comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scribarum &e phariseorũ p̃tulerient indicium. Sic̃
eniꝰ illi ꝑmoysen missi sunt. ut soli fęcunditateii
sollietta consideratione tractarent: ita &r isti gle
gem ce ꝓphecias missi st̃. ut scriptrarũ ꝓuesti¬
gationeꝰ oñicum specularent᷑ aduentũ i nͥquo
erat tra. idecaro scã. inqua regnũ di & ubiarẽ
fructuũ spialium & uitam et̾nam consequi pos

Expanded text:
Scribarum et Pharisaeorum praetulerunt indicium. Sicut enim illi per Moysen missi sunt, ut soli fecunditatem sollicita consideratione tractarent, ita et isti per legem et prophetas missi sunt, ut per Scripturarum investigationem Dominicum specularentur adventum. In quo erat terra, id est, caro sancta, in qua regnum Dei et ubertatem fructuum spiritalium, et vitam
Abbreviated transcription (Latin):
est hotrus qui effusus insalutem nrãm uinũ san¬
guinis sui crucis contritione ꝑfudit. atq expres¬
sum potũ suȩ calicem eccłie ꝓp̾mauit. Hic ẽ. botrus
quem malogranata socia muneris gr̃ã secuta
sunt. nr̃a scilicet eccłia mat̃ habens intra se ꝑ
granoꝵ numerũ multitudinẽ popłorũ. ꝑruborẽ
sanguinis xpi signaculo choruscantem. habentẽ
etiam intus distincta grana. sicut apłs ait. diuisa
indignos se increduli iudicantes. t̾ram carnis xp̃i
fluentẽ lacte & melle acciꝑe ñ meruerunt. quam
ꝑfidem serui eius. idẽ. xp̃iani popłi consecuti sunt.
De cuiꝰ doctrina cotidie dr̃ in ȩccłia. Quam dulcia faucibꝰ
meis eloquia tua. suꝑ mel & fauũ orimeo. ficũ aut̃
quam cum butro de t̾ra reꝓmissionis attulerunt. ima¬
ginem legis atculisse euangłicis edocem᷑ ȩxemplis. sic̃
& botrũ constat figuram saluatoris ostendere. quẽ¬

Expanded text:
autem botrus, qui effusum in salutem nostram vinum sanautem botrus, qui effusum in salutem nostram vinum sanguinis sui crucis contritione perfudit, atque expressum passionis suae calicem Ecclesiae propinavit. Hic est quem malus granata sociata, innumeris granis secuta est, nostra scilicet Ecclesia mater, habens intra se per granorum numerum, multitudinem populorum, per ruborem sanguinis Christi signaculo coruscantem. Habentem etiam intus distincta grana, sicut Apostolus ait, diindignos se increduli judicantes, terram carnis Christi fluentem lac et mel accipere non meruerunt, quam fidem servi ejus, id est, Christiani populi consecuti sunt; de cujus doctrina quotidie dicit Ecclesia: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo . Ficum autem, quem cum botro de terra repromissionis attulerunt imaginem legis attulisse evangelicis edocemur exemplis. Sicut et botrum constat figuram Salvatoris ostendere, quem
Abbreviated transcription (Latin):
riset suaserunt popłm iudeorum. ne crederet. inxp̃m
ad egyptum scłi huiꝰ redire cupientes repudiantes
manna fidei. querentes ollas peocatorũ nigras. &
cepas blaspͥrniarũ pittidas & pepones uitiorũ ac li¬
hidinũ corriꝙtione marcescentes. Ille aut̃ botrus uue
quem inligno de t̾ra reꝓmissionis duo ad uerere uec̾¬
tores: botrus dependensꝰ eligno. utiq: xpc̃ est eligno
crucis ꝓmissus gentibꝰ de t̾ra genitricis mariȩ scd̃m
carnem t̾renȩ stirpis uisceribꝰ effusus. Duo bauili
qui subonere botri illius incedebant: ꝑopłs est
uterq. Cuiꝰ prior iudaicus cȩcus & auersus ignar
pendentis gr̃e. & pręssus onere suspensi: cui subi¬
citur iudicanti. Uequibꝰ dicit᷑. Obscurent᷑ ocłi eoꝵ
ne uideant. & dorsum eorũ semꝑincurua. Qui uͦ
portans uidet. & quasi seruus dnm & discipłs ma¬
gistrum sequit᷑. sicut ipse dñs ineuangłio ait. Si
quis uult post me uenire. abneget semet ipsum
& tollat crucem suam & sequatur me. Hic aut̃

Expanded text:
risaei suaserunt populo Judaeorum, ne crederent Christum, ad Aegyptum saeculi hujus redire cupientes, repudiantes manna fidei, quaerentes ollas peccatorum nigras, et caepas blasphemiarum putidas, et pepones vitiorum ac libidinum corruptione marcescentes. Ille autem botrus uvae quem in ligno de terra repromissionis duo advexere vectores, botrus pendens a ligno, utique Christus ex ligno crucis promissus gentibus de terra genitricis Mariae, secundum carnem terrae stirpis visceribus effusus. Duo bajuli qui sub onere botri illius incedebant, populus uterque est: cujus prior Judaicus, caecus et adversus, ignarus pendentis gratiae, et pressus onere suspensi, cui subjicitur judicanti. De quibus dicitur: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Quportans videt, et quasi servus dominum et discipulus magistrum sequitur, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eiꝰ salute. respondent sodales donec sponsris sit in recubitu. ⁊ apassi¬
one consurgat: quȩdam sponse oruamenta facturus. Uertĩ iam
ipsa uerba ponenda st̃ inqͥb priꝰ uox sponse. dep̾cantis auditur.
O sculetur mȩ: ab osculis oris sui

Expanded text:
patitur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubitu, et a passipatitur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubitu, et a passione consurgat, se quaedam sponsae ornamenta facturos. Verum jam ipsa verba ponenda sunt, in quibus prius vox sponsae deprecantis auditur. Osculetur me ab osculis oris sui
Abbreviated transcription (Latin):
unum ⁊ unam. duos choros int̾ se continentes: sponsam canere cũ
iuuencalis. sponsum canere cum sociis. Et eum hoc intellexeris: audi
canticum canticorũ. ⁊ festina intelligere illud. ⁊ cũ sponsa dicere ea
quȩ sponsa dicit. ut audias quȩ audiuit ⁊ sponsa. Si autẽ non potu¬
eris dicere cum sponsa quȩ dicit. ut audias ea quȩ dicta st̃ sponse:
festina uel cũ sponsi sodalib fieri. Porro sio illis inferior es: esto cum
adolescentulis. quȩ in sponse deliciis cõmorant᷑. Hec qͥppe in hoc libro
fabula parit ⁊ epithalamion st̃ ꝑ sone: ex quo ⁊ gentiles sibi epithala¬
mion undicart᷑. ⁊ istiꝰ generis carm̃ assumptũ ÷̃. Epythalamion siqͥdẽ.
canticũ canticoꝵ. Primũ sponsa orat. ⁊ statim in mediis p̃cib audit᷑.
uidet p̾sentẽ sponsũ. Uidet adolescentulas suo comitatui copulatas.
deinde respondet eis sponsus:⁊ post sponsi eloquia. dum ille patitar

Expanded text:
unum et unam, duos choros inter se concinentes, sponsam canere cum unum et unam, duos choros inter se concinentes, sponsam canere cum juvenculis, sponsum canere cum sociis. Et cum hoc intellexeris, audi Canticum Canticorum, et festina intelligere illud, et cum sponsa dicere ea, quae sponsa dicit, ut audias quae audivit et sponsa. Si autem non potueris dicere cum sponsa quae dixit, ut audias ea, 504 quae dicta sunt sponsae: festina vel cum sponsi sodalibus fieri. Porro si et illis inferior es, esto cum adolescentulis quae in sponsae deliciis commorantur. Hae quippe in hoc libro fabula pariter et epithalamio sunt personae, ex quo et gentiles sibi epithalamium vendicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Epithalamium siquidem Canticum Canticorum est. Primum sponsa orat: et statim in mediis precibus auditur: videt praesentem sponsum, videt adolescentulas suo comitatui copulatas. Deinde respondet ei sponsus, et post sponsi eloquia, dum ille pro ejus
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisse ꝑsonas. Uirum & sponstm. cum sponsa adolescentulas:
cum sponso sodalium greges. Alia dicuntur absponsa. alia ab
sponso: non ntlla auiuenculis. quȩdam a sodalib sponsi. Con¬
gruum quippe ÷: ut innuptiis adolescentularum sit multitudo
cum sponsa. uttientim turba cum sponso. Hȩc omĩa noli foris
quȩrere. noli extra eos quip̃dicationȩ euangelii saluati sunt.
xpm̃ sponsũ utellige. ecłiam sponsam. sine macula ⁊ ruga.
dequa scͥptum :. Ut exiberet sibi gloriosam ȩcłiam. non ha¬
bentem maculam neq rugam: aut aliquid eorum. s ut sit scã
Q immaculata. Fos uͦ ꝗtti eum sint fideles non scint tamen istiuis¬
modi quales sermo p̃fatus est: sed tuxta moctũ quendam. ad epti
undentur salutẽ: animad uerte credentiũ animas. ⁊ adolescentulã
ee ctm sponsa. angelos tͦ e eos quiꝑuenerunt in turum ꝑfectam: in¬
tellige uiros eẽ cum sponso. Inde gͥ mͥ uidetur quattuor ordines.

Expanded text:
invenisse personas, virum et sponsam, cum sponsa adolescentulas, invenisse personas, virum et sponsam, cum sponsa adolescentulas, cum sponso sodalium greges. Alia dicuntur a sponsa, alia a sponso, nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est, ut in nuptiis adolescentularum sit multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Haec omnia noli foris quaerere: noli extra eos qui praedicatione Evangelii salvati sunt. Christum sponsum intellige: Ecclesiam sponsam sine macula et ruga, de qua scriptum est: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, aut aliquid eorum: sed ut sit sancta et immaculata . Eos vero qui cum sint fideles, non sunt tamen istiusmodi, quales sermo praefatus est, sed juxta modum quemdam adepti videntur salutem: animadverte credentium animas, et adolescentulas esse cum sponsa; Angelos vero et eos, qui pervenerunt in virum perfectum, intellige viros esse cum sponso. Inde igitur mihi videntur quatuor ordines,
Abbreviated transcription (Latin):
cantico canticorum. Per ambula terram deserti. spũaliter donec tienas
adputeum quem foderunt reges: ut ibi scđm canticum canas. Lost hȩx
ueni aduciniam sc̃ȩ t̾rȩ ut stꝑ iordanis ripam constittitus: cantes canti¬
cum moysi dicens. Attende cxlum ⁊ loquar: ⁊ audiat terra uerba oris
terp̾tatur: ut possis ⁊ illud carmen quod in libro iudicum continetur
edicere. Ad regnorum deinceps uolumen ascendens: ueni ad canticuĩ
manu satil. ⁊ dixit: Dñs firmamentum meum & fortitudo mea: &x refu¬
gium metim ox liberator ms. Pertieniendum tibi ÷ adysaiam: ut cum
illo dicas. cantabo cantictm dilecto tunee meȩ. Et cum uniuersa tran¬
sieris. ad altiora conscende: ut possis anuna decora etim sponso ꝙ hoc
canere canticum canticorum. Quot exꝑsonis constet: in cerits sũ.
Orantib autem uobis. & reuelante dño: quattuor in his mͥ uideor

Expanded text:
Cantico Canticorum. Perambula terram deserti spiritualiter, donec venias Cantico Canticorum. Perambula terram deserti spiritualiter, donec venias ad puteum, quem foderunt reges , ut ibi secundum canticum canas. Post haec veni ad vicina sanctae Terrae, ut super Jordanis ripam constitutus, cantes canticum Moysi, dicens: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris terpretatur: ut possis et illud carmen, quod in libro Judicum continetur , ediscere. Ad Regnorum deinceps volumen ascendens , veni ad canticum, manu Saul, et dixit: Dominus firmamentum meum, et fortitudo mea, et refugium meum, et liberator meus . Perveniendum tibi est ad Isaiam, ut cum illo dicas: Cantabo canticum dilecto vineae meae . Et cum universa transieris, ad altiora conscende, ut possis anima decora cum sponso et hoc canere Canticum Canticorum. Quod ex quot personis constet, incertus sum. Orantibus autem vobis, et revelante Domino, quatuor mihi in his videor
Abbreviated transcription (Latin):
deã scõum: ⁊ alia non tantum sabbata. s⁊
Sabbata sabbatortim: sic nunc docemur
scribente s alomone ẽẽ. quedam non solum
cantica. sed ⁊ cantica canticoram. Beatus
Sabbatgat sabbata sabbatorum. Beitus simditer ⁊ is qui inteli
cintica ⁊ canit ea. Nemo qͥrpe nͥ in solennttatib cant. o nuee¬
beatior ille: qui canit cantica canticorum. Et sicut is qui ingreditur in scã
plurib adhuc indiget ut ualeat introire in scã scõitĩ: ⁊ qͥ sabbatum celebrat
quod adño poptilo constitutum ÷ multa adhuc necessaria habet ut agat sabba¬
tum sabbatorũ: eodem modo difficile reppitur qui omnia quȩ inscͥpturis con¬
tinentur cantica ꝑagrans ualeat ascendere ad cantica canticorum. E greate
opportet exegipto: et egressum de terra egipti ꝑ transire mare rubrum ut
possis pͥmum canticum canere dicens. Cantemts dño: gloriose eitim nar¬
nificatus est. Ricet autem primum dixeris cantictim: ad huc longe es a

Expanded text:
anctorum; et alia non tantum sabbata, sed et sabbata sabbatorum; sic nunc docemur, scribente Salomone, esse quaedam non solum Cantica, sed et Cantica Canticorum. Beatus sabbatizat sabbatorum sabbata. Beatus similiter et is, qui intelligit cantica, et canit ea. Nemo quippe nisi in solemnitatibus canit; sed mulbeatior ille qui canit Cantica Canticorum. Et sicut is qui ingreditur in sancta, pluribus adhuc indiget, ut valeat introire in sancta sanctorum: et qui sabbatum celebrat, quod a Domino populo constitutum est, multa 502 adhuc necessaria habet ut agat sabbata sabbatorum: eodem modo difficile reperitur, qui omnia quae in Scripturis continentur cantica peragrans, valeat ascendere ad Cantica Canticorum. Egredi te oportet ex Aegypto, et egressum de terra Aegypti pertransire mare Rubrum, ut possis primum canticum canere dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . Licet autem primum dixeris canticum, adhuc longe es a
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ laboriose ꝑactis filii istł ad reꝓmnis
sionis t̾ram transierunt: Per hos
temptationibꝰ. sperando quod ñ uidit ꝑpatientiam.
quousq ad ꝓmissam ȩt̃nę felicitatis ꝑueniat patͥam
popłs temptatꝰ est inheremo. Corpus enĩ eius qd ẽ.
ȩccłia necesse est temptationes laboresq patiatur in
hoc scło. quoadusq ueniat illud tempus ubi post
temptationes suscipiat consolationes. Porro qd uestis iftł
ꝑtot annos inheremo nulla uetustate corrupta est
& moracina pellis calciam̃toꝵ tamdiu sine labe dura¬
uit: potest sigurare futuram incorruptibaitadem
corpoꝵ. ubi ea quȩ corruptibilia st̃ sine corruptione
permanebunt.
III. de non plantando ligno iuxta altare dei

Expanded text:
quibus laboriose peractis filii Israel ad repromsionis terram transierunt? Per hos tentationibus, sperando quod non vidit per patientiam, quousque ad promissam aeternae felicitatis perveniat patriambus tentatus est in eremo: corpus enim ejus, quod est Ecclesia, necesse est tentationes laboresque patiatur in hoc saeculo, quoadusque veniat illud tempus ubi post tentationes suscipiat consolationes. Porro quod vestis Israel per tot annos in eremo nulla vetustate corrupta est, et morticina pellis calceamentorum tandiu sine labe duravit, potest figurare figuram incorruptibilitatis corporum, ubi ea quae corruptibilia sunt sine corruptione permanebunt. CAPUT III. De non plantando ligno juxta altare Dei
Abbreviated transcription (Latin):
feriorem: si peccantem deceptione palpet ꝙ dicat:
Age mala in quantũ uis absꝙ metu. nam ds ꝓius ẽ.
ꝙ ad indulgendum paratꝰ. S utilit̃ tunc mola utraq
habetur: si ce spes sit cum emendantis formidinẽ.
incola int̾ra egypti. Quaniuis enim
mundo renunciantes egyptiam t̾ram.
idest pristinam scłi conuersationem uł concupis¬
centiam declinemꝰ: tam̃ dũ p̾sentis scłi necessitatibꝰ
subdimͣ. quasi ȩgyptiam nationem nequaquam
extinguimꝰ. Et licet abipsa quadam discretione sẽpa¬
uictu cotidiano indum̾toq contenti. Hoc eni fi¬
guralit̃ mandabat᷑ in lege. non abominaberis e¬
XII. de non habendo insacculo diuersa pondera.

Expanded text:
feriorem, si peccantem deceptione palpet. Ac si dicat: feriorem, si peccantem deceptione palpet. Ac si dicat: Age mala in quantum vis absque metu; nam Deus pius est et ad indulgendum paratus. Sed utiliter tunc mola utraque habetur, si et spes sit cum emendante formidine, etincola in terra ejus. Quamvis enim mundo renuntiantes Aegyptiam terram, id est, pristinam saeculi conversationem vel concupiscentiam declinemus, tamen dum praesentis saeculi necessitatibus subdimur, quasi Aegyptiam nationem nequaquam exstinguimus: et licet ab ipsa discretione sepaApostolum victu quotidiano indumentoque contenti. Hoc enim figuraliter mandabatur in lege, Non abominaberis AeXII. De non habendo in sacculo diversa pondera.
Abbreviated transcription (Latin):
on accipies loco pigneris suꝑiorem molam
aut inferiorem. Acciꝑe nanq aliquando di-¬
cimꝰ auferre. Unde & aues ille quȩ rapien-¬
dis sunt auibꝰ auidȩ. accipitres uocant᷑. Unde & paulus
apłs dicit. Sustinetis enim siquis deuorat. siquis
accipit. Ac si diceret. siquis rapit. Pignus uͦ debttoris
est. confessio peccatoris. Adebitore enĩ pignus accipit᷑.
quippe adalta subuehit: timor aut̃ cor inferus
pręmit. S mola suꝑior & inferior ita sibi nees¬
sario iungunt᷑: ut una sihe altera initilit̃ habe
sꝑat. si ñ etam iusticiam ꝑdimescat. incassum uisti¬
clam metuit. si nĩ etiam miscdĩam confidit. Loco
gͥ pigneris mola suꝑior aut inferior nblli ꝓhebeom
quias qui p̃dicat peccatori. tanta dispensatione como¬
ponere p̃dicationem debet. ut nec derelieta spe timo¬
rem subtrahat. nec subtracta spe insolo eum timo¬
re dereliquat. Tollit enim suꝑiorem si flenti pecca¬
tum dicit. ñ habebis ueniam de cõmissis. Tollit in¬

Expanded text:
on accipies loco pignoris superiorem aut inferiorem molam; accipere namque aliquando dicimus auferre. Unde et aves illae quae rapiendi sunt avidae accipitres vocantur. Unde et apostolus Paulus dicit: Sustinetis enim, si quis devorat, si quis accipit . Ac si diceret si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter habeasperat, si non etiam justitiam pertimescat. 3. Incassum justitiam metuit, si non etiam in misericordia confidit. Loco igitur pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui praedicat peccatori, tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. 4. Tollit enim superiorem, si flenti peccatori dicat: Non habebis 466 veniam de commissis. Tollit in
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes egiptiorũ. significans quod
uerbum caro fieret᷑. Qui serpentis diri uenena¬
euacuaret premissionem & indulgentiã pecatoꝵ.
Uirga ẽ. enim uerbũ directũ. regale. plenũ potori¬
tis insigne imꝑũ. Uirga serpens facta est. qm̃aͣ
erat filius dĩ exdõ patre natus. filiꝰ hominis fa
est natꝰ exiirgine. qui quasi serpens eraltatus
incruce. medicinam uulneribꝰ effudit humanis
Unde ipse dñs ait. Sicut moyses exaltauit serpen¬
tem indeserto: ita exaltari oportet faliũ homi¬
tem carnis consũpsit aculeũ mortis. attestante

Expanded text:
serpentes Aegyptiorum, significans quod verbum caro fieret, qui serpentis diri venenaevacuaret per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim verbum Dei rectum, regale, plenum potestatis, insigne imperii. 2. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Fliius Dei, ex Deo Patre natus, filius hominis factus est, natus ex virgine, qui quasi serpens exaltatus in crucem, medicinam vulneribus infudit humanis. Unde ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium homitem carnis consumpsit aculeum mortis, attestante
Abbreviated transcription (Latin):
serucerrationĩa arguit᷑ quȩ & siꝙq pececati con¬
cupiscenta seducta est aparadrio bedttudiis
remota. halbet maledictiones trenȩ oꝑationis
habet & dolores temporaliũ curarũ. qitasi fomas
& tribulos. Sic tamen demittit᷑ aparadrsore¬
ifgubines uͭ ꝯpetur tram: idest ut iucopore
isto laboret & collacet sibi merttis i edeunor pouitã
beatan quȩ paradisi nomine signifieat. possteqꝵ
aliquando manũ porrigere adaboremracti
Q uuere in ec̃mum. Mãnus autem porrcetio.
me signisieat crucem. uł eruciatũ penitentie p
carnpelliciam. diuino iudicio. quo norine
corpores montalitas significat᷑ in brstoria do
diogoria aut̃. carnalibꝰ sensibꝰ abstraete uoo¬
luoratis que carnalit uuentẽ duuara lege

Expanded text:
fertur ratio nostra arguitur, quae et supra peccati concupiscentia seducta a paradiso beatitudinis remota habet maledictionis terrenae operationes: habet et dolores temporalium curarum quasi spinas et tribulos. Sic tamen dimittitur a paradiso beatitudinis, ut operatur terram, id est, ut in corpore isto laboret, et collocet sibi meritum redeundi ad vitam beatam, quae paradisi nomine significatur: possitque aliquando manum porrigere ad arborem vitae, et vivere in aeternum. Manus autem porrectio bene significat crucem vel cruciatum poenitentiae, per cam pelliciam divino nutu, quo indumento corporis mortalitas significari solet in allegoria autem a carnalibus sensibus abstractae voluptates, quae carnaliter viventem divina lege
Abbreviated transcription (Latin):
basiliscum ambulabis. & conculcabis leonem
& draconem. Aspidem dixit mortẽ. basiliscũ pecca¬
tũ. leonem antixp̃m. draconẽ diabolũ. De pena¬
re paries filios. nisi quia uoluntas carnalis quȩ
cũ dolore reluctata fuerat ut faceret consuetudi¬
nem bonam: cũ aliquam malam consuetudinẽ uult
uncere: patitur mȩxordio dolores. atq ita ꝓmeli¬
orem consuetudinem opus bonũ parit qͣsi filios:
Quod uͦ adiecit. ꝙ conu̾sio tua aduirum tuui. & ipse
tui dominabit᷑: hoc significat. quod illa uoluntaᷤ
carnalis quȩ cũ dolorẽ reluctata fuerat ut face¬
ret confuetudinem bonam: iam ipsis doloribus
ernudita cautio fit & ne corruat obtemꝑat ra¬
tioni. & libent̃ seruit quasi uiro iubeni. uoca¬

Expanded text:
basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Aspidem dixit mortem, basiliscum peccatum, leonem Antichristum, draconem diabolum. CAre paries filios, nisi quia voluptas carnalis quae cum dolore reluctaverat ut faceret consuetudinem bonam, cum aliquam consuetudinem malam vult vincere, patitur in exordio dolores, atque ita per meliorem consuetudinem parit bonum opus quasi filios? Quod vero adjecit: Et conversio tua ad virum tuum, et ipse tui dominabitur, hoc significat, quod illa voluptas carnalis quae cum dolore reluctaverat, ut faceret consuetudinem bonam, jam ipsis doloribus erudita cautior fit, et ne corruat obtemperat rationi, et libenter servit quasi jubenti
Abbreviated transcription (Latin):
est suggestio est. semen autẽ mulieris fructꝰ boni
est oꝑis. quo ꝑuersȩ suggestioni resistitur. Ipsa capuo
illius conteret. si eum mens in ipso initio malȩ sug̃¬
gestionis excludit. Ille insidiatur calcaneo eiꝰ. quiã
mentem quam pͥma suggestione ñ decipit. deciꝑe
in sine tendit. Quidam hoc qd̾ dictum est inmici¬
cias ponam int̃ te & mulierem: de uirgine inqua
ea dñs nasciturꝰ est adinmicũ deuincendũ. & ad
mortem euiꝰ ille aitͤtor erat destruendam ꝓmitte¬
bat᷑ : sĩc indauid scriptũ est. De fructu uentris tuu
ponam suꝑ sedem tuam. Nam & ilud qd̃ subiune¬
tum est & ipsa conteret caput tuum. & tu in sidiabe¬
ris calcaneo eius hoc de fructu uentris mariȩ qui
est. xp̃c intelligunt. Idest. tu eum supplantabis
ut moriatur. ille autẽ te uicto resurget. & ca-¬
put tuum conteret qd̵ est mors. sic̃ dãuid dixe-¬
rat exꝑsona patris ad filium. Suꝑ aspidem et

Expanded text:
rsa suggestio est, semen mulieris fructus est boni rsa suggestio est, semen mulieris fructus est boni operis, quo perversae suggestioni resistitur. Ipsa caput illius conteret, si eum mens in ipso initio malae suggestionis excludit. Ille insidiatur calcaneo ejus, quia mentem quam prima suggestione in finem tendit. Quidam hoc quod dictum Inimicitias ponam inter te et mulierem, de virgine in qua ea Dominus nasciturus ad inimicum devincendum, et ad mortem, cujus ille auctor erat destruendam, promittebatur, sicut in David scriptum est: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Nam et illud quod subjunctum est: Ipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus, hoc de fructu ventris Mariae, qui est Christus, intelligunt, id est, tu eum supplantabis ut moriatur; ille autem te victo resurget, et caput tuum conteret, quod est mors; sicut et David dixerat ex persona Patris ad Filium: Super aspidem et
Abbreviated transcription (Latin):
dysi. In medio nanq ligni se abscondit. qͥ uersꝰ
ap̃cepto creatoris. in erroris atq arbitrii sui uolupta¬
labunt᷑ ñ despicit illos deus. s ad huc ut redeant. ꝓ
pęnitentiam uocat. qui ñ uult mortem peccatoris
s ut conu̾tatur & uiuat. Ergo ñ est desꝑandum
quibꝰ libet ꝑeccatoribꝰ. dũ & ip̃si impii adspem in¬
dulgentiȩ ꝓuocent᷑. Dicit᷑ aut̃ post hȩc serpenti.
Maledictus eris int̾ omĩa animantia. Suꝑ pectus
tuũ & uentrẽ gradieris. Nomine peccatoris signi¬
quos uult deciꝑe. Pest aut t̾rena cupiditate &
luxuria. aut suꝑbiȩ insana ruma. Et t̾ram man¬
ducabis. Id ẽ. ad te ꝑtinebunt. quos t̾rena cupiditati
deceꝑis. Omĩbꝰ diebus uitȩ tuȩ. Idest omi tempore qͦ
agis hanc potestatem ante illam ultimam pęnam
iudicii. Inimicicias ponam int̾ te & mulierem.
& semen tuum & semen illiꝰ. Sem̃ diaboli ꝑuersa¬

Expanded text:
disi. In medio namque ligni se abscondit, qui aversus disi. In medio namque ligni se abscondit, qui aversus aecepto Creatoris, in erroris atque arbitrii sui voluptalabuntur, non despicit illos Deus, sed adhuc ut redeant ad poenitentiam vocat, quia non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur, et vivat . Ergo non est desperandum quibuslibet peccatoribus, dum et ipsi impii ad spem indulgentiae provocantur. Dicitur autem post haec serpenti, Maledictus eris inter omnia animantia, super pectus tuum et ventrem gradieris. Nomine pectoris signiquos vult decipere, id est aut terrena cupiditate et luxuria, aut superbiae insana ruina. Et terram manducabis. Id est ad te pertinebunt quos terrena cupiditate deceperis. Omnibus diebus vitae tuae. Id est omni tempore quo agis hanc potestatem, ante illam ultimam poenam judicii. Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum et semen illius . Semen diaboli perve
Abbreviated transcription (Latin):
tulitq̃ de fructu illiꝰ & comedit. Mulier
comedit antea ñ uir. ideo quia faciliꝰ carna¬
les ꝑsuadent᷑ adpeccatũ. nec tam uelocit̃ spuales
decipiunt᷑. Et dedit uiro suo & comedit. Utiq qͥa
post delectationem carnalis concupiscentię nr̃ȩ.
etiam ratio nr̃a subicit᷑ ad peccandum. Cũq cogno
contegunt. qui scłm aꝑum ampleᷤtunt᷑. qui pͥu¬
riginẽ uoluntatis carnalis artant᷑. quiq decepti
hęretica pͣauitate & gr̃a dĩ nudati. tegum̃ta m̃¬
daciorũ tanqͣm foliã fici colligunt. facientes sibi
succintoria prauitatis. cũ de dño uł ȩcclia m̃¬
tiunt᷑. Cũq audissent uocem dnĩ de ambulan-¬
tis in paradyso ad auram post meridiem. De am-¬
bulat ds in illis & ñ stat. qui stabiles in eius p̃¬
cepto nͥ ꝑseuerant. Et bene adauram post me-¬
ridiem: quia iam ab eis aufert᷑ lux illa feruen¬
tior ueritats. apꝓpinquantibꝰ errorũ tenebris.
Absconderunt se afaciẽ dei in medio ligni para¬

Expanded text:
tulitque de fructu illius et comedit. Mulier comedit antea, non vir; ideo, quia facilius carnales persuadentur ad peccatum, nec tam velociter spirituales decipiuntur. Et dedit viro suo, et comedit; utique quia post delectationem carnalis concupiscentiae nostrae, etiam nostra ratio subjicitur ad peccandum. Cumque cognocontegunt, qui saeculum asperum amplectuntur, qui prurigine voluptatis carnalis arantur, quique decepti haeretica pravitate, et gratia Dei nudati, tegumenta mendaciorum, tanquam ficus folia, colligunt, facientes sibi succinctoria pravitatis, cum de Domino vel Ecclesia mentiuntur. 2. Cumque audissent vocem Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem. Deambulat Deus in illis, et non stat, qui stabiles in ejus praecepto non perseverant. Et bene ad auram post meridiem, quia jam ab eis aufertur lux illa ferventior veritatis, appropinquantibus errorum tenebris. Absconderunt se a facie Dei in medio ligni para
Abbreviated transcription (Latin):
UMe̾et. rex in
accubitu suo. nardus mea dedit odorẽ suñ. Rege xp̃o
inbeatitudine cȩlestis secreti qͥescente scoꝵ uirtꝰ in eccłia
magnȩ nobis grãm suauitatis administrat. Fasciculus miyr¬
re dilectus m̃s mͥ. int̾ ubera mea cominorabit᷑. Mors dile¬
cti mei qͣm ꝓ mea salute subĩt. semꝑ in mea memoria.
cat. In unieis engaddi. Propt̾ carisiata diuina. que
post resurrectionẽ largitꝰ est: in baptismo suis par¬
ticipib En gaddi fons edi baptismũ significat.
cce tu pulcra es amica mea. ecce tu pulera¬
oculi tui columbarũ. Pulera in simplicitate cord

Expanded text:
um esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Rege Christo in beatitudine coelestis secreti quiescente, sanctorum virtus magnae nobis gratiam suavitatis administrat. Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. Mors dilecti mei, quam pro mea salute subiit, semper in mea memoria ccat. In vineis Engaddi propter charismata divina, quae post resurrectionem largitus est in baptismo suis participibus. Engaddi, fons hoedi, baptismum significat. 7. Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra es. Pulchra in simplicitate cord
Abbreviated transcription (Latin):
gra in pressuris ꝑsecut ioñ¬
si formosa in decore uirtutũ Sic tabernacula
cedar sic pelles salomonis. In temptabiore dencu¬
ra demonũ. for mosa in mortisicando etrna adsu
sidleria. Nolite me considerare qd susca snnl quu
deroserauit me sol. Nolite mirari si homi nib
despecta sim foris. ob temptationũ estusꝰ fiũ mati
mee pugnauerunt contra me: posuerunt me cus¬
todem in uineis uineam meam non custodiui. Acr¬
bitas ꝓsecutionis filioꝵ sinagoge. me fecit uineã
ierusolimis non custodire.s multarũ esse uiearũ

Expanded text:
gra in pressuris persecutionsed formosa in decore virtutum. 3. Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. In tentatione obscurata daemonum, formosa in mortificando desideria carnalia. Nolite me considerare, quod fusca sim, quia decoloravit me sol. Nolite mirari, si hominibus despecta sim foris ob tentationum aestus. Filii matris meae pugnaverunt contra me; posuerunt me custodem in vineisbitas persecutionis filiorum Synagogae me fecit vineam Hierosolymis non custodire, sed multarum esse vinearum,
Abbreviated transcription (Latin):
i ignoras te o pulcra utter mulieres. egredere
⁊ abi post uestigia gregũ. Si ignoras te sub
egredere a meo consortio. ⁊ uarios errantiũ actꝰ
sequere. & pasce hedos tuos uxta tabernacłã pa-¬
sunt. secuta insipientiũ doctͥnam magistroꝵ.
qͥtatui meo in currib pharaonis assimilaui te
amica mea.Si c̾ pͥorem popłm de egipto libera¬
ui timore: sic te sponsa mea de ꝑse quentiũ si
in me confideris liberabo manib. Pulcrȩ sunt
taris uirtute decoraui. ut castitatem ꝓmissȩ mͥ
fidei nulla prauoꝵ doctoꝵ seductione corrũpas.
Collum tuũ sic̃ monilia. murenulas aureas fa

Expanded text:
 Vat., pulchra inter mulieres, egredere et abi post vestigia gregum. Si ignoras te sub egredere a meo consortio, et varios errantium actus sequere. Et pasce haedos meos juxta tabernacula pas, secuta insipientium doctrinas magistrorum. Equitatui meo 192 in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea. Sicut priorem populum de Aegyptio liberavi timore, sic te, sponsa mea, si in in me confideris, liberabo manibus. VERS. 9.-- Ptaris virtute decoravi, ut castitatem promissae mihi fidei, nulla pravorum doctorum seductione corrumpas. Collum tuum sicut monilia. In collo sa
Abbreviated transcription (Latin):
se mala defendere nequeunt. eruerecundia peiora fiant.
ac si insua defensione suꝑbiant. ut quedam uitia contia
uttam corripientes querant & eo se criminosos ñ estimant:
si crimina & aliis imponant. Que cũ uera menire ne¬
queunt : fingunt ut ipsa quoq habeant. qd ñ impari
iusticia increpare uideant᷑.¬

Expanded text:
ndia pejores fiant, ac sic in sua defensione superbiunt, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant, et eo se criminosos non aestimant, si crimina aliis imponant. Qui cum vera invenire nequeunt, fingunt ut ipsi quoque habeant, quod impari justitia increpare videant
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat dolꝰ in ore eius. Originali quoq peccato
obnenꝰ non erat: quia ex concubitu uin qui
sine peccato ẽeᷤ. non potest. oitꝰ ñ fuerat
Ap̃c itaq qui mortem ex debito non habebat.
adiabolo qui auctor ciꝰ erat. mortem mutauit.
& ꝑ eã eundem principem mortis int̾fecit P
caput aut̃ phylistei. genus humanum in hoc
loco designatur. Precidit dauid caput phy¬
listei: quia ap̃c acorpore diaboli electorum
multitudinem separauit. Detulit illud ĩ ierłm:
quia multitudinem electoꝵ in celesti beati¬
tudine quȩ ierłm uocatur collocauit. De
helia uͦ ⁊ heliseo quamuis eorũ facta plena
sint spũalibꝰ sensibꝰ: ea tantum modo ꝓseramꝰ
quȩ adnõ in euangelio commemorata st̃.
Nam cum uenisset dñs in nazareth. dixeit̃
ei conciues eius. Quanta audiuimus facta
in capharnaum. fac qr hic inpatria tua.
Duitq eis. Amen dico uob̾ quia multe uduę

Expanded text:
fuerat dolus in ore ejus . Originali quoque peccato fuerat dolus in ore ejus . Originali quoque peccato obnoxius non erat; quia ex concubitu viri, qui sine peccato esse non potest, ortus non fuerat. Christus itaque qui mortem ex debito non habebat, a diabolo qui auctor ejus erat, mortem mutuavit, et per eam eumdem principem mortis interfecit. Per caput autem Philistaei genus humanum in hoc loco designatur. Praecidit David caput Philistaei, quia Christus a corpore diaboli electorum multitudinem separavit. Detulit illud in Hierusalem, quia multitudinem electorum in coelesti beatitudine, quae Hierusalem vocatur, collocavit. De Elia vero et Elisaeo quamvis eorum facta plena sint spiritalibus sensibus, ea tantummodo proferamus, quae a Domino in Evangelio commemorata sunt. Nam cum venisset Dominus in Nazareth, dixerunt ei concives ejus: Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua. Dixitque eis: Amen dico vobis, quia multae viduae
Abbreviated transcription (Latin):
uno goliam prostauit: quia saluator nr̃ sci¬
entiam quinq libiorũ ȩqualtt̃ possedit: s ex
uno .i. de uteronomio terna testimonia sumpit.
ex quibꝰ tres temptationes diaboli deuicit.
Et sicut dauid funla lapidem iecit & goliam u¬
terfecit: ita & dominus nr̃ lingua scẽ scripture
testimonia protulit. & diabolum suꝑauit.
Aliter pertenit dd̃ adpugnam. contra phy¬
listeum: similit̃. ⁊ xp̃c ut diabolum uinceret.
ad passionem proꝑauit. Dauid lapide goliam
de iecit. similit̃ & xp̃c diabolum sua morte ꝑeinit.
Cumq gladiũ non haberet in manu dauid.¬
tulit gladium phylistei & interfecit eum
gladio suo. p̃ciditq caput eiꝰ. Gladiꝰ diaboli
mors est. In uidia enim diaboli. mors introuit
morbem terrarũ. Iste est gladiꝰ de quo pͥmũ
hominẽ. deinde genꝰ humanum. usq dũ aap̃o
redimeret᷑ int̾fecit. Hunc gladium in currimꝰ
cum peccamꝰ. Sed hunc gladiũ xp̃c non ha¬
bebat: quia peccatũ non fecerat. nec inuentꝰ

Expanded text:
liam prostravit, quia Salvator noster scientiam quinque librorum aequaliter possedit, sed ex uno, id est, Deuteronomio, terna testimonia sumpsit, ex quibus tres tentationes diaboli devicit. Et sicut David funda lapidem jecit, et Goliam interfecit, ita et Dominus noster lingua sacrae Scripturae testimonia protulit, et diabolum superavit. Aliter: Perrexit David ad pugnam contra Philisthaeum; similiter et Christus, ut diabolum vinceret, ad passionem properavit. David lapide Goliam dejecit; similiter et Christus diabolum morte sua peremit. Cumque gladium non haberet in manu Datulit gladium Philistaei, et interfecit eum gladio suo, praeciditque caput ejus. Gladius diaboli mors est: Invidia enim diaboli mors intravit in orbem terrarum . Iste est gladius, quo primum hominem, deinde genus humanum usque dum a Christo redimeretur, interfecit. Hunc gladium incurrimus, cum peccamus: sed hunc gladium Christus non habebat; quia peccatum non fecerat, nec inventus
Abbreviated transcription (Latin):
augendo multiplicat ⁊ nutrit. ut ex his mer¬
cedem plen issimam recipiat. Auẽ itaq cũ
pullis siris in uenimꝰ: cum aliquẽ iustum
ꝓ suis bonis opibꝰ amando amplectim᷑. Auẽ
magro auolare ꝑmittimꝰ: cum eũ quẽ
diligebamꝰ ꝑ mortẽ ad regna celestia concendisse
gaudemꝰ. filioꝰ uͦ eiꝰ captos tenemꝰ: si eiꝰ bona
oꝑa inmente retinemꝰ. atq incori imitatione
ꝑficimus. Et in hoc longitudinẽ uitȩ nob̾ ad¬
qͥrimꝰ quȩ ñ nͥ in celesti beatitudine constitutiꝰ
NREGUM uolumine scriptum est. quia cũ
dd uellet ꝑgere ad pugnam. contra philisteũ.
dicit ad saul. Pascebat seruus tuus gregem
patͥs sui. & ueniebat leo uelursus. tollebatq
anetem de medio gregis ⁊ in sequȩbar.
ꝑ cutiebamq eos & eruebam de ote eorum.
i illi consurgebant ad uersum me. &
app̃hendebã mentũ eorũ. & suffocabam¬

Expanded text:
augendo multiplicat et nutrit, ut ex iis meraugendo multiplicat et nutrit, ut ex iis mercedem plenissimam recipiat. Avem itaque cum pullis suis invenimus, cum aliquem justum pro suis bonis operibus amando amplectimur. Avem in agro avolare permittimus, cum eum quem diligebamus, per mortem ad regna coelestia conscendisse gaudemus: filios vero ejus captos tenemus, si ejus bona opera in mente retinemus, atque in eorum imitatione proficimus. Et in hoc longitudinem vitae nobis acquirimus, quae non nisi in coelesti beatitudine constitutis In Regum volumine scriptum est, quia cum David vellet pergere ad pugnam contra Philistaeum, dixit ad Saul: Pascebat servus tuus gregem patris sui, et veniebat leo vel ursus, tollebatque arietem de medio gregis, et insequebar, percutiebamque eos, eruebamque eum de ore eorum. Et illi consurgebant adversum me, et apprehendebam mentu
Abbreviated transcription (Latin):
horribilis. Duxit gͦ homo paratus caprũ cmis¬
sarium in descito: quia iudei qui ad hoc scelꝰ
ꝑpetrandum prȩsciti fuerant. dnm nr̃m iħm
sarium in desertum duxerat. pręceptum est ut¬
prius lanaret uestimenta sua ⁊ sic in gre¬
deretur in casta: quia uidei int̾fectores &ͥ
in casta eccłȩ ingredi non potuerunt. nͥ prius
aqua baptismatis abluerentur. Et in deuterono
pullos suos. non teneas auem cũ pullis suis.
sed dimite auolare auem in campum captoᷤᷤ
tenens filioᷤ. ut longo uiuias tempore int̾ra
quam dñs as̃ tuus dederit tibi. Nunquid
dimissio auculȩ dies alicuiꝰ augerȩ poterat ͣ
Sed. spũalit̾ in telligendum est. ꝑ auem
una queq scã anima. designat᷑. ꝑ pullos att̃t
eius bona oꝑa in telliguntur. Nam sic̃ auis
pullos suos sub alas congregat. ut eos fouen¬
do nutriat: ita una quęq scã aĩa. oꝑa sua
intra cordis secreta recondit. & ea semper

Expanded text:
horribilis. Duxit ergo homo paratus caprum emishorribilis. Duxit ergo homo paratus caprum emissarium in desertum, quia Judaei qui ad hoc scelus perpetrandum praesciti fuerant, Dominum nostrsarium in desertum duxerat, praeceptum est ut lavaret prius vestimenta sua, et sic ingrederetur in castra; quia Judaei interfectores Christi in castra Ecclesiae ingredi non potuerunt, nisi prius aqua baptismatis abluerentur. Et in Deuteronompullos suos; ne teneas avem cum pullis suis, sed dimitte avolare avem in campum, et captos tene filios; ut longo vivas tempore in terra, quam Dominus Deus tuus dederit tibi . Numquid dimissio aviculae dies alicujus augere poterat? Non, sed spiritualiter intelligendum est. Per avem unaquaeque sancta anima designatur: per pullos autem ejus bona opera intelliguntur. Nam sicut avis pullos suos sub alas congregat, ut eos fovendo nutriat; ita unaquaeque sancta anima opera sua intra cordis secreta recondit, et ea semper
Abbreviated transcription (Latin):
asser uiuus in agro auolare sinebat᷑: qͥa
dicatores scĩ post explecum officium p̃di-¬
icionis suȩ. in agro patriȩ celestis auolare
merentur. In alio quoq loco scriptum est quia
p̃cepit dñs morsi ut offerrent filii isrł. sac̃doci
caprum emissarium. poneretq sacerdoᷤ manꝰ
suꝑ caput eius. ⁊ confiteretur suꝑ eum pec¬
cata filiorum isrł. ⁊ mitteret eum ꝑ hominẽ
patatũ in deserto. ut portaret peccata filioꝵs
isił. in desertũ. Ille aũt qui capnim emissa¬
rium in desertum ducebat. non ꝑ mittebat᷑
in casta in gredi nͥ prꝰ lauaret uestim̃ta sua
Fandem significationem habet sac̃doꝰ. quã
emissarium peͬcata filior isrł confessus est. qͥa
filiꝰ dei peccata generis humani suꝑ hominem
quem assumpsit posuit. ut ꝓ eis ipsȩ moreretur:
ꝑdeseitum uͦ cuiꝰ habitationem om̃s delitiosi
ꝑ horrescunt. crux designat᷑ cunctis reis ualde

Expanded text:
passer vivus in agro avolare sinebatur; quia passer vivus in agro avolare sinebatur; quia praedicatores sancti post expletum officium praedicationis suae in agro patriae coelestis avolare promerentur. In alio quoque loco scriptum est; quia praecepit Dominus Moysi, ut offerrent filii Israel sacerdoti caprum emissarium, poneretque sacerdos manus super caput ejus, et confiteretur super eum peccata filiorum Israel, et mitteret eum per hominem paratum, in desertum; ut portaret peccata filiorum Israel in desertum. Ille autem qui caprum emissarium in desertum ducebat, non permittebatur in castra ingredi, nisi prius lavaret vestimenta sua . Eamdem ergo significationem habet sacerdos, quam tur super caprum emissarium peccata filiorum Israel confessus est; quia Filius Dei peccata generis humani super hominem quem assumpsit, posuit, ut pro eis ipse moreretur. Per desertum vero, cujus habitationem omnes deliciosi perhorrescunt, crux designatur, cunctis reis valde
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ hec tria pat̾ ⁊ filiꝰ ⁊ sp̃s sc̃s designant᷑. cur¬
passer uiuis quaitus adiungit᷑ : ꝑ passerẽ
nanq uiuum p̃dicatores noui testamenti
designatos fuisse diximus. Sacerdoᷤᷤ gͦ lin̾o
cedrino cocco & y sopo passerem uiuum ad¬
catis nr̃is qui ꝑ leꝑsum designam᷑. ꝑ eor in¬
uocationem ⁊ ꝑ aquam baptismatis abluit.
Qui passer in aquis uiuentibꝰ intingui ui¬
bet᷑: quia qui alios docet diuinis. scriptuns
doctum c̾e᷑. oportet. Nam si cecus cecum ducere
temptauerit: ambo in foueam cadunt. Qui
leꝓsus septies asꝑgi p̃cipit᷑. quia nullus mũ¬
dicia sine clonis septem sp̃s scĩ ꝑ fecta e̾t᷑. pocest.
Auis enim sine timore dei sine pietate cȩce¬
isq uͥtutibꝰ saluus e̾ẽ. potest: Sed cum unꝰ¬
iuisq ap̃dicatoribꝰ fidei qualit̾ uiuerȩ de¬
cat. scđm mandata dĩ docetur. septies aqͣ
iua asꝑgitur. Post emundationem uͦ leꝑsi

Expanded text:
si per haec tria Pater et Filius et Spiritus ssi per haec tria Pater et Filius et Spiritus sser vivus quartus adjungitur? Per passerem namque vivum praedicatores novi Testamenti designatos fuisse diximus. Sacerdos ergo ligno cedrino, cocco, et hyssopo passerem vivum adcatis nostris, qui per leprosum designamur, per eorum invocationem, et per aquam baptismatis abluit. Qui passer in aquis viventibus intingi jubetur; quia qui alios docet, in divinis Scripturis doctum esse oportet: nam si caecus caecum ducere tentaverit, ambo in foveam cadunt . Qui leprosus septies aspergi praecipitur, quia nullius munditia sine donis septem Spiritus sancti perfecta esse potest. Quis enim sine timore Dei, sine pietate caeterisque virtutibus salvus esse potest? Sed cum unusquisque a praedicatoribus fidei qualiter vivere debeat secundum mandata Dei docetur, septies aqua viva aspergitur. Post emundationem vero leprosi
Abbreviated transcription (Latin):
Sangus uͦ qui uitam passeri. prestabat.
sp̃ualis est in telligentia quȩ in obseruatio
uideors latebat. Et sic̃ passer sine sangu
mortuus efficit᷑: ita ⁊ multȩ obseruation
iudeors si sp̃ualis intelligentia defuissi
uane e̾ẽ. uiderentur. Postquam gͦ sane
passeris apparuit. atqͥ in aquas uiuasi
decucurrit. passer mortuus est: quia p¬
quam spualis intelligentia. que in ob¬
seiuationibꝰ uideor latebat. ꝑ gram dñi nr̃i
ones legales nichil ꝓfuerunt. s ⁊ ipsi qui
ꝓp̃t custodiam legis fidem xͥ spuerunt. scd̾m
anima moͥtui sunt. Sangius gͥ passeris aqͥs
uiuentibꝰ admixtus est : quia omnis scͥpt᷑a
quȩ ad nouum testamentum ꝑtinet. exem¬
plis ueteris testamenti sp̃ualit̾ in tellectis
repleta est. Plinum uͦ cedrinum pat̾. ꝑyso¬
pum filius. ꝑ lanam aũt coccineam quȩ
batur: quia nullus ꝑ aquã baptismatis
a lepra peccatorum mundari potest. nͥ
sub inuocatione patris ⁊ filii ⁊ sp̃s scĩ. Sed

Expanded text:
Sanguis vero, qui vitam passeri praestabat, spiritalis est intelligentia, quae in observationibus Judaeorum latebat. Et sicut passer sine sanguine mortuus efficitur, ita et multae observationes Judaeorum, si spiritalis intelligentia defuisset, vanae esse viderentur. Postquam ergo sanguis passeris apparuit, atque in aquas vivas decurrit, passer mortuus est; quia postquam spiritalis intelligentia, quae in observationibus Judaeorum latebat, per gratiam Domini ones legales nihil profuerunt: sed et ipsi qui propter custodiam Legis fidem Christi spreverunt, secundum animam mortui sunt. Sanguis igitur passeris aquis viventibus admixtus est; quia omnis Scriptura, quae ad novum Testamentum pertinet, exemplis veteris Testamenti spiritaliter intellectis repleta est. Per lignum vero cedrinum Pater, per hyssopum Filius: per lanam autem coccineam, quaebatur; quia nullus per aquam baptismatis a lepra peccatorum mundari potest, nisi sub invocatione Patris et Filii et Spiritus sancti. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
attingunt. Piusat gͦ ut excutiat qͥete scis otiosis. ⁊ clamat. Ape m ere sau¬
guine meo soror mea de accessu meo ꝓxima mea. de spu mes crliba
Adeos quiepe qͥ clatiseruit contra mȩ quom̃ untrabo sine aꝑiente: Quona enim
audient sine p̾ dicante Hinc fit: ut etiam is qͥ amant otiũ fudiorũ bonorĩ.⁊ no¬
lunt ꝑpeti laboriosarũ molestias actionũ eo quod iinꝰ iconeos adhes iinitranda
⁊ sine rep̾hensione agenda se sentiunt: mallent si fieri posset scõs aplos ⁊ palo¬
friguit caritatis. Sed ineis qui iã de corpore ex ieruitta ⁊ carius indunto e pol¬
nti sunt  ned enĩ abea separati sunt respondet eccłia Bxui me. tunica mea qͥdͥ
induani eor Rlecipiet᷑ qͥde iIla tunica. ⁊ ineis qui iam exitti st rursus arne uesitꝰ¬

Expanded text:
attingunt. Pulsat ergo ut excutiat quietem sanctis otiosis, et clamat, Aperi mihi, de sanguine meo soror mea, de accessu meo proxima mea, de spiritu meo columba Ad eos quippe qui clauserunt contra me, quomodo intrabo sine aperiente? quomodo enim audient sine praedicante ? 5. Hinc fit ut etiam hi qui amant otium studiorum bonorum, et nolunt perpeti laboriosarum molestias actionum, eo quod minus idoneos ad haec ministranda, et sine reprehensione agenda se sentiunt; mallent, si fieri posset, sanctos aposrmone 57: « Sed in eis qui jam de corpore exierunt, et carnis indumento exspoliati sunt, neque enim ab ea separati sunt, respondet Ecclesia: Exui me tunicam meam, quomodo induar eam? Recipietur quidem illa tunica, et in eis qui jam exuti sunt rursus carne vest
Abbreviated transcription (Latin):
ansi eralt. De hoc igue scrptura dicntis unios
qost ndertes ienem acciueti flaminis ambulate
om uos uli nanq flammis accincti sunt oti
ignt uitiorum undiq eruruntur. Quu&
angistia panis uocantun: quia iullos pelica.¬
an unq lam ad cos accesserat. qui pabulum
uerbili eis imꝑtitet. Cumquȩ uenisseciad
portim quitatis apparuit ei mulier uuidua
coligens ligna. E andem si gnificationem ht̃

Expanded text:
censi erant. De hoc igne Scriptura dicit: Omnes censi erant. De hoc igne Scriptura dicit: Omnes vos accendentes ignem, accincti . Illi namque flammis accincti sunt, qui igne vitiorum undique exuruntur, qui et angustia panis vocantur; quia nullus praedicator umquam ad eos accesserat, qui pabulum verbi Dei eis impertiret. Cumque venisset ad portam civitatis, apparuit et mulier vidua, colligens ligna
Abbreviated transcription (Latin):
corlium suorum tenebrosi. Pcarnes iuge
sacrificium quod mane ⁊ uesꝑe offerebatur. Pa¬
nes aũt. panes propositionis demonstrant qui
assidue in conspectu dñi ponebant᷑. Bibebat uͦ
detorrente: quia inseruationibꝰ legalibꝰ xp̃c
delectabatur. Post dies aũt multos siccatus est
torrens: quia uemente. xp̃o in carne & euan¬
gelium p̃dicante obseruatio legis cessauit. atq
abillo t̃ꝑe. nichil profuit. ficit dñs dicit.
nias & sabbata urã non feram. insqui sunt
cȩtus ur̃i. Et dixit dominꝰ ad elyam. Uade
in sareptam sydonie & manebis ibi. Prȩcepi
enim mulieri uidue ibi ut pascat te. Qui con¬
surgens ab iit in sareptam. Helias in sare ptam
abiit: quia iudeos ꝑfidos xp̃c derelinquens.
ꝑ apłos suos transiiit ad gentes. Sareptam
uͦ succensa in terp̃tat᷑. uel angustia pamis Gen¬
tiles quippe qui erant ciuitas diaboli & qus
ꝑ sareptam designantur igne uitiorum sus¬

Expanded text:
cordium suorum tenebrosi. Per carnes, juge cordium suorum tenebrosi. Per carnes, juge sacrificium, quod et mane et vespere offerebatur. Panes autem panes propositionis demonstrant, qui assidue in conspectu Domini ponebantur. Bibebat vero de torrente , quia in observationibus legalibus Christus delectabatur. Post dies autem multos siccatus est torrens , quia, veniente Christo in carne, et Evangelium praedicante, observatio legalis cessavit, atque ab illo tempore nihil profuit, sicut Dominus dicit: nias et Sabbata vestra non feram, iniqui sunt coetus vestri . Et dixit Dominus ad Eliam: Vade in Sareptam Sidoniorum, et manebis ibi; praecepi enim ibi mulieri viduae ut pascat te . Qui consurgens, abiit in Sareptam. Elias in Sareptam abiit; quia Judaeos perfidos Christus derelinquens, per apostolos suos transivit ad gentes: Sarepta vero succensa interpretatur, vel angustia panis; gentiles quippe, 531 qui erant civitas diaboli, et qui per Sareptam designantur, igne vitiorum suc