comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quode gressussit pat̃ cũ filio detẽplo etdecerimoniis iudȩorũ dicens. Relinquetur uob̾
Lxx. Alisisti in caput impiorũ mortẽ. nonputemus dehac dici morte cõmuni qua
om̃s morimur. et mortuus est abralã. etad positus est ad patressuos. et ꝓphetȩ. et ipse
xp̃sest mortuus. sedmors est ininiquos ut quiprius uiuebant iniquitati mortui pecia¬
ous. Xp̃s adhoc uenit inmundũ utincapita inimicorũ mitter& mortẽ. et sicuat
ipse peccato mortuus est semel Sic etilli mortrentur iniquitati etquifacti fuerant
participes mortis. huius uitȩ quoq fierent participes. iuxta hebraicũ aut̃ ubi serip¬
tũẽ. Percussisti caput dedomo impii. Caput utdixi principẽ mundi huius accipia¬
mus. etdomũ ipsius mundũ omnẽq animã peccatoris. inqͣdi abolus habebat hospiciũ

Expanded text:
t Pater cum Filio de templo et de caeremoniis Judaeorum, dicens: Relinquetur vobis  Filium suum. LXX: Misisti in caput impiorum mortem. Non putemus de hac dici morte communi qua omnes morimur, et mortuus est Abraham, et appositus est ad patres suos ; et prophetae, et ipse Christus est mortuus , sed mors missa est in iniquos ; ut qui prius vivebant iniquitati, mortui peccacius: Christus ad hoc venit in mundum, ut in capita iniquorum mitteret mortem. Et sicut ipse peccato mortuus est semel : sic et illi morerentur iniquitati; et qui facti fuerant participes mortis hujus, vitae quoque participes fierent. Juxta Hebraicum autem ubi scriptum est: Percussisti caput de domo impii, caput, ut dixi, principem hujus mundi accipiamus: 657 et domum ipsius, mundum, omnemque animam peccatoris, in qua diabolus habebat hospitium.
Abbreviated transcription (Latin):
philistiun terra obruerant quãdii uiuit abrabã putei illius nonlildun sir
lloart̃ mortuo etputeis obturatis. siserui fodiant contradicunt philistum etiurgi¬
umest. Siuero ipse ueniat isaac etfodiat puteum etinueniat aqũa: philisci¬
im nonualent contradicere. Ulide petrũ etpaulũ. edeputeis xp̃i fluuuisꝙ non
ambiges. Cerne om̃s apłos etiam nonquattuor fluminina sed xit ꝑlui uos
intelleges exire deparadyso scripturarũ. Isti fluuii antequaterra commeretur
latelune. Eteũessent interrȩ uenis sitientibus pocula non p̃bebunt. Pustquã uero
ad iduentũ xp̃i orbis etom̃is terra concussaest. sulato praruperuit ettui. cm¬
pletũest. Posut flumina indesertũ etexitus aquarũ instim. Terra frugiserã¬

Expanded text:
Philisthiim terra obruerant . Quamdiu vivit Abraham, putei illius non clauduntur: illo autem mortuo, et puteis obturatis, si servi fodiunt, contradicunt Philisthiim, et jurgium est. Si vero ipse veniat Isaac, et fodiat puteum, et inveniat aquam, Philisthiim non valent contradicere. Vide Petrum et Paulum, et de puteis Christi fluviisque non ambiges. Cerne omnes apostolos, et jam non quatuor flumina, sed duodecim fluvios intelliges exire de paradiso Scripturarum. Isti fluvii antequam terra commoveretur, latebant, et cum essent in terrae venis, sitientibus pocula non praebebant. Postquam vero ad adventum Christi orbis et omnis terra concussa est, subito proruperunt, et tunc completum est: Posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim, terram fru
Abbreviated transcription (Latin):
terra desubitis et ad tẽpus currentibus om̃storrentes uadunt in mare. Ialiũ enĩ
aquarũ. finis ꝑditio est. Os ergo oñs aquas quȩ aperuersis dogmatib c̃culcatȩs.
Disꝑg&. cũ dissipauerit consilia principũ etsapientiũ huius mundi. Siquando
uideris adbreue aliquã heresĩ floruisse. et posteadĩ grã dissipatã dicito ẽẽ cõple¬
tũ. disꝑgens aquas itineris. Potest aut̃ hocqđ dicitur. Itineris subaudiri diabolios
ut sit sensus. aquas quasdiabolus conculcauit. etquȩ multis inise p̾buer̃ iter. idest
multis patuer̃ erroribus. diuid& dñs atq disꝑg&. Unde ecceteri int̾p̃tes furorẽ
colentes heretitũ destrdire utilemt anarutraens
sȩpe in bonã partẽ. sepe in malã. etint̃dũ indifferent̾ aceipitur inona partem.

Expanded text:
terra. De subitis, et ad tempus currentibus: Omnes torrentes vadunt in mare. Talium enim terra. De subitis, et ad tempus currentibus: Omnes torrentes vadunt in mare. Talium enim aquarum finis perditio est. Deus ergo omnes aquas quae a perversis dogmatibus conculcatae sunt, disperget, cum dissipaverit consilia principum, et sapientiam mundi hujus. Si quando videris ad breve aliquam haeresim floruisse, et postea Dei gratia dissipatam, dicito esse 651 completum: disperges aquas itineris. Potest autem hoc quod dicitur, itineris, subaudiri diabolici, ut sit sensus: Aquas quas diabolus conculcavit, et quae multis in se praebuerunt iter, id est, multis patuerunt erroribus, dividet Dominus atque disperget. Unde et caeteri interpretes, furorem volentes haereticum describesaepe in bonam partem: saepe in malam, interdum indi
Abbreviated transcription (Latin):
lebt̃ siue parturient popłi oo yxs cõycins. quippe utrũq significat c̃seqͣnt᷑
rupta terra etfluui is manantibus popłi quidefluminibus dĩ biberant. uidebt̃
dm̃ atq parturient. Exhoc enĩ ipso quodiudent dnm̃. statĩ dẽ uerbo concipi¬
Isti itaq popłi loti a fluminibus noniã uider̃ sediustiri suntdm̃. etcũ uiderint
concipient ut possint fructus parere doctrinarũ: sedquia dicuntur populi et
popłorũ non est uidere faciemdĩ. Lic& infuturo extendatur oratio. Uide¬
bunt etparient. tam̃ iuxta tropologiã magis hebraicũ sequendũ est. Ubidicit᷑
lideruntte et pepererunt montes. montiũ enĩ est uideredm̃n et parere filios
quos dedĩ concsp̃ere sermone. Lxx. Disꝑdes aquas itineris diuersȩ aquȩ sunt
alie sẽpit̾nis aquis. etquȩ fluunt defontib isrł dictũ est. Fluminib scuidetur¬

