comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diligit ut nobis utat᷑ an ut fruatur:
S si fruitur: eget bono nr̃o. qͦd nemo
sanus dixerit. Om̃e enĩ bonum nr̃m.
uł ipse uł ab ip̃o est. Cui aũ obscurũ
uł dubium est. non egere lucem rerũ
harum. nitore quas ipsa inlustrauerit:
dicit enim aꝑtissime ꝓpha. Dixi dño
deus meus es tu: quoniã bonoꝵ meoꝵ ñ
indiges. Non ergo fruitur nobis: sutit.
Nam si neq fruitur neq utitur. ñ inue¬
tur ut nos. Nam nos res quib utimur.
ad id referimus ut dei bonitate ꝑfruam.
ds uero ad suam bonitatẽ usũ nr̃m refert.
Quia enĩ bonus est. sumꝰ. &e in qͣntum
sumꝰ boni sumꝰ: porro etiã quia iustus
est. non impune mali sumꝰ. et in qͣntũ
mali sumus: in tantũ etiam minꝰ sumꝰ.
Ille enim sũme ac pͥmitus est. qͥ omĩno
incõmutabił est. &e qui plenissime
dicere potuit. ego sum qͥ sũ. ce dices eiꝰ
qui est misit mead uos. ut cedera que ft̃
& nͥ ab illo ẽẽ non possunt. in tantum

Expanded text:
diligit? ut nobis utatur, an ut fruatur? diligit? ut nobis utatur, an ut fruatur? Sed si fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. Omne enim bonum nostrum vel ipse, vel ab ipso est: cui autem obscurum vel dubium est, non egere lucem rerum harum nitore quas ipsa illustraverit? Dicit etiam apertissime propheta: Dixi Domino, Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Non ergo fruitur nobis, sed utitur. Nam si neque fruitur neque utitur, non invetur ut nos: nam nos res quibus utimur ad id referimus, ut Dei bonitate perfruamur; Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. Quia enim bonus est, sumus; et in quantum sumus, boni sumus. Porro autem quia etiam justus est, non impune sumus mali; et in quantum mali sumus, in tantum etiam minus sumus. Ille enim summe ac primitus est, qui omnino incommutabilis est, et qui plenissime dicere potuit: Ego sum qui sum; et, Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Ut caetera quae sunt, et nisi ab illo esse non possint, et in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis prebendũ est officium miscdie
recte ꝓximꝰ dicit᷑. manifestum est hoc
p̾cepto quo iubem᷑ diligere ꝓximum
etiam scõs angelos contineri. a quib
tanta nobis miscdie impenduntur
quo ce ipse deus ⁊ dñs noster ꝓximũ
se nr̃m dici uoluit. Nam &e se ip̃m sig¬
nificat dñs iħc xp̃c opitulatũ eẽ semi¬
uiuo iacenti in uia afflicto. &e relicto
a latronib. Et ꝓpħa in oratione ait.
Sicut ꝓximũ sicut frẽm nr̃m: ita com¬
placebam. S quoniã excellentior ac
lectione distinctum est. Ille enĩ nobis
prebet miscdĩam ꝓpt̾ suã bonitatem.
nos autẽ nobis inuicem ꝓpter illiꝰ. idest
ille nr̃i miseret᷑ ut se ꝑfruam᷑. nos ue¬
esse cũ dicimus ea re nos ꝑfrui qͣm di¬
ligimꝰ ꝓpt̾ se ip̃am. ⁊ ea te nobis fruen¬
dum esse tantũ qua efficim᷑ beati. cet̾is
uero utendum. Diligit enĩ nos ds ⁊ mul¬
tum nobis dilectionẽ eiꝰ erga nos diui¬
na scriptura cõmendat. Quom ergo

Expanded text:
nobis praebendum est officium misericordiae, nobis praebendum est officium misericordiae, recte proximus dicitur; manifestum est hoc praecepto quo jubemur diligere proximum, etiam sanctos Angelos contineri, a quibus tanta nobis misericordiae impenduntur quo et ipse Deus et Dominus noster proximum se nostrum dici voluit. Nam et seipsum significat Dvivo jacenti in via afflicto et relicto a latronibus. Et propheta in oratione ait: Sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam . Sed quoniam excellentior ac lectione distinctum est. Ille enim nobis praebet misericordiam propter suam bonitatem, nos autem nobis invicem propter illius: id est, ille nostri miseretur, ut se perfruamur; nos veidetur, cum dicimus ea re nos perfrui, quam diligimus propter seipsam, et ea re nobis fruendum esse tantum, qua efficimur beati, caeteris vero utendum. Diligit enim nos Deus, et multum nobis dilectionem ejus erga nos divina Scriptura commendat: quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi enĩ nom̃ ad aliquid est. nec qͥsqͣm
esse ꝓximus nisi ꝓximo potest. Nullum
autẽ exceptũ esse tui miscdie deneget᷑
officium quis non uideat: qͣndo usꝙ
ad inimicos etiã porrectum est eodem
dño dicente. diligite inimicos ur̃os. bñ¬
facite eis qui uos oderunt: Ita quoq
paulus apls docet cũ dicit. Nam non
adulterabis. non homicidiũ facies. non
furaberis. ñ concupisces. ⁊ si qͦd ẽ aliud
mandatũ. in hoc sermone capitulatur.
diliges ꝓximũ tuũ tanqͣm teip̃m. Di
ergo arbitrat᷑ non de om̃i homine apłm
et scelestissimũ est. uisum fuisse apło
non ẽẽ pectatũ. si quis aut ñ xp̃iani
aut inimici adulterauerit uxorem.¬
aut eum occiderit. aut eius uxorem¬
uł rem concupierit. Quod si dem̃tis
est dicere. manifestũ est om̃em homi¬
nem ꝓximũ esse deputandũ. qͥa erga
neminem oꝑandum est malum.
am uero si uel cui prebendũ. uel a quo

Expanded text:
Proximi enim nomen ad aliquid est, nec quisquam Proximi enim nomen ad aliquid est, nec quisquam esse proximus nisi proximo potest. Nullum autem exceptum esse cui misericordiae denegetur officium, quis non videat, quando usque ad inimicos etiam porrectum est, eodem Domino dicente: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos ? 32. Ita quoque Paulus apostolus docet, cum dicit: Nam non adulterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur: Diliges proximum tuuergo arbitratur non de omni homine Apostolum  scelestissimum est, uisum fuisse Apostolo non esse peccatum si quis aut non Christiani aut inimici adulterauerit uxorem.aut eum occiderit, aut ejus rem concupierit: quod si dementis est dicere, manifestum est omnem hominem proximum esse deputandum, quia erga neminem operandum est malum. 33. Jamvero si vel cui praebendum est, vel a quo
Abbreviated transcription (Latin):
cupimꝰ. S utrũ ad illa duo precepta ¶Qstio¬
etiam dilectio ꝑtineat angłoꝵ: non
irrationabilit̾ queri potest. Nam qͦd
nlłm hominũ exceꝑit qui precepit ut
proximũ diligamꝰ. ce ipse in eungłio
ille cũ duo ipsa precepta ꝓtulerat.
atꝙ in eis pendere totã legẽ ꝓphãc¬
om̃s dixerat cũ int̾rogaret eum dicets.
ꝓposuit descendentẽ ab iherłm in iheri¬
cho incidisse in latrones. ceab eis grauit
uulneratũ. sauciũ ce semiuuũ ẽẽ delictũ.
Cui ꝓximũ esse non docuit. nisi qͥ erga
illum recreandũ atq curandũ misericor
extitit. ita ut hoc qui int̾rogauerat in¬
terrogatus ip̃e fateret᷑. Cui dñs ait. uade
ce fac similit̾. ut uidelicet esse eum ꝓxi
mũ intelligamꝰ. cui uł exhibendum est
officium miscdĩe si indiget. uł exhiben¬
dum eẽt si indigeret. Ex quo est iam con¬
sequens ut etiam ille a quo nobis hoc
uicissim exhibendũ est ꝑximꝰ sit nost̃:

Expanded text:
cupimus. Sed utrum ad illa duo praecepta cupimus. Sed utrum ad illa duo praecepta etiam dilectio pertineat Angelorum, non irrationabiliter quaeri potest. Nam quod nullum homi et ipse in Evangelio ille cui duo ipsa praecepta protulerat, atque in eis pendere totam Legem Prophetasque dixerat, cum interrogaret eum dicens, mdam proposuit descendentem ab Jerusalem in Jericho, incidisse in latrones, et ab eis graviter vulneratum, saucium et semivivum esse derelictum; cui proximum esse non docuit, nisi qui erga illum recreandum atque curandum misericors exstitit, ita ut hoc qui interrogaverat, interrogatus ipse fateretur. Cui Dominus ait, Vade, et tu fac similiter ; ut videmum intelligamus, cui vel exhibendum est officium misedum esset si indigeret. Ex quo est iam consequens ut etiam ille a quo nobis hoc vicissim exhibendum est, proximus sit noster.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit odit in illo uehem̃ter odium
dilecti sui. ce quib modis ualet instat
ut auferat. quid nos in societate dilectio¬
nis cłi agere conuenit. quo ꝑfrui beate
diligunt ⁊ qͦd sunt ce qͦd eũ diligunt. de
quo nicħ metiumꝰ nec cuiqͣm possit cog¬
nitus displicere. ce qui se uult diligi. ñ
ut sibi aliqͥd s ut eis qui diligunt etnũ
p̾mium conferat᷑. hoi est ip̃e quẽ dilig̃t̃.
hinc efficit᷑ ut inimicos etiam nostros
diligamꝰ. Non enim eos tenemꝰ qͥa nobis
qͦd diligimꝰ auferre possunt. s miseream
potius quia tantomagꝰ nos oderunt qͣn¬
to ab illo quẽ diligimus separati sunt.
Ad quem si conuersi fuerint. ce illum
tanqͣm beatificũ bonũ et nos tanqͣm
nulla questio. Illo enim fruentes. etiã
ipsi beati sunt quo &e nos frui desidamꝰ.
Et qͣnto in hac uita fruimͦ. uł ꝑ specl̃m
uł in enigniate. tanto eã ꝑegrinatõem
et tolerabiliꝰ sustinemꝰ : ce ardentiꝰ finire

Expanded text:
venerit, odit in illo vehementer odium venerit, odit in illo vehementer odium dilecti sui, et quibus modis valet, instat ut auferat: quid nos in societate dilectionis Dei agere convenit, quo perfrui, beate diligunt, et quod sunt, et quod eum diligunt; de quo nihil metuimus, ne cuiquam possit cognitus displicere; et qui se vult diligi, non ut sibi aliquid, sed ut eis qui diligunt, aeternum praemium conferatur, hoc est ipse quem diligunt? Hinc efficitur ut inimicos etiam nostros diligamus: non enim eos timemus, quia nobis quod diligimus auferre non possunt; sed miseramur potius, quia tanto magis nos oderunt, quanto ab illo quem diligimus separati sunt. Ad quem si conversi fuerint, et illum tanquam beatificum bonum, et nos tanquam nulla quaestio. Illo enim fruentes, etiam ipsi beati sunt, quo et nos frui desideramus: et quanto in hac vita fruimur vel per speculum vel in aenigmate , tanto nostram peregrinationem et tolerabilius sustinemus, et ardentius finire
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. prout quisq tibi tẽporaliter
colligatius adherere potuerio. Om̃iũ
autẽ qui nobiscũ possunt frui deo. eoꝰ¬
partim diligimus quos ipsi adiuuamꝰ.¬
partim eos a quib adiuuam̃. partĩ quo¬
rum ce indigemꝰ adiutorio. ce indigentie
subuenimꝰ. partim quib nec ipsi confe¬
rimus aliquid cõmodi. nec ab eis ut nob
conferat᷑ attendimꝰ.  elle tam̃ debemꝰ
ut om̃s nobiscum diligant dm. ce totũ
ab eis. ad unũ illum finem referendũ ẽ.
Si enim in theatris nequitie qui aliquẽ
diligit histrionẽ. & tanqͣm magno uel
etiam sũmo bono eius arte ꝑfruitur.
om̃s diligit qui secũ eum diligunt. non
ꝓpter illos s ꝓpter eũ quem pariter
diligunt. Et quantũ est in eiꝰ amore
feruentior. tantũ aggt quib modis pot̾.
ut a plurib cdiligat᷑. & tanto plurib
eũ cupit ostendere ⁊ quẽ frigidiorem
uidet excitat eum qͣntum potest lau¬
dibus illiꝰ. si autẽ contra inuenientẽ in¬

Expanded text:
dum est, prout quisque tibi temporaliter dum est, prout quisque tibi temporaliter colligatius adhaerere potuerit. Omnium autem, qui nobiscum frui possunt deo, partim eos diligimus quos ipsi adiuuampartim eos a quibus adjuvamur, partim quorum et indigemus adjutorio, et indigentiae subvenimus; partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi, nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. Velle tamen debemus ut omnes nobiscum diligant Deum, et totum ab eis, ad unum illum finem referendum est. Si enim in theatris nequitiae qui aliquem diligit histrionem, et tanquam magno vel etiam summo bono ejus arte perfruitur, omnes diligit qui eum diligunt secum, non propter illos, sed propter eum quem pariter diligunt; et quanto est in ejus amore ferventior, tanto agit quibus potest modis, ut a pluribus diligatur, et tanto pluribus eum cupit ostendere; et quem frigidiorem videt, excitat eum quantum potest laudibus illius; si autem contravenientem in
Abbreviated transcription (Latin):
Et si deus om̃i homine ampliꝰ diligen¬
dus est. ampliꝰ quisq debet deum
diligere qͣm seip̃m. Item ampliꝰ alĩ
homo diligendus est qͣm corpus nr̃m.
quia ꝓpter d̃m omĩa ista diligenda fusł:
ce potest nobiscum alius homo dõ ꝑfrui
quod non potest corpus. quia corpus
ꝑ animã uiuit qua friumur cleo. Om̃s
autẽ eque diligendi sunt. s cũ om̃ib
prodesse non possis. hiis potissimum
consulendũ est qui pro locoꝵ ⁊ dempoꝵ
uł quarũlibet rerum oportunitatib
constrictius tibi qͣsi quadam sorte iun¬
guntur. Sicut enim si tibi abundaret
aliquid quod dari oporteret ei qui ñ
haberet. nec duob dari posset. si tibi
occurrent duo. quoꝵ neuter aliũ uel
indigentia uł erga te aliqua nec̃citudine
suꝑaret. nichil iustiꝰ faceres qͣm ut sor¬
te legeres cui dandũ esset. qͦd dari utͥꝙ
non posset. sic in hominib quib om̃i¬
bus ꝯsulere nequeas. pro sorte haben¬

Expanded text:
Et si Deus omni homine amplius diligenEt si Deus omni homine amplius diligendus est, amplius quisque debet Deum diligere quam seipsum. Item amplius alius homo diligendus est quam corpus nostrum, quia propter deum omnia ista diligenda sunt, et potest nobiscum alius homo deo perfrui, quod non potest corpus, quia corpus per animam uiuit, qua fruimur deo. Omnes autem aeque diligendi sunt. sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum uel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte iunguntur. sicut enim si tibi abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset: sic in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte haben
Abbreviated transcription (Latin):
animũ et corpꝰ eius. homo enim ex am¬
ma constat ce corpore. nullũ rerum
diligendaꝵ genus in hiis duob p̾cep¬
tis pret̾missum est. Cum enĩ p̾currat
dilectio dei. eiꝰq dilectionis modus
p̾scriptus appareat. ita ut cetera in illũ
confluant: de dilectione tua nichil
dictum uidet᷑. s cũ dictum est. diliges
ꝑximum tuuim tanqͣm deip̃m. simul
et tui absq te dilectio ñ p̾termissa est.
Ille autẽ iuste ce sancte uiuit. qͥ rerũ
integer estimator est. Ipse est autem
qui ordinatã habet dilectionẽ. ne aut
diligat quod ñ est diligendum. aut ñ
diligat quod diligendũ est. aut ampłiꝰ
diligat qͦd minꝰ diligendũ est. aut e¬
que diligat qͦd minus uł ampliꝰ dili
gendũ est. aut minꝰ uł ampliꝰ qͦd eque
diligendũ est. Om̃ĩs pectator in qͣntũ
pectator est. non est cliligend. ⁊ om̃is
homo in qͣntum homo est diligendꝰ
est ꝓpter deum: ds uero ꝓpter seip̃m.

Expanded text:
animum et corpus eius — homo enim ex ananimum et corpus eius — homo enim ex anima constat et corpore — nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. cum enim praecurrat dilectio dei eiusque dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut cetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum uidetur, sed cum dictum est: diliges proximum tuum sicut te ipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. Ille autem iuste et sancte uiuit qui rerum integer aestimator est; ipse est autem qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est diligendum aut non diligat quod diligendum est aut amplius diligat quod minus diligendum est aut aeque diligat quod uel minus aut amplius diligendum est, aut minus vel amplius quod aeque diligendum est. Omnis peccator in quantum peccator est, non est diligendus; et omnis homo in quantum homo est, diligendus est propter Deum, Deus vero propter seipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat. S qͥa pluris estimat sa¬
lutem corporis sui que illo pane ful¬
citur. suꝑuacaneũ est diutiꝰ de re ma¬
nifestissima disputare. quod tñ pler̃ꝙ
nos fatere cogit error impioꝵ. Ergo¬
quoniã p̾cepto non opus est ut se
quisꝙ ce corpus suum diligat. idest
quoniã ul quod sumꝰ. ⁊ id qd̃ infra
nos. ad nos tam̃ ꝑtinet. inconcussa
nature lege diligimꝰ. que in bestiis
etiam ꝓmulgata est. nam ce bestie se atꝙ cor¬
pora sua diligunt. restabat ut ce de illo qͦd
supra nos est. &e de illo quod iuxta nos est. p̃¬
cepta sumeremꝰ.¬
iliges inquit dñm deum tuũ ex toto cor¬
de tuo et ex tota anima tua. ⁊ ex tota ĩnte
tua: ce diliges ꝓximum tuum tanqͣm
teip̃m. In hiis duob preceptis: tota
lex pendet ce ꝓph̃e. finis itaq precepti
est dilectio: et ea gemina idest dei ⁊ ꝓxi¬
mi. Quod si te totum intelligas idest
animũ ce corpus ⁊ ꝓximũ totum idest

Expanded text:
desiderat; sed quia pluris aestimat sadesiderat; sed quia pluris aestimat salutem corporis sui, quae illo pane fulcitur. Supervacaneum est diutius de re manifestissima disputare, quod tamen plerumque nos facere cogit error impiorquoniam praecepto non opus est ut se quisque et corpus suum diligat, id est, quoniam id quod sumus, et id quod infra nos est, ad nos tamen pertinet, inconcussa naturae lege diligimus, quae in bestias etiam promulgata est nam et bestiae se atque corpora sua diligunt; restabat ut et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, praecepta sumeremDiliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anitua, et: diliges proximum tuum tamquam te ipsum: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. finis itaque praecepti est dilectio, et ea gemina, id est dei et proximi. quod si te totum intellegas, id est animum et corpus, et proximum totum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enim unqͣm carnem suã odio
habuit. addidit etiã. s nutrit ce fout
eam. sicut xp̃c eccł̃iam.
homini. idest quom se diligat ut ꝓsit
sibi. Quin autem se diligat ce ꝓdesse sͥ
uelit. dubitare dementis est. Precipi¬
endum etiam quomͦ corpus suũ diligat
ut ei ordinate prudenterꝙ consulat.
Nam qͦd diligat etiam corpus suũ
idq saluum habere atꝙ integrum
uelit: eque manifestum est. Aliquid
itaq ampliꝰ diligere aliquis potest:
quam salutem atq integritatẽ corpo¬
ris sui. Nam multi ce dolores ⁊ amis¬
siones nonnlłoꝵ m̃broꝵ uoluntariaᷤᷤ
suscepisse inueniunt᷑: sed ut alia que
amplius diligebanit saltim ꝯsequeren¬
tur. Non ergo ꝓpt̾ea quis qͣm dicendꝰ
est non diligere salutem atq inco¬
lumitatẽ corporis sui. quia plus a¬
liquid diligit: nam ce auarus qͣmuis
ꝑecuniam diligat. tam̃ emit sibi
panem. Quod cum facit. dat pecu¬
niam quã multũ diligit ⁊ augere

Expanded text:
Nemo enim unquam carnem suam odio Nemo enim unquam carnem suam odio habuit. Addidit etiam: Sed nutrit et fovet eam, sicut Christus Ecclesiam. homini, id est, quomodo se diligat ut prosit sibi. Quin autem se diligat et prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Praecipiendum etiam quomodo corpus suum diligat, ut ei ordinate prudenterque consulat. Nam quod diligat etiam corpus suum, idque salvum habere atque integrum velit, aeque manifestum est. Aliquid itaque amplius diligere aliquis potest, quam salutem atque integritatem corporis sui. Nam multi et dolores et amissiones nonnullorum membrorum voluntarias suscepisse inveniuntur, sed ut alia quae amplius diligebant, consequerentur. Non ergo propterea quisquam dicendus est non diligere salutem atque incolumitatem corporis sui, quia plus aliquid diligit. Nam et avarus quamvis pecuniam diligat, tamen emit sibi panem: quod cum facit, dat pecuniam quam multum diligit et augere
Abbreviated transcription (Latin):
modo cũ quiete summa. sp̃ui subdi¬
ditum immortalit̾ uigeat. Hoc etiã
in hac uita meditandum est. ut con¬
suetudo carnalis mutetur in melius.
nec inordinatis motib resistat sp̃ui:
quod donec fiat: caro concupiscit ad¬
patum. quia magis qͦd diligit uult
subditum esse meliori: nec ꝑ odium
resistente carne. s ꝑ ꝯsuetudinis uin¬
culum qͦd a parentum etiã ꝓpagiue.
inueteratũ nature lege inoleuit. Id
ergo agit sp̃c in domanda carne. ut
soluat male ꝯsuetudinis qͣsi pacta
ꝑuersa. ce fiat pax consuetudinis bo¬
ne. Lam̃ nec isti qui falsa opinione de¬
prauati corpora sua detestant᷑. para¬
ti essent unum oculum uł sine sen¬
su doloris amittere. etiam si in altero
tantus ternendi sensus remaneret.
qͣntus erat in duob. nisi aliqua res
que pponenda esset urgeret. Isto ac
ꝙ huimodi docuñttis satis ostendit᷑
eis. qui sine ꝑtinatia uerũ reqͥrunt.
qͣm certa sententia sit apłi ubi ait.

Expanded text:
modo cum quiete summa spiritui submodo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter uigeat, hoc etiam in hac uita meditandum est, ut consuetudo carnalis mutetur in melius nec inordinatis motibus resistat spiritui. quod donec fiat, caro concupiscit adpatum; quia magis quod diligit vult subditum esse meliori: nec per odium resistente carne, sed per consuetudinis vinculum, quod a parentum etiam propagine inveteratum naturae lege inolevit. Id ergo agit spiritus in domanda carne, ut solvat malae consuetudinis quasi pacta perversa, et fiat pax consuetudinis bonae. Tamen nec isti qui falsa opinione depravati corpora sua detestantur, parati essent unum oculum vel sine sensu doloris amittere, etiamsi in altero tantus cernendi sensus remaneret, quantus erat in duobus, nisi aliqua res quae praeponenda esset, urgeret. Isto atque hujusmodi documento satis ostenditur eis qui sine pertinacia verum requirunt, quam certa sententia sit Apostoli, ubi ait:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: quia tale aliqͥd ẽe animam pu¬
tant. Quod autẽ potentia quadam
ce laborib qͣsi ꝑsequi uidentur corpo¬
ra sua. Qui hoc recte faciunt ñ id agũt
ut non habeant corpus. s ut habeant
subiugatum ce paratum ad oꝑa necessa¬
ria. Libidines enim male utentes corpore.
idest consuetudines ce inclinationes aĩe
ad fruendũ inferiorib ꝑ ipsiꝰ corporis
laboriosam qͣndam militiã extinguere
affectant. Nam non se interimunt. ce
curam sue ualitudinis gerunt. Q aũ
ꝑuerse il agunt. quasi naturalit̾ ini¬
mico suo corpori bellum ingerunt. in
quo fallit eos quod legunt. caro concu¬
carnem. hec enim inuitem adu̾sant᷑.
Dictum est enim hoc ꝓpter indomitã
carnalem consuetudinẽ. aduersus
quam. sp̃s concupiscit. non ut inte¬
rimat corpus. sed ut concupiscentia
eiꝰ idest mala consuetudine edomita.
faciat spui subiugatum. quod natu¬
ralis ordo desiderat. Quia enim hoc
erit post resurrectionẽ ut corpꝰ om̃i

Expanded text:
fuerit, quia tale aliquid esse animam pufuerit, quia tale aliquid esse animam putant. quod autem continentia quadam et laboribus quasi persequi uidentur corpora sua, qui hoc recte faciunt, non id agunt, ut non habeant corpus, sed ut habeant subiugatum et paratum ad opera necessaria. libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum inferioribus, per ipsius corporis laboriosam quandam miliaffectant: nam non se interimunt, sed curam suae valetudinis gerunt; qui autem perverse id agunt, quasi naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt: in quo fallit eos quod legunt: Caro concucarnem; haec enim inuicem aduersantur sibi. dictum est enim hoc propter indomitam carnalem consuetudinem, aduersus quam spiritus concupiscit, non ut interimat corpus, sed ut concupiscentia eius, id est consuetudine mala, edomita faciat spiritui subiugatum, quod naturalis ordo desiderat. quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omni
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est: qui autẽ diligit iniqͥtatẽ
odit animã suã. ce ideo fit infirmꝰ animꝰ
et de mortali corpore cruciat᷑: necesse ẽ
enim ut illud cdiligat. ⁊ eiꝰ corruptione
pregrauet᷑. Immortalitas enĩ ⁊ incorrup¬
tio corporis. de sanitate animi existit.
sanitas autẽ animi est. firmissime inhe¬
rere potiori. hoc est incũmutabili deo. Cũ
uero etiam eis qui sibi naturalit̾ pares sun.
hoc est hominib dñari affectat. intolera¬
bilis om̃ino suꝑbia est: nemo ergo se o¬
dit. Et hinc qͥdem nulla cũ aliqua secta
questio fuit: sed neq corpus suũ qͥsqͣm
odit. Uerũ est enim qͦd ait apls nemo
unquã carnem suã odio habuit. Et quod
ñnulli dicunt malle se ẽẽ om̃ino sine cor¬
pore. om̃ino falluntur. Non enĩ cor¬
pus suum s corruptiones eius ce pondꝰ
oderunt. Non itaq nlłm corpus: s in¬
corruptũ ⁊ celerrimũ corpus uolunt ha¬
bere. s nlłm putant corpus ẽe. si tale

Expanded text:
dictum est, Qui diligit iniquitatem, dictum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam : et ideo fit infirmus animus, et de mortali corpore cruciatur. Necesse est enim ut illud diligat, et ejus corruptione praegravetur. Immortalitas enim et incorruptio corporis de sanitsanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili deo. cum uero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est hominibus, dominari affectat, intolerabilis omnino superbia est. Nemo ergo se odit. et hinc quidem nulla cum aliqua secta quaestio fuit. sed neque corpus suum quisquam odit. uerum est enim quod ait apostolus: nemo umquam carnem suam odio habuit. et quod nonnulli dicunt malle se esse sine corpore omnino, falluntur; non enim corpus suum, sed corruptiones eius et pondus oderunt. non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus uolunt habere, sed putant nullum corpus esse, si tale
Abbreviated transcription (Latin):
gelus. aut ad nos relata beneficio dei
ꝑ nos indigent sicuti est corpꝰ. Nam
utiq martyres non dilexerunt scelus
ꝑsequentium se:. quo tamen usi sunt
alterum. quod nos sumꝰ. dertiũ quod
iuxta nos est: qͣrtum qͦd infra nos est.
De scdõ ce quarto nulla p̾cepta danda¬
erant. Quantũlibet enim homo exti-¬
dat a ueritate. remanet illud dilectio
sui ce dilectio corporis sui. fugax enĩ
animꝰ ab incõmutabili lumine õium
regnatore id agit. ut ipse sibi regnet ⁊
corpori suo. ce ideo non potest nisi ⁊ se
ce corpus suũ diligere. Magnũ autem
aliqͥd adeptum se putat. si etiam sociis
id est aliis hominib dñari potuerit. In¬
est enum uicioso animo id magis appe¬
tere. ce sibi tanqͣm debitũ uindicare. qͦd
uni ꝓprie debetur deo. Talis autem sui
dilectio. meliꝰ odium uocat᷑. Iniquũ est
enĩ quia uult sibi seruire qͦd infra se est
cũ ipse suꝑiori seruire nolit. rectissime

Expanded text:
gelus; aut ad nos relata, beneficio Dei gelus; aut ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se; quo tamen usi sunt alterum quod nos sumus, tertium quod juxta nos est, quartum quod infra nos est; de secundo et quarto nulla perant. Quamtumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio sui et dilectio corporis sui. Fugax enim animus ab incommutabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipse sibi regnet et corpori suo; et ideo non potest nisi et se et corpus suum diligere. 23. Magnum autem aliquid adeptum se putat, si etiam sociis, id est aliis hominibus, dominari potuerit. Inest enim vitioso animo id magis appetere, et sibi tanquam debitum vindicare, quod uni proprie debetur Deo. Talis autem sui dilectio melius odium vocatur. Iniquum est enim, quia vult sibi servire quod infra se est, cum ipse servire superiori nolit: rectissimeque
Abbreviated transcription (Latin):
stituta est: diliges inquit ꝓximum
tuũ tanqͣm teip̃m. dm̃ uero ex toto
corde. ex tota amma. ex tota mente.
ut om̃s cogitationes tuas. ⁊ omñe
uitã. ⁊ omnẽ intellectũ in illũ ꝯferã:
a quo habes ea ipsa que confers. Cum
autem. ait toto corde. tota anima. tota
mente. nullam uite nr̃e partẽ reliquit
que uacare debeat. & qͣsi locũ dare ut
alia re uelit frui. s qͥcquid aliud diligen¬
dum uenerit in animũ illuc rapiat᷑ quo
tonis dilectionis impetus currit. Qsquis
ergo recte diligit ꝓximũ. hoc cũ eo deb
agere ut etiam ip̃se toto corde. tota a¬
numa. tota mente diligat dm̃. Sic enim
eũ diligens tanqͣm seipm̃ totã dilectionẽ
sui ⁊ illiꝰ refert in illã dilectionẽ di. que
ulłm a se riuulũ duci extra patit᷑. cuiꝰ
diriuatione minuatur. Non aũ om̃ia.
quib utendum est diligenda sunt. fed
ea sola que aut nobiscum societate qͣdã
referunt᷑ in dm. sicut est homo uł an¬

Expanded text:
stituta est: diliges, inquit, proximum stituta est: diliges, inquit, proximum tuum tamquam te ipsum; deum uero ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. qergo recte diligit proximum hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam se ipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei quae nullum a se rivulum duci extra patitur, cujus derivatione minuatur. Non autem omnia quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo vel an
Abbreviated transcription (Latin):
clum est: in eo constituit᷑ beata uita.
Cuiꝰ etiã si nondũ res: tam̃ spes eius
nos hoc tempore consolat᷑. Maledc̃s
autẽ qui spem suam ponit in hõie:
s nec seipso quisqͣm frm debet. si li¬
quide aduertas quia nec seipsum
debet ꝓpt̾ seip̃m diligere: sed ꝓpt̾ illũ
quo fruendũ est. Punc est qͥppe op¬
tuũ cũ homo tota uita sua ꝑgit
in incõmutabilẽ uitam:. et toto af¬
fectu inheret illi. Si aut̃e se ꝓpter
se diligit. non se refert ad deum. s
ad seip̃m conuersus. ñ ad inc̃onu¬
tabile aliqͥo conuertit᷑. Et ꝓpt̾ea iã
cũ defectu aliquo se fruitur. quia
melior est cũ totus heret atꝙ con¬
stringit᷑ inc̃omutabili bono. qͣm
cũ inde uł ad se relaxat᷑. Si ergo te
ip̃m ñ ꝓpter te debes dilige̾. s ꝓpt̾
illum ubi dilectionis tue rectissimꝰ
finis est. non succenseat alius homo.
si etiam ip̃m ꝓpt̾ dm̃ diligis. Hec
enim regula dilectionis diuinitus con¬

Expanded text:
dum est, in eo constituitur vita beata; dum est, in eo constituitur vita beata; cujus etiamsi nondum res, tamen spes ejus nos hoc tempore consolatur. Maledictus autem qui spem suam ponit in homine . 21. Sed nec seipso quisquam frui debet, si liquido advertas; quia nec seipsum debet propter seipsum diligere, sed propter illum quod fruendum est. tunc est quippe optimus homo, cum tota uita sua pergit in incommutabilem uitam et toto affectu inhaeret illi. si autem se propter se diligit, non se refert ad deum, sed ad se ipsum conuersus non ad incommutabile aliquid conuertitur et propterea iam cum defectu aliquo se fruitur, quia melior est, cum totus inhaeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde uel ad se ipsum relaxatur. si ergo te ipsum non propter te debes diligere, sed propter illum, ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non suscenseat alius homo, si etiam ipsum propter deum diligis. haec enim regula dilectionis diuinitus con
Abbreviated transcription (Latin):
ficles habet. atq ita se tem habere cre¬
dendum est. neq animũ neq corpus
humanũ om̃imodũ interitũ pati sed
impios. resurgere ad penas inestimabi¬
les: p̃ios autẽ ad uitam et̾nam:¬
N huis gͥ om̃ib reb ille tantũ st̃ qͥb
fruendũ est. quas et̾nas atq inc̃omu¬
tabiles ꝯmemorauimꝰ. ceteris autem
utendũ est. ut ad illaꝵ ꝑfruitionem
ꝑuenire possimꝰ. Nos itaq qui frui¬
mur ce utimur aliis reb. res alique
sumus. Magna enĩ quedã res ẽ homo
factus ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ.
non in qͣntum mortali corpore inclu¬
ditur. s in qͣntum bestias rationalis
anime honore precioit Itaq magna
questio est. utrũ frui se homines de¬
beant an uti. an utrumꝙ. Preceptũ
est enu nobis ut diligamꝰ inuicẽ:
sed queritur utrũ ꝓpter se homo ab
homine diligendus sit. an ꝓpt̾ aliud.
Si enim ꝓpt̾ se fruim᷑ eo: si ꝓpt̾aliud
utimur eo uidet᷑ autẽ mͥ ꝓpt̾ aliud
diligendus. Qõ enim ꝓpt̾ se diligen¬

Expanded text:
fides habet, atque ita se rem habere credendum est, neque animum, neque corpus humanum omnimodum interitum pati; sed impios resurgere ad poenas inaestimabiles, pios autem ad vitam aeternamomnibus rebus illae tantum sunt quibus fruendum est, quas aeternas atque incommutabiles commemoravimus; caeteris autem utendum est, ut ad illarum perfructionem pervenire possimus. Nos itaque qui fruimur et utimur aliis rebus, res aliquae sumus. Magna enim quaedam res est homo, factus ad imaginem et similitudinem Dei, non in quantum mortali corpore includitur, sed in quantum bestias rationalis animae honore praecedit. Itaque magna quaestio est utrum frui se homines debeant, an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem; sed quaeritur utrum propter se homo ab homine diligendus sit, an propter aliud. Si enim propter se, fruimur eo; si propter aliud, utimur eo. Videtur autem mihi propter aliud diligendus. Quod enim propter se diligen
Abbreviated transcription (Latin):
sũma res. cõmunisꝙ om̃ib fruentib
ea. si tam̃ res ce ñ rerũ om̃ium causa
sit. si tñ ce causa. Non enĩ facile no¬
men qͦd tante excellentie oueniat
tͥnitas hec unus ds̃ ex quo omĩa. per
quẽ omĩa. in quo omĩa. Ita pater ce
qͥsq hoꝵ plena sub̃a. ⁊ simul omnes
una sub̃a. Pater. nec filiꝰ ẽ. nec sp̃c sc̃s

Expanded text:
res est communisque omnibus fruentibus ea, si tamen res et non rerum omnium causa sit, si tamen et causa. Non enim facile nomen quod tantae excellentiae conueniat Trinitas haec, unus Deus ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia . Ita Pater et quisque horum plena substantia, et simul omnes una substantia. Pater nec Filius est nec Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
et uisitare: in suꝑbiam erigit᷑. Hoc ꝓp¬
terea loquor presente sancto fratre qui
qui hoc opere facit: ut hoc quod ego lo¬
quor. hunc sciatis opere facere. Deni q
multi sancti patres qui uere patres surt.
qui regunt animas sanctorum. quando
aliquos uiderint iuuenes ire ad deserta.
et ad cenobium non uenire. ce in suꝑbia
esse: uadunt ce ium eis faciunt. et abdu¬
cunt eos. non ut noceantur: s ut tolla¬
tur eis suꝑbia. Hoc ꝓpterea dico. ut
magis hii qui manent in secretis et ue¬
niunt ad cenobium. et uisitant fratres.
ab hiis qui sunt in cenobiis non argu¬
antur quasi impatientes: s quasi hu¬
miles. Nemo dicat de uobis: ecce ille qͥ
in heremo sedet. quia non patit᷑ uenit.
Propterea uenit ut te edificet: non ut
eoꝵ qui in deserto sunt. Deus omp̃c.
sanctorum nos quoq implere facit.
Nichil enim grande est dicere: s facere.
Et si quid facere non possum ce loquor:
ideo loquoe: ut qui potest facere faciat.

Expanded text:
et visitare, et in superbiam erigitur. Haec propet visitare, et in superbiam erigitur. Haec propterea loquor praesente sancto fratre, qui hoc opere facit, ut hoc quod ego loquor, hunc sciatis opere facere. Denique multi sancti patres, qui vere patres sunt, qui regunt animas sanctorum, quando aliquos viderint juvenes ire ad deserta, et ad coenobium non venire, et in superbia esse, vadunt et vim eis faciunt, et adducunt eos: non ut noceant, sed ut tollatur eis superbia. Hoc propterea dico, ut illi qui manent in secretis, et veniunt ad coenobium, et fratres visitant, ab his qui sunt in coenobiis non arguantur quasi impatientes, sed quasi humiles. Nemo dicat de vobis, Ecce ille qui in eremo sedet, quia non patitur, venit. Propterea venit ut te aedificet, non deseorum qui in deserto sunt. Deus itaque sanctorum nos quoque implere faciat. Nihil enim grande est dicere, sed facere. Sed quod ego facere non possum et loquor, ideo loquor ut qui potest facere, faciat;
Abbreviated transcription (Latin):
ria est deo: quia deo non subicit᷑. Sic enun
se habet quafi iustus suꝑbus: non agit pe-¬
nitentiam ꝓ malis siuis: et głatur quasi ꝓ
bonis. Hoc quare dixeri et uos ipsi in¬
telligitis: et alioꝵ ruina. irã debent ẽẽ exem¬
pla. Proptea uenimus in monasterium.
qui solent secdere longus a monasteriis: ne
eis debeat nasci suꝑba de exemplo. Non¬
nobio iuxisti: placuit tibrut maneres in
decimo miliario: non debes sẏ̃naxim sc̃o¬
rum fratrum contempnere. Non de ideo
uiliorem putes: si ad fratres ueneris in
ciuitatem. Si necessitadem haberes uidere
mulieres: et necesse haberes ire in plate¬
as : recte non ires. Ad synaxim fratrum
aut meliores estis fratrib qui sunt in ce¬
nobiis: aut peiores. Si melior es: ueni ut
eis exemplũ uite. tue tribuas. Si autem
deterior es: ueni ut discas que uescie. Qu¬
ꝑbia nascitur: qͣndo aliquis dicit se secre¬
tum sedere. fratres non dignat᷑ iudere

Expanded text:
ria est Deo, quia Deo non subjicitur. Sic enim ria est Deo, quia Deo non subjicitur. Sic enim se habet quasi justus. Superbus non agit poenitentiam pro malis suis, et gloriatur quasi pro bonis. Haec quare dixerim, et vos ipsi intelligitis, et aliorum ruinae nostra debent esse exempla. Propterea venimus in monasterium, qui solent sedere longius a monasterio, ne eis debeat nasci superbia de exemplo. Innobio vixisti: placuit tibi ut maneres in decimo milliario? Non debes synaxim sanctorum fratrum contemnere. Non te ergo viliorem putes, si ad fratres veneris in civitatem. Si necessitatem haberes ire et videre mulieres, et necesse habuisses ire in plateas: recte non ires. Ad synaxim sanctoruaut melior es fratribus qui sunt in coenobiis, aut pejor es. Si melior es, veni ut eis exemplum vitae tuae tribuas: si autem deterior es, veni ut discas quae nescis. Superbia nascitur, quando aliquis dicit se secretum sedere, et fratres non dignatur videre
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. tam ex eo quod contempuit consi¬
lium fratris: in corde suo hoc loquitur.
Ergo hoc dico. qui suꝑbiam habet. sine
causa alias habet uirtutes: immo non
hoc habet quod deo contraruim est. quo¬
modo potest aliquid habere quod deo
amicum sit: Suꝑbia in monasterio qua¬
re fietꝰ Si ieiunamus: erigimur. Oratõ¬
nem facimꝰ pro peccatis: in suꝑbia erigi¬
mur. Aliquis ieiunat pro peccatis suis
ta: ut contra deum facias: Monachus¬
si suꝑbus est: meliꝰ ei erat si uxorẽ ducẽt.
Ego simpliciter dico: & lib̾era fconte dico. Hoc¬
dico. quia quicumq suꝑbus est. meliꝰ erat
ei. ad comparationem mali dico. it omĩa
alia uicia haberet: quia ex malis sius ineli¬
naritur ad panitentiã: et non oñs clespice¬
ret. Si autem post peccata ageret peni¬
tentiam: utiq dei miscłiam nereretur.
Qui autem suꝑbus est. om̃iuin malorum
habet principium: de non agr penitentiã.
quasi iustus sit. Propt̾ea superbia contra¬

Expanded text:
dicat; tamen ex eo quod contemnit considicat; tamen ex eo quod contemnit consilium fratris, in corde suo loquitur. Ergo hoc dico, Qui superbiam habet, sine causa alias habet virtutes. Habet virhoc habet quod Deo contrarium est, quomodo potest aliquid habere quod Deo amicum sit? Superbia in monasterio fit. Si jejunamus, erigimur. Orationem facimus pro peccatis: et in superbiam erigimur. Aliquis jejunat pro peccatis suis,is, ut contra Deum facias? si superbus est, multo melius ei erat si uxorem duceret. Ego simpliciter dico, et libera fronte dico, quia quicumque superbus est, melius erat ei et hoc in comparatione mali dico ut omnia alia vitia haberet, quia ex malis suis inclinaretur ad poenitentiam, et non omnes despiceret. Si autem post peccata ageret poenitentiam, utique Dei misericordiam mereretur. Qui autem superbus est, omnium malorum habet principium, et non agit poenitentiam, quasi justus sit. Propterea superbia contra
Abbreviated transcription (Latin):
quia algebam feci: quia fame morieb̾at.
quia egrotabam. Suꝑbus qͥd dicere potest.
Ideo suꝑbia iude qͣntum malum sit : qͦd
excusationem non habet. Cetera uicia ei
nocent qui ea committit: ceterũ suꝑbia
plus om̃ib nocet. Hoc ergo dico: ne cogi¬
tetis modicũ peccatum esse suꝑbiam. Nem¬
pe quid dicit apłsꝰ Nequis in qͥt incidat
in iudicium diaboli. Uides gͦ quoniam
quicumq inflatur: in iudicium diaboli
incidit. Hoc ergo dico scd̃m qͦd scriptum
est. deus suꝑbis resistit: humilib autẽ
dat gr̃ãm: ut omĩa quidem peccata fugi¬
amus: maxime autem suꝑbiam. Dico uo¬
bis de suꝑbo: semꝑ sibi sapiens uidetur.
Siquis de fratrib decderit ei consiliũ ⁊ dix¬
erit ei. frater non debes sie agere. ñ eum
dignatur audire: quia sapientiorem se
putat. qͣm illum qui dat ei consilium.
Et quid dicit in corde suo: Ego michi
sapientior: ego ergo non habeo ꝯsilium:
Nunquid tu sapientior es me:Licet ñ

Expanded text:
quia egebam, quia fame moriebar, quia egebam, quia fame moriebar, quia aegrotabam. Superbus quid dicere potest? Ideo superbia vide quantum malum sit, quod excusationem non habet. Caetera vitia eis nocent, qui ea committunt: caeterum superbia plus omnibus nocet. Hoc ergo dico, ne cogitetis peccatum modicum esse superbiam. Nempe quid dicit Apostolus? Ne quis, inquit, incidat in judicium diaboli . Vide ergo quoniam quicumque inflatur, in judicium diaboli incidit. Hoc ergo dico secundum quod scriptum est, Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , ut omnia quidem peccata fugiamus, maxime autem superbiam. Dico vobis de superbia, semper sibi sapiens videtur. Si quis de fratribus dederit ei consilium, et dixerit ei, Frater, non debes sic agere; non eum dignatur audire, quia se magis sapientem putat quam illum qui dat consilium. Et quid dicit in corde suo? Ego mihi sapientior: ego ergo non habeo consilium? Numquid tu es sapientior me, licet non
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutes tuas ꝑdidisti. Una obedientia:
plus ualet qͣm om̃s uirtutes. Ieiunium
uł continentia. nisi diligenter attende¬
ris: suꝑbiam tibi facit. Suꝑbia autem:
inimica est deo. Nichil sic odio habet
deus: quomodo suꝑbiam. Quicũq ñ
obedit: non facit de scĩtate: s de suꝑbi¬
ã. Ideo non obedit: quia se meliorem
putat illo cui non obedit. Simplicit
latrocinium. adulterium. fornicatio¬
nem: in quib siquis deprehensus fuis¬
set. quia nõn poterat oculos leuare.
sic eum haberemus execrabilem: s siqͥs
suꝑbus est. multo peius peccatũ facit
qͣm adulterium:. tamen loquimur cũ
eo. Qui fornicatur: potest aliquid dice¬
re. Uicit me caro mea: suꝑauit me ado¬
lescentia. Non dico quod semꝑ facere
debeat. siquidem et hoc odio habet cłs
s in comparatione mali dico. quicumꝙ
aluid pectatum fecerit. uerbi causa. si
furtum fecerit. excusare se potest
Quio enim dicit: Propterea furtũ

Expanded text:
virtutes disperdidisti. Una obedientia virtutes disperdidisti. Una obedientia plus valet, quam omnes virtutes aliae. Jejunium vel continentia, nisi te diligenter attenderis, superbiam tibi facit: superbia autem inimica est Deo. Nihil sic odit Deus, quomodo superbiam. Quicumque non obedit, non facit de sanctitate, sed de superbia. Ideo enim non obedit, quia meliorem se putat illo cui non obedit. CAPUT latrocinium, adulterium, fornicationem, in quibus si quis deprehensus fuisset, non posset oculos levare, sed sic eum haberemus quasi exsecrabilem: si quis superbus est, multo pejus peccatum facit quam adulterium; et tamen loquimur cum eo. Qui fornicatur, potest aliquid dicere: Vicit me caro mea, superavit me adolescentia mea. Non dico quod facere debeas, siquidem et hoc odio habet Deus: sed in comparatione mali dico, Quicumque aliud peccatum fecerit, verbi causa, si furtum fecerit, excusare potest. Quid enim dicit, Propterea furtum feci,
Abbreviated transcription (Latin):
ichil deo sic placet : quom
obedientia. Cham maledi¬
ctus fuit: et post multa scla¬
tri non est obsecutus. Ceterum sem qui
obsecutus est patri benedictionem ha¬
buit in omnia secula. Hoc itaq dico:¬
quia non est filiorum iudicare depa-¬
trib. Nemo uadit ad magistrum: et
docet magistrum suum. Uenisti ad me:
ut docerem te litteras. Si tibi scͥpsero.
et dixero tibi. scribe quomodo ⁊ ego scri¬
bedientiam exhibeamꝰ in patres ñr̃os.
Qui patrib non obsequitur: deo non ob¬
sequitur. Dicit enim dominus. Qui uos
contempnit: me contempnit. Qui ergo s¬
tempnit apostolos: contempnit et xp̃m.
Qui contempnit patres: contempnit
xp̃m qui in patrib est. Hoc enim dico:
quia in uobis summa et sola est uirtus
obedientie. Si ieiunaueris dieb ac nocti¬
bus. orationemq feceris: si in sacto fueriꝰ
uł cinere: si nicħ aliud feceris nisi qͦt cũ¬
q preceptũ est in lege. ce tibi fueris qͣsi
sapiens. et obediens patri non fueris: om̃

Expanded text:
ihil sic Deo placet quomodo obedientia. Cham maledictus fuit , et post multa stri non est obsecutus. Caeterum Sem, qui est obsecutus patri, benedictionem habuit in omnia saecula. Hoc itaque dico, non est filiorum judicare de patribus. Nemo vadit ad magistrum, et docet magistrum suum. Venisti ad me, ut docerem te litteras: si tibi scripsero, et dixero tibi, Scribe quomodo et ego scriobedientiam exhibeamus in patres nostros. Qui patribus non obsequitur, Deo non obsequitur. Dicit enim Dominus, Qui vos contemnit, me contemnit . Qui ergo contemnit Apostolos, contemnit Christum: qui contemnit patres contemnit Christum qui in patribus est. Hoc dico, quia hic in nobis summa et sola est virtus obedientiae. Si jejunaveris diebus ac noctibus, orationemque feceris, si in sacco fueris vel in cinere, si aliud nihil feceris, nisi quodcumque praeceptum est in lege, et tibi fueris quasi sapiens, et obediens patri non fueris, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
rus significare putat s uiuos. eos
qui in carne inueniendi st̃ dicit: qui
adhuc morituri credunt᷑. uł immu¬
tandi sicut alii uolunt. ut suscita
mortuis iudicentur.
ost resurrectionẽ & uiditiũ non cre¬
damus resurrectionẽ futuram qmͣ
origenes delirat. ut demones uł impii
homines pꝰt torm̃ta qͣi suppliciis expͣ¬
gati uł illi in angłicam redeant qͦ
creati sunt dignitatẽ. uł isti iustoꝵ
sotietate donent᷑. eo qd̃ hoc diuine
conueniat pietati. nequid de ratio¬
mͦ saluentur: s credamꝰ nos ip̃i iu¬
dici omnĩu & retͥbutori iusto qui dixit.

Expanded text:
rus significare putat; vivos eos, rus significare putat; vivos eos, qui in carne inveniendi sunt, dicit, qui adhuc morituri creduntur, vel immutandi, sicut alii volunt, ut suscitatmortuis judicentur. Post resurrectionem et judicium non credamus restitutionem futuram, qua Origenes delirat, ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurgati, vel illi in angelicam redeant, qua creati sunt, dignitatem; vel isti justorum societate donentur, eo quod hoc divinae conveniat pietati, ne quid ex ratiomodo salventur. Sed nos credamus ipsi judici om
Abbreviated transcription (Latin):
aliud nouũ corpꝰ ꝓ carne: s eadẽ caro corrupti¬
ĩ iustoꝵ caro in corruptibilis resurget: ut
Ouinũ enĩ hominum erit resurrectio. Si
ominiũ erit gͦ om̃s moriunt᷑. ut mors in a¬
neat illud pͥuilegium indño. qd̾ de eo spe
Hanc rationem maxima patrum t̾ba tͣ¬
dente suscepimꝰ. Herum quia sunt & alii
ad eque catholici & eruditi uiri. qui cre¬
dunt anima incorrore manente. immutãdoᷤᷤ
ad ĩcorruptionẽ ⁊ ĩmortalitatẽ. eos qͥ ĩ aduẽtu
domini uiui inueniendi sunt. & hoc eiͤ¬
reputari ꝓ resurrectione ex mortuis. qd̾
mortalitatẽ immutatione deponant
ñ morte quolibet mͦ quis ad quiescat mͦ
ñ ẽ hereticum: nͥ contentione ħeticum fi¬
at. Sufficit enim in eccłia lege carnis
resurrectionẽ credere futuram de mor¬
de. Qd̃ aũ dicimus in sẏmbolo in aduẽ¬
tu dñi uiuos ac mortuos iudicandos
ñ uistos & peccatores uidicare sic̃ diodo¬

Expanded text:
aliud novum corpus pro carne: sed eadem caro corruptialiud novum corpus pro carne: sed eadem caro corruptiinjustorum caro incorruptibilis resurgit: ut Omnium enim hominum erit resuomnium erit, ergo omnes moriuntur, ut mors in Aneat illud privilegium in Domino, quod de eo specHanc rationem maxima Patrum turba tradente suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici, et eruditi viri, qui credunt, anima in corpore manente, immutandos ad incorruptionem et immortalitatem eos qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eireputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortalitatem immutatione deponant, non morte: quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus, nisi contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecclesiae lege, carnis resurrectionem credere futuram de morte. Quod autem dicimus in symbolo, in adventu Domini vivos ac mortuos judicandos, non justos et peccatores judicare, sicut Diodo
Abbreviated transcription (Latin):
nes. nichil creaturis uisibile ut forninatus. ni¬
chil morib uł uoluntate dũisum ut mar¬
cion: nich tͥnitatis eẽntia ad creaturarum
naturam deductum ut plato & t̾tullianus.
nicħ offitio singłare nec altari cõmunicabile
ut origenes. nichil confusum ut sabellius:
s totum ꝑfectum quia totum ex uno. et
unum ñ tñ solitõrium: ut p̃sumunt siluanus
& pͣreaᷤᷤ & penta politana dampnabilis illa doc
filius. omoisyon patͥ & filio sp̃s sc̃s. omonsy¬
on deo & homini unus filuis manens deus
in homine suo. ingła patris desid̾abilis uderi
blasphemat: s homo ĩ cdo ⁊ in homine cls.
rit resurrectio mortuoꝵ hominũ s una
Osemel. ñ pͥma iustorũ & sccła pecc̃orum ut
fabula somniat᷑: s una omniũ. Et si io re¬
surgere dicitur quod cadit: caro nr̃a gͦ in
uitate resurget sic̃ in ueritate cactit. Et ñ
sccłm origenem immutatio corporum erit. id ẽ

Expanded text:
nes: nihil creaturis visibile, ut Fortunatus: nines: nihil creaturis visibile, ut Fortunatus: nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion: nihil Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus: nihil officio singulare, nec alteri communicabile, ut Origenes: nihil confusum, ut Sabellius: sed unum perfectum, quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium, ut praesumunt Sylvanus et praxetos penthapolitana damnabFilius, homousios Patri et Filio Spiritus sanctus, homousios Deo et homini unus Filius manens Deus in homine suo in gloria Patris, desiderabilis videri  Deo et in homine Deus. Erit resurrectio mortuorum hominum, sed una et semel, non prima justorum, et secunda peccatorum, ut fabula somniatur: sed una omnium: et si id resurgere dicitur, quod cadit: caro ergo nostra in veritate resurgit, sicut in veritate cadit: et non secundum Origenem immutatio corporum erit, id est,