comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idem de animo qd̾ de corꝑe: qͥd aliud
iam nͥ d̾s occurret. in quosummũ bo¬
minis bonũ constitutũ sit. ñ qd alia
bona ñ sint. s sumnũ id dicit᷑ quo
cuncta referuntur. Eo eñĩ fruendo
qͥsꝙ beatus ẽ ꝓpt̃ qͦd cetã uult habe¬
re. cũ illud iam ñ ꝑꝑt̃ aliud s ꝓpt̾ se
ipsũ diligit᷑. & idõ finis ibi dicit᷑: qͥa
iam quo excurrat &e quo referat᷑. ñ
inuenit᷑. Ibi requies appetendi. ibi fru¬
endi securitas: ibi tranquillissimũ
gaudiũ optimȩ uoluntatis. Dagͥ qͥ
cito uideat ñ corpus ẽẽ animi bonũ.
s animũ potiꝰ ẽẽ corꝑis bonũ. Riece¬
ditur iã ab inquirendo: utrũ sũmũ
illud bonũ uł aliqua pars erꝰ sit in
corꝑe. Qd̾ enĩ stultissime negatur:
melior ẽ animꝰ corꝑe. Item stultissi¬
me negatur. meliorem ẽẽ eũ qui dat
beatã uitã. uł partẽ aliqũa beate
uitȩ: quã eũ qui accipit. Non gͥ acci¬

Expanded text:
idem de animo quod de corpore, quid aliud idem de animo quod de corpore, quid aliud iam nisi deus occurret, in quo summum hominis bonum constitutum sit, non quo alia bona non sint, sed summum id dicitur, quo cuncta referuntur; eo enim fruendo quisque beatus est, propter quod cetera uult habere, cum illud iam non propter aliud sed propter se ipsum diligatur, et ideo finis ibi dicitur, quia iam, quo excurrat et quo referatur, non inuenitur, ibi requies appetendi, ibi fruendi » securitas, ibi tranquillissimum gaudium optimae uoluntatis. : Da igitur, qui cito uideat non corpus esse animi bonum, sed animum potius esse corporis bonum; recedetur iam ab inquirendo, utrum summum illud bonum uel aliqua pars eius sit in corpore. quod enim stultissime negatur, melior est animus corpore; item stultissime negatur meliorem esse eum, qui dat beatam uitam uel partem aliquam beatae uitae, quam eum, qui accipit; non igitur acci
Abbreviated transcription (Latin):
mo ẽẽ possit beatꝰ: Qd̾ si adhuc ñ teneᷤ:
dam ꝑuerse ista conquiris: quã ꝑu̾se
si aliquo corꝑis ꝑiculoso morbo graua¬
reris. delicias &e tenerrimas uestes.
potiꝰ quã medicam̃ta medicosq con¬
quireres. Non enĩ ullo mͦ differenda
ẽ ista cognitio: aut illa huic a te. p̾ser¬
tim iam in hac ętate uł discendi or¬
dine p̃ferenda ẽ. Hide aũt quã facile
posses hȩc seire:. si uelles. Qui enĩ querit
qua ad beatã uitã ꝑueniat: nicħ aliud
ꝓfecto querit. nisi ubi sit finis boni. ħ
est ubi constitutũ sit. ñ praua opinio¬
ne atq temeraria. s certa atq incon¬
cussa ueritate summũ hominis bonũ:
qd̃ a quolibet ubi constituat᷑ ñ inue¬
nitur. nͥ aut in corꝑe. aut in animo.
aut in d̾o: aut in duob aliquib hoꝵ:
aut certe in omĩb. Qd si didiceri ꝰ neq
summũ bonũ. nec aliquã partẽ sũins
boni. om̃ino ẽẽ in corꝑe: duo restabt̃

Expanded text:
mo esse possit beatus? quod si adhuc non tenes, mo esse possit beatus? quod si adhuc non tenes, tam peruerse ista conquiris, quam peruerse, si aliquo corporis periculoso morbo grauareris, deliciosas et tenerrimas uestes potius quam medicamenta medicosque conquireres. non enim ullo modo differenda est ista cognitio aut illa huic a te praesertim iam in hac aetate uel discendi ordine praeferenda est. uide autem, quam facile posses hoc scire, si uelles. qui enim quaerit, qua ad beatam uitam perueniat, nihil aliud profecto quaerit, nisi ubi sit finis boni, hoc est ubi constitutum sit non praua opinione atque temeraria sed certa atque inconcussa ueritate summum hominis bonum. quod a quolibet, ubi constituatur, non inuenitur nisi aut in corpore aut in animo aut in deo aut in duobus aliquibus horum aut certe in omnibus. quod si didiceris neque summum bonum neque aliquam partem summi boni omnino esse in corpore, duo restabunt
Abbreviated transcription (Latin):
errores si cognoscere piget. qͥd nob̾ ẽ
ꝓpt̾ defensionẽ. rꝑiane religionis que¬
rere. qͥd senserit anaximenes. & olim
sopitas lites. in ani curiositate recõque¬
re:.cũ quorũdam etiã hereticoꝵ qui
nomine rꝑiano głari uoluert̃. ut
marcionistarũ &e sabellianoꝵ. multo¬
rũq p̾terea ĩa dissensiones questioneᷤ¬
q sileant᷑. Tam̃ si opus ẽ ut dixiueri¬
tati aduersantes agnoscere. aliquas
&e ꝑtractatas habere sententias: de
hereticis potiꝰ qͥ se xꝑianos uocant.
quã de anaragora &e demoerito nob̾
cogitandũ fuit. Ille aũt qͥsquis abs te
quesierit quȩ tu a nob̃ queris: audiat
qd̃ ea doctus & prudentiꝰ nescias. Si
enĩ t̾emistocles ñ curauit qd̾ ẽ habitꝰ
indoctior. cũ canere neruis in epulis
recusass: ubi cũ se nescire illa dixiss.
tandum t̾ est dicere te ista nescire: cũ
ei qui rogarit qͥd noueris respondere
possis. nosse te quomͦ etiã sine istis ho¬

Expanded text:
errores si cognoscere piget, quid nobis est errores si cognoscere piget, quid nobis est propter defensionem Christianae religionis quaerere, quid senserit Anaximenes, et olim sopitas lites inani curiositate recoquere, cum quorundam etiam haereticorum, qui nomine Christiano gloriari noluerunt, ut Marcionistarum et Sabellianorum multorumque praeterea iam dissensiones quaestionesque sileantur? tamen si opus est, ut dixi, ueritati aduersantes praenoscere aliquas et pertractatas habere sententias, de haereticis potius, qui se Christianos uocant, quam de Anaxagora et Democrito nobis cogitandum fuit. Ille autem, quisquis abs te quaesierit, quae tu a nobis quaeris, audiat, quod ea doctius et prudentius nescias. si enim Themistocles non curauit, quod est habitus indoctior, cum canere neruis in epulis recusasset, ubi cum se nescire illa dixisset tandum tibi est dicere te ista nescire, cum ei, qui rogarit, quid noueris, respondere possis nosse te, quo modo etiam sine istis ho
Abbreviated transcription (Latin):
oculũ. sua uͦ sedulo occultet: nã cognitio
ueritatis omĩa falsa si mͦ ꝓferant᷑. ea q̃
etiã priꝰ maudita erant. & diiudieare
& subuertere idonea ẽ: s ut ñ solũ aꝑ¬
ta feriant᷑. s etiã abscondita eruant᷑.
si alienos opus ẽ cognoscere errores.
erige ocłos auresq oro te. & uide atq
ausculta. utrũ aliqͥs aduersus nos
de anaximene & de anaxagora ꝓfe¬
rat aliqͥd: quando iam ne ipsoꝵ qͥdẽ
multo recentioꝵ. multũq loquaciũ
stoicoꝵ aut epicureoꝵ cineres caleañ.
unde aliqua contra fidẽ xꝑianã sein¬
tilla excitet᷑: s circuli atq conuentieu¬
la partĩ fugacia. partim etiã audact᷑
prompta. uł donatistarũ uł maximi¬
anensiũ uł manicheoꝵ. uł etiã ad qͦ¬
rum greges turbãq uenturus es.
arrianoꝵ eunomianoꝵ. macedonia¬
noꝵ catafrigarũ. cęt̾ãrumq pestiũ
innumerabilit̾ ꝑstrepant: quoꝵ om̃niũ

