comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. Abieras ergo et ꝑieras ⁊ qͥa
in pecc̃is tuis uenundata eras. ueñ
ille post ce ut redim̾et te. & cm̃ dile¬
xit ce ut sanguinis sui p̾tium ap¬
penderet ꝓ te. taliq pacto & redu¬
xit te de exilio ⁊ redemit de seruitio.
aĩa Pesciui qd̃ tm me dilig̾et
deo placui ut mori eligeret ꝓ me ne
ꝑderet me. homo Et quid si cogita¬
re ceꝑis quot ⁊ quales in comꝑatione
tua abiecti sunt qͥ hanc q̃ tibi data
ẽ grãm conseqͥ ñ potuerunt: Certe
audistis ab initio usq ad hancdiẽ
qͣm młte gen̾ationes hoĩum tͣnsie¬
runt q̃ om̃s sine cognitione dei. ⁊ p̾¬

Expanded text:
HOMO. Abieras ergo et perieras, et quia in peccatis tuis venundata eras, venit ille post te ut redimeret te, et tantum dilexit te, ut sanguinis sui pretium appenderet pro te, talique pacto et reduxit te de exsilio, et redemit de servitio. ANIMA. Nescivi quod tantum me diligeret Deo placui, ut et mori eligeret pro me, ne perderet me. HOMO. Et quid si cogitare coeperis quot et quales in comparatione tui abjecti sunt, qui hanc, quae tibi data est, gratiam consequi non potuerunt? Certe audisti ab initio usque ad hanc diem, quam multae generationes hominum pertransierunt, quae omnes sine cognitione Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Uueniens in homine uiã nob̃ ꝑexem¬
plum strausti. ⁊ ab illa uia quicquid bo¬
ni in nobis est ꝑuitationem deduxisti. uel se
tua bona dec linasti.i. remouistiqi amplius
ꝑillas non currimꝰ: postqͣm inuia tua directi

Expanded text:
eniens in homine viam nobis per exemplum stravisti, et ab illa via quidquid boni in nobis est per imitationem deduxisti. Vel semtua bona declinasti, id est removisti, quia amplius per illas non currimus, postquam in viam tuam directi
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. Qm̃ fortitudo mea et refugium ⁊ c̃.
ontraria loqui uidetur. Si enĩ tunet qͣmͦ
fortitudinem se hr̃e dicit: Et si non tumnet.
quare refugium queritur : s mens huma¬
na inter spem ⁊ timorem constituta dum for¬
titudinem aduitoris sui considerat. de uictori¬
a p̾sumẽs sponte ꝓuocat immicum. Cum uͦ ꝓpã
infirmitatem admemoriam reuocat: suꝑari

Expanded text:
niam fortitudo mea, et refugium meum es tu . Contraria loqui videtur. Si enim timet, quomodo fortitudinem se habere dicit? Et si non timet, quare refugium quaerit? Sed mens humana, inter spem et timorem constituta, dum fortitudinem adjutoris sui considerat, de victoria praesumens sponte provocat inimicum. Cum vero proptiam infirmitatem ad memoriam revocat, superari
Abbreviated transcription (Latin):
odio habiu̾s eam dimitte: dicit cdñs deusisi ł
Illic gͦ oictum est. hoc nũc os ex ossib ineis:
cato de carne mea. Hic dictum est hec partic¬
eps tua. ⁊ uxor federis tuiz nonne unũ fecit
⁊ residuum sp̃c eius est: Ibi pars carnis cłr.
⁊ quid unus querit nisi semen dei. Illegͥ hic
semen dei insp̾u requirit: qui ibi semen car¬
nis mearne multiplicandum imꝑauit. Ibi
dicetum est eruut duo incarne una: inultipli¬
buis diuitce eam: uit eadem carnis cõmox¬

Expanded text:
odio habueris eam; dimitte, dicit Dominus Deus Israel . odio habueris eam; dimitte, dicit Dominus Deus Israel . Illic ergo dictum est: Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea; hic dictum est: Haec particeps tua et uxor foederis tui. Nonne unus fecit, et residuum spiritus ejus est? Ibi pars carnis dicitur, Et quid unus quaerit nisi semen Dei? Ille igitur hic semen Dei in spiritu requirit, qui ibi semen carnis in carne multiplicandum imperavit. Ibi dictum est: Erunt duo in carne una. Hic dim, dimitte, ut eadem carnis commis
Abbreviated transcription (Latin):
inter xp̃m ⁊ eccł̾iam. Magnum gͥ saeram̃tũ.
erunt ouo incarne una ii xp̃o et ecclia. sed ma¬
ĩuis sac̾mentum erunt duo ineorde uno indi¬
lectione una indeo ⁊ ĩ anima. Non satis for¬
casse tibi factum est ut ostenderetur. quoel
conuiguĩ non sacrat unio carns s cord. ne ex¬
cellere putes misterium offitii suꝑ sanelitatẽ
saeramenti. Iustaᷤ ut consensus carnis sancti¬
tas sit coniugalis. nec preter pactum coitus
uincłi matrimonii reatum ẽẽ conceclis.
Quasi manifeste dixit. erunt duo in carne
una pꝰea manifeste dictum insp̃u uno: quia
quod carnale ÷ rus est deuide quod sp̃uale est.
ꝑpatͤm carnalem pus dictum. incarne una:
ꝑꝑph̾am deus loquit᷑ dicens. Non accipiam
placabile qiuid de manii ur̃a: oixistis. Quã ob
causam: Quia dominus testificatus est inter
te. uxorem pub̾tatis tue qm tu despexisti: ⁊
hec paraceps tua. ⁊ uxor federis tui. Non ne
uxorem adholescentie tue noli despicere. Cum

Expanded text:
Magnum igitur sacramentum, Erunt duo in carne una, in Christo et Ecclesia; sed majus sacramentum, Erunt duo in corde uno, in dilectione una, in Deo et anima. Non satis fortassis ibi factum est ut ostenderetur quod conjugium non fuerat unio carnis, sed cordis, ne excellere putes ministerium officii super sanctitatem sacramenti. Instas ut consensus carnis sanctitas sit conjugalis, nec praeter pactum coitus, vinculum matrimonii ratum esse concedis, quia manifeste dixit: Erunt duo in carne una; et non manifeQuod carnale est, prius est, deinde quod spirituale est . Per patrem carnalem prius dictum in carne una; . Per prophetam Deus loquitur dicens: Non accipiam placabile quid de manu vestra. Et dixistis: Quam ob causam? quia Domte et uxorem pubertatis tuae quam tu despexisti et haec particeps tua et uxor foederis tui nonne uxorem adolescentiae tuae noli despicere. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
plus uxorem suam diligit quia cum ip̃a
semꝑ uiuere elegit. Diuinũ prorsus sacra¬
mentum ⁊ profundum misteriu. ꝑ eilerim
ataomirabile humane conditionis eremplĩ
habemus pͥncipium nĩn unoe accepient iet

