comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. fundam̃ta eiꝰ in montib sc̃ĩs: diligit dñs
portassion: Tercio mͦ appellatur ierłmł sion
multitudo scõrũ angłorũ & dominationũ ac
ꝙ terarũ untutũ. & hominũ electorũ iã cum
xp̃o regnantiũ : de quadicit apłs. Illa aut̃ ie
rłm quȩ sursũ est libera est: quȩ ÷ mat̾ nrã
Quarto appellat᷑ ierłm quã iudei & nr̃i uida¬
iantes descendere dicunt de cȩlo ornatã. iuxta
apocalipsin ioħis & hoc quȩrendũ. quȩ ex
posita incaptiuitatẽ babilonis dicit seadõ
derelictã: Sed quiddicit ei dñs blandientis
affectu: audiamꝰ Nunquid obliuisci potest
mulier infantẽ suũ. ut non inisereat᷑ filio
uteri sui: Mimme. Q⁊ sensus Sicut illa
ñ pocest obliuisci infautẽ ut ei ñ misereat᷑. sic
ego ñ obliuiscar tui: sed miserebor. Dicit am:¬
plius aliquid. Ꝙ si illa subaudis tã crudelis
extiterit & dura. ut oblita fuerit miseren
sentia mea descripsi te ł depinxite ut tui
semꝑ memoriã habeam. Muri tui coram

Expanded text:
 Fundamenta ejus in montibus sanctis, diligit Dominus portas Sion . » Tertio modo appellatur Hierusalem vel Sion multitudo sanctorum angelorum et dominationum, ac caeterarum virtutum, et hominum electorum jam cum Christo regnantium quae sursum est libera est, quae est mater nostra . Quarto appellatur Hierusalem, quam Judaei et nostri judaizantes descendere dicunt de coelo ornatam: juxta Apocalypsim Joannis . Et hoc quaerendum, quae ex posita in captivitatem Babylonis dicit se a Deo derelictam. Sed quid dicit ei Dominus blandientis affectu? Audiamus. « Nunquid oblivisci potest mulier infantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? » Minime. Et est sensus: Sicut illa non potest oblivisci infantem, ut ei non misereatur: sic ego non obliviscar tui, sed miserebor. Dicit amplius aliquid. « Et si illa, » subaudis, tam crudelis exstiterit et dura, ut « oblita fuerit » misereri sentia mea. « Descripsi te, » vel depinxi te, ut tui semper memoriam habeam. « Muri tui coram
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ id: ꝑ te credant & consotientur tͥ inunita¬
te fidei. Potest etiã & ad multitudine gentiũ
referri. quȩ cotidie ex omĩb mundi cłimatib
eris id÷ ornaberis & circundabis tͥ eos
quasi sponsa. Sidici fas est. illud qͦd dr̃ ui
uoego: iuram̃tũ dĩ est. sicut sȩpe in ueteri
testam̃to locutꝰ . & sicut in nouo ameN
amen Idõ aut̃ dr̃ urare more nr̃o: ut om̃is
sermo eiꝰ sic teneat᷑ firmꝰ quasi iuram̃tum
Hȩc quȩ ꝓpħa exꝑsona dĩ patris loquit̃. du¬
plicit intelligi potest: ut ad xp̃i ꝑsonã &¬

Expanded text:
t, per te credant et consocientur tibi in unitate fidei. Potest etiam et ad multitudinem gentium referri, quae quotidie ex omnibus mundi climatibus eris, » id est ornaberis « et circumdabis tibi eos quasi sponsa. » Si dici fas est illud quod dicitur Vivo ego, juramentum Dei est, sicut saepe in Veteri Testamento locutus est, et sicut in Novo Amen, amen. Ideo autem detur jurare more nostro, ut omnis sermo ejus sic teneatur firmus quasi juramentum. Haec quae propheta ex persona Dei Patris loquitur, dupliciter intelligi possunt, ut ad Christi
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ. qđ die pentecosten predicantib apłis
concurrerit multitudo iudeorũ quȩ conuene¬
rat exdiuersis partib mundi. ad quas disꝑ¬
si fuerant pͣ nimia ꝑsecutione antiochi epi¬¬
phanȩ temporib: machabeorũ. ex quib sicut
lucas dicit una die tria milia crediderunt.
altera die quinq milia: ce deinceps multa
milia: & de illis modo loquitur ad primiti¬
uã ȩccłam. leua inquiens oculos tuos opri¬

Expanded text:
od die Pentecostes praedicantibus Apostolis concurrerit multitudo Judaeorum, quae convenerat ex diversis partibus mundi, ad quas dispersi fuerant prae nimia persecutione Antiochi Epiphane, temporibus Machabaeorum: ex quibus sicut Lucas dicit, una die tria millia crediderunt, altera die quinque millia, et deinceps multa millia. Et de illis modo loquitur ad primitivam Ecclesiam: Leva inquiens oculos tuos, o pri
Abbreviated transcription (Latin):
dñs subaudis ds̃ pat̾ ad filiũ. In tẽpore
placito. hoc ÷ in die passionis & resurre¬
Ictionis exaudiui te: resuscitando a mor¬
Ituis. & in die salutis hoc ÷ quando ꝑsalu¬
tegeneris humani passionẽ sustiniusti:
aixiliatꝰ ui tui Tempus placitũ dicit tẽpꝰ
passionis resurrectionisq eiꝰ qr complacuit illi.
ut in eoredimeret genꝰ humanũ Fraudiuit᷑
eum ds̃ pater: quando ille orauit dicens
Clarifica medĩ ꝑat̾ apud temet iꝑsũ. & ille
respondit. & clarificaui: iterumq clarifi¬
cabo lempus placitũ appellat tempus passi¬
onis& resurrectionis eiꝰ. Nł etiã tempus pla¬
citu potest dici abexordio p̃dicationis eius
usq ad extremũ uidicii diem. de quo tem¬
pore apłs loquitur Fcce inquiens tempus
acceptabile: ecce dies salutis. & seruautte
a morte aduitã. & dedi te in foedus popłi
uideorũ. In illis uidelicet qui eredere uolue¬
runt in amiciciã apłorũ: quib ipse dixit

Expanded text:
s Pater ad Filium. « In tempore placito, » id est in die passionis et resurrectionis, « exaudivi te » resuscitando a mortuis, « in die salutis, » hoc est quando pro salute generis humani passionem sustinuisti: « auxiliatus sum tui. » Tempus placitum dicit tempus passionis resurrectionisque ejus, quia complacuit illi, ut in eo redimeret genus humanum. Exaudivit cum Deus Pater, quando ille oravit, dicens: Clarifica me, Deus Pater, apud temetipsum. Et ille respondit: « Et clarificavi, et iterum clarificabo . » Tempus placitum appellat tempus passionis et resurrectionis ejus. Vel etiam tempus placitum potest dici ab exordio praedicationis ejus, usque ad extremum judicii diem. De quo tempore Apostolus loquitur: « Ecce, inquiens, tempus acceptabile, ecce dies salutis . » « Et servavi te » a morte ad vitam, « et dedi te in foedus populi » Judaeorum. In illis scilicet qui credere voluerunt in amicitia apostolorum, quibus ipse dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
undiq tundit᷑. sed ñ mouetur: fundata ÷ enĩ
suꝑ petram. Iudite inquit insulȩ. hoc ÷ intel:¬
ligite ȩccłȩ diuer sarũ gentiũ quȩ dicturus
sum: & attendite popłi de longe. id ÷ abex¬
tremis finib t̾rȩ. Dñs abuterõ uocauit me
subaudisꝑ gabrihelẽ archangłm: dicendo
adioseph: Nolitimere ioseph fili dauid: ac-¬
ciꝑe mariã coniugẽ tuã. Pariet enĩ filiũ: &
uocab̾ nom̃ eiꝰ iħmꝰ De uentre matris meȩ.¬
hoc ÷ ante quã nascerer: recordatꝰ ÷ nomi¬
nis mei: qđ nomine saluatoris fruerer.
Posuit osmeũ id ÷ uerba oris mei: quasi gla-¬
diũ acucũ. Os dnĩ appellat᷑ isto in locõ eu-¬
angłica doctrina & sermo illius De hoc
gladio dicit ipse dñs Hon ueni pacẽ mitte.

