comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
relicto reo eligendi sideiussores uli int̃ contni¬
hentes aliud pactum doceatur.
mmutuam acciperet se nͨ obligauit: srrstra
ex eo ꝙ tabulas obligõnis ut cestis assignauit
comieuiris.
aec ascͥpte c̃ pecunam mutuam daret in acci¬
piendis. ypotheis ñ paruit ⁊ frustra ce iuditio
mandati comienit qũ ñ alias te oblignsse in

Expanded text:
relicto reo eligendi fideiussores, nisi inter contrahentes aliud placitum doceatur.mutuam acciperet, se non obligavit, frustra ex eo, quod tabulas obligationis ut testis adsignavit, conveniris. adscriptae, cum pecuniam mutuam daret, in accipiendis hypothecis non paruit, frustra te iudicio mandati convenit, quando non alias te obligasse in
Abbreviated transcription (Latin):
u. aã. placido. ¶reditori ꝙ ꝓ eodem dedito ⁊
pignora ⁊ ficeuissaem accepit. ĩ si malit fide¬
uissaorem conuenire ineam preiam in gͣ
se obligaiũt. ꝙ c̃ fact debet ius pignar m᷑ eñ
tores uri si allegatõni tue fides adeẽt audire

Expanded text:
 AA. Plotio. Creditori, qui pro eodem debito et pignora et fideiussorem accepit, licet, si malit, fideiussorem convenire in eam pecuniam, in qua se obligaverit. quod cum facit, debet ius pignorum in eum nostri, si adlegationi tuae fides adesset, audire
Abbreviated transcription (Latin):
si deuisit ñ solus conueniatur s dundatur
actõ int̃ eoł ꝙ soluicudo sunt añ condenpna¬
tõnem eyordine postuian solet
li dum debito satsfaciat. actõ ei aduersus ꝯ eĩ
a mia sideiussit ñ ꝯpetit. potiusti saue ꝯ sis¬
co solueres defiderare ut uis pignaas qued¬

Expanded text:
ideiussit, non solus conveniatur, sed dividatur actio inter eos qui solvendo sunt, ante condemnationem ex ordine postulari solet. solidum debito satisfaciat, actio ei adversus eum qui una fideiussit non competit. Potuisti sane, cum fisco solveres, desiderare, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
ris p̃scͥptõne nimiri possant. unde intellig¬
is ꝙ si coiginiem rei probare potes adũsano
tenente uendicare dominium debeasit añ
situ teneas ꝑuendicatõnem pignaei hoc idẽ
inducitur ⁊ tibi ñ erit disficił. uł solutõne
ꝑł aã. ⁊ oe̾. hãnuano. Pignaris cansa
res obligatas. soluto debito restitui deb
quo uire si citula pignoeis oblignsti man¬
cipia percanidem accõnem uti potes. nec cre¬
ditit cit᷑ comientõnem. uł p̃sidalem inssioẽ¬
frucani quos ereditir ex reb obligatis
accep̃. habita ratõne ac residuo debito solu
rant. restituat debitoei. millo spacio longit̃¬
poris cefenditur

Expanded text:
ris praescriptione muniri possunt. Vnde intellegis, quod, si originem rei probare potes, adversario tenente vindicare dominium debeas. Vt ausi tu teneas, per vindicationem pignoris hoc idem inducitur et tibi non erit difficilis vel solutione  AA. et CC. Ammiano. Pignoris causa res obligatas soluto debito restitui debere quo iure, si titulo pignoris obligasti mancipia, per eandem actionem uti potes, nec creditor citra conventionem vel praesidalem iussiofructuum, quos creditor ex rebus obligatis accepit, habita ratione ac residuo debito solutrant restituat debitori, nullo spatio longi temporis defenditur
Abbreviated transcription (Latin):
quam pignori detinen dicis ꝑteptum ⁊̃
debiti quantitatem releuab̾it
nori s̃ uerum decimnt sructus quos ꝑce¬
p̃ uł ꝑcipere debint. iniatõnem exone¬
randi debiti conputare necesse ht̃ st sia

Expanded text:
quam pignori detineri dicis, perceptum est, debiti quantitatem relevabit. nori sibi nexum detinuit, fructus quos percepit vel percipere debuit in rationem exonerandi debiti computare
Abbreviated transcription (Latin):
Si nulla cuipa seu sogntia reditori impur
muleta auissione etiã nẽ eadem pignoea
ut asseueras aparte dũsa possidentur ad¬
uersus eum cxꝑiri potes.
cegio. Hienus mbo¬
mis debitoris permanere. iõq ipłi pire udu¬
bium noñ uenit. euni gͥ asseueniꝰ in horre¬
de posite sunt. ꝑ soualem accõnem debiti re¬
poscendi cansa integmͣ de hab̾e.¬

Expanded text:
Si nulla culpa seu segnitia creditori imputamulata amissione etiam nunc eadem pignora, ut adseveras, a parte diversa possidentur, adversus eum experiri potes.gio. Pignus in bonis debitoris permanere ideoque ipsi perire in dubium non venit. cum igitur adseveres in horredepositae sunt, personalem actionem debiti reposcendi causa integram te habe
Abbreviated transcription (Latin):
dia pignori uł ypotħoe datauendere lice¬
ret ̃ adiunt debitori adũsus creditore
pignraticiam a ccõnem
cio suo argũtum pignori datum ꝑdidit¬
id restituere ñ cogit᷑.¶S si culpe reus de

Expanded text:
dia pignori vel hypothecae data vendere liceret, non adimit debitori adversus creditorem pigneraticiam actionem. tio suo argentum pignori datum perdidit restituere id non cogitur: sed si culpae reus de
Abbreviated transcription (Latin):
cimsitus ⁊ teuacat᷑: id̾ defense duo inicaria mancipia en¬
gatuit ũ bñficio pͥncipali noc uenditõne inens persona
iam de cct̾o ualituris
iorra secco ua dius psam repetit fagitiuũ ⁊ aliuseuitan¬
de legĩ grã q̃ inociltattes mancipia cercam ꝑenam
statuit ꝓetatem orponet. ẜ m̃liocem lib̾taris eum aũdũ¬
cit nico negonssimꝰ uerbero super quo ambigitur cr¬

Expanded text:
isitus et revocatus, idem defensor duo vicaria mancipia exigatur, nec beneficio principali nec venditione in eius persona iam de cetero valituris servum quispiam repetit fugitivum, et alius evitandae legis gratia, quae in occultantes mancipia certam poenam statuit, proprietatem opponit, vel in vocem libertatis eum animaverit, illico nequissimus verbero, super quo ambigitur
Abbreviated transcription (Latin):
dencia erposta est iꝰ homĩs grã ꝑ qno neraleni
fitra accioncui suscipere astqrnis compessitit. ad u¬
sus aliuĩ furti accionem hr̃e non concedens. udami
iti com per cõicofuram interpretati suit. Adr̾slis
bone fid̾i quid possessorem nulo mͦ fuiti atcõne ex

Expanded text:
quo noxalem furti actionem suscipere aliquis compellitur, adversus alium furti actionem habere non concedens, quidam ita eam per coniecturam interpretati sunt, adversus bona fide quidem possessorem nullo modo furti actionem ex
Abbreviated transcription (Latin):
amtestistmi iuris es qiuis̃ surto perperrato ei cõ¬
petere acionẽ cuius int̃ est ne furtũ cõmitituo
Si tucrebatur ap̃ antiꝰs lognm intꝑpter siquis mo¬
dauert alĩ rem adse pertmonteu  ⁊ pã rei lus too¬
ta est anfura accõ adũsic funem uisticu poslit ab

Expanded text:
mi quidem iuris est furto perpetrato ei competere furti actionem, cuius interest, ne furtum committatur. Sed quaerebatur apud antiquos legum interpretes, si quis commodavit alii rem ad se pertinentem et ipsa res subtracta est, an furti actio adversus furem institui possit ab
Abbreviated transcription (Latin):
ti redibicionem operarum maneat pena mnͦ eum. qͥ
alienum ubertum recipiendum eẽ dixeriti¬
Dultum uiter est utrum quuis suis nuis emꝑtus
ac manumissus sit ab emꝑcone. au a donimo suo
data pectunia mercatur hbertatem. pͥore casu ad
⁊ iõ ⁊ cũ sabiniani patroni conalũ qui plenũ us
habuit. Ut hostis publici bona fisto endicatu¬

Expanded text:
 redhibitione operarum maneat poena eum, qui alienum libertum recipiendum esse duxeritultum interest, utrum quis suis nummis emptus ac manumissus sit ab emptore, an a domino suo data pecunia mereatur libertatem. Priore enim casu ad Et ideo cum Sabiniani patroni filii, qui plenum ius habuit, ut hostis publici bona fisco vindicat
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ lib̾ari. Sinaũ cõmodatir ueniat ad uersꝰ
eum ciui rem ntendam accepit: ip̃i quidem nul¬
lo modo competere posse ad ueysus furem furti ac¬
tionem. Suni aũ qui prore cõmodata comienit᷑
posse adu̾sus furem furti hr̃e atcõnem. r̃ea tã si
dñs sciens rem ec̃ sułteptam ad uersus euni cui res
commodata suic: petuenit m aut̃ nescius ⁊ dulutaᷤ

Expanded text:
enitus liberari. sin autem commodator veniat adversus eum qui rem utendam accepit, ipsi quidem nullo modo competere posse adversus furem furti actionem, eum autem qui pro re commodata convenitur, posse adversus furem furti habere actionem, ita tamen si dominus, sciens rem esse subreptam, adversus eum cui res commodata fuit pervenit: sin autem nescius et dubitans
Abbreviated transcription (Latin):
co qu ieri ucendani acceꝑit sdonco scł constituto qiuia
⁊ ips̃ cõmodati accõnom adño pro ea re conueruri
se accõnen nͥ inopia dignoscatur latorare. tunc n.
furti accionem dño cõmpetere dicebant ꝯsi en sanꝰ
ad inopiam peruenit añtrmͣ moueatus arcio q̃
ei antea compeldebat an debeat accio q̃ ei semel
minũ reuerti. c̃ ⁊ ħ querebanir aniii hoc tasu furti
accio ambulacoria sit: nec ne. ¶ S oͣninẽ ctileui
tractatum alia sequit᷑ subdiuisio siex parte soluẽ

Expanded text:
eo qui rem utendam accepit, idoneo scilicet constituto, quia et ipse commodati actione a domino pro ea re conveniri pse actionem, nisi inopia noscitur laborare: tunc enim furti actionem domino competere dicebant. 1b . Sed eaad inopiam pervenit, antequam moveatur actio quae ei antea competebat, an debeat actio quae semelminum reverti, cum et hoc quaerebatur, an in hoc casu furti actio ambulatoria sit nec ne. 1c . Sed omnem talem tractatum alia sequitur subdivisio, si ex parte solven
Abbreviated transcription (Latin):
dãptio dedicus qui reri cõmodat᷑a acceperit. s
liceat ei lur̃ cciam sperare. ¶ Cum ã ĩ con¬
tionem contra suam hałie uxorem q lex itaꝰ
atrocẽ accionem dare in personam ita s coniũ
fuitił a sua muliere passus est. ⁊ dubitatur
ucrum ue dño rei furti accio ccͣ inulicrem p̃¬

Expanded text:
do deditus qui rem commodatam accepit, sed liceat ei etiam lucrum sperare. Cum autem in contionem contra suam uxorem habere, quia lex ita atrocem actionem dare in personas ita sibi conifurtum a sua muliere passus est: et dubitabatur, utrumne domino rei furti actio contra mulierem p
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ei cognito aduersus furem tassut om̃i mͦ
parte soluendo sit is qui rem cõmodatam acce¬
statuendim sit siquis reti cõmodatã hũit c̃rto
aliquis furto subtraxerit. ⁊ litt pulsatus con¬
dempnacõnem passus fuĩt. ũtũt in rem furt¬
uam. s ⁊ in penam furti at postea rei dñs ue
uit omnẽ cõdempnatõnem accipere desiderãs. A

Expanded text:
hoc ei cognito, adversus furem transivit, omnisolidum solvendo sit is qui rem commodatam accestatuendum sit, si quis rem commodatam habuerit, quam aliquis furto subtraxerat et lite pulsatus condemnationem passus fuerat non tantum in rem furtivam, sed etiam in poenam furti, et postea dominus rei venerit omnem condemnationem a
Abbreviated transcription (Latin):
inc̃osstõnem prisca quid̾ iim perdõiecturam intts¬
ducebant. Nos aũ zalciꝰ ⁊ ueruis ad eam respicien¬
tes gnãlem regusim sic ab sico eẽ prolatistr¬
cionc fureni possidet. merito donec ap̃ eum cõ¬
stitutus est. ⁊ alis tenctar noxili accione Agx̾nei
furtum a seruo fui̾nt passi ⁊ ipẽ adñsus dnĩi ue

Expanded text:
ionem prisca quidem iura per coniecturam introducebant: nos autem altius et verius ad eam respicientes generalem regulam sic ab initio esse prolatione furem possidet, merito, donec apud eum constitutus est, et aliis tenetur noxali actione, si extranei furtum a servo fuerint passi, et ipse adversus ve
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis patronis integris rescruandis. S quem¬
admodum in natalium resticutõne omẽ uis colli¬
cur pacronatus. ita: ni huius modi uerbss eamdẽ¬
Idem q nmerus est ⁊ sunt uiuos ianumissi¬
one int̃posita ni ultimis uoliptatibus conces¬
sio data fuĩt patronatus ita cñ ut in omnib
natalium restituciones ee quibi pene solet iuge¬
nuitas met̃a iberas competit: caui optineatit qͣ¬
ingenus magis oͥmnibus qm lbercis eam fueqñ¬
cari. R̾ euerencia tñ que a uibertis de betur ⁊ iure ꝙ
aduersus ingratos hbercos patronis competit. ĩ¬
tegris reseruandis ⁊ si per uerboꝵ conceptionem
secondum a nobis inductum modum uis patrona¬
cus fuerit amissum. cum ecram hec ingenuita¬
tis prenuo colluntur. qmͣ pene sola natalium
restitucio inducit his iudelicet ingenuitatis pre¬
uis patronatus. quasi ab iũdignis patronis eripi

Expanded text:
a nobis patronis integris reservandis. Sed quemadmodum in natalium restitutione omne ius tollitur patronatus, ita et in huiusmodi verbis eandeIdem que iuris est, si inter vivos manumissione imposita in ultimis voluntatibus concessio data fuerit patronatus: ita tamen, ut in omnibus natalium restitutiones, ex quibus paene solis ingenuitas mera libertis competit, tam obtineant qingenuis magis hominibus quam libertis eam frequentari. Reverentia tamen, quae a libertis debetur, et iure, quod adversus ingratos libertos patronis competit, integris reservandis, et si per verborum conceptionem secundum a nobis inductum modum ius patronatus fuerit amissum, cum etiam haec ingenuitatis praemio tolluntur, quam paene sola natalium restitutio inducit. His videlicet casibus, peius patronatus quasi ab indignis patronis eripi
Abbreviated transcription (Latin):
didinib de obligatione operarum liberatur.
sus es nec optras ei debes noc pimiri ab eo ut po¬
te ingratus potes. Patronum cauni esse uega¬
renon potes¬
d.iã. lacirio. Iiberce tue ducendo eam ĩ¬
uxorem dignititem auxisti. ⁊ ideo non est cogẽ
hac dedit gnium seruum in esim a die mortis
mec annis trib pactis manumuti uolo. ita
ut ptester hercdibus meis sicut me uiuo pre¬

Expanded text:
dinibus obligatione operarum liberatur. sus es, nec operas ei debes neque puniri ab eo utpote ingratus potes: patronum tamen tuum esse negari non oporteder Severus . Libertae tuae ducendo eam uxorem dignitatem auxisti, et ideo non est cogendhac dedit: " gaium servum meum a die mortis meae annis tribus peractis manumitti volo, ita ut praestet heredibus meis, sicut me vivo pr
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. ualeati. PUlla lege prohibit̃ ⁊̃ uni¬
u̾sa bona ĩ dotem feminam dare.
d̾.ã. Stane. Quociens res extimate ĩ docẽ
dantur maritus dñinit conserutus summe ue¬
lit p̃cui debitoꝵr esficitut᷑ sutaq ñ conuenit
ut soluto m̃m̾io res resticuereutur ⁊ uire esti¬
mate sunt. retinebit eas si poccuniã tͥ offerto¬
dotem dedit. ⁊ si u̾toꝵ obligatõ ñ iut̃cesfit. at¬
cionem ex fide conuentoĩs ad te si ħ es erciti¬
sti cainsmut̾e potuit. uͦ .i. eadẽ cã est pr̃is.
⁊ mr̃is paciscenciũ. cͥape mr̃is pactũ accõnẽ
p̃scͥptis u̾bis constituit pr̃is dotis accõnem
ꝓficicie nomine cõpetentẽ c̃ uenitẽ simplici
mp̃. Gor̃. ã. ¶um a socero tuo ꝓ uxore
dos tͥ daretur soca ĩstipulatõnem deducta
ñ ÷ sub tp̃e donatõnis. s pꝰea sorgee̾taus tecunt
la de dote enꝑiens id pactũ ñ debere ad sui dis¬
pendiũ oꝑari de uire defendit᷑¬

Expanded text:
der Severus . Nulla lege prohibitum est universa bona in dotem marito feminam dare.Severus . Quotiens res aestimatae in dotem dantur, maritus dominium consecutus summae velut pretii debitor efficitur. Si itaque non convenit, ut soluto matrimonio res restituerentur et iure aestimatae sunt, retinebit eas, si pecuniam tibi offerdotem dedit, etsi verborum obligatio non intercessit, actionem ex fide conventionis ad te, si heres extitisti, transmittere potuit. Nec enim eadem causa est patris et matris paciscentium, quippe matris pactum actionem praescriptis verbis constituit, patris dotis actionem profecticiae nomine competentem conventione simplici Gordianus . Cum a socero tuo pro uxore dos tibi daretur, si ea in stipulationem deducta non est sub tempore dationis, sed postea, socer tuus tecum la de dote experiens id pactum non debere ad sui dispendium operari de iure defendit
Abbreviated transcription (Latin):
me potuerit.
to uberte ur̃e ded istis. nec iam reddi soluco m̾mio
nobis in continenci pacto uł stipłattẽ ꝑspexistis kĩt
culpa axoris dissolicto m̃m̾io penes marctũ reman¬
sisse consticit licet eam ĩgniram enta nos fuise
ostenderitis
ro dati᷑ stipuletur ut de ea testari possit c̃ odinia¬
tonis testam̃ti. cogitatio mortis añcedens tp̃s sig¬
nificat. nec condicionem s em̃i c̃tinet ĩtestara
ꝙͦ muliere defuncta stipulatõnẽ cõmnti ꝓficiet᷑¬
do pro flia pr̃ cominiis eã redditͥ exͤneoᷤ c̃stitu¬
to stipulatus est. nec sibi cessante uoluntate
n tͥ ꝓhibente iure q̃rere potuit accõnem.

Expanded text:
me potuerit.libertae vestrae dedistis nec eam reddi soluto matrimonio vobis in continenti pacto vel stipulatione prospexistis, hanc culpa uxoris dissoluto matrimonio penes maritum remansisse constitit, licet eam ingratam circa vos fuisse ostenderitis.ro dari stipuletur, ut de ea testari possit, cum ordinationis testamenti cogitatio mortis antecedens tempus significat nec condicionem, sed causam continet, intestata quoque muliere defuncta stipulationem committi proficietdo pro filia pater communis eam reddi tibi extraneo constituto stipulatus est, nec sibi cessante voluntate nec tibi prohibente iure quaerere potuit actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
inod̾atõueni mrĩ ut ad oandem lucrũ redeat luctu¬
osum restituentus. Erit itat sicitũ uirsubet ꝑ¬
ti q̃ fideuissionẽ prebu̾it: si sibi cõmod̾ eẽ ꝓspex̃it
possint ñruo asfectui sine suo ĩ cõmodo deser uire.¬
¶ Sim aut̃ utraq pars p̃dcam fideiussiouẽ dissimłꝰ¬

Expanded text:
oderationem matri, ut ad eandem lucrum redeat luctuosum, restituentur. Erit itaque licitum utrilibet parti, quae fideiussionem praebuerit, si sibi commodum esse perspexpossint materno adfectui sine suo incommodo servire. Sin autem utraque pars praedictam fideiussionem dissim
Abbreviated transcription (Latin):
ruo competit accio. dolo añ ants interpofito. de
dolo accio. adu̾sus eum locum habebit. nͥ a muli¬
ere dolus int̃posits sit. ec̃ enĩ uec famosa accio
da porcione dons date subiocta est. constitit ꝙx
donandi aĩo passa ÷ partem dimidiam dotis pꝰ
obitũ mr̃is filiã stipulari. metuere ñ debet
stit. nͥ hicrnido probatum fu̾t: matrem etꝰ
mutasse detis pacti uoluntatem contentã ꝙ¬

Expanded text:
o competit actio: dolo autem dantis interposito de dolo actio adversus eum locum habebit, nisi a muliere dolus interpositus sit: tunc enim, ne famosa actiouenda portione dotis datae subiecta est condicioque donandi animo passa est partem dimidiam dotis post obitum matris filiam stipulari, metuere non debetitit, nisi liquido probatum fuerit matrem eius mutasse dotis pacti voluntatem contenta
Abbreviated transcription (Latin):
si p̃mã ẜ̾ mr̃uã hereditatẽ ab incestato ex parcre
si forte alii ⁊̃ ex ant̾iore m̃m̃io morienti parenti fi
ad ĩplentes p̃cipimꝰ exemplo mrĩs cꝰ res pꝰ scdas mi¬
poas filiis ex pͥore m̾m̾io natis suppoĩte sunt ad c̃¬
seruanda eis lucra q̃ ex pͥore marito ad eã peruene

Expanded text:
 maternam hereditatem ab intestato ex parte  si forte alii etiam ex anteriore matrimonio morienti parenti fiadimplentes praecipimus exemplo matris, cuius res post secundas nuptias filiis ex priore matrimonio natis suppositae sunt ad conservanda eis lucra, quae ex priore marito ad eam pervene
Abbreviated transcription (Latin):
uir sine ub̾is ex cod̾ m̾m̾io sisceptis de cossit̾ qͥe¬
qͥd ad es ex sponsaliũ largitate uxor suĩt cõsticn¬
ta sib setuta id ẜbi niriq suosciat ee collacumꝰ
⁊ si ex pͥtee m̾m̃io donator filios relicͥisso d̃decat᷑
tulo facultates oĩs posti̾cas ex quot̾e suscepta
uiro ꝑ debita sibi porcione ut amr̃e ł spontane¬
a largitate ł per testam̃t̃ eiꝰ fui̾t collata possi¬
deat. Nos.n. hac lege id p̾cipue custodiendumis¬
cẽ decreuimꝰ: ut ex quoẽet õingio susorpti fau E
ratr̃ suoꝵ sponsalias retincant facustates. ceł

Expanded text:
ir sine liberis ex eodem matrimonio susceptis decesserit, quidquid ab eo ex sponsalium largitate uxor fuerit consecuta, id sibi iurique suo sciat esse collatum, etiamsi ex priore matrimonio donator filios reliquisse doceatur.tulo facultates omnis posteritas ex quocumque suscepta viro pro debita sibi portione, ut a matre vel spontanea largitate vel per testamentum eius fuerit collata, possideat. Nos enim hac lege id praecipue custodiendum esse decrevimus, ut ex quocumque coniugio suscepti filii patrum suorum sponsalicias r
Abbreviated transcription (Latin):
Utoeem qͦudã ut ctam rationiẽ
qͣm sic relinquoꝵ nomine deb redd̾at. apud
p̃torem cõuenire pores. Qͣmuis ctĩ inrẽm
tuam susceptis bonis ur̃is ĩ dempnitatẽ ꝓ hc᷑
admmustratõe tutori se prãturã ꝑmisisse ꝓpo¬
nat᷑. crã adu̾sus tutorem tͥ tuccle ñ adũsus ma

Expanded text:
utorem quondam, ut tam rationem quam si quid reliquorum nomine debet reddat, apud praetorem convenire potes. quamvis enim matrem tuam susceptis bonis vestris indemnitatem pro hac administratione tutori se praestituram promisisse proponatur, tamen adversus tutorem tibi tutelae, non adversus ma
Abbreviated transcription (Latin):
lis iob restitui iubere. or aũ petitis ab beredib euis
quendidit p̾cium uob̾ exsolui. superfluũ a nobis de¬
sid̾atis. q nͥ p̃sidis experienciã possit latere tucores
qui gesserit. siue ħcdescaꝵ eb ea negotia q̃ per eos
adiministrata sunt. pͥncipali loco cõuem̃ debuce. cct̾is
obcupe ratõnẽ ñ sernati ceccim̃ti peritulo substim¬
tis. rii parit᷑ ad ministrasse doccantur ⁊̃ adu̾sus uñ¬

Expanded text:
autem petitis ab heredibus eius qui vendidit pretium vobis exsolvi, superfluo a nobis desideratis, quia nec praesidis experientiam possit latere, tutores qui gesserint sive heredes eorum ob ea negotia, quae per eos administrata sunt, principali loco conveniri debere, ceteris ob culpae rationem non servati detrimenti periculo substitutis,
Abbreviated transcription (Latin):
e hr̃s insticuta es si eͥ paruisti substitutio locũ
ht̃. noo .N. uideri pat̃ sub spẽ turpuins iupciar̃
induitatem tͥ udi̾sse cum te filio sororis sue cõ¬
sobrino tuo ꝓbali confitio mñno uingere uoln¬
erit. nec extra &rdinatio auxilio indiges cũ ex

Expanded text:
e heres instituta es, si non paruisti, substitutio locum habet. nec enim videri potest sub specie turpium nuptiarum viduitatem tibi indixisse, cum te filio sororis suae consobrino tuo probabili consilio matrimonio iungere voluerit. Nec extraordinario auxilio indiges, cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
dam uriciaruiu moeum. ile aũ unam msti¬
tutionem. uł duas admittens. imam uł du¬
as. us quantas cumq respuendatu eẽ ceusint.
querelittitr. aput uct̾eo. si hoc ei fac̃e ꝑunt¬
quis filiit suurti ħrdem expãte mstitint ⁊
quetudam extranaum in aham pãtem. quen
pupislaĩt᷑ insubstituit. ⁊ pꝰquam testator
prima etate pupillus ꝯsitutus ab hac luoe
surt iactus ẽ. ⁊ pupillaris subsitutio locũ¬

Expanded text:
dam unciarum modum, ille autem unam institutionem vel duas admittens unam vel duas vel quantascumque respuendas esse censuit: quaerebatur apud veteres, si hoc ei faceredem ex parte instituit et quendam extraneum in aliam partem, quem pupillariter substituit, et postquam testator prima aetate pupillus constitutus ab hac luce subtractus est et pupillaris substitutio locu
Abbreviated transcription (Latin):
titatem rerum. ⁊ ꝙ milla malignitate cͥcae¬
as ad co facta uł facienda res aput cum rema¬
eo litt̾as supponant : uenerabili signo antea
manu hrois p̃posito testib uidelicet. ac sum̃dis
qui hrdem cogͦscinit ⁊ iudenti ei tabularnim¬

Expanded text:
titatem rerum et quod nulla malignitate circa eas ab eo facta vel facienda res apud eum remaeo litteras supponat, venerabili signo antea manu heredis praeposito, testibus videlicet adsumendis, qui heredem cognoscunt et iubenti ei tabulari
Abbreviated transcription (Latin):
cum heredem insticuit. nec eum ꝑ ad aliũ
quenieͣm hr̃ditaterti pertinere Woluit ex¬
titit aut̃ condicio substicutõni tibi delata
hr̃ditas est qy a xba sub stitutioni sub¬
serute ad nis retulat. Ut si noe ꝑ semet

Expanded text:
tum heredem instituit nec per eum ad alium quemquam hereditatem pertinere voluit, extitit condicio substitutionis tibique delata hereditas est. Quod si verba substitutionis subscriptae ad ius rettulit, ut si nec per semet
Abbreviated transcription (Latin):
mauu testat oris scriptum uł uoce cotũ
cestib us nunicupatum: hoc testam̃tum
stare uiinime patimur. ui̾ tocum si tota
hr̃d uui nomina fueruit precermissa. us̾
in eius heredis institutõue. cuuis nomen
neq liugita neq manus testat oris
significatut E ne alqua forsitau obluuo
tostium aĩmis incoubat pł uribus in¬
cend uip nomimbus hecedum expressis
mina substribere non disferunt. ad et̾nã
rerum memoriam. Sin uero tp̃c testa¬
Uatiuiu est testes in fua subscriptione
l expͥmere. cum forsitau uesare. eos tot
O porcet .n. omni modo Uel ex litoris
testatoris. Uel ex uoce qsd̾ testat oris.
luteris aut̃ testium qui ad clogium cõti

Expanded text:
manu testatoris scriptum vel voce coram testibus nuncupatum, hoc testamentum stare minime patimur vel in totum, si tota heredum nomina fuerint praetermissa, vel in eius heredis institutionem, cuius nomen neque lingua neque manus testatoris significavit. Sed ne aliqua forsitan oblivio testium animis incumbat pluribus interdum nominibus heredumina scribere non differant ad aeternam rei memoriam. Sin vero ipse testaervacuum est testes in sua subscriptione hoc exprimere, cum forsitan nescire eos testOportet enim omnimodo vel ex litteris testatoris vel ex voce quidem testatoris, litteris autem testium, q
Abbreviated transcription (Latin):
ietur. ⁊ ñ derelistum hoct ad hue scrius o¬
spem̃ dubitatam. bengne extenaitur. Siquis
gamĩt. inpupillaĩ aũ sub stitutiõe enindems¬
uimi filio suo sine lif̃tate substituit. Quere¬
lutur si ntilis ec̃t talis substitutio. ⁊ ꝑsimm
legarũ substitutio ptꝰ mortem pupilli lega
quia sine lib̃tate inseruum ꝓpͥum facta ẽ. meli

Expanded text:
et non derelictum, licet adhuc servis cospeciem dubitatam benigne extendatur. si quisit, in pupillari autem substitutione eundem servum filio suo sine libertate substituerit, quaerebatur, sive utilis esset talis substitutio et per servum legatum substitutio post mortem pupilli legatquia sine libertate in servum proprium facta est. Meli
Abbreviated transcription (Latin):
ditione emancipatõnis heretes instituit. ⁊ priuisqͣm
uolintati defuncte pateretur. friãna pater meru¬
it uel alr̾ definctas est ⁊ morte euis uol alio tuodo
patria uoluntate potestate lib̾atiuis ad eum de hr¬
ditatis cum sua causa quesistis.

Expanded text:
dicione emancipationis heredes instituit et, priusquam voluntati defunctae pareretur, sententiam pater meruit vel aliter defunctus est, morte eius vel alio modo patria potestate liberati ius adeundae hereditatis cum sua causa quaesistis.
Abbreviated transcription (Latin):
a titõ utte hoc ẽẽ inductum. ut siquis ser¬
uum firum tutorem filiis sins reliquerit si¬
ne lib̾tate exipã tutele datõe. p̃sumatur ⁊̃
lib̾tatem ei fauore pupilloꝵ mposuisse qua¬
re ñ hoc ⁊ in ħrditute. ⁊ humamꝰ. ⁊ fauõe
lib̃tatis inducimus. Ut si quis seruum siumm
scͥpsent ħrdem sine lib̾tatem omnimau cuns¬

Expanded text:
 iure hoc esse inductum, ut, si quis servum suum tutorem filiis suis reliquerit sine libertate, ex ipsa tutelae datione praesumatur etiam libertatem ei favore pupillorum imposuisse, quare non hoc et in hereditate et humanius et favore libertatis inducimus, ut, si quis servum suum scripserit heredem sine libertate, omnimodo c
Abbreviated transcription (Latin):
condicum est. septtm q testium sigͥꝰ hñs
post ea fortuuto casu Uł per ip̃iꝰ cestat oĩs
operam liuo toto. Uł plurinia eius parte
ineisa est ĩ ambignitatem iucd̾it. Solicum
stam̃tum ñ ualere. Sin aũt ex alia qͣ cõq
cã hoc contig̾it durrate testõ scripto ᷤᷤ ad hr¬
mus testatoeemti disposuit. ł sua manu nom̃
potest testes ipõs audito nomine heredĩs
sub p̃sencia ipsius testatonis nomen herediᷤ¬
N .ã. Ioħi pp̃. Et ab antitps legibut
⁊ adͥuersis retro pͥncipibus serꝑ rusticitati
consultum est. ⁊ in mustis legum subailitati¬
bus stricta obseruatid eis remissa ⁊ ꝙ̃ ex ip̃is
rerum ĩuenus dõcumeatis. ¶u̾ .ii.
testoꝵ ordinacio sub cta diffiuitõe regam̃ sta¬
rarum ꝑicia. quomodo possunt tantua le¬
gini subtilitatem custodire in ultuis suis
Uoluntatibus: Ideo ad d̾i humaint̃atem res

Expanded text:
conditum est septemque testium signa habens, postea fortuito casu vel per ipsius testatoris operam lino toto vel plurima eius parte incisa in ambiguitatem inciderit, solitum stamentum non valere: sin autem ex alia quacumque causa hoc contigerit, durante testamento scriptos ad hmus, testatorem disposuit vel sua manu nomenpotest, testes ipsos audito nomine heredis sub praesentia ipsius testatoris nomen heredi A. Iohanni pp. Et ab antiquis legibus et a diversis retro principibus semper rusticitati consultum est et in multis legum subtilitatibus stricta observatio eis remissa est, quod ex ipsis rerum invenimus documentis. cum enim testamentorum ordinatio sub certa definitione legum rarum peritia quomodo possunt tantam legum subtilitatem custodire in ultimis suis voluntatibus? ideo ad dei humanitatem res
Abbreviated transcription (Latin):
serit. ⁊ pͥore parente mactno inpupillaĩ etate
fati mimus iplem̃t. ea optiũe p̃cipinis que
hõĩb legso continẽntur. nulla dudietate re¬
ucta. qͥn pupillus  ptꝰ mpletos.uii. ãnos sue
etutis. ip̃e adire ħroitatem. uł bõ possessionẽ¬

Expanded text:
serit et priore parente mortuo in pupillari aetate fati munus impleverit, ea obtinere praecipimus, quae veteribus legibus continentur, nulla dubietate relicta, quin pupillus post impletos septem annos suae aetatis ipse adire hereditatem vel possessione
Abbreviated transcription (Latin):
r̃e. Sr ũo. uł ñ sit tutor ns cum sit ea facere
negler̾it. Tunnc eodem rar̃ante in ea etate de¬
sincto. Omines ħ̃roitates ad eum deuolutas.
⁊ nõ agittas. ita intelligi qͣi abintio nõ eẽt
ad cim delate ⁊ eo mõ adillas ꝑsoñas ꝑuẽiat̃
que uanluutur. siminime hrditas infanti

Expanded text:
re. Sin vero vel non sit tutor vel, cum sit, ea facere neglexerit, tunc eodem infante in ea aetate defuncto omnes hereditates ad eum devolutas et non agnitas ita intellegi, quasi ab initio non essent ad eum delatae, et eo modo ad illas personas perveniant, quae vocabantur, si minime
Abbreviated transcription (Latin):
Di tali milici ecU̾ ꝓponas alex¬
andium milicem cqͥteni testõ primo loco ru¬
banum Ut ubertum suum heredeni instit¬
isse. eiq substicuisse his ubis qd̾ si ex aliqͣ
tausa primus hrditatem ucam adire uo¬

Expanded text:
Vitali militi. Cum proponas Alexandrum equitem testamento primo loco Iulianum ut libertum suum heredem instituisse eique substituisse his verbis: "quod si ex aliqua causa primus hereditatem meam adire no
Abbreviated transcription (Latin):
libris nostroꝵ digestoꝵ scũ iustitutionũ ⁊ ii¬
nouationem. In allis uͦ locis in quib raro i ue¬
lict̾as ĩexuti fu̾int . Uii. testes cuosad testi¬
monium dotiri necc̃e est: ad sifecauitut
⁊ unuscriunsq pro fua persona fubscribat. U̾
autem noti in ueniuntirs . uii. utt̾ati restes

Expanded text:
libris nostrorum digestorum seu institutionum et imnovationem. In illis vero locis, in quibus raro invelitteras inventi fuerint, septem testes, quos ad testimonium vocari necesse est, adhibeantur et unusquisque pro sua persona subscribat: ubi autem non
Abbreviated transcription (Latin):
tantur si hr̃dez scribantur camqm peregrini
eegere non possunt. S heredicas mea causa
quam alter heres p̾scriptus capere non posset
Usq ad mullara parcem hr̃ditatis ꝓp̃ conditio¬
nem suani admitti potuit exasse heres ertint.

Expanded text:
tur, si heredes scribantur, tamquam peregrini capere non possunt, sed hereditas in ea causa quam alter heres scriptus capere non posset, isque ad nullam partem hereditatis propter condicionem suam admitti potuit, ex asse heres ext
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptõne̾ suam iacerponẽ. Sic tã ut ipsi tes¬
tes cognoscant testatoris uoluucatom. ⁊ ma¬
xime ciuemi ẜ cus hr̃des sibi relueinore
nant. Q gͥ quisq rusticoꝵ sicut p̃dictum
est ut ꝓ suis reb disposuit: boc omĩ modo

Expanded text:
scriptionem suam imponere, sic tamen, ut ipsi testes cognoscant testatoris voluntatem et maxime quem vel quos heredes sibi relinquere nant. Quod igitur quisque rusticorum, sicut praedictum est, pro suis rebus disposuerit, hoc omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
fini ponderis ĩmuntit deł cestatoris uł testi¬
bus. non. esse ex hac causa testrũ subuerten¬
dum lcet morbus comictalis ꝙ et fcm̃ cẽ
comperimus. inu ex cestibus conuigerit. S e¬
o quod iget ⁊ ĩminet reꝑleto ua deposito
itenium solita per testĩ factõuem adripleri. ⁊ si qͥd̾
a testatore auqud fiet testibus paulis perscꝑatis
c̃ coram his facere alqͥo naturale testatre eru
besut mtto ductis testib conseqũciam fanctioĩs

Expanded text:
erflui ponderis immineat vel testatori vel testierflui ponderis immineat vel testatori vel testibus, non esse ex hac causa testamentum subvertendum, licet morbus comitialis, quod et factum esse comperimus, uni ex testibus contigerit, sed eo quod urguet et imminet repleto vel deposito iterum solita per testamenti factionem adimpleri. Et si quidem a testatore aliquid fiat testibus paulisper separatis, cum coram his facere aliquid naturale testator erubescat, iterum introductis testibus consequentiam factionis
Abbreviated transcription (Latin):
est secondi cestam̃ti confectio: ipso iure pͥus
tollitur testamentum. E in aut̃ testator tantũ¬
uoto dixerit non oluisse prius stare testa¬
mentum Del aliis u̾bis utendo continrian
aperuit. uoluntatem ⁊ hoc uel per cestez
y doneos. non mius tribus uel inter acta ma¬
nifestaiũt ⁊ decciniuun fiat cmensum ⁊ tint
rrritum eẽ testam̃tu tam ex contrariam uo¬
lantate quam ex cursi temporali. alter ⁊ enim
tesã moetuo peroetennii cranscursionem eua¬
nesta e eullo entmur modo. pruribdos consti¬
cutionibs euiec⁊ super huins modi testĩs
Dracuandis late fuerant: penitus am¬
ꝑ docausdoẽ. ¶ omi antiquitas testamenta fi¬
Seri dooluit nusio actu inter ueniente ⁊ hꝰ¬
modi R.borum composicio non rite inter
tur: uel ultia quedam disposicio secondum
lusĩma ꝑcoposita ea cie superflua sunt mini¬
⁊ n ip̃m crepus laboainti s respiciens contragit
idesti uel uictus necessarii. Uł pocioms oblatõ
Ut medicaminis datio uł impositio quibus re

Expanded text:
est secundi testamenti confectio, ipso iure prius tollitur testamentum. Sin autem testator tantummodo dixerit non voluisse prius stare testamentum, vel aliis verbis utendo contrariam aperuit voluntatem, et hoc vel per testes idoneos non minus tribus vel inter acta manifestaverit et decennium fiat emensum, tunc irritum esse testamentum tam ex contraria voluntate quam ex cursu temporali. Aliter etenim testamenta mortuorum per decennii transcursionem evanescere nullo patimur modo, prioribus constitutionibus, quae super huiusmodi testamentis vacuandis latae fuerant, penitus an pp. Cum antiquitas testamenta fieri voluit nullo actu interveniente et huiusmodi verborum compositio non rite interptur vel ultima quaedam dispositio secundum lissima proposita ea quae superflua sunt miniipsum corpus laborantis respiciens contigerit, id est vel victus necessarii vel potionis oblatio vel medicaminis datio vel impositio, quibus re
Abbreviated transcription (Latin):
uberis accrescere. ¶e Noncupatõnem quoq
hoc est sinc sersptura testã non alias ualers
ianccimus qmͣ si septem testes ut supra
quod ante factim est infirmari decernim us
rit confirinatum nisi forte in priore cestõ scͥp¬
tis his quii ab intestato ad testatõris hereditatẽ
it qui ab intestato ad eius hereditatem
uocantira. Eo .N. casn licet imperfecta ui¬
deatus scriptura posterior infirmato priore
testõ secondum cuis uoluntatem non qͣm
non facto Ualebit primuni testm̃. licet ĩ
es scripti uideantur extranei. ¶Illud ⁊̃
huic logi ꝓspeximus inferendũ. O¬

Expanded text:
liberis adcrescere. Per nuncupationem quoque, hoc est sine scriptura, testamenta non alias valere sancimus, nisi septem testes, ut supra quod ante factum est infirmari decernimus, rit consummatum, nisi forte in priore testamento scriptis his, qui ab intestato ad testatoris hereditatem sit, qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur. eo enim casu, licet imperfecta videatur scriptura posterior, infirmato priore testamento secundam eius voluntatem non quasnon facto valebit primum testamentum, licet in eo scripti videantur extranei. Illud etiam huic legi perspeximus inserendum,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ñ excedit mercedis quicqm aut sup̃tuũ¬
sumptĩ tensimni ꝯministnͣtes aut celsutis appari¬
ciõ super ĩtiuandis hudemi elogiis aud̾ant asseqͥ
siria nc̃ qͦ c̃ducimꝰ. ac repetita ꝓmulgatõne
ñ solum rudicem quoꝵlib cribunaliũ. Uerũ ⁊̃¬

Expanded text:
um non excedit, mercedis quicquam aut sumptuum censum administrantes aut censualis apparitio super intimandis isdem elogiis audeant adsequi, firma nunc quoque edicimus ac repetita promulgatione non solum iudices quorumlibet tribunalium, verum
Abbreviated transcription (Latin):
łab incestatt hr̃c extic̾it ⁊ si uoluncas defuncti
cura iogata sen fid̾i cõtuessa seu ub̾tates legibus
ñ sit subuixa: tam̃ si s̾ xa sponte agnouĩt᷑
nuplendi eaui necc̃itatem hãt.¬
esttũ ẽ iõ infiriuari debebit ꝙ diũsis hoc de¬
ficiens nonuinibis appellauit c̃ superflica ñ noce¬
ant. Naui q uecc̃ia pret̾missa uon ĩmintũt
cͣtupi. ⁊ cestatoris officiunt. Uoluntati ñ la¬
bandans cautela
q̃ apꝰ osficium censuale publitari solent: in codeni
sracis. quemi sicͥs ĩ hac urbe uolũt ĩuiutare.
irritatu inartuoꝵ indĩ faciet uoliuntatem.

