comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduersario ostendit
Quamtanto ille sine labore
superat. quanto & ipsa quae
iuncitur. contra sem& ipsam
permulti loquium pugnat.
Plerumq autem quia per
quosdam gras disidiosa
mens in lapsum casus impellit᷑
dum ociosa cauere uerba
negligimus. ad noxia per¬
uenimus. ut prius loqui ali¬
ena libeat. post mocdum
detractationibus eorum
uitã de quibus loquitur
mordeat. ad extremum
faces odiorum pmextoigui¬
tur cordiũ. Vñde uenep
salomonẽ dicitur. Qui di¬
mittit a quã. caput est iur¬
giorũ. Aquã quippe dimit¬
tere est. linguã in fluxum
eloquii relãare Quo contra
inbona &iam parte iterũ dicit᷑
A qua profunda uerba ex ore
uiri. Quiergo dimittit aquã
caput est iurgiorũ. quia qui
linguã nonfrenat. concor¬
diam dissipat. Undeedi¬
uerso scriptũ est. Qui in po¬
nit stulto silentiũ. iras mitigat
Quiautẽ multiloquio quisque
quã possit. Testatur pro¬
pheta quiait. Lur linquosus
non dirigetur super terram
Hinc salomon iterum dicit

Expanded text:
adversario ostendit. adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque quam possitpheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & nobis caute discen¬
dum est. quatenus os discre¬
tũ & congruo tempore uox
aperiat & rursum congruo
taciturnitas claudat.
At contra am monendi sunt
multiloquio uacantes. ut uigi¬
lanter aspiciant. aquanto
rectitudinis statu depere¬
unt. dũ permultiplicia uerba
dilabuntur: humana & enĩ
mens aquȩ more & circum¬
clausa ad superiora colligit᷑.
quia illud rep&it unde des¬
cendit. & relaxata depe¬
rit. quia se per infima in¬
utiliter spargit
Quot enim super uacuis
uerbis a silentu sui censura
non sifficit. quia per mul¬
loquiũ sparsa. a seereto se
itinȩ considerationis excludit:
totã uerose insidiantis hostis
uulnerib decegit quia nulla
munitione custodiȩ circũ cludit
Vnde scriptũ ẽ. Sicut urbs
patens. & absq murorũ abitu.
itauir qui non pocest inloquen¬
clo cohbere spm̃ suum.
Quia enĩ silentu murũ non hab&
pate mimici iaculis ciuitas
mentis & cũ se peruerba extra
sem& ipsam eicit apertam se

Expanded text:
Unde et nobis caute dicenUnde et nobis caute dicendum est, quatenus os discrete et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. At contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se
Abbreviated transcription (Latin):
iedicamine utro
lti concurritur. dũ
Eabillo quimfert actio
praua conpescitur & ab hoc
quo sustin& doloris feruor
tulnere aperto temperał
Qui enĩ preximorũ malares¬
piciunt. & tamen insilentio
linguam p̃munt. quasi conspec¬
tis uulneribus usum medicami¬
nis subtrahunt. & eomortis
auctores fiunt. quouirus
quod poterant curare nolur¬
runt : lingua itaq discrece
frenanda est. non in solubili¬
ter obliganda: Seriptum
nãq est. Sapiens tacebit
usq ad tẽpus ut nimirũ cũ
oportuna considerat post¬
posita censura silentii loquen¬
do quȩ congruunt. musũ se
utilitatis inpendat.
Itrursum scriptum est
Tempus tacendi. & tempus
loquendi. Discrece quippe¬
sunt tempora. ne aut ͥ ap̃ incatus
restringi lingua deb&. pdor er
uerba inutiliter disflu do
aut cũ loqui utiliter potese
sema ipsam pigre restringati
custocliam orimeo. & ostiũ
circũ stantiȩ labus mris
Nonem̃ poni orisuo parietẽ.
sed ostiũ p&it : Quod uide¬
lic& aperitur & dauditur.

