comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ aliꝙ pͥuatũ. erit ĩ eis insticia eqͣus.
bonũ .n. ꝯm̃e resultat ex om̃i bono
ciuiũ. Res .n. puplica ⁊ tota ciuitas
melior est qͣlit̾q ciues boni sint. siue
eĩ s ciues sint boni in se sũ ĩ ordine ad
alios. sꝑ̃cintas melior ẽ que exme¬
liorib ciuib ꝯstat ⁊ qͣnto płib modiᷤ
st̃ bonicines. canto mag̾ est bonaci¬

Expanded text:
num privatum: erit in eis Iustitia aequalis. Bonum enim commune resultat ex omni bono civium: res enim publica, et tota civitas melior est, qualitercunque cives boni sint. Sive enim cives sunt boni in se, sive in ordine ad alios, semper civitas melior est quae ex melioribus civibus constat: et quanto pluribus modis sunt boni Cives, tanto magis est bona Ci
Abbreviated transcription (Latin):
n. ꝙ qr timor ⁊ desꝑatõ nõ sũt eadem pas¬
sio cũ spe. timentes ⁊ desꝑanteᷤ deuictoria:
tͣpit̾ agũt. ut diniteũt aciẽ et fugiñt
debello. sꝑantes a seuinc̾e inuadũt bel¬
lantes ⁊ aggͤdm̃t ͤ hostes. Oꝵ eĩ dc̃m ẽ
de spe ⁊ timore. Intlłnd̾ ẽ de aliis passi¬

Expanded text:
 quia timor, et disperatio non sunt eadem passio cum spe, timentes, et desperantes de victoria, turpiter agunt, et dimittunt aciem, et fugiunt de bello: sperantes autem se vincere, invadunt bellantes, et aggrediuntur hostes. Quod ergo dictum est de spe, et timore, int
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cinitatẽ. In pͥmo aꝰ lib ͦ ĩ quo aget᷑ dere¬
ĩ quo regia maiestas debeat siuĩ finẽ et
at hr̃e. Tertõ qͣs passiones debeat sequi.
Qrͣto qͦs mores debeat imitari. Nã bñ ui
bonis actib ⁊ bonis oꝑib regłatis ordĩe
rõis uolens tͣctare deregimĩe sui o ip̃m ł
noticiã tͣd̾e de oĩb hiis q̃ duu̾sificant ac

Expanded text:
. In primo autem libro in quo agetur de rein quo regia maiestas debeat suum finem, et at habere, tertio quas passiones debeat sequi. Quarto quos mores debeat imitari. Nam cum benbonis actibus, et bonis operibus regulatis ordine rationis: volens tractare de regimine sui, oportet ipsum notitiam tradere de
Abbreviated transcription (Latin):
sone que est alios dirigens. o ꝙ sit
sciat exse ĩuẽire bona gentis sibi
ꝯmisse. ¶ U̾m q ulłł hõ sufficit ad
excogitandũ oĩa q̃ pꝰsũt eẽ utilia
utilia excogitando. o ip̃m ce docilem
alioꝵ ꝯsiliit acqͥescendo. ¶ Foisumꝰ.

Expanded text:
sonae quae est alios dirigens, oportet quod sit sciat ex se invenire bona gentis sibi commissae. Verum quia nullus homo sufficit ad excogitandum omnia quae possunt esse utilia utilia excogitando, oportet ipsum esse docilem, aliorum consiliis acquiescendo. Possumus
Abbreviated transcription (Latin):
do uei audiendo uł gustando na olfaciendo q̃ suggestio
cum stã fu̾it. cupiditas ur̃ã si nõ mouebitur ad pecoandũ
excludetur serpentis astucia. si aut̃ mota fũit uolirtas .q.
iam mulieri ꝑsu asũ erit. s aliqñ rõ uirilit᷑ ⁊ comotã¬
cupiditatem retrenat atq compescit. quod cũ sit nõ
labinur in pct̃m. s cum aliqnͣta luctatõe coronamur.
nat ab om̃i uita bona tam ꝙͣ de ꝑadiso expellit᷑ homo

Expanded text:
do, vel audiendo, vel gustando, vel olfaciendo: quae suggestio cum facta fuerit, si cupiditas nostra non movebitur ad peccandum, excludetur serpentis astutia; si autem mota fuerit, quasi mulieri jam persuasum erit. Sed aliquando ratio viriliter cupiditatem refrenat et compescit. Quod cum fit, non labimur in peccatum, sed cum aliquanta luctatione coronamur. rnat, ab omni vita beata, tanquam de paradiso, expe
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃t̃. discite nõ sub̾am malũ ẽẽ s sic̃ incoͣr ꝯ
mutatõe for̾e indet̃uis amitti spẽm̃ uel potius mini
⁊ fedum dici. ꝙ pultrum antea dicẽbat᷑ ⁊ displicẽ
corpꝰ ꝙ antea placuerat. s in aĩo recte uõluntatis
detꝰ qͦ pie iusteq uiuit᷑ ꝯmutata ĩ deti̾us uõlimta.

Expanded text:
 discite non substantiam malum esse, sed sicut in corpore conmutatione formae in deterius amitti speciem uel potius minui et foedum dici, quod pulchrum antea dicebatur, et displicere corpus, quod ante placuerat: sic in animo rectae uoluntatis decus, quo pie iusteque uiuitur, conmutata in deterius uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
cie paterelem̃tissime istud deuoueo opus quod adue
contullt gramtransserendi⁊ anstotili coporedu gnqd
aut minus recte inuei̾atur uł in ꝯucienter poitumorc

Expanded text:
cie, pater clementissime, istud devoveo opus, quod ad vcie, pater clementissime, istud devoveo opus, quod ad vcontulit graciam transferendi, et Aristotili componendi, si quid autem minus recte inveniatur vel inconvenienter propositum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pciossissima phye maganta placuit ur̃e domina¬
cioni ut trasfereretin delingua abraytam latinã.
Porrouro mandato cupiens hiut obedur ⁊ uolũtati ure
sic̃ teneor deseruite hũc librum quo carebat latim cogo
apud paucissimos arabes reꝑit trastuli cũ magno labce
⁊ lucido sermoẽ de arabicoydiomate in latinũ ad ur̃am
latines. quem librumpitissimus princeps phrorum.¬
aꝵ. oposuit ad pectoem regis alesandri discipuli si.qm
postulauit abeo ꝙ aut ad ip̃m ueiret aut secreta quarum¬
et arte cognoscendi nãs.⁊ oꝑradi in cantões ⁊ in celi mat̾
nanieomantia. qui quidem nõ potuit pꝑ etate ⁊ senes
mm ceultate modis om̃b disposuerar m̃ noluntat hac po¬
stulatiomitanti d̾onẽc ausus fuit nec debuit c̃cire. uolens
ed idit laniẽs enigmantib ⁊ exeplis ⁊ figuratuus ccu¬
tonib decẽs extin secus lit̾ratenus phroficam dotͥna
ꝑtinetem addonunum dñorum ad sanitatem corporis
i protu aceicius mueiantur que quenitur adutilita¬

Expanded text:
philosophie margarita, placuit vestre dominacioni ut transfereretur de lingua Arabica in Latinam. Porro vestro mandato cupiens humiliter obedire et voluntati vestre, sicut teneor, deservire, hunc librum, quo carebant Latini eo quod apud paucissimos Arabes invenitur, transtuli cum magno labore et lucido sermone de Arabico ydiomate in Latinum ad vestraLatinos. Quem librum peritissimus princeps phem regis Alexandri, discipuli sui. Qui postulavit ab eo, ut ad ipsum veniret, et secretum quarunet artem cognoscendi naturas, et operandi incantaciones, et celimanciam, et geomanciam. Qui quidem ire non potuit propter etatem senescultare modis omnibus proposuerat, tamen voluntati et postulacioni tanti domini nec ausus fuit nec debuit contraire. Voleedidit, loquens enigmatibus et exemplis et figura- tivis locucionibus, docens extrinsecus literatenus philosophicam doctrinam pertinentem ad dominium dominorum, ad sanitatem corporis in promptu et cicius inveniatur quod queritur, ego ad utilita
Abbreviated transcription (Latin):
dequib uictoriam hũisti. Cogita de futuris ⁊ accidentalib¬
cãib.qr nesci  ꝗd futura dies paritura sic doli tua tesidena ĩ¬
muitum cortũ inclinare qr coytus est quedam ꝓprietas por¬
corum. que igitur gloria erit tibi si exerccas uicium irratioa¬
bilum bestianim ⁊ actus brutorũ. Crede michi in dubita cet
qr cortus est destiuto cõpois abreui atõuite. corupconututu.
legis tansgessio feicos mores gnat ⁊ ulciõ inducũt aoma

Expanded text:
de quibus victoriam habuisti. Cogita de futuris casibus, quia nescis quid futura dies paritura sit. Noli tua desideria i coytum mulierum, quia coytus est quedam proprietas porcorum. Que ergo gloria erit tibi, si excerces vicium irracionabilium bestiarum et actus brutorum? Crede michi indubitanter, quod coytus est destruccio corporis, abbreviacio vite, corrupcio virtutum ac legis transgressio. Hec ille.
Abbreviated transcription (Latin):
ne exiat de nimio calore ad nimium frigus.aut de nimi o
frigore adnimiũ calorẽ et sit balneũ edificatũ in alto in
⁊ a qũa dulcẽ ⁊ utẽdum eĩt eo calorib cõueniẽtib tpͣri m¬
cato inattũpno uo ⁊ yeme ferrend est duplicato. deinde
sedendũ est suꝑ sedilia aquis rosaceis imbuta.⁊ posteai

Expanded text:
ne exeat ex nimio calore ad nimium frigus. aut de nimio frigore ad nimium calorem. Et sit balneum edificatum in alto et in et aquam dulcem. Et utendum est in eo odoribus convenientibus tempori pcato. In autumpno vero et hyeme fruendum est duplicato. Deinde sedendum est super sedilia aquis rosaceis | inbuta, et post
Abbreviated transcription (Latin):
uti unguetoscessarmo confecto de sanda ła de errileg. Inauprõ¬
no ⁊ reme debet uti ungueto de mira ⁊ de succo. herbe que
porib. dem̃ grat ati exiat sic diximus im pcedẽtib dein
tgat se donec aleuietui. sic ita ꝙ fc̃o bibat sirupũrosaceu.
migabit se in cẽsib cõueiẽtib illi tp̃ri. de in requiefat ĩlo¬
cis delicatis siue lectis:⁊ accipia desupno bona pt̃e qr hoc
młtũ uuat. dein d cotinuare resiouũ diei in gaudio et
quite. Iste qͦ ordo saĩtatis ⁊ nutritois corporis ẽ. Qui uo e
senexuł suꝑatur afrigidita te ⁊ huĩdita te ducat młtum¬
mora in balneis. d si ꝗle tm stare in balneo donec corpuᷤ
sumac de hũditate balnei⁊ madefatõe aquã tpata ꝓpis as¬

Expanded text:
uti unguento scesarino confecto de sandel et emleg: in autumpno et hyeme debet uti unguento confecto de mirra et de succo herbe que Deinde gradatim exeat sicut docuimus in precedentibus. Deinde tergat se donec allevietur. Si itaque scitiat, bibat sirupum rosaceummigabit se incensis convenientibus illi tempori; deinde requiescat in locis delicatis, et accipiat de sompno bonam partem, et hoc multum juvat; deinde debet continuare residuum diei cum gaudio et quiete. Iste siquidem ordo sanitatis et nutricionis est corporis. Qui vero est senex vel superatur a frigiditate et hum. Debet siquidem stare in balneo tantum, donec corpus suum de humiditate balnei madefiat, aquam tempera
Abbreviated transcription (Latin):
nea faẽ cã sb̃cendi incius amore. ¶ Est ⁊̃ alia herba q̃ uocat̃
ediosissimo q̃ nascitur in t̾ra syn ⁊ ẽ cõplexa bñs folia sic
incam noĩe ip̃ius mnortu lutiferri ⁊ ueneris ita ꝙ radii
coẽdere timor tuus ꝑmabit in corde suo ⁊ sẽꝑ obediet tͥ
toto tp̃re iute sue. ¶ Et despecieb platarum ẽq̃da speᷤ
siũ planta q̃ gnac langorẽ. cuius cuspis plãtatur. cꝰ palmitos
exteduntur ꝑunũ brachiũ cuius flores flosũt albi. p̾cedẽtes i¬
folia. ñ ferẽtes fructum. pͥetates ip̃ius ẽmaitis ⁊ m̃curii.ciꝰ nã ẽ

Expanded text:
endi in amorem ejus. Est et alia arbor que vocatur androsmon que nascitur in terra Sin, et est complexa habens folia siccea in nomine ipsius in ortu Luciferi et Veneris, ita ut radiis ebit timor tuus et amor in corde suo et semper obediet tibi toto tempore vite sue. Et de speciebus plantarum est edam planta que generat langorem, cujus cuspis plantatur, cujus palmites extenduntur per unum brachium, cujus flores sunt albi precedentes folia, non fe
Abbreviated transcription (Latin):
atribuitur. Et quicꝗo uegeta bi¬
uum ẽ florioũ ñ ferrẽs fructus
marti atribuitur ⁊ ꝑ ip̃m regitur. Om̃e uo uegetabile
foridũ fructuosum soli atribuitur. Et pip̃m regitur.
dein cõpone ⁊ coniũge hs̃ dĩsioẽs ⁊ dicas oẽ uegeꝰbile fer¬
res fructũ no florẽsces sic̃ ẽ pomere palma atribui tur
satumno ⁊ soli. Et cẽ floridũ ñ ferrẽs fructũ creatur am̃¬
curio ⁊ marte.Itẽ quedã sũt uegeta bilia ꝑ ramos.

Expanded text:
tribuitur. Et quicquid vegetabilium est floridum non ferens fructum, Marti attribuitur et per ipsum regitur. Omne enim vegetabile floridum et fructuosum Soli attribuitur et per ipsum regitur. Deinde compone et junge | has divisiones, et dicas omne vegetabile ferens frSoli. Et omne floridum non ferens fructum causatur a Mercurio et a Marte. Item quedam vegetabilia sunt per ramos,
Abbreviated transcription (Latin):
nmo ⁊ pricipalit conueit regi quãtum ad seip̃
ꝙ fama noĩs sui diuulgetur in laudabili sapia
in scipiẽtia dnietur. qr quic̃q rex supoĩt regnum suum
diuine legi dignus est regnare.⁊ onorifice diũari. qui
transgessor ẽ iitatis ⁊ cotẽptor sue legis. ꝗ uõ cõtẽpnit⁊

Expanded text:
mo et principaliter convenit regi quantum ad seipsum, ut fama sui nominis divulgetur in laudabili sapieninsipiencia dominetur, quia quicunque rex supponit regnum suum divine legi dignus est regnare et honorifice dominari. Qui transgress
Abbreviated transcription (Latin):
uerax inu̾bis et diligens ui̾tatem. ⁊ fugiẽs m̃datium
bone oppinionis ĩmorib bõe ꝯplexionis. su auis ⁊ ma¬
suctus. ⁊tractabił. Octauũ q sit sinc nota crapule ⁊
ebrictatis incibo ⁊ potu siñ nota coytus ded᷑ ludos ⁊
telectatões.nonũ est ꝙ sit magnaninamus in ꝓpoĩto di
ligẽs hõri fi cc̃tias.Decimũ ẽ qd̾ aurũ ⁊ angc̃tum ⁊ cecera
ac̾cia hiuus m̃odi sint cõcẽptibilia ap̃ ipm̃.añ sit eiꝰ
prepoĩtum nccin tẽtõ nisi in hiis q̃ cõueĩunt digni¬
tati ⁊ reginũ ⁊ ꝙ diligat.ꝓximũ ⁊ rẽotum.Undecimũ
uõ est q diligat ⁊ amplectatur uistos atq iusticia¬
odio hñs in iuria ⁊ offensã redlẽs uni cuiꝙ ꝙ suũ ẽ sb ueĩ¬

Expanded text:
verax in verbis, diligens veritatem. fugiens mendacium, bone composicionis in moribus et bone complexionis, suavis mansuetus et tractabilis. Octavo quod sit sine nota crapule et ebrietatis in cibo et potu, et sine nota coitus, declinans ludos et delectacionem. Nonum est quod sit magnanimus in proposito et diligens honorificenciam. | Decimum quod aurum et argentum et cetera accidentalia hujus mundi sint contemptibilia apud ipsum, et non sit ejus propositum nec intencio nisi in hiis que conveniunt dignitati et regimini, et quod diligat proximum et remotum. Undecimum quod diligat et amplectetur justos atque justiciodio habens injuriam et offensa
Abbreviated transcription (Latin):
niss ĩ a cor̾s. melioris opatoĩs. logioĩs uite boĩ appecticus
et leuioris motus et hoc manifestum ẽ ui atoribꝰ ⁊ sepe eũ ti¬
stinere animia comestioe. ⁊ suꝑfluita tem purgare c̃ sũma
sanitas. a alexander in medicina cõtinetur certissimum
b pr̃icipałi cõsistit. primũ est ꝙ bõ utatur cibis c̃oueĩẽti¬
bsuc etati ⁊ tp̃ri in quib ẽ⁊ cõsuetudini. sue nãc.uidel¬

Expanded text:
nissimi corporis, melioris operacionis, longioris vite, et boni appetitus et levioris motus: et hoc est manifestum in Arabibus et sepe euntid abstinere a nimia comestione et superfluitatem purgare est summatempora. O Alexander, in medicina continetur certissimum bus principaliter consistit. Primum est quod homo utatur"cibis convenientibus sue etati et tempori in quo est et consuetudini sue nature
Abbreviated transcription (Latin):
lidus ⁊ potẽs coburere mlta grossa ligna. Cõuo stoa chus
c̃ fridus ⁊ debił tali melior sũt sb̾tilia ⁊ leuia. qr cõpatur
stoaci sũt ħ. leuitas cors. claritas. intlłtus motus apeti¬
tus. Signa uo mali stoãci ⁊ debilis digestioĩs sũc ħ. gra¬
uitas cors. malicies.pigricies. infiato faciei.horis fre¬
quẽs aparicio. gͣuitaᷤ oculorũ. turpis.⁊ mala eructatõ¬

Expanded text:
lidus ignis potens comburere multa grossa ligna. Quando vero stomacus est frigidus et debilis, tali meliora sunt subtilia et leviormachi sunt hec: levitas corporis, ﻿ claritas intellectus, bonus appetitus. Signa vero mali stomachi et debilis digestionis sunt hec: gravitas corporis, mollicies, pigricies, inflammacio faciei, oris frequens apercio gravitas oculorum, turpis et mala eruct
Abbreviated transcription (Latin):
uum⁊ matia omĩum bonorũ que ẽ contraria medato ⁊ ge¬
nerat desiderium iusticie. iusticia gn̾at ꝯfidanciam.s o¬
fidentia largitatem. largitas facit failiantatem. fa mib¬
atas amiticiam. amicicia gn̾at cosiliũ ⁊ uiuanie. ꝓhoc
si qdẽ orbis fuit cõstitutus. lec leges hõibꝰ costitute. ⁊ hoc
rioi cõuenuit ⁊ nãc. p ergo ꝙ desidenum reg̃inis ꝑꝑfa¬

Expanded text:
rum, quia est contraria mendacio, et desiderium justicie generat. Justicia generat confidenciam: confidencia largitatem: largi tas facit familiaritatem: familiaritas amiciciam: amicicia generat consilium et juvamen. Per hoc siquidem orbis fuit constitutus et leges hominibus constitute, et hec racioni conveniunt et nature. Patet ergo quod desiderium regiminis
Abbreviated transcription (Latin):
missus nich addẽs nich̃ dĩnuẽs de biis ĩquib ẽ missus.
⁊ ꝙ sit custodiẽs madatum. cuũ ⁊ ĩtẽdens hus q̃ audit
ex respũtior̃ sibi fc̃a. Si ergo ñ in ueĩs ip̃m talẽ sit fideliᷤ
tm̃ deferrẽs lit̾ras ei ad que mitutur.⁊ referrẽs ⁊ repor¬
tum peccie acqrẽde uł coligẽde de ad que mititur res
nes ip̃m ut bib̾e̾t uinũ habũdãt̾. qr si supfluc bibe

Expanded text:
ddens vel diminuens de hiis in quibus est missus, et quod sit custodiens mandatum tuum, et intendens de hiis que audit ex responsione sibi facta. | Si ergo non inveneris eum talem, sit fidelis tamen deferens litteras tuas ei ad quem mittuntur, et referens atque reportum pecunie adquirende vel colligende de locis ad que mittitur, resnes ipsum ut; bibat vinum habundanter, quod si superflue bibe
Abbreviated transcription (Latin):
die. aier friesit. ueti infiãt. sepc̾etriõales mutaturtar ipͣa
fructus. facies t̾re sua pulcritudĩe caret. uolatilia quert
calroas regioes. a ĩalia suas appetũt cau̾nas. spetia forieas
ubi coligũt uictũ ppyeme. ox̾dus cõpatur feĩe ꝑliu̾ẽ eta¬
cõsũgũt. orut in eo tp̃re sum̾atur calida ⁊ hiuida. ut sun̾t

Expanded text:
die, et aer frigescit, venti flant septentrionales, mutantur tempora, fructus, facies terre caret sua pulcritudine, volatilia querunt calidas regiones, animalia suas appetunt cavernas, serpentes foveas ubi colligunt vitam propter hyemem. Mundus comparatur femine plene etaconsurgit. Oportet in eo tempore sumere calida et humida, ut sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
co.Siergo in ueĩas oriẽtem scu ⁊̃ ascẽdẽtem in eiꝰ opoĩto
uł ĩqͣdratura soł reu̾tere uelocit̾ illests ⁊ ꝑficietur
opus. Et suus in gredi bellũ ordina domũ lunc ĩme¬
dio celiam̃curiu respiciẽtẽ ip̃a bñiuolo uultu. et
et fac incurium in quarto gradu ⁊ t̾pa lunã. qr mnitiner

Expanded text:
nias orientem seu ascendentem in ejus opposito, vel in quadratura Solis, revertere velociter illesus et perficietur opus. Et si vis aggredi bellum, ordina domum Lune medium celi, et Mercurium respicientem ipsam benivolo vultu3, et fac Mercurium in quarto gradu, repera Lunam maxime,
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias hoium in pccł discipãt ⁊ disꝑgũt. Peos coruptões ⁊¬
aieris gnantur.uenena mortifferra nutriũt᷑ ⁊ multa alia
clem̃tia creatoris ut tollat abris ista mala. ip̾e nichoĩnus¬
rabola est in yme ⁊ estate. quarũ frigore ⁊ calore. sũmaɨ
prudẽtia ineuita bilit ⁊ in muta biłr stabiliuit agnaci
et calore exstatis. Sic ⁊̃ accidit in rege. multa si quidẽ solẽt
abipo comoda ꝓueĩt que sius sb̾dcis displicẽt. ⁊ moleste
dagato de inopia ⁊ nc̃citate misabiliũ ꝑsonarũ ⁊ debili¬
um.subueni indigentib in sua indigẽtia detua clem̃tia
Ellige tibi hoĩem sciẽtem eorũ lingũa eloquẽtem iustitiã
am̃ate ut uicẽ tuã supplere ualeat ⁊ eos miẜicorditer regẽ

Expanded text:
um in procellis dissipant et dispergunt, per eos corup|ciones aeris generantur, venena mortifera nutriuntur et multa alia eature clemenciam Creatoris ut tollat ab eis ista mala. Ipse nichi siquidem parabola est in hyeme et estate quoniam frigora et calores summa providencia inevitabiliter et immutabiliter stabilivit aet calore estatis, sic et accidit in rege; multa siquidem solent ab ipso comoda provenire et que suis subditis displicent, et moleste daga de inopia et necessitate miserabilium personarum et debilium; subveni indigentibus ﻿ in sua indigencia de tua clemencia; elige tibi homine scientes eorum linguam et eloquentes, justiciam amantes qui vicem tuam suplere valeant. et eos miserico
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ i in scipiẽtic multe ut ⁊ insidiarũ. Et niger capillꝰ
minuit reccitudinẽ ⁊ am oren isticie. mediocris nõ

Expanded text:
iencie et multe ire et insidiarum. Et niger capillus innuit rectitudinem et amorem justicie. Mediocris vero
Abbreviated transcription (Latin):
pciossissima phyc maganta placuit ur̃e domina¬
ciomi ut trasferreretin delingua abrayta i latinã.
Poriour̃o mandato cupiens hũit obede ⁊ uolũtat ure
sic̃ tencor deseruue hũc librum quo carebat latim cogẽ
apͥud paucissins arabes repit trastuli cũ magno laboe
⁊ lucido sermoẽ de arabicoydiomate in latinũ aduram
postulauit abeo q aut ad ip̃m ueiretaut secreta quaruim¬
bamaitium sibi fidełr reuelaret. uidel motũ o ꝑatõema

Expanded text:
philosophie margarita, placuit vestre dominacioni ut transfereretur de lingua Arabica in Latinam. Porro vestro mandato cupiens humiliter obedire et voluntati vestre, sicut teneor, deservire, hunc librum, quo carebant Latini eo quod apud paucissimos Arabes invenitur, transtuli cum magno labore et lucido sermone de Arabico ydiomate in Latinum ad vestpostulavit ab eo, ut ad ipsum veniret, et secretum quarundam artium sibi fideliter revelaret, videlicet, motum,
Abbreviated transcription (Latin):
diuĩs lectis. qr caliditas impeditur ꝓꝑ nimiã biuĩditatẽ q̃¬
ẽ in corꝑe. balneari mnaꝗs sulꝓburis ⁊ salis disolutis frĩdis
⁊ calidissĩs. fames. potatõ. ium uet̾is puri. frequẽs purgaro
li citudo timor.mala cogitatõ ⁊ ansietas. dolores frequẽt
accidẽtes ⁊ mali eũctus

Expanded text:
 nimiam humiditatem que inest corpori, balneari in aquis sulphureis et salsis et dissolutivis et calidissimis, fames, potacio veteris vini puri, frequens purgaciolicitudo, timor, mala cogitacio et anxietas doloris frequenter accidentes. et mali eventus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudo moorum indispoĩoẽ reg̾ ⁊ ordinatõe regis. qui sta
regali apparatu marmato excitu sedens nobilissime insuo
destrario ornato ⁊ armorum pulcritudine decorato ⁊ cunc stare
faciunt uulgus aliquantulum aremotis nobiles u̾o et
barones cirea ip̃m et tune solet ardna negocia expedire..⁊
uanos ⁊ p̾teritosrr̃ euentus declarare.cura ⁊ opam ꝙͣ
illa die dõa elargĩ. nõ minus reos de carceribo emacipa¬
re. Grauia honera releuare multa pia opa exeicere. fĩto
sõne sedebit rex.⁊ꝓtinus assur get unus de collectãli

Expanded text:
suetudo Indorum in dispensacione regni et ordinacione regis: qui stat regali apparatu et armato excercitu, sedens nobilissime in suo dextrario, ornatu armorum puleherrimo decoratus, et stare faciunt vulgus aliquantulum a remotis, nobiles vero et barones circa ipsum. Tunc solet ardua negocia expedire, varios et preteritos rerum eventus declarare, curam et operam quam illa die dona largiri, et minus reos de carceribus emancipare, et graviora honera relevare, et multa pia opera excercere. Finito sermone sedebit rex, et protinus assurget unus de collaterali
Abbreviated transcription (Latin):
hunorẽ ⁊ comẽda tõem.grãs refferẽs glorioso deo qui
ita benc ordinauit regnũ indorũ. ꝙ de tam sapiẽti re¬
⁊ comida tões regales uertet se ad laudẽ ppłi com̃dãdo
regis. Quo fc̃o totus ppłus studebit regias laudes ex
ꝑpea docẽt pueros su os ab in fantia ⁊ eos in ducũradreg̃

Expanded text:
nem et mandatum, gracias referens glorioso Deo qui ita bene ordinavit regnum Indorum quod de tam sapiente reet commendaciones regales ﻿ convertet se ad laudem populi, enumerando regis. Quo facto, totus populus studebit regias laudes extpropter hoc docent parvos suos ab infancia et inducunt ad regis
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa. Cui uid̾s noli me rep̾hendere de re p̾t̾ita qr ostĩ
in ueĩ parẽtes in eos ⁊ senes antiquos pseuerates in
se doce ꝑucirẽt ad locũ destinatũ et tradidit gẽti sue q
post dies aliquos exspirauit audiẽs ergo rex illius cuu¬
tatis oꝑa illius magi fec̃ eũ uocari ⁊ ostituit eũ suum¬

Expanded text:
ia. Cui Judeus: Noli me reprehendere de re preterita, quia tinveni parentes meos et senes antiquos in se donec perveniret ad locum destitutum et ipsum tradidit genti sue, qui post dies aliquos exspiravit Audiens ergo rex illius civitatis opera illius Magi, fecit eum vocari ad se, et
Abbreviated transcription (Latin):
uideus. ecce egosũ de filiis tui gnis ⁊ tu iudes me ⁊¬
ambu lan te pedes fatigatũ ⁊ famelicũ⁊ tu es equeᷤᷤ
satur ⁊ quietus. Cui magus.uĩta ẽ b̾ ⁊ desẽdens de
magũ. Magus nõ tẽ cep ueciferare ⁊ dicere exspec¬
ta mȩ qr cõfusus sũ. Iudeus uõ dicebat ñ ne in di¬

Expanded text:
Judeus: Ecce ego sum de filiis tui generis, et tu vides me ambulare pedes fatigatum famelicum, et tu es eques saturatus et quietus. Cui Magus: Veritas est hec: euendo Magum. Tunc cepit vociferare et dicere: Expecta me, quia confusus sum valde.
Abbreviated transcription (Latin):
cesit. nitesit aier.suflãt uẽti. disoluũtur niues. currũt torẽ¬
tes intc̃ mõtes. sacurescũt fũtes extollũtur bũiditates ad
suĩtates arborũ. ⁊ capita ramorũ. semia surgũt crescũt segeteᷤ
iurct prata putrescũt ⁊ collorantur flores. induũtur nouis
folcis arbores. ornatur t̾ra gͥnũb. gnͣantur anialia. parantũ
pascua.cũ ta resumũt uires. can cãt aues. resonãt phylõere
cellus recip̃ in tegre totũ ornatũ suũ ⁊ pulcritudinem.⁊ fic
sic̃ spõsa pulceriã speciosa ornata uaris colorib ut apparea

Expanded text:
flant venti, dissolvuntur nives, currunt torrentes intra montes, scaturiçant fontes, extolluntur humiditates ad sumitates arborum et capita ramorum, semina surgunt, crescunt segetes, virent prata, pulcrescunt et decorantur flores, induuntur novis frondibus arbores, ornatur terra graminibus, generantur animalia, parantur pascua, cetera resumunt vires, cantant aves, resonant phylomene, tellus recipit integre totum ornatum et pulcritudinem suam et fit sicut sponsa pulcherima, spetiosa, ornata variis coloribus, ut apparet
Abbreviated transcription (Latin):
miliũ urorũ aux p̾cipĩes ꝯuocari ad exspedctõem fa¬
cũ quolibo ueario .x. ductores ⁊ cũ qͦlibo ductore.x. de¬
cani. ꝗsũt. nille.⁊ ueĩunt cũ quolib decano .x. hoĩes
cũ quolib duccore .x. decani⁊ cũ quolib decano .x. pug̃¬
tores. sũt ergo bñ.x. m. bellatores. Et si indiges.C. bellatori

Expanded text:
 ad expedicionem facum quolibet vicario x ductores, et cum quolibet ductore x decani, | qui sunt mille, et venient cum quolibet decano x homines cum quolibet ductore x decani, et cum quolibet decano x pugnatores, sunt ergo in summa mille bellator
Abbreviated transcription (Latin):
dignis qui ergodatałr pecat. ⁊ regłam transgedicur largi¬
tat̾is. qr qui largitur bona sua nõ indigentib nullam ac¬
quint laudem. ⁊ quicꝗddat᷑ indignis ꝑditur. et qui
fundit ultra molum dĩcias suas ueĩ et tito ad amara li¬
lictora paupertatis. ⁊ a silłabitur illi qui suꝑ se dat uic¬
tiqui. tał dicituruũtuosus. largus et moderatus. qui
⁊in copetens reg̃ini. Unde prodigus appellatur coꝙ pro¬
cularegno est sua ꝓuidencia. nom̃ aut auantie mulc
dedecetꝰ regem. ⁊ discõuenit regie magestati.Siigitur
auanciã uł ꝓdigalitatem siult sibi cõsulere debet ⁊¬
cum summa ꝓuidentia ꝓuidere uc hẽat uirum fidelẽ¬

Expanded text:
aliter peccat, et regulam transgreditur largitatis: quia qui largitur dona sua non indigentibus, nullam acquirit laudem, et quicquid datur indignis perditur. Et qui fundit ultra modum divicias suas veniet cito ad amara littora paupertatis, et assimilatur illi qui gratis super se dat victiqui, et talis dicitur virtuosus, largus, et moderatus. Qui  indignus et incompetens regimini. Unde prodigus apeilatur, eo quod procul a regno suo est sua providencia. Nomen avaricie dedecet multum regem et discon|venit regie magestati. Si igituavariciam vel prodigalitatem; si velit sibi consulere, debet cum summa diligencia providere virum unum fidelem,
Abbreviated transcription (Latin):
meo uidicio peior est ⁊ iuste reprobandus qui est larg
sibi ⁊ auanlis stdcis qr regnũ istius citodestruetur. O
itaq nos sb̾tilit̾ in quirere de istis uututib ⁊ uiciist̾
et obstendere quid sit largitas. ⁊ quid sit auaricia. et¬
ubi ẽ emor largitaus. et qd̾ malum sequitur in abstinencia
cile est auanciam ac prodigalita tem exerere e ⁊ dificile est
tenere largitate. Siuis ergo iuurtutem acquirere largita

Expanded text:
 ille et merito reprobandus qui est largus sibi et avarus subditis, quia regnum ejus cito destruetur. Oportet itaque nos subtiliter inquirere de istis virtutibus et viciis, et ostendere quid sit largitas et quid avaricia, etlargitatis, et quod malum sequetur ex abstinencia cile est avariciam et prodigalitatem excercere, et difficile est retinere largitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
rit cibũ. decoꝗd ⁊ ꝑduc̃ ip̃m purficatũ ad omĩa m̾bra qͣ
tpanto. ⁊ rectlit cap̃ securum ad fortuitis causib. In sup
corletificat. colorẽ rubificat. ligua redlit expeditã lib̾at
acuris.hoĩe facit audace ⁊ excitat ad oĩa appectitũ ⁊ młta
alia boã facit.uinũ aũc qñ sumitur habũdant in magͦ
quatitate tc̃ ħ mala cunsecũtur deobscurat intelletũ
impedit sensũ curbat cerebrũ debilitat uututẽ nalem¬
gn̾at obliuice. ledit cẽs quiq quib regit̾ ⁊ dispoĩtur
tota opato corporis.fugat appetitũ.debilitat omes ca¬
tenas corporis ⁊ u̾ituras. gnͣat tremorẽ m̾brorũ ⁊ lipi¬
tudinẽ oculorũ. accẽdit collera. destruit epar qr redicciꝰ
sanguine grosiorẽ ⁊ cordis colorẽ denigrat ⁊ exinde ꝓuc¬
nit timor. hettor ⁊ tremor.sõpnii locutio. fantascice uisio¬
nes. corupto oris. debilitato geĩta liũ. destrucõ sensus.
abominaco stoaci. distẽpat coplexioe.gnͣat corporis ⁊¬

Expanded text:
coquit et perducit ipsum purificatum ad omnia membra que temperato, et reddit capud securum a fortuitis casibus, insuper cor letificat, colorem rubificat, linguam reddit expeditam, liberat a curis, et hominem facit audacem, et excitat ad omnia appetitum, et multa alia bona facit. Vinum autem quando sumitur habundanter in magna quantitate, tunc hec mala consequntur: obscurat intellectum, et inpedit sensum, et turbat cerebrum, debilitat virtutem naat oblivionem, ledit omnes 5 sensus quibus regitur et disponitur tota operacio corporalis. fugat appetitum, debilitat cathenas corporis et juncturas. generat tremorem membrorum, et lippitudinem oculorum, | accendit coleram, destruit epar quia reddit ejus sanguinem grossiorem, et cordis cruorem denigrat. Ex inde proveniunt timor et horror, tremor, sompnilocucio, fantastice visiones, corrupcio coloris, debilitacio genitalium, destruccio seminis, ﻿ ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ omĩb biis frequetata ꝑ scu̾antia.qr ħẽ deorigialib uc¬
torie. uñ dicitur ꝙ uictoria ñ ꝓueĩt dealiquib nisiprius uicãt̃
soĩs t̾ibilib q sũt de nuo supãtium ⁊ uicenciũa ẽ que¬
dã cautela pducẽs ad ꝓpoĩtũ ⁊ unũ exfundam̃tis p̾lioꝵ
⁊bẽas loca det̾mĩata ꝑata ĩ aliquo locorũ exertitus ad su
multiplicata ⁊̃ aĩalia portãtia munitões ⁊ castra pugͣy¬
tia utpote elephãtes qr ualde sut t̾ibiles ⁊ aĩalia uelocis¬
sima ut pote dromedarios ĩquib ẽ spes fuge ⁊ ĩnoci¬
tate ⁊ qiͣ castrũ.Siło debes inpugnare ĩcastelato utere
instrĩs ꝓiciẽtib lapides utpote in achinis ⁊ młti plica

Expanded text:
e originalibus victorie. Unde dicitur quod victoria non provenit de aliquibus, nisi prius vincantur sonis terribilibus, quia sunt de numero superancium et vincencium. Et est quedam cautela perducens ad propositum unbeas loca determinata parata in aliquo locorum excercitus ad suMultiplica eciam animalia portancia municiones et castra pugnancia, utpote elephantes, quia sunt valde terribiles, et animalia velocissima utpote dromedarios, in quibus est spes fuge in necessitate et quasi castrum. Si vero debes pugnare in castella2, utere instrumentis proicientibus lapides, utpot
Abbreviated transcription (Latin):
plica machinas discurẽtes ⁊ uoces oribiles. qr ħ sũt forti¬
tudo ⁊ uͥcus corũ ꝗtecũ sũt ⁊ durabilitas ad eorũ ꝓpoĩtum
⁊timor ac dĩsio inimicis. Et utere.an .t. ꝓcerib duisis gñib¬
ba.alii uõ deputati addiscurendũ. Et qñ ueĩt accies ad p̾liã¬
dũ mite cũ cis forma speciosima ⁊ tures ligneas in quib sĩc
annati sagitanii mitẽtes misilia ardentia ⁊ uidei̾s eos crepidoᷤᷤ
⁊ deficiẽtes ꝯforta corda eorũ ⁊ ꝑducas ad ꝑscu̾antiã usadi¬
huc. Itẽ ordĩa acies tuas sicut p̾misimus ⁊ ut seꝗtur. cõstitu¬
e ergo addesterã gꝰ pcuciẽtium ⁊ ag̾diẽtiũ ⁊ adsinistra genuᷤ
lãceatorũ ⁊in corde seu ĩmedio gͦmitẽtiũ faces ardẽtes.⁊ ia¬
ciẽcium seu sagitãtiũ ⁊ soñatiũ noces oribiles ⁊ faciẽtiu
motus diu̾sos ⁊ sit sꝑ̃ suꝑeminẽs locus ubi cũ adu̾saris
p̾liab̾is. Ip̃i u̾o qñ pcipiẽc ħ instabũt ⁊ cũ instãtia cõabũ tur.

Expanded text:
plica machinas discurrentes,et voces horribiles. quoniam hec sunt fortitudo et virtus eorum qui tecum sunt et durabilitas ad eorum | propositum, et timor ac divisio inimicis. Et utere in tuis proceribus diversis generibba, alii vero deputati ad discurrendum. Et quando venerit acies ad preliandum, mitte cum eis formam speciosissimam et turres ligneas in quibus sint armati sagittarii mittentes missibilia ardencia. Et si videris eos trepidos vel deficientes, confirma corda eorum et inducas ad perseveranciam. Item, ordina acies tuas sicut premisimus et ut sequetur. Constitue ergo ad dexteram genus percuciencium et agrediencium, ad sinistrum vero genus lanceatorum, et in corde seu in medio genus mittencium faces ardentes et jacencium seu sagittancium et sonancium voces horribiles et faciencium motus diversos. Et sit semper supereminens locus ubi cum adversariis preliaberis: ipsi vero quando percipient hoc instabunt, et cum instancia conabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua inqua sũt rane ⁊ ẜpẽtes ⁊ alia aĩalia uenenosa ẽ ĩfi̾ma
sic̃ sũt aque palutres. Signa quidẽ bonarũ aq̃rum s̃ ħ leui¬
tas claritas albedo ⁊ bonus odor qn facile calefuit.⁊ facile
frigestũt. in talib ei deletatur nã. Aque uo salse ⁊ amare i¬
q̃ sut całe ⁊ gues qr stãt ⁊ no moueturaqr sol diu durat suꝑ
sca turicã tes duab t̾ris sũt całe ⁊ in firme q ñ cotinẽt in
se ꝑticũlas treas. Et potatõ aque frĩde stoaco ieiuno an pra¬
diu noc corpi. ⁊ astinguit igue̾ stoãci.potatõ uo eius post

Expanded text:
aqua, in qua sunt rane et serpentes et alia animalia venenosa, est infirma, sicut aque sunt palustres. Signa siquidem bonarum aquarum sunt hec: levitas, claritas, albedo, bonus odor, quando facile calefiunt et facile frigescunt, in talibus enim delectatur natura. Aque vero salse et ﻿ amare f sunt calide graves, quia stant et non moventur, quia Sol diu durat supescaturizantur in albis terris sunt calide et infirme, quia continent in se particulas terreas. Et potacio aque frigide stomacho jejuno ante prandium nocet corpori et extinguit ignem stomachi. Potacio vero p
Abbreviated transcription (Latin):
rigorẽ ⁊ cõtinẽtiam obẜuare uesit int̾ regẽ ⁊ subdictos distĩ¬
tio ꝑsoarum. Ram scriptũ est in libro esculapiorũ ꝙ illerex
est laudabił⁊ amadus qui a similat᷑ aquile dnĩanti inter
uł psetia regie maiestatis p̾sumat ĩuriam ppẽtrare uł oftẽ¬
sam fac̃c̃ comsiderãdum est quo aĩo inde fecit. anludẽdo ꝙ¬
quodl tibi cõplaceat⁊ hoĩes adgaudũ puocet. an in cõtem¬
ptũ et decoratde tue dignitatisSi pͥo mo leuit corigatursi¬

Expanded text:
rigorem et continenciam observare, ut sit inter regem et subditos distinccio personarum. Nam scriptum est in libro Esculapii quod ille rex est laudabilis et amandus qui assimilatur aquile dominanti inter vel in presencia regie magestatis presumat injuriam perpetrare vel offensam inferre, considerandum est quo animo illud facit, aut ludendo ut tibi complaceat et animos ad gaudia provocet, an in contemptum et dedecus tue dignitatis. Si primo modo, leviter corrigatur
Abbreviated transcription (Latin):
spensarum suꝑabat recdoitus ciuitatum ⁊ sic defficiẽtib
reddictib. ⁊ exp̃ reges extenderũt manus suas adres ⁊ red
deum excelsum głiosum. qui inmitẽs uentum calidun
a flux̃ eos uenĩeter. et in surexit pplłus contra eos ⁊noĩa
corum det̾ra penitus deleuerunt. Et nisi deus gloriossus
tus illud regnum. Scias itaꝙ ꝙ diuicie sunt causadoi̾¬
sitalis lit̾ra destruatur. Cauendũ ẽ itanimis a suꝑfiui¬
tate et suꝑ habundatia expenssarum. ut igitur ⁊ largitas¬
acquiratur stulta ⁊ supftua dõatio est utanda. Et de sba lar¬
torum nec reducere admemoriam donatiuua. sic̃ de gñe
inuiria. honorãdos bonoraẽ. uenerados uenerai. subueĩre
sin plicib. suplẽ defectus in ocẽtũ. salutatib responde. lĩgũa
reprimere. in uiria ad cp̃s disimulare. Et stulti stultia¬
am figere ingnorare. Doctiu ergo te que sẽp cõsueui docc̃e
⁊ in tuo pectõe seminare. gero itaq fiducia ꝙ illud doccumẽ

Expanded text:
pensarum | superabat redditus civitatum, et sic. deficientibus redditibus et expensis reges extenderunt manus suas ad res et reDeum excelsum et gloriosum, qui mittens ventum validum afflixit eos vehementer. Et insurrexit populus contra eos, et nomina eorum de terra penitus deleverunt. Et nisi Deus gloriosus etus regnum illud. Scias itaque quod divicie sunt causasi talis causa destruatur. Cavendum est itaque nimis a superfluitate et superhabundancia expensarum. Ut igitur tacquirantur, stulta et superflua donacio est vitanda. Et de substancia lartorum nec reducere ad memoriam donativa. Sicut de genere venerari venerandos, subvenire simplicibus, suplere defectus | innocencium, salutantibus respondere, linguam reprimere, injuriam ad tempus dissimulare. et stulticiam stulti fugere et ignorare. Docui ergo te que semper solebam docere et in pectore tuo seminare: gero itaque fiduciam quod documentum
Abbreviated transcription (Latin):
potentie in tlłctus nicħ est difficile ⁊ cõta sũt posibilia in
uia roĩs.St̃ ⁊ alii nõ minus stulti qui dicũt deũ cõta ꝓiu¬
le errãt dico igit ꝙ l quedam sint ncc̃io uetura tam̃ si p̾¬
siantur leuius tollantur ⁊ prudentius decliñatu ⁊ sic quo¬
damõ euit̾atur dico igitur ꝙ uẽtura sũt ꝓiusa ⁊ moricia
tia calida pindet indumẽta. carbones ⁊ ligna acquirunt
⁊ de aliis se p̾muniũt ⁊ pꝑ hoc ueniẽte yeme afrigore ñ¬

Expanded text:
potenciam intellectus nichil est difficile et cuncta sunt scibilia in via racionis. Sunt et alii non minus | stulti qui dicunt Deum , cuncta prele errant. Dico ergo quod licet quedam sint necessario ventura, tamen si presciantur levius tollerantur, prudencius declinantur, et sic quodammodo evitanturcalida, provident tegumenta, carbones et ligna adquirunt, et de aliis
Abbreviated transcription (Latin):
latid uocor qr uõ tuid facis magna claxe diceris im¬
uidis ppͥ famulẽtur eĩt dionides inp̃r.hocabatur cii
poss deiñ salius legib militare. Ex ħ exͦ p ꝙ iusticia
.d ẽẽ regũ in possidẽdo. It d ẽẽ eis paciẽtia in sbstinẽdo¬
iustas in crepatoes. It bñiuolẽciam ĩ bñfaciẽdo eis¬
quiste arguuit. Itẽ d eẽ iustia ĩ regnatib iusta statu¬

Expanded text:
latro vocor; quia tu magna classe, diceris imnidi populi famulentur, erit Dionides imperator. ris angustia, te fastus intolerabilis et inexplebilis avaritia, furem facit. Si fortuna mansuesceret, fierem forte melior. At tu quo fortunatior, eo nequior eris. » Miratus Alexander constantiam hominis eum merito arguentis: « Experiar, inquit, an fu
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊uitoriam suꝑ inimicis hr̃e. delicate uiuere.Sclaciũ
de instris musi corũ uid̾e.⁊ delectari in reb formosis legẽ
in libris delectabilib. audire cãtica lecticie cũ amicis
dillectis. In dui fulgẽtib ⁊ speciossissis uestib ⁊cõfere ẽ
sapiẽtib queredo dereb p̾titis ⁊ futuris. cõfortare uͥtu

Expanded text:
 victoriam super inimicos acquirere, delicate vivere, solaciari in instrumentis musicis, videre et delectari in rebus formosis, legere in libris delectabilibus, audire cantica leticie, esse cum amicis delectis, indui fulgentibus et speciosissimis | vestibus et conferre cum sapientibus querendo de rebus preteritis et futuris, confortare
Abbreviated transcription (Latin):
Caue ⁊ pͥcaue abomuĩ hoĩe infortunato ⁊ dĩnuto in aliqͦ
occłorũ ⁊ capłorũ ⁊ cũ ro tũdicate ułtus. Albedo uõ cor¬
mixta rubedĩ ⁊ fuscus color t̃patus ẽ cũ in tegritate
corporis ⁊ rectitudie stature ac medioctitate corporis
inpuicate ⁊ magnitudiẽ ⁊ ranitas u̾borũ nisi cũ ncc̃e

Expanded text:
Cave et precave ab homine infortunato et diminuto in aliquo oculorum et capillorum et cum rotunditate vultus. Albedo vero commixta rubedini est bona. Et fuscus color temperatus cum integritate corporis, et rectitudo stature ac capitis mediocritas in parvitate et magn
Abbreviated transcription (Latin):
sioĩs cũ miracuł iuuatinis p̾cet̾ris ex p̾dcis ꝓuenit.
nerũt ⁊ gloriati sũt imnꝗsitõe pulcritudis nãe in
hac scĩa. cuis ꝑfectõ atribuitur de nũo antiquorũ phy¬
lonoĩe sũmo doctori ⁊ magro phylosopƀye ⁊ reua i¬
eã ut incelligas discipuli si qde ypocratis sapiẽtis
depiserũt formã ciꝰ ĩꝑgameno ⁊ portau̾nt eã phylonoĩ
dicẽtes ꝯsid̾a hãc forãm ⁊ ĩdica nobis qͣlicates euis

Expanded text:
sionis cum miraculis juvativis pre ceteris, expredictis provenit. et gloriati sunt in inquisicione pulcritudinis nature in hacsciencia | cujus perfeccio attribuitur de numero ﻿ antiquorum Philimoni summo doctori et magistro phisonomie, et revera irgo te super eam ut intelligas. Discipuli siquidem Ypocratis sapientis depinxerunt formam ejus in pergameno et portaverunt eam Philimoni dicentes: Considera hanc figuram et indic
Abbreviated transcription (Latin):
uiu̾soruacum tibidãt diu̾sa signa ⁊ addiuersa dediã
sẽper ad meliorem et probabiliorem ꝑtem.Do gras¬
Completus est tractatus designis ⁊ morib nͣa lib

Expanded text:
niversorum, et cum tibi dant diversa signa et adversa, declina semper ad meliorem et probabiliorem. Completus est tractatus de signis et moribus.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ minꝰ lõgus nec minꝰ breuis. alb de clinãs ad rube¬
dinẽ. mũdi a spectus. capilli plani. mediocris nigrorũ
occłorũ declinãtiũ ad rotũditatẽ. mediocris ĩ sure ca¬
pitis. magnitudo colli. equał bñ dispoĩti.cuius hue̾ri
parũ declinãt. carẽtis camositate in clurib ⁊geib ⁊ tibi

Expanded text:
nimis longus nec nimis brevis, atque declinans ad rubedinem, mitis aspectus, capilli plani mediocriter, magnorum oculorum et declinancium ad rotunditatem, mediocris et mensurati capitis, magnitudine colli equalis bene dispositi, cujus eciam humeri parum declinant, carentes carnositate in cruribus e
Abbreviated transcription (Latin):
berbarũ et de earum utilitatib brcui tractatu
in sequc̃tib capłis det̾minabimus. In alus si¬
quidẽ libris nrͣis plene de ꝓprietatiblapidꝰ
et uinb erbarũ ⁊ natunis planctarum declara uimus.
⁊ io que nuc dicenda sũt deplanctis ⁊ lapidibꝰ quã tũ
ad presẽs opus sufficuĩt.S scire debes oalex̃. ꝙ sic̃ inpla
in la proib diu̾se repiũtur sp̃es ⁊ uututes. quarũ pulen¬
tudines ⁊ ntilitates pretio inexstiabali max̃ ⁊ pricipa¬
liter cõueiunt regie maiestati. decoratur regnum dia¬
demata lapidiln p̃tiosis quorui pulcritudine iusus in¬
uatur. aiis deletatur.dignitas ornatur.⁊ eorũ uitute g̃¬
uissĩe egritudures ⁊ corporib ẽpellutur.siñ quib paru

Expanded text:
herbarum, et de earum utilitatibus, brevi tractatu in sequentibus determinabimus. In aliis siquidem libris nostris plene de proprietatibus lapidum et viribus herbarum et naturis plantarum declaravimus, et ideo que nunc sunt dicenda de plantis et de lapidibus quantum ad presens opus sufficiunt. Set scire debes, O Alexander, quod ur species et virtutes, quarum pulcritudines et utilitates precio inestimabiles maxime et principaliter conveniunt regie magestati; decorantur regum diademata lapidibus preciosis, quorum pulcritudine visus juvatur, animus delectatur, dignitas ornatur; et eorum virtute gravissime egritudines a corporibus expelluntur, sine quibus parum
Abbreviated transcription (Latin):
meum loquens tecum exͥs enignatib atq signis. quia
cuconimtum ne liber preses ad manus ueniat in fide
uidicauit in meritos ⁊ indignos. Ego sane transcresor eẽm
diuinegre et fractor cellecstis secreti ⁊ occulte reuellactois
ea ꝑꝑ tibi sbatestatõe diuini udicii istud decego sacram¬
tum eomo quo michi est reuellatum. Scias igitur occu
⁊ malis futuris. dñs igitur te custodiat ⁊ me acõsili ab
omi opere in honesto post hec an omĩa ad tuam redu¬
co redueo re memoriam illud sa lu tiferum doccum̃e¬
denõccta te hre duo uiuamina susti ñtia regnum su¬
um. unum corũ est fortitudo uirorum quib tueatur et
conforter regnũ suũ ⁊ nõ hebit hoc nisi qn rector in rectis
adnator in ibdicts dñetur. ⁊ ip̃i stdicti uni formiter ob
litatur ⁊sb̾icitur potẽtia dñantis ⁊ regentis. et subdic¬
tidniantur. Et egoobstendam tibi cãm ꝑp quã induc̃

Expanded text:
meum, loquens tecum exemplis enigmaticis atque signis, quia meum, loquens tecum exemplis enigmaticis atque signis, quia timeo nimium ne liber presencium ad manus deveniat infidelijudicavit immeritos et indignos. Ego sane transgressor essem tunc divine gracie et fractor celestis secreti et occulte revelacionis. Eapropter tibi, sub attestacione divini judicii, istud detego sacramentum eo modo quo mihi est revelatum. Scias igitur quod gentibus et malis futuris. Dominus igitur custodiat te a consimili et ab omni opere inhonesto. Post hec autem omnia, ad tuam reduco memoriam illud salutissimum documende necessitate habere duo juvamina sustinencia regnum suum. Unum corum est fortitudo virorum quibus tuetur et confortabitur regnum suum, et non habebit hoc,nisi quando rector in rectis et dominator in subditis dominetur, et ipsi subditi uniformiter obelitatur et subicitur potencia dominantis et regnantis, et subditi dominantur. Et ego ostendam tibi causam propter quam
Abbreviated transcription (Latin):
grauitas etatis ⁊ tebilitasꝰ corbio me cutit tuen hãe¬
ꝗ redliderunt meporderosum ⁊ in chabilem adeundus.
pretea quod intogasti ⁊ scue desideras est archanũtrle ꝙ
hum. in a pectora uix potenit tollerare quo ergo potenint
mortalib pellib depingi.ld illuditaq ꝙ te ddecer inꝗrẽ.
michilicitum ẽ tratare me oportet ⁊ teneor exdebito .R¬
dere. sicur tu tencris ex debito discretois no cigere amea
amplius ex hoc sccreto ꝙ̃ tibi trado ex hoc libro. qr siatten¬
te rstudiose legens ⁊ intellexens ⁊ ad suũs queuriaoeo
scideras iliqd obstaculum.qr tantam gr̃am deus tiem¬
cõtullu intellectu ⁊ uelocitate ingenii ⁊ literatura scie mm
te ip̃m poteris ap̾hendere ⁊ figurare ⁊ inteligere totum
io ꝙ postulas edeceri. qr desidenium uoferientis uolunta¬
tis aperi et tibi uiam ad totum propoĩtum obtinendus
et ꝑducet te adfinem optatum dño concedente. Siusa sb¬
quidem subest quare tibi figuratiue reueuel secretum lo¬

Expanded text:
gravitas etatis et debilitas corporis circumvenerunt | et reddiderunt me ponderosum atque inhabilem ad eundum. Preterea quod interrogasti et scire desideras est archanum tale quod humana pectora vix poterunt tollerare; quomodo ergo possunt in mortalibus pellibus depingi? Ad illud itaque quod te decet inquirere et mihi licitum est tractare, me oportet et teneor ex debito respondere. sicut tu teneris ex debito discrecionis non exigere a me amplius ex hoc secreto quod tibi tradidi in hoc libro. Quia si attente et studiose legeris et intellexeris et ad plenum sciveriesideras aliquod obstaculum: quia tantam graciam Deus contulit tibi in intellectu et velocitate ingenii et literatura scienciateipsum poteris apprehendere et figurative intelligere totum illud quod postulas edoceri. Quia desiderium ferventis voluntatis aperiet tibi viam ad tuum propositum optinendum, et perducet te ad finem optatum, Domino concedente. Caquidem subest quare tibi figurative revelo secretum
Abbreviated transcription (Latin):
ũt etiam duo la pides preciosi mirabił uututis ꝗ
in ueniuntur in locis tẽbrosis. quorũ unus c̃alb
oꝑatões sũt ħ. Alboicipit a parere supaquis in ocasu solis
⁊pinanet infuꝑficie aquarũ us ad medietatẽ noctis. et
te incip̃ des cẽdere de orsum ⁊ in ortu soł ꝑueiet us ad ꝓfũ¬
dum. lapis uo nbens cõtranũ oꝑat̾.qr ĩcipit a partit ĩ¬
sum solis horũ laꝑidũ pͥetates sũt hoc sisũpsis delapide
rubro unũ pondus de tharra ĩ uno equo tui excrcitus
ꝑ cõttariũ qr nunꝙ̃ gignũt decc eũ tollaᷤ. ralet ergonis
tum ad ad insidias exercedas ⁊ ad opus epeititus ⁊ pͥc¬
tas isto lapidũ ẽħ. Si duolitigau̾int ad ĩuicem ⁊ pcati
lapis alb in ore alterius siꝑtinet sibi iusti a loqui tur
in cõtineti aliꝯqui obrntescet ꝙ̃ duu e in ore eius.la¬

Expanded text:
unt et duo alii lapides preciosi mirabilis virtutis qui inveniuntur in locis tenebrosis, quorum unus est alboperaciones sunt hee; albus incipit apparere super aquas in occasu solis et permanet in superficie aquarum usque ad medietatem noctis et tunc incipit descendere deorsum, et in ortu solis proveniet ad profundumsum solis. Horum lapidum proprietates sunt hee: si suspenderis de lapide rubeo unum pondus denarii in uno equo tui excercitusper contrarium quod nunquam hinnient donec eum tollas. Valent ergo multum ad insidias excercendas et ad opus excercitus. Proprietas istorum lapidum est hec: si duo litigaverint adinvicem, ponatur albus lapis in ore alterius; si ei pertineat justicia, loquetur incontinenti; alioquin obmutescit quamdiu fuerit in ore ejus. La
Abbreviated transcription (French):
que les barons ne le auoient pas
acuer ⁊ quil ce menuooient Il
apela uñ iour cestui Guinement
quil donnast lieu, alire des barons
car se il demoroit en france Il ac¬
eroistroit plus leur male uoulente
quil ne lapeticeroit car ades crois¬

Expanded text:
que les barons ne l'avoient pas à cuer et que il le menaçoient, apela I jor celi Guinement il donast lieu à l'ire des barons, car se il demoroit, il acroistroit plus leur malivolence que il ne l'apeticeroit, et la na