comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit. s ꝓpe erat susceptio matutina: de qua pat̾
p̃dixerat. dicens adfiuum. Exurge gła mea & filius
ad patrem. Exurgam diluculo. Exarmata erat nauis.
frastumq remigium: s recollectis reliquiis ittrum naui-¬
gii suplectuem gubernator magnus aptat adcursum:
& cuius res deplorate uidebantur dum clauderet in
petuliarem unguib carni infixis. ꝓ consuetudine in¬
differenti attraxerat. Sane ille psaimꝰ cuiꝰ ticulus e.
infinem ꝓsusceptione matutina. ex ꝑsona xͥ sic inci¬
uerda delictorum.idẽ. inꝑsona eorum quib ipse
se uniuerat: quib ꝑ omĩa absq peccato similis erat.
Suos dĩc peccatores pp̃ quos uenerat. quorum capit
erat: neq menbra sua ase ab scidi conueniens iucli¬
cabat. Auoquin absq nota & iabe pectati si corpus
inquiras: caput sine corpore constituas. nec erit cui
ꝓfecit bonitas. si ñ sit infra. que regatur infirmitas.

Expanded text:
suscipit ; sed prope erat susceptio matutina, de qua Pater suscipit ; sed prope erat susceptio matutina, de qua Pater praedixerat dicens ad Filium: Exsurge, gloria mea ; et Filius ad Patrem: Exsurgam diluculo . Exarmata erat navis, fractumque remigium; sed recollectis reliquiis, iterum navigii supellectilem gubernator magnus aptat ad cursum; et cujus res deploratae esse videbantur, dum clauderetur ipeculiarem unguibus carni infixis pro consuetudine indifferenti attraxerat. Sane ille psalmus cui titulus est: In finem, pro susceptione matutina, ex persona Christi sic inciverba delictorum , id est in persona eorum quibus ipse se unierat, quibus per omnia absque peccato similis erat . Suos dicit peccatores, propter quos venerat, quorum caput erat; neque membra sua a se abscindi conveniens judicabat. Alioquin absque nota et labe peccati si corpus inquiras, caput sine corpore constituas, nec erit cui proficiat bonitas, si non sit infra quae regatur infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nec diu differri bñficium tolerat. qd̃ deb̾i sibi obe¬
dientia morti obuiam ꝓcedens confident̾. ꝓclamat. Qre
inqͥt me dereliquisti: huiꝰ misterii rationẽ ñdum in¬
tellexerat mundus. nec dum tanti sacram̃ti effectus
palam aduenerat: ꝙ necesse erat ut tam opꝰ qm urtꝰ
huiꝰ holocausti in notesceret: ꝙ auditorib euangłii im¬
pͥmeretur hec forma. ꝙ discerent expresenti regła unũ¬
quemq oportere deinceps. ingredi in scã insanguine
ꝓpͥo: ce finem ad uenisse earum expiationũ que facte
erant eatenus insanguine alieno. Piret enim & ꝓrsꝰ
dilueretur religionis auctoritas. si iterum circa ima¬
gines & umbras u̾itatis occuparetur. ꝙ ñ magis ip¬
sam ueritatem app̾hendens. mores in se taurinos uł
hyrcinos mactaret: & in altari intrinseco pure deuo¬
tionis adoleret flagrantiam. ꝓturture & columba
pietatis ꝙ scĩmonie incendens affectum. Deseriturxͦ.

Expanded text:
tur; nec diu beneficium differri tolerat, quod deberi sibi obetur; nec diu beneficium differri tolerat, quod deberi sibi obedientia morti obviam procedens, confidenter proclamat: Quare, inquit, me dereliquisti? Hujus mysterii rationem nondum intellexerat mundus, necdum tanti sacramenti effectus palam advenerat, et necesse erat ut tam opus quam virtus hujus holocausti innotesceret, et auditoribus Evangelii imprimeretur haec forma, ut discerent ex praesenti regula unumquemque oportere deinceps introire in sancta in sanguine proprio, et finem advenisse earum expiationum, quae factae erant eatenus in sanguine alieno. Periret enim et prorsus dilueretur religionis auctoritas, si iterum circa imagines et umbras veritatis occuparetur, et non magis ipsam veritatem apprehendens, mores in se taurinos vel hircinos mactaret, et in altari intrinseco purae devotionis non adoleret fragrantiam, pro turture et columba pietatis et sanctimoniae intendens affectui. Deseritur Chr
Abbreviated transcription (Latin):
alienum: & qd̃ cõmune uidetur secare p̾sum at
qͣsi diuisũ. Nature diuine cõmunio inter patrẽ
& filium ñ admittit scissuram: ꝙ licet sit ibi dis¬
cretio ꝑsonalis. una tam̃ ẽ diuinitas & cẽntia na¬
turał. Suum dĩc ut manifestum fiat qd̃ ille qͥ
suus ẽ. in nullo ei contraditẽ possit: dm̃ suũ dicit
ut nob̃ minime formidandum iudicem intimet.
quem sĩc suũ flectere possit: & ad eum tutum eẽ ac¬
cessum quem ñ ut alienũ appellat. s suum. Nec
paruam confidentiam huiꝰ familiaritatis germa¬
nitas exigit. que inconspectu patris tantam derelictoꝵs
sollicitudinem gerit: ut se quoq ineo qd̵ constat ẽẽ¬
uoluntarium & spontaneũ. dicere ñ dubitet derelictũ.
Impossibile sane ẽ. ut inpatrem bonumbone uolunta¬
tis cadat ingratitudo: & ñ mag̃ intam benigno dilec¬
ti sibi filii affectu complactat. Qd̃ autem derelictum
se filiꝰ cõmemorat: mercedem obedientie postulare uide¬

Expanded text:
alienum; et quod commune videtur, secare praesumat, alienum; et quod commune videtur, secare praesumat, quasi divisum. Naturae divinae communio inter Patrem et Filium non admittit scissuram; et licet sit ibi discretio personalis, una tamen est divinitas et essentia naturalis. Suum dicit, ut manifestum fiat quod ille qui suus est in nullo ei contradicere possit. Deum suum dicit, ut nobis minime formidandum judicem intimet, quem sicut suum flectere possit, et ad eum tutum esse accessum, quem non ut alienum appellat, sed suum. Nec parvam confidentiam hujus familiaritatis germanitas exigit, quae in conspectu Patris tantam derelictorum sollicitudinem gerit, ut se quoque in eo, quod constat voluntarium esse et spontaneum, dicere non dubitet derelictum. Impossibile sane est ut in Patrem bonum, bonae voluntatis cadat ingratitudo, et non magis in tam benigno dilecti sibi Filii affectu complaceat. Quod autem derelictum se Filius commemorat, mercedem obedientiae postulare vide
Abbreviated transcription (Latin):
gus filii inconspectu patͥs uilescat: ut ñ omĩa postula¬
ta obtineat. Clamat gͥ. heloy heloy. Quare me dereli¬
quisti: Non imꝓpat patͥ. nec derelictum se dĩt. qͣsi con¬
tumelia crucis contra propositum uideatur apposita.
ultro eni. & ulnas patibulo. & palmas ferro exposuit:
s qnͣtum sit obedientie fundam̃tum & culm̃. int̾rogans
innuit: cum se & minorẽ & equalem ostendit. deserit᷑
humilitas. ad est maiestas. fortiꝰ ẽ. & sapientius oĩ
uͥtute & sensu hominũ. qd̃ in xp̃o iudeus & gretus stul¬
tum estunat & infirmũ. Scđm formam serui legatio¬
nis sue ministerium ñ erubescit. ñ diffitetur car¬
nis nat᷑am passibilem & mortalẽ. In hac forma patͥ
blanditur mediator attentꝰ: nec abnegat qd̃ uidet᷑.
nec rapinam arbitratur. si aliquid ꝓpotestate loqͥtur.
& patrem aliqñ ex equali affatur dñigͥ suum uo¬
cat. ne qͥs qd̃ ꝓpriũ ẽ alterius ad aiterum. existimet

Expanded text:
guis Filii in conspectu Patris vilescat, ut non omnia postulaguis Filii in conspectu Patris vilescat, ut non omnia postulata obtineat. Clamat igitur: Heloi, Heloi, quare me dereliquisti? Non improperat Patri, nec derelictum se dicit quasi contumelia crucis contra propositum videatur opposita; ultro enim et ulnas patibulo, et palmas ferro exposuit; sed quantum sit obedientiae fundamentum et culmen, interrogans innuit, cum se et minorem et aequalem ostendit. Deseritur humilitas, adest majestas, fortius est et sapientius omni virtute et sensu hominum, quod in Christo Judaeus et Graecus stultum aestimat et infirmum . Secundum formam servi, legationis suae ministerium non erubescit, non diffitetur carnis naturam passibilem et mortalem. In hac forma Patri blanditur Mediator attentus, nec abnegat quod videtur, nec rapinam arbitratur, si aliquid pro potestate loquitur, et Patrem aliquando ex aequali affatur. Deum igitur suum vocat, ne quis quod proprium est alterius ad alterum, existimet
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ conueniens. ut amplioris sit uirtutis delictum qͣmͣ
donum: & p̃ualeat malicia bonitati. & ꝑdicio saluti.
Cũ eñi ipse ad hoc nitatur ut saluentur. & iudei ad hoc
ut dampnent᷑: plus debet apud dm̃ posse filii caritas.
quam popłi cecitas: quia & hoc non minimũ ht̃ pon¬
dus qd̾ cause huic ñ patrocinatur alienꝰ s filiꝰ. Neq
rei publite cõmodũ ex hac indulgentia minuitur
si augetur: ideoq nec legib nec iudici derogat si tem¬
ꝑatur sententia: quia cũ cõmunib utilitatibus
tribunalia deseruiant. ñ ẽ. sibi contraria institutio
q̃ quocumq tramite ad ꝓpositum redit: que qd̃ a
statu integritatis sue elapsum erat. restituit. Alioqͥn
subtracta sͥ agonũ suor stipendia xp̃c queritur. ꝓ¬
testans ñ eẽ questuosos tanti discriminis sudores. si
hi quib tanti laboris oꝑa impensa ẽ. sic relinquant᷑.
& ad salutem eorum in efficax sit hec humilitas:& ita san¬

Expanded text:
e inconveniens ut amplioris sit virtutis delictum quam e inconveniens ut amplioris sit virtutis delictum quam donum, et praevaleat malitia bonitati, et perditio saluti. Cum enim ipse ad hoc nitatur ut salventur, et Judaei ad hoc ut damnentur, plus debet apud Deum posse Filii charitas, quam populi caecitas, quia et hoc non minimum habet pondus, quod causae huic non patrocinatur alienus, sed Filius, neque reipublicae commodum ex hac indulgentia minuitur, sed augetur: ideoque nec legibus nec judici derogat, si temperatur sententia, quia cum communibus utilitatibus tribunalia deserviant, non est sibi contraria institutio, quae quocunque tramite ad propositum redit, quae quod a statu integritatis suae elapsum erat restituit. Alioqui subtracta sibi agonum suorum stipendia Christus queritur, protestans non esse quaestuosos tanti discriminis sudores, si hi quibus tanti laboris opera impensa est sic relinquantur, et ad salutem eorum inefficax sit haec humilitas, et ita san
Abbreviated transcription (Latin):
plebiqnͣtum rubiginis sue affricuerat popło in pruden¬
ti auctoritas sacerdotum: qͣntũ conualuerat coniuratio
sacta in xp̃m. dum occiderent eum ce nom̃ ełꝰ delerent
emedio. non uerebant᷑ om̃s homicidii titulo imꝑpetuũ
ẽẽ notabiles: immo in se ce in paruulos suos tanti sceleris
reliquias conge̾bant: & ultro dampnationis sue cyrogͣ¬
pho subscribebant. Nondum ex pirauerat xp̃c. s fossis
manib pedibq & scisso uepͥb capite iuuebat in cruce.
& parricidalium mentium intuens uota. ñ tam clauo¬
rum acumine qm eor ꝑtinatia pungebatur. ꝓ his gͥ
ad patrem conũtitur: & caritatis argum̃to ꝓlato in me¬
diũ. in auditũ dicendi genꝰ nouus orator assumit. ꝙ ini¬
micor causam allegans. ipsis inuitis & negligentib
parti contrarie suffragat᷑ & utrum plus possit peccatũ
qmͣ iusticia. dõ patri questionẽ ꝓponit. Et edisserit non¬

Expanded text:
plebi, quantum rubiginis suae affricuerat populo imprudenplebi, quantum rubiginis suae affricuerat populo imprudenti auctoritas sacerdotum, quantum convaluerat conjuratio facta in Christum cum occiderent eum et nomen ejus delerent e medio. Non verebantur omnes homicidii titulo in perpetuum esse notabiles, uno in se et in parvulos suos tanti sceleris reliquias congerebant, et ultro damnationis suae chirographo suscribebant. Nondum exspiraverat Christus, sed fossis manibus pedibusque, et, scisso vepribus capite, vivebat in cruce, et, parricidalium mentium intuens vota, non tam clavorum acumine quam illorum crimine pungebatur. Pro his igitur ad Patrem convertitur, et charitatis argumento prolato in medium, inauditum dicendi genus novus orator assumit, et inimicorum causam allegans, ipsis invitis atque negligentibus, parti contrariae suffragatur et utrum plus possit peccatum quam justitia, Deo Patri quaestionem proponit. Et edisserit ess
Abbreviated transcription (Latin):
nem cõmendat. Non possunt impedire torm̃ta doctri¬
nam. quasi hebes contempnit᷑ ferrum. & ꝓuidet solu¬
cita pietas ut adregulam fidĩ discipłorum mores eq̃nt᷑.¬
& conquadrato fundam̃to. edificatio firma stauiliter
innitat᷑. Se gͥ ipsum mͦ hominẽ exhibet mͦ dm̃. mͦ
omĩpotentem. & mͦ infirmumrut uit̾ se sublimitas
& humilitas. uices negocio ꝯgruas parciantur. mͦ sup¬
plicat. mͦ imꝑat. mͦ se dĩc relictum: mͦ latroni ꝓmittit
paradysũ. Agit sccłm utramq nat᷑am qd̃ exigit causa.
in hanc contẽpnitur. in illa głam regnumq largitur.
ꝑ strepebant ante crucem clamores irrisorii. & ad dolo¬
rem uulnerum cruenta plebs addebat conuicia:rin¬
gebat. & toruis aspectio infaciem qm conspuerat in¬
tendebat: & unanimi classico acclamabat. Uaht
qui destrius templũ dĩ: & intriduo iliud reedificas.
Nide qͣntũ mali error & ꝑfidia pͥncipũ ad liniuerat

Expanded text:
nem commendat. Non possunt impedire tormenta doctrinem commendat. Non possunt impedire tormenta doctrinam; sed quasi hebes contemnitur ferrum, et providet sollicita pietas, ut ad regulam fidei discipulorum mores aequentur, et conquadrato fundamento aedificatio firma stabiliter innitatur. Se igitur ipsum modo hominem exhibet, modo Deum, modo omnipotentem et modo infirmum, ut inter se sublimitas et humilitas vices negotio congruas partiantur. Modo supplicat, modo imperat, modo se dicit derelictum, modo latroni promittit paradisum. Agit, secundum utramque naturam, quod exigit causa. In hac contemnitur, in illa gloriam regnumque largitur. Perstrepebant ante crucem clamores irrisorii, et ad dolorem vulnerum cruenta plebs addebat convicia, ringebat et torvis aspectibus in faciem quam conspuerat intendebat, et unanimi classico acclamabat: Vah! qui destruis templum Dei, et in triduo illud reaedificas . Vide quantum mali error et perfidia principum alliniverat
Abbreviated transcription (Latin):
euangłico doginate ꝓmulgatas. post signa oe nui¬
racula & documenta iusticie quia iter longum fuerat
ꝑ p̃cepta: uentum e ad compenidiosum ꝙ efficax ꝑexem¬
pla. Et ne aliquid doctrine de eẽt secuta ẽ forma. que
ideo adultima dilata ẽ. ut qͣsi pie hereditatis testam̃tũ
fulii supstites eo deuocius amplecterentur. qͦ xͥ sanguine
conscͥpta pͥuilegia sua uiderent: ce imp̃ssam obedientie
eiꝰ imaginem. bulla imputbił exbiberet. Ideoq ex illa
cathedra crucis qͦodam deuteronomium dictũ ẽ. in qͦ¬
recapitulatis breuiter que multa ꝓlixitate diffusa erant.
sategit simul magist̾ bonꝰ fac̾ẽ &e docẽ. & exemplo consum¬
mare doctriuã: nec tam ueritatis p̃ceptor eẽ qͣm testis. Mo¬
do ultͦ eloquit᷑. qui paulo ante adherodis & pilati inqui¬
num asꝑnatus. pauꝑes sp̃u de patioulo edocet: iuiq sc̃o¬
lam religionis it̾m instituens pauca ꝓponit capitula.
inquib & affectum caritatis intimat: & zeli scĩ imitatio¬

Expanded text:
ico dogmate promulgatas, post signa et miracula et documenta justitiae, quia iter longum fuit per praecepta , ventum est et ad compendiosum et efficax per exempla. Et ne aliquid doctrinae deesset, secuta est forma: quae ideo ad ultimum dilata est, ut quasi piae haereditatis testamentum filii superstites eo devotius amplecterentur, quo Christi sanguine conscripta privilegia sua viderent, et impressam obedientiae ejus imaginem bulla imputribilis exhiberet. Ideoque ex illa cathedra crucis quoddam Deuteronomium dictatum est, in recapitulatis breviter quae multa prolixitate diffusa erant, satagit simul Magister bonus facere et docere et exemplo consummare doctrinam, nec tam veritatis praeceptor esse, quam testis. Modo ultro eloquitur, qui paulo ante ad Herodis et Pilati inquinum aspernatus, pauperes spiritu de patibulo edocet, ibique scholam religionis iterum instituens, pauca proponit capitula, in quibus et affectum charitatis intimat, et zeli sancti imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
intra stquiliniũ iuscerum suorum sepelit & abscondit.
Dehuiꝰmodi qͦs ꝑuentrẽ accepimus his uidelicet qui
gule & luxurie seruiugiut de his qui abusione sa¬
pientie suꝑbiunt. & conu̾si adt̾rena creature potius
qͣm creatori obtemꝑant: helluo impudens uoracitatis
sue sentinam ingurgitat: & in explebili fame intra
pestilentie sue gurgustium saporatas offas de carni¬
b dampnatoꝵ intrudit. Qd̃ autem inimicicie sta¬
tuuntur inter serpentem & mulierẽ. qͣsi uir ad hũc
conflictum ñ ꝑtineat: allam arbitror et̃ causam qd
temptationes diaboli ad eos qui uirilit agunt ñ p̃¬
sumunt accedẽ: s femineis mentib temptator im¬
portunꝰ se ingerit. Neq mens q̃ e. qͣsi adam nisi sen¬
su carnis illecto mouetur ad uetitũ⁊ s ad delectatio¬
nẽ qm temptator accendit desiderium carnale sus¬
pirat: ꝙ concupiscentie mole opp̃sũ reluctantẽ men¬

Expanded text:
intra sterquilinium viscerum suorum sepelit et abscondit. intra sterquilinium viscerum suorum sepelit et abscondit. De hujusmodi quos per ventrem accepimus, iis videlicet qui gulae et luxuriae serviunt, vel de iis qui abusione sapientiae superbiunt, et conversi ad terrena creaturae potius quam Creatori obtemperant, helluo impudens voracitatis suae sentinam ingurgitat, et inexplebili fame, intra pestilentiae suae gurgustium saporatas offas de carnibus damnatorum intrudit. Quod autem inimicitiae statuuntur inter serpentem et mulierem, quasi vir ad hunc conflictum non pertineat, illam arbitror esse causam, quod tentationes diaboli ad eos qui viriliter agunt, non praesumuntur accedere, sed femineis mentibus tentator importunus se ingerit. Neque mens, quae est quasi Adam, nisi sensu carnis illecto, movetur ad vetitum; sed ad delectationem quam tentator accendit, desiderium carnale suspirat, et concupiscentiae mole oppressum, reluctantem men
Abbreviated transcription (Latin):
Et in his quorum ds̃ uent̾ est qͦs apłs luget. & iumicos
crutis xͥ denuntiat: repit. inspirans eis suꝑbiam: accen¬
dens ininmundiciam: deuorans quoscũq sibi sic̃ t̾ram
subiecerit. Qui t̃rena sapunt cib sunt illtꝰ serpentis:
huiꝰ iuꝑe pabulũ &e suꝑ quos repit uel pectore pre¬
mit. uentrem uentri conglutinans: de semine uene¬
nato impregnet. et conformẽ sibi de corrupta aĩa
sobolem gñat. Lotum studiũ eiꝰ ẽ. innectere se affec¬
tionib carnalib & coagulo turpitudinis menti hu¬
mane iniecto. õs ꝑquas se uoluerit semitas inqui¬
nare ut intus & extra aliqͥd de illiꝰ contagionis cõ¬
sꝑsione ad hereat: qd̃ postea inalicuiꝰ monstri ꝑso¬
nam erumpat. Terram inquit manducabis omĩb
dieb uite tue: quia usq indiẽ iudicii inquo mors
dampnationif &e clausure eiꝰ ȩt̾ne adueniet: semꝑ
ablingit quos conilouit. ꝙ sordilas & terrenas animas

Expanded text:
Et in iis quorum Deus venter est, quos Apostolus luget, et inimicos Et in iis quorum Deus venter est, quos Apostolus luget, et inimicos crucis Christi denuntiat , repit, inspirans eis superbiam, accendens in immunditiam, devorans quoscunque sibi sicut terram subjecerit. Qui terrena sapiunt, cibus sunt illius serpentis, hujus viperae pabulum, et super quos repit, vel pectore premit, ventrem ventri conglutinat, de semine venenato impraegnans, et conformem sibi de corrupta anima sobolem generans. Totum studium ejus est innectere se affectionibus carnalibus, et coagulo turpitudinis menti humanae injecto, omnes per quas se voluerit, semitas inquinare, ut intus et extra aliquid de illius contagionis conspersione adhaereat, quod postea in alicujus monstri personam erumpat. Terram, inquit, manducabis omnibus diebus vitae tuae, quia usque in diem judicii in quo mors damnationis et clausurae ejus aeternae adveniet, semper ablingit quos commoverit, et sordidas et terrenas animas
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse magis q̃ futura st̃ uideret᷑ qm p̾scripsisse qͥd
faceret. Maledictus inquit inter om̃s bestias. id est.
suꝑ om̃s qui bestialit᷑ q aĩalit̃ uiuit̃etͥa posst̃ fieri ali¬
qͣndo de carnalib spñales. & de t̾renis celestes: ꝙe qͥ aliqͣndo
tenebre erant si conũtant᷑ &e reuertantur mediante gr̃a dĩ
iux in dño possunt effici. Iue autẽ a spe p̃cisus. ꝙ omni¬
no auulsus agr̃a: quia odit & semꝑ ꝑsequit᷑ caritatẽ.
sicut in obstinatione odis ꝑseuerat. ita suꝑ omnẽ male¬
dictionẽ inclementie pͥuilegiũ sͥ ꝓpͥe undicat. & ire
irremissibilis contra se decretum sancit. ꝙ inet̾nũ con¬
firmat. Qd̃ autẽ suꝑ pectus ce uentrẽ suũ gradit᷑ iud
excelientia cum ille frui posset incontemplatione diui¬
na au̾sus ab intuitu patis totũ secontulit ad t̾rena:
&e ẽ. qͣsi uita eiꝰ studiũ indefessũ inꝑsuasione peccati.

Expanded text:
dixisse magis cum futura sunt videretur, quam praescisse quid dixisse magis cum futura sunt videretur, quam praescisse quid faceret. Maledictus, inquit, inter omnes bestias , id est super omnes qui bestialiter et animaliter vivunt, qui possunt fieri aliando de carnalibus spirituales, et de terrenis coelestes, et qui aliquando tenebrae erant, si convertantur et revertantur mediante gratia Dei, lux possint effici. Ille autem a spe praecisus, et omnino avulsus a gratia, quia odseverat, ita super maledictionem, inclementiae privilegium sibi proprie vindicat, et irae irremissibibilis contra se decretum sancit, et in aeternum confirmat. Quod autem super pectus et ventrem suum graditur, illud s singulari excellentia cum ille frui possit in contemplatione divina, adversus ab intuitu pacis, totum se contulit ad terrena, et est quasi vita ejus studium indefessum in persuasione peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
deo suꝑbia. tam ezechiel qm ysaias pauca obscure ꝑstrĩ¬
gunt. Genesis auquid ampliꝰ sub serpentis nomine ł
figura legentib intimat: & amundi pͥncipio maledic¬
tionis sententiam usq ad ultimũ iudiciũ infinem
scli infinita conexione orditur. Ibi nec incentor erit
nec carnifex. quia tantũ sibi uacabit: si tam̃ dici de¬
bet uacatio ubi miser ingehennał abyssi uoragine
clausꝰ ꝙ unctus in igne ardebit et̃no. Tunc nec dñs
aeris nec rector mundi nec pͥnceps tenebraꝵ erat: s
infinite & inenarabilis miserie irreuocabił inqui¬
linꝰ. Interim maledictus int̾ om̃s bestias f̾re & oĩa
animantia suꝑ pectus suũ gradi: & t̾ram comedẽ
om̃ib dieb uite sue uł ꝑmittitur uel mandatur.
Inde ambrosiꝰ inlibro de paradyso ñ dĩx facio te su¬
pra pectus tuum uel uentrem ambulare. & t̾ram
comedẽ⁊ s ambulabis inquit & manducab: ut pre¬

Expanded text:
Deo superbia tam Ezechiel quam Isaias pauca obscure perstrinDeo superbia tam Ezechiel quam Isaias pauca obscure perstringunt. Genesis aliquid amplius sub serpentis figura, vel nomine legentibus intimat, et a mundi principio maledictionis sententiam usque ad ultimum judicium in fine saeculi infinita connexione orditur. Ibi nec incentor erit, nec carnifex, quia tantum sibi vacabit, si tamen dici debet vacatio, ubi miser in gehennalis abyssi voragine clausus et vinctus in igne ardebit aeterno. Tunc nec Dominus aeris, nec rector mundi, nec princeps erit, sed infinitae et inenarrabilis miseriae irrevocabilis inquilinus. Interim maledictus inter omnes bestias terrae et omnia animantia, super pectus suum gradi et terram comedere omnibus diebus vitae suae vel permittitur, vel mandatur. Unde Ambrosius in libro De paradiso, non dixit: Facio te supra pectus tuum vel ventrem ambulare, et terram comedere, sed ambulabis, inquit, et manducabis , ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
tate pene succumbit. Sane quicquid euitari pͭ constat
necessariũ nullatenꝰ eẽ. Ideoq nec ꝑ ꝓuidentiam p̾mit᷑
aut uiolenter attrahitur: quicqͥd rationis arbitrio eu¬
tandum exponitur. Hec iudicio diuino necessitas. s uo¬
luntas punitur. nͥ forte illa necessitas fu̾it qm sibi mala
consuetudo fecerit. & obstinati anui excecata maligni-¬
tas. Sp̃c sc̃s in ipsis crepundiis ad huc uagientem mũ¬
dum iam arguebat de iudicio⁊ quia dampnato pͥncipe
setͣliderat condempnandũ. ñ qd̃ ille iuidex sit eoꝵ qͥ
peccant. s qd̃ ipse & qui ei deserto do in malo cõmumi¬
cant iustissimo iudite dõ eiecti de paradyso uolupta¬
tis. idest a gła d̃. intenebris cohabitent & inflãmis co¬
ardeant. Indeiectione illa. qñ miser simul ac intimuit
ruit. nicħ de tormento eiꝰ pauca de indignitate script᷑a
ꝓpħica cõmemorat: s de riuna & ruine causa odibili

Expanded text:
tate poenae succumbit. Sane quidquid evitari potest, constat tate poenae succumbit. Sane quidquid evitari potest, constat necessarium nullatenus esse. Ideoque nec per providentiam premitur, aut violenter attrahitur quidquid rationis arbitrio evitandum exponitur, nec judicio divino necessitas, sed voluntas punitur, nisi forte illa necessitas fuerit, quam sibi mala consuetudo fecerit, et obstinati animi excaecata malignitas Spiritus S. in ipsis crepundiis adhuc vagientem mundum jam arguebat de judicio, quia damnato principi se tradiderat condemnandum, non quod ille judex sit eorum qui peccant, sed quod ipse, et qui ei, deserto Deo in malo communicant justissimo judice Deo ejecti de paradiso voluptatis, id est a gloria Dei in tenebris cohabitent, et in flammis coardeant. In dejectione illa quando miser simul ac intimuit ruit, nihil de tormento ejus, pauca vero de indignitate Scriptura prophetica commemorat, sed de ruina et ruinae causa odibili
Abbreviated transcription (Latin):
ge et̃na abolet᷑ uel mutatur uel addit᷑ capłm: s nos ñ
causas rerum s effectus attendentes addi putamꝰ que
ante nesciuimꝰ: deleri uel mutari que q ñ intelligimꝰ
alit̾ ꝓuenire uidemꝰ qmͣ nr̃ habuerat intellectus. S
mentis diuine fixa & immutauił ẽ ratio: ita disponẽs
corda sĩt mouet & temꝑa. Cũ enĩ flante aquilone iuhye¬
me ce effrenata in campo aeris gelidorum flatuum ui¬
olentia. necesse sit hum̃tia queq uoi nunii impctꝰ fer¬
uor ñ choibet. astringi inglatiem: cũ tñ necesse ñ sit
uentorum intumestere rabiem: ita necesse ẽ. cuiq cau¬
se suam attribui efficientiã. cum tñ necessitas ñ urgeat¬
causam. Nicħ punit nͥ qd̾ uetat iusticia acuiꝰ equita
alienũ ẽ: ut sit uindex actionis qm qͣi necessitate extor¬
queat. S p̾cedit ꝓhibitio. ne ignorans uł errans homo
offendat: qm utiq si contẽpserit exipsiꝰ iusticie necessi¬

Expanded text:
ge aeterna aboletur vel mutatur, vel additur capitulum, sed nos non ge aeterna aboletur vel mutatur, vel additur capitulum, sed nos non causas rerum, sed effectus attendentes, addi putamus quae ante nescivimus: doleri vel mutari, quae quia non intelligimus, aliter provenire videmus quam noster habuerat intellectus. Sed mentis divinae fixa et immutabilis est ratio, ita disponens corda, sicut movet et tempora. Cum enim flante aquilone in hieme et effrenata in campo aeris gelidorum flatuum violentia necesse sit humentia quaeque, ubi nimii impetus fervor non cohibet, astringi in glaciem, cum tamen necesse non sit ventorum intumescere rabiem, ita necesse cuique causae suam attribui efficentiam, cum tamen necessitas non urgeat. Nihil punit, nisi quod vetat justitia, a cujus aequitate alienum est ut sit vindex actionis quam quasi necessitate extorqueat. Sed praecedit prohibitio, ne ignorans vel errans homo offendat, quam utique si contempserit ex ipsius justitiae necessi
Abbreviated transcription (Latin):
cum qͣsi inuitus & coactus ꝓscriptionis uideret᷑ dictas¬
se sententiam. qui diu expectauerat lapsi penitentiã:
& tanta indignatione suggestoris puniebat maliciã.
Nich queritur aserpente. nulla omĩno interrogatio.
flagicii sciscitatur originẽ: quia illa inuanum uol¬
uitur questio que sine fructu ẽ. & qm nulla comita¬
tur correctio. Nerum cum ille iam iudicatus ẽẽt qui
abinicio inueritate ñ stetit. quid sibi uult qd̃ noui
constitutio edicti. lẽgi antiq̃ conscribitur: & qͣsi mi¬
nus continentia ulliꝰ plebis scita plenam iuris m̃surã
ñ habuerint noua adduntur decreta: Ego existimo librũ
dispositionum celestiũ. & diuine paginã ꝓuidentie totũ
omĩno continere. qd̃ rerũ status qõ ꝓcessus insinuat. ꝙ
totũ eẽ. ocło maiestatis uno mom̃to conspicabile. uł qd̾
attriuit antiquitas. uel qd̃ intentat et̾nitas. Nullũ in le-¬

Expanded text:
cum quasi invitus et coactus proscriptionis videretur dictascum quasi invitus et coactus proscriptionis videretur dictasse sententiam, qui diu exspectaverat lapsi poenitentiam, et tanta indignatione suggestoris puniebat malitiam. Nihil quaeritur a serpente, nulla omnino interrogatio flagitii sciscitatur originem, quia illa in vanum volvitur quaestio quae sine fructu est, et quam nulla comitatur correctio. Verum cum ille jam judicatus esset qui ab initio in veritate non stetit , quid sibi vult quod novi constitutio edicti legi antiquae conscribitur, et quasi minus continentia illius plebis scita plenam juris mensuram n habuerint, nova adduntur decreta? Ego existimo librum dispositionum coelestium et divinae paginam providentiae totum omnino continere quod rerum status, quod processus insinuat, et totum esse oculo majestatis uno momento conspicabile et quod attrivit antiquitas, vel quod intentat aeternitas. Nullum in le
Abbreviated transcription (Latin):
tens thesaurizaret sibi iram indie ire. Iustissimo or¬
dine pꝰ uirum feminam alloquitur ds̃. q̃ ꝑtinati su¬
ꝑbia. & ipsa admissũ excusat: serpentem suasorem pro¬
ducens in medium. deceptam tam̃ se dĩc: ampliꝰ dolens
qõ diaboli ꝓmissio effectu caruerit. qͣm qd̃ eiꝰ suggestiomi
asesũ p̃buerit. Quia gͥ neq uir neq mulier. offensionis
uil penitentie excogitaũe consilia s aodentes p̃uaricatio¬
nẽ in anium argum̃tors. complexionib ad dm̃ iniusti¬
tie conuincendũ laborabant: insuꝑbas⁊ exasꝑantes aĩas
peccati cumulꝰ ẽ refusꝰ: & oppressit subita rumna. iniqui
ponderis stipatores. Et ordinatissima rectitudine a ser¬
pente cepit iudiciumrut qui fuerat suggestor peccati
eẽt particeps & torm̃ti: & qui adcasũ consentientiũ sͥ
fuerat gratulatꝰ. haberet ex malicie merito qd̃ doleret.
Et in pena emuli sui intelligeret hõ iudicis caritatem:

Expanded text:
tens thesaurizaret sibi iram in die irae . Justissimo ortens thesaurizaret sibi iram in die irae . Justissimo ordine post virum, feminam alloquitur Deus, quae pertinaci superbia, et ipsa admissum excusat, serpentem suasorem deducens in medium. Deceptam tamen se dicit, amplius dolens quod diaboli promissio effectu caruerit, quam quod ejus suggestioni assensum praebuerit. Quia igitur neque vir, neque mulier confessionis, vel poenitentiae excogitavere consilia, sed addentes praevaricationem inanium argumentorum complexionibus, ad Deum injustitiae convincendum laborabant, in superbas et exasperantes animas peccati cumulus est refusus, et oppressit subita ruina iniqui ponderis stipatores. Et ordinatissima rectitudine a serpente incoepit judicium, ut qui fuerat suggestor peccati, esset particeps et tormenti, et qui ad casum consentientium sibi fuerat gratulatus, haberet ex malitiae merito quod doleret, et in poena aemuli sui intelligeret homo, judicis charitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. homo morte dignissimꝰ. qd̃ estimare potuit mulie¬
rem sibi ininsidiis positam. & se artificiosa inductione
circumuentũ: atq scdm iusticiam se ñ meruisse damp¬
nationis iudicium: qui ñ suo appetitu s suasu femi¬
ne qͣm decłat ei d̃s. ad p̾uaricationis declinasser con¬
sensũ. Immo illam nuditatẽ ꝑ peram sibi illatã. ꝙ p̃¬
iudicatum se. nimis ꝓꝑa animadũsione conqueri uide¬
batur. nec agi setum ordine equitatis. cum ipse qui decł̃at
legẽ. debuisset remouisse & scandalũ. & rep̃hensionẽ ñ in
eum qui cetiderat. s in eum deb̾e refundi. qui casus po¬
suerat instrum̃tum. Hoc illa adam excusatio conti¬
nere uidebatur. redarguens dm̃. & cõtendens ausi sedicio¬
so contra tñ quilissimã & uerissimam iusticiam dĩꝰ
que ad huc adpenitũtiam in multa patientia reum ex¬
pectarat. cum ipse scđ̃m duriciã suam & cor impeni¬

Expanded text:
esset, homo morte dignissimus: quod aestimare potuit mulieesset, homo morte dignissimus: quod aestimare potuit mulierem sibi in insidiis positam, et se artificiosa inductione circumventum, atque secundum justitiam se non meruisse damnationis judicum, qui non suo appetitu, sed suasu feminae quam dederat ei Deus, ad praevaricationis declinasset consensum. Imo illam nuditatem perperam sibi illatam, et praejudicatam sibi nimis propera animadversione conqueri videbatur, nec agit secum ordine aequitatis, cum ipse qui dederat legem, debuisset removisse et scandalum et reprehensionem non in eum qui ceciderat, sed in eum deberet refundi qui casus posuerat instrumentum. Hoc illa Adam excusatio continere videbatur redarguens Deum, et contendens ausu seditioso contra tranquillitatem et verissimam justitiam Dei, quae adhuc ad poenitentiam in multa patientia reum exspectabat, cum ipse secundum duritiam suam et cor impoeni
Abbreviated transcription (Latin):
chaos impedit. nec abyssus offendit. Uidebat qͥdẽ ipse miscrũ.
nec tam̃ ab illo uidebatur. s tm audiebatur. Mundo corde
uidetur ds: a quo beatifico aspectu tollitur impiꝰ. Audi¬
endi & respondendi ñ negatur affectus. quia in examina¬
tione cause cũ scdm districtionẽ iusticie negotiũ agit᷑ ne¬
cesse ẽ quib cũq t̾gi u̾sationib lubrica industria abu¬
tatur. ut exore suo coram illo uidice reus quilibet con¬
uincatur. Mulier inquit qͣm declisti mͥ dedit mͥ de
fructu: & comedi. Nelit nolit fatetur transg̃ssionẽ. s la¬
tent̃ imponit creatori pondꝰ peccati. qui deceptionis
aptauerat instrumentũ. & quasi muscipulã in qͣ elaberet᷑.
solatiũ collaterale tetenderat. Abominanda suspicio. & ad¬
ũsus bonitatẽ dĩ. scienta ꝑuicax. sensus malignꝰ. respon¬
sio impudens: ꝙ ex hoc ipso solo. &̃ si aliud in causa ñ

Expanded text:
chaos impedit, nec abyssus obfundit. Videbat quippe ipse miserum, chaos impedit, nec abyssus obfundit. Videbat quippe ipse miserum, nec tamen ab illo videbatur, sed tantum audiebatur. Mundo corde videtur Deus , a quo beatifico aspectu tollitur impius . Audiendi et respondendi non negatur effectus, quia in examinatione causae, cum secundum districtionem justitiae negotium agitur, necesse est quibuscunque tergiversationibus lubrica industria abutatur, ut ex ore suo coram illo judice reus quilibet convincatur. Mulier, inquit, quam dedisti mihi, dedit mihi de fructu, et comedi . Velit nolit, fatetur transgressionem, sed latenter imponit Creatori pondus peccati, qui deceptionis aptaverat instrumentum, et quasi muscipulam in quam collaberetur, solatium collaterale tetenderat. Abominanda suspicio et adversus bonitatem Dei scientia pervicax, sensus malignus, responsio impudens, et ex hoc ipso solo, etiam si aliud in causa non
Abbreviated transcription (Latin):
de rebellionte animi. de uirtute peccati. de irrepente tinea
uoluptatis. s habundantiori pudore suꝑ hoc affici debu¬
iset qd̾ ueste nuptiali spoliatus. de uuiꝰ conuiuii gła.
ligatis manib & pedib intenebras exteriores p̾cipitari
meruerat. Lulerant recedentes uirtutes oꝑĩta digni¬
tatũ. quib ornabant adam dum obediret dõ. & relin-¬
quentes spoliatum in medio. transg̃ssorẽ contumelia affe¬
cerunt. Iam texebat miser fila m̃datii. & excusatioĩs
ordiens telam. ñ confitebat᷑ errorem. s qiͣ subtegm̃ in uol¬
uens arundini. & intra suspensos tele diffundens parie¬
tes. responsione cauillata latenter in auctorẽ. erroris cau¬
sam refundebat & culpã. Abscondi inquit me eo qd̃ nu¬
dus eẽm. Uere ñ ẽ consiliũ contra dñm. qui comp̃hendit
sapientes inastucia eorum. cui loquitur oĩs conscientia.
& apta st̃ mentis archana. cuiꝰ intuitum nec inferni

Expanded text:
de rebellione animi, de virtute peccati, de irrepente tinea de rebellione animi, de virtute peccati, de irrepente tinea voluptatis; sed abundantiore pudore super hoc affici debuisset, quod veste nuptiali spoliatus de illius convivii gloria ligatis manibus et pedibus in tenebras exteriores praecipitari meruerat. Tulerant praecedentes virtutes operimenta dignitatum quibus ornabant Adam, dum obediret Deo, et relinquentes spoliatum in medio transgressorem contumelia affecerunt. Jam texebat miser folia mendacii, et excusationis ordiens telam, non confitebatur errorem, sed quasi subtegmen involvens arundine, et intra suspensos telae diffundens parietes, responsione cavillata, latenter in auctorem erroris causam refundebat et culpam. Abscondi, inquit, me, eo quod nudus essem . Vere non consilium contra Dominum est, qui comprehendit sapientes in astutia eorum , cui loquitur omnis conscientia, et aperta sunt mentis arcana, cujus intuitum nec inferni
Abbreviated transcription (Latin):
grationẽ significans: qr iam tepescente caritatis feruors.
& ueritatis luce ad uesꝑam ignorantie ꝓpinquante. de¬
serto homine de corde eiꝰ migrabat: & lento incessu pro¬
trahens allo cutionẽ. forsitan ideo morabatur. ꝙ pedeten¬
tim accedebat. ut si compunctus hõ millo qnͣtocũq spa¬
cio cognosceret facuiꝰ. & se ipsũ iudicans peniteret. uel exto¬
to dimitteret᷑ flagitium. uł aliqͥd statueret᷑ clementius
in humiliatũ. Non ut ait ambrosiꝰ ulibro deparadyso.
uoce corꝑea dñs adam appellat. s uirtute qͣdam p̾̃stantiore
qͣm uox corporis pͭ eẽ. fudit oracłm. Eo scilicet mͦ qͦ ꝓpħas
alloquebatur. uel ipse moyses clamasse legit᷑: cũ nullus
audiretur sonꝰ uocis s mentis. Infrogatus latebrarũ causã
& confusionis. nuditatẽ fatetur. cum ampliꝰ de ipso peccato.
qmͣ depena peccati ueretundari debuerit. Crubescebat qͥdẽ

Expanded text:
grationem significans, quia jam tepescente charitatis fervore, grationem significans, quia jam tepescente charitatis fervore, et veritatis luce ad vesperam ignorantiae propinquante, deserto homine de corde ejus migrabat, et lento incessu protrahens allocutionem forsitan ideo morabatur et pedetentim accedebat, ut si compunctus homo in illo quantocunque spatio cognosceret facinus, et seipsum judicans poeniteret, vel ex toto dimitteretur flagitium vel aliquid statueretur clementius in humiliatum. Non, ut ait Ambrosius, de paradiso voce corporea Dominus Adam appellat, sed virtute quadam et praestantiore quam vox corporis potest esse, oraculo eo scilicet modo quo prophetas alloquebatur, vel ipse Moyses clamasse legitur, cum nullus audiretur sonus vocis, sed mentis. Interrogatus latebrarum causam et confusionis nuditatem fatetur, cum amplius de ipso peccato quam de poena peccati verecundari debuerit. Erubescebat quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a agnoscitur. qr ipsa ẽ pax ce tociꝰ unitas scitatis. Habens
in se & totum & singula: nec tñ in singłis tota.
onsũmatis q̃ de parailyso uel fonte uel fluuiis nos
dicturos ꝓmisimꝰ. ad adã reu̾ti nos cogit ꝓpositum:
qui ut diximꝰ pꝰ peccatũ ex ꝓpͥa nuditate confusus. intͣ
alicꝰ glebe uel scopuli crepidinẽ a ꝯspectu dĩ carnis pru¬
rientis contumeliam paiuidꝰ occultabat. Nec iam sola¬
illa confusio mentẽ stupidam stimulabat: s iam fa¬
mes &e sitis & frigus & reliquarum calamitatũ moles mi¬
serum affligebant. Et hoc maxime. qd̃ ipse iudite con¬
scientia intus in omĩ amaritudine auxiꝰ tabescebat.
Qd̃ ubi ad eum uoxilla ꝑuenit ꝑuenit. adam uͥ es. con¬
st̃nata ẽ peccatrix aĩa. & penitus dissoluta: qr de pre¬
henso inscelere. nec subsidiũ erat. nec patebat effugium.
De ambulabat autẽ ds ad auram pꝰ meridiẽ cũ uocaret
adam. in uocatione increp̃ationẽ. indeambulatione mi¬

Expanded text:
ipsa agnoscitur, quia ipsa est pax et totius unitatis sanctitas, habens in se et totum et singula, nec tamen in singulis tota. Consummatis quae de paradiso, vel fonte, vel fluviis nos dicturos promisimus, ad Adam reverti nos cogit propositum, qui ut diximus, post peccatum ex propria nuditate confusus intra alicujus glebae, vel scopuli crepidinem, a conspectu Dei carnis prurientis contumeliam pavidus occultabat; nec jam sola confusio mentem stupidam stimulabat, sed jam fames, et sitis, et frigus, et reliquarum calamitatum moles miserum affligebant, et hoc maxime quod ipse judice conscientia, intus in omni amaritudine anxius tabescebat. Quod ubi ad eum vox illa pervenit: Adam, ubi es? consternata est peccatrix anima; et penitus dissoluta, quia deprehenso in scelere, nec subsidium erat, nec patebat effugium. Deambulabat autem Deus ad auram post meridiem cum vocaret Adam, in vocatione increpationem, in deambulatione mi
Abbreviated transcription (Latin):
trictionem. in angustus ñ ẽ aspnata diuina clementia:¬
Inter cetera pietatis exempla latro nr̃ nob̾ occurrit: peniten¬
tie reglã. confessionis formarindulgentie p̃co. speiexem¬
plum: quidum subito ingemit. qͦd querit inuenit: qͦd
petit accipit: & ilico audit. hodie metum eris inparady¬
so. Non ad loca purgatoria. flãmasq peceatoꝵs ultrites
confitens destinatur: ñ ad loca tenebrosa & tormenta
deducitur: nullam pars adũsa gr̃e dĩ p̃sumit inferre
calumpniam: una crucis pena omĩa ab olet crimina.
ĩmo ñ pena s grã. Premittitur gͥ in paradysũ hic nr̃e
nuntius apsolutionis. te pͥmicias libertatis nr̃e. testis

Expanded text:
tritionem in angustiis non est aspernata divina clementiatritionem in angustiis non est aspernata divina clementiaInter caetera pietatis exempla, latro noster nobis occurrit, poenitentiae regula, confessionis forma, indulgentiae praeco, spei exemplum: qui dum ingemit, subito quod quaerit invenit, quod petit accipit, et illico audit: Hodie mecum eris in paradiso . Non ad loca purgatoria flammasque peccatorum ultrices confitens destinatur, non ad loca tenebrosa et tormenta deducitur, nullam pars adversa gratiae Dei praesumit inferre calumniam, una crucis poena omnia abolet crimina, imo non poena sed gratia. Praemittitur igitur in paradisum hic nostrae nuntius absolutionis, et primitias libertati
Abbreviated transcription (Latin):
nis suꝑ ẽ. hospes incolumis curatori suo hilarem ex¬
hibet famulatum: nullum horroris signum comitan¬
tib magistrum idem conuiua & ministir pretendit.
Maria maglalene ad pedes xp̃i plorat. & orat :tergit.
cundam: nec opponit qd̾ diluit. nec exprobrat qd̃ ig¬
noscit. Quicquid agit in huiꝰ modi. celeri nutu sp̃c
sc̃s consũmat: nec emendicat aliunde suffragia. qui
qs̃ ddicit facit. & qd iluminat format: qui statimm
piscatores facit doctores. & idiotas p̃dicatores. In hac
gr̃a ñ affligitur expectatio dilatione. nec interualiũ. ẽ
inter optatũ & datum: dauid dĩt: peccaui. Et ꝓpb̾a tns¬
latum ẽ. peccatum tuũ. dͥdcam dr̃. Peccasti qiuiesce. Q
ad mulierem in adulterio dep̾hensam. Non te conclẽp¬
nabo. noli ultra peccare. Quid commemorẽ niniuitas
qͦrum penitentia. subito iudicem ammouet asenten¬
tia: quid ahab &e manassen reges ĩpios. quorum con¬

Expanded text:
nis superest. Hospes incolumis, curatori suo hilarem exnis superest. Hospes incolumis, curatori suo hilarem exhibet famulatum, nullum signum horroris comitantibus magistrum, idem conviva et minister praetendit . Maria Magdalene ad pedes Christi plorat et orat, tergit cundiam, nec opponit quod diluit, nec exprobrat quod ignoscit; quidquid agit in hujusmodi, celeri nutu Spiritus sanctus consummat; nec emendicat aliunde suffragia, qui quod dicit facit, et quod illuminat format, qui statim piscatores facit doctores, et idiotas praedicatores. In hac gratia non affligitur exspectatio dilatatione, nec intervallum est inter optatum et datum. David dicit: Peccavi . Et propheta: Translatum est peccatum tuum . Ad Cain dicitur: Peccasti, quiesce . Ad mulierem in adulterio deprehensam: Non te condemnabo, noli ultra peccare . Quid commemorem Ninivitas, quorum poenitentia subito judicem amovet a sententia? Quid Achab et Manassen, reges impios, quorum con
Abbreviated transcription (Latin):
pectã uel multiplices temꝑa: ñ artatur numero.
ñ clauditur fine. nullas omnino ht̃ metas diui¬
na cdementia. Sit qui inuocet: erit qui exaudiat
Sit qui peniteat: ñ deerit qui indulgeat. Non huie
penitenti multorũ annors ieiunia moriuntur.
ñ nudipedalib & sacco afficit᷑: simul ut confitet᷑.
iustificatur. & glificat᷑. Hide horam. nota ꝑsonan
hora uitima. pectatrix ꝑsona. Multa antiquaq peccã
illito abolet gr̃a. nec ꝓcessu moraq temꝑis indulgentia
limat corroditq culpe rubiginẽ:. s ubi repente facto
celitus sono sp̃c sc̃s illabitur: quicquid in maduerat
pecati tabe. siccatur: nec suꝑ ẽ ullum feditatis uestigi¬
um uulneri. qd̃ misciłie abluit lauacrum. fetebat¬
iam quatriduanus inmonum̃to lararꝰ: suscitatus
ñ tabescit languore: erigitur soluitur. & statim con¬
uescitur Nulia iepre crepido. nullus sinꝰ infacie simo¬

Expanded text:
peccata, vel multiplices tempora. Non arctatur numero, peccata, vel multiplices tempora. Non arctatur numero, non clauditur fine, nullas omnino habet metas divina clementia; sit qui invocet, erit qui exaudiet; sit qui poeniteat, non deerit qui indulgeat. Non huic poenitenti multorum annorum jejunia imponuntur, non nudipedalibus vel sacco afficitur; simul et confitetur, et justificatur, et glorificatur. Vide horam, nota personam. Ultima hora, peccatrix persona, multa antiquaque peccata illico abolet gratia, nec processu moraque temporis indulgentia limat corroditque culpae rubiginem; sed ubi repente facto coelitus sono Spiritus sanctus illabitur, quidquid immaduerat peccati tabe, siccatur; nec superest ullum foeditatis vestigium vulneri, quod misericordiae abluit lavacrum. Fetebat etiam quatriduanus in monumento Lazarus ; suscitatus non tabescit languore, erigitur, solvitur et statim convescitur. Nulla leprae crepido, nullus sinus in facie Simo
Abbreviated transcription (Latin):
donauerat negationis reatũ. qui ñ ex sententia s
ex infirmitate descenderat. Le tñ iuxta crucem ñ
uideo:territus lates. nec saitem matrẽ xͥ feminas¬
q scãs ꝓsequeris. que spectaculo lugubri astarãt
immobiles: nec ibi auctoritate apłica uteris. ubi
ad inuitem secus crucib fixis. pͥuata miscent couoqͥa
saluator ꝙ pectator. Absens eras & ministerii tui
claues qd̃ pace tua dixerim mͦ ñ ꝓfers supplet hanc
uicem summus sacerdos: aꝑtisq seris antiquis. la¬
tro pͥmitie derelictorum introducitur apiente xp̃o
in regnum celorum. Amouetur ab introitu parady¬
si custodia ab inicio puigil: & uersatur gladiꝰ ue
minax quem cherubin ab antiquo uibrauerat.
Ibi latro locatur uñ lucifer corruit: ꝙ cui tu forsitan
uit᷑ septies ignostere nolles ultra septuagies septies
reus. s ab soltus a bono iħu mͦ. cum angłis conũ¬
satur. Resurge & disce ignoscẽ neq annumeres

Expanded text:
donaverat negationis reatum, qui non ex sententia, sed donaverat negationis reatum, qui non ex sententia, sed ex infirmitate desciveras . Te tamen juxta crucem non video; territus lates, nec saltem matrem Christi feminasque sanctas prosequeris, quae spectaculo lugubri astabant immobiles. Nec ibi apostolica auctoritate uteris, ubi ad invicem, fixis juxta crucibus, privata miscent colloquia Salvator et peccator. Absens eras, et ministerii tui claves quod pace tua dixerim modo non profers. Supplet vicem tuam summus sacerdos, apertisque seris antiquis, latro primitiae derelictorum introducitur, aperiente Christo, in regnum coelorum. Amovetur ab introitu paradisi custodia ab initio pervigil, et versatilis gladius ille minax, quem cherubim ab antiquo non vibraverat . Ibi latro locatur, unde lucifer corruit; et cui tu forsitan ultra septies ignoscere nolles, ultra septuagies septies reus, sed absolutus a bono Jesu, modo cum angelis conversatur. Resurge, et disce ignoscere, neque annumeres
Abbreviated transcription (Latin):
ñ negligat. hora mortis erat iamq confitentis fauti¬
b herebat⁊amq linguam eiꝰ alligabat angustia. il¬
loq articulo temporis fere ab ipsis apłis desparat᷑
Modus passionis crux inter omĩa supplicia turpis¬
simũ & atrocissimum. quib post positis qͣi plagarũ
& sanguinis in memor dictator euangłii latro efficis̃:
& qdͥ persuacleri illa hora difficae erat. xp̃m̃ dm̃ in
cruce faterur: ibi orat ibi adorat. Multa simul pie¬
tatis officia complectit᷑. Credit & timet ⁊ compungitur
& penitet. confitetur ꝙ p̃dicat: amat. conficlit & o¬
rat. fide illuminatur. timore subdit᷑ icompunctio¬
ne mollitur. penitentia concutitur. confessione
purgatur: duectione dilatatur. p̃dicatione ⁊elaf¬
Confidentia sꝑat: oratione impetrat. Ne irascaris pͥn
ceps apłoꝵ tri dico petre. cui claues regni celorum
cõmisse st̃. & te amare flentẽ xp̃c respexerat: ꝙ

Expanded text:
non negligat. Hora mortis erat jamque confitentis anima faucinon negligat. Hora mortis erat jamque confitentis anima faucibus haerebat, jamque linguam ejus alligabat angustia; illoque articulo temporis fere ab ipsis apostolis salus desperabatur. Modus passionis, crux, inter omnia supplicia turpissimum et atrocissimum. Quibus postpositis, quasi plagarum et sanguinis immemor, dictator Evangelii latro efficitur: et quod persuaderi illa hora difficile erat Christum Deum in cruce fatetur: ibi orat, ibi adorat, multa simul pietatis officia complectitur. Credit, timet, compungitur et poenitet; confitetur et praedicat, amat, confidit et orat. Fide illuminatur, timore subditur, compunctione molitur, poenitentia concutitur, confessione purgatur, praedicatione zelatur, dilectione dilatconfidentia sperat, oratione impetrat. Ne irascaris, Princeps apostolorum: tibi dico, Petre, cui claves regni coelorum commissae sunt . Et te amare flentem Christus respexerat, et