ
& eandẽ carnẽ resurgere quȩ sepulta ẽ. quȩ in
humo condita: sed mutare eã głam non mutare
naturã Oportet enim corruptiuũ hoc induere
in corruptionẽ : & mortale hoc induere. mimorta¬
utatẽ. Quando dicitur hoc: quodammͦ duobꝰ digi¬

Expanded text:
 verbi Dei humanum corpus corruptio sit, quod seminatur in corruptione, et in centesimo secundo psalmo ex persona justi significetur: Qui sanat omnes infirmitates tuas, qui quis me liberabit de corpore mortis hujus? , et appelletur corpus mortis vel corpus humilitatis. Hoc illi ad occasionem suae ducant haereseos, ut sub persona Christi mentiantur Antichristum, Ecclesias teneant, ut ventrem pinguissimum nutriant, et carnaliter viventes, contra carnem disputent: nos autem scimus de incorrupta virgine corpus asumptum non corruptionem Christi fuisse, sed templum. Quod si in Apostoli ad Corinthios sententiam trahimur, in qua corpus dicitur spiritale, ne contentiosi videamur, dicemus ipsum quidem corpus et eamdem carnem resurgere, quae sepulta est, quae in humo condita est, sed mutare eam gloriam, non mutare naturam. Oportet enim corruptivum hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Quando dicitur, hoc, quodammodo duobus digi
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatũ : taceant qui prius loquebantur. Et
locũ dat ad loquendũ: posse & loqͥ & tacere cũ
uelit. Qui autẽ in extasi id ẽ. inuitus loqͥtur:
nec tacere nec loqͥ in sua potestate hab&. Illud
quoq disce quia semel ame uiolent̾ exigis: ut
quasi gradus quosdã & scalas ad altiora inten¬
ti: historiã tibi interp̃ter: ꝓpħiã eẽ. contra ba¬
bilonẽ. & nabuchodonosor regẽ chaldeorũ. Ut

Expanded text:
revelatum, taceant qui prius loquebantur . Etrevelatum, taceant qui prius loquebantur . Etlocum dat ad loquendum, posse et loqui et tacere cum velit. Qui autem in ecstasi, id est invitus loquitur, nec tacere nec loqui in sua potestate habet. Illud quoque disce quia semel a me violenter exigis, ut quasi gradus quosdam, et scalas ad altiora nitenti, historiam tibi interpreter, prophetiam esse contra Babylonem, et Nabuchodonosor regem Chaldaeorum: ut