comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cribit᷑ deferens uiro dei panes primitiarũ:
& uiginti panes ordeaccos & frumentũ no¬
uũ in ꝑa sua: Quẽ autẽ meluis iurum
istum acciꝑe possumꝰ quã cocum scõꝵ pa¬
trum qui iurtute animi & bonoꝵ opum
pollent qui bene de balsalisa uenisse dr
balsalisa enĩ habens terciũ int̾oretat᷑: Rec̾te
gͦ debalsalisa ẽ : qui ternarium numerũ
in credulitate & confessione sc̃ȩ tͥnitatis
seruat: hic gͦ uir iuro dĩ panes primitia¬
rum offert : cũ redemptori nr̃o ꝑ gr̃am eiꝰ
inspiratus: offert libros de origine creatu¬
rarum compositos Offers uiginti panes
ordeaceos : hoc ẽ de calogum legis inmoy¬
si & ꝓpħarũ scriptis comp̃hensum: Offeit
frumentũ nouum in ꝑa sua : cũ nouum
testamentũ post mediatoris nr̃i ad uen¬
tum in sc̃i euangłii & apłoꝵ scriptis ꝑfẽit.

Expanded text:
ei panes primitiarum, et viginti panes hordeaceos, et frumentum novum in pera sua. Quem autem melius virum istum accipere possimus, quam coetum sanctorum Patrum, qui virtute animi et bonorum operum pollent? Qui bene de Baalsalisa venisse dicitur. Baalsalisa enim habens tertium interpretatur. Recte ergo de Baalsalisa est qui ternarium numerum in credulitate et confessione sanctae Trinitatis servat. Hic vero vir viro Dei panes primitiarum offert, cum Redemptori nostro per gratiam ejus inspiratus offert libros de origine creaturarum compositos. Offert viginti panes hordeaceos, hoc est, Decalogum legis in Moysi et prophetarum scriptis comprehensum. Offert frumentum novum in pera sua, cum Novum Testamentum post Mediatoris nostri adventum in sancti Evang
Abbreviated transcription (Latin):
penetͣre potusset Ande & ipse ardo in eorp
quoq utraq sub leuatione. ꝑ quędã in cre¬
menta distinguit᷑: Nam enoch trans latus: he¬
lias uero ad cȩlum subuectus esse memorat᷑.
ut ueniret post modũ qͥ nec translatus Nec
sub uectus : cęlũ aethereum sua uirtute
penetͣret : Qui nobis in se credentib carnis
quoq mundiciã largiret᷑. & sub eo ꝑ incre

Expanded text:
e potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incre
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eras modius similȩ uno statere erit̃ :¬
& duo modii ordei stare uno importa sama¬
riȩ qđ cũ ñ cred̾et unus de ducib suꝑ cui
manũ rex in cũbebat: homini dĩ ait si dñs
fecerit aiam cataractas incelo: Nũqͥo pot̾it
esse qđ loq̃ris : qͥait idebis ocłis ciuis: & in¬
de ñ comedes: Potest hoc loco benadab cum
suo exercitu diabolus mystice accipi: qui
corda iniquoꝵ ꝑ in iudiam contͣ eccłiam
bellũ gerere excitat: Sub hoc qͥdẽ rege suis
mͦ falsi uidei: de qͥbus in apocalipsi scͥptã
est: Qui dict̃ se iudeos eẽ & ñ sunt: sed suis
sẏnagoga satanȩ ÷ sub hoc rege sunt paga¬
ni: sũnt & heretiẽi : Facta gͦ ꝑsecutione ab
anti quo hoste : ꝑ tales ad fligit᷑ popłs dei.
qͥ est positus in samaria: hoc ẽ in custodia legis
diuinȩ: Fitq fames ualida : cũ ñ ꝑmittit᷑ doc¬
torib lib̾e uerbũ dei p̃dicare: S helisaeo
reuelante hoc ẽ redemptore nr̃o ꝑ eiũ igłium

Expanded text:
as modius similae uno statere erit, et duo modii hordei statere uno in porta Samariae. Quod cum non crederet unus de ducibus, super cujus manum rex incumbebat homini Dei ait: Si Dominus fecerit etiam cataractas in coelo, nunquid poterit esse quod loqueris? Qui ait: videbis oculis tuis, et inde non comedes. » Potest hoc loco Benadad cum suo exercitu diabolus mystice accipi, qui corda iniquorum per invidiam contra Ecclesiam bellum gerere excitat. Sub hoc quidem rege sunt modo falsi Judaei de quibus in Apocalypsi scriptum est: « Qui dicunt se Judaeos esse, et non sunt, sed sunt synagoga Satanae . » Sub hoc rege sunt pagani, sunt et haeretici. Facta ergo persecutione ab antiquo hoste per tales affligitur populus Dei, qui est positus in Samaria, hoc est, in custodia legis divinae. Fitque fames valida, cum non permittitur doctoribus libere verbum Dei praedicare. Sed Elisaeo revelante, hoc est, Redemptore nostro per Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
nuare popłi israhelitici quȩ fuit impat¬
Nam abraham & sara: tres uiros iuxta cos¬
uallẽ mambre susciꝑe & pascere meru¬
erunt: huic gͦ mulieri non habenti filiũ
ꝓpħa ꝓmisit dicens In tempore isto & in
hac eadẽ hora si uita comes fuerit: habebis
in utero filium: Cui illa respondit: Noli
queso dñe mi uir dei : Noli mentiri ancil¬
le tuȩ : & concepit mulier & peꝑit filiũ:
intempore & in hora eadẽ qua dixerat he¬
liseus: his quoq similia dñs ad habrahã
retulit dicens Reuertens ueniam ad ce
temꝑe isto uita comite: & habebit filiũ
sara uxor tua: Quo audito sara: risto

Expanded text:
insinuare populi Israelitici, quae fuit in patriinsinuare populi Israelitici, quae fuit in patriNam Abraham et Sara tres viros juxta convallem Mambrae suscipere et pascere meruerunt . Huic ergo mulieri, non habenti filium, propheta promisit dicens: « In tempore isto et in hac eadem hora, si vita comes fuerit, habebis in utero filium. Cui illa respondit: Noli, quaeso, domine mi, vir Dei, noli mentiri ancillae tuae. Et concepit mulier, et peperit filium in tempore, et in hora eadem, qua dixerat Eliseus. » His quoque similia Dominus ad Abraham retulit, dicens: « Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua . Quo audito, Sara, ri
Abbreviated transcription (Latin):
ci. & gentilis quasi duoꝵ filioꝵ mat̾ : quȩ
prius ex ꝑuerso oꝑe consentiendo callidi
a creditore acceꝑat: & duos quos
obędiens: ex paruo qđ habebat olei uacua
uasa in fundit: quia dum abuniꝰ ore doc¬
toris parũ qudẽ amorẽ dunitatis multori
uacus mentes hauriunt : exuberante gra¬
tiȩ ungento diuiniamoris usq ad sũmũ
replentur &iam nunc multoꝵ corda quȩ
prius fuerant uacua uascula: ungento
sp̃s plena sunt: quȩ ex paucitate olei solũ¬
modo in fusa uidebantus Qd̾dũ aliis
atq aliis dat᷑ & ab auditorib fides accipt᷑.
erepta mulier iudelicet sc̃a eccłia sub cre¬
ditoris sui iam debito ñ tenetus: Facta
est aũt̃ quȩdã dies : & transiebat heliseus
ꝑsunam : Erat aũt̃ ibi mulier magna: quȩ
tenuit eum ut comedet panẽ Cumq fre¬
quent̾ in de transiret: de uertebat ad eã ut
comedet panẽ. & cet̾a: Mulier gͦ ista quȩ
ꝓpħam hospitio suscepit : bene potest inss

Expanded text:
ci et gentilis, quasi duorum filiorum mater? Quae prius ex perverso opere, consentiendo callidi a creditore acceperat, et duos, quos aeceptis obediens, ex parvo quod habebat olei vacua vasa infundit, quia dum ab unius ore doctoris parvum quidem amorem divinitatis multorum vacuae mentes hauriunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque ad summum replentur. Etiam nunc multorum corda, quae prius fuerant vacua vascula, unguento Spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solumodo infusa videbantur. Quod cum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia sub creditoris sui jam debito non tenetur. « Facta est autem quaedam dies, et transibat Elisaeus per Sunam. Erat autem ibi mulier magna, qutenuit eum, ut comederet panem. Cumque frequenter inde transiret, divertebat ad eam, ut comederet panem. » Mulier ergo ista, quae prophetam hospitio suscepit, bene potest originem
Abbreviated transcription (Latin):
& manifestius dix̃. Quomͦ contͥtus ẽ baculu̾s
gloriosus uirga magnisicentie : & iterum
contritũ ẽ cornu moab hȩc aũt dicunt᷑ sub
nomine moab: ut stulta scłi & in celũ sẽnꝑ
ferens malitia teratur¬

Expanded text:
Et manifestius dicit: « Quomodo contritus est baculus Et manifestius dicit: « Quomodo contritus est baculus gloriosus, virga magnificentiae? » Et iterum: « Contritum est cornu Moab. » Haec autem dicuntur sub nomine Moab, ut stulta saeculi, et in coelum semper ferens malitia conteratur
Abbreviated transcription (Latin):
in celligat᷑ suꝑbia : De qͥbus dr̃ ꝑdam sapi¬
entiã sapientiũ: & in telligentiã in telliges¬
tiũ rȩꝓbabo: pauca deꝓpħis exempla repli¬
canda sunt : Amos loquitur hec dic̃ dñs
suꝑ tͥbus impietatib moab & suꝑ quatuor
non aduersaboͭ eũ. ꝓ eo qđ conbussit ossa re¬
gis idumeȩ incineres Uere eñi qͥcqͥd in scło
dogmatũ ꝑuersoꝵ. qͥcqͥd ad tertenã sapierd¬
ciam ꝑtinet᷑ putatur esse robustũ: hoc dia¬
lectica sub uertit᷑ & instar in cendii incine¬
res fauillas que de soluit᷑ ut ꝓbecur nichil qđ
putabatur eẽ fortissimũ S & esaias suꝑbiã
moab arguit dicens: Audiuimus contume¬
liam moab: contumeliosus ẽ nimis: suꝑbiã
eus abstuli: hieremias quoq contͣ om̃s ua¬
ticinans nationes ꝓprie loqͥtur ad moab: qđ
confidebas in munitionib tiuis & post pau¬
qm̃ dicitis fortes ramos ac deinde luxta ẽ
dies moab ut ueniat: & malitia eius minis

Expanded text:
elligatur superbia, de quibus dicitur, Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam intelligentium reprobabo: pauca de prophetis exempla replicanda sunt. Amos loquitur: « Haec dicit Dominus super tribus impietatibus Moab, et super quatuor non aversabor eum, pro eo quod combussit ossa regis Idumeae in cineres . » Vere enim quidquid in saeculo dogmatum perversorum, quidquid ad terrenam sapientiam pertinet, putatur esse robustum, hoc dialectica subvertitur, et instar incendii, in cineres favillasque dissolvitur, ut probetur nihil, quod putabatur esse fortissimum. Sed et Isaias superbiam Moab arguit dicens: « Audivimus contumeliam Moab, contumeliosus est nimis. Superbiam ejus abstuli . » Jeremias quoque contra omnes vaticinans nationes, proprie loquitur ad Moab: « Quod confidebas in munitionibus tuis . » Et post pauterum: « Quoniam dicitis fortes ramos. » Ac deinde: « Juxta est dies Moab, ut veniat, et malitia ejus nimis. »
Abbreviated transcription (Latin):
&iam nunc : ꝑcussitq aquas & diuise sunt
huc atq illuc: & transiit heliseus: Q uid sig¬
nificat pallium helię. Nisi in carnationẽ dñi.
ꝑquã redemptor nr̃ leti fluuiũ disrupit no¬
bisq transitũ ad utã p̃parauit: hoc gͦ pal¬
lium heliseus post transitũ heliȩ retinuit :
quia fidẽ in carnationis xp̃i. eccłia post asces
sionẽ eius ad celos reseruauit: ꝑ quã p̃sentis
uitȩ fluc̃tus cransire satagit: S si c̃ heliseus
ꝑcutiens pallio fluuiũ aquas nodiuisit
ante quã dixit : ubi ẽ ds̃ helie etiã nune s
& sic ꝑcussit aquas & diuisȩ st̃. lta eccłia
nisi ꝑ in uocationẽ nominis dm̃ uirtutes
ullas facere ñ potest : quia sic̃ ipse dixit sine
me nichil potestis facere : Nichil ẽ eñ huma¬
num studiũ: nisi ad sit ad uitoriũ diuinũ:

Expanded text:
etiam nunc? Percussitque aquas, et divisae sunt huc atque illuc, et transiit Eliseus, etc. » Quid significat pallium Eliae, nisi Incarnationem Domini, per quam Redemptor noster lethi fluvium disrupit, nobisque transitum ad vitam praeparavit? Hoc ergo pallium Eliseus post transitum Eliae retinuit, quia fidesionem ejus ad coelos reservavit, per quam praesentis vitae fluctus transire satagit. Sed sicut Eliseus percutiens pallio fluvium, aquas non divisit antequam dixit: « Ubi est Deus Eliae etiam nunc? » et sic percussit aquas, et divisae sunt, ita Ecclesia, nisi per invocationem nominis Domini, virtutes ullas facere non potest, quia, sicut ipse dixit, « Sine me nihil potestis facere . » Nihil est enim humanum studium, nisi adsit adjutorium divinum.
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dicens ꝑcute obseero gente hane cecita¬
tȩ : ꝑ cussitq eos dñs ne uiderent: luxta uer¬
bũ helisei Bonũ gͦ illis ẽ quos ocłs suus scan¬
dalizat ut eruatur & ꝓiciat᷑ ab eis: quati¬
nus in tuitus suꝑbiȩ & malitiȩ obduret᷑
& ocłs sanȩ fidei ac simplicitate aꝑiatͦ Unde
stultus fiat ut sit sapiens Dieitq rex
isrł adheliseũ c̃ uidisset eos: Nũqͥd ꝑcuti¬
am eos pat̾mi : & ille ait ñ ꝑcutes Neq
eñi coepisti eos gladio aut arcu tuo: ut ꝑeu¬
tias: Pone pane &aquã corã eis: ut come¬
dant & bibant & uadant ad dñm suum¬
& reł&: Post qͣ. gͦ heliseus hostes ir samariã
ad dixit ñ eos oceidi ꝑmisit: sed refectionẽ.
magnã ciboꝵ illis p̾parans dimisit ĩpace
& saulũ du contͣ stimulũ calcitrantẽ. pri¬
mũ dñs ex cecauit: de inde scientia spirita¬
li magnifice repleuit. at que ad p̃dicandũ
euũgłiũ suũ in gentib direxit nobisq p̾ce¬

Expanded text:
num, dicens: Percute, obsecro, gentem hanc caecitate. Percussitque eos Dominus ne viderent juxta verbum Elisei. » Bonum ergo illis est quos oculus suus scandalizat ut cruatur et projiciatur ab eis , quatenus intuitus superbiae et malitiae obturetur, et oculus sanae fidei ac simplicitatis aperiatur. Ustultus fiat ut sit sapiens . » « Dixitque rex Israel ad Eliseum, cum vidisset eos. Nunquid percutiam eos, Pater mi. Et ille ait: Non percuties. Neque enim coepisti eos gladio, aut arcu tuo, ut percutias: Pone panem et aquam coram eis, ut comedant et bibant, et vadant ad Dominum suum. » Postquam ergo Eliseus hostes in Samariam adduxit, non eos occidi permisit, sed confectionem magnam ciborum illis praeparans dimisit in pace. Et Saulum diu contra stimulum calcitrantem primum Dominus coecavit; deinde scientia spiritali magnifice replevit, adque praedicandum Evangelium suum in gentibus direxit ; nobisque praece
Abbreviated transcription (Latin):
plex inme: qui respondit: Rem difficilem
postulasti: at cam̃ si uideris me quando
ñ erit: Quẽ eñi hoc loco significat helias
nisi caput nr̃m dñm scilicet redemptorẽ
num : hac gͦ fiducia accepta a dño. postu¬
lat heliseus hoc ẽ popłs xp̃ianus. ut fiat
inremissione utiq peccatoꝵ & con̾latione uir¬
tutũ Redemptor igitꝰ nr̃ qͥ non habuit pecca¬
tũ neq peccatũ fecio nec dolus inuentus est
in ore eius: remissione. peccatoꝵ ñ eguit¬
Si ego indigito dei eicio demonia: ꝓfecto
ꝑuenit in uos regnũ dei in separabilia suis
ueritate ad testante quȩ ait : Quia quȩ pat̾¬

Expanded text:
plex in me. Qui resplex in me. Qui respostulasti: attamen si videris me, quando non erit. » Quem enim in hoc loco significat Elias, nisi caput nostrum, Dominum scilicet Redemptorem? num . » Hac ergo fiducia accepta, a Domino postulat Eliseus, hoc est, populus Christianus, ut fiat in remissione utique peccatorum et collatione virtutum. Redemptor igitur noster, « qui non habuit peccatum, neque peccatum fecit, nec dolus inventus est in ore ejus , » remissione peccatorum non eguit« Si ego in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . » Inseparabilia sunt Veritate attestante, qu
Abbreviated transcription (Latin):
& in ipso se qui ad cęlum qͥ ad celum ascendit
dñs ostendit: Nã enoch qui dẽ uxore & filios
habuit: helias uero neq uxorẽ neq filios
legitur habuisse: Pensate gͦ quomͦ ꝑincre¬
menta creuerit mundicia castitatis: qđ
& ꝑ translatos famulos : & ꝑ ascendentis dñi
ꝑsonã patent̃ ostendit᷑: Translatus namqẽ
enoch: ꝑ coitum genitus & ꝑ coitum generans
Raptus helias: ꝑ coitũ genitus sed non eciam̃
ꝑcoitũ generans: A ssuptus est uero dñs:¬
neq ꝑ coitum generans neq ꝑcoitũ genera¬
tus: Querit᷑ aũt qͦm heliseus eum suus ma¬
gister helias loc̃ postulandi ei offerret du¬
plicẽ sp̃m heliȩ postulau̾it: cũ dñs dicat in
euangłio: non ẽ. discppłs suꝑ magistrum :
peticionis mysteriũ si consideret᷑ . non im¬
portuna sed necessaria postulatio ẽẽ decer¬
nitur Dixit gͦ helias ad heliseũ Postula
qđ ius ut faciãm tibi anteqͣ dollarate:
dieitq heliseus. Obsecro ut fiat sp̃s tuus du¬

Expanded text:
m ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero esneque per coitum generans, neque per coitum generatus. Quaeritur autem quomodo Elisaeus cum suus magister Elias locum postulandi ei offerret, duplicem spiritum Eliae postulaverit, cum Dominus dicit in Evangelio: « Non est discipulus super magistrum: petitionis mysterium si consideretur, non importuna, sed necessaria postulatio esse decernitur. « Dixit ergo Elias ad Eliseum: Postula quod vis ut faciam tibi antequam tollar a te. Dixitque Eliseus: Obsecro ut fiat spiritus tuus du
Abbreviated transcription (Latin):
um ineuugłio iteratũ legimꝰ. cũ infractio¬
ne qͥnq panũ qͥnq milia hominũ: & item
septẽ panũ quatuor milia hominũ: saciata
esse. cõmemorant᷑: Qͥ satiatis curbis : college¬
runt duodecim cophinos siue septẽ sportas
fragmentoꝵ: Quia nullus ẽ qͥsacramenta
scripturȩ diuinȩ ꝑ onãa caꝑe possit: qͥnsibi
saciato suꝑ erit ĩuxta uerbum dñi

Expanded text:
 cum in fractione « quinque panum, quinque millia hominum , » et item, « septem panum, quatuor millia hominum, satiata esse commemorantur, « et satiatis turbis, cum collegerunt duodecim cophinos sive septem sportas fragmentorum , » quia nullus est qui sacramenta Scripturae divinae per omnia capere possit, quin sibi satiato supererit juxta verbum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
& ita p̃dic̃ absq uentis & pluuia aquarum
largitatẽ: Quid ẽ fossas in alueo correntis
facere : nisi ꝓfunda mxsteria in sacris scrip¬
turis bono studio querere : quȩ absq pluͥa
& uento aquã replent᷑: quia sepe. absq hu¬
mano solatio: sapientiã confert suis in ues¬
cigatorib potentia diuina. Unde dic̃ ioħs¬
Unde bibunt homines & iumenta : id ẽ doct᷑¬
nã accipient in geniosi qͥq & simplicȩs: Quia
quantũ idonea ẽ anima accipientis : tantũ
ibi inueniat documentũ suȩ salutis: Seqͥt᷑:
parũq hoc ẽ in conspectu dñi : in suꝑ tͣdeo
&iãm moab &cȩt̾a Non eni suffic̃ seruis
dei abdita mysteria scire: quin etiã debers
ea aliis p̃dicare &̾ contͣ dicentes redargue¬
re  qͥbus ꝓmissa ẽ. certa de hoste uictoria:
ut ꝑcutiant omnẽ ciuitatẽ mnunitã & om¬
nem urbẽ electam & cet̾a  Ciuitates mu
hereticĩ confidunt: hae gͦ ꝑp̃dicatores

Expanded text:
et ita praedicit absque ventis et pluvia aquarum et ita praedicit absque ventis et pluvia aquarum largitatem. Quid est fossas in alveo torrentis facere, nisi profunda mysteria in sacris Scripturis bono studio quaerere? Quae absque pluvia et vento aqua replentur, quia saepe absque humano solatio sapientiam confert suis investigatoribus potentia divina. Unde dici » -- « Unde bibunt homines et jumenta. » Id est doctinam accipiunt ingeniosi quique et simplices, quia quantum idonea est anima accipientis, tantum ibi inveniet documenti suae salutis. Sequitur: « Parumque hoc est in conspectu Domini, insupein manus vestras. » Non enim sufficit servis Dei abdita mysteria scire, quinetiam debent ea aliis praedicare, et « contradicentes ea redarguere ; » quibus promissa est certa de hoste victoria, « ut percutiant omnem civitatem munitam et omnem urbem electam. » Civitates munitas et haeretici confidunt. Hae ergo per praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
pidib Quio gͦ significant tres isti reges cos¬
tra moab bellũ gerentes : nisi rectores fide¬
lium qui ꝑsc̃ȩ trinittis fidẽ contra mun-¬
di pͥncipem & contͣ popłm eiꝰ. hoc ẽ phyloso¬
phos hereticos scismaticos atq om̃s iniquos cũ
scuto fidei atq armis spiritalib confliguns ÷
aloab gͦ qͥ de in cestonatus ẽ. & in terp̃tatur
de patre: bene illis conuenit ad quos dñs dyx̃
Uos de diabolo patre. estis: & desideria patris
uri uultis facere : hi gͦ aduersant᷑ aeccłiȩ par¬
tim minis parta ꝑsecutionib: partm dolo
bus ait ꝓpħa dñi : facite alueum torrentis
huiꝰ: fossas & fossas Non uidebias uentum
neq pliuuã : & alueus iste replebit᷑ aquis &
dñi popło siti fatigato ꝑmiraculũ fac̾tum
adño consulit Sic & ꝓpħica dicta consili¬
um p̃bent fidelib. qualit̃ spiritali doctri¬
na sitim suã extingant atq animũ refici¬
ant ÷ lubet gͦ fossas facere in correntis alueo:

Expanded text:
id ergo significant tres isti reges contra Moab bellum gerentes, nisi rectores fidelium, qui per sanctae Trinitatis fidem contra mundi principem et contra populum ejus, hoc est, philosophos, haereticos, schismaticos, atque omnes iniquos « cum scuto fidei atque armis spiritualibus » confligunt? Moab ergo, qui de incesto est, et interpretatur de patre, bene illis convenit, ad quos Dominus dixit: « Vos de diabolo patre estis, et desideria patris vestri vultis facere . » Hi ergo adversantur Ecclesiae, partim minis, partim persecutionibus, partim dolo bus ait propheta Domini: « Facite alveum torrentis hujus, fossas et fossas; non videbitis ventum neque pluviam; et alveus iste replebitur aquis; et Domini populo siti fatigato per miraculum factum a Domino consulit; sic et prophetica dicta consilium praebent fidelibus, qualiter spirituali doctrina sitim suam exstinguant atque animum reficiant. Jubet ergo fossas facere in torrentis alveo,
Abbreviated transcription (Latin):
sub latus ẽ. ut in secretam quãdam derrȩ re¬
gionẽ repente duceret᷑:. ubi in magna lam
carnis & sp̃s quiete uiueret quousq ad finẽ
mundi redeat & mortis debitũ soluat: Sub
leuatus nanq helias: ascensionẽ dñicam
designauit Ille eni mortẽ distulit ñ euasit:
Redemptor aũt nr̃ quia non distulit suꝑa¬
uit: eamq resurgendo consumpsit & resur¬
rectionis suȩ głam ascendendo declarauit
Notandũ qͦq ẽ qđ helias in curru legitꝰ
ascenxlisse: ut uidelicet aꝑte monstraret᷑
quia hõ purus ad uitorio egebat alieno
Pangłos qͥppe illa facta &e ostensa st̃ aduemes.¬
ta quia nec ad cȩlũ quidẽ aereum ꝑse ascen¬
d̃e pot̾at: quẽ nature suȩ insirinitas gͣua¬
but : Redemptor aũt ñr non curra ñ angłis¬

Expanded text:
sublevatus est, ut in secreta quadam terrae resublevatus est, ut in secreta quadam terrae regione repente duceretur, ubi in magna jam carnis ac spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat et mortislevatus namque Helias ascensionem dominicam designavit; ille enim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster, quia non distulit, sed superavit, eamque resurgendo consumpsit, aeternae resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est, quod Helias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur, quia purus homo adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta, et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor aut
Abbreviated transcription (Latin):
tes xp̃m dm̃ eẽ ꝑfectũ. nec pͥncipẽ penitentiȩ:
dicunt ad eum: Quinqͣginta annos non dũ
habes & habrahã nosti: In futuro diuini ignis
incendio extingunt᷑: Tercius aũt quinqͣgena¬
rius qͥ conu̾sis ad fidẽ trinitatis penitentis
sacramenta cognouit: indulgentiã meruit:
actum ẽ aũt cũ leuare uellex dñs heliam
ꝑturbinẽ in cȩlum ibat helias & heliseus
de galgalis: Dixitq helias ad heliseũ: Sede
hic : quia dñs misit me usq inbet̾el : Cui ait
helisaeus : Uuit dñs & uiuit anima tua: qr
non derelinquã te. & cet̾a  Quid ẽ qđ helias
ad cęlum raptus dr̃: Nũqͥd nã eum adhuc
in hac carne corruptibili positũ: ad illius sũ¬
mȩ qͥetissi nũ ante resurrectionẽ ascensionẽq
dñi credimꝰ eẽ ꝑductũ : sed aliud̃ cȩlũ aereũ:
aliud aethereum: Celũ qͥppe aereũ terrȩ ẽ.
ꝓximũ: unde & aues oęli dicimꝰ quia uolita¬
re in aere uidemꝰ. In cęlũ itaq aereum helias

Expanded text:
tum Deum esse perfectum, nec principem poenitentiae, dicunt ad eum: « Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham nosti? in futuro divini ignis incendio exstinguuntur. Tertius autem quinquagenarius, quia conversus ad fidem Trinitatis poenitentiae sacrameactum est autem, cum levare vellet Dominus Eliam per turbinem in coelum, ibat Elias et Eliseus de Galgala. Dixitque Elias ad Eliseum: Sede hic, quia Dominus misit me usque in Bethel. Cui ait Eliseus: Vivit Dominus, et vivit anima tua; quia non derelinquam te, etc. » Quid est, quod Elias ad coelum raptus dicitur? Nunquidnam eum adhuc in hac carne corruptibili positum ad illius summae quietis sinum ante resurrectionem ascensionemque Domini credimus esse perductum? Sed aliud est coelum aereum, et aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum, unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum quippe aereum Elias
Abbreviated transcription (Latin):
Prudentia in qͥt carnis mors ẽ: Prudentia
autẽ sp̃s : uita & pax: hoc ltaq sentientes
fideles popłi mortẽ in olla exclamant: c̃
talem doctrinã quasi deceptionẽ animao
detestantes uociferant: S iubente heliseo
farina in ollã mittit᷑ : cum scientia spirita¬
lis in tali condimento in tromittto᷑: ut ex¬
clusa om̃i amaritudine pͣuitatis pastus
in de fidelib p̾paret ᷑ salubris. Clir autẽ
quidã uenit debalsalisa: deferens uro dĩ

Expanded text:
Prudentia, inquit, carnis mors est. Prudentia autem spiritus, vita et pax . » Hoc itaque sentientes fideles populi mortem in olla exclamant, cum talem doctrinam, quasi deceptionem animarum, detestantes vociferantur. Sed, jubente Eliseo, farina in ollam mittitur, cum scientia spiritalis in tale condimentum intromittitur, ut, exclusa omni amaritudine pravitatis, pastus inde fidelibus praeparetur salubris « Vir autem quidam venit de Baalsalisa, deferens viro Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sibit ꝑeam: corruet & esuriet  & cum esu¬
rierit irascet᷑: & maledicet regi suo & dõ¬
suo & suspioiet sursũ aͣ ad terrã in tue¬
bitur: & ecce tͥbulatio. & tenebrȩ. dissolu¬
tio angustia & caligo ꝑsequens: & ñ pot̾it¬
ĩsͣs auolare de angustia sua: Mittit rex impius
duos quinqͣgenarios cum sub ditis sibi militib
ut ex hibeant heliam: qui diuino igne consũp¬
ti sunt: Tercius autẽ missus saluator:Quin

Expanded text:
iet, et cum esurierit irascetur, et maledicet regi suo, et suspiciet sursum, et ad terram intuebitur. Ecce tribulatio et tenebrae, dissolutio, angustia et caligo persequens, et non poterit avolare de angustia sua. Mittit rex impius duos quinquagenarios cum subditis sibi militibus, ut exhibeant Eliam, qui divino igne consumpti sunt tertius autem missus salvatur. Quin
Abbreviated transcription (Latin):
effrem: Domus gͦ ochoriş synagoga ẽ uide¬
oꝵ : quȩ legalib p̃ceptis qͣsi cancellis cenacu¬
li undiq circũdata erat : Seo sic̃ ochorias
ꝑcancellos quib tueri debuit ruens egͥtudi¬
nem nimiam in currit: ita & popłsᷤᷤ iudeoꝵ
legis custodiã excedens in langorẽ desꝑabi¬
lem peccatoꝵ cecidit U̾bi quia duuna p̾si¬
dia dereliqͥt: salutis remedia in uenire non
meruit: Consugit eñi sic̃ rex impius fec̃ ad
falsoꝵ deoꝵ p̃sidia: a quib magis lesus ꝙͣ
aduitus ẽ: & ideo ꝓpħico ore eorripit᷑: & de
eius morte iucina illi p̃dicit᷑: Hinc ꝑesar

Expanded text:
em . » Domus ergo Ochoziae Synagoga est Judaeorum, quae legalibus praeceptis quasi cancellis coenaculi undique circumdata erat. Sed sicut Ochozias per cancellos quibus tueri debuit ruens aegritudinem nimiam incurrit, ita et populus Judaeorum, legis custodiam egrediens, in languorem desperabilem peccatorum cecidit. Ubi quia divina praesidia dereliquit, salutis remedia invenire non meruit. Confugit enim, sicut rex impius fecit, ad falsorum deorum praesidia, a quibus magis laesus quam adjutus est. Et ideo prophetico ore corripitur, et de ejus morte vicina illi praedicitur. H
Abbreviated transcription (Latin):
‸ dices ad eos: Nunqͥd non ẽ ds inifrł ut eatis
ad consulendũ beltebub dm̃ acharon: quã
Areliqͣ: Mortuo quoq impiissao rege a hab:
impius heres ei successĩt : Filius utiq eiꝰ ocho¬
tias: de quo scriptura narrat qđ fecerit ma¬
lum in conspectu dñi: & ambulauerit in
iua patris sui & matris suȩ: & in uia ierobcã¬

Expanded text:
 lib. IV: « Nunquid non est Deus in Israel, ut eatis ad consulendum Belsebutb Deum Acharon? » Quaetc. » Mortuo quoque impiissimo rege Achab, impius haeres ei successit, filius utique ejus Ochozias, de quo Scriptura narrat quod fecerit malum in conspectu Domini, et ambulaverit in via patris sui et matris suae, et in via Jerob
Abbreviated transcription (Latin):
De ascensu & factura medii & tercii cenaculi¬
De distinc̃ta mensura templi ipsius & oraculi
UI Qđ̃ om̃is domus sit cedro uestita & auro
De in gressu oraculi siue. templi:¬
exi De atriis domus dñi¬
CII Quot annis templum sit aedificatum¬
ciii de columpnis aereis :¬
ui de mari aeneo¬
U de basibus decem & luteribus
xxui Qd̃ in regio iordanis facta sint uasa do
xxuiid e altari utro que.¬
xuiii de mensis decem aureis:¬

Expanded text:
De ascensu, et facturis medii, ac tertii tabernaculite intextum. De distincta mensura templi ipsius, et oraculi. Ut omnis domus sit cedro vestita, et auroe ingressu oraculi, sive templi. De atriis domus Domini. Quot annis templum sit aedificatum. De Columnis aereisDe mare aereo De basibus decem, et luteribus. Quod in regione Jordanis facta sunt vasa domus Domini. De altari utroque. De mensis decem aureis
Abbreviated transcription (Latin):
uod dauid nuntiũ scełisamalachites
lussit ante se ꝑcuti ꝓ morte lonathe & pa¬
de luctu dał quo plangebat in terfectos saul
& ionathan & qđ p̃cepit filios uida docere¬
nI Qd̾ dt in regem unctus suꝑ domũ uida uiris
labes galaad ꝑnuntios gr̃as referebat ꝓsepul

Expanded text:
uod David nuntium sceleris Amalecitem jussit ante se percuti pro morte SaDe luctu David quo plangebat interfectos Saul et Jonathan, et quod praecepit filiios Juda docervid in regem unctus super domum Juda, viris Jabes Galaad per nuntios gratias referebat, pro sepul
Abbreviated transcription (Latin):
aũt principatũ primus heli ex domũ i thamar:
qui fuit unus filioꝵ a aron. Nam pͥmitus de do¬
mu eleatari sacerdotes erant: ex quo honorem
filius apatre ꝑ cipiebat: & eleatar finees suo filio
tradidit : Post quẽ abieter eius filius hunc hono¬
rem accepit: quẽ bori suo fllio dereliquit: Cui
rursum ori filius successisset suus: & post hunc
heli ceniuit sacerdotium: de quo minc sermo nob
est habitus: cuiꝰ genus usq ad tempora imꝑii¬
salomonis hoc habuerat: Tunc eñi sacerdotiũ
exdomo eleatari de nuo receꝑunt: Unde eiuden¬
a signo p̃figuratũ ẽ post excinc̾tum sacerdotiũ
uideoꝵ: carnalẽ in terisse sẏnagagam illi car¬
nalit̃ ad herentẽ: ꝓstratoq heli de sella pontificis:
udeoꝵ sedem habuere uacuam : & gloriã sacerdotii
regniq extinctam.

Expanded text:
autem principatum primus Heli ex domo Thamar, autem principatum primus Heli ex domo Thamar, qui fuit unus filiorum Aaron. Nam primitus de domo Eleazari sacerdotes erant: ex quo honorem filius a patre percipiebat, et Eleazar Phinees suo filio tradidit. Post quem Abiezer ejus filius hunc honorem accepit, quem Ozi suo filio dereliquit. Cui rursum Ozi filius successit suus. Et post hunc Heli tenuit sacerdotium, de quo nunc sermo nobis est habitus. Cujus genus usque ad tempora Salomonis hoc habuerat. Tunc enim sacerdotium ex domo Eleazari denuo receperunt. Unde evidenti signo praefiguratum est, post exstinctum sacerdotium Judaeorum carnalem interiisse Synagogam, illi carnaliter adhaerentem. Prostratoque Heli de sella, pontifices Judaeorum sedem habuere vacuam, et gloriam sacerdotii regnique exstinctam.
Abbreviated transcription (Latin):
& merito quia quisquis retrorsum conu̾titur.
a fide & ueritate: necesse est ut cadat & continuo
moriatur . muistice aut̃ transeuntȩ archa dñi ad
gentes : ꝑ iit adq in ceriit sacerdotium uideoꝵ
duo quoq filii heli corruerunt quoꝵ unius
uxor uduata & mox impartu morcua est: pro¬
pter eam dẽ ꝑturbationẽ : De quo iosephus ita re¬
fert :Cum uero heli etiam archam audisset ab hos¬
tibus captam dolors turbatus. eo qđ ei p̃ter spem
tantũ onis accesserat ruenis đe functus est: dũ
oc̾to & xc. uixisset annos quoꝵ xl. cenuerat
principatum: ea si quidẽ die defuncta ẽ. & con-¬
uix finees eius filii : dum ꝑ occasũ mariti nequa¬
quã uiuere tolerasset : cui p̃gnanti quidẽ nunti¬
atus ẽ. luc̃tus uiri peꝑit autẽ filium septẽ men¬
sium: quẽ obhoc appellauerunt iachabod qđ
nom̃ de signat in glorium : eo qđ illo tẽpors exer¬
citui huius modi de formitas accessisset: Habuit

Expanded text:
Et merito. Quia quisquis retrorsum convertitur Et merito. Quia quisquis retrorsum convertitur a fide et veritate, necesse est ut cadat et continuo moriatur. Mystice autem, transeunte arca Domini ad gentes, periit atque interiit sacerdotium Judaeorum. Duo quoque filii Heli corruerunt, quorum unius uxor viduata, et mox in partu mortua est propter eamdem perturbationem. De quo Josephus ita refert: « Cum vir Heli etiam arcam audisset ab hostibus captam, dolore turbatus, eo quod ei praeter spem tantum onus accesserat, ruens de sede defunctus est, dum VIII et XC vixisset annos, quorum XL tenuerat principatum. Ea siquidem die defuncta est et conjux Phinees ejus filii, dum per occasum mariti nequaquam vivere tolerasset, cui praegnanti quidem nuntiatus est luctus viri, peperit autem filium septem mensium, quem ob hoc appellaverunt Ichabod, quod nomen designat inglorium, eo quod illo tempore exercitui hujusmodi deformitas accessisset. » Habuit
Abbreviated transcription (Latin):
s̾itua postea quã hec in figura mutationis ue¬
teris testamenti: a ꝓpħa illo prenuntiata sunt.
ad heli offendentem dñm istł in struxerunt aciem
phylistei hoc est palestini contra eos in afec: qui ai¬
locꝰẽ iu̾sta uicũ endor ietrahelis ciuitatis: ubi
dimicauit saul in sorte a ser: in qua habitatores
pristini ꝑmanser̃ In cerp̃tat᷑ aũt a fec furor no¬
uus: siuȩ ad prehendens: qđ bene conuenit reb
gestis: qui eñi iram dñi meruerunt : ab hostibus
ao phensi sunt : Tollunt aũt istahelitȩ archam ad-
tuitionẽ suam : capta est ab hostib archa: ipsiq
non solum uic̾a sunt & in fugam uersi. In mo
etiam magnastrages facta est occisoꝵ: Non nichil
cam̃ futuroꝵ significat: res hȩc gesta ꝓphetiȩ
archa eñi illa : ab alienigenis capta : in dicãbat
testamentum dĩ transiturum ad gentes: quando
eñi nuntiatum est heli sacerdoti captam fuisse
archã dei: cecidit de sella retrorsũ mortuus ẽ.

Expanded text:
itur posteaquam haec in figura mutationis Veteris Testamenti a propheta illo praenuntiata sunt ad Heli offendentem Dominum Israel, instruxerunt aciem Philisthaei, hoc est, Palaestini, contra eos in Aphec, qui locus est juxta vicum Endor Ezechielis civitatis, ubi dimicavit Saul in sorte Aser, in qua habitatores pristini permanserunt. Interpretatur autem Aphec furor novus, sive apprehendens. Quod bene convenit rebus gestis. Qui enim iram Domini meruerunt, ab hostibus apprehensi sunt. Tollunt autem Israelitae arcam ad tuitionem suam. Capta est ab hostibus arca, ipsique non solum victi sunt et in fugam versi, imo etiam magna strages facta est occisorum. Nonnihil tamen futurorum significat res haec gesta prophetiae. Arca enim illa ab alienigenis capta, indicabat testamentum Dei transiturum ad gentes. Quando enim nuntiatum est Heli sacerdoti captam fuisse arcam Dei, cecidit de sella retrorsum, et mortuus est.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ peccaui : ego inique egi: Isti qui oues sunt qͥd
fecer̃: Uertatur obsecro manus tua contra mȩ &
ornam iebusei: & peliaͣ: Semquȩ areuna int̾p̃¬
tatur ar̾ha: & ornam latine resonat lum̃ nobis:
uellet: altare iuibetur in area areuna ł orne
construere: ut inde unus qͥsq coniciat: quia alit̃
diuinitas ab homine placari ñ potest: nisi in ar¬
cha cordis ꝑ lum̃ rectȩ fidei & uerȩ dilectionis
altare illi de uotȩ humilitatis constituat : in quo
sacrificium piȩ confessionis ac laudis deo accepta¬
manifestat᷑ ubi dicit᷑ ex ꝑsona. dñi: sacrificiũ chr̃t¬
laudis honorificabit me & item sacͥficium in qͥt¬

Expanded text:
 peccaui, ego inique egi; isti, qui oues sunt, quid fecerunt? Vertatur, obsecro, manus tua contra me et Ornan Jebusaei, etc. » Denique Areuna interpretatur area, et Ornan latine resonat lumen nobis.vellet, altare jubetur in area Areuna vel Ornae construere, ut inde unusquisque conjiciat quia aliter Divinitas ab homine placari non potest, nisi in area cordis per lumen certae fidei et verae dilectionis altare illi devotae humilitatis constituat, in quo sacrificium piae confessionis ac laudis Deo acceptamanifestatur, ubi dicitur ex persona Domini: « Sacrificium laudis honorificabit me . » Et idem: « Sacrificium, in
Abbreviated transcription (Latin):
ne singłaris sapientiȩ locus suꝑior extollat ÷
lta sub iectis ꝓuidendũ ẽ. He sibi rectoꝵ facta
displiceant: si aũt̃ magistroꝵ uita iure rep̃¬
hendit᷑. oportet ut eiꝰ subditi etiã cũ displico¬
magistrũ uenerent᷑. S hoc ẽ sollenter in cu¬
endum : ne aut quẽ suen̾ari necesse ẽ. inuta¬
ri appetas : aut quẽ imitari displicet uen̾ari
cõtempnas. Sub tilis & enĩ uia tenenda ẽ. rec¬
titudinis & humilitãs : ut sicrep̃hensibilia
magistroꝵ facta displiceant: quatenus subdi¬
toꝵ mens a seruanda magisterii reuerentia ñ
issł octingenta milia uiroꝵ fortiũ qͥ educe¬
oe uida : qͣ dringenta septuaginta milia: Quos
quidẽ intellegendũ ẽ. aioabnumeratos ẽẽ: sed
sũmã eoꝵ nolusse ostenđẽ dł̃. nisi tantũ quantũ

Expanded text:
ne singulari sapientiae locus superius extollat, ne singulari sapientiae locus superius extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi, etiam cum displicent, venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est imitari appetas, aut quem imitari despicis venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitmagistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia nonIsrael octingenta millia virorum fortium, qui educede Juda quadrigenta septuaginta millia . Quos quidem intelligendum est, a Joab numeratos esse: sed summam eorum noluisse ostendere David, nisi tantum quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Iinfirmitas ꝓpͥa incessant̃ ad tendit᷑ Has uirȩs
nr̃is ueraciter examinare negligimꝰ: & quia de
nobis fortiora credmꝰ: id circo eos qͥ nobis p̃lati
sunt districte uidicamꝰ: quo enĩ nosmet ipsos
minus agnoscimꝰ: eo illos quos rep̾hende niti¬
mur plus uidemꝰ: Singula hȩc mala sunt: quȩ
nus ꝙͣ ipsi st̃ sapientes arbitrant᷑. & rursũ qͥ
subiecti st̃ rectoꝵ suoꝵ actiones iudicant:¬
& si ipsos regim̃ cenere contingeite se potuisse
agere melius putant: Unde plerũq fit ut & re¬
tores minus prudenter ea quȩ agenda sunt ui¬
deant : qua eoꝵ ocułos ipsa nebula elationis obs¬
curat: & non ñ quã is qͥ sub iectus ẽ. hoc cũ
p̃latus fuerit faciat : qđ duoũ sieri sub iectus
arguebat : & ꝓ eo qđ illa que uidicauerat ꝑ¬
petrat : saltimꝰ quia uidicauit erubescat: Igit
sic̃ p̃latis curandũ ẽ. Ne eoꝵ corda estimatio¬

Expanded text:
si infirmitas propria incessanter attenditur. Has vires si infirmitas propria incessanter attenditur. Has vires nostras veraciter examinare negligimus: et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos, qui nobis praelati sunt, districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, quae nus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt, rectorum suorum actiones  si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat, et nonunquam is qui subjectus est, hoc cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat. Et pro eo, quod illa, quae judicaverat, perpetrat, saltim quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
um: Neq eñĩ frustia ꝑsemet ipsũ dñs &̧s num¬
mularioꝵ fudit: & cathedras uendentiũ colũ¬
bas euertit: Nimirum significans quia ꝑ ma¬
gistros quidẽ uitã uidicat plebiũ. sed ꝑsemae¬
ipsũ facta examinat magistroꝵ: Iuã iuis etiã
sub ditoꝵ uitia quȩ amagistris modo ł dissimũ¬
lant᷑ udicare ł nequeunt: eiꝰ ꝓcul dubio iudi¬
cio reseriiant᷑: lgitur dũ salua fide res agit᷑. iur
tutis ẽ. m̾rito siqͥcqͥd pͥoris ẽ cołatur: deb& cam̃
humilit̃ suggeri: si fortasse ualeat qđ displic&
emendari  S curandũ sum moꝑe ẽ. Ne in suꝑ¬
biam transeat iusticiȩ in ordinata defensio. He
dum rectitudo in caute diligit᷑ ipsa magist᷑
restudinis humilitas amittat᷑: Ne eũ sibi pẽẽ
qͥ despitiat: quẽ fortasse contigit ut in aliqͣ
stione rep̃hendat: contͣ hunc tumorẽ suꝑbiȩ
ib ditoꝵ mens ad custodiã humilitatis edomat᷑.

Expanded text:
um. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes numum. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas egistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum, quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo dissimulantur vel judicari nequeunt, ejus procul dubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide rtutis est merito, si quidquid prioris est tolleretur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat, quod displicet emendare. Sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio, ne, dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur: ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contigit, ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tatib subditoꝵ disponunt᷑ acta regentiũ: ut
sepe ꝓmalo gregis etiã uere boni delinquat
uita pastoris : Illȩ enĩ deo actestante laudatus :
ille suꝑnoꝵ mysterioꝵ conscius dauio ꝓpħa.
tumore repentino elationis inflatus. popłm nu¬
merando peccauit: & cam̃ undictã popłs dđ
ritum plebium disponunt᷑ corda rectoꝵ: lustus
uero uidex ex ipsoꝵ anim. ad uersione corri¬
puit peccantis uitiũ : ex quoꝵ causa peccauit:
sed quia ipse sua scił uoluntate suꝑbiens acul¬
pa alienus ñ fuit: undictam culpe ipse etiã
suscepit : Nam ira seuiens quȩ corporaliter popłm
ꝑculit: rectorẽ quoq popłi. Incimo cordis dolore
ꝓstrauit: Certe uerũ ẽ. qđ ita sibi in uicẽ & rec¬
toꝵ merita connectant᷑ & plebiũ: ut sepe excul¬
pa pastoꝵ deterior siat uita plebium. & sepe ex
merito plebiũ mutet᷑ uita pastoꝵ: Sed quia
rectores habent iudicẽ suũ magna cautȩla
subditoꝵ ẽ. ñ temere uitam uidicare regenti¬

Expanded text:
tatibus subditorum disponuntur acta regentium, ut pro malo gregis etiam viri boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatus ; ille supernorum mysteriorum conscius David propheta tumore repentino elationis inflatur, populum numerando, quod peccavit: et tamen vindictam populus, David ritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex ex ipsorum animadversione corripuit peccantis vitium, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse sua videlicet voluntate superbiens a culpa alienus non fuit, vindictam culpae suae etiam suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certe verum est, quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur, et plebium, ut saepe ex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regenti
Abbreviated transcription (Latin):
aream & boues: argenti siclis qͥnquaginta: Qđ
imparalipomenon lta legit᷑: dedit gͦ dd̃ ornam
ꝓloco. sidos auri iustissimi pondis sexcentos In¬
tellegendũ namq ẽ boues argenti siclis qͥnqͣgin¬
ta: a ream uero sęxcentis aurxis emisse: Qedificauit
ibi dct altare dño & obtulit holocausta & pacifica :¬
& reppitiatus ẽ dñs terrȩ & coibita ẽ plaga ab ispł & cet̾a :

Expanded text:
nquaginta, quod in Paralipomenon ita legitur: « Dedit ergo David Ornam pro loco siclos auri justissimi ponderis sexcentos . » Intelligendum namque est, boves argenti siclis quinquaginta, aream vero sexcentis aureis emisse. « Et aedificavit ibi David altare Domino, et obtulit holocausta et pacifica, et repropitiatus es
Abbreviated transcription (Latin):
to melius in dĩ magisa᷑. in hostiũ manus incede:
Hȩc audiens ꝓpħa renuntiabat deo: Qui morbũ
& in teritũ misit in exercitũ hebreoꝵ : moriebant᷑
eñi ñ unomͦ ut facile langor potuiss agnosci:
sed mors quidẽ in om̃ib: multos uero langd̾ꝵ
occassionib & quȩ ñ possent cognoseo facile non¬
ꝑielunt: Aluis eñi suꝑ alium moriebat᷑: &
latent̾ in minens malũ uelocit̾ ferebat interi¬
cum: Alii siquidẽ ꝑiere cum uehementib do¬
loribus : & amaro gemiu animã relinquebant:
alii uero ipsis passionib marcescebant: lta ut
neq curã exibere corporib p̃ualerent ses pla
bore deficerent. Alii aũt repentinis tenebris
eoꝵ conatos ab ripientib suffocati: ꝓtinus
ex spirabant: Alii suꝑ mortuos quos sepelieban:
ipsi quaq moriebant᷑ : In ꝑfectas relinquentes.¬

Expanded text:
melius in Dei magis quam in hostium manus incidere. melius in Dei magis quam in hostium manus incidere. Haec audiens propheta renuntiabat Deo, qui morbum et interitum misit in exercitum Hebraeorum. Moriebatur enim non uno modo, ut facile languor potuisset agnosci. Sed mors quidem hominibus multorum languorum occasionibus, et quae non possent cognosci, facile peribant. Alius enim super alium moriebatur, et latenter imminens malum velociter ferebat interitum. Alii siquidem periere cum vehementibus doloribus, et clamore gemituque animam relinquebant. Alii vero ipsis passionibus inardescebant, ita ut neque curam exhibere corporibus praevalerent, sed pro labore deficerent. Alii autem, repentinis tenebris eorum conatus abripientibus, suffocati protinus exspirabant. Alii super mortuos, quos sepeliebant, ipsi quoque moriebantur, imperfectas relinquentes
Abbreviated transcription (Latin):
am peccati concedet̃: Tunc gͦ gad ꝓpħam misit
ad eum ds̃: cres suplicii conditiones portantẽ :
ut eoꝵ quã ꝓluret : eleͥgeret: utrũ uellet fam̃
in ꝓuintia generari annis. Uii : aut tribus men¬
sib pugnando uinceret᷑ ab hostib: an certe mor¬
bus & langoꝵ accederet tͥbus dieb hebreis Iile¬
uero in anxitatẽ huiꝰ electionis omiũ rerũ pessi¬
maꝵ in currens tͥbulabat᷑: & uebͤment̃ animo
uidebat᷑ ẽẽ confusus: Cumq ꝓpħa diceret hoc
om̃i modis inminere & responsũ uelocit̃ exigeret
ut electã abeo conditionẽ renuntiaret deo Cogitans
rex quia si fam̃ elegeret contra alios hoc facere
uideret᷑: quando ipse qͥdem habens : circa se uiros
fortissimos & custodes nichil omnino metuerae:
neci uero eius ȩxercitus sub iacerae Inter hȩc aũt
cõmunẽ potius passionẽ & regũ & sub iec coꝵ elegit :
in qua timor om̃ib ẽ ȩqualis dicens Quia mul¬

Expanded text:
am peccati concederet. Tunc ergo Gad prophetam misit am peccati concederet. Tunc ergo Gad prophetam misit ad eum Deus, tres supplicii conditiones portantem, ut earum quam probaret, eligeret, utrum vellet famem in provincia generari septem annis, aut tribus mensibus pugnando vinceretur hostibus, aut certe morbus et languor accideret tribus diebus Hebraeis. vero in anxietatem hujus electionis omnium rerum pessimarum incurrens, tribulabatur et vehementer animo videbatur esse confusus. Cumque propheta diceret, hoc omnimodo imminere, et responsum velociter exigeret, ut electam ab eo conditionem renuntiaret Deo, cogitans rex quia, si famem eligeret, contra alios hoc facere ium, ipse quidem habens circa se viros fortissimos et custodes, nihil omnino metueret, nec vero ejus exercitus subjaceret: inter haec autem communem potius passionem et regum et subjectorum elegit, in qua timor omnibus est aequalis, dicens: quia
Abbreviated transcription (Latin):
dñm Peccaui ualde in hoc facto: sed p̃cor dñȩ
ut transferas iniquitatẽ serui cui quia stulte:
eginimis. & Rta: In libro quoq exodi lta scͥp¬
cum est. Locutus est dñs ad moysen dicens:
quando culeris sũmã filioꝵ isrł: iusta numerũ
dabunt singłi p̃cium ꝓanimab suis dño. & ñ
erit plaga drĩs in eis cum fuerint secensito hoc
aũt dabit om̃is qui transit ad nom̃: dimidium
sicli iusta mensurã templi : siclus iuginti haba¬
obolos: Media pars fcͥli. offeret᷑ dño qui habecꝰ
in numero. auiginti annis & supͣ. dabit p̃cium
diues ñ ad det admediũ sicli: & pauꝑ nichil mi¬
nuet: susceptãq pecuniã quȩ collata est. a filiis
nimentũ eoꝵ coram dño. & ꝓpitiet᷑ animab eoꝵ:¬
hoc gͦ oblitus dd facere: id circo offendit dm̃:
nẽ faciens iosephus lta refert dicens: Prophetis
ltaq de clapantib dauid qđ ei ds irasceret᷑:. supli¬
care cepit eumq sogare ut ꝓpituuis esset. & ueni

Expanded text:
d: Peccavi valde in hoc facto, sed precor, Domine, ut transferas iniquitatem servi tui, quia stulte egi nimis, etc. » In libro quoque Exodi ita scriptum est: « Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Quando tudabunt singuli pretium pro animabus suis Domino et non erit plaga in eis cum fuerint recensiti hoc autem dabit omnis qui transit ad nomen dimidium sicli iuxta mensuram templi siclus viginti obolos habet media pars sicli offeretur Domino qui habetur in nDives non addet ad medium sicli, et pauper nihil minuet. Susceptamque pecuniam, quae collata est a filiis Inimentum eorum coram Domino, et propitietur animabus eoHoc ergo oblitus David facere, idcirco offendit Dominum, nem faciens Josephus ita refert, dicens: « Prophetis itaque declarantibus David quod ei Deus irasceretur, supplicare coepit, eumque rogare ut propitius esse