Expanded text:
ab intestato heres extiterit, etsi voluntas defuncti circa legata seu fideicommissa seu libertates legibus non sit subnixa, tamen, si sua sponte agnoverit, implendi eam necessitatem haentum non ideo infirmari debebit, quod diversis hoc deficiens nominibus appellavit, cum superflua non noceant. Namque necessaria praetermissa imminuunt contractus et testatoris officiunt voluntati, non abundans cautela  apud officium censuale publicari solent, in eodem rstatis, quem si quis in hac urbe voluerit immutare, irritam mort
Abbreviated transcription (Latin):
quib mr̃ ura decedens nicͥ se cͥqmͣ donasse sig¬
nifficauit. si res se aut̃ hãt: fidera ueri nõ per
ł.ã. RUfine. E¬
sollep̃nitas mucilari ne quactͣti pot̃ qñ minꝰ
scriptum plus ñcupatiti Uidetur ⁊ iõ recte

Expanded text:
 vestra decedens nihil se cuiquam donasse significavit, si res se aliter habet, fidem veri non perA. Rufinae. Esollemnitas mutilari nequaquam potest, quando minus scriptum, plus nuncupatum videtur. et ideo recte
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.̃. tertullo. Hon omtitũ tutoꝵ par sinlisq
cã est. qͣ p̃ c̃ exempio testam̃ carui confirmatũ a p̃a¬
ae. P̾ darum ex incͥsitõne ñ hoñari satisdatione
rem saluũ prpilloꝵ fore manifestũ est. plurib
mam edicti. rem pupillo saluã fare dedit. ĩ ad¬
ministracõe p̃ferri iam dudũ optinuit.
qͥ satis datõnem cũ dare debuit minime int̾co¬
suit: nicħ̾ oĩno ex bonis pupilli alienare põt.
posti᷑m aũt ad tucele ad miinstratõnẽ electꝰ ÷¬

Expanded text:
lisque causa est. Quapropter exemplo testamentarii confirmatum a praeside vel datum ex inquisitione non onerari satisdatione rem salvam fore pupillorum manifestum est, pluribus secundum formam edicti rem pupilli salvam fore dedit, in administratione praeferri iam dudum obtinuit  satisdationem, cum dare debuit, minime interposuit, nihil omnino ex bonis pupilli alienare potest. Posteaquam autem ad tutelae administrationem elect
Abbreviated transcription (Latin):
tardius ad cos tuteli mͣsfertur cessant. eꝑ ĩ frnu¬
tẽ fcm̃ eristimas. suspectos eos postula. qͥ si sit¬
moiũ r̃eruerint. ĩ locũ eoꝵ alios accipies.
filice caoꝵ stͥctioeib remeduĩs ad ibrutis. oĩo ad¬
ministratõis officiũ compellet agnoscc̃ ꝙ si ĩ ea¬
t̾ cõtumaci perseu̾aũ int stispectos postulare. ut

Expanded text:
tardius ad eos tutela transfertur, cessant. Quod si id fraude factum existimas, suspectos eos postula: qui si submoveri meruerint, in locum eorum alios accipies filiorum tuorum strictioribus remediis adhibitis omnimodo administrationis officium compellet agnoscere. Quod si in eadem contumacia perseveraverint, suspectos postulare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
edesiot. Qt cũ cutorem qͥ sr̃ est si scd̾m p̃¬
sidis p̃ceptum. ⁊ uiris farmã satis ñdat: remon̾i atu¬
tela. si snopia ħ faciat sũ infana si fraude t̃ cum
nota aditus ꝓuunc̃ rector iubebit. tin loco definitaꝵ¬
pnpisli noua heceditate auctum ec̃ ꝓponas. turcres
añ am ab herrdib oaet cͦs decessisse dicis ratõnẽ mnte¬
le teposcent.

Expanded text:
enus . Et eum tutorem qui superest, si secundum praesidis praeceptum et iuris formam satis non dat, removeri a tutela  si inopia hoc faciat, sine infamia, si fraude, etiam cum nota aditus provinciae rector iubebit: et in locum defunctpupilli nova hereditate auctum esse proponas. Tutores autem dati ab heredibus eorum, quos decessisse dicis, rationem tutelae reposcent.
Abbreviated transcription (Latin):
endi ac ñ faciendi suspensa. siũ exaliqͦ notato
temp̃ ꝓmissa siu̾ aiõ dantium accepientium ue
siꝰ debet obseruatõne ut quas leges indulgent
actõnes condicõnes pactõties q contineat. hisq
peuitus cognitis. uł recipiantur si ꝯplacite s̃. uł
neq i arulte uł pͥuatim. s aut tabula aut ꝙ¬
quam sors ministumerit ꝑsebat᷑ actis ⁊̃ ñ ane¬
nectendis que ap̃ uidic̃e uł magistratus consiciẽ¬
da sunt ubi ħ leges expostulant

Expanded text:
endi ac non faciendi suspensa, sive ex aliquo notato tempore promissa, sive animo dantium accipientiumve sfieri debet observatione, ut, quas leges indulgent, actiones, conditiones pactionesque contineat, hisque penitus cognitis vel recipiantur, si complacitae sunt, vel e id occulte aut privatim, sed ut tabulae aut qquem sors ministraverit perscribatur: actis etiam adnectendis, quae apud iudicem vel magistratus conficienda sunt, ubi hoc leges expostulant
Abbreviated transcription (Latin):
Quis quis rem aliquam. donando. uł indotem dã¬
do. uł uendaͤndo usum fructum eiꝰ retinuerit
⁊̃ si stipulatus ñ suit eam continuo tradidisse og¬
noscitur. ne quid ampłiꝰ requinatur ⁊ gͦ mag̃ ind̾¬
atur scã tinditio. s omĩmado id̾ sit moai̾s his usũ
ertuneos ⁊ sepe ignotes donatõnem collatitt
nałe receptum ⁊ͤ Etͥ sũ scͥpto donatum qͥ. sue¬
nt ad hibitis alis idoneis docum̃tis qͥb hoc ꝙ¬
geritur couplutur

Expanded text:
Quisquis rem aliquam donando vel in dotem dando vel vendendo usum fructum eius retinuerit, etiamsi stipulatus non fuerit, eam continuo tradidisse credatur, ne quid amplius requiratur, quo magis videatur facta traditio, sed omnimodextraneos et saepe ignotos donationem collatam valere receptum est: et si sine scripto donatum quod fuerit, adhibitis aliis idoneis documentis hoc quod geritur compr
Abbreviated transcription (Latin):
cipatam pat̾ tius titulo donacõnis trantiait
srustra p̃de̾ndit ꝙ debitori tuo hres excitit conĩ¬
sum fuisse debitors neccm̃. c̃ satis suerit actões
eo pomũe tͥ mandatas suisse.
oyp̃. deciꝰ. ã. marcellino. Epẽ future actõnis ple¬
na it̃cedente donatoris uolir¬
⁊tã im̃ito placuit¬

Expanded text:
cipatam pater tuus titulo donationis transtulit, frustra praetendit, qui debitori tuo heres extitit, consensum fuisse debitoris necessarium, cum satis fuerit actiones eo nomine tibi mandatas fuissep. Decius A. Marcellino. Spem futurae actionis plena intercedente donatoris volnon immerito placuit
Abbreviated transcription (Latin):
muis ordmõne: donatõnes rerum mobilium qͣs
litib tam ex sua sulũ quam ex poliis hostumi si¬
ũ in ipã bellauuim occupatõne sui inquil ꝯꝙ lo
legis indulgennis ⁊̃ has quocum nicendio ił tui¬
na domus cocrupte sunt. quitx fo de poeninas eꝰ¬
ꝯ quantitatis p̃bentib uł auitõnem consicienti¬
b. ut ⁊ ip̃i nec repetitõnem timeant. uñi ⁊̃ er
actõnem pecumax confessione insertarum fac̃e
possuit licet ñ gesta fueriit subsecuta. Nuna
co dirimetur. ¶Cet̾is ⁊̃ donatõnu: que gestis in¬
t̃uementib minime s̃ itisinuate sũ aliqͣ dis¬

Expanded text:
imus ordinatione donationes rerum mobilium vel militibus tam ex sua substantia quam ex spoliis hostium, sive in ipsa bellorum occupatione sive in quibuscumque legis indulgemus etiam his, quorum incendio vel ruina domus corruptae sunt, quibusdam forte pecunias  quantitatis praebentibus vel cautionem conficientibus, ut et ipsi nec repetitionem timeant, verum etiam exactionem pecuniarum confessioni insertarum facere possint, licet non gesta fuerint subsecuta: nulla to dirimetur. Ceteris etiam donationibus, quae gestis intervenientibus minime sunt insinuatae, sine aliqua dis
Abbreviated transcription (Latin):
cło cessiones actõnũ accipientes ñ alr̃ eas fins
transutt̾e ħroib poteunt nͥ litẽ ex his con¬
cestati eẽt. uł iuns ꝯtestatõnis dunno reseͥto
meruissent. uam sic̃ uenditõnis citłõ ces¬
sas actõnes ⁊̃ añ litis ꝯ testõneni ad h̃r̃des cnͣs¬

Expanded text:
as suis transmittere heredibus poterant, nisi litem ex his contestati essent vel ius contestationis divino rescripto meruissent. nam sicut venditionis titulo cessas actiones etiam ante litis contestationem ad heredes
Abbreviated transcription (Latin):
¶: aã. ⁊ ocͣ. herine.
Sine emancipatis fuus
res donasti siũ inpotestate ꝯstitutis. ⁊ sui uiis estor¬
cis actenentir ñ a demisti blandiritͥ ñ debes uelux
res onatas expenicũa liceat auferre. ¶Sane si eb
que nicua positis potestate donañas pꝰemancipacõ¬
nẽ ceͣ cuam cemerint uoluntatem: h&r penes

Expanded text:
 AA. et CC. Hermiae. Sive emancipatis filiis res donasti sive in potestate constitutis et sui iuris effectis ac tenentibus non ademisti, blandiri tibi non debes, velut res donatas ex paenitentia liceat auferre. Sane si ea, quae in tua positis potestate donaveras, post emancipationem contra tuam tenuerunt voluntatem, horum pene
Abbreviated transcription (Latin):
p̃gnantẽ fecĩt. p̾ea añ ad hꝰ grauida muliere cõstitu¬
ta dotalia fec̾i̾t instrum̃ta. ł̾ puer ĩ puelta editus
ł edita sit. iusta pt̃i soboles nascat᷑. ⁊ ĩ potestate ef¬
ĩciatur. ⁊ heres existat morienti siue ab intesta¬
to siue ex testam̃to satis enim absur dñ est. si filii
pꝰ dotem ꝓgeniti. ⁊ añriorib lib̾is ad iucoriũ asfert̃¬

Expanded text:
gnantem fecerit, postea autem adhuc gravida muliere constituta dotalia fecerit instrumenta et puer vel puella editus vel edita sit, iusta patri suboles nascatur et in potestate efficiatur et heres ei existat morienti sive ab intestato sive ex testamento. Satis enim absurdum est, si filii post dotem progeniti et anterioribus liberis adiutorium adfer
Abbreviated transcription (Latin):
ceto uenia defendet. milũ subleuaibit nouum
ad ñunicusuni pret̃ añriorẽ dispõnũ ordiniem.
q̃ anͣ latimn sanccionẽ qm ex hoc dic resecandam pra
ai affetande nitͥis. seu qiubedam illicitis anbiende
mrachunatio mib c̃ minis indignum inmis q s̃t nĩ

Expanded text:
it novum adminiculum praeter anteriorum dispositionum ordinem, non ante lata sanctio, quam ex hoc die resecandam pia nis adfectandae litteris seu quibusdam illicitis ambiendae machinationib
Abbreviated transcription (Latin):
strum̃ta editi sunt. siue pea una ead̾ ꝙ lice
trtinari. ⁊ oñs suos ⁊ in potestate sus cristere
genicoribi ut nec prior noc iunior ullo habeatur:
discrimine. s qͥ ex hisd̾ maiorib procieati sunt.
⁊ simili perfruantus doctrua¬

Expanded text:
strumenta editi sunt sive postea, una eademque lance trutinari et omnes suos et in potestate suis existere genitoribus, ut nec prior nec iunior ullo habeatur discrimine, sed ii, qui ex isdem maioribus procreati sunt, et simili perfruantur fortu
Abbreviated transcription (Latin):
tib legib uliro ad instar legictimi filii nn¬
niciꝑalib cum uoluit aggregare mun̾ibus
⁊ donare prĩe pͥncipalem manifestauit. not̃¬
tũ suar̃ omniũ elogisse se asfectõne debita. suc¬
cessorem. cõ cerce nmͦi persdius adeo sacratis¬
sima c̃stitutõe subuent̃ sit. ut nͦ reñciandi
datur facultas. s mun̾ib prĩe fusceptis pacri¬
moniã subire cogant᷑. nullã ediu̾so calũpniã¬

Expanded text:
tibus legibus ultro ad instar legitimi filii municipalibus eum voluit adgregare muneribus et donare patriae principalem, manifestavit nottum suarum omnium elegisse se adfectione debita successorem, cum certe huiusmodi personis adeo sacratissima constitutione subventum sit, ut nec renuntiandi datur facultas, sed muneribus patriae susceptis patrimonia subire cogantur, nullam e diverso calumnia
Abbreviated transcription (Latin):
asfectõ pͥoris sobolis. ⁊ ad docalia nistrum̃ta esficiẽ¬
da. ⁊ ad posterioeem filioꝵ edeudam ꝓgeniem. p̃¬
stitit occasionem. ꝙ mͦ ñ est inqͥssimũ ipãm stu¬
pem scd̾e posteritatis qiͣ iniustam excludere. cum
grãs agere fr̃ib suis pꝰcrioeem debeant. quor
bñficio iusti ip̃i funt filii ⁊ nom̃ ⁊ ordinẽ subse

Expanded text:
o prioris subolis et ad dotalia instrumenta efficienda et ad posteriorem filiorum edendam progeniem praestitit occasionem, quomodo non est iniquissimum ipsam stirpem secundae posteritatis quasi iniustam excludere, cum gratias agere fratribus suis posteriores debeant, quorum beneficio ipsi sunt iusti filii et nomen et ordinem subse