comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et ip̃e diuitie in quibus
honĩes extolluntur. et pares
sues alios non agnoscunt. In
quib inqmͣ homines extollũ¬
cur magis amantes uestem
fulgentem. qmͣ cogitantes cõ¬

Expanded text:
sunt haec: ipsae divitiae in quibus homines extolluntur, et pares suos homines alios non agnoscunt: in quibus, inquam, homines extolluntur, magis amantes vestem fulgentem, quam cogitantes com
Abbreviated transcription (Latin):
fecit deus homĩiem rectum
arbitrio autem nr̃o fcĩsumꝰ
mali. Potunnus eẽ ex boĩs
mali.. Et poterimus ẽẽ ex
luntate sua se sanare nõ po¬

Expanded text:
enim Deus hominem rectum ; arbitrio autem nostro facti sumus mali. Potuimus esse ex bonis mali, et poterimus esse ex luntate sua se sanare non po
Abbreviated transcription (Latin):
ĩadam offensa gn̾ositatẽ pͥme
et beate illius creatois admisimꝰ
m̾eam᷑. Dunc enĩ dyabolus ĩui¬
dens nocuit. Nũc autẽ cũ nocere
nitcit᷑ uincit᷑. Monet enĩ ꝑ ĩfir¬
mitatẽ caruis nr̃e oĩa potestatis
sue tela cũ ad lascunam accen

Expanded text:
in Adae offensa generositatem primae et beatae illius creationis amisimus, mereamur. Tunc enim diabolus invidens nocuit: nunc autem, cum nocere nititur, vincitur. Movet enim per infirmitatem carnis nostrae omnia potestatis suae t
Abbreviated transcription (Latin):
tientib. In telligẽtia nõ ĩtelligen¬
tibꝰ. ĩ mortalia mortalib ĩpotẽci¬
b potentia Iniustis insta. Epe¬
ciosa deformib. bona malio. Incor¬
ruptibłia corruptibinoꝵ ĩ mnca¬
bilia mutabłib Inuisibłia insi¬
bilib. Incorporalia corporalib be¬
ata mifis preferenda uideamꝰ.
Ac ꝑ hoc qm̃ reb creatis creato¬
rem sine dubitacõe p̾poninnis.
o ut eũ et sũme niuere. et cũ¬
ctasentire.atq incellig̾e et mo¬
ri corrũpi. mutariq non posse

Expanded text:
 intelligentia non intelligentibus, immortalia mortalibus, impotentibus potentia, injustis justa, speciosa deformibus, bona malis, incorruptibilia corruptibilibus, immutabilia mutabilibus, invisibilia visibilibus, incorporalia corporalibus, beata miseris praeferenda videamus. Ac per hoc quoniam rebus creatis Creatorem sine dubitatione praeponimus, oportet ut eum et summe vivere, et cuncta sentire atque intelligere; et mori, corrumpi, mutarique non posse;
Abbreviated transcription (Latin):
donea est ip̃a mens nra ĩip̃is
rõib quib fcã sunt ea uidẽ
apud deũ. ut ꝑ hoc sciamꝰ qͦt
oppõĩtis aliis a nr̃o contuitu
actuq seꝑantur ex quo fit ut
maior ad illa ĩuenienda sit la¬
bor qui ad illum aquo facta
sũt. cũ sit ĩcõꝑabili felicitate
cła pie m̃te scire ꝙͣ illa uuusa
cõp̾hende̾. uñ recte culpantur
ualere. ut possent excimare

Expanded text:
donea est ipsa mens nostra, in ipsis rationibus, quibus facta sunt, ea uidere apud deum, ut per hoc sciamus, quot obpositis aliis a nostro contuitu actuque separantur. ex quo fit, ut maior ad illa inuenienda sit labor quam ad illum, a quo facta sunt, cum sit inconparabili felicitate cula pia mente sentire quam illa uniuersa conprehendere. unde recte culpantur ualere, ut possent aestimare
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil inuisibile. et incor¬
poreum natura credendũ
est. preter solum deuin .i.
patrem et filium. et filiu¬
quia infiuit᷑.. et incircum

Expanded text:
nim invisibile et incorporeum natura credendum est praeter solum Deum, id est, Patrem et Filium et Spiritquia i
Abbreviated transcription (Latin):
dignoscit᷑. Omĩs uo rõna¬
lis creatura. corporea est. et¬
angłi et om̃s uirtutes cor¬
poree sunt. licet non carne
subsistant. Ex eo autem
intellectuales naturas cor¬
poreas esse dicimꝰ. quia cir¬
cumscribuntur. Sicut et
anima humana que carne
clauditur que idcireo. et ẽe
in lcco. et locał es̃ põt dici.
In loco. qr hic. ur ancubi p̾¬
seus est. Localis quia ꝙ ali¬
cubi presens est. totum ali¬
habet tamen corpor alem
dimensionem. nec corpora¬
lem circunscriptionem
quia corporal qntitatis ex.¬
ꝑs est. Sed quia ꝑ pñtrã
et opationeni in loco con¬
cluditur. localis et ip̃ã drͦ.
Derumptñ non sicut cor¬
um medium et finis assig¬
natur respectu in corporeena

Expanded text:
dignoscitur. Omnis vero rationalis creatura corporea est, Angeli et omnes virtutes corporeae sunt, licet non carne subsistant. Ex eo enim intellectuales naturas corporeas esse dicimus, quia loco circumscribuntur, sicut et anima humana quae carne clauditur, quae idcirco et esse in loco et localis dici potest: in loco, quia hic aut alicubi praesens est; localis, quia quod alicubi praesens est totum, alihabet tamen corporalem dimensionem, nec corporalem circumscriptionem; quoniam corporalis quantitatis expers est. Sed quia per praesentiam et operationem in loco concluditur, localis et ipsa dicitur; verumtamen non sicut corum, medium et finis assignatur. Respectu vero na
Abbreviated transcription (Latin):
tibi custodem qui nondorm᷑
ueq dormitauit. et nõ mo¬
uebitur pes tuus. Dens nũ¬
ꝙͣ est dormiens siuis ergo¬
hre custodem non dormien¬
tẽm deun elige custodem.
ne des ad mouendum pede¬

Expanded text:
tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pede
Abbreviated transcription (Latin):
minferno. s quia cognosce¬
bat illam ẽẽ inutilem. Roga¬
bat ergo ut ãnũciaretur frĩ¬
b suis quatinus ag̾ent peĩ¬
tentiam in hoc scło fructuo¬
sam. quia tinc prodest hoĩ
penit̾e cum põt peccare. ⁊¬

Expanded text:
inferno, sed quia cognoscebat illam inutilem, rogabat ut annuntiaretur hoc fratribus suis, quatenus agerent penitentiam in hoc seculo fructuosam, quia tunc prodest homini penitere, cum potest ipse peccare.
Abbreviated transcription (Latin):
uitetis. ille lautet qui uicet.
ille et corrigat. si quid ibi uior
qd̃ eiꝰ ocłos offẽdit. Or et noꝰ
nõ dicimꝰ ꝑfce nos sanos. seo
tũoimꝰ pectus nr̃m. et dicimꝰ
deo. ꝓpicius esto michi ne pec¬
çẽ. Camẽ pͦco. coram uio eĩ lo¬
quar. nicħ aliuo auob̾ q̃rens