Expanded text:
medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scriptum est: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippesunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per ververba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur: diriuentur fontes tui
foras. & inplateis aquas diuide
Rectũ quippe. ẽ : ut prius ipse
bibat. & tunc p̃dicando aliis in¬
fluat Fontes quippe foras diri
uare est ex terius aluis uim prȩ¬
dicationis in fundere Inplate¬
is autẽ aquas diuidere est in
magna auditorũ amplitudine
iuxta unius cuiusq qualitatẽ
diuina eloquia dispensare
Et quia plerũq mnanis gloriae
app&itus sub ripit dũm sermo
dĩ admultorũ noticiam curritꝰ:
Post quã dictum ẽ in plateis
aquas diuide recte sub iungit᷑:
habeto eas solus. nec sint alieni
participestui. Alienos quippe
malignos sp̃s uocat. de quibus
perprophetã uoce temptati
hominis dicitur Alieni in¬
surrexerunt inme. & fortes quesie¬
runt̃ anima meã Ait ergo aquas
& inplateis diuide & tam̃en solus
habe Acsi aꝑte dicat Sie necesie
est ut praedicationi exterius serui¬
as qua tenus per aelationẽ te in¬
mundis spiritibus non sub iungas
ne in diuini uerbiminis terio hõstes

Expanded text:
gitur: Diriventur fontes tui gitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide . Rectum quippe est bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est in magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Alienos quippe malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati hominis voce dicitur: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas et in plateis divide, et tamen solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes
Abbreviated transcription (Latin):
ba quae ꝓferunt ex propriis non
habent cur quasi depropriis
tument: Audiant qđ scriptũ
.ẽ. Sicut ex dõ corã dõ in xp̃o bo¬
quimur. Ex dõ enĩ corãdõ irxp̃o
loquitur. qui prȩdicationis uer¬
bũ & quia adõ accepit intelle¬
git & placere ꝑ illud dõ non ho¬
minib: quaerit. Audiant quod
scriptũ .ẽ. ab ominatio dñi est
omnis arrogans: quia uidelic&
iũ in uerbo dõ gloriã propriam
quaerit ius dantis inuadit eũq
laudi suae post ponere nequaquã
metuit. a quo hoc ipsũ qđ lauda¬
tur accepit. Audiant quod p̃¬
dicatori ipsi ꝑ salomonem dicit᷑
bt aquã decisterna tua. & fluen¬
a pucei tui diriuentur fontes tui
foras implateis aquas diuide habe¬
to eas solus. nec sint alieni par¬
tic ipes tur A quã quippe prȩdi¬
cator decisterna sua bibit. cũ
adcorsuũ rediens prius audit᷑
ipse qdđ dicit bibit suifluenta
putei.si sui inragatione in fundi¬
tur uerbi Vnde bene subiun¬

Expanded text:
ba quae proferunt, ex propriis non ba quae proferunt, ex propriis non habent, cur quasi de propriis tument? Audiant quod scriptum est: Sicut ex Deo coram Deo in Christo loquimur . Ex Deo enim coram Deo loquitur, qui praedicationis verbum et quia a Deo accepit intelligit, et placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventurforas, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Aquam quippe praedicator de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjun
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis pacis discordiã faciunt.
iusto dĩ examine ipsi de uerbis
ui tae moriuntur. At contra
ãmonendisunt . qui recte quidem
uerba legis intellegunt. sed haec
humiliter non loquntur : ut in di¬
uinis sermonib: prius quã eos aliis
proferant. se m& ipsos requirant
ne in sequentes aliorũ facta se de¬
serant: & cũ recte cuncta de
sacra sc̃riptura sentiunt. hoc solũ
quod ꝑ illã contra elatos dicitur
non adtendant In probus quippe
& imperitus ẽ. medicus qui
alienũ mederi app&it & u
uulnus qđ patitur nescit
Quiigitꝰ uerba dĩ humilieer
non locunt᷑. profeceo ã monen¬
disunt. ut cũ medicamenta eꝗris
opponunt . prius uirus suae pes¬
tis inspiciant. ne alios medendo
moriantur Ammoneri debent
ut considerent. ne uirtute dic¬
trͣ dicendi qualitate discordent
ne loquendo aliud & ostenden¬
do aliud p̃dicent. Audiant itaq
qđ scriptũ est Siquis loquitur.
quasi sermones dĩ. Quiergo uer¬

Expanded text:
praeceptis pacis discordiam faciunt, praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loquitur, quasi sermones Dei . Qui ergo ver
Abbreviated transcription (Latin):
quenter rami prauȩ assertionis
arefiunt Ammonendi sunt & ia.
ne errores discordiasq generan¬
do. legem dĩ quae id circo dataẽ
ut sacrificia satanae prohibrat.
eandem ipsam insatanae sacrifici¬
um uertant. Unde ꝑ propheta
dñs quaeritur dicens dedieis
indietis obscuriorib subducto
tegmine litterȩ per medullam
sp̃s̾ legis in terna sentimus
Uinum suũ nobis dñs ptestat
cum scripturae suae alta ꝓrac¬
dicatione nos debrrat
nram blanda lenitate disponit
Argentũ multiplicat cũ nobis
luce ueritatis plena eloquia sub¬
ministrat Auroq nos ditat quan¬
do cornr̃m intellectu summi fulqo¬
ris in radiat: quae cuncta heretici
baal offerunt. quia apud auditorũ
suorũ corda corruptae om̃a intel¬
legendo peruertunt : & defrumen¬
to dĩ uino atq oleo argento pari¬
ter & uuro. satanae sacrificium
immo lant. quia aderrorẽ discor n¬
diae uerba pacis inclinant
Unde ãmonendi sunt ut perpen¬
dant. quia dũ ꝑuersa mente de

