comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non arbitr deẜturũ
deum conatũ nrm̃ ut ad om̃es
ꝑuemat quod loquimur siue ex¬
ꝑtos siue in exꝑtos ut exꝑti appro¬
bent. mexpti desiderent. et omĩb
suauis sit disputatio mea q̃ pͥmũ
dũo suanis erit. siueridica erit.
Deridica aut̃ erit si nõ mͥ ame

Expanded text:
 arbitror deserturum Deum conatum nostrum, ut ad omnes perveniat quod loquimur, sive expertos, sive inexpertos, ut experti approbent, inexperti desiderent, et omnibus suavis sit disputatio mea: quae primum Domino suavis erit, si veridica erit; veridica autem erit, si non mihi a me
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃mr. Plane audio. iuebriari
is cum illo ꝙ diligis tanqͣmͣ
Bide quia sic te diligis / et ilũ
ad te trahis. ut ad quod amas
uoces ncc̃e est ut quẽ diligis cã¬
quod et te amas. Prophanꝰ is̃

Expanded text:
i vis cum illo, quem diligis tanquam Vide quia sic te diligis, et illum ad te trahis, et ad quod amas vocas. Necesse est ut quem diligis tanquod et tu te amas. Humanus
Abbreviated transcription (Latin):
lo gͦ iam t̾ͥ cõmitte proximũ tuũ
ut diligas eum tanꝙͣ ceip̃m. Do¬
discut̾e uolo quõ diligas ceip̃m
Noli ergo egre ferre. Nõ es tu ip̃e
facile dimittend̃ cui ẽ ꝓximꝰ cõ¬
muuttendꝰ. Non cransitorie tecum
agendũ est. tuinꝰ hõ es proximi
cuimulti sunt. Non emĩ pͥmo sie
est enĩ oĩ hoĩ omis hõ. proximi
sibi dicũtur pater et filius sccer
et gener. Nchil tam proxinũ ꝙͣ
honio et homo. Sed diputas nõ
eẽ ꝓximos. insi qui de eiscẽ pen¬
tib nascuntur adam et euam
intendamꝰ. Et om̃s fr̃es sumus.

Expanded text:
o et tibi committere proximum tuum, ut diligas eum tanquam te ipsum: vodiscutere volo quomodo diligas te ipsum. Noli ergo aegre ferre. Non es tu ipse facile dimittendus, cui est proximus committendus: non transitorie tecum agendum est. Tu unus homo es, proximi tui multi sunt. Non enim primo sicenim est omni homini omnis homo. Proximi sibi dicuntur pater et filius, socer et gener. Nihil tam proximum, quam homo et homo. Sed si putamus non esse proximos, nisi qui de iisdem parentibus nascuntur; Adam et Evam attendamus; et omnes fratres sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatem qnͣti illam hũt qui nõ
colunt deui nõ ut hic senescamus
et decrepiti efficianuit qnͣti senesẽt
blasphematores dei. Nec io colendꝰ
est deus ut cultores illius hẽant fi¬
lics et non sit steriles. Filies enim
deus et onagris et ẜpentib dat.
Nonemĩ pro u̾o et magno et uero
bono petendũ est quod et udeis et
paganis et hereticis etiam et ip̃is
uestiis datut. Auꝵ enĩ. et argentũ
honores filios et pat̾monia multi
hñt etiam inali. Qui enĩ u̾e xͥanus
est. non ista oĩa transitoria d pete̾.
S cotum pondꝰ intentõnis uł orõis
sue ad expectandam eternam bt̃ĩtu¬
dinem debet ĩpendere. Ista em̃ tp̃ralia
Et qñ collit similr̃ gr̃e agantur Ista
qñ noluit tribuit. qñ uoluerit tol¬
let. Tantũ est ut seip̃m nob̾ ñ aufe¬
rat.

Expanded text:
felicitatem? Quanti illam habent qui non colunt Deum? Ut hic senescamus et decrepiti efficiamur? Quanti senescunt blasphematores Dei? Ideo colendus est Deus, ut cultores illius habeant filios et non sint steriles? Filios Deus et leonibus, et onagris, et serpentibus dat. Non ergo pro magno et vero bono petendum est, quod et Judaeis, et Paganis, et haereticis, etiam et ipsis bestiis datur. Aurum enim et argentum, honores, filios, et patrimonia multa habent etiam et mali. Qui enim vere christianus est, non ista omnia transitoria debet petere: sed totum pondus intentionis vel orationis suae ad expetendam aeternam beatitudinem debet impendere. Ista enim temporalia et quando tollit, similiter gratiae agantur. Ista quando voluerit tribuat, quando voluerit tollat: tantum est, ut se ipsum nobis non auferat.
Abbreviated transcription (Latin):
catum. Ac ꝑ hoc in excusabłis est
oĩs pccõr uł reatu originis. uł adi¬
tamento ꝓprie uoluntatis sie qͥ
nouit sue qui ignorat. Siue qͥ
iudicat. siue qui nõ iudicat. Quia
et ip̃a ignorantia ĩ hiis qͥ intelli¬
ge̾ noluerũt sine dubitatõe pac¬
catũ ẽ. In eis aũt qui nõ potue¬

Expanded text:
t. ac per hoc inexcusabilis est omnis peccator uel reatu originis uel additamento etiam propriae uoluntatis. siue qui nouit siue qui ignorat siue qui iudicat sine qui non iudicat, quia et ipsa ignorantia in eis. qui intellegere noluerunt. sine dubitatione peccatum est, in eis autem, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
stitia. Et si dici põt btã mifia int̾
alienis malis tͥbłari. nõ ĩplicãĩ m̾ere
non inherere dolore contͣhi. nõ amge
atrahi. Hec ꝑsecutio quam patiuut᷑
om̃s qͥ uolunt in xp̃o pie uiu̾e ẜm¬
apłicã. mordacẽ.ueracemq siñam
Quid enĩ sic ꝑsequitut uitã bouoꝵ.
qm uitam ñquoꝵ nõ cum cogit imi¬
cari quod displicet. sed ꝙ cogit do¬
lere qd̃ uidet. qm̃ coram pio uinẽs
ĩpie. et si non obligat cõsentiente
cruciat sentientem. Nam sepe et
diupioꝵ corporib ⁊ ascłarib poce¬
statib et quoꝵl uexatõib ꝑcit᷑. pioꝵ
aũt cordib. Amalis hõimuĩ morib.¬

Expanded text:
stitia et, si dici potest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore adtrahi, haec est persecutio, quam patiuntur omnes, qui uolunt in Christo pie uiueicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saepe et diu impiorum corporibus a saecularibus potestatibus et quorumlibet uexationibus parcitur. piorum autem cordib
Abbreviated transcription (Latin):
Nolunt homĩes face̾ ꝙ iustum ẽ siũ
qr latet an iustu sit. Siue qr nõ de¬
lectat. Tanto enim qd̃q uehem̃ti
uolumꝰ. qnͣto certiꝰ quodbonũ sit no¬
uimꝰ eoq delectamur ardentiꝰ. Igno¬
rantia gͥ et ĩfirmitas uitia sũt que
ĩpediũt uolũtate ne moneat᷑ ad fa¬
oꝑe malo abstinendũ. Ut aũt ĩno¬
tescat quod latebat et suaue fiat.
qd̾ nõ delectabat. graͣ dei ẽ q̃ hom̃¬

