comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liis ep̃oꝵ statuta inueniũt᷑. nec cõ¬
suetudine uniusalis eccłie robõata
sunt s diu̾sor locor diu̾sis moribus
quas in eis constituendis hoĩes se¬
cuti sunt ubi facultas tribuit᷑ sine
ulla dubitatioe reseçcada existimor
ꝙͣ uis eĩ neq ħ inueniri possit. qũo
cõt fidem sint. ip̃a tñ religioe qua
paucissimis et ma nifestissimis ce¬
lebrationum sacͣmtis mĩa dei noluit¬

Expanded text:
 statuta inveniuntur, nec consuetudine universae Ecclesiae roborata sunt, sed diversorum locorum diversis moribus quas in eis constituendis homines secuti sunt, ubi facultas tribuitur sine ulla dubitatione resecanda existimo. Quamvis enim neque hoc inveniri possit, quomodo contra fidem sint, ipsam tamen religionem quam paucissimis et manifestissimis celebrationum sacramentis misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
tiamus expatre nasci nisi filium
et io nõ nsi deus potuit nasci ex
deo. uñ te mͥ patris u̾bum consi¬
derare uolẽti nulla susficiunt u̾ba
quib teualea explicare. quõ autẽ¬
deopisice creatura de creatore ꝑuuꝰ
de in mẽso. tp̃ralis de et̾no cuiũs ĩ¬
enarrabłi potẽcia oĩpotetissima qua
nos gratuita bonitate fecisti minꝰ
tis oĩpotẽtie gratis fecisti. et opus
ceteĩs acqui leis cõtẽplatus obti¬
tutib scuꝑturas eructaret:̃ pͥncipio
tas inueraçe. bonitas in bono eter
illi a quo genitus ẽ eẽ potest. Obmi¬
tescat itaq et cum sus auctorib.
ꝑeat oĩs heretica pintas que tibi i
et magis magis q pis fecuntetur
actib mat̾ ecc̃a que tres dũos colẽ
et nimis impium urdicat. hoc itaq
celestib etuditi disciplinis credit
cõfitetur et docet/ unam proculou¬
bio sb̾am et tres ꝑ sonas. sciẽs oĩa q̃
ad fidei regula ptinet huius magi¬
steĩo et doctrina celitus inspirata.

Expanded text:
teamur ex Patre nasci nisi Filium; teamur ex Patre nasci nisi Filium; et ideo non nisi Deus nasci potuit ex Deo. Unde te mihi, Patris Verbum, considerare volenti, nulla sufficiunt verba, quibus te valeam explicare. Quando autede opifice, creatura de Creatore, parvus de immenso, temporalis de aeterno: cujus venerabilis potentia omnipotentissima, qua nos gratuita bonitate fecisti: nec ricis omnipotentiae gratis fecisti, et opus caeteris aquilinis contemplatus obtutibus scriptitans eructaret, In principio tas in verace, bonitas in bono, aeteilli a quo genitus es, esse potest. Obmutescat itaque, et cum suis auctoribus pereat omnis haeretica pravitas; quae inet magis magisque piis fecundetur actibus mater Ecclesia, quae tres deos colere, et nimis impium judicat. Haec denique coelestibus erudita disciplinis credit, confitetur et docet unam procul dubio substantiam et tres personas, sciens omnia quae ad fidei regulam pertinent. Hujus magisterio et doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
mira res miranda. dic rogo. dic uẽ¬
bum patris.respõde queso nutusq
sapĩa sũmi principii. s et tuip̃e prĩ¬
çipium de prinçipio nõ duo tam̃ ⁊
principia s unũ principiu. die uẽ¬
bum semꝑ manẽs. doce humilitẽ
interogãte quid ei tam tuum quã
tu. s tũ tuus et nõ tuus. qr nõ es a
te ip̃o. sic̃ inmultis locis testaris s
apatre cuius u̾bum es nõ ꝑtibile
ꝑ sillabas nec uolatile s sẽꝑ ĩmo¬
bilit iuẽs atq manẽs et ideo u̾¬
bum. nõ qd̾ desinit prolatum. set
qd̾ ꝑmanet natum. nõ trã sitoiũ
s eẽnu. nõ fcm s genitum. nec
solum genitum s etia unigenitĩ
tum u̾bum ꝑat̾ genuit de se ip̃o ꝑ
ꝙ oĩa creauit exnichilo. et id cuto
indubitãt credimus. qr nisi et tu
lo modo ꝑ ce oia fea fuissẽt quont
creatura cteare ali quid põt. creare
certe solus ds̃ ualet. qui creatus ñ
ẽ. nuchil eĩm excepto deo nõ creacu
ẽ.ab sit ab incellectu ut aliquro fa¬

Expanded text:
mira, res admiranda. Dic ergo, dic, Verbum Patris, responde, quaeso, Virtus et Sapientia summi Principii; sed tu ipse principium de principio, non tamen duo principia, sed unum certe principium. Dic, Verbum semper manens, doce servum humiliter interrogantem. Quid enim tam tuum quam tu? Sed tu tuus et non tuus, quia non es a te ipso, sicut in multis saepe locis testaris; sed a Patre cujus os verbum, non sonabile per syllabas et volatile, sed semper immobiliter vivens atque manens. Et ideo verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum, sed genitum: nec solum genitum, sed etiam unigenitum: tum Verbum Pater genuit de se ipso, per quod omnia creavit ex nihilo. Et idcirco indubitanter credimus, qlo modo per te omnia facta fuissent. Quomodo creatura creare aliquid potest? Creare certe solus Deus valet, qui creatus non est: nihil enim excepto Deo non creatum est. Absit ab intellectu nostro, ut aliquid fa
Abbreviated transcription (Latin):
nuis mẽstrius ue tpoĩb actionum
nraꝵ euẽta cõuinicimus. ne inuite
humane ꝑiculosissimis tẽpẽstatib
tanꝙͣ in sco płos miẜe ẜuicutis illi¬
si alibẽo arbittio naufragemus. set
ad rem sacrata obẜuanda silitu¬
dines adhibitas religiosissima de¬
uotiõe suscipimus sic̃ de cetc̃a c̃ẽa

Expanded text:
nuis menstruisue temporibus actionum nostrarum euenta conicimus, ne in uitae humanae periculosissimis tempestatibus tamquam in scopulos miserae seruitutis illisi a libero arbitrio naufragemus: sed ad rem sacrate significandam similitudines habitas religiosissima deuotione suscepimus sicut de cetera crea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ manet. s alird est tran sire de mũdo
aliud est transire cum mũdo. aluro
ao prez. aliud ad hostem namegip¬
tii transierunt ifrł eĩm ꝑ sequendo
transienunt. s non transieruant per
mare ad regnu. s in mai adinten¬

Expanded text:
: sed aliud est transire de mundo, aliud est transire cum mundo; aliud ad Patrem, aliud ad hostem. Namtii transierunt, non enim persequendo manserunt; non tamen transierunt per mare ad regnum, sed inmari ad inter
Abbreviated transcription (Latin):
inꝙͣ tum peccatores sũt nisi enia¬
tur in ꝑ eum quinõ ob aliud fẽs e¬
in t̾ deum et hoĩes mediator. nisi
qr ex hoĩb nõ potuit ẽẽ peceator nͦ
adiuuante sine meĩtis ꝯu̾ti ad bo¬
num. nõ eim ẽ ho bonus sinolit. s
gra dei ad hoc etiam ad inuatur ut
uelit qm̃ nõ inamit̾ scriptum ẽ. d᷑
ẽ eĩm om opatur innob̾ et uelle
et opari probona nolũtate. Ri¬

Expanded text:
ntum peccatores sunt, nisi eruantur inde per eum, qui non ob aliud factuinter deum et homines mediator, nisi quia ex hominibus non potuit esse peccator, nec adiuuante sine meritis conuerti ad bonum. non enim est homo bonus, si nolit, sed gratia dei etiam ad hoc adiuuatur ut uelit, quoniam non inaniter scriptum est: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et operari probona uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
cum rotunda moles circulari motu
agitur interora eius tardius euut
extenora celenus ut maiqra spatia
cum breuiorib ad eofde giros ꝑit̾
occurrant que aũt celenus utiq
fẽuentius ꝓ iñ memoraça stella ⁊¬
mag̾ debuit eẽ calida ꝙͣ frigida ꝙͣ
ius eĩz suo motu qm̃ gtãde spatiu
ẽ triginta anuis totum ambitum
ꝑ meet. tñ celi motu incõt᷑iu rota¬
ta uelotius qd̾ cotidie nc̃ce ẽ patia¬
tur. qm̃ sic̃ dicunt celi singule cou̾¬
sicẽs dies et singulos explicare. ca¬
lore maximũ debuit celi cõcitatiõe

Expanded text:
cum rotunda moles circulari motu agitur, interiora eius tardius eunt, exteriora celerius, ut maiora spatia cum breuioribus ad eosdem gyros pariter occurrant, quae autem celerius utique feruentius. proinde memorata stella magis deamuis enim suo motu, quoniam grande spatium est, triginta annis totum ambitum permeet, tamen caeli motu in contrarium rotata uelocius, quod cotidie necesse est patiatur — sic, ut dicunt. caeli singulae conuersiones dies singulos explicant —, calorem maiorem debuit caelo concitatiore
Abbreviated transcription (Latin):
Neq in loco deus uio et s ĩmũ¬
do corde nec corporalib oculis deus q̃¬
nitur. nec cutũ sctibit᷑ uisu nec tac¬
tu tenetur.nec audif᷑ affatu. nec
sentitur incessu. Et cumabsens pu¬
tatur uidetur. et cum p̃sens ẽ non

Expanded text:
nec in loco deus uidetur, sed mundo corde, nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur adfatu nec sentitur incessu. et cum absens putatur, uidetur et, cum praesens est, non
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutabilis sic apparet quib uolu¬
ent. et in qua uoluent sp̃e. ut apud¬
deum in tegra eius maneat ĩnisibi¬
lis incõmutabilis q ñã. Desidenũ
aut u̾acit᷑ pioꝵ quo uidẽ deum cupi¬
unt et ĩbiant ardescunt. nõ opinor
meam sp̃e contuenda. flagrat q̃ ut
uult apꝑaret ꝙ ip̃e nõ ẽ s in eam sb̃a¬

Expanded text:
commutabilis; sic apparet quibus voluerit, in qua voluerit specie, ut apud eum integra maneat ejus invisibilis incommutabilisque natura. Desiderium autem veraciter piorum, quo videre Deum cupiunt, et inhianter ardescunt, non, opinor, in eam speciem contuendam flagrat, qua ut vult apparet, quod ipse non est; sed in eam s
Abbreviated transcription (Latin):
aut duplo aut tnplo stetit ad ro
ꝙ motu est. et siquro aliud nr̃a
dimẽ sio siue cõphẽdeĩt siue exti¬
maneit ut dici solet plus et minuꝰᷤ
nõ ẽ ergo tp̃s corporis motus Ri.

Expanded text:
aut, Duplo vel triplo stetit, ad id quod motum est; et si quid aliud nostra dimensio sive comprehenderit sive existimaverit, ut dici solet, plus minus. Non est ergo tempus corporis motus.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as salutem scripra ẽ. ⁊ hoc maxĩe
mĩs aurib ĩtonat. item̃ atq iterum
replieat. quid sit hõĩ cauẽd̾n uł quid
sequẽdum. Inquib libris tua tua dig¬
ras optime exçen solet. quia pillco

Expanded text:
nostram salutem scripta est: et hoc maxime nostris auribus intonat, et iterum atque iterum replicat, quid sit homini cavendum, vel quid sequendum. In quibus Libris tua Dignitas optime exercere se novit: quia per illo
Abbreviated transcription (Latin):
sue uolũtatis demõstrat affectũ. reco¬
gnoseams ergo ⁊ rergitemꝰ quali honõe
nobis illius legatio sit accipiẽda. quod
sil egatio regis aut ĩdiculus adnos ue¬
nux̾t. nũquid nõ mox curs postposits
prõpra uoluntate cũ omi deuotione lic¬
teras accipemꝰ a legentes ĩplere satage¬
mus. Ette teçelo rexregũ a dñs dnan¬

Expanded text:
s nobis demonstrat affectum. Recognoscamus et recogitemus quali honore nobis illius legatio sit accipienda. Quid si a rege legatio aut indiculus ad nos veniret, numquid non mox aliis curis postpositis prompta voluntate et cum omni devotione litteras acciperemus, et legentes implere satageremus? et certe de coelo Rex regum et D
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ camales in¬
t̾ se diuidunt᷑. spũales an̾t nulloi
onib se remoueant. sicut turtur. si¬
ue int̾ illas degant. sic̃ columba. uta¬
q eĩ aius est suplex et innoria si¬

Expanded text:
m carnales inter se diuiduntur, spiritales autem nullo s hominum se remoueant, sicut turtur, siue inter illas degant, sicut columba; utraque tamen auis est simplex et innoxia, si
Abbreviated transcription (Latin):
intimore. nͥ ea que contra iuissa dñi¬
fiunt. religiosa seu̾itate prohibendo
itq ꝓlectedo. Aliter eni seruit quia
hõ est. alit̾ ⁊̃ quia rex ẽ. Quia homo
est seruit uiuendo fidelit. quia nõ¬
etiam rex est sennt leges iusta p̃ cipi¬
entes et conia prohibentes. ꝯuenieti
ingore saccientdo. sicut senuntE
çechias luces ⁊ templa ydolorum ⁊
illa excelsa que ꝯ̃ dei p̃ceptũ fuãnt
construcra destruendo.

Expanded text:
in timore, nisi ea, que contra iussa domini sunt, religiosa severitate prohibendo atque plectendo? Aliter enim servit, quia homo est, aliter quia rex est. Quia enim homo est, servit vivendo fideliter. Quia vero rex est, servit leges iusta precipiens et contraria prohibens convenienti vigore sanctiendo, sicut servivit Ezechias templa ydolorum et illa excelsa, que contra precepta dei erant constructa, destruendo.
Abbreviated transcription (Latin):
quod uerum non ẽ sie ita libẽs as¬
sentior. quid cum ueru ẽ u̾bũ nim
sic illird u̾bum dei marime dicitur
maximeq dicẽdum ẽ. Ibide ĩ fra

Expanded text:
quod verum non est. Si ita, libens assentior. Quid, cum verum est verbum nostrum,sicut illud Dei Verbum maxime dicitur maximeque dicendum est? Quid ita
Abbreviated transcription (Latin):
Osi possemus exciraẽ
hoĩes ut cum ipis ꝑt̾ ercitar. ut
tales eemus amatores uite per¬
manetis quales sunt hoĩes a¬
matores inte fugientis. Quio
nõ facit hõ sẜ̾ mortis riculo con¬
stitutus gladio un pendente cẽ¬
sibi unde iuuerent reẜnabant. ⁊¬
quis non continuo ꝓdidit. n e p¬
cuteretur et post ꝓdictioe for¬
tasse ycussus est. Quis nõ ut i¬
iueret mag̾ eligens uita mẽ¬
dicante ꝙ̃ celere morte. Em
dicm est nauiga ne moriais. et
distulit. Cui dem est lahora ne
morians et piger fuit. leua
deus iubet. ut in etnu inuamꝰ
et obedire negligimus nõ dicit
amatores uite tp̃ralis ꝙͣ ne en
nos inuice nõ accusamus tam
pign tam tepidi ao capasçẽdam
rũtam et̾na ꝙͣ si uoluenmus ha¬
bebimus et cũ habuerimus non
ad mictemus. hanc aut morter
quatimemus etia siuoluenmꝰ
habebimus

Expanded text:
si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cersibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et post proditionem fortasse percussus est. Quis non, ut viveretdicantem quam celerem mortem? Cui dictum est, Naviga ne moriaris; et distulit? Cui dictum est, Labora ne moriaris; et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus. Non tibi amatores vitae temporalis, quam nec cum nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capessendam vitam aeternam, quam si voluerimus habebimus, cum habuerimus non amittemus; hanc autem mortem quam timemus, etiamsi noluerimus, habebimus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ põt dedeo ip̃ius dei munẽ cogitare
hec aũt nͣa intellectualis ĩ aĩmab
ehoñm et sꝑitib angloꝵ. deus appe
cognoscendi ac diligendi se. nonisi ã¬
debuit intellectuali creature creato¬
uis begͥnitate cõferti. ita cõgnoscẽdi
ac diligẽdi se faccultatẽ uolutatẽq
donauit ut eam unusꝗq et hr̃e pos¬
sit et ꝑdẽ. Si quis tñ eam spõte per¬
dẽt. suo de ĩceps arbitrio resumere
initia gratuite dono bonitatis d̾ nuo
renonandis quib uellet infundẽ. cuiꝰ
fuit in ipo creatoris exordio. Nulli pce¬
dentib meĩtis. sp̃s et corpora locis atq̃
affectiomib ꝓut ip̃e sapiens uoluit ꝯ¬
gruit mirabilit̾ oroinare. Et ideo ĩ

Expanded text:
ius Dei munere 514 cogitare. Haec autem natura intellectualis in animabus est hominum et spiritibus angelorum. Deus quippe cognoscendi ac diligendi se, non nisi andebuit intellectuali creaturae Creatoris benignitate conferri, ita cognoscendi ac diligendi se facultatem voluntatemque donavit, ut eam unusquisque et habere posset et perdere; si quis tamen sponte eam perderet, suo eam deinceps arbitrio resumere initia gratuitae dono bonitatis denuo renovandis quibus vellet infundere, cujus fuit in ipso creationis exordio, nullis praecedentibus meritis, spiritus et corpora, locis atque affectionibus, prout ipse sapiens voluit, congruis mirabiliter ordinare. Angeli
Abbreviated transcription (Latin):
magestatis nõ ãbitõ ppłans ser ex¬
petrata ĩt bonos mod̾ atio ꝓuchebat¬
ppłs nullis legib tenebat᷑. arbi¬
tria principũ prolegib erãt. E¬
ebantur pͥmus õium ninus rex as
perii cupidirate mutauir. Hic pͥmuꝰ
intulit bella finitimis ⁊ rudes ad¬
pꝰ. ninus in ꝗd magnitudiñe quesi¬
te tominatiomis cõtinua passione ⁊¬
fumauit domitis sibi proximis ⁊¬

Expanded text:
maiestatis non ambitio popularis, sed spectata inter bonos moderatio provehebatlus nullis legibus tenebatur, arbitria principum pro legibus erant. Febantur. Primus omnium Ninus, rex Asperii cupiditate mutavit. Hic primus intulit bella finitimis et rudes adpost: \'Ninus, inquit, magnitudinem quaesitae dominationis continua possessione firmauit. Domitis igitur proximis
Abbreviated transcription (Latin):
redi qͦdãmodo uerme meroris af¬
estimo ut ad corpus dicã utrũq
qm̃ cõsequẽs eẽ intellit᷑. q̃ sinõ di¬
catur ut corpore sic dolẽte aĩmus
quippe et innetẽiͣb scuptinis. Uĩ dẽa
camis impii ignis et uinis. potuit
b̾uius dici iũdc̃a impii. Cur ergo ⁊¬
dictum ẽ carnis impii. nisi qr utiu̾¬

Expanded text:
rodi quodammodo verme moeroris afexistimo ut ad corpus dicam utrumque m consequens esse intelligitur, etiamsi non dicatur, ut corpore sic dolente animus quippe et in veteribus Scripturis, Vindicta carnis, impii, ignis et vermis . Potuit brevius dici, Vindicta impii. Cur ergo dictum est, carnis impii, nisi quia utrum
Abbreviated transcription (Latin):
murous fornax aunficis est. ibi
iustus tanꝙͣ auru.ibi impii tan¬
qua palea ibi tribulatio sic̃ ignis
ibi deus sicut autifex. pius dnĩ la¬
udat aurum intilat impius deu
blasphemat paleam fumat.Adu¬
na tribulatioẽ tanꝙͣ ad nim ignẽ
iste purgatur ille uastaturds in

Expanded text:
mundus fornax aurificis. Ibi justi tanquam aurum: ibi impii tanquam palea. Ibi tribulatio sicut ignis: ibi Deus sicut aurifex. Pius Deum laudat, aurum rutilat: impius Deum blasphemat, palea fumat. Ad unam tribulationem, tanquam ad unum ignem, ille purgatur, ille vastatur: sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Drobabile qñdicitur nõ cõseq̃n¬
t̾ est uenum cum ea dicunt᷑ que fie¬
n possunt ac solent et ideo probant᷑.
hoc ẽ. approbantur et creduntur. etiã¬
si fca non sint. Qd̃ aũt neꝵ ẽ cum
ostẽditur neccio probabile ẽ. et illo
utiq probabilius. O¬

Expanded text:
et probabile quando dicitur, non consequenter est verum; cum ea dicuntur quae fieri possunt ac solent, et ideo probantur, hoc est, approbantur et creduntur, etiamsi facta non sint: quod autem verum est, cum ostenditur, necessario probabile est, et illo utique probabilius.
Abbreviated transcription (Latin):
fłs em̃ d̃s sic uult honoran abhiis quos
cõsulit. Et maxime sacrificĩ ẽ ꝙ p̃cipue
debẽt do. nam obsequia certa que diuim¬
tati exibentũ. ausi sũt q̃ sibi suꝑbire fa¬
ustu hoĩes anrgare. ranssime aũt ꝯme¬
moratur qui sibi ut sacrificaretur cum
regia potãte possent ausi fuint ĩperare.
quicũq tñ ausi sũt ꝑ hoc se dõs baben
uoluerunt. Sacrificiis aũtdm̃ nõ eg̃e
quis nesciat. s nec laudib nr̃is eget.
Uetũ sicut nob̃ nõ illi utile ẽ. laudare

Expanded text:
s enim Deus sic se vult honorari ab eis quos consulit: et maxime sacrificium est quod praecipue debetur Deo. Nam obsequia caetera quae divinitati exhibentur, ausi sunt sibi etiam superbiae fastu homines arrogare. Rarissimi autem commemorantur, qui sibi ut sacrificaretur, cum regia potestate possent, ausi fuerint imperare. Quicumque tamen ausi sunt, per hoc se deos haberi voluerunt. Sacrificiis autem Deum non egere, quis nescit? Sed nec laudibus nostris eget. Verum sicut nobis, non illi, utile
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃e penam. Aluio ẽ amare iustina.
more desid̾res uidẽ. nõ celum a trã.
nõ campos liquidos mans nõ spec¬
tacula nugatoria. nõ fulgores nito¬
ce ꝑꝑ quã nisionẽ noli face malum.
Si eñi amas uidere dm̃ tuũ. si ihac
peregrinatione illo amore suspiras.
Etce probat te ds̃ tuus. qiͣ dicat nbi.
Fat quod ns inple cupidirates tuas.
extende nequitiam. dylata luxunã.
quiqquid libuerit licitum puta. non
bine pumo nõ te ingehennam ⁊¬
mitto. faciem meam rantũ tͥ nega¬
bo. Siexpauisti. amasti. Si ad hoc

Expanded text:
timere poenam; aliud est, amare justitiam. more desideres videre, non coelum et terram, non campos liquidos maris, non spectacula nugatoria, non fulgores nitoer quam noli facere malum. Si enim amas videre Deum tuum, si in hac peregrinatione illo amoecce probat te Deus tuus. Quasi dicat tibi: Ecce fac quod vis, imple cupiditates tuas, extende nequitiam, dilata luxuriam; quidquid libuerit, licitum puta. Non te hinc punio, non te in gehennam mitto, faciem meam tantum tibi negabo. Si expavisti, amasti. Si ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tunc iniquos uictupate raptores.
Nam si quod inuenisti. nõ reddisti.
rapiusti. quatum potiuisti fecisti. quia
gat si poss tolleret. quod nõ tollis ti¬
mor cohibet non bonũ facis. s ma¬
malũ. magnũ ẽ nõ facere malum.i
magnum est amare bonum. nam et
lum est. ⁊ uͥ nõ potest nõ facit. ⁊ tam̃
latro est. Ds̃ enĩ cor ĩt̾roat. nõ ma¬
num. lupus nenit ad ꝯuile omu.
deuorare. Uigilant pastores latrant
accidit. tam̃ iupus ueĩt. lupꝰ redit.i
Numquid quia ouem non tulit. itõ
lupus uenit. ⁊ ouis redit: lupus ueĩt
fremens. lupus redit tremẽs. Intogo gͦ¬

Expanded text:
 tunc iniquos vituperate raptores. Nam quod invenisti et non reddidisti, rapuisti. Quantum potuisti, fecisti: quia gat, si possit et tollit. Quod non tollis, timor prohibet: non bonum facis, sed mamalum? Magnum est, non facere malum: magnum est, amare bonum. Nam et et ubi non potest, non facit: et tamen latro est. Deus enim cor interrogat, non manum. Lupus venit ad ovile ovium, devorare: vigilant pastores, latrant occidit; sed tamen lupus venit, lupus redit. Numquid quia ovem non tulit, ideo lupus venit, et ovis redit? Lupus venit tremens, lupus redit tremens: lupus
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃i corpus nõ dissolu¬
tum tabe.atq puitedine die terto
resurrex̾. nr̃a uõ post longum tp̃e ex
qua dissolura discesserant. cõ fusioẽ
repabuntur. humane facultati u¬
trumq ĩpossibile ẽ dinĩe ãt põta¬
ti utrũq facilimũ ẽ. Ut enĩ raduiꝰ
oculi m̃i nõ citius ꝑueit ad propĩ q¬
ora. ⁊ tarduis ad longinquiora. s
ur̃q ĩtraualla parili cerelitate con¬
tingit. ira cũ mnicru oculi sicut dicit
apostolus fiet resurrectio mortuoꝵ
omipotẽtie dĩ ⁊ in effabili mitin tã
facile ẽ queqne recẽtia. quam din¬
tumo tp̃r dilapsa cadanera suscira¬
re. Incredibilia sunt ħ quibdam.
quia ĩ expta. cũ omĩs nã ren̾i tam
sit plena miracuł urnõ sir qͣi faci¬
li puestigatione rõi ᷤ s enideti con¬
suetudĩe mira nõ sit. atq obhoc.
nec cõsideratione nͦ ĩ quisitioẽ dig
inuisibilia dei ꝑea que facta sunt

Expanded text:
i corpus non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam qua soluta discesserint confusione reparabuntur, humanae facultati utrumque impossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius iora, tardius ad longinquiora, sed utraque intervalla parili celeritate contingit; ita cum in ictu oculi , sicut Apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae Dei et ineffabili nutui tam facile est quaeqpore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis, sed uidendi consuetudine mira non sint quae ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna inuisibilia dei per ea quae facta
Abbreviated transcription (Latin):
duos diẽ uno die fuisse defuctos et co¬
curtisse inuicem ĩ quodã cõputo. te¬
inde ad corpora sua uissos fuisse reme¬
are. ⁊ constituisse int̾se amicos se eẽ
uicturos. atq ita eẽ factum. donee po¬

Expanded text:
duos dicit uno die fuisse defunctos et occurrisse inuicem in quodam compito, deinde ad corpora sua iussos fuisse remeare, et constituisse inter se amicos se esse uicturos; atque ita esse factum, donec po
Abbreviated transcription (Latin):
ant dura pro reb quas iuutiose di¬
ligunt. et ꝙ̃to hiis se felices fieni
putant tanto felicius cõcupiscũt
honorib ꝙͣ ta ꝓ ludicris affectiõĩb
ꝓꝑiculo sissima et mo lestissima
patiẽtissime tollerãtur. pecunie.
głie lasciuie cupidos uideamus
ut ad desidei̾a ꝑueniãt adeptisq
nõ careant sole ymbres glacies
fluctus et ꝓcellositates tẽpesta¬
tes. asꝑa et inculta belloꝵ et in¬
maniu plagaꝵ ictus et uulnẽa
horrenda nõ in euitabili ncc̃itate
s culpabili uolũtate ꝑ ferre uñ
hie quodãmodo licite uidentur

Expanded text:
ant pro rebus, quas uitiose diligunt et quanto ipsi his feliciores fieri putant, tanto infelicius concupiscunt. honoribus, quanta pro ludicris affectionibus periculosissima et molestissima patientissime tolerantur! pecuniae, gloriae, lasciuiae cupidos uidemus, ut ad desiderata perueniant adeptisque non careant, soles, imbres, glacies, fluctus et procellosissimas tempestates, aspera et incerta bellorum, inmanium plagarum ictus et uulnera horrenda non ineuitabili necessitate, sed culpabili uoluntate perferre. uerum haec quodam modo licitae uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
Me arguo et rep̃¬
hẽdo qr forte a liquotiẽs euenit ut
ꝑ negligentia uestimẽtũcula mea
que debrierut accipẽ paupes deuora¬
rentur a tineis. et timeo ne michi
ip̃i panni ad testimoniu ꝑfecãtur

Expanded text:
men arguo et reprehendo, quia forte aliquoties euenit, ut per neglegentiam uestimenticula mea, quae debuerint accipere pauperes, deuorarentur a tineis. et timeo, ne mihi ipsi panni ad testimonium proferantur
Abbreviated transcription (Latin):
mobilit fixũ. ut ei stare uł ambula¬
re nõliceat. Non enĩ quia stephanns
scũs eũ stantem indere dixit. ideo uł
ille falsũ uidit. uł symboli huiꝰ u̾ba
turbauit. ab sit hoc putare. Ab sit ħ
dicere. s illius hĩtatio mexcelsa ⁊
in effabili beatitudĩe ira significata
ẽ. ut illic sedere dicẽtur. Uñde ã sedes
hĩtationes dicũtur. Uelut cũ inter¬
regamus. ubi sit aliquis ⁊ responte¬
atur ĩsedib suis. Et teẜuis dei ma¬
xime ac sepissime dicitur. torannos
ille millo. uł illo moasteno sedit. ħ¬

Expanded text:
mobiliter fixum, ut ei stare vel ambulare non liceat. Non enim quia Stephanus sanctus eum stantem videre se dixit , ideo vel ille falsum vidit, vel Symboli hujus verba turbavit. Absit hoc putare, absit hoc dicere. Sed illius habitatio in excelsa et ineffabili beatitudine ita significata est, ut illic sedere diceretur. Unde etiam sedes habitationes dicuntur; velut cum interrogamus ubi sit aliquis, et respondetur, In sedibus suis. Et de servis Dei maxime ac saepissime dicitur, Tot annos ille in illo vel in illo monasterio sedit;
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ inueĩtateq manet p̾t̾itum et
futurũ nõ inuenio s solum p̃ses
et hoc incoruptibilit̾ qd in creatũa
nõ ẽ discute reꝵ mutatioe innem¬
es. fuit et erit.cogita dimmi ĩueĩe

Expanded text:
e quae manet, praeteritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies
Abbreviated transcription (Latin):
sortib suis uexit. Ex quo tẽpo¬
re credẽtes illi et baptismatisi
ip̃ius scĩficatiõe purgati nõ ali¬
ꝙ̃ti sic̃ in lege prins fuerant. set
nõ oẽs in propħetis et sac̾totibus
ungũtur et regib. Cuius uc̃tio¬
nis quales eẽ debeamus ad moẽ¬
mur exemplo que utinquib ⁊
cam scã ẽ uctio sit nõ minus cõ
u̾satio. Ex sactam̃ to eim ũctiõi
xp̃o credentium uocabulũ desçen¬
dit et nom̃. qd̾ nom̃ ille fiustra
sortitur qui xp̃m mĩme imica¬
tur. Quid eĩm tibi prodest uo¬
alienum. S si xp̃ianu te ẽẽ de¬
lectat que xp̃i sunt gere. et me¬
rito tibi xp̃iani nomen assume
Aut forsitan nõ eẽ.se nocandesi¬
deras. hoc satis fedum et miẜui
est te uelle nocani qd̾nõ sis neo

Expanded text:
sortibus suis unxit . Ex quo tempore credentes illi et baptismatis illius sanctificatione purgati, non aliquanti, sicut sub lege prius fuerat, sed omnes in Prophetis et sacerdotibus unguntur et regibus. Cujus unctionis quales esse debeamus admonemur exemplo; ut in quibus tam sancta est unctio, sit non minus sancta conversatio. Ex sacramento enim unctionis o credentium, vocabulum descendit et nomen; quod nomen ille frustra sortitur, qui Christum minime imitatur. Quid enim tibi potest voalienum? Sed si christianum te esse delectat, quae Christi sunt gere, et merito tibi christiani nomen assume. Aut forsitan non esse, sed vocari desideras? Hoc satis foedum et miserum est, te velle vocari quod non sis. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
interp̾tan sapientim et fideli¬
um nullus ignorat .uctos uero
nõ nisi scõs uiros et satis deo di¬
gnos semꝑ fuisse magnifescum
est nec alios ꝙ propħas aut sa¬
çerdotes aut reges. Et tam ma¬
gnu fuit ip̃ius mctionis iniste¬
num.ut in uidearco ppło ut nõ
cẽs illuo. s satis panci de plunmi

Expanded text:
interpretari, sapientium et fidelium nullus ignorat. Unctos vero non nisi sanctos viros et satis Deo dignos semper fuisse manifestum est, nec alios quam Prophetas aut sacerdotes aut reges. Et tam magnum fuit ipsius unctionis mysterium, ut in Judaico populo non omnes illud, sed satis pauci de plu
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo
põt facier dei uidẽ et uiuẽ .i. nemo
põt eum inhac uita uiues iitere
sicuti est nã multi urdennt s ꝙ uo
lũtas elegit. nõ qd̾ ña formauit.

Expanded text:
nemo potest faciem dei uidere et uiuere, id est nemo potest eum in hac uita uiuens uidere, sicuti est. nam multi uiderunt, sed quod uoluntas elegit, non quod natura formauit,
Abbreviated transcription (Latin):
tium sanguinis xp̃i. nec ina culemu
stolam aĩe ꝑiniquitatẽ aut rapinã
ant cõcupiscẽtiam iacimus iam e¬
repti sumus uulnerati fueramus
iam sanati sumus. nõ ent excusa¬
tio qualiscumq dyabolus põt ĩ m¬

Expanded text:
nec maculemus stolam animae per iniquitatem, aut rapinam, aut concupiscentiam. Jacuimus, jam erecti sumus; vulnerati fueramus, jam sumus sanati. Non erit excusatio qualiscumque. Diabolus pot
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ eis postea doctrina in trodncẽ¬
te suꝑ uenit cũ sibi bonor culmẽ
iũdicet humanoꝵ. quio hic agit
nisi ꝑpetua bella cum itiis nec
libidines ne inqueq flagitiam̃¬
te cõsentiẽte trahant. neq eu
nullum ẽ uitium cum sic̃ dicit
a płs caro cõcupiscit ad u̾sus sp̃m
au uitio cõtrania est uirtus. sicur¬

Expanded text:
m eis postea doctrina introducente superuenit, cum sibi bonorum culmen uindicet humanorum, quid hic agit nisi perpetua bella cum uitiis, neclibidines, ne in quaeque flagitia mentem consen tientem trahant? Neque enim nullum est uitium, cum, sicut dicit apostolus, caro concupiscit aduersus spiritum; cui uitio contraria uirtus
Abbreviated transcription (Latin):
s p̃utoebat etia grã sua ppłm piorũ
in adeptiõe uocandu. remissis q
pcc̾is iustificãdũ scõ sp̃ũ scĩs angłis¬
in et̾na pace sotiamdu nouissima
inimica morte destructa. Cu ppło
eẽt huius rei cõsideratio pro futuã
ꝙ exuno hoĩe deus ad cõmdãdũ hoi¬
b. ꝙͣ ei grata sit. ⁊ in plurb uuitaᷤ¬
genus instituiss humanũ¬

Expanded text:
Sed praeuidebat etiam gratia sua populum piorum Sed praeuidebat etiam gratia sua populum piorum in adoptionem uocandum remissisque peccatis iustificain aeterna pace sociandum, novissima inimica morte destructa: cui populo esset hujus rei consideratio profutura, quod ex uno homine Deus ad commendandum hominibus, quam ei grata sit etiam in pluribus unitagenus instituisset humanu
Abbreviated transcription (Latin):
uus et̾no q post morte suplico desti¬
natus unu ac singulu creauit. ac¬
ño utiq solum sine hũana sotietate
desendui. s ut eo modo uehemẽtius
ei cõmẽdaret᷑. ip̃ius soctietatis unitaᷤᷤ
uniculũ q ꝯcordie si nõ tm int̾ se nec¬
similitudine. ueꝵ etia cõgnationi
affcũ. hoĩes necterẽt᷑. qñ nec ip̃a ꝗ¬
dez femina copulãda uiro siẽ ipin
creare illi p̃lacuit. s et ip̃o ut oe exhõie
uno diffunderet᷑ genus hũanu nec¬
ignorabat deus hoĩe pectatuꝵ et mõ¬
ti iam ob noxiu morituros ꝓpagatu¬
tutu. eoq ꝓgressuros pcci in mani¬
tate mortales. ut tutius atq pacer¬
tius int̾ se tõalis uolũtatis exꝑtes
bestie sui genei̾s uiuerẽt. quaꝵ et
aquis et ftis plutimũ pululauit e¬
xordiu ꝙͣ hoĩes quoꝵ genus exuno
ẽ. ad cõm̃dãda ꝯcordia ppagatum
nes qualia intse hoĩes bella gessert

Expanded text:
eruus aeternoque post mortem supplicio destieruus aeternoque post mortem supplicio destinatus, unum ac singulum creauit, non utique solum sine humana societate deserendum, sed ut eo modo uehementius ei commendaretur ipsius societatis unitas uinculumque concordiae, si non tantum inter se netiam cognationis affectu homines necterentur; quando nec ipsam quidem feminam copulandam viro, sicut ipsum creare illi placuit, sed ex ipso, ut omne ex homine uno diffunderetur genus humanuignorabat Deus hominem peccaturum, et morti jam obnoxium morituros propagaturum, eoque progressuros peccandi immanitate mortales, ut tutius atque pacatius inter se rationalis voluntatis expertes bestiae sui generis uiuerent, quarum ex aquis et terris plurium pullulauit exordium, quam homines, quorum genus ex uno est ad commendandam concordiam propagatum.nes, qualia homines, bella gesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a om̃ia gratuito pre¬
stat. Et si quisquam dicet aliqo
abillo deben meritis sis. certe ut
eẽt non ei tebebatur. Non enĩ eãt
ci debẽtur. Et tñ quod mĩtum ẽ
conuerni ad trum ex quo es. ut ce
ir̃o ã meliorsis. ex quo hẽs ut sis.
Qo ergo ei p̾rogas. ut ranquam
debitum poscas. quanto sinolles ad
eum conuerti nich̾ eideẽet. tibi auter
ip̃i sine quo nichil eẽs exquo ita es
aliquid. ut insi cõu̾tendo te ad illũ
redditeris. ei q abipo es. nõ qdem
nichil. s miẜ um eris. Omia gil¬
li debent. primo quid ꝗd sũt. ĩ quã¬
tum natura sũt. de inde quidqo me¬
lius possunt eẽ siuelint quecumq
acceperint ut uelint ⁊ quid quid opõ¬
tet eos ẽẽ.

Expanded text:
a omnia gratuito praestat. Et si quisquam dicet ab illo aliquid deberi meritis suis, certe ut esset, non ei debebatur. Non enim erat cui deberetur. Et tamen, quod meritum est converti ad eum ex quo es, ut ex ipso etiam melior sis, ex quo habes ut sis? Quid ergo ei praerogas, ut tanquam debitum poscas; quando si nolles ad eum converti, nihil ei deesset, tibi autem ipse, sine quo nihil esses, et ex quo ita es aliquid, ut nisi convertendo te ad illum, reddideris ei quod ab ipso es, non quidem nihil, sed miser tamen eris? Omnia ergo illi debent, primo quidquid sunt, in quantum naturae sunt: deinde quidquid melius possunt esse si velint, quaecumque acceperunt ut velint; et quidquid oportet eas esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua noluit nisi inroabilib dõ¬
miari nõ hoĩe hoĩ s hoĩe pecori
inde primi iustipastores pecoꝵ mag̃
ꝙ reges hõiu cõstituti st̾. ut q sic in¬
siuuaret deus. qui postulet ordo ea
noe iustus pecm filii iudicaret. nom

Expanded text:
uam noluit nisi inrationabilibus dominari; non hominem homini. sed hominem pecori. Inde primi iusti pastores pecorum magis quam reges hominum constituti sunt, ut etiam sic insinuaret Deus, quid postulet ordo creNoe iustus peccatum filii uindicaret. Nom
Abbreviated transcription (Latin):
ga di. longa uita dicunt que
hndat genutus usq ad decte¬
pita senectute. Hoc totum ⁊¬
tia et qͣ to labore. qta cura q̃ q̃z¬
ta uigilantia. et ꝙͣto oꝑe quert̃
hoĩes ut diu hic uiuant et se
diem. s cum iste tran sierit et
ctastinus. minus illum hẽs. oĩo
optas ut lucescat dies et appro¬
piquet tibi quo tu nõ uis pue¬
nire. Exhibes aliꝙͣ solẽpnitater
amicis tuis audis ibi abn opan¬
tib dicit. Multos annos uiua
Et ueniat qd̾ illi dixenint. Quit
ut ueniant anni ec anni ut nõ
xi. si tata cura inẽ hoĩbut coti¬
dianis magnis ꝑpetuis qr labo¬

Expanded text:
vitam dicunt, quae abundant gemitus usque ad decrepitam senectutem. Hoc totum tia, quanto labore, quanta cura, quanta vigilantia, quanto opere quaerunt homines ut diu hic vivant et sendiem. Sed cum iste transierit et crastinus, minus illum habes. Ideo optas ut lucescat dies, ut propinquet tibi quo tu non vis pervenire. Exhibes aliquam solemnitatem amicis tuis, audis ibi a bene optantibus dici tibi, Multos annos vivas: vis ut veniat quod illi dixerunt. Quid? Ut veniant anni et anni, et nonxi, si tanta cura inest hominibus, ut quotidianis, magnis perpetuisque labo
Abbreviated transcription (Latin):
Quenmus ĩ fra die
bonos ubi eos inuenire nõ possiniꝰ.
scio eĩm qr eos q̃ritis. qñ añs egro¬
tatis aut intibulatinb estis q̃
uergit ad finem et senex plenuᷤ
est que̾ł. et nullis gaudiis intͦ
ces tribulatioes quib cõtentu
genus humanu nõ quenint i¬
hoies nisi dies bonos et inta no¬
lunt loga ꝙͣ hic hr̃e nõ possũt
qr et longa hoĩs uita tanta bre¬
uitate ꝯ stringitur ut uniusi
gutta ad uniu̾sum mare. Quro

Expanded text:
quaerimus in terra dies bonos, ubi eos invenire non possumus? Scio enim quia eos quaeritis, quando aut aegrotatis, aut in tribulationibus estis, quae m quando aetas vergit ad finem, et senex plenus est querelis, et nullis gaudiis. Inter omnes tribulationes, quibus conteritur genus humanum, non quaerunt homines nisi dies bonos, et vitam volunt longam, quam hic habere non possunt. Quia et longa hominis vita tanta brevitate constringitur ad universi gutta ad universum mare co
Abbreviated transcription (Latin):
bunt morte sepit̾na time. et p̃sen¬
te nõ curabis. uoluptateilla ĩ cor¬
mpta. et quiete sine labore ꝯcupisce
et promttẽte dona ista tp̃ralia to
tum mũduidendebis ama ergo et
time ama qo ꝓmictit deus. time ꝙ
minatur dens. nec corm̃peis ex eo x¬
ad promittit hõ nee treberis ex eo ꝙ
minatur hõ.¬

Expanded text:
tem sempiternam time, et praesentem non curabis. Voluptatem illam incorruptam, et quietem sine labe concupisce; et promittentem dona ista temporalia, et totum mundum deridebis. Ama ergo, et time: ama quod promittit Deus, time quod minatur Deus; nec corrumperis ex eo quod promittit, nec terreberis ex eo quod minatur ho
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas deyiusta eẽ nõ põt. ne¬
nit eĩm de ocultis mentis. qr et
ipi peccatores cum pꝑ generale
pec̾cm ua massa fecenĩt non
tu ulla est int̾ illos diu̾sitas p̃ce¬
dit ergo aliquid inpeçcatorib qͦꝙͣ
uis nõdum sint iustificati digni
efficiantur iustisicatioe et ifer
p̃cedit in aliypeccat¬
itorib quo dig
sunt obtuosione

Expanded text:
voluntas Dei injusta esse non potest. Venit enim de occultissimis meritis; quia et ipsi peccatores cum propter generale peccatum unam massam fecerint, non tamen nulla est inter illos diversitas. Praecedit ergo aliquid in peccatoribus, quo quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione; et item praecedit in aliis peccatoribus quo digni sint obtusione
Abbreviated transcription (Latin):
ius nullum melius negotium ĩ tni¬
bulatioẽ ꝙͣ recedẽ ab eo strepitu qui
foris est. et ire ĩ ĩteiora m̃tis secreta¬
na ibi deum inuocare ubi nemo ui¬
det gem̾te et sbueniẽte. illius cu¬
biculi adusus oẽ extrinsecus illa¬
ta molestia ostia clautẽ. huiliaẽ
se ip̃m incõfessicẽ pc̃ti. magnificaẽ

Expanded text:
us, nullum melius negotium est in tribulatione, quam recedere ab eo strepitu, qui foris est, et ire in interiora mentis secretaria ; ibi Deum invocare, ubi nemo videt gementem et subvenientem; illius cubiculi adversus omnem extrinsecus illatam molestiam ostium claudere, humiliare seipsum in confessione peccati, magn
Abbreviated transcription (Latin):
cu ds̃. fides sit tecum et tecu ẽ
d̃s in tribula tioẽ fluctus maris st̃
sifides tua dormĩt incorde tuo tã¬
peris excita xp̃m dormiẽte enge
fide tua et noueis qr nõ te deẜit
nõ io putas te deẜi. qr nõ qnͣ uisi

Expanded text:
sit Deus. Fides sit tecum, et tecum est Deus in tribulatione. Fluctus sunt maris, . Si fides tua dormit in corde tuo, tanperis, excita Christum dormientem; erige fidem tuam, et noveris quia non te deserit. Sed ideo putas te deseri, quia non quando vis
Abbreviated transcription (Latin):
ter de hoe mari magno. et duc me ad
portu felicitatis ẽt̾ne. Felices qui
de ꝑiculo mans edueri. ad tedens ⁊¬
rortum tutissimu ꝑuenire meniert
Quare felices qui de pelago adlitu᷑.
de exilio ad patria decarcere ad pala¬

Expanded text:
e, de hoc mari magno, et educ me ad portum felicitatis aeternae. Felices qui de periculo maris hujus educti ad te Deum portum tutissimum pervenire meruerunt! O vere felices, qui de pelago ad littus, de exsilio ad patriam, de carcere ad pala
Abbreviated transcription (Latin):
Uellem si
possem ita obtemꝑare ur̃e fratñe
bemuolentie. ut ⁊̃ ego tam breuiter
responderẽ. S nisi et illam cõmemo¬
rem. quib respondeo. quis poterit
quem ad̾m responterim indicare:
Conabor tamen quãtũ ualuero urno¬

Expanded text:
utem, si possem, ita obtemperare uestrae fraternae beniuolentiae, ut etiam ego tam breuiter responderem. sed nisi et illa commemorem quibus respondeo, quis poterit quemadmodum responderim iudicare? conabor tamen, quantum ualuero
Abbreviated transcription (Latin):
uita sine morte. uibi inuẽctus sine
senectu te ubi lux sine tenebris. uͥ
gandiu sine itstitia ubi pax siñ
discordia. ubi uolutas fine iniuria.
ubi regnum sine cõmutatior. Hec
septe cõsequi debisti. O caro miẜa

Expanded text:
sine morte, ubi iuventus sine senectute, ubi lux sine tenebris, ubi gaudium sine tristitia, ubi pax sine discordia, ubi voluntas sine iniuria, ubi regnum sine commutatione. Hec septem consequi debuisti». De lega
Abbreviated transcription (Latin):
pecratur erit in fine in resiurrectione
mortuoꝵ. tuc ꝙ uinet nõ moriet᷑. tũc
quod sanabitur nõ egrorabit. tũc quod
saturab̃ nõ esmier aut sitiet. tũe quod
reuocabr nõ uetera scet.

Expanded text:
 erit in fine in resurrectione mortuorum: tunc quod vivet, non morietur; tunc quod sanabitur, non aegrotabit; tunc quod satiabitur, non esuriet aut sitiet; tunc quod renovabitur, non veterascet.
Abbreviated transcription (Latin):
Quãꝙͣ in hac reꝵ exfmitate miẜii
iaceant ut uitia sua sibi dñan pa¬
tiantur. ut libidine uł suꝑbia ułcu¬
te humane licet cẽgredi et uincẽ. si
prius credant ꝙuitelligẽ nõdũua¬
lent et nõ diligãt mundum. qm õẽ
qd in mũdo ẽ sicut diuinitus domẽ
cõcupiscia. camis ẽ et cõcupisçẽtia o

Expanded text:
quam in hac rerum extremitate miseri iaceant ut uitia sua sibi dominari patiantur uel libidine uel superbia uel cutae humanae, licet eis congredi et uincere, si prius credant quod intellegere nondum ualent et non diligant mundum; quoniam omne quod in mundo est, sicut diuinitus dictum est, concupiscentia carnis est et concupis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hoĩe ꝙͣ uenitas iỹa suscepit cauẽda
mostrata ẽ. Die inquid tẽptator
lapidib istis ut panes fiant at ille
unus et solus magist̾. nõ inquid ĩ
solo pane muuit hõ. s in oĩ ubo dei.⁊
ita eñ domita docut eẽ oportẽ cu¬
piditate uoluptatis. ut nee fami
cauẽdum sit. S forte dñatioĩs tẽpo¬
ralis fastudecipi poterat. qui cãmi
uoluptate nõ potuit. oĩa ergo mũ¬
di regna mõstrata sunt. et dcm est
oĩa tibi dabo siprostratus adoran̾̃s
me cu respõsum ẽ. dñm deum tiu
adoiabis et illi soli ẜies ita calcata
suꝑbia ẽ. sbiecta ẽ aũt extrema etiã
cunositatis illecebra. nõ eĩmut se
defastigio tẽpli p̃cipitaret urgebat
nisi eã tm̃ aliquid exꝑiẽdi. Sneo
hic mictus ẽ ioeo sit respõdit ut in¬
teligẽmus nõ opus ẽẽ ad cõgnoscẽ¬
dum deum. tẽptatioĩb insibilite
diuina explorare moliẽtib nõ tẽp¬
tabis inquid deum et dñm tuu
Qua obrez quis initinẽ dei u̾bo ⁊¬

Expanded text:
in homine, quem ueritas ipsa suscepit, cauenda monstrata est. dic, inquit temtator, lapidibus istis ut panes fiant. at ille unus et solus magister: non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. ita enim domitam docuit esse oportere cupiditatem uoluptatis, ut nec fami cedendum sit. sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat qui carnis uoluptate non potuit; omnia ergo mundi regna monstrata sunt ot dictum est: omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me. cui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat nisi causa tantum aliquid experiendi. sed neque hic uictus est. et ideo sic respondit, ut intellegeremus non opus esse ad cognoscendum deum temtationibus uisibiliter diuina explorare molientibus: non temtabis, inquit, dominum deum tuum. quam ob rem quisquis intus dei uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
Michi aũt
ad bẽre dõ bomĩi ẽ. nichil aluid uolo. s
ip̃m ad hẽre illi. hoc ẽ bom̃i meũ. ħ est
gratuitũ bonũ meũ. idõ ⁊ gr̃a dĩ. quia
gratis cõstat. Cum ergo ceꝑis amare
gratis. secuntas ẽ. qr ⁊ amicũ gratis
amas.⁊ ad hoc eum amas ut tecum a¬
met dm̃. atrendite eñi ipãm amicitia
a uxor maritũ. sine dubio ⁊ ille illam.
⁊ illa illum. saluũ nult. uult illũ ha¬
bere ĩcolum̃e. nult illum habere feli¬
quis ñ nͥ ĩcolum̃e br̃e nult. adeo sifor¬
te cõtingat illi aliquid ⁊ tremiscat. ꝯ¬
tristatur cõturbatur. cõcunt accẽdit.
cũ accesserit plangit. ꝗd ergo uult sal¬
uũ habere. Si ergo om̃is qui amat sal¬
uũ uult hr̃e ꝙ. amat. si intelligat q̃ sit
ua salus incipit illã amare ĩse. ⁊ip̃ar
cogitur uãm amare ⁊ ĩ amico. si oculis
inigne cõnatos. Salus g illa am̃ada
ẽ. ista utẽda. hec eĩ adusum neccͣia ẽ.
nõ transitoria est.

Expanded text:
Mihi autem adhaerere Deo, bonum est. Nihil aliud volo, sed ipsum. Adhaerere illi, hoc est bonum meum, hoc gratuitum bonum meum. Ideo et gratia dicitur, quia gratis constat. Cum ergo coeperis Deum amare gratis, securitas est: quia et amicum gratis amas, et ad hoc eum amas, ut tecum amet Deum. Attendite enim ipsam amicitiam et uxor maritum: sine dubio et ille illam, et illa illum salvum vult. Vult illum habere incolumem, vult illum habere feliquis nisi incolumem habere vult? adeo ut, si forte contingat illi aliquid, contremiscat, contristetur, conturbetur, currat, accedat: cum accesserit, plangit. Quid ergo vult? Salvum habere. Si ergo omnis qui amat, salvum vult habere quod amat; si intelligat quae sit vera salus, incipit illam amare in se, et ipsam cogitur veram amare et in amico. in igne coronatos . Salus ergo illa amanda est, ista utenda. Haec enim ad usum necessaria est: nam transitura est.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti neteis libros. quãm nõ uetea
s noua sacram̃ta ẜuamus. dñt eĩ
nob̾ quidapud nos facit lectio le
camib quas lex dicit ĩm̃das nec
sabbata et ncomenas et dies fe¬
uictimi petoꝵ deo sacrificamus
nec pascha ĩ oue et açimis similit
celebramus et siq̃ aliauetera sac̃¬
m̃ta que geneãli uccabulo. unbra
futuroꝵ appellat apłus qr ea sig¬
ficabant tpre suo reuelãda q̃ nos¬

Expanded text:
umenti Veteris libros, quia jam non vetera, sed nova sacramenta servamus. Dicunt enim nobis, Quid apud vos facit lectio Legcarnibus quas Lex dicit immundas, nec sabbata et neomenias et dies fevictimis pecorum sacrificamus Deo, nec Pascha in ove et azymis similiter celebramus: et si qua alia vetera sacramenta generali vocabulo umbras futurorum appellat Apostolus , quia ea significabant
Abbreviated transcription (Latin):
re hoĩe cutucidimus nõ ĩexpolia¬
tioẽ corporis camis et quos cibos
uitant inpeccorib uitamus ĩ moi̾¬
b et exibemus corpora nr̃a hostia
uiua sc̃a deo placete. Cui et aĩaꝰ
nr̃as indesidenis scĩs pro sanguie
intelligẽtes effundimus et xp̃i
uelut angͥ inmaculati sanguine
ab oĩ iniquitate mundamur qui
pꝑ similitudine camis pecci etia
caṗno peccore inueterib sacrifitii
figuratus ẽ. nec eiĩ negant ĩ crucꝰ
cornib taurũ qui in illo ꝯgnoscit
maxima uictima ĩ isto rẽquiem
cum iuenimus. Uere sabatis amꝰ
Et lune noue obẜuatio ute noue
est scĩficatio et paschanostrum ĩ mo¬
tis est et ueĩtatis fe̾mentũ nõ ha¬
bẽs uetustatis. Et si qua sunt alia
inquib nunc inmoran nõ opus ẽ
que illis uet̾ib adumbrata sunt
signis et insto hñt fine cuius re¬

Expanded text:
rem hominem circumcidimur in exspoliatione corporis carnis, et quos cibos illi vitant in pecoribus, nos vitamus in moribus, et exhibemus corpora nostra hostiam vivam sanctam, Deo placentem , cui et animas nostras in desideriis sanctis pro sanguine intelligenter effundimus, et Christi velut agni immaculati sanguine ab omni iniquitate mundamur: qui propter similitudinem carnis peccati, etiam caprino pecore in veteribus sacrificiis figuratur, nec eum negat in crucis cornibus taurum, qui in illo cognoscit maximam victimam. In illo requiem cum invenimus, vere sabbatizamus, et lunae novae observatio, vitae novae est sanctificatio, et Pascha nostrum est Chtas veritatis fermentum non habens vein quibus nunc immorari non opus est, quae illis veteribus adumbrata sunt signis, in isto habent finem, cujus re
Abbreviated transcription (Latin):
dies tribulationum et maioꝵ tri¬
bulationum uenient. siẽ diẽ serip¬
cura. ⁊ ꝙͦ accedunt dies. augentũ
tribulatioẽs nemo sibi promictat
qd̾ euãgelium nõ promirtit nobiꝰ
as augiñta doloꝵ. hũdantiar tẽp¬
cationum ad ista p̾çipuenos p̃paẽ¬
nfra. Erunt tribulatiões. s nõ ta
longe ꝙͣ sperantur. cito ille trãsib̾t
requies ueniẽs nõ transibit ꝙͣꝙ
longum ferri debuit malum ꝓ infi¬
nito bono.

Expanded text:
dies tribulationum et majorum tribulationum: venient, sicut dicit Scriptura; et quantum accedunt dies, augentur tribulationes. Nemo sibi promittat quod Evangelium non promittit. as, augmenta dolorum, abundantiam tentationum. Ad ista nos prae erunt tribulationis, sed non tam longi quam sperantur. Cito illi transibunt; requies veniens non transibit. Quanquam longum, ferri debuit malum pro infinito bono.
Abbreviated transcription (Latin):
Illud quod die tertio ĩ came in qua
occisus fuãt de se pulcro se reddidit
uinũ ⁊ nũquam de inde moritunis¬
et cum illa ascendit in celũ. suꝑat ã
cũcta que fecit.¬

Expanded text:
illud, quod die tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus, cum illa ascendit in coelum, super etiam cuncta quae fecit.