Expanded text:
videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
deitilitim .i. unam ex trimta¬
te ꝑsonam deum ueꝵ crede
ut dinitatem eius de nat᷑a¬
patris natam eẽ non dubiteᷤ
et sic ueꝵ hominem crede ut
terra plasmauit. et ceceris
honimib plasmat ques per
ꝓpagationem ex homimb
creit. Sed licet caro xp̃i et
nature sit. ħtamẽ quam deu
uerbum ex maria uirgine sͥ
iire dignatus est. sine poc̃o¬
illius excellencia singularis
cuiꝰ dĩna ex ipa sinconceptõe
psona cuius origo natinitatis
insolita. quia sic uerbum ca¬
ro factum est ut una ꝑsona
eẽt cum carne sua unigenitꝰ
ac sempitermis deus ip̃a sue
canis conceptione conceptꝰ¬

Expanded text:
 unam ex Trinitate personam Deum verum crede, ut divinitatem ejus de natPatris natam esse non dubites: et sic eum verum hominem crede, utterra plasmavit, et caeteris hominibus plasmat, quos per propagationem ex hominibus creat. Sed licet caro Christi, et naturae sit; haec tamen quam Deus Verbum ex Maria virgine sibi unire dignatus est, sine pecillius excellentia singularis, cujus divina est ex ipsa sui conceptione persona, cujus origo nativitatis insolita, qua sic Verbum caro factum est, ut una persona esset cum carne sua Unigenitus ac sempiternus Deus, ipsa suae carnis conceptione concept
Abbreviated transcription (Latin):
statuss diem õib facẽt hũuda¬
re pocã de securitate. Dedit gͦ ue
me speni ne despando amplius
pecçes Et spes et despantõ timẽ¬
da ẽ inpecis.¬

Expanded text:
statuisset diem omnibus, faceret abundare peccata de securitate. Dedit ergo spem veniae, ne desperando amplius pecces. Et spes, et desperatio timenda est in pecca
Abbreviated transcription (Latin):
si adest amor. Nostis eĩ. qm̃ qui
amat nõ laborat. Omĩs labor
nõ amantib grauis ẽ. Si tot la¬
bores cũ auaris portat cupiditaᷤᷤ
nobiscũ nõ portat caritas. I¬

Expanded text:
si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas?
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ penitet deum nõ mutatur
et mutat. Sicut qñ irascitꝰ. non
monet᷑. et uiudicat. et qñ miẜet̾
non dolet et liberat. et qñ zelat
nõ cruciatur et cruciat.

Expanded text:
 poenitet, non mutatur, et mutat; sicut quando irascitur, non movetur, et vindicat; et quando miseretur, non dolet, et liberat; et quando zelat, non cruciatur, et cruciat.
Abbreviated transcription (Latin):
deum. Sedsicut deum. quẽ¬
admodum nõ sicut hõ irascit᷑.
nec sicut hõ mifetur. non sic̃
hõ zelat. Sed oĩa ħ sicut deus
dei non ht̃ ꝑturbati aĩ ardorẽ
mIFum cor unde in latina
lingua nomen accepit. zelus
dei non ht̃ m̃tis liuorẽ. Sed
pnĩa dei dicitur. reꝵ in eis
portate constitutaꝵ hoĩbus
ĩoppinata mutatio. Ira dei est
tulandi. zelus dei est ꝓuidentia.

Expanded text:
Deum; sed sicut Deum: quemadmodum non sicut homo irascitur, nec sicut homo miseretur, nec sicut homo zelat; sed omnia sicut Deus. Dei non habet perturbati animi ardorem: miserum cor, unde in Latina lingua nomen accepit: zelus Dei non habet mentis livorem: sed poenitentia Dei dicitur, rerum in eius potestate constitutarum hominibus inopinata mutatio. Ira Dei, esttulantis: zelus Dei, est providentia,
Abbreviated transcription (Latin):
certe dispensationis gra non
du mansurum sed qñtum sa¬
tis ẽẽt ad ppandam uiam dño
ciuꝰ eum esse precursoremo¬
portebat. qm̃ ille humiliter in¬
gressurus. et se humulr seꝙ̃tes
ad excellenciam deducturus sic̃
fuis pedes lauit. ita ẜui bap̃o tĩ¬
gi uoluit. sicut enim se subiec̃
pedib eoꝵ quos ip̃e dirigebat.
ip̃e douau̾at ut intelligent cẽs
qnͣte superbie sacrilegio quisq cõ¬
tempneret baptisma quod ado¬
mino deberet recipe. qũ ip̃e dñs¬
do accepiss quod seruo ut ꝓpͥũ
dare poss ip̃e p̾stit̾at. et cum ioh̾es
quo nemo exurrecit maior in
natis mulieꝵ tantum testimõiũ
xp̃o preberet ut soluende corrigie
calciamenti eius se fateretur ĩ oi
cum conferendo deus altissimus
et celsitudinis dator. Nulli em̃
prophaꝵ nulli prorsus hominũ
da ppłoꝵ uiam preparet in eis.
illi quem ip̃e tanto p̾dicau̾at ẽẽ
maiorem. Seo dominus iħus
accepto nullũ alteꝵ requiratur.
Ioh̾es aut̃ tali baptimo p̾tingue¬

Expanded text:
certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed quantum satis esset ad parandam uiam domino, cuius eum esse praecursorem oportebat. quam ille humiliter ingressurus et se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim se subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod a domino deberet accipere, quando ipse dominus accepisset, quod seruo ut proprium dare posset ipse praestiterat, et cum Iohannes, quo nemo exsurrexit maior in natis mulierum, tantum testimonium Christo perhiberet, ut soluendae corrigiae calciamenti eius se fateretur indigncum auferendo deus altissimuset celsitudinis dator. 11. Nulli enim Prophetarum, nulli prorsus hominum da populorum, viam praepararet in eis illi quem se tanto praedicaret esse majorem. Sed Dominus Jesus accepto nullum alterum requiratur: Joannes autem tali baptismo praetinge
Abbreviated transcription (Latin):
tñ inter caput et menbra cet̾a
quis non intelligat. Si enim
est et hĩtauit e nobis. men¬
bra ceta sunt om̃es sancti qͥbꝰ
ꝑficitur et completur. Quo¬
modo auten to aĩa totim
corpus nr̃m animat᷑ et uiui¬
ficat. Sed in capite et indendo
sentit. Et andiendo et odoran
menbris cangendo tm̃. et io
Illuo autem supͣcollocatum ẽ
ad consulendun qr ipĩus aĩe
que consulit corpori quodãmͦ
psonam sustinet caput. Ibi
enim om̃es sensus apparẽt
Sic uniu̾so ppło scõꝵ tanqmͣ
sunt om̃ia. non sic assumpsit
Sed multo excellentius młco¬
q sublimiꝰ quomodo ip̃m so¬
lum assinni opportuerit in qͦ
pareret. Sic etiam usibiliter

Expanded text:
distare inter caput et membra cetera quis non intellegat? si enim est, et habitauit in nobis, membra cetera sunt omnes sancti, quibus. perficitur et completur ecclesia. quomodo ergo anima totum corpus nostrum animat et uiuificat, sed in capite et uidendo sentit et audiendo et odorandmembris tangendo tantum, et illud autem supra collocatum est ad consulendum; quia ipsius animae, quae consulit corpori, quodam modo personam sustinet caput; ibi enim omnis sensus apparet: sic universo populo sanctorum tanquam sunt omnia, non sic assumpsit sed multo excellentius, multoque sublimius: quomodo ipsum solum assumi oportuit, in quo pareret
Abbreviated transcription (Latin):
ẜues me. qr ubi a te recessi pii
in me. nisi qui tu feceras refe¬
cisses me. Ego peccani tume
nisi tasti. Ego cecidi. tu me ere¬
xisti. Ego ignoraui cu me do¬
cisti. Ego non uidebam tu
me illiũasti.