Expanded text:
undique tunditur, sed non movetur. Fundata est enim undique tunditur, sed non movetur. Fundata est enim super petram. Audite inquit, insulae, hoc est, intelligite, Ecclesiae diversarum gentium, quae dicturus sum, et attendite, populi de longe, id est ab extremis finibus terrae. « Dominus ab utero vocavit me, » subaudis per Gabrielem archangelum, dicendo ad Joseph: « Noli timere, Joseph fili David, accipere Mariam conjugem tuam. Pariet enim filium, et vocabhoc est antequam nascerer, « recordatus est nominis mei » quod nomine Salvatoris fruerer. « Posuit os meum, » id est verba oris mei: « quasi gladium acutum. » Os Domini appellatur isto in loco Evangelica doctrina et sermo illius. De hoc gladio d
Abbreviated transcription (Latin):
tionis & aqua baptismatis. Non ÷ pax impuis
iudeis dicit dñs. qui cũ tanta prestiterim eis:
ñ habent pacẽ metũ. hoc ÷ non credunt in me.
Nel etiã alit̾ Hon ÷ pax impiis dicit dñs. uide¬
licet incredulis qui cognoscunt tanta ꝓsalu.¬
te sua filiũ dĩ sustinuisse. nolunt in eum cre-¬
dere nec habere:qui ÷ paxnrã qͥ fecit utraq
unũ. Quicunq gͦ recte credit. bene uiuit:
liquiarũ isrł. & abiectionẽ popłi in in credu¬
litatem ꝑmanentis de quib dixerat non est
pax impiis dicit dñs: transit ad eccłas de gentib
congregatas. & eis insularũ nomine loquitur¬
sermo diuinus exꝑsona filii dĩ. Insula dicitur.
eo qđ in salo hoc ÷ in mari sit posita. Idõ aũt ȩccła
insulȩ comparatur: quia sicut insula tundit᷑
fluctib & ñ mouet. ita ȩccła in xp̃o fundata
ꝑturbationib fluctibusq huiꝰ scł̃i seuientib

Expanded text:
tionis, et aqua baptismatis . « Non est pax impiis, tionis, et aqua baptismatis . « Non est pax impiis, » Judaeis, « dicit Dominus. » Quia cum tanta praestiterim eis, non habent pacem mecum, hoc est non credunt in me. Vel etiam aliter: Non est pax impiis, dicit Dominus, videlicet incredulis qui cognoscunt tanta pro salute sua Filium Dei sustinuisse, nolunt in eum credere nec habere, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum. Quicunque ergo recte credit, bene vivit: liquiarum Israel, et abjectionem populi in incredulitate permanentis de quibus dixerat: Non est pax impiis, dicit Dominus; transit ad Ecclesias de gentibus congregatas, et eis insularum nomine loquitursermo divinus ex persona Filii Dei. Insula dicitur, eo quod in salo, hoc est in mari, sit posita. Ideo autem Ecclesia insulae comparatur, quia sicut insula tunditur fluctibus et non movetur: ita Ecclesia in Christo fundata perturbationibus fluctibusque hujus saeculi saevientibus
Abbreviated transcription (Latin):
etiã & murmurauer̃. Hoc aut̃ qđ sequit᷑. cũ
educeret eos aquã de petra ꝓduxit eis: mini¬
me implecũ. eẽ. legimꝰ postquã t̾ram reꝓmis¬
sionis ꝑceperunt: nisi iꝑbolicos in similitudi¬
ne᷑ prioris felicitatis impleta ẽẽ. contestent᷑.
quando ꝑ desertũ pactionũ uener̾ in uideam
& de captiuitate sunt lib̾ati: uł etiã nisi ut refe¬
rat᷑ adegressionẽ ex egipto. &dicat᷑ non sitier̃
indeserto: subaudis ut ꝑirent. Si aut̃ ad apłos
referimꝰ. non sitierunt in desertohuiꝰ uit. quia
cũ educeret eosde babilone hoc ÷ de confusione
pectati. ꝑfidẽ suã aquã de petra ꝓdux̃ eis. idest
scidit petrã & fluxerunt aquȩ. hoc ⁊ aꝑiri ꝑmi¬
sit latꝰ xp̃i de quo exierunt aquȩ ablutionis &
redemptionis nix̃ Legimꝰ in passione dñi quia
post quã emisit sp̃munus militũ lancea latꝰ
eiꝰ aꝑuit : ce continto exiuit sanguis niẽ redẽp¬

Expanded text:
etiam et murmuraverunt. Hoc autem quod sequitur, « cum etiam et murmuraverunt. Hoc autem quod sequitur, « cum educeret eos, aquam de petra produxit eis, » minime impletum esse legimus postquam terram repromissionis perceperunt; nisi hyperbolicos in similitudinem prioris felicitatis impleta esse contestentur, quando per desertum pactionum venerunt in Judaeam et de captivitate sunt liberati, vel etiam nisi ut referatur ad egressionem ex Aegypto, et dicatur non sitierunt in deserto, subaudis ut perirent. Si autem ad apostolos referimus, non sitierunt in deserto hujus vitae: quia cum educeret eos de Babylone, hoc est de confusione peccati, per fidem suam aquam de petra produxit eis, id est scidit petram, et fluxerunt aquae, » hoc est aperiri promisit latus Christi, de quo exierunt aquae ablutionis et redemptionis nostrae. Legimus in passione Domini, quia postquam emisit spiritum, unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis nostrae redemp
Abbreviated transcription (Latin):
tib de apłis Babilon & enĩ significat hunc
mundũ Alloquit᷑ gͦ sermodiuinꝰ iudeos. seu
apłos uł credentes: & dicit ẜgredimini õ
iudei de babilone ꝑ mittentecim: uł uoscre¬¬
dentes egredimini de babilone. hoc ÷ decon¬
fusione huiꝰ mundi. Qđ si ñ potestis corpore.
saltẽ mente &e contẽplatione fugite uos a chal-¬
deis in t̾ra repmissionis. Uł uos apłi a consor¬
uo demonũ & malorũ hominũ: ꝓcul recedite.
ln uoce ȩxultationis & gaudii annunciate
subaudis uos udei libertatẽ urãm aliisgentib:
facite hoc o uidei qr de babilone fugitis: &e o
Redemit dñs seruũ suũ iacobde babilone:
siue om̃s gentes quȩ uicia
supplantant de confusione pͥeccatoriĩ. Hon sicier
indeserto subaudis quando egressi sunt de babi¬
lone sub⁊ orbabel: cȩterisq ducib ħam qͣn¬
do exȩgipto ȩxierunt: non solũ sitierunt. uerũ¬

