comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xiss appostolus homines ꝑ ma¬
iorem siimiurant. et omnes
ꝯtrouersie coꝵ ad ꝯfirmationẽ
sinis estiuramentum. in quo
patenter ostendit perquem sit
iurand̾ cum ait. homines peri
maiorem suum iurant .i. per
deum. et cursit iurandum ut
uidriz omnis ꝯtrouersie sinis
sitiuramentum. angenis quo¬
ꝙ quem uidit in appocalipsi
ichanni̾s. stanrem supermare
et superterram leuauit manũ
suam ad celum eriurauit per
uiuentem in secula secuioꝵ. xͦ¬
etiam pliis legitur dixisse in en
nens cum premisit anĩe dicoi
uobis qr nemo prophera accep¬
nus eit in patrla sua ꝯsequent̾
adiuuxit. iu ueritate dico uoẜ̾

Expanded text:
xisset Apostolus: Homines per majorem sui jurant, et omnis controversiae eorum ad confirmationem finis est juramentum; in quo patenter ostendit per quem sit jurandum, cum ait: « Homines per majorem sui jurant, » id est per Deum; et cur sit jurandum, ut videlicet omnis controversiae finis sit juramentum. Angelus quoque, quem vidit in Apocalypsi Joannes « stantem super mare et super terram, levavit manum suam ad coelum, et juravit per viventem in saecula saeculoetiam plus legitur dixisse in Evanens, cum praemisisset: « Amen dico vobis, quia propheta nemo acceptus est in patria sua; » consequenter adjunxit: « In veri
Abbreviated transcription (Latin):
imis deiure diuino quidamn
surpare nitumur cum uirosee¬
clesiasticos uc hil temporaie
obtinentes ab cis ad prestand̃
sibi fidelitatis inramenta ꝯpei¬
us suo domino star aut cadit¬

Expanded text:
imis de iure divino quidam laici usurpare nituntur, cum viros ecclesiasticos nihil temporale obtinentes ab eis, ad prestandum sibi fidelitatis iuramentum compelus
Abbreviated transcription (Latin):
non est tutum quannbet con¬
tra iuramentum suum ueni¬
renisi tale sit quod seruatum
u̾gat ininterirum saluris
ererne. nec nos aucui dare ma¬
terpam. uonumus ueniendi.
actores periurii uideamur u¬
non aliqũ ⁊ ĩ romana ecese¬
sia apiurib predecessoribus¬
esse recoutur quos olerici a
qui coacti ministerium eccle¬
auerunt de iuramento abso¬
lutionis beneficium merues
compular permissi sunt in
eadem ecclesia ministrare.

Expanded text:
Non est tutum quemlibet contra suum iuramentum venire, nisi tale sit, quod servatum vergat in interitum salutis eterne. Nec nos alicui dare materiam volumus veniendi auctores periurii videamur. Verum aliquando in Romana ecclesia a pluribus predecessoribesse recolitur, quod clerici, qui coacti ministerium rarunt, de iuramento absolutionis beneficium meruerucompulerant, permissi sunt in eadem ecclesia ministrare.
Abbreviated transcription (Latin):
occupata restinuat ꝯciueren
eum a prestito sibi iuramen¬
to prorsus ab soluens quod.
sum ad hoc si premissa uerit¬
tiam exꝯnmnnicationilet teriũ
eius iirerdien sententiam suꝑ

Expanded text:
one restituat conquerenti, eum a praestito sibi juramento prorsus absolvens. Quod ssum ad hoc, si praemissa veriam excommunicationis et terram ejus interdicti senten
Abbreviated transcription (Latin):
fidelitarem facere tenearis si
stand̾ ꝯtrarium reputes illud
ilicitum iudicabis. et illiaito
ñ obstante ꝙ ucut imino ex de¬
bito petitur exibel is ut si pre¬
stirum prestando ꝯtrarium ñ¬
extinit iud sine disficuirate p̃¬
stabis.d̾ alatiũ ep̃o¬

Expanded text:
fidelitatem facere tenearis, siaestandum, contrarium reputes, illud illicitum judicabis; et, illicito non obstante, quod licite, imo ex debito petitur exhibebis; vel, si praestitum praestando contrarium nexistit, illud sine difficultate praestabis.
Abbreviated transcription (Latin):
ieri.d̾ archiep̃o terrac¬
houensi
ua nos duxit frarernitas ꝯsu¬
lendos quid tͥsit super hoc fa
ciend̾. ꝙ .b. et. a uxor eius ad ĩ¬
uicen iurnerunt se non quã
mutuo perituros. Id̾ uero nc̃re¬
petit ulaminstanter ea eꝯtrari¬
d affirmaute ꝙ pͥus se facerer
sarracenam ꝙͣ rediret ad erm
et iͣ. nos igiur. F .t. R̾. et in qi¬
urrumq ad ꝯrinentiam seruã¬
dam moneas et inducas quatu
si promittere uolueritit et ser¬
nare utrum dimitras sine ali
onis sentenriam. appellatione
re. ꝯpellas cum et temerariũ
fuerit hiꝰ sacͣmentũ. et adnit̾rũ¬

Expanded text:
II archiepiscopo terraconensi: Tua nos duxit fraternitas consulendos, quid tibi super hec sit faciendum, quod H. et A. uxor eius adinuicem iurarunt, se nunquam mutuo petituros. Idem vero nunc repetit illam instanter, ea econtrario affirmante, quod prius se faceret saracenam quam rediret ad eum. Et infra. Nos igitur fraternitutrumque ad continentiam servandam moneas et inducas, quam si promittere voluerint et servare, utrumque dimittas sine alio onis sententiam appellatione remota compellas, cum et temerarium fuerit huiusmodi iuramentum et adulter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiuarii tui potius inmo potiꝰ
deceptores tuũ animum indu¬
x̾unt ur iumres ir requisito as¬
sensu populi usq ad certn pi
tris rui ꝯseruare moneram que
cupiens reuecare ac neccessitari
popoun satiffacere ab obserna¬
tione iuminenti predicti postu

Expanded text:
consiliarii tui quinimmo potius deceptores tuum animum induxerunt, ut iurares irrequisito assensu populi usque ad certum tempus patris tui conservare monetam, quecupiens revocare ac necessitati populi satisfacere, ab observatione iuramenti predicti, ex qu
Abbreviated transcription (Latin):
uramentum a te parti dila¬
tum nisi iusta decansa ñ po¬
tuit recusari ꝙͣnis ꝙ in in
dicio aꝑte parti defernur re¬
cusari licire possit ac referri
uec liceat ꝯuento auctione fa¬
mesa reserpe huiusmodi ius¬
uirandum / Sane si accor in ꝓ
batione defecerit omni.re¬
us d si et niehu prestiterit
dendam suam innocensiam.
iuramentum insi iudex nt᷑¬
pectis ꝑ sonctaꝵ et cause cim¬
stantiis ilud aucrori uideat

Expanded text:
Iuramentum a te parti delatum, nisi iusta de causa non potuit recusari, quamvis quod in iudicio a parte parti defertur, recusari possit licite ac referri. Nec liceat conventui, accusatione famosa, referre huiusmodi iuramentum. Sane si actor omnino in probatione defecerit, reus debet, etsi nihil prestiterit,dendam suam innocentiam iuramentum, nisi iudex respectis personarum et cause circumstantiis, illud actori videat
Abbreviated transcription (Latin):
to loco ppnitur ana sacramenti
uincinio ab solantur qiui ullud
inuiti ꝓ uicaet reb aliis ser¬
uandis fecerunt nichil aliud ar¬
nexib ab soluerunt cererimi
ut agatur ꝯsuitius et auferatur
materia peierandi non eit itai
expresse dicatur ut inrumenta
ñ seruent s sinon ea attenderĩt
noueb hor sint ranquam pro
mortali crimine puniendi. a¬

Expanded text:
to loco ponitur, an a sacramenti vinculo absolvantur qui illud inviti pro vita et rebus servandis fecerunt, nihil aliud arnexibus absolverunt. Caeterum ut agatur consultius, et auferatur materia dejerandi, non eis ita expresse dicatur ut juramenta non servent; sed si non ea attenderint, non ob hoc sunt tanquam pro mortali crimine puniendi.
Abbreviated transcription (Latin):
erat ab solutio nectessaria qũa
interprerano recͥrenda qm̃ cũ
iuramentũ focisti monetam ꝙ¬
aut faisam aut legittimam
esse credelas. si faisam. iuramẽ¬
rum fuiss illi citũ etnul la¬
tenus obseruand̾. erpro eo es¬
s ubi penitentia inungendic̃
iuramentum ñ ut ess iniqui¬
ratis uinculum suerit institu¬
tum. Si uero legirimam ce cre¬
debas iuramentum licitũ fuit
etusc auaq seruandura. et
re fuerat defrandata. alia sub
nomine parris tui monera cu
re patris tui habuit meliorem
ita ꝙ antiqua monera que ab
illo staru faisata non fuerat cũ
ea pariter expeaidatur. ꝑ
si moneram ipãm in prestatione
iuram̃ti credebas a iegiti̾o pon¬
dere diminutam et nia super
hec ꝯscientiate remord tuum¬

Expanded text:
erat absolutio necessaria quam interpretatio requirenda, quoniam cum iuramentum fecit, monetam aut falsam aut legitimam esse credebat. Si falsam, iuramentum fuisset illicitum et nullatenus observandum, et pro eo ipsi esset penitentia iniungenda, cum iuramentum ut esset iniquitatis vinculum tum. Si vero ipsam legitimam esse credebas, juramentum licitum fuit et usquequaque servandum. Et re fuerat diminuta, alia sub nomine patris tui moneta cudm tempore patris tui habuit meliorem; ita quod et antiqua moneta, quae ab illo statu falsata non fuerat, cum ea pariter expendatur, per e monetam ipsam in prestatione iuramenti credebas a legitimo pondere diminutam et tua super hoc conscientia te remordet
Abbreviated transcription (Latin):
que greca exemplaria manifes¬
tam ẽẽ iurationem ostendunt
si enim per se malum esset iur¬
rare profecto dominꝰ non iurass
cum ramen in uereri testamen¬
to logauir. quia iurauit do¬
minus et non penixebit enm
in uereri testamento redde do¬
mino iuramenta .t. quedame¬
nim prohibentur ꝙ̃ ꝑ se maia
tioueritatis s tamen prohibe¬
tur excausa. qm̃ ex frequenti
erin cauta iuratione ꝑiuriũ
sepe ꝯtingit sicut in ecclesias¬
rico legitur. uir multum iu¬
rans replebitur in qiuitate ⁊
ñ disced a domo eins plaga
dico uino propter stomacum
et frequentes infirmitates. sic
profecto cum nectessitas exigir
pro re uera ucirea et honesta :¬
porest secure iurare. qr cessaure
causa cessat effectus. lz ergo de
do irarñei porestis iuramenti
ter defectum testium sui⁊ inr̃

Expanded text:
quae graeca exemplaria manifestissimam esse jurationem ostendunt. Si enim per se malum esset jurare, profecto Dominus non jurasset; cum tamen in Veteri Testamento legatur: « Quia juravit Dominus, et non poenitebit eum in Veteri Testamento reddi Domino juramenta. Quaedam etenim prohibentur, quia tio veritatis; sed tamen prohibetur ex causa, quoniam ex frequenti et incauta juratione perjurium saepe contingit, sicut in Ecclesiastico legitur: « Vir multum jurans, implebitur iniquitate, et non discedat a domo illius plaga dico vino propter stomachum et frequentes infirmitates ; sic profecto, cum necessitas exigit, pro re vera, licita et honesta potest secure jurari, quia cessante causa cessat effectus. Licet ergo de quantum potestis iuramenti ter defectum testium sui iuris
Abbreviated transcription (Latin):
iulierum ꝯsentas in tanbus
ñ uideatur obligarorius ẜ
legitimas sanciones netam̃
tali pretexru niam ꝯtingeit
rax ꝑiuriis apperiri mulie¬
res ipse seruare debenx huiꝰ
iuramenra a sineui et do¬
io sponte prestira cum in alt̃¬
nis preindicium ñ redundẽt
nec obseruata uergant in
dispendium sauitis ererne

Expanded text:
ulieris consensus in talibus non videatur obligatori secundum legittimas sanctiones, ne tamen tali pretextu viam contingat perjuriis aperiri, mulieres ipse servare debent hujus juramenta sine vi et dolo sponte prestita, cum in alterius prejudicium omnino redundantur nec observata vergant in dispendium salutis eterne
Abbreviated transcription (Latin):
uitum ꝑair aut membrum ł
capiatur mala captione ꝯsniũ
ꝙ michi aut per se auit per lute¬
ras aut ꝑ nuncium maifesta¬
bit ad eoꝵ dampnnum nulli pã¬
sancioꝵ parrum adiuror ero ad
defendend̾ et rermnendum sal
uo ordine meo contra omnes
hominesuocatus ad synodni
ueniam nil impeditus suero ca¬
nonici impeditione legarum ⁊
fice tracranbo erin suis neccessi¬
tarib adiuuabo appostoloꝵ u
inuia singulis annis aut ꝑme
aut ꝑauum certum nũcium¬

Expanded text:
uitam perdat uel membrum aut capiatur mala captione. Consilium quod mihi per se aut per litteras aut per nuntium manifestabit ad eorum damnum nulli pansancti Petri adiutor ero ad retinendum et defendendum, saluo o ordine contra omnes homines Vocatus ad synodum veniam nisi prepeditus fuero canonica prepeditione Legatum apfice tractabo et in suis necessitatibus adiuvabo Apostolorum limina singulis trienniis aut per me aut
Abbreviated transcription (Latin):
psi subiuramenti debito precepi
ctum ip̃ius generanterad curiã
re suo multis eclesiis quariun
est aduocatus ex promisso tene¬
turad ẽẽ. nequatuam taliterin¬
rauiss si mandatum illud sibi ꝯ¬
trarium presciniss nouerits noꝰ¬
parriarc he graden mandasse ut
simandatum priori iuramento
licire facio repugnz ip̃m aucrori¬
tate .no. demnciet.¬
sciscitatus es qͣe¬
stimatione utrũ illeciinra ali¬
cuiꝰ ecc̃e sernare ac proposse dessẽ¬
dere iuramento tenenir. s necoeᷤ¬
sitare iiminente suꝑ hoc subiu¬
appelland̾ ꝑiurii reatum incur
lanrem apenurio tat . ap. non
excusat. imnonisi difsicuitas e¬
rii potius irrenitur.¶s¬

Expanded text:
 sub juramenti debito praecepictum ipsius generaliter ad curiam re suo multis Ecclesiis, quarum est advocatus, promisso tenetur adesse, nequaquam taliter juravisset, si mandatum illud sibi contrarium praescivisset, patriarchae Graden. mandasse ut, si mandatum illud priori juramento licite facto repugnat, ipsum auctoritate nostra denuntietsciscitatus es quaestione utrum ille qui jura alicujus Ecclesiae servare ac pro posse defendere juramento tenetur, si necessitate imminente sub debito juappellandum, perjurii reatum incurrlantem a perjurio talis appellatio non excusat; imo, nisi aliqua difficultas orii potius irretitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tam ¶Sr̾eo tñ ꝙ inique fecit est¬
auas iegitime puniendus iet
hor nerum est nisi ꝑublicus fu̾e
rit ut nocturnus pͥopulator a¬
groꝵ. qui dum itinera freque̾¬
tata ut publicas srratas obsid
agressionis insidiis ab ec extra¬
ctiones se ⁊ uͦ sermis fuerit qui
ꝯfug̾it ad .ec. postqiuam deim¬
puntate sua dominꝰ eius clericiᷤ¬
ñ iuramentum prestuerit ad ser¬
ucium ꝯñi sui redire ꝯpellitur
clesiasticos talliis seu collectis et
exacnonib aliis aggranare ni¬

Expanded text:
tamen, quod inique fecit, est legitime componendum. Et hoc verum nisi publicus latro fuerit, qui nocturnus populator agrorum, dum itinera frequentata, ut publicas stratas obsidat aggressionis insidiis ab ecclesia extractiones. Si vero servus fuerit qui confugit ad ecclesiam, postquam de impunitate sua dominus ejus clericis juramentum praestiterit, ad servitium domini sui redire compellitur asticos talliis seu collectis aut exactionibus aliis aggravare p
Abbreviated transcription (Latin):
re det᷑m q frans et dois alicui
patrocinari ñ debent nuibus ua¬
no decipiatur errore ut iͣ. temi
satistationis debitum ꝯpeuend̾
nam ⁊ ip̃m qiui sansane recusa¬
uit et succertorem ip̃ius nisi
in onere qi susticuitur in ho¬

Expanded text:
Ceterum quia fraus et dolus alicui patrocinari non debent, nullus vano decipiatur errore, ut infra tesatisfactionis debitum compellendus, nam et ipsum qui satisfacere recusaverit et successorem ipsius nisi in onere qui substituitur in ho
Abbreviated transcription (Latin):
tionis factum sub eis sacerdotiũ
uideatur ꝙͣ sb̾ farone fuerit qͥ
legis diuine noticiam ñ habe¬
bat ¶lle quid̾ omnib aliis ser¬
uiniti sub actis sacerdotes et poͦ
sessiones eoꝵ in pͥstina libertate
dimisit. et de publico eis auimo¬

Expanded text:
cionis factum ab eis sacerdocium videatur, quam sub pharaone fuerit, qui diuine legis noticiam non habebat, ille siquidem omnibus aliis seruituti eius subactis, Sacersessiones eorum in pristina libertate dimisit et de publico eis alimo
Abbreviated transcription (Latin):
nib et discussis causa sine dif¬
sugio terminetur cum utͥq sit
f nienꝰ tauter expediri quaminaũ¬
e aliter impeditos. ꝙx sinon habe¬
ras s dissimulanones expectat
longiores qr presumitur ꝯtin e¬
ani que sine udicio ecc̃e suatan
tum temeritate recessit a uiro.
ad restitutionem plenariam ec¬
elesiasica dr censura ꝯpelli. qũa¬
niam tamen ip̃a thori negando
consortium debet humiliter
tellerare. donec probationesos¬
ferat p̾pauitas. et tune absoni¬
tione petita secundum formani
ect̾e absoluenir s ante quam si¬
at ei mandatum sub debito u¬
ramenti receptis probationib
procedenir quemadinod̾ est pre¬
missum . siuero tanta sit iri se¬
uicia urmulieri trepidanti nõ
possit sufficiens recuritas proui¬
deri non solumnẽ debet illi re¬
te cause cegnitionem nidetur ꝯ¬
iunx restitienda marito.Ldẽ¬
x ꝑteꝰ mulieris fuit propositum
ad nubiles annos peruenerit ta¬
tum noiens habere quos a pur

Expanded text:
nibus et discussis causa sine difnibus et discussis causa sine diffugio terminetur, cum utrique sit melius taliter expediri quam manere aliter impeditos. Quod si non habetas, sed dilationes expetat longiores, quia presumitur contra eam, que sine iudicio ecclesie sua temeritate tantum recessit a viro, ad restitutionem plenariam ecclesiastica debet censura compelli. Quam tamen ipsa, thori negando consortium, debet humiliter tolerare, donec probationes offerat preparatas et tunc, absolutione petita, secundum formam ecclesie absolvatur. Sed antequam fiat illi mandatum, sub debito iuramenti, receptis probationibus procedatur, quemadmodum est premissum. Si vero tanta sit viri sevitia, ut mulieri trepidanti non possit sufficiens securitas provideri, non solum non debet illi rete cause cognitionem restituenda marito . DE M. mulieris fuit propositum ad nubiles annos pervenit, ratum nolens habere quod a dict
Abbreviated transcription (Latin):
sporro cum munier que ꝯsangui¬
nitatis hab nonciam presertim
ingridib quos lex diuina prohi¬
buit non possit hus uiro siue
mortali peccato carnauter ꝯmis¬
ceri. qm̃ omne ꝙ non est ex side pͤ¬
catum est. etquicainid fit ꝯtra cõ¬
scientiam edificat ad gehennam:
frustra in tali casu adudicarenir
restitutio sponato cum illa ꝯtrade¬
ũ non debear in hoc iudici obedi¬
re s potꝰ exomimicationrhumin¬
t̾ sustinere. sic dissicultas octur¬
reret quasi perpiexa. qr propt̃
sententiam oporreret redͣdere de¬
bitum ẽt propt᷑ ꝯscientiam reddẽ
ñ deber unde ꝯtinger eos grani¬
t̃ impediri. et uti laciucuspatu¬
retur cum intex se carnauiter con
anter copulari  propterea metuꝰ
uidetur ꝙ cuni opponitur coit cõ¬
sanguiuitas. presertim ingradi¬
b oiuina lege prohibiris et pro¬
bationes osferumturin ꝯtinenti
ꝯmixtionem carnalem maxime
si fuma ꝯsentit est restitutio dif¬
ferenda donec auditis probuo¬

Expanded text:
Porro cum mulier, que consanguinitatis habet notitiam presertim in gradibus quos lex divina prohibuit, non possit huiusmodi viro sine mortali peccato carnaliter commisceri, quoniam omne quod non est ex fide peccatum est et quicquid fit contra conscientiam edificat ad gehennam frustra in tali casu adiudicaretur restitutio spoliato, cum illa contra deum non debeat in hoc iudici obedire, sed potius excommunicationem humiliter sustinere. Sicque difficultas occurreret quasi perplexa quia propter sententiam oporteret eam reddere debitum et propter conscientiam reddere non deberet, unde contingeret eos graviter impediri et utrique laqueus pararetur, cum inter se carnaliter conimatrimonialiter copulari. Propterea melius videtur, quod cum opponitur consanguinitas, presertim in gradibus divina lege prohibitis et probationes offeruntur in continenti commixtionem carnalem, maxime si fama consentit, est restitutio differenda, donec auditis probatio
Abbreviated transcription (Latin):
psistis. quam ob hoc non ꝯsirma¬
ducci fuerut et cor depositionib
publicatis pars canonicoꝵ ꝑtesteᷤ
.a. se ĩ troductos intentionem su¬
ami ꝙ ad eos tantum specraret cie¬
ctio susficienter dicebat ẽẽ proba¬
tã s ꝑte elericoꝵ nichilominꝰ asse¬
rente ꝙ ꝑ dicta testium quos pro¬
diutrant er ip̃i assertionem suam¬
n ꝙꝑciectioni pontificum interẽe
deberent plenius pro kauissent
ꝑ que ꝯstare dicebant coselectioĩ¬

Expanded text:
ere praesumpsistis, quam ob hoc non confirmaducti fuerunt, et eorum depositionibus publicatis, pars canonicorum per testes a se productos intentionem suam, quod ad eos tantum spectaret electio, sufficienter dicebat esse probatam; parte clericorum nihilominus asserente quod per dicta testium, quos produxerant, et ipsi suam assertionem, quod electioni pontificum interesse deberent, plenius probavissent, per quae constare dicebant eos electio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrochie timore sententie sue ꝑ au¬
quos dies abstinuir a diuinis
nuulam in eisiuris parrochialis
nec fuerit aliquio modo probatũ
ꝙr eo tempore quo senrentiam ip̃e¬
pronnt possessionem in ip̃is iu¬
ris ꝑ tothialis haberet. ut pri¬
nletiam habiuss restitutioneme
i adiudicare deiure neqͥuimꝰ cũ i
ꝓsum non ꝯstiterit spoliatum.¬
dem in ꝯcił generati
epe ꝯtingit ꝙ spoliatus ꝑ spona¬
torem in auum rerranslata d̾ ad¬
u̾sus possessorem non subuenitur
ꝑ restitutionis beneficium spolia¬
to commodo possessionis amisso
propter difficultatem probatioĩs
uũ propͥotatis admitit effectum
unte ñ obstaante iuris ciuius ri¬
gore sancrimꝰ ur si quis decetero
scient̾ rem talem receꝑit cum spo¬
uatori auasi succedat in nicium e
o ꝙnon multum int̾sit quoad ꝑr¬
culum aĩe iniuste detinere acin¬
uadere alienum. ꝯtra possessorem
huiꝰ sponato ꝑ restitutionis bene¬

Expanded text:
parochiae timore ipsius sententiae per aliquot dies abstinuit a divinis, nullam in eos juris parochialis nec fuit aliquo modo probatum quod eo tempore quo sententiam protulisti, possessionem in ipsos juris parochialis haberes, vel prius etiam habuisses, restitutionem tibi adjudicare de jure nequivimus, cum non constiterit em in concilio generali: Sepe contingit quod spoliatus, per spoliatorem in alium re translata, dum adversus possessorem non subvenitur per restitutionis beneficium spoliato, commodo possessionis amisso, propter difficultatem probationum iuris, proprietatis amittit effectum. Unde non obstante iuris civilis rigore sancimus, ut si quis de cetero scienter rem talem receperit, cum spoliatori quasi succedat in vitium eo quod non multum intersit quoad periculum anime, iniuste detinere ac invadere alienum contra possessorem huiusmodi spoliato per restitutionis bene
Abbreviated transcription (Latin):
hes exequtio rerardarr q̃nouiam cͥ¬
minaliteraduersus eum aute re¬
stitutionem agere non porest cum
cio sponastis qr ueroiam non docz
houestarem tuam cbericos tue iuris¬
dicionis sine manifesta causa et
ratienabili suis beneficiis spona¬
re quib teneris paterna prouisio nͦ
clerico prefatam ecclesiam com
reoditib inde ꝑceptis restimas et ĩ
pate eam possidere ꝑmitras restitu¬
none antem facta si quid aduersuꝰ

Expanded text:
hoc executio retardari, quoniam criminaliter contra eum ante restitutionem agere non potest, cum cio spoliasti. Quia vero iam non decet honestatem tuam, clericos tue iurisdictionis, sine manifesta causa et rationabili, suis beneficiis spoliare, quibus teneris paterna provisione cclerico prefatam ecclesiam cum redditibus inde perceptis restituas et in pace eam possidere permittas. Restitutione autem f
Abbreviated transcription (Latin):
one uideiz cum ciis dicit se de poꝰ¬
sessione uoienter eieccum. et ad¬
uersarius dicit eum non fuisse ca¬
nonice iustitutum. Rdemꝰ pͥus
de moienta eiectione quam de ca¬
nonica institunone agi debereqr
predo etiam est ẜ rigorem iuris res¬
tem cumquis dicit se de possessioni
uioi enter eiectum ut aduersariũ
ciam possessionem intrasse et ad

Expanded text:
o: Cum quis dicit se de possessione violenter eiectum et adversarius dicit eum non fuisse canonice institutum, respondemus prius de violenta eiectione quam de canonica institutione agi debere, quia predo etiam est secundum rigorem iuris ressis episcopo: Item cum quis dicit se de possessione violenter eiectum, vel adversarium clam possessionem intrasse et ad
Abbreviated transcription (Latin):
inem iuror cupientes imponi neꝑ
res.⁊ intra mod̾ grauentur labori¬
u et expensis preseriim cum de bx¬
neficiis ecc̾asticis litigatur que sine
dispendio oiui nasare non possunt
presenri de certo statuimꝰ ut postxͣ
intrimonem suam altera pars fim¬
tunam exceptionem opponere quͣã
nolit aut nequeat in otinentip¬
bare qr frequent̾ ad impedi endũ
ut differendum processum exce¬
ꝑtiones hĩ ꝑ excogitaram malici¬
am opponuntur. ad soluendas al¬
teri moderatas expensas ex tunc
ĩiudicio faciendas cum acceptis
defecerit ꝯdempnerur set si soi¬
uen dofuerit nonalias secundum
arbitͥum discren iudicis puniat᷑.
sũr hoc saltem timore ꝑterritus
non facile quis in granamen ai¬
terius falsas exceptiones oppo

Expanded text:
Finem litibus cupientes imponi, ne partes ultra modum graventur laboribus et expensis, presertim cum de beneficiis ecclesiasticis litigatur, que sine dispendio diu vacare non possunt, presenti decreto statuimus, ut postquam intentionem suam altera pars funtimam exceptionem opponere, quam nolit aut nequeat in continenti probare, quia frequenter ad impediendum vel differendum processum exceptiones hujusmodi per excogitatam malitiam opponuntur, ad solvendas alteri moderatas expensas ex tunc in judicio faciendas, cum acceptis defecerit, condemnetur; et si solvendo non fuerit, alias secundum arbitrium discreti judicis puniatur; ut hoc saltem timore perterritus non facile quis in gravamen alterius falsas exceptiones oppo
Abbreviated transcription (Latin):
iam srbi matͥmonio copulass et
maritali affectione ꝑtractans ex
psa filiam suscepiss sine iudicio
ecc̃e a seremouit caudem. et deac¬
cusando suꝑo sanguinitate. reap.¬
Tum autem pͥusquam a iudicibꝰ
mulier cirarenir ꝑ di ocesi. aum
episcopum nirum sibi restitiu
petiiss ẽt ob hoc adnos propͥum
nuntium destinass demum cdrã
p̃faris iudicib ꝯstitura modo ꝑ
se. modo ꝑ procuratorem ante ip̃i¬
uscause ingressum et posgiur̃
sibi restitui postinlabat. iudices
uero restitutione uegata ꝙ fieri
non debuit inpͥncipau proced̾e
uouierunr. unde ipsa uostram
audi entiam appellauit. et iͣ .i.

Expanded text:
B. sibi matrimonio copulasset et maritali affectione pertractans ex ipsa filiam suscepisset, sine iudicio ecclesie a se removit eandem et de accusando super consanguinitate maCum autem priusquam a iudicibus mulier citaretur, per diocesanum episcopum virum sibi restitui petivisset et ob hoc ad nos proprium nuncium destinasset, demum coram prefatis iudicibus constituta, modo per se, modo per procuratorem, ante ipsius cause ingressum et post virum sibi restitui postulabat. Iudices vero restitutione negata quod fieri non debuit in principali procedere voluerunt. Unde ipsa nostram audientiam appellavit et infra.
Abbreviated transcription (Latin):
modo mincium excusarionis lt
cederet iniutximus unia uece
ut citaret cund̾ sero receꝑit.
cusatorem direxerarisic dirige¬
re potuerat resalem cum ei nõ
fuiss inunccum ut ad caus. mmi
in propͥa ꝑsona dunitaxat ue¬
niret. s ut ip̃e accedereteut pro¬
curarorem ydoneum destinaret.
preterea cum mandatur aucui
ut ad cernun cerminum seiudi¬
ci presentet duo sub hac for¬
ma mandantur ut adiudicem
ueniat et ad diem sibi prefixã
accedat. unde si uenire non pos¬
sit ad diem assignatum tenetur
nichileminꝰ se indici presenta
alii ad certum diem rem certam
exoͣluat non ideo erit amanda¬
to souitus. si souiere nequiu̾¬
it die dato imino ad solutioẽm
elapso etiam die solunoni pre
susficientem miserat rsalem
eius aduentu spes ent inpoteqͥ
erinsidias sibi positas formida
pensas quas quas aduersariie

Expanded text:
modo nuncium excusationis eius cederet, iniunximus uiua uoce, ut citaret eundem, sero receperat; cusatorem ad nos direxerat, sic dirigere potuerat responsalem, quum ei non fuisset iniunctum, ut ad causam in propria persona duntaxat ueniret, sed uel ipse accederet, uel procuratorem idoneum destinaret. Praeterea quum mandatur alicui, ut ad certum terminum se iudici repraesentet, duo sub hac forma mandantur, ut ad iudicem ueniat, et ad diem sibi praefixam accedat. Unde si uenire non possit ad diem assignatum, tenetur nihilominus se iudici praesentaralii ad certum diem certam rem exsoluat, non ideo erit a mandato solutus, si soluere nequiuerit die data; immo ad solutionem elapso etiam die solutioni prasufficientem miserat responseius aduentu spes erat, utpote et insidias sibi positas formidabpensas, quas aduersarii
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃aarr clericos reguiarirer ꝑtine¬
renoscantur. nisi aubi secus opn¬
neat de ꝯsuerudine spetialr nec ex
ec ꝙ spetiali clerici antedicti se
petium silentium imponentes.
um suꝑ electione bellenit̾ ecc̃e. in
rat ꝑ secularem potentiam spolia¬
tum restimendum decrenimꝰ iusti nͣ¬
cia mediante u̾m quoniam tam
possessorium quam petitorium de¬
ductum fuerat in iudicium et tã
restitutionis quam el ectionis quõ
pleniꝰ agitara. et ꝯstitit nobis elec¬
tiõm uirius minꝰ canonieam exti¬
mus sentennialit̾ irritandã d¬
masti ꝯtingit aliquando ut cum
is qui se asserit spoliatum suum tͣ¬
hit sponarorem in ausam inter
ipsa uiris auspicia requisitus qͦ
malit exꝑiri iudicio ntem propri¬
etatis ingretitur deuła sibi uioiẽ¬
tia nullam faciens mentionem cũ
autem fuerit in cansa processum
o nititur incheire. et i consuira
piscenda possessione proponinir
ante quam renunciatum sir aut
ꝯclusum in proprieratis iudicio
pͥmitus instituro agi potest ab e¬

Expanded text:
regulariter pertinere noscuntur, nisi forte alibi secus obtineat de consuetudine speciali, nec ex eo quod clerici antedicti se entium perpetuum imponentes.Cum super electione Bethlehemitanensi intrat per saecularem potentiam spoliatum, restituendum decrevimus justitia mediante. Verum quoniam tam possessorium quam petitorium deductum fuerat in judicium, et tam restitutionis quam electionis quaestio plenius actitata, constitit nobis electionem utriusque minus canonicam exstimus sententialiter irritandamasti, contingit aliquando ut, cum is qui se asserit spoliatum, suum trahit spoliatorem in causam, inter ipsa juris auspicia requisitus quo malit experiri judicio, litem proprietatis ingreditur, de illata sibi violentia nullam faciens mentionem. Cum autem adeo fuerit in causa processum o nititur inchoare, dicens, quia piscenda possessione proponitur, antequam renuntiatum sit aut conclusum in proprietatis judicio primitus instituto, agi potest ab e
Abbreviated transcription (Latin):
ti monasterii fratͥb com in regri¬
tare restituere. dampna plenarie
resartire et de illatis iniuriisꝯ
petent᷑ sarisfacere compellaris ꝓ¬
uisuri ut non tantum fructus ħ
iss iicitim possessores uereres ꝑ¬

Expanded text:
ti monasterii fratribus cum integritate restituere, damnaque plenarie resarcire et de illatis iniuriis competenter satisfacere compellatis. Provisuri, ut non tantum fructus a isset licitum, possessores veteres
Abbreviated transcription (Latin):
ontingit inters̃ ꝙ acror ob ꝯu¬
matiam aduerse ꝑtis adiudica¬
tur causa rei seruande possessio
propter rei potentiam seu do¬
lum actor i annum rem custo¬
diendam naueisci non potest.
nt ad quisitam admirtit. et sic
cũ. ẜ młtorum asferrionem ue
rul non essi ceretar post lapsum
dum de malicia sua reus ne igi¬
tur ꝯtumax menoris quam obe
premisso aut ulerus ꝯstiniatur
clapło anno possessor. Oregoꝰ¬

Expanded text:
Contingit interdum cum actori ob contumaciam adverse partis adiudicatur causa rei servande possessio, propter rei potentiam sive dolum actor infra annum rem custodiendam nancisci non potest, vel acquisitam amittit, et sic cum secundum multorum assertionem, rus non efficeretur post lapsumdum de malitia sua reus. Ne igitur contumax melioris quam obedpremisso actor verus constituatur elapso anno possessor . E
Abbreviated transcription (Latin):
uiter Rdemꝰ ꝙ snꝑ possessorio et
peritorio sut ÷ acrum utr̃q una
d sententia terminari s liczin
pronunciatione sit possessio pre¬
mittenda in exequtione tamen d
propͥeras preuaiere.Td̾ uero¬

Expanded text:
uod cum super possessorio et petitorio simul est actum, utrumque una debet sententia terminari. Sed licet in pronuntiatione sit possessio praemittenda, in exsecutione tamen debet proprietas praevalere.
Abbreviated transcription (Latin):
ũcian̾ir. ꝯtra enm restes alteriꝰ par¬
tis de iuramento et reminciatio¬
ue sponte facra aurequam resti¬
tutus fuerit non admittas. quia
non est ueri simue ꝙ sponte ni¬
ri sue renunciauerit qui renũ¬
ciat sponatꝰ. s testes eiꝰd̾.h. cͥib in¬
tendit probare ꝙruioient̾ pre¬
dicra ecc̃a fuerit spoliatus dũmo

Expanded text:
unciavit, contra eum, testes alterius partis de iuramento et renunciatione sponte facta, antequam restitutus fuerit, non admittas, quia non est verisimile, quod sponte iuri suo renunciaverit, qui renunciat spoliatus, sed testes eiusdem H. quibus intendit se probare quod violenter predicta ecclesia fuerit spoli
Abbreviated transcription (Latin):
tes litib inculcentur et uia possit nͣ¬
frandib apperiri causa non deci¬
lapesetorio nonent utend nmsũ
iudex qͥ de cansa cognoscit hoc ip̃m
ex iusta causa uiderit expedire pu¬
ra cycum ex perpicus indiciis fa¬
cue arguitur micͥitas inuasoris et
spoliato casu seumancia probandi
deminium subtrax̾it faciitatem.
hiis ergo et auis causis inspectis q̃
ꝯtinent eqͥtatem aut iuste moue¬
rint animum iudicantis postquã
conciusum fuerit posse agi possesso¬
rio iudicio non uegamꝰ.d̾ ep̃o¬

Expanded text:
tes litibus inculcentur et via possit fraudibus aperiri, causa non decisa, posessorio non erit utendum, nisi judex qui de causa cognoscit, hoc ipsum ex justa causa viderit expedire, puta cum ex perspicuis indiciis facile arguitur iniquitas invasoris et spoliato casu seu malitia probandi dominium subtraxerit facultatem. His igitur et aliis causis inspectis quae continent aequitatem aut juste moverint animum judicantis, postquam etiam conclusum fuerit, posse agi possessorio judicio non negamus.
Abbreviated transcription (Latin):
d untinum interrogati fuͥmus si
iudices deputati ut depossessio¬
ue et propͥcatati cognoscant gra
allegationes pariter et testes ad¬
niniciant lexum tenoremiuar
utrum licite hoc agatur. Nos au¬
rem cum hoc sit iniure ciuili ex¬
pressum ꝙ licitepossit fieri Rdmꝰ¬

Expanded text:
 III: Interrogati fuimus, si iudices deputati ut de possessione et proprietate agnoscant, graallegationes, pariter et testes adnuncient secundum tenorem illarum, utrum licite hoc agatur. Nos autem cum hoc sit in iure civili expressum, quod licite possit fieri, r
Abbreviated transcription (Latin):
cretum est tam momenti quampͥe
preprietatis causam sub uno e¬
od̾q iudice debere cognosci nec
nos contra maudiram partem a¬
liqiuid possumꝰ definire. e lesti

Expanded text:
cretum est tam imminentis quam principalis rei causam in uno eodemque judicio cognosci, nec nos contra inauditam partem aliquid possumus definire, praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmisit. ut de forma et processue¬
lectionis memorati. d soilicite q̃¬
rereris. et si eum electum canoni¬
ce suisse ꝯstaret ip̃i faceretis pa¬
aifica possessione gaudere. alioqͥu¬
inter ip̃os predictos.f. ct .ũ. andi¬
rens cansam et cuius elecnionẽ
canouicam et magis rationabi
dietus .d. tertio citatus uestre nol¬
let se ꝯspectui presentare. proces
nonice didiculis et cam curastis
dicium .d. senon elegisse ꝯstant
asser̾er. necꝰ pͤredicti .s̃. monachi
electione aliquarenꝰ cogitasse int̾
terim memoratus mi d. adapposto¬

Expanded text:
commisit, ut de forma et processu electionis memorati D. sollicite quaereretis; et si eum electum canonice fuisse constaret, ipsum faceretis pacifica possessione gaudere; alioquin inter praedictos F. et E. audiretis causam et cujus electionem canonicam et magis rationabibis tertio citatus, vestro se nollet conspectui praesentare, precedenonice didicistis et eam postmodum dictum D. se non elegisse constanter assererent nec de praedicti E. monachi electione aliquatenus cogitasse. Interim autem memoratus D. ad aposto
Abbreviated transcription (Latin):
torib uaciuasse ẽt cy negatiuam
qͦ daminoro abstiuere satagebant.
ꝓbare uoientes ius cieccionis ita
ad uos spectare cy a dncrsarios mini¬
me ꝑtineret. ꝑ testes uero partis ad¬
uerse fuit sufficienter ostensum
ꝙ intrium ep̃oꝵ electionib de qͥ¬
tus premissum est clericipres en¬
tes affuerunt et uocem habuert̃
eligendi premissam electionem fa¬
ctam eis ꝯtradicẽtihet exclusis de¬
crenimus irritandam elericos sepe¬
dicros in eam quasi possessionem
quam ante ꝯtrouersiam moran
habeueranr reducentei u̾m qm̃
in questi one predicta quictnud
uiris utraq pars in elecuone hãe¬
bat deductum. iniudicium uide¬
banir cum iure ciuili sit cautum
id uenire in iudicium non solum¬
de quo actum estut ueniret. s id
uenire de quo nominatu

Expanded text:
ationem quodam modo astruere satagebant, probare volentes jus electionis ita quidem ad se spectare quod ad adversarios minime pertineret; per testes vero partis adversae fuit sufficienter ostensum quod in trium episcoporum eletionibus, de quibus praemissum est, clerici praesentes adfuerunt et vocem habuerunt eligendi, praemissam electionem factam eis contradicentibus et exclusis decrevimus irritandam, clericos saepedictos in eam quasi possessionem quam ante controversiam motam habuerant, reducentes. Verum quoniam in quaestione praedicta quidquid juris utraque pars in electione habebat, deductum in judicium videbatur; cum jure civili sit cautum id venire in judicium, non de quo actum est ut veniret, sed id non venire de quo nominatim
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝙ dcõ .h. reuerentiam exibu¬
it que debetur p̃posito iuri suo
reñciasse uidenir. nos attenden¬
res sibi non potuisse deiure ꝯpe
pediret. intem gentes etiam te
a maiori parte tam digniate
quam numero eoꝵ quos elig̃e¬
di iis ꝯstabat habere electum fu¬
a silentium imponentes.¶s¬
piscope intimatum ꝙ ad restau¬
randam fabricam rothomagẽ
canonicor recum pariter aliꝙͣ
suoꝵ reddituum portionem o¬
ꝑi tam pio et neccessario repu¬

Expanded text:
cto H. reverentiam exhibuit, quae debetur praeposito, juri suo renuntiasse videtur; nos attendentes sibi non potuisse de jure compediret, intelligentes etiam te a majori parte tam dignitate quam numero eorum quos jus eligendi constabat habere, electum fura silentium imponentes.bus intimatum quod ad restaurandam fabricam Rothomagen.canonicorum tecum pariter aliquam suorum reddituum portionem operi tam pio et necessario depu
Abbreviated transcription (Latin):
piat ñ est dubium intercedere
ad tempus pro causaiusta urn
diatore quosq ut officio illo cõ¬
cesso retiuear ip̃e sibi prouentꝰ
pͥmum enim menibrum credimꝰ
esse licitum scd̾m autem di¬
cimus non licere. neuiam aꝑia¬
mus hiis qui prauitarem suam
saragunt paluare.. Ex.ꝯ. li

Expanded text:
piat, non est dubium intercedere ad tempus pro causa justa et diatore quocunque, ut, officio illi concesso, retineat ipse sibi proventus. Primum enim membrum credimus esse licitum; secundum autem dicimus non licere, ne viam aperiamus his qui pravitatem suam satagunt palliare. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
lum nobis s nec cuiquam de¬
buisses ex certa ꝯscientia ꝯtra¬
ria Rdere ꝯtrã carnalitatem
animi qr ñ exaffectu carnali si
discreto iudicio debuisti ecc̃astic̃
ỹdonea dispensare et cita hone¬
statem facti qr ñ licuit ex pacri¬
modo ut tenore prescripto ꝯce¬
dere nud̾ officium et tͥretinere
mat. et alibi cautum reꝑiatur
in canone cr ectãstica. pe . in di

Expanded text:
um tenemus, sed nec cuiquam debuisses ex certa scientia contraria respondere; circa carnalitatem animi, quia non affectu carnali sed discreto judicio debuisti ecclesiasticum a magis idonea dispensare; et circa inhonestatem facti, quia non licuit ex pactimodo vel tenore praescripto concedere nudum officium et tibi retinemat; et alibi cautum reperiatur in canone quod ecclesiastica benefi
Abbreviated transcription (Latin):
bis fieri mandauimus tucãm pre¬
stiristi mendatii. qui sepe nobis ꝑ
lureras .tu. intimasti et randem ꝓ¬
bastiper testes ꝙ retentis tͥ pron̾e̾¬
rib officium ꝯcesseras memo. exqͦ
non iinmerito ꝯtra talem ꝯcessio¬
nem fuimus suspicati. et ideo no¬
qͥ non tam ex pleninidine potes¬
ratis quiam ex officii debiro possu¬
mus et debemus de subditoꝵ exce̾¬
sib ad coreedñe. inqͥieueritatẽ
te maxime causam et occasio¬
nem prestante inquisirio nem
ꝯmisimꝰ faciendam. om̃ib gͦ di¬

Expanded text:
bis fieri mandavimus, tu causam praebis fieri mandavimus, tu causam praestitisti mandato quod saepe nobis per litteras intimasti et tandem probasti per testes quod, retentis tibi proventibus, officium concesseras memoratum: ex quo non immerito contra talem concessionem fuimus suspicati; cum et non tam ex plenitudine potestatis quam ex officii debito, quia possumus et debemus de subditorum excessibus ad correctionem inquirere veritatem, te maxime causam et occasionem praestante, inquisitionem commisimus faciendam. Omnibus ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
nebas ꝙycum nullus debeat sñ
testium uon poterant tibi pre¬
allegatio personam . ii. tange
uidebatur dignum duximꝰ cau¬
sam ꝯmiate. in qiuisionis et or
mus. apresertim cum ratio a
plorati ꝙ auctore non probante
is qui ꝯuenitur enam si nichup̃¬
stirerit d absolui uideri debeat¬
poterat ꝙ nos tibi qui ꝯuenie¬
baris a nobis mauciose ut indis¬
crere nonuis probationis super
tͥspremissis articut imposiinuᷤ
uidel ut ostenderes ꝙ predicrã
canceuariam ꝑsone p̃donee mo¬
do cauonico. et tempore ꝯpeten¬
ti donasses. porro cum donatio fu¬
iss occuira. et ideo suspiciene nõ
careat et lapso iam anno nullu
omnino cancellarius appeͣreret
cancellarie donatio deuolura. et
ris non ramen de occuitis possu
mebatur pro nobis presertim ⁊̃
Rderis primauice ꝙ cancellariã
alicui ñ ꝯtuleras facultatem ti¬
bi pro te probandi ꝯcessimus ñ
fuit granam̃ s gratia. nec exma¬
ucia s ex benignirate processit ꝙꝓ
enam de meo canonico fidem no¬

Expanded text:
nebat quod cum nullus debeat sinetestium non poterant sibi prallegationem personam nostram tangere videbatur, dignum duximus causam commissae inquisitionis et ordmus, praesertim cum ratio asplorati quod, actore non probante, is qui convenitur, etsi nihil praestirerit, debet absolvi, videri poterat quod nos tibi, qui conveniebaris a nobis, malitiose vel indiscrete onus probationis super tribus praemissis articulis imposuimus, videlicet ut ostenderes quod praedictam cancellariam personae idoneae modo canonico et tempore tibi competenti donasses. Porro cum donatio fuisset occulta et ideo suspicione non careat et elapso jam anno nullus omnino cancellarius appareret, cancellariae donatio devoluta et irris, non tamen de occultis possummebatur pro nobis, praesertim cum responderis prima vice quod cancellariam alicui non contuleras, facultatem tibi pro te probandi concessimus, non fuit gravamen sed gratia nec ex malitia, sed ex benignitate processit. Quod etiam de m
Abbreviated transcription (Latin):
re andire non debeat causas de
audientiam audire potest et deb
sicut qui in prouincia sua niceᷤ
nostras gerere ꝯprokrur. ¶e¬
tuduisti querere utrum de cansa
quam aucui delegauius alius qͥ
sit generans in pronincia iega¬
tuis anre cognitienem uel poste¬
a cognoscere ualeat uel ꝯmissio¬
nis nostre processum quem iudici
deiegato transmitiinus taliter ĩ¬
pedire respondemus ques cum
mandanim spetiale deroget ge¬
neran iegatus ꝯmissionem ani¬
i factani spetianter. impedire ñ
potest. et si seꝯdum formam no¬
stri maneati sententia fuerit ꝓ¬
iuigata. non poterit ipse lega¬
tum receperit cani qomodoli¬
ber irritare ipsam tamen sirati¬
onabiliter lata fuerit ꝯfirmare
uaiebit et exequtioni mãdare.

Expanded text:
co jure non debeat causam de am, audire potest et debet, sicut qui in provincia sua vices nostras gerere comprobatur. nobis quaerere utrum de causa quam alicui delegamus, alius qui sit generalis in provincia legatus, ante cognitionem vel postea cognoscere valeat, vel commissionis nostrae processum, quem judici delegato transmittimus, taliter impedire. Respondemus quod cum mandatum speciale derogat generali, legatus commissionem alii factam specialiter, impedire non potest; et si secundum formam mandati nostri sententia jam fuerit promulgata, non poterit ipse legaale receperit, eam quomodolibet irritare: ipsam tamen, si rationabiliter lata fuerit, confirmare valebit et exsecutioni mandare.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponuntur inquirat et corri¬
gat appellatione remora quie
uiderit corrigenda. scaturns ad
reformationem coꝵ quod regu¬
larc fuiꝰt et honestum. quia ta¬
men inrentionis nostre nec su nͣ¬
ir nec esse debiir inriditioni tu¬
e per mandarum huiꝰmodi dero¬
gare. auctoritate presentium
copo non tanquam delegato s
rangnam ordinario faciendis
aliquis casus emerserit in quo
licium sit ad sedem merrepoł
appellare predicti occasione m̃ã¬
em autoritati tue quominꝰ
ad̾ retaniuam ad merropo urañ
appellari ualear nolumis anqͣre¬

Expanded text:
imorum, inquirat et corrigat appellatione remota quae viderit corrigenda, statuens ad reformationem eorum quod regulare fuerit et honestum, quia tamen intentionis nostrae nec fuit nec esse debuit jurisdictioni tuae per mandatum hujusmodi derogare, auctoritate praesentiumcopo, non tanquam delegato, sed tanquam ordinario, faciendis aliquis casus emerserit in quo licitum sit ad sedem metropoliticam appellare, praedicti occasione mandati auctoritati tuae quo minus ad te tanquam ad metropolitanum appellari valeat nolumus a
Abbreviated transcription (Latin):
ueris et a uestris surdits facia¬
tu uero frarer archiepiscope cũ
exomiunicanonis sentennia per¬
ñ appeuationis non suspendatur
obiectum. Si ciuis exꝯmunica¬
tuis ab ipso de inͥusta tibi fuerit
psum ei quasi co ep̃o defenꝰ
absouuendum scꝯdum ecclesi¬
e formam remiitas. qui si no
luerit ipsum ab soluere ture¬
cepra iuratoria eautione ab¬
souitionis ei mnunus poteris
exibere. Ita tamen quos nisit᷑
legitime ꝯstiterit eum ꝯtra ẜ¬
ticiam exꝯmunictum suisse:
ex debito sibi iuramenti preci᷑¬
pias ut super eo quo de quo fu¬
erit exomimicatione uodatus
eidem episcopo latisfaciat ꝯpetẽ¬
ter. Luos si facere ꝯtempserit: e¬
um in exꝯmunicationis sententi¬
am appenatione .re. reducere non

Expanded text:
eas a vestris subditis violaTu vero, frater archiepiscope, cum excommunicationis sententia per appellationis non suspendatur objectum, si quis excommunicatus ab ipso de injusta tibi excommupsum, ei quasi coepiscopo absolvendum secundum Ecclesiae formam remittas. Qui si forte noluerit illum absolvere; tu, recepta juratoria cautione, absolutionis ei munus poteris exhibere: ita tamen quod nisi legitime tibi constiterit eum contra justitiam excommunicatum fuisse, ex debito sibi juramenti praecipias ut super eo de quo fuerit excommunicatione notatus eidem episcopo satisfaciat competenter. Quod si facere forte contempserit, eum in excommunicationis sententiam, appellatione remota reducere non
Abbreviated transcription (Latin):
ris peruenisse quod monachi
cauonici et alii regulares tue
in ciaustro iuxta regulania ꝯsti¬
tuta diuinis obsequiis uigila¬
re de obedientiis et reoditib qͣ¬
rum curam geccerunt peccum
a ꝯgregara claustrum ad porrẽ¬
ꝯp tales inueneris nisi ad omoni¬
tionem tuam resipueriar ut pro
srendum in utilitatem domns
seꝯdum albatis ꝯsuium et re¬
guiarem uitam obseruent. si
prelari eoꝵ posttuam ꝯmonini¬
onem id exequi negligentero

Expanded text:
ris pervenisse quod monachi, canonici et alii regulares in tin claustro juxta regularia constituta divinis obsequiis vigilare, de obedientiis et redditibus, quorum curam gesserunt, pecunia congregata, claustrum abhorrencunque tales inveneris, nisi ad commonitionem tuam resipuerint, ut prosignent, convertendum in utilitatem domus secundum abbatis consilium et regularem vitam observent, si praelati eorum post tuam commonitio
Abbreviated transcription (Latin):
prouinciam sibi ꝯmissam uel
ibidem si huius modi manuũ
pretextu legationis sibi uendi¬
cant oignitatem. et subditis
quamuis in sua prouincia exi¬
stentes bencficium ab soiutioĩs
impertiri non possunt. nisi de
sperian gratia illis et istis ampli¬
us a sede appostonca ꝯxedatur.
legatoꝵ apposcolice sedis statiita
corta inprouincia s̾ ꝯmissa du¬
rent ranquam perperua licer
eandem postinodum siur egressi
secu aurem si causas duxerint a¬
liquib delegandas: cum iuridi¬
tio istorum exꝑiret si aute iioꝵ
ducensum hoꝵ cutitio non preces¬

Expanded text:
missam vel ibidem, si huiusmodi manuum um suarum pretextu legationis sibi vendicant dignitatem, etiam subditis quamvis in provincia sua existentes beneficium absolutionis impartiri non possunt, nisi de speciali mandato, illis et istis amplius a sede apostolica concedatur. legatorum apostolice sedis statuta edita in provincia sibi commissa durent tanquam perpetua, licet eadem sint postea egressi: Secus autem si causas duxerint aliquibus delegandas, cum iurisdictio istorum expiret, si ante illorum discessum horum citatio non preces
Abbreviated transcription (Latin):
d reprimeneam maliciam per¬
uersoꝵ pene certe sunt in cão¬
nib ꝯstirure quas sicut iatasa¬
nobis interdum in subditos u¬
nuiris inuoiabues obseruari
ita latas ab aliis debitis inuio

Expanded text:
d reprimendam malitiam perversorum poenae certae sunt in canonibus institutae; quas sicut latas interdum a vobis in subditos vultis inviolabiles observari, ita latas ab aliis debetis invio