Expanded text:
oculum, sua uero sedulo occultet, nam cognitio oculum, sua uero sedulo occultet, nam cognitio ueritatis omnia falsa, si modo proferantur, etiam quae prius inaudita erant, et diiudicare et subuertere idonea est, — sed, ut non solum aperta feriantur, sed etiam abscondita eruantur, si alienos opus est cognoscere errores, erige oculos auresque, oro te, et uide atque ausculta, utrum aliquis aduersus nos de Anaximene et de Anaxagora proferat aliquid, quando iam ne ipsorum quidem multo recentiorum multumque loquacium Stoicorum aut Epicureorum cineres caleant, unde aliqua contra fidem Christianam scintilla excitetur. sed circuli atque conuenticula partim fugacia partim etiam audaciter prompta uel Donatistarum uel Maximianensium uel Manichaeorum uel etiam, ad quorum greges turbamque uenturus es, Arrianorum, Eunomianorum, Macedonianorum, Cataphrygarum ceterarumque pestium innumerabiliter perstrepant. quorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Ridiculũ est enĩ. cum ꝓꝑt̾ea suꝑflua mul¬
ta didiceris. ut tͥ aures hominũ ad ne¬
cessaria p̃parentur ipsa necessaria ñ te¬
nere: quib excipiendis eas ꝑsuꝑflua
p̃paraueris: & dũ occuparis ut discas
unde facias intentos. nolle discere qd
infundatur intentis. S si hoc te scire.
ĩa dicis. idq ipsũ xp̃ianã doctrinã ẽẽ
respondes. quã te om̃ib p̃ponere noui
logoꝵ eiceronis: ae collectione em̃dica¬
tarũ discordantiũ sententiarũ alie¬
narũ ꝓcurari. Auditores morib tus
intenti fiant: qͥa abs te aliqͥd tale accep¬
turi st̃. Nolo prius aliqͥd doceas qd̾ de¬
discendũ est. ut uera doceas. Nlam si ali¬
enarũ sententiarũ dissidentiũ &e re¬
pugnantiũ cognitio. aliqͥd adiuuat
insinuatorẽ xꝑianȩ ueritatis ut no¬
uerit quomͦ aduersantes destruat
falsitates: adhuc dũtarat neqͥs contra
disserens. ñ insi in refellendis tuis figat

Expanded text:
ridiculum est enim, cum propterea superflua mulridiculum est enim, cum propterea superflua multa didiceris, ut tibi aures hominum ad necessaria praeparentur, ipsa necessaria non tenere, quibus excipiendis eas per superflua praeparaueris, et, dum occuparis, ut discas, unde facias intentos, nolle discere, quod infundatur intentis. sed si hoc te scire iam dicis idque ipsum Christianam doctrinam esse respondes, quam te omnibus praeponere nouimlogorum Ciceronis et collectione emendicatarum discordantium sententiarum alienarum procurari auditores. moribus tuis intenti fiant, qui abs te aliquid tale accepturi sunt. nolo prius aliquid doceas, quod dediscendum est, ut uera doceas. Nam si alienarum sententiarum dissidentium et repugnantium cognitio aliquid adiuuat insinuatorem Christianae ueritatis, ut nouerit, quo modo aduersantes destruat falsitates ad hoc dum taxat, ne quis contra disserens nonnisi in refellendis tuis figat
Abbreviated transcription (Latin):
latinis doctũ iam grece querere. Si
hoc ñ pudet hominẽ grecũ latina
puerũ didicisse. nc̃ uelle discere gre¬
ca barbatũ: pudebit ne tandẽ in ipsis
latinis ignorare aliqua. quȩ quã mul¬
ti latini docti tecũ nesciant: uł hoc
ipso sentis. qd̾ & nob̾ magna necessita¬
te dicis onerosũ. in tanta doctorũ
multitudine apd̾ hartbaginẽ ostitut᷑:
Postremo fac te de om̃ib quȩ a nob̾ que¬
ris int̾rogatum: respondere potuisse.
Ecce iã doctissimꝰ atq acutissimꝰ diceris:
ecce ĩã te laudib in cęlũ greculus flatꝰ
attollit. Tu tam̃ mem̃to grauitatis tuȩ:
&e illam mereri laudem quo fine uolue¬
ris: ut scilicet eos leuit̾ leuia ista miratoᷤᷤ
&e beniuolentissime atq auidissime ĩa
in tua ora suspensos grauissimũ aliqͥd
& salub̃rimũ doceas. Idipsũ qͥcquid est
grauissimũ ce saluberrimũ. utrũ teneaᷤᷤ
& recte tradere noueris: uelłe cognoscẽ.

Expanded text:
Latinis doctum Graeca iam quaerere? si Latinis doctum Graeca iam quaerere? si hoc non pudet, hominem Graecum Latina puerum didicisse, nunc uelle discere Graeca barbatum, pudebitne tandem in ipsis Latinis ignorare aliqua, quae quam multi Latini docti tecum nesciant, uel hoc ipso sentis, quod te nobis magna necessitate dicis onerosum in tanta doctorum multitudine apud Carthaginem constitutus? Postremo fac te de omnibus, quae a nobis quaeris, interrogatum respondere potuisse. ecce iam doctissimus atque acutissimus diceris, ecce iam te laudibus in caelum Graeculus flatus adtollit; tu tantum memento grauitatis tuae et illam mereri laudem quo fine uolueris, ut scilicet eos leuiter leuia ista miratos et beniuolentissime atque auidissime iam in tua ora suspensos grauissimum aliquid et saluberrimum doceas. id ipsum, quicquid est grauissimum et saluberrimum, utrum teneas et recte tradere noueris, uellem cognoscere.
Abbreviated transcription (Latin):
te greci homines in grecia constitutum
ce greca imbutũ primitꝰ lingua. de ipsis
philosophoꝵ libris aliqua int̾rogent:
quȩ cicero in sius litteris ñ posuit:
Qd si acciderit: qͥd responsurus es: Potiꝰ
te ista in latinoꝵ auctoꝵ libris. quam
in grecoꝵ nosse uoluisse: Qua respon¬
sione primo greciȩ facies iniuriã: &
nosti quã illi homines hoc ñ ferant:
deinde iã exulcerati &e irati. quã cito
te qd̾ nimis ñ uis &e hebetẽ iudicabt.
qͥ grecoꝵ philosophoꝵ dogmata. uel
poti dogmatũ particulas quasdam
discerptas atꝙ disꝑsas in latinis dia¬
logis. quã in ipsoꝵ auctoꝵ libris gre¬
cis. tota atq contexta discere malui¬
sti: & indoctũ. qͥ cũ tam multa in tua
lingua nescias: earũ rerũ frusta in
aliena colligere ambisti. An forte illud
respondebis: ñ te grecos de his reb
libros contẽpsisse. s priꝰ latinos eu¬
rasse cognoscere. nc̃ aũt uelle te in

Expanded text:
te Graeci homines in Graecia constitutum te Graeci homines in Graecia constitutum et Graeca inbutum primitus lingua de ipsis philosophorum libris aliqua interrogent, quae Cicero in suis litteris non posuit? quod si acciderit, quid responsurus es? potius te ista in Latinorum auctorum libris quam in Graecorum nosse uoluisse? qua responsione primo Graeciae facies iniuriam et nosti, quam illi homines hoc non ferant; deinde iam exulcerati et irati quam cito te, quod nimis non uis, et hebetem iudicabunt, qui Graecorum philosophorum dogmata uel potius dogmatum particulas quasdam discerptas atque dispersas in Latinis dialogis quam in ipsorum auctorum libris Graecis tota atque contexta discere maluisti, et indoctum, qui cum tam multa in tua lingua nescias, earum rerum frusta in aliena colligere ambisti! an forte illud respondebis, non te Graecos de his rebus libros contempsisse sed prius Latinos curasse cognoscere, nunc autem uelle te in
Abbreviated transcription (Latin):
cisti.& ea qͦq ipsa inuenisti talib reb
nuda atq frigida. uͥ has curas tuas
ensis occurrit. qͥa in ea nc̃ sedet ep̃e:
qui aliqͣndo ista pueris uendidit. S
pueriliũ rerũ sicut ñ uenditorẽ. ita
nec largitorẽ decet. Quȩ cũ ita sint.
id est cũ duȩ tantȩ urbes latinarũ
litterarũ artifices. rooa atq carthago
nec tedio tͥ sint. ut a te ista ꝑquirant:
nec tedia tua curent ut ista ꝑqͥren¬
tem te exaudiant: miror tantũ qͣntũ
dici ñ potest. uereri te tã boni ingenii
iuuenem. ne in grecis atq orientalib
urbib quẽquam de his reb molestũ
in t̾rogatorem feras. faciliꝰ qͥppe corm¬
crilas in africa audieris: quã in illis
partib hoc genꝰ uocis. Deinde si fallor.
&e qͥsquã ibi forte huiꝰmodi questionũ.
tanto utiq odiosior quanto in illis loes
ineptior ꝑcunctator extiterit: ñne ma¬
gis caues. ne multo faciliꝰ existant. qͥ

Expanded text:
cisti et ea quoque ipsa inuenisti talibus rebus cisti et ea quoque ipsa inuenisti talibus rebus nuda atque frigida, ubi has curas tuas ensis occurrit, quia in ea nunc sedet episcopus, qui aliquando ista pueris uendidit. sed puerilium rerum sicut non uenditorem ita nec largitorem decet. quae cum ita sint, id est cum duae tantae urbes Latinarum litterarum artifices, Roma atque Carthago, nec taedio tibi sint, ut a te ista perquirant, nec taedia tua curent, ut te ista perquirentem exaudiant, miror tantum, quantum dici non potest, uereri te, tam boni ingenii iuuenem, ne in Graecis atque orientalibus urbibus quemquam de his rebus molestum interrogatorem feras. facilius quippe corniculas in Africa audieris quam in illis partibus hoc genus uocis. Deinde si fallor et quisquam ibi forte huius modi quaestionum tanto utique odiosior quanto in illis locis ineptior percontator extiterit, nonne magis caues, ne multo facilius existant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
maiores grauioresq secluderent: aut
si aliqua ex eis in animis eoꝵ nimia
consuetudine remanerent. ñ etiam
ipsa obliuione sepelire mallent re¬
cordata. quã ineptia respondere q̃¬
sita: cũ in ipsa etiã scolari leuitate
&e rethoricis cathedris. ita obmutu¬
isse atq obtorpuisse uideant᷑: ut a car¬
thagine ipponẽ quo exponi possint mit¬
denda existiment᷑: ubi tam insolita atq
omino ꝑegrina st̃. ut si uellem respon¬
dendi cura inspicere aliqͥd. uolens ui¬
dere quomͦ ad sententiã quȩ mͥ expo¬
nenda eẽt desuꝑ ueniat᷑. aut ab ea de¬
inceps quȩ contexeret᷑ oratio. codic̃ẽ
prorsus inuenire ñ possem. Illi autem
carthaginenses rethores. si huic tuo
studio defuert̃: non mͦ a me ñ rep̃hen¬
dentur. s etiã approbabunt᷑: si forte ĩa
recolunt. ñ romanoꝵ foroꝵ. s grecoꝵ
gymnasioꝵ ista solere ẽẽ certamina. Tu
uͦ cũ ce in gymnasia cogitationẽ inie¬

Expanded text:
maiores grauioresque secluderent aut, maiores grauioresque secluderent aut, si aliqua ex eis in animis eorum nimia consuetudine remanerent, non etiam ipsa obliuione sepelire mallent recordata quam ineptia respondere quaesita, cum in ipsa etiam scholari leuitate et rhetoricis cathedris ita obmutuisse atque obtorpuisse uideantur, ut a Carthagine Hipponem, quo exponi possint, mittenda existimentur, ubi tam insolita atque omnino peregrina sunt, ut, si uellem respondendi cura inspicere aliquid uolens uidere, quo modo ad sententiam, quae mihi exponenda esset, desuper ueniatur aut ab ea deinceps quae contexeretur oratio, codicem prorsus inuenire non possem. illi autem Carthaginienses rhetores si huic tuo studio defuerunt, non modo a me non reprehenduntur, sed etiam adprobantur, si forte iam recolunt non Romanorum fororum sed Graecorum gymnasiorum ista solere esse certamina.\' tu uero cum et in gymnasia cogitationem inie
Abbreviated transcription (Latin):
consulas ad ꝑsuadenda ueritatẽ. uit̾ã¬
q eoꝵ corrigendã: qͥ te si in illis cicero¬
nis libris indoctũ hebetẽq putaueriq̃.
indignũ habebunt. a quo aliqͥd utilis
salubrisq scientię sibi accipiendũ ẽẽ
arbitrentur. Qd̃ ñ ita est. mͥ crede. sri¬
mũ qͥa esse aliquos in illis t̾ris. ubi im¬
ꝑitus minimeq acutus uideri times.
qui te de istis questionib qͥequam mn¬
t̾rogent. omĩno ñ uideo: qnͣdoquidem
hic quo ad ea discenda uenisti. & romȩ
africa usq adeo de his interrogatorẽ.
pateris neminẽ: ut nec teipsũ qͥ patiat᷑
inuenias: eaq inopia epĩs exponenda¬
ea mittere cogaris. Quasi uͦ isti ep̃i
animi ardore uł poti errore. quasi
aliqͥd magnũ hȩc discere curar̾t. usq
ad canos epischopales. & usq ad cathe¬
dras eccłiasticas. ea sibi in memoria¬
durare paterent᷑: aut si ipsi uellent.
ñ illa etiã de inuitoꝵ cordib curȩ

Expanded text:
consulas ad persuadendam ueritatem uitamconsulas ad persuadendam ueritatem uitamque eorum corrigendam, qui te, si in illis Ciceronis libris indoctum hebetemque putauerint, indignum habebunt, a quo aliquid utilis salubrisque scientiae sibi accipiendum esse arbitrentur. Quod non ita est — mihi crede —, primum quia esse aliquos in illis terris, ubi inperitus minimeque acutus uideri times, qui te de istis quaestionibus quicquam interrogent, omnino non uideo, quando quidem hic, quo ad ea discenda uenisti, et RomaeAfrica usque adeo de his interrogatorem pateris neminem, ut nec te ipsum quis patiatur inuenias eaqea mittere cogaris: quasi vero episcopianimi ardore, vel potius errore, quasi aliquid magnum haec discere curarunt, usque ad canos episcopales, et usque ad cathedras eccdurare paterentur aut, si ipsi uellent, non illa etiam de inuitorum cordibus curae
Abbreviated transcription (Latin):
de ẽẽ arbitreris: Qd̾ iam ñ existimo
uideri tͥ. Non enĩ frustra tã diu tã uera
dioseoro diximꝰ ex quo in hac epła gra¬
dimur. Quaꝑpt̃ iam illud uideamꝰ. et̃
de istarũ rerũ ignorantia nequaqu̾a
indoctũ atq hebetem iudices. s potiꝰ
ipsiꝰ ueritatis. ut qͥs quis de his reb
scripsit uł seripserit. aut ea sint quȩ
iam certus tenes. aut si falsa st̃. securꝰ
ignores: neq de diuersitate cognos¬
cenda sententiarũ alienarũ. ne quas
indoctus &e hebes remaneas. inani sol¬
licitudine macereris: cũ gͦ hȩc ita sint.
illud si placet uideamꝰ. utr̃ũ alioꝵ fal¬
sa existimatio. qui st̃ ut seribis ad ui¬
tuꝑandũ ꝓcliues. ita ut si te ista igno¬
rare ꝑsenserint. indoctũ atq hebetem
falso qͥdem s tam̃ putent. sic te moue¬
re debeat. ut etiã ab epĩs tͥ hec ex poni
non incongruent̃ petas: quandoqͥdẽ
eo fine ia te. ista cũpere credimꝰ qͦ illis

Expanded text:
te esse arbitreris! quod iam non existimo te esse arbitreris! quod iam non existimo uideri tibi; non enim frustra tam diu tam uera Dioscoro diximus, ex quo in hac epistula gradimur. Quapropter iam illud uideamus, cum te istarum rerum ignorantia nequaquam indoctum atque hebetem iudices sed ipsius potius ueritatis, ut, quisquis de his rebus scripsit uel scripserit, aut ea sint, quae iam certus tenes, aut, si falsa sunt, securus ignores neque de diuersitate cognoscenda sententiarum alienarum, quasi ne indoctus et hebes remaneas, inani sollicitudine macereris, — cum ergo haec ita sint, etiam. illud, si placet, uideamus, utrum aliorum falsa existimatio, qui sunt, ut scribis, ad uituperandum procliues, ita ut, si te ista ignorare persenserint, indoctum atque hebetem falso quidem sed tamen putent, sic te mouere debeat\' ut etiam ab episcopis tibi haec exponi non incongruenter petas, quando quidem eo fine iam te ista cupere credimus, quo illis
Abbreviated transcription (Latin):
dem putauerint. indignũ arbitrent᷑.
cui aur̃ẽ uł intentissimã uł patien¬
tissimã prebeant. siue ad recte facta
quẽquam exhorteris. siue maliciam
atq nequiciã peccantis obiurges:
Hunc tufinẽ iusticiȩ ac beneficientiȩ.
si in illis int̾rogandis questionib cogi¬
dasti: nos de te male meruimꝰ quib in
ȩpła tua ñ id potiꝰ quo mouerem᷑ posui¬
sti: ut aut libent̃ daremꝰ qd̵ petebas:
aut icło non daremꝰ. qͥa causa quelibet
alia fortasse ꝓhiberet: ñ tam̃ quia tuȩ
uane eupiditati ñ solũ seruire. uerum
etiam ñ resistere puderet. Qanto enĩ
melius atq salubriꝰ queso te. ipsas ueri¬
tatis regulas. multo certiꝰ ce breui ꝑ
seipsas accipis. quib falsa omĩa possis
ipse refellere: ne qd̾ falsũ &e pudendũ ẽ.
si multoꝵ annosas &e decrepitas falsita¬
tes. studio iactantiore quã prudentio¬
re didiceris. doctũ atq intelligentẽ

Expanded text:
tem putauerint, indignum arbitrentur, tem putauerint, indignum arbitrentur, cui aurem uel intentissimam uel patientissimam praebeant, siue ad recte facta quemquam exhorteris siue malitiam atque nequitiam peccantis obiurges? hunc tu finem iustitiae ac beneficentiae si in illis interrogandis quaestionibus cogitasti, nos de te male meruimus, quibus in epistula tua non id potius, quo moueremur, posuisti, ut aut libenter daremus, quod petebas, aut ideo non daremus, quia causa quaelibet alia fortasse prohiberet, non tamen quia tuae uanae cupiditati non solum seruire uerum etiam non resistere puderet. quanto enim melius atque salubrius, quaeso te, ipsas ueritatis regulas multo certius et breuius per se ipsas accipis, quibus falsa omnia possis ipse refellere, ne, quod falsum et pudendum est, si multorum annosas et decrepitas falsitates studio iactantiore quam prudentiore didiceris, doctum atque intellegentem
Abbreviated transcription (Latin):
uberius atq fructuosius. Qd nichil¬
ominus si tẽporali lapsu pret̾fluit:
ita ẽ quasi fluuius ducat in fluuiũ.
ut ñ sit finis miseriȩ. quã diu finis
In aliquo gͥ firmo at incõmutabilibo¬
no. te figere uolumꝰ constantissimȩ
intentionis domũ: & securissimã reqͥ¬
em omĩs bonȩ atq honestȩ actioniꝰ tuȩ.
Anforte istã ipsam t̾renam felicitatẽ ꝙͣ
cõmemoraui. si ꝓsperi rumoris aura
aut etiã flatib uela pandendo. ad
eam potueris ꝑuenire: hanc etiã co¬
gitas referre in aliud uerũ & certũ
ce plenũ bonũ: At mͥ non uidet᷑. atꝙ
omino ipsa ueritas negat: uł tantis
ad se anfractib quȩ tã ꝓrima ẽ. uel
tantis sumptib quȩ tã gratiuta est
ꝑueniri. An ipsa humana laude tan¬
quã instrum̃to utendũ existimas.
ut aditũ ꝑ hanc p̃pares ad animos
hominũ. ꝑsuadendi uera atq salubri¬
a: & caues ne te cũ indoctũ atq hẽbe¬

Expanded text:
uberius atque fructuosius; quod nihiluberius atque fructuosius; quod nihilo minus si temporali lapsu praeterfluit, ita est, quasi fluuius ducat in fluuium, ut non sit finis miseriae, quam diu finis in aliquo igitur firmo atque incommutabili bono te figere uolumus constantissimae intentionis domum et securissimam requiem omnia bonae atque honestae actionis tuae. an forte istam ipsam terrenam felicitatem, quam commemoraui, si prosperi rumoris aura aut etiam flatibus uela pandendo ad eam potueris peruenire, hanc etiam cogitas referre in aliud uerum et certum et plenum bonum? at mihi non uidetur atque omnino ipsa ueritas negat uel tantis ad se anfractibus, quae tam proxima est, uel tantis sumptibus, quae tam gratuita est, perueniri. 10 An ipsa humana laude tamquam instrumento utendum existimas, ut aditum per hanc praepares ad animos hominum persuadendi uera atque salubria, et caues, ne te, cum indoctum atque hebe
Abbreviated transcription (Latin):
faciam: ñ inuenio. Non enĩ uides eam:
aut ullomͦ quã du linguis humanis
rumosa gaudia construis. potes eã u¬
dere. Si aũt ñ ibi finis est harũ actionũ
atq intentionis tue̾. s ꝓꝑt̾ aliud aliqͥd.
indoctus &e hebes ñuis putari: quero
qͥd illud sit. Si ꝓpt̾ea ne angustior tibi
aditus ad acquirendas tẽporales di¬
uitias. uxorem impetrandã. honores
capessendos. & cȩtã huiꝰmodi p̾cipiti
fluxu transcurrentia. atq in se lapsos
in imũ rapientia: neq ad hunc finẽ tͥ
seruire nos decet: immo decet etrã
hinc te ammonere. Non enĩ sic te ꝓ¬
hibemꝰ in incerto famȩ finẽ ponere:
ut tanquã demintio in eridanũ e¬
migres: quo te ipse fortasse mintiꝰ
etiam ñ emuigrantẽ impingeret. Cũ
enim ñ satiauerit auidũ sp̃m uanitã
laudis humanȩ: qͥa nichil ad cibandu
affert. nisi mnane &e inflatũ: cogitur
etiã ipsa auiditas referre in aliud. qͣsi

Expanded text:
faciam, non inuenio. non enim uides eam faciam, non inuenio. non enim uides eam aut ullo modo, quam diu linguis humanis ruinosa gaudia construis, potes eam uidere. Si autem noh ibi finis est harum actionum atque intentionis tuae, sed propter aliud aliquid indoctus et hebes non uis putari, quaero, quid illud sit. si propterea, ne angustior tibi aditus ad adquirendas temporales diuitias, uxorem impetrandam, honores capessendos et cetera huius modi praecipiti fluxu transcurrentia atque in se lapsos in imum rapientia, neque ad hunc finem tibi seruire nos decet, immo decet etiam hinc te amouere. non enim sic te prohibemus in incerto famae finem ponere, ut tamquam de Mincio in Eridanum emigres, quo te ipse fortasse Mincius etiam non emigrantem impingeret. cum enim non satiauerit auidum spiritum uanitas laudis humanae, quia nihil ad cibandum adfert nisi inane et inflatum, cogitur eam ipsa auiditas referre in aliud quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Ego aũt quero hoccine totũ sit eur
a nobis ista desideres: an etiã indoctꝰ
&e hebes putari ꝓpt̃ aliud aliqͥd nolis.
Si hoc totũ est: cernis ut arbitror hunc
ẽẽ finem tam uehem̃tis intentionis tuȩ
qua nobis qͦq oneri es ut fateris. Qa
aũt a dioscoro potest nob̾ ẽẽ oneri: uͥ
qd̃ ipsũ dioscorũ etiã nescientẽ onerat:
Qd non sentiet. nͥ cũ surgere uoluerit.
Atq utĩã ñ sic alligentur hȩc onera. ut
frustra etiã humeros conetur excitere.
Qd non idõ dico qͥa istȩ discunt᷑ questio¬
nes: s qͥa tali fine discunt᷑. Hunc finem
eiũ certe iam sentis ẽẽ nugatoriũ: in anẽ¬
uentosũ. Habet & tumorẽ. sub quo etiã
tabes gignitur: & pupilla m̃tis ad non
uidendam opulentiã ueritatis offun¬
ditur. Crede sic ẽ mi dioscore: ita te fru¬
ar in ipsa uoluntate: & in ipsa euiꝰ um¬
bra auerteris dignitate ueritatis Un¬
de enĩ tibi nͥ uł hoc mͦ de hac re fidem¬

Expanded text:
ris. ego autem quaero, hocine totum sit, cur ris. ego autem quaero, hocine totum sit, cur a nobis ista desideres, an etiam indoctus et hebes putari propter aliud aliquid nolis. si hoc totum est, cernis, ut arbitror, hunc esse finem tam uehementis intentionis tuae, qua nobis quoque oneri es, ut fateris. quid autem a Dioscoro potest nobis esse oneri, nisi quod ipsum Dioscorum etiam nescientem onerat? quod non sentiet, nisi cum surgere uoluerit; atque utinam non sic alligentur haec onera, ut frustra etiam humeros conetur excutere! quod non ideo dico, quia istae discuntur quaestiones, sed quia tali fine discuntur. hunc enim finem certe iam sentis eventosum. Habet et tumorem, sub quo etiam tabes gignitur, et pupula mentis ad non videndam opulentiam veritatis offunditur. Crede, sic est, mi Dioscore, ita te fruar in ipsa voluntate, et in ipsa, cujus umbra averteris, dignitate veritatis. Unde enim tibi, nisi vel hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cur ñ dixeris qui ñ responderit in¬
doctus & hebes manifestabit᷑. s potius
dixeris indoctus &e hebes putabit᷑. nisi
qͥa satis etiã ipse intelligis. eũ qͥ talia ñ
responderit. non ẽẽ indoctũ & hebetẽ
s putari. At ego te ammoneo. eũ qui
taliũ putatoꝵ lingus tanquã falcib
concidi timet. lignũ ẽẽ aridũ: & ido ñ
putari tantũ indoctũ ce hebetem. s uere
ẽẽ atq conuinci. fortasse dixeris. S cũ
hebes animo ñ sim. ce p̃cipue ñ eẽ studeã:
nolo hebes animo uł putari. Recte. S
quo fine nolis id quero. Qd̾ enĩ in illis
questionib aꝑiendis tͥ &e explicandis.
nec nobis oneri ẽẽ dubitasti. hanc cau¬
sam &e hunc finẽ ẽẽ dixisti: & tã necessa¬
rium. ut eam nimiã necessitatẽ appella¬
res: ne scilicet de his int̾rogatus neq
respondens. ab hominib ad uituꝑan¬
dum ꝓcliuib. indoctus & hebes pute¬

Expanded text:
enim, cur non dixeris: \'Qui non responderit, inenim, cur non dixeris: \'Qui non responderit, indoctus et hebes manifestabitur\', sed potius dixeris: \'Indoctus et hebes putabitur\', nisi quia satis etiam ipse intellegis eum, qui talia non responderit, non esse indoctum et hebetem sed putari. at ego te admoneo eum, qui talium putatorum linguis s tamquam falcibus concidi timet, lignum esse aridum et ideo non putari tantum indoctum atque hebetem sed uere esse atque conuinci. Fortasse dixeris: \'Sed cum hebes animo non sim et praecipue non esse studeam, nolo hebes animo uel putari\'. recte; sed quo fine nolis, id quaero. quod enim in illis quaestionibus aperiendis tibi et explicandis nec nobis oneri esse dubitasti, hanc causam et hunc finem esse dixisti et tam necessarium, ut eam nimiam necessitatem appellares, ne scilicet de his interrogatus neque respondens ab hominibus ad uituperandum procliuibus indoctus et hebes pute
Abbreviated transcription (Latin):
iudicaui: nc̃ tam̃ in te maxime exꝑior.
Non enĩ aliunde quã ex eadem ꝑnicie
ñ uidisti. qua tandem re possemꝰ moue.¬
ri: ut tͥ qd̾ petebas daremꝰ. Quã enĩ ꝑ¬
uerse tu ipse ñ ob alud ad ea discenda
quȩ int̾rogas raꝑis. nͥ ut lauderis aut
ñ uituꝑeris ab hominib: tã ꝑuerse
etiam nos putas in tua petitione. talib
causis allegatis mouieri. Et utinã nos¬
possemꝰ efficere. ut tu qͦq tam mani
atꝙ fallaci humanȩ laudlis bono mi¬
nime inouereris: cũ tibi nos indicaremꝰ
ñ ad p̾standum tͥ qd̾ petis. qm̃ hȩc de
de seribis. s ad te corrigendũ moueri.
Mores hominũ inquis: ꝓcliues st̃ ad uitu¬
perandũ. Qd̾ deinde: Si int̾rogatus qͥs
ñ responderit inqͥs: indoctꝰ & hebes
putabit᷑. Ecce ego te int̾rogo ñ de cice¬
ronis libris aliqͥd. cuiꝰ sensũ fortasse le¬
gentes indagare ñ posst̃: s de ipsa ȩpła
tua ce de sententia uerboꝵ tuoꝵ. Quero

Expanded text:
iudicaui, nunc tamen in te maxime experior. iudicaui, nunc tamen in te maxime experior. non enim aliunde quam ex eadem pernicie non uidisti, qua tandem re possemus moueri, ut tibi, quod petebas, daremus. quam enim peruerse tu ipse non ob aliud ad ea discenda, quae interrogas, raperis, nisi ut lauderis aut non uitupereris ab hominibus, tam peruerse etiam nos putas in tua petitione talibus causis allegatis moueri. et utinam possemus efficere, ut tu quoque tam inani atque fallaci humanae laudis bono minime mouereris, cum tibi m nos indicaremus non ad praestandum tibi, quod petis, quoniam haec de te scribis, sed ad te corrigendum moueri! \'mores hominum\', inquis, \'procliues sunt ad uituperandum\'. quid deinde? \'si interrogatus quis non responderit,\' inquis, \'indoctus et hebes putabitur\'. ecce ego te interrogo non de Ciceronis » libris aliquid, cuius sensum fortasse legentes indagare non possunt, sed de ipsa epistula tua et de sententia uerborum tuorum; quaero
Abbreviated transcription (Latin):
stabiliq religarẽ. Tu ne o dioscore. nec
ꝑsium tuũ respicis insultantẽ tibi contorto
uersiculo. s plane puerile caput si sensus
assit. idoneo colapho contundentẽ atq co¬
hercentẽ: scire tuũ nichil ẽ. nisi te scire
hoc sciat alt̃: Tot ut suꝑius dixi legisti
dialogos: tot philosophoꝵ alt̾cationib
aut in lingua hominũ. uł bonoꝵ atq
sapientiũ: Tu aũt &e qd̾ magis puden¬
dum ẽ. iam nauigaturus satis p̾clare
in africam te ꝓficisei testaris: cũ aliam
ob causam te oneri ñ ẽẽ negotiosissimis.
& in alia longe distantia epĩs intentis
asseris. ut tͥ exponant ciceronẽ. nͥ qͥa
times homines ꝓcliues ad uituꝑandũ:
ne int̾rogatus ab eis. si ñ responderis
indoctus &e hebes puteris. O rem digña
uideris aliunde dies noctesꝙ cogita¬
re: nisi ut in studiis tuis atq doctrina
lauderis ab hominibꝰ. Qd̾ ce si semꝑ ad
certa ce recta tendentib ꝑiculosũ ẽẽ

Expanded text:
stabilique religarem. tune, o Dioscore, nec stabilique religarem. tune, o Dioscore, nec Persium tuum respicis insultantem tibi contorto uersiculo sed plane puerile caput, si sensus adsit, idoneo colapho contundentem atque cohercentem: Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter? tot, ut superius dixi, legisti dialogos, tot philosophorum altercationibus aut in lingua hominum uel bonorum atque sapientium. tu autem et, quod magis pudendum est, iam nauigaturus satis praeclare te in Africa profecisse testaris, cum aliam ob causam te oneri non esse adseris negotiosissimis et in alia longe distantia intentis episcopis, ut tibi exponant Ciceronem, nisi quia times homines procliues ad uituperandum, ne interrogatus ab eis, si non responderis, indoctus et hebes puteris! o rem dignam on mihi uideris aliunde dies noctesque cogitare, nisi ut in studiis tuis atque doctrina lauderis ab hominibus. quod etsi semper ad certa et recta tendentibus periculosum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
marina dedecus abluat᷑. Qd̾si eẽt. ita
meũ certe qui nauigaturus ñ sum in¬
expiatũ remaneret. Scribis etiã nosse
me. quã tibi molestissimũ sit oneri esse
cuipiam: ce attestaris solũ dm̃ nosse. qd̵
nimia necessitate impulsus hoc feceris.
Hic sane cũ eplam tuã legerem. satis ad¬
uerti animũ. cognoscere necessitatem
duã: cum ecce mͥ affers aedicis. Mores
hominũ ñ ignoratis. qui ꝓcliues sunt
ad uituꝑancłu: &e quã si int̾rogatus qͥs
ñ responderit. indoctus & hebes puta¬
bitur. Hoc loco uere exarsi adrescri¬
bendũ tͥ. Hoc enĩ languore animi tui
penetrasti mͥ pectus. & irrupisti in curaᷤᷤ
meas. ut dissimulare ñ possem qnͣtum
me ds adiuuaret mederi tͥ: ñ ut de
tius questionib enucleandis explican¬
disq cogitarẽ. s ut felicitatẽ tuã pen¬
dentem ex linguis hominũ atq nutan¬
dem. a tam infelici retinaculo abrũpe¬
rem: & cuida sedi omĩno inconcusse

Expanded text:
marina dedecus abluatur. quod si ita esset, marina dedecus abluatur. quod si ita esset, meum certe, qui nauigaturus non sum, inexpiatum remaneret. Scribis etiam nosse me, quam tibi molestissimum sit oneri esse cuipiam, et adtestaris solum deum nosse, quod nimia necessitate inpulsus hoc feceris. hic sane, cum epistulam tuam legerem, satis aduerti animum cognoscere necessitatem tuam, cum ecce mihi adfers et dicis: Mores hominum non ignoratis, qui procliues sunt ad uituperandum, et quam, si interrogatus quis non responderit, indoctus et hebes putabitur\'. hoc loco uero exarsi ad rescribendum tibi; hoc enim languore animi tui penetrasti mihi pectus et inrupisti in curas meas, ut dissimulare non possem, quantum me deus adiuuaret, mederi tibi, non ut de tuis quaestionibus enodandis explicandisque cogitarem, sed ut felicitatem tuam pendentem ex linguis hominum atque nutantem a tam infelici retinaculo abrumperem et cuidam sedi. omnino inconcussae
Abbreviated transcription (Latin):
cũq est peto prestes nauigaturo. In
his uerbis epłe tuȩ. recte qͥdem de me
existimas. qd̾ om̃ib prestare desiderẽ.
si absit qd̃ dedecet: s in hac re nicħ ẽẽ
dedecoris ñ mͥ uidetur. Non enĩ decora
facies rerũ attingit sensũ meũ. cum
cogito ep̃m eccłiasticis euris circũstre¬
pentib districtũ atq distentũ. repente
quasi obsurdescentẽ cohibere ab his oĩ
deceat. quã quã tuoꝵ studioꝵ raptꝰ ar¬
dore prorsus nolis attendere: tu etiam
sentis tam̃. Qd enĩ aliud indicat. qd̾ cũ
dixisses in hac re penitus nicħ ẽẽ dede
coris: statim adiunxisti. tam̃ qdcũq est
peto prestes naiugaturo: Hoc enĩsonat.
uicleri tibi qͥdem nicħ in hac re ẽẽ dede¬
eoris: tam̃ qd̾ cumq ẽ dedecoris petere
tͥe ut prestem nanuigaturo. S qͥd ẽ queso
de qd̃ addidisti nauigaturo: Anegonͥ
naiuigaturus eẽs: p̃stare t̃ aliqͥd dede¬
coris ñ deberẽ: Nimirũ putas qd̃ aqua

Expanded text:
dcumque est, peto praestes nauigaturo\\ in dcumque est, peto praestes nauigaturo\\ in his uerbis epistulae tuae recte quidem de me existimas, quod omnibus praestare desiderem, si absit, quod dedecet; sed in hac re nihil esse dedecoris, non mihi uidetur. non enim dedecora facies rerum adtingit sensum meum, cum cogito episcopum ecclesiasticis curis circumstrepentibus districtum atque distentum repente quasi obsurdescentem cohibere se ab his odeceat, quamquam tuorum studiorum raptus ardore prorsus nolis adtendere, tu etiam sentis tamen. quid enim aliud indicat, quod, cum dixisses in hac re penitus nihil esse dede. coris, statim adiunxisti: \'Tamen quodcumque est, peto praestes nauigaturo\'. hoc enim sonat uideri tibi quidem nihil in hac re esse dedecoris, tamen, quodcumque est dedecoris, petere te, ut praestem nauigaturo. sed quid est, quaeso te, quod addidisti \'nauigaturo\'? an ego, nisi nauigaturus esses, praestare tibi aliquid dedecoris non deberem? nimirum putas, quod aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. ut resecent᷑ uanȩ atq fallaces eu¬
piditates tuȩ: quȩ tantomagis cauen¬
de st̃. quanto facili decipiunt. nescio qͣ
umbra honestatis. & liberaliũ studioꝵ
nomine uelate atq palliatȩ: quã ut
nr̃o ministerio atq ut ita dixerim sa¬
tellitio. indominatũ quo tã bonã tuã
mentẽ premant uehem̃tius excitentur.
Ecce enĩ tot dialogi lecti. si ad uidendũ
finem &e capessendu om̃iũ actionũ tuaꝵ
nichil te adiuuerunt: qͥd ꝓsunt dic mͥ.
Nam ubi finẽ constitueris totiꝰ huiꝰ fla¬
grantissimi studii tui. & tͥ infructuosi
& nob̾ molesti: epłã tua satis indicas.
Cum enĩ de dissoluendis questionib qͣs
misisti. apd me ꝑ litteras satageres: ita
scripsisti. Possem te inquis plus & ꝑ mul¬
tos caros tuos exorare: s noui animũ
tuũ qui ñ rogari desiderat s om̃ib p̾¬
stare: si tantũ absit qd dedecet qd̾ in hac
re penitus nicħ est dedecoris: tam̃ qd̃¬

Expanded text:
ditur, ut resecentur uanae atque fallaces cuditur, ut resecentur uanae atque fallaces cupiditates tuae, quae tanto magis cauendae sunt, quanto facilius decipiunt nescio qua umbra honestatis et liberalium studiorum nomine uelatae atque palliatae, quam ut nostro ministerio atque, ut ita dixerim, satellitio in dominatum, quo tam bonam tuam mentem premant, uehementius excitentur! Ecce enim tot dialogi lecti si ad uidendum finem et capessendum omnium actionum tuarum nihil te adiuuerunt, quid prosunt? dic niihi. nam ubi finem constitueris totius huius flagrantissimi studii tui et tibi infructuosi et nobis molesti, epistula tua satis indicas. cum enim de soluendis quaestionibus, quas misisti, apud me per litteras satageres, ita scripsisti: Possem te\\ inquis, plus et per multos caros tuos exorare, sed noui animum tuum, qui non rogari desiderat sed omnibus praestare, sire penitus nihil est dedecoris. tamen quo
Abbreviated transcription (Latin):
y me innumerabiliũ questionũ
turba repente circũ uallandu.
uł potiꝰ obruendu putasti: etiainsi ua¬
cantem ociosũq credidisti. Quando
enĩ ego in quolibet ocio tot rerũ nodoͤ
tã festinanti & ut scribis ĩa pene ꝓficis¬
centi possem dissoluere: Numero enim
rerum ipsarũ impedirer: etiainsi nodi
faciles ad soluendũ forent. Tanta st̃ aũt
ꝑplexitate inuoluti. & tenacitate constri¬
c̃ti: ut etiã si pauei eent ociosissimũ me
occupantes. magna mora tpr̃is fatiga¬
rent intentionẽ: atq attererent ungueᷤ
meos. Ego aũt te uellem abriꝑe de me¬
dio deliciosarũ inquisitionũ tuarũ. &
constipare int̾ curas meas: ut uł disce¬
res ñ inanit̾ esse curiosus: uł curiosita¬
tem tuã cibanda atq nutriendã impo¬
nere ñ auderes eis. quoꝵ int̃ curas. uł
maxima cura ẽ reprimere ac refrenare
curiosos. Quanto enĩ melis qͣntoq fru¬
ctuosiꝰ si indandis adte ullis litteris tẽpꝰ
atq oꝑa impendit᷑. ad hoc potiꝰ impen¬

Expanded text:
 me innumerabilium quaestionum turba repente circumuallandum uel potius obruendum putasti, etiam si uacantem otiosumque credidisti. quando enim ego in quolibet otio tot rerum nodos tam festinanti et, ut scribis, iam paene proficiscenti possem dissoluere? numero enim rerum ipsarum impedirer, etiam si nodi faciles ad soluendum forent; tanta sunt autem perplexitate inuoluti et tenacitate constricti, ut, etiam si pauci essent, otiosissimum me occupantes magna mora temporis fatigarent intentionem atque attererent ungues meos. ego te autem uellem abripere de medio deliciosarum inquisitionum tuarum et constipare inter curas meas, ut uel disceres non esse inaniter curiosus uel curiositatem tuam cibandam atque nutriendam inponere non auderes eis, quorum inter curas uel maxima cura est reprimere ac refrenare curiosos. quanto enim melius quantoque fructuosius, si in dandis ad te ullis litteris tempus atque opera inpenditur, ad hoc potius inpen
Abbreviated transcription (Latin):
In quib me si parũ egisse. aut aliud ꝙ̃
uolebas egisse arbitraris: ñ recte cogi¬
tas mi dioscore. a quo nc̃ ista quesieris.
Oratoris aũt libroꝵq de oratore om̃s p̃¬
dermisi: nescio quis enĩ nugator mͥ ẽẽ
uisus sũ. si eas exponendas ꝑsequerer.
N am de cet̾is possem etiã decent̃ int̾roga¬
ri.si mͥ quisquã res ipsas ñ de libris cice¬
ronis. s ꝑseipsas tractandas dissoluen¬
das ꝙ ꝓferret. In illis aũt. res ipsȩ nc̃
nr̃e ꝓfessioni minꝰ congruunt. Hec aũt
omĩa non facerẽ: nisi me ptꝰ egritudinẽ
in qua eram cũ homo tuus ueniss. ali¬
quantulũ ab ippone remouissem Quibꝰ
item dieb. ꝑturbatione ualitudinis fe¬
tardiꝰ quã possent tͥ hȩc mitterentur.
Que quomͦ acceꝑis. rescripta flagito. Epł̃.¬

Expanded text:
in quibus me si parum egisse aut aliud, quam in quibus me si parum egisse aut aliud, quam uolebas, egisse arbitraris, non recte cogitas, mi Dioscore, a quo nunc ista quaesieris. Oratoris autem librorumque de Oratore omnes praetermisi. nescio quis enim nugator mihi esse uisus sum, si eas exponendas persequerer. nam de ceteris possem etiam decenter interrogari, si mihi quisquam res ipsas non de libris Ciceronis sed per se ipsas tractandas dissoluendasque proferret; in illis autem res ipsae nunc nostrae professioni minus congruunt. haec autem omnia non facerem, nisi me post aegritudinem, in qua eram, cum homo tuus uenisset, aliquantum ab Hippone remouerem. quibus item diebus perturbatione ualitudinis fetardius quam possent tibi haec mitterentur. Quae quomodo acceperis, rescripta flagito. EP
Abbreviated transcription (Latin):
erunt:. cũ iam xp̃i nom̃ t̾rens regnis
ammirantib ꝑturbatisq crebrescera&:
emergere ceꝑant: ad ꝓferendũ atq aꝑi¬
endũ qͥd plato sensiss. Tunc platonis
scola rome floruit: habuitq condis¬
cipulos multos. acutissimos ae sollertis¬
aitingere. cognoscentes gestare ꝑsoñã:
in ei miliciã transierunt. Itaq totum
culmen auctoritatis. lum̃q rationis.
in illo uno salutari nomine atq in una
eiꝰ eccł̃ia. recreando ce reformando hu¬
mano generi constitutũ est. Hec me tͥ
diutissime in hac ȩpła locutũ. & si alia
forte tu malles: om̃mo ñ penitet. ꝓbabtͤ
enĩ hec magis: qnͣtomagis in ueritate
ꝓficies. Et tune ꝓbabis consiliũ meũ
qd̾ nunc utilitati studioꝵ tuoꝵ minꝰ
obsecutũ putas. quãqũa etiam illis ip¬
sis questionib tuis. ñ solũ quibꝰdã in
hac ȩpła s etiã çx̧teris pene om̃ib in
ipsis menbranis in quib eas misisti ut
potui breuit̃ annotando responderĩ.

Expanded text:
terrenis regnis admirantibus perturbatisque crebresceret, emergere coeperant ad proferendum atque aperiendum, quid Plato sensisset. tunc Plotini schola Romae floruit habuitque condiscipulos multos acutissimos et sollertism conabantur adtingere, cognoscentes gestare personam in eius militiam transierunt. itaque totum culmen auctoritatis lumenque rationis in illo uno salutari nomine atque in una eius ecclesia recreando et reformando humano generi constitutum est. Haec me tibi diutissime in hac epistula locutum, etsi alia forte tu malles, omnino non paenitet. probabis enim haec magis, quanto magis in ueritate proficies; et tunc probabis consilium meum, quod nunc utilitati studiorum tuorum minus obsecutum putas. quamquam etiam illis ipsis quaestionibus tuis non solum quibusdam in hac epistula sed etiam ceteris paene omnibus in ipsis membranis, in quibus eas misisti, ut potui, breuiter adnotando responderim.
Abbreviated transcription (Latin):
rer inuiriã. si illiꝰ iudiciũ meo uellem
pre audicio p̃uenire. Qd̾ nec negociis seł̃a¬
rib iudices faciunt. qñdo causȩ dubita¬
tio ad maior̃e potestatẽ refert᷑: ut pen¬
dente relatione. aliqͥd audeant cõmu¬
dare. Et in ep̃oꝵ concilio constitutũ ẽ.
Enullũ clericũ qui ñdum conuictꝰ sit.
suspendi a cõmunione debere: nisi ad
causã suã examinandã se ñ p̃sentauit.
Bonefaciꝰ tam̃ hanc humilitatẽ suscep̃:¬

Expanded text:
rer iniuriam, si illius iudicium meo uellem rer iniuriam, si illius iudicium meo uellem praeiudicio praeuenire. quod nec in negotiis saecularibus iudices faciunt, quando causae dubitatio ad maiorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, qui nondum conuictus sit, suspendi a communione debere, nisi ad causam suam examinandam se non praesentauerit. Bonifatius tamen hanc humilitatem suscep
Abbreviated transcription (Latin):
bi potest. quicqͥd in eoꝵ aliqͦ diuinitꝰ fu¬
eyst ꝓpalatũ. Dam & nos nouimꝰ medio¬
ians apud memoriã scoꝵ ubi mirabilit̾
e tribiliter demones consitent᷑. furem
quendã qui ad eũ locũ uenerat ut fal¬
sum iurando deciꝑet: cõpulsum fuisse
confiteri furtũ: & qd̾ abstulerat redde.
plena ẽ: Et tam̃ nusqũã hie scimꝰ talia
na habent curationũ: nec om̃s habent
diudicationẽ spũum: ita nec in omnibꝰ
memoriis scõꝵ ista fieri uoluit ille. qͥ di
cũ ego noluissem hunc grauissimũ do¬
lorem cordis mei. uob̃ ꝑferre in noticiã.
ne uos atrocit̾ & in anit̾ contristando
turbarem: fortassis ido d̾s noluit uos
latere. ut & nob̾cum orationib incũbati:
ut qd̃ ipse in hac causa nouit. nos aũt
nosse ñ possumꝰ: etiã nob̃ manifestare di
de numero collegarũ exꝰ uł suppͥmere
uł delere: ne diuine potestati sub euiꝰ ex¬
amine causa adhuc pendet. facere uide¬

Expanded text:
bi potest, quicquid in eorum aliquo diuinitus fubi potest, quicquid in eorum aliquo diuinitus fuerit propalatum. nam et nos nouimus Mediolani apud memoriam sanctorum, ubi mirabiliter et terribiliter daemones confitentur, furem quendam, qui ad eum locum uenerat, ut falsum iurando deciperet, compulsum fuisse confiteri furtum et, quod abstulerat, reddere. plena est? et tamen nusquam hic scimus talia na habent curationum nec omnes habent diiudicationem spirituum, ita nec in omnibus memoriis sanctorum ista fieri uoluit ille, qui dicum ego noluissem hunc grauissimum dolorem cordis mei uobis perferre in notitiam, ne uos atrociter et inaniter contristando turbarem, fortassis ideo deus noluit uos latere, ut nobiscum orationibus incumbatis, ut, quod ipse in hac causa nouit, nos autem nosse non possumus, etiam nobis manifestare digusus sum de numero collegarum eius uel supprimere uel delere, ne diuinae potestati, sub cuius examine causa adhuc pendet, facere uide
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ se ppeti potiꝰ quã in ea conten¬
tione. in qua ñ poss ignorantib ce dubi¬
tantib admale suspicandu ꝑcliuioribꝰ
suã demonstrare conscientiã. usq ad ex¬
gi aliqͥd mediũ: ut certo placito se am¬
bo constringerent. ad locũ scm se ꝑrec¬
turos: ubi t̾ribiliora oꝑa di ñ sanã euiꝰ¬
q conscientiã. multo faciliꝰ aꝑirent. ce
ad confessionẽ uł pęna uł timore com¬
pellerent. Ubiq qͥdem ds ẽ. & nullo cor¬
tinet᷑ uł includit᷑ loco. qͥ condidit oĩa:
&e eũ a ueris adoratorib in spũ &e ueri¬
tate oportet adorari: ut in occulto ex¬
audiens. in occulto etiã iustificet. e co¬
ronet. Herumptam̃ ad ista quȩ hõib
uisibilit̾ nota st̃. qͥs potest erꝰ consiliũ
locis fiant. in aliis ñ fiant: Multiᷤ enĩ
notissima ẽ scĩtas loci: ubi beati felicis
nolensis corpꝰ conditũ ẽ. Quo uolui ut
ꝑgerent: qͥa inde nob̾ faciliꝰ fi deli gosgi¬

Expanded text:
damnum perpeti, potius quam in ea contendamnum perpeti, potius quam in ea contentione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus vel ad male suspicandum proclivioribus suam demonstrare conscientiam, usque ad Ecgi aliquid medium, ut certo placito se ambo constringerent ad locum sanctum se perrecturos, ubi terribiliora opera Dei non sanam cujusque conscientiam multo facilius aperirent et ad confessionem uel poena uel timore compellerent. ubique quidem deus est et nullo continetur uel includitur loco, qui condidit omnia, et eum a ueris adoratoribus in spiritu et ueritate oportet adorari, ut in occulto exaudiens in occulto etiam iustificet et coronet. uerum tamen ad ista, quae hominibus uisibiliter nota sunt, quis potest eius consilium acula fiant, in aliis non fiant? multis enim notissima est sanctitas loci, ubi beati Felicis Nolensis corpus conditum est, quo uolui ut pergerent, quia inde nobis facilius fideliusque scri