comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nomen tunc accepisse ĩ¬
quando ei ioħs dictum eẽ
cominemorat. tu uocaberis
cephas qd̾ int̾pretat᷑ petrꝰ.
ut euni hoc nomine appel¬
lareᷤ postea dñs dicens. tu
es petrus. Non enimait.
tu uocabis petrus: s tues pe¬
trus. qd̃ ei iam dictum erat
antea. ¶G. Ietrus qui symõ
antea dicebatur. obfortitu¬
dinẽ fidei ⁊ cõfessionis sue
tantiam: adño petu nomẽ
accepit. qr uidelicet illi fir¬
ma ac tenaci m̃te adhesit.
de quo scriptum ẽ. Petra
Id est suꝑ am̃n saluatorem.
qui fideli suo cognitori. ama¬
tori. confessori. participiu
sin nominis donauit: nͣ sci¬
licet a petra petrus uocaret᷑:¬

Expanded text:
hoc nomen tunc accepisse inquando ei Iohannes dictum esse commemorat: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus, ut eum hoc nomine appellares Petrus, non enim Tu vocaberis Petrus, sed tu es Petrus, quod dictum fuerat eam. Petrus qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra id est super Dominum Salvatorem, qui fideli suo cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut videlicet a petra Petrus vocaret
Abbreviated transcription (Latin):
gnitionis accepit. Et qr
una uoluntas cadẽ est oꝑ¬
atio sc̃ẽ trinitatis: recte cũ
dixiss beatꝰ es sym̾o bario¬
na. id ẽ filius gr̃̾e sp̃ualis:
ꝓtimis adiunxit. Quia ca¬
ro ⁊ sanguis nõ reuelauit tͥ
s pat̾ m̃s qui in celis ẽ. Pa¬
ter quippe filio colũbe reue¬
lan̾t. qr una ẽ grã patris ꝙ
sp̃s sc̃ĩ. Eadem quoq ⁊ fili¬
i que facillunis sacre script᷑e
ꝓbabitur exemplis. Dicit
namq de patre apłs. Mui¬

Expanded text:
gnitionis accepit. Et quia gnitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
es symõ bariona. Constat
gͦ qr post uerã xp̃i confessionẽ.
uera beatitudinis p̾mia res
rem głificat. ut hiuꝰ etiã nos
ueracit̾ eñ confitendo meream᷑
ẽẽ consortes. Beatꝰ es inquit
symõ bariona. Bationa siria
ba multũ simplex ẽ animal.
⁊ ipse prudenti ac pia simpli¬
citate dnm sequebatur. memor
illius p̾cepti qd̾ cum suis con¬
disciplis ab eodem magro sim¬
plicitatis acueritatis accep̃.
estote prudentes sic̾ serpenceᷤ.
⁊ simplicos sic̃ columbe. uel¬
lumbe specie descendit. Rec¬
te filiꝰ columbe numcupat᷑.
qui sp̃uali gr̃a plenꝰ extitisse
monstratur. Et iusta satis
laude diloctorẽ confessorẽq
suũ dñs remimerat. cũ cum
scĩ sp̃s filium eẽ testatut. aqͦ
quãius hoc ipsũ multũ dis¬
similiter fieri nullus fide¬
cut ⁊ ceteri electi. filiꝰ sc̃i sp̃ᷤ
dei sapientia que dic̃ dñs
possedit me ininitio uaꝵ
a principio: petrꝰ filiꝰ spͣs
scĩ ex eo tpre quo ab ipso illu¬
minatus. grãm diine co¬

Expanded text:
es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restrem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriacba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae lumbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidecut et caeteri electi, filius est sanctDei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae co
Abbreviated transcription (Latin):
cesarec philippi. n. Phi¬
lippus iste ẽ fr̃ herodis dequo
supͣ diximus tetraͬcha ituree
E traconitilis regionis: qui ĩ
honore tyberi cesaris cesareã
philippi que nunc paneas ar
appellauit. ⁊ẽ in ꝓuincia phe¬
patrem qui in honore augus¬
ti cesaris appellauit cesareaz
que priꝰ turris straconis uoca¬
batur: ⁊ ex nomine filie eus

Expanded text:
Caesareae Philippi, etc. Philippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus, tetrarcha Ituraeae et Traconitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit; et est in provincia Phoepatrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine filiae e
Abbreviated transcription (Latin):
qua si nesciens sententiã de se
uł disciploꝵ ul extraneoꝵ in¬
quirit: s ideo discipłos quid
de se sentiant int̾rogat. ut cõ¬
fessionẽ recte fidei illoꝵ. digna
merrede remuneret. Ido qͥd
aliud eẽ sentiant inquirit:
ut expositis pͥmo sententiiser¬
rantiũ. discipłi ꝓbarent᷑ ueri¬
tatẽ sue confẽstionis. nõ de opi¬
mone uulgata. s de ipso ꝑce¬
pisse dince reuelationis archa
no. Quẽ inquit dicũt hoies
c̃ẽ filiũ hominis: Pulcre hoieᷤ
appellat cos qui de filio hominis
tantum loqui nouerant qui di¬
umnitatis eiꝯarchana nesciebãt.
Nam qui diumnitatis eiꝰ miste¬
ria caꝑe norunt: merito supͣ ho¬
mines eẽ dicunt᷑: apło attestã¬
te qui ait. Qd̾ occłs nõ uidit.
nec auris audiuit: nec in corho

Expanded text:
quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos, quid de se sentiant, interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Ideo quid alii de se sentiant, inquirit, ut expositis primo sententiis errantium, discipuli probarentur veritatem suae confessionis, non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dno. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea conuenient᷑ dr̃. quia
pat̾ qui in celis ẽ reuelaue¬
i it filio columbe nsterium
fidei. qͥ ei caro ⁊ sanguis re¬
uelare nequibat. Caro aũt
⁊ sanguis: rocte intelligunt᷑¬
homines sapientia carnis in¬
flati. colubine simplicitatis
nescii. Ideoq a sapientia sp̃s
om̃i modis auersi. de quibus

Expanded text:
pterea convenienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelligunhomines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rat dñs aꝑta responsione tẽp¬
tatoꝵ calumpniam confuta¬
re : s prudent̾ in terrogat. ut
suo ipsi uł silentio uł sententi¬
a condempnentur. Si enim
respondissent baptismũ ioħiᷤ¬
iohis eẽ de celo. ut ipsi sapien¬
tes inmalicia ꝑtractarunt:
consequẽs responsio. Qua¬
re gͦ non estis baptizati a
iohe: Si dicere uoluissent
humane deceptione compo¬
situm. ⁊ nicħ habuisse diui¬
num: seditionẽ ppli formida¬
bant. Om̃s enĩ congregate
multicudines: iohis recepe¬
rant baptismũ. ⁊ sic eum ha¬
bebant ut ꝓpħam. Rndit
itaq impiissima factio: et
humilitatis uerbũ quo nesci¬
re se dixit. usa ẽ ad insidias
coaptandas. Et ait illis ⁊
ipse. Necego dico uobis. in
qua potestate hec facio. Il¬
li in eo qd̾ se nescire responder̃:
m̃titi sunt. Con sequens gͦ
erat iuxta rosponsionẽ eoꝵ.
mentiri ueritas ñ pocest. E¬
ait. Nec ego dico uobis: ex¬
quo ostendit ⁊ illos scire. s
ideo nõ dicere. qr illi qd̾ scie¬

Expanded text:
rat Dominus aperta responsione tentatorum calumniam confutare, sed prudenter interrogat, ut suo ipsi, vel silentio, vel sententia condemnentur. Si enim respondissent baptisma Joannis esse de coelo ut ipsi sapientes in malitia pertractarunt, consequens erat responsio: Quare ergo non estis baptizati a Joanne? Si dicere voluissent, humana deceptione esse compositum, et nihil habuisse divinum, seditionem populi formidabant. Omnes enim gregatim multitudines Joannis receperant baptisma, et sic eum habebant ut prophetam. Respondit itaque impiissima factio, et humilitatis verbo, quo nescire se diceret, usa est ad insidias coaptandas. Ait illis et ipse: Nec ego dico vobis in qua potestate haec facio. Illi in eo quod nescire se responderant, mentiti sunt: consequens ergo erat juxta responsionem eorum mentiri Veritas non potestait: Nec ego dico vobis. Unde ostendit et illos scire, sed ideo non dicere, quia illi quod scie
Abbreviated transcription (Latin):
Paraui lucernã xp̃o meo. to
est ipsum ioħm: inmicos eiꝰ
induam confusione. Notan¬
dum aũt qr duas ob causas.
maxime scientia ueritatis ẽ
occultanda querentibꝰ. cum
uidelicet is qui querit aut
minus capax ẽ ad intelligend̾
qd̾ querit: aut odio ul contẽp¬
tu ipsius ueritatis: indignus
est cui debeat aꝑiri qd̾ querit.
Quoꝵ ꝓpt̾ unum dñs ait. ad¬
huc multa habeo uob dicere:
s nõ potestis portare illa modo.
Dropt̾. aliud uͦ discipłis p̾cep̃.
nolite dare scm̃ canibꝰ: neq

Expanded text:
Paravi lucernam Christo meo , id est ipsum Joannem: Inimicos ejus induam confusione . Notandum autem quia duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus, cum videlicet is qui quaerit aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus est cui debeat aperiri quod quaerit. Quorum propter unum Dominus ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Propter aliud vero discipulis praecipit: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
dixerũt in beelzebub princi¬
pe demonioꝵ eicit hic demo¬
nia. Qnͣdo enĩ dicunt in qͣ
potestate hec facis: de dĩ du¬
bitant potestate. ⁊ sub intel¬
ligi uolunt: diabłi ẽẽ quod
faciat. addentes quoq quiᷤ¬
tͥ dedit hanc potestatẽ. Ma¬
nifestissime dĩ filiũ negant.
quẽ putant nõ sus s alieniꝰ

Expanded text:
dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit hic daemonia . Quando enim dicunt, in qua potestate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse, quae faciat; addentes quoque: Quis dedit tibi hanc potestatem? manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis, sed ali
Abbreviated transcription (Latin):
Notanda distinctio dep̾canti¬
um. qr ꝑfectã habet fidem q̃
ꝑ dilectionẽ oꝑatur: ille orã¬
do uł etiam iubendo potest tras¬
tante fastigiuĩ ꝑfectionis nec¬
clum conscend̾e queũt: postu¬
lant sibi peccata dimitti. qͦ
ꝑpetuam. ⁊ absq dubio im¬
petrabũt qd̾ petunt. si tamẽ
in se peccantibꝰ aliis pͥmo ip̃i
dimittant. Sin autẽ hoc fa¬
cere contempnũt. nõ solum
orando uirtutes facere: sed
nec suoꝵ possunt ueniam cõ¬
sequi pecratoꝵ.I ccxuii. Et
cum uenisser in templũ: ac¬

Expanded text:
Notanda distinctio deprecantium. Qui perfectam habet fidem, quae per dilectionem operatur, ille orando, vel etiam jubendo, potest tantae fastigium perfectionis necdum conscendere queunt, postulent sibi peccata dimitti, quo rpetuam, et absque dubio impetrabunt quod petunt, si tamen in se peccantibus aliis primo ipsi dimittunt. Sin autem hoc facere contemnunt, non solum orando virtutes facere, sed nec suorum possunt veniam consequi peccatorum. Et cum ambularet in templo, ac
Abbreviated transcription (Latin):
qr uidea que uerba scripture
sinc oꝑibꝰ sonabat: digna ẽ
ultione punita. Hoc aũt di¬
xerim. nõ qr tota sinagoga
fuerit abiecta: ex qua utiq
constat. qͥ pͥmituia fuerit oc¬
clesia constructa. s illa ni¬
mirum portio synagoge dãp¬
nari meruit. que esurientẽ
xp̃m pascere bene oꝑando re¬
cusauit. que folus uerboꝵ
sp̃ualium magis obumbra¬
re: quã fructibꝰ sp̃s uoluit
honustari. quibꝰ ipse dicit
alibi. Ego uado ⁊ quertis
me: ⁊ in peccato ur̃o moriemi¬
ni. Et arefacta ẽ continuo
ficulnea. h. Quia esurienti
cibos qͦs ille cupierat nõ habe
mo tp̃re sicredere uoluerit: uͥ¬
teram aũt dñs passurꝰ in ppłi ͤ
⁊ bauilaturꝰ seandalũ ctucis
debuit discipłoꝵ a nĩos signi
anticipatione firmare.U. ñ
¶ã.Intelligitur aũt nõ tunc
aruisse qñ uiderunt: s con¬
tinuo quo maledicta ẽ. Ne¬
q enim arescentẽ s penitus
arefactam uiderũt: ac sic e¬
am continuo in u̾bo dñi aru¬

Expanded text:
a quae verba Scripturae sine operibus sonabat digna est ultione punita. Hoc autem dixerim, non quod tota Synagoga fuerit abjecta, ex qua utique constat quod primitiva fuerit Ecclesia constructa. Sed illa nimirum portio Synagogae damnari meruit, quae esurientem Christum pascere bene operando recusavit, quae foliis verborum spiritalium magis obumbrari, quam fructibus Spiritus voluit honestari. Quibus ipse dicit alibi: Ego vado, et quaeritis me, et in peccato vestro moriemi. Et arefacta est liculnea, quae esuriente Domino, cibos quos ille cupierat, non habebmo tempore si credere voluerit, virteram autem Dominus passurus in populis, et bajulaturus scandalum crucis, debuit discipulorum animos signi anticipatione firmare. Unde intellegitur autem non tunc aruisse, quando uiderunt, sed continuo quod maledicta est. neque enim arescentem, sed penitus arefactam uiderunt ac sic eam continuo in uerbo domini aru
Abbreviated transcription (Latin):
possunt qmͣuis multiplicia
caꝑe scriniũ: s quo magni¬
tudinẽ signoꝵ ꝓmiracłis et
in credulitate ferre nõ posset᷑.
Igit᷑ ⁊ hec credimꝰ fecisse apłoᷤ.
s ideo scripta nõ ẽẽ: ne nifide¬
libꝰ contradicendi maiorda¬
retur occasio. Alioquin in¬
t̾rogenius cos. utrũ credãt
his signis que scripta narrã¬
tur an non. ⁊ cum incredu¬
los uiderimus. consequent̾
ꝓbabimꝰ nec maioribꝰ eos
cre dicuros fuisse: qui muno¬
ribꝰ non credũt. hoc aduer¬
sum illos. ã. Sp̃ualiter

Expanded text:
ultiplicia capere scrinium: sed quod magnitudinem signorum prae miraculis et incredulitate ferre non possit. Igitur et haec credimus fecisse apostolos, sed ideo scripta non esse, ne infidelibus contradicendi major daretur occasio. Alioquin interrogemus eos, utrum credant his signis, quae scripta narrantur, an non. Et cum incredulos viderimus, consequenter probabimus, nec majoribus eos credituros fuisse, qui minoribus non crediderint. Hoc adversum ill
Abbreviated transcription (Latin):
dñs multa inparabolis dice¬
re: ita etiam nõ nulla in para¬
nullus in parabolis facere
solebat. Quid enĩ cause ex¬
at. ut esuriens fructus fi
culnea quereret quoꝵ tempꝰ
nondũ cẽ quilib homo no¬
uerat. arborẽq qr fructu
ꝑ id teporis nõ haberet eter¬
ne sterilitatis maledictione
cdampuaret. nͥ qr plebem ꝙͣ
uerbo docebat. hoc etia fac¬
to t̾rebat: ne quis habendo
folia ⁊ fuictũ non habendo.
hoc ẽ uerba iusticie absq o¬
ꝑibꝰ pͥtendendo: excidi ⁊ ĩ ig¬
nem mereretur ꝓici. U na¬
queq enĩ arbor. nõ defloribꝰ
non de folus. s de fructu suo
cognoscit᷑: id ẽ unusquisq ho¬
mo nõ de estimatione fane.
uel ẜmonũ pompa: s de su¬
aꝵ testimonio ꝓbatur accio¬
num. E suriens gͦ dñs. ui¬
dit ficum habentẽ folia: ⁊
uenit querere fructũ in illa
nec inuenit. qr salutẽ desi¬
derans humani generis: ui¬
dit uideam habentẽ eloqui¬
a legis ⁊ ꝓpharum: uenit¬
q ꝓbare docendo. corripien¬

Expanded text:
inus multa in parabolis dicere, ita etiam nonnullan parabolis facere solebat. Quid enim causae erat ut esuriens fructus in ficulnea quaereret, quorum tempus nondum esse quilibet homo noverat, arboremque quod fructum per id tempus non haberet, aeternae sterilitatis maledictione damnaret, nisi quia plebem, quam verbo docebat, hoc etiam facto terrebat, ne quis habendo folia, et fructum non habendo, hoc est verba justitiae absque operibus praetendendo, excidi et in ignem mereretur projici? Unaquaeque enim arbor non de floribus, non de foliis, sed de fructu suo cognoscitur, id est, unusquisque homo non de aestimatione famae vel sermonum pompa, sed de suarum testimonio probatur actionum. Esuriens ergo Dominus vidit ficum habentem folia, et venit quaerere fructum in illa, nec invenit. Quia salutem desiderans humani generis, vidit Judaeam habentem eloquia legis et prophetarum, venitque probare docendo, corripien
Abbreviated transcription (Latin):
inmare: fiet. Latrant cont̃
nos gentiliũ canes. in sius
uoluminibꝰ: qui in pietatis
ꝓprie memoriam reliquerũt.
asserentes apłos non habuiᷤᷤ¬
se fidem: qr monces tranffer¬
re non potuerĩt. quibꝰ nos
respondimꝰ multa facta eẽ¬

Expanded text:
ietis. Latrant contra nos Gentilium canes in suis voluminibus, quae in impietatis propriae memoriam reliquerunt, asserentes apostolos non habuisse fidem, quia montes transferre non potuerint. Quibus nos respondebimus, multa facta e
Abbreviated transcription (Latin):
manere nõ potuit. Hoc qͦq
intelligendum ẽ quod tante¬
dñs fuerit pauꝑtatis. ⁊ ita
nullus sit. idulatus: ut ĩ ut¬
be maxima nullũ hospitem
nullam inuenerit mansionẽ

Expanded text:
manere non potuit. Hoc quoque intelligendum est, quod tantae fuerit paupertatis, et ita nulli sit adulatus, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullamque invenerit mansionem,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit eis. Utiq. Nũquã le¬
gistis. qr exore infantiũ et
lactentiũ ꝑ fecisti laudemq̃ h.¬
Quã moderate sententiã tẽ¬
ꝑat. ⁊ responsio mutrũq uer¬
gens: ⁊ calup̾niam nõ pateͣs.
Non dixit qd̾ scribe audire
cupiebant. benefacunt pue¬
ri ut mͥ testimontũ ꝑibeant:
nec rursum errant pueri. de¬
betis etati stsciꝑe ignoscere.
s ꝓfert exemplum de octauo
psalmo. ut tacente dño. cesti¬

Expanded text:
dicit eis: Utique. Numquam legistis, quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Quam moderate sententiam temperat, et responsio utrimque vergens, et calumniae non patens? Non dixit quod Scribae audire cupiebant, bene faciunt pueri, ut mihi testimonium perhibeant, nec rursum, errant: pueri sunt, debetis aetati ignoscere; sed profert exemplum de octavo psalmo, ut, tacente Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ. ⁊ facto flagello de tes¬
ticulis: ex pulisse de templo
uendentes. unde manifes¬
tum ẽ non semel s iterum. ħ
eẽ a dño factum. s illud pri¬
mum cõmemoratum a ioħe:
hoc ultimũ a ceteris tribus
um ceci ⁊ claudi: in templo
tis sue potentiam in templo
ostendit calumpniatoribus.
ut qd̾ illi uerbis clamabant.
iste factis ostenderet: quasi
testes uocis illoꝵ sanauit ce¬
cosait aspicientes uiderent¬
⁊ ipsi. ut istoꝵ illuminatio:
corporalis: fieret illis sp̃ual
lucerna cordis. Curauir
claudos: ut claudicantes ĩ
fide currerent ad xp̃m:. ut
melioros pedes acciꝑent illi
uidentes: qmͣ isti accipientes
Uidentes aũt prin¬
cipes sacerdorum ⁊ scribe mi¬
rabilia que fecit. ⁊ pueros
clamantos intemplo ⁊ aicen

Expanded text:
rum, et facto flagello de resrum, et facto flagello de resticulis expulisse de templo uendentes. unde manifestum est non semel, sed iterum hoc esse a domino factum, sed illud primum commemoratum a Iohanne, hoc ultimum a ceteris tribus. um caeci et claudi in templo, tis suae potentiam in templo ostendit calumniatoribus, ut quod illi verbis clamabant, iste factis ostenderet, quasi testis vocis illorum. Sanavit caecos ut aspicientes viderent, et ipsi, ut istorum illuminatio corporalis fieret illis spiritalis lucerna cordis. Curavit claudos, ut claudicantes in fide currerent ad Christum, ut meliores pedes acciperent illi videntes quam isti accipientes. Videntes autem principes sacerdotum et scribae mirabilia quae fecit, et pueros clamantes in te
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s in columba suꝑ dm̃ ap¬
paruit: recte ꝑ columbas
sc̃i sp̃s carismata signant᷑.
Q̾ aũt sunt intemplo aĩ
hodie qui columbas uen¬
dunt. nisi qui in ecelia p̾ci¬
um de impositione manu
accipiunt. ꝑ quã udelie
impositionem sp̃s sc̃s celit̾
datur: C olumba gͥ uendi¬
tur: qñ manꝰ impositio ꝑ
tornr̃ ca thedras uendenti
columbas euertit: qr taliũ
negotiatoꝵ sacerdotiũ des¬
truit. Hinc ẽ qd̾ sacri ca¬
nonos sy moniacam here sĩ
dampnant. ⁊ eos sacerdoti¬
o p̾uari p̾cipiunt : qui de
largiendis ordinibꝰ preci¬
um querunt. Cathe dragͦ
uendentiũ columbas euer¬
citur: qr hiiqui s̃p̃ualem
grãm uenindant. uel ante
humanos uł ante dĩ ocłos.
de turbis uendentiũ cioctis
e templo om̃s cõmemorant:
s iohs longe diuerso ordine
memorass isse ingalilea. qnͣ
a quã conu̾tit inuinũ: inde
post cõmemorationẽ pauco¬
ꝵ in capharnaum dieꝵ: di¬
cit eum ascendisse iherosoli¬
mam cum eẽt pascha iudeo¬

Expanded text:
s in columba super Dominum apparuit, recte per columbas sancti Spiritus charismata signantur. Qui autem sunt in templo Dei, hodie, qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur. Columba ergo venditur, quando manus impositio, per tor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est quod sacri canones simoniacam haeresim damnant, et eos sacerdotio privari praecipiunt qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur, quando hi qui spiritualem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos de turbis uendentium eiectis e templo omnes commemorant, sed Iohannes longe diuerso ordine.memorasset isse in Galilaeam, quando aquam conuertit in uinum, inde post commemorationem paucorum in Capharnaum dierum dicit eum ascendisse in Hierosolymam, cum esset pascha Iudaeo
Abbreviated transcription (Latin):
xiiii. Et relictis illis abiit
foras extra cuutatẽ: in betha¬
niam.ibiq mansit. Ih. Reli¬
quit incredulos. ⁊ urbem eg̾s¬
sus contradicentiũ: uut in

Expanded text:
III. Et, relictis illis, abiit foras extra civitatem in Bethaniam, ibique mansit. Reliquit incredulos, et urbem egressus contradicentium, ivit in
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ad accipienda mu¬
nera in templo residebant. ꝓfec¬
to qr quibufdã nõ dantibꝰ lesi¬
onem exquirerẽt: dubiũ non
erat. Domus gͦ or̃onis. spelũ¬
ca latronũ facta fuerat: qr ao
hoc ĩtemplo assistere nouerãt.
ut aut nõ dantes munera stu¬
derent corꝑalit̃ ꝑseqͥ: Aut dan¬
tes sp̃ualit̾ necare. Templũ
quoq ⁊ domꝯ dĩ. est ip̃a mẽs
atq cõscientia fideliũ. que si
qũ in lesione ꝓximi ꝑuersaᷤ
cogitationos ꝓfert: quasi ĩ
spelunca latrones resieent.
⁊ simpliciter gradientosin.¬
tetficuut: qu̾ando in eos
qui mnnullo rei sunt. lesioniᷤ
gladios defigunt. M Deus
orationis s spelũca latroniꝰ
est: qñ relicta in nocentia ⁊
simplicitate scĩtatis. illud
conatur agere : unde ualeat
ꝓximis nocere. Hec uixt.¬

Expanded text:
Qui ad accipienda munera in templo residebant, profecto quin quibusdam non dantibus laesiones exquirerent, dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium. Quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt laesionis gladios defigunt. Mens orationis, sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere unde valeat proximis nocere. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa ur̃a. s addidit x głifi¬
cent patrẽ nr̃m qui in celis ẽ.
ut hoc ipsũ qd̾ homo ꝑ bona oꝑa
placet hominibꝰ. no̾ ibi finem
ꝯstituat ut hoĩbꝰ placeat: s re¬
ferat hoc ad laudem dĩ. ⁊ ꝓpt̾ea
placeat hominibꝰut millo głi¬
ficetur ds̃. Hoc em̃ laudantib
expedit. ut ñ hominẽ s dm̃ ho¬
norẽt: sic̃ impso hominẽ quem¬

Expanded text:
bona opera vestra, sed addidit Et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est, ut hoc ipsum, quod homo per bona opera placet hominibus, non sibi finem constituat, ut hominibus placeat, sed referat hoc ad laudem Dei. Et propterea placeat hominibus, ut in illo glorificetur Deus. Hoc enim laudantibus expedit ut non hominem, sed Deum honorent. Sicut i
Abbreviated transcription (Latin):
ita meo ꝑ naturã suscepti cor¬
poris quedã unuisi gen̾is hu¬
mani cõgregatio continct᷑. atq
ita ⁊ ille ex nr̃a congregatione
fit cintas: & nos ꝑ consorti
camis sue sumꝰ ciuitatis habi¬
tatio. Ab scõdi gͦ iam nõ potest.
qr in altitudinc posit᷑ celsitudi¬
nis dĩ.admiratione oꝑũ suoꝵ.¬

Expanded text:
uscepti corporis, quaedam universi generis humani congregatio continetur. Atque ita et ille ex nostra in se congregatione fit civitas, et nos per consortium carnis suae sumus civitatis habitatio. Abscondi ergo jam non potest: quia in altitudine positus celsitudinis Dei, admiratione operum suo
Abbreviated transcription (Latin):
cendunt lucnams ponunt e¬
am sub modio.ag̃. Quid pu¬
taimus ita cẽdictũ sub modio.
ut occultatio tantũ lucerne. acci
dit lucernã ⁊ occultet illã. An a¬
liqd etiã modiꝰ significat. ut ħ
sit pon̾e lucernã submodio. suꝑi

Expanded text:
cendunt lucernam, et ponunt eam sub modio. Quid putamus? ita esse dictum sub modio, ut occultatio tantum lucernae accipdit lucernam, et occultat illam? an aliquid etiam modius significat, ut hoc sit ponere lucernam sub mo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs condiendi sunt quod ammͦ
ppłi. metu ꝑsecutionũ tẽporali¬
um amiseritis regna celoꝵ. qͥ
erũt hoĩos ꝑ qͦs uoberror aufer¬
atur. cum uos elegit ds̃ ꝑ qͥs
errorẽ auferat octeroꝵ: Seqͥtꝰ.
mitatur foras: ⁊ conculcetur
ab hominibꝰ. Nonitaq calca
can enĩ nõ pot: ñ inferior.S
inferior nõ est. qui quãus cor
pore multa in t̾ra sustineat. cor¬
de tam̃ fixus in celo ẽ. Sequitꝰ¬
xii. Uos estis lux minidi.
dic̾ lum̃ mundi. Nam neq
suꝑiꝰ ista t̾ra accipienda ẽ. qmͣ
pedibꝰ corporeis calcamꝰ: s ho¬
mines qui in t̾ra habit.ant. uel
etiã pecc̃ores quoꝵ condiendis
⁊ extinguẽdis fetoribꝰ aples cũ
sale dñs misit. Et hic mundũ
ñ celũ .&. terrã. s homines qͥ sũt
inmũdo uł diligunt mũdũ o¬
portet intelligiꝰ. quibꝰ illumi¬

Expanded text:
quos condiendi sunt quodammodo populi, metu persecutionum temporalium amiseritis regna coelorum, qui erunt homines per quos vobis error auferatur, cum vos elegerit Deus per quos errorem auferat caeterorum? Ergo mittatur foras, et calcetur ab hominibus. Non itaque calcatcari enim non potest, nisi inferior, sed inferior non est, qui quamvis in terra multa sustineat, corde tamen fixus in coelo est. Sicut17. Vos estis lumen mundi. dicit lumen mundi. Nam neque superius ista terra accipienda est, quam pedibus corporeis calcamus, sed homines qui in terra habitant, vel etiam peccatores, quorum condiendis et exstinguendis putoribus apostolicum salem Dominus misit. Et hic mundum non coelum et terram, sed homines qui sunt in mundo vel diligunt mundum, oportet intelligi, quib
Abbreviated transcription (Latin):
rit digna: pax ur̃a ad uos reuer¬
cet.I. G. Pax que ab ore pͥdica¬
toris offertͣ. aut requiesc̾ indo¬
mo siui illa filiꝰ pacis fuerit aut
adeundẽ p̾dicatorẽ reu̾tetur.
qr aut erit quisq p̾destinatuᷤ
ad uitã. ⁊ celeste u̾bũ sequit᷑
qd̃ aucdit. aut sinullꝰ audire
uoluerit. ipse p̾dicator sine frͦ¬
tu nõ erit. qr ad eũ paxreu̾tit᷑.¬

Expanded text:
 ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea filius pacis fuerit, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax revertit
Abbreviated transcription (Latin):
Infirmos curate: mortuos susci¬
tate. leꝑ sos mũdate: demone̾
eicite. G. Florente mũdo cre¬
scente humano gen̾e diu ĩ hac
subsistente uita. carne exube¬
rante reꝵ opulentia. Quis cũ
audiss uitam eẽ aliã creder&:
Quis inuisibilia insibilibus
p̾ferret: S ad salutẽ redeun¬
tibꝰ infinnis. ad uitã resurgẽ
tibꝰ mortuis: carnis mũdici¬
am recipientibꝰ lepsis. erep
moniacis. tot insibilibꝯ mir¬
aculis exactis. qͥs nõ crederet
qd̾ de inisibilibꝰ audiret:
Ad hoc quippe uisibilia miracu¬
la coruscant. ut corda uidentiũ
ad fidẽ musibiliũ ꝑtrahant. ut
ꝑ hoc qd̾ mirũ foras agit᷑. hoc
qd̾ intus ẽ longe mirabilius eẽ

Expanded text:
Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntitibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptmoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant ut corda audientium ad fidem invisibilium pertrahant; ut per hoc quod mirum foris agitur, hoc quod intus est longe m
Abbreviated transcription (Latin):
gꝰ groce siue latine petrꝰ. qd̾ siri¬
ace cephas. ⁊ inutraq lingua no¬
m̃ apetra diruiatũ ẽ a̾ut dubi¬
ũ qn illa de qua paulus dic̃. petͣ
di uocent᷑: sic ⁊ symoni qui cre¬
debat in petrã xp̃m. petri largi¬
cusẽnom̃. Cuiꝰ alias adludẽs
echimologie dix̃. Tues petru ͨ
⁊ suꝑ hanc petrã edificabo ecc̃a¬

Expanded text:
ergo Graece sive Latine Petrus, quod Syriace Cephas. Et in utraque lingua nomen a petra derivatum est: haud dubium quin illa de qua Paulus ait: Petra di vocentur, sic et Simoni qui credebat in petram Christum, Petri largitus est nomen. Cujus alias alludens etymologiae dixit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Apli nouã introeuntes urbẽ
ospes fama eligendus ẽ ppłi et
uditio uicinoꝵ: ne p̾dicatioĩs
dignitas suscipientis infama
deturpet᷑. Cum uniu̾sis debe¬
ant p̾dicare. hospes unꝰ eligit᷑.
nõ tribiiens beneficut̃eis qui ap̃
se mansuri sũt. s accipiens. Hoc
enĩ dr̃ quis in ea dignus sit: ut
magis se nouent acciꝑe grãm¬

Expanded text:
li novam introeuntes urbem,ospes fama est eligendus populi, et judicio vicinorum, ne praedicationis dignitas suscipientis infamia deturpetur. Cum universis debeant praedicare, hospes unus eligetur, non tribuens beneficium ei qui apud se mansurus est, sed accipiens. Hoc enim dicitur quis in ea dignus sit, ut magis se noverit accipere gra
Abbreviated transcription (Latin):
¶ħ Si enĩ sic predicant ut pꝰ¬
cium ñ accipiant. suꝑslua est
aur ⁊ argenti nũmoꝵ q pos¬
sessio. Nam sibi habuissent au¬
rum ⁊ argentũ uidebant᷑ non
causa salucis hominũ. s cau¬
sa lucri p̾dicare. neq es in zo¬
nis ur̃is. qui diuitias decrũcat.¬
putet. ut apłi loctores uere re¬
ligionis: qui instituebant oĩa
ipsos ostenderent nicħ cogitare
de crastini. Nonperam inuia.¬
ostendit contẽptores scłi ⁊ om̃ia
ꝓ nichilo ducentes. cellariũ se¬
cum uchant. Neq duas tuni¬
cas. Induabꝰ tumcis uidet᷑ mͥ
duplex ostend̾e uestim̃tũ. nõ
qd̾ in locis sitie gla tiali niue ri¬
gentibꝰ. una quis tunca debe¬
at cẽ concentꝰ. s qd̾ intunicaue¬
stim̃tum intelligamꝰ. ne aliud
uestim̃ti. aliud nob̃ futurorũ
timore seruemꝰ Neq calciam̃¬
ta. q̃. Nec debet stultoꝵ oꝑ
um exem pla cõspice. ne sua oꝑ¬
a qͣsi ex mortiuris pellibꝰ credat
mimire. Sũt ⁊ eñi multi qui
prauitatẽ fuã exaliens pram¬

Expanded text:
 Si enim sic praedicant, ut pretium non accipiant, superflua est auri argentique et nummorum possessio. Nam si habuissent aurum et argentum, videbantur non causa salutis hominum, sed causa lucri praedicare. Neque aes in sacculis. Qui divitias detruncaputavit, ut apostoli doctores verae religionis, qui instituebant omnia ipsos ostenderent nihil cogitare de crastino. Non peram, inquiod contemptores saeculi et omnia pro nihilo ducentes, cellarium secum vehebant. Neque duas tunicas. In duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum. Non quo in locis Scythiae et glaciali nive rigentibus una quis tunica debeat esse contentus: sed quo in tunica vestimentum intelligamus: ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Neque calciamenta. Et erum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis prav
Abbreviated transcription (Latin):
lud pꝰ resurrectionẽ p̾ceptumẽ.
⁊ oportebat pͥmũ aduentũ xp̃i
nuntiare iudeis. ne iustã habẽt
excusationẽ dicentes. ideo sedo
riũ fieret: cũ hanc illa ad dãp
ut dũ illa cõuerti uocata renu¬
eret: p̾dicatores scĩ ad uocatio¬
nẽ gentiũ ꝑ ordinẽ uenirẽt. qͣ¬
tenis redẽptoris nr̃i p̾dicatio
aꝓpriis repulsa: gentiles ppło
quasi extrancos quereret. ⁊ qd̃
iudee fiebat intestimoniũ: hoc
gentibꝰ gre cẽt increm̃tũ.
Cuntes aũt p̾dicate dicentes.
qr appropinquauit regnũ celo¬
ꝵ.s a. Appropinqͣre dt̃ regnũ
celoꝵ ꝑ collatam nob fidem in¬
uisibilis creatoris: nõ aliqͣ moti¬
one elem̃toꝵ. Quia enĩ peccan¬
ti homini dictũ ẽ terraes ⁊ in
t̾ram ibis. hoc gͦ quisq ẽ qd̾ dili¬
git. E cõtrario uist ꝯ celũ ẽ qui
dm̃ in se portat: ⁊ celestia dilig̃.
Ds̃ quippe quim circũscriptus
⁊ in localis. ⁊ubiq p̾sens uirtu¬
te nõ corpore ẽ: localit̾ tam̃ in

Expanded text:
tionem praeceptum est, et oportebat primum adventum Christi annuntiari Judaeis, ne justam haberent excusationem, dicentes ideo se Deurium fieret, cum hanc illa ad damnaUt dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum.untes praedicate, dicentes: Quia appropinquat regnum coelorum. Appropinquare dicitur regnum coelorum, per collatam nobis fidem invisibilis creatoris, non aliqua motione elementorum. Quia enim peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis : hoc ergo quisque est quod diligit, contra justus coelum est, qui Deum in se portat, et coelestia diligit. Deus quippe qui incircumscriptus, et illocalis, et ubique praesens virtute, non corpore est, localiter tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
do dignus ẽ enĩ oꝑauꝰ cibo suo.
ꝓrsus aꝑuit ⁊ illustrauit: un
de hec om̃ia loqueret᷑. Hanc gͦ
potestatem uirge noĩe signifi̾¬
cauit: cũ dix̃ nequid tollerẽt
inuia nͥ uirgã tantũ. ut intel¬
ligatur qr ꝑ potestatẽ a dño
acceptam que uirge noĩe signi¬
ficata ẽ. etiã que non portantꝰ
nõ deerũt. Hoc ⁊ de duabꝰ tu¬
nicis intelligendũ ẽ: ne quis¬
quã eoꝵ p̾t̾ eam quã ess indu¬
tus aliã portandam putaret.
follicitꝰ ne opꝰ eẽt cũ ex illa po¬
testate poss acciꝑe. Prom de
marchꝮ dicendo calciari eos
sandalus ul soliis aliqͥd Hoc
calciam̃tum mistice significa¬
tionis habere ammonet᷑. ut pes
neq tectus sit nec nudus ad t̾¬
ram : id ẽ nec occultet᷑ eugłm
nec t̾renis comodis innitatur.
& qd̾ nõ portan uł haberi duaᷤ

Expanded text:
do: dignus est enim operarius cibo suo, do: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et inlustrauit unde et quare haec omnia loqueretur. hanc ergo potestatem cavit, cum dixit: Ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum, ut intelligatur quia per potestatem a Domino acceptam, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum, praeter eam quam esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Proinde Marcus dicendo calceari eos sandaliis vel soleis, aliquid hoc calceamentum mysticae significationis admonet, ut pes neque tectus sit, nec nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Et quod non portari vel haberi duas
Abbreviated transcription (Latin):
satis ostendeͣ cur eos hec pos¬
sidere ac ferce noluerit. nõ quo
necessaria nõ sint sustentatio¬
ni huiꝰ uite: s qr sic eos mute¬
bat ut hec eis deberi monstra¬
ret. ab illis quibꝰ eugłm cre¬
dentibꝰ annũtiarent. Clare
aũt hoc nõ ita p̾cepisse dñm.
tanꝙͣ eugliste uiuere nõ de¬
beant aliunde: quã eis pre¬
bentibꝰ quibꝰ annuntiant¬
eugłi. Alioqnͣ contra hoc
p̾ceptum feciss apłs. qui
uictũ de manuũ suaꝵ labori¬
bus transigebat. noc unqmͣ
grauis eẽt. s potestatẽ dediᷤᷤ¬
se in qͣ scirent sibi ista deberi.
atur nͥ fiat mobedientie cul¬
pa est. Cum aũt potestaᷤᷤ.da¬
de suo iure cadere. Hoc gͦ or¬
dinans dñs qd̾ eũ ordinas¬
nuntiant de eugłoniuere.
Illa apłis loquebatur ut se¬
curi ñ possiderẽt neq porta¬
rent huic uite necessaria. nͨ
magno̾ nec minima. Ideo
posuit nec uirgã ostendens
a fidelibꝰ sius om̃ia debeti¬
ministris siuis nulla suꝑ flua
requirentibꝰ : ac ꝑ hoc adden¬

Expanded text:
satis ostendit cur eos hsidere ac ferre noluerit: non quo necessaria non sint sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab illis quibus Evangelium credentibus annuntiarent. Claret autem non ita praecepisse Deum, tanquam evangelistae vivere beant aliunde, quam eis praebentibus quibus evangelizant: alioquin contra hoc praeceptum fecisset Apostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset , sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. eratur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas dade suo jure cedere. Hoc ergo ordinans dominus, quod eum ordinasnuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia debministris suis nulla superflua requirentibus. ac per hoc adden
Abbreviated transcription (Latin):
thomas ⁊ matħs publicanus.
Ceteri gͦ eugłiste incõninctio¬
ne nominũ pͥmũ ponũt ma¬
tħm. ⁊ postea thomã: ⁊ publi¬
canũ eum ñ asscribũt. ne an¬
tique cõu̾sationis recordãtes.
dauit pecẽm. suꝑ habundaret
gr̃a. Et iacobꝰ alphei ⁊ thaddeꝰ.
Iacobũ alphei cum additam̃to
posuit ad distinctionẽ lacobize¬
fr̃dm̃. Et in epła ad galatas.
qr maria uxor alpheisoror fuit
marie matris dñi: quã ⁊ mariã
cleophe ioħs eugłista cognomi¬
nat. Fortasse qr isdẽ alpheus
eciã cloophas ẽ dictus: uł ipsa
maria defunctũ pꝯnato iacobo
alpheo cleophe nupsit. Q uͦ
lacobꝰ merito filiꝰ alphei idest
docti sit cognominatꝰ: ipsi tes¬
tanturapłi. qui eũ pꝰ dñi passi¬

Expanded text:
Thomas, et Matthaeus publicanus. Caeteri ergo evangelistae in conjunctione nominum primum ponunt Matthaeum, et postea Thomam, et publicanum eum non ascribunt, ne antiquae conversationis recordantes, davit peccatum, superabundet gratia . Et Jacobum Alphaei, et Thaddaeum. Jacobum Alphaei cum additamento posuit, ad distinctionem Jacobi ZeDomini, et in Epistola ad Galatas: quia Maria uxor Alphaei soror fuit Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes evangelista cognominat, fortasse quia vel idem Alphaeus etiam Cleophas est dictus vel ipsa Maria, defuncto post natum Jacobum Alphaeo, Cleophae nupsit. Quia vero Jacobus merito filius Alphaei, id est docti, sit cognominatus, ipsi testantur apostoli, qui eum post Domini passi
Abbreviated transcription (Latin):
othaut auico in quo ortus ẽ.
aut ex tribu ysacar. p̾sagũ sue
dãpnationis uocabulũ sũpsit.
p̾ciũ ꝑditionis insinuat. a6.¬
Scarioch aũt qd̾ memoria mor¬
pente ꝑsua sũ s meditatũ diu¬
tius dñice traditionis patrasse
flagitiũ. Qui ñ ꝑ inprudentiã
gitur. Quanta enĩ ueritas ꝙͣ.
ne aduersariꝰ minist̾ infirm¬
at. qnͣta mortalitas dm̃ qui
ꝑiditari apd̾ nos iudiciũ suũ
quã affectum maluit: susceꝑ¬
at enĩ hominis fragilitatem.
Et ideo noc has partes recusa¬
uit infirmitatis humane. uo¬
luit deseri. uoluit ꝓdr: uoluit
ab apło suo tradi: ut tu a socio
desertus. a sono ꝓditris: mode¬
ste feras tuũ errasse iudicium.
ꝑisse beneficiũ.  lxxxi. Hos
duodecĩ misit iħs p̾cipiens eis¬
⁊ dicens. Anĩa duerrendũ est¬

Expanded text:
oth, aut a vico in quo ortus est, aut ex tribu Isachar praesagium suae damnationis vocabulum sumpsit pretium proditionis, insinuat. Scarioth memoria morpente persuasum, sed meditatum diutius Dominicae traditionis patrasse flagitium. Qui non per imprudentiam, gitur. Quanta enim est veritas, quam nec adversarius minister infirmat? Quanta moralitas Domini, qui periclitari apud nos judicium suum quam affectum maluit? Susceperat enim hominis fragilitatem et ideo nec has partes recusavit fragilitatis humanae. Voluit deseri, voluit prodi, voluit ab apostolo suo tradi, ut tu a socio desertus, a socio proditus, modeste feras tuum errasse judicium, perisse beneficium. II. Hos duodecim misit Jesus, praecipiens et dicens ei
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ statu ꝯgruit. Didimꝰ ⁊ eĩ
recte uocari potuit ꝓpt̾ dubiũ
cor incredendo affectu dñice re¬
surrectionis. Abissus idem po¬
tuit iuire dici: cũ altitudinem
dm̃ce uirtutis in resurratiõe
celebrata certa fide penetraũ.¬

Expanded text:
uit. Didymus etenim recte vocari potuit, propter dubium cor in credendo effectu dominicae resurrectionis. Abyssus idem potuit jure dici, cum altitudinem dominicae virtutis in resurrectione celebratam certa fide penetra
Abbreviated transcription (Latin):
tholomeus. Philippͦ os lampa¬
dis. siue lampadarũ int̾pretat᷑.
⁊ recte qr uocatur a dño lumen
gr̃e quo ipse incorde accensꝰ at¬
qr illustratꝰ ẽ: confestĩ inuen¬
to frĩ. ꝑ oris officiũ ꝓpinare stu¬
duit dicõs. Quẽ scripsit moy¬
ses nilege ⁊ ꝓphe inuenimus
iħm filiũ iosephanazareth.
Bartholomens sirũ ẽ nõ hebre¬
um.⁊ int̾pretatꝰ filiꝰ suspendẽ¬
tis aqͣs: qd̾ euident̾ filiũ dei
sonat. qui p̾dicatoꝵ suoꝵ mẽ¬
tes ad celestia contemplanda
suspendit: ut quo celsa liberiꝰ
ꝑuolant. eo t̾renoꝵ corda fera¬
tius dictoꝵ suoꝵ gutis inebri¬

Expanded text:
t. Philippus os lampadis sive lampadarum interpretatur.  recte, quia vocatus a Domino lumen gratiae, quo ipse in corde accensus atque illustratus est, confestim invento fratri per oris officium propinare studuit, dicens: Quem scripsit Moyses in lege et prophetae, invenimus, Jesum filium Joseph a Nazareth . Bartholomaeus Syrum est, non Hebraeum, et interpretatur, filius suspendentis aquas, quod evidenter Filium Dei sonat, qui praedicatorum suorum mentes ad coelestio contemplanda suspendit, ut quo celsa liberius pervolant, eo terrenorum corda feracius dictorum suorum guttis inebri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥtatur. Namiq ille ⁊ carniᷤᷤ cu¬
ram dño uocante supplantare:
⁊ ipsam carẽ herode trucidan¬
te gauisus ẽ contempn̾e. Iste
ob amoris p̾cipui gr̃am quã uir¬
ginali gła ꝓmeruerat. suꝑ re¬
demptoris sui pectus in cena re¬

Expanded text:
dicitur: nam ille et carnis curam, Domino vocante, supplantare, et ipsam carnem, Herode trucidante, gavisus est contemnere; iste ob amoris praecipui gratiam, quam virginali gloria meruerat, super Redemptoris sui pectus in coena re
Abbreviated transcription (Latin):
pondere: uite luciq reddituᷤ¬
ẽ. S ⁊ hoc notandum qͥqr pu
blica noxa. publico eget reme¬
dio. Leuia aũt pecc̃a leuiori ⁊
secreta queunt penitentia de¬
leri. Puella in domo iaces pa¬
ucis arbitris exurge̾t. eisdemꝰ
uehement̾ ut nemini id ma¬
infestent p̾cipit᷑. Iuuenis ex¬
tra portã turba multa comitã¬
te atq intuente suscitat᷑. La¬
zarus de monum̃to uocatus. ĩ
tantũ ppłis innotuit. ut ab eoꝵ
qui uidere testimoniũ plurime
dño turbe cũ palinis occurre¬
rent. ⁊ multiꝓpt̾ illũ abirẽt
exiudeis. ⁊ crederẽt in iħm. Qiͣ

Expanded text:
pondere, vitae est lucique redditupondere, vitae est lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens paucis arbitris exsurgit, eisdemque vehementer ut nemini id manifestent praecipitur. Juvenis extra portam, turba multa comitante atque intuente, suscitatur: Lazarus de monumento vocatus in tantum populis innotuit, ut ob eorum qui videre testimonium plurimae Domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent
Abbreviated transcription (Latin):
.iiiiͦ. dies in monum̃to haben¬
tem. ⁊sorore attestante iam
fecentẽ: qr nimiꝵ pessima no¬
xios actus solet fama comita¬
ri. Notandũ. aũt qd̾ qnͣto gra¬
mor anĩe mors ingruerit. tã¬
to acrior necesse ẽ ut resurg̾e
mereatut penitẽtis feruor in¬
sistat. Nã leuiores ⁊ coticdiam
erratus leuioris penitẽtie pos¬
sũt remedio curari. Qd̃ occul¬
te uolẽs ostend̾e dñs: iacentẽ
inconclaui mortuã. facillima
ac breuissima uoce resuscitat
dicõs. Puella surge. Quã ⁊̃
obfacillitatẽ resuscitandi:iã
mortuã fuisse negau̾at. De¬
latũ aũt foras iuiuenẽ mortu
ũ. ut reniuiscere debeat dic¬
tis corroborat. cũ ait: iuueniᷤᷤ
tͣ dico surge. Quatriduanus
uͦ mortuꝰ. ut longa p̾mentis
sepulcri claustra euadere pos¬
sec: fremuit sp̃u iħs. turba¬
uit sc ip̃m. lacrimas fuclit:
ce clamauit: lazare ueni fo¬
ras. Et sic tandem qui erat
desꝑatus. discusso tenebraꝵ

Expanded text:
quatuor dies in monumento habenquatuor dies in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem; quia nimirum pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat: nam leviores et quotidiani erratus levioris poenitentiae possunt remedio curari. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam facillima ac brevissima voce resuscitat, dicens: Puella, surge; quam etiam ob facilitatem resuscitandi jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem mortuus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra evadere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, na clamavit, Lazare, veni foras : et sic tandem, qui erat peratus, discusso tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli cõsensũ maledilect᷑ionis
p̾bendo latente tantũ cogitatio¬
ne pecc̃i sͥ morte cõscii sũt. S ta¬
les se uiuificare significas salua¬
tor. resuscitauit filiã archisyna¬
tuã: qͣsi uitiũ secreto incorde te¬
gentẽ. Alii nõ solũ noxie dełcta¬
tiomi cõsentiendo. s ⁊ ipsũ ma¬
lũ qͦd̾ delectantur explendo mor¬
tuũ suũ qͣsi excra portas effert̃.
⁊ osse si peniteant resuscitare de¬
monstrãs. Suscitauit uiuenẽ
filiũ uidue extra portas auitatiᷤᷤ
elatũ. ⁊ reddidit matri sue. qr re¬
si piscentẽ a poc̾ci tenebris ani¬
niã. imitati restituit eccłie. Q.¬
dam uͦ ñ solũ cogitando uł fa¬
ciendo illicita. s ⁊ ipsa peccan¬
di consuetudĩe se quasi sepeli¬
endo corrũpunt. Ueꝵ nec ad
hos erigendos minor fit iustꝰ
⁊ gr̃a saluatoris si tam̃ assĩt co¬
gitationes sollite: que suꝑ eoꝵ
salute uelut deuote xp̃o sororeᷤ
in ingilant. Nam. ad hoc inti¬
mandũ resuscitauit lazarum

Expanded text:
nonnulli consensum malae delectationi praebendo, latente tantum cogitatione, peccatis sibi mortem consciscunt; sed tales se vivificare significans Salvator resuscitavit filiam archisynatuam, quasi vitium secreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum quo delectantur implendo, mortuum suum quasi extra portas efferunt, et hos se, si poeniteant, resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum. Et reddidit matri suae , quia resipiscentem a peccati tenebris animam unitati restituit Ecclesiae. Quidam vero non solum cogitando vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine se quasi sepeliendo corrumpunt; verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute, velut devotae Christo sorores, invigilant. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum,
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ. significatũ ẽ generali¬
ter om̃e genꝰ humanũ. qd̾ qͣsi
fitebat᷑. nec hos aꝑiebat in laud̾
creatoris sui. Demoniuĩ habebat.
dũ ꝓ dõ falsa figm̃ta colebat. S

Expanded text:
um est generaliter omne genus humanum, quod quasi fidei, nec os aperiebat in laudem Dei creatoris sui, et daemonium habebat, dum pro Deo falsa figmenta colebat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
s salutẽ credentiũ. Curuibat¬
doctrina sua saluos faceret in fi
omnẽ langorẽ ⁊ om̃ez nifirmita¬
gorẽ ⁊ omnẽ in firmitatẽ. nicħ
quippeci in possibile ẽ
idens aũt turbas misertus

Expanded text:
sed salutem credentium. Circumibatdoctrina sua salvos faceret infideomnem languorem et omnem infirmitaguorem et omnem infirmitatem. Nil quippe ei impossibile est. Videns autem turbas, misertus
Abbreviated transcription (Latin):
turbe dicentes. Nũqmͣ apparu¬
it sic misrł. Phariseiaũt dice¬
bant. inpͥncipe demonioꝵ eic̃
demones. Turba dĩ oꝑa confi¬
tet᷑. ⁊ dic̃ nũꝙͣ sic apparuit in
isrł. In turba confessio nationũ

Expanded text:
turbae, dicentes: Numquam apparuit sic in Israel. Pharisaei autem dicebant: In principe daemoniorum ejicit daemones. Turba Dei opera confitetur, et dicit: Numquam sic apparuit in Israel. In turba confessio nationum
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ. S multa distantia ẽ
inter habe ⁊ tribuere: donare ⁊ ac¬
ciꝑe. Iste qd̾cũq agit. potestate
dñi agit. illi quid facuĩt. inbe¬
cillit.atẽ suã ⁊ iurtutẽ dñi confi¬
tent᷑. dicentes. innoĩe iħu. sur¬
ge ⁊ ambula.slxxx.. Duodecĩ¬

Expanded text:
plebe. Sed multa distantia est inter habere et tribuere, donare et accipere. Iste quodcumque agit, potestate Domini agit: illi, si quid faciunt, imbecillitatem suam et virtutem Domini confitentur, dicentes: In nomine Jesu surge