comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pertinebant mensis. xii uertebatur ita dumi¬
xat ut sex mensib oleo ungerentur mutino
⁊ aliis sex quibdam pugmentis aromab n¬
entur. Ingredicntesq ad regem quicquid il¬
lassent ad ornatũ pertinens accipiebaitr
eis placuerat ꝯposite de triclinio feminar
regis cubiculum transibant ⁊ que intra¬
rat uespere egrediebatur maneatq in d schꝰ
michi erant qui ꝯcubuus regis p̃sidebat: nec
hebat potestatem adregem ultra redeunoi nͥ
uoluiss rex ⁊ eam uenire uississet ex noĩe. Eu¬
oluto alite tẽe perordiuem: histabãt dies ais
posut egeus eiuchus custos iurginem hec ei
a domatum dedit. Erat .n. formosa ualde ⁊incre¬
ꝯdi pulcritudine oĩmq ołis gratiosa ⁊ amabi¬
lisindebati. Succa est iaꝙ ad cubiculum regis
afura mense decimo qui uecatur teleth.uũ. an¬
nouigni enus. Et adamauit eam rex plusqͣm
cuis fecitq eam irgnare in loco uasthi. Et uis¬
sit ꝯuiiuum p̾parari ꝑ maginificum cumtis

Expanded text:
pertinebant, mensis duodecimus vertebatur: ita dumtapertinebant, mensis duodecimus vertebatur: ita dumtaxat, ut sex mensibus oleo ungerentur myrtino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromaentur ingredientesque ad regem quicquid postulassent ad ornatum pertinens accipiebant et ut eis placuerat conpositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transiebant et quae intraverat vespere egrediebatur mane atque inde in eunuchi erant qui concubinis regis praesidebat nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi nisi voluisset rex et eam venire iussisset ex nomine evoluto autem tempore per ordinem instabat divoluit Aegaeus eunuchus custos virginum haec ei ad ornatum dedit erat enim formonsa valde et incredibili pulchritudine omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur ducta est itaque ad cubiculum regis Asueri mense decimo qui vocatur tebeth septimo anno regni eius et amavit eam rex plus quaeius fecitque eam regnare in loco Vasthi et iussit convivium praeparari permagnif
Abbreviated transcription (Latin):
trauslatus fuerat de irl̃m eo tempore quo iecrͣu¬
am regem iuda nabucħ rex babyloni transtu¬
lerat. Qui furc nudrituic fiie frĩs sui edisse que
altero nomine uocabatur hester: ⁊utrumq ꝑ¬
rentem amiserat pulchra nrimis ⁊ decora facis.
Mlortuisq pr̃e eius ac matre: mardocheus sile
ean adoptanit in filiam. Cumq percrebus
draderentur eumicho: hester quoq inder cetaras
puellas ei tradita est ut seruaretur innumero
⁊ tra deret ei ꝑtes suas ⁊ .uii. puellas sppciosissimal
de domo regis ⁊ tñ ip̃am quam pedisse quas erns
ornaret atq extoleret. Que noluit ei in dicarep
pulirn⁊ patriam suam. Mardo cheus .si. preccxi
ei. ut dohac re oĩtio reticeret. Qui de ambulala
eotidie ande uestibulum domus in quaelecte ut¬
gines seruabantur. cutram agẽt salutis hxstor
⁊ scire uolens quid ei acrideret. Cum aũ ueniss
tempus singłaꝵ ꝑ ordinem puellaꝵ itt iitianꝰ
ad regem expletis oĩb que ad cultum mulia

Expanded text:
lem eo tempore, quo Jechoniam regem Juda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat, qui fuit nutritius filiae fratris sui Edissae, quae altero nomine vocabatur Esther: et utrumque parentem amiserat: pulchra nimis, et decora facie. Mortuisque patre ejus ac matre, Mardochaeus sibi eam adoptavit in filiam. Cumque percrebuitraderentur eunucho: Esther quoque inter caeteras puellas ei tradita est, ut servaretur in numero et traderet ei partes suas, et septem puellas speciosissimas de domo regis, et tam ipsam quam pedissequas ejus ornaret atque excoleret. Quae noluit indicare ei populum et patriam suam: Mardochaeus enim praeceperat ei, ut de hac re omnino reticeret: qui deambulabat quotidie ante vestibulum domus, in qua electae virgines servabantur, curam agens salutis Esther, et scire volens quid ei accideret. Cum autem venisset tempus singularum per ordinem puellarum, ut intrarent ad regem, expletis omnibus quae ad cultum muliebrem
Abbreviated transcription (Latin):
nulla delebit obliuio. ⁊ ꝑsingłas generatões añ¬
te que intoro orbe sunt pronincie celebrabiur
nec est ulla einttas inqua dies phurim .i. sortu
guia filia abiahel ⁊ mardochens uideris ecial
cundam epłam. ut oĩ suidio dies ista solla

Expanded text:
 singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae celebrabunt nec est ulla civitas in qua dies Phurim id est Sorregina filia Abiahil et Mardocheus Iudaeus etiam secundam epistulam ut omni studio dies ista sol
Abbreviated transcription (Latin):
cria rensus eẽt de orto nemorib osito ⁊ ĩtrass o¬
uni loamr: repperit amansr̃ leccum cormisse
in quo iacebat hesttr. st ait. Eciam reginam
uult opprimere me presentem ĩdomo mea. Nec¬
dum uerbum deore regis exierat: ⁊statim oꝑu¬
cit̃ faciem eiis. Sixitq arbona iinus enmnichis
quistabant inministio regis. ĩnlignũ ꝙ para¬
uerat mardocheo qui loqitus ẽ prorge stat in
domo aman: hñs alticudinis . i. cbitos. Em dix̃
uex appenoite euni nico. snspensus est itaq amã
ĩpatibulo ꝙ ꝑauerat mardocdes. ⁊ regis ira qͥe
le illo dedit rex asuerusuit.
dmardorheus ingressus estañ faciem regis
fessa est .⁊. hesterer: ꝙ eẽt patriuis suus. Tul¬
it traq rex anulum ꝙ ab amantecipinsserat
⁊ tradidit mardoclxo. ixster aũ ꝯstitinit mardo¬
cheum suꝑ domum suam. Nec hiis ꝯtenta ꝓci¬
dit ad pedes tugie fileuitop ⁊ loqutta c̃ad eũ: oraũ

