comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um in silo: & cęt̾a. Selo ciuitas ẽ in cribu effra¬
im in quo loco archa testamenti mansio: &
tabernaculum dñi acemporib iosuȩ filii Nun.
post quã ucerat gentes quȩ cerram reꝑmissionis
possaderant. usq ad tẽpora samuelis. Narratur
enim in libro iesunaue qd p̃dictus dixx sorte
ibi missa coram dño: t̾ram reꝓmissionis singu¬
lis tribub distribuerit. Est aũt silo in nona¬
gesimo miliario Ne apoleos: in regione atabi¬
thena. sed & uidȩ patriarehs filiũ: selon ap¬
pellatũ legimus. Ad hanc ergo urbem ascen¬
dit elchana cũ domu sua statutis dieb scđm
legem: ut ad oraret & sacrificaret dño exerci¬
Ttuum. Quod aũt dic̃ statutis diebus : hoc est
tribus festiuitatib pascha uidelicet pentecos¬
ten. & sollempnitate tabernaculoꝵ. unde dñs
in exodo p̃cepit dicens. tribus uicibus ꝑsin¬
gulos annos michi festa celebrabitis. & item.
ter in qͥt in anno apparebit omne masculinũ

Expanded text:
um in Silo, » etc. Silo civitas est in tribu Ephraum in Silo, » etc. Silo civitas est in tribu Ephraim, in quo loco arca testamenti mansit ac tabernaculum Domini a temporibus Josue filii Nun, postquam vicerat gentes quae terram promissionis possederant, usque ad tempora Samuelis. Narratur enim in libro Jesu Nave quod praedictus dux sorte ibi missa coram Domino terram repromissionis in singulis tribubus distribuerit. Est autem Silo in nonagesimo milliario Neapoleos, in regione Acrabitena. Sed et Judae patriarchae filium Seloh appellatum legimus. Ad hanc ergo urbem ascendit Elcana cum domo sua statutis diebus secundum legem, ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum. Quod autem dicit, « statutis diebus » hoc est tribus festivitatibus, Pascha videlicet, Pentecoste et solemnitate Tabernaculorum. Unde Dominus in Exodo praecepit, dicens: « Tribus vicibus per singulos annos mihi festa celebrabitis . » Et item: « Ter, inquit, in anno apparebit omne masculinum
Abbreviated transcription (Latin):
existens: ramath sopbim ciuitatem in habita¬
bat. Est erum ipsa ciuitas in regione chamni¬
tica iusta diospolim: unde fuit ioseph qui in e¬
uangeliis de aremathia esse scribitur. Et habu¬
it duas uxores. Nom̃ uni anna & nom̃ secun¬
de fenenna. Fuer̃q fenennę filii: annę autẽ
non erant liberi. Conuenienter igitur annę
sterilitas cõmemorat᷑. cuis partus celebrior fu¬
turus erat. ad instar prioꝵ patrũ: ut maius
gaudium post longum merorẽ de ꝑcepta fe¬
cunditate parentũ in sinuetur. Sicut eñ abra¬
ham patriatchs uxor legitima quã primitus
duxit sarra uidelicet primũ sterilis fuit. Agar
aegiptia generante filium: & sic̃ iacob seriuen¬
te socero suo ꝑ rachel ixore ipsa rachel sterilis
fuit soroie eius lia liberos gumente. Ita & el¬
chanę melior uxor quę ꝓpłam genuit sterił
Et ascendebat uir ille de ciuitate sua statutis
diebus ut ad orarete & sacrificares dño exercitu¬

Expanded text:
existens, Ramatha Sophim civitatem inhabitaexistens, Ramatha Sophim civitatem inhabitabat. Est enim ipsa civitas in regione Thamnitica juxta Diospolim, unde fuit Joseph, qui in Evangeliis de Arimathia esse scribitur Mait duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna; fueruntque Phenennae filii, Annae autem non erant liberi. » Convenienter igitur Annae sterilitas commemoratur, cujus partus celebrior futurus erat, instar priorum Patrum, ut majus gaudium post longum moerorem de percepta fecunditate parentum insinuetur. Sicut enim Abraham patriarchae legitima uxor, quam primitus duxit, Sara videlicet, primum sterilis fuit, Agar Aegyptia generante filium , et sicut, Jacob serviente socero suo pro Rachel uxore , ipsa Rachel sterilis fuit, sorore ejus Lia liberos gignente: ita et Elcanae melior uxor, quae prophetam genuit, sterilis Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus, ut adoraret et sacrificaret Domino exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut postea continuatim allegoriam
eius in seramus: Elchana qͥppe pater
samuelis ꝓpħe. de stirpe leui fuit: seo
non degeneratione aaros sacerdotis. Fuit
enim ut uerba dietum narrant idem elchana fi¬
lius hicitam: filis eliel filii thou. filii suph. filis
elchana filii maath. filii amasai. filii elchana¬
filii iohel. filii atariae. filis sophonis filii tha¬
ath. filii asir. filis abiasaph filii core. filii sa¬
ar. filii chaath filii leui. filii isrł. Matrẽ quoq¬
eius de tribu uida ex citisse monstrat: In eo qđ
ephratheus uocatur. Ephratheus eñi ab ephra¬
tha uxore caleb quam constat fuisse de tribu
uida dictus est. Et si quem moues qđ ab ephra¬
im non abepratha epbratheus uocetur: uidear
in sub sequentibus qualit̃ dauid filius utri ep¬
phrat̾ei uocet᷑: cun liquido pateat eundẽ isai ñ
de ephraim sed de tribu uida extitisse: & ꝓbet
eundẽ elchanan epratheum ab ephratha ñ abephra¬
im dici. Hic in ter medios cies effrem sortis

Expanded text:
ut postea continuatim allegoriam ejus inseramus. Elcana quippe, pater Samuelis prophetae, de stirpe Levi fuit, sed non de generatione Aaron sacerdotis: fuit enim, ut Verba dierum narrant, idem « Elcana filius Jeroboam, filii Eliel, filii Thahu, filii Suph, filii Elcana, filii Mahath, filii Amasai, filii Azoel, filii Hariae, filii Sophoniae, filii Thahath, filii Asir, filii Abiasaph, filii Corae, filii Saar, filii Caath, filii Levi, filii Israeejus de tribu Juda exstitisse monstratur in eo quod Ephrathaeus. Ephrathaeus ab Ephratha, uxore Caleb, quam constat fuisse de tribu Juda, dictus est. Et si quem movet quod ab Ephraim non ab Ephratha Ephrathaeus vocetur, videat in subsequentibus qualiter David filius viri Ephrathaei vocetur, cum liquido pateat eumdem Isai non de Ephraim, sed de tribu Juda exstitisse, et probet eumdem Elcanam Ephrathaeum ab Ephratha, non ab Ephraim dici. Hic inter medios cives Ephraim fortis
Abbreviated transcription (Latin):
aute nõ declatoem diuinitatis
xp̃i maiores iudeoꝵ quibꝰ data
fuit lex et ꝓphecie de istis fa¬
ciẽtes mencoe tenebũt᷑ habe
fidem de mediatore miꝰ tamẽ
eoplicitã quã ĩ nono testancto
in quo ueritas magꝭ est eluci¬
data minores uerõ iudeoꝵ ad¬
huc miuꝰ ex plicite ⁊ sufficiebat
eis ad salutẽ crede̾ messiam fu¬
turũ sicud lex et ꝓphete uũca
siguificacõe legis ⁊ ꝓphetarũ
nõ intelligerent in spali añ
bat ouuibꝰ crede̾ unũ denni
renumeratorẽ bouoꝵ ꝑ mod̃
ab eo cognitũ Ideo dr̃ ad heb ͤ¬

