comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inignem conremescis conturbaris. pallescis ad ecdesiam
curris ep̃m uidere desideras ad pedeseius uolutaris querit quare :
liberame. Quid agitur : ecce ille mihi calumniatur. & quid tibi
facturus est : domne concutior. Domne in carcere mittor
misereremei liberame: Eccequomodotim&xur carter.
quomodotim&ur condusio. a nontim&ur gehenne exustio
postremo quando augeur calamitas & prȩsura seuit atro¬
tior &usque ad mostem seuit, Quando bonum uideur homini
nemoriatur ne occidatur debere succurriom̃s clamans adiuto¬
ria cuncta in ploratur: subuenite currite propter animam
Tota exa geratio calamitatis est quia dicitur propteranimam
succurrendum est quidem nehuictimori ad iutorium denegan¬
ego interrogare uolo pereclitanem & isto nomine mea uisce¬
ra commouenem qm̃dicit currite propter animam. Facile
huic ego respondeo ego quidem curro propter carnemtuam.

Expanded text:
in ignem? Contremiscis, conturbaris, pallescis, ad ecclesiam in ignem? Contremiscis, conturbaris, pallescis, ad ecclesiam curris, episcopum videre desideras, ad pedes ejus volutaris. Quaerit, quare? Libera me, inquis. Quid agitur? Ecce ille mihi calumniatur. Et quid tibi facturus est? Domine, concutior; Domine, in carcerem mittor; miserere mei, libera me. Ecce quomodo timetur carcer, quomodo timetur conclusio; et non timetur gehennae exustio! Postremo, quando augetur calamitas, et pressura saevit atrocior, et usque ad mortem saevit, quando bonum videtur homini ne moriatur, ne occidatur, debere succurri omnes clamant, adjutoria cuncta implorantur; subvenite, currite propter animam. Tota exaggeratio calamitatis est, quia dicitur, propter animam. Succurrendum est quidem, nec huic timori adjutorium deneganego interrogare volo periclitantem, et isto nomine mea viscera commoventem; quoniam dicit, Curre propter animam. Facile huic ego respondeo: Ego quidem curro propter carnem tuam;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit d&erra memoriameorum. Frit enim caelum nouum
& terra noua quam iusti in habitabuit. Ibi impii ibimali
ibi nequis simi habitare non sinuntur: Eligat modo qui talis est
ubi desider& habitare cum tempus est ut possit muta ri
in regnoa derno: puta quia inigne acerno aliterille
aliter ille torquebuntur: Ubierunt ta menibi om̃s cruci¬
abuntur minus ille plusille, Quia tolerabilius erit
sodome indie iudicii quã alter&ciuitati & quidam circumeuns
mare & terram. facereunum proselitum Quemcuni fece¬
rint faciunt eum filium gehenne. duplo quam sunt ipsi. puta
quia aliiduplo alii simplo, puta quia aliis plus. aliis minus
Non est regio ubitibi eligas locum, Quecumque ibi miciora
tormena sunt peiora sunt quamquȩ formidar in isto setulo
Cogita quomodo tremebas si tibi aliquis calum niur nemita¬
ris in carcerem : & tuipse contrate maleuiuis. ut mittaris

Expanded text:
Perdet de terra memoriam eorum. Erit enim coelum novum, Perdet de terra memoriam eorum. Erit enim coelum novum, et terra nova, quam justi inhabitabunt. Ibi impii, ibi mali, ibi nequissimi habitare non sinuntur. Eligat modo qui talis est, ubi desideret habitare, cum tempus est ut possit mutari. in regno aeterno. Puta quia in igne aeterno aliter ille, aliter ille torquebuntur: ibi erunt tamen, ibi omnes cruciabuntur; minus ille, plus ille. Quia tolerabilius erit Sodomae in die judicii, quam alteri civitati : et quidam circumeunt mare et terram, facere unum proselytum, quem cum fecerint, faciunt eum filium gehennae duplo quam sunt ipsi . Puta quia alii duplo, alii simplo; puta quia alii plus, alii minus: non est regio ubi tibi eligas locum. Quaecumque ibi mitiora tormenta sunt, pejora sunt, quam quae formidas in isto saeculo. Cogita quomodo tremas, si tibi aliquis calumnietur, ne mittaris in carcerem: et tu ipse contra te male vivis, ut mittaris
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentium foste enim malus iniquus adulter inpudicus.
fornicarius gaud& quia facit & senescit in quo libido non se¬
nescit &dicit: apud secestum uerum est Nultus autem dñi
suꝑ facientes mala ut ꝑdat d&erra memoriam eorum:
Icce ego iam senui qui ab in eunTe a&ate usque adodiernum diem
tanta committe : multos castor anteme sepeliui multorũ castorũ
funera iuenum adsepulcrum ipsededixi & pudicis inpudicus
superuixis Quid est quodicitur quia uultus dñi suꝑfacientes mala
ut ꝑdat d&erra memoriam eorum: Estalia terra ubi non est
inpudicus : Est alia terra in regnodi : Nolite errare neque forni
catores neque idolir seruienter neque adulteri. neque moller
neque masculorum concubitores. neque furer neq auari.
neque ebriosi neque maledici regnumdi possidebunt: hocest
ꝑdidit de&erra memoriameorum : Multienim talia committen¬
ter spemsibi ponunt proptereos qui perdite uiuenter spem
sibi ponunt in regnodi quiꝰ non accessuri sunt Dictumest

Expanded text:
ei. Forte enim malus, iniquus, adulter, impudicus, fornicarius gaudet quia facit, et senescit in quo libido non senescit, et dicit apud se: Certe verum est, Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum. Ecce ego jam senui, qui ab ineunte aetate usque in hodiernum diem tanta committo, multos castos ante me sepelivi, multorum castorum funera juvenum ad sepulcrum ipse deduxi, et pudicis impudicus supervixi. Quid est quod dicitur, quia Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum? Est alia terra ubi non est impudicus, est alia terra in regno Dei. Nolite ercatores neque idolis seruientes neque adulteri neque molles neque masculorum concubitores neque fures neque auari neque ebriosi nequperdet de terra memoriam eorum. Multi enim talia committentes, spem sibi ponunt: propter eos qui perdite viventes spem sibi ponunt in regno Dei, quo non accessuri sunt, dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ne tormena contempne mostem : Haec uicisti me inuenisti
forsitan aliquos qui prȩponant iustitiae delectationem uolup¬
tatibus & delectatione corporissui: Qui autem proilla poenas
dolores mostemq: contempnat : putas est aliquis inuobir: saltim
cogitemus quod profitere non audemur. quod cogitamus
ubi cogitamus milia mastrrum ad iacent oculis nr̃is ipsi
ueri amatores ꝑfectique iustitiae De illis
dictumest. Omne gaudium exestimate fr̃rmei cum intẽp¬
tationes uarias incideritis. scener quod tribulatio fidei ur̃ȩ¬
patieniam operatur. patientia autem copus perfectum
hab&. Quid addi potest ut opurperfectum habetit amat
arda feru& calcat omnia que delecta & trannt
uenit adaspera horrenda. truculenta minatia calcat
frangit & traniit. Gamare oire osibi perire oaddm̃
puenire : quianimam suam amat perd& illam, & quip¬
Diderit animam suam propterine inuitam a &ernam

