comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iurtutẽ. Dũ enĩ durat mundꝰ.
angłi angłis demoes demonib
hõies bõib p̃sunt. S oĩb collec¬
tis iam oĩs p̃latõ cessabit. hinc
ꝗdã putãt pꝰ indiciũ demoẽs ñ
hr̃ent potãtem cruciandi hoĩes
sicut modo. s ut demões uͥtutes
da ciuciari sine crecafure mĩst̾io
asseĩt. sic repbos hoĩes ibi ñ ꝑoꝑa¬
tioẽm demonũ s nirtute diuinͣ¬

Expanded text:
at mundus, angeli angelis, daemones daemonibus, homines hominibus praesunt. Sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divin
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illi mala uoluntas ẽẽ nũqͣm
pͣ. tamꝙ̃ sibonus filiꝰ patrẽ ułit
uriu̾ẽ. quẽ dobõa uoluntate uult
mori. Et rursꝰ fi̾ pͣ. ut ħ uelit hõ¬
impietas. Multũ e̾ int̃ ẽ. ꝗd uelle

Expanded text:
nam illius mala voluntas esse nunquam potest. Tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoimpietas. Multum enim interest quid velle
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Pecc̃m ẽ uoluntas retinẽdi¬
uerat. In u̾traq assignatõe de
actuali pecc̃o ag̃r.⁊ mortali nõ ue¬
niali. Eypͥma descͥptõe ostñd̾r pec¬
catũ ẽẽ uoluntas mala. siue locu¬

Expanded text:
us: Peccatum est voluntas retinendivetat. In utraque assignatione, de actuali peccato agitur et mortali, non veniali. Ex prima descriptione ostenditur peccatum esse voluntas mala, sive locu
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. his ali isq testimoĩis ĩni¬
tuntur ꝗ dñt õs hoĩes. paĩte̾ dili¬
gendos esse caritatis affcũ. s in
Que his repugnare uidentur.
uib obuiat illũ p̃cept̃ legis de
diligendis parentib. hõra .ꝑ.t.

Expanded text:
. His aliisque testimoniis innituntur, qui dicunt omnes homines pariter diligendos esse charitatis affectu, sed in Quae his repugnare videntur. Quibus obviat illud praeceptum legis de diligendis parentibus, Deut.
Abbreviated transcription (Latin):
riratis. sic̃ scͥptũ ẽ orclinaũ ĩ me
cai̾tatẽ. pꝰ oĩum patrẽ dm. cãnis
fr̃ ⁊ soror. Amb̃r qͦ diligendi ex¬
pͥmes̃ ordinẽ. sr᷑ illud canticoꝵ
primo d̾ diligendꝰ ẽ. Scdo parẽ¬
tes. iñ filii. post domestici. Qsi
boni sũt. malis filis p̃põendifs.¬

Expanded text:
Ordinavit in me charitatem; post omnium patrem Deum, carnis frater, soror. Ambrosius quoque diligendi exprimens ordinem super illud CanticoruPrimo Deus diligendus est, secundo parentes, inde, filii, post domestici; qui si boni sunt, malis filiis praeponendi s
Abbreviated transcription (Latin):
one disticgoĩs nom̃. int̾alias
q̃ supͣ di ligent᷑ ex ecuti saimus
quedam dixiꝰ trans latiue ⁊ ꝑ-
similitudinẽ de dõ dici. ut spe¬
culũ splendor. caract̃. figura
dicendi dcͥctoꝵ ĩ tiligñtiã assu¬
mat. s catholicã. ¶Desacͣ¬

Expanded text:
num, inter alia quae supra diligenter executi sumus, quaedam diximus translative et per similitudinem de Deo dici; ut speculum, splendor, character, figura, dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed catholicam.
Abbreviated transcription (Latin):
tiqͣ peperat. mĩtis pancorũ
aaude deceptis rẽtica ĩpietas
stantino. labefactare tẽpiaũ.
S p̾ nõ longũ tempꝰ libẽtate
fidei catholice p̃ualente. p̾ ꝙͣ
uis u̾bi sicut debuit ĩteller¬
ta ẽ. hõ usion illud catholice
fidei sanitate longe lateq
defensum ẽ. ⁊ diffusũ. Qd enĩ
ẽ hõ usion. nͥ uniꝰ eiꝰdemq sũb¬
stantie: Quidẽ inqͣm homo

Expanded text:
tiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas stantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postquam vis verbi sicut debuit intellecta est, homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque distensum est et diffusum. Quid enim est homousion, nisi unius ejusdemque substantiae? Quid est, inquam, ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ flenda ