comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cce diximus quid sit seyr.
nunc qͥd sit mons seyr ui¬
deamus. Habet seyr iste montẽ
ht̃ ⁊ uallem. ⁊ ut plus dicam
uallem. Sed in ualle ẽ debilis.
in campo fortis. in monte in¬
suꝑabilis. Seyr in monde ẽ
appetitus carnis in necessitate.
Seẏr in campo ẽ appetitꝰ carnis
in sacietate. Seyr in ualse ẽ.
appetitus carnis in uoluptate.
Quando ad uiuendum tm̃ caro
sustentamentum accipit seyr
in monte ẽ. Qñ uͦ ad robur nu¬
trimentum querit. seyr in cãpo
ẽ. Qñ uͦ ad lascuuandũ deliciaᷤ
querit. seyr in ualle ẽ. Qre
gͥ in monte insuꝑabilis: Qa
sustentamentum carnis in hac
adhuc mortalitate de gentib.
necessarrũ ẽ. Qͣre in cãꝑo fortis:
quia rohur carnis aliq̃n ꝓfecĩb
anime utile ẽ. Qre in ualle
debilisꝰ quia uoluptas carnis.
semꝑ suꝑflua ẽ. In ualle ꝓhi¬
betur. In campo concedit᷑. in
monte remunerat᷑. In ualle
seruit. in campo pugnat. in
monte regnat. In ualle est
luxuria. in campo temꝑantia.

Expanded text:
cce diximus quid sit Seir; nunc quid sit mons Seir videamus. Habet enim Seir iste montem, habet et vallem; et ut plus dicam vallem; sed in valle est debilis, in campo est fortis, in monte insuperabilis. Seir in monte est appetitus carnis in necessitate; Seir in campo est appetitus carnis in satietate; Seir in valle est aptitus carnis in voluptate. Quando ad vivendum tantum caro sustentamentum accipit, Seir in monte est. Quando vero ad robur nutrimentum quaerit, Seir in campo est. Quando autem ad lasciviendum delicias poscit, Seir in valle est. Quare ergo in monte insuperabilis est? quia sustentamentum carnis in hac adhuc mortalitate degentibus necessarium est. Quare in campo fortis? quia et robur carnis aliquando profectibus animae utile est. Quare in valle debilis, quia voluptas carnis semper superflua est. In valle prohibetur, in campo conceditur, in monte remuneratur. In valle servit, in campo pugnat, in monte regnat. In valle est luxuria, in campo est temperantia,
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa. qr casto amore illi so¬
tutum fecundanda. De ꝯmuni¬
q̃ huiꝰ sponsi arrã ñ acceꝑit.
S est quedam arra cõmunis.
quedam specialis. Communis
arra ẽ qd̾ nati sumus. qd̾ senti¬
mꝰ. qd̾ sapimꝰ. qd discernimꝰ.
Specialis arra ẽ qd̃ regenerati
sumul. qd̾ remissionẽ pecc̃oꝵ
secuti sumꝰ. qd̃ karismata uͥtutũ
accepimꝰ. ⁊ qd̾ qͥsꝙ ħt. hoc cuiq
arra ẽ. Arra ẽ diuiti diuitie sue.
quib fouetur ne eũ molestia
pauꝑtatis frangat. Arra ẽ pau¬
ꝑi pauꝑtas sua qua castigatur
ne habundans ꝑ motinentiam
defluat. Arra ẽ forti fortitudo
sua qͣ roborat᷑. ut ad bonũ opꝰ
oualescat. Arra ẽ debili debilitas
sua qͣ stringit᷑ ne malũ ꝑficiati
Arra ẽ sapienti sapientia sua. qua
illuminat᷑ ut ꝓficiat. Arra ẽ insi¬
pienti simplicitas sua qͣ humili
atur ne suꝑbiat. Et om̃ino qoqͥd
in hac uita humana flagitia
bonitate ẽ. uel ad correctionem

Expanded text:
sponsa, quia casto amore illi sosponsa, quia casto amore illi sotutum fecundanda. Nhujus sponsi arrham non acceperit. Sed est quaedam arrha communis, quaedam specialis. Communis arrha est quod nati sumus, quod sentimus, quod sapimus, quod discernimus. Specialis arrha est, quod regenerati sumus, quod remissionem peccatorum consecuti sumus, quod charismata virtutum accepimus. Et qarrha est. Arrha est diviti divitiae suae, quibus fovetur, ne eum molestia paupertatis frangat; arrha est pauperi paupertas sua, qua castigatur, ne abundans per incontinentiam defluat; arrha est forti fortitudo sua, qua roboratur, ut ad bonum opus convalescat; arrha est debili debilitas sua, qua stringitur, ne malum perficiat; arrha est sapienti sapientia sua, qua illuminatur, ut proficiat; arrha est insipienti simplicitas sua, qua hatur, ne superbiat. Et omnino quidquid in hac vita humana fragilitabonitate est, vel ad correctionem
Abbreviated transcription (Latin):
bo mͥ ad montem myrre ⁊ ad
colles libani ⁊ loqͣr sponse mee.
Sponsul quidã ħ loquitur. qͥ¬
ħt sponsam. ⁊ spondet se uifi¬
taturum illam. Nota gͥ qd̃ ñ
semꝑ domi est sponsus iste. Ca¬
uet enĩ ne uilestat amor suus.
⁊ qr citius in tedium ueniret.
si semꝑ p̃sens ess. ideo aliqͣndo
se subtrahit. aliqͣndo ad tẽpus
recedit. ut dũ reqͥrit᷑ absens.
strictius teneatur presens. Et
tunc forte aberat q̃n hec dicebat.
S ne rursum longior mora ali¬
quatenꝰ obluuonẽ genẽt redire
disponebat ⁊ ait. Ibo mͥ. Secũ
loquitur qd̵ facturꝰ ẽ. qr ad
dicendum dulce ẽ. qd̾ dulce
ẽ ad faciendum. ⁊ nescio quo
pacto qd̾ multum cupimus.
loqui numqͣm fastidimus.
Ibo inquit mͥ. Sibi uadit qr
singularis amor participẽ
secreti non recipit. Sibi uadit
qr ñ uult sodalem itineris qͥ
ñ patit᷑ ꝯsortem amoris. Sed
sponsus domi ẽ. q̃n ꝑ int̾num
gaudium mentem replet. Tẽ
sa dei dicitur. Ideo sponsa. qr
donis gr̃aꝵ subarrata. Ldeo

Expanded text:
et ad colles Libani, et loquar sponsae meae . Sponsus quidam hic loquitur, qui sponsam habet, et spondet se visitaturum illam. Nota ergo quod non semper domi est sponsus iste. Cavet enim forte, ne vilescat amor suus; et quia citius in taedium veniret, si semper praesens esset, ideo aliquando se subtrahit, aliquando ad tempus recedit; ut, dum requiritur absens, strictius teneatur praesens. Et tunc forte aberat, quando haec dicebat. Sed ne rursus longior mora aliquatenus oblivionem gigneret, redire disponebat, et ait: Ibo mihi; secum loquitur quod facturus est, quia ad dicendum dulce est quod dulce est ad faciendum, et nescio quo pacto qnunquam loqui fastidimus. Ibo, inquit, mihi. Sibi vadit, quia singularis amor participem secreti non recipit. Sibi vadit, quia non vult sodalem itineris, qui non patitur consortem amoris. Sed sponsus domi est, quando per internum gaudium mentem replet; tuncsa Dei dicitur? Ideo sponsa, quia donis gratiarum subarrhata. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Pͥmus ne uigilans im¬
pugnatione carnali homo
elidatur. Scd̾s. ne mens eiꝰ uo
luptariis cogitationib immoret᷑
uel simplicem carnis ꝑferat
motum. Qͥntus ne cũ memo¬
riam generationis humane
ul tractatus ratio uel necessi¬
tas lectõis ingresserit: subti
seu mynisterium humano
generi necessarrum contͥbu¬
tum. tranquillo ac puro con
ampliꝰ de eius recordatione
recipiat. quam si oꝑationem
laterũ. uel cuiꝰlib alteriꝰ offi¬
cine mente ꝑtractet. Sextꝰ ẽ

Expanded text:
est, ne vigilans impugnatione carnali monachus elidatur. Secundus, ne mens illius voluptariis cogitationibus immoretur. ilans vel simplicem carnis perferat motum. Quintus ne cum memoriam generationis humanae vel tractatus ratio vel necessitas lectionis ingesserit, subtilac ministerium humano generi necessario contributum, tranquillo ac puro cordis amplius de ejus recordatione concipiat quam si operationem laterum vel cujuslibet alterius officinae mente pertractet. Sextus ca
Abbreviated transcription (Latin):
hec uerba prorupit. Tota speci
tiosa es proxima mea. Ideo
tota speciosa qr ꝓxima. si ñ
esses ꝓxima. non esses tota spe-¬
ciosa. Uidete quid dixerit.
Tota inquit speciosa es ꝓxima
mea. Om̃is anma uel auersa
a deo. uel conuersa ad dm. Au̾¬
sa autem alia remota alia re¬
remotissima ẽ. tota turpis est.
Item que ꝓpinqua ẽ speciosaẽ
s ad huc non tota. Q ꝓximaẽ.
tota speciosa est Tota speciosa
es ꝓxima mea ⁊ macula ñ ẽ
inte Lotus speciosus ẽ cui nͥs
deest pulchritudinis. Totꝰ speci¬
osus ẽ cui nͥl in est tͣpitudinis.
Ego totus speciosus sum qr
om̃e qd̾ pulchrum ẽ in me est.
Tu tota speciosa es. q nͥl qd̃ t᷑pe
est. in te ẽ.¬

Expanded text:
haec verba prorupit. Tota speciohaec verba prorupit. Tota speciociosa es, proxima mea; ideo tota speciosa, quia proxima; si non esses proxima, non esses tota speciosa. Videte quid dixerit; Tota, inquit, speciosa es, proxima mea. Omnis anima vel aversa est a Deo, vel conversa ad Deum. Aversarum autem alia est remota, alia reremotissima est, tota turpis est. Item quae propinqua est, speciosa est, sed adhuc non tota; quae proxima est, tota speciosa est. Tota speciosa es, proxima mea, et macula non est in te . Totus speciosus est, cui nihil deest pulchritudinis. Totus speciosus est, cui nihil inest turpitudinis. Ego totus speciosus sum, quia omne quod pulchrum est in me est. Tu tota speciosa es, quia nihil quod turpe est in te e
Abbreviated transcription (Latin):
tuerint plena dãpnatione
in futuro scło remissionem ñ¬
accipiunt. ñ qr penitentib
uenia denegetur. s quia
pleno pec̃co plena retributõ
oquar inquit sponse mee
Duob mocdis loquitur d̾s̃ ad
animam. Aliter ad fornica¬
riam ⁊ aliter ad sponsam.
Alt̾ ad fedam. alit̾ ad pulcrã.
alit̾ ad peccatricem. ⁊ alitex
ad iustificatam. Liliꝰ feditatẽ
increpat. huius pulchritudiñe
laudat. Illam increpando timore
concutit. istam laudando ad
amorem accendit. Illi loquit᷑
qͣndo matulas suas ei ostendit.
ad memoriam reducit. Iilius
tenebras illuminat. ut agnos¬
cat quid sit: ⁊ defleat qđ̵ fecit.
nis tangit ut recolat qd̃ acce¬
ꝑat. ⁊ ñ obliuiscatur eum qͥ
dedit. Loquar inquit sponse
mee. Si ego sponsus sum si
ad sponsam locuturus sum. sci¬
dote qd̃ preter amorem nichił
ostqͣm gͥ. hec secũ dixerat
sponsus continuo iterar¬
ripuit. ueniensq ⁊ uidens
sponsam. mox quasi ex specie
eius in admiratione ductus. in

Expanded text:
tuerint, plena damnatione tuerint, plena damnatione in futuro saeculo remissionem accipiunt, non quia poenitentibus venia denegetur, sed quia pleno peccato plena retributio quar, inquit, sponsae meae. Duobus modis loquitur Deus ad animam. Aliter ad fornicariam, et aliter ad sponsam. Aliter ad foedam, aliter ad pulchram. Aliter ad peccatricem, aliter ad justificatam. Illius foeditatem increpat, hujus pulchritudinem laudat. Illam increpando timore concutit. Istam laudando ad amorem accendit. Illi loquitur, quando ei maculas suas ostendit: ad memoriam reducit. Illius tenebras illuminat, ut agnoscat quid sit, et defleat quod fecit; nae tangit, ut recolat quid accepit et non obliviscatur eum qui dedit. Loquar, inquit, sponsae meae. Si ego Sponsus sum, si ad sponsam locutus sum, scitote quod praeter amorem nihil ostquam igitur haec secum dixerat sponsus, continuo iter arripuit: veniensque et videns sponsam mox quasi ex ejus specie in admirationem tractus in
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex ẽ bonum qd̃ inueni¬
mꝰ. In montem myrre accipimꝰ
fortitudinem. cont᷑ carnis concu¬
piscentiam. In collib lybani ac¬
cipimus illuminationem m̃tis
contra ignoraritiam. In colloqͥꝰ
sponsi accipimus caritatem ot̾
maliuolentiam ⁊ cordis obdu¬
otentia ad ꝑatrẽ. sapientia
ad filium. caritas ad sp̃m
Peccare in patrem. peccare ĩ filiũ
Qnͣdo ixignorantia pectamꝰ.
pectamꝰ in filium. qͣi otͣ sapien¬
tiam. Qnͣdo ex maliuolentia
in patrem ⁊ filium hͥ sitie in
futuro remittitur. qr qui ex
fragilitate uel ignorantia
pectat. sicut aliqm excusatio¬
nem ht̃ in culpa. ita etiã aliqͣm
siue in hoc scło si penrtuerit.
ut faciliꝰ ꝯsequatur indulgen¬
tiam. siue in futuro scło. si m
malo ꝑseuerauerit. ut tolera¬
biliorem seritiat penã. Qͥ uͦ ex
malicia pectant. eorum delictũ
nullam ht̃ excusationem. ⁊
ideo pena eoꝵ remissionẽ hr̃e
ñ deb. q siue penituerint
in hoc scło plena satisfactõe
multandi sunt. siue ñ peni¬

Expanded text:
multiplex est bonum, quod invenimus. In monte myrrhae accipimus fortitudinem contra carnis concupiscentiam, in collibus Libani accipimus illuminationem mentis contra ignorantiam; in colloquiis sponsi, accipimus charitatem contra malevolentiam, et cordis obduotentia ad Patrem, sapientia ad Filium, charitas ad Spiricitur, peccare in Patrem, peccare in Filium,quando vero ex ignorantia peccamus, peccamus in Filium, quasi contra sapientiam; quando vero ex malevolentia in Patrem, sive in Filium hic, sive in futuro remittitur ; quia, qui ex fragilitate vel ignorantia peccat, sicut aliquam excusationem habet in culpa, ita aliquam sive in hoc saeculo, si poenituerit, ut facilius consequatur indulgentiam; sive in futuro saeculo, si in malo perseveravit, ut tolerabiliorem sentiat poenam. Qui vero ex malitia peccant, eorum delictum nullam habet excusationem, et ideo poena eorum remissionem habere non debet, quia, si poenituerint in hoc saeculo, plena satisfactione mulctandi sint: si vero non poeni
Abbreviated transcription (Latin):
bo inqͥt mͥ ad montem myrre¬
⁊ ceta. Myrra q̃ amara ẽ ad gus¬
tandum. ⁊ corꝑa mortuoꝵ a
putredine seruat. significat
mortificationem carnis. Lybanꝰ
qd̾ int̾pretat᷑ candidatio. signifi¬
cat mundiciam cordis. H gͦ est
uia ꝑ qͣm sponsus uenit ad
sponsam. Mons myrre ⁊ colles
cupiscentiam carnis occidit.
Dem̃n ꝑ munditiam cordis igno¬
rantiam mentis abst̾git. Postt̾mo
qͥsi tercio die ad colloquiũ sponse
collis myrre. ⁊ colles hbam ñ
montes lybani qr in afflictiõe
debemꝰ ẽẽ ꝯstantes ⁊ in succes¬
su uirtittum humiles. Altitũdo
eñĩ montis eminentiam signifi¬
eat magnanimitatis. ⁊ medioctas
collis temꝑantiam humilitatis.
Item qd̾ montem singulari nu¬
mero posuit. ⁊ colles płali. sig¬
nificat qr in mortificatione extio¬
ris delectatõis parũ ẽ qd̃ ꝑdimꝰ¬

Expanded text:
bo, inquit, mihi ad montem myrrhae, etc. Myrrha quae amara est ad gustandum, et corpora mortuorum a putredine servat, significat mortificationem carnis. Libanus, quod interpretatur decandidatio, significat munditiam cordis. Haec ergo est via, per quam sponsus ad sponsam venit. Mons myrrhae et colles cupiscentiam carnis occidit; deinde per munditiam cordis ignorantiam mentis abstergit; postremo, quasi tertio die ad colloquium sponsae collis Myrrhae, et colles non montem Libani, quia in afflictione debemus esse constantes, et in successu virtutum humiles. Altitudo enim montis eminentiam significat magnanimitatis, et mediocritas collis temperantiam humilitatis. Item quod montem singulari numero posuit, et colles plurali, significat quod in mortificatione exterioris delectationis parum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
corpus infectum gerunt. Qui
sunt leopardi. nisi suꝑbi ama¬
tores huius seculi. quos pͥmum
diabolus ꝑ doctrinam hereticoꝵ
ad ꝑfidiam generat. ao deinde
ꝑ huius mundi amorem ad u¬
cla inflammat. Montes leopardor
diuitie sunt ⁊ pompe huius scli
in quib se ꝑuersi extollunt. ⁊
electorum uitam tanto acrius
insectantur: qͣnto eos ⁊ in ħ scło
abiectos. ⁊ se sublimes aspiciũt.
ene gͦ¬

Expanded text:
corpus infectum gerunt. Qui corpus infectum gerunt. Qui sunt ergo leopardi nisi superbi amatores hujus saeculi, quos primum diabolus per doctrinam haereticorum ad perfidiam generate, ac deinde per hujus mundi amorem ad vitia inflammat? Montes leopardorum divitiae sunt et pompae hujus saeculi, in quibus se pravi extollunt, et electorum vitam acrius insectantur, quando eos in hoc seculo abjectos, et se sublimes aspiciunt. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
eliet ad me. ⁊ uecordi locuta ẽ.
Aque furtiue dulciores suntꝰ.
⁊ panis absconditus ⁊ dulcior¬
gygantes ibi sunt. ⁊ in ꝓfun¬
dis inferni conuiue euis. Et
dñs ad beatum iob de antiquo
hoste loquens ait. Sub umbra
dormit in secreto calami in locis
humentib. In illis enĩ mentib
diabolus pausat. q̃ intus a calore
diuni amoris frigide. influrã¬
carnalium uoluptatum. q̃ nẽ
quidem mollia uidentur ꝑ ex¬
pientiam. post uͦ crudelia fen¬
tientur ꝑ penam. Nc̃ siquidẽ
leo cubat ⁊ dormit. qr mentib
carnalium ñc ꝑ dilectionem
peccati diabolus blandum se.
simulans. nondum qualis
futurus sit ostendit. S tẽ
eiugilare incipiet qͣndo eos qͦs
illicitis ñc delectationib sedu¬
cens spontaneos tenet in culpa
post aꝑte seuiens inuitos trahe.
ad tormenta. Le eode¬
procreatur. Leo crudelis ẽ. Pard
maculosus. Si gͦ leo ꝓpt̾ crudeli¬
tatem demones. pardus ꝓpter
uarietatem congrue hereticos
dunt. quasi qͥbiusdam maculis

Expanded text:
uta est. Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suaviorgigantes ibi sunt, et in profundis inferni convivae ejus . Et Dominus ad beatum Job de antiquo hoste loquens, ait: Sub umbra dormit in secreto calami, in locis humentibus . In illis enim mentibus diabolus pausat, quae intus a calore dicarnalium voluptatum, quae nunc quidem mollia videntur per experientiam, post vero crudelia sentientur per poenam. Nunc siquidem leo cubat et dormit, quia mentibus carnalium nunc per delectationem peccati diabolus blandum se simulans nondum qualis futurus sit, ostendit. Sed tunc evigilare incipiet, quando eos, quos illicitis nunc delectationibus seducens spontaneos tenet in culpa, post aperte saeviens invitos trahet ad tormenta. procreatur. Leo crudelis est, et pardus maculosus. Sic ergo leo propter crudelitatem daemones, pardus propter varietatem congrue haereticos dunt, quasi quibusdam maculis
Abbreviated transcription (Latin):
uid significat hermon iam
diximus. nunc quid signifie
mons hermon uideamus. Nam
ꝙ uidelicet alii sunt mons hmon.
dici possunt. qui ꝑ fidem qͥdẽ
a diaboło iam seꝑati sunt. s
adhuc̃ ꝑ uitam catnalem in
infimis desideriis prostrati iacert᷑.
Tampus h̃mon sunt hii fide les
qui medium quemdam statũ
tenentes. n ꝑ uoluptatem car¬
nis in ima depressi sunt. nͥ ꝑ
suma erigi possunt. Mons u
hermon sunt hii qͥ ñ solum ꝑ
sunt erecti. ⁊ hii sunt profecto
qͥb antiquus hostis magis
inuidet. quos non soluma le
amisos s etiam cont se erecdos

Expanded text:
uid significet Hermon jam diximus; nunc quid significet mons Hermon videamus. Nam,quod videlicet alii sunt mons Hermondici possunt, qui per fidem quidem a diabolo jam separati sunt, sed adhuc per vitam carnalem in infimis desideriis prostrati jacent. Campus Hermon sunt hi fideles qui, medium quemdam statum tenentes, nec per voluptatem carnis in imo depressi sunt, neque superna erigi possunt. Mons vero Hermon sunt hi, qui non solum per sunt erecti: et hi profecto sunt, quibus antiquus hostis magis invidet; quos non solum a se divisos, sed etiam contra se erectos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sicut fumus qr in
sua altitudine euanescure
aliquando sicut puluis. qr
nullum caritatis humorem
nis facile liquescunt.¶

