comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes uenire repressi: uenientes ⁊ pulsantes repuli.
Annõ frẽm nicholaũ. ad sẽm ncholaũ  Et uob̾ duos
de ur̃is. uob teste remisi: S ⁊ duobꝰ quibꝰdã eidẽ ordinis
abbibus quoꝵ ne nomina prodam. ip̃e eos optime nostis.
⁊ nichilominꝰ qͣm amioa mͥ familiaritate iungantur
Scitis. nũqͥd nõ tam̃ ad aliũ ordinẽ qd̾ et uos nõ latuit
obiiiauit : it ne suas desereront cathedras effecit: Qur
deseriure suadeo. eui suos ad nos uemientes monachos red¬
dDe quo ⁊ in oracõnes tam Sollicite reqͥro. tnn deuate
Sidor ꝓpt en suspatu Iine D Habeor: Sed edem.
rac̃one ⁊ uos nr̃o derogatis: quicũq alit̾ uiuitis. Esrgo
et continentes ⁊ coniuges iuuicem se damꝑnare puten¬
turi qd̾ suis quiq legibꝰ. in eccłia conu̾sent᷑. Monachi
quoq as regulares cłici sͥ inuic̃ẽ dorogare dicat᷑ q ꝓpͥis
.Iob in uno se regno pati ñ posse suspieem᷑. ad quod utiq

Expanded text:
cupientes venire repressi, venientes et pulsantes repuli? cupientes venire repressi, venientes et pulsantes repuli? Annon fratrem Nicolaum ad Sanctum-Nicolaum, et vobis duos de vestris, vobis teste, remisi? Sed et duobus quibusdam ejusdem Ordinis abbatibus, quorum ne nomina prodam, ipsi eos optime nostis, et nihilominus quam amica mihi familiaritate jungantur, scitis: numquid non tamen ad alium Ordinem quod et vos non latuit obviavit, ac ne suas desererent cathedras effecit? Cur deservire suadeo, cui suos ad nos venientes monachos reddo, de quo et mihi orationes tam sollicite requiro, tam devote videor, propterea suspectus hinc habeor? Sed eadem ratione et vos nostro derogatis, quicunque aliter vivitis. Ergo et continentes, et conjuges invicem se damnare putentur, quod suis quique legibus in Ecclesia conversentur. Monachi quoque ac regulares clerici sibi invicem derogare dicantur, quia pet Danielem, et Job in uno se regno pati non posse suspicemur, ad quod utique
Abbreviated transcription (Latin):
quieqͥd de hac re. uob̾ in aure loqutꝰ sum. Quis
inqͣm pic adu̾sus ordiñe illũ. uł cora audiuit dispitã¬
dem. uł clam susurrantem Que inqͣm de ordine
illo nͥ cũ gaudio uidi. nͥ eũ honore suscepi. nͥ cũ reue¬
rencia allocutꝰ. nͥ cũ humilitate odoratus sum  Diex
uł dampno. uł despicio. quẽ sic p̾dico. Nemini me aliqͣn¬
do maliquibꝰ eiꝰdem ordinis monast̾iis hospreio suspeptũ
fuisse. Roddat dñs seruis sius humanitatẽ quã infir¬
manti mͥ. ultͣ ecĩa qͣm necesse fuit exibuerunt. et
honorẽ quo me plus quoq qͣm dignus fui dignatisunt
Ip̃oꝵ me cõmendaui oracõnibꝰ. int̾fui collacõmibꝰ. Sepe de
⁊ͥpturis ⁊ salute aninarũ habui sermonẽ cũ multis
et publicũ in capłis. ⁊ pͥuat̃i in cameris. Quẽ unqͣm
uł olam. uł palam. aut ab illo ordine dissuad̾e̾. aut ad
nr̃m ut ueniret ꝑsuade̾ temptaui. an nõ pocius młtos

Expanded text:
quidquid de hac re vobis in aure locuquidquid de hac re vobis in aure locuunquam me adversus Ordinem illum vel coram audivit disputantem, vel clam susurrantem? Quem unquam de Ordine illo nisi cum gaudio vidi, nisi cum honore suscepi, nisi cum reverentia allocutus, nisi cum humilitate adhortatus sum? Dixi, vel damno, vel despicio, quem sic praedico? Memini me aliquando in aliquibus ejusdem Ordinis monasteriis hospitio susceptum fuisse: reddat Dominus servis suis humanitatem, quam infirmanti mihi ultra etiam quam necesse fuit, exhibuerunt; et honorem, quo me plus quoque quam dignus fui, dignati sunt. Ipsorum me commmendavi orationibus, interfui collationibus: saepe et de Scripturis, et salute animarum habui sermonem cum multis, et publice in capitulis, et privatim in cameris. Quem unquam vel clam, vel palam aut ab illo Ordine dissuadere, aut ad nostrum ut veniret persuadere tentavi? An non potius multos
Abbreviated transcription (Latin):
artat. ac ꝓ uagantibꝰ in nocencie malũ imbi detͣccõis
murmurat: An nõ illi suꝑbissimi de psalmo. quoꝵ
ꝓdiit ex adipe iniquitas eoꝵ: multo tucius oꝑtisunt
iniquitate. ⁊ impictate sua. qͣm nos latemꝰ sub sc̃i¬
tate aliena: Quis eiũ magis impius. an ꝓfitons im¬
pietatem. an menciens gc̃itatem. Nonne is qͥ mẽdaciũ¬
ecĩa addens geminat impietatemͦ Eit quid dicam Ue¬
reor ne forte ⁊ ego suspectꝰ habear. ñ quidẽ uob̾ patꝰ.
ñ uob̾. eui utiq me notũ noui. qͣntũ in hac caligine
uos nõ ignorare quid senciam. S ꝓpt̾ illos qui me
ita ut uos cõgnou̾unt. nͨ sicut uob̾ loqͥ hino soleo.
loquẽtem audierunt. scribo uob̾ qd̾ ⁊ froq̃nt̾ audists
ut qm̃ ego ꝑ singłos ire. et singłis satis face̾ nõ quao.
ex me habeatis. quod de me certissime scitis. eis ꝓ me
uerissime suadetis. Neq eñi timeo om̃iũ ocłis sebe̾

Expanded text:
arctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis arctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodiit ex adipe iniquitas eorum, multo tutius operti sunt iniquitate et impietate sua , quam nos latemus sub sanctitate aliena? Quis enim magis impius, an profitens impietatem, an mentiens sanctitatem? Nonne is qui etiam mendacium addens, geminat impietatem? Et quid dicam? Vereor ne forte et ego suspectus habear, non quidem vobis, pater, non vobis, cui utique notum me novi, quantum in hac caligine vos non ignorare quid sentiam. Sed propter illos, qui me nec ita ut vos cognoverunt, nec sicut vobis hinc loqui soleo, loquentem audierunt, scribo vobis quod et frequenter audistis, ut quoniam ego per singulos ire, et singulis satisfacere nequeo, ex me habeatis, unde quod de me certissime scitis; eis pro me verissime persuadeatis. Neque enim timec omnium oculis scribere,
Abbreviated transcription (Latin):
hãbundantes in soło. õptinuerunt diuicias. Ue portã¬
tibus cruoem : nõ sicut saluator suam. S sicut ille
cyreneus alienã. Ue oytharedis cytharigantibꝰ. nõ
ut illi de apocalypsi. in eytharis suis. s uere ut ypocͥ¬
te in alienis. We semeł ⁊ iterũ. ue pauꝑibꝰ suꝑbis.
Sequentibꝰ xp̃m : qui nimirũ eiꝰ passiomibꝰ parcicipat ͤ
humulitutem sectari negligunt. Dupplici quippe
contbõone conterunt᷑. qͥ huiꝰ modi sunt. qͣndo ⁊
hic ꝓ temꝑali głia temꝑalit̾ se affligunt. ⁊ in fut᷑o
ꝓ int̾na suꝑbia ad et̾na supplicia ꝑtͣhunt᷑. Laborant¬
pertate sua. S ingła ñ consequnit᷑. De torrente
in uia bibunt : s ñ exultabunt capud in patria.
Lugent nũc: s tunc nõ cosolabunt᷑. Et merito
Quid gñĩ facit suꝑbia. sub pannis humilitatis
ihu Nunquid nõ habet quo se polliet humana
Mlicia nisi unde in uoluta est infancia Paluctorse
Et quonͦ int᷑ p̾sepiũ dñi simulatͥ arrogancia se co¬

Expanded text:
abundantes in saeculo obtinuerunt divitias . Vae portantibus crucem, non sicut Salvator suam, sed sicut ille Cyrenaeus, alienam . Vae Citharoedis citharizantibus, non ut illi de Apocalypsi, in citharis suis , sed vere, ut hypocritae in alicnis. Vae semel, et vae iterum pauperibus superbis. sequentibus Christum: qui nimirum cujus passionibus participant, humilitatem sectari negligunt. 3. Duplici quippe contritione conteruntur qui 528 hujusmodi sunt, quando et hic pro temporali gloria temporaliter se affligunt, et in futuro pro interna supertate sua, sed in gloria non consequuntur: de torrente in via bibunt, sed non exaltabunt caput in patria: lugent nunc, sed tunc non consolabuntur. Et merito: quid enim facit superbia sub pannis humilitatis Jesu? nunquid non habet quo se palliet humana malitia, nisi unde involuta est infantia Salvatoris? Et quomodo intra praesepium Domini simulatrix arrogantia se co
Abbreviated transcription (Latin):
ssimo ordrii ur̃o deiogare. Sc̃is qui meo landabilit᷑
uint inpudentꝰ detrahere. ⁊ de umibra nr̃e ignabn¬
litatis mundi luminarilꝰ ingultare: Ita res uod
yestimentis orium. ño quidem lup rapdces. Ped
pulices mordaces. inimo tinee demolientes bonoꝵ
Uttam. qr palam nõ audemꝰ: in oculto corrodemꝰ. noo
Saltom clamorem inuecc̃onis : S susurrium detͣe¬
cionis emittimꝰ. Si hoc ita est: ut quid sine causi
mortificatu᷑ totadie. estimati gumus sicut oues &¬
cisionis. Si ita inqͣm pharisaiea iactancia ceteros
homines. ⁊ quod suꝑbius est nob̾ meliores despieiꝰ
quid nob̾ ꝓdest tanta in nr̃o uictu parcitas. ⁊ aspe¬
ritass. in uestitu nob̾ illa uilitas. ac diu̾sitas. in opere
manuum cotidrana desudac̃o. inieiuniis ⁊ iugiliis
iugis exercitac̃õ. tocius deniq uite nr̃e Singularis
quedam atq aust̾ior comu̾sacõ.ͦ Nisi forte om̃ia oꝑa

Expanded text:
rdini vestro derogare, sanctis qui in eo laudabiliter vivunt, impudenter detrahere, et de umbra nostrae ignobilitatis, mundi luminaribus insultare? Itane sub vestimentis ovium, non quidem lupi rapaces, sed pulices mordaces, imo tineae demolientes; bonorum vitam, quia palam non audemus, in occulto corrodimus; nec saltem clamorem invectionis, sed susurrium detractionis emittimus? Si hoc ita est, utquid sine causa mortificamur tota die, aestimati sumus sicut oves occisionis? Si ita, inquam, pharisaica jactantia caeteros homines, et quod superbius est nobis meliores despicimus, quid nobis prodest tanta in nostro victu parcitas et asperitas, in vestitu notabilis illa vilitas ac diversitas, in opere manuum quotidiana desudatio, in jejuniis et vigiliis jugis exercitatio, totius denique vitae nostrae singularis quaedam atque austerio conversatior? nisi forte omnia opera
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dixxrint inqͥt par ⁊ securitas. tune repẽtinꝰ
et nõ efugiet᷑. Delicata nimis medicina ẽ: pͥus
alligari qͣm uulnerari. membrũ ñ percussũ plãg̾e̾
et uͦ dũ suscepto ictu amori̾e̾ manũ. fouere unguen¬
to uͥ nõ dolet. emplastrũ ad hib̾e uͥ cesura nõ est.
Ad discernendũ deinde int̾ sanos ⁊ male habentes.
baculos in manibꝰ gestare iubent᷑ egrotantes. ꝑ
necessarios : ut quem pallor in uultu. maciesq nõ
indicat. baculus sustentans menciat᷑ in ualitudi¬
nem. Ridendas aut lugendas dixerim huiꝰ modi
iereias: Sic macharus uixit: Sic Basilius
docuit. Sic antomius ĩstituit.Sic patres in
egẏpto conu̾sati sunt. Sic deniq sc̃i. odo. Mais¬
ołus. odilo. hugo. quos se sui utiq ordims pͥncipes
et p̾ceptores hab̾e głant᷑. aut tenuerũt. aut te¬
neri consueuerunt.ͦ S hii omnes si sancti ĩ mo

Expanded text:
uritas; tunc repentinus et non effugient . Delicata nimis medicina est, prius alligari quam vulnerari, membrum non percussum plangere, et necdum suscepto ictu admovere manum, fovere unguento ubi non dolet, emplastrum adhibere ubi caesura non est. 23. Ad discernendum deinde inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios: ut quam pallor in vultu, maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. Ridendas, an lugendas dixerim hujusmodi ineptias? Sic Macarius vixit? sic Basilius docuit? sic Antonius instituit? sic patres in Aegypto conversati sunt? sic denique sancti Odo, Maiolus, Odilo, Hugo, quos se sui utique Ordinis principes et praeceptores habere gloriantur, aut tenuerunt, aut teneri censuerunt? Sed hi omnes, si sancti, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ño quidẽ corꝑis infirmantis rumas refic̾e ꝓĩcorado:
S carnis luxuriantis curã ꝑfic̾e indesid̾io. Rogo q̃
est heo securitas int̾ frendenciũ undiq hostiũ ful¬
gurantes hastas. ⁊ circũuolancia spicula. tamqͣm fi¬
uito iam bello. ⁊ tͥunphato adusario : ꝑicere arina ͦ
et aut pͣndiis in cubare longioribꝰ: aut nudum
molli uolutare in lecto Quid hoc ignauie est o
bomi milites. Sociis in sanguine ⁊ aede uersantibꝰ
uos aut eibos eligitis delicatos: aut sompnos aipids
Matutinos. Aliis inqͣm die ac nocte cur ꝑuigil fe¬
stinantibꝰ rodimere tempus qm̃ dies malisunt
uos ccmntidiio longuas noctes dor̃mit ando comꝰ¬
Sumitis. ⁊ dies fabulando ducitis ast oxiosos. An
dicitis pap. ⁊ ñ ẽ pap Cur uł nõ uereoũ dĩamun
ad expbacõnem apłice indignacõnis i  Non dũ emm
ait restitistis usq ad sangunems Inimo iã ad eiꝰdẽ

Expanded text:
n quidem corporis infirmantis ruinas reficere pro incommodo, sed carnis luxuriantis curam perficere in desiderio. Rogo, quae est haec securitas, inter frendentium undique hostium fulgurantes hastas et circumvolantia spicula, tauquam finito jam bello et triumphato adversario, projicere arma, et aut prandiis incubare longioribus, aut nudum molli volutari in lectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in sanguine et caede versantibus, vos aut cibos diligitis delicatos, aut somnos capitis matutinos? Aliis, inquam, nocte et die cura pervigili festinantibus redimere tempus, quoniam dies mali sunt; vos econtrario et longas noctes dormitando consumitis, et dies fabulando ducitis otiosos? An dicitis, Pax, et non est pax? cur vel non verecundamini ad exprobrationem apostolicae indignationis? Nondum enim, ait, r
Abbreviated transcription (Latin):
Saporibꝰ illicuint᷑: infeliy stomaeus eui nec colores
lucent᷑. nͨ sapores deniulcent: dñ om̃ia susciꝑe cogit᷑
oppressus magis obruit᷑. qͣm reficit᷑
Am uero de aque potu qͥd dicam : qͣndo n ullo
quidem pacto uinũ aqͥtũ admittit᷑. Oñes ni¬
mirũ ex quo monachi sumꝰ. infirmos stomaoᷤᷤ
habemꝰ. ⁊ tam necessariũ apłi de utendo uino
consiliũ nõ negligimꝰ. modico tam̃ quod ille ꝑmistt.
nescio cur p̾termisso. Et utinã uł solo cũ ecĩa purũ
est contenti cemꝰ. Pudet dic̾e̾. s magis pudeat acti¬
tari. Si pudeat audiri: ñ pudeat emendari. Uideas
Uno inpͣndio. ter uł quat̾ semiplenũ calicẽ reportari
qͣtinꝰ diu̾sis uinis magis odoratis qͣm potatis. nͨ tam hui¬
stis qͣm actactis : Sagaci ꝓbacõne. ⁊ celeri cognicõne
uñũ tandem e pluribꝰ: qd̾ forcuꝰ sit eligat᷑
uale est illd̾ aut̃ẽ qd̾ ñ uulla monast̾ia ex

Expanded text:
saporibus illiciuntur, infelix stomachus, cui nec colores saporibus illiciuntur, infelix stomachus, cui nec colores lucent, nec sapores demulcent, dum omnia suscipere cogitur, oppressus magis obruitur quam reficitur. 21. Jam vero de aquae potu quid dicam, quando ne 536 ullo quidem pacto vinum aquatum admittitur? Omnes nimirum, ex quo monachi sumus, infirmos stomachos habemus, et tam necessarium Apostoli de utendo vino consilium merito non negligimus, modico tamen, quod ille praemisit , nescio cur praetermisso. Et utinam vel solo, cum etiam purum est, contenti essemus! Pudet dicere, sed magis pudeat actitari; et, si pudet audiri, non pudeat emendari. Videas uno in prandio ter, vel quater, semiplenum calicem reportari: quatenus diversis vinis magis odoratis, quam potatis, nec tam haustis quam attactis, sagaci probatione et celeri cognitione unum tandem e pluribus, quod fortius sit, eligatur. Quale est autem illud, quod nonnulla monasteria ex
Abbreviated transcription (Latin):
appetitũ. Palatũ quippe dñ nouellis seducit᷑ con¬
dim̃etis : paulatĩ dissuescere cognita. ⁊ ad suecos ex¬
diũ. Quia enĩ pͥmas ut eas natura creauit fastidi¬
mus epulas. dũ alia aliis multifarie ꝑmiscentur
et spccis naturalibꝰ quos deus indidit rebꝰ: quibdam
adult̾inis gula ꝑuocat᷑ ͦ Saporibꝰ. tͣnsit᷑ nimirum.
meta necessitat᷑is. S necdum delectac̃o suꝑat᷑. Quis
eñi dice̾ sufficit. quot modis ut cec̾a taceant sola
ora uersant᷑ ⁊ uerant᷑. qͣnto studio euertũt᷑ ⁊ sub¬
uertunt᷑. liqͣnt᷑. durãt᷑. diminuunt᷑. ⁊ mĩc qui¬
Et quid autẽ hec om̃ia. nͥ ut soli fastidio consulat ᷑ ᷤᷤ
Ip̃a deniq qualitas rerũ talis apparere curature
Ut nõ minus aspectꝰ qͣm gustus delectet᷑ ut cũ iã
soui leus enbris uctibꝰ repetrut se indiet: Nce dũ
tam̃ euriositas saciat᷑. Sed dũ ocłi coloribꝰ palatum

Expanded text:
appetitum. Palatum quippe, dum novellis seducitur conappetitum. Palatum quippe, dum novellis seducitur condimentis, paulatim dissuescere cognita, et ad succos exdium. Quia enim puras, ut eas natura creavit, epulas fastidimus, dum aliae aliis multifarie permiscentur, et spretis naturalibus, quos Deus indidit rebus, quibusdam adulterinis gula provocatur saporibus; transitur nimirum meta necessitatis, sed necdum delectatio superatur. Quis enim dicere sufficit, quot modis ut caetera taceam sola ova versantur et vexantur, quanto studio evertuntur, subvertuntur, liquantur, durantur, diminuuntur; et nunc quiUtquid autem haec omnia, nisi ut soli fastidio consulatur? Ipsa deinde qualitas rerum talis deforis apparere curatur, ut non minus aspectus, quam gustus delectetur: et cum jam stomachus crebris ructibus repletum se indicet, necdum tamen curiositas satiatur. Sed dum oculi coloribus, palatum
Abbreviated transcription (Latin):
Eit hic erat rectꝰ ordo. qͣndo digniori parti prius
inserinebant. Hec summa disercc̃o cũ amplius
Sumebat: que maior erat. Hec deniq uera can¬
tas: ubi amme quarũ caritate xp̃s mortuus est.
tanta sollicitudine refocillabantur. Nob̾ autem
conuementibꝰ in unum. ut uerbis apł utar:
iam nõ est dñicã cenã manducare. P añe quippe
celestem nemo est qui requirat: nemo qui tribu¬
at. Nichil de scripturis. nichil de salute agit
animarũ.S nuge ⁊ risus. ⁊ uerba ꝓferinit᷑
inuentum.
Nter pͣndendũ ꝙͣntũ fauoes dapibꝰ: tantum
ferculis apponunt᷑. ⁊ ꝓ solis carnibꝰ a quibꝰ abstinet᷑.
grandia pisciũ corꝑa duplieant᷑. Cũq pͥoribꝰ fueris
Saturatus : Si Scd̾os attigeris. iudeberis tͥ nõ dum
gustasse pisces. tantn accuracõe ⁊ arte coquoꝵ cuncta
parant᷑. qͣtinꝰ quatuor aut qͥnq ferculis deuoratis :
pͥma nõ inpediunt nouissima. nͨ sacietas minuit

Expanded text:
Et hic erat rectus ordo, quando digniori parti prius Et hic erat rectus ordo, quando digniori parti prius inserviebatur: haec summa discretio, cum amplius sumebat quae major erat: haec denique vera charitas, ubi animae, quarum charitate Christus mortuus est, tanta sollicitudine refocillabantur. Nobis autem convenientibus in unum, ut verbis Apostoli utar, jam non est dominicam coenam manducare . Panem quippe coelestem nemo est qui requirat, nemo qui tribuat. Nihil de Scripturis, nihi! de salute agitur animarum; sed nugae, et risus, et verba proferuntur in ventum. Inter prandendum quantum fauces dapibus, tantum ferculis apponuntur: et pro solis carnibus, a quibus abstinetur, grandia piscium corpora duplicantur. Cumque prioribus fueris satiatus, si secundos attigeris, videberis tibi necdum gustasse priores  al. pisces. Tanta quippe accuratione et arte coquorum cuncta apparantur, quatenus quatuor aut quinque ferculis devoratis, prima non impediant novissima, nec satietas minuat
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͣnti quippe hec agunt ex siplicitate: Aliqͣnti
en caritate. Aliqͣnti ex necessitate. Quidã nimq sỹ¬
plicit̾ ista tenent qm̃ sic eis pͥcipit᷑. parti alit̾ age:
Sialit̾ pͥciꝑet᷑. Quidam autẽ ne discordit᷑ ab eiet
uiuant cũ quibꝰ habitant : sectantes in eis nõsuam
libidinem : S alioꝵ pacem. Alii uͥ qr resiste ñ ualit
młtitudini contra diceneiũ: qui hec utiq tamquaui
p ordĩno llera Uare Sekendunt et quociens ibi
aliqͣ prouti rac̃o dictat restringc uł nutare in¬
cpiunt : illi moy tata eis auctoritate resistuntt¬
Qruis in pͥncipio cũ ordo cepit monastichusi crede̾t
distamꝰ ab hiis qui in diebꝰ antonii excitere monachi.
Si quidem illi cũ se inuicem ꝑ tempꝰ ex caritate re¬
uiserent: tanta abinuicem auiditate pañe aĩarũ
ꝑcipiebant. ut corpos cibũ penitꝰ obliti. dĩẽ plerũq
totũ ieiunis uentribꝰ: s ñ mentibꝰ transigerent

Expanded text:
Aliquanti quippe haec agunt ex simplicitate, aliquanti Aliquanti quippe haec agunt ex simplicitate, aliquanti ex charitate, aliquanti ex necessitate. Quidam namque simpliciter ista tenent, quoniam sic eis praecipitur; parati aliter agere, si aliter praeciperetur. Quidam autem ne discorditer vivant ab eis cum quibus habitant; sectantes in his, non suam libidinem, sed aliorum pacem. Alii vero, quia resistere non valent multitudini contradicentium, qui haec utique tanquam o Ordine libera voce defendunt; et quoties isti aliqua, prout ratio dictat, restringere vel mutare incipiunt illi, mox tota eis auctoritate resistuntQuis in principio, cum Ordo coepit monasticus, ad tantamdistamus ab his qui in diebus Antonii exstitere monachi! Siquidem illi cum se invicem per tempus ex charitate reviserent, tanta ab invicem aviditate panem animarum percipiebant, ut corporis cibum penitus obliti, diem plerumque totum jejunis ventribus, sed non mentibus transigerent.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ñ possidebunt. ad implere inuigilare desideriis
et de anima cura sapientis Saluberrimũ ñ curare
consiliũ. ad monentis. atq dicentis. Miserere
amue tue pldoens deo. Bond miscdia iisereri dĩe
tue. nͦ potest ñ mereri miscd̾iam: qua fit ut place
crii.¶it᷑as. ñ caritas: S iniquitas. ñ est discrecio:
Sed cõflsio. sterilem que nõ parit pasc̾e. idest ĩitilis
carnis concupiscencie inserure. ⁊ uidue nil bonĩfao̾e.
Anime uidelicet in excolendis uirtutibꝰ. nullam oꝑam
dare. Que utiq licet int̾im sponsa sit induta celesti
Sensu: tam̃ de sp̃u sc̃o conciꝑe ⁊ parere nõ desuut
inmortales. qui uidelicet incorruptibilis celestisq
ħ̾editatis ualeant ceͣ capaces. si impiũ habeant studio¬
Sumq cultordem. Sub hac tam̃ abusione iam fere
uͥq sic ꝓ ordine tenent᷑ fere iã ita ab om̃ibꝰ sine qe¬
lit̾. Nonnulli quippe hiis om̃ibꝰ taniqͣm nõ utentes
utunt᷑ ⁊ ideo aut cũ nulla offens. aut cũ minima.

Expanded text:
I Cor. XV, 50  adimplendis invigilare desideriis, et de animae cura Sapientis saluberrimum non curare consilium, admonentis atque dicentis: Miserere animae tuae placens Deo . Bona misericordia, misereri animae tuae; nec potest non mereri misericordiam, qua fit ut placeacrudelitas; non est charitas, sed iniquitas; non discretio, sed confusio, sterilem quae non parit pascere, id est, inutilis carnis concupiscentiis inservire; et viduae nil boni facere, animae videlicet excolendis virtutibus nullam operam dare. Quae utique, licet Sponso interim sit viduata coelesti, sensus tamen de Spiritu sancto concipere et parere non desinit immortales; qui videlicet incorruptibilis coelestisque haereditatis valeant esse capaces, sed si pium habeant studiosumque cultorem. 18. Sub hac tamen abusione jam fere ubique sic pro ordine tenentur, fere jam ita ab omnibus sine queliter. Nonnulli quippe his omnibus tanquam non utentes utuntur; et ideo aut cum nulla offensa, aut cum minima.
Abbreviated transcription (Latin):
Ient᷑ ⁊ ueracit̾ credit ᷑ scõs patres illã uitã
instituisse. et ut mea plures saluarentine
usq ad infirmos regule temꝑasse rigorem
ñ regłam destrucyisse. Absit autẽ ut credã tantas
eos qͣntas uideo in plerisq monast̾iis uanitates. do
Suꝑfluitates p̾cepisse. uł concessisse. Miror ⁊ eñi un¬
de init̾ monachos tanta intemꝑancia incõ messacio¬
nibꝰ ⁊ potacõnibꝰ. inuestim̃etis. et lectistͥniisꝰ ⁊ equi¬
taturis. ⁊ construendis edificiis anoles&e̾ potuit. qtmꝰ
ubi hec studiosius. uoluptuosius. atq effusius fuenĩt
ib ordo melius teneri dicat᷑ ibi maior putet᷑ religio.
Escce eñĩ parcitas putat ᷑ͦ auaricia. dobrietas: au¬
steriss ueditꝰ: Silenciũ tͥsticia reputat᷑. Sontia
reuisssio discrecio dicitur. e fusio liberiltis lo¬
quacitas asfabilitas cachinnacio: iooundttsis
Mollicies uestimẽtoꝵ et equoꝵ fastꝰ honestus.¬
lectoꝵ supfluus custus mindiciꝰ Cuinq hc s Il̾

Expanded text:
et veraciter creditur, sanctos patres illam vitam instituisse; et ut in ea plures salvarentur, usque ad infirmos Regulae temperasse rigorem, non Regulam destruxisse. Absit autem ut credam, tantas eos, quantas video in plerisque monasteriis, vanitates ac superfluitates praecepisse, vel concessisse. Miror etenim unde inter monachos tanta intemperantia in comessationibus et potationibus, in vestimentis et lectisterniis, et equitaturis, et construendis aedificiis inolescere potuit: quatenus ubi haec studiosius, voluptuosius, atque effusius fiunt, ibi ordo melius teneri dicatur, ibi major putetur religio. Ecce enim parcitas putatur avaritia, sobrietas austeritas creditur, silentium tristitia reputatur. Econtra remissio discretio dicitur; effusio, liberalitas; loquacitas, affabilitas; cachinnatio, jucunditas; mollities vestimentorum et equorum fastus, honestaslectorum superfluus cultus, m
Abbreviated transcription (Latin):
Beati misericordes : qm̃ ip̃i miscd̾iam consequentur
S certissime penã pocuiꝰ eypectet : qͣm tali ut itadi¬
cam impio misericordi. Sc̃s Iob magis prophinando
cione : S cont̾et᷑ q̃si lignum infructuosũ. Digne
plane retͥbucõnis anisã. moy subrafert satis idoneam
dicens. Punt eñi stebilem ⁊ que ñ parturit. et
uidue nõ bñfecit. In ordinata ꝓfecto atq irracõnabi¬

Expanded text:
Beati misericordes quoniam ipsi misericordiam consequentur : sed certissime potius poenam exspectet, quam tali, ut ita dicam, impio misericordi sanctus Job magis prophetizandtione, sed conteratur quasi lignum infructuosum. Dignae plane retributionis causam mox subinfert satis idoneam, dicens: Pavit enim sterilem, et quae non parit, et viduae non benefecit . 17. Inordinata profecto atq
Abbreviated transcription (Latin):
Solliciti sumꝰ seruare unitatem sp̃s in uinculo pacis.
Non inqͣm tantũ ordo nr̃. aut solus uester. ad illã ꝑti¬
despõdit uirginẽ castam exib̾e xp̃o. Ucrũtam̃ illauna
dicit in canticis. ordinate in me caritatem. ut et si
Una in caritate : diuisa tam̃ sit in ordinacõne. Quid gͦ ᷤ
Cist̾censis sum. Dampno gͥ cluniacenses : Absx. S
diligo. S p̾dico. S magnifico. Qur gͦ inqͥs ordinem
illum nõ tenes: Si sic lauais: Audi ꝓpt̾ hoc qd apłs.
Aoiebam: Respondeo. ꝓpt̾ id qd rursus ait apostolus
tus. ⁊ iuistꝰ nõ sit : S qr ego carnalis erant uenũdatꝰ
Sub peccato. ⁊ talem aĩe nec languorẽ ce̾ sciebam.
cui forcior cẽt pocio nocessaria. Et diu̾sis morbis
diu̾sa conueniunt medicam̃ta. ⁊ forcioribꝰ forciora.
fac duos homines fobribꝰ anxiari. quarcanis uume
alt̾um t̾cianis. comedet autẽ quartanis laborat. aqͥm¬
a sumat. quis rogo eũ huc recte rep̾hendat. Si

Expanded text:
solliciti sumus servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Non, inquam, tantum Ordo noster, aut solus vester, ad illam pertidespondit, virginem castam exhibere Christo . Verumtamen illa una dicit in Canticis, Ordinavit in me charitatem : ut etsi una in charitate, divisa tamen sit ordinatione. Quid ergo? Cisterciensis sum: damno igitur Cluniacenses? Absit! sed diligo, sed praedico, sed magnifico. Cur ergo, inquis, Ordinem illum non tenes, si sic laudas? Audi. Propter hoc quod sciebam? respondeo: Propter id quod rursus ait Apostolus:  justus non sit: sed quia ego carnalis eram, venumdatus sub peccato ; et talem animae meae languorem sentiebam, cui fortior esset potio necessaria. Et diversis morbis diversa conveniunt medicamenta, et fortioribus fortiora. Fac duos homines febribus anxiari, quartanis unum, alterum tertianis. Commendet autem qui quartanis laborat, tera, sumat. Quis, rogo, hinc eum recte reprehendat? Si
Abbreviated transcription (Latin):
Sol in regno patͥs eoꝵ. alĩ tam̃ aliss amplius. ꝓ dulsita¬
te ihitoꝵ Que sane m̾̃ita seiendũ ñ sit inhae sełor at
in illo facile ab homine posse disceyii. quupe eũ hic oꝑa
indeant᷑ tantũ. illie cc̃ia corda nichil impediat untueri
Siquid᷑ rndiante ubiq sole iustiere: tunc manifelo
erunt absaendita cordiũ. et sicut ñ est nunc quise aibse¬
conat Qcibore eiꝰ ita tumc ñ erit qui se corulter. asple¬
dore es. Et a oꝑibꝰ quidẽ sepe ine̾ta ⁊ ob hoc ꝑicule¬

Expanded text:
s eorum: alii tamen aliis amplius, pro diversitate meritorum. Quae sane merita sciendum non sic in hoc saeculo, ut in illo, facile ab homine posse discerni: quippe cum hic tantum opera videantur, illic etiam corda nihil impediat intueri. Siquidem radiante ubique Sole justitiae, tunc manifesta erunt abscondita cordium ; et sicut non est nunc qui se abscondat a calore ejus , ita tunc non erit qui se occultet a splendore ipsius. Et de operibus quidem saepe in
Abbreviated transcription (Latin):
Rognum dei nõ est m̃lermone. sed in uirtute De cor¬
poralibꝰ itnq obseruanciis fr̃ibꝰ calũpniam struitis. ⁊
que maiora sũt regule sp̃ialia scilicet instituta relin¬
quentes : camelũq glucientes. culicem liquatis. Magꝰ
abusio. Maxima cura est ut corpus regularit̾ induat᷑.
et ꝯͣ regulam suss uestibꝰ anima nuda deserit᷑. Cũ tan¬
to studio tumca ⁊ euculla corꝑi ꝓeurẽt᷑. qͣtinꝰ eui deeru¬
nt monachus ñ putet᷑. cui sinulit̾ sp̃ui pietas ⁊ hu¬
militas. que ꝓfecto sp̃italia indum̃ta sunt ñ ꝑuidẽt᷑ :
Tunieati ⁊ elati aborremaꝰ pellicias tãqͣm nõ sit meli
or pellibꝰ inuoluta humilitas. qͣm tumeita suꝑbra. p̾¬
Sertim cũ ⁊ deus tumcas pelliceas pͥmis hominibꝰ fe¬
cerit. ⁊ ioħ̾es in heremo zonis pelliceis lũbos accinse¬
rit. et ip̃e tunicarũ in solitudine ñ tumicis. s pellibꝰ

Expanded text:
Regnum Dei non est in sermone, sed in virtute . De corporalibus itaque observantiis fratribus calumniam struitis; et quae majora sunt regulae, spiritualia scilicet instituta, relinquitis, camelumque glutientes, culicem liquatis? Magna abusio! Maxima cura est, ut corpus regulariter induatur, et contra regulam suis vestibus anima nuda deseritur. Cum tanto studio et tunica, et cuculla corpori procurentur, quatenus cui deerunt, monachus non putetur: cur similiter spiritui pietas et humilitas, quae profecto spiritualia indumenta sunt, non providentur? Tunicati et elati abhorremus pellicias! tanquam non melior sit pellibus involuta humilitas, quam tunicata superbia: praesertim cum et Deus tunicas pelliceas primis hominibus fecerit ; et Joannes in eremo zona pellicea lumbos accinxerit ; et ipse tunicarum in
Abbreviated transcription (Latin):
tate. diu̾sitas hic quidem in ordinũ uł oꝑacõnũ mł¬
tifaria diuisione illic uͦ in quadã m̾itoꝵ notissima.
S ordinatissima distincõne. Intelligens demq eccłia
hanc suã quodãmͦ discordẽ concordĩã. concordẽ ue dis¬
cordiam. dedurit me in qͥt suꝑ semitas iusticie ꝓpt̾
nomẽ suũi. Ponẽs quippe semitas pluralit̾. ⁊ iusti¬
cie Uingularit᷑. nͦ diu̾sittẽ p̾t̾misit oꝑacõnũ. nec
utilitatem oꝑanciũ. Prouidetis quoq ⁊ illã in celesti¬
bus discretam unitatem futurã : deuotisime leta
ro quo uno metallo illa ciuitas ordinata deseribit᷑
et in uno alłia quod cantandũ ꝑhibet᷑  disimilium
Sp̃eꝵ. Smilem puleritudinẽ. ⁊ multarũ menciũ.
quosq quacĩq incednt. ney diu̾sitato serinitarũ abiina
suftieu recedat᷑ qm̃ ad qͣ̃mlibet mansioñe sua quisꝙp
bomrit ꝑuenit. ab una domo pats oysors ñ enit LLerũ¬

Expanded text:
tate; diversitas autem hic quidem in ordinum vel operationum mutate; diversitas autem hic quidem in ordinum vel operationum multifaria divisione: illic vero in quadam meritorum notissima, sed et ordinatissima distinctione. Intelligens denique Ecclesia hanc suam quodammodo discordem concordiam, concordemve discordiam: Deduxit me, inquit, super semitas justitiae propter nomen suum. . Ponens quippe semitas pluraliter, et justitiae singulariter; nec diversitatem praetermisit operationum, nec unitatem operantium. Praevidens quoque et illam in coelestibus discretam unitatem futuram, devotissime laeta ro, quo uno metallo illa civitas ornata describitur. et in uno Alleluia, quod cantandum perhibetur, dissimilium specierum similem pulchritudinem, et multarum mentium quisque quacumque incedat, ne pro diversitate semitarum ab una justitia recedat: quoniam ad quamlibet mansionem sua quisque semita pervenerit, ab una domo Patris exsors non erit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
pie iuuit᷑ occłia. Unũ oꝑe teneo. oet̾os caritate. fir¬
ciet aut̃ẽ caritas. fident̾ loquor ut ne illoꝵ qui defru¬
ctu fraudor. quoꝵ instituta nõ sequor. Pluꝰ aliqͥd.
dicam. Tutͥ caute age. Potest namq fieri qr¬
tu frustra laborau̾is. ut autem ego ño diligam
bonũ quod oꝑaris. ficri omnino nõ potest. Oqͣn¬
ta fiducia caritatis. Alius oꝑat᷑ nõ amans.: ⁊ alius
amat nichil oꝑans. Ille qui suũ opus ꝑdit illiusu̾
caritas nunqͣm eycidit. Est quid nuirũ si in hoc
tas. cũ in illa quoq ꝑath. qͣndo iã ip̃a regnabit. nichil¬
ominꝰ forte uł aliqͣ dispar quodãmado equalitas fut᷑a
Sit. Inde etem̃ scͥptũ ẽ. In domo pac̾s mor. mansiones
multe sunt. Siout itaq illio młte mansiones in
domo una: ita hic młti ordines sũt inuna eccħia.
Et quomͦ hic diuisiones gr̾ꝵ sunt : idem aut̃e sp̃s.
ita ibi distincõnes quidem głiaꝵ. S una domus. Por-¬
ro ciuitas tam hic qͣm ibi una consistit. inuna cari¬

Expanded text:
 in Ecclesia. Unum opere teneo, caeteros charitate. Faciet autem charitas fidenter loquor ut ne illorum quidem fructu frauder, quorum instituta non sequor. Plus aliquid dicam. Tu tibi caute age. Potest namque fieri quia frustra tu laboraveris: ut autem ego frustra diligam bonum quod operaris, fieri omnino non potest. O quanta fiducia charitatis! Alius operatur non amans, et alius amat nihil operans. Ille quidem suum opus perdit, illius vero charitas nunquam excidit. Et quid mirum, si in hoc tas: cum in illa quoque patria, quando jam ipsa regnabit, nihilominus forte talis aliqua dispar quodammodo aequalitas futura sit? Inde etenim scriptum est: In domo Patris mei mansiones 531 multae sunt . Sicut itaque illic multae mansiones in una domo; ita hic multi ordines sunt in Ecclesia una: et quomodo hic divisiones gratiarum sunt, idem autem Spiritus ; ita ibi distinctiones quidem gloriarum, sed una domus. Porro unitas tam hic quam ibi, consistit in una chari
Abbreviated transcription (Latin):
taniqͣm uariis tunice coloribꝰ. quibꝰ constet eã ẽẽ polimi¬
tam. ut ostendat ecĩa in consutilem. ⁊ de suꝑ contorta
ꝑ totũ ad iungit. Hec autem oꝑat᷑ unus atq idem
Sp̃c. diuidens singłis ꝓ ut uult. Caritas quippe diffu

Expanded text:
tanquam variis tunicae coloribus, quibus constet eam esse polymitanquam variis tunicae coloribus, quibus constet eam esse polymitam, ut ostendat etiam esse inconsutilem, et desuper contextam per totum, adjungit: Haec autem operatur 530 unus atque idem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
diens patͥ usq ad torcular erucis. quod utiq colus
caleuint. solũ quippe binohiũ suũ auxiliat est ei.
iurca illdꝰ in alio loco. Singularit᷑ sũ ego aoñ trm¬
Seam. Iamgͦ enalta illũ deus. ⁊ di ei nonen quos
est suꝑ om̃o nomon. ut in nomine iħu omnegonu
flectatur. celestum. terexstrium ot infernorum
Fcendat inastum captiuam duest cãptiuitatem.
donet dona in homimbꝰ. Que dona . Relinquat uide¬
licet sponse sue eccł̾ie. pignus ħeditatis. ip̃am tuni¬
cam sũa. tuncam scilicet polimitã. eandem incon¬
Sutilem. ⁊ de suꝑ contextam ꝑ totũ. Sed polimitam
ob młtoꝵ ordinũ qui in ea sunt. młtimodam distincẽo¬
nem : in consutilem uͦ ꝓpt̾ indissolubilis caritatis indiui¬
duam unitatem. Quis me inqͥt separabit a caritate
xp̃i . Audi quomͦ polimitam. Diius iones ait gr̃arũ
Sunt. idem aut̃e sp̃o. Est diuisiones oꝑacõnũ sunt :
idem uͦ dñs. Deinde diuersis enumeratis carismatibus

Expanded text:
diens Patri usque ad torcular crucis, quod utique solus calcavit: solum quippe brachium suum auxiliatum est ei, juxta illud in alio loco, Singulariter sum ego, donec transeam . Jam ergo exalta eum, Deus, et da ei nomen quod est super omne nomen, ut in flectatur coelestium, terrestrium et infernorum . Ascendat in altum, captivam ducat captivitatem, donet dona hominibus . Quae dona? Relinquat videlicet sponsae suae Ecclesiae pignus haereditatis, ipsam tunicam suam: tunicam scilicet polymitam, eamdemque inconsutilem, et desuper contextam per totum; sed polymitam ob multorum Ordinum, qui in ea sunt, multimodam distinctionem: inconsutilem vero propter indissolubilis charitatis individuam unitatem. Quis me, inquit, separabit a charitate Christi? Audi quomodo polymitam: Divisiones, ait, gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones operationum sunt, idem vero Dominus. Deinde diversis enomeratis charismatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
inqs ago ÷ auis : q ño sũ sient cet̾i hominũ . iiusti
rptares aduti. Sequere gͣ ⁊ die decbtores. Nleq
eñ minima hec festuca int̾ cet̾as. Quare cũ tam dili¬
gentralias em̃ĩcies. istã taces Si ꝓ nulli uł mini¬
ma habes  audi aipłm. Peq malediciat regnũ der p¬
Mdebintt Qudi ⁊ dmm̃ inpsalmo cõminantẽ Ergũa
toinit ⁊ stat łm ꝯ̃ facrem tuã. Qd q decractor
loet. certũ est exp̾cedentibꝰ. Et quidẽ iuste ad stens¬
di qͣndũ ⁊ se ropellendũ est intueri: qui auertens
facte a se aliena pocius mala qͣm sua solet curiosus
tenent qui pellicis indiuint᷑. Sini carnibꝰ esu. catt¬
nium pinguedine uesornt᷑. tria.uł quatuor pul¬
mentaria una die qd̾ reguli ꝓhibet admittundr
opus maninim quod iubet nori faciunt: młta demoꝙ
libito suo. uł mutant. uł augent. uł minunt
Becte non possunt hec negari. Sed atendittẽ onte¬
gulm dei. eui utiq ñ dissonat instituc̃e sei budiutr

Expanded text:
n sum sicut caeteri hominum, injusti, raptores, adulteri : sequere ergo, et dic, Detractores. Neque enim minima est haec festuca inter caeteras. Quare cum tam diligenter alias enumeres, istam taces? Si pro nulla vel minima habes, audi Apostolum: Neque maledici, ait, regnum Dei possidebunt . Audi et Deum in Psalmo comminantem: Arguad quia detractori loquatur, certum est ex praecedentibus. Et quidem juste ad se retorquendus, et se compellendus est intueri, qui avertens faciem suam a se, aliena potius mala, quam sua solet curiosius tenent, qui pelliciis induuntur; sani carnibus, seu carnium pinguedine vescuntur; tria vel quatuor pulmentaria una die quod Regula prohibet admittunt; opus manuum, quod jubet , non faciunt: multa denique pro libitu suo vel mutant, vel augent, vel minuunt? Recte. Non possunt haec negari. Sed attendite in regulam Dei, cui utique non dissonat institutio sancti Benedicti.
Abbreviated transcription (Latin):
de ur̃a iusticia p̾sumentes. cecos asꝑnamini.
Dicitis ut dicit᷑ Solos uos hominũ eẽ usstos. aut om̃ib
Smoliores. Solos uos monachoꝵ regularit᷑ iuiue. cetos
uͦ regule pocius existe̾ tͣnsgressores. Primo quid ad
uos. de alienis seruisi  Suo dño stant. aut cadintꝰ
Quis nos constituit iudices suꝑ illos.. Deinde suta
ens ꝑquiratis : O. ii in regł głimini: cur cont᷑ regu¬
lmi dtmuhitis Cur cot᷑ engłm aute tempꝰ. ⁊ ad̃᷑¬

Expanded text:
estro instituto praesumentes, caeteros aspernamini, dicitis ut dicitur solos vos hominum esse justos, aut omnibus sanctiores; solos vos monachorum regulariter vivere, caeteros vero Regulae potius existere transgressores. 11. Primo quid ad vos de alienis servis? Suo domino stant, aut cadunt. Quis vos constituit judices super eos? Deinde si ita, cas perquirat? Qui in Regula gloriamini, cur contra Regulam detrahitis? cur contra Evangelium, ante tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
Uob̾ me golere diceͥ. nulluꝰ melius exit testis. qͣm uos
et si quis me nouit. sicut ⁊ uos. Que in ur̃is lau¬
dabilia sunt:. laudo ⁊ p̾dico. si qua nõ rep̾hendẽan
Sunt: ut emendẽt᷑ uob̾. ⁊ aliis amicis meis. suadere
Soleo. Hoo ñõ est decͣceio: S attracc̃o. quod ut nob̾
Auob̾ semꝑ fiat omnino p̾cor ⁊ supplico. Ualese

Expanded text:
vobis me solere dicere, nullus melius mihi testis erit quam vos, et si quis me novit sicut vos. Quae in vestris laudabilia sunt, laudo et praedico: si quae reprehendenda sunt, ut emendentur, vobis et aliis amicis meis suadere soleo. Hoc non est detractio, sed attractio. Quod ut nobis a vobis semper fiat, omnino precor et supplico. Valete
Abbreviated transcription (Latin):
Sorriat᷑ eccłia: qr ⁊ de illa seriptũ est. Astitit regi¬
na a dextris tuis in uestitu deaurato circundata ua¬
rictate. Itaq diu̾si diu̾sa accipientes aona. alius quidẽ
Sic. Alius quidem sic. Siue eluniacenses. Siue. cister¬
censes. Siue cłici regulares. Siue ecĩa laici fideles.
om̃is deniq ordo. om̃is liga. om̃is Seyns. om̃is etas
om̃is condic̃õ in om̃i loco. ꝑ om̃e tempus. a primo
Homine ũsos Ad nouislimũ: nam ꝓpt̾ Hoc talaris.
est qui se abscondat a calore eiꝰ. Nimirũ congruens
ei cui ⁊ fcã est. qui ꝓhibente uidelicet alia scriptura
et ip̃e aitingit a fine usq ad fiñe fortit̾ : et disponit

Expanded text:
regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate . Itaque diversi diversa accipientes dona, alius quidem sic, alius vero sic; sive Cluniacenses, sive Cistercienses, sive clerici regulares, sive etiam laici fideles, omnis denique Ordo, omnis lingua, omnis sexus, omnis aetas, omnis conditio, in omni loco, per omne tempus, a primo homine usque ad novissimum. Nam et propter hoc talaris est qui se abscondat a calore ejus : nimirum congruens ei cui et facta est, qui, perhibente videlicet alia Scriptura, et ipse attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit
Abbreviated transcription (Latin):
in clara ualle sunt intitulatꝰ seruus
Salutom in dño. Nsq modo siqua me sc̃p¬
titare ussistis : aut inuitꝰ aut nullatenꝰ ad quieui.
ñ qr negligerem quod iubebar : S ne p̾sumerem
qod ͭ screbam. Nunc uͦ urgente causa noua: pͥstina
Satis facẽ cogor: fiduciã dante ip̃a necessitate. Qeisi
autẽ Silentꝰ audire possem ur̃am de nob̾ huiꝰcemodi

Expanded text:
in Clara-Valle sunt, inutilis servus, salutem in Domino. 1. Usque modo si qua me scriptitare jussistis, aut invitus, aut nullatenus acquievi: non quia negligerem quod jubebar, sed ne praesumerem quod nesciebam. Nunc vero nova urgente causa, pristina satisfacere cogor, fiduciam dante ipsa necessitate. Quomodo namque silenter audire possum vestram hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
querimꝰ Miser ego homũcio. qui tanto labore et
indistria studeo nõ esse. uł pocius nõ uideri. sicut
cet̾i hominũ. minꝰ tam̃ accepturus. immo grauius
puniendus : qͣm quilibet hominũ. Siccine gͦ ñ inues¬
niebat᷑ uia nob̾. ut ita dicam ut cũq tolerabilior ad ĩ¬
fernũ:. Siita necesse erat. ut illo descendere muss
cur Plstem illlm uiam qua multi incedumt illamsa
feliciuꝰ ẽ illis quoꝵ ñ est respectꝰ morti eoꝵ. ⁊ firma¬
mentũ in plaga eoꝵ: qui in labore hominũ ñ sunt¬

Expanded text:
us? 2. Miser ergo homuncio qui tanto labore et industria studeo non esse, vel potius videri sicut caeteri hominum; minus tamen accepturus, imo gravius cruciandus, quam quilibet hominum. Siccine ergo non inveniebatur nobis via, ut ita dicam, utcunque tolerabilior ad infernum? Si ita necesse erat, ut illo descenderemus; cur saltem illam, qua multi incedunt, viam scfelicius est illis, quorum non est respectus morti eorum, et firmamentum in plaga eo
Abbreviated transcription (Latin):
festabit consilia cordiũ. aliis ordimbꝰ derogare dicĩtͦ
et qua insticĩa golam uolentes constituere: iusticre ĩ
ño dunt Subiecti. Q uos ꝓfecto si qui tam̃ huiꝰmodi
sund: nec nostri. nec euiuspiam elle orduus uerius dipe¬
rim. quippe qui et si ordinate uiuentos. Suꝑbe autem
loquentos. ciues se faciunt babilonis. idẽ confusionis.
ño filios tenebrarũ. ip̃iusq iehenne. uͥ nullus ordo.
S sempit̾nus horror inhabitat.
obis gͦ inqͣm fr̃es. qui ecĩa pꝰ auditã illam do

Expanded text:
erogare dicuntur, et suam justitiam solam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti: quos profecto si qui tamen hujuscemodi sunt nec nostri, nec cujuspiam esse Ordinis verius dixerim; quippe qui etsi ordinate viventes, superbe tamen loquentes, cives se faciunt Babylonis, id est confusionis; imo filios tenebrarum, ipsiusque gehennae, ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat . Vobis ergo, inquam, fratres, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾m oꝑacõnem iudicam᷑ : qñ oꝑibꝰ foris ostendimus
quales intꝰ apud nos sumꝰ. Scd̾m redͥbucõnẽ iudiea¬
bim᷑  qñ in recipienda m̾cede bonoꝵ oꝑum cognosoemꝰ
quales ab et̾no apud dm̃ p̾uisi fuimꝰ. Ex quatuor
iudiciis duo sunt oculta. id est iudiciũ scd̾m p̾senciã.
et iudiciũ scd̃m cãm. ⁊ idõ in eis humanũ iudiciũ
ñ recipit᷑. Duo manifesta. idẽ iudiciũ scd̾m oꝑacõnẽ¬

Expanded text:
secundum operationem judicamur, quando operibus foris ostendimus quales intus apud nos sumus; secundum retributionem judicamur, quando in percipienda mercede operum cognoscemus, quales ab aeterno apud Deum praevisi fuimus. Ex his quatuor judiciis duo sunt occulta, judicium secundum praescientiam et judicium secundum causam, et ideo in eis humanum judicium non recipitur: duo manifesta, id est judicium secundum ope
Abbreviated transcription (Latin):
iscine tres inueniunt᷑ inscriptura. Uetu¬
stas erroris: que est pꝰ duos muros. Sen¬
sualitas earins. in qua decũbebant infirmi.
Perspieacitas racõnis: que est in uia agri fullo¬
nis. In hiis adaquant᷑ oues.⁊ holocausta lauã

Expanded text:
iscinae tres inveniuntur in Scriptura: vetustas erroris, quae est post duos muros; sensualitas carnis, in quam descendebant languidi; perspicacitas rationis, quae est in via agri fullonis. In his adaquantur oves et holocausta lavant
Abbreviated transcription (Latin):
nõne eredls insamre: Sic nõ minoris iñlame esti
Si sp̃m racõnalem rebꝰ prtes quibꝰeũq corꝑ alibus
ñ magis inflari: qͣm saciari. Qiuid namq̃ de corꝑali¬
bus ad sp̃m: Nec illa sane sp̃ualibꝰ: nͨ isti ẽ regione le¬
fici corꝑalibꝰ queunt. Benedio aniina mea dño : qͥ replt
mbonis desid̾iũ tuũ. Replet ibonis. excitãt ad bona.
tenet in bono. p̾uenit. Sustinet. implet. Ip̃e facit ut
desid̾es. ip̃e est quod desid̾as. Diri sup̃. causa diligenli
dm̃: deus est. Nerũ dixi. Nam efficiens: ⁊ finalis. Ip̃c
dat occasionem. ip̃e ereat affecc̃onem. desideriũ ip̃e con¬
Sumat. Ip̃e fecit uł poeuꝰ factꝰ est. ut amet᷑. ip̃e sꝑt᷑
amãdꝰ felicius. ne inuacuũ sit amatꝰ. Esius amor
et nr̃m p̾parat. ⁊ remun̾at. Precedit benignior
rependit᷑ iustior. expectat᷑ suauior. Diues est om̃ibꝰ
qui in uocant eũ: nec habet quisqͣm se ip̃o melius
Se dedit in m̾tũ. Se seruat in p̾miũ : Se ponit in

Expanded text:
e credas insanire? Sic non minoris insaniae est, si spiritum rationalem rebus putes quibuscunque corporalibus non magis inflari, quam satiari. Quid namque de corporibus ad spiritus? Nec illa sane spiritualibus, nec isti e regione refici corporalibus queunt. Benedic, anima mea, Domino, qui replet in bonis desiderium tuum . Replet in bonis, excitat ad bonum, tenet in bono; praevenit, sustinet, implet. Ipse facit ut desideres; ipse est quod desideras. 22. Dixi supra: Causa diligendi Deum, Deus est. Verum dixi: nam et efficiens, t affectionem, desiderium ipse consummat. Ipse fecit, vel potius factus est ut amaretur: ipse speratur, amandus felicius, ne in vacuum sit amatus. Ejus amor nostrum et praeparat, et remunerat. Praecedit benignior, rependitur justior, exspectatur suavior. Dives est omnibus qui invocant eum: nec tamen habet quidquam se ipso melius. Se dedit in meritum, se servat in praemium, se apponit in
Abbreviated transcription (Latin):
ibi piis iumentis p̾sepiũ. et in p̾sepio fenũ de prato uͥgina¬
li: quo uł sic cognoseat bos possessorem sũũ. ⁊ asimis p̾sepe
dñi sui. Om̃is quippe oaro fenũ. ⁊ om̃is gła eiꝰ itt flos
feni. Porro homo qr suũ ĩ quo factꝰ est honorẽ ñ intelli¬
gendo. conꝑarẽ uos iumentis insipientibꝰ. ⁊ simił fc̃s est
illis: uerbũ panis angłoꝵ. factũ ẽ cibaria iumnentorum
ut habeat carnis fenũ quod ruminet. qui uerbi pane
uesci penitꝰ dissueuit. quousq ꝑ hominẽ deum pͥori red¬
ditus dignitati. ⁊ ex peccore rursus conu̾sus in hominẽ
nisi utiq iumento. Qui autẽ nõ offendit in uerbo:
hic ꝑfectus est uir. solido plane uesci cibo idoneus. et
licet in sudore uultꝰ sui panẽ u̾bi comedit absq offen¬
sione. S et securus ac sine scandalo loquit᷑ dĩ sapien¬
ciam dũ tarat int̾ ꝑfectos. spũalibꝰ spũalia conꝑans.
cũ tam̃ infantibꝰ siie peocatoribꝰ captus sit. ꝓ captii¬

Expanded text:
piis ibidem jumentis praesepium, et in praesepio fenum de prato virginali, quo vel sic cognoscat bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui. Omnis quippe caro fenum, et omnis gloria ejus ut flos feni . Porro homo quia suum, in quo factus est, honorem non intelligendo, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis ; Verbum panis Angelorum factum est pabulum jumentorum, ut habeat carnis fenum quod ruminet, qui verbi pane vesci penitus dissuevit: quousque per hominem Deum priori redditus dignitati, et ex pecore rursus conversus in hominem, nisi utique jumento. Qui autem non offendit in verbo, ille perfectus est vir, solido plane vesci cibo idoneus: et, licet in sudore vultus sui, panem verbi comedit, absque offensione. Sed et securus ac sine scandalo loquitur Dei sapientiam duntaxat inter perfectos, spiritualibus spiritualia comparans, cum tamen infantibus sive pec