comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. qͥ fallaciã uirtutẽ putar& & elegantr
ȩ ducer&. & carissimos circũuenir&: ꝓnr¬
ptꝰ ad cõspirandũ. uehemens ad audien-¬
dũ. acer ad efficiendũ. cõt̾bator ĩ otio.
desertor ĩ ꝑiculo. assuetꝰ latrociniis. bel¬
loꝵ ĩsolens. Que cũ ꝑsequi neqͥr&. sere¬
r& tam̃ parande causa dñationis. Huic
gͥ animꝰ ĩquies: ꝓmpta audacia. quã ꝓces¬
sus alebant. opes q ad cõsociandã ꝑ ditoꝵ
manũ. Unde cũ eiꝰ factione memoratȩ
urbis płm excitari ad bellũ uespasianꝰ cõ¬
perisses. ne totũ exercitũ defatigar&.
siliũ titũ cũ mille eqͥtib direxit. Quib.
comitatꝰ ad urbẽ apꝓpinqͣuit. S ed ubi
muros pło uidit refertos. mirari se ait
qd eoꝵ exẽplũ sequerent᷑ ad rebellandũ
quoꝵ excidio resipiscere debuissent.
Esto tam̃. ut pͥma tẽꝑtam̃ta habuerint
aliqͥd p̃sũptionis. qͥd uniũsoꝵ exitia spei
ferrent: U eniabilis certe fuerit in

Expanded text:
re, qui fallaciam uirtutem putaret ere, qui fallaciam uirtutem putaret eae duceret, et charissimos circumvenire: promptus ad conspirandum, vehemens ad audendum, acer ad efficiendum, conturbator in otio, desertor in periculo, assuetus latrociniis, bello insolens, qui cum persequi nequiret, sereret tamen parandae causas dominationis. Huic igitur animus inquietus, prompta audacia, quam processus alebant opesque ad consociandam perditorum manum. Unde cum ejus factione, memoratae urbis populum excitari ad bellum Vespasianus comperisset, ne totum exercitum defatigaret, filium Titum cum mille equitibus direxit, quibus comitatus ad urbem appropinquavit. Sed ubi muros populo vidit refertos, mirari se ait, quod eorum exemplum sequerentur ad rebellandum, quorum excidio resipiscere debuissent. Esto tamen, ut primo tentamenta habuerint aliquid praesumptionis, quid universorum exitia spei ferrent? Veniabilis certe fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. ĩ bostẽ ferebat. Ita clem̃toꝵ ipsoꝵ repa¬
gulis & uentoꝵ tͥbinib opp̃ssi. sup̃mo excidio
captȩ urbis uniũsi qͥcũq illic reꝑti st̃ ĩtiere
Quattuor tam̃ milia a romanis ĩtfecta qͥns
nuilia p̃cipitio ꝑisse accȩpimꝰ nulli etati uenia
ischala adhue sola data¬
de partib galilȩȩ ĩ se hostẽ ñ cõuerterat.
qm̃ ĩ colarũ ciꝰ qͥetiora ĩgenia utpote plebis
agrestis cõtenta suis fructib nihil belli ͥ
ferebant. S ed multoꝵ coalitu qͥ latrocimo
uitã e ecercerent suã. etiã mitioꝵ studla
nomine. ĩdigena. płi lues. dolis nulli uersu
defuerit nocendi affectꝰ aliquã diu tamen
fuerit ĩ opia exercendȩ iniqͥtatis ĩpedim̃¬
tũ. Qͥd tam̃ definiã. haud liqͥdo scio. utrũ
eũ ĩdigentia texerit an rep̃sserit. doli cal¬
lidus. fallendi artifex. doctꝰ m̃daciis fidẽ
quȩrere. & credulitatẽ cõpositis ascisce.¬

Expanded text:
batur, in hostem referebat: ita elementorum ipsorum repabatur, in hostem referebat: ita elementorum ipsorum repagulis et ventorum turbinibus oppressi, supremo excidio captae urbis universi, quicumque illic reperti sunt, interiere. Quatuor tantum millia a Romanis interfecta: quinque milia praecipitio perisse accepimus, nulli aetati uenia data. Gischala adhuc sola de partibus Galilaeae in se hostem non conuerterat, quoniam incolarum eius quietiora ingenia utpote plebis agrestis contenta suis fructibus nihil bellicum ferebant, sed multorum coalitu, qui latrocinio uitam exercerent suam, etiam mitiorum studinomine, indigena populi lues, dolis nulli uersutdefuerit nocendi affectus, aliquamdiu tamen fuerit inopia exercendae iniquitatis impedimentum — quid tamen definiam haut liquido scio, utrum eum indigentia texerit an represserit —, doli callidus, fallendi artifex, doctus mendaciis fidem quaerere et credulitatem conpositis adscisce
Abbreviated transcription (Latin):
p̃liabant᷑. Intẽa romani t̾rẽ altissimã
suffodientes. ui maxima subruerunt.
Quo casu cõcussa ciuitas. ꝑ t̾bati om̃s totiꝰ
urbis pauentes ruinas. Unde & chares
eger corpore. tanti t̾rore sonitꝰ exanimat᷑
mortẽ ĩpleuit. R omani tam̃ patefacta
urbe ĩgressu abstinuere. donec titꝰ regres¬
sus & dolore pat̾ni ꝑiculi excitꝰ cũ paucis
ĩ urbẽ irruit. & maximã uidȩis cladẽ ĩut¬
xit. Tam̃ qͥ ĩ suꝑiorib erant saxa uoluentes.
accessu ꝓhibebant romanos. S picula torque¬
bant. sagittas iaculabant᷑. Auidȩis ĩpulsa
facile ĩ ꝓnũ saxa deuoluebant᷑. missilia ꝑ¬
ueniebant. descendebant sagitȩ. ñ sine caꝵ
ꝑiculo qͦs offenderant. Romanis adũsũ
editiora montis iactꝰ ĩefficax. conatꝰ irritꝰ
atq ipsis ꝑiculosus. eũ subito orta uentiꝓ.¬
cella iudȩoꝵ retorquebat sagittas. repelle¬
bat spicula. quȩ uͦ romanꝰ exercitꝰ iacula¬

Expanded text:
proeliabantur. Interea Romani turrem altissimam proeliabantur. Interea Romani turrem altissimam suffodientes ui maxima subruerunt, quo casu concussa ciuitas, perturbati omnes totius urbis pauentes ruinas. Vnde et Chares aeger corpore, tanti terrore sonitus exanimatus mortem impleuit. Romani tamen patefacta urbe ingressu abstinuere, donec Titus regressus et dolore paterni periculi excitus cum paucis in urbem inruit et maximam Iudaeis cladem inuexit. Tamen qui in superioribus erant saxa uoluentes accessu prohibebant Romanos, spicula torquebant, sagittas iaculabantur. A Iudaeis inpulsa facile in pronum saxa deuoluebantur, missilia perueniebant, descepericulo quos offenderant. Romanis adversum editiora montis jactus inefficax, conatus irritus, atque ipsis periculosus; cum subito orta venti procella, Judaeorum retorquebat sagittas, repellebat spicula. Quae vero Romanus exercitus jacula
Abbreviated transcription (Latin):
cessistis hospitia. suscȩpistis ꝑicula. Teneba¬
tis urbẽ. qͥs uos coegit ĩtrorsũ ꝑgere: Des¬
cendere ad uos hostis debuit. ñ uos ĩteꝑant̃
ad uictoriã ĩmemores uitȩ ac salutis cõn-¬
tendere. Reparate gͥ animos ur̃os. & de
uirtutib ur̃is ñ solũ cõsolationẽ. sed etiã
qd ãpliꝰ ẽ uindictã p̃sumite. me certe ha¬
bebitis p̃uiũ pugnȩ. Estote parati animis.
Pericula uos fortiores fecerint. ñ tuni¬
diores. Eacile c̃ ũuriã soluere si ur¬
tꝰ se recognoseat. His dictis accendit mn¬
litũ fortitudinẽ. Quib reparantib uat¬
lũ. pleriq ꝑ p̃rupta. subtraxere se obsi¬
dioni. Nã iã & alimoniȩ ĩopia ĩ cessebat.
& ĩ tractu muri cessura machinis arbr¬
trabant᷑. Unꝰ deĩde fons int᷑ urbẽ. & ipse
muris ꝓximꝰ erat. quȩ res eos ĩ sũmo ni.¬
more posuit. ut frequentissimi. dilabe¬
rent᷑. qͥ uͦ ꝑmanendũ putart̃. ꝑtinacit᷑

Expanded text:
cessistis hospitia suscepistis pericula. Tenebacessistis hospitia suscepistis pericula. Tenebatis urbem, quis uos coegit introrsum pergere? Descendere ad uos hostis debuit, non uos intemperanter ad uictoriam immemores uitae ac salutis contendere. Reparate igitur animos et de uirtutibus uestris non solum consolationem, sed etiam quod amplius est uindictam praesumite. Me certe habebitis praeuium pugnae. Estote parati animis, pericula uos fortiores fecerint non timidiores. Facile est iniuriam soluere si uirtus se recognoscat.’ His dictis accendit militum fortitudinem, quibus reparantibus uallum plerique per praerupta subtraxere se obsidioni. Nam iam et alimoniae inopia incessebat et infracta muri cessura machinis arbitrabantur, unus deinde fons intra urbem et ipse muris proximus erat. Quae res eos in summo timore posuit ut frequentissimi dilaberentur. Qui uero permanendum putarunt pertinaciter
Abbreviated transcription (Latin):
nuda uirtꝰ. qnͣtomagis ĩ bello ubi diũsi ge¬
neris cõserta decernt̃ agmina. nec unũ cõsr¬
liũ nec cõsors sententia ẽ. Locꝰ adũsus dif-¬
ficiles asperitates. in iqͣ in angusto decernen.¬
di cõditio plurimis ad u̾sũ paucos. cũ & ipsa
multitudo sibi oneri sit. & pauci ĩ plurib
minꝰ frustrent᷑. Sed hȩc ad mom̃tũ sepe ob¬
repunt. quȩ ñ ex uirtute ueniunt sed casu
accidunt. Unde nihil ẽ qđ uos angere
debeat cõmilitones. quia ñ ꝑ ĩfirmitatẽ
aliquã manꝰ ur̃ȩ. neq ꝑ fortitudinẽ uidę¬
oꝵ u̾se res. sed difficultas locoꝵ nob̾ ad uic¬
toriã ĩpedim̃to fuit. illis ad differendũ
morȩ. neq qͥcquã ẽ qđ argui possit nͥ ĩcõsultꝰ
ĩpetꝰ. atq ĩcõditꝰ. Et enĩ dũ ad suꝑiora ur.¬
bis illos secuti fiustis atq irrustis ĩ domos
eoꝵ. ipsi uos ꝑiculis ĩplicauistis. Quoꝵ suc¬

Expanded text:
nuda virtus; quanto magis in bello, ubi diversi genuda virtus; quanto magis in bello, ubi diversi generis conserta decernunt agmina, nec unum consilium, nec consors sententia est? Locus adversus, difficiles asperitates, iniqua in angusto decernendi conditio plurimis adversum paucos: cum et ipsa multitudo sibi oneri sit, et pauci in pluribus minus frustrentur. Sed haec ad momentum saepe obrepunt, quae non ex virtute veniunt, sed casu accidunt. Unde nihil est angere quod vos debeat, commilitones: quia non per infirmitatem aliquam manus uestrae neque per fortitudinem Iudaeorum uersae res, sed difficultas locorum nobis ad uictoriam inpedimento fuit, illis ad differendum morae. Neque quicquam est quod argui possit, nisi inconsultus impetus atque inconditus. Etenim dum ad superiora urbis illos sequimini atque inruitis in domos eorum, ipsi uos periculis inplicauistis. Quorum suc
Abbreviated transcription (Latin):
cõsolabat᷑ dicens.
i mei sors ꝑiculi uerecundiȩ uob̾
ẽ. nec ego sic ad bellũ ꝓcesserã ut declina¬
rẽ ꝑicula. sed usurparẽ. Sin uͦ qͥa & de
nr̃is pleriq int̾fecti. nequaquã mirandũ.
Qnͣdo enĩ uictoria ulla sine sanguine ẽ.
habent p̃lia suos euentꝰ. & si spectata uir.
tꝰ p̃minere soleat ĩ bello. sols tam̃ ali:¬
qͥa licere casib. Sed prudentis esto¬
ruditi ĩgenii scdos sẽꝑ successus p̃sumere
qͣsi ñ adũsũ uiros certam̃. sit. ĩfirmi autẽ
lapsu aliquo sũmȩ rei diffidere. cũ exigu¬
is momĩtis subito ĩclinent᷑ om̃ia quȩ
ĩ bello gerunt᷑. Itaq ille p̃stantissimꝰ qui
ĩt adũsa sobriis colluctat᷑ casib & supplan¬
tat suꝑiorẽ seq reparare & corrigere ꝓpͥ-¬
as quęrit ꝓ lapsiones. At uͦ ĩcuriosior suis
sȩpe motib cadit. & dũ irruit ĩcautꝰ ĩpetu
suo fusus ꝓcũbit. Qđ si hoc sȩpe accidit ubi

Expanded text:
consolabatur dicens: consolabatur dicens: ‘si mei sors periculi uerecundiae uobis est, nec ego sic ad bellum processeram ut declinarem pericula sed usurparem; sin uero quia et de nostris plerique interfecti, nequaquam mirandum; quando enim uictoria ulla sine sanguine est? Habent proelia suos euentus. Etsi spectata uirtus praeeminere soleat in bello, solet tamen aliquid licere casibus. Sed prudentis estruditi ingenii, secundos semper successus praesumere, quasi non adversum viros certamen sit: infirmi autem, lapsu aliquo summae rei diffidere, cum exiguis momentis subito inclinentur omnia quae in bello geruntur. Itaque ille praestantissimus, qui inter adversa sobriis colluctatur casibus, et supplantat superiorem, seque reparare, et corrigere proprias quaerit prolapsiones. At vero incuriosior suis saepe motibus cadit, et dum irruit incautus, impetu suo fusus procumbit. Quod si hoc saepe accidit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
excuter& cõsiderans. Cuiꝰ ĩpetũ refcanidan¬
tes uidȩi. minore ui ĩsistere cȩpert̃. & me.¬
tuentes sibi qͥsq laxare aciẽ. ita uespasianꝰ
hosti adũsus paulatĩ gͣdũ retulit. p̃liantib
magis similis quã cedentib. Illic decẽ pͥmꝰ
cecidit butiꝰ multis ante bellis ꝓbat᷑. & adũ.¬
sũ iudȩos notȩ uir exꝑientiȩ & ualidȩ forti¬
tudinis. Centurio qͦq cũ decẽ aliis siris
rẽ egregiã fecit ac memorabilẽ. Nã ĩ ipso
tumultu cũ romanos urgeri cernera. ĩ ab¬
dita cuiꝰdã domꝰ sese cõtulit. atq ibi ĩt cenan.¬
dũ cũ idȩi colloquerent᷑ quȩ romanis ma
chinati forent. nocte ĩ tẽpesta om̃s eos ĩt¬
fecit. & cũ militib romano sese exercitui
rep̃sentauit. Uespasianꝰ aut̃ ubi mestũ ex¬
ercitũ adũtit plurimoꝵ amissione q max.¬
ime deserti ducis pudore qđ eũ solũ intͣ
urbẽ hostiũ reliquissent. cũ sũma eos gr̃ã

Expanded text:
excuteret considerans. Cuius impetum reformidanexcuteret considerans. Cuius impetum reformidantes Iudaei minore ui insistere coeperunt et metuentes sibi quisque laxare aciem. Ita Vespasianus hosti aduersus paulatim gradum rettulit proeliantibus magis similis quam cedentibus. Ilexcidit Brutius, multis ante bellis probatus, et apud Judaeos notae vir experientiae et validae fortitudinis. Centurio quoque cum decem aliis Syris rem egregiam fecit ac memorabilem. Nam in ipso tumultu cum Romanos urgeri cerneret, in abdita cujusdam domus sese contulit, atque ibi inter coenandum, cum Judaei colloquerentur quchinati forent, nocte intempesta omnes eos interfecit et cum militibus Romano sese exercitui repraesentauit. Vespasianus autem ubi maestum exercitum aduertit plurimorum amissione et maxime deserti ducis pudore, quod eum solum intra urbem hostium dereliquissent, cum summa eos gratia
Abbreviated transcription (Latin):
riq p̃iacientes se lapsis ȩdib occupabant
alii lacero corpore uix semineces serua¬
bant᷑. plerosq puluis necabat. cȩdebant᷑
ingustiis artati. Desuꝑ qͦq mulieres &
ĩualidi senes. & qͥ de iuniorib refugerant
soxa ĩ subditos d̾ciciebant. ł quȩcuinq
genera tȩloꝵ occurrerant. Caligo ĩfuderat
om̃ia. ꝓspectũ eripuerat. m̃tẽ cõfuderat.
ignorantia qͦq exitũ ñ reperiebat. Uix ita¬
q subtrahentes se ꝑiculis urbis. excessere.
Uespasianꝰ ĩtẽa dũ urg&s hostẽ ĩ iteriora
urbis cõnt̃ cesserat. mediꝰq ĩt̃ agmina
circũ fusa hostiũ bellũ accendebat. Neq enĩ
t̃ga hosti dare tantũ cõueniebat uirũ. neq
tutũ putabat. In syriã direxerat filiũ ti
tũ. excitauit notȩ uirtutis cõscientiã. & se¬
se ĩ arta colligens cõsertis clipeis. cũ paucis
qͦs p̃sentes habebat ĩꝑt̾ritꝰ stetit. qͣsi ĩ qͦs sese

Expanded text:
rique praejacentes se lapsis aedibus occupabantur, rique praejacentes se lapsis aedibus occupabantur, alii lacero corpore, vix semineces servabantur. Plerosque pulvis necabat, caedebantur angustiis arctati, desuper quoque mulieres et invalidi senes, et qui de junioribus refugerant, saxa in subditos dejiciebant, vel quaecumque genera telorum occurrerant. Caligo infuderat omnia, prospectum eripuerat, mentem confuderat, ignorantia quoque exitum non reperiebat. Vix itaque subtrahentes se periculis urbis excessere. Vespasianus interea, dum urget hostem, in interiora urbis concesserat, mediusque inter agmina circumfusa hostium, bellum accendebat. Neque enim hosti terga dare tantum conveniebat virum, neque tutum putabat. In Syriam direxerat filium suum Titum: excitavit notae virtutis constantiam, et sese in arma colligens consertis clypeis cum paucis quos praesentes habebat inperterritus stetit quasi in quos sese
Abbreviated transcription (Latin):
flictũ q ꝓmptissime a parte utraq qm̃ a
iudȩis qͦq qͥ regẽ ꝓpͥũ uiolauissent utilia
suadentẽ sine ulla uenia se futuros estimã¬
tib si uincerent᷑ totis uirib decernebat᷑.
Igrippa itaq saxo dextrũ ꝑcussus cubr¬
tũ bello excessit. romani urbẽ irrupere.
Cessit enĩ hostis missilib. murꝰ arictibus.
Nã & illi qͥ machinas ĩpediebant nequaquã
duitiꝰ resistere potuerunt. & murꝰ trino ari¬
ete cõuulsus. ꝑuiũ obsidentib ĩ obsessos it
p̃buit. Sed ea res festinationis ĩpacientia.
ñ medioerẽ uictorib cladẽ ĩuexit. Nãq
ubi sese ĩfudere domiciliis. dũ ꝑscrutant᷑
ł p̃reptũ ire spolia cõtendunt. cedentia do¬
moꝵ angusta ponderi nutantib fundam̃tis
ruinã traxere. & ꝓxima quȩq ꝓximis il¬
lisa excidio erant. Multi romanoꝵ illis ĩ¬
uoluti casib. ĩ uictoria pestẽ ĩcidere. ꝑle¬

Expanded text:
flictumque promtissime a parte utraque, quoniam a flictumque promtissime a parte utraque, quoniam a Iudaeis quoque, qui regem proprium uiolauissent utilia suadentem, sine ulla uenia se futuros aestimantibus si uincerentur, totis uiribus decernebatur. Agrippa itaqtum, bello excessit, Romani urbem irrupere. Cessit enim hostis missilibus, murus arietibus. Nam et illi qui machinas impediebant, nequaquam diutius resistere potuerunt: et murus trino ariete convulsus, pervium obsidentibus in obsessos iter praebuit. Sed ea res festinationis impatientia non mediocrem victoribus cladem invexit. Namque ubi sese infudere domiciliis dum perscrutantur vel praeceptum ire spolia contendunt, cedentia domorum angusta ponderi, nutantibus fundamentis ruinam traxere: et proxima quaeque proximis illisa excidio erant. Multi Romanorum illis involuti casibus, in victoria pestem incidere. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ arbitrare. & maxime septẽtrionali ciꝰ pen¬
dere existimes reflexa paulisꝑ meridiana¬
adiderat huic qͦq tirbi munitiones io¬
sephus qͥb freti & cõfluentis eo multitudinis
nimero regis agrippȩ ꝑ septẽ m̃ses obsidionẽ
luserant. Nã & ipsa & sotanis & seleutia. reg¬
ni eiꝰ portiones erant. Seleutia iuxta ilmȩ¬
nissimũ illud & celebre ꝑ srriã dafnes nemꝰ
cyparissis arborib ĩtextũ scatens fontib qͥb.
p̃t̃meanti fluuio loci quẽ minorẽ iordanẽ
uocant. nutrim̃ta quȩdã lacteis uberib. in¬
fundit. Sa tam̃ ciuitas & sautanis suꝑior
gaulanitidis portio. ĩferior gamalis. unde
& studiis dissonantib illo societatẽ roma¬
nã elegerant. Hȩc rebellabat ado ꝑtinacit᷑
ut cũ rex ꝓpior muris alloqͥ eos uell&. fun¬
de iaculo sauciaret᷑. Cuiꝰ ĩiuria romani
accensi. uehem̃tiꝰ ĩcubuere obsidioni. Con¬

Expanded text:
bem arbitrere, et maxime septentrionalem ejus partem penbem arbitrere, et maxime septentrionalem ejus partem pendere existimes, reflexa paulisAddiderat huic quoque urbi munitiones Iosephus, quibus freti et confluentis eo multitudinis numero regis Agrippae per VII menses obsidionem luserant. Nam et ipsa et Sotanis et Seleucia regni eius portiones erant, Seleucia iuxta amoenissimum illud et celebre per Syriam Daphnes nemus, cyparissis arboribus intextum, scatens fontibus quibus praetermeanti fluuio loci, quem minorem Iordanem uocant, nutrimenta quaedam lacteis uberibus infundit. Ea tamen ciuitas et Sotanis superior Gaulanitidis portio inferior Gamalis, unde et studiis dissonantibus illae societatem Romanam elegerant, haec rebellabat adeo pertinaciter ut cum rex propior muris alloqui eos uellet fundae iaculo sauciaretur. Cuius iniuria Romani accensi uehementius incubuere obsidioni, con
Abbreviated transcription (Latin):
ChEIS
maxima par¬
te romani gr¬
lilȩis urbib
ac finib poci¬
lanitidis regionis urbs gamala cõtinaeis
płi alebat sp̃s. locis nixa asꝑiorib Nãs
ea ĩ monte ẽ sita. dextra leuaq p̃ruptis cir¬
cũ circa rupib ad sũmũ artat᷑. a fronte ab.¬
scidit᷑ ꝓfundo hiatu. ĩ posteriora aliqñtũ
diffundit᷑. Ab ea qͦq parte angusto diffi¬
ciliq accessu. ut caudȩ simile it̃ uidices ad
urbẽ meantib a sũmo uertice collũ ĩ ĩmsi
extendens. ut arcẽ tãquã caput p̃ferat ats
ĩ sublimẽ erigat altitudint̃. exilis a pͥncpio
& tã quã sinuato cliuosis anfrasitib solo atq
ĩ ꝓfundũ demerso. Dein qͣsi montẽ quendĩ
ceruicis medio attollens. cȩtera p̃rupta. atq
ĩuia. Unde pleriq a suꝑiorib camelã uocr¬
tatã putant. qđ formã cameli p̾ferat. sed cor¬
rupto ĩcolarũ usu gamelȩ nom̃ urbi ĩhȩsis¬
se. Lã si cõtexta ȩdificia spectes. suspensã ur¬

Expanded text:
cheis maxima ex parte, Romani Galilaeis urbibus et finibus potilanitidis regionis urbs Gamala contumacis populi alebat spiritus, locis nixa asperioribus: namque ea in monte est sita, dextra laevaque praeruptis circumcisa rupibus, ad summum arctatur, a fronte abscinditur profundo hiatu, in posteriora aliquantum diffunditur. Ab ea quoque parte angustoque difficilique accessu, ut caudae simile iter judices, ad urbem meantibus: a summo vertice collum in immensum extendens, ut arcem tamquam caput praeferat, atque in sublimem erigat altitudinem: exilis a principio, et tamquam sinuato clivosis anfractibus solo, atque in profundum demerso: dein quasi montem quemdam cervicis medio attollens; caetera praerupta atque invia. Unde plerique a superioribus Camalam vocitatam putant, quod formam cameli praeferat, sed corrupto incolarum usu Gamalae nomen urbi inhaesisse. Jam si contexta aedificia spectes, suspen sam ur
Abbreviated transcription (Latin):
ubi occurrit ei traianꝰ multã. manũ ageus
ex his qͥ ultͣ iordanẽ siti perea regionis
popłi. ĩditionẽ romanã uicti reuerteraͭͥ.
Nuntio itaq aduenientis romani exerci¬
tus. pleriq ex urbe hiericho qd̾ eã ĩtutã
uiderent ĩ montana hicrosolimitanȩ re¬
gionis sese cõtulerant. Residentiũ t̾ba

Expanded text:
anus multam manum agens ex his qui ultra Iordanen siti Pereae regionis populi in dicionem Romanam uicti reuerterant. Nuntio itaque aduenientis Romani exercitus plerique ex urbe Hiericho, quod eam intutam uiderent, in montana Hierosolymitanae regionis sese contuleran
Abbreviated transcription (Latin):
mone. ope dicit᷑. Illic es prũ. illio miro¬
balamũ nasci fert̃. & alia istĩmodi quȩ
ĩ aliis locis haud quaquã reperiunt᷑. A q̃
ut cȩtera fontiũ. illic tam̃ p̃stantiꝰ estate
frigida hieme tepens. Aer mollior: ut
sũma bieme lineis ĩcolȩ utant᷑ exuuiis ĩ.¬

Expanded text:
mine ὀπὴ dicitur. Illic cypreum, illic mirabolanum nasci ferunt, et alia istiusmodi, quae in aliis locis haudquaquam reperiuntur. Aqua ut caetera fontium, illic tamen praestantior, aestate frigida, hieme tepens. Aer mollior, ut summa hieme lineis incolae exuviis
Abbreviated transcription (Latin):
artifex. qͥ cõm̃tus ẽ ut sic ꝑir&. ne ł mors
ti neronis p̃uenerat more ĩgenũ huma¬
ni cui satis ẽ ubi cupita acceperit cȩtera
ñ reqͥrere. sed statĩ dissipare atq ĩexplo.¬
ratũ in uulgꝰ mitere qđ delectauerit.
Nec multo post tam̃. galbã romano ĩpe¬
rio petͥ ĩ notuit. Unde sententiã noui
principis de bello uidȩoꝵ sciscitari ues¬
pasiano cõsiliũ fuit. misitq titũ filiũ

Expanded text:
artifex, qui commentus est, ut sic periret, ne vel mors artifex, qui commentus est, ut sic periret, ne vel mors ti Neronis praevenerat more ingenii humani: cui satis est, ubi cupita acceperit, caetera non requirere, sed statim dissipare, atque inexploratum in vulgus mittere quod delectaverit. Nec multo post tamen Galbam Romano imperio praeesse innotuit. Unde sententia novi principis de bello Judaeorum sciscitari, Vespasiano consilium fuit, misitque Titum filiu
Abbreviated transcription (Latin):
quia carissimos sibi qͦsq ĩtemerat. cauen-¬
dũ in se rati. p̃uenire uoluert̃ qđ metue¬
bant. Itaq facta cũ cȩteris cõspiratione. par-¬
ricidã deserunt. Cui enĩ parciturꝰ estima
bat᷑. qͥ matri ñ peꝑciss&: Desertꝰ gͥ ab om̃t¬
b suis fugit ex urbe cũ quattuor libertis
suis. Et cũ se urgeri ĩminentib cõiuratis
atq agmine aduerso uider&. in suburba¬
nũ rus clanculo cõcessit. discissus & dilace¬
ratꝰ sentib dũ formidat a quoquã uideri
ne ꝓderet᷑. Deinde cũ se circũ septũ intel¬
liger&. ne graues pęnȩ exigerent᷑ manga¬
nũ qđdã sibi de ligno parauit. & manib
cõposuit suis quo se necar&. Et ad lib̃tos
cõũsus. qͣlis inqͥt artisex morit᷑. Ita acer-¬
bissimꝰ parricida dignũ meritis suis uitȩ
exitũ tulit. ut qͥ matrẽ ac suos occiderat.
nec sibi parcer&. Uere bonꝰ necis suȩ

Expanded text:
quia carissimos sibi quosque interemerat, cauenquia carissimos sibi quosque interemerat, cauendum in se rati, praeuenire uoluerunt quod metuebant. Itaque facta cum ceteris conspiratione parricidam batur, qui matri non pepercisset? Desertus ergo ab omnibus suis, fugit ex urbe cum quatuor libertis suis. Et cum se urgeri imminentibus conjuratis atque agmine adverso videret, in suburbanum rus clanculo concessit: discissus et dilaceratus sentibus, dum formidat a quoquam videri, ne proderetur: deinde cum se circumseptum intelligeret, ne graves poenae exigerentur, maganum quoddam sibi de ligno paravit, et manibus composuit suis, quo se necaret. Et ad libertos conversus: Qualis, inquit, artifex moritur? Itaque acerbissimus parricida dignum meritis suis vitae exitum tulit, ut qui matrem ac suos occiderat, nec sibi parceret. Vere bonus necis suae
Abbreviated transcription (Latin):
nalũ intestinũ. foris clausa om̃a. neq ma¬
nendi uoluntad. neq fugiendi erat copia
& si qͥs a romanis ueniã transfugio spe¬
rauerat. a suis egredi ꝓhibebatur.
Negressus erat uespasianꝰ ĩ urbẽ cȩsa¬
reã. ut inde collectis om̃ib uirib adorr¬
ret᷑ hierosolimitanȩ urbis obsidionem.
nuntius q aduenit cȩsũ neronẽ t̾cio de¬
cimo exacto ĩperii sui anno. cũ iã de an¬
no sequenti octauũ diẽ degera. dignꝰ ea
pena. qͥ ñ solũ fide sacrilegio. pietatẽ par¬
ricidio. pudicitiã incesto uiolauerat:
sed ipsã quoq potestatẽ romani ĩperũ
cuiꝰ ł officia ł negota ĩꝑbissimis liber.¬
toꝵ cõmiserat. Cũ enĩ ipse nulli fidem
seruardo. om̃s suspectos habebat: et ido
nequisimis se nipludio & gemellino
p̃cipue credendũ putauit. quos uilis cõdi¬
tio obnoxios fecerat. Sed & ipsi exẽplũ
crudelitatis eiꝰ. aliquando ꝑhorruere. Et

Expanded text:
malum intestinum, foris clausa omnia, neque mamalum intestinum, foris clausa omnia, neque manendi uoluntas neque fugiendi erat copia. Et si qui a Romanis ueniam transfugio sperauerat a suis egredi prohibebatur. Regressus erat Vespasianus in urbem Caesaream, ut inde collectis omnibus uiribus adoreretur Hierosolymitanae urbis obsidionem. Nuntiusque aduenit caesum Neronem tertio decimo exacto imperii sui anno, cum iam de anno sequenti octauum diem degeret, dignus ea poena, qui non solum fidem sacrilegio, pietatem parricidio, pudicitiam incesto uiolauerat, sed ipsam quoque potestatem Romani imperii, cuius uel officia uel negotia inprobissimis libertorum commiserat. Cum enim ipse nulli fidem seruaret, omnes suspectos habebat et ideo nequissimis se Nymfidio et Gemellino praecipue credendum putauit, quos uilis condicio obnoxios fecerat. Sed et ipsi exemplum crudelitatis eius aliquando perhorruere, et
Abbreviated transcription (Latin):
munerationẽ piis fore dubitare ñ potest.
⁊ espasianꝰ itaq ꝓxima quȩq hierosoli¬
mitane urbi castella ł urbiũ munim̃ta
distributo exercitꝰ romani ł socioꝵ sub¬
sidio replebat. ut aduersa sibi om̃a cog¬
noscerent quȩ ante cõspiratura secũ ad
bellũ cont᷑ romanos gerendũ arbitraban¬
t. Nihilominꝰ etiã lucio anno geresã de¬
stinato ĩsidiis urbẽ cȩpit. mille etiã iuue.¬
nes int̾fecit. qͥb p̃uentis exẽpta ẽ suga
Captiui abducti plurimi. atq uniuersoꝵ
patrimonia a militib ĩuasa. Precepto di¬
cis possessiones quȩ reꝑtȩ fuerant exure¬
bant᷑. rapinȩ exercebant᷑ licentia. uastabans
romani montana atq cãpestria. qͥb hiero¬
solimitana ciuitas circũ fusa bello undiq
ardebat. N ec feriati erant hiero solimitani
a suoꝵ sensu ꝑiculoꝵ. qͥb om̃s int̾clusi erait
exitꝰ. ne qͥs fuga ꝑiculo eximeret᷑. Intus

Expanded text:
munerationem piis fore dubitari non potest.munerationem piis fore dubitari non potest.Vespasianus itaque proxima quaeque Hierosolymitanae urbis castella uel urbium munimenta distributo exercitus Romani uel sociorum subsidio replebat, ut aduersa sibi omnia cognoscerent, quae ante conspiratura secum ad bellum contra Romanos gerendum arbitrabantur. Nihilominus etiam Lucio Annio Gerasam destinato insidiis urbem cepit. M etiam iuuenes interfecit, quibus praeuentis exemta est fuga. Captiui abducti plurimi atque uniuersorum patrimonia a militibus inuasa praecepto ducis, possessiones quae repertae fuerant exurebantur, rapinae exercebantur licentia. Vastabant omnia montana atque campestria, quibus Hierosolymitana ciuitas circumfusa bello undique ardebat. Nec feriati erant Hierosolymitani a suorum sensu periculorum, quibus omnes interclusi erant exitus ne quis fuga periculo eximeretur. Intus
Abbreviated transcription (Latin):
borib rus cõsitũ. ĩgrati nec p̃ oculis ha¬
bentes potentiã dĩ sũmi. qͣsi ñ om̃a cerne
r&. om̃a ꝓspectar& flagitia. nihilq cos
qđ illũ latere aut p̃terire poss&s. ita ĩtẽ¬
ꝑantiȩ suȩ ꝓbris miscere uniu̾sa ac poł¬
luere cȩpere. qͥb diuinã traxere offen¬
sã. & ꝓ scelerũ p̃̾cio de cęlo descendit ig¬
nis qui regionẽ illã exurer&. Quinq
itaq urbes incensȩ. quarũ ũbra quȩdã
& species ĩ fauillis uidet᷑. Arsere trȩ
ardent aquȩ. ĩ qͥb celestis ignis reliqͥȩ re¬
cognoscunt᷑. atq ad huc manent species i¬
lic ad speciẽ poma uiridantia formatos
uuarũ racemos. ut edendi generent spes¬
tantib cupiditatẽ. Si rarpas. fatiscunt
ac resoluunt᷑ in cinerẽ. fumũ q excitant
qͣsi adhuc ardeant. Hȩc ꝓpt̃ ĩpioꝵ suppli¬
cia de sodomitano t̾ritorio cõꝑta. silentio
obduccre ñ oportuit. His enĩ decursis. re.¬

Expanded text:
boribus rus consitum, ingrati nec prae oculis haboribus rus consitum, ingrati nec prae oculis habentes ret, omnia prospectaret flagitia, nihilque esset quod illum latere aut praeterire posset: ita intemperantiae suae probris miscere universa ac polluere coepere, quibus divinam traxere offensam, et pro scelerum pretio de coelo descendit ignis, qui regionem illam exureret. Quinque itaque urbes incensae, quarum umbra quaedam et species in favillis videtur. Arsere terrae, ardent aquae, in quibus coelestis ignis reliquiae recognoscuntur, atque adhuc manent. Spectes illis ad speciem poma viridantia, formatos uvarum racemos, ut edendi generent spectantibus cupiditatem: si carpas, fatiscunt ac resolvuntur in cinerem, fumumque excitant, quasi adhuc ardeant. Haec propter supplicia impiorum de Sodomitano territorio comperta, silentio obducere non oportuit. His enim decursis, re
Abbreviated transcription (Latin):
nis glebas certũ ẽ atro liquore. quas sca¬
sis aꝑꝓpinquantes colligunt qͥb id munc¬
ris ẽ. Hȩrere sibi fert᷑ bituñ. ut ferro has¬
quaquã ł alia p̃acuta metalli specie reci¬
dat᷑. Sanguine sane cȩdit mulicrũ. quo
menstrua soluentes leuari ferunt᷑. Cusꝰ
attactu ł urina ut allegant qͥb exꝑiendi
usus fuit. ĩ trũpi ꝓdit᷑. Utilis aut̃ ad cõpt¬
gẽ nauiũ fert᷑. & corporib hominũ salir¬
bris ãmxta medicam̃tis. Longitudo lac̾
eiꝰ usq ad toaros arabiȩ dirigit᷑ stadũs qͥn¬
gentis octoginta. latitudo ĩ stadiis centum
quinqͣginta usq ad uicinia sodomoꝵ qui
quondã ubrimã regionẽ ĩhabitabant. ab¬
undantẽ fructib distinctã qͦq urbibus
splendidissimis. nc̃ aut̃ ea locoꝵ deser¬
ta atq exusta incendio st̃. Nã cũ om̃a il¬
lis ds̃ suo cõtulissos munere arua frugũ
feracia & uineis. cȩterisq fructuosis ar¬

Expanded text:
nis glebas certum est atro liquore, quas scanis glebas certum est atro liquore, quas scaphis appropinquantes colligunt, quibus id muneris est: haerere sibi fertur bitumen, ut ferro haudquaquam, vel alia praeacuta metalli specie recidatur. Sanguini sane cedit mulierum, quo menstrua solventes levari feruntur. Cujus attactu vel urina ut allegant, quibus experiendi usus fuit interrumpi proditur: utilis autem ad compagem navium fertur, et corporibus hominum salubris admixta medicamentis. Longitudo lacus ejus usque ad Zoaras Arabiae dirigitur stadiis quingentis octoginta: latitudo stadiis centum quinquaginta, usque ad vicina Sodomorum, qui quondam uberrimam regionem inhabitabant: abundantem fructibus, distinctam quoque urbibus splendidissimis. Nunc autem ea locorum deserta atque exusta incendio sunt. Nam cum omnia illis deus suo contulisset munere, arua frugum feracia et uineis ceterisque fructuosis ar
Abbreviated transcription (Latin):
q pisces. neq assuetas aqͥs & lȩtas m̃geir¬
di usu patit᷑ aues. Lucernã accensã fert̃¬
aqͥs suꝑnatare. sine ulla cõuersione extin¬
cto demergi lumine. & quãuis demersũ
arte qđ iuuat difficile hęrere ĩ ꝓfundo.¬
ignaros reuinctis manib ĩ ꝓfundũ deici
eosq om̃s ilico suꝑ natasse quasi spũ quo.¬
dã uenti leuatos. & ad suꝑiora ui magna
repulsos resiluisse. Multa fabulosa de
hoc lacu pleriq estimauert̃. quȩ nob̾
ĩ exꝑtis ueritatẽ rei ꝓmere nequa quã
cõsiliũ fuit. Mutari etiã ter indie
colorẽ aquȩ. & ad radios solis
ua Arie refulgere ñ placuit ꝓ
uero locare. cũ sit ipsius aqua. lacus
obscurior cȩteris aqͥs. & qͣsi ad tiste p̃se¬
rens sunilitudinẽ . C. erte si ad radiũ so.¬
lis & ipsa resplendeat nihil nouũ & qua¬
si ꝓ miraculo ꝓmendũ. cũ boc cõmune
sit omib aqͥs. Uagari suꝑ aquas bitum.¬

Expanded text:
que pisces neque adsuetas aquis et laetas mergenque pisces neque adsuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aues. Lucernam accensam ferunt supernatare, sine ulla conuersione extincto demergi lumine, et quauis demersum arte quod uiuat difficile haerere in ignaros revinctis manibus in profundum dejici, eos que omnes illico supernatasse quasi spiritu quodam uenti leuatos et ad superiora ui magna repulsos resilisse. Multa fabulosa de hoc lacu plerique aestimauerunt, quae nobis inexpertis ueritatem rei promere nequaquam consilium fuit. Mutari etiam ter in die colorem aquae et ad radios solis uarie refulgere non placuit pro uero locare, cum sit ipsius aqua lacus obscurior ceteris aquis et quasi adustae praeferens similitudinem. Certe si ad radium solis et ipsa resplendeat, nihil nouum et quasi pro miraculo promendum, cum hoc commune sit aquis omnibus. Vagari super aquas bitum
Abbreviated transcription (Latin):
Meliꝰ ẽ enĩ ĩ locoꝵ ueterũ descriptionib.
ł cȩceroꝵ elem̃toꝵ miraculo. quã ĩ iudȩoꝵ
seditionib stilũ occupare. si qͥdẽ ista fla-¬
gitio m̃tẽ exasperant. illa demulcent ani¬
mũ dũ recensent᷑. & ad ueteris hystoriȩ
reuocant cognitionẽ. Nobis aut̃ qͥb ĩcultĩ
ĩgeniũ cordi ẽ patrũ ex egrpto egredienti¬
ũ usq ĩ terrã reꝓmissionis repetere ues¬
tigia. ut si cui forte nr̃a ĩ manꝰ ueniant.
ñ nr̃a legat sed patrũ relegat. Dulee ẽ
enĩ int̾ maioꝵ uersari habitacula. & uete¬
rũ dicta factaq recensere memoria. atq
eoꝵ ĩherere grẽ. S ed iã siue naturã siue
qͣlitatẽ aqͣrũ exprimam̃. ne nr̃ qͦq in eo
lacu excutiat᷑ stilus. ex quo om̃a. quȩcũq
mergenda putaueris ui uentia tam̃. resi¬
lire opinio ẽ. & quãius uehem̃t᷑ illisa. sta¬
tĩ excuti.Aqͣ ipsa amara & sterilis. nihil
recipiens generũ uuentiũ. Deniq ne¬

Expanded text:
 in locorum ueterum descriptionibus uel ceterorum elementorum miraculo quam Iudaeorum seditionibus stilum occupare, siquidem ista flagitio mentem exasperant, illa demulcent animum dum recensentur et ad ueteris historiae reuocant cognitionem. Nobis autem, quibus incultius ingenium est, cordi est patrum ex Aegypto egredientium usque in terram retigia, ut si cui forte nostra in manus veniant, non nostra legat, sed patrum relegat. Dulce est enim inter majorum versari habitacula, et veterum dicta factaque recensere memoria, atque eorum inhaerere gratiae. Sed iam siue naturam siue qualitatem aquarum exprimamus, ne noster quoque in eo lacu excutiatur stilus, ex quo omnia, quaecumque mergenda putaueris uiuentia, tamen resilire opinio est et quamuis uehementer inlisa statim excuti. Aqua ipsa amara et sterilis, nihil recipiens generum uiuentium, denique ne
Abbreviated transcription (Latin):
domitanã & alfastios fines diffusus babs¬
t᷑. Egrũ aut̃ & ieiunũ solũ & idõ deser¬
tũ ab incolis. qđ sine ullo usu eͥd̾s culto¬
rib naturali sterilitate. Adũsus huic
mons supͣ iordanẽ. euiꝰ exordiũ a uili¬
ade & plaga septẽtrionali assurgit. ly¬
se aut̾ mons p̃tendit ĩ meridianũ usꝙ

Expanded text:
anam et Asphaltitis fines diffusus habetur. Aegrum autem et jejunum solum, et ideo desertum ab incolis, quod sine ullo usu esset cultoribus naturali sterilitate. Adversus huic mons supra Jordanem, cujus exordium a Juliade et plaga septentrionali assurgit: ipse autem praetendit in
Abbreviated transcription (Latin):
leuar&. remediũ dedit. sicut regnox uetꝰ
seriptura edoc&. p̃cipiens uas fictile cum
sale deferri sibi. Oꝗ accipiens deiecit in
fontẽ sal & dixit. S anaui aqs̃ istas. & ñ
erit ĩ his moriens. neq sterilis ab cis. &
siuge st aque secdło ũbũ inquit bclisci ꝓ¬
phetȩ. Ex illa itaq benedicti salis ĩfusio.

Expanded text:
medium dedit, sicut Regnorum uetus scriptura edocet, praecipiens uas fictile cum sale deferri sibi. Quod accipiens deiecit in fontem sales et dixit: sanaui aquas istas et non erit in his moriens neque sterilis ab eis. Et sanatae sunt aquae secundum uerbum inquit Helisei prophetae. Ex illo itaque benedic
Abbreviated transcription (Latin):
ad mariũ misit. quẽ ante currũ suũ triũ¬
phator ab egit. & in cartere positũ strangul¬
lare uissit. Prec̾ea iugurtim tprib belli ca¬
sius c̃sul ĩ gallia tigurinos usq occȩanũ ꝑ

Expanded text:
ad Marium misit, quem ante currum suum triumad Marium misit, quem ante currum suum triumphator abegit, et in carcere positum strangulari jussit. Praeterea Jugurthini temporibus belli, Cassius consul in Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
aduitꝰ marianũ sepiꝰ afflix̃ exercitũ Postre
om̃ib desꝑatis romani telis plurimi occisi
undiq p̃ssi siti: ac ingenti feruore solis pul¬
uereq defecti nullã s̃ de inceps sꝑarent sa¬
lutẽ᷑. dũ om̃ia paterent᷑ intollerabilia: eqͥtes
uͦ numidarũ atq maurorũ uelut sine labo¬
re penȩ captos atq circu̾septos trucidabant
romanos. subito suffragiũ romanis ecȩlo mis¬
sũ nimb itaq uehemens ruit actẽpestas
ualida exorta est. quȩ romanos refrige¬
rans c̃ualescere fecit. mauros uͦ atq numi¬
das inermes pene reddit: rDũ hastilia eoꝵ
quȩ sine amento erant lubrica scuta uͦ
quȩ ex corũs elefantorũ uelut spongia aquã
ebibentia in habilia facta st̃. quafortuna
mariꝰ suꝑiot factꝰ uicit: boccꝰ atq ugurta
fugientes.xe mił suorũ amiser̃. Ergo bocoꝰ
cũ romanis pugnare. diffidens. pacẽ petũt
iugurtã dolo capͦtũ cͣditione pacis catenatũ

Expanded text:
auctus, Marianum saepius afflixit exercitum. Postremauctus, Marianum saepius afflixit exercitum. Postremomnibus desperatis Romani telis plurimi occisi undique pressi siti ac ingenti fervore solis, pulvereque defecti, nullam deinceps sibi sperarent salutem, dum omnia paterentur intolerabilia. Equites vero Numidarum atque Maurorum, velut sine labore pene captos atque circumseptos trucidabant Romanos. Subito suffragium est Romanis coelo missum. Nimbus enim vehemens ruit, ac tempestas valida orta est, quae Romanos refrigerans convalescere fecit, Mauros vero atque Numidas inermes pene reddidit, dum hastilia eorum, quae sine amento erant, lubrica, scuta vero, quae ex coriis elephantorum, velut spongia aquam ebibentia inhabilia facta sunt, qua fortuna Marius superior factus vicit. Bocchus atque Jugurtha fugientes, 90,000 suorum amiserunt. Ergo Bocchus cum Romanis pugnare diffidens, pacem petiit, Jugurtham dolo captum, conditione pacis catenatum,
Abbreviated transcription (Latin):
numidarũ regis ad optiuus heresq ĩt̾ nat᷑ales
eiꝰ filios factꝰ primũ qͦd heredes suos. idt̃. hiẽ¬
salẽ occidit adherbale̾ bello uictũ affrica
expulit: calpurniũ de inde c̃sulẽ ad u̾sũ se
missũ pecunia corrupit. atq ad turpissi¬
mas ẽditiones pacis addux̃. Prȩcea cũ romã
ipsȩ ueniss&. oĩb pecuna corruptis aut ad¬
tep̃tatis sediciones dissensionesq ꝑ miscuit
qua cũ egrederet᷑. in fami satis notauit elegio
dicens. Ourbẽ utnalẽ & mature ꝑ iturã
siemptorẽ inuenerit. qͥ anno seqͣnti aulum
armatorũ exercitui pͣfecerat int̾emit. ac
pene totã affricã aromanis deficientem
fuo iunxit regno. Deinde metelli disci
ꝑfugarũ reddidit. trecentosq obsides dedit.
c̃ditionẽ pacis ñ custodiens iterũ mariani
c̃sulis qͥ ñ illo minore astucia pͣditꝰ erat de¬
uictꝰ dũ deꝓpͥis diffidere uirib locũ mau-¬
rorũ regẽ ad sua c̃dux̃ auxilia cuiꝰ copiis

Expanded text:
Numidarum regis adoptiuns heresque inter naturales eius filios factus, primum coheredes suos, id est Hiempsalem occidit, Adherbalem bello uictum Africa expulit. Calpurnium deinde consulem aduersum se missum pecunia corrupit atque ad turpissimas condicioipse venisset, omnibus pecunia corruptis aut attentatis, seditiones, dissensionesque permiscuit. Qua cum egrederetur, infami satis notavit elogio, dicens: O urbem venalem et mature perituram, si emptorem invenerit! Qui anno sequenti Aulum armatorum exercitui praefecerat, interemit, ac pene totam Africam a Romanis deficientem suo junxit regno. Deinde Metelli discip,000 perfugarum reddidit, trecentosque obsides dedit. Conditionem pacis non custodiens, iterum Mariani consulis qui non illo minori astutia praeditus erat devictus, dum de propriis diffideret viribus, Boccum Maurorum regem ad sua conduxit auxilia. Cujus copiis
Abbreviated transcription (Latin):
nouauit. & asordib idolorũ mundaũ. qđ annis
trib pollutũ fuerat atq desolatũ prenouatio¬
ne tẽpli dm̃ laudib & psalmis glorificanis cũ sius
ciib sacrificia ꝑdies octo cȩlebraũ. audiens & iã
romanorũ uirtutẽ cũ eis amicitias focđaũ atq so¬
cietatẽ. Demũ pꝰ multa p̾lia felicit̾ gesta contra
brachidẽ dimicans asocuis ddestitutus ꝓpͥis mini¬
me sugere uolens cutũ septꝰ ab hostib multos
int̾ficiens adu̾sariorũ &ipsȩ ꝑculs intiit¬

Expanded text:
novavit, et a sordibus idolorum mundavit, quod annis novavit, et a sordibus idolorum mundavit, quod annis tribus pollutum fuerat atque desolatum, pro renovatione templi Deum laudibus et psalmis glorificans cum suis civibus sacrificia per dies octo celebravit. Audiens etiam Romanorum virtutem, cum eis amicitias foederavit, atque societatem. Demum post multa praelia feliciter gesta contra Bacchidem dimicans, a sociis destitutus propriis, minime fugere volens, circumseptus ab hostibus multos interficiens adversarioru
Abbreviated transcription (Latin):
it. Ob quã causã onias filiꝰ pͥncipis sacerdotis ome
de qͦ pͣdirimꝰ qͦd adhuc puerulus defuncto patre
eẽtrelictꝰ : uidens qͦd auundm suũ menelaũ rex
int̾feciss& & pͥncipatũ sac̃dotii alchimo dedissa
ñ existenti degne̾ sac̾dotũ: fugit ad ꝑtholomeũ
regẽ egipti & honorẽ meruit ab ipso auxore eiꝰ
deopatra. locũq pęcit in regione eliopolitana:
ubi simile hierosolimorũ edificauit tẽplũ Ioa¬
chim uꝰ pꝰ multa quȩ c̃tra leges in suos egerat ci¬
ues uolens deponere murũ sc̃uarũ ueterẽ & cõ¬
structũ abantiqͥs ꝓpħis: plaga quadam dĩ reꝑtina
ꝑ cussus.ẽ. ex qua mutꝰ int̾rã cecidit & tortus ꝑ
multos dies detestabilit̾ ex spirauit. Principa¬
tũ sacerdotũ tenens annis qͣttuor. Quo defunc̾¬
to sacerdotiũ popłs uidȩ c̃tradidit. Isnãq ui¬
das tẽplũ ab anthioco destructũ nobilit̾ re¬

Expanded text:
it, ob quam causam Onias filius principis sacerdotis Oniae it, ob quam causam Onias filius principis sacerdotis Oniae de quo praediximus, quod adhuc puerulus defuncto patre esset relictus, videns quod patruum suum Menelaum rex interfecisset et principatum sacerdotii Achimo dedisset, non existenti de genere sacerdotum, fugit ad Ptholomaeum Aegypti, et honorem meruit ab ipso et uxore ejus Cleopatra: locumque petit in regione Heliopolitana, ubi simile Hierosolymorum aedificavit templum. Joachim vero post multa quae contra leges in suos egerat cives, nolens deponere murum sanctuarii veterem, et constructum ab antiquis prophetis, plaga quidem Dei repentina percussus est, ex qua mutus in terram cecidit, et tortus per multos dies detestabiliter exspiravit, principatum sacerdotii tenens annis quatuor. Quo defuncto, sacerdotium populus Judae contradidit. Is namque Judas templum ab Antiocho destructum nobiliter re
Abbreviated transcription (Latin):
religionẽ ductq uidã machabtorũ cure ac sol.¬
licitudinis suȩ successorẽ reliqͥt. qͥbellostren¬
nuus consiliobonꝰ. ac p̃cęt̾is fide proptꝰ quã
frequent̾ innumeras hostiũ copias parua ma.¬
nu fuderat ꝑseqͥ ñ ẽ p̃sentis negocũ: qͥ pͥnci¬
patũ sacerdotũ ꝓpt̃ excellentia merita popło
sibi contradente obtinuit. tribusq annis
pontificatũ erexit. & ħ ita c̃tigit. Onias pͥn¬
ceps sac̃dotũ qͥ & menelaus uocabat᷑ filius sy.¬
monis qͥ anthiocũ ephiphanẽ ad u̾sus uidȩos
excitauerat. & suȩ legis ꝓditor extiterat. sicu¬
ti pͥmisimꝰ inp̃cedenti libro ab anticho iuniore
occisꝰ .ẽ. ꝑ suadente lisia atq dicente : hunc
fuisse initiũ malorũ qͥflexerat patrẽ illiꝰ cogͥe
udȩos religionẽ patriã relinquere : ut &¬
ipse. pͥncipatũ obtiner&e: ĩpulit uidȩos ꝓpͥas
trans gredi leges. pꝰ cuiꝰ int̾itũ alchimꝰ qͥ& ioachĩ
ex familia exsistens alia. dolo sacerdotiũ obtinu¬

Expanded text:
religionem ducemque Judam Machabaeum curae ac sollicitudinis suae successorem reliquit. Qui bello strenuus, consilio bonus, ac prae caeteris fide promptus, quam frequenter innumeras hostium copias parva manu fuderit, persequi non est praesentis negotii. Qui principatum sacerdotii propter excellentia merita populo sibi contradicente obtinuit, tribusque annis pontificatum rexit; et hoc ita contigit. Onias princeps sacerdotum, qui et Menelaus vocabatur, filius Simonis, qui Antiochum Epiphanem adversus Judaeos excitaverat, et suae legis proditor exstiterat, sicuti praemisimus in praecedenti libro, ab Antiocho iuniore occisus est, persuadente Laesia atque dicente hunc fuisse initium malorum, qui flexerat patrem illius cogere Judaeos religionem patriam relinquere, et ipse, cum principatum obtineret, impulit Judaeos proprias transgredi leges. Post cujus interitum Achimus, qui et Joachim, ex familia existens alia dolo sacerdotium obtinu
Abbreviated transcription (Latin):
De diu̾sis  pͣlus atq sedicionib seude parricido
alexander scds rex & sacerdos uidȩoꝵ
cũ externis nationib seu ꝓpͥa gente gessit.
lia ab eis defecit. & deportis diris atq mirabilib
quȩ hȩc mala pͣcessert᷑.¬

Expanded text:
De diversis praeliis atque seditionibus, seu de parricidiis, quae Alexander secundus rex et sacerdos Judaeorum cum externis nationibus seu propria gente gessit. lia ab eis defecit, et de portentis diris atque mirabilibus quae haec mala praecesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quib dieb ꝑscipionẽ affricanũ numantia de.¬
leta .eͣ. & attalus rex asiȩ. ꝑtestam̃tũ sibi succe¬
dere heredẽ popłm romanũ fecit quã eiꝰdẽ
frat inuasit ad cladẽ popłi romani suãq int̃-¬
nitionem. uI.¬
Quo intpre cspitatio seruorũ longe. lateq efferbuit
& mox adm̃s scu aromanorũ c̾sulibꝰ pęnis adacti
uit ignes & in affrica locustarũ magnitudo ma¬
re in mersa adlitusq reuoluta nimiã corrupto
Aere pestilentiã mortalib incussit.Uii.¬

Expanded text:
Quibus diebus per Scipionem Aphricanum Numantia deleta est, et Attalus rex Asiae per testamentum sibi succedere populum Romanum fecit, quam ejusdem frater invasit, ad cladem populi Romani, suamque internecionem. Quo in tempore conspiratio servorum longe lateque efferbuit, et mox a dominis seu Romanorum consulibus poenis adacti,muit ignes, et in Africa locustarum magnitudo mari immersa ad littusque revoluta, nimiam corrupto aere pestilentiam mortalibus incussit. I
Abbreviated transcription (Latin):
De eusione tyri opulentissimȩ ciuitatis & qͣlit᷑
achia ꝑ metellũ c̃sulẽ romanis sit subicta qͥb
gens pestilentia subsecuta. ẽ. uiriatꝰ &iã
uir pastoralis lusitanꝰ diũsis p̃liis tẽ romanos
uicit fugauit demũ asuis inter fectus est.

Expanded text:
De eversione Tyri opulentissimae civitatis, et qualiter Achaia per Metellum consulem Romanis sit subjecta. Quigens pestilentia subsecuta est. Viriatus etiam vir pastoralis, Lusitanus, diversis praeliis Romanos vicit et fugavit. Demum a suis interfectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ purisicatos scđm patriã legẽ. neq inferri
in cuutatẽ carnes ammaliũ q uidȩis int̃dictȩ
sunt s solitis patriȩ uictimis uti ꝑmissũ est
qͥb dõ sacrificiũ lex diuina censuit. De his
ita eo apud iudeos reb gestis polibiꝰ negalo¬
politantis inundecimo historie sue libro ita
dicens. Ptholomei dux scopa ad suꝑiora ua
uadens loca suꝑauit hiemis tempore. gentẽ udȩox.
Dicit nãq & in eodẽ uolumine. qualit̾ scopam
anthiochꝰ deuincens. bethaniã & samariã & abel¬
la & cadra cepiss&. Paulo pꝰ uꝰ tradider̃ se ei u¬
dei qͥ circa tẽplũ habitabant. Postea uͦ ut amici¬
tiã &fedus ꝑtholomeus cũ antiocho c̃posuit de¬
dit ei filiã suã cleopatriã ad nuptũ ẽcedens ei
humilẽ syriã & samariã & iudeã & phenicen do.¬
tis nomine.ix.¬

Expanded text:
nisi purificatos secundum patriam legem, neque inferri nisi purificatos secundum patriam legem, neque inferri in civitatem carnes animalium, quae Judaeis interdictae sunt, sed solitis patriae uti permissum est, quibus Deo sacrificandum lex divina censuit. De his ita eo tempore apud Judaeos rebus gestis Polybius Megalopolitanus in historiae suae libro XI, ita dicit: Ptholomaei dux Scopa, ad superiora vadens loca, superavit hiemis tempore gentem Judaeorum. Dicit namque et in eodem volumine qualiter Scopam Antiochus devincens, Bathaniam et Samariam, et Abella et Cedar cepisset. Paulo post vero tradiderunt se ei Judaei, qui circa templum habitabant. Postea vero ut amicitiam et foedus Ptholomaeus cum Antiocho composuit, dedit ei filiam suam Cleopatram ad nuptum, concedens ei humilem Syriam et Samariam, et Judaeam et Phoenicen dotis nomine.