comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det ut portet: sic portat. ut p̃sideat. Et sic̃
ds̃ nec crescentib creaturis crescit. nec de-¬
crescentib decrescit: sic anima nec minu¬
tis m̃bris minuit᷑. nec adauctis augetur.
habet inse. Quandã &e sc̃e. trinitatis habet

Expanded text:
det, ut portet; sic portat ut praesideat. Et sicut det, ut portet; sic portat ut praesideat. Et sicut Deus nec crescentibus creaturis crescit, nec decrescentibus decrescit: sic anima nec minutis membris minuitur, nec adauctis augetur.habet in se. Quamdam etiam sanctae Trinitatis habet
Abbreviated transcription (Latin):
bilitate. consideranda ẽ. Orimo qͥdem qd̃ sicu¬
ti d̾s unus semꝑ ubiq totus est omĩa uiui¬
ficans. mouens & gubernans. sicut. apłs ait:
qd̾ in eo uiuimꝰ mouemur &e fumꝰ: sic anima
in suo corpore ubiq tota uiget. uiuificans
illud. mouens ae gubernans. Non enĩ in maio¬
rib corporis sui m̃bris maior ae inminorib
minor: s in minimis tota est & in maximis
partib sit diuisa. Nam in quolibet loco pars
corporis ꝑcutit᷑: tota dolet. Ipsa ẽ que ꝑ o¬
culos uidet: audit ꝑ aures: ꝑ nares odorat:
ꝑos gustat: ꝑm̃bra omĩa tangit: &e tangendo
lene ab aspero discernit. Et cũ ñ sit diuersa:
miro mͦ ꝑsensus oꝑatur diuersa. Ex qua re
intelligitur qd̾ ita ẽ anima scd̾m modu suũ
in corpore suo: sicut ds ẽ in suo mundo. In¬
terius siqͥdem & exteriꝰ: suꝑius & inferiꝰ.
Regendo suꝑior. portando inferior: replen-¬
do int̾ior: circũdando ext̾ior. Sic ẽ intus ut
extra sit: sic circũdat ut penetret: sic p̃si¬

Expanded text:
bilitate est consideranda. Primo quidem, quod sicuti Deus unus semper ubique totus est, omnia vivificans, movens et gubernans, sicut Apostolus ait, quod in eo vivimus, movemur, et sumus : sic anima in suo corpore ubique tota viget, vivificans illud, movens et gubernans. Nec enim in majoribus corporis sui membris major est et in minoribus minor: sed in minimis tota est, et in maximis partibus sit divisa. Nam in quolibet loco pars corporis percutitur, tota dolet. Miro autem culos videt, audit per aures, per nares odoratur, per os gustat, per membra omnia tangit, et tangendo lene ab aspero discernit; et cum non sit diversa, per sensus tamen operatur diversa. Ex qua re intelligitur, quod ita est anima secundum suum modum in suo corpore, sicut Deus est in suo mundo. Interius siquidem et exterius, superius et inferius est: regendo superior, portando inferior, replendo interior, circumdando exterior. Sic est intus, ut extra sit; sic circumdat, ut penetret; sic praesi
Abbreviated transcription (Latin):
ctabilia. nunqm ut ilia. Desertũ designat
animũ: eo qd̾ animus a multis deserit᷑. et a
paucis incolit᷑. Pauci st̃ namꝙ qui de p̾ua¬
ricatione ad cor redeant: ut uirtutes animi
est. de tenebrosa carnis concupiscentia : &¬
ꝑ desertũ. id est ꝑ animũ ei uirtutes exer¬
cendo. & de uirtute in uirtutẽ ꝓficiendo. ten
gͥ caro. desertũ animus: t̾ra pmissionis dẽ.¬

Expanded text:
nat animum, eo quod a multis deseritur, et a paucis recolitur. Pauci vero sunt qui de praevaricatione ad cor redeunt, ut virtutes animi est de tenebris carnis, et concupiscentia per desertum, id est per animum, virtutes ejus exercendo, et de virtute in virtutem proficiendo tendaigitur, caro; desertum, animus; terra promissionis, De
Abbreviated transcription (Latin):
philippe qui uidet me. uidet ce patrẽ. Hic ñ
pabat dñs incredulitatẽ s docebat.
ex languore nature. nec ex ignorantia leui:
seruus ẽ peccati. Alia enĩ st̃ ꝑeccã infirmitati.
alia imꝑicie: alia malicie. Infirmitas &e im-¬
ꝑitia contraria sunt uirtuti. & sapientie: ma

Expanded text:
Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Hic non fpabat Dominus incredulitatem, sed docebat.ex languore naturae, nec ex ignorantia levi, servus est peccati. Alia enim sunt peccata infirmitatis, alia imperitiae, alia malitiae. Infirmitas et imperitia contraria sunt virt
Abbreviated transcription (Latin):
mala accusat. Qui uult gͦ uenire ad lucem.
ñ tantũ a grandib peccatis abstineat: s etiã
a minorib uerã confessionẽ faciat: qm̃ pła mi¬
nuta peccata si negligant᷑ occidunt. Nã minu¬
de. gutte. flum̃ implent: ce minuta grana ha¬
rene si multa st̃: oppͥmunt nauẽ. Et. hoc facit.
sent na neglecta: qd̾ fluctꝰ irruens. Paulatim
intrat aqua ꝑ sentinã: s diu intrando & ñ ex¬
auriendo: m̾git nauẽ. Et qr ds peccatores fla¬
gellat in hoc scło ad em̃dationẽ: ferto patrẽ eru¬
dientẽ: ne sentias iudicẽ punientẽ. Ppt̃ illos qͥ¬

Expanded text:
ucem, non tantum a grandibus peccatis abstineat, sed etiam a minoribus veram comessionem faciat, quoniam plura minuta peccata, si negligantur, occidunt. Nam minutae guttae flumen implent, et minuta grana arenae si multa sunt opprimunt navem. Et hoc facit sentina neglecta, quod fluctus irruens. Paulatim intrat aqua per sentinam; sed diu intrando et non exhauriendo mergit navem. Et quia Deus peccatores flagellat in hoc saeculo ad emendationem, ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. FERIA
Abbreviated transcription (Latin):
in illo inuenies qd̃ mireris: & unde delectis.
Nusqͣm ẽ copiosior mat̾ia admirandi: & nusqͣm
utilior causa delectandi. In eo gͦ semꝑ sit tua
ammiratio & delectatio: nec necesse erit alia
ꝓ aliis querere: & ꝑuana huc illucq cogita¬
tionũ euagatione discurrere. frustra autẽ¬

Expanded text:
in illis invenies quod mireris, et unde delecteris. Nusquam est copiosior materia admirandi, et nusquam utilior causa delectandi. In his ergo semper sit tua admiratio et delectatio. Nec necesse erit alia pro aliis quaerere, et per vanam huc illucque cogitationum evagationem discurrere. Deum namqu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m suũ ñ cogitat. Priꝰ sol ortus sui consinia
irradiat: qm ad altiora conscendat. Primũ
gͦ ẽ ut redeas ad teipsũ: intres ad cor tuũ:
discas estimare. spm̃ tuũ. Discute qͥdsis. quid
fueris. qͥd ẽẽ debueris: qͥdqͥd ẽẽ poteris. Ed
fueris ꝑnaturã: qͥd mͦ sis ꝑ culpã: qͥt eẽ debu¬
eris ꝑ industriã: quid ẽẽ. adhue possis ꝑgrãm.

Expanded text:
sunt supra te. Prius sol ortus sui confinia irradiat, quam ad altiora conscendat. Primum ergo est ut redeas ad te ipsum; intres ad cor tuum; discas aestimare spiritum tuum. Discute quid sis, quid fueris, quid esse debueris, quid esse poteris: quid fueris per naturam; quid modo sis per culpam, quid esse debueris per industriam; qui
Abbreviated transcription (Latin):
t ium̃tum factus sũ apud te. Uere ut
ium̃tum facti sumꝰ quocũq ducim᷑
sine contradictione euntes: qd̃ cũq impo¬
nit᷑ sine reluctatione ferentes. Pprie uolũ¬
tati nullus locus: ocio aut dissolutioni nul¬
lum tempꝰ. Est qͥdem cib parciorͥ uestis
asꝑior: potus e fonte: sompnꝰ plerũq in co¬
dice. Quã illud qͦq mirandu. qo̾ innum̾i̾s
hominib uniꝰ hominis uoluntas ẽ lex:
adeo ut qd̾ semel ex ei ore elapsũ fuerit.
tanta cura seruet᷑ ab om̃ibͥ ac si in id om̃s
coniurauerint: uł ab ipsiꝰ dĩ ore audieriñ.
Et qd̾ miro mͦ delectat: nulla ẽ ꝑsonaꝵ ac¬
ceptio: nulla nataliũ consideratio. Sola
necessitas parit diu̾sitatẽ: sola infirmitas
disparilitatẽ. Q uod enĩ in cõmuni laborat᷑.

Expanded text:
t jumentum factus sum apud te . Vere ut jumentum facti sumus, quocunque ducimur sine contradictione euntes; quodcunque imponitur, sine revelatione ferentes. Propriae voluntati nullus locus, otio aut dissolutioni nullum tempus. Est quidem cibus parcior, vestis asperior, potus e fonte, somnus plerumque in codice. Quam illud quoque mirandum quod innumeris hominibus, unius hominis voluntas est lex? Adeo ut quod semel ex ejus ore clapsum fuerit, tanta cura servetur ab omnibus, ac si in id omnes conjuraverint, vel ab ipsius Dei ore audierint. Et quod miro modo delectat, nulla est personarum acceptio, nulla natalium consideratio. Sola necessitas parit diversitatem, sola infirmitas disparilitatem. Quod enim in communi laboratur,
Abbreviated transcription (Latin):
loquentes. Notandi qd̃ qͥdam moysi et
helye species angłoꝵ minist̾ĩo: alii aũt ipsos in
ꝓpriis corporib apparuisse credunt. Apłi aũt qͥ ñ
antea nouerant illos. eoꝵ formas in maiestate.
disereuerunt: eo scilicet munere gr̃e. qͦ qͥsq

Expanded text:
ei. Notandum quod quidam Moysi et Eliae species angelorum ministerio, alii autem ipsos in propriis corporibus apparuisse credunt. Apostoli vero qui non antea noverant illos, eorum formas in majestate discreverunt, eo scilicet munere gratiae, quo qu
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ xp̃c. Tercius celestis qui ẽ regnũ dĩ. & ui¬
in qua habitat. ds. In pͥmo paradyso lignum
uite ẽ arbor mat̾ialis. In sedo̾ lignũ uite est
humanitas saluatoris. In t̾cio lignũ uite ẽ
sapientia cłi uerbũ patris. fons iute & origo
boni: ce hec ẽ uere uita ȩt̃na. Nunc ueniamꝰ
ad cõparationẽ. Certe lignũ uite qd̾ erat
in paradyso t̾̃restri: corporalẽ tantũmͦ uitam
sine defectu uegetare potuit. Lignũ aũ uite
fidelis paradysi. id est xp̃c ihc: manducanti¬
b carnẽ suã abibentib sanguinẽ suũ. uitã
eternã reꝑmittit: & tñ idem ipse exprinere
uolens quantũ distaret. sacram̃tum a uir¬
sumitis. ñ hoc uobis sufficere credatis: nͥ cẽ
me quẽadmodu u̾bum uite sũ illuminans
animas. iustificans percatores. &e mortuos ui¬
uificans: spitalit̃ edere didiceritis.
bore sapientie.

Expanded text:
istus. Tertius coelestis, qui est regnum Dei, et viin qua habitat Deus. In primo paradiso lignum vitae est arbor materialis. In secundum lignum vitae est humanitas Salvatoris. In tertio lignum vitae est sapientia Dei, verbum Patris, fons vitae, et origo boni, et haec est vere vita aeterna. Nunc veniamus ad comparationem. Certe lignum vitae, quod erat in paradiso terrestri, corporalem solummodo vitam sine defectu vegetare potuit. Lignum autem vitae fidelis paradisi, id est Jesus Christus manducantibus carnem suam, et bibentibus sanguinem suum vitam aeternam repromittit, et tamen idem ipse exprimere volens quantum distaret sacramentum a virsumitis, non hoc vobis sufficere credatis, nisi etiam me quemadmodum verbum vitae sum illuminans animas, justificans peccatores, et mortuos vivificans, spiritualiter edere dediceretis. bore sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
diligis. Dilige gͦ dm tuũ. dilige in do ca
rum tuũ. imaginẽ di tui: ille te ꝑinde
diligendo dm in dõ diligat: si ut̃q unũ
queritis. ad unũ tenditis: semꝑ apd̃ inui¬
cem eritis: qr in uno consistitis. Non autẽ
uideo qd̵ fieri queat. ut corpora munum¬
posita p̃sentia sibi ẽẽ possint : & animi in
uno p̃sentes sibi ẽe ñ possint.

Expanded text:
us. dilige deum tuum, dilige in deo tuo carum tuum, imaginem dei tui. ille te perinde diligendo deum in deo diligat. si uterque unum\' quaeritis, ad unum tenditis, semper apud inuicem eritis, quia in uno consistitis. non autem uideo quod fieri queat, ut corpora posita praesentia sibi esse possint, et animi in uno praesentes sibi esse non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
ce insurgunt alii contra alios: ce scinditur
regnũ isrł in duas partes. & concitant
int̾ se sepe p̾lia ce seditiones: & ñqm in hac
uita quocũq statu. quocũq ꝓfectu inue¬
nitur firma pax aut plena requies.S un
queso ista in corde humano multiformis
alt̾catio &e infinita contentio: nͥ de languo¬
re capitis. & defectu natiue uirtutis. & p̾¬
uatione antique potestatis: Manet enĩ
usq hodie omne: caput languiđu: &e ꝙͣ uiᷤ
arbitriũ hominis uere sit liberũ. ꝑseue¬
rat tam̃ infirmũ. nec pot̃ curari ad ple¬
num: donec mortale hoc induerit. immor.¬
talitatẽ. & eorruptibile: hoc induerit in¬
corruptionẽ. Quomͦ enĩ ñ habet ille inti¬
or homo nr̃ caput languidũ: qd̾ ꝑse ipsũ
ñqm uł erigit ad modicũ. uł modicũ susti¬
net. etiã cũ fuerit diuine opitulationis
manu subleuatũ: Nũqm enĩ ad bonum
nisi aliena manu erigitur: &e absq mora

Expanded text:
et insurgunt alii contra alios, et scinditur et insurgunt alii contra alios, et scinditur regnum Israel in duas partes, et concitant inter se saepe praelia, et seditiones, et nunquam in hac vita, quocunque statu, quocunque profectu invenitur firma pax, aut plena requies. Sed unde, quaeso, ista in corde humano multiformis altercatio, et infinita contentio, nisi de languore capitis, et defectu nativae virtutis, et privatione antiquae potestatis? Manet enim usque hodie omne caput languidum, et quamvis arbitrium hominis vere sit liberum, perseverat tamen infirmum, nec potest curari ad plenum, donec mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem. Quomodo enim non habet interior ille homo noster caput languidum, quod per seipsum nunquam vel erigit ad modicum, vel modicum sustinet etiam cum fuerit divinae opitulationis manu sublevatum? Nunquam enim ad bonum, nisi aliena manu, erigitur, et absque mora
Abbreviated transcription (Latin):
ed ad huiꝰ magne & tante admiratio¬
nis cumułu illud accedit. &e nescio qͥd
magui ꝓdigii portendat: qd̾ etiã contentio
fit int̾ discipłos. & boni contendunt contͣ
bonos. ⁊ fit magna contradictio & uehemers
deceptatio int̾ ipsos: & aliud sepe loquit᷑
iusticia. &e aliud loquit᷑ misccħ̾a: & qd̾ dicit᷑
ab una. contradicit᷑ ab alia. & fit int̃ hui¬
modi coneiues celi contentio dura: ce ean¬
dem frequent̃ culpã quã iubet iusticia
puniri. mĩa mandat ignosci: nec patit᷑ iusticia
sepe uł parũ qͥd se a suo rigore. relaxari. nec
sustinet miscdia uł minimũ qͥd se a sua le
nitate deflecti: s imꝑat hec ulcise totum.
illa intitur ad totũ indulgendu. & una¬
queq transgredit᷑ possessionis sue t̾minũ.
&e molit᷑ occupare. alterius p̃dium. ce cont᷑
instituta diuine sanctionis. &e contͣ regłam
discretionis ñ sinunt sibi diuidi tram in
funiculo distributionis. Iuxta hunc itaq
modu diuidunt᷑ sepe boni contra bonos.

Expanded text:
ed ad hujus magnae, et tantae admirationis cumulum illud accedit, et nescio quid magni prodigii portendit, quod etiam contentio fit inter discipulos, et boni contendunt contra bonos, et fit magna contradictio, et vehemens disceptatio inter ipsos: et aliud saepe loquitur justitia, et aliud loquitur misericordia, et quod dicitur ab una, contradicitur ab alia, et fit inter hujusmodi concives coeli contentio dura, et eamdem frequenter culpam quam jubet justitia puniri, misericordia mandat ignosci, nec patitur justitia saepe, vel parum quid se a suo rigore relaxari, nec sustinet misericordia vel minimum quid a sua se lenitate deflecti. Sed imperat haec ulcisci totum, illa nititur ad totum indulgendum, et unaquaeque transgreditur possessionis suae terminum, et molitur occupare alterius praedium, et contra instituta divinae sanctionis, et contra regulam discretionis non sinunt sibi dividi terram in funiculo distributionis. Juxta hunc itaque modum dividuntur saepe boni contra bonos,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m semꝑ ẽ paratũ. Solent ñnulli uiatores cũ
amena prata in itinere forte conspiciunt moraᷤ
innectere: & pulehritudine delectati ad deiia
declinare. Uita nr̃a p̃sens uia ẽ: qua ad para¬
dẏsũ tendimꝰ hac gͦ p̃senti requie uelut iti¬
neris amenitate pasti qr nos magis diu ꝑgere.
qmͣ citiꝰ ꝑuenire delectat. secreto dĩ consilio
frequenti ꝑturbatione. conterim᷑: ne uiã pro
patria diligentes. obliuscam᷑ quo tendere de
tationib ullo pacto ñ ualemꝰ. Nongͦ negligen¬
tiam putes: qd̾ affligim᷑. Quicũq enĩ dõ cari¬

Expanded text:
us impellat. Solent nonnulli viatores, cum amoena prata in itinere forte conspiciunt, moras innectere, et pulchritudine delectati ad devia declinare. Vita nostra praesens via est, qua ad paradisum tendimus. Hac ergo praesenti requie velut itineris amoenitate pasti, quia magis diu pergere quam citius pervenire delectat, secreto Dei consilio frequenti perturbatione atterimur, ne viam pro patria diligentes obliviscamur quo tendere debtationibus ullo pacto non valemus. Non ergo negligentiam putes quod affligimur. Quod vero nos c
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ patet. qm̃ iec̾eo sic eos p̃mit i infimis.
qr uidet quomͦ eos remuneret in sũmis: ce foras
usq ad despecta deicit. qr intꝰ usq ad incõp̃hen¬
sibilia ꝑducit: Hinc gͦ unꝰqͥsꝙ colligat qͥd illie
sint passuri qͦs repbat: si hic sic patiunt᷑ qͦs amat.
Aut quomͦ ferient᷑ qui in iudicio arguendi suns.
si sic eoꝵ uita p̃mitur. qui ipso iudice teste lau¬
certi qd̾ in humilib amaritudo p̃sentis angͦtie
extinguit supplicia ꝑmanentis ire. Quaꝑꝑter
pat̾na flagella delectabilit̃ ut ita dic̃ã nos mor¬
deant: suauit̾ excrucient: hilarit̾ contͥstent.
gm̃ si cõpatim̃: et conregnabimꝰ.¬

Expanded text:
fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo eos remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit? Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic patiuntur sic quos amat; aut quomodo ferientur, qui in judicio arguendi sunt, si sic eorum vita premitur, qui ipso judice teste laucerti quod in humilibus amaritudo praesentis angustiae exstinguit supplicia permanentis irae. Nos erpaterna flagella delectabiliter, ut ita dicam, non mordeant, suaviter excrucient, hilariter contristent, quoniam si compatimur et conregnabim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem gł̃am diligit sic̃ eo ꝑceptione ro.¬
ficitur: sic amissione ꝓculdubio sauciat᷑. At cont̃
qͥsquis degustat gaudiũ qd̾ intꝰ ꝑmanet. leue ꝓti¬
nus estimat om̃e qd̾ foris dolet. hinc scͥptũ ẽ. Non
cont̾stabit iustũ: qͥcquid ei acciderit. Tempꝰ repboꝵ¬

Expanded text:
sentem gloriam diligit, sicut ejus praeceptione rficitur, sic amissione procul dubio sauciatur. At contra, quisquis degustat gaudium quod intus permanet, leve protinus aestimat omne quod foris dolet. Hinc scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit .
Abbreviated transcription (Latin):
erimꝰ. qͥd de reliquis estimandũ sit animadu̾¬
timꝰ. Iob itaq de quo dictũ ẽ ñ ẽ similis ei in
t̾ra eũ totrerũ damna sustineret: cũ tot fune¬
rib pignoꝵ ꝑeussus doleret: cũ tot uulnera
doleraret: ñ in t̾ra munda s insterquilinio se¬
disse describit᷑. Qd iecͥco fit. ut ex fetore loci cõ¬
moneret᷑: qr festine corpꝰ er ad fetorẽ rediret.
Ad radendam quoq saniem ñ digitos. ñ uestẽ
adhibuit s testã: quo facto monstraret᷑. qͦmͦ
corpꝰ suũ sanũ despexerit: qd̾ etiã ꝑeussũ negle¬

Expanded text:
quis aestimandum sit aptum advertimus. Job itaque, de quo dictum est: Non est similis ei in terra , cum tot rerum damna sustineret, cum tot funeribus pignorum percussus doleret, cum tot vulnera toleraret, non in terra munda, sed in sterquilinio sedisse describitur. Quod idcirco fit, ut ex fetore loci commoneretur quia festive corpus ejus ad fetorem rediret. Ad radendam quoque saniem non digitos, non vestem adhibuit, sed testam: quo facto monstraretur quomodo corpus suum sanum despexerit, quod etiam percussum negle
Abbreviated transcription (Latin):
dum uinũ. ce cet̾a. Ipse creator & cogni¬
tor humane nature xp̃c. ut ostenderet. ubi
cuncta uitia pullulant uł uͥ recidi debean:
hoc sołu ueluti p̃cipue. necessariũ iubet. ui¬
dete. ne grauent᷑ corda ur̃a in crapula &e ebri¬
etate. Que duo si recidunt᷑: cet̾a facile suꝑart᷑.
ordinẽ ignorantes. edomare gulam negliguii:
& cet̾a uicia expugnare nitunt᷑. S dũ uent̾
ñ restringit᷑: cuncte uirtutes ꝑ carnis con¬
cupiscentiã obruunt᷑. Hinc ẽ qd̾ ñ aliꝰ qͥli¬

Expanded text:
 necesse est? Ipse Creator & cognitor humanæ naturæ Christus, vt ostēderet vbi cuncta vitia pullulant, vel vbi recidi debeant, hoc solum veluti pręcipue necessarium iubet: Videte ne grauētur corda vestra in crapula & ebrietordinem ignorantes, edomare gulam negligunt, et caetera vitia expugnare nituntur. Sed dum venter non restringitur, simul cunctae virtutes per carnis concupiscentiam obruuntur. Hinc est quod n
Abbreviated transcription (Latin):
Natura cłi impassibilis ẽ. Sic̃ aũt zelat sñ
aliquo liuore: irascit᷑ sine aliqua ꝑturbatione.
penitet eũ sine aliciuꝰ sue prauitatis correcti¬
one: ita ẽ patiens sine aliqua passione: ce mi¬
seret᷑ sine aliquo dolore Estote gͦ uos ꝑfecti:
sic̃ pat̾ ur cȩlestis ꝑfectꝰ ẽ. Sic̃ similitudinis
ẽ ñ qnͣtitatis. Sensꝰ gͦ talis ẽ. Sut potestis ꝑfe¬
cti estote:. ut queratis ꝓdesse etiã inimicis: qd̾
dm̃ facere manifestũ ẽ. Et cũ plicuiss li

Expanded text:
Natura Dei impassibilis est. Sicut autem zelat sine aliquo livore, irascitur sine aliqua perturbatione, poenitet eum sine alicujus suae pravitatis correptione, ita est patiens sine ulla passione, et miseretur sine aliquo dolore. Estote ergo vos perfecti, sicut Pater vester coelestis perfectus est. Sicut similitudinis est, non quantitatis. Sensus ergo talis est: Prout potestis perfecti estote, ut quaeratis prodesse etiam inimicis, quod Deum facere ma
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis anima donec redeat: e caste societatis
intim legẽ seruat. Redit sepius ad arborẽ:
frequentat nidũ: uidet effusionẽ sangͥnis.
iudiciũ uidelicet mortis. Dũ hȩc attendit: ge.¬
mit. Similit̃ quelibet fidelis animna sepius ad
memoriã reducit myst̾i̾um erucis: attendit
p̃cium sanguinis. Que du attente. considerat:
multiplicatis gemitib m̃tem ad lam̃ta uocat.

Expanded text:
fidelis anima, donec redeat, et castae societatis interim legem servat. Redit saepius ad arborem, frequentat nidum, videt effusionem sanguinis, judicium videlicet mortis, dum haec attendit, gemit. Similiter quaelibet anima fidelis saepius ad memoriam reducit mysterium crucis, attendit pretium sanguinis, quae, dum attente considerat, multiplicatis gemitibus mentem ad lamenta vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis. Unctio gͥ sac̾dotalis. spe scĩ gr̃ã:¬
continentia: suꝑhumerale. laboꝵ tolerantia:
tunica bona actio: balteus eiꝰdem actionis ex¬
peditio: rationale sapientia et discretio: lami¬
na in fronte saere fidi confessio: tintinnabła
eiusdem fidĩ p̃dicatio.

Expanded text:
praedicationis. Unctio igitur sacerdotis, grapraedicationis. Unctio igitur sacerdotis, gracontinentia; superhumerale, laborum tolerantia; tunica, bona actio; balteus, ejusdem actionis expeditio; rationale, sapientia et discretio; lamina in fronte, sanctae fidei confessio; tintinnabula, ejusdem fidei praedicatio.
Abbreviated transcription (Latin):
derior. que candet & ñ apparet. mundiciam
cordis designat: que ñ hominib s dõ patet.
feminalia que femora stringebant aut tege¬
bant: continentiã carms recte fi gurant. Suꝑ¬
humerale qd̵ suꝑ humeros ponebat᷑: eo qd in¬
humeris onera ferre solemꝰ. p̃sentium laboꝵ tole¬
rantiam insinuat. Tunica que extis erat & appa¬
rebat: bonã actionẽ expͥmit qua corã ꝓximo fortᷤ¬
munim᷑ et ornam᷑. Balteus quo tunica cingeba¬
tur. ne circa pedes sac̾dotis deorsũ flueret: cidẽ
actionis bone designat expeditionẽ. Rationale
qd̾ cirea pectus erat in quo uideł pectore cor con¬
tinet᷑. in quo est sapientia: sapientiã &e disereti¬
onem apte significat. Cidaris qua capilli capi¬
dis stringebant᷑: cogitationũ p̃tendit sobrieta¬
dem. Qĩ cidari nãq stringunt᷑ capilli capitis:
dũ in sua sobrierate. continent᷑ cogitationes m̃¬
sonabant in ueste pontificis: sonũ significant

Expanded text:
pparet, munditian cordis designat, quae non omnibus, sed Deo nota est. Feminalia, quae femora cingebant et tegebant, continentiam carnis recte significant. Superhumerale, quod super humeros ponebatur, eo quohumeris onera ferre solemus, praesentium laborum tolerantiam insinuat. Tunica quae exterius erat et apparebat, bonam actionem significat, qua coram proximo munimur et ornamur. Balteus, quo tunica cingebatur, ne circa pedes sacerdotis deflueret, ejusdem actionis bonae designat expeditionem. Rationale, quod circa pectus erat, quo videlicet pectore cor continetur, in quo sapientia est, sapientiam et discretionem apte significat. Cidaris, quo capilli capitis stringebantur, cogitationum praetendit sobrietatem. Quasi cidari namque stringunt capillos capitis, dum in sua sobrietate continent cogitationes mensonabant in veste pontificali, sonum significant
Abbreviated transcription (Latin):
la se carnis delectatiõe corrũꝑat. Ut uͦ carnali
concupiscentie ñ succũbat: omnẽ affectũ suũ ad
suauitatẽ dnice carnis extendat. Porro ut ꝑfe¬
cti ac suaui infr̃ne. caritatis delectatiõẽ qui¬
escat: etiã inimicos brachiis ueri amoris astrm¬
gat. S ne diumꝰ hic ignis iniuriarũ flatu tepeᷤᷤ

