comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priorib btteris significauimus. quatenꝰ sine sollicitu.¬
dine ad nrm debeas uenire comitatũ. eo qđ maxime
uelimus te ad propria destinare. tam̃ & nunc has
litteras ad tuã direximꝰ sc̃itatẽ. ꝑ quas inuitamꝰ. ut
sine aliqua incredulitate uel metu ascendens. publi¬
cis uehiculis ad nos uenire festines utq: desideras
onstantius uictor augustus. achanasio ep̃o. Dũ in
adte destinatis prbis. ad nr̃m debuisses festinare
comitatũ. quatenus uidens nrõs aspectꝰ repente
properares ad alexandriã. Sedqm plurimũ p̃terut
tempꝰ. ex quo suscipiens a nob litteras ñ oc curristi
ꝓpt̃ ea &iã nc̃ cõmonere te festinauimꝰ ut uel nẽ
tuã p̃sentiã nob uelocit̾ p̃sentare contendas. &
ita possis patriȩ tuȩ restitui. tuaq securꝰ oratio¬
ne frui. Ad plenã uero cognitionẽ achitũ diaconũ
destinauimus a quo possis agnoscere & nr̃i animi
uoluntatẽ. & qm̃ ea quȩ optas poteris imperare

Expanded text:
ris litteris significaverimus, quatenus sine sollicitudine ad nostrum debeas venire comitatum, eo quod maxime velimus te ad propria destinare; tamen et nunc has litteras ad tuam direximus sanctitatem; per quas invitamus ut sine aliqua incredulitate vel metu ascendens, publicis vehiculis ad nos venire festines, ut quae desideras onstantius Victor Augustus Athanasio episcopo. Dum in ad te destinatis presbyteris ad nostrum debuisses festinare comitatum; quatenus videns nostros aspectus, repente properares ad Alexandriam. Sed quoniam plurimum praeteriit tempus ex quo suscipiens a nobis litteras non occurristi, propterea etiam nunc commonere te festinavimus, ut vel nunc tuam praesentiam nobis velociter praesentare contendas, et ita possis patriae tuae restitui, tuaque securus oratione frui. Ad plenam vero cognitionem Achitum diaconum destinavimus, a quo possis agnoscere etiam nostri animi voluntatem, et quoniam ea quae optas poteris impetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm temptationẽ contra cũ surgentẽ raor
sine gła ñ fuisse. Nã & urã & eiꝰ fides cognitar
uniuersis & cõprobata. Sienĩ non tanta & cala
puenissent. quis creder& quia aut uos talci
diciũ. tantãq caritatẽ circa talẽ ex hibuissea
ep̃m. aut ille potuiss& talib & tantis ontũds¬
ri uirtutib ꝑquas spẽ cȩlesti fraudatus nonõs
Promeruit igitur quolib& modo & nunc & in
futuro. & iam confessionis gloriosũ martynũ.
Frequent̃ enĩ t̾ra mariq plurimũ estuatus. omẽn
prauitatẽ arrianȩ conculcauit hereseos & cre¬
bro ꝑinuidiã usq ad periculũ inpulsus contemp
declinare. & consolationi ur̃ȩ restitui. deferens
gloriosus. Fiduciã itaq habens sui ꝓpositi cęles¬
tisq doctrinȩ. clarificatus & in mortali iudicio &
a uob reuertitur. Diligendus igitur apud uos clario
nc̃ ÷ quã tc̃ quando ꝓfectus auob ÷. Nã simaterias
p̃tiosas id ÷ aurũ atq argentũ. ad purgandũ ignis

Expanded text:
tionem contra eum surgentem reor sine gloria non fuisse. Nam et vestra, et ejus fides cognita est universis et comprobata. Si enim non tanta et talia provenissent, quis crederet quia aut vos tale judicium tantamque charitatem circa talem exhibuissetis episcopum, aut ille potuisset tantis circumdari virtutibus, per quas spe coelesti fraudatus non est? Promeruit igitur quolibet modo et nunc, et in futuro etiam confessionis gloriosum martyrium. Frequenter enim terra marique plurimum aestuatus, omnem pravitatem Arianae conculcavit haereseos; et crebro per invidiam usque ad periculum impulsus contempsdeclinare, et consolationi vestrae restitui: deferens gloriosus. Fiduciam itaque habens sui propositi coelestisque doctrinae, clarificatus est immortali judicio, et ad vos revertitur. Diligendus igitur apud vos clarior nunc est, quam tunc quando profectus a vobis est. Nam si materias pretiosas, id est aurum atque argentum, ad purgandum ignis
Abbreviated transcription (Latin):
onstantius uictor augustus: athanasio ep̃o. Pluri¬
mũ tẽ circũ ferri & fluctuari ferocib maris undis:
nrẽ mansuetudinis clem̃tia non ꝑmisit. Patria qͥp¬
pe t̾ra nudatũ. & priuatũ propriis reb. errantẽq
ꝑloca inuia bestiarũ: indefecta nr̃a pietas nondes¬
pexit. Idõq igitur diu distuli scribeit uolunta.¬
tis mee ꝓpositũ : sperans sponte tt ad nos forte
uenturũ. & laborũ satis factionẽ a nob exigere.
Uerũtam̃ qm̃ forte timor impediuit uoluntatis
tuȩ ꝓpositũ. lit teras largitate plenissimas ad tuã
tib uelocit̃ tuã p̃sentiã p̃bere festines: quatenus
desiderio tuo potitꝰ experiaris nram clem̃tiã in ꝓpͥis
restitutus. Hac & enĩ causa & dominũ ieũ fr̃mq
constantẽ uictorẽq augustũ ꝓte rogaui : ut tibi
potestatẽ adnos tribuat ueniondi: quatenus ã bob
nobis annuentib restitutus in patria. habeas maxi.¬

Expanded text:
onstantius victor Augustus Athanasio episcopo. Plurimum te circumferri et fluctuari ferocibus maris undis nostrae mansuetudinis clementia non permisit. Patria quippe terra nudatum, et privatum propriis rebus, errantemque per loca invia bestiarum, indefecta nostra pietas non despexit. Ideoque tibi diu distuli scribere voluntatis meae propositum: sperans sponte te ad nos forte venturum, et laborum satisfactionem a nobis exigere. Verumtamen, quoniam forte timor impedivit voluntatis tuae propositum, litteras largitate plenissimas ad tuam tibus velociter tuam praesentiam praebere festines; quatenus desiderio tuo potitus, experiaris nostram clementiam in propriis restitutus. Hac etenim causa et dominum meum fratremque Constantem Victorem Augustum pro te rogavi, ut tibi potestatem ad nos tribuat veniendi, ut ambobus nobis annuentibus, restitutus in patria, habeas maxi
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ & maxime auideis factã. cũ & ipsa similia
saper&. cosq sinc mendatio & sibi fauentes arbitra¬
retur. Sumentes autẽ magi tharbuam & alias.
mortis a cerbȩ ꝑculere supplicio. Scipitib enĩ alli¬
gatas. serraq findentes ꝑmediũ. eas crudeli nece
lacerauerunt & quasi expiantes reginã. ꝑ medios
Dtes transire fecerunt. Ferunt aute
ista tharbuã spetiosã ualde fuisse. & ama¬
gis quib dã ad amatã. & latont̃ ad concubitũ p¬
titã. promissa mercede salutis suȩ & aliorũ. sic̃¬
sentir& aduitiũ. Quȩ nec auditũ luxuriȩ passi
est sustinere. sed inurus pro turpi petitione re¬
latis. a lacrit̃ accessit ad mortẽ. ne trader& scãm
uirginitatẽ. Cũq circũ irent magi & principes
corũ uniuersã prouintiã. scđm saporis precepta.¬

Expanded text:
tionem, et maxime a Judaeis factam, cum et ipsa similia tionem, et maxime a Judaeis factam, cum et ipsa similia saperet, eosque sine mendacio et sibi faventes arbitraretur. Sumentes autem magi Tharbuam et alias, mortis acerbae perculere supplicio. Stipitibus enim alligatas, serraque findentes per medium, eas crudeli nece laceraverunt, et quasi expiantes reginam, per medios stipites transire fecerunt. Ferunt autem istam Tharbuam speciosam valde fuisse, et a magis quibusdam adamatam, et latenter ad concubitum petitam, promissa mercede salutis suae et aliarum, si consentiret ad vitium. Quae nec auditum luxuriae passa est sustinere, sed injuriis pro turpi petitione relatis, alacriter accessit ad mortem, ne traderet sanctam virginitatem. Cumque circumirent magi et principes eorum universam provincia
Abbreviated transcription (Latin):
ria celebrabatur & expectabatur resurrectionis
festiuitas crudelissima saporis p̃ceptio ꝑ omnẽ
ꝑsarũ cucurrit t̾rã morte cõdempnans eos. qͥse
profiterentur esse xp̃iams. Quo tempore. fert᷑
ultra numerũ multitudinẽ xp̃ianoꝵ gladio
magi requirentes. celatos inueniebant. Aln uͦ
sponte nullo dicente sem& ipsos offerebant.
ne taciturnitate xp̃m negare uiderentur. Igit᷑
dũ om̃s xp̃iani sine parcitate perimerentur.¬
&iã multi in ipsis regalib: sunc occisi. Cũ quib
& ar anis eunuchus regi maxime gratus. Quod
dũ saporis audiss&e tristis factꝰ hanc generalẽ
ꝑemptionẽ remouit. & solũmͦ p̃ceptors religionis
iussit occidi
lo si quidẽ tempore in egritudine incurrente re¬
gina. symeonis ep̃i soror nomine tharbuã. cõ¬
prehensa est cũ famula suã sequente uitã. Quas
contigit teneri ꝑ insidias uideorũ accusantiũ. qͣsi
maleficia regine fecissent. propt̾ symeonis mor¬

Expanded text:
ria celebrabatur et exspectabatur Resurrectionis ria celebrabatur et exspectabatur Resurrectionis festivitas, crudelissima Saporis praeceptio per omnem Persarum cucurrit terram: morte condemnans eos qui se profiterentur esse Christianos. Quo tempore fertur ultra numerum multitudinem Christianorum gladio igenter magi requirentes, celatos inveniebant; alii vero sponte, nullo dicente, semetipsos offerebant, ne 238 taciturnitate Christum negare viderentur. Igitur dum omnes Christiani sine parcitate etiam multi in ipsis regalibus sunt occisi, cum quibus et Azanes eunuchus regi maxime gratus. Quod dum Sapores audisset, tristis factus, hanc generalem peremptionem removit, et solummodo praeceptores religionis jussit occidi. Illo siquidem tempore, aegritudinem incurrente regina , Symeonis episcopi soror, nomine Tharbua, comprehensa est cum famula suam sequente vitam, quas contigit teneri per insidias Judaeorum accusantium, quasi maleficia reginae fecissent, propter Symeonis mor
Abbreviated transcription (Latin):
cebat unusq exercitatus. a lacrit̃ currebat ad ne¬
cẽ. Qũq oñs centũ spiculator transissae. nouissim᷑
uenit ad symeonẽ. & ad dechallã & annaniã. ambo
nãq senes cani sub eius eocła constituti. cũ eo fue¬
rant cõprehensi. & erant inuinculis. Tunc itaq
pusicius qui suꝑ om̃s artifices regis erat ib consistens
& uidens annaniã trementẽ cũ prepararetur ad
necem ait. Paululũ osenex claude oculos. & secu¬
rus esto. mox onĩ xp̃i uidebis apectũ. Cũq dixiss&
hoc. repente cõprehensus ductus ad regẽ. & xp̃ia¬
nus esse manifestatur. coqđ prodoginato fuiss&
locutus libera intentione martyrib. Tunc rex ex¬
traneo quodã & crudeli modo eũ mori precepit.
ita ut ꝑforata ceruicẽ. exinde linguã eius eicerent.
Hoc itaq facto quibdã accusantib & iã filiã eius
uirgo sacra tunc cõprohensa perempta est: Se¬
quenti uero anno. dio quo passionis xp̃i memo¬

Expanded text:
cebat unusquisque exercitatus alacriter currebat ad necebat unusquisque exercitatus alacriter currebat ad necem. Cumque omnes centum spiculator transisset, novissime venit ad Symeonem, et Abedecallam, et Ananiam: ambo namque senes, cani, sub ejus Ecclesia constituti, cum eo fuerant comprehensi, et erant in vinculis. SOZOMEN., Pusicius, qui super omnes artifices regis erat ibi consistens, et videns Ananiam trementem cum praepararetur ad necem, ait: Paululum, o senex, claude oculos, et securus esto, mox enim Christi videbis aspectum. Cumque dixisset hoc, repente comprehensus, ductus ad regem, et Christianus esse manifestatur, eo quod pro dogmate fuisset locutus libera intentione martyribus. Tunc rex extraneo quodam et crudeli modo eum mori praecepit, ita ut perforata cervice exinde linguam ejus ejicerent. Hoc itaque facto, quibusdam accusantibus etiam filiam ejus, virgo sacra tunc comprehensa perempta est. Sequenti vero anno, die quo Passionis Christi memo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. in t̾rogabat eos siuellent uiuere. & regis roli.¬
gionẽ colere. & solẽ parit̾ ad orare. Cũq nullus¬
hanc oliger& uitã. spiculatores circa necẽ marty¬
niũ laborabant. Symeon autẽ assistens. confor¬
tabat uniuersos & de resurrectione ac pietate loque¬
batur. atq de sacris scripturis adhibens fidẽ dice¬
bat. uitã quidẽ uerã esse sic mori. mortẽ uero
manifestã negare dm̃: Adiciens. quia post pau¬
lulũ & iã nullo perimente sponte mors accidit.
Hic est cnĩ om̃ib natis. finis incuitabilis. Post hȩc
autẽ ꝑpetuitas non om̃ib similit̃ accidit. sed uelut
ex quodã pondore omnẽ rationẽ reddont homines
huius uitȩ. & corũ quȩ bene gesserunt recributio¬
nẽ. & poenas malorũ sine dubitatione recipiens.
Maius autẽ bonorũ om̃iũ nihil est ac beatissimũ. quã
eligere mori prodõ. Hȩc dicente simeone. & tãꝗ
filios edocente incertaminib: sacris modo quo de¬

Expanded text:
vivere, et regis religionem colere, et solem pariter adorare. Cumque hanc nullus eligeret vitam, spiculatores circa necem martyrum laborabant. Symeon autem assistens confortabat universos, et de resurrectione ac pietate loquebatur, atque de sacris Scripturis adhibens fidem, dicebat: Vitam quidem veram esse sic mori, mortem vero manifestam negare Deum: adjiciens quia post paululum etiam nullo perimente sponte mors accidit. Hic est enim omnibus natis finis inevitabilis. Post haec autem perpetuitas non omnibus similiter accidit, sed velut ex quodam pondere omnem rationem reddent homines hujus vitae et eorum quae bene gesserint retributionem, et poenas malorum sine dubitatione recipient. Majus autem omnium bonorum nihil est ac beatius quam eligere mori pro Deo. Haec dicente Symeone, et tanquam filios edocente, in certaminibus sacris modo quo de
Abbreviated transcription (Latin):
diaecit & iã inquisitionẽ ep̃i. & t̾rorẽ factũ. &
orationẽ eius : & supuenientiũ repentinas inuasio¬
nes. Hȩc udices agnoscentes : captũ int̃ alios iuiue.¬
nẽ. ad medũ deduxerunt. Qui non expectans neces¬
sitatẽ uerberũ. machinatũ consiliũ pate fecit: & ona¬
grũ hec omĩa ꝑpetrasse confessus ÷. Qui deductꝰ ad me¬
diũ : stephanũ dixit hȩc onnĩa p̃cepisse. Sicigitur ste¬
phani cognoscentes iniquitatẽ : p̃sentib tunc ep̃is per¬
miserunt. ut cũ dampnarent. Ꝙ ab eccła ꝓcul expuls ÷ .
ñ tam̃ ab arriana peste eccła liberata÷. Nam leonti¬
us post cũ ordinatur : genere phregio. uoluntate ne¬
quissimus. Verũ constantius ea quȩ contra ep̃os fue¬
rant machinata. experim̃to cognoscens: scripsit

Expanded text:
quisitionem episcopi, et terrorem factum, et orationem ejus, et supervenientium repentinas invasiones. Haec judices agnoscentes, captum inter alios juvenem ad medium deduxerunt. Qui non exspectans necessitatem verberum, machinatum consilium patefecit, et Onagrum haec omnia perpetrasse confessus est. Qui deductus ad medium, Stephanum dixit haec omnia praecepisse. Sic igitur Stephani cognoscentes iniquitatem, praesentibus tunc episcopis permiserunt ut eum damnarent, et ab ecclesia procul expulsus est. Non tamen ab Ariana peste Ecclesia liberata est. Nam Leontius post eum ordinatur, genere Phrygius, voluntate nequissimus. Verum Constantius ea quae contra episcopos fuerant machinata, experimento cognoscens, scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
ec constans agnoscens. doluit qͥdẽ leuitat̃ stisb
inspiciens. & infremuit aduersus instigatores ma¬
lorũ. & imperatores facilitatõ ita decipientiũ
Duos autt̃ ep̃os exsardicensi concilio electos eũ le¬
tens misit ad fiẽm: cũ qͥb &e magistrũ militũ salia¬
qũ pretate iustitiaq fulgentẽ. Lutterȩ uero ñ
solũ monitionẽ habuerunt atq consiliũ.: sed & iã
ottminationẽ pio principi condecente. Primũ
quidẽ enuntiauit fr̃ĩ ut ep̃is p̃bere auditũ: & ini¬
quitates abstephano alusq p̃sũptas agnoscera :

Expanded text:
ec Constans agnoscens, doluit quidem, levitatem fratris inspiciens, et infremuit adversus instigatores malorum et imperatoris facilitatem ita decipientium. Duos autem episcopos ex Sardicensi concilio electos cum litteris misit ad fratrem, cum quibus et magistrum militum Salianum pietate justitiaque fulgentem. Litterae vero non solum monitionem habuerunt atque consilium, sed etiam interminationem pio principi condecentem. Primum quidem enuntiavit fratri ut episcopis praeberet auditum, et iniquitates a Stephano aliisqu
Abbreviated transcription (Latin):
italia. cãpania. calabria. africa. sardinia. pannonia.
mysia. dacia dardama. alteradacia. macedoniae
thessalia. achaia. hepiris. thracia. hrodope. asia
caria. bythinia . hellesponto phrigia. pisicha. cap¬
padocia . ponto. cilicia. altera phrigia. pãphilia.
ldia. insulis ocladib aegẏpto. thebaida. libxa.
galatia. palestina & arabia: uniuersis ep̃is & cõ¬
ministris sc̃ȩ & a postolicȩ ecłȩ dilectissimis fratri¬
b in dño salutẽ. Multa quidẽ ac sepius ministri

Expanded text:
Italia, Campania, Calabria, Africa, Sardinia, Pannonia, Italia, Campania, Calabria, Africa, Sardinia, Pannonia, Mysia, Dacia, Dardania, altera Dacia, Macedonia, Thessalia, Achaia, Epiris, Thracia, Rhodope, Asia, Caria, Bithynia, Hellesponto, Phrygia, Pisidia, Cappadocia, Ponto, Cilicia, altera Phrygia, Pamphylia, Lydia, insulis Cycladibus, Aegypto, Thebaide, Libya, Galatia, Palaestina et Arabia, universis episcopis et comministris sanctae et apostolicae Ecclesiae, dilectissimis fratrib
Abbreviated transcription (Latin):
primũ qͥdẽ horũ dãpnauere uesaniã : de inde
accusatores athanas dignitate priuauerunt.
& t̾minũ fidei nicęm corroborantes. & tractatũ
deduunę substantiȩ inȩqualitate respuentes.
con substantialitatẽ aꝑtius tradiderunt : &iã
ipsi ubiq scripta propria dirigentes Exutraq
ergo parte : arbitrati sunt recte sefacere.
rientalos quidẽ eoqđ a sc̃ dampnatos illi susci¬
perent: occidentales autẽ. quia ante cognitionẽ
dampnatores effugarant : & qm̃ hi qͥdẽ nicȩnã
seruabant fidẽ. illiuͦ adulterare p̃sũpserant.
Redderunt ergo locũ paulo & athanasio. nec ñ
& marcollo ancyrȩ galatiȩ : qͥ dudũ sicuti iam
dictũ ÷ fuerat condẽpnatus TVHΟDΟUITUS
Quȩ uero sardicȩ gesta sint. concilii litterę clari-¬
us edocebant : quasꝓpt̃ modũ explanationis. huic
scripture int̾ponere non omisi. Scã synođ dĩgr̃a
sardicȩ congregata. exurbe roma. hispaniis galliis

Expanded text:
primum quidem horum damnavere vesaniam, deinde primum quidem horum damnavere vesaniam, deinde accusatores Athanasii dignitate privaverunt; et terminum fidei Nicaenae corroborantes, et tractatum de divinae substantiae inaequalitate respuentes, consubstantialitatem apertius tradiderunt, etiam ipsi ubique scripta propria dirigentes. Ex utraque ergo parte arbitrati sunt recte se facere; Orientales quidem, eo quod a se damnatos illi susciperent; Occidentales autem, quoniam ante cognitionem damnatores effugerant; et quoniam hi quidem Nicaenam servabant fidem, illi vero eam adulterare praesumpserant. Reddiderunt ergo locum Paulo et Athanasio, nec non et Marcello Ancyrae Galatiae, qui dudum, sicuti jam dictum est, fuerat condemnatus. SOCRATESQuae vero Sardicae gesta sint , concilii litterae clarius edocebunt, quas propter modum explanationis huic scripturae interponere non omisi. Sancta synodus Dei gratia Sardicae congregata ex urbe Roma, Hispaniis, Galliis,
Abbreviated transcription (Latin):
ginta. sicuti sabinus dicit. Int̃ quos annu¬
merabatur & squitas tãꝗ mareotis ep̃s:¬
alii ꝑ infirmitatẽ corporis. alii angustas induci¬
as excusantes: & ob hoc iuliũ romanũ culpantes
ep̃m. dũ utiq ante annũ & sex menses s nodus
fuerit predicata & athanasius romȩ degerae.
expectans uidiciũ sy nodale. Cũ ergo sardicȩ
conuenissent. orientales ad aspoctũ occidentaliũ
uenire nolebant : dicentes non alit̃ se ad uerba
uenturos. nisi suo collegio athanasiacos & pau¬
lianos expellerent. Dũq protogenis sardicensis
ep̃s & osius cordubȩ hispaniȩ non paterentur
a concilio remoueri pauli defensores & athanasu.
illi repente discesserunt. & uenientes ad philip¬
polim traciȩ. seorsũ fecere conciliũ & aꝑte iam
consubstantialitatẽ anathematizauerunt : & sec¬
tã in ȩqualis substantiȩ epłis conscribentes. ubiq
miserunt. Qui autẽ in sardice conuenerant.

Expanded text:
ginta tantummodo, sicuti Sabinus dicit. Inter quos annuginta tantummodo, sicuti Sabinus dicit. Inter quos annumerabatur et Ischyras, tanquam Mareotis episcalii per infirmitatem corporis; alii angustas inducias accusantes, et ob hoc 250 Julium Romanum culpantes episcopum: dum utique ante annum et sex menses synodus fuerit praedicata, et Athanasius Romae degeret, exspectans judicium synodale. Cum ergo Sardicae Orientales convenissent, ad aspectum Occidentalium venire nolebant, dicentes non aliter se ad verba venturos, nisi suo collegio Athanasiacos et Paulianos expellerent. Dumque Protogenes Sardicensis episcopus, et Osius Cordubae Hispaniae non paterentur a concilio removeri Pauli defensores et Athanasii, illi repente discesserunt. Et venientes ad Philippopolim Thraciae, seorsum fecere concilium, et aperte jam consubstantialitatem anathematizaverunt; et sectam inaequalis substantiae epistolis conscribentes, ubique miserunt. Qui autem in Sardica convenerant,
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ ꝑsequentes ÷q cõperientes. palã suffo¬
candũ eẽ censuerunt incucussa cappa dociȩ:
auctorẽ habentes philippũ prefectũ. Erat enĩ
eorũ hereseos tunc patronus : & consiliorũ mi¬
nist̃ iniquorũ. Huius modi eñi crudelitates :¬
blasphemia arrii geminauit. Gontra unigeni¬
tũ quoq uesaniunt ministri presũptionũ eiꝰ.
oc itaq modo defuncto paulo. magis ad celesti
regna ꝑducto macȩdoniũ statuerunt ep̃m.
& eũ :dũ creaturã non confiteretur eũ. quẽ
filiũ scripture dicunt. Qua propt̃ responden-
onsubstantialẽ quidẽ nec iste patri filiũ ẽẽ
dicens. similẽ tam̃ pom̃ia genitori docens.
non multo post sicuti diximus acta sunt.
ndecimus itaq annus SOCRATUS X X III¬
erat patris duorũ augustorũ  consules autẽ
fuere tunc rufinus & cusebius. quando cele¬
bratũ ÷ sardicense conciliũ. Ex hesperiis ergo
partib conuenerunt ep̃i quasi trecenti sc̃

Expanded text:
Paulum persequentes atque comperientes, palam suffoPaulum persequentes atque comperientes, palam suffocandum esse censuerunt in Cucuso Cappadociae, habentes auctorem Philippum praefectum. Erat enim eorum haereseos tunc patronus, et consiliorum minister iniquorum. Hujusmodi enim crudelitates blasphemia Arii germinavit. Contra Unigenitum namque vesaniunt ministri praesumptionum ejus. Hoc itaque modo Paulo defuncto, magisque ad coelestia regna perducto, Macedonium statuerunt episcopum, et eum, dum creaturam non confiteretur eum quem Filium Scripturae dicunt. Quapropter respondendoconsubstantialem quidem nec iste Patri Filium esse dicens, similem tamen per omnia Genitori docens, non multo post, sicuti diximus, acta sunt. ndecimus itaque annus erat ab obitu patris duorum Augustorum: coss. autem tunc fuere Ruffinus et Eusebius, quando celebratum est Sardicense concilium . Ex Hesperiis ergo partibus convenerunt episcopi quasi trecenti, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sardice. quȩ ÷ ciuitas illirici. & oriet᷑ales & oc¬
cdentis conuenire ep̃os. Multe siquidẽ & aliȩ
passiones i nedicinã s nodicã requirebant.
ã &e paulũ constantinopolitanȩ urbis ep̃m. pro
rectis dogmatib arriam adpericulũ mortis
usq ꝑduxerant. tamꝗ seditionis auctorem :¬
& alia quȩdã dixerant : quȩ calũpniatoribus
sunt amica. Quȩ tam̃ tunc popłs sardicȩ ꝓpt̃
mimicorũ insidias dici non passus ÷. Paulo post
autẽ de functo constante : flectentes arriani
leuissimã principis uoluntatẽ. & a regia ciui-¬
tate pellentes paulũ eũ ad ciuitatulã cucus¬
senã quȩ tunc erat cappadotiȩ nunc uero
in hoc cuncta turbantib uita pauli mirabi¬
lis lic& in solitudine constituti. Mittentes
ministros necis : eũ morti uiolentissimȩ tra¬
diderunt. Et hoc beatus athanasius refert
p̃m nãq constantinopoleos XXII¬

Expanded text:
Sardicae, quae est civitas Illyrici, et orientales et ocSardicae, quae est civitas Illyrici, et orientales et occidentales convenire pontificespassiones medicinam synodicam requirebant. Nam et Paulum Constantinopolitanae urbis episcopum, pro rectis dogmatibus Ariani ad periculum mortis usque perduxerant, tanquam seditionis auctorem, et alia quaedam adjecerant quae calumniatoribus sunt amica. Quem tamen tunc populus Sardicae propter inimicorum insidias abduci non est passus. Paulo post autem defuncto Constante, flectentes Ariani levissimam principis voluntatem, et a regia civitate pellentes Paulum, eum ad civitatulam Cucusenam, quae tunc erat Cappadociae, nunc vero in hoc cuncta turbantibus vita Pauli mirabilis, licet in solitudine constituti. Mittentes enim ministros necis, eum morti violentissimae tradiderunt. Et hoc beatus Athanasius refert pum namque Constantinopoleos
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qͥdicunt ex non existentib dĩ filiũ. aut
ex alia ofsentia. & non ex dõ. & qͥa fuerit ali
quando tẽpꝰ aut scłm quando non erat: adica¬
uerunt. Porro cudoxiũ germanicię ep̃m. mas¬
tyriũ. atq macedoniũ portĩores epistolarũ
occidentales noluerunt suscipere sacerdotes
dicentes doginata nicena sufficere. & nihil
ulterius oportere tractari. Cũq constans a
fratre petens ut athanasius suã recipeite sede
rosistentib hereticis nichil impetrare ualiuis
⁊̃c athanasius & paulꝰ ad euntes poposcer̃ fier
sy nodũ. coqđ ꝓdefensione rectoꝵ dogmatũ
expulsi ꝓbarentur. Tueo doitus¬
uod audicns constans scripsit fratri. monens cita
pot̾ns pretatis inuiolatã seruaite hereditatẽ.
dĩ cille imperiũ gubnando. & romanorũ tyran¬
nos euiciss&. & incircuitu gentes barbaras sub¬
ugassce. His litteris motus constantius. p̃cepit

Expanded text:
autem qui dicunt ex non existentibus Dei Filium, aut autem qui dicunt ex non existentibus Dei Filium, aut ex m quando non erat, abdicarunt. Porro Eudoxium Germaniciae episcopum, Martyrium atque Macedonium portitores epistolarum, occidentales noluerunt suscipere sacerdotes, dicentes dogmata Nicaena sufficere, et nihil ulterius oportere tractari. Cumque Constans a fratre petens ut Athanasius suam reciperet sedem, resistentibus haereticis nihil impetrare valuisset, tunc Athanasius et Paulus adeuntes poposcerunt fieri synodum, eo quod pro defensione rectorum dogmatum expulsi probarentur. SOZOuod audiens Constans, scripsit fratri: monens ut paternae pietatis inviolatam servaret haereditatem, cum et ille imperium gubernando et Romanorum tyrannos evicisset, et in circuitu gentes barbaras subjugasset. His litteris motus Constantius, praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
nascissus herimpolita cilex ep̃s. theodorus he¬
racliȩ traciȩ. & marcus aretusiȩ syriacȩ. Qui
uenientes italiã. facta propria uindicabant :
nitentes imperatori ꝑsuadere orientalis conci.¬
li iustã esse sententiã. Cũq fidei suȩ confessi¬
onẽ exigerentur : antiochia quidẽ fidẽ exposi¬
tã cȩlauerunt. Aliã uero conscribentes c̃fessio¬
ninẽ optulerunt : multo tam̃ aniceno concilio
dissonantẽ. Tidens autẽ constans iniuste graua¬
tos homines. nec crimina fuisse uera ꝓqͥb dice¬
bant᷑ cõmunione suspensi sed gestũ propt̃ disso¬
nantiã fidei : cũ satis facere nequiuissent ꝓ qͦ
uenerant. remisit cos ad propna. Post tres aut̃
annos rursus orientales ep̃i occidentalib aliã
ȩpłam direxerunt. quã multorũ uersiũ nomi¬
nauere conscriptionẽ : eo qđ ultra priores pro¬
lixo eloquio confecta uideretur. Inqua de sub¬
stantia quidẽ dĩ nullã fecere memoria : eos

Expanded text:
olita, Cilix episcopus, Theodorus Heracliae Thraciae, et Marcus Arethusae Syriacae. Qui venientes in Italiam, facta propria vindicabant, nitentes imperatori persuadere orientalis concilii justam esse sententiam. Cumque fidei suae confessionem exigerentur, fidem quidem Antiochiae expositam celaverunt. Aliam vero conscribentes confessionem obtulerunt, multo tamen a Nicaeno concilio dissonantem. Videns autem Constans injuste gravatos homines, nec crimina fuisse vera pro quibus dicebantur a communione suspensi, sed gestum propter dissonantiam fidei; cum satisfacere nequivissent pro quo venerant, remisit eos ad propria. Post tres autem annos rursus orientales episcopi Occidentalibus aliam epistolam direxerunt, quam multorum versuum nominavere conscriptionem, eo quod ultra priores prolixo eloquio confecta videretur. In qua de substantia quidem Dei nullam fecere memoriam. Eos
Abbreviated transcription (Latin):
re nicȩni concilii. eãq summo studio custodi
habentibus. magnentius tẏrannus circa partes
emersit hesperias. qui constantẽ imperatorẽ oc¬
cidentaliũ partiũ. facto dolo cirea gallias inte¬
remit. Quo facto intestinũ inflãmatũ ÷ bellũ I
Magnentius & enĩ tyrannus cunctã tenebat ita¬
liã. africãq & lybiã. simul & gallias. in illirico
uero & insyrmio. aliud rursus amilitib excitatũ
est bellũ ꝑ tyrannũ nomine botranionẽ. Sed
& iã romã. tumultus non fortuitus detinebat.
ratruelis nãq constantini nepotianꝰ nomine.
imperiũ assumpserat. monomachoꝵ uirtute
suffultus. Ot ne potianũ quidẽ magnentu
mlites deposuerunt. Magnentius autẽ ꝓce¬
dens umuersas partes uastabat hesperiȩ.
orũ igitur om̃iũ maloꝵ in mensa confluxio. bre¬
ui tempore generata ÷. Quarto enĩ anno post
sardicense conciliũ. hȩc acta noscuntur. consu¬

Expanded text:
re Nicaeni concilii, eamque summo studio custodire Nicaeni concilii, eamque summo studio custodihabentibus Magnentius tyrannus circa partes emersit Hesperias ; qui Constantem imperatorem Occidentalium partium, facto dolo, circa Gallias interemit. Quo gesto, intestinum inflammatum est bellum. Magnentius etenim tyrannus cunctam tenebat Italiam, Africamque, et Libyam, simul et Gallias. In Illyrico vero et in Sirmio aliud rursus a militibus exortum est bellum per tyrannum nomine Britannionem. Sed etiam Romam tumultus non fortuitus detinebat. Fratruelis namque Constantini Nepotianus nomine imperium assumpserat, monomachorum virtute suffultus, et Nepotianum quidem Magnentii milites deposuerunt; Magnentius autem procedens, universas partes vastabat Hesperiae. Horum igitur omnium malorum immensa confluxio brevi tempore generata est. Quarto enim anno post Sardicense concilium, haec acta noscuntur consu
Abbreviated transcription (Latin):
Eratis enĩ sicut oues abiectȩ & fatigate. non
habentes quippe pastorẽ. Propt̃ ea uisitati
uos celitus pastor uerꝰ & de propruis ouibus
am̃ grens restituit uob quẽ noseimini concupis¬
core Gar enĩ &e uos omĩa pro ecele siastica pace
pacntes. ur̃eq dilectioni conspirantes in eus am¬
pleru precessimus &e cõmunicantes ei peũ uos ad¬
soquimur. scriptaq presentia destinamus. Itaq
đm gratifica uota ur̃a. scitote nos quoq cũ co
uincuo caritatis obstrictos. Debetis ergo &iã pro
pietete dõ amabiliũ nostroꝵ imperatoꝵ incessan¬
peforare. qm̃ &e ipsi cognoscentes ur̃m desideriũ
cũ uob restituere destinauerunt. Om̃ĩ ergo
honore tensis manib suscipientes illũ gratifi.¬
cas orationes offerte dõ. qui uob talia condona¬
ut Festinate siquidẽ semꝑ indõ gaudere. &
glorificare dnm. ꝑquẽ & cũ quo gła patri in scła
quos quidẽ agnouit arrii sectatores deposuit
uib: asc̃ depositis. ȩccłas eoꝵ p̃cepit fidem tene¬

Expanded text:
Eratis enim sicut oves abjectae et fatigatae, non habentes utique pastorem. Propterea visitavit vos coelitus Pastor verus, et de propriis ovibus curam gerens, restituit vobis quem noscimini concupisse. Ecce enim et nos omnia pro ecclesiastica pace facientes, vestraeque dilectioni conspirantes, in ejus amplexu praecessimus; et communicantes ei per eum vos alloquimur, scriptaque praesentia destinamus. Itaque secundum gratifica vota vestra, scitote nos quoque cum eo vinculo charitatis obstrictos. Debetis ergo etiam pro pietate Deo amabilium nostrorum imperatorum incessanter orare, quoniam et ipsi cognoscentes vestrum desiderium, eum vobis restituere destinarunt. Omni ergo honore tensis manibus suscipientes illum, gratificas orationes offerte Deo, qui vobis talia condonavit. Festinate siquidem semper in Deo gaudere, et glorificare Dominum, per quem et cum quo Patri est quos quidem agnovit Arii sectatores deposuit. Quibus a se depositis, Ecclesias eorum praecepit fidem tene
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Et pactis ep̃oꝵ incircuitu positoꝵ. frequent᷑̃
dicitur afflixisse pauli dogmata sapientes
cõmunicare sibi coegit. ita ut plurimi plagarũ
in manitate deficerent Alii uero substantus.
alii uero humana ciuilitate priuarentur. aliis
infrontib caracteres ponerentur. ut essent hu¬
urbes. p̃cipue tamen constantinopolim. quã ꝑsecuti¬
onẽ primo tardantẽ. macedonius ep̃s auxit: hel-¬

Expanded text:
tuit, et pactis episcoporum in circuitu positorum, frequenter tuit, et pactis episcoporum in circuitu positorum, frequenter dicitur afflixisse Pauli dogmata sapientes. vero communicare sibi coegit, ita ut plurimi plagarum immanitate dificerent, alii vero substantiis, alii humana civilitate privarentur, aliis in frontibus characteres ponerentur, ut essent huurbes, praecipue tamen Constantinopoli. Quam persecutionem primo tardantem Macedonius auxit e
Abbreviated transcription (Latin):
cipis declinauit. Cuius fugã declarauerunt ar¬
riani. p̃cipue narcissus nerodialis ep̃s. georgius
muliere eustolia nomine degens. & turpẽ sũp¬
tionẽ uolens cȩlare genitalia sibim& noscitur
abscidisse. & decetero quidẽ. fiducialit̾ cũ mu¬
liere uiuebat. Pastea uero studio imperatoris
constantii. in antiochena eccła ordinatur ep̃s. post
stephanũ. qui primitus successerat flacite.
e igitur dehis dicta sufficiant xUIII¬
Co temp̃r constantinopolim macedonius teneba
eccłas paulo scilic& amputato predicto modo. qui
de imperatore p̃sumens. xp̃ianis commouit bellũ
&e non minus quã qđ tyranni eo tempore faciebant.
Quadens enĩ imperatori. ut e eccłas uastanti fer¬
r& auxiliũ. egit ut lege firmarentur. quȩ cũq
pessime agere nitebatur. Muniens enĩ sem&¬
ipsũ monasterus plurimis quȩ ipse propria
uoluntate in constantinopolitana urbe const¬

Expanded text:
cipis declinavit. Cujus fugam dilataverunt Acipis declinavit. Cujus fugam dilataverunt Ariani, praecipue Narcissus Neroniadis episcopus, Georgius tus est, quia cum muliere Eustolia nomine degens, et turpem suspicionem celare volens, genitalia sibimet noscitur abscidisse, et de caetero quidem fiducialiter cum muliere vivebat. Postea vero studio imperatoris Constantii in Antiochena Ecclesia ordinatur episcopus post Stephanum, qui primitus successerat Placito. Haec igitur de his dicta sufficianto tempore Constantinopoli Macedonius tenebat ecclesias, Paulo scilicet amputato praedicto modo. Qui de imperatore praesumens, Christianis commovit bellum, et non minus quam quod tyranni eo tempore faciebant: suadens enim imperatori ut ei ecclesias vastanti ferret auxilium, egit ut lege firmarentur quaecunque pessime agere nitebatur. Muniens enim semetipsum monasteriis plurimis, quae ipse propria voluntate in Constantinopolitana urbe consti
Abbreviated transcription (Latin):
in parroechias feciss&e alienas. Athanasius in¬
terea dũ ueniss&e ad alexandriã. s nodũ egip¬
tioꝵ congregauit epoꝵ qui consona decreuer̃
sardiceno concilio atq hicro solimis celebrato
Constantius igitur imp̃r dudũ &e ipse arrianãꝵ
secta p̃ocupatus om̃ĩa quȩ de paulo anterius
ei placuerant. in contrariũ demutauit. Et pͥmũ
quidẽ ȩocłȩ constantino politanȩ pontificẽ pau¬
lũ deportari iussit exilio quẽ deduoentes in
cucussã armeniȩ suffocarunt. Marcello autẽ
denuo proiecto eccłam angranã basilius rursus
inuasit. Eucius autẽ ad rianopoleos. ferro uietꝰ
in cartere moritur. Tantũq ualuerunt quȩ de
athanasio dicebantur. ut in inmensũ furorẽ ca¬
dens imperator. eũ ubiꝰqͣ reperiretur occidi. Cũ
quo theodolũ & olimpiũ. p̃sules eoclesiarũ tracen¬
uiisiũ. Igitur athanasiũ imperatoris uoluntas non¬
latuitꝰ sed p̃sentiens fuga dilapsus : & minas prin¬

Expanded text:
sset alienis. Athanasius interea, dum venisset ad Alexandriam, synodum Aegyptiorum congregavit episcoporum. Qui consona decreverunt Sardiceno concilio atque Hierosolymis celebrato. Constantius igitur imperator, dudum et ipse Arianorum secta praeoccupatus, omnia quae paulo ante ei placuerant in contrarium demutavit. Et primum quidem Ecclesiae Constantinopolitanae pontificem Paulum deportari jussit exsilio; quem deducentes, in Cucuso Armeniae suffocarunt. Marcello autem denuo projecto, Ecclesiam Ancyranam Basilius rursus invasit. Lucius autem Adrianopoleos ferro vinctus, in carcere moritur. Tantumque valuerunt quae de Athanasio 258 dicebantur, ut in immensum furorem cadens imperator, eum ubicunque reperiretur juberet occidi: cum quo Theodulum et Olympium praesules Ecclesiarum Thracensium. Igitur Athanasium voluntas imperatoris non latuit, sed praesentiens, fuga dilapsus est et minas prin
Abbreviated transcription (Latin):
partib ep̃i testimoniũ ꝑhibentes puritati acha¬
nasu consacerdotis nr̃i. & ea quȩ ab eusebio &
consectatorib eius gesta sunt. nihil aliud quã
mendatis & calũpniis plena esse firmantes :
cũ utiq euocati a carissimo & consacerdote iulio
& non occurrentes. sicut exscriptis eiusdẽ ep̃i uilu
cõprobatur. aꝑte uideant᷑ calũpniatores existe¬
rt. Nã si degestis contra eos habitis p̃sũpsissent :¬
ñ retardarent᷑ uenire. Uerũ tam̃ &iã ex his quȩ
fecer̃ in hoc scõ magnoq concilio : eorũ machinatio
euident̃ appar&e. Uenientes enĩ in sardicensiũ ci-

Expanded text:
monium perhibentes puritati Athanasii consacerdotis nostri; et ea quae ab Eusebio et consectatoribus ejus gesta sunt, nihil aliud quam mendaciis et calumniis plena esse firmantes. Cum utique evocati a charissimo et consacerdote Julio, et non occurrentes, sicut ex scriptis ejusdem episcopi Julii comprobatur, aperte videantur calumniatores existere. Nam si de gestis contra eos habitis praesumpsissent, non retardarentur occurrere. Verumtamen etiam ex his quae fecerunt in hoc sancto magnoque concilio, eorum machinatio evi
Abbreviated transcription (Latin):
quia metuebat ne sedicio nasceretur inpopulo
oc dixisse fertur tangens capud suũ iã canũ.
ac inquit niue soluta. lutũ congeretur inm̃sũ.
ꝑ hoc ostendens quia se defuncto sedicionẽ po¬
pło generara&e illa discordia. quȩ in hymnis
fiebat. non patientib suis successorib cũ populi
uarietate sentire. Athanasius igitur ueniens
ad egyptũ. in notuit s nodales epłas iulii roma¬
ni pontificis. insuꝑ & sinodalẽ maximi hieroso

Expanded text:
quia metuebat ne seditio nasceretur in populo, quia metuebat ne seditio nasceretur in populo, hoc dixisse fertur, tangens caput suum jam canum: Hac, inquit, nive soluta, lutum congeretur immensum. Per hoc ostendens quod se defuncto seditionem populo generaret illa discordia quae in hymnis fiebat, non patientibus suis successoribus cum populi varietate sentire. Athanasius igitur veniens ad Aegyptum, innotuit synodales epistolas Julii Rom. pont., insuper et synodalem Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
militib congressione facta ꝑemptꝰ ÷ Hoc auto
iã sȩpe dictũ ÷. Post mortẽ uero constantimu
nioris. ꝑsicũ contra romanos motũ ÷ bellũ . i
quo constantius proficiscere non ualebat.
Tam dũ nocte proeliũ circa fines romanorũ
atq ꝑsarũ fuiss& gestũ ualidio res tunc ꝑse
adbreue tempus inuenti sunt. Quo temporo
neq xp̃iani sub quicte degebant. sed ꝑ athana¬
siũ de consubstantialitatis uerbo circa ecclesi¬
as erat pugna. SOTOD ENUS
inprofessione sua clerus & popłs. sed ꝑ cho¬
ros ut ÷ consuetudo adhẏmnos dicendos dõ.
infine psalmorũ monstrabant propriã uo¬
luntatẽ. Q hi quidẽ patri & filio sicut ęqui
honoris gloriã dicebant. hi uero patri infilio
ꝑ int̾ positionẽ prȩpositionis filiũ scđm esse
monstrantes. His ita gestis herens quid ager& leon¬
tius. qui illo tempore exheresi aduersa sedem an¬
tiochiȩ gub̾nabat. dũ prohibere non p̃sum erte eos.
qui sedm̃ traditionẽ niceni concilii psallerent dõ

Expanded text:
ssione facta peremptus est. Hoc autem jam saepe dictum est. Post mortem vero Constantini minoris, Persicum 257 contra Romanos motum est bellum, in quo Constantius proficere non valebat; nam cum nocte praelium circa fines Romanorum atque Persarum fuisset gestum, validiores tunc Persae ad breve tempus inventi sunt. Quo tempore neque Christiani sub quiete degebant, sed per Athanasium de consubstantialis verbo circa Ecclesias erat pugna. SOCRATES, lin professione sua clerus et populus; sed per choros, ut est consuetudo, ad hymnos dicendos Deo in fine psalmorum monstrabant propriam voluntatem. Et hi quidem Patri ET Filio, sicut aequi honoris, gloriam dicebant; hi vero Patri IN Filio, per interpositionem praepositionis, Filium secundum esse monstrantes. His ita gestis, haerens quid ageret Leontius, qui illo tempore ex haeresi adversa sedem Antiochiae gubernabat, cum prohibere non praesumeret eos qui secundum traditionem Nicaeni concilii psallerent Deo:
Abbreviated transcription (Latin):
pontificẽ. arriani uͦmacedoniũ. & i n eccła qͥdẽ
hirene cognomine. quȩ ÷ uicina. iuxta basilicã
sophiã pau̾lus est ordinatus. in quo potius alexan¬
dri sententia ꝓlata. et uidebatur. UIIII¬
Sost paululũ uero tempus. imperator ad con¬
stantino polim ueniens indignatus obordinatio.¬
Inẽ facta arrianorũ. ep̃oꝵ constituto concilio
paulũ quidem remoueri fecit. Eusebiũ uero
exnicomedia migrans. constantinopolim op̃m
esse decreuit. Quo facto antiochiã ꝓfectus ÷
imperator. Eusebius itaq nullo modo cȩssare
patiebat᷑ sed omĩa cõmouebat. donec suũ pro¬
positũ ꝑducerae ad effectũ. Egit ergo ut in
antio chia syriȩ synodus fier& sub occasione

Expanded text:
pontificem, Ariani vero Macedonium. Et in ecclesia quidem pontificem, Ariani vero Macedonium. Et in ecclesia quidem Irene cognomine quae est vicina juxta basilicam Sophiam, Paulus est ordinatus, in quo potius Alexandri sententia prolata videbatur. ost paululum vero tempus imperator ad Constantinopolim veniens, indignatur ob ordinationem factam Arianorum episcoporum; constitutoque concilio Paulum quidem removeri fecit; Eusebium vero ex Nicomedia migrantem Constantinopolim, episcopum esse decrevit. Quo facto Antiochiam profectus est imperator. Eusebius itaque nullo modo cessare patiebatur, sed omnia commovebat, donec suum propositum perduceret ad effectum. Egit ergo ut in Antiochia Syriae synodus fieret, sub occasione
Abbreviated transcription (Latin):
minatã ex hacuita recessit. episcopatus tricesi¬
mo t̃tio. uitȩ anno nonagesimo & octauo. nul¬
lũq in suũ constituit locũ. sed mandauit ut unũ
ex duob quosipse nominar&e eligerent. & si qui¬
dẽ uellent docibilẽ simul & uite optimȩ testi.¬
monio decoratũ. paulũ a se pbrm ordinatũ. ui¬
sibim& ordinarent. Si uero ex habita solũ modo
reuerentiȩ eligere mallent. macedoniũ facerent
tunc diaconũ existentẽ. qui ȩtate senior uide¬
retur. Et hac causa maior contentio ꝓ ep̃i ordi¬
natione surrexit. eccłamq turbauitꝰ. cũ popłs
utiq induas partes diuisus esset aliiq defende¬
rent arrianũ dogma. alii uero niceni decreta
concilii. Egitur donec alexander uiuerte. o mou
siani potiores erant arrianorũ. quia illi coti¬
diei conlicti minuebantur. Cũ uero alexander
obiss&e. contentio rurso exutraq parte cõmota
est. Qua propt̃ omousiani paulũ ordina uert

Expanded text:
minatam ex hac vita recessit, episcopatus 246 tricesiminatam ex hac vita recessit, episcopatus 246 tricesimo tertio, vitae anno nonagesimo et octavo , nullumque in suum constituit locum; sed mandavit ut unum ex duobus quos ipse nominaret eligerent. Et siquidem vellent docibilem simul, et vitae optimae testimonio decoratum, Paulum a se presbyterum ordinatum, visibimet ordinarent. Si vero ex habitu solummodo reverentiae eligere vellent, Macedonium facerent, tunc diaconum existentem, qui aetate senior videretur. Ex hac causa major contentio pro episcopi ordinatione surrexit, Ecclesiamque turbavit, cum populus utique in duas divisus esset partes, aliique defenderent Arianum dogma, alii vero Nicaeni decreta concilii. Igitur donec Alexander viveret, Homousiani pontifices potiores erant Arianorum, quia hi quotidie convicti minuebantur. Cum vero Alexander obiisset, contentio rursus ex utraque parte commota est. Quapropter Homousiani Paulum ordinavere
Abbreviated transcription (Latin):
id gregonũ. qui sex annis bestus ferocib crude¬
lius usus pȩnã malitiȩ suȩ soluit. ab om̃ib amaris¬
sime lamatus
Athanasius autẽ ueniens ad constantẽ. post quã
constantinꝰ uinior fuerat bello defunctꝰ. arrianş
oohortis cũ gemitu referebat insidias. & bellũ
contra a postolicã fidẽ gestũ. patrisq eius nom̃
maximiq concilii ab illo celebrati memorabat.
Et qm̃ cõmuni lege synodus roborata uideretur
hec infinuando cũ lacramis ad pat̾nũ zelũ exci¬
tauit imperatorẽ. Mox nãq ut hȩc audiuit
mandauit frĩ. monens ut pat̾nę pietatis in uio¬
labilẽ soruar&s hereditatem. cũ & ille pietate
& gentes positas incircuitu subiugass&e. SoCRAT
a si quidẽ tempestate. constantino polim
altera apriore superior turba ex huiꝰmodi
causa surrexit. Alexander constantinopolita¬
nȩ presul ȩcłe post decertationẽ cũ arrio ter¬

Expanded text:
id est, Gregorium, qui sex annis bestiis ferocibus crudeid est, Gregorium, qui sex annis bestiis ferocibus crudelius usus, poenam malitiae suae solvit, ab omnibus amarissime laniatusAthanasius autem veniens ad Constantem, postquam Constantinus junior fuerat bello defunctus, Arianae cohortis cum gemitu referebat insidias, et bellum contra apostolicam fidem gestum, patrisque ejus nomen maximique concilii ab illo celebrati memorabat, et quoniam communi lege synodus roborata videretur. Haec insinuando cum lacrymis, ad paternum zelum excitavit imperatorem. Mox namque ut haec audivit, mandavit fratri, monens ut paternae pietatis inviolabilem servaret haereditatem, cum et ille pietate os, et gentes positas in circuitu subjugasset. Ta siquidem tempestate Constantinopolim altera, priore superior, turba ex hujusmodi causa processit. Alexander Constantinopolitanae praesul Ecclesiae, post decertationem cum Ario ter
Abbreviated transcription (Latin):
plurimi heracliotẽ uocant. Isti nãq sepius
uidentes imperatorẽ. reuersionẽ athanasii mul¬
torũ causã asserebant. e̾ẽ. malorũ. Ꝙ non solũ
aegyptũ sed & iã palestinã & fenioẽ uicinasq
gentes ea grã dicebant esse turbatas. Pro inde
huiꝰ modi uerbis. leuissimã obsidentes imperatoris
intentionẽ. suaserunt. ut athanasiũ abeccła rur¬
sus expellerte. Qui agnoscens eoꝵ consiliũ. ad par¬
tes hesperias abit.
erũ eusebius eiusq consortes. calũpnias in atha¬
nasiũ factas. iulio romano pontifici destinauerunt.
Qui ecclesiasticã sequens legẽ. &iã ipsos romȩ
uenirt precepiti. & uenerabilẽ athanasiũ adiudi¬
diũ regularit̃ euocauit. Ille continuo euocatio¬
ne suscepta. uenit. Calũ pniarũ uͦ sarcinatoresl
romȩ quidẽ profecti ñ sunt. scientes facile suũ pos¬
se capimendaciũ. Sed uidentes oues pastore de¬
solatas. lupũ suꝑ eas propastore constituerunt

Expanded text:
plurimi Herocleioten vocant . Isti namque saepius plurimi Herocleioten vocant . Isti namque saepius videntes imperatorem, reversionem Athanasii multorum causam asserebant esse malorum; et non solum Aegyptum, sed etiam Palaestinam, et Phoenicen, vicinasque gentes ejus gratia dicebant esse turbatas. Proinde hujusmodi verbis levissimam obsidentes imperatoris intentionem, suaserunt ut Athanasium ab Ecclesia rursus expelleret. Qui agnoscens eorum consilium, ad partes Hesperias abiit.ens, Eusebius ejusque consortes, calumnias in Athanasium factas, Julio Romano pontifici destinaverunt. Qui ecclesiasticam sequens legem, etiam ipsos Romam venire praecepit, et venerabilem Athanasium ad judicium regulariter evocavit. Ille continuo evocatione suscepta venit: calumniarum vero sarcinatores Romam quidem profecti non sunt, scientes facile suum posse capi mendacium. Sed videntes oves pastore desolatas, lupum super eas pro pastore constituerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gitur quo tempore constantinꝰ InEODORTUS
ad phenne transinit imperiũ. testam̃to fi¬
lus temporale distribuens regnũ. nullus enĩ
ma cõm̃dato suũ credidit testam̃tũ. p̃cipiens
eũ constantio dari. qui int̃ alios uidebatar esse
uicinior. & prius uenire posse credebatur. Huio
iste constantio factꝰ notꝰ. tradito testam̃to ae¬
cepit ad cũ ingrediendi fiduciã. Qui uidens fa¬
cilẽ constantu uoluntatẽ. & uelut calamũ uen¬
tis accedentib agitari. presumpsit contra euan¬
gelica dogmata bellũ assumere. & aduersus
ecclesias asprimã erigere tẽpestatẽ. Dicebat
enĩ esse culpabiles. qui consubstantialitatis uooẽ
quȩ scripta non inueniretur. infidei doctrina
posuissent. qđ int̃ sacerdotes & eos discordiã
generatur. Hinc ergo athanasiũ & eius secta¬
tores accusans. insidias instruebat. Huiꝰ coope¬
ratores erant cusebius. & theognius. atq theo¬
dorꝰ beronthius. qͥ eloquentior uidebatur.
& scripsit explanationes euangeliorũ. quem

Expanded text:
gitur tempore quo Constantinus ad perenne transivit imperium, testamento filiis temporale distribuens regnum nullus enim met commendato suum credidit testamentum: praecipiens illud Constantio dari, qui inter alios videbatur esse vicinior, et prius venire posse credebatur. Hinc iste Constantio factus notus, tradito testamento accepit ad eum ingrediendi fiduciam. Qui videns facilem Constantii voluntatem, et velut calamum ventis accedentibus agitari, praesumpsit contra evangelica dogmata bellum assumere, et adversus Ecclesias asperrimam erigere tempestatem. Dicebat enim esse culpabiles qui consubstantialitatis vocem, quae scripta non inveniretur, in fidei doctrina posuissent, quod inter sacerdotes et eos discordiam generaret. Hinc ergo Athanasium et ejus sectatores accusans, insidias instruebat. Hujus cooperatores erant Eusebius et Theogonius, et Theodorus Perinthius, qui eloquentior videbatur, et scripsit explanationes Evangeliorum, quem