Expanded text:
vero declarationem divinitatis Christi maiores Iudeorum, quibus data est lex, et prophete de istis facientes mentionem tenebantur habere fidem de mediatore, minus tamen explicitam quam in novo testamento in quo ve- ritas est magis elucidata; minores vero Iudeorum adhuc minus explicite, et sufficiebat eis ad salutem credere Mess iam futurum, sicut lex et prophete nunciabant, significationem legis et prophetarum non intelligerent in speciali. bat omnibus credere unum deum remuneratorem bonorum per modum a deo cognitum. Ideo dicitur ad Heb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si aliquis pagauꝰ qũtẽs se
ad dep̃candã p̾mã caurã cuiꝰ
ꝑ se ip̃m pt habe̾ aliquã uoti¬
ciam rogando ut dirigat ouui
tis deus reuelabit de fude cachio¬

Expanded text:
 si aliquis paganus convertat se ad deprecandum primam causam cuius per seipsum potest habere aliquam notitiam, rogando ut dirigat eum atis, deus revelabit sibi de fide catho
Abbreviated transcription (Latin):
seu uupouũt. aliqua mala mõra
lexouilis metrices ĩouitatibꝰ ꝑ.¬
nuctit ne res publica ꝓpt̾. imꝑfec¬
coemmltitisis que castitatẽ ob ẜ-¬
uare nõ pt̃ dissensicibꝰ que ꝓpt̾.
libidiuẽ ĩsurgent ꝯtͣbet᷑. und de¬

Expanded text:
‹e› imponuntur aliqua mala minora lex civilis meretrices in civitatibus permittit, ne respublica propter imperfectionem multitudinis, que castitatem observare non potest, dissensibus que propter libidinem insurgerent conturbetur; unde di
Abbreviated transcription (Latin):
tmiẽ tolorare fortĩt᷑ł adũsał prospa. fortiͣ
p̾stat magnaĩnuitatẽ. fiduciã. securitatẽ
magnifitẽciã ꝯstãtiã toberãtiã. firmitatem
mod̾acoĩs exce dẽ. sub iugã roĩs cupidi¬
tatẽ domare/ temꝑãtiã seq̃ modestia be̾cũ¬
dia. Abffĩenͣ castitas. hoẽstas modcicio ꝑti¬

Expanded text:
ospera; fortitudo praestat magnanimitatem, fiduciam, securitatem, magnificentiam, constantiam, tolerantiam, firmitatem;moderationis excedere, sub iugum rationis cupiditatem domare; temperantiam sequuntur modestia, uerecundia, absti
Abbreviated transcription (Latin):
Septenamꝰ m̃is ẽ qui hoĩom ꝯcipi forͣri
Codi unnẽ ali / ac ꝑ oñs etatum gradus
sũ hesisse in uitã ꝓ nũtiã/ Serꝭ sriẽ somel
liculũ gemunũ cucũdet hñori ex nrana
tã tenui qualis in ouo ab ext̾iore testa clau¬
ditur ⁊ ccͣ se elaudit liquoreni. Et obdoãda
2ͣ credũt medici guitas sãgirs in sr̃ ficie
follituli de qͦ dixiꝰ appere. 3ͣ. ebdi denĩgi
imt̃ carnẽ ⁊ sangnĩem liquida adhuc solidi
ꝯueniat. Qũita uͦ int̃dũ fuigi in iꝑa suba
ħuõris hũanã fuguram magnitudiẽ quid̃
apis s ut illa breuitate mbra omia e de sigͣ¬
ta totiꝰ corꝑis liniamĩta consistant. iõ aut

Expanded text:
est numerus qui hominem concipi, formari, edi, uiuere, ali ac per omnes aetatum gradus sum, haesisse in uitam pronuntiatur. Verum semine semel liculum genuino circumdet umori ex membrana tam tenui qualis in ouo ab exteriore testa clauditur et intra se claudit liquorem. Hoc cum a credant guttas sanguinis in superficie folliculi de quo diximus apparere, tertia demergi inter carnem ac sanguinem liquida adhuc soliditate conueniat, quinta uero interdum fingi in ipsa substantia humoris humanam figuram, magnitudine quidem apis, sed ut in illa breuitate membra omnia et designata totius corporis liniamenta consistant. Ideo autem
Abbreviated transcription (Latin):
aut septies ani ꝯputeñ ãni: hec aphisi¬
serit ab om̃i offõ uatuꝰ soli epẽticio sapi¬
encie uacat ⁊ õem Gsum sui in sua den̾do
ht̃ alioꝵ mimẽt uacacõe reu̾endus. S sep¬
tiã .n. usq ad .x. septĩanã ꝓ captu uirũ
q̃ ad huc singulis ꝑseuerant uariãtur offã
sdem nĩus tociꝰ corꝑis nĩbra disponit.
inembra Gocan᷑. liigna con pulmo. iecͣ
lien reuos duo. Et septẽ aͣ qͥ uenis ac me¬
atib q̃ adiacent singlis q̃ ad cibũ ⁊ fp̃m
accipie nd reddendũ q sc̃ deputata. guit᷑
stomacus aluꝰ uesita ⁊ intestina pͥncipaᵃ¬

Expanded text:
aut septies deni computentur anni, haec a physiserit, ab omni officio uacuus, soli exercitio sapientiae uacat, et omnem usum sui in suadendo habet, aliorum munerum uacatione reuerendus: a septima enim usque ad decimam septimanam, pro captu uirium quae adhuc singulis perseuerant, uariantur officia. Idem numerus totius corporis membra disponit. membra uocitantur: lingua, cor, pulmo, iecur, lien, renes duo; et septem alia, cum uenis ac meatibus quae adiacent singulis, ad cibum et spiritum accipiendum reddendumque sunt deputata: guttur, stomachus, aluus, uesica et intestina principa
Abbreviated transcription (Latin):
ouis potest credi duplex .s.
uno mõ explicite. et sic tene¬
bant᷑ crede̾ illi quibꝰ facta ẽ
de hoc reuelacro sicus iudei ĩ
potest credi uusteriũ itarua¬
coĩs nuplicite. et ad hoc so¬
lũ teuebãt᷑ irentiles quia uõ
oaut obligati ad legem mo¬
ysi. talis autem fides nupli¬
ota de nusteno ⁊ carnacõnis
ꝯtiuet᷑ in duobꝰ p̃dictis quia
qui credit unũ deũ reuiuera¬
toye ⁊̃ quitẽciũ ip̃m credit ip̃m
Liret modũ huus ꝓudeutie ex¬

Expanded text:
onis potest credi dupliciter, uno modo explicite, et sic tenebantur credere illi, quibus facta est de hoc revelatio sicut Iudeis in potest credi mysterium incarnationis implicite, et ad hoc solum tenebantur gentiles, quia non erant obligati ad legem Moysi. Talis autem fides implicita de mysterio incarnationis continetur in duobus predictis, quia, qui credit unum deum remuneratorem inquirentium ipsum, credit ipsum licet modum hu
Abbreviated transcription (Latin):
anᵐ amicicia ꝯcordia pietas religio affec¬
tus huaitas. huis u̾tutib uir bonus pͥmũ
sui ⁊ suop ac dem̃ rei pu. rector effict᷑
iuste at puide gubnãs huana/ celestia
non deserẽs. Scde̾ qͣs purgatorias bocat̾
hoĩs sũt qͥ dĩni capax ẽ solum q añi eius
expeduũt qui decieuit se acorꝑis ꝯtagroẽ
purgare ⁊ quad̃ huaniori fuga solũ se ĩserẽ
dĩmis hee st̃ ociosoꝵ qͥ a reꝵ publitatꝭ acti¬

Expanded text:
a, amicitia, concordia, pietas, religio, affectus, humanitas. His uirtutibus uir bonus primum sui atque inde rei publicae rector efficitur, iuste ac prouide gubernans, humana non deserens. Secundae, quas purgatorias uocant, hominis sunt qua diuini capax est, solumque animum eius expediunt qui decreuit se a corporis contagione purgare et quadam humanorum fuga solis se inserere diuinis. Hae sunt otiosorum qui a rerum publi
Abbreviated transcription (Latin):
Giie eñ deus ꝑ se ip̃m miro modo quo
res tp̃ales oꝑatur et̾ns siue ꝑ suos
m̃istros ista facit. ⁊ eadam ip̃a que ꝑ
mĩstros facit siue quedam faciat etiã
angelos quib iiusibilit̾ ĩnuitabilit᷑
fieri dicuntꝰ eis orantib tñ ⁊ impet̾nͣtib
non etiam oꝑantib fiant siue alia istis.¬
siue alia illis modis qui nullo modo ꝯpre¬
hendi a moralib pñt/ et tñ actestatur
hic fidei in qua carns met̾num reẜrectõ

Expanded text:
ipse per se ipsum miro modo, quo res temporales operatur aeternus, siue per suos ministros ista faciat; et eadem ipsa, quae per ministros facit, siue quaedam faciat etiam angelos, quibus inuisibiliter, fieri dicuntur, eis orantibus tantum et impetrantibus, non etiam operantibus fiant; sive alia istis, alia illis modis, qui nullo modo comprehendi a mortalibus possunt: ei tamen attestantur haec fidei, in qua carnis in aeternum resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb añ diluuium comedentes ⁊ biben¬
tes nubentes ⁊ nuptiu tradentes os ad
eund̾ diem quo intrauit in archam noe¬
⁊ non cognou̾nt donec diluuium uenit¬
⁊ tulit om̃s Ita erit ⁊ aduentꝰ filii hom̃is¬

Expanded text:
in diebus ante diluuium, comedentes et bibentes, nubentes et nupturi tradentes usque ad eum diem quo intrauit Noe in Arcam, et non cognouerunt donec uenit diluuium, et tulit omnes; ita erit et aduentus Filii homi
Abbreviated transcription (Latin):
mare. xłͫ cubitis suꝑ altitudines mõciũ
stans in loco suo quasi murꝰ. Scdo tr̃i de¬
stendet ut bix bidĩ possit. T̾tio marine
belue appentes suyer mare dabũt rugxitꝰ
bsq ad celum. Euarto ardebit mare. et¬
dabunt rorem sangiũeum. Gexto ruent
edifitia. Eeptimo petre admuicẽ collidẽt᷑
bitur terra. decimo exibunt hoĩes de
poterunt loqui. budecimo surgent ossa
mortuoꝵ ⁊stabunt supra sepulcra sua
Duodecimo cadent stelle. T̾ ciodecimo mo¬
rient᷑ biuentes ut ꝯ mortus resurgãt
Quarto decimo ardebit celum ⁊ terra.

Expanded text:
mare XL cubitis supra altitudinem montium, stans in loco suo quasi murus. Secundo tantum descendet, ut vix videri possit. Tertio marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum. Quarto ardebit mare.dabunt rorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentur. abitur terra. Decimo exibunt homines depoterunt loqui. Undecimo surgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra. Duodecimo cadent stellae. Decimo tertio morientur viventes, ut cum mortuis resurgant. Decimo quarto ardebit eoelum et terra.
Abbreviated transcription (Latin):
in legibus que cõmiũitati fiuande imponuntur
aliqua mala mm̃ora ꝓmittuntur ut maiora e¬
iutentur. sicut lex ciulis meret̾tes in ciutati¬
sionib que pp̃ libidinem insurgent conturbetur
uñ dixit augꝰ in libro de ordine. Aufer metrices
aciuitatibus omĩa ꝯturbabis libidinb. uerũ¬

Expanded text:
in legibus que communitati servanda‹e› imponuntur aliqua mala minora permittuntur ut maiora evitentur; sicut lex civilis meretrices in civitatisibus que propter libidinem insurgerent conturbetur; unde dicit Augustinus in libro 'De ordine': «Aufer meretrices a civitatibus et omnia conturbabis libidinibu
Abbreviated transcription (Latin):
inte sue. qñ mortui fueraut ĩ deẜto
õs qui p̃t exitũ de egỹpto munati
quo psalmo ĩ ducit filios mortuoꝵ.
laudẽ et obĩam: ne ex reuellione ⁊ ino¬
bĩa impedirent ᷑ ab ĩ gressu f̾re ꝓmis¬
siouis. sic ⁊ prẽs eoꝵ. ⁊ lñ huiꝰ psal

Expanded text:
i fuerunt in deserto omnes, qui post exitum de Egipto numerati quo psalmo inducit filios mortuorumlaudem et obedienciam, ne ex rebellione et inobediencia impedirentur ab ingressu terre promissi
Abbreviated transcription (Latin):
nlite ommipotens deus qui frugu locupleti ore¬
terram audam saciasti da nobis spuritali
mẽnte astensum tue gloue contueu: lit dum
te iicelis suspicimus. illa semꝑ que sunt celestiã
meditemur. ꝓ dm̃n

Expanded text:
lyte omnipotens Deus, qui fructu locupleti terram aridam satiasti, da nobis spiritali mente ascensum tuae gloriae contueri, ut dum te in coelis suspicimus, illa semper quae sunt coelestia, meditemur. Per Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dificator celestis ierlm̃ ds̃. qui multitudinem or̃o¬
stellarum contines sub numero. nominatim
singula uocans: sana q̃s contritos torde. et disp¬
sos congrega; atqz nos mimmerabili
sapientia tua locupleta. ꝑ dniii.

