comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctus qđ sit p̃sentib idest coram oculis
qui sensus st̃ corporis. Prior qđ primꝰ
sit ordine. & primꝰ qͣsi p̃minens primꝰ
posteriorib. Potens reb late patens.
unde & potestas qđ pateat illi quȩ ꝙ.
uelit & nemo int̾cludat. nullꝰ obsistere
ualeat. Freopimꝰ p̾cȩteris opib copiosꝰ.
Pecunios tulliꝰ pͥmũ dictoeos refert. qͥ plurimã
pecunĩhabuissent. idest pecora. ita enĩ &
antiqui eos appellabant. Paulatim autẽ
ꝑ abusionẽ nom̃ aliud deuolutum est.
Peruicar ꝓprie dicit᷑. quia in ꝓposito suo ad
uictoriã ꝑseuerat. antiqui enĩ uiciã dice¬
bant quã nos uictoriã. credo qđ inde
dicit᷑ herba uitia. id est uictorialis.¬
Pernix a ꝑnitendo tractũ idest in conatib
pseuerando. alii ꝑnicem uelocẽ intelligt̃
pedib. nam ꝑnicitas pedũ est. ut. ꝑnicib
ignea plantis. sicut celeritas pennarũ est
ut. celeriq fuga sub sidera lapse. Piger

Expanded text:
ctus quod sit prae sensibus, id est coram oculis, ctus quod sit prae sensibus, id est coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui eos appellabant; paulatim autem per abusionem nomen aliud devolutum est. Pervicax proprie dicitur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. Antiqui enim vicam dicebant quam nos victoriam. Credo quod inde dicatur herba vicia, id est Pernix a pernitendo tractum est, id est, in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger,
Abbreviated transcription (Latin):
& tolerat. Perfectꝰ cui nichil iam adici
potest. huic nomini apud graminaticoᷤᷤ
comꝑatio ñ adicitur. quia si dixeris. ille
ꝑfectior est. iste ꝑfectus ñ erit. Pulcher
ab specie cutis dictꝰ. qđ est pellis. post ea
transit hoc nom̃ in genꝰ. nã pulchritu¬
do hominis aut in uultu est. ut os. hu
ebori decus. aut in linam̃tis. ut. te
tes delectabant. aut in ꝓceritate. ut.
supra est. Pellax a pellicendo. Perspicax
splendidus. eo qđ ꝑluceat. Perpetuus
ꝑennis ab eo qđ sit ppetuus annis. Presul
uocatus. qđ p̾est sollicitudine. Prepositꝰ
appellatꝰ ab eo. qd̾ sit subiectoꝵ ac famu¬
lantiũ ordinator uł rector. Patroni
a patrib dicti. qd huiꝰ modi affectum
clientib exhibeant. ut qͣsi patres illos
regant. Pedagogus est cui paruuli assi¬
gnantur grecũ nom̃ est. & est cõpositũ
ab eo qd pͥueros agat idest doceat. &
lasciuientẽ. refrenet ȩtatẽ: Presens di¬

Expanded text:
et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior est,' iste perfectus non erit. Pulcero ab specie cutis dictus, quod est pellis: postea transiit hoc nomen in genus. Nam pulchritudo hominis aut in vultu est, ut Virg. ebori decus. aut in lineamentis, ut Ctis delectabant,' aut in proceritate, ut Tsupra est. Pellax a perliciendo. Perspicax, splendidus, eo quod perluceat. Perpetuus. Perennis, ab eo quod sit perpetuus annis. Praesul vocatus quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus eo quod sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est; et est conpositum ab eo quod pueros agat, id est ductet et lascivientem refrenet aetatem. Praesens di
Abbreviated transcription (Latin):
nominatꝰ idest dicendo. nã orare dicere est
Obaudiens ab aure eo qd audiat imꝑantẽ
Ospes qđ ostio inferat pedem. ospes facilis
aptus. & ostiũ patens. unde & ospitalis
homo dicit᷑. Osor inimicꝰ ab odio dictus
sicut amator ab amore. & est generis cõ-¬
munis. Odibilis. od̾o habitꝰ. Obsitus
obsessꝰ. idest undiq insidiis conuallatꝰ.
Obscemꝰ impurȩ libidinis. a uitio obscu¬
ro dicit᷑. Obtunsus hebetior & obtusi¬
or. qͣsi ex om̃i parte tunsus. Obnixus
contranisus. & conabundꝰ obnixus.
qͥa obligatus est nexib culpȩ Oblacta¬
tor qͣsi cũ lacte cũ fraude. ut terentiꝰ
oblactare dictũ est. Obtrectator mali¬
gnus & qui obstrangulando efficien¬
doq ñ sinat quẽpiam pgredi & augesce¬
re. Orbus qd liberos ñ ha̾bet. & qͣsi oculis
amissis. Opifex qd opus faciat aliquod.
est enĩ. & incertoꝵ p̾uidet casus
Patiens est dictus apauendo.
Pauere enĩ ferire est: ꝑcutit᷑ enĩ

Expanded text:
nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, cum fraude, ut Terentiustem. Unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. est enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim
Abbreviated transcription (Latin):
dicendꝰ. Nuntiꝰ est qui nuntiat. & qd̾ nun¬
s nuntiꝰ ipse homo genere mascu¬
lino. id uͦ qd̃ nuntatur genere neutro.
ut hoc nuntiũ. & hȩc nuntia. Nutritor.¬
nazareus olim dicebatur qui scãm comam
nutriebat. & nichil contaminatũ conspi¬
ciebat. abstinens se a uino om̃iq sicera.
quę mentẽ ab integra sanitate ꝑuertit
a lege recessert̾. ut nosse possi mꝰ lingua
ebraicã omniũ linguarũ esse matremꝰ.
Nugigerulꝰ appellatus ab eo qđ sit turpis
nuntiꝰ. Negligens. qͣsi nec eligens.
Nepos dictus a quodã genere scorpionũ qͥ
natos suos consumit. excepto eo qui dorso
eiꝰ insederit. nam rursꝰ ipse qui seruatus
fuerit consumit patrẽ. unde homines qui
bona parentũ ꝑ luxuriã consumunt. ne¬
potes dicunt᷑. hinc qͦ nepotatio ꝓ luxuria
ponit᷑. qua certe quęq res consumuntur
Niger qͣsi nubiger. quia ñ sereno. s fusco
oꝑitur. unde & nubilũ diem tetrũ dicimꝰ.
Orator ab ore uocatꝰ a ꝑorando

