comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idicis occidit eũ quẽ uidex iusfit occidi: ꝓfecto si ia
sponte faciat homicida ẽ. etiã si eu̾ occidat quẽ seit
occidi a tudice debuisse. Est etiã ista ñ milla questio
si seorsũ habitabant hebrei in t̾ra gesen. ubi nec plage
fiebant qͥb regnũ pharaonis afflgebatur. qͦmͦ petit
qͥsq a ꝓximo uł aꝓxima aurũ & argentũ & uestẽ.
p̃sertim qr ubi pͥmũ hoc mandat᷑ ꝑ moysen sic positũ
ẽ & mulier auicina sua. & concellaria uł concellana
si ita dicendũ ẽ. uł cohabitatrice sua. Unde intelligen¬
dũ ẽ. ñ solũ in t̾ra gesen ñ solos hebreos habttasse: sed
eis alqͦs egiptios milla t̾ra cohabitatores fuisse: ad
qͦs potuerunt merito hebreoꝵ etiã diuina beneficia
ꝑtienire: ut hic eos & diligerent idẽ egiptii cohabitato¬
res: & qđ petebant facue cõmodarent. Nec tam̃ ds iu-¬
dicauit ita illos alienos fuisse abmuriis & contri-¬
tionib qͣs popłs dĩ ꝑtudit. ut nec isto damno feri¬

Expanded text:
dex jussit occidi, profecto si id sponte fiat, homicida est etiam si eum occidat quem scit occidi a judice debuisse. Est etiam ista nonnulla quaestio: Si seorsum habitabant Hebraei in terra Gessen, ubi nec plagae fiebant quibus regnum Pharaonis affligebatur, quomodo petit quisque a proximo vel a proxima aurum, et argentum, et vestem, praesertim quia ubi primum hoc mandatur per Moysen, sic positum est: et mulier a vicina sua, et concellaria vel concellania, si ita dicendum est, vel cohabitatrice sua. Unde intelligendum est etiam in terra Gessen non solos Hebraeos habitasse, sed eis aliquos Aegyptios in illa terra cohabitatores fuisse, ad quos potuerunt merito Hebraeorum etiam illa beneficia pervenire, ut hic eos et diligerent iidem Aegyptii cohabitatores, et quod petebant facile commendarent: nec tamen Deus judicavit ita illos alienos fuisse ab injuriis et contradictionibus quas populus Dei pertulit, ut nec isto damno feri
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ solũ ore corporis. s etiã ore cordis haurit᷑. In utroq
& enĩ poste agni sanguis ẽ. positus. ꝗͣdo sacram̃tũ passi¬
oms uiius cũ ore ad redẽptionẽ sumitur. adimitationẽ
quoq intenta m̃te cogitut᷑. Iã qͥ sic redemptoris nr̃i sang̾¬
nẽ accipit. ut imitari passionẽ ulius necdũ uelit. in uno

Expanded text:
roque etenim poste agni sanguis est positus, quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno
Abbreviated transcription (Latin):
agnꝰ assumit᷑ & seruari usq ad quartã decimã diẽ m̃¬
sis uibet᷑ eisdẽ ad uesꝑam: & sic ĩmolari. Ita & redemp¬
tor nr̃ decima die hoc ẽ. ante qͥnq dies pasche ierusoli¬
mã ueniens in tẽplo atq inconuentu insidiantium
uideoꝵ uerbũ dĩ docens expectauit quartã decimã
diẽ in quo pascha misticũ cũ discipłis suis cȩlebrans

Expanded text:
usque ad quartam decimam diem mensis ejusdem ad vesperam, et sic immolari: ita et Redemptor noster decima die, hoc est, ante quinque dies Paschae Jerosolymam veniens, in templo atque in conventu insidiantium Judaeorum verbum Dei docens, exspectavit quartam decimam diem, in quo Pascha mysticum cum discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hoc mͦ steterimꝰ aduersus ipsũ. ille artifex antiquiᷤ
& callidus etiã uinci se simulabit & cedere: si forte ꝑ
hoc neglegentiores nos efficiat ad certani. Sed & pe¬
intentiã simulabit & dep̾cabit᷑ nos discedere qͥdẽ.s ñ
longe discedere. Sed nos nͥ abeo longius recedaniꝰ. & tͣn
seamꝰ mare & dicamꝰ quantũ int̾iac& ortus ab occasu
elongauit a nobis iniqͥtates nras. saltu eẽ. ñ possumꝰ.
Possunt p̾terea & he decẽ plage qͥb egiptus uerbera¬

Expanded text:
go hoc modo steterimus adversus ipsum, ille artifex antiquus et callidus etiam vinci se simulavit et cedere; si forte per hoc negligentiores nos efficiat ad certamen. Sed et poenitentiam simulabit et deprecabitur nos discedere quidem, sed non longe disseamus mare, et dicamus: Quantum interjacet ortus ab occasu, elongavit a nobis iniquitates nostras, salvi esse non possumus. Possunt praeterea et hae decem plagae quibus Aegyptus
Abbreviated transcription (Latin):
ne igni coneremabitis. Queri potest qͦmͦ aliquia suꝑ auit.
cũ hoc p̾moniti fuerint ut si domꝰ ñ haber& consiũdo
peccori idoneã multituamẽ uicini assumant᷑. Sed intel¬
ligitur qm̃ dictũ ẽ. os ñ comminuetis ex eo : remansura
utiq fuisse ossa quȩ igne cremarent᷑. Sic autẽ come¬

Expanded text:
ne, igne concremabitis. Quaeri potest, quomodo aliquid superabit, cum hoc praemoniti fuerint, ut si domus non habuerit consumendo pecori idoneam multitudinem, vicini assumantur. Sed intelligitur quoniam dictum est, Os non conteretis ab eo, remansura utique fuisse ossa, quae igne cremarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
memineris. Quia gͦ pͥmi isti anime motꝰ scdm carnẽ
ꝓlati in peccatũ ruunt. merito in morali loco egiptioꝵ
pͥmitiua ponunt᷑. quȩ eatenꝰ extingunt᷑ si relique
uite conuersio emendatiorẽ dirigat cursũ. Sie gͦ
in anina quã lex diuina ab errorib susceptã casti¬
gat & corrigit: etiã pͥmogenita egiptioꝵ intelligun¬
tur eẽ. deleta: nisi post hec omiã in infidelitate ꝑdu¬
re. & nolit iungi ifrlitice plebi ut exeat de ꝓfundo
& uadat incolumis. s in inqͥtate ꝑmaneat. & descen¬
dat tanquã plũbum in aquã ualidissimã. Iniqͥtas
enĩ seđ̾m ⁊achariȩ ꝓpħe uisũ supͣ talentũ plũbi sed&

Expanded text:
memineris . Quia ergo primi isti animae motus secundum carnem memineris . Quia ergo primi isti animae motus secundum carnem prolati, in peccatum ruunt, merito immortali loco Aegyptiorum primitiva ponunt: quae eatenus exstinguuntur, si reliquae vitae conversio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima quam lex divina ab erroribus susceptam castigat et corrigit, etiam primogenita Aegyptiorum intelliguntur esse deleta; nisi post haec omnia, in infidelitate perduret, et nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo, et vadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissimam. Iniquitas enim, secundum Zachariae prophetae visum, super talentum plumbi sed
Abbreviated transcription (Latin):
rectione cohercita : cũ auctorẽ uerberũ senserit.
&e confiteri iã cepit qr digitꝰ dĩ ẽ. & parũ quid ag¬
nitionis acceꝑit : tunc pcipue gestoꝵ suoꝵ tene¬
bras uid& tunc erroꝵ suoꝵ caliginẽ sentit. Cũq
m hoc uenerto: tunc merebit᷑ ut extinguant᷑ mea
pͥmogenta egipti. m qͦ tale aliqͥd intelligi possẽ
arbitror Omis amma cũ ad supplem̃tũ ȩtatis adue¬
nerit. & uelut naturalis in ea quedã lex ceperit sua
uira aefendere : pͥmos sine dtbio motus scđm deside¬
riũ carnis ꝓducit. quos ex concupiscentie ire uł
fomite uis incentua cõmouerit. Unde qͣsi p̾cipuĩ &
qđ ñ sit cominune cũ cȩteris hominib de solo xpõ
ꝓpħa dic̃. Butirũ & mel manducabit: pͥusquã faciat
uł ꝓferat maligna: Elig& bonũ. Quia pͥusquã seiat pu-¬
er bonũ aut malũ resist& malicie: ut eligat qđ bonũ
ẽ. Alius autẽ ꝓpħa tanquã de sem& ipso loquens di¬
cebat. Delicta uiuentutis mee & ignorantie meȩ ne

Expanded text:
ctione coercita, cum auctorem verberum senserit, et confiteri jam coeperit quia digitus Dei est, et parum quid agnitionis acceperit, tunc praecipue gestorum suorum tenebras videt; tunc errorum suorum caliginem sentit. Cumque in hoc venerit, tunc merebitur, ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti: in quo tale aliquid intelligi posse arbitror. Omnis anima cum ad supplementum aetatis advenerit, et velut naturalis in ea quaedam lex coeperit sua jura defendere, primos sine dubio motus secundum desiderium carnis producit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite incentiva commoverit. Unde quasi praecipuum et quod non sit commune cum caetera dicit: Butyrum et mel manducabit . Priusquam faciat aut proferat maligna, eliget bonum: quam priusquam sciat puer bonum aut malum, resistet malitiae ut eligat quod bonum est. Alius autem Propheta tanquam de semetipso loquens, dicebat: Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne
Abbreviated transcription (Latin):
Uses de conspectu pharaonis: & orauit dñm. Q flare
fecit uentũ ab occidente uebem̃tisstmũ.: & arreptã
locustã ꝓiecit inmare rubrũ. Non remansit ne una
qͥdẽ in cunctis finib egipti. & indurauit dñs cor
pharaonis nec dinisit filios isri. Beneficiũ aerte
dĩ comemorauit scriptura qͦ abstulit iocustas. &e se¬
quuta dixit indurasse anm̃ cor pharaonis beneficio
utiq suo & pacientia sua qua illa fiebat obstinatio
dũ ei parceretur. Sic om̃a mala corda hominũ pa¬
Ad.cientia dĩ male utendo dureseunt᷑. Qixit autẽ

Expanded text:
 flare  flare fecit ventum ab occidente vehementissimum, et arreptam locustam projecit in mare Rubrum. Non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti. Et induravit cor Pharaonis, nec dimisit filios Israel. Beneficium certe Dei commemoravit Scriptura, quod abstulit locustas, et secuta dixit indurasse Deum cor Pharaonis. Beneficio itaque suo et patientia sua, qua illa fiebat obstinatio, dum ei parceretur, sicut omnia mala corda hominum, patientia Dei male utendo durescunt. CAPUT XX.
Abbreviated transcription (Latin):
bite cȩlitꝰ egipti plage quȩ exigentib meritis corpora¬
lit̾ semel inlate sunt: que malas pͣuas m̃tes cotidie
feriant spalit̾ signauerunt. Eis enĩ egiptus plagis
affecta ẽ: in qͥb ext̾iore ꝑcussione cõmota. dolensq
ꝑpenderit que deuastationis damna int̾ius uegligenᷤ
tolerarit. ut dũ foris ꝑtrent minima se ampliꝰ de¬
licta cernerent ꝑ eoꝵ speciẽ: & que intus dolerant
graiiora sentirent. Quid gͦ ꝑ significationẽ locuste
portendunt quę plusquã cetera minuta quȩq am
ꝓferre conspiciunt. hec inmoderatiꝰ laudando cor¬
rumpunt: Fruetꝰ qͥppe egiptioꝵ ẽ. oꝑa cenodoxoꝵ.
quã loquuste extminant. dũ adulantes lingue ad
petendas laudes tͣnsitorias cor oꝑantis ininant. her¬
bas uͦ locuste comedunt: quando adulatores quiq
uerba loquentiũ fauorib extollunt. Poma quoq
arboꝵ deuorant. qͣndo uanis laudib quorundam
iã quasi fortũ oꝑa eneruant. Gressusq ẽ. mo¬

Expanded text:
elitus Aegypti plagae, quae exigentibus meritis corporaliter semel illatae sunt, quae mala pravas mentes quotidie feriant, spiritualiter signaverunt. Eis enim Aegyptus plagis affecta est, in quibus exteriore percussione commota, dolensque perpenderit, quae devastationis damna interius negligens tolerarit, ut dum foris perirent minima, amplius delicta cernerent per eorum speciem, et quae intus tolerant graviora sentirent. Quid ergo per significationem locustae portendunt, quae plusquam cproferre conspiciunt, haec immoderatius laudando corrumpunt. Fructus quippe Aegyptiorum est opera cenodoxorum, quam locustae exterminant, dum adulantes linguae ad appetendas laudes transitorias cor operantis inclinant. Herbas vero locustae comedunt, quando adulatores quique verba loquentium favoribus extollunt. Poma quoque arborum devorant, quando vanis laudibus quorumdam jam quasi fortium opera enervant. Musca ex
Abbreviated transcription (Latin):
seruabtas azima. Diẽ pͥmã initiã creduitatis. & diẽ
septimã finẽ uitȩ p̾sentis uocat. Omẽ enĩ tẽpꝰ p̾sentis
uite conuenit ueris isrlitis festiuum ducere: hoc ẽ. in
passionis & resurrectionis xpĩ misteria honorare. ni¬
chilq oꝑis in uiis facere exceptis his quȩ ad uescendũ
ꝑtient: qr ñ lic& eis in mundi concupiscentia & pec¬
catoꝵ oꝑe laborare. s in meditatione scarũ scriptura¬
rũ atq. in bonis oꝑib quȩ etnã in celis refectionẽ scĩs
p̃parant continuo desudare. Unde seqr. Primo s¬

Expanded text:
itatis, et diem septimam finem praesentis vocat. Omne enim tempus praesentis vitae convenit veris Israelitis festivum ducere, hoc est in passionis et resurrectionis Christi mysterio honorare; nihilque operis in illis facere, exceptis his quae ad vescendum pertinent: quia non licet eis in mundi concupiscentia et peccatorum opere laborare, sed in meditatione sanctarum Scripturarum atque in bonis operibus qua aeternam in coelis refectionem sanctis praeparant, continuo desudare. Unde sequitur: Primo m
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ fragore celi qͥ uehemens erat in grandine pharao
t̾ritꝰ rogar& moysen. ut orar& ꝓulo confitens iniqͥ¬
tatẽ fuã & popłi sui: moyses ei dix̃. & tu & serui tui
scio qđ ndũ timeatis dñm. Qualẽ timorẽ querebat eui
timor iste ñdũ erat dm̃ timor. facile enĩ ẽ. penã time¬
re. s ñ hoc ẽ. am̃ timere. Illo scilic& timore pietatis. qaẽ
cominemorat iacob ubi dic̃. Ilisi ds̃ patris mei abraham
& timor isaac adeẽt mͥ: minc ⁊ nanẽ me dimisisses.¬
⁊ dix̃ dñs ad moysen. Ingredere ad pharaonẽ. Ego
qͦtiens contriuerĩ egiptios. & signa mea fecerĩ in eis

Expanded text:
Cura fragore caeli, qui uehemens erat in grandine, Pharao territus rogaret Moysen, ut oraret pro illo, confitens iniquitatem suam et populi sui, Moyses ei dixit: et tu et serui tui scio quod nondum timetis dominum. qualem timorem quaerebat, cui timor iste nondum erat domini timor? facile est enim poenam timere, sed non hoc est deum timere. illo scilicet timore pietatis, quem commemorat Iacob, ubi dicit: nisi deus patris mei Abraham et timor Isaac esset mihi, nunc me inanem dimisisses. Dixit dominus ad Moysen: intra ad Ph araouem; ego orum, quot quotiens contriuerim Aegyptios et signa mea fecerim in eis
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ m̃sis. ꝑ integrã uidelic& septimanã arima ibem̾
comedere : qr aꝑceptione sacri baptismatis usq aafi¬
nẽ uite simplicit̾ & sine dolo debemꝰ uiuere. Unde &
petrus ait. Deponentes omẽm maliciã & omẽm dolũ
& simulationes & mindias. & om̃s detractiones sic̃ mͦ
geniti infantes rationabile sine dolo lac concupiscite
ut in eo erescatis in salutẽ. Seqr̃. Quicuq comede¬
rit ferm̃tatũ: ꝓibit anima eiꝰ de cȩtũ ur ł. tã de ad¬
uenis quã de indigenis terrȩ. Quia nimirũ omis qui
dolose uiuit. & erronea doctrina polutꝰ. p̃sentẽ uitã
usq ad fine ꝓduxerit: tunc sepanitꝰ de eȩtu scõꝵ ppe¬
tuis cruciatib sine fine pumenaꝰ mȩtinĩ ꝑibit.¬

Expanded text:
ensis, per integram videlicet septimanam, azyma jubemur comedere, quia a perceptione sacri baptismatis, usque ad finem vitae simpliciter et sine dolo debemus vivere. Unde et Petrus ait: Deponentes omnem malitiam et omnem dolum, et simulationes et invidias et omnes detractiones, sicut modo geniti infatem. Sequitur: Quicunque comederit fermentum, peribit anima ejus de coelis Israel, tam de advenis quam de indigenis terrae. Quia nimirum omnis qui dolose vivit, et erronea doctrina pollutus, praesentem vitam usque ad finem perduxerit, tunc separatus de coetu sanctorum, perpetuis cruciatibus sine fine puniendus, in aet
Abbreviated transcription (Latin):
pellare et̾num. ne forte ita dixerit solemint̃ ȩt̾nũ quẽ
nefas habeant p̃t̾mitt̾e. aut sua sponte mutare. Ali¬
ud ẽ enĩ qđ p̃cipit̾ qͦusq fiat sic̃ p̾ceptũ ẽ. ut septies mu¬
rosierico circui& archa: aliud cũ p̾cipit᷑ sic obseruari
aliqͥd ut nulius t̾minꝰ p̃finat᷑ obseruationis. siue quo¬
tidie. siue ꝑmenses. siue ꝑ annos solemnit̃ siue ꝑmul¬
toruł aliquor. annoꝵ certa int̾ualla. Aut gͦ sic appel¬
sic̃ dixi ut ñ ipsa signa rerũ. s res quȩ his significant᷑

Expanded text:
aeternum; ne forte ita dixerit sollemniter aeternum, quem nefas habeant praetermittere aut sua sponte mutare. aliud est enim quod praecipitur, quousque fiat — sicut praeceptum est, ut septies muros Hiericho circuiret arca — aliud cum praecipitur sic obseruari aliquid, ut nullus terminus praefiniatur obseruationis, siue cotidie siue per menses siue per annos sollemniter siue per multorum uel aliquorum annorum certa interualla. aut ergo sic appelsicut dixi, ut non ipsa signa rerum, sed res quae his significantur
Abbreviated transcription (Latin):
a ccipiendũ ẽ. tanꝗ̃ opꝰ habeat dĩ euiusꝙ malitia s fie
Stelligendũ ac sĩ dicer&. ego eñ patienẜ stu suꝑeũ cẽ
suꝑ seruos eiꝰ. ut ñ eos auferrẽ: ut oraine suꝑuemant
signa mea fupeos. Qua enĩ patientia dĩ obstinatior
fiebat malus animꝰ ideo ꝓeo quod ẽ pͥatiens in eũ fui: di¬

Expanded text:
uam malitia, sed sic intelligendum est ac si diceret: Ego enim patiens fui super eum et servos ejus, ut non eos auferrem, ut ordine superveniant signa mea super eos. Quia enim patientia 67 Dei obstinatior fiebat malus animus, ideo pro eo quod est, patiens in eum fui, di
Abbreviated transcription (Latin):
dit moyses manũ in celũ.: & facte sunt tenebre hor¬
ribiles in uinuersa terra egipti. Irib dieb nemo
Nona plaga tenebre facte sunt: siue ut mentis eoꝵ
cecitus arguatur: siue ut intelligant diuinȩ dispen¬
sationis & ꝓuidentie obscurissimas eẽ. rationes. Po¬
suit enĩ tenebras latibulũ sui : quasi audacter &
temere ꝑscrutari cupientes & alia ex aliis asseren¬
tes. inerassas & palpabiles tenebras ignorantiȩ deuo¬

Expanded text:
factae sunt tenebrae horribiles in universa terra Aegypti. Tribus diebus nemo . Ex Isidoro. Nona plaga tenebrae factae sunt: sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et providentiae obscurissimas esse rationes. Posuit enim tenebras latibulum suum: quas illi audacter et temere perscrutari cupientes, et alia ex aliis asserentes, in crassas et palpabiles tenebras ignorantiae devo
Abbreviated transcription (Latin):
.S. Quod locustarum octauo in loco fit mentio: putatur aquibꝰ¬
tum ꝓ hoc genus plage dissidentis a se ⁊ discordantis huma¬
ni generis hi constantia confutari. Alio quoq sensu pro
mobilitate leuitatis locustȩ accipiendȩ sunt: tanquã uage
et salientes ammȩ in seculi uoluptates. Et dominꝰ
induxit uentum urentem tota illa die ac nõcte: et mane
facto uentus urens leuanit locustas: quȩ ascenderunt suꝑ
uniuersam t̾ram egypti: et sederunt in cunotis finibus
egyptioꝵ innumerabiles : quales ante illud temp tis ñ
fuerunt nec postea futurȩ sunt: Oꝑuer̃q unuersam su-¬
ꝑficiem t̾rȩ: uastantes omnia Deuorata ẽ. igit᷑ heba t̾rȩ:
et quiqqͥd pomoꝵ in arborib fuit que grando dimiserat¬
nichilq omĩno uirens relictũ ẽ. in lignis et herbis t̃re. in
cuneta egẏpto Uentus inquit urens leuauit locustas
quȩ ascenderunt suꝑ uniuersam tram egypti: oꝑuerunt¬
q uniuersam suꝑficiem t̾rȩ uastantes omĩa Deuorata¬

Expanded text:
. Quod locustarum octavo in loco fit mentio, putatur a quibusdam, per hoc genus plagae, dissidentis a se et discordantis, humani generis inconstantia confutari. Alio quoque sensu locustae pro mobilitate levitatis accipiendae sunt tanquam vagae et salientes animae in saeculi voluptates. Et Dominus induxit ventum urentem tota illa die ac nocte, et, facto mane, ventus urens levavit locustas, quae ascenderunt super universam terram Aegypti, et sederunt in cunctis finibus Aegyptiorum innumerabiles, quales ante illud tempus non fuerunt, nec postea futurae sunt; operueruntque universam superficiem terrae, vastantes omnia. Devorata est igitur herba terrae, et quidquid pomorum in arboribus fuit, quae grando dimiseratnihilque omnino virens relictum est in lignis et herbis terrae, in cuncta Aegypto, Ventus, inquit, urens levavit locustas, quae ascenderunt super universam terram Aegypti, operueruntque universam faciem te
Abbreviated transcription (Latin):
grando. & ignis discurrens. In thonitruis enĩ & incre¬
pationes ac diuine coreptiones intelligunt᷑. qr ñ cũ si-¬
lentio uerberat. s dat uoces & doctrinã celitꝰ mitati¬
ꝑ quã possit culpã suã celitꝰ castigatꝰ agnoscere mun¬
dus. Dat & grandinẽ ꝑ quã tenera adhuc uastentur
nascentia uitioꝵ. Dat & ignẽ sciens eẽ. spinas & tri¬
bulos qͦs debeat ignis ille depasci de quo dic̃ dñs. Ignẽ
ueni mittere in t̾rã. Phunc enĩ incentiua uoluntatis
& libidins consumunt᷑. Misitq pharao & uocauit mo
ysen & aaron dicens ad eos. Peccaui etiã mne. Dñs
iustus. ego & popłs m̃s impii. Orate dñmn & desinat tho¬
nitrua dĩ & grando. ut dimittã uos. & neqͣꝗͣ hic ul¬
tra maneatis. Ait moyses. Cũ egressus fuero de urbe
extendã palmas meas ad dnm. & cessabunt condrua
& grando ñ erit: ut seias qͥa dni ẽ. t̾ra. Noui autem

Expanded text:
grando, et ignis discurrens. In tonitruis enim increpationes, ac divinae correptiones intelliguntur, quia non cum silentio verberat; sed dat voces, et doctrinam coelitus mitper quam possit culpam suam, coelitus castigatus, agnoscere mundus. Dat et grandinem, per quam tenera adhuc vastentur nascentia vitiorum; dat et ignem, sciens esse spinas et tribulos, quos debeat ignis ille depasci; de quo dicit Dominus, Ignem veni mittere in terram . Per hunc enim incentiva voluptatis et libidinis consumuntur. Misieos peccavi etiam nunc Dominus iustus ego et populus meus impii orate Dominum et desinant tonitrua Dei et grando ut dimittam vos et nequaquam hic ultra maneatis ait Moses cum egressus fuero de urbe extendam palmas meas ad Dominum et cessabunt tonitrua et grando n
Abbreviated transcription (Latin):
campo ne grandine intereant: Hoc enĩ non tã indi¬
gnant̃ quã misedit uidet᷑ admonere. Sed hoc non
Iilud ẽ. qd merito moua&e qͥb nẽ peccorib consulat᷑
si om̃ĩa mortua fuerant plaga suꝑiore ubi serͥptũ
ẽ. qđ discreuit ds int̾ peccora hebreoꝵ & egiptioꝵ
ita ut illic nullũ morerent᷑. omĩa uͦ egiptioꝵ peccor i
morerent᷑. An eo soluit᷑ questio qđ p̃dixerat ea nio¬
ritura quȩ in cãpo fuissent. ut hec accipiant᷑ omĩa.
intelligant᷑ autẽ euasisse que indomib erant: Quȩ
potuerunt etiã adubitantib colligi & in domo teneri.

Expanded text:
campo, ne grandine intereant? hoc enim non tam indicampo, ne grandine intereant? hoc enim non tam indignanter quam misericorditer uidetur admonere. sed hoc non illud est quod merito mouet, quibus nunc pecoribus consulatur, si omnia mortua fuerant plaga superiore, ubi scriptum est quod discreuit deus inter pecora Hebraeorum et Aegyptiorum, ita ut illinc nullum moreretur, omnia uero Aegyptiorum pecora morerentur. an eo soluitur quaestio, quod praedixerat ea moritura quae in campo fuissent, ut haec accipiantur omnia, intellegantur autem euasisse quae in domibus erant, quae potuerunt etiam a dubita
Abbreviated transcription (Latin):
utiq his quos malos futuros eẽ. p̃scierat: quȩ uasa
dic̃ ꝑfecta in ꝑditionẽ. & ut notas inquit facer& di¬
uitias głie sue in uasa miscdiȩ. unde uasoꝵ miscdiȩ
uox ẽ. in psalmis. ds mnis miscdia eiꝰ pͥueni& me: ds ms
demonstrauit mͥ bona corã inimicis meis. Hlouit gͦ ds̃
bene uti malis. in qͥb humanã naturã ñ ad maliciã
creat. s ꝑfert eos patient᷑ qͦ usq scit oportere non in¬
arnit᷑. s uteris eis ad admonitionẽ uł exortationẽ
bonoꝵ. Eece enĩ ut annuntiaret᷑ nonĩ dĩ in untuersa
Itte gͦ nc̃ & congrega iunĩta. & om̃ã quȩ habes in a-¬
gro. homines em̃ & ium̃ta. & unuersa quę muenta
fuerint foris nec congregata de agris. cecideritq suꝑ
ea grando : morient᷑. Quid ẽ. qd mandat ds pharaoni
cũ se facturũ magnã grandinẽ minaret᷑ ut festi¬
n& congregare peccora sua. & quȩcũq illi eẽnt. in

Expanded text:
utique his quos malos futuros esse praesciebat: quae nasa utique his quos malos futuros esse praesciebat: quae nasa dicit perfecta in perditione - et ut notas, inquit, faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae. unde uasorum misericordiae uox est in psalmis: deus meus, misericordia eius praeueniet me; deus mens demonstrauit mihi in inimicis meis. nouit ergo deus bene uti malis, in quibus tamen humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter, quousque scit oportere; non inaniter, sed utens eis ad admonitionem uel exercitationem bonorum. ecce enim ut annuntiaretur nomen dei in uniuersa jam nunc, et congrega jumenta tua, et omnia quae habes in agro. Homines enim et jumenta, et universa quae inventa fuerint foris, nec congregata de agris, cecideritque super ea grando, morientur. Quid est quod mandat Deus Pharaoni, cum se facturum magnam grandinem minaretur, ut festinet congregare pecora sua et quaecumque illi essent in
Abbreviated transcription (Latin):
guit̃ dolosa huiꝰ scłi & purulenta malicia. in uesicis
tumens & inflata suꝑbia. In feruoris ira ac furoris
insama. Huc usq enm talia ꝑ erroꝵ suoꝵ figuras
mundo supplicra tẽperant᷑. pꝰ hec uero uerbera ueni¬
unt de suꝑnis. uoces scilic& thonitrua & ignis & gran¬
dñs ad moysen. Mane consurge & sta corã pharaone
& dices ad eũ. Hec dicit dñs df hebreoꝵ. Dimitte po¬
płm meũ ut sacrific& mͥ: qr in hac uice mittã om̃s
plagas meas suꝑ cor tuũ. suꝑ seruos tuos & suꝑ po¬
pulũ tuũ. ut scias qđ ñ sit similis mei in omĩ t̾ra.
Nunc enĩ extendens manũ ꝑcittiã te & popłm tuum
peste : ꝑibisq de terra. Iccirco autẽ posui te ut ostẽ¬
dã inte fortitudinẽ mea: & narret̾ nom̃ meũ in omĩ
t̾ra. Hec seripture uerba & apłs posuit : cũ in eodẽ
loco ꝑ difficili uersaret᷑. Ibi autẽ & hoc ait. Si autẽ
uolens dis̃ ostendere irã & demonstrare potentiam
suã sustulit in multa patientia uasa ire. Parcendo

Expanded text:
guitur dolosa hujus saeculi, et purulenta malitia; in vesicis, tumens et inflata superbia. In fervore irae ac furoris insania. Hucusque enim talia per errorum suorum figuras mundo supplicia temperantur. Post haec vero verbera veniunt de supernis voces, scilicet tonitrua et granDominus ad Moysen: Mane consurge et sta coram Pharaone, et dices ad eum: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Dimitte populum meum, ut sacrifplagas meas super cor tuum, et super servos tuos, et super populum tuum, ut scias quia non sit similis mei in omni terra. Nunc enim extendens manum, percutiam te et populum tuum peste, peribisque de terra. Idcirco autem posui te, ut ostendam in te fortitudinem meam: et narretur nomen meuterra. haec scripturae uerba et apostolus posuit, cum in eodem loco perdifficili uersaretur. ubi autem et hoc ait: si autem uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam attulit in multa patientia uasa irae — parcendo
Abbreviated transcription (Latin):
hominant̾ egiptii : qr ciues huiꝰ seli asꝑnant᷑ & despi¬
ciunt simplicitatẽ bonoꝵ. Sic̃ gͦ sunt abhominatio¬
nes maloꝵ oꝑm qͣs detestant̃ boni: ita bonoꝵ cause
minant᷑ iusti uirũ impiũ: & ab hominant᷑ impnii eos¬

Expanded text:
ominantur Aegyptii, quia cives hujus saeculi aspernantur et despiominantur Aegyptii, quia cives hujus saeculi aspernantur et despiciunt simplicitatem bonorum. Sicut ergo sunt abominationes malorum operum quas detestantur boni, ita bonorum operminantur justi virum impium, et abominantur impii eos
Abbreviated transcription (Latin):
genesi scriptũ ẽ. Om̃s pastores ouiũ detestant᷑ egip¬
tu. Qđ autẽ adiecit qđ si mactauerimꝰ ea quę co¬
lunt egiptii corã eis. lapidib nos obruent: suggil¬
lat ipsos gentiles eo qđ ammaliũ figurã ꝓdõ sũmo
colebant ligno & lapidib inp̃ssa. Nã ammonẽ iouẽ in
ariete tienerabant᷑: anubẽ in eane. Apin q̃q̃ colentes
in tauro: & cȩtera portenta magis quã numina que
ipsa egiptus cuitu eredebat uenerari duuno. Ideoq
moyses & aaron dicebant se ire uelle uibi egiptii nl
uiderent abhominationes suas immolari. Hoc autẽ
intelligendũ ẽ. mystice significari qđ supra diximꝰ
qr erant egiptii oues & pastores earũ ab hominabiles.
& ideo separatã t̾rã isrłitȩ acceperunt eũ uenerunt
in egiptũ. Sic enĩ & sacrificia israbelitarũ ab homi
nationes sunt egiptiis. sic̃ iniqͥs utta iustoꝵ. Scĩ qͥpo¬
pe uiri dno oues offerunt: qͥa simplicitates suas¬
se oimĩpotenti dõ sacrifictũ ostendunt. Sed oues ab¬

Expanded text:
detestantur Aegyptii . Quod autem adjecit, Quod si mactaverimus ea quae colunt Aegyptii coram eis lapidibus nos obruent. Suggillat ipsos gentiles, eo quod animalium figuram pro Deo summo colebant ligno et lapidibus impressam. Nam Ammonem Jovem in ariete venerabantur; Anubem in cane; Apin quoque colentes in tauro, et caetera portenta magis quam numina, quae ipsa Aegyptus cultu credebat venerari divino; ideoque Moyses et Aaron dicebant se ire velle ubi Aegyptii non viderent abominationes suas immolari. Hoc autem intelligendum est mystice significari, quod supra diximus, quia erant Aegyptiis oves et pastores earum abominabiles et ideo separatam terram Israelitae acceperunt cum venerunt in Aegyptum. Sic enim et sanationes sunt Aegyptiis, sicut iniquis vita justorum. Sancti quippe viri Domino oves offerunt, quia simplicitates sus omnipotenti Deo sacrificium ostendunt. Sed oves ab
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ nece uł peccoꝵ egiptꝰ uerberat᷑. uecordia
hic arguit̾. uł stulticia hominũ mortaliũ. qͥ tanquã
irrationabilia peccora cultũ & uocabulũ di imposue¬
runt figuris : ñ solũ hominũ. s & peccoꝵ. ligno me¬
tallis atq lapidib imp̃ssis. ut ea quȩ ipsi crede¬
bant cultu honorari diuino. in his uiderent mise¬
randa exerceri supplicia. Mortuaq sunt om̃a an¬
mantia egiptioꝵ. De animalib uero filioꝵ ifrł
nichii omino ꝑut. & misit pharao ad uidendũ. nec

Expanded text:
animalium nece vel pecorum Aegyptus verberatur, vecordia hic arguitur vel stultitia hominum mortalium, qui tanquam irrationabilia pecora cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecorum, ligno, metallis atque lapidibus impressis; et ea quae ipsi credebant cultu honorari divino in his viderent miseranda exerceri supplicia. Mortuaque sunt omnia animantia Aegyptiorum. De animalibus vero filiorum Israel nihil omnino periit. Et misit Pharao ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uerꝰ erat sponsus: de qͦ dic̃ ioħs. cuiꝰ ñ sum dignus
soluere corrigiã caltiam̃ti: ttiq sic̃ dicaĩ ẽ. moisi &
iosue. Hebrei autẽ dict̃ ꝓpterea in rubo apparus¬
se dm̃ moẏsi & ñ in alio ligno: ne forte exsculpe¬
rent ineodẽ iudei idolũ. Sẽꝑ eni dĩ abstulit occa¬
as isaac ds iacob. Hic ostendit qđ pcedentia facta
bonoꝵ parentũ. sepe adiuuant merita filioꝵ: qr a
mor quẽ ipsi fide & bonis oꝑib adõ pmeruerur
redundat infilios. Unde ifrlite sepe de angustus ob
merita. patrũ meruerunt liberari. & in libro regũ
seu parali pomenon scriptũ ẽ. qđ dñs dixerit salomo¬
ni peccanti qr habisti hoc apd te. & ñ custodisti pa¬
ctũ meu̾ & p̾cepta mea quȩ mandaui tͥ. disrũpens
seindã regnũ tuũ. & dabo illud seruo tuo. Uerũtũ

