comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abra ã coeriq: sc̃ĩ de illo loco cȩlesti paradisi quore sur gente xp̃o locatis fos¬
sint itauidere impioꝵ animas in infernũ. sic̃ deloco illo. undemoriente
xp̃o eductȩ s̃ facerepotuer̃ hanesi quide questionẽ. sic̃ modo hic ame uidet᷑
ꝓponiuidet᷑ occupatomihi diuersis negotioꝵ tumultibũ ubi leger̃ fa
cilenõ hocurrit Hoc unũ tantũ dehacre. in omeliis pape gregori legis¬
semere colo ubiart credendũ est. qđ ante retribumone extremiudicii. in¬
iusti in requiem. quos dã uistos conspiciant. ut eos uidentes. & conspicientes
ingaudio nõ solũ desuo suplicio sed oxiã de illoꝵ bono crucient᷑ iustiuero in

Expanded text:
Abraham caeterique sancti de illo loco coelestis paradisi, quo resurgente Christo locati sunt, posAbraham caeterique sancti de illo loco coelestis paradisi, quo resurgente Christo locati sunt, possint ita videre impiorum animas in inferno, sicut de loco illo, unde moriente Christo educti sunt, facere poterant? Hanc siquidem quaestionem sicut modo hic a me videtur proponi, occupato mihi diversis negotiorum tumultibus, ubi legerim non facile occurrit. Hoc unum tantum de hac re in homiliis papae Gregorii legisse me recolo, ubi ait: « Credendum est quod, ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos aspiciant, ut eos videntes et conspicientes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed et de illorum bono crucientu
Abbreviated transcription (Latin):
ntatẽ uident. nullo modocredendũ est. quia sit foris aliquit qđ ignorent
Sae car nales quiq quia amorẽ p̾cipue filiis: inpendunt: Hoc eos beatus iob
nescire post modũ. asserit. qđ hic ueem̃ter amauer̃ utsi nobiles. siueig¬
tr̃u post
aduentũ mediatoris ad inferos. ex quosanetis reseratũ eit̃ ad cȩlos aspicere
ualeant ÷ autboni malos in doloribꝰ aut mabonos inrequie consitniti
in infernũ. pauperẽ quoq: illo lazaro insinu cbrahe. in requie collocato.
cediues in infernũ collocatus. abraã uł lazarũ pauperẽ uiderit . & abra ã
diuitẽ illũ positũ intorm̃tis aspexent Et hȩc quidẽ ante aduentũ xp̃i.
adinfe ros
iestaesse accipiamus. coeerũ cũ dñs. & saluator nr̃. ꝓ nob om̃ib:
moriens.
ad inferna in anima sola descendit . patriarchis qui in locis in¬
feri tenebant᷑. cȩlestis paradisi ianuas reserauit. Quiaergonaest qđ illos.
aedem seris eruit. & cȩlestiregione locauit. nõ in meritoq: rit᷑ utr̃u modo

Expanded text:
dent, nullo modo credendum est quia sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique quia amorem praecipue filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire post mortem asserit, quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive igUtrum post adventum Christi ad inferos, ex quo sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant aut boni malos in dolore, aut mali bonos in requie constitutoin inferno, paupere quoque illo Lazaro in sinu Abrahae in requie constituto, et dives in inferno collocatus Abraham vel Lazarum pauperem viderit, ante adventum Christi ad inferos facta esse accepimus. Caeterum cum Dominus et Salvator noster, pro omnibus moriens, ad inferna anima sola descendit, patriarchis, qui in locis inferi tenebantur, coelestis paradisi januam reseravit. Quia ergo ita est, quod illos et de inferis eruit, et in coelesti regione locavit, non immerito quaeritur utrum modo
Abbreviated transcription (Latin):
est eos nosse. & qđ necessariũ est ea nosse Nõ solũ p̃sentia. uł p̃terita
uerũ &iã futura spũ dĩ reuelante cognoscere Sĩc nõ om̃s homines. & pe¬
pħacȩ. dũ hicuiuerent cognoscebant Nec ipsiom̃ĩa sedq illis essereuelanda
biliter apparere Ex hoc p̃dictus doctor sic ait. mnitii aduiuos aliquos
exmortuis Sic ecõtrario peiuilus exuiuis in paradiso raptus est diuina scriptura
Qũa uis nõ nulli nõipsũ fuise qui potuis soe magicis artib̾. euocan. secali¬
quẽ sp̃m tãmalis operib. cõgruentẽ illius existiment Similitudine figu¬
nõ nullã similitudi nẽ. solomonis ꝓnuntiat᷑ cõtinuat in laude patr̃u. qđ
samuel & mortuus ꝓphoeaueritꝰ Saesi & huic libro. exebreoꝵ: quia in eo
nõ est canone cõtradicitur. quit demoxse dicturisumus quicerte &e inde¬
ut ero nomio mortuus & in euangłio cũ elia quimor tuus nest legit᷑ appa¬
ruisse uiuentibus

Expanded text:
est eos nosse et quos necessarium est ea nosse, non solum praesentia uel praeterita est eos nosse et quos necessarium est ea nosse, non solum praesentia uel praeterita uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sicut non omnes homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognosoculis apparere. Ex hoc praedictus doctor sic ait: « Mitti mortuis, sicut e contrario Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura uisse qui potuisset magicis artibus evocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figunonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuel etiam mortuus prophetaverit . Sed si huic libro ex Hebraeorum quia in eorum non est canone contradicitur; quid de Moyse dicturi sumus, qui certe et in Deuteronomio mortuus , et in Evangelio cum Elia, qui mortuus non est, legitur apparuisse viventibus
Abbreviated transcription (Latin):
neruos. & uenas. & pellẽ acsingula locis suis eẽ reparanda Deniq uide quit addidit
abebis ergo laxitiã deacuitadiscedens si fueris sc̃s: S& tunc erit plenalatia. cũ
Qđsitibi qui mẽ bro ͭ ẽs nͥ uidetures se ꝑ fecta laatia. sidesi aliũ mẽ br̃u quanto
magis dñs. & saluator nr̃qui caput est tocius corporis. nõsibi ꝑfecta dicit esse
possint mortui quit agant uiui. S ATEN Dõ est utait beatissimus¬
agustinus nescire quidẽmortuos. Iquit agatur auiuis Soe dũ hic agit᷑.
postea uero audireposs̃ ab eis quihinc adeos moriendoꝑgunt. nõ quidẽ om̃ia
nisieñ essent angłi. qui possent int̃ esse uiuorũ. & mortuoꝵ. locis. nõ
dixissa dñs iħs. cõtigit aut̃ mori inopẽ illũ. & auferri ab angłis insinu¬
abraẽ Possunt xiã sp̃smortuoꝵ. aliqua que hic agunturq necessariũ

Expanded text:
nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitia, cum membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis, non sibi dicit perfectam esse  scire possint mortui quid agant vivi. « Fatendum est, ut ait beatugustinus, nescire quidem mortuos quid hic agatur a vivis: sed dum hic agitur, postea audire possunt ab eis qui hinc ad eos moriendo pergunt: non quidem omnia, Nisi enim essent angeli qui possent interesse vivorum et mortuorum locis, non dixisslerunt. possunt etiam spiritus mortuorum aliqua, quae hic aguntur, quae necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionẽ cõseq rentur: Uidesergo quia expectat adhue habra hã utq ꝑftc¬
ta sunt cõsequatur : Expectat &isa ac oia cob. ae om̃s ꝓpħoce expectant nos. ut nobcũ
ꝑfectã beatitudinẽ capiant:. Propt̃ hoc &iã misteriũ illut inultimũ diem dilari
uidier eustoditur unuem̃ corpus est qđ iustificari expectatur Vnũ corpus est
qđ resurgere dicitur iniudicio. Licae em̃si nt multamẽbra. sceunũ corpus Nõpo¬
test dicere oculus manus nõestis michi necessani Etiã sisanussit hoculus. & sit
turbatur quantũ ꝑtinoe aduidendũ. sides̃ cireliquamembra.q: erit oculo la ina
aut quȩ uidebitur esse ꝓfectio Simanus nõ habeat. si pedes desint. aureliqua mẽ¬
bra nõ ad sint : Quia & siẽ p̃cellens. aliqua oculigła in eomaximeẽ. utuł ipsedux
corporis. uł coxerorũ mẽbrorũ nõ deseratur officiis. hoc aut̃ nos & pillã exechieli¬
ꝓphae uisionẽ doceriputo cũ dicit Cõgregandũ esse os ados. & iuncturã adiuncturã

Expanded text:
pectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenus poss̃. adiustitiȩ opera. ab iniquitate commutari Eadẽ itaq: cau¬
causa est ut nõhorent scĩ om̃s ꝓom̃ibus infidelibus. impiisq: defunctis.
quide eis utiꝙ quos &̃ nodeputatos supplicio. iã nouer̃. ante illũ iudicis
iusticonspectũ. horationis suȩ merins cassor refugiunt Qđ sinunc quo:
uiuentes iufti. morruis &dã natis iniustis minime copatiuntur. quando adhuc
aliquit iudicabile desuacarne. seꝑ paei. &iã ipsi nouer̃ quanto distratius tunc
imquoꝵ torm̃ta resprciunt. quando ab om̃i uicio corruptionis etuti ipsi ĩã

Expanded text:
nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, qui de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni viti
Abbreviated transcription (Latin):
sefamiliaritas com̃dauit Sic cotidie pioꝵ turba fideliũ euotandis ab hoc
scło electis. animab. committit. & ut sui sẽꝑ sint memores poscit: nec ta¬
m̃ fides uiuentiũ id ad transeuntib poscerte. siaput se incertũ habero
qđ innullo eos possint iuuati post mortẽ Socquia tante aucrontatis. solli¬
citudo nõ p̃terit. sequens rei d si multociens effectus ꝓbauit. quũ
erq pleriq: uiuentes amorientibus sibi fieri paeunt . & iã snedilationis
dã noꝑcipiunt᷑ hȩcergo michi uidetur dehac oblecta questiuncula
ratiꝰ quam & si ipsis uerbis. ut est ama iorib: euoluta nõ inuenio Ipse tam̃
sensũ definita ab auetorib puto. Qua qu̾a & si aliquit ex hoc abeis def¬
finitũ repperero. illoꝵ potius sententiã ad sequȩboꝵ XXUII.
tru cõtristariuł letari. pos sint animȩ de functoꝵ. ꝓuiuentiũ carorũ salute¬

Expanded text:
se familiaritas commendavit: sic se quotidie piorum turba fidelium evocandis ab hoc se familiaritas commendavit: sic se quotidie piorum turba fidelium evocandis ab hoc saeculo electis animabus committit, et ut semper sui sint memores, poscit. Nec enim fides viventium id a morientibus posceret, si apud se certum haberet, quod in nullo eos juvare possent post mortem. Sed quia tantae auctoritatis sollicitudo non praeterit, sequens rei multoties effectus probavit, cum ea quae plerique viventes a morientibus sibi fieri petunt, sine dilationis damno consequuntur. Haec ergo mihi videtur de hac objecta quaestiuncula ratio, quam etsi ipsis verbis, ut est a majoribus evoluta, non invenio, ipso tamen sensu definitam ab auctoribus puto, quanquam etsi aliquid ex hoc ab eis definitum reperero, illorum potius sententiam assequar. CAPUT XXVII. trum contristari vel laetari possint animae defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
habrahã ꝓfribus orat. ut admoneatur. neipsi in loca torm̃toꝵ deue¬
niant . quo modo pioꝵ aninȩ. & maxime in requie constitute carorũ sub¬
p̃stitũ creduntur sollicitudinẽ amisisse : Orare ergo poss̃ ꝓsaluteuiuentiũ
in quantũ ad dñm ꝑmirtuntur: Nã unꝗ: tecordari ueracit᷑ poss. quos inh¬
oc scło positi dilexer̃. Sensũ eñi quo uiuentes. cũ uiuentib affuer̃ nõmisis¬
se. sed liberiore illic habere eredendes. ubihonere corporali grauari ñ poss̃
Nã uxta diuina sententia corpuscor ruptibile. ad grauat animã: Ergo anima
q: nunc corpore grauatur liberior corpore. ab soluta efficitur Est igit᷑ ani
tionis officio utit᷑ ꝓximoꝵ dulcedinis recordat᷑. Recor dans ergo quos
amauit in scło com̃darieos potest p̃cib. xp̃o. quã quã nil aliut orationẽ
fideliũ animarũ quã desideria earũ accipiantur: Illid quoq: dico qđ
memores eos suiẽe p̃optant Sic martirib. eũ hurerent᷑ sub prestitũ caroꝵ

Expanded text:
fratribus orat, ut admoneantur, ne et ipsi in iniqua tormenta deveniant , quomodo piorum animae, et maxime in requie constitutae, charorum superstitum creduntur sollicitudinem amisisse? Orare ergo possunt pro salute viventium, in quantum a Domino permittuntur: nam utique recordari veraciter possunt, quos in hoc saeculo positi dilexerunt: sensum enim, quo viventes cum viventibus adfuerunt, non amisisse, sed liberiorem illic habere credendae sunt, ubi onere corporali gravari non possunt. Nam juxta divinam sententiam, corpus corruptibile aggravat animam : ergo anima quae nunc corpore gravatur, liberior corpore absoluta efficitur. Est igitur antionis officio utitur, proximorum dulcedinis recordatur. Recordans ergo quos amavit in saeculo, commendare eos potest precibus Christo: quamquam nihil aliud orationes fidelium animarum, quam desiderium earum accipiatur. Illud quoque dico, quod memores eos sui esse praeoptat. Sic martyribus, cum morerentur, superstitum charorum
Abbreviated transcription (Latin):
uidentẽ om̃iadm̃ sciunt. & scente om̃ia cõtẽplantur Hã abeanis
gregorius in libris moraliũ locũ illũ que testmoniũ illut deũbis iobtrac¬
tareuidetur ubi ait Siuenobiles fuerint filier siuei gnobiles. nõ intel¬
animas. quo lo co habeant᷑ ignorant. itamortui uita in carne uiuentiu
post eos qualit̃ disponat᷑ nesciunt: Quia auita sp̃s longe est. aurta cartus
& sic̃ corporea . atq in corporea . diũ sas̃ genera: itaciã distincta cognitione

Expanded text:
videntem omnia Deum sciunt, et scientem omnia contemplantur. Nam et beatus Gregorius in libris Moralium, loco illo quo testimonium illud de verbis Job tractare coepit, ubi ait: Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelanimas quo loco habeantur ignorant, ita mortui vitam in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea et incorporea
Abbreviated transcription (Latin):
Deis ita hongenis doctor insuis docmatibus docoedicens
sae expectant & iã nos Lic& morantes. licce desides. Nõ eñ illis est ꝑfecta
leitia quo adusquȩ ribus nr̃is dolent. celugent nr̃a peccata: hoc mihi fortasse
dicenti nõ credas: Quis eñi egosũ. qui cõfirmare sententiã tantidogmans au¬
dea : S& adibeo orũtestẽ. & dequo nõ potest dubitari Magister eñi gentiũ
est. infide &uerttate apłs paulus Ipseigitur ad ebreos seribens cũ enu¬
meras sec scõs patres. quiꝑ fidẽ iustificatis. ad diditpost om̃ia xiã

Expanded text:
his ita Origenes doctor in suis dogmatibus docet, dicensed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enum
Abbreviated transcription (Latin):
pit cirogra fũ. qđ pat̃ nõ receperat. quando est peccu nia ꝑsoluta hicutiq putat᷑
anima hominis curã gessisse ꝓfilio & ad eũ uenise dormiente. ut docens qđ igno¬
rabat. a magnamolestia liberarce xxuiii. Quod pa trar che. & ꝓpħoee &

Expanded text:
pit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur pit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dormientem, ut docens quod ignorabat
Abbreviated transcription (Latin):
tuicura babere poss̃ deuiuis quã uis nesciant quit in p̃semti agatur a nob sic̃ in¬
uentes cura habemus demortuis qu alib& ignoremus quit agatur abillis Sieñ inul
la ꝓmortuis cura essae uiuentib. nõ utiꝙ ꝓei dñm hoblatis crebro sacrificiis p̃ea¬
remur hȩc & issimilia. sc̃s agustinus in suis uoluminibus docens. hoc unũ ponens¬
exẽplũ qđ nõ est mediocrit̃ admirandũ Audiuimus. ait idẽdoctor qđeũ debitũ re¬
paeeret᷑. quodã defuncti patris cautione plata. qđ filio nesciente. apte iã fuerat ꝑso¬
littũ. cõtristari homograuissime coepit atq mirari qđ ei pat̃ moriens. nõ dixerit
quit deber& Cũ fecissae &iã testam̃tũ. tunceinimis ancxio apparuit. idẽ pat᷑ in¬
sõnis. & ubiessoe recautũ qđ illa caucro. uacuata fuerat indicauit Quo inuento u¬
uenis atq monstrato. nõ solũ falsidebiti calũma p̃pulsauit. sed ceiã pat̾ nũ reci¬

Expanded text:
tui curam habere possunt de vivis, quamvis nesciant quid in praesenti agatur a nobis: sicut viventes curam habere possumus de mortuis, quamlibet ignoremus quid agatur ab illis. Si enim pro mortuis nulla esset cura viventibus, non utique pro eis crebro oblatis sacrificiis precaremur. Hexemplum, quod non est mediocriter admirandum: « Audivimus, ait idem doctor, quod cum debitum repeteretur a quodam, defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre jam fuerat persolutum, contristari homo gravissime coepit, atque mirari, quod ei pater moriens non dixerit quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. Tunc ei nimis ansomnis et ubi esset recautum, quo illa cautio euacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit sed etiam paternum rece
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝙ falli nõ potest deillis qͥb̃et̃na dabit᷑ uita. in quos scripti. id est ante p̃cog¬
niti. Einito iuditio qͥmalos uiđ dãnando : restat ut etiã debonidicat. Etui¬

Expanded text:
Dei quae falli non potest de illis quibus aeterna dabitur vita, in quo sunt scripti, id est ante praecogDei quae falli non potest de illis quibus aeterna dabitur vita, in quo sunt scripti, id est ante praecogniti. Finito judicio quo malos vidit damnandos, restat ut etiam de bonis dicat.
Abbreviated transcription (Latin):
essere suf ectura. Qđti conius sic exponit gentes quas hic inueni& uiuas.
ipsi sũt mortui maris. Et mors & inferu deder̃ mortuosuo: ipses gentes
sepulte cũ aut̃ dixiss& & uidicatis singuli scđmopera: breuit̃ subiec̃
quomodo& mors & uinfernus missis instagnũ ignis. Diabolũ dic̃ & suo : quẽ
supͥ in e quopallido sedentẽ infernus seq batur. Repetit enĩ : qđ euidentius
p̃ocubando iã dixerat. Et diaboł qͥ se ducebateos: missus est instagnũ ignis
& sulfuris. Qđ ueroibi obscurius ad iunc xerat. quo &bestia & pseudo ꝓphe¬
te. icaꝑtiu̾ edisserit. & qͥnõ ẽ inuentus in librouite scriptũ. Idest qͥ ñ est iudi¬
catus adõuiuus. Vnde mihireccius dicereuident᷑. qui supr alibros aꝑtoᷤ cõsci¬
entias singulorũ. & opera pate faeta int̃p̃tant᷑. Librũ aut̃ uite p̃scientiam

Expanded text:
esse resurrectura. Quod Tychonius sic exponit: « Gentes quas hic inveniet vivas, esse resurrectura. Quod Tychonius sic exponit: « Gentes quas hic inveniet vivas, ipsi sunt mortui maris. Et mors et infernus dederunt mortuos suos, ipsae sunt gentes sepultae. » Cum autem dixisset: Et judicati sunt singuli secundum opera, breviter subjecit quomodo et mors infernus missi sunt in stagnum ignis. Diabolum dicit et suos, quem supra in equo pallido sedentem infernus sequetur. Repetit enim quod evidentius praeoccupando jam dixerat. Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris. Quod vero ibi obscurius adjunxerat, quod et bestia et pseudopropheta, hic apertius edisserit. Et qui non est inventus in libro vitae scriptus. Id est, qui non est judicatus a Deo vivus. Unde mihi rectius dicere videntur, qui supra libros apertos conscientias singulorum et opera patefacta interpretantur. Librum autem vitae praescientiam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥẽ uite. VUniuscuiꝰ. ꝗ librosergo aꝑtos: testam̃ta dĩ dic̃. Scđ menĩ
utrũꝙ testam̃tũ. iudicabit᷑ munđ . Librũ uite uniuꝰcuiusꝗ memoriam¬
dicitꝰ gestor nr̃ oꝵ ñ qđ librũ habeat comemoratoriũ occultorũ cog¬
Id est extestam̃tis iudicatisunt scđm qđ ex eis fecer̃ autñ fecer̃. Posũt
etiã libri .: facta iustor intellegi. Quor dũ ex c̃paracionere ꝓbidãnan¬
tur : quasi in expansione libroꝵ legũt bonũ qđ agere ipsi no bier̃. Et de¬
ꝓculdubio prius factũ ẽ q essent mortui iudicati. id est ore capitulaui qđ
int̃ miserat : & ex eqͥtur ordinẽ dicens. Et iudicatũ ẽ de singulis scđm
operaipsorꝵ. Significataut̃ corporadẽ t̃ra : t anima desui lociesse
cõgregandas. Bonas enĩ mortis nomine quitantũ modo solutionẽ carnis
nõ aut̃ ce penã ꝑ pesses. malas aut̃ inferniuocabulo designat. Potest oe
adliterã accipi: corpora omĩa &iã que fluet absorbuit uł belua deuoraũ

Expanded text:
Qui est vitae uniuscujusque. Libros ergo apertos Testamenta Dei dicit. Secundum enim utrumque Testamentum judicabitur mundus. Librum vitae uniuscujusoratorium, occultorum cogId est, ex Testamentis judicati sunt secundum quod ex eis fecerunt, aut non fecerunt. Possunt etiam libri, facta justorum intelligi quorum dum ex comparatione reprobi damnantur, quasi in expansione librorum legunt bonum quod agere ipsi noluerunt Et deprocul dubio prius factum est quam essent mortui judicati. Ideo recapitulavit quod intermiserat, et exsequitur ordinem, dicenetc. Significat autem corpora de terra, et animas de suis locis esse congregandas. Bonas enim mortis nomine, quae tantummodo solutionem carnis, non autem et poenam perpessae sunt. Malas autem inferni vocabulo designat. Potest et ad litteram accipi, corpora omnia etiam quae fluctus absorbuit, vel bellua devoravit,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uiridi coloris. & tinctus quasi florib̵ apparo : Aliu̾ ⁊̃ maragdi habens si¬
militudinẽ quas icrassi coloris. quo om̃ia fantasmata fugari authumant.
Alius niui a spumȩ. marinor fluctuũ quasimixto cruore obrutilãs P ias¬
piđ ergo fideiiror in marcescibilis indicat᷑.q: dominice passioniꝰ sacram̃to
ꝑ undas baptis matis imbuit᷑ atꝙ om̃s spiritaliũ grarũ flores ꝓficientibus

Expanded text:
enim viridis coloris, et tinctus quasi floribus apparet. Alius smaragdi habens similitudinem, sed crassi coloris, quo omnia phantasmata fugari autumant. Alius nivei et spumae marmorum fluctuum, quasi misto cruore obrutilans. Per jaspidem ergo fidei viror immarcescibilis indicatur, quae Dominicae passionis sacramento per undam baptismatis imbuitur atque ad omnes spiritalium gratiarum flor
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ angulort : splendor illius acuatur. Significat aut̃ homine oigenio
qͥ dẽ saguces sec ampliussu ꝑnegre lumine refulgentes: Nã qđ aqua sensus
altitudinẽ designae : salo montestis est qͥait. A qua pfunda uerba exo

Expanded text:
enim angulorum splendor illius acuitur. Significat autem homines ingenio enim angulorum splendor illius acuitur. Significat autem homines ingenio quidem sagaces, sed amplius supernae gratiae lumine refulgentes. Nam quod aqua, sensus altitudinem designet, Salomon testis est, qui ait: Aqua profunda verba ex
Abbreviated transcription (Latin):
tillas abix ardentes. Cuiuͦ spetie figurant᷑ hi quuntellectu suꝑne uereꝗ sapi¬
entie fulgentes uerba exortacionis in ꝓximos uł cnã uirtutũ signa quasi
scuntilla signi effũdut quor ut arator ait Mentib̵ in stat amor sermonibu̾
ȩstuat ardor. Qđ qͥa sdo spiritalis gr̃ȩ munere gerit᷑ : decentesi moseptimo
rari. Dequo supͣdicit᷑. Et a septe spiritib qͥin cõspectuhronieiuis sũt. cuisen¬
sui cõsonat. & iã hoc qđ eius dẽ lapidis genus qđ dã cerulei iuriditatiq colo¬
ris inuenitur. Vnde & aput ebreos amarini coloris similitudinis t arsis
apellatur. Uiror quippe ad integrita tẽ fidei. que initiũ sapiedicit᷑. aqua
dic̃ scriptura flumina deuentre eius fluentaꝗ uiue. hoc aut̃ dicebat do
spũ quẽ accepturierãt credentes in eũ. Octauus berillus. Berillus est
qua si c̃sideres aquã solis fulgore ꝑcussã rubicundũ acdecorẽ reddere
colorẽ scñ fulgoe nisi in sex angulã formã poliendo figuret᷑. Reꝑ cũsu

Expanded text:
antur hi qui, intellectu supernae veraeque sapientiae fulgentes, verba exhortationis in proximos, vel etiam virtutum signa, quasi scintillas ignis, effundunt. Quorum, ut Arator ait: Mentibus instat amor, sermonibus aestuat ardor, quod quia solo spiritualis gratiae munere geritur, decentissime septimo rari, de quo supra dicitur: Et a septem spiritibus qui in conspectu throni ejus sunt . Cui sensui consonat etiam hoc quod ejusdem lapidis genus quoddam caerulei viridisque coloris invenitur. Unde et apud Hebraeos, a marini coloris similitudine tharsis appellatur. Viror quippe ad integritatem fidei, quae initium sapientiae dicitur, aqua dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem dicebat de tu, quem accepturi erant credentes in eum . Octavum berillus. Berillus est quasi consideres aquam solis fulgore percussam, rubicundum ac decorum reddere colorem. Sed non fulget, nisi in sexangulam formam poliendo figuretur. Repercussus
Abbreviated transcription (Latin):
infelix ego homo quis meliberab̵ decorporemortis huiũ : Rectesardonix
quinto sundam̃to inseritur. Nã corpus nr̃m quinquesensibus subsisterecertũẽ¬
VI. Sextus sardius. Sardius qui exintegro sanguinei coloris est : mar tirũgłam

Expanded text:
Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ; recte sardonyx Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ; recte sardonyx quinto fundamento inseritur. Nam corpus nostrum quinque sensibus subsistere certum est. Sextus sardius, qui ex integro sanguinei coloris est, martyrum gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
in notuit: apteppt̃ quatuor euãgłii libros. quarto locosmaragđ ponit᷑.
Quintũ sardonix hic exonice candorẽ ex ardioruborẽ traens ab utroꝗv
sardonici nom̃ accipit: Saut̃ generaeiꝰ plurima. Alius t̃rȩrubrȩ similitu¬
dinẽten& : alius quasi ꝑhumanũ unguẽ sangius eniteat bicolor a para. Aliu
trib̵ colorib. subterius nigro medio candido. superius mineo c̃sistit. Cui cõparan¬
tur homines corporis passione rubicundi. sp̃us puritate candidi : som̃tis sibi¬
m& humilitate despectu cũ apło ꝓtestantes. Et si exterior homonr corrũ¬
pitur : sitam̃ interiorrennouatur dedie indiẽ. Etiterũ. Nihilmihi cosciu̾
sũ si nõ in hoc iustificatussũ. Itaq psalmista. Quã immaginedĩ ambul& homo
qm̃ c& passio incorporis infirmitate uersatur. Quia enĩ occidunt corpu̾¬

Expanded text:
innotuit, apte, propter quatuor Evangelii libros, quarto loco smaragdus ponitur. innotuit, apte, propter quatuor Evangelii libros, quarto loco smaragdus ponitur. Quintum sardonyx. Hic ex onyche candorem, ex sardio ruborem trahens, ab utroque nomen sardonychis accepit. Sunt autem genera ejus plurima. Alius enim terrae rubrae similitudinem tenet. Alius, quasi per humanum unguem sanguis eniteat, bicolor apparet. Alius tribus coloribus, subterius nigro, medio candido, superius minio, consistit. Cui comparantur homines, corporis passione rubicundi, spiritus puritate candidi, sed mentis sibimet humilitate despecti, cum apostolo protestantes: Etsi exterior homo noster corrumpitur, sed tamen interior renovatur de die in diem . Et iterum: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Itemque Psalmista: Quanquam in imagine Dei ambulet homo te carnis. Quae quoniam et passio in corporis infirmitate versatur: Qui enim occidunt corpu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtu. Inac quoq gazas desiderabiles inueniresemanifestant cũ ad miracionedelec¬
tabili secutus adiunger & dicẽs. Quã magna multitudo dulce dinistuedñe quã
abs cõdistitim̃tib̵te : & ceta usq ad finẽ psalmi. Cõtrahuius modi alites sem̃
diuiniuerbi nob p̃ripere anhelantes. Quique scor inuigilãt: sipliciꝑcel este
deriũ intentione : quasi uno oculo amirandi ut iema fideiceterarũq uirtutũ
inuestigare & effodere queant. Quo enĩ quoꝗ uirtus celsior est: eopauciorẽ
ab & cultores. Grauiorẽꝙ ab inmundis spiritibus ꝑsecucionẽ tolerat: qͥuelut
grifes horrendimeritorũ dileccione trestres. s&& suꝑbam̃tis altitudine uolu¬
cres diuitias spiritales nõ sibi adusũ possidere. soe hominib possidere osferre
indefesso labore decertant. Et que tanta fidei sublimitas ꝑ euãgłiũ mundo

Expanded text:
temptu . In hac quoqtemptu . In hac quoqtabili secutus adjungere dicens: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te , et caetera usque ad finem psalmi. Contra hujusmodi alites semen divini verbi nobis praeripere anhelantes, quique sanctorum invigilant simplici per coeleste desiderium intentione, quasi uno oculo admirandi, ut gemmam fidei caeterarumque virtutum investigare et effodere queant. Quo enim quaeque virtus celsior est, eo pauciores habet cultores, gravioremque ab immundis spiritibus persecutionem tolerat, qui velut gryphes horrendi meritorum dejectione terrestres, sed superbae mentis altitudine volucres, divitias spirituales non sibi ad usum possidere, sed hominibus auferre indefesso labore decertant. Et quia tanta fidei sublimitas per Evangelium mundo
Abbreviated transcription (Latin):
dñicepassionis & int̃nepinguedine caritatis qͥ ꝑ spm̃ scm̃datur ad cõtẽtũ mũdi¬
ꝓficiunt. his eiusdẽ quo que lapidis patriatellus pulcherrima racione c̃gruit. tell.
locuples s& in abitabilis. Nãcũ auro & genus affluat grifes tenent uni uersa alites
ferocissimi uł potiu̾ferȩ uolantes. Sũt enĩ quad rupedes & corpore qͥdẽ leonib
capite uero & alis simili me aqͥlis. aAnima spicũ his dimicãt: quihuno oculo infron¬
te mediaferunt᷑ in signẽ. ut accipiant hos lapides mira cupiditate & feris rapientib̵:
& arimaspis custodientib̵. Hancenĩ t̃ra uirtutũ tesauris abundantẽ: adierat
psalmista cũ dicebat. Ex ce elongauifugies & mansi in solitudine. Iđ amundi in¬
lecebris animos elongando sub traxi. In hac cõtrarias bestias offenderat qͥin p̃c̃as
ait. Mutaeficiant᷑ labia dolosa ꝗ locunt᷑ aduersus iustũ iniqͥtatẽ insuꝑbia & cõ¬

Expanded text:
Dominicae passionis, et internae pinguedine charitatis, quae per SDominicae passionis, et internae pinguedine charitatis, quae per Sproficiunt. His ejusdem quoque lapidis patria tellus pulcherrima ratione congruit. Tellus locuples, sed inhabitabilis: nam cum auro et gemmis affluat; Griphes tenent universa, alites ferocissimae, vel potius ferae volantes. Sunt enim quadrupedes, et corpore quidem leonibcapite vero et alis aquilis similes. Arimaspi cum his dimicant, qui uno oculo in fronte media feruntur insignes, ut accipiant hos lapides, mira cupiditate et feris rapientibus, et Arimaspis custodientibus. Hanc enim terram virtutum thesauris abundantem, adierat Psalmista, cum dicebat: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine , id est, a mundi illecebris animos elongando subtraxi. In hac contrarias sibi bestias offenderat, cum imprecans ait: Muta efficiantur labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem in superbia et con
Abbreviated transcription (Latin):
na ardens & lucẽs. ardẽs uidelica amore : lucẽs sermone. Lum̃ enim
uirtutũ suarũ : int̾ne caritatis oleone deficiat sẽꝑ refouent. Et qđ aput
nasamonas que x et hiopie ꝓuincia nascitur: indicat eos sub ardente fer¬
uore dileccionis. fama tam̃ obscura quas inigranticute sordere. ł maracđ nimie IIII
uiritatis est. Adeo. ut herbas uirentes frondesque gemasq supero om̃s. infi¬
ciens circaseuiriditate reꝑcussũ aerẽ. Quimero & uiridi ꝓfic̃ oleo: queuis
natura imbuat᷑. Cuiꝰ genera plurima : s& nobiliores schitici. scđibi locum
tenentbactriani : t̃ciũ egiptii. Significat aut̃ animas fidesẽꝑ uirentes :
que comagis aduersitates dĩ quã frigora scithie de signant ad tẽtantur:
eo ampliũ ereditatẽ in marce scibilẽ & et̃nã cõseruatam incelis. & nĩte c̃¬
cipere sperando & in ꝓximosatagũt spargere p̃dicando. Que etiã calicẽ

Expanded text:
na ardens et lucens . Ardens videlicet amore, lucens sermone. Lumen enim na ardens et lucens . Ardens videlicet amore, lucens sermone. Lumen enim virtutum suarum internae charitatis oleo, ne deficiat, semper refovent. Et quod apud Nasamonas, quae est Aethiopiae provincia, nascitur, indicat eos sub ardenti fervore dilectionis, fama tamen obscura quasi nigranti cute sordere. Quartum smaragdus. Smaragdus nimiae viriditatis est, adeo ut herbas virentes, frondesque et gemmas superet omnes, inficiens circa se viriditate repercussum aerem, qui merito et viridi proficit oleo, quamvis natura imbuatur. Cujus genera plurima, sed nobiliores Scythici. Secundum locum tenent Bactriani. Tertium Aegyptii. Significat autem animas fide semper virentes, quae quo magis adversitate saeculi, quam frigora Scythiae designant, tentantur, eo amplius haereditatem immarcescibilem et aeternam conservatam in coelis et mente concipere sperando, et in proximos satagunt spargere praedicando. Quae etiam calice
Abbreviated transcription (Latin):
cior et̃na ꝑqͥrit. aliisq inqͥrenda ꝑsuad& Nã qđ in rubomari reperiri dicit᷑:
significat ꝑ dñi passionẽ & sacribaptis matis lauacrũ. m̃tes mortaliũ ad p̃¬
sum̃ dacelestia sublimit̃ erigi. Tercius calcedoniu : calcedoniũ quasiignis
lucerne pallentis petie renitet. & hab̵ fulgor ẽ subdiuo ñ indomo. Quode¬
monstrant᷑ hiqͥ celestide siderio sub nixi hominib̵ tam̃latent : & quasi in
abscondito ieiuniũ elemosinã p̃cessuas agũt. S& cũ uł doctrine uł aliis
scõrũ usib̵in seruituri ad puplicũ ꝓcedere iubent᷑ mox quid fulgoriꝰ intus
iesseri ut ostendũt. Nã qđ sculp̃turiꝰ resistere . radis aut̃ solis icta uł digi¬
torũ adtritus siex candeat. Paleas ad serit pere dicit᷑. Ta lib̵merito c̃gru¬
it. qͥ anullo suit̃ fortitudinẽ uinci ꝑmitentes. Ipsi potiũ fragiliores quosque
in suiluminis ardorisq iura c̃iungunt. de quoꝵ uno dicit᷑. Ille erat lucer¬

Expanded text:
i dicitur, significat, per Domini passionem et sacri baptismatis lavacrum, mentes mortalium ad praesumenda coelestia sublimiter erigi. Tertius chalcedonius . Chalcedonius quasi ignis lucernae pallentis specie renitet, et habet fulgorem sub dio, non in domo: quo demonstrantur hi, qui coelesti desiderio subnixi, hominibus tamen latent, et quasi in abscondito jejunium, eleemosynam, precesque suas agunt; sed cum doctrinae vel aliis sanctorum usibus in servitute, ad publicum procedere jubentur, mox quid fulgoris intus gesserint ostendunt. Nam quod sculpturis resistere, radiis autem solis ictu, vel digitorum attritu si excandeat, paleas ad se rapere dicitur, talibus merito congruit qui, a nullo suam fortitudinem vinci permittentes, ipsi potius fragiliores quousque in sui luminis ardorisque jura conjungunt. De quorum uno dicitur: Ille erat lucer
Abbreviated transcription (Latin):
rã significat sibi angło nominis a paruisse figurã. Eterat statura murieiꝰ
do: Eđa aurofigurat᷑ que incandelabris aureis & fialis : ꝓpt̃ sãpientiecultũ
sepe c̃tepta describit᷑. Vitrũ aut̃ : ad fidẽ uerã retulit qͥa qđ foris uid cecur
hocest oe intus. & nihil simulatũ ẽ & ñ ꝑspicuũ in scĩs ecłe. Potest ca adillut
tẽpus referri: quosibi in uicẽ cogitaciones in alterutrũ ꝑspicacit̃ dedarant᷑
Fundam̃tamuriciuitatis. om̃ila pide p̃cio soornata. Uarioꝵ nominib̵ lapidũ

Expanded text:
ram, significavit sibi angelum in hominis apparuisse figura. Et erat structura muri ram, significavit sibi angelum in hominis apparuisse figura. Et erat structura muri do. Ecclesia auro figuratur, quae in candelabris aureis et phialis propter sapientiae cultum saepe compta describitur. Vitrum autem ad fidem veri retulit, quia quod foris videtur, hoc est et intus, et nihil simulatum est et non perspicuum in sanctis Ecclesiae. Potest et ad illud tempus referri, quo sibi invicem cogitationes in alterutrum perspicaciter declarantur. Fundamenta muri civitatis omni lapide pretioso ornata. Variorum nominibus lap
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ fortiter & disponẽs omĩas uauit̃. Scãmm̃titur cuitatẽ : qͥaomũa
innumero & m̃sura & pondere cõstituens unicuique fideliũ spiritaliũ
celestes qͥ merita solerter examinant singult. Et ciuitas in quadro posi¬
taẽ. Idcir cociuitas inquadro positaẽ exom̃iparte equalidicit᷑ dim̃si oneloca¬
principaliũ ꝑfecciouirtutũ fides scẽtrinitatis siblimata : quas inumero
denario dignitate cõponit ecłe. Longitudo & altitudo & latitudo eiꝰ equalias
hecest illa soliditas ueritatis inuicte : qua eđẽ longitudine fidei latitudine
caritatis altitudine spei subnixa: circũ feri nõ finit᷑ omiuento doctrone : Qua¬
rũ siunã nõ abuerit ꝑfecta ecłȩ stabilitas nõerit. Et m̃sus est muroseiꝰ cxliiii.
surahominũ siue hominis que ẽ angłi : Ex hominib̵enĩ ẽ qͥsita cõstat ecła ate
nap̃i ponussi onib̵ sublimata ⁊equalitatẽ sperat angłor. Quantũ aut̃ adlite¬

Expanded text:
fortiter, et disponens omnia suaviter , sanctam metitur civitatem. Quia omnia in numero, et mensura, et pondere constituens, unicuique fidelium spiritualium s intelligi, qui merita solerter examinent singulorum. Et civitas in quadro posita est. Idcirco civitas in quadro posita et ex omni parte aequali dicitur dimensione locaprincipalium perfectio virtutum fide sanctae Trinitatis sublimata, quasi numero denario dignitatem componit Ecclesiae. Longitudo et latitudo et altitudo ejus aequalia sunt. Haec est illa soliditas veritatis invictae, qua Ecclesia longitudine fidei, latitudine charitatis, altitudine spei, subnixa, circumferri non sinitur omni vento doctrinae , quarum si unam minus habuerit, perfecta Ecclesiae stabilitas non erit. Et mensus est muros ejus centum sura hominis quae est angeli. Ex hominibus enim conquisitaonibus sublimata, aequalitatem sperat angelorum. Quantum autem ad litte
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ꝓteccio & int̃ cessioscõr qͥiter faciunt ei docendo ad cordacredentiũ.
mor dialiter gentib̵ec łe pandebant introitũ. Et in portis agłos xii: Doc¬
tores scilic apłor uestigia fidei & uerb̵ministeriosequentẽs. Et
significat : p̃dicator cordib̾ insitas. Unde &e pontifex tab̵ naculũ ingres
sus: memorialepatrũ in racionalipectoris ferre iubetur. Ab horiente
porte .iii. ab aqͥlone porte .iII. ab austro porte .iii. ab ocasu porte.iii.¬

Expanded text:
Domini protectio et intercessio sanctorum, qui iter faciunt ei docendo ad corda credentium.Domini protectio et intercessio sanctorum, qui iter faciunt ei docendo ad corda credentium.mordialiter gentibus Ecclesiae pandebant introitum. Et in portis angulos duodecim. Doctores scilicet apostolorum vestigia fidei et verbi mysterio sequentes. Et significat praedicatorum cosus memoriale Patrum in rationali pectoris ferre jubetur. « Ab oriente erant portae tres, ab aquilone portae tres, ab austro portae tres, et ab occasu port
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimis. Predicatores idẽ qui plagã septenariã id esthuniuersalẽ irog̃o
impiis: ec ł equoque futurã gaudia pandunt. Uenios tendã tibi spõsã
spiritales sẽꝑ dõ filioꝰ generat . uł qđ ñ dõ desponsata. tunc adimmor¬
tales est ꝑ dũcen danuptias. Et sustulitme in spũ in montẽ magnũ &¬
tas sc̃a que esponsa ẽ agni supꝰ montẽ posita iudce ur. Lapisenĩ p̃cisus
demontes inemanib̵: cominuit simulacrũ głemundane . && ereuit
in montẽ magnũ orbẽq impleuit uniuersũ. Descendentẽ decelo adõ
babentẽ daritatẽ dĩ : ⁊ũc enĩ amplius decorauidebit᷑ : quando ꝑ spm̃
quo eius sponsus creditur c̃ceptus ce genitus. imaginẽ plene meruerit
tẽ que dedistimihi dedieis. Tãq lapidi iaspidis sic̃ cristallũ. laspidi ꝓ
candore uirtutũ : cristallũ ꝓint̾nam̃tiꝰ puritate & fide nõ ficta. Et
intellegi: de quo ỹsa ifts ait. Ponetur in eamurus &i ante murale. Id est

Expanded text:
is, etc. Praedicatores iidem qui plagam septenariam, id est, universalem irrogant impiis, Ecclesiae quoque futura gaudia pandunt. Veni, ostendam tibi sponsam spirituales semper Deo filios generat. Vel quod nunc Deo desponsata, tunc ad immortales est perducenda nuptias. Et sustulit me in spiritu in montem magnum tas sancta, quae sponsa est Agni, supra montem posita videtur. Lapis enim praecisus de monte sine manibus comminuit simulacrum gloriae mundanae, et crevit in montem magnum, orbemque implevit universum . Descendentem de coelo a Deo, habentem claritatem Dei. Tunc enim amplius decora videbitur, quando per Spiritum quo ejus sponsus creditur conceptus et genitus, imaginem plene meruit potem quam dedisti mihi, dedi eis . Tanquam lapidi jaspidi, sicut crystallum. Jaspidi, pro candore virtutum; crystallo, pro interna mentis puritate et fide non ficta . Et intelligi, de quo et Isaias ait: Ponetur in ea murus et antemurale , id est,
Abbreviated transcription (Latin):
enti dabofonteaq uitegratis. Dehoe fonte inrorat nũc credentes inuia:
quẽ uincentib̵ ub̵ti auriendũ p̃bor in patria. Utrũq aut ẽ gratis. grãenĩdĩ

Expanded text:
enti dabo, etc. De hoc fonte irrorat nunc credentes in via, enti dabo, etc. De hoc fonte irrorat nunc credentes in via, quem vincentibus ubertim hauriendum praebet in patria. Utrumque autem gratis. Gratia enim
Abbreviated transcription (Latin):
tab̵ naculũ dĩ cũ hominib: & habitab̵cũ eis. ipseds̃ erit electis et̃nebeatitudinᷤᷤ
reb̵: ut nulla remaneant uestigiauetustatis. Quando quidẽ && corporacelẽ¬
tis incorruptiꝰ sublimab̵: &m̃tes et̃ iuregis pasc& intuitũ. Etmorsultra nõ
enĩ morꝰtẽ instagnũ ignis missã. Nã etiã siceadẽpotest sententia intellegi:
ut scaciuitate nouissimo iuditio glorificata. dolor luctus & mortalitas
tantũ ingeenna remanȩant. Et dic̃ mihi : Scribe qͥahec uerba fidelissimas¬
&iuera. Et dig̃ mihi. ł actũ ẽ. Hec credioport& nõ exponi: p̃sertĩqͥasic
dic̃ factũ esse dept̃o. ut dubitarequẽq ñ sinat defuturo. Egosũ alpha& o ini
tiũ &efinis. Sic̃ untio libri hoc seesse t̾eftatus est : itahꝰ tertio oportuit repo& i
ut neque ante eũ ds̃ sic̃ ỹsaias dic̃. neq pꝰ. eũ credat᷑ aliũ. Etqͥa qe nemũ di
sermoẽ : pot est ipse scłi cõsumator quicreator dictũ intelligi. Egositi¬