Expanded text:
dem. Nuntius est et qui nuntiat et quod nunSed nuntius ipse homo genere masculino: id vero, quod nuntiat, genere neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. NazaraNazarnutriebat, et nihil contaminatum accipiebat, abstinens se a vino, omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertia lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Neglegens, quasi nec legens. Nepos dictus a genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. Orator ab ore vocatus, a perorando
Abbreviated transcription (Latin):
miũ: aut uetat. ut sacrarũ uirginũ nupti¬
as nulli petere liceat: aut punit. ut qui
cedem fecerit capite plectat᷑. eiꝰ enĩ p̾mio.
aut pęna. uita moderatur humana:¬
lit earũ metu humana coerceret᷑ audacia.
tutaq sit int̾ ꝓbos innocentia. & in ipsis
imꝓbis formidato supplicio refrenetur
rit autẽ lex honesta. iusta. fieri lex¬
possibilis scđ̾m naturã. & scđm consuetu¬
dinẽ patriȩ. loco. temporiq conueniens.
necessaria. utilis. manifesta qͦ ne aliqͥd
ꝑ obscuritatẽ in captione contineat. nullo
priuato cõmodo s ꝓ cõmuni ciuiũ utili
tate conscripta.xxII. De causis.
Iragma grecũ nomen est qđ latine dicit᷑
causa. unde & pragmatica negocia dicun
alligat. ne cui post ea sit liberii aut dissi¬
mulare. aut subtrahere se. unde & alliga¬
ti appellant᷑. Item testes dicti qđ testam̃to
adhiberi solent. sicut signatores qd̾ testa¬
mentũ signant¬
.xxiiii  De instrum̃tis

Expanded text:
mium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptimium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat; aut punit, ut: qui caedem fecerit, capite plectatur; ejus enim praemio aut poena vita moderatur humanat earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrenetur rit autem lex honesta, iusta, possibilis secundum naturam, secundum consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi citate conscripta. De causis . Πρᾶγμα Graecum est, quod Latine dicitur causa, unde et pragmatica negotia dicuntalligat, ne cui sit postea liberum aut dissimulare aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. Item testes dicti quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signant. De instrumentis
Abbreviated transcription (Latin):
leges dicunt᷑ ab his qui condiderunt. ut
consulares. tribuniciȩ. iuliȩ. corneliȩ. Nam
sub octauiano cęsare suffecti consules papiꝰ.
& pompeiꝰ legẽ tulert̾. quȩ a nominib eoꝵ
appellat᷑. papia. ponpeia. continens patrũ
premia ꝓ suscipiendis liberis. Sub eodẽ qͦ
imꝑatore falcidius tribunꝰ plebis legem
fecit. nequis in extraneis plus testamento
ligaret. quã ut quarta pars heredib suꝑ¬
esset. ex cuiꝰ nomine lex falcidia nuncupa¬
atura uͦ lex est quȩ de plu leg¬
rib simul reb eloquit᷑. Dicta autẽ a copia
rerũ. & qͣsi a saturitate. unde & saturas est¬
scribere. poemata uaria condere. ut oratii
iuuenalis. & ꝑsii. lex nouella .xuii. De¬
cõmertioꝵ st̃ ab insula rhodo cognomina¬
te. in qua antiquitꝰ cõmercatoꝵ usus fuit.
sunt leges priuatoꝵ qͣsi priuatȩ leges. nã
priuilegiũ inde dictũ qđ in pͥuato ferat᷑.
aut ꝑmittit aliqͥd. ut uir fortis petat prę¬

Expanded text:
leges dicuntur ab his qui condiderunt, ut consulares, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupasatura . ribus simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate: Unde et satyram scribere est poemata varia condere, ut Horatii, Iuvenalis et Persii; lex novella. Rhconmerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominatae, in qua antiquitus mercatorum usus fuit. es privatorum, quasi privatae leges. Nam privilegium inde dictum, quod inaut permittit aliquid, ut: vir fortis petat prae
Abbreviated transcription (Latin):
qui dulces nasci phibentur. si lacte mellito
eoꝵ sem̃ infundatur. Cucurbita. Apoperes.
Sanepepo. melipepo. Ocinũ. greca nomina
sunt. & origo eoꝵ latinis incerta. holus
molle. atriplex. brasica. olisatrũ. Nastur¬
cium. sapor appellauit. qđ acrimonia sui
nasum torqueat. fungi qd aridi ignem
acceptũ concipiant. fo̾s enĩ ignis ẽ. unde
& esca uulgo dicit᷑. qđ sit fomes ignis. &
nutrimentũ. Alii dicunt fungos uocatos.
qd sint ex eor genere quidã interemptorii.
unde & defuncti. Tuberam t̾rȩ tumor ꝓdit.
eaq causa nom̃ illi dedit. Uolui dicti qdđ
sint uolubiles. & rotundi. Asparagus qđ̃¬
sit spinosus. & asper frutex eiꝰ ex qͦ gignitur
habeat in summitatib rotunda seminum
capitula. Arboracea hoc ẽ lapsana. Lapistrꝰ
lappatica. hȩc in cibo sũpta stomachũ con¬
fortat. uenerẽ reprimit. Carduus.
Eruca qͣsi ueruca. qđ ignitȩ sit uirtutis. &
in cibo sepe sumpta ueneris incendiũ mo¬

