comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuertenti. fit obuiam uac¬
ca quam demon agitabat.
Que relicto grege suo. in ho¬
mines ferebatur. etiam mul¬
tos noxie petula confoderat.
Uerum ubi nobis cepit ẽẽ con¬
tigua. hii qui eam eminus
sequebantur. predicere ma¬
gna uoce cepunt ut cauere¬
mus Sed postquam ad nos
toriis furibunda luminib
propius accessit: martinus
eleuata obuiam manu. pe¬
cudem consistere ubet. Qe
mox aduerbum illius. stare
cepit immobilis. Cum inte¬
rea uidet martinus dorsa il¬
luis demonem suꝑ sedentẽ.
quem increpans discede in¬
quid. funeste de pecude. et ĩ¬
noxium animal agitare de¬
recessit. nec defuit sensus in
bucula quin se intelligeret
liberatam. ante pedes scĩ re¬
cepta quiete prosternitur.
Deinde iubente martino gre¬
gem suum petiit. seq agmi¬
ni ceterarum oue placidior
ĩmiscuit. Hoc illud fuit tẽpꝰ.
quo inter medias flaminas
positus. non sensit incendiũ.¬
cum dioceses circiuret.
uenantium agmen incurri¬
mus. Canes. leporem seqͤͣban¬

Expanded text:
reuertenti fit obuiam uacca, quam daemon agitabat: quae relicto grege suo in homines ferebatur et iam multos noxie petulca confoderat. uerum ubi nobis coepit esse contigua, ii qui eam eminus sequebantur, praedicere magna uoce coeperunt ut caueremus. sed postquam ad nos toruis furibunda luminibus propius accessit, Martinus eleuata obuiam manu pecudem consistere iubet: quae mox ad uerbum illius stare coepit inmobilis, cum interea uidit Martinus dorso illius daemonem supersedentem: quem increpans, discede, inquit, funeste, de pecude et innoxium animal agitare des et recessit. nec defuit sensus in bucula, quin se intellegeret liberatam: ante pedes sancti recepta quiete prosternitur, dein iubente Martino gregem suum petiit seque agmini ceterarum oue placidior inmiscuit. hoc illud fuit tempus, quo inter medias flammas positus non sensit incendiucum dioeceses circuiret, uenantium agmen incurrimus. canes leporem sequeban
Abbreviated transcription (Latin):
non nisi paucis donatur ista
ꝓfectio. propterea debent ẽẽ pes-¬
simi. quicumq in bono ñdũ
possunt esse ꝑfecti : Nunqͥd
propterea xp̃ianus debet iii¬
cio rapacitatis insistere: quia
forte ñdum potest om̃s suaᷤ
res pauꝑib erogare. Aut id̾o
debet aliena concupiscere: qͥa
propria nec dum potest om̃i¬
no contempnere.Absit h fr̃s
ab omnib xp̃ianis: auertat
hoc deus a fidelib suis. Rpłs
enun ueraciter dicit. quia neq
auari. neq rapaces regnũ deĩ
possidebunt.
Anifestum est autem

Expanded text:
uia paucis donatur ista uia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt nifestum est autem
Abbreviated transcription (Latin):
dominico sterilis ꝑmanere. Mul
illa sententia comminantis.
qua dicitur. Om̃is arbor que
non facit fructum bonũ: ex¬
cidetur et in ignem mittetur.
Quod si sterilitas inignem
mittitur: rapacitas quid me¬
retur: Aut quid recipiet qui
alienum tulerit: si semper
ardebit qui de suo non ded̾it:
Et si uidiciũ sine misericordia
erit illi qui non fecit miseri¬
cordiam: quale uidiciũ erit
illi qui fecerit et rapinam:
fr̃s. timeamus actus
nr̃os. Obediens xp̃o. uendat
que possidet. et elemosinam
det ut de terra cor ad celum
leuet ut auaritiam calcet:
ut ad ꝑfectionis culmen tota
mentis intentione festinet.
Ut ñ sit sollicitus que ft̃ mun¬
di. sẽ que sunt domini. ut mũ¬
dum sibi crucifixum habeat:
et diues in xp̃o. Quis ignoret.
boni huius magnitudinem:
Uidemus autem: non om̃ib
uendendarum rerũ suarum
iu ẽẽ uirtutem. unusqͥsq enĩ
propͥum habet donum a deo:¬
sic. Ecce hoc tam magnũ bonũ
pauci possunt implere: multi

Expanded text:
dominico sterilis permanere. 5.dominico sterilis permanere. 5.illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? tres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donum esic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi
Abbreviated transcription (Latin):
in celis. quo fur : in appropi¬
at. neq tinea corrumpit.
agnum bonum est
me xp̃ianis om̃ib appetendũ.
ut unusquisq deficere ñ dele¬
ctetur in peius: sed omnes pro¬
ficere studeamus in melius:
Arbores sumus fr̃es in agro
dominico constituti: d̾s autẽ
ille colit: ip̃e fecunditatem do¬
nat. ip̃e fructificandi gr̃am
subministrat. Pluuia dei est:
sermo sc̃e predicationis. Cuttͣa
dei est: infusio gr̃e sp̃ualis. D̾s
igitur precepto nos compluit:
adiutorio colit. Sum cõpluit:
aufert a nobis ignorantie sic¬
citatem. Sum colit bene ui¬
uendi condonat ubertatem.
Dum pluit. terram cordis
nr̃i irrigat. Sum uero colit:
de ip̃a terra spinas et tͥbulos.
mundane cupiditatis exstir¬
pat. Debemus itaq fecunda¬
ri celestib pluuiis. debemꝰ itaq
congrua fructificatione. ma¬
nib suꝑni respondere culto¬
ris. Et si non possunt om̃s
arbores equales fructus affer¬
re: nulla tamen debet in agro

