comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eptimus hic nobis aduersus nouȩ heresȩos uȩsanã
temeritatẽ. li scribit᷑: cȩteris quidẽ anterioribus
numero posterior. sed ad ꝑfectȩ fidei sacram̃tũ intel¬
ligendũ. aut primus aut maximus. In quo ñ ignora¬
mus quam difficile atq arduũ it̃ doctrinȩ euangelicȩ scandamꝰ
Aquo quãuis conscientiȩ infirmitatis nrȩ̃ trepidatione reuocemꝰ:
ttim̃ fidei estu incitati. & hereticoꝵ furore cõmoti. & ꝑiculo
ignorantiũ ꝑturbati. quȩ loqui ñ audemꝰ silere ñ possumus Utriusq
discriminis metu subditi. nede destitutione ueritatis rea in nobis
sit. aut teicitur nitas. aut p̃dicatio: Incredibilib & enĩ se corrupti
in genii artibus : heretica subtilitas circũ egit. Primũ ut fingeret
religionẽ : demde ut om̃iũ simpliciũ auriũ securitatẽ uerbis
falleret. Tũ p̃terea ut se prudentiȩ scłi coaptaret. postremo ut
ueritatis intelligentiã. ꝑspetiẽ editȩ rationis auerteret. Nã ꝓtesta¬

Expanded text:
eptimus hic nobis adversum novae haereseos vesanam temeritatem liber scribitur: caeteris quidem anterioribus numero posterior, sed ad perfectae fidei sacramentum intelligendum aut primus, aut maximus. In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus: utriusque discriminis metu subditi, ne destitutae veritatis rea in nobis sit aut taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostesta
Abbreviated transcription (Latin):
manu mea. Pat̃ quod dedit .mͥ. maus .ẽ. om̃ib Nemo poterit
rapere demariu patris mei: Ego & pat̾ unũ sumus. quis rogo in¬
telligentiã nr̃am stupor hebetis mentis obtundit. ut hȩc insensũ
nr̃m iã absolute dicta ñ subeant: aut quis infirmitatẽ humanã
tumor animi insolentis illudit ut dĩ cognitionẽ ex his adepti dm̃
putent ñ in his intelligendũ esse quib cognitus ẽ Aut enĩ alias
cur non ita credimus ut docemur. Quod sĩ ex his tantũ sũptit
cognitio ẽ : cur ñ fides ex inde fidessit unde cognitio. Sedcũ

Expanded text:
mea. Pater quod dedit mihi, majus est omnibus, nemo poterit rapere de manu patris mei. Ego et Pater unum sumus . Quis, rogo, intelligentiam nostram stupor hebetis mentis obtundit, ut haec in sensum nostrum tam absolute dicta non subeant? Aut quis infirmitatem humanam tumor animi insolentis illudit, ut Dei cognitionem ex his adepti, Deum putent non in his intelligendum esse quibus cognitus est? Aut enim alia sunt a docuerunt, cur non ita credimus ut docemur? Quod si ex his tantum sumpta cognitio est; cur non exinde fides sit, unde cognitio? Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ increm̃ta indultarũ ad unũ quodq opus uiriũ sumeret. sed de
cognitione p̃sumeret. Prȩsumeret aut̃ non de aliquo oꝑ is corpora
ẽplo ut aquid prius pat̾ faceret. adid ꝗđ postea fil
facturus esset. Sed cũ natura dĩ innaturã dĩ substrtisset. idest
ex patre filius natus esset. ꝑ uirtutis ac naturę inse pat̾nę con¬
tia sua esset. in separabilẽ ase dĩpatris. quã ꝑ legramã natiuitatẽ
obtinebat . posse naturã. Nonenĩ corporalib modis ds̃ uidet: sed
uisus ei om̃is inuir tute naturȩ. ẽ. Deniq sub iecit. Omĩa enĩ quȩcũq pat̾

Expanded text:
non per incrementa indultarum ad unumquodque opus virium sumeret, sed de non per incrementa indultarum ad unumquodque opus virium sumeret, sed de cognitione praesumeret: praesumeret autem non de aliquo operis corporalis exemplo, ut aliquid prius Pater faceret ad id, quod postea Filius facturus esset: sed cum natura Dei in naturam Dei substitisset, id est, ex Patre Filius natus esset; per virtutis ac naturae in se paternae conientia sua esset, inseparabilem a se Dei patris, quam per legitimam nativitatem obtinebat, posse naturam. Non enim corporalibus modis Deus videt, sed visus ei omnis in virtute naturae est.
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ. Exordiũ responsionis. aduersũ uidȩoꝵ impiũ motũ. ꝑquẽ
usq ad uoluntatẽ inferendȩ mortis exagitabantꝰ aptatũ .ẽ Nam
aduiolati sabbati ob iectũ sibi reatũ dixerat. Pat̾ms usq ad huc
oꝑatur: & ego oꝑor: Ut usurpasse hoc exauctoritate. intellige¬
retur exẽplis. significans tam̃ hoc qđ ipe ageret patris. eẽ. opus
intelligendũ. quia ip̾e in se operaretur oꝑante &rursũ aduersũ
eã inuidiã. quȩ se ꝑpat̾nũ nom̃ dõ exęquasset. hȩc subdidit. Amen
am̃ dico uob: non potest filius ase facere quicquã: nisi qđ uiderit
patrẽ facientẽ. Ne .gͥ. exȩquatio illa ꝑ nom̃ naturãq̃ filii & eidẽ
natiuitatis auferret : a it filiũ abse facere nihil posse. nisi q
facientẽ uidisset & ut maneret salutaris in patre & filio confessi¬
onis nr̃ȩ ordo. naturã natiuitatis ostendit. quę potestatẽ effiendi

Expanded text:
entem . Exordium responsionis adversum Judaeorum impium motum, per quem entem . Exordium responsionis adversum Judaeorum impium motum, per quem usque ad voluntatem inferendae mortis exagitabantur, aptatum 188 est. Nam ad violati sabbati objectum sibi reatum dixerat, Pater meus usque adhuc operatur, et ego operor: ut usurpasse hoc ex auctoritate intelligeretur exempli; significans tamen hoc, quod ipse ageret. Patris esse opus intelligendum, quia ipse in se operaretur operante. Et rursum adversum eam invidiam, qua se per paternum nomen Deo exaequasset, haec subdidit: Amen, amen dico vobis, non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ne igitur exaequatio illa per nomen naturamque filii fidem nativitatis auferret; ait Filium ab se facere nihil posse, nisi quod Patrem facientem vidisset. Et ut maneret salutaris in Patre et Filio confessionis nostrae ordo; naturam nativitatis ostendit, quae potestatem efficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ curreret : Sedid natiuitatis natura non patitur : quȩ inse
& nom̃. & naturã. & potestatẽ . & professionẽ sola cõplectit᷑.
Sinehis enĩ natiuitas ñerit: quia inse hȩc omĩa nascendo contineat
Hinc igitꝰ tractantes. incidimꝰ in eã nec essitatẽ. ut superius cõme¬
morata ad ordinẽ tractatꝰ ꝓprii differre ñliceat Respondens¬
enĩ dñs ad uidȩos. qđ eũ interficere obhoc magis uellent qr patrem
suũ dicens dm̃ ęqualẽ se dõ fecisset: ome sacram̃tũ fidei nr̃ę dũ impi-¬
is eoꝵ motib contra dicit. exposuit. Dixerat enĩ suꝑius: cũ parali¬
tico curato uiolati sabbati reus etiã mortis iuditio constitueretur.
Pat̃ ms̃ usq adhuc oꝑatur: & ego operor. & hinc om̃is accendebat᷑
inuidia : qđ sedõ exȩquas set: pat̾ni nominis usurpatione. Uolens
itaq & natiuitatẽ suã confirmare. & naturȩ uir tutẽ ꝓfiteri : ait
Non potest quicquã a se facere filius: nisi qđ uiderit patrẽ faci¬

