comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis uitus nr̃is nulla ꝑturbatione ammni com¬
mouetura Quom est penitens. qui id qđ semel¬
qui cor mistrũ non hab&e : Quomͦ est pręscius.
dũ nullamsi quȩ futura sunt p̃scianture
Et scimꝰ quia do mhil futurũ est. ante cuiꝰoculos

Expanded text:
dis vitiis nostris nulla perturbatione animi comdis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est pqui cor miserum non habet? Quomodo est praescius, dum nulla nisi quae futura sint praesciantur? Et scimus quia Deo
Abbreviated transcription (Latin):
icut consumitur nubes & ꝑtransit: sic
qui descendit ad inferos non ascendit.
Nubes quippe ad alciora suspenditur.
sed densata uento uento impellitur. ut currat.
calore solis dissipatur. ut euantseat. Sic mmnirũ
corda sunt hominũ quȩ ꝑ acceptȩ rationis
ingeniũ ad alta emigrant. inpulsa autem
maligni sp̃s flatu: prauis desiderioꝵ suoꝵ
motib huc ulucq ꝑtrahuntur. Sed districta
respectu supni uidicis: quasi sole calore lique¬
fuint. & semel locis penalib tradita. ad ope¬
ratioms usũ ultra nonredeunt. Urigitur sc̃s
elationis cursũ defunctũ humani generis ex¬
primens dicit. Sicut consumitur nubes & ꝑ
transit. sic qui descendit adinferos non ascendit
Aosi aꝑte loquiretur dicens: In altũ carrendo
deficit : qui suꝑbiendo ad interitũ tendit
Quem si semel culpa ad pęnã ꝑtrahit. misđa ulte¬
ergo. quomodo zelans est. qui meustode¬
enda castitate nra nullo mentis cruciatu
tangitura Quomͦ irascitur qui mulcis sẽa¬

Expanded text:
Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendit. Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento impellitur ut currat, calore solis dissipatur ut evanescat. Sic nimirum corda sunt hominum, quae per acceptae rationis ingenium ad alta emigrant: impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur. Sed districta respectu superni judicis quasi solis calore liquefiunt, et semel locis poenalibus tradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationis cursum defectumque humani generis exprimens dicit: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendit. Ac si aperte loqueretur deficit, qui superbiendo ad interitum tendit. Quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulteergo quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscen
Abbreviated transcription (Latin):
pit. uerũ ariam ne faciat int̃dicit. Adhoc
homo mueteri testam̃to despicitur. nec salu¬
tatur ab angelo: eoqd homo adhuc non dũ
transisse in do. Suscipitur autem homo ado.
& reuerent̃ salutatur ab angło. Nã & mariam
angłs legitur salutasse : & iohanni angłm sa.¬
lutanti ab eodem angło dicitur Uide ne feceris.
conseruus enĩ tuus sũ. & fratrũ tuoꝵ Per qđ ag¬
noscitur ꝑ incarnationẽ dñicã: pacẽ hominib

Expanded text:
pit, verum etiam ne faciat interdicit. Ab hoc pit, verum etiam ne faciat interdicit. Ab hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deo. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. Nam et Mariam angelus legitur salutasse, et Joanni angelum salutanti, ab eodem angelo dicitur: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum, et fratrum tuorum. Per quod agnoscitur, per incarna
Abbreviated transcription (Latin):
Ns enĩ sit indesiderio necessitas : desiderantes
satiantur. Et iterũ. Ne sit in sacietate fastidiũ
satiati desiderant. Uident enĩ angłi facit̃
patris ꝑ sacietatẽ: S quia sacietas ista fasti¬
diũ nescit. angłi. desiderant ineo ꝑspicere sc̃ꝑ
ñ pat̃ ñ sp̃s sc̃s s ꝓ incarnationis dispensatione
solus filius intelligitur. Ante dm̃cs incar.¬
nationis aduentũ : discordia int̃ angłos &
homines fuit. Oemens autẽ xp̃c pacem in
se angłis & hominib fecit. Eo quippe nato:
clamauerunt angłi interra. Pax hominib
bone uoluntatis. ꝑincarnationẽ igitur xp̃i
non solũ do reronciliatꝰ ẽ homo uerũ anã pax
int̃ angłos & homines reformata est. Discordia
fuisse ꝑ id maxime agnoscitur: qđ salutati in
uettri testam̃to ab hominib angłi. despici¬
unt᷑ resalutari ab eis. Quod innouo testam̃to
ab iohannit factũ non solũ reuerent̃ angłr susci¬

Expanded text:
Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit necessitate fastidium, satiati desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere semper. nctus; sed pro incarnationis dispensatione solus Filius intelligitur. Ante Domini incarnationis adventum, discordia inter angelos et homines fuit: veniens autem Christus, pacem in se angelis et hominibus fecit. Eodem quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis. Per incarnationem igitur Christi, non solum Deo reconinter angelos et homines reformata est. Discordia ominum fuisse per id maxime agnoscitur, quod salutati in Veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt resalutari ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum, non solum reverenter angelus susci
Abbreviated transcription (Latin):
nuã. dixert̃ intꝰ apłi. Non est petrus: sangłs
eius est. Si d̾m angłi contirent᷑ & uident.
cur petrus apłs dicit ⁊ Inquẽ desiderant
angłi di conspicere Itt̃ sieũ non contu.¬
entur nec tudent: quomodo iuxta sententiã
dñi. angłi eoꝵ semꝑ uident faciem patris
mei quim cęlis est S bene utrũq est. llam
ueracit̃ credimꝰ. qđ dm̃ angłi &r uident
& uidere desiderant. & habent. & habere
festinant. & amanit. & amare nituntur.
Siem̃ sic uidere desiderant. ut effectu
desiderii non ꝑfruantur: desideriũ hoc
necessitatẽ hab&. Necessitas ista pęnalis
ẽ. a beatis angłis om̃is pęna longe est.
qui a simul nũꝗ pena o bratitudo conue¬
munt. Rursũ sicos dicimꝰ dĩ uisione saciari.
satittas fastidiũ habere sol&. & scimꝰ illos
di uisione quã & desiderant fastidire
non posse Quidgͦ c̃ nisiut miro modo utrũꝙ
credamꝰ quia & desiderant & satianture Sed
desidtrant sint labore: &e satiantur sine fastidio.

