comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃m sc̃m nechic nec infuturo
semit t&cur ei: Diligenter
aduerte : Numquid alia ẽ
offensa filii. ali sp̃s sc̃i : Sicut
enim una dignitas: sicuna in¬
iuria: Sedsiquis corporis
speciȩ deceptus humanȩ. se¬
missius aliquid sentit dexp̃i
carne quam dictumẽ. Neque
enim uilis nobis deb& uideri.
qua caula uirtutis fructus ẽ
uirginis. habeculpam : nonẽ
tamen exclusus a uenia : quam
fide possit adscire: Si qui
tatem ab neg& sempiternam.
& put & non in sp̃udĩ eicidae¬
monia sed inbelzebub: non
potest ibi exoratio eẽ ueniȩ.

Expanded text:
nctum, nec hic, nec in futurum remittetur ei ; diligenter adverte. Numquid alia est offensa Filii, alia Spiritus sancti? Sicut enim una dignitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani, remissius aliquid sentit de Christi carne, quam dignum est neque enim vilis nobis debet videri, quae aula virtutis, fructus est Virginis, habet culpam; non est tamen exclusus a venia, quam fide possit adsciscere. Si qtatem abneget sempiternam, et putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed in Beelzebub: non p
Abbreviated transcription (Latin):
quia io hannes inpoenitentia
Nunc consideremus. utrũ quẽ¬
ad modum in xp̃i nomine
plenumeẽ legimus baptis¬
matis sacramentum: ita
cupato nihil desitadmys te¬
rii plenitudinem etrationẽ
sequamur qui unum dixerit.
trinitatem signauit. sixp̃m
dicas et dm̃ patrẽ in quo unc¬
tus ẽ filius: et ipsum quiunc
enim. Hunciħ manazareth
si patremdicas et filiũ eius et
spm̃ oris eius pariterindicasti¬
sitam̃ id etiam corde conp̃hen¬
das: et si spm̃dicas. et dm̃ patrẽ
quo procedit sp̃s. et filiũ quia
filuquoq ẽ sp̃s nuncupasti.
undeutrationi copuletur
auctoritas. in spũ quoq recte
baptizarinos posse scriptura
indicat dicente dño: Uosaũ
baptizabimini inspũscõ.
in ipsocorpore. inunũ spin
baptizatisum. Vnũ opus.
quia unũ mysteriũ : Vnũ
baptisma : qr mors una pro
mundo: unitasergo operati¬
onis unitas p̃dicationis quȩ ñ
potest separari: quod sihoc
locoseparatur sp̃s ab opera¬
tione patris et filii quia dic¬

Expanded text:
quia Joannes in poenitentia Nunc consideremus utrum quemadmodum in Christi nomine plenum esse legimus baptismatis sacramentum; ita cupato, nihil desit ad mysterii plenitudinem. Et rationem sequamur, quia qui unum dixerit Trinitatem signavit. Si Christum dicas et Deum Patrem a quo unctus est Filius; et ipsum, qui unenim: Hunc Jesum a Nazareth si Patrem dicas, et Filium ejus, et Spiritum oris ejus pariter indicasti, cum id etiam corde comprehendas. Et si Spiritum dicas, et Deum Patrem a quo procedit Spiritus, et Filium quia Filii quoque est Spiritus, nuncupasti. Unde ut rationi copuletur auctoritas, in Spiritu quoque recte baptizari nos posse Scriptura indicat, dicente Domino: Vos autem baptizabimini in Spiritu sin ipso corpore in unum Spiritum baptizati sumus . Unum opus, quia unum mysterium; unum baptisma, quia mors una pro mundo. Unitas ergo operationis, unitas praedicationis, quae non potest separari. Quod si hoc loco separetur Spiritus ab operatione Patris et Filii, quia dic
Abbreviated transcription (Latin):
negar&ur: Sed que madmodũ
illiminora negant. nemaiora
credantur: ita & nos minora
permittamus. ut aut ꝑfidiam
suam &iam inminorib: prodant
aut siuel minoribus consenti¬
unt. maiora deminoribus col¬
ligamus: Arbitror clementissime
imperator plenissime confuta¬
ut sciant non solum a postolicis
setestimoniis sed &iam domi¬
nicis perurgeri. Quomodo
audent inter om̃a numerare
blasphemauerit infiliũ ho¬
minis remitt&ur ei
Qui autem blasphemauerit in sp̃m
scm nechic nec infuturo remit¬
t&urei: Quo modo ergo in ter
creaturas aud& quisquã sp̃m
computare : Aut quisse sic ob¬
lig& ut sicreatura deroga uerit
non put& sibi aliquauenia re¬
laxandum: Namsiuidȩi quiad¬
orauerunt militiam caeli di¬
uinop̃sidio destituti sunt. qui
aute madorat & confit&ur sp̃m¬

Expanded text:
negaretur. Sed quemadmodum negaretur. Sed quemadmodum illi minora negant, ne majora credantur: ita et nos minora praemittamus, ut aut perfidiam suam etiam in minoribus prodant; aut si vel minoribus consentiunt, majora de minoribus colligamus. 53. Arbitror, clementissime imperator, plenissime confutaut sciant se non tantum Apostolicis testimoniis, sed etiam Dominicis perurgeri; quomodo audent inter omnia numerare blasphemaverit in Filium hominis, remittetur ei: qui autem blasphemaverit in Spiritum sanctum, nec hic, nec in futurum remittetur ei ? Quomodo igitur inter creaturas audet quisquam Spiritum computare? Aut quis sic se obligat, ut si creaturae derogaverit, non putet sibi hoc aliqua venia relaxandum? Nam si Judaei, quia adoraverunt militiam coeli , divino praesidio destituti sunt: qui autem adorat et confitetur Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Vides om̃a dchisdicta quȩ
uel in caclis sunt uel in terra.
Sunt enimiam in caclis &iã
inuisibilia quae facta sunt :
tamen necui && in cognitũ
addidit dequibus dicer&:
Siuesedes inquit. si uedomi¬
nationes. siue principatus.
siue potestates. om̃a ꝑ ipsũ
& inipsocreata sunt. &ipse ẽ
antrums. &om̃a in ipso consis¬
tunt: Numquid ergo hic
inter creaturas sp̃m scm̃ cõ¬
prehendit. Aut cum dicit
ante om̃s essedĩ filiũ. num¬
quidante patrẽ dixisse aesti¬
mandus ẽ : Nonutique: Nam
sicut hic perfilium dicit omnia
creata eẽ . & in ipso om̃a consta¬
uires habere uniuersa caelestia
dubitari non potest. quando
lectumẽ: Verbo dñi caclifir¬
matisunt: & spũ oris eius om̃is
uirtus eorum: Super omnia ẽ
igitur : de quo ẽ om̃is caelestiũ
& terrestrium uirtus: Quuigit᷑
super om̃a est: utique non ser¬
uit: Qui non seruit liberest:
Quiliber est: hab& iura domi¬
natus : Hoc sia principio dicerẽ

Expanded text:
Vides omnia de his dicta, quae Vides omnia de his dicta, quae vel in coelis sunt, vel in terra; sunt enim in coelis etiam invisibilia, quae facta sunt. 51. Tamen ne cui esset incognitum, addidit de quibus diceret: Sive Sedes, inquit, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates, omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant . Numquid ergo hic inter creaturas Spiritum sanctum comprehendit? Aut cum dicit ante omnes esse Dei Filium, numquid ante Patrem dixisse aestimandus est? Non utique; nam sicut hic per Filium dicit omnia creata esse, et in ipso omnia constavires habere universa coelestia dubitari non potest, quando lectum est: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Super omnia est igitur, de quo est omnis coelestium et terrestrium virtus. Qui igitur super omnia est, utique non servit: qui non servit, liber est: qui liber est, habet jura dominatus. 52. Hoc si a principio dicerem,
Abbreviated transcription (Latin):
prodigus desalutenr̃a excep¬
tus acunctis ẽ.: similiter
autẽ et sp̃s : quidiuis ionib
suisnrȩ testimoniũ fert
saluti ñ ẽ increaturarũ plebe
numerandus. sed cũ patre
aestimandus et filio qͥ ñ ꝑin
cisiones suidiuidit᷑ ipsecũ
diuidit: Indiuiduus enĩcũsit
nihilamit titcũ õnib largit᷑. sic̃ et
filius regnũ patreaccipientenihil
ꝑdit nec pat̃ filio
cum sua tradit amittit : Nullum
ita qued ampnum eẽ indiuisione
grãe sp̃italis. dño at testante
cognouimus: Qui enim ubi
uult spirat: ubiq sine damp¬
noest: de quo infra dicemus
plenius: Interim nunc qm̃
propositum ẽ ordinc suo as¬
serere. nonesse inter om̃a
spm computandum : ipsũ apłm
decuius uerbis faciunt questi¬
onem assertionis huius ad¬
hibeamus auctorem: Quȩ e nĩ
essent illa om̃a siue ui sibilia
siue in uisibilia: ipse signauit
dicens: Qm̃ in ipso conditas
om̃a: in caelis & interra:

Expanded text:
prodigiis de salute nostra, excepprodigiis de salute nostra, exceptus a cunctis est. Similiter autem et Spiritus qui divisionibus suis nostrae testimonium fert saluti, non est in creaturarum plebe numerandus, sed cum Patre aestimandus et Filio, qui non per incisionem sui dividitur ipse, cum dividit; individuus enim cum sit, nihil amittit, cum omnibus largiatur: sicut et Filius, regnum Patre accipiente, nihil perdit: nec Pater Filio cum sua tradat, amittit. Nullum itaque damnum esse in divisione gratiae spiritalis, Domino attestante , cognovimus; qui enim ubi vult spirat , ubique sine damno est. De quo infra dicemus plenius. 50. Interim nunc quoniam propositum est ordine suo asserere, non esse inter omnia Spiritum compntandum, ipsum Apostolum, de cujus verbis faciunt quaestionem, assertionis hujus adhibeamus auctorem. Quae enim essent illa omnia, sive visibilia, sive invisibilia, ipse signavit dicens: Quoniam in ipso condita sunt omnia in coelis et in terra .
Abbreviated transcription (Latin):
creaturarũ suarũ. suꝑ ereatura
om̃is. supradiuinitas patris
et filii et sp̃s scĩ.: Illa seruit
hȩc regnat: illa subiacet: ĩsta
dominatur⁊ illa opus. hȩc
auctor ẽ operis illa ad orat
infra. atquẽ aũ angelorũ
dix̃ aliquando. sed eaddexte¬
rammeam. donec ponam
inimicos tuos scabellũ pedũ
tuorum.: Non ne om̃s s̃ in¬
quit ministri et sp̃s inmi¬
nis terii quimit tuntur.
Cũdicit om̃s. num quidet
non utiq: qr angeli et cetere
potestates in mynis teriũ et
obsequiũ dĩ filio ut seruiant
ad modũ de ip̃so filius dix̃ : Ille
testimoniũ ꝑ hibet deme
Testis ẽ ergo filii sp̃s: quitestis
testis est: sic enim habes in
posterioribus : qr confirma¬
ta ẽ salus nr̃a testificante dõ
Signis quoq et prodigus et
uariis uirtutibus. et sp̃s sc̃ĩ
grã ñ operis ẽ materia : sisupꝰ
om̃a filius ꝑ quẽ initiũ salus
nr̃a ut p̃dicaretur accepit.
Vtiq et paterds̃ quites tifica¬
tur etas seuerat signis et

Expanded text:
creaturarum suarum. Subter creatura omnis, supra divinitas Patris et Filii et Spiritus sancti. Illa servit, haec regnat; illa subjacet, ista dominatur: illa opus, haec auctor est operis: illa adorat oinfra: Ad quem autem angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt, inquit, ministri spiritus in ministerium, qui mittuntur ? Cum dicit, omnes, numquid et Non utique, quia Angeli et caeterae Potestates in ministerium et obsequium Dei Filio, ut serviant,admodum de ipso Filius dixit: Ille testimonium perhibet de me . Testis est ergo Filii, Spiritus. Qui testis testis est. Sic enim habes in posterioribus, quia confirmata est salus nostra, testificante Deo, signis quoque et prodigiis, et variis virtutibus, et Spiritus sagratia, non operis est materies . 49. Si supra omnia Filius, per quem initium salus nostra, ut praedicaretur, accepit: utique et Pater Deus, qui testificatur, et asseverat signis et
Abbreviated transcription (Latin):
bilis: Non solum ea quȩ iam
peccato aliquo aut elementor
conditione mutat&ẽ : uerũ
&iam quȩ corruptelȩ potest
eẽ obnoxia uitionaturae.
& si non dumẽ studio disci¬
plinȩ. Nam ut insuperiorib¬
libris docuimus. & angelorum
naturam liqu& potuisse mutari.
utique aestimare conuenit. quia
qualis unius naturalis. & ca&e¬
rorum : Mutabilis ergo & re¬
liquorum natura: sed melior
disciplina:

Expanded text:
bilis, non solum ea quae jam bilis, non solum ea quae jam peccato aliquo aut elementorum conditione mutata est; verum etiam quae corruptelae potest esse obnoxia vitio naturae, etsi nondum est studio disciplinae; nam ut in superioriblibris docuimus , et angelorum naturam liquet potuisse mutari. Utique aestimare convenit quia qualis unius natura, talis et caeterorum. Mutabilis ergo et reliquorum natura, sed melior disciplina.
Abbreviated transcription (Latin):
patrem: & alium paralitũ
dabit uobis. ut uobiscũsit in
a&ernũ sp̃s ueritatis quẽ hic
mundus non potest accipere
quia nonuiditeum nec cognos
citeum: Habesergo & para¬
ueritatis & sp̃m inui sibilem
de signatũ: Quomodo igit᷑
non scđm diuinitatẽ quidam
filium uisibilẽ. putant. cum
&iã sp̃mmundus uidere non
possit: Accipe nunc eiusdẽ
enĩ inultimo libro huius:
quã uis multidicant᷑ sp̃s quia
lectum ẽ qui facit angłos
unum sp̃mpotauimus: quasi
eum qui non queat scindi.
sed in fundatur animis. & sensib
in labatur. ut sȩcularis sitis res¬
tinguat ardorem: Nonergo¬
sp̃s sc̃s de substantia corporaliũ :
Hic enĩ corporalibus incorporeã
infundit gram  Sed necde
substantia in uisibiliũ creatu¬
rarumẽ : Nam &illi scĩficati¬
onẽ huius accipiunt. & ꝑhuns
reliquis mundi o peribus ante
si uedominationes. siue potes
filu sui incorda nr̃a clamantẽ
Abba pater. Itaq: iamnones
seruus sed filius: ita &iã omis
creatura reuelationẽ filiorũ

Expanded text:
patrem, et alium paracletum dabit uobis, ut uobiscum sit in aeternum, spiritum ueritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non uidet eum nec cogcit eum . Habes ergo et Paraveritatis et Spiritum invisibilem designatum. Quomodo igitur secundum divinitatem quidam Filium visibilem putant, cum etiam Spiritum mundus videre non possit? 59. Accipe nunc ejusdem enim in ultimo libri hujus: quamvis multi dicantur spiritus, quia lectum est: Qui facit Angelos unum Spiritum potavimus ; quasi eum qui non queat scindi, sed infundatur animis, et sensibus allabatur, ut saecularis sitis restinguat ardorem. Spiritus de substantia corporalium; hic enim corporalibus incorpoream infundit gratiam: sed nec de substantia invisibilium creaturarum est; nam et illae sanctificationem hujus accipiunt, et per hunc reliquis mundi operibus antecsive Dominationes, sive PotestFilii sui in corda nostra clamantem: Abba Pater. Itaque jam non est servus, sed filius : ita etiam omnis creatura revelationem filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ qđ scriptum est
tegersp̃s uester & anima et
bifilius dicit : Paterscĩfica
eos inueritate: De filio aũt
idema postolus dixit: Qui
factus est nobis sapientia
adõ & iustitia et scĩficatio
& redemptio: Uides quia
faccus est scĩficatio : sed factꝰ
est nobis: Non ut ille muta¬
ret quod erat : sedut nos scĩ¬
docet. sic enim dicit
Gratias agere debemus
dõ semꝑ prouobis fr̃s di¬
lectis simi ad nõ: quiaele¬
git nos ds̃ primitias insa¬
lutem in scĩficatione sp̃s.
& fide ueritatis: Ergo scĩ¬
ficat pater. scĩficat᷑ filius.

Expanded text:
secundum quod scriptum est: teger spiritus vester, et anima et bi Filius dicit: Pater, sanctifica eos in veritate . 26. De Filio autem idem Apostolus dixit: Qui factus est nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio . Vides quia factus est sanctificatio? Sed factus est nobis; non ut ille mutaret quod erat, sed ut nos sanctidocet. Sic enim dicit: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres dilectissimi a Domino; quia elegit vos Deus primitias in salutem, in sanctificatione Spiritus, et fide veritatis . 28. Ergo sanctificat Pater, sanctificat et Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
tu funda stidñe : & o pera
manuũ tuarums̃ caeli: E¬
manuũ. quae sunt opera
dĩ Nonergo aliqua
promenbrorum corporaliũ
qualitate discretio operatio¬
nis. sedunitas potestatis est:
Quae autem opera sunt manuũ.
ea demopera digitorũ. qui a
deea scriptum est Qm̃ ui
debo caelos opera digitorum
tuorum lunam & stellas quas
tu fundasti: Quid hic igitur
digitiminus quam manus fe¬
cisse produntur. cumidem
fecerint digiti quod manus.
sicut scriptum est : Qm̃ de
quia manum legimus filiũ
scriptum est enim. Nonne
manus mnea fecit haec omnia.
subtegimento p&rȩ quod
ad in carnationis mysteriũ
spectat quia tegimentum
corporis uirtus dĩ sempit̃¬
na suscepit: utique liquet
manus & defiliodi & despũ¬

Expanded text:
u fundasti, Domine, et opera manuum tuarum sunt coeli . Emanuum, quae sunt opera Dei. Non ergo aliqua pro membrorum corporalium qualitate discretio operationis, sed unitas potestatis est. 32. Quae autem opera sunt manuum, eadem opera digitorum; quia aeque scriptum est: Quoniam videbo coelos tuos, opera digitorum tuorum, lunam et stellas quas tu fundasti . Quid hic igitur digiti minus quam manus fecisse produntur; cum idem fecerint digiti, quod manus; sicut scriptum est: Quoniam delequia manum legimus Filium scriptum est enim: Nonne manus mea fecit haec omnia ?sub tegumento petrae ; quod ad incarnationis mysterium spectat, quia integumentum corporis virtus Dei sempiterna suscepit utique liquet manus et de Filio Dei et de Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Sedquid mirũ siscĩficat
singulos ipse scĩficatione
non indigens sed redundans
quando tantam ut dixi ma¬
iestate meius accepimus
ut tam quam digitus a cor¬
pore it a adõ patre inse
non adunitatẽ potestatis
put&t esse referendum :
ins profecto in eam amen¬
tiam cad&. ut tamquam
inuna uelut corporis for
& distinctiones quãsdam
figurare menbrorũ: Sed
accipiant ut sepius dixi ñ
in acqualitatem sedunita¬
tem potestatis hactestifi¬
catione signari: quando¬
quidem quȩ opera dĩ sunt
eadem sint opera manuũ.
eadem &iã legerimus ope¬
racẽ digitorũ: Scriptũ ẽ
enim: Caeli enarrant glo¬
riam dĩ. & opera manu ũ

Expanded text:
Sed quid mirum si sanctificat singulos ipse sanctificatione non indigens, sed redundans; quando tantam, ut dixi, majestatem ejus accepimus, ut tamquam digitus a corpore, ita a Deo Patre insepnon ad unitatem potestatis putat esse referendum, is profecto in eam amentiam cadet, ut tamquam in unam velut corporis formet distinctiones quasdam figurare membrorum. 31. Sed accipiant, ut saepius dixi, non inaequalitatem, sed unitatem potestatis hac testificatione signari; quandoquidem quae opera Dei sunt, eadem sint opera manuum, eadem etiam legerimus opera esse digitorum. Scriptum est enim: Coeli enarrant gloriam Dei, et o
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis intellegas qm̃ cum
Aut siunitatem diuinitatis
conaris excludere. secun¬
dum scripturae uerba
in dõ utique patre et spũ
scõueritatis & scientiae
aduertimꝰ unitatẽ. quia
similiter ascõspũ sicut adõ
patre mendaciũ depre¬
henditur: Quod siutrũq
despũ accepimus cur quod
legis perfide negare co¬
naris. autigitur unita¬
tẽ diuinitatis patris & filii

Expanded text:
nitatis intelligas; quoniam cum aut si unitatem divinitatis conaris excludere, secundum Scripturae verba in Deo utique Patre et Spiritu sancto veritatis et scientiae advertimus unitatem; quia similiter a sancto Spiritu sicut a Deo Patre mendacium deprehenditur. Quod si utrumque de Spiritu accipimus, cur quod legis, perfide, negare conaris? Aut igitur unitatem divinitatis Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
de scõspũ dñs dixit: Amen
amen dicotibi: nisiquis rena¬
t̾ fuerit ꝑ aquã & spm̃ non po¬
test introire in regnũ dĩ:
ideo de ipso nascinos in pos¬
teriorib definiuit: ꝑ quẽ
renascinos insuperiorib ẽ
locutꝰ: Haec dominica sen¬
tentia & scripto nitor
non argumento: Quȩrota¬
mini quia non potestis nega¬
re. renatũ autẽ negatis
Magna insipientia: ut quod
singulare di confite miniqđ

Expanded text:
xit: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit per aquam et Spiritum, non potest introire in regnum Dei. Et ideo de ipso nasci nos in posterioribus definivit, per quem renasci nos in superioribus est locutus. Haec Dominica sententia est: scripto nitor, non argumento. 65. Quaero tamini , quia non potestis negare: renatum autem negatis; magna insipientia, ut quod singulare Dei est, confiteamini
Abbreviated transcription (Latin):
iraui inira mea suntroi¬
bunt in requiem meam:
Ergo secundum a postolũ
tẽptatus est sp̃s. si & ip¬
se temptatus ÷ & ipse
utique in terrã repro¬
missionis iude orum popu¬
lum dirigebat sicut s¬
criptum ẽ. quia ad duxit
eos perabrssum sicut
equũ perde sertũ & non
laborauerunt. & sicut
eos : & ipse utiq: serenã
cȩlestis alimoniȩ pluuiã
ministrabat . & ipse coti¬
dianã messẽ quã terra
non parturierat. a gricola
non seruerat. imbrefertili
fecundabat : Nuncspectem
singula: Requiem iudaeis
promiserat ds̃. Eamrẽ qui¬
em sp̃s suam dicit : tempta¬
tum sea perfidis ds̃ pater
memorat : tẽptatum ab his¬
dem sedicit. & sp̃s quia una
tẽptatio est qua tẽptata ẽ
a sacrilegis una diuinitastri
sententia condẽpnat & sp̃s
dicens Si in troibunt in requi¬
emmeã : Vniusergo senten¬
tia uoluntatis: unius excel¬
lentia potestatis ẽ Fortas¬
seta menaliquis diceret hoc
exemplum non posse ad pro¬
prictate scĩ sp̃s deriuarinisi

Expanded text:
ntroibunt in requiem meam . 675 52. Ergo secundum Apostolum tentatus est Spiritus. Si et ipse tentatus est, et ipse utique in terram repromissionis Judaeorum populum dirigebat, sicut scriptum est: Quia adduxit eos per abyssum, sicut equum per desertum, et non laboraverunt, et sicut eos . Et ipse utique serenam coelestis alimoniae pluviam ministrabat, ipse quotidianam messem, quam terra non parturierat, agricola non severat, imbre fertili fecundabat. 53. Nunc spectemus singula. Requiem Judaeis promiserat Deus, eam requiem Spiritus suam dicit . Tentatum se a perfidis Deus Pater memorat, tentatum ab iisdem se dicit et Spiritus; quia una tentatio est, qua tentata est a sacrilegis una divinitas Trisententia condemnat et Spiritus dicens: Si introibunt in requiem meam . Unius ergo sententia voluntatis, unius excellentia potestatis ese tamen aliquis diceret hoc exemplum non posse ad proprietatem sancti Spiritus derivari, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
pentem depositis carnis ex¬
uuiis. ueri destrueret ser¬
pentis astutiã: Percrucẽ
itaque dñi quae in tempta¬
tionis ultione subuenit.
offensam in perfidis tri¬
nitatis agnosco. quimedi¬
cinã trinitatis accipio.
Ergo cum habeas in libro
morsi quia dñs temptatus.
serpentes inmiserit popu¬
lo iudeorũ: necesse est
aut unitatem inma ies¬
tate diuina fatearis pa
certe cum spmdicat
a posto licascriptura
tẽptatum dñi nomine
spm̃ utique designauit
adhebreos scribens a posto¬
lus dicit: Sic enim habes:
Quia haec dicit sp̃s sc̃s. Hodie
siuocemeius audieritis noli¬
te obdurare corda ura: si¬
cut inirritatione secundũ fi

Expanded text:
pentem, depositis carnis expentem, depositis carnis exuviis, veri destrueret serpentis astutiam. Per crucem itaque Domini, quae in tentationis ultione subvenit, offensam in perfidis Trinitatis agnosco, qui medicinam Trinitatis accipio. 51. Ergo cum habeas in libro Moysi, quia Dominus tentatus serpentes immiserit populo Judaeorum , necesse est aut unitatem in majestate divina fatearis Patcerte cum Spiritum dicat apostolica Scriptura tentatum, Domini nomine. Spiritum utique designavit. ad Hebraeos scribens apostolus dicit; sic enim habes: Quia haec dicit Spiritus sanctus: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, sicut in irritatione s
Abbreviated transcription (Latin):
time in omnibus hĩs dicit
dñs. paulus nouo populo
ce contristare spm scm̃ dĩ
sus cume saias dicat de ip¬
sis iud eis. ipsi autem non
simum insiccitate. & temp¬
tauerunt dm̃ incordibus
suis: Accipe &iam qui¬
acum a libi dixerit scrip¬
tura temptatum spm̃.
temptatum etiam dm̃.
eadem dicat & xp̃messe
temptatum: Habe senĩ
adchorintios a postoli.
Neque tẽptemꝰ xpm̃sicut
quidã eorum temptauer̃
&a serpentibus perieruN.
iusta uindicta ut aduer¬
sarii uenena sentirent
qui non uenerabantur
auctorem: Etbene
dñs aereo serpente sus¬
penso iussit curariuul¬
nera sauciorum: Imago
enimcrucis aereus ser¬
pens est : Nam & sincar¬
mundo & ipsi crucifixus est
mundus: Mihi enĩ mundus
crucifixus est et egomundo ⁊
Crucifixus ergo ẽ insuis mun¬
dus inlecebris. & ideo nonue¬
rus seda ereus suspensus. ẽ
serpens. quia inueritate
quidem corporis sedsine
ueritate peccati sus cepit
dñs speciem peccatoris ut
perlubricum infirmitatis
humanae simulando ser¬

Expanded text:
me in omnibus his, dicit Dominus ; Paulus novo populo te contristare Spiritum sancsus cum Esaias dicat de ipsis Judaeis: Ipsi autem non simum in siccitate, et tentaverunt Deum in cordibus suis . 49. Accipe etiam quia cum alibi dixerit Scriptura tentatum Spiritum, tentatum etiam Deum, eadem dicat et Christum esse tentatum; habes enim ad Corinthios Apostolum: Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum tentaverunt, et a serpentibus perierunt . Justa vindicta, ut adversarii venena sentirent, qui non venerabantur auctorem. 50. Et bene Dominus, aereo serpente suspenso, jussit curari vulnera sauciorum ; imago enim crucis aereus serpens est; nam etsi in carmundo, et ipsi crucifixus est mundus: Mihi enim, inquit, mundus crucifixus est, et ego mundo . Crucifixus est ergo in suis mundus illecebris; et ideo non verus, sed aereus suspensus est serpens; quia in veritate quidem corporis, sed sine veritate peccati suscepit Dominus speciem peccatoris; ut per lubricum infirmitatis humanae simulando ser
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i nonhabet : hic non est eius
Prȩmisit spm̃dĩ & statĩ subdidit
dixisset. num quid experi¬
mentũ quęritis cius qui inme
Puto enim & ego spm̃di habeo
Inseparabilis ergounitas.
cante signatur. ibiomnis
plenitudo ẽ trinitatis¬
in eo quod proposuimus
exemplo praemisit spm̃
scm̃: et postea dixitspm̃
dnĩ: sic enim habes: An a¬
niacur imple uit cortuũ
admentiendũ spũiscõ ut
fraudẽ faceres dep̃tio agriꝰ
lta nonne manens tibimane¬
bat etuenditũ intua erat
potestate quare posuisti
incorde tuo hocscelus: Non
es hominibus mentitus seddõ
Et subter ad eiusuxorẽ ait
Quidutique conuent uobis

Expanded text:
i non habet, hic non est ejus . Praemisit Spiritum Dei, et statim subdidit dixisset: Numquid experimentum ejus quaeritis, qui in me Puto enim et ego Spiritum Dei habeo . Inseparabilis ergo 676 est unitas, cante, signatur; ibi omnis plenitudo est Trinitatisquod proposuimus, exemplo praemisit Spiritum sanctum, et postea dixit Spiritum Domini; sic enim habes: Anania, cur implevit Satanas cor tuum ad mentiendum Spiritui sancto, ut fraudem faceres de pretio agri? Ita nonne manens tibi manebat, et venditus in tua erat potestate? Quare posuisti in corde tuo hoc scelus? Non es hominibus mentitus, sed Deo . Et subter ad ejus uxorem ait: Quid utique convenit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
amreuelauit: Discant
pudicae calum niã non time¬
re: Nam quae castimoniã
uitȩ p̃tulit: nec uitȩ dispen¬
dium pertulit . & gloriã re¬
tulit castitatis: Sic & abra¬
ham quondã iussus adire
peregrinã : necuxori ae peri¬
culo pudititiae. nec mortis
propositȩ terrore reuocatꝰ¬
& uitam suã et castimoniã
seruauit uxoris: Nullum
itaque dũ credidisse paeni¬
tuit: E castitas deuotionẽ
cumulauit insara & deuo¬
tio castitatẽ. Acnequiforit
aestimet quia dicendo scrip¬
eo put& fuisse hominis non
spm̃ sc̃m Legat in posteri¬
oribus & inueniet quia
spm̃scm accepit damhel
&ideo proph&auit: De¬
nique & rex cum pra&ulit
quia habebat gratiã sp̃ita¬
lem: sic enimdicit : Tuaut̃
danihel potens. quia sp̃s sc̃s
dĩ inte est Et infrascrip¬
tura dicit: & fuit dani¬
bel pracpositus illius: qm̃
diuisusẽ: Sed quid deceͬfis
cepimus sed &iã uindicare:
Neque enim uindicaret in
antixp̃m : nisi ante decius
meritis iudicaret. quẽ sic̃

Expanded text:
am revelavit. 42. Discant am revelavit. 42. Discant pudicae calumniam non timere. Nam quae castimoniam vitae praetulit, nec vitae dispendium pertulit, et gloriam retulit castitatis. Sic et Abraham quondam jussus adire peregrina, nec uxoriae periculo pudicitiae, nec mortis propositae terrore revocatt vitam suam, et castimoniam servavit uxoris. Nullum itaque Deo credidisse poenituit: et castitas devotionem cumulavit in Sara, et devotio castitatem. 43. Ac ne quis forte existimet, quia dicente Scripeo putet fuisse hominis, non Spiritum sanctum; legat in posterioribus, et inveniet quia Spiritum sanctum accepit Daniel, et ideo prophetavit. Denique et rex eum praetulit, quia habebat gratiam spiritalem. Sic enim dicit: Tu autem, Daniel, potes; quia Spiritus sanctus Dei in te est. Et infra Scriptura dicit: Et fuit Daniel praepositus illis; quonii. 44. Sed quid de caeteris cepimus, sed etiam vindicare. Neque enim vindicaret in Antichristum, nisi ante de ejus meritis judicaret, quem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
daniel quoque nisi accepis¬
set dĩ sp̃m: nũquã potuiss&
de prebendere adulteriũ
libidinis menda ciũ fraudis
Nã cũ susanna presbitero¬
rũ coniurationib ad p&ita.
inflexã populimentẽ uide¬
ret contẽ platione seniorũ.
& omnibus destituta subsi¬
dus. sola inter homines pu¬
dicitiȩ suae conscientia dm̃
arbitrẽ p̃car&ur: exaudi¬
uit inquit dñs uocẽ eiꝰ cum
duceret᷑ ut periret. & exci
uacillantia perfidorum tes¬
timonia de prehendit: Neq
enimalia. nisi diuinae fuit
operatio potestatis: ut eos
uox sua proderet. quorũla¬
tebataffectꝰ Percipite
miraculũ : illa quae maluit
sibicẽ casta quã populo illa
quae maluit innocentiae
subire periculũ quã pudo¬
ris. Quae cũ accusa r&ur
tacebat. cũ damnaretur
silebat. Conscientiae suȩ
contenta iudicio quȩ reue¬
rentiampudoris &iã in pe¬
riculis reseruabat. Necx¬
torsisse p&ulantiã uide¬
rentur. qui extor que¬
re non potuerant castita
prȩsbyterorũ conscienti¬

Expanded text:
Daniel quoque nisi accepisset Dei Spiritum, numquam potuisset deprehendere adulterium libidinis, mendacium fraudis. Nam cum Susanna presbyterorum conjurationibus appetita, inflexam populi mentem videret contemplatione seniorum; et omnibus destituta subsidiis, sola inter homines pudicitiae suae conscia Deum arbitrum precaretur: Exaudivit, inquit, Dominus vocem ejus, cum duceretur, ut periret: et excisancti gratiam vacillantia perfidorum testimonia deprehendit; neque enim alia nisi divinae fuit operatio potestatis, ut eos vox sua proderet, quorum latebat affectus. 41. Percipite miraculum. Illa quae maluit sibi casta esse, quam populo: illa quae maluit innocentiae subire periculum, quam pudoris: quae cum accusaretur, tacebat: cum damnaretur, silebat, conscientiae suae contenta judicio: quae reverentiam pudoris etiam in periculis reservabat; ne extorsisse petulantiam viderentur, qui extorquere non potuerant castitatpresbyterorum conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
& in fra omnia prospiciens.:
Vides ꝓph&a quiddicat.
quia omã ꝓspicit: Et ideo
&iam salo mon prospexit
ut macherã illamiuberet
afferri. quasimulato quod
diuidere uellet infantẽ.
considerauit quod uera
mater plus consuleret
filio quã solacio & grãm
iuri non grãe iura prae¬
ferreo. At uero illa
quȩ matris simular& af¬
fectũ. Vincendistudio
cacta paruiduc eret eius
exitiũ in quo nescir& pi&a¬
tis dispendiũ: Itaque illeuir
spĩtalis qui diudearet om̃a
spitalis enĩ diudicat omnia
Naturã in affectib quȩ si¬
uit quȩ latebat inuocibus.
& pi&atẽ interrogauit. ut
inꝓph&a quia persp̃mdat᷑
sermosapientiȩ: Quomodo
ergo negatur quodargue¬

Expanded text:
et infra: Omnia prospiciens . 37. et infra: Omnia prospiciens . 37. Vide propheta quid dicat, quia omnia prospicit. Et ideo etiam Salomon prospexit, ut machaeram illam juberet afferri ; quia simulato quod dividere vellet infantem, consideravit quod vera mater plus consuleret filio quam solatio; et gratiam juri, non gratiae jura praeferret. At vero illa quae matris simularet affectum, vincendi studio caeca, parvi duceret ejus exitium, in quo nesciret pietatis dispendium. Itaque vir ille spiritalis, qui dijudicaret omnia  Spiritalis enim dijudicat omnia  naturam in affectibus quaesivit, quae latebat in vocibus: et pietatem interrogavit, ut a, quia per Spiritum datur sermo sapientiae: quomodo ergo negatur quod argue
Abbreviated transcription (Latin):
borum similitudinẽ recusa¬
mus ubi unitatem potesta¬
tis asserimus. cum eous que
unitas potestatis sit ut et
arguat sp̃s sicut arguit
pat̃ arguit filius : Sicut
enĩscriptũ est Dnẽ ne ini
ratua arguasine. neque
infurore tuo corripias
me. Deinde inquadra¬
gesimo et nono psalmosi¬
cut dicit dñs arguamte
& statuã ante faciẽ tua
abicro mittã para drtum
aduos: & illeueniens argu¬
& mundũ depeccato et de
iustitia & deiudicio: Sed
quonos perfidorũ hominũ
deducit amentia. ut qua¬
ant nisi perspm̃ iudicare.
Deniq: nobile illud salo mo¬
nis iudiciũ qđ inter dubia
certantũ cũ una obpressõ
paruelo quemipsa suscepe¬
rat uindicare sibi uellet ali¬
enum. altera ꝓpriũ filiũ de¬
fensar& et fraudem in ipsis
cogitationis occultis & pi&a¬
tem in maternis uiscerib de¬
prebendit : utique persp̃s
scĩ munus emicuit: Neque
enim latentem conscientiã
feminarum alia aliqua
sed macherã. quia nonfer¬
ro sed spũ est mensinter¬

Expanded text:
borum similitudinem recusamus, ubi unitatem potestatis asserimus; cum eousque unitas potestatis sit, ut et arguat Spiritus, sicut arguit Pater, et arguit Filius? Sic enim scriptum est: Domine, ne ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . Deinde in quadragesimo nono psalmo sic dicit Dominus: Arguam te, et statuam ante faciem tuam abiero, mittam paraclitum ad vos: et ille veniens arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio . 36. Sed quo nos perfidorum hominum deducit amentia, ut quaant nisi per Spiritum judicare? Denique nobile illud Salomonis judicium, quod inter dubia certantium; cum una, oppresso parvulo, quem ipsa susceperat, vindicare sibi vellet alienum, altera proprium filium defensaret; et fraudem in ipsis cogitationibus occultis, et pietatem in maternis visceribus deprehendit, utique per Spiritus sancti munus emicuit . Neque enim latentem conscientiam feminarum alia aliqua sed machaeram ; quia non ferro, sed Spiritu mens inter
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hic non adquisita gratia est:
sed in diuidua man&unitas. quia
rari: & quia in mediũ inue¬
nit exemplũ. quia dñs ihs̃ in¬
terficit spũ oris sui gladius
quidã uerbi sp̃s intellegit᷑
Denique & in euangelio dicit
ipse dñsih̃s Nonueni pacẽ
mittere sed gladiũ : Venit
enim ut spm̃daret ideo
& inore eius gladius bisacu¬
entes scutum fidei inquo possitis
om̃a tela maligni ignita extin¬
guere & galeam salutis & gla

Expanded text:
Sed hic non acquisita gratia est, sed individua manet unitas; quia rari. 45. Et quia in medium id venit exemplum quod Dominus Jesus interficiet Spiritu oris sui, gladius quidam Verbi Spiritus intelligitur . Denique et in Evangelio dicit ipse Dominus Jesus: Non veni pacem mittere, sed gladium . Venit enim ut Spiritum daret, ideoque et in ore ejus gladius bis acuentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela maligni ignita exstinguere, et galeam salutis a
Abbreviated transcription (Latin):
ideo appellatos digitos esti¬
mamus. ut filiũ spm̃ que sig¬
naret: Denique ut & filii & sp̃s
scificatione se habere memo¬
raret: ait quidam sc̃s:¬
Manus tuȩ fecerunt me
& plasmauer̃ me : Ui¬

Expanded text:
ideo appellatos digitos aestimamus, ut Filium Spiritumque signaret. Denique ut et Filii et Spiritus sanctificationem se habere memoraret, ait quidam sanctManus tuae fecerunt me, et plasmaverunt me . CA
Abbreviated transcription (Latin):
ergo totã seriem lectionis:
& inuenies quod dñs impi&a¬
tem uram plenitudine asser¬
tionis excluserit: Noli in¬
quit mirariquia dixio port&
uos nascidenuo: Sp̃s ubi uult
spirat: & uocẽ eiꝰ audis sed nes¬
c̃is unde ueniat. aut quo
tus ÷ despũ: Quisẽ quinas¬
Nisi quire nouatur spũmentis
suae: hicest utique quiper
a quam regeneratur &sp̃m¬
sc̃m qm̃ perlauacrum rege¬
nerationis &renouationis
sp̃s scĩ spemuitae capimus
axernac.: Ralibi p&rus
a postolus ait : Vos autem
sp̃u sco baptizamini. Quis
ẽ autem quibaptizatur sco¬

Expanded text:
ergo totam seriem lectionis, ergo totam seriem lectionis, et invenies quod Dominus impietatem vestram plenitudine assertionis excluserit. Noli, inquit, mirari quia dixi: Oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis: sed nescis unde ventu . 64. Quis est qui nasnisi qui renovatur Spiritu mentis suae? Hic est utique qui per aquam regeneratur m per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus sancti spem vitae capimus aeternae. Et alibi Petrus apostolus ait: Vos autem Spiritu sancto baptizabimini . Quis est autem qui baptizatur S
Abbreviated transcription (Latin):
uel patrem dm̃ negando. uel
spm. Ten&ur igitur ur̃a
confessio. quiadelestisora¬
culum: dum formidatis ex¬
emplum: Delestis quidem
in pectoribus animisq urĩs
Ceterum diuinum nondele¬
tur oraculum. non del&ia
mentes .: Non del&ur gr̃a
sed iniquitas. quia scriptum ẽ
Egosũ egosum quideleo ini¬
quitatestuas: Deniq: morses
propopulo petens: dele in¬
quitme delibro tuo sinonꝰ
parcis huic populo: Necta¬
mendel&us est : quia non
habebat iniquitatẽ sed grãm
profluebat: Vestraigit᷑
estis confessione conuicti :
quod sapienter factum
non possum dicere sed astu¬
te: Astute enim cognouis¬
tis loci istius uos ad testatio¬
ne conuinci nec argumen¬
ta uestra aduersus id posse
testimoniũ conuenire:
Quo enĩ posset alio intellectꝰ
locistius deriuaricũ series
lectionis tota de sp̃u sit.
Nichodemus quȩrit dere
generatione: respondit
rationem secundũ carnẽ
eẽ aliã secundũ spũm: addi¬
dit: Quod natum ÷ decarne

Expanded text:
vel Patrem Deum negando, vel vel Patrem Deum negando, vel Spiritum. Tenetur igitur vestra confessio, qua delestis oraculum, dum formidatis exemplum. 61. Delestis quidem in pectoribus animisque vestris: caeterum divinum non deletur oraculum, non deleturmentes: non deletur gratia, sed iniquitas; quia scriptum est: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas . Denique Moyses pro populo petens: Dele, inquit, me de libro tuo, si non parcis huic populo . Nec tamen deletus est; quia non habebat iniquitatem, sed gratiam profluebat. 62. Vestra igitur estis confessione convicti, quod sapienter factum non potestis dicere, sed astute. Astute enim cognovistis loci istius vos attestatione convinci, nec argumenta vestra adversus id posse testimonium convenire. Quo enim possit alio intellectus loci istius derivari, cum series lectionis tota de Spiritu sit? 63. Nicodemus quaerit de regeneratione, respondet rationem secundum carnem esse, aliam secundum Spiritum, addidit: Quod natum est ex car
Abbreviated transcription (Latin):
quia ds̃ sp̃s est: Quem locumita
expresse arriani testisicamini
eẽ despũ ut tum deuris codi¬
cibus auferatis. atque uti¬
nam deuestris. & non &iam
deccdesiae codicibus tolle¬
r&is Eo cnim tompore
quo impiȩ infidelitatis au¬
xentius mediola nensẽ ecłam
armis exercituque occupa¬
uerat. uel aualente atque
ur sacionutantibus sacerdo¬
tibus suis incursabatur ecđa
sirmiensis falsum boc est
sacrilegium urm in ecclesi¬
asticis codicibus de praehen¬
sum est. Et fortasse hoc
&iã inorienit fecistis Q
litterasquidem potuistis
abolere: sed fidem non po¬
tuistis auferre: Plusuosilla
litura prodebat plus uos
illa litus radamnabat
N eque enĩuos poteratis oblinire
ueritatem : sed illa litura de
librouitae nomina urã dele¬
bat ⁊ Cur auferebatur qm̃
ad spm̃ Si enimde dõpatre
uultis expraes sumergo & dm̃
patrem negatis. qui putatis
esse delendũ . Atrũ uultis
eligite : Inutroque uos laque¬
us urãe impi&atis adstringit:
sigentiles uos et̃ fate amini.

Expanded text:
us Spiritus est . Quem locum ita expresse, Ariani, testificamini esse de Spiritu; ut eum de vestris codicibus auferatis: atque utinam de vestris, et non etiam de Ecclesiae codicibus tolleretis! Eo enim tempore quo impiae infidelitatis Auxentius Mediolanensem 677 Ecclesiam armis exercituque occupaverat, vel a Valente atque Ursatio, nutantibus sacerdotibus suis, incursabatur Ecclesia Sirmiensis, falsum hoc, et sacrilegium vestrum in Ecclesiasticis codicibus deprehensum est. Et fortasse hoc etiam in Oriente fecistis. 60. Et litteras quidem potuistis abolere, sed fidem non potuistis auferre. Plus vos illa litura prodebat, plus vos illa litura damnabat; neque enim vos poteratis oblinire veritatem, sed illa litura de libro vitae nomina vestra radebat. Cur auferebatur: Quoad Spiritum? Si enim de Deo Patre vultis expressum, ergo et Deum Patrem negatis, qui putatis esse delendum. Utrum vultis, eligite: in utroque vos laqueus vestrae impietatis astringet, si gentiles vos esse fateamini
Abbreviated transcription (Latin):
quã gerebat angelus dĩ.
contigit depetra ignis cru¬
pit. atq. ita sa crificiũ quod
offerabaturab sũptum ẽ
Q uo inditio declaratum ui¬
detur : quod petra illa trpum
habuerit corporis xp̃i quia
scriptum est : Bibebintaũ
de consequente petra: petra
autemerat xp̃s: Quodutiq
non addiuinitatem eius: sed
ad carnem relatum ẽ quositi¬
entium corda populorũ
perenniriuo sui sanguinis in¬
undauit Iam tuncigitur
inmysterio declaratum est:
quia dñs ihs̃ incarnesua to¬
tius mundipeccata crucifixus
aboleret: Nec solum delic¬
ta factorum : sed etiam cupi¬
ditates animorum. : Caro
enimhedi adculpam facti
refertur: ius ad in lecebras
cupiditatum. sicut scriptũ ẽ:
Qr concupiit populu scupi¬
ditatem pessimam: et dixer̃
quis nos crbabit carne. &
Quodextendit angelus uir

Expanded text:
quam gerebat angelus, Dei quam gerebat angelus, Dei contigit, de petra ignis erupit; atque ita sacrificium quod offerebatur, absumptum est . Quo indicio declaratum videtur quod petra illa typum habuerit corporis Christi; quia scriptum est: Bibebant de consequenti eos petra, petra autem erat Christus . Quod utique non ad divinitatem ejus, sed ad carnem relatum est, quae sitientium corda populorum perenni rivo sui sanguinis inundavit. 3. Jam tunc igitur in mysterio declaratum est, quia Dominus Jesus in carne sua totius mundi peccata crucifixus aboleret: nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates animorum. Caro enim haedi ad culpam facti refertur; jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit carne ? Quod igitur extendit angelus vir
Abbreviated transcription (Latin):
TEROBAAL
cũ sub arbor eut legi¬
mus quercatriticimes sẽ
uirgacederet: accepitora¬
culumut a potestate alie¬
nigenarum in libertatẽ
dĩpopulũ uindicaret: Nec¬
mirum si estelectus ad gram.
cum subumbra iam turic sacrȩ
crucis et uenerabilis sapien¬
tiȩ prȩdestinato in carnati¬
onis futurȩ mĩsterio cons¬
titutus. feracis segetis
sensibilia delatibulis frum̃¬
ta produceret. electionẽq
scõrum a purgamentis in¬
anis paleȩ sequestraret
quitam quã uirgaueritatis
exerciti suꝑ flua ueteris
homniscum eius actibus
deponentes: quasi intorcu¬
lari. ita inec clesia congre¬
gantur. ⁊ Ecclesia enim
torcular est fontis ȩ terni:
inqua cęlestis uitis fructus.
exundat.⁊ Quomotusora¬
culo gedeon. cum audisset
quod deficientibus licet
populorum milibus in uno
uiro dñs plebem suam ab
hostibus liberaret: Ob¬
tulit ȩdum caprarum: cuiꝰ
carnem secundum p̃cepta
angeli et atima supra petrã
posuit: et eaiure ꝑ fudit
Quȩ simulut uirgȩ cã cumine

Expanded text:
Hierobaal cum sub arbore, ut legimus , quercu, tritici messem virga caederet, accepit oraculum, ut a potestate alienigenarum in libertatem Dei populum vindicaret. Necmirum si est electus ad gratiam, cum sub umbra jam tum sacrae crucis et venerabilis sapientiae praedestinato incarnationis futurae mysterio constitutus, feracis segetis sensibilia de latibulis frumenta produceret, electionemque sanctorum a purgamentis inanis paleae sequestraret: qui tamquam virga veritatis exerciti, superflua veteris hominis cum ejus actibus deponentes, quasi in torculari, ita in Ecclesia congregantur; Ecclesia enim torcular est fontis aeterni, in qua coelestis vitis fructus exundat. 2. Quo motus oraculo Gedeon, cum audisset quod deficientibus licet populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus 600 liberaret ; obtulit haedum caprarum, cujus carnem, secundum praeceptum angeli, et azyma supra petram posuit et ea jure perfudit: quae simul ut virgae cacumine,
Abbreviated transcription (Latin):
Et omnes eandem escam spi¬
ritalem manduca uerunt.
&omnes eundem potum spi¬
ritalem biberunt : Nam
quem ad modum trpussa¬
cramenti potuit esse sine
operatione sp̃sscĩ cuius ueri¬
tas omnis inspũ est Quod
& a postolus docuit dicens.
Sed abluti estis sed scĩficaties.¬
tis. sediustificati estis in nomi¬
et pater operatur infilio
& filius operatur et sp̃s
ideo secundum seriem
scripturarum noli dubita¬
re infigura fuisse. quod
inueritate esse ipsa &iam
ueritas declarauit
Quis enim operationem cius
ab nuat in lauacro. in quo
operationem eius sentimus
et gratiam.¬

Expanded text:
em escam spiritalem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritalem biberunt . 23. Nam quemadmodum typus sacramenti potuit esse sine operatione Spiritus sancti, cujus veritas omnis in Spiritu est? Quod et Apostolus docuit dicens: Sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justificati estis in nomiet Pater operatur in Filio, et Filius operatur in Spiritu. Et ideo secundum seriem Scripturarum noli dubitare in figura fuisse, quod in veritate esse ipsa etiam veritas declaravit. Quis enim operationem ejus abnuat in lavacro, in quo operationem ejus, septimus et gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatis: Nec solum misit
pacerfilium. sed &iamde¬
ditsicut ipse sefilius dedit
lectum est enim: Gratia
propeccatis nostris: Si sub¬
iectum in eoputant fuisse
quia missus est: gratiae esse non
possunt negare quia datus est.
datussit: ostendit datũ grã
trinitatis : Cum autem ipsese
filius dederit: utique non po¬
tuit ipse sibi secundum diuini¬
tatemesse subiectus: Ergo
non potuit diuinae subiecti¬
onis esse quod datusest
tumest. Rogabo patrem
& alium paralitum dabit
uobis : Et a postolus ait:
Qua propter quispernit:
non hominem spernit sed
dm̃. qui dedit spm̃ suum
in uobis. Esaias quo que
& sp̃mdatum ostendit et
filium: Sicinquit dicit
dñs : Qui fecit caelum
& finxit illud quo solida¬
uit terram et quȩ inta
sunt. et dat populo
qui super eam spm̃ & spm̃
dĩ uocauite in aequita¬
te et tenebo manum tu¬
am . & confortabote
& dedite intesta mentũ¬

Expanded text:
tis est . Nec solum misit Pater Filium, sed etiam dedit, sicut ipse se Filius dedit. Lectum est enim, Gratia pro peccatis nostris . Si subjectum in eo putant fuisse, quia missus est, gratiae esse negare non possunt, quia datus est. datus sit, ostendit datum gratia Trinitatis. Cum autem ipse se Filius dederit, utique non potuit ipse sibi secundum divinitatem esse subjectus. Ergo non potuit divinae subjectionis esse quod datus esttum est, Rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis , et Apostolus ait, Quapropter qui haec spernit, non hominem spernit, sed Deum qui dedit Spiritum suum in nobis . Isaias quoque et Spiritum datum ostendit, et Filium. Sic, inquit, dicit Dominus qui fecit coelum et fixit illud, qui solidavit terram et quae in ea sunt, et dat populo qui super eam spiritum, etDeus qui vocavi te in aequitate, et tenebo manum tuam, et confortabo te et dedi te in testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
tismatis: & quod sicut uni¬
tas diuinitatis itaunitasope¬
rationis sit: Quod etiam
excantico morsi colligipo¬
test : Ipse enim cumper
maria trans duxisset po¬
pulum iudȩorum et dĩ
patris operationem & filii ẽ
confessus & sp̃s dicens: Dex¬
teram anus tua dnẽ glorifi¬
cata est inuirtute: dextera
manus tua dñẽ confregit ini¬
micos: Habes quia et filium
sit confessus & patrem᷑ cuius
sc̃s sp̃s cooperatus patriet
filiosit. ut tam quã congelas¬
centibus fluctibus in medio
maria quarum quidam murus
insur geret adtransitũ iudae¬
orum. & rursus aegrptiorũ
populum perspm̃ refusus ob¬
rueret Inde & columnam
nubis plerique praecessis¬
se indie populo iudeorum
& columnamignis in nocte
arbitrantur : quod prote¬
geret plebem suamgratia
rationem dĩ quam totus or¬
bis iuremiratur: sine scĩsp̃s
opere non fuisse etiam apłs
declarauit dicens infigura
illa praccessisse spirita¬
lis mrsterii ueritatem : Sic
enimhabes. Qm̃ patres nr̃i
omnes sub nube fuerunt.

Expanded text:
to: et quod sicut unitas divinitatis, ita et unitas operationis sit. 20. Quod etiam ex Cantico Moysis colligi potest; ipse enim cum per maria traduxisset populum Judaeorum, et Dei Patris operationem et Filii est confessus et Spiritus dicens: Dextera manus tua, Domine, glorificata est in virtute: dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Habes quia et Filium sit confessus et Patrem, cujus nctus cooperatus Patri et Filio sit, ut tamquam congelascentibus fluctibus in medio mari, aquarum quidam murus insurgeret ad transitum Judaeorum, et rursus Aegyptiorum populum per Spiritum refusus obrueret . Inde et columnam nubis plerique praecessisse in die populo Judaeorum, et columnam ignis in nocte arbitrantur, quo protegeret plebem suam gratiarationem Dei, quam totus orbis jure miratur, sine sancti Spiritus opere non fuisse etiam Apostolus declaravit, dicens in figura illa praecessisse spiritalis mysterii veritatem; sic enim habes: Quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uis remissionem. & cecis uisum:
Quod cum delibro esaiae leger&:
Ait in euangelio: Hodie comple¬
taẽ hȩc scriptura in auribus ur̃is
ut dese dictum᷑ signar&: Ergo
bene superme dixit: qui a
qua si filius hominis loqueba¬
tur: Quasi filius enim homi¬
nis & unctus et m̃isus ẽ ad euat¬
gelium prȩdicandũ: Sedsi
non creditur filio: audiant
&iã patrem loquentem. quia

Expanded text:
is remissionem, et caecis visum . Quod cum de libro Esaiae legeret, ait in Evangelio: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris ; ut de se dictum esse signaret. 2. Ergo bene, super me, dixit, quia quasi filius hominis loquebatur. Quasi filius enim hominis et unctus et missus est ad Evangelium praedicandum. 3. Sed si non creditur Filio, audiant etiam Patrem loquentem quia