comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad abisai & ad ioab respondit dicens.
euid mͥ & uob̾ filii saruiȩ: Ac sidicets
nunqͥd uultis int̾ficere istũ sic̃ int̾sta¬
stis ab ner: Dns enĩ p̃cepit ei ut ma¬
lediceret datid. & qͥs est qͥdicat qͣte sic
aerborm. Qui filiꝰ semei dicit᷑ & in telo
aomꝰ saul maledicebat dauid. Nom̃ uͦ
aestuim filii ioseph extitit. Unde &idẽ
semei ad dauid dicit: primꝰ qͦ ueni ho¬
die de omni tribu ioseph.
ũ autẽ uenisset chusai arachites ami-¬
cus dauid ad absalon. locutus ẽ ad eũ.
Siluerex saluerex: Ad quẽ absalon. hȩc
et inꝗt grã ad amicũ tuum:
aa amicũ tuũ. Qđ ñ affirmando sed ne¬
gando ꝓnuntiandũ est. Et est sensus.
sliscdia est aut dici debet. qd̾ dauid ami
michi ocuͫ milia uiroꝵ & consurgens
psequar dauid hac nocte. & irruens
suꝑ eũ qͥppe qͥ lassꝰ est & resolutis mani¬
b ꝑcutiam eũ. Cumq fugerit omnis
ppłs qͥ cũ eo est. ꝑcutiam regẽ desolatũ.

Expanded text:
ad Abisai et Joab respondit, dicens: « ad Abisai et Joab respondit, dicens: « Quid mihi et vobis, filii Sarviae? » Ac si diceret: Nunquid vultis interficere istum, sicut interfecistis Abner? Dominus enim praecepit ei ut malediceret David. Et quis est qui dicat, quare sic Jeroboam, qui filius Jemini dicitur, et in zelo domus Saul maledicebat David. Nomen veEphraim filii Joseph exstitit. Unde et idem Semei ad David dixit: « Primus quoque veni hodie de omni tribu Joseph. » « Cum autem venisset Chusai Arachites amicus David ad Absalom, locutus est ad eum: Salve rex, salve rex. Ad quem Absalom: Haec est, inquit, gratia ad amicad amicum tuum; » non affirmando, sed negando pronuntiandum est. Et est sensus: Misericordia est aut dici debet, quod David amicmihi duodecim millia virorum, et consurgens persequar David hac nocte, et irruens super eum, quippe qbus, percutiam eum. Cumque fugerit omnis populus qui cum eo est, percutiam regem desolatum:
Abbreviated transcription (Latin):
trib annis. & in ierłm inde reuoea.
& sexto anno faciẽ patris uiderit & cna
eũ ꝑ duellionẽ se p̃̾parauerit. Uotum
nãq se uouisse mentiendo dixit. idet
orationẽ facturũ in loco quo requiesens
abraham ysaac & iacob.
enit autẽ & sadoch & uniuersi leurte
cũ eo portantes archã fȩderis dm̃. & de¬
posuert̃ archã dĩ. & ascendit abiathar
donec expletus esset omnis populꝰ qui
egressꝰ fuerat de ciuitate.
̃o archã dĩ deposuisse dicunt᷑. ut ans
ab abiathar sacerdote consuleret᷑ quo
uersꝰ dauid ire deberet. Ascendisse aut
abiathar dicit᷑. idest orasse. Et qͥa oracu¬
lum diuinũ ñ ei responsũ est. iccircom
subsequentib dixit dauid. ut reporti¬
retur archa dĩ in urbem.¬
& ait rex. quid mͥ & uob̾ filii saruiȩ di¬
mittite ut maledicat.
Sebreꝰ ñ habet dimittite ut maledicit
s tantũ maledicat. Abisai solꝰ dixerat.
uadam & amputabo caput erꝰ & dauid

Expanded text:
tribus annis, et in Jerusalem, inde revocatus tribus annis, et in Jerusalem, inde revocatus et sexto anno faciem patris viderit, et contra eum perduellionem praeparaverit. Votum namque se vovisse mentiendo dixit, id est orationem facturum in loco, quo requiescunt Abraham, Isaac, et Jacob. « Venit autem Sadoch et universi levitae cum eo portantes arcam fposuerunt arcam Dei. Et ascendit Abiathar donec expletus esset omnis populus qui egressus fuerat de civitate. » Ideo arcam Dei deposuisse dicuntur, ut Dominus ab Abiathar sacerdote consuleretur, quo versus David ire deberet. Ascendisse autem Abiathar dicitur, id est orasse, et quia oraculum divinum non ei responsum est, idcirco in subsequentibus dixit David, ut reportaretur arca Dei in urbem.o ait: « Quid mihi et vobis, filii Sarviae? dimittite ut maledicat. » Hebraeus non habet, « dimittite ut maledicat, » sed tantum « maledicat. » Abisai solus dixerat: « Vadam et amputabo caput ejus; » et David
Abbreviated transcription (Latin):
absalon ad regem. Uadam & reddam
Quota mea quȩ uoui dño in hebron.
uadragesimꝰ agebat᷑ annꝰ ex eo tẽpore
quo saul nobe ciuitatẽ cũ sacerdotib
octoginta qͥnq ꝓpter dauid int̾emit.
Et iccirco hic idem quadragesimꝰ annus
ponit᷑ ut monstret᷑ diuinã ultionem
suscitari suꝑ dauid eo qd̾ abimelech sacer¬
dotẽ fefellerit. & ꝓpt̾ eũ sacerdotũ cedes
facta fuerit. Caue lector plerosq men¬
dosos codices in quib scriptũ inuenit᷑.
post quattuor ñ pꝰ qͣdraginta annos.¬
Inueraciorib codicib & in hebraica ueri¬
tate ñ quattuor. s qͣdraginta scribunt᷑
anni. Si uͦ qͥs contentios eosdem annoᷤᷤ
quattuor astruere uoluerit. ab eo tẽpore.
qͦ absalon amon frẽm suũ int̾fecit. usq
ad illud tempꝰ quo patͥ dixit. uadam &
reddã uota mea quȩ uoui dño in hebron.
ꝑspicue seerrare si diligent̾ ꝑscrutatus
fuerit inueniet.cũ utiq absalon int̾fe¬
cto amon in gessur ap̃ tholomai regẽ

Expanded text:
alom ad regem: Vadam, et reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron. » Quadragesimus agebatur annus ex eo tempore quo Saul Nobe civitatem cum sacerdotibus octoginta quinque propter David interemit, et idcirco hic idem quadragesimus annus ponitur, ut monstretur divinam ultionem suscitari super David, eo quod Abimelech sacerdotem fefellerit, et propter eum sacerdotum caedes facta fuerit. Cave, lector, plerosque mendosos codices, in quibus scriptum invenitur, post quatuor, non post quadraginta annosero codicibus, et in Hebraica veritate, non quatuor, sed quadraginta scribuntur anni. Si vero quis contentiosus eosdem quatuor annos astruere voluerit, ab eo tempore quo Absalom Amnon fratrem suum interfecit, usque ad illud tempus quo patri dixit: « Vadam et reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron, » perspicue se errare, si diligenter perscrutatus fuerit, inveniet, cum utique Absalom, interfecto Ammon, in Gessur apud Tolmai regem
Abbreviated transcription (Latin):
pressꝰ uirtutẽ patientiȩ seruare ñ suf¬
sicit. dauid factũ ad memoriã redu¬
sat. que cũ semei tot conuiciis urgue-¬
ret. & armati ꝓceres ulcisci contenderent.
ait: quid mͥ & uob̾ filii saruiȩ: Dimittite
reddat mͥ bonũ ꝓmaledictione hac hodi¬
erna: Quib ꝓfecto uerbis indicat. quia
ꝓ ꝑpetrato bersabeȩ scelere exurgentẽ contͣ
se filiũ fugiens. reduxit ad animũ malũ¬

Expanded text:
 virtute patientiam servare non suf virtute patientiam servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat. Qui cum a Semei tot conviciis urgeretur, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Quibus profecto verbis indicat, quia perpetrato Bersabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum, malu
Abbreviated transcription (Latin):
uid siba puer miphibosech cũ duole
num iniphiboseth siba uidelicet sibĩ
ont᷑ dñm suũ mentientẽ ñ intellexit.
s ido om̃ia dñi sui ei concessit: Can si
sps ꝓphetiȩ adesset. mentientẽ dep̾hen¬
deret. Uerũ e ꝓximo tactꝰ ñ fuerat. cũ
supiꝰ amasȩ ꝓmiserat dicens. hȩc faciat
mͥ as & hec addat. si ñ magist᷑ militiȩ
fueris corã me om̃i tẽpore ꝓ ioab: uide-¬
licet qͥd sequeret᷑ ignorans. qͥa amasa
idem ñsolũ principatũ militiȩ ꝓ ioab
ñ susciꝑet. s etiã ꝑ ioab post paululum
uitã finiret. Et cũ tẽplum dõ construe¬
re uoluit. qͥd e uicino sequeret᷑ nesci¬
ens. ꝓphetam alterum requisiuit.
diebat᷑ inde uir de cognatione domꝰ saul.
nomine semei filiꝰ iera & maledicebat
saruiȩ. cur efficimini mͥ hodie insathan.
erfecta patientia illa ẽ cũ libent᷑ susti-¬
diuid ostensa ẽ: qͥ blasphemantem se
semei magis studuit patient᷑ ferre. ꝗͣ.

Expanded text:
vid Siba puer Miphiboseth, cum duobuvid Siba puer Miphiboseth, cum duobuvum Miphiboseth, Siba videlicet, sibi contra dominum suum mentientem non intellexit, et ideo omnia domini sui ei concessit. Cui si spiritus prophetiae adesset, mentientem deprehenderet. Verum e proximo tactus non fuerat, cum superius Amasae promiserat, dicens: Haec fa si non magister militiae fueris coram me omni tempore pro Joab, videlicet quid sequeretur ignorans. Quia Amasa idem non solum principatum militiae pro Joab non susciperet, sed etiam post Joab paululum vitam finiret. Et cum templum Deo construere voluit, quid e vicino sequeretur nesciens, prophetam alterum requisivit. diebatur inde vir de cognatione domus Saul, nomine Semei, filius Bera, et maledicebat, Sarviae, cur efficiamini mihi hodie in Satan? erfecta patientia illa est eum libenter sustit: sicut in David ostensa est, qui blasphemantem se Semei magis studuit patienter ferre quam
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ eoꝵ uidelicet qͥ tẽpore passiomi
dm̃ licet corpore in breui ab eo dises¬
rint. fide tam̃ & dilectione minime se¬
parati st̃. Et dixit dauid ad cusai andhi¬
ten. Siueneris mecũ eris mͥoneri orł
Nam & iste chusai amicꝰ dauid qͥ int̾or
tat᷑ festinans. qͥ ab eo in ierłm reuertens
consiliũ achitophel dissipauit. ꝑsonam
gestauit eoꝵ qͥ occulte erant ex ppło iude¬
oꝵ discipłi dñi. sicut fuit nichodens.
Potest etiã significare credentes exgentib
tes. nec achitophel iniqͥs suggestionib
unquã consentientes cũ dauid fidelit
ꝑmanserunt. Int̾pretat᷑ aut̃ chusai
ethiops: arachites. longitudo mea
Hinc qͦ in ꝓpħa scriptũ est. mutauit
ȩthiops pellẽ suã. & illud. ethiopia
inqͥt festinet manꝰ dare do. qͥa gentilis
ppłs postꝗ̃ se nigredine peccatoꝵ etuss
nunꝗͣ a dñi tergo recessit. Et qͥ qrat
longe. factus ẽ ꝓpe in sanguine ap̃i
Deinde sequit᷑. qualit occurrisseta¬

Expanded text:
eorum videlicet qui tempore passionis Domini, licet corpore in brevi ab eo discesserunt, fide tamen et dilectione minime separati sunt. « Et dixit David ad Chusai Arachitem: Si veneris mecum, eris mihi oneri, » etc. Nam et iste etatur festinans, qui et ab eo in Hierusalem revertens, consilium Achitophel dissipavit, personam gestavit eorum qui occulte erant ex populo Judaeorum discipuli Domini, sicut fuit Nicodemus Potest etiam significare credentes ex gentibus, tes, nec Achitophel iniquis suggestionibus unquam consentientes: sed cum David fideliter permanserunt. Interpretatur autem Chusai Aethiops, Arachites longitudo mea. Hinc quoque in propheta scriptum est: « Mutavit Aethiops pellem suam ; » et illud: « Aethiopia, inquit, festinet manus dare Deo. » Quia gentilis populus postquam se nigredine peccatorum exuit, nunquam a tergo Domini recessit: et qui erat longe, factus est prope in sanguine Christi. Deinde sequitur qualiter occurrit Da
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. & contumeliosa uerba ñ tam con¬
uicia ꝗͣ adiutoria credidit. quib se pur¬
gari sibiq misereri posse indicauit
Tunc enĩ illata conuicia bene toleramꝰ. cũ
in secreto m̃tis ad mala ppetrata currimꝰ
Leue qͥppe uidebit᷑ qd̾ iniuria ꝑcutim᷑. dũ
in actione nr̃a conspicimꝰ qͥa peiꝰ ẽ qd̾ me

Expanded text:
it, et contumeliosa verba, non tam convicia, quam adjutoria credidit, quibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad mala perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur, quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ira debeat᷑. quarũ int̾uentu do iudice
pena grauior declinari posse confiditur.
t ait dauid. Cur efficimini mͥ hodie in
sathan: Quic simile Petrus apłs licet¬
in infirmitate m̃tis ñ tumore cordis sic̾
abisai audita furura passione dñi ipse
respondisse in eugl̃io legit᷑ dicens: absit
a te dñe. ñ fiet istud. Cui dñs e contͣrio sic̃
& dauid abisai increpando respondit: ua¬
de post me sathanas. qͥa ñ sapis ea quȩ di

Expanded text:
i jubeantur, quarum interventu Deo judice poena gravior declinari posse confiditur. « Et ait David: Cur efficimini mihi hodie in Satan? » Huic simile Petrus apostolus, licet infirmitate mentis, non tumore cordis, sicut Abisai: audita futura passione Domini ipse respondisse in Evangelio legitur, dicens: « Absit a te, Domine, non fiet istud . » Cur Dominus e contrario, sicut et David Abisai, increpando respondit: « Vade post me, Satana, quia non sapis ea quae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ est uicꝰ iuxta bethel. Enaim. in tribu
iuda. hodieq uilla ẽ bethenim circa there-¬
bintũ. Endor. in tribu manasse. ubi phytonis¬
sa a saule iudeȩ rege consulit᷑. Diximꝰ & supͣ
de endor. quȩ ẽ iuxta opidũ naim. in cuiꝰ por¬
tis saluator filiũ uiduȩ suscitauit. Est autẽ
circa scytopolim. Enganni. in tribu ysachar.
ciuitas seꝑata leuitis. S & alia quȩdã cunitaᷤ
enganna dicit᷑. circa gerasam tnͣs iordanen.
Ennaddla. in tͥbu ysachar. Est autẽusq hodie
de eleuteropoli heliã. qͣsi .xiͦ. miliario fnasor.¬

Expanded text:
nc est vicus juxta Bethel. Enaim, in tribu Juda, hodieque villa est Bethenim circa Terebinthum. Endor, in tribu Manasse, ubi Pythonissa a Saule rege Judaeae consulitur. Diximus et supra de Endor, quae est juxta oppidum Naim, in cujus portis Salvator filium viduae suscitavit. Est autem circa Scythopolim. Enganni, in tribu Issachar civitas separata Levitis. Sed et alia quaedam civitas Enganna dicitur, circa Gerasam trans Jordanem. Enadda, in tribu Issachar. Est autem usque hodie de Eleutheropoli Aetiam, quasi in decimo
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis. qͥ hodieq monstrat᷑ in helia
ad australẽ plagã montis syon. Aenon. iuxta
iordanem. de Genesi.

Expanded text:
anguinis, qui hodieque monstratur in Aelia ad australem plagam montis Sion. Aenou juxta Jordanem. DE GENESI.
Abbreviated transcription (Latin):
simmachꝰ.uͦ. sollicitauit & humiliauit.
Legimꝰ suꝑ hoc & in regnoꝵ libriᷤ. Armenia.
in isaia quȩ ẽ ararath. Asael. huiꝰ meminit
zacharias ꝓpħa. Ananehel. turris ierłm.
sicut in ⁊ achariȩ libro scribit᷑ Asaremoth.¬

Expanded text:
Symmachus vero, sollicitavit et humiliavit. Legimus super hoc et in Regnorum libris . Armenia, in Isaia, quae est Ararat. Asael: hujus meminit Zacharias propheta. Anameel, turris Jerusalem: sicut in Zachariae libro scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qua aqͥla & siminachꝰ humũ. & theodocion
terrã int̾pretant᷑. Ager fullonis. & hoc in
qd a siccitate quidã int̾pretant᷑ in solem.
& alii in testã transfert̃. uolentes ł eliopo¬
lim significari. ł ostracinen. s & huiꝰ rei
disputationẽ qͥa longior ẽ in libris hebrai-¬
carũ questionũ repperies. Arfath. urbs
damasci quã expugnauit rex assirioꝵ sicut

Expanded text:
pro quo Aquila et Symmachus humum. Theodotio terram interpretantur. Ager fullonis, et hoc in quod a siccitate quidam interpretantur in solem, et alii in testam transferunt, volentes vel Heliopolim significari, vel Ostracinen. Sed et hujus rei disputationem, quia longior est, in libris Hebraicarum Quaestionum reperies. Arphad, urbs Damasci, quam expug
Abbreviated transcription (Latin):
habitauert̃ filii obad soceri moysi in medio
israhelis. Areth. fons ap̃ qu̾e gedeon castrame¬
tatus ẽ. Ariosoch. cruitas sisarȩ pͥncipis iabis.
Est autẽ iabis tñs iordanẽ nc̃ uilla ꝑgrandis
a ciuitate pella.ui. milib distans ꝑgentib
gerasan ares: Ascensus ares. ꝓ qͦ aquila int̾pre¬
tatur saltuũ. simmachꝰ montiũ. Aruir. ubi
dimicauit iepte. est hodieq uilla in monte
sita .xx. ab helia lapide in septentrionẽ Aruna.
ubi script᷑a sedisse refert abimelech. Atalim.¬

Expanded text:
habitaverunt filii Obab soceri Mosi in medio Israelis. Areth, fons apud quem Gedeon castrametatus est. Arisoth, civitas Sisarae principis Jabis. Est autem Jabis trans Jordanem nunc villa praegrandis, a civitate Pella sex millibus distans, pergentibus Gerasam. Ares, ascensus Ares: pro quo Aquila interpretatur, saltuum: Symmachus, montium. Aruir, ubi dimicavit Jephte: est hodieque villa n monte sita, vigesimo ab Aelia lapide ad septentrionem. 158 Arima, ubi Scriptura refert
Abbreviated transcription (Latin):
Asima. oppidũ in t̾ra iudeȩ. quã edificaue¬
runt qui ad eã uenerant de emach. Arcem.
iosephꝰ refert hanc ẽẽ petrã. urbẽ nobilẽ
palestinȩ. Ad ramelech. idolum assirioꝵ
qd̾ & samaritȩ uenerati st̃. Arnonim.
iuxta isalam uillȩ nom̃ ẽ. in uisione contͣ
moab ꝓ qͦ aquila oronam posuit. & sim¬
machꝰ oranim. Agalim. & huiꝰ isaias memi¬
nit. in uisione contͣ moab. Est autẽ nunc
agallim uicꝰ ad australẽ partẽ areopoleos.
distans ab eo milib octo. Aelim. puteus
dimon. & huiꝰ loci in eadem uisione isaias
el idolũ colant. uocatũ anotorapeo. idest a
marte. unde & ciuitatẽ dictã suspicantur.

Expanded text:
Asyma, oppidum in terra Judaea, quod aedificaveAsyma, oppidum in terra Judaea, quod aedificaverunt hi, qui ad eam venerant de Emath. Arcem: Josephus refert, hanc esse Petram 162 urbem nobilem Palaestinae. Adramelech, idolum Assyriorum, quod et Samaritae venerati sunt. Aroniim, juxta Isaiam viae nomen est, in visione contra Moab. pro quo Aquila Oronaim posuit, et Symmachus Orannim. Agallim, et hujus Isaias meminit in visione contra Moab. Est autem nunc Aegalim vicus ad australem partem Areopoleos, distans ab ea millibus octo. Aelim, puteus Dimon, et hujus loci in eadem visione Isaias el idolum colant, vocatum ἀπὸ τοῦ ἄρεως, id est, a Marte, unde et civitatem dictam suspicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ misit dauid. Athach. ad hunc qͦ locum
euutib gabaon. Aethon. adasai ꝓ qͦ simma¬
chus int̾pretatꝰ est inferiorẽ uiã. Areaorne.
hȩc ẽ ierłm. Assure. ciuitas iudȩ ꝗͣ edificauit
salomon. Abelmaula. urbs uniꝰ expͥncipib
scitopoli miliario. contͣ australem plagam
nomine bethahua. S & abelmea uillula
nuncupat᷑ int̾ neapolim. & scitopolim.
Auothiair. ciuitas uniꝰ de ducib salomonis.
Ahilath. suꝑlitus rubri maris. in t̾ra edom.
de qua & supͣdictũ ẽ. Ahelon. ꝗͣstruxit ara-¬
rias. Aenda. huiꝰ expugnatoratq subuersor
asa rex fuit Asiongaber. in hoc loco classis
goran. nomina fluminũ in terra medoꝵ.
ad quoꝵ montes captiuus ductus ẽ isrł.
Abana. fluuius damasci. Aopsite. siue aphu-¬
soth. qd̾ aquila in libertatẽ uertit. Ahihã.
quã expugnauit rex assirioꝵ. Aia. in assi-¬
rioꝵ regione locꝰ. Amech. regio assirioꝵ.

Expanded text:
partem misit David. Athach, ad hunc quoque locpartem misit David. Athach, ad hunc quoque loceuntibus Gabaon. Aethon Adasai, pro quo Symmachus posuit, inferiorem viam. Area Orne, haec est Jerusalem. Assur, civitas Judaeae, quam aedificavit Salomon. Abelmaula, urbs unius de principibus Scythopoli milliario contra Australem plagam nomine Bethaula. Sed et Abelmea villula nuncupatur inter Neapolim et Scythopolim. Avoth Jair, civitas unius de ducibus Salomonis. Ailath, super littus Rubri maris in terra Edom, de qua et supra dictum est. Aheloth, quam exstruxit Azarias. Aenda, hujus expugnator atque subversor Asa rex fuit. Aziongaber, in hoc loco classis Gozan, nomina fluminum in terra Medorum, ad quorum montes captivus ductus est Israel. Abana, fluvius Damasci. Aopsithe, vel Aphusoth, quod Aquila, in libertatem vertit. Aian, quam expugnavit rex Assyriorum. Aia, in Assyriorum regione locus. Amech, regio Assyriorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uineis consita: Alia qͦ ẽ ciuitas nomine abela.
uini fertilis in .xii. agadaris miliario contͣ
orientalẽ plagã. necñ & t̾cia infenice abela.
int̾ damascũ & paneadẽ. de libris Regum.
uixta diospolim. unde fuit ioseph. qͥ in
eũgłiis de arimathia scribit᷑. Abenezer. qd̾
int̾pretat᷑ lapis adiutorii. siue lapis auxilia¬
tor. Est autẽ locꝰ unde tulert̾ philistiim ar-¬
cham testam̃ti. int̾ heliã & ascalonẽ. iuixta uil¬
lam fedomim. ubi dimicauit saul ꝓ quo inter¬
ꝓ qͦ aqͥla austrũ. simmachꝰ meridiẽ tnstulert̾.
Arith. ubi sedit dauid. Est uilla arath nomine
ad occidentẽ heliȩ. Ahialim. ꝓ quo aquila
tnͣstulit ceruoꝵ. theodocion lapides ceruoꝵ.
Aendor. quȩ ẽ in iezahel. ubi filii isrł sead pliũ
p̃parantes castra posuert̃. & ẽ hodie grandis
uicꝰ aendor iuxta montẽ thabor ad meridiẽ
ii. miliario. Afech. iuxta endor iezrahelis.
ubi dimicauit saul. Arma. ad quẽ locũ spolioꝵ

Expanded text:
vinetis consita: alia quoque est civitas nomine Abela, vini fertilis, in duodecimo a Gadaris milliario contra orientalem plagam: necnon et tertia in Phoenice Abela, inter Damascum et Paneadem. DE REGNORUM LIBRIS. juxta Diospolim, unde fuit Joseph, qui in Evangeliis de Arimathia scribitur. Abenezer, quod interpretatur, lapis adjutorii, sive lapis auxiliator. Est autem locus unde tulerunt Philistiim arcam testamenti, inter Aeliam et Aschalonem, juxta villam Bepro quo Aquila, austrum: Symmachus, meridiem transtulerunt. Arith, ubi sedit David, est villa Arath nomine, ad occidentem Aeliae. Ahialim pro quo Aquila transtulit, cervorum, Theodotio lapides cervorum. Aendor, quae est in Jezraela, ubi filii Israel se ad praelium praeparantes, castra posuerunt. Et est hodieque grandis vicus Aendor, juxta montem Thabor ad meridiem in quarto milliario. Aphec, juxta Aendor Jezraelis, ubi dimicavit Saul. Arma, ad quem locum spoliorum
Abbreviated transcription (Latin):
Thaanach. ciuitas iuxta quã debbora aduersꝰ
sysatã dimicauit in tͥbu manasse. sepata leui-¬
tis. qua tenere ñ potuit pristinis cultorib
nequaꝗͣ eiectis. Est autẽ nc̃ uilla ꝑgrandis di¬
stans a legione milib trib. Thebes. urbs. qu̾a
cũ oppugnaret abimelech. fragmine molȩ
ictꝰ interiit. Est autẽ usq hodie uicꝰ nomine

Expanded text:
civitas juxta quam Debbora adversum Sisaram dimicavit, in tribu Manasse, separata Levitis, quam tenere non potuit, pristinis cultoribus nequaquam ejectis. Est autem nunc villa praegrandis distans a Legione millibus tribus. Thebes, urbs quam cum oppugnaret Abimelech, fragmine molae ictus interiit. Est autem usque hodie vicus nomine 286
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is. sicut feci sylo. & ꝓiciã uos a facie
mea sicut ꝓieci om̃s fr̃s ur̃os uniuersũ
ser̃ effraim. Uenit nabuzardan qui
int̾pretat᷑ Quentilabrũ siue ꝓpħa
alien iudicii iusto di iudicio super
peccatores pͥnceps utiq exercitꝰ regis
babilonis ierłm intelligibilẽ. & suc¬
cendit domũ adm̃. cũ antiquus hostis

Expanded text:
icut feci Silo, et projiciam vos a facie mea, sicut projeci omnes fratres vestros, universum semen Ephraim . » Venit Nabuzardan, qui interpretatur ventilabrum sive prophetia alieni judicii, justo Dei judicio super peccatores; princeps utique exercitus regis Babylonis Jerusalem intelligibilem succendit domum Domini, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ducit ad mortẽ. & multi st̾ qui
intrant ꝑ eam. Et translatꝰ est uda
de t̾ra sua. cũ illi qui confessionẽ nomi¬
nis d̃i in eccłia uidebant᷑ habere ꝑ ser
lera & ꝑ peccata multiplicia de terra
uirtutũ trans lati. in regnũ confusio¬
nis & erroris abducuntur. Sub quo
imperio quicũq nequit᷑ seruientes ꝑse¬
uerauerint. nec merebunt᷑ ꝑ uiu ducatũ
regredi in terrã iuda. tẽplumq dñ ibi
apłi sententia qua dicit: melius quippe
erat cis ñ agnoscere uiã iusticie. ꝗͣ post
agnitionẽ retrorsũ conuerti. ab eo

Expanded text:
quae ducit ad mortem, et multi sunt, qui quae ducit ad mortem, et multi sunt, qui intrant per eam. » Et translatus est Juda de terra sua, » cum illi, qui confessionem nominis Dei in Ecclesia videbantur habere, per scelera et peccata multiplicia de terra virtutum translati in regnum confusionis et erroris abducuntur, sub quo imperio quicunque nequiter servientes perseveraverint, nec merebuntur per Jesu ducatum regredi in terram Juda, templumque Domini ibidem apostoli sententia qua dicit: « Melius quippe erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
cto qͥnq sensus corporis uoluptati seruien¬
tes qui regi uicioꝵ semꝑ assistebant. Et
diuidens. significans eos qͥ rudes in eccła
qͦs ad militiã xp̃i nutrire debuerant. pra¬
uis exemplis dissipantes a cȩtu fidelium
ꝑerrorẽ sequestrant. Et sex uiros e uulgo
qui inuenti fuerant in ciuitate. hoc est
stultos oꝑatores qͥ merito uulgi nomine
nuncupant᷑. qm̃ utilitatẽ consilioꝵ diui¬
noꝵ discere & factis implere neglexeras̃.
Hos scilicet om̃s tollens nabuzardan prin¬
ceps militũ duxit ad regẽ babilonis in
reblatha. ꝑcussitq eos rex babiloni̾⁊ int̾fecit
in reblatha in t̾ra ematħ. qm̃antiquus hostiᷤ
cũ ꝑ nequitiã suã talẽ predã ab ȩccłia euel¬
lens tollit. hoc uoto ambit. hoc toto stu¬
dio agit. ut ad ppetue mortis int̾fectionẽ
eos ꝑducat. Quos percutit rex con-¬
fusionis in reblatha. hoc est in multi¬
tudine scelerũ & amore uoluptatum
Unde scͥptura dicit: lata & spaciosa ẽ ui

Expanded text:
 quinque sensibus corporis voluptati servientes regi vitiorum semper assistebant. « Edividens, significans eos qui rudes in Ecclesia, quos ad militiam Christi nutrire debuerant, pravis exemplis dissipantes, in coetu fidelium per errorem sequestrant. « Et sex viros et vulgo, » qui inventi fuerant in civitate, hoc est, stultos operatores qui merito vulgi nomine nuncupantur, quia utilitatem consiliorum divinorum discere et factis implere neglexerant. Hos scilicet omnes tollens Nabuzardan princeps militum duxit ad regem Babylonis in Reblatha. « Percussitque eos rexin Reblatha in terra Emath: quia antiquus hostis cum per nequitiam suam talem praedam ab ecclesia evellens tollit, hoc voti ambit, hoc toto studio agit, ut ad perpetuae mortis interfectionem eos perducat. Quos percutit rex confusionis in Reblatha: hoc est, in mulitudine scelerum et amore voluptatum. Unde Scriptura dicit: « Lata et spatiosa est via,
Abbreviated transcription (Latin):
lectationib uictꝰ bona quȩ genuit amais
ꝑdit. Ea quȩ patit᷑ damna confiderat. ñ
tam̃ uirtutis brachiũ contͣ regẽ babilonis
leuat. S dũ uidens nequitiȩ ꝑpetrationẽ
ꝑcutit᷑. ad hoc qnͣdoq usu peccati ꝑducit᷑.
ut ipso qͦ rationis lumine priuet᷑. Unde
babilonis rex extinctis priꝰ filiis sedechiȩ
oculos eruit. qͥa malignꝰ sp̃s subductiꝰ priꝰ
bonis oꝑib post & intelligentiȩ lum̃ tollit
Qđ recte sedechias in reblata pati dicitur

Expanded text:
lectationibus victus, bona quae genuit amans lectationibus victus, bona quae genuit amans perdit, ea quae patitur damna considerat, non tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. percutitur, ad hoc quoque peccato superducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex, extinctis prius filiis, Sedechiae oculos eruit, quia malignus spiritus subductis prius bonis operibus, post intelligentiae lumen tollit, quod recte Sedechias i
Abbreviated transcription (Latin):
Comp̃henditq eũ in planitie iericho. &
om̃s bellatores qͥ erant cũ eo dispsi sunt.
& reliquert̾ eũ. Recte gͦ cũ uirtutes ho¬
minẽ desert̾ quȩ eũ defendere debue¬
rant. in planitie iericho capit᷑. hoc est
in defectione carnalissensꝰ. Iericho enĩ
int̾pretat᷑ luna. & significat defectũ car¬
nis. Unde ille homo qͥ de ierłm descende¬
bat in iericho. in latrones incidisse describit᷑.
Apphensum gͦ regẽ adduxert̃ ad regem
babilonis in reblatha. Qui locutꝰ ẽ cũ eo
eo & oculos erꝰ effodit. uinxitq eũ cathenis.
& adduxit in babilonem.
Occidit rex babilonis filios
eruit. Dũ sacra scͥptura sedechiȩ captiuita¬
tẽ narrat. ordinẽ captiuitatis internȩ de¬
nuntiat. Rex babilonis ẽantiquus hostiꝰ.
possessor intimȩ confusionis. Qui prius
filios ante intuentis oculos trucidat. qͥa
sepe sic bona oꝑa int̾ficit. ut hȩc se amitte
re qͥ captꝰ est anunꝰ dolens cernat. Nam
gemit plerũq animꝰ & tam̃ carnis suȩ de¬

Expanded text:
n planitie Jericho, et omnes bellatores qui erant cum eo, dispersi sunt, et reliquerunt eum. » Recte ergo cum virtutes hominem deserunt, quae eum defendere debuerant, in planitie Jericho capitur, hoc est, in defectione carnalis sensus. Jericho enim interpretatur luna, et significat defectum carnis. Unde ille homo, qui de Jerusalem descendebat in Jericho, in latrones incidisse describitur . « Apprehensum ergo regem adduxerunt ad regem Babylonis in Reblatha, qui locutus est cum eo eo, et oculos ejus effodit, vinxitque eum catenis, et adduxit in Babylonem. » Occidit rex Babylonis filios eruit. Dum sacra Scriptura Sedeciae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat. Rex quippe Babylonis est antiquus hostis possessor intimae confusionis: qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse qui captus est animus dolens cernat. Nam gemit plerumque animus, et tamen carnis suae de
Abbreviated transcription (Latin):
attestante ueritate seruus qͥ scit uolmn¬
tatẽ dñi sui & ñ facit. plagis uapulabit
multis. qui autem nescit & non facit.
uapulabit paucis.
xpleto tandẽ tam laborioso ope
auriliante om̃ipotentis ope. in calad
supplex lectorẽ exoro. ut si dignum
lectione uł tnͣsscriptione eũ duxerit
dño gr̃as gratant̃ referat. qͥ est pater
luminis. a qͦ om̃e datũ optimũ & om̃e
donũ ꝑfectum dat᷑. qͥdat abundantes
& ñ imꝓperat. qui mͥlicet indigno as
humillimo iuxta sollertiam doctoꝵ
dedit & amorẽ. & auxiliũ considerandi
mrabilia de lege sua. Qđ si secus qu̾a

Expanded text:
attestante Veritate: « Servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit, vapulabit multis: qui autem nescit, et non facit, vapulabit paucis . » Expleto tandem tam laborioso opere, auxiliatus Omnipotentis ope, in calce supplex lectorem exoro ut, si dignum lectione vel transcriptione eum duxerit, Domino gratias gratanter referat, « qui est pater luminis, a quo omne datum optimum, et omne donum perfectum datur : » qui dat abundanter, et non improperat qui mihi licet indigno ac humillimo juxta solertiam doctorum dedit et amorem et auxilium considerandi mirabilia de lege sua.
Abbreviated transcription (Latin):
ongruit gͦ tẽporis ordo cũ ratione
uindictȩ. Uense qͥnto legit᷑ uastata eẽ
ciuitas. quȩ penthatheucũ legis seruare
despexit. & septima die m̃sis qͥa sabbati
requiẽ ñ custodiuit. & oĩa contͣria p̃ceptiᷤᷤ
diuinis egit. frustra sibi blandiens de

Expanded text:
ongruit temporis ordo cum ratione vindictae. Mense quinto vastata est civitas, quae Pentateuchum legis servare despexit, et septima die mensis, quia sabbati requiem non custodivit, et contraria praeceptis Dei egit, frustra sibi blandiens de
Abbreviated transcription (Latin):
olumnas ereas & bases doctorespossu¬
mus acciꝑe. qͥ sonoritate p̾dicationis &
fidi firmitate debuert̾ alios sustentare.
Mare ȩneũ baptismi lauachrũ & cõpun-¬
ctionẽ lacrimarũ. Equidẽ oĩa chaldei
spuales ꝑ inertiã magistroꝵ dedomo dñi
auferre nitunt᷑ & c̃fringere. itaut ñ rema¬
neat testa qͣ possit igniculꝰ ferride ĩcendio.
Illas qͦ ereas & trullas & tridentes &
sciphos & mortariola & omĩa uasa erea
in qͥb ministrabant culert̃: qͥa diuersa
officia in ȩccłiasticis ordinib de dĩ serui.¬
tio auferentes in suũ usũ nequissimũ uer¬
terunt. Necñ & thuribula & phialas. dũ
orationẽ qͣ diuinitas placari potuit. & po¬
culũ uerbi qͦ lassi refocillari debuerant.
impedi endo subuertunt. Quȩ aurea
aurea. & quȩ argentea argentea. tulit
pͥnceps militiȩ. qͥa tã sensũ preciosũ quã

Expanded text:
» Columnas aereas et bases doctores possumus accipere, qui sonoritate praedicationis et fidei firmitate debuerunt alios sustentare. Mare aeneum baptismi lavacrum, vel compunctionem lacrymarum, vel quidem omnia Chaldaei spirituales per inertiam magistrorum de domo Domini auferre nituntur et confringere, ita ut non remaneat testa, qua possit igniculus ferri de incendio. « Ollas quoque aereas, et trullas, et tridentes, et scyphos et mortariola, et omnia vasa aenea, in quibus ministrabant, tulerunt. » Quia diversa officia in ecclesiasticis ordinibus de Dei sertio auferentes, in suum usum nequissimum converterunt. « Necnon thuribula et phialas. » Cum orationem, qua divinitas placari potuit, et poculum verbi, quibus lassi refocillari debuerant, impediendo subvertunt. « Quae aurea, aurea, et quae argentea, argentea, tulit princeps militiae. » Quia tam sensu
Abbreviated transcription (Latin):
iniquoꝵ ẽ. tã malignoꝵ spuum qua
etiã impioꝵ hominũ plebẽ in uadis
fideliũ. & domũ regis & domꝰ ierłm id est
rectores. & eos qͥuidebant᷑ in uisione paciᷤᷤ
manere inflãmatos cupiditate subuertit
Omnẽq domũ cõbussit igni. cũ unicuiꝰꝙ
conscientiã ꝑ flaminã illiciti amoris
pͣturbauit. Et muros ierłm in circu̾itu
destruxit. cũ intentionẽ orationis & uir¬
tutũ studia quȩ contͣ se ualere nouit in¬
despantib dissoluit. ne ꝑ spem ueniȩ ad
diuina recurrant auxilia. & correctioriᷤ
uitȩ apphendant munimina. Ppłmq
in captiuitatẽ ducens de pauꝑib terrȩ
reliquit uinitores & agricolas. qͥa eos qͥ
utiles u̾bo & exemplo eẽ poterant. ꝑ ui

Expanded text:
est, tam malignorum spirituum, quam etiam impiorum hominum, plebem invadit fidelium, et domum regis, et domos Jerusalem, id est, rectores et eos qui videbantur in visione pacis manere inflammatos cupiditate subvertit. « Omnemque domum combussit igni, » cum uniuscujusque conscientiam per flammam illiciti amoris perturbavit. « Et muros Jerusalem in circuitu destruxit, » cum intentionem orationis et virtutum studia, qudesperantibus dissolvit, ne per spem veniae ad divina recurrant auxilia, et correctioris vitae apprehendant munimina: populumque in captivitate ducens, de pauperibus terrae reliquit vinitores et agricolas, quia eos, qui utiles verbo et exemplo esse poterant, per
Abbreviated transcription (Latin):
henditꝙ eũ inplanitie iericho. & om̃s¬
bellatores qui erant cum eo dispersi st̃.
& reliquerunt eum. & reliqua.
Malignis sꝑitib ppłm circũdantibus
rector fugit. ñ ad montes de qͥb scriptũ
est. montes in circu̾itu erꝰ & dñs in circũi¬
tu ppłi sui. s ad cãpestria solitudinis hoc
est dilatationes luxuriȩ. Unde scͥptum est:

Expanded text:
eum in planitie Jericho, et ombellatores qui erant cum eo dispersi sunt, et reliquerunt eum, » et reliqua. Malignis spiritibus populum circumdantibus rector fugit, non ad montes, de quibus scriptum est : « Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui: » sed ad campestria solitudinis, hoc est, ad dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ignorantiȩ & tenebris uicioꝵ &
peccatoꝵ fugiunt. qͥa scđ̾m ueritatis
uocẽ. mercennariꝰ & qͥ ñ est pastor ui-
apłs: qui dormiunt inqͥt nocte dor¬
miunt. & qͥ ebrii st̃ noc te ebrii sunt
rinit. latent̾ apuit inertiã doctoꝵ qui
int̾ duplicẽ murũ duũ testamentoꝵ
constituti. ñ belligerare  s effugere
quert̃. & in deliciis magis defluere. qd̾
ortꝰ significat. q̃ scuto fid̃i hostib obsistere
orro chaldei obsidebant in circuitu

Expanded text:
nocte ignorantiae et tenebris vallati nocte ignorantiae et tenebris vallati peccatorum, fugiunt, quia secundum veritatis vocem: « Mercenarius, et qui non est« Qui dormiunt, inquit, nocte dormiunt; et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt rint, » latenter arguit inertiam doctorum, qui inter duplicem murum duorum testamentorum constituti, non belligerare, sed effugere quaerunt; et in deliciis magis diffluere, quod hortus significat, quam scuto fidei hostibus obsistere. « Porro Chaldaei obsidebant civi
Abbreviated transcription (Latin):
nes. & clausa ẽ ciuitas atq uallata. usꝙ
ad undecimũ annũ regni sedechiȩ nona
die m̃sis. Pręualuitq fames in ciuitate.
nec erat panis populo t̾rȩ. & cȩt̾a
N ouenariꝰ numerꝰ qͥ minꝰ habet de¬
nario imꝑfectionẽ legis significat ic
undenariꝰ transgressionẽ. Et recte di¬
ctũ est qd nabugodonosor in nono an¬
no regni sedechiȩ obsederit ciuitatẽ
mense decimo decima die iñsis qͥa mali
pastores cũ decalogi mandata scientia
necesse ẽ ut plebẽ sibi cõmissam anti¬
quus hostis cũ suo exercitu obsidione
circũdet. & munitione erroris acuici¬
oꝵ constructa claudat uallando ciui¬
tatẽ. sicq fames in ciuitate p̃ualeat.
fames utiq uerbi di cũ ñ expenditur
liberȩ panis doctrinȩ popło terrȩ:
t int̾rupta ẽ ciuitas. om̃sq uiri
bellatores fugerunt nocte.¬
nt̾rupta quidẽ ꝑ tẽptationes uarias
malignoꝵ sꝑuum custodia ppłoꝵ hi qͥ
debuerant armis ciuitatẽ defendere.

Expanded text:
allata usque ad undecimum annum regis Sedeciae, nona die mensis. Praevaluitque fames in civitate, nec erat panis populo terrae, » etc. Novenarius numerus, qui minus habet denario, imperfectionem legis significat, sicut undenarius transgressionem. Et recte dictum est quod Nabuchodonosor in nono anno regni Sedeciae obsederit civitatem mense decimo, et decima die mensis, quia mali pastores cum Decalogi mandata, quae scinecesse est ut plebem sibi commissam antiquus hostis cum suo exercitu obsidione circumdet, et, munitione erroris ac vitiorum constructa, claudat vallando civitatem, sicque fames in civitate praevaleat: fames utique verbi Dei, cum non expenditur libere panis doctrinae populo terrae. « Et interrupta est civitas, omnesque viri bellatores nocte fugerunt. » Interrupta quidem per tentationes varias malignorum spirituum custodia populorum, hi qui debuerant armis civitatem defendere,
Abbreviated transcription (Latin):
diũ sp̃s qd est uerbũ dĩ. Custodiamus
portas sensuũ nr̃oꝵ ne mors intret ꝑ fe¬
nestras nr̃as. Om̃i custodia seruemꝰ cor
spem nram in regis cȩlestis bonitate po-¬
namꝰ. petentes ut eiꝰ grã a malis om̃ib
liberem᷑. sicq erimꝰ semꝑ immunes ab
saluat om̃s sperantes in se.XXUIII¬
git᷑ ioachim captiuato constituit nabi¬
godonosor mathaniã patruũ er ꝓ eo.
imposuitq nom̃ eiꝰ sedechiã. Uicesimũ
& primũ annũ etatis habebat sedechã

Expanded text:
dium spiritus quod est verbum Dei . » Custodiamus dium spiritus quod est verbum Dei . » Custodiamus portas sensuum nostrorum, ne mors intret per fenestras. Omni custodia servemus cor spem nostram in regis coelestis bonitate ponamus, petentes ut ejus gratia a malis omnibus liberemus. Sicque erimus semper immunes ab salvat omnes sperantes in se. « Igitur Joachin captivato, constituit Nabuchodonosor Mathaniam patruum ejus pro eo, imposuitque nomen ejus Sedeciam. Vicesimum et primum annum aetatis habebat Sedecias
Abbreviated transcription (Latin):
Dictũ qͥrpe est de sapientia. qͥa aurũ & mul.¬
titudo gẽmarũ ei ñ ualet cõparari. Atq
ido clusores hoꝵ ñ alios aptiꝰ quã doctores
intelligere ualemꝰ. Qui quãdiu recte ui¬
uunt. ac docent. in ornatũ sc̃ȩ ciuitatis
errauerint. qͥd nisi a rege chaldeoꝵ captiui
babiloniã tnͣsferunt᷑: Et qm̃ artificem¬
& clusorẽ ab ierosolimis babiloniã tnͣsmi¬
grari. hoc ẽ talentũ uerbi celitꝰ acceptũ in
terrã defodi idest scientiã sꝑualem ad pec¬
catoꝵ oꝑa conuerti intelligendũ est. om̃sq
uiros fortes & bellatores simul in captiui¬
tatẽ ductos. hoc est eos qͥ uidebant᷑ uiri
fortes eẽ & bellatores. astutia malignoꝵ
sꝑuum deceptos atq in carcerẽ sꝑitalis
bubiloniȩ captiuatos. necesse ẽ ut oꝑam
demꝰ. quatinꝰ seuissuni regis potestatẽ
euadamꝰ. Uigilemꝰ & sobrii simꝰ. timorẽ
illã conscendamꝰ. induti lorica iusticiȩ.¬
& galea salutis. habentes scutũ fidi. & gla¬

Expanded text:
Dictum quippe est de sapientia quia aurum et multitudo gemmarum ei non valeat comparari, atque ideo clusores horum non alios aptius quam doctores intelligere valemus. Qui quandiu recte vivunt ac docent, in ornatum sanctae civitatierraverint, quod nisi a rege Chaldaeorum captivi Babyloniam transferuntur? et quoniam artificem clusorem ab Hierosolymis Babyloniam transmigrari, hoc est talentum verbi coelitus acceptum in terra defodi, id est scientiam spiritualem ad peccatorum opera converti intelligendum est, omnesque viros fortes et bellatores simul in captivitatem ductos, hoc est eos qui videbantur viri fortes esse et bellatores, astutia malignorum spiritum deceptos, atque in carcerem spiritualis Babyloniae captivatos, necesse est ut operam demus quatenus saevissimi regis potestatem evadamus, vigilemus et sobrii simus, timorem illam conscendamus, « induti lorica justitiae et galea salutis, habentes scutum, fidei, et gla
Abbreviated transcription (Latin):
interfecit in reblatha. in terra emath.
& trans latus est uida de terra sua.
on solũ populares s & fortes & pͥncipes
in ȩccłia diabolꝰ decipere & peccatis capti¬
uare satagit. unde de ipso in iob scͥptum ẽ.
escȩ eiꝰ electȩ st̃. Tulit qͦ saraiã qui int̃¬
pretatur uinctus sacerdotẽ primũ. cum
uoluptatis terrenȩ & uicioꝵ cathena con¬
stringit. Tulit qͦ similit̾ & sophoniã qͥ
qui talentũ uerbi di in terra fodientes
absconderunt. in suũ dominiũ subigit
introire ꝑmiserunt. Et de ciuitate eunu¬
chum unũ. qui erat p̾fectus suꝑ uiros
bellatores. Eunuchꝰ iste significat eosqͦs
alibi scͥptura sacra stultas uirgines appel¬
lat. qͥa uasa oleo uacua in manib tenebans.
continentes se uidelicet a coitu corpora¬
li. nec tam̃ oleum gr̃ȩ & miscđiȩ in pecto

Expanded text:
Reblatha in terra Emath, et translatus est Juda de terra sua. » Non solum enim populares, sed et fortes, et principes in Ecclesia diabolus decipere, et peccatis captivare satagit. Unde de ipso in Job scriptum est: « Escae eorum electae sunt . » Tulit quoque Saraim, qui interpretatur vinctus, sacerdotem primum: cum voluptatis terrenae et vitiorum catena constringit. Tulit quoque similiter et Sophoniam, qui qui talentum verbi Dei in terra fodientes absconderant, in suum dominium subjicitintroire permiserunt. Et de civitate eunuchum unum, qui erat praefectus super viros bellatores. Eunuchus iste significat eos quos alibi Scriptura sacra stultas virgines appellat , qui vasa oleo vacua in manibus habent, continentes videlicet se a coitu corporali, nec tamen oleum gratiae et miserico
Abbreviated transcription (Latin):
uid in sedechia aliud intelligere
possumꝰ nͥ qđ ioachĩ ante p̾diximꝰ hoc
est malos doctores in ȩccłia qͥ munere
& dono diuino abutunt᷑. & falso sibino¬
men iusticiȩ usurpant: Mathanias
enĩ int̾pretat᷑ munꝰ siue donũ sedechia
dicit᷑. qd̾ significat eũ transgressorẽ legis
fuisse. Undenariꝰ enĩ numerꝰ qͥa denanũ
supgredit᷑ excessionẽ decalogi significat
Necrite rex dici potest. qͥ scd̾m mandata dm̃
semetipsũ & sibi subiectos regere noluent¬

Expanded text:
telligere possumus nisi quod in Joacim ante praediximus, hoc est malos rectores in Ecclesia, qui munere et dono divino abutuntur, et falso sibi nomen justitiae usurpant? Mathania autem interpretatur munus sive donum, Sedecias dicitur, quod significat eum transgressorem legis fuisse; undenarius enim numerus qui denarium supergreditur, excessionem Decalogi significat. Nec rite rex dici potest, qui secundum mandata Domini semetipsum et sibi subjectos regere nolue
Abbreviated transcription (Latin):
arra ornan. ipsa est uidelicet ierłm.
pretat᷑ archa. & ornan latine resonat
lumen nob̾. Bene gͦ dauid cũ dm̃ ꝓ of¬
sinsa qua peccauit placare uellet. al¬
tart iubet᷑ in area areunȩ uł ornan
cnstruere. ut inde unꝰqͥsq coniciat
q alit̾ diuinitas ab homine placari
ñ potest. nͥ in archa cordis plum̃ rectȩ
sicdi & uerȩ dilectionis altare illi deuotȩ
humilitatis constituat in qͦ sacrificiũ
pi̧ confessionis & laudis dõ acceptabi¬
le offerat. Qđ recte ꝑ eundẽ ꝓpħam
ipsalmis manifestat᷑. ubi dicitur ex
psona dñi: sacrificiũ laudis honorifi¬
cabit me. Et itẽ. sacrificiũ inqͥt dõ
sp̃s contribulatꝰ. corcontritũ & humi¬
liatũ ds̃ ñ spernit Emit gͦ dauid
areã & boues argenti siclis qͥnquaginta.
Qe in paralipomenon ita legit᷑: dedit
gͦ dauid ornan ꝓ loco siclos auri iustis.¬
suni ponderis sexcentos. Intelligendũ
nãꝙ est bones argenti siclis qͥnqͣginta.
areã uero sexcentis aureis emisse.

Expanded text:
area Ornan, ipsa est videlicet Hierusapretatur arca, et Ornan Latine resonat lumen nobis. Bene ergo cum Deum pro offenso quo peccavit placare vellet, altare jubetur in area Areuna vel Ornan construere, ut inde unusquisque conjiciat quia aliter divinitas ab homine placari non potest, nisi in arca cordis, per lumen rectae fidei et verae dilectionis, altare illi devotae humilitatis constituat, in quo sacrificium piae confessionis ac laudis Deo acceptabile offerat. Quod recte per eumdem prophetam in Psalmis manifestatur, ubi dicitur ex persona Domini: « Sacrificium laudis honorificabit me . » Et iterum: « Sacrificium, inquit, Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non spernit . » « Emit ergo David aream et boves argenti siclis quinquaginta. » Quod in Paralipomenon ita legitur: « Dedit ergo David Ornan pro loco siclos auri justissimi ponderis sexcentos. » Intelligendum namque est boves argenti siclis quinquaginta, aream vero sexcentis aureis emisse.
Abbreviated transcription (Latin):
niuiũ aggere uł aggestu fuerit coȩquati
Quã cũ leo suꝑueniens ꝑiculi nescius in¬
cidisset. ibidẽq conclusꝰ grandi rugitu
clamaret. accurrebant homines uidere
qͥd eẽt. Et dũ cũ aliis ad talespeclaculũ
adueniret & banaias. desiluit statĩ in
cisternã. & aggressũ mediis in niuib
ꝑcussit & int̾fecit leonẽ. Sꝑualit̾ ba¬

Expanded text:
nivium aggestu fuerit coaequata; nivium aggestu fuerit coaequata; quam cum leo superveniens periculi nescius incidisset, ibidemque conclusus grandi rugitu clamaret, accurrebant homines videre quid esset; et dum cum aliis ad tale spectaculum adveniret Banaias, desilivit statim in cisternam, et aggressum mediis in nivibus percussit et interfecit leonem. Dehinc
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ lam uolumine repperi magnoꝵ oꝑum
s magister tantũ. capsahel enĩ int̾pretat᷑
congregatio di. Magister enĩ erat de con
int̾pretant᷑ occidentes & uiuificantes.
Ipse enĩ pcussit duos leones moab. quos
ñnulli intelligi uolunt duos potentes
ac fortissimos uiros in regno moab In
quo etiã intellectu uir quidã doctꝰ inscri-¬
pturis & sollers in amore sapientiȩ qͥ me
in sacris litteris erudire consueuit. consen¬
tire uidet᷑. Quos paralipomenon duos
arihel morb nominat. unde & arielut
illis suꝑatos int̾fecit. Quando cm̃ du
eosdẽ moabitas bello aggress est& ftat
tres funiculos duos ad mortificandũ
& unũ ad uiuificandũ. isti potentes
moabitas tuebant᷑. Qđ dicit᷑ de banau
& ipse descendit & ꝑcussit in media cist¬
na dieb niuis leonẽ. quomͦ sit factũ
iosephꝰ narrat aꝑtiꝰ. qͥa uidelicet cistami
fuerit nimiũ ꝓfunda. quȩ tẽpore hy ens
cũ eẽnt omia niuib plena. ipsa ꝙͦ nimio

Expanded text:
ine reperitur magnorum operum, sed magister operum. Capseel enim interpretatur congregatio Dei: magister enim erat de conginterpretantur occidentes et vivificantes. Ipse enim percussit duos leones Moab, quos nonnulli intelligi volunt, duos potentes ac fortissimos viros in regno Moab. In quo etiam intellectu, vir quidam doctus in Scripturis, et solers in amore sapientiae, qui me in sacris litteris erudire consuevit, consentire videtur. Quos Paralipomenon, duos Ariel Moab nominat. Unde et Ariel villis, superatos interfecit. Quando enim David eosdem Moabitas bello aggressus est, et fecit tres funiculos duos ad mortificandum, et unum ad vivificandum, isti potentes Moabitas tuebantur. Quod dicitur de Banaia: « et ipse descendit et percussit in media cisterna diebus nivis. Quomodo sit factum, Josephus narrat apertius: quia videlicet cisterna fuerit nimium profunda, quae tempore hiemis cum essent omnia nivibus plena, ipsa quoque nimio
Abbreviated transcription (Latin):
elatꝰ ppłm numerando peccauit. & tam̃
uindictã ppłs dauid peccante. suscepit
Cur hoc: Quia uidelicet scđ̾m meritum
plebiũ disponunt᷑ corda rectoꝵ. iustꝰ uͦ
iudex peccantis uiciũ ex ipsoꝵ anim aduer.¬
sione corripuit. ex quoꝵ causa peccauit.
S qͥa ipse sua scilicet uoluntate supbiens
a culpa alienꝰ ñ fuit. uindictã culpȩ etiã¬
ipse suscepit. Nam ira sȩuiens q̃ corꝑalit¬
ppłm ꝑculit. rectorẽ qͦ ppłi intimo cordis
dolore ꝓstrauit. Certũ uͦ est. qđ ita sibi
inuicẽ & rectoꝵ merita conectant᷑ & ple¬
bium. ut sepe ex culpa pastoꝵ deterior
fiat uita plebiũ. & sepe ex merito plebiu̾
mutet᷑ uita pastoꝵ. Sed qͥa rectores ha¬
bent iudicẽ suũ. magna cautela subdi¬
toꝵ ẽ ñ temere uitã iudicare regentiũ.
Neq enĩ frustra ꝑ semet ipsũ dñs & nũmu¬
larioꝵ es fudit. & cathedras uendentium
colũbas euertit. nimirũ significans. qͥa

Expanded text:
elatus populum numerando peccavit: Dei tamen elatus populum numerando peccavit: Dei tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc: quia videlicet secundum meritum plebium, disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam suscepit. Nam ira saeviens quae corporaliter perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certe verum est, quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur, et plebium, ut saepe ex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit ; nimirum significans quia