comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metuentes nec congregato inidẽ tanto concilio
pellerentur. exilientes anathematizauerunt
in t̃dictũ arrii dogma concordit᷑ subscribentes
litteris. suaq manu consentientes. & similit̃ se
sicut om̃is synodus sapere profitentes. Cũq pre¬
sulibus ut ita dicã mala calliditatis arce preualu¬
issent. qͥ magis debuerant agere penitentiã.
tunc qͥdẽ latent̃ postea uero clare dampnati coc¬
perunt alligare sententias. soepe ponentes insi¬
dias eis aquib uidebantur esse conuicti. Uolen¬
tesq Zizaniorũ germina radicare. & tuno timen¬
tes decliantesq tanti concilii cognitores. oculte
postea pictatis predicatores debellare temptabant
Sed non credimus homines sine dõ posse preuale¬
re contra sacrã adorandãq legẽ. euangelicãq
doctrinã. Nam licae ad modicũ roborentur. rurso¬

Expanded text:
metuentes ne congregato ibidem tanto concilio metuentes ne congregato ibidem tanto concilio pellerentur, exsilientes anathematizaverunt interdictum Arii dogma, concorditer subscribentes litteris, suaque manu consentientes, et similiter se, sicut omnis synodus, sapere profitentes. Cumque praesulibus, ut ita dicam, mala calliditatis arte praevaluissent, qui magis debuerant agere poenitentiam, tunc quidem latenter, postea vero clare damnatas coeperunt allegare sententias: saepe ponentes insidias eis a quibus videbantur esse convicti, volentesque zizaniorum germina radicare. Et tunc timentes declinantesque tanti concilii cognitores, occulte postea pietatis praedicatores debellare tentabant. Sed non credimus homines sine Deo posse praevalere contra sacram adorandamque legem evangelicamque doctrinam. Nam lice
Abbreviated transcription (Latin):
scriptionib roborantes soluere conciliũ. Dole
tam̃ & ñ salubrit̃ predicti uiri infidei termino con¬
senscrunt. & testantur tã quȩ postea ab eis machi-¬
nata sunt conera pietatis propugnatores quã quȩ
ab ipsis conscripta noscuntur.
memini. hȩc deis retulit. docens quȩ facta sunt.
eorũq redarguens blasphemiaẽ. ubi illud & prouer-¬
hinc. adea quȩ gesta sunt. Cũ igitur propt̃
hȩc sinodus maxima inniceã ueniss&e urbem
& quereretur fidei modus. aꝑta quidẽ inpuden-¬
tia eusebii scripturã protulit þlasphemiȩ. quȩ
corã om̃ib lecta. repente dadem inportabilẽ
causa diuisionis audientib irrogauit. confusio.¬
nẽ tam̃ incurabilẽ suo prouidit auctori. Cũq
officina capta fuiss& indubitant̃ eusebi disrup.¬
ta iniquitatis scriptura in conspectu om̃iũ. qͥda
extractatu nom̃ exponentes pacis. cõpescuorunt
om̃s iustã quȩ rimoniã facientes. Arriani autẽ

Expanded text:
scriptionibus roborantes, solvere concilium. Dolose scriptionibus roborantes, solvere concilium. Dolose tamen et non salubriter praedicti viri in fidei termino consenserunt; ut testantur tam quae postea ab eis machinata sunt contra pietatis propugnatores, quam quae ab ipsis conscripta noscuntur. memini, haec de eis retulit, docens 227 quae facta sunt, eorumque redarguens blasphemias, ubi illud etiam proverhinc, et ad ea quae gesta sunt. Cum igitur propter haec synodus maxima in Nicaeam venisset urbem, et quaereretur fidei modus, aperta quidem impudentia Eusebius scripturam protulit blasphemiae, quae coram omnibus lecta, repente cladem importabilem causa divisionis audientibus irrogavit: confusionem tamen incurabilem suo providit auctori. Cumque officina capta fuisset, indubitanter Eusebii, disrupta iniquitatis scriptura in conspectu omnium, quidam ex tractatu nomen exponentes pacis compescuerunt, omnes justam querimoniam facientes. Ariani autem
Abbreviated transcription (Latin):
oediebat. & int̾ alterutros unanimitatẽ & dogma¬
tũ salubritatẽ. libent̃ amplectebantur. Pauci uͦ
quidã quorũ iã mominimus. & suꝑ illos minophan¬
tis ephesius. & scyto politis patrofilus theognius
nicenus ep̃s. & narcissus nero madis quȩ est scđe
cilicie quã nunc erinopolim uocant. & cũ his
theonas marmaricenus. & pholomaidis aegyptrun
sds̃. a postolicis resistentes dogmatibus. arriũ de¬
fendebant. Dictantes enĩ fidei pecitionẽ. cȩcui
cõmuni dederunt. Quȩ cũ lecta fuissa. ab uniuer¬
sis repente disrupta est. & adultera & fraudulen-¬
ta pronuntiata. Turba siquidẽ & tumultu con-¬
tra eos ab om̃ib habito. cunctisq proditionẽ ab
cis factã accusantib pietatis. formidantes sur¬
rexerunt. & primi arriũ abdicarunt. excepto
scđo & theona. Cũ ergo fuiss& impius il le
destructus. concordit̾ uniuersi fidem gloriãq
dictantes. quȩ acttnus in ecdesiis ꝑman&. & sub¬

Expanded text:
ediebat; et inter alterutros unanimitatem et dogmaediebat; et inter alterutros unanimitatem et dogmatum salubritatem libenter amplectebantur. Pauci vero quidam, quorum jam meminimus, et super illos Minophantus Ephesius, et Scythopolites Patrophilus, Theogonius Nicaenus episcopus, et Narcissus Neroniadis, quae est secundae Ciliciae, quam nunc Irenopolim vocant, et cum his Theonas Marmaricenus, et Ptolemaidis Aegypti Secundus apostolicis resistentes dogmatibus, Arium defendebant: dictantes enim fidei petitionem, coetui communi dederunt. Quae cum lecta fuisset ab universis, repente disrupta est, et adultera fraudulentaque pronuntiata. Turba siquidem et tumultu contra eos ab omnibus habito, cunctisque proditionem ab eis factam accusantibus pietatis, formidantes surrexerunt, et primi Arium abdicaverunt, excepto Secundo et Theona. Cum ergo fuisset impius ille destructus, concorditer universi fidem gloriamque dictantes, quae hactenus in Ecclesiis permanet, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
circa sacra benedictiones exhibuit. Post hunc
autẽ eusebius cognomine pamphili. Quib iã
reticentib famosissimus imperator protulit de
un animitate concordiaq sermones. tyrannoꝵ¬
eis crudelitatẽ rememorans. & honorabilẽ pacẽ
quȩ sub eo est. collata diuinitus. simul & quia pes¬
simũ & ualde crudele uideretur. ut destructis
hostib nulloq presumente resistere. sacerdotes
alterutros iacularentur atq confunderent. & im¬
piis sine dõ ꝑsonis delectationẽ risũq preberent
inquit & apostolici antiquorũq prophecarũ
sanctiones. quȩ nos crudiunt. quid de sacra lege
sapiamus. Expellentes igitur hostile certamen.
ex uerbis diuinitus inspiratis. solutionẽ questionũ
mente ꝑcipiamus. Hȩc & his similia tamquã filius
amator pacis. sacerdotib ueluti patrib offerebat
apłorũ dogmatũ studens profligare concordiã.¬
Concilii uero plurima pars his quȩ dicebantur ob¬

Expanded text:
circa sacra, benedictiones exhibuit. Post hunc circa sacra, benedictiones exhibuit. Post hunc autem Eusebius cognomine Pamphili. Quibus jam residentibus, famosissimus imperator protulit de unanimitate concordiaque sermones, tyrannorum crudelitatem eis rememorans, et honorabilem pacem, quae sub eo collata est divinitus; simul et quia pessimum et valde crudele videretur, ut destructis hostibus, nulloque praesumente resistere, sacerdotes alterutros jacularentur atque confunderent, et impiis atque sine Deo personis delectationem risumque praeberent: inquit, et apostolici, antiquorumque prophetarum sanctiones, quae nos erudiunt quid de sacra lege sapiamus. Expellentes igitur hostile certamen ex verbis divinitus inspiratis, solutionem quaestionum mente percipiamus. Haec et his similia, tanquam filius amator patris, sacerdotibus veluti patribus offerebat, apostolicorum dogmatum studens profligare discordiaConcilii vero plurima pars his quae dicebantur ob
Abbreviated transcription (Latin):
igitur uniuersis maximã domũ preparauit
in regalib: imperator. sedes & subsellia in ca po¬
ni precipiens. quȩ sufficerent ordini sacerdo¬
tũ. ita decentẽ preparans eis honorẽ inuitauit in¬
gredi. & de presentib habere consiliũ. In troiuit auti
& ipse princeps ultimus cũ paucis. laude digna
sui magnitudinẽ habons & mirabilẽ spetie mi¬
rabiliorẽq gerens dignitatẽ pudoris inftonte¬
Minore uero sede quã aliis posita. in medio eorã
sedit. primo tam̃ petens. choo sibl cͥp̃iscoporum
iussione concedi. Tunc cũ eo resedit sacratissimꝰ
ille chorus. Primus itaq magnus eustatbis
antiochenȩ sorcitus ecclesiȩ presulatũ nar
pbilogonius cuꝰ dudũ meminimꝰ ad meliort
iã transierat uitã. & hunc mirabilẽ uirũ &iã no¬
lentẽ ad regmen eius occłȩ. decreto cõmuni pon¬
tifes ac sacerdotes. & om̃s populus xp̃ianus ueni-¬
It cõpulerat. Is ergo preconiorũ florib caput
principis exornauit & studio eius qđ habebat

Expanded text:
it. Itaque maximam domum praeparavit, in regalibus imperator sedens; et subsellia in ea poni praecipiens, quae sufficerent ordini sacerdotum. Ita decentem praeparans eis honorem, invitavit ingredi, et de praesentibus habere consilium. Introivit autem et ipse princeps ultimus cum paucis laude dignam sui magnitudinem habens, et mirabilem speciem, mirabilioremque gerens dignitatem pudoris inMinore vero sede quam aliis, posita, in medio eorum sedit: primo tamen petens hoc sibi episcoporum jussione concedi. Tum cum eo resedit sanctissimus ille chorus. Primus itaque magnus Eustathius Antiochenae sortitus Ecclesiae praesulatum; nam Philogonius, cujus dudum meminimus, ad meliorem jam transierat vitam; et hunc mirabilem virum, etiam nolentem, ad regimen ejus Ecclesiae decreto communi pontifices ac sacerdotes et omnis populus Christianus venire compulerat. Is ergo praeconiorum floribus caput principis exornavit, et studio ejus, quod habebat
Abbreviated transcription (Latin):
respondebant. non oporterae sine examinatione
sequi sententias antiquarũ. Plurimi uero tuno
conuonientiũ episcoporũ. & sequentiũ cos de.¬
ricorũ scientes disputare. huiusmodi clocutio¬
nũ arte oxercitati claruerunt & imperatori
atq his qui circa cũ erant noti sunt facti.
x illo cnĩ &e athanasius tunc diaconus existens.
dũ cũ alexandro ess& ep̃o. huius studii pars
esse maxima uidebatur. Nec non & quidam
grecorũ & philosophorũ. oportunȩ harũ dispũ¬
tationũ
questione pareicipati sunt. Alii quidẽ quale.
ess& hoc dogma studentes agnoscere. Aln uͦ
nuꝑ inchoante grecorũ religione deperire
xp̃ianis infensi dogmnatis sacramenta ad uerbo¬
rũ certamina protrahebant. ita ut contra sẽ
seditiones exerprent. certaminaq sibim& in¬
ferrent. & sepius ex aduerso contenderent.
Cũq plurimi disputationis SOCRATES¬
delectatione traherentur. unus quidã ex con¬

Expanded text:
respondebant non oportere sine examinatione respondebant non oportere sine examinatione sequi sententias antiquorum. Plurimi vero tunc convenientium episcoporum et sequentium eos clericorum, scientes disputare, hujusmodi elocutionum arte exercitati claruerunt, et imperatori atque his qui circa eum erant noti sunt facti. Ex illis enim et Athanasius tunc diaconus existens, dum cum Alexandro esset episcopo, hujus studii pars esse maxima videbatur, nec non et quidam Graecorum philosophorum opportune harum disputationum quaestione participati sunt: alii quidem quale esset hoc dogma studentes agnoscere; alii vero nuper inchoante Graecorum religione deperire, Christianis infensi, dogmatis sacramenta ad verborum certamina protrahebant, ita ut contra se seditiones exercerent, certaminaque sibimet inferrent, et saepius ex adverso contenderent.Cumque plurimi disputationis delectatione traherentur, unus quidam ex con
Abbreviated transcription (Latin):
ni iudicii. udicẽ uero illũ qui tanc futurus est̾
om̃ib iudicare. Michi ergo homini constituto
ait huiꝰ modi reb non lic& habere auditoriũ. sa
iudicent᷑ abalus. Age nunc. imitantes diuinã dem̃tiã
in alterutrorũ ueniã accusationes aboleamꝰ alterutras.
& de his quȩ ad fidẽ ꝑtinont agere studeamus. cuiꝰ
huc grã uẽnimus. Hȩc siquidẽ imperator dicens.
uniuscuiꝰq scripturã uacare. & libellos iussit arde¬
re. diemq defmiuit qua solui quȩ erant dubra
conuenir&. Ante constitutũ uero conuemientes
apud semae ipsos ep̃i. euocauerunt arriũ. & pro¬
positis in cõmune suis opinionib disputabant.
Qñq ut assol& addiuersas quȩstiones causa tra¬
heretur. ali quidẽ suadebant nihil in nouan¬
dũ curta antiquã fidei traditionẽ. Ꝙmaxime
quando moꝵ simplicitas sine ꝑscrutationȩ tra¬
debatur. accendib adfidei sacram̃tũ. Alu uͦ

Expanded text:
ni judicii, Judicem vero illum qui tunc futurus est ni judicii, Judicem vero illum qui tunc futurus est omnibus judicare. Mihi ergo homini constituto, de hujusmodi rebus non licet habere auditorium  msjudicentur ab aliis. Age nunc imitantes divinam clementiam in alterutrorum veniam condonantes, accusationes aboleamus alterutras; et de his quae ad fidem pertinent agere studeamus, cujus huc gratia convenimus. » Haec siquidem imperator dicens, uniuscujusque scripturam vacare, et libellos jussit ardere; diemque definivit qua solvi quae erant dubia conveniret. Ante constitutum vero convenientes apud semetipsos episcopi evocaverunt Arium, et propositis in commune suis opinionibus disputabant. Cumque, ut assolet, ad diversas quaestiones causa traheretur, alii quidem suadebant nihil innovandum circa antiquam fidei traditionem, et maxime quando morum simplicitas sine perscrutatione tradebatur, accedentibus ad fidei sacramentum. Alii vero
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. pamphili recitauit eus ebius. Cũq celebras¬
so imperator uictricẽ contralioiniũ festuaitarẽ
& ipse occurrit adniceam. Cilarebant autẽ int
op̃s. paftutius exsupenori thebiada. & spiridio
cyprius. Cuiꝰ autẽ rei causa horũ memini postea
sum dicturus. SOTOMEΝVS
derant itaq cũ ep̃is uiri disputationis ex ꝑti
uerbis studentes prodesse concilio. Ut autẽ
assola fieri. plurimi sacerdotũ tãquã procau¬
sis proprus decertari collecti. tempus se inuenisse
putauerunt. quo corrigeretur qđ con̾stabat eos
& de quib aliũ unus quis forte culpabat. libellũ of¬
ferens principi. quȩ in eo fuerant cõmissa narrabat.
Cũq hoc cotidie facile prouenirae. precepit impo¬
rator certo die singulos de qͥb aliũ culparent
facere manifestũ. Cũq constituta uenissa&e
libellos oblatos suscipiens. hȩ qͥdẽ accusationes
inqͥt tempus habebunt propriũ. idest diẽ mag¬

Expanded text:
sunt Pamphili recitavit Eusebius. Cumque celebrassunt Pamphili recitavit Eusebius. Cumque celebrasset imperator victricem contra Licinium festivitatem, et ipse occurrit ad Nicaeam. Clarebant autem inter episcopos Paphnutius ex superiori Thebaide, et Spiridion Cyprius. Cujus autem rei causa horum memini, postea sum dicturus. SOCRATESderant itaque cum episcopis viri disputationis experti verbis, studentes prodesse concilio. Ut autem assolet fieri, plurimi sacerdotum tanquam pro causis propriis decertare collecti, tempus se invenisse putarunt quo corrigeretur quod contristabat eos; et de quibus alium unusquisque forte culpabat, libellum offerens principi, quae in eo fuerant commissa narrabat. Cumque hoc quotidie facile proveniret, praecepit imperator certo die singulos de quibus alium culparent facere manifestum. Cumque dies constituta venisset, libellos oblatos suscipiens, « Hae quidem accusationes, inquit, tempus habebunt proprium, id est, diem mag
Abbreviated transcription (Latin):
tamiã. udeã. & cappadotiã. pontũ. & asiã. frigiãq¬
& pamphiliã. ȩgyptũ & partes libiȩ secus cyrenen.
& aduene romani. iudei & proseliti. cretes & arabes
Terũtam̃ illis hoc de erat. qđ non sicut isti om̃s
ex dĩ ministris undiq consistebant. In prosenti
siquidẽ chorti multitudo erat episcoporũ. nume-¬
rũ trecentorũ excedens. sequentibus eos prb̃is
acdiacombus & acolitis. quorũ numerus ñ poterat
cõprehendi. Ministrorũ uero dĩ. alii sapientiȩ
sermonȩ fulgobant. alii continentiȩ uita & pati-¬
entiȩ coruscabant:. Alu uero medio modo. horũ
uirtutibus ornabantur. Erant igitur int̾ eos
ali temporis honorati longinquitate. alii iu¬
uentuto & anami robort p̃micantes. qui nuꝑ uene¬
rant ad huiꝰ ministerii cursũ. Quib indelicae om̃ib
imperator diebus cotidianis cibaria largissime or¬
amnarat oxpendi. Hȩo itaq de his qui ibi collecti

Expanded text:
tamiam, Judaeam et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam etamiam, Judaeam et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Aegyptum et partes 225 Libyae secus Cyrenen, et advenae Romani, Judaei et proselyti, Cretes et Arabes . Verumtamen hoc illis deerat, quod non, sicut isti, omnes ex Dei ministris utique consistebant. In praesenti siquidem choro multitudo erat episcoporum, numerum trecentorum excedens, sequentibus eos presbyteris, ac diaconibus, et acolythis, quorum numerus non poterat comprehendi. Ministrorum vero Dei alii sapientiae sermone fulgebant, alii continentia vitae et patientia coruscabant; alii vero medio modo horum virtutibus ornabantur. Erant igitur inter eos alii temporis honorati longinquitate, alii juventute, et animi robore praemicantes, qui nuper venerant ad hujus ministerii cursum. Quibus videlicet omnibus imperator diebus quotidianis cibaria largissime ordinarat expendi. Haec itaque de his qui ibi collecti
Abbreviated transcription (Latin):
lestinos int̃ hos & egyptios thebeos libias nec ñ
& qui ex me fopotamia oriunt᷑. sed& iã ꝑsã ad con-¬
ciliũ uenit ep̃s. uerũ nec scytha defuit exeorũ
choro. pontꝰq & asia. phygia & pamphilia. uiros
probatissimos prebuerunt. Aderant thraces. &
macedones. achiui & epyrotȩ. & horũ quoq in¬
terius habitantes. Ipse autẽ hẏspanorã ualde
famosus osius unꝰ crat. & simul plurimis assidebat:
Peregia uero ciuitate presul alexander ꝓppt̃ senee
tr alẽ itaq solus a scło unus. imperator constantinus.
xp̃o coronã uinculo pacis exornans. suo saluatori
deuictoria inimicorũ & hostiũ dõ decibilẽ dedica¬
uit. gratiarũ actionis imaginẽ scłm nos apostoli.¬
ca plausione constituens. Tunc igitur ille sermo
cõpletus est. collectos ex om̃ib gontib quȩ sub
çȩlo sunt uiros religiosos. Inter quos erant par-¬
thi & medi & helamitȩ. & qui habitant mesopo¬

Expanded text:
aestinos, inter hos et Aegyptios, Thebaeos, Libyas, nec non aestinos, inter hos et Aegyptios, Thebaeos, Libyas, nec non et qui ex Mesopotamia oriuntur, sed etiam Persa ad concilium venit episcopus. Verum nec Scytha defuit ex eorum choro, Pontusque, et Asia, Phrygia, et Pamphylia viros probatissimos praebuerunt. Aderant Thraces, et Macedones, Achivi et Epirotae, et horum quoque interius habitantes. Ipse autem Hispanorum valde famosus Osius unus erat, et simul plurimis assidebat. De regia vero civitate praesul Alexander propter seneTalem itaque a saeculo solus unus imperator Constantinus Christo coronam vinculo pacis exornans, suo Salvatori de victoria inimicorum et hostium Deo docibilem  edvit; gratiarum actionis imaginem secundum nos apostolica plausione constituens. Tunc igitur ille sermo completus est: Collectos ex omnibus gentibus, quae sub coelo sunt, viros religiosos, inter quos erant Parthi, et Medi, et Elamitae, et qui habitant Mesopo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mor tuos resuscitauit. uiuos curauit. & alia mi¬
numnera probat᷑ operatꝰ esse miracula. Seabȩc
unfiuũ arbitror huic operi rursus insercire.
quȩ indloꝰ amabili historia latius enarrauit.
aulus neo cȩsariȩ. ꝗd est castrũ positũ uixta
nuas eufrate. Is enĩ. licinii rabie demolitus ÷
nibas enĩ manus ligatas habuerat. ignitoq
ferro cõbustas. quo fuerant nerui articulorũ
euis. a sua mobilitate siccati atq mortificati
luuero. dextros oculos effossos habuerunt. alui
dextras suas abscisas. Unus horũ. erat pafnutius
egiptius. Ꝙ absolute uidebatur ibi populus atħ¬
l&arũ xp̃i. & martyrũ in uno loco congregatorũ.
equib & eusebius pamphili. t̾tio libro inconstan¬
unctarũ igitur ȩcclesiarũ. quȩ totã europã
libiãq e asiã replebant. simuł ministrorũ dĩ
congesta cacumina. unaq orationis domꝰ tãquã
adõ dilatata intrinsecus ferebat. Om̃s inidẽ sy¬
ros simul &cilicas. phoenicasq & arabas atq pa-¬

Expanded text:
tuos resuscitavit, vivos curavit, et alia innumera probatur operatus esse miracula. Sed haec superfluum arbitror huic operi rursus inserere, quae in Deo amabili historia latius enarravi. Paulus Neocaesareae, quod est castrum positum juxta ripas Euphratis. Is enim Licinii rabie demolitus est. Ambas enim manus ligatas habuerat ignitoque ferro combustas, quo fuerant nervi articulorum ejus a sua mobilitate siccati atque mortificati. Alii vero dextros oculos effossos habuerunt, alii dextras suras abscissas. Unus horum erat Paphnutius Aegyptius. Et absolute videbatur ibi populus athletarum Christi et martyrum in uno loco congregatorum. De quibus et Eusebius Pamphyli tertio libro in Constanunctarum igitur Ecclesiarum quae totam Europam, Libyamque, et Asiam replebant, simul erant ministrorum Dei congesta cacumina; unaque orationis domus tanquam a Deo dilatata intrinsecus ferebat omnes in idem, Syros simul, et Cilicas, Phoenicasque, et Arabes, atque Pal
Abbreviated transcription (Latin):
futuri scłi. & in regnũ cęlorũ. & in unã scãm
catholicã eodesia dĩ. quȩ afinib usq ad fines :
Hanc autẽ fidẽ ꝑcepimus ex scĩs euangeliis. di¬
cente dño discipulis suis. Euntes docete om̃s
gentes. baptizantes eos in nomine patris & fili

Expanded text:
um coelorum, et in unam sanctam catholicam Dei Ecclesiam, quae a finibus usque ad fines est. Hanc autem fidem percepimus ex sanctis Evangeliis, dicente Domino discipulis suis: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
tiuit sedhoc inunius cuiꝰq uoluntate ñ in necos¬
sitats dimisit . Hns aconcilio ita disposits contigu¬
uicenalia constantini principis prouenire. E
est consuctudo romanorũ. unũ qđq decenniũ
imperator. publica deuotione celebrait. Opor¬
tunũ ergo iudicans constantinus. iuitauit tẽ
ad conuiuiũ s nodũ. & donis cõpotentib hono¬
tauit. Admonitosq deconcordia fidei. & cõmuni
int̃ altorutros pace. Pcͥta abois benedictione
uale dix̃ unaaersis in micca. fribens absentib
quȩ fuerunt in concilio celebrata. Et inuitan
ut ab om̃i discordia recedentes concordarent ir
Ex posita concilii fide. quȩ nichil aliud nisi dei
sententia uideretur. ex consonantia tantarũ
& taliũ sacerdotũ sc̃o sp̃u constituta & post in¬
qͥsitionẽ subtilissimã & anĩaduersationẽ dub

Expanded text:
civit; sed hoc in uniuscujusque voluntate, non in necescivit; sed hoc in uniuscujusque voluntate, non in necessitate dimisit. Svicennalia Constantini principis provenire. Et est consuetudo Romanorum, unumquodque decennium imperatorum publica devotione celebrare. Opportunum ergo judicans Constantinivia synodum, et donis competentibus honoravit. Admonitisque de concordia fidei, et communi inter alterutros pace, petita ab eis oratione, valedixit universis in Nicaea: scribens absentibus quae fuerint in concilio celebrata, et invitans ut ab omni discordia recedentes, concordarent in exposita concilii fide; quae nihil aliud nisi Dei sententia videretur ex consonantia tantorum et talium sacerdotum sancto Spiritu constituta, et post inquisitionem subtilissimam, et anima
Abbreviated transcription (Latin):
acesius imperator ait. Oacesi. pone scalã. &
si potes asconde solus incelũ. Hȩc nec eusebiuis
pãphili. nec alii dixerunt. Ego uero audi¬
ui auiro nequaquã mentiente. qui & ualde
sonex erat. & tãquã qͥuiderat ea quȩ fuerant
inconcilio gesta referebat. SOTOMENUS X¬
ynodus autt̃ corrigere uolons hominũ uitã &
in ecclesiis cõmorantiũ. posuit loges quas canoneᷤs
appellamꝰ. inquõꝵ tractatu uidebatur aliqͥb
rant. ñ dormirent. Surgens autẽ pafnutius in
medio confessor contradixit. honorabiles con-¬
fessus nuptias & castitatẽ osse dicens. concubitũ
cũ propria coniuge sua. Sicq suasit concilio
ne talẽ poner& legẽ grauẽ asserens esse causã.
quȩ aut ipsis aut eorũ iugalibus occasio fornicati¬
onis exister&e. Et hȩc quidẽ pafnutius. lic&
nuptiarũ esse in exꝑtꝰ exposuit. Synodusq
laudabiit sententiã eiꝰ ae mibil ex hao partinsaus¬

Expanded text:
Acesius, imperator ait: O Acesi, pone scalam, et, Acesius, imperator ait: O Acesi, pone scalam, et, si potes, ascende solus in coelum. Haec nec Eusebius Pamphili, nec alii dixerunt. Ego vero audivi a viro nequaquam mentiente, qui et valde senex erat, et tanquam qui viderat ea quae fuerant in concilio gesta referebat. SOCRATESynodus autem corrigere volens hominum vitam, et in ecclesiis commorantium, posuit leges quas canones appellamus. In quorum tractatu videbatur aliquibus rant, non dormirent. Surgens autem in medio Paphnutius confessor contradixit, honorabiles confessus nuptias, et castitatem esse dicens concubitum cum propria conjuge. Suasitque concilio ne talem poneret legem: gravem asserens esse causam quae aut ipsis aut eorum jugalibus occasio fornicationis existeret. Et haec quidem Paphnutius, licet nuptiarum esset inexpertus, exposuit. Synodusque laudavit sententiam ejus, et nihil ex hac parte san
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentiã pacis ecclesiarũ uocauit ad ẜynodũ &
aeesiũ nouatianorũ religionis ep̃m . Post quã
eitgo scripta & subscripta est aconcilio fidei de¬
fintio reqͥsiuit imperator acesiũ si&c ipse con¬
sentir& infide. & paschalis definitione festiuita¬
tis Atille nihil inquit noui. oimperator ẜ nođ
definiuit. Sic enĩ olim & atemporib apłte
ipse pccpi. & t̃minũ fidei & tempus paschalis
festiuitatis. Porro denuo imperatort requirente.
cur ergo te a cõmunione separas. Ille ea que
sub decio gesta sunt ꝑsecutionis tempore repli¬
cauit &e subtilitatẽ acerbissimȩ regulȩ dedux̃
ad mediũ. Quia ñ oporteat eos qui post baptis¬
ma peccant. peccato qđ ad mortẽ esse scriptu¬
rȩ diuinȩ pronuntiant. cõmunicatione sacra¬
mentori fieri dignos. sed inuitandos qͥdẽ ad
poenitentiã. spem uero remissionis ñ a sacerdo¬
tib sed adõ solũ modo sustinere. qui potesta¬
tt᷑ habae peccata remittere. hȩc cũ dixisso

Expanded text:
Ecclesiarum, vocavit ad synodum et Acesium Novatianorum religionis episcopum. Postquam ergo scripta et subscripta est a concilio fidei definitio, requisivit imperator Acesium, si et ipse consentiret in fide et paschalis definitione festivitatis. At ille: Nihil, inquit, novi, o imperator, synodus definivit. Sic enim olim et a temporibus apostolorum ipse percepi et terminum fidei, et tempus paschalis festivitatis. Porro denuo imperatore requirente: Cur ergo te a communione separas? ille ea quae sub Decio gesta sunt persecutionis tempore replicavit, et subtilitatem acerbissimae regulae deduxit ad medium: quia non oporteat eos qui post baptisma peccant peccatum quod ad mortem esse Scripturae divinae pronuntiant, communicatione sacramentorum fieri dignos; sed invitandos quidem ad poenitentiam, spem vero remissionis non a sacerdotibus, sed a Deo solummodo sustinere, qui potestatem habet peccata remittere. Haec cum dixisset
Abbreviated transcription (Latin):
tãquã ea quȩ sunt xp̃ianorũ dogmatizantẽ. cul¬
pat autẽ exposita innicea fidẽ. tamquã abdiotis
& nichil scientib traditã. Et quẽ uelut sapien¬
tẽ & sine mendatio testẽ uocare consueuit. cius uo¬
ces sponte contempnit. Ait enĩ cusebius. quia ex
uiris dĩ nicȩa conuenientib. Alii quidẽ sapientiȩ
sermonẽ miscuerunt. alii continentia uitȩ lauda¬
ti sunt. & qm̃ imperator presens. om̃s adunitatẽ
suã concordes & consectatores esse ꝑstruxit. Sic
ergo contraria dicta sabini nec non eusebii. atq
consortiũ eorũ sibim& agnoscuntur. Et si qͥde
alicubi opus fuerit. desabino memorabimus. Con¬
cordia ergo fidei a magno nicea ꝓlatę concilio. ab
eusebio clara uoce laudata hȩc est

Expanded text:
tanquam ea quae sunt Christianorum dogmatizantem. Cultanquam ea quae sunt Christianorum dogmatizantem. Culpat autem expositam in Nicaea fidem, tanquam ab idiotis et nihil scientibus traditam; et quem velut sapientem et sine mendacio testem vocare consuevit, ejus voces sponte contemnit. Ait enim Eusebius: Quia ex viris Dei Nicaeam convenientibus, alii quidem sapientiae sermone micuerunt, alii continentia vitae laudati sunt; et quoniam imperator praesens omnes ad unitatem suam concordes et consectatores esse perstruxit. Sic ergo contraria dicta Sabini, nec non Eusebii, atque consortum eorum sibimet agnoscuntur. Et si quidem alicubi opus fuerit, de Sabino memorabimus. Concordia ergo fidei a magno in Nicaea prolata concilio, ab Eusebio clara voce laudata, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
sitȩ fidei consenserunt. scđm prophetȩ increpat.¬
onẽ dicentis. Populus hic labiis me honorat. coraltꝰ
corũ longe est ame. Theonas autẽ & scđs. nolente&s
ad qui escere condempnati sit. Postea uero in con¬
ciliũ uenientes. uiginti conscripserunt de conuer¬
satione ecclesiastica sanctiones. AIIC¬
abino itaq non credamus. qui cos idiotas uocauit
D& imperitos. Sabinus enĩ heraclȩ tracensis mace¬
doniorũ ep̃s. habita congestione eorũ quȩ ꝑdiuer¬
sa concilia sacerdotũ exscripto prolata sunt cis
qui nicea conuenerunt uelut idiotis & simplicib
derogauit. non sentiens qm̃ & ipsi eusebio cũ mul¬
ta probatione põfitenti fidẽ. ueluti idiote noscit᷑
de rogare. Et aliqua quidẽ uolens preteriit. aliqua
uero mitigauit. cuncta tam̃ scđm propriã sumpsit
intentionẽ. E laudat qͥdẽ tamquã fide dignũ
testẽ eusebiũ pamphili. laudat simul & principẽ

Expanded text:
sitae fidei consenserunt, secundum prophetae increpatisitae fidei consenserunt, secundum prophetae increpationem, dicentis: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Theonas autem et Secundus nolentes acquiescere, condemnati sunt. Postea vero in concilium venientes, viginti conscripserunt de conversatione ecclesiastica sanctiones. abino itaque non credamus, qui eos idiotas vocavit et imperitos. Sabinus enim Heracleae Thracensis Macedonianorum episcopus, habita congestione eorum quae per diversa concilia 228 sacerdotum ex scripto prolata sunt, eis qui Nicaeam convenerunt, velut idiotis et simplicibus derogavit: non sentiens quoniam et ipsi Eusebio cum multa probatione confitenti fidem, velut idiotae, noscitur derogare. Et aliqua quidem volens praeteriit, aliqua vero mitigavit; cuncta tamen secundum propriam sumpsit intentionem. Et laudat quidem tanquam fide dignum testem Eusebium Pamphili; laudat simul et principem,
Abbreviated transcription (Latin):
ritato prolata. ꝑ eos quoq inanis esse conuinci¬
tur. Ex non scripto nãq ipsi impie proferentes.
quippe qđ nusquã penitus inuenitur. ex non exstan¬
tib & fuit aliquando quando non fuit. Alios culpant
propt̃ ea ex non scriptis sermonib. pie tam̃ intel¬
lectis. dampnati sunt. Ipsi nãq ueluti destercore
hȩc apatrib testimonia. conscripserunt. Ueteres
enĩ sacerdotes ante eos pene centũ .xxx. magnȩ
romȩ ciuitatisq nr̃ȩ. accusauerunt om̃s qui dicun
facturã aut creaturã esse filiũ. & non consubstan¬
tialẽ esse patri. Et hoc sciebat eusebius cesarien-
sĩs ep̃s. qui primũ defendebat arrianorũ sectam.
nouissime uero subscripsit niceno concilio. Scrip¬
sit autẽ & ciuib suis confirmas quia & antiquo¬
rũ aliquos doctos & illustres ep̃os & conscriptores.
agnouiss&e nomine consubstantialitatis usos. inpatris
& filii deitate. Isti ergo conciliũ mecuentes. expo¬

Expanded text:
ritate prolata, per eos quoque inanis esse convinciritate prolata, per eos quoque inanis esse convincitur. Ex non scripto namque ipsi impie proferentes, quippe quod nusquam penitus invenitur, ex non exstantibus; et, fuit aliquando quando non fuit, alios culpant: propterea ex non scriptis sermonibus, pie tamen intellectis damnati sunt. Ipsi namque veluti de stercore haec a Patribus, testimonia conscripserunt. Veteres enim sacerdotes ante eos pene centum triginta magnae Romae civitatisque nostrae accusaverunt omnes qui dicunt facturam aut creaturam esse Filium, et non consubstantialem Patri. Et hoc sciebat Eusebius Caesariensis episcopus, qui primum defendebat Arianorum sectam, novissime vero subscripsit Nicaeno concilio. Scripsit autem et civibus suis, confirmans, quia et antiquorum aliquos doctos et illustres episcopos et conscriptores agnovisset nomine consubstantialitatis usos in Patris et Filii deitate. Isti ergo concilium metuentes, expo
Abbreviated transcription (Latin):
unt imago. & gła dicimur dĩ. De nob̾ enĩ & dicitur
& dictũ est. semꝑ eñĩ nos quiuiuimus. & uirtutes
multȩ sunt. & egressa quidẽ est om̃is uirtus dĩ
ex terra egypti. Gampa quoq & locusta dr̃ uirtꝰ
magna & rursus. dñs uirtutũ nobiscũ. sed & iam
proprii nos dĩ sumus. Habemus hoc non simplici¬
ter quando & fr̃s uocauit nos. Si autẽ & dm̃ ue
rũ dicunt filiũ. non nos contristat. factus est oñĩ
uerus. Hȩc est enĩ arrianorũ corruptamons. Sed
& iã. hic ep̃i uidentes eorũ dolũ. collegerunt ex
scripturis splendorẽ. fontẽ & fluuiũ &e figurã. ad
substantiã ꝑtinere. Et illud in lumine tuo uide¬
bimus lum̃. Et ego & pat̾ unũ sumus. & dari¬
us iã ac breuit̃ conscripserunt. consubstantialẽ
patri filiũ. Omĩa nãq predicta. hanc significatio¬
nẽ habent. Murmuratio siquidem corũ. qua¬
si uerba hȩc non fuissent exscripturarũ aucto¬

Expanded text:
unt, imago et gloria dicimur Dei. De nobis enim et dicitur, unt, imago et gloria dicimur Dei. De nobis enim et dicitur, et dictum est: Semper enim nos qui vivimus, et virtutes mucampa quoque et locusta dicitur virtus magna; et rursus: Dominus virtutum nobiscum . Sed etiam proprie nos Dei sumus. Habemus hoc non simpliciter, quando et fratres vocavit nos. Si autem et verum Deum dicunt Filium, non nos contristat. Factus enim verus est. Haec est Arianorum corrupta mens. Sed etiam ipsi episcopi videntes eorum dolum, collegerunt ex Scripturis splendorem, fontem, et fluvium, et figuram ad substantiam pertinere. Et illud: In lumine tuo videbimus lumen ; et: Ego et Pater unum sumus . Et clarius jam ac breviter conscripserunt consubstantialem Patri Filium. Omnia namque praedicta hanc significationem habent. Murmuratio siquidem eorum, quasi verba haec non fuissent ex Scripturarum aucto
Abbreviated transcription (Latin):
unus ost ds̃ qui creauit uniuersa atq ꝑfecit.
& constituit. ex non ex tante ut sint. Porro alii ep̃i
malitiã uidentes illorũ. & pessimã impietatis ar-¬
tẽ. a pertius & ut ita dicatur manifestius dixerunt
exdõ. id est conscripserunt ex substantia patris. c̃ẽ.
filiũ. ut creaturȩ quidẽ eoqđ non habeant a sem&¬
ipsis ut sint sed habeant principiũ existendi dican¬
tur ex dõ. filius autẽ solus proprius ex substantia
credatur patris. Hoc enĩ propriũ unigeniti est
& ueri uerbi patris. Hȩc itaq fuit occasio. ut ex
substantia diceretur patris. Rursus autẽ requiren¬
tib episcopis paucos corũ qui arriani esse putabant᷑.
si dicerent filiũ non esse creaturã. sed uirtutẽ &
sapientiã solã patris. & imaginẽ sempit̾nã. &
in dissimilẽ ꝑ omĩa patri. ac dm̃ uerũ. capti sunt
qui circa eusebiũ innuentes abterutris. quia
& hȩc ueniunt &iã adnos. Nam & nos in qui¬

Expanded text:
unus est Deus, qui creavit universa atque perfecit, unus est Deus, qui creavit universa atque perfecit, t constituit ex non exstante, ut sint. Porro alii episcopi malitiam videntes illorum, et pessimam impietatis artem, apertius et, ut ita dicatur, manifestius dixerunt ex Deo, id est, conscripserunt ex substantia Patris esse Filium; ut creaturae quidem, eo quod non habeant a semetipsis ut sint, sed habeant principium existendi, dicantur a Deo; Filius autem solus proprius ex substantia credatur Patris. Hoc enim Unigeniti proprium est et veri Verbi Patris. Haec itaque fuit occasio ut ex substantia diceretur Patris. Rursus autem requirentibus episcopis paucos eorum qui Ariani esse putabantur, si dicerent Filium non esse creaturam, sed virtutem et sapientiam solam Patris, et imaginem sempiternam, et indissimilem per omnia Patri, ac Deum verum: capti sunt qui circa Eusebium innuentes alterutris, quia et haec veniunt etiam ad nos; nam et nos, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
uius autẽ concertator & ueritatis propugnacu¬
li turris athanasius. successor alexandri famo¬
sissimi presulis. quando scripsit ad afros. & iã
hȩc adiecit. Conuenientes enĩ ep̃i. studuerunt
uerba quidẽ impiotatis ab arrianis inuenta
perimere. hoc est ex non existentib & quod
dicebant creaturã & facturã filiũ. & fuit ali¬
quando quando non fuit. & quia mutabilis
est nature. Scripturarũ uero manifestas ponere
dictiones. quia ex dõ filius naturalit̃ unigenitus
est. Uerbũ uirtus sapientia sola patris. ds̃ uerus
sicut iohannes ait. & sicut scripsit paulus. splen¬
dorẽ głȩ. & figurã substantiȩ docens esse filiã
patris. Qui uero circa cusebiũ. propria tractati ue¬
sania. loquebantur alterutris & dicebant. conson¬
tiamus. Nam &e nos ex dõ sumus. Tnus enĩ ds̃ ex
quo omĩa. & uetera transierunt. eoce omĩa noua
ex dõ sunt facta. Cogitabant autẽ & illud. qđ
inpastore scriptũ est. Priũ om̃iũ crede. quia

Expanded text:
ujus autem concertator, et veritatis propugnaculi turris Athanasius, successor Alexandri famosissimi praesulis, quando scripsit ad Afros, etiam haec adjecit: Convenientes enim episcopi studuerunt verba quidem impietatis ab Arianis inventa perimere, hoc est, ex non existentibus, et quod dicebant, creaturam et facturam Filium; et, fuit aliquando quando non fuit; et, quia mutabilis est naturae. Scripturarum vero manifestas posuere dictiones: quia ex Deo Filius naturaliter unigenitus est, Verbum, Virtus, Sapientia sola Patris, Deus verus, sicut Joannes ait; et sicut scripsit Paulus, splendorem gloriae, et figuram substantiae , docens esse Filium Patris. Qui vero circa Eusebium erant, propria tracti vesania loquebantur alterutris, et dicebant: Consentiamus, nam et nos ex Deo sumus. Unus enim Deus, ex quo omnia: et, Vetera transierunt: ecce omnia nova ex Deo sunt facta . Cogitabant autem et illud quod in Pastore conscriptum est: Primum omnium crede, quia
Abbreviated transcription (Latin):
piente si quidẽ uno eorũ disputationis uniuerse
negotiũ ad philosophũ sc̃s alexander. In nomine
inquit ihu xp̃i. impero tibi in primis neloqua¬
ris. & una cũ eius sermone. opus impletũ est.
Repente nãq ille homo ut sermonẽ audiuit. obli¬
gato ore contiguit. Putas ne iustũ fuit conside¬
rare. utrũ maius hoc miraculũ uiderttur. ut ho¬
mo & hoc philosophus sic facile offitiũ locutionis
ammitter&. an certe ut lapis uiolentia uerbi ma-¬
nu dĩ uideretur Quod qͥb dã aiunt iulianũ fecis¬
se chaldeũ & hȩc qͥdẽ sic acta refcruntur.
nterea sacerdotes sȩpe conuenientes. arriũ ad me¬
diũ deducebant. subtilẽq examinationẽ de cius
propositionib agitabant. Pcculanter autẽ in qua¬
lib& parte. metuebant. proforre sententiã
Hȩc itaq sacra & uenerabilis turba ꝑmixtione

Expanded text:
piente siquidem uno eorum disputationis universae piente siquidem uno eorum disputationis universae negotium, ad philosophum sanctus Alexander: In nomine, inquit, Jesu Christi impero tibi imprimis ne loquaris. Et una cum ejus sermone opus impletum est. Repente namque ille homo, ut sermonem audivit, obligato ore conticuit. Putasne justum fuit considerare utrum majus hoc miraculum videretur, ut homo, et quidem philosophus, sic facile officium locutionis amitteret, an certe ut lapis violentia verbi manu divideretur, quod quidam aiunt Julianum fecisse Chaldaeum? Et haec quidem Interea sacerdotes saepe convenientes, Arium ad medium deducebant, subtilemque examinationem de ejus propositionibus agitabant. Petulanter autem in quamlibet partem metuebant proferre sententiam. Haec itaque sacra et venerabilis turba a permixtione
Abbreviated transcription (Latin):
icitur autẽ proximũ huic miraculo quiddã
gostũ. ꝑalexandrã constantino politanȩ ciuitatis
ep̃m. Cũ enĩ ueniss&e impcrator constantinus
byrantiũ. ad cuntes cũ quidã philosophi. quo¬
rebantur quasi non dm̃ coler& ut decera a
cuta sacra nouitatos exercer&. nouã inre pupli¬
ca introducendo culturã prec̃ quȩ eiꝰ maiorib uisa
sunt. & grecorũ romanorũq principibus quos hab¬
erunt transacta scła placuerunt. Uolebantꝙ
cũ alexandro ep̃o disputare de dogmate. Tue
uero huiꝰmodi exercitatione uerborũ in exꝑtus
erat. deuitȩ qualitate confidens. Fiuit enĩ uir
magnus. & conuersatione mirandus. Qũq certa¬
men imperatore precipiente suscepiss&e conuenis¬
sentq philosophi. om̃ib loqui uolentib ut unũ
ex sẽ quẽ uellent eligerent. postulauit scȩ me¬
moriȩ pat̃ nr̃ alexander. Ceteros uero quicũq
essent. silentiũ tenere precepit. & tanto mo¬
do his quȩ abutroq dicerentur intendere. Susci¬

Expanded text:
icitur autem proximum huic miraculo quiddam gestum per Alexandrum Constantinopolitanae civitatis episcopum. Cum enim venisset imperator Constantinus Byzantium, adeuntes eum quidam philosophi querebantur quasi non Deum coleret ut deceret, et circa sacra novitates exerceret, novam in republica introducendo culturam, praeter quae ejus majoribus visa sunt, et Graecorum Romanorumque principibus, quos habuerunt transacta saecula, placuerunt; volebantque cum Alexandro episcopo disputare de dogmate. Ille vero hujusmodi exercitatione verborum inexpertus erat, de vitae qualitate confidens. Fuit enim vir magnus, et conversatione mirandus. Cumque certamen imperatore praecipiente suscepisset, convenissentque philosophi, omnibus loqui volentibus, ut unum ex se quem vellent eligerent, postulavit sanctae memoriae pater noster Alexander: caeteros vero, quicunque essent, silentium tenere; praecepitque ut tantummodo his quae ab utroque dicerentur, intenderent. Susci
Abbreviated transcription (Latin):
Uoꝵictor constantinꝰ maximꝰ augustꝰ episcopꝰ
&e populo. Malignos & impios arrius imi¬
tatꝰ dignũ ÷ ut illorũ quoq suspiciat ultionẽ
Sicut ergo porphirius diuine pietatis inimicus .ini.¬
qua uolumina contra religionẽ. ꝓferens dignã ꝓ¬
merunt inuenire mercedẽ. & talẽ ꝑquã inposte¬
rũ ess& ob probrio. & plurima cõpelleretur infa¬
mia. & nunc placuit arriũ & consectatores eius
uocari porphiriticos ut quorũ mores mutati sunt
corã u dcabulo ꝑfeuantur. Suꝑ heo autẽ si qua con¬
scriptio abarrio facta reperitur igni tradatur
itt i slũ praua ei doctrina depereat. sed neq al¬
la ei possint remanere cõmenta. hoc & iã preci¬
pio. Niquis conscriptiones arru cglasse cõpent᷑.¬
& non repente proforens igne consumpserit.
mortis supplicio subiacebit. Mox enĩ ut in
hoe fuerit captus. capitalẽ suscipi &̃ ubtionẽ

Expanded text:
ictor Constantinus maximus, Augustus, episcopis et populo. Malignos et impios Arius imitatus, dignum est ut illorum quoque suscipiat ultionem. Sicut ergo Porphyrius divinae pietatis inimicus, iniqua volumina contra religionem proferens, dignam promeruit invenire mercedem, et talem per quam in posterum esset opprobrio, et plurima compleretur infamia. Et nunc placuit Arium et consectatores ejus vocari Porphyrianos; ut quorum mores imitati sunt, eorum vocabulo perfruantur. Super haec autem, si qua conscriptio ab Ario facta reperitur, igni tradatur; ut non solum prava ejus doctrina depereat, sed neque ulla ejus possint remanere commenta. Hoc etiam praecipio, si quis conscriptiones Arii celasse compertus fuerit, et non repente proferens igne consumpserit, mortis supplicio subjacebit. Mox enim ut in hoc fuerit captus, capitalem suscipiet ultionem.
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑtulit eius fastũ quidã senex simplex &
in nocens ac probatissimus confessorũ. sed accessit
aduersus eũ proferre sermonẽ. Noc itaq factũ. pe¬
tulantib quidẽ & simplicẽ scientib confessorẽ
risũ mouit. maturiorib uero formidinẽ. proui.¬
dentib ne a uiro uerbis artifice deduceretur
adrisum. Uerũ tamen cedentib ut qđ uell& edi-¬
cer&. resistere nãq ei cũ talis oss& nimiũ uere¬
bantur. In nomine inquit iħu xp̃i ophiloso¬

Expanded text:
 Lyr., factum quidam senex simplex et innocens ac probatissimus confessorum; sed accessit adversus eum proferre sermonem. Hoc itaque factum petulantibus quidem et simplicem scientibus confessorem risum movit, maturioribus vero formidinem: providentibus ne a viro verbis artifice deduceretur ad risum; verumtamen cedentibus, ut quod vellet ediceret; resistere namque ei cum talis esset, nimium verebantur. In nomine, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
pentapolim constitutis. congregati & magnã
stantini congregatis nob in urbe predicta expro¬
uincus diuersis & ciuitatib magnã scãq s nodꝰ
celebrata est. omĩ modis necessario uisũ est ab hoc
sacro & scõ concilio &am aduos litteras destina¬
ri. Ut noueritis quȩ quidẽ mota examinata . quȩ
uͦ placuerunt atq firmata sunt. Ante omĩa si¬
qͥdẽ exqͥsita sunt impia & miqua ce sine dõ dog¬
mata arrii eiq consentientũ. sub p̃sentia dõ
amatissimi imperatoris nr̃i constantini. & omĩ¬
ũ de crotos cõplacuit anathematizari impiã eius
satã & iniqua atq: sine dõ uerba simul & nomina
qͥb utebatur filiũ dĩ blasphemans. & dicens ex
non extantib esse. Et iterũ. fuit aliquando
quando ñ fuit. Quomodo onĩ fuit. aut cõmodo
iterũ ñ fuit & prolibero arbitrio malitiȩ atq
uirtutis capabilẽ filiũ dĩ dicentis. & creaturã no¬
minantis eũ atq facturã. Hȩc omĩa igitur fatua

Expanded text:
Pentapolim constitutis, congregati et magnam ncipis nostri Constantini, congregantis nos in urbe praedicta ex provinciis diversis et civitatibus, magna sanctaque synodus celebrata est, omnimodis necessario visum est ab hoc sacro sanctoque concilio etiam ad vos litteras destinare, ut noveritis quae quidem mota et examinata, quae vero placuerunt atque firmata sunt. Ante omnia siquidem exquisita sunt impia et iniqua et sine Deo dogmata Arii, eique consentientium, sub praesentia Deo amantissimi imperatoris nostri Constantini, et omnium decreto complacuit anathematizari impiam ejus sectam et iniquam, atque sine Deo verba, simul et nomina quibus utebatur, Filium Dei blasphemando, et dicendo: ex non exstantibus esse; et iterum, fuit aliquando quando non fuit. Quomodo enim fuit, aut quomodo iterum non fuit? Et pro libero arbitrio malitiae atque virtutis capabilem Filium Dei esse dicentes, creaturam nominabant eum atque facturam. Haec igitur omnia
Abbreviated transcription (Latin):
centes. & imperatoris clem̃tiã ac cossibilt̃ suis fallacus
muenientes restituti sunt. priorẽq potentiã rece¬
perunt. Eusebius & enĩ sicuti iã dixi. & iã constan¬
tinopolitanã tenuit tyrannico presulatũ. & poti¬
orẽ ꝑcepit presũptionẽ froquent̃ ad imperatorẽ
ueniens. & fiduciã excrobra collocutiono mercatꝰ.
contra ueritatis propugnatores sȩuas contentiones in¬
iu stituit. Et primũ quid est cupere se hierusolimaꝵ¬
IIU loca professus ẽ. & imperatorẽ tamquã famosissimũ
uisurus ȩdificationis opus. prouida cogitatione cap¬
tauit. Qua propt̃ cũ multo honore dimissus est im¬
peratore uehicula & alia ei distribuente solatia.
Profectus igitur est cũ eo & theognius mcenus. parti¬
ceps malignoꝵ consiliorũ eius sicuti iã diximus. xxiiii¬

Expanded text:
centes, et imperatoris clementiam accessibilem suis fallaciis invenientes, restituti sunt, prioremque potentiam receperunt. Eusebius etenim, sicut jam dixi, etiam Constantinopolitanum tenuit tyranice praesulatum, et potiorefiduciam ex crebra collocutione mercatus, contra veritatis propugnatores saevas contentiones instituit. Et primum quidem cupere se Hierosolymorum loca professus est, et imperatorem, tanquam famosissimum visurus aedificationis opus, provida cogitatione captavit. Quapropter cum multo honore dimissus est, imperatore vehicula et alia ei distribuente solatia. Profectus igitur est cum eo et Theogonius Nicaenus, particeps malignorum consiliorum ejus, sicuti jam diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc om̃ia uerbi sui uirtute fec̃ & sp̃s sui sc̃ĩta.¬
te firmauit. Hoc itaq uerbũ qđ nos inquit
filiũ dĩ nominamus. habita miscđa suꝑ homi¬
nes. aberrore cos & ferali religione liberauit.
gulorũ uitã. hȩc ita sẽ habere. sine ꝑscrutatio¬
ne credimus. Noligitur in anit̃ laborare quȩ¬
rens destruere ea quȩ fide ꝑcepimꝰ. Noli in ues¬
tigare modũ. quo fieri hȩc aut non fieri potu¬
erunt. Si enĩ credis. consulenti mͥ adista respon:÷¬
de Obstupe factus uero philosophus. credo in¬
quit: tunc grãs pro deuictione ꝑsoluens. eadẽ

Expanded text:
ia Verbi sui virtute fecit, et Spiritus sui sanctitate firmavit. Hoc itaque Verbum quod nos Filium Dei nominamus, habita misericordia super homines, ab errore eos et ferali religione liberavit, gulorum vitam. Haec ita se habere sine perscrutatione credimus. Noli igitur inaniter laborare, quaerens destruere ea quae fide percepimus. Noli investigare modum quo fieri haec aut non fieri potuerunt. Si enim credis consulenti mihi, ad ista responde. Obstupefactus vero philosophus: Credo, inquit. Tunc gratias pro devictione persolvens, eadem