Expanded text:
nuam, dixerunt intus apostoli: Non est Petrus, sed Angelus ejus est. Si Deum angeli contuentur, et vident, cur Petrus apostolus dicit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Item si eum non contuentur nec vident, quomodo juxta sententiam Domini: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelisveraciter credimus quod Deum angeli, et vident, et videre desiderant: et habent, et habere festinant: et amant, et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet, et necessitas ista poenalis est. Sed beatis angelis omnis poena longe est: quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum, si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet; et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, fastidire non posse. Quid ergo est, nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur; sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & ꝓ graduũ dignitate : ministeria eisdem
sunt distributa. Alusq alii p̃ferunt᷑ tam cul¬
mine potestatis : quã scientia uirtutis. Submi.¬
nistrant igit᷑ alii alioꝵ p̃ceptas. atq obȩdiunt

Expanded text:
est, et pro graduum dignitate, ministeria eisdem est, et pro graduum dignitate, ministeria eisdem sunt distributa. Aliisque alii praeferuntur tam culmine potestatis, quam scientia virtutis. Subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt
Abbreviated transcription (Latin):
la infirmitatt grauati sunt: ut peccarent.
Nlomines autt̃ post petcatũ idcirco reuer¬
tunturad ueniã ꝓpt̃ qđ ex lutea materia
pondus traxerunt infirmitatis. Ideoq pro
infirma carnis conditione : reditus patae.
hominis ad salutẽ. Sicut & psalmꝰ dicit. Ipse
fecit figm̃tũ nrm. Memento dne qđ terra
sumꝰ. Et iterũ. Memorare inquit: quȩ sit mea
substantia. Postq apostate angłi ecciderunt:
reliqui ꝑseuerantia ȩt̃nȩ beatitudins solidati
sunt. Unde & post cęli creationẽ in principio
quã minꝰ acceperant. Post diaboli deiectionẽ.
bratitudint̃. qua minꝰ acceperant. Unde opor¬
t& cognosci. qđ maloꝵ inquitas. sc õx seruiat
humilitati : quia unde mali corruunt. inde
boni ꝓficiunt. Bonoꝵ angłoꝵ numerꝰ qui post
ruinã angłoꝵ maloꝵ ẽ diminutꝰ ex numero
electoꝵ omniũ supplebitur. qui numerus soli
do est cognitꝰ. Int̾ angłos disstantia potestatũ

Expanded text:
la infirmitate gravati sunt, ut peccarent; la infirmitate gravati sunt, ut peccarent; homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propter quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis: ideoque pro infirma carnis conditione reditus patet homini ad salutem, sicut et Psalmus dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento, Domine, quod terra sumus. Eostquam apostatae angeli ceciderunt, hi perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli creationem in principio quam antea minus acceperant: post diaboli dejectionem, beatitudinem quam minus acceperant; unde oportet cognosci quod malorum iniquitas, sanctorum serviat humilitati: quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum omnium supplebitur, qui numerus soli Deo est cognitus. Inter angelos distantia potestatum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam uxta ueritatis testimonũ: ab initio m̃dax
fuit. & inueritate non stetit. quia statim ut
factꝰ ÷ cecidit. suit quidt̃ inueritate conditꝰ.
ħ non stando confestim aueritate est lapsus
Uno suꝑbit lapsu: dũ do ꝑ tumatẽ se confert̃:
& ho cecidit & diabolus. S homo reuersus
ad penitentiã dũ se inferiorẽ esse cognoscit
Diaboł uero non solũ in hoc contentus: qđ se
do equalẽ existimans cecidit. insuꝑ anam
superiorẽ dõ se dicit. scđm apłi dicta. quiait
de antichristo. Qui aduersatur & extollitur
supra omne qđ dicitur ds̃ aut qđ colitur
Diaboł ideo non pet& ueniã: quia non com
putigitur ad pȩnitentiã. S embra uero eips
sept ꝑ ꝯpdebrisin dep̃cantur. qđ tam̃ ꝑmala
conscientia ad ipisci non merentur. Discat hli¬
firmitait̃ peocandi hoc t̃ ex carnt. qu a ex¬
clusa amma detinetur. Apostatȩ angłi iđo
uemã ñ habent: quia carnalis fragilitatis nul¬

Expanded text:
Nam, juxta Veritatis estimonium, ab initio mendax Nam, juxta Veritatis estimonium, ab initio mendax fufactus est, cecidit. Fuit quidem in veritate conditus, sed non stando confestim a veritate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et hoc cecidit et diabolus. Sed homo reversus ad poenitentiam, dum se inferiorem esse cognoscit: diabolus vero non solum in hoc contentus quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiam superiorem Deo se dicit, secundum Apostoli dicta qui ait de Antichristo: Qui adversatur et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Diabolus ideo jam non petit veniam, qupungitur ad poenitentiam; membra vero ejus per hypocrisim deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. 10. Discat huinfirmitatem, hoc est, ex carne, qua inclusa anima detinetur. 11. Apostatae angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nul
Abbreviated transcription (Latin):
apellatus ÷ Prius enim creatus extitit r dmis
p̃latione: non temporis quantitate. Primatũ
dit. ita ut sine reparatione laberetur. cuus
p̃lationis excellentiã ꝓpheta his uerbis ad¬
nuntiat. Cȩdri non fuerunt altiores illo.
i paraḋsõ dĩ abictes non adequauerant
sũmitatẽ illius. Omnt lignũ parad si nonẽ
assimilatũ illi. qm̃ speciosorem fecit eũ ds̃.
Distat conditio angłi: a conditione hominis
łłomo enĩ. addi similitudint̃ conditꝰ est
Archangłs uero qui lapsus ẽ: signaculũ dĩ
similitu dinis apellatꝰ ÷ Testante dño ꝑ hiere.¬
chihelem. Iu signaculũ similitudinis plenus
sapientia. ꝑfectus docert. indelicus paradrsi
di fuisti. Ouanto enim subtilior est eius natura
tanto plemus extitit ad similitudinẽ diuinȩ
ueritatis expressa. Prius de celo cecidisst dia¬
bolũ: quã homo conderetur: Nlam mox ut factꝰẽ
insuꝑbiã erupit: & prs ͨ   atꝰ de cło est.

