comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum repulsus: ad sclaria uisibilia cõpellor
redire: & utinã me ipsũ cognoscã & seiam.
qd si anime mee que corporis mei obtinet
principatũ nec originem scio. nec metior
quantitatẽ nec qualis sit intueri sufficio᷑.
si ignota est mͥ ratio quare ipsa delectetur
in corpore ꝑsecutore suo. si nescio qͥs hanc
legem m̃bris insculpserit. ut tã iuolenta
natura det̾iori succũbat: patient̃ me ferre
oportet. si oꝑatorem uniu̾sitatis ñ intelligo.
qui in minimis oꝑationũ suarũ particulis
meã ꝓfiteor cecitatẽ. Insolubilis uidet᷑ hec
questio. quare homo rationabilis innegata
ruitatur ce uetita: & semꝑ in illicitis delectet᷑.
Omĩno rarũ ẽ &e difficile fieri bonũ: facile
& pnum ẽ ẽẽ. mału: & hac sine magistro sine
exemplo doctrina statim apubescentib anniᷤ
imbiumur &e docem᷑. Uide in ipsis qui sc̃imo¬
niam ꝑfitent᷑. que religio manũ claudat por¬
rectis munerib: que solitudo aures obserat.

Expanded text:
 ad saecularia visibilia compulsus sum redire. Et utinam me ipsum cognoscam et sciam! Quod si animae meae, quae corporis mei obtinet principatum, nec originem scio, nec metior quantitatem, nec qualis sit intueri sufficio, si ignota est mihi ratio quare ipsa delectetur in corpore persecutore suo; si nescio quis hanc legem membris insculpserit, ut tam violenta natura deteriori succumbat, patienter me ferre oportet si operatorem universitatis non intelligo, qui in minimis operationum suarum particulis meam profiteor caecitatem. Insolubilis videtur haec quaestio, quare homo rationabilis in negata nitatur et vetita, et semper illicitis delectetur. Omnino rarum est et difficile fieri bonum, facile et pronum est esse malum; et hac sine magistro, sine exemplo doctrina statim a pubescentibus annis imbuimur et docemur. Vide in ipsis qui sanctimoniam profitentur, quae religio manum claudat porrectis muneribus, quae solitudo aures obserat
Abbreviated transcription (Latin):
recedere. Adĩ dilectione recedit᷑: cũ uł aliquid
dignũ dãpnatione. cõmittit᷑: uł aliqͥd sine qͦ
ñ ẽ salus pret̾mittit᷑. Qͥcqͥd aut̃ p̃missa ratio¬
ne: fr̾ne dilectioni adicit᷑: totũ ꝓfecto diuine.
dilectioni subtrahit᷑. Cum enĩ sedm modu qͦ
dm̃ diligit sui dilectio metiat᷑ : tunc sołu minꝰ
diligit se ipsũ: qnͣdo minꝰ diligit dm̃. Porro
se ipsũ qui diligit: cuiꝰ ꝑditioni ñ parcit: Qo¬
mͦ gͦ aliũ diliget sicut se ipsũ: qui ñ diligit nec
ꝓdidit. consiliũ ñ exp̃ssit. At qmͣ diu̾sa in una
m̃te suggerãt affectus ce ratio: suꝑiꝰ satis osten¬

Expanded text:
liquid dignum damnatione committitur; vel aliquid, sine quo non est salus, praetermittitur. Quidquid autem, praemissa ratione, fraternae dilectioni adjicitur, totum profecto divinae dilectioni subtrahitur. Cum enim secundum modum quo Deum diligit, sui dilectio metiatur, tunc solum minus diligit se ipsum, quando minus diligit Deum. Porro se ipsum qui diligit, cujus perditioni non parcit? Quomodo ergo alium diliget sicut se ipsum, qui non diligit nec prodidit, consilium non expressit. At quam diversa in una mente suggerant affectus et ratio, su
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: qr affectũ quẽ sentiebat exp̃ssit. Qui
si postea dixiss mallem totũ mundu ꝑire. qm
me sołu a xp̃o separari: uerũ nichilomnꝰ dix¬
iss: qr rationis consiliũ ꝓdidiss. Illud tam̃ qͦd¬
rationũ suarũ secreto quo int̾ amplexus ihu
suauit qui escebat: ab illa ineffabil cõtẽplatio¬
nis eminentia qua celestiũ misti̾oꝵ secreta pu¬
rissimis oculis ꝑlustrabat: ab illa gratissime cõ¬
punctionis dulcedine: quȩ anima ilła celestia
sitientem sꝑitaliũ affectuũ suauissimis stillulis
ꝑfundebat: ad mundi strepitũ obfratrũ salu¬
tem optauerit euocari. Qũã euocationẽ axp̃o
separationẽ ille ñ ambigit. nominandam:
qui ꝓ modulo suo gustat. & uidet qm̃ duleis ẽ
dñs: qmͣ beatus onlĩs qui sꝑat in eo. Porro qͥsic
a xp̃o separari uł fr̃na dilectione ꝓuocatus
elegit. uł suꝑioꝵ auctoritate coactus consensit:
ꝓuidendu sibi ẽ ne obruat ista necessitas: &
ꝑeat illa suauitas.

Expanded text:
dixit, quia affectum, quem sentiebat, expressit. Qui si postea dixisset, mallem totum mundum perire, quam me solum a Christo separari, verum nihilominus dixisset, quia rationis consilium prodidissrationum suarum secreto, quo inter amplexus Jesu suaviter quiescebat: ab illa ineffabili contemplationis eminentia, qua coelestium mysteriorum secreta, purissimis oculis perlustrabat; ab illa gratissimae compunctionis dulcedine, qua animam illa coelestia sitientem, spiritualium affectuum suavissimis stillulis perfundebat? ad mundi strepitum, ob fratrum salutem, optaverit evocari. Quam evocationem, a Christo separationem, ille non ambigit nominandam; qui pro modulo suo gustat et videt, quoniam dulcis est Dominus; quam beatus omnis qui sperat in eo . Porro qui sic a Christo separari, vel fraterna dilectione provocatus elegit, vel superiorum auctoritate coactus consensit, providendum sibi est ne obruat ista necessitas, et pereat illa suavitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fr̃ib pouere: ad uite contẽptũ. ñ ad anime.
ꝑtinet. detrim̃tũ. Sic enĩ ñ ad ꝑditionẽ: s
potiꝰ ponit᷑ ad salutẽ. Unde sic animã pone̾:
ipsi utiq aiime. consulere ẽ: S &e illud forte
laudabilit fieri pot̃. ut exsola dilectione qͥs
ꝓ alt̾i corpore suũ corpꝰ obiciat: ut aũt ñ di¬
co ꝓ uniꝰ anime s etiã ꝓ totiꝰ mundi salute sue
anime detrim̃tũ sustineat. saluo uere dilec¬
tiomis ordine: fieri ñ pot̾. Quã enĩ dabit homo
cõmutationem ꝓ anima sua: Qͥd ꝓdest ei si¬