Expanded text:
qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane pepo, melipepo, ocimum Graeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis est; unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque causa nomen illi dedit. Volvi appellati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutex eius, ex qua gignitur. quod habeat in summitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapistrus. Lapathia: haec in cibo sumpta stomachum confortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi uruca, quod ignitae sit virtutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium mo
Abbreviated transcription (Latin):
nena radices. nuces. lupini. eitrũ. apium.
ꝓsunt. s contra futurũ. ñ contra acceptum
uenenũ. unde & ap̃ ueteres ante alias epu¬
las hȩc solebant mensis apponere.
Lactuca dicta ẽ. qdđ abundantia lactis exu¬
beret. seu quia lacte nutrientes feminas
implet. hȩc & in uiris ueneris usũ coercet.
Lactuca agrestis. quã sarraliũ nominamꝰ
tofus: Cepa uocatur. quia ñ est aliud nisi
tantũ caput. Ascalonia nuncupata ex una
urbiũ palestinȩ quȩ ascalon dicit᷑. unde
priꝰ aduecta ẽ. Alliũ dictũ qđ oleat. Upicũ
appellatũ. qđ allii odorẽ habeat. Faselos
uocari aiunt a faselo insula greciȩ. ubi nꝰ
ꝓcul mons olimpus ẽ. Porrum cuiꝰ genera¬
sunt duo. capitatũ. & sectile. sectile paruũ.
capitatũ maiꝰ. Beta apud nos holeris
genꝰ apud grecos littera. Blitum genus
holeris. saporis euanidi. quasi uitis beta:
Cucumeres qđ̃ sint interdũ saporis amari.

Expanded text:
nena radices, nuces, lupini, citrum, apium nena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt; sed contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis adponere. Lactuca dicta est quod abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas inplet. Haec et in viris Veneris usum coercet. Lactuca agrestis est quam serraliam nominamus, ophus. Cepa vocatur, quia non aliud est, nisi tantum caput. 13. Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae, quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. 14. Allium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum, quod allii odorem habeat. Phaselus vocari aiunt, a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. 15. Porrum, cugenera, capitatus et sectilis; sectilis parvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari;
Abbreviated transcription (Latin):
da. cibo delectabilis. Rapa dicta a rapi¬
endo idest comp̃hendendo. est autẽ radice
amplior. napo sapore dulcior. & folio tenui
Napus a similitudine rapȩ uocatꝰ. nisi quod
foliis latior & radicis eiꝰ gustus subacrior ẽ.
nominis autẽ affinitas in utrisq. inde pene
cõmunes. quia utriꝰq semen in alterũ uicis¬
sim mutatur. nam rapa in alio solo ut emilia¬
nus ait ꝑ bienniũ mutat᷑ in napo. alio uero
napus transit in rapã. Napocaulis exduob
holerib compositũ nom̃ habet. quia dũ sit
sapore napo similis. ñ in radice s in tirso
conscendit ut caulis. Sinapis appellat᷑ qđ
foliis sit similis napis. Rafanũ greci. nos
radicẽ uocamꝰ. eo qđ totus deorsum nitit᷑.
dum reliqua holera in sũma magis ꝓsiliant.
cuiꝰ semine macerato quisqͥs manꝰ suas
infecerit. serpentes impune tractabit.
siquidẽ ex ipsiꝰ radice etiã ebur albescat.
in cibo qͦ uenenis resistit. nam contra ue¬

Expanded text:
da, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapida, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in alio solo, ut Aemilianus ait8, 2, per biennium mutatur in napum; alio vero napus transit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra ve
Abbreviated transcription (Latin):
qđ semꝑ ibi aliquid oriatur. nam
cũ alia t̾ra semel in anno aliquid
creet. ortus nunquã sine fructu ẽ. Holus
ab alendo dictũ eo qd primũ homines
holerib alerentur. antequã fruges &
carnes ederent. tantũ enĩ pomis arboꝵ
& holerib alebantur. sicut animalia
herbis. Caulis est generalit᷑ herbarũ
sus dicit᷑ qđ a terra sursũ conscendat.
ex quo deriuatũ est ut specialit̾ qđ dam
genꝰ olerũ caulis diceretur. quia tirsus
ipsiꝰ ampliꝰ cȩieris holerib coalescit. ⁊dest
crescit. est autẽ generale nomen. omnis
est enĩ sũmitas holerũ uł arboꝵ in qua
uigens uirtus naturalis ẽ. Malua ex par¬
te greco uocabulo appellat᷑. ario royma
Aysim. eo qđ molliendi aluum soluen¬
diq naturã habeat. cuiꝰ suco siqͥs oleo
mixto se punxerit. ab apib negatur fe¬
riri. folia eiꝰ ex oleo trita & imposita scor¬
pionib creduntur afferre torporem.
Pastinaca uocata qđ eiꝰ radix precipuus
pastꝰ sit hominis. est enĩ odoratu iocun¬

Expanded text:
 semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum sus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis est enim summitas olerum vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo app eo quod molliendi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucun
Abbreviated transcription (Latin):
ad terenda coliria. quadã utilitate natu¬
rali conueniens. Sienites circa sienem
uł thebas nascitur. trabes ex eo fecere regeᷤᷤ
Marmora autẽ quȩ in officinis rupibq gi¬
gnuntur. ex quib itasius diuersi coloris
maculis distinctus cuiꝰ primũ usũ insulȩ
ciclades dederunt. Lesbiꝰ liuidior ẽ paulo
huic. s & ipse diuersi coloris maculas
habens. Corintheus ammoniacȩ guitȩ¬
similis similis cũ uarietate diuersoꝵ
coloꝵ corintho primũ reꝑtus. ex quo co¬
lũnȩ ingentes liminaq fiunt. ac trabes.
Caristeum uiride optimũ. nom̃ ab aspectu
habens. eo qđ gratus sit his qui gemmas
sculpunt. eiꝰ enĩ uiriditas reficit oculos.
Numidicũ marmor numidia mittit. ad
cotẽ succũ dimittit croco simile̾. unde &
nom̃ accepit. non crustis. s in massa. &
liminũ usu aptũ est. Luculleũ marmor
nascitur in theo insula. cui luculꝰ consul
nomen dedit. qui delectatus illo primus