Expanded text:
la se carnis delectatione corrumpat; ut vero carnali la se carnis delectatione corrumpat; ut vero carnali concupiscentiae non succumbat, omnem affectum suum ad suavitatem Dominicae carnis extendat. Porro, ut perfectius ac suavius in fraternae charitatis delectatione quiescat, etiam inimicos brachiis veri amoris astringat. Sed ne divinus hic ignis injuriarum statu tepesca
Abbreviated transcription (Latin):
& qł agnꝰ cor̃a tondente se obinutuit: & ñ apu¬
it os suũ. Considera ohumana suꝑbia. o suꝑba
impatientia qͥs sustinuit: qͥd sustinuit: qͣre
sustinuit: quomͦ sustinuit. Cogitent᷑ rogo hec:
ñ scribant᷑. Qͥs ẽ eiuo adhunc mirabiłe̾ intui¬
tum statim ira ñ deferueat. Qs ilłã auidiens¬
mirabiłẽ uocẽ. plenã dulcedinis. plenã caritatiᷤ
plenã tranqͥllitatis. pat̾ ignosce. illis: ñ statĩ oĩ
affectu suos amplectit᷑ inimicos ⁊ Pat̃ inquit
ignosce illis. Qd lenitatis qͥd caritatis. huie ad¬
di potuit orationi:. Addidit tam̃. Parũ fuit ora¬
re: uoluit &e excusare. Pat̃ inqͥt ignosce illis: ñ
enĩ seiunt qͥd faciunt. Putant legis p̃uaricato¬
rem: putant diuinitatis p̃sũptorẽ: putant ppłi
seductorẽ. Abscondi ab eis faciẽ meã: ñ agnoue¬
runt maiestatẽ meã: idõ pat̾̃ ignosce. illis. qr ne¬
sciunt qͥd faciunt. Igit᷑ ut homo se diligat: nul¬

Expanded text:
et quasi agnus coram tondente se obmutuit, et non aperuet quasi agnus coram tondente se obmutuit, et non aperuit os suum . Considera, o humana superbia, o superba impatientia, quis sustinuit, quare sustinuit, quomodo sustinuit. Cogitentur, rogo, haec non scribantur. Quis est, cujus ad hunc mirabilem intuitum, statim ira non deferveat? quis illam audienmirabilem vocem, plenam dulcedinis, plenam charitatis, plenam tranquillitatis: Pater ignosce illis: non statim omni affectu suos amplectitur inimicos? Pater, inquit, ignosce illis. Quid lenitatis, quid charitatis huic addi potuit orationi? Addidit tamen. Parum fuit orare, voluit et excusare: Pater, inquit, ignosce illis; non enim sciunt quid faciunt . Putant legis praevaricatorem, putant divinitatis praesumptorem, putant populi seductorem. Abscondi ab eis faciem meam, non agnoverunt majestatem meam. Ideo Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Igitur ut homo se diligat, nul
Abbreviated transcription (Latin):
dulce spectacłm omĩs fetentis carns delec¬
tatio ñ sordescat. Inde suaues quedã lacri¬
me facile oriunt᷑: quib omĩs concupiscenti¬
arũ estus extinguit᷑: tepescit caro: gulȩ uo¬
racitas temꝑat᷑: omĩs uanitatũ titillatio se¬
dat᷑. Porro ad inimicoꝵ dilectionẽ in qͦ fr̾ne
caritatis consistit. ꝑfectio. nich nos ita ani¬
mat. ut illiꝰ mire patientię grata considatio.
qua ille speciosus forma p̃filii hominũ. uenu¬
stam faciem suã impiis p̃buit conspuendam:
qua ocło̾s illos quoꝵ nutu regunt᷑ omĩa ue¬
lamini subdidit iniquoꝵ: qua latera illa sua
flagellis exposuit: qua caput trem̃du pͥncipi¬
b e potestatib spinarũ asꝑitati submisit:
qua semet ipsũ obpbriis ac contumeliis ad¬
dixit: qua cruc̃e. clauos. lanceã. fel. acetũ.
patient̃ sustinuit: in omĩb lenis. mitis. tłiqͥl¬
lus. Deniq tanqm ouis ad occisionẽ ductꝰ est.

Expanded text:
dulce spectaculum, omnis fetentis carnis delecdulce spectaculum, omnis fetentis carnis delectatio non sordescat? Inde suaves quaedam lacrymae facile oriuntur, quibus omnis concupiscentiarum aestus exstinguitur, tepescit caro, gulae veracitas temperatur, omnis vanitatum titillatio sedatur. Porro ad inimicorum dilectionem, in qua fraternae charitatis consistit perfectio, nihil nos ita animat, ut illius mirae patientiae grata consideratio, qua ille speciosus forma prae filiis hominum , venustam faciem suam impiis praebuit conspuendam; qua oculos illos, quorum nutu reguntur, omnia velamini subdidit iniquorum; qua latera illa sua flagellis exposuit; qua caput tremendum principibus et potestatibus, spinarum asperitati submisit; qua semetipsum opprobriis ac contumeliis addixit; qua crucem, clavos, lanceam, fel, acetum, patienter sustinuit, in omnibus lenis, mitis, tranquillus. Denique tanquam ovis ad occisionem ductus est,
Abbreviated transcription (Latin):
diuini amoris portione necesse ẽ animari: scien¬
dum qr adhanc geminã dilectionẽ. dĩ nos di¬
lectio mouet &e ꝓmouet scł̃m id qd̾ u̾bũ earo
factũ ẽ &e habitauit in nob̾. Siqͥdem in hac gemi
na dilectione acquirit᷑ innocentia: ꝙ̃ in duob̾ẽ.
In nocens qͥppe ẽ qui nec sibi nec alteri nocet. Si¬
bi aũt nocet: qui semet ipsũ uicii alieurꝰ aut tur¬
pitudinis labe coerũꝑit. Ad qm corruptionem
qr maxime uoluptas ae delectatio carnis im¬
pellit: sic eã facile quilibet respuit uł euitat:
si erga carnẽ nr̃i saluatoris piũ indutꝰ affectũ.
gaudet sꝑitalib ocłis intueri dñm maiestatĩ
usq ad p̃sepis inclinatũ angustias uirgineis
inhiare uberib: mat̾nis amplexib stringi:
tremul senis. scĩ uidel symeonis felicib labiis
osculari. Qui m̃tis sue obtutib imaginari
dulce habet. qmͣ mitis aspectu. qmͣ duleis af¬
fatu: qmͣ peccatorib cõpatiens: qmͣ infirmis
& miseris condescendens. Qs ẽ er eui ad hoc

Expanded text:
divini amoris portione necesse est animari: sciendum quia ad hanc geminam dilectionem Dei nos dilectio movet et promovet, secundum id, quod Verbum caro factum est, et habitavit in na dilectione acquiritur innocentia, quae in duobus est. Innocens quippe est, qui nec sibi, nec alteri nocet. Sibi autem nocet, qui semetipsum vitii alicujus, aut turpitudinis labe corrumpit. Ad quam corruptionem, quia maxime voluptas ac delectatio carnis impellitur, sic eam facile quilibet respuit vel evitat; si erga carnem nostri Salvatoris pium indutus affectum, gaudet spiritualibus oculis intueri Dominum majestatis usque ad praesepis inclinatum angustias, virgineis inhiare uberibus, maternis amplexibus stringi, tremuli senis, sancti videlicet Simeonis felicibus labiis osculari . Qui mentis suae obtutibus imaginari dulce habet, quam mitis aspectu, quam dulcis affatu, quam peccatoribus compatiens, quam infimis et miseris condescendens. Quis est cui ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dicendu qr ñ om̃e qd̾ in usum nr̃m eligimꝰ
amur qd̾ ẽ. amoris inchoatio: ipse p̃ om̃ib desi¬
derandus. qd̾ ẽ ipsi amoris qiͣ cursus qͥd̃a atq
ꝓmotio: in cuiꝰ adeptione q ꝑfecti boni ꝑfecta
erit dilectio: ꝑfecta erit & beatitudo. Patet gͥ
duo nob̾ eligenda ad diligendũ: dm̃ scił &e ꝓxi
mũ qm̃qm dissimilit̃. Nam ds diligendꝰ ut eo
fruam᷑ in scipso & ꝑꝑt̃ se ipsũ: ꝓximꝰ ut ipsofru¬
am᷑ in do: immo & dõfruam᷑ in illo. Nam licet
u̾bũ hoc frui. districtio soleat accipi. ut uidel
nulla re alia s solo dõ fruendũẽe dicat᷑: ad ho¬
minẽ tam̃ loquens paulus. ita sr̃ inqͥt ego te
fruar indño. Cum gͥ hec duo ratio eligenda ꝑ-¬
spexerit. & cet̾is om̃ib hoꝵ contẽplatione . tẽp¬
tis m̃tis consensus elegerit: inchoata ẽ ꝓfecto
dĩ ꝑximmiq dilectio: qi ad id qd̾ debet fit ipsus