Expanded text:
 sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Utique sicut dictum est Josue et Moysi. Hebraei autem dicunt propterea in rubo apparuisse Deum Moysi, et non in alio ligno, ne forte et sculperent in eodem Judaei idolum, semper enim abstulit occaDeus Isaac, Deus Jacob. Hinc ostenditur quod praecedentia facta bonorum parentum saepe adjuvant merita filiorum, quia amor quem ipsi fide et bonis operibus a Deo promeruerunt, redundat in filios. Unde Israelitae saepe de angustiis ob merita patrum meruerunt liberari; et in libro Regum seu Paralipomenon scriptum est quod Dominus dixerit Salomoni peccanti: Quia habuisti hoc apud te, et non custodisti pactum meum, et praecepta mea, quae mandavi tibi, disrumpens scind
Abbreviated transcription (Latin):
tis uoluntus & libido carnis arguitur. Pocest autẽ
hoc loco signficare etiã ꝑ muscã caninã forense
hominũ eloquentiã : qua uelut canes alterutro se
lacerant. Cocauit pharao moysen & aaron: &
eosire quo dicebant. s ut ilic in egipto unmola¬
rent uolebat. Hoc ostendunt uerba moysi quȩ se¬
quunt᷑ ubi dicit nos posse fieri ꝓpt̾ ab hominatione ᷤᷤ¬
egiptioꝵ. Sic enĩ scriptũ ẽĩ & ait moyses. Non potest

Expanded text:
ntes, voluntas et libido carnis arguitur. Potest quidem ntes, voluntas et libido carnis arguitur. Potest quidem hic locus significare etiam per muhominum eloquentiam, qua velut canes alterutrum se lacerant. Vocavit autem Pharao Moysen et Aaron, et eos ire quo dicebant, sed ut illic in Aegypto immolarent, volebat. Hoc ostendunt verba Moysi quae sequuntur, ubi dicit, non posse fieri propter abominationes Aegyptiorum. Sic enim scriptum est: Et a
Abbreviated transcription (Latin):
& popłm tuũ. Qđ hic seriptura aꝑutt ne ubicũq
dicer& intelligere debemꝰ. s in postĩorib & in pͥorib
signis factũ eẽ. ut t̾ra in qua habitat popł dĩ
nuitis plagis talib uexaretur. Oportunũ autẽ fu¬
it ut ibi hoc aꝑte poneretur : unde iam incipiunt
signa qͥb magi similia nec conati sunt facere. os cui
dubio enim qr tibiq fuerant scimphes in regno pha¬
raons. Non autẽ fuerant in terra gesen: Ubi conati
sunt magi similit̾ facere & mminie potuerunt. Quo¬
usq gͦ deficerent nichii de illius t̾re segregatione
dictũ ẽ. s ex qͦ ceperunt ea fieri ubi iã illi similia
facere nec conari auderent : ibi commemoratũ ẽ.
IS Quarto autẽ loco egiptus muscis ꝑcutit̾: musca enĩ
nimis insolens & inqͥetũ amnal. ẽ. In ꝗͣ quid aliud
quã insolentes cure desiderioꝵ carnaliũ designant᷑:
Aegiptus enĩ muscis ꝑeitit᷑: qr eoꝵ corda qͥ hoc scłm
diligunt desiderioꝵ suoꝵ inqͥetudinib feruntur.

Expanded text:
tuum. quod hic scriptura aperuit, ne ubique diceret, intellegere debemus et in posterioribus et in prioribus signis factum esse, ut terra in qua habitabat populus dei nullis plagis talibus uexaretur. oportunum autem fuit, ut ibi hoc aperte poneretur, unde iam incipiunt signa quibus magi similia nec : conati sunt facere: procul dubio enim quia ubique fuerant scinifes in regno Pharaonis, non autem fuerant in terra Gessem, ibi conati sunt magi similiter facere et minime potuerunt. quousque ergo deficerent, nihil de illius terrae segregatione dictum est, sed ex quo coeperunt ea fieri, ubi iam illi similia ft. Quarto autem loco Aegyptus muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est, in qua quid aliud quam insolentes curae desAegyptus vero muscis percutitur, quia eorum corda, qui hoc saeculum diligunt, desideriorum suorum inquietudinibus feruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
os tuũ. & os eiꝰ. & instruã uos quȩ faciatis. S qm̃
addidit & loquet᷑ ipse tibi ad popłm: uidetur o¬
ris aꝑtio p̃stita. ꝓpt̾ qđ dicit moyses linguȩ se
tardioris. De uocis autẽ gracilitate nchil ei dñs¬
qͥ poss&. ea itti uoce que popło docendo sufficer&.
Quod autẽ ait & dabis uerba mea in os eiꝰ. ostendit
qd̃ ea loquendo eẽt. daturꝰ. Nã si tantũmͦ audien¬
do sic̾ popło mnaures dicer&. deinde qđ paulopꝰ ait.
& loquet᷑ ipse tͥ ad popłm : & ipse erit tuũ os. &
hic fubaudit᷑ ad popłm: & cũ dic̃ tͥ loquet᷑ ad po¬
płm satis indicat in moysen pͥncipatũ: in aaron
ministeriũ. Deinde qd ait tu autẽ illi eris quȩ
ad dm̃. magnũ hic fortassis ꝑscrutandũ ẽ. sacram̃

Expanded text:
os tuum et os eius et instruam uos quae faciatis. sed quoniam addidit: et loquetur ipse tibi ad populum, uidetur oris apertio praestita, propter quod dicit Moyses linguae se esse tardioris. de uocis autem gracilitate nihil ei prqui posset ea uti voce quae populo docendo sufficeret. Quod autem ait, et dabis verba mea in os ejus, ostendit quod ea loquendo esset daturus. Nam si tantummodo audiendo sicut populo, in aures diceret. Deinde quod paulo post ait, et loquetur ipse tibi ad populum, et ipse erit tuum os, et hic subauditur, ad populum. Et cum dicit, tibi loquetur ad populum, satis indicat in Moyse principatum, in Aaron ministerium. Deinde quod ait: Tu autem illi eris quae ad Deum, magnum hic fortassis perscrutandum est sacramentum,
Abbreviated transcription (Latin):
sui cordis ut sepe diccũ ẽ. qualitatẽ quȩ mutanda ẽ.
bona uoluntate in dĩ grã: ut ineipiant ei ꝓdesse ui¬
dicia dĩ que malis cordib nocent. Unde ille in meliꝰ
mutato corde cantabat. Uiu& anima mea & laudabit
te. & uidicia tua adiuuabunt me. Non dix̃ munera
tua. uł p̾mia tua. s iudicia tua. Multũ ẽ. autẽ ut
sincera fiducia dici possit. ꝓba me dnẽ & tẽpta me.:
ure renes meos & cormeũ. & ne sibi aliquia ex suis
uirib tribiusse uideret᷑: continuo addidit qm̃ miscdia