Expanded text:
cum reversus esset de horto nemoribus consito, et intrasset ccum reversus esset de horto nemoribus consito, et intrasset convivii locum, reperit Aman super lectulum corruisse, in quo jacebat Esther, et ait: Etiam reginam vult opprimere, me praesente, in domo mea. Necdum verbum de ore regis exierat, et statim operuerunt faciem ejus. Dixitque Arbona, unus de eunuchis, qui stabant in ministerio regis: En lignum, quod paraverat Mardochaeo, qui locutus est pro rege, stat in domo Aman, habens altitudendite eum in eo suspensus est itaque Aman in patibulo quod paraverat Mardocheo et regis ira quievit die illo dedit rex Asuerus Hestrum et Mardocheus ingressus est ante faciem regis confessa est enim ei Hester quod esset patruus suus tulitque rex anulum quem ab Aman recipi iusserat et tradidit Mardocheo Hester autem constituit Mardocheum super domum suam nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit
Abbreviated transcription (Latin):
quentib uencrunt enmichi regis a cito eum
ad ꝯuiuiumq regina parauerat ꝑgere ꝯpuler̃t.
trauit itaq rex ⁊ aman ad ana¬
ꝯuiuium: ut biberent cum regina. Sixitq ei
rexeciam insedã die postꝙͣ uino incaluerat. Q
est peticiotua hester ut deturt̾. ⁊ quid ius fieri. Eciã¬
sidmdiam ꝑetem regi mei petieris:.ĩ petrabis. Ad
qͣm illa fendit. ouniem grãm in ocłis tuis orex
isi tͥ placet dona m̾ aĩam meam quaꝓ rogo et
ppłm meũ ꝓ quo obsecro. Traditi .n. sumus ogo
ltq utinam inseruos ⁊ famulas uenderemur
eẽtq tolerabile malrim.⁊ gemens tacerem. Nũc
aũ hostis nr̃. ẽ cunis crudelitas redundat in regẽ.
adesq rex asuerus: ait. Quis est iste ⁊ cuius po¬
trutie. ut hec audeat facere : Dixitq hester. hos¬
tis ⁊ inimicus nr̃ pessimus ẽ iste aman. Ꝙ ille au¬
diens ilico obstupuit uultum regis ac regine fer¬
qͦ surrexit ut rogaret hest reginam ꝑaĩa sua
Intellexit .n. airge paratum sibi malum. Qui

Expanded text:
cito eum ad convivium quod regina paraverat pergere compulerunt. Intravit itaque rex et Aman, ut biberent cum regina. Dixitque ei rex etiam in secundo die, postquam vino incaluerat: Quae est petitio tua, Esther, ut detur tibi, et quid vis fieri? Etiamsi dimidiam regni mei partem petieris, impetrabis. Ad quem illa respondit: Si inveni gratiam in oculis tuis, o rex, et si tibi placet, dona mihi animam meam, pro qua rogo, et populum meum, pro quo obsecro. Traditi enim sumus ego At utinam in servos et famulas venderemur! esset tolerabile malum, et gemens tacerem. Nunc autem hostis est noster, cujus crudelitas redundat in regem. Respondensque rex Assuerus ait: Quis est iste, et cujus potentiae, ut haec audeat facere? Dixit Esther: Hostis et inimicus noster pessimus est Aman. Quod ille audiens illico obstupuit, vultum regis ac reginae ferquoque surrexit, ut rogaret Esther reginam pro anima sua, intellexit enim a rege sibi paratum malum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ cuncta q̃ eo tp̃e facere ceperant ⁊ q̃ matiu¬
cheꝰ litteris facienda mandauerat. Amã .ii. fliꝰ
amadachi stirpis agag hostis ⁊ adu̾sarius nsi
ret i misit phur ꝙ nr̃a lingua u̾titur inbitat.
Et postea ingressa ẽ hest̾ adregem: obsecrans it

Expanded text:
eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis Agag hostis et adversarius Iudeleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem
Abbreviated transcription (Latin):
.i. t̾cia decima diemensis .xi. adar. Sũmaq eple
fiuithec: ut ĩ omnib t̾ris ac ppłis qui regis astie
risublacebant imperio uotum fieret paratos eẽ
uideos ad caꝑiendam uindictam de hostib suis.
łgressiq sunt ueredarii celeres nuncios preftrẽ¬
tes. Et edictum regis pependit insusis. Mardocheꝰ
aũ de palatio ⁊ deconspectu regis egrediens fulge¬
bat inuestib regiis iacintins iidel ⁊ acrinis¬
coronam auream portans incapite ⁊ amictus
serico pallio atq purpureo. Oĩsq ciuitas exul¬
tauit atozletata est. Iudeis aũ noualux oriri
uisa est:. gaudium. honor ⁊ t̾pudium apud õs
ppłos urbes atq om̃s ꝓuincias quocumq regiꝰ
precepta ueniebant. mitra exultatio. epuleat
Grandis .n. cunccos uidaici noĩs t̾ror ĩuaserat.
Gitur .xii. mensis quem adar uocari
añ iam diximus t̃cia .xͣ. die q̃n cunctis uideis ẜ̃¬
terfectio parabatur. ⁊ hostes eoꝵ in sidiabantui
sanguini u̾sauice indei suꝑiores ẽẽ ceperunt ⁊

Expanded text:
i adar summaque epistulae fuit ut in omnibus terris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes et edictum regis pependit in Susis Mardocheus autem de palatio et de conspectu regis egrediens fulgebat vestibcoronam auream portans in capite serico pallio atque purpureo. Omnisque civitas exsultavit, atque laetata est. Judaeis autem nova lux oriri visa est, gaudium, honor, et tripudium. Apud omnes populos, urbes atque provincias, quocumque regis jussa veniebant, mira exsultatio, epulae grandis enim cunctos iudaici nominis terror invaserat igitur duodecimi mensis quem adar vocari ante iam diximus tertiadecima die quando cunctis Iudaeis interfectio parabatur et hostes eorum inhiabant sanguini versa vice Iudaei superiores esse coeperunt et
Abbreviated transcription (Latin):
met ⁊ dicat. Sic honorab̾r̃. quẽcumq rex uolnt
honorare. Dixit itaq ei rex. festina. ⁊ sumpta ho¬
la ⁊ equo fac ut loqutꝰ est mardocheo iuideo qui se¬
det ante fores palaen. Cane nequicꝙͣ de hiis q̃ lo¬
qutus es p̾termittas. Tulit itaq aman stolam
i equũ indutumq mareccheũ inplatea auita¬
tis ⁊ ĩpositũ equo precedebat: atq clamabit. hxx
ran. Au̾susq est maidochens adianuam palatii.
daman festinauit ire donum fuam lugens ⁊ co-¬

Expanded text:
t honorare dixitque ei rex festina et sumpta stola et equo fac ita ut locutus es Mardocheo Iudaeo qui sedet ante fores palatii cave ne quicquam de his quae locutus es praetermittas tulit itaque Aman stolam et equum indutumque Mardocheum in platea civitatis et inpositum equo praecedebat atque clamabat hoc rsus est Mardochaeus ad januam palatii. Et Aman festinavit ire in domum suam lugens coope
Abbreviated transcription (Latin):
cha ⁊ muisit epłas ꝑ imin̾isas ꝓuincias regni sui
ut que q̃ gẽs audire ⁊ legere poterat du̾sss ungͥs
⁊ litceris eẽt uiros principes ac maiores ĩ domib
suis: ⁊ hocper cunctos ppłos diuulgari.
uis itaq gestis pꝰtĩp rogis asueri indigna¬

Expanded text:
sas provincias regni sui ut quaeque gens audire et legere poterat diversis linguis et litteris esse viros principes ac maiores in domibus suis et hoc per cunctos populos divulgari his itaque gestis postquam regis Asuer
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯspeetu eius ministrabant ut introducerent
reginam uasti coram rege posito sũ caput eius
diademate ut ostenderet cunctis ppłis ⁊ principi¬
b illis pulchritudinem. Erat .n. pulchea ualde
Querenuit. ⁊ adregis imperium. ꝙ ꝑ eunuchos
mandanerat: uenꝰre ꝯtempsit. unde iratus rex
⁊ nimo furore succeustis introgauit sapientes qͥ
ex more regio semper ei aderant. ⁊ illoꝵ faciebat
cuncta ꝯsilio. scientium leges acuira maioꝵ e
ha ⁊tharsis.⁊mares.⁊marsana.⁊ mamucha.
uii. duces ꝑsaꝵ atq medoꝵ qui iudeba̾t faciẽ regi
⁊ primi post eum residere soliti erant. Cui senten¬
tie uasti regina fubiacerit que assueri regis im¬
peruim ꝙ ꝑ eunichos mandanerat facere nolu¬
iss. senditq manucha audiente rege atq pͥna¬
pib. Non solum regen lesit regina uaschr. s õf
principes ⁊ ppłos qͥ ft̃ in cũctis ꝓuineiis regis asu¬
eri. ẽ gredietur.n. sermo regine adom̃s mulieres
ut ꝯtempneãt uiros suos ⁊ dicant. Rexasuerus.

Expanded text:
s qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem erat enim pulchra valde quae rennuit et ad regis imperium quod per eunuchos mandaverat venire contempsit unde iratus rex et nimio furore succensus interrogavit sapientes qui ex more regio semper ei aderant et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum ha et Tharsis et Mares et Marsana et Mamucha septem duces Persarum atque Medorum qui videbant faciem regis et primi post eum residere soliti erant cui sententiae Vasthi regina subiaceret quae Asueri regis imperium quod per eunuchos mandaverat facere noluisset responditque Mamuchan audiente rege atque principibus non solum regem laesit regina Vasthi sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾as suas. ⁊ indeis ut legere poterant ⁊ audire. Ip̃e¬
q epłe que ex regis noĩe mittebantur anulo euis
obsignate sunt. ⁊ misse ꝑ ueredarios qui perõs
ꝓuincias discurrentes ueteres litteras noms nũ

Expanded text:
litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaelitteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex regis nomine mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes veteres litteras novis n
Abbreviated transcription (Latin):
deprecatio mea ñ ei uidetur c̃ẽ ꝯtraria: obsecro ut
nouis epłis uet̾es aman littere insidiatoris ⁊ hostis
uideoꝵ quib eos incũctiꝰ regis ꝓuinciis perire p̾ce¬
perat. corrigantur. Qũo .n. potero sustinere nocen
⁊ int̾fectionẽ ppłimei. senditq rex asuerus hest
regine: ⁊ mardocheo uid̾o. Domum aman ꝯcessihe¬
ster regine.⁊ip̃m misi affigi cruci: qi ausus est
manum mittere inuideos. Scribite gͦ uideis sicut
nobis placit ex rogis noĩe: signantes litt᷑as anulo
inco. Hec. inꝯsuetudo erat ut epłis que rogis ex¬
noĩe mittebantur ⁊ illius anulo signate erãt.
nemo aud̾et contradicere. Accitisq scribis ilibrari¬
is regis. erat aũ tempus tercii mensis qui appella¬
tur siban. icesima ⁊ t̾cia illius die scripte sunt
epłent mardocheus uoluerat aduideos ⁊ adprin¬
cipes ꝓarratores q ⁊ indices qui .c.xx.uii. ꝓuin¬
cus ab india usq echiopiam presidebant prouĩ¬
cie att prouincie ppło atq ppłouixta lingnas ⁊

Expanded text:
deprecatio mea non ei videtur esse contraria obsecro ut novis epistulis veteres Aman litterae insidiatoris et hostis Iudaeorum quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat corrigantur quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi mei responditque rex Asuerus Hester reginsther, et ipsum jussi affigi cruci, quia ausus est manum mittere in Judaeos. Scribite ergo Judaeis, sicut vobis placet, regis nomine, signantes litteras annulo meo haec enim consuetudo erat ut epistulis quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui centum sque Aethiopiam praesidebant provinciae atque provinciae populo et populo iuxta linguas et
Abbreviated transcription (Latin):
am longinq̃m uł certe q̃ iuxta est. ⁊ on̾si ĩ corde su¬
o ĩt̾ra adqͣm captiui ducti fuerant eg̾int pnĩa
tes pexcauimus. inique fecimus iniuste eginus.
⁊ ren̾si fuerint ad te iitoco corde suo ⁊ urdota aĩa
sua iit̾ra. captiuitatis sue adquã ducti sũt: ad
uirbis qm elegisti ⁊ domꝰ qͣm edificam noĩ dio
preces eoꝵ: et facias iudicium ⁊ dimittas ppło
tuo qͣmius pcc̃ori. Tn es .N. deus meus aperiant᷑
queso ocłi tui ⁊ aures tue intente sint ad or̃onem
que fit iuloco isto. Nunc gͥ osurge dñe deus in re-¬
quiem tuam. tu ⁊ archa fortitudinis tue. Sacer¬
dotes tui dñe deus iunduantur salutem ⁊ scĩtui le-¬
tentur ĩ bonis. Dñe deus ne au̾tas faciem xp̃itm.¬

Expanded text:
ram longinquam vel certe quae iuxta est et conversi corde suo in terra ad quam captivi ducti fuerant egerint paenis suae dicentes peccavimus inique fecimus iniuste egimus et reversi fuerint ad te in toto corde suo et in tota anima sua in terra captivitatis suae ad quaurbis, quam elegisti et domus, quam aedificavi nomini tuo: preces eorum, et facias judicium, et dimittas populo tuo, quamvis peccatori: Tu es enim Deus meus: aperiantur, quaeso, oculi tui, et aures tuae intentae sint ad orationem, quae fit in loco isto. Nunc igitur consurge, Domine Deus, in requiem tuam, tu et arca fortitudinis tuae: Sacerdotes tui, Domine Deus, induantur salutem, et sancti tui laetentur in bonis. Domine Deus, ne averteris faciem chri
Abbreviated transcription (Latin):
diem. Nuchilq erat aliud ĩ archa nisidrie tabule
quas posuerat moyses mnoreb: qũ legem dedit sili¬
is iste cgndieatib eregopta grrisis au sactr dotu
de scũario. oñis .N. sacerdotes qui ibi potuerantĩ
inueniri sc̃ĩficati sunt : nec adhuc in illo tp̃euior
quam eantores .i. ⁊ qui subasaph erãt. ⁊ qui si
eman ⁊ qui sub ydichum. filii ⁊ fr̃ẽs eoꝵ uestitu¬

Expanded text:
diem nihilque erat aliud in arca nisi duae tabulae diem nihilque erat aliud in arca nisi duae tabulae quas posuerat Mois Israel egredientibus ex Aegypto. Egressis autem sacerdotibus de sanctuario: omnes enim sacerdotes, qui ibi potuerant inveniri, sanctificati sunt: Nec adhuc in illo tempore vquam cantores, id est, et qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, et qui sub Idithun, filii, et fratres eo
Abbreviated transcription (Latin):
cerent archam fed̾is dñi decinitate dd̾ que ẽ syõ.
benerunt itaq ad regen om̃s uiru isrł in die sol¬
lempni mensis septimi. Cumq uenissent cunc¬
ta semoꝵ istł. portauer̃t leuite archam ⁊ ĩtule¬
runt eam: ioẽm paraturam tabernaculi. Por¬
ro uasa scũarii que erant intabernacło: porta¬
uerist sacerdotes eum leuitis. siexaũ sałon ⁊u
trꝰ archam immolababant arietes ⁊ boues ab̾¬
sq ullo muero. Tanta .n. erat multitudo ruc¬
timaꝵ. Et intulerunt sacerdotes archam federis do¬
mini inlocum sirũ .i. ad oracłm templi ĩ sc̃a sc̃oꝵ
subtus alas cherubin: ita nt cheribin: itaut expã¬
derent alas snas suꝑlacum in quo posita erat ar¬
cha ap̃̾am archam tegerent cum uectib suis. ue¬
ctium aũ quib portabatur archa qr paululũ
longiores erant: capita parebant ante oracłm.
siuero quis paululum fuiss extrinsecus. eosu
dere ñ pot̾at. fuit itaq archa ibr.usq inpresentẽ

Expanded text:
rcam foederis Domini de civitate David quae est Sion venerunt igitur ad regem omnes viri Israhel in die sollemni mensis septimi cumque venissent cuncti seniorum Israhel portaverunt Levitae arcam et intulerunt eam et omnem paraturam tabernaculi porro vasa sanctuarii quae erant in tabernaculo portaverunt sacerdotes cum Levitis rex autem Salomon et boves absque ullo numero tanta enim erat multitudo victimarum et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum id est ad oraculum templi in sancta sanctorum subter alas cherubin ita ut cherubin expanderent alas suas super locum in quo posita erat arca et ipsam arcam tegerent cum vectibus eius vectium autem quibus portabatur arca quia paululum longiores erant capita parebant ante oraculum si vero quis paululum fuisset extrinsecus eos videre non poterat fuit itaque arca ibi usque in praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
donim istł itatũ si custodierint filii tui uas
mea iambulauerint in lege mea. sicit atuã
sermo tiuis: quẽ lcqutus es secuo tuo doꝰ. Ergo ne
credibile ẽ at hĩtet dñscum hoĩb sr̾ t̾ram. Si celũ
a cełi celoꝵ ũ te capiut. qͣntomiag̃ domus ista
qͣm edificat. s ad hoc dm̃ fc̃a est ut respinas or̃o¬
nẽ serui tui ⁊ obsecrationem eiuis dñe deus meus.¬
⁊ audias pces quas fimdit samulus tuꝰ coramte.
ut apias ccłos tuos super domũ istam dieb ⁊ nor¬
tib superlocum in quo pollititus es att inorant
nom̃ tuñ ⁊ exandires orationem qͣm seriuiti
irat in eo. Exaudi preces famłi tur̾ ⁊ połi tui is¬
rael. Enrtumq adorauent ĩ loco isto exandi de

Expanded text:
l ita tamen si custodierint filii tui vias suas et ambulaverint in lege mea sicut et tu sermo tuus quem locutus es servo tuo David ergone credibile est ut habitet Deus cum hominibus super terram si caelum et caeli caelorum non te capiunt quanto magis domus ista quam aedificavi sed ad hoc tantum facta est ut respicias orationem servi tui et obsecrationem eius Domine Deus meus audias et preces quas fundit famulus tuus coram te ut aperias oculos tuos super domum istam diebus et noctibus super locum in quo pollicitus es ut invocaretur nomen tuum et exaudires orationem quam servus tuus orat in eo exaudi preces famuli tui et populi tui Israhel quicumque oraverit in loco isto et exaudi de
Abbreviated transcription (Latin):
bouam ꝑꝙͣ ing̾diantur ⁊ dapliuuam t̾re ꝙͣ de¬
disti ꝓpłotuo ad possidendum.
ames si orra fuerre ĩ t̾ra ⁊ pestilentia. ⁊ eru¬
go ⁊ aurugo ⁊ locusta ⁊ brucus ⁊ hostes nia¬
statis regionib portas obsederint ciuitatis. Oĩs¬
q plaga ⁊ infirmitas p̾sserit. siquis de ppłotuo
istł fuerit deprocatus. cegnoscens plagam ⁊ infir

Expanded text:
ingrediantur et da pluviam terrae quam dedisti populo tuo ad possidendum fames si orta fuerit in terra et pestilentia erugo et aurugo et lucusta et brucus et hostes vastatis regionibus portas obsederint civitatis omnisque plaga et infirmitas presserit si quis de populo tuo Israhel fuerit deprecatus cognoscens
Abbreviated transcription (Latin):
meiut edificaret domum nõi dñi dei iscł: dixxis
minus ad eum. Quia hec fuit uoluritas duait
edificares doniũ noi meos: bene quidem fecidi
huinscemodi hñs uoluntatẽ. stu ñ edificab m̾
domum. ũmptũ filius qui egredietur deluibs¬

Expanded text:
mei ut aedificaret domum nomini Domini Dei Israhel dixit Dominus ad eum quia haec fuit voluntas tua ut aedificares domum nomini meo bene quidem fecisti habere huiuscemodi voluntatem sed non tu aedificabis domum verum filius tuus qui egredietur de lumb
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ aureas .c. Fecit eciam atrium sacerdotum
⁊ basilicam grandem ⁊ ꝓstia inbasilica quede¬
xit ere. Porro mare posuit in lat̾e dextro ꝯtra ori¬
⁊ creagͣs ⁊ phialas. ⁊ opleuit oe opus regis indo¬
mõ dei. hx est columpnas ouas et epitralias ca¬
pita.⁊ qͣi quedam reciacnla que capita tegerent
ita ut bini ordines malagrauatoꝵ singlłis recia¬
culis iungerentur:queꝓtegerent epistilia ⁊ ea¬
pita columpnaꝵ. Bases eciam fecit: ⁊ ꝯcas quas
suꝑposuit basib. marenutim boues. qͦ .xii. sul¬

Expanded text:
quoque aureas centum fecit etiam atrium sacerdotum et basilicam grandem et ostia in basilica quae texit aere porro mare posuit in latere dextro  creagras et fialas et conplevit omne opus regis in domo Dei hoc est columnas duas et epistylia et capita et quasi quaedam retiacula quae capita tegerent ita ut bini ordines malagranatorum singulis retiaculis iungerentur quae protegerent epistylia et capita columnarum bases etiam fecit et concas quas superposuit basibus mare unum bovesque
Abbreviated transcription (Latin):
bin duos opere statuario: ⁊ texit cos auro. Ale che¬
rubin .xx. cubitis extendebantur. ita ut una ala
ub alt̾ius ꝯtingebat. Igitur ale utriusq cherub
expanse erant. ⁊ extendebantur per cubrtos.xx.
⁊ purpura cocco ⁊ bisso: ⁊ inexuit ei cherubin.
rum .u. cubitoꝵ. Nec nõ ⁊qͣi eathenulas in oracłõ
⁊ suꝑ posuit eas capitib columpnaꝵ malagͣua¬
da cciam cencum que cathenulis inderposuit Ip̃a
ꝙͦ columpnas posuit ĩ uestibulo templi unam
adextris alt̾am asinistris eam que adextris erat
sicralit iachim. ⁊ que ad leuam uocauit booz.

Expanded text:
bim duos, opere statuario: et texit eos auro. Alae chebim duos, opere statuario: et texit eos auro. Alae cherubim viginti cubitis extendebantur: ita ut una ala ub alterius contingebat igitur alae utriusque cherubin expansae erant et extendebantur per cubitos vigio purpura coccino et bysso et intexuit ei cherubin rum quinque cubitorum necnon et quasi catenulas in oraculo et superposuit eas capitibus columnarum malagranata etiam centum quae catenulis interposuit ipsas quoque columnas posuit in vestibulo templi unam a dextris et alteram a sinistris eam quae a dextris erat vocavit Iachin et quae ad levam Booz
Abbreviated transcription (Latin):
dñi mnirłm ĩmoude moria qͥ demonstrat᷑
fuerat dd̾ pr̃i eiꝰ in loco quẽ parauerat dd̾: ĩ area
ornam iebusei. sepit aũ edificare mense sab̾ an¬
no qͣrto regui sui. Et hec sunt fundam̃ta q̃ iecit sa¬
łon ut edificaret domum dei. longitudinis eubi¬
tos inmensura prima .lxͣ. latitudinis cubitos .xx.
Porticũ aũ ante frontẽ q̃ extendebatur in longũ
iuxtam̃suram latitudinis domus cubitoꝵ .xx.
cam intͥuisecus auro mundissimo. Comum qͦ
maiorem texit dabuilis abigenis: ⁊ laminas au¬
ti obriri affixit ꝑtotum. Sculpsitq inea palma
⁊ qͣi cathenulas semuicem ꝯplectentes. Strauie
q pauim̃tum templi preciosissimo mariore:
decgre młto. Porro aurum erat ꝓbatissimum. De
cuiꝰ laminis dexit domum ⁊ trabes eiꝰ ⁊ postes. ⁊
uietes ⁊ ostia: ⁊ celauit cherubin inꝑietib. fccit
ꝙͣ domum sãs scõꝵ longrtudine iuxta latrtaidi.¬
se terit auio Ecct etiam ĩ domo sci scõꝵ cherũ¬

Expanded text:
qui demonstratus fuerat David patri eius in loco quem paraverat David in area Ornan Iebusei coepit autem aedificare mense secundo anno quarto regni sui et haec sunt fundamenta quae iecit Salomon ut aedificaret domum Dei longitudinis cubitos in mensura prima sexaginta latitudinis cubitos viginti porticum vero ante frontem quae tendebatur in longum iuxta mensuram laeam intrinsecus auro mundissimo. Domum quoque majorem texit tabulis ligneis abiegnis, et laminas auri obrizi affixit per totum: sculpsitque in ea palmas, et quasi catenulas se invicem complectentes. Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore, decore multo. Porro aurum erat probatissimum, de cujus laminis texit domum, et trabes ejus, et postes, et parietes, et ostia: et caelavit cheru domum sancti sanctorum; longitudinem juxta latitudiquoque texit auro. Fecit etiam in domo sancti sanctorum cheru
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ alabio usq ad labiumr: rotund̾ ꝑ circu¬
lus .xxx. cubitoꝵ ambiebat gyrũ eus. Simili¬
tudo qͦ bouin: erat subter illud. Et .x. cubitis
quedam extrinsecus celature qͣi duob uersi¬
secus submari. Porro uastitas eius he̾bat m̃su¬
ram palini ⁊ labium eius erat qͣi labium cali¬
cis uł repandi lilii. capiebatq mensure tͥa milia

Expanded text:
o usque ad labium rotundum per circulus triginta cubitorum ambiebat gyrum eius similitudo quoque boum erat subter illud et decem cubitis quaedam extrinsecus celaturae quasi duobus versisecus sub mari porro vastitas eius habebat mensuram palmi et labium illius erat quasi labium calicis vel repandi lilii capiebatque mensurae
Abbreviated transcription (Latin):
uum extentum ⁊ ad oranerit in loco isto: tuexau¬
dies de celo firmissimo hĩtacło tuo ⁊ facies cuneta
ꝓ quib inuceanerit te ille ꝑegrinis. ut sciant om̃
ppłit̾re nom̃tuũ ⁊ timeant te siẽ ppłstuus isił: et
cegnoscant qm̃ nom̃ tuũ inuoratum est sĩ domũ
hanc qͣm edificam noĩ tuo. si egessus fuerit ppłs

Expanded text:
doraverit in loco isto tu exaudies de caelo firmissimo habitaculo tuo et facies cuncta pro quibus invocaverit te ille peregrinus ut sciant omnes populi terrae nomen tuum et timeant te sicut populus tuus Israhel et cognoscant quia nomen tuum invocatum est super domum hanc quam aedificavi si
Abbreviated transcription (Latin):
une sałon ait. Dñs pollicitꝰ dñi
ẽ: ut hĩtaret ĩ caligine. Ego aũ edificamd
mum noĩ eius. ut hĩtaret ibiinꝑpetuum. Eͥd es¬
uertit rex faciem suam: ⁊ benedixit uniuersine
pr̃i meo operespleuit dicens. Adie qua couxip¬
pulum in eum de t̾ra egẏpti. ñ elegi ciuitatem
de cunccis tribub isrł ut edificaretur mea domuis

Expanded text:
unc Salomon ait: Dominus pollicitus est, ut habitaret in caligine: ego autem aedificavi domum nomini ejus, ut habitaret ibi in perpetuum. Et convertit rex faciem suam, et benedixit universae ri meo opere conplevit dicens a die qua eduxi populum meum de terra Aegypti non elegi civitatem de cunctis tribubus Israhel ut aedificaretur in ea domus
Abbreviated transcription (Latin):
miis ⁊ audiuit. ⁊ scriptus est liber monim̃¬
ti coram eo tim̃tib deumr ⁊ cogitantib nom̃
euis. Et er̃t mͥ ait dñs exercitũ indie qua
ego fatam ĩpeculium ⁊ parcã eis sicut par¬
tit rat filio suo seruenti sibi. Et conu̾tenũ
tiudebitis quid sit int̾ instum umpiumr:
nnt seruientem deo ⁊ ñ seruientẽ ei.
cce .a. dies ueniet succensa q̃i caminus ⁊