Expanded text:
ad terenda collyria quadam utilitate natuad terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. Syenites circa Syenem vel Thebas nascitur. Trabes ex eo fecere reges. Marmora autem, quae in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum repertus. Ex eo columnae ingentes liminaque fiunt ac trabes. Caristeum viride, optimum; nomen ab aspectu habens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos. Numidicum marmor Numidia mittit: ad cotem succum dimittit, 263 croco similem, unde et nomen accepit, non crustis, sed in massam et liminum usum aptum. 17. Lucullaeum marmor nascitur in Chio insula, cui Lucullus consul nomen dedit, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ rubeat purpura. Basanites ferrei colo¬
ris siue duricia. unde & nom̃ datũ est ei.
pura. Alabastritis lapis candidus int̾tin¬
ctis uariis colorib. ex quo eugłici illiꝰ un¬
guenti uasculũ fuit. Cauant enĩ hunc
ad uasa unguentaria. qm̃ optime seruare
incorrupta dicit᷑. Nascitur circa thebas
egr̃puias & damascũ syriȩ cȩteris candidior..
ꝓbatissimꝰ uero mindia. Parius candoris
eximii ligdinus cognomento. Hic apud
paron insulã nascitur. unde & pariꝰ nun¬
cupatus. Magnitudo eiꝰ est quȩ lances
craterasq ñ excedat. unguentis & ipse aptꝰ
Coralliticus masia reꝑtus mensura ñ ultra
cubitos binos candore ꝓrimos eboris ad
quandã similitudinẽ ediuerso niger
Alabandicus t̾rȩ suȩ nomine nuncupatꝰ.
purpurȩ aspectu similis. iste in oriente
igni liquatur. atq ad usum uitri fundit᷑.
Ihebaicus int̾tinctus aureis guttis inue¬
nitur in parte egẏptia scripta codiculis

Expanded text:
od rubeat ut purpura. Basanites ferrei colood rubeat ut purpura. Basanites ferrei coloris sive duritiae; unde et nomen ei datum est: a. Alabastrites lapis candidus, intertinctus variis coloribus, ex quo Evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nascitur, unde et Parius nuncupatus. Magnitudo eius, qua lances craterasque non excedat; unguentis et ipse aptus. Coralliticus in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad usum vitri funditur. Thebaicus interstinctus aureis guttis invenitur in parte Aegypti adscripta, coticulis
Abbreviated transcription (Latin):
genera ueniamꝰ ad marmora. Nam
inter lapides & marmora differentia ẽ.
Nam marmora dicuntur eximii lapides
qui maculis & colorib commendantur.
Marmor sermo grecus est a uiriditate uocatꝰ.
& quãuis postea & abii colores inueniant᷑
nomen tam̃ pristinũ a uiriditate retinu
erunt. Marmoꝵ colores & genera innume¬
rabilia sunt. ñ tam̃ om̃ĩa e rupib excidun¬
tur. s multa sub t̾ra sparsa sunt & precio¬
sissimi generis. sicut lacedemoniũ uiride
tium maculis simile est. unde & uocabulũ
sumpsit. Duo eiꝰ genera. molle candidum.
nigrũ durũ. augusteũ & tiberniũ. in egỹ¬
pto augusti & tiberii primũ principatu
reꝑta sunt. differentia eoꝵ ab ophite. cũ
illud ut prediximꝰ serpentiũ maculis sit
similĩ hec maculas diuerso mͦ colligunt
nã augusteũ undatim est crispũ inuerticeᷤᷤ.
tiberniũ sparsa ñ conuoluta canitie
Purpuritis ex egẏpto est rubens candidis
int̾uenientib punctis. nominis eiꝰ causa ẽ¬

Expanded text:
genera veniamus ad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea, et alii colores inveniantur: nomen tamen pristinum a vierunt. Marmorum colores et genera innumerabilia sunt. Non tamen omnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa sunt et pretiosissimi generis, sicut Lacedaemonium viride tium maculis simile, unde et vocabulum sumpsit. Duo eius genera: molle candidum, nigrum durum. Augusteum et Tiberium in Aegypto Augusti ac Tiberii primum principatu reperta sunt. Differentia eorum est ab ophite, quum illud, ut praediximus, serpentium maculis sit simile, haec maculas diverso modo colligunt. Nam Augusteum undatim est crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, canitie. Porphyrites in Aegypto est rubens, candidis intervenientibus punctis. Nominis eius causa qu
Abbreviated transcription (Latin):
centũ draginis appenditur. & est nom̃
grecũ. Talentũ autẽ suminũ pondus eẽ¬
phibetur in grecis. nam nichil est calco
minꝰ nichil talento maiꝰ. cuiꝰ uariu̾
apud diuersas gentes pondus habet᷑.¬
apud romanos enĩ talentũ est. septua¬
ginta duarũ librarũ. sicut plautꝰ osten¬
dit. qui ait. duo talenta eẽ centũ quadra¬
guita quatuor libras. Est autẽ triplex.
idest minor. medius. summnꝰ. Mmor
quinquaguata. mediꝰ septuaginta dua¬
rũ librarum. summꝰ centũ uiginti c̾stat.
Centenariũ numeri nom̃ est. eo qd̵ centũ
librarũ ponderis sit: qđ pondus ꝓpter
ꝑfectionem centenarii numeri. institue¬
runt romani