Expanded text:
serves me; quia ubi a te recessi, perii in me: nisi quia tu qui feceras, refecisti me. Ego peccavi, tu me visitasti; ego cecidi, tu me erexisti; ego ignoravi, tu me docuisti; ego non vidi, tu me illuminasti.
Abbreviated transcription (Latin):
polluerunt tẽplũ scm̃ tuũ. posu¬
erunt me desolatum et merõe
confectum. Ibam post ees cecus
Grahebantq me post se in circu¬
itu de uitio in uitium. et de de¬
licto in delictum. Et ibant ab¬
sq formidine aute faciem sub¬
sequentis. Seruus eram fuitu¬
temamabam. Cecꝰ eram cecita¬
tem desiderabam. Uinctus erã
uiucła non horrebami. amar
dulce et dulce amaꝵ credebã.
Mif eram. et non cognoscebã.

Expanded text:
polluerunt templum sanctum tuum, posuerunt me desolatum et moerore confectum. Ibam post eos caecusTrahebant me post se in circuitu de vitio in vitium, et de luto in lutum: et ibam absque fortitudine ante faciem subsequentis. Servus eram, servitutem amabam. Caecus eram, caecitatem desiderabam. Vinctus eram, vincula non horrebam. Amarum dulce, et dulce amarum credebam. Miser eram, non cognoscebam;
Abbreviated transcription (Latin):
qõne. Is. Omĩs creatura
regit. et tunc bene regit cu
se regendam subicit deo. Cũ
autem transgreditur pcepta
Omĩs creatura in honinie

Expanded text:
quia omnis creatura regit; et tunc bene regit, cum ipsa regendum subjicit Deo. Cum autem transgreditur praecepmnis creatura in homine
Abbreviated transcription (Latin):
re. An forte nõ ẽ grauis: Us¬
q ateo sub hac scrdina sensũ
etiam amisisti. Nõ ẽ grauis
auaricia: Quare gͦ te de som¬
li pati frigitos dies. Auautia
diçir Tolera etiam maris tẽ
pestates. Illa dicit O mesce
Ista nõ sinit quiest̾e. Iutet eĩ
ttãs mare. Quere terras q̃s
ignoras. m̾çes ĩ indiam depor¬
tande st̃. Nõ nosti ligua ynto¬
ꝵ. s intelligibłis itetur ser¬
mo auaricie. Uẽies ignotus
ad ignotũ. das. accipis emi.
portas. Peclitatus puẽisti. cũ
picłis redis. Exclamas ĩ ma¬
ri exagitatus cẽpestate deꝰ libe¬
ra ineͦ nõ andis respõcẽte: Nõ
misi te auaritia tibi iufsit ut
acquitere qd nõ hẽbas. Ego
tibi uissi. ut sine labore ante
hostiũ tuũ panpi dares qõ
celoꝵ. latoras ĩ iussione au̾a¬
ricie. ĩ iussione mea nõ labo¬
2as. ambo inssimiꝰ nõ auoisti

Expanded text:
avis? Usque adeo sub hac sarcina sensum etiam perdidisti? Non est gravis avaritia? Quare ergo te de somli pati frigidos dies: avaritia dicit, Tolera in mari etiam tempestates. Illa dicit, Quiesce; illa non sinit quiescere. Jubet, trans mare, quaere terras quas ignoras. Merces in Indiam deportandae sunt: non nosti linguam Indorum, sed intelligibilis videtur sermo avaritiae. Venies ignotus ad ignotum; das, accipis, emis, portas; periclitatus pervenisti, cum periculis redis, exclamas in mari exagitatus tempestate, Deus, libera me. Non audis respondentem, Quare? Misi te? Avaritia tibi jussit ut acquireres quod non habebas: ego tibi jussi ut sine labore ante ostium tuum pauperi dares quod coelorum. Laboras in jussione avaritiae, in jussione mea uon laboras. Ambo jussimus; non a
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ malo.non ut nich patiami᷑
gonersi. sed ut ip̃is adñsitati¬
bus aĩm a non ledatur. Cum
enim tẽptatio adest. fit qui¬
dam inio ꝙ nes ĩpugnat ĩ¬
troitus. et si cum bons fine
.i. sine uulnere anime temp¬
tacio consumatur. Ad etna

Expanded text:
i malo, non ut nihil patiamur adversi, sed ut ipsis adversitatibus anima non laedatur. Cum enim tentatio adest, fit quidam in id quod nos impugnat introitus; et cum bono fine, id est, sine vulnere animae, tentatio consummatur,
Abbreviated transcription (Latin):
les ut deus fac̾et te/ qm ẽ suꝑ te. et
nolles ꝙ fac̾et aliqd bonũ sub te
Quicqͥd fecit deꝰ. bonũ ẽ. s alia st̃
magna bona. alia pua. alia ce¬
palia. Oĩa tñ bona. qr bonꝰ creauĩt

Expanded text:
les ut Deus faceret te, qui est super te, et nolles faceret aliud bonum. Quod tibi fecit Deus, bonum est: sed alia sunt magna bona, alia parva poralia
Abbreviated transcription (Latin):
se aͥd inferius. et subce. Sub alio es.
licto curuare te ad inferius bonu.
Rectus esto ut lauderis. qr landa¬
bũtur om̃s recti corde. Unde eĩ pec¬
cas n qr iordinate tractas res q̃s
ĩ usũ accepisti: Esto bñ utens reb
inferiorib. et eris recte fiuens bo

Expanded text:
liquid inferius et sub te; sub alio es, iore bono, curvare te ad inferius bonum. Rectus esto, ut lauderis: quia laudabuntur omnes recti corde. Unde enim peccas, nisi quia inordinate tractas res quas in usum accepisti? Esto bene utens rebus inferioribus, et eris recte fruens bo
Abbreviated transcription (Latin):
Quis¬
quis uł quod põt arguendo
corrigit. uł quod corrigere
non potest. Salo pacis iñ¬
culo excludit. uł quod saluo
pacis uincło excluoere non
põt. equitate improbat fir¬
suitate supportat. hic est pa¬
cificus.