Expanded text:
tibus de apostolis. Babylon etenim significat hunc tibus de apostolis. Babylon etenim significat hunc mundum. Alloquitur ergo sermo divinus Judaeos seu apostolos vel credentes; et dicit: Egredimini, o Judaei, de Babylone, permittente Cyro; vel vos credentes egredimini de Babylone, hoc est, de confusione hujus mundi. Quod si non potestis corpore, saltem mente et contemplatione. Fugite vos a Chaldaeis in terram repromissionis. Vel vos, apostoli, a consortio daemonum et malorum hominum procul recedite. In voce exsultationis et gaudii annuntiate, subaudis, vos, Judaei, libertatem vestram aliis gentibus « Auditum facite hoc, » o Judaei, quia de Babylone fugitis, et o « Redemit Dominus servum suum Jacob » de Babylone, sive omnes gentes quae vitia supplantant de confusione peccatorum. « Non sitierunt in deserto, » subaudis quando egressi sunt de Babylone sub Zorobabel, caeterisque ducibus. Nam quando ex Aegypto exierunt, non solum sitierunt, verum
Abbreviated transcription (Latin):
rari ñ ualet & stirps uteritui id ÷ filii doctri¬
nȩtuȩ. erunt ut lapilli arenȩ Semen & stirps
apłaꝵ sunt om̃s credentes: sicut dicit apłs.
Filioli mei quos iterũ parturio. Ꝙ ꝑeugłiũ
egouosgenui Non interisset subaudis semen
tuũ o isrł. si attendisses ad mandata mea: &
semꝑuiri uidentes dm̃ mente dicerentur.
N unc aut̃ qr pͣuaricatꝰ es: attricũ est nom̃ tuũ
prȩt̾ apłos in quib reseruasti semen & nomen
Licet enĩ isrłitȩ uocentur. attricũ ÷ tam̃ nom̃
eorũ a facie mea: qr ñ merent᷑ dm̃ uidere Et
si ad apłos hoc referatur: erit sensus Ochorꝰ
sem̃tuũ. & ñerit attritũ nom̃ filiationis
E gredimini de babilone. fugite achaldeis. in
uoce exultationis annunciate. Ista allocutio
duplicit̾ potest intelligi. uł de iudeisqͥerant
inbabilone ex duab tribub: uł etiã creden-¬¬

Expanded text:
rari non valet. « Et stirps uteri tui, » id est, filii doctrirari non valet. « Et stirps uteri tui, » id est, filii doctrinae tuae erunt « ut lapilli arenae. » Semen et stirps apostolorum sunt omnes credentes, sicut dicit Apostolus: « Filioli mei quos iterum parturio. » ego vos genui . » « Non interisset, » subaudis semen tuum, o Israel, si attendisses ad mandata mea; « semper viri videntes Deum mente dicerentur. Nunc autem quia praevaricatus es, attritum est nomen tuum, praeter apostolos in quibus reservasti semen et nomen Licet enim Israelitae vocentur, attritum est tamen nomen eorum a facie mea, quia non merentur Deum videre. Et si ad apostolos hoc referatur, erit sensus: O chorsemen tuum, et non erit attritum nomen filiationis « Egredimini de Babylone, fugite a Chaldeis, in voce exsultationis annuntiate. » Ista allocutio dupliciter potest intelligi, vel de Judaeis qui erant in Babylone ex duabus tribubus, vel etiam creden
Abbreviated transcription (Latin):
mationẽ scli: &e quando dixi. ite docete om̃i¬
Sgentes hͥtinã attendisses mandata mea:
F acta fuisset sicut flumen paxtua. hoo ꝓ
funda securitas tͥ esset. Possumꝰ hoc ex parte
adisrł referre. Disrł si attendisses man¬
datamea & opead implesses: facta eȩe sau¬
P rttas
& partua ꝓfunda. ꝑhȩc omĩa quȩ secunt᷑: ab un-¬
dantia & plenitudobonorũ om̃iũ ostendit᷑: quã
ille popłs haberet nisi pͣuaricator existeret:. Si
aut̃ ad chorũ apłoꝵ referimꝰ: erit sensus Ocho¬
rus apłorũ. utinã attendas mandata mea. Quod
sifecerisquȩ p̾cepi: erit paxtua sicut flumen
qđ semꝑ decurrit & nunquã minorat᷑: hoc est
securitas tua  pax. semꝑ manebit inbeatitudi¬
ne ȩt̃na: & erit iusticia tua sicut gurgites maris
fluctuando & eleuando & eundo deuirtute in
uirtutẽ. Qerit sem̃ tuũ hoc ÷ om̃s credentes
ꝑp̾dicationẽ tuã. siue gentiles siue iudei: sicut
arena subaudis quȩ pie multitudine nume¬¬

Expanded text:
 » et quando dixit: Ite, docete omnes gentes. « Utinam attendisses mandata mea! Facta fuisset sicut flumen pax tua, » hoc est, profunda securitas tibi esset. Possumus hoc ex parte ad Israel referre. O Israel, si attendisses mandata mea et opere adimplesses, facta esset securitas et pax tua profunda. Per haec omnia quae sequuntur, abundantia et plenitudo bonorum omnium ostenditur, quam ille populus haberet nisi praevaricator existeret. Si autem ad chorum apostolorum referimus, erit sensus: O chorus apostolorum, utinam attendas mandata mea! Quod si feceris quae praecepi, erit pax tua sicut flumen quod semper decurrit et nunquam minoratur, hoc est, securitas tua et pax semper manebit in beatitudine aeterna; « et erit justitia tua sicut gurgites maris, » fluctuando et elevando, et eundo de virtute in virtutem. « Et erit semen tuum, » hoc est, omnes credentes per praedicationem tuam, sive gentiles, sive Judaei, « sicut arena, » subaudis quae prae multitudine nume
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui exierunt de tenebris infidelitatis.
dicentes Oñs pascit me & nichil michi
de erit: in loco pascuȩ ibi me collocauit.
& in om̃ib planis subaudis semitis scriptu¬
rarũ. expositis & elucidatis a scĩs doctorib.
erit pascua eorũ. Non esurient uerba dĩ.
neq sitient poti ipsisdoctrinis. De hac

Expanded text:
rum, « pascentur » illi qui exierunt de tenebris infidelitatis, dicentes: « Dominus pascit me et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . » « Et in omnibus planis, » subaudis semitis Scripturarum, expositis et elucidatis a sanctis doctoribus, erit « pascua eorum. » « Non esurient » verba Dei « neque sitient » positi in ipsis doctrinis. De hac
Abbreviated transcription (Latin):
os enĩ dnĩ locutum est. Quȩ fuerunt pͥma
quȩ ante annunciauit: miracula quȩ
oꝑatꝰ ÷ in medio eorũ. adie qua exieruit
exegipto. & imminente captiuitate quȩ
facta est a nabuchodonosor. Huno aute
antequã ducant᷑ prȩdicit eoꝵ liberationẽ¬

Expanded text:
Os enim Domini locutum est . » Quae fuerunt prima Os enim Domini locutum est . » Quae fuerunt prima quae ante annuntiavit? Miracula quae operatus est in medio eorum, a die qua exierunt ex Aegypto, et imminente captivitate quae facta est a Nabuchodonosor. Nunc autem antequam ducant
Abbreviated transcription (Latin):
ut mendaciĩ suierror firmior haberetur.
Qd aut̃ addit. & dĩ isrł recorclamini non
inueritate. neq iniusticia. iccirco hoc di¬
cit qr illi uerbo dicebant se colere dm̃ patrũ
suorũ. corde aut̃ & oꝑe longe erant abillo sic̃
ipsedicit alio in loco. Popłs hic labiis me
honorat: cor aut̃ eorũ longe est a me. Decu¬
cos loquit᷑ istic ꝓpħa. Sic enĩ dicebant illi
iactantes & gloriantes se de nohilitatege.¬
neris & magnitudine urbis Nos sumꝰ filii
ꝓpħarũ &e patriarcharũ. abraham. isa¬
ach & isrł amicorũ dĩ: & habitatores ciur¬
tatis dĩ Hos sumꝰ a ciuitate scã uocati iem¬
solunitan: & suꝑ dm̃ isrł fundati sumꝰ
serui sumꝰ. Priora id ÷ antiqua ex tuncan.¬
nunciaui tibi. subaudis ex quo cȩpiloqui
contra babilonẽ dicens. onus babilonis.
& exore meo exierunt. & audita ea fecit
ea quȩ prȩdixi: hoc ÷ de ore ꝓpħarum
qui os diũ appellant᷑. sicut ipsi dicunt:

Expanded text:
ut mendacii sui error firmior haberetur. ut mendacii sui error firmior haberetur. Quod autem addit: « et Dei Israel recordamini non in veritate, neque in justitia. » Idcirco hoc dicit, quia illi verbo dicebant se colere Deum patrum suorum, corde autem et opere longe erant ab illo; sicut ipse dicit alio in loco: « Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . » « De cicos loquitur istic propheta. Sic enim dicebant illi jactantes et gloriantes se de nobilitate generis et magnitudine urbis: Nos sumus filii prophetarum et patriarcharum, Abraam, Isaac et Israel amicorum Dei, et habitatores civitatis Dei. Nos sumus a civitate sancta vocati Hierosolymitani, et super Deum Israel fundati sumusservi sumus. « Priora, » id est antiqua « ex tunc annuntiavi tibi, » subaudis ex quo coepi loqui contra Babylonem dicens: Onus Babylonis, « et ex ore meo exierunt, et audita ea feci tea quae praedixi: hoc est de ore prophetarum, qui os Domini appellantur; sicut ipsi dicunt: «
Abbreviated transcription (Latin):
Audite inqͥt hoc domꝰ iacob. id ÷ duȩ trib
ac leut qđ dicturus sũ: qui uocamini no¬
mine isrł hoc ÷ qui appellamini menda-¬
cit᷑ isrł. & de aquis uida existis. id ÷ de
semine illius ꝑcessistis. Cũ dicit de aquis
uda existis nõnut honorẽ eis tribuat hoc
loquit᷑. sed ut ostendat eos nequaqͣ m uirtute
patriarcharũ ẽẽ. filios sed carne. Ideoq
facit m̃tionẽ iudȩ. qe decẽ trib iã ductȩ¬
erant in captiuitatẽ solaq trib uida int̾ra re¬
ꝓmissionis manens. cũ beniamin ac leui: se¬
men dauid regiũ seruabat. Qui uiratis in
nomine dnĩ. subaudit᷑ non ad honorẽ illꝰ
nominis: sed ut urm̃ mendaciũ statuatis
ac roboretis. Dñs prȩcepiteis ne iurarent p
nom̃ extraneoꝵ deorũ. sed ꝑ nom̃ eiꝰ: uolens
eos segregare abidolatria. & illi adorantes
idola falsa: uirabant in nomine illius
dicentes. uiuit dñs non honoris causa: sed

Expanded text:
Audite inquit hoc domus Jacob, id est duae tribus Audite inquit hoc domus Jacob, id est duae tribus ac Levi, quod dicturus sum, qui vocamini nomine Israel, hoc est qui appellamini mendaciter Israel, et de aquis Juda existis, id est de semine illius processistis. Cum dicit de aquis Juda existis, non ut honorem eis tribuat hoc loquitur, sed ut ostendat eos nequaquam virtute patriarcharum esse filios, sed carne: ideoque facit mentionem Judae, quia decem tribus jam ducterant in captivitatem, solaque tribuac Levi, semen David regium servabat. « Qui juratis in nomine Domini, » subauditur non ad honorem illius nominis, sed ut verum mendacium statuatis ac roboretis. Dominus praecipit eis ne jurarent per nomen extraneorum deorum, sed per nomen ejus: volens eos segregare ab idololatria. Et illi adorantes idola falsa, jurabant in nomine illius dicentes, Vivit Dominus; non honoris causa, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut possint discutere tenebras. sed potuis ut
succendantur. Sic facti sunt tibi in quibus-¬
cunq laboraueras. Acsidiceret. Sicut tibi
illuminatio uerȩ sapientiȩ de est: sic omĩa
bona transibunt ate. Negotiatore s tui hoc:
magi & malefici tui qui sua arte multa
mercabant᷑. & qui abadolescentia tua id est
ab exordio imꝑii tui te seduxerunt: unꝰqͥsq
illoꝵ inuia sua errauerunt. Non ÷ aliquis
corũ qui saluet te: cũ uenerit tribulatio
rł: & de aquis uida existis. Suꝑius iã sępe
diximꝰ qđ quando sine nomine dignitatis
iacob uł isrł ponitur: uerbi grã ut ñdica-¬
tur iacob serue m̃s &e isrł electus meus: de
ifrł carnali & iacob intelligendũ est. Istoꝵ
inloco adeos loquit᷑ ꝓpħa: qui mendacit᷑
uocabantur isrłitȩ & iacob: qui non erant
supplantatores iuciorũ neq uiri uidentes
dm̃. sed carnales & t̾rena amplectentes

Expanded text:
est, ut possint discutere tenebras, sed potius ut est, ut possint discutere tenebras, sed potius ut succendantur. « Sic facti sunt tibi in quibuscunque laboraveras. » Acsi diceret: Sicut tibi illuminatio verae sapientiae deest; sic omnia bona transibunt a te. « Negotiatores tui, » hoc est magi et malefici tui, qui sua arte multa mercabantur, « et qui ab adolescentia tua, » id est ab exordio imperii tui, te seduxerunt; « unusquisque illorum in via sua erraverunt. Non est » aliquis eorum « qui salvet te » cum venerit tribulatio.rael, et de aquis Juda existis. » Superius jam saepe diximus, quod quando sine nomine dignitatis Jacob vel Israel ponitur, verbi gratia, ut non dicatur Jacob serve meus, et Israel electe meus, de Israel carnali et Jacob intelligendum est. Istoque in loco ad eos, loquitur propheta, qui mendaciter vocabantur Israelitae et Jacob, qui non erant supplantatores vitiorum, neque viri videntes Deum, sed carnales et terrena amplectentes.
Abbreviated transcription (Latin):
danihelis ꝓhat: quȩ pandit ad eorũ consi¬
liũ regẽ babilonis om̃ia fecisse. Defecisti in
multitudine consiliorũ tuorũ: subaudis qͥb¬
multas gentes suꝑasti. Stent & saluent te modo
augures cȩli hoc ÷ astrologi: qui uulgo mathe¬
matici appellant᷑. Qui contemplabant᷑ sidera.
& ex astrorũ cursu lapsuꝙ res humanas ar¬
bitrabant᷑ gubnari & regi. & supputabant
m̃ ses dicentes. hocerit isto uł illo mense uł
anno: ut exeis annunciarent futura tibi
Ecce facti sunt illi magi quasi stipula. ignis
ciuitatis uł tribulationis combussit eõsuo¬
biscũ: N on liberabunt animã suã id ÷ ui¬
tã suã maleficitui: de manu flãmȩ ciui¬
tatis uł uastationis. Non sunt prunȩ illis
quib calefiant. id ÷ non habent uerã &
diuinã sapientiã quã putant habere: ut
suis consiliis posseͥnt euadere calamitatis pe.¬
riculũ. Hec focus ÷ illis ut sedeant ad eũ: hoc

Expanded text:
Danielis probat: quae pandit ad eorum consiDanielis probat: quae pandit ad eorum consilium regem Babylonis omnia fecisse. « Defecisti in multitudine consiliorum tuorum, » subaudis, quibmultas gentes superasti. « Stent et salvent te modo augures coeli, » hoc est astrologi, qui vulgo mathematici appellantur. « Qui contemplabantur sidera » et ex astrorum cursu lapsuque res humanas arbitrabantur gubernari et regi, « et supputabant menses, » dicentes: Hoc erit isto vel illo mense, vel anno; « ut ex eis annuntiarent futura tibi. » « Ecce facti sunt illi magi quasi stipula ignis, » civitatis vel tribulationis, « combussit eos vobiscum. Non liberabunt animam suam, » id est vitam suam malefici tui, « de manu flammae, » civitatis, vel vastationis. « Non sunt prunae, » illis, « quibus calefiant. » id est, non habent veram et divinam sapientiam quam putant habere, ut suis consiliis possint evadere calamitatis periculum. « Nec focus est illis, ut sedeant ad eum, » hoc
Abbreviated transcription (Latin):
parasti: & nescies ortũ eiꝰ hoc ÷ iniciũ Subito
cirus &e darius cũ medis &ꝑsis ciuitatem
obsederunt: & insꝑate rege int̾ficientes.
uastauerunt omia quȩ in ea erant: Non po.¬
tuer̃ enĩ magi & malefici illorũ pͣuidere.
qđ adespecto & subiecto sibi popło humili.¬
anda esset. Irruet suꝑ te calamitas uastitatis
& captiuitatis: ñ poceris expiare hoc ÷ a te
ꝓhibere. Ueniet suꝑte repente miseria int̾¬
fectionis: quã nescis subaudit᷑ modo. Sta
cũ incantatorib tuis contra dariũ & cirũ¬
& popłos eorũ. si forte poteriseis resistere: o
cũ multitudine maleficioꝵ tuoꝵ inquib
laborasti abadolescentia tua. hoc ÷ abexor¬
dio imꝑi i tui Yronicos loquit᷑ Babilon ab
exordio quocȩpit regni imꝑiũ tenere semꝑ
habuit magos & ariolos inquib laborabat.
qr omĩa cũ consilio illoꝵ agebat. sicut lectio

Expanded text:
parasti: « et nescies ortum ejus, » hoc est initium. Subito parasti: « et nescies ortum ejus, » hoc est initium. Subito Cyrus et Darius cum Medis et Persis civitatem obsederunt, et insperate regem interficientes, vastaverunt omnia quae in ea erant. Non potuerunt enim magi et malefici illorum praevidere, quod a despecto et subjecto sibi populo humilianda esset. « Irruet super te calamitas vastitatis et captivitatis, non poteris expiare, » hoc est, a te prohibere. « Veniet super te repente miseria » interfectionis, « quam nescies » subauditur, modo. « Sta cum incantatoribus tuis, » contra Darium et Cyrum, et populos eorum, si forte poteris eis resistere, « et cum multitudine maleficiorum tuorum, in quibus laborasti ab adolescentia tua, » hoc est, ab exordio imperii tui. Ironicos loquitur. Babylon ab exordio quo coepit regni imperium tenere, semper habuit magos et ariolos in quibus laborabat: quia omnia cum consilio illorum agebat, sicut lectio
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑte obabilon: ꝓpt multitudine maleficioꝵ
tuorũ. id ÷ incantationẽ magorũ tuorũ quoꝵ
consilio utebaris ꝑhoc qͦd dicit maleficiorum
tuorũ. possumꝰ intelligere habuisse illã male¬
ficos & magos. qͥ ei uidebant᷑ futura p̾dicere
humano utunt᷑. Qđ̃ aut̃ acddit & ꝓpt̃ duri¬
ciã incantatorũ tuorũ subaudis inquib ha¬
buisti fiduciã: intelligendũ est qđ ipsi magi
& incantatores tribuẽbant ei duritiã ut
nulli parceret. dicentes eã semꝑ regnaturam
Ꝙ fiduciã subaudis regnandi habuisti in ma¬
liciatua: hoc ⁊ ͣincantationib magorũ
tuorũ & dixisti ħon ⁊ qͥuideat me id ÷ qui
ꝓhibeat mẽ a malo meo Sapientia tua hoc
S: arioli magi. & aruspicestui: & scientia
tua id ÷ diuinatio & aspectio astrorũ. hȩc
Edecepit te: & dixisti Ego sũ subaudis sola¬
Suitatis & miseriȩ. qͦd om̃ib gentib hactenꝰ

Expanded text:
te, » o Babylon, « propter multitudinem maleficiorum te, » o Babylon, « propter multitudinem maleficiorum tuorum, » id est incantationem magorum tuorum, quorum consilio utebaris. Per hoc quod dicit maleficiorum tuorum, possumus intelligere habuisse illam maleficos et magos, qui ei videbantur futura praedicere.humano utuntur. Quod autem addit, « et propter duritiam incantatorum tuorum, » subaudis in quibus habuisti fiduciam, intelligendum est quod ipsi magi et incantatores tribuebant ei duritiam ut nulli parceret, dicentes eam semper regnaturam. « Et fiduciam, » subaudis regnandi, « habuisti in malitia tua, » hoc est, in incantationibus magorum tuorum, « et dixisti: Non est qui videat me, » id est qui prohibeat me a malo meo. « Sapientia tua, » hoc est, arioli, magi, et aruspices, tui, « et scientia tua, » id est divinatio et aspectio astrorum. « Haec decepit te. Et dixisti: Ego sum, » subaudis domivitatis et miseriae, quod omnibus gentibus hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
humiliari Multi infelicitate &e honore tem¬
porali positi. ñ credunt unquã decidere: sed
cotidie ad suꝑbiam eleuant᷑. Ꝙ nunc audi
hȩc delicata quȩ dicturus sũ: id ÷ deliciis di¬
cata & affluens. & habitans confident̃. sub¬
audis nullũ hostẽ timens Egosũ subaudit᷑
domina totius orbis &e regina. & ñ ÷ prȩt̾
sedebo uidua. id ÷ semꝑ habebo regẽ. & igno¬
rabo sterilitatẽ: subaudis qr semꝑ erit quĩ
regnet ex me. Sic dicebat illa Hir istius mu-¬
lieris: fuit nabuchodonosor filiiq eius.
indieuna hoc ÷ intẽpore uno. cũ uenerit
cirus & darius. sterilitas & uiduitas. Ste¬
rilitas: ut amittas popłostͥ subiectos hi¬
duttas: ut ꝑdas regem ciuĩ Repente & dũ
ñ sperat᷑ uenerunt ei ista. qr nullomͦ poterat
arbitrari qđ ꝑsi & medi sibi subiecti qui
nullius fortitudinis erant comparatione
illiꝰ nossent eã su pare. Uniuersa subaudis mala ꝓ̃¬

Expanded text:
humiliari. Multi in felicitate et honore temhumiliari. Multi in felicitate et honore temporali positi, non credunt unquam decidere, sed quotidie ad superbiam elevantur. « Et nunc audi haec, delicata, » quae dicturus sum, id est deliciis ditata et affluens, « et habitans confidenter, » subaudis nullum hostem timens. « Ego sum, » subauditur domina totius orbis et regina, « et non est psedebo vidua, » id est semper habebo regem et « ignorabo sterilitatem, » subaudis quia semper erit qui regnet ex me. Sic dicebat illa. Vir istius mulieris fuit Nabuchodonosor filiique ejus. abis, « in die una, » hoc est, in tempore uno, cum venerit Cyrus et Darius, « sterilitas et viduitas. » Sterilitas, ut amittas populos tibi subjectos. Viduitas, ut perdas regem tuum. Repente et dum non speratur venerunt ei ista, quia nullo modo poterat arbitrari quod Persi et Medi sibi subjecti, qui nullius fortitudinis erant comparatione illius, possent eam superare. « Universa, » subaudis mala pr
Abbreviated transcription (Latin):
uasceret᷑ aduersus chaldeos: ne aliquis diceret
qđsine causa ꝑcusserit eos uł ut cognoscerent
ipsi chaldei qd dnõ ꝑmittente suꝑauerint eos
Iratꝰ sũ inqͥt quondã suꝑ popłm meũ: idõq tradidi
cũ in manutua. Contaminaui hȩreditatẽ meã.
hoc ÷ contaminari ꝑmisi atẽ. ut auferret᷑ abeo
ad tẽpus sacerdotii dignitas. & cerimoniarũ
titꝰ. & dedi eos in manutua: hoc ÷ in potesta¬
te tua ñut occideres penitꝰ sedut flagellares.
es neq senis. neq pueri. quorũ ȩta s int̾ hostes
etiã uenerabilis est. Suꝑ sem̃ sc̃m aggrauasti
manũ tuã Idem ⁊ qđ diximꝰ: qr nulli peꝑcit
Insempit̾nũ ero domina. hoc ÷ semꝑ regnabo.
Nonposiusti hȩc suꝑ cortuũ. id ÷ ñ pixuidisti
nec considerasti calamitatẽ prȩsentis miseriȩ.
neq recorlata es nouissimitui subaudis ꝑiculi.
uł mali: hoc ÷ ñ putasti qđ aliquandoposses

Expanded text:
irasceretur adversus Chaldaeos, ne aliquis diceret irasceretur adversus Chaldaeos, ne aliquis diceret quod sine causa percusserit eos: vel ut cognoscerent ipsi Chaldaei, quod Domino permittente superaverint eos. Iratus sum inquit quondam super populum meum, ideoque tradidi eum in manu tua. Contaminavi haereditatem meam, hoc est, contaminari permisi a te, ut auferretur ab eo ad tempus sacerdotii dignitas, et caeremoniarum ritus: et dedi eos in manu tua, hoc est, in potestate tua, ut non occideres penitus, sed ut flagellares. es, neque senis, neque pueri: quorum aetas inter hostes etiam venerabilis est. « Super semen sanctum aggravasti manum tuam. » Idem est quod diximus, quia nulli pepercit. « In sempiternum ero domina, » hoc est, semper regnabo. « Non posuisti haec super cor tuum, » id est non praevidisti nec considerasti calamitatem praesentis miseriae, « neque recordata es novissimi tui, » subaudis periculi vel mali; hoc est, non putasti quod aliquando posses
Abbreviated transcription (Latin):
exercituũ. nomen illius sc̃s isrł Hox popłi.
reuertentis de captiuitate post septuaginta
annos. Redemptor inquiunt nr̃ dñs exer.
nos de captiuitate durissima redemto: no¬
m̃ illius sc̃s isrł Ille ꝓprie ÷ sc̃s: qui dicit.¬
Scĩ estote ꝙ ͦ ego sc̃s sum: & ipse scĩficat spe¬
rautesinse. Sede. tace. & intra intenebras
filia chaldeorũ Reuercit᷑ iterũ ad babilo¬
nẽ. & facit translationẽ de ciuitate ad mit¬
lieres: & de regina giondã ad ancillã ef¬
fectam. Ꝙ÷ sensus. Sede. id: humilia te
Tace. considera calamitatẽ tuã: sicut solent
homines tristes agere Intra in tenebras
ne uideat aliquis turpitudinẽ tuã: Filia chaldeoꝵ
& quare hoc: Quia ñ uocaberis ultra domina
einorũ. subaudis ȩgiptiorũ. assiriorũ. aliorũq
multorũ: quib antea imꝑabas. lratꝰ sũ suꝑ po¬
płm meũ. contaminaui hȩreditate meã: & decdi
eos in manutua. Modo reddit causã. quare

Expanded text:
exercituum, nomen illius sanctus Israel. » Vox populi exercituum, nomen illius sanctus Israel. » Vox populi revertentis de captivitate post septuaginta annos. Redemptor inquiunt noster Dominus nos de captivitate durissima redemit: « Nomen illius sanctus Israel. » Ille proprie est sanctia et ego sanctus sum . » Et ipse sanctificat sperantes in se. « Sede, tace, et intra in tenebras, filia Chaldaeorum. » Revertitur iterum ad Babylonem, et facit translationem de civitate ad mulieres, et de regina quondam ad ancillam effectam. Et est sensus: Sede, id est, humilia te. Tace, considera calami tatem tuam, sicut solent homines tristes agere. Intra in tenebras ne videat aliquis turpitudinem tuam. Filia ChaldaeorEt quare hoc? « Quia non vocaberis ultra domina regnorum, » subaudis, Aegyptiorum, ultorum: quibus antea imperabas. « Iratus sum super populum meum, contaminavi haereditatem meam, et dedi eos in manu tua. » Modo reddit causam quare
Abbreviated transcription (Latin):
iscooꝑi humerũ: ut apparearis. ẽẽ. mulier.
Reuela cruratua: ut ꝓstiuaris atius dep̃dato¬
rib Hł ad hoc reuela ut transeas flumina:
tigrinuidelicet & euphratenac chobar: & eas
in captiuitatem. Solent enĩ mulieres denu-¬
dare crura urtransitu fluminũ: ut earum
uestim̃ta aquis ñ tangantur. Reuelabitur
ignominia tua. subaudit᷑ corã hostib tuis. ce
udebit᷑ oppbriũ tuũ. id  miseria & captiui¬
tatis malum: ultione capiã subaudis ex tẽ.
id ÷ uindicabo popłm meũ: ce non resistat
mͥ homo subaudis neq angls qui prȩ ÷ tibi.
neq ꝓpħa si me iogauerit ꝓ liberatione cua
sicut moises quondam in heremo quando uo¬
lui delere popłm eiꝰ: & quare ueniet tͥ hoc:
Quia si pͣcepi ut uerberares ce affligeres popłm
meũ: non imꝑaui ut penitus destrueres
&& occide res usq ad solũ. Redemptor nr̃dñs