Expanded text:
 sicut fumus, quia in sua altitudine evanescunt; aliquando sicut pulvis, quia nullum charitatis humorem pulsum tentationis facile liquescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
criptura sacra ad celestẽ
patriam uocat. a terrenis
planda. legentis cor immutat.
pauesci debeat. nec sic patet
ut uilescat. Usu fastidium tollit
⁊ tantomagis diligitur qͣnto
amplius meditatur. Legñtis
animum humilib uerbis ad¬
iurat. sublimib sensib le

Expanded text:
 ad coelestem patriam vocat; quod a terrenis ctenda cor legentis immutat; pavesci debeat, nec sic patet ut vilescat, quod usu fastidium tollit, et tanto amplius diligitur quanto amplius meditatur; quod legentis animum humilibus verbis adjuvat, sublimibus sensibus le
Abbreviated transcription (Latin):
acula ñ ẽ in te. ueni ad ly¬
banum sponsa. Hactenus
qua uia sponsus ad sponsam
uenit. Quid ueniens ad ipãm
dixerit audiuimus. Deinceps
sponsa ad sponsum. qua uia
uenire debeat audiamus.ueni
inquit ad lẏbanum. Inuitat
eã ⁊ uocat. quia ⁊ ideo ad eam
uenit. non ut cum illa ꝑma¬
neret. s ut illam ad se trahe¬
ret. Ueni a lybano. ueni ad
lybanum uenies. Bis inuitan¬
do dixit ueni. Tercio affirmando
subiunxit uenies. S quid ẽ
ħ affirmatio nͥ congratulatio.
qua bono ꝓposito nr̃o ogaudr.
Ac si diceret. Obedientiã laudo
ꝓpositũ uideo. deuotionem ñ
ignoro. uoco ⁊ respondes. Inuito
⁊ꝑata es. gͦ uenies. S quare
bis dicit ueni Ut qui extra se
ẽ primum ad se redeat. qui in
se ẽ supra se ascendat. Ppe ẽ a¬
te ds̃. tecũ est. intus ẽ. Ita dico
in nobis ẽ. ⁊ p̃uaricatores ad cor
redire monet. Deinde supra nos
ẽ. ut iustificatos ad se murtep.
secus supra te ad me. ueni a
spbano sponsa. ueni ad lyba¬
num. ueni de lẏbano. Ueni

Expanded text:
acula non est in te. Veni ad Libanum sponsa. Hactenus qua via sponsus ad sponsam venerit; quid veniens ad ipsam dixerit, audivimus. Deinceps sponsa ad sponsum, qua via venire debeat, audiamus: Veni, inquit, ad Libanum. Invitat eam, et vocat; quia non ideo ad illam venit, ut cum illa permaneret, sed ut illam ad se traheret. Veni ad Libanum, veni, ad Libanum venies. Bis invitando dicit. Veni; tertio affirmando, subjungit: Venies. Sed quid est haec affirmatio, nisi congratulatio, qua bono proposito nostro congaudet; ac si diceret: Obedientiam laudo, propositum video, devotionem non ignoro; voco, et respondes: invito et operata es, ergo venies. Sed quare bis dicit, veni? ut qui extra se est, primum ad se redeat, qui in se est supra se ascendat. Primum te deus, tecum est, intus est. ' Ita dico, in nobis est, et praevaricatores ad cor redire monet, deinde supra nos est, ut justificatos ad se invitet.secus supra te ad me. Veni ad Libanum, sponsa, veni ad Libanum. Veni de Libano, veni
Abbreviated transcription (Latin):
ab aere uerba. a terra corpu¬
lentiam. ab aqua humorũ
Ex insolentia uisus. nascit᷑
curiositas. ⁊ ex leuitate lingue.
loquatitas. Ex stoliditate cor¬
pulentie crudelitas uł trudi¬
malib. que qͥ magis dedita¬
humore nat᷑ali fit fluxus
luxurie. Sic itaq tres in aĩa.

Expanded text:
ab aere verba, a terra corpulentiam, ab aqua naturaliex insolentia visus nascitur curiositas, ex levitate linguae loquacitas, ex solidate corpulentiae crudelitas. Undmalia, magis deditahumore naturali, fit fluxus luxuriae. Sic itaque tria in anima,
Abbreviated transcription (Latin):
fugiendo ꝑiculum deuitauit. n
exorauit filii mortem. s ⁊ dñm
moralis sensus. Dauid.ii. cum
puer eẽt in domo patris sui leo¬
nẽ ⁊ ursum uicit. hoc autem fit
suꝑbiam ac luxuriam carnis in
se destruit. Post ħ. in exeraitu istł
ueniens goliam int̾fecit .i. congreᷤ¬
gationi fidelium frm̃ adiunctꝰ
ad imꝑium regis .s. inquietatur
obtinet. qui consolat᷑ eum. qr¬

Expanded text:
fugiendo periculum vitavit, nec fugiendo periculum vitavit, nec exoptavit filii mortem, sed et filmoralis sensus. David enim, cum puer esset in domo patris sui, vicit leonem et ursum: hoc autem fit ulo, superbiam ac luxuriam in se destruit. Post haec in exercitum Israel veniens Goliam interfecit, id est, congregationi fidelium fratrum adjuncad imperium Saulis. Inquietatur obtinet qui consolatur eum, q
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ad sponsam. uenies
⁊ transibis ad montem seyr ⁊
hermon. a cubilib leonum. a
montib leopardorum. S qd
de cubilib leonum ad montẽ
seyr. nisi de incontinentia ad
castitatem. de uoluptate ad
parsimoniamꝰ Et qͥd ẽ de mon¬
tib leopardoꝵ ad montẽ hmon.
nisi de suꝑbra ad humilitatem. de
crudelitate ad patientiam tͣnsire:¬
⁊ nota qd̾ dixit de cubilib. ñ de
tubili. de montib ñ de monte. ⁊
ad montẽ ñ ad montes. De cubilib
gͦ ad montem. de montib ad mon
tem. de multis ad unũ ꝓgredim᷑.
qr qͣntomagis mundum fugiendo
deo appropinqͣre incipimꝰ. tantomag̃
in unum congregamur.xxxiii.
auid patris sui uicit leonem ⁊
ursum. in exercitu isrł golyam
int̾fecit. dum seruret sauli ⁊ obe¬
ad imꝑium regis. Cogitabat tn
interficere eum. Porro dauid ob¬
tinuerat gr̃am ionathe qͥ min¬
tiabat ei regis animum. Cum
gͦ mortuo saule dauid regnum
susciꝑet. impugnatus a filio suo
absalon. cum seniorib ppłi sui

Expanded text:
dicitur ad sponsam: Venies, et transibis ad montem Seir, et Hermon a cubilibus leonum, a montibus leopardorum. Sed quid est de cubilibus leonum ad montem Seir, nisi de incontinentia ad castitatem, de voluptate ad parcimoniam: Et quid est de montibus leopardorum ad montem Hermon, nisi de superbia ad humilitatem, et de crudelitate ad patientiam? Et nota quod dixit de cubilibus non de cubili, de montibus non de monte, et ad montem non ad montes. De cubilibus ergo ad montem, de montibus ad montem, hoc est de multis ad unum progredimur, quia quanto magis mundum fugiendo Deo appropinquare incipimus, tanto magis in unum congregamur.  patris sui, vicit leonem et ursum. In exercitu Israel Goliam interfecit . Dum vero serviret Saul et obead imperium regis, cogitabat tamen Saul interficere eum. Porro David obtinuerat gratiam Jonathae, qui nuntiabat ei regis animum . Cum vero mortuo Saule David regnum susciperet impugnatus a filio suo Absalon, cum senioribus populi
Abbreviated transcription (Latin):
donũ. Mortuo saule. dauid quẽ
elegerat dñs a ppło sublimatur
ad regnum. qr humiliter subẽe
didicit. ad p̾lationis honorem
eligitur. ꝑsequitur ab salon
patrem. Multa i. prelati a filiis
sꝑitalib patiunt᷑. Elangit daiud
ꝑsequentem filium. Quia quilib
pater sp̃alis de ꝑuersitate filioꝵ
Nat᷑alem tum plangit filium.
s psaltat cum daiud ante archam.¬

Expanded text:
donum. Mortuo Saule David quem elegerat Dominus, a populo sublimatur in regnum, quia qui humiliter subesse didicit, ad praelationis honorem erigitur. Persequitur Absalon patrem, multa enim praelati a filiis spiritualibus patiuntur. Plangit David persequentem filium, quia quilibet pater spiritualis de perversitate filiorunaturalem, cum plangit filium; sed saltat cum David nudus ante arcam
Abbreviated transcription (Latin):
Uituli quos dño immolare
cens ⁊ ungulas. Sacre religionis
ꝓfectus qui est uitulus tenerri¬
mus de atmento. consũmate uir¬
tutis effectus. qui est uitulus
saginatus
ingrediamur ad eum. Q̾
sunt corrupta sensualitas.⁊
incesta cuprditas. uñ ẽ. appro¬
pinquauert̾ usꝙ ad portas mor¬
tis. Porte inferi ñ p̃ualebunt.
que est porta ferrea ducens
ad ciuitatem. ⁊ amoris cons¬
cordia que est porta orientalis.

Expanded text:
Vituli quos Domino immolare cens et ungulas; sacrae religionis profectus, qui est vitulus tenerrimus de armento: consummatae virtutis effectus, qui est vitulus saginatusingredimur ad mundum sunt corrupta sensualitas, et caeca cupiditas, unde: « Appropinquaverunt usque ad portas mortis. » Portae inferi sunt quae est porta ferrea ducens ad civitatem, et amoris concordia, quae est porta orientalis.
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa. qr casto amore illi so¬
tutum fecundanda. De ꝯmuni¬
q̃ huiꝰ sponsi arrã ñ acceꝑit.
S est quedam arra cõmunis.
quedam specialis. Communis
Specialis arra ẽ qd̃ regenerati
sumul. qd̾ remissionẽ pecc̃oꝵ
secuti sumꝰ. qd̃ karismata uͥtutũ
accepimꝰ. ⁊ qd̾ qͥsꝙ ħt. hoc cuiq¬
arra ẽ. Arra ẽ diuiti diuitie sue.
quib fouetur ne eũ molestia
pauꝑtatis frangat. Arra ẽ pau¬
ꝑi pauꝑtas sua qua castigatur
ne habundans ꝑ motinentiam
defluat. Arra ẽ forti fortitudo
sua qͣ roborat᷑. ut ad bonũ opꝰ
oualescat. Arra ẽ debili debilitas
sua qͣ stringit᷑ ne malũ ꝑficiati
Arra ẽ sapienti sapientia sua. qua
illuminat᷑ ut ꝓficiat. Arra ẽ insi¬
pienti simplicitas sua qͣ humili
atur ne suꝑbiat. Et om̃ino qoqͥd
in hac uita humana flagitia
bonitate ẽ. uel ad correctionem
pͣuitatis. ł ad ꝓfectũ uͥtis dispen¬
agnoscimꝰ. semꝑ in eiꝰ amore
ꝓficiamꝰ.

Expanded text:
sponsa, quia casto amore illi sosponsa, quia casto amore illi sotutum fecundanda. Nhujus sponsi arrham non acceperit. Sed est quaedam arrha communiquaedam specialis. Communis Specialis arrha est quod regenerati sumus, quod remissionem peccatorum consecuti sumus, quod charismata virtutum accepimus: arrha est. Arrha est diviti divitiae suae, quibus fovetur, ne eum molestia paupertatis frangat; arrha est pauperi paupertas sua, qua castigatur, ne abundans per incontinentiam defluat; arrha est forti fortitudo sua, qua roboratur, ut ad bonum opus convalescat; arrha est debili debilitas sua, qua stringitur, ne malum perficiat; arrha est sapienti sapientia sua, qua illuminatur, ut proficiat; arrha est insipienti simplicitas sua, qua hatur, ne superbiat. Et omnino quidquid in hac vita humana fragilitabonitate est, vel ad correctionem pravitatis, vel ad profectum virtutis dispenagnoscimus semper in ejus amore proficiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas cedimꝰ. qͣndo usq ad san¬
Ei dona eius in nobis. nos ꝙ ip̃os
uouemus ⁊ reddinus. Ei ĩ dieb¬
ati dicamꝰ sacmuiq memoriam.
ne uolumine temꝑũ ingra subrepat
obluuo. Esi sacficamꝰ hostiam laudil¬
⁊ humilitatis. in ara cordis. igne
feruidam caritatis. Ei acceptabile

Expanded text:
uictimas caedimus, quando usque ad sanei dona eius in nobis quoque ipsos uouemus et reddimus; ei bstatutis dicamus sacramusque memoriam, ne uolumine temporum ingrata subrepat obliuio; ei sacrificamus hostiam humilitatis et laudis in ara cordis igne feruidam caritatis. Ad hunc uide
Abbreviated transcription (Latin):
eũ & sint oculi nri inmanibus eiꝰ
intendentes. donec ipse suos attol¬
lat oculos suꝑnos . & misereatur
Nr̃i. Sit nobis semꝑ BENEDIETOS
inactu. quatis siqua uirtus. si qua
laus disciplinȩ. ut illud apostolicũ
imitantes. quȩ uidimus in illo & au
biscũ sit ds pacis per ipsum insa¬
cula seculorumAMEN

Expanded text:
eum, & sint oculi nostri in manibus eius eum, & sint oculi nostri in manibus eius intendentes: donec ipse suos attollat super nos, & misereatur nostri. Sit nobis semper Benedictus in actu, quatinus si qua virtus, si qua laus disciplinæ, vt illud Apostolicum imitantes, quę vidimus in illo, & aubiscum sit Deus pacis per ipsum, in sæcula sæculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
ratione. quos dno ad quisiuit
Cumigitur uniuersi huiuscȩ institu¬
tionis eius sequaces inunm coactifu¬
erint. quale signũ aposto latus bt¬
NEDΙCTO. tunc ille copiosus exercitus seip¬
sũ ex hibebit. O quali gaudio tumnc
ille tripudiabit. qui sese illiscohortib
immisceri potuerit. Nunc omnes
uello co uel affectuuicini. in eumcor¬
dis intuitũ dirigant. Omnia erum
omnib factus est. Tabent enim
pueri. formã inpuero quã sequant᷑.
Et qͥm ad exemplũ Isaac dõ obla¬
tisunt. primordia sua caueant fer¬
mentare. Ac deinceps quiq per
aetatũ suc cessiones sint ꝑfecti sen¬
su. ut a paterna suinutricii pietate
Nondegenerent. neforte si ab excel¬
lentiori gradu ceciderint. grauius
elidantur Sed & nos quicumq
deliquimus. pullo modo absperanda
clementia deficiamus. quia uiuens
& post obitũ mortuos suscitauit.
Confracta restaurauit. desperata cu¬
rauit. Bt quãuis non fecerimus eiꝰ
uoluntatẽ. Dominũ tam̃ inuocemꝰ

Expanded text:
ratione, quos Domino acquisiuit. ratione, quos Domino acquisiuit. Cum igitur vniuersi huiusce institutionis eius sequaces, in vnū coacti fuerint: quale signum Apostolatus Benedicto tunc ille copiosus exercitus se ipsum exhibebit? O quali gaudio tunc ille tripudiabit, qui sese illis cohortibus immiscere potuerit! Nunc omnes, vel loco vel affectu vicini, in eum cordis intuitum dirigant. Omnia enim omnibus factus est. Habet enim pueri formam in puero quam sequantur: vt quoniā ad exemplum Isaac Deo oblati sunt, primordia sua caueant fermētare. Ac deinceps quiq. per ætatum successiones sint perfecti sensu: vt a paterna sui nutricij pietate non degenerent. Ne forte si ab excellentiori gradu ceciderint, grauius elidātur. Sed & nos quicumque deliquimus, nullomodo ab speranda clementia deficiamus: quia viuens & post obitum mortuos suscitauit, confracta restaurauit, desperata curauit. Et quamuis non fecerimus eius volūtatem, Dominum tamē inuocemus
Abbreviated transcription (Latin):
uixta psalmista adicere cuiquã deside¬
randũ est. Sed nos affectũ qui¬
dẽ ex hibere possumus effectum
uero tantȩ rei Nequaquã explere
sufficimus. Qua propt̃ xasdem
illius laudes. nonuna uox. uonima
congregatio. neq una urbs uel ꝓ¬
tatur. Sienĩ inmultitudine po¬
puli dignitas regis ẽ ut ait Salomꝰ.
quanta putamus ẽẽ dignitatẽ isti¬
usregis. quẽ tã numerosus ꝓsequi¬
tur exercitus monachorũ
Quis unquã rȩx aut imperator intan¬
tis mundi partib Imperauit. aut extam
diuersis nationibus sibi tantas legiones
conduxit. quantas uidelic& iste cuius¬
li& sexus & aetatis . inxpimilitia uolun¬
tarie iuratas disponit. Quiquasi p̃¬
sentẽ intuentes. & uexillũ institutio¬
nis sequentes. diabolicas acies uiri¬
liter infringunt. Quibus illud pro¬
pheticũ bene coaptatur. Erunt
oculi tui uidentes p̃ceptorem tuum
eniq fidelis opinio ẽ. quod unus quis¬
que scõrũ cum illis surg& in regene¬

Expanded text:
iuxta Psalmistam, adiicere, cuiquam desideiuxta Psalmistam, adiicere, cuiquam desiderādum est. Sed nos affectum quidē exhibere possumus, perfectionem vero tātæ rei, nequaquam explere suffillius laudes, non una vox, non una congregatio, neque una urbs vel ptatur. Si enim in multitudine populi dignitas Regis est, vt ait Salomon: quantam putamus esse dignitatem istius Regis, quem tam numerosus prosequitur exercitus Monachorum? Quis vmquam Rex aut Imperator in tantis mundi partibus imperauit, aut ex tam diuersis nationibus sibi tantas legiones conduxit, quantas videlicet iste, cuiuslibet sexus & ætatis in Christi militia, voluntarie iuratas disponit? Quem quasi præsentem intuentes, & vexillum institutionis sequentes, Diabolicas acies viriliter infringunt. Quibus illud Propheticum coaptatur, erunt oculi tui, videntes præceptorem tuum. Denique fidelis opinio est, quod vnusquisque sanctorum cum illis surget in regene
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. & oblatã grãm Nullatenus in
uacuũ recipiamus. Tantus fulgor
potens medicina nra uulnera san&
Sienĩ ad huc puerulus ita capisterium
reparocuit. ut nec scis sura quidẽ ap¬
parer&. Nos quiuasa adhonor ẽ in
domo dĩ ꝑ gram uocatisumus. quia
multas peccatorũ scissuras incurrim¬
ꝑ eundẽ regẽ & medicũ quiiã suo regi
sociatꝰ ẽ. reparari poterimꝰ. Sinigredo
scelerũ nos de colorauit. nonsimus ut
& hiops qui non mutat pellem suam.
sed ad eius manũ recurrentes. annonã
misericordiȩ sicut ille suus coruus abeo
requiramus. Si & iam inter iniurio sos
merito computandisumus. illũ ta¬
meni affeccũ quo ꝓse odiente fleuit.
ab ipso reposcamus. Neq enĩ suppli¬
ces quamuis indignos aduersabitur.
qui ꝓꝑseuerante inmalitia lugebat
Gaudeamus ergo. & erga dominũ nrm
quoua lemus annisidilectionis a¬
fectũ exhibeamus. Nam idcirco di¬
mis sasunt mariȩ peccata multa.
quia dilexit multũ. Cȩterũ ad
laudes eidẽ principis di. semper

Expanded text:
nobis: & oblatam gratiam nullatenus in vacuum recipiamus. Tantus fulgor,potens medicina, vulnera nostra sanet. Si enim adhuc puerulus ita capisterium reparauit, vt nec scissura quidem appareret: nos, qui vasa ad honorem in domo Dei per gratiam vocati sumus, quia multas peccatorum scissuras incurrimus, per eundem medicū qui iam suo regi sociatus est, reparari poterimus. Si nigredo scelerum nos decolorauit, non simus vt Æthiopes, qui non mutant pellem suam: sed ad eius manum recurrentes, annonam misericordiæ, sicut ille coruus, ab eo requiramus. Si etiā inter iniuriosos merito computandi sumus, illum tamen affectum, quo pro se odiente fleuit, ab ipso reposcamus. Neque enim supplices, quamuis indignos, auersabitur: qui pro perseuerante in malitia lugebat. Gaudeamus ergo, & erga Dominum nostrum, quo valemus adnisu, dilectionis adfectū exhibeamus. Nam idcirco dimissa sūt Mariæ peccata multa, quia dilexit multum. Cæterum ad laudes eiusdem Principis Dei sēper,
Abbreviated transcription (Latin):
bus in Notescer&. & non solũ apud la¬
tiNos. sed&iã apud grecos notissima
for&. Nec illud p̃tereat. qđ omni¬
modis gaudendũ nob ẽ. hunc tantum
splendorẽ in hanc nram̃ occiduã regi¬
onẽ uenisse. diuiNo nutu donatũ sit¬
eque enĩ abre credimus contigisse. qđ
clientem unice dilectum beatum ui¬
delic& MAVRU has in partes adhuc
uiuens direxerit. & sedemum trans¬
ferri uoluerit. Forte enim cũ scã
mens eius adeo dilatata ess& ut om¬
nẽ mundũ simul conspicer&. hunc
locũ sibi quodã occulto consilio spe¬
tialiter delegauit. Uiderit ergo qͥs¬
quis ẽ: cui locus tã multis usquequaq
tantũ desiderabilis non negatur
quanti habendus sit. quantaq reue¬
rentia excolendus sit. Pondus quip¬
pe cuius lib& reat̾. Nonsolũ ex intellec¬
tu gerentis uel tẽpore. sed &iã ex loco
sol& pensari. H inc enĩ uelut amari¬
ori exprobratione. contra impiũ uox
diuina queritur dicens. In terra sc̃oꝵ

Expanded text:
bus innotesceret: & non solum apud Labus innotesceret: & non solum apud Latinos, sed etiam apud Græcos notissima foret. Nec illud prætereat quod omnimodis gaudendum nobis est, hunc tantum splendorem in hanc nostram occiduam regionem venire, diuino nutu donatum esse. Nec abs re credimus cōtigisse, quod clientem vnice dilectum, beatum videlicet Maurum, has in partes adhuc viuēs direxerit, & demum se transferri voluerit. Forte enim, cū sancta mens eius adeo dilatata esset, vt omnem mundum simul conspiceret: hunc locum, sibi quodam occulto consilio specialiter delegit. Viderit ergo quisquis est, cui locus tam multis vsquequaque tantum desiderabilis non negatur: quanti habendus sit, quantaque reuerentia excolendus. Pondus quippe cuiuslibet reatus, non solum ex intellectu gerentis, vel tempore, sed etiam ex loco solet pensari. Hinc enim velut a maiori exprobratione, contra impium vox diuina queritur, dicens. In terra sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ditis misereri debuiss&. Quia tamen¬
propriũ & primum certaminis imp&ũ
fortiter deuicit. tale quid deinceps
Nũ quã sensit. Quam oboedienter
sane & quam diserte priuato bonoquisq
debeat cõmune bonũ preferre. hic
spiritalis disciplinȩ magister in hoc suo
facto demonstrat. qđ mox ut expetitꝰ
ẽ : dilectã solitudinẽ se uincens dese
ruit. & uoto supplicũ satis fecit. Qñ
tu habentur. nos interĩ taceamus
de illis. Hoc tameni ad eius honorifi¬
centiã referamus. qđ non alies quilib&
exmagistris eccłae uitã tanti patris
diges sit. quam insignis ille disercissimus
papa GREGORIUS. qui totu qđ scripsit.
quasi aurũ refulg&. Diuinitus enĩ
dispositũ ẽ : ut cũ isdẽ excellentis sim
legis lator inceteris modissit adõ de¬
coratus. &iã hinc maiori auctoritate
tam ipse quã legis latio eiꝰ roboraret᷑.
qđ eandẽ uitã sumus apostolicae sedis
pontifex ordinauit. Quȩ scilic& ui¬
ta &iã ex occasione dialogi. ut pluri¬

Expanded text:
ditis misereri debuisset. Quia tamen primo certaminis impetum fortiter deuicit, tale quid deinceps nūquā sensit. Quam obediēter sane, & quam diserte, priuato bono quisq. debeat cōmune bonū præferre, hic spiritalis disciplinę magister, in hoc suo facto demōstrat. Quod mox vt expetitus est, dilectā solitudinem, se vincens, deseruit, & voto supplicum satisfecit. Quoniromptu habētur, nos interim taceamus de illis. Hoc tamen ad ipsius honorificentiam referamus, quod non alius quilibet ex magistris Ecclesiæ, vitam tanti Patris digessit, quam insignis ille disertissimus Papa Gregorius, qui totum quod scripsit, quasi aurum refulget. Diuinitus enim dispositum est, vt cum isdem excellentissimus Legislator in cæteris modis sit a Deo decoratus: etiam hinc maiori authoritate, tam ipse quam legislatio eius roboretur, quod eādem vitam summus Apostolicæ Sedis Pontifex ordinauit. Quæ scilicet vita, etiam ex occasione Dialogi eius, pluri
Abbreviated transcription (Latin):
infantulũ illesũ atq in colom̃ relin¬
quens. auia siluarũ latibula repetut
Mulier recepto alacris puerulo grãs
dõ acliberatori filii sui scõ ꝓscie refe¬
rens BENEDI.to lares pauꝑrimos suȩ

Expanded text:
infantulum illaesum atque incolumem relinquens, avia silvarum latibula repetiit. Mulier recepto alacris puerulo gratias Deo ac liberatori filii sui, sanctrens Benedicto, lares pauperrimos suae
Abbreviated transcription (Latin):
ponisto fumeo consustibili & tẽporali.
sed extranquillo nutritore atq: inmosta¬
li hoc neq minuitur peq crescit. sed
in susceptȩ originis dignitate iugiter
ꝑseuerat.Quod ideo finirinequit.
quia nulla ut corpus aliqđ elem̃tor ũ
diuersitate concretũ .ẽ. Unu eniatq
siplex. habere nescit aduersũ. &
ideo sẽꝑ man&. quõ inessentia sua pĩ
hab& litẽ. sicut mostalia cimcta
creata dicunt. quib spitalis : concessa sub¬
dixerimus. ꝓpt̃ imagine dĩ qua inter con¬
ditiones rerũ. quantũ illi ꝓmodulo suo
pecessariũ fuit. decent̃ accepisse memorat᷑.
Ipse enĩ ds̃ omnp̃s. folus hab& in mortali¬
tatẽ. & lum̃ habitat in accessibile. quod
suꝑ om̃s claritates ł ad mirationes sanitas
m̃tis intellegit. Sedimago aliquã hab&
similitudinẽ . c&erũ hoclum̃ pon potest¬

Expanded text:
non isto fumeo, consumptibili et temporali, non isto fumeo, consumptibili et temporali, sed ex tranquillo, nutritore atque immortali. Hoc neque minuitur, neque crescit; sed in susceptae originis dignitate jugiter perseverat. Quod ideo finiri nequit, quia nulla ut corpus, aliquot elementorum diversitate concretum est. Unum enim atque simplex habere nescit adversum; et ideo semper manet, quoniam in essentia sua non habet litem. Sic immortalia cuncta creata dicuntur, quibus spiritualis est concessa subdixerimus propter imaginem Dei, quam inter conditiones rerum quantum illi pro modulo suo necessarium fuit decenter accepisse memoratur. Ipse enim Deus omnipotens solus habet immortalitatem, et lumen habitat inaccessibile , quod supra omnes claritates, vel admirationes sanitas mentis intelligit, sed imago aliquam habet similitudinem. Caeterum haec lumen
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ suggerat᷑. qđ dispositi non habemus.
Constat ergo animã in hoc mundo stabili
& uariabili uoluntate conuerti. bonarũq
rerũ. eẽ. amisibilẽ a creceptibilẽ. Nec
uno seꝑ uoluntatis suȩ rigore subsistere.
sed&iam contradispositũ suũ. multiplici se
conuersione mutare. Dec de illis sumus.
apudicant recolere magis animas quam
discere usuales artes. & reliquas disciplinas.
cũ ad interrogata sint paratȩ ubi potue
quid ante didicissent. Ecce grauida dif¬
finitio illa. iã fo&a ÷ ecce in lucẽ nifallor
quȩ fuerunt clausa ꝓruper̃. Non est
quicquã deꝓposita cõplexione derelic¬
tũ cuius talis ẽ. disciplina. ut id quod
intendit ita explic& atq: det̃min&.
ut neq minꝰ. neq amplius aliquid dix¬
isse uideat᷑. Nunc ad substantialem
eius qualitatẽ. solitis sensibus accedamꝰ.
quã int̾rogationis urẽ tertium locum
tenere memoramini..U.
flammeo referunt uigore constare.

Expanded text:
versum suggeratur, quod dispositum non habemus. versum suggeratur, quod dispositum non habemus. Constat ergo animam in hoc mundo instabili et variabili voluntate converti, bonarumque rerum esse amissibilem ac receptibilem, nec uno semper voluntatis suae rigore subsistere, sed etiam contra propositum suum multiplici se conversione mutare. Nec de illis sumus qui dicunt recolere magis animas, quam discere usuales artes et reliquas disciplinas; cum et ad interrogata sint paratae, ubi potuerante didicissent. Ecce gravida definitio illa jam feta est, ecce in lucem ni fallor quae fuerant clausa, proruperunt. Non est quidquam de proposita complexione derelictum, cujus talis est disciplina, ut id quod intendit, ita explicet atque determinet, ut neque minus, neque amplius aliquid dixisse videatur. Nunc ad substantialem ejus qualitatem sollicitis sensibus accedamus, quam interrogationis vestrae tertium locum tenere memoramini. CAPflammeo referunt vigore constare,
Abbreviated transcription (Latin):
gendaẽ. pars diuit quidã dem̃tiũ in religiosa
uoluntate putauerunt. quia conuertibilis :
tua cõplexione iungunt᷑. Sed simplex &
ꝓpria quȩ danatura. & ab alus spitib discre¬
ta substantia. Quã longe subtiliorẽ aere
& lucidiorẽ debemꝰ aduestere. quando istũ
uulgariter intuemur. lla uero conditio¬
ne carnis aspicere nonualemꝰ: hanc speci¬
ẽ naturał mobilitas sẽꝑ exagitat. ad cogita¬
tiones suas comiti ex plicandas. Hinc ẽ
qđ ꝑqui&ẽ remissi. dumateria nobis fuȩ¬
rit solitȩ cogitationis abstracta. neç inten¬
ti ad cotidianas fuerimꝰ sollẽpnit̾ actiones.
⁊ res uarias : Nunc falsis nuncueris inspeccio¬
nibus somniamus. Parum ÷ quod sopitis sen¬
sibus uolatica iaginatione deludimur.
dũ frequent̃ &iam uigilantes a nr̃a contem¬
platione traducimur. Sȩpe enĩ cumnos
inoratione magna intentione dirigimus: ludo
nescio quo insperatis subito cogitationib amo¬
uemur. & ita ꝓuenit ut mentinescio quid ad¬

Expanded text:
ars Dei, ut quidam dementium irreligiosa voluntate putaverunt, quia convertibilis est; tua complexione junguntur; sed simplex et propria quaedam natura, et ab aliis spiritibus discreta substantia, quam longe subtiliorem aere, et lucidiorem debemus advertere, quando istum vulgariter intuemur, illam vero conditione carnis aspicere non valemus. Hanc speciem naturalis mobilitas semper exagitat ad cogitationes suas communiter explicandas. Hinc est per quietem remissi, dum materia nobis fuerit solitae cogitationis abstracta, necdum intenti ad quotidianas fuerimus solemniter actiones, et res varias nunc falsis, nunc veris inspectionibus somniamus. Parum est quod sopitis sensibus volatica imaginatione deludimur, dum frequenter etiam vigilantes a nostra contemplatione traducimur. Saepe enim cum nos in oratione magna intentione dirigimus, ludo nescio quo insperatis  ed., inspiratis subito cogitationibus amovemur; et ita provenit, ut menti nescio quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ : quasi aliũ nodũ inclinauimꝰ uelut
sextũ. ut difficultatis ea cumine depla¬
nato. in offense ad reliqua gradiamur.
Hunc ad originẽ animȩ . quõ difficultati¬
b plena ÷ . cautissime ueniamꝰ. Uii
DE ORIGINE ANIMAE

Expanded text:
tum est quasi alium nodum; inclinavimus velut tum est quasi alium nodum; inclinavimus velut sextum collem; ut difficultatis cacumine deplanato, inoffense ad reliqua gradiamur. Nunc ad originem animae, quoniam difficultatibus plena est, cautissime veniamus. CAPUT VII. De origine animae
Abbreviated transcription (Latin):
reponimur. & corporalib sensib qui&is
ꝓfundius aliquid firmiusq: tractamus:
Hinc ÷ quod &ate maturi melius sapere iu¬
plius occupatur. robustior uirtute adu¬
nationis efficitur. Sed iterũ desipiuNT
cũ nimia debilitate deponunt᷑. quõ datũ
÷ animab ad tẽpus suorũ sequi corporũ
necessitates. Quartã uitale . id ÷ calorẽ
animi naturalẽ.qui nobis ꝓpt̾ suũ fer¬
uorẽ moderandũ. aut auras a&herias
hauriendo. atq reddendo uitã tribuit
& salutẽ. Quintã delectationẽ. hoc ÷
appaitũ boni maliq: quẽ sub io cundi¬
tate animus concupiscit. Ecce iterũ
quadriꝑtita sub diuisione. ad sustentati¬
onẽ corporis explicandã. pars ista re¬
fundit᷑. Prima ÷ ad tractiua. rapiens
donec ex his utilis de coctio ꝓcuretur.
Tertia trans latiua. quae accepta in ali¬
ud conuercit atq trans ponit. Quasta
expellitiua. quae ut natura fiat libera.
sibi nocitura depellit. Soluimꝰ ut da¬

Expanded text:
reponimur, et corporalibus sensibus quietis reponimur, et corporalibus sensibus quietis profundius aliquid firmiusque tractamus. Hinc est quod aetate maturi melius sapere juplius occupatur, robustior virtute adunationis efficitur. Sed iterum desipiunt, cum nimia debilitate deponuntur: quoniam datum est animabus ad tempus suorum sequi corporum necessitates. Quarta, vitalis, id est calor animi naturalis, qui nobis propter suum fervorem moderandum, auras aethereas hauriendo atque reddendo, vitam tribuit et salutem. Quinta, delectatio, hoc est appetitus boni malique, quem sub jucunditate animus concupiscit. Ecce iterum quadripertita subdivisione ad sustentationem corporis explicandam, pars ista refunditur. Prima est attractiva, rapiensdonec ex his utilis decoctio procuretur. Tertia, translativa, quae accepta in aliud convertit atque transponit. Quarta, expulsiva, quae ut natura fiat libera, sibi nocitura depellit. Solvimus ut da
Abbreviated transcription (Latin):
fieri qr misericordia dñĩ atalib ad uersi¬
tatib sunt alieni. Porte sint & aliȩ causȩ.
quȩ rationabili animȩ ad motꝰ ꝓprios ex¬
plicandos. aduersum ire uideantur.
G oerũ animȩ pec crescunt cũ paruulis. nec
fatus aliȩ uaria discretione tribuuntur.
sed sicut in morcalitatẽ iugiter sumun
ita & rationales eẽ generalit̃ sentumt.
Paruulis enĩ ratio crescit longa meditatio¬
ne . non anima. Nunc ad reliqua cur¬
rente ordine transeamus. Ui:
traq paste sensibilis. quȩ nobis tribuit
intellegentiȩ sensũ. ꝑ quã om̃a incorpo¬
ralia uaria imaginatione sentimꝰ. Facit
&iam corporales ugere sensus. id ÷ uisũ
dura & mollia. lenia. asperaq sentimus.
Secundalmperatiua. quȩ iub& organis
corporalib motus diuersos. quos imple¬
re decreuerit. Hoc : trans ferri delo co
ad locũ. uoces edere. mebra curuare.
Haec ex empli causa posuimus. ut in his simi¬
lia dexisse uideamur. Tertiam princi¬
palẽ. cũ ab omni acturemoti inotium

Expanded text:
i a talibus adversitatibus redduntur alieni. Forte sint et aliae causae, quae rationabili animae ad motus proprios explicandos adversum ire videantur. Caeterum animae nec crescunt cum parvulis, nec fatuis aliae varia discretione tribuuntur; sed sicut immortalitatem jugiter sumunt, ita et rationales esse generaliter sentiuntur. Parvulis enim ratio crescit longa meditatione, non anima. Nunc ad reliqua currente ordine transeamus. CAPUtraque parte sensibilis, quae nobis tribuit intelligentiralia varia imaginatione sentimus: facit etiam corporales vigere sensus, id est, visum, dura et mollia, lenia asperaque sentimus. Secunda, imperativa, quae jubet organis corporalibus motus diversos, quos implere decreverit: hoc est, transferri de loco ad locum, voces edere, membra curvare. Haec exempli causa posuimus, ut in his similia dixisse videamur. Tertia, principalis, cum ab omni actu remoti, in otium