comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flagitas. ego qui ad huc suscepturus negotia
soli susceptionis uoluntati renuntio. Et qui
futurus eram aduocatus adagendas causa
mortalium. suscipiam xp̃ianitatẽ ad agendas
angelicas actiones. cum unus esse cepero ex
eoꝵ numero qui aeterna̾ uitam accipiunt &
efficiuntur causidici sc̃itatis. Qunc amplex atꝰ
est eum sc̃s Sebastianus: Quẽ dum baptit ass&
sc̃s policarꝑus presbiter. ipse acceptionis eius
factus est. IGitur dum pauci ad modum trans¬
acti fuissent dies. omib rite abrenuntiatis a
chromatio mundi negotiis: suscepit chromati¬
us benedicti sacram baptismatis nouitatem. &
cum eodem familia eius ꝓmiscui sexus millae
quadringentȩ animȩ. quos om̃s prius manu¬
missionis grã a seruitii nodis soluit. & donie
optimis instruxit dicens. H oc quod isti qui
dñi incipiunt habere patrem. serui hominie¬
esse non deberent. Grat autem papa urbis¬
romae nomine gaius. uir magnę prudentiȩ.

Expanded text:
flagitas, ego qui adhuc suscepturus eram negflagitas, ego qui adhuc suscepturus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui futurus eram advocatus ad agendas causas mortalium, suscipiam Christianitatem, ad agendas actiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui aeternam vitam accipiunt, et efficiuntur causidici sanctitatis. Tunc amplexatus est eum B. Sebastianus: quem cum baptizasset S. Polycarpus, ipse pater susceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, omnibus rite abrenuntiatis a Chromatio mundi negotiis, suscepit Chromatius sacri baptismatis novitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolvit, et donis optimis instruxit, dicens hoc: Illi qui Deum incipiunt habere patrem, servi hominis non debent Romae nomine Caius, vir magnae prudentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
gatus si creder&. dixit credo. Interrogatus
utrum renuntiar& omibi udolis. respondit
abrenuntio. Prosequuta est interrogatio sa¬
cerdotis utrum renuntiar& om̃ib pompis¬
& peccatis. at ille ait. Ista prius debuerunt
inquiri. ante quam has aulas regis caelorũ
intrarem. Nunc autem reinduam me non
quib sum iratus indulgeam. om̃ib meie
debitorib cyrographa restituam. sicui aliqͥd
uiolenter abstuli: in integrum reddi p̃cipiam.
Ouae michi post uxoris obitum concubinȩ st̃.
& istas donem & maritis tradam. ab om̃i nexu
seruili ingenio priuato uel publico actuum
me renuntiaturum om̃ib pompis & peccatis
diabolicis. & uoluptatibus mundi. Picit ei
policarpus presbiter. Beatior iste caelestie
unda ꝑfundet: cum ea quae arbitratu tuo tẽ¬
dicis esse facturum. tota festinatione cõpleueris
Nam & quadragesimȩ tempus ideo baptizandis
iniungitur. ut totis dieb istis discant renunt
Pater. si tibi renuntiandis negotus tempue

Expanded text:
gatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, gatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, utrum abrenuntiaret omnibus idolis, respondit: Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum m renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadragesimae tempus ideo baptizandis injungitur, ut tot diebus ipsi discant renuntiaPater, si tibi pro renuntiandis negotiis tempus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit chromatio. Sicut ipse nosti principatũ
primȩ cohortis egi. sed utrum sit malicia ho-¬
minis nescire. olim decreui nec uelle. Ad
hoc tantum sub clamide latere uolui. ut
nutantium animos instruerem. & dubitantes
constantes efficerem passionum doloribue
cederent quos fides fecerat bellatoree
Tu autem amplissime potestatis apicẽ gerens.
debes ãpotestate teipsum & exspectaculis
tollere. neq udicandis negotiis absentire.
Simulans igitur egritudinem. tibi ipse pos¬
tula successorem ut possis liber ab occupa¬
tionib mundi futurae uitae rudimenta sus¬
cipere. & secunda natiuitate iterum natus.
aeternis efficiaris parentibus prole
Sadem itaq die mittit ad amicos in palatio
positos ꝑ quos testimoniales scripta suscipiens
tyrocinium diuinae militię ante quã bapti.¬
taretur accepit. Quid memorem quam
plenissimę fidei fuerit. quãq aeris ingenu
contra infidelium ad serta constiterit: Nam
mentis eius fides euidenter enituit. Interro.¬

Expanded text:
dixit Chromatio: Sicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium asserta constiterit? Sequmentis ejus fides evidenter enituit. Interro
Abbreviated transcription (Latin):
puum & incõparabile deici sed ne paternę
salutis uidear uenire contrarius: deferant᷑
duo clybana. & aecensa ante aanuam cubi¬
culi preparentur: uta cum destrustum ab eis
fuerit I& pater ieus non receperit sauitatẽ.
ambo insingulis aeł banis ardentib dimer¬
gantur. Mudien suhaec pater. ꝓlbebat
fieri Scĩ uero non solum non metuebant
ꝓmissum exitium: uerum &iam constanter
praeparari chy bana shortabantur. Uune ac-¬
cesserunt ad uniuersa idola christallina &
olo uitrea. & om̃e illud opus męchanicum.
& subito dum scõrum manib frangerentur.
apparuit ante oculos chromatu praefecti
iuuenis. euius facies flamineo radiabat
tuoꝵ. recipias sanitatim. Ad hanc uocen
sanissimus redditus ẽ. & statim cępit curre¬
re post iuuenem. ut pedes euis oscularetur.
Et ille iuiuenis dixit ei. Oide ne contingas
mẽ. quia nondum baptismi scĩficatione absqua.¬
lorib ablutus es idolorum. Nideus haec tibur.¬

Expanded text:
puum et incomparabile dejici. Sed ne paternae puum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non receperit sanitatem, ambo in singulis clibanis ardentibus demergantur. Audiens haec pater ejus, prohibebat fieri. Sancti vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea, et omne opus illud mechanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tibur
Abbreviated transcription (Latin):
in numerabilis multitudo ꝓsternitur. & ii uno
utriusq si stellȩ meritum contaleruit. nec
meretrix uituperanda ẽ. nec casta laudanda.
¶ erce legum latores & principess saora sua
praeuaricantes puniunt. & ideo forum. id eo
uidex ideo iura ut iusteͥ recte laudentur. &
iniusti merito puniantur. Et hoc nolo esse
otiosum ex istimes. quod teipsum nondũ salua.¬
tum attendas. Nam si ex integro ate inunici
fligare. inte ipso quod uerum est didicisse
Budiens haec chromatius pręfectus dixit.
Cerus ille ds̃ est. qui uos tales ꝓbatur habere
cultores. Nam om̃is sermo ur ita rationiba
affluit. ut &iam pecudunt adrationẽ uerã
mentes inclin&. Nnde &iam hoc ipsum qđ
ad canatum dontus iuisus sumt excepisse. ne
impediat salut̾i imee: eiustincolõmitas dissipet᷑.
¶ redo enim & baea fulesi mea eĩ quod haee
sentem merear salutem consequi & futuriti
Audiens haea filius. eius tiburtius dixit. Nulla
patior ratione hoc opus prȩciosum & precit¬

Expanded text:
innumerabilis multitudo prosternitur, et uno utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo jura, ut justi laudentur recte, et injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici bjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod his sentem merear salutem consequi et futuram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praeci
Abbreviated transcription (Latin):
& uarias causas accepit. ex quib occasionẽ
accipiat dicendi quod uelit. Nam & futura
dum penitus prȩuidere non possent. elemas¬
terias dixerunt. id est neutrę rei. & incertę
ꝑfugia. Nam diuersis temporib nati uno
naufragio pemerunt. & una hora diei uel nos¬
tis exorti : alter ad mendicitatẽ deponitur.
alter ascendit ad regnum: & in uno prelio

Expanded text:
et varias causas accipit, et quibus occasionem et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climactericas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti, alter ad mendicitatem deponitur, ascendit alter ad regnum: et in uno praelio
Abbreviated transcription (Latin):
tionisq ministra sunt. Similitudo in eie
ueritatis non est. nec ipsa ueritas. Dicit ei
chromatius praefestus. Quids non nũquam
futura praenunitiant: c̃s Sebastianus ait
rimus. Prȩcipe hodic ad te mathesis uenire
doctorłm. cui dicas illo tempore tẽ asperis
casib laborasse. & inquire ꝑ quas stellas
hoc tibi malum euenerit. Responsa eiue
erunt ꝓculdubio talia: Quod tempus tuũ
terica tibi in centro sunt nata. aut scyditus
fuit cum malo. aut inisibilis aut stigmate.
aut in molis erga tẽ extitit cursus stellae.
Saec & his similia ciuinsdixerit: rationees
tibi ueri similes ad signare nituntur & ꝓbare.
Age nunc interroga alium mathematicum
cum ipsas horas ipsumq tempus in bonis
tibi exuberasse casibus dicas. Ilico uidebis eũ
tibi rationabilia scemata infinita offerre.
quib adꝓbet quia in ipsis temporib tibi eue.¬
nire debuerint bona. Carculum & enim te¬
n& ex oñi parte collestum. in quo diuersas

Expanded text:
tionisque ministra sunt: similitudo in eis tionisque ministra sunt: similitudo in eis veritatis est, non ipsa veritas. 55. Dicit ei Chromatius: Quid? quod nonnumquam futura praenuntiant? S. Sebastianus dixit: riemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum terica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignare nititur aliquid et probare. Age nunc, interroga alterum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas
Abbreviated transcription (Latin):
haec accedepͥs ad chromatium. dixerunt
apud nos ꝓtum gerimus. quod sit aliquid
quod noni fractum. Dut si om̃a fracta
sunt: quia unimi genis. nobis eiudeatiue
manifesle ułt. Io abeo inquit cubieus¬
lum oliereum. in quo omas disciplina sta¬
larum ipatheiis męchanica est arte
constri. Nl cuius fabrida pater nĩs tran¬
quillis plus quã ducenta pondera auri
dmafur expendisse. E ui beatus Sebastir¬
anusit. Si hunc tũ integum habere
uolsis te ipsum stanges. O bromatue.
Qud cuim mathesis aut simeridio¬
tudo uel diminutio. digitorum motu rationis
magisterio & calculi computatione prȩuidet᷑:
pricornii. & sagittarii & scorpionis & tauri.
llie in ariete luna. in cancro hora. in ioue stella.
in mercurio tyropiea. inuenere mars: in om̃i¬
b istis monstruosis dȩmonus. haec ars inimica¬
dõ cognoscitur. Ista xp̃iani ita recusant. ut
non solum ipsi non audiant. non credant. non¬
habeant qui huiuscemodi negotiis suum oc-¬
cupant pectus. Omiã enim ista falsa decep.¬

Expanded text:
haec accesserunt ad Chromatium dicentes apud nos certum gerimus, quod aut est aliquid, quod nondum est fractum; aut si omnia fracta sunt, quid in animo geras nobis evidentius manifesta. Tunc ille: Habeo, inquit, cubiculum holovitreum, in quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsuQuid enim? Mathesis aut eptudo vel diminutio, digitorum motu, rationis magisterio, et calculi computatione praevidetur?pricornii et Sagittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, non colant, non credaillos habeant, qui hujuscemodi nugis suum occupant pectus? Omnia enim ista falsa decep
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ nodositate conss g̃iis. statim conse¬
ueris sanitatem. & quasi uimnquã nil dolue
ta pedib tus currere incipies. & agnoscere
suod inimicos tuae salutis deos dixerie
dum parentem huꝑc esse. qui te statim ut
eus notitiam atq culturam inueneris re¬
st urat & sanat. Q hromatius prȩfectus din¬
Nlite uos m&ipso ad hanc iniuriam deponi
sel serius nieis precipiam. ut ipsi uniuersa
cenfringant. So atus dͥ ebastianus dixit d¬
bu & timidi qinfideles si ea confregerint
inueni& diahlus ꝑ quã cunq negligentia
eorum occafont᷑ ledendi eos. Et statim u
lesi fuerint dicent infidies propterea eos
lesos esse. ua idola coi fregerunt. Disi
enim loriam habens. ion eripitur ictibus
sagitarir. ¶ alea enin & seuto &s hasta
utitur qͥcta manius ii praelium. & in impa¬

Expanded text:
quorum nodositate constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numquam dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea enim et scuto et hasta utitur docta manus in praelio, ut ex m
Abbreviated transcription (Latin):
nouitso i ergo qui futo fidei muniuntur
& losca tegminus. x̃. ꝓteguntur. habenti¬
ũ galim spei. & sati ipsis est tutum mire
cesamen. Iugnan enim acerrime & fort¬
q iuncutit: qui qrontra inuisibilem hostẽ
cinoduqiiin faibiliter praeliantur. Er
uite testi momis. meuibris. fide potiue
arnitati ertcam fero. Q bromatius dixit Ila

Expanded text:
ites Dei, qui scuto fidei muniuntur, et lorica tegminis Christi proteguntur, habentes galeam fidei et salutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim acerrime et fortiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius dixit: Fia
Abbreviated transcription (Latin):
nobis de animo tollere hoc quod nos homines
cum sint illi in rationabiles & insani: Ita qui
nobis recte credentib irascuntur. canes sunt
Seuire possunt & inferre iniqua supplicia. nũꝗ
tamen de corde nr̃o hoc auferre poterunt
ussit euri recipi ã cõmentarus dicene
& adduici eum ad sẽ precipit ꝑ nostẽ occulte.
& offerens ei infinitum pondus auri dicehit
Ostende michi medicamentũ. ex quo recepsti
salutem. Cui tranquillinus ait. Scias gimn.¬
dem iram & furorem dĩ esse passuros. qui
gãm eius uel uenundardam ex istimam
uel emendam. Inde sius a podagrico dolo.¬
re liberari. crede xp̃m filum dĩ esse & libera.¬
beris. Et sicut hodie me udes. ita saliuseris.
rebar. & ꝑ undecim annosom̃s unsturas
neruorum incorpore meo dobrum nodis
adstristus. & uix ori meo pans alienie
manibus tradebatur. Ilico utxpm̃ uerum¬

Expanded text:
nobis de animo tollere hoc quod nos homines nobis de animo tollere hoc quod nos homines cum sint illi canes, et irrationabiles, et insani? Ita qui nobis recte credentibus irascuntur, saevire quidem possunt, et inferre iniqua supplicia; numquam tamen de corde nostro hoc auferre poterunt,jussit eum recipi a Commentariis, dicens: et adduci eum ad se praecepit per noctem occulte,  offerens ei infinitum pondus auri dicebat: Ostende mihi medicamentum ex quo recuperasti salutem. Cui Tranquillinus ait: Scias grandem iram et furorem Dei passuros esse, qui gratiam ejus vel venundandam existimant vel emendam. Unde si vis a podagrico dolore liberari, crede Christum Filium Dei, et liberaberis, et sicut hodie me vides, ita salvus eris. rebar, et undecim annos per omnes juncturas nervorum in corpore meo dolorum nodis astrictus, vix ori meo panis alienis manibus tradebatur: illico ut Chr
Abbreviated transcription (Latin):
meditantur discipuli xp̃i. quȩ in conspectu
iudicum ꝓsequantur. Sic enim monuit nos¬
dñs dicens. Quando potestatib huiꝰ mundi
uos causa mei nominis tradent. nolite cogi
dendo inueni creatorem meum. Et qui
eram podagrico & cy ragrico dolore contortꝰ
& quassatus. statim ut xp̃o credidi: ac si pue.¬
rulus om̃ium mẽbrorum meorum recepi
sanitatem. Constat apud animum meum
si tamen non dubius aut timidus hominum
terrorib frangar. sed in eius nominis confes¬
sione ꝑdurans. fidem in tegram quam me ds̃
fecit inuenire conseruem. Praefestus dixit.
gnoras tranquilline quanta inuictissimorum
principum erga xp̃ianos ira deseuiat. & ideo
quasi securus quod tibi uidetur sine timore
ꝓsequeris Sunc tranquillinus dixit. Stultꝰ
timor ẽ quo plus timetur humana indignatio
quam diuina. Numquid si in medio canum
latrantium uenerimus. & uano furore cȩperint¬
nos suis morsib attrestare. nũquid possunt

Expanded text:
meditantur discipuli Christi quid in conspectu meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonuit dicens: Quando potestatibus hujus mundi vos causa mei nominis tradent, nolite cogitdendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, si tamen non dubius nec timidus hominum terroribus frangar; sed in ejus nominis confessione perdurans fidem integram, quam me Deus fecit invenire, conservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga Christianos ira desaeviat, et ideo quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñi xp̃i exuit sẽ diuinitatis suae splendore.
manus suas in sordib passionum nr̃arum.
& passionem quae meritis nr̃is debebatur in
sem& ipsum suscipiens glãe nos suorum red¬
didit digitorum. Nam qui ꝑ incredulitatem
uolutabamur in squaloribus mundi ꝑ fidẽ
abluti a sordib diuinis sumus manibue
ut ille tuus anulus restituti. Numquid serui
qui tẽ negauerunt dominum suum dum tẽ
in habitu seruili respicerent non potuerae
tate exinaniuit & formam serui suscepit.
uullacenus paterunt aeterni ignis poenas
tuadere Adeo deniq nobis qui in eu credi¬
ui is decerui fontis uida subueꝵtaut eteriꝰ
ignis ab aeterno fonte uincatur & extinguatur¬
& infidelitas afidelitate superetur. Prae fectꝰ
dixit. Vt uideo non ut filios tuos ab hac in.¬
tentione tolleres poposcisse ꝓbaris inducias
sed ut has anniles fabulas ad nr̃a tribunalia
meditatas afferres. Tranquillinus dixit. Non

Expanded text:
e majestas Divinitatis suae splendore, e majestas Divinitatis suae splendore, manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt tate exinanivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ anulum & geminam. quod suit de nimueo
squaloribus liberati. Praefectus dixit. Io anc
ꝓpositionẽ. ad cuius similitudinẽ attulisti:¬
Nunc tranquillinus respondit. St ostenderem
tibi unum dm̃ inuisibilem nos credere. Frae.¬
fectus dixit. Et quod est aurum. aut quȩ est
gemina. quae insterquilinio uolutabatur.
Tranquillinus respondit. Purum. corpue
inclusa est. Corpus enim & anima unum
hominẽ faciunt. quomodo aurum & gemina
unum anulũ facere comꝓbantur. Sed quan.¬
tum uis tibi prȩtiosius sit anulus. longe satis
misisti seruos ut anulũ de sordib eriperent.
& nulla ratione eum eruere ualuerunt.:
misit & ꝓphetas suos ds̃ de caelo loquens ad
eos ut humanũ genus a sordib huiꝰ mundi
eriperent. & nulla om̃ino hoc facere instan¬
tia potuerunt. Tu deposiusti auratas uestes.
& seruili indumento indutus descendisti in
cloacam. & manus tuas misisti in sordibus.
ut anulum de sordib liberares: Ita & maiestas¬

Expanded text:
super annulum et gemmam, quod sint de nimiis super annulum et gemmam, quod sint de nimiis squaloribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tranquillinus respondit: Ut ostenderem tibi unum invisibilem Deum nos colere. Praefectus dixit: Et quod est aurum? aut quae est gemma, quae in sterquilinio volutabatur? Tranquillinus respondit: Aurum, corpus pso corpore inclusa est. Corpus vero et anima unum hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobantur. Sed quantumvis pretiosus tibi sit annulus, longe satis misisti servos tuos, ut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et s
Abbreviated transcription (Latin):
stinares. Incredulis enim uanum uidetur¬
uoluntas mortalium lapsa est. Om̃e quod
uituperat uituperari desiderat. & uult ut
laudetur ab om̃ib om̃e quod laudat. Sed
sapientes ꝓ merito suo cuicumq rei aut
uituperationẽ suam expendere nituntur aut
in terrogo. Si enim ã uobis hoc colitur qđ
istis oculis non uidetur. xp̃m non colitis
qui & uisus ẽ & auditus ẽ. & in terrogatus
est. & onũa quae humanę fragilitati compe¬
tunt. in eiꝰ legitur passione cõpletum. Uran¬
insterquilinio uolutantem. & ad hunc eru¬
endum mittas seruos tuos. illi autem nec
illum potuerint liberare. sed ipsos in aliquo
dum illum conantur eripere polluunt. postea
tuipse deponas has sericas quas indutus es uestes
induas tẽ seruilem tunicã & descendes incloacã
mittis manus tuas instercorib. & anulũ aureũ
simul tus manib rep̾sentas & geminã. tunc¬
anicos tuos om̃s inuitas ad epulas & laetaris

Expanded text:
stinares. Incredulis enim stinares. Incredulis enim voluntas mortalium declinans, omne quod vituperat vituperari desiderat; et vult ut laudetur ab omnibus omne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut vituperationem suam impendere nititur aut estro interrogo. Si enim a vobis hoc colitur quod istis oculis non videtur, Christum non colitis qui et visus est, et auditus, et interrogatus, et omnia quae humanae fragilitati competunt in ejus leguntur passione completa? Tranin sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tuis manibus repraesentes et gemmam, amicos tuos invitas ad epulas et laetaris
Abbreviated transcription (Latin):
nis cõmodis prȩstat ffectum nullus nisi sol
habebitur ds̃. qui aspectu suo terrae uiscera
uegetat. ut semina suscepta parturiat. & ge¬
nuine sobolis grana inculmo restituat. atq
uniuersis salutis nrãe utilitatib & lumen &
restaurationem pariter tribuit & uigorem.
Uranquillinus respondit. Et in hoc error ẽ
infinitus. Nam si hodie ꝑseruum suum quis¬
piam clientib suis tribuat quod rogatur. in¬
finita stultitia ẽ. si neglectus ille qui prestitit.
seruus ꝑ quem pręstiterit honoretur. Et ut
aliquam huius dicti cõparationem exhibeam.
numquid cum naues alimenta romanis defe.¬
runt. nautis pocius quã regib grãe referunt᷑:
Si ergo non nauigantib sed imperantibue
homines qui annonantur gram ad scribunt.
& sol ipse cotidie terrae mariq apparenes
ex inuisibilib est quem colitis. xp̃m quem
udȩi crucifixerunt non colitis Tranquillinꝰ
dixit. Recte haec inquireres. si credere de.¬

Expanded text:
nis commodis aliquid praestat, nullus nisi sol nis commodis aliquid praestat, nullus nisi sol habebitur deus, qui aspectu suo terrae viscera vegetat, ut semina suscepta parturiat, et genuinae sobolis grana in culmo restituat, atque universis salutis nostrae utilitatibus, et lumen et restaurationem pariter tribuat et vigorem. Tranquillinus respondit: Et in hoc error est infinitus. Nam si hodie per servum suum quispiam clientibus suis tribuat quod rogatur, infinita stultitia est, si neglectus ille qui praestitit, servus per quem praestiterit honoretur. Et ut aliquam hujus dicti comparationem exhibeam; numquid cum naves Romanis alimenta deferunt, navibus potiusquam regibus gratiae referuntur? Si ergo non navigantibus, sed imperantibus, homines quod annonantur ascribunt, et sol ipse quotidie terrae marique pariter et invisibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere de
Abbreviated transcription (Latin):
qui in caelis regnat. lapidi dicis ds̃ m̃s estu
& ligno dicis adiuua me. Praefectus dixit.
Ex quo cȩpistis deos blasphemare & acultura
eoꝵ recedere. ex eo diuersis cladib romanꝰ
orbis opprimitur. Tranquillinus respondit.
on est uerum quod dicis. Nam si recenseas
decadas stilo libri digestas. illie inuenie
ioui thura ponentes una die iuginti tria
milia romani exercitus iuuenes cęcidisse.
Sed & illud non es inmemor. quod uenientes
&iam galli capitolium occuparunt. & omnẽ
romanam manum suis ludibrus subiugarurs.
sas effusiones sanguinis. romanus orbis est¬
passus. antequã unum colerent hominee
dm̃. Nunc uero ex quo inuisibilis & uerus
ds̃ cepit a credentib coli. alta pace exultat
romanum imperium. Sed quod peius ẽ dẽ
qui haec praestat non cognoscitur. & creaturae
eius adscribitur: quicquid a creatore pręstat᷑.
Praefestus dixit. Si ille colendus ẽ. qui huma¬

Expanded text:
qui in coelis regnat, lapidi dicis, Deus meus es tu: qui in coelis regnat, lapidi dicis, Deus meus es tu: et ligno dicis: Adjuva me? 42. Praefectus dixit: Ex quo coepistis blasphemare deos, et a cultura eorum recedere, ex eo diversis cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranquillinus respondit: Non est verum. Nam si recenseas decadas stylo Livii digestas, illic invenies Jovi thura ponentes, una die viginti tria millia Romani exercitus juvenes cecidisse. Sed et illud non es immemor, quod Senonenses Galli etiam Capitolium occupaverunt et omnem Romanam manum suis ludibriis subjugarunt. sas effusiones sanguinis Romanus orbis passus est, antequam unum colerent homines Deum. Nunc vero ex quo invisibilis et verus Deus coepit a credentibus coli, aucta pace exsultat Romanum imperium. Sed quod pejus est, Deus, qui hoc praestat, non cognoscitur; sed creaturae ejus ascribitur, quidquid a Creatore praestatur. 43. Praefectus dixit: Si ille colendus est, qui huma
Abbreviated transcription (Latin):
In tantum non sunt dii ut legant᷑ in codicibus
& crudeles & sceleratos parentes habuerint.
& quam inique & dolose & fraudulenter uix¬
erint. & quam miserabiliter mortui sint.
Numquid antequã saturnus cretensib impe.¬
rar&. & filiorum suorum carnes comeder&
ds̃ non erat. aut creta insula habebat regẽ.
& caeli non habebant dm̃: E alde errat
qui putat iouem filium eius imperare ful¬
minib. homuntionem in quo malitia &
libido regnabant. Quem non ꝑsequutus est.
qui patri non pepercit. Aut quã sordem non
exercuit. qui suam germanã uxorem accepit:
Inforo. in plateis. in domib. atq in om̃i loco
cotidie legitur sordidissima iuno. quod & so.¬
ror & coniunx fuerit gloriata. & rapti gani¬
medis honor turpissimus atq incestissimue
ab ipsis a quib ipse iouis colitur non negat᷑.
Non ergo erras uir sublimissime qui talex
colis quales romane iubent leges ꝓsui facti
qualitate dampnari. & relicto dõ omĩpotenti

Expanded text:
Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus et crudeles et sceleratos parentes habuerint; et quam inique et dolose et fraudulenter vixerint; et quam miserabiliter mortui sint. Numquid antequam Saturnus Cretensibus imperaret, et filiorum suorum carnes comederet, Deus in coelis non erat, aut Creta insula habebat regem, et coeli Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam accepit uxorem? In foro, in plateis, in domibus, atque in omni loco quotidie legimus, quia sordidissima Juno quod et soror et conjux fuerit gloriatur: et rapti Ganymedis honor turpissimus atque incestissimus ab ipsis, a quibus Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir sublimissime, qui tales colis, quales Romanae jubent leges pro sui facti qualitate damnari, et relicto Deo omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
hoc xp̃ianum uocabulum magnȩ esse uirtutis
Praefectus dixit. In sanis tranquilline. Tranquil¬
linus dixit. Insaniam passus sum & animi &
corporis. sed statim ut credidi xp̃o.: & animi
mei recepi & corporis sanitatem. Praefestus
dixit. Ego ut uideo ad hoc inducias scelerats
filiis tus dedisse cognoseor. ut non solum tũ
illos ab errore non tuleris. sed illi tẽ suis ero¬
rib inrerent. Eranquillinus dixit. Perglãm
uram nonien ipsum etroris discutite. & uidett
que opera erroris nomine nuncupentur. In¬
seluis dixit Nu die quȩ opera ertoris nomen
accipiant. Tranquilliuus dixit. Primus error
est uiam uitae relinquere. & ꝑ uam mortis
gratanter incedere. Praefectus dixit. Et
Uranquillinus dixit. Non tibi uidetur mortis¬
uia esse mortius hominib deitatis nomen
imponere. & figuras eoꝵ sculptas ligna & lapi¬
des adorare: Praefestus dixit. Ergo non
sunt dii quos colimus. Tranquillinus dixit.

Expanded text:
hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillinus respondit: Insaniam passus sum, et animae et corporis; sed statim ut credidi Christo, et animae meae recepi et corporis sanitatem. 40. Praefectus dixit: Ego, ut video, ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent. Tranquillinus dixit: Per gloriam vestram, nomen ipsum erroris discutite, et videte quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
chromatius urbis praefestue
ad se tranquillinũ marcelliani
& marci patrem uenire iub&. Quẽ cum de
suorum inquirer& arbitrio filiorum. tranquil¬
linus respondit. Ad referendas beneficii uñ
grãs. nullus oris mei sufficit sermo. Nisi enim cur¬
rentem sententiam frena ur̃i moderaminie
tenuissent. nec ego filios haberem. & me patrẽ
filu non haberent. Congratulantur michi om̃s
quos ten& paternus affestus & pungit caritats
stimulus. &iam urã credo quod michi congauder
celsitudo quando morituris uita collata est.
anxiis laetitia reddita. sollicitis securitas con¬
stituta. Tunc praefectus estimans filios eius suss
uelle idolis inclinare ceruices. ait. Adueniems
die debita. numiniba filuis tius thura
reddantur. ꝑ quȩ & tũ & filii tui ꝑseueretie
in colomes. & tibi filii condonentur. Audieus
haec tranquillinus dixit. Illustrissime uiroꝵ
examinis ur̃i libram si uelits erga mẽ & filios
meos ȩqua lauce pensare. agnoscere pogeritis

Expanded text:
Chromatius urbis Romae praefectus ad se Tranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sententias vestri frena moderaminis tenuissent, et ego filios amisissem, et me patrem filii non haberent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, credo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis
Abbreviated transcription (Latin):
praefecti. ¶ui praefecis ait. Dic& anhiad
tamen spe recuperandȩ ilutis. offeram ubis
quicquid illud est usq adimidium bonor
patrimonii mei. si ab hac iodositate mei fu
dat tibi quod ipse sit tui euoris restaurator
Nam pecunia siue qui offerit siue qͥ oblatũ
suscipiunt. non solum nulla dolentibue
conferunt medicinam. sed &m ipsi sibi in¬
sanabilem morbum ad sumun. Sicit ei prę¬
festus. Dic ergo michi quid fiam ut conse¬
qui ualeam quod spero. Sicit sc̃s policarpꝰ¬
presbiter. Si credideris ex touorde tuo
sicut credidit tranquillinus. salis erie
Dicit prȩfectus. Quo ordine cred debeam

Expanded text:
praesentavit. Cui praefectus ait: Licet gravis tamen spe recuperandae salutis afferam vobis quidquid illud est usque ad dimidium bonorum patrimonii mei, si ab hac nodositate condylodat tibi quod ipse sit corporis tui restaurator. Nam pecuniam sive qui afferunt, sive qui oblatam accipiunt, non solum nullam dolentibus conferunt medicinam, sed etiam ipsi sibi insanabilem morbum assumunt. Dicit ei praefectus: Dic ergo mihi quid faciam, ut consequi valeam quod spero. Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordine credere debeam
Abbreviated transcription (Latin):
hunc erelinquentes ad illum abistis qui in tan¬
tum ur̃ extitit inimicus ut uos ad pęnas ꝑpetus̨
mortis adducer&. & ad istud letale facer&
exitium deuenire. quantomagis ad eũ redeundu
est. qui unicum filium suum passioni & morti
tradidit. ut nos a passionib aeternis. & a morte
ꝑpetua liberar&: ¶ um haec & his similia ses¬
reddere. & sẽ peccasse & impie egisse pęnitentiȩ
uocib exclamare. Pundebant ergo amarae
resonabant. Tunc beatus debastianus iubet eos
om̃s a uinculis catenarum ex solui. Post haec
erat causa ꝑsequutionis occultus. & narrauit ei
omiã quę gesta sunt. Quib auditis sc̃s policar¬
pus presbiter grãs egit dño. & una cum eo
uenit ad domum nicostrati primi serinu. Et
uidens turbas credentium. salutans eos cũ om̃i
gaudio dixit. Beati om̃s qui audistis uocem

Expanded text:
hunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tanhunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tantum vestri exstitit inimicus, ut vos ad poenas perpetuae mortis adduceret, et ad istum lethalem faceret exitum devenire; quanto magis ad eum redeundum est, qui unicum Filium suum passioni et morti tradidit, ut nos a passionibus aeternis, et a morte perpetua liberaret? Cum haec et his similia reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras  vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a vinculis catenarum exsolvi. CAPUT X. ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis S. Polycarpus gratias egit Deo, et una cum eo venit ad domum Nicostrati primiscrinii, et videns turbas credentium, salutans eos cum omni gaudio dixit: Beati omnes vos, qui audistis vocem
Abbreviated transcription (Latin):
conferas. xp̃o. presto erit remunerationis
uirtutum omĩum in marcessibiles florees
aeternȩ uitae gaudiis ꝓfuturos. Mudiens
haec ni costratus primiscrinius. abiit ad
claudium cõmentariensem. & iussit uniuer¬
sas ꝑsonas ad domum eius adducere dicens.
Droxima sessione om̃s discutiendi sunt. uolo
ut cum illis xpĩanis qui apud mẽ sunt pres¬
nexib uincti: hoc modo eos uir dĩ debasti.¬
anus alloquitur. ¶rimina diabolica diui.¬
nis uirtutib cedunt. reatus ur̃ a morte
excluditur. & ad gaudia uotiua reuocantur.
Sgerat enim ꝑ suos satellites hostis inuistꝰ
ut animos nulitum xp̃i ad uircutũ culmen
erestos euerter&. & in ipso ꝑfestionis fastigio
positos ad cęnum conaretur mergere inferorũ.
H ac de causa incaluit animus militũ dimicati.
reddamus. Bi abolus enim nec dominus ur̃. neo
creator. nec pater esse dinoscitur. Bs̃ autem &
pater. & dñs. & conditor nr̃ cõꝓbatur. Et si

Expanded text:
conferas Christo, praesto erit remunerationis conferas Christo, praesto erit remunerationis virtutum omnium flores immarcescibiles, aeternae vitae gaudiis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas ad domum ejus adducere, dicens: Quoniam proxima sessione omnes discutiendi sunt, volo ut cum illis Christianis, qui apud me sunt, praesnexibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant, reatus vester a morte excluditur, et a gaudiis fugitivis revocatur. Egerat enim per suos satellites hostis injustus, ut animos militum Christi ad virtutum culmen erectos everteret, et in ipso perfectionis fastigio positos, ad coenum conaretur mergere inferorum. Hac de causa incaluit animus hostium dimicationreddamus. Diabolus enim nec dominus vester, nec creator, nec pater esse dignoscitur: Deus autem et Pater et Dominus et Conditor comprobatur. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
nem gerebant. qđ caritati dĩ praetulerant
amorem carnis & quia ab agõne martyru
ausi fuerant animos reuocare scõrum. Cumq
om̃s qui ad decipiendos scõs uenerant una¬
nimiter crederent xp̃o. nicostratus cũ con-¬
iuge sua sẽ urguebat dicens. Non capiam
cybum neq potum. nisi mysterium xpĩanȩ
Sebastianus dixit. Muta dignitatem tuam.
quam prȩfecti. Mudi itaq consilium meũ
& om̃s quos carcer inclusit. quos iuncula
tenent. quos ergastula conficiunt. in unum
redige. Q uod cum feceris. antistitem sacro¬
tis argumento hos quos diabolus in iuste
lucratur curare debemus. & sud restituere
ertatori: Et nicostratus ad hȩc respondit
Saluator nr̃ ꝓ peccatorib suam nobie
dignatus est exhibere prȩsentiam. & osten.¬
dit mysterium quo om̃ium peccata &
crimina hominib auferantur. & om̃e
uirtutes dñi conferantur. Inter mitia igitꝰ
conuersionis tuae hoc munus primũ si tu

Expanded text:
nem gerebant, quod charitati Dei praetulerant nem gerebant, quod charitati Dei praetulerant amorem carnis; et quia ab agone martyrii ausi fuissent animos revocare sanctorum. Cumque omnes, qui ad decipiendos sanctos venerant, unanimiter crederent Christo, Nicostratus cum conjuge sua urgebat se dicens: Non cibum capiam, neque potum, nisi mysterium mihi chriSebastianus dixit: Muta dignitatem tuam, quam praefecti. Audi itaque consilium meum, et omnes quos carcer inclusit, quos vincula tenent, quos ergastula conficiunt, in unum redige. Quod cum feceris, antistitem sacrotis argumento, hos quos diabolus injuste lucratus est, curare debemus, et suo restituere C reatori? Et Nicostratus ad haec respondit, Salvator noster pro peccatoribus suam nobis dignatus est exhibere praesentiam, et ostendit mysterium, per quod omnia peccata et crimina omnia hominibus auferantur, et omnes virtutes Domini conferantur. Et post conversionis tuae hoc munus primum si tu
Abbreviated transcription (Latin):
non aliud amatorib sius nist peccata impe¬
rat. suad& facinora. ingerit criminosa
Nichilq aliud a suis amatorib exigit. nisi
ut penitus de ꝑ henni uita inon cogitent: &
regnum dĩ futurum esse desperent. Nunc
uid eamus quib casib subiac&. quibus ue
periculis subseruit aucilla. ut cum eam pro¬
bauerimus nec seipsam posse regerẽ. seruitia
nr̃a eius dominatione tollentes. alteram cui
merito seruiendum sit requiramus. Quantos
enim amatores eius ruina subito grauie
oppressit. fragor caeli ꝑcussit. fulmen incen¬
dit naufragia ꝑdiderunt. texit chaoe
charibdis bibit. gladius iugulauit. & istan
miseri cum dolorib amittentes. uitam illã
penitus inuenire non possunt. Ad illam
enim uitã non ducit tortura. seo causa.
Uno deniq eodemq penarum genere. & in no¬
centib salus aeterna confertur. & pęna de¬
ꝓsequeretur. cęperunt om̃s qui aderant dõ
grãs agere. atq uniuersi flentes pęnitudi.¬

Expanded text:
non aliud amatoribus suis, nisi peccata impenon aliud amatoribus suis, nisi peccata imperat, suadet facinora, ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? 28. Nunc videamus quibus casibus subjacet, quibusque periculis servit ancilla, ut cum eam probaverimus nec seipsam posse regere, servitia nostra ab ejus dominatione tollentes, alteram cui merito serviendum sit, requiramus. Quantos enim amatores ejus ruina subito gravis oppressit, fragor coeli percussit, fulmen incendit, naufragia perdiderunt, texit chaos, Charybdis ebibit, gladius jugulavit! et istam miseri cum doloribus amittentes vitam, illam penitus invenire non possunt! Ad illam etenim vitam non ducit tortura, sed causa. Uno denique eodemque poenarum genere et innocentibus salus aeterna confertur, et poena deprosequeretur, coeperunt omnes qui aderant Deo gratias agere, atque universi flentes poenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
& seuiant satellites dęmonum. & quibues
uolunt penis corpora nr̃a dilanient. Corpꝰ
occidere possunt : sed animam uincere non
osiores excipiunt milites uulnera ꝓ impera¬
tore suscepta. In hoc enim diabolus tyranni¬
dis sui nune furore seuit. in quo prȩuid&
ꝑseuerantiȩ nrãe tropheo se posse torqueri
& ideo tormenta infert ne spes eius pereat
Mortem minatur ut terreat. uitam promitait
ut eripiat. securitatem pollicetur ut tollat.
Haec tota belli calliditas. hoc fraudis consi.¬
mus hosti non cedere. corpus contempnere.
animae subuenire. Cur enim fortissimi
duces militib miserrinus terga uertant. &
in eo bello deficiant in quo possunt esse
uistores: Uel qua ratione mori timeant
qui sciunt hanc hominis naturam esse non
poenam: Cur in quam mori timeant. qui
credunt istan uitam falsam esse. & ueram
uitam inuenire non posse. nisi qui ab amore
suo falsam istam abiecerit & cadueam. que

Expanded text:
et saeviant satellites daemonum, et quibus et saeviant satellites daemonum, et quibus volunt poenis corpora dilanient nostra; corpus occidere possunt, sed animam vincere non osiores faciunt milites vulnera pro Imperatore suscepta: in hoc enim diabolus tyrannidis suae furore nunc saevit, in quo praevidet perseverantiae vestrae tropaeo se posse torqueri: et ideo tormenta infert, ne spes ejus pereat: mortem minatur, ut terreat; vitam promittit ut eripiat; securitatem pollicetur, ut tollat. Haec tota belli calliditas, hoc fraudis considamus hosti non cedere, corpus contemnere, animae subvenire. Cur enim fortissimi duces militibus miserrimis terga convertant, et in eo bello deficiant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratione mori timeant, qui sciunt hanc hominis naturam esse, non poenam? Cur, inquam, mori timeant, qui credunt istam vitam, falsam esse, et veram vitam inveniri non posse, nisi qui ab animo suo falsam istam abjecerit, et caducam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in spatio unius horae cepistis. nulla uoe
memoria parentum impediuit credere.
nullus tenere aetatis in filios ur̃os reuocat
nutritus affestus. contempitis subito quod
semꝑ amastis. & quęritis quod numquã scistis.
Per ignaras in gressi uias subito ꝑ uenistie
ad xp̃m. & animo iam intrastis in caclum.
quia in terra nullum solacium requisistis
Dincõparabile facti praeconium. o quam im¬
tabile uirtutis exemplum. nondũ tios ad
xp̃m sacri baptismatis unda ꝑduxit. nondũ
ꝑ tẏrocinii initia militaria signa sumpsistis.
& iam ꝓ uero rege arma corripiustis. & cuis
milites a uineulo ferri soluentes. uosipso
intrepidos optatis ꝓ occidendis occidi. Cũ.
Discite parentes carissimi. & ur̃ o coniuges
discat conugalis affestus aduersus pugnã
diaboli. & contra oñs sagittas affectuum
acies tyrannici exercitus hosti non cedere.
dimicare acrius. gradum tendere. ad regẽ
fortiter ꝑ uenere. Insurgant quantũ uolunt

Expanded text:
 spatio unius horae cepistis. Nulla vos  spatio unius horae cepistis. Nulla vos memoria parentum impedit credere. Nullus tenerae aetatis in filios et vestros revocat nutritus affectus. Contemnitis subito quod semper amastis, et quaeritis quod numquam scistis. Per ignaras ingressi vias subito pervenistis ad Christum, et animo jam intrastis coelum, quia in terra nullum solatium requisistis. O incomparabile facti praeconium! o quam imitabile virtutis exemplum! Nondum vos ad Christum sacri baptismatis unda perduxit, nondum per tirocinii initia militaria saltem signa sumpsistis; et jam pro vero Rege arma arripitis, et ejus milites a vinculo ferri solventes, vos ipsos intrepidos optatis pro occidendis occidi. 27. CDiscite, parentes charissimi, et vester, o conjuges, discat jugalis affectus, adversus pugnam diaboli, et contra omnes sagittas affectuum acies tyrannici exercitus hosti non cedere, dimicare acrius, gradum tenere, et ad regem fortiter pervenire. Insurgant quantum volunt,