Expanded text:
appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelatione, non temporis quantitate. Primatum dit, ita ut sine reparatione laberetur, cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annunciat: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius: Omne lignum paradisi non est assimilatum illi » ; quoniam speciosiorem fecit eum Deus. 6. Distat conditio angeli a conditione hominis; homo enim ad Dei similitudinem conditus est, archangelus vero qui lapsus est signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similsapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressa. Prius de coelo cecidisse diabolum, quam homo conderetur. Nam mox ut factus est, in superbiam erupit, et praecipitatus de coelo est.
Abbreviated transcription (Latin):
ngłoꝵ nomen officu est non naturȩ. Nam sm¬
naturã spc̃ nuncupatur. Quando tnim
de cęlis ad annuntiandũ hominib mittunt᷑.
exipsa annuntiatione angłi nomiant᷑. slatura
enĩ sp̃s: sunt. Tumc enim angłi uocantur: quando
eos incorruptos caritas sempit̃na. Grãnon na.¬
Mutabilitatt̃ itaq naturȩ: suffragat᷑ in illis
contemplatio creatoris. Inde & priuatꝰ est
apostata angłs. dũ fortitudint̃ suã non ado
hase uoluit custodire. Ante omnẽ creatarã
angłi facti sunt. dum dictũ ẽ fiat lux. De ipsis
enim dicit scriptura. Prior omniũ creata est
sapientia. Lux enim dicunt᷑. participando lucis
ȩttrne. Sapientiȩ uͦ dicunt᷑: ignitȩ inherendo
sapientie. Et dũ sint mutabiles natura. non
tam̃ sinit eos contemplatio mutari diuma.
Ante omnẽ creationt̃ mundi: creatist̃ angłi.
Et ante omnẽ creationẽ angłoꝵ  diaboł con-¬
ditꝰ ẽ. Sicut scriptũ ÷ Ipse eniꝰ principiũ uiarũdi
Unde & ad comparationẽ angłoꝵ. archangłs

Expanded text:
 nomen officii est, et non nature. Nam senaturam spiritus nuncupantur. Quando enim de celis ad annunciandum hominibus mittuntur, ex ipsa annunciacione angeli nominantur. Natura enim spiritus sunt; tunc enim angeli vocantur, quando eos incorruptos caritas sempiterna. Gracia, non naMutabilitati itaque nature suffragatur in illis contapostata angelus, dum fortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodire. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur, participando lucis aeternae: sapientiae vero dicuntur, ignitae inhaerendo sapientiae. Et cum sint mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. Ante omnem creationem mundi, creati sunt angeli, et ante omnem creationem angelorum, diabolus conditus est, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei. Unde et ad comparationem angelorum, archangelus
Abbreviated transcription (Latin):
quiescerent tempus adhuc modicũ donco
impltatur numerus conferuoꝵ & fratrũ
eox. Qui itaq nun singulas acceperint.
in idicio bmas stolas habituri sunt.
De hoc siboni bonos in itgno. uel simali
malos in supplicio agnosoan.
aut simali malos insuppliciis agnos¬
cant. GRTGORIUS. Huius rei fententia
est inuerbis dominicis. quã iam superius
ꝑtulimus luce clarius demonstrata. Inquib
cũ dictum ess&. Homo quidã trat diues. &
induebatur purpura & bisso. & epulabat᷑
cotidie splendidȩ: & erat quida mendic

Expanded text:
quiescerent tempus adhuc modicum, donec impleretur numerus conservorum et fratrum eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, in judicio binas stolas habituri sunt, . 78. - De hoc, si boni bonos in regno, vel mali malos in supplicio agnoscant.vel mali malos in suppliciis agnoscant? GREGORIUS. - Hujus rei sententia in verbis est Dominicis , quam jam superius protulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie sp
Abbreviated transcription (Latin):
Si amt restitutionẽ corpoꝵ anime iustor
incelum recipiantur.
Plac& quod dicis. Sed uelim nosse sinunc
anit restitutiont̃ corpoꝵ incęlum recipi
gedialo ħ oc namq de ommib iustis fateri non possumꝰ.¬
m neq de omnib negare. Ilam sunt quorunda
iustox animȩ: quȩ acclesti regno quib dam
adhuc mansionib differuntur. In quo dilati¬
oms dampno quid aliud mmutor. nsi quođ
ꝑfectȩ iustitie aliquid minus habuerunts
Et tamen luce clarius constat. quia ꝑfectoꝵ
ustoꝵ animȩ. mox ut huiꝰ carnis claustra
exeunt. in celestib sedib recipiuntar. Oꝗ
& ipsa ꝑ sẽueritas testatur dicens. Ubicumq
futrit corpus. illuc congregabuntor aquilbꝑ.
Quia ubi ipse redemptor nr̃ est corpore: illuc
incȩlo negat. Qui &eiam de dissolutione sin cor¬
pous atqr habitatione patriȩ clestis dicit:
scimus quia terrestris domus nrã huiꝰ habita¬

Expanded text:
si ante restitutionem corporum animae justorum in coelum recipiantur. Placet quod dicis: sed velim nosse, si nunc ante restitutionem corporum in coelum recipi m.--Hoc namque de omnibus justis fateri non possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorundam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur. In quo dilationis damno, quid aliud innuitur, nisi quod perfectae justitiae aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur. Quod et ipsa per se Veritas testatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae: quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc in coelo negat. Qui etiam de dissolutione sui corporis, atque habitatione patriae coelestis dicit: Scimus quia si terrestris domus nostra hu
Abbreviated transcription (Latin):
miseroꝵ cruciatu non pascitur. Quia autem
iustusẽ : ab iiquoꝵ ultiont in ꝑpetuũ ñ sedat᷑.
S iniqui om̃s et̃no supplicio deputati. sua qͥdc̃
iniquitate pumuntur. oo tam̃ ad aliquid ar¬
debunt. Scilica& ut uisti dm̃s & in do indeant
gaudia quȩ ꝑcipuit : o millis respiciant
supplicia. quȩ euaserunt. quatinꝰ meternũ

Expanded text:
miserorum cruciatu non pascitur: quia autem miserorum cruciatu non pascitur: quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio diniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet, ut justi omnes, et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evase
Abbreviated transcription (Latin):
PTIRUS
cire uelim quomodo ustã sit ut culpa quȩ̨
Dcũ fine ꝑpttrata ẽ: sine fine pumatur
GREGORIUS. Hoc recte diceretur. si districtꝰ
udex non corda hominũ: s facta pensar&r
Imqui enũ ido cũ fine deliquerint: quia cũ fint
uixerint: nã uoliuissent utiq si potuissent sine
fint uirert. ut potuissent sine fine peccare
Ostendt̃ tnĩ quia inpeccato uiuere semꝑ cupint.
qui nũq desinunt peccare dũ uiuunt. Ad magnã gͦ
uistitiã iudicantis ꝑtin&. ut nũꝗ cartant᷑
supplicio : qui in hac uita nũꝗ uoluert̃ cartre
Quod ds̃ pius ut & ñ pascatur Ipeccato.¬
cruciatu miferoꝵ. Iustus aut̃. & idro non¬
I sedetur inpprtuũ ab iquoꝵ ultions.¬
ed nulłꝰ iustus crudelitate. pascitur & delin¬¬
quens seruus a iusto dno idcirco cedi p̃cipit᷑.
&  anequitia corrigatur. Adhoc enim uapulat.
ut emendare debeat. Imqui autem gehennx
igni traditi. si ad correctionẽ numꝗ uemunt.
quo fine semꝑ ardebuntc: Omp̃s dis̃ quia pusẽ.

