comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inimuida erant. Ista est lex lepre nestim̃ta lanei
⁊ liuei staminis. atq subtegminis ominisq suꝑ¬
pelleccilis pellicie qu̾o mundari debeat uł otami
c̃. Adducetur adsacerdotem. Qui egressus de cas¬
tris cum ĩuen̾it lepram c̃ẽ mũdatam p̾cipiet
ei quipurificatur ut offerat ꝓseduos passeres
uinmolari idebit inuase ficcili sr̃aquas uiuen¬
tes. Alium añ uinũ cũ ligno cidrino ⁊ eccco ⁊
ysopo. tinget insanguine passeris ĩmolati
quo asperget illum q̃ mundandꝰ est septies
uture purgetur ⁊dmuctet passeremuui¬
um. ut in agrum auolet. Cumq lauerit hõ
uestim̃ta sua radet om̃s pilos corporis ⁊ laua¬
br̃ aqua. purificatusq ingredietur castra.
pitis barbamq ⁊ sr̃ciliaac tocius corporis pi¬
los ⁊dlotis rursum uestib ⁊ corpore die octa¬
uo assumet ouos agnos ĩmaculatos ⁊ ouẽ¬
anniculam absq mascula. ⁊ tres decimas simile

Expanded text:
et munda erunt. Ista est lex leprae vestimenti lanei et munda erunt. Ista est lex leprae vestimenti lanei et linei staminis, atque subtegminis, omnisque supellectilis, pelliciae, quomodo mundari debeat, vel contest: Adducetur ad sacerdotem, qui egressus extra castra, cum invenerit lepram esse mundatam, praecipiet ei qui purificatur, ut offerat pro se duos pimmolari jubebit in vase fictili super aquas viventes: alium autem vivum cum ligno cedrino, et cocco et hyssopo, tinget in sanguine passeris immolati, quo asperget illum, qui mundandus est, septies, ut jure purgetur, et dimittet passerem vivum, ut in agrum avolet. Cumque laverit homo vestimenta sua, radet omnes pilos corporis, et lavabitur aqua: purificatusque ingredietur castra, pitis, barbamque et supercilia, ac totius corporis pilos. Et lotis rursum vestibus et corpore, die octavo assumet duos agnos immaculatos, anniculam absque macula, et tres decimas similae
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium saccrdotis: habebit uestuñta sua dis¬
suta caput nudũ os ueste. ꝯtectum. ꝯtaminatũ
ac sordidũ se clamabit. S̾i tp̃e quoleprosus ẽ ⁊ in¬
aut certe pellis quicꝙͥ expelle ꝯfectum ẽ. Si alba
uł rufa macła fuerit infecta lipra reputabr᷑.
ostendeturq sacerdoti. Qui ꝯsideratam recludet
ta. Necrico comburetur flaminis. Quod sieam
uiderit ñ creuisse. precipiet ⁊ lauabunt id in quo
lepra est recludecq illud .uni. dieb aliis. Et cũ
uiderit faciem quidem pristinam ñ reu̾sam nͦ
tñ creruisse lepͣm in mũdum indicat ⁊ igne ꝯbu¬
ret. eoꝙ infusa sit ĩsuꝑfitie uestim̃ti ił ꝑ totũ
lepra. Sinaũ obscurior fuerit locus lepre postꝙͣ
uestis est lota: abrumpet eum ⁊ asolido diui¬
det. Qd̃ si ultra apparuerit in hiis locis que priꝰ
iinacł̾ata erãt lepra uolatił ⁊ ne̾ga:. debetigne
ꝯburi. Si cessauerit lanabit ea que pura sunt scbo

Expanded text:
arbitrium sacerdotis habebit vestimenta disarbitrium sacerdotis habebit vestimenta dissuta caput nudum os veste contectum contaminatum ac sordidum se clamabit omni tempore quo leprosus est et inelle confectum est, si alba vel rufa macula fuerit infecta, lepra reputabitur, ostendeturque sacerdoti. Qui consideratam recludet ta; et idcirco comburetur flammis. Quod si eam viderit non crevisse, praecipiet, et lavabunt id in quo lepra est, recludetque illud septem diebus aliis. Et cum viderit faciem quidem pristinam non reversam, nec tamen crevisse lepram, immundum judicabit, et igne comburet, eo quod infusa sit in superficie vestimenti, vel per totum, lepra. Sin autem obscurior fuerit locus leprae, postquam vestis est lota, abrumpet eum, et a solido dividet. Quod si ultra apparuerit in his locis quae prius immaculata erant, lepra volatilis et vaga, debet igne comburi. Si cessaverit, lavabit ea quae pura sunt, secundo,
Abbreviated transcription (Latin):
aqua: in mundus erit usq aduesperũ. Si seder̃
up̃e ubi sederat ⁊ ip̃elauabit uestim̃ta sua. ⁊ locus.
aqua inmundris erit usq aduesperum. Quiteti¬
gerit earnes eius lauabit uestim̃ta sua: ⁊ ip̃e locꝰ
aqua. ĩ mumdus erit usq ad uesperum. Si saliuã
huiꝰcemodi hõ iecerit sr̃ ium qui mundus est.lau
erit. Et quicquid sub eo fuerit qui fluxũ seminis
patitur pollitum erit usq aduesperum. Qui por¬
tauerit hoꝵ aliquid lauabit uestemsuam. ⁊ ip̃e
lotus aqua inmundus erit usq aduesperum. sũ
quem detigerit qui tał ẽ ñ lotis añ manib. laua

Expanded text:
erum si sederit ubi ille sederat et ipse lavabit vestimenta sua et lotus aqua inmundus erit usque ad vesperum qui tetigerit carnem eius lavabit vestimenta sua et ipse lotus aqua inmundus erit usque ad vesperum si salivam huiuscemodi homo iecerit super eum qui mundus est lavaerit et quicquid sub eo fuerit qui fluxum seminis patitur pollutum erit usque ad vesperum qui portaverit horum aliquid lavabit vestem suam et ipse lotus aqua inmundus erit usque ad vesperum omnis quem
Abbreviated transcription (Latin):
oqutusq est dñs admoysen ⁊ a aron: dicẽ
homo ĩ cuius cute ⁊ carne ortus fuerit diu̾¬
us color sine pustulla aut lucens quippiam
idest plaga lepre: adducetur adaaron sacerdo¬
dem uel ad uumq̃mlibet filioꝵ eius. Qui cũ
uiderit lipram incude ⁊ pilos in album mute¬
tos colorem. ip̃amq sp̃em lepre humiliorem
cute ⁊carne reliqua. plaga reple est:⁊ad ar¬
bitrium eius seperabitur. Sin añ lucens eandor
fuerit incude nec humilior carne reliqua ⁊
pili coloris pristimꝰ. reclũdet eum sacerdos. uii.
p᷑ ultra non creuerit nec transierit in cute pri¬
ores terminos rursum recludet eum .uii. alusdi

Expanded text:
ocutusque est Dominus ad Mosen et Aaron, dicens: Homo, in cujus cute et carne ortus fuerit diversus color sive pustula, aut quasi lucens quidpiam, id est, plaga leprae, adducetur ad Aaron sacerdotem, vel ad unum quemlibet filiorum ejus. Qui cum viderit, lepram in cute, et pilos in album mutatos colorem, ipsamque speciem leprae humiliorem cute et carne reliqua, plaga leprae est, et ad arbitrium ejus separabitur. Sin autem lucens candor fuerit in cute, nec humilior carne reliqua, et pili coloris pristini, recludet eum sacerdos septempra ultra non creverit, nec transierit in cute priores terminos, rursum recludet eum septem di
Abbreviated transcription (Latin):
nec illud in altari cũ libam̃tis suis ⁊ homo ri¬
de mundabitur. Qd̃ si ꝑauꝑauꝑ est ⁊ ñ potest
decimamq ꝑdem simile consperse oleo in sacri-¬
ficium. ⁊ olei sextarium. duos q turtures. siue
duos pullos columbar quoꝵ unis sit ꝓ pẽco¬
⁊ alter inholoraustũ offeretqꝵ ea die octauo puri¬
ficationis sue sacerdoti ad ostium tabernaculi
testimonii coram dño. Qui suscipiens agnum
ꝓdelicto ⁊ sextarium olei. leuabit simus Imo¬
latoq agno: de sanguine eius ponet sr̃ extrem¬
um auricłe dextre illius qui mundat᷑. ⁊ sr̃polli¬
ces manꝰ eus ac pedis dextri. Olei uo ꝑtem mit¬
tat ĩ manum suã sinistram inquo tingens
digitũ dextre manus asꝑges septies cͣc dnm tan¬
getqꝵ extremum auricule dextre illins q̃ mũda
⁊pollices manꝰ ac pedis dextri. ĩ loco sanguinis
qui effusus est ꝓdelicto. Reliqͣm aũ ꝑtem olei
que ẽ insmistra manumittet sr̃ caput puri¬
fleatr. ut placet ꝓeo dñm. Et turturem siue

Expanded text:
uis, et homo rite mundabitur. Quod si pauper est, et non potest decimamque partem similae conspersae oleo in sacrificium, et olei sextarium, duosque turtures, sive duos pullos columbae, quorum sit et alter in holocaustum offeretque ea die octavo purificationis suae sacerdoti ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino qui suscipiens agnum pro delicto et sextarium olei levabit simul immolatoque agno de sanguine eius ponet super extremum auriculae dextrae illius qui mundatur et super pollices manus eius ac pedis dextri olei vero partem mittet in manum suam sinistram in quo tinguens digitum dextrae manus asperget septies contra Dominum tangetque extremum dextrae auriculae illius qui mundatri, in loco sanguinis, qui effusus est pro delicto: reliquam autem partem olei, quae est in sinistra manu, mittet super caput purificati, ut placet pro eo Dominum; et turturem sive
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ sanatum ⁊ in loco ulceris cieatrix apperue¬
rit alba siue subrufa:adducetur homo ad sac̾¬
dotem. Qui cum uiderit locum lepre humiliorem
carne reliqua ⁊ pilos u̾sos in candorem ꝯtamina¬
bit eũ. Plaga .nt. lep̾: orta est inulcere. Qd̃ si pilꝰ
coloris ẽ pͥstini ⁊ cicat̾x subobscura ⁊ uicina car¬
ne ñ est humilior: recludet eum .uii. dieb. Et
siquidem crerierit:. adiudicabit enm lep̾. sĩ aũ
steterit ĩ loco suo: ulceris ẽ cicatux ⁊ homo erit¬
mundus caro aũ ⁊cutis qͣm ignis exusserit ⁊sa¬
nata albam suie rufam hũit cicatricenr. ꝯsi¬
derabit eam sacerdos. Et ecce siu̾sa est in alborẽ:
⁊ locus eius ẽ reliqͣ cute humilior: ꝯtaminabit
cum qr plaga lepre ĩ cicatrice ẽ exorta. Qd̃si pilo¬
rum color non fuerit inmuritatꝰ nec humilior
plaga carne reliqua.⁊ ip̃a legore spẽs fuerit subo¬
cura: reludet eum .uii. dieb ⁊ die seꝑtimo ꝯtem¬

Expanded text:
est et sanatum, et in loco ulceris cicatrix apparueest et sanatum, et in loco ulceris cicatrix apparuerit alba, sive subrufa, adducetur homo ad sacerdotem: qui cum viderit locum leprae humiliorem carne reliqua, et pilos versos in candorem, contaminabit eum, plaga enim leprae orta est in ulcere. Quod si pilus coloris est pristini, et cicatrix subobscura, et vicina carne non est humilior, recludet eum septem diebus. Et siquidem creverit, adjudicabit eum leprae. Sin autem steterit in loco suo ulceris est cicatrix et homo mundus erit caro et cutis quam ignis exuserit et sanata albam sive rufam habuerit cicatricem considerabit eam sacerdos et ecce versa est in alborem et locus eius reliqua cute humilior contaminabit eum quia plaga leprae in cicatrice orta est quod si pilorum color non fuerit inmutatus nec humilior plaga carne reliqua et ipsa leprae species fuerit subobscura recludet eum
Abbreviated transcription (Latin):
lepra ⁊ñ treuerit ĩtute mũdalut cum qr seabie
est: lauabrcq homo uestim̃ta sua ⁊ mund̃
erit. Qd̃ si postꝙͣ asacerdote ulsus est. ⁊ redditus
debit eũ.Cumq color alb incute fuerit ⁊ca¬
pͥlloꝵ muttanerit aspeccum. ip̃a qͦ caro ui
ua apparuerit lepͣ uetustissima uidicabr.
atq molitacuti. Contaminabit rtaq eum
sacerdos ⁊ ñ recludet or perspicue inmundicie
est. sin aũ effloruerit discurrens lepra in cu¬
te ⁊operuerit oẽm earnem acapite usq ad
pedes quicquid sub aspectu ccłoꝵ cadit. ꝯside¬
rabit eum sacerdos ⁊ teneri alepra mundissi¬
nia iudicabit. eo ꝙ omnis incandorem u̾sa
sit: ⁊ id arco homo mundus erit. Qñ uero ca¬
ro iuuensin eo apparuerit. d̾c sacerdotis iu
oiao polluetur a uit in inundos reputabr̃.
Caro .i. uiua si lepͣ aspergitur ĩ munda est. Qd̾
si rursum uersa fuerit ĩ asborem ⁊ totũ hoĩem
operuerit. ou̾derabit eum sacerdos ainnuidũ
ec̃ decernet. Caro aũ ⁊ eutis in qua ultus natũ

Expanded text:
um quia scabies est lavabitque homo vestimenta sua et mundus erit quod si postquam a sacerdote visus est et redditus debit eum cumque color albus in cute fuerit et capillorum mutarit aspectuerit lepra vetustissima iudicabitur atque inolita cuti contaminabit itaque eum sacerdos et non recludet quia perspicue inmunditia est sin autem effloruerit discurrens lepra in cute et operuerit omnem carnem a capite usque ad pedes quicquid sub aspectu oculorum cadit considerabit eum sacerdos et teneri lepra mundissima iudicabit eo quod omnis in candorem versa sit et idcirco homo mundus erit quando vero caro vivens in eo apparuerit tunc sacerdotis iu. Caro enim viva si lepra aspergatur, immunda est. Quod si rursum versa fuerit in alborem, et totum hominem operuerit, considerabit eum sacerdos, et mundum esse decernet. Caro et cutis, in qua ulcus natum
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aũ in loco suo candor stecerit ñ satis clarus.
plaga ꝯbustionis eius ẽ: ⁊icruro mundabr. qr
cicatrix est combusture. uir siue mulier in cu¬
ius capite uł barba germinauerit lepra nidebit
cos sacerdos. Et siquidem humilior locus fuerit
carne reliqua ⁊ capillus flamis solitoq subtili¬
or ꝯtaminabit eos qr lepra capitis est ac barbe.

Expanded text:
in autem in loco suo candor steterit non satis clarus, plaga combustionis est, et idcirco mundabitur, quia cicatrix est combusturae. Vir, sive mulier, in cujus capite, vel barba germinaverit lepra, videbit eos sacerdos. Et siquidem humilior fuerit locus carne reliqua, et capillus flavus, solitoque subtilior, contaminabit eos, quia lepra capitis
Abbreviated transcription (Latin):
caueant ĩ mundicias ⁊ ñ moriantur in sordi¬
b suis: cuin polluerint tabernaeulum me
um ꝙ est inder eos Ista est lex euis qui patitur
fluxum senuinis:. ⁊ qui polluitur coitu. ⁊ q̃
m̾struis temporib seperatur. ł que uigi flu¬
it sanguine et hominis quidormierit cum ea.

Expanded text:
caveant inmunditiam et non moriantur in sordicaveant inmunditiam et non moriantur in sordibus suis cum poum, quod est inter eos. Ista est lex ejus, qui patitur fluxum seminis, et qui polluitur coitu, et quae menstruis temporibus separatur, vel quae jugi fluit sanguine, et hominis qui dormierit eum ea.
Abbreviated transcription (Latin):
gerit lectum ciꝰ lauabit uestim̃ta sua: ⁊ip̃e lo¬
tus aqua inmũdus erit usq aduesꝑm. Om̃e
nas suꝑ ꝙ illa sederit quisquis attigerit lau¬
abit uestuñta sua. ⁊ licus aqua pollutus erit us¬
q ad uespum.si cogerit cum ea uir tpre sangui¬
nis mstrualis inmundus erit .uii. dieb. Et õe
stratum ĩ quo dormerit polluctur. sulier q̃
patitur mltis dieb fluxum sangͥnis ñ intp̃e
menstruali ł q̃ post mnstruũ sanguinẽ fluere
sĩ cessat. qmi dui huic subiacebit passion in¬
munda erit qͣl sit intp̃re menstruo. Onĩe stͣm¬
um mnquo demienter uasiq uoseartit polu¬
tum erit. Quicumq detigerit eam lauabit
uestim̃ta sua. ⁊ ip̃e lotus aqua iumundus e¬
rit usq ad uesperum. Si steterit sanguis ⁊ flu¬
ere cessauerit: nunierabit septem dies purifica¬
tionis sue. occalio die offeret ꝓse sacerdoti duos
holccalstum rogabitq ꝓ ea coram dño. ⁊ ꝓflu¬
xu inmundicie eius. Dcebitis gͦ filios isrł ut

Expanded text:
t lectum eius lavabit vestimenta sua et ipse lotus aqua inmundus erit usque ad vesperum omne vas super quo illa sederit quisquis adtigerit lavabit vestimenta sua et lotus aqua pollutus erit usque ad vesperum si coierit cum ea vir tempore sanguinis menstrualis inmundus erit septem diebus et omne stratum in quo dormierit polluetur mulier quae patitur multis diebus fluxut menstruum sanguinem fluere non cessat quamdiu huic subiacet passioni inmunda erit quasi sit in tempore menstruo omne stratum in quo dormierit et vas in quo sederit pollutum erit quicumque tetigerit eam lavabit vestimenta sua et ipse lotus aqua inmundus erit usque ad vesperum si steterit sanguis et fluere cessarit numerabit septem dies purificationis suae et octavo die offeret pro se sacerdoti duos holocaustum rogabitque pro ea coram Domino et pro fluxu inmunditiae eius docebitis ergo filios Israhel ut
Abbreviated transcription (Latin):
ripam fluminis. ⁊ alius inde exalia ꝑteflu¬
minis. ⁊ dixi ⁊ uiro qui indutus erat lineis
qui stabat super aquas fluminis. usqͦ finis
hoꝵ mirabilium. Et audini uirum qui in¬
dutus erat lineis qui stabat sr̃ aquas flu¬
minis. Cum eleuass dexteram ⁊ sinistram
suam incelum ⁊ irasset perinuentem ĩ
et̾num. qr intempus ⁊ tempera ⁊ dimidiũ¬
tp̃ris Et cũ ꝯpleta fuerit disꝑsio manus po¬
puli sc̃i complebuntur munersa hec. Et ego
signatiq sermones usq ad tempus p̃finitũ
eligentur ⁊ de albabuntur q̃i ignis ꝓbabun¬
tur mlti ⁊ impie agent impii neq: indelli¬
gent om̃s impii. porro docti ĩ telligerit. ⁊ atẽ¬
pore cum ablatum fu̾it iuge sacrificiũ ⁊ po¬
sita fu̾it abhoĩatio indesolationẽ dies mille.
sc rionaginta. Beatus qui expectat ⁊ ꝑuenit

Expanded text:
luminis. Et dixi viro, qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis: Usquequo finis horum mirabilium? Et audivi virum, qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis, Cum elevasset dexteram et sinistram suam in coelum, et jurasset per viventem in aeternum, qtemporis. Et cum completa fuerit dispersio manus populi sancti, complebuntur universa haec. Et ego signatique sermones, usque ad tempus praefinitum. Eligentur, et dealbabuntur, et quasi ignis probabuntur multi: Et impie agent impii, neque intelligent omnes impii, porro docti intelligent. Et a tempore cum ablatum fuerit juge sacrificium, et posita fuerit abominatio in desolationem, dies mille ducenti nonaginta. Beatus qui exspectat, et pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdicauerunt sibi inuicem dolorem suũ. eru¬
bescebant .n. indicare fibi concupiscentiam
suã. uolentes concumbere cum ea. ⁊ obseru¬
abant cotidie sollicitius uidere eam. Dixitq
alter ad alt̾m. eamus domum qr pͣndii hora
ẽ.⁊ egressi recesserunt a se. cumq recessissem
ueneit ĩ ium̃ ⁊ sciscitantes abinuicem cau¬
sam. confessi sunt ꝯcupiscentiam fuam. ⁊ t̾c
inconmune statuert̃ temꝑus q̃n eam possẽt
inuenire solam. ft̃m est aũ cum obsernarẽt
diem aptũ igressa est aliq̃n sicut heri⁊ nu¬
dius t̾cius cum duab solis puellis. uoluitq

Expanded text:
indicaverunt sibi vicissim dolorem suum: erubescebant enim indicare sibi concupiscentiam suam, volentes concumbere cum ea: et observabant quotidie sollicitius videre eam. Dixitque alter ad alterum: Eamus domum, quia prandii hora est. Egressi recesserunt a se. Cumque revertissent, venerunt in unum: et sciscitantes ab invicem causam, confessi sunt concupiscentiam suam: et tunc in communi statuerunt tempus, quando eam possent invenire solam. Factum est autem, cum observarent diem aptum, ingressa est aliquando sicut heri et nudiustertius, cum duabus so
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs mei ⁊ nos mortficati estis legi per corpꝰ
xp̃i ut sitis nos alterius qui ex mortuis resu¬
rrexit ut fructificetis deo. Cum .ni. ẽemus in
carne passiones peccatoꝵ que per legem erant
oꝑabantur inm̃ibris nr̃is. uit fruccificarent
morti. Nũc aũ soluti sumius alege mortis in

Expanded text:
res mei, et vos mortificati estis legi per corpus Christi: ut sitis vos alterius qui ex mortuis resurrexit, ut fructificetis Deo. Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum quae per legem erant operabantur in membris nostris ut fructificarent morti. 39 Nunc autem soluti sumus a lege mortis, in
Abbreviated transcription (Latin):
mino ñ seruiunt. s uentri suo. ⁊ perdulces ser¬
mones ⁊ benedictiones seducunt corda innorẽ¬
tium. br̃a .n. obedientia ĩ cẽm locum duiulgata
est. Gaudeo gͥ ĩ nobis s uolo uos sapientes e iui
bono. ⁊ simplices ĩ malo. Deus aũ pacis ꝯt̾at sath¬

Expanded text:
ulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. Vestra enim obedientia in omni loco divulgata est. Gaudeo igitur in vobis; sed volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo. Deus autem pacis conterat Sat
Abbreviated transcription (Latin):
lectum meum. sał appellem ꝓbum in xp̃o.
Sałis. eos qui st̃ ex aristoboli domo. sał. hero¬
dionem oegnatum meum. Sab̾eos qui sunt
kinam que multum laborauit in dño. Sał.
ruphum electum in dño ⁊ inrẽm eius ⁊ meã.
sał. ansicretum. flegontiam. ħmen patro¬
bam. ħman ⁊ qui cum eis sunt fratres. sał.
phulologum ⁊ uiliam ⁊ nereñ ⁊ sororem eiꝰ.
⁊ olimpiadem ⁊ om̃s qui cum eis sunt sc̃s. Sae
inuicem ĩ oscło scõ. Salutant uos om̃s cne

Expanded text:
lectum meum salutate Apellen probum in Christo salutate eos qui sunt ex Aristoboli salutate Herodionem cognatum meum salutate eos qui sunt imam quae multum laboravit in Domino salutate Rufum electum in Domino et matrem eius et meam salutate Asyncritum Flegonta Hermen Patrobam Hermam et qui cum eis sunt fratres salutate Filologum et Iuliam Nereum et sororem eius et Olympiadem et omnes qui cum eis sunt sanctos salutate invicem in osculo sancto salutant vos omne
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ inqͥtas ur̃a iusticiam dei ꝯm̃dat qͣd
dicemus. Iumquidiniquus est deus qui ĩ¬
fert iram: s cd̾m hominem dico. Absit. alio¬
quin qũo uidicabit deus hũc mundum: Si
n. ueritas dei i meo meindatio habunda¬
bit in głam ip̃ius. Quid adhuc ⁊ ego tam¬
qͣm pectator iundicor. Et ñsicut blasphena¬
mus⁊ sicut aiunt uos quidam dr̃e faciamꝰ¬

Expanded text:
Si autem iniquitas nostra justitiam Dei commendat, quid dicemus? Nunquid iniquus est Deus, qui infert iram? Secundum hominem dico. Absit! Alioqui quomodo judicabit Deus hunc mundum? Si enim veritas Dei in meo mendacio abundabit in gloriam ipsius, quid adhuc et ego tanquam peccator judicor? et non sicut blasphemamur? et sicut aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
mini uixta excredam nathan melech eumichi:
qͥ erat in farurim. Curus aũ solis ꝯbussit igni A¬
taria quaꝵ queerant sr̃tecta cenacłi achat que
fecerant reges regesuida ⁊ altaria que fecerat re¬
pli dm̃: destruxit rex ⁊ cucurrit in de ⁊ dispersit ei¬
nerem eoꝵ ĩ torrentem cebron. Excelsa quoq que
erant inrrłm addexterant ꝑtem montis offen¬
sionis q̃ edificauerat sałon rex isrł. ⁊ astaroth
ẏdolum sỹcomoꝵ ⁊ chamos offensiom moab. ⁊
melchon abhoĩationes filioꝵ amon polluit rex.

Expanded text:
mini iuxta exedram Nathanmelech eunuchi mini iuxta exedram Nathanmelech eunuchi qui erat in Farurim currus autem solis conbusit igni altaria quoque quae erant super tecta cenaculi Ahaz quae fecerant reges Iuda et altaria quae fecerat pli Domini destruxit rex et cucurrit inde et dispersit cinerem eorum in torrentem Cedron excelsa quoque quae erant in Hierusalem ad dexteram partem montis Offensionis quae aedificaverat Salomon rex Israhel Astharoth idolo Sidoniorum et Chamos offensioni Moab et M
Abbreviated transcription (Latin):
brissit ea foris irł̾m inconualle cedron ⁊ tulit pu¬
luerem eoꝵ iubechel. et deleuit aruspices quos po¬
suerant reges uida ad scrificandum in excelsis
perciuitates uida ⁊ in circuitu irłm: ⁊ eos qui
adolebant incensum baal ⁊ soli ⁊ lune. ⁊ .xii. ig¬
nis ⁊ omni milicie celi. Et efferri fecit lucumꝰ dẽ
domo dñi foras irlm inconualle cedron. ⁊ obus¬
sit eum ibi ⁊ redegit inpulnerem a ꝓiecit fr̃ sepul¬
chra uulgi. Destruxit qͦ ediculas effeminatoꝵ q̃
erantt indomo dur: ꝓquib mulieres texebant
qͣi domumculas luci. Congregauitq om̃s sacerdo¬
tes deciuitatib uida:. ⁊ꝯtaminauit excelsa ubi sa¬
crificabant sacirdotes de gabaa usq bersabre. Et
destruxt aras portaꝵ inintroitu osti iosie pͥncipis
ciuitatis: cperat ad sinistram porte ciuitatis. um¬
ptñ ñ ascendebant sacerdotes excelsoꝵ ad altaredo¬
aut filiam perignem molochabstulit qͦ equos
quos dederant reges uide soli inĩtroitu templi do¬

Expanded text:
lle Cedron et tulit pulverem eorum in Bethel et delevit aruspices quos posuerant reges Iuda ad sacrificandum in excelsis per civitates Iuda et in circuitu Hierusalem et eos qui adolebant incensum Baal et soli et lunae et duodecim signis et omni militiae caeli et efferri fecit lucum de domo Domini foras Hierusalem in convalle Cedron et conbusit eum ibi et redegit in pulverem et proiecit super sepulchrum vulgi destruxit quoque aediculas effeminatorum quae erant in domo Domini pro quibus mulieres texebant asi domunculas luci congregavitque omnes sacerdotes de civitatibus Iuda et contaminavit excelsa ubi sacrificabant sacerdotes de Gabaa usque Bersabee et destruxit aras portarum in introitu ostii Iosue principis civitatis quod erat ad sinistram portae civitatis verumtamen non ascendebant sacerdotes excelsorum ad altare Dom aut filiam per ignem Moloch abstulit quoque equos quos dederant reges Iudae soli in introitu templi Do
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ hoĩs dei qui uenit de uida: ⁊ predixit u̾ba
hec que fecisti suꝑ altare bethel. ⁊ ait. Simittite
eum nemo ꝯmoueat ossaerus. Et intacta mã¬
serunt ossa illius: cum ossib ꝓpħe quiuener
erant inciuitatib samarie quefecerant regesis¬
rael adirritandum dñm abstulit iosias ⁊ fecit
eis sed̾ oĩa opera que fecerat in bechel. Et occidit u¬
niusos sacerdotes excelsoꝵ qui erant ibi super
altaria. ⁊ ꝯbussit ossa humana superea. Reũ¬

Expanded text:
ba haec, quae fecisti super altare Beth-El. Et ait: Dimitte eum, nemo commoveat ossa ejus. Et intacta manserunt ossa illius, cum ossibus prophetae quierant in civitatibus Samariae, quae fecerant reges Israel ad irritandum Dominum, abstulit Josias, et fecit eis, secundum omnia opera quae fecerat in Beth-El. Et occidit universos sacerdotes excelsorum, qui erant ibi super altaria, et combussit ossa humana super ea: re
Abbreviated transcription (Latin):
sia pr̃eeuis: uercitq nom̃ eius ioachim. Poro
ioachar tulit: ⁊ duxit mnegyptũ. Argentum al
⁊ auꝵ dedit ioachim pħaraoni cum in dixissi
pharaonis. Et uumq̃mq scd̾iuires suas exe¬
git tam argentum qͣm aurũ de ppłot̾re. ut da¬
ret pharaoni nechao. bigiti .u. annoꝵ erat io¬
achim cum regnare cepiss: ⁊ .xi. annis regna¬

Expanded text:
ertitque nomen eius Ioiachim porro Ioahaz tulit et duxit in Aegyptum argentum autem et aurum dedit Ioiachim Pharaoni cum indixisset Pharaonis et unumquemque secundum vires suas exegit tam argentum quam aurum de populo terrae ut daret Pharaoni Necho viginti quinque annorum erat Ioiachim cum regnare coepisset et undecim annis regna
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc rome eẽm. ⁊ ecẽastem
sc̃e blesille legerem. ut eam
puorarem. ⁊ omne qd̾ in mundo cerneret
pitauet es ꝓmachilo iagatim ab ca uit mi
morem ꝯmentarioli obserra queq dissere¬
rte subtracta. ⁊ ñ meriumus opaula ⁊ ensto¬
chium talẽ uite nr̃e habere ꝯsortem tanto¬
q uulnere percussus: t̃c obmutii. ñc ibe¬
thlcem positus angustiore ui delicet cruita¬
te. ⁊ illiꝰ memorie. ⁊ nobis reddo qd̾ debeo. hoc
breniter ammonẽs qd nullius auctorita¬
tem secutus sum. s de hebreo transferens in¬
axime hox ant̾pretum ꝯsuetudim eoaptan
In hus dum tarat queñ miatũ abhebrar¬
cis discrepabant interdum. aquile ꝙͦ ⁊ si
machi ⁊ theodotionis recordatus sum ut
nec nouitate nimia lectoris studium dete¬
rerem. nec rursum ꝯtͣ conscĩam meam fõ¬
te ueritatis omisso oppinionim riuulos
erba ec̃castes filii dd regis

Expanded text:
adhuc Romae essem, et Ecclesiasten sanctae Blesillae legerem, ut eam provocarem, et omne quod in mundo cerneret, putaret esse pro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererte subtracta est, et non meruimus, o Paula et Eustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo transferensaginta Interpretum consuetudini coaptavi: in his dumtaxat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos erba Ecclesiastae filii David Regis
Abbreviated transcription (Latin):
mensis fc̃m est u̾bum dñi ad medicns
fili hoĩs assume lam̃itum super pħonẽ rpĩ
gypti ⁊ dices ad eum leoni gentiũi assinilaꝰ
es idraconi qui est inmari ⁊ uent ilabas or¬
nii influminib dius. ⁊ conturbabas aquas
pedib tius. ⁊ conculcabas flumina eoꝵ.Spts
sagena mea. ⁊ ꝓhiciam te iuterra. Sĩ faut¬

Expanded text:
mensis, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, assume lamentum super Pharao regem Aegypti, et dices ad eum: Leoni gentium assimilatus es, et draconi qui est in mari: Et ventilabas cornu in fluminibus tuis, et conturbabas aquas pedibus tuis, et conculcabas flumina eorum. Prsagena mea. Et projiciam te in terram
Abbreviated transcription (Latin):
dis qui dederant qͦndam formidinem suamã
t̾ra uinertiũ. Ibi helam ⁊ oĩs młtitudo eius
prgirum sepulchri sui. Om̃s hni int̾fectiru¬
entesq gladio qui descenderũt in circũeiso ad
tͥram actimam qui posuerunt t̾rorem sũ ĩ
t̾ram iuentium. ⁊ portauert̃ ignominiã
suam: cum his qui descendunt ĩ lacũ ĩmedie

Expanded text:
dio qui dederant quondam formidinem in terra viventium ibi Aelam et omnis multitudo eius per gyrum sepulchri sui omnes hii interfecti ruentesque gladio qui descenderunt incircumcisi ad terram ultimam qui posuerunt terrorem suum in terra viventium et portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum
Abbreviated transcription (Latin):
soleum adducam ait dñs deus. Cũ dedero t̾rã
aypti desolatam. deseretur aũ t̾ra aplenitudine
aa qͥn percussero om̃s hĩtatores euis ⁊ scient
qrego dns planctus est ⁊plangent eum filie
retium plangent enm sr̃ egyptum. ⁊ suꝑ
miltitudinẽ eius plangent eum ait dñs d̾s
a⁊ detralx eam ip̃am ⁊ filias gentrum robu¬
taꝵ ad t̾ram ultimam cũ his qui descender̃t
in lacum. quo pulcriores descende. ⁊ dormi cũ
incrrumcisis. ĩ medio int̾feccoꝵ gladio eadẽt.
Gladius datus est.⁊ attraxer̃t eam. ⁊ om̃s po¬
plos eins loquentur ei. potentissimi robustoꝵ
amedio in fermi Qin cum auxiliatorib eiꝰ
escenderint ⁊ dormier̃t incireũcisi ĩ t̾factio gla

Expanded text:
orum quasi oleum adducam ait Dominus Deus cum dedero terram Aegypti desolatam deseretur autem terra a plenitudine sua quando percussero omnes habitatores eius et scient quia ego Dominus planctus est et plangent eum filiae gentium plangent eum super Aegypto et super multitudine eius plangent eum ait Dominus Et detrabe eam ipsam et filias gentium robustarum ad terram ultimam cum his qui descendunt in lacum. Quo pulchrior es, descende, et dormi cum incircumcisis. In medio interfectorum gladio cadent: gladius datus est, attraxerunt eam, et omnes populos ejus. Loquentur ei potentissimi robustorum de medio inferni, qui cum auxiliatoribus ejus descenderunt, et dormierunt incircumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
cedrus inlibano pulcherramis ⁊ frondib
nemorosus. excelsusq altitudine ⁊ inder
ꝯdensas frondes eleuatum est cacumen eiꝰ
Aqne nutriuert illum. Abyssus exaltarit
arimina cius manabantincircirtu radi¬
cũ eiꝰ ⁊riuos suos misit uniu̾sa ligna re¬
gionis. ꝓpt̾ca eleuata est altitudo eius suꝑ

Expanded text:
edrus in Libano pulcher ramis et frondibus nemorosus excelsusque altitudine et inter condensas frondes elevatum est cacumen eius aquae nutrierunt illum abyssus exaltavit eum flumina eius manabant in circuitu radicum eius et rivos suos emisit ad universa ligna regionis propterea elevata est altitudo eius
Abbreviated transcription (Latin):
simoꝵ. ⁊ dissipabot̾ram ⁊ plenatudinem eiꝰ
inmanus alienoꝵ. ego dñs locitiis sũ hec
dicit dñs dens. Et disperdam simulachra ⁊
cessare faciam ydola dem̃phis. ⁊ dux de t̾ra
egypti non erit ampluis ⁊ dabo t̾rorem ĩ
t̾ram egypti.⁊ disꝑdam t̾ram phachures ⁊
daboignem intapnis. ⁊ faciam iudiciai a¬
lexandria effundam ĩdignationem mea
sr̃ pelusium robur egypti ⁊ int̾ficiam mł¬
titudinem alexandrie ⁊ dabo ignem megy¬
ꝑto qͣi parturientis dolebit pelusium. ⁊ alex¬
andria: erit dissipata ⁊ inm̃phis angustie
cotidianc. Iuuenes heliopoleos ⁊ bubasti gla¬
dio cadent᷑. ⁊ ip̾e captiue ducentur. Et intap¬
hnis nigresret dies. cum ꝯtriu̾o ibi sceptra
egypti. ⁊ defecerit ĩ ea sr̃bia potentie eius ꝓp̃ã
nubes oꝑient filie añ enis incaptundatem du¬

Expanded text:
 dissipabo terram et plenitudinem eius in manu alienorum ego Dominus locutus sum haec dicit Dominus Deus et disperdam simulacra et cessare faciam idola de Memphis et dux de terra Aegypti non erit amplius et dabo terrorem in terra Aegypti et disperdam terram Fatures et dabo ignem in Tafnis et faciam iudicia in Alexandriam et effundam indignationem meam super Pelusium robur Aegypti et interficiam multitudinem Alexandriae et dabo ignem in Aegypto quasi parturiens dolebit Pelusium et Alexandria erit dissipata et in Memphis angustiae cotidianae iuvenes Eliupoleos et Bubasti gladio cadent et ipsae captivae ducentur et in Tafnis nigrescet dies cum contrivero ibi sceptra Aegypti et defecerit in ea superbia potentiae eius ipsam nubes operiet filiae autem eius in captivitatem du
Abbreviated transcription (Latin):
timã ĩ medio filioꝵ hoĩm ad eos qui descend̾̃c
ĩ lacum. hec dic̃ dñs deus. n die q̃n descendit
⁊ sonitu mine eꝰ commoũ gentes. cum de di¬
rem eum ad infernum. cum his qui desoi¬
bant ĩ lacũ ⁊ consolata sũt int̾ra ĩ fimna oł
ligna uoluptatis egregia atq p̾clata inli
bano unm̾sa que urrigabantra aquas hã
⁊ ip̃i dum ea descenderent ad ĩfernum adit¬
fertos gladio ⁊ brachium unirf ciusq ser¬
bit inumbraculo eius inmedio nationam
ui assimilatus es oinclite atq sublitiass
signa uolurptatis. Ecce deductꝰ escum ligi
luptatis adt̾ram ultiam. Inmedio ĩcibri¬

Expanded text:
am in medio filiorum hominum ad eos qui descendunt in lacum haec dicit Dominus Deus in die quando descendit a sonitu ruinae eius commovi gentes cum deducerem eum ad infernum cum his qui descendebant in lacum et consolata sunt in terra infima omnia ligna voluptatis egregia atque praeclarabano universa quae inrigabantur aquis nam et ipsi cum ea descendent ad infernum ad interfectos gladio et brachium uniuscuiusque sedebit sub umbraculo eius in medio nationum cui adsimilatus es o inclite atque sublimis inter ligna voluptatis ecce deductus es cum lignis voluptatis ad terram ultimam in medio incir
Abbreviated transcription (Latin):
celiquũ uulgus. ⁊ chub. ⁊ filii t̾re federis cum
ais gladio cadent. hec dicit dñs deus. Et corru¬
ent fulcientes egyptũ ⁊ destructur sr̃bia imꝑ¬
ii eius. adurre syenes gladio cadent inca ait
dñs exercitimi. Et dissipabunturĩmedio t̾ra¬
rum desolataꝵ ⁊ urbes eius inmedio qiuita¬
tum desertaꝵ. ert̃. tscient qm̃ ego deus dñs.
om̃s auxiliatores euis. Indie illa egͥdient᷑
nuncii afacie mea intrierib adꝯterendã
echiopie ꝯfidentiam ⁊ er̃ pauor meis indie
egypti. qr absq dubio ueniet. hecdicit dñs
deus. Et cessare faciam multitudinẽ egyp¬
ti in manu nabuch̾ regis babilonis. ap̃e ⁊ po¬
pulus eius cum eo fortissimi gentium ad¬
ducentur:ad dispergendam t̾ram.⁊euagi¬
nabunt gladios suos sr̃ egiptum. ⁊ imple¬
bunt t̾ram int̾fectis. ⁊ faciem alueos flmm¬

Expanded text:
reliquum vulgus et Chub et filii terrae foederis cum eis gladio cadent haec dicit Dominus Deus et corruent fulcientes Aegyptum et destruetur superbia imperii eius a turre Syenes gladio cadent in ea ait Dominus exercituum et dissipabuntur in medio terrarum desolatarum et urbes eius in medio civitatum desertarum erunt et scient quoniam ego Dominus omnes auxiliator conterendam Aethiopiae confidentiam et erit pavor in eis in die Aegypti quia absque dubio veniet haec dicit Dominus Deus et cessare faciam multitudinem Aegypti in manu Nabuchodonosor regis Babylonis ipse et populus eius cum eo fortissimi gentium adducentur ad disperdendam terram et evaginabunt gladios suos super Aegyptum et implebunt terram interfectis et faciam al
Abbreviated transcription (Latin):
bo brachia regis babilonis. Daboq gladiũ
meũ inmanu eius ⁊ ꝯfringam brachiũ
phõnis ⁊ gement centib int̾fecti coram
facie eius. ⁊ confortabo brachia regis babi¬
lonis ⁊ brachia pharaonis concide̾nt ⁊ sciẽt᷑
qr ego dñs. Cum dedero gladiũ meñ in ma¬
nuum regis babylonis. ⁊ extenderit eñ sr̃ t̾rã
egẏpti.⁊ dispergam egẏptum ĩnationes ⁊¬

Expanded text:
Babylonis daboque gladium meum in manu eius et confringam brachia Pharaonis et gement gemitibus interfecti coram facie eius et confortabo brachia regis Babylonis et brachia Pharaonis concident et scient quia ego Dominus cum dedero gladium meum in manu regis Babylonis et extenderit eum super terram Aegypti et dispergam Aegyptum in
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊ om̃s uiri federis tui illuserunttͥ. innaki¬
trunt adusum te uiri pacis tue. qui cc̃edẽt tec̃
ponent insidias subt̃ te. Non est prudeneia ĩ
co. Nunquid ñ in die illa dicit dñs perdam sa¬
pientes de ydumea.⁊pridentiam demonte
esan. ⁊ timebunt fortes tui ameridie. ut in¬
t̾eat uir de monte esau. Propt̾ int̾fectioner
⁊ p̃piniquitatem in fr̃ẽm tuũ iacob. oꝑiet
di confusio ⁊ ꝑibis inec̾num ĩ die cum stares
adusus eum qñ capiebant aliera exercitũ
eins. ⁊ extranei in grediebantur portas eius. ⁊ sũ-
ierłm mictebant sortem. Tu quoq eras q̃r
unus exeis ⁊ ñ despicies in die fr̃is tui indie ꝑ¬
egrinationis eius iñ letaberis sr̃ filios uida¬

Expanded text:
s tui inluserunt tibi invaluerunt adversum te viri pacis tuae qui comedunt tecum ponent insidias subter te non est prudentia in eo numquid non in die illa dicit Dominus perdam sapientes de Idumea et prudentiam de monte Esau et timebunt fortes tui a meridie ut intereat vir de monte Esau propter interfectionem et propter iniquitatem in fratrem tuum Iacob operiet te confusio et peribis in aeternum in die cum stares adversus quando capiebant alieni exercitum eius et extranei ingrediebantur portas eius et super Hierusalem mittebant sortem tu quoque eras quasi unus ex eis et non despicies in die fratris tui in die peregrinationis eius et non laetaberis s
Abbreviated transcription (Latin):
Isio abdie. hec dicit dñs deus
ad edõ. Auditum audiuimꝰ
adu̾o ⁊ legat᷑ ad gentes misit.
surgite. Et consurgamꝰ ad¬
u̾sus eũ inp̾lium. Ecce par¬
Contemptibilis tues ualde suꝑbia cordis tui

Expanded text:
isio Abdiae. Haec dicit Dominus Deus ad Edom: Auditum audivimus a Domino, et legatum ad gentes misit: Surgite, et consurgamus adversus eum in praelium. Ecce parcontemptibilis tu es valde. Superbia co
Abbreviated transcription (Latin):
inminist̾io datur. ut deo in deum pleno ⁊ fi¬
lio ꝑditionis extuicto oratione ab ip̃is apłis fa¬
cta sorte domiice electionis nim̾ns ꝯpleretur.
sicq paulus ꝯsumationẽ apłicis accib daret
quẽdiu c cstimulũ iecalcit᷑ntem dñs elcgiss

Expanded text:
in ministerio datur: ut Deo in Deum pleno, et filio perditionis exstincto: oratione ab ipsis apostolis facta, sorte Domini electionis numerus compleretur. Sicque Paulus consummationem apostolicis actibus daret: quamdiu contra stimulu
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ aliaꝵ gentium simmiłi in po libro m̃¬
tio fit ex młtoꝵ libroꝵ collatione ueritas
sacie hẏstorie pateat i sensus narrationi
enis leccori lucidior fiat. Tu uero si quid
inmemorato oꝑe tͥ gratum atq utile ĩ¬
ueneris: largitori ou̾m bonoꝵ iide gr̃as re¬
feras. si quid aũ reprehen sibile in eo ẽẽ ꝑ¬
spexeris. nr̃e infirmitati ⁊ imꝑicie deputeᷤᷤ
⁊ apud clem̃tem iubicem ueniam impe¬
trare nobis per sacras orationes festines.
Sicq optimo largitori dignum honorẽ
⁊ fragili opifici oportunum ꝯferes solati¬
um fratͥnitatẽ tuã diuina maiestas ꝓ¬
speris successib pollentem ⁊ ecerne bea-¬
titudinis gandia promerentem omni
tempore nr̃i memorem conseruare dig-¬
netur.

Expanded text:
gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in eo esse prospexeris, nostrae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollentem et aeternae beatitudinis gaudia promerentem omni tempore nostri memorem conservare dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
decet seruum xͥ cũ cõmunione multoꝵ
⁊ qd solus impetraueras: ad płimoꝵ nti¬
litatem ꝑ uenire facias. De cec̾o qͦ uolo
scitatem tuam scire ꝙ ip̃m opus ideo ꝑ¬
tim de diuina hystoria ꝑtim deiosephi
uideoꝵ hỹstoric traditione ꝑtim uero
de aliaꝵ gentium hystoriis ꝯtextur. ut

Expanded text:
decet servum Christi cum communione multorum; decet servum Christi cum communione multorum; et quod solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero d
Abbreviated transcription (Latin):
eucrenisimo of̃io⁊ õi carĩtatis
offõ dignissimo geroldo sacripa¬
lacri archidiachono: rabanus ml
¶Meminimempalatio uangionũ ciuitatis
ꝯstititũ recum hr̃e sermonẽ de eminetia sc̃a¬
rũ ĩcripturaꝵ ⁊ de difficultate diuinaꝵ hy¬
storiaꝵ: inquib ñ solum ꝑ aliquanta lo¬
ca p̃p uarietatem reꝵ ⁊ sitũ ꝓuinciaꝵ obsc¬
rus ẽ sensus quin eciam ꝑtropos figuraꝵ
cecuitꝰ ẽ intellectꝰ. Et qr eodem tp̃re ꝯm̃ita¬
rios ĩ ubros regum iniꝑ anobis editos ne¬
nerabłi abbati hildiuino tradideram. tu
quidem paruitatem ineam exhortatꝰ esqͣ¬
ꝯnĩtarios iuxta uestigia maioꝵ pati stu¬
dio ꝯderem. feci ꝙͣtum potui ⁊ prioris li¬
bri expositionem lodouico regi editam de¬
ditam sequẽtis uero tue scĩfitati tradendaᷤ
reseruami at peticio tua ñ eẽt uana neq
hẽtes me suggillandum. auasi ⁊ rogãti
nollem ꝯferre ꝙ aliis gratis orulerim ꝓ¬
uide qr iam ꝯfectum opus habes it̾e eo uc̃

Expanded text:
erendissimo, et omni charitatis officio dignissimo, GEROLDO, sacri palatii archidiacono, RABANUS, viMemini me in palatio Vangionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficultate divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quarios juxta vestigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, utere eo sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ttidas symeom fri suo. Ascende mecum ĩ sortẽ
meã ⁊ pugna ꝯtea chananeum:nt ego ꝑgã
tecum in sortem tuam. Et ab iit cumeo sỹm¬
eon. Ascendito iidas ⁊ tradidit dñs chana¬
neum. acpherez cum in manus eoꝵ: ⁊ ꝑcu¬
serunt inbezech .x. milia uiroꝵ. Inuenerũt¬
fugit autĩ a domiberech quem sequti ꝯp̾hen¬
derunt ĩ cesis suminitatib maninĩ eius ac
pedum. Dixitq adombezech. Septuaginta
reges amputatis manuum ac pedum sum¬
mitab: collegebant subm̃sa mea ciboꝵ re¬
liquias. Sicut fecii ita redoidit mͥ dens.Ad¬
duxeruntes eũ miciłm: ubi mortuns est

Expanded text:
ri suo. Ascende mecum in sorte mea: et pugna contra Chananeum: et ego pergam tecum in sorte tua. Et abiit cum eo Symeon. Ascenditque Judas et tradidit Dominus Chananeum ac Ferezeum in manus eorum: et percusserunt in Bezech decem millia virorum. InveneruntFugit autem Adonibezech quem persecuti comprehenderunt: cesis summitatibus manuum ejus ac pedum. Dixitque Adonibezech: septuaginta reges amputatis manuum ac pedum summitatibus colligebant sub mensa mea ciborum reliquias. Sicut feci: ita reddidit mihi Dominus. Adduxeruntque eum
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb unius inidicis qñ uidices precrant. fa¬
cta est fames int̾ra. Abiitq homo de bethleem
uida ut peregrinaretur in regione moabitide
cum uxore sua ac duob liberis. Ip̃e uocabatur
elunelech ⁊ uxor eius noeri: ⁊ duo filii alter
maalon ⁊ alter chelion effrathei: de bechleẽ
uuida. Ingressiq regionem moabitidemr. mo¬
rabantur ibi. Et mortiuis est elimelech: ma¬
ritus nocmi. Remansitq ip̃a cum filiis. Q
acceperunt uxores moabitidas. Quaꝵ ima
uccabatur orpha. altera ruth: ssianseruĩt
q .x. annis ibi ⁊ ambo mortui sunt ma¬
alon uidelic᷑ ⁊ chelion. Nemansitq mu¬
lier orbata duob liberis ac marito.Et sur.¬
rexit ut inꝑatriam ꝑgeret cum utraq
mirii sua. de regione moabitide. Audie¬
rat .n. ꝙ respexiss dñs ppłm suum ⁊ de¬
diss eis escas. Egressa est itaq de loco ꝑeg̾

Expanded text:
n diebus unius iudicis quando iudices praeerant facta est fames in terra abiitque homo de Bethleem Iuda ut peregrinaretur in regione moabitide cum uxore sua ac duobus liberis ipse vocabatur Helimelech uxor eius Noemi e duMaalon, et alter Chilion, Ephrathaei de Beth-Leem Juda. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est Elimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis qui acceperunt uxores moabitidas quarum una vocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis esca
Abbreviated transcription (Latin):
dũm. Et mox ut purificati st̃ obtulerunt
holocaustomata ⁊ uota ⁊ repmissiones sua
ro iudithuniuersa arma bellica holofernis
dedit illi ppłs ⁊ canopeum ꝙ ip̃a sustulerat. ⁊̃
ithema obliuionis tradidit. Erat aũ uniu̾s

Expanded text:
um et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis er
Abbreviated transcription (Latin):
dras librun coram omni mulditudine p̾si¬
debat .n. ingła in ꝯspectu omnium. Et cum
absoluiss legem omnes recti scederunt. Ec be¬
nedixit esdras dñm deum altissunũ. deũ saba¬
och oĩpotentem. Et respondit oĩs ppłs am̃ ⁊ ele¬
uatis sursum manib ꝓcidentes int̾ram ad

Expanded text:
zras librum coram omni multitudine praesidebat enim in gloria in conspectu omnium. et cum absolvisset legem, omnes recti steterunt. et benedixit Ezras Dominum Deum altissimum, Deum Sabaoth omnipotentem. et respondit omnis populus: amen. et elevatis susum manibus procidentes i
Abbreviated transcription (Latin):
legem iesus ⁊bananciis.⁊ sarabias. ⁊ iadmus
⁊ accubus ⁊ sabbatheus. ⁊ calithes. ⁊ azarias ⁊
ioradꝰ ⁊ ananas. ⁊ filias leuite qui docebant le¬
gem dñi ⁊ ĩmultitudine legebant legẽ dñi
⁊ p̾ferebant singło eos qui intelligebant lecti¬
onem. Ed dixit adtarates esdre pontifici ilecto
rialeititis qui docebant multitudinem dicens.
sent legem. Digressi gͦ manducate pingnissi¬

Expanded text:
rabias et Iadinus et Accubus et Sabbateus et Calites et Azarias et Ioradus et Ananias et Filias, Levitae qui docebant legem Domini et in multitudine legebant legem Domini, et praeferebant singuli eos qui intellegebant lectionem. et dixit Attarates Ezrae pontifici et lectori et Levitis qui docebant multitudinem dicens:  audissent legem. digressi ergo manducate pinguissi
Abbreviated transcription (Latin):
Romatio ⁊ helygoro cpłs: robic.
icronimus p̾sbit᷑ in dño salutem.
silitari non desino exactionis ue¬
strc iustantiam. Oxigitis cim
ut librum chaldes sermone conscaptum ad
latiiim scilum traram : uibium utiq cobio
que in hxbrei de cathalogo duunar scciptaraꝵ
sccarts. his que agyographa memorant ma¬
cipꝑarunt. Eca sats deuderio nestro᷑ non tam̃
studio meo. arguunt n. nos rebieoꝵ studia
⁊ mpritant nobis ꝯtra suum canonem lati¬
lus aitib ista transferro s meluii esse uidi¬
cans phenscoꝵ displicere indicio et ꝙorum ns¬
sionib descrutre: institi ut potui. Et qr uici¬
na ẽst chaldeorum lingua sermoni hebrai¬
co. utruisq lingue ꝑitissimum loquacem
reperiens uius die laborem arripiu. ⁊ quic¬
quic ille mͥ hebraicis uerbis expresit hec ego
accito notario sermonib latinus exposui. Qr̃e¬

Expanded text:
ROMATIO et Heliodoro episcopis, Hieronymus presbyter in Domino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de Catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario
Abbreviated transcription (Latin):
hariam. ⁊ malachiam quos poscitis
scripsissem si licuisset p̾ualitudine.
Mutitis solatia sumptuum notari¬
os nr̃os ⁊ librarios sustentantes. at uo¬
bis potissimum nr̃m desridet ingeru¬
lm. ⁊ ecce ex lat̾e frequens turba diu̾

Expanded text:
hariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere freq
Abbreviated transcription (Latin):
diumn. sp̃c ꝙ est uerbum dei per oẽm or̃onẽ
⁊ obsecrationẽ orantes oĩ tempore in spũ ⁊
in ip̃o uigilantes in omni in stantia ⁊ ob¬
mo ĩaꝑtione oris mei. cũ fiducia notum
facere nisterium euangłii. ꝓ quo legatio¬
ne fungor in cathena ista ita ut in ip̃o au¬
d̾am ꝓut oportet me loqui. ut aũ ⁊ uoᷤ scia

Expanded text:
us, quod est verbum Dei, per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in spiritu, et in ipso vigilantes in omni instantia et obmo in apertione oris mei cum fiducia, notum facere mysterium Evangelii: pro quo legatione fungor in catena, ita ut in ipso audeam, prout oportet me, loqui. Ut autem et vos scia