Expanded text:
in coelis, quo fur non appropiin coelis, quo fur non appropiat, neque tinea corrumpit . Magnum bonum est,me Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro
Abbreviated transcription (Latin):
Unicuiq sicut deus diuisit
appeslat. ut agnoscamus non
alud eẽ sp̃uale triticum. quã
xp̃iane fidei uenerabile sacra¬
mentũ. Huius tritici mñsurã
uobis in in nomine domini
damus: quotiens illuminati
dono gr̃e sp̃ualis scd̾̃m regulã
uere fidei disputamus. Et ean¬
dem tritici mensuram per
dominicos dispensatores ac¬
cipitis: cum cotidie ꝑ dei fa¬
mulos uexbum ueritatis
auditis. De ip̃a nunc gͦ tͥcici
mensura loquimur. ex ipsa
sicut dominus diuisit. uni¬
uersi pascamur. Inde alim̃ita
bone uite sumamus: ut ad
eterne uite premia puenire
possimus. In illum credentes.
in illo sꝑantes: illum p̃ oĩb
et in omnib diligentes. qui
se ip̃m nobes et alimentum
prestat ne deficiamus ĩ uia:
et premium seruat. ut gau¬
deamus in patria. Ep̃e ẽ enĩ
tatio quiescentiũ beatoꝵ. Ad
ꝑtinet: quod dominus ait.
Uendite que possidetis ⁊ da¬
te elemosinam. facite uobis
sacculos qui non uet. escũt:
thesaurum non deficientẽ

Expanded text:
Unicuique sicut Deus divisit Unicuique sicut Deus divisit appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est enim tatio quiescentium beatorum. Ad pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam; facite vobis sacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem
Abbreviated transcription (Latin):
strari: sed ministrare. ⁊ dare
aĩam suam redemptionem
pro multis. Ip̃e est enĩ pastor
bonus: qui aĩam suam posu¬
it pro ouib suis. Grex gͦ boni
pastoris: ip̃a est familia re¬
demptoris. Sispensator uero
qui sit. quem oportet ẽẽ fidelẽ
pariter et prudentẽ paulus no¬
bis ostendit apls.: qui de se suisgi¬
sociis loquens ait. Sic nos ex¬
istimet homo ut ministros
xp̃i: et dispensatores misteri¬
orum dei. Hic iam queritur
inter dispensatores: ut fidel̾
quis inueniatur. Ne quis
autem nr̃m solos apłos dispẽ¬
satores factos existimet: neglec¬
toq militie sp̃ualis officio ser¬
uus piger infideliter impru¬
denterq dormitet. ip̃e beatus
enum ep̃m sine crimine esse:
sicut dei dispensatorem.
erui ergo patrisfamilias
sumus. dispensatores
domini sumus:mensuram
tritici quam uobis erogemus
accepimus. Que uero sit ista
mensura tritici si queramus:
ip̃am quoq nobis beatꝰ pau¬
lus apostolus ostendit dicens.

Expanded text:
strari, sed ministrare, et dare strari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suissociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores ut fidelis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse beatus episcopum sine crimine esse sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patrisfasumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Ibi prorsus ad salutem cõ¬
sulitur uniu̾sis: quod dominꝰ
saluare dignatur. Ibi est quod
omni etati congruat: ibi qͦd
omni professioni conueniat.
Ibi audimus precepta que fa¬
ciamus: ibi cognoscimꝰ p̃mia
que sꝑemus. Ib̃i promissio que¬
ꝑ gr̃am trahat: et perducat
monstrare: ait quod ex eunglio
au diuimus. Quis putas est
fidelis dispensator ⁊ prudẽs.
quem constituit dominus
supra familiam suam. ut det
illis in tempore tritici men¬
quem cum uenerit dominus¬
eius inuenerit ita facientẽ.
ius est iste dominꝰ .iiii.
qui suis discipulis ait. Uos uo¬
catis me magister et domine
et benedicitis. Sum etenim.
Que etiam huius domini fa¬
miliaꝰ Eimirum illa ẽ qͣm
ip̃e dominus de manu inimi¬
ci redemit: et suo dñio man¬
cipauit. Hec autem familia
orbem terre copiosa fertilitate
diffunditur: et redemptam
se precioso sui domini sangͥne
głatur. Filius enim hominis
sicut ip̃e ait. uenit non mini¬

Expanded text:
ta. Ibi prorsus ad salutem conta. Ibi prorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quper gratiam trahat et perducat monstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, ut det illis in tempore tritici menquem, cum venerit Dominus, invenerit ita facientem . Quis est iste Dominus, fratrqui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non mini
Abbreviated transcription (Latin):
ominicus
sermo quẽ
debemus õs
non solum
studiose. ue¬
rum etiam sapienter audi¬
re. cui nos oportet humiliter
ac delectabiliter obedire. modera¬
tionis sue tenens ubiq tempe¬
riem. ut nec ouibz desint pa¬
bula. nec pastorib alimenta.
quedam specialiter solis pre¬
cipit nobis: quedam uero gene¬
raliter et nobis et uobis. Lc̃ iͣ.¬
obis namq id est seruis
quos pater ille familias.
rerum omnium dominus.
ad hoc in sua magna domo
constituit. ut populo eius uer¬
bum gr̃e ministremus. spe¬
cialiter in iungitur sancte
predicatis offitium: gene¬
raliter uero et nobis et uobis
salutaris indicitur obedien¬
tia mandatoꝵ. In quib denuo
mandatis tanquam ditissimis
ferculis. sic celestiũ deliciarũ
copia spiritalis exuberat. ut
in uerbo dei habundet et qͦd
ꝑfectus comedat: habundet
etiam quod paruulus sugat.
et lacteus potus. quo tenera
fidelium nutriatur ĩ fantia:
et solidus cibus quo robusta
ꝑfectorum iuuentus. sp̃italia
sc̃e uirtutis accipiat increm̃¬

Expanded text:
ominicus sermo, quem debemus omnes, non solum studiose, verum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedientia mandatorum. In quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus spiritalia sanctae virtutis accipiat incremen
Abbreviated transcription (Latin):
Sieq gestatus: ut totus deus
i eo eẽt. Et sic inde exiuit. ut
erechiel satetur: ut post ortuni¬
remaneret omnino clausã Un¬
de canitur in eis dem canticie
de ea. Ortus conclusus. sons si¬
gnatus:emissiones tue padysꝰ.
Uere ortus deliciarum. in quo
consita sunt uniuersa florũ
genera: et odoramenta uͥtutũ.
Sicq conclusus: ut nesciat uio¬
lari neq corrumꝑi ullis insidi¬
arum fraudib. Fons itaq signa¬
tus sigillo totus trinitatis: ex
quo fons uite manat. in cuius
lumine omnes iudemus lum̃
quia uixta ioh̃em. ip̃e ẽ qui illu¬
minat omnem hominem ueni¬
entem in hunc mundum. Quiꝰ
ꝓfecto emissio uteri: suꝑnorum
ciuium omniũ est paradisus.
De isto namq uentris agro. pa¬
triarcha ysacic longe odorans:
aiebat dicens. Etce odor filii mei.
sicut odor agri pleni. quem bene¬
dixit dominus: quamuis pu¬
tent parum intelligentes. quod
pͥores sc̃. minus de xp̃o intellex¬
erint misterium in carnatioĩs:

Expanded text:
sicque gestatus, ut totus Deus sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fatetur, porta omnirta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons itaque signatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia, juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis,
Abbreviated transcription (Latin):
iligentius itaq ꝓcurate:
si quomodo simplicitas
columbe que fuit in maria ilesa
inuiolataq custodiatur. De qua
salomon incanticis quasi in eiꝰ
laude: ueni inquid columba m̃a.
ĩmaculata mea. iam enim hy¬
eis abiit et recessit. Ac deinde
iubetur: quia libantis candida¬
tio unterpretatur. Erat enĩ can
et dealbata. niue candidiorib
sp̃c scĩ munerib: simplicitatẽ
colũbe in omnib representans.
Qm̃ qͥcquid in ea gestum est: to¬
tum puritas et simplicitas. to¬
tum ueritas et gr̃a fuit: totum
misccłia et iusticia que de celo
prospexit. Et ideo immaculata.
quia in nullo corrupta. Circrem¬
dedit enim uirum in utero. siẽ
ieremias sc̃s testatur: et ñ aluin¬
de accepit. Faciet inquid domiunꝰ
nouum suꝑ terram: et mulier
curumdabit uirum. Uere nouũ.
et omnium nouitatum super¬
eminens nouitas uirtutum:
quando deus quem ferre non
potest mundus. neque urdere
aliquis ut iiuere possit. Nc in¬
gressus est hospicium uentris.
ut corporis claustra nesciret.

Expanded text:
iligentius itaque procurate, si quo modo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde jubetur, quia Libanus candidatio interpretatur. Erat enim candac dealbata nive candidius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, quoniam quidquid in ea gestum est, totum puritas et simplicitas, totum gratia et veritas fuit, totum misericordia et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit virum in utero, sicut Jeremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum, et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus, quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret,
Abbreviated transcription (Latin):
partes gradiebantur. Non
reuertebantur ambulantes:
sed ad locum ad quem ire
declinabat que pͥma erat
sequebantur et cetere: nec re¬
uertebantur. Et omne corpꝰ
earum et colla. et manus
et penne et circuli plene
erant oculis. incircuitu qͣ¬
tuor rotarum. Et rotas istas
uocauit uolubiles audiente
me. Quatuor autem facies:
habebat unum. facies una
facies cherub uituli et facies
scd̾a facies hominis: et inter¬
cio facies leonis. et in quarto
facies aquile. Et eleuata sunt
cherubin: ipsum est animal
quod uideram iuxta fluuiũ
chobar.¬

Expanded text:
partes gradiebantur non partes gradiebantur non revertebantur ambulantes sed ad locum ad quem ire declinabat quae prima erat sequebantur et ceterae nec convertebantur et omne corpus earum et colla et manus et pinnae et circuli plena erant oculis in circuitu quattuor rotarum et rotas istas vocavit volubiles audiente me quattuor autem facies habebat unum facies una facies cherub et facies secunda facies hominis et in tertio facies leonis et in quarto facies aquilae et elevata sunt cherubin ipsum est animal quod videram iuxta flumen Chobar
Abbreviated transcription (Latin):
uir: et nubes impleuit atͥũ
interius. Et eleuata est gła
domini super cherubin ad
limen domus et repleta ẽ
domus nube: et atriũ re¬
pletum est splendore glorie
domini. Et sonitus alarũ
cherubin audiebatur usq
ad atrium exterius: quasi
uox dei om̃ipotentis loqͤntis.
Cumq precepisset uiro qui
inditus erat lineis dicens.
sume ignem de medio rota¬
rum que sunt inter cheru¬
bin: ingressus ille scetit iux¬
ta rotam. Et extendit cherub
manum de medio cherubin
ad ignem qui erat int̃ che-¬
rubin: et sumpsit et dedit
in manus euis. qui indittꝰ
erat lineis. Qui accipiens
egressus est: et apparuit ĩ
cherubin similitud manꝰ
hominis subtus pennas eoꝵ
Et uidi. et ecce quatuor ro¬
te iuxta cherubĩn. Rota una
iuita cherub unum̃: et rota
alia iuxta cherub unũ Spe¬
cies autem erat rotarum:
quasi uisio lapis chrisoliti.
Et aspectus earum similitu¬
do una quatuor quasi sit
rota in medio rote. Cumq
ambularent: in quatuor

Expanded text:
vir et nubes implevit atrium vir et nubes implevit atrium interius et elevata est gloria Domini desuper cherub ad limen domus et repleta est domus nube et atrium repletum est splendore gloriae Domini et sonitus alarum cherubin audiebatur usque ad atrium exterius quasi vox Dei omnipotentis loquentis cumque praecepisset viro qui indutus erat lineis dicens sume ignem de medio rotarum quae sunt inter cherubin ingressus ille stetit iuxta rotam et extendit cherub manum de medio cherubin ad ignem qui erat inter cherubin et sumpsit et dedit in manus eius qui indutus erat lineis qui accipiens egressus est et apparuit in cherubin similitudo manus hominis subtus pinnas eorum et vidi et ecce quattuor rotae iuxta cherubin rota una iuxta cherub unum et rota alia iuxta cherub unum species autem erat rotarum quasi visio lapidis chrysoliti et aspectus earum similitudo una quattuor quasi sit rota in medio rotae cumque ambularent in quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
t cede completa: reman¬
si ego. ruiq super faciẽ
meam: et clamans aio. Heu.
isrl: effundens furorem tuũ
suꝑ ierłmꝰ Et dixit ad me.
Iniquitas domus iscł ⁊ iuda.
magna est nimis ualde. Et
rpleta est terra sanguinib.
et ciuitas repleta est au̾sione.
oBSixerunt enimͣ. Dereliquit
dominus terram et dominꝰ
non uidet. Igitur et meus
non parcet oculus. neq mi¬
serebor: uiam eoꝵ suꝑ caput
eorum reddam. Et ecce ur
qui indutus erat lineis. qͥ
habebat atramentarium
in dorso suo: respondit u̾bũ
dicens. Feciꝰ. sicut precepisti
michi. Et uidi. et ecce infir
mamento quod erat suꝑ
caput cerubin quasi lapis
sapbirus: quasi species si¬
miltudinis solii apparuit
super ea. Et dixit ad uirũ
qui indittus erat lineis: ⁊
ait. Ingredere in medio ro¬
tarum que sunt subtus
cherubur: et imple manũ
prunis ignis que sunt int̾
cherubin et effunde suꝑ
ciuitatem. Ingressusq est
in conspectu meo. Cherubin
autem stabant a dextris
domus cum ingrederetur

Expanded text:
 caede completa, remansi ego: ruique super faciem meam, et clamans aio: Heu, Israel, effundens furorem tuum super Jerusalem? Et dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde, et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione: Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: viam eorum super caput eorum reddam. Et ecce vir qui indutus erat lineis, qui habebat atramentarium in dorso suo , respondit verbum , dicens: Feci sicut praecepisti mihi. Et vidi, et ecce in firmamento quod erat super caput cherubin quasi lapis sapphyrus quasi species similitudinis solii apparuit super ea et dixit ad virum qui indutus erat lineis et ait ingredere in medio rotarum quae sunt subtus cherub et imple manum tuam prunis ignis quae sunt inter cherubin et effunde super civitatem ingressusque est in conspectu meo cherubin autem stabant a dextris domus cum ingrederetur
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis oculos aꝑio: tanto la¬
cͥmarum ymbre ꝑfusos. ut
etiam incredulis fidem fa¬
cerem ex dolore. Nec uero so¬
na sompnia. quib sepe de¬
lusdimur: teste est tribunal
ante quod iacu. iudicium
teste quod timui. ita michi
nunquam contingat talẽ
incidere questionem. liuen¬
tes habuisse me scapulaz.
plagas sensisse ꝑ sompuiũ.
et tanto de hinc studio diui¬
na legisse qͣnto mortalia an¬
tea non legeram. leu

Expanded text:
cunctis oculos aperio tanto lacunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero soua somnia, quibus saepe deludimur. teste est tribunal, ante quod iacui, iudicium teste est, quod timui — ita mihi numquam contingat talem incidere quaestionem! —, liuentes habuisse me scapulas, plagas sensisse post somnum et tanto dehinc studio diuina legisse, quanto mortalia ante non legeram. Au
Abbreviated transcription (Latin):
goris: ut ꝓiectus in terram.
sursum aspicere ñ auderem.
Irterrogatus conditionẽ xp̃i¬
anum me ẽẽ respondi. Et ille
qui presidebat: mentyris. ait.¬
Ciceronius es. non xp̃ianus.
nbi thesaurus tuus est. ibi ⁊
cor tuum. Ilico obmutui. ⁊ int̾
uerbera nam cedi me uisse¬
rat. conscientie magis igne
torquebar. illum mecũ uersi¬
culum repitans in inferno
autem quis confitebitur tͥ
Clamare tamen cepr. et eiu¬
lans dicere. ¶iserere mei
domine: miserere mei. Hec
uox uiter flagella resonabat.
Tandem ad presidentis genua
ut ueniam tribueret adoles¬
centie. et error locum penitẽ¬
tie cõmodaret: exacturus de¬
inde cruciatum. si gentiliũ
litterarũ libros aliquando
legissem. Ego qui tanto con¬
strictus articulo. uellẽ etiã
maiora ꝓmitere: deierare
cepi. et nomen euis obtestãs
dicere. Domine: si unquam
habuero codices seculares. si
legero. te negaui. In hec sacͣ¬
menti uerba dimissus: reu̾¬
tor ad superos. Oirantib

Expanded text:
goris, ut projectus in terram, goris, ut projectus in terram, sursum aspicere non auderem. Interrogatus conditionem, Christianum me esse respondi. Et ille qui praesidebat: Ment\'Ciceronianus es, non Christianus; ubi thesaurus tuus, ibi et cor tuum\'. ilico obmutui et inter uerbera — nam caedi me iusserat — conscientiae magis igne torquebar illum mecum uersiculum reputans: in inferno autem quis confitebitur tibi? clamare tamen coepi et heiulans dicere: miserere mei, domine, mise. rere mei. haec uox inter flagella resonabat. tandem ad praesidentis genua ut ueniam tribueret adulescentiae, ut errori locum paenitentiae commodaret exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. ego, qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora promittere, deiurare coepi et nomen eius obtestans dicere: Momine, si umquam habuero codices saeculares, si legero, te negaui\'. in haec sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos et mirantibus
Abbreviated transcription (Latin):
me cum summo studio ac la¬
bore confeceram carere non
poteram. Itaq miser ego lectu¬
rus tullium. ieiunabam p̾t
noctiuim crebras uigilias. pꝰt
lacrimas quas mͥ p̃teritorũ
recordatio peccatoꝵ eximis
iuscerib eruebat. plato sume¬
batur in manib. Si quando
in memetip̃m reuersus. pro¬
phetas legere cepissem: sermo
horrebat incultus: et quia
lumen cecis oculis ñ uidebã.
ñ oculoꝵ culpam putabam.
secl solis. Dum me itaq antiqꝰ
serpens illuderet: in media
quad ingesima. medullis in¬
fusa febris. corpus meũ in¬
uasit exhaustum. et sine ul¬
la requie. quod dictu quoq
incredibile sit. sic ĩfelicia mͦbͣ
depasta sunt. ut ossibus ux
hererent.
Nterim parabantur exeqͥe:
et uitalis animi calor. toto
frigescente iam corpore. ĩsolo
tantum tepenti pectusculo
palpitabat. cum subito rap¬
tus in sp̃u ad tribunal iuli¬
cis ꝑtrahor. Ibi tantum lu¬
minis. et tantum erat ex
circumstantiũ claritate ful¬

Expanded text:
Romae summo studio ac laRomae summo studio ac labore confeceram, carere non poteram. Itaque miser ego lecturus Tullium ieiunabam; post noctium crebras vigilias, post lacrimas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis visceribus eruebat, Plautus sumebatur in manibus. Si qin memetipsum reversus, Prophetas legere coepissem, sermo horrebat incultus; et quia lumen caecis oculis non videbam, non oculorum culpam putabam, sed solis. Dum me itaque antiquus serpens illuderet, in media ferme Quadragesima medullis infusa febris corpus meum invasit exhaustum; et sine ulla requie quod dictu quoque incredibile sit sic infelicia membra depasta sunt, ut ossibus vix haererent. Interim parabantur exequiae, et vitalis animi calor, toto frigescente jam corpore, in solo tantum tepente pectusculo palpitabat. Cum subito raptus in spiritu ad tribunal judicis pertrahor, ubi tantum luminis, et tantum erat ex circumstantium claritate ful
Abbreviated transcription (Latin):
eusebro natus est. Uestẽ xp̃i
puer rome suscepit:ibi q
litteris grecis et latinis. a pͥ¬
meue eruditus est. In arte qͥ¬
dem gramatica donatũ ha¬
buit preceptorem: in rethori¬
ca autem uictorinũ oratorẽ.
ieronimus rome. rr̃ctis
corporisq uirginitatem. et de¬
lictorum penitentiã. custodi¬
ens. fidelib predicabat: mł¬
ta q uixta septuaginta lib̾ꝵ
uolumina atq psalterium
cerdotis. sacre bebliothece
scrutator. diuinoꝵ disertor
uoluminũ. dum ꝑ tͥenniũ
continiũ irus acceptus ꝙ¬
a popularib ueneratur om̃iũ¬
q iudicio. dignus ẽẽ summo
sacerdotio decernitur: quidã
ex clericorum monachorumq
ordinib. pro petulantia. ꝓq
inglinie. discursantes ad ef¬
fugandum urbe ieronimum.
as parauerunt.¬
annos plurimos. domo.pa¬
rentib. sorore. cognatis. ⁊ qd̾
hiis difficilius est consuctu¬
dine lautioris cibi. propter
celoricia regna me castrassem.
et ierosolimam militaturus
ꝑgerem bibliotheca quam ro-

Expanded text:
usebio natus est. Vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. ieronymus Romae, mentis corporisque virginitatem, et delictorum poenitentiam custodiens, fidelibus praedicabat. Multaque juxta Septuaginta librorum volumina atque psalterium cerdotis, sacrae Bibliothecae scrutator, divinorum dissertor voluminum, dum per triennium continuum carus acceptusque popularibus veneratur, omniumque judicio dignus esse summo sacerdotio decernitur, quidam ex Clericorum Monachorum ordinibus pro petulantia proque ingluvie discursantes, ad effugandum Urbe Hieronymum, as paraverunt.annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis et, quod his difficilius est, consuetudine lautioris cibi propter caelorum me regna castrassem et Hierosolymam militaturus pergerem, bybliotheca, quam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Tunebat enim uideos: et
mͥ alterum exhibebat nicho¬
arbitreris: qui greco et la¬
tino. insuꝑ hebreo eruditꝰ
eloquio. ex occidentali ad ori¬
ent̾alem transiens eccłiam.
in locis scĩs atq in litteris
sacris usq ad decrepitã uixit
etatem. Cuiꝰ nobis elcquium.
ab miente in occidentem ad¬
instar solis lampas resplẽduit.

Expanded text:
Timebat enim Judaeos: et Timebat enim Judaeos: et mihi alterum exhibebat Nicoarbitreris, qui Graeco et Latino, insuper et Hebraeo eruditus eloquio, ex Occidentali ad Orientalem transiens Ecclesiam, in Locis sanctis, atque in Litteris sacris usque ad decrepitam vixit aetatem: cujus nobis eloquium ab Oriente in Occidentem instar solis lampadis resplenduit.
Abbreviated transcription (Latin):
mens tamen cogitationib
estuabat. Ad quem e doman¬
dum. cuidam fr̃i qͥ ex hebͤis
credi derat. me indisciplinã
dedi: ut post quintilliani
acumina. ciceronis fluuiũ.
grauitatemq frontonis. et
lenitatem pͣliii. alfabetũ
dicerem. stridentia anhelan¬
tiaq uerba meditarer. Quid
ibi laboris assumpserim. qͥd
sustinuerim difficultatis. qͦ¬
tiens desꝑauerim. quotiensq
cessauerum. et contentiõe dis-¬
cendi rursum in ceꝑim. testis
est conscientia tam mea qui
passus sum. quam eoꝵ qui
mecum duxerunt uitam.
Et gr̃as deo: quod de amaro
semine litterarũ. dulces fru¬
ctus capio. Nec iuxta quoꝵdã
p̃sumptionem: ip̃e me docui.
frequenter et colui: tunc cũ
me in scĩs scripturis erudi
caput. et magistrum potuis
quam discipulum dec. ebat.
ꝑrexi tamen alexandriam.
audiui didimum. In multis
ei gr̃as ago: quod nesciui di-¬
homines finem fecisse discen
di. rursum ierosolime ⁊ beth¬
baraniam hebreum. noctur¬
num habui preceptorem.

Expanded text:
mens tamen cogitationibus mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quem edomandum, cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in discipulum dedi: ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvium, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, stridentia anhelantiaqueibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis: quoties desperaverim, quotiesque cessaverim: et contentione discendi rursus incaeperim, testis est conscientia, tam mea qui passmecum duxerunt vitam. Et gratias Deo, quod de amaro semine litterarum, dulces fructus capio. praesumptionem ipse me docui. frequenter et colui et, cum me in sanctis scripturis erudircaput et magistrum potius quam discipulum decebat; perrexi tamen Alexandriam, audiui Didymum. in multis ei gratias ago. quod nesciui, dihomines finem fedi. Veni rursum Jerosolymam et BethBarrabanum Hebraeum nocturnum habui praeceptorem?
Abbreviated transcription (Latin):
madarum inedia subiciebã.
Non erubesco infelicitatis
mee: quin potius plango.
non esse quod fuerim. MSe¬
mini me clamantem. diem
crebto uixisse cum nocte. nec
pͥus a pectoris cessasse uerbe¬
ribus. quam a domino redirz
increpante tranqͥllitas. Ip̃am
quoq cellulam meã quasi co¬
gitationum consciam. perti¬
mescebam: et michi iratus
et rigidus. solus deserta pene¬
trabam. sicubi concaua ualli¬
um. aspera montiũ. rupiũ
p̃rupta cernebam. me ibi ĩ
oratione misserrime carnis
ergastulo locabam. Et ut mͥ
testis est dominus: pꝰt mł̃tas
lacͥmas. post celo oculos mhe¬
cantabam. post te in odore
unguentoꝵ tuoꝵ curremus.
Quadriennio itaq dedicate
penitentie exacto ad betleem
oppidum. hieronimꝰ remeauit.
ubi prudens animal ad pre¬
seꝑe dñi se optulit ꝑmansuꝵ.¬
um essem inqͥd lc uii¬
uenis et solitudinis me de¬
serta uallarent: incentiua
uiciorum ardoremq nat᷑e
ferre ñ poteram. Quem cũ
crebris ieuiniis frangerem:

Expanded text:
madarum inedia subigebam. madarum inedia subigebam. Non erubesco infelicitatis meae, quin potius plango non esse quod fuerim. Memini me clamantem diem crebro junxisse cum nocte, nec prius a pectoris cessasse verberibus, quam a Domino rediret imperante tranquillitas. Ipsam quoque cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam: et mihi iratus et rigidus solus deserta penetrabam. Sicubi concava vallium, aspera montium, rupium praerupta cernebam, ibi me in oratione miserrimae carnis ergastulo locabam; et ut mihi testis est Dominus post multas lacrymas, post coelo oculos inhaeue cantabam: Post te in odorem unguentorum tuorum currimus. Quadriennio itaque dedicatae poenitentiae exacto, ad Bethleem oppidum Hieronymus remeavit, ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansuum essem, inquivenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum, ardoremque naturae ferre non poteram ; quem quum crebris jejuniis frangerem,
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens in heremo constitu¬
tus. et illa uasta solitudine.
que exusta solis ardorib. hor¬
ridum monachis prestat ha¬
bitaculum: putau me ingt.
romanis uteresse deliciis.
Sedebam solus: quia amari¬
tudine repletus eram. Horre¬
bant sacco menbra deformia.
squalida cutis. sithum ethiopi¬
ce carnis adduxerat: cotidie
lacrime. cotidie gemitus. Et
si quando repugnantem sõpnꝰ
ĩminens oppressisset: nuda hu¬
iro uix ossa herentia collide¬
bantur. De cibis uero et po¬
tu. taceo: cum etiã languẽtes
aqua frigida utantur. et
coctum aliquid accepisse. lux¬
urie sit. Ille igitur ego. qui
cartere ip̃e dampnaueram:
scorpionũ tantum socuis ⁊
ferarum. sepe choris intere¬
ram puellarũ. Pallebãt ora
ieiuniis. et mens desideriis
estuabat. Infrigore corpore
et ante hominem suũ iam
carne premortua. sola libidi¬
num incendia pullulabant.
Itaq om̃i auxilio destitutꝰ.
ad ihu iacebam pedes. rigabã
lacͥmis. crine tergebam: ⁊ re¬
pugnantem carnem. ebdo¬

Expanded text:
‘Quotiens in heremo constitutus et in illa uasta solitudine que exusta solis ardoribus horridum monachis prestat habiRomanis interesse deliciis. Sedebam solus quia amaritudine repletus eram. Horrebant sacco membra deformia; squalida cutis situm Aethiopicae carnis adduxerat. Quotidie lacrymae, quotidie gemitus; et si aliquando repugnantem somnus imminens oppressisset, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. De cibis vero et potu taceo, cum etiam languentes ibi aqua frigida utantur, et coctum aliquid accepisse, luxuriae sit. Ille igitur ego, qui carcere ipse damnaveram, scorpionum tantum socius et ferarum, saepe choris intereram puellarum. Pallebant ora jejuniis, et mens desideriis aestuabat: in frigido corpore, et ante hominem suum jam carne praemortua, sola libidinum incendia pullulabant. Itaque omni auxilio destitutus, ad Jesu jacebam pedes, rigabam lacrymis, crine tergebam, et repugnantem carnem hebdo
Abbreviated transcription (Latin):
te leprosum curasse. terciũ.
puerum centurionis a pa¬
ralisi sanasse. quartum. so¬
crum petri. febricitantem
liberasse. qͥntũ. iuare tͦbatũ¬
nisi qila sub lege erant: Qe
lex quinq libris moysi ex¬
plicatur: unde et quinq
alis porticib languidi ꝓ¬
debantur non sanabant᷑.
Ile autem ibi curauit langͥ¬
dum: qui et hic turbas de qͦn-¬
ꝙ panib pauit. Nam ⁊ suꝑ
fenum discumbebant. Car¬
naliter ergo sapiebant: et
in carnalibus quiescebant.
Omnis enim caro fenum.
Que sunt autem illa frag¬
menta. nisi que populus
non potuit manducare. In¬
telliguntur ergo quedam
secretiora intelligentie: que
multitudo non potest ca¬
pere. Quid ergo restat. nisi
ut secretiora intelligentie.
que non potest capere mul¬
titudo illis credantur qui
idonei sunt et alios docere
sicut erant apłi. unde duo¬
deçim cophini impleti sũt:
sactum est hoc et mirabilit̾.
quia magnum factum est:
et utiliter quia spirituale
factum est:

Expanded text:
te, leprosum curasse: tertium, te, leprosum curasse: tertium, puerum centurionis a paralysi sanasse: quartum, socrum Petri febricitantem liberasse: quintum, mare turbatunisi quia sub Lege erant, quae Lex quinque libris Moysi explicatur? Unde et quinque illis porticibus languidi prodebantur, non sanabantur. Ille autem ibi curavit languidum , qui et hic turbas de quinque panibus pavit. Nam et super fenum discumbebant: carnaliter ergo sapiebant, et in carnalibus quiescebant. Omnis enim caro fenum . Quae sunt autem illa fragmenta, nisi quae populus non potuit manducare? Intelliguntur ergo quaedam secretiora intelligentiae, quae multitudo non potest capere. Quid ergo restat, nisi ut secretiora intelligentiae, quae non potest capere multitudo, illis credantur qui idonei sunt et alios docere, sicut erant Apostoli? Unde duodecim cophini impleti sunt. Factum est hoc et mirabiliter, quia magnum factum est; et utiliter, quia spirituale factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
etatis. Considerata gͦ utͣq
lectione. cognoscimꝰ. qͥa qͣndo
puella nata est. tunc mulier
cepit infirmari: qm̃ ⁊ illa
duodecim annos habebat eta¬
tis. et ista duod ecim infirmi¬
tatis. Iuxta uero sp̃ualem ĩtel¬
ligentiam. quando sy nagoga
nata est. ecclesia ex gentibus
cepit infirmari: quia facile
cognoscuntur uicia in cõꝑa¬
tione uirtutũ. Gentilis ergo
populus: ex eo uilior ẽẽ cepit
ex quo populus iudeorum ẽ¬
electus. Si enĩ ut diximus
functa est. tempore puberta¬
tis appropinquante uitam
finiuit: quia tempore lib̾a¬
tionis uel redemptionis in¬
stante. uidea suum non. cog¬
nouit liberatorem magit¬
q mortem elegit quã uitã.
Iuxta hunc sensum non ua¬
cat a misterio. quod archisi¬
nagogus filiam suam. octa¬
uo loco miraculoꝵ a domino
resuscitari rogauit. Recensi¬
ta igitur euangelica lectione.
inuenitur pͥmum miracłm
dominus in galilea fecisse.
scilicet deaqua uinum. se¬
cundum. descendens de mõ¬

Expanded text:
aetatis, considerata ergo utraque aetatis, considerata ergo utraque lectione, cognoscimus quia, quando puella nata est, tunc mulier coepit infirmari. Quoniam et illa duodecim annos habebat aetatis, et ista duodecim infirmitatis. Juxta vero spiritalem intelligentiam, quando Synagoga nata est, Ecclesia ex gentibus coepit infirmari: quia facile cognoscuntur vitia in comparatione virtutum. Gentilis ergo populus ex eo vilior esse coepit, ex quo populus Judaeorum electus est. Si enim, ut diximus, functa est, tempore pubertatis appropinquante vitam finivit; quia, tempore liberationis vel redemptionis instante, Judaea suum non cognovit liberatorem, magisque mortem elegit quam vitam. Juxta hunc sensum, non vacat a mysterio, quod archisynagogus filiam suam octavo loco miraculorum a Domino resuscitari rogavit. Recensita igitur evangelica lectione, invenitur primum miraculum Dominus in Galilaea fecisse, scilicet de aqua vinum: secundum descendens de mon
Abbreviated transcription (Latin):
t quia adueniente ple¬
nitudine temꝑis. non
solum de synagoga carnem
assumere. sed etiam deum
uiter homines uisibiliter se
dignatus est demonstrare:
recte subuingitur. Et surgẽs
ihc sequebatur eum: et disci¬
puli eius. Et ecce mulier q̃
sanguinis fluxum pacieba¬
tur duodecim annis: acces¬
sit retro. et tetigit fimbͥam
uestimenti eius. Sicut ar¬
chisynagogi filia synagogã
significat: sic mulier que
fluxum sangiunis patieba¬
tur duodecun annis. signi¬
ficat sc̃am eccłiam ex genti¬
b. Fuxus enim sanguinis.
immunditiam significat
peccatorum: sicut ꝑ ꝓph̃am
dicitur. Furtum. homicidiũ.
et adusterium. inundauer̃t.
et sanguis sanguinem tetigit.
Aquo fluxu sanguinis: se li¬
berari optabat. qui dicebat.
Libera me de sanguinibus
deus deus salutis mee. Nõ
autem pretermittendum ui¬
detur: quod hec mulier. an¬
nis duodecim fluxum san¬
guinis patiebatur. Ut enĩ
alii euangłiste cõmemorant:
puella hec archisinagogi fi¬
lia duodecim annos habuit

Expanded text:
t quia adveniente plenitudine temporis, non solum de Synagoga carnem assumere, sed etiam Deum inter homines visibiliter se dignatus est demonstrare, recte subjungitur: « Et surgens Jesus sequebatur eum, et discipuli ejus. Et ecce msanguinis fluxum patiebatur duodecim annis, accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus. » Sicut archisynagogi filia Synagogam significat, sic « mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur duodecim annis, » significat Ecclesiam ex gentibus. Fluxus enim sanguinis immunditiam significat peccatorum, sicut per prophetam dicitur: « Furtum, homicidium, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . » A quo fluxu sanguinis se liberari optabat ille qui dicebat: « Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . » Non autem praetermittendum videtur quod haec « mulier duodecim annis fluxum sanguinis patiebatur, » ut enim alii evangelistae commemorant, puella haec archisynagogi filia duodecim annos habebat
Abbreviated transcription (Latin):
unde dicitur: Terribilis: ut
castrorum acies admodum ordi
nata. Hinc inde scõꝵ angłorũ
fulta presidiis. Pulchra ut luna.
immo pulchrior quam luna: qr
iam sine defectu sui choruscat:
celestibus illustrata fulgoribus.
Electa ut soĩ. fulgore iurtutum:
quia ip̃e eam elegit sol usticie¬

Expanded text:
Unde dicitur, terribilis ut Unde dicitur, terribilis ut castrnata, hinc inde sanctorum angelorum fulta praesidiis. Pulchra, inquit, ut luna, imo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat coelestibus illustrata fulgoribus; electa ut sol fulgore virtutum, quia ipse eam elegit sol justiti
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs: ait in canticis. Que est ista
que ascendit per desertum. qͣsi
uirgula fumi ex aromatibus.
Et bene quasi uirgula fumr:
quia gracilis et delicata. quia
diuinis extenuata disciplinis:
et concremata intus in holocau¬
stum. incendio pii amoris. et
adiderio caritatis. Et inrgula
inquid fumi: ex aromatib. Ni¬
mirum quia multis repleta e¬
rat uirtutum odorib: manans
ex ea fragrabat suauissimꝰ odor
etiam spiritib angelicis. Ascen
exorta: sed mirabantur electoꝵ
anime pre gaudio quenam eẽt.
que etiam meritorum uirtutib.
angeloꝵ uinceret dignitatem.
De qua rursus idem sp̃c sc̃s:
in eisdem canticis. que est ista
que ascendit inquit quasi auro¬
ra consurgens. pulchra ut luna.
electa ut sol: terribilis ut castro¬
rum acies ordinata ͦ Ammira¬
tur autem sp̃c sc̃s: quia omnes
de ascensu huiꝰ uirginis ammni¬
rantes facit. quod quasi noui
diluculi aurora rutilans ascen¬
iu suo resplendeat: multis fre¬
ta et uallata scõrum agminib.

Expanded text:
tus, ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, et concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus sanctus, quia omnes de ascensu hujus Virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus.
Abbreviated transcription (Latin):
chrior sanctitate. gloriosior suoꝵ
prerogatiuis meritorum: ita uͭ
nullis iam usib sit ip̃a eadẽq
et si imitari oportet tãtã
et ultra angelicam quodã modo
dignitatem. quantum fas est.
cum gaudio laudib dignissime
offerri. Que ut diximus. ñ tenĩe
sed xp̃i ꝑ gr̃am suꝑ choros ange¬
loꝵ exaltata. deuotissime hodie
predicatur: quia precessit eam
dominus et saluator noster.: ex
ea uera fide genitus ad celestia
ut pararet ei sicut ip̃e suis reꝓ¬
misit discipulis. ineternis man¬
sionib locum. Hinc quoq dcł
propheta: olim gratulabundus
xp̃o canit. Asummo inquid ce¬
lo egressio eus: et occursus eius
usq ad summum eius. Ascendit
ergo: eaudem glam resũpturus.
licet non amiserit quam prius
habuerat antequam mundus
fieret. Ascendit. et preparauit
huic scissime ac gloriosissime
uirgini. locum ĩmortalitatis.
ut cum eo regnare possit ĩꝓpetu
felix: ad ethereum ꝑuente cha¬
lamum. Que ꝓfecto festui. cas

Expanded text:
chrior sanctitate, gloriosior suorum chrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum: ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque etsi imitari oportet tantam et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferre: quae, ut diximus, non temere per Christi gratiam super choros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur: quia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare posset in perpefelix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ad conceptum partus. et gabriel
noue salutationis obsequium:
deinceps totum diuinum est.
quod oꝑatur in ea: Teste anglo:
bratur. Ante hoc ip̃m sane iterꝰ
uirginis. quamuis mundus.
quamuis impollutus. et alienꝰ
a contagione peccati. quamuis
sc̃s:. tam̃ adhuc uilitate humanitatis
induit᷑ ut ita dicam ac silua can¬
didissima. suiq coloris dealbata.
Ad quam sane cũ actessit sp̃c sc̃e.
quasi ip̃a eadem ꝙ lana cum in¬
ficitur sangnine conchali uel
muricis uertitur in purpurã
uersa est et ip̃a sine coitu in ma¬
trem: utt non sit iam ad modũ
que fuerat. sed purpura ue¬
rissima ad indumentum ⁊ glã
sumini regis. diuinitus aptissi¬
me dedicata: ut nulli deincepͤ
ea uti usu femineo licuerte nisi
deo. Quippe ut ita loquar. beata
et gloriosa uirgo maria eo modo
suscipe diuinitatis ãmixtionẽ.
salua utraq natura: tamen cũ
umbratur. fit preciosior meri¬
tis celsis sublimior fastigiis. pul¬

Expanded text:
ad conceptum partus, et Gabrielis ad conceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est, quod operatur in ea, teste angelo,ssimi obumbratur. Ante hoc ipsum sane uterus virginis quamvis mundus, quamvis impollutus, et alienus a contagione peccati, quamvis sanctus, tamen adhuc vilitate humanitatis induitur, ut ita dicam, ac si lana candidissima, suique coloris dealbata. Ad quam sane cum accessit Spiritus sanctus, quasi ipsa eademque lana, cum inficitur sanguine conchylii, vel muricis, vertitur in purpuram, versa est et ipsa sine coitu in matrem, ut non sit jam admodum quod fuerat, sed purpura veracissima ad indumentum et gloriam summi Regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum umbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pul