Expanded text:
Petrus: Scire velim quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est sine fine puniatur. Gregorius: Hoc recte diceretur, si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissevivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam vindicantis pertinet, ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carereQuod Deus pius sit, et non pascatur cruciatu miserorum: justus autem, et ideo non sedetur in perpetuum ab impiorum ultione. Nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo Domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc enim vapulat, ut emendari debeat. Igni autem gehennae iniqui traditi, si ad correctionem nunquam veniunt, quo fine semper ardebunt? Omnipotens Deus, quia pius est,
Abbreviated transcription (Latin):
gemituũ eius miscrare lacrimarũ ciꝰ & non
habentem fiduciã nisi intua miseri cordia ad
ut om̃s nouerint tũ insocutate xpĩana receptũ.
alus oriam ep̃is hoc notum faciat. Nullꝰ aut̃

Expanded text:
gemituum, miserere lacrimarum; et non habentem fiduciam nisi in tua misericordia ad ut omnes noverint eum in societate Christiana receptum. Aliis etiam episcopis hoc notum faciat. Nullus aut
Abbreviated transcription (Latin):
migrauit. de Exo em re
e uiris ac feminis facris ꝓpositũ trans¬
gredientib sacrum. ꝓcliuis cursus ẽ. ad
uoluntatem. & imitatrix natura uitiorũ. Quã¬
obrem quisquis uirorũ ł mulitrũ habitũ semel
induerint. E induerunt spontanee religiosum.
aut siuir deditus eccbȩ thoro. Tlel semina
suerit aut fuit delegata puellarũ monasterio.
mutroq sexu p̃uaricator. ad ꝓpositum inuitus
reuerti cogatur. Ut uir de tondtatur. & pũ¬
elli monasteriũ ingrediatur. Si aut̃ quolib&
patrocinio desertores ꝑmaneie uoluerint. sacer¬
dotali sententia ax̃pianorũ coetu habrantur
extorres. ut nec locus eis ullus sit cõmunis. Vliduã
onis uel habitus sui destrtrices. ut supior̾i senten¬

Expanded text:
re. De viris ac feminis sacris propositum transgredientibus sacrum proclivis cursus est a voluntate, et imitatrix natura vitiorum. Quamobrem quisquis virorum vel mulierum habitum semel induerint, vel induerunt spontanee religiosum, aut si vir deditus Ecclesiae thoro, vel femina fuerit, aut fuit delegata puellarum monasterio, in utroque sexu praevaricator ad propositum invitus reverti cogatur, ut vir detondeatur, et puella monasterium ingrediatur. Si autem quolibet patrocinio desertores permanere voluerint, sacerdotali sententia a Christianorum coetu habeantur extorres, ut nec locus eis ullus sit communis. Viduas qonis vel habitus sui desertrices, ut superiori senten
Abbreviated transcription (Latin):
contrariũ. eoꝙ uidelic& non nullt abbatissȩ.
&e aliquȩ ex scĩ monialib udius. & puellis
uirginib contra fas uelum imponere p̃su¬
mant. Et idõ non nullȩ iniuste uelate pu¬
tant se liberius siuis carnalibus desiderus posse
instruire. & suas uoluntates implere. Qua¬
ꝓpter statuimus. ut si abbatissa. aut queliba
sc̃e monialis post hano diffinitionẽ in tantã
audaciã ꝓruꝑit. ut aut uiduam aut puellã
uirginemꝰ utlare p̃sũpserit. iudicio canonico¬
usq ad satis fctionem subdatur. De uirginib

Expanded text:
videlicet nonnullae abbatissae, et aliquae ex sanctimonialibus viduis, et puellis virginibus contra fas velum imponere praesumant, et ideo nonnullae injuste velatae putant se liberius suis carnalibus desideriis posse inservire et suas voluntates explere. Quapropter statuimus ut, si abbatissa aut quaelibet sanctimonialis post hanc diffinitionem in tantam audaciam proruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumpserit, judicio canonicoue ad satisfactionem subdatur. CAP. 39. - De
Abbreviated transcription (Latin):
euotus quoq uirginib nisi aut inephipha.¬
nia aut in albis paschalib aut in apłorũ natali.¬
cus. saerum minime uelamen imponatur. &
tis. ne sine hoc munere de seło exeant. m¬
plorantibus non ͥͣetur. de eadRe.
tem placuit ut qui cumq ep̃orũ necessitate
periolitantis puditiciȩ uirginalis. cũ ł peator
potens ł raptor aliquis formidatur. ł si miam
aliquando mortis pieulos strupulo cõpuncta
futrit. nec inuelata moriatur. aut gagentib
parentib aut his aquorũ curã ꝑtin& uelauert.¬

Expanded text:
evotis quoque virginibus nisi aut in Epiphania, aut in albis paschalibus, aut in apostolorum natalitiis sacrum minime velamen imponatur, ettis, ne sine hoc munere de saeculo exeant, implorantibus non negetur. » Vides tem placuit, ut quicumque episcoporum, necessitate periclitantis pudicitiae virginalis, cum vel petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo compuncta fuerit ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum curam pertinet, velaver
Abbreviated transcription (Latin):
uxta potestatẽ apłis extorquere poterat. sepe
miscdĩȩ cbenitntia donat. Dedit ds̃ pͥncipib
p̃sulatũ ꝓregimine populoꝵ. & illis cos p̃ esse
uoluit. cũ quib una t̃ eis nasctudimoriendiq
conditio. ꝓdesse gͦ deb& populis pͥncipatus ñ no
cere nec dominando p̃mere. sed condiscer¬
nendo consulert ut uere sit utile hoc potestatis
insigne. & donũ dĩ ꝓtuicione utant᷑ menbroꝵ
xpiꝰ. Membra eñi xp̃i fiddes sunt populi. quos
dum ea potestate quã accipiunt optime regunt.
bonã utiq uicissitudinẽ dõ largitori restitaunt.
Bonꝰrex facilius adius ticiã adelicto regreditar.
quã dt iusticia ad de lictũ transfercur
ut noueris hoc eẽ casũ illuc ꝓpositũ. In ꝓposito
eiꝰ et̃ deb&. nũꝗ egredi aueritate. Qđ si casu
titubare contigerit. mox resurgere. De¬

Expanded text:
justa potestate a populis extorquere poterat, saepe justa potestate a populis extorquere poterat, saepe misericordi clementia donat. 3. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum, illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique conditio. Prodesse ergo debet pocere, nec dominando premere, sed condescendendo consulere, ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et dono Dei pro tuitione utantur membrorum Christi. Membra enim Christi fideles sunt populi, quos dum ea potestate quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur. Ut noveris hoc esse casum, illud propositum. In proposito ejus esse debet, nunquam egredi a veritate. Quod si casu titubare contigerit, mox resurgere.
Abbreviated transcription (Latin):
malã iratꝰ Reges quando boni sunt. muneris
ec̃ dĩ. Quando uõ mali. sceleris cẽ. populi. Scd̾m
meritũ enĩ plebiũ. disponit᷑uita rectu. Testante
iob. Qͥ regnare fecit ẏpocritã ꝓpt̃ pec catapo¬
puli irascente enĩ dõ talt̃ rectorem populi susci¬
piunt. qualẽ ꝓpeccato merentur Nnũꝗ ꝓmali
ut quantomagis honoris celsitadine clar&. tanto
seni& ipso mentẽ humili&. P reponens sibi exem¬
plũ humulitatis dauid qͥ de suis meritis ñ tumuit
sed humulit̃ sese dticitns doxit. Tilis incedam.
a uilis apparebo ante dm̃ qͥ elegit me. Qͥrecte
utit᷑ regni potestate. formã iusticiȩ factis magis
quã uerbis institu&. Iste nulla ꝓsperitate erigit᷑.
nulla ad uersitate turbatur. Non innititur
ꝓpͥis uirib nec adño recede cor eiꝰ. Regni
fastigiũ humili p̃sida animo. Neũ delec̾tat
iniqu̾itas. ñ inflammat cupiditas. sine deffau¬
datione alicuiꝰ. ex pauꝑe diuites facit. & quod

Expanded text:
malam irato. Reges quando boni sunt, muneris malam irato. Reges quando boni sunt, muneris esse Dei, quando vero mali, sceleris esse populi. Secundum meritum plebium disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit hypocritam propter peccata populi . Irascente enim Deo, talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro peccato merentur. Nonnunquam put quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetipsum mente humiliet, proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilior apparebo ante Deum, qui elegit me . 2. Qui recte utitur regni potestate formam justitiae factis magis quam verbis instituit. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla 341 adversitate turbatur; non innititur propriis viribus, nec a Domino recedit cor ejus; regni fastigio humili praesidet animo; non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas; sine defraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod
Abbreviated transcription (Latin):
brne regendo modificare nouerunt. Quidã
ipsũ nonĩ regiminis ad inmanitatẽ transuert¬
tunt crudelitatis. Dumq ad culmen potes¬
tatis uenerint in apostasiã statim labuntur
tantoq se tumore cordis extollunt. ut cunctos
subtectos in sui cõparatione despiciant. eosq qͥb
p̃cẽ contingit ñ agnoscant. Quib congrue ꝑ
eccłasten dicit᷑. ducẽ te constitui nołi extolli.
dũ mundi regesst ct̾is sublimiores sentiant.
mortales tam se cẽ. cognoscant. Nec regni
głim qui inscło sublimant᷑ aspiciant. sedopus
qđ secũ adiseros deportant intendant. Sigͦ
carebt huiꝰ temporis gła illa agant quȩ post
fint̃ sint fint possideant. Dũ apłs dicit. Ñ est
me. Quasi dicerae. N me ꝓpitio iã si me uato.
Unde inferius ꝑcundẽ ꝓpħitã dic̃. Sabo in qͥt
ł regẽ in furore meo. Quo manifestuiꝰ eluc&e bonã
malãq potestatẽ adõ orainari. sedbonã ꝓpͥtius.

Expanded text:
bene regendo modificare noverunt. Quidam bene regendo modificare noverunt. Quidam ipsum nomen regiminis, ad immanitatem transvertunt crudelitatis: dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam statim labuntur, tantoque se tumore mentis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit, non agnoscant. Quibus congrue per Ecclesiasten dicitur: Ducem te constitui, noli extolli. Dum mundi reges se caeteris sublimiores sentiunt, mortales tamen se esse cognoscant: nec regni gloriam, qui in seculo sublimantur, aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportant, intendant. Si ergo carebunt hujus temporis gloria, illa agant, quae post finem sine fine possideant. Dum Apostolus dicat: Non est me? Quasi diceret: Non me propitio, sed me irato. Unde inferius per eumdem prophetam dicit: Dabo, inquit, tibi regem in furore meo . Quo manifestius elucet, bonam malamque potestatem a Deo ordinari, sed bonam propitio,
Abbreviated transcription (Latin):
legationẽ epĩorũ impediat ł conturbare p̃sumat.
Qt aut̃ unanimitas & concordia sit inter ep̃os
& comites placuit ut siquis ep̃s domi residens
conuentũ populi eẽ. uoluerit & comes nihilo¬
minꝰ inipsa eademq die placitum condixerit.
effectum obtineat qui pͥor indicauerat. Salua
ui intra scłm bene temporalit̃ regentibus.
impat sine fine inꝑpetuũ regnat.
& de gła scłi huiꝰ adeternã transmeat głamꝰ. Qi
uõ parue regnũ ixercent. post uestem fulgentẽ
o lumina lapillorũ nudi & miseri ad inferna
torquendi descendunt. Reges arecte agendo
uocati sunt. Idõq recte faciendo regis nomen
teurt᷑ peccando. amittit᷑. Nã & uiros sõs ꝓide
reges uocari in sacris eloquiis eo qđ recte agant
sensusq ꝓpͥos bene regant o motu his resistentes
sibi rationabili discretione cõponant. Recte gͥ
illi regesuoant᷑. qͥ tam semae ipsos quã subiectos

Expanded text:
legatione episcoporum impediat, vel conturbare praesumat. legatione episcoporum impediat, vel conturbare praesumat. Ut autem unanimitas et concordia sit inter episcopos et comites, placuit, ut si quis episcopus domi residens conventum populi esse voluerit, et comes, nihilominus in ipsa eademque die placitum condixerit, effectum obtineat qui prior indicaverat. Salva ui intra seculum bene temporaliter imperat, sine fine in perpetuum regnat, et de gloria seculi hujus, ad aeternam transmeat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem, et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt reges a recte agendo vocati sunt, ideoque rect faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Nam et viros sanctos proinde reges vocari in sacris eloquiis, eo quod recte agant, sensusque proprios bene regant, et motus his resistentes sibi rationabili discretione componant. Recte igitur illi reges vocantur, qui tam semetipsos, quam subjectos
Abbreviated transcription (Latin):
regens. ep̃atũ circ ũ eundo ꝑrexit. & placitũ
canonice constitutũ decreuerit populũq
sibi creditũ illo inuitauerit. atq conres
tidẽ die sciens placitũ ał ep̃o condictum
ł nesciens placitũ cũ populo suũ conduxerit.
o banno illucutiure p̃cepit. placitũ comitiᷤᷤ
oñs postponant. & comes ipse idẽq popul
post ep̃m festine ꝑgant scientes se ñ illic se¬
ditiosa contentione decertare. sed ꝓfide ca¬
tholica inuigilare. ñ cumulũ pecumarũ sed
lucrũ congregare animarũ. Unde in eadẽ
ẽ. uobis ob edire ut dõ. Et in epła altxandri
pape successoris euaristi. Siquis aut̃ legati¬
onẽ urãm impendit. ñ unuiꝰ sed multorũ
ꝓfectũ auert. Et sicut multis noc&. ita
imultis ẽ arguendus & qua dĩ causã impedit
&statũ ȩxcłe conturbat. idõ aliminib eius
arcratur. Quaꝓpt̃ nullꝰ cones nulłꝰq uidex.
nullꝰ onĩino inclericatu ł scłãri habitu constitutꝰ

Expanded text:
regens, episcopatum circumeundo perrexerit, et placitum canonice constitutum decreverit, populumque sibi commissum illo invitaverit, atque comes eadem die sciens placitum ab episcopo condictum, vel nesciens placitum cum populo suo condixerit, et banno illuc venire praeceperit, placitum comitis omnes postponant, et comes ipse, idemque populus post episcopum festine pergant, scientes se non illic seditiosa contentione decertare, sed pro fide catholica invigilare, non cumulum pecuniarum sed lucrum congregare animarum. Unde in eadem est, vobis obedire in Deo. Et in epistola Alexandri papae successoris Evaristi: Si quis autem legationem vestram impedit, non unius, sed multorum profectum avertit. Et sicut multis nocet, ita a multis est arguendus: et quia Dei causam impedit, et statum Ecclesiae conturbat, ideo a liminibus ejus arceatur. Quapropter nullus comes, nullusque judex, nullus omnino in clericatu, vel seculari habitu constitutus,
Abbreviated transcription (Latin):
i heredes iussa testatoris ñ adimpleuerint
ab ep̃o loci illius om̃is res que his relictaẽ.
canonier int̾dicat᷑ cũ fructib & oet̃is emolu¬
mentis. ut uota defucti impleantur. Et laici
faculta tib aliꝗd disponendi uinꝗ attribuat᷑
ures ȩodẽ petunt aregib o horrendȩ
cupiditatis impulsu tͦgentiũ substan¬
tiã rapiunt. irrita habrant᷑ quȩ optinent
& a cõmunione eccłe cuiꝰ facultatẽ auferre

Expanded text:
i heredes iussa testatoris non impleverint, ab episcopo loci illius omnis res, qucanonice interdicatur, cum fructibus et caeteris emolumentis, ut vota defuncti impleantur. CAP. 36. facultatibus aliquid disponendi unquam attribuatur esiae, petunt a regibus, et corrumpendae pietatis instinctu egentium substantiam rapiunt, irrita habeantur quae obtinent, et a communione ecclesiae, cujus facultatem auferre
Abbreviated transcription (Latin):
una gͦ constat meccłã diũsarũ conditi¬
onum homines eẽ. ut sunt nobiles
&ignobiles. serui. coloni. inquilini & eȩt̃a
huicmodi nomina. oportae ut quicumq
eis prȩlati sunt clerici siue laici. clement
erga tos agant. & miseri cordit̃ eos tractaent
suit in exigendis ab eis oꝑib siue in accipi¬
endis tributis & quib dã debitis. sciantq eos
fr̃s suosẽe. & unũ habere patrẽ dm̃ eui sic
damant. Pat̃ nr̃ qui es incelis. unã matrẽ
scam ȩccłam . quȩ eos intemerato sacrisontĩ
utero gignit. Disciplina igit᷑ eis mistricordis¬
sima & gub̃natio oportuna adhibenda.
disciplinȩ indisciplinatȩ iuuendo. auctorẽ
slũ offendunt gub̃nationes in cotidianis
uitȩ commeatibꝰ prȩlatorũ adminiculo
distitute. fatiscunt. De illo qui peatholica fide¬

Expanded text:
uia ergo constat in Ecclesia diversarum conditionum homines esse, ut sunt nobiles et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et caetera hujusmodi nomina. oportet ut quicunque eis praelati sunt, clerici sive laici, clementer erga eos agant, et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis tributis, et quibusdam debitis; sciantque eos fratres suos esse, et unum habere Patrem Deum, cui sic clamant: Pater noster, qui es in coelis , unam matrem sanctam Ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur eis misericordissima, et gubernatio opportuna adhibenda est. Disciplinae indisciplinate vivendo auctorem suum offendunt, gubernationes in quotidianis vitae commeatibus praelatorum adminisculo destitutae, fatiscunt. CAP. 34.
Abbreviated transcription (Latin):
sub ordine uillicorũ atq acturũ apĩanã
familiã regere audrant. nec eis aquoquã fieri
atur gradu. si uõ monachus fuerit cõmunione
priuetur. Similit̃ & laicus. Et si ꝑstutra¬
ueroit mobxdientes. anathematizentur.

Expanded text:
sub ordine villicorum atque exactorum Christianam sub ordine villicorum atque exactorum Christianam familiam regere audeant, nec eis hoc a quoquam fieri atur gradu. Si vero monachus fuerit, communione privetur. Similiter et laicus. Et si perseveraverint inobedientes, anathematizentur.
Abbreviated transcription (Latin):
habeat obsequiũ. sed illi cuiꝰ signaculũ inca-¬
pite habe. mente deferuiat. & corde educatꝰ
inhis quȩ asuao p̃cipiuntur ep̃o. De testabile
c̃ enĩ & miquũ opus. cbercũ in ludis inueniri
aut cũ accipitrib ł uenationib degere uitã
tantisq scenicis causis sauciatũ ad episcopatũ
aut pbrium ł quib lib& sacerdotalib officus
accrdere. ñ bonis. sed malis uitus plenũ. Scrip¬
tũ nãq ẽ qui diligitis dñm. odite inalũ Nam
& hoc hortamur xp̃ĩanitatẽ urãm ut uixta
scõrũ canonũ instituta. nec ȩccłis auobis fun¬¬
ꝑ comendaticias litteras suscipiatur: multi
cnĩ sibima ipsis mendaces multotiens serui
dñis cuiꝰꝗ fugã arripientes dominis suis se¬
mae ipsos quasi consecratos pb̃ros annuntuant
dum non sint. Sunt aut̃ ministri diaboli
& nondĩ. & qui tos suscipiunt similit̃. quia
scriptũ ẽ. Videbas flirem & cũ eo currebas. &

Expanded text:
habeat obsequium, sed illi, cujus signaculum in cahabeat obsequium, sed illi, cujus signaculum in capite habet , mente deserviat et corde, educatus in his quae a suo praecipiuntur episcopo. Detestabile est enim et iniquum opus clericum in ludis inveniri, aut cum accipitribus vel venationibus degere vitam, tantisque scenicis causis sauciatum ad episcopatum aut presbyterium, vel quibuslibet sacerdotalibus officiis accedere, non bonis, sed malis vitiis plenum. Scriptum namque est: Qui diligitis Dominum, odite malum . Nam et hoc hortamur Christianitatem vestram, ut juxta sanctorum canonum instituta, nec ecclesper commendaticias lienim sibimetipsis mendaces, multoties servi cujusquam fugam arripientes, dominis suis semetipsos quasi consecratos presbyteros annuntiant, dum non sint. Sunt autem ministri diaboli et non Dei, et qui eos suscipiunt similiter: quia scriptum est: Videbas furem
Abbreviated transcription (Latin):
quod agit & loquitur. purus ñ ẽ. Ego autẽ
indignus pietatis ur̃ȩ famulus. inhac sug.¬
gestione mea neq ut ep̃s. neq ut seruus.
uire rcipublice sed iure priuatȩ loquor.
quia serenissime domine. & illo iã tẽpore
dñs m̃s fuisti. quando adhuo dñs om̃iũ ñ
cras. lila p̃positoꝵ sollicitudo utilis. illa est
cautella laudabilis. inquo totũ ratio agit.¬
& furor sibi nil uindicat. Restringenta g
sub ratione potestas ẽ. nec quicꝗ agendam
prius. quan concitata ad tranquillitatẽ
mens redeat. Nam cõmotionis tempore
iustũ putat ira quod fecerit. Qđ laici pbros¬
Aqͥ eccłas illoꝵ tenent. ñ aliud quã diuinũ¬
inmonto uos officiũ facere cogant.
honprare. reddentes tis debitũ scĩtatis. ut
uobis aduiuantib ipsi in conturbati ualeant
atq securi salutaria p̃dicare. & regulã atq
uigorẽ ȩccłasticum conseruare. ita ut cderici
om̃s suis subiaceant ep̃is. & ab illis doceantur.
uobis mando. ut null scłaris dericũ in suum

Expanded text:
quod agit et loquitur purus non est. Ego autem indignus pietatis vestrae famulus, in hac suggestione mea, neque ut episcopus neque ut servus jure reipublicae sed jure privatae loquor, quia serenissime domine, et illo jam tempore dominus meus fuisti, quando adhuc dominus omnium non eras. Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nil vindicat Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem meus redeat. Nam commotionis tempore, justum putat ira quod fecerit. CAP. esias illorum tenent, non aliud quam divinum officium facere cogant. honorare, reddentes eis debitum sanctitatis, ut vobis adjuvantibus ipsi inconturbati valeant atque securi salutaria praedicare, et regulam atque vigorem ecclesiasticum conservare, ita ut clerici omnes suis subjaceant episcopis, et ab illis doceantur. ceptum vobis mando, ut nullus saecularis clericum in suum
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ dixit. Malũ cogitasti. ignoui. malũ dixisti.
ignoui. malũ fecistiꝰ. ignoui. ꝑseuerare imalo.
non ignosco. Ergo qͥ ꝑ seuerant inmalo. ñ ignos¬
ce. s uidica districtũ iudiciũ scđm canones. &
uxta instituta maioꝵ. ut cęteri timorẽ habe
ant. Penitentia illiꝰ auni qui inpane &
aqͣ irumandus ẽasto ordine obseruari
oenitentia unuis anni qͥ inpane deliet.¬
& aqua ieiunandus est. talis eẽ deb&. inuna¬
qͣq ebdomada. tres dies. id ẽ scdam feriã: quar¬
tam fer̃. sextã fer̃ in pane & aqua ieiun&. &.iii.
neat. Manducet aut̃ minutos pisciculos si
uniꝰ generis piscẽ. & legumina. & holera. &
ponia si uult comedat᷑. & ceruisam bibat.
dies. Et inepiphania dni .i. diẽ. & inpascha
usq in octauũ diem. & in ascensione dñi. &¬
inpentecosten .iiii. dies. & inmissa scĩ ioħis

Expanded text:
Deus dixit: Malum cogitasti: ignovi. Malum dixisti: Deus dixit: Malum cogitasti: ignovi. Malum dixisti: ignovi. Malum fecisti: ignovi. Perseverare in malo non ignosco. Ergo qui perseverant in malo, non ignosce, sed judica districtum judicium secundum canones, et justa instituta majorum, ut caeteri timorem habe Poenitentia illius anni, qui in pane et aqua jejunandus est, isto ordine observari debet. Poenitentia unius anni, qui in pane et aqua jejunandus est, talis esse debet: In unaquaque hebdomada tres dies, id est secundam feriam, quartam feriam, sextam feriam in pane et aqua jejunet. Et tres neat. Manducet autem minutos pisciculos, si us generis piscem, legumina, et olera, et poma comedat, et cervisiam bibat.  IV dies; et in Epiphania Domini, I diem; et in Pascha usque in octavum diem; et in Ascensione Domini et Pentecoste IV dies. et in missa S. Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
nicantẽ cũ animalib ł cũ hominib c̃tra natu¬
rã. c̃tinentẽ. ł in c̃tinentẽ. uoluntate. necessita¬
te. ł casu. seu inpublico peccantẽ. ł in abscon¬
dito. & quali c̃punctione hȩc om̃a em̃dee. ut
& loca & tẽpora penitendi discernat. F ec
om̃a de canonib & de scõꝵ patrũ sententuis.
& de hieronimo. de augustino. gregorio. t heo¬
doro. beda. & ex penitentiali romano uera
collegimꝰ. & ut nulli necesse sit pire. stientib
& intellegentib animaꝵ medicis hec temperan¬
da cõmitumꝰ. In iħu filui sydrach dicit᷑. In
udicando esto misericors. pupillis ut pat̃. Itẽ
sc̃s iacob ait. ludiciũ sine miscđa erit illi qͥ
ciũ. Et sc̃s augustinꝰ dicit de illis qͥ uerã poe¬
nitentiã faciunt. inieinio. & fletii. & in elemo¬
sinis. in orationib. & ut ꝑ petrata iterũ ñ faci¬
ant. & si fecerint tam̃ ñ ꝑscuerent ineis. Quia

Expanded text:
nicantem cum animalibus, vel cum hominibus contra natunicantem cum animalibus, vel cum hominibus contra naturam, continentem, vel incontinentem, voluntate, necessitate, vel casu, seu in publico peccantem, vel in abscondito, et quali compunctione haec omnia emendet, ut et loca, et tempora poenitendi discernat. Haec omnia de canonibus, et de sanctorum Patrum sententiis, et de Hieronymo, de Augustino, Gregorio, Theodoro, Beda, et ex Poenitentiali Romano vera collegimus: et ut nulli necesse sit perire, scientibus et intelligentibus animarum medicis, haec temperanda committimus. In Jesu filio Sirach dicitur: In judicando esto misericors, pupillis ut pater. Item sanctus Jacobus ait: Judicium sine misericordia erit illi qui e illis qui veram poenitentiam faciunt, in jejunio, et fletu, in eleemosynis, in orationibus, et ut perpetrata iterum non faciant: et si fecerint, tamen non perseverant in eis. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
liũ theodori ep̃i. & romanoꝵ pontificũ. &
bedȩ ordinetur. S inpenitentiali bedȩ plu¬
ra inueniunt᷑ utilia. plura aut̃ inueniunt᷑
ab aliis inserta. q̃ nec canonib nec aliis poe¬
nitentialib c̃ueniunt. Sapiens aut̃ medicꝰ
excipiat quȩq meliora ut discretiones om̃iũ
causarũ in uestigare possit. sine quib rec¬
tũ uidiciũ ñ potest starc. Quia scriptũ est.
Inuulla re appareas indiscretus. ẜ distingue
ꝗd ubi. quamdui. qñdo. qualit̃ debeas fa¬
cere. Non om̃ib ergo inuna eadẽq libra
pensandũ est. licet inuno c̃stringagͥtur
uicio .s. discretio sit int̾ unũ qđꝙ eoꝵ. hoc
est inter diuitẽ & pauperẽ. inter liberũ &
seruũ. in fantẽ. puerũ. iuuenẽ. adolescentẽ.
ctate senẽ. hebetẽ. gnarũ. laicũ. clericũ. mo
torẽ. in gradu ł sine gradu. c̃ uigatũ. ł sine
c̃iugio. ꝑegrinũ. indigenã. uirginẽ. uiduam.
canonicã. monacħa. debiłe. infirmũ. sanũ. for¬

Expanded text:
 Theodori episcopi, et Romanorum pontificum, et Bedae ordinetur. Sed in Poenitentiali Bedae plura inveniuntur utilia: plura autem inveniuntur ab aliis inserta, quae nec canonibus, nec aliis Poenitentialibus conveniunt. Sapiens autem medicus excipiat quaeque meliora, ut discretiones omnium causarum investigare possit, sine quibus rectum judicium non potest stare. Quia scriptum est: In nulla re appareas indiscretus, sed distingue quid, ubi, quandiu, quando, qualiter debeas facere. Non omnibus ergo in una eademque libra pensandum est, licet in uno constringantur vitio, sed discretio sit inter unumquodque eorum, hoc est inter divitem et pauperem, inter liberum et servum, infantem, puerum, juvenem, adolescentem, aetate senem, hebetem, ignarum, laicum, clericutorem, in gradu, vel sine gradu, conjugatum, vel sine conjugio, peregrinum, indigenam, virginem, viduam, canonicam, monacham, debilem, infirmum, sanum, for
Abbreviated transcription (Latin):
as iudex iustus & fartis uidet & audit. & in
palã abscondita deducet. & reddet unicuiꝙ
scdm opera sua. Et item. Uere sunt ñ nulli. cȩ.¬
coꝵ canũ similitudinẽ habentiũ. currentiũ
adcaddauera mortuoꝵ ł similitudinẽ coruoꝵ¬

Expanded text:
Deus judex justus, et fortis, videt et audit, et in Deus judex justus, et fortis, videt et audit, et in palam abscondita deducet, et reddet unicuique secundum opera sua? Et item: Vere sunt nonnulli, caecorum canum similitudinem habentium, currentium ad cadavera mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
superare. Quia diuersitas culparũ. diuersi¬
tatẽ facit pęnitentib medicam̃toꝵ. ł ut me¬
dici corpoꝵ diuersa medicamina. ł potioneᷤ
facere solent. ẽtra diuersitatẽ infirmitatũ.
ł uidices scłariũ causarũ diuersa agunt
uidicia qͥ boni sunt & recta pensant. atꝙ
tractant quomͦ uidicent. recte int̾ miseros
& diuitef. int̾ causã & causã. Quanto ma¬
gis igit᷑ sacerdotes dĩ diuersa medicam̃¬
ta animarũ inuisibiliũ hominib pen¬
sare & tractare oport&. ne ꝑstultum
medicũ uulncra animarũ putrescant. &
pciora fiant. ꝓpheta dicente. conputruer̃
cicatrices meȩ. a facie insipientiȩ meȩ. Ostul¬
te medice. noli decipere animã tuã & illis.
ne duplicẽ poenã accipias. ł seprupła. ł mil¬
lenã. audi xp̃m dicentẽ. Si cecus cecũ dux¬
erit. ambo in foueã cadunt. Et si tu cogi¬
tas. iudiciũ incũ alter homo ñ audit. neq
uidor. qui me iudicet. O non intellegis qđ

Expanded text:
superare. Quia diversitas culparum, diversisuperare. Quia diversitas culparum, diversitatem facit poenitentibus medicamentorum; velut medici corporum diversa medicamenta, vel potiones solent facere, contra diversitatem infirmitatum. Vel judices saecularium causarum diversa agunt judicia, qui boni sunt, et recta pensant, atque tractant quomodo judicent, recte inter miseros et divites, inter causam, et causam: Quanto magis igitur sacerdotes Dei diversa medicamenta animarum invisibilium hominibus pensare et tractare oportet, ne per stultum medicum vulnera animarum putrescant, et pejora fiant, Propheta dicente: Computruerunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. O stulte medice, noli decipere animam tuam et illius, ne duplicem poenam accipias, vel septuplam, vel millenam. Audi Christum dicentem: Si caecus caecum duxerit, ambo in foveam cadunt. Et si tu cogitas judicium meum, alter homo non audit, neque videt qui me judicet: o non intelligis quod