comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodonosor regis babilonis & in manu inimi¬
corũ eoꝵ: in laex ñ habetur. & ꝓ eo qđ̃ diximus
ñ flectet᷑ neq parc& neq miserebitur. lacx. tͣn¬
stulerunt ñ pareã nec miserebor. Meliꝰq ẽ.ixx.¬
ta bebraicũ ut crudelis sententia & inflexibilis
magis regis babilonii quã dnĩ eẽ. uideatur.
Primũ aut̃ de uniuersa urbe ꝓpħatũ ẽ: nunc ꝓ¬
prie sedechiȩ p̃dicitur & popło eius qͥ residui fu¬
erint.post pestẽ gladiũ & famẽ quoa anabucho¬
donosor babilono capiendus sit int̾ficiendusq
cũ amicis suis gladio: Nec ullã eius sꝑet miseri¬
cordiã. cunis fedꝰ & necessitudinẽ ꝑuirio deseruit.

Expanded text:
nis, et in manu inimicorum eorum, in LXX non habetur et pro eo, quod diximus: non flectetur neque parcet nec miserebitur, LXX transtulerunt: non parcam nec miserebor. meliusque est iuxta Hebraicum, ut crudelis sententia et inflexibilis magis regis Babylonii quam domini esse uideatur. primum autem de uniuersa urbe prophetatum est; nunc proprie Sedeciae praedicitur et populo eius, qui residui fuerint post pestem, gladium et famem, quod a Nabuchodonosor, Babylonio rege, capiendus sit interficiendusque cum amicis suis gladio nec ullam eius speret misericordiam, cuius foedus et necessitudinem periurio deseruit.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis finitũ sit. Michi autẽ ꝓpͥe hoc dici uidetur
capta ẽ. ductusq in babilonẽ. & ibi mortuus scri¬
bitur. Iste ẽ. sellũ id ẽ. consummatio. atq completio
filius iosie ex iuda qui regnauit ꝓ osia patre suo.
echontas autẽ non fuit filius s nepos iosie filius
ioachim. ut apͥncipio uisionis quando misit ad ie-¬
remiã rex sedechias phassur filiũ elchie. & sopho¬
niã filiũ maasie sacerdotẽ : usq ad istud capitulũ
om̃ia ad regẽ & de rege sedechia dici intelligamus.
Ue qͥ edificat domũ suã iniusticia: & cenacula sua
ñ iniudicio. Amicũ suũ oppͥmit frustra: & merce¬
dẽ eius non reddit ei. Qui dicit ȩdificabo michi
domũ latã & cenacula spaciosa : qͥ aꝑit sibi fene¬
stras & facit laquearia cedrina pingitq sinopide.
umquid regnabis qm̃ confers te cedro: Pater tu¬
us nonne comedit & bibit. & fecit iudiciũ &ui¬

Expanded text:
ipsis finitum sit. mihi autem proprie hoc dici uidetur ipsis finitum sit. mihi autem proprie hoc dici uidetur capta est ductusque in Babylonem ibi mortuus scribitur. iste est \'Sellum,\' id est \'consummatio\' atque \'conpletio\'. filius Iosiae, rex Iuda, qui regnauit pro Iosia patre suo. lechonias autem non fuit filius. sed nepos Iosiae, filius Ioremiam rex Sedechias Phassur filium Melchiae, et Sophoniam filium Maasiae sacerdotem, usque ad istud capitulum, omnia ad regem et de rege Sedechia dici intelligamus. « Vae qui aedificat domum suam in injustitia, et coenacula sua non in judicio; amicum suum opprimet frustra, et mercedem ejus non reddet ei. Qui dicit: Aedificabo mihi domum laetam, et coenacula spatiosa: qui aperit sibi fenestras, facit laquearia cedrina, pingitque sinopide numquid regnabis quoniam confers te cedro pater tuus numquid non comedit et bibit et fecit iudicium et i
Abbreviated transcription (Latin):
iosiȩ rege uida : qͥ regnauit ꝓ iosia patre suo. Qi
egressus ẽ. de loco isto non reuertet᷑ huc amplius:
s. in loco ad quẽ transtuli eũ ibi morietur. & ter¬
rã istã non uidebit amplius. Iosias rex iustus. tes
filios habuit. Ioachar. & ioachim. & sedechiã. Qo¬
rũ pͥmus rex egipti pharao nechao captiuum
dux̃ in egiptũ. ibiq mortuis ẽ: & constituit ꝓ
filius eius iechonias qͥ a nabuchodonosor rege ba¬
bilonio cũ matre & pͥncipib ductus ẽ. in captiui
ierłm ductus ẽ. in babilonẽ. Querit᷑ itaq qͥ sit iste
qͥ fleri non debeat ducendusq sit in captiuitatẽ &
ultra ñ reuersurus : cũ tres capti sint atq tran¬
saueti. Hebrei putant hoc om̃b conuenire id ẽ.
& ioachar. & iechonie & sedechie. appellariq
om̃s filios iosie sellẽ. siue sellũ. qđ int̾pretatur
consummatio uel completio. eo qđ regnũ iuda in

Expanded text:
Iosiae, regem Iuda, qui regnIosiae, regem Iuda, qui regnon reuertetur huc amplius, sed in loco, ad quem transtuli eum, ibi morietur et terram istam non uidebit am p lius. Iosias. rex iustus, tres filios habuit. Ioachaz et Ioiacim et Sedeciam, quorum primum rex Aegypti Pharao Nechao captinum duxit in Aegyptum ibique mortuus est et constituit pro filius eius Iechonias, qui a Nabuchodonosor, rege Babylonio, cum matre et principiis ductusHierusalem ductus est in Babylonem. quaeritur itaque, qui sit iste, qui fleri non debeat ducendusque sit in captiuitatem et ultra non reuersurus, cum tres capti sint atque transducti. Hebraei putant hoc omnibus conuenire, id est et Ioachaz et lechoniae et Sedeciae, appellarique omnes filios Iosiae \'Sellem\' siue \'Sellum\', quod interpretatur \'consummatio\' uel \'conpletio\' eo, quod regnum Iuda in
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint omĩa transibunt gentes multe ꝑ eiuitatẽ
& templũ qd eis pͥus ingredi non licebat: & unus¬
quisq loquetur ꝓximo suo. quare fecerit dñs eiui¬
tati inclite & magne tã subitã & tã grandẽ euer¬
sionẽ. Respondebuntq inquit qͥ interrogati fuerns
&̃ exponent causas ruinarũ dicentes. qr reliquer̃t
pactũ dñi dĩ sui: & ꝓdeo idola uenerati sunt. Au¬
diat hoc & nr̃e urbis domus regia. & pͥncipes
eus & cedri que eleuant usq ad nubes uerti¬
cẽ suũ : & ꝑ suꝑbiã loquunt᷑. Quis nos uidebit :
quoa cito flamma dñi consumant̾: si noluerint p̾
ceptis illius adquiescere. Alia autẽ ẽ. scificatio
interfectoris & armoꝵ eius: alia sacerdotũ & eoꝵ
qͥ ministrant dño. Nolite flere suꝑ mortuũ. neq
lugeatis suꝑ eũ fletu. Plangite eũ qͥ egreditur
qr non reuertetur ultra : nec uidebit terrã nati¬
uitatis sue. Quia hec dicit dñs ad sellũ filiũ