Expanded text:
nolunt homines facere quod iustum est, siue quia latet an iustum sit siue quia non delectat. tanto enim quidque uehementius uolnmus, quanto certius quam bonum sit nouimus eoque delectamur ardentius. ignorantia igitur et infirmitas uitia sunt, quae inpediunt uoluntatem, ne moueatur ad fare malo abstinendum. ut autem innotescat quod latebat et suaue fiat quod non delectabat, gratiae dei est, qua hom
Abbreviated transcription (Latin):
ueniũt᷑. quoꝵ noĩa scripta sunt ĩ
libro uite qui et lauerunt stolas
suas ĩ sangne agni. et sunt ante
nocte. nõ ẽ senectus ibi nec sene¬
ctutis miseria dũ om̃s occurrũt
in uirum ꝑfectũ in mẽsiirã etatis
est cõsoclariangloꝵ et archangłoꝵ

Expanded text:
veniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis est conso
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutib aule ꝑpetue regina intͣuit
ꝗ sinceritate fidei inconcussis p̾cep¬
coꝵ celestium disciplinis unita pa¬
ce obse ruau̾ingt. Ergo agite mĩe
pti sumꝰ. et ciues decͤti. Nõ sumꝯ
hospites. s ciues scoꝵ et domesti
&e ea ĩ quodam loco sic. qd affugiet
i color et cristicia et gemittus.
nulla exsu descit. nullum cibi
descderium. nulla honoris pulsat

Expanded text:
turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, pti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domesticde ea quodam loco: quod aufugiet ibi dolor, et tristitia, et gemitus. ditas exardescit, nullum ibi desiderium, nulla honoris pulsat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfrui et intueri agmina scõꝵ splẽ¬
didius sy derib micantia. prĩarchaꝵ
lucentia. Uirginũq choros candẽ¬
tia serta gestantes. inspicere. De
rege aũt qui hoꝵ medius residet.
dice̾ uox nulla sufficiet. Efugit
enĩ omẽm ẜmonem atq om̃e
sensum humane mentis excedit.
decꝰ illud illa plenitudo / illa pulcri¬
tudo. slla u̾tꝰ. Illa magnaficẽtia. illa
maiestas. Ultͣ enim om̃em scõꝵ¬

Expanded text:
perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem s
Abbreviated transcription (Latin):
nũ nulle. t̾cor gehẽne ꝓcub mors
neq corporis neq aĩe. s ĩmortali¬
la erit tunc usꝙͣ discordia. sed
cuncta cõsona cuncta cõueĩẽtia.
pax cuncta et leticia cõtinet. tnͣs¬
quilla sunt oĩa et quieta ingis
splendor nõ iste qui mĩt ẽ. S can¬
co clarior qnͣto felicior. qr ciuitaᷤ
dominꝰ op̃s illuminabit illam. et
lucerna eius eiꝰ ẽ agnus ubi scĩ
fulgebunt ut stelle in ppetuas
mansiones. Et sicut splendor fir¬
mam̃ti qui erudiũt multes. Q¬
cursus nibiũ nullus. nec frigo¬
ris. nec ardoris aspitas ulla. tͦ
tal quedam erit reꝵ tempies.
quã nee occłs uidit. nec auris au

Expanded text:
lae, terror gehennae procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalila erit tunc usquam discordia; sed cuncta consona, cuncta convenientia; pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto felicior; quia civitas omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus . Ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos . Qcursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla, sed talis erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris
Abbreviated transcription (Latin):
Deus enm
ĩeffabił et ĩmensa bonitas. etiam
ħ p̾uidit. ut laboꝵ quidem temp
et agonis nõ excenderet. nec lon¬
gum fac̾e̾t aut eternũ. S breue
et ut ita dicam momĩtaneũ. ut
inhac breuiet exigua uita. ago¬
nes ẽẽnt. et labores. In illa uero
po Dorro pͥmia sinefine durarent
ne post hĩ mũdi tenebras uisur
eẽnt. candidissimam lucem. Et
accepturi maioꝵ passionũ cũctaꝵ a
bitatũ bt̃ĩtudinem. testante ii
apło ubi ait. Non sunt cõdigne¬

Expanded text:
Dei enim ineffabilis et immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero o praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condign
Abbreviated transcription (Latin):
lestis hrdes. in hiꝰ exilio mortalita
kiñi restat agend̾. nisi ut tanto ma¬
gis hũiliem᷑ mes̃ in conspectu ꝯdito¬
ris et redemptoris nr̃i. qnͣto nos pa¬
tenter aĩadũtimꝰ eos. nec uite imi¬
tatione seqͣ posse nec mortis. Itaq iu¬
xta uocem pͥmi pastoris. Huilianm̃
sb̾ potenti dei masui. ut nos exaltet
ĩ tp̃re iusitatignis. Hũiliem᷑ cu
Ione. Ieuemꝰ et obsecratione̾ faci
qͥ solebat inflari ut bone actionis
ꝓfectib ante illũ cresce̾. et cũ illo
exaltari ualeamus / qui de celo ad
terras uenire dignatus est. ut
nos qͥ de t̾ra simmius sblenaret ad ce¬

Expanded text:
es tanta in hujus exsilio mortalitatratres charissimi, restat agendum, nisi ut tanto magis humiliemur in conspectu pii Conditoris et Redemptoris nostri, quanto nos patenter animadvertimus eos, nec vitae imitatione sequi posse, nec mortis? Itaque juxta vocem primi pastoris, humiliemur sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in tempore visitationis: humiliemur cum Joanne, jejunemus et obsecrationes faciaqui solebat inflari, ut bonae actionis perfectibus ante illum crescere, et cum illo exaltari valeamus, qui de coelo ad terras venire dignatus est, ut nos qui de terra sumus sublevaret ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽs appellari meruit qͦ ĩ nati mu¬
lier maior neõ ẽ. ⁊o petitionez muli¬
eꝵ tͣpissĩaꝵ capite plectit᷑. et ip̃o ꝓpͥo
cruore baptizatur c̃ redẽptore mũ¬
di baptizare cui uoce prĩs suꝑ illum

Expanded text:
ruit, quo in natis mulierum major nemo est, ad petitionem mulierum turpissimarum capite plectitur: et ipse proprio cruore baptizatur, cui redemptorem mundi baptizare, cui vocem Patris super illum
Abbreviated transcription (Latin):
s gr̃a dei mecum.id ẽ. Non ego solus
s gratia dei mecũ. Ac pħ. nec grã
dei sola. nec ip̃e solus. Sed grã dei cũ
illo. Dt autem de celo uecaret᷑. atã
magna et efficacissima uccatione
cõu̾teretur. grã dei erat sola. qr m̃i¬
taeius erãt magna. s malai. et ĩf:¬
Qñ cepit hõ hr̃e m̾ita bona sibi
nond cͥbuere illa. Sed deo cuidicit᷑
in p̃s. Adiutor mens esto ne deluiqͣs
me. Dicendo ne delinqͣs me ostẽdit
qr si derelictus fuerit nichil boni ualz¬

Expanded text:
 gratia Dei mecum : id est, non solus, sed gratia Dei mecum: ac per hoc nec gratia Dei sola, nec ipse solus, sed gratia Dei cum illo. Ut autem de coelo vocaretur, et tam magna efficacissima vocatione converteretur , gratia Dei erat sola; quia merita ejus erant magna, sed mala. Denierit homo habere merita bona, debet sibi tribuere illa, sed Deo, cui dicitur in Psalmo, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Dicendo, ne derelinquas me, ostendit quia si derelictus fuerit, nihil boni val
Abbreviated transcription (Latin):
qñ defec̾unt om̃s qͥ ĩ eũ cͤdid̾ant
Qr esuries ip̃ius erat. ut in eum cre¬
d̾e̾nt. Quia et sitis ip̃ius erat qñ

Expanded text:
 defecerunt omnes qui in eum crediderant; quia et esuries ipsius erat ut in eum crederetur: quia et sitis ipsius erat, qua
Abbreviated transcription (Latin):
promiccẽti dõ. frdeł de̾ ẽ exhibens
qd̃ promisit homini. Teneamiꝰ fice¬
lissimũ debitorem quẽ tenemꝰ miẜi¬
cordissimũ ꝓmissorem. Neq enĩ ali¬
quid mutuum cõmẽdauimꝰ ut te¬
quidqͥd illi offerimꝰ S tenemꝰ debi¬

Expanded text:
promittenti Deo; fidelis Deus est exhibens quod promisit homini. Teneamus fidelissimum debitorem, quia tenemus misericordissimum promissorem. Neque enim aliquid ei mutuum commodavimus, ut dequidquid illi offerimus, et e
Abbreviated transcription (Latin):
urm̃. Impetrate adõ ut diligatis
ĩuicem om̃s hoĩes eciam iimi¬
cos nr̃os diligatis. nõ quia fres nõ¬
sunt. sed ut fratres sint̃. Unde sẽpͦ
supno amore slagtis siue ĩtr̃em¬

Expanded text:
um; impetrate a Deo ut diligatis invicem. Omnes homines, etiam inimicos vestros diligatis: non quia sunt fratres, sed ut fratres sint; ut semper fraterno amore flagretis, sive i
Abbreviated transcription (Latin):
caput ĩ celũ cõmendat menbra¬
sua in cerra. et discessit. Iam nõ
menbra sua calcant᷑ in terra. ꝑ¬
secutori enĩ saulo dixit desupet.
sedeo. Ibi adhuc esurio. sitio. et
ꝑegͥnus sum.

Expanded text:
caput in coelum commendavit membra in terra, et discessit. Jam non membra calcabantur in terra. Persecutori enim sedeo, ibi adhuc esurio et sitio et peregrinus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
ligãt dm̃. Et totũ ꝙ ees uł adiu¬
uamiꝰ uł adiuuam̾ ab eis adillũ
unũ finẽ refe̾ndũ ẽ. Si enĩ in the
mo bono eiꝰ arte ꝑfruitut. õs dili¬
git qui eũ secũ diligunt. nõ ꝓpter
excitat eñ qnͣtũ põt laudib illius.
Si autẽ contͣ uenientẽ ĩuenĩt od
in illo uehement̾ odiũ dilecti sui
et quib modis ualet instat ut
auferat. Qd̾ nos in societate dile
diligi. non ut sibi aliqͥd. sed ut
eis qͥ diligũt eternũ premiũ cõfa¬
tur. hoc est ip̃e quẽ diligunt. Hĩc
efficit᷑ ut ĩmucos etiã nrc̃s diti¬
gamꝰ. ¶Lon enĩ eos timemꝰ qui¬
A nob̾ qd̃ diligimiꝰ anfferre possũt
Sed mifeamur potius. qr tanto
mag̾ nos oderunt qñto ab io
quẽ diligimꝰ seꝑati sunt. Ad ꝙ̃
Si cõu̾si fũnt. et illũ tanꝙͣ btĩfi¬
cum bonũ. et nos tanꝙͣ secies tãti
i necẽ est. ut diligãt. Dnde¬

Expanded text:
ligant deum, et totum, quod eos uel adiuligant deum, et totum, quod eos uel adiuuamus uel adiuuamur ab eis, ad unum illum finem refemo bono ejus arte perfruitur, omnes diligit qui eum diligunt secum, non propter excitat eum quantum potest laudibus illius; si autem contravenientem invenerit, odit in illo vehementer odium dilecti sui, et quibus modis valet, instat ut auferat: quid nos in societate dilecdiligi, non ut sibi aliquid, sed ut eis qui diligunt, aeternum praemium conferatur, hoc est ipse quem diligunt? Hinc efficitur ut inimicos etiam nostros diligamus: non enim eos timemus, quia nobis quod diligimus auferre non possunt; sed miseramur potius, quia tanto magis nos oderunt, quanto ab illo quem diligimus separati sunt. Ad quem si conversi fuerint, et illum tanquam beatificum bonum, et nos tanquam socios tanti boni necesse est ut diligant.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ debet dilige̾ qm̃ seipm̃. Itẽ ampli
deo. łUmñes aut̃ eque diligendi sunt.
E ed cum omib prodesse nõ possis
Hiis potissimũ cõsulerõ ẽ. qui pro lo
coꝵ et tpr̃m uł quaꝵlibet reꝵ oppor¬
tunitatib cõst̾cti tibi qiͣ quadã sorte
nĩgunt᷑. Sicut enĩ t̾ si habundaret
aliqͥd qd dare opporce̾t ei qͥ nõ hrẽt nͨ
duob dari poss tibi cõcurrent duo
quoꝵ nent aliũ uł indigentia uł erga
te aliq̃ ncc̃itudine suꝑaret / nicħ iustiꝰ
face̾s qm̃ ut sorte eliges. cui dad̾ eẽt.
qd̃ dari ut̾q non posset. Sic d̾ ho¬
minib quib omĩb cõsulere neq̃as
pro sorte hñdũ est prout quisq tͥ
tp̃ralr̃ colligatꝰ. adherẽ potuerit.
Om̃iũ aucẽ qͥ nobiscũ frui post̃.
dõ. partim eos diligimꝰ. ques ip̃i
adiutorio. et nr̃e indigentie sub¬
uẽimꝰ partĩ qͥb nec ip̃i cõfeĩma
aliquid cõmodi. nec ab eis ut no¬
bis cõferatur attendĩus. uelle
tñ debemus ut om̃s nobiscũ di¬

Expanded text:
eum debet diligere quam se ipsum. item amplius deo. Omnes autem aeque diligendi sunt. sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulrum uel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte iunguntur. sicut enim si tibi abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset od dari utrique non posset: sic in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quisque tibi temporaliter colligatius adhaerere potuerit. Omnium autem, qui nobiscum frui possunt deo, partim eos diligimus quos ipsi adiutorio et indigentiae subuenimus, partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. uelle tamen debemus, ut omnes nobiscum di
Abbreviated transcription (Latin):
ehiꝰ Iohes et xp̃s ambo mirabiliter
nati. p̾co et iudex lucerna. et dies
uox et u̾bum. ẜuus et dominꝰ. De
st̾ili ẜuus. de uirgine dñs. Ip̃e doꝰ
fecit sͥ seruũ in utero st̾ili de sene
patre. et de anula matre.. Et ip̃e
dominꝰ fecit sͥ carne inuto uirginiᷤ
sine homĩe patre. qui pͥmũ fecit hoĩ¬
nem sine patre et matre quo nẽo
etiam xp̃s putaret᷑ nec in suꝑbia ali¬
enũ ẽ secutꝰ errore. nec ansus ẽ di¬
ce̾ sum quod putatis. S quod bonũ
erat ei quod se agͦuit ut ad pedes
dm̃ et ad corrigia calciam̃ti ẜuus
hũiliaret᷑. ne uento suꝑbie lucerna

Expanded text:
ia Deus et homo. Ambo mirabiliter nati, praeco et Judex, lucerna et dies, vox et Verbum, servus et Dominus. De sterili servus, de virgine Dominus. Ipse Dominus fecit sibi servum in uteropatre, et de ancilla matre; et ipse idem Dominus fecit sibi carnem in utero Virginis sine homine patre, qui fecit primum hominem sine patre et matre. » etiam Christus putaretur. Nec in superbia sua alienum est secutus errorem, nec ausus est dicere, Sum quod putatis: sed, quod bonum erat ei, se agnovit, ut ad pedes Domini, et ad corrigiam calceamenti servus humiliaretur, ne vento superbiae lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
lebrat. et natał dm̃i celebratur s
passionu dies ẜuis plimis celebra
natiuitatis die nem̃ĩ nͥ Iohis. Audistis
em qñ euangelium legebatur qui
ordo fuit amboꝵ nascentiũ p̃cursoris
Ide ip̃e angelus gabriel nuntiat do
do. añtecedit regendo. quia et ip̃m io¬

Expanded text:
lesia. Et Natalis Domini celebratur, sed Passionum diem servis plurimis celebramus: nativitatis diem nemini, nisi Joanni. Audistis quando Evangelium legebatur, qui ordo fuerit amborum nascentium, praecursoris idem ipse angelus Gabriel nuntiat Domdo, antecedit regendo: quia et ipsum Jo
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ .i. aduena ppłi isrł fuit. d ex gẽce
ydiunea genꝰ ducens ibi ortꝰ. ibidẽ id¬
tuꝰ qui diuino sic laudat᷑ eloqͥo. ut qd̾
ad iusticiam pietatẽq attinet miillus
ꝙruis non inueniamꝰ incronicis colu¬
gini᷑ tũ ex libro eiꝰ. ꝙ pro sui merito is¬
ralite in anctoritate canonicam recep¬
ex ħ uno sciremus etiam ꝑ alias gẽtes
ẽẽ potuisse qui ẜm deũ uixerunt. ei ꝙ
placuerũt ꝑtinentes ad spũalẽ ierłm.
qd̾ nemini cõcessum fuisse credendu ẽ.
nisi cui dinitꝰ reuelatꝰ est. Unus me¬
diator dei et hoĩum. homo xp̃s iħs qui
uenturꝰ in carne. sic antiquis scĩs pͥñ¬

Expanded text:
id est aduena populi Israel fuit, sed ex gente Idumaea genus ducens, ibi ortus, ibidem mortuus est; qui diuino sic laudatur eloquio, ut, quod ad iustitiam pietatemque adtinet, nullus amvis non inveniamus in Chronicis, colligimus tamen ex libro ejus, quem pro sui merito Israelitae in auctoritatem canonicam recepex hoc uno sciremus etiam per alias gentes esse potuisse, qui secundum Deum uixerunt eique placuerunt, pertinentes ad spiritalem Hierusalem. Quod nemini concessum fuisse credendum est. nisi cui diuinitus reuelatus est unus mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus, qui uenturus in carne sic antiquis san
Abbreviated transcription (Latin):
sit. non solũ ĩ maiorib ueꝵ etia
ĩ mĩorib reb. Nec nͥ reꝵ ignorã¬
tia possit errari. Non ẽ tñ conseꝙ̃
ut cõtinuo erret / quisquis aliqͥo
nescit. Sed qͥs quis extimat se sci¬
re qd̾ nescit. Pro u̾o qͥppe approbat
falsũ. quod erroris ẽ ꝓprium. ueꝵ¬
tñ in quare quisq erret. Int̾est płi¬
mũ. Nam ĩ una eadẽ re et nesciẽ¬
ti. sciẽs. et erranti nõ errans recta
lia. Ille minꝰ utilia uł etiam noxiã
qͥs nõ eis que ille scit ei p̾ferat ne¬
scientẽ. Qunt enĩ quedam que

Expanded text:
sit, non solum in majoribus, verum etiam in minoribus rebus, nec nisi rerum ignorantia possit errari; non est tamen consequens ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire quod nescit: pro vero quippe approbat falsum, quod est erroris proprium. Verumtamen in qua re quisque erret, interest plurimum. Nam in una eademque re et nescienti sciens, et erranti non errans, rectaliora, ille minus utilia, vel etiam noxia: quis non in eis quae ille scit, ei praeferat nescientem? Sunt enim quaedam quae
Abbreviated transcription (Latin):
Quare si et ip̃as uires non ꝑeque
om̃s s alias ad aliud aptiores ma¬
gnas uocamꝰ. et corpoꝵ limam̃ta.
magis et figure ꝙͣ magnitudines
ualent płimũ. Et si exercitatões
tm̃ offerunt. ut celeberrime credi¬
tum sit homĩem tollendo cotidie
uitulum ꝑuũ egisse / ut etiam tau¬
rum sine sensu maioris honeris ꝙ
paulatim addebatur collere ac susti¬
nere poss ne quaꝙͣ ampliores etatiꝰ
uires corpore aĩam cͤuisse sigͥficãt.

Expanded text:
Quare si et ipsas vires non peraeque omnes, sed alias ad aliud aptiores magnas vocamus; et corporum lineamenta magis et figurae quam magnitudines valent plurimum; et si exercitationes tantum afferunt, ut celeberrime creditum sit, hominem tollendo quotidie vitulum parvum, egisse ut eum etiam taurum sine sensu majoris oneris, quod paulatim addebatur, tollere ac sustinere posset: nequaquam amplioris aetatis vires cum corpore animam crevisse significant.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq. Siue scire in hac uita possit.
siue ꝑ aliqua ĩpedimenta non possit.
nichil ab aliquo enangłista ẽẽ cõ¬
scriptum qnͣtũ ad hos attinet ques
in auͣcte canonica recipit eccłia. ꝙ
uł ip̃iꝰ. uł alt̾ius nõ minꝰ ueraci nar¬
rationi possit eẽ contͣriũ.

Expanded text:
id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħis ꝓphecico more miscentur. ut ad
intellectum spũalem intentio sobria
cum quodam utili ac salubri labore
ꝑueniat. pigritia u̾o carnalis uł in¬
erudite atq in ex̾citate. tarditas m̃¬
tis contenta litteris suꝑficie/ nichil
putat interius requirendum.

Expanded text:
prophetico more miscentur: ut ad intellectum spiritualem intentio sobria cum quodam utili ac salubri labore perveniat: pigritia vero carnalis, vel ineruditae atque inexercitatae tarditas mentis contenta litterae superficie, nihil putat interius requirendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃a scriptura que ꝑ ordine reges
eoꝵ q facta et euenta digerẽs uide¬
cur tanqmͣ hystorica diligͦentia rebꝰ
gestis occupata ẽẽ narrandis si adiu¬
uante dei sp̃u cõsiderata tractet᷑. uł
mag̾ uł certe. nõ minus p̾mũciandis
futuris qmͣ p̾tĩtis enuͣandis ĩueĩtur

Expanded text:
ipsa scriptura, quae per ordinem reges eorumque facta et euenta digerens uidetur tamquam historica diligentia rebus gestis occupata esse narrandis, si adiuuante Dei spiritu considerata tractetur, uel magis uel certe non minus praenuntiandis futuris quam praeteritis enuntiandis inuenietur
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ẜm modũ suũ et̾na in celis.
ubi uices tp̃rm frustra queritis.
quia non ĩuenietis supergreditur
em̃ roẽm distensione. et õe spa¬
tiũ. etatis uolubile cui semꝑ ĩhere
dõ bonum est.

Expanded text:
ndum modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem distentionem et omne spatium aetatis uolubile, cui semper inhaerere deo bonum est.
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃ inhiat. Alius p̾pedit᷑ ex iniuria. Aliꝰ
suffocatur ex ignorantia. tñ ignorans
ignorabit᷑. Alius u̾o cõcredite custodie.
copecent locũ et tp̃s eeplorat. respon¬
detq ꝓbati uita mĩstra nccͣitatibus
ĩ̃ctu minist̾ii. Ex hiis uccandi sũt
sinoneris pitiores. et curiosiores.
Sienim morbis corpoꝵ medici ꝓbati¬
res. Et si dici liceat spũaliores. Nõ
sacerdotes. Nouit eni doꝰ qui sunt

Expanded text:
liter inhiat: alius praepeditur ex incuria: alius suffocatur ex ignorantia, et tamen ignorans ignorabitur : alius vero concreditae custodiae competenter locum et tempus explorat, respondetque probati vita ministri necessitatibus injuncti ministerii. Ex his vocandi sunt, si noveris, peritiores et curiosiores. Si enim morbis corporum medici probatires, et, si dici liceat, spiritualiores? Non sacerdotes: novit enim Dominus qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑadiso. nͥ fidei sue orõni sue breuis¬
sime. Memento mei dñe dñ ueu̾i
in regnũ tuũ.Dico itaq om̃ib
Dico tandem confitẽcib. Dico con¬
fessis. et consulentib ne confessi
despent ne sacerdotes post mortem
aliques ligent. pͥmo cum suo ihudi¬
cant. Soluite eũ et siuite abire.
at absolutio qm̃ obsit indiscreca li¬
gatio. Nec p̾tendãt sac̾dotes de
fallaci u̾itate securitatis occasionẽ.
qm̃ melius ẽ ut morientẽ ĩ manꝰ
miẜicordissimi dm̃ dei ꝯmittant.
ꝙͣ desꝑantẽ cum quibdam ĩouciaꝵ
funieulis a regno dei eliminent.
Nam quo dicet sacerdos ꝓ defun¬
cto quem ip̃e ligauit. Absolue dñe
aĩam fanuili tmi. uł cet̾as or̃onis
eulgias. Absoluendi itaq omes¬
sunt. ab solutione dum caxat ro¬
gantes. nec sunt suspentdendi a frõ¬
liũ cõione. quib mors timetur sine
ducit adueniam sicut scripturates¬
tat᷑. Et t̾riti p̾grauabunt᷑. Si tñ tales
cõnaluerint canonu diuturnam

Expanded text:
o: nisi fidei suae orationique brevissimae, Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum ? Dico itaque omnibus, dico tandem confitentibus, dico confessis consulentibus, ne confessi desperent, ne sacerdotes post mortem aliquos ligent: imo cum suo Jesu dicant, Solvite eum, et sinite abire .at absolutio, quam obsit indiscreta ligatio. Nec praetendant sacerdotes de fallaci securitate occasionem: quoniam melius est ut morientem in manu misericordissimi Dei committant, quam desperantem cum quibusdam induciarum fabulis a regno Dei eliminent. Nam quomodo dicet sacerdos pro defuncto quem ipse ligavit, Absolve, Domine, animam famuli tui, vel caeteras abseulogias? Absolvendi sunt itaque omnes, absolutionem duntaxat rogantes, nec suspendendi sunt a fidelium communione, quibus mors timetur sine ducit ad veniam, sicut Scriptura testatur, Et territi purgabuntur . Si tamen tales convaluerint, canonum diuturnam
Abbreviated transcription (Latin):
de ignorantia ignorãtiu ꝓueniat.
Audiet quida ex minꝰ eruditis sa
cerdotib cõfessionem tuam. Uidet
lox iedicina sbitaneis ĩfirmitati
b in extremo põitis sit ncc̃ia tespõ¬
det egroto. Frater si suꝑuizxis ita
ieiuna. ita fac eleõsinam ita ora.
Hec cũ oĩa bñdixit. s errorẽ ĩpium
aĩadu̾te. Si aũt ex hac infirmitate
morieris ne aĩa tua deo udeatur

Expanded text:
de ignorantia ignorantium proveniat. Audivit quidam ex minus eruditis sacerdotibus confessionem tuam, videt lox medicina subitaneis infirmitatibus vel in extremo positis sit pernecessaria, respondet aegroto, Frater, si supervixeris, ita jejuna, ita fac eleemosynam, ita ora haec tamen omnia bene dixit, sed errorem impium animadverte: si autem ex hac infirmitate morieris, ne anima tua Deo videatur
Abbreviated transcription (Latin):
cio ħ sacerdotis confitẽte noceat. Cer
desolatori respondendũ sit siforte
requiras. absolute dico. ꝙ docendꝰ
ẽ iste. non seq̃ndꝰ. nec ibi erit ĩobe¬
dientia. uͥ ẽ eritoitõis hũił offiõfi¬
tas. ¶Si aũt. et hĩcemõi putre¬
dinib ꝙ apponend̾ sit cataplasma
scire desio̾as ut saltem sb̾ occasione
saluti qd̃ in extremo positis et tũ
mini ĩponend̃ est. aut quod ei ̃pos¬
sibilitas abdicat. aut tẽpꝰ enanescẽ
adimplere ꝓhibeat. S aliquid gõ¬
uerit aut amici sui desuo dareno¬
luerit legale est ut pcc̃a sua el eõ¬
sinis reoinantur. orones etiam a¬
micoꝵ eis ꝓfuturas credimꝰ. Sin
decrit. aut qui oret ꝓ eo amicoꝵ re¬
ligiositas deẜuit. et ex toto nicħ nisi
confit̾i et penit̾e ualebit. Enormi¬
tas quoq culpaꝵ eu aggrauabit.
Quid isti faciam. deduca eũ. aut
ego etia de eo in desꝑatõem deducar
delictum ẽ ate desꝑatio. ꝙͣ qualcũ¬
q hũane fragilitatis offensio. Qre

Expanded text:
is allocutio confitentem noceat certtori, vel potius desolatori, respondendum sit, si forte requiras: absolute dico, quod docendus est iste, non sequendus: nec ibi erit inobedientia, ubi est eruditionis humilis officiositas. Si autem hujuscemodi putredinibus quod apponendum sit cataplasma scire desideras, ut saltem sub occasione saluti, quod in extremo positis et tamen mini imponendum est quod aut impossibilitas ei abdicat, aut tempus evanescens adimplere prohibeat. Si aunerit, aut amici sui de suo dare voluerint, legale est ut peccata sua eleemosynis redimantur; orationes etiam amicorum ei profuturas credimus. Sin deerit, aut qui orent pro eo amicorum religiositas defuerit, et ex toto nihil nisi confiteri et poenitere valebit, enormitas quoque culparum eum aggravabit, quid isti faciam? Deducam eum, aut ego etiam de eo in desperationem deducar? delictum est a te desperatio, quam qualiscumque humanae fragilitatis offensio. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ueꝵ homĩe suscipiendo ip̃e sus¬
ceptor ĩsimlititoie hoĩm fc̃s non sͥ
s eis quib ĩhoĩe apparuit. et hĩtu
ut homo ab hiis qui cor ĩmũdũ hẽbãt
et u̾bum apuo patrem uitere non
pot̾ant. nͥ h suscipiendo. et possent iu¬

Expanded text:
m uerum hominem suscipiendo ipse susceptor in similitudine hominum factus, non sibi, sed eis quibus in homine apparuit, et habituut homo ab his qui cor immundum habebant, et uerbum apud patrem uidere non poterant nisi hoc suscipiendo quod possent ui
Abbreviated transcription (Latin):
Quid melius aliud. et aĩmo gera¬
mus. et ore ꝓmanius. et calamo expͥmam
qmͣ dõ gratias. Hoc ne dici bremꝰ
nec audiri letius. nec intelligi gratiꝰ
uec agi fructuosius põt. In ẜmone

Expanded text:
quid melius et animo geramus, et ore promamus, et calamo exprimamus quam, Deo gratias? Hoc nec dici brevius, nec audiri laetius, nec intelligi grandius, nec agi fructuosius potest. De
Abbreviated transcription (Latin):
xtia. timc laus sine defectu. amor sine sca¬
dalo fructus sine timore tunc uita sine
morte.
tas uͥ dõ fruimur ubi de fr̃na coherente
et amica societate securi. securi sumus.
nichii ibi delectabit infibonũ moriet᷑¬
ibi omnis ncc̃ĩtas. orietur ibi sũma
felicitas.

Expanded text:
 tunc laus sine defectu, tunc amor sine scandalo, tunc fructus sine timore, tunc vita sine morte. tas, ubi Deo perfruimur, ubi de fraternitate cohaerente et civica societate securi sumus. nihil ibi delectabit nisi bonum. Morietibi omnis necessitas, orietur ibi summa felicitas.
Abbreviated transcription (Latin):
In hac uita hoĩes ma¬
gnis laborib reqͥem querunt et
securitatẽ. Sed p̃uis cupiditatib
nõ ĩueĩunt. uolunt enĩ reqͥesce̾ in
reb inqͥetis. et nõ ꝑmanentibus
et qr ille tp̃re subtrahunt ᷑. et trã¬
seunt. timorib et dolorib eos
agitant. nec qͥetes ẽẽ ꝑmittunt.
scere mag̃ suꝑbꝰ efficit᷑. ꝙͣ securus
an non uidemꝰ ꝙͣ multi eas subi¬
to ꝑdid̾unt. Multietiam pp̃ illas
ꝑierũt. Aut cũ eas hr̃e cupiunt.
aut ut eis oppͥssis a cupidiorib
auferunt᷑. Que si etiam per cotã
uitam cum hoĩe ꝑmau̾ent. et ñ
deẜerent dilectorem suũ. Ip̃e illas
sua morte deẜeret. Ideo qui ilam
debet tolłe spẽ suam. de reb mor¬
talib et p̾c̾euntib. et eam collo¬
care in u̾bo dni. ut hens ei qͥ ma¬
net in ecernũ. et ip̃e cũ illo ma¬
neat ĩ eternũ.

Expanded text:
in hac uita homines magis laboribus requiem quaerunt et securitatem, sed prauis cupiditatibus non inueniunt; uolunt enim requiescere in rebus inquietis et non permanentibus. et quia illa et tempore subtrahuntur et transeunt, timoribus eos et doloribus agitant nec quietos eos permittunt. scere, magis superbus efficitur, quam securus. Annon videmus quam multi eas subito perdiderint, multi etiam propter illas perierint, aut cum eas habere cupiunt, aut cum eis oppressis a cupidioribus auferuntur? Quae si etiam per totam vitam cum homine permanerent, et non desererent dilectorem suum, ipse illas sua morte desereret. Quanta debet tollere spem suam de rebus mortalibus et praetereuntibus, et eam collocare in verbo Domini, ut haerens ei quod manet in aeternum, etiam ipse cum illo maneat in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd miꝵ. si p̾ciuxit selinteo qui formã
sui accipiens hĩtu inuentꝰ ẽ ut hõ
Quid mirum si misit aquam ĩ pel¬
uim ut lauaret pedes discipłorum.
qͥ ĩ t̾ra sangͥnem fudit. quo ĩmndici¬
rat tersit. qui carne qua erat ĩditus
euangłistaꝵ uestigia cõfirmauit / et
lintheo quidemut se pͥcinge̾t posuit
uestim̃ta que hẽbat. ut aũt formam
ẜui accipet. qñ semetipm exinaĩuit
nõ quod hẽbat deposuit. s qd̃ nõ hẽ¬
bat accepit. Crutifigẽdꝰ tñ suis expolia¬
tꝰ ẽ uestimentis. et mortuus imolu¬
tꝰ ẽ linteis. et tota illa eius passio. nra¬
ẽ purgatio. Passurꝰ igit᷑ exitia pre¬
misit obsequia. non solum eis pro
quib eraͭ subiturꝰ mortem. s etiã
illi qui eum fuã̾t traditurꝰ admor¬
tem. Ganta ẽ quippe hũane hũili¬
tatis utilitas. ut eam suo ꝯm̃daret
exemplo. et̃ diuina sb̃limitas. qr
homo suꝑb ĩ et̾num ꝑiret. nͥ illum
de̾ hũilis inueniret. Denit enim

Expanded text:
 mirum si praecinxit se linteo , qui formam servi accipiens habitu est inventus ut homo? Quid mirum si misit aquam in pelvim , unde lavaret pedes discipulorum, qui in terra sanguinem fudit, quo immunditirat tersit, qui carne qua erat indutus evangelistarum vestigia confirmavit? Et linteo quidem ut se praecingeret, posuit vestimenta quae habebat: ut autem formam servi acciperet quando semetipsum exinanivit, non quod habebat deposuit, sed quod non habebat accepit. Crucifigendus sane suis exspoliatus est vestimentis, et mortuus involutus est linteis: et tota illa ejus passio, nostra purgatio est. Passurus igitur exitia, praemisit obsequia; non solum eis pro quibus erat subiturus mortem, sed etiam illi qui eum fuerat traditurus ad mortem. Tanta est quippe humanae humilitatis utilitas, ut eam suo commendaret exemplo etiam divina sublimitas: quia homo superbus in aeternum periret, nisi illum Deus humilis in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tratias ago pietati tue. et mł¬
tiformit̾ gras refero ex totis p̾cor¬
diis meis qui ip̃ tuam menarrabi¬
lem dilectionem/ qua nes miẜco
et indignos mirabili bonitate ama¬
re dignatus es et misisti unigẽtũ
tuũ de simi tuo ad publicũ nr̃m saluar
et natiuitate eius. et ꝓ głiosa geĩ¬
trice sua. de qua ip̃e carnem assinn̾e
dignatus ẽ. pp̃ nr̃am salute. ut sic̃¬
uerus deus de deo Itauerus homo
ex homine ẽẽt. Grãs tibi ago pro
passione. et cruce eis et morte. et
resurrectione. et ascẽsione eiꝰ in ce¬
lum. et sede maiestatis eiꝰ. ad dex¬
terio corporis et sanguinis eiꝰ. quo
cotioie in eccłia tua pascim᷑ et po¬
tamur. et ablunnur. et scĩficamur.
et uniꝰ sũme dĩnitatis ꝑticipes
efficimur. Grãs tibiago ꝓ tia¬

Expanded text:
ratias ago pietati tuae, et multas tibi gratias refero ex totis praecordiis meis, qui propter tuam inenarrabilem dilectionem, qua nos miseros et indignos mirabili bonitate amare dignatus es, misisti eumdem Unigenitum tuum de sinu tuo ad publicum nostrum, salvare et nativitate ejus, et pro gloriosa Genitrice ejus, de qua ipse carnem assumere dignatus everus Deus ex Deo, ita verus homo ex homine esset. Gratias tibi ago pro passione et cruce ejus, pro morte et resurrectione ejus, pro ascensione ejus in coelum, et sede majestatis ejus ad dexterio corporis et sanguinis ejus, quo quotidie in Ecclesia tua pascimur et potamur, abluimur et sanctificamur, et unius summae divinitatis participes efficimur. Gratias tibi ago
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃a uelut absurditate constantia
uinhac nita. in qua sicut sacer. p̃s loͥt᷑¬
I ũuanitati siłis fc̃s ẽ. dies eius
uelut ũbra p̾t̾ennt. nonti mali ad¬
ipisce̾ntur. trãsitoria bona ista atq
terrena. nec ñ boni talia pat̾entur
mala. posset referri ad iudiciũ dei¬
iustũ. sine etia benigaũ. ut qͥ non
erat assecuturi bona et̾na que faciũt
ꝓmalicia sua uł pro dei mĩa ꝯsolarẽ¬

Expanded text:
n ipsa uelut absurditate constantiam, n ipsa uelut absurditate constantiam, ut in hac uita, in qua homo, sicut sacer psalmus eloquitur, uanitati similis factus est et dies eius uelut umbra praetereunt, nonnisi mali adipiscerentur transitoria bona ista adque terrena, nec nisi boni talia paterentur mala: posset hoc referri ad iudicium iustum Dei siue etiam benignum, ut, qui non erant adsecuturi bona aeterna, quae faciunt pro malitia sua, uel pro Dei mise
Abbreviated transcription (Latin):
equo aĩo ferre discimꝰ. que patiunt᷑ꝰ
etiam boni. et bona non magͥpende
q̃ adhipiscũt᷑ et mali. ac ꝑ ħ etia in
hiis reb in quib non apparet dĩna
iustiçia salutaris ẽ diuina doctrina.
Nescimꝰ eniz quo iudicio dei bonꝰ ille
sit pauꝑ. Malus ille sit diues iste
gaudeat quem ꝓ suis ꝓditis moribꝰ
cruciari debuisse arbitram᷑ contristet
ille ꝙ uita landabił gande debuisse
ꝑsuadet. Exeat de iidicio nõ ĩultꝰ
moniis. eꝯrioscelestꝰ adu̾sariꝰ eius.
nõ solum ĩpunit̾. ueꝵ etia iudicatꝰ
ĩsultet. Impiꝰ optime ualeat. Piꝰ
langorib tabescat. latrocinent᷑ sãis¬
simi iuuenes. et qui nec u̾bo ꝙ̃qm̃
ledere potuerũt diu̾sa morboꝵ acro¬
citate. affligant᷑. Infantes utiles re¬
b hũanis ĩmatura morte rapiant
Et qui uidetur nec nasci debuisse
soleuetur honorib. et hoĩem sine
querela tenebre ignobłitatis abscõ¬
dant. et cet̾a hĩmodi que quis colli¬
git. quis enũat: ꝙ si hrẽnt etiam¬

Expanded text:
equo animo ferre discimus, quae patiuntur et boni; et bona non magnipendere, quae adipiscuntur et mali. Ac per hoc etiam in his rebus, in quibus non apparet divina justitia, salutaris est divina doctrina. Nescimus enim quo judicio Dei bonus ille sit pauper, malus ille sit dives: iste gaudeat, quem pro suis perditis moribus roribus arbitramur, contristetur ille, quem uita laudabilis gaudere debuisse persuadet; exeat de iudicio non solum imoniis, e contrario scelestus aduersarius eius non solum inpunitus. uerum etiam uindicatus insultet; inpius optime ualeat, pius languore tabescat; latrocinentur sanissimi iuuenes, et qui nec uerbo quemquam laedere potuerunt, diuersa morborum atrocitate adfligantur infantes; utilis rebus humanis inmatura morte rapiatur, et qui uidetur nec nasci debuisse, sublimetur honoribus, et hominem sine querella tenebrae ignobilitatis abscondant, et cetera huius modi, quae quis colligit, quis enumerat? Quae si haberent i
Abbreviated transcription (Latin):
uł ip̃ ĩpiendas uͥtutes exercentur
malis. Nunc u̾o qñ nõ solũ ĩmalo
sunt boni. et in bono mali quod uidet᷑
nustũ. Deꝵ etiam pleꝵq et malis
mala eueĩuit. et bonis bona ꝓueĩ¬
urit. Magis inscruptabłia sunt iu¬
dicia dei et ĩuestigabiles me eius.
Qmuis gͦ nesciam quo iudicio deuꝰ
ista uł faciat. uł fieri sinat apud ꝙ̃
sũma utꝰ ẽ. et sũma sapĩa. sũmaq
iusticia. nulla ĩfirmitas. nulla tem̾¬
tas. nuilla ĩiquitas salubrit̾ tñ dici¬
mus nõ magͥpende sen bona seuma
lor. Cñ uo adillud dei iudiciũ ne¬
uimꝰ cuĩ tp̃s iam ꝓprie dies iudicii.
et alñ dies dñi nũcupat᷑. nonsolu
sunt. appebũt ẽẽ iustissima. Dbiħ
queq manifestabr᷑ ꝙ iusto iudicõ
dei fiat. ut non tam młta ac pene
om̃ia iustader uidicia lateant sẽsꝰ
mentes qr mortaliũ. cum tñ in hac
re pioꝵ fide nõ lateat iustũ ẽẽ qd¬

Expanded text:
 inplendas uirtutes exercerentur malis. Nunc uero, quando non solum in malo sunt boni et in bono mali, quod uidetur iniustum, uerum etiam plerumque et malis mala eueniunt et bonis bona proueniunt: magis inscrutabilia fiunt iudQuamvis ergo nesciamus 87 quo judicio Deus ista vel faciat, vel fieri sinat, apud quem summa virtus est, et summa sapientia, summa justitia, nulla infirmitas, nulla temeritas, nulla iniquitas, salubriter tamen discimus non magni pendere, seu bona, seu mlorum. Cum uero ad illud Dei iudicium uenerimus, cuius tempus iam proprie dies iudicii et aliquando dies Domini nuncupatur: non solum sunt. apparebunt esse iustissima. Ubi hoc quoque manifestabitur, quam iusto iudicio Dei fiat, ut nunc tam multa ac paene omnia iusta iudicia Dei lateant sensus mentesque mortalium, cum tamen in hac re piorum fidem non lateat, iustum esse q
Abbreviated transcription (Latin):
.Timeat hõ laxare
habenas gaudioꝵ timeat leticie¬
se cõmittere. ne qnͣto mag̾ letatꝰ
fuit. tanto amplius si aliqͥd cõti¬
gerit contabescat. Unde suꝑp̃s

Expanded text:
timeat homo laxare habenas gaudiorum, timeat se laetitiae committere, ne quanto magis laetatus fuerat, tanto amplius si aliquid contigerit, contabescat. Percus
Abbreviated transcription (Latin):
tidino. in tantũ destituit᷑. ut sẽp
maritꝰ eius mortẽ exoptet. ciuꝯ
lator gubernatio ꝙ sub tali dña
cotidie minuitur. et in lapsimi
uenit. non ẽ eñ qua quidpiam
de cura domiꝰ conferatur. ut ĩ meliꝰ
aliqͥd disponat᷑. qr spes uxoris no¬
men tuum tm̃ nõ mores ostẽdit
nchil ea disponente maritał coti¬
die cura/ non sine tristicia fatigat᷑
qr uelut iũcti uehiculo bones. Si
unꝰ conari sub honere cesset. al¬
teꝵ conatꝰ disrũpet. Dinolenta
gͥ dña substractis locoꝵ clanib.
dm̃ĩa tẽptant᷑ cellarioꝵq plẽititto
In discipliuate q familie clamõibꝰ
oĩs domus ꝑstrepit. Lanificii nõ
aut negligens. aut mula aut ab¬
hoĩnabił efficit᷑ cura. Tali enĩ do¬
mĩne ancilla mag̾ clarior atq
amabłior erit que capatõrem po¬
culum porrex̾it. nõ que pensum
integcum añ uespeꝵ adsignauĩt.
Coccinos enĩ aut uarics persincs¬
q colores ĩ uiuo nõ intimicis a

Expanded text:
tidiano in tantum destituitur, ut semper tidiano in tantum destituitur, ut semper sibi maritus mortem exoptet, cujus labor gubernatioque sub tali domina quotidie minuitur, et in lapsum venit. Non est cum qua quidpiam de cura domus conferatur, ut in melius aliquid disponatur: quia scilicet uxoris nomen tantum, non mores ostendit. Nihil ea disponente, maritalis quotidiana cura non sine tristitia fatigatur: quia velut juncti in vehiculo boves, si unus conari sub onere cesset, alterum conatus disrumpet. Vinolentia igitur dominae subtractis locorum clavibus, omnia tentantur: cellariorum plenitudo indisciplinataeque familiae clamoribus domus omnis perstrepit. Lanificii vero aut negligens, aut nulla, aut abominabilis efficitur cura. Tali enim dominae ancilla charior atque amabilior erit, quae capacius poculum porrexerit, quam quae pensum integrum ante vesperum assignaverit. Cathinis enim aut variis persinisque coloribus in vino, non in tunicis,
Abbreviated transcription (Latin):
balbutiens ẜ monis officio pͥuatur
aut ĩ uoce ꝓrumpe uolens non
cm̃ non intelligitur. s etiam ab au¬
dientib deridetut. Est enĩ m̃te alie¬
na. et sui oĩo nescia cui cultꝰ capiti
u̾git in ꝑtem. et seminudũ mõst̾t
domi geratur ignorat ir. Peclitatꝰ
in tali sine dubio pudor. Et om̃e
secrecũ qd̾ sobͥetaᷤ m feminis custo¬
dit. temulentia publicat᷑. que cũ
humi fui̾t u̾tigine capta lecitq ꝓ¬
strata circũsare sibi cũctos cõspicit
in altum putat. porrecta et ueld̃
sepulta sõpno recipitur. lectist̾ma
u̾o que ab infantib contumeliis
deformatur acunctis femũs uł an¬
cilł non iam cccłtis. s ed uidẽtib
cachĩnis tał dñe temulentia de¬
ridetur. Sic itaq tñsennite
cpr̃e et ebrietatis nitio ꝑmanẽte
de cuiꝰ corde om̃is enolat tior
nec correptionẽ nec terrorem se¬
pe obiurgantis uiri cogitat. aut
lgorem. Idõ cotioie neglectado¬
mus in lapsimi tempꝰ ornatuco¬

Expanded text:
balbutiens sermonis officio privatur, balbutiens sermonis officio privatur, aut in vocem prorumpere volens, non tantum non intelligitur, sed etiam ab audientibus deridetur. Est autem mente alienata, et sui omnino nescia, cui cultus capitis vergit in partem, et seminudam monstratdomi geratur, ignorat. Periclitatur in tali sine dubio pudor, et omne secretum, quod sobrietas in feminis custodit, temulentia publicat. Quae cum humi fuerit vertigine rapta lectoque prostrata, circumcursare sibi cunctos conspicit in altum putat esse porrecta, et velut sepulta somno recipitur. Lectisternia vero quae ab infantibus contumeliis deformantur, a cunctis feminis vel ancillis, non jam occultis, sed videntibus cachinnis talis dominae temulentia deridetur. Sic itaque transeunte tempore, et ebrietatis vitio permanente, de ejus corde omnis evolat timor: nec corruptionem, nec terrorem saepe objurgantis viri cogitat, aut vigorem. Inde quotidie neglecta domus per illapsum tempus ornatu quo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is p̾mo u̾ginib ebͥetas castitatiᷤ
posticitatiom in utroq sexu ĩmi¬
ca sẽꝑ existit. Et io ebrietas pu¬
doris comes ẽẽ nõ põt. quia nec
castitas fuit am̃ socia temulẽtie.
Sobrietas infemins ad cerram
ceponit asp̾tum. Ebrietas auter
admisso pudore ĩu̾ecũdꝰ erigit iul¬
tus. Sobrietas cũ sũma trepi¬
datione in rep̾hensibile et cum
tas u̾o impudoratũ facit feĩe et
ex qua mag̾ temulẽtia menbroꝵ
cõseqͥtur infirmitate. et ita fit.
ut sicut nauis q̃ ualidissimi mais
fluctib scopulo illixa cõminuit᷑.
Ita femĩe corpꝰ ac mens gnͣdi uini ꝓcel¬
la ĩlisa menbris omib dissolu atur
Namq naturalr̃ firma fige̾ nõ põt
gariendo uestigia et ꝙ̃ admod̾ ĩcedẽ
ualebit cum mni fuerit ingenti
ꝓcella ꝑcussa. laxabunda gressu ac
iminens semꝑ cũ tortis decuł resu¬
pina aut ĩclinata ceruice samula
regente pedisceca de temulentia sue
cułpe. Ibi sanitas et cura domus
nulla uł familie gubernatio. lingꝰ

Expanded text:
titatis pollicitationi in utroque sexu inimica semper exstitit: et ideo ebrietas pudori comes esse non potest, quia nec castitas fuit aliquando socia temulentiae. Sobrietas in feminis ad terram deponit aspectum: ebrietas autem amisso pudore inverecundos erigit vultus. Sobrietas enim cum summa trepidatione irreprehensibile, et cum tas impudoratum facit feminae eex qua temulentia membrorum consequitur infirmitatem. Et ita fit, ut sicuti navis validissimi maris fluctibus scopulo illisa comminuitur; ita feminae corpus ac mens grandi vini procella illisa, membris omnibus dissolvatur. Nam quae naturaliter firma figere non potest gradiendo vestigia; quomodo incedere valebit, cum vini fuerit ingenti procella percussa, lapsabunda gressu ac innuens, semper contortis oculis resupina, aut inclinata cervice, famula regente pedissequa de temulentiae suae culpa? Ibi sanitas et cura domus nulla vel familiae gubernatio, lingua
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑator. et ꝑ cõnentꝰ celleberrimes
ppłoꝵ atq gentiũ sedesq ip̃as apo¬
stoloꝵ arce auͣctis mimiuit ecc̃ia
et ꝑ paucõres pie doctos. et u̾e spi¬
ritales uiros copiosissĩs apꝑatib
et̃ ĩuctissime rõis armauit.

Expanded text:
ntus celeberrimos populorum atque gentium, sedesque ipsas Apostolorum arce auctoritatis munivit Ecclesiam, et per pauciores pie doctos et vere spirituales viros, copiosissimis apparatibus etiam invictissimae rationis armavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dilexisti me unice
amator meꝰ anceqmͣ diligem te.
et ad ymaginem tuam creasti
me. om̃ib creaturis cuis p̾posui¬
sti me. Quam dignitatẽ cũc con¬

Expanded text:
Dilexisti enim me, unice amor meus, antequam diligerem te, et ad imaginem tuam creasti me, omnibus creaturis tuis praeposuisti me: quam dignitatem tunc