Expanded text:
« Discooperi humerum, » ut appareas esse mulier. « Discooperi humerum, » ut appareas esse mulier. « Revela crura tua, » ut prostituaris a tuis depraedatoribus. Vel ad hoc revela, « ut transeas flumina, » Tigrin, videlicet et Euphraten ac Chobar, et eas in captivitatem. Solent enim mulieres denudare crura in transitu fluminum, ut earum vestimenta aquis non tangantur. « Revelabitur ignominia tua, » subauditur, coram hostibus tuis: « et videbitur opprobrium tuum, » id est, miseria, et captivitatis malum; « ultionem capiam, » subaudis, ex te, id est, vindicabo populum meum: « et non resistet mihi homo, » subaudis, neque angelus qui praeest tibi, neque propheta si me rogaverit pro liberatione tua, sicut Moses quondam in eremo quando volui delere populum ejus . Et quare veniet tibi hoc? Quia et si praecepi ut verberares et affligeres populum meum, non imperavi ut penitus destrueres et occideres usque ad solum. « Redemptor Dominus noster
Abbreviated transcription (Latin):
ancillarũ. insuꝑ & seruorũ: itaut t̾rȩ uix
plantas impͥmant. & uestim̃ta earũ t̃rȩ pulue¬
rem ñ tangant. Idõq sub specie reginȩ uł no¬¬
bilis mulieris: sermo diuinꝰ ista loquit᷑ ad ba¬¬
bilonẽ. Tolle molã &e mole farinã. dominis
tius medis ce ꝑsis. Magna miseria. ut regina quon¬
dã moliat farinã. qđ ÷ durȩ captiuitatis & extre¬
mȩ seruitutis indiciũ Dicit beatꝰ ieronimꝰ. quia
molendiofficiũ isto in loco ad coitũ potest r¬
ferri: ut sit sensus. Tolle molã & mole farinã:
id ÷ prȩbecoitũ uictorib tuis medis &e ꝑsis qͥ
feruentissimi sunt ad coitũ Sod̾m hunc sen¬
sũ dicunt hebrei illud qđ in iudicũ libi de
sanson habetur: qđ philistum eũ molere
fecerunt. id ÷ cũ mulierib suarũ gentuĩ con-¬
cumhere coegerunt: ut ex illo susciꝑent ma¬
gnȩ staturȩ homines. Denudaturpitudinẽ
id ÷ uuluã: ut pateat libidini uictoriatua.

Expanded text:
ancillarum, insuper et servorum: ita ut terrae vix ancillarum, insuper et servorum: ita ut terrae vix plantas imprimant, et vestimenta earum terrae pulverem non tangant. Ideoque sub specie reginae, vel nobilis mulieris, sermo divinus ista loquitur ad Babylonem. « Tolle molam, et mole farinam » dominis tuis Medis et Persis. Magna miseria, ut regina quondam molat farinam: quod est durae captivitatis et extremae servitutis indicium. Dicit beatus Hieronymus, quia molendi officium isto in loco ad coitum potest referri, ut sit sensus: Tolle molam et mole farinam, id est, praebe coitum victoribus tuis Medis et Persis, qui ferventissimi sunt ad coitum. Secundum hunc sensum dicunt Hebraei illud quod in Judicum libro de Samson habetur, quod Philistiim eum molere fecerunt, id est, cum mulieribus suarum gentium concumbere coegerunt, ut ex illo susciperent magnae staturae homines. « Denuda turpitudinem, » id est, vulvam, ut pateat libidini victoris tui.
Abbreviated transcription (Latin):
plant᷑. De scende in puluere uirgo filia babi¬¬
lon. Hactenꝰ de iudeis & aduentu dñi. nunc
contra babilonẽ loquit᷑ &e chaldeos. sub ꝑso¬
na captiuȩ mulieris quȩ quondã regina
fuit. quȩ popłm eiꝰ int̾fecit pene uniuersũ: &
residuos graui captiuitate oppressit. Descende
o babilon de suꝑbiatua. & de soliopotentiȩ
tuȩ : sede in p̃uluere sicut captiua filia baby¬
lon appellat᷑ illa plebs &e popłs. qr inbabilone
nati sunt: uł etiã qr a dõ facti sunt Uirgo
appellat᷑ non ꝓpt̾ integritate m̃tis sed ꝓpt̃
infoecunditatẽ bonoꝵ oꝑũ. ꝓ pt̃ qđ dr̃ ei
Sede in t̾ra ut ancilla uł humilia te. Non
soliũ regni. hoc ⁊ non ÷ iãdignitas & poten¬
tia regnandi filiȩ chaldeorũ: qr ultra ñ uo¬
caberis mollis & tenera. Hoc ÷ delicata &
deliciis affluens. uł etiã ut hincinde susten¬
teris auxilio diuersarũ gentiũ: quasi ma¬
nib ancillarũ. Solent reginȩ &e nobiles
quȩq mulieres hinc inde sustentari manibꝰ

Expanded text:
nde, sede in pulvere, virgo filia Babylon. » Hactenus de Judaeis et adventu Domini, nunc contra Babylonem loquitur et Chaldaeos, sub persona captivae mulieris quae quondam regina fuit, quae populum ejus interfecit pene universum, et residuos gravi captivitate oppressit. Descende, o Babylon, de superbia tua, et de solio potentiae tuae, sede in pulvere sicut captiva. Filia Babylon appellatur illa plebs et populus, quia in Babylone nati sunt, vel etiam quia a Deo facti sunt. Virgo appellatur non propter integritatem mentis, sed propter infecunditatSede in terra » ut ancilla, vel humilia te. « Non est solium regni, » hoc est, non est jam dignitas et potentia regnandi. « Filiae Chaldaeorum, quia ultra non vocaberis mollis et tenera, » hoc est, delicata et deliciis affluens: vel etiam ut hinc inde sustenteris auxilio diversarum gentium, quasi manibus ancillarum. Solent reginae et nobiles quaeque mulieres hinc inde sustentari manibus
Abbreviated transcription (Latin):
Similit᷑ qui pauꝑtatẽ patient̾ tolerant.
dat eis diuicias: sicut e contra illos qui
murmurant ad maiorẽ ȩgestatẽ deducit
Undece salomon. Diuicias inquit ce pauꝑ¬¬
tatẽ ne dederis mͥ  pt̃ me faciã hoc ÷ ꝓpt̃¬
miscłiam neã liberabo de de captiuitate.
ut ñ blasphemer. id ÷ ne in ꝑpetuũ te in
captiuitate retinentes dicant qđ dii eorũ
uos retinuerint. & ego ñ potuerim liberare
deorũ nondabo ut ds̃ sto: licetab hominib
dicat᷑. prȩt̾ filio meo &e spu scõ. qui michi
consubstantiales & coȩquales sunt. Audi me ia-¬
cob quȩ dicturus sũ: & isrł quẽ ego uoco ad pę¬
nitentiã & adsalutem. Hondicit ds̃ pat̾ audi
me iacob serue ms & isrł electus meus. ut in¬
telligerent᷑ de iacob uł isrł sp̃uali dictũ. sed
audi iacob & isrł qui carnales estis Ego ipse
pͥmꝰ antequẽ nullus. & ego nouissimꝰ postquẽ
nullus. Tale ÷ &e illud qͦd in apocalipsi ioħis

Expanded text:
Similiter qui paupertatem patienter tolerant, Similiter qui paupertatem patienter tolerant, dat eis divitias, sicut econtra illos qui murmurant, ad majorem egestatem deducit. Unde et Salomon: « Divitias inquit et paupertatem ne dederis miam meam liberabo te de captivitate. Ut non blasphemer, id est ne in perpetuum te in captivitate retinentes dicant, quod dii eorum vos retinuerunt et ego non potuerim liberare » deorum « non dabo » ut Deus sit, licet ab hominibus dicatur, praeterquam Filio meo et Spiritui sancto, qui mihi consubstantiales et coaequales sunt. « Audi  Aquem ego voco » ad poenitentiam et ad salutem. Non dicit Deus pater, Audi me, Jacob serve meus et Israel electe meus, ut intelligeretur de Jacob vel Israel spirituali dictum, sed audi, Jacob et Israel, qui carnales estis. « Ego ipse primus » ante quem nullus, « et ego novissimus » post quem nullus. Tale est et illud quod in Apocalypsi Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
longefaciam furorẽ meũ. subaudis redy¬
cendo te de captiuitate: laude mea id÷ ob
laudẽ meã ut ego lauder infrenabote lege
mea. ne intereas Possumꝰ & hoc referre ad
tẽpus egressionis eorũ exegipto. ut loquat᷑.
de prȩterito quasi de fucuro ꝓ pt̃ nom̃ meũ
inquit ne iuolet᷑ longefaciã fumrẽ meũ:
ꝓeo qđ est feci quando adorastiuitulaim
ne disꝑderemte: & laude mea id ÷ oblau¬
dem infrenabote. ꝓ eoqd ÷ infrenauite.
legẽ dandotͥ ne interires Ecce excoxitẽ
hoc ÷ ꝓbaui te diuersis flagellis: sed non
quasi argentũ subaudis ꝓbaui te qr ñes
purgatꝰ. & elegi te in camino pauptatis
Ihoc ÷ in tribulatione pauꝑtatis & in opiȩ
dans diuitias tuas hostib tuis. siue in
Iegipto ubi eras quasi in camino pauꝑri-¬
diuici is. si illis male abutuntur: facit
eos deuenire in pauꝑtatẽ. Qui aut̃ eis ri-¬
te utuntur: facit amplius abundare

Expanded text:
longe faciam furorem meum, » subaudis redulonge faciam furorem meum, » subaudis reducendo te de captivitate, « laude mea, » id est ob laudem meam, ut ego lauder « infrenabo te » lege mea, « ne intereas. » Possumus et hoc referre ad tempus egressionis eorum ex Aegypto, ut loquatur de praeterito quasi de futuro. Propter nomen meum inquit ne violetur, longe faciam furorem meum, pro eo quod est feci quando adorasti vitulum, ne disperderem te, et laude mea, id est ob laudem infrenabo te, pro eo quod est infrenavi te, legem dando tibi ne interires. « Ecce excoxi te, » hoc est probavi te diversis flagellis, « sed non quasi argentum, » subaudis, probavi te, quia non es purgatus, « et elegi te in camino paupertatis, » hoc est in tribulatione paupertatis et inopiae, dans divitias tuas hostibus tuis. Sive in Aegypto, ubi eras quasi in camino pauperridivitiis, si illis male abutuntur, facit eos devenire in paupertatem. Qui autem ei rite utuntur, facit amplius abundare.
Abbreviated transcription (Latin):
ea adiistuis. Ꝙ quare ñ audisti: Le forte
dicas. ecce cognoui ea subaudis adiismeis
neq ex tunc subauditur Iterũ ex quo apud
me predestinata sunt. aꝑta ÷ auris tua ut
ea audires ł intelligeres Scio enĩ qr pͣuari¬¬
cans pͣuaricaberis subaudis in aduentu fi-¬
li mei. hoc ÷ tratisgredieris legẽ ꝑ moisen
datã & legẽ euangłi i quã a filio meo auditu-¬
ruses ñ credendoin eũ. & transgressorem
qualegẽ tͥ dedi quando ad orasti idolũ: ob¬
litꝰ quod ante ꝓmi seras dicens. Omĩa quȩ
locutus ÷ nob̾ dñs audiemꝰ. & faciemꝰ: siue
ante quã intrares int̾ram repniissionis.
Sicuti mulier quȩ inuentre gestat puerũ
cũ enixa fuerit nutrit ac fou̾et eũ: sic dĩ
miscdia. postquã ingressi sunt in t̾ram
omĩb meliore: nutriuit eos ꝑ udices.
sacerdotesac ꝓphasregesq: usquequo piꝑ¬
uaricati sunt recedendo ab illo. E pt̾ nom̃

Expanded text:
ea » a diis tuis. Et quare non audisti? « Ne forte ea » a diis tuis. Et quare non audisti? « Ne forte dicas: Ecce cognovi ea, » subaudis, a diis meis; « neque extunc, » subauditur iterum, ex quo apud me praedestinata sunt, « aperta est auris tua » ut ea audires vel intelligeres. « Scio enim, quia praevaricans praevaricaberis, » subaudis, in adventu Filii mei, hoc est transgredieris legem per Mosen datam, et legem Evangelii quam a Filio meo auditurus es, non credendo in eum; « et transgressorem qua legem tibi dedi quando adorasti idolum, oblitus quod ante promiseras dicens: « Omnia quae locutus est nobis Dominus, audiemus et faciemus . » Sive antequam intrares in terram repromissionis. Sicuti mulier quae in ventre gestat puerum, cum enixa fuerit nutrit ac fovet eum; sic Deus misericordia, postquam ingressi sunt in terram omnibus meliorem, nutrivit eos per judices sacerdotes ac prophetas regesque, usquequo praevaricati sunt recedendo ab illo. « Propter n
Abbreviated transcription (Latin):
eruhescere. Prȩdixi tͥ eaquȩ futura sunt tͥ.
& babiloni. ex tunc subaudis exquo cȩpi
loqui ꝑ ꝓpħas meos suꝑ babilonẽ: neforte
et me uindicarent debabiloni is. Quȩ au¬
disti tunc temporis ꝑ ꝓpħas o popłe duarũ
tribuũ. iude omĩa subaudis completa. ꝓ eo
quod ÷ indebis. Uos aut̃ non annunciastis
subaudis filiis urĩs: quȩ uentura erant su¬
ꝑbabilone. Audita feci tͥ noua ea quȩ iam
dicta sunt de uastitate babilonis extunc ex
quo cȩpi loqui contra eã. & conseruata sunt
quȩ nescis nunc. Isto in loco ÷ distinguendꝰ
iste uersiculus. Ac si diceret. Multa tibi feci
quȩ narrare potem. sed qr tu ñ recordaris
eorũ. omittã & ego illa nunc: annunciatu-¬
rus uentura tͥ Creata sunt apud me quȩ
futura sunt tibi. & non ex tunc subaudit᷑
audisti uł cognouisti. ex quo apud me dis¬
posita sunt: & ante diem subaudisuasta.¬
tionis tuȩ constituta habeo. & ñ audisti

Expanded text:
ere . » « Praedixi tibi » ea quae futura sunt tibi, et Babyloni, « extunc, » subaudis ex quo coepi loqui per prophetas meos super Babylonem; « ne forte et me vindicarent de Babyloniis. « Quae audisti » tunc temporis per prophetas: O popule duarum tribuum, « vide omnia, » subaudis completa, pro eo quod est videbis. « Vos autem non annuntiastis, » subaudis filiis vestris, quae ventura erant super Babylonem. « Audita feci tibi nova » ea quae jam dicta sunt de vastitate Babylonis; « extunc, » ex quo coepi loqui contra eam, « et conservata sunt quae nescis nunc. » Isto in loco est distinguendus iste versiculus. Acsi diceret: Multa tibi feci quae narrare potero; sed quia tu non recordaris eorum, omittam et ego illa nunc, annuntiaturus ventura tibi. « Creata sunt apud me quae futura sunt tibi, et non extunc, » subauditur audisti vel cognovisti, ex quo apud me disposita sunt; « et ante diem, » subaudis vastationis tuae constituta habeo, « et non audisti