comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ce. Cum antẽ oꝑa et caloris
et splendoris mei tibi deẜin¬
aut quomodome pro deo co¬
lendum ducis. nisi qui a uer
deum colere nescis. Ita luna
et stelle istam similem pro¬
ferunt uccem. Non uides in¬
quiunt ohomo spacium nes
igere nocturnum exciudi m¬
ce. Nec cerminos cransgredi
constitutos quos ad solatium
quietis tue oĩpocens artifex
terminanit. Non sumꝰ deus
cõnĩcimus falsitatem tuam.
ẜuiendo cibi ad penam tuam.
Clamat et mare et oĩa que
ineo sunt. Non sum deus p̾¬
beo enim ut michi iussum
suscipiens motus congruos
flatus uentoꝵ dirigens gres¬
sus ut ad portus desiderateo.
etiam rapiente auaritia nlła
inter posita tarditate pducã.
aĩalia u̾o que gignunt᷑ ex me
tibi in escam data eẽ cognos¬
cis. Cum ergo ꝑ omĩa agno¬
scam modulum meum. tu
quare deẜis ordinem tuum.
deẜendo oĩum creacorẽ dĩl
Clamat et terra. Ergo ne hõ
noscis materiam tuam. Non
agnoscis quia limꝰ meꝰ es. ex

Expanded text:
et te. Cum autem opera et splendoris et te. Cum autem opera et splendoris et caloris mei tibi deserviant, quomodo me pro Deo colendum ducis, nisi quia verum Deum colere nescis? Ita luna et stellae istam similem proferunt vocem: Non vides, inquiunt, o homo, spatium nos agere nocturnum, excludi luce, nec terminos transgredi constitutos, quos ad solatium quietis tuae omnipotens artifex terminavit? Non sumus Deus: convincimus falsitatem tuam serviendo tibi ad poenam tuam. Clamat mare, et omnia quae in eo sunt: Non sumus Deus. Praebeo enim, ut mihi jussum suscipiens, motus congruos, flatus ventorum; dirigens gressus, ut ad portum desideratum etiam rapiente te avaritia, nulla interposita tarditate perducam. Animalia vero quae gignuntur ex me, tibi in escam donata esse cognoscis. Cum ergo per omnia agnoscam modulum meum, tu quare deseris ordinem tuum, deserendo omnium creatorem Deum? Clamat terra: Ergone, homonoscis materiam tuam; non agnoscis quia limum meum es, ex
Abbreviated transcription (Latin):
Cos qui scripturas scãs
legere nolunt ip̃a reꝵ na¬
tura. ip̃eq mũdꝰ oꝑib famu¬
latus sui mcredulos sua q̃
dam uoce cõuĩcit. et aĩam
mifa ꝙ erras in me. Et de¬
gener fcã oblita es aquo ꝙ¬
ua creata fis. eni celum et
terra tam pulcra domus
nullis meritis pcedentibus.
constructa estꝰ respondẽt et si¬
gula queq elementa clamã¬
t̾ia. et ip̃is suis operib demõ¬
strantia artificem. Clamat
celum. nõ sum deus. Namsi
deus eẽm nulla obuubilatõ
obunbrare me potuiss. nec
tenebre succedent lucimee.
S lux integͣ incorrupta in¬
uiolataq mansiss. Sicut
manet lux illa u̾a que istã
lucem temporalem ⁊uenit¬
creauit in me ꝓpter te. Cla¬
mat et sol. Quio me homo
colis ut deum queni uides
ortu eccasuq concludi. deꝰ
nec ortum habet nec occasum.
s illum deẜendo magnum
incurristi casum. S conside¬
ras mag̾num at mirabilẽ.
eẽ me. Ego autem cognosco
hr̃e suꝑ mc̃ qui et me creauit

Expanded text:
 qui Scripturas sanctas legere nolunt, ipsa rerum natura, ipseque mundus operibus famulatus sui incredulos sua quadam voce convincit, et animammisera, quod erras in me, et degener facta oblita es a quo quanta creata sis, cui coelum et terra tam pulchra domus nullis meritis praecedentibus constructa est? Respondent et singula quaeque elementa clamantia, et ipsis suis operibus suum demonstrantia artificem. Clamat coelum: Non sum Deus: nam si Deus essem, nulla me nubilatio obumbrare potuisset, nec tenebrae succederent luci meae; sed lux integra, incorrupta, inviolataque mansisset, sicut manet lux illa vera quae istam lucem temporalem creavit in me propter te. Clamat et sol: Quid me, homo, colis ut Deum, quem vides ortu occasuque concludi? Deus nec ortum habet, nec occasum: sed tu illum deserendo magnum incurristi casum. Sed consideras magnum atque mirabilem esse me: ego autem agnosco habere super me, qui et me creavit
Abbreviated transcription (Latin):
sine sinente. Ergo uir istus
uibente bellare. ciuice pacis or¬
dmnen ẜuans qs sibi iubetur uł
nõ ẽẽ contra dei preceptum certũ
est. nel utrim sit certum non ẽ
ita ut fortasse reum faciat regẽ
iniquitas imꝑandi Innocentem
antem militem ostendat orde

Expanded text:
sive sinente. Ergo vir justussive sinente. Ergo vir justusjubente bellare, si, vice pacis ordinem servans, quod sibi jubetur vel non esse contra Dei praeceptum, certum est, vel utrum sit, certum non est, ita, ut fortasse reum faciat regem iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo
Abbreviated transcription (Latin):
in bello an quia moriuntur.
qñq morituri uel ne ut dñen¬
tur in pace uicturi. Hec rep̾hen¬
dere timidoꝵ est. non religio¬
sum est. Nocendi cupiditas ul¬
ciscendi crudelitas. ĩplicatus at¬
q ĩplacabilis aĩmus. feritas re¬
bellandi. libido dñandi. et si qua
similia hec sunt que in bellis
iure culpantur. que płmq ut
et iure pumantur aduersus
uiolencias resistentiũ siue dõ
siue aliquo legittimo imꝑio iu¬
bente gerenda ip̃a bella suscipi
tale uł in talib obedire iusticie
ioħs ab armis inbet discedere
Ordo at ille naturalis mortali¬
um paci accomodatus hoc pos¬
cit. ut suscipiendi belli auͣctas
atq consiliuĩ penes pͥncipes sit.
Ereq̃noi aucem iussa belli cã
mimst̾ium milites debeant
paci salutiq cõi. Bellum autẽ
qd̃ gerendum dõ auctore susci¬
pitur. rectis suscipi dubitare fac
geritur. non solum incortup¬
tibili deo. Sed nec necet sancti¬
n desuꝑdatam Non enim po
testas est. insi a dõ siue iubẽte

Expanded text:
in bello? an quia moriuntur quandoque morituri, ut domentur in pace uicturi? hoc reprehendere timidorum est. non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatus atque inplacabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia, haec sunt, quae in bellis iure culpantur, quae plerumque ut etiam iure puniantur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuuel in talibus oboedire iuste Joannes ab armis jubet discedere Ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium apud principes sit. exequendi autem iussa bellica ministerium milites debeant paci salutique co mmuni. bellum autem, quod gerendum deo auctore suscipitur, recte suscipi dubitare fas geritur, non solum incorruptibili deo, sed nec sancti desuper datam. Non enim est potestas, nisi a Deo, sive jubente
Abbreviated transcription (Latin):
iemo nĩcit. Hiꝰ ignem nullꝰ
fuictus scłi miã flumiina
tẽptatõis extingunit. De hac
qñ uenit resisti einon pot.¬
et quiblibet artib. quibl
mendicamentis eccurras iu¬
olentiam mortis nitare nõ
potes. qui mortal natus es
Zic contra molentiam carita

Expanded text:
nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac quando venit, resisti ei non potest, quibuslibet artibus, quibuslibet medicamentis occurras; violentiam mortis vitare non potest, qui mortalis natus est: sic cont
Abbreviated transcription (Latin):
tes in sp̃m sanctum nec ĩ hoc
scło nec infuturo remissionẽ
accipiunt ꝑccõꝵ Idõ autem ho¬
minis aĩa intellectuał sps est
ut querat agnoscat acq discer¬
nat. et cempus opeꝵ suoꝵ ꝓ
quib receptura est in iudicõ
quod ordinauit dĩna iustitiã
et eiusdem retribucoĩs tempꝰ
quo non licebit aut oꝑa mu¬
care. aut remissionem ꝑccõꝵ
suoꝵ de diuina mĩa uciliter

Expanded text:
tes in Spiritum sanctum, neque in hoc saeculo, neque in futuro remissionem accipient peccatorum . Ideo autem hominis anima intellectualis spiritus est, ut quaerat, agnoscat, atque discernat et tempus operum suorum, pro quibus receptura est in judicio quod ordinavit divina justitia, et ejusdem retributionis tempus, quo non etiam licebit aut opera mutare, aut remissionem peccatorum suorum de divina misericor
Abbreviated transcription (Latin):
lesçẽtie mee Unte nõ tã toleo
de p̾t̾ita ĩfelicitate mea. c gau¬
deo de ppetua głia liberatoris
mei. Et tñ si placet admone¬
debis qua fiçe cõcra eos. xp̃ia¬
nã deffẽcerĩ u̾itatẽ. eoꝵq falia¬
cias. ꝙͣta ꝑspicuitate destruxe¬

Expanded text:
lescentiae meae. unde non tam doleo de praeterita infelicitate mea quam gaudeo de perpetua gloria liberatoris mei. et tamen, si placet, admonedebis, qua fide contra eos christianam defenderim ueritatem eorumque fallacias quanta perspicuitate destruxe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃diu nõ pdaret ĩmõrlitate iug̾et.ut
ip̃e sibi auctor ẽẽt. aut ad uitam. aut
ad mortẽ. ut custodiens se a pc̃co. labo¬
re suo gaut̾et eẽ ĩmõrlẽ. Negligens
u̾otcũs. ip̃e sibi ĩputaret. qr ceꝑat eẽ
mõrlis. Qedui ei in creatoris lege du
rauit. dignus fuit ed̾e de arbore uite.
ut moriꝰ nõ poss. Nec eĩ eius corpꝰ
tale erat qd̃ difsoluĩ ĩpossibłe uit̾et᷑.
insolublis man̾e. si modo ꝑmissũ ẽẽt
ei ede de arbore uite. Nã quo iõrle¬
corꝰ hẽbat. qd̾ cibo sustẽtabatͦ Inmõr¬
lis eĩ nõ eget esca nec potu. Cibus eĩ
uires pĩabat. Dite autẽ arbor medi¬
cĩe modo. corruptõ om̃e ꝓhibeͬat. Sic

Expanded text:
diu non peccaret inmortalitate uigeret, ut ipse sibi auctor esset aut ad uitam aut ad mortem, ut custodiens se a peccato labore suo gauderet esse se inmortalem, neglegens uero factus ipse sibi inputaret, quia coeperat esse mortalis. quam diu enim in crarbore uitae, ut mori non posset. nec enim corpus tale erat, quod dissolui inpossibile uideretur, insolubilis manere, si modo permissum esset illi edere de arbore uitae. nam quo mocorpus habebat, quod cibo sustentabatur? inmortalis enim non eget esca nec potu. cibus enim uires praestabat, uitae autem arbor medicinae modo corruptionem omnem prohibebat. sic
Abbreviated transcription (Latin):
catum .i. Carnis concnpĩa.
plus ht iuris mens ad tenẽ¬
da menbra carnis ne dentut
marma iniquitatis. qmͣ ip̃a
concupiscẽtia carnis ad mo¬
uendum menbra carnis.
utiq concupiscĩe carnis et
ne cum ei multum contra
dei gr̃am. damus non regez
sedut tyrãpnũ faciamus. E¬
tm̃ gͦ ualet mens si regit cũ
regitur. ut de menbris carnis¬

Expanded text:
t, carnis concupiscentia; plus habet juris mens ad tenenda membra carnis, ne dentur in arma iniquitatis, quam ipsa concupiscentia carnis ad movenda membra carnis. Itaque concupiscentia est carnis, et ne cum ei multum contar Dei gratiam damus, non regem, sed tyrannum faciamus: tantum ergo valet mens, sic regit cum regitur, ut de membris i
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam si nõ luce̾t. ampliꝯ
in ea mau̾e qm̃ uuiꝯ diei mo¬
ra pp̃ hoc solũ ĩmĩabiles anin
hiꝯ uite pleni deliciis. et circũ¬
fluentia tp̃ralium bene recte
merito q contẽpu̾ent᷑. Non eĩ

Expanded text:
t etiamsi non liceret amplius in ea manere quam unius diei mora, propter hoc solum innumerabiles anni hujus vitae pleni deliciis et circumfluentia temporalium bonorum recte meritoque contemnerentur. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
dos sapiens ut ꝑfectus medi¬
cus primum scit curare pee¬
cata sua. et postea aliena mil¬
uera detergere et sanare. et
non publidare. Hos sequan
ꝑquiramꝰ. et cum talib con¬
silium salutis nr̃e ineanius.
ut non ꝑdamꝰ hereditatem
celesten. quam nobis dñs¬

Expanded text:
 sapiens et perfectus medicus, primum sciat curare peccata sua, et postea aliena vulnera detergere et sanare, et non publicare. Hos, si quimus, perquiramus, et cum talibus consilium salutis nostrae ineamus: ut non perdamus haereditatem coelestem, quam nobis D
Abbreviated transcription (Latin):
tat. sanare quod egrotabat erige
qd̃ nõ tebebat donare. qd̃ ei debebat᷑
ignosd̾e. Deletisq õib ueteris cul
dono gratuite uocatõis absoluit.
alios dereliques ad equalitatis iu¬
diciũ reseruauit. Nulli tñ agnoscẽ¬
de u̾itatis abstulit facultate. Eti¬
ta plenituto dĩne p̾scĩe ĩ alios ma¬
nẽte iuftĩa.ĩ alios gr̃a ꝓfluente. cõ¬
pleta ẽ. ut peñtib quos p̾sciuerat
deus ẽẽ pituros. et saluatis quos
ĩila secceta electõne p̾sciu̾at ẽẽ sal¬
uantos. toto orbe ditfusa multipli¬
caretut ecc̃a.¬

Expanded text:
rat , sanare quod aegrotabat, erigere quod non debebat donare, quod ei debebatur dimittere, deletisque omnibus veteris culpdono gratuitae vocationis absolvit, alios derelinquens ad aequalitatis judicium reservavit, nulli tamen agnoscendae veritatis abstulit facultatem: et ita plenitudo divinae praescientiae in alios manante justitia, in alios gratia profluente completa est; ut pereuntibus quos praescierat Deus esse perituros, et salvatis quos in illa secreta electione praescierat esse salvandos, toto orbe diffusa multiplicaretur Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dest diligere bonitatem quã
ꝓfecto diugit qui enm dilig
quem credit bonũ. Sineuse
fit ita siue aliter qmͣ creoitur
est error. ne quisqmͣ nõ de ho¬
mine. s de ip̃o hominis bono.
aliter sentiat qmͣ ueritas pos

Expanded text:
 diligere bonitatem, quam profecto diligit qui eum diligit quem credit bonum, sive ille se ita, sive aliter quam creditur est error, ne quisquam non de homine, sed de ipso hominis bono aliter sentiat, quam veritas pos
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Nũ alii so homo dyeit.
quã cum illud planissimis
ritia qr demorsos mansos ꝙ¬
trausferre. Oues et aias iocuu¬
dissime aguosço deconsas on̾ibꝰ
scłarib canqm̃ uelleribus põi
.i. duo p̾cepta dilectionis. et mil¬
lam ẽẽ ab isto scõ fructu sterilẽ¬

Expanded text:
illis; num aliud homo discit, quam cum illud planissimis ritia, quasi demorsos mansostransferre. Oves etiam jocundissime agnosco detonsas oneribus saecularibus, tanquam velleribus posits, duo praecepta dilectionis, et nullam esse ab isto sancto fructu sterile
Abbreviated transcription (Latin):
coĩb q̃ ad se ueniunt. ee inri¬
tatione bonoꝵ sibimet quodã
modo incorporat. qui boni fi¬
deles et u̾e dei ẜui ceponentes
lectat audientẽ ꝙͣ si ad eũdẽ¬

Expanded text:
os qui ad se ueniunt et imitatione bonorum sibimet quodam modo incorporat; qui boni fideles et uere boni serui deponentes lectat audientem, quam si ad eunde
Abbreviated transcription (Latin):
appellantur etiam producte
acies in p̾lio constitute. cum¬
tamen castra non soleant .ip¬
pellare isi ubi exercitus ad
manendum consiscit.¬

Expanded text:
appellans etiam productas acies in praelio constitutas, cum castra non soleant appellari, nisi ubi exercitus ad manendum consistit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmn uires suas non fecerit
nomen. Magna res est x¬
gillum facias et̃ putridas
prodest si signum xp̃i infrõ¬
te. et more portamus. et ĩtꝰ
m̃nici c̾mina et pcc̃a recon
male loquitur. si se emenda¬
re noluerit qñ se siguat pec¬
catum illius nõ minuitur.
s ed augetur. Multi emm
ad furtum aut ad adulteriũ
uadunt sipedem ĩpinxerint
signant se. et tamen de malo
ope non reuocant se. et nesci¬
unt crimen. qr includunt in
se magis demones ꝙͣ. excii¬
dant. Qui u̾oa se cumi dei
adiutorio uicia pcc̃a q tepel¬
lit. et. quod bonum est cogi¬
tare simul et implere contẽ¬
dit. iuste signum crucis in¬
labiis suis appouit Talia o¬

Expanded text:
m vires tuas non feceris,nomen. Magna res est gillum facias; et putridas prodest si signum Christi in fronte et in ore gestamus; et intus in anima crimina et peccata reconmale operatur, si se emendare noluerit, quando se signat, peccatum illius non minuitur, sed augetur. Multi enim dum ad furtum aut ad adulterium vadunt, si pedem impegerint, signant se, et tamen de malo opere non revocant se: et nesciunt miseri, quia includunt in se magis daemones quam excludunt. Qui autem a se cum Dei adjutorio vitia et peccata repellit, et quod bonum est cogitare simul et implere contenderit; juste signum crucis labiis suis apponit: quia
Abbreviated transcription (Latin):
Dominus in
proximo ẽ pastor nr̃ circa nos
est. Quid ergo mecuemus.
et si mecuimꝰ. clameniꝰ ad pa¬
storem nrin ut nes audiat.
Clamenius ĩ cõpunctione cor¬
dis dicentes. Erraui sicut
domine. Clamemꝰ et dicamꝰ
Libera a framea deus aĩam me
Clamemus et dicamꝰ. Periit
fuga a me. et nõ ẽ qui reqͥrat
annam meam. Considerabo
maui ad te dñe et dixi. Tu es
spes mea portio mea in terra
uiuentium. liberame de maĩ
b ĩimicoꝵ meoꝵ. et eoꝵ qui
me ꝑsecunt᷑. Nunquio pastor
nr̃ bonus qui aĩam suam posu¬
it ꝓ ouib suis. ad quem sic.
clamemꝰ dimittet nos duitiꝰ
errare. aut a feris. uł abestiis
dilaniari ac consumi. absit. qma¬
ĩmo relictis nonagĩtanouem
clamantem audiuit. Io prexͭ
Sed añqmͣ clamaret. quam¬
muetam et laxatam atq fati¬
gntã ĩuẽit ĩpõitã humeris suis
reportauit ad gregem. Pastor
dignatus est reportare. quam
Quod u̾o ouem istam dñs hu¬
meris ꝓpͥis impõitam reporta¬
uit aogregem qnͣte misicor¬

Expanded text:
Dominus in proximo est pastor noster circa nos est, quid metuemus? Et si metuimus, clamemus ad pastorem nostrum, ut nos audiat. Clamemus in compunctione cordis, dicentes: Erravi sicut Domine . Clamemus et dicamus, Libera a framea Deus animam meClamemus et dicamus, Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam . Considerabo mavi ad te, Domine; dixi: tu es spes mea, portio mea in terra viventium . Libera me d inimicorum meorum, et eorum qui me persequuntur. Nunquid pastor noster bonus, qui animam suam posuit pro ovibus suis, ad quem si clamemus, dimittet nos diutius errare, aut a feris vel a bestiis dilaniari atque consumi? Quin imo relictis nonaginta novemclamantem audivit ideo perrexit; sed antequam clamaret; ainventam et lassatam atque fatigatam, impositam humeris suis reportavit ad gregem. Pastor dignatus est reportare, et miQuod vero ovem istam Dominus humeris propriis impositam reportavit ad gregem quantae misericor
Abbreviated transcription (Latin):
głie. dispẽsator salutis eterne. tã ti¬
bi mũdanus orbis notus ẽ. ꝙͣ no¬
catus. tã tu ei cognitus ꝙͣ ꝓbatus.
Opto itaq sapĩe tue florib pasci:⁊
uiui fontis haustib urigan.¬

Expanded text:
e, dispensator salutis aeternae. Tam tibi mundanus orbis notus est, quam notatus; tam tu ei cognitus, quam probatus. Opto itaque sapientiae floribus pasci, et vivi fontis haustibus irriga
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o interdum etiam otiosis
fabulis seꝑantur. Illos non se¬
pant nec crudelis gladius
istes uero seꝑat carnał affcs.
Epiritales nec dura frãgũt.
Carnales etiam planda corrũ¬
punt.

Expanded text:
vero interdum etiam otiosis fabulis separantur. Illos non separat nec crudelis gladius; istos vero separat carnalis affectus. Spirituales nec dura frangunt; carnales etiam blanda corrumpunt.
Abbreviated transcription (Latin):
corpeas uoluytates. neglecta tẽpe¬
rancia. q̃ ĩ reb sp̃aliter pͥulcriorib
se amantis laudan ab hõibr. spreto
s aĩe pu̾se amantis ptate suampo¬
tẽtons iustĩa cõtẽpta. ac ꝑ hoc. qui
s adipiscatur ip̃e fit ĩ bono malii.
et miser meliore priuatus.

Expanded text:
corporeas uoluptates neglecta temperantia, qua rebus spiritaliter pulchrioribuseruerse amantis laudari ab hominibus spreto testatem suam potentioris iustiore contemta. Ac per hoc qui si adipiscatur, ipse fit in bono malus et miser meliore priuatus.
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulio õmo pcc̃o erit. qr¬
nuilla lex erit in menbris eĩt
repuguans legi mentis eius
Sed prsus toto corde cota aia
tota mence diliget deum ꝙ¬

Expanded text:
sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget deum
Abbreviated transcription (Latin):
mus qui continendo uł er¬
rorib ẜuiunt. uł aliquas in¬
nores cupiditates ioeo nin¬
cunt. ut alias expleãt quaꝵ
gnͣditate uincuntur. Ea u̾o
que uera est. et desuꝑ ueĩenᷤ
continentia non aliis mala
p̾bere alia. sed bonis mal a
sanare uult omĩa. ciꝰ ut
breniter complectar actõe
omib prorsus delectacõib
delectationi sapiẽ cohercen¬
iugitat officium conanencie.
Unde augustius eam sine
dubitatione metiuntur qui
solas libidines corporis eam
s gnͣliter libiomem siue cu¬
pidicatem regendam dieñt
ad ꝯtinentiam ꝑtinere. que
cupiditas inuitio ponitur.
nec tũ est corporis. ueꝵ etiã¬
aĩmi.

Expanded text:
mus,.qui continendo uel ermus,.qui continendo uel erroribus seruiunt uel aliquas minores cupiditates ideo uincunt, ut alias expleant, quarum granditate uincuntur. ea uero, quae uera est desuper ueniens continentia, non aliis malis mala premere alia, sed bonis mala sanare uult omnia. cuius ut breuiter complectar actionem, omnibus prorsus delectationibudelectationi sapientiae, cohercenigilat officium continentiae. unde angustius eam sine dubitatione metiuntur, qui solas libidines corporis cohised generaliter libidinem siue cupiditatem regendam dicunt ad continentiam pertinere. quae cupiditas in uitio ponitur nec tantum est corporis, uerum et animi.
Abbreviated transcription (Latin):
non actingunt irxores suas
auenas. Omirabilem cõ¬
tiuentiam. Imo uerius neq̃¬
tiam acq ĩmundiciam singła¬
rem. Sienim uera eẽt cõ¬
tinencia mag̾ ab adultio ꝙͣ
carnis conenpiscĩam debuit
a cõiugio concinere. Hanc
quippe concupiscĩam carnis
telaxare solet concinentia
cõuigał. eiusq frenis hacte
moderamen imponere. nt
nec in ip̃o cõnigio ĩmod̾ata
licentia diffluatur. s custo¬
diatur modꝰ aut infirmica¬
que ua fuit cã miscende in¬
uicem carnis et patrib gn¬
dam et macrib sanctis. Io
antem façiens continencia.
.i. moderans. et quodamin
limitans in cõiigib carnis
concupiscĩam. et enis inqui¬
etum atq in ordinatum mo¬
tum cercis quodãmodo finibꝰ
ordinans. bene ucitur homĩs
malo que facit et nuit pfi¬
cere bonum. Sicut deus uti¬
tur etiam hominib malis
pp̃ ecs quos ꝑfiçit bones. ab¬
sic g ͦ ut continentia de qua
scriptura dixit. Et hoc ip̃m
erat sapĩe scire cuius est hoc
domimi. Etiam ecs hr̃e dica¬

Expanded text:
non adtingunt uxores suas,alienas. o mirabilem continentiam, immo uero nequitiam atque inmunditiam singularem! si enim uera esset continentia, magis ab adulterio quam carnis concupiscentia debuit a coniugio continere. hanc quippe concupiscentiam carnis relaxare solet continentia coniugalis eiusque frenis hactenus moderamen inponere, ut nec in ipso coniugio inmoderata licentia diffluatur, sed custodiatur modus, aut infirmitaquae una fuit causa miscendae inuicem carnis et patribus quondam et matribus sanctis. id autem faciens continentia, id est moderans et quodam modo limitans in coniugibus carnis concupiscentiam et eius inquietum atque inordinatum motum certis quodam modo finibus ordinans bene utitur hominis malo, quem facit et uult perficere bonum, sicut deus utitur etiam hominibus malis propter eos, quos perficit bonos. Absit ergo, ut continentiam, de qua scriptura dicit: et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum, etiam eos habere dica
Abbreviated transcription (Latin):
et ista continentia continẽ¬
tie nomine indigna est.
Nonquio enĩ continentiã
quam mimꝰ dei eẽ u̾issime
dicimus. dicturi sumius eẽ
tam detestanda dementia
ait. Omne quod non est
ex fide pcc̃m est. Que sͥ nõ
ht̃ froem nec continenciano¬
minanda est. Sunt enĩ

Expanded text:
et ista continentiaet ista continentiae nomine indigna est. numquid enim continentiam, quam munus dei uerissime dicimus, dicturi sumus esse tam detestanda dementia. ait: omne, quod non est ex fide, peccatum est. quae igitur non habet fidem, nec continentia nominanda est. Sunt etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
non oĩs qui aliquid patitur.
aut quostibet dolores tolle¬
ti enim tollerant multa tor¬
menta.ne insuis criminib
ꝓdant. aut male sͥ conscies.
aut seipos młti pro explendis
ardencissimis libidinib. et
optinendis uł non telinq̃n¬
dis eis reb quib uinculo
praui amoris obstructi st̃.
Multi pro du̾sis et ꝑuiti¬
osis quib uehemẽt tenẽt erro¬
rib ques omines absit. ut
libiomnes mirabiliter conti
tiuentiam continens. ueluo
se mulier contineat a mari¬
to. qr hoc iuranit adulto. qͥdã
ꝑ ĩiisticiam uelut simiscẽ¬
disexꝰ non reddat cõnĩx cõ¬
igi debitum. quiauł ipsa
iam põt uinc̾e̾ talem corpõis
appetitũ. Item quidam conti¬
nent decepti fice falsa et ua¬
na sꝑantes. et uana sectantes
inquib sunt om̃es heretici
et quecunq sub nomine re¬
sigionis aliquo errore fallũt᷑
quoꝵ continẽcia uera esset
si eẽt et fites uera. Cum u
illa pp̃ea nec fides sit appellan¬
da. quia fła est sine oubio

Expanded text:
non omnis, qui aliquid patitur aut quoslibet dolores toleti enim tolerant multa tormenta, ne in suis criminibus prodant aut male sibi conscios aut se ipsos; multi pro explendis ardentissimis libidinibus et obtinendis uel non relinquendis eis rebus, quibus uinculo praui amoris obstricti sunt; multi pro diuersis et perniciosis, quibus uehementer tenentur, erroribus: quos omnes absit ut dlibidines mirabiliter continet, tinentiam continent — uelut si se mulier contineat a marito, quia hoc iurauit adultero — quidam per iniustitiam — uelut si miscendi sexus non reddat coniux coniugi debitum, quia ipse uel ipsa iam potest uincere talem corporis adpetitum — item quidam continent decepti fide falsa et uana sperantes, uana sectantes: in quibus sunt omnes haeretici et quicumque sub nomine religionis aliquo errore falluntur. quorum continentia uera esset, si esset et fides uera; cum uero illa propterea nec fides sit appellanda, quia falsa est, sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
et yma. oĩpotens oĩtenẽs. uere
eius sit. Nonꝰ iustꝰ mificors
Donꝰ. quia fecit existe que
non erant. Iustꝰ qr que fecit ut
profice̾nt ꝓpͥo libertatis arbitͥo
dimissa sunt quia non tamẽ¬
ꝑfecta sũt ut labi non possĩt
semina hiis legis ĩeẽ decreuit
ut cõu̾sis ignoscat. Est et se¬
uerus ut terrore que ab eo
bñ conditasunt conẜuentur
ne negłia pareret uice p̾cipitiũ
Et ne quod mirabłius ẽ. p̾cer¬
mictam tanta ẽ eius clemẽcia.
ut cõtumelias passus ab hiis
ques fecit sufferat. Et prior
uocet eos ad pacem. Nuiqͥd
non maioris uirtutis hoc est
ꝙͣ condidisse creaturam ĩ qͦ
siꝑman̾et nimia bonitas eiꝰ.
obẽet creature ũoe alñ diligi

Expanded text:
ipotens, omnitenens, uere eius sit; bonus, iustus, misericors: bonus, quia fecit existere quae non erant; iustus, quia quae fecit, ut proficerent, proprio libertatis arbitrio dimissa sunt — quia non tam perfecta sunt ut labi non possint, semina his legis inesse decreuit ut conuersis ignoscat. est et seuerus, ut terrore quae ab eo bene condita sunt conseruentur, ne neglegentia pareret uitae praecipitium, et, ne quod mirabilius est praetermittam, tanta est eius clementia, ut contumelias passus ab his quos fecit sufferat et prior uocet eos ad pacem. numquid non maioris uirtutis hoc est, quam condidisse creaturam? in quo si permaneret, nimia bonitas eius obesset creaturae. unde aliquando diligi,
Abbreviated transcription (Latin):
est enim ꝙͣ quidquid dici põt
ant cogitati. Seddicamꝰ aliqͥd
ꝓ capacitate sui suspicatur d̾ dõ
mentes excedat. Humĩes enĩ
qnͣtũ post̃ aciem mentis exten¬
dere aspiciunt quid deus sit.
non ẽ dubiũ. Archangeli u̾o eo
ip̃o amplius. Cherubin aũt et¬
seraphin que potentie iuxͣ deũ
ẽẽ dicũt᷑ maiora de deo sentiñt.
non tñ cõp̾henount penit᷑ quid
deus sit. qr nemo nouit patrez
nisi filius. nec filiũ quis nouit
nisi pater. Igitur deus est sicut
lux in accessibił ĩuisibił inesti¬
mabił infinitus. ꝑfectus nlłiꝯ
egens. eternꝯ ĩmortał õimodo.

Expanded text:
ici poterit aut cogitari. sed dicamus aliquid, tura pro capacitate sui suspicatur de deo,um mentes excedat. homines enim, quantum possunt aciem mentis extendere, aspiciunt quid deus sit onon est dubium; archangeli uero eo ipSeraphim, quae potentiae juxta Deum esse dicuntur, majora de Deo sentiunt, non tamen comprehendunt penitus quid Deus sit. Quia nemo novit Patrem nisi Filius, nec Filium quis novit nisi Pater . Igitur Deus est, sicutlux inaccessibilis, invisibilis, inaestimabilis, infinitus, perfectus, nullius egens, aeternus, immortalis omnimodo,
Abbreviated transcription (Latin):
ultum ual
ad ꝓpiciandum deum frat̾na
concordia siduob ex uobis
ait dominꝰ cũ uen̾int ĩ t̾ra
quidquio petiericis fiet nob̾.
Si duobo homĩb qnͣtoma¬
gis duob ppłis. E mił nos
domino proscernamus. Par¬
ticipamim nobiscum unita¬
tem. ꝑticipemur nobiscum

Expanded text:
ultum valet ad propitiandum Deum fraterna concordia. Si duobus ex vobis, ait Dominus, convenerit in terra, quidquid patieritis fiet vobis . Si duobus hominibus, quanto magis duobus populis? Simul nos Domino prosternamus, participamini nobiscum unitatem, participemur vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
getur. Pũ ẽ eĩ. qr dies ip̃a ad¬
monet nos. eantẽ sarcinam
cogitare. Insuꝑ etiam tłis lc̃io
recitatur. que nobis incutit mñ¬
gnũ tĩorẽ. ut qͥo portemꝰ cogi¬
temꝰ. qr nisi nobiscũ qui ĩposu¬
it portet. defficimꝰ. Eoce audisti.
Terra ĩquit suꝑ quam induxe¬

Expanded text:
etur. Parum est enim quia dies ipse admonet nos eamdem sarcinam cogitare: insuper etiam talis lectio recitata est, quae nobis incutiat magnum timorem, ut quid portemus cogitemus; quia nisi nobiscum qui imposuit portet, deficimus. Ecce audistis: Terra, inquit, super quam induxe
Abbreviated transcription (Latin):
dies iste ipĩgit eam sẽsib me¬
is. ut ab ea dogitanda oĩo dis¬
sicare nõ possim. et ꝙto ãni ac¬
cedũt ỹmo deceoũt. nosq ꝓpĩ¬
quiores faciũt diei ultĩo utiq
qñ sine dubitatõne uẽturo.
tanto mͥ acrior cogitatõ. et sti¬
młs plenior. qualẽ dũo deo

Expanded text:
dies iste impingit eam sensibus meis, ut ab ea cogitanda omnino dissimulare non possim, et quantum anni accedunt, imo decedunt, nosque propinquiores faciunt diei ultimo, utique quandoque sine dubitatione venturo, tanto mihi est acrior cogitatio, et stimulis plenior, qualem Domino
Abbreviated transcription (Latin):
urui. et nos. ꝙ uos pene deuo¬
bis solis ieodituri estis rõez.
nos autẽ et de nobis. et te
oĩb uobis. iõ maior ẽ sarcĩa.
s tene portata. maiorẽ sibi cõ¬
pat głiam. Inficeliter eĩ gesta
ad ĩmanissimam p̾cipitat ꝑe¬
nam. Qo g᷑ mͥ hodie m axĩe¬
ẽ faciẽdũ. m̾si ut cõmẽtẽt no¬
bis picłm meũ. ut sitis gan¬
ẽ. si accẽdam qũo laudatis. et
dissimulẽ qũo uiuatis. Ille eĩ
nouit sub cuiꝰ octis loquor. y¬
mo sub ocłis cogito. nõ metã
delc̃ari laudib ppłarib ꝙͣ stimu¬
lari.et angi. quo uiuant qui
me laudant. Laudan eĩ a ma¬
le uiuẽtibr nolo. abhorreo. de¬
testor. tolori mͥ ẽ nõ uolupta¬
ti. Laud ari autẽ a bene uiuẽ¬
tib. si dicam. nolo. mẽtior: si
dicã. uolo. timeo ne sim ĩam¬
tatis appetẽtior. ꝙͣ soliditatis.
nolo᷑ ne ĩgrati sint. quib pre¬

