comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerim. Sed hoc dico caucius eospos¬
se pugnare qui me uidernt esse nul¬
noratũ. Nolo tale certaniẽ in quo
te tantũ protegas et torpente dex¬
tera sinistra clippeũ cirtũferas
Aut ferienduĩ tibi est. aut cadẽdiẽ.
Nou possũ te estimare iuctorem
nsi abuer sorise nidero trucidatum
Deginis eru dissimi niri in stolis pa¬
ritor et aristotilia ilła uel de geor¬
gite fontibus manãtia siml didi¬
cendi et inter cetera aluidesse gun¬
ipriori nagani esse disputatõe
et ad uersario ⁊ espondentẽ. Nũt
hoc m̃t illa proponere. arguinẽ¬
tari ut libet. aliudloqui. aliud a¬
gere. pauẽ ut dicitur ostendere.
lupidem tenere. In sequẽti autẽ
aperta fronte. et ut ita dicam iuge¬
nuitas necessaria est. aliud querere
aluid difire. In altero pugnan¬
duni. ni altero docendũ est. Tu me
stantem in prelio et deuita pericli¬
tanteni studiosus magister doceas.
Noli ex obliquo et mĩde nõ puta¬
zis mulnus inferie directo percute

Expanded text:
uerim, sed hoc dico, cautius eos posuerim, sed hoc dico, cautius eos posse pugnare, qui me uiderint uulneratum. nolo tale certamen, in quo te tantum protegas, et torpente dextera sinistra clipeum circumferri. aut feriendum tibi est aut cadendum. non possum te aestimare uictorem, nisi aduersarium uidero trucidatum. Legimus, O eruditissimi uiri, in scolis pariter et Aristotelia illa uel de Gorgiae fontibus manantia simul didicendi et inter cetera aliud esse γυμin priori uagam esse disputationem et aduersario respondentem nunc haec nunc illud proponere, argumentari, ut libet, aliud loqui, aliud agere, panem, ut dicitur, ostendere, lapidem tenere; in sequenti autem aperta frons et, ut ita dicam, ingenuitas necessaria est. aliud est quaerere, aliud definire: in altero pugnandum, in altero docendum est. tu me stantem in proelio et de uita periclitantem studiosus magister doceas. noli ex obliquo et, unde non putaris, uulnus inferre: directo percute
Abbreviated transcription (Latin):
foriatir. Sdi rusticam homineser
uel rethorice uł dialetice artis igna¬
ri detraherent michi. tubuerẽ ue¬
mani mperitie nee accrsationez
reprehenderẽ ubi uolũtatẽ iucul¬
pa nõteruerẽ sed ignorãtiã. Nũc
nero cũ diserti homines et liberali¬
bris studuis eruditi magis uelinit
ledere ꝙͣ intelligere. breuiter a me
responsũ habetnt. corrigere eos
debere peccata nõ reprehendere.
Patet tamipus stat econtra acies.
aduersarii dognia ianifestũ est.
et ut uirgilimiũ aliqd̾ inferan.
illũ aspice cõtra qui ulotat. Res¬
pondeant aduersario. aliter tene¬
ant modũ ni disputando aliter
sius quid nel pretermuserim uel
ad diderint doceant. Reprohen¬
sores nõ audio. sequor magistros
Selicata doctuina est pugnãti
icͣtus dic̾tare de muro. Et cũ ip̃e
mignentis delibutussis cruẽtu
militẽ accusare formdinis. Nec
hec ditens statun iactãcie ⁊ eiis sum.
quod ceteris dormuentib solus certa¬

Expanded text:
feriatur? si rusticani homines et feriatur? si rusticani homines et uel rhetoricae uel dialecticae artis ignari detraherent mihi, tribuerem ueniam inperitiae nec accusationem reprehenderem, ubi non uoluntatem in culpa cernerem, sed ignorantiam; nunc uero, cum diserti homines et liberalibus studiis eruditi magis uolunt laedere quam intellegere, breuiter a me responsum habeant: corrigere eos debere peccata, non reprehendere. patet campus, stat e contra acies, aduersarii dogma manifestum est et — ut Uergilianum aliquid inferam — illum aspice contra, qui uocat: respondeant aliter, teneant modum in disputando et me, suis quid uel praetermiserim uel addiderim, doceant. reprehensores non audio, sequor magistros. delicata doctrina est pugnanti ictus dictare de muro et, cum ipse unguentis delibutus sis, cruentum militem accusare formidinis. nec haec dicens statim iactantiae reus sum, quod ceteris dormientibus solus pugna
Abbreviated transcription (Latin):
esseuas honorabile et necessarium
n omẽ oꝑus bonũ paratũ. Qunit¬
quid inꝙͣ̃ de laude dixerit iniptiaꝵ
libenter audiuimꝰ. laudari nuptias
tis mariti. subicit uirgiitati. et
iuduituti eccliã nptias. Sdodimp¬
tias in suo opere permanẽtes subicit
nõ dap̃nat nec abicit sed disponsãt.
Ĩn ptãte urã est si uelitisscdiũ pu¬
dicicie gradũ scaudere. Quid indi¬
gnamiui si interciostantes nolitis
ad suꝑiora proꝑare. Igitur cum
totieus et taan trebro lectorẽ ãmo¬
nuerimi et per singula pone tracta¬
tuũ milia cantusiiator in terces¬
serimi me ita reciꝑemiptias ut eis
cõtinẽtes. iuduas uirgniesq prefer¬
re debuerat prudens et benignus
lectoretiã ea que iudentur dura
estimare de ceteris. et nõm uno
atq eodẽ libro crimiuari nir diu̾
sassuãs protulisse. Quis enĩ tam
ebes et sic inscribendo iudis: ut idem
dampnet et lauidet. edificata destruat
destiuicta edificet. et cũ aduersari¬
um iucerit suo nouissime nuicrone

Expanded text:
ecessarium, in omne opus bonum praeparatum. quidquid, inquam, de laude dixerint nuptiarum, libenter audimus. laudari nuptias tis, mariti, subicit — uirginitati et uiduitati. ecclesia nuptias, sed nuptias in suo opere permanentes subicit, non damnat, nec abicit, sed dispensat. in potestate uestra est, si uelitis, secundum pudicitiae gradum scandere. quid indignamini, si in tertio stantes nolitis ad superiora properare? Igitur, cum totiens et tam crebro lectorem admonuerim et per singula paene tractatuum milia cautus uiator incesserim, me ita recipere nuptias, ut eis continentes, uiduas uirginesque praeferam, debuerat prudens et benignus lector etiam ea, quae uidebantur dura, aestimare de ceteris et non in uno atque eodem libro criminari me diuersas sententias protulisse. quis enim tam hebes et sic in scribendo rudis, ut idem damnet et laudet, aedificata destruat, destructa aedificet et, cum aduersarium uicerit, suo nouissime mucrone
Abbreviated transcription (Latin):
toretur. Et ego respondebo quomiꝰ scã
maria sit et mater et uirgo. uirgo
post partũ. mater ante ꝙͣ nupta.
Igitur ut dicere ceperanus xpũs uir¬
go. uirgo maria. utrsq sexcis uirgi¬
nitatis dedicanere pͥncipia. Aplĩuł
uirgines uel post nuptias cõtinẽtes.
Epĩ. presbiteri. diacoui aut uirgines
eliguntur aut iudui. aut certe post sa¬
cerdotiũ meternũ pudici. Quid nob̾
ip̃is illudiuius et rastinur si suban¬
pudicicie denegentur. Uolunius op¬
tuua comedere. uxoꝵ adher̾e cõplexi¬
bus. et in numero uirginũ at uiduaꝵ
mes p̾miũ et illuuies sordis et immũ¬
dicies. saccus et sericũ: Lazarus rece¬
pit mala muita sica. et diuies ille pur¬
puratus crassus et uitidus. fruitus est
Miserie delicis et delicie miseriis
cõmutantur. In nr̃o arbitrio est uł
lazarũ sequi nel diuitem.¬

Expanded text:
taretur, et ego respondebo, quomodo sancta taretur, et ego respondebo, quomodo sancta Maria sit et mater et uirgo: uirgo post partum, mater ante, quam nupta. igitur, ut dicere coeperamus, Christus uirgo, uirgo Maria utrique sexui uirginitatis dedicauere principia; apostoli uel uirgines uel post nuptias continentes; episcopi, presbyteri, diaconi aut uirgines eliguntur aut uidui aut certe post sacerdotium in aeternum pudici: quid nobis ipsis inludimus et irascimur, si subanpudicitiae denegentur? uolumus opipare comedere, uxorum haerere conplexibus et in numero uirginum ac uiduarumes et ingluuies, sordes et munditiae, saccus et sericum? Lazarus recepit mala sua in uita sua et diues ille purpuratus, crassus et nitidus, fruitus est miseriae deliciis et deliciae miseriis commutantur —: in nostro arbitrio est uel Lazarum sequi uel diuitem.
Abbreviated transcription (Latin):
uire. carmi et spiritui. Caro cõcupi
ut nõ que uolumius illa fatiamuis.
Nmuido a liquid tibi aspoꝵ idet᷑
in nrõ opusculo nõ ad mea nerba
respitias sed ad scripturã unde mea
ter eruirgo. Ihesus cisi clansis ing̾̃sꝰẽ
hostiis. et in sepulthro eius quod nouũ et
inpetra durissima fuerat excisuni et¬
in quo nec aute quis nec postea positus
est. ortus cõclusus fons siguatus. De quo
qui irigat corrẽtẽ uel fluũ uel spi¬
narũ fimiũ pctõꝵ. quibus auite alłi¬
gabamur. Spiuaꝵ que suffotabant
semẽtẽ patris familias. Hec est porta
orientalis ut ait ezechiel. semꝑclausa
et lucida. et operiens in se uel ex sẽ pro¬
ferens stã scõꝵ: per quã sol iusticie et
pontifex nr̃ stdiũ ordinẽ inelchisedech
ingreditur et egreditur. Respondeat
michi quõ ihũs clausis ui gressus est ho¬
stis cũ palpandas manus et latus con¬
siderandũ et ossu caruẽq mõstraue¬
rit. ne uenitas corporis fancasina pu¬

Expanded text:
uire, carni et spiritui. caro concupisuire, carni et spiritui. caro concupisut non, quae uolumus, illa faciamus. quando aliquid tibi asperum uidetur in nrespicias, sed ad Scripturam, unde meater, et virgo. Jesus enim clausis ingressus est ostiis, et in sepulcro ejus, quod novum, et in petra durissima fuerat excisum, nec antea quis, nec postea positus est. Hortus conclusus, fons signatus : de quo qui inrigat torrentem uel funium uel spinarum: funium peccatorum, quibus ante alligabamur; spinarum, quae suffocabant sementem patris familiae. haec est porta orientalis in. Hiezechiel, semper clausa et lucida et operiens in se uel ex se proferens sancta sanctorum, per quam sol iustitiae et pontifex noster secundum ordinem Melchisedech ingreditur et egreditur. respondeant mihi, quomodo Iesus clausis ingressus est ostiis, cum palpandas manus et latus considerandum et ossa carnemque moristrauerit, ne ueritas corporis fantasma pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecisse mõstrauimus. Cetera que
in libro nr̃o reprehensa sunt. uel
leuiora puta/. uel ad eundẽ sensũ
pertinẽçia. Unde adea respondere
nolui ne libelli excederẽ magnitu¬
diueni et tuo uiderer ingenio dit¬
fidere. quẽ patronũ cause mee ante
habui quã iogarẽ. Igitur extrema
uoce protestor me nec dãpnasse-
nuptias nec dap̃nare. Respõdis¬
se aduersario. nõ meoꝵ insidias
formidasse. Uirginitatẽ autem
in celũ fero. nõ quia habeo. sed qr¬
magis miror qd̾ nõ habeo. Inge¬
nia et uerecunda cõfessio est qd̾
ipẽ careas idm aliis predicare. Nũ¬
quid quia graui corpore tenr one
dosus hereo: auiũ nõ miror uola¬
tus not colũbã predico qd̾ gradiat᷑
iter liquidũ celeres neq cõmouet
alas: Nullus se decipiat. ueno
blando adulatore se precipitet
Primia est uirginitas a natiuitate
Scdã uirginitas a sedã natiuitate.
nõ est meus sermo antiqua sẽtẽcia
est. Nemo potest duobus dñis ser¬

Expanded text:
profecisse monstrauimus! cetera, quae profecisse monstrauimus! cetera, quae in libro nostro reprehensa sunt, uel leuiora puto uel ad eundem sensum pertinentia; unde ad ea respondere nolui, ne et libelli excedere magnitudinem et tuo uiderer ingenio diffidere, quem patronum causae meae ante habui, quam rogarem. igitur hoc extrema uoce protestor, me nec damnasse nuptias nec damnare; respondisse aduersario, non meorum insidias formidasse. uirginitatem autem in caelum fero, non quia habeo, sed quia miror, quod non habeo. ingenua et uerecunda confessio est, quo ipse careas, id in aliis praedicare. numquid, quia graui corpore terrae haereo, auium non miror uolatus nec columbam praedico, quod radit iter liquidum celeris neque commouet alas? nullus se decipiat, nemo blando adulatore praecipitet. prima est uirginitas a natiuitate, secunda uirginitas a secunda natiuitate. non est meus sermo, antiqua sententia est: nemo potest duobus dominis ser
Abbreviated transcription (Latin):
Nut profer iueliores epulas er me con¬
uiua utere aut qualicũq ur̃a cenula
cõtentus esto scil. Nũc enumnerãdum
michi est qui ecclesiasticoꝵ de imꝑari
mimero disputarint. Clemens ꝓpo¬
litus. Ougenes. Dionisuis. Eusebius.
Didimus. Nostrorũ quoq. Tercullia¬
mis. Erpriamis. Uictoruius. Lactan¬
tius. Hrlarius. Quoꝵ ciprianus de
seprenario idest impari munero disse¬
reus. que et quãta dixerit ad fortuna¬
tum liber illuis testimonio est. An
forsitan pitagorã et architã tarenti¬
mĩ et publiũ scipionẽ in sexto tespo¬
litas de ipari munero disputãtes.¬
Et si hosandire noluerint obtrecta¬
tores mei gramaticoꝵ scolas eis fati¬
am cõclamare. Niunero deus impa¬
re gandet. Grande piaculũ euerse
siuit eccliẽ. orbis audire nõ potest.
Si miuidiorẽ iuirginitatẽ diximꝰ
esse quã nuptias.Si paremr nume¬
eut mipari subiecimus et ueteri te¬
stumenti trpos enuãgelice ueritati

Expanded text:
Aut profer meliores epulas, et me conAut profer meliores epulas, et me conviva utere: aut qualicumque nostra coenula contentus esto. Scilicet nunc enumerandum mihi est, qui Ecclesiasticorum de impari numero disputarint, Clemens, Hippolytus, Origenes, Dionysius, Eusebius, Didymus, nostrorumque Tertullianus, Cyprianus, Victorinus, Lactantius, Hilarius: quorum Cyprianus de septenario, id est, impari numero disserens, quae, et quanta dixerit ad Fortunatum, liber illius testimonio est. An forsitan Pythagoram, et Architam Tarentinum, et Publium Scipionem in sexto de Reputac de inparinumeroproferamdisputantesPetsihosaudirenolueunt obtrectatores mei, grammaticorum scholas eis faciam concla-I mare: numero deus inpare gaudet. Grande piaculum, euersae sunt ecclesiae, orbis audire non potest, si mundiorem uirginitatem diximus esse quam nuptias, si parem numerum inpari subiecimus et ueteris testamenti typos euangelicae ueritati
Abbreviated transcription (Latin):
et marcha noe onuã enãlia que¬
cũq biua ingrediũtur miniuda
sunt. Imparninuorus est anũdus
qn hoc uestio quid reprehendatur
interim de scdã die utrũ quia et¬
st uptũ est et scriptũ nõ esse dixim̃.
an quia etiã si striptũ nõ est aliter ĩ¬
telleximus quã scripture simplicitas
patitur striptũ nõ esse in scdõ die ni¬
dit deus quia bonũ est. nõ meñ ac¬
cipiant testimoniũ sed cinctorũ
hebreoꝵ et alioꝵ int̾pretũ aquile
udeh et simmachi et theodotionis
Si antẽ scriptis nõ est. cũ in cet̾is
diebiis striptũ sit. aut reddant a¬
liam probabiliorẽ causã quare nõ
seriptũ sit. ouit si nõ reperierint in-¬
gniti suscipient quod a nobis dic¬
tũ est. Porro si inarcha noc onĩa
aialia que bina iigrediũtur mimũ¬
da sunt impar nmer̃ est mũdus:
et hoc stuptũ esse nemo dubitat
quare scriptũ sit edisserant. Si au¬
tem nõ edisserant. quod a me expo¬
sitũ est ueliut uoluit suscipient.

Expanded text:
ca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, inmunda sunt; inpar numerus est mundus. in hoc nescio quid reprehendatur interim de secundo die: utrum, quia scriptum est et scriptum non esse diximus? an, quia | etiam scriptum non est, aliter intelleximus, quam scripturae sim-. plicitas patitur? scriptum non esse in secundo die: \'uidit deus, quia bonum est\' non meum accipiant testimonium, sed cunctorum Hebraeorum et aliorum interpretum, Aquilae uidelicet et Symmachi et Theodotionis. si autem scriptum non est, cum in ceteris diebus scriptum sit, aut reddant aliam probabiliorem causam, quare non scriptum sit, aut, si non reppererint, ingratis suscipient, quod a nobis dictum est. porro, si in arca Noe omnia animalia, quae bina ingrediuntur, inmunda sunt, inpar numerus est mundus et hoc scriptum esse nemo dubitat, quare scriptum sit, edisserant. si autem non dissersitum est, velint, nolint, suscipient.
Abbreviated transcription (Latin):
uiduas. et sui proponit exemplinũ
et felicesuocat si sic ꝑmanserint.
Si autẽ se nõcontiuẽt nubant. id ip̃m
quod supra propter fornicationẽ autẽ
et ne teptet uos sathanas ꝓpter ni con¬
tiuẽtiam uestram. Redditq causa
cur dixerit si uõ se continent nubarit
Melius est nubere ꝙͣ uri. Ideo melius
est nubere. quia peuis est uri. Tolle¬
ardorẽ libidiis et nõ dicit meluis est
in cõparabilis per se boni. Uelut si di¬
ceret. Melius est unuĩ oculũ habere. ꝙͣ
nullũ. Et post paululũ cũ apostrophã
fecissem ad apliũ intuli. Si per se nuip¬
tie bone noli eas itendio cõparare. sed
dic simpliciter bonũ est iubere. Susp̃¬
ta est michi bonitas eius rei.: quã ma¬
gnitudo alteriusmali. iu alũ esse cogit
inferius. Ego autẽ nõ leuiusmalũ. s
simplex per se bonũ uolo. Uult aplus
numptas et iuduas absq corruptione
per manere. et ad exemplũ siui prouo¬
cat: et felitioresuocat si sit ꝑmãse¬

Expanded text:
uiduas et sui proponit exemplum uiduas et sui proponit exemplum et felices vocat, si sic permanserint. Si autem non se continent, nubant; idipsum quod supra, Propter fornicationes autem, Et, Ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Redditque causam, cur dixerit, Si se non continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia peardorem libidinis, et non dicet: \'melius est itatem inconparabilis per se boni, uelut si diceret: melius est enim unum oculum habere quam nullum. et post paululum, cum apostropham fecissem ad apostolum, intuli: si per se nuptiae bonae sunt, noli eas incendio conparare, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. uult apostolus innuptas et uiduas absque coitu permanere et ad exemplunt sui prouocat et felices uocat, si sic permanse
Abbreviated transcription (Latin):
ad ip̃m et rem ĩpam̃ tacet. nõ eñ no¬
nͥruiar e palam eoitũ ses ueretim de
osteudere. An quia sequitur quod rep̃tatio¬
incõtiuẽtiã. Nonue alio uerboꝵ ordiẽ
id ip̃m est ne temptet uos sathanesp¬
pter ui cõtinẽtiã uestrant: Au quia
dixi et in usitanius ad huc nuptias nõ
uiocare indulgentiã sed preceptũ. Qs
si durũ est imputetur apło qui ait.
Hoc autẽ dico scdiũ indulgentiam
nõ sediũ imperiũ. et nõ michi qui ex¬
cepto prepostere ordine nec seu sũ uer
uerba mutani ¶ Trarsẽ auiusadreli¬
qua. Epistolari enĩ breuitate festiuat
oratio. Dico inquit aplũs in nupcus
et uduis. Bonũ est si sic ꝑ mãserint
ut et ego. Si autẽ se nõ contiuẽt ini¬
bant. Melius est eñ mibere ꝙͣ uri.
Quod capitulũ nos interpretati su¬
inus. Postꝙͣ impcus cõcesserat usum
cõ iugni. et ostenderat se quid uellet ꝗd¬
ue concederet. trausit ad nuptas. et

Expanded text:
\'ad id ipsum\' et rem ipsam tacet, non eum no\'ad id ipsum\' et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed uerecunde ostendere. an quia sequitur: quod temptatioincontinentiam? nonne alio uerborum ordine id ipsumest:ne temptet uos satanaspropterincontinentiam uestram? an dixi, « Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum? » Quod si durum est, imputetur Apostolo, qui ait: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non iuxta imperium, et non mihi. qui excepto praepostero ordine nec sensum nec uerba mutaui. Transeamus ad reliqua - epistolari enim breuitate festinat oratio-: dico, inquit apostolus, innuptis et uiduis: bonum est eis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. quod capitulum nos sic interpretati sumus: postquam nuptis concesserat usum coniugii et ostenderat se, quid uellet quidue concederet, transit ad innuptas et
Abbreviated transcription (Latin):
per ab uxoris amplexu. ut amori cõ¬
uigis aurorẽ xp̃i preferam. Durũ
est et us ferendiũ. Quis hoc secula¬
uiũ sustinere potest: Qui potest su¬
stuere sustineat. qui nõ potest ipse
uderit Nobis cura est. nõ ꝗd inius¬
quisq possit aut uelit sed quid scrip¬
turo precipiant dicere. Illud quoq ĩ
cõmentariolis meis erusdem apłi capi¬
tur in quib dixi. Ueꝵ ne quis puter
ex eo quod sequitur ut uatetis orõm
et iterũ in idipm̃ apliu uelle hoc. et¬
Pulchra nimiꝵ indulgentia. Et
iterũ ad idipm̃ quod erubescit suo uo¬
care noĩe quod tep̃tationi prefert sa¬
thane qd̾ causam habet incõfiẽtiã¬
Labormuis quasi obscurũ disserere
inquit dico iuxta indulgentiam.
nõ uxta imperiũ. Et mu̾sitamus
ad huic imiptias nõ uocare mdulgẽti¬
au sed preceptũ. quasi nõ eodẽ mͦ.
et scdã et tercia matrimonia conce¬
Nimiꝵ ilud quod erubestit suo no¬
care noñ̃. Eigo arbitror quãdo dicit

Expanded text:
per ab uxoris amplexu: ut amori conper ab uxoris amplexu: ut amori conjugis, amorem Christi praeferam. Durum est, et non ferendum est. Quis hoc saecularium sustinere potest? Qui potest sustinere, sustineat: qui non puiderit. nobis cura est non, quid unusquisque possit aut uelit, sed, quid scripturae praecipiant, dicere. Illud quoque in commentariolis meis eiusdem apostoli carpitur, in quibus dixi: uerum ne quis putet ex eo, quod sequitur: \'ut uacetis orationi et iterum ad id ipsum\', apostolum hoc Pulchra nimirum indulgentia, et iterum ad ipsum. Quod erubescit suo vocare nomine, quod tentationi praefert Satanae, quod causam habet incontinentialaboramus quasi obscurum disserere,hoc autem\', inquit, \'dico iuxta indulgentiam, non juxta imperium. Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum, quasi non eodem modo et secunda et tertia matrimonia concenimirum illud: quod er.ubescit suo uocare nomine? ego arbitror, quando dicit
Abbreviated transcription (Latin):
meretricibus quod dap̃nabatur in lege.
sed ab uxoribus quib licito uĩgebantur
Populus quoq qñ accipturus erat legẽ¬
ni mõte sr̃na. tribus diebus uisus est ab
uxoribus abstiuere. Scio rouie hanc cẽ
accipiant. quod nec reprehendo net pro¬
bo. Uiuisquisq enĩ in suo sensu habñdat
ded ipõꝵ conscientiã cõuenio. qui eo¬
dem die post coitũ cõmunicant et iux¬
ta persiũ noctem flumine puirgant.¬
quare ad martues ire nõ audent quare
nõ nigrediũtur eccłias. Au alius in
publito. alius in domo. xpĩis est. Qtd̾
meccłiã nõ licet. nec donu licet. Ni¬
chil deo clausũ est. et tenebre quoq
lucent apud eñ. Probet se nriusquisq
et sit adcorpus xpĩ accedat. nõ quod
dilate cõuninionis unis dies aut biduũ
sanctiorẽ efficiat ꝓpĩanũ. ut quod ho¬
die nõ merui trasuel perendie mere
ar. sed quod cũ doleo nie nõ cõmumiꝰ¬
casse corpori xpĩ abstineam ie paulis¬

Expanded text:
meretricibus, quod damnabatur in lege, meretricibus, quod damnabatur in lege, sed ab uxoribus, quibus licito jungebantur. Populum quoque, quando accepturus erat legem, tribus diebus jussum est ab uxoribus abstinere. Scio Romae hanc esse Christi accipiant, quod nec reprehendo, nec probo. Unusquisque in sensu abundat . Sed istorum conscientiam convenio, qui eodem die communicant, et juxta Persium noctem flumine puquare ad Martyres ire non audent? quare non ingrediuntur Ecclesias? An alius in publico, alius in domo Christus est? Quod in Ecclesia non licet, nec domi licet. Nihil Deo clausum est, et tenebrae quoque lucent apud Deum. Probet se unusquisque, et sic ad Corpus Christi accedat; non quod dilatae communionis unus dies, aut biduum sanctiorem efficiat Christianum, ut quod hodie non merui, cras vel perendie merear: 228 sed quod dum doleo me non communicasse Corpori Christi, abstineam me paulis
Abbreviated transcription (Latin):
orenuis.Si semꝑ oraudũ est. nũꝙͣ
ergo cõigio seruiendiĩ. quĩ quotiens¬
cũq uxori debitũ ⁊eddo. orare non
possum. Hoc quare dixerim perspi¬
cuũ est. quia int̾p̾tabar illud apłi dic¬
tum. Nolite fraudare inuitem uisi
forte ex consensu ad tempus. ut uace¬
tisorõm. Paulus aplũs dicit quãdo
Petrus ad cõtinẽtiã cohortat᷑ ne mi¬
pediantur orõnesuestre. Quod hit
queso pctiũ meũ est ꝗd cõmerui. quid
delinqui. Siturbide et nebulose
aque flĩt nõ est aluei culpa sed
fontis. Au idcirto arguor qd demeo
sum ausus adicere. quale illud bonũ
est quod corpus xp̃i acciꝑe nõ ꝑimictit
Ad hos breuiter despondeo. Quid est
mauisorare au corpus xpi accipere:
Utiq corpiis xpĩ. Si per cortũ quodimi¬
nus est impeditur. multo inagis qd maius.
Diximusin codem uolumine panespro¬
positionis ex lege nõ potuisse comedere
da iudet sotios eius nisi setriduo uũdos
amulieribus respondissent. Non utiq

Expanded text:
oremus. si semper orandum est, numquam ergo coniugio seruiendum, quoniam, quotienscumque uxori debitum reddo, orare non possum. hoc quare dixerim, perspicuum est, quia interpretabar illud apostoli dictum: nolite frau d are inuicem nisi forte ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi. Paulus apostolus dicit, quando etrus ad continentiam co-hortatur, ne inpediantur orationes nostrae: quod hic, quaeso, peccatum meum est? quid commerui? quid deliqui? si turbidae et nebulosae aquae fluunt, non est aluei culpa, sed fontis. an idcirco arguor, quod de meo sum ausus adicere: quale illud bonum est, quod corpus Christi accipere non permittit? ad hoc breuiter respondebo: quid est maius: orare an Christi corpus accipere? utique corpus Christi. si per coitum, quod minus est, inpeditur, multo magis, quod maius est. diximus in eodem uolumine panes propositionis ex lege non potuisse comedere Dauid et socios eius, nisi se triduo mundos a mulieribus resp
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. arguitur a dnõ qd̾ nõsit uir
cius. Ego etiã nũc libera uoce pro¬
clamo. nõ dãpnari in ecclia diga¬
miani. nimo nec trigamiã. et ita
licere quĩto et sexto et ultra quomͦ
et scdõ marito nubere. Sed quoniõ
nõ dãpnãtur hec nuptie ita nec
predicantur. Solatia iniserie sunt.
nõ laudes cõciuẽtie. Unde et in alio
loco dixi ubi inius maritus exce¬
ditur inchil refert. stdũs an tercius¬
sit. quia desunt esse monaganius.
Onna licent. sed nõ ounã expediũt
Non dampno digamos munonec
tugamos. et si dici potest octoga¬
niam et ad illũ locũ in quo arguor
quare dixerim dũtaxat iuxta he¬
nõ additit᷑ sicut in pͥmo et c̾cio. et
reliquis. iudit deus quia bonũ est

Expanded text:
dicens arguitur a domino, quod non sit uir dicens arguitur a domino, quod non sit uir eius? ego etiam nunc libera uoce proclamo non damnari in ecclesia digamiam, immo nec trigamiam, et ita licere quinto et sexto et ultra, quomodo et secundo marito, nubere; sed quomodo non damnantur hae nuptiae, ita nec praedicantur. solacio miseriae sunt, non laudi continentiae. unde et in alio loco dixi: ubi unus maritus exceditur, nsit, quia desinit esse monogamus. Omnia licent, sed non omnia expediunt . Non damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potestniam et ad illum locum, in quo arguor, quare dixerim dumtaxat iuxta Henon addi sicut in primo et tertio et reliquis: uidit de
Abbreviated transcription (Latin):
tiaꝵ. Nũ uir egregius ot eruditus
inscripturis et uirgo eccliẽ uirginis
doctor aliquidm illo sermone rep̃¬
hendit: In libro quoq ad eustochin
multo duriora de nuiptuis diximus.
et nemo suꝑ hac relesus est. Amator
quippe castitatis preconiũ pudititie
intenta aure captabat. Lege tercul¬
lianũ. lege crpriauũ. lege ambrosiũ
et cũ illis me uel accusa nel libera.
Inuente sunt plautine fabule et
stioli tantũ ad detrahendũ qui n
co se doctos ostentare uelint si om¬
niũ dicta lacerent et in una atqe
adem causa et me et aduersartũ id
est utrũq reprehendant: ut cum
eduobus alterũ nc̃cẽ sit inntere.
ambos uiuctos esse coutendant Porro
ubi de digamis et trigainis disserẽtes
Diximus mclius est licet alterũ et
terciũ iniũ uirũ nosse quã pluri¬
mos idest tollerabilius est uni ho¬
nõ ne statun cur hec dixerim subie¬
ci: Si quide et ilła in eui iãgelio
siuaritana sextũ se maritũ habere

Expanded text:
tiarum. num uir egregius et eruditus tiarum. num uir egregius et eruditus in scripturis et uirgo ecclesiae uirginis doctor aliquid in illo sermone reprehendit? in libro quoque ad Eustochium multo duriora de nuptiis diximus et nemo super hac re laesus est; amator quippe castitatis praeconium pudicitiae intenta aure captabat. lege Tertullianum, lege Cyprianum, lege Ambrosium, et cum illis me uel accusa uel libera. inuenti sunt Plautinaefamiliae et scioli tantum ad detrahendum. qui in eo se doctos ostentare uelint, si omnium dicta lacerent et in una atque eadem causa et me et aduersarium, id est utrumque, reprehendant, ut, cum e duobus alterum necesse sit uincere, ambos uictos esse contendant. porro, ubi de digamis et trigamis disserentes diximus: melius est, licet alterum et tertium, unum uirum nosse quam plurimos, id est: tolerabilius est uni hononne statim, cur hoc dixerim, subiecimus: siquidem et illa in euangelio Samaritana sextum maritum habere se
Abbreviated transcription (Latin):
sensu loquor. arguet me quilibet duꝵ
quid dixisse contra nuptias. Quod si
nõ repererit quitquid uel austeꝵ esse
uidetur uel durũ. id nõ striptoris aut¬
coutate sed interpretis officio dopu¬
tet. Illud uero feree quispossit quod
in me reprehenditur quare exponẽs
capitulũ apłi in quo de cõuigibus sc̃p¬
sit tribulationem carius habebunt
hunismodi. dixerim nos ignari reꝵ
putabamus nuptias saltun carnis
habere leticiã. Si autẽ imbẽtibus
et incarne tribulatio est inqua sola
uidebantur habere delitias. quid erit
reliquũ propter quod nubant. cum
et in spũ et in anima et in ipã carne
tribulatio site Que hic cõdep̃natio
matͥmomii est. si infantũ nagitus.
tribulationẽ diximus imptiaꝵ.
Dum adhuc iueret stẽ meniorie
damasus librũ contra heliidius
de beate marie uirginitate ꝑperua
scripsimus. in quo necesse nobisfuit
ad uirginitatis beatitudinẽ predicã¬
daui iulta de molestiis dicere mip¬

Expanded text:
sensu loquor, arguat me quilibet durum sensu loquor, arguat me quilibet durum quid dixisse contra nuptias. quod si non reppererit, quidquid uel austerum uidetur esse uel durum, id non scriptoris auctoritati, sed interpretis officio deputet. Illud uero ferre quis possit, quod in me reprehenditur, quare exponens capitulum apostoli, in quo de coniugibus scripsit: tribulationem carnis habebunt huiusmodi, dixerim: nos ignari rerum putabamus nuptias saltim carnis habere laetitiam. si autem nubentibus et in carne tribulatio est, in qua sola uidebantur habere delicias, quid erit reliquum, propter quod nubant, cum et in spiritu et in anima et in iptribulatio sit? » Quae haec condemnatio matrimonii est, si infantium vagitus, tribulationem diximus nuptiarum? dum aduiueret sanctae memoriae Damasus, librum contra Heluidium de beatae Mariae uirginitate perpetua scripsimus, in quo necesse nobis fuit ad uirginitatis beatitudinem praedicandam multa de molestiis dicere nup
Abbreviated transcription (Latin):
uram sententiã proferentes. sẽdinter¬
pretantes aplĩ. melius est nubere ꝙͣ uri
idest melus est maritũ ducere ꝙͣ for¬
nicari. Si uri uel foruicari bonũ eẽ
docueris. tuut bono melius proferetur.
Si autẽ uubere melius est qd̾ malop̃¬
fertur nõ est geruiane et ꝑure nitegri-¬
tatis nec eius beatitudini que aaigelis
comiꝑatur. Si dixero melias est iur¬
guiẽ esse quã uuptam. bono melius
pretuli. Si autẽ alteꝵ gradũ fecero
diuersitas est. inter id melius qd̾ iniptiis.
et interid quod forincationi autẽ poniꝰ¬
tur. Obsecro te quid in hac dissertione
peccaui: Propositũ mchi erat non
ad meã uolũtatẽ scrpturas truhere.
sed id dicere quod scripturasuelle m¬
telligebam. Cõmentatoris officiũ est
nõ quid ipẽ uelit sed quid sentiat ille
quem interpretatur exponere. Alio¬
quin si contraria dixerit nõ tam iuter¬
pref erit quã aduersarius eius quem
intitur ex planare. Corte ubicũq stup¬
turas nõ interpretor et libere de meo

Expanded text:
tram sententiam proferentes, sed interpretantes apostoli: melius est nubere quam uri, id est: melius est maritum ducere quam fornicari. si uri uel fornicari bonum esse docueris, tunc bono melius praeferetur; si autem uri malum est, quod malo praefertur, non est germanae et purae integritatis nec eius beatitudinis, quae angelis conparatur. si dixero: \'melius est uirginem esse quam nuptam\', bono melius praetuli; si autem alterum gradum fecero:diuersitas est inter id melius, quod nuptiis, et inter id, quod fornicationi anteponitur. obsecro te, quid in hac dissertione peccaui? propositum mihi erat non ad meam uoluntatem scripturas trahere, sed id dicere, quod scripturas uelle intellegebam. commentatoris officium est non, quid ipse uelit, sed, quid sentiat ille, quem interpretatur, exponere; alioquin, si contraria dixerit, non tam interpres erit quam aduersarius eius, quem nititur explanare. certe, ubicumque scripturas non interpretor et libere de meo
Abbreviated transcription (Latin):
quod nuptiarũ operi pretulerunt
An uidis in scripturis. et nũc pri¬
mũ sacra uelumina legens lineã
et ut ita dicam tenuem dicendi
filum inter uirginitate et mip¬
tias seruare nõ potui  Uidelicet
nesciebam dictũ noli esse iustus
multũ ut dum umũ latus protego
maltero uulueratus sum. Atq utꝰ
manifestius loquar. dũ contra io¬
uimianũ presso gradu pugno ama¬
nicheo mea terga cõfossa sint. Nõ¬
nre queso statim in principio operis
mei ista prefatussũ. neq uero inar
tionis et mainchei dognia sec tãtes
nuptiis detrahimus. nec tatiani
principis entraticarũ errore decop¬
ti oninẽ coitũ spurtũ esse putam̃.
qui nõ solũ imptias. sed et tibos qͦ¬

Expanded text:
quod nuptiarum operi praetulerunt. quod nuptiarum operi praetulerunt. an rudis in scripturis et nunc primum sacra uolumina legens lineam et, ut ita dicam, tenue dicendi filum inter uirginitatem et nuptias seruare non potui? uidelinesciebam dictum: Noli esse justus multum : et dum unum latus protego, in altero vulneratus sum: atque, ut manifestius loquar, dum contra Jovinianum presso gradu pugno, a Manichaeo terga mea confossa sunt. « Nonne, quaeso, statim in principio operis mei ista praefatus sum? Neque enim nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus. Nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tati imptias. uos subiciamus. illẽ
uel parũ uel nichil. nos multũ inter¬
esse iudicanius Demq idcirto te
post dum fatiente dap̃liatus est. qd̾
ausussit perpetue castitati inatͥnloͣ.
comꝑare. Aut si idipm̃n uirgo putat᷑
et mmpta. cur piaculũ uocis huius
Uirgo a iuro nõ iurgo a partu. me¬
diũ esse nichil potest. Aut mca sen¬
tentia sequenda est aut iouiiani.
Si reprehendor qd̾ nptias uirgim¬
tati subitio: laudetur ille qui cõ¬
parat. Si autẽ dap̃uatus est qui
cquales putabat. dap̃natio euis mei
opͥeris testimoniũsit. Sisclĩ hoĩes
indignantur in mĩõri grãdu se eẽ
ꝙ uirgines. miror clericos et moua¬
chos et cõnuẽtes id nõ laudare qd̾
fatiunt. Castrant se ab uxorib
suis ut muctent᷑ iurgineã castita¬
tem. et idipm̃ uolũt esse marita
tas quod iurgines. Aut iungant̾
itaq ux oribus suis quibus ⁊enũcia¬
uerant. aut si se abstimierint qua¬
si tacentes cõfitebint᷑ melius esse

Expanded text:
tati nuptias, nos subiciamus; ille tati nuptias, nos subiciamus; ille uel parum uel nihil, nos multum interesse dicamus. denique idcirco te post dominum faciente damnatus est, quod ausus sit perpetuae castitati matrimonium conparare. aut, si id ipsum uirgo putatur et nupta, cur piaculum uocis huius uirgo a uiro, non uirgo a partu. medium esse nihil potest: aut mea sententia sequenda est aut Iouiniani. si reprehendor, quod nuptias uirginitati subicio, laudetur ille, qui conparat; si autem damnatus est, qui aequales putabat, damnatio eius mei operis testimonium sit. si saeculi homines indignantur in minori gradu se esse quam uirgines, miror clericos et monachos et continentes id non laudare, quod faciunt. castrant se ab uxoribus suis, ut imitentur uirginum castitatem, et id ipsum uolunt maritos esse, quod uirgines? aut iungantur itaque uxoribus suis, quibus renuntiauerant, aut, si se abstinuerint, etiam tacentes fatebuntur melius esse,
Abbreviated transcription (Latin):
uod adte huc usq nõ scripsi.
causa fuit silentiũ tuũ.
Uerebar enĩ nesi tacenti
Ascaberem. molestũ ine ma¬
gis quã officiosiẽ putares. Nunt au¬
tem prouocatus dulcissimis litteris
cuis et huiusmuodi litteris que me ad
philosophiam ur̃i dogniatis pronoca¬
rent et condiscipulũ quondã et sodalẽ
et amicũ obiis ut aiunt manib exci¬
que ni me arguũt᷑ instruxero. Hoc enĩ
et tullius tius et ante illũ in breui et
solo uolumuine scripsit autonius. pͥmã
causam esse uictorie diligent̾ cansã
pro qua dicturus es discere. Repre¬
hendunt me quidã qd̾ in libris quos
aduersus iouiuiauũ scripsi nimius
fueruim in laude iuirginũ uel in sug¬
gillatione nuptiarũ: et auint con¬
dep̃nationẽ quodãmͦ essẽ matͥmomi¬
quod intantũ pudiciciã predicarem
ut nulla posse uideatur inter ixo¬
rem et ueeganẽ comparatio derelin¬
qui. Ego si beue problematis me¬
niui. inter iouimanũ et nos ista cõ¬
tentio est. qd̾ ille exequet uirginĩ¬

Expanded text:
uod ad te huc usque non scripsi, causa fuit silentium tuum. uerebar enim, ne, si tacenti scriberem, molestum me magis quam officiosum putares. nunc autem prouocatus dulcissimis litteris tuis et huiuscemodi litteris, quae me ad philosophiam nostri dogmatis prouocarent, et condiscipulum quondam et sodalem et amicum obuiis, ut aiunt, manibus exciquae in me arguuntur, instruxero. hoc enim et Tullius tuus et ante illum in breui et solo uolumine scribit Antonius, primam causae esse uictoriam diligenter causam, pro qua dicturus es, discere. Reprehendunt in me quidam, quod in libris, quos aduersum Iouinianum scripsi, nimius fuerim uel in laude uirginum uel in suggillatione nuptarum, et aiunt condemnationem quodammodo esse matrimonii in tantum pudicitiam praedicari, ut nulla posse uideatur inter uxorem et uirginem conparatio derelinqui. ego si bene problematis memini, inter Iouinianum et nos ista contentio est, quod ille exaequet uirgini
Abbreviated transcription (Latin):
ani nõ ingradu tercio pone renius.
Nuc̃ autẽ cũ hereticoꝵ sit dap̃nare
cõiugia et dei spernere couditionr̃
libenter audiniꝰ. Eccliã enĩ nõ dap̃
nat matͥmonia sed subicit. uet abi¬
cit. sed dispensat. stiens sicut supͣ
dixiniꝰ in domo magna nõ solum
esse uasa aurea et argentea. sed
et lignea et fictilia. sed alia eẽ

Expanded text:
am non in gradu tertio poneremus. am non in gradu tertio poneremus. Nunc autem cum haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem, libenter audimus. Ecclesia enim matrimonia non damnat, sed subjicit: nec abjicit, sed dispensat: sciens, ut supra diximus, in domo magna non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea
Abbreviated transcription (Latin):
conibus et unuierso choro sacerdota¬
li et leuitico qui se nouerũt hostias
offorre nõ posse si operi seruiant cõ¬
igali. Sed et ni eo loto nibi de apo¬
całypsi testimoniũ posium̃. nõ ne
mainfestũ est quid de uirginib eriuiduis
et cõiugibus senserimns.: hi sunt qui
cantant canticũ nonũ qd̾ nenio porest
cantare nisi qui urgo est. Hi sunt
primicie dei et agni sine macula. Si
uirgines primicie dei sunt. er gouidue
niuir dampuare nuptias. Multa st̾
que peromuẽ librũ cauto moderams¬
ne de uirginitate deuidiuis do mip¬
ciis diximꝰ. sed breuitatis studio n¬
nũ adhuc poriã testimoniũ. cui nõ
ieor cont̃dicturũ uisi eũ qui aut ĩ¬
imicũ se probari uoluerit aut uecor¬
dem. Nam cũ proposuissem qd dũs
isset ad iiptias inchana galilbe d
post quedam etiã hec addidi Qui
enĩ semel ut adimptras. semel do¬
cuit esse nbendũ. Et tunt uirgi¬
uitati possit officere. et tũt̃ ipti¬

Expanded text:
conis et uniuerso choro sacerdotaconis et uniuerso choro sacerdotali et Leuitico, qui se nouerunt hostias offerre non posse, si operi seruiant coniugali. sed et in eo loco, ubi de Apocalypsi testimonium posuimus, nonne manifestum est, quid de uirginibus, uiduis et coniugibus senserimus? hi sunt, qui cantant canticum nouum, quod nemo potest cantare, nisi qui uirgo est. hi sunt primitiae dei et agni et sine macula. si uirgines primitiae dei sunt, ergo uiduae nare dicimur nuptias? Multa sunt, quae per omnem librum cauto moderamine de uirginitate, de uiduis, de nuptiis diximus. sed breuitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum nisi eum, qui aut inimicum se probare uoluerit aut uaecordern. nam cum proposuissem, quod dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi: qui enim semel iuit ad nuptias, semel docuit esse nubendum. et tunc uirginitati posset officere, si nupti
Abbreviated transcription (Latin):
irginitatis iuduitatisq uel cõtinẽ¬
tie et coniugi fecerim. declarant ip̃a
que scripta sunt. N on nego uiduas¬
beatasesse que ita post baptisinem
mansernit. uec illaꝵ detraho meri¬
to que cũ uirisin castitate pordirãt.
Sed sicut hec maioris apud deũ p̃mii
sunt ꝙͣ nupte cõuigali officio serui¬
entes ita et ip̃e equo patiãtur animo
iurginitatẽ sibi preferri. Ad gala¬
thas quod testimonũ apłi ꝓponõtis
ex operib legis nõ iustificabitur om
niscaro. huiuscemodi sensũ intuli¬
uniis. Opera legis et miptie sunt.
Unde et maledicũtur in eis que non
habent filios que sic cõcedinitur etiã
in enuãgelio Aliud est indulgẽtiam
in firmitati tribuere. Aliud est uirtu¬
tibus premia polliceri. Ecce ꝑspicue
nmptias diximꝰ cõcedi in enuãgelio
Sed tantũ easdem in suo officioper¬
mauẽtes p̃mia castitatis caꝑe nõ posse
Quodsi indigne acapiũt mariti.
nõ michi irastantur sed scupturis

Expanded text:
uirginitatis uiduitatisque et continenuirginitatis uiduitatisque et continentiae et coniugii fecerim, declarant ipsa, quae scripta sunt: nonnego beatas esse uiduas, quae ita postbaptismum manserint, nec illarum detraho merito, quae cum uiris in castitate perdurant, sed sicut hae maioris apud deum praemii sunt quam nuptae coniugali officio seruientes, ita et ipsae aequo patiantur animo uirginitatem sibi praeferri. Ad Galatas quoque testimonium apostoli proponentes: ex operibus legis non iustificabitur nis caro » , hujuscemodi sensum intulimus . « Opera legis et nuptiae sunt. Unde et maledicuntur in ea, quae non habent filios: quae si conceduntur etiam in Evangelio, aliud tamen est indulgentiam infirmitati tribuere, aliud est virtutibus praemia polliceri. » Ecce perspicue nuptias diximus concedi in Evangelio: sed tamen easdem in suo officio permanentes, praemia castitatis capere non posse. Quod si indigne accipiunt mariti, non mihi irascantur, sed Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
mos. Alud est nõ dap̃nare aliud pre¬
dicare. aliud est ueniã cõcedere. ⁊ liud
laudare uirtutẽ. Si autẽ durusin
eo iudeor quia dixi quitꝗd equaliter
licer equali lance pensalidsi est. pu¬
to nõ me trudelem iudicabit et rigi¬
dũ quia alia loca uirgitati et nup
cus. a lia tugaauis et octogamis et
penitentib legerit preparata. xpiũ
in carne uirgniõ. in spiẽ monoga¬
niũ qd̾ unã haberet eccliãm. nr̃ in
reliquis sermo testatus est et cre diti
sunius imptias cõdep̃nare. Dap̃nare
dicor miptias cuiꝰ hic seruio est
Nulłi quoq dubiũ est sacerdotes
de aaron et eleazar et finees stirpe
generatos. qui cũ et ip̃i uxores ha¬
bueriit recte nobis opponerẽtur si
enorẽ encraticarũ cõtenderenius
matrimoma reprobanda. Catiamĩ
en craticarũ principẽ qui abiecit
matͥmonia reprehendimus: et ipĩ
nptias cõdep̃uanius. Rursũ q ubi
uirgines et iuduas cõparo. quib de
nupciis senserim et qͥmiͦ tresgradus

Expanded text:
mos. aliud est non damnare, aliud praedicare; aliud est ueniam concedere, aliud laudare uirtutem. si autem in eo durus uideor, quia dixi: quidquid aequaliter licet, aequa lance pensandum est, puto non me crudelem iudicabit et rigidum, qui alia loca uirgtiis, alia trigamis, et octogamis, et poenitentibus legerit praeparata. Christum in carne virginem, in spiritu monogamum, quod unam haberet Ecclesiam, noster in reliquis sermo testatus est: et crediti sumus nuptias condemnare! Damnare dicor nuptias, cujus hic sermo est? Nullique dubium est, « Sacerdotes de Aaron et Eleazar et Phinees stirpe generatos; qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum contenderemus matrimonia reprobanda. Tatianum, Encratitarum principem, qui abicit matrimonia, reprehendimus, et ipsi nuptias condemnamus? rursumque, ubi uirgines et uiduas conparo, quid de nuptiis senserim et quomodo tres gradus
Abbreviated transcription (Latin):
nũciamus dampnare diciuuir. Por¬
ro si ioseph i trpo diũ accipitur tu¬
tis est et potest iuderi quasi alienus
qui de tunica xpi est. cũ et ipa reginã
hoc est ecliam saluatoris inuestitir
de aurato cadem uarietate ciecudataz
Dixermuis e Sedi cõsequẽtibus decõ¬
iugio disputantes eũdem sensũ sequti
sumus. hic locus ad preseutẽ cõtrolier¬
siam nõ pertinet. Hocet enĩuixta sen¬

Expanded text:
nuntiamus, damnare dicimur? pornuntiamus, damnare dicimur? porro, si Ioseph in typo domini accipitur, tutis est et potest uideri quasi alienus, qui de tunica Christi eBt, cum et ipsam reginam, hoc est ecclesiam saluatoris, in uestitu deaurato eadem uarietate circumdatam dixerimus? sed et in consequentibus de coniugio disputantes eundem sensum secuti sumus: hie locus ad praesentem eontrouersiam non pertinet. dotet enim i
Abbreviated transcription (Latin):
doniĩ ex deo. alius quidem sit: alius
autẽ sic. Ubi proplietas singulorũ¬
est. ibi altrinsecus diuersitas. cõcedo
et imptias esse dei donũ. Sed inter
donũ et donũ magna diuersitas ẽ
Deuiq et aplũs de codẽ post ince¬
stum penitẽte ecõtrario inquit do¬
nate ei et cõsolamim. Et si cui ꝗd
donastis et ego Ac ne putaremus
donũ homĩs cõtõpnẽdũ addidit. Nã
et ego quod donaui si quid donaui
naxp̃i. Unde ioseph in tipo eusua¬
riam habebat tiincam Et in psal¬
mo quadragesimo quarto astitit
regina a dextris tui inuestitu de¬
aurato circũ data uarietate. Et
petrus aplũs. Sicut coheredesait
claudere oculos noc aꝑtissimũ lumẽ
aspicere : In ecclĩa diyxiuiꝰ dona diu̾¬
sa. et aliud donũ nirginĩtatis et ali¬
ud iiptiarũ: Et post paululũ con¬
cedo et nuptias esse dei douũ. sedin¬
ter douũ et donũ magna diuersitasẽ.
et qd̾ dei donũ uoce apercissima pro¬

Expanded text:
donum ex deo, alius quidem sic, alius donum ex deo, alius quidem sic, alius autem sic\'.ubi propest, ibi altrinsecus diversitas. Concedo et nuptias esse Dei 250 donum, sed inter donum et donum magna diversitas est. Denique et Apostolus de eodem post incestum poenitente, E conate ei et consolamini\' et: \'si cui quid donastis, et ego1. ac ne putaremus donum hominis contemnendum, addidit: \'nam et ego, quod donaui, si quid donaui, Christi. unde et Ioseph in typo eius uariam habebat tunicam et n psalmo quadrregina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate. Et Petrus Apostolus: Sicut cohaeredes, ait, claudere oculos, nec apertissimum lumen aspicere? In Ecclesia diximus esse dona diversa: et aliud donum virginitatis, et aliud nuptiarum. Et post paululum: « Concedo et nuptias esse donum Dei. Sed inter donum et donum magna dinersitas est. et quod dei donum uoce apertissima pro
Abbreviated transcription (Latin):
gelic prohibuit. Unde et apostolus.
boniĩ est ait homini uxorẽ uł mulierem
nõ tangere. quasi in tactu eius poricu¬
luui sit. quasi qui eam tetigerit nõ eua
semel duxit uxorẽ nisi ex consensii se
nõ peccanti. sed reddat cõiugi debitũ
quiasponte se alligauit. ut nõ reddere
cogeretur. Qui dicit esse preceptu
ne dimittantur uxores absq cõsensu.
Qd̾ dous cõiũxit homo nõ separet.
Hic põt dici nuptias cõdẽp̃nare. Rur¬
sus in cõseꝙ̃tibus. Sed iunsquisq aĩt
ꝓpriũ habet donũ ex deo. alilisquidẽ
sic. alius autẽ sic. Quã siuãm nos
exponẽtes hec intuluuꝰ. Quid in¬
quid uelit ꝑspituũ est. Sed quĩ in
ecclĩa diuersa sunt dona cocedo et
nuptias. ne uidear dãpuare naturã
simulq considera. qd̾ aliud donum
nirginitatis sit alilid nuptiarĩ.Si
enĩ eadem esset merces uuptiarũ et
uirginũ nũꝙͣ dicisset post preceptũ
cõtiẽtie. sed unusquisq ꝓprĩ hab

Expanded text:
gelio prohibuit. Unde et Apostolus: gelio prohibuit. Unde et Apostolus: Bonum est, ait, homini uxorem vel mulierem non tangere : quasi in tactu ejus periculum sit, quasi qui eam tetigerit non evadsemel duxit uxorem, nisi ex consensu se non peccanti, \'reddat coniugi debitum\', quia sponte se alligauit, ut reddere cogeretur. qui domini dicit esse praeceptum, ne dimittantur uxores, et absque consensu, quod deus coniunxit, homo non separat, hic potest dici nuptias condemnare? rursum in consequentibus: sed unusquisque, ait, proprium habet donum ex deo, alius quidem sic, alius autem sic. quam sententiam nos exponenteshaecintulimus: quid, inquit, uelim, perspicuum est. sed quoniam in ecclesia diuersa sunt dona, concedo et nuptias, ne uidear damnare naturam. simulque considera, quod aliud donum uirginitatis sit, aliud nuptiarum. si enim eadem esset merces nuptarum et uirginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: \'sed unusquisque proprium habet