Expanded text:
quisquis vel quod potest arguendo corrigit, vel quod corrigere non potest, salvo pacis vinculo excludit, vel quod salvo pacis vinculo excludere non potest, aequitate improbat, firmitate supportat, hic est pacificus,
Abbreviated transcription (Latin):
Deus lux uera¬
que sine accessu ea q̃ eligis il¬
lustras. et sine recessu ea que
respuis deẜis. et ideo in te nul¬
lus defectus mlla mutabłi¬
tas uenit. Deus qui in cerpo
ria condidisti. ut apud ce tran¬
sire neq̃ꝙͣ possint. et ĩo in cõspͥ¬
tu cuo tempꝰ nõ defluit qd̾ apd
nos decurrit. Deus ĩ cuiꝰ et¬
nitate oĩa fixa manẽt que nõ
fixa ext̾ius scłoꝵ uolumĩa e¬
emanant. Et ioo eternitas
tua dies ẽ una q̃ uec fine clau
qui sine mutabilitate tui simł
cuucta respicis. Sine distentõe
cõp̾hendis. et bona que iunas
diu̾sꝰ nones. Deus qui oꝑa
tua extra circudas. et int
reples supͣ regis et infra fers
Et licet sis suꝑior ꝑ potẽtiã
inferior ꝑ sustentatõe ext̾ior
ꝑ maginitudĩe int̾ior ꝑ sõci¬
litate. tam̃ suꝑior. et infior
es. sine loco/ amplꝰ. Siue lati¬
tudnie subtir. Sine extenua¬
tõne. et io ꝑ molem corporis
stas creator a creatura cogitare
quis ualet ꝙ sis in loco qui nõ

Expanded text:
Deus lux veraquae sine accessu ea quae eligis illustras, et sine recessu ea quae respuis deseris; et ideo in te nullus defectus, nulla mutabilitas venit. Deus qui in temetipso ria condidisti, ut apud te transire nequaquam possint; et ideo in conspectu tuo tempus non defluit quod apud nos fine decurrit. Deus in cujus aeternitate fixa manent ea, quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant; et ideo aeternitas tua dies est una, quae nec fine claudqui sine mutabilitate tui simul cuncta respicis, sine distentione comprehendis et bona quae juvas,diversus non es. Deus, qui opera tua extra circumdas, et intra reples, supra tegis, et infra fers; et licet sis superior per potentiam, inferior per sustentationem, exterior per magnitudinem, interior per subtilitatem; tamen superior et inferior es sine loco, amplus sine latitudine, subtilis sine extenuatione, et ideo per molem corporis stas Creator a creatura, cogitare quis valet qualiter sis in loco, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
turam. Alius qui dicit. In pͥnꝰͦ
fecit deus celum et terram.
.i. in u̾bo suo sibi coeterno fecit
deus uruersam istam molez
corͣ mũdi hiꝰ eum omibus qͣs
continet manifestis notisꝙ
naturis. Aliꝰ qui dicit. In pͥnciͦ
fecit deus celum et terram .i.
u̾bo suo sibi coeterno fecit deus¬
ĩformem mat̾iam creature cor
porał. uoi confusum Adhuc e¬
rat celum. et terra que iam
non distincta atq formata in
istiꝰ mole mundi sentimus.
Alius qui dicit. In pncipio fec
deus celum et terram .i. in ip̃o
exordio façiendi atq oꝑandi fo¬
cit ĩformem mat̾iam cõfuse
heũtem celum et terram.¬

Expanded text:
m; aliud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in uerbo suo sibi coaeterno fecit deus uniuersam istam molem corporei mundi huius cum omnibus quas continet manifestis notisque naturis; aliud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in uerbo suo sibi coaeterno fecit informem mporalis ubi confusum adhuc erat coelum et terra, quae nunc jam distincta atque formata in istius mundi mole sentimus. Aliud qui dicit: In principio fecit Deus coelum et terram, id est, In ipso exordio faciendi atque operandi fecit Deus informem materiam confuse habentem coelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
Huimane
egritudinis ẽ in carne mor¬
Eali delectatoem hr̃e peccãdi
Sed discipulus xp̃i amator¬
q uircutum. non pacem ht
concupiẽ cribuere. Sed bellũ
debet moicere.

Expanded text:
Humanae aegritudinis est, in carne mortali delectationem habere peccandi. Sed discipulus amatorque virtutum, non pacem huic concupiscentiae tribuere, sed bellum debet indicere .
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e bap̃m eos qui ubicũq et
a quibus cumq ullud nerois
enangelicis consecratũ sine.
sua dissimulatione. et cum
aliqua fide accepinit. qmͣqm
eis ad saluteni spĩtalem nõ
protẽet si caritate carent. qua
montes transferam et ẽ. li

Expanded text:
re baptismum eos, qui ubicumque et a quibuscumque illud uerbis euangelicis consecratum sine sua simulatione et cum aliqua fide accepissent, qeis ad salutem spiritalem non prodesset, si caritate caruissent, qua montes transferam, cari
Abbreviated transcription (Latin):
ticie pars est cum de ꝓfũdo in
illam sũmitatẽ respiramus
Sed añꝙͣ scite possi mꝰ quid
sit deꝰ. possumꝰ iam scire qͥd nõ

Expanded text:
tiae pars est, cum de profundo isto in illam summitatem respiramus, si antequam scire possimus quid sit Deus, possumus jam scire quid non
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ nemo exit amicꝰ. et nẽo
uitrat inmieus. Quis co¬
dex nobis legendꝰ ẽ. aut
cractandꝰ ẜmo ꝙ admodum
nobis modo tractatur. et io
tractatur. ut ibiteneatur. Io
modo ꝑ sillabas diutoitur ut
ibi tocus acq integer cõtem¬
plecur. Nontibi deerit uer¬
bum dei. Sed tamen non per
lrãs non per sones. non per
codices. non per lectorem nõ
per tractatorem. S sicut in¬
erat uerbum. Non enĩ sic ad
nos uenit. ut inde de discedet
qr in hoc mundo erat. et mũd
ꝑ eum factus ẽ. tale u̾bum
contẽplaturu sumꝰ appebit
Si tamen post finitam uã
non iudici traoamur. ut iu¬
dex mictat in carcẽm. Sed
finita ma sicut sꝑamꝰ et op¬
tamꝰ. et scudemꝰ ad patriam
uenimus. Ubi cõtemplabim̃
quod semꝑ laudabimus. Nes
illud deficiet qd nobis presto
est. nec nes qui fruenur. nec
fastidiet qui manducabit n
deficiet quod manoucaltiã
Magna iia ⁊ mira contẽpla¬
tio ert. Et quis de uia digne
dicẽt isto tempore. S¬

Expanded text:
us, nemo exit amicus, et quo nemo intrat inimicus; quod codex ibi nobis legendus est, aut tractandus sermo, quemadmodum vobis modo tractatur. Ideo modo tractatur, ut ibi teneatur; ideo modo per syllabas dividitur, ut ibi totus atque integer contempletur. Non ibi deerit verbum Dei; sed tamen non per litteras, non per sonos, non per codices, non per lectorem, non per tractatorem. Quet Verbum ut inde discederet; quia «in hoc mundo erat, et mundus per eum factus est» . Tale verbum contemplaturi sumus. «Apparebit»si tamen post finitam viam non judici tradamur, ut judex mittat in carcerem. Sed si finita via, sicut speramus, et optamus, et studemus, ad patriam venerimus, ibi contemplabimur quod semper laudabimus: nec illud deficiet quod nobis praesto est, nec nos qui fruimur; nec fastidiet qui manducabit, nec deficiet quod manducabit. Magna illa et mira contemplatio erit. Et quis de illa digne dicit isto tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
pacĩe. ad ꝓfcm cereror. et ip̃e hõ
sibi ĩ tẽptatõib certius ĩnotescit
et iuste salus illappetua q̃ turpi¬
ter admissa ẽ ꝑ noluptatẽ. forti¬
ter recipitur ꝑ dolorẽ.