Expanded text:
dificator coelestis Hierusalem Deus, qui multitudinem stellarum et concludis numero, et nominatim singulas vocas: sana, quaesumus, contritos corde, dispersos congrega, atque nos in innumerabili sapientia tua locupletare. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
ominator dñe qui iustis spiritale epulum
tribiuis. et facis eos in leticia delectari: cõtede
gregi tuo tuam mortem intelligeie: teq tuumpha¬
torem mortis sedentem ad patris dexferam
confiteri. P dmin,¬

Expanded text:
ominator, Domine, qui justis spiritale epulum tribuens, facis eos in laetitia delectari, concede gregi tuo, mortem tuam intelligere, teque triumphatorem mortis sedentem ad Patris dexteram confiteri. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
bomnium impugnatiũ nequtns eccliãm
tuã dñe dextere tue ꝓtectione defende: ut
inimitis retiorsum conuersis. sacus benedicti¬
omb repleatir. ꝑ dinii/
⁊ de mat̾ia ero ħꝰ psłi dũt aliq̃ ꝙ

Expanded text:
omnium impugnantium nequitiis, Ecclesiam tuam Domine, dextera tuae potentiae defende: ut inimicis retrorsum conversis, sacris a te benedictionibus repleatur. Per Doomnium impugnantium nequitiis, Ecclesiam tuam Domine, dextera tuae potentiae defende: ut
Abbreviated transcription (Latin):
egnator ommum sclorum dñe qui spiritalem e¬
cibum omni amme opportune ministras in
tempore: concede nobis q̃s te ꝓpetualiter bene¬
dicere. tuamqz potentiam cum electis tuis
fiducialiter exaltare. Id dmnii.¬

Expanded text:
egnator omnium saeculorum, Domine, qui spiritualem cibum omni animae opportuno ministras in tempore: concede nobis te perpetualiter benedicere, tuamque potentiam cum electis tuis fiducialiter exaltare. Per Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Dellorum iniusibilium optime ꝓpugnator qui
ute fidentes ab mimicis obrui ñ ꝑmutis:
exterge p̾camur ab oculis nrĩs pcca latrimaꝵ.
ut dum carnalia bella comprimimꝰ. placere
tibi inlumime iuuentiũ meream᷑ ꝑ dum¬

Expanded text:
ellorum invisibilium optime propugnator, qui in te fidentes ab inimicis obrui non permittis, exterge precamur ab oculis nostris peccati lacrymam, ut dum carnalia bella comprimimus, placere tibi in lumine viventium mereamu
Abbreviated transcription (Latin):
asita dñe uineam tuam quam de
egipti tribulacione potenti dex¬
tera liberasti. ut respectu uultus tui
iuuificata: bonoꝵ iite frictuũ S¬
ubertate letetur. P dm̃¬

Expanded text:
sita, Domine, vineam tuam, quam de Aegypto tribulationum potenti dextera liberasti; ut respectu vultus tui vivificata, bonorum vitae fructuum ubertate laetetur. P
Abbreviated transcription (Latin):
eatitudo omnium non incerta iustorum ds̃. or̃o.¬
qui scõs tuos non delinquis in fame. nec in
stadio tribulationis suꝑari ꝑmictis: p̾camur ut
ea nos munias dexfa. quam ne corruant uelociter
porpigis p̃paratis. P dnm̃¬

Expanded text:
eatitudo omnium non incerta justorum, Deus qui sanctos tuos non derelinquis in fame, nec in stadio tribulationum superari permittis, precamur ut ea nos munias dextera, quam illis ne corruant, velociter porrigis praeparatam. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
xcelsi saln regnator immense. qui spantes orẽ¬
n te dampnari et̾ins confusionibus non
pateris: reple quesumꝰ. labia nr̃a laude tua
et lus noe semꝑ meditacionib bonoꝵ insiua¬
tor eyerce .xo.¬

Expanded text:
xcelsi solii, regnator immense, qui sperantes in te, damnari aeterna confusione non pateris: reple, quaesumus, labia nostra laude tua, et in his nos semper meditationibus bonorum insinuator exerce.
Abbreviated transcription (Latin):
Ixpectatio tuorum unita famuloꝵ deus. quem or̃o¬
uenturũ in mũdũ caput libri p̾ncipalis edocuit:
nsere p̾camur legem tuam in medio cordis nrrĩ.
ut tuas iusticias nunciantes: ab imminentib
piculis eruam᷑ ꝑ dnm.

Expanded text:
pectatio tuorum unica famulorum, Deus, quem venturum in mundum caput libri principalis edocuit: insere, precamur, legem tuam in medio cordis nostri, ut tuas . . . . . nuntiantes ab imminentibus periculis eruamur. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
audabilis atq terxibilis ds̃. qui in celesti ierlm̃
princeps mag̾nificus es: dilata mentem nrãm
spiritali in telligentia. ut imisecdĩa tua inurĩ
pectoris templo suscepta: digni narracione tui
nominis habeam᷑ ꝑ dñm¬

Expanded text:
audabilis atque terribilis Deus, qui in coelesti Jerusalem princeps magnificus inveniris: dilata mentem nostram spiritali intelligentia, ut misericordia tua in nostri pectoris templo suscepta, digni narratione tui nominis habeamur.
Abbreviated transcription (Latin):
hũ dñe qui ante secula manens conditionemq oro
humanam susciplens. ab unamino discipulo ꝓditus
mortem subisti ꝓ ꝑditis: exandi orationẽ suppluũ
et pr̃a ut te uespe et mane et meridie laudantes¬
ate mereamur ab huiꝰ seculi tempestatib de fen

Expanded text:
ne, qui ante saecula manens, conditionemque humanam suscipiens, ab unanimo discipulo proditus, mortem subisti pro perditis, exaudi orationem supplicum et praesta, ut, te vespere et mane meridieque laudantes, mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
aptiuitatis nr̃e potentissime ab solutor. o¬
concede nobis laudes tuas spuitali ca¬
nere concentu: ut quos sonus nopietatis
facit exules alleuatio dextere tue pietatis
celestes restituat ciues. P dmñ¬

Expanded text:
aptivitatum nostrarum potentissime Absolutor, concede nobis laudes tuas spiritali canere concentu, ut, quos onus noxae ante fecit exsules, alleviatio potentis dexterae coelestes restituat cives. P
Abbreviated transcription (Latin):
eli terreq ꝑspector et̾ne deus: quo moriente in lu¬
minata sunt tartara. quo resurgente scdrum
est multitudo gauisa. quo ascendente angłorum
na illo tueamur brachio: quo honor abiles amiti
tui tecum gloriantur in celo. p̃o dnm̃.¬

Expanded text:
eli ter raeque pro spector, Deus, quo moriente, illuminata sunt tartara, quo resurgente, sanctorum est multitudo gavisa, quo ascendente, angeloruna, illo tueamur brachio, quo honorabiles amici tui tecum gloriantur in coelo. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Iortigudo omnium fortissime deus. salua or̃e¬
popħñ tuum adescendentibus in lacum.
et ita hos in templo scõ tuo unaminiter
retine. ut pacem quam prinus ore pro¬
ferimꝰ corde pirro teneamułis. ꝑ dmii.¬

Expanded text:
ortitudo omnium, fortissime Deus, salva populum tuum a descendentibus in lacum, et ita nos in templo sancto suo unanimiter innecte, ut pacem quam proximis ore proferimus, cordibus teneamus. Per Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tes multas proĩcias ⁊ ipsam Io¬
solumã inuaserunt ⁊ destruẽtes
ecclĩas sancta q loca ꝓphanãtes
inter ornamenta sacra q̃ abstu-¬
lerunt. uexillum dominice crucis

Expanded text:
m provincias, et ipsam Hierosolymam invadunt. Et destruentes ecclesias, sancta quoque loca profanantes, inter ornamenta sacra, quae abstulerunt etiam vexillum Dominicae crucis
Abbreviated transcription (Latin):
crucis fecerat turrẽ argeam in qua
ĩter lucentib gẽmis thronũ extrũ¬
xenit aureum. ibi solis quadritã
⁊ lune ⁊ stellarum ymagniẽ collo¬
cauerat atq pex occultas fistulas
aque meatꝰ adduxerit. ut quasi
deus pluuiam desuper infundere

Expanded text:
rex eorum turrim argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ibique solis quadrigam et lunae vel stellarum imaginem collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, ut quasi Deus pluviam desuper videre
Abbreviated transcription (Latin):
gregoꝰ omeł .xuiii thomias aliud
uidit aliud crẽdidit a mortali qͥppe
Uidendo ergo credidit qui conside¬
mudo uerum hoĩem hũc deũ quem
uidere non potenit exclagauit.

Expanded text:
it, aliud vidit, et aliud credidit: a mortali quippe et Deus meus . Videndo ergo credidit, quem considerando verum hominem, hunc Deum quem videre non poterat exclamavit.
Abbreviated transcription (Latin):
plim. Effundam spm̃ meum suꝑ
semen tuũ ⁊ benedcõnes meas su¬
per stirpem tuã et germĩabũt et
⁊ ille iuocabit in nomĩe iacob.
et hoc stribet in manu sua dñe.
et in nomĩe ismel assimulabit᷑

Expanded text:
m effundam spiritum meum super semen tuum et benedictionem meam super stirpem tuam et germinabunt intet ille vocabit in nomine Iacob et hic scribet manu sua Domino et in nomine Israhel adsimila
Abbreviated transcription (Latin):
xuiii pt̃ iñ hoc breuit᷑ repeti apo¬
stoli namq ad publicandũ eiuiã¬
geliũ per orbem exierunt de ihrłm
que est in medio cinuate terre hĩ¬
tabilis ⁊ et uiuente beato petro
auũ ubi est t̾nuꝰ hĩtabilis terre.
nus in ciuitate cenonensi que tũc
erat metropolis fraucie edificauit
audienit iam passam. S cognire
postea ꝙ adhuc uiuebat noiauit

Expanded text:
 tamen hic breviter repeti. Apostoli nanque ad publicandum evangelium per orbem exierunt de Ierusalem, que est in medio climate terre habitabilis, et vivente beato Petro anum, ubi est terminus habitabilis terre nus in civitate Senonensi, que tunc erat metropolis Francie, edificavit audierat iam passum, sed cognito postea quod adhuc vi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponuntur credenda ante uero de¬
clarationẽ diuĩtatis xpi maiores
iudeorũ quibz data fuit lex ⁊ ꝓphĩe
de istis facientes mẽtionẽ tene¬
lautur hr̃e fidem de mediatore mis
tamen explicitam ꝙͣ in nouo testo
in quo ueritas magis est elucidata
minores uero iuideoꝵ adhuc minꝰ
explicite et sufficielut eis ad salu¬
t̾em credere messyam futurũ sicut
lex et ꝓphẽ nũcialunt in quodam¬
tamen generali ⁊ licet significaco¬
nem legis et ꝓphetarum nõ intel¬
ligerent in speciali. ante uerole¬

Expanded text:
ponuntur. Ante vero declarationem divinitatis Christi maiores Iudeorum, quibus data est lex, et prophete de istis facientes mentionem tenebantur habere fidem de mediatore, minus tamen explicitam quam in novo testamento in quo ve- ritas est magis elucidata; minores vero Iudeorum adhuc minus explicite, et sufficiebat eis ad salutem credere Mess iam futurum, sicut lex et prophete nunciabant, tamen in quodam generali, licet significationem legis et prophetarum non intelligerent in speciali. Ante vero le
Abbreviated transcription (Latin):
tempore et omĩbz populis. post
publicationem em enuãgelii dẽs
tenẽtur. hrẽ fidem explicitam de
mediatore ꝙͣͣtum ad articulos me¬
diatoris incarnationis natuutatꝭ¬

Expanded text:
empore et omnibus populis. Post publicationem enim evangelii omnes tenen-tur habere fidem explicitam de mediatore, quantum ad articulos incarnationis, nativitat
Abbreviated transcription (Latin):
ea tempestate facies eccĩe feda ⁊
ad modum turpis ert non emĩ
sicut prius ab exterius s a ꝓpriis
uastabatur. fugabat alius. ⁊ aliꝯ
sugabatur. et uterq de eccĩa esse¬

Expanded text:
Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ misteriũ incarnationis potest c̾di
dupliciter uno mõ explicite. et sic
tenebant᷑ cred̾e illis quib facta est
de hoc reuelatio sicut iudei in ue. le.
tenebantur gentiles quia nõ erãt
obligati ad legem moysi. Calis autẽ
fidelis implicita de misterio iucar¬
nationis concinetur in duob p̾dc̃ĩs
et qui credit unũ deum remuuera
non cognostat. modus aute̾ per
quem deus ꝓuidit saluti hõm ẽ ꝑ
incarnationis misteriũ. Ex quo¬

Expanded text:
 misterium incarnationis potest credi dupliciter, uno modo explicite, et sic tenebantur credere illi, quibus facta est de hoc revelatio sicut Iudeis in veteri tenebantur gentiles, quia non erant obligati ad legem Moysi. Talis autem fides implicita de mysterio incarnationis continetur in duobus predictis, quia, qui credit unum deum remuneratnon cognoscat. Modus autem per quem deus providet saluti hominum est per incarnationis mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatib ꝑmittit. ne res publica ꝓpter
imꝑfectionem multitudĩs q̃ castitatem
obẜuare non potest dissensionib q̃ ꝓpter
libidinem insurgerẽt ꝯturbet᷑. unde de
augustinꝰ in libro de ordine Aufer me¬
rednces & cuutatib omia ꝯtuobabisli¬

Expanded text:
civitatibus permittit, ne respublica propter imperfectionem multitudinis, que castitatem observare non potest, dissensibus que propter libidinem insurgerent conturbetur; unde dicit Augustinus in libro 'De ordine': «Aufer meretrices a civitatibus et omnia conturbabis li
Abbreviated transcription (Latin):
de assumpcõne beate uirginis ꝓfecto
in carne p̾ter carnem uiue̾ nõ t̾re¬
na uita est. Sz celestis. unde in terri
angelicã gloriã acquirere maioris ẽ
tis est. eẽ uero uirginẽ uirtutẽ. dum
ħꝰ optinẽ uiribus intitur cum gratia
quod angelus hs̃ a natura. Et talis e

Expanded text:
cto in carne praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis. Unde in carne angelicam gloriam acquirere, majus est tis est, esse vero virginem, virtutis; dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus a natura, utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
die eritetur mare quadraͭ ͣ cubitis
super altitudine̾ montiuꝰ stans ĩ loco
suo quasi murus. Secuudo t̃ de¬
marine belue apparentes sͣ mare
dabũt rugitꝰ usq ad celum. ¶rto
ardebit mare et om̃es aque. Qͣnto
herbe et arbores dabũt uorẽ salf̾ueũ.
Sexto uuent edificia. Septimo petre ad
muicem collident᷑. Octauo fiet gen̾alis
terre motus. Nono equabit: terra.
Decimo exibunt homĩes de cauerins
et ibunt uelut amentes n ͨ mutuo pot̾
nit loqui. Undecimo surgent osso
mortuoꝵ et stabunt super sepulcra sua.
Duodecimo cadent stelle. Tercio deciõ
moriẽtur uiuẽtes ut cum mortius resur¬
gant. Quarto decimo ardebit celũ et

Expanded text:
die eriget se mare quadraginta cubitis super altitudinem montium stans in loco suo quasi murus. Secunda tantum demarinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum; quarta ardebit mare, et aquae; quinta herbae et arbores dabunt rorem sanguineum; sexta ruent aedificia; septima petrae ad invicem collidentur; octava fiet generalis terrae motus; nona aequabitur terra; decima exibunt homines de cavernis, et ibunt velut amentes, nec poterunt mutuo loqui; undecima surgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra; duodecima cadent stellae; tredecima morientur viventes, ut cum mortuis resurgant; quartadecima ardebit coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
tentur sicut lex ciilis meretrices in
ciuitatib ꝑmittit. ne res publica ꝓpter
imꝑfectionem multitudĩs q̃ castitatem
obẜuare non potest dissensiomibz q̃ ꝓꝓter
libidinem insurgerẽt ꝯturbet᷑. unde d ͭ
augustinꝰ in libro de ordine Aufer me¬
retrices a ciuitatib omĩa ꝯturbabis l¬

Expanded text:
r ut maiora evitentur; sicut lex civilis meretrices in civitatibus permittit, ne respublica propter imperfectionem multitudinis, que castitatem observare non potest, dissensibus que propter libidinem insurgerent conturbetur; unde dicit Augustinus in libro 'De ordine': «Aufer meretrices a civitatibus et omnia conturbabis l
Abbreviated transcription (Latin):
Multa deniq de cultu dumo usipała
sunt q̃ honorib defentur huanis. siue.
hiñlitate minia sine adulatione pesti¬
fera. ita tñ ut quib defe̾ntur homines
herentur qui dñtur colendi et uen̾andi.
Si autẽ eis młtum addr̃ et adorandi. et¬
ei quẽ deum aut stunt aut ꝓutait at̾¬

Expanded text:
Multa denique de cultu divino usurpata sunt quae honoribus deferrentur humanis, sive humilitate nimia, sive adulatione pestifera, ita tamen ut quibus ea deferrentur, homines haberentur, qui dicuntur colendi et venerandi; si autem multum eis additur, et adorandi: ei quem deum aut s
Abbreviated transcription (Latin):
s mutabilẽ fecit ut qui ꝑman̾e nol¬
lent ruerẽt. et qui in ꝯdicione ⁊sistẽt
tanto in ea iam dignius qnͣto et ex
arbituo starent et eo maioris m̾iti
apd̃ dñi fierent quo mutabilitatis
suc motum uolũtatis sue studio fixis

Expanded text:
sed mutabilem condidit, ut et qui manere nollent ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, qarbitrio starent: et eo majoris apud Deum meriti fierent, quo mutabilitatis suae motum, voluntatis statione fixis
Abbreviated transcription (Latin):
et conu̾sus ad discipłos suos et ad eos
qui audiendi gr̃a conuen̾ant. audi¬
te inquit eruditiuui. donet u̾bis me¬
cum gesta res est. uerba u̾bis opposin.
tis nõ potuerunt resiffe u̾bi inituti.¬

Expanded text:
 conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, entis, non potuerunt resistere verba virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
s mutabilẽ fecit ut qui ꝑman̾e nol¬
lent ruerẽt. et qui in ꝯdicione ⁊sistẽt
tanto in ea iam dignius qnͣto et ex
arbituo starent et eo maioris m̾iti
apd̃ dñi fierent quo mutabilitatis
suc motum uolũtatis sue studio fixis¬

Expanded text:
sed mutabilem condidit, ut et qui manere nollent ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, qarbitrio starent; et eo majoris apud Deum meriti fierent; quo mutabilitatis suae motum voluntatis statione fixis
Abbreviated transcription (Latin):
mi. R̾ .x. qr studiose egisti qd̃ rectum
erat et placebat in oculis meis. et
omĩa q̃ eraut in corde meo fecisti ⁊tͥ
domũ athab filii tuius ad qiͣtam
gn̾onem sedebunt sr̃ thronũ isrł. s¬

Expanded text:
ia studiose egisti quod rectum erat | et placebat in oculis meis, et omnia quę erant in corde meo fecisti contra domum Achab, filii tui usque ad quartam generationem sedebunt super thronum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
et subor. Et dabit te dominus in urantu
mea et ꝑcutiam te et auferam caput tuũ
a te et dabo cadaua castiorum ꝑhilistimi
hodie uolatilib reli et uestiis terre ut sciãt
omns lia q estdus domettu  srer¬

Expanded text:
e: et dabit te Dominus in manu mea, et percutiam te, et auferam caput tuum a te, et dabo cadavera castrorum Philisthiim hodie volatilibus coeli et bestiis terrae, ut sciat omn
Abbreviated transcription (Latin):
liquam fu̾it ing̾ssus cutũdabit omns
ĩfrł tiui tati illi funcs et trahemꝰ eam ĩ tor¬
rentem ut nõ reꝑiatur net talculus qd̃¬
ex es subdr. Dixit q absalon et oms uiri
isił intlius ꝯ̃silium thusy ac̾. Exurgẽ¬

Expanded text:
liquam fuerit ingressus circumdabit omnis Israhel civitati illi funes et trahemus eam in torrentem ut non repperiatur nec calculus quidem ex ea dixitque Absalom et omnis vir Israhel melius consilium Hus
Abbreviated transcription (Latin):
doc reporta archam dei murbem. Simue¬
nero gͥram in oculis dm̃ reducet me et oñ¬
det michi eam et tab̾natłm suũ. Si aut̃
dixit michi nõ places p̾sto sum faciat qd̃
bonum est coram se. et dolor meus in 2u.¬

Expanded text:
doc reporta arcam Dei in urbem si invenero gratiam in oculis Domini reducet me et ostendet mihi eam et tabernaculum suum si autem dixerit non places praesto sum faciat quod bonum est coram se et dixit rex ad
Abbreviated transcription (Latin):
ten̾e desid̾ant prius se in campo ꝑ ex̾citi
la iam mala ꝓxmus irrogant s nroga¬
ta ab aliis equanmt̾ portant si obiectis
bonis temꝑalib nequaꝙͣ meus leticia
soluitur s substractis nõ minio dolore

Expanded text:
tenere desiderant, prius se in campo operis perla jam mala proximis irrogant, si irrogata a proximis aequanimiter portant, si objectis bonis temporalibus nequaquam mens laetitia solvitur, si subtractis non nimio moerore
Abbreviated transcription (Latin):
Multa demiq decultu dĩo usmpata sunt
que honoribz deffecrentur hũauis suie
ħñilitate iumia sĩe adulatõe pestifera
ita tũ ut quib ea deffr deffeuentur hoĩes
haberentur qmi dicuutur colenor et ueneuan¬
di si autẽ eis multũ additur ⁊ adorando et¬
sequitur. quis delo sacrifitãdũ ce̾usint uisi ꝙͣ
deũ aut scupit aut putauit aut fiuxit .q.¬

Expanded text:
que de cultu divino usurpata sunt, quae honoribus deferrentur humanis, sive humilitate nimia, sive adulatione pestifera, ita tamen ut quibus ea deferrentur, homines haberentur, qui dicuntur colendi et venerandi; si autem eis multum additur, adorandi. Quis vero sacrificandum censuit, nisi ei quem Deum aut scivit, aut putavit, aut finxit
Abbreviated transcription (Latin):
tus himiane iuesilaiusdnt . mnenuntu¬
i aliquib errasse. et ideo de singulari emi
tissimas causas ut hẽtur primo metha ͭ ͤ
Satra aũt scuptura h denm pro subierto
ut dictum ẽ qui ẽ prima cã simpl om̃i. et¬

Expanded text:
tum humanae investigationi, inveniuntur errasse, et ideo de singulari emintissimas causas, ut habetur primo Metaphys. Sacra vero Scriptura habet Deum pro subjecto, ut dictum est, qui est prima causa simplic
Abbreviated transcription (Latin):
tũ modo naturali consequenduz. si com¬
parentur ad libros sacre scripture que or¬
dinantur ad finẽ ute eierne. magis di¬
cendi sũt libri mortis ꝙͣ uite ./ sed liler cõ¬
tinens sacraz scͥpturaz. que licet in mul¬
tis libris parcialib dumiditur. sub uno ta¬
rcͣͣ in quo sacra scriptura quadiũpliater
scribitur ut singulaus emimẽcie. q̾ nõt
bitur ut generalis contmencie. quod oftẽ¬
dit signu uniu̾sale cum dr̃ omĩa Terti¬
o ut specularis intelligencie quõd uotat
condicio libri cum dr̃. liber. Quarto ut sa¬
iutaris efficacie quod ostendit consecuco
fims inicenti cum dr̃ inte./ Cira pͥmũ sci¬
endur ꝙ una scĩa enimencior ẽ altera sen
honorabilior duꝑlici de cã ut hẽtui pͥmo
de aĩa. una qr ẽ. de nobiliori su biecto la¬
lia quia procedit certõri modo. et ꝓpter u
tecellit  pnio qr h deu pro subiecte quiẽ
in sũmo grudu totius nobilitatis. prepter
quod nominatur thedlogia quasi seruo

Expanded text:
tummodo naturaliter consequendum, si comparentur ad libros sacrae Scripturae, quae ordinantur ad finem aeternae vitae, magis sunt dicendi libri mortis quam vitae. Sed liber continens sacram Scripturam quae licet in multis libris partialibus dividatur, sub uno taetc. In quo sacra Scriptura quadrupliciter scribitur, ut singularis eminentiae, quod notat o describitur ut generalis continentiae, quod ostendit signum universale, cum dicitur, omnia. Tertio, ut specularis intelligentiae, quod denotat conditio libri, cum dicitur, liber. Quarto ut salutaris efficaciae, quod ostendit consecutio finis intenti, cum dicitur, vitae. Circa primum sciendum quod una scientia eminentior est, altera seu honorabilior duplici de causa, ut habetur primo de anima. Una est, quia est de nobiliori subjecto: alia, quia procedit certiori modo. Et propter antecellit. Primo, quia habet Deum pro subjecto, qui est in summo totius nobilitatis: propter quod nominatur theologia, quasi sermo
Abbreviated transcription (Latin):
beatus g̃g omeli¬
orum. temporu¬
lis uita eterne bi¬
te comparata mor¬
sest pocius dicenda ꝙͣ inta. Sciẽ uero a¬
phĩs tundite ordmãtur ad fine couse¬
quenditz in pñti uita quia sciẽ puiti¬
te ab eie tuidite ordinantur ad sencta¬
tem politieaz lo quendo de polistas plitie¬

Expanded text:
beatus Greg. Homilorum: « Temporalis vita, aeternae vitae comparata, mors est potius dicenda quam vita. » Scientiae vero phis traditae ordinantur ad finem consequendum in praesenti vita, quia scientiae practicae ab eis traditae ordinantur ad felicitatem politicam, loquendo de politica praese
Abbreviated transcription (Latin):
ri. et de tali speculacõe dicitur ibidem ꝙ̃
ingelligere coraĩpr̃ in nobis quoda inte¬
nus cormpto. Sacra autez scriptura or¬
dinatur ad felicitater inte future quã phĩ¬
ad pauliũ. de omib sacre sc̃pture libris.
ordinatas ad finer in temporali uica tã

Expanded text:
ri. » Et de tali speculatione dicitur ibidem, quod « intelligere corrumpitur in nobis, quodam interius corrupto. » Sacra autem Scriptura ordinatur ad felicitatem vitae futurae, quam phiad Paulinum de omnibus sacrae Scripturae libris: ordinatas ad finem in hac temporali vita ta
Abbreviated transcription (Latin):
i ⁊ octidam iacob. nolebat enim hoc facerẽ
uinente pr̃e ne icurreret odiuz eiꝰ ⁊ ma¬
cionem non sic celauit in corde suo quin
appareret exterius in sigins et uerbis. q̃
mictens ⁊ uocans iacob filuz sunz ut in¬
duceret eum ad Dandum locum ux et rece¬
dendum ad tempns. sequitꝰ Cur ntroque
orbabor filio in mia die.ac si dicat si nua¬¬
dat te poterit ͤ ꝙͦ ambo entis interfecti. Uel si
rat conuementer recedere sine scitu patris
iõ Rebata ꝯn̾tit se ad inducẽdum ysaat ut
micteret iacob filiu sunz ad laban ut ibi
as heth .i. ꝓp̃ uxores esan. non autez dixit

Expanded text:
 » etc. Nolebat enim hoc facere vivente patre, ne incurreret odium ejus, et mationem non sic celavit in corde suo, quin appareret exterius in signis et verbis. « Quae mittens et vocans Jacob, » etc. Ut induceret eum ad dandum locum irae et recedendum ad tempus. Sequitur: « Cur utroque orbabor filio? » etc. Ac si diceret: Si invadat te, poterit esse quod ambo eritis interfecti; vel si rat convenienter recedere sine scitu patris, ideo Rebecca convertit se ad inducendum Isaac ut mitteret Jacob filium suum ad Laban, ut ibi Id est propter uxores Esau: non autem dixit
Abbreviated transcription (Latin):
deduccõe conclusionuz ex principne põt
eẽ error. maxime quantu ad contiusicẽs
a primis principus lougniquas Iude ceͦ
in tali processu omnes phi q ĩniteũtur cã¬
tuz humane inuestigacioni. inuenũtur¬
i aliquib errasse. et ideo de singulari eii
Sacra cuĩt scupturaa h deni pro subieno
ut dictum ẽ qui ẽ prima cã simplr om̃i. et
ideo propͥe dr saꝑĩa. sed conuemẽter addit᷑
nr̃a ad distinguendn sapiã sanctorũ sen

Expanded text:
deductione conclusionum ex principiis potest esse error, maxime quantum ad conclusiones a primis principiis longinquas. Unde et in tali processu omnes philosophi, innitentes tantum humanae investigationi, inveniuntur errasse, et ideo de singulari eminSacra vero Scriptura habet Deum pro subjecto, ut dictum est, qui est prima causa simia. Sed convenienter additur, vestra, ad distinguendum sapientiam sanctorum, seu
Abbreviated transcription (Latin):
in sũmo gradu tocius nobilitatis. pripter
quod non unatur theologia quasi serms
de deo.Secundo qr procedit modo cercori
alie enĩ scie̾ humanitus repte ꝓcedũt peer
inuestigacõem racõms humane. In que
quidez processu licet nõ sit eiror quãt
ad cognicõne primoru principiorus c̃

Expanded text:
in summo totius nobilitatis: propter in summo totius nobilitatis: propter quod nominatur theologia, quasi sermo de Deo, secundo quia procedit modo certiori; aliae enim scientiae humanitus repertae procedunt per investigationem rationis humanae. In quo quidem processis licet non sit error quantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
tũ modo naturali consequenduz. si com¬
parentur ad lioros sacre scripture que or¬
dinantur ad funẽ uite eterne. magis di¬
cendi sũt libri mortis ꝙͣ uite . sed liber cõ¬
tinens sacraz scͥpturaz que licet in mul¬
tis libris parcialib dunditur. sub uno ta¬
rcͣ. in quo sacra scriptura quadrupliater
scriptura aliam precellit.¶ primo eni de¬
stribitur ut singulaus emmẽcie.qͥ. uoͣt
bitur ut generalis contmencie. quod ostẽ¬
dit signu unnu̾sale cum dr̃ omĩa ^Terci¬
o ut specularis intelligencie quod uotat
condicio libri cum dr̃. liber. Quarto ut sa¬
iutaris efficacie quod ostendit consetuico
funs incenti cum dr̃ inte. Circa pͥmũ sci¬
endur ꝙ una scĩa enimencior ẽ altera sen
honorabilior duplici de cã ut hẽtur pͥmo
de aĩa. una qr ẽ. de nobiliori subiecto la¬
lia quia procedit certõri modo. et ꝓpter u
sit tertus huius sciẽ omẽs alias sciãs ã
tecellit. spnio qr h deu pro subiecto quaẽ

Expanded text:
tummodo naturaliter consequendum, si comparentur ad libros sacrae Scripturae, quae ordinantur ad finem aeternae vitae, magis sunt dicendi libri mortis quam vitae. Sed liber continens sacram Scripturam quae licet in multis libris partialibus dividatur, sub uno taetc. In quo sacra Scriptura quadrupliciterscripturam aliam excellit. Primo enim describitur, ut singularis eminentiae, quod notat o describitur ut generalis continentiae, quod ostendit signum universale, cum dicitur, omnia. Tertio, ut specularis intelligentiae, quod denotat conditio libri, cum dicitur, liber. Quarto ut salutaris efficaciae, quod ostendit consecutio finis intenti, cum dicitur, vitae. Circa primum sciendum quod una scientia eminentior est, altera seu honorabilior duplici de causa, ut habetur primo de anima. Una est, quia est de nobiliori subjecto: alia, quia procedit certiori modo. Et propter sit textus hujus scientiae, omnes scientias antecellit. Primo, quia habet Deum pro subjecto, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
beatus g̃g omeli¬
orum. temporu¬
lis uita eterne ui¬
te comparata mor
est potius dicenda ꝙͣ uta. Sciẽ uero a
phĩs tuidite ordinãtur ad fine conse¬
quendu in pñti uita quia sciẽ pructi¬
ce ab eis tradite ordinantur ad felicita¬
tem politica loquendo de politia pñtis
Unde dicitur .iii. de aĩã ꝙ intelligentib
nobis necte e̾ siuul fantasmata specula¬
ri. et de tali speculacõe dicitur ibidem ꝙͣ
ingelligere corm̃pr̾ in nobis quoda inte¬
rius cormpto. Eatra aute scriptura or

Expanded text:
beatus Greg. Homilorum: « Temporalis vita, aeternae vitae comparata, mors est potius dicenda quam vitaphis traditae ordinantur ad finem consequendum in praesenti vita, quia scientiae practicae ab eis traditae ordinantur ad felicitatem politicam, loquendo de politica praeseUnde dicitur tertio de anima, quod « intelligentibus nobis necesse est phantasmata simul speculari. » Et de tali speculatione dicitur ibidem, quod « intelligere corrumpitur in nobis, quodam interius corrupto. » Sacra autem Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
uesciuerũt ẜm ꝙ dicit btũs ieroꝰ in eplã
ad paulinũ. de om̃ib sacre scͥpture libris.
ordinatas ad finer in temporali uta tã¬

Expanded text:
ecundum quod dicit beatus Hieronymus in epistola ad Paulinum de omnibus sacrae Scripturae libris: ordinatas ad finem in hac temporali vita ta
Abbreviated transcription (Latin):
sponse ẽ fru sponso desiderauts. et quod
sponsi sponsaz cõmendantis. Unde in tali¬
eus sic conneris racõne predca deb puidẽ
lector acterdere quid couuemiat capitł et ꝙͣ
corpore donum uero ⁊ simulato. ecc̃a enĩ que
ẽ corpus dñi imisticu ut predcmm ẽ est qua¬
si sagena noudu tracta ad lictus ⁊ cõ h
malos ꝑuixtos cum boius usq ad indiciũ
sunt puuxti. sicut ozee .xi. ꝑuer israel ⁊ dile¬

Expanded text:
sponsae est frui sponso desiderantis, et quod sponsi sponsam commendantis. Unde talibus sic connexis ratione praedicta debet lector prudens attendere quid conveniat capiti et quicorpore Domini vero et simulato. Ecclesia enim, quae est corpus Domini mysticum, ut praedictum est, est quasi sagena nondum tracta ad littus: et ideo habet malos permixtos cum bonis usque ad judicium, sunt permixti: sicut Osee undecimo: « Puer Israel, et dile
Abbreviated transcription (Latin):
stꝰ gu̾aciones coli ⁊ terpe ui die quo create
mẽbra sunt omẽs iuiꝗui. Ideo ꝓpter conue¬
rionem capitis ad menibra. scriptura
loquens de uno in eodem contextu trãfit
ad loquendum de altero sicut. ysa xxiiii.
loquens de rege babilonis qui eit dya.
membru.transit ad loquendu de prĩ¬
cipe demonu cu sabdĩ ibidem. Quomõ
cecidisti de celo lucifer qui mane ouebarĩ.
Et eze .xxuiii. loqueus de prncipe trau
sit ad loquẽdum de dya ͦ cum subdr̃. tu

Expanded text:
t generationes coeli et terrae in die quo creati membra sunt omnes iniqui. Et ideo propter connexionem capitis ad membra, Scriptura loquens de uno, in eodem contextu transit ad loquendum de alio. Sicut Isa. cap. XIV loquens de rege Babylonis, qui erat diaboli membrum, transit ad loquendum de principe daemonum, cum subditur ibidem: « Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris? » Et Ezech. XXVIII, loquens de principe Tyri, transit ad loqu