comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem die dominico. ante exsur¬
gentis lucis crepusculum. uocatis
duob diaconib suis perrexit ad
domum defuncti. Accessit ad lo¬
ibiq se in orationem dedit. Ex¬
pleta autem prece surrexit. & uix¬
ta corpus defuncti sedit. ñ autẽ
grandi uoce: defunctum per no-¬
men uocauit dicens. Frater mar¬
celle. Ille. autem ac si leuiter dor¬
miens. ad uicinam uocem qm̃¬
uis modica fuisset extitatus: sta¬
tim oculos aꝑuit: atq ad ep̃m
respiciens. dixit. O quid fecisti.
o quid fecisti: Cui ep̃c respon¬
dit dicens. Quid feci:At ille.
Duo esterno die. uenerunt. qui
me eicientes ex corꝑe. in bonũ
locum deduxerunt: hodie au¬
tem unus missus est. qui dixit.
Reducite eum. quia fortunatꝰ
ep̃c in domum illius uenit.
infirmitate conualuit: & in hac.
uita duitius mansit. Nec tamen
credendum est. quia locum quẽ
acceꝑat ꝑdidit: quia dubium ñ
est. quod intercessoris sui preci¬
b. potuit post mortem melius

Expanded text:
autem die Dominico ante exsurautem die Dominico ante exsurgentis lucis crepusculum, vocatis duobus diaconibus suis, perrexit ad domum defuncti; accedensque ad loibi se in orationem dedit. Expleta autem prece surrexit, et juxta corpus defuncti sedit; non autem grandi voce defunctum per nomen vocavit, dicens: Frater Marcelle. Ille autem, ac si leviter dormiens, ad vicinam vocem quamvis modicam fuisset excitatus, statim oculos aperuit, atque ad episcopum respiciens, dixit: O quid fecisti? o quid fecisti? Cui episcopus respondit, dicens: Quid feci? At ille: Duo hesterno die venerunt, qui me ejicientes ex corpore in bonum locum duxerunt, hodie autem unus missus est qui dixit: Reducite eum, quia Fortunatus episcopus in domum ejus venit. infirmitate convaluit, et in hac vita diutius mansit. Nec tamen credendum est quia locum quem acceperat perdidit, quia dubium non est quod intercessoris sui precibus potuit post mortem melius
Abbreviated transcription (Latin):
audire si liceat semꝑ uolo. Sed
die alio. isdem senex rem de illo
magis adhuc mirabilem narra¬
uit dicens.
N eadem tudertina ciuitate.
oxircellus quidam bonȩ actionis
uir: cum duab sororib siuis hn¬
bitabat. Qui eueniente molestia
corporis: ipso sacratissimo uespas¬
cente iam salbato paschali. defimi¬
dus est. Cuius corpus cum esser¬
longius efferendum: die eodem
sepliri non potuit. Cumq mori
eẽt. temꝑis. ad explendum debi¬
tum sepulturȩ: sorores eiꝰ mor¬
te illius afflicte. cucurrerunt
flentes ad uenerabilem fortuna¬
tum. eiq magnis uocib dama¬
re ceꝑunt. Scimus quia apłoꝵ
uitam tenes. lepsos mundas.
cetos illuminas: ueni & resuscita
& ipse etiam de morte illius cepit.
eisq respondit dicens. Recedite.
& hec dicere nolite: quia uissio
omĩpotentis dei est: cui contra.¬
ire. nullus hominum potest. Illis
itaq discedentib. tristis ex mor¬
te euis mansit ep̃s. Subsequente

Expanded text:
audire, si liceat, semper volo. Sed audire, si liceat, semper volo. Sed die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sororibus suis habitabat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflictae, cucurrerunt flentes ad venerabilem virum Fortunatum, eique magnis vocibus clamare coeperunt: Scimus quia apostolorum vitam tenes, leprosos mundas, caecos illuminas, veni, et resuscita  ipse etiam de morte ejus coepit, eisque respondit, dicens: 201 Recedite, et haec dicere nolite, quia fussio omnipotentis Dei est, cui contraire nullus hominum potest. Illis itaque discedentibus, tristis ex morte ejus mansit episcopus. Subsequente
Abbreviated transcription (Latin):
quesisti recipe: & pro me rogo
intercede. Susceptos itaq pueru¬
Cui benedictam aquam uenera¬
bilis fortunatus statim dedit di¬
cens: uade citus. & eam super
iacentis corpus ꝓice. Perrexit itaq
diaconus. atq ad gothum intro¬
gressus: benedictam aquam suꝑ
menbra illius asꝑsit. Res mira.
& tiehementer stupenda. Mex
ut aqua benedicta gothi coram
contigit: ita omĩs fractura soli¬
data est: & saliti pristine cora
restiticta. ut hora eadem de le¬
cto surgeret. & ascenso equo. ita
ceptum iter ageret: ac si nullam
umqm̃ lesionem corporis ꝑtuliss.
Factumq est. ut qui scõ utro
fortunato pueros cum prȩtio
reddere obedientia subiectus no¬
luit: eos sine prȩcio pęna subactꝰ
daret. his igitur expletis. stude¬
bat adhuc senex de eo & alia nar¬
rare. S quia non nulli aderant.
ad quos exhortandos occupabar.
iamq diei tardior hora incubue¬
rat: facta uenerabilis fortu nati
diu michi audire ñ licuit. que

Expanded text:
quaesisti, recipe, et pro me, rogo, quaesisti, recipe, et pro me, rogo, intercede. Susceptos itaque puerucui benedictam aquam venerabilis Fortunatus statim dedit, dicens: Vade citius, et eam super jacentis corpus projice. Perrexit itaque diaconus, atque ad Gothum introgressus, benedictam aquam super membra illius aspersit. Res mira et vehementer stupenda! mox ut aqua benedicta Gothi coxam contigit, ita omnis fractura solidata est, et saluti pristinae coxa restituta, ut hora eadem de lecto surgeret, et ascenso equo ita coeptum iter ageret, ac si nullam unquam laesionem corporis pertulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato pueros cum pretio reddere obedientiae subjectus noluit, eos sine pretio poena subactus daret. His igitur expletis studebat adhuc senex de eo et alia narrare. Sed quia nonnulli aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incubuerat, venerabilis Fortunati facta diu mihi audire non licuit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
contristatus ep̃s dicit. Scio quia
tibi ñ expedit. quod me contri¬
stato discedis. Que gothus uerba
despexit. atq ad hospicium re.¬
uersus: cosdem pueros de quib
agebatur. equis suꝑ impositos.
cum suis hominib pręmisit.
Ipse uero statim ascendens equũ.
subsecutus est. Cumq in cadeor
ciuitate ante beati petra apłi
ecłiam uenisset: equi eius pes
lapsus est. qui cum eo corruit.
& eus mox cora confracta est: ita
ut in duab partib osesset diui¬
sum. Tunc. leuatus in manib.
redudus est. ad hospicium. qui
festinus misit. & pucros quos p̃¬
misciat. reduxit. & uiro uenera¬
bili fortunato mandauit. dicens.
Rogo te pater: mitte ad me dia¬
conum tuum. Cuius diaconus
dum ad iacentem uenisset: pue¬
ros quos redditurũ se ep̃o om̃i¬
no negauerat. ad medium de¬
duxit: eosq diacono illius red¬
didit. dicens. Uade & dic dño
meo ep̃o: quia maledixisti michi.
ecce ꝑcussus sum: s pueros qͦs

Expanded text:
contristatus episcopus dixit: Scio quia contristatus episcopus dixit: Scio quia tibi non expedit quod me contristato discedis. Quae Gothus verba despexit, atque ad hospitium reversus, eosdem pueros de quibus agebatur, equis superimpositos cum 200 suis hominibus praemisit. Ipse vero statim ascendens equum subsecutus est. Cumque in eadem civitate ante beati Petri apostoli ecclesiam venisset, equo ejus pes lapsus est; qui cum eo corruit, et ejus coxa mox fracta est, ita ut in duabus partibus os esset divisum. Tunc levatus in manibus, reductus est ad hospitium. Qui festinus misit, et pueros quos praemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunato mandavit, dicens: Rogo te, Pater, mitte ad me diaconum tuum. Cujus diaconus dum ad jacentem venisset, pueros quos redditurum se episcopo omnino negaverat, ad medium deduxit, eosque diacono illius reddidit, dicens: Vade, et dic domino meo episcopo: Quia maledixisti mihi, ecce percussus sum; sed pueros quos
Abbreviated transcription (Latin):
gothi iuxta tudertinam
cuutatem uenerunt. qui ad
partes rauenne ꝓperabunt. s
duos paruos puerulos de pos¬
sessione abstulerant: quȩ pos¬
sessio pręfate tudertinȩ. cuu¬
tati subiacebat. hoc cum uiro
scissimo fortunato nuntiatũ
fusset: ꝓtinus misit. atq eos¬
dem gothos ad se euocari fecit.
Quos blando sermone. alloqueis.
eoꝵ prius studuit aspitatem
placare. & post intulit dicens.
Quale uultis pręcium dabo: &
puerulos quos abstulistis reddi¬
te: michiq hoc ur̃e gr̃e munus
prȩbete. Tunc is qui prior eoꝵ
ẽẽ. uidebat᷑. respondit dicens.
ꝯuicquid aluid precipis facere
ꝑati sumus: nam istos puerulos
nullatenus reddimus. Cui uene¬
iandus uir blande minatus est.
dicens. Contristas me: & ñ au¬
dis patrem tuum. noli me con¬
tristare: ne ñ expediat. S isdem
gothus in cordis sui feritate. ꝑmi¬
nens. negando di scessit. Die uero
altera egressurus: rursum uenit.
nullomodo consentire uoluisset.

Expanded text:
Gothi juxta Tudertinam Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimo Fortunato nuntiatum fuisset, protinus misit, atque eosdem Gothos ad se evocari fecit. Quos blando sermone alloquens, eorum prius studuit asperitatem placare, ac post intulit, dicens: Quale vultis pretium dabo, et puerulos quos abstulistis reddite, mihique hoc gratiae vestrae munus praebete. Tunc is qui prior eorum esse videbatur, respondit dicens: Quidquid aliud praecipis, facere parati sumus, nam istos puerulos nullatenus reddemus. Cui venerandus vir blande minatus est, dicens: Contristas me, fili, et non audis patrem tuum: noli me contristare, ne non expediat tibi. Sed idem Gothus in cordis sui feritate permanens, negando discessit. Die vero altera digressurus, rursus ad episnullo modo consentire voluisset,
Abbreviated transcription (Latin):
munus acciꝑe ꝓ exhibita
uirtute. recusauit. Prius
namq dignũ preciũ prebu
it: & postea equum qui sibi
offerebat᷑ accepit. quia em̃
si ñ susciꝑet. eum contrista¬
ri conspexerat: caritate. ꝯgen¬
te. eunt quod necessarũ ñ
habebat.
eq hoc silere de huius
uiri untutib debeo: quod an¬
te dies fere duodecim agnoiti.
quidam namq ad me deductꝰ
est senex paup. atq ut michi
senum collocutio ẽẽ. semꝑ ama¬
bilis solet: stidiose hunc unde
eẽt inquisuti: qui se de tuder¬
tina ẽẽ ciuitate respondit.
Cui inquam. Queso te pater.
fortunatum ep̃m nosti: gui
ait. Noui. & bene noui. b̾tinc.
ipse subũxi. Dic rogo. si qua
illius mirada. cognoiusti. &
desideranti mͥ qualis uir fue¬
rit innotesce. ꝗtti alt. Homo
ille longe. fuit ab istis homiri¬
b quos uidemus modo. Nam
quicquid ab omĩpotente. do
petiit: ita dum peteret tm¬
petrauit. Cuius hoc irium
ad prȩsens ammo occurrit.
uadam namq die

Expanded text:
munus recipere pro exhibita munus recipere pro exhibita virtute recusavit; prius namque dignum pretium praebuit, et postea equum qui sibi offerebatur accepit. Quia enim si non susciperet, eum contristari conspexerat, charitate cogente emit quod necessarium non habebat. Neque hoc silere de hujus viri virtutibus debeo, quod ante dies fere duodecim agnovi. Quidam namque ad me deductus est senex pauper; atque ut mihi senum collocutio esse semper amabilis solet, studiose hunc unde esset inquisivi, qui se esse de Tudertina civitate respondit. Cui inquam: Quaeso te, Pater, num Fortunatum episcopum nosti? Qui ait: Novi, et bene novi. Tunc ipse subjunxi: Dic, rogo, si qua illius miracula nosti, et desideranti mihi qualis vir fuerit innotesce. Qui ait: Homo ille longe fuit ab istis hominibus quos videmus modo. Nam quidquid ab omnipotenti Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum ad praesens animo occurrit. Quadam namque die
Abbreviated transcription (Latin):
amifisset: ad hunc deductꝰ.
intercessionis eiꝰ opem peciit.
& impetrauit. Nam cũ uir
dĩ oratione facta. eius ocb̃is
signum crucis imprimeret.
ab eis ꝓtinus luce reddita
nox cęcitatis abcessit.
Preterea eqtius cuiꝰ dam
militis in rabiem fuerat uers
tta ut a multis teneri urix pos¬
set: sed quoscumq potuisset
inuadere: eoꝵ menbia mor¬
sib dilamaret. Tunc ut cũq
a multis ligatus: ad uirum
dĩ deductus est. Qui mox ut¬
eiꝰ capiti extensa manu fignũ
crucis edicdit: cunctam eius
tabiem in mansuetubinem
mutauit. ita ut mitior post¬
existeret.: quã ante. illam ue¬
saniam fuisset. Tuno isdem
miles. equũ suum quẽ celer¬
rtino miracłi tmꝑio a fuia ue.¬
sama uidit immitratũ eidẽ.
scõ utro decreuit offerencdũ.
ꝯuẽ cum susciꝑe ille. rennu¬
ẽret. ipse. uero in precib ne
despiceret᷑ eiꝰ oblatio ꝑseuera¬
ret: sc̃s urr mediam duarũ
partiũ uiam tenens. & peti¬
tionẽ militis audurit: &

Expanded text:
amisisset, ad hunc deductus amisisset, ad hunc deductus intercessionis ejus opem petiit, et impetravit. Nam cum vir Dei oratione facta oculis ejus signum crucis imprimeret, ab eis, protinus luce reddita, nox caecitatis abscessit. Praeterea equus cujusdam militis in rabiem fuerat versus, ita ut a multis teneri vix posset: sed et quoscunque potuisset invadere, eorum membra morsibus dilaniaret. Tunc utcunque a multis ligatus 197 ad virum Dei deductus est. Qui mox ejus capiti extensa manu signum crucis edidit, cunctam ejus rabiem in mansuetudinem mutavit, ita ut postea mitior existeret, quam ante illam insaniam fuisset. Tunc idem miles equum suum, quem celerrimo miraculi imperio a sua vesania vidit immutatum, eidem sancto viro decrevit offerendum. Quem cum suscipere ille renueret, ipse vero in precibus, ne despiceretur ejus oblatio, perseveraret, sanctus vir mediam duarum partium viam tenens, et petitionem militis audivit, et
Abbreviated transcription (Latin):
quã fuerit: totum corpꝰ tuũ
tenebrosum erit. Qacũ ꝑuer¬
sa est intentio quẽ p̃cedit.
pratiũ est om̃e opus quod
uileat᷑ Ego namq hunc ui¬
rum qui dum quasi hosptta¬
litatem exhiberet orbatus est.
ñ pietatis oꝑe delectatũ estimo.
sed ep̃i derogatione. Nam pe¬
na fubseguens innotirit. qura
prȩcedens illa susceptio. sine.
culpa ñ fuit. Sunt namq ñ¬
nulli. qui idcirco bona facere
student: ut grãm aliene oꝑa¬
tionis obnubilent. Nec pas¬
cunt᷑ bono quod faciunt. s
laude boni. qua cȩteros. pre¬
mutnt. Qua de re. estimo ho¬
urrum qui malignũ spm̃ in
hospitalitate. suscepit. ostenta¬
tiom pociꝰ intendisse qm̃ oꝑi.
ut mebiora qm̃ ep̃s fecisse ui¬
deret᷑. quatinus ipse susciꝑet eũ
quẽ uir dnĩ fortunatus ex¬
pulisset. Petrus. Ut dicitur.
ita est. Nam finis oꝑis ꝓbat.
quod munda susceptio. in
oꝑatione ñ fuerit¬
.Gregoriꝰ
lio quoq temꝑe dum
ocłoꝵ quidam lumen

Expanded text:
quam fuerit, totum corpus tuum quam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis obnubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua caeteros premuvirum, qui malignum spiritum in hospitalitate suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur, quatinus ipse susciperet eum quem vir Domini Fortunatus expulisset'. Petrus: 'Ut dicitur, ita est. Nam finis operis probat quod munda susceptio in operatione non fuerit. GREGOR. Alio quoque tempore, cum oculorum quidam lumen
Abbreviated transcription (Latin):
iam die secretã ab oĩb horã cerne¬
ret: ꝑegrinum quempiam
num hominẽ de hospitio iuo
expult: quero ubi requiescere.
debeam. & in ciitate eus ñ
inuenio. Tunc quidam in hos¬
spitio cum uxore. sua & paruu¬
lo filio. ad prunas sedebat. qͥ
uocẽ. eius audiens. & quid ei¬
ep̃s fecisset requirens: hunc
muitauit hospitio. & seclere. s¬
cum uixta ptunas fecit. Eutmq
uicissim aliqua confabulaten¬
tur. paruulum eiꝰ filium is¬
dem malignus sp̃s inuasit:
atq in easdem prunas ꝓiecit
ibiq mox eius ammam ex¬
cussit. Qui orbatus miser. ub
quẽ ipse susceꝑat: uł quem
ep̃s expulisset agnouit. Peteꝰ
uid nam hoc ẽẽ. dictinus.
ut occidendi ausum meiꝰ
hospitio antigirus hostis acci¬
ꝑet: qui hunc ꝑegrinum esti¬
mans. ad se. hospitalitatis grã¬
uocasset:
Multa petre uident᷑ bona
sed ñ sunt: quia bono antmo
ñ furnt. Unde & in euuglio
ueritas dicit. Si ocd̃s tuus ne¬

Expanded text:
jam die secretam ab hominibus horam cernejam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam inum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat, qui vocem ejus audiens, et quid episcopus ei fecerit requirens, hunc invitavit hospitio, sedere secum juxta prunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentur, parvulum ejus filium idem malignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique mox ejus animam excussit. Qui orbatus miser, vel quem ipse susceperit, vel quem episcopus expulisset, agnovit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus hostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospitalitatis gravocasset? GREGOR. Multa, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Si oculus tuus ne
Abbreviated transcription (Latin):
ad fluuium. atq in aquam
mersa: ibiq ductinis in can¬
tationib agere malefici mo¬
liebantur. ut is qui eam in¬
uaserat. diabs olus exiret.
S mro ommpotentis dĩ uidicio.
pellitur: in eam subtto legio
intrauit. Cepit ex hoc illa tot
motib agitari. tot uocib da¬
moribꝰq ꝑstrepere: quot spi¬
tib tenebatur. Sunc inito con¬
confilio parentes eius. suȩ ꝑfi¬
duȩ cubpam agnoscentes. hanc.
ad uirum uenerabilem fortu¬
natum epm̃ deduxerunt. eiq
retiquerunt. Qua ille. fuscep¬
ta. multis se dieb ac noctibus
in orationẽ dedit. tantoq ad¬
nfu p̃cib incubuit. quanto
& inuno corꝑe contra se adsi¬
stere legionis inuenit aciem.
Cum ñ post multos dies ita sa¬
nam atq incolumem redidit.
ac si in eam ius ꝓprium diabo¬
lus numqmͣ habuisset.
lio quoq temꝑe. ide uir
om̃ipotentis di famulus.
ex obsesso quodã homine. in¬
mundum sp̃m exccissit. qui
malignꝰ sp̃s cum uesꝑasceute.

Expanded text:
ad fluvium, atque in aquam ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed miro omnipotentis Dei judicio, repellitur, in eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito consilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentes, hanc ad venerabilem virum Fortunatum episcopum duxerunt, eique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente
Abbreviated transcription (Latin):
num. quã łi uidiciũ me¬
tuens: cum socru sua ad
declicandum oratorium
ꝓcessit. Mox uero ut reli¬
quie beati sebastiam mar¬
iẏris oratorium sunt in¬
gressȩ. eandem predictȩ ma-¬
arripuit: & coram om̃i ppło
uexare cepit. Eiusdem uero
oratorii prb̃r dum hanc ue¬
hementissime uexari conspi¬
ceret: ex altari ꝓtinus sindo¬
nem tulit. eamq cooperuit:
sed hunc repente simul dia¬
bolus inuasit. Et quia ultra
uires uoluit quicquã presu¬
mere: compulsus ẽ cognosce.¬
re in sua uexatione quid eẽti
Hi uero qui aderant. puelłã
in manib ex oratorio sublatã.
acd domum ꝓpriam deporta¬
uerunt. Cumq hanc antiquuᷤ
hostis uexatione continua ue¬
hementer attereret: ꝓpinqui
sui eam carnaliter amantes.
atq amando ꝑsequentes. ad
obtinendum salutis reme¬
dium maleficis tradiderunt.
ut eius anima sunditus ex¬
tinguerent. cuius carni ma¬
gicis artib ad tempus ꝓdesse.
conarentur. Ducta itaq est

Expanded text:
num, quam Dei judicium menum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Mox vero ut reliquiae beati Sebastiani martyris oratorium ingressae sunt, eamdem praedictae maarripuit, et coram omni populo vexare coepit. Ejusdem vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc simul repente diabolus invasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tistes. qui in effugandis spi¬
uirtutis gr̃a pollebat: ita
ut ñnumquam ab obsessis
corporib legiones demonũ
pelleret: & continuȩ orationis
studio intentus. obiectas con¬
tra se eoꝵ multitudines su¬
peraret. Huius uiri fami¬
liarissimus fuit ulianus
nr̃e eccłiȩ defensor: qui ante
ñ longum tempris in hac ur¬
be defuntus est. cuius ego
quoq hoc didici relatione
quod narro: quia sepe ge¬
stis illius ausu familiari¬
tatis intererat. eiusq post
memoriam. ad instructio¬
nem nr̃am quasi faui dul¬
ceclinem. in ore retinebat.
Matrona queclam nobilis
oratorii beati sebastini mar¬
tyris fuerat inuitata.
Nocte uero ead̾e qua subse.¬
quenti die ad delicationẽ
p̾dicti oratorii fuerat ꝓces¬
sura. uoluptate carnis de.¬
uicta. a uiro suo sese absti¬
nere non potuit. Cũq ma¬
ne facto conscientiã deter¬
reret ꝑpetrata carnis dele¬
ctatio: ꝓcessionẽ uero im¬
peraret uerecundia. plus
erubescens uultum homi¬

Expanded text:
clesiae , qui in effugandis spiclesiae , qui in effugandis spivirtutis gratia pollebat, ita ut nonnunquam ab obsessis corporibus legiones daemonum pelleret, et continuae orationis studio intentus, objectas contra se eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. Matrona quaedam nobilis oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum homi
Abbreviated transcription (Latin):
nifatius staret. uulpes ex mo¬
re uenit. & gallinã abstulit.
Ipse autẽ concitus eccłiam
intrauit. & se in orationẽ pro¬
sternens. aꝑtis uocib dixit.
Placet tͥ dñe. ut de nutruñ¬
to matris meȩ manducare.
ñ possim: Ecee enim gallinaᷤᷤ
quas nutrit: uulpes come.¬
dit. Qui ab oratione surgens.
eccłiam egressus est. Mox au¬
tem uulpes recdiit. gallinam
quam ore S tenebat dimi¬
sit. atq ipsa moriens. ante.
cius oculos in terram cecidit.
quod exaudire preces
in se sꝑantium. etiam in re¬
bus uilib dignatur deus
oc petre ex magna con Gg̃¬
ditoris nr̃i dispensati¬
one agitur: ut per mi¬
nima quȩ ꝑcipimus. sꝑare.
maiora debeamus. Ex audi¬
tus namq est in reb uilib
puer sc̃s & simplex. ut in
paruis disceret: quantum
de cło presumere in magnis
petitionib deberet. Petrꝰ
lacet quod dicis.
te uenerabilis in eiscle
partib fuit fortunatus
nomine. tudertine eccl̃iȩ an¬

Expanded text:
nifacius staret, vulpes ex monifacius staret, vulpes ex more venit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit: Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. quod exaudire preces in se sperantium etiam in rebus vilibus dignatur Deus. GREGOR. Hoc, Petre, ex magna Conditoris nostri dispensatione agitur, ut per minima quae percipimus, sperare majora debeamus; exauditus namque est in rebus vilibus puer sanctus et simplex, ut in parvis disceret quantum de Deo praesumere in magnis petitionibus deberet. PETR. Placet quod dicis.ae venerabilis in eisdem partibus fuit Fortunatus nomine, Tudertinae antistes Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tocius auni parauerat: inue¬
Anit a filio suo pauperib¬
& expensum. Cumq sem&¬
ipsam alapis pugnisq tunde¬
ret. quod quasi anni subsiclia
ꝑdidisset. suꝑuenit bonifati¬
us puer dĩ. eamq uerbis qui¬
b ualuit consolari cepit.
Quȩ cum nil consolationis
adinuteret: hanc rogauit. ut
ab horreo exire debuĩsset: in
quo ex omni eoꝵ tritico pa¬
rum quid inuentum est re¬
mansisse. Puer autem dei sese.
illic ꝓtinus in orationem dedit.
qui post paululum egressus.
ad horreum matrem reduxit.
quod ita tritico plenum in¬
uentum est: sicut plenum an¬
tta ñ fuerat. cum mater illius
tocius anni sumptus se con¬
gregasse gaudebat. Quo uiso
miraculo. compuncta mater.
ipsa iam ceꝑit agere ut dar&s.
qui sic celeriter posset quȩ pe¬
tisset accipere. Hȩc ttaq in
hospicii sui uestibulo ꝗ alli¬
nas nutrire consueuerat. sed
eas ex uicino rure uulpes
ueniens auferebat.
uaclam uero die dum in
eodem uestibulo puer bo¬

Expanded text:
totius anni paraverat, invetotius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus, ad horreum matrem reduxit, quod ita tritico plenum inventum est, sicut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire consueverat: sed eas ex vicino rure vulpes veniens auferebat. Quadam vero die dum in eodem vestibulo puer Bo
Abbreviated transcription (Latin):
gna hunc erucȩ multitu¬
dine inuenit. ẽẽ. cooꝑtum̃.
Qui cum omne olus deꝑi
hinc: atq hec olera cone¬
dere nolite. Quȩ statim ad
uiri cłi uerbum ita om̃s
egressȩ sunt: ut ne una
quidem intra spacium
horti remaneret.
ed quid mirum quod
hȩc de ep̃atus cuis temꝑe
narramus: quando iam
apud ommpotentẽ cłm
orline simul & morib cre.¬
uerat. dum illa magis miranda
sint. quȩ eum hic senex clericꝰ
adhuc puerulum fecisse testa¬
tur: Nam ait. quod eo tem¬
pore quo cum matre sua pu¬
er habitabat: egressus hospi¬
tium. ñnunquam sine linea.
crebro etiam sine tunica re¬
uertebatur: quia mox ut nu¬
dum quempiã repperisset:
uestiebat hunc se exspolians.
ut se ante cłi oculos illiuis op¬
tentu mercedis uestiret. Quẽ.
mater sua frequenter increpa¬
re consueuerat: dicens quod
iustum ñ esset. ut ipse inops
pauꝑib uestimenta largire.¬
tur. Quȩ die quadam horre.¬
um ingressa pene omne triti¬
cum quod sibi in stipendio

Expanded text:
gna hunc erucae multitugna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperhinc, atque haec olera comedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio
Abbreviated transcription (Latin):
piscendo ep̃ãtu p̃parabat.
S uiri dĩ sermo p̾ualuit.
Nam idem constantius.
in presbiteratus offitio ui¬
tam finuiit.
lio item tempore.
duo ad eum gothi
hospitalitatis gratia
uenerunt. qui rauennã
se festinare ꝓfessi sunt.
Quib ipse paruum uas
ligneum uino plenum ma¬
nu sua p̾buit. quod for-¬
tasse in prandium itine.¬
ris habere potuissent.
Ex quo illi quoadusq
rauennam ꝑuenirent bi¬
aliquantis dieb in eacdẽ
ciuitate morati sunt. et
uinum quod a sco uiro
acceperant cotidie in usũ
habuerunt. Sic usq ad
eundem uenerabilem patrẽ.
ferentes reuersi sunt. ut
nullo die cessarent bibere.
& tamen eis uinum ex illo
tiasculo nunquã de ẽẽt. ac
si in illo uase ligneo qđ ep̃s
dederat. uinum ñ augeret᷑.
sel nasceretur.
uper quoq de eiusclẽ
loci partib senex qui¬
dam clericus aduciit.
qui ea quȩ de illo narrat.
silentio ñ sunt p̾menda.
Nam dicit. quod quadam
die ingressus hortum ma¬

Expanded text:
piscendo episcopatu parabat. piscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biAliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, ma
Abbreviated transcription (Latin):
hic uiuunt: solus ego in hac
domo uiuere ñ possum. Ad
cuus nuirum uoces adue.¬
nit ep̃c. omnesq qui in eo¬
dem episcopio aderant. Cũq
eum uir di locutione blan
da temperare uoluisset cȩpit
ille cum uirgio respondere
dicens. Omnes tecum uiuuił.
solus ego ante te hic uiuere
ñ possum. Redde michi soli¬
dos meos. Quib uocibus
cominotus ep̃c. beate mrariȩ
semꝑ uirginis eccłiam ings¬
sus est: & eleuatis manib
extenso uestimento stan¬
do cȩpit exorare: ut ei
reclderet. unde presbiteri
furentis in san̾am mitigare.
potuisset. Cumq subtto o¬
culos ad uestimentum suũ
inter extensa brachia reclux¬
isset: repente in sinu suo du¬
odecim aurtos inuenit. tta
fulgentes. tamqmͣ si ex igne.
Qui mox de eccłia egressus eos
in sinu furentis presbiteri
ꝓiecit dicens: ecce habes soli¬
dos quos quesisti. S hoc tͥ
notum sit: quia post mor¬
tuam. Ex qua sententiȩ ue¬
ritate colligitur. quia eos¬
dem solidos prbr pro adi¬

Expanded text:
hic vivunt, solus ego in domo hic vivunt, solus ego in domo hac vivere non possum. Ad cujus nimirum voces venit episcopus, omnesque qui in eodem episcopio aderant. Cumque eum locutione blanda vir Dei temperare voluisset, coepit ille cum jurgio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post mortuam. Ex qua sententiae veritate colligitur quia, eosdem solidos presbyter pro adi
Abbreviated transcription (Latin):
in eorum cordib ille p̾sens ẽ.
qui ad inferendam ultionẽ
quam uoluerit inualidus
non est.
lio quoq temport. Hre¬
dictus constantuis pres¬
biter nepos eius equum su¬
um duodecim aureis uendidit
quos in ꝓpriam arcam ponens.
ad exercendum aliquod opus¬
discessit. Cum subtto ad ep̃m
pauperes uenerunt qui im¬
portune deprecabantur: ut
eis sc̃s iuir bonifatius ep̃s ad
consolationem suȩ mopie ali¬
quid largiri debirisset. Sed
iuir di quia quod tribueret
ñ habebat: estuare cepit in
cogitatione. ne ab eo pauꝑes
uacui exirent. Cui repente
ad memoriam rediit. quia
constantius prb̃r nepos eus
equum quẽ sedere consueue¬
rat uendidisset: atq hoc ip¬
sum in arca sua precium ha¬
beret. Absente gͥ nepote
eodem suo accessit ad artam:
& pie iolentus claustra ar¬
cȩ comminuit. duocdecim
aureos tulit: eosq indigenti¬
bus ut placuit diuisit. Itaq
constantius presbiter reuersus
ex oꝑe. arcam fractam repperit.¬

Expanded text:
in eorum cordibus ille praesens est, in eorum cordibus ille praesens est, qui ad inferendam ultionem quam voluerit, invalidus non est. Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua pretium haberet. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex opere, arcam fractam reperit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uictum quexere. repente an¬
te ianuam uir cum simia
asstitit. & cymbala ꝑcussit.
Quem sc̃s uir sonttum au¬
diens. dedignatus dixit.
Heu. heu. mortuus est mi¬
ser iste: mortuus ẽ miser
iste. Ego ad mensam refecti¬
onis ueni. os adhuc ad lau¬
dem dĩ ñ aperui. & ille cũ
ꝑcussit. Subiunxit tamen.
atq ait. Ite. & pro caritate.
ei cybum potumq tribui¬
te: scitote tamen quia mor¬
tus est. Qui infelix uir dũ.
panem ac unum ex eadem
domo ꝑcepisset: egredi ianu¬
am uoluit. sed saxũ ingens
subito de tecto cecidit: eiq
in uerticem uenit. Ex qua
ꝑcussione ꝓstratus in mani¬
bus iam semiuiuus leuatus
est: die uero altero sccłm ui
ri dei sententtam. funditus
finiuit uitam. Qua in re.
petre pensandum est: qnͣtꝰ
sit scĩs uiris tumor exhiben¬
dus. Templa enim clĩ sunt.
Et cum ad iracundiam sc̃s¬
uir trahitur. quis alius ad
irascendum nisi eiusdem
templi inhabitator excitatur.:
storum. qnͣto & constat quia

Expanded text:
solent quaerere, repente ansolent quaerere, repente ante januam cum simia vir astitit, et cymbala percussit. Quem sanctus vir sonitum audiens dedignatus, dixit: Heu, heu, mortuus est miser iste, mortuus est miser iste. Ego ad mensam refectionis veni, os adhuc ad laudem Dei non aperui, et ille cum cymbala. Subjunxit tamen et ait: Ite et pro charitate ei cibum potumque tribuite; scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum panem ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem templi inhabitator excitatur? storum, quanto et constat quia
Abbreviated transcription (Latin):
habeant: sed ut ꝓsint aliis.
ꝓdantur inuiti. quatinus
& magne humilitatis sit qd̾
sua opa taceri appetunt: &
magnȩ utilitatis sit quod
eorum oꝑa taceri ñ possunt.
quam fieri & minime potu¬
it: sed quid uelle eius mem¬
bra debeant. quidue de eis
etiam nolentib fiat doctri¬
nȩ magisterio exemplum
dedit. petrꝰ. Placet
dhuc pauca aliqua quȩ
de bonifatii ep̃i oꝑe suꝑ¬
sunt. quia eius memoriam
fecimus. exsequamur.
lio namq temꝑe beati
proculi martyris nata¬
licuis instabat dies. quo
in loco uir nobilis fortuna¬
tus nomine. manebat: qui
magnis p̾cib ab eodem uene.¬
rabili uiro postulauit. ut
cum apud beatum marty¬
rem missarum sollempnia
ageret: ad benedictionem
dandam. in suam domum
declinaret. Uir autem dei
negare ñ potuit. quod ab
eo ex fortunati mente cari¬
tas poposcit. Peractis igit᷑
missarum sollempniis. cũ
ad p̾dicti fortunati mensã
uenisset. pruisquam deo
ymnum diceret. sicut
quidam ludendi arte solent

Expanded text:
habeant, sed ut prosint aliis, habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. quam fieri, et minime potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. PETR. Placet Adhuc pauca aliqua quae de Bonifacii episcopi opere supersunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris natalitius propinquabat dies, quo in loco vir nobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem venerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum solemnia ageret, 188 ad benedictionem dandam in suam domum declinaret. Vir autem Dei negare non potuit quod ab eo ex Fortunati mente charitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum
Abbreviated transcription (Latin):
ret: de semetipso discipłis p̃¬
cepit dicens. ut ea quȩ uidis¬
sent nemini dicerent: quousq
filius hominis a mortuis resur¬
rexisset. petrꝰ. Quia oc¬
casio apta se. prebuit. libet inqͥ¬
rere quid nam sit quod reclem¬
ptor nr̃ cum duob cecis lum̃
reddidit. uissit ut nemini di¬
cerent: & illi abeuntes diffama¬
uerunt eum in totam terrã
illam. Numquid nam unige.¬
nitus filius patris & sc̃o sp̃ui
corternus. hac in re uelle ha¬
buit quod ñ potuit implere.
ut miraculum quod taceri
uoluit: minime potuisset ab¬
scondi: Gregoriꝰ. Redem¬
ptor nr̃ per mortale corpus
omne quod egit. hoc nobis ĩ
exemplum actionis prebuit.
ut pro nr̃arum uirium mo¬
dulo eius uestigia sequentes.
in offenso pede oꝑis presentis
uitȩ carpamus uiam. Mira¬
culum namq faciens. & tace.¬
ri uissit. & tamen taceri. non
potuit: ut uidelicet electi eiꝰ
exempla doctrinȩ illius segñ¬
tes. in magnis quę faciunt
latere quidem in uoluntate

Expanded text:
ret, de semetipso discipulis prret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurgeret . PETR. Quia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffamaverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam unigenitus Filius, Patri et sancto Spiritui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuit implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscondi? GREGOR. Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
diuidere: ut ex eodem uino
omnia uascula uix infusa
uiderentur. Cum uero ex li¬
quore uini parum aliquid
sit pauꝑes ad esse. Tunc cepit
uinum in calcatorio crescere.
ita ut omia quȩ allata fuerañ
pauperum uascula impleret.
ꝯuib cum se idonee satis fecis¬
se conspiteret: ex calcatorio ius¬
sit puerum ascendere. apothe.¬
cam clausit: atq impresso si¬
gillo ꝓprio. munitam religuid
uero die predictum constanti¬
um presbiterum uocauit: et
oratione facta apothecam ape.¬
ruit. & uasa in quib tenus¬
simum liquorẽ fuderat: uber¬
tim uinum fundentia inue.¬
nit. ita ut in pauimentum
om̃e. ex crescentia uina inuade¬
rent: si adhuc ep̃c tardius in¬
trasset. Tunc terribiliter pres¬
bitero p̾cepit. ne quousq ipse.
in corpore uiueret: hoc mira¬
culum cuilibet indicaret. ui¬
tus. inde initus in anesceret:
unde foris hominib magnus
appareret. Exemplum etiam
magistri sequens. qui ut nos
ad uiam humilitatis instrue.¬

Expanded text:
dividere, ut ex eodem vino dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Cum vero ex liquore vini parum aliquid ussit pauperes adesse. Tunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio jussit puerum descendere, apothecam clausit, atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, tertia praedictum Constantium presbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne excrescentia vina invaderent, si adhuc episcopus tardius intrasset. Tunc terribiliter presbytero praecepit ne quousque ipse in corpore viveret, hoc miraculum cuiquam indicaret; pertitus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrue
Abbreviated transcription (Latin):
ex more posuit. eamq soller¬
ti uigilantia seruare pcepit.
Quodam uero die iussit con¬
stantio presbitero nepoti suo
ut cuncta uini uascula in epis¬
copio. omniaq dolia ita ut an¬
te consueuerat suꝑ fusa pice¬
ppararet. Quod cum nepos
illiuis presbiter audiret am
miratus ualde est quod qua¬
si insana p̾ciperet: ut uin
uascła p̃parari face̾t: qͥ uiũ
minime haberet. nec tamen
presumpsit inquirere. cur ta¬
lia iuberet: sed uissis obtem¬
perans. omnia ex more p̾para¬
uit. Tunc uir di uineam in¬
gressus est: racemos collegit.
ad calcatorium detulit. om̃sq
exinde egredi precepit. solusq
ibi cum uno paruo puerulo
remansit: quem in eocdem cal¬
catorio deposuit. & calcari ip¬
sos paucissimos racemos fecit.
Cumq ex eisdem racemis pa¬
rum aliquid uni deflueret.
cepit hoc. uir dĩ suis ma¬
nib ui par iulo uase susci¬
pere: & per Acuncta dolia
omniaq uasa quȩ p̾parata
fuerant pro benedictione

Expanded text:
ex more posuit, eamque solerex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa praepararet. Quod cum nepos illius presbyter audisset, valde admiratus est quod quasi insana praeciperet, ut vini vascula praeparari faceret, qui vinum minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
& omĩpotentis dei noticiȩ qnͣ¬
tum ꝓpinqui petrus.
olo. atq hoc omnino ex¬
git uir uite uenerabi¬
lis Bonifatius nomine.
qui in ea ciuitate quȩ feren¬
tis dicitur. ep̃atus officium te.¬
nuit morib impleuit. Hu¬
us multa miracula is qui
adhus suꝑest gaudentius pres¬
biter narrat: qui in euis ob
de illo quęq ueratius dicere.
quanto ei huic contigit¬
& interesse. Huiuus ȩccłiȩ gra¬
uis ualde pauꝑtas inerat. quȩ
bonis mentib ẽẽ. solet custos
humilitatis. Nichilq aliud
ad omne stipendium. nisi u¬
nam tantummodo uineam
habebat. Que quadam die.
ita grandine inruente uasta¬
ta est: ut in ea in paucis ui
tib uix parui rariq racemi
remanerent. Quam cum pre.¬
dictus uir reuerentissimus
bonifatius ep̃c fuisset ingres¬
sus: magnas onmpotenti d̾o
gr̃as retulit. quiain
ipsa sua adhuc A mopia sese.
geret. ut ipsi quoq racemi
qui remanserant maturesce.¬
re potuissent: custocdẽ uinee

Expanded text:
et omnipotentis Dei notitiae quaet omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui? PETR. Volo, atque hoc omnimodo exFuit vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius presbyter narrat. Qui nutritus in de illo quaeque veracius dicere, quanto eis hunc contigit interesse. Hujus Ecclesiae gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese ageret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae
Abbreviated transcription (Latin):
intuli: concite ualet ꝓbari.
Certe. etenim nosti. quia
ad abraham dñs dixit: in ysa¬
ac uocabitur tibi semen. Qui eti¬
tarum gentium constitui te.
Cui rursum ꝓmisit dicens:
benedicam tibi. & multiplica¬
bo semen tuum sicut stellas. celi.
& uelut harenam quȩ ẽ in li¬
tore maris. Ex qua re aperte.
constat. quia omĩpotens deus
semen abrahȩ multiplicare ꝑ
ysaac predestinauerat. Et ta¬
men scriptum est. Deprecatꝰ
est ysaas dñm pro uxore sua
eo quod esset sterilis. qui ex¬
auduut eum. & dedit concep¬
tum rebecce. Si gͦ multiplica¬
tio generis abrahe per ysaac
pͥdestinata fuit: cur coniugẽ
sterilem accepit: S nimirũ
constat. quia pͦdestinatio pit¬
cib impletur. quando is in qͦ
ds multiplicare semen abralx
pdestinauerat: oratione opti¬
nuit ut filium habere potuis¬
set. petrꝰ. Quia secretum ra¬
tio aperuit: nichil michi du¬
bietatis remansit.
is tibi aliquid de tusciȩ.
partib narrem: ut cognos¬
cas quales in ea uiri fuerint.

Expanded text:
intuli, concite volet probari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Cui ettarum gentium cens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est in littore maris . Ex qua re aperte constat quia omnipotens Deus semen Abrahae multiplicare per Isaac praedestinaverat, 184 et tamen scriptum est: Deprecatus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. PETR. Quia secretum ratio aperuit nihil mihi dubietatis remansit. GREGOR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
distinguo.
Non ualde in italia aliquoꝵ
uitam. uirtutib fulsisse cog-¬
noui. Ex quoꝵ gͥ comꝑatiõe
accenderis. ignoro. Et quidẽ.
bonos uiros suisse in hac ter
ra ñ dubito. Signa tamen
atq uirtutes aut ab eis ne¬
quaquam facta existimo.
aut ita sunt actenus silenti¬
o suppressa. ut utrumne sint
facta nesciamus. GꝑEGoꝵIꝰ
Si sola petre referam quȩ de
ꝑfectis ꝓbatisq uiris unus
ego homuncio uel bonis ac
fidelib uiris attestantibꝰ ag-¬
noui: uel quȩ per memetip¬
sum didici. dies ut opinor au¬
te quam sermo cissabit. De

Expanded text:
distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PE