comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dari: dum mͦ uł sic uenena mortifera elemosi¬
ne celata obumbratione tranffundat. Nã nec
uenator feram. nec auẽ auceps deciꝑet. uł ꝑiᷤ¬
cem piscator caꝑet: si aut ille laqueũ in aꝑto¬
ꝓponeret: aut iue hamũ in escam abscondi¬
tum ñ haberet. Omnino gͦ metuenda ⁊ ca¬
uenda ẽ hostis nequitia. ne qͦs aꝑta nequit
temptatione subuert̾e: latenter telo huius
ualeat trucidare. Neq enĩ elemosina repu¬
tanda ẽ. si pauꝑib dispenset᷑ qd̃ ex illicitiᷤ
reb accipitur: quia qui hac intentione male
accipit ut quasi bene dispenset: grauat᷑ po¬
dius quã iuuat᷑. Elemosina redemptoris nr̃i
ocłis illa placet. quȩ ñ de illicitis ⁊ iniquitate¬
nasteria aut xenodochia uł quod aliud con¬
struat᷑. mercedi non ꝓficit: qm̃ dum ꝑu̾sus
⁊ emꝑtor honoris in loco transmutitur. ⁊ a¬
lios ad sui similitudinẽ sub cõmodi datione
constituit: plura male ordinando destruit.

Expanded text:
erogari, dummodo vel sic venena mortifera elemosierogari, dummodo vel sic venena mortifera elemosinae celata obumbratione transfundat. Nam nec venator feram, nec avem auceps deciperet, vel piscem piscator caproponeret, aut ille hamum aesca absconditum non haberet. Omnino ergo metuenda et cavenda est hostis astutia, ne, quos aperta nequit temptatione subvertere, latenter telo saevius valeat trucidare. Neque enim elemosina reputanda est, si pauperibus / dispensetur, quod ex inlicitis rebus accipitur, quia qui hac intentione male accipit, ut quasi bene dispenset, adgravatur potius quam iuvatur. Aelemosina redemptoris nostri ocnasteria, aut xenodochia, vel quid aliud construatur, mercedi non proficit: quoniam dum perversus emptor honoris in locum transmittitur, et alios ad sui similitudinem sub commodi dilatione constituit, plura male ordinando destruit,
Abbreviated transcription (Latin):
consensus. Pura p̾ferat᷑ electio: ut ad sum mã
sacerdotii non suffragio uenditoꝵ ꝓuectꝰ. s d̾i
facinus. di donum uł precio cõparare uł uen¬
dere eugłica ẽ testis auctoritas: Templumgͥ
dñs ac redemptor nr̃ ingressus: cathedras uen¬
dentiũ columbas euertit. Quid aliud ẽ colũ¬
bas uendere. nͥ preciũ de manꝰ impositione
tribuit ueñdare: Quoꝵ sacerdotiũ ante dĩ
ocłos cadere. cathedraꝵ utiq patent̃ eu̾sione
signatum ẽ: ⁊ tñ exerit ad huc neqͥtie praui¬
tas uires suas. Nam cogit uendere qͦs decepit
ut emerent: & dũ ñ attendit᷑ qd diuina uo¬
ce precipit᷑. gratis accepistis. gratis date agi¬
tur ut crescat ⁊ geminata fiat in uno eodẽꝙ
ad faciem sunt praua subriꝑe: callide specie
quasi pietatis in iecta nitit᷑ subplantare.
Suadet quȩ forsitan debere ab habentibus¬
uident᷑ accipi: ut sit qd possit ñ habentib

Expanded text:
consensus, pura praeferatur electio, ut ad summa consensus, pura praeferatur electio, ut ad summa sacerdotii non suffragio venditorum provectus, sed Dei facinus sit Dei donum pretio comparare, vel vendere, evangelica testis est auctoritas. Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit. Quid aliud est columbas vendere, nisi pretium de manus impositione tribuit, venundare? Quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere cathedrarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere, quos decepit, ut emerent, et dum non attenditur, quod divina voce praecipitur: 'Gratis accepistis, gratis date', agitur, ut crescat et geminata fiat in uno eodemque ad faciem sunt, prava surripere, callide specie quasi pietatis iniecta nititur subplantare, suadetque forsitan debere ab habentibus accipi, ut sit quod possit non habentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsymoniacã heresim conferant᷑.⁊ uehem̃ti
tedio meroris afficim᷑. si in eccl̃iasticis officiis
quẽquã habet locum pecunia: & fit scłare qd̵ sa¬
crum ẽ. Quicũq gͦ hoc pretii studet datione ꝑci¬
concupiscit. Quid scilicet qͥd ꝑ hoc alind geritur
nͥ ut nulla de actu ꝓbatio. nulla sollicitudo de
morib. nuilla sit de uita discussio: s ille solũ¬
m̃ dignus qui dare preciũ suffecerit estimetur:
Ex quare si recti libraminis examine pensetur.
tis atripe. eoipse magis qd̾ honorẽ querit in¬
dignus ẽ. Sicut aũis qui inuitat᷑ rennuit. qͦsi¬
tus refugit. sacris ẽ altarib ãmouendꝰ. sic qui
ultro ambit uł importunũ se ingerit. ẽ ꝓcul
dibio repellendus. Nam qui sic nitit᷑ ad altiora
conscendere. qͥd agit ñ ut crescendo decrescat: ⁊
ascendendo exterius. interius in ꝓfunda descen
sinceritas uigeat: sit simplex sine uenalitate

Expanded text:
per Simoniacam haeresim conferantur Et vehementi per Simoniacam haeresim conferantur Et vehementi toedio moeroris afficimur, si in ecclesiasticis officiis quemquam habet locum pecunia, et fit saeculare quod sacrum est. Quicunque ergo hoc pretii studeat datione perciconcupiscit. Quid scilicet? quid per hoc aliud agitur, nisi ut nulla de actu probatio, nulla sollicitudo de moribus, nulla sit de vita discussio: sed ille solummodo dignus, qui dare pretium suffecerit, aestimetur? Ex qua re si recti libraminis examen pensetur, tis arripere, eo ipso magis, quod honorem quaerit, indignus est. Sicut autem is qui invitatus renuit, quaesitus refugit, sacris est altaribus admovendus: sic qui ultro ambit vel importune se ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora conscendere, quid agit, nisi ut crescendo decrescat, et ascendendo exterius, interius ad profunda descesinceritas vigeat, sit simplex sine venalitate
Abbreviated transcription (Latin):
inanis illecti. ex laico repente habitu.
sacerdotii honorẽ arripiunt:⁊ qd̾ dice
pudet.⁊ graue tacere ẽ. regendi rectores
⁊ qui docendi st̃ rectores. nec erubescunt
uideri nec metuunt. Ducatũ animaꝵ im-¬
ri sunt. Nam dum dux exercitꝰ ñ nisi la
bore ⁊ sollicitudine exꝑtus eligit᷑: qualeᷤᷤ
animaꝵ duces ẽẽ debent. qui epi scopat᷑
culmen immatura cupiunt festinatio¬
ne conscendere: Huius saltẽ rei cõpara¬
dionẽ considerent: ⁊ aggredi repente in¬
exptos labores timeant: ne cȩca honceiᷤᷤ
ambitio & ipsis inpena sit. ⁊ aliis pesti¬
fera erroris semina iaciant: quippe qui ñ
didicere qd doceant. Ainde pat̾no salutan¬
des affectu petimꝰ p̃cellentissimi filii. ut
satio. nulla contra animã urãm suggestio
ht̃. qͥ qd̃ potest corrigere. negligit em̃dare.
nensi. Nuncio apud uos olim discurrente uul¬
gatum ẽ. qd̃ in galliaꝵ partib sacriordines

Expanded text:
inanis electi, ex laico repente habitu inanis electi, ex laico repente habitu sacerdotii honorem arripiunt, et, quod dicere pudet et tacere grave est, regendi, rectores, et qui docendi sunt, doctores, nec erubescunt videri, nec metuunt. Ducatum animarum imri sunt. bore et sollicitudine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant qui episcopatus culmen immatura cupiunt festinatione conscendere? Hujus saltem rei se comparatione considerent, et aggredi repente inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera erroris semina jaciant, quippe qui non didicere quod ipsi doceant. Proinde paterno salutantes affectu, petimus, praecellentissimi Filii, s excusatio, nulla contra animam vestram suggestio pam habet, qui quod potest corrigere negligit emendare.nensi : « Nuntio apud nos olim discurrente vulgatum est, quod in Galliarum partibus sacri ordines
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ culꝑa quoꝵ magis int̃cessionib
uiuari debuerat p̃grauat᷑. Si enim is
dignus sacerdotio credit᷑ cui ñ actionis
merita. s p̃mioꝵ copia suffragant᷑ restat
ut nichil sibi in honores eccłiasticos gra¬
uitas. nicħ defendat industria. s tantũ
auri ꝓfanusamor obtineat. Et dũ uitia
honore munerant᷑. in locũ ultoris is
qͥ forte fuerat ulciscendus ad ducit᷑: atꝙ
hinc sacerdotes ñ ꝓficere s ꝑire potiꝰin¬
dicant᷑. Uulnerato nãq pastore qͥs curã¬
dis ouib adhibeat medicinã. Aut qͣn¬
do ppłm orationis clipeo tueat᷑: q̃ iaculis
se hostiũ feriendũ exponit: Aut qualẽ
de se fructum ꝓductuꝵꝰ ẽ. cuius radix
graui peste infecta ẽ: Maior gͦ metuen¬
da ẽ locis illis fore calamitas. uͥ tales in¬
quidĩ in se magis iracundiã ꝓuocent. ꝗͣ
ꝑ semetipsos ppłiꝰ placare debuerant Nec
hoc ꝙͦ malũ sollicitudo nr̃a patit᷑ negli¬
genter omittere: qd̾ quidã instinctu glȩ

Expanded text:
 culpa, quorum magis intercessionibus juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nihil defendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat; et dum vitia honore munerantur, in locum qui fortasse fuerat ulciscendus, adducitur, atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clippeo tueatur, qui iaculis se hostium feriendum exponit? Aut qualem de se fructum producturus est, cuius gravi peste radix infecta est? Maior ergo metuenda est locis illis fore calamitas, ubi tales inqui 82 Dei in se magis iracundiam provocent, quam per semetipsos populis placare debuerant. « Nec hoc quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter omittere, quod quidam, instinctu gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm com̃pellit. ut ext̾iorẽ ritũ legis re¬
uocet. ⁊ sibi uideoꝵ ꝑfidiã subdat: coli
uult sabb̃m. Hoc enim quõd ꝑ ꝓpħam
bati. tãdiu teneri potuit: qͣndu legem
licuit iuxta litterã custodire. At postquam
hoc de sabbato eẽ seruandũ: dicat necesse ẽ
dẽ carnalia sacͥficia ꝑsoluenda. Dicat p̃cep¬
tũ qͦq de circũcisione corꝑis adhucusq reti¬
nendum: s contra se paulũ apł̃m audiat
dest. Nos itaꝙ hoc qͦd de sabb̃o dictũ ẽ sꝑua-¬
lit̃ accipimꝰ: sp̃ualiter retinemꝰ. Sabbatum
cem fidei cognoscit: sipeccata concupiscentiȩ
ad mentẽ ꝑ ocłos trahit: in die sabbati onera
ꝑ portas introducit. Nongͦ in die sabbati
onera ꝑ portas introducimꝰ: si in redẽpto¬
ris nr̃i grã constituti. pond̾a peccati ad ani¬
mam ꝑsensus corꝑeos ñ trahamꝰ. Nam is
denidñs acredẽptor nr. multa in die sabb̃i
legitur oꝑatus: itaut iudeos reprehend̾et

Expanded text:
populum compellit, ut exteriorem ritum Legis repopulum compellit, ut exteriorem ritum Legis revocet, et sibi Judaeorum perfidiam subdat, coli vult Sabbatum. Hoc enim quod per prophbati : tandiu teneri potuit, quamdiu Legem licuit juxta litteram custodiri. At postquam hoc de Sabbato esse servandum, dicat necesse est etiam carnalia sacrificia persolvenda; dicat praeceptum quoque de circumcisione corporis adhuc usque retinendum. Sed contra se Paulum apostolum audiat dest . Nos itaque hoc quod de Sabbato scriptum est spiritaliter accipimus, spiritaliter retinemus. Sabbatum cem fidei ejus agnoscit, si peccata concupiscentiae ad mentem per oculos trahit, in die Sabbati onera per portas introducit. Non ergo in die Sabbati per portas introducimus onera, si, in Redemptoris nostri gratia constituti, pondera peccati ad animam per sensus corporeos non trahamus. Nam idem Dominus ac redemptor noster multa in die Sabbati legitur operatus, ita ut Judaeos reprehenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ad huo pubesceremꝰ ocłis nrĩs conspeximi.
mercimonia detulissent. nũꝗͣ pontificalib
alloquiis fruerent᷑: nũꝙͣ obtutib apl̃icis po¬
tirent᷑. s extra uelũ longissime porticus. ñ
qͥdem in scamnis. s in marmoreo pauim̃to
residentes. suscepta precia numerabant: ne ui¬
delicet uiderent᷑ aliqͥd demanu pontificis ac¬
cepisse. Nam reuerende memorie nicholaus
pontifex arseniũ qͦndã hortane ciuitatis ep̃m.
iudaicas tunc pͥmũ pellicias intͦducere mo¬
lientẽ. adeo aduersatꝰ ẽ: ut ei palatinam
ꝓcessionẽ uellet adimere: nisi suꝑstitiose gen-¬
tis uestib abiurando cũ sac̾dotalib infulis
p̃cursores obseruari deb̾e sabbatum p̃dicanteᷤ:
nit ad me quosdłã ꝑuersi sp̃s homines. prarsa
int̃ uos aliqua ⁊ sc̃ẽ fidei aduersa seminasse:
ita ut die sabbati aliqͥd oꝑari ꝓhiberent.
faciet oꝑe custodiri: Quia enĩ mori se
⁊ resurgere simulat: Baberi in uenerati¬
one uult dñicum diem. Et qͥa iudaizare

Expanded text:
dum adhuc pubesceremus, oculis nostris conspeximus, mercimonia detulissent, numquam pontificalibus alloquiis fruerentur, nunquam obtutibus apostolicis potirentur, sed extra velum longissimae porticus, non quidem in scamnis, sed in marmoreo pavimento sedentes, suscepta pretia numerabant, ne videlicet viderentur aliquid de manu pontificis accepisse. Nam reverendae memoriae Nicolaus pontifex, Arsenium, quondam Hortanae civitatis episcopum, Judaicas tunc primum peliicias introducere molientem, adeo aversatus est, ut ei palatinam processionem vellet adimere, nisi superstitiosae gentis vestes abjurando, cum sacerdotalibus infulis Antichristi praecursores observari debere sabbatum praedicantes, rvenit ad me quosdam perversi spiritus homines, prava inter vos aliqua, et sanctae fidei adversa seminasse, ita ut die sabbati aliquid operari prohiberent. faciet opere custodiri. Quia enim mori se simul et resurgere simulat, haberi in veneratione vult diem Dominicum. Et quia Judaizare
Abbreviated transcription (Latin):
pellationis uerbũ. unuiersalẽ me papã dicẽ¬
des impͥmere curastis. Qd peto dulcissima st̃i
qd̃ alteri plusquã ratio exigit p̃bet᷑. Ego
um ꝑdere cognosco. Meus nãq honor est.
honor uniu̾salis eccłie. Aleus honor ẽ: frm
meoꝵ solidus uigor. Tunc ego uere honorat᷑
sum: cũ singłis quibꝙ honor debitus ñ ne
gatur. Si enĩ me uniuersalẽ papã ur̃a sc̃ĩtaᷤᷤ
dicit: negat se hoc ẽẽ qd me fatetur uniu̾sũ.
S absit hoc. Recedant uerba quȩ uanitatẽ
inflant: caritatẽ uilnerant. Et quidẽ in scã
calcidonensi synodo. atꝙ post a subsequentibꝰ
patͥb. hoc detessorib meis oblatũ ur̃a scĩtaᷤᷤ
nouit: s tñ nullus eoꝵ hoc unqͣ uocabu¬
lo uti potuit: ut dum in hoc mundo hono¬
rem sacerdotum diligerent omĩum: apud
omipotentẽ custodirent suũ. Explicit lib̾¬

Expanded text:
pellationis verbum, universalem me papam dicenpellationis verbum, universalem me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi ahitur quod alteri plusquam ratio exigit praebetur. Eum perdere cognosco. Meus namque honor est, honor universalis Ecclesiae, meus honor est, fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor debitus gatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant Et quidem in sancta Chalcedonensi synodo, atque post a subsequentibus Patribus hoc decessoribus meis oblatum vestra sanctitas novit. Sed tamen nullus eorum uti hoc unquam vocabulo voluit; ut dum in hoc mundo honorem sacerdotum diligerent omnium, apud omnipotentem Deum custodirent suum. Proinde deb
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã totus mundꝰ caꝑe uix poterat. in
unius sepulchri angustia facile collocat᷑
Post cuiꝰ paulatim discessũ. cũ imꝑator mau
cẏriaco qui ioħi successerat suaderet. ne ꝓ
causa tã friuoli nominis gregorio laboraret
ipse tamdiu pontificatus siu auctoritatib
restitit: quousq pestem uniuersalis noĩs
ab ipsus c̃ subdolis adulatoꝵ labiis penitꝰ
abstulisset. Quappt̃ eulogio patͥarche alexan¬
drino post aliqua seribens ait. Indicare
ur̃a beatitudo statuit iam se qͥb dã ñ scri-¬
bere. suꝑba uocabula quȩ ex uanitatis ra-¬
dice ꝓdierunt: ⁊ mͥ loquitur dicens sic̃ iussi¬
stis. Quod uerbũ uissionis peto ameo au¬
ditu remouere: quia scio qͥ sũ. qui estis.
Loco enĩ mͥ fr̃ estis morib pat̃. Nongͦ uissi.¬
dixinec mͥ uos. nec cuiꝙͣ alteri. tale aliquid
scribere debere. Et ecce in p̃fatione epłe qmͣ
ad meipsũ qui ꝓhibui direxistis: suꝑbe ap¬

Expanded text:
superbiam totus capere mundus vix poterat, in superbiam totus capere mundus vix poterat, in unius sepulcri angustia facile collocatur. Post cujus paulatim discessum, cum Mauricius imCyriaco, qui Joanni successerat, suaderet ne pro causa tam frivoli nominis Gregorius laboraret, ipse tandiu pontificatus sui auctoritatibus restitit, quousque pestem universalis nominis ab ipsis etiam subdolis adulatorum labiis penitus abstulisset. Quapropter Eulogio, patriarchae Alexandrino, post aliqua scribens, ait: « Indicare vestra beatitudo studuit, jam se quibusdam non scribere superba vocabula, quae ex vanitatis rai caritas loquitur dicens: 'Sicut iussistis'. Quod verbum iussionis peto a meo auditu removeri, quia scio qui sum et qui estis: loco enim michi fratres estis, moribus patres». Insdixi, nec mihi vos, nec cuiquam alteri tale aliquid scribere debere, et ecce in praefatione epistolae, quam ad meipsum qui prohibui direxistis, superbae ap
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ dñi pontificiũ gerens. missaꝵ sol¬
iemnia frequentissime celebrarat. sine sacer¬
dotalib nequaꝙͣ eẽ uestib potuisse. Si aũ dr
qd tunica ⁊ dalmatica. qͥa pontificalia st̃ in¬
dum̃ta utraq scũiohannis credi debeant: con¬
siderandum ẽ. quia gregorus ioħi ab̃b̃i non
dalmaticã s tunicam nominarit. Qui si dal¬
maticam qͦ sc̃i ioħis fuisse sentiret: eiꝰ tunica
querens. consequent̾ habere se ipsiꝰ dalma¬
ticam ñ taceret. Hec de scĩ ioħis uestib. de qͥb
a quãplurimis dubitat᷑. me utcũq in beati
gregorii gestis inseruisse sufficiat. Cecerũ
iohes constantinopolitans hipocrita. qui ab
uniuersalis nominis ambitione conuerti
multis t̃giuersationib recusabat. uixta eiꝰ¬
dem patris ꝓpħ̾iam. iudicia dñi suꝑ se iugi¬
lare cognoscens. post ñ multi temꝑis spaciũ
subita morte defungit᷑: ⁊ cuio ambitiosam

Expanded text:
passionem Domini pontificium gerens, missarum solpassionem Domini pontificium gerens, missarum solemnia frequentissime celebrabat, sine sacerdotalibus esse nequaquam vestibus potuisse. Si autem dicitur quod tunica et dalmatica, quia pontificalia sunt indumenta, utraque sancti Joannis credi debeant, considerandum est quia Gregorius Joanni abbati non dalmaticam, sed tunicam nominarit: qui si dalmaticam quoque sancti Joannis fuisse sentiret, ejus tunicam quaerens, consequenter habere se ipsius dalmaticam non taceret. 60. Haec de sancti Joannis vestibus, de quibus a quamplurimis dubitatur, me utcunque in beati Gregorii gestis inseruisse sufficiat. Caeterum Joannes Constantinopolitanus hypocrita, qui ab universalis nominis ambitione converti multis tergiversationibus recusabat, juxta ejusdem Patris prophetiam judicia Domini super se vigilare cognoscens, post non multi temporis spatium subita morte defungitur; et cujus ambitiosam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ melius eumdẽ ep̃m qui eã habet. cũ cle¬
ricis suis ⁊ cum ipsa ad me transintitere:
quatinus ⁊ benẽdictione tunice ꝑfruam᷑:
⁊ de eodem ep̃o uł clericis mercedem habere
ualeamus. Altera uͦ quȩ largiorib maniciᷤ.
ñ tunica. s plane uidet᷑ ẽẽ dalmatica. nͥ
sallor sc̃i paschasii apłice sedis diaconi
constat. quia uixta q̃d idem beatꝰ gregoreꝰ
in quarto dialogoꝵ libro meminit. cũ tẽpori¬
b symmachi papefuiss defunctus. eiꝰ dal¬
maticã feretro suꝑpositã demoniacus tetigit:
statimq sanatus ẽ. S qͣmobrẽ ambe uestes
sc̃i ioħis dicantur. ideo priscam consuetudinẽ
obtinuissecrediderim: qd̃ sub altare eiꝰ consu¬
etudinalit̾ recondant᷑. Nã qd̾ eaꝵ altera ioħis
eugłiste. ñ aũ baptiste sit nemo qͥs dubitet:
presertim cum omĩs sapiens nou̾it. ioħem
baptistam cameloꝵ pilis ꝓ uestib usum
fuisse: euangłistam uͦ qui ꝑ tot annos pꝰt

Expanded text:
est melius, eumdem episcopum qui eam habet, cum cleest melius, eumdem episcopum qui eam habet, cum clericis suis et cum ipsa, ad me transmittere: quatenus et benedictione tunicae perfruamur, et de eodem episcopo vel clericis mercedem habere valeamus. » Altera vero quae largioribus manicis, non tunica, sed plane videtur esse dalmatica, nisi fallor, sancti Paschasii apostolicae sedis diaconi constat, qui juxta quod idem beatus Gregorius in quarto Dialogorum libro meminit, cum temporibus Symmachi papae fuisset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Sed quamobrem ambae vestes sancti Joannis dicantur, ideo priscam consuetudinem obtinuisse crediderim, quod sub ejus altari consuetudinaliter recondantur. Nam quod earum altera Joannis Evangelistae, non autem Baptistae sit, nemo est qui dubitet, praesertim cum omnis sapiens noverit Baptistam camelorum pilis pro vestibus usum fuisse , Evangelistam vero, qui per tot annos post
Abbreviated transcription (Latin):
in ebdomada ante dm̃ci natalis diem. cum
ego suꝑ huiꝰ modi parũ quid dubitarẽ: cõ¬
pletis matutinalib ẏmnis mansionariꝰ
candelam extinxit. quã post uesꝑam succẽ¬
dere cupiens. accensam reppit: eamq se ne¬
gligenter extinxisse ꝑpendens. die altera
solicitis ꝓrsꝰ extinxit: ⁊ obseratis ianius
ad uesꝑum succensurꝰ lampadẽ remeauit.
Quam ubi nichilominꝰ actensam repperit:
ex cõscientia seruate a se clauis. ⁊ miraculo ñ
diminutiolei ꝓfesto cognouit: quia lam¬
padem ille sucenderat: qui ne oleum in ea
diuturna succensione minui potuiss diuii¬
opinor altera quȩ districtiorib manicis con¬
stat. ueraciter sci ioħis ẽ tumca: ꝙͣ beatus
gregoriꝰ suo tẽꝑore quodã ep̃o deferente sus¬
ceꝑit. Unde iohanni ab̃bi. inter cet̾a scͥbit
dicens. De tunica scĩ ioħis omĩno grate sus¬
cepi: & quia sollicitus fiusti mͥ indicare. stu¬
deat dilectio tua mͥ ipsam tunicã. aut qd̃

Expanded text:
in hebdomada ante Dominici Natalis diem, cum in hebdomada ante Dominici Natalis diem, cum ego super hujusmodi parum quid dubitarem, completis matutinalibus hymnis, mansionarius candelam exstinxit. Quam post vesperum succendere cupiens, accensam reperit; eamque se negligenter exstinxisse perpendens, die altera sollicitius prorsus exstinxit; et obseratis januis, ad vesperum succensurus lampadem remeavit. Quam ubi nihilominus accensam reperit, ex conscientia servatae a se clavis, et miraculo non diminuti olei, profecto cognovit quia lampadem ille succenderat, qui, ne oleum in ea diurna succensione minui potuisset, diviopinor, altera, quae strictioribus manicis constat, veraciter sancti Joannis est tunica, quam beatus Gregorius suo tempore, quodam episcopo deferente, suscepit. Unde Joanni abbati inter caetera scribit, dicens: « De tunica sancti Joannis omnino grate suscepi, quia sollicitus fuisti mihi indicare. Sed studeat dilectio tua mihi ipsam tunicam, aut, 119 quod
Abbreviated transcription (Latin):
reliquiis petentib dari. Que quidem uesteᷤᷤ
usq hactenꝰ tantis miraculis choruscare
ꝓbant᷑: ut siccitatis tempore foras excusse
pluuiã conferant: inundationis uͦ serem¬
tatẽ reducant. Nam semꝑ he que ꝑ singłis
ficis tempore. uisũ ẽ mͥ ut altare sc̃ẽ dei
genitͥtis marie qd̃ extra oratorium sci
ioħis in aꝑtissimo atrio positũ. congruis
luminarib honorari ñ poterat: intra orato¬
rium locari debuisset. Accersitus gͥ gaudericꝰ
nis ⁊ canticis ab altari ueteri pixidulas duaᷤ
sigiliatas excussit. Quaꝵ alteram me dep̃cante
nimium timoratꝰ aꝑiens. de tunicis illis qͣn¬
dum ex similitudine curiosis ocłis potuit
deprehendi particulas repꝑit. quas sollemni¬
ter sub nouo altari deposuit. Ubi extunc sic̃t
mutti notunt. qui ad huc suꝑstites ẽẽ ꝓbant̃:
diuinitus accense lampades frequentiꝰ soli¬
to patuerunt. Nsam ista ostaua indictione.

Expanded text:
reliquiis petentibus dari. 58. « Quae quidem vestes reliquiis petentibus dari. 58. « Quae quidem vestes usque hactenus tantis miraculis coruscare probantur, ut siccitatis tempore foras excussae pluviam conferant, inundationis vero serenitatem reducant. Nam super haec, quae per singulas ficis tempore visum mihi est, ut altare sanctae Dei Genitricis Mariae, quod extra oratorium sancti Joannis in apertissimo atrio positum, congruis luminaribus honorari non poterat, intra oratorium locari debuisset. Accersitus vero Gaudericscopus, cum hymnis et canticis ab altari veteri pyxidulas duas sigillatas excussit. Quarum alteram, me deprecante, nimium timoratus aperiens, de illis tunicis, quantum ex similitudine curiosis oculis potuit deprehendi, particulas reperit, quas solemniter sub novo altari deposuit. Ubi ex tunc, sicut multi norunt, qui adhuc superstites esse probantur, divinitus accensae lampades frequentius solito patuerunt. Nam ista octava indictione
Abbreviated transcription (Latin):
di. S quia serenissime dñe tam religiosũ desi¬
deriũ uacuum ẽẽ non debet: de catenis quas ipse
sc̃s paulus apls in collo ⁊ manib gestauit ex
quib multa miracula inppło demonstrant᷑.
particulam uobis aliquã transmitt̾e festina
bo. si tñ hanc tollere limando ualuero: qͥa
dum frequent̃ ex catenis eisdem multi ueni¬
unt. & benedictionẽ petunt. ut parum qd
ex limatura ꝑcipiant: assistit sacerdos cum
lima. & aliquib petentib ita concite aliqͥd
decatenis eius extutit᷑. ut mora nulla sit:
qͥbdã uͦ petentib diu ꝑcatenas ipsas lima
ducitur: & tñ ut aliquid inde exeat ñ obti¬
netur. In quib gregorii ueracib utiq uer¬
bis apparet. quia ad illa usꝙ tempora ꝑro re¬
liquiis brandeum romanus pontifex confe¬
rebat: cum posteriori temꝑore de uestib
que sub altare sc̃i ioħis inbasilica constan-¬
tiniana seruant᷑. partitule ceꝑint ꝓ sacris

Expanded text:
di. Sed quia serenissimae dominae tam religiosum desidi. Sed quia serenissimae dominae tam religiosum desiderium esse vacuum non debet, de catenis quas ipse sanctus Paulus apostolus in collo et in manibus gestavit, ex quibus multa miracula in populo demonstrantur, pbo, si tamen hanc tollere limando valuero: quia, dum frequenter ex catenis eisdem multi veniunt, et benedictionem petunt, ut parum quid ex limatura percipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ejus excutitur, ut mora nulla sit; quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas lima ducitur, et tamen ut aliquid exinde exeat non obtinetur. 57. In quibus Gregorii veracibus utique verbis apparet, quia usque ad illa tempora pro reliquiis brandeum Romanus pontifex conferebat, cum posteriori tempore de vestibus quae sub altari sancti Joannis in basilica Constantiniana servantur, particulae coeperint pro sacris
Abbreviated transcription (Latin):
de leuare omĩs eoꝵ multitudo conueniens ni¬
presumerent. Tunc aũ exeũtes romani. eoꝵ cor¬
pora qui hoc ex dñi pietate meruerunt leuaue¬
runt. ⁊ in locis quib nc̃ st̃ condita posuerũt.
Quis gͦ serenissima dña tam temerariꝰ possit
existere: ut hec sciens eoꝵ corꝑa ñ dico tangere.
s uł aliquãtenꝰ p̃sumat inspicere. Dũ gͥ talia
mͥ auob̃ precepta sunt. de quib parere nulla¬
tenus potuissem: quantũ inuenio ñ ur̃m ẽ s¬
uoluit. ut qd̃ absit mͥ uoluntatis ur̃e grãm sub.¬
traheret: ⁊ ꝓpterea quesuut capitulũ de qͦuobis
quasi inobediens inuenirer. S in omĩpotente
dño confido. quia nullomͦ benignissime uo-¬
toto corde ⁊ mente diligitis. ñ ex corꝑali p̃sen¬
tia. s ex ꝓtectione semꝑ habebitis. Sudariũ uͦ
qd similiter transmitti iussistis. cũ corꝑe eiꝰ ẽ
quod ita tangi ñ potest: sic̃ nec ad corpꝰ illiꝰ acte¬

Expanded text:
de levare omnis eorum multitudo conveniens nide levare omnis eorum multitudo conveniens nipraesumerent. Tunc autem exeuntes Romani eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis ergo, serenissima domina, tam temerarius possit existere, ut haec sciens, eorum corpora non dico tangere, sed vel aliquatenus praesumat inspicere? Dum igitur talia mihi a vobis praecepta sunt, de quibus parere nullatenus potuissem, quantum invenio, non vesmihi, quod absit, voluntatis vestrae gratiam subtraherent, et propterea quaesiverunt capitulum de quo vobis quasi inobediens invenirer. Sed in omnipotente Domino confido, quia nullo modo benignissimae vototo corde et mente diligitis, non ex corporali praesentia, sed ex protectione semper habebitis. Sudarium vero, quod similiter transmitti jussistis, cum corpore ejus est, quod ita tangi non potest, sicut nec ad corpus illius acce
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Quod si presumpserit: certũ ẽ quia hec te¬
meritas impunita nullomͦ remanebit. Pro qͥ re
de grecoꝵ consuetudine. qui ossa leuare scõꝵ se
asserunt. uehem̃ter miram᷑: ⁊ uixcredimus.
Nam quidã greci monachi hic ante bienniũ
uenientes. nocturno silentio iuxta ȩccł̃iam scĩ
pauli. corꝑa mortuoꝵ in campo iacentia effõdi¬
ebant: atq eoꝵ ossa recondebant: seruantes sibi
dũ recederent. Qui cũ tenti. ⁊ cur hoc facerent
diligent̃ fuissent discussi: confessi st̃ quod illa
ossa ad grecias ẽẽnt tanꝙͣ scõꝵ reliquias porta¬
turi. Ex quoꝵ exemplo sicut predictũ ẽ maior
nob̾ dubietas nata ẽ. utrũ uerum sit. qd̾ leuari
ueraciter ossa scõꝵ dicuntur. De corporib uero
eo temꝑe quo passi sunt. ex oriente fideles uene¬
Quȩ ducta usq ad scd̃m urbis miliariũ. in loco
qui dr catacũbas collocata sunt. S dũ ea exin¬

Expanded text:
erit. Quod si praesumpserit, certum est quia haec teerit. Quod si praesumpserit, certum est quia haec temeritas impunita nullo modo remanebit. Pro qua re de Graecorum consuetudine, qui ossa levare sanctorum se asserunt, vehementer miramur, et vix credimus. Nam quidam Graeci monachi huc ante biennium venientes, nocturno silentio juxta ecclesiam sancti Pauli corpora mortuorum in campo jacentia effodiebant, atque eorum ossa recondebant, servantes sibi, dum recederent. Qui cum tenti, et cur hoc facerent diligenter fuissent discussi, confessi sunt quod illa ossa ad Graeciam essent tamquam sanctorum reliquias portaturi. Ex quorum exemplo, sicut praedictum est, major nobis dubietas nata est utrum verum sit quod levari veraciter ossa sanctorum dicuntur. De corporibus veroeo tempore quo passi sunt, ex Oriente fideles veneQuae ducta usque ad secundum urbis milliarium, in loco qui dicitur Catacumbas collocata sunt. 711 Sed dum ea exin
Abbreviated transcription (Latin):
subito sepulchrũ illiꝰ ignorant̃ aꝑtũ ẽ: ⁊ hi
qui p̃sentes erant atq laborabant monachi
⁊ mansionarii. qui corpꝰ eius d̃e mrĩs uidert̃.
qͦd quidem minime tangere presũpsertꝰ õs
derat. Cognoscat aũ tranqͥllissima dña. qͥa ro-¬
manis consuetudo ñ ẽ qͣndo scõꝵ reliquias
sacratissima scõꝵ coeꝑaponitur. Qd̾ leuatum in
eccłia que ẽ dedicanda debita cũ ueneratione re-¬
conditur: & tante ꝓhoc ibidem uirtutes fiunt:
ac si illic specialit̃ eoꝵ corꝑa deferant᷑ Unde con¬
tigit ut beate recordationis leonis pape tẽpore
sĩt a maiorib tradit᷑. dum quidã greci de talib
reliquiis dubitarent. ꝑredictꝰ pontifex hocip̃m
brandeũ allatis forficib incidit: ⁊ exipsa incisio¬
ne sangus effluxit. In romanis nãꝙ atq totiꝰ
occidentis partib. omnino intolerabile ẽ atqꝑ
sacͥlegũ. si scõꝵ corꝑa tangere qͥs ꝙͣ fortasse uolu¬

Expanded text:
subito sepulcrum ipsius ignoranter apertum est; et hi subito sepulcrum ipsius ignoranter apertum est; et hi qui praesentes erant atque laborabant monachi, et mansionarii, qui corpus ejusdem martyris viderunt, quod quidem minime tangere praesumpserunt, omnes derat. « Cognoscat autem tranquillissima domina quia Romanis consuetudo non est, quando sanctorum reliquias sacratissima sanctorum corpora ponitur: quod levatum in ecclesia quae est dedicanda, debita cum veneratione reconditur; et tantae per hoc ibidem virtutes fiunt ac si illic specialiter eorum corpora deferantur. Unde contigit ut beatae recordationis Leonis papae tempore, sicut a majoribus traditur, dum quidam Graeci de talibus reliquiis dubitarent, praedictus pontifex hoc ipsum brandeum allatis forficibus incidit, et ex ipsa incisione sanguis effluxit. In Romanis namque vel totius Occidentis partibus omnino intolerabile est atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam fortasse volu
Abbreviated transcription (Latin):
suis tantis choruscant miraculis. atq t̾roꝵi¬
b: ut neꝙ ad orandũ sine magno illic timore
possit accedi. Deniq dũ beate recordationis de¬
cessor m̃s. qͥa argentũ quod supra sacratissi¬
mũ corpus beatipetͥ apłi erat. longe tñ ab
eodem corꝑe fere quindecĩ pedib mutare uo¬
luit: signum ei ñ parui t̾roris apparuit. S ꝑ
ego aliquid similit̾ ad sacratissimũ corpus
scĩ pauli apłi meliorare uolui: ⁊ qͥa necesse e¬
rat. ut iuxta sepulchrũ euismodi effodi altis
debuiss: p̃positus loci ipsiꝰ ossa aliqua ñ qͣdem
eidem sepulero coniuncta repꝑit. Quȩ q̃m le¬
uare p̃sumpsit. atq in alio loco transponere.
apparentib quib dã signis tristib subita mor¬
te defunctus ẽ. Prẽt hec aũ sc̃e memorie idem de-¬
cessor m̃s. ad corpus sc̃ĩ laurentii mrĩs quẽdam
meliorare desiderans. dũ nescit᷑ ubi corꝑus eẽt
uenerabile collocatũ. effodit᷑ exquirendo. ⁊

Expanded text:
siis suis coruscant miraculis atque terroribus, ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. Denique dum beatae recordationis decessor meus, quia argentum, quod supra sacratissimum corpus beati Petri apostoli erat, longe tamen ab eodem corpore fere quindecim pedum spatio, mutare voluit, signum ei non parvi terroris apparuit. Sed et ego aliquid similiter ad sacratissimi corpus sancti Pauli apostoli meliorare volui; et quia necesse erat ut juxta sepulcrum ejus effodi altius debuisset, praepositus loci ipsius ossa aliqua non quidem eidem sepulcro conjuncta reperit. Quae quoniam levare praesumpsit, atque in alium locum transponere, apparentibus quibusdam tristibus signis, subita morte defunctus est. Praeter haec autem sanctae memoriae decmeliorare desiderans, dum nescitur ubi corpus esset venerabile collocatum, effoditur exquirendo, et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̾ dilectissimo filio ꝓbino prb̃o narran
te cognoui. Quia cũ ur̃a excellentia constitu¬
tionẽ quandã contra iuideoꝵ ꝑfidiã dẽdiss. in
de quib ꝓlata fuerat. rectitudinẽ ur̃e m̃tis
inflectere pecuniaꝵ sũmã offerendo moliti
st̃. Quã excellentia ur̃ã contẽꝑsit: ⁊ omĩpotẽ¬
tis dei placere iudicio requirens. auro inno¬
centiã p̃tulit. Qua inre. mͥ dauid regis fac¬
tum ad memoriã uenit. Cui dũ concupi¬
ta aqua de cisterna bethlemitica quȩ inter
hostiles cuneos habebat᷑. ab. obsequentib
militib fiuss oblata: ꝓtinus dixit. Absit
a me: ut sanguinẽ istoꝵ hominũ bibã. Quã
quia fudit. ⁊ bibere noluit: scͥptũ ẽ libauit eã
dño. Si gͥ ab armato rege in sacͥficiũ dĩ u̾sũ
ẽ aqua contẽpta: pensemus quale satͥficium
om̃pti deo rex obtulit: qͥ pro amore illiꝰ ñ aꝙͣ
s aurũ acciꝑe contẽpsit. Itaq fili excellentis¬

Expanded text:
hoc quod dilectissimo filio meo Probinhoc quod dilectissimo filio meo Probinuia cum vestra excellentia constitutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, ii de quibus prolata fuerat rectitudinem vestrae mentis inflectere, pecuniarum summam offerendo, moliti sunt, quam excellentia vestra contempsit, et omnipotentis Dei placere judicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit, cui dum concupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset oblata, protinus dixit: Absit a me, ut sanguinem istorum hominum bibam . Quam quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam Domino . Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit, qui pro amore ipsius non aquam, sed aurum accipere contempsit? Itaque, fili excellentis
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt ad nos omĩno detestabilis. ⁊ legib inimi
caꝑuenit. quȩ si uera ẽ fãnitatẽ tuã uehem̃t
accusat: quia eate minori sollicitudine ꝓbat
ẽẽ culpabilem. Comꝑimꝯ aũ qd iudĩ uł sama¬
rei degentes catine pagana mancipia emerint:
atq ea tircũcidere ausu temerario p̾sumpserut.
Idcirco necesse ẽ ut omĩm zelũ in hac causa sac̃¬
dotalem exerceas: ⁊ cũ hoc iiuacitate ac sollici¬
tudine studeas ꝑserutari. ⁊ si ita repꝑerismã¬
ciꝑia ipsa sine mora in lib̾tatẽ modis om̃ĩb
uendica: ⁊ eccłiasticã eis tuitionẽ impende. nec
qͥcqͣ dños eoꝵ de precio quolibet mͦ recipe pati¬
aris. Qui ñ solum hoc damno multandi: s &
munerib ludificare solebat ñ solũ nil ab eis
penitꝰ capiebat: qͥnimino eoꝵ munera gre-¬
goriꝯ execrabilia iudicabat. Unde recharedo
regi uuisigothaꝵ pꝰt cȩt̾a scribit dicens. Pret̾ea
indico. quia creuit deur̃o oꝑe in laudib dĩ

Expanded text:
inquit, ad nos omnino detestabilis et legibus inimica pervenit, quae, si vera est, fraternitatem tuam vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catanae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exerceas, et cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclesiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui non solum hoc damno mulctandi, sed etiam muneribus ludificare solebat, non solum nil penitus ab eis capiebat, quinimmo eorum munera Gregorius execrabilia judicabat. Unde Recaredo, regi Wisigothorum, post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit de vestro opere in laudibus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
generalitas honoratũ archidiaconẽ. quem
ipse ex prb̃o in diaconem conuerterat. sibi
p̃ficiendũ concordit̃ elegissent. eoꝵꝙ decre¬
tum pontifex approbass. factione malchi
ep̃i rectoris apłici ꝑatrimonii. manuq nu

Expanded text:
generalitas Honoratum archidiaconum, quem generalitas Honoratum archidiaconum, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficiendum concorditer elegissent, eorumque decretum pontifex approbasset, factione Malchi episcopi, rectoris apostolici patrimonii, manuqu
Abbreviated transcription (Latin):
mis curiosissime precauebat. Unde iobi sira¬
cusano eꝑo scribit dicens. Eccłiastici iugoris
ordo confundit᷑: si aut temere illicita p̃suman¬
tur: aut impune ñ concessa tẽptant᷑. Fuenit
aũ ad nos diacones eccłie catinensis. calciatos
cam pagis ꝓducere ꝑresũꝑsisse: qd̃ quia nul¬
li actenus ꝑ totam siciliam-
licuit. nͥ solis tantũmͦ diaconibus
eccłie misenendis: quib olim a p̃decessorib
nr̃is non dubitatur eẽ concessũ. bene recolitiᷤ.
Quia gͦ tante temeritatis ausus ñ ẽ leuit̃ at¬
tendendꝰ. cum omĩ hanc rem fr̃nitas ur̃a sub¬
tilitate ꝑquirat. Et si ita sic̃ ad nos ꝑuenit
inuenerit. utrũ a se uł alicuiꝰ hoc auctoritate
presumpserit. nob̃ subtilit̃ innotescat: ut
cognita uentate. qd̃ fieri debeat disponamꝰ.
Nam si negligent̃ ea quȩ male usurpantur
omtitimo: excessus uiã aliis aꝑimus. n¬
terea natali ep̃o defuncto. cũ dalmatinoꝵ

Expanded text:
mis curiosissime praecavebat. Unde Joanni, Syramis curiosissime praecavebat. Unde Joanni, Syracusano episcopo, scribit, dicens: « Ecclesiastici vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit itaque ad nos, diaconos ecclesiae Catanensis calceatos campagis procedere praesumpsisse. Quod nulli hactenus per totam Siciliam licuisse, nisi solis tantummodo diaconibus ecclesiae Messanensis, quibus olim a praedecessoribus nostris non dubitatur esse concessum, bene recolitis. Quia ergo tantae temeritatis ausus non est leviter attendendus, cum omni hoc fraternitas vestra subtilitate perquirat: et si ita, sicut ad nos pervenit, invenerit, utrum a se, vel alicujus auctoritate hoc praesumpserint, nobis subtiliter innotescat, ut cognita veritate, quid fieri debeat, disponamus. Nam si negligenter ea quae male usurpantur omittimus, excessus viam aliis aperimus. » 9. Interea, Natali episcopo defuncto, cum Dalmatinorum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦt letanie sollemnes ab antiquitate fuerint
requirat: nec eas sollemnes nominando re¬
qͥrere studeat s maiores: ut ꝑ hoc qd̃ nob̃ p̃¬
letanie sollemnes fuerint. quotiens indui so¬
iebat in letaniis paluio. cognoscentes libentissi¬
me concedamus. S hoc ñ ab illis ꝑquirat qui
ab eccłiasticis exhibent᷑. s ab aliis quos sine
fauore partis sue eẽ cognouerit ⁊ queꝙ sollicita
indagatione repperit. nobis subtilit̃ indicet
At quia priscaconsuetudo a nr̃atib subtilit̃ in¬
quisita. arauennatib ꝓbari nullomͦ potuit. gͣgo¬
rium insua sententia ꝑmansisse ꝓculdubio il¬
lud ostendit. qd̃ neꝙ ob hoc quantũ ex apicib
eius dinoscitur a quoꝙͣ sollicitatꝰ extitit: neq
a semetipso commotus ulteriꝰ omĩno rescͥpsit.
Pon solum magnis reb gregoriꝰ sollicitudinᷤᷤ
sue oculos conu̾tebat: uerũetiã ne impune p̃¬
sumerent᷑ quandoꝙ maiora. hoc in reb mini¬

Expanded text:
quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint, quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint, requirat; nec eas solemnes nominando requirere studeat, sed majores: ut per hoc, quod nobis praelitaniae solemnes fuerint, quoties indui solebat in litaniis pallium cognoscentes, libentissime concedamus; sed hoc non ab illis perquirat, qui ab ecclesiasticis exhibentur, sed ab aliis quos sine favore partis esse cognoverit; et quae sollicita indagatione repererit, nobis subtiliter indicet: » At quia prisca consuetudo a nostratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso commotus ulterius omnino rescripsit. 8. Non solum in magnis rebus Gregorius sollicitudinis suae oculos convertebat, verum etiam ne impune praesumerentur quandoque majora, hoc in rebus mini
Abbreviated transcription (Latin):
qua consuetudo respondit. qd̃ in omĩb leta¬
niis pallio rauennas ep̃s uteretur. Qd̃ ita ñ
apparuit. S hoc asseruit: quod dicere uissꝰ
est. Nam tẽpore quo ame isdem iohannes
quondam ep̃s ẽ inhibitus. ne pallio in ordi¬
nate ac temere uti presumeret. scͥpsit nob
hanc fusse priscam consuetudinẽ: ut ciui¬
tur. Quaꝵ tͥ litteraꝵ exemplaria. ꝓ tua in¬
formatione transmisimꝰ. Ad eodatus uͦ p̃¬
dicte eccłie diaconus. dum apud nos temꝑe
quo hic fuit similit̃ de eiusdẽ usu pallii
agere enixius studeret. uolentes cognosc̃ẽ
ueritatẽ eum similit̾ quȩ eẽt consuetudo
curauimus requirendũ: quĩ uti credi sibi¬
met suaderet. atq a nob̃ ualeret qd pete¬
bat exigere. subiure iurando testatus ẽ
antiquam consuetudinẽ fuisse. ut in qua-¬
tuor aut quinq sollemnib letaniis. pallio
ciuitatis suȩ ep̃s uteret᷑. Exꝑientia gͦ tua di¬
ligenter inuigiet. ⁊ cum omĩ sollicitudine

Expanded text:
qua consuetudo, respondit: quod in omnibus litaqua consuetudo, respondit: quod in omnibus litaniis pallio Ravennas episcopus uteretur. Quod ita non apparuit; sed hoc asseruit, quod dicere jussus est. Nam tempore quo a te eidem Joannes, quondam episcopus, est inhibitus, ne pallio inordinate ac temere uti praesumeret, scripsit nobis hanc fuisse priscam consuetudinem, ut civietur. Quarum ibi litterarum exemplaria pro tua informatione transmisimus. Adeodatus vero praedictae Ecclesiae diaconus, dum apud nos tempore quo hic fuit similiter de ejusdem usu pallii agere enixius studeret, volentes cognoscere veritatem, eum similiter quae esset consuetudo curavimus requirendum. Qui, ut credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret quod petebat exigere, sub jurejurando testatus est antiquam consuetudinem fuisse ut in quatuor aut in quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
lis diuine potentie trinitatẽ. ⁊ hoc corpus a
pollinaris mr̃is. me ꝓ nulliꝰ fauore ꝑsone. ne-¬
ꝙ cõmodo aliquo interuemiente testari: s
hec scio. ⁊ ꝑ memetipsũ cognoui. quia ante
presente a pocrisiario sedis apłice illo atq illo.
illis ⁊ illis dieb consuetudinẽ utendi pallio
habuit: ⁊ ñ cognoui qͥa hoc latenter uł absen¬
te apocrisiario usurpass. Hoc gregorius
ꝑ indictionẽ quartã decimã iusiuirandum
preceꝑat. Quod quia sicut rei exitus manife¬
stat. deficientib testimoniis ꝑtres continuoᷤ
annos infectum remanserat: iterũ marinia¬
nus eoꝵ suggestione compulsus. usum pallii
quẽ ex consuetudine sic ꝯuen̾at uendicare non
poterat: importunitate precũ se posse reciꝑe
confidebat. Quapꝑter gregorius in eadẽ sen¬
tentia ꝑmanens: eidem cartulario ꝑ indictio¬
nem scdam scribit dicens. Dum florentinꝰ
rauennatis eccl̃ie diaconus. apudnos ꝓ reue
pallii ageret: requisitus a nobis quȩ ẽẽt anti¬

Expanded text:
s divinae potentiae Trinitatem, et hoc corpus beati Apollinaris martyris, me pro nullius favore personae, neque commodo aliquo interveniente, testari; sed haec scio, et per memetipsum cognovi, quia ante as episcopus praesente apocrisiario sedis apostolicae illo atque illo, illis et illis diebus consuetudinem utendi pallio habuit: et non cognovi, quia hoc latenter vel absque apocrisiario usurpasset. » 7. Hoc Gregorius per indictionem quartam decimam jusjurandum praeceperat. Quod quia, sicut rei exitus manifestat, deficientibus testimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicare non poterat, importunitate precum se posse recipere confidebat. Quapropter Gregorius in eadem sententia permanens, eidem chartulario per indictionem secundam scribit, dicens: « Dum Florentius, Ravennatis ecclesiae diaconus, apud nos pro repallii ageret, requisitus a nobis quae esset anti
Abbreviated transcription (Latin):
tra statuta ꝑatrũ suam ceruicẽ erigit. in
omĩpotente dño confido. quia meã sibi nec
cũ gladiis flectet. Quid aũ nuꝑ in hac urbe
ex huius uocabuli auditu gestum sit: sabi¬
mano diacono ac responsali meo subtiliꝰ
honore ꝓuecta ẽ: quantã eccł̃iaꝵ ꝑacẽ atq
concordiã inuenit recolit. S qͦ ausu. qͦue
tumore nescio. nouũ sibi conata ẽ nom̃ ar-¬
riꝑe: unde om̃ium frm̃ corda potussent ad
scandalum ꝑuenire. Qua in re uehem̃ter ad¬
miror: quia ad ep̃atum dũ uenire potuis¬
ses. fugisse te memini uelle. Quẽ tñ adep¬
tum ita exercere desideras: ac si ad eũ ambi¬
tioso desiderio recurrisses. Qui enĩ indig¬
nũ te ẽẽ fatebaris. ut ep̃s dici debuisses:
adhoc qͣndoq ꝑductus es. ut despectis ft̃i
uere enĩ flens dico. atqꝑ exintimo iuscerũ
bolore pectatis meis rẽputo: qd̾ ille fr̃ m̃s
nunc usq rediici ad humilitatẽ ñ ualuit:

Expanded text:
tra statuta Patrum, suam cervicem erigit, in tra statuta Patrum, suam cervicem erigit, in omnipotente Domino confido, quia meam sibi, nec cum gladiis, flectet. Quid autem nuper in hac urbe ex hujus vocabuli auditu gestum sit, Sabiniano diacono ac responsali meo subtiliushonorem provecta est, quantam ecclesiarum pacem atque concordiam invenerit, recolit: sed quo ausu, quove tumore, nescio, novum sibi conata est nomen arripere, unde omnium fratrum corda potuissent ad scandalum pervenire. Qua in re vehementer admiror, quia, ne ad episcopatum venire potuisses, fugisse te velle memini: quem tamen adeptum ita exercere desideras, ac si ad eum ambitioso desiderio concurrisses. Qui enim indignum te esse fatebaris, ut episcopus dici debuisses, ad hoc quandoque perductus es, ut, despectis fratrVere enim flens dico, atque ex intimo viscerum dolore peccatis meis reputo, quod ille meus frater, nunc usque reduci ad humilitatem non valuit,
Abbreviated transcription (Latin):
phemiȩ: in quo omĩum sacerdotũ honor
adimitur: dũ ab uno sibi dement̃ arro-¬
dum romano pontifici oblatũ est: s nullꝰ eo
umꝙͣ hoc singłaritatis nomine uti concessit:
ne dum pͥuatum aliqͥd daret᷑ uni: honore
debito sacerdotes pͥuarent᷑ uniuersi. Quid ẽ
gͦ quod nos huius uocabuli głam ⁊ oblatam
ñ querimus: & alter sibi hanc arripe &̃ non
cis obedientiã prebere contemnit. Ille cohertẽ¬
dus ẽ. qui sc̃ȩ uniuersali ȩccl̃ie iniuriam facit:
qͥcorde tumet: qͥ gaudere de nomine singłari¬
tatis appetit. qui honorari querit: quiq up̃o
imꝑio se ꝑ pͥuatum uocabulũ supponit. Ec¬
ce om̃s hac de re scandalum patimur. Aduiã
gͥ rectam reuertat᷑ auctor scandali: ⁊ omĩa
sacerdotũ iurgia cessabunt. Ego enĩ cuncto¬
rũ sacerdotum seruus sũ: inquantũ ipsi sa¬
cerdotalit uiuunt. Nam qui contra omĩ¬
potentẽ dm̃ ꝑ inanis głiȩ tumorẽ. atq cõ¬

Expanded text:
phemiae, in quo omnium sacerdotum honor phemiae, in quo omnium sacerdotum honor adimitur, dum ab uno sibi dementer arrodum Romano pontifici oblatum est; sed nullus eorum unquam hoc singularitatis nomine uti consensit, ne dum privatim aliquid daretur uni, honore debito sacerdotes privarentur universi. Quid est ergo quod nos hujus vocabuli gloriam, et oblatam, non quaerimus, et alter sibi hanc arripere etiam non icis obedientiam praebere contemnit. Ille coercendus est, qui sanctae universali Ecclesiae injuriam facit, qui corde tumet, qui gaudere de nomine singularitatis appetit, qui honori quoque vestri imperii se per privatum vocabulum superponit. Ecce omnes hac de re scandalum patimur. Ad viam igitur rectam revertatur auctor scandali, et omnia sacerdotum jurgia cessabunt. Ego enim cunctorum sacerdotum servus sum, inquantum ipsi sacerdotaliter vivunt. Nam qui contra omnipotentem Deum per inanis gloriae tumorem, atque con