comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ne quaqͣ quide usq ad opus nefariũ rapit᷑. s eiꝰ am¬
mus uoluptati lixxurie sine ullo ⁊ pugnationis stimulo de¬
lectat᷑ Uiciũ quippe est ponderosi. cũ humor uiscoꝵ ad uiri¬
lia labit᷑ que ꝓfecto cum molestia dedecoris intumescũt.
Ponderosus erg̃o est. qui totis cogitacionibꝰ ad lasciuiã de¬
fluens. pondus turpitudinis gestat in corde. et quãius p̃uo nõ
mod̾o exerceat oꝑe. ab hr̾s tamen nõ euellit᷑ mẽte. nec ad usũ
boni oꝑis in apte ualet assurgẽ quia gͣuat qut in abditis põ¬
dus curpe. Qiisqͥs ergo quołibet ħoꝵ uicio subdit᷑ panes do¬
mino offerre ꝓhibet᷑. ne ꝓfecto diluere aliena delicta nõ ua¬
leat is quẽ adħuc ꝓpia deuastant. Quia igit paucis ad pasto¬
rase magisteriũ dignꝰ qualit ueniat. atq hoc indignus quali¬
ter ꝑtimescat ostendimꝰ. nũc is qui ad illud digne ꝑuenierit

Expanded text:
qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus anqui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuriae sine ullo repugnationis stimulo delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus 14 ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. N valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Quia igitur paucis ad pastorale magisterium dignus qualiter veniat, atque hoc indignus qualiter pertimescat ostendimus, nunc is qui ad illud digne pervenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Impetiginẽ quoq hab̾et in corpore. quisq̾s auaritia uastat᷑ in
mente. que si in paruis non ꝯpescit᷑. nimiꝵ sine mensura
dilatat᷑: IInpetigo quippe sine dolore corpus occupat et abs¬
q occupati ted̾io excrestens. mẽbroꝵ decore fedat. quia et
auaricia capti animũ dũ quasi delectat exticerat. dũ adipi¬
scenda queq cogitacioni obicit admimititias accendit. et do¬
lore in uilnere nõ facit quia estuanti anmo ex culpa ha¬
bũdãtiã ꝓmittit. P decor mẽbroꝵ ꝑdit᷑ quia aliaꝵ quoq u̾¬
tutũ ꝑ hanc pulchritudo deprauat᷑ et quasi totũ corpꝰ ex¬
asperat quia ꝑ uiiusa uicia animũ supplartat paulo at¬
testãte qui ait. Radio oim uicioꝵ ẽ cupiditas. Pponderosus
uero est qui turpitudinẽ nõ exercet opere sed̾ tamẽ ab hac
cogitacione continua sine moderatione grauat᷑ in mente

Expanded text:
 quisquis avaritia vastatur in  quisquis avaritia vastatur in mente; quae si in parvis non compescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens, membrorum decorem foedat; quia et avaritia capti animum, dum quasi delectat, exulcerat, dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam 13 promittit. Sed decor membrorum perditur, quia aliarum quoque virtutum per hanc pulchritudo depravatur; et quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus vero est, qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente;
Abbreviated transcription (Latin):
sticie seu sapientie tribuit. a luce se superne cognicionis exclu¬
dit et eo claritate ueri luminib nequaquã penetrat quo se a¬
pud se ꝑ arroganciã exaltat. Sicut de quibusd̃ dicit᷑᷑ Dicentes
enĩ se esse sapientes. stulti facti sunt: Iuge uero hab scabiem.
cui carnis petulancia sine cessacione dominat᷑. Inscabie etenĩ
feruor uiscerũ ad cute trahit᷑. ꝑ quã recte luxuria designat᷑.
quia si cord̾is temptatio usq ad oꝑacionẽ ꝓsilit. nimiꝵ feruoꝰ
intimus usq adcutis scabie prũpit. et foris iam cõpus sauciat
quia dũ in cogitatione uoluptas non reprimit᷑. eciã in actione
dominat᷑ Quasi enĩ cutis prurigitiẽ paulꝰ curabat abstergere
cũ dicebat. Temptacio uos non apphendat u humana. Ac
si apte diceret. Iumanũ quidẽ est in corde tẽptacionẽ ꝑpeti. de¬
moniacũ uero est tẽptationis tertamine in oꝑatione supari

Expanded text:
stitiae seu sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis exclustitiae seu sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam exaltat, sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur in monte. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur. Quia si cordis temptatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit, et foras jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere cum dicebat: Temptatio vos non apprehendat nisi humana . Ac si aperte diceret, Humanum quidem est in corde temptationem perpeti, daemonicum vero est certamine te
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ: Lippus uero est. cuiꝰ quidẽ ingeniũ ad cognicionẽ uo¬
ritatis emitat. s tamen hoc carnalia opera obscurant. In
etiã acies pupille uiciat᷑: Et sunt nõnulli quoꝵ sensum car¬
nalis uite oꝑacio sauciat. qui iundere recta subtilit ꝑ ingeniũ
poterant sed usu prauoꝵ accuũ caligant. Lippus itaq cuiꝰ
sensum natura exatuit. s qu̾sacionis prauitas ꝯfundit: Cui
bene ꝑ angelũ dicit: Collic̾io munge oculos tuos ut uideas
Tollirio quippe oculos ut uideamꝰ iniungimꝰ cum ad cog
noscendam ueri luminis claritate intellectꝰ nr̃i aciem medi¬
camine bone operationis adiuamꝰ Abuginẽ uero habet
in oculis qui ueritatis lucem iudere non sinit᷑. quia arro¬
gancia sapiencie seu iusticie tetat᷑ Pupilla namq ocułi ni¬
gra uidet. albuginẽ tolerans nil uidet. quia uidelicet sensꝯ
humãe cogitaciõnis si stultum. si peccatoremq intelligit. cog¬
nicione intime claritatis app̃hendit. Si aũt candorem sibi u¬

Expanded text:
t. Lippus namque est, cujus quidem ingenium ad agnitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In tur, acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium terant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos, ut videas . Collyrio quippe oculos, ut videamus, inungendam veri luminis claritatem, intellectus nostri aciem medicamine bonae operationis adjuvamus. Albuginem vero habet in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis si stultum se, peccatorumque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi ju
Abbreviated transcription (Latin):
cedendũ nos apud potente quẽtpã uiꝵ qui si iatꝰ. nod uͦ in
cognitꝰ est ducat. ꝑtinꝰ r̾spondemꝰ. ad int̾cedend̃ uenire non
possumꝰ. quia familiaritatis eiꝰ nõticiã nõ hẽmꝰ Pi ergo hõ
aput homine de quo minime p̃suroit fieri int̾cessor erubescit
qua mente apud dñm iecessionis locum ꝓ populo arripit.
qui familiare se eiꝰ gr̃e esse ꝑ uite meritũ nescit. aut ab eo
quomo aliis ueniã postulat qui utꝵi sibi placatus sit igno¬
rat: Qua in re ẽ adhuc aliud sollicitius formidandũ. ne q
placare posse ira cred̾it᷑.Manc ip̃e ex ppio reatu mereat᷑: Cũc¬
ti enĩ liquido nouimus: quia tũ is qui displicet ad mttedẽ¬
dũ mittit᷑ irati animus addeteriora ꝓuocat᷑ Qui ergo de
sideriis adhuc terronis asteigit. taideat ne districti iram
iudicis grauius accendens. dũ loco delectat glorie fiat subdi¬

Expanded text:
ercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nntercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem, de quo minime praesumit, fieri intercessor erubescit: qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? Aut ab eo quomodo in aliis veniam postulat, qui, utrum sibi sit placatus, ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare iram posse creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat, ne districti iram Judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subdi
Abbreviated transcription (Latin):
lũ uiuendi ꝑtrahi. qui cũctis carnis sue passioniba moriẽs
iã spũalit̾ uiit qui ꝓspera mũdi postposuit. qui nulla aduer¬
sa ꝑtimescit. qui soła int̾na concupiscit. cua intẽtio ni bene
ꝯgruens nec omnino ꝑ ĩbetissitate corpus. nec uasde ꝑ con¬
tumeliã rpugnat spũs. qui ad aliena ꝯcupiẽda non ducitur.
ẜ ꝓpia largit᷑. qui ꝑ pietatis uiscera ciciꝰ ad ignoscend̃ fl̃ectit᷑.
sed nũquã plus quã deceat ignostens ab arce rectitudinis indi
qui ex affectu cordis aliene infurmitati cõpatit᷑ sicq in bonis
tũctis que agit insinuat. ut int̾ eos non habeat qd salti de m̃s¬
actis erubescat. qui sic studet uiuere ut ꝓximoꝵ quoq corda
arencia doctrine raleat fluentis irrigare. qui oricionis usu
et exꝑimẽto iã didicat qd optinere a dnõ que poposterit pos¬
sit. sui ꝑ effectũ rocib iã quasi specialit dicit᷑ Nd huc loquente
te. dicam. eite assum: Si enĩ fortasse quis ueniat ut ꝓ se adint¬

Expanded text:
lum vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem corpus, nec valde per contumeliam repugnat spiritus. Qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur. Qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plus quam qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur: sicque in bonis cunctis quae agit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat; qui sic studet vivere, ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentibus  Edit., fluentis irrigare; qui orationis usu et experimento jam didicit quod obtinere a Domino quae poposcerit possit; cui per effectus vocem jam quasi spete, dicam, ecce adsum . Si fortasse quisquam veniat, ut pro se ad int
Abbreviated transcription (Latin):
Qued̾ũ plus quã decet excreuerit. accionis sue rectitudine
ipsa ꝯfundit: ffructo aũt pede ul manu ẽ. qui uiã dei per¬
gere ommino nõ ualet. atq a bonis actibꝰ funditus ersors
uacat. quatenus hec nõ ut claudus saltim cũ infirmitato
teneat. si ab hys om̃i modo alienus existat: Gibdus uero est
quẽ terrene sollicitudinis pondus deprimit ne unquã ad
suꝑna r̾spiciat. s solis his que ĩ infimis calcant᷑ intendat.
Nui et si quando aliquid ex bono patrie celestis audierit ad
em non adcollit. quia cogitacionis statu erigere non ualet.
quem terrene usus sollicitudims curuũ tenet. E hoꝵ quippe
specie psalmista dicit: Inareuatus et humiliatꝰ sũ usq quaq¬

Expanded text:
quae dum plusquam decet excreverit, actionis suae rectitudinem quae dum plusquam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omni modo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur, intendat. Qui etsi quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, adem non attollit. Quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista dicit: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaq
Abbreviated transcription (Latin):
lus dicit. Remissas manus et dissoluta genua erigite. et gres¬
sus rectos facite pedibꝰ urĩs. ut nõ claudicans erret. magis aut̃
sanet: paruo aũt naso est. qui ad tenendã mensura distreti
onis ydoneus non est. Maso quippe odores fetoresq discernimꝰ
Recte ergo ꝑ nasũ discrecio exprimit᷑: ꝑ quã uirtures eligimus.
delicta repbamꝰ. Unde ⁊ in laude sponse de. N lasus tiuis sicut tur¬
ris quẽ est in libano. quia nimiꝵ sancta eccłia que ex causis
singulis temptamẽta ꝓdeant. ꝑ discrecionẽ conspitit᷑. et uentu¬
Ia uitioꝵ bella ex alto depħendit. S sũt nõnulli qui dũ estima¬
ui hebetes nolunt sepe se in quibusdam in quisitionibꝰ plus¬
quã necesse est exercentes ex nimia subtilitate fallunt᷑. un-¬
Se hic hit quor subdit᷑: ul grandi et torto naso: Masus ete¬
nĩ grandis et tortus. est. discrecionis subtilitas inmoderata:

Expanded text:
lus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et greslus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem saest, Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano ; quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis temptamenta prodeant per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur, vel grandi et torto naso. Nasus etenim grandis et tortus, est discretionis subtilitas immoderata,
Abbreviated transcription (Latin):
loquere ad aaron: homo desemine tuo ꝑ familias. qui
habuerit maculã nõ offeret panes deo suo. nec accedet admi-¬
nisteriũ eiꝰ Ybi et repente subiũgit᷑: Si cecus fuerit. si clau¬
dus si uel paruo ł grandi et torto naso. si fracto pede. si ma
nu si gippus. si lippus. si albuginẽ hũs in oculo. si iugẽ scabie.
si mpetiginez in corpore uł ponderosus. Cecus quippe est qui
suꝑne lumen ꝯtemplacionis ignorat: qui p̃sentis uite tenebris
pressus dũ uenturã lucem ne quaquã diligendo conspicit. quo
gressum operis porrigat nescit. Hinc eteni ꝓphetante anna dicit᷑.
ꝑpedes sanctoꝵ suoꝵ seruabit. et impii intenebris conticescent
Nlaudus uo est. qui quide quo ꝑgere debeat aspicit. s ꝑ infir¬
mitate mentis. uite uiã ꝑfecte non ualet tenere quã uidet : q̃r
ad uirtutis stalũ dũ fluxa ꝯsuatud̾o non erigit᷑ quo desideriũ
innitit᷑ illuc gressus oꝑis efficatit nõ sequunt᷑: Hinc enĩ pau¬

Expanded text:
Loquere ad Aaron: Homo de semine tuo per familias, qui habuerit maculam, non offeret panes Deo suo, nec accedet ad ministerium ejus. Ubi et repente subjungitur: Si caecus fuerit, si claudus, si vel parvo et grandi, vel torto naso, si fracto pede, sinu, si gibbus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus . Caecus quippe est, qui ernae contemplationis lumen ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Sernus cimnnã unã accipies
dere acq̾siuit significat doc¬
tos in fide acquisiert: id cirio
adueniente dño saudabuntur
gracia quia ꝑ negligenciã
p̃dica̾e ꝯtempsit. ut ei auge

Expanded text:
Servus qui mnam unam accipiens, decem acquisivit , significat doctos in 149 fide acquisierunt, idcirco, adveniente Domino, laudabuntur,gratiam, quia per negligentiam praedicare contempsit, ut ei auge
Abbreviated transcription (Latin):
lonte a deo positꝰa confis
biendo rcessit humiliatꝰ: al¬
ter ꝯfitendo apinquare me¬
ruit exaltatꝰ¬
etus sedens secus riã iplr̃
Aemonstrat gentilez qui per
xpĩ g̃aa fidei meruit clari¬
⁊ icheus gentilis ẽ populus
gra meritoꝵ pusillus. qui
tñ a terrenis actibꝰ suble¬

Expanded text:
longe a Deo positus confitetur rbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatecus sedens secus viam populum demonstrat gentilem, qui per Christi gratiam fidei meruit clariZachaeus gentilis est populus, gratia meritorum pusillus, qui tamen, a terrenis actibus suble
Abbreviated transcription (Latin):
parte: ut haberet unde in
ad exempluꝰ nriꝰ ꝓposita est
iNam si ille a dno suo lai¬
dari ꝓmieruit. qr fraude
facieñs. in posteꝵ de alien/¬

Expanded text:
partem, ut haberet unde in ad exemplum nostri proposita est. Nam si ille a domino suo laudari promeruit, qui fraudem ei faciens in posterum si
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑierãt madam. ut bo¬
nus pastor quesitam in gẽ¬
ribꝰ repꝑit atq crug sue hu¬
mer ad paradysũ r̾portauͭ
Mulier que ꝑditam c̾perit
dragmã eccłia est. que a¬
nimã a dya ᷝ ͥ saqueis abstͣc¬
tam dum inuenit ꝑ pem¬
tencia et angelis et hom̃bs
facit lencia
Debitor decem miliũ talen¬
toꝵ sigficat homines qui
deo sũt młtũ ob̃noxii per
eñsgreisione dece p̃ceptoꝵ¬
adnõ pectati uicula re¬
saxant᷑ . ita unꝰ quisq im
dimittere deb exemplo din
nedum minima debita in
nob pecta ntbꝰ non ꝯaedi¬
mus maiora nr̃a cesol¬
uere cum iisur penaꝵ co¬
sonam indicat iudeoꝵ q
be legtis potencia glant¬

Expanded text:
quae perierat in Adam, ut bonus pastor, quaesitam in gentibus reperit, atque crucis suae humeris paradiso reportavit. Mulier quae perditam reperit dragmam, Ecclesia est, quae animam diaboli laqueis abstractam dum invenerit per poenitentiam, et angelorum et hominum facit laetitiam. Debitor decem millium talentorum significat homines qui Deo sunt obnoxii per transgressionem decem praeceptora Domino peccati vincula relaxantur, ita udimittere debet exemplo Domini ne, dum minima debita in nobis peccantibus non concedimus, majora nostra exsolvere cum usuris poenarum copersonam indicat Judaeorum, qui de legis potentia gl
Abbreviated transcription (Latin):
mini testamñto quasi gemel
tem pambꝰ alunt᷑ eadem
genciũ eccłia est que in q¬
tuor mũdi ꝑtibꝰ diffundit
atq ubertate septiformis
mãte cupiditatẽ aqua uͦ¬
qrꝯ semp arrectꝰ cottidiano
lapsu p̃cipitat᷑¬

Expanded text:
plici Testamento, quasi gemelltem panibus aluntur , eadem gentium Ecclesia est, quae in quatuor mundi partibus diffunditur, atque ubertate septiformis mantem cupiditatem, aqua caquibus semper arreptus quotidiano lapsu praecipitat
Abbreviated transcription (Latin):
inferos torquebat᷑ iude
intelligut. qui sub u. libr
legis poũt sunt.
Setem leprosi qui mũdant
habent scismatũ. quiq ido
tersa omi uarietate erroꝵ
uiritatis ꝑcipiant satͣmen¬
tum:
timebat. assidue tamen de¬
p̾cante uiduã exandiuit.
similitudo ẽ. qua demosia
quantã sꝑem hro debeat q
Seuꝰ indesinent exposat. a
etiã apud̾ aures iiqui u¬
dics ualuerit freques ist
ultione de mimias suibͥ¬

Expanded text:
inferos torquebatur, Judaei intelliguntur, qui sub quinque libris legis positi sunt. Decem leprosi qui mundantuhabent schismatum; qui ideo etonsa omni varietate errorum, unitatis percipiant sacramentum. timebat, assidue tamen deprecantem viduam exaudivit, similitudo est qua demonstratur quantam spem habere debet qui Deum indesinenter exposcit, cum etiam apud aures injusti judicis valuerit frequens insultionem de inimicis sui
Abbreviated transcription (Latin):
Symon cyrencus cui gestandã
et fidei baiolꝰ factus:
uo latrones ppłm exprim̃t
nus incredulꝰ blasphemat
xp̃m in cruce pendẽte. alt̾
fidelis i iudeus increpat
Quatuo milites qui quatuor
ꝑtes sibi de ihũ restimient
fecert p̃sigurauert qͣtuor
partes mũdi qͥ diuiser̃t sibi
eloguia xp̃i. sic̃ scriptũ est

Expanded text:
Simon Cyrenaeus, cui gestandam et fidei bajulus factus. 247. Duo latrones populum exprimunt nus incredulus blasphemat Christum in cruce pendentem, alter fidelis Judaeos increpat Quatuor milites, qui quatuor partes sibi de Jesu vestimentis fecerunt , praefiguraverunt quatuor partes mundi, qui diviserunt sibi eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
maior figura tenuit iude
ot̃. qui no ꝑmasit in der
ciũ qͥ conditore deserto
et ꝓ confusione eiꝰꝯ sub ui¬
tuli typo filiũ ĩmolat um¬
aĩ cribuit eciã aliulũ fi¬
dei ⁊ stolã i̾nõtalitat in¬

Expanded text:
major figuram tenuit Judaici populi qui permansit in Dei tium, qui, Conditore deserto,et pro conversione ejus sub vituli typo Filium immolat unicum; tribuit etiam annulum fidei, et stola immortalitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
tenebr uiciatũ̃ auꝰ oculos
xp̃t dñs de sputu ⁊ luto lini¬
uit. quia uerbũ caro factũ
est. et lauari oculos in pisa¬
ua iussit. ut baptizatꝰ ni ie ͦ
acciꝑet luce fidei. et crede̾t
apparuit:
Lazarus q̾uẽ dñs quatridua¬
m fetente de monumẽ¬
to rsuscitauit. sig̾ficat inũ¬
dũ quẽ guissima pcti qsue¬
tudo corrupat qui tamen
quarta die mortiũ i̾sustita¬
ts rracta de adam ꝓpagine
mortis. Alta dies mort est
insiressio leg natural der¬
cra dies mort est p̃uarica¬
cio date lec. Quarta dies¬

Expanded text:
nebris vitiatum, cujus oculos Dominus de sputo et luto linivit, quia verbum caro factum est. Et lavari oculos in piscina jussit, ut baptizatus in Christo, acciperet legem fidei, et crederet apparuit. 241. Lazarus, quem Dominus quatriduanum fetentem de monumento suscitavit , significat mundum, quem gravissima peccati tudo corruperat. Qui tamen quarto die mortis suscitaest tracta de Adam propago mortis. Altera dies mortis est transgressio legis naturalis. Tertia dies mortis, praevaricatio dat
Abbreviated transcription (Latin):
libros logis accepit uos docho
uł opere decem pceptoꝵ am¬
plificauit. qlt in duobꝰ ta¬
lentis duo testamenta pro¬
meruit : camq morali at
unstico sensu dispensando
duplicauit. Tercius sib si¬
gura umiꝰ talenti. gtẽ dor¬
nIꝰ acceptũ in terremo io¬
suptatibꝰ obscurauit ideos

Expanded text:
libros legis accepit, quos doctrina vel opere decem praeceptorum ampliavit. Alter in duobus talentis duo testamenta promeruit, eaque morali ac mystico sensu pie dispensando duplicavit. Tertius sub figura unius talenti gratiae donum acceptum in terrenis voluptatibus obscuravit, ide
Abbreviated transcription (Latin):
retreant:
artha. que excopit dum̃ i
domo sua. ⁊ ministrabat. sig¬
inificat eccłiam in hac uita
xp̃m in corde suo excipiente
et in oꝑe iusticie laborante
Maria sorot eiꝰ que sedebat
uerbũ: demonstrat eande¬
omo qui med̾ia nocte postu
nẽ expmit auꝰq in media
tribulacione dum̃ postulan¬
luxurie deditu. ⁊ qabundan¬
tem pectatis. Quẽ in modera¬
te płus ampliꝰ pectare deside¬
rante. arguit dominꝰ dites
pater mater filiꝯ filia nurꝰ
quibꝰ duo intres ⁊ tres in
qduo diuidunt si g̾ficant hu

Expanded text:
recreant. Martha, quae excepit Christum in domo sua et ministrabat, significat Ecclesiam in hac vita Christum in corde suo excipientem et opere justitiae laborantem. Maria, soror ejus, quae sedebat verbucentem. 209. Homo qui media nocte postulnem exprimit cujusque in media tribulatione Dominum postulanluxuriis deditum, et abundantem peccatis, quem immoderate plus amplius peccare desiderantem arguit Dominus dicenpater, mater, filius, filia, nurus, ex quibus duo in tres, et tres in duos dividuntur , significant
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ aditũ r̾staurat fi¬
dei et obediente euãhelici
fecit mandati:
Princeps sacerdotũ qui scidit
uestimentũ suũ in dñi pas¬
sione: indicat hebtaicũ po¬
pulũ nudatũ sacerdocio . e¬
arrabas qui a iudeis dimĩt¬
tit᷑ significat antyxpmn quẽ

Expanded text:
credunt auditum restaurat fidei, et obedientem evangelici facit mandati. 243. Princeps sacerdotum, qui scidit vestimentum suum in Domini passione , indicat Hebraeum populum nudatum sacerdotio, et eBarabbas, qui Judaeis dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
xepm̃: sicut siptũ est sui plꝰ
diittit᷑ . plus diligit.
Septem uͦ frẽs qui uni mu¬
lieri npser̃t et sine filiis
les intelligũt᷑. qui ꝑ septes¬

Expanded text:
m, sicut scriptum est: Cui plus dimittitur, plus diligit . Septem fratres, qui unam mulierem habuerunt, et sine filiis les intelliguntur, qui in praes
Abbreviated transcription (Latin):
in qua edificauit ciurem
et cortular fodit. iudelic
templũ et altare et sepen
ctũdedit. idest angeloꝵ mnu¬
incione uallauit᷑. Colomi at
quibꝰ uineã socat populus
ẽ israhel: qui sub diuino ail¬
tu possedit. Serui aut̃ qui

Expanded text:
in qua aedificavit turrim, et torcular fodit, videlicet templum, et altare, et saepe circumdedit, id est, angelorum munitione vallavit. 185. Coloni autem quibus vineam locat , populus est Israel, qui sub divino cultu possedit Jerusalem. 186.
Abbreviated transcription (Latin):
Septẽ discipuli cr̃ quibꝰ do¬
minꝰ pꝰ rsurrectiones con¬
uiuasse destribit. soptimã
indicant resurrection futu
dinis refectione saturabut᷑¬

Expanded text:
Septem discipuli, cum quibus Dominus post resurrectionem convivasse describitur, septimam indicant resurrectionis ernae beatitudinis refectione saturabu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑant Ex quibꝰ adueniente
nocte id est senili aduersitate
quidam ꝑmanent in fide
et assumũt ad uitam: qͥda
decidũt et r̾siiquũt᷑ ad penã
muillam adimetunt cordis
corrupcione: id cirio quina
anime sunt que habent qde
itogritate corpꝰ s non ser¬
uant intra ꝯscienciã bon
oꝑis testimoniũ dũ in facue
qłant᷑ apud homines ⁊ nõ
incorde apud deum Ideoq
quia in uasis pectoꝵ suotũ
mentis splendore non get
adueniento dñõ a regni eis
gaudio secludunt:
is cradidit bona sua xpc̃e

Expanded text:
 ex quibus, adveniente nocte, id est, saeculi adversitate, quidam permanent in fide, et assumuntur ad vitam, quidam discedunt, et relinquuntur ad poenam. ullam admittunt cordis corruptionem, idcirco quinaranimae sunt quae habent quidem integritatem corporum, sed non servant intra conscientiam boni operis testimonium, dum in facie gloriantur apud homines, et non in corde apud Deum: ideo quod quia in vasis pectorum suorum mentis splendorem non gerunt, adveniente Domino a regni ejus gaudio recluduntur. i trad
Abbreviated transcription (Latin):
quib sigur nomen ihesu
NOmo qui arbotẽ fici in ui¬
neã suã plantauit xeps
est: qui synagotã er iuda¬
ito populo condidit quã
cũ dnis quãi imitilem ius¬
sisset abscdi. fit illi a colon
apłis fossa quĩtitat adhi¬
bica. ⁊ stercꝰ idest ꝯfessio
pctõꝵ ẜicq ĩ nouissimo c᷑¬
Ando cõmutabit in melis.

Expanded text:
quibus figuris nomen Jesu Homo qui arborem fici in vinea sua plantavit, Christus est, qui Synagogam in Judaico populo condidit, quam cum Dominus, quasi inutilem, jussisset abscidi, fit illi a colonis apostolis fossa humilitatis, adhibetur stercus, id est, confessio peccatorum; sicque in novissimo credendo commuta
Abbreviated transcription (Latin):
s nõñ hñt regnu celoꝵ
libi faciliꝰ gentil populꝰ
crimiimibꝰ tortuos et sat¬
cinis pctõꝵ gͣuatꝰ ingre¬
dit ꝑ foramen acus quas
dͥem accessert. qui uo hora
seeta ꝯduai sunt hi sunt
qui in iuuentutis etate cre¬

Expanded text:
regnum coelorum, ubi facilius gentium populus criminibus tortuosus, et sarcinis peccatorum gravatus, ingreditur per foramen acus, quasdem accesserunt. 180. Qui vero hora sexta conducti sunt, hi sunt qui in juventutis aetate cre
Abbreviated transcription (Latin):
Isiraliticꝰ iacens in lectului
robore r̾cepto erigit: et lec¬
tũ carnis sue in quo debilis
ante iacebat in domũ oictu¬
tis r̾portat: ut se in ꝯsciencie
suo secreta conscemgatzet ne¬
quaquã in extioribꝰ ultra uo¬
suptatibꝰ dissoluca discurrat:
sanguinis laborabat. filia ñde
archi synagogi iudeoꝵ typum

Expanded text:
lectulo ,robore recepto, resurgit, et lectum carnis, in quo debilis ante jacebat, ad domum virtutum reportat, ut se intra conscientiae suae secreta constringat, et nequaquam in exterioribus ultra voluptatibus dissoluta discursanguinis laborabat, et curata est, archisynagogi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Ouordi: qui non exhibent obe
salutaria negligunt.
Nnio prudens qui edifical
domũ suã supra petrã signi¬
ficat doctorem fidelem qu

Expanded text:
qui non exhibent obedsalutaria negligunt. 148. Homo prudens, qui aedificavit domum suam supra petram, significat doctorem fidelem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sonus peni febriatano snia¬
desiderioꝵ accensam. cuiꝰ filia
⁊ pars illa credenciũ que da¬
ta ẽ petro regenda
Ssriba repudiatꝰ qui ꝓpt̾ q̃stra
dominu sequebat᷑ significat
eos qui xpĩ fidem non propt
Dfinomaca quẽ dñs inregione
gerasenoꝵ alegione curauit
igmficat gentile popłm: ml¬
toꝵ cultibꝰ demonioꝵ obnox
Dastores porcoꝵ fugientes qui
ei que gesta sunt nũtiant a
uitati. significant pn̾ciꝑes im¬
pioꝵ: qui dũ fidem xp̃i nũ¬

Expanded text:
Socrus Petri febricitans signifdesideriorum accensam. Cujus filia est pars illa credentium, quae data est Petro regenda. Scriba repudiatus, qui propter quaestum Dominum sequebatur, significat eos qui Christi fidem non propteDaemoniacus, quem Dominus in regione Gerasenorum a legione curavit, significat gentilem populum multorum cultibus daemoniorum obnoxium. Pastores porcorum fugientes, qui ea quae gesta sunt nuntiant in civitate, significant principes impiorum, qui dum fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpm qͣnciũ qui dyxit ego sũ
Demoniũ habens ceco tenutꝰ
qui scribit a saluatore curacq̃
indicat eos qui ex ydosatria
cem ꝑcepint fidei postea lau¬
dandũ deu eoꝵ lingua r̾solui¬
tur. ut ꝯfiteant᷑ eũ quẽ antea
negauerant.
significat ammã imiscd̃ie o¬
pibꝰ infructuosam. cu cum
ar. extende manũ̃. admonet
iens rursũ eũ occupabat sig̾
tam negligenciã acriꝰmẽtes
occupat carms roluptas. as¬

Expanded text:
 qui dixit: Ego sum emonium habens caecus et mutus, qui scribitur a Salvatore curatus, indicat eos qui ex idololatricem perceperunt fidei, postea ad laudandum Dominum eorum lingua resolvitur, ut confiteantur eum quem antea negaverunt. significat animam misericordiae operibus infructuosam, cui cum dicitur: Extende manum ens, rursus eum occupat , signitam negligentiam acrius mentem occupat carnis 140 voluptas, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Adum siguram xpĩ gesauit
lam sicut ilłe sexta die forma¬
nis est ad rinagine dei ita
sexta inudi etate. fili ꝰ dei car¬
Ius formiã induit ut refor¬
maret hoĩe ad siłitudmẽ dei

Expanded text:
 figuram Christi gestavit. Nam sicut sexta die formatus est ad imaginem Dei, ita sexta mundi aetate Filius Dei formam carnis induit, ut reformaret hominem ad similitudinem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
fesum iubet᷑ ab angesis tol¬
Li at miergi mͥ gehennam
ugnis eterm
debebut feneratori Senarios
quingentos alt̾ quinqͣgii¬
ta significant otrũq popu¬
lum indeoꝵ stilis et genciu
E truibꝰ ilłe qui quaͣginta
denarios debuit indeoꝵ to¬
pũ habuit ille uero qui
mũdi debitor semꝑ existẽs
cyrographum pemtencia

Expanded text:
olli ac mergi in gehennam ignis aeterni. debebat feneratori denarios quingentos, alter quinquaginta, significavit populum Judaeorum et gentium, ex quibus ille, qui quinquaginta denarios debuit, Judaeorum typum habuit; ille vero qui mundi debitor semper existens chirographum peccati
Abbreviated transcription (Latin):
sigurã segis clautate sue uir¬
tera legis accusant.
Nabugodonosot rex typꝰ dra¬
boli fuit qui hereticoꝵ plebẽ
erroꝵ captiuitate deuictam

Expanded text:
ligine legem claritate suae virteram legis, accusant. 127. Nabuchodonosor rex typus diaboli fuit, qui haereticorum plebem, erroris captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
Iohi qui mtptatur icipieoiu
orsicat cypce eos q̃ fider ostro
Quine sciencie incipiũt qgno¬
scere sacramtũ:
ꝗ mos pastor et rusticus orrorẽ
ipus. qui ab officio pastora¬
si pecoꝵ idest ab hebreoꝵ ete¬
mine inͣslatꝰ. nuc aliũ gre¬
gem pascit in gentibꝰ¬

Expanded text:
tatur incipiens, indicat typice eos qui fidei ostium, et divinae scientiae incipiunt cognoscere sacramentum. 113. Amos, pastor et rusticus, Christi est typus, qui ab officio pastorali pecorum, id est, ab Hebraeorum regimine translatus, nunc alios greges pascit in gentib
Abbreviated transcription (Latin):
ca guippe uertit in satinũ ml¬
ta hec: ideoq iste siginfica¬
bat eos qui inquiq mudi ml¬
ea accione in uolũt᷑ atq ab
abolo capti intellicientie oculos
perdunt:¬

Expanded text:
atha vertitur in Latinum multa haec, ideoque significabat eos, qui in hujus mundi malitia actione involvuntur, atque a diabolo captivati, intelligentiae oculos perdunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatos apłi sunt atq ꝓphete.
qui iudeos ꝑ legens et euã¬
mõ terrems uoluptatibus
modo carms et legis one
pressi : sollempmtate ad¬
ettie uite: gentes introisse
manifestũ ẽ
ex iratꝰ qui misit ex̾citus¬
suos et ꝑdidit intfectores
illos et tiuitate illoꝵ in¬
cendit. deus pater est. qui
suscitauit respasianũ ce¬
sarem romanoꝵ qui et po¬
pulũ gladio uastauit et ci¬
uitatem iecłm̃ funditꝰ cũ¬
suis uniusis eu̾tit ita ut
ulteriꝰ belligerare non pos¬
sent.
tem uupciale in accubitu.
qui loquente rͥge obniutu¬
L in tenebras extiores. il¬
lo ẽ qui in fide quidẽ cum¬

Expanded text:
apostoli sunt atque prophetae, qui Judaeos per Legem et Evanmodo terrenis tempestatibus, modo carnis et legis onere pressi, solemnitatem adgaudia gentes introisse manifestum est. Rex iratus qui misit exsuos, et perdidit interfectores illos, et civitatem illorum incendit , Deus Pater est, qui suscitavit Vespasianum Caesarem Romanorum, qui et populum gladio vastavit, et civitatem Jerusalem funditus cusuis universis evertit, ita ut ulterius belligerare non possit. stem nuptialem in accubitu, qui, loquente rege, obmutumitti in tenebras exteriores , ille est qui in fide quide
Abbreviated transcription (Latin):
Pueri qui insultantes geliseo ha¬
mabant ascende calue asceride
calue. et muasi a bestiis ꝑier̃t.
indicant popłm iudeoꝵ cuer
puerili stulticia i rriferũt epm̃
m locũ caluarie ceucifixũt
capti a duobꝰ ursis idest iyto
⁊ respasiano int̾ierũt.
Puer heliseq cum baculo adre

Expanded text:
Pueri qui insultantes Elisaeo, clamabant: Ascende, calve, ascende, calve , et invasi a bestiis perierunt, indicant populum Judaicum, qui puerili stultitia irriserunt Christum in loco Calvariae crucifixum; et capti a duobus ursis, hoc est Tito et Vespasiano, interierunt. Puer Elisaei, qui cum baculo ad re
Abbreviated transcription (Latin):
boam seruus sub quibꝰ isel in
Suas ꝑtes diuisus est. signãt
discissionẽ illam in deũ aduẽ¬
nĩ factam in qua pars credẽ¬
aũ ex iudeis regnat cum
pars uero secuta .ẽ antixp̃m
cuꝰ cultui. nefande seruitut¬
eriore constricti sunt:¬

Expanded text:
boam servus, sub quibus Israel in duas partes divisus est, designant dissensionem illam in Domini adventu factam, in qua pars credentium ex Judaeis regnat cum pars vero secuta est Antichristum, cujus cultui nefandae servituterrore constricti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aispirat ꝑ que a morte peca¬
tor reuiuiscat
Septem milia uiroꝵ de quibus
uer̃t genua ante baal. signi¬
NAaman syrq. significat ex
gentibꝰ populii. maculis de¬

Expanded text:
a morte peccati reviviscat. 101. Septem millia viri, de quibus verunt genua ante Baal, signiNaaman Syrus significat populum ex gentibus, maculis de
Abbreviated transcription (Latin):
Duo filii heli racordot qui cap¬
ta agentalius arch̃a pererap¬
n sunt signant posteritater
sacerdotii prior fuisse extint¬
tam et logis testamtio ad cul¬
tũ genciũ esse cranslatũ:¬

Expanded text:
Duo filii Heli sacerdotes, qui capta a gentibus arca perempti sunt , significant posteritatem sacerdotii prioris fuisse exstinctam, et legis Testamentum ad cultum gentium esse translatu
Abbreviated transcription (Latin):
se mandati. secundũ carne uitat necesse est .ẜ sacrimẽto rego
miguerit. quia ideo xpũs mortuus est et resurrexit. ut
et uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ dominet᷑. Nec tenebit regnũ mortis
eum ꝓ quo mortuus est ille libor in mortius de caritate le¬

Expanded text:
se mandati, secundum carnem vivat necesse est: sed si jam Sacramese mandati, secundum carnem vivat necesse est: sed si jam Sacramemigraverit. Quia ideo Christus mortuus est et resurrexit, ut et vivorum et mortuorum dominetur ; nec tenebit regnum mortis eum, pro quo mortuus est ille liber in mortuis . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
data est ꝑ moysen. deinde sub ꝯͣtia que r̾uelata est ꝑ p̾mũ me¬
diator aduentũ. Que quide g̃tia nec antea defuit. quib eã por¬
tuit imꝑtiri quãus ꝓ tempis dispensaciono relata ⁊ occulta
neq enĩ antiquoꝵ quicũq iustoꝵ p̃ter xpĩ fidem. salite po¬
cuit inuenire. aut uͦ insi et illis cognitꝰ fuisset pocuisset nobis
ꝑ eoꝵ ministeriũ alias aꝑcius. alias occulciꝰ ꝓphetai in quacũtti¬
aũt quatuo istaꝵ uelut ecatũ singuloꝵ quemq gomine gͣtia re¬
gn̾acion inuenerit. ibi ei r̾mictũt orña p̃terita uniisa pctã
⁊ reatꝰ ille nascendo ꝯtractꝰ. renascendo dissoluit. cainquã mł¬
cũ ualet qd spũs ubi ⁊ uult spirat. ut quidam scdm ilam ser¬
uitutes sublege esse non nouerint.s cũ mandato incipiant᷑
adiutoriũ habere diuinũ. Ancequã possit aut̃ homo capax es

Expanded text:
data est per Moysen; deinde sub gratia, quae revelata est per primum Medata est per Moysen; deinde sub gratia, quae revelata est per primum Mediatoris adventum . Quae quidem gratia nec antea defuit, quibus eam oportuit impertiri, quamvis pro temporis dispensatione velata et occulta. Neque enim antiquorum quicumque justorum praeter Christi fidem salutem potuit invenire, aut vero nisi et illis cognitus fuisset, potuisset nobis per eorum ministerium alias apertius, alias occultius prophetari. CAPUTautem quatuor istarum velut aetatum singulum quemque hominem gratia regenerationis invenerit, ibi ei remittuntur praeterita universa peccata; et reatus ille nascendo contractus, renascendo dissolvitur. Tamque multum valet quod Spiritus ubi vult spirat. , ut quidam secundam illam servitutem sub Lege non noverint, sed cum mandato incipiant adjutorium habere divinum. CAPUT CXX.
Abbreviated transcription (Latin):
ieggeni uolens uiue̾ oncit᷑ et sciens pectat. peccatoꝙ subditus
seruit. A quo enim quis deuictꝰ est. huic et seruus addictus ẽ
agente sciencia mandati. ut pectatũ oꝑet᷑ in homine omne
gupiscenciã cunculo p̃uaricacionis adiecto. atq ita to sepͥtũ
aduersus carnem forciore robore caritat. ut qualuis ad huc sit
ꝙ homini repũgnet ex homine. nondũ tota infirmitate sana¬
ca. ex fide tamen iustꝰ uiuat. iusteq uiuat in qntũ non ce¬
dit male ꝯcupiscencie unicente delectatione iusticie lhec sũt
tercia bona spei hominis. In quibꝰ si pia ꝑsenerancia quisq ꝓ
ficiat. postrema pax restat que pꝰ hanc uitã in requiem spũs
de inde in rsurrectione eciã cariis implebit᷑ Haꝵ quatuor dif¬
ferenciaꝵ pͥma ẽ ante legem stdã sub lege. tercia sub gracia.
ualla tempoꝵ sicut deo placiut. qͥ mensura et numero et pondeᷤ
cũcta disponit. Mam fuit p̾mita ante legem stdõ sub lage que

Expanded text:
egem volens vivere vincitur, et sciens peccat, peccatoque subditus servit: A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est ; id agente scientia mandati, ut peccatum operetur in homine omnem concupiscentiam, cumulo praevaricationis adjecto, atque ita quod scriptum cupiscitur adversus carnem, fortiore robore charitatis, ut quamvis adhuc sit quod homini repugnet ex homine, nondum tota infirmitate sanata, ex fide tamen justus vivat, justeque vivat, in quantum non cedit male concupiscentiae, vincente delectatione justitiae: haec sunt tertia bonae spei hominis. In quibus si pia perseverantia quisquam proficiat, postrema pax restat; quae post hanc vitam in requie spiritus, deinde in resurrectione etiam carnis implebitur. Harum quatuor differentiarum prima et ante legem, secunda sub lege: tertia sub gratia, nsura et numero et pondere cuncta disponit . Nam fuit primitus ante Legem; secundo sub Lege, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Lepsus que xpub descendemades
Monte pͥmũ curauit. humanũ¬
⁊ indicat genꝰ: delicti contagio
monte descenderit auario de¬
monis cultu detersit atq i
unitate sidei r̾parauit
seniutio sfide genciu sitrificit

Expanded text:
Leprosus, quem Christus descendens de monte primum curavit , humanum indicat genus delicti contagio monte descendit, a vario daemonum cultu detraxit, atque in unitatem fidei reparavit. 152. Centurio fidem gentium s
Abbreviated transcription (Latin):
ter ipe soth legis gestauit
psona de qua infidelitas ora
pariunt qui ea carnali in¬
cellectu utũt
fiły eiꝰ due. samariã signs¬

Expanded text:
ter ipse legis gestavit personam, de qua infidelitatis opera pariunt, qui etiam carnali intellectu utuntur. Filiae ejus duae Samariam sign
Abbreviated transcription (Latin):
ylia pharaonio que moysen
expositum ad ripam flumin
M Oyses typiĩ iepĩ gestauit qui
populũ dei a iugo dyabolice
seruitutis eripuit. et ipsum
dyabolũ ineterna pena dãp¬
guinis sui pctã diluit mũdi,
M siria soror moysi. synagoiie
ꝓxor moysi ethyopissa figura
synagoga oberectans aduso
qui obuianis di populo ad sig¬
nũ cruc̾ euincit᷑.
Scon quoq rex amorreoꝵ qͦ
uertit᷑ in latinu temptacio
oailoꝵ eunde dyabolũ desig¬
nat: qͥ mendacio fallendi se¬
relut angelu lucis eñsfigu¬
rat: Ipẽ ẽ rex basan qui int¬
p̾tat ĩ condusio qui int̾tlude
mͣtit difficultate uicioꝵ uitã
fidei ntr̃e. ne pateat nob tñsitꝰ
gnta nacionũ linguas in
hoc mũdo diffusasi nmuint
ex quibꝰ multr credentes gra¬
Dathan ⁊ abyron et cet̾i qͥ a se
moysen et aaron segͥgantes
societate eccłie diuidunt. et sa¬
crificia ꝓfana assumut
alaam q̃ cadens aꝑtos oculos
habuit typũ eoꝵ tenuit qui
ꝑfidem cogincionẽ dei halit

Expanded text:
lia Pharaonis , quae Moysen expositum ad ripam fluminis Moyses typum Christi gestavit, qui populum Dei a jugo diabolicae servitutis eripuit, et ipsum diabolum in aeterna poena damguinis sui peccata diluit mundi. 61. Maria, soror Moysi , Synagogae xor Moysi Aethiopissa , figurSynagoga obtrectans adversqui, obvius Dei populo, per signum crucis evincitur. 64. Sehon quoque, rex Amorrhaeorum, qui vertitur in Latinum tentatio oculorum, eumdem diabolum significat, qui mendacio fallendi sese in angelum lucis transfigurat. Ipse est Og, rex Basan, qui interpretatur conclusio, qui intercludere molitur difficultate vitiorum viam fidei nostrae, ne pateat nobis transiginta duas nationum linguas in hoc mundo diffusas 128 ostendunt, ex quibus multi credentes graDathan et Abiron, et caeteri, qui, se a Moyse et Aaron segregantes,societate Ecclesiae dividunt, et sacrificia profana assumunt. 67. Balaam, qui cadens apertos oculos habuit, , typum eorum tenuit qui per fidem cognitionem Dei habent,
Abbreviated transcription (Latin):
Oimino sancto ac reuerentissimo orosio: isidorꝰ
Quedam notissima nomina uetis ac noui testa¬
menti que suballegoria ymaginarie obtegunt
qus esficeee. nec plenissime siguraꝵ misteria expluaire he¬
ret quide sensus: ita ut eis que posita sunt. precedericia et sub¬
sequentia intelligant᷑. Het itaq iognicioni tue tractanda
att ꝓbanda offerim  ut quicqd in racione uerboꝵ ac sensuũ
in erudite dependet emẽdare sollicite cures. Ego enĩ iarissime
I quiꝰ oꝑis ephensione gecusabile me ip̃m estimabo: qui hec
et interp̃tacione aliqua egent. breuit deflorata

Expanded text:
OMINO SANCTO REVERENDISSIMO FRATRI OROSIO ISIDORUS. 1. Quaedam notissima nomina legis evangeliorumque, quae sub allegoria imaginarie obteguntermisit efficere, nec plenissime figurarum mysteria explicare. Erat quidem sensus ita, ut ex dictis quae posita sunt et praecedentia et subsequentia intelligantur. 2. Haec itaque cognitioni tuae tractanda atque probanda offerimus, ut quod in ratione verborum ac sensuum inerudite dependet, emendandum sollicite cures. Ego enim, mihi charissime, in hujus operis reprehensione excusabilem meipsum aestimabo, quia haec et interpretatione aliqua egent, breviter deflorat
Abbreviated transcription (Latin):
T recham qui de iericho anace¬
mate concupiuit signfical
ceptamni fidem seculares us¬
res uł mudi illecebras ap¬
petit

Expanded text:
 Achan, qui de Jericho anathemate concupivit, significat ceptam fidem saeculares mores vel mundi illecebras appetit
Abbreviated transcription (Latin):
mm̃ natũ et passum anuut̃¬
cians: in similitudinẽ hoĩs
comparat
NDicus a solitudine exorsus
regruui inuictũ potẽciãq
ꝓclamat
bcts quoq ꝑ uituli inpstiã¬

Expanded text:
m natum et passum annuntians, in similitudinem hominis comparat. Marcus a solitudine exorsus regnum invictum, potentiamque proclamat. Lucas quoque per vituli
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ fuit et de tribu eius
descendit. Iste ẽ lupꝰ rapax
mane ꝑsecutor diripiens:
respere doctor pascens:
Manasses prioris populi per¬
gentiũ: qui benedictione
patriarche prepositꝰ est. po¬
Ghamar eccłe ymaginẽ ge¬
fidei et uirgã irus ꝯceptio¬
nem ste meruit ubertat
Duo gemini in uterd tha¬
mar duos populos siguraue¬
runt. quoꝵ posteriot natꝰ
manũ prior ex uto misit.
quia genciũ populꝰ antea
quide est. ꝑ iphetas ostensa
s postea reuesata. cu ideo
obrecx sigauit dextera conẽ
quta idem populꝰ ꝑ sanginẽ
na filia iacob sinagotu
uł aminã significat: quia

Expanded text:
one, et de tribu ejus descendit: iste est lupus rapax, mane persecutor diripiens, vespere doctor pascens. 47. Manasses prioris populi figentium, qui per benedictionem patriarchae praepositus est Thamar Ecclesiae imaginem gefidei et virgam crucis conceptionem sanctae meruit ubertatis. 50. Duo gemini in utero Thamar duos populos figuraverunt, quorum posterior natus, qui manum prior ex utero misit, quia 126 gentium populus antea quidem est per prophetas ostensus, sed postea revelatus, cujus ideo obstetrix ligavit dexteram cocco, quia idem populus per sanguinem Dina, filia Jacob , Synagogam, vel animam, significat: quam
Abbreviated transcription (Latin):
in patibuso crut
iħas et in dolore suo suffo
post eridiuũ e surrexis:
subietit humeꝵ suui ad cud
ons portand
⁊ aialon candes siginsicat ecle¬
sam que setus fiucta quanb¬

Expanded text:
in patibulo cruciunt prophetas, et in dolore suo suffodpost triduum resurrexit. 39. subjecit humerum suum ad crucis onus portandum. 40. Zabulon eamdem significat Ecclesiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
saat et ysmahel duos popit¬
sos ex utroto testamito ꝓcede¬
tes siggnificant ul abraham
ymaginẽ priste legis desigra
siue popłm genciũ qui dei
patris benedictione platus
e. p̾ori populo iudeoꝵ
Liban legis uil dyaboli habu¬
it typũ: ex ciꝰ corꝑe assũp¬
sit sibi xpt duas quiges ple¬
bis stilu c̾cũcision et genciũ
Lya sonagoge figurã habuit.
que infirinis oculis cordis
saccamenta dei speculai non
potuit
Q Aich̃es uero clara aspectu et¬
cẽsie tẏpum tenuit. que cõ
pulo israhel ꝓphĩte sigurauit
qꝑam sicut iacob claudicauit
mi certamine: ita iudei dau¬
dicauert fide in xpĩ passione

Expanded text:
saac et Ismael duos populos ex utroque Testamento procedentes significant. 24. Puer Abraham imaginem priscae legis designatsive populum gentium, qui Dei Patris benedictione praelatus est priori populo Judaeorum. 27. Laban legis et diaboli habuit typum, ex cujus corpore assumpsit sibi Christus duas conjuges, plebis scilicet circumcisionis et gentium. 28. Lia Synagogae figuram habuit, quae infirmis oculis cordis sacramenta Dei speculari non potuit. 29. Rachel vero clara aspectu Ecclesiae typum tenuit, quae conpulo Israel figuravit; nam sicut Jacob claudicavit in certamine, ita Judaei claudicaverunt fide in Domini passione
Abbreviated transcription (Latin):
indicat iudeoꝵ. qui dedecs
et malũ ꝑfidie nn fronte ge¬
runt u signũ crut portãe
debuer̃t:
Mochias rex. cui propt bonũ
opꝰ qu̾detĩ anni ad ritam
adicint᷑. significat omes
sanctos quib ad consequẽdã
uitã eternã quꝰꝙ libri leq
cũ decem uerh Decalogi dati
sta et de templo dii idola
muilta depulit siynficabat

Expanded text:
indicat Judaeorum, qui dedecus et maculas perfidiae in fronte gerunt, ubi signum crucis portare debuerant. 104. Ezechias rex, cui pro bono opere quindecim anni ad vitam adjiciuntur , significat omnes sanctos, quibus ad acquirendam vitam aeternam quinque libri legis cum decem verbis Decalogi dati scha, et de templo Domini idola multa depulit , significat