Expanded text:
pro fratribus ponere , ad vitae contemptum, non ad animae pro fratribus ponere , ad vitae contemptum, non ad animae pertinet detrimentum. Sic enim non ad perditionem, sed potius ponitur ad salutem. Unde sic animam ponere, ipsi utique animae consulere est. Sed et illud forte laudabiliter fieri potest, ut ex sola dilectione quis pro alterius corpore, suum corpus objiciat: ut autem non dico pro unius animae, sed etiam pro totius mundi salute, suae animae detrimentum sustineat, salvo verae dilectionis ordine fieri non potest. Quam enim dabit homo commutationem pro anima sua? Quid prodest ei, si
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuũ sicut te ipsũ. Consulte non ait
diliges ꝓximũ tuũ qnͣtum te ipsũ: s sic̃ te ip¬
sũ. Modũ gͦ diligendip̃seripsit: ñ qnͣtitatem
indixit. Sic aũt sua sibi exhibeat᷑ dilectio:
ut pͥmo anime sue que potior sui pars ẽ con¬
sulat. ad salutẽ: deinde corpori ad necessita¬
dem. Qõ si aliqñ incũbat necessitas alt̾m con¬
tẽpnendi: etiã corꝑis patiat᷑ interitũ: dũ
tam̃ anime ñ sustineat detrim̃tũ. Nec hoc
ẽ corpꝰ odire : s animã corpori in dilectiõe.
p̃ferre. Ab hac gͦ sui dilec̃tione ñqm̃ recedat:
& ad consulendii pximo securus accedat. A¬
gat gͦ cũ pximo qnͣtum pot̃: ut ce saluuꝰ cor¬
pore. ce sanus sit m̃te. Nam si altm hoꝵ negli¬
git: ꝓfecto pximũ qui ex utroq constat ñ
diligit. Nulla sane ratione ul p̃cepto cõpellit᷑.
sue anime ꝑditione anime fr̃ne cõparare
salutẽ: nec sui corꝑis interitu fr̾ni coporis
int̾itum ꝓpulsare. Nam qd̾ p̃cipim᷑ animas

Expanded text:
mum tuum sicut te ipsum . Consulte non ait: Diliges proximum tuum, quantum te ipsum, sed sicut te ipsum. Modum ergo diligendi praescripsit, non quantitatem indixit. Sic autem sua sibi exhibeatur dilectio, ut primo animae suae, quae potior sui pars est, consulat ad salutem, deinde corpori ad necessitatem. Quod si aliquando incumbat necessitas alterum contemnendi; etiam corporis patiatur interitum, dum tamen animae non sustineat detrimentum. Nec hoc est corpus odire, sed animam corpori in dilectione praeferre. Ab hac ergo sui dilectione nunquam recedat, et ad consulendum proximo securus accedat. Agat ergo cum proximo quantum potest ut et salvus corpore, et sanus sit mente. Nam si alterum horum negligit, profecto proximum, qui ex utroque constat, non diligit. Nulla sane ratione vel praecepto compellitur, suae animae perditione animae fraternae comparare salutem; nec sui corporis interitu fraterni corporis interitum propulsare. Nam quod praecipimur animas
Abbreviated transcription (Latin):
cernendi scientia incipit clauis eccłie ẽẽ: ubi
ligandi soluendiq auctoritas ei addit᷑. Hoc aũ
Nulli enĩ licet excõmunicare alt̾iꝰ parrochia¬
num: qr talis excõmunicatio uires ñ habet.
Nullus enĩ alt̾i iudicis ñ sui sententia teneb̾r.
aut damnabit᷑. Sunt aũt qui dicunt potentiã
hos sciłs duos effectꝰ. qd̾ ea peccator ligat᷑. hoc ẽ

Expanded text:
cernendi scientia incipit esse clavis Ecclesiae, ubi ligandi solvendique auctoritas ei additur. Hoc autNulli enim licet excommunicare alterius parochianum, quia talis excommunicatio vires non habet. Nullus enim alterius judicis nisi sui sententia tenebitur aut damnabitur. Sunt autem qui dicunt potentiam hos scilicet duos effectus: quod ea peccator ligatur, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
cant tempus gr̃e: qr sc̃a eccłia que ab initio
mundi ceꝑit: in tempore gr̃ẽ ꝑimimolationem
agni immacłati redẽptionem accepit. Tunc
nãq fabricata ẽ arcba: qñ de latere. xp̃i in
eruce pendentis. in sanguine &e aqua ꝓfluxe.¬
runt eccłie saeram̃ta. Qnͣdo agnoꝰ immolatꝰ
est: tc̃ sponsa agni nata ẽ. Qͣndo ad̾a soporat᷑
est: tõ eua fabricata ẽ. Ascendit sponsus nr̃
thalami sui lectũ. dormiuit moriendo: exhibu¬
it qd̾ ab inicio ꝑfuit: fecit qd̃ ab initio fuit.

Expanded text:
cant tempus gratiae, quia sancta Ecclesia, quae ab initio mundi coepit, in tempore gratiae per immolationem Agni immaculati redemptionem accepit. Tunc namque fabricata est arca, quando de latere Christi in cruce pendentis in sanguine et aqua profluxerunt Ecclesiae sacramenta. Quando Agnus immolatus est, tunc est sponsa Agni nata. Quando Adam soporatus est, tunc Eva fabricata est . Ascendit sponsus noster thalami sui lectum, dormivit, moriendo exhibuit quod ab initio profuit, fecit quod ab initio fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cto suo sursũ inuũ colligit᷑. qͥd aliud signifi¬
cat: nͥ qd̃ cũ ab huiꝰ uitȩ tenebris educti fueri¬
mus. tẽ omĩum desiderioꝵ nr̃oꝵ finẽ ad unũ
referemꝰ: qñ sicuti ẽ dm uidere. ceꝑimꝰ ut ĩa
nicħ libeat nͥ eiꝰ faciem sine int̾missione intue¬
ri: eiꝰ dulcedine sine fastidio satiari: erꝰ amo¬
leuitatẽ. ubiq ẽẽ poterimꝰ. Uolabimꝰ m̃te per¬
ce corpore: qñ ipsi sensus nr̃i corporei uertent᷑ in
rationẽ. ratio in intellectũ. intellectus tnsibit.
in d̾m: cui nos coniungim᷑ ꝑ unũ mediatorẽ
oralit̃ quisqͥs se ab hiuꝰ mundi
delectatione separare.&e uirtutib oꝑam
ficare debet intus edificiũ uirtutũ: ut sit in¬
ꝑseuerantia bone oꝑationis longus: in dilectio¬
ne amplus: in desiderio altus: ut corsursũ ha-¬
beat ubi xp̃c est in dextera dĩ sedens. Unde ce
ipsiꝯ crucifixi caput in altitudine erucis po¬
sitũ est. manꝰ aũt in latitudine expanse st̃:

Expanded text:
cto suo sursum in unum colligitur, quid aliud significat, nisi quod cum ab hujus vitae tenebris educti fuerimus, tunc omnium desideriorum nostrorum finem ad unum referemus, quoniam sicuti est, Deum videre coepimus, ut jam nil libeat, nisi ejus faciem sine intermissione intueri, ejus dulcedine sine fastidio satiari, ejus amolevitatem ubique esse poterimus. Volabimus met corpore, quando ipsi sensus nostri corporei vertentur in rationem, ratio in intellectum, intellectus transibit in Deum, cui nos conjungemur per unum mediatorem  Quisque se ab hujus mundi delectatione separare, et virtutibus operam ficare debet intus aedificium virtutum, cujus bona operatione longus, in dilectione amplus, in desiderio altus, ut cor suum habeat ubi Christus est in dextera Dei sedens. Unde et ipsius crucifixi caput in altitudine crucis positum est, manus autem in latitudine expansae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uod in suꝑiorib archa contrahit᷑. in in¬
feriorib dilatat᷑: hoc significat. qd̾ in
alium: ita ut semꝑ qnͣto ꝑfectiores tanto siñ
pauciores. In supremo ad uniꝰ cubiti m̃suram
archa contrahitur: qr xp̃c caput eccłiȩ. suȩ

Expanded text:
n superioribus arca contrahitur, in inferioribus dilatatur, hoc significat, quod in alium, ita ut semper quanto perfectiores, tanto sint pauciores. In supremo ad unius cubiti mensuram arca contrahitur, quia Christus caput Ecclesiae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicas ipsrꝰ conscientie testimonio. Hic iocun¬
ditas qua timor exeludit᷑: hic tranqͥllitas qͣ ira
conpescit᷑ hic securitas qua mundꝰ ꝯtempnit᷑.
Comꝑet᷑ queso om̃ib diuitiis. om̃ib delicus m̃u¬
di. omib honorib hoc unũ famuloꝵ xꝑi qd̾ mor¬
dem ñ tuent. Qͥd queso in mundo iocuncfu.
cũ ipsa eiꝰ iocunditas conscientiã pungat: cũ
timorẽ mortis incutiat: cũ amatores suos et̃¬
ne dãpnationi addicat:¬

Expanded text:
judicas ipsius conscientiae testimonio. Hic jucunjudicas ipsius conscientiae testimonio. Hic jucunditas, quia timor excluditur; hic tranquillitas, qua, ira compescitur; hic securitas, qua mundus contemnitur. Comparetur, quaeso, omnibus ditiviis, omnibus deliciis mundi, omnibus honoribus hoc unum famuloem non timent. Quid, quaeso, in mundo jucundum; cum ipsa ejus jucunditas conscientiam pungat, cum timorem mortis incutiat, cum amatores suos aeternae damnationi addicat
Abbreviated transcription (Latin):
dignitati. Suacdet ratio dm̃ ẽẽ diligendũ. qr ne¬
cessariũ hoc nob̾: qr cõmodi.qi dignũ. Necessari¬
um ut caueamꝰ dãpnationem: cõmodu ut acqui¬
ramꝰ głificationẽ: dignũ qri ipse pri diligens
nos. mĩto ipsis dilectionis exigit recõpensatio¬
nem. Desiderandꝰ ẽ homini ds tanꝙͣ bonum
suũ. sine quo necesse ẽ eũ semꝑ miserũ ẽẽ: eũ
quo ñ pot̾ nisi beatissimꝰ semꝑ ẽẽ: qͥ bonoꝵ nr̃oꝵ
ñ indigens. ꝓ nob̾ uoluit miser ẽẽ. O dñe qs̾¬
qnͣta in tui dilectione iocunditas: qͣnta in ioeũ¬
ditate tranquillitas: qnͣta intranqͥllitate secu¬
ritas. Non erꝰ qui te amat errat dilectio. qr te
nich̾ meli: ñ spes fallit᷑ quia nich amat᷑ fructu¬
osiꝰ: ñ excessus tiniet᷑ qr nec modꝰ amandi p̃scri¬
bit᷑: ñ niundiał amieiciȩ direptrix iors formidat᷑.
In tui dilectione ñ timet᷑ offensio. quȩ nulla ẽ insi
ipsa deserat᷑ dilectio: ñ int̾uenit ulla suspicio. qr

Expanded text:
dignitati. Suadet ratio Deum esse diligendum, quia necessarium hoc nobis, quia commodum, quia dignum. Necessarium, ut caveamus damnationem; commodum, ut acquiramus glorificationem; dignum, quia ipse prius diligens nos merito ipsius dilectionis exigit compensationem. Desiderandus est homini Deus tanquam bonum suum, sine quo necesse est eum semper miserum esse; cum quo non potest nisi beatissimus esse; qui bonorum nostrorum non indigens, pro nobis voluit miser esse. Huic quanta in tui dilectione jucunditas! quanta in jucunditate tranquillitas! quanta in tranquillitate securitas! non ejus qui te amat errat dilectio, quia te nihil melius; non spes fallitur, quia nihil amatur fructuosius; non excessus timetur, quia nec modus amandi praescribitur; mundialis amicitiae direptrix mors formidatur. In tui dilectione non timetur offensio, quae nulla est, nisi ipsa deseratur dilectio: non intervenit ulla suspicio, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾: nec dicit sufficit corhumanũ: donec
ad ilłu ꝑueni̾t & ilłu inuenerit. a qͦ factũ est
ut eẽt: &e ad quẽ factũ ẽ ut in illo beatũ eẽt.
Omĩs iocunditas. omĩs suauitas. om̃ĩs puleri¬
tudo rerũ conditaꝵ afficere cor humanũ pot̃:
satiare ñ pot̾: nͥ illa sola dulcedo ad quã fa¬
ctum ẽ. Nam species rerũ uisibiliũ qi uene
se manifestans ad nos usq emanat: &e ido cũ
ista sensũ nr̃m atq affectũ inse naturalit̾. ꝓuo¬
cant: ñ qͥdem desideriũ replent: s ad inqui
renda conditoris speciẽ &e er pulcritudinẽ
concupiscendã irritant. frgo ista oĩa q̃ foris
uident᷑ ad ꝓuocandũ affectũ humanũ ñ ad
satiandu facta st̃: ut ab eis excitatꝰ surgat
e ea ac̃tus tñscendat. Quappt̾ ñ satiat᷑ oclẽ uisu
nec auris implet᷑ auditu: qͥa delectat qd̃ pulerũ

Expanded text:
t cor humanum, donec ad illum pervenerit, et illum invenerit a quo factum est ut esset, et ad quem factum est ut in illo beatum esset. Omnis jucunditas, omnis suavitas, omnis pulchritudo rerum conditarum afficere cor humanum potest; satiare non potest, nisi sola illa dulcedo ad quam factum est. Nam species rerum visibilium quasi vese manifestans ad nos usque emanat. Et ideo, cum ista sensum nostrum atque affectum in se naturaliter provocant, non quidem desideriuulchritudinem concupiscendam irritant. Ergo ista omnia quae foris videntur ad provocandum affectum humanum, non ad satiandum facta sunt, ut ab eis excitatus surgat et ea auctus transcendat. Quapropter non saturatur oculus nec auris impletur auditu. Quia delectat quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ ẽ ad ꝑcipiendu u̾bum hoĩs. ut scientia
congrue in huinano corpore & ocłi cor̃a positi
st̃ &e aures a latere constitute: qiͣ ꝑ hoc nob̾ sig¬
nificet᷑. qd̾ nr̃a intentio scdario debeat dirigi
ad ꝑximũ. pͥncipalit̃ ad dm. Recte gͦ ut. osten¬
deret᷑ qualit̾̃ ex consideratione. uisibiliũ nascit᷑
in animo desideriũ et̃noꝵ ocħ soli ce aures
cõmemorant᷑: qr his solis fere sapientiȩ & uir¬
tuti uia patet ad animũ: qr du uisibiliũ pulcͥ¬
tudinẽ p̃ceti̾s sensib merã ꝑcipiunt: soli int̾
amorẽ inuisibiliũ bonoꝵ sinceriꝰ accendunt.

Expanded text:
entum est ad percipiendum verbum hominis, sic congrue in humano corpore, et oculi coram positi sunt, et aures a latere constitutae, quasi per hoc nobis significetur quod nostra intentio secundario dirigi debeat ad proximum, principaliter ad Deum. Recte ergo ut ostenderetur qualiter ex consideratione rerum visibilium, nascitur in animo desiderium aeternorum, soli oculi et aures commemorantur. Quia his solis fere sapientiae et virtuti via patet ad animum, quia, dum visibilium pulchritudinem prae caeteris sensibus meram percipiunt, soli interius amorem invisibilium bonorum sincerius accendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
on saturat᷑ ocłs uisu: nec auris implet᷑ audi¬
tu. Cũ om̃s sensus corporei in reb conditis
oblectam̃ta sua &e qiͣ ꝓprias quascda delicias sin¬
guli p̃paratas inueniant: ut pote uisus speciem.
duo sensus id est uisus ce auditꝰ. alim̃ta sua ma¬
gis ad sp̃alem iocunditatẽ trahunt. Unde &
illoꝵ refectio defecationẽ ñ habet: qr cũ ꝑ¬
ceptione dulcedinis nulła trahunt massam
limiore in corpore sedem sortit st̃: ut libere ce
fine obstaculo ad delectationes suas effluant:
uł influentes in se sine difficultate admittan.¬
st̃ quib anime rationalis natura tota disponit᷑.
uideł cognitio & affectꝰ. id est sapientia & amor̾
que duo si anima ꝑfecte obtineat ae legitime.
disponat beata ẽ. si uͦ uł in his deficiat. uł otͣ¬

Expanded text:
on saturatur oculus visu, nec auris impletur auditu. Cum omnes sensus corporei in rebus conditis oblectamenta sua, et quasi proprias quasdam delicias singuli praeparatas inveniant, utpote visus speciem, duo sensus, id est visus et auditus alimenta sua magis ad spiritalem jucunditatem trahunt. Unde et illorum refectio defaecationem non habet, quia cum perceptione dulcedinis nullam trahunt massam limiorem in corpore sedem sortiti sunt, ut libere et sine obstaculo ad suas delectationes effluant, vel influentes, in se sine difficultate admittansunt, quibus animae rationalis natura tota disponitur, videlicet cognitio et affectus, id est sapientia et amor. Quae duo si anima perfecte obtineat et legitime disponat, beata est. Si vero vel in his quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ distinctione dicta sunt diligenter
inspectis: patet ni fallor que in illis sit. queren¬
da utilitas. Illa nimirũ ut in eoꝵ desideriũ
que diligenda sunt ipsis affectib quasi amo-¬
ris quibdã aculeis excitem᷑: ut ipsũ amor̃ẽ
ipsoꝵ affectuũ infusa dulcedine. suaurꝰ ac ꝑ¬
inde diligentiꝰ teneam: ut actus ipsos qͥb
ad desiderata tendimꝰ. qnͣto affectuosis tan¬
to delectabiliꝰ: qnͣto aũt delectabilis tanto
feruentis exerceamꝰ. Ipsũ sane desideriũ aesi¬
scdm affectũ excitari habet: rarissime tam̃
affectu teneri utilissimũ ẽ: s ipsa oꝑa seđm af¬
fectum ordinari pret̃ ordinẽ ẽ. Nam ipsũ desi¬
derium scd̾m rationẽ uniforme ẽ: qd̾ in eo tm̃
amore qui ex affectu ẽ sentit᷑: in eo aũt qui ex
ratione: in sola uoluntate cõputat᷑.l

Expanded text:
tuum distinctione dicta sunt, diligenter inspectis, patet, ni fallor, quae in illis sit quaerenda utilitas. Ilia nimirum, ut in eorum desiderium, quae diligenda sunt, ipsis affectibus, quasi amoris quibusdam aculeis excitemur; ut ipsum amorem, ipsorum affectuum infusa dulcedine suavius, ac proinde diligentius teneamus; ut actus ipsos, quibus ad desiderata tendimus, quanto affectuosius, tanto delectabilius; quanto autem delectabilius, tanto ferventius exerceamus. Ipsum sane desiderium etsi affectum excitare habet; rarissime tamen affectu teneri, utilissimum est; sed ipsa opera secundum affectum ordinari, praeter ordinem est. Nam ipsum desiderium secundum rationem uniforme est; quod in eo tantum amore, qui ex affectu est, sentitur; in eo autem qui ex ratione, in sola voluntate computatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uplex ẽ uidendi uis. Anima uidet. xlui.¬
m̃suram. pondus. & numerũ ꝑ se: indet
idest corporea: incorporea uͦ ꝑse quib ẽ ipsa
&e tria decem: nulla pret̃ humana animã
uł potest scire uł poterit.

Expanded text:
est uidendi uis: anima uidet mensuram pondus et numerum per se, uidet id est corporea, incorporea uero per se, quibus est ipsa et tria decem, nulla praeter humanam animam uel potest scire uel poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
& multa huiꝰmodi. In uisione aũt. sꝑitali
anima fallit᷑ & illudit᷑: qm̃ ea que uidet a¬
liquando uera aliquando falsa: aliqñ ꝑtur¬
bata aliqñ tranqͥlla st̃. Ipsa aũt uera aliqñ¬

Expanded text:
et multa hujusmodi. In visione etiam spirituali et multa hujusmodi. In visione etiam spirituali anima fallitur et illuditur, quoniam ea quae videt, aliquando vera, aliquando falsa, aliquando perturbata, aliquando tranquilla sunt. Ipsa autem vera aliq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssas corporaliũ rerũ similitudines in sp̃u ui¬
deat. Intellectu ea que nec corpora nec corpo¬
rũ formas habent conspicit: sicut ẽ iusti¬
cia. sapientia: uelut ipsa mens. & omĩs aĩe.
affectio bona. Ita tria genera uisionũ mani¬
festa sunt. Primũ corporale: quo ꝑ corporis
sensus corpora sentiunt᷑. Scdm spiritale:
quo corpoꝵ similitudines spũ ñ m̃te cernen¬
tur. Terciũ intellectuale: quo ille res que
nec corpora nec corpoꝵ formas habent m̃te¬
conspiciunt᷑. Intellectuali uisione nunqͣm
fallitur anima. Aut enĩ intelligit & uerum
ẽ: aut si uerũ ñ est ñ intelligit. In uisione
aũt corporali sepe fallit᷑ anima: cũ in ipsis
corporib fieri putat. qd̾ fit in corporis sen¬
sib. Sicut nauigantib uident᷑ in t̾ra mo¬
ueri qui stant: & intuentib cełu sidera sta¬
res una duas formas habere uidet᷑: &e unꝰ
homo duo capita: & in aqua remus infractꝰ

Expanded text:
pressas corporalium rerum similitudines in spiritu vipressas corporalium rerum similitudines in spiritu videat. Sed intellectu ea quae nec corpora nec corporum formas habent conspicit, sicut est justitia et sapientia, vel ipsa mens et omnis animae affectio bona. Ista tria genera visionum manifesta sunt. Primum corporale, quo per corporis sensus corpora sentiuntur. Secundum spirituale, quo corporum similitudines spiritu, non mente cernuntur. Tertium intellectuale, quo illae res quae nec corpora nec corporum formas habent conspiciuntur. In intellectuali visione nunquam fallitur anima: aut enim intelligit, et verum est; aut si verum non est, non intelligit. In visione autem corporali saepe fallitur anima, cum in ipsis corporibus fieri putat, quod fit in corporis sensibus. Sicut navigantibus videntur in terra moveri, quae stant; et intuentibus coelum, sidera stares una duas formas habere videtur, et unus homo duo capita, et in aqua remus infractus,
Abbreviated transcription (Latin):
cia spiritalis. simplex & indissolubilis.
inusibilis & incorporea: passibilis atq mu¬
tabilis: carens pondere figura & colore. Non
ẽ credenda pars s creatura łi: nec. etiã de
substancia di. uł de qualibet elem̃toꝵ mate¬
ria: s ex nichilo creata. Si enĩ ex semet ipso
eam ds̃ feciss: nequaquã uiciosa uł muta¬
habens originem: inicium habet: finẽ: ñ
habet: & cũ sit spiritalis nature: nicħ ha-¬
bet mixtũ concretũq t̾renum: nil humidũ
aerium uł igneum᷑. nulłu habet. colorem:
nullo loco continet᷑. nullis m̃bris circũseri¬
bitui: nullo spacio finit᷑: s ita ẽ cogitanda
& intelligenda sicut sapientia iusticia. et
cet̾e iuirtutes ab om̃ĩpotente create. Natã
aiime inuisibilis ẽ. et idõ inuisibiliter
in corpore manet: &e de corpore inuisibilit̃
egredit᷑. ꝑ corpus corpora uidet: sicut cełu
oe t̾ram & que in eis conspicua sunt. oculis
ui spiritali rapit᷑ anima: ut uice corpoꝵ ex¬

Expanded text:
ia spiritualis, simplex et indissolubilis, invisibilis et incorporea, passibilis atque mutabilis, carens pondere, figura et colore. Non est credenda pars, sed creatura Dei, nec etiam de substantia Dei, vel de qualibet elementorum materia, sed ex nihilo creata. Si enim ex semetipso eam Deus fecisset, nequaquam vitiosa aut mutahabens originem; initium habet, finem non habet. Et cum sit spiritualis naturae, nihil habet mixtum concretumque terrenum, nihil humidum, aereum vel igneum; nullum habet colorem, nullo loco continetur, nullis membris circumscribitur, nullo spatio finitur: sed ita est cogitanda et intelligenda, sicut sapientia, justitia, et caeterae virtutes ab Omnipotente creatae. Natura animae invisibilis est, ideo invisibiliter in corpore manet, et de corpore invisibiliter egreditur. Per corpus corpora videt, sicut coelum et terram, et quae in eis conspicua sunt oculis net spirituali rapitur anima, ut vice corporum ex
Abbreviated transcription (Latin):
i homo ꝑ suauitatẽ. pecca¬
uit: an non conuenit ut ꝑ asꝑitatẽ satisfaci¬
at: Et si tã facile uictus ẽ a diabolo ut dm̃ pec¬
cando exhonoraret ut faciliꝰ ñ poss: nonne.
iustũ est ut homo satisfaciens ꝓ peccato tan¬
ta difficultate uincat. diabołu ad honorẽ dĩ.
ut maiori ñ possit. An ñ est dignũ quatinꝰ
qui se sic dõ abstulit peccando ut se plus au¬
ferre ñ poss: sic se det. dõ satisfaciendo ut se¬
magis ñ possit dare: B. Non ẽ aliqͥd rationa¬
bilius. A. Nichil aũt asꝑiuis uł difficilius pot̃
homo ad honorẽ dĩ sponte &e ñ ex debito pati
qmͣ mortẽ: & nullatenꝰ seipsũ homo p̃ot̃ magiᷤ
dare do̾ qmͣ cũ se tradit morti ad honor̃e. illius.

Expanded text:
i homo per suavitatem peccavit, an non convenit ut per asperitatem satisfaciat? Et si tam facile victus est a diabolo, ut Deum peccando exhonoraret, ut facilius non posset, nonne justum est ut homo satisfaciens Deo pro peccato, tanta difficultate vincat diabolum ad honorem Dei, ut majori non possit? An non est dignum quatenus, qui se sic abstulit Deo peccando, ut se plus auferre non posset, sic se det Deo satisfaciendo, ut magis se non possit dare? BOS. Non est aliquid rationabilius. ANS. Nihil autem asperius aut difficilius potest homo ad honorem Dei sponte et non ex debito pati, quam mortem: et nullatenus seipsum potest homo magis dare Deo, quam cum se morti tradit ad honorem illiu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ liberã ad seruandã rectitudinẽ. & libe¬
ram a tẽptatione & peccato: si nulla tẽpta¬
tio pot̾ ilła nͥ uolentẽ au̾tere a rectitudi¬
ne ad peccatũ. idest aduolendũ qd̃ ñ debet:
Cũ gͦ uincit᷑: ñ aliena uincit᷑ potestate. s

Expanded text:
esse liberam ad servandam rectitudinem, et liberam a tentatione et peccato: si nulla tentatio potest illam, nisi volentem, avertere a rectitudine ad peccatum, id est ad volendum quod non debet? Cum ergo vincitur, non aliena vincitur potestate, sed
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa lucis: atq alia eiꝰ qui agit oꝑa tene.¬
brar ũ. Scimꝰ qm̃ qui facit ueritatẽ uenit¬
ad luicẽ: ut manifestent᷑ oꝑa eiꝰ. yultis au¬
dire huiꝰmodi oꝑatorẽ qmͣ siducia lit̃ oret.
eo qd̾ ipse in luce ambularet. In quacũꝙ
inquit die inuocauero te: uelocit̃. exaudi
me. Audite econtra qmͣ timide qmͣ uere¬
eunde supplicat: qui tenebras iniquitatiᷤᷤ
se incurrisse considerat. Custos qͥ de nocte:
eustos qui de nocte. Non dicit parce. ñ dic̃
miserere. Oqmͣ trepide supplicat qui non
audet dicere. miserere mei ds miserere
mei: qui ñ p̃sumit ut dicat. ds̃ ꝓpitiꝰ esto
mͥ peccatori. Sepe audimꝰ elemosinã peten¬
des. nicħ aliud ad transeuntẽ diuitẽ ela¬

Expanded text:
opera lucis, atque alia ejus qui agit opera teneopera lucis, atque alia ejus qui agit opera tenebrarum. Scimus quoniam qui facit veritatead lucem ut manifestentur opera ejus . Vultis audire ejusmodi operatorem quam fiducialiter orat, eo quod ipse in luce ambularet: In quacunque, inquit, die invocavero te, velociter exaundi me . Audite econtra quam timide, quam verecunde supplicat qui tenebras iniquitatis se incurrisse considerat. Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Non dicit, parce, parce; non dicit miserere. O quam trepide supplicat qui non audet dicere, miserere mei, Deus, miserere mei, qui non praesumit ut dicat, Deus, propitius esto mihi peccatori! Saepe audimus eleemosynam petentes nihil aliud ad transeuntem divitem cla
Abbreviated transcription (Latin):
tio diabolica noctẽ ingerit: inspiratio diuiL¬
na diem facit. Totiens uͦ noctis tenebras in.¬
currimꝰ quotiens ꝑ ignorantiã uł ꝑ malieiã
peccamꝰ: ce necesse. habentꝰ samaritano nr̃o
pclamare. Custos qui de nocte: custos qͥ d̾. ñ.¬
Iste utiq samaritamꝰ in die. iste nos eusto¬
dit in nocte. Iste inqm nos eustodit in die.
qmͣdiu dat nob̾ in bono ꝑseuerantiã. De no¬
cte nos custodit. ne post peccati lapsũ demur
in repbũ sensũ: & eundo de malo in malu
cadamus tandem in desꝑationẽ uł in m̃tis
obligationẽ. Ipse gͦ est custos nr̃: ipse eque
ne uͦ ꝑ spm suũ: recte ei ingeminando dicit᷑.
eustos quide nocte. custos qͥde nocte. Sed
cũ nos tam ꝑdiem qm̃ ꝑ noctẽ sicut dictũ
est eustodiat: in nocte se ẽẽ innuit qui sie
clamat: qui ñ diurne s tantũ nocturne
custodie mentionẽ facit. S alia debet. esse.
supplicatio ambulantis indie: &e alia am¬
bulantis in nocte. Alia deniq eiꝰ qͥ agit

Expanded text:
tio diabolica noctem ingerit, inspiratio divina diem facit. Toties vero noctis tenebras incurrimus, quoties per ignorantiam, vel per malitiam peccamus, et necesse habemus Samaritano nostro proclamare. Custos, quid de nocte? Custos, quid Iste utique Samaritanus in die, iste nos custodit in nocte. Iste, inquam, nos custodit in die, quandiu dat nobis in bono perseverare. De nocte nos custodit, ne post peccati lapsum demur in reprobum sensum, et eundo de malo in malum cadamus tandem in desperationem, vel in mentis obliquationem. Ipse ergo est custos noster, ipse aeque um suum, recte ei ingeminando dicitur. Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Sed cum nos tam per diem, quam per noctem, sicut dictum est, custodiat, in nocte se esse innuit qui sic clamat, qui non diurnae, sed tantum nocturnae custodiae mentionem facit. Sed alia debet esse supplicatio ambulantis in die, et alia ambulantis in nocte. Alia denique ejus qui agit
Abbreviated transcription (Latin):
si deiectionis tue magnitudinẽ attendis:
ñ est unde desꝑare debeas: nã audi conse¬
quent̃ unde mĩto ad spem reunuscas. Et
dixit custos. uenit mane. fece in nocte la¬
boranti. ecce ꝓ obtinendo mane supplicanti.
subito & inopinate ꝓmittit᷑: qd̾ cũ tanta
humilitate requirit᷑. In nulla gͦ uitiorũ
enormitate de eiꝰ miseratione. ẽ desꝑandũ
qui tam multus ẽ ad ignoscenłu. S nũqͥd
idcirco eũ impudent̃ ce irreuerent̃ implora¬
re debemꝰ: qm̃ ad indulgendu tã ꝓnũ ag¬
nouimꝰ. Immo tantomagis debemꝰ mneiꝰ
aspectu erubescere. tanto humili ueniã
postulare: qnͣto benigniorẽ &e dulciorem
agnouimꝰ. quẽ contumacit̾ offendimꝰ.
Dixit custos. uenit mane. Custodis aũ hꝰ¬
ꝑmittendo dicere. uł dicendo ꝓmittere ẽ.
anime supplicanti. spei certitudinẽ gr̃e
sue inspiratione infundere: & de desicłii
sui expectatione omnẽ diffidentiã uel
ambiguitatẽ tollere. Uenit mane ce nox.¬

Expanded text:
si dejectionis tuae magnitudinem attendis, non est tamen unde desperare debeas: Nam audi consequenter unde merito ad spem reviviscas: Et dixit custos: Venit mane. Ecce in nocte laboranti, ecce pro obtinendo mane supplicanti, subito et inopinante promittitur, quod cum tanta humilitate requiritur. In nulla ergo vitiorum enormitate de ejus miseratione est desperandum, qui tam multus est ad ignoscendum. Sed nunquid idcirco eum impudenter et irreverenter implorare debemus, quem ad indulgendum tam pronum agnovimus? Imo tanto magis debemus in ejus conspectu erubescere, tanto humilius veniam postulare, quanto benigniorem et dulciorem agnovimus quem contumaciter offendimus: Dixit custos: Venit mane. Custodis hujus promittendo dicere, vel dicendo promittere, est animae supplicanti spei certitudinem gratiae suae inspiratione infundere et de desiderii sui exspectatione omnem diffidentiam, vel ambiguitatem tollere. Per repro
Abbreviated transcription (Latin):
ustos qui de nocte. custos qui de nocte.
Custodem nominat quẽ inuorat: ce ex
officii designatione innuit: qͥd ouib suis
de iure conditionis debeat. Quasi dicẽt.
Tu es qui rationalẽ substantiã ad ymaginẽ.
tuã factã custodire debes: solus qui custo¬
dire potes tu ipse qui custodire soles. debes.
qr cretura tua ẽ: potes qr omp̃c es: soles

Expanded text:
ustos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Custodem nominat quem invocat, et ex officii designatione innuit quid ovibus suis de jure conditionis debeat. Tu es qui rationalem substantiam ad imaginem tuam factam custodire debes, solus qui custodire potes, tu ipse qui custodire soles. Debes, quia creatura tua est; potes, quia omnipotens es
Abbreviated transcription (Latin):
telligi. Iste suppłeator forte ꝓfund̾a nimie
adu̾sitatis noctẽ tolerabat᷑: eũ iuxta hunc
modũ dño supplicabat. Custos qui de nocte:
eustos qui de nocte. Certe ipse est qui nos
in die: ipse ẽ qui nos custodit in nocte. In
Die suos custodit. ne ulla eos adu̾sitas feri¬
at: in nocte eustodit. ne adu̾sitatis flagel¬
tum est tacet de die : illud unde dubitari

Expanded text:
i supplicator forte profundam nimiae adversitatis noctem tolerabat, cum juxta hunc modum Domino supplicabat: Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Certe ipse est qui nos in die, ipse est qui nos custodit in nocte. In die suos custodit ne ulla eos adversitas feriat, in nocte custodit ne adversitatis flageltum est tacet de die, illud unde dubitari
Abbreviated transcription (Latin):
one. enit mane ce nox. Ae si aꝑtiꝰ dice̾t.
Sic transiet nox ut itum redeat: sic ueni¬
et dies ut iterũ recedat. Si in nocte es
noli desꝑare qr ueniet mane: si in die es
noli confidere qr ueniet nox. Mane gͦ
ꝓmittit᷑ ne laborantes deficiant: nox fu¬
tura p̃dicitur ut cauti fiant. Illud utiq ad
medeła: istud aũt ad cauteła. Uenit mane. et
nox. S qͥd aliud ẽ ista dm patr̃ẽ alicui dicere:

Expanded text:
enit mane, et nox. Ac si apertius diceret: Sic transiet nox ut iterum redeat, sic rediet dies ut iterum recedat. Venit mane, et nox. Si in nocte es, noli desperare, quia veniet mane; si in die es, noli confidere, quia veniet nox. Mane ergo promittitur ne laborantes deficiant; nox futura praedicitur ut cauti fiant. Illud utique ad medelam, istud autem ad cautelam. Venit mane, et nox. Sed quid aliud est ista alicui d
Abbreviated transcription (Latin):
pullus hyrundinis: du querit discipłs a
magistro u̾bum p̃dicationis. Clamat pullus
hyrundinis: du ꝑ confessionẽ magistro ma¬
residens ñ sumit. s in aere quas capit escaᷤ
edit: qr qui t̾rena ñ diligit. remotꝰ a t̃renis
celestia querit. Garrula auis ẽẽ dicit᷑. qr
querulosis orationib sepiꝰ delectat᷑. ꝑ flu¬
ruosos circuitꝰ ꝑuolat: ut ad diu̾sa obedi¬
entie p̃cepta m̃tẽ subiectꝰ flectat
dicit. qr fimo eiꝰ locus in quo habitat com¬
maculat᷑: qr peccator illos cũ quib habitat.
exemplo ꝑuersi oꝑis dehonestat. Die noctu¬
qd̾ ẽ fetor humane carnis. habitat etiã. in
cauernis: nec ꝑ confessionẽ exit foras: s lu¬
cem uitatis odit.

Expanded text:
pullus hirundinis, dum quaerit a magistro verbum praedicationis. Clamat pullus hirundinis, dum per confessionem magistro maresidens non sumit, sed in aere haerens escas edit, quia qui terrena non diligit, remotus a terrenis coelestia quaerit. Garrula avis dicitur, quia querulosis orationibus saepius delectatur. Ideo flexuosos circuitus pervolat, ut ad diversa obedientiae praecepta mentem subjectus flectatrcore ejus locus in quo habitat commaculatur, quia peccator illos, cum quibus habitat, exemplo perversi operis dehonestat. Avis estquod est fetor humanae carnis. Habitat etiam in cavernis, nec per confessionem exit foras, sed lucem veritatis odit.
Abbreviated transcription (Latin):
empore congruo dormit qui dormit
in nocte: idest qui tranqͥlle m̃tis ẽ in
adu̾sitate. In hac quiete animꝰ dm somniat:
& huiꝰmodi somnus infirmũ iuuat. Dormit
uͦ in ñ congruo tp̃re qui dormit in die: id ẽ
qui delectat᷑ in mundana ꝓsꝑitate: Hic enĩ
soninꝰ qnͣtomagis placet: tantomagis infir¬
mo nocet.

Expanded text:
empore congruo dormit, qui dormit in nocte, id est, qui tranquillae mentis est in adversitate. In hac quiete Deum somniat, et hujusmodi somnus infirmum juvat; dormit vero in non congruo tempore, qui dormit in die, id est, qui delectatur in mundana prosperitate. Hic enim somnus quanto magis placet, tanto magis infirmo nocet.
Abbreviated transcription (Latin):
abet anima affectiones: quib exercet᷑
ad uirtutes. Dolor namq de peccatis.
timor de suppliciis. desiderium de ꝓmissis.
gaudiũ de p̃miis: quedã exercitia sunt uir-¬
tutum. Habet gͦ uirtutes quib instruit᷑
ce armatur contra uicia. Prudentia nãq
scit qͥd debeat facere. Temꝑantiam habet
contra ꝓsꝑa: fortitudinẽ contra aduersa:
iusticiam qua scit qͥd euiq debeat reddere.
Prudentia ẽ scire qͥd possis. fortitudo face̾
qd̾ possis. Temꝑantia ñ p̃sumere. qd̾ ñ possis.
Iusticia uelle plusquã possis. Prudentia est
in eligendis: temꝑantia mutendis: fortitudo
in tolerandis: iusticia indistribuendis. Pru¬
dentie ẽ iul penitencl̾u appetere: & nil pret̃
iustũ uelle facere. Temꝑantie ẽ nicħ nͥ turpia
timere: & qͥcqͥd agimꝰ uł cogitamꝰ ad rationis
normã dirigere. fortitudinis ẽ t̾renas cupidi¬
dates ñ repͥmere: s penitus obliuisci. Iusticie
ẽ omnẽ animi cogitationẽ. ad sołu dm erige̾:

Expanded text:
abet anima affectiones, quibus exercetur ad virtutes. Dolor namque de peccatis, timor de suppliciis, desiderium de promissis, gaudium de praemiis quaedam exercitia sunt virtutum. Habet etiam virtutes, quibus instruitur et armatur contra vitia. A prudentia namque scit quid debeat facere: temperantiam habet contra prospera, fortitudinem contra adversa, justitiam qua scit quid cuique debeat reddere. Prudentia est scire quid possit; fortitudo, facere quod possit; temperantia, non praesumere quod non possit; justitia, non velle plus quam possit. Prudentia est in eligendis; temperantia, in utendis; fortitudo, in tolerandis; justitia, in distribuendis. Prudentiae est nihil poenitendum appetere, et nihil praeter justum velle facere. Temperantiae est nihil nisi turpia timere, et quidquid agimus vel cogitamus ad rationis normam dirigere. Fortitudinis est terrenas cupiditates non solum reprimere, sed penitus oblivisci. Justitiae est omnem animi cogitationem ad solum Deum dirigere,
Abbreviated transcription (Latin):
res &e doctores ce om̃s electos fide sc̃e trinitatis
signatos. Qui bene aqũa ñ flexo poplite bib̃t:
qr dũ scientiã scͥpturaꝵ hauriunt. statũ suȩ.
rectitudinis ad ima ñ deflectunt. Iniqͥ nãq
dũ aquã bibunt. genu flectunt: qr ae scͥptaͬs
serutant᷑ &e ad t̾renoꝵ cupiditat̃e deformiter
&e lagenas cũ lampadib. Tube significant sonũ
p̃dicationũ: lagene fragilitatẽ corpoꝵ: lampa-¬
des splendorẽ miracłoꝵ. Sc̃i tubis sonant: qͥa
eloquia diuina incessant p̃dicant. Lagenas
tenent & frangunt: qi corpora sua cȩ abstinentie.
&e laborib ae morti ꝓ xp̃o libent̃ supponunt. Lã¬
pades tenent: qi miraculis longe lateq reful¬
gent. His om̃ib scĩ p̾dit &e demones t̾riti um¬
cuntur: de sc̃ĩ uictores efficiunt᷑. Solent doctores¬

Expanded text:
res, et rectores, et omnes electos fide sanctae Trinitatis signatos. Qui bene aquam non flexo poplite bibunt; quia, dum scientiam Scripturarum hauriunt, statum suae rectitudinis ad ima non reflectunt. Illi namque dum aquam bibunt, genu flectunt; qui et Scripturas scrutantur, et ad terrenorum cupiditatem deformiter et lagenas cum lampadibus. Tubae designant sonum praedicationis, et lagenae fragilitatem corporum. Lampades, splendorem miraculorum. Sancti tubis sonant, quia eloquia divina incessanter praedicant. Lagenas tenent in manibus, et frangunt, quia corpora sua et abstinentiae, et laboribus, et morti pro Christo libenter supponunt. Lampades tenent, quia miraculis longe lateque refulgent. His omnibus sancti praediti, et daemones territi vincuntur, et sancti victores efficiuntur. CAP. XIV. De
Abbreviated transcription (Latin):
sum morałẽ ꝑ aream in qua gedeon tritieũ
uirga purgabat. significare latitudinẽ cor¬
dis: ꝑ uirgã rectitudinẽ discretionis: ꝑ tͥrieũ
uirtutes ꝑ paleas uicia. Uirga nãq in are¬
a triticum a paleis purgamꝰ: qñ in corde nr̃o
uitia a uirtutib uirtute discretionis separa¬
mus. Gedeon itaq in hoc sensu qͥsq fidelis: a¬
rea cor: triticũ uirtutes: uirga discretio: pa

Expanded text:
sum per aream, in qua Gedeon triticum virga purgabat, significare latitudinem cordis; per virgam, rectitudinem discretionis; per triticum, virtutes; per paleas, vitia. Virga namque in area triticum purgamus, quando in corde nostro, vitia a virtutibus virtute discretionis separamus. Gedeon itaque in hoc casu, quisque fidelis est; area, cor; triticum, virtutes; virga, discretio; pa
Abbreviated transcription (Latin):
ctauo loco adiunctũ ẽ. ꝑcaritatẽ robo¬
ratur. Caritas similis ẽ uino. Uinũ nãq
cit: deinde reddit hilares. audaces. sortes. ob¬
liuiosos: & quodamͦ insensibiles. Sic caritas
mundando conscientiã m̃tem ab amore tẽpo¬
deinde audacẽ reddit: qñ ꝑ mundiciã consei¬
entie fiduciã p̃stat. Deinde uires auget: qr fic̃
dño. Conscientia enĩ munda nullis adu̾sis
suꝑari pot̃: qr cũ intꝰ de dĩ semꝑ adiutorio p̃¬
sumit: qͥcquid adu̾si foris tolerat. facile con¬
temnit ce uincit. Obliuionẽ qͦq generat.
qr dũ totã animi intentionẽ ad desideria et̃¬
noꝵ trahit : om̃ium que transeunt memo¬
riam ab animo funditꝰ euellit. Insensibiłe̾
reddit: qr dũ m̃tem ꝑ int̾nam dulcedinem
medullitus replet: quicqͥd ext̾i amaꝵ in¬
fertur contemnit qͣi ñ sentiat᷑. Caritas gͦ sa¬
pientiã roborat: dũ m̃ti &e fiduciã & fortitu¬

Expanded text:
ctavo loco adjunctum est: per charitatem roboratur. Charitas similis est vino. Vinum namque  reddit hilares, audaces, fortes, obliviosos, et quodammodo insensibiles. Sic charitas mundando conscientiam mentem exhilaratdeinde audacem reddit, quando per munditiam conscientiae, fiduciam praestat. Deinde vires auget, quia, siDomino . Conscientia enim munda nullis adversis superari potest, quia cum intus de Dei semper adjutorio confidit, quidquid adversi foris tolerat facile contemnit, et vincit. Oblivionem quoque generat, quia, dum totam animi intentionem ad desideria aeternorum trahit, omnium quae transeunt memoriam ab animo funditus evellit. Insensibilem reddit, quia dum mentem per internam dulcedinem medullitus replet, quidquid exterius amarum infertur contemnit, quasi non sentiatur. Charitas ergo sapientiam roborat, dum menti et fiduciam, et fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
in singulis seruando gradib dicta
sint: quo ad eũ qui su̾̃me diligendꝰ ẽ conten¬
dentes: ce anime saluti consulimꝰ: &e corpori
nos minime lateat: deinde sũ moꝑe el aboran-¬
dum. ne qͥs in quolibet. ordine p̃scriptũ uiuen-¬
di modu excedat. S qi quosda preesse. qͦsdam
subeẽ. quoscda coẽe. manifestũ ẽ: cũ a quoliba
hoꝵ legitima m̾sura transgredit᷑: debet qͥd̃e
inferior suꝑiori suggerere:: par parem corri¬
pere: suꝑior inferiorẽ etiã si sit necesse com¬
pellere. Ipsa sane suggestio siue. correptio.
siue cõpulsio. sed̾m qualitatẽ singłoꝵ temꝑe¬
tur: ut in suggestione subiectio: &e in correpti¬
one dilectio: & in cõpulsione sentiat᷑ cõpassio.
Qui in inferiori ordine legitime. obseruat᷑:
ut ad suꝑiora conscendat moneri pot̾: cogi
aũt ñ pot̃. Qui suꝑiori sua se sponte submi¬
sit: scdm ꝓfessiõis sue modu. tractari debet:

Expanded text:
radibus dicta sunt; quo ad eum quem summe diligendum cernimus, contendentes, et animae saluti consulimus, et corpori am non lateat; deinde summopere elaborandum, ne quis in quolibet ordine praescriptum vivendi modum excedat. Sed quia quosdam praeesse, quosdam subesse, quosdam coesse, manifestum est; cum a quolibet horum legitima mensura transgreditur, debet quidem inferior superiori suggerere; par parem corripere; superior inferiorem etiam, si sit necesse, compellere. Ipsa sane suggestio, sive correptio, sive compulsio, secundum qualitatem singulorum temperetur, ut et in suggestione subjectio, et in correptione collectio, et in compulsione sentiatur compassio. Qui in inferiut ad superiora conscendat, moneri potest, cogi autem non potest. Qui superiori sua se sponte submisit, secundum professionis suae modum tractari debet;
Abbreviated transcription (Latin):
huc imbecilles ce ad sublimioris doctrinȩ erudi¬
tionẽ. impares aspiceret: ait. Adhuc multa habeo
uob̾ dicẽ. s ñ potestis portare mͦ. Itẽ ꝓꝑt̃ malici¬
am auditoꝵ tacendu ẽẽ: salomon docet dicens.¬
Iñ aurib insipientiũ ne loquaris: qr despicien
doctrinã eloquii tui. Ite ne contendas cũ pes¬
simis: & ne emuleris impios. Itẽ qui arguit

Expanded text:
huc imbecilles et ad sublimioris doctrinae eruditionem impares aspiceret, ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Item aliquando tacendum eIn auribus insipientium ne loquaris, quia despicient doctrinam eloquii tui . Item: Ne contendas cum pessimis, et ne aemuleris impios . Item. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ anime bonũ ĩa opus inchoantes: ae desicł̾iũ
celeste redolentes. Qdͥ mala deflorib nͥ ꝑfec̃te
ĩa bonoꝵ m̃tes: que ad fructũ ꝑuennũt boni
oꝑis. de initio sc̃e conu̾sationis: Que gͦ amore
languet fulciri querit florib cestipari malis.
qr si ilłu qũe desida̾t uidẽ adhuc ñ ꝑmittit᷑:
magna ei consolatio ẽ: si de alioꝵ ꝓfectib leta

Expanded text:
nisi animae bonum jam opus inchoantes, et desiderium coeleste redolentes? Quid mala de floribus, nisi perfectae jam bonorum mentes, quae ad fructum perveniunt boni operis, de initio sanctae propositionis? Quae ergo amore languet, fulciri quaerit floribus, stipari malis, quia si illum, quem desiderat videre, adhuc non permittitur, magna ei est consolatio, si de aliorum profectibus laet
Abbreviated transcription (Latin):
iam earnis illecebris cũ ipsa carnis mortalita¬
de consũptis. cunctis erroꝵ tenebris diuine lucsᷤ
contẽplatione decussis. certaq securitate mũ¬
di hur succedente molestiis: depositis ut ita dix¬
erim quib hoc belli tẽꝑore. utitur armis. sola sui
suauitate reficiet ipsa uictores. Ita enĩ tẽ cet̾e
uirtutes in caritatis plenitudinẽ sese. refũ¬
dent: ut in illa felicitate nicħ aliud tẽꝑantia.
prudentia. fortitudoue putetur quam
caritas: tã casta ut. nullis tẽꝑtetur illecebris:
tã lucida ut nullis int̾pellet᷑ errorib: tã ualida
ut nullis om̃ino appetat᷑ adu̾sis.

Expanded text:
jam carnis illecebris cum ipsa carnis mortalitajam carnis illecebris cum ipsa carnis mortalitate consumptis, cunctis errorum tenebris divinae lucis contemplatione decussis, certaque securitate mundi hujus succedente molestiis, depositis, ut ita dixerim, quibus hoc belli tempore utitur armis, sola sui suavitate reficiet ipsa victores. Ita enim tunc caeterae virtutes in charitatis plenitudinem sese refundent, ut in illa felicitate nihil aliud temperantia, prudentia, fortitudine putetur quam charitas; tam casta, ut nullis tentetur illecebris; tam lucida, ut nullis interpoletur erroribus; tam valida, ut nullis omnino appetatur adversis.