comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñ: inors iustorũ eius : quis noti libenter & ꝓtecalicem salutis acci¬
piat quis non ad petat gaudibundus & letus in quo aliquid & ipse
dñm suo retribuat : Quis non preciosã in conspectudĩ mor tem
fortiter & constant̃ excipiat placiturur eius oculis quid in congres¬
sioi e sai nomuiis constitutos desuꝑ spectans uolenter conprobat
adiuuat dimicantes uincentes corona r&ribucionẽ bonitates pietater
paterne remunerans in nobis quic quid ipse prestetit & honorans
quod ipse ꝑ fecit: Ipslus enim esse quod uincimus & qđ aomaximicer¬
taminis palma subastu aduersario ꝑuenimus declarat & doc& doca dñs ine uanzelio
suo dicens: Cũ autem uostradiderina nolite cogitare quomodo aut quidlo qua mini
Dabitur enimuob inillabora quidlo quamini Non enim uosests quidloquimini
redsp̃patresuestri quiloquitur in uob̵. Eit erum poniie incordibus uestris
ñ p̃mediiari excusariego enim dabo uobos & sapientiam cui non possunt resistere¬

Expanded text:
Domini mors iustorum eius. quis non libenter et prompte calicem salutis accipiat, quis non adpetat gaudibundus et laetus in quo aliquid et ipse Domino suo retribuat, quis non pretiosam in conspectu Dei mortem fortiter et constanter excipiat placiturus eius oculis qui nos in congressione nominis sui desuper spectans uolentes conprobat, adiuuat dimicantes, uincentes coronat, retributione bonitatis ac pietatis paternae remunerans in nobis quicquid ipse praestitit et honorans quod ipse perfecit? Ipsius enim esse quod uincimus et quod ad maximi certaminis palmam subacto aduersario peruenimus declarat et docet Dominus in euangelio suo dicens: cum autem uos tradiderint, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini. dabitur enim uobis in illa hora qutus patris uestri qui loquitur in uobis. et iterum: ponite in cordibus uestris emeditari excusare. ego enim dabo uobis os et sapientiam, cui non possint resistere
Abbreviated transcription (Latin):
litatis nre corformatum corporis̃ clarpatis suae. Sed nec in illo frs dilectisi¬
mialiqua potest acut relionis aut fidei iastura sentiri qđ illic saccerdotib: di facul¬
tas : ñdat offerendi &celebrandi sacrifia tiuina celebratis sacrificiũ dõp̃ciosũ pa
rit & groriosũ & plurimũ nob cdra ribudones p̃miorũ cd estiũ ꝓfuturũ. Cũ scriptura
diuina loquat᷑ &dicat: Sacrificiũ dõ sp̃s contribulatꝰ corẽtritũ & humilatũ dsñdis¬
picit: hoc uos sacrifit& do offeretis hoc sacrificiũ sine int̃misione dũdie aenocte ce¬
lebratis hostie factidõ &uos maipsos sanctas & inmaculatas uictimas exhibentes.
sus aopbandũ qͥ situolũptasdi bona placens & ꝑfecta hocestem̃ quod p̃cipue dõplaceat:
Hoc In quoma iorib: meritis at ꝓmerendã uoluntatedi opera nrã pueniant: hoc est qđ¬

Expanded text:
litatis nostrae conformatum corpori claritatis suae. Sed nec in illo, fratres dilectissilitatis nostrae conformatum corpori claritatis suae. Sed nec in illo, fratres dilectissimi, aliqua potest aut religionis aut fidei iactura sentiri quod illic nunc sacerdotibus Dei facultas non datur offerendi et celebrandi sacrificia diuina. celebratis immo adque offertis sariter et gloriosum et plurimum uobis ad retributionem praemiorum caelestium profuturum, cum scriptura diuina loquatur et dicat: sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despicit. hoc uos sacrificium Deo offertis, hoc sacrificium sine intermissione die ac nocte celebratis, hostiae facti Deo et uosmet ipsos sanctas adque inmaculatas uictimas exhibentes, sus ad probandum quae sit uoluntas Dei bona et placens et perfecta. Hoc est enim quod praecipue Deo placeat, hoc est in quo maioribus meritis ad promerendam uoluntatem Dei opera nostra proueniant, hoc est q
Abbreviated transcription (Latin):
na pueni&es. Non sou& in mealis lato & culcitis corpas sed refrieri & solaciox p̃i fo¬
uet᷑ humi icent pessa laborib: uiscera sed pena ñ est cũxp̃o facere squalerent sine bal¬
neis m̃brasitu &sordiede formia sed sp̃iritalia in tus alluit᷑ qđ foris carnalit̃ st sordi¬
tatur panis illic exiguus ransolo paneuiuit homo sed insermonedĩ : Uestis agentib: de :
sed quix pm induit & uestitus abundanter & cultus ost semito. Sica pillds capil¬
lus horrescit sed cũsit capito uirixp̃s qua lecũq: illũd capito decerit. Necesse ÷ qđ
obdom̃i nõm insigneẽ. Om̃s ista deformita .s̃. detes tabiles & tegra gentilib:
quali splendore pensabit᷑ secularis. heq ibreuis poena quã clara erni honoris
mercedẽ obitꝰ. cũ s ec̃dũ beatia postoli uolẽ trans formauerit dño corpus humi¬

Expanded text:
na uenietis. non fouetur in metallis lecto et culcitis corpus, sed refrigerio et solacio Christi fona uenietis. non fouetur in metallis lecto et culcitis corpus, sed refrigerio et solacio Christi fouetur. humi iacent fessa laboribus uiscera, sed poena non est cum Christo iacere. squalent sine balneis membra situ et sorde deformia, sed spiritaliter intus abluitur quod foris carnaliter sordidatur. panis illic exiguus, at non in pane solo uiuit homo sed in sermone Dei. uestis algentibus deest, sed qui Christum induit et uestitus abundanter et cultus est. semitonsi capitis capillus horrescit, sed cum sit caput uiri Christus, qualecumque illud caput deceat necesse est quod ob Domini nomen insigne est. omnis ista deformitas detestabilis et taetra gentilibus quali splendore pensabitur. saecularis haec et breuis poena quam clari et aeterni honoris mercede mutabitur, cum secundum beati apostoli uocem transformauerit Dominus corpus humi
Abbreviated transcription (Latin):
ligno aduitam a& ernam. Iigno ꝓuectus ÷ ad coronam. quodueromirum siuasa
aurea & argentea in m& allo id ÷ auri & argentid omiciliumdatiestis. Ni siqđ
templa in famib: uinclis ligauer̃ quasi cumcorpore lig& & sp̃u aut aurũ arm̃ferri
contagione macul&us : Dicatis õ hominib: &tidẽsuã relegiosa uistunte testañb: ormam̃¬
tasunt if tanonuincula necxp̃ranorũ pedes atin famiã copulant sed elarificant at coronã:
Opedes felicit᷑ uicti se qui non as abro sechxpo soluunt᷑. Opedes felicit̃ uineti quiitinere
sclutari at̃ paradisum diriguntur: Opedes inseđo ao presens ligati ut sint sẽꝑ
aput dñm liberi. Opedes cũ pedib: & iraaouersurii interimcuncta bundi sedcele¬
riter ahep̃mglorioso itenere cursuri: Quantũ uult hncuel inuidia crudelitas
uel maligna exibuos sus & uinculis teneat citoaterris & poenis satis aocelorum reg¬

Expanded text:
ligno ad uitam aeternam ligno prouectus est ad coronam. quid uero mirum si uasa ligno ad uitam aeternam ligno prouectus est ad coronam. quid uero mirum si uasa aurea et argentea in metallum id est auri et argenti domicilium dati estis, nisi quotempla infamibus uinculis ligauerunt, quasi cum corpore ligetur et spiritus aut aurum uestrum ferri contagione maculetur. dicatis Deo hominibus et fidem suam religiosa uirtute testantibus ornamenta sunt ista, non uincula, nec christianorum pedes ad infamiam copulant sed clarificant ad coronam. o pedes feliciter uincti, qui non a fabro sed a Domino resoluuntur. o pedes feliciter uincti, qui itinere salutari ad paradisum diriguntur. o pedes in saeculo ad praesens ligati, ut sint semper apud Deum liberi. o pedes conpedibus et trauersariis interim cunctabundi sed celeriter ad Christum glorioso itinere cursuri. quantum uult hic uel inuida crudelitas uel maligna  nexibus uos suis et uinculis teneat, cito a terris et poenis istis ad caelorum reg
Abbreviated transcription (Latin):
inecclesia eius custodite fidei tenore. Uiguistis conseruantes firmit᷑ dominio aman¬
data hi simplicitate in in nocentiã incaritate concordiã modestiã h humilita¬
te diligentia in administrationem. Uigi lantiam inadiuuandis labor antibus
misericodiã in fouendis pauperib: indefendenda ueritate constantiam In disci¬
iaes eueritate censuram acnealiquid ad exemplũ bonoꝵ facti
in confessione nunc uoces & passione corporis. fratrũ mentes ad diuinamartirica
cernit imitatur parib: obsequiorum meritis ad nocoron& quod autẽ fustib: cesi
pͥus grauit̃ & ad flicti ꝑ eius modi poenas iiciastis confessiomi urae religios a pͥ¬
moidia execranda nob̵ istares non ÷ Neq enim ad fustes xp̃ianũ corpus expaũ
cuius ÷ sp̃somnis in lignosa cram̃tum salutis sua exp̃i seruus cornouitredemptus

Expanded text:
in ecclesia eius custoditae fidei tenore uiguistis, conseruantes firmiter dominica manin ecclesia eius custoditae fidei tenore uiguistis, conseruantes firmiter dominica mandata, in simplicitate innocentiam, in caritate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administratione, uigilantiam in adiuuandis laborantibus, misericordiam in fouendis pauperibus, in defendenda ueritate constantiam, in disciplinae seueritate censuram. ac ne aliquid ad exemplum bonorum factorum deesset in uobis, etiam in confessione nunc uocis et passione corporis fratrum mentes ad diuina martyria cernit imitatur, paribus obsequiorum meritis a Domino coronetur. Quod autem fustibus caesi prius grauiter et adflicti per eiusmodi poenas initiastis confessionis uestrae religiosa primordia, execranda nobis ista res non est. neque enim ad fustes christianum corpus expauit, cuius est spes omnis in ligno. sacramentum salutis suae Christi seruus agnouit, redemptus
Abbreviated transcription (Latin):
ernam salutem Nloua quidem ura poscebat beatissim
fessionem nominis relegatum. prefinitibi loci termini coercerent. sed quomo¬
do possum rep̃sento me uobis & aduos &iam si corpore& gressuuenire nondatur
dilection& amen & spũuenio exprimens litteris animũ meũ quo in istis uirtuti¬
b: & laudib: ur̃is l&us exulto participem me computans uob & ñ passione corporis
consoitio caritatis. anego possimtacere & uocẽ meam silentio p̃mere cũ de carissimis
meis istamulta & glorios a cognoscam. quib: uosdiuina dignatio honor auit. ut exuo
E xhibens ꝑ ipsas suppliciorũmorascoroborandis fratrib: & armandis maiorado¬
cum̃ta ad meritorumtitulos ampliores torm̃torum tarditate ꝓficiens habiturator
mercedes incaedestib: p̃mus. quod nunc dies numerant᷑ in poenis q quidemuobis
dño adloriarum sublimefastigium clarificatiomis suaehonore puexerit qui sẽꝑ

Expanded text:
AETERNAM S. Gloria quidem uestra poscebat, beatissimfessionem nominis relegatum praefiniti loci termini coercerent. sed quomodo possum repraesento me nobis et ad uos etiamsi corpore et gressu uenire non datur, dilectione tamen et spiritu uenio, exprimens litteris animum meum quo in istis uirtutibus et laudibus uestris laetus exulto, participem me conputans uobis etsi non passione corporis consortio caritatis. an ego possim tacere et uocem meam silentio premere, cum de carissimis meis tam multa et gloriosa cognoscam, quibus uos diuina dignatio honorauit, at ex uobexhibens per ipsas suppliciorum moras corroborandis fratribus et armandis maiora documenta, ad meritorum titulos ampliores tormentorum tarditate proficiens, habituri tot mercedes in caelestibus praemiis quot nunc dies numeratis in poenis ? quae quidem uobisDominus ad gloriarum sublime fastigium clarificationis suae honore prouexerit, qui semper
Abbreviated transcription (Latin):
ponere m̃teseoꝵ ad seruandam gloriam suam possim: doleo enim quando auo
quos damisiꝓbe & insolent̃ discurrere ad inepti as. ł ad discordias uaca r expimem
presbiteris regiposse : sedidagereit ꝑ paueoũ prauos & maloͦs mores multorũ
&bo norũ confessorũ lariab gnesta macul&ur quosuereri debgant neipsorum testi¬
nil potiu : quando aprimordio episcopatꝰ moistatuerim nibulsine consilio uro &sine
confensu plebis mea priatim sententiagerere : sed cum aduos ꝑdĩtratiã uenero :¬
uno dehis que uelgesta sunt uderenda sicuhonormutuus poscit in commime trac¬

Expanded text:
ponere mentes eorum ad seruandam gloriam suam possim. doleo enim quando audio ponere mentes eorum ad seruandam gloriam suam possim. doleo enim quando audio quosdam improbe et insolenter discurrere, ad ineptias uel ad discordias uacare, Christipresbyteris regi posse, sed id agere ut per paucorum prauos et malos mores multorum et bonorum confessorum gloria honesta maculetur: quos uereri debent, ne ipsorum testinihil potui, quando a primordio episcopatus mei statuerim nihil sine consilio uestro et sine consensu plebis mea priuatim sententia gerere. sed cum ad uos per Dei gratiam uenero, tunc de his quae uel gesta sunt uel gerenda, sicut honor mutuus poscit, in commune trac
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbior sed humilior fuit : Tuncenim discipuloꝵ suoꝵ pedes lauitdicens : siergo lauipe¬
dts uros magist & dñs & uos deb&is alioꝵ pedes lauare: exemplũ enim de diuobis
ut sicut egos eci. & uos aliis faciatis : Item pauli apłi docum̃ta restant᷑ qui post aarcaerẽ
sȩperep &itum. postflagella postbestias. circa omnia mitis & humilis ꝑseuerauit :
Neepostt̃tium caeli & para dĩsum quicquã sibi in solent̃ ad sumpsit dicens Neque
esetis panẽ manducatm abaliquo : sed in labore& fatigatione nocte& dieoperantes¬
ut nequem ur m graua remꝰ : hec singula orouos insinuate fratrib: urĩs & qris ex
altabitse humili auerit : Nunc ÷ ut magis insidiantem aduersariũ m&suant qui
fortiorem quertq magis aggredit᷑ & acrior factus. Hocipso qui uictus ÷ superantẽ supe¬
rare conatur: dñs fati& ut & egom art rũ illosiudere & salutare exerciatione com¬

Expanded text:
superbior sed humilior fuit. tunc enim discipulorum suorum pedes lauit dicens: si ego laui pesuperbior sed humilior fuit. tunc enim discipulorum suorum pedes lauit dicens: si ego laui pedes uestros magister et dominus, et uos debetis aliorum pedes lauare. exemplum enim dedi uobis ut sicut ego feci et uos aliis faciatis. item Pauli apostoli documenta sectentur, qui post carcerem saepe repetitum, post flagella, post bestias, circa omnia mitis et humilis perseuerauit, nec post tertium caelum et paradisum quicquam sibi insolenter adsumpsit dicens: neque gratis panem manducauimus ab aliquo, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem uestrum grauaremus. Haec singula, oro uos, insinuate fratribus nostris. et quia exaltabitur qui se humiliauerit, nunc est ut magis insidiantem aduersarium metuant, qui fortiorem quemque magis aggreditur et acrior factus hoc ipso quo uictus est superantem superare conatur. dominus faciet ut et ego illos uidere et salutari exhortatione con
Abbreviated transcription (Latin):
Ne quod circafidentes tempestas fidentes non fecit circalaborantes necessitas
fatiat: confessorb: &iamgoriosis in ꝑtiatur cura ꝓpensioi : & quam quam sciampli¬
rimas exhis fratrum uoto & dilectione suspełtost am̃ siqui sunt quiuel uestitu uel
surptic indigeant sicut &iam pͥdem uob̵ serpere cumꝰhuc eeñt in carcore fonstitut:
subł ninistrentur eis q̃cũq sunt necessaria : modicũ ut sciant ex uob & instruant᷑
& discam qui secundũ scripturarũ magisteriũ aecdesi astica disciplinã depos¬
ꝓ merentes ad ca elestem coronam laudissuae c̃sũmatione ꝑueniant : plusenim
suꝑ ÷ quam qđ trans actum uid& cum scriptũ sti ante mortẽ nȩlaudeb: hominẽ quẽ quã
Xiterum : esto fidelis usq: ad mortẽ & dabotibi coronãuitae : & dñs quoq dicat qui
tolerauerit us que adfinẽ hic saluabit᷑ : Imitentur d nm qui subipsotm pepassionisnon

Expanded text:
ne quod circa fidentes tempestas non fecit circa laborantes necessitas ne quod circa fidentes tempestas non fecit circa laborantes necessitas faciat. confessoribus etiam gloriosis impertiatur cura propensior. et quamquam sciam plurimos ex his fratrum uoto et dilectione susceptos, tamen si qui sunt qui uel uestitu uel sumptu indigeant, sicut etiam pridem uobis scripseram cum adhuc essent in carcere constituti, subministrentur eis quaecumque necessaria, modo ut sciant ex uobis et instruantur et discant quid secundum scripturarum magisterium ecclesiastica disciplina depopromerentes ad caelestem coronam laudis suae consummatione perueniant. plus enim superest quam quod transactum uidetur, cum scriptum sit: ante mortem ne laudes hominem quemquam, et iterum: esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam uitae, et Dominus quoque dicat: qui tolerauerit usque ad finem hic saluabitur. imitentur Dominum qui sub ipso tempore passionis non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstringer& : on amus dnm ut uos quos& infidei uirtutestureco nouimꝰ totos quoq
in posterum ꝑ diuinã m̃isericordiã salutem : & quanquã causa comipeller& utipsead
uos ꝓperare & ueme edeberem. primo cupidnate & desiderio uri quaȩres inuotis
exposcit tractare simul aeplirimorum consilio examinata delimare possimus:
tamen porius ui sũt adhuc interim latebrã & qui&emtenere res pectu utilita¬
tũ aliaruris qͣ ad pacem om̃niũ nrorũ ꝑrinent & salutem quoiũ uobis a tertullo
r iam huius consilii auetor fũit. ut cautus & moderatus e
lo istus flagitatus & quȩsitus fuis sem ine temere comit̃ terẽ : fr&us ergo
dilectione & religione uñ quã satis nouil lieteris &ditor & mando utuos quorũ
minime ilbic enuidios a& non ad eo periculo sa p̃sentia ÷ uit᷑ aemea fung amini
Circagerenda eaquȩ administratio religiosa depaseit hubeatig interii
potest & quomodo pot est pauperũ cura sequitam̃ Nic̃ ecissa fidest antesgregem

Expanded text:
re cognouimus tutos quoque in posterum per diuinam misericordiam salutemus. et quamquam causa conpelleret ut ipse ad uos properare et uenire deberem, primo cupiditate et desiderio uestri, quae res in uotis exposcit tractare simul et plurimorum consilio examinata limare possemus: tamen potius uisum est adhuc interim latebram et quietem tenere respectu utilitatum aliarum quae ad pacem omnium nostrum pertinent et salutem, quarum uobis a Tertullo us inpertit etiam huius consilii auctor fuit, ut cautus et moderatus etemere committerem. Fretus ergo et dilectione et religione uestra quam satis noui his litteris et hortor et mando ut uos, quorum minime illic, inuidiosa et non adeo periculosa praesentia est, uice mea fungamini circa gerenda ea quae administratio religiosa deposcit. habeatur interim quantum potest et quomodo potest pauperum cura, si qui tamen inconcussa fide stantes gregem
Abbreviated transcription (Latin):
puli suffragora cgepimus: Omnia aut̃ remissimus dõ omni potentiͥ. incunis
quiimmoiem ꝓcerto confidimus. cxeros quoq: qui in hoc erroresunt constittq.
in aecclesi c̃breuireuer suros : cũ auctores suos uiderint nobiscum agerereis lit¬
tercs. puto tedebere fr̃s. & ad c&eras acdesicos mittere : ut omsciant schis matici

Expanded text:
puli suffragio omnia ante gesta remisimus Deo omnipotenti, in cuius quin immo jam pro certo confidimus, caeteros quoque, qui in hoc errore sunt constituti, in Ecclesiam brevi reversuros, cum auctores suos viderint nobiscum agere. Has litteras puto te debere, frater, et ad caeteras ecclesias mittere: ut om
Abbreviated transcription (Latin):
pulis & regnabit dñs eoꝵ in ꝑp&uũ. De hoc ipso in machabeis. Abrahã nonne intẽpta¬
tionẽ inuentus ẽ fidelis & deputatũ est ei adiustitiã. De bonomartrrii insapien XVI¬
tia salomonis Liberat demalis animã marti ris fidelisds̃ Itẽ illic tunc stabt̃ iustiim
magna constantia aduersus eos quis e angustia uer̃ & qui abstuler̃ laboreseoꝵ Vi
dentes tur babunt᷑ timore horribilẽ & mirabunt᷑ in subitationes salutis dicentes
inter se penitentiã habentes & ꝑ angustiã sp̃s gem̃tes. Hi sunt quos habuimꝰ aliqͥn¬
do in risu & insimilitudinẽ imperii nr̃i in sensatiuitã illorũ estimabamꝰ insaniã¬

Expanded text:
eis: Abraham nonne in temptatione inuentus est fidelis et deputatum est ei ad iustitiam ? DE BONO MARTVRII. In Sapientia Salomonis: Liberat de malis animam martyr fidelis. Item illic: Tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos qui se angustauerunt et qui labores dentes turbabuntur terrore horribili: et mirabuntur in subitatione insperate salutis. Dicent inter se penitentiam agentes: et pre angustia spiritus gementes. Hi sunt quos habuimus aliquando in derisum: et in similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
quid terrena sunt . Mortiuenĩ estis & uita ur̃a abscondita ẽ. cumxp̃o indõ Cũ
aut̃ xp̃s apparuerit uita ur̃a : tunc & uos apparebitis cum ipso ingła de hoc ip¬
so adephesios exponite prioris conuersationis u&erẽ hominẽ quicorrũ pit᷑
deriis qua mmlitant aduersus animã. Conuersationẽ aut̃ habentes in t̃genti¬
les bonã utdũ d& ractant deub quasi demalignis Bona opera urã aspicientes
magnificent dm̃ Item inepistula ioħ quidicit se in xp̃omanere deb& quomo¬

Expanded text:
o in Deo. cum autem Christus apparuerit uita uestra, tunc et uos apparebitis in gloria. Item ad Ephesios: Exponite prioris conuersationis ueterem hominem qui conrumpitur deriis quae militant aduersus animam, conuersationem habentes inter gentiles bonam, ut dum retractant de uobis quasi de malignis, bona opera uestra aspicientes magnificent Dominum. Item in epistula Iohannis: Qui dicit se in Christo manere debet, quomo
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. mis sinceritatis & ueritatis. Non iurandũ aut salo monẽ multũ iurans implebit᷑
iniꝗtate & non disced& dedomo eius plaga & siuane iurauerit ñ iustificabitur
÷ N accipies nom̃ dñi ditiuiuano. Non male dicendũ in exodo ñ maledicesneq pͥncipi
populitui detraxeris It inpsał xxxii. Quis ẽ homoquiuult uitã : & amat uideredies
tus ẽ dñs admor sendicens ꝓduc eũ quimaledixerit foras extra castra &mponentom̃s
Quiaudier̃ manus suas suꝑ caput eius & lapidabt̃ eumomnis si nagoga filioꝵ is rahel
Inepistola paulia dephesios omnis sermomalus deore ur̃o non ꝓcedat sed bonus adedi

Expanded text:
ceritatis et ueritatis. NON IVRANDVM. Apud Salomonem: Vir multum iurans inplebitur iniquitate et non discedet a domo eius plaga: et si uane iurauerit, non iustificabituNon accipies nomen Domini Dei tui in uano. NON MALEDICENDVM. In Exodo: Non maledices neque principi populi tui detraxeris. Item in psalmo XXXIII: Quis est homo qui uult uitam et cupit uidere dies tus est Dominus ad Moysen dicens: produc eum qui maledixerit foras extra castra, et inponent omnes qui audierunt manus suas super caput eius et lapidabunt eum omnis synagoga filiorum Israel. Item apostolus ad Ephesios: Omnis sermo malus de ore uestro non procedat, sed si
Abbreviated transcription (Latin):
qr horũ omniũ indig&is. Querite primũ regnumdĩ &iustitiã dĩ & hae comnia adpo¬
nent ub Itemillic Nolite cogitare decrastinũ Crostinũ enimdies ipse cogitabit sibi
neq colligant in horrea & paterur cael estis alitilla: Ñ neuos pluro sillis estis. It cata¬
lucan Sint lũbiurĩ precincti & iucerne ardentes & uos similes hominib: expectantib:
dnm̃ suũ quando ueniat ad nuptus utcũ uenerit & pul sauerit aperianten felicis
ftẽ illic Quinrenuntiat ominib quȩ sunt eius ñ potest meus dis cipulus eẽ. Delio capse
pauł adchorintheos: Nestisuri emptienĩ estis p̃ciomagno Clarificaite &s portauelim
incoaporeur̃o Itẽ illic tempus collectũ est supestergo ut & quihabent uxoros sine¬
qua sinon habentes & quiflent quasi nonflentes & qui gaudent quas inongaudentes
Quiemunt qua sim possidentes & quihoc mundo utunt᷑ quasinonutant᷑. Pteritenm
figura huius mundi ꝓt illic: Primꝰ homo d&errallimo: scđs homo decȩlo. Qualesille

Expanded text:
 horum omnium indigetis. quaerite primum regnum et iustitiam Dei, et haec omnia adponentur uobis. Item illic: Nolite cogitare de crastino. crastinus enim dies ipse cogitabit pro se. neque colligunt in horrea, et pater uester caelestis alit illa. nonne uos pluris estis iexpectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit, aperiatis illi. beati Item illic: Qui non renuntiat omnibus quae sunt e Non estis uestri. empti enim estis pretio magno. clarificate et portate Deum in corpore uestro. Item illic: Tempus collectum est. reliquum est ergo ut et qui habent uxores quasi non habentes sint, et qui flent quasi non flentes, et qui gaudent quasi non gaudentes, et qui emunt quasi non possidentes, et qui hoc mundo utuntur quasi non utantur. praeterit enim figura huius mundi. Item illic: Primus homo de terrae limo, secundus homo de caelo. qualis ille
Abbreviated transcription (Latin):
reddent ꝓeorationem indiem iudici. Desermonib: enimtuis iustifica ueris &desermo¬
xiuii nib tuis damnaueris. Nũ quam ustandũ sed c irca om̃a que accedunt bene dicendũ
una ex ineptis mulierib: locutȩs e. Sibona excepimꝰ demanudñ cur mala nontole¬
ramus in hisominib: quȩ acceder̃ & n ilnlpeccauit i oblabus suis in conspectudm̃ Itẽ
illic Anim aduertist puerũ meũ iob nonenĩ est similisilli quis quã int̃rir homosine
querella uerus dĩ culto abstinens se abomnimalo It in psał xxxii. Benedicã dnm

Expanded text:
de sermonibus tuis condemnaberis. NVMQVAM MVSSITANDVM, SED CIRCA OMNIA QVAE ACCIDVNT BENEDICENDVM una ex ineptis mulieribus locuta es. si bona excepimus de manu Domini, mala non tolerabimus? in his omnibus quae acciderunt ei nihil peccauit Iob labiis suis in conspectu Domini. Item illic: Animaduertisti puerum meum Iob? non enim est similis illi quisquam in terris, homo sine querella, uerus Dei cultor, abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
hunc sequimur hunc habemus itineris ducẽ iucis principẽ salats. auctore tȩlũ parit̃
& patre quaerentibi : & credentib pollicente qđ ẽ xp̃s erim̧ xp̃i ani sicp̃m fuerim

Expanded text:
hunc sequimur, hunc habemus itineris ducem, lucis principem, salutis auctorem, caelum pariter hunc sequimur, hunc habemus itineris ducem, lucis principem, salutis auctorem, caelum pariter et patrem quaerentibus et credentibus pollicente
Abbreviated transcription (Latin):
gredi utuim diuinȩ magestatis ostender& : Fndẽ iaquererũ cus susimpleuit
Nã utquci fixus p̃uento cornificis offitio sp̃msponte demisit & diae tertia rorsusa
mortuis sponte surrait apparuit discipulissuis talis utante fuerat agnus cendum
seuidentibus praebuit simul iunctus & sul ftantiae corporalis firmitate conspicuus
a dies quadragenta remoratus est: ut denuo ad precepta uitalia instrui possent &
discerent quae docerent: ounc in caelũ circũ fusa nube sublatus estidomine que cr
dilexit quem induit quẽ a mortuis ꝑtexit ad pacrẽ uictoriã porit : Iam & uencurus
decaelo adpocnã diabuli & ad censurã generis humani ultoris uigore & iudicis po
dar& Aberoretenebrarũ aduã lucis adducere caecos adignaros ad annitio mẽ
ueriatis ocular& Ac ne essol ꝓbatiominus soluda& dexp̃o delidta consessroꝑtor
menta ꝑ cruces ꝑmulta poenarũ genera tẽptã dolor: quiuȩritaus est uiui ad mo¬

Expanded text:
gredi, ut uim diuinae maiestatis ostenderet. fidem itaque rerum cursus inpleuit. nam et crucifixus praeuento carnificis officio spiritum sponte dimisit et die tertio rursus a mortuis sponte surrexit. apparuit discipulis suis talis ut fuerat, agnoscendum se uidentibus praebuit simul iunctis et substantiae corporalis firmitate conspicuus ad dies quadraginta remoratus est, ut de eo ad praecepta uitalia instrui possent et discerent, quae docerent. tunc in caelum circumfusa nube sublatus est, ut hominem, quem dilexit, quem induit, quem a morte protexit, ad patrem uictor inponeret, iam uenturus e caelo ad poenam diaboli et ad censuram generis humani ultoris uigore et iudicis podare, ab errore tenebrarum ad uiam lucis adducere, caecos et ignaros ad agnitionem ueritatis oculare. Ac ne esset probatio minus solida et de Christo delicata confessio, per tormenta, per cruces, per multa poenarum genera temptantur. dolor, qui ueritatis testis est, admo
Abbreviated transcription (Latin):
hinraelinquerint &idola sccuti sunt: ⁊ł Ite quod ꝓph&lis uoncred dorint e ecos intes¬
forerioit n d ante qar e dictẽ eub el dm̃it neꝰ cogntduri ne que intellestur ineq regipturt
es fent inI. Quod scripturas seas intellesturi iudaei non essent sedintellegi haberen
In nouisi ins temporibus postea quã xp̃s uenissal nilal pos e iudecis intellere de
prime cetnalis cuacuatasit & secunda spirialis reꝓmisfe fint  uiñl quod lx
prion que ꝑmor sendita ost cossatura esse& X quod lo noua dirababere
÷ Quod disti sitiorabica cestamentũ⁊ iouiut̃ dorihaler &ł xu. Quod baptis ma uelus

Expanded text:
I. Quod prophetis non crediderint et eos interfecerint. m. Ante praedictum, quod Dominum neque cognituri neque intellecturi neque recepturi essent. IIII. Quod scripturas sanctas intellecturi Iudaei non essent, intellegi autem haberent in nouissimis temporibus, posteaquam Christus uenisset. V. Nihil posse Iudaeos intellegere de prima carnalis euacuata sit et secunda spiritalis repromissa sit. VIIII. Quod lex prior quae per Moysen data est cessatura esset. X. Quod lex noua dari haberet. XI. Quod dispositio alia et testamentum nouum dari haberet. XII. Quod baptisma uetus
Abbreviated transcription (Latin):
n&ł xp̃ sacra mentũ quodidem uenerit: qui secundumn scripturas adntiatus est:  ges serte
noꝑ sbrder it uniuer sa quibus untellegi: &cognose posse predituse quele gentrabi m ꝓtim
prbsunt ad primae fidacilini amenta formande plas roboris abidabitus & magis ac
magis intolleslis cordisoperabitur scrucentis scripturas ueleras aenouos plemus ais
unuer sa librorũ spirta liũ uolumina ꝑlegenti. Nam nos ⁊unede diunis fontibus
inpleumus modicũ quodtibi iner im mit teremus bbere uberius & sacurari
copusius poetetis situ quo que ad eos de duuneplenitudinis fones nabis cu papet
pbtaturus acossoris optont sililorissimae semperbene ualere

Expanded text:
Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et uniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere
Abbreviated transcription (Latin):
rprianus quirinosilio salatẽ: ob temperandũ fuit filikarisimae desiderio
tu o sp̃i ritali in pensissima p&ititione diuina magisteria poscenti quibus nos du
Eper seripturas scãs erudire & instruẽ dignatus est ut atenebris erroris abducti
gestũ est utque scribantur non copia latiore diffunderẽ sed quantũ mȩdio cris me¬
moria suggerebat & ceptis capitulis & ad necis necessaria queque colligerem ꝗb
nontantũ tractasse quã tractantibus materia prebuisse uide amus sed & legentib:
breuitas eius modi plurimum ꝓdest dũ non intellestũ legentis & sensũ liberlongios
spar git. sed uti liore conpendior io quod legicurtenax memoria custo dit
Conplecũs in uero libellos duos pari aei qualita temoderatounu quo estendorea isi suatspude¬
os secundũ quae fuerant ante predisto adore cessisse & indulgentia dum qua esibi & pridict
data &in posierure ꝓmisi safueraperdidisse Suc cessisse uero mnecru lo axpi anes

Expanded text:
PRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti gestus est, ut quae scribebantur non copia latiore diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et adnexis necessaria quaeque colligerem, quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse uideamur. sed et legentibus breuitas eiusmodi plurimum prodest, dum non intellec.tum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore conpendio id quod legitur tenax memoria custodit. conplexus sum uero libellos duos pari qualitate moderatos : unum quo ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Chris
Abbreviated transcription (Latin):
queergo calicẽ in commemorutiomẽ dñi & passionis eius offerrimus it
quod eonstat dnm̃ fecis fatiamus seduderit frater carissime siquit
otarte  cesorb pris ulignorantes uel smpliciter non hocobser urenit:
Et tenuit quoo nos facere exemplo &e magis teriosuo docutt pgtest ueore¬
simplicttate eius tcindulgentię dño uenia conced nobis uero non poterit
Ignosci quimine aomõ reo moniti & instruetisunts ut calicerdũ com
lnteras tirugiumus. Utubi que lex euangelica ut tradicio torumco
incurrere inopiurgationẽ dñ increpantis inꝑsalmo dicentes ao quĩeepo¬
nis iustificationes meas & ad summas testamen meum per õstuumi
Tuautem odisti disciplinam & abiecisti sermones meos retro. Suu
bas furem currebas cumeo & cunmechis pasticclatuam ponebas:
domimear contempnere uecterrena sed pirtalia Fusti : & ao ulina cõmittere¬

Expanded text:
que ergo calicem in commemorationem Domini et passioni ejus offerimus, id que ergo calicem in commemorationem Domini et passioni ejus offerimus, id quod constat Dominum fecisse faciamus. et uiderit, frater carissime, si quis de antecessoribus nostris uel ignoranter uel simpliciter non hoc obseruauit et tenuit quod nos Dominus facere exemplo et magisterio suo docuit, potest simplicitati eius de indulgentia Domini uenia concedi: nobis uero non poterit ignosci, qui nunc a Domino admoniti et instructi sumus, ut calicem domlitteras dirigamus, ut ubique lex evangelica et traditio Dominica incurrere in objurgationem 110 Domini increpantis in Psalmo et dicentis: Ad quid exponis justificationes meas et assumis testamentum meum per os tuum? Tu autem odisti disciplinam, et abjecisti sermones meos retro. Si videbas furem, concurrebas ei, et inter moechos particulam ponebas . Dominicam contemnere, nec terrena sed spiritalia furta et adul
Abbreviated transcription (Latin):
plebem conuocare non possumus ut sacramenti ueritatem frater nitatem om¬
nẽ presentẽ celebremus : Adenĩ non mane sed postcenam mixtum calicem ob¬
tuitdis: Num quuidergo dominicum posicenam celebrare debemius ut sic mxtũ
cailicem frequentandis dominicis offeramus xp̃mofferre oportebat circa
uesperam dici utora ipsius sacrificui ostender& oetasum &uesperemundi.
Sicut inexodo scriptum est. Et oxcident illum omne uulgus sina goge filiorum
is rad at uesperam: Etiterum inpsalmo ad leuatio manuum mearum saeri¬
ficium uesperum. Nõs autem resurrectionem om̃i mane clebrernus ca
quia passionis enis mentionem infacrificus omnibus facimus passioest enimdñ
sacrificium qđ orferrimus ubil aluco quã quot ipse fecere debemus seriptu¬
radicit. Quotiens cumque erum eder&is panemistum & calicem istum
biber &is mostem dñi aonuntiabitis quotousque ueniat: Quotiens cum¬

Expanded text:
plebem conuocare non possumus, ut sacramenti ueritatem fraternitate omplebem conuocare non possumus, ut sacramenti ueritatem fraternitate omni praesente celebremus. at enim non mane, sed post cenam mixtum calicem optulit Dominus. numquid ergo dominicum post cenam celebrare debemus, ut sic mixtum calicem frequentandis dominicis offeramus? Christum offerre oportebat circa uesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet occasum et uesperam mundi, sicut in Exodo scriptum est: et occident illum omne uulgus synagogae filiorum Israel ad uesperam. et iterum in psalmis: adleuatio manuum mearum sacrificium uespertinum. nos autem resurrectionem Domini mane celebramus. Et quia passionis eius mentionem in sacrificiis omnibus facimus, passio est enim Domini sacrificium quod offerimus, nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. scripturbiberitis, mortem Domini annunciabitis, quoadusque veniat. Quotiescun
Abbreviated transcription (Latin):
summus sacer dos dipatris & sacrificium dipanis ipseprimus obtulit & hoc
fieri insi eõmemoratione precpit utiq: illes acerdos uocexp̃ĩ uere fungitꝰ¬
relobnes & ueritatis discipine subuertstur nisud quod spiritaliter preci¬
piur fideliter reseruetur uis insacrificiis matutinis hocquis ueretur
sionexp̃i inpersecutione fraternitas retardaridum in oblationibus
tiscit desanguine eus &cruore confundi: porroaute mdñs in euange¬
liodicit quicunfusus metuerit confundit eum filius hominis & apos¬
tolus quo que loquitur dicens : Sihominibus placerem xp̃i seruis non
esiem: Quomodo autem possumus propterxp̃m sanguinem fundere qui
sangtuine mxp̃ erubes cimus bibere anila sibi aliquis contemplatione blan
ditur quod & simane a qua sola offere uidetur tamen cum ad cenandum
uemimnus mixtum calicem offe rimus sed cumcenamus adcumuium nr̃m

Expanded text:
summus sacerdos Dei patris et sacrificium patri se ipsum optulit et hoc summus sacerdos Dei patris et sacrificium patri se ipsum optulit et hoc fieri in sui commemorationem praecepit, utique ille sacerdos uice Christi uere fungitreligionis et ueritatis disciplina subuertitur, nisi id quod spiritaliter praecipitur fideliter reseruetur, nisi si m sacrificiis matutinis hoc quis ueretur, sione Christi in persecutionibus fraternitas retardari, dum in oblationibus discit de sanguine ejus et cruore confundi. Porro autem Dominus in Evangelio dicit: Qui confusus me fuerit, confundetur eum Filius hominis. . Et Apostolus quoque loquitur dicens: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Quomodo autem possumus propter Christum sanguinem fundere, qui sanguinem Christi erubescimus bibere? XVI. An illa sibi aliquis contemplatione blditur, quod etsi mane aqua sola offerri uidetur, tamen cum ad cenandum uenimus, mixtum calicem offerimus? sed cum cenamus, ad conuiuium nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
pater &um decdo contestatur dicens: hicest filius meus meus onlectus inquo
benesens ipsũ audite: Quasi solus xp̃s audiendus est non debemustoten ueqro
orfecerit. Nequeeñ hominũ consu&udiriem sequioporta& seddiueri
memandata & doctrinas hominum docentes Etiterum dñs in euan¬
gelo hocidẽ reputit dicens. Reicitis mandatumdĩ uttra dicionẽ ur̃m statia¬
tis sedalio in loco ponit & dic̃: Quisoluerit unũ exmandatis istis mininss & sic
docuerit homines minimus uocabitur in regnocelorum: Quodsi nec minima
demandatis dominicis lic& soluere quanto magis tam magni: tangran¬
dia tam ad ipsum dominice passionis & nostre redemptionis sacramen¬
tum pertinentia fas non est infringere autinalud quã quod diuinitus
institutum sit humana traditione mutare . Nam sixp̃s dñs noster ipseest

Expanded text:
pater etiam de caelis contestatur dicens: hic est filius meus dilectissimus, in quo pater etiam de caelis contestatur dicens: hic est filius meus dilectissimus, in quo bene sensi, ipsum audite. quare si solus Christus audiendus est, non debemus adtendere or fecerit. neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei me, mandata et doctrinas hominum docentes, et iterum Dominus in euangelio hoc idem repetat dicens: reicitis mandatum Dei ut traditionem uestram statuatis. sed et alio in loco ponit et dicit: qui soluerit unum ex mandatis istis minimis et sic docuerit homines, minimus uocabitur in regno caelorum. quod si nec minima de mandatis dominicis licet soluere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere aut in aliud quam quod diuinitus institutum sit humana traditione mutare ? nam si Christus Iesus Dominus et Deus noster ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc sacramentum spĩtale & cȩlesteperficitur : Sõ uera ealgedm̃ nonest
a quasola : autuinum solum nisi utroque sibimisceatui :r: Quo modon eo
corpus dñi potestẽe farinasola : aut aquasola nisiutrum que ad unatum
fe suerit &co pulatum : & panis unius compage solidatum quo & opse
sacramento populus nt̃ ostenditur aounatus ut quemao modum ꝓtanio
multa in unum collecta & commolita & comma ta panem unum
aefiunt sic in xp̃o qui est panis cęlestis unum soiamus eẽterpus cuicom¬
quadali quis ex istim&e scquendam cẽquorundam consue tudinern
siquiin pretorium in calicedominico aquam solam offerendum.
putauerunt: Querendumestenĩ ipsiquem sint secuti namsi in
sacrifitio quod xp̃s obtulit nonnis ixp̃s sequendus estati que
Id nos cbaudire & facereo part& quod xp̃s fecit & quod faoiendum
essernandauit : Quando ipsemeuuan geliodicat: Sife ceritis quod
mando uobis: iam non dicouosseruos sodamicos a q̃đ ip̃ uł debeat a udre¬

Expanded text:
tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Si vero calix Domini non est aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur: quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum, et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus, ut quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commista panem unum faciunt: sic in Christo, qui est panis coelestis unum scimus esse corpus, cui conquod aiiqais exinimet sequendam esse quorundam consuetudinem. si qui in praeteritum in calice dominico aquam solam offerendam putauerunt: quaerendum est enim ipsi quem sint secuti nam si in sacrificio quod Christus optulit non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod faciendum esse mandauit, quando ipse in euangelio dicat: si feceritis quod mando uobis, iam non dico nos seruos, sed amicos. et quod Christus de
Abbreviated transcription (Latin):
cuno en suutio oeseduicurt popaluto meum inn tacis nus n er inerrorisb sus rtẽ ipet
curo eti alioloco & moet hataest in quid lignumi eclaptoemt cclohis omenbus
non est reuer sa tome: Queo furtum & ad ulterum ne in nos eiam caoat caueres olli¬
cir aniioe acrelegiose obseruare debertꝰ: Nam si s acerdotes oĩ. & xp̃i sumꝰ non in¬

Expanded text:
 seducunt populum meum in mendaciis suis et in erroribus suis. item aput eundem alio loco, et moechata est, inquit, lignum et lapidem, et in his omnibus non est reuersa ad me. quod furtum et adulterium ne in nos etiam cadat cauere sollicite et timide ac religiose obseruare debemus. nam si sacerdotes Dei et Christi sumus, non in
Abbreviated transcription (Latin):
bipimo dũ facti & fiduti a patr̃u inflatidũ diuina prȩcepta contẽpmint datã sibi gratiã ꝑdider̃
qua sueritit illis ꝓfano uita qua contractaset uiolatȩ releguouis ofsensa Ipsi quoque testantur
qui& siuocetace ant &itu confitentur dis ꝑsi & palabundiuagantur soli & cȩlisi ꝑfugy peralieno
liospicia iastantur Necrion dĩ ante predoxerat forae ut uergente saeculo & mundisinȩ ta peximeo
& oninigente & populo & loeo cultores sibi alleger& ds̃ fidei fortieRes quiin dulgentiã dediuinisinume¬
ribus aut rirent: Qna ac cepta iudȩi contẽptis relegionilus ꝑdidissent: indulgentie Igiurse¬
huius & gratiae arbiter & magister sermo & silius di mittitur quippro phelas om̃s y&ro inlu¬
minator & dostor humana generis predicalatur: hic uirtus di hicratio  luc sapientia euis

Expanded text:
nt, datam sibi gratiam perdiderunt. nt, datam sibi gratiam perdiderunt. quam fuerit illis profana uita, quae contracta sit uiolatae religionis offensa, ipsi quoque testantur, qui etsi uoce tacent, exitu confitentur: dispersi et palabundi uagantur, soli et caeli sui profugi per hospitia aliena iactantur. Nec non Deus ante praedixerat, fore ut uergente saeculo et mundi fine iam proximo ex omni gente et populo et loco cultores sibi adlegeret Deus multo fideliores, qui indulgentiam de diuinis muneribus haurirent quam acceptam Iudaei contemptis religionibus perdidissentinaeque arbiter et magister sermo et filius Dei mittitur, qui per prophetas omnes retro inluminator et deductor humani generis praedicatur. hic est uirtus Dei, hic ratio, hic sapientia eius
Abbreviated transcription (Latin):
restor & quiumuersa quae cũque sunt uerbo iub& ratione dispensator uirtute. comsumat:
hic nec uideri potest uisudarior ẽ nec cimprebenditaxtu prior ẽ nec ea estima risensu maior ẽ:
& ideosic eũ aestimamus dimina estimabilẽ dicimus: quoduero tẽ plũ habere possit Ds cuiufreplu
totus emundus cũ homolacius maneat intro una ȩdicula unitante potestatis indudat In nostra
dedicandus est mente. In nr̃o consecrandus est pectore Nec uo men dñqueras ds̃ nõm̃ est illi
Illicuo cabulis opus ẽ ubi ꝓ pruis appellitio nũ in signibus multitudo diri m̃ daest dõ qui solus est duo calula
& anima sui austoris & principis admon&ur dicifrequenter audimus: Ods & ds uid& & dẽ eom̃do
munfuit apud dm̃ gratia sic olim iustierant sic maiores eoꝵ relegiouibus olioediebant
nde illis & regni subsi mitas floruit & generis magnitudo ꝓuenit : sed illine degentes disciplinae sup

Expanded text:
rector, qui uniuersa quaecumque sunt uerbo iubet, ratione dispensat, uirtute consummat. rector, qui uniuersa quaecumque sunt uerbo iubet, ratione dispensat, uirtute consummat. Hic nec uideri potest, uisu clarior est, nec conprehendi, tactu purior est, nec aestimari, sensu maior est. et ideo sic eum digne aestimamus deum, dum inaestimabilem dicimus. quod uero templum habere possit Deus, cuius templum totus est mundus? et cum homo latiudedicandus est mente, in nostro consecrandus est pectore. Nec nomen Deo quaeras: Deus nomen est illi. Illic vocabulis opus est ubi propriis appellationum insignibus multitudo dirimenda est: Deo, qui solus est, Dei vocabuet anima sui auctoris et principis admonetur. Dici frequenter audimus, o Deus, et Deus videt, et Dmum erat apud Deum gratia. Sic olim justi erant, sic majores eorum religionibus obediebant. Inde illis et regni sublimitas floruit, et generis magnitudo provenit. Sed illi negligentes et indisciplinati et sup
Abbreviated transcription (Latin):
rat hinc uulgus inodiũ nr̃i nominis cogunt ut nos odisse incipiant homines antequa
nos se ne cognitus aut imitari possint aut dã pnari non possint: Uix igitur omniũ
dñs dis̃ neque enĩ illa sublimitas potest habere consortẽ . cũso la omnem teneat potesta¬
tẽ Addiuinũ impersũ &iã d&erris mutuemur &emplũ quandoumquã regni so¬
nĩ&as aut cũ fidecol aut sine cruore desiit: sic thebanorũ germanitas rupta &¬
ꝑmanens rogis dissidentib &ie in morte discordiae & romanus geminus unũ n capie
regnũ quos unũ ut eri coepit hospiciũ pomipenus & sesra dsineffuerunt necta menne cessitio¬
dinis foedus maemula poteftaie temuerunt : Nectũ deomnine mireris cũ hoc omnis natura consentit¬
& rexunus est apibus & dixunus ingregibus & in armentis regitor unus mulco magis mundu untẽ

Expanded text:
rat. hinc uulgus in odium nostri nominis cogunt, ut nos odisse incipiant homines antequam rat. hinc uulgus in odium nostri nominis cogunt, ut nos odisse incipiant homines antequam nosse, ne cognitos aut imitari possint aut damnare non possint. Vnus igitur omnium dominus Deus: neque enim illa sublimitas potest habere consortem, cum sola omnem teneat potestatem. ad diuinum imperium etiam de terris mutuemur exemplum. quando umquam regni societas aut cum fide coepit aut sine cruore desiit? sic Thebanorum germanitas rupta, permanens rogis dissidentibus etiam in morte discordia. et Romanos geminos unum non capit regnum, quos unum uteri cepit hospitium. Pompeius et Caesar adfines fuerunt nec tamen necessitudinis foedus in aemula potestate tenuerant. nec tu de homine mireris, cam in hoc omnis natura consentiat. rex unus est apibus et dux unus in gregibus et in armentis rector unus. multo magis mundi unus est
Abbreviated transcription (Latin):
in qui& qnt in repentes &ia sp̃s corporibus occulta mentes terret membra distorquent
ualitudines frangunt mor bos lacescunt ut adcultũ suicogitant nidorealtariũ
& rogis peccorũ saginati remissis que constrincxerat curas se uide antur
Haec est deillis medella comillorũ cossat iniuria necaluid studiũ est quã ado hommes
a uocare: & ad suꝑstitio nẽ sui ab intellectu uere relegionis auertere cũ sint ipsi penabes
quereresibi ad poenã comites quos ad crimen suũ fecerst errore a paftitipes
Hutanen adiuratiper dm̃ uerũ nob̵ statimcedunt & fatetur &de odsessis corporibus
mento poene ꝓ pagantes &etendi : heiulare gemere depre careunde ueniant &
quando discedant ipsis eiã qui se codunt audientib confiteri & uelxiliunt statĩ
uel euanes cunt gradatim ꝓutsides patientis adiuuata ut gratia currentis ad spi¬

Expanded text:
inquietant, inrepentes etiam spiritus in corporibus occulte mentes terrent, membra distorquent, inquietant, inrepentes etiam spiritus in corporibus occulte mentes terrent, membra distorquent, ualitudinem frangunt, morbos lacessunt, ut ad cultum sui cogant, ut nidore altarium et rogis pecorum saginati remissis, quae constrinxerant, curasse uideantur. haec est de illis medella, cultorum cessat iniuria : nec aliud studium est quam a Deo homines auocare et ad superstitionem sui ab intellectu uerae religionis auertere, cum sint ipsi poenales, quaerere sibi ad poenam comites, quos ad crimen suum fecerint errore participes. hi tamen adiurati per Deum uerum nobis statim cedunt et fatentur et de obsessis corporibus mento poenae progagantis extendi, eiulare, gemere, deprecari, unde ueniant et quando discedant ipsis etiam, qui se colunt, audientibus confiteri, ut uel exiliant statim uel euanescant gradatim, prout fides patientis adiuuat aut gratia curantis adspi