Expanded text:
ae ad profectum ceterorum, et ipse sibi homo in temtationibus certius innotescit, et iuste salus illa perpetua, quae turpiter amissa est per uoluntatem, fortiter recipitur per dolorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ttibus uno nomĩe
nom intellig̾entur. nisi curie
iste que in ciuitatib singłis¬
sunt single. Unde curiales
gintaqͥnq curias ht̃ ppłi Hee
dicuntur cribus. Has ppłs il¬
rael. duodecim hẽbat ł m fili¬
os iacob. duodecim t̾ribus po¬

Expanded text:
tribus uno nomine non intelliguntur nisi curiae quae sunt in civitatibus singulis singulae; unde curiales ginta quinque curias habet populi. Hae dicuntur tribus. Has populus Israel duodecim habebat, secundum filios Jacob. 8. Duodecim tribus
Abbreviated transcription (Latin):
li significantur sp̃s. Et hanc¬
hane loquendi consuetudiẽm
In tm̃ popłi usq̃q̃q secuti sunt
ut eoꝵ etiã qͥ pagani appellãt᷑
et dees multos ac demones co¬
lendes ẽẽ contẽduñt. Nullus
re sit tam trãtus et dectus qui
audeat in laioem uł Euo suo
hoc dicere uoluerit. non se alr̃
accipi ꝙͣ maledicere uoluisse

Expanded text:
icantur spiritus. Et hanc loquendi consuetudinem in tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani appellantur et deos multos ac daemones colendos esse contendunt, nullus fere sit tam litteratus et doctus, qui audeat in laude uel seruo suo hoc dicere uoluerit, non se aliter accipi, quam maledicere uoluisse
Abbreviated transcription (Latin):
rant peccata ip̃ius. Porro si
consentra̾nt. iam tua te pre¬
munt. non alterius. Qiuis¬
quis enim consenẜit. non
tuum fitiam pcc̃m. Pedibꝰ

Expanded text:
rant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit pectuum fit peccatum; et
Abbreviated transcription (Latin):
mensuras et propͥos m̾inĩe¬
ros. et propum pondus q̃
meis pro sui ciꝰq generis
mutabilitate mutarentur
angientis. et omiutoib̾
mu̾ltitudine. et paucitate.
lenitate. et grauitate ẜm dis¬
poĩtionem dei. Nunquid si¬
cut ista mutantur. Ita ip̃m
dei consiliũ in quo ea dispo¬
suit mutabile dicimꝰ adu̾¬

Expanded text:
mensuras suas et proprios numeros et proprium pondus, quae in eis pro sui cuiusque generis mutabilitate mutarentur, augmentis et diminutionibus, multitudine et paucitate, leuitate et grauitate secundum dispositionem dei: numquid, sicut ista mutantur, ita ipsum dei consilium, in quo ea disposuit, mutabile dicimus? auer
Abbreviated transcription (Latin):
ore nrõ. nec ad maledicend̃
ꝙ qm̃ consuescamus lingnã
nr̃am que ad benedicendum
et laudandum deum creata
est. nec consuescamus cõsue¬
cudĩes pessimas in õi actu
nrõ siue etiam cogitatione. qr
consuetuto que longiꝰ fuerit
protͤcta et confirmata ñ puo
labore utat᷑ uł expellit᷑.

Expanded text:
judicii. Nec ad maledicendum quemquam consuescamus linguam nostram, quae ad benedicendum et laudandum Deum creata est. Nec consuescamus consuetudines pessimas in omni actu nostro, sive etiam cogitatione, quia consuetudo, quae longius fuerit protracta et confirmata, non cum parvo labore vitatur vel expellitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtine. Sed quid ualet ip̃a po¬
bulat infide infirmꝰ est. Inter
tẽptatõnes agitatur / int̾ mo¬
lestias mt carnales corrupcõ¬
nes inter sb̾gestiones cupidi¬
tatis init̾ u̾sutias et laquecs im¬
mici. Quid ualet ergo qr ht po¬
testatem et credit un xp̃m ut sit
inter filios dei. De hoĩ. nisi et ip̃i

Expanded text:
ipsa pobulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupidtatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in Christum, ut sit inter filios Dei? Vae homini
Abbreviated transcription (Latin):
Permittantur itaq pia
corda de carorr suor morti¬
b concristari dolore sanabi¬
li et consolabiles lacrimas¬
fundant condicione mor¬
tali quas cito reprimant fi¬
dei gaudio quacreduntur
fideles qñ moriuntur pan¬
lulum anobis abire. et ad
meliora transire. Consolẽt᷑
que funerib exibentur. Si¬
ue que dolencio adhibent᷑
ne sit iusta querela dicenti¬
contristaretur. et non fuit
et consolances quesun. et
non iueni. sit pro uiribus
cura sepeliendi. et sepulcra
cõstruendi. quia et hoc m
scͥpturis sanctis int̾ bona opa
deputata sunt. Nec solum in
b quoꝵcunq iacentium. uex
etiam mn ip̃ius domini corpo¬
re predicati et laudati sunt
qui ista fecerut impleant
hec homines ergasues hum¬
na officia postremi mnineris
et sui humani liniamenta
meroris. Deꝵ illa que adi¬
oblaciones eregationes mus¬
topro eis obẜuantius instã¬
tius. habindantius impedat
qui sues carne non spu mor¬
tuos. non solum carnaliter
Sed etiam spũaliter amat.

Expanded text:
Permittantur itaque pia corda de suorum charorum mortibus contristari dolore sanabili, et consolabiles lacrfundant conditione mortali: quas cito reprimat fidei gaudium, qua creduntur fideles, quando moriuntur, paululum a nobis abire et ad meliora transire. Consolemur quae funeribus exhibentur, sive quae dolenter adhibentur, ne sit justa querela dicenticontristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni . Sit pro viribus cura sepeliendi et sepulcra construendi, quia et haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt. Nec solum in bus quorumcunque jacentium; verum etiam in ipsius Domini corpore praedicati atque laudati sunt qui ista fecerunt. Impleant haec homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjorationes, erogationes, multo pro eis observantius, instantius, abundantius impendant, qui suos carne, non spiritu mortuos, non solum carnaliter, sed etiam spiritualiter amant.
Abbreviated transcription (Latin):
si iacẽtẽ hõie meticiris. supi¬
nũ sen ꝓnũ sexies tm̃ lõgus
ẽ a capite usq ao pedes. ꝙtuz
latus a dextera ĩ sinistrami. nel
asinistra in terteram. et decies
ꝙ̃tũ altus a terra. Unte fc̃a est
archa trecẽtoꝵ ĩ lõgitioĩe cu¬
bitoꝵ. et quĩquagita ĩ lati

Expanded text:
si jacentem hominem metiaris supinum seu pronum, sexies tantum longus est a capite usque ad pedes, quam latus a dextera in sinistram, vel a sinistra in dexteram, et decies quam altus a terra. Unde facta est arca trecentorum in longitudine cubitorum, et quinquaginta in la
Abbreviated transcription (Latin):
te st̃. Pofsũt et hic intlłi illa tri
a que cõmedat apis. fides spes
cantas. Possũt eciam młto cõ¬
ueiençius tres ille uirtutes eu¬
gend. et cẽtena. Ut ĩ infimo hĩ¬
tet pudicicia cõuigalis. sup̃ iu¬
dualis. atq hac suꝑior uirgina¬

Expanded text:
ossunt hic intelligi et tria illa quae commendat Apostolus, fides, spes, caritas . Possunt etiam multo convenientius tres illae ubertates egena, centena, ut in infimo habitet 41 pudicitia conjugalis, supra vidualis, atque hac superior virgina
Abbreviated transcription (Latin):
Qnͣtumcũq bonaꝙͣuis ma¬
gna ꝙͣuis miminia. nisi ex dõ
esse non possunt. Quid enim
marꝰ est in creaturis ꝙͣ uita
intelligens aut quid minus
defficiant. et inid tendant. ut
non sint camen aliquid for¬
me eis remanet. ut quolib
modo sint. Quicquid autem
forme cuiꝰpiam rei deficientis
remanet et illa forma est q̃
nescit deficere. Wotusq ip̃o
reꝵ deficientium siue profici¬
entium excedere ñoꝵ suor
leges non sinit. Qui quid eĩ
laudabile adutitur ĩ reꝵ nat᷑a.
siue exigua siue ampla laude
dignum insoicetur ad excelen¬
tusimam et in effabiltinlan¬
dem referendum est. condito

Expanded text:
is magna, quamvis minima, nisi ex Deo esse non possunt. Quid enim majus in creaturis, quam vita intelligens? aut quid minus deficiant, et in id tendant ut non sint; tamen aliquid formae illis remanet, ut quoquo modo sint. Quidquid autem formae cujuspiam rei deficientis remanet, ex illa forma est quae nescit deficere; motusque ipsos rerum deficientium vel proficientium excedere numerorum suorum leges non sinit. Quidquid igitur laudabile advertitur in rerum natura, sive exigua, sive ampla, quod laude dignum judicetur, ad excellentissimam et ineffabilem laudem referendum est Condito
Abbreviated transcription (Latin):
naturam execrabilr̃ fit m
merecrice.S execrabilurs¬
fit in uxore̾. tm̃ ualet Ꝙdi¬
natio ereatoris. et ordo cate
concessis cum modus exceditur
longe sit collerabilius qmͣ in

Expanded text:
naturam, execrabiliter fit in meretrice, sed execrabilius in uxore. tantum ualet ordinatio creatoris et ordo creaturae, is, etiam cum modus exceditur, longe sit tolerabilius quam in
Abbreviated transcription (Latin):
niel. quia elegit ce¬
libem uitã .i. iiptias terre¬
nas contempsit. ut ficut d ł
apłs. Sine solicitudine uiu̾et
cogitans que sunt dei genꝯ
coꝵ significat qui sunt᷑ ĩ ocio
Seo tam̃ fortissimi in tem¬

Expanded text:
utem, quia elegit caelibem uitam, id est nuptias terrenas contemsit, ut, sicut dicit apostolus, sine sollicitudine uiueret, cogitans quae sunt dei, genus eorum significat qui sunt in otio, sed tamen fortissimi in tem
Abbreviated transcription (Latin):
attende gsiam cru
cis xp̃i iam in fronte regũ.
crux illa infixa est cui mni¬
ci insultau̾nut. Effectus ꝓ¬
bat uirtutem domuit orbe.
non terro sedliguo.

Expanded text:
Attende saltem psius. Jam in fronte regum crux illa fixa est, cui inimici insultaverunt. Effectus probavit virtutem: domuit orbem, non ferro, sed ligno.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa nirtutum maneo. Cane¬
as ne in recordatoib maloꝵ
cuor aliques dyaboli laq̃es
incurras quos multi ĩcauti
incurrerunt. Qui dum ma¬
la sua qï pro eis plorantes añ
mentis doculos reducunt. per
Cazdem recordationes in ip̃a
maloꝵ delectatoes insipient

Expanded text:
 virtutum moneo, caveas, ne in recordationibus malorum tuorum alicujus diaboli laqueos incurras, quos multi incauti incurrla sua quasi pro eis plorantes ante mentis oculos reducunt, per easdem recordationes in ipsorum malorum delectationes insipienter
Abbreviated transcription (Latin):
fieri petimus uoluntatẽ dni
in celo et in terra. qd̃ utrunq
ad cõsũmacionem nre ĩcolu¬
mitatis ꝑcinet et salutis. Nã
et sp̃m colluctatio. et discordã¬
tib aduersus se ĩuicem coti¬
diana congressio. ut non ea
concupiscit. et ideo pecimus

Expanded text:
em petimus uoluntatem Dei in caelo et in terra: quod utrumque ad consummationem nostrae incolumitatis pertinet et salutis. nam et spiritum conluctatio et discordantibus aduersum se inuicem cottidiana congressio, ut non quaconcupiscit. et ideo petimus
Abbreviated transcription (Latin):
a. Quid potuit pro salute
nrã fieri ampliꝰ. Quido bñficiẽ¬
ciꝰ. Quid liberalius dĩna pro¬
uidentia dici pot que alegibus
mo deẜuit. Ht enĩ potestas il¬
la iustissima miris et ĩcõp̾hen¬
sibłib moĩs ꝑ quasdã sac̃tissi¬
mas successiones reꝵ sibi ẜui¬
entiũ qͣs creauit. et seuitatem
iudicandi et clementiã lib̾an

Expanded text:
. Quid potuit pro salute nostra fieri amplius? Quid beneficentius, quid liberalius divina providentia dici potest, quae a legibusino deseruit? Habet enim potestas illa justissima, miris et incomprehensibilibus modis, per quasdam secretissimas successiones rerum sibi servientium quas creavit, et severitatem vindicandi, et clementiam liberan
Abbreviated transcription (Latin):
uiu̾e nec̃e est ut ab impiis et
dissimilib patiant᷑. obproba.
et despitiantur ꝙĩ stulci. et in¬
sani. qui pũtra bona ꝑdunt.
et ĩuisibilia sibi ac futura ꝓ¬
mittunt. Sed hec despectio et
et habundantia eorum in ege¬
statem. et suꝑbia transierit
in confusionem.

Expanded text:
ecesse est ut ab impiis et dissimilibus patiantur opprobria, et despiciantur tamquam stulti et insani, qui praesentia bona perdant, et invisibilia sibi ac futura promittant. Sed haec despectio et cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃a pcc̃is ceꝑit addere. Et
aĩe uuln̾a tẽgenco uł defen¬
dendo putͦscere et confitẽdo
et pñiam agendo curare
uolu̾it. cimend̾ est ne d illo
et cor ĩpenites chesaurizas.
sit hoc a sensib oĩm pec̃oꝵ. O
homo quicũq ille es ꝑccõꝵ¬
tuoꝵ młtitudinẽ atcendis. et
actendis. Cum enĩ dicitur ꝙ¬
nult miferi. quia bonus est.
qui deum sibi miẜeri. aut nol¬
le aut non posse credit. Et
eum bonũ aut oĩpocentemẽe
diffidit. Nemo ergo nec
post centum poc̃a. necꝰ post mil
la mora deuni sibi reppiciaẽ
festinet. ne force si consuetu¬
dinem peccandi fecerit etia¬
si uelit se adyaboli laq̃is libetai

Expanded text:
peccatis coeperit addere, et animarum vulnera tegendo vel defendendo putrescere, quam confitendo et poenitentiam agendo curare, maluerit; timendum est, ne et cor impoenitens thesaurizas sit hoc a sensibus omnium peccatorum. O homo, quicumque ille es, peccatorum multitudinem attendis; et attendis. Cum enim Deus velit misereri quia bonus est, qui Deum sibi misereri aut non velle aut non posse credit, et eum aut bonum aut omnipotentem esse diffidit. Nemo ergo nec post centum peccata, nec post millla mora Deum sibi repropitiare festinet: ne forte, si consuetudinem peccandi fecerit etiamsi velit, jam se a diaboli laqueis liberare
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cito de malo iiquĩta¬
cis sue consurgat. Nec con¬
suecudine peccandi. in ip̃is
se rumis suis sepeliat. Non
enim qui peccauit. Sed qui
uelut piissimus pater conso¬
latur dicens. Nolo mortẽ
quacunq die cõu̾sus fuerit
ab ĩpietate sua. licet sit ista
tami magna miẜicordia tñ¬

Expanded text:
sed cito de malo iniquitatis suae consurgat, ne consuetudine peccandi in ipsis se ruinis sepeliat. Non enim qui peccaverit, sed qui rophetam velut piissimus pater consolatur, dicens, Nolo mortem quacumque die conversus fuerit ab impietate sua . Sed licet sit ista tam magna misericordia; t
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut eiꝰ ꝑticeps eẽ non pos¬
sit. Eursus anglica sb̃limis
natura non pecd̾at. quia ita¬
est particeps legis eterne. ut
solus eam deleccet deus cuiꝯ
uoluntati sine ullo expimento
cõe cum bestiis. subdat dõ qd̾
ht̃ cõe cum angelis. donec iusti¬
tia. et ĩmortalitate ꝑfecta atq
ꝑcepta ab istis exaltetur. illis
equetur. Mortales aut̃ delec¬
tationes usq ad reꝑandam seu
custodiendam istam morta¬
lem salutem siue uniꝰcuĩꝰq
hominis. siue ip̃ius humani
gen̾is uł excitande uł relaxãde
sunt. ultra si prolapse fuint
et contra temꝑantie rõem. ho¬
minẽ nonse regentem abri¬
puerint libidines erunt ꝓfec¬
do illicite atq turpes. et dĩgne
dolorib emendari. Qd si et̾iã
ꝑ̾turbatum rectorem in tantã
uoraginem ꝑdite consuetudi¬
nis mergant ueluo multas
fore credens confessionis et
patiẽ negliget medicinam.
qua correptꝰ emergat.uł pore
morte cordis contͣ illam et̾nam

Expanded text:
est, ut eius particeps esse non posest, ut eius particeps esse non possit. rursus angelica sublimis natura non peccat, quia ita particeps est legis aeternae, ut solus eam delectet deus, cuius uoluntati sine ullo experimento commune cum bestiis, subdat deo, quod habet commune cum angelis, donec iustitia et inmortalitate perfecta atque percepta ab istis exaltetur, illis aequetur. Mortales autem delectationes usque ad reparandam seu custodiendam istam mortalem salutem siue uniuscuiusque hominis siue ipsius humani generis uel excitandae uel relaxandae sunt: ultra si prolapsae fuerint et contra temperantiae rationem hominem non se regentem abripuerint libidines, erunt profecto inlicitae ac turpes et dignae doloribus emendari. quodsi etiam perturbatum rectorem in tantam uoraginem perditae consuetudinis mergant. ut uel inultas fore credens confessionis et t paenitentiae neglegat medicinam, qua correctus emergat, uel peiore morte cordis contra illam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
ci deo refrenat ões mortales
delectationes. et eas cohercet
do naturalem modum men¬
ora iferioribr ordinata dile¬
cuone sponens. Sieni mios
delectaret ulicitum. nemop¬
saret. Peccat g qui delectatõ¬
nem illiciti relaxat potiꝰ qmͣ
refrenat. Est autẽ illicitũ qd̾
lex illa prohibet. qua nał ordo
ẜuatur. Utrum aut̃ sit aliqͣ
ratonas creatura quam nichil
possit illicitum delectare mag¬
na qo est. ꝙ si est non eo geu̾e
factꝰ est hõ. nec ill a natura an¬
gelica que in uitate nonste¬
tit. s in eo gen̾e ista rõalia fcã
sunt. ut iness eis possibilitas
refrenandi celectatõem ab illi¬
cito quam non refrenanco pec¬
creacura humana qñ quid̾ per
eam possibilitatem instaurat᷑
ꝑ quam siuoluiss non cecidis¬
set. Magnus ergo dominus
et laudabił uaroe qui condi¬
dit eam. condidit enĩ et infi¬
ores que nõ possunt peccare¬
liores que nolunt peccare.
Destiał enĩ natura nõ pec¬
cat. quia nichil facit contra
eternam legem cui subdita

Expanded text:
i deo refrenat omnes mortales delectationes et eas cohercet ad naturalem modum meliora inferioribus ordinata dilectione praeponens. si enim nihil delectaret inlicitum, nemo peccaret. peccat ergo, qui delectationem inliciti relaxat potius quam refrenat. est autem inlicitum, quod lex illa prohibet, qua naturalis ordo seruatur. utrum autem sit aliqua rationalis creatura, quam nihil possit inlicitum delectare, magna quaestio est. quodsi est, non in eo genere factus est homo nec illa natura angelica, quae in ueritate non stetit, sed in eo genere ista rationalia facta sunt, ut inesset eis possibilitas frenandi delectationem ab inlicito, quam non frenando peccreatura, quandoquidem per eam possibilitatem instauratur, per quam si uoluisset, nec cecidisset. magnus ergo dominus et laudabilis ualde, qui condidit eam. condidit enim et inferiores, quae non possunt peccareliores, quae nolunt peccare. bestialis enim natura non peccat, quia nihil facit contra aeternam legem, cui sic subdita
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. S quis non bibat
cribulationis pocłm metuẽ
ignem gehennaꝵ. Et quis
nõ contempnat dulcediẽ
scłi inhians bonis uite et̾ne

Expanded text:
sunt: sed quis non bibat tribulationis poculum, metuens ignem gehennarum? et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians bonis aete
Abbreviated transcription (Latin):
añni cotidianas sediciões ĩ hõie
agitantes. Ergo uͥrex .i curia.
ubi minist᷑ uͥ plebs ĩueĩtur
ciuitas est. nec enim talia es¬
sent in malis ciuitatib msi
prius ẽent insingulis hoib
qui sunt canqmͣ elem̃ta et
tes destruxit xp̃s. cum exclu¬
so inde principe de quo dcm̃
menbroꝵ. et sẽsuum mĩste
ad bonoꝵ opeꝵ militiam tns¬
feruntur. ut iam sicut apłs
dicit. Non reguet peccatum
ad quietem et btĩtiromen
capesçendam¬

Expanded text:
animi, quotidianas seditiones in homine cogitantes. Ergo ubi Rex, ubi curia, ubi ministri, ubi plebs invenitur: civitas est. Nec enim talia essent in malis civitatibus, nisi prius essent in singulis hominibus, qui sunt tanquam elementa ettes destruit, cum excluso inde principe de quo dictum emembrorum et sensuum ministeet bonorum operum militiam transferuntur: ut jam, sicut Apostolus dicit, non regnet peccatum ad quietem et ad beatitudinem capessendam
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscẽtia carnis ad uersus
quam bonus concupiscit et
mentis et pena peccati ẽ. qr
redacta ẽ meritis inobediẽtis.
et causa pcc̃i ẽ defectione cõsẽ¬
tientis uel contagione nascẽ¬
tis

Expanded text:
cupiscentia carnis adversus quam bonus concupiscit spimentis; et poena peccati est. Quia reddita est meritis inobedientis, et causa peccati est defectione consentientis vel contagione nascentis
Abbreviated transcription (Latin):
datur. quo mũdus a recto rõms
ordĩe depuatur. Qualiter naq ĩ
senectute aliis mĩsteriis iꝑabit. qͥ
ĩ atolesçẽçia se semorib obediente.
exhib̾e cõtẽpnit. Uñ et ĩ prouerbio
obediencie mĩstrato pentib suis
prestitit. Sicut gͦ ĩ senib sobrietaᷤ.
et moꝵ ꝑfcĩo requiritur. ita et in
adolescentib obsequiũ et subiectõ
et obediencia rite tebetur. Quapp̃
et ĩmandatis legis. pͥmũ inhus
que ad hõies ꝑtient. pris et mris
ti. paternus honor.ułq ad dignã

Expanded text:
tia; quo mundus a recto rationis ordine depravatur. Qualiter namque in senectute aliis ministerium imperabit, qui in adulescentia senioribus oboedientiam exhibere contemnit? unde et in prouerbio oboedienter ministrationem parentibus suis exhibuit. sicut ergo in senibus sobrietas et moadolescentibus, obsequium, et subjectio, et obedientia rite debetur. Quapropter et in mandatis legis primum in his quae ad homines pertinent patris et matris ti paternus honor usque ad dignam
Abbreviated transcription (Latin):
uelut in peccuniaĩo alio ue
aliquo comodo corporali nõ
uocatur dampnum qd̾ pp̃
maiꝰ lucrum admittitur.

Expanded text:
uelut in pecunia alioue aliquo commodo corporali, non uocatur damnum, quod propter maius lucrum amittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃ores et querant te. qu
nõ sicut ip̃i deẜuerunt crea¬
torem siimi. ita tu deẜiusti
creaturam cuam. ip̃i ncõuer¬
tuntur. et ecce ibi es incorde
soꝵ incorde confitentium ti
biphicientium se mte. et plo¬
rantium in simi cuo post in¬
as suas difficiles.¬

Expanded text:
t te, quia non, sicut ipsi deseruerunt creatorem suum, ita tu deseruisti creaturam tuam. ipsi conuertantur, et ecce ibi es in corde eorum, in corde confitentium tibi et proicientium se in te et plorantium in sinu tuo post uias suas difficiles
Abbreviated transcription (Latin):
Potest laus dei ẽẽ uera et
pia ubi fit confessio peccatoꝵ
Que laus mulco crebiꝰ in
scripturis confessio uocatur.
Nulla est autem pecoꝵ con¬
fessio pia et utilis ubi nõ lau¬
datur deus siue corte. siue
mi ore atq ẜmone. Libͦ¬

Expanded text:
o esse laus Dei vera et pia, ubi non sit confessio peccatorum; quae laus multo crebrius in Scripturis confessio vocatur: nulla est autem peccatorum confessio pia et utilis, ubi non laudatur Deus, sive corde, sive etiam ore atque sermone.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et facilius dicimꝰ quid nõ
sit qmͣ quid sit. Terrã cogi¬
tas non ẽ hoc deus. Mare cogi¬
tas non est hoc deus. Oĩa que
sũt in t̾ra homĩes et aĩalia.
non est hoc deus. Oĩa que st̃
in mari et que uolant ĩ aere
non ẽ hoc deus. Quidqͥd lucet
in celo stetie soi et luna. nõ ẽ
ħ dẽ. Ip̃m celũ nõ est deus. An¬
geles cegita uirtutes. potesta¬
tes. Archangeles trouos sedes
oñationes. non ẽ hoc deus.
Et quid ẽ hoc solum potu di¬
cere quid non sit. Queris

Expanded text:
est; facilius dicimus quid non sit, quam quid sit. Terram cogitas; non est hoc Deus: mare cogitas; non est hoc Deus: omnia quae sunt in terra, homines et animalia; non est hoc Deus: omnia quae sunt in mari, quae volant per aerem; non est hoc Deus: quidquid lucet in coelo, stellae, sol et luna; non est hoc Deus: ipsum coelum; non est hoc Deus: Angelos cogita, Virtutes, Potestates, Archangelos, Thronos, Sedes, Dominationes; non est hoc Deus. Et quid est? Hoc solum potui dicere, quid non sit. Quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
Meritis tuis redtens saluta¬
tõis officiũ. hortor ut ualeo.
ut litteraꝵ uere corteq sc̃aꝵ te
curam nõ pigeat ĩpigeat ĩpẽ¬
de. Sincera ei et solioa res
ẽ. nẽc fricatis elo quuis ãbit
ad aĩmũ. Nec ullo lĩgue tectori¬
e ĩ ane aliquid ac pendulũ cre¬
pitat. Multũ mouet nõ u̾boꝵ
s teꝵ auidũ et mltũ terret factu¬
ra securũ. Precipne apłoꝵr lĩguaᷤ
echortor. ut legas. Ex hiis Aũt
ad cognosçẽtos ꝓphas excitabe¬
ris. quoꝵ testimoniis itũtur

Expanded text:
meritis tuis reddens salutationis obsequium hortor,. ut ualeo, ut litterarum uere certeque sanctarum te curam non pigeat inpendere. sincera enim et solida res est nec fucatis. eloquiis ambit ad animum nec ullo linguae tectorio inane aliquid ac pendulum crepitat. multum mouet non uerborum sed rerum auidum et multum terret factura securum. praecipue apostolorum linguas exhortor ut legas; ex his enim ad cognoscendos prophetas excitaberis, quorum testimoniis utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lo amplecti oĩa mea. ut me se¬
quaturn᷑ͥ in hiis.ĩ quib me nõ
errare ꝑspexerit. Rã pp̃ea nũc
facio libros. ĩ quib oprscula
mea retractanda suscepi. ut nͦ
meip̃m ĩ oĩb me sequittũ fuis¬
se temõstrem. S ꝓficienter esti¬
mo me deo miẜante. scripsisse.
re scritẽoi. iam ĩ ista etate uẽifse
S int̾est. ꝙtũ et ĩ quib rebus
eiretur et ꝙ̃ facile quisq corti¬
gat. uł ꝙ̃ta ꝑtinacia suũ deffe¬
de conetur enorẽ. Bone quippe
spei ẽ hõ. si eũ ꝓficiẽtẽ. dies ult¬
mus uite hiꝰ ĩuet̾iit. ut adiciciã¬
tur. et q̃ ꝓficiẽti defuerũti. et ꝑ

Expanded text:
amplecti omnia mea ut me sequatur, nisi in his in quibus me non errasse perspexerit. Nam propterea nunc facio libros in quibus opuscula mea retractanda suscepi, ut nec meipsum in omnibus me secutum fuisse demonstrem. Sed proficienter me existimo Deo miserante scripsisse, re scribendi jam 36 in ista aetate venisse. Sed interest quantum et in quibus rebus erretur, et quam facile quisque corrigat, vel quanta pertinacia suum defendere conetur errorem. Bonae quippe spei est homo, si eum sic proficientem dies ultimus vitae hujus invenerit, ut adjiciantur ei quae proficienti defue