Expanded text:
 natura non patitur, quae in se et nomen, et naturam, et potestatem, et professionem sola complectitur. Sine his enim nativitas non erit; quia in se haec omnia nascendo contineat. Hanc igitur tractantes, incidimus in eam necessitatem, ut superius commemorata ad ordinem tractatus proprii differre non liceatenim Dominus ad Judaeos, quod eum interficere ob hoc magis vellent, quia patrem suum dicens Deum, aequalem se Deo fecisset, omne sacramentum fidei nostrae, dum impiis eorum motibus contradicit, exposuit. Dixerat enim superius, cum, paralytico curato, violati sabbati reus etiam mortis judicio constitueretur, Pater meus usque adhuc operatur, et ego operor . Et hinc omnis accendebatur invidia, quod se Deo exaequasset paterni nominis usurpatione. Volens itaque et nativitatem suam confirmare, et naturae virtutem profiteri, ait: Non potest quidquam facere ab se Filius, nisi quod viderit Patrem faci
Abbreviated transcription (Latin):
Non affert ex t̾reni generis substantiã : quia ex uno ñ subsistit
alienũ Iuod aut̃ alienũ a se ñ .ẽ: id unũ ẽ. genere naturȩ & quie¬
quid unũ .ẽ. ꝑ natiuitatẽ : ñ habet solitudinẽ &qi & solitudo
singularis .ẽ. & natiuitatis ẽ unitas : ad utrũq & suꝑ hoc ad sciuit¬

Expanded text:
Non affert externi generis substantiam: quia ex uno non subsistit Non affert externi generis substantiam: quia ex uno non subsistit alienum. Quod autem alienum a se non est, id unum est genere naturae: et quidquid unum est per nativitatem, non habet solitudinem; quia et solitudo singularis est, et nativitatis est unitas ad utrumque. 22. Arianoru
Abbreviated transcription (Latin):
In eo aut̃ qđ ab se nihil potest: in nascibilititis ademit errorẽ. Ab se
enĩ: non potest posse natiuitas. Iuod aut̃ uidet : consciȩ inse natu¬
rȩ significat᷑ agnitio & in eonunc uerãdĩ cognosce naturã. Iuȩcũq
naturȩ ꝑ id indissimilis intellige unitatẽ. Ut om̃s honorificent
filiũ. sicut honorificant patrẽ quimisit illũ. Ac nete natura
unitas insolitarii untone contineat : sac ram̃tũ in eo fidei disce
Conclusa sunt om̃ia : aduersũ hereticifuroris ingenia. Filius.ẽ.
qui abse nihil potest. dsẽ: qr̾ quȩ cũq pat̾ facit. & ip̾e eadem
facit. Unũ sunt : qi exęquatur in honore. eadẽq facit ñ alia
Non .ẽ. pat̾ ip̾e. qi missus. ẽ. habet igit᷑ hoc sacramenti sola nati¬
uitas. ut cõplectat᷑ inse & nom̃ & naturã. & potestatẽ. & ꝓfessionẽ.
quia uniuersa natiuitas. ñ potest ñea esse natura unde̾ nascat᷑

Expanded text:
In eo autem, quod ab se nihil potest, innascibilitatis adimit errorem; ab se In eo autem, quod ab se nihil potest, innascibilitatis adimit errorem; ab se enim non potest posse nativitas: quod autem videt, consciae in se naturae significatur agnitio. Et in eo nunc veram Dei cognosce naturam: Quaecumqueem virtutem, naturae per id indissimilis intellige unitatem: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem qui misit illum . Ac ne te naturae unitas in solitarii unione contineat; sacramentum in eo fidei disce:lum Ibidem. Conclusa sunt omnia adversum haeretici furoris ingenia. Filius est, quia ab se nihil potest: Deus est, quia quaecumque Pater facit, et ipse eadem facit: unum sunt, quia exaequatur in honore, eademque facit, non alia: non est pater ipse, quia missus est. Habet igitur hoc sacramenti sola nativitas, ut complectatur in se et nomen, et naturam, et potestatem, et professionem: quia universa 192 nativitas non potest non in ea esse natura, unde nascatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ fuisse. sed ut manifestentur oꝑ adĩ ineo. Me oportet oꝑari
oꝑ acius quimisit me . In eo . gͦ. qđ oꝑatur filius opus patris. ẽ & opus
fili i opris dĩ ẽ: & de oꝑib sequens adhuc sermo .ẽ. Interĩ nunc nih
aliud studuit responsio : quã ut om̃e opris referret adutrũq
Utriusq enĩ natura ñ differet oꝑandi. cũ in eo qđ usq ad huc
filius hominis: impie oꝑari sabbato crederetur. cuiꝰ opus ꝑnatiui¬
tatis naturã pat̾ni inse operis. eẽt auctoritas. Non confunditur
itaq aut aboletur natura nefiliussit : nec tam̃ rursũ adimitur natura
neds̃ sit. Nec discernuntur diuer sitate ne unũ sint: neq qđ unũ sunt
id potest prȩstare neut̃q sit & primũ filiũ cognosce: Cũ dicitur
ñ potest filius abse facere quicquã. nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ.
habes natiuitatẽ fili i. quȩ abse nihil possit facere. nisi uideat

Expanded text:
dictum fuisse: Sed ut manifestentur opera Dei in eo: me oportet operari dictum fuisse: Sed ut manifestentur opera Dei in eo: me oportet operari opera ejus qui me misit . In eo ergo, quod operatur Filius, opus Patris est: et opus Filii, opus Dei est. Et de operibus sequens adhuc sermo est. Interim nunc nihil aliud studuit responsio, quam ut omne opus referret ad utrumque; utriusque autem natura non differret operandi, cum in eo, quod usque adhuc impie operari sabbato crederetur, cujus opus per nativitatis naturam paterni in se operis esset auctoritas. Non confunditur itaque aut aboletur natura, ne filius sit: nec tamen rursum adimitur natura, ne Deus sit. Nec discernuntur diversitate, ne unum sint: neque quod unum sunt, id potest praestare ne uterque sit. Et primum filium cognosce, cum dicitur: Non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Habes nativitatem filii, quae ab se nihil possit facere, nisi videat.
Abbreviated transcription (Latin):
filio : ut om̃s honorificent filiũ. sicut honorificant patrẽ: Quinon
honorificat filiũ : non honorificat patrẽ qui eũ misit. quid igitur
oro derelictũ ẽ suspitionis aut quid relictũ ẽ. ad impietatẽ occasio
ex causa. ẽ : ut filius exȩquati honoris ad patrẽ sit . & honorificus:
filius honorificus & pat̃ sit & quomodo posthec intelligitrr
natiuitatis differre natura quã ñsolũ oꝑatio: uirtus. honor.
sed etiã contumelia negati honoris exęqu̾at. Nihil igit᷑ aliud
sacram̃tũ natiuitatis sermo nunc diuinȩ responsionis
dit: neq alit̾ potuit aut debuit filius a patre distingui. quã ut
& natus. eẽt. nec tam̃ in differens doceret᷑. Pat̃ igitur usq modo¬
oꝑatur: & filius oꝑatur. Habes naturȩ nomina : cũ & pat̃ oꝑat᷑ & filius:
intellige & naturã dĩ ꝑ quã ds̃ oꝑatur oꝑantẽ Ac neforte duas oꝑatio¬
nes naturarũ dissimiliũ existimes intelligendas: mem̃to decȩco