Expanded text:
bernaculum Dei cum hominibus, etc. Ipse Deus erit electis aeternae beatitudinis rebit, ut nulla remaneant vestigia vetustatis. Quandoquidem et corpora coelestis incorruptio suenim mortem in stagnum ignis missam. Nam etiam sic eadem potest sententia intelligi, ut, sancta civitate novissimo judicio glorificata, dolor, luctus, et mortalitas tantum in gehenna remaneant. Et dixit mihi: Scribe, etc. Et dixit mihi: Factum est. Haec credi oportet, non exponi, praesertim quia sic dicit factum esse de praeterito, ut dubitare quemquam non sinat de futuro. Ego sum Alpha, etc. Sicut in initio libri hoc se esse testatus est, ita hoc tertio oportuit repeti, ut neque ante eum Deus, sicut Isaias dicit, nec post eum credatur alius . Et quia de fine mundi sermo est, potest ipse saeculi consummator qui Creator dictus intelligi. Ego siti
Abbreviated transcription (Latin):
cionũ dm̃ abundant̃ intimara repente districtũ eius lucidũ infertdicẽs.
Custođ dñsom̃s diligentesse : & om̃s peccatores disꝑdor. Limidos autẽ cõiun¬
git incredulis. qͥailletima experiri periculũ certaminis. qͥdubitat de p̃mio
uincentis. Et om̃ib̵ m̃ dacib̵ parerit instagno ardente : Ostenđ multa
ẽe generam̃ datus x periculos issũ & maxime detesdandũ est qͦ in religionẽ

Expanded text:
te districtum ejus judicium infert, dicens: Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet . Timidos autem conjungit incredulis, quia ille timet experiri periculum certaminis, qui dubitat de praemio vincentis. Et omnibus mendacibus pars erit in stagno ardenti. Ostendit multa esse genera mendacii, sed periculosissimum et max
Abbreviated transcription (Latin):
beato paro apło. aduersarius ur̃ diabo ł tã quãle orugiens circuit que rens
quẽ deuor&: cuir esistite fortẽ in fide. Et potest cũs ponsa dicere. dilectus
m̃s candiđ ce rubicunđ. Vnde merito ex hoc lapide & hic structuramuri:
&aput ysaiã ꝓpungculo eiudẽ ciuitatimuniunt᷑ parit̃ & ornant᷑. Secđs
saphirus huius lapiđ colorẽ parit̃ & sacram̃tũ moyses ex posuit cũ dĩ abi¬
tũ describens dicer&. Subpedib̵eius quasiopus lapidis saphiri : & quasicelũ
cũ serenũ ẽ. hie ⁊echiel quoꝗ dic̃ qđ locu in quot hronũdisit saphiriabeat
similitudinẽ. Et gładñi in hoc colore c̃sistat qͥportat imaginẽ suꝑcelestiꝰ¬

Expanded text:
o: Adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Et potest cum sponsa dicere: Dilectus meus candidus et rubicundus . Unde merito ex hoc lapide et hic structura muri, et apud Isaiam propugnacula ejusdem civitatis muniuntur pariter et ornantur. Secundum sapphirus. Hujus lapitum describens, diceret: Sub pedibus ejus quasi opus lapidis saphyri, et quasi coelum cum serenum est , Ezechiel quoque dicit, quod locus in quo thronus Dei sit, saphyri habeat similitudinem , et gloria Domini in hoc colore consistat, praefigurat eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
milis causae̾ Nc̃ enĩ quia dictũ c̃. Iudicantes .xii. tribus isrł.
rib. leuiq: tercia decima ẽ. habeis uidicanda nõerit :¬
Rut solũ illũ ppłm. nõ &iã gentes ceteras uidicabunt : Qđ eu̾
ait in regeneratione: ꝓcul dubio mortuoꝵ resurrectionẽ no¬
mine uoluit regenerationis intelligi Sic enĩ caronostra
regenerabitur ꝑ incorruptione : quẽ ad modũ ẽ anima nr̃a
regenerata ꝑfide̾¬

Expanded text:
milis causa est. Non enim quia dictum est, judicantes duodecim tribus Israel, milis causa est. Non enim quia dictum est, judicantes duodecim tribus Israel, ma est, ab eis iudicanda non erit aut solum illum populum, non etiam gentes ceteras iudicabunt. quod autem ait: in regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine noluit regenerationis intellegi. sio enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quemadmodum est anima nostra regenerata pe
Abbreviated transcription (Latin):
cod in p̃nominatis axp̃o duo decĩ sedib nõ tantũ duodecĩ apłi¬
tib dic̃ Nõ enĩ quia suꝑ duo decĩ sedes ses suros ẽẽ ait dñs disci
pulos suos: duodecĩ solos homines: cũ illo iudicaturos putare de¬
bemus : Duo denario quippe numero uni ũsa quedã signifiexta
ẽ p̃dicantiũ multitudo ꝓpt̃. ii. partes. numeri septenarui.
quo significat᷑. plerũ qꝰ uni uersitas Que due partes: idẽ tri
a quatuor: alterã ꝑ alterã : multiplicate duodecĩ funt
nã & quatuor ter: & tria quat̃ duodecĩ s̃ Et siqua alia huis¬
modi duodenario numero : quia hoc ualeat : ratio reperitur
alio quin cũ in locũ iudȩ traditoris : apłm matiã. legimus ordina¬
tũ Apłs paulus: quiplus om̃ib illis laborauit ubi ad iudicandũ
sedeat. nõ habebit Qui ꝑfecto cũ aluis sc̃is. ad numerũ iuudicũ
seꝑtinere demonftrat cũ dicit Nescitis qm̃ angelos uidi cabi¬
mus : Deipsis quoq: iudi candis in hoc numero. duodenariosi¬

Expanded text:
nominatis a Christo duodecim sedibus non solum duodecim ap« Non enim, quia super duodecim sedes sessuros ait Dominus esse apostolos, duodecim solos homines cum illo judicaturos putare debemus. Duodenario namque numero universa quaedam significata est praedicantium multitudo, propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas. Quae duae partes, id est tria et quatuor, altera per alteram multiplicatae, duodecim fiunt. nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cumus? De ipsis quoque judicandis in hoc numero duodenario si