Expanded text:
fuerint uniuersa, transibunt gentes multae per ciuitatem fuerint uniuersa, transibunt gentes multae per ciuitatem et templum, quod eis prius ingredi non licebat. et unusquisque loquetur proximo suo, quare fecerit dominus ciuitati inclytae et magnae tam subitam et tam grandem euersionem. respondebuntque\', inquit, \'qui interrogati fuerint, et exponent causas ruinarum dicentes: quia reliquerunt pactum domini dei sui et pro deo idola uenerati sunt\'. audiat hoc et nostrae urbis domus regia et principes eius et cedri, quae eleuant usque ad nubes uerticem suum et per superbiam loquuntur: <quis nos non uidebit ?\', quod cito flamma domini consumantur, si noluerint illius praeceptis adquiescere. alia autem est sanctificatio interfectoris et armorum eius, alia sacerdotum et eorum. qui ministrant domino. Nolite flere mortuum neque lugeatis super eum.\' fletu plangite eum, qui egreditur, quia non reuertetur ultra nec uidebit terram natiuitatis suae! quia haec dicit dominus ad Sellum filium
Abbreviated transcription (Latin):
comedat ignis cedros tuas. Igitur p̾senti loco q
ad domũ regiã loquebatur: ꝑ metaphorã loqͥt᷑
ad templũ siue addomũ stirpis iuda qđ ipsa sit
in excelso siue qđ̃ de templo atq saerario omĩũ
peccatorũ remedia poscebantur. Unde & hic idem
ꝓpħa cominemorat. Numquia resina non ẽ. in ga¬
laad. aut medicus non est ibi: Quare non ascen
dit filie popłi mei : Comminat᷑ gͥ regie domui &
urbi ierłm & templo qđ uocat caput libani. qđ
redigendũ sit in solitudinẽ cũ uniuersis urbib
suis: non potentia regis babilonii s dñi tussione qͥ
dic. Sẽtficabo suꝑ te int̾ficientẽ. Sc̃s autẽ uocatur¬
nabuchodonosor & omis exercitus eiꝰ. qͥa exeqͥt᷑ sen¬
tentiã dm̃. Et succident inqͥt electas cedros tuas.
potentes qͦsq & pͥncipes cuiitatis. & mittent ignẽ
ut omĩa deuorans flamma consumat. Cũq deleta

Expanded text:
comedat ignis cedros tuas! igitur praesenti loco. quia comedat ignis cedros tuas! igitur praesenti loco. quia ad domum regiam loquebatur, per μεταφορὰν loquitur ad templum siue ad domum stirpis Iuda, quod ipsa sit in excelso siue quod de templo atque sacrario omnium peccatorum remedia poscebantur; unde et hic idem propheta commemorat: numquid resina non est in Galaad aut medicus non est ibi? quare non ascendit curatio filiae populi mei? comminatur igitur regiae domui et urbi Hierusalem et templo, quod uocat caput Libani. quod redigendum sit in solitudinem cum uniuersis urbibus suis non potentia regis Babylonii. sed domini iussione, qui dicit: sanctificabo super te interficientem. \'sanctus\' autem uocaturNabuchodonosor et omnis eius exercitus, quia exsequitur sententiam dei. \'et succident\'. inquit, electas cedros tuas\' — potentes quosque et principes ciuitatis — \'et mittent in ignem, ut omnia deuorans flamma consumat. cumque deleta
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudinẽ urbes in habitabiles. & sẽĩficabo suꝑ
te int̾ficientẽ uirũ & arma eius: & succident ele-¬
ctas cedros tuas. & p̾cipitabunt siue mittent in
ignẽ & ꝑtransibunt gentes multe ꝑciuitatẽ hanc
& dic& unusquisq ꝓximo suo. Quare fec̃ dñs sic ci
uitati huic magne: Et respondebunt. Eo qđ dere¬
liquerint pactũ dm̃ sui. & adorauerint deos alie-¬
nos & seruierint eis. Balaad quã possedit dimidia
trib manasse transiordanẽ. seriptura commnemorat:
in qͦ monte laban fugientẽ consequutꝰ ẽ. ia cob. Et
mons uixta genesi nomen accepit. coopoc. id ẽ. tu¬
mulus testimonii: eo qđ ibi iacob labanq iurauerint
i aceruum lapidib congregatis. Est autẽ caput
siue principiũ libam montis excelsi qͥ uniuersus
tis. & commouebit dñs cedros liban. Et alibi. Uidi
impiũ suꝑ exaltatũ & eleuatũ sic̃ cedros libam.
& in gacharia legimus. Aperi libane portas tuas &

Expanded text:
in solitudinem, urbes inhabitabiles. et sanctificabo super in solitudinem, urbes inhabitabiles. et sanctificabo super te interficientem uirum et arma eius et succident electas cedros tuas et praecipitabunt — siue mittent — in ignem. et pertransibunt gentes multae per ciuitatem hanc et dicet unusqusque proximo suo: quare fecit dvitati huic magnae? Et respondebunt: Eo quod dereliquerint pactum Domini Dei sui et adoraverint deos alienos et servierint eis. » Galaad, quam possedit dimidia tribus Manasse, trans Jordanem, Scriptura commemorat , in quo monte Laban fugientem consecutus est Jacob: et mons juxta Genesim nomen accepit Σορός, id est, tumulus testimonii, eo quod ibi Jacob Labanque juraverint in acervum lapidibus congregatis. Est autem caput, sive principium, Libani montis excelsi, qui universus tis: et commonebit dominus cedros Libani et alibi: uidi impium exaltatum et eleuatum sicut cedros Libani; et in Zacharia legimus: aperi, Libane, portae tuas et
Abbreviated transcription (Latin):
mus regia : non tã dñi erit crudelitatis. quam
tuȩ uoluntatis ut om̃is ciuitas redigat᷑ in solitu¬
dinẽ. Quicquid regiȩ domui dictũ ẽ: intelligant
sticꝰ. Quod si fecerint quȩ p̃cepta funt & inter
cetera ninocentẽ sanguinẽ ñ fuderint. scandali zan¬
tes minimos quosq & ꝑcutientes conscientias
singuloꝵ : optineant traditã sibi a dño dignitatẽ.
Sin autẽ facere noluerint atq contempserint: ĩp¬
si redigant ȩccliã in solitudinẽ. Ingrediuntur
autẽ de genere dauia ꝑportas eiuitatis ierłm¬
& sedent suꝑ thronũ eiꝰ qͥ int̾pretant᷑ fortis ma¬
nu. Qascendunt currus & equos: quando refre¬
nant & suas & popłi ꝑturbationes. & compostto in
eccłia ingrediunt᷑ gradu: & multarũ uirtutũ
choro sibiq ex om̃i parte continentiũ. Et ut hoc
dñs. Suꝑ domũ siue ad domũ regis uida galaad tu
michi caput siue pͥncipiũ libani: si non posuero te

Expanded text:
mus regia, non tam domini erit crudelitatis quam mus regia, non tam domini erit crudelitatis quam tuae uoluntatis, ut omnis ciuitas redigatur in solitudinem . quicquid regiae domui dictum est. intellegant sticus, quod si fecerint quae praecepta sunt, et inter caetera innocentem sanguinem non fuderint, scandalizantes minimos quosque, et percutientes conscientias singulorum, obtineant traditam sibi a Domino dignitatem. Sin autem facere noluerint atque contempserint, ipsi redigant Ecclesiam Dei in solitudinem. Ingrediuntur autem de genere David per portas Jerusalem, eet sedent super thronum eius, qui interpretatur fortis manu\', et ascendunt currus et equos, quando refrenant et suas et populi perturbationes et conposito in ecclesia ingrediuntur gradu et multarum uirtutum choro sibique ex omni parte concinentium. et ut hoc dominus super domum — siue ad domum — regis Iuda: Galaad tu mihi, caput — siue principium — Libani, si non posuero te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑis : si agere uoluerit rex pententiã. Hic uͦ
qr ipsi imꝑatur ut ꝑgat: ñ tristia nuntiat. & cap¬
tiuitatẽ iam iãq uenturã: s mon& qͥd facere de¬
beat: ut uit& inpendentẽ sententiã dĩ. Regum
autẽ ꝓpͥũ ẽ. facere iudiciũ atq iusticiã: & libera¬
re de manu calimatoꝵ ui oppssos. ꝑegrino puipilloq
& uidue qͥ facilius oppͥniunt᷑ apotentib p̾bere au¬
xiliũ. Qut curã eis p̾ceptoꝵ dĩ maiorẽ icer&
intulit nolite contristare : ut ñ solũ eripiatis s
ne patiamini qͥdẽ ꝑ uram contumatiã ab aliis
contristari. & sanguinẽ inocentẽ ñ effundatis
in loco isto. Homicidas enim & sacrilegos & uene¬
rarios punire. ñ ẽ. effusio sangumnis. s legũ nuni¬
steriũ. Si inquit hec feceritis. o reges uida : tene¬
bitis pͥstinã potestatẽ. & cũ ambitione ingrediemi¬
ni portas ierłm. Sin autẽ facerere nolueris odo¬

Expanded text:
prosperis, si agere uoluerit rex paenitentiam. hic uero, prosperis, si agere uoluerit rex paenitentiam. hic uero, quia ipsi imperatur, ut pergat, non tristia nuntiat et captiuitatem - iam iamque uenturam, sed monet, quid facere debeat, ut uitet inpendentem sententiam dei. regum autem proprium est facere iudicium atque iustitiam et liberare de manu calumniatorum ui oppressos et peregrino pupilloque et uiduae, qui facilius opprimuntur a potentibus. praebere auxilium. et ut curam eis praeceptorum dei maiorem iniceret, intulit: \'nolite contristare, ut non solum eripiatis, sed ne patiamini quidem per uestram coniuentiam ab aliis contristari, et sanguinem innocentem non effundatis in loco isto!\' homicidas enim et sacrilegos et uenenarios punire non est effusio sanguinis, sed legum ministerium. \'si,\' inquit, haec feceritis, o reges Iuda, tenebitis pristinam potestatem et cum ambitione ingrediemini portas Hierusalem; sin autem facere nolueritis, o do
Abbreviated transcription (Latin):
Facite udiciũ & iusticiã : & liberate ui opp̃ssũ
de manu calũmatoris. & aduenã & pupillũ & iu¬
duã nolite contristare. neq opprimatis iniq siue
impie. & sanguinẽ innocentẽ ne effundatis in loco
isto. Si enim facientes feceritis uerbũ istud : ingre¬
dientur ꝓ portas domus huius reges sedentes de
genere dauid suꝑ thronũ eius. & ascendentes
currus & equos. ipsi & serui & popłs eoꝵ Quod¬
si non atidieritis uerba hec : ꝑ memet ipsũ ugn¬
u dic̃ dñs qͥa in solitudinẽ erit domꝰ hec.
Hec iusio unmo hic sermo dni uł ante sit ad ꝓpħã
quã sedechias nuntios mitter&. uł certe post ꝗͣ
nuntiis p̾cepit quid regi referre deberent. p̾cipi¬
tur ieremie ut nequaquã ꝑ nuntios loquatur
ad rege̾ s ipse uadat ad palatiũ. & ibi loquat᷑¬
regi. Simulq ammaduertamus diuinã sapien¬
tiã qđ ꝑ nuntios iub& tristia nuntiari mixtis &

Expanded text:
facite indicium et iustitiam et liberate ui oppressum facite indicium et iustitiam et liberate ui oppressum de manu calumniatorum et aduenam et pupillum et uiduam nolite contristare neque opprimatis inique — siue impie — et sanguinem inno- centem ae effundatis in loco isto! si enim facientes feceritis uerbum istud, ingredientur per portas domus huius reges sedentes de genere Dauid super thronum eius et ascendentes currus et equos, ipsi et serui et populus eorum. quodsi non audieritis uerba haec. per memet ipsum iuraui. dicit dominus. quia in solitudinem erit domus haec. Haec uisio. immo hic sermo domini. uel ante iit ad prophetam. quam Sedecias ad eum nuntios mitteret, uel certe postquam nuntiis praecepit, quid regi referre deberent, praecipitur Hieremiae, ut nequaquam per nuntios loquatur ad regem, sed ipse uadat ad palatium et ibi loquatur ei. simulque animaduertamus diuinam sapientiam, quod per nuntios iubet tristia nuntiari mixtis et
Abbreviated transcription (Latin):
Saltũ autẽ uocat ierłm. & omẽm circa regionẽ
incendio p̃paratus. Pulcreq uallẽ appellat cãpe¬
strẽ qđ ꝑua sit hostib & non montẽ excelsũ: qui
difficult̾ ascendi potest. Iuxta qđ & in ifaia scrip¬
tum ẽ. Uisio uallis sion. Quicquia ad domũ regiã
&ad urbẽ metropolĩ ꝓpħatur: referamꝰ ad eccłiasti¬
cũ ordinẽ & pͥncipes ȩcełiarũ : eos dũ taxat qͥ
se suꝑbie & diuitiis lasciuieq tradiderunt. Neo
statĩ qr domus regia ẽ : ab interitu liberatur. Quo¬
mͦ & qͥ de stirpe fuere dauid pauci admodũ ft̃
inuenti qͥ placuerint deo. ut ipse dauid. erechias.
& iosias: magnaq pars pͥncipũ & stirpit regie
in uniuersũ popłm irã dnĩ ꝓuocauit. Heo dic̃
dñs. Descende in domũ regis iuda : & loqueris
ibi uerbũ hoc & dices. Audi uerbũ dñĩ rex uida
qͥ sedes suꝑ solum dauid: tu & serui tui & popls
tuus qui ingredimini ꝑ portus istas. Hec dic̃ dñs

Expanded text:
saltum\' autem uocat Hierusalem et omnem circa regionem, incendio praeparatus. pulchreque \'uallem\' appellat \'campestrem\', quod peruia sit hostibus, et non \'montem excelsum\', qui difficulter ascendi potest, iuxta quod et in Isaia dicitur: uisio uallis Sion. quicquid ad domum regiam et ad urbem metropolim prophetatur, referamus ad ecclesiasticum ordinem et principes ecclesiarum, eos dumtaxat, qui se superbiae et diuitiis lasciuiaeque tradiderint. nec statim quia domus regia est, ab interitu liberabitur, quomodo et, qui de stirpe fuere Dauid, pauci admodum sunt inuenti. qui placuerint domino, ut ipse Dauid. Ezechias et losias, magnaque pars principum et stirpis regiae in uniuersum populum iram domini prouocauit. Haec dicit dominus: descende in domum regis Iuda et loqueris ibi uerbum hoc et dices : audi uerbum domini, rex Iuda, qui sedes super solium Dauid, tu et serui tui et populus tuus, qui ingredimini per portas istas! haec dicit dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
dentur uehement̃ qr ñ intellexerunt opꝓbriũ si¬
ue ignominiã sempit̾nã quȩ nunquã delebit᷑. Oa
ꝓsequuti sunt: ideo ꝓpħicũ ñ potuerunt intelligere
sermonẽ. &ignorantiã confusio uehemens consecu¬
ta ẽ. nec intellexerunt ignominiã sẽp̃iternã. quȩ
optinebit eos. & nulla obliuione delebit᷑. Dicant
gͥ qđ uolunt uiri quondã pacifici. & qͥ eustodie¬
bant latꝰ meũ & deciꝑe cupiebant : dũ mͦ iustũ ui¬
rũ atq doctorẽ eccłiȩ. post ꝑsequutionẽ tanta uin¬
dicta tantaq p̃mia consequant᷑. Et tu dñe exerci¬
tuũ ꝓbator iusti. siue qͥ ꝓbas iusta qͥ uides renes

Expanded text:
sive ignominiam sempiternum, quod numquam delebitur. Quia persecuti sunt, ideo propheticum non potuerunt intelligere sermonem, et ignorantiam confusio vehemens consecuta est nec intellexerunt ignominiam sempiternam, quae optinebit eos et nulla obliuione delebitur. dicant igitur, quod uolunt, uin quondam pacifici et, qui custodiebant latus meum, et decipere cupiant. dummodo iustum uirum atque doctorem ecclesiae post persecutionem tanta uindicta tantaque praemia consequantur. Et tu, domine exercituum, probatoriusti — siue qui probas iusta —, qui uides renes
Abbreviated transcription (Latin):
animas fusse in celestib & de metiori in peiorem
statũ p̾cipitatas. hoc & huiuscemodi utunt᷑ testi¬
monis: qd seilic& melius fuerit in celestib ꝗͣ
in t̾renis commorari. & corpꝰ humilitatis assume¬
re: noua quedã mimo iã tietera hereseos fiue ar¬
gumenta querentes. Nos uͦ legentes illud beati
iob maledicta dies in qua natꝰ sũ. & nox illa in qͣ
dixerunt erce masculus. & maledictꝰ homo qͥ annũ¬
ciauit patri meo dicens natus ẽ. puer tͥ huie testi¬
monio coaptamus: qđ scilic& melus stt ñ eẽ. quã
uiuere in fuppliciis uxxta illud qđ scriptũ ẽ. Nors
uiro reqͥes : cui clausit as uiã suã. & iterũ. Ere

Expanded text:
animas fuisse in caelestibus et de meliore in peiorem statum praecipitatas, hoc et huiuscemodi utuntur testimoniis, quod scilicet melius fuerit in caelestibus quam in terrenis commorari et corpus humilitatis assumere, noua quaedam, immo iam uetera hereseos suae argumenta quaerentes. nos uero legentes illud beati Iob: maledicta dies, in qua natus sum, et nox illa, in qua dixerunt: ecce masculus, et: maledictus homo. qui annuntiauit patri meo dicens: natus tibi est puer, huic testimonio coaptamus, quod scilicet melius sit non esse quam uiuere in suppliciis iuxta illud, quod scriptum est: mors uiro requies
Abbreviated transcription (Latin):
bellator fortis. Cũ aduersarii surrexerint & ami¬
ci quondã atq pacifici fuerint ad bella conuersi.
uoluerintq nobis insidias tendere : non magnoꝑe
curemꝰ. s optemꝰ hoc dicere qđ & ꝓpħa loqͥtur.¬

Expanded text:
bellator fortis. Cum aduersarii surrexerint et amibellator fortis. Cum aduersarii surrexerint et amici quondam atque pacifici fuerint ad bella conuersi uoluerintque nobis insidias tendere, non magnopere curemus, sed optemus hoc dicere. quod et pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseqͥmni & ꝑseq̃m̃ eũ. Clamante me atq dicente
qđ iã babilonus uenir& exercitus. & omĩa hosti¬
di uerbis ñ loquerer : nec nom̃ illiꝰ nominarẽ. Va
sermo diumꝰ nec ore ꝓlatus: araet in pectore. Unde
& paulus loqͥtur. Si euangłi z auero non ẽ. mͥ gła: ne¬
cessitas enim mͥ incũbit. Ue enĩ mͥ ẽ. si ñ euangli¬
rauero. Si autẽ uolens hoc ago : mercedẽ habeo.
Si enim inuitꝰ: dispensatio mͥ credita ẽ. & in athe¬
nis uidens idolatrie deditã ciuitatẽ : mertabatur
sp̃ũ & tota mente feruebat. Et pꝰ modicũ in eodẽ
uolumine legimꝰ. Cũ uenissent autẽ de macedonia
silas & thimotheus : instabat uerbo paulus testi¬
tionẽ multorũ congregatorũ aduersũ se ieircu¬
itu atq dicentiũ. ꝑseqͥmini & ꝑsequam᷑ eos. Om̃s ui¬
ri qͥ erant pactfici mͥ. & custodientes latus meũ.¬
si qͦmͦ decipiatur. & p̃ualeanus aduersũ eũ. & con¬
seqͣmur ultionẽ. ex eo. Dñs autẽ mecũ ẽ: quasi

Expanded text:
sequamur eum! \'CIamante me atque dicente, quod iam Babylonius ueniret exercitus et omnia hostidei uerbis non loquerer nec nomen illius nominarem. quod sermo diuinus nec ore prolatus ardet in pectore: unde et Paulus loquitur: si euangelizauero. non est mihi gloria; necessitas enim mihi incumbit; uae enim mihi est, si non euangelizauero. si enim uolens hoc dispensatio mihi credita est . Et in Athenis videns idololatriae deditam civitatem, incitabatur spiritu, et tota mente fervebat . Et post modicum in eodem volumine legimus: Cum venissent autem de Macedonia Silas et Timotheus, instabat verbo Paulus, testitionem multorum congregatorum adnersum se in circuitu atque dicentium: persequimini et persequamur eos! Omnes uiri, qui erant pacifici mihi et custodientes latus meuipiatur et praeualeamus aduersum eum et consequamur ultionem ex eo! dominus autem mecum est quasi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ totũ fit : ut non nr̃o merito s eius grã qui
pauꝑem liberauit. Nec hab& diuitias suꝑbiȩ cor¬
ruentis: s humilitatẽ pauꝑis liberati. Alaledicta
dies in qua natus sum. dies in qua poperio me
S& quasi gaudio letificauit eũ. Sit homo ille ut ft̃
Sciuitates quas subuertit dñs: & non penituit eũ.
Audiat clamorẽ mane & ululatũ in tẽprẽ meridiano:

Expanded text:
autem totum fit non nostro merito, sed eius gratia, qui autem totum fit non nostro merito, sed eius gratia, qui pauperem liberauit nec habet diuitias superbiae corruentis, sed humilitatem pauperis liberati Maledicta dies, in qua natus sum, dies, in qua peperit me et quasi gaudio laetificauit cum! sit homo ille, ut sunt ciuitates, quas subuertit dominus et non paenituit eum ! eum. diat cl
Abbreviated transcription (Latin):
iħc sciens cogitationes hominũ: ñ ex ꝓfectu ut qͥ¬
dã putant s natura ds̃ ẽ. Iale quid & in psai¬
mis sonat. Non iustificabit᷑ in conspectu tuo omĩs
uiuens. Si uiuens uirtutib non iustificat᷑ quanto
magis qͥ peccato mortuus ẽ : Cũq se suistus habe
ꝓpugnatorẽ dm̃: tam̃ in pacientia fragilitatis
humane qđ nouit eẽ. uenturũ. iã non uidere desi¬
derat. Cui reuelauit causam suã: qͥ dic̃ in alio loco.
Michi uindictã: ego retribuã dic̃ dñs. telre autem
conscientia : cuius causa dñõ reuelatur. Dicente
apło. Om̃e qđ manfestatur lux eͣ Cantate dño
laudate dnm: qr liberauit ammã pauꝑis de manu
pessimoꝵ. Qui pauꝑ ẽ. sp̃u nec hab& diuitias que
receperunt in isto sclo consolationẽ suã. & de quib
paulus loqͥtur : tantũ ut paupelum memores eẽmꝰ.
Cũ fuerit uindictã a dño consecutus dñm laudat in
sp̃i: & se de manu pessimorũ erutũ gloriatur Hoc

Expanded text:
 sciens cogitationes hominum non ex profectu, ut quidam putant, sed natura deus est. tale quid et in psalmis sonat: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. si uiuens uirtutibus non iustificatur, quanto magis, qui peccatis mortuus est! cumque se sciat iustus habere propugnatorem deum, tamen inpatientia fragilitatis humanae, quod nouit esse uenturum. iam nunc uidere desiderat. cui et reuelauit causam suam, qui dicit in alio loco: mihi uindictam, ego retribuam, dicit dominus. felix autem conscientia, cuius causa domino reuelatur dicente apostolo: omne. quod manifestatur. lux est. Cantate domino, laudate dominum, quia liberauit animant pauperis de manu pessimorum! Qui pauper est spiritu nec habet diuitias, quae receperunt in isto saeculo consolationem suam et de quibus Paulus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, cum fueiit uindictam a domino consecutus, dominum laudat in spiritu et se de manu pessimorum erutum gloriatur. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inutiles facti sunt : ñ ẽ. qui faciat bonũ ñ ẽ.
usq ad unũ. Aduersũ hos ponit᷑. siue obfirmat᷑
facies ꝓpħalis : ut eos sua austeritate conte¬
rat: & dicit eis. Quia infultastis ęccłiȩ mee tẽ¬
pore ꝑsequutionis diuersoꝵq uicioꝵ qđ pollutũ
eẽt. scũariũ meũ. siue eoꝵ uitio qͥ mͥ seruiebaÑ.

Expanded text:
i sunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . » Adversum hos ponitur sive obfirmatur facies prophetalis, ut eos sua austeritate conterat. Et dicit eis: Quia insultastis Ecclesiae meae tempore persecutionis, diversorumque vitio, quod pollutum esset sanctuarium meum, sive eorum vitio
Abbreviated transcription (Latin):
nit loco. Frequent̃ enĩ hebrea nomina ꝓ diuersitate
accentuũ. & mutatione litterarũ uocaliũq uł maxi¬
me quȩ apud illos habent ꝓpͥetates suas: uarie
int̾ptant᷑. Dan. & grecia. & morel mnnundinis tuis.
postert̃ ferrũ fabre factũ. stacte & calamꝰ in nego¬
tiatione tua. Laxoc. Dan. & iauan. & morel innundi¬
nis tius. quȩ in editione eoꝵ de theodotione addita
funt. ferrũ factũ oꝑe. & rota in commixtione tua.
Ex nomine patriarcbȩ dan. & tribꝰ. & locꝰ in qͦ habi¬
tauit trib nomen accepit : ubi hodie paneas quȩ
quondã cesarea philippi uocabat᷑: unde & iordanis
fluuius sortitur nocabulũ : ior. riuus uidelic& dan:
qͥ fluit de libauo. Iauan autẽ greciã sonat: quȩ in¬
grecia detulerunt innundinis tius. ferrũ fabre¬
factũ : & cȩtera. Aqͥla uͦ ꝓ morel. posuit deuzai: Ae

Expanded text:
nit loco, frequenter enim Hebraea nomina pro diversitate nit loco, frequenter enim Hebraea nomina pro diversitate accentuum et mutatione litterarum, vocaliumque vel maxime quae apud illos habent proprietates suas varie interpretantur. « Dan, et Graecia, et Mozel, nundinis tuis posuerunt ferrum fabrefactum: stacte et calamus in negotiatione tua. » LXX, « Dan, et Javan, et Mozel, in nundinis tuis, » quae in editione eorum de Theodotione addita sunt. « Ferrum factum opere et rota in conmixtione tua est. » Ex nomine patriarchae Dan et tribus et locus in quo habitavit tribus, nomen accepit, ubi hodie Paneas, quae quondam Caesarea Philippi vocabatur. Unde et Jordanis fluvius sortitus est vocabulum, Jor, rivus videlicet, Dan, qui fluit de Libano. Javan autem Graeciam sonat, quae inGraecia detulerunt in nundinis tuis ferrum fabrefactum, et caetera. Aquila vero pro Mozel, posuit de Uzal. De
Abbreviated transcription (Latin):
loris optimi siue sp̾lendentib. aquila & theodocio
tͣnstulerunt in lanis sõor Significat autẽ. qđ int̃
cȩteras negociationes tẏri ad nundinas eiꝰ de da¬
masco deferebatur uinũ pinguissimũ & lanę pci¬
pue : qđ usq hodie cernimus. Sin autẽ damascus
int̾̃pͣtatur sanguinẽ bibens. & hebreoꝵ uera tra¬
ditio ẽ. campũ in qͦ int̾fectus ẽ. abel a parricida com
fuisse in damasco: unde & locꝰ hoc insignitus uoca
Cecideruntq squamȩ draconis ex ocłis eius. qͥbus lum̃
ꝑdiderat ueritatis: ut ir& ad uicũ qͥ appellatur
braico nͣ habetur. Sed qi inde lanę p̾cipue deferun¬
tur. ꝓsoor. senserunt miletũ qͥ int̾ptati sunt. Ex qͦ
ꝑspiciendũ : qđ tyrus lacte uescatur infantie: & ue¬
stim̃ta ñ habeat ꝓpͥa : si ex aliunde. & ex tariis con¬
gesta ꝓunciis. Illud autẽ qđ damascus int̾̃pretat᷑
sanguis concbilii. & sanguis osculi : p̃senti ñ conue¬

Expanded text:
loris optimi, sive splendentibus, et Aquila et Theodotio loris optimi, sive splendentibus, et Aquila et Theodotio transtulerunt in lanis Soor. Significat autem quod inter caeteras negotiationes Tyri, ad nundinas ejus de Damasco deferebatur vinum pinguissimum, et lana praecipua: quod usque hodie cernimus. Sin autem Damascus interpretatur sanguinem bibens, et Hebraeorum vera traditio est, campum in quo interfectus est Abel a parricida Cain , fuisse in Damasco, unde et locus hoc insignitus vocabcecideruntque squamae draconis ex oculis ejus, quibus lumen perdiderat veritatis, ut iret ad vicum qui appellatur inde lanae praecipuae deferuntur, pro Soor Miletum interpretati sunt. Ex quo perspicuum quod Tyrus lacte vescatur infantiae, et vestimenta non habeat propria, sed aliunde et ex variis congesta provinciis. Illud autem quod Damascus interpretatur sanguis cilicii, et sanguis osculi, praesenti non conve
Abbreviated transcription (Latin):
gala id & stacten. & ut manifestius scire possi¬
mus quid sit frum̃tũ. balsamũ. mel & oleũ. resi¬
nãq ad mercatũ ferre tyri : audiamus uerba
añ dicentis. Nlolite dare scm̃ canib : neq marga¬
ritas urãs mittatis ante porcos. Mulier quoq
chananea quȩ ꝓfiia p̃cabatur dicens: fiua mea
male uexatur a demonio: respondit dñs. Non opor¬
tet tollere panẽ filioꝵ & dare eũ canib. Sed qr
exierat de finib tyri & sydonis. & ꝓpinquabat
terre isrł: iceirco qđ rogauerat consequuta ẽ.
Damascenus negociator tuus in multitudine oꝑũ
in lams coloris optimi. Loca. Damascus negociator
tuis in multitudine oꝑũ tuoꝵ. ex multitudine
fortitudinis tue: uinũ de thelbon. & lanas de
mileto. ꝓiino pingui qđ interp̾tatus ẽ. simmacꝰ
apud. aqͥlã & theodotionẽ in ipso hebraico hab&
uinũ de thelbon: rursũq ubi posutmus lanis co¬

Expanded text:
Galaad, et stacten . Et ut manifestius scire possiGalaad, et stacten . Et ut manifestius scire possimus quid sit frumentum, balsamum, mel et oleum resinamque ad mercatum ferri Tyri, audiamus Domini verba dicentis: Nolite dare sanctum canibus: neque margaritas vestras mittatis ante porcos . Mulieri quoque Chananaeae, quae pro filia precabatur, dicens: Filia mea male vexatur a daemonio, respondit Dominus: Non oportet tollere panem filiorum, et dare eum canibus . Sed quia exierat de finibus Tyri et Sidonis, et propinquabat terrae Israel, idcirco quod rogaverat consecuta est. Damascenus negotiator tuus in multitudine operuin lanis coloris optimi. LXX: Damascus negotiator 316 tuus in multitudine operum tuorum, ex multitudine omnis fortitudinis tuae: vinum ex Chelbon, et lanas de Mileto. Pro vino pingui, quod interpretatus est Symmachus, et apud Aquilam et Theodotionem, et in ipso Hebraico habet, vinum de HELBON  . Rursumque ubi nos posuimus lanis co
Abbreviated transcription (Latin):
de quo scriptũ ẽ. Sicut unguentũ in capite. qđ
descendit in barbã barbã aaron. & mel suꝑ quo
loquit᷑ & salomon. mel inueniens comede qͣntũ
satis ẽ. Si enim plus comederis euomes illud: dũ
saturitate mmia mel uertitur in absintiũ. Oleũ
quoq de quo in tabernacło dĩ lucerna accendis:
ne aptetur nobis illud ꝓpħicũ. Oleum in egipto
uenundabis. Qd̃ si in egipto & in tyro fuerit uer¬
tetur in contrartũ: & dicetur de oleo : oleũ autẽ
peccatoris ñ inpingu& caput meũ. Sed & resi¬
na lesis ẽ. apta corporib : & ꝓ medicina accipit᷑.¬
Unde & in ieremia scriptũ ẽ. Nũquid resina ẽ. in
galaad. aut medicus ñ ẽ. ibi: Quare ñ ascendit
curatio filiȩ popli mei : Danc ressnã habebat &
iacob qu& amittebat filio suo ioseph: eũ melle &
therebinto. nucib. thimiamathe & stacte. Ismae¬
lite quoq qͥ emerunt ioseph: de terra issł hec
egiptũ deportabant: thimiamatha & resinã de

Expanded text:
iptum est: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron . Et mel super quo loquitur et Salomon: Mel invenisti, comede quantum satis est. Si enim plus comederis, evomes illud , dum saturitate nimia mel vertitur in absynthium. Oleum quoque de quo in tabernaculo Dei lucerna accenditur, ne aptetur nobis illud propheticum: Oleum in Aegypto venundabas . Quod si in Aegypto, et in Tyro fuerit, vertetur in contrarium, et dicetur de eo, Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Sed et resina lenis Unde et in Jeremia scriptum est: « Nunquid resina est in Galaad: aut medicus non est ibi? Quare non ascendit curatio filiae populi mei . Hanc resinam habebat et Jacob, quam mittebat filio suo Joseph cum melle, et terebintho, nucibus thymiamate, et stacte . Ismaelitae quoque qui emerunt Joseph de terra Israel, haec in Aegyptum portabant thymiamata, et resinam de
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbũ hebraicũ phanag̃. aqͥla. simmachus. & the¬
odotio ita ut apud hebreos positũ ẽ. transtulerunꝰ:
ꝓ quo loeaxe. ungenta : nos balsamũ uertimꝰ. Dicit᷑
autẽ quib terra iudea quę nunc appellatur
palestina abund& copiis. frum̃to. balsamo. mel
dinas deferuntur. Cumq manifesta sit lit tera:
ureta spiritalẽ sensũ dicemꝰ. ñ debere terrã con-¬
fessionis & sensus cernentis dm̃. qͥ refert̾ ad ec-¬
cłiã deferre tyro pͥmũ triticũ qđ cadens in t̾ra
multiplicatur: & accipit᷑ ꝓuerbo dĩ. Non enĩ in
pane solo uiuit homo : s in om̃i. Dem balsamũ qđ

Expanded text:
Verbum Hebraicum PHANAG   Aquila, Symmachus et Theodotio ita, ut apud Hebraeos positum est, transtulerunt: pro quo LXX unguenta, nos balsamum vertimus. Dicitur autem, quibus terra Judaea, quae nunc appellatur Palaestina, abundet copiis, frumento, balsamo, melldinas deferuntur. Cumque manifesta sit littera, juxta spiritualem sensum dicemus, non debere terram confessionis, et sensum cernentis Deum qui refertur ad Ecclesiam, deferre Tyro primum triticum, quod cadens in terram multiplicatur, et accipitur pro verbo Dei: Non enim in pane solo vivit
Abbreviated transcription (Latin):
qd intptat᷑ insio mortis. Oim̃a enĩ oꝑa terrena:
ad interitũ ꝓperant. Et chodehod qͥcqͥd illud ẽ. qđ̃
iitelligatur: ꝓponens in nundinis tyri. Badan
aute ex his mercib quę a negocratorib eiꝰ. insu¬
nulli estimant. sonatq cognationẽ: ut similitu¬
diẽ diuinoꝵ dognatũ hereticis noscamꝰ. Iuda
& terra isrł ipsi institutores tui in frum̃to pͥmo.¬

Expanded text:
d interpretatur visio mortis. Omnia enim opera terrena ad interitum properant; et chodchod, quidquid illud est quod intelligitur, proponens in nundinis Tyri. Dadan autem ex his mercibus quae a negotiatoribus ejus insunulli aestimant, sonatque cognationem, ut similitudinem divinorum dogmatum in haereticis cognoscamus. Juda et terra Israel ipsi instit
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃cio tuo. syrus negociator tuus ꝓpt̾ mmttitu¬
dinẽ oꝑũ tuoꝵ guttã purpurã & scutulata et
duo. Lxx. Ex insulis multiplicauerunt negociati¬
onẽ tuã. dentes elephantinos & his qͥ introduce¬
bantur reddebas mercedes tuas. homines negoci¬
ationẽ tuã amulttudine mercatus tui in aphec
stacte & polimita de tharsis & ramoth. & chodeod.
dederunt nundinas tuas. Multũ abhebraico inp̃¬
senti loco lxx. editio discrepat: idõ uixta utrã
pauea dicenda sunt : ne in tyri mercimoniis
occupati. ad reliquas ꝓpħias tardius tͣnseamꝰ.
Filii dadan negociatores tyri de multis insulis.
multiplicauerunt negotiationẽ eus: ita ut den¬
tes elepbantoꝵ darent bis qͥ ueniebant ad cõmer¬
negotiationis muiltitudinẽ. Haberent autẽ in affec.
qđ de theodotionis editione in lxxxͣ additũ ẽ¬

Expanded text:
in pretio tuo. Syrus negotiator tuus, propter multituin pretio tuo. Syrus negotiator tuus, propter multitudinem operum tuorum, guttam, purpuram, et scutulata, etsuerunt in mercatu tuo. LXX: Ex insulis multiplicaverunt negotiationem tuam: dentes elephantinos, et his qui introducebantur reddebas mercedes tuas. Homines negotiationem tuam a multitudine mercatus tui: in aphec, stacten, et polymita de Tharsis et Ramoth et Chodchod dederunt in nundinas tuas. Multum ab Hebraico in praesenti loco Septuaginta editio discrepat; ideo juxta utramque pauca dicenda sunt: ne in Tyri mercimoniis occupati, ad reliquas prophetias tardius transeamus. Filii Dadan negotiatores Tyri, de multis insulis multiplicaverunt negotiationem ejus, ita ut dentes elephantorum darent his qui veniebant ad commernegotiationis multitudinem. Haberent autem 313 in Aphech, quod de Theodotionis editione in Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ fuit : & hos eẽ. de domo aduene atq ꝑe¬
grini qͥ ñ comedint carnes agni. de qͥb scriptũ
est. Aduena & mercenarius ñ comedent ex eo:
ut onĩs mindine tẏri hif mercimoniis comple¬
antur. Filiĩ dadan negociatores tui. Pro quo nes
legerent radan. quȩ & ipsa clẏcladarũ maxima
ẽ & in ionio mari quondã urbs potentissima. na¬
ualiq certamine głiosa : & ꝓpt̾ tutissimũ portũ.
mercatoꝵ omĩum receptaculũ. & qͥa rhodii in lin¬
guã nãm uertuntur uidentes iudiciũ : de his
nunc tropologice dr̃. qͥ cernunt iudicii ueritatẽ
bilis es ohomo om̃ĩs qͥ uidicas. In qͦ enĩ iudicas
aliũ : te ipsũ condemnas. Eadẽ enĩ facis: quę
iudicas. Sed melius ẽ. dadan alteriꝰ loci nomen
accipe: & ut inhebraico & apud çȩteros inter¬
p̃tes habetur. Infulȩ multe negotiatio manus
tue. Bentes eburneos & hebeninos cõmutauert

Expanded text:
multorum fuit , et hos esse de domo advenae atque pemultorum fuit , et hos esse de domo advenae atque peregrini, qui non comedunt carnes agni, de quibus scriptum est: Advena et mercenarius non comedent ex eo ; ut omnes nundinae Tyri his mercimoniis compleantur. Filii Dadan negotiatores tui. Pro quo nesclegerent Radan, quae et ipsa Cycladum maxima est, et in Ionio mari quondam urbs potentissima, navalique certamine gloriosa, et propter tutissimum portum mercatorum omnium receptaculum. Et qguam nostram vertuntur videntes judicium, de his nunc tropologice dicitur, qui cernunt judicii veritatem, es, o homo omnis, qui judicas. In quo enim judicas alium, teipsum condemnas. Eadem enim facis quae judicas . Sed melius est DADAN alterius loci nomen accipere, ut et in Hebraico, et apud caeteros interpretes habetur. Insulae multae negotiatio manus tuae: dentes eburneos et hebeninos commutaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ma idẽ. de phrigia equos & eqͥtes & mulos quo¬
rũ quondã illa ꝓuintia maximã babuit copiadi
Aiunt hebrei greciã. id ẽ. ĩauan. interptari.ẽ.
& non : qđ ꝓpͥe refertur ad sipientiã scłarẽ : in qͣ
si recte aliquid reꝑiunt. ẽ. appellatur : si ineon
& ipsi disserunt. de officiis. de continentia. de
opib conteminendis. qđ ꝓp̾e sibi storci uindicars:
& uident᷑ animas hominũ qͦs deceꝑint lucrifa
cere : habentq uasa enea quib mentiuntur au¬
ri stmilitudinẽ que ingerunt poplis tẏri. ut eos
thogorina qđ int̃p̃tat᷑ ꝑegrinus & aduena ad fo¬
rum & nundinas eius eqͥ adducuntur & eqͥtes
& muli: de qͥb scriptũ ẽ. Fallax equus ad salu
tẽ.Qm alio loco. Dormitauerunt om̃s qͥ ascen¬
derunt equos. Et in psalmis. Nolite fieri sicut
equus & mulus. qͥb ñ ẽ. intellectus. Quam obre̾
& doech accusator & intͥfector sacerdotũ pͥfectꝰ

Expanded text:
ma, id est, de Phrygia equos et equites et mulos, quoma, id est, de Phrygia equos et equites et mulos, quorum quondam illa provincia maximam habuit copiam. Aiunt Hebraei Graeciam, id est, Javan interpretari, od proprie refertur ad sapientiam saecularem, in qua si recte aliquid reperiunt, est appellatur; si in contAl. bona et ipsi disserunt de officiis, de continentia, de opibus contemnendis: quod proprie sibi Stoici vindicant, et videntur animas hominum quos deceperunt, lucere, habentque vasa aenea quibus mentiuntur auri similitudinem, quae ingerunt populis Tyri, ut eos Thogorma, quod interpretatur peregrinus et advena, ad forum et nundinas ejus equi adducentur et equites et muli, de quibus scriptum est: Fallax equus ad salutem . Et in alio loco: Dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos . Et in Psalmis: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Quamobrem et Doech 312 accusator et interfector sacerdotum, praefectus
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ grauissimã uixta zachariã in quo muli¬
er sed& suꝑ talentũ plumbi : & egiptii dimersi¬
metalloꝵ: s breuitati studendũ .ẽ. Grecia. thu-¬
bal. & mosoch ipsi institores tu. mancipia & ua
ma equos & equites & mulos adduxerunt ad
forũ. tuũ. Lxeoe. Grecia uniuersa & adiacentia
euis. ipsiꝰ negociatores tui in animabꝰ hominũ.
& uasa enea dederunt mercatũ. tuũ. De domo
togorma equos & eqͥtes & mulos dederunt nun¬
dins suis. Iones inquit qͥ hebraicȩ appellantur
ĩauan & tubal. id ẽ. hiberi orientales. uł de occi-¬
dentis partib hispam qͥ abbibero flumine hoc
uocabulo ñcupantur : & mosoch quos eapadocas
intelligimus. quorũ metropolis quę postea ab
augusto cesare cęsarea appellata ẽ usq hodie
lingua ipsorũ mazacha dr̃: isti p̾ciosũ tẏri fece¬
re commereiũ. ut mancipia & enea uasa ex co-¬
rintho adducerent ad tẏrũ : & de domo togor-¬

Expanded text:
pietatem gravissimam juxta Zachariam, in quo mulipietatem gravissimam juxta Zachariam, in quo mulier sedit super talentum plumbi, metallorum, sed brevitati studendum est. Graecia, Thubal, et Mosoch ipsi institores tui, mancipia et vma equos et equites, et mulos adduxerunt ad forum tuum. LXX: Graecia universa, et adjacentia ejus, ipsi negotiatores tui in animabus hominum, et vasa aenea dederunt mercatum tuum: de domo Thorgama, equos et equites, et mulos dederunt nundinas tuas. Jones, inquit, qui Hebraice appellantur Javan, et Thubal, id est, Iberi Orientales, vel de Occidentis partibus Hispani, qui ab Ibero flumine hoc vocabulo nuncupantur, intelligimus, quorum metropolis, quae postea ab Augusto Caesare, Caesarea appellata est, usque hodie lingua ipsorum Mazaca dicitur: isti pretiosum Tyri fecere commercium, ut mancipia, et aenea vasa ex Corintho adducerent Tyrum, et de domo Thogor
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi de occidentis partib argento ferro. stagno. plũ¬
bo: tyri mindinas replerunt. Tharsis in lingua
nr̃a : sonat exploratio gaudii. Ex ploratores autẽ
hie ñ in bonã partẽ debemus intelligere quales
moyses miserat ad explorandã terrã repmissio¬
nis : s in contrariã quales & apłs uitare se di¬
cit : ꝓpt̾ sub introductos falsos fr̃s qͥ introierurs
explorare libertatẽ nram̃ quã habemꝰ in xepõ.¬
& de quib ioseph loquitur : exploratores estis: con¬
siderare uestigia regionis uenistis. Frẽsq etus
intelligentes crimen eẽ. ñ modicũ aliena ꝑ insi¬
dias explorare: responderunt. Non sunt explo¬
ratores serui tui. Isti gͦ nundinas tiri ñ auro
nec lapide p̾cioso. s argento. ferro. ftagno. plũ¬
boq multiplicant : habentes eloquii uenustatẽ
& arma ad expugnandũ. & in stagno similitu¬
dinẽ eloqͥi qđ mentitur argentũ: & plumbo imn¬

Expanded text:
Ipsi de Occidentis partibus argento, ferro, stanno, et plumIpsi de Occidentis partibus argento, ferro, stanno, et plumbo, Tyri nundinas repleverunt. Tarsis in lingua nostra sonat exploratio gaudii. Exploratores autem hic non in bonam partem debemus intelligere, quales Moyses miserat ad explorandam terram repromissionis , sed in contrariam, quales et Apostolus vitare se dicit: Propter subintroductos falsos fratres, qui intraverunt explorare libertatem nostram quam habemus in  de quibus Joseph loquitur: « Exploratores estis, considerare vestigia regionis venistis . » Fratresque ejus intelligentes crimen esse non modicum, aliena per insidias explorare, responderunt: « Non sunt exploratores servi tui. » Isti ergo nundinas Tyri nec lapide pretioso, sed argento, ferro, stanno plumboque multiplicant, habentes eloquii venustatem et arma ad expugnandum, et in stanno eloquii similitudinem, quod mentitur argento, et in plumbo im
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ greco sermone incertã uertitur. Sin autẽ
aradii deponentes sonant: omũs qͥ pͣtendto falsi
nominis scientiã. & hab& in pharethia pectoris
sui ignita diaboli iacula. qͥbꝰ deceptoꝵ corda uul¬
ner& atq fuccendat: aradus appellandus ẽ. Cu-¬
pit enĩ deponere eos qͥ intunt᷑ ad alta conscen¬
dere : & complet pulchitudinẽ tyri de qua &
i ꝓuerbiis scriptũ ẽi Non te decipiat pulebri¬
tudinis desideriũ : nͦe capiaris oculis tuis. Et ite¬
rũ. Sicut in auris in narib poreȩ: sic mulieri ta-¬
le morate pulcbritudo. Cartaginenses negotia
tores tui a multitudine cunetarũ diuitiarum.
Argento. ferro. stagno. plumboq repleuerunt min¬
dinas tuas. Non solũ in p̾senti loco: s in isaia u¬
bi feriptũ ẽ. Ululate naues carthaginis. cȩteri
interp̾tes uerbũ hebraicũ transtulerunt thar¬
sis: quos colomã eẽ. tyriorũ nulli dubiũ est.

Expanded text:
quae Graeco sermone in certamen vertitur. Sin autem quae Graeco sermone in certamen vertitur. Sin autem Aradii depnominis scientiam, et habet in pharetra pectoris sui ignita diaboli jacula, quibus deceptorum corda vulnerat, atque succendat, Aradius appellandus est. Cupit enim deponere eos qui nituntur ad alta conscendere, et complet pulchritudinem Tyri, de qua et in Proverbiis scriptum est: « Non te decipiat pulchritudinis desiderium, ne capiaris oculis tuis. » Et iterum: « Sicut inauris in naribus porcae, sic mulieri male moratae pulchritudo. » « Carthagintores tui a multitudine cunctarum divitiarum, argento, ferro, stanno, plumboque repleverunt nundinas tuas. Non solum in praesenti loco, sed et in Isaia, ubi scriptum est: Ululate naves Carthaginis , caeteri Interpretes verbum Hebraicum transtulerunt THARSIS  , quam coloniam esse Tyriorum nulli dubium est.
Abbreviated transcription (Latin):
plicent. ñ habentes galeã salutis. nec seutũ fidei
sgłam tantũ strepitũq sermonũ p̃tendant. ad
ornatũ illius. Filii aradii cũ exercitu suo. erant
suꝑ muros tuos in circuitu. s & pigmei qͥ erant
in turrib tuis pbarethras suspenderunt in
tudinẽ tuã. Locxe. filii aradioꝵ & fortitudo tua
suꝑ muros tuos ietrcuitu. custodes in turrib tuis
erant. Pharetras suas suspenderunt fuꝑ ꝓpugna-¬
cula tua ꝑgirũ. ipsi fecerunt decorẽ tuũ. Uerbũ
hebraicũ int̾pretati sunt. Aradũ instila que to¬
ta sit ciuitas. & contra se positũ oppidũ antha¬
radũ habeat uicinaq sit tyro. & p̾tendat in phe¬
meis littore continentis terrȩ : usq hodie cernimꝰ.
Hiĩ sunt in exerettu urbis tyriȩ custodesq turriũ
eiꝰ : & suspendunt pharetras stias ꝑ girũ. com¬
plentq pulchritudiẽ eius ut sagittarios se¬
eẽ. doceant. Siue pigmei sunt hoc ẽ. bellatores &

Expanded text:
plicent, non habentes galeam salutis, nec scutum fidei, plicent, non habentes galeam salutis, nec scutum fidei, sed gloriam tantum strepitumque sermonum praetendant ad ornatum illius. « Filii Aradii cum exercitu suo erant super muros tuos in circuitu. Sed et Pigmaei, qui erant in turribus tuis, pharetras suas suspenderunt in tudinem tuam. LXX: Filii Aradiorum, et fortitudo tua super muros tuos, in circuitu custodes in turribus tuis erant. Pharetras suas suspenderunt super propugnacula tua per gyrum. Ipsi perfecerunt decorem tuum. Verbum Hebraicum interpretati sunt, Aradum insulam, quae tota sit civitas et contra se positum oppidum Antaradum habeat, vicinaque sit Tyro et praetendat in Phoenicis littore conhi sunt in exercitu urbis Tyriae custodesque turrium ejus, et suspenderunt pharetras suas per gyrum, complentque pulchritudinem ejus, ut sagittarii esse doceantur, sive pygmaei sunt, hoc est bellatores, et