comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim fac̾et d in mortar futurꝰ:
que facet ꝓdifferenda morte mo¬
ritur᷑. Semꝑ enim dep̾cet᷑ deum:
mun̾a ei. in uidit᷑o gͥ cordis ⁊ fe¬
renda ẽ elemo sina tribuentis.
nec ⁊siderantłum ẽ qnͣtum s qͣ
mente qua affectone dat: qd̾ p̃¬

Expanded text:
enim facere debet immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus; semper deprecetur Deum, munera ejus. In judicio ergo cordis, conferenda est eleemosyna tribuentis. Nec considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod p
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ alii manifestanda eseruant.
ꝙ ẽ se laudare ⁊ ad ipocͥsimi tende
fortet sebona ⁊scientia: ⁊ doleat.
qd̾ nondum audeat f sume. quẽ
iuitum desiderat cibum saluta¬
rem. Eohibeat ⁊ se aludis a spec¬
tacur scłi qui ꝑfectam uult ⁊se¬
qui renuissionis grãm. Isti sunt

Expanded text:
quae alteri manifestanda conservant: quod est se laudare et ad hypocrisim tendere, et fortetur bona conscientia, et doleat, quod nondum audeat sumere, quem multum desiderat, cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, spectaculis saeculi qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
offendeus simo: fcss ẽ omĩum
reus. Ingͣtus enim existit: qui ple¬
nus uͥtutib deunioninino non
tumuit. In ħ .n. quis pcc̃or fit cł¬
pabilior: quo ẽ deoꝰ acceptior. Iõ.n
adam plus peccauit: qr oĩbono
habuncdiuit. Alio ⁊̃ mo offendẽs

Expanded text:
offendens, factus est omnium reus. Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Etiam alio modo offendens
Abbreviated transcription (Latin):
at inpcc̃m: ut nõ solum emenda¬
homitidii scelus addiderit. Eaue
qͣlit̾ intelligas illd̾ ut iam emien¬
dare nonualeat qd̾ peccauit ⁊c̾
son .n. emendato ħ intelinda ẽ dei

Expanded text:
at in peccatum, ut non solum emendahomicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quod peccavit, etc. Non enim emendat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ illa sola fatit: que scelus cor¬
odium ꝯmisi cͥminis ⁊ ꝯmutẽ¬
dicũ desidetio satiffacien di affert
Iudas .n. penituisse legͣ: sñ assecu¬
tone uenie: qr tali pnĩa nõ corr¬
non potuit si qͣñ fr̃ sicͣ peccat infra¬
trem ut emendare non ualeat:
ꝙ peccauit p̃ ei dmtri. sina ꝑma

Expanded text:
quod illa sola facit, quae scelus corommissi criminis et committendi cum desiderio satisfaciendi affert. Judas enim poenituisse legitur, sine assecutione veniae, quia tali poenitentia non corrnon potuit. Si quando sic frater peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti: sin a
Abbreviated transcription (Latin):
tam magnum qmͣ singła. Non
enĩ ibi maiorẽ q̃ ũor non ẽ. I ip̃a
u̾itas ẽ maguitudo. Ecce mõ ⁊¬
uenienti ⁊ rõne catholica osten¬
sũẽ. quomõ indifferent sit magͥ¬
tudo trum ꝑsonarum. qr nec una

Expanded text:
tam magnum quam singula; non enim ibi major est quae verior non est, ubi ipsa veritas est magnitudo. Ecce modo convenienti et ratione catholica ostensum est quomodo indifferens sit magnitudo trium personarum, quia nec una
Abbreviated transcription (Latin):
tangere ꝑ bibu̾it: qr sciebat eos
si tetigissent: sic deos futuros tã
exꝑecliendi cupiditas cũ mulie¬
rem nic̾et accepta illa esca non
ẽẽ mortuam: nec tũ eum arbitr¬
or si iam spũau mente p̾ditꝰ er¬
at ullo mõ creclidisse: qd diabo¬
lue suggerebat
q plus pcc̃auit adã

Expanded text:
tangere prohibuerit, quod sciebat eos, si tetigissent, velut deos futuros, tanexperiendi cupiditas, cum mulierem videret accepta illa esca non esse mortuam; nec tamen eum arbitror, si jam spirituali mente praeditus erat, ullo modo credidisse quod diabolus suggerebat. 5. Quis plus peccavit, Ada
Abbreviated transcription (Latin):
tis: non ncc̃ĩtatis. Ad que respon¬
dentes dñis. Non ħ iͣ accipiendũ
fore: ut exuͦiuntate hoĩs fides in¬
teligatur ꝓuenire. cum ip̃a sit
bona hoĩs m̾ita nicipiant. ꝑ hnͣc
enĩ ut ait aud̾. sr psoꝰ .lxui. iustifi¬
caturimpiꝰ .i. fit de impio piut ut
dem̃ ip̃a fides incipiat ꝑͣduectõm
oꝑari. unͣ omĩa bona mitã incipł¬

Expanded text:
s. Ad quod respondentes, dicimus non haec ita accipie de fore, ut ex voluntate hominis fides intelligatur provenire, cum ipsa sit bona hominis merita incipiant. Per hanc enim, ut ait Aug., super psal. 67, justificatur impius, id est, fit de impio pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari; unde omnia bona merita incipi
Abbreviated transcription (Latin):
eteris ac noue legi ᷤ¬
ꝯtinentiam diligẽ¬
ti idagme. etam
atq etiam ꝯsiderã¬
tib nobis p̾uia d̾i
gr̃a in notuit sacre pagme tracta¬
tum cuta res ur signa p̾cipue uer¬
san. ut enim egregiꝰ doctor augͥ.
ait inlibro de doctrina xͥana. Omĩs
doctrina ur rerum ẽ ur signorum.
s res ⁊̃ ꝑ signa discunt᷑ ꝓpͥe autẽ
hicres appłłant᷑ que non ad signi¬
ficand̾ aliquid adbibent᷑. Signa
uero quorum usus ẽ insigni fican¬
do. corum autem sũt aliqua quo¬
rum onnuis usus ẽ in significan¬
do non in iustificando .i. quib nõ
nt auqua sacramenta iegaua.
Alia que non solum significant.
s ꝯferunt qd̾ int᷑ adiuuet. sic̃ enͣ¬
głica sacramenta. Ex quo aꝑte ĩ¬
telligit᷑ q̃ hic applłnt᷑ signa. res
ille uidelic. q̃ ad significand̾ aͥd
ad hibent᷑. Ome gͥ signum ⁊̃ ree
aliqua est qd̾ enĩ nullares est ut
ieodem augͥ. ait. om̃ino nͥlẽ non
autem eru̾so Omĩs res ugnum ẽ.

Expanded text:
eteris ac novae legis continentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum est vel signorum; sed res etiam per signa discuntur. Proprie autem hic res appellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non a sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ta duuuam scripturam formã
pͥscͥptam indoctrina tenere adu̾¬
tet. Oehus gͦ nobis aditum ad
res diuinae aliquatenus intel¬
ligendas deo duce aꝑire uolenti¬
bus disserend ẽ. ⁊ pͥmuiuͣ de ieb.
postea de Sigus difseremus.
Deietus comiimites agit.

Expanded text:
ta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus. 2. De rebus communiter
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ testat᷑ dicens qd̾ sanis es
s offm̃. egrotis ẽ ad remecli¬
um. Infirmitas .ii. matinen¬
cie que ẽ iicarne ẽ pp̃cc̃m mor̃¬
tua: ne cadat inriunam fla¬
giciorum excipitur honestate
nuptiaꝵ. si non peccassent pͥ¬
mi homines sine caruis incẽ¬
tiuio ac feruore libidl̃s ip̃i ac suc¬
cessores eorum ⁊uenirent ⁊ sic re¬
mu̾abłe ẽ aliqd̾ bonum opus. sic coi¬

Expanded text:
d sanis est ad officium, aegrotis est ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si vero non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliq
Abbreviated transcription (Latin):
na. Coningii autẽ institutio
duplex ẽ. una añ pec̃tm ad of¬
ficium fc̃a ẽ ut inꝑadiso ubi
honorabiles exquib sñ ardoie
ꝯciꝑent sinedolore ꝑerent alt̾a
post pocm̃n ad remeclium fc̃a extͣ
ꝑadisum pp̃ illicitum motũ de¬
uitand̾. prima ut natura mł¬
tiplicaretur. sccłr ut natura
⁊ ante poc̃m dixit deus. Eresci¬

Expanded text:
. Conjugii autem institutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut natura et ante peccatum dixit Deus Ge
Abbreviated transcription (Latin):
tutum ad nõ. non tñ ad reme di¬
dium s ad officium. Nefert .i. tͣ.
scͥptura genesis madam misso
sopore. atq una de ei costis sũp¬
ta ⁊ exinde muliere formata ui¬
rum mo spũ intelligentẽ ad
quem usum mułr fc̃a eẽt. pꝰ ex¬
tasim ꝓpħice dixisse. ħ nũc os de
ossibz meis ⁊caro de carne mea.

Expanded text:
tutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dixisse: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea;
Abbreviated transcription (Latin):
mandata. qr cum eadem caritas
utroq ꝯmendet᷑ du̾isa tñ diligi
p̾cipiunt᷑. unͣ agͣ. Arbitror ideo
sp̃m̃ scm̃ bis dat̾. semel in t̾ra et
st̃m de belo ut amendarent᷑ no¬
bis duo p̾cepta. caritas s. dei ⁊ ꝓri

Expanded text:
andata, quia cum eadem charitas utroque commendetur, diversa tamen diligi praecipiuntur. Unde Aug.: Arbitror ideo Spiritum sanctum bis datum, semel in terra, et iterum de coelo, ut commendarentur nobis duo praecepta charitatis, sci
Abbreviated transcription (Latin):
una ẽ caritas ⁊ duo p̾cepta. unꝰ
tas non diligit ꝓximũ. insi illa
que diligit deum. Qua gͦ carita¬
gimus s qr aluid ẽ dens aluid
ẽ ꝑximꝰ. ⁊ suma caritate dili¬
runtur. dum d̾e diligit᷑ ⁊ ꝑxrimꝰ.
mouetur enimmens ad digen¬
dũ deum. mouet᷑ ⁊ ad diligend̾
pximũ ⁊ młtomag̾ erga deũ.
qmͣ erga ꝓximũ¬

Expanded text:
Una est charitas, et duo praecepta; unus tas non diligit proximum, nisi illa quae diligit Deum. Qua ergo charitagimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliruntur, dum Deus diligitur et proximus, movetur enim mens ad diligendum Deum, movetur et ad diligendum proximum; et multo magis erga Deum, quam erga proximu
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ gͦ donum diẽ inqnͣtum dat᷑
eis. quib datur. Apud se aũt ds
ẽ ⁊ si nemini datur. qr deus erat pa¬
tri ⁊fiuo coet̾nus. añqmͣ cuiqmͣda¬
retur. nec quia illidant ⁊ ipẽ dat᷑
iõ minor ẽ uił. Ita enim datur sic̃
deidonum ut ⁊ se ip̃m det sic̃ des.
Non enun dici põt non ẽẽ su põt¬
tatis de quo dictͥmm ẽ. Sp̃c uͥ uu
⁊ filus. ꝙ non põt sp̃c sc̃s. Item si

Expanded text:
go donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur; apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam cuiquam daretur; nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur, sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus.Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi t Filius
Abbreviated transcription (Latin):
bons ⁊sustinentie in hac uita
tołatur: qĩ in leua portat᷑. donec
elegert. ⁊ orone p̾missa manusesꝰ¬
pne assistant. hii sunt .uii. an¬
głi tuba canentes inapocaup¬
si. qui q̃les ẽẽ debeant: apłs docz
thimotheo scribens hii cum ordi¬
nant᷑: solus ep̾c eis manus in po¬
nit qr admĩst̾ium appllicant᷑.
ponit eis orarium .i. stolam sr̃ le¬
uum humerũ. ut ꝑ i inteuigãt
se accepisse iugum clñ suaue.
qꝭ ad sinistram ꝑtinentia. diui¬

Expanded text:
boris et sustinencie in hac vita tolleratur, quasi in leva portatur, donec elegerunt, et oracione pnae, assistant. II sunt septem angeli tuba canentes in Apocalypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad ministerium applicantur. Ponit eis orarium, id est stolam, super laevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pallas. ⁊ substratoria lauare.
urceolum cũ aqua mamili ⁊ ma¬
qñ lintheo se p̾cuixit. ⁊ mittẽs.
aqmͣ inpelium: pedes cliscipłoꝵ
lauit ⁊ lintheo t̾sit
ut post ordinatom aaron ⁊ filio¬
rum eiꝰ. ꝓr̾sus trib leui ad cliui¬
nicultus minist̾ia ordinaretur.
⁊ consecraretur clno. ⁊ seruirent
ꝓnrl coram caron ⁊ fius eiꝰ inta

Expanded text:
 pallas et substratoria lavare. urceolum cum aquamanili et maquando lintheo se precinxit ac mittens am in pelvim pedes discipulorum lavit et lintheo tersit. , ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, rursus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur, et consecraretur Domino, et serviret pro Israel coram Aaron et filiis in ta
Abbreviated transcription (Latin):
ypodiacones uocant᷑. quos nos
tur. qr subiacent p̾ceptis ⁊ offi¬
ciis leuitaꝵ. Obłones .ii. intem¬
plo afidelib suscipiunt ⁊ leuitis
tes. Ad subdiaconũ ꝑtinet cali¬
cem ⁊ patenam ad altare xͥ def᷑¬
re. ⁊ leuitis tradere eisq mĩstra¬
re. urceolum q ⁊ aqm̃ manile.

Expanded text:
s tur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes enim in templo a fidelibus suscipiunt, et Levitis tes. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare. Urceolum quoque et aquamanile et
Abbreviated transcription (Latin):
curuitu tab̾nacłi excubarent ⁊
intnͣsportando tab̾n acło: ip̃i de¬
ta. leuite gͦ ex nomĩe auctoris
uocati sunt. deleui enim leuite
exortisunt. a quibz intemplo mis¬
tici sacramenti nũst̾ia expleban¬
tͣ. hii grece diacones. lat mĩstri

Expanded text:
circuitu tabernaculi excubarent, et in transportando tabernaculo ipsi deta. Levitae ergo ex nomine auctoris vocati sunt. De Levi enim Levitae exorti sunt, a quibus in templo mystici sacramenti mysteria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri
Abbreviated transcription (Latin):
re quid int̾ sit int̾ duos tĩo¬
res. quͣ si ponas duas mulieres
maritatas. quarum unam cõ¬
stituas uolentem face ad intiũ
s tunet ne dampnet᷑ amarito.
Timet maritũ: qr ad huc amat
nequiciam. huic non ẽ. grata:
s honerosa mariti pͥsentia. Et
si forte uiuit uequit̾: tunet ma¬
ritum neueniat. Tales sunt
qui tunent diem iudicii. facal¬
tͥum amare uirum debere illi cas¬
tos amplexus. milla se adult̾ma
mmundicia maculare nelle. Is¬
ta optat p̾sentiam uiri. Illa tim¬
et: ⁊ ula timet. Iam gͦ int̾rogen¬
tur quare tieant: Illa dicet.
timeo uirum ne ueniat. Iua di¬
cet timeo uirum ne discedat. Il̾a
dicet tueo uirum ne dampnet.
Illa dicet timeo uitum nedeserat.
pone ħ in anio: ⁊nuenis tiõ¬
rem quem foras mittit catitas.
⁊ aliũ timorem castũ: ꝑmanen¬
tẽ in scł̃m scłi. Illum timorẽ ꝑfec¬
ta caritas foras mittit: qr ile ti¬
mor cormeutu ħ torquet᷑ ⁊scĩa
pungat. qd̾ stimulet. stimulat
ille tuuor szintrat caritas: q̃ sa¬

Expanded text:
re quid intersit inter duos istores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic non grata est, sed onerosa mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicet: Timeo virum ne veniat; ista dicet: Timeo virum ne discedat. Illa dicet: Timeo virum ne damnet; ista dicet: Timeo virum ne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem foras mittit charitas; et alium timorem castum permanentem in seculum seculi. Illum timorem perfecta charitas foras mittit, quia ille timor tormentum habet; torquetur pungat, quod stimulet. Stimulat ille timor, sed intrat charitas quae sa
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃e supͣdixit. sił timor ñ
remanz ueniente caritate. nͨͤ
initrat caritas: nͥ potiꝰ ille ti¬
mor exeat. nec ĩ illo timore as
credit indeum. ⁊ si credit deon ͤ
ẽ gͦ timor ille incatitate ⁊̃ i
choata. Qͥ a omĩ qui caritatẽ¬
h lnon ꝑfectã: ⁊ indeũ credͭ
ibñ oĩa facit. Qre seruie nõ
etimor ille quem icaritate i¬
choata fore ⁊cessit: ⁊queni cres¬
cente. caritate decresc̾e dix. s
negat eẽ incaritate nͥ ꝑfc̃a sit
dicitur initiũ saplẽ s diffent᷑.

Expanded text:
ut ipse supra dixit, servilis timor non remanet veniente charitate, nec intrat charitas nisi prius ille timor exeat; nec in illo timore aliquis credit in Deum, etsi credat Deo; nec est ergo timor ille in charitate etiam inchoata, quia omnis qui charitate non perfectam, et in Deum credit, et bona opera facit. Quare servilis non est timor ille, quem in charitate inchoata fore concessit, et quem crescente charitate decrescere dixit; sed negat esse in charitate, nisi perfecta sit. dicitur initium sapient
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣli differant.¶ In quib ⁊̃ inici¬
alem timorem sig̾cauit. qui uͥ
ex toto ẽ seruit. nec ex toto castꝰ
s tan quĩ iueclius: aliquid de
seruili. ⁊ aliquid de casto timore
h. facit enim seruire ꝑtim ti¬
more pene: ꝑtun amore iusti¬
cie. ꝑ quem timemꝰ pliuiri: ⁊
timemꝰ offendere. Iste timor ẽ

Expanded text:
 differant. In quibus etiam initialem timorem significavit; qui nec ex toto est servilis, nec ex toto castus, sed tanquam medius aliquid de servili, et aliquid de casto timore habet; facit enim servire partim timore poenae, partim amore justitiae per quem timemus puniri, et timemus offendere. Iste timor est
Abbreviated transcription (Latin):
ħomini .i. donatũ ẽẽ urs̃ nomen.
non deo. qr ild̃ nomẽ hũit cum
informa dei tñi erat. s cs̃ dr᷑ ppͣ¬
qd deus illũ exaltauit in dona¬
uit illi nomen qd̃ ẽ sr omne no¬

Expanded text:
homini donatum esse illud nomen, non Deo, quia illud nomen habuit cum in forma Dei tantum erat. Sed cum dquod illum exaltavit, et donavit illi nomen, quod est super omne no
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. io qd̃ est ipe genuit. nec
dicare animis cognituris ⁊uo¬
luit ⁊ potuit. ħ ad seipãm indi¬
cand̾ genuit: qd ⁊ ipẽ qui genu¬
it. Ecce aꝑte dicit hiis u̾bis de¬
um patrem genuisse illd̃ qd̃ ip̃e
est. Illud aut̃ qd ipẽ est. non ẽ di
uina eeñtia. uidetur gͦ: diuinã
eeñtiam genuisse. Ad qd sxꝰ illa
u̾ba sic intelligenda ẽẽ ditentes.
pr̃ de se ipõ genuit illd̾ qd̾ ip̃e est¬

Expanded text:
genuit, id quod ipse est genuit; nec dicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum Patrem genuisse illud quod ipse est. Illud autem quod ipse est, non est nisi divina essentia, videtur ergo divinam essentiam genuisse. Ad quod respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ x diuinitate recetente .i. effectũ
batur ut legͥ mleuitico. duo .ni.
hyrci hunanitas ⁊ diuinitas xͥ
intelligunt᷑. huãuitate gͥ ĩmola¬
ta: diuinitas in soutudine abiit
.i. incelũ tꝑ̃r passionis diuinitas
abisse d̾r non locum mutans: s
uiens ẽ. Ex hus satis oũditur p̾¬
muissa u̾ba ambrosii sic ẽẽ acci
cunt auctoritatem. minum.

Expanded text:
 divinitate recedente, id est, effectum batur, ut legitur in Levitico. Duo enim hirci, humanitas et divinitas Christi intelliguntur. Humanitate ergo immolata, divini coelum tempore passionis divinitas abiisse dicitur, non locum mutans, sedumens est . Ex his satis ostenditur, praemissa verba Ambrosii sic esse accipcunt auctoritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ derelictus erat aprẽ cum incł
ce se derelictum clamabat: Non
recesserat deus ab hoĩe ita ꝙ solu¬
ta eẽt unio dei ⁊ hominis. Alloqͥn
bat non derelinqñd̃. si gͦ illa d̾elic¬
tõ unionis intelligat᷑ solutõ añ
fateam᷑ gͥ deum qͦdamo illum
hoĩem iinorte deseruisse. qr p̾¬
tati ꝑsequẽtium eum exposuit
ad tp̃c. non suam pomͣ excendo il¬
lum defendit. ut non moreret᷑.
seꝑauit sep diuinitas. qr sb̾txͣ¬
it ꝓrectom: s non soluit uniouẽ.
seꝑauit se foris ut ñ ad eẽt defẽ¬
sionem: s nou intus defuit ad
uuiouẽ. S ñ ibi cohibiuiss poͣm¬

Expanded text:
 derelictus erat a Patre, cum in cruce derelictum se clamabat? Non recesserat Deus ab homine, ita quod esset soluta unio Dei et hominis. Alioquin bat, non derelinquendum. Si ergo illa derelictio unionis intelligatur solutio, ante Fateamur ergo Deum quodammodo illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem. Separavit se foris, ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset po
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ a ũbo sit seꝑata anima.ł ca¬
ro. Q dam putaunt carnẽ sic̃
ab auima ita a diuinitate in
mortem fuisse duusam. si ix ĩ¬
quiunt anima media diuini
anima diuisia ẽ gͦ ⁊̃ adiuini¬
tate qr ñ potuit ab anima seiĩ
bo diuid̾et᷑. fuit aũt diuisa ab
anima ininorte. Alio qͥn u̾a mors
ibi non fuissz. qrut ait aus. M¬
ors quĩ timẽt hoĩes: seꝑatõ est
auime a carne. Mors a qmͣ nõ
tunent: seꝑatõ ẽ anime a deo .u
duuisa ẽ ibi anima. ac ꝑ l diui¬
nitas a carne huio sue ꝓbabili¬
tati adomt auctoͣtis. testmo¬
nium. ambix n tractans de xͥde
relictõne. qui incruce noce mag¬
na clamaus lix. deus d̾s ñs ut
quid me cereliquistr ait. Clamat
riturꝰ. Nam cum diuinitas mor¬
tis lib̾a sit: utiq more ibi ẽẽ non
pot̾at: iusi uita discederz quia ni¬

Expanded text:
nima vel caro. Quidam putaverunt tunc carnem sicut ab anima, ita a divinitate in morte fuisse divisam. Si enim, inquiunt, anima media divinitanima, divisa est etiam a divinitate, quia non potuit ab anima sejungrbo divideretur. Fuit autem divisa ab anima in morte, alioquin vera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines separatio est animae a carne. Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utdivisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambros. enim tractans de Christi derelictione, qui in cruce voce magna clamans dixit: Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? ait: Clamat riturus. nam cum diuinitas mortis libera sit, utique mors esse non poterat, nisi uita discederet, quia ui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta ħ uocabula ad u̾sus insicli¬
as rerrores ħ̾eticoꝵ. Eumq cona¬
retur humana mopia loqñdo
pferre ad hominũ sensus qd̾ in
sectario mentic de dootenet suie
telligentiam. timuit drẽ tres
ceñtias ne intellig̾etur ĩ illa sũ¬
ma equalitate nsla clulst̾tas.
Nurs um non poterat drẽ non eẽ¬

Expanded text:
aec vocabula adversus insiel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in secretario mentis de Deo tenet, sive que intelligentiam, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursum non poterat dicere non e
Abbreviated transcription (Latin):
uiscientem omĩa sciunt: uidetur
drẽ qd̾ omĩa sciant angeli. ⁊ uͥlsit
ꝙ nesciant. s accipiend̾ est ħ de
hiis quoꝵ tognitio beatũ facit egͥ¬
torem. ut sunt ea q̃ adinnust̾iũ

Expanded text:
ubi scientem omnia sciunt? Ubi videtur dicere quod omnia sciant angeli, et nihil sit quod nesciant. Sed accipiendum est hoc de his quorum cognitio beatum facit cognitorem, ut sunt ea quae ad mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s. Ita ⁊̃ nomine ꝑsone qui¬
dam ꝓpͥetates intelligere uolunt
cum disr tres ꝑsoue. s melius est
uit subsistentias. ł yposta ses intel¬
uigamus. cum dñtres ꝑsonas.
Ox poictis colligitur. qd̾ nomen
ꝑsone intͥnitate tͥplicemtenet
rõm. est enini facit intelligeci¬
am ceñtie. ⁊ ẽ uͥ facit intłłntiam
ypostaus ⁊ ẽ ubi facit intellliciã¬

Expanded text:
sanctus. Ita etiam nomine personae quidam proprietatem intelligere volunt, cum dicuntur tres personae; sed melius est ut subsistentias vel hypostases intelligamus, cum dicimus tres personas. Ex praedictis colligitur quod nomen personae in Trinitate triplicem tenet rationem. Est enim ubi facit intelligentiam essentiae, et est ubi facit intelligentiam hypostasis, et est ubi facit int
Abbreviated transcription (Latin):
porrruerunt: non fu̾nt pscu sui
casus iõ b̃i non fu̾t. ⁊ qd angłi
qui p̃stiterunt bitudinẽ sui ls
affuturam p̾scierunt atq de ea
cti inspe extiterunt. uñ quodam¬
mõ iam b̃i extiterant. Et ren̾a si
mõ fuisse beatos alios no non qui
nescierunt euentũ suũ.

Expanded text:
orruerunt non fuerunt praescii sui casus, ideoque beati non fuerunt. Et quod angeli qui perstiterunt beatitudinem sibi affuturam praesciverunt, atque de ea certi in spe extiterunt, unde quodammodo jam beati erant. Et revera si do fuisse beatos, alios vero non, qui nesciverunt eventum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
ceciderunt qr sui euentus ignari
miseri. aut potnerunt s nolu̾int. ⁊¬
ita erant stulti ⁊ maligni. Iõ dñis
qr non erant p̾scii euentus sui. nͦ
eis data ẽ ꝯgnito eoꝵ q̃ fut᷑a erãt
sr̾ eos Soniuo ⁊ qui ꝑstiterunt: for¬

Expanded text:
ceciderunt, quia sui eventus ignari miseri; aut potuerunt, sed noluerunt, et ita erant stulti et maligni. Ideoque dicimus quia non erant praescii eventus sui, nec eis data est cognitio eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui perstiterunt, for
Abbreviated transcription (Latin):
quid creata sit tura. aoo¬
ad laucdanͣdum deum. ad au¬
euiend ei: ad fruendum eo. In
quidb ꝑficit ip̃a: non deus.i
deus enimꝑfcũs . ⁊ sũma uoni¬
tate plenus: nec aug̾i nec mi
est a deo: referend̾ est ad creato¬
ric bouitatem: ⁊ acl creature n¬
tilitatẽ
Oreuissima responsio

Expanded text:
quid creata sit ratioAd laudandum Deum, ad serviendum ei, ad fruendum eo; in quibus proficit ipsa, non Deus. Deus enim perfectus, et summa bonitate plenus, nec augeri potestest a Deo, referendum est ad Creatoris bonitatem, ad creaturae utilitatem. 7. Brevissima responsio,
Abbreviated transcription (Latin):
cere aꝑentib iam ꝑ bap̃m ab illo
poc̃o mundatis. diu̾sarũ siłitudiũ
inductõne id pͦse fĩ insuiuat as:
mõ p̾pucium ꝑ circumcisionẽ auf̾¬
tur. manz tñ meo quem genu̾nt
no oꝑe tanta diligentia seꝑatur a
gato nascitur tͥtico. ita peccatum¬
gignunt qd̾ ad huc uetustum tͣ¬
hunt non ex n ꝙͣ lex in nouitate ꝓ¬
mouit eõs int fiuos dei. Son .ii. gen

Expanded text:
cere a parentibus, jam per baptismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. m praeputium per circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem genuerunt e tanta diligentia separatur, in gato nascitur tgignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eos
Abbreviated transcription (Latin):
neralia delicta sunt: quib huma¬
num subiacz genus. aut .n. cogi¬
tatone. aut sermone. au oꝑe pee¬
camꝰ.hus aliqũ qrͣtus additur
⁊ iu ꝓrimum. In deum: cum de d̾o
male seutit ut ħeticꝰ. ł que dei st̃.
nsurpare p̾sumit indigne ꝑti¬
cipaudo sacramentis.ł qm̃ nom̃
dei peierando ⁊temptibile facit.

Expanded text:
neralia delicta sunt, quibus humanum subjacet genus. Aut enim cogitatione, aut sermone, aut opere peccamus. His aliquando etiam addituret in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit.
Abbreviated transcription (Latin):
uemadmnod mulieris corpus
deuin corꝑe traductum fuit
ita putaunt aliqui ipĩo aĩam de
uiri aĩa ꝓpagatam. ⁊ omnes aĩ¬
eatholica autẽ eccͣ nec simł nec
ticifundi: ⁊ infundendo creari

Expanded text:
uemadmodum mulieris corpus de viri corpore traductum fuit, ita putaverunt aliqui ipsius animam de viri anima propagatam, et omnes aniCatholica autem Ecclesia nec simul ex atis infundi, et infundendo creari
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ꝑ ͣuigu copulam seminari.C¬
reatom u̾o aĩe solum deum creato¬
pem nosse. eiusq iuclitõ corpus co¬
agulari muulla. ⁊ ipingi atq fore¬
inari acc formato lam corꝑe aĩam
creari ⁊ infundi: ut uiuat muto
homo ex aĩã ⁊stans ⁊ corꝑe ⁊ egre¬
diatur uiuus ex ut̾o: plenus hu
culo illos ꝯdempnat qui aiãs ext̃¬
tute dñt: inclucens auctõtem ꝓphe¬

Expanded text:
i copulam seminari, creationem vero animae solum Creatorem nosse, ejusque judicio corpus coagulari in vulva, et compingi atque formari; ac formato jam corpore animam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero plenus humculo illos condemnat, qui animas ex traduce dicunt, inducens auctoritatem P
Abbreviated transcription (Latin):
inaiugio reciꝑent mulieres¬
ꝑunt natos s seꝑent se ne sua¬
dente diabło taleuitiũ inoles¬
cat. Item siqͥs filiastrumł fi¬
liastram suam ante spm̃ tenu
ta sunt. ñ qr ĩ eẽt faciendũ:
snt illud fieret sũmo ꝑe ca
te susceꝑunt qmͣ fierent ꝯiugeᷤ.
p̾missais autẽ auctoͣtib ⁊sen¬

Expanded text:
 mulieresperunt natos, sed separarent se, ne suadente diabolo tale vitium invalescat. Item: Si quis filiastrum vel filiastram suam ante episcopum ta sunt, non quod ita esset faciendum, sed ne illud fieret summopere cate susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omn
Abbreviated transcription (Latin):
mus pͥoꝵ dc̃a. ⁊ inuenimus in
archiuis .i. in armariis apłi¬
ce sedis iam talia ⁊tigisse in
hac apsica sede uolentib scire.
uttũ uiri ac msres redirent
ad ꝓpͥum thorum retate me¬
morie scĩ prẽs. uiliꝰ innocen

Expanded text:
mus dicta; et invenimus in archivis, id est, in armariis Apostolicae Sedis, jam talia contigisse in hac Apostolica Sede volentibus scire utrum viri ac mulieres redirent ad proprium thorum, beatae memor
Abbreviated transcription (Latin):
assignandam missionem sp̾c n
sc̃ĩ qua innisibisr mittit᷑ in corda
quomnodo fiat: ⁊ siderandum est.
Pretͥiittit᷑ quidam ad hũe

Expanded text:
assignandam missionem Spiritus sancti qua invisibiliter mittitur in corda quomodo fiat, considerandum est. 2. Praemittitur quiddam ad h
Abbreviated transcription (Latin):
rͣa ꝑbapt̃m id agit ut uetꝰ
hõ cricifigat᷑. ⁊ corpus prci
destruat᷑. nonita ut in ip̃a uiuẽ¬
te carne ꝯcupiscĩa resꝑsa. ⁊ĩna¬
ta repente absuniat᷑ ⁊ non sit.
s ne obsit mortuo q̃ merat na¬
carne h ꝯcupiscĩam cu qͣ pug¬
net. eamq ad iuuuante deo sret
sitũ non inuaciũ grãm eius
suscepit erecepit. Non itaq
i pͥstatur in bapõ nͥ forte mi¬
rͣatło ineͣffabłi creatoris ut lex
pecci q̃ est inmb s ꝓͥrsus extĩ¬
guatur ⁊ no sit in hoĩe. sut
quicquid mali ab homine fcm̃ ur
dcsu ⁊ cogitatum ẽ totum abole¬
tũ non fu̾it hẽatur: Ip̾a u̾o ⁊cu¬
piscentia soluto reatus iuncło
quo ꝑ illam diabłs as̃am retine¬

Expanded text:
r baptismum id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur; non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nacarne habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam ejus suscepit. Non itaque hoc praestatur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati quae est in membris prorsus extinguatur et non sit, sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatumque est, totum aboletum non fuerit habeatur; ipsa vero concupiscentia, soluto reatus vinculo, quo per illam diabolus animam retine
Abbreviated transcription (Latin):
tum. nͥ illicito ꝯsensu qͣdãnĩo re¬
tõnemq reuocetur. Hic a ꝑte ĩ sinu
⁊ quo ⁊ d̾r dimitti: non soiũ iõ qr re¬
atus ibi soluit᷑. Quem remissioĩe
mod̾ aliis aliis ⁊plunb testimoi¬
is scriptura edoc. ait .ii. aus. ꝯtra ui¬
uianũ lex q̃uim̃bris ẽ uiciũ caruis¬
ꝓuenit. s lex ista q̃ ẽ minẽbris re¬
nussaest regenatone spũali⁊ ma
net incrͣne mortali. Remissa ẽ qr
reatus solutꝰ ẽ sacramento quo
renascũt᷑ fideles. Manet aũt qr
oꝑatur desidena ⁊tra q̃ ⁊ fideles

Expanded text:
tum, nisi illicito consensu quodammodo retionemque revocetur. Hic aperte insinua quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quprovenit, sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae
Abbreviated transcription (Latin):
tes. uͥtutes dñatõnes thronos che¬
rubm. ⁊ seraphin amueniunt᷑ ĩ
istic ordinib tͥat̾na eẽ. ⁊ insingn¬
lis tres ordines eẽ ut tͥnitatis siłi¬
tudo meit insinuetur imp̾ssa
uñdionisius tres ordines ange¬
loꝵ eẽ tradit tnoc munguios ponẽs.
sunt enim tres sr̃iores tres infeti¬
ores tres meclu. sr̃iores: seraphĩ
cherubin troni. Mecdii cinatones
pͥncipatꝰ potestates. Inflores uͥ¬
tutes archangeli angeli Quid ap

Expanded text:
tutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virtutes, archangeli, angeli.
Abbreviated transcription (Latin):
eeñt qus inõ sunt. ⁊ alia q̃dam
face̾t q̃ non sunt. nec erunt. ⁊ il¬
la omĩa sciret ꝓfecto pra sciret.
nutabilitate sciẽ. ꝯstat gͦ d̾i
scĩam omnino ẽẽ in mutabilẽ.
nec augͥi pꝰser minui s ei subrͤ¬
ta. oꝑ uideatur adu̾sum illi suĩe

Expanded text:
quae modo sunt, et alia quaedam faceret quae non sunt nec erunt, et illa omnia sciret pro certo, plura sciret mutabilitate scientiae. Constat ergo Dei scientiam omnino esse immutabilem, nec augeri posse vel minui, sed ei subjecta. 4. Quod videtur adversum illi se
Abbreviated transcription (Latin):
quia mea pͥncipałi ꝑaclitus dat᷑.
uñ ⁊ pp̃ habundantiam grẽ. du¬
⁊ alia unctõ qua cathecumini
⁊ neophiti unguntur in pͤccore.
⁊ int scapulas inꝑceptone bapĩ¬

Expanded text:
quia in ea principaliter Paracletus datur. Unde et propter abundantiam gratiae duet alia unctio qua catechumeni et neophyti unguntur in pectore et inter scapulas, in perceptione Bap
Abbreviated transcription (Latin):
post huͣc uitam incredibile non
ẽ. non nullos fides ꝑignem q̃n¬
dam pͣgatorium qnͣto magͥ mi¬
nus ne bona ꝑeunua dilex̾unt:
tanto tardius citiusq saluiari.
uñ non frustra illa tria distiux¬
cant qui ⁊ si aliena non rapiũt.
amandi mõs diucius ut łͥgnũ
e minus ut fenum.x minimũ
ut stipulani ignẽ sustinebunt.

Expanded text:
Post hanc vitam incredibile non est nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari. Unde non frustra illa tria distinxcant, qui etsi aliena non rapiunt, amandi haec modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenum, vel minimum ut stipula ignem sustinebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
que iniuentes ꝑfectoꝵ ñ cad̃t.
⁊ si alia ueĩalia amittant. In
cordib u̾o minoꝵ int̾dũ durãt
usq infinem qui cum talib edi¬
ficiis tnͣsrunt: s dissoluent᷑ in
igne. ipi no. m̾ito funclamenti
saiui erunt. Grauissimam tñ

Expanded text:
quae in mentes perfectorum non cadunt, etsi alia venialia admittant. In cordibus vero minorum interdum durant usque in finem, qui cum talibus aedificiis transeunt, sed dissolvuntur in igne. Ipsi vero merito fundamenti salvi erunt, gravissimam
Abbreviated transcription (Latin):
uis licite ⁊cessarum tales cupidi¬
tates. ut amitri sñ aĩ dolore nõ
possint. H gͦ edificat hus qui co¬
gitat que mundi sunt: quõ pla¬
ceat mundo. qui cirea diuicias
suas quod̾amõ carnali affectu
nas facit. nec ꝓeis aliquid frau¬
dis erapine molit᷑. Ex hiis gͥpa¬
tet ꝙ non idem homo simł ħ ⁊ il
mundo s tm̃ deo qui ⁊ siueniałr
aliqñ peceant: fernore carita¬
tis ita assumit᷑ meis peccatũ:
sicut gutta aq̃ incamino igͥs.
⁊ io̾ numqmͣ secum portant cre
um tũ p̾ponunt. Siu̾o mundũ
p̾pon̾ent. ñ sr edificarent s des¬
tuerent fundam̃t. Affectõos¬

Expanded text:
upiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Haec ergo aedificat is qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo; qui circa divitias suas quodam carnali affectu a facit, nec pro eis aliquid fraudis vel rapinae molitur. Ex his ergo patet quod non idem homo simul haec emundo, sed tantum Deo; qui etsi venialiter aliquando peccant, fervore charitatis ita absumitur in eis peccatum, sicut gutta aquae in camino ignis; et ideo nunquam secum portant cremum tamen praeponunt. Si vero mundum praeponerent, non superaedificarent, sed destruerent fundamentum. Affectio
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ẽẽ uͥ ⁊ ille est: qui nusqm̃de¬
sunt cum luce. cum nec bont iͣq
nũc sunt cum eoͣ luideant ꝑspe¬
ciem. ⁊ si aliquo mõ cum eo ꝑfi¬
dem. Quomõ autem deus hĩtet᷑
in lonis ex ilł aliqͣtenus intelli¬
gͥe ualebis: qͣue sũpͣdc̃a st̃ cũde
sp̃e sc̃ĩ ꝓcessõne tpr̃ali agͥetur uͥ¬

Expanded text:
ssunt esse ubi et ille est, qui nusquam desunt cum luce; nec boni ita nunc sunt cum eo ut videant per speciem, etsi sunt aliquo modo cum eo per fidem. Quomodo autem Deus habitet in bonis, ex illis aliquatenus intelligere valebis quae supra dicta sunt, cum de Sp
Abbreviated transcription (Latin):
mus dio nob discucienda occur.¬
runt. pͥmũ qͣre illa mat̾ia ⁊fusa
cenderit. ad illd̾ gͦ ꝙ pͥmo poĩt̃
ẽ: breuit̾ R̾ndentes diñs illam
pͥmam mat̾iam non iõ dcãm
fore informem. qr nullai oĩo
formam hũent. qr ñ aliquid
corꝑeum tale exist̾e põt qd̃ mił¬
ami hẽat formam. s iõnon ab¬
surde informem appetrari p̾se
q̃dam subsistentes non dim prͣ¬
crani aꝑtamiq ⁊ clistinctam re¬
ceꝑat formam qͣiem mõ c̾nimꝰ.
facta ẽ gͦ illa mat̾ia informa. ⁊¬
fusionie: aũ formam dispõnis.ĩ
p̾mod̾ informa disponis sex die¬
b sunt ordinata. Ecce absolutũ
ẽ ꝙ pͥmo indiscussione ꝓpõitum
fuit. scil qͣre illa mat̾ia dicatur
informis.

Expanded text:
mus, duo nobis discutienda occurrunt. Primum, quare illa materia confusa cenderit. Ad illud ergo quod primo positum est breviter respondentes, dicimus illam primam materiam non ideo dictam fore informem, quod nullam omnino formam habuerit, quia non aliquid corporeum tale existere potest quod nullam habeat formam; sed ideo non absurde informem appellari posse quadam subsistens, nondum pulchram apertamque, et distinctam receperat formam, qualem modo cernimus. Facta est ergo illa materia in forma confusionis ante formam dispositionispostmodum in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione propositum fuit, scilicet, quare illa materia dicatur informis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tra maximinum. Intemplo
templum dei angeli. s dicet aͥs
añqmͣ fac̾et d̾s celum ⁊ t̾ram
añ qũ fac̾et scõs uͥ hitabat: In
se hĩtabat deus apd̾ te hĩtat ⁊ a¬
pd̾ se est. Non gͦ sic sunt scĩ domꝰ
deiut ip̃a subtracta cadat deus.
Iumo sic hĩtat deus inscĩs ut si
ip̃e dicesserit cadant

Expanded text:
tra Maximinum: In templotemplum Dei sunt angeli. Sed, dicet aliquis: Antequam faceret Deus coelum et terram, antequam faceret sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus; apud te habitat, et apud se est. Non ergo sancti sic sunt domus Dei, ut ea subtracta cadat Deus; imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m ẽ: facere malum. aliud ẽ
enim declinare a bono: alud ẽ
auud sonat delictum nͥ derelictũ.
⁊ ꝙͥ dereliꝙͥ qui derelinquid nͥ
bonũ: ł delictum ẽ ꝙ ignorant̾
sit peccm ꝙ scient᷑ emittit᷑. inde¬

Expanded text:
peccatum est, facere malum. Aliud est enim declicare a bono, aliud est nim aliud sonat delictum, nisi derelictum? et qui derelinquit, quid derelinquit nisi bonum? Vel delictum est quod ignoranter fit, pecc
Abbreviated transcription (Latin):
dirimitur ħ modo. filuis ⁊ filia
qd̾ est sr ⁊ soror Sit ip̃e truncus.
uł seorsum seuunctis. ex radice
illiꝰ trunci: eg̾dimrtur isti ram¬
uscłi nepos ⁊ neptic pͥmus ꝓ ne¬
pos ⁊pueptis. scd̃s. ab nepos ⁊
abneptie.t̾tius. ad neptos ⁊ ad¬
neptis. qrͣtus. tͥnepos ⁊ tͥneptis:

Expanded text:
dirimitur, hoc modo: Filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi, nepos et neptis, primus: pronepos et proneptis, secundus: abnepos et abneptis, tertius: adnepos et adnep
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ inqͥens. parentele gradus
dum effiaimius. Qursum fiuꝰ
insensu existit du̾sitas. qmͣ¬
tas uideatur. ultima .n. gn̾o si
a fr̾ib sumat initium num̾ã
se paulatim ꝓpaginũ ordinib
diri dimens usq adultimũ gͣ¬
dũ ꝓtxͣerit. ⁊ ꝓpinquitas eẽ desi¬
erit. tunc pͥmumũ lex in nrĩo

Expanded text:
 ibid.: Parentelae gradus dum efficimus. Rursus, filius in sensu existit diversitas, quatas videatur. Ultima enim generatio si a fratribus sumat initium numeranse paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum protraxerit, et propinquitas esse desie
Abbreviated transcription (Latin):
ago angloꝵ ep̃o a quo requisitꝰ
fuat quota gn̾one debeant cõ
romana ꝑmittit. ut su frĩs ł so¬
roris. seu duoꝵ frm̃ gͥmanorũ.
seu duarũ soroꝵ. filius ⁊ filia
misceaut᷑ s exꝑimento didicimꝰ
requisitus utrum augͦ. scripse¬
rum genti q̃ nuꝑ ad fidem uen̾¬
at ne a bono qd̃ ceꝑat: metuendo
int solidati. si infra ꝓpͥam ⁊san¬
gͥnitatem inuenti fu̾int: no se¬
ꝑentur. aute infra affinitatis

Expanded text:
 Anglorum episcopo, a quo requisitus fuerat quota generatione debeant copuRomana permittit, ut sive fratris, vel sororis, seu duorum fratrum germanorum, seu duarum sororum filius et filia miscearequisitus utrum Augustino scripserum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo rint solidati, si infrapropriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
indeo aliqua dicant᷑ eẽ ꝓp̃ cogni¬
fõnis p̾sentiam. ⁊ deus bona ⁊ ma¬
la cognoscat. mala tñ non cognos¬
cit nͥ ꝑnotitiam bonau̾o non solũ
tum ⁊obtalem cognitom: aliqͣdi¬
ut eaꝵ sit auctor

Expanded text:
in Deo aliqua dicantur esse propter cognitionis praesentiam, et Deus bona et mala cognoscat, mala tamen non cognoscit nisi per notitiam, bona vero non solum tum. Et ob talem cognitionem aliqua diut e
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ẽ ⁊ erit. ut intelligatur quia
ait. Cum de sempit̾ na reꝓpͥe di
non erat. Cum gͦ nr̃a locuto ꝑ
temꝑa uatietur. de deo uere dicũ¬
tur u̾ba cuiuslz temꝑis. qui nł
quo ꝓceclit. audire illiꝰ ẽ: scire.
ab illo ẽ audientia .i. scientia. q̃
nõ est aliud qmͣ eeñcia. Aucliet

Expanded text:
fuit, est et erit, ut intelligatur, quia ait: Cum de sempiterna re proprienon erat. Cum ergo nostra locutio per tempora varietur, de eo vere dicuntur verba cujuslibet temporis, ququo procedit. Audire illius est scire, ab illo audientia, id est, scientia, quae non est aliud quam essentia
Abbreviated transcription (Latin):
non duo fuii deus ⁊ hõ. s unꝰ cei
filius: deus sñ iitõ. hõ acerto
initõ. Item meodem ꝙͥ natura hu¬
tatem ꝑsoue unici filii dei sin¬
gulanit assũpra eẽt. Que bona
uoluntas. que bon aoꝑa p̾cesse¬
runt qsub metur iste homo u¬
na pͣ fr cum deo: Nũ quid aute¬
a fuit hõ iħei singłare bñfi¬

Expanded text:
non duo filii, Deus et homo, sed unus Dei Filius, Deus sine initio, homo a certo initio. Item in eodem: Quid natura hutatem personae unici Filii Dei singularitas assumpta esset? quae bona voluntas? quae bona opera praecesserunt quibus mereretur iste homo una fieri persona cum Deo? nunquid antea fuit homo, et hoc ei singulare benefi
Abbreviated transcription (Latin):
fortiudo i ꝑferendis molestiie.
qd̾ temꝑantia in coħcendis delec¬
tatõnib pͣuis nõ erit ibi omĩo: uͥ
u̾l mali erit Ista gͥ uͥtutum oꝑa
huic mortali uite necria. sicut
fides ad qmͣ referenda sunt mnp¬

Expanded text:
do in perferendis molestiis, quod temperantia in coercendis delectationibus pravis, non erit ibi omnino, ubi nihil mali erit. Ista ergo virtutum opera huic mortali vitae necessaria, sicut fides ad quam referenda sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
auit om̃s nͣs. cet̾asq instituit
naturas. qua nͥl melio ⁊ ama¬
net. s tar ⁊ tanta erit ut ꝑfecti¬
or ⁊ maior eẽ ñ possit fortassis ⁊
alie tres u̾tutes prudentia sine
ullo iam ꝑicło erroris: fortitudo:
sine molestia tolerandoꝵ maloꝵ. tẽ¬
ꝑantia sine repugnatõe libidinũ
ent nulla felicitate. ũ prudentie
sit ibr ulłm bonũ deo pͥponere. ł eqͣ¬
re. fortitudinis: et firmissime cosꝰ

Expanded text:
avit omnes caeterasque instituit naturas; qua nihil melius et amanet, sed talis ac tanta erit, ut perfectior et maior esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine ullo iam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum deo praeponere uel aequare, for
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ uelũ p̾tates celi sunt iiiͬ.
gelis ⁊ aumniab scss: qmͣ hic a fi
mp̾missis assignatdnib.

Expanded text:
sum est velum, potestates coeli sunt, quatuor gelis et animabus sanctis, quam hic a fidpraemissis assignationibus.
Abbreviated transcription (Latin):
cũim sapĩe timor diũ. timor qiͣ lo¬
cum p̾pat caritati. Eum au̾t ceꝑ¬
it caritas hĩtare: peuitͣ timor qui
ei p̾ꝑauit locum. Qnͣtum enim
illa c̾scit. uie decrescit ⁊ qnͣtum i¬
ia fit int̾ior: timor pellit᷑ foras.
maior caritas: mi nor timor. Mi¬
nor caritas: maior timor. si a nł
tree. Sicut uidemꝰ ꝑsetam intro¬
duci fuum qñ aliquid suit᷑. seta
pri intrat. nͥ excat. non succedit
fuiũ sit timor pͥmo pͥocupat m̃¬
tem non aũt ibi remanet tun¬
or qi iõ intrauit ut introducͥet
caritatem.

Expanded text:
um sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem itas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ehus eisdem timorib latius
disputat aus . dicens sepit
aliquis credere dimnine iudicu. si
cepit credere: cepit ⁊ tim̾e s qui
ad huc tunet: non dum h fiduci
caritas facet ꝑfcãm iusticiam.
re desideraret: uit tnͣseat iniquitas.

Expanded text:
his eisdem timoribus latius disputat August. dicens: Coepit aliquis credere diem judicii; si coepit credere, coepit et timere. Sed quia adhuc timet, nondum habet fiduciacharitas faceret perfectam justitiam, asi desiderare
Abbreviated transcription (Latin):
tand ẽ insactificio u̾itatie.⁊ sic̃
fit ĩmagoꝵ p̾stigiis uͥ de lisiõe
lit nos iuisus n faluit᷑. ꝙ eẽt ss
crederet᷑ ĩ frangi ut ur᷑. Nec ulu¬
sio ẽ qr adutilitatẽ fidei: non
ma erat: s ccli eox tenebant᷑
ne eui agnosc̾ent. ¶Alii u̾o
cies illa: ita ẽibi fractõ. q̃ nõ sit
in aliquare qr nl ibi frangit᷑.
dunt corpusxͥ eẽncialit̾ frangi
⁊ diuidi ⁊ tñ integrũ ⁊ incorrup¬
tibile exist̾e. ꝙ se collig̾e asserũt
ex efessione berengarii: qui cõ¬
fessus est coram nicholao ppͣ ⁊¬

Expanded text:
tandum esse in sacrificio veritatis, vel sicut in magorum praestigiis, ubi delusione lit nos visus nec fallitur. Quod esset si crederetur sic frangi ut videtur. Nec illusio est quod ad utilitatem ma erat, sed oculi eorum tenebantur ne eum agnoscerent. 3. Aliocies; ita est ibi fractio quae non fit in aliqua re, quia nihil ibi frangitur;dunt corpus Christi essentialiter frangi et dividi, et tamen integrum et incorruptibile existere. Quod se colligere asserunt ex confessione Berengarii, qui confessus est coram Nicolao papa
Abbreviated transcription (Latin):
rexit occisus. Nec qũ mandu¬
camꝰ: ꝑtes deillo fatimus ⁊ qͥ
dem insacramento sic ficͣ. Itẽ
norunt fideles quõ manclucẽt
carnem xͥ. unusqd̾s accipit ꝑ¬
tem suam. uñ ⁊ ip̃a gra ꝑͣtes¬
⁊ manet integ̾ totus ꝑ partes
manclucatur insacramento.
⁊ man integ̾ totꝰ in celo. ma¬
net integ̾ totꝰ in corde tuo. Iõ¬

Expanded text:
rexit occisus, nec quando manducemus, partes de illo facimus. Et quia in sacramento sic fit, et norunt fideles, quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam, unde ipsa graet manet integer totus: per partes manducatur in sacramento, et manet integer totus in coelo, manet integer in corde tuo. To
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ⁊ tñ esueuit scciptura hec̃
⁊ hiis suilia. qiͣ distincta pon̾e.¬
in hiit g̾ u̾bis trium equalita.¬
tem ꝑsonatum breuiter ⁊ plexꝰ¬
ẽ. auꝰ. qr alius aliũ nec et̾nita¬
te nec magnitudine nec poten

Expanded text:
onsuevit Scriptura, haec et his similia distincta ponere. His ergo verbis trium aequalitatem personarum breviter complexus; qua alius alium nec aeternitate, nec magnitudine, nec poten