Expanded text:
ne tormenta, contemne mortem. Haec vicisti, me invenisti. ne tormenta, contemne mortem. Haec vicisti, me invenisti. forsitan aliquos qui praeponant justitiae delectationem voluptatibus et delectationi corporis sui: qui autem pro illa poenas, delores, mortemque contemnat, putas est aliquis in vobis? Saltem cogitemus, quod profiteri non audemus. Quid cogitamus? Ubi cogitamus? Millia martyrum adjacent oculis nostris, ipsi veri amatores perfectique justitiae. De illis dictum est: Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationes varias incideritis; scientes quod prur; patientia autem opus perfectum habet. Quid addi potest, ut opus perfectum habeat? Amat, ardet, fervet; calcat omnia quae delectant, et transit: venit ad aspera, horrenda, truculenta, minantia; calcat, frangit, et transit. O amare, o ire, o sibi perire, o ad Deum pervenire! Qui animam suam amat, perdet illam; et qui perdiderit animam suam propter me, in vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
sic enim̃ amat uoluptatem ut plus timeat dolerem: Quare
querit latere tim& apprehendi. ligari adduci includi ꝓdu¬
citorqueri occidi, haec omnia timen illã appeationen
iuauitatis iuae latebras querit aucupator abseniã mariti.
ipsum a diutorem flagitii suitime inuenire quia consiose formi¬
dat inplicare. & uidimus eum suauitate duci. sedsirauitas illa
non est tada ut uincat &iam timorem & dolorem timoremq:
paenarum, Damihi pulcram iustitiam. damihi fidei puldri¬
iudine procedat inmedium ostendat se oculis cordir.¬
in spir& feruorem amatoribursur. Iamtibidicitur: fruime uis
contempne quicquidte aliud deleccat eentempne prome. Ecce
contempsisti parum est illi. huma numest hoc propter in firmi¬
tatem carnisurae. Parum est ut contempnas quic quid te
delectabat : Contempne quicquidte terrebat: Contempne
carcerer: contempne uincula : conempnea eculeum Conẽp¬

Expanded text:
sic enim amat voluptatem, ut plus timeat dolorem. Quare sic enim amat voluptatem, ut plus timeat dolorem. Quare quaerit latere? Timet apprehendi, ligari, adduci, includi, produci, torqueri, occidi. Haec omnia timendo, in illa appetitione suavitas suae latebra quaerit: aucupatur absentiam mariti, ipsum adjutorem flagitii sui timet invenire, quia conscio se formidat implicare. Et videmus eum suavitate duci: sed suavitas illa non est tanta, ut vincat etiam timorem et dolorem timoremque poenarum. Da mihi pulchram justitiam, da mihi fidei pulchritudinem: procedat in medium, ostendat se oculis cordiinspiret fervorem amatoribus suis. Jam tibi dicitur: Frui me vis? Contemne quidquid te aliud delectat, contemne pro me. Ecce contempsisti, parum est illi: Humanum est hoc, propter infirmitatem carnis vestrae. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat: contemne quidquid te terrebat; contemne carceres, contemne vincula, contemne equuleum, contem
Abbreviated transcription (Latin):
minus idoneis dicere temptauit. Ecce in quĩo hocdico quod cape¬
repotestis. Ex hibuistis menbra. ur̃ delicur in licitis pecattorũ
suauitate deductiestis ut illa facer &r : ducat uos a drecta facta
suauita & dulcedo iustitiae:  mate iustitiam. quomodo
ut exhibeatis illi quod ex hibuistir iniquitati. hocest humanũ
dico hocest quod iu firmitas uñrto lerare adbuc potest: Quid
ergo suspendit apłs quid distulit dicere: quid distulit dicã sipo¬
teros adpende iustitiam & iniquitatem: tanum nedigna est
iustitia quantum digna fuit iniquitar: sic amanda est ista
plus: plus omnino iniquitatem. secuturer uo luptatem
proiustitia tolerẽ dolorem: in iniustitia in quã
secutus ei delectationem proiustitia tolera dolo¬
rem uocest plur. Ecce nescioquis xatis lubrice inpudicur
adulesceni suauitate in liciente iniecit oculor in coniugem ali¬
enam. amauit cupit ꝑuenire querit tamen latere

Expanded text:
minus idoneis dicere tentavit. CAPUT VI. minus idoneis dicere tentavit. CAPUT VI. re potestis: exhibuistis membra vestra deliciis illicitis, peccatorum suavitate ducti estis, ut illa faceretis; ducat vos ad recta facta suavitas et dulcedo justitiae: amate justitiam, quomodo et ut exhibeatis illi, quod exhibuistis iniquitati: hoc est Humanum dico, hoc est, quod infirmitas vestra tolerare adhuc potest. Quid ergo suspendit Apostolus? quid distulit dicere? Quid distulit, dicam, si potero. Appende justitiam et iniquitatem: tantumne digna est justitia, quantum digna fuit iniquitas? Sic amanda est ista, plus? Plus omnino. In iniquitate secutus est voluptatem, pro justitia tolera dolorem. In injustitia, inquam, secutus es delectationem, pro justitia tolera dolorem: hoc est plus. Ecce nescio quis aetatis lubricae impudicus adolescens, suavitate illiciente injecit oculos in conjugem alienam, amavit, cupit pervenire; quaerit tamen latere:
Abbreviated transcription (Latin):
sic nunc ex hib&e menbra seruire iustitiae in sc̃ĩficationẽ
Quid dixi humanum dico : quod potestis postare dico. quando
ex hibuistir menbra ur̃a iniquitati ad flagitia ppranda
timore adducti estis andelectatione inuitati quid dicitir
respondet nobir : Quia & quibene uiuitir. male aliquaudo
fostane uixistir. Quando peccabatis delectabimini iipeccatir
ur̃is timoruos adducebat ad peccandum ansuauitas peccati
respondebitir. suauitar: cid peccatũ suauitas adducit & ad
iusticiamtimor inpingit : probateuor inspicite uor tollat
aurum quiminatur. suauiorest iustitia lucidior est iustitia
Nond& aurum qui promittit: preponenda est auro iustitia:
delectando prȩponenda est fulgentiorẽ lucidionẽ suauiore
dulciorẽ: Iamergo siquir ñ probat &in hoc cestamine suꝑ axtẽ
audiuit apłm dicentem: humanum dico propter infirmitatẽ
carnis urae: sine dubio pepercit infirmitati. & nescio quid gratius

Expanded text:
sic nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem . Quid dixi? Humanum dico: quod potestis portare, dico. Quando exhibuistis membra vestra iniquitati ad flagitia perpetranda, timore adducti estis, an delectatione invitati? Quid dicitis? Respondete nobis, quia et qui bene vivitis, male aliquando fortasse vixistis. Quando peccabatis, delectabamini in peccatis vestris; timor vos adducebat ad peccandum, an suavitas peccati? Respondebitis, Suavitas. Ad peccatum suavitas adducit, et ad justitiam timor impingit? Probate vos, inspicite vos. Tollat aurum qui minatur: suavior est justitia, lucidior est justitia. Non det aurum qui promittit: praeponenda est auro justitia, delectando praeponenda est; fulgentior est, lucidior est, suavior est, dulcior est. Jam ergo si quis se probat, et in hoc certamine superavit, audivit Apostolum dicentem, Humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae. Sine dubio pepercit infirmitati: et nescio quid gratius
Abbreviated transcription (Latin):
fecusr&. Suffragatur prȩdication ixp̃icaro in ipsa est aministra¬
tio signorum: Claudus surgit. ut apłi loquantur: Diximus qm̃si huiꝰ
dĩ opus carononerr&. Ille claudus nonerat in pedib: sanandur sedin
brachiis conligandur: Nuncautẽ surgit claudus ut apłiloquanTur
prȩiturque sit predicationis ut xp̃i euuangelium son&. Claudus
exilit inpudenter a płifecerunt sidieorũ opus carononest: Nunc autẽ
qm̃dicere id sacrilegiumẽ . non faciunt a płi inpudenter. caroigitur
totiens resdi inrideantur ergo manichei. & propter honoremdĩ
carnis natura laud& at que omne uitiũ inuoluntate ponatur
Spesemendationis hominib: suggeratur ut se intellegan non carnuis
necessitate sed tanum uoluntatis prauitate. delinquere:
Nos autẽ carnẽ diuino ad scribimus opperi. quã uidemus in xp̃o
re surrectione diuini consostii gloriã consecutã quamaxp̃o

Expanded text:
fecisset. Suffragatur praedicationi Christi caro, in ipsa est administrafecisset. Suffragatur praedicationi Christi caro, in ipsa est administratio signorum. Claudus surgit, ut Apostoli loquantur. Diximus, quoniam si hujus Dei opus caro non esset; ille claudus non erat in pedibus sanandus, sed in brachiis colligandus. Nunc autem surgit claudus, ut Apostoli loquantur, praeitorque fit praedicationis: ut Christi Evangelium sonet, claudus exsilit. Impudenter Apostoli fecerunt, si Dei eorum opus caro non est: nunc autem quoniam id dicere sacrilegium est, non faciunt Apostoli impudenter. Caro igitur toties res Dei? Irrideantur ergo Manichaei, et propter honorem Dei carnis natura laudetur; atque omne vitium in voluntate ponatur, spes emendationis hominibus suggeratur, ut se intelligant non carnis necessitate, sed tantum voluntatis pravitate delinquere. Nos autem carnem divino adscribimus operi, quam videmus in Christi resurrectione divini consortii gloriam consecutam, quam a
Abbreviated transcription (Latin):
indignabeneficiis Nomenactorissui menbra cognoscunt
cunt ababolo nomen xp̃i formidare potuissec: obsequium
iaora testimoniũ conditorisẽ In nomineihũ xp̃i surge
& ambula Intulerat natura debilitatẽ. ad ipsã qđ am modo
inuocati nominis autoritas destinatur cognoscit quidius serit
obsequitur que suod̃o refragatur cantrario: Sicaro adiabolo ẽ¬
& expugnanda est & axp̃i discipulis non curanda: Siratione
interroges. obligandumẽ quic quid in imicumẽ. Nolo hoc solum
cogitationi credas. diuinã adhunc sensum succurrat auctoritas:
Dñrineuangelio: Nemo ingreditur indomum fostis ut uasa eius
diripiat nisi prius alligauerit fostem: In suis ergo erat operib:
diabolus alligandus. nuncautẽ non conligantur diabolus
sedhonoratur sireseius ꝑsignacuratur: Magnibene ficidebi
materia loquendi. nisitestimonium misericordiȩ. caro curata

Expanded text:
indigna beneficiis. Nomen auctoris sui membra cognoscunt, indigna beneficiis. Nomen auctoris sui membra cognoscunt, caro a diabolo, nomen Christi formidare potuisset. Obsequium sanatorum, testimonium Conditoris est. In nomine Jesu Christi surge et ambula. Intulerat natura debilitatem: ad ipsam quodam modo invocati nominis auctoritas destinatur. Cognoscit qui jusserit, obsequiturque suo Domino, refragaturque contrario. Si caro a diabolo est, expugnanda est a Christi discipulis, non curanda. Si rationem interroges, obligandum est quidquid inimicum est. Nolo hoc solum cogitationi credas: divina ad hunc sensum succurrat auctoritas. Dominus ait in Evangelio: Nemo ingreditur in domum fortis, ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit fortem . In suis ergo erat operibus diabolus alligandus: nunc autem non colligatur diabolus, sed honoratur, si res ejus per signa curatur. Magni beneficii debmateria loquendi, nisi testimonium misericordiae caro curata
Abbreviated transcription (Latin):
matuba can& enim & mostui resurgent. & nos inmutabimur:
Futuram& eredefactis inquanto momento mostui excitentur.
Debilibus anatura crede uestiguis. Surrexit consolidate sunł inquid
ba sespedumeius. parumerat quod dicebatur inusum claudus redisse.
uistus eius cum s anitate restituitur. Non enundixit resticute sunt.
sed consolidate sunt bases : Tam habundantẽ recipiunt sanitatẽ.
ut ferant laborem: Exiliens inquid ambulabat: Saltur frequent¬
&iam sanis grauis est non senserunt illi pedes pigra remedia. nec
uelut unguenti modolitauestigia reuocantur admomentum
uis medicine in rupentis ostenditur. Signaturque fuga infirmita¬
caro hecipso indicans. quid adõ suo conditore. mereatur
Conuicantur itaque signis omnib: manichei. cuncta salutis
genera que carnide feruntur testimoniũ bonenature sunt
Digna enĩ diuino opere conprobantur. que non creduntur.

Expanded text:
ma tuba: canet enim tuba, et mortui resurgent, et nos immutabimur . ma tuba: canet enim tuba, et mortui resurgent, et nos immutabimur . Futura metire de factis. In quanto momento mortui excitentur, debilibus a natura crede vestigiis. Surrexit: consolidatae sunt, inquit, bases pedum ejus. Parum erat quod dicebatur in usum claudus redisse: virtus ei cum sanitate restituitur. Non enim dixit, Restitutae sunt; sed, Consolidatae sunt bases: tam abundantem recipiunt sanitatem, ut ferant laborem. Exsiliens, inquit, ambulabat. Saltus frequenter etiam sanis gravis est. Non senserunt illi pedes pigra remedia, nec velut unguenti modo lita vestigia revocantur: ad momentum vis medicinae irrumpentis ostenditur, signaturque fuga infirmitacaro: hoc ipso indicans, quid a Deo suo conditore mereatur. Convincantur itaque signis omnibus Manichaei: cuncta salutis genera, quae carni deferuntur, testimonium bonae naturae sunt. Digna enim divino opere comprobantur, quae non creduntur
Abbreviated transcription (Latin):
quã ei inuexerat natiuitas ut pauperis iubentis exclusa est : Quod
profecto nonfier& nisi pauꝑ apostolus plenus ess& illodo quicit
auctor naturȩ. Nihil ergo hacditius paupestate . quod donat
quia es non hab& uistutes largitur. & gratis confest. quo demi
non potest. In nomine ihũxp̃i surge & ambula . Oboedientiae
subditur. quod ex necessitate ueniebat. Dicitur homini surge.
quo dsemꝑ obtabat. sed qm̃naturalib: uinculis inpeditus erat
non poterat quod uolebat : Nunc autem tanta infelicitate ins¬
sibilia seruiunt ut adnutu iubentis illa pedũ infirmitas a uola &
Surge & ambula Et surrexit inquid continuo & st&it. Animo
uel ocitate resagatur adtendite: Vixaures debilis sermo intraue¬
rat iubentis & continuo uissanitatis irrupit & exclusa in firmitate
usui menbrareoduntur. Testimoniu uelocis resurrectionis est.
uelocitas ex debilitate surgentir. Inmomeno inietuoculi in nouissi¬

Expanded text:
quam ei in vexerat nativitas, vi pauperis jubentis exclusa est: quod quam ei in vexerat nativitas, vi pauperis jubentis exclusa est: quod profecto non fieret, nisi pauper Apostolus plenus esset illo Deo, qui est auctor naturae. Nihil ergo hac ditius paupertate. Quid donat, qui aes non habet? Virtutem largitur, gratis confert. Quid enim non potest? In nomine Jesu Christi surge et ambula. Obedientiae subditur, quod ex necessitate veniebat. Dicitur homini, Surge, quod semper optabat: sed quoniam naturalibus vinculis impeditus erat, non poterat quod volebat. Nunc autem tanta facilitate insensibilia serviunt, ut ad nutum jubentis illa pedum infirmitas avolaret. Surge et ambula. Et surrexit, inquit, continuo et stetit. Animo velocitate res agatur, attendite. Vix aures debilis sermo intraverat jubentis, et continuo vis sanitatis irrupit, et exclusa infirmitate usui membra redduntur. Testimonium velocis resurrectionis est velocitas ex debilitate surgentis. In momento, in ictu oculi, in novissi
Abbreviated transcription (Latin):
quod autẽ habeo hoctibido in nomine ihũ xp̃i surge & ambula,
De effectibus pra&ia rerum estimentur. quiaurũ donabant
Implebans pauperes uentrẽ . manus onur. debilib: pedibus. futu¬
rũ solabant᷑ infirmitatẽ sanitatẽ reddere non ualebant. Ille
autem qui aurũ non possid & sanitatẽ dedit. Dõdiues est. in ops
auri: Aurum & argentũ non habeo: Ideo igitur tantasuis tutũ
opes pr&ulit. quod habeo hoctibido in nomine ihuxp̃i surge
& ambula hoc plane non in marsuppio sed & inanimo tenebat᷑
Quid eidedit in nomine ibuxp̃i surge &ambula, pauperem
hominẽ expauit infirmitas. infirmitas aequa lege & aequa
potentia. Reges captiuosq constringens. non potuit sustiere
iussionẽ pauperis. regib: dominans pauperũ est. Quid in firmi¬
tatẽ nominamus pauperis imperiũ &iã natura non ꝑtulit
Ille enĩ claudurerat ex utero matrissuae: Debilitas itaque

Expanded text:
Quod autem habeo hoc tibi do: in nomine Jesu Christi surge et ambula. Quod autem habeo hoc tibi do: in nomine Jesu Christi surge et ambula. De effectibus pretia rerum aestimentur. Qui aurum donabant, implebant pauperis ventrem, majus onus pedibus debilibus futurum, solabantur infirmitatem, sanitatem reddere non valebant. Ille autem qui aurum non possedit, sanitatem dedit. Deo dives est, inops auri. Aurum et argentum non habeo: ideo igitur tantas virtutum opes praetulit. Quod habeo hoc tibi do; in nomine Jesu Christi surge et ambula. Hoc plane non in marsupio, sed in animo tenebatur. Quid ei dedit? In nomine Jesu Christi surge et ambula. Pauperem hominem expavit infirmitas aequa lege et aequa potentia reges captivosque constringens: non potuit sustinere jussionem pauperis regibus dominans. Parum est quod infirmitatem nominamus; pauperis imperium etiam natura non pertulit. Ille enim claudus erat ex utero matris suae. Debilitas itaque
Abbreviated transcription (Latin):
laborerequiritur: paucorũ est contẽpnere. quod cũ fructu
contẽpnas omniũ est Felicita sergo magnaxp̃ianorũ quib:
datum est ut paupestate faciat pr&iũ regnicȩlorũ, Nontibi
displiceat paupestastua. nihilea potest diutius inuenire:
Vis norse quã locuples sit. cȩlum emit quib: thesauris conferri
possit, Quod pauꝑtatiuideamus indultũ . ut ad regnũ cȩlorũ
uenir& diuesporsessione sua obtinere non porsit. nunc obtine
ut contẽptuꝑueniat. Multo ergo plurfulg& fides quã aurũ
Latebris tenebrescitamicũ. fides ingenito splendore conspi¬
cuat. Aurũ tuto prodinon potest. fides bono publico semper
fulg& dignitatẽ fidei. fidutia ipsatestatur: Nec inter conue¬
nientes totum est. fides&iã interpugnantes secura est:
Quidergo donauit apostolus. pauꝑcensũ diues side lectionis ordo plo¬
quitur aurum & argentum non est mihi, Sed ꝓhis qiđ hab&

Expanded text:
labore requiritur, paucorum est: contemnere quod cum fructu labore requiritur, paucorum est: contemnere quod cum fructu contemnas, omnium est. Felicitas ergo magna Christianorum, quibus datum est ut paupertate faciant pretium regni coelorum. Non tibi displiceat paupertas tua: nihil ea potest ditius inveniri. Vis nosse quam locuples sit? Coelum emit. Quibus thesauris conferri possit, quod videmus paupertati indultum? Ut ad regnum coelorum veniret dives, possessione sua obtinere non posset: nunc obtinet ut contemptu perveniat. Multo ergo plus fulget fides quam aurum. Aurum latebris tenebrescit amicum; fides ingenito splendore conspicuat: aurum tuto prodi non potest; fides bono publico semper fulget, dignitatem fidei fiducia ipsa testatur: aurum nec inter convenientes tutum est; fides etiam inter pugnantes secura est. 5. Pauperis divitiae. Quid ergo donavit Apostolus pauper censu, dives fide, lectionis ordo proloquitur. Aurum et argentum non est mihi. Sed pro his quid habet?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittit refundens eireatum suũ cuiusum suũ negat: grauis
dicreaturadã pnat᷑: Sed qm̃ obcȩcata prudentia hominum
idinmagnũ pra&ium receptũ est . iamin in famiã reiredundat
quic quid demala cupiditate suscipitur: Ide oergo rerilla
apudbonos animos & nouo genere. Tunc magis prodest quando
contempnitur. ut ipia sui conditione test&ur: Emnmala est rei
huius poressio. cuius abdicatio fructuosaẽ: prȩb&ergo materiã
subueniendi: Dis ꝑsit dedit pauperib: iustitia eius man&ina &m
Visergo nosse quam iustiiudicis ressit aurũ & argentũ auarus
indetorqu&ur inde misericors adiuuatur. Exerceatur ergo
rei contemptus. percontemptu utilis. ad possessionẽ eius non oms
idonei: Nemo ergo non potest intereos reputari qui dis ꝑseruNt.
tribuerunq: pauperib: iustitia eorũ man& in am: Nemo

Expanded text:
permittit, refundens ei reatum suum, cui usum suum negat gravis permittit, refundens ei reatum suum, cui usum suum negat gravis Dei creatura damnatur: sed quoniam obcaecata prudentia hominum id in magnum pretium receptum est, jam in infamiam rei redundat, quidquid de mala cupiditate suscipitur. Ideo ergo res illaapud bonos animos; et novo genere tunc magis prodest, quando contemnitur; ut ipsa sui conditione testetur quoniam mala est rei ejus possessio, cujus abdicatio fructuosa est. Praebet ergo materiam subveniendi: Dispersit, dedit pauperibus; justitia ejus manet in aeternum . Vis ergo nosse quam justi judicis res sint aurum et argentum? Avarus inde torquetur; inde misericors adjuvatur. Exerceatur ergo rei contemptus per contemptum utilis. Ad possessionem ejus non omnes idonei; ad contemptum ejus omnes idonei. Nemo ergo non potest inter eos reputari, qui disperserunt tribueruntque pauperibus, justitia eorum manet in aeternum: nemo
Abbreviated transcription (Latin):
rit. quod a uaritia cupit quod sollicitudo custodit aurum materia
laborum periculosa possidentium aurum eneruatio uistutum
aurum malus proditorsuus. Ergo qui aurum non hab& quid hab&
fidem hab&, Videamus ut diximus quidampliuscorusc& aurũ
quodne mototum hab& nisi qui sem ꝑ abscondit. aurũ quod inper¬
nitiem domini fulg& aurũ quod ꝑtenebras queritur. ꝑtenebras
custoditur: Aurum cuius inquisitio dampnatos hab& cuius amor
iudam facit: & aliicuisit nomenignotũ deapło proditorem: aurũ
quod apud auarum animo praefestur. ecxp̃o incuius app&itu
congraua magistergentium. auccoritated &onuit dicens: Auaritia
que est idolorũ seruitus. Quidergo amplius refulg& aurũ quod
sordidus domus hab& aurum quod amplius crutiatapudquẽ
largius fuerit᷑ aurũ quod amantise nihil desua possessione

Expanded text:
rit, quod avaritia cupit, quod sollicitudo custodit; aurum materia rit, quod avaritia cupit, quod sollicitudo custodit; aurum materia laborum, periculosa res possidentium; aurum enervatio virtutum, aurum malus dominus, proditor servus. Ergo qui aurum non habet, quid habet? Fidem habet. Videamus, ut diximus, quid amplius coruscet aurum, quod nemo tutum habet, nisi qui semper abscondit; aurum, quod in perniciem domini fulget; aurum, quod per tenebras quaeritur, per tenebras custoditur; aurum, cujus inquisitio damnatos habet, cujus amor Judam fecit, et ne alicui sit nomen ignotum, de apostolo proditorem; aurum, quod apud avarum animum praefertur et Christo: in cujus appetitu congrua Magister Gentium auctoritate detonuit dicens, Avaritia quae est idolorum servitus . Quid ergo amplius refulget aurum, quod sordidus dominus habet; aurum, quod amplius cruciat apud quem largius fuerit; aurum, quod amanti se nihil de sua possessione
Abbreviated transcription (Latin):
non enĩ mirareris possessorẽ uistutũ. ante professus est. abre¬
nuntiatorem diuitiarũ, Iustenamque sequebatur. ut largi¬
r&ur signa qui opes contempserat. Quid hac pauptateditius.
quid hacuis tute pauperius: Testimonium ergo uistutis. secu¬
tura est profesiio paupestatis. unde&apłrloquebatur:
pauꝑtateditius. argentũ & aurũ non habeo. sed quid hab&
quia argentũ non hab& : eloquium uehemens. eloquium
igne purgatũ. Quiaurũ non hab&. fidem hab&. Videamus¬
quidam pliuscorusc&, aurum quodita in abscondito est: ut illut
uideatur prouidens hominibus naturadampnasse Nec exposuissẽ
rem successurã oculos cupidorum atque ut adiuua reur pauꝑtas
difficultate parandarũ diuitiarum cum labore fecitqueri. quod
noluerat in ueniri: Ergo uideamus qui aurũ non hab&. quid
hab& iuistutem fidem hab& uistutẽ hab& Expecta damus
quod diximus. Quidampliuscorusc& aurũ quod aerumna ꝑqui¬

Expanded text:
Ne enim mirareris possessorem virtutum, ante professus est abreNe enim mirareris possessorem virtutum, ante professus est abrenuntiationem divitiarum. Juste namque sequebatur, ut largiretur signa, qui opes contempserat. Quid hac paupertate ditius? quid hac virtute pauperius? Testimonium ergo virtutis secutura est professio paupertatis. Unde et Apostolus loqpaupertate ditius? Argentum et aurum non habeo. Sed quid habet, qui argentum non habet? Eloquium vehemens, eloquium igne purgatum: qui aurum non habet, fidem habet. 2. Auquid amplius coruscet aurum, quod ita est in abscondito; ut illud videatur providens hominibus natura damnasse, nec exposuisse rem succensuram oculos cupidorum: atque ut adjuvaretur paupertas difficultate parandarum divitiarum, cum labore fecit quaeri, quod noluerat inveniri. Ergo videamus: qui aurum non habet, quid habet? Fidem habet, virtutem habet. Expendamus quod diximus, quid amplius coruscet aurum, quod aerumna perqui
Abbreviated transcription (Latin):
ost resurrectionẽ xp̃iquorũ operũ patro cinio prȩdicatio a posto¬
lorũ muniatur. lectioquam audistis exposuit. a scendeiles
inquid p&rus &iohannes intemplũ. materiã sermoni id est prȩ¬
it. ut miranderei. expositio sequer& fulgor ergo signorum.
populorũ corda ꝑcussit:. Namerat quidã a natiuitate sua
claudus qui postabatur manib: & mendicabat inquid ad sp&i¬
osam postam templi. Quicum ingredientes uidiss& apłos.
elemosinã exmore poscebat: Sed cum in eũ conuestisset intu¬
itum. nihilille claudus ultra notum sola menopperiens credidit.
inquid &aurum non est mihi quod autẽ habeo hoctibido in nomi
ne ihux p̃i surge &ambula, uerborũ ipsorũ ordinẽ debemus
diligenter exponere neque enĩ ꝑtinebat ad remcumuis tutum
diuitiae sequerentur . ut census pauperies narrar &ur, Nisi
ipsamuis tutẽ uoluis s& apłscumsui adtestatione proferre.

Expanded text:
ost resurrectionem Christi, quorum operum patrocinio praedicatio Apostoost resurrectionem Christi, quorum operum patrocinio praedicatio Apostolorum muniatur, lectio quam audistis exposuit. Ascendentes, inquit, Petrus et Joannes in templum, materiam sermoni, id est, praeit, ut mirandae rei expositio sequeretur. Fulgor ergo signorum populorum corda percussit. Nam erat quidam a nativitate sua claudus, qui portabatur manibus, et mendicabat, inquit, ad Speciosam portam templi: qui cum ingredientes vidisset Apostolos, eleemosynam ex more poscebat. Sed cum in eum convertissent intuitum, nihil claudus ultra notum solamen opperiens, credidit inquit, et aurum non est mihi; quod autem habeo, hoc tibi do: in nomini surge et ambula. Verborum ipsorum ordinem debemus diligenter exponere. Neque enim pertinebat ad rem, cum virtutum divitiae sequerentur, ut census pauperies narraretur, nisi ipsam virtutem voluisset Apostolus cum sui attestatione proferre.
Abbreviated transcription (Latin):
diuites. tamen maecclesi a sunt mendici. dumcirca pauperes non peo
quod prȩualent operantur . nec hoc est gratũ quod offerun. nec
munera, Siautẽ recte offeras recte autẽ non diuides. peccasti.
quiesce. Sic & tuxp̃iane non recte diuidis quid &anto auro tuo¬
maiorẽ pastem mamone seruas. quãdõ largiris, Sicnamque
ananias in actib: apostolorũ dumputat serecta offerre & non
recte diuidit. pecuniã quã obtulit ꝑdidit. & quãdomireseruauit
amisit: pecuniã inquã pariter ꝑdidit & salutẽ, Dumenimexeo
& fraudis quod in tegris munerib: postionẽ quandã putauerint
quod de suo ipse ꝓmiserit: quid censemus de eoqui nonuult redde¬
re quod alius repromisit uid &ẽ ergo & uos fr̃iquid promiseritis
dõ cum primũ fidei gratiã ꝑcepistis. Eccehabundant inciuitate
nr̃a hospites. facite quod pollicitiestis. nedicatur & uobis quod
ananie dictum est. non mentiti estis hominib: sedđõ. C̃plXxXx

Expanded text:
divites, in Ecclesia tamen sunt mendici. Dum enim circa pauperes non pro eo divites, in Ecclesia tamen sunt mendici. Dum enim circa pauperes non pro eo quod praevalent operantur, nec hoc est gratum quod afferunt, nec munera: Si autem recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. Quiesce, sic tumajorem partem mammonae servas, quam Domino largiris. Sic namque Ananias in Actibus Apostolorum, dum putat se recte offerre, et non recte dividit, pecuniam quam obtulit, perdidit; et quam domi reservavit, amisit: pecuniam, inquam, pariter perdidit et salutem. Dum enim ex eo ; fraudis, quod integris muneribus portionem quamdam putaverit quod de suo ipse promiserat; quid censemus de eo qui non vult reddere quod aliis repromisit? Videte ergo et vos, fratres, quid promiseritis Deo, cum primum fidei gratiam percepistis. Ecce abundant in civitate nostra hospites: facite quod polliciti estis; ne dicatur et vobis quod Ananiae dictum est, Non mentiti estis hominibus, sed Deo. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
niassuas ad pedes a postolum non deferunt. sed &iã confu¬
gientes fr̃ssuos ꝑtrahunt a pedibus sacerdotũ: Nuncest
illud tempus quoddesscribit beatus a postolus dicens
Innouissimis diebus habundabit iniquitas multorũ. & re¬
frigeresc& caritas. Modo enim habundata uaritia & ini¬
quitas quȩ ante largitatis bonitate cessabant & refrigeres
uentusuo non inuenir& indigentia: Tanta autẽ modo¬
xp̃ianitatis dissimulatio est ut in co& ũ nr̃o uix inuenias
locupl&em: Locupl&em autẽ non tam facultatib: dico
uix inueniri sed operib: paitenim a płs. Diuites sunt in bonis operib
Locupl&es enim ina ecła intellegi uoluit. quidiues inxp̃oest
Nam &ibi quodait subapłis neminẽ indigentẽ fuisse ostendit utique
tota eos gratia fuisse fidei preditos ut om̃s cȩlestium diuitiarum
habundauerint largitate : Raraigitur hoc tempore inuenimus¬
inxp̃iano populo locupleem &siplerique in domib: aurosint

Expanded text:
nias suas ad pedes apostolorum non deferunt, sed etiam confunias suas ad pedes apostolorum non deferunt, sed etiam confugientes fratres suos protrahunt a pedibus sacerdotum. Nunc est illud tempus, quod describit beatus Apostolus, dicens: In novissimis diebus abundabit iniquitas multorum, et refrigescet caritas ; modo enim abundat avaritiae iniquitas, quventu suo non invenirChristianitatis dissimulatio est, ut in coetu nostro vix invenias locupletem; locupletem autem non tam facultatibus dico vix inveniri, sed operibus. Ait enim Apostolus, Divites sint in bonis operibus . Locupletem enim in Ecclesia intelligi voluit, qui divesNam et ibi quod ait, sub Apostolis neminem indigentem fuisse, ostendit utique tota eos gratia fuisse fide praeditos, ut omnes coelestium divitiarum abundaverint largitate. Rarin Christiano populo locupletem; et si plerique in domibus auro sint
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ait sc̃r luca dicens: Nemo quicquã ex eo quod possidebat
suum proprium ẽẽ dicebat: Non enĩ inquã erat quisque
egens interipsos: Beataigitur plebrquȩ dum plures inxp̃o
hab& diuiter nullum in scło hab& indigentẽ: Et quȩdũ
aernas cogitat diuitiasa fratrib: temporalẽ reppulit
paupestatem: uendeban enim sicut ait scriptura predia
& donuisuas & pr&ua uenditorum ante peder apłoꝵ ponebant
uterogaretur. proui cuique o puserat. Vid &escõꝵ uirorum
fidem quemad modum propterxp̃m totose expoliebant patri¬
monio &nihil sibirelingui faciebant: Non enim uerebantur
sub apostolir fuit inplebedeuotio modo qiđ simile repperimus¬
animus in nobis. eadem inplebefides. sed non inplebeestipsa
largitio : Ita alter de alterius inopia non cogitat. ut illud sit
quod dicit a postolur. alius quidem esurit alius ebrius est

Expanded text:
sicut ait sanctus Lucas, dicens: Nemo quidquam ex eo quod possidebat, sicut ait sanctus Lucas, dicens: Nemo quidquam ex eo quod possidebat, suum proprium esse dicebat. Non enim, inquam, erat quisquam egens inter ipsos. Beata igitur plebs, quae dum plures in Christo habet divites, nullum in saeculo habet indigentem: et quae dum aeternas cogitat divitias, a fratribus temporalem repulit paupertatem. Vendebant enim, sicut ait Scriptura, praedia et domos suas; et pretia venditorum ante pedes Apostolorum ponebant, ut erogaretur, prout cuique opus erat. Videte sanctorum virorum fidem, quemadmodum propter Christum toto se exspoliabant patrimonio, et nihil sibi reliqui faciebant: non enim verebantur sub Apostolis fuit in plebe devotio. Modo quid simile reperimusanimus in nobis: eadem in plebe fides; sed non in plebe est ipsa largitio. Ita alter de alterius inopia non cogitat; ut illud sit quod dicit Apostolus: Alius quidem esurit, alius autem ebrius est
Abbreviated transcription (Latin):
niter utebantur nisi quod maior est fraternitas xp̃iquã san¬
guinir: Sanguinis enĩ fraternitas. similitudinẽ tantũ modo
corporirrefest: xp̃iautẽ fraternitas unanimitatẽ cordis
animaeq: demonserat: Sicut scriptum est: Erat autẽ credentiũ
cor atque animauna: Vereergo frater illeest quitã corpore
quam un animitate germanur est: Verus inquã frater est
cuius idem sp̃r &uoluntas infratreest: Melior igitur est sicut
dixi fraternitate sanguinis xp̃i fraternitar, Suamilla inter¬
dum sibiinimica est xp̃iautẽ fraternitas sine in termimone
pacifica est: Illa interse communia cume mulatione diuidit.
haec &iam cumgratulatione communicat. Illa in consostio
despicit sepegermanũ. haec ad sumit frequenter alienũ, TaNTa
ergo sicuit dixullo intempor e xp̃iane plebis deuotio fuit. ut ne¬
modomumi suam dicer& neme proprium aliquid uindicar&.

Expanded text:
niter utebantur: nisi quod major est fraternitas Christi quam sanniter utebantur: nisi quod major est fraternitas Christi quam sanguinis. Sanguinis enim fraternitas similitudinem tantummodo corporis refert; Christi autem fraternitas unanimitatem cordis animaeque demonstrat, sicut scriptum est, Erat autem credentium cor atque anima una. Vere ergo frater ille est, qui tam corpore quam unanimitate germanus est: verus, inquam, frater est, cujus idem spiritus et voluntas in fratre est. Melior ergo est, sicut dixi, fraternitate sanguinis Christi fraternitas: quoniam interdum illa sibi inimica est; Christi autem fraternitas sine intermissione pacifica est: illa inter se communia cum aemulatione dividit; haec etiam cum gratulatione communicat: illa in consortio saepe despicit germanum; haec assumit frequenter alienum. Tanta ergo, sicut dixi, illo in tempore christianae plebis devotio fuit, ut nemo domum suam diceret, nemo proprium aliquid vindicaret,
Abbreviated transcription (Latin):
illequi propter uitandam calumniã tempus ateredimat hictole¬
ratdies malor, Tuautem quide calumniis pasceris hic habe¬
bis diesmalos. & postistor habiturus es indie iudicii peiores
eo hocfosterides qͥa pecuniã rapis Rideride & contempne. ego erogẽ.
submemoratis uiris deuotionẽ plebir fuisse. it a populix p̃iani
floruisse primuas ut postacceptam fidem ne modomũ propriã
sibi defender& & ne moiium aliquid uindicar& Sediure frat̃¬
nitatiressent illis cuncta communia: scilic& ut qui eodem consor¬
tio religionis tenebantur eodemconsostio fruerentur &uitae
hoc est ut quibur ess& una fides ess& un a substantia & quib: erat
communis xp̃r. commnunis esse & sumptus. Nefar enĩ putabans
religiosiuiri. eum sibi non ad sciscere in substantia qui pasticepr
erat ingratia: atque ideo fraternitate caritatir. omnia cõmu¬

Expanded text:
Ille qui propter vitandam calumniam tempus a te redimit, hic toleIlle qui propter vitandam calumniam tempus a te redimit, hic tolerat dies malos: tu autem qui de calumniis pasceris, hic habebis dies malos, et post istos habiturus es in die judicii pejores. Sed hoc forte rides, quia pecuniam rapis. Ride, ride, et contemne: ego erogem, sub memoratis viris devotionem plebis fuisse, ita populi Christiani floruisse primitias, ut post acceptam fidem nemo domum propriam sibi defenderet, et nemo suum aliquid vindicaret; sed jure fraternitatis essent illis cuncta communia: scilicet ut qui eodem consortio religionis tenebantur, eodem consortio fruerentur et vitae; hoc est, ut quibus erat una fides, esset una substantia, et quibus erat communis Christus, communis esset et sumptus. Nefas enim putabant religiosi viri, eum sibi participem non adsciscere in substantia, qui particeps esset in gratia; atque ideo fraternitate charitatis omnibus commu
Abbreviated transcription (Latin):
tationibus tui s irritaris aduersus eum aduersariumtuum. ecce
tempus ꝑdidisti. quanto ergo melius est ut nummũ amittas & tẽpur
daueniunt si hominixp̃ia nodico ut protempore redimento
ꝑdat aliquid suum. Quantomaiore cura & fidutia debeo dicere ut red¬
datalienum : ambos enĩ xp̃ia nos audio iamille calumniosur qui uult
alteri facere causam & tollere ab illo uel proconpositione gaud&
adista uerba a posto lusdixit. Redimentes tempus qm̃dies malis unt
facio ergo calumniã xp̃i anoilli uelit nolit. datmihialiquid ut tẽpus
redimat quia a postolum audiuit. Dic mihi sulli dicturus sum
ꝑde aliquid ut sis otiosus tibi non sum dicturur: Calumniose ꝑdite
filiidiaboliquare res alienas auferremolires causam non habes
& calumnia plenuser: Siergo illidixero illida aliquid ut recedat
a calumnia: Tuubierir qui habebar decalumnia pecuniam:

Expanded text:
tationibus tuis, irritaris adversus ipsum adversarium tuum. Ecce tationibus tuis, irritaris adversus ipsum adversarium tuum. Ecce tempus perdidisti. Quanto ergo melius est ut nummum amittas, et tempus da veniunt, si homini christiano dico ut pro tempore redimendo perdat aliquid suum; quanto majore cura et fiducia debeo dicere ut reddat alienum? Ambos enim christianos audio. Jam ille calumniosus, qui vult alteri facere causam, et tollere ab illo vel pro compositione, gaudet ad ista verba. Apostolus dixit, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Facio ergo calumniam christiano illi, velit nolit, dat mihi aliquid ut tempus redimat, quia episcopum audivit. Dic mihi, si illi dicturus sum, Perde aliquid, ut sis otiosus; tibi non sum dicturus, Calumniose, perdite fili diaboli, quare res alienas auferre moliris? Causam non habes, et calumnia plenus es. Si ergo illi dixero, Illi da aliquid, ut recedat a calumnia; tu ubi eris, qui habebis de calumnia pecuniam?
Abbreviated transcription (Latin):
tibi infest litem ꝑde aliquid ut dõ uaces non litib: ꝑdeergo
ex eo quod ꝑdes. pra &ium est temporis. Ceste quandoptuis
nec essitatib: procedis ad publicum dasnummos. & emis tibi
panem aut uinũ. aut oleum . aut lignum aut aliquam suppel
hocest emere: Nam sinihi lamittas & habeas quod non habe¬
bas aut inuenisti aut donatum accepisti. aut hereditate
ad quisisti: Quando autẽ aliquid amittis ut aliquid habeas.
tuncemir. quod haberemptumẽ. quod amictis pra&iũ est
Quomodo ergo ꝑdisnummos ut emastibi aliquid. sic ꝑdenũ mos
punice non om̃s nostir punicũ enim ꝓuerbium est antiquum
Nummumquȩrit pestilentia. Duo illida &ducatse
in iudicio tecum contendere & tonicamtu ã uult tollere
dimitte ei & pallium, Iudico uult tecum contendere & tonicã
tuã uult tollere auocarete hab& litibus adõtuo. non habebis
qui &umcor non habebis tranquillum animũ. euesteris cogi¬

Expanded text:
tibi ingerit litem, perde aliquid ut Deo vaces, non litibus perde; tibi ingerit litem, perde aliquid ut Deo vaces, non litibus perde; ex eo quod perdis, pretium est temporis. Certe quando pro tuis necessitatibus procedis ad publicum, das nummos, et emis tibi panem, aut vinum, aut oleum, aut lignum, aut vestem, aut aliquam supellehoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut haereditate acquisisti: quando autem aliquid amittis, ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis, pretium est. Quomodo ergo perdis nummos, ut emas tibi panem; sic perde nummos, Punice non omnes nostis. Punicum enim proverbium est antiquum: Nummum quaerit pestilentia; duos illi da, et ducat se.  judicio tecum contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium ? Judicio vult tecum contendere, et tunicam tuam tollere, vult avocare te litibus a Deo tuo: non habebis quietum cor, non habebis tranquillum animum, everteris cogi
Abbreviated transcription (Latin):
in laborere futurũ uel intimore: & sbene uixerit & iustus
fuerit ceste in meduir positur temptationib: sem ꝑ timebit:¬
hiciusti non possunt qui in termalor uiuunt ꝑ secutionem
patiuntur : Om̃s mali ꝑsecuntur bonos. si non ferro & lapidib:
seduita &morib:: Num quid aliquis scm loth ꝑsequebatur
in sodomis. ne moilli molestus erat: & tamen interimpio suiuebat
& inter in mundos suꝑbos blasphemor ꝑsecutionẽ patiebatur: Non
uapulando sed malos uidendo: Quisquis meaudir. sed nondũ uiuis
in xp̃opiȩ incipe irxp̃o pieuiuere & probas quod dico. denique
a postolus cum commemorar& pericula sua. periculis inquid
inmaripericulis influminib: periculir indesesto. periculir
in la tronib: periculis infalsir fratrib:: C&era pericula quies¬
cere possunt pericula a falsis fratrib: quiescere usque in finẽ
rus sum quod pauciaudiunt pauciferunt paucia egrediunt.
pauciagunt tamendicam: Qm̃ ipsi pauciquime audituri sunt

Expanded text:
In labore se futurum, vel in timore. Et si bene vixerit et justus In labore se futurum, vel in timore. Et si bene vixerit et justus fuerit, certe in mediis positus tejusti non possunpatiuntur. Omnes mali persequuntur bonos, non ferro et lapidibus, sed vita et moribus. Numquid aliquis sanctum Lot persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios vivebat, et inter immundos, superbos, blasphemos, persecutionem patiebatur, non vapulando, sed malos videndo. Quisquis me audis, et nondum vivis in Christo pie, incipe in Christo pie vivere, et probas quod dico. Denique Apostolus cum commemoraret pericula sua: Periculis, inquit, in mari, perin latronibus, periculis in falsis fratribus . Caetera pericula possunt quiescere: pericula a falsis fratribus quiescere usque ad finem rus sum quod pauci audiunt, pauci ferunt, pauci aggrediuntur, pauci agunt: tamen dicam, quoniam ipsi pauci qui me audituri sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
postolum cumleger&ur audistis. immo om̃s audiuimus dicenẽ
nobir. Vid&e quomodo caute ambul&is non ut insipientes
sed ut sapienter. Redimentes tempus qm̃dies mali sunt
Diesmalor fr̃s duȩ resfaciunt: Malitia & miseria: ꝑmalitiã
hominũ & miseriam dicuntur diesmali: c&erum diesistiquantum
ꝑtin& adspatia horarum ordinati sunt: Ducunt uices agunt
tempora, Oritur sol. occidit sol trans eunt tempora. Cui molesta
sunt tempora n hominer sibi non sint molesti. ergo diesmalor
sicut dixiduerer faciunt, Miseria hominũ & malitia hominum:
Sed miseria hominũ communisest non deb& malitia ẽẽ commu¬
nis: ex quo enim lapsus est adam. & depara diso expulsus nũquã
fuerunt dies nisimali istos pueror quinascuntur interrogemus
quare aploratu incipiunt. qui& ridere possunt Nascitur. &
statimplorat: postea nescio quod dies rid& quando plorabat
nascens propheca suae calamitatiserat : Lacrime enim testes¬
miseriae nondum loquitur &iam proph&at. Quid proph&at

Expanded text:
postolum cum legeretur, audistis, imo omnes audivimus dicentem nobis: Videte quomodo caute ambuletis, non ut insipientes, sed ut sapientes; redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Dies malos, fratres, duae res faciunt, malitia et miseria. Per malitiam hominum et miseriam hominum ducuntur dies mali. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum, ordinati sunt: ducunt vices, agunt tempora; oritur sol, occidit sol, transeunt tempora. Cui molesta sunt tempora, si homines sibi non sunt molesti? Ergo dies malos, sicut dixi, duae res faciunt, miseria hominum et malitia hominum. Sed miseria hominum communis est: non debet malitia esse communis. Ex quo enim lfuerunt dies nisi mali. Istos pueros qui nascuntur interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorat: post nescio quot dies ridet. Quando plorabat nascens, prophemiseriae. Nondum loquitur, et jam prophetat. Quid prophetat?