Expanded text:
dicendum, quia non omne quod in usum nostrum eligimus, dicendum, quia non omne quod in usum nostrum eligimus, amur, quod est amoris inchoatio; ipse prae omnibus desiderandus, quod est ipsius amoris quasi cursus quidam, atque promotio; in cujus adeptione, quia perfecti boni perfecta erit dilectio, perfecta erit et beatitudo. Pater igitur duo nobis eligenda ad diligendum, Deum sciliuanquam dissimiliter. Nam Deus diligendus ut eo fruamur in se ipso, et propter se ipsum proximus, ut ipso fruamur in Deo, imo et Deo fruamur in illo. Nam, licet verbum hoc frui districtius soleat accipi, ut videlicet nulla re alia, sed solo Deo fruendum esse dicatur, ad hominem tamen loquens Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar in Domino . Cum igitur haec duo ratio eligenda perspexerit, et caeteris omnibus horum contemplatione contemptis, mentis consensus elegerit, inchoata est profecto Dei proximique dilectio, quia in quod debet, fit ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
dũ elegerit. electã desidauerit. ꝓuoto adeptꝰ
fuerit. in illiꝰ mox usu eũ gaudio. ae delectati¬
one quiescit: quẽ usũ fructũ uocamꝰ. In his
gͥ trib caritas siue cupiditas constare uide.¬
tur: in animi scił electione: in motu. infructu.
S electio amoris siue boni siue maliẽ mehoa¬
tio: motꝰ amoris ipsi cursꝰ. fructꝰ amoris ipsiꝰ
ẽ finis. Si itaq mens ad fruendũ eligat qd o¬
portet: si ad idsic moueat᷑ ut debet. ułeo fru¬
atͣ ut decet: &e tã salubris electio & tã cõpe¬
tens motꝰ. & tã utilis fructꝰ: ñ immito caritatiᷤ
censeri uocabulo iudicat᷑. S in hac electiõe
caritas inchoat᷑: motu extendit᷑: in fructu
uͦ ꝑficit᷑. At si animus eligat. insipient. ꝑ desi¬
deriũ moueat᷑ indecent̃. turpit̾ abutat᷑: his
qiͣ gradib eupiditatẽ consu̾mari facile adu̾ti
tas: &e radix om̃iũ bonoꝵ caritas. Hoc sane

Expanded text:
dum elegerit, electam desideraverit, pro voto adeptus dum elegerit, electam desideraverit, pro voto adeptus fuerit, in illius mox usu cum gaudio ac delectatione quiescit, quem usum fructum vocamus. In his igitur tribus charitas, sive cupiditas constare videtur; in animi scilicet electione, in motu, in fructu. Sed electio, amoris sive boni, sive mali est inchoatio; motus amoris ipsius cursus; fructus amoris ipsius est finis. Si itaque mens ad fruendum eligat quod oportet, si ad id sic moveatur ut debet, vel eo fruatur ut decet: et tam salubris electio, et tam competens motus, et tam utilis fructus, non immerito charitatis censeri vocabulo judicatur. Sed in hac electione charitas inchoatur, motu extenditur, in fructu vero perficitur. At si animus eligat insipienter, per desiderium moveatur indecenter, turpiter abutatur; his quasi gradibus cupiditatem consummari facile adverti tas , et radix omnium bonorum charitas. Hoc sane
Abbreviated transcription (Latin):
onstat aũt amor iste in trib: in electi.xui.¬
one. in motu. infructu. Est aũt electio ex
ratione. motꝰ in desiderio & actu: fructꝰ infine.
habet nempe amor semꝑ comitẽ rationẽ: ñ qͦ
semꝑ rationabilit̃ amet: s qua ea que eligit
ab his que repbat uiuaci circũspectione dis¬
cernat. Deniq rationis ẽ int̃ creatorẽ ce ere¬
aturã. int̾ tẽporalia &e et̾na. int̃ amara cedul-¬
cia. int̾ asꝑa &e delectabilia discernere: amoris aũt
qd̃ uoluerit adfruendũ elig̾e̾. Nam si exꝑien¬
tia euiꝰlibet. delectatioĩs illecta. uł certe qͦlibet
errore decepta mens. ea qͥb minime. fruendu
ẽ eligat adfruendi: ꝓfecto infelicit᷑ amat.
fr̃ui aũt dicimꝰ. cũ delectatione. ac gaudio uti.
Ipsã sane electionẽ statĩ sequit᷑ uł etiã comitat᷑
ipsiꝰ amoris motꝰ occultꝰ: excitans quod̃amͦ
&e mouens animũ in illiꝰ rei desideriũ. qmͣ eli¬
gendam putauit. At si eã rem qm adfruen-¬

Expanded text:
onstat autem amor iste in tribus, in electione, in motu, in fructu. Est autem electio ex ratione, motus in desiderio et actu, fructus in fine Habet nempe amor semper comitem rationem, non qua semper rationabiliter amet, sed qua ea, quae eligit, ab his quae reprobat, vivaci circumspectione discernat. Denique rationis est, inter Creatorem et creaturam, inter temporalia et aeterna, inter amara et dulcia, inter aspera et delectabilia discernere; amoris autem, quod voluerit ad fruendum eligere. Nam si experientia cujuslibet delectationis illecta, vel certe quolibet errore decepta mens, ea, quibus minime fruendum est, eligat ad fruendum, profecto infeliciter amat. Frui autem dicimus, cum delectatione ac gaudio uti. Ipsam sane electionem statim sequitur vel etiam comitatur ipsius amoris motus occultus, excitans quodammodo et movens animum in illius rei desiderium, quam eligendam putavit; at si eam rem, quam ad fruen
Abbreviated transcription (Latin):
emissus ñ est reu̾sus. significat falsos
xp̃ianos. qui dũ aliqñ causa necessitatis ad
e tĩora mittunt᷑. foris remanent᷑. qr uisibi¬
lib mherent.:&e nequaqm ad int̾i̾orẽ qͥetem
reu̾tunt᷑. dũ foris in fluctuatione. tẽporali¬
um delectant᷑. Colu̾ba uͦ quȩ reu̾sa ẽ bonos
designat: qͥ du ꝓ necessitate ꝑximoꝵ ad extĩ¬
foris quietẽ ñ inueniunt. Et affer̃t ramũ
oliue: qr ꝑegerunt opus miscdĩe. l¬

Expanded text:
et non est reversus, significat falsos Christianos, qui dum aliquando causa necessitatis ad exteriora mittuntur, foris remanent: quia visibilibus inhaerent, nequaquam ad interiorem quietem revertuntur; dum foris in fluctuatione temporalium delectantur. Columba vero, quae reversa est, bonos significat, qui dum pro necessitate proximorum ad exterforis quietem non inveniunt, et afferunt ramum olivae, quia peregerunt opus misericor
Abbreviated transcription (Latin):
tiam q̃ ad institutionẽ re¬
cte & honeste uiuendi ꝑti¬
net. multis modis hoĩem
colligere & cõparare sibi oportet: partĩ ratione.
partĩ doctrina. partĩ exemplo: partĩ meditatiõe
sc̃arũ seͥpturarũ: partĩ assidua inspectiõe oꝑm

Expanded text:
tiam quae ad institutionem recte et honeste vivendi pertinet multis modis hominem colligere et comparare sibi oportet, partim ratione, partim doctrina, partim exemplo, partim meditatione sanctarum Scripturarum, partim assidua inspectione operum
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ nobis fit umbracułu ac refrigerium. intꝰ
contra legem m̃broꝵ: ce foris contra estus tri¬
bulationum. scdm illud. Obumbrast suꝑ cap̃
Ac si diceret. Estus ꝑatior. incentiuis ꝑeccami¬
num uror: s renuttendo refrigera priusqͣm¬
abeam de hac uita. Quia si ñ remiseris abi¬
bo qͥdem: s amplius ñ ero in uͦ ẽẽ. In um¬

Expanded text:
quam nobis fit umbraculum et refrigerium intus contra legem membrorum; et foris contra aestus tribulationum, secundum illud: « Obumbrasti super caput ac si diceret: Aestus patior, incentivis peccaminum uror, sed remittendo, refrigera priusquam de hac vita abeam, quia, si non remiseris, abibo quidem, sed amplius non ero in vero
Abbreviated transcription (Latin):
suecedit species qmͣ uidebimꝰ: ce spei succedit
b̾itudo ipsa ad qmͣ ꝑuenturi sumꝰ: caritas
aũt etiã illis decedentib augebitur potius.
Si eñĩ credendo diligimꝰ qd̃ ñdu uidemꝰ: qnͣ¬
tomagis cũ uidere ceꝑimꝰ. Et si sꝑando dili¬
gimꝰ quo ñdu ꝑuenimꝰ: qntomag̃ cũ ꝑue

Expanded text:
succedit spes, quam videmus, et spei succedit succedit spes, quam videmus, et spei succedit beatitudo ipsa, ad quam perventuri sumus; charitas autem etiam istis decedentibus, augebitur potius, si enim credendo diligimus quod nondum videmus, quanto magis cum videre coeperimus? et si sperando diligimus qu
Abbreviated transcription (Latin):
s desꝑatio: hoc ẽ diffidentia a bono. Hoc gͥ distat
int̾ spem & ilła etiã partẽ ficdi que ẽ de bonis
futuris in nob̾: qr fide intelligimꝰ fut᷑a nob̃ bona.
&e spe confident᷑ expectamꝰ ea. Postꝗ̃. aũt tenebit᷑
res: ĩa ñ erit expectatio spei. Ex fide aũt tãqͣm
fundam̃to om̃ium bonoꝵ. spes ce caritas oriuit᷑.
Qd eñ sꝑari uł sꝑatũ amari pot̾ nͥ credat᷑. Cre¬
di aũt pot̾: si ñ sꝑet᷑ uł amet᷑. Inde gͦ diligimꝰ qr
credimꝰ. Inde etiã sꝑamꝰ: qr credimꝰ & diligimꝰ
Cũ enĩ sit spes expectatio fida futuri cõmodi:
ex fide nascit᷑ expectare: & ex caritate fuducia
chiridion. Qͥ recte amat: ꝓculdubio recte
credit & sꝑat. Qui uͦ ñ amat. inanit̃ credit
&e sꝑat: qͣmuis ad uerã felicitatẽ ꝑtineant.
licet enĩ sꝑare ñ possit fieri sine amore: tñ pͣ
fieri ut id ñ amet. sine quo ad id qd̾ sꝑat ñ pͣ
&e ꝓphetia militat: fides.spes.caritas. S fich̾

Expanded text:
sed desperatio, hoc est, diffidentia a bono. Hoc igitur distat inter spem et illam etiam partem fidei quae est de bonis futuris in nobis, quia fide intelligimus futura nobis bona, et spe confidenter exspectamus ea. Postquam ergo tenebitur res, jam non erit exspectatio spei. Ex fide autem tanquam fundamento omnium bonorum, spes et charitas oriuntur. Quid enim sperari vel speratum amari potest, nisi credatur? Credi autem potest, si non speretur vel ametur. Inde ergo diligimus, quia credimus; inde etiam speramus quia credimus et diligimus. Cum enim sit spes exspectatio fida futuri commodi, ex fide nascitur exspectare, et ex charitate fiducia to capitulo Enchiridion: « Qui recte amat, procul dubio recte credit et sperat. Qui vero non amat, inaniter credit et sperat, quamvis ad veram felicitatem pertineant. Licet enim sperare non possit fieri sine amore, tamen potest fieri ut id non amet, sine quo ad id quod sperat nonet prophetia militat: fides, spes, charitas, sed fidei
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aũt part̃i circa ipãm diumitatis natu¬
ram: partĩ circa diuina beneficia. & qͣscũq
dĩ rectissimas dispensationes uł ordinatio
sẏmboł st̃ exp̃ssa. Et sciendu qi fides ñ dr
magna uł parua eõ qd̾ ad multas uł paucaᷤᷤ

Expanded text:
ca partim circa ipsam Divinitatis naturam, partim circa divina beneficia et quascunque Dei rectissimas dispensationes vel ordinationsymbolis sunt expressa. Et sciendum quia fides non dicitur magna vel parva, eo quod ad multas vel paucas
Abbreviated transcription (Latin):
cedentib ipsa ꝑmanet. fides declinat uitia
ob metũ iudicii ac suppliqioꝵ: spes contem¬
nit uoluptates expectatione cȩlestiũ p̃mi¬
oꝵ: caritas succendit nos ad amorẽ ce ad fru¬
ctum spũalium uirtutũ. De¬

Expanded text:
est charitas . Fides declinat vitia ob metum judicii ac suppliciorum; spes contemnit voluptates exspectatione coelestium praemiorum, charitas succendit nos ad mortem, et ad fructum spiritualium virtutum. Di
Abbreviated transcription (Latin):
ipse causa. ipse fructus: ipse ustis. Amor fa
cit unũ sp̃m de duob: amor facit idem uelle
Qui aũt diligit ocłos suos semꝑ habet ad
dm̃ quẽ diligit᷑: quẽ . desiderat. quẽ medita
tur: in quo pascit᷑ &e impinguat᷑. Iste talis sic
deuotꝰ. ita cantat. ita legit. & in oꝑib suis sic¬
ante ocłõs ei sic̃ reuera ẽ. Ita orat quasi sit
assũptus & p̃sentatus ante faciẽ maiestatis
in excelso throno: uͥ milia miliũ ministranͭ
ei &e decies centena milia assistunt ei. Amor
lit eam. &e uulnerat cor eiꝰ. Amor tenebrosa il¬
luminat:. clausa reserat: frigida infłamat.
gat:. uicia fugat. carnales affectꝰ compͥmit.
uat: lubrice etatis motus actusq leues coher¬
cet. hec oĩa facit amor cũ p̃sens ẽ. Cũ uͦ abscesserit.
ita incipit anima iacere languida: ac si cacabo
bullienti subtraxeris ignẽ. Magna res ẽ amor.

Expanded text:
ipse causa, ipse fructus, ipse usus. Per amorem conjungimur Deo. Amor facit idem velle Qui autem diligit, oculos suos semper habet ad Deum, quem diligit, quem desiderat, in quo meditatur, in quo delectatur, in quo pascitur, et impinguatur. Iste talis sic devotus ita cantat, ita legit, et in omnibus opante oculos ejus, sicut revera adest. Ita orat quasi sit assumptus et praesentatus ante faciem Majestatis in excelso throno, ubi millia millium ministrant ei et decies centena millia assistunt ei . Animlit eam, et vulnerat cor ejus, tenebrosa illuminat, clausa reserat, frigida inflammat, gat, vitia fugat, carnales affectus comprimit, um, lubricae aetatis motus, actusque leves coercet. Haec omnia facit amor cum praesens est; cum vero abscesserit, ita incipit anima jacere languida, ac si cacabo bullienti subtraxeris ignem. Magna res est amor,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad cultũ anime oꝑam demꝰ: nã corporis
pulchritudo in pelle sołum constat. Nã si uid̾e̾nt
trem lateant: sordes utiq reꝑiet. Et si nec extre¬
gere uolumꝰ: quomͦ ipsũ stercoris saccũ ample¬
cti desideramꝰ. Auctor qͥppe naturarũ d̃s li¬
cet multa dignitate. hominẽ condiderit: tñ
in hac corruptibil uita multa nos pati ꝑmit¬
dit. ꝑ que suꝑbiã carnis retundat. Inde s̃ qd̾
pilus hominis in cibo uł potu reꝑtus magis
fastidit᷑: & pulices de pulue̾ em̾gentes. minꝰ qͣm
qd ipsa qualiscũq sit pulchritudo corpoeis ñ de
carne s de anima ẽ: pensemꝰ qm detestabile. sit
cadauer hominis. quin potrꝰ qnͣtũ horrorẽ ui¬
dentib incutiat. Anima qͥppe pulcherrima
recedente: pulchritudo quã carni dederat to¬
da recedit.

Expanded text:
ut ad cultum animae operam daremus? Nam corporea pulchritudo in pelle solummodo constat. Nam si viderent trem lateant, sordes utique reperiet. Et si nec extregere patimur, quomodo ipsum stercoris saccum amplecti desideramus? Auctor quippe naturarum Dominus, licet multa dignitate hominem condiderit, tamen in hac corruptibili vita plura nos pati permittit, per quae superbiam carnis retundat. Inde est quod pilus hominis in cibo vel potu repertus magis fastiditur; et pulices de pulvere emergentes, minus quam quod ipsa qualiscunque sit pulchritudo corporis, non de carne, sed de anima est, pensemus quam delectabile sit cadaver hominis, quin potius quantum horrorem videntibus se incutiat. Anima quippe pulcherrima recedente, pulchritudo quam carni dederat tota recedit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuor modis uocẽ dilecti colligimꝰ. Ex
illi archana penetramꝰ: ex int̾na grã. qua
cũ ei cognitione ad eiꝰ amor̃ẽ eõpungim᷑:
ex eogniuone scͥpturaꝵ qua esꝰ uoluntatem
largi contẽplam᷑: ex electoꝵ exemplo qͦ ad
uirtutis instantiã nrãm confortat ignauuiã.
Nle ar̃t hanc dilect uocẽ intentiꝰ audiamus.
audientes sequam᷑. sequentes assequam̃: mul¬
Uor carnis. uox mundi: uox diaboli: Uox
carnis ꝑ desideria uoluptatũ: uox mundi
ꝑappetentiã dignitatũ. honoꝵ. głẽ. diuitiarũ.
mundus pomposa: di abolus suggerit uene¬
nosa. Caro uoluptaria fluidos: mundꝰ ꝑambiti¬
osa inflatos: diabolus ꝑuenenosa tabidos reddit.¬

Expanded text:
usis vocem Dei laeti colligimus, ex ejus arcana penetramus, ex interna gratia qua cum ex cognitione ad ejus amorem compungimur, ex congitione Scripturarum qua ejus voluntatem largius contemplamur, ex electorum exemplo quo ad virtutis instantiam nostram confortat ignaviam. Ne autem hanc dilecti vocem interius audiamus, audientes sequamur, sequentes assequamur, mulVox carnis, vox mundi, vox diaboli. Vox carnisdivitiarum; mundus pomposa, diabolus suggerit venenosa. Caro per voluptuaria fluidos, mundus per ambitiosa inflatos, diabolus per venenosa reddit
Abbreviated transcription (Latin):
anime ẽ que inuisibilia ꝑcipit. ficuti angłos.
demones. animas: &e omne spm̃ creatũ. Intel¬
ligentia ea uis anime ẽ: que inmediate.
supponit᷑ dõ. Cernit siqͥdem ipsũ sumiuiũ:
uerũ &e uere incõmutabibem. Ingeniũ¬
incognitoꝵ cognitionẽ. Ingeniũ gͦ exquirit
incognita: ratio discernit inuenta: memo¬
ria recondit iudicata: ce offert adhuc iu¬
ceti̾s animalib cõmunia habemꝰ. Uident
siqͥdem uisibilia: & uisoꝵ recordant᷑. In
quibdam etiã sensib nos suꝑant: qm̃ iu
stum fuit ut brutis animalib quib mi
nus dancdu erat in intellectu. aliqͥd am¬
plius daretur insensu: & e contrario tan¬
to maior necessitas uidetur homini exer¬
cende rationis: quanto maiorem defectũ
patitur sensualitatis.

Expanded text:
animae est, quae invisibilia percipit, sicut Angelos, daemones, animas, et omnem spiritum creatum. Intelligentia ea vis animae est, quae immediate supponitur Deo: cernit siquidem ipsum summum verum et vere incommutabilem. Sic iincognitorum cognitionem. Ingenium siquidem exquirit incognita, ratio discernit inventa, memoria recondit judicata, et offert adhuc juhabemus: vident siquidem visibilia, et visorum recordantur. In quibusdam etiam sensibus nos superant: quoniam justum fuit ut brutis animalibus, quibus nil dandum erat in intellectu, aliquid amplius daretur in sensu. Et e contrario tanto major necessitas indicitur homini exercendae rationis, quanto majorem defectum patitur sensualitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
excellentiamq ꝓponentes: in tercio quomͦ
& int̾ quos possit usq in finẽ indirupta
seruari. ꝓut potuimꝰ enodantes. In huiꝰ
gͥ lectione siquis ꝓfecerit. dõ grãs agat. ꝙ
ꝓ peceatis meis apud. xp̃i miscdi̾am int̾ee-¬
dat. Siqͥs aũt suꝑfluũ aut. inutile putat
ẽẽ qd̃ scripsimꝰ : parcat infelicitati mee: q̃
fluxum cogitationũ meaꝵ. huiꝰ meditatio¬
nis me compulit occupatione restringere.Ei

Expanded text:
excellentiamque proponentes; in tertio, quomodo excellentiamque proponentes; in tertio, quomodo et inter quos possit usque in finem indirupta servari, prout potuimus, enodantes. In hujus igitur lectione si quis profecerit, Deo gratias agat, et pro peccatis meis apud Christi misericordiam intercedat. Si quis autem superfluum aut inutile putat esse, quod scripsimus, parcat infelicitati meae, quae fluxum cogitationum mearum hujus meditationis me compulit occupatione restringere.