Expanded text:
plus uxorem suam diligit; quia cum ipsa plus uxorem suam diligit; quia cum ipsa semper vivere elegit divinum prorsus sacramentum et profundum mysterium, pulchrumque et admirandum humanae conditionis exemplum. Habemus princip
Abbreviated transcription (Latin):
troem ⁊ ad herebit uxori sue. nist sed̃m illam liu¬
qularem societatem uiqua uterq se ip̃m uelet
ałteri inqua homo affectur patris ⁊ matris
nor ꝙ deponit ut affectum uxoris solum eli¬
sat sed postponit affetum pals ⁊ madi. at af¬
fectium iporis illi pͥ ferait. ut eum nori solum.
singularem habeat. Non gͦ de commixtione
carnis seo defectu coedis et uincło socialis dilectiõis¬
ũꝑ idaddictum est. ad herebit uxori sue. sacramẽ¬
tum conuigii quod insp̃u est intelligas ꝑid uͦ
quod subditur. et erunt duo incarne nna. offi¬
tium coniugii quod incarne est non pactum
federis coniuigał agnoscas. Relinquet gͦ hõ p
sue. Hic est conugii officium: erunt cduo ĩ
c. ii. Quare gͦ relinquet homo .p.⁊ m .ia. uxo¬
pͥncipio finem. Pat ⁊ mater pͥncipiũ est unum
unde uxor uenit. finis est ubi dilectio requi¬
escit. Ibi dilectionem oꝑata est sola conclitio.¬
Biligit itaq homo patrem suum ⁊ matrẽ
suam. quia de ipsis semel uitam accepit: s

Expanded text:
m, et adhaerebit uxori suae, nisi secundum illam singularem societatem in qua semetipsum debet alteri? in qua homo affectum patris et matris non quidem deponit, ut affectum uxoris solum eligat; sed postponit affectum patris et matris, ut affectum uxoris illi praeferat; ut eum non solum sed singularem haberet? Non igitur de commistione carnis, sed de affectu cordis et vinculo socialis dilectionis dictum est: adhaerebit uxori suae. Ut petum conjugii quod in spiritu est intelligas. Per id vero quod subditur: et erunt duo in carne una, officium conjugii quod in carne est non pactum foederis conjugalis agnoscas. Relinquet ergo homosuae; et hic est conjugii officium, erunt duo in carne una. Quare ergo relinquet homo patrem suprincipio finem. Pater et mater principium est, unde venit; uxor finis est, ubi dilectio requiescit. Ibi dilectionem operata est sola conditioDiligit itaque homo patrem suum et matrem suam, et de ipsis semel vitam accepit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
non possumus. Ab illo ꝑconditionem nature
ad eẽ uenimꝰ in illo ꝑelectionem gr̃e beatum
dẽ accepim̃. Ab ilo eẽ habent omna que sũt.
s in allo non omnes beatum ẽẽ accipiunt
iliius gͥ est ⁊ inimis diligendum est ab alo esse
muitu amꝑlius est:⁊ amplius diligenlũ est
digitur est :⁊ abilo ec̃ ꝯ⁊ in illo beatum.e. abit̃
q. deius est illoꝵ. qui abeo solumrm ut eẽnt aee¬
ꝑunt: alt̃ u̾ iloꝵ qui ut non solum abeo. eent.
ħut ines beati eẽnt eum in p̾nqum acepĩs. Illi
quos uisi funt ab co aecepunte: ĩlui dea. at de ca bir. do so aso

Expanded text:
us. Ab illo per conditionem naturae ad esse venimus; in illo per electionem gratiae beatum esse accipimus. Ab illo esse habent omnia quae sunt; sed in illo non omnes beatum esse accipiunt. Minus igitur est, et minus diligendum est ab illo esse. Multo autem amplius est, et amplius diligedignum est, et ab illo esse, et in illo beatum esse. Aliter ergo Deus est illorum, qui ab eo solummodo ut essent acceperunt; aliter vero illorum qui ut non solum ab eo essent, sed ut in eo beati essent eum in praemium acceperunt. Illi quod ipsi sunt ab eo acceperunt; isti ut
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝓpositum iuirgitatis. Quid est enĩ conuigiũ nisi
legrtima societas uit̾ uirum ⁊ feminamanqua
uidelicet societate expari consensu utͥq semec ip̃m
debet alteri: Debitum autẽ hoc duob mod consi¬
deratur: ut scilicet. et se illi conseruet ⁊ se illi neget.
Conseruec iudesicet ne post talem consensum
adalienam societatem transeat: nͥeget uit ab ea
que adinuicem est ꝯmuni societate se non dis¬
tas tali consensu federata que altero uiuente
cdi atqs reddendi similem int̾ uirum ⁊ mulierem
pactionem constituens. comes ⁊ non effector con¬
ugix officium ⁊ non uiucłm: qui ⁊ ip̃e tñ cum
pari abutroq noto suscipit᷑ pari ⁊ necesse est uoto
deneatur. quod debitum inhoc qͦ consensu
duplicit̾ sicut inpͥori cõmemoraui exhibendum
est: ut uidelicet ut̾q se alteri conseruet ⁊ nertter
alteri se neget: hoc est ut sui corporis potestatẽ
ad hoc opus nec alii prebeat: nec illi contͣdicat.
De illo debito quo se⁊ uir mulieri ⁊ mulier uiro

Expanded text:
propositum virginitatis. Quid enim est conjugium nisi legitima societas inter virum et feminam; in qua videlicet societate ex pari consensu uterque semetipsum debet alteri? Debitum autem hoc duobus modis consideratur, ut scilicet et se illi conservet, et se illi non neget. Conservet videlicet ne post talem consensum ad alienam societatem transeat. Non neget ut ab ea quae ad invicem est communi societate se non distas tali consensu foederata quae altero vivente endi atque reddendi, similem inter virum et mulierem pactionem constituens: comes et non effector conjugii, officium et non vinculum, qui et ipse tamen cum pari ab utroque voto suscipitur, pari etiam necesse est debito teneatur. Quod debitum in hoc quoque consensu dupliciter sicut in priori commemoravi exhibendum est, ut videlicet uterque se alteri conservet, et neuter alteri se neget. Hoc est ut sui corporis potestatem ad hoc opus nec alii praebeat, nec illi contradicat. De illo debito quo se et vir mulieri et mulier viro
Abbreviated transcription (Latin):
ui cum eo quod nos sumꝰ id ⁊̃ qd̾ ip̃e est a quo acce¬
pimus quod sumus. Relinquet gͥ homio.ꝓ. i.
infine ꝑ diletionem requuieseat. Nides nẽ qͥle n
qntum sacramentum prestit amor coniugal:
nt in hoc discat anima rationał sin fiiis conser¬
num sine fine eligere. ⁊ indiuluo illi amoris
nexu⁊ singularis cdilectionis parisitate adhere¬
te. s futi p̾ncipalis causa coniugit pter quani
deus iusticuit ut homo relicto pr̃e suo ⁊ matre
sua eligeret uxori sire unice ⁊ singularit̾ uicli¬
uiclua semꝑ cdilectione sociari. Huic aũt socis¬
tati adepmodum futurigeins mulplicantdi. certi
⁊ rationabilis sacramenti causa officium postea

Expanded text:
 cum eo quod nos sumus id etiam quod ipse est a quo accepimus quod sumus. Relinquet homo patrem suuin fine per dilectionem requiescat. Vides nunc quale et quantum sacramentum praefert amor conjugalis, ut in hoc discat anima rationalis sui finis consortium sine fine eligere, et individuo illo amoris nexu et singularis dilectionis parilitate adhaerere. Haec fuit principalis causa conjugii, propter quod Deus instituit, ut relicto patre suo et matre sua, eligeret uxori suae unice et singulariter individua semper dilectione sociari. Huic autem societati ad commodum futuri generis multiplicandi, certi et rationabilis sacramenti causa officium postea
Abbreviated transcription (Latin):
utrisq ut crescerent ⁊ multiplicarent᷑ terramiq
replerent precepisse memoratur. Post remo qr
auiro int uirum ⁊ mulierem carnis commixti¬
o figura ꝓph̾atur: iccirco nullatenus uerum c̃¬
uigium eẽ possit. ubi quidẽ consensus carnał
comiixtionis non fuerit. Sic gͦ tͥ uidetur.
pmũ iraq nune conueniat inter nos. ut mͥ
tespondeas. si aut ꝓpter hoc duo incarne uua
sociati sunt. qr de carne una facti sunt: aut¬
una sociandi fuerunt. Sic enĩ cłr. Hoc nũc

Expanded text:
utrisque ut crescerent et multiplicarentur, terramque utrisque ut crescerent et multiplicarentur, terramque replerent praecepisse memoratur; postremo quia a viro inter virum et mulierem carnis commistio futura prophetatur, idcirco nullatenus verum conjugium esse possit ubi quidem consensus carnalis commistionis non fuerit. Si quidem tibi videtur. Primum itaque nunc conveniat inter nos ut mihi respondeas an aut propter hoc, duo in carne una sociati sunt; et de carne una facti sunt, quuna sociandi fuerunt. Sic enim dicitur: Hoc nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ipsuis causa demonstrat᷑: quia omnino
absurclum erat ut cum formã uuencdl ⁊ mi¬
nsterium agendi sociatis ꝑ reseriberet. non id
pcipue ꝓpt quod eos sotiari ueluerat de reli quo ex¬
equendum mandaret. Hinc est quos ipse adam ad
quem usum mulier facta fuiss agnoscens. hoc
inquit os ex ossib meis ⁊ caro de carne mea. Spt̃
hocrelinquet homo patrẽ suũ ⁊ mateẽ suam
et adherebit uxori sue. et erunt duo mearue una.¬
fue commixtio carnis iumatmonio pͥmoꝵ paren¬
cu tam manifeste.⁊ ipsis exequenda indlicitur.
et ab ipͥis futura ꝓphatur: unt qui sine illa conui¬
gium uerum ẽe ouerit.⁊ p̾cipienti deo ⁊ ħomuis¬
ni cõs ẽ cienti deo contͣrius eẽ non dubitet᷑. Quod
taliter fortassis supdiete assertioni nr̃e tibi opoo¬
neudum iugeatur. Hoc est gͥ totũ quod aportas.
quia deus pͥmo homini mulierem in aduito¬
rium fecisse legitur: et q sociata muliere ẽ uiro

Expanded text:
tatis ipsius causa demonstratur; quia omnino tatis ipsius causa demonstratur; quia omnino absurdum erat, ut cum formam vivendi et ministerium agendi societatis praescriberet, non id praecipue propter quod eos sociari voluerat, de reliquo exsequendum mandaret. Hinc est quod ipse Adam ad quem usum mulier facta erat agnoscens: Hoc, inquit, os ex ossibus meis, et caro de carne mea est. Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem suam et adhEcce commistio carnis in matrimonio primorum parentum, tam manifeste et ipsis exsequenda indicitur et ab ipsis futura prophetatur, ut qui sine illa conjugium verum esse dixerit et praecipienti Deo et homini consentienti Deo, contrarius esse non dubitetur. Et taliter fortassis supradictae assertioni nostrae tibi opponendum videbatur. Hoc igitur totum quod apportas quod Deus primo homini mulierem in adjutorium fecisse legitur; et quia sociata muliere cum viro
Abbreviated transcription (Latin):
nis commixtione futura non erat: Sx ħ manl¬
feste ostenditur quod in principio deus cũ ho¬
minẽ de limo terte plasmasset: pꝰ ea ei mulie¬
rem maduitorium fecisse ꝑhibet᷑. Non ĩ aliuo
ꝓfecto adiutorium qm ut ip̃a mulier ad futu¬
re sobolis ꝑpagationẽ uiro fi etĩ eret seminã
ut ꝑ eam ⁊ cum ea semen suũ inposteritatis
originem uir ip̃e cortu carnali transfundens.
id ip̃m ex eo qͦ comprobat᷑ quod d̾s postqͣm inu¬
lierem uiro social̾at: eusdem societatis causas
dedlarare uolens aitrosq sue beneclictionis gr̃a
quodammi pͥus ipse ad generandi potentiam fe¬
cundans. ẽrescite ait ⁊ mulciplicamint ⁊ replece
t̾ram. simul dans ⁊ mandatum. ut scirent ꝑꝑ
quid iuncti fuerant: ⁊ gr̾am ut implere ualerẽt
id de quo p̾ceptũ acceꝑant. Ex eo gͥ offitio quod
conuindis ac sociatis ambob exprecepto aucto¬
ris sui inuingitur plane et iudubitart socie¬

Expanded text:
nis commistione futura non erat, ex hoc maninis commistione futura non erat, ex hoc manifeste ostenditur, quod in principio Deus cum hominem de limo terrae plasmasset, postea ei mulierem in adjutorium fecisse perhibetur. Non in aliud profecto adjutorium quam ut ipsa mulier ad futurae sobolis propagationem viro fieret seminandi a, quam ut per eam et cum ea semen suum in posteritatis originem vir ipse coitu carnali transfundens, id ipsum ex eo quoque comprobatur quod Deus postquam mulierem viro sociaverat, ejusdem societatis causam declarare volens, utrosque suae benedictionis gratia quodammodo prius ipse ad generandi potentiam fecundans, Crescite, ait, et multiplicamini et replete terram ; simul dans et mandatum, ut scirent id propter quod juncti fuerant; et gratiam, ut implerent id de quo praeceptum acceperant. Ex eo igitur officio quod conjunctis et sociatis ambobus ex praecepto auctoris sui injungitur, plane et indubitanter socie
Abbreviated transcription (Latin):
onis. in omiu asfectii pietatif. ĩ õstudio cõpassid̃isĩ oĩ
iͥttute consolationis ⁊ fide deuotionif. hoc uterq fit
alteri quod ip̃e est sibi. ⁊it quisq. alcerum quasi
unũ se sauctum accendat attendat. tam in bonis
tines q̃si ꝓpriã carnem fouendum excipiat. qu¬
tirm uͦ spectat ad amorem cordis intusecus q̃i ani¬
num suum iõd inpace et tnquillitate quantũ inse
est sine ꝓciribatione custodliat. Sic enĩ fit etiam scẽ in
sotietatis pace ⁊ unione qiuescentib ut dũ uiterꝙs
non sibi uiuit sed alteri: felicius atq beat̃ utp
uuiat sibi. hec sunt bona coniuigii et felicitas castã
societatem amanqim: que bona uidere nor polst̾
hũ qui in coniugio nił p̾ter male oidoem carais
uoluptatem ꝯquiriunt. Pare udes excepto caruis
commertio. qualia tamen bona et quanta bona
⁊i qͥntꝰ dołor acomngio exeͥudant᷑. S dicis mite
rum: pͥmum ac pͥncipalem causam coniugii
fuisse ꝓpagationem filioꝵ:⁊ que quia sine car¬

Expanded text:
dinis, in omni affectu pietatis, in omni studio compassionis, in omni virtute consolationis, et fide devotionis, hoc uterque sit alteri quod ipse sibi, ut quisque alterum quasi unum secum factum attendat, tam in bonis tinet, quasi propriam carnem fovendam excipiat, quantum vero spectat ad amorem cordis intrinsecus, quasi animum suum in pace et tranquillitate quantum in se est sine perturbatione custodiat. Sic enim sit in sanctae societatis pace et communicatione quiescentibus, ut dum uterque non sibi vivit sed alteri, felicius atque beatius uterque vivat sibi. Haec sunt bona conjugii et felicitas castam societatem amantium, quae bona videre non possunt ii qui in conjugio nil praeter male dulcem carnis voluptatem exquirunt. Ecce vides excepto carnis commercio qualia tamen et quanta bona et quantus dolor a conjugio excludantur. Sed dicis mihi iterum: Primam et principalem causam conjugii fuisse propagationem filiorum, quae quod sine car
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nũc os exossib meis et caro de carne
mea. Ergo ꝓpt̾ hoc incarne una quia de car¬
ne una. non ꝓpt̾ hoc de carne nna. qr in car¬
ue una: ꝓpter hoc euiuit duo incarne una.
hoc niurc os exossib meis: caro de carne
mea. ꝓpter hoc relinquet hono .ꝑ. suil. uine
s  a.ui.s: ⁊ erunt.d. in .c. una. Considere¬
mus singula que dicta sunt: ne forte cont̃
te dixis quod prote dicenclum putasti. Re¬
liniquet homo ꝑatrem siũ .m. s.⁊ adh¬

Expanded text:
hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea. Ergo propter hoc in carne una, quia de carne una; non propter hoc de carne una, quia in carne una. Propter hoc erunt duo in carne una. Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea. Propter hoc relinquet homo patrem suum esuae, et erunt duo in carne una. Consideremus singula quae dicta sunt ne forte contra te dixeris quod pro te dicendum putasti. Relinquet homo patrem suum et
Abbreviated transcription (Latin):
eus. Mundiis dat pacem intranquillitate
ea cem ingaudio contemplatiorus. S ea pax q̃
est intran quillitate mentis in homine estẽa que
uigaudio contempla a tionis supͣ hominẽ est.
llam deus inplebe loqͥtur. qua eam inꝑfetiori

Expanded text:
um. Deus dat pacem in tranquillitate mentis, et in gaudio contemplationis. Sed ea pax quae est in tranquillitate mentis in homine est; ea quae est in gaudio contemplationis, supra hominem est. Illam Deus in plebem loquitur, quia eam imperfectioribus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ in.c. ii. tanqͣm si hoc solum dictum sit. relii
sio non aliuo qm commixtio carnał intelli¬
gatur. Discutiamus si hoc stare possit. R eli̾
relinquet: ⁊ huic adherebit. Igitur ab illis diͦ¬
cedit: ãd istam accedit. Quod ilł subtrabit huis
impendit. euid est hoc: Relinquet homo.p
relinquet ut uxori adhereat. in quo uxori
ad herere non poterit. si patrem ⁊ matrẽ non
relinquet: Iunquid relinquet in eohabitati¬
one an in dilectione. ⁊ si sic dici oportec ñ
nul ec uxori cohabitare. pocest patiẽ re matrem
simul ec uxorem cliligite. Pirgo nec sed̾m cohabi¬
ta tionẽ. nec scd̃m dilectionem reluiquet piẽm¬
i matrem suam ⁊ adherebit uxori site. qͣncoina

Expanded text:
esse in carne una; tanquam si hoc solum dictum sit, relinqsio non aliud quam commistio carnalis intelligatur. Discutiamus si hoc stare possit. Relinqurelinquet et huic adhaerebit. Igitur ab illis discedit, ad istam accedit. Quod illis subtrahit, huic impendit. Quid est hoc? Relinquet homo parelinquit, ut uxori adhaereat; in quo uxori adhaerere non potest, si patrem et matrem non relinquet? Nunquid relinquet in cohabitatione an in dilectione? et si sic oportet dici, mul et uxori cohabitare; potest patrem et matrem simul et uxorem diligere, ergo nec secundum cohabitationem, nec secundum dilectionem relinquet homo patr
Abbreviated transcription (Latin):
sancticas intus iniurtute sacramenti ĩ¬
regra seruabatur: nc̾ ꝓpt̾ ꝑfectionem ⁊
oꝑa carnis foris adunitatem stringit᷑. ⁊ in
eo tñ unitas singularis sacramenti non ef¬
fiertur sed ꝯmendat᷑. hec dicti sunt pro eo quod
positum erat demonstrare. qi sine consensu
carnalis cõmertii coniugiun sc̃m ⁊ uexũ eẽ
possit. neq in assensu eoitus earni sc̃itaᷤ sa xͣĩ

Expanded text:
sanctitas intus in virtute sacramenti insanctitas intus in virtute sacramenti integra servabatur; nunc propter perfectionem etiam opera carnis foris ad unitatem stringitur; et in eo tamen unitas singularis sacramenti non efficitur, sed commendatur. Haec dicta sunt pro eo quod propositum erat demonstrare, quod sine consensu carnalis commercii conjugium sanctum et verum esse possit; neque in assensu coi
Abbreviated transcription (Latin):
syu est nichil ꝓdẽe demonstret᷑. Hoc ẽ enim
cũ odio habius dimitte eã non imꝑantis
cliseidiũ seo docentis: quod sine dilectionis
federe cassa sit ⁊ uirtute carens. etiã si ꝑma¬
ueat societas earns. Non gͥ uirtus sacram̃¬
ti conuigał in earne est s imente. nec ille
consensus ad sc̾itatem ꝑficiendam reqͥr itur.
exeo pensanclum est coniugii saeramentũ inqͦ
tũe non san elficat sed exerceret᷑ coniugał easti¬
tas:⁊ hunc sanctificat᷑ coniugiũ s excipitur cd̃¬
uigał infirmitas. propt̾ea olim qͣndo fides erat
in ppło uno.⁊ tempus ad multiplicanlũ fideliũ
mertium ab uno inplurib exercebatur.
e tñ unici amoris singłare sacramentũ
non ledebatur. Nunc uero qn̾ ppłs dei
sp̃nali potuis generatione musciplicand̾
est ad ꝯmendendã singłaris sacram̃ts uni¬
tatem quod est in sp̃u: nisiuna uni in car¬
ne una federatiir. Lunc ꝓpt̾ necessitatem
licentia carnis foris moꝑe laxabat᷑⁊ tñ

Expanded text:
u nihil prodesse demonstretur. Hoc est enim. Cum odio habueris eam, dimitte; non imperantis dissidium, sed docentis, quod sine dilectionis foedere cassa sit, et virtute carens, etiamsi permaneat societas carnis. Non ergo virtus sacramenti conjugalis in carne est, sed in mente, nec ille consensus ad sanctitatem perficiendam requiritur, ex eo pensandum est conjugii sacramentum, in quo tunc sanctificaretur, sed exerceretur conjugalis castitas; et nunc sanctificaretur conjugium, sed excipitur conjugatorum infirmitas. Propterea olim, quando fides erat in populo uno, et tempus ad multiplicandum numerum fmercium ab uno in pluribus exercebatur, et in unici amoris singulare sacramentum non laedebatur. Nunc vero quando populus Dei spirituali potius generatione multiplicandus est ad commendandam singularis sacramenti unitatem, quod est in spiritu, non nisi una uni in carne una foederatur. Tunc propter necessitatem licentia carnis foris in opere laxabatur; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
onem uobis a quodam factam fuisẽ. inqua tł eĩdẽ
irreuerentia ad modũ displicuisset. pro eo qd̃ nonut
opartuit ita pudice de re sacro sancta locutꝰ sit. Igo
eincorrupta iurginitate mats dñi. hoc fides pti¬
ie. et pietas fideliter conficet᷑. quod eiꝰ ꝑfectio¬
nem nullo mͣ iminuit conugał consensus. quẽ¬
admoduma castitatem illius non uiolauit con¬
opton se in tegritatem abftulite partͦ. osa nam
eaderi ligo ꝑpetuia et eum desponsaretur uirs
nõ tñ deserut aut mittauit ꝓpositum cones¬
hentie. Et eum fecund aretur non aiuro con¬
flum ederet. peperit sine dolore. Liuio diete
ne inq uisitor contensiose.:⁊ nom pie aulitor.
Muaris an difficlis: simtraris miranda: mi¬
rand non es. Si aũ non eredis eredenda. a duli¬
uausꝰ es. ꝑ ostremto si falsa conaris asserere: aucdi
or equo animo ferre non possum temerar iã
p̃sumptionem tuam. quod tam in puclics
nigasi loquacite temerare scinterã ⁊ uit as¬
tam maclare conaris. Stulte eũ tenebres tu¬

Expanded text:
uae a quodam factam fuisse, in qua quidem ejusdem irreverentia admodum displicuit, eo quod non ut oportuit ita pudice de re sacrosancta locutus sit. Ego incorrupta virginitate matris Domini hoc fides pie et pietas fideliter confitetur, quod ejus perfectionem nullo modo imminuit conjugalis consensus queadmodum castitatem illius non violavit conceptus, nec integritatem abstulit partus. Ipsa namque eadem virgo perpetua, et cum desponsaretur viro, non tamen deseruit aut mutavit propositum continentiae; et cum fecundaretur non a viro confilium ederet peperit sine dolore. Quid dicis nunc inquisitor contentiose et non pie auditor? Miraris an diffidis? Si miraris miranda, mirandus non es; si non credis credenda, tolerandus non es; si falsa conaris asserere audieor, aequo animo ferre non possum temerariam praesumptionem tuam, quod tam impudica et nugaci loquacitate temerare sinceram et intactam maculare conaris. Stulte istis tenebris tu
Abbreviated transcription (Latin):
oniuigati ad inuicem debitores. sui esficiuutue:
ad quis de moepsse sibi conseruare debent. aut ĩ
quo non negate. si hec demedio. causa tollatuł
Non uidetur hoc excepto quare uir nulieri.
aut mulier uiro sociari debeat: aut quare sotiati
parit̾ tali ad inuicem debito quare coniuguĩ
hr̃e noscitur. dicantur alligari. hoc tͥ fortasse ui¬
debit᷑. carni ⁊ carnem solam consideranti. Nichilgͦ
aliud inconiugio inuenire potusti ut coniugalem
societatem ob id solumm̃ scificatain et in eo scam esse
confirmes. Nonne multo maꝰ est si duo fiant unũ
mente quãsi carne uuum fierent: si participem
facit alter alteruni carnis sue. ⁊ sanclum. eẽ. potest:
Participem facit alt̾ alterium aĩe sue et sc̾m non ẽ

Expanded text:
conjugati ad invicem debitores sui efficiuntur? Ad quid deinceps se sibi conservare debent; aut in quo non negare, si haec de medio causa tollatur? Non videtur hoc excepto quare aut vir mulieri, aut mulier viro sociari debeat. Aut quare societati pariter tali ad invicem debito quale conjugium habere noscitur, dicantur alligati. Hoc tibi fortasse videbitur carni, et carnem solam consideranti. Nihil ergo aliud in conjugio invenire potuisti ut conjugalem societatem ob id solummodo sancitam et in eo sanctam esse confirmes? Nonne multo magis est si duo fiant unum mente, quam si carne unum fierent? Si participem facit alter alterum carnis suae, et sanctum esse potest; participem facit alter alterum animae
Abbreviated transcription (Latin):
sensii conuis conuigiũ esse possit. Sost hes bis
qui tibi respondent sine ei mocli consensu. dorii
guim uexum non ẽe tuam ut audio uuideres
estimacionem adiungete: ꝓꝓterea fortassil et
t de reliquo necessitatem tacendi imponer eẽ.
qui hos querenti aliud responderet. Deinde
hos conicosso ec statuo. scilicet qd sine salł sori¬
sensus pactione conugul stare non possit.
ẜ sesueris et intpiogas. siuerum fuit comugiũ intꝰ
enm marie appellasse aliquotiens iuenit᷑ ĩplam¬
n dnaeiam iporer siue conuigeni eiusdem ioserpi
aieibia ẽ nomirasse.Quo concesso ꝙr ethoc negar
absinoiun. est. cim io ⁊ sacre seripture manitos.¬
ia auctoritate probetur.⁊ catholica hoc religio
siua acelatione confirinet: infers ⁊ dicis. Si ue¬
eran fuit conuigium: g carnał ommixtionis c̃¬

Expanded text:
sensu coitus conjugium esse possit. Post haec his sensu coitus conjugium esse possit. Post haec his qui tibi respondent sine ejusmodi consensu verum conjugium non esse, tuam ut audio videris existimationem adjungere; propterea fortassis quia tibi de reliquo necessitatem tacendi imponeret, qui hoc quaerenti aliud responderet. Deinde hoc concesso et statuto, scilicet quod sine talis consensus pactione conjugium stare non possit; persequeris et interrogas, utrum, verum fuit conjugium inter rum Mariae appellasse aliquoties invenietur, ipsamque Mariam uxorem sive conjugem ejusdem Joseph indubitanter nominasse. Quo concesso, quia et hoc negare absurdum est, cum id et sacrae Scripturae manifesta auctoritate probetur, et catholica hoc religio sua attestatione confirmet, infers et dicis: Si verum fuit conjugium, ergo carnalis commistionis c
Abbreviated transcription (Latin):
uisum et infamare eastitatem.⁊ op uitgn abe
uiraitem: Ses et force quos ego mag suspiore
lsboll conrt̃ ueritatem moliebaris : s soltla ex
⁊pnoliea euitate aures ppsaris fame captaus
a cumer ingenũ cu probare ꝑutasti: si prius
rem questionuis ambage apuo alios in uolue¬
bes ut ueuis solutione post moclum tudoetis¬
ei apfateres. At nunc res tibi incontrarium
uiss ed. Inquetione enĩ tua temerari proba¬
dus es seo in solitione non es doatus inuentil
questis. soli us putas tib non insolubilis.
Et quidem eciam si gͣuis foret tanto ueriꝰ mul¬
tis plusqͥn t quanto stuiltius tu p̾sumes sobie cõ
Hideamus cũ q̃ sit. Prumĩ queris utrũ sine c̃o¬
susu coit. coniugium fieri posste. hos est suil
sibi non consentiunt inreodendo debitum
carius. Mouit fortasse te quoo dieluuu audie¬
usta atmoniũ non facit coitꝰ s consensus et
merto mouiset:ͤ Siquidẽ quod dielum nou
uuoteras ses iu telligenclum put aueras con¬
Aensus contus ad̾itum fuisset. Eo l utͧm sine con

Expanded text:
est infamare castitatem, et oppugnare veritatem? Sed forte quod et ego magis suspicor nihil contra veritatem moliebaris, sed solita et tibi inolita levitate auras popularis famae captans, acumen ingenii tui probare putasti, si prius rem quasi quaestionis ambage apud alios involveres, ut in ejus solutione postmodum tu doctor appareres. At nunc res tibi in contrarium versa est. In quaestione enim tua temerarius probatus es, sed in solutione non es doctus inventus. quaestio soli ut putas tibi non insolubilis. Et quidem etiam, si gravis foret tanto verius multis plusquam tibi, quanto stultius tu praesumis tibi soli. Videamus tamen quae sit. Primum quaeris utrum sine consensu coitus conjugium fieri possit; hoc est, an isibi non consentiunt in reddendo debito carnis. Movit ergo fortassis te quod dictum audieras: matrimonium non facit coitus, sed consensus. Et merito movisset si quidem quod dictum non audieras, sed intelligendum putaveras, consensus coitus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrautt. ut unus eam uiri ⁊ pauꝑis affec¬
tus adconsensum sui in cliuaret. Illa initm̃n ugiitatẽ
dierit ut quiequio uieius comperatione p̾ciosũ
pentoe batir contemp nendlum credet. qinc quis
pei defensione ourum inferebat᷑ non tinenis̃
inoicapet: hec uirginitatem tam facile desperit
it eam ⁊ sine p̾nuo ꝓiusso desereret⁊ sine pena
ulata abiudicaret. Qui gͦ restat. nisi ut dicamus
inferiorem gracdum habere inmerito ac laude
uginitatis illami que a pposito conseruande u¬
giitatis sponte cecidit⁊ sine carue uirgo per¬
uiolatum eustocluit: hoc est gͦ quos inagna
ae laboriosa serutatione inuenisse tegloriariꝰ.
neũ cu meutem simul et carnera orruptã ba
aut si hoc non poteras. faltem tacuisses prauitatẽ
qua dicta simplicium auclitum iuiolasti.s quid
ages si eos quos falsa opinione depͣuasti uerita
manifesta ita aꝑicło erroris liberet: uit tã tea cul¬

Expanded text:
demonstravit, ut unius eam viri et pauperis affecdemonstravit, ut unius eam viri et pauperis affectus ad consensum sui inclinaret. Illa intantum virginitatem dilexit, ut quidquid in ejus comparatione pretiosum promittebatur, contemnendum crederet; quidquid pro ejus defensione durum inferebatur, non timendum judicaret; haec virginitatem tam facile despexit, ut eam et sine praemio promisso desereret, et sine poena illata abdicaret. Quid igitur restat nisi ut dicamus inferiorem habere gradum in merito ac laude virginitatis illam quae a proposito conservandae virginitatis sponte cecidit, etiam si carne virgo perviolatum custodivit! Hoc igitur est quod magna et laboriosa scrutatione invenisse te gloriaris; et cum tu mentem simul et carnem corruptam habaut si hoc non poteras, saltem tacuisses pravitatem, qua dicta simplicium auditum violasti. Sed quid ages si eos quos falsa opinione depravasti veritas manifesta ita a periculo erroris liberet, ut tamen te a cul
Abbreviated transcription (Latin):
non negatiur:. Aut ens̃ non consensit. iuela
fonuore non siat: aut consensit. et uera ugo
no n permarsit. In ip̃o namq: ꝓpositum uirgi¬
natati s orseruit. quod se ꝑonsensum debito ear¬
nalis cõmertiui incoringali saeraniento spon
etiam si carne uͥgo desut pmansit. Que est gͥ h
uirgo uirginum. singłaris integritare. unica cis¬
titate excellens dignitate: Que sunt ista p̾conia et
assidue laudationes ĩmo potius que sunt iste coti
ane adulationes quib singlariter laudabilem et¬
d excellentem super om̃s glosam marie uirginitatẽ
ꝑredicantuis. qͣue non solum omnib uirginibus
ꝓreferenda ñ ẽ. sed multis etiam post ponenda que
carne uirgins ꝓbate sunt. ⁊ u reginitatis ꝓpositum
usꝙ infinem mente casta atq deuota uiuiolatum
temierunt: Comiparetur ñe uirginitas agnetis et
insaudib excelsior teneatur. Illa se iuieustodia uir¬
giuitatis tam inuictam exhibuit ut eam aꝓpostto
suo nec ip̃a nors illata deiceret: ħ se taim mobilem

Expanded text:
non negatur? Aut enim non consensit, et vera conjux non fuit, aut consensit, et vera virgo non permansit. In eo ipso namque propositum virginitatis deseruit, quod se per consensum debito carnalis commercii in conjugali sacramento spontetiam si carne virgo permansit. Quae est igitur haec Virgo virginum, singularis integritate, unica castitate, excellens dignitate? Quae sunt ista praeconia et assiduae laudationes, imo potius quae sunt quotidianae istae adulationes quibus singulariter laudabilem et excellenter super omnes gloriosam Mariae virginitatem praedicamus, quae non solum omnibus virginibus praeferenda non est, sed multis etiam postponenda; quae et carne virgines probatae sunt, et virginitatis propositum usque in finem mente casta atque devota inviolatum tenuerunt? Comparetur nunc virginitas Agnetis et in laudibus excelsior teneatur. Illa se in custodia virginitatis tam invictam exhibuit, ut eam a proposito suo nec ipsa mors illata dejiceret. Haec se tam mobilem
Abbreviated transcription (Latin):
intelligeᷤᷤ qua caritate expectat te. Lc̃
postqua dixat nullã in ea macłam
inueniri. mundam et sinceram. ⁊ ab
om̃i quod displic̃e pot̾at alienam: ne
forte adhuc ista laus muꝰ animaret ti¬
midam: minꝰ accendet uerecondam. ad¬
iecit insuꝑ et ꝓsecutus est: ostencdlens ñ
dilecta mea: columba mea: amnica mea: gra¬
tanter amplector: ioconde intueor: quod
nullam ui te macłam uideo: quod totã
te pulcͣm aspicio: s multo ampliꝰ ieffa¬
biliter me delectat. quod totam dulcedi¬
ne plenam inuenio¶fauus distillans la¬
bia tua: mel et lac sub lingͣ tua. odor
unguentoꝵ tuoꝵ suꝑ omnia aromata
guenta. In labiis oscłm: in lingua allo¬
qͥum: in unguentis odor atq fgͣlantia.
Tota gͥ iͥnitas uenit ad uͥgine. Susceꝑat
in labiis ab ore pris oscłm: Susceꝑat¬
in lingua pr̃is ũbum: Susceꝑat in

Expanded text:
intelliges qua charitate exspectat te. Tunc intelliges qua charitate exspectat te. Tunc postquam dixerat nullam in ea maculam inveniri, mundam et sinceram et ab omni, quod displicere poterat, alienam, ne forte adhuc ista laus minus animaret timidam, minus accenderet verecundam, adjecit insuper et prosecutus est, ostendens non dilecta mea! o columba mea! Amica mea gratanter amplector, jucunde intueor, quod nullam in te maculam video, quod totam te pulchram aspicio, sed multo amplius ineffabiliter me delectat, quod totam te dulcedine plenam invenio. Favus distillans labia tua, mel et lac sub lingua tua, et odor unguentorum tuorum super omnia aromaguenta. In labiis osculum, in lingua alloquium, in unguentis odor atque fragantia Tota ergo Trinitas venit ad Virginem. Susceperat enim in labiis ab ore Patris osculum. Susceperin lingua Patris verbum. Susceperat in
Abbreviated transcription (Latin):
tale actm̃ miracłm efficẽtis. Qd fecistis :
Sic sublimastis humilem. sic fecundastis
uͥginem ut uͥgo pariat dei filium: ⁊hu¬
nilis habeat sponsum deum. Nec alia
talem decebat:. nec aliꝰ talis tali inueniri
pot̾at. O digna digni. formosa pulcri:
munda incorrupti: excelsa altissimi: inr
der sponsa regis et̃ni. Qm pulcra es et
qͣ. suauis es.qͣ scrutator rerũ ꝓbat: qua
inspector cordium laudat: qͣ. diligit
actor pulctitudinis. cui testimonium
ꝑhibet magister ueritatis. Absculta gͦ
uocem eiꝰ. inclina aurem tuam ad u̾ba
illius: ipse est qͥ loqͥtur: ipse ÷ qͥ audit᷑:
ipse te inuitat: ipse te audire desiderat.
liter: letare singłariter. Responcle gͣtu¬
labunda uocanti. Propera uenire. fes¬
tina occurrere. Acciꝑe regnum spon¬
si: possidere h̾editatẽ filii. Hec ultra
desid̃ium amantis differas. ne dilatio¬
ne expectantẽ ⁊ cupientem affligas.
itende qua suauitate inuitat te. ẽt

Expanded text:
tale ac tantum miraculum efficeretis? Quid fecistis? tale ac tantum miraculum efficeretis? Quid fecistis? Sic sublimastis humilem, sic fecundastis virginem, ut virgo pariat Dei Filium, et humilis habeat sponsum Deum. Nec alia talem decebat, nec alius talis tali inveniri poterat. O digna digni, formosa pulchri, munda incorrupti, excelsa Altissimi, mater Dei, sponsa Regis aeterni! Quam pulchra es, et quam suavis es, quam scrutator renum probat, quam inspector cordium laudat, quam diligit auctor pulchritudinis, cui testimonium rhibet magister veritatis. Ausculta ergo vocem ejus, inclina aurem tuam ad verba illius. Ipse est qui loquitur, ipse est qui auditur, ipse te invitat, ipse te audire desiderat, liter, laetare singulariter. Responde gratulabunda vocanti, propera venire, festina occurrere, accipere regnum sponsi, possidere haereditatem filii. Ne ultra desiderium amantis differas, ne dilatione exspectantem et cupientem affligas. Attende qua suavitate invitat te, et
Abbreviated transcription (Latin):
tius. manifestari trepidas: p̃sentari erubes¬
cis. Tolle timorem: aufer formidinẽ. Fgo te
uenias. Non eĩ te uoco ut incipiam uite
te. s ut tibi manifeste p̃beam uidendũ me.
Eego ne tuneas. uel mͥ uocanti crede de te:
siminus dignã uidem. Mundam uoco:
sinceram inuito: totam pulcra desidero.
Cota pulc̃ es amica mea. Oqͣlis societas. Cotꝰ
ꝑ naturam: tu ꝑ gr̃am. Ego totus pul
pulcra: qͥa nichil quod turpe est in te
eTota pulcra es amica mea. macła ñ
est uite. Tota pulcra es. pulera in cor¬
ꝑe. pulera in mente. In corꝑe pulcrã
te facit integͥtas uͥginitatis: Mente
puleram exhibet uͥtus humilitatis.
¶Lota gͦ pulcra es. Corꝑe niuea: m̃te
sincera. Lota pulera es. Nichil in te
sideat. totũ decor optinet: formositas te¬
net: regit honestas. Lota pulcra es. a .ii.
humilitas uͥginitatis. quomoto in unũ
conuenistis qͦmͦ in una societate estis. ut

Expanded text:
tuis, manifestari trepidas, praesentari erubestuis, manifestari trepidas, praesentari erubescis. Tolle timorem, aufer formidinem. Ego, invenias. Non enim te voco, ut incipiam videre te, sed ut me tibi manifeste videndum praebeam. Ergo ne timeas, vel mihi vocanti crede de te, si minus dignam viderem. Mundam voco, sinceram invito, totam pulchram desidero: Tota pulchra es, amica mea! O qualis societas. Totus per naturam, et tu per gratiam. Ego totus pulcpulchra, quia nihil, quod turpe est, in te est. Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te. Tota pulchra res. Pulchra in corpore, pulchra in mente. In corpore pulchram te facit integritas virginitatis, in mente pulchram exhibet virtus humilitatis. Tota ergo pulchra es, corpore nivea, mente sincera. Tota pulchra es: nihil enim in te sideat; totum decor obtinet, formositas tenet, regit honestas. Tota pulchra es, amica humilitas virginalis! quomodo in unum convenistis? quomodo in una societate estis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis. moriendo sponse tue dedis¬
ti sacͣmenta incorruptionis. ytrobio
dilector mirabilis. ytͦbiq dilector singu¬
laris. Sponsam tuam dilexisti ut in ea
nascereris. et sponsam tuam dilexisti
ut pea morereris. ⁊una sponsa tua.¬
⁊ una est amica tua: una est coluba
formosus pulcra. speciosus decoram: dilectꝰ
unicam. Lauda pulcͥtudinem eiꝰ ne ꝑtimes¬
cat ad pulcrum accedere: dic formositatẽ
eiꝰ ne se tͤpidet pulcerrimo sociare. Dic qͣlit
pͥor ad eam uenisti. diligens ⁊ dilectione
querens. ut ipsa ad te uenire ꝓpet diligens
⁊ dilectionem querens reddens. Dic gͦ di¬
lector. dic dilecte tue spẽm suam. dic dilec¬
tionem tuam: ut dilecta diligentẽ diligat:
ut concupiscat ampliꝰ diligi: et ꝓpet citiꝰ so
ciem tuam. Egrecde ut speciosum uideas:
et iudearis speciosa. Qid moras uec tis:
Desiteras pulcrũ uidẽ. s forte pauescis uel
in modico ñ pulcͣ uidi: ⁊ iõ forte exire me¬

Expanded text:
mitatis, moriendo sponsae tuae dedismitatis, moriendo sponsae tuae dedisti sacramenta incorruptionis: utrobique dilector mirabilis, utrobique amator singularis. Sponsam tuam dilexisti, ut in ea nascereris, et sponsam tuam dilexisti, ut pro ea morereris. Et una est sponsa tua, una est amica tua, una est columbaformosus pulchram, speciosus decoram, dilectus unicam. Lauda pulchritudinem ejus, ne pertimescat ad pulchrum accedere; dic formositatem ejus, ne se trepidet formosissimo sociare; dic qualiter prior ad eam venisti, diligens et dilectionem quaerens, ut ipsa ad te venire properet diligens et dilectionem reddens. Dic ergo, dilector, dic dilectae tuae speciem suam, dic dilectionem tuam, ut dilecta diligentem diligat, ut concupiscat amplius diligi, et properet citius socciem tuam . Egredere, ut speciosum videas, et videaris speciosa. Quid moras nectis? desideras pulchrum videre; sed forte pavescis vel in modico non pulchra videri, et ideo forte exire me
Abbreviated transcription (Latin):
erba ipsa nota sunt. ⁊ magna
enim tota dulcis est: tota suauis. unice
pulcra: et singłariter speciosa. Propter
hoc tam spetiose uͥginis p̃conium. pulerũ
esse necesse est: dilecte in quo laudatur pul
Ip̃e sponsus uͥginis. ip̃e p̃conium dicit
uͥginitatis. a quo laudari tanto maiꝰ est.:
amare fatet᷑ qua fecit amabilem: et ama¬
ri se głatur. ab ea cui dedit dilectionem.
Ores mira. Ipse filiꝰ matͥs et sponsus uͥgi¬
nis: integͥtatis actor. ⁊ fructus fecundi¬
tatis: ip̃e dilectam laudat. spetiosam cõ¬
mendat: amicam inuitat. Cota pulcraes
amica mea. Oadmirabilis amator O sin¬
głaris dilector. Ql dicis : Ip̃a genit̾x tua:
ip̃a amica tua: ⁊ qͦmͦ amica tua: Nã
genitͥcem ipsam credimꝰ tuam. Amicam¬
ca tua ⁊ genitͥr tua: amica tua qͥa
mir uͥgo maria: post ea de te genita
factus es filiꝰ sponse tue matris uͥgi¬
nis corꝑe. In carne moriens. factus es ge¬
uitor sponse tue uͥginis fide. Nascendo
de sponsa tua accepisti sub̾am infir¬

Expanded text:
unt, et magna cum enim tota dulcis est et tota suavis, unice pulchra et singulariter speciosa. Propter hoc tam speciosae virginis praeconium pulchrum esse necesse est, in quo laudatur dileIpse sponsus virginis, ipse praeconium dicit virginitatis, a quo laudari tanto majus est, amare fatetur, quam fecit amabilem, et amari se gloriatur ab ea cui dedit dilectionem. O res mira! Ipse filius matris et sponsus virginis, integritatis auctor et fructus fecunditatis. Ipse dilectam laudat, speciosam commendat, amicam invitat. Tota pulchra es, amica mea. O admirabilis amator! o singularis doctor! Quid dicis? Ipsa est genitrix tua, ipsa amica tua. Et quomodo amica tua? Num genitricem ipsam credimus tuam amicamst tua, et genitrix tua. Amica tua quod mater et virgo Maria. Postea de te genita factus es filius sponsae tuae matris et virginis corpore. In carne moriens factus es genitor sponsae tuae, virginis fide. Nascendo de sponsa tua accepisti substantiam infir
Abbreviated transcription (Latin):
tuturis amori cantat᷑ ⁊ amoris canticũ ẽ uex
uox tͦturise quid dicit: unũ est quod sonat
uox tͤturis ẽt semꝑ illuo sonat ⁊ resonat:⁊ non
uariat itũqͣm cantũ suũ immutatssemꝑ idem di
ligit. Ergo uox turturis audita est int̾ra nr̃a.
Quox turturis qm duleis es. I quis dignꝰ eritau¬
dire uocem turturis: Insolitudine canit turt᷑:
et semꝑ turt᷑ solitudinẽ diligit: quia singła¬
rem dilectionem querit. Non audietur in
plateis uox eiꝰ. neq foris clamorem suũ ꝓferet.
uttꝰ resonat: intrinsecꝰ canit :÷ non possũt audi¬
re tͤcurem. nͥ qui uitꝰ sunt. Qui elongant inso¬
lituline. qui secretũ inhabitãt. qui ĩsilentio

Expanded text:
turturis amori cantat, et amoris canticum est vox turturis amori cantat, et amoris canticum est vox vox turturis? quid dicit? Unum est, quod sonat vox turturis; et semper illud sonat, et resonat, et non variat, nunquam canticum suErgo vox turturis audita est in terra nostra. O vox turturis, quam dulcis es! Et quis dignus erit audire vocem turturis? In solitudine canit turtur, et semper turtur solitudinem diligit, quia singularem dilectionem quaerit. Non audietur in plateis vox ejus, neque foris clamorem suum proferet. Intus resonat, intrinsecus canit; et non possunt audire turturem, nisi qui intus sunt. Qui elongant in solitudine, qui secretum inhabitant, qui in silentio
Abbreviated transcription (Latin):
desponse adolescentulis. Omnes enĩ isti ad u
uiuari. aucli gͦ tͥ quod dictum ẽ illi: qi quod
dietum est illi. eum illa dictum ẽ tͥs Surge i
y mb̾ abiit et recessit et iam flores apparuerunt
in t̾ra nĩa. uinee florentes odorem dederunt. ⁊
noiussime adiuuxit. qu inicũ aliquid ⁊ singu¬
lare ꝯmendanfa ox t̾ruris audita est in t̾ra
nr̃a. Qid nc̃ dicere pot̾imꝰ nos de uoce turturiꝰ.
Etrñ ne forte in mentẽ ueniat uel suꝑ cor ascen¬
dat. quia tͦc ͦ gemitũ habet ꝓ cantu. hic planc¬
tum siguificari ñ canticum: ñ ista mͦ recipi¬
mꝰ ingaudiis nr̃is. Lam uex turturis amo¬
ri canit et dilectioni:. et ht̃ singularen dilec̃ti¬
onem turtur. cui canit uel p̾senti gaudum. ł
absenti affectum. Igitur uox curturis tota de
amore est:. ⁊ non nouit aliquid p t amorẽ
turt᷑. Et illi singularis amor est. qui soli ñ adiũ¬
git alt̾m. ⁊̃ et̾nus. qui nec pͥmo scd̃m. Ergo uox

Expanded text:
de sponsae adolescentulis. Omnes enim isti ad unde sponsae adolescentulis. Omnes enim isti ad unuis. Audi ergo tibi quod dictum est illi, quia quod dictum est illi, cum illa dictum est itidem tibiimber abiit et recessit: et jam flores apparuerunt in terra nostra. Vineae florentes odorem dederunt. Et novissime adjunxit, quasi unicum aliquid et singulare commendans: Vox turturis audita est in terra nostra . Quid nunc dicere poterimus nos de voce turturis? Et tamen ne forte in mentem veniat, vel super cor ascendat, quia turtur gemitum habet pro cantu, planctum hic significari, non canticum: non ista modo recipimus in nostris gaudiis. Nam vox turturis amori canit et dilectioni, et habet singularem dilectionem turtur cui canit, vel praesenti gaudium, vel absenti affectum. Igitur vox turturis tota de amore, et non novit aliud praeter amorem turtur. Et illi singularis amor est qui soli non adjungit alterum; et aeternus, qui nec primo secundum. Ergo vox