Expanded text:
rum et nos, quod vos pene de vobis solis reddituri estis rationem, nos autem et de nobis et de omnibus vobis. Ideo major est sarcina: sed bene portata majorem comparat gloriam; infideliter autem gesta ad immanissimam praecipitat poenam. Quid ergo mihi hodie maxime faciendum, nisi ut commendem vobis periculum meum, ut sitis gaust, si attendam quomodo laudatis, et dissimulem quomodo vivatis. Ille autem novit, sub cujus oculis loquor, imo sub cujus oculis cogito, non me tam delectari laudibus popularibus, quam stimulari et angi quomodo vivant qui me laudant. Laudari autem a male viventibus nolo, abhorreo, detestor: dolori mihi est, non voluptati. Laudari autem a bene viventibus, si dicam nolo, mentior: si dicam volo, timeo ne sim inanitatis appetentior quam soliditatis. nolo, ne ingrati sint quibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo ues frẽs q̃re sathanas seducit
io peccandũ cum d̃s posuerit hoi
in potate nõ cõsentire sathane.
Est enĩ adextris quodãmͦ p̾cipiẽs
deus. ⁊ sinistris seducẽs sathanas
hõ ĩ medio cõstitutꝰ. Cor qd̾ ĩclina¬
tur ad dyabolũ. qͣre non potius
erigitur ad deumi. Non emĩ dya¬
bolꝰ cegendo. Sed suadendo nocet
nec extorq̃t a nobis consẽsũ. s
petit. Sinos dẏabolum nõ ad¬
iuuamꝰ uincimꝰ. Dat quidẽ ille
cõsiliũ. Sed dõ auxiliante nr̃m ẽ

Expanded text:
rissimi, quare satanas seducit ad peccandum, cum Deus posuerit homini in potestate non consentire satanae? Est enim a dextris quodam modo praecipiens Deus, a sinistris seducens satanas, homo in medio constitutus. Cor suum quid inclinat ad diabolum? Quare non potius erigat ad Deum? Non enim diabolus cogendo, sed suadendo nocet; nec extorquet a nobis consensum, sed petit. Nos diabolum non adjuvemus; et vincimus. Dat quidem ille consilium:
Abbreviated transcription (Latin):
sanctꝰ. ut pote patris et filiimu¬
nus. ex ip̃o nimiꝵ est om̃is usꝰ
gr̃e cum patre et filio. Ip̃e re¬
regnũ cõ et patri. Sicut apatre
si quider tradioit filiũ suum qͤ
redim̾et ẜues. Misit sp̃m scm̃
dit filiũ in p̾tium redẽptõi᷑. spi

Expanded text:
sanctus, utpote Patris et Filii munus. Ex ipso nimirum est omnis usus gratiae cum Patre et Filio. Ipse enim reregnum Deo et Patri . Sic a Patre siquidem tradidit Filium suum, quo redimeret servos; misit Spiritum in fili
Abbreviated transcription (Latin):
cio redeũtẽ. et oberrantẽ. abhus tͥ¬
dicetur. et deffendatur gressus ⁊¬
noster. Iam u̾o cũ ambulantes su¬
mus. alius taronis ambulat. aliuꝰ
redeũtes reuocandi. errantes ĩ iuã
ducẽdi. Tardi erhortandi. celetes
sit et nõ ꝓficit. quise putau̾it eẽ
sapiẽtẽ. qui dixerit. sufficit michi
uirginitatis deuoluũt᷑ ĩ cupidĩes
uoluptatis. et corrupta mẽte cor¬
tũpũt sił et camẽ. Hos increp at
apłus pettus diceris. Melius ilus
erat. nõ cognouisse mam salutis.
ꝙ̃ cognoscentes recro respic̾e. O¬

Expanded text:
o redeuntem, aberrantem. Ab his trdicetur, et defendatur gressus noster. Jam vero, cum ambulantes sumus, alius tardius ambulat, alius redeuntes revocandi sunt, errantes in viam ducendi, tardi exhortandi, celeres non proficit? Qui se putaverit esse sapientem; qui dixerit, Sufficit mihi virginitatis divertuntur in turpitudines voluptatis, et corrupta mente corrumpunt simul et carnem. Hos increpat apostolus Petrus, dicens: Melius illis erat non cognoscere viam salutis, quam cognoscentes retro respice
Abbreviated transcription (Latin):
qõ ẽ eccłia. uel respuẽdos. Uos
gurauit. qui pp̃ea ficei catholi¬
de nõ cõueitis. qr nec ruiatis
uerba sapĩe. et ouo testamen¬
ta. netus et nouũ. nõ cõcoroit̾

Expanded text:
quod est ecclesia, uel respuendos, uos gurauit, qui proptera fidei catholicae non conuenitis, quia nec ruminatis uerbum sapientiae et duo testamenta, uetus et no
Abbreviated transcription (Latin):
cator /añquẽ statuitur omĩs
languor. in millo eoꝵ sit in¬
dicandꝰ. que in alio iudicare
est proptus. Indicans emi
alium qui ẽ iudicandꝰ condẽ¬
pnat se ip̃mn. Cognoscat gͥ se
cerit quidquid in alio dam¬
pnosum rep̾hend̾it. A ĩadũ¬
sine pcc̃o ẽ pͥus in Illam lapi¬
tum cognoscerẽt

Expanded text:
cator, ante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus quae in alio judicare est promptus. Judicans enim alium qui est judicandus, condemnat se ipsum. Cognoscat igitur se,a se projecerit quidquid in alio damnosum reprehenderit. Animadvesine peccato est, primus in eam lapim cognosceret
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s homines quid sunt insiho¬
mines qmͣ si perusitas seculi
amitteret. ut honoratiores
magno hrĩ debuit honor hua¬
nuis. qr mllius est ponderis
fumus. Si dutamur etiam ĩhu
ces subegerint prohumana
głia qͥ eam tanqm̃ merçedem
talium nirtutum acciꝑe me¬
ruerunt. et ualeat nobis etiã
hoc ad reprimendam suꝑbiã.
ut cum illa ciuitas in qua
nob̃ regnare promissum est.
tm̃ ab hac differt. qnͣtimi di¬
stat celum a terra: ab mnaĩbꝰ
mortaliun societas angelor
a lumine solis et lue. sumen
enis qui fecit solem et limam
tante patrie ciues si proilla ad¬
ipiscenda fec̾int bom oꝑis ali¬
quid. uel mala aliqua substi¬
iierit. cum illi prohac ter¬
rena iam adepta tanta fecert
tanta ꝓpessi sunt. prestim qr
temisio peccatoꝵ que ciues
ad ecernam colligit patriam
dam simile fuit . Asilũ illud
romuleum quo multitudñe
quo ilia ciuitas conderetur
quoꝵlibet delictoꝵ cõgreganͭ

Expanded text:
omnes homines quid sunt nisi homines? Quod si peruersitas saeculi admitteret, ut honoratiores magno haberi debuit honor humanus, quia nullius est ponderis fumus. Sed utamur etiam in hites subegerint pro humana gloria, qui eam tanquam mercedem talium virtutum accipere meruerunt: et valeat nobis etiam hoc ad opprimendam superbiam; ut cum illa civitas, in qua nobis regnare promissum est, tantum ab hac distet, quantum distat coelum a terra, a temporalimortalium societas Angelorum, a lumine solis et lunae lumen ejus qui fecit solem et lunam,tantae patriae cives, si pro illa adipiscenda fecerint boni operis aliquid, vel mala aliqua sustinuerint; cum illi pro hac terrena jam adepta tanta fecerint, tanta perpessi sint. Praesertim quia remissio peccatorum, quae cives ad aeternam colligit patriam, dam simile fuit asylum illud Romuleum, quo multitudinem, qua illa civitas conderetur, quorumlibet delictorum congregavit
Abbreviated transcription (Latin):
momẽti ĩter dei uos fama
mea. ĩ quo loco sciebam nõ
eẽ ep̃m. nõ illo accede. Caue¬
bam hoc. et agebam ꝙͣtũ po¬
teram. ut ĩ lodo hũili saluarer
ne ĩ alto pecditarer. S dño ẜuꝰ¬

Expanded text:
momenti inter Dei servos fama mea, in quo loco sciebam non esse episcopum, non illo accederem. Cavebam hoc, et agebam quantum poteram, ut in loco humili salvarer, ne in alto periclitarer. Sed, u
Abbreviated transcription (Latin):
hĩe ꝓpͥũ. S forte aliqui hñt alłi
licet. Si qũi hñt. faciũt qd̃ non
licet. Bene atẽ sentio ĩ frĩb
meis. et seꝑ bene credes abhė
inquisitõne diffiłaui. qr et ista
quere. qiͣ male sentire mͥ uite¬
batur. Nouerã eĩ et noui om̃s
qui metũ iuiu̾ent. nosse ꝓpoit
nr̃m. nosse legẽ uite nr̃e. Ui¬

Expanded text:
ium: sed forte aliqui habent. Nulli licet: si qui habent, faciunt quod non licet. Bene autem sentio de fratribus meis, et semper bene credens ab hac inquisitione dissimulavi: quia et ista quaerere, quasi male sentire mihi videbatur. Noveram enim, et novi omnes, qui mecum viverent, nosse propositum nostrum, nosse legem vitae nostrae.
Abbreviated transcription (Latin):
nex ualerius deoit michi ortũ
illũ. ĩ quo ẽ nũc mõsteriũ. Ce¬
pibõi ꝓpõiti fres collig̾e. cõpes
meos. nichil hñtes sicut nicħ
hẽbam. et imitãtes me ut qͤ¬
moto ego tenuem pauꝑtacuen¬
lam meam uẽdror. et paupi¬
b erogaui. sic fac̾ent et illi qui
mecũ eẽ uoluissent. ut de cõi
magnũ et ub̃rimũ p̾̃sioiũ ip̃e

Expanded text:
hi hortum illum, in quo nunc est monasterium. Coepi boni propositi fratres colligere, compares meos, nihil habentes, sicut nihil habebam, et imitantes me: ut quomodo ego tenuem paupertatulam meam vendidi et pauperibus erogavi, sic facerent et illi qui mecum esse voluissent, ut de communi magnum et uberrimum praedium ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃m nouũt. Querebã uͥ con¬
stituerẽ mõst̾iũ. ut iuu̾erti cũ
frĩb meis. Spem quippe om̃ez
scłi reliq̃ram. et quod eẽ potui
nolui. nõ q̃siui tñ quod sũ. E¬
legi ĩ domo dei eẽ abiectus: ab¬

Expanded text:
um noverunt. Quaerebam ubi constituerem monasterium, et viverem cum fratribus meis. Spem quippe omnem saeculi reliqueram, et quod esse potui, nolui: non quaesivi tamen quod sum. Elegi in domo Dei abjectus
Abbreviated transcription (Latin):
istam uo cet̾oꝵ hominum cal¬
nem crede phumanum cer¬
tum nasci concubitim uiro
semĩante. femina uero conci¬
piente atq piente. et quia
dum sibi inuicem uir mułx¬
qr miscẽtur ut filios gignat
sme libidnne non est pente
concubitus ob hoc filioꝵ ex eor
carne nascentium non pot᷑ si¬
ne pcc̃o eẽ cc̃ceptus. ubi pecin
in paruules nõ transmisit
ꝓpagatio. s libico. nec fecun¬
ditas nature humane facit
homines cim pco nascii oees
feditas libtomis quam ioĩe
hut ex ulius priori iustissia

Expanded text:
Istam vero caeterorum hominum carnem per humanum certum est nasci concubitum, viro seminante, femina vero concipiente atque pariente. Et quia dum sibi invicem vir mulierque miscentur ut filios generent, sine libine non est parentum concubitus; ob hoc filiorum ex eorum carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus, ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas naturae humanae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis, quam homines habent ex illius primi justis
Abbreviated transcription (Latin):
uitiositas sic optinuit. ut pp̃ea
eẽt in carc̾ib caliginosi hiꝯ aeĩs
eterno supplicio destinatꝰ. Hec
aũt uitia que tenẽt in dyabolo
pͥncipatũ carni tͥbuit apłs. quã
certum ẽ dyabolũ non hr̃e. Dic̃
latões aĩositates ĩuidias ẽẽ opa
carnis. Quoꝵ oĩum maloꝵ ca¬
put atq origo suꝑbia est que
sine carne regnat in dyabolo.
Quis aũt ilło ẽ inimicicior scis
Quis adũsꝯ eos contentõsi aĩo¬
sior et mag̾ emulꝰ atq ĩuidus
ĩuenitur. et ħ omia cum hẽat
sine carne quo sunt ista opera
ẽẜm homine factus ẽ homo si¬
mul dyabolo. quia et ille ẜm se
de suo mendaciũ loq̃ret᷑. qui
non solum mendax. ueꝵ etiã
dm̃i deum niuendũ fuit

Expanded text:
uitiositas sic obtinuit, ut prop hanc esset in carceribus caliginosi huius aeris aeterno suppli destinatus. haec enim uitia, quae tenent in diabolo principatu carni tribuit apostolus, quam certum est diabolum non habe? dicit lationes, animocarnis : quorum omnium malorum caput atque origo superbia est, quae sine carne regnat in diabolo. Quis autem illo est inimicior sanctis? quis adversus eos contentiosior, animosior et magis aemulus atque invidus invenitur? Et haec omnia cum habeat sine carne, quomodo sunt ista opera m hominem, factus est homo similis diabolo; quia et ille secundde suo mendacium loqueretur, qui non solum mendax, uerum etiacundum Deum uiuendum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa uite iniq̃ uitia tͥbuenda sũt
carni ne ab hiis oĩb purgemꝰ
dyabolũ qui nõ ht carnem. Et
enĩ si dyabolus fornicator uel
ebriosus uł siquid hiꝰ mali est¬

Expanded text:
ia uitae iniquae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. Etsi enim diabolus fornicator uel ebriosus uel si quid huius modi
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ amicicia: aut lucro. aut bene¬
ficus. aut diuersis honorib cõstat
Saluatoris autẽ amicicia. ĩ se.
et ꝓtimos diligẽdo cõsistit. Igit
quocienscũq bonis actib manda¬
ta cͥ facimꝰ. tociens xp̃i amici uo¬
camur. Ille seꝑ ĩuitat nos. ada¬
micitiam suam. Dy abolus u̾o¬
iitẽs q̃rit nos mergere ĩ ifer¬
nũ. Sauiator nos amat. ꝓditor
nos odit. Iteo nõ p̃termutamuꝰ
redemptorem. nͣ sequamur ꝓdito¬
rem. Carior nobis sit qui liberta¬
ti restituit. ꝙͣ qui nos captiuauit
et fuituti subdidit.

Expanded text:
enim amicitia, aut lucro, aut beneficiis, aut diversis honoribus constat: Salvatoris autem amicitia in se et proximos diligendo consistit. Igitur quotiescumque bonis actibus mandata Christi facimus, toties Christi amici vocamur. Ille nos semper invitat ad amicitiam suam, et diabolus invidens quaerit nos mergere in infernum. Salvator nos amat, et proditor nos odit: ideo non praetermittamus Redemptorem, nec sequamur praedonem. Charior nobis sit qui libertati restituit, quam qui nos captivavit, et servituti subdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
Deo qui u̾q
est non locis s actõĩb. aut lõ¬
Sic̃ separat dissilitudo ita nos
illi cõnugit imitatõ. L¬

Expanded text:
Deo, qui ubique est, non locis, sed actionibus, aut losicut separat dissimilitudo, ita nos illi conjungit imitatio . X
Abbreviated transcription (Latin):
sic accipiendũ est. ut nõ ꝓpͥa uo¬
luntate p̃natꝰ. Sed malus a bono
dõ creatus putetur. alioqͥu ab
mitio cecidisse diceretur. Neq
enĩ cecidit si talis ẽ factꝰ. S fact
continuo se aluce mͣtatis au̾tit.
delectatõe corruptꝰ. Uñ bte
atq angłice uite dulcedinem
non gustauit. Quã nõ utiq ac¬
cepturꝰ fastidiut. Sed nolen¬
do accipe deẜuit et amisit. ꝓ¬
uide nec sui casꝰ p̾sciꝰ eẽ potu¬
it. qm̃ sapĩa pietatis ẽ fructꝰ
iue aũt continuo ĩpiꝰ. cõseꝙ̃t̾¬
cecidit. Sed exeo quod acci¬
ꝓfecto qr noluit. et ab eo qd̾ ac¬
cepturꝰ erat cecidit. Et potatẽ
illius sẜ quo eẽ noluit non
meritoꝵ ut uec iustitie possit

Expanded text:
sic accipiendum est, ut non propria voluntate depravatus, sed malus a bono Deo creatus putetur; alioquin non ab initio cecidisse diceretur: neque enim cecidit, si talis est factus. Sed factus continuo se a luce veritatis avertit, delectatione corruptus . unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit: quam non utique acceptam fastidiuit, sed nolendo accipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam sapientia pietatis est fructus. ille autem continuo inpius conseqcecidit, sed ex eo quod acciprofecto quia noluit, et ab eo quod accepturus erat cecidit, et potestatem illius sub quo esse noluit non meritorum, ut nec justitiae possit
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dyabolo et angelis eiꝰ.
ppͥa catentib uolũtate. cet̾os
angeles in sue dilectionis et̾¬
nit᷑ate firmauit. Sic etiam hu¬
mani genis massam nõ totã
sit. S si ques uoluit eius gͣ¬
cuitas bonitas repulsis tene¬
bris in quib omĩs humana
natĩtas pcc̃i originał condẽp¬
natõe uersatur reducẽdos pre¬
destinauit ad lucem in eo de
ginas pcci uincłis indebitagͣ¬
ciã liberatoris absolu̾et. cũ
alios et ꝙͣ maxime puules
quib nulla possunt ul bona
lũtatis ĩsolbli nexi. ecerna

Expanded text:
bolo atque angelis ejus propria cadentibus voluntate, caeteros angelos in suae dilectionis aeternitate firmavit, sic etiam humani generis massam non totam sit: sed quos voluit ejus gratuita bonitas, repulsis tenebris in quibus omnis humana nativitas peccati originalis condemnatione versatur, reducendos praedestinavit ad lucem. In eo prginalis peccati vinculis indebita gratia liberatoris absolveret, cum alios, et quam maxime parvulos, quibus nulla possunt vel bona lunt
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hoĩ ex seip̃o nasci. s dĩnit
et p̾ꝑari et cͥbui. In eodemdeus
euident̾ ostendit. ꝙ neq dỹa¬
colus neq aliquis angelorũ
ens ex ruine illius merito
inhanc st̃ inferiorem detru¬
si caliginem/ bonam poterit
aut potuit resinne nolũtatẽ.
Qd̾ si possibile eẽt ut huma¬
nanatura postqmͣ adõ adu̾sa
uoluntate ꝑdidit bõitatis ex se
ip̃a tursus eam hre potuisset
mulco possibilius hoc natura
hr̃et anglica que qñto minꝰ
tanco mag̾ hac ẽẽt ꝑdita facł¬
ta te. Sed ostendit deus
unde bona uoluntas homĩb
detur quam sic admifunt
angeli cum hr̃ent. ut admis¬
sam deinceps hr̃e non possuit.
Qni igitut digna est eade
uolinitas bona ꝑ dei graciam
eterne btĩtudns p̾mio. et
iniquitas angelica acq hũa¬
na eẽ non debet inpinita pp̃¬
ea ẜn catholice fidei reguiar
uentuꝵ ẽẽ dei filium ad pu¬
mendes omnes pecores ange¬
los. et ad iudicantos omnes
niuos et mortuos fideliter
expectamus.

Expanded text:
ipso nasci, sed divinitus et praeparari et tribui, in eo Deus evidenter ostendit, quia neque diabolus, neque aliquis angelorum ejus, ex quo ruinae illius merito in hanc sunt inferiorem detrusi caliginem, bonam potuit aut poterit resumere voluntatem, quia si possibile esset ut humana natura, postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex se ipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura haberet angelica, quae, quanto minus tanto magis hac esset praedita facultate. Sed ostendit Deus unde bona voluntas hominibus detur, quam sic amiserunt angeli cum haberent, ut amissam deinceps habere non possint. 35. Quoniam igitur digna est eadem voluntas bona per Dei gratiam aeternae beatitudinis praemio, et iniquitas angelica atque humana esse non debet impunita; p catholicae fidei regulam, venturum esse Filium Dei ad puniendos omnes peccatores angelos, et ad judicandos homines vivos et mortuos fideliter exspectamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ũꝙ hũc sinistre suspitõis. saltem
tumor asꝑait. Que tante scie olim fu¬
isse meminuimꝰ. ut inter magr̃os semi
de eo oms ĩ cõe senserũt utpote qui uͥ¬
q cũctis amori semꝑ fuit et honori.

Expanded text:
nec umquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optde eo omnes in commune senserunt; ut pote qui ubique cunctis et amori fuerit et honori.
Abbreviated transcription (Latin):
Tũc soluetur sathanas. qr ꝑ
illũ antixp̃m ĩ oĩ sua iurtute
mirabłr quidẽ. s mẽd aciter
oꝑabitur. Que solet ambi¬
gi. utrũ illa pp̃ea d c̃a sint sig
et ꝓdigia mendacii. qm̃ mor¬
tales sensus ꝑ fantasmata
decepturus ẽ. ut quod non
facit fac̾e iideatur. an qr illa
ip̃a. eciam si erũt uera ꝓdigi¬
a ad mendatiũ ꝑtrahent c¬
dituros. nõ ea potuisse nisi dĩ¬
nitus fieri uͥtute dyabłi. ne¬
sciẽtes marĩe. qñ tantam ꝙͣ¬
et tantam famliã cũ tãtis gͥ¬
gib peccorꝵ sc̃i iob.uno ĩpetu
Assũpsit. et turbo irruens. et
domũ demũ deiciẽs. filiosq
eius ogcitẽs. fantasmata fue¬
rũt. que tñ fuerũt oꝑa satha¬
ne. cui teꝰ deperat hanc pt̃atẽ¬

Expanded text:
oluetur satanas et per illum antichristus in omni sua uirtute mirabiliter quidem, sed mendaciter operabitur. quae solet ambigi utrum propterea dicta sint signa et prodigia mendacii, quoniam mortales sensus per phantasmata decepturus est, ut quod non facit facere uideatur, an quia illa ipsa, etiam si erunt uera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi diuinitus fieri, uirtutem diaboli nescientes, maxime quando tantam quet tantam familiam cum tantis gregibus pecorum sancti Job uno impetu absumpsit, et turbo irruens et domum dejiciens filios ejus occidit , phantasmata fuerunt: quae tamen fuerunt opera satanae, cui Deus dederat hanc pote