Expanded text:
ium, sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum . Quid igitur, oro, derelictum est suspicionis, aut quid reliquum est ad impietatem occasion autem dati ea causa est, ut Filius exaequati honoris ad Patrem sit, et inhonorificus Filio inhonorificus et Patri sit. Et quomodo post haec intelligitur nativitatis differre natura, quam non solum operatio, virtus, honor, sed etiam contumelia negati honoris exaequat? Nihil igitur aliud, quam sacramentum nativitatis, sermo nunc divinae responsionis ostendit. Neque aliter potuit aut debuit Filius a Patre distingui, quam ut et natus esse, nec tamen differens doceretur. 21. Tota de abes naturae nomina, cum et Pater operatur et filius. Intellige et naturam Dei, per quam Deus operatur, operantem. Ac ne forte duas operationes naturarum dissimilium existimes intelligendas; memento de caeco
Abbreviated transcription (Latin):
habere. nisi datũsit. Datũ aut̃ ome iuditiũ. ẽ : quia uiuificat quos
uult. Neq ademptũ patriuiditiũ potesł uideri eũ ipe ñ iudic&.

Expanded text:
habere, nisi datum sit. Datum autem omne judicium est; quia vivificat quos habere, nisi datum sit. Datum autem omne judicium est; quia vivificat quos vult. Neque ademptum Patri judicium potest
Abbreviated transcription (Latin):
doceretꝰ. cui ꝑdilectionẽ patris. oꝑum pat̾noꝵ quȩ ꝑ eũ effici uellet.
eet cognata cognitio. Porro aut̃ ne ꝑ demons trationis ꝓfessionẽ igno¬
rantis in eo naturȩ diuersitas crederet᷑: ea ip̾a quę profitetur demon¬
stranda ñ nescit. Usq ad eo ñde exẽpli auctoritate gesturus est:
ut uiuficet quos uelit. Uelle enĩ naturȩ lib̾tts. ẽ: quȩ ad ꝑfecte
uirtutis beatitudinẽ cũ arbitrii uoluntate lib̾tate subsistat. Ac ne
de inceps qđ quos uult uiuificat. ñ natiuitatis uideret᷑ in se habere natu¬
rã. sed ñnate potius potesta.tis iuire subsistere : continuo subiecit
Nec enĩ pat̾ iudicat quẽ quã : sed om̃e uditiũ dedit filio. & i eo qđ
omne uiditiũ datũ . ẽ. naturȩ natiuitas de monstratur: qi & om̃ia ha¬
bere sola natura possit in differens. neq natiuitas aliquid possĩt

Expanded text:
doceretur, cui per dilectionem Patris, operum paternorum, quae per eum effici vellet, doceretur, cui per dilectionem Patris, operum paternorum, quae per eum effici vellet, esset connata cognitio. Porro autem ne per demonstrationis professionem, ignorantis in eo naturae diversitas crederetur; ea ipsa quae profitetur demonstranda, non nescit. Usque adeo non de exempli auctoritate gesturus est, ut vivificet quos velit. Velle enim naturae libertas est, quae ad perfectae virtutis beatitudinem cum arbitrii voluntate subsistat. deinceps, quod quos vult vivificat, non nativitatis videretur in se habere naturam, sed non natae potius potestatis jure subsistere; continuo subjecit: Nec enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Et in eo, quod omne judicium datum est, et natura et nativitas demonstratur: quia et omnia habere sola natura possit indifferens, neque nativitas aliquid possit
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificat. Demons tratio .gͦ. futuri oꝑis non ignoratur a filio: cui
hoc demonstrandũ.ẽ. ut exẽplo paternȩ naturȩ. mortuos uiuificet
Ea enĩ patrẽ demonstraturũ filio dicit: quȩ mirentur: & quȩ eadẽ
essent illa. mox docuit sicut enĩ pat̾ suscitat mortuos & iuiuificat
sic & filius quos uult uiuificat. Exȩquata uirtus .ẽ. ꝑ natura e
indissimilis unitatẽ & demonstratio oꝑũ. ñ ignorationis instructio est
sed nrẽ fidei: quȩ ñ filio scientiã ignoratoꝵ. sed nob confessionẽ natiui¬
tatis inuexit. Confirmans eã ꝑ qđ sibi om̃ia. eẽnt. de monstrata quȩ
possent. Neq enĩ ñ circũ spectũ se cȩlestis sermo egit: neforte diuersȩ
naturȩ significatio. sub occasione dicti ambigui suł riperet demonstra
ti enĩ ei potius oꝑa patris eẽ. ait adnõ. quã adoꝑationẽ eoꝵ naturã
uirtutis adiectam. ut demonstratio ipa natiuitatis. eẽ. subsitintia

Expanded text:
vivificat. Demonstratio ergo futuri operis non ignoratur a Filio, cui vivificat. Demonstratio ergo futuri operis non ignoratur a Filio, cui hoc demonstrandum est, ut exemplo paternae naturae mortuos vivificet. Ea enim Patrem demonstraturum Filio dicit, quae mirentur: et quae eadem essent illa, mox docuit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Exaequata virtus est per naturae indissimilis unitatem. Et demonstratio operum non ignorationis instructio est, sed nostrae fidei: quae non Filio scientiam ignoratorum, sed nobis confessionem nativitatis invexit, confirmans eam per id, quod sibi omnia essent demonstrata quae posset. Neque enim non circumspectum se coelestis sermo egit, ne forte diversae naturae significatio sub occasione dicti ambigui subreperet. Demonstrata 190 enim ei potius opera Patris esse ait, quam ad operationem eorum naturam virtutis adjectam: ut demonstratio ipsa nativitatis esse substantia
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat ei quȩ ipe facit. & maioraͭoꝵ oꝑa demonstrabit ei. ut
nob̾ p̃terquã natiuitatis fidẽ ingerit. ut subfistentẽ filiũ ex sub¬
sistente dõ patre credamus. nisi forte ꝑ ignorationẽ credendus est
unigenitus ds̃ doctrina demonstrationis eguisse: Sed temeritas
impiȩ huius existimationis: ñ admittitur. Non enĩ doceri eget
qui quid docendussit. sciat. Nam postea quã ait. pat̾ diligit filium
&omĩa demons trat ei quę ip̾e facit: ut ostenderet omnẽ hanc
patris demonstrationẽ fidei nr̃ȩ. ẽẽ. doc trinã. ut scilicet pat̾ nob̾
in confessione eẽt & filius. & nequa hic ignoratio infilio posset in¬
telligi. cui pat̾ om̃ia oꝑa quȩ ipse faceret demonstraret : conti¬
nuo ait : & maior ahoꝵ oꝑa demonstrabit ei ut uos ad miremini
Sicut enĩ pat̾ suscitat mortuos & uiuificat: sic & filius quosuult

Expanded text:
demodemonobis praeter quam nativitatis fidem ingerit, ut subsistentem Filium ex subsistente Deo patre credamus? Nisi forte per ignorationem credendus est unigenitus Deus doctrina demonstrationis eguisse; sed temeritas impiae hujus existimationis non admittitur. Non enim doceri eget qui quidquid docendus sit sciat. Nam postea quam ait: Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: ut ostenderet omnem hanc Patris demonstrationem fidei nostrae esse doctrinam, ut scilicet et Pater nobis in confessione esset et Filius, et ne qua hic ignoratio in Filio posset intelligi, cui Pater opera omnia, quae ipse faceret, demonstraret; continuo ait: Et majora horum opera demonstrabit ei, ut vos admiremini. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad iecit . O mĩa uero & eadẽ. oͣstendendȩ naturȩ uirtutẽ locutus ẽ. In his
enĩ quȩ & quȩcũq & eadẽ sunt : nec diuersitas potest. eẽ. nec reliquum
Atq ita in natura eadẽ . ẽ: cui eadẽ om̃ia posse naturȩ sit. Ubi uero similit̃
ꝑfiliũ eadẽ om̃ia fiunt : similitudo oꝑũ solitudinẽ operantis exclusit. ut
om̃ia quȩ pater facit. eadẽ om̃ia similit̃ faciat & filius. hȩc. ẽ uerȩ
natiuitatis intelligentia. & fidĩ nrȩ quȩ exnaturȩ duunȩ unitate unius
in differentisq diuinitatis ueritatẽ in patre & filio confitet᷑. ab solutissimũ
sacram̃tũ. ut eadẽ faciendo filius similit̃ faciat. & similit̾ faciendo eadem
sint ip̾a quȩ faciat. quia subuna hac significatione testentur. & similiter
ordo ecclesi asticȩ fidĩ in tegrũ ordinẽ: ut nec discernat naturã. & si¬
gnificet natiuitatẽ Hoc nanq sequitur. Pat̃ enĩ diligit filiũ : & om̃i

Expanded text:
ad ostendendae naturae veritatem locutus est. In his enim, quae et quaecumque et eadem sunt, nec diversitas potest esse, nec reliquum. Atque ita in natura eadem est, cui eadem omnia posse naturae sit. Ubi vero similiter per Filium eadem omnia fiunt, similitudo operum solitudinem operantis exclusit: ut omnia quae Pater facit, eadem omnia similiter faciat et Filius. Haec est verae nativitatis intelligenfferentisque divinitatis veritatem in Patre et Filio confitetur, absolutissimum sacramentum, 189 ut eadem faciendo Filius similiter faciat, et similiter faciendo eadem sint ipsa quae faciat: quia sub una hac significatione testentur et similiter ordo ecclesiasticae fidei integrum ordinem, ut nec discernat naturam, et significet nativitatem. Hoc namque sequitur: Pater enim diligit Filium, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quise miserat faceret. & quiñ honorẽ suũ sed eiꝰ a quo uenerat quȩ¬
reret : honorẽ huiꝰ inse nominis recusaset. neqđ ip̾e unũ dm̃ p̃di¬
cauerat solueretur. seduerȩ & apłicȩ fidei mysteriũ confirmans.
& naturȩ inse pat̾ne nom̃ agnoscens: beatos esse docuit qui cũ se
resurgentẽ amortuis ñ uidissent. dm̃ ttimen ꝑresurrectionis intel¬
ligentiã credidissent. Nom̃ igitꝰ naturȩ : fisei nrȩ̃ ñ deseret ꝓfessi¬

Expanded text:
qui se miserat faceret, et qui non honorem suum sed ejus a quo venerat quaequi se miserat faceret, et qui non honorem suum sed ejus a quo venerat quaereret, honorem hujus in se nominis recusasset; ne quod ipse unum Deum praedicaverat, solveretur. Sed vere et apostolicae fidei mysterium confirmans, et naturae in se paternae nomen agnoscens, beatos esse docuit, qui cum se resurgentem e mortuis non vidissent, Deum tamen per resurrectionis intelligentiam credidissent.
Abbreviated transcription (Latin):
deret. dm̃ confessa dĩ filiũ. cũ infilio dĩ ñnisi paternę naturȩ ueritas cre¬
deretur : neq sub alterius dĩ impia confessione. fides naturȩ ꝑiclitaretur
unius. quia ñ alterius dĩ naturã. ꝑ fecta dĩ natiuitiis at tulisset. Uerita¬
tẽ igitur euangelici sacram̃tithomas intelligens: dnm suũ & dm̃ suũ
esse confessus. ẽ. Non hic honoras. ẽ. nom̃. sed naturȩ confessio ẽ reb. enĩ¬
q uirtutib dm̃ credidit & dñs ꝓfessionis huiꝰ religionẽ
honoris. eẽ docuit. sed fidĩ: dicens. Quia uidisti: credidisti. beati qui
ñ uider̃ & credider̃. Widens enĩ thomas credidit: sed quid credidit
Resurrexisse enĩ ꝑse exmortuis inuitã. nisidĩ natura ñ potuit: & cre¬
dite religionis fides hoc est ꝓfessa qđ ds̃ ẽ anne gͦ. nom̃dĩ non
nature res existimabitur. cũ ꝑfessio nominis fidẽ naturȩ creditȩ sit
secutit : Nam utiq religiosus filius & quinon uoluntatẽ suã sed eiꝰ

Expanded text:
eret Deum confessa Dei filium, cum in filio Dei non nisi paternae naturae veritas crederetur; nec sub alterius Dei impia confessione fides naturae periclitaretur unius, quia non alterius Dei naturam perfecta Dei nativitas attulisset. Veritatem igitur evangelici sacramenti Thomas intelligens, Dominum suum et Deum suum esse confessus est. Non hic honoris est nomen, sed naturae confessio est: rebus eni virtutibus Deum credidit. Et Dominus professionis hujus religionem non honoris esse docuit, sed fidei, dicens, Quia vidisti, credidisti: beati qui non viderunt, et crediderunt . Videns enim Thomas credidit. Sed quid credidit eus meus? Resurrexisse enim per se ex mortuis in vitam, nisi Dei natura non potuit: et creditae religionis fides hoc est professa, quod Deus est. Anne ergo nomen Dei non naturae res existimabitur, cum professio nominis fidem naturae creditae sit secuta? Nam utique religiosus filius, et qui non voluntatem suam sed ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi. eẽ. creditur ubi unio ẽ. Nec tam̃ illic rep̾perietur. ut differat
Ita similitudinis equalitas nec solitudinẽ habet nec diuersitatẽ : qr
omis ȩqualitas. nec diuersa nec sola sit. Quã quã igit᷑ huiꝰ intelligen¬
tiȩ nr̃ȩ̃ uiditia. cũ humani sensus opinione cõmunia sint. ut &
natiuitas naturae habeat ȩqualitatẽ. & ubi ȩqualitas. ẽ. neq alie¬
nũ aliquid ase possit. eẽ. nec solũ : tam̃ exipsis dictis dominicis
huiꝰ quoq sermonis nr̃i fides affirmanda ẽ ne temeritas contradi¬
cendi. sub lib̾titte diuerse in hominib intelligentię gaudeat
ꝓfessionib diuini dese testimonii contraire Respondit enĩ dñs
Non potest filius facere ase quicquã : nisi qđ uiderit patrem
facientẽ. Quȩ cũq enĩ ille facit: eadẽ & filius facit similiter¬

Expanded text:
ibi esse credetur, ubi unio est: nec tamen illic reperietur, ubi differt. ibi esse credetur, ubi unio est: nec tamen illic reperietur, ubi differt. Ita similitudinis aequalitas nec solitudinem habet, nec diversitatem: quia omnis aequalitas nec diversa, nec sola sit. 16. Filii natitiae nostrae judicia cum humani sensus opinione communia sint, ut et nativitas naturae habeat aequalitatem, et ubi aequalitas est, neque 187 alienum aliquid a se possit esse, nec solum; tamen ex ipsis dictis dominicis hujus quoque sermonis nostri fides affirmanda est, ne temeritas contradicendi, sub libertate diversae in nominibus intelligentiae, audeat professionibus divini de se testimonii contraire. Respondit enim Dominus: Non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
ot̾ hoc magis quȩrebant eũ uidȩi int̾ ficere : ꝗm̃ non solũ
uebat sabbatũ. sed et qđ ꝓpriũ sibi patrẽ dicebat dm̃. ęqualẽ dõ¬
se faciens. Non nunc ut incȩt̾is solet : uidȩoꝵ sermo ab his dictꝰ¬
exp̃o refertur. Expositio potius hȩc euangelistȩ .ẽ : causa de mon¬
strantis. csdnm̃ int̾ficere uidei uellent: Cesset ergo ꝑ impietatẽ
blasphemantiũ uitiose intelligentiȩ excusatio : cum ꝑ apostoli
auctoritatẽ sub significatione natiuitatis ꝓprietas naturalis osten¬
sc sit. Patrẽ suũ dicebat dm̃: ęqualẽ se faciensdõ. Anne naturalis
natiuitas ñ ẽ. ubi ꝑ nom̃ patris: ꝓpriȩ naturȩ aequalitas demon¬
stratur: Non enĩ ambigit᷑ quin ȩqualitas nihil differat. Iuis
porro dubitabit quin in differentẽ naturã natiuitas consequat᷑:
Hinc enĩ.ẽ. sola illa quȩ uere esse possit ȩqualitas: quia naturȩ
ȩ qualitatẽ sola possit prestare natiuitas. Aequalitas uero: nusꝗ

Expanded text:
m non solum solvebat sabbatum, sed et quod proprium sibi patrem dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Non nunc, ut in caeteris solet, Judaeorum sermo ab his dictus refertur: expositio potius haec Evangelistae est, causam demonstrantis cur Dominum interficere Judaei vellent. Cessat ergo per impietatem blasphemantium vitiosae intelligentiae excusatio; cum per Apostoli auctoritatem, sub significatione nativitatis, proprietas naturalis ostensa sit: Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Anne naturalis nativitas non est, ubi per nomen patris proprii, naturae aequalitas demonstratur? Non enim ambigitur, quin aequalitas nihil differat. Quis porro dubitabit, quin indifferentem naturam nativitas consequatur? Hinc enim est sola illa quae vere esse possit aequalitas: quia naturae aequalitatem sola possit praestare nativitas. Aequalitas vero numquam
Abbreviated transcription (Latin):
ttim̃ & siminus p̾stat admirationis. plus tam̃ afferat auctortatis
Uerũttim̃ etiã gentiũ in eo fidẽ sume Qudi enĩ int̾ serias cruces.
cus todias romanȩ cohortis: ed omitũ ad fidẽ militẽ Loquitur
nãq conspectis ttntȩ uirtutis oꝑationib centurio. Uere dĩfilius
erat iste Hoc post emissũ spm̃: discissũ tẽpli uelũ . & motit t̃ra.
& scissa saxa. & sepulcra patentia. & mortui resurgentes testant᷑.¬
& homo gentilis ꝑfidiȩ confitetur Uirtutis naturam agnoscit
ingestis : naturȩ̃ ueritatẽ ꝓfitetꝰ in nomine. Tanta ratio ueritatis
& tantauis fidei. ẽ : ut uincat uoluntatẽ ueri necessitas. & xpm̃ dñm¬

Expanded text:
tamen etsi minus praestat admirationis, plus tamen affert auctoritatis. tamen etsi minus praestat admirationis, plus tamen affert auctoritatis. Verumtamen etiam gentium in eo fidem sume; audi enim inter saevas crucis cusnamque conspectis tantae virtutis operationibus centurio: Vere Dei filius erat iste . Hoc, post emissum spiritum, discissum templi velum, et mota terra, et scissa saxa, et sepulcra patentia, et mortui resurgentes testantur, et homo gentilis perfidiae confitetur; virtutis naturam agnoscit in gestis, naturae veritatem profitetur in nomine. Tanta ratio veritatis, et tanta vis fidei est, ut vincat voluntatem veri necessitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ : ita uideis ut tibi displicet᷑. Int̾rogo andiuersȩ ab eis sententiȩ ma-¬
neas: aquib ñdiuersus sis uoluntate. Eadẽ enĩ filiũ dĩ eũ eẽ impi-¬
etate tunegas. illi tam̃ eo crimine minore qđ nesciunt. Nesciunt
ñ potes nescire demaria: xp̃m tam̃ dĩ filiũ. eẽ. ñ p̃dicas . Illis meo
quod nesciunt potest adhuc in toto salus. eẽ. sicredant: tibi iam
om̃ia clausa sunt ad salutẽ. qui negas qđ ignorare iã ñ potes Non
enĩ ignoras. eẽ. filiũ dĩ: usq ad eo ut ad optionis nom̃ indulgeas.
ut creaturã connuncupatam filiũ m̃tiaris Naturã aut̃ quantũ
inte ẽ auferens: auferres quoq sitibi liceret & nom̃. Sed qiid non
turbato mari in uerbi usserat restituta tranquillitas.: ut et tu
uerũ dĩfiliũ confitereris & eoꝵ uoce utereris. Uere filius dĩ. ẽ:
sedte seuiens sp̃s in naufragiũ uitȩ rapit. &m̃tis tuȩ motib tanꝗ

Expanded text:
ejus ita Judaeis, ut tibi displicet. Interrogo an diversae ab eis sententiae maejus ita Judaeis, ut tibi displicet. Interrogo an diversae ab eis sententiae maneas, a quibus non diversus sis voluntate? Eadem enim filium Dei eum esse impietate tu denegas. Illi tamen eo crimine minore, quod nesciunt. Nesciunt non potes nescire de Maria, Christum tamen Dei filium esse non praedicas. Illis, in eo quod nesciunt, potest adhuc in tuto salus esse si credant: tibi jam omnia clausa sunt ad salutem, qui negas quod ignorare jam non potes. Non enim ignoras esse filium Dei; usque adeo ut adoptionis nomen indulgeas, ut creaturam connuncupatam filium mentiaris. Naturam autem quantum in te est auferens, auferres quoque si tibi liceret et nomen. Sed quia id nonturbato mari, in verbi jussu erat restituta tranquillitas, ut et tu verum Dei filium confitereris, et eorum voce utereris: Vere filius Dei est . Sed te saeviens spiritus in naufragium vitae rapit, et mentis tuae motibus tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
Error in homine ẽ: ñ indĩfilio. Nam non quod xp̃s dĩfilius sit
ambigitur : atq ita dũ interrogatur an hic sit : tam̃ quod xp̃s dĩ
filius sit non negatur & qua ttndẽ rogo tu istud fide denegas.
qđ ne ipi quidẽ negant qui nesciunt. Cũ enĩ ꝑfecta scientia
sit xp̃m dĩfiliũ ante scła manentẽ: etiã ex uirgine nosse natũ:
ipi quoq qui demaria natũ nesciunt. dĩ tam̃ filiũ eẽ ñ nesciunt
Quide in quote negando filiũdĩ : udaicȩ impietatis consortio mis¬
ciusti. Quã enĩ illi damnationis in eũ causam detulerint: testantꝰ
dicentes Et scđm legẽ debet mora: quoniã filiũ dĩ se fecit. Anne
ñ hoc etiã impiȩ tuẽ op ꝓbriũ uocis est. curse filiũ dicat. quẽ tu
asseras creaturã. Illedĩ confitendo se filiũ reus mortis ab his
udicatur : tu eũ dĩ filiũ negando quȩro quid iudices. Professio enĩ

Expanded text:
Error in homine est, non in Dei filio. Nam non quod Christus Dei filius sit Error in homine est, non in Dei filio. Nam non quod Christus Dei filius sit ambigitur: atque ita dum interrogatur an hic sit, tamen quod Christus sit Dei filius non negatur. Et qua tandem, rogo, tu istud fide denegas, quod ne ipsi quidem negant qui nesciunt? Cum enim perfecta scientia sit, Christum Dei filium ante saecula manentem, etiam ex virgine nosse natum; ipsi quoque, qui de Maria natum nesciunt, Dei tamen filium esse non nesciunt. vide in quod te, negando filium Dei, Judaicae impietatis consortium miscuisti. Quam enim illi damnationis in eum causam attulerint testantur, dicentes: Et secundum legem debet mori, quoniam filium Dei se fecit . Anne non hoc etiam impiae tuae vocis opprobrium est, cur se filium dicat, quem tu esse asseras creaturam? Ille, Dei confitendo se filium, reus mortis ab his judicatur: tu, eum Dei filium negando, quaero quid judices? Professio enim
Abbreviated transcription (Latin):
credatur increatura cũ a nob̾fides in xp̃o ñcreaturȩ dei sedfilii postu
enĩ ẽ. hereti cos ñiã apłicis doctrinis. sed demonũ ore conuinci. clamañ
eni. & sȩpe clamant: Quid .m. &. tͥ. ẽ. tħu filidĩ altissimi: Inuitis
ueritas elicuit confessionẽ : & naturȩ potestatẽ testatꝰ õbȩdiendi
Uir tute uincuntur. cũ possessa diucorpora deser. honorẽ reddunt
ne. Unde tibi int̾istas confitentiũ demonũ uoces. O hereticȩ nom̃
creaturȩ & indulgentiã adoptionis. Quid sit xp̃s ab his saltim¬
qui nesciunt disce: ut impietatẽ tuã ipsa illa ignorantiũ neces¬
saria ꝓfessio arguat. Namq cũ iudei xpm corporeũ nescirent.¬
ttim̃ eũ qui xp̃s esset. eẽ filiũ dĩ. cũ aduersus eũ testib
sine ulla ueritirtis assertione uterentur. sacerdos ita cũ in t̾ro¬
gat. Tues xp̃s filius benedicti . Sacram̃tũ nescientes. naturã

Expanded text:
credatur in creaturam; cum a nobis fides in Christo, non creaturae Dei, sed filii postulcredatur in creaturam; cum a nobis fides in Christo, non creaturae Dei, sed filii postulenim est haereticos non jam apostolicis doctrinis, sed daemonum ore convinci. Clamant enim, et saepe clamant: Quid mihi et tibi est, Jesu, fili Dei altissimi ? Invitis veritas elicuit confessionem, et naturae potestatem testatur dolor obediendi. Virtute vincuntur, cum possessa diu corpora deserunt: honorem reddune. Unde tibi inter istas confitentium daemonum voces, o haeretice, nomen creaturae et indulgentia adoptionis? 50. qui 170 nesciunt disce; ut impietatem tuam ipsa illa ignorantium necessaria professio arguat. Namque cum Judaei Christum corporeum nescirenttamen eum qui Christus esset esse filium Dei; cum falsis adversus eum testibus sine ulla veritatis assertione uterentur, sacerdos eum ita interrogat: Tu es Christus filius Benedicti ? Sacramentum nescientes, naturam
Abbreviated transcription (Latin):
tia munerabatur. nolens manere ita ait &uidisti eũ : & qui tecum
loquitur ip̾e ẽ Numquid abhoc sicut acȩteris dñs qui orabant sani¬
tates. confessionẽ fidei ad salutẽ merendã poposcit : Non utiq: Nã
hȩc iã ad cȩcũ uidentẽ loqu̾utus. ẽ: sed obid tantũ ut responde¬
ret ille credo dnẽ. quia responsionis fides ñcęcitatis sanitatẽ esset
allatura seduite. &uirtutẽ dictihuiꝰ. diligent̃ retractemꝰ Int̾ro¬
gat dñs. tucredis infiliũ dĩ. siutiq sola xpi qualis cũq confessio
fidĩ esset consũmatio : dictũ fuisset. Iucredis inxp̃m: sed quia
hereticis pene om̃ib hoc nom̃ more esset futurũ ut xp̃m confite¬
rentur. & filiũ ttm̃ negarent: id qđ xp̃o ꝓpriũ . ẽ. ad fidẽ poscit᷑
id ẽ ut credatur indĩfiliũ. Credidisse aut̃ in deifiliũ quid ꝓficit si

Expanded text:
tia munerabatur, nolens manere, ita ait: Et vidisti eum, et qui tecum tia munerabatur, nolens manere, ita ait: Et vidisti eum, et qui tecum loquitur, ipse est . Numquid ab hoc sicut a caeteris Dominus, qui orabant sanitates, confessionem fidei ad salutem merendam reposcit? Non utique. Nam haec jam ad caecum videntem locutus est; sed ob id tantum, ut responderet ille: Credo Domine ; quia responsionis fides non caecitatis sanitatem esset allatura, sed vitae. Et virtutem dicti hujus diligenter retractemus. Interrogat Dominus, Tu credis in filium Dei? Si utique sola Christi qualiscumque confessio fidei esset consummatio; dictum fuisset, Tu credis in Christum? Sed quia haereticis pene omnibus hoc nomen in ore esset futurum, ut Christum confiterentur, et filium tamen negarent; id quod Christo proprium est ad fidem poscitur, id est, ut credatur in Dei filium. Credidisse autem in Dei filium quid proficit, si
Abbreviated transcription (Latin):
est: & fides ista ñ moritur. Martha dep̃cans fris suiuitã. int̾ rogata
an ita crederet: itt credidit. Quã rogo uł aquo uitã expectat hoc
denegans cũ solasit uita sic credere: Magnũ ẽ. enĩ fideihuiꝰ sacram̃tũ
cȩcus hic ad głam dĩ natus fuerat ut inxp̃i oꝑe dĩ oprs possit
intelligi. ñ expectata ab eo fuit fides confessionis. sed qui in re¬
ceptis oculis auctorẽ sibi tanti muneris nesciebat. meruit hoc
postea ut fidẽ disceret. Non enĩ cęcitatis depulsio: uitȩ ęt̾nitat
afferebat. obqđ dns iã sanũ & de sẏnagoga eiectũ in terrogat
dicens : Tu credis infiliũ dĩ Ne damnum sibi puttret ẽe se
carere synagoga cuum mortt litatẽ fides confessa rediberet
cũ ille incertus etiã ñ respondisset. quis es t dñẽ ut eredã ieum:
ignorationẽ quẽ post oculoꝵ recuperationẽ titntȩ fidei intelligen¬

Expanded text:
est, et fides ista non moritur. Martha deprecans fratris sui vitam, interrogata est, et fides ista non moritur. Martha deprecans fratris sui vitam, interrogata an ita crederet, ita credidit. Quam, rogo, vel a quo vitam exspectat hoc denegans, cum sola sit vita sic credere? Magnum est enim fidei hujus sacramentcaecus hic ad gloriam Dei natus fuerat, ut in Christi opere Dei opus posset intelligi, non exspectata ab eo fuit fides confessionis: sed qui in receptis oculis auctorem tanti sibi muneris nesciebat, meruit hoc postea ut fidem disceret. Non enim caecitatis depulsio vitae aeternitatem afferebat. Ob quod Dominus jam sanum, et de synagoga ejectum interrogat dicens: Tu credis in filium Dei ? Ne damnum sibi putaret esse, se carere synagoga, cui immortalitatem fides haec confessa redhiberet. Et cum ille incertus etiamnum respondisset, Quis est, Domine, ut credam in eum ? ignorationem ejus, quem post oculorum recuperationem tantae fidei intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ipũ illum qđ ad optiuũ erit. reliquũ nom̃ excludat. Nam
filii ꝓprietatẽ creatura ñ habet. & dĩse ille filiũ m̃tiatur & ꝑ hoc aqͥb.
in anis furor expetis. & qua salutis tuȩ fidutia creaturã. eẽ. xp̃m po¬
tius quã filiũ blasphemo ore contendis: Oportuerat te ex euangłiis
nosse actenere : fideihuius sacram̃tũ. Nam cũdñs posset omĩa : tcm̃
inuno quoq eoꝵ qui orabant oꝑationis suȩ effec tũ meritũ uoluit¬
esse confessionis. Neq enĩ ei uir tutẽ quidĩ uirtus ẽ confessio orantis
ad debat. sed fidei erat p̃miũ hoc mereri Namq cum marthã rogantem
plataro int̃rogaret. an eos qui inse credidissent mori ñ crederet inet̾nũ.
at illa conscientiȩ suȩ fidẽ elocuta ẽ dicens. Utq dnẽ Ego credidi
quia tues xp̃s filius dĩ qui in hoc mundo uenisti Confessio hȩc ȩt̃nitas

Expanded text:
deinde ipsum illud, quod adoptivum erit, reliquum nomen excludat. Nam deinde ipsum illud, quod adoptivum erit, reliquum nomen excludat. Nam filii proprietatem creatura non habeat, et Dei se ille filium mentiatur: et per hoc a quibus inanis furor, expetis? Et qua salutis tuae fiducia creaturam esse Christum potius quam filium blasphemo ore contendis? Oportuerat te ex Evangeliis nosse ac tenere fidei hujus sacramentum. Nam cum Dominus possit omnia, tamen in unoquoque eorum, qui orabant operationis suae effectum, meritum esse voluit confessionis. Neque enim ei virtutem, qui Dei Virtus est, confessio orantis addebat: sed fidei erat praemium, hoc mereri. Namque cum Martham rogantem pro Lazaro interrogavit, an eos qui in se credidissent mori non crederet in aeternum, ad illa conscientiae suae fidem elocuta est dicens, Utique, Domine, ego credidi quia tu es Christus filius Dei, qui in hunc mundum venisti ; confessio haec aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ significant̃ expressit. Et qui superius filios plures ꝑspm̃
adoptionis demonstrasset : nunc uni genitũ dm̃ filiũ. ꝓprietatis osten¬
ignorantiȩ ẽ. ubi ignorari ñ licet qđ negatur Creatura exnihilo
sub sistens dĩfilius dicitur. Hoc sinec pater loqu̾utus . ẽ. nec̃ filius testa
re tantũ modo sed odisse Cũ enĩ pat̾ defilio suo dicat. hic. ẽ. & filius
dese dicat. qui tecũ loquitur ipe .ẽ. & petrus confiteatur tues. & io ħs
testetur hic uerus ẽ. sed & paulus ñ desistat p̾dicare de ꝓprio filio:
ñ intelligo aliud quã negandi esse odiũ ubi imperitiȩ error non
excusatur in crimine loquitur hȩc interim. loquit᷑ plane ꝑ aduentꝰ
sui ꝓ pħas & p̃uios. ipe ille qui postea erit in antichristo locirarus.
salutarẽ fider confessionẽ huiꝰ tẽpitim̃tis norus inquietans: ut primũ
conscientiȩ nrẽ qua ita credimꝰ intelligentiã filii naturalis euellat

Expanded text:
viritatem significanter expressit: ut qui superius filios plures per spiritum adoptionis demonstrasset, nunc unigenitum Deum filium proprietatis ostenignorantiae est, ubi ignorari non licet quod negatur. Creatura ex nihilo subsistens Dei filius dicitur. Hoc si nec Pater locutus est, nec Filius testature tantummodo, sed odisse. Cum enim pater de filio suo dicat, Hic est ; et Filius de se dicat, Qui tecum loquitur, ipse est ; et Petrus confiteatur, Tu es ; et Joannes testetur, Hic verus est ; et Paulus non desistat praedicare de proprio: non intelligo aliud quam negandi esse odium, ubi imperitiae error non excusatur in crimine. Loquitur haec interim, loquitur plane per adventus sui prophetas ac praevios ipse ille, qui postea erit in antichristo locuturus: salutarem fidei confessionem his tentamentis novis inquietans, ut primum conscientiae nostrae, quia ita eredimus, intelligentiam filii naturalis avellat;
Abbreviated transcription (Latin):
ac nuncupari ꝑfidẽ merit sunt. Ait nanq: Iuot quot enĩ spũdi agun¬
tur : hi filii sunt dĩ Non enĩ accepistis spm seruitutis iterũ intimor ẽ:

Expanded text:
ac nuncupari per fidem meriti sunt. Ait namque: Quotquot enim spiritu Dei agunac nuncupari per fidem meriti sunt. Ait namque: Quotquot enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non enim accepisti
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ hic uerus dĩ filius nobis sit & uita ȩt̃na & resur rectio : nec uit
aet̃ na. ẽ ei nec resurrectio. cui ille ñuerus. ẽ. Et hȩc quidẽ ioħs disci¬
płs adnõ dilectus Sed nihil abhis dissimile: exꝑsecutore apłs &¬
uas electionis p̃dicauit: Iuis enĩ sermo eiꝰ non sub filii confessione
ẽ: Quȩ epła ñ desacram̃to ueritatis istius cępta .ẽ. in quo nomi¬
ne non ꝓprietatis significatio ẽ: Cũ enĩ dicit. reconciliati sumus dõ
ꝑmortẽ filii sui & rursum: Ds filiũ suũ misit insimilitudinẽ car¬
nis peccati & rursum Fidelis ds̃ ꝑquẽ uocati estis in cõmunione filii
euis Quidhic hereticoꝵ furto loci relictũ. ẽ. Filius suus.ẽ. filius
itẽ ꝓprietas enuntiat: fidẽ confessio testatur. Non i¬
go quid addi possit ad naturam filii: quã qđ filius eius. ẽ. qui eẽ
pater creditur Non incerta & infirma ille qui electionis. ẽ uas

Expanded text:
Et cum hic verus Dei filius nobis sit, et vita aeterna, et resurrectio; nec vita Et cum hic verus Dei filius nobis sit, et vita aeterna, et resurrectio; nec vita aeterna est ei, nec resurrectio, cui ille non verus est. Et haec quidem Joannes discipulus a Domino dilectusvas electionis praedicavit. Qui enim sermo ejus non sub filii confessione est? Quae epistola non de sacramento veritatis istius coepta est? In quo nomine non proprietatis siper mortem filii sui ; et rursum: Deus filium suum misit in similitudinem carnis peccati ; et rursum: Fidelis Deus, per quem vocati estis in communionem filii ejus : Quid hic haereticorum furto loci relictum est? Filius suus est, filiusitur, veritatem proprietas enuntiat, fidem confessio testatur: non intelligo quid addi possit ad naturam filii. Nam quod filius ejus est, qui esse pater creditur; non incerta et infirma ille, qui electionis est vas
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ tuȩ auctor est. Anne secretũ tibihoc ꝑ familiaritatẽ amoris
recũ benti in pectus suũ dñs ostendit. Aut solus ad crucẽ sequens. int̾
cȩtera suscipiendȩ tibi in matrẽ mariȩ prȩcepta. hȩc quoq in illa spe¬
cialis inte amoris contestatione didicisti. uł ad sepulchrũ prior quoq
petro currens adeptus es. uł intra consessus angłoꝵ & signatoꝵ libroꝵ
insolubiles nexus. et signoꝵ cȩlestiũ multiformes potestates. & noua¬
rũ atq in cõprehensibiliũ cantionũ ẏmnos sẽpit̾ nos. tãpia tibihȩc ꝑ
agnũ ducẽ reuelata doctrina ẽ. nepat̃ pat̾sit. nefilius filius sit. nena tu¬
ra naturasit. neueritas ueritassit : Hȩc enĩ apud te om̃ia : demutantur
in falsa Apłs concessã sibi optimã intelligentiã. uerbũ dĩ filiũ dicit:
tu affirmas creationẽ. tu p̃dicas adoptionẽ. tu negas natiuitatẽ

Expanded text:
scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit ? Aut solus ad crucem sequens, inter caetera suscipiendae tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti ? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro currens adeptus es ? Vel intra consessus angelorum 166 et signatorum librorum insolubiles nexus, et signorum coelestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem revelata doctrina est, ne Pater pater sit, ne Filius filius sit, ne natura natura sit, ne veritas veritas sit ? Haec enim apud te omnia demutantur in falsa. Apostolus concessa sibi optima intelligentia verum Dei filium dicit: tu affirmas creationem, tu praedicas adoptionem, tu negas nativitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
& audiamus om̃s quissit hic doctor. Dictũ nãq ẽ Hic ẽ. antixp̃s.
qui negat patrẽ & filiũ. Iuid agis tu assertor creaturȩ. & de ñextan
ces excludere te posse credis. ne esse antixp̃s intelligaris.Si infide
tua ꝑnaturã pat̾ ẽ. & ꝑ naturã filius ẽ: maledicus egosũ op ꝓbrium
in te alieni nominis referens lin uero simulata om̃iã sunt. & potius
nuncupata quã ꝓpria : fidei tuȩ ab apło disce cognom̃. & audi quęsit
crediti filii fides. Sequitꝰ᷑ enĩ. Qui negat filiũ: neq. patrẽ habet Qui
confitetur filiũ : & filiũ & patrẽ habet Negans filiũ caret patre : con¬
fitens filiũ atq habens. habet patrẽ. Quero hic quid adoptiua nomi¬
na loci habeant. Nũquid ñ naturȩ res ista om̃is ẽ: & quia naturȩ¬
carens. & ex inaniti xp̃ĩ spm̃ ac nom̃ ꝓfitens. & nesciens ad sacram̃tũ saluti
nrẽ dĩfiliũ uenisse : ꝑ hoc indigna optimȩ huus intelligentiȩ sensu.

Expanded text:
 audiamus omnes quid sic hic doctor. Dictum namque est: Hic est antichristus, qui negat Patrem et Filium . Quid agis tu assertor creaturae, et de non exsvoces excludere posse te credis, ne esse antichristus intelligaris? Si in fide tua per naturam pater est, et per naturam filius est; maledicus ego sum, opprobrium in te alieni nominis referens. Sin vero simulata omnia sunt, et potius nuncupata quam propria; fidei tuae ab apostolo disce cognomen, et audi quae sit crediti Filii fides. Sequitur enim, Qui negat Filium, neque Patrem habet: qui confitetur Filium, et Filium et Patrem habet . Negans Filium caret Patre: confitens Filium atque habens, habet Patrem. Quaero hic quid adoptiva nomina loci habeant. Numquid non naturae res ista omnis est? Et quam naturcarens, et in antichristi spiritum ac nomen proficiens, et nesciens ad sacramentum salutis nostrae Dei filium venisse per hoc indigna optimae hujus intelligentiae sensu,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓalienis suo ꝓconnuncupandis ꝓprio. Quȩre uirtutẽ dicti: ut
magnitudinẽ caritatis intelligas. Quid sit ꝓpriũ expende : ne igno
eritatẽ. Nunc enĩ apłs ꝓpriũ ait filiũ : cũ inmultis uł suũ.¬
sȩpe dixisset & quãuis multi codices. ꝑ trans latoꝵ simplicẽ intelli¬
gentiã in hoc loco. ꝓproprio filio. suo filio conscriptũ habeant: tam̃
grecitas qua lingua apłs .ẽ. loquutus. ꝓpriũ nunc magis quã suum
nuncupat. licet cõmunis intelligentiȩ sensus. ñ satis int̾ ꝓpriũ &

Expanded text:
sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut sed pro alienis suo, pro connuncupandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis intelligas. Quid sit proprium expende; ne ignores veritatem. Nunc enim Apostolus proprium ait filium, cum in multis vel suuepe dixisset. Et quamvis multi codices, per translatorum simplicem intelligentiam, in hoc loco pro proprio filio, suo filio conscriptum habeant: tamen graecitas, qua lingua Apostolus est locutus, proprium nunc magis quam suum nuncupat. Et licet communis intelligentiae sensu non s