Expanded text:
 est, qualitatem, quae mutanda est bona uoluntate in dei gratia, ut incipiant ei prodesse iudicia dei, quae malis cordibus nocent. unde ille mutato in melius corde cantabat: uiuet anima mea et laudabit te, et indicia tua adiuuabunt me. non dixit: ,,munera tua" uel "praemia tua", sed: indicia tua. multum est autem, ut sincera fiducia dici possit: proba me, domine, et temta me; ure renes meos et cor meum. et ne sibi aliquid ex suis uiribus tribuisse uideatur, continuo addidit: quonia
Abbreviated transcription (Latin):
& in cantatores egiptioꝵ ueneficiis sus & eduxe¬
runt ranas suꝑ t̾rã egipti. Querit᷑ unde si iã ubiq
factũ erat. Sed similis questio ẽ unde & aquã
in sanguinẽ uerterint: si tota aqua egipti in san-¬
guinẽ conuersa iã fuerat. iude intelligendũ ẽ. regi¬
onẽ ubi filii isrł habitabant plagis talib ñ fuisse
ꝑcussã: & inde potuerunt incantatores uł aquam
haurire quã in sanguinẽ uerterent. uł aliquas ranas
educere ad solã demonstracionẽ magice potentie.
quãquã potuerunt etiã postea quã illa comp̃ssa sunt
facere: s seriptura eito narrando coniunx̃. qđ etiã¬
pꝰ ea fieri potuit. Egresũq sunt moyses & aaron
apharaone : & clamauit moyses ad dnm̃ ꝓ sponsio¬
ne ranarũ quã condixerat pharaoni. fecitq dns uix¬
ta uerbũ moisi. & mortue sunt rane de domib &
de uillis & de agris. congregaueruntq eas in imiñ

Expanded text:
et incantatores Aegyptiorum veneficiis suis; et eduxerunt ranas super terram Aegypti. Quaeritur unde, si jam ubique factum erat. Sed similis quaestio est, unde et aquam in sanguinem verterint, si tota aqua Aegypti in sanguinem conversa jam fuerat. Proinde intelligendum est regionem, ubi filii Israel habitabant, plagis talibus non fuisse percussam: et inde potuerunt incantatores vel aquam haurire, quam in sanguinem verterent, vel aliquas ranas educere ad solam demonstrationem magicae potentiae. Quanquam potuerunt etiam, posteaquam illa compressa sunt, facere: sed Scriptura postea fieri potuit. Egressique sunt Moyses et Aaron a Pharaone, et clamavit Moyses ad Dominum pro sponsione ranarum quam condixerat Pharaoni. Fecitque Dominus juxta verbum Moysi, et mortuae sunt ranae de domibus et de villis et de agris: congregaruntque
Abbreviated transcription (Latin):
cta ẽ. refrigeratio: & ingrauatũ ẽ. cor eiꝰ. & ñ exaudi¬
uit eos sic̃ dixerat dñs. Hic appar& ñ illas tantũ fu¬
isse causas obdurationis cordis pharaonis qđ incan¬
tatores eiꝰ similia facerent: uerũ etiã ipsã dĩ pati¬
entiã qua parcebat. Pacientia em̃ dĩ scđm corda ho¬
ad resistendũ dõ & tirmalo ꝑseuerandũ. Nlon tamen
ꝑ se inutilis ẽ: s scdm cormalũ sic̃ iã diximꝰ. Hoc &

Expanded text:
cta est refrigeratio, et ingravatum est cor ejus, et non exaudivit eos sicut dixerat Dominus. Hic apparet non illas tantum fuisse causas obdurationis cordis Pharaonis, quod incantatores ejus similia faciebant, verum etiam ipsam Dei patientiam qua parcebat. Patientia enim Dei secundum corda hoad resistendum Deo, et in malo perseverandum; non tamen per seipsam inutilis est, sed secundum cor malum sicut jam diximus. H
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt simlit̾ & incantatores egiptioꝵ ueneficiis suis
& mnauratũ ẽ. cor pharaonis & exaudiuit eos sic̃ dreit
dñs. Cũ hec dicuntur : uidet̾ ꝓpterea cor pharaonis in¬
duratũ fuisse. qr & incantatores egiptioꝵ similia fecert᷑.
s consequentia docebunt quanta fuerit illa obdura¬
tio etiã cũ incantatores defecerunt. Spalit̃ autẽ in¬
durauit dñs cor pharaonis scilie& qr diabolũ ita in¬
durauit pꝰ peccatũ : ut penitentie cõpunetione nũ¬
quã emolliat᷑: sic̃ in iob de eo scriptũ ẽ. Cor eiꝰ indu
lic& illa in egiptũ corporalit̾ gesta sint. spalit̃ tñ
nunc geruntur in nobis. Egiptꝰ nãq scli forma ẽ.¬

Expanded text:
iis suis, et induratum est cor Pharaonis, et non exaudivit eos sicut dixit Dominus. Cum haec dicuntur, videtur propterea cor Pharaonis induratum fuisse, quia et incantatores Aegyptiorum similia fecerunt; sed consequentia docebunt quanta fuerit illa obduratio, etiam cum incantatores defecerunt. Spiritualiter autem, induravit Dominus cor Pharaonis, scilicet quia diaboluinduravit post peccatum, ut poenitentiae compunctione nunquam emolliatur sicut in Job de eo scriptum est: Indurabitur licet illa in Aegyptum corporaliter gesta sint, spiritaliter tamen nunc geruntur in nobis. Aegyptus namque saeculi forma e
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qui stat ueniat ad me & bibat. & de uentre eiꝰ
uos ac paludes : & educ ranas suꝑ t̾rã egipti. Extendit
a aron manũ suꝑ aquas egipti. & ascenderunt ranę
tarũ: qͥ mani quadã & inflata modulatione uelut
ranarũ sonis & cantib mundo hitic deceptionis fabu¬
las intulerint. Rana enĩ ẽ. loquacissima uanitas. ad
cis in pbis & importunis cdamorib reddit. fecerunt¬

Expanded text:
ait: Qui sitit, veniat ad me et bibat, et de ventre ejus ait: Qui sitit, veniat ad me et bibat, et de ventre ejus vos ac paludes, et educ ranas super terram Aegypti. Extendit Aaron manum super aquas Aegypti, et ascenderunt ranae,tarum, qui inani quadam et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus, mundo huic deceptionis fabulas intulerunt. Rana enim est locis, improbis et importunis clamoribus reddit; n
Abbreviated transcription (Latin):
moises & aaron: sic̃ pͣceperat dñs & cetera. Qđ̃ uͦ aque
fluminis uertunt᷑ in sanguinẽ: satis conuenient᷑ ap¬
tat̃. ut fluuius cui hebreoꝵ paruulos crudeli neci
tradiderunt auctorib sceleris redder& poetilũ san¬
ginnis. Mystice autẽ aquę egiptie erratica & lubri¬
ca philosophoꝵ sunt dogmata: quę merito in sangui¬
nẽ uercuntur. qr in rerũ causis carnalit̾ sentutnt.
Sed ubi crux xepĩ mundo huic lum̃ uerteatis ostendit.
huiꝰmodi correptionib argu&: ut ex qualitate pe¬
narũ ꝓpͥos agnoscant errores. Foderunt aut̃
om̃s egiptii ꝑ circuitũ flumitnis aquã ut biberent.
Non enĩ poterant bibere de aqua fluminis. Quid si
gnificat qđ aquȩ fluminis uersȩ sunt in sanguinẽ
foderunt ꝑ eircuitũ fluminis querentes aquã ut
biberent. nͥ qđ gentilitas confusa de meditatione
scłaris philosophie cũ iuderit nichil uitale ac salu¬
bre fibi illã p̾bere stud& in uestigando ac subtilit̾

Expanded text:
eperat Dominus, etc. Quod vero aquae fluminis vertuntur in sanguinem, satis convenienter aptatur, ut fluvius cui Hebraeorum parvulos crudeliter necandos tradiderant, auctoribus sceleris redderet poculum sanguinis. Mystice autem aquae Aegyptiae erratica et lubrica philosophorum sunt dogmata, quae merito in sanguinem vertuntur, quia in rerum causis carnaliter sentiunt. Sed ubi crux Christi mundo huic lumen veritatis ostendit, hujusmodi eum correptionibus arguit, ut ex qualitate poenarum proprios agnoscant errores. Foderunt autem omnes Aegyptii per circuitum fluminis aquam, ut biberent. Non enim poterant bibere de aqua fam aquae fluminis versae sunt in sanguinem, foderunt per circuitum fluminis, quaerentes aquam ut biberent, nisi quod gentilitas, confusa de meditatione saecularis philosophiae, cum viderit nihil vitale ac salubre sibi illam praebere, istum et investigando ac salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
reddẽptor nr̃ scam euangłii fidẽ. & de regali & de sa¬
cerdotali stirpe ꝓgenitꝰ sit. Prertq añs ad meỹ¬
sen.
Ecce constitui te dm̃ pharaionis. aaron fr̃ tuus erit ꝓpħa
tuus. Iu loqueris om̃a quȩ mando tͥ: ille loquetur ad
pharaonẽ ut dmittat filios issł de t̾ra sua. In seript᷑ã¬

Expanded text:
Redemptor noster, secundum Evangelii fidem, et de regali et de saRedemptor noster, secundum Evangelii fidem, et de regali et de sacerdotali stirpe progenitus sit. Dixitque Dominus ad Moysen, Ecce constitui te Deum Pharaonis, Aaron frater tuus erit propheta tuus. Tu loqueris omnia quae mando tibi; ille loquetur ad Pharaonem, ut dimittat filios Israel de terra sua . Ex Augu
Abbreviated transcription (Latin):
pes domoꝵ ꝑfamilias suas. filii rubeh pͥmogeniti
isrłis. enoch. & phallu asrom & charmi. He cognationeᷤᷤ
ruben filii simeon. iamuhel. & iamm. & aod. iachin &
soher. & saul filiꝰ cauanitidis. Hȩ ꝓgenies simeon.
hec nomina filioꝵ leui ꝑ cognationes suas. gerson &
expetebat. apͥmogenito iacob .i. ruben ꝓgenies cepit.
ude ad simeon. inde ad leui. ultra ꝓgressa ñ ẽ. qm̃
ex seui moyses. Hi autẽ comemorant᷑ qͥ iã cõmemorati
fuerant in illis septuaginta qͥnq : in qͥb ifrł intͣuit
in egiptũ. Non enĩ pͥmã neq sedam. s t̾cia tribũ .i.¬
leuiticã ds̃ eẽ. uoluit sacerdotalẽ. Nccepit autem
aaron uxorẽ elisabe filiã aminãdab sororẽ naason:
que peꝑit ei nadab & abiu eleatar & itamar. Amina¬
dab gͥ fuiꝰ efrom fuit. filii phares. filii uida unde ap¬
par& q& regalis & sacerdotalis ꝓsapies stati inpͥnei pio
legis cõmyeta ẽ. & ideo nequaquã ẽ. dubitandũ. qͥn

Expanded text:
 familias suas: Filii Ruben primogeniti Israelis, Enoch et Phallu, Esrom et Charmi. Hae cognationes Ruben. Filii Simeon, Jamuel et Jamin, et Abad, Jachin et Soher, et Saul filius Chananitidis. Hae progenies Simeon. Et haec nomina filiorum Levi per cognationes suas, Gerson et expetebat, a primogenito Iacob, id est Ruben, progenies coepit, inde ad Symeon, inde ad Leui; ultra progressa non est. quoniam ex Leui Moyses. hi autem commemorantur, qui iam commemorati fuerant in illis septuaginta quinque, in quibus Israhel intrauit in Aegyptum: non enim primam neque secundam sed tLeviticam, Deus esse voluit sacerdotalem. Accepit autem Aaron uxorem Elisabeth filiam Aminadab, sororem Naason, quae peperit ei Nadab et Abiu, Eleazar et Ithamar. Aminadab filius Esrom fuit, filii Phares, filii Juda. Unde apparet quod regalis et sacerdotalis prosapies statim in principio legis commista est: et ideo nequaquam est dubitandum quin
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝑ quã mundꝰ uincit. & pͥnceps huiꝰ mundi suꝑat̾.
Qd autẽ uirga ꝓiecta sit: serpens significat sapientiam.
Estote inqͥt prudentes sic̃ serpentes. Qđ autẽ uirga ser¬
pentes magoꝵ deuorauit: significat qđ crux xpĩ euiꝰ¬
p̾dicatio uidebat᷑ stulticia: omem sapientiã mundanã
suꝑauit. Qd autẽ uirga moysi misteriũ erueis habeat:
dñs designat eũ ait de ipso moyse. de me enĩ ile seri¬
psit. Cũ piecta eet. in tram uirga tẽ in serpentẽ uersa
ẽ. qr cũ crux adcre delitatẽ hominũ uenit. stucta fec

Expanded text:
er quam mundus vincitur, et princeps hujus mundi triumphatur. Quod autem virga projecta fit serpens, significat quod ait Sapientia: Estote, inquit, prudentes sicut serpentes . Quod autem virga serpentes magorum devoravit, significat quod crux Chridicatio videbatur stultitia, omnem sapientiam mundanam superavit. Quod virga Moysi mysterium crucis habet, Dominus designat cum ait de Moyse: De me enim ille scripsit . Cum projecta esset in terram virga, tunc in serpentem versa est, quia cum crux ad creduli
Abbreviated transcription (Latin):
pens faccus deuorauit serpentes egyptiorum: significans qd̃
uerbũ caro fieret qͥ serpentis diri uenena euacuaret ꝑremis¬
sionẽ et indulgentiam peccatoꝵ. Quga ẽ. uerbũ directum
regale plenũ potestatis insigne imꝑi. Tirga serpens facta
ẽ : qm̃ qͥ erat filius dĩ ex dõ patre natꝰ fiuis hominis
factꝰ ẽ. natꝰ ex uirgne. Qui qͣsi serpens exaltatꝰ in cruce.
medicinã humanis effudit uulnerib. Unde ipse dñs ait.
Sic̃ exaltauit moyses serpentẽ in deserco: ita exaltari¬
oporta& filiũ hominis. Uirga enĩ moysi in draconẽ conuer
factꝰ ẽ. obediens usq ad mortẽ.: & ꝑ ipsã mortẽ carnis con¬
summipsit aculeũ mortis: attestante ꝓpha. Ero mors tua
omors. ero morsus tuus inferne. Alit̃ moyses ad egiptũ
ueniens. & deferens uirgã qua castigat egiptũ. legem
significat quȩ mundũ decẽ plagis mandatoꝵ corripit.

Expanded text:
pens factus devoravit serpentes Aegyptiorum, significans quod pens factus devoravit serpentes Aegyptiorum, significans quod Verbum caro fieret, qui serpentis diri venena evacuaret, et per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est verbum directum, regale, plenum potestatis, insigne imperii. Virga serpens facta est, quomodo qui erat Filius Dei ex Deo Patre natus, filius hominis factus est, natus ex virgine. Qui quasi serpens exaltatus in cruce medicinam humanis effudit vulneribus. Unde ipse Dominus ait: Sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto, ita oportet factus est obediens Patri usque ad mortem, et per ipsam mortem carnis consumpsit aculeum mortis, attestante propheta: Ero mors tua, o mors, morsus tuus ero, o inferne . Aliter: Moyses ad Aegyptum veniens, et deferens virgam qua castigat Aegyptum, legem significat, quae mundum