Expanded text:
lebunt, sive parturient populi; ὠδινήσουσι quippe utrumque significat. Consequenter lebunt, sive parturient populi; ὠδινήσουσι quippe utrumque significat. Consequenter rupta terra, et fluviis manantibus, populi qui de fluminibus Dei biberant, videbunt Deum, atque parturient. Ex hoc enim ipso quod vident Deum, statim Dei verbo concipiIsti itaque populi loti a fluminibus, non jam viderunt, sed visuri sunt Deum: et cum viderint, concipient, ut possint fructus parere doctrinarum. Sed quia dicuntur populi, et populorum non est videre faciem Dei, licet in futurum extendatur oratio, videbunt et parient: tamen juxta tropologiam magis Hebraicum sequendum est, ubi dicitur: Viderunt te, et pepererunt montes: montium enim est videre Deum et parere filios, quos de Dei concepere sermone. LXX: Disperge aquas itineris. Diversae aquae sunt: aliae sempit
Abbreviated transcription (Latin):
ute etonĩs spendor quoprius in luxeras popłotuo. et ma
laaptate pre dinuersa fuerant tenebrarũ horrore cooꝑta. receper̃ lu
ĩsu etristinã subuere fulgorẽ sagitȩ tuȩ. etfulgurans astatua. id est
płagetur eceruditio lum̃tuo popło p̃buer̃: Deniq inluce sagitarũ tuarũ
et in solendure astȩtur. Quȩ eos ad hoc corripuit utem̃dar&. ambulauit
popłstuus infremitu tuo. Quando ergo popłitui uindicabit iniuriã. strrena
regna calcabit. etom̃s gentes admirari facies quia egressuses insalutẽ popłitui
filiotuo Percussisti antixp̃m dedͥomo impii. hocest in hoc scło. quod in ma¬
ligno positũ est. siue ipsũ diabolũ ꝑcussesti qui impieratis caputest. endenu¬
dasti fundam̃tũ eius adcollũ. Idest abscondita eius aꝑta fecisti non adbreue tẽ¬
pus. sed in ꝑpetuũ. Hocenĩ significat sela. idest sẽꝑ. lxx. Ulidebt̃te etdo¬

Expanded text:
una et omnis splendor, quo prius illuxeras populo tuo et malorum postea pondere universa fuerant tenebrarum horrore cooperta, receperunt lumen suum et pristmum habuere fulgorem. Sagittae tuae et fulgurans hasta tua, id est, plagae tuae, et eruditio lumen tuo populo praebuerunt. Denique in luce sagittarum tuarum et in splendore hastae tuae, quae eos ad hoc corripuit, ut emendaret, ambulavit populus tuus in fremitu tuo. Quando ergo populi tui vindicabis injuriam, terrena regna calcabis, et omnes gentes admirari facies, quia egressus es in salutem populi tui Filio tuo, percussisti Antichristum de domo impii, hoc est, in hoc saeculo, quod in maligno positum est: sive ipsum diabolum percussisti, qui impietatis caput est, et denudasti fundamentum ejus usque ad collum, id est, abscondita ejus aperta fecisti, non ad breve tempus, sed in perpetuum: hoc enim significat SELA, id est, semper. LXX: Videbunt te, et do
Abbreviated transcription (Latin):
infuroredñĩ corripiantur. Sedaudientes inscripturis quȩsupplitia inpendant᷑ pecrato¬
rib agant poenitentiã. etpaulatĩ inminuunt terrã suã ad caelumque ꝓficiunt
Siqus nrm comininationẽ dñi formidat huic terra inminuitur. Quiaut̃ ꝑseuerat

Expanded text:
ut furore Domini corripiantur; sed audientes in Scripturis, quae supplicia impendeant peccatout furore Domini corripiantur; sed audientes in Scripturis, quae supplicia impendeant peccatoribus, agunt poenitentiam, et paulatim imminuunt terram suam, ad 654 coelumque proficiunt. Si quis nostrum comminationem Domini reformidat, huic terra imminuitur: qui autem perseverat
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ potentis acutȩ. cũ carbonib desolatoriis N tprimũ copungatur sermonib dĩ etdicat᷑.
Uersatussũ in miseria coninfingitur mihi spina. Et postquã conpunctus fuerit. tunc ei deso¬
lator ꝑserapli. id est ardent. sermo dĩ carbe mittatur: Quinonsolũ labia quȩ esauas
tantũ habeat in munda. sedetom̃s partes membrorũ eius exquoquat etadsolitudinẽ
peccatorũ reducat. Lxx. In comininatione in minuesterrã. et infurore detrahes gentes
Potest hac etinconsũmatione mundi accipi quando frequentib bellis int̾fecta multitudine
rari homines repperientur. Et hĩ qui noluerint esse depopło dĩ sedgentes ethnici ꝑman¬
serint. furoredñi deducantur ad tartarũ. Sedinelius est ut inminutã contaminatione
terrã int̾p̃temur oꝑa terrena. et eos qui constituti in ȩccła peccatores non ex pectant

Expanded text:
tae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis , ut primum compungatur sermonibus Dei, et dicat: tae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis , ut primum compungatur sermonibus Dei, et dicat: Versatus sum in miseria, cum infigitur mihi spina . Et postquam compunctus fuerit, tunc ei desolatorius per Seraphim, id est, ardentem sermonem Dei, carbo mittatur, qui non solum labia, quae Isaias tantum habebat immunda , sed et omnes partes membrorum ejus excoquat, et ad solitudinem peccatorum reducat. LXX: In comminatione imminues terram, et in furore detrahes gentes. Potest hoc in consummatione mundi accipi, quando, frequentibus bellis interfecta multitudine, rari homines reperientur, et hi qui noluerunt esse de populo Dei, sed gentes et ethnici permanserint, furore Domini deducantur ad tartarum. Sed melius est, ut imminutam comminatione terram, interpretemur opera terrena, et eos qui constituti in Ecclesia, peccatores non exspectant,
Abbreviated transcription (Latin):
est tibi hoc uocaritẽ seruũ meũ. Haec sagitta plures hab& sagittas quas mittat in uni¬
uersũ orbẽ. Vnde etsponsa electo iaculo uulnerata dicit. Ululnerata caritate ego sũ.
Iuxta qđ etnos possumus dicere uulneratus caritate ego :ͥ quosapientiȩ iaculo uulnerata.
etregͥna austri nonerat᷑ inse ecobstupefacta plus inuenerat inuero salomone. quãa fama
narrauerat. Hȩ igitur sagatȩ quȩ mittuntur inlucẽ. ꝑgunt etiam insplendore diorusca¬
tionis armorũ eius. id est dĩ. Quicũq enĩ armatus fuerit utst&e contra uersutias diaboli
taccinctuas armatura apłi. uement adillũ iacula lucis: ut& adipsũ possit dici. uosestis lixmund.
Siquis aut̃ percatorest etingemeͥscit quod habita intabernaculis cedar mittunturei. Sagit¬

Expanded text:
est tibi hoc, vocari te servum meum . Haec sagitta plures habebit  Al. habet sagittas, quas mittat in uniest tibi hoc, vocari te servum meum . Haec sagitta plures habebit  Al. habet sagittas, quas mittat in universum orbem. Unde et sponsa electo jaculo vulnerata dicit: Vulnerata charitate ego : juxta quod et nos possumus dicere: vulneratus castitate ego, vulneratus sapientia ego. Quo sapientiae jaculo vulnerata et Regina Austri non erat in se, et obstupefacta plus invenerat in vero Salomone, quam ei fama narraverat . Hae igitur sagittae quae mittuntur in lucem, pergunt etiam in splendore coruscationis armorum ejus, id est, Dei. Quicumque enim armatus fuerit, ut stet contra versutias diaboli, et accinctus armatura Apostoli , venient ad illum jacula lucis, ut ad ipsum possit dici: Vos estis lux mundi . Si quis autem peccator est, et ingemiscit quod habitet in tabernaculis Cedar, mittuntur ei sagit
Abbreviated transcription (Latin):
hiuius solis splendore inluminatur ecclesiã Nondifficileest dicere quodlux uera
et lux hominua etsplendor glȩdĩ. et splendor lucis ȩternȩ eã inlumin& quȩnc̃ in istoscło
uxta ꝓspera atq pressuras crescat atq discrescat. Cumaũt solfuerit eleuatus. et
iuxta apłorũ exiltauerit eũds̃ etdonauerit ei nom̃ suꝑ omne nont Tunc etiã ȩccle¬
sia quȩ inp̃sentiscło tenere suũ ordinẽ nom potest adordinẽ debitũ reuertetur. et ne¬
In lumine iaculatua. ibunt insplendore coruscationis armorũtuorũ. Iaculadĩ idest
signte euntes atq ꝑgentes nona lhoc mittuntur ut interimant. sedut inluminent.
d harum sagattarũ iaculorũq distinetionẽ. Xp̃selectũ iaculũ dicitur: pesaiam uo¬
aiferans. Posuit me iaculũ electũ. etinpharetrasua ab scondit mẽ. Etdix̃mihi. Ilagnũ

Expanded text:
hujus solis splendore illuminantur, Ecclesiam: non difficile est dicere, quod lux vera, hujus solis splendore illuminantur, Ecclesiam: non difficile est dicere, quod lux vera, et lux hominum et splendor gloriae Dei, et splendor lucis aeternae eam illuminet: quae nunc in isto saeculo juxta prospera atqolum, exaltaverit eum Deus, et donaverit ei nomen super omne nomen : tunc etiam Ecclesia, quae in praesenti saeculo tenere suum ordinem non potest, ad ordinem debitum revertetur, et neum . LXX: In luce Al. lumine  jacula tua ibunt, in splendore coruscationis armorum tuorum. 653 Jacula Dei, id est, sagittae euntes atque pergentes, non ad hoc mittuntur ut interimant, sed ut illuminent. Ad harum sagittarum jaculorumque distinctionem, Christus electum jaculum dicitur per Isaiam vociferans: Posuit me ut jaculum electum, et in pharetra sua abscondit me, et dixit mihi: Magnum
Abbreviated transcription (Latin):
etscientiã scripturarũ. sedom̃is eorũ altitudo ueritati cõparata fanta sis est.
Et frustra extollit uocẽ. quia aquȩ itineris ĩadis ꝑsesunt. Quȩ ramus inscrip¬
turis sic ubi fantasiã in bonã partẽ inuenire possumus. Etcũ uelraro uelnũ¬
quã fuerit inuenta firmius abyssũ etfantasiã eius inmalã partẽ int̃p̃tabimur.
xx. Eleuatus est sol. et lunastetit in ordine suo. Si simplicẽ int̾ p̃tatio¬
nẽ sequimur ex p̃sentib uerbis ꝓfectus solis de monstratur elunȩ. qđ iuxta
esaiã infuturo scło septuplũ solluceat. et luna salis luceat claritate.
que sõ canaaa suu tiispu quitã subietit inspẽ libertatis. Cũ consũmationẽ
mundioitus trratera fuerit lib̾ata. lib̾abitur sol eduna. etinsuo ordine stabunt.
Quodi uolueruius solẽ iustitiȩ xp̃m accipere incuius pin̾nis sanitas est. eclunã quȩ

Expanded text:
et scientiam Scripturarum; sed omnis eorum altitudo, veritati comparata, phantasia est, et scientiam Scripturarum; sed omnis eorum altitudo, veritati comparata, phantasia est, et frustra extollit vocem, quia aquae itineris jam dispersae sunt. Quaeramus in Scripturis sicubi phantasiam in bonam partem invenire possimus, et cum vel raro vel numquam fuerit inventa, firmius abyssum, et phantasiam ejus in malam partem interpretabimur. LXX: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo. Si simplicem interpretationem sequimur, ex praesentibus verbis profectus solis demonstratur et lunae: quod, juxta Isaiam, in futuro saeculo septuplum sol luceat, et luna solis fulgeat claritate est, propter eum qui subjecit eam in spem libertatis, cum in consummatione mundi omnis creatura fuerit liberata, liberabitur et sol et luna, et in suo stabunt ordine. Quod si voluerimus, solem justitiae Christum accipere, in cujus pennis sanitas est, et lunam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ad sũptione humani corporis. Danihel lapidẽ abscisũ demonte sinemanibus.
idest sine oꝑe nuptiali. Uocat xp̃s abyssus inuocat patrẽ alterã abyssũ inuoce ca¬
tha ractarũ tuarũ. utd& euangelizantib uerbũ uirtute multa. Uelcerte
abyssus. nouũ testam̃tũ intestimoniũ montis modici aquo uulneratus est prin¬
ceps tẏri. Inuoce abyssũ ueteris instrum̃ti ut ꝑcata ractas xp̃i. id est apłs xp̃i
firmior fiat p̃dicatio. Siaut̃ uoluerit hoc quod dicitur. Dedit abyssus uocẽ
suã altitudinẽ fantasiȩ suȩ. inmalã partẽ accipere: illo utetur argum̃to quod
post disꝑsas aquas itineris quȩ utiq inmalã partẽ acceptȩ sunt . Et hocrecte
in contrariũ sentiatur. simulq cerne qđ nondixerit altitud inẽ suã. sed altitu¬
dinẽ fantasiȩ suȩ idest umbrȩ etimaginis. Uidentur enĩ habere altitudinẽ

Expanded text:
assumptione humani corporis, quam Daniel lapidem abscissum de monte sine manibus, assumptione humani corporis, quam Daniel lapidem abscissum de monte sine manibus, id est, sine opere nuptiali, vocat , Christus abyssus invocat Patrem alteram abyssum, in voce cataractarum suarum , ut det evangelizantibus verbum virtute multa. Vel certe abyssus novum Testamentum, in testimonium montis modici, a quo vulneratus est princeps Tyri, invocat 652 abyssum veteris Testamenti, ut per cataractas Christi, id est, apostolos, firmior fiat praedicatio. Si quis autem voluerit hoc quod dicitur: Dedit abyssus vocem suam, altitudinem phantasiae suae , in malam partem accipere, illo utetur argumento, quod post dispersas aquas itineris, quae utique in malam partem acceptae sunt, et hoc recte in contrarium sentiatur. Simulque cerne quod non dixerit altitudinem suam; sed, altitudinem phantasiae suae, id est, umbrae et imaginis. Videntur enim habere altitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sonitus aquarũ. Sed& demones dep̾̃cantur. nemittantur inabyssos. et ingenesi.
Ubyssus ꝑquã tenebrȩ erant. nescio an inbonã partẽ possit accipi. indifferenter
aut̃ ibi ponitur. Rupti sunt fontes abyssi. et cãracte cȩli aꝑtesunt. Et illud incen
nisi forte exeo quod indracones etigne et grandine poniturꝰ. in malã partẽ trahen¬
dũsit. Quod nescio utrũ possit dicere. quieã uiderit cũ ceteris in laudẽ dnĩ c̃crepare
Si igitur in bonã partẽ acci̾perimus abyssũ. dicamus disꝑsis aquis itineris pessimi.
Uider̃te sapientes tui. et altitudinẽ scientiȩ quãbiabebant. extuo aspectu mutuantes.
qui audier̃te et parturier̃ montes. quicquid detẽ prius opinatisunt inuocissuȩ lau¬
dib ꝓtuler̃. Et pulchre opinationẽ fantasiȩ altitudinẽ uocat iuxta ilm̃ filiũ syrach
quiait. Abyssũ et sapientiũ. quis inuestigabit: Vnde et monte modico idest

Expanded text:
iqua. Sed et daemones deprecantur, ne mittantur in abyssos , et in Genesi: Abyssus super quam tenebrae erant , nescio an in bonam partem possit accipi. Indifferenter autem ibi ponitur: Rupti sunt fontes abyssi, et cataractae coeli apertae sunt . Et illud in cennisi forte ex eo quod inter dracones, et ignem et grandinem ponitur, in malam partem trahendum sit. Quod nescio utrum possit dicere, qui eam viderit cum caeteris in laudem Domini concrepare. Si igitur in bonam partem acceperimus abyssum, dicamus, dispersis aquis itineris pessimi  Al. pessimis, viderunt te sapientes tui, et altitudinem scientiae, quam habebant ex tuo aspectu mutuantes quia viderunt te et parturierunt montes, quidquid de te prius opinati sunt, in vocis suae laudibus protulerunt. Et pulchre opinationem phantasiae, altitudinem vocat, juxta Jesum filium Sirach, qui ait: Abyssum et sapientiam quis investigabit ? Unde et de monte modico , id est,
Abbreviated transcription (Latin):
bilẽ dicturussũ sed tam̃ uerã istisemi xp̃iani iudaice transtuler̃. Et iudȩus aquila
int̃p̃tatus est ut xp̃ianus. Sexta editio ꝓdens manifestissime sacram̃tũ. itauertit

Expanded text:
bilem dicturus sum, sed tamen veram. Isti semichristiani Judaice transtulerunt: et Judaeus Aquila bilem dicturus sum, sed tamen veram. Isti semichristiani Judaice transtulerunt: et Judaeus Aquila interpretatus est, ut Christianus. Sexta editio prodens manifestissime sacramentum, ita vertit
Abbreviated transcription (Latin):
sua etdeloco suo uteos qui foris erant ducer&. int̾rã mansletorũ regionẽq uiuentiũ.
Dequa adã fuerat expulsus. deqͣ egressusest cam ut habitar& int̾ra naid. Sciend
aut̃ ut supͣdiximꝰ quod ubi posuer̃ lxx plurali numero ut saluares xp̃os tuos. Ibi eẽ
in hebraico iaiesua & in messic ach. quodaquila transtulit insalutẽ cũ xp̃otuo.
Non quodñs egressussit ut saluar& popłm. ut saluar&: xp̃msuũ. sed quo insalutẽ popł̃
uenerit cũ xp̃osuo uxta illud euangelii. pat̾ inmẽ. etego inpatre. et pat̾ in me ma¬
nens ipse faci& oꝑasua. Sedet quinta editio similit̃ transtulit. Egressus es insalutẽ
popłitui. in salutẽ cũ xp̃otuo. Theo dotio aut̃ uere quasi pauper echebionita sed& sỹ¬
machus et eiusdẽ dogmatis paupere sensu sȩculi iudaice transtuler̃. Egressus es

Expanded text:
sua et de loco suo, ut eos qui foris erant duceret in terram mansuetorum regionemque viventium, sua et de loco suo, ut eos qui foris erant duceret in terram mansuetorum regionemque viventium, de qua Adam fuerat expulsus: de qua egressus Cain inhabitavit in terra Naid . Sciendum autem ut supra diximus, quod ubi posuerunt LXX plurali numero, ut salvares christos tuos, ibi esse 656 in Hebraico LAJESUA ETH MESSIACH  , quod Aquila transtulit, in salutem cum Christo tuo, non quod Deus egressus sit, ut salvaret populum, et salvaret Christum suum; sed quod in salutem populi venerit cum Christo suo, juxta illud Evangelii: Pater in me, et ego in Patre; et Pater in me manens ipse facit opera sua . Sed et quinta editio similiter transtulit: Egressus es in salutem populi tui, in salutem cum Christo tuo. Theodotio autem vere quasi pauper et Ebionita, sed et Symmachus ejusdem dogmatis, pauperem sensum secuti, Judaice transtulerunt: Egressus es
Abbreviated transcription (Latin):
dextrã manũ. et dextrũ pedẽ. et quod remanserit deunguento. totũ mittat ĩsica¬
puteius. Cũq. om̃a hȩc rite cõpleuerit. tunc immol& holocaustũ peo. et ipse
xp̃s uoceturdĩ. Volo aliquid dicere. sedtimeo ne neglegentib occasione rumȩ
tribuã quod inseripturis scĩs. id est homo frequent̃ unctus inueniatur. Deniq.
dauid tertio unctus est. quod nos intellegamus suꝑeo quipeccauit. et iterũ un¬
s. Etubi pat̃ tifiliusest. ibietiã ille erit. Uerũ hoc rarũest. et sunt uota credentiũ.
Ceterũ nescic anssptur effectus. Dicitur enĩ. Unexit tẽ ds̃ dẽtaus oleo exultationis. p̃
participibrtuis. Hocest eo oleo quodhi quitui participessunt. autraro autnũquã poter̃
inuenire. In horũ igitur xp̃orũ salutẽ egressusest ds̃ delocosuo ut salu&. Quia enim
hi qui indigebant salutẽ adeũ intrare noluerant Ipse egressusest demaiestate

Expanded text:
dextram manum, et dextrum pedem, et quod remanserit de unguento totum mittat in cadextram manum, et dextrum pedem, et quod remanserit de unguento totum mittat in caput ejus . Cumque omnia haec rite compleverit: tunc immolet holocaustum pro eo, et ipse christus vocetur Dei. Volo aliquid dicere; sed timeo ne negligentibus occasionem ruinae tribuam: quod in Scripturis sanctis idem homo frequenter unctus inveniatur. Denique David tertio unctus est : quod nos non intelligamus super eo qui peccaverit; et iterum unur spiritus, et ubi Pater et Filius est, ibi etiam ille erit. Verum hoc rarum est, et sunt vota credentium. Caeterum nescio an sequatur effectus. Dicitur enim: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae, prae participibus tuis, hoc est, eo oleo, quod hi qui tui participes sunt, aut raro, aut numquam poterunt invenire. In horum igitur christorum salutem egressus est Deus dehi qui indigebant salute ad eum intrare noluerunt, ipse egressus est de majestate
Abbreviated transcription (Latin):
est intellegere. Est unguentũ etꝓpheticũ quodp̃cipitur heliȩ utheliseum ungat
inpphetã. Etsuꝑ onĩa unguentorũ generaest unguentũ sp̃itale quoduocatur
tiohannes. Eģouos unguentũ habetis ascõ. etpost modicũ hȩc scripsi uobis. Delis
qui seducunt uos: et uos chrisma quod accepistis ab eo maneat in uobis. et nonnecesse
habetis utaliquis doceatuos. Sedipsũ chrisma docebituos deom̃ib etuerumest.
et nonest mendaciũ. Et sicut uos docuit. manece ineo. Aocneforte quic hris ma
baptismi credider̃. Desperent dechris mate reparando scriptũ est inleuitico.
uod leꝓsus extracastra ꝓiectus cũ ad sacerdotẽ uenerit. et lepra ipsius fuerit¬
emundata mittat sibi sacerdos oleũ inmanu sinistra. etintincto digito septies
aspargat oleũ corãdnõ. et tangat eodẽ oleo auriculã eius quilepsus fuerat et

Expanded text:
est intelligere. Est unguentum propheticum, quo praecipitur Eliae, ut Elisaeum ungat est intelligere. Est unguentum propheticum, quo praecipitur Eliae, ut Elisaeum ungat in prophetam . Et super omnia unguentorum genera, est unguentum spirituale quod vocatur et Joannes: Et vos unguentum habetis a sancto . Et post modicum: Haec scripsi vobis de his qui seducunt vos: et chrisma quod accepistis ab eo, maneat in vobis: et non necesse habetis ut aliquis doceat vos; sed ipsum chrisma docebit vos de omnibus, et verum est, et non est mendacium, et sicut vos docuit, manete in eo . Ac ne forte qui 655 chrisma baptismi perdiderunt, desperent de chrismate reparando, scriptum est in Levitico: Quod leprosus extra castra projectus cum ad sacerdotem venerit, et lepra ipsius fueritemundata, mittat sibi sacerdos oleum in manu sinistra, et intincto digito septies aspergat oleum coram Domino, et tangat eodem oleo auriculam ejus qui leprosus fuerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
uidei inus quantas ant genera christorũ. et postea tractabimus quomodo egressus
sitdns insalute ehristorũ suorũ. Xp̃ inueteri testam̃to dicebantur etpariardis
equib seriptũ est inpsalmis. Corriput reges ꝓeis. Nolite tangere xposmeos
etinpphetis meis nolite malignari. Etinprimo paralipomenon libro. om̃s quideȩ¬
gupto egressisunt . xp̃i uocantur. Chrisma quoq inexodo sacerdotale c̃ficitur.
Quopostea sacerdotes in leutico referuntur uncti: Est etaliud unguentũ quoreges
unguntur inregnũ: Quoꝰ induo scinditur. Sienũ dauid est e salomon. idestfortis
manu et pacificus cornu unguitur. Siuero hieu etarabel sunt ꝑfunduntur lenticula
Uasaũt ficcile sicuocatur id est qͥ alios sedetcirus pepsarũ rex atq medorũ: quidecap¬
udit pescuiã. hȩcdieitdis x p̃o meo cyro. cuius tenui dexterã utaudirent coraeo gentes
estecera. Etadextremũ dicitur. Tuaut̃ non itrgnouistime quodde saluatore nefas

Expanded text:
ideamus quot sunt genera christorum, et postea tractabimus, quomodo egressus sit Dominus in salutem christorum suorum. Christi in veteri Testamento dicebantur et patriarchae, de quibus scriptum est in Psalmis: Corripuit reges pro eis: nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . Et in primo Paralipomenon libro, omnes qui de Aegypto egressi sunt christi vocantur. Chrisma quoque in Exodo sacerdotale conficitur, quo postea sacerdotes in Levitico referuntur uncti. Est et aliud unguentum quo reges unguntur in regno, quod in duo scinditur. Si enim David est et Salomon, id est, fortis manu, et pacificus , cornu ungitur. Si vero Jehu et Azael sunt, perfunduntur lenticula : vas autem fictile sic vocatur, id est, φακός. Sed et Cyrus, Persarum rex atque Medorum, qui de capit Dominus christo meo Cyro, cujus tenui dexteram, ut audirent coram eo gentes , etc. Et ad extremum dicitur: Tu autem non cognovisti me, quod de Salvatore nefas
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis caputecolesiȩ. Siquiserȩo impise adhuosentit dona filidi de pcet
aduentũ. et tonteratur inst̃ impii caput. Lxx. Suscitasti uincela usꝙ ad col¬
lũ infinẽ. Suscita uitdñs uincula caritatis ut priori inore deposito. etgra uissimo
iugo quop̃mebamur abiecto. leuexp̃i susciperemus iugũ. ut incurro illius positi auri¬
gã optimũ portaremus. Quod quidẽ ectheodotio in bonã partẽ accipiens ait. Or¬
nima singulorũ allophyli terra obruerant eregitur congesta humus etnudatur opti¬
niũ fundam̃tũ. etornatur et quod latebat appareat et suã recipiat claritatẽ. et hoc
fit insẽpit̾nũ quod hebraice dicitur sȩla simulq considera quod ipsi hxx rerum
necessitate cõpulsi qui sẽ ꝑ sȩla int̾p̃tabantur : DIAES ΛLΜΛ Nunc transtuler̃
infinẽ. Al aledixisti sceptris eius capiti bellatorũ eiuscuenientib ut turbo addis ꝑ¬
gendũ me. Exultatio eius. sicut eius quideuorat pauperẽ in abscondito. Uia mfe

Expanded text:
t Ecclesiae suae. Si quis ergo impii se adhuc sentit domum, Filii Dei deprecetur adventum, ut conteratur in se impii caput. LXX: Suscitasti vincula usque ad collum in finem. Suscitavit Dominus vincula charitatis, ut priori onere deposito, et gravissimo jugo quo premebamur abjecto, leve Christi susciperemus jugum; et in curru illius positi, aurigam optimum portaremus. Quod quidem et Theodotio in bonam partem accipiens ait: Ornima singulorum, allophyli terra obruerant, egeritur congesta humus, et nudatur optimum fundamentum, et ornatur, ut quod latebat, appareat et suam recipiat claritatem, et hoc fit in sempiternum, quod Hebraice dicitur SELA. Simulque considera quod ipsi LXX, rerum necessitate compulsi, qui semper sela interpretabantur diapsalma, nunc transtulerunt, in finem. Maledixisti sceptris ejus, copiti bellatorum ejus, venientibus ut turbo ad dispergendum
Abbreviated transcription (Latin):
turteora. Primũ ponamus exẽplũ uthoc quasi gradu ad altiora ueniamus.
Legimus inhis quidemirabilibus confecer̃ uolumina. et qui olỹpieadas grecie ad
nr̃am usq memoriã ꝑduxer̃. exponentes quid insingulis annis noui acciderit
in mundo. Quod int̾ cetera terrȩmotu eruperint flumina quȩante non fuerant.
Etrursũ alia absortasint. et pessumierint.uod scilic& om̃s terrarũ uene quasi in hu¬
mano corpore sanguinẽ ita inse habeant latentes aquas quȩterrȩ concussiome rum¬
pantur etmanent flumina. Hoc si intelleximus uideamus animã humanãha¬
bẽre
inse naturalit̃ aquas et fluuios etpersuurni

Expanded text:
tur terra, primum ponamus exemplum, ut hoc quasi gradu ad altiora veniamus. Legimus in his qui de mirabilibus confecerunt volumina, et qui Olympiadas Graeciae ad nostram usque memoriam perduxerunt, exponentes quid in singulis annis novi 648 acciderit in mundo, quod inter caetera terrae motu eruperint flumina, quae ante non fuerant, et rursum alia absorpta sint, et pessum ierint: quod scilicet omnes terrarum venae, quasi in humano corpore sanguinem, ita in se habeant latentes aquas, quae terrae concussione rumpantur, et manent in flumina. Hoc si intelleximus, videamus animam humanam habere in se naturaliter aquas et fluvios, et per socordi
Abbreviated transcription (Latin):
suses insalutẽ popłitui. insalutẽ cũ xp̃otuo. Percussisti caput dedomo impii. ce nu¬
dasti fundam̃tũ usq ad collũ. sẽper. Solã nram editionẽ posuimꝰ utiuxta eam.
id est iuxta hebraicũ texentes consequentiã locꝵ Postea hoc commatice percapi¬
tula disseramus. Vider̾teds̃ et doluer̃ montes. Excelsa scilit& regna et sublimes
huiusscłi potestates. etquadrige quattuor in zacharia: quȩ egrediuntur demontibus
aeris. Hȩcte uider̃ etintremuer̃: etgurgss aquarũ transiit. Hocest om̃is eorũ im¬
petus ꝑsecutio quauexabant popłintuit Iostquã tẽ uider̃ transut tunc abyssus. hocest

Expanded text:
Christo tuo, percussisti caput de domo impii, denudasti fundamentum usque ad collum semper. » Solam nostram editionem posuimus, ut juxta eam, id est, juxta Hebraicam texentes consequentiam loci, postea LXX commatice per capitula disseramus. Viderunt te, Deus, et doluerunt montes, excelsa scilicet regna et sublimes hujus saeculi potestates, et quadrigae quatuor in Zacharia, quae egrediuntur de montibus aereis. Haec te viderunt et intremuerunt, et gurges aquarum transiit, hoc est, omnis eorum impetus et persecutio, qua vexabant populum tuum, postquam te viderunt, transiit tunc abyssus, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
curribus etequitans totũlustrabit orbẽ. Intendens quoq arcũ siue sagittas suas sceptra.
idest regna aduersũquȩ hieremias missus est eradicauit. dex Ttrux̃ et ꝑdidit. fecitq
ut ñ regnar&: peccatũ in mortali nr̃o corpore. Sceptra aut̃ id est regnadiaboli quȩ osten¬
dit etdño intellege diuersa peccata. auaritiã. luxuriã. iracundiã. detractionẽ. furta.
ꝑ iuria. aduersũq sermonedĩ. sedens inequis eccurrib suis. intendit fulgorissui con¬
torta spicula. et interim nonemittit. Utqui adextentũ arcũ territus fuerit ẽmissi¬
onẽ nonsentiat sagittarũ. Et hoc facit semꝑ quod aquila int̾p̃tatus est. PRODIAPSAL
p̃parans. equitatur ethuc illucq discurrit in orbẽ salutẽ. Fluuios scuides terrae.
Ix̃c. I luui is scindetur terra. Quia suscitauit dñs arcũ suũ ut tribubus iuram̃ ta

Expanded text:
curribus equitans, totum lustravit orbem. Intendens quoque arcum sive sagittas suas, sceptra, curribus equitans, totum lustravit orbem. Intendens quoque arcum sive sagittas suas, sceptra, id est, regna adversum quae Jeremias missus est, eradicavit, destruxit et perdidit : fecitque ut non regnaret peccatum in mortali nostro corpore. Sceptra autem, id est, regna diaboli, quae ostendit et Domino, intellige diversa peccata, avaritiam, luxuriam, iracundiam, detractionem, furta, perjuria, adversum quae sermo Dei sedens in equis, et in curribus suis intendit fulgoris sui contorta spicula, et interim non emittit, ut qui ad extentum arcum territus fuerit, emissionem non sentiat sagittarum. Et hoc facit semper, quod Aquila interpretatus est, pro diapsalmpraeparans equitat, et huc illucque discurrit in orbis salutem. Fluvios scindes terrae. LXX: Fluviis scindetur terra. Quia suscitavit Dominus arcum s
Abbreviated transcription (Latin):
Aspex i dnt s pnts equis quadrige igneȩ incircuitu helisei. Diligenter
astenie quadeqiuuleantur. Etturrus ettam̃ intantismilib equorũ etturruũ nullus
ascensor hioru equoru. Ile erat auriga. etille rector. Dequo psalmista canit. Quisedes
suꝑdierabĩ ostenderdere. Talib equis taliq curru. ethelias raptus ad clũ est. Siquis
aut̃ de tacharia uult discere. Quisint equi rufu. etquinigri. etqui uarii. et qui albi. egre¬
candidos et sessores eorũ. Equib corpora ingloria resurgentiũ. putoesse equos candidos.
sessorũ aut̃ scõrũ animas. Siquis uero peccatorest et meisimilis. et sedebit in equo nigro.
etdicetur deeo. Dormitauer̃ orĩs quiascenderunt equos. Detalibus equis scriptũ est.
alax equus ad salutẽ. Caro enĩ concupiscit aduersus sp̃m. et sapientia eius in imica ẽ. dõ.
Hocdictũ sit dehis quicorporadiligunt. et in nigris sedent equis. Nosaũt animas nr̃as me

Expanded text:
e mons plenus equis, et quadrigae igneae in circuitu Elisaei. Diligenter attende quod equi videantur et currus, et tamen in tantis millibus equorum et curruum nullus ascensor: horum equorum ille erat auriga et ille rector de quo Psalmista canit: Qui sedes super Cherubim ostendere . Talibus equis talique curru et Elias raptus ad coelum est . Si quis autem de Zacharia vult discere qui sint equi rufi, et qui nigri, et qui varii, et qui albi egrecandidos, et sessores eorum : e quibus corpora in gloria resurgentium puto esse equos candidos; sessores autem sanctorum animas. Si quis vero peccator est, et mei similis, sedebit in equo nigro, et dicetur de eo: Dormitaverunt omnes, qui ascenderunt equos . De talibus equis scriptum est: Fallax equus ad salutem : caro enim concupiscit adversus spiritum, et sapientia ejus inimica est Deo. Hoc dictum sit de his qui corpora diligunt, et in nigris sedent equis. Nos autem animas nostras
Abbreviated transcription (Latin):
subdñ postea regna futurã : & uicturã insion ad pristinũ montem:
boni pastoris humeris reportandã: Sciendũ quoq quod hoc capitulũ :¬
quod nunc exposuimus. & huic simile de esaia. iudȩos eteorũ heresis
heredes. ad mille annorũ referre imperiũ xp̃i atq scõrũ: & ellud
quod dicitur . oñs popłi ambulabunt unusquisq in nomine dĩ sui.
ita interp̃tari unãquẽq gentẽ cũ idolosuo torqueri. & mitxetur
inignẽ ȩterni supplicii: Sed ex consequentibus arguuntur. non
define scłorũ hacdici. sed de primo aduentuxp̃i. in quo colliguntur
reliquiȩ claudicantis. & gentes ante saluantur: Igitur esa ias hu¬
iuscemodi posuit testimoniũ: Sermo qui factus est adesaiã filiũ amos.
deiudȩa & hierusalẽ : quia erit in nouissimis dieb manifestus mons
dñi : & domusdĩ suꝑ summitatẽ montiũ. & exaltabitur suꝑ colles.

Expanded text:
sub Domini postea regno futuram, et victuram in Sion, et ad pristinum montem sub Domini postea regno futuram, et victuram in Sion, et ad pristinum montem boni pastoris humeris reportandam . Sciendum quoque, et hoc capitulum quod nunc exposuimus, et huic simile de Isaia, Judaeos et eorum erroris haeredes ad mille annorum referre imperium Christi atque sanctorum. Et illud quod dicitur: Omnes populi ambutabunt, unusquisque in nomine Domini Dei sui, ita interpretari, unamquamque gentem cum idolo suo torqueri, et mitti in ignem aeterni supplicii. 479 Sed ex consequentibus arguuntur, non de fine saeculorum hoc dici, sed de primo adventu Christi, in quo colliguntur reliquiae claudicantis, et gentes ante salvantur. Igitur Isaias hujuscemodi posuit testimonium: Sermo qui factus est ad Isaiam filium Amos de Juda et Jerusalem: quia erit in novissimis diebus manifestus mons Domini, et domus Dei super summitatem montium, et exaltabitur super colles
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneant. audiet de prima xp̃idici ȩcclesia quȩ credidit exiuchas
dequuas uerunt apłi superquos inactib postolorũ lucas derp
quȩlaborauerat ingentẽ robustã : in nomen uidelic& xplanã: quod
nongladius non ignes. non torm̃ta superabunt: Vide fidẽ a pussio¬
nem martyrum & derobusta gente non ambiges : & regnabitdñs su
ꝑeos. id est suꝑ gentes multas : & super reliquias claudicantes in mon¬
te sion. in ecclesia. inspecula. contẽplatione uirtutũ a p̃senti scło
&usq infuturũ: Siquis aut̃ uoluerit hoc quod dicitur congregabo
eã quetontrita fuit . & eiectã suscipiã : & cȩtera deanima humana in¬
tellegere. quod ante aduentũ xp̃i uariis passionibus uiti isq serui¬
erit: & quasi erranea & morbida ouis luporũ fuerit laniata morsib:
nonerrauit. dumtam̃ nouerit eã quȩ contrita fuerat & afflicta

Expanded text:
permaneant? Audiat de prima Christi dici Ecclesia quae credidit ex Judaeis, permaneant? Audiat de prima Christi dici Ecclesia quae credidit ex Judaeis, de qua fuerunt et Apostoli, super qua in Actibus Apostolorum Lucas describit: quae laboraverat, in gentem robustam, in nomen videlicet Christianum, quod non gladius, non ignes, non tormenta superabunt. Vide fidem et passionem Martyrum, et de robusta gente non ambiges. Et reguabit Dominus super eos, id est, super gentes multas, et super reliquias claudicantes in monte Sion, in Ecclesia, in specula, in contemplatione virtutum, a praesenti saeculo, et usque in futurum. Si quis autem voluerit hoc quod dicitur: Congregabo eam quae contrita fuit, et ejectam suscipiam, et caetera, de anima humana intelligere quod ante adventum Christi variis passionibus vitiisque servierit, et quasi erronea et morbida ovis luporum fuerit laniata morsibus, non errabit: dum tamen noverit eam, quae contrita fuerat et afflicta,
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq inuiastia. nos uero ambulabimus in nominednĩ dĩnrĩ in scłm
& ultra Cunctis inquiunt nationibus. euntib iuxta errorẽ suũ nis
ad montẽ dni festinauimus &ediximus: uenite ascendamus in montẽ
ipseest mons quids̃ est In illa die inqua lucebit sol iusticiȩ congrga¬
bitur illaquȩ fuerat ante contrita: & quȩ expulsaerat suscipi&e. etad
Uisi enĩdns sabaoth reliquiss&e nobis semen. qua si sodoma essemis &e
quasi gomorra similes fuissemus: Sed & iuxta hebraicũ pulcdrȩ
helias dixerat usq quo claudicatis : cuius pes scandali catus fuerat
ascissus: quã ei cerã. & cui dederã libellũ repudii colligã: & quĩ
adflixerã captiuitatib uariis ultra dederã diabolo & angelis eius
cnestatim nobis diligens lector opponat. quomodo congregeta asseris
claudicantẽ. & collectã eã quȩ fuerat eiecta : cũ iudȩi in infide litate

Expanded text:
unusquisque in via sua: nos vero ambulabimus in nomine Domini Dei nostri inunusquisque in via sua: nos vero ambulabimus in nomine Domini Dei nostri in saeculum et ultra. Cunctis, inquiunt, nationibus euntibus juxta errorem suum, nos ad montem Domini festinavimus, et diximus: Venite, ascendamus in montem ipse est mons qui Deus est. In die illa in qua lucebit sol justitiae, congregabitur illa quae fuerat ante contrita, et quae expulsa erat, suscipietur, et adNisi enim Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et quasi Gomorrha similes fuissemus . Sed juxta 478 Hebraicum pulchre: Elias dixerat: Usquequo claudicatis ? cujus pes scandalizatus fuerat abscissus . Quam ejeceram, et cui dederam libellum repudii, colligam: et quam afflixeram captivitatibus variis, vel tradideram diabolo et angelis ejus. Ac ne statim nobis diligens lector opponat, quomodo congregatam asseris claudicantem, et collectam eam quae fuerat ejecta, cum Judaei in infidelitate
Abbreviated transcription (Latin):
tsuos in aratra. & hastessuas in falces: & tropologicae
ac prdicamts adfidẽ xp̃i: ira effrenata conu cia esse deposita
atmittat unus quisq manũ suꝑ aratrũ. & nonrespiciat postergum.
i& ontumeliarũ iacula hastasq confringens. fructus metere cupuar
spiritales. ut laborantibus aliis nos intremus in labores eorũ. & dica¬
tur denobis. ⁊uenientes aut̃ uenient in exultitione : portantes manipuliss
Tuncnemo pugnat aduersus aliũ: Quialegimus beati pacifici: nem
dise& contendere insubuersionẽ audientiũ. sed ponit silentiũ or
suo & tac&. quiatẽpus malũ est: & requiesc& unusquisq subuitȩ su
ut p̃mat uinũ quod exhilarat corhominis. subuite illa cuius agr¬
cola patẽst: & subficusua. dulcia sp̃sscĩ poma decerpens. carttatẽ
gaudiũ. pacẽ. & seliqua Haecxũt om̃a accident scđm utrãq. ex posta¬
nẽ. quiadñ uerba sunt uera. & eius dixisse fecisseest : Om̃s popliuba

Expanded text:
suos in aratra, et hastas suas in falces , et tropologice accipi: ut dicamus ad fidem Christi, iram et effrenata convicia esse deposita, ut mittat unusquisque manum super aratrum, et non respiciat post tergum, et contumeliarum jacula hastasque confringens, fructus metere cupiat spirituales, ut laborantibus aliis, nos intremus in labores eorum, et dicatur de nobis: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Nunc nemo pugnat adversus alium, quia legimus: Beati pacifici . Nemo discit contendere in subversionem audientium, sed ponit silentium ori suo, et tacet; quia tempus malum est . Et requiescet unusquisque sub vite sua, ut premat vinum, quod exhilara: cor hominis, sub vite illa, cujus agricola Pater est , et sub ficu sua dulcia Spiritus sancti poma decerpens charitatem, gaudium, pacem, et reliqua. Haec autem omnia accident, secundum utramque expositionem, quia Domini verba sunt vera, et ejus dixisse, fecisse est. Omnes populi ibunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quia misisti odñe incapita inquorũ morte etsuscitasti uuncuia usq adaila. etđ uusisti
inscupore capita potentiũ. et induxisti inmare equostuos conturbantes aqas multas.
uel habitudo turbat̾a est nesimilia sustinerẽ. Potest quoq etquasi suũ habere ꝓͥncipiũ.
tionis labiorũsuorũ: Commonitus. tantũ timuerit dm̃. ut ingressus sit tremor in
hominẽ cõmouentis. Necquicquã facerie quod dis plicer& dõ. etquia allegoricȩ iuxta
menbra corporis animȩ quoq menbra scriptura cõmenorat. uentrẽ pauentẽ. eam
uirtutẽ accipiamus animȩ quȩ spitales cibos recipit. etlabia quib secum mens loquitur.
etossa robusta et solida. dõy mata. quib. tota animȩ cõpago solidatar. Haec animȩ bre¬
uit̃ dicta sunt. Siquis aũt his acutiora etueriora reppererit illius magis explanatio

Expanded text:
Quia misisti, o Domine, in capita iniquorum mortem, et suscitasti vincula usque ad collum, et divisisti Quia misisti, o Domine, in capita iniquorum mortem, et suscitasti vincula usque ad collum, et divisisti in stupore capita potentium, et induxisti in mare equos tuos conturbantes aquas multas: mea, vel fortitudo, vel habitudo turbata est, ne similia sustinerem. Potest quoque et quasi suum habere principium, tionis labiorum suorum commonitus, tantum timuerit Deum, ut ingressus sit tremor in hominem commoventis, ne quidquam faceret quod displiceret Deo. Et quia allegorice juxta membra corporis, animae quoque membra Scriptura commemorat, ventrem paventem, eam virtutem accipiamus animae, quae spirituales cibos recipiat, et labia, quibus secum mens loquitur, et ossa robusta et solida dogmata, quibus tota animae compago solidatur. Haec a me breviter dicta sunt. Si quis autem his sagaciora et veriora repererit, illius magis explanatio
Abbreviated transcription (Latin):
N equaquã ita dominarentur inmari. sed turbate cederint. etequiti p̃liantis uulnera
formidarent:. Atq utinã et in me ascendat uerbũdĩ. etperlanceã orismei int̾ficiat
eũ quiregnat inaquis multis. utadregis interitũ aquȩ. quȩ illi subiectȩ fuerant con¬
turbatȩ. p̃beant colla equitomeo. etredacti in unã quadrigã. effitiamur dñi cherubĩ
quod int̃pretatur scientiȩ multitudo. Nũ quã enĩ auriga sic cõpositus est sicfertur
ornatus ut in his quiscientiȩ multitudine aechabens intersẽ sapientiȩ copulantur.
Lxx. Custodiui etextimuit uenterms auoce orationis labiorũ meorũ. et ingressus ẽ
tremor inossamea. et subterme conturbataest fartitudomea. Siue utalibi scriptũ
repperimus. Nẽ ⁊ ie mõu quod nos possumus dicere habitudomea. Diuersa quippe

Expanded text:
nequaquam ita dominarentur in mari; sed turbatae cederent, et equitis praeliantis vulnera nequaquam ita dominarentur in mari; sed turbatae cederent, et equitis praeliantis vulnera formidarent. Atque utinam et in me ascendat verbum Dei, et per lanceam oris mei interficiat eum qui regnat in aquis multis, ut ad regis interitum, aquae quae illis subjectae fuerant conturbatae, praebeant colla equiti meo, et redacti in unam quadrigam, efficiamur Domini Cherubim, quod interpretatur scientiae multitudo. Numquam enim auriga, sic compositus, et sic fertur ornatus, ut in his qui scientiae multitudine et habenis inter se sapientiae copulantur. LXX: Custodivi, et extimuit venter meus a voce orationis labiorum meorum: et ingressus est tremor in ossa mea, et 663 subter me conturbata est fortitudo mea. Sive ut alibi scriptum reperimus ἡ ἕξις μου, quod nos possumus dicere, habitudo mea: diversa quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta illud quod in apocalipsi scribitur: Quod sermodĩ sedeat in equo albo. etom̃is exerc¬
tus in equis albis sequatur eũ Videbimus quomodo xp̃s ascenderit in apostolissuis dic̃sei
Ecce ego uobiscũsũ om̃ibus diebus. usq ad consumationẽ scłi. Ettuntes. ite baptirate
om̃sgentes in nomine patris etfilii et sps̃sor̃ Et postea conscenderit in uno equo candido.
quẽ aliũ non puto. nisi a postolũ paulũ. Superquẽ equitans. omnẽ orbẽ circiuerit.
Ascendit aut̃ sermodĩ in equissius utturbarentur aquȩ multȩ. hoc est uel popłi multi.
quiante in mari erant. et drãcone tenebantur obnoxiiLataenĩ ecspatiosa uisa est
quȩ ducit admortẽ. et turbarentur primũ. errorẽ pristinũ deserentes. Deinde contur¬
bati uenientẽ equitẽ susciperent. Uelcerte dequib supra diximus dȩmonũ cateruȩ.

Expanded text:
juxta illud quod in Apocalypsi scribitur, quod sermo Dei sedeat in equo albo et omnis exercijuxta illud quod in Apocalypsi scribitur, quod sermo Dei sedeat in equo albo et omnis exercitus in equis albis sequatur eum, videbimus quomodo Christus ascenderit in apostolis suis, dicens eis: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi; et: Euntes, ite, baptizate omnes gentes, et reliqua . Et postea conscenderit in uno equo candido, quem alium non puto esse, nisi apostolum Paulum, super quem equitans, omnem orbem circuierit. Ascendit autem sermo Dei in equis suis, ut turbarentur aquae multae, hoc est, vel populi multi, qui ante in mari erant, et draconi tenebantur obnoxii  Lata enim et spatiosa via est quae ducit ad mortem , et turbarentur, primum errorem pristinum deserentes: deinde conturbati venientem equitem susciperent. Vel certe de quibus supra diximus, daemonum catervae