Expanded text:
centum dragmis appenditur, et est nomen centum dragmis appenditur, et est nomen grecum. Talentum summum esse pondus perhibetur in Grecis; nam nihil est calco minus, nihil talento maius; cuius varium apud diversas gentes pondus habetApud Romanos enim talentum est LXX duarum librarum, sicut Plautus ostendit, qui ait duo talenta esse centum quadraginta quatuor libras. Est autem triplex, id est, minus, medium, summum; minus quinquaginta; medium septuaginta duarum librarum; summum centum viginti constat. Centenarii enim numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit; quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani
Abbreviated transcription (Latin):
quasi semiassis. Quadrantẽ ebrei similit̃
codrantẽ uocant. & uocatur quadrans.
qd unciȩ quartã partẽ appendeat: Sicel
qui latino sermone siclus corrupte appel¬
latur. ebreum nomen ẽ. habens apud eos
uncie pondus. Apud latinos autẽ &grecos
quarta pars unciȩ est. & stateris medietas
dragnas appendens duas. unde cum in
litteris diuinis legit᷑ siclus. uncia ẽ. cum
uͦ in gentiliũ. quarta pars unciȩ ẽ. Uncia
dicta qđ uniuersitatẽ minoꝵ ponderũ
sua unitate unciat idest complectat.
Constat autẽ draginis octo. idest scripulis
uginti quatuor. Qđ ꝓinde legitimum
pondus habetur. quia numerꝰ scripuloꝵ
e horas diei noctisq metitur. uł quod
librã efficit duodecies cõputata. Libra
auodecĩ unciis ꝑficitur. & in de habetur
ꝑfecti ponderis genus. quia tot constat
anciis quot mensib annꝰ. Dicta autẽ
libra qđ̃ sit libera. & cuncta intͣ se ponde¬
ra p̾dicta concludat. Mna in ponderib

Expanded text:
quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in litteris divinis legatur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est conplectat. Constat autem dragmis octo, id est scripulis viginti quattuor. Quod proinde legitimum pondus habetur, quia numerus scripulorum eius horas diei noctisque metitur, vel quia libram efficit duodecies conputatus. Libra duodecim unciis perficitur; et inde habetur perfecti ponderis genus quia tot constat unciis quot mensibus annus. Dicta autem libra quod sit libera, et cuncta intra se pondera praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
& denarii pondꝰ argenti trib constans
scripulis. idest decem & octo siliquis.
Denariũ autẽ dictũ. quia ꝓ decem nũmis
imputat᷑. Solidum nuncupatũ. quia
nichil illi deesse uidet᷑. Solidũ enĩ uete̾s
integrũ dicebant & totũ: ipse qͦ nũmisma
Ab initio uͦ unũ nummisma unꝰ argenteꝰ
erat. hoc enĩ ab assyriis cepit. Dicunt
autẽ iudei qđ abraham in terra chanaan.
primꝰ hanc aduexerat formã. Solidum
apud latinos alio nomine sextula dicit᷑
qđ his sexuncia compleatur. hunc ut
diximꝰ. uulgus aureũ solidũ uocat. curꝰ
terciam partẽ ido dixerunt tremissem.
eo qd̾ solidũ faciat ter missꝰ. Sextula
bis assumpta. duellã facit. ter missa.
staterẽ reddit. Stater autẽ medietas
unciȩ est. appendens aureos tres. unde
& uocatus stater. qđ trib solidis stet.
hȩc & semiuncia. quia semis habet deun¬
cia. hȩc & semissis. qͥa ponderis semis est.

Expanded text:
 denarii pondus argentei, tribus constans  denarii pondus argentei, tribus constans scrupulis, id est, decem et octo siliquis. Denarius autem dictus, quia pro decem nummis imputatur. Solidus nuncupatur, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Proprie quoque nummisma Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sex uncia conpleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocant; cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae est, adpendens aureos tres; unde et vocatus stater quod tribus solidis stet. Haec et semuncia, quia semis habet de uncia. Haec et semissis, quia ponderis semis est,
Abbreviated transcription (Latin):
uirga est signata libris & unciis & uago
dicit᷑. Unicuiq autẽ ponderi certus est
modus. nominib ꝓpriis designatus
Calculꝰ minima pars ponderis. quarta
pars oboli est. constans lentis geminis
granis. Appellatur autẽ calculꝰ. qđ sit
paruulꝰ sicut & lapis calculꝰ. qui ad eo
minimꝰ est. ut sine molestia sui calcet᷑.
Siliqua uigesima qrͣta pars solidi ẽ ab arbori
cuiꝰ semen est uocabulũ tenens. Ceratim
oboli pars media est habens siliquam
unã & semis. hunc latinitas semiobolũ
uocat. Ceratim autẽ grece. latine siliqua
cornuũ int̾pretaturꝰ. Obolus siliquis
trib appenditur. habens ceratim duos.
calcos quatuor. fi̾ebat enĩ olim ex ere ad
instar sagutȩ. unde & nomen accepit
a grecis. hoc ẽ sagitta: Scripulus sex sili¬
quarũ pondere constat. Hic apud grecos
gramma uocat᷑. Scripulꝰ autẽ dictus
ꝑꝰ diminutionẽ a lapillo breui qͥ scrupꝰ
uocat᷑. Dragma octaua pars unciȩ est.

Expanded text:
virga est signata libris et unciis et vago virga est signata libris et unciis et vago rata. Unicuique autem ponderi certus est modus nominibus propriis designatus. Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et nomen a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus vocatur. Dragma octava pars unciae es
Abbreviated transcription (Latin):
onderum ac mensurarũ iuuat cogno¬
scere modũ. nam omnia corporalia
sicut scriptũ est a summis usq ad ima
in mensura. & numero. & pondere. dispo¬
sita sunt. atq formata. Cunctis enĩ cor¬
regit omnia. Pondus primꝰ moỹses
ebreis. primꝰ fidon arguis. ponderũ
rationẽ in grecia constituit. & licet alii
antiquiores extiterint. s iste hac arte
expientior fuit. Pondus dictũ. eo qđ in
statera libratũ pendeat. hinc & pensum
abusiue autẽ pondus libra una ẽ. unde
etiã dipondius dictus est. qͣsi duo pondera
qđ nom̃ adhuc in usu retinetur. Trutina
est gemina ponderũ lances eqͣli examine
pendens. facta ꝓpter talenta & centenaria
appendenda. sicut momentana ꝓ parua
modicaq pecunia. Hȩc & moneta uocata
idem & statera nomen ex numero habens.
qđ duab lancib & uno in medio stiło
librata ȩqualit᷑ stet. Campana. a regione
italiȩ nomen accepit. ubi primũ eiꝰ usus
reptus est. hȩc duas lances ñ habet. sed

Expanded text:
onderum ac mensurarum juvat cognoscere modum: nam omnia corporalium sicut scriptum est a summis usque ad vina ima, in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata . Cunctis enim corregit omnia pondus. Primus Moysesit. Primus Phidon Argivus ponderum rationem in Graecia constituit; et licet alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria adpendenda; sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Idem et statera nomen ex numero habens, quod duobus lancis et uno in medio stilo librata aequaliter stet. Italiae nomen accepit, ubi primum eius usus repertus est. Haec duas lances a non habet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sillogismi. ubi totiꝰ artis eiꝰ utilitas &
uirtus ostenditur. quoꝵ conclusio pluri¬
mũ lectorẽ adiuuat ad ueritatẽ inuesti¬
gandã. tantũ ut absit ille error decipiendi
aduersariũ. ꝑ sophismata falsarũ conclu¬
sionũ. Formubę cathegoricoꝵ idest p̾dica¬
tiuoꝵ sillogismoꝵ st̃ tres. Primȩ formulȩ.
modi st̃ noue. Primꝰ modus est. qͥ conducit

Expanded text:
syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus ostenditur; quorum conclusio plurimum lectorem adiuvat ad veritatem investigandam tantum, ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. Formulae categoricorum, id est praedicativorum syllogismorum, sunt tres. Primae formulae mo
Abbreviated transcription (Latin):
festũ est. Uirabile plane genꝰ oꝑis in unũ
potuisse colligi quicqͥd mutabilitas aut
uarietas humanȩ mentis in sensib exqui¬
rendis ꝑ diuersas causas poterat inueni¬
re. conclusũ liberũ. atq uoluntariũ in¬
tellectũ. Nam quocũq se conuerterit.
quascũq cogitationes intrauerit in aliqͥd

Expanded text:
festum est. Mirabile plane genus operis, – in unum festum est. Mirabile plane genus operis, – in unum potuisse colligi quicquid mobilitas ac uarietas humanae mentis in sensibus exquirendis per diuersas causas poterat inuenire, – conclusit liberum ac uoluntarium intellectum; nam quocumque se uerterit, quascumque cogitationes intrauerit, in aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
externa re sumttur ad faciendã fidem. ꝑsona
ñ qualiscũq est. quȩ testimonii pondꝰ habet.
ad faciendã fidem. s moꝵ ꝓbitate debet esse
laudabilis. Naturȩ auctoritas ẽ quȩ maxima
uirtute consistit. Testimonia multa st̃ quę
afferant auctoritatẽ. id est ingeniũ. opes. etas.
fortuna. ars. usus. necessitas. & concursio
rerũ fortuitarũ. Adictis factisq maioꝵ peti¬
tur fides. cũ priscoꝵ dicta factaq memorant᷑
Atorm̃tis fides ꝓbetur. post quȩ nemo credit᷑
uelle mentiri. Fa uͦ quȩ tractantur in tẽpo¬
re quia suis nominib plana st̃. diffinitio¬
ne ñ indigent. memoriȩ qͦ ocedendũ est.
Topica. oratorib. dialecticis. poetis. iurisꝑitis.
cõmuniter qͥdem argum̃ta p̃stare.S qnͣdo
aliqͥd specialit᷑ ꝓbant ad rethores. poetas.
iurisꝑitosq ꝑtinent. qnͣdo uͦ generaliter
disputant. ad philosophos attinere mani¬

Expanded text:
externa re sumitur ad faciendam fidem. Persona externa re sumitur ad faciendam fidem. Persona non qualiscumque est quae testimonii pondus habet ad faciendam fidem, sed morum probitate debet esse laudabilis. Naturae auctoritas est quae maxime virtute consistit. Testimonia multa sunt quae adferant auctoritatem: id est, ingenium, opes, aetas, fortuna, ars, usus, necererum fortuitarum. A dictis factisque maiorum petitur fides, cum priscorum dicta factaque memorantur. A tormentis fides praebetur, post quae nemo creditur uelle mentiri. Ea uero quae tractantur in tempore, quia suis nominibus plana sunt, definitione non indigent. Memoriae quoque condendum est, topica oratoribus, dialecticis, poetis et iurisperitis communiter quidem argumenta praestare; sed quando aliquid specialiter probant, ad rethores, poetas iurisperitosque pertinent, quando uero generaliter disputant, ad philosophos attinere mani
Abbreviated transcription (Latin):
lant nichil affore credunt. Quis omnem
hesꝑiam penitꝰ sua sub iuga mittat
A causis argumentũ est. qnͣdo consuetudi¬
ne faceres qđ uulgus seruoꝵ solet dolis ut
me deludereᷤ. Ab effectis argumentũ est.
A comꝑatione argumentũ est. qnͣdo ꝑ collo¬
cutione ꝑsonarum siue causarũ sententię
graiũ. Nos aliquid contͣ rutulos iuuisse
nefandũ est. Itẽ st̃ argum̃ta quȩ ducunt᷑
extrinsecꝰ quȩ greci tegnos idest artis exꝑtes
uocant. ut est testimoniũ. Testimoniũ uero
constat re. Hȩc diuidit᷑ in qnͥq modis. id est
unꝰ ex ꝑsona. scds ex naturȩ auctoritate.
dictis. factisq maioꝵ. quintꝰ ex tormentis.
Terciꝰ gͦ suꝑior modus qui est ex temporib.
in octo species diriuat᷑. primꝰ ingenio. scds̃
opib. terciꝰ etate. quartꝰ fortuna. quintꝰ
arte. sextus usu. septimꝰ necessitate.uiii. ꝯcursio
fortuitoꝵ. Testimoniũ ꝯmune: qd̾ ab aliqua

Expanded text:
lant, nihil adfore credunt, quis omnem lant, nihil adfore credunt, quis omnem Hesperiam penitus sua sub iuga mittant. A causis argumentum est, quando consuetudine faceres quod vulgus servorum solet, dolis ut me deluderes. Ab effectis argumentum est, A conparatione argumentum est, quando per conlationem personarum sive causarum sententiae rGraium, nos aliquid contra Rutulos iuvisse nefandum est? Item argumenta quae ducuntur extrinsecus, quae Graece ἀτέχνους, id est artis expertes vocant, ut est testimonium. Testimonium vero constat re. Haec dividitur in primo ex persona; secundo ex naturae auctoritate; dictis factisque majorum; quinto Tertius ergo superior modus, qui est ex temporibus, in octo species derivatur. Prima ingenio, secunda opibus, tertia aetate, quarta fortuna, quinta arte, sexta usu, septima necessitate, octava concursione fortuitorum. Testimonium omne est, quod ab aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
generali qͣstioni sidem species facit. ut. at
ñ sic phrigius penetrat lacedemona pastor:
steterant que in corpore graiũ. iliacis cãpiᷤ.
A differentia argumentũ est. qnͣdo ꝑ diffe¬
rentiã aliqua seꝑantur. ut uirgiliꝰ ñ dio¬
medis equos nec currũ cernis achillis:
A contrariis argumentũ dicit᷑. qnͣdo res di¬
screpantes sibimet opponunt᷑. ut uirgiliꝰ.
mortaline manu factȩ immortale carinȩ.
fas habeant. certusq incerta ꝑicula lustret
ȩneas: A consequentib argumentũ dicit᷑.
qñ appositã rem aliqͥd in euitabilit̾ conse¬
quitur. ut uirgiliꝰ. ñ ea uis animo nec
tanta suꝑbia uictis. Ab antecedentibus
argumentũ est. qnͣdo aliqua ex his q̃ priꝰ
gesta st̃ comꝓbantur. ut cicero ꝓ milone.
cũ ñ dubitauerit aꝑire id qd̾ cogitaue¬
rit. uos potestis dubitare quid fecerit
Arepugnantib argumentũ ẽ. qnͣdo illud
qđ obicitur. aliqua contͣrietate destruitur.

Expanded text:
generali quaestioni fidem species facit: 'At generali quaestioni fidem species facit: 'At non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor.' A steterunt quae in corpore Graium Iliacis campis.' A differentia argumentum est, quando per differentiam aliqua separantur – Vergilius: 'Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis.' A contrariis argumentum dicitur, quando res discrepantes sibimet opponuntur – Vergilius: 'Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant, certusque incerta pericula lustret Aeneas?' A consequentibus argumentum est, quando positam rem aliquid ineuitabiliter consequitur – Vergilius: 'Non ea uis animo, nec tanta superbia uictis.' Ab antecedentibus argumentum est, quando aliqua ex his quae prius gesta sunt comprobantur – Cicero pro Milone: 'Cum non dubitauerit aperire quid cogitauerit, uos potestis dubiA repugnantibus argumentum est, quando illud, quod obicitur, aliqua contrarietate destruitur,
Abbreviated transcription (Latin):
in trib diuisa st̃. Prima a toto. scda a par¬
te. tercia a nota: Argumentũ a toto. cum
diffinitio adhibet᷑ ad id qđ quęrit᷑. sicut
ait cicero. gła est laus recte factoꝵ mag¬
norꝙ in re publica fama meritoꝵ A partib
est argumentũ cum is qͥ se defendit aut
negat factũ. aut factũ esse in se defendit
A nota est argumentũ. cũ ex sui nominis
argum̃to aliquod elicitur. ut cicero. con¬
sulem in quã quęrebã. quẽ in isto magali
inuenire ñ poteram. Effecta argum̃ta
st̃ ꝗͣ quodãmodo ex aliis reb tracta
declinatur a nomine & fit uerbũ. ut cicero
uerrem dicit euersisse ꝓuintiam. uł nom
a u̾bo cũ latrocinari dicit᷑ latro. Nomen¬
est a nomine. Ut terentiꝰ. interceptio est
amentiũ. aut amantiũ. dum mͦ dist et
uniꝰ appellationis postremitas in alia uo¬
cis declinatione formata: Scd̃m argumen¬
tũ a genere est. cũ de eodem genere senten¬

Expanded text:
in tribus divisa sunt; prima a toto, secunda a parin tribus divisa sunt; prima a toto, secunda a parte, tertia definitio adhibetur ad id quod quaeritur, sicut ait Cicero: 'Gloria est laus recte factorum, magnorumque in republica fama meritorum.' A partibus est argumentum cum is qui se defendit aut negat factum, aut factum esse iure defendit. A nota est argumentum, cum ex ui nominis argumentum aliquod elicitur, ut Cicero: 'Consulem, consulem, inquam, quaerebam, quem in isto maiali inuenire non poteram.' Effecta argumenta sunt, quae quodammodo ex rebus aliis tracta declinatur a nomine, et fit verbum; ut Cicero Verrem dicit everrisse provinciam; vel nomen a verbo, cum latrocinari dicitur latro: aut nomen a nomine; ut Terentius: Inamentium, haud amantium; dummodo distet unius appellationis postremitas, in alia vocis declinatione formata. Secundum argumentum a genere est, cum de eodem genere senten
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ dicunt. id est ꝑ indigentiã pleni ex
eodẽ genere. ut si quęrat᷑ quid sit thresis.¬
& respondeat᷑. cui bisse deest. ut sitassis.
quilla libertas. fit & ꝑ uituperationẽ. quã
est filiꝰ. dñs ẽ. cui ẽ seruus. Quartadeci¬
ma species diffinitionis ẽ. quam greci¬
ut dies est. sol suꝑ terrã. nox ẽ. sol sub t̾ris
Scire autẽ debemꝰ p̃dictas species diffiniti¬
onũ topicis merito esse. sociatas. qm̃ inter
quȩdã argum̃ta st̃ positȩ. & ñ nullis locis
connumerant᷑ in topicis. nunc ad topica
ueniamꝰ. quȩ sunt argumentoꝵ sedes.
fontes sensuu̾. & origines dictionum¬
opica est disci¬
plina inueniendoꝵ argum̃toꝵ. Diuisio
topicoꝵ siue locoꝵ ex quib argumenta
ducuntur. triplex est. Nam alia in eo ipso
de quo agitur herent. alia quȩ dicuntur
effecta. quȩ quodã mͦ ex reb aliis tracta
noscuntur: alia quȩ assumunt᷑ extrinsecꝰ.
Argum̃ta quȩ in eo ipso de quo agit᷑ herent.

Expanded text:
per indigentiam pleni ex eodem genere dicunt. Ut si quaeratur quid sit triens, respondeatur: Cui bes deest ut sit assis. 13. quilla libertas. Fit et per vituperationem, quam est filius'. 'Dominus est, cui est servus'. Quartadecima species definitionis est κατὰ ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris'. Scire autem debemus praedictas species definitionum Topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenta sunt positae, et nonnullis locis commemorantur in Topicis. Nunc ad Topica veniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes sensuum Topica est disciplina inveniendorum argumentorum. Divisio topicorum sive locorum ex quibus argumenta ducuntur triplex est. 114 Nam alia in eo ipso de quo agitur herens: alia que dicuntur effecta, que quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur; alia que assumentur extrinsecus. Argumenta que in eo ipso de quo agitur herent,
Abbreviated transcription (Latin):
sermone designat. uno & singulari & qͦdãmͦ
quid illud sit in uno uerbo positũ uno u̾bo
aliud declarat. ut conticescere est tacere. Item
cũ terminũ dicimꝰ finẽ. aut populatas.
interp̃tamur esse uastatas. Sexta species
diffinitionis est. qu̾a g̾ei catadiaforan. nos
de eodẽ & de altero nominant. ut cũ quęrit᷑
quid int̾ sit inter regẽ & int̾ tyrannũ. adie¬
cta differentia qͥd uterq sit diffinitur. idest
rex est modestꝰ & temꝑans. trrannꝰ uͦ impiꝰ
& immitis. Septima species diffinitionis
est quã greci catametaforam latini ꝑ trans¬
lationẽ dicunt. ut cicero in topicis. litus ẽ.
qua fluctus eludit. Hoc uarie tractari po
test. Mlodo enĩ ut moneat. mͦ ut signet. mͦ
ut uituꝑet. mͦ ut laudet. Ut moneat. nobi¬
litas enĩ est uirtutis modoꝵ apud posteros
sarcina: Ut designet. apes est ars corporis.
Ut laudet. adolescentia est flos ȩtatis. Ut

Expanded text:
sermone designat uno ac singulari, et quodammodo sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos de eodem et de altero nominant, ut cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur; id est, rex est modestus et temperans, tyrannus vero inpius et inmitis. Septima species definitionis s, quam Graeci cata metaphoran, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua fluctest. Modo enim ut moneat, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est virtutis maiorum apud posteros sarcina'. Ut designet: 'Apex est arx corporis'. Ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis'. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
uersione qđ inutile sit contemnit. His
enĩ qualitatib express ac diffinitꝰ ẽ homo
Quarta species diffinitionis est. quȩ grece
hiporaficen latine a tullio descriptio no¬
minatur. quȩ adhibita circũitione dictoꝵ
factoꝵq rem quȩq sit. descriptione decla¬
rat. Querit᷑ enĩ qͥd auarus sit. qͥd crudelis.
qͥd luxuriosꝰ. & uniuersa luxuriosi. aua¬
ricrudelis. natura describit᷑. ut si luxuri¬
osum uolumꝰ diffinire. dicemꝰ. luxuriosꝰ
est uictꝰ ñ necessarii. s & sumptuosi. &
onerosi appetens. in deliciis affluens. in
libidine promptꝰ. Hȩc & alia diffiniunt
luxuriosũ. s ꝑ descriptionẽ diffiniunt.
quȩ species diffinitionis oratorib magis¬
apta est. quã dialecticis qͥa latitudines
habet. quȩ similitudo in bonis reb ponit᷑
& in malis. Quinta species diffinitionis est.
qu̾a greci catean telexin. latine aduerbiũ
dicimꝰ. Hȩc uocẽ illã de cꝰ notione quęxit᷑ alio

Expanded text:
versione quod inutile sit contemnit'. His versione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis adfluens, in libidine promptus. Haec et alia definiunt luxuriosum, sed per descriptionem definiunt. Quae species definitionis oratoribapta est quam dialecticis, quia latitudines habet. Haec similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio