comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pendit iudicium dam aftẽctat ob¬
sẽquium. et inuectiuam retinet poe¬
paractam donec Marire sacrificiũ
in holocaustum pertrcinsẽat. Gati¬
dent Angeli super peccatrice poeni¬
tentiam agente. et odoris fragrãtia
coelestis ille conuentus aspergitar.
saluantemq el saluandam tota mi¬
sericordice dulcedo perlingit. Ubi ab¬
undarat delictum⁊ superabundauuit
et groctia. numerositatem crimint̃
preponderans pietas intercludit. Quã
magna multitudo dulcedinis tuoe do¬
mine in peccatricis confessione ÷ quã
uasta reprehensio in Pharisei super¬
bia et abusione: Enumeratur obsequ¬
entis obsẽquium. et per obliquu. trĩ¬
gitur inclignantis iniquitas. tota li¬
ł ercili coherentĩa simonis inuidiam
inpugnante. Et quia ubi spiritas Do¬
mini ⁊ ibi libertas: dimiltuntur illi pec¬
cocta multa. quoe multum diligit: im¬
mittuntar illi: qui multum negligit.
Non erat sotiactus ab uberibas sp̃on¬

Expanded text:
pendit judicium, dum affectat obpendit judicium, dum affectat obsequium, et invectivam retinet praeparatam, donec Mariae sacrificium in holocaustum pertranseat. Gaudent angeli super peccatrice poenitentiam agente , et odoris fragrantia coelsalvantemque et salvandam tota misericordiae dulcedo pertingit  Al. praecingit. Ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia , et numerositatem criminum praeponderans pietas intercludit. Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, in peccatricis confessione! quam justa reprehensio in Pharisaei superbia et abusione! Enumeratur obsequentis obsequium, et per obliquum tangitur indignantis iniquitas, toto litterali cohaerentia Simonis invidiam impugnante. Et quia ubi spiritus Domini, ibi libertas ; dimittuntur illi peccata multa quae multum diligit: immittuntur illi qui multum negligit. Non erat satiatus ab uberibus spon
Abbreviated transcription (Latin):
Odie misericordĩa et reritos
obiuauerunt sibi et malti¬
tudo miserodonum Domini in pec¬
coctricem foeminam refusa est. Filius
enim rirginis peccatricis et menste¬
uoctor manibus altrectatur:Deumq¬
actque Dei filium mulier instuũta cõ¬
tingit. Tangit pedes mundi atq mũ¬
dantis immanda et restigiis crecito¬
ris mulier criminosa procumbit.
Ttansĩt in affectum cordis preuari.¬
cactrux. et redit ad cor: et magnitu¬
dinem scelerum: lachoy marũ mul¬
titudo condemnat. Dissĩmulat pie¬
tas tangentis officium. et obsequio-¬
rum iustitiam remaneratorius ille
maiestatis oculus forlicĩ dedignoti¬
one non inspicit. Osculatur Maria
pedes Cnristi frequentibus osculis
et oculis inundantibus i estigia
redemptoris infundit. tergit cri¬¬
nibus odoriferis illinit et irrorat
ingoentis Uidet et inuidet singa¬
laritatis amor et itrunque red.¬
arguit Pharisei iactantia illum ig¬
norantioe praesumplionis istam.
Sea deliberans prouidentia sus¬

Expanded text:
odie misericordia et veritas obviaverunt sibi, et multitudo miserationum Domini in peccatricem feminam refusa est. Filius enim Virginis, peccatricis et menstruatae manibus attrectatur; Deumque, et Dei Filium mulier infirmata contingit. Tangit pedes mundi, atque mundantis immunda, et ad vestigia Creatoris mulier criminosa procumbit. Transit in affectum cordis praevaricatrix, et redit adcor, atque magnitudinem scelerum lacrymarum multitudo condemnat. Dissimulat pietas tangentis officium, et obsequiorum instantiam remuneratorius ille majestatis oculus felici dedignatione non inspicit. Osculatur Maria pedes Christi frequentibus osculis, et oculis inundantibus vestigia Redemptoris infundit, tergit crinibus, odoriferis illinit, et irrorat unguentis. Videt, et invidet singularitatis amator, et utrumque redarguit Pharisaei jactantia, illum ignorantiae, praesumptionis illam. Sed deliberans providentia sus
Abbreviated transcription (Latin):
mus. & qui sequent᷑: & nati natoꝵ &
qui nascent᷑ ab illis. Illi qui sunt in ce¬
lo ut resartiant᷑: & qui in inferno ut
eripiant᷑: qui p̾cesserunt ut ꝓpħe fi¬
deles inueniant᷑: qui sequunt᷑ ut głi¬
ficentur: eo beatam te dicunt omnes
generationes. genitrix di dña mundi.
celi regina. Omnes inqͣm generatioẽs.
Sunt enum generationes celi et terrȩ.
Pater sp̃uum ait apl̃s: ex quo omĩs

Expanded text:
mus, et qui sequentur, et nati natorum, et mus, et qui sequentur, et nati natorum, et qui nascentur ab illis. Illi qui sunt in coelo, ut resarciantur; et qui in inferno, ut eripiantur; qui praecesserunt, ut prophetae fideles inveniantur; qui sequuntur, ut glorificentur. Eo beatam te dicent omnes generationes , Genitrix Dei, domina mundi, regina coeli. Omnes, inquam, generationes. Sunt enim generationes coeli et terrae. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd de corde patris xp̃c attulit nob̃:
ut nichil in filio dĩ nisi dulce. nisi pa¬
ternum humani generis trepidatio
suspicetur. A planta pedis usq ad u̾ti¬
oem non erat in nobissanitas: erra¬
ueramus ab utero: in utero damna
dicinam apposuit. ubi pͥmus uulneri
patebat locꝰ: & substantialit̾ uto
uirginis illapsus de spũ scõ conceptꝰ
ẽ. ut conceptionẽ nr̃am mundaret:
suis ociosa. dum nouem m̃sib pur¬
gat uulnus antiquũ: scrutans ut
dicit᷑ usꝙ ad uiuum putredinẽ uiru¬
lentam. ut sanitas sempiterna succede¬
ret. Et tunc iam oꝑabat᷑ salutẽ nr̃am
in medio terrȩ. in utero iudelicet uir¬
ginis mariȩ: que mirabili ꝓpͥetate ter¬
re medium appellat᷑. Ad illam enim
sicut ad mediũ. sicut ad archanum dĩ.
sicut ad rerum causam sicut ad nego¬
cium scłoꝵ respiciunt. & qui in celo
habitant. & qui habitant in inferno.
& qui nos p̾cesserunt. ce nos qui su¬

Expanded text:
est, quod de corde Patris Christus attulit nobis, est, quod de corde Patris Christus attulit nobis, ut nihil in Filio Dei nisi dulce, nisi paternum, humani generis trepidatio suspicetur. A planta pedis usque ad verticem non erat in nobis sanitas. Erraveramus ab utero, in utero damnatdicinam apposuit, ubi primus vulneri patebat locus: et substantialiter utero Virginis illapsus, de Spiritu sancto conceptus est; ut conceptionem nostram mundaret, sius otiosa, dum novem mensibus purgat vulnus antiquum, scrutans, ut dicitur, usque ad imum putredinem virulentam, ut sanitas sempiterna succederet. Et tunc jam operabatur salutem nostram in medio terrae, in utero videlicet Virginis Mariae, quae, mirabili proprietate, terrae medium appellatur. Ad illam enim, sicut ad medium, sicut ad arcam Dei, sicut ad rerum causam, sicut ad negotium saeculorum, respiciunt et qui in coelo habitant, et qui in inferno, et qui nos praecesserunt, et nos qui su
Abbreviated transcription (Latin):
tia armauit: caritas uerbis oe mira¬
cłis manifestauit: Prsꝰ amplissima
michi nunc materia. & maloꝵ meoꝵ
suppetit. & bonoꝵ dñi mei: ut cum
cogita uerim uias meas. conũtam
pedes meos in testimonia sua. Illa
enim bona ineffabilia st̃: qͥa ut bre¬
u u̾bo cuncta concludã. nichil me¬
lius inuenire potuit. unde nos redi¬
meret sapientia di. in omni sapien¬
tia sua. S &e mala circundederant
nos. quoꝵ ñ erat numerꝰ: qͥa pecca¬
ini iustus loquit᷑ suꝑ numerũ harenȩ
aberis peccato meo. multum ẽ enim.
Missus ẽ coluber tortuosus a diabo¬
lo ut uenenum ꝑ aures mulieris in
ipsius m̃tem transfunderet: & sic re¬
funderet in totius posteritatis origi¬
a do. ut uerbum patͥs ꝑ aurem uir¬
ginis in uentrẽ & m̃tem ipsius eru¬
ctaret: ut eadem uia intraret antido¬
tum. qua uenenum intraueratꝰ. ue¬
re uidimus głam eius. głam quasi
unigeniti a patre: quia totũ pat̾nũ

Expanded text:
tia armavit, charitas verbis et miratia armavit, charitas verbis et miraculis manifestavit. 3. Prorsus amplissima mihi nunc materia et malorum meorum suppetit, et bonorum Domini mei, ut cum cogitaverim vias meas, convertam pedes meos in testimonia sua. Illa enim bona ineffabilia sunt, quia, ut brevi verbo cuncta concludam, nihil melius invenire potuit, unde nos redimeret Sapientia Dei in omni sapientia sua. Sed et mala circumdederant nos, quorum non erat numerus; quia peccavi justus loquitur super numerum arenae aberis peccato meo: multum est enim . Missus est coluber tortuosus a diabolo, ut venenum per aures mulieris in ipsius mentem transfunderet, et sic refunderet in totius posteritatis origia Deo, ut Verbum Patris per aurem Virginis in ventrem et mentem ipsius eructaret, ut eadem via intraret antidotum, qua venenum intraverat. Vere vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre; quia totum paternum
Abbreviated transcription (Latin):
sordes abluat. & infundat uirtutes: in
tatis ab initio mundi usq ad finẽ: & ui¬
deamus qͣm sollicita fu̾it illa maiestas:
cui adminstratio pariter &e guberna¬
tio scłoꝵ incumbit. ne nos ꝑderet inẽt̃¬
num. Et potenter qͥdem omĩa fecerat.
& sapienter omĩa gubernabat: & utra¬
rumq rerum tam potentiȩ qͣm sapien¬
tiȩ signa manifestissima tenebant᷑ in
creatione et conseruatione machinȩ
&e bonitas multa nimis: s latebat in
corde patͥs: cumulanda qͣndoq super
genus filioꝵ adam in tempore oportu¬
no. Dicebat tam̃ dñs. Ego cogito cogi¬
tationes pacis: ut mitteret nob̃ illum
qui ẽ pax nr̃a. qui fecit utraq unũ.
ut iam daret pacem suꝑ pacem: pa¬
cem his qui longe. ce pacem his quiꝑ
pe. Uerbum gͥ dĩ in sublum constitutũ.
ut ad nos descendet ꝓpria benignitaᷤs
tas uteri uirginalis suscepit: salua
uirginis integritate potentia eduxit:
obedientia in omnib deduxit: patien¬

Expanded text:
sordes abluat, et infundat virtutes, in sordes abluat, et infundat virtutes, in tatis ab initio mundi usque ad finem, et videamus quam sollicita fuerit illa majestas, cui administratio pariter et gubernatio saeculorum incumbit, ne nos perderet in aeternum. Et potenter quidem omnia fecerat, et sapienter omnia gubernabat, et utrarumque rerum, tam potentiae quam sapientiae, signa manifestissima tenebantur in creatione et conservatione machinae  bonitas multa nimis; sed latebat in corde Patris, cumulanda quandoque super genus filiorum Adam in tempore opportuno. Dicebat tamen Dominus: Ego cogito cogitationes pacis , ut mitteret nobis illum, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum - ut jam daret pacem super pacem his qui longe, et pacem his qui prope . Verbum igitur Dei in sublimi constitutum, ut ad nos descenderet propria benignitas 9tas uteri virginalis salva Virginis suscepit integritate, potentia eduxit, obedientia in omnibus deduxit, patien
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. ñ tam̃ in carne peccati: ce si filiꝰ
carnis ade ñ tam̃ filius preuaricatio¬
nis ade: quia ñ fuit natura filius ire.
sicut reliqui omnes. qui in iniquitatib
sunt concepti. Istud gͦ germ̃ quod deuir¬
ga iesse uirore uirgineo pullulauit. in
magnificentia fuit. cum resurrexisset a
mortuis: quia tunc dñe d̾s meus mag¬
nificatus es uehem̃ter. confessionẽ & de¬
corem induens & amictus lumine sicut
uestimento. Quanta autẽ ascendentis
gła cum medius angłoꝵ & animarũ
scãrum ad patrem dediiceris: &e trium¬
phatrici palma celis inuectus. suscep¬
tum hominẽ in ipsa diuinitatis clau¬
dis idemptitate. Quis cogitet ne dum
loquat᷑. quam sit fruct̾us terrȩ sublimiᷤ
in consessu ad dexteram patris: quod
utiq celestium ocłos reuerberat na¬
turarum. qd̾ angłicus intuitꝰ contre¬
mit. ñ attingit. Ueniat gͦ exultatiodo¬
mine ih̾u: his qui saluati sunt de isrł.
apłis tuis quos elegisti ante mundi
stitutionẽ: ueniat sp̃c tuus bonus qui

Expanded text:
peccati, non tamen in carne pecati. Etsi filius carnis Adae, non tamen filius praevaricationis Adae; quia non fuit natura filius irae, sicut reliqui omnes, qui in iniquitatibus sunt concepti. Istud ergo germen, quod de virga Jesse virore virgineo pullulavit, in magnificentia fuit, cum resurrexisset a mortuis; quia tunc, Domine Deus meus, magnificatus es vehementer, confessionem et decorem induens, amictus lumine sicut vestimento . Quanta autem ascendentis gloria, cum medius angelorum et animarum sanctarum ad Patrem deduceris, et triumphatrice palma coelis invectus, susceptum hominem in ipsa divinitatis claudis identitate? Quis cogitet, nedum loquatur, quam sit fructus terrae sublimis n consessu ad dexteram Patris, quod utique coelestium oculos reverberat naturarum, quod angelicus intuitus contremit, non attingit? Veniat ergo exsultatio, Domine Jesu, his qui salvati sunt de Israel, apostolis tuis, quos elegisti ante mundi constitutionem. Veniat Spiritus tuus bonus qui
Abbreviated transcription (Latin):
tas tenui: sic et tu eisdem uestigiis in¬
cẽdas. ñ declinans ad dexterã neq ad
sinstram. In morte autem mea dabo
tibi iustitiã meam: dirumpens iugum
captiuitatis tuȩ. expugnans hostes qͥ
st̃ in uia. uł uxta uiam: ut ñ appo¬
nant ampliꝰ noceretͥ. His autem com¬
pletis. reu̾tar in domum meã unde
exiur: & onb illis que in montib re¬
manserant. quas &e ꝓpter te reliqͣram.
ut te ñ ducerem s reportarẽ. reddam
faciem meã. Et ne de absentia mea uł
murmures. uł contͥsteris: mittam tͥ
sp̃m paraclitum. qui tͥ donet pignus
salutis: robur uitȩ scientiȩ lum̃. Pignꝰ
salutis: ut ipse sp̃c reddat testimoni¬
um sp̃ui tuo. qd filius dĩ sis: qui certis¬
sima signa p̾ destinationis tuȩ cordi
tuo impͥmat & ostendat: qui donet
letitiam in corde tuo: & de rore celi si
ñ continue. tam̃ sepissime m̃tẽ tuam
impinguet. Robur uitȩ: ut qd̃ per
naturam tibi ẽ impossibile: ꝑ grãm

Expanded text:
tas tenui; sic et tu eisdem vestigiis intas tenui; sic et tu eisdem vestigiis incedas, non declinans ad dexteram, neque ad sinistram. In morte autem mea dabo tibi justitiam meam, dirumpens jugum captivitatis tuae, et expugnans hostes qui sunt in via, vel juxta viam, ut non apponant amplius nocere tibi. His autem completis, revertar in domum meam unde exivi; et ovibus illis, quae in montibus remanserant, et quas propter te reliqueram, ut te non reducerem, sed reportarem, reddam faciem meam. 6. Et ne de absentia mea vel murmures, vel contristeris, mittam tibi Spiritum Paracletum, qui tibi donet pignus salutis, robur vitae, scientiae lumen. Pignus salutis, ut ipse Spiritus reddat testimonium spiritui tuo, quod filius Dei sis: qui certissima signa praedestinationis tuae cordi tuo imprimat et ostendat: qui donet aetitiam in corde tuo, et de rore coeli, si non continue, tamen saepissime mentem tuam impinguet. Robur vitae, ut quod per naturam tibi est impossibile, per gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam inueniunt ineternũ. Merito
in te respiciunt ocłi totiꝰ creaturȩ: qͥa
in te. ce ꝑ te. ce de te. benigna manus
onmpotentis. quicquid creauerat re¬
creauit. Placebit ne tͥ dñe ihu ut do¬
nes mͥ uitam tuam. sicut dedisti concep¬
tionem: qͥa non solum conceptio mea
post mortem restat mors grauior. mors
scda: Non solum ait conceptionem
meam. s & uitam meã: & hoc ꝑ singłos
etatum gradꝰ infantiȩ pueritiȩ. ad oleᷤᷤ¬
centiȩ. iuuentutis tͥ dabo: adiciens mor¬
tem et resurrectionẽ. ascensionẽ &e mis¬
sionem sp̃c scĩ. Hoc autẽ ideo ut concep¬
tio mea emundet tuam: uita mea in¬
struat tuam: mors mea destruat tuã:
resurrectio mea precedat tuam: ascensio
mea preparet tuam: porro spc adiunet
debis & uiam ꝑ quam ambules: & cau¬
telam qua ambules: & ad quã ambu¬
les mansionẽ. In uita mea cognosces
uiam tuam: ut sicut ego pauꝑtatis et
obedientiȩ. humilitatis et patientiȩ. ca¬
ritatis et miscłiȩ in declinabiles semi¬

Expanded text:
ias, invenerunt in aeternum. Merito in te respiciunt oculi totius creaturae, quia in te, et per te, et de te benigna manus Omnipotentis quidquid creaverat recreavit. 5. Placebitne tibi, Domine Jesu, ut dones mihi vitam tuam, sicut dedisti conceptionem? quia non solum conceptio mea post mortem restat mors gravior, mors secunda. Non solum, ait, conceptionem meam, sed et vitam meam; et hoc per singulos aetatum gradus, infantiae, pueritiae, adolescentiae, juventutis, tibi donabo, adjiciens mortem, resurrectionem, ascensionem, et missionem Spiritus sancti. Hoc autem ideo, ut conceptio mea emundet tuam, vita mea instruat tuam, mors mea destruat tuam, resurrectio mea praecedat tuam, ascensio mea praeparet tuam, porro Spiritus 932debis et viam per quam ambules; et cautelam qua ambules, et ad quam ambules mansionem. In vita mea cognosces viam tuam, ut sicut ego paupertatis et obedientiae, humilitatis et patientiae, charitatis et misericordiae indeclinabiles semi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedens a patre. Largiori munere suȩ
maiestatis in apłos suꝑuenit: &e tͥbuit
eis carismatum dona. Post magnifi¬
centiam enim resurgentis. post głam
ascendentis. post residentis sublimi¬
rib celestes homines implerent᷑. uide
autem: si ñ ce sententiaꝵ pondere. & ũ¬
boꝵ ordine. hec omĩa ysaias longe
ante p̃dixit. Erit inquit in die illa ger¬
men dñi in magnificentia & gła & fru¬
ctus terrȩ sublimis: & exultatio his qui
saluati fuerint de isrł. Germen dm̃ xp̃c

Expanded text:
ocedens a Patre, largiori munere suae majestatis in apostolos supervenit, et tribuit eis charismatum dona. Post magnificentiam enim resurgentis, post gloriam ascendentis, post residentis sublimiribus coelestes homines implerentur. Vide autem si non et sententiarum pondere, et verborum ordine haec omnia Isaias longe ante praedixit. Erit, inquit, in die illa germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis, et exsultatio his qui salvati fuerint de Isr
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus. qui de cherubin & seraphĩ.
ce omĩb angłicis uirtutib dixit & fa¬
cta sẽ: cui subest cum uoluĩt oĩa posse.
Quid gͦ a te querit qui tanta sollici¬
tudine te quesiuit: nisi te sollicitum
ambulare cum dõ tuo: Hanc sollici¬
tudinem ñ facit nisi sp̃e sc̃s. qui scru¬
tatur ꝓfunda pectoꝵ nr̃oꝵ: discre¬
tor cogitationum et intentionum
cordis: qui nec minimã paleam intͣ
cordis qd̃ possidet habitacłm patit᷑
residere: s statm igne subtilissime cir¬
cumspectionis exurit. sp̃e dulcis &e su¬
auis: qui nr̃am uoluntatẽ flectat. ĩ¬
mo erigat et dirigat magis ad suam:
ut eam &e ueracit̾ intelligere. & fer¬
uenter diligere. & efficacit̃ implere
possimus.

Expanded text:
mortuus, qui de cherubim et seraphim, mortuus, qui de cherubim et seraphim, et omnibus angelicis virtutibus dixit, et facta sunt; cui subest, cum voluerit, omnia posse. Quid ergo a te quaerit qui tanta sollicitudine te quaesivit, nisi te sollicitum ambulare cum Deo tuo? Hanc sollicitudinem non facit nisi Spiritus sanctus, qui scrutatur profunda pectorum nostrorum, discretor cogitationum et intentionum cordis, qui nec minimam paleam intra cordis, quod possidet, habitaculum patitur residere, sed statim igne subtilissimae circumspectionis exurit; Spiritus dulcis et suavis, qui nostram voluntatem flectat, imo erigat, et dirigat magis ad suam; ut eam et veraciter intelligere, et ferventer diligere, et efficaciter implere possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
durissimo. Duit ad uerba. duriori ad
quia in om̃ib his sicut agnus corã ton¬
dente. obmutuit &e ñ aꝑuit os suum. ui¬
des gͥ: qͣm uerum dixerit ille qui dixit.
dñs sollicitus ẽ mei. Pater ut seruum
redimeret. filio ñ parcit: filiꝰ seipsum li¬
bentissime tradit: sp̃m sc̃m uterq mit¬
tit: ipse sp̃c postulat ꝓ nobis gemitib
mnenarrabilib. O duri et indurati. &
obdurati filii adam. quos ñ emollit tan¬
ta benignitas. tanta flamina. tam in¬
gens aulor amoris: tam uehemens ama¬
tor: qui ꝓ uilib sarcinulis tam p̾ciosas
merces expendit. Non enim corrupti¬
p̃cioso suo sanguine. quem effudit abun¬
de. qͥa largiter undȩ sanguinis de cor¬
pore ih̃u ꝑ quinq partes emanauert̃.
Quid ultra debuit facere et ñ fecit: Il¬
luminauit cecos. reduxit erroneos: re¬
conciliauit reos: iustificauit impios:
triginta &e tͥb annis suꝑ terrã uisus.¬
&e cum hominib conu̾satꝰ. ꝓ hominib

Expanded text:
durissimo: duro ad verba, duriore ad durissimo: duro ad verba, duriore ad quia in omnibus his sicut agnus coram tondente se obmutuit, et non aperuit os suum. Vides igitur quam verum dixerit ille qui dixit: Dominus sollicitus est mei . Pater ut servum redimat, Filio non parcit; Filius seipsum libentissime tradit, Spiritum sanctum uterque mittit, et ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. 8. O duri, et indurati, et obdurati filii Adam, quos non emollit tanta benignitas, tanta flamma, tam ingens ardor amoris, tam vehemens amator, qui pro vilibus sarcinulis tam pretiosas merces expendit! Non enim corruptipretioso sanguine suo, quem effudit abunde; quia largiter undae sanguinis de corpore Jesu per quinque partes emanaverunt. Quid ultra debuit facere, et non fecit? Illuminavit caecos, reduxit erroneos, reconciliavit reos, justificavit impios, triginta et tribus 933 annis super terram visus, cum hominibus conversatus, pro hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
in olla appareat: delectabiliter incedas
sicut in omib diuitiis. Scientiȩ lumeir:
ut cum omĩa benefeceris. te seruum in¬
utilem putes. & quicqͥd boni in te in¬
ueneris. illi tribuas a quo omne bonũ
ẽ: sine quo ñ parum aliqͥd. s nichil
omĩno potes inciꝑe. ne ꝑficere dicã.
Sic gͦ sp̃c iste in trib istis te docebit
omĩa: s omĩa que ad tuam ꝑtineant
pignus salutis ostendit᷑: metite spem
uite. ubi uitale robur accipit᷑: illumi
apłos in igne apparuit: ꝓpter lucem
pariter & audorẽ. Quos enim repleue¬
rit. & spũ feruere: &e in ueritate cognoᷤ¬
cere facit. quia sola miscđia ẽ que eos
& p̾uenit et ꝑducit. Multum sibi de
er dñr: cum diceret. Miscd̃ia eiꝰ preue¬
niet me: et. misocłia tua ante ocłos me
hominib conu̾satus es: qͣm abundan¬
ter multa et magna bona hominibus
largitus es: qͣm fortiter tam indigna ꝗͣ.
asꝑa ꝑ hominib passus es: ita ut lice¬
at sugere mel de petra. oleumq de saxo

Expanded text:
is istis delectabiliter incedas, sicut in omnibus divitiis. Scientiae lumen, ut cum omnia bene feceris, te servum inutilem reputes; et quidquid boni in te inveneris, illi tribuas, a quo omne bonum, et sine quo non parum aliquid, sed nihil omnino potes incipere, ne perficere dicam. Sic ergo Spiritus iste in tribus istis te docebit omnia, sed omnia quae ad tuam pertineant pignus salutis ostenditur; metite spem vitae, ubi vitale robur accipitur; illumie super apostolos in igne apparuit, propter lucem pariter et ardorem. Quos enim repleverit, et spiritu fervere, et in veritate agnoscere facit, quia sola misericordia est quae eos et praevenit, et perducit. Multum sibi de er Domini, cum diceret: Misericordia ejus praeveniet me ; et: Misericordia tua ante oculos mehominibus conversatus es! quam abundanter multa, et magna bona hominibus largitus es! quam fortiter tam indigna quam aspera pro hominibus passus es! ita ut liceat sugere mel de petra, oleumque de saxo
Abbreviated transcription (Latin):
ce uoluntati bone prudentia desit. Sa¬
ne opus ẽ ut dm̃ quoq ꝓbemꝰ in re¬
missione uidelicet pͥoꝵ delictoꝵ: quia
nec sine hac salus nobis constare potest:
& nemo potest dimitere peccata nisi
solus d̾s. Uerumne id qͥdem sufficit ad
salutem. nisi fortem quoq exꝑiamur
in expugnando impugnantes nos.
ne ab eiscdem rursum concupiscentis
suꝑemur.: & fiant nouissima nr̃a de
saluatori᷑ P lane deesset qͦd maximũ ẽ.
nisi et pater ẽẽt futuri scłi: ut ꝑ eum sci¬
licet in immortalitatẽ resurgeremꝰ. qui
ꝑ p̃sentis scłi patrem generam᷑ ad mor¬
tem. Neq hoc satis. si ñ etiam pͥnceps
pacis patri nos reconciliaret. cui tradi¬
turus ẽ regnum: ne forte sicut filii ꝑ¬
ditionis utiq ñ salutis resurrecturi ui¬
deremur ad penam. Multiplicabit᷑
sane eius imꝑium. ut merito saluator
dicatur etiam ꝓ multitudine saluan¬
doꝵ: & pacis non erit finis. ut ueram

Expanded text:
et voluntati bonae prudentia desit. Saet voluntati bonae prudentia desit. Sane opus est ut Deum quoque probemus, in remissione videlicet priorum delictorum: quia nec sine hac salus nobis constare potest, et nemo potest dimittere peccata, nisi solus Deus. Verum ne id quidem sufficit ad salutem, nisi fortem quoque experiamur in expugnando impugnantes nos; ne ab eisdem rursum concupiscentiis superemur, et fiant novissima nostra Salvatori? Plane deesset quod maximum est, nisi et pater esset futuri saeculi, ut per eum scilicet in immortalitatem resurgeremus, qui per praesentis saeculi patrem generamur ad mortem. Neque hoc satis, si non etiam princeps pacis Patri nos reconciliaret, cui traditurus est regnum, ne forte sicut filii perditionis utique, non salutis, resurrecturi videremur ad poenam. Multiplicabitur sane ejus imperium, ut merito Salvator dicatur etiam pro multitudine salvandorum; et pacis non erit finis, ut veram
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ẽ principatus suꝑ humerũ eius:
et uocabit᷑ nom̃ eiꝰ aminirabilis ꝯsiliariꝰ.
ds. fortis. pater futuri scłi. pͥnceps pacis.
omnegenu flectatur:: forte in his õĩb
unũ illud inuenies: s exp̃ssum qͦdãm᷑
et effusum. Nempe iplum ẽ de quo
sponsa in cantico amoris. oleũ in quix
effusum nom̃ tuum. Habes gͦ unum
in his om̃ib appellationib iħm: nec
omĩno aut uocari posset aut ẽẽ salua¬
tor. si forte horũ quippiã defuisset. Nun¬
quid ñ uere ãmirabilem eum singłi
sumus exꝑti: in mutatione utiq uo¬
luntatum nr̃aꝵ: Hoc nempe ẽ salua¬
tionis nr̃ȩ pͥncipium: cũ incipimꝰ res¬
puere quod diligebamꝰ. dolere unde
letabamur: amplecti qͦd timebamus.
sequi qͦd fugiebamꝰ: optare qͦd contẽ¬
nebamus. Ammirabił plane qui hec
oꝑatur mirabilia: s nichilominꝰ & ꝯ
siliarium sese exhibeat neceẽ est in ele¬
ctione penitentiȩ & uitȩ ordinatione:
ne forte sit nobis absq scientia zelus.

Expanded text:
s super humerum ejus; et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus, Fortis, Pater futuri saeculi, Princeps pacis . omne genu flectatur? Forte in his omnibus unum illud invenies, sed expressum quodammodo et effusum. Nempe ipsum est de quo sponsa in Cantico amoris: Oleum, inquit, effusum nomen tuum . 5. Habes ergo unum in his omnibus appellationibus Jesum; nec omnino aut vocari posset aut esse Salvator, si forte quidpiam horum defuisset. Nunquid non vere admirabilem eum singuli sumus experti, in mutatione utique voluntatum nostrarum? Hoc nempe est salvationis nostrae principium, cum incipimus respuere quod diligebamus, dolere unde laetabamur, amplecti quod timebamus, sequi quod fugiebamus, optare quod contemnebamus. Admirabilis plane qui haec operatur mirabilia. Sed nihilominus et consiliarium sese exhibeat necesse est in electione poenitentiae et vitae ordinatione, ne forte sit nobis 792 absque scientia zelus,
Abbreviated transcription (Latin):
&e in sermone dñi pͥme beatitudini co¬
pulatur octaua: ut celestis regni demũ
iterata ꝓmissio eudenter nobis coronã
puer qui natus ẽ nobis. saluator uocat᷑:
qͦd uidelicet ex hoc iam ceꝑit oꝑari sa¬
lutem nr̃am. immacdãtũ illum ꝓ nob̃
circumcidi. Propter hoc siqͥdem circũcisꝰ
ẽ: ꝓpter qͦd natus ꝓpter qͦd passus. Nicħ
hoꝵ ꝓꝑter se: s omĩa ꝓpter electos. Nec
inpeccato genitꝰ. nec apeccato circumci¬
sũs: nec mortuus ẽ ꝓ peccato suo. magis
autẽ ꝓpter delicta nr̃a. Qͦd uocatum ẽ
inquit ab angło: priusqͣm in uteroꝯ
ciꝑeturꝰ Uocatum plane ñ impositum:
nempe ei hoc nom̃ ẽ ab ȩterno. Ana¬
tura ꝓpͥa habet ut sit saluator: innatũ
ẽ ei hoc nom̃. ñ inditum ab humana
uł angłica creatura. S quid dicimus
qͦd egregius ille ꝓpħa. hunc ipsum pue¬
rum multis nominib appellandũ fore
p̃dicens. hoc unum tacuisse uidetur: qd̾

Expanded text:
et in sermone Domini, primae beatitudini coet in sermone Domini, primae beatitudini copulatur octava , ut coelestis regni demum iterata promissio, evidenter nobis coronam Puer qui natus est nobis, Salvator vocatur; quod videlicet ex hoc jam coeperit operari salutem nostram, immaculatum illum pro nobis us Christus circumcidi. Propter hoc siquidem circumcisus est, propter quod natus, propter quod passus. Nihil horum propter se, sed omnia propter electos. Nec in peccato genitus, nec a peccato circumcisus, nec mortuus est pro peccato suo, magis autem propter delicta nostra. Quod vocatum est, inquit, ab angelo priusquam in utero conciperetur. Vocatum est plane, non impositum: nempe hoc ei nomen est ab aeterno. A natura propria habet ut sit Salvator; innatum est ei nomen hoc, non inditum ab humana vel angelica creatura. 4. Sed quid dicimus, quod egregius ille propheta, hunc ipsum puerum multis nominibus appellandum fore praedicens, hoc unum tacuisse videtur quod
Abbreviated transcription (Latin):
p̃putii scinderet᷑. Nec dubium sane qͥn
cetera quoq humani corporis membra
additam̃tum illud leuiatan occuparet.
uenenum scilicet concupiscentiȩ. & im¬
moderatȩ. atq inordinatȩ illecebra uo¬
luptatis: ut generalis quedam abscisio
firmitas nullatems sustineret: pio
moderamine dispositio suꝑna ꝓuidit.
ut in ea potissimũ parte concupiscen¬
tia castigaret᷑. in qua uehem̃tius eam
seuire constabat. & uiolentiꝰ maligna¬
ri. In om̃i siqͥdem contradicentiũ sp̃i
rebellione membroꝵ solum illud usq
a deo contumax inuenit᷑: ut contra om¬
nem uoluntatis deliberationẽ. ad in¬
honestos et illicitos motus assurgat.
Nam qͦd hec circumcisio octaua fiebat
die: spem comm̃dabat regni celestis: qͦd
uidelicet ad pͥmum reflexꝰ dierum cir¬
culus. p̃ferre qͣndam coronȩ speciem in¬
deret᷑. Hinc ẽ qͦd octaua potissimũ die ᷤ
post sollemnitates p̃cipuas celebratur.

Expanded text:
praeputii scinderetur. Nec dubium sane quin praeputii scinderetur. Nec dubium sane quin caetera quoque humani corporis membra additamentum illud Leviathan occuparet, venenum scilicet concupiscentiae, et immoderatae atque inordinatae illecebra voluptatis, ut generalis quaedam abscissifirmitas nullatenus sustineret, pio moderamine dispositio superna providit ut in ea potissimum parte concupiscentia castigaretur in qua vehementius eam saevire constabat et violentius malignari. In omni siquidem contradicentium spiritui rebellione membrorum, solum illud usque adeo contumax invenitur, ut contra omnem voluntatis deliberationem ad inhonestos et illicitos motus assurgat. Nam quod haec circumcisio octava die fiebat, spem commendabat regni coelestis, quod videlicet ad primum reflexus dierum circulus praeferre quamdam coronae speciem videretur. Hinc est quod octava potissimum dies post solemnitates praecipuas celebratur;
Abbreviated transcription (Latin):
catum ẽ nom̃ eiꝰ iħc. Ab initio
ds̃ modũ acceptat: & nichil unqͣm im¬
moderatũ illi placuit equitati. Hinc
fuit qͦd non mͦ in pondere et mensura
et numero condidit uniũsa: s et ipsi¬
ꝓtinus homini modũ p̃scripsit. man¬
datum contulit dicens. Exomĩ ligno
paradisi comedes: de ligno autẽ scien¬
tiȩ bomi et mali ne comedas. Leuissimũ
plane mandatum: & larga omĩno
m̃sura. S transgressus ẽ homo p̃scͥptũ
sibi modum: & constitutum sibi t̾minũ
p̃tergressus. Unde et aũtens faciẽ suã
ab eo ds̃. uuix tandem in dieb abrahȩ
amici sui placabilis fieri incipiens riuisꝰ
modum instituit ꝓmulgauit legem: sed
ñ pͥori similẽ usq qͣq Ea siqͥdem ad cau¬
telam fuerat: hec ad medelam. Ibi ꝓhibi¬
tio facta. ne suꝑfluitas subintraret: hic
iam indicta abscisio ẽ. ut sacram̃ti reme¬
dio que subintrauerat tolleret᷑. Postre¬
mo illa qͥdem in arbore data ẽ nefructu
eius uesceret᷑. hec in ꝓpͥo corpore ut caro

Expanded text:
catum est nomen ejus Jesus . Ab initio Deus modum acceptat, et nihil unquam Immoderatum illi placuit aequitati. Hinc fuit quod non modo in pondere et mensura et numero condidit universa, sed et protinus ipsi homini modum praescripsit, mandatum contulit, dicens: Ex omni ligno paradisi comedes, de ligno autem scientiae boni et mali ne comedas . Levissimum plane mandatum, et larga omnino mensura! Sed transgressus est homo praescriptum sibi modum, et constitutum sibi terminum praetergressus. Unde et avertens ab eo faciem suam Deus, vix tandem in diebus 791 Abrahae amici sui placabilis fieri incipiens, rursus modum instituit, promulgavit legem, sed non priori similem usquequaque. Ea siquidem ad cautelam fuerat, haec ad medelam; ibi prohibitio, facta, ne superfluitas subintraret; hic jam indicta abscissio est, ut Sacramenti remedio, quae subintraverat, tolleretur; postremo illa quidem in arbore data est lex, ne fructu ejus vesceretur; haec in proprio corpore, ut caro
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: cuiꝰ ñ sola p̾sentia in benedi¬
cdione fuerit. sicut sunt multi soli deo
dilecti. qͥa soli do iam cogniti᷑ s & me¬
moria eiꝰ etiã nẽ in benedictione ẽ. Nam
et usq hodie in tͥplicem amoris dñi con¬
fessionem tͥplici hoc fructu pascit dñi
gregem: pascit uita. pascit doctrina: paᷤ¬
cit et intercessione. ꝑ quã incessanter
hoc̾ positi estis. ut eatis & fructum affe¬
ratis. Unde eatis: ¶tiq a uobis ipsis. sic̃
scͥptum ẽ. A uoluntatib tuis auertere.
Nam et de dño legrnus: qͥa exiit semina¬
re sem̃ suum. Ecce et hic habemꝰ semen
suum: sicut et priꝰ fruc̾tum suũ. Imitemͣ
mam nobis traderet. et uiam monstra¬
ret. fortassis et ipse dñs arbor ẽ: et debemꝰ
ab eo quoq ramos accipe quos ur̃is pe¬
dib apponamꝰ. Immo ñ fortasse s magiᷤᷤ
uere arbor ẽ ipse et planta celestis: sed
niuit. hocipsum sentiatis in uobis: nisi

Expanded text:
hominibus: cujus non sola praesentia in benedihominibus: cujus non sola praesentia in benedictione fuit, sicut sunt multi dilecti Deo soli, quia soli Deo jam cogniti; sed et memoria ejus etiam nunc in benedictione est. Nam et usque hodie in triplicem amoris Domini confessionem, triplici hoc fructu pascit Domini gregem. Pascit vita, pascit doctrina, pascit et intercessione. Per quam incessanter hoc positi estis, ut eatis et fructum afferatis. Unde eatis? Utique a vobis ipsis, sicut scriptum est: A voluntatibus tuis avertere . Nam et de Domino legimus quia exiit seminare semen suum . Ecce et hic habemus semen suum, sicut et prius fructum suum. Imitemurmam nobis traderet, et viam demonstraret. 9. Fortassis et ipse Dominus arbor est, et debemus ab eo quoque ramos accipere, quos vestris pedibus apponamus: imo non fortasse, sed magis vere arbor est ipse et planta coelestis, sed nivit, hoc ipsum sentiatis in vobis: nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tudine głȩ exaltatus. Nam et iuxta
radicum qͣntitatẽ rami ꝑdire noscun¬
tur: & quot radicib arbor innititur.
tot ramis sicut auint decorat᷑. Sic gͦ
licet ñ habeamꝰ nr̃a: consolatio mag¬
na nobis eẽ debent patroni nr̃i mira¬
cłã. Doctrina uͦ instruit nos: & diri¬
git gressus nr̃os in uiam pacis. Porro
uite iustitia omĩno roborat & amimat
nos: ut tanto magis accendamur ad
agenda que docuit: quanto certisumꝰ
eum ñ alia docuisse qͣm fecerit. Sermo
enim qͥdam uiuus et efficax exemplũ
oꝑis ẽ. plurimũ faciens suadibile qd
dicitur: dum monstrat factibile quod
suadet᷑. In hunc gͥ modũ scĩtas confortat:
pietas informat: iustitia confirmat. Qn¬
te enim pietatis fuit: qd̾ ñ solum p̃senti¬
b ꝓfuit. s etiam ꝓ futuris sollicitꝰ fuit
Nonsolum his qui tunc erant fructũ
tulit hec arbor: s usq hõdie fructus eiꝰ
manet et crescit. Dilectus plane a do et

Expanded text:
tudine gloriae exaltatus. Nam et juxta tudine gloriae exaltatus. Nam et juxta radicum quantitatem rami prodire noscuntur: et quot radicibus arbor innititur, tot ramis, sicut aiunt, decoratur. Sic ergo, licet non habeamus nostra, consolatio magna nobis esse debent patroni nostri miracula. Doctrina vero instruit nos, et dirigit gressus nostros in viam pacis. Porro vitae justitia omnino roborat et animat nos; ut tanto magis accendamur ad agenda quae docuit, quanto certi sumus eum non alia docuisse quam fecerit. Sermo quidem vivus et efficax, exemplum operis est, plurimum faciens suadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. 8. In hunc ergo modum sanctitas confortat, pietas informat, justitia confirmat. Quantae enim pietatis fuit, quod non solum praesentibus profuit, sed etiam pro futuris sollicitus fuit? Non solum his qui tunc erant, fructum tulit haec arbor, sed usque hodie fructus ejus et manet, et crescit. Dilectus plane Deo et
Abbreviated transcription (Latin):
tatio seuiat ñ credere ꝓpt̾ea derelic̃¬
tum te eẽ a dño: s memineris scͥptũ
eẽ. inuoca me in die tͥbulationis eru¬
am te. et honorificabis me. Ergo ut
dicere ceꝑam: ñ credebat beatus bene¬
dictus tunc ẽẽ fructificandi tempus:
quando adhuc tautis temptationib
urgebat᷑. S uenit tempꝰ. & in tempore
suo fructum fecit. De fructu eiꝰ sunt tͥa
illa que suꝑius tetigi: sc̃itas eiꝰ: iustitia
eiꝰ pietas eius. Sc̃itas ad miracdã ꝑti¬
ctrinã. uides o ium̃tum xp̃i ramos fo¬
lus uirescentes: uernantes florib: onu¬
stos fructu: Suꝑ istos innitere: ut q̃s¬
sus rec̾tos facias pedib tuis. S quomͦ
tibi appono eiꝰ miracula: Nunqͥd ut
facere miracła uelis: Nequaqͣm. Sed
ut miracłis eiꝰ innitaris. uidelicet ut con¬
fidas et gaudeas qd̾ sub tali pastore po¬
situs es: qd tantum meruisti habere
patronũ. Omĩno enim ualde potens
ẽ in celis qui tam potens extitit in ter¬
ris: & scd̃m magnitudinẽ gr̃ȩ magni¬

Expanded text:
t, non cedere, nec credere propterea derelictum te esse a Domino, sed memineris scriptum esse: Invoca me in die tribulationis, eruam te et honorificabis me . 7. Ergo, ut dicere coeperam, non credebat beatus Benedictus tunc esse fructificandi tempus, quando adhuc tantis tentationibus urgebatur; sed venit tempus, et in tempore suo fructum dedit. De fructu ejus sunt illa tria quae superius tetigi: sanctitas ejus, justitia ejus, pietas ejus. Sanctitatem miracula proitiam. Vides, o jumentum Christi, ramos foliis virentes, vernantes, floribus, onustos fructu. Super istos innitere, ut gressus rectos facias pedibus tuis. Sed quomodo tibi appono ejus miracula? nunquid ut miracula facere velis? Nequaquam, sed ut miraculis ejus innitaris: videlicet ut confidas et gaudeas quod sub tali positus es pastore, quod tantum meruisti habere patronum. Omnino enim valde potens est in coelis, qui tam potens exstitit in terris: secundum magnitudinem gratiae, magni
Abbreviated transcription (Latin):
ne istum qͥdem ramum p̾teribo: qm̃
& si irsutus quodam mͦ spmaꝵ aculeis.
quib seipsum dñi benedictus iniecit:
tam̃ utilis ẽ. omĩno utilis iuim̃to donimi
ꝓpter foueas temptationũ. ne in eas in¬
cidat consentiendo: s magis resistat. et
uiriliter agat. sustineatq dñm nec
despet. Hic gͦ fige pedem ium̃tũ xp̃i.¬

Expanded text:
nec istum quidem ramum praeteribo, quoniam nec istum quidem ramum praeteribo, quoniam etsi hirsutus quodam modo spinarum aculeis, quibus seipsum Domini Benedictus injecit; tamen utilis est omnino: utilis jumento Domini propter foveas tentationum, ne in eas incidat consentiendo, sed magis resistat, et viriliter agat, sustineatque Dominum ne desperet. Hic ergo fige pedem, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
suam: qui religiosa intentione carenteᷤ
angariant᷑: &e que ñ amant amore glẽ
quam desiderant facere compellunt᷑. sã
in eo qd̾ dicit᷑ in tempore suo: arguunt᷑
qͥdam ante tempꝰ fructificare uolentes.
Nonne enĩ et arborib nr̃is citius qͣm
oporteat pullulantib tuemus omĩno
florib in tempestiuis: Sic sunt aliqui:
quoꝵ fructus quia nimis prepꝑe. minꝰ
ꝓsꝑe oruntur. Hii sunt qui in iitio
conũsionis suȩ. aliis continuo uelle fru
ctificare p̾sumunt: contra legis decreca
arare in pͥmogenito bouis et ouis tonde¬
pͥmogenita festinantes. Uultis nosse qmͣ
sollicite id uitau̾it sc̃s iste magisterũr e
Et hunc ramum uobis appono: qm̃ tͥb
annis soli dõ notus. hominib mansit
incognitus. fructum qͥdem multũ tulit.
ipsi cernitis: s in tempore suo. Neq enĩ
credebat tempus ẽẽ fruitificandi: qñ tan¬
ta carnis temptatione grauatus ẽ. ut
pene cederet: pene discederet. Ego enĩ

Expanded text:
suam: qui religiosa intentione carentes, suam: qui religiosa intentione carentes, angariantur; et quae non amant, amore gloriae quam desiderant, facere compelluntur. Jam in eo quod dicitur, in tempore suo , arguuntur quidam ante tempus fructificare volentes. Nonne enim et arboribus nostris, citius quam oporteat pullulantibus, timemus omnino floribus intempestivis? Sic sunt aliqui, quorun fructus, quia nimis propere, minus prospere oriuntur. Hi sunt, qui in initio conversionis, suae aliaesumunt, contra legis decreta arare in primogenito bovis, et ovis primogenita tondere festinantes. Vultis nosse quam sollicite id vitaverit sanctus iste magister noster? Et hunc ramum vobis oppono; quoniam tribus annis soli Deo notus, hominibus 969 mansit incognitus. Fructum quidem multum tulit, ipsi cernitis; sed in tempore suo. Neque enim credebat tempus esse fructificandi, quando tanta carnis tentatione gravatus est, ut pene eederet, pene discederet. Ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ humano esui aptus ẽ s porcino. Ta¬
les sunt filii huiꝰ scl̃i agentes in cõmes
eoꝵ quos udeus uerus ꝓhibet᷑ comedẽ:¬
qͥb xp̃ianus ñ debet adherere. Sicut e¬
nim caro porcina cum comedit᷑ nr̃e ad¬
heret carni ut iam sit una caro: sic tͣns¬
gressor p̃cepti dñici spurcos sibi spẽ so¬
ciat. et adherendo eis. unus cum eis effi¬
citur demon. Nam et iecuro in sacri¬
ficiis ꝓhibet᷑ animal illud offerri. quia
spurros sp̃c immundosq designet: qͥ
relicta omĩ mundicia solis sibi in spur¬
citiis complacent uicioꝵ. & cͥminum
semꝑ ceno delectant᷑ inuolui. Unde
et in eunglio legio illa maledicta dum
eiceret᷑ ab homine tanqͣm simile sibi a¬
nimal porcos postulat: nec negantur.
his fructum ferunt arbores infructu¬
ose: ad quaꝵ radices securis posita iam
uidetur. Arbores autem que fructum fa¬
ciunt s ñ suum. Hypocrite sunt. cum
sẏmone ꝙyreneo crucẽ portantes non

Expanded text:
non humano esui aptus est, sed porcino. Tanon humano esui aptus est, sed porcino. Tales sunt filii hujus saeculi, agentes in comessa quos Judaeus verus prohibetur comedequi his non debet adhaerere. Sicut enim caro porcina cum comeditur, nostrae adhaeret carni, ut jam sit una caro; sic transgressor praecepti Dominici spurcos sibi sociat spiritus, et adhaerendo eis unus cum eis efficitur daemon. Nam et idcirco in sacrificiis prohibetur animal illud offerri, quod spurcos spiritus immundosque designet; qui relicta omni munditia, solis sibi in spurcitiis complacentes, vitiorum et criminum semper coeno delectantur involvi. Unde et in Evangelio, legio illa maledicta, dum ejiceretur ab homine, tanquam simile sibi animal porcos postulat, nec negantur . His fructum ferunt arbores infructuosae, ad quarum radices securis posita jam videtur. 6. Arbores autem quae fructum faciunt, sed non suum, hypocritae sunt, cum Simone Cyrenaeo crucem portantes non
Abbreviated transcription (Latin):
&e petrosa. In uallib pinguedo ẽ: ibi ꝓ¬
ficiunt plante: ibi plena spica ibi cen¬
tesimꝰ oritur fructus uixta illud. & ual¬
les abundabunt frum̃to. Audis qͥa uͥq
uallis laudat᷑: ubiꝙ humilitas p̃dicat᷑:
Ibi gͦ plantare ubi decursus aquarum.
quia ibi copia gr̃e spĩtalis: & aque que
suꝑ celos sunt laudent nom̃ dñi. id est
celestes benedictiones faciunt ut laude¬
tur. Scemus in hac km̃i et plantati ste¬
mus ut ñ arescamꝰ: ut ñ moueamur
quocumq flatu. sicut scͥptum ẽ. Si sp̃ẽ
habentis pocestatẽ suꝑ de irruit: locũ
cati atq fundati. Sic plantatus secus
decursus aquaꝵ sc̃s iste confessor domini:
fructum suum dedit in tempore suo.
Sunt enim qui fructum ñ faciunt᷑: st̃
qui fagunt s ñ suum: sunt qui faciũt
suum. s ñ in tempore suo. Sunt in qͣm
arbores infructuose. ut sunt quercus
& ulmus et siluestres arbores alie: s
huiꝰmodinemo plantat in orto suo. qͥa

Expanded text:
et petrosa. In vallibus pinguedo est: ibi proet petrosa. In vallibus pinguedo est: ibi proficiunt plantae, ibi plena spica, ibi centesimus oritur fructus, juxta illud, Et valles abundabunt frumento . Audis quia ubique vallis laudatur, ubique humilitas praedicatur. Ibi ergo plantare, ubi decursus aquarum; quia ibi copia gratiae spiritualis; et aquae quae super coelos sunt, laudant nomen Domini, id est, coelestes benedictiones faciunt ut laudetur. Stemus in hac, charissimi, et plantati stemus, ut non arescamus. Non moveamur quocunque flatu, sicut scriptum est: Si spiritus habentis potestatem super te irruerit, locum cati atque fundati. Sic plantatus secus decursus aquarum sanctus iste confessor Domini, fructum suum dedit in tempore suo. 5. Sunt enim qui fructum non faciunt: sunt qui faciunt, sed non suum: sunt qui faciunt suum, sed non in tempore suo. Sunt, inquam, arbores infructuosae, ut quercus et ulmus, et silvestres aliae arbores; sed hujusmodi nemo plantat in horto suo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quas pedib ur̃is ꝓsternam. temptabo
uł ramos cedere de arborib: ut tante
ꝓcessiom uł parum aliquid ñ desit mi¬
nisterii mei. Arbor ẽ beatꝰ benedictus.¬
arbor grandis atq fructifera: tanqͣm
lignum qd plantatũ ẽ secus decursꝰ
aquaꝵ. ubi sunt decursus aquaꝵ: Pro¬
fecto in uallib: quia inter mediũ mon¬
tium ꝑtransibunt aque. Qͥs enim ñ ui¬
deat etiã hos torrentes montiũ ardua
declinare: & mẽdiã ad humilitatẽ sẽꝑ
diũtere uallis: Sic ꝓfecto sic ds̃ suꝑbis
resistit: humilib autẽ dat gr̃am. Securꝰ
hic fige pedem quicũq es ium̃tum xp̃i:
suꝑ hunc ramũ innitere: semitã ualliᷤᷤ
incede. Nimirũ in monte sedem sibi ꝯ¬
stituit serpens antiquus: mordens un¬
gulas equi. ut cadat ascensor eiꝰ retro.
ꝓptea uallem magis elige ad ambulan¬
dum: uallem elige ad plantandũ. Neq
enim uł inserendis arborib montana
solemus eligere: qd frequent̃ arida sint

Expanded text:
quas pedibus vestris prosternam, tentabo vel ramos caedere de arboribus, ut tantae processioni vel parum aliquid non desit ministerii mei. 4. Arbor fuit beatus Benedictus, grandis atque fructifera, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Ubi sunt decursus aquarum? Profecto in vallibus; quia inter medium montium pertransibunt aquae. Quis enim non videat etiam torrentes montium ardua declinare, et mediam ad humilitatem semper devertere vallis? Sic profecto, sic Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Securus hic fige pedem, quicunque es jumentum Christi, super hunc ramum innitere, semitam vallis incede. Nimirum in monte sibi sedem constituit serpens antiquus, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro: propterea vallem magis elige ad ambulandum, vallem elige ad plantandum. Neque enim vel in serendis arboribus montana solemus eligere, quod frequenter arida sint
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessione quã annuente dño in ꝓximo
sumus celebraturi. qͣndo uenienti ad
passionẽ & sedenti suꝑ asellum ppłi oc¬
currerunt: ñ omnes uestim̃ta sua pro¬
sternebant in uia: s cedebant aliqui
ramos de arborib. Non erat hoc mag¬
num: qd̾ gratis acceꝑant. gratis dabanł.
uerũptam̃ ne ipsi q̃dem penitus ociosi
fuerunt: s nec a ꝓcessione legunt᷑ ex¬
pulsi. fr̃s mei pium xp̃i ium̃tum. qui
cum ꝓpħa dicere potestis. ut ium̃tum
factus sum apud te. et ego semꝑ tecum:

Expanded text:
processione, quam annuente Domino in proximo processione, quam annuente Domino in proximo sumus celebraturi, quando venienti Domino ad passionem, et sedenti super asellum populi occurrerunt, non omnes vestimenta sua prosternebant in via, sed caedebant aliqui ramos de arboribus . Non erat hoc magnum, quod gratis acceperant, gratis dabant. Verumtamen ne ipsi quidem penitus otiosi fuerunt, sed nec a processione leguntur exclusi. Fratres mei, pium Christi jumentum, qui cum Propheta dicere potestis, Ut jumentum factus sum apud t
Abbreviated transcription (Latin):
tiatio. & monasticȩ ꝓfessio disciplinȩ:
s singłariter sine uobis cum eo mͥ cõ¬
mune nom̃ abbatis. Abbas fuit : & ego.
Oalbas et abbas. O nom̃ unũ: s in al¬
tero sola magni nominis umbra. Mini¬
sterium unum: s heu me qͣm dissum¬
les ministri qͣntum ministratio ipsa
dissimilis. Ue mͥ si cam longe fuero a te
beate benedicte in futuro: qͣm a tue ue¬
stigiis sc̃itatis longe eẽ reꝑior in p̾senti.
S ñ mͥ hoc apud uos ꝑorare necẽẽ est.
Scio qd̾ scientib me loquar: tantum
peto ut pudorẽ hunc. ut hunc timorẽ
meũ fraterna compassione leuetis. Qñ
tam̃ omĩno dispensatio mͥ credita ẽ. & si
ñ habeo apud me qͥd uobis apponã: qͦrã
a beato benedicto tres panes. qͥb uos
pascam. Reficiat uos scĩtas eiꝰ: iusticia
eiꝰ: pietas eiꝰ. Recolite dilectissimi: qd̾ non
om̃s qui in ꝓcessione dñi fuerunt. sua
illi ꝓstrauerint uestim̃ta. In illa inqͣm

Expanded text:
tiatio, et monasticae professio disciplinae; tiatio, et monasticae professio disciplinae; sed singulariter sine vobis cum eo participo nomen abbatis. Abbas fuit, et ego. O abbas, et abbas! Nomen unum, sed in altero sola magni nominis umbra. Ministerium unum, sed heu me! quam dissimiles ministri, quantum ministratio ipsa dissimilis! Vae mihi, si tam longe a te fuero, o beate Benedicte, in futuro, quam a tuae vestigiis sanctitatis longe esse reperior in praesenti. Sed non mihi haec apud vos perorare necesse est. Scio quod scientibus me loquar: tantum peto, ut pudorem hunc, et hunc timorem meum fraterna compassione levetis. 3. Quando tamen omnino dispensatio mihi credita est, etsi non habeo apud me quod vobis apponam, quaeram a beato Benedicto tres panes, quibus vos pascam. Reficiat vos sanctitas ejus, justitia ejus, pietas ejus. Recolite, dilectissimi, quod non omnes qui in processione Domini fuerunt, sua illi prostraverint vestimenta. In illa, inquam,