Expanded text:
minus, et audivit: et scriptus est liber monumenti coram eo timentibus Dominum, et cogitantibus nomen ejus. Et erunt mihi, ait Dominus exercituum, in die qua ego facio, in peculium: et parcam eis, sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter seruientem deo et non seruientem ei. Ecce enim dies ueniet succensa quasi caminus,
Abbreviated transcription (Latin):
tarad uos dicit dñs exercituum. Et dixisti ĩ
quoreu̾tantir. Si affliget homo deum. qr
nos cofigitis me ⁊ dixistis. In quo configimꝰ
dem decimis ⁊ in primicus. ⁊n penuria uo
maledicti estis ⁊ me nos fraudatis ⁊ ꝯfigitis
gens tota. In ferte omnẽ decimam inhorreũ
meum ut sit cib in domo mea. Et ꝓbate me
sr̃ hoedicit dñs. si ñ apeniero nobis catharac¬
tas celi. ⁊ effudero uobis benedictionem usq
adhabundatiam. Et increꝑabo ꝓnobis deuo¬
rantem ⁊ non corrumꝑet fruccum t̾re nr̃e.
nec erit st̾ilis uinea in agro dicit dñs exercitu

Expanded text:
tar ad vos, dicit Dominus exercituum; et dixistis, in quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me, et dixistis, in quo configimus te? in decimis et primitiis. In penuria vos maledicti estis, et me configitis gens tota.meo, ut sit cibus in domo mea, et probate me in hoc, dicit Dominus, si non aperuero vobis catharactas caeli et effudero vobis benedictionem usque ad habundantiam et increpabo pro vobis devorantem et non corrumpam fructum terrae vestrae; nec erit sterilis vinea in agro, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
adimmolandum. nõne malil est. Et si offe¬
ratis claudum ⁊ languidum ñne malum
est. Offer illud duci duo si placuerit ei aut si
susceperit faciem tuam. dicit dñs exercitũ
Et nue dep̾camini nuiltum dñi ut mise¬
reatur ur̃i demanu enĩ ur̃a fc̃m est hoc. si¬

Expanded text:
ad immolandum, nonne malum est? et si offeratis claudum et languidum, nonne malum est? Offer illud duci tuo, si placuerit ei, aut si susceperit faciem tuam, dicit Dominus exercituum. Et nunc deprecamini vultum Dei ut misereatur vestri. De manu enim vestra f
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem: qr cõtaminauit udas sc̃ificatio¬
nem dñi qͣm dilex̃⁊ habu̾nt filiam dei au¬
eni. Disꝑdat dñs uirum qui fecerit hoc. ma¬
gr̃m. ⁊ discpulum detabernaculo iacob
offerentem murius dño exercituum. Etħ
iursum fecistis. Oꝑiebatis lacrimis altare

Expanded text:
lem: Quia contaminavit Judas sanctificationem Domini, quam dilexit: et habuit filiam dei alieni. Disperdet Dominus virum qui fecerit hoc, magistrum et discipulum de tabernaculis Jacob, et offerentem munus Domino exercituum. Et hoc rursum fecistis, operiebatis lacrymis altare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ñe ad uos mãda¬
tumi hoc o sacendotes si nolueritis au¬
dire ⁊ si uolueritis ponere sr̃ corut detis głã
noĩ meo ait dñs exercituum. mittam in
uobis egestatem ⁊ maledicam benediction¬
b uestris ⁊ maledicam illis qm̃ ñ posuistis
sr̃ coreece ego piciam uobis brachium ⁊ dis¬
uergam st̃ iuitum ur̃m stercus sollempii¬

Expanded text:
nc ad vos mandatum hoc, o sacerdotes, Si nolueritis audire, et si nolueritis ponere super cor, ut detis gloriam nomini meo, ait Dominus exercituum: Mittam in vos egestatem, et maledicam benedictionibus vestris, et maledicam illis: quoniam non posuistis super cor. Ecce ego projiciam vobis brachium, et dispergam super vultum vestrum stercus sol
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ⁊ congregabit uos deus ifrł. ecce intelli¬
get seruus mens. ⁊ exaltabr. ⁊ elenabr̃ a subli¬
mis erit ualde. sicut obstupuer̃t sr̃ eum młti
sic inglorius erre ĩter uiros aspectus eiꝰ. ⁊ for¬
fia eius int̾filios hoĩm. Iste asperget gentes
miltas sr̃ ip̃m continebunt reges os suum

Expanded text:
lliget servus meus, exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde. Sicut obstupuerunt super te multi, sic inglorius erit inter viros aspectus ejus, et forma ejus inter filios hominum. Iste asperget gentes multas, super ipsum continebunt reges os suum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtestabr̃ sr̃te. Uastitas ⁊ contͥcio. ⁊ fames ⁊ gladi.
qͥs ꝯsolab̾r te: silii tui ꝓiecti sũt dormiert in
capite oĩm uiaꝵ. Sic̃ orix illaq̃atus pleni in¬
dignatione dñi. increpatione dei tui. Id circo
audi hec paupercila ⁊ ebria ⁊ ñ auio hec dic̃
dũator dñs tius ⁊ deus tuꝰ. qui pugnauit ꝓ¬

Expanded text:
fames, et gladius: quis consolabitur te? Filii tui projecti sunt, dormierunt in capite omnium viarum, sicut oryx illaqueatus: pleni indignatione Domini, increpatione Dei tui. Idcirco audi hoc, paupercula, Et ebria non a vino. Haec dicit dominator tuus Dominus, et Deus tuus, qui pugnabit
Abbreviated transcription (Latin):
tua sic̃ gurgites maris. ⁊ fuisset q̃i harena
sem̃ tuũ ⁊ stirpsuti tu ut cauilli eiꝰ u̾ int̾¬
isset. ⁊ñ fuiss attritum nom̃ eius afacieme¬
a. eg̃dimini debabilone. fugite achaldris. ĩuo¬
de exultationis annunciate. auditum faci¬
te hoc a ferte ilbas usq ad extrema t̾re diccte.
cederut dñs seruũ suum iacob ñ sitierunt
indesertum. cũ educeret eos aꝙͣ de petra ꝓdu¬
cit eis. ⁊ scidit petram. ⁊ fluxert¬

Expanded text:
tes maris et fuisset quasi harena semen tuum et stirps uteri tui ut lapilli eius non interisset et non fuisset adtritum nomen eius a facie mea egredimini de Babylone fugite a Chaldeis in voce exultationis adnuntiate auditum facite hoc efferte illud usque ad extrema terrae dicite redemit Dominus servum suum Iacob non sitierunt in deserto cum educeret eos aquam de petra produxit eis et scidit petram et fluxer
Abbreviated transcription (Latin):
ccdicit dñs. Qius est hic liber repudii ma¬
tris ur̃e quo dimisit eam. aut quis est
creditor meris cui uendidi uos. ecce .n. ĩmiqta¬
iata ⁊ paruula facta ẽmanus mea. ut ñ poꝰ¬
sim redimere. aut ñ est ĩmeuirtus adliberã¬
dum. tcce in crepatione mea desertũ faciam
mare. ponam flumina in siccũ ꝯputrescent pis¬