Expanded text:
quenter rami pravae assertionis quenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne errores discordiasque generando, legem Dei quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in Satanae sacrificium vertant. Unde per prophetam Dominus queritur, dicens: Dedi eisin dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat.nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de
Abbreviated transcription (Latin):
testimoni interprecatur: &
quia cuncta simul congregatio
ecclesiae ꝑ confessionem seruit.
testimonio ueritatis. non in con¬
grue per galaad ecclesia expri¬
mitur. quae ore cunctorũ fide¬
pregnantes autem gala ad uo¬
cantur animae. quae intellectũ
uerbi ex diuio amore concipi¬
unt. & si ad perfectũ tẽpus ut¬
miant. conceptã intelligentiã¬
boni operis ostensione patiturȩ¬
sunt: Terminũ uero suum
dilatare est. opinionis suae nom̃
extendete Secuerunt ergo
pregnantes gala ad ad dilatan¬
dũ terminum suum. quia
sfideliũ
quat ia ab qud deueritatis in tel¬
lectu conefptrnt. purrsa p̃dica¬
tione perimunt. & sientiat sibi
nomen extendunt: par uulorũ
corda iam de uerbi conceptione
grauida erroris gladio scindunt.
D& quasi doc trineꝰ sibi opinionem
faciunt. Mos ergo cũ conamur
instruere neꝑ uersa sentiant
ammoneamus prius necesse est
ne in anẽ gloriã quaerant Si enim
radix elationis absciditur conse¬

Expanded text:
testimonii interpretatur. Et testimonii interpretatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quae ore cunctorum fidePraegnantes autem vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare, est opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum; quiafidelium quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda jam de verbi conceptione gravida, 73 erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem gloriam quaerant. Si enim radix elationis absciditur, conse
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. sed humiliter hate non
lo quuntur. Ammonen di sunt
qui sacrȩ legis uerba non recte:
intellegunt᷑. ut perpendant quia
saluberrimũ uinipotũ inueneni
sibipoculũ uertunt. ae ꝑ medici¬
nalẽ ferrũ uulnere mortali st̃
feriunt: dũ ꝑ hoc in se sana peri¬
munt ꝑquod salubriter absci¬
dere sauciata debutrant
Ammonendi sunt ut perpen¬
dant qđ seriptura saera mnoe¬
te uitȩ presentis. quasi quaedã
nobis lucerna sit porta. cuius
nimirũ uerba dum non recte
intellegunt. de lumine tene¬
brescunt. Quos uidelic& ađ
intellectũ prauum intentio ꝑ¬
uersa non rapere nisi prius
erbia inflar& Dum enim
prȩceteris sapientes arbitran¬
tur sequi alios ad melius in¬
tellegͥdũ despiciunt. atq ut
apud imperitum uulgus scien¬
tiae sibi nomen ex torqueant.
student sũ mopere & ab aliis
recte intellecta destruere. &
sua peruersa roborare: Vnde
bene perprophetã dicit ur
Secuerunt pregnantes gala¬
ad ad dilatandum terminũ
suum. Gala ad nãq: aceruus

Expanded text:
gunt, sed haec humiliter non loquuntur. Admonendi enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt; atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophetam dicitur: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝑ diuinitatis potentiã. uerbũ
scientiat ipsis suis doctorib mi¬
nistraut. Cñuero ppddũ discipu¬
lo dicitur. Y taccipt haee & doce
nemo ad obescentiã tuã contẽpnat :
Stiendũ nobisẽ.: quia msacrd eloquio
aliquando ad olescentia uiuentus
uocatur: quod citius ostenditur.
si salomonis ad mediũ uerba dedu¬
bat in adolescentia auuent̃ non

Expanded text:
qui per divinitatis potentiam verbum qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba profbat in adolescentia, juvenem non
Abbreviated transcription (Latin):
ientẽ dicitur Ad olescens lo¬
quere in causa tua uix. & sibis in¬
terogatus fueris. habeat initium
responsio tua. Hinc ẽ enĩ quod
idem redemptor noster cum in
caelis sit conditor & ostensione
suae potentiae semper doctor
angelorũ ante tricennale tem¬
pus in terra magister fieri nolu¬
it hominũ ut uidelic& praecipi¬
tatis uim saluberrime timoris
infunder& : cũ ipse & iã qui labiñ
possit. ꝑfectȩ uitȩ gratiã nonni¬
si ꝑfecta aetate p̃dicar&. Scrip¬
tũ quippe .ẽ. Cum factus fuiss&
annorũ duodecĩ. remansit ꝑuer
b requisito paulo post subditur.
inuenerunt illũ in tẽplosedentẽ
in medio doctorũ. audientẽ illos
& interrogantẽ. Vigilantiitaq
consideratione pensandũ t̃ : qđ
cũ ĩc annorũ duodecĩ in medio
doctorũ sedens non docens sed
interrogans inuenitur. quo ex¬
emplo scilic& ostenditur. nẽ in¬
firmus docere qui saudeat. sulle
puer doceri interrogando uoluit.

Expanded text:
sapientem dicitur: Adolescens losapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer st subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Vigilanti itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
um. siante pennarũ perfictionem
uolart appetunt. unde itmalta
cupiunt. indeinima mergtoitur:
Ammonendisunt. ut considerent
quod structuris recentibus nec̃dũ¬
q soliditis. si tectorũ pondus sup¬
ponitur. non habitaculum sedru¬
ina fabricatur:. Ammonen dist᷑
ut considerent. quod conceptas
sõboles feminae. siprius quã plenȩ
formaentur proferunt. nequaquã
domos sed tumulos replent
Hinc est enĩ quod ipsa ueritas quae
repente quos uell& roborare po¬
tuis set. ut ex emplũ sequentib
dar&. ne inperfecti praedicare
prae sumerent. post qua plene
discipulos deuntute praedicationis
instruxit. ilico adunxit. Uos
autem sedece: inciuitate . quo adus¬
q: induamini uirtute exalto. In
ciuitate quippe consedenus. suntra
mentiũ nostrarũ nos claustra con¬
stringimus. ne loquendo exterius
euagemur: Vt cũ uirtute diuina
per fecte induimur. tunc quasi a no¬
bis mecipsis foras etiã alios instru¬
as exeamus Hinc perquendã

Expanded text:
um si ante pennarum perfectionem um si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
inerepando discurere: Perme¬
diuĩ uero castrorũ transire.ẽ. tan¬
ta aequabtate intra ecclesiã inue¬
eut qui delinquentiũ culpas redar¬
guit. in nullius se debeat fauore de¬
clinate. Vnde & recte sub iungi¬
tur. Occidat uir fratrẽ & amicũ
& proximũ suum fratrẽ scilic&
& amicũ & prorimũ interficit. qͥ
cum punienela inuenuit. ab increpa¬
tionis gladio nec eis quos percoo¬
nationem diligit parcit Siergͦo
ille dĩ dicitur: quiadferienda uitĩa.
telo diuiniamoris excitatur. pro¬
fectoeẽ. se dĩ denegat: qui inquan¬
tũ fufficit increpare uitã carna¬
disunt. quos a praedicationis officio
uel iperfectio uel actas prohibet:
& tamen praccipitatio impellit ne
clum tantisibi onus officit praeri¬
pitatione arrogant uiã sidi sub sc̃¬
quentis meliorationis abscidant :
Ee cũ arripiunt in tempestit quod
non ualent. perdant etiam quodim¬
dantur amisisse ammonen di
sunt ait considerent quod pullia¬

Expanded text:
increpando discurrere. Per meincrepando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum. Fratrem et amicum, et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis gladio, nec eis quos per cognationem diligit, parcit. Si ergo ille Dei dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui in quantum sufficit increpare vitam carnadi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod imuste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avi
Abbreviated transcription (Latin):
quo sponsi conloquio ad ponsã
dicitur: Quit habitas in hor¬
tis amiciausculta facme audnt᷑
uocem tuam fcclesia quippe
inhortis habitat. quae oduiri¬
ditatem in timam exculta plan¬
taria untutũ seruat Cuius uo¬
cem amicos auscultare est. elec¬
tos quosq uerbum praedicatio¬
nis illius desiderare Quam
ui delic& uocem sponscis audire
desiderat quia ad praedicatio¬
nẽtius per electorũ suorum
animas anhela t Audiant
quod morses cum irascentẽ dm̃
populo decerner&. & ad sumi
adulciscendum gladiõs iube¬
r& illos aparte denuntiauit ex¬
sistere. quidelinquentiũ secle¬
ra incunctanter ferirent dice
hi Ponat uir gladium super
femur suurite & redite depo¬
rta usque ad portã ꝑ mediũ
castrorũ & occidat unus¬
quisq fiatrem & amicũ & pro¬
ximum suum Gladiũ quip¬
pe super femur ponere. ẽ p̃¬
dicationis studium uolupta¬
tibus carnis anteferre
mart. Seportatere usque adpor¬
tã nt est acutio usq ad uitiũ per
quod admentẽ mors ingreditur

Expanded text:
ponsi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicehi; ponat vir gladium super femur suum: ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre;mare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur,
Abbreviated transcription (Latin):
potio curare non ualuit.
adsalutẽ pristinã te pens
aqua reuocauit. & non¬
nulla uulnera quȩ curari
incisione nequeunt. fom̃¬
tis olei sanantur
Et durus ad amans incisio¬
nẽ ferri minime recipit.
sed leni hircorũ sanguine
nimistaciti atq aliter
multi loquio uacantes:
insinuari nãq: nimis ta¬
citis cdeb&. quia clum
occulte deceriorib mi¬
xantur Nã sepe linguã
ua i noderatius frenant.
Dicordegrauius multiloquiũ
tolerant. ut eo plus cogita¬
tiones inmente ferueant
quo illas iolenta custodia
indiscretisilenti angustat.
Quȩ plerũq tanto latius de¬
fluunt. quanto se eẽ securi¬
us estimant quia foris are¬
prehensorib: non uidentur.
Unde nonnũ quã mens in su¬
perbiã adcollitur. & quos
loquentes audit. quasim
firmos despicit.
Cũq: os corporis claudit.
quantũ seuitus superbien¬
cło aperiat non agnoscit.
Linguã & tnĩ premit mentẽ
eleuat. & cũ suã nequitiam
minime considerat. tanto
apu se cunctos liberius.

Expanded text:
potio curare non valuit, potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine nimis taciti, atque aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius,
Abbreviated transcription (Latin):
dciem mentitur.
tutͣ simulationis ui¬
tio noncar& intribulatio¬
neistagnũ factus est inforna¬
ce.Ferro autẽ utitur.
quiuite proximiinsidiatur
Ferrũ itaq infornaceẽ quino¬
cendi maliciã nona mittit
intribulatione. Nlũbũ quoq
E&eris m& allis est grauius
Infornace ergo plũbũ mue¬
nitur. quisie peccati sui pon¬
dere p̃mitur ut & iã intri¬
bulatione positus a terrenis
cdesiderus non leuatur.
Unde rursis scriptũ est
Multo labore sudatũ est.
& non exiuit de eo rubigo
eius neque perignem
Ignem quippe nobis tribu¬
Tationis ad mou& ut innos
sed nec per ignem rubiginẽ
danictimus. quando & in¬
ter flagella uitio non ca¬
remus. hinc propheta ite
conflater. malitiȩ
non sunt consumpte.
Sciendũ ueroest. qui no¬
nũquã cũ interflagellore
duriciã remanent incor̃¬
recti dulcisunt ãmoniti¬
one mulcendi. Quos enĩ
cruciamenta non corri¬
gunt. non nũquam ab mi¬
quis actib lenia blandim̃¬
ta cõ pescunt.
quos fortis pigmentorum

Expanded text:
ciem mentitur. Qui ergo simulationis vitio non caret in tribulatione, stannum factus est in fornace. Ferro autem utitur, qui vitae proximi insidiatur. Ferrum itaque in fornace est qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur, qui sic peccati sui pondere premitur, ut etiam in tribulatione positus a terrenis desideriis non levetur. Hinc rursum scriptum est: Multo labore sudatum est, et non exivit de ea nimia rubigo ejus neque per ignem . Ignem quippe nobis tribulationis admovet, ut in sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio non caremus. Hinc Propheta iteconflator; malitiae eorum non sunt consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quos fortis pigmentorum
Abbreviated transcription (Latin):
chĩo queritur dicens.
Adtruusti eos & rennu¬
trunt accipere discipli¬
nã. hinc est qđ dñs
dicit. Interfeci & per¬
didi populũ istũ. & ta¬
men auus suis non fẽ
reuersi. hinc rursũ
ait. Populus non est
reuersus ad pereutien¬
tẽ se. Hinc uoce fla¬
gellantiũ propheta
conqueritur dicens.
Curauimus babilonẽ.
& non ẽ sanata.
Babilon quippe cura¬
tur nectamen ad
sanitatẽ reducitur.¬
ta salutis im cedi¬
re contẽpnit  Hine
captiuo nahelico popu¬
lo. nre tamen ab miqui¬
tate conuerso dñs ex¬
probrat dicens.
Uersaẽ mihi domus is¬
ta hel inscoriam
Om̃s isti aes & stagnũ.
dio fornacis Aesi a¬
perte dicat ÷ purgare
eos perigne tribulati¬
onis uolui. & orgentũ
illos uel aurũ ficri quȩ¬
siui. Sed infornace mihi m
aes stagnũ ferrũ & plum¬
bum uersisunt. quia non
adurtutẽ sed aduitia
& iã intribulatione pro

Expanded text:
itur, dicens: Attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursum ait: Populus non est reversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur, dicens: Curavimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reduciturta salutis itinera redire contemnit. Hinc captivo Israelitico populo, nec tamen ab iniquitate converso Dominus exprobrat, dicens: Versa est mihi domus Israel in scoriam; omnes isti aes, et stannum, dio fornacis . Ac si aperte dicat: Purgare eos per ignem tribulationis volui, et argentum illos vel aurum fieri quaesivi, sed in fornace mihi in aes, stannum, et ferrum, et plumbum versi sunt, quia non ad virtutem, sed ad vitia etiam in tribulatione pro
Abbreviated transcription (Latin):
& tunc fabrica robusta conseruatur.
cũ prius locus solidus in quo ponifunda¬
mentũ debeat prouidetur nisienim
ante mentis leuitas caueatur cogita¬
tionũ in constantiã minime uincitur
Aquib alienũ paulus se fuisse ꝑhibuit.
cũ dicit Nũquid leuitate usus sum.
aut quȩ cogito scđm carnẽ cogito
ut sit apudme est & non io acsi

Expanded text:
 tunc fabrica robusta construitur,  tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus in quo poni fundamentum debeat providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincitur; a quibus alienum Paulus se fuisse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus sum, aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, e
Abbreviated transcription (Latin):
inconstantia autẽ ex leuitate ge¬
neratur. Ammonendi sunt igitur
ꝑtinaces. ut ȩlationẽ suȩ cogitationis
agnoscant & sem& ipsos uincere
studeant. nedũ rectis aliorũ sua
sionibus foris superari despiciunt.
intus a superbia captiui teneant᷑
Anmonendi sunt ut sollerter aspi¬
ciant. quia filius hominis cuiuna
sẽꝑ cũ patre uoluntas ẽ : ut exem¬
plũ nobis frangendȩ nr̃ae uolunta¬
tis p̃beat dicit Non quȩro uolun¬
tatẽ meã. sed uoluntatẽ eius quimi¬
dicens. Non pos sũ ego ame ipsofacere
quic quã. sedsicut oudio iudico quaitoq:
constantia declignatur homo alieni
uoluntati adquiescere. quando dĩ atq
filius hominis cũ uirtutis suae glorĩa
uent ostendere. testatur se non ase
m& ipsoiudieare. At conera ã monen¬
disunt in conftantes. ut mentẽ graui¬
tate roborent: Tunc enĩ genimina in
se mutabilitatis are faciunt cũ a corde
prius radicẽ leuitatis abseidunt . quia¬

Expanded text:
inconstantia vero ex levitate geinconstantia vero ex levitate generatur. Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum susionibus foris superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut sollerter aspiciant, quae filius hominis, cui una semper cum patre voluntas est, ut exempla nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui midicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, temetipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabiprius radicem levitatis abscindunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
torũ consilia sue deliberationi post¬
ponerent. Istis dicendũ ẽ : quiasi hoc
qđ sunt ut cũq adcenderent. nequa¬
quã cosꝑ tot uariecatis latera
mutabilitatis aura uersar&
Illis ꝑpaulũ dicitur. nolite pruden
opud uosm& ipsos. At contra
Qucsiuit. non cireũ feramur om̃i
to doctrinȩ. De illis persalomo¬
nt̃ dicit᷑. comedent fructus uiȩ suȩ
suisq: consiliis faturabuntur De
istis autẽ ab eorursus scribitur
corstultorũ dissimile erit: cor
quippe sapientiũ. sibi m& ipsi sẽꝑ ẽ
simile: quia dũ rectis ꝑsuasionib
adquiescit. constanter se inbono
opere dirigit Coruerostultorũ
dissimile ẽ .: quia dũ mutabilitate
seuariũ ex hib&. nũquã id quod fu¬
erat man&: Et quia quȩ dã uitia
sicut ex sem& ipsis gignunt alia
ita ex aliis oriuntur Sciendum
sũ mopere ẽ : quia tunc ea corripi¬
endo melius tergimus cũ ab ipso
a maritudinis suȩ fonte sic amus
Pertinatia quippe ex superbia

Expanded text:
torum consilia suae deliberationi posttorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia,
Abbreviated transcription (Latin):
dietor nr̃. Neque enĩmorsi
mentẽ ignorantia itineris
cognitio diuinitatis expanden
quẽ colũna exterius prae ibata
quẽ decunctis in terius per conuer¬
sationẽ do sedula locutio famili¬
aris instruebat Sed iudelic&
uir prouidus elato auditori con¬
loquens solatiũ p&ut ut dar&
ducẽ requirebat inuia. ut duo
eifieripotuiss& aduitã
Egit itaq: ut superbus auditor.
uoce ad meliora suadenti eo
magis fier& deuotus quoputa¬
recur necessarius. & unde se exor¬
tatorẽ suũ precedere creder&
inde se sub uerbis ex dcati inlinar& :
unaces atq aliterin constantes
liter ammonendisunt ꝑtinaces
atq aliter inconstantes : Illis dicenddũ
est. quod plus dese quã sunt sentiunt
& idcirco alienis consilus non ad qui¬
escunt. Istis uero intimandũ est qđ
ualde se despicientes neglegint
& ideo leuitate cogitationũ a siond¬
cio per tẽporũ momenta flectunt
Illis chcendũ ẽ : qua nisi meliores st
c&eris aestimarent. nequa quã cune¬

Expanded text:
ductor noster . Neque enim Moysi ductor noster . Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris cognitio Divinitatis expanderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus elato auditori colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinarinaces et inconstantes. Aliter admonendi sunt pertinaces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunc
Abbreviated transcription (Latin):
exordia. ꝑmixta funt laudȩ tẽperanda
Vt dũ admittunt fauores quos diligunt¬
.& ĩ ã correptionis recipiant quas odert̃
Plȩrũq autẽ ꝑsuadere elatis utilia
possumus melius. si profectũ eorũ nobis
potius quã illis profuturũ dicamus
si eorũ meliorationẽ nobismagis quã
sibi inpendi postulemus. facile enĩ
adbonũ elatioflectitur. sicius inflex
io prodesse ex alus credatur. Vnde
mosses qui regente sedõ deserti iter¬
duce aerra colũna pergebat :
Cũ iet hro cognatũ suũ agentilitatis con¬
uersatione uell& educere & omni¬
potenti dominio subiugare. ait
Proficiscimur adlocũ quaẽ dñs da
turus est nobis. ueninobiscũ et bene
faciemus tibi quia dñs bona promisit
israheli: Cui cũ respondiss& ille.
non uadã tecũ sed reuertar inter¬
rãmeã inquanatussum. llico ad¬
iunxit: Nolinosrelinquere. tu
enĩ nosti inquib: locis perde sertũ
castra ponere lebeamus. & eris

Expanded text:
exordia, permixta sunt laude temperanda, exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius 60 quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Facile enim ad bonum io prodesse et aliis credatur. Unde Moyses, qui regente se Deo, per desertum aerea columna duce pergebat, cum Obab cognatum suum a Gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: Proficiturus est nobis; veni nobiscum, ut bene faciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam in qua natus sum; illico adjunxit: Noli nos relinquere; tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eris
Abbreviated transcription (Latin):
sint subiecti. ne aut illi defensionem
iustitiȩ uertant in exercitationẽ suꝑ¬
bix̧. aut isticũ student plusquã ne¬
cesse est hominib subici conpell eit᷑
eorũ & iã uitia uenerari. Consideran¬
dũ uero ẽ : quod plerũq elatosutilius
corripimus. si eorũ correptionib: quȩ¬
dã laudũ fomentamisceamus
Inferendanãq: illis sunt. aut aliabora
quȩ inpsis sunt. aut dicendũ certe quȩ
poterant ẽẽ sinon sunt. & tunc demũ
resecanda sunt mala quȩ nobis dspli¬
cent cũ prius ad audiendũ placabi¬
lẽ eorũ mentẽ fecerint prȩmissa bona
blanda prius manutangimius ut eos
nobis plenis post modum & lã ꝑflagel¬
la subigamus. & a maropigmentorũ
poculomellis dulcedo adiungitur. ne
ea quae saluti profutura ẽ. ⁊mpsogustu
aspero amaritudo sentiatur
Dũ uero gustus ꝑdulcedinẽ fallitur.
humor mortiferus per a maritudinẽ ua¬
cuatiar. Ipsa ergo mȩlatis inuectionis

Expanded text:
sint subjecti, ne aut illi defensionem sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis
Abbreviated transcription (Latin):
elongatur. Et quid humilitate
sublimius  quȩdũ se inima de¬
primit. auctori suo manenti suꝑ
summa coniungit᷑ Est tamen᷑
aliud quod ineis debeat caute
pensari quia sepe quidam
humilitat
quidã uero elationis suãt ignoantis
falluntur. Nam plerũ q. itenlls
qui sibi humiles uidentur is quihonã¬
nib deferrinondeb& conunetus ẽ.
timor Merũq uero elatos cõmita¬
risol& libere uocis assertio. ut cum
quȩdã increpanda sunt uitia illireci¬
cent extimore. & tamentacere se
aestimant ex humilitate. Istiloquun¬
tur per inpacientiã elationis &
tamen loqui se credunt ꝑ libertatẽ
rectitudinis Illos ut peruersi non
increpent᷑. sub specie humilitatis prȩ¬
mit culpa formidinis. istos ad mere¬
panda quȩ nondebent. aut magis
merepanda quã debent. subimagine
libercatis effrenatio mpellit tumoris
Vnde & elati aminonendi sunt ne
plus quã dec& sint liberi. & humiles
ã monendi sunt. neplus quã expedit

Expanded text:
elongatur? Et quid humilitate elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, isti loquuntur per impatientiam elationis, et tamen se credunt loqui per libertatem rectitudinis. Illos ut perversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit
Abbreviated transcription (Latin):
Dt humiles. ds̃ humilia respi
Audiant clati & alta
ige cognoscte. Audiant hu
miles. quia filius hominis ministra
rinonuenit. sedministrare
Audiant elati quia initiumom¬
nis peccati superbia Audiant
humiles. quia redẽptor nr̃ humi¬
liauit sem& ipsum factus obordi¬
ens patriusq ad mortem
Audiant elati quod de eorum ca¬
pite scriptũ est. ipse .ẽ. rex super
omnes filios superbiae. Occasio
igitur perditionis nostrȩ. facta
est superbia diaboli & argumen¬
tũ redẽptionis nr̃ae. inuenta est
humilitas dĩ Nostis enĩ nr̃ inter
omnia conditus. uideri super om̃a
uoluit aelatus. Redemptor
autẽ nr̃ magnus manens supe
om̃a fieri interom̃a dignatus
est paruus: Dicatur ergo humi¬
libus. quiadũ se deiciunt᷑. acl di
similitudinẽ ascendunt
Dicatur elatis. quia dũse erigunt.
inapostatȩ angeli imitationem
cacdunt. Quiditaq elationi de¬
iectius: quȩdũ suprase tenditur :
ab altitudine uerȩ celsitudinis

Expanded text:
Audiant humiles: Deus humilia respicit; Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem ; audiant elati quod de eorum capite scriptum est: Ipse est rex super universos filios superbiae . Occasio igitur perditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis enim noster inter omnia conditus, voluit videri supra omnia elatus: Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
parcisibi sentunnt. & tamont
sarum ratione in intimis subtr¬
quillitatr. tanguntur. abto
quod se erexerant. statimcadunt:
Iuiergo a furorissui imp&u sub
lenitatis ꝑ cussione resilunt. quasi
sine ferro moriuntur. Quodali
miles atq aliter elati
Illis insinuandum est. quamsit
uera excellentia quã sperando
tenent : Istis uero intimandũ ẽ
quamsit nulla tẽporalis gloria:
quam & amplectentes non tenent:
Audiant humiles quam sint arter¬
na quae appetunt. quam transi¬
toria quȩ contempnunt
Audiant elati quamsint transito.¬
ria quȩ ambiunt. quam ꝑcerna
quȩ perclunt. Audiant humiles
ex magistri uoce ueritatis. om̃is
quisehumiliat ex altabitur
Audiant elati. omnis quise ex¬
altat humiliabitur
Audiant humiles gloriam pre¬
cedit humilitas. Audiant
elati. ante ruinã exaltabitur
sp̃s: Audiant humiles adquẽ
respiciam. nisi ad humilem &
quietem & trementem sermo¬
nes meos .e Audiant elati.
quid superbit terra & cinis.o

Expanded text:
et parci sibi sentiunt, et tamen et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod et erexerant statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. CAPUT XVmiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ?