comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
falsos testes aconnmone eccłastiea sub¬
mouendos insi penitentie satis factione
ccimina admissa diluerint. Item exto¬

Expanded text:
falsos testes a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina admissa diluerint. C. X
Abbreviated transcription (Latin):
oẽm pec̃orum opatus
tir coram ꝑsecucore fecitqui inconfitetinsi
dema interrogatus respondet.⁊ ille postco¬
fessionemasꝑgituraqua hic uero. nsꝑgitur
sangune uel contĩgitur igneillepmanus
impoicionẽ poncificis accipit sp̾m scmbie
tur ille cõmunioat en charistiemcõmemo¬
ratione mortis domini hic xp̃o ip̃icc̃ii:¬
morituraue conficeturse mũcli actibre¬

Expanded text:
ogatus martyr coram persecutore facit, qui et confitetur, et interrogatus respondet. Ille post confessionem aspergitur aqua, hic vero aspergitur sanguine, vel tingitur igne. Ille manus impositione pontificis accipit Spiritum tur. Ille communicat Eucharistiae in commemoratione mortis Domini: hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus re
Abbreviated transcription (Latin):
munstros secum habeat quisactis in¬
uultu cintedientes eum amaliuolis
homunib ⁊ consensum prebences sacri¬
fitio pacta aũt consecrationes omnes
comunicet quinolunt eccl̾iasticio ca

Expanded text:
ministros secum habeat, qui sacris invultu, custodientes eum a malivolis hominibus, et consensum ejus praebeant sacrificio, peracta autem consecratione, omnes communicent qui nolu
Abbreviated transcription (Latin):
at aut regis benefitioestimet postulandam
Quocl si fecerit abecclesie commnioneremo
ualet. Secl apcoret rapta nomina suntm
ciorum. qñ personarum. uitia autem cum
petpententiam purgata fuetiat nomina
eorum abolentu. unde inquadam omel
ipta copulari rapcori ancequam uicium
ipine. aboleaturdonec. ille rapcor et illa¬
rapta nre appellantur. Ceterum cum illa
patrie potestati restituta fueric. et rapcori
suerapine pencentiam egericcum uolum¬
tas parencum utriusq inmum conuene¬
nt. non prohibencur abinuicem copulari.

Expanded text:
at, aut regis beneficio aestimet postulandam. Quod si fecerit, ab ecclesiae communione remotvalet. Sed raptor et rapta nomina sunt vitiorum, non personarum. Vitia autem quum per poenitentiam purgata fuerint, nomina eorum abolentur. Unde in quadam homirapta copulari raptori ante, quam vitium rapinae aboleatur, donec ille raprapta iure appellatur. Ceterum cum illa patrie potestati restituta fuerit et raptor sue rapine penitentiam egerit, cum voluntas parentum utriusque in unum convenerit, non prohibentur adinvicem copulari.
Abbreviated transcription (Latin):
atq ideo maiorem gratiam reperit quam a¬
misit. tamꝙͣ enim bontis pastortuendũ gre¬
gem accepit.ut quis̾. ante infirmus fuerat
aeret om̃ib firinam̃tum ⁊ qui se int̃ogatio¬
nis temptatione mutauerat ceteros fidei sta¬
bilitate fundaret deniq ꝓsoliditate deuotõi
fidei fũdamenta posint ci tanquam sarui
lẽq otineat. Htẽ obicitur peĩtrntes ad sa¬
cros ordines ꝓmoueri uondebent non ergo
lapsi post quam penitetiam admaiora per¬

Expanded text:
atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit. Tanquam enim bonus pastor tuendum gregem accepit, ut qui sibi antea infirmus fuerat, fieret omnibus firmamentum, et qui ipse interrogationis tentatione nutaverat, ceteros fidei stabilitate fundaret. Denique pro soliditate devotionis fidei fundamenta posuerit, et tanquam saxum rs. Gratian. Item objicitur, poenitentes ad sacros ordines promoveri non debent: non ergo lapsi post poenitentiam ad majora per
Abbreviated transcription (Latin):
Aptiem autem uel emram mulierem e
te paululũ m̃ora inueniri non ualeat qui
redimat᷑ it ante quam puer ab lactetur
uł mater purificetur ad eius ꝯcubitũ iͣ n̾ ace

Expanded text:
aptizari, vel ipsam mulierem, vel te paululum mora, inveniri non valeat, qui redimatur. C. IV. Antequam puer ablactetur, vel mater purificetur, ad ejus concubitum vir non ac
Abbreviated transcription (Latin):
nec simiłi ꝯprehendimuslus duas specie
quemad moclum an̾cosectationem conp̃¬
bendebamuacum fidelr faceaminañt cõ¬
sectationem pane̾ ẽe ⁊ uinũ quod natã fõm¬
auit. post consecrationem uere eẽ carnem

Expanded text:
comprehendimus duas species quemadmodum ante consecrationem comprehendebamus, cum fideliter fateamur ante consecrationem panem esse et vinum, quod natura formavit. Post consecrationem vero carnem
Abbreviated transcription (Latin):
apłis trateset quio fecit nobꝰ xp̃e qri eundem t̃¬
ditorem suum quem durotum noĩauit qui
ante traditionem nec ioculio dominicis fidem
potint exibere cum cetͣis discipulis ad p̃dicant̾
regnũ celorum misio ut monstraret dei doã
ꝑuei̾re ad eos qui cum fide iccipuint. etunisi
tilis sic ꝑ quem acipunt quał iudas fuit. ¶ tez

Expanded text:
is, traderet? Quid vobis fecit Christus, qui eundem traditorem suum, quem diabolum nominavit, qui ante traditionem Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere, cum ceteris discipulis ad praedicandum regnum coelorum misit, ut demonstraret, dona Dei pervenire ad eos, qui cum fide accipiunt, etiam si talis sit, per quem accipiunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
malis pominib scm̃ est. tem. Beodem R¬
accedit ut offe tar ⁊ qualr̾ accedit ut sumat.
ai eos de sienfitus ellum mariducare qui
ad illud tales acredñt quales ⁊ un sunt. i taq
si offe tat deomalus ⁊i accipiat inte uonus.
cum est omĩa munda mundis ꝑ hanc sm̃a
ueridicim a catholicam etiam nos optati sacri¬
ficio polluti noestis si fcã eius displicebant uo¬
bis. namntiq panis alnis panis luctus erat ¶
quus iniquitatib affrica tota lugebat. s panẽ
luctus omĩib uobis exe̾ ẽẽ omĩn uestrũ mi¬

Expanded text:
malis hominibus sanctum est. Item: § 7. Nlis accedit ut offerat, et qualis accedit ut sumat, et eos de sacrificiis talium manducare, qui ad illa tales accedunt, quales et illi sunt. Itaque si offerat Deo malus, et accipiat inde bonus, ptum est: Omnia munda mundiueridicam et catholicam etiam uos Optati sacrificio non estis polluti, si facta eius displicebant uobis. nam utique panis illius panis luctus erat, sub cuius iniquitatibus Africa tota lugebat, sed panem luctus omnibus uobis communem omnium uestrum ma
Abbreviated transcription (Latin):
nupriarim. et̃ si poles euius causa m¬
itum estrmanifesta ideri licaat non sub¬
sequatur. icautiara scentso conius¬
neuxeno noluntate abbibas ali¬
am unce comunes filii uasonicuram
nis comnxtione ac srmipealtiu
aũt iuire ac porestat apudanti¬
quos patres sas eratutrum etlam ne
sas sit teniere non dixernt. ¶te. de eo¬
semel iniga nipciarum iuitiut poclus
Sincer sesint conniges etiam serati qua
cum his quib ad besenuit. et paulo pt
dranetuiter uiuentec quoatum uin¬
culum coniugale. quodnee seperatio nec
cum altero copilatio possitanferitfec
apostata amina uelud ceconugio xẽ
recetens etiam fide perdita sacrameu
fidei nona mittit. quo¶Lanacro regua¬
tiouis accepit Redr̾tur en im proculd¬
ubio redeuntifiamisiset auscetens ba
aut box qui recefsit ad cumulum su ppli¬

Expanded text:
nuptiarum, etiamsi proles, cujus causa initium est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut jam scientibus conjugne uxoris voluntate adhibere aliam unde communes filii nascantur, unius commistione ac semine alterius, aut jure et potestate apud antiquos patres fas erat, utrum et nunc fas sit, temere non dixerim. CAP. semel inita jura nuptiarum, ut potius sint inter se conjuges etiam separati, quam cum his quibus adhaeserunt. Et post: Manet inter viventes quoddam vinculum conjugale, quod nec separatio, nec cum altero copulatio possit auferre, sicut apostata anima velut de conjugio Christi recedens, etiam fide perdita sacramentum fidei non amittit, quod lavacro regenerationis accepit. Redderetur enim procul dubio redeunti, si amisisset abscedens; habet autem hoc qui recesserit ad cumulum suppli
Abbreviated transcription (Latin):
no uerimus et mag̾instante neccĩtate pei¬
iurandum nobis qua profacto uramẽto
inaliud cnem maius ẽẽ diuettendum: ⁊ tẽ¬

Expanded text:
noverimus, et magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro facto juramento in aliud crimen majus esse divertendum.
Abbreviated transcription (Latin):
sectus est aut abarbaris abscissus. bic melero
ymaneat.siquis autem se cũ samis eẽt absci¬
dit hunc inclero ꝯstitutum abstinere ꝯueru¬
et aideinceps nullũ debere talium ꝓmoneni.
sicut aũt claret hec ꝙ de biis qui re̾ bane affe¬
dignissimi tales cum ad clerum suscipit ec̃c¬

Expanded text:
sectus est, aut a barbaris abscissus, hic in clero permaneat. Si quis autem se sanum abscidit, hunc et in clero constitutum abstineri conveniet, et deinceps nullum debere talium promoveri, sicut autem hoc claret quod de his qui rem hanc affe autem alias dignissimi, tales ad clerum suscipit
Abbreviated transcription (Latin):
annos constituta xp̃i quosdam audio dẽt.¬
uelle subueitere. Cum .xxx. annorũ lerbo¬
entis auctorirace possidere cepit tricenalis
prescriptio petitori sentiũ impoĩt. Ita cam̃
ut supputatio presctiptioĩs nõatp̃i diffim¬
tionis secl adecessu diffimẽtis exordiu̾suãt.¬

Expanded text:
annos constituta Christi quosdam audio velle subvertere, quum XXX. annorum lex hoentis auctoritate possidere coepit, tricennalis praescriptio petitori silentium imponit, ita tamen, ut supputatio praescriptionis non a tempore definitionis, sed a decessu def
Abbreviated transcription (Latin):
p̾canentes. nccciu direimus instituere. ut
ubi tp̃ri uł loci siũ cleri copia suffragatur
l̃t quisquis quis ille sit canens deoͤatq
sacrifiems. post se lucini solaminis adin¬
torem. ut si aliquo eã. ille qui officia un¬
pleturuis accedit uinbatus fiñt. uł adte̾ra
elisus. argo semꝑ habeat. qui eiꝰ semꝑ nic̃e
exequatur intrepidis. ¶tem exgci.tolło.ix.

Expanded text:
necessarium duximus instituere, ut ubi temporis vel loci sive cleri copia suffragatur habeat semper quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem, ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit turbatus fuerit vel ad terram elisus, a tergo semper habeat qui ejus vicem e
Abbreviated transcription (Latin):
aut sub diaconus aue lector au̇ fuen
psalinsta. aut bostiatius eum muliere sa¬
ficata deomechatus fuerit deponat quia
sponsam xp̃i corrupit. Siuero laicus excõ¬
i. uidue et pueleque post religiomiꝰ

Expanded text:
nus, aut lector, aut psalmista, aut ostiarius cum muliere sanctificata Deo moechatus fuerit, deponatur, quia sponsam Christi corrupit; si vero laicus, excomiduae et puellae, quae post religioni
Abbreviated transcription (Latin):
ud antem ea que alieniti mietite fi¬
ũti noͣn sint imputata ficile indes
posse ꝓbari: pecca namq alia penes
nolutatẽ anirm. alia circa nature ĩ¬
frmitate uidentur consistere. est au̾t uolu̾tas

Expanded text:
d autem ea, quae alienata mente fiunt, non sint imputanda, facile videtur posse probari. Peccata namque alia penes voluntatem animi, alia circa naturae infirmitatem videntur consistere. Est autem voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
facerent eodem criminis reatudiuina lege
tenerenturque non sic fecit homines ut se il¬
lo uterentur modo uiolatur qui ꝑpe ip̾a secie¬
tas quecũ cleo nobis eẽ debet cum eadem na¬
turacuius ip̃e est auctor. libichinis peru̾eis¬
r i. Turpior et flagiciofior est usus concra
nacura quã formeatiois uel ad ulceru. Rob

Expanded text:
facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae non sic fecit homines, ut se illo uteretur modo. Violatur quippe ipsa societas, quae cum Deo nobis esse debet, quum eadem natura, cujus ipse auctor est, libidinis perversXIV. Turpior et flagitiosior est usus contra naturam quam fornicationis vel adulterii.
Abbreviated transcription (Latin):
t lex continetie et placens deomũdittiret᷑
in eccłasticis personis. et sacris ordinib
tñs grechentes propositum uxores sibico¬
pulare presupsent. separentur binꝰmoĩ
nãꝙ copulationẽ quam contra eccłasti¬
eaĩ regłam cnstat ẽẽ contctami. matͥmo¬
nium non ee censemus qui etiã a biui¬
cem seꝑati protantis excessib. condig¬
nampenicentiamagant. Id ip̃m quos
descĩmonialib femis squelabsit nube
omib auccoritatib nouentes probibẽ¬
tui ꝯrhe mattimonia et quidã eorum si
talium seꝑationes peccm ẽẽ asfetit itti
dicens

Expanded text:
tem continentia et Deo placens munditia in ecclesiasticis personis et sacris ordinibustransgredientes propositum uxores sibi copulare presumpserint, separentur. Huiusmodi namque copulationem, quoniam contra ecclesiasticam regulam constat esse contranium non esse censemus. Qui etiam ab invicem separati pro tantis excessibus condignam poenitentiam agant. Id ipsum quoque de sanctimonialibus feminis, si quod absit nubere omnibus auctoritatibus voventes prohibentur contrahere matrimonia, et quidam eorum, sitalium separationes peccatum esse asserit, ita dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ac leuitarum auctoritate ⁊ ꝯsũsu atq reliqnorũ
fideliũ ⁊ ꝯtorũ ꝯsiliarorum nr̃oru ꝯsultu
diffinitũ est. nos om̃s utriusq ordinis mini¬
stros scire uoluinus. statutũ est namq ratione
⁊ necc̃tate anctoritate p̃dẽa. ⁊ ꝯsultu om̃ĩum
ut quociens cũq cuiqu̾a sicerdoti crimen ĩpu¬
nitur. si ip̃e accusator talis fui̾r ut recipi debeat.
quia q̃les adaccusaticessacdotẽ admitti debẽãt
incanonib plenit expressum est. Si aũt ut dcõ
est ille accusitor qui canõice ẽ recipiendus eñ
cũ legittimo iurorũ numero ⁊ bonorũ testiuz

Expanded text:
ac levitarum auctoritate et consensu, atque reliquorum fidelium et conciliorum nostrorum consultu diffinitum est, vos omnes utriusque ordinis ministros scire volumus. Statutum est namque ratione et necessitate ac auctoritate praedicta, consultu omnium, ut quotienscunque cuiquam sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat; quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant, in canonibus pleniter expressum est: si autem, ut dictum est ille, accusator, qui canonice est recipiendus, eum cum legitimo numero verorum et bonorum testium
Abbreviated transcription (Latin):
omce dompnet᷑. Si uõͣcũ sup̃sqͥpto p̃tertu ap¬
ant incredibi lis suo epo ant reliquis sins cc̃¬
sacerdocib siue boñis quistis de suo ppło uł de
sua plebe hominib fuĩt. ne in crimine. aut pre¬
dea suspitione remaneat. cum tribz aut quĩ q.
uł .uii. bonis ac uicinis sacerdotib eremplo leo
stis boĩb se sacramento coram ppło suꝑ quatuor
enagłia dato purgatũ ecc̃e reddat siquis aũt
scire desiderat quaies testes ad accãtionem sa¬
cerdotũ recipi debeant. ⁊ quid de accusatore faci¬

Expanded text:
ce damnetur. Si vero cum supra scripto praetextu apaut incredibilis suo episcopo, ac reliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine, aut in praedicta suspicione remaneat, cum tribus aut quinque vel septem bonis ac vicinis sacerdotibus, exemplo Leonustis hominibus se sacramento coram populo super quatuor evangelia dato purgatum ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quicquid de accusatore faci
Abbreviated transcription (Latin):
notũ ẽe non dubitamus. ꝙ sepissime sua dñte
eraminatio ⁊ satiffatio fiat licet tempore bone
memorie diĩ genitoris uñ pipini sine prisis
temporib asanctis patrib ⁊ reliquis bone fi¬
di⁊ deuocionis rominib sepissime uentilacur
fui̾t. nos tamien pleniter et aliquid in diffi¬
nitũ reꝑire minime quiuimus. nr̃is qppe
gnis seu inalus d eo degentib nob̾q una cũ
eis agentib sepissĩe ꝑꝑ multas ⁊ ninias recdani¬
tioẽs que erloc ad nos de diuersis ꝑtib uener̃t

Expanded text:
notum esse non dubitamus, quod saepissime suadente aexaminatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris nostri Pippini, sive priscis temporibus a sanctis patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit; nos tamen pleniter, et ad liquidum diffinitum reperire minime quivimus. Nostris quippe gnis seu in aliis Deo de gentibus, nobisque una cum eis agentibus saepissime propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex dive
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatu  emittat eo ꝙ incertum sic uolũ tate
an cau̾occident. Siuolum. tate. post .uii. annoᷤᷤ
peniteat sicaũ. post .u. annorum tempora acta le¬
gittuna prũa ad cominionem placuit admitti

Expanded text:
tum sit, voluntate, an casu occiderit: si voluntate, post septem annos, si casu, post quinque annorum tempora acta legitima poenitentia ad communionem placuit admitti.
Abbreviated transcription (Latin):
rigerentur quam ad nos eorũ nilcius ꝑue¬
negligentẽ. non solum deillis offendimur
sccletiam adulciscendum desidiamtuã nic̾o¬
minus prouocamur. Ommergo dilatione
omĩq excusatiõe post posita filiam głiose
memorie uslliam magñmilicie que piectiꝰ
qua sponte assumpsit religiosis uestibus
religiosum babitũ reuocareacĩmo¬
nasteno mittere. ubi distiicteualeat
is. Nam si quolibet mõ inbac renegligens
sis pena resecante cognoscere qr si cut cdoximꝰ
siintellectum bominis buisses que facẽ

Expanded text:
rigeres quam ad nos eorum nuntius pervenegligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam nihilominus provocamur. Omni ergo dilatione omnique excusatione postposita filiam gloriosae memoriae Tulliani magistri militiae, quae projectis quas sponte assumpsit religiosis vestibus, religiosum rursus habitum revocare, ac in monasterio mittere, ubi districte omninosceperis. Nam si quolibet modo in hac re negligens ena possis resecante cognoscere; quia, sicut diximus, si intellectum hominis habuisses, haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
todomuctur sõs etiam gracie dac fidem q̃
etiam non petlta adoconcechit᷑ ut ñ bonñ
retenci et alia conceclant᷑. nam fides nc̃ est
liberiarbitrii tm̃ secidonũ dei ⁊dem debaptis
Uetus infirmicas inbap¬
cigato nonpemcus absumitin secliures ami

Expanded text:
tus etiam gratiae dat fidem, quae etiam non petita a Deo conceditur, ut homini petenti et alia concedantur. Nam fides non est liberi arbitrii tantum, sed donum Dei. Vetus infirmitas in baptismo non penitus absum
Abbreviated transcription (Latin):
uiolar & qraliud est sacram̃tum ab effectu sacͤ¬
m̃ti. cum eos qui in ip̃a unitate ecc̃e ꝑdite uin¬
ũt ecc̃a constat remissionem peccõrum nec dare
nec hr̃e posse. qr nõ malignis s bonis filiis dictũ
est. Si cui dimiritis peccata dimittuntur. cui te¬
uł accipere sacramentum luptisin a uo dare rem¬

Expanded text:
uia aliud sacramentum ab effectu sacramenti est, cum hos qui in ipsa unitate Ecclesiae perdite vivunt, constet remissionem peccatorum nec dare, nec habere posse, quia non malignis, sed justis dictum est: Si cui dimiseritis peccata, dimittentur; cui tel accipere sacramentum baptismi. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
Nebił i sacrificus mãus eẽ põt quã corpuᷤ
⁊ sangius xp̃i nec ulla oblacio hac pocior
est. set hec omnes precellit quepura con¬
scientia domino offerenda est ⁊ puram̃te
tiorest cetĩs. ita pocius excoli es uenerarii

Expanded text:
Nihil in sacrificiis majus esse potest, quam corpus et sanguis Christi, nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit, quae pura conscientia Domino offerenda est, et pura metior est ceteris, ita potius excoli et venerari
Abbreviated transcription (Latin):
gentes fidei prechicatioẽ cutum quaꝙ dis¬
cuiceret sicut enim extlora uos uirtucũ
oꝑa emmẽtes in hac uita constituunt. ira
et in t̾na moiũ ornam̃ta excordemundo
proceclentia in fucurã uicã celestiumga¬
udiorum participationegłificabũt płi¬
ma eium ꝓpascendis ombꝰ beati petri apo¬
stolorum principis utilitatib excellẽtia
urãm prestitisse dilicimus. ita ue nõ par¬
ua loca pattimomi eius propriis Nudata
cultorib largitis datorum habitatoribꝰ
restaurasset. Qutũq igitin illi xp̃iamꝰ¬
sima m̃te ꝯfertis horum rettibutionem
persꝑem infututo iuditio sustineatis.
Breuit monstratũ est. quod bom laudab¬
ilic̾ ꝑsecuntur malos. et malidãpnabilit
persecunt᷑ bonos. Illud aũt apli. tuaute
quis es qui uiclicas alienũ ẜuum de occl¬
tis aliem corclis intelligendũ ẽ q̃uod
uinclicta infetri possit monstratũ est. Nc̃
restat ostendere aquo debet inferti ⁊̃ qd
magis diliguntur illi qui puniũt. qua

Expanded text:
gentes fidei praedicatione circumquaque discurrat. Sicut enim exteriora vos virtutum opera eminentes in hac vita constituunt, ita et interna morum ornamenta ex corde mundo procedentia in futura coelestium gaudiorum participatione glorificant. Plurima enim pro pascendis ovibus beati Petri apostolorum principis utilitatibus excellentiam vestram praestitisse didicimus, ita ut non parva loca patrimonii ejus, propriis nudata cultoribus, largitis Datitiorum habitatoribus, restaurasset. Quaecunque igitur illi Christiana mente confertis, horum retributionem per spem in futuro judicio sustinetis.Breviter monstratum est, quod boni laudabiliter persequuntur malos, et mali damnabiliter persequuntur bonos. Illud autem Apostoli: Tu autem quis es, qui judicas alienum servum? de alieni cordis occultis intelligendum est. Quod vindicta inferri possit, monstratum est. Nunc restat ostendere quod debet inferri, et quod magis diliguntur illi qui puniuntur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
gracia tanta excellentie ur̃e bellicorũ actuũ
sciamus bec etiã anciquis bellorũ clucib fu¬
isse concessaset cum futuras deo largiente in¬
ctorus non camali proindencia. sed magis
oritionib preuentis fit ut hoc instuporem
uenrit quoi glã ur̃a nontẽrenoconsilios
teo de suꝑ largiente descendat. ubi enĩmeti¬
torum urorum loquar noncliscurrt
de causa. rei .p. in qua coli deum conspicimꝰ

Expanded text:
gratia tanta excellentiae vestrae bellicorum actuum sciamus, haec etiam antiquis bellorum ducibus fuisse concessa. Sed quum futuras, Deo largiente, victorias non carnali providentia, sed magis orationibus praevenitis, fit, ut hoc in stuporem veniat, quod gloria vestra non terreno consilio, sed Deo desuper largiente descendat. Ubi enim meritorum vestrorum loquax non discurritdae causa reipublicae in qua Deum coli conspicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eos capitaliũ criminum absentes etũ ꝑ pro¬
curatore defendi leges publicorũ iuditioru
mittẽ s legatus iste no ad eausimi agendam
xime criminalem nulli nisi ꝑse agere .lz. antz
unde adrianus. ꝓp̃. ait.

Expanded text:
eos capitalium criminum absentes etiam per procuratorem defendi leges publicorum judiciorummittere. Sed legatus iste non ad causam agendam, xime criminalem nulli nisi per se agere licet. Unde Hadrianus Papa in
Abbreviated transcription (Latin):
ysans offitiu p̾dieatiois appetit. ꝑ cõtemplati
uam ierenuas amori cõditoris sediile in¬
be rere desiderans. ne mitti ad p̾dicandum
debeat cẽclicit. Qd̾ ergolandabilit unus
appetut. hoc landabilit expanit alt̾. iste ne
tacite ꝯtemplationis lucra louendo ꝑderet.
ille nc dampã studiosi oꝑis tacendo sentires.
s hoc inuitisq est subtilit̾ in tuerdũ. quia

Expanded text:
s, officium praedicationis appetit, per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Amonemus ut si uaͣ fu̾it huius suggestio at
loco eius ordinatus est subtiliter districte q
debeas ẽe sołicitus qsi quidem siñ dacione ali¬
qua ad eunde ordinem ꝑuenit ut insimomi¬
cam b̾rsim nõ potinis incidere in auam qua¬
cumiq uac̾atem ecc̃lm eũ uolumus ordina¬
ri. Sĩ aũt in eum quippum ꝙ auertat deus¬

Expanded text:
admonemus , ut si vera fuerit hujus suggestio, atloco ejus ordinatus est, subtiliter districteque debeas esse sollicitus. Et si quidem sine datione aliqua ad eumdem ordinem pervenerit, ut in simoniacam haeresim non potuisset incidere, in alia quacunque vacante Ecclesia cum volumus ordinari. Sin autem in eo quidpiam, quod avertat D
Abbreviated transcription (Latin):
cie. ceterisq kene ꝯsciisibi sacetdotes de pelli
debuerat. ⁊ qui extitit religionis inimcus
depelli non debuit ñdeant ergo si alioshñt
emones quib suas ĩeptias exequatur cẽte¬
rum isti qui sacri. qui ecẽastici. qui legitĩ
accepit in comunione residens ꝑfidorũ nõ
tinopolitana ecc̃a ẜm aroãra primiũ oꝑtinet lo

Expanded text:
tiae, ceterique bene sibi conscii sacerdotes depelli debuerunt, et qui religionis exstitit inimicus, depelli non debuit? Viderint ergo, si alios habent canones, quibus suas ineptias exsequantur. Ceterum isti, qui sacri, qui ecclesiastici, qui legitimi accepit, in communionem recidens perfidorum non tinopolitana ecclesia secundum a Romana obtinet lo
Abbreviated transcription (Latin):
i de creta romanorum ponificur non
habetis de negletu atq incuria estis argo¬
endi. si nero habetis ⁊ non obẜuatis d̾ temĩ¬
tate estis corpiẽdi⁊ ĩcrepãdi Itẽmnoc̃ ꝓpͣ.
ad quos sit returendũ cũ sacre scripture au

Expanded text:
i decreta Romanorum Pontificum non habetis, de neglectu atque incuria estis arguendi. Si vero habetis et non observatis, de temeritate estis corripiendi et increpandi. C. III. Ad quos sit recurrendum, quum sacrae Scripturae au
Abbreviated transcription (Latin):
honesto placito subsequente manifestum est.
Dec ultima auctoritas augustini deconcubi¬
tus oquitur. perbibens ꝯcubinas posse tra̾si¬
re ad honestum placitum nupciarũ prima
auctoritas aug. soqni tur derepucliata. qua
dũi uiuente uiro suo aliꝗs ducit in ꝯnigun
conmittit adulterũ. euius adult̾iumaliꝙͣ
babet ueniam. clum eius copula credit᷑ureẽ
licita. Illuduero leonis pape᷑ de ea uitelli gẽ¬
clum est. que. nuro suo nonertt repudiata ciꝰ¬
uiruiuebat recidens es ꝯiugale debitum:
nde in .c̾. ap̃. alphe un habito presente cora

Expanded text:
honesto placito postea consequente manifestum est. Gratian. Haec ultima auctoritas Augustini de concubinis loquitur, perhibens, concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum. Prima auctoritas Augustini loquitur de repudiata, quam dum vivente viro suo quicunque ducit in conjugium, committit adulterium; cujus adulterii aliquam habet veniam, dum ejus copula creditur esse licita. § 1. Illud vero Leonis Papae de ea intelligendum est, quae a viro suo non erat repudiata, cujus vivebat vir, reddens ei conjugale debitum. Unde in Concilio apud Althaeum habito praesente
Abbreviated transcription (Latin):
tione iuste dictass non plane. s asq omĩ
ꝯtrouersia hec meo ulti sunt qr cũ eẽt in¬
ferior pociorem quiblib conatus est laces¬
scere ĩiurus. teste anatholio ꝯstantinopoli¬
tano p̾sule. qui dicit. ꝑꝑ fid̾e᷑ nõ est dãpna¬
tus dioscorꝰ si quia excoĩcatõnem fecit ĩ¬
maior aminori iudicari no debet. uidend̾
est que inter ceteras ecẽas primũ locũ qu¬
e secũdum uł fcium obtineat romana
ecẽa sicut supra scriptũ est̃ primũ locumi
ẜmanthiocena. tertium ab ea locum acce¬
pit. Ande nicholans pp̃. senbit mediola¬
nensib¬

Expanded text:
tionem dictasset? Non plane; sed absque omni controversia hoc in eo ulti sunt, quia quum esset inferior, potiorem quibuslibet conatus est lacessere contumeliis, teste Anatolio Constantinopolitano praesule, qui dicit: Propter fidem non est damnatus Dioscorus, sed quia excommunicationem fecit major a minori judicari non debet, videndum est, quae inter ceteras ecclesias primum locum; quae secundum, vel tertium obtineat. Romana ecclesia sicut supra dictum est primum locum , Antiochena ecclesia tertium ab ea locum accepit. Unde Nicolaus Papa II. scribit Mediolanensib
Abbreviated transcription (Latin):
illas dimittere Si au̾cillas int̾feci̾nt
da eis misicorcha inpendacͤur Clencis
au̾t conceclitur sucores eorum pecca ue¬
rint. sine mortis a cerbitate habeie cas un
custoclia etad ieuinia eas cogere. nonta¬
men usꝙ adnecẽ ꝓ fligere. Wnde in to ło¬

Expanded text:
illas dimittere. Si autem illas interfecerint, da eis misericordia impendatur. Clericis autem conceditur, si uxores eorum peccaverint, sine mortis acerbitate habere eas in custodia, et ad jejunia eas cogere, non tamen usque ad necem affligere. Unde in To
Abbreviated transcription (Latin):
ulteram conngem occiteie. sed ginnem¬
tantum dimictere quis enim estfundat.
tandemens qui dicat ei ftic quod nonliͦ¬
cet ntlice̾nt cibi quod non licet. cum
siueadulceiam occidere siue alterani cho
non illicitum proillicito facienclum. Si
emm factiirus est quod non liceriam fa¬
ciat adultenum et non faciat homicidir̃.
saguine fũdat. &dsi ẽ uirũq ne fanũ. ñd

Expanded text:
ulteram coniugem occidere, sed tantum dimittere, quis est tam demens, qui ei dicat: fac, quod non licet, ut tibi liceat quod non licet? cum siue adulteram occidere siue illa uiuente , non inlicitum pro inlicito faciendum. si enim facturus est, quod non licet, iam faciat adulterium et non faciat homicidium, sanguinem fundat. quodsi est utrumque nefarium, non
Abbreviated transcription (Latin):
nt lupus dilamane rat eũ uellet eatholi¬
ep̃os hec eis locutus est. nostis aperte eruditi di¬
unis eloquiis qualem oporteat ẽẽ pontificem.
qq nõ diet eum n̾ro solo. s etiam ꝯu̾satione
gub̾nare subiectos ⁊ tocins semetip̃m inmnitato¬
rem m̃tutis rostendere testẽ qͦ doctrineou̾satõ¬
re capita nra submittamus. ⁊ eius moĩta duz
tamꝙ̃ homines delinquimus neccio uelnti cu
cerneret sapiens ⁊ puis eristens at ille ait. fuꝑ
nõs inquidest talis electio nos enim grã dim¬
na potiti ⁊ illos splendore fulgentes melius po¬
testis eligere. tue sacerdotes egͥssi de ep̃ ali sed̃
tractabant. cum añt ordinatione diuina am

Expanded text:
ut lupus, dilaniaverat, cum vellet catholi evocans episcopos, haec eis locutus est: Nostis aperte, eruditi divinis eloquiis, qualem oporteat esse pontificem, et quia non decet eum verbo solum, sed etiam conversatione gubernare subjectos, et totius semetipsum imitatorem virtutis ostendere, testemque doctrinae conversatiore capita nostra submittamus, et ejus monita, dum tanquam homines deliquerimus, necessario veluti curcerneret sapiens et pius existens. At ille: 'Super vos est', inquit, 'talis electio. Vos enim gratia divina potiti, et illo splendore fulgentes, melius poteritis eligere. Tunc sacerdotes egressi, de episcopali sede tractabant. Cum autem ordinatione divina Am
Abbreviated transcription (Latin):
amb̾r. ꝯtristiretur de hor ꝙ acciderat. ut idem
ip̃e inssus epłis scribit. ꝯfortanit eum imꝑator
⁊ait. noli timere quia ⁊ deus qui te elegit fñ¬
per te inubit. ⁊ego adintor ⁊ defensor tuus
ut meum ordinem decet semperistam. Item¬

Expanded text:
Ambrosius contristaretur de hoc quod acciderat, ut idem ipse in suis epistolis scripsit, confortavit eum imperator et ait: 'Noli timere, quia et Deus, qui te elegit, semper adiuvabit, et ego adiutor et defensor tuus, ut meo ordini decet, semper existam'.
Abbreviated transcription (Latin):
onsanit sibinxorem. Iua priori concli tiom
renũcians transtulit se adauũ. et nupsit illi.
Ille citi prius desponsata fua̾t repetit eam.
dic primo quent an coniugiũ possit ẽẽ in t̃uo¬
uentes Secundo inliceat sponse asponso re¬
ceclere et alii nubete¬
contrabete non possint multis a

Expanded text:
onsavit sibi uxorem; illa priori conditioni renuntians, transtulit se ad alium, et nupsit illi; ille, cui prius desponsata fuerat, repetit eam. Hic primum quaeritur, an conjugium possit esse inter voventes? Secundo, an liceat sponsae a sponso recedere, et alii nubecontra
Abbreviated transcription (Latin):
a seaue sign̾o aut subscmptione notatã conti¬
nentem se et religionis propositum uelle et
hoc perempniterinuriolate seniare Tunc ac¬
cepta a sacerdoce uel ministro apta religioĩ
professiom uesteseu lectu loquiescẽs
siue inquocumꝙ loco consistens constanter
uratur nec chiu̾si coloris aut diu̾se partis ea¬
demsit notabilis uestis. sereligiosa et non

Expanded text:
a se aut signo, aut subscriptione notatam, continentem, se et religionis propositum velle, et hoc perenniter inviolate servare. Tunc accepta a sacerdote vel ministro apta religionis professioni veste, seu in lectulo quiescens sive in quocunque loco consistens, constanter ea utatur, nec diversi coloris aut diversae partis eadem sit notabilis vestis, sed religiosa et non
Abbreviated transcription (Latin):
monet epõrn sedes antianitus c̾tis cinita¬
tib ꝯstitutas. ad alia que securiora putamꝰ
eiusdem diocesis loca tnͣspoͣnere. quo ⁊ babi¬
tatores securi ualcant degere ⁊barbaricuor
possit ꝑiculu facilins declinaĩ. Proptea te io¬

Expanded text:
monet, episcoporum sedes antiquitus certis civitatibus constitutas, ad alia quae securiora putamus ejusdem dioecesis loca transponere, quo, et habitatores nunc degere, et barbaricum possint periculum facilius declina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspatiũ d fieri ꝯgruũ atq eanonicũ. qr insi ea¬
nomce uocitus fuĩt suo tp̃r ⁊ emonica ordina¬
tione. l uen̾eric ad ꝯuentum quacũq neccita¬
te isi sponte uolui̾t millatenus siuis ixnde¬
bit insidiatorib. Item silur pp̃.
quib tp̃oru

Expanded text:
um atque canonicum, quia, nisi canonice vocatus fuerit suo tempore et canonica ordinatione, licet venerit ad conventum quacunque necessitate, nisi sponte voluerit, nullatenus suis respondebit insidiatoribus. C. II. Quibus temporu
Abbreviated transcription (Latin):
nociens cordis oculus nube erroris brica. Rei.¬
obductus suꝑne ulustratioĩs lumine fit serenuama¬
gͣ cuteli iitendum est. ne litent auctor scisinatis
iriaat aabimitatis ridice eos qui ad eam reu̾si fue¬
nebar diuma mecum õlib̾atiõe ꝑtractans ꝓna et
spontanea uolũtite. ad unitatẽ sedis apłice diuina
grã duce reu̾sus sumne nõpira m̃te si simulate
reuersus existimer spondeo sb̾ honoris meicau
obligatõe atq ꝓiitto tibi .n. ⁊ ꝑte scõ petto apłorũ¬

Expanded text:
oties cordis oculus nube erroris obductus supernae illustrationis lumine fit serenus, magna cautela nitendum est, ne latenter auctor schismatis irruat, et ab unitatis radice eos, qui ad eam reversi fuenebar, diutina mecum cogitatione pertractans, prona et spontanea voluntate ad unitatem sedis apostolicae divina gratia duce reversus sum; ne non pura mente sed simulate reversus existimer, spondeo sub ordinis mei casu obligatione, atque promitto tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mt̃. ¶tem intemplouendentes sunt qui boe
ꝙ quibtam iure competio. ad p̾miu largiũtur.
Iustitum enim uendere est. hanc ꝓp̃ii iccep¬
tione ẜuare. ementes ueto intemplo sunt qui
dum hoc qd̾ iustum est ꝓximo ꝑ soluere nolũt
dumq rem debitãm uire facete contempnũt.
datopatromop̃tio einĩt peccatum. Item beda.¬

Expanded text:
em In templo vendentes sunt, qui hoc quod quibusdam jure competit, ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum hoc quod justum est proximo persolvere nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patroni
Abbreviated transcription (Latin):
Uicum ꝙ aparẽtib propriis monasteno fo¬
erit delegatus nouent se ibi ppetuo mansin
rum annasamuel puetu̾ sinum nacum aab¬
Uactatum deo pietate opt̃ulic. qui et in mini¬
stetio cempli quoamatre fuerat deputatus
permansit. et ubiꝯstitutus est deẜuiuit.¬
Quia proge nitorib monastio
ciclituo est deeo egredi nonualet Robrica.

Expanded text:
unque a parentibus propriis in monasterio fuerit delegatus, noverit se ibi perpetuo permansurum. Nam Anna Samuelem puerum natum est ablactatum Deo cum pietate obtulit, qui et in ministerio templi, quo a matre fuerat deputatus, permansit, et ubi constitutus est deservivQui a progenitoribus monasterio traditus est, de eo egredi non lic
Abbreviated transcription (Latin):
Unc.xxx. libras examinati argenti pͥu
os que infra predictos passus fui̾nt aliqd
inde dirpiendo nel anferẽdo seuqui inĩ
nam. nel ablationẽ terum intułit deĩ¬
cis atma non ferentibo nel moĩchis. sen
deo deuotis omĩbꝙ eccłasticis ꝑsonis.
Capelle que sunt in fra ambitũ mrorum
castellorũ non ponũt̃. in hac .xxx. passuu
obẜuatioẽ. similit̃ sacrilegiũ ꝯmicticur
auferendosacrũ desacro. uel non sacram¬
desacro. siue sacrũ de nonsacro. Itẽ. S Iqs
domũ demiolamĩt ⁊ aliqua sine licentia
illius cui conmissa eẽ cdignoscit̃ ĩdeabst¬
ulerit. uel eccłastisis ꝑsomis. iniunã fece¬
ncdonec in ꝯuentu amonitus legi time
sacisfaciat sciac secoĩone ẽẽ priuatũ. siuͦ
post sccłam ⁊ t̾tiam ouentione. corã ep̃o
satisfacere detcͣtauĩt. sacrilegii pencuio
moãstia et loca deodicata ⁊ eccłas infrm¬
gũt. ⁊⁊ depoĩta nelalia quelibet ex inde a¬
sttahũt. dampnũ nou̾ies ꝯponãt ⁊ enni

Expanded text:
nta libras examinati argenti purios que infra predictos passus fuerint, aliquid inde rapiendo vel auferendo, seu qui iniuriam facit vel ablationem rerum intulerit, clericis arma non ferentibus vel monachis sive deo devotis omnibusque ecclesiasticis personis. Capelle que sunt intra ambitum murorum castellorum, non ponuntur in hac XXX passuum observatione. Similiter sacrilegium committitur auferendo sacrum de sacro vel non sacrde sacro, sive sacrum de non sacro. Idem: § 3. Si quis domum Dei violaverit, et aliqua sine licentia illius, cui commissa esse dignoscitur, inde abstulerit, vel in ecclesiasticis personis injuriam fecerit, donec in conventu admonitus legitime satisfaciat, sciat se communione fore privatum. Si vero post secundam et tertiam conventionem coram episcopo satisfacere detrectaverit, sacrilegii periculomonasteria et loca deo dedicata et ecclesias infringunt et deposita vel alia quelibet exinde abstraxerint, damnum nonies componant et i
Abbreviated transcription (Latin):
si enimindero elecm̃ se eẽ dieat si sacerdotem
sedicar scructare ñ ñ sine piculo mntalib.
idiscusa comumcatio est cirga maiora ꝑicu¬
lum u̾titur non enĩ das s accipis si uõ promi¬
scrutator eẽt circa refuigientes adse ammꝙ̃¬

Expanded text:
e electum esse dicat, si sacerdotem se nominet, scrutare: non enim sine periculo in talibus indiscussa communicatio est; circa majora periculum vertitur: non enim das, sed accipis. Si vero pro nscrutator fuisset circa refugientes ad
Abbreviated transcription (Latin):
tam cxcellens est e lectio. ut hec que malus
menbris ecõ nacant aculpa. in illis tamen
lxtur illicita. Cum enim extra cdicorum ordi¬
nem constitutis nuptiarũ societati. ⁊ꝓcreati¬
oni filiorum studere sit liberũ. ad ersbenda
ordine qui quartus ertat᷑ acapite. dignum
est custoduri. Quãto magis in primo uł in
aut pb̃rali honore aut ep̃ali excellentia quisꝙͣ
ydoneus extimetur qui se auolutate luxim¬
e ncndum refrenasse detegitur. Item.gͥg.
leomi ep̃ocatinenfi. ¶ multorlim relatioe
cognomimus. hanc apud uos cõsuetudincor¬
oli̾m tenuisse ut subdiaconi li cite misceatur
hii qui iam urorib fuerant copulati unuz
diaconus. ꝓhac re ab administrationis se su¬
spendit offõ iusq inobitu sur tprͣa quidem
notarii gessit officrum ⁊ a nusterio q subdi¬
aconum oportu erat exsbere cessauit apost

Expanded text:
tam excellens est electio, ut haec, quae in aliis membris ecclesiae vacant a culpa, in illis tamen habeantur illicita. Nam quum extra clericorum ordinem constitutis nuptiarum societati et procreationi filiorum studere sit liberum, ad exhibendam  Quod si in hoc ordine, qui quartus a capite est, dignum est custodiri, quanto magis in primo aut seaut presbyterali honore, aut episcopali excellentia quisquam idoneus aestimetur, qui se a voluptate uxoria necdum frenasse detegitur. CAP. V.Leoni episcopo Catanensi. Multorum relatione comperimus hanc apud vos olim consuetudinem tenuisse, ut subdiaconi suis licite miscerhi qui jam uxoribus fuerant copulati unum diaconus pro hac re ab administrationis se suspendit officio, et usque in obitus sui tempus notarii quidem gessit officium, et a ministerio, quod subdiaconum oportuerat exhibere, cessavit. Post
Abbreviated transcription (Latin):
bulterio polutt prohibet᷑ ducinis
iugium. auctoritateleonis pape
quadicitur.
adulteno polluta¬
p̃dem in matͥmoĩo

Expanded text:
ulterio polluta prohibetur duci in conjugium auctoritate Leonis Papae, qua dicitur: C. I. Adulterio pollutaeodem in matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
abuise negare uoluens legittians ꝓbatioĩ¬
br conuinci non poterit. O.inb deficientibus
iudicis sentencia rite ab solutus rectum ad¬
ultetii ut̃ꝙ incurrit. dum utroq eorum ui¬
uente alti se copulauen̾t.
o eo. adulter aduitetam sibi inuxorẽ accepit.
filiam exea susceptã cuidam in coniugem
se datutum urauit. Ila assensumͦ non p̾bu¬
ic. dem de pater alii eam traclidit. aprimo re¬
poscitur p̃rimo qr̃an possit duci in ꝯuigimꝰ
que prius est polluta peradult̾iũm Sodo
an fila minta sit tradenda alicui.

Expanded text:
se negare voluerit, legitimis probationibus convinci non poterit, quibus deficientibus, judicis sententia rite absolutus, reatum adulterii uterque incurrit, dum utroque eorum vivente aliis se copulaverint.o, adulter adulteram sibi in uxorem accepit; filiam ex ea susceptam cuidam in conjugem se daturum juravit; illa assensum non praebuit; deinde pater alii eam tradidit; a primo reposcitur. Quaeritur: an possit duci in conjugium quae prius est polluta per adulterium? Secundo, an filia invita sit tradenda alicui?
Abbreviated transcription (Latin):
ucliemtem oporter cuñcta nmariet orcliner
rerum plena inquisiticẽ discutere interogñcli.
ulum̃inata sit ꝑlenter nec li tigantib iudex
sua uelit prius sententia obuiare. nisiquando
iam pactis omĩb nicbil babent inquestione
qued proponãt et tam diuactio uentileti qͦ¬
usqr ⁊dreiuetitatem perueniat᷑. frequent ⁊̃
intertogaiͣ oportet. neciliꝗd pretmissum fõ
dubia certa danda est sententia . cumaut fides
dubie reinisi testium a probatione uel legittiã
con fessione uclicifien nonualeat. Testes aur
auctoritate caliti pare de alus causis uel ne¬
gocus cestimoniũ cncerendualeant. nisi dehis
que subeorum presencia fca noscunt᷑ apparet¬

Expanded text:
cantem oportet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi,illuminata sit pleniter, nec litigantibus judex prius velit sua sententia obviare, nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione, quod proponant, et tamdiu actio ventiletur, quousque ad rei veritatem perveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum dubia certa danda est sententia. Quum autem fides dubiae rei nisi testium approbatione vel legitima confessione judici fieri non valeat, testes autem auctoritate Calixti Papae de aliis causis vel negotiis testimonium dicere non valeant, nisi de his, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ona accoe cliclicimus quosda economi.¬
ex nrocollegio  contra mores eecłasticos la¬
icos hr̃e in reb diuinis ꝯstitutos yconom¬
care in unoem̃ eodemq offiriono debet cli¬
spir eẽ ꝑfessio. Ꝙetia in lege diuina ꝓbibet
licẽte moyse.no arab̾ in boue simul ⁊asmo

Expanded text:
ova actione didicimus quosdam ex nostro collegio contra mores ecclesiasticos, laicos habere in rebus divinis constitutos oeconomcare. In uno eodemque officio non debet dispar esse professio. Quod etiam in lege divina prohibetur, dicente Mose: Non arab
Abbreviated transcription (Latin):
eccłasticã remant laicalẽ prociticionem
admĩstranda elegent aũ sitestimoĩo yco¬
nomi gubnadam non cͤdideie ue ut otep¬
tor canonũ. ⁊ fraudator eccłastiorũ renx
non sorũ axp̃o de reb pauꝑm iuclicabitin
reus set etiã ꝯcilio manebit obnoxius

Expanded text:
aicalem procurationem administrandam elegerit, aut sine testimonio oeconomi gubernandam crediderit, vere ut contemptor canonum, et fraudator ecclesiasticarum rerum non solum a Christo de rebus pauperum judicabitur reus, sed etiam et concilio manebit obnoxius
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sulcerarumuel aliquid buinsmocli. quid
aliud habendi sunt quam homicide ac
per hoc adpenitentiam recligendi sunt qbꝰ
penitus coniugium denegatur. exceptis
ad holescentib dequib est beati leonis

Expanded text:
ulterarum, vel aliquid hujusmodi, quid aliud habendi sunt quam homicidae, ac per hoc ad poenitentiam redigendi? Quibus penitus conjugium denegatur, exceptis adolescentulis, de quibus est beati Leonis
Abbreviated transcription (Latin):
gentia obsemanda. In hoc capło uidetur
incolaus penittere maritis causa adulte¬
iii. uel Alterius buiusmodi criminis
uxores suas interficere. s ecc̃astica discip¬
lina spintuali glaclio nonmnatertali crimin¬
osos fetiri iub̾et illo uidelicet gladio qͦ
petrus iubetur macrare et manducare de

Expanded text:
Gratian. In hoc capite videtur Nicolaus permittere maritis causa adulterii, vel alterius hujusmodi criminis, uxores suas interficere. Sed ecclesiastica disciplina spirituali gladio, non materiali criminosos feriri jubet; illo videlicet gladio, quo Petrus jubetur mactare et manducare. De
Abbreviated transcription (Latin):
incodebtori culpas impune climictar nõ
mechacrit᷑ deum pro fectooffendit quide¬
bita celestis regis et domini sua presuiiti¬
one resoluic Sanãꝙ que in nobis comint¬
tunt̃. facile possimius dimictẽ eaueroque
indeum conrisfa sunit. cũ magna discre
dolore item̃ ad amiiũ reucem non deber.
unde gelasius ierontio iobi germa no petro¬

Expanded text:
ico culpas impune dimittit, non mediocriter profecto offendit, qui debita coelestis regis et Domini sua praesumtione resolvit. Ea namque, quae in nos committuntur, facile possumus dimittere; ea vero, quae in Deum commissa sunt, cum magna discretdolore iterum ad animum revocari non debet. Unde Gelasius Geruntio, Joanni, Germano et
Abbreviated transcription (Latin):
uterarũ ab auctoritate eanoms distingnen¬
dum est. non enim sie leguntur canquam
ex eis ita testimoniũ proferatur ut otra sen¬
tire nõliceat. si cubi forte auter sapiunt
quam uei̾tas postulat in eõ quippe uero nu¬
mero sumus ut ño dedig̾emur eciam nob̃
ditum ab apło aitipere ⁊ͥ siquid aliter sapi¬

Expanded text:
nguendum, est: non enim sic leguntur, tamquam ita ex eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi forte aliter sapuerunt, quam veritas postulabat: in eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab apostolo accipere: 'Si quid aliter sapi
Abbreviated transcription (Latin):
negugetiam canonice degͣdacos et se puu̾ agẽ¬
de bonũ negligere unde statumꝰ ut gradu amiꝰ
soagende pnie gratia inmoasteriui aut incan¬
omemi regularem mittantur. si uõ ħ̾ fieri ean¬
sa quelib ꝓhibu̾it ubicũq sint penic̾etiam agẽ
nõ desistant . si aut ãmisso gradu seculariter ui¬

Expanded text:
gentiam canonice degradatos et saedae bonum negligere. Unde statuimus, ut gradu amisso agendae poenitentiae gratia in monasterium aut in canoniam regularem mittantur. Si vero hoc fieri causa quaelibet prohibuerit, ubicunque sint, poenitentiam agere non desistant. Si autem amisso gradu saeculariter vi
Abbreviated transcription (Latin):
est beatissĩ petrus ipa. suo martirio ꝯsecra¬
uerunt. secunda enim sedes aput alexan¬
dri an ueati petri noĩe amarcho eius disci¬
pulo atq en angelista ꝯsecrata est t̾cia uero
sedes aput antiechiam eius dẽ beatipetri. apo¬
stou. halxtur om̃ib honorabilił quã illic
prius ꝙͣ romam ueniret hũt ⁊ gnati

Expanded text:
 suo martyrio consecrarunt. Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco, eius discipulo atque ewangelista, consecrata est, tercia vero sedes apud / Anthiochiam eiusdem beati Petri apostoli habetur honorabilis, quam illic, priusquam Romam veniret, habuit et Ignati
Abbreviated transcription (Latin):
ex desidenosacerdotis cur similit̾ uonsit dignu
reconciliatioe ex desidetio ep̃i qui sacerdoti ñ
negat maculam sui reatus. Item morie¬
tibus presbiteri penitentiam negare non
rum presbiter qui penitentiam morientib

Expanded text:
ex desiderio sacerdotis, cur similiter non sit dignus reconciliatione ex desiderio episcopi qui sacerdoti non negat maculam sui reatus? Item morientibus poenitentiam negare presrum presbyter, qui poenitentiam morientib
Abbreviated transcription (Latin):
itentes decccilds peccĩs. siue im ꝑiculo cõ¬
stituti perpb̃xm possunt recor cilioris sed si
neccĩtate mortis peccator urg etur. et
ep̾s ita remotus est quod pb̃r eum consule
non possit. negabitur petutentia morienci.
et beneficium reconciliationis non prestabr̃
intus suscitauit deus. eccła foris absoluere
concẽpnet. dampnabit ab sentia ep̃iquem
gracia diume presentie illustrat. Perlanactõ
regenerationis morituris suc curit᷑ etim
alaicis. si pb̃ri deseruemut. Curergo benefici¬
um reconciliationis per pb̃rm ei subueite
turpitudinẽ criminis. fit dignus uenia

Expanded text:
is peccatis, sive in periculo constituti per presbyterum possunt reconciliari. § 1. Sed si necessitate mortis peccator urgetur, et episcopus ita remotus est, quod presbyter eum consulere non possit, negabitur poenitentia morienti? et beneficium reconciliationis non praestabitur intus suscitavit ecclesia foris absolvere contemnet? damnabit absentia episcopi quem gratia divinae praesentiae illustrat per lavacrum regenerationis? Morituris succurritur etiam a laicis, si presbyteri desunt. Cur ergo beneficio reconciliationis per presbyterum ei subveniri turpitudinem criminis fit dignus venia