Expanded text:
c dicit Dominus: Quis est hic liber repudii matris vestrae, quo dimisi eam? Aut quis est creditor meus, cui vendidi vos? Ecce in iniquitaviata et parvula facta est manus mea, ut non possem redimere? aut non est in me virtus ad liberandum? Ecce in increpatione mea desertum faciam mare, ponam flumina in siccum: computrescent pis
Abbreviated transcription (Latin):
Romatio ⁊ helycdoro epl̃s: te
ieronimus p̾sbit̾ indño salutem.
Mirari non desino: exactionis ue¬
stre iustantiam. Exigtas enim
nt librum chaldeo sermone conscriptum ad
latinium stilum traham: librum utiq tobie
que inhebrei de cathalogo diuinaꝵ scripturaꝵ
serantes. his que agyographa memorant mã¬
ciparunt. Feci satis desiderio nestro: non dam̃
studio meo. Arguunt .n. nos hebreoꝵ studia
⁊mputant nobis ꝯtra suum canonem lati¬
nis aurib ista transferre s melius esse uidi¬
cans phariseoꝵ displicere udicio. et ep̃orum ius¬
sionib de serurre: institiut potui. Et qr utci¬
na est chaldeorum lingua sermoni hebrai¬
co. utruisq lingue ꝑitissimum loquacem
reperiens. unius die laborem arripui. ⁊ quic¬
quie ille mͥ hebraicis uerbis expresit hec ego
accito notario sermonib latinis exposui. Or̃o¬
nib ur̃is m̃cedem huiꝰ oꝑis repẽsabo: cũ gratũ
uobis didicero meꝙ uibere estis dignare eon¬
se. Incipit liber tobie.

Expanded text:
ROMATIO et Heliodoro episcopis, Hieronymus presbyter in Domino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de Catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, mancipastudio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibnibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati, complesse. INCIPIT LIBER TOBIAE.
Abbreviated transcription (Latin):
estã Aboib iniquitatib meis erue me: ob¬
ꝓbriuim insipienti dedisti me. Obmutui ⁊ ñ
plagas meas. Afortitudine manꝰ tue ego de¬
feci ĩ increpationib : p̃pmiquitatem coripius¬
a hoĩeill. Et tabescere focisti sicut araneam

Expanded text:
Ab omnibus iniquitatibus meis eripe me  obprobrium insipienti dedisti me. Obmutui, et non plagas meas:  a fortitudine enim manus tuae ego defeci in increpationibus. Propter iniquitatem erudisti hominem  et tabescere fec
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ utrem aque imposuit scapule euis.
tradiditq puerum ⁊dimisit eam. Que cũ
abiss: errabat insolitudine bersabee. Cum
ꝙ ꝯsũpta eẽt aqua mnutre abiecit puerum
subt̾ unam arborem queibi erat ⁊ abiit.Si¬
ditq eregione ꝓcul: qͣntum potest arcus iac̾e.
dixit .n. Non uidebo morientem puer̾. Et sedẽ
otra leuanit uocem suamꝰ ⁊ flenit. Exandi¬
uit añ dñs uocem pueri. bocauit q angłus
dñi agar: de celo: dicens. Quid agis agat : Ne¬
li timere. Exandiuit .n. deus uerem ꝓueri
de locoin quo est. Surge ⁊ tolle puerĩi ⁊ tene
manum eins: qr ingentem magnã faciã
eum. Aperuitq ołos enis deus. Que uidens pu¬
teum aque abiit ⁊ inpleuit utrem: deditq
ꝓuero bibere: ⁊ fuit cũ eo. Qui creuit ⁊ morat᷑
est insoliudĩe fcũisq est inuenis sagitariꝰ.¬

Expanded text:
m aquae inposuit scapulae eius tradiditque puerum et dimisit eam quae cum abisset errabat in solitudine Bersabee cumque consumpta esset aqua in utre abiecit puerum subter unam arborum quae ibi erant et abiit seditque e regione procul quantum potest arcus iacere dixit enim non videbo morientem puerum et sedens contra levavit vocem suam et flevit exaudivit ani Agar de caelo dicens quid agis Agar noli timere exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est surge tolle puerum et tene manum illius quia in gentem magnam faciam eum aperuitque oculos eius Deus quae videns puteum aquae abiit et implevit utrem deditque puero bibere et fuit cum eo qui crevit et moratus est in solitudine et factus est iuvenis sagittari
Abbreviated transcription (Latin):
cillam hanc ⁊ filiũ eius. Non .n. exit heres fili
analle cũ filio meo ysaac. Dure accepit hoc a¬
braham ꝓfilio suo. Eui dixit deus. Nontͥ ind¬
atur asperũ sr̃ puero ⁊ super ancilla tua. Oĩa
que dixerunt tͥ sarra audi uocem euis. ꝙr in
ysaacuocabiturtͥ sem̃. s ⁊ filium ancille fa

Expanded text:
us: non enim erit heres filius ancillae cum filio meo Isaac. Dure accepit hoc Abraham pro filio suo. Cui dixit Deus: Non tibi videatur asperum super puero, et super ancilla tua: omnia quae tibi dixerit Sara, audi vocem ejus: quia in Isaac vocabitur tibi semen. Sed et filium ancillae f
Abbreviated transcription (Latin):
p̾diximus uobis ⁊ testificati sumus. Non . N.
uocanit nos deus ininmaundiciam. s ĩ sc̃ĩ¬
ficationem. Itaq qui hec speriit ñ hominẽ
speriit s deum. qui eciam dedit sp̃m suu̾
scm inuobis. De caritate añ frat̾nitatis. nõ
necesse habuimus scribere nobis. Ip̃i .n. ado
didicistis. ut diligatis inuicem. Et .ir. illud
facitis. in om̃s fratres nt habundetis magis¬
⁊ operam detis ut quieti sitis ⁊ ur̃m negociũ
agatis ut operemini manib ur̃is sicut p̾ce¬
pimus uobis ⁊nt honeste ambuletis ad eos
qui foris sunt ut nullius aliqͥd desideretis.

Expanded text:
diximus uobis et testificati sumus. non enim uocauit nos deus in inmunditiam, sed in sanctificationem. itaque qui haec spernit, non hominem spernit, sed deum, qui etiam dedit • spiritum suum sanctum in uobis. de caritate autem fraternitatis non necedidicistis ut diligatis invicem . Etenim illud facitis in omnes fratres, in universa Maet operam detis, ut quieti sitis, et ut vestrum negotium agatis, et ut operemini manibus vestris, et ut honeste ambuletis ad eos, qui foris sunt, et nullius aliquid desid
Abbreviated transcription (Latin):
ris: Than Completa est iniquitas tua filia
syon ñ addet ultra ut transmigret te. nisi¬
tabi iniquitatem tuam filia edom discoo¬
perit̾ pcca tua.

Expanded text:
ri. Thau. « Completa est iniquitas tua, filia Sion, non addit ultra, ut transmigret te. Visitabit iniquitatem tuam, filia Edom, discooperiet peccata tua.
Abbreviated transcription (Latin):
struxit ⁊ ñ pepcit. ⁊ letificaiit sr̃te ĩnicũ ⁊ ex¬
altarat cornu hostiũ tuoꝵ. Sade. Elamauit
cor eoꝵ ad dñm sr̃muros filie syon dedue qͥi
torrentem lacrimas ꝑdiem ⁊ noctem non des
reqiiem tͥ. n taceat pupilla ocłitui. sapb
Consurge. lauda mnecte ĩ principio ingilia¬
rum. effunde sic̃ aqͣm cor tuũ ante ꝯspectũ
dñi lqua ad eum manus tuas ꝓ aĩab pariui¬
loꝵ tuoꝵ qui fame pereũt in capite oĩm ĩpio

Expanded text:
ercit et laetificavit super te inimicum et exaltavit cornu hostium tuorum SADE clamavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion deduc quasi torrentem lacrimas per diem et per noctem non des requiem tibi neque taceat pupilla oculi tui COPH consurge lauda in nocte in principio vigiliarum effunde sicut aqua cor tuum ante conspectum Domini leva ad eum manus tuas pro anima parvulorum tuorum qui de
Abbreviated transcription (Latin):
parabola more stultoꝵ. Iudicium det̾mi¬
nat cãs ⁊ qui imponit stuto silentium:
iras mitigat. Sicut canis qui reuertitur
ad nomiitum suum: sicinprudens qui
it̾at stulticiam suam. uidisti hoĩem sapiẽ¬
tem sibi uideri magis illo spem habebit ĩ¬
sipiens. Dicet piger. leo est inna leena in

Expanded text:
parabola in ore stultorum. Judicium determiparabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut caad uomitum suum, sic inprudens, qui iterat stultitiam suam. uidisti hominem sapientem sibi uideri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leo i
Abbreviated transcription (Latin):
mel comedit multum. ⁊n est ei bonum:
sic qui per scrutator est maiestatis. oppri¬
metut agłia. sicut urbs patens. ⁊ absq
murtoꝵ ambitir ita uirqui non potest ĩ
loquendo cohibere sp̃m sium. A¬
nom nx estate ⁊ plumie in messe: sic
in decens est stulto głia. Nam sicrit
asus ad ad alta transuolans. ⁊ passer quo
libet uadens sic maledictũ frustra prola¬
tum ĩ qriem piam superueniet. flagellũ
equo. ⁊ chamus asino. ⁊irga indorso in¬
prudentium. Ne respondeas stulto uixta
stulticiam suam. ne efficiaris ei sumilis.
Responde stulto uixta stulticiam sultici¬
am suam ne sibi sapiens cẽ uideatur:. Ea¬
ridus pedib inuiquitatem bibens quimi¬
duit uerba ꝑ nuincium stultum. Quom
pulcras frustra ht claudus tibias: sic inde¬
cens est more stultoꝵ parabola. Sieut qui
mittit lapidem inacernum mercurii:
ita qui tribuit insipienti honorem. Qũo
si spina nascatur ĩ manu temulenti: sic

Expanded text:
mel multum comedit, non est ei bonum: mel multum comedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir, qui non potest in loquendo cohibere spiritum n aestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et virga dorso imprudentium. Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis. Responde stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯplens. pacĩa lemctur princeps ⁊ lingͣ
mollis ꝯfringet duriciam. Mel ĩ uenisti
comede qd̃ sufficit tͥ. neforte saciatus euo¬
mas illud. subtrahe pedem tuum de domo
ppcuni tui ne qñ saciatus oderit te. Iaculũ
Igladius ⁊ sagitta acuta:. homo qui loquit᷑
ꝯtra ꝓximum suum falsum testimoni
um. Dens putridus ⁊ pes lassus qui sperat
super infideli indie angustie ⁊ amittit
pallium in dic fru goris. acetum inicro
qui cantat carmina corde peruerso. Sicut
tinea uestim̃to ⁊ uermis ligno: ita tristi¬
cia uiri nocet cordi. Si esurierit inumieus
tuus ciba illum. si sitit: dailli aquam
bibe primas .n. ꝯgregabis super caput enis.
⁊ dñs reddet t. uentus aquilo dissipat pluui¬
as ⁊ facies tristis linguam detrahentem.
Melius est sedere ĩ angulo domatis qͣm cũ
mulierelitigiosa ⁊ in domo ꝯuiuii. Aqua
frigida aĩe seicienti ⁊ nuncius bonus det̾ra
longinqua. fons turbatus pede ⁊ uena cor¬
rupta: iustus cadens coram ĩpiosicut qui

Expanded text:
rinceps, et lingua mollis confringet duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui, ne quando satiatus oderit te. Jaculum, et gladius, et sagitta acuta, homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum. Dens putridus, et pes lassus, qui sperat super infideli in die angustiae, et amitpallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, da ei aquam bibere: prunas enim congregabis super caput ejus, et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝯtra te cam illoꝵ. Ingrediatur ad doctrmã
cortium. ⁊ aures tue aduerba scĩe. Noli subtͣ¬
here apuero disciplinam. si .N. percusseris eũ
uirga ñ morietur. tu uirga percutis eumi
aĩam eius de inferno liberabis. Filimi si sa¬
piens fuit animus tuus. gaudebit decum
cormeum ⁊ cxultabunt renes m̃ecum lo¬
cuta fuerint rectum labia tua. Nonemu¬
letur cortirum põores. s intimore dm̃ es¬
to tota die. qr habebis sp̃e innouissimo ⁊yl
tolatio tua non anferetur. Audi fili miꝰ
esto sapiens ⁊ dirige iuiua animum tuĩ
Noli ẽẽ inconuiis potatorũ. nec in comes¬
sationib eoꝵ qui carnes aduescendum
ꝯferunt. qr nacantes potib. ⁊ dantes sim¬
bola ꝯsumentur. ⁊uestienir pa̾nis dori¬
tatio. Audi prem tuum qui genuit deaus
ꝯtempnas eum senuerit matertua. uni¬
tatem eme. ⁊ noli uendẽ sap̃iam ⁊ doctrina
⁊̃ telligentiam exultat gaudio pr̃ iisti
sapientem genuit letabitur ineo. gauda
pẽtuus ⁊ matertua ⁊ exultet quigemira

Expanded text:
diatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Noli esse in conviviis potatorum, nec in comessationibus eorum, qui carnes ad vescendum conferunt quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur et vestietur pannis dormitatio audi patrem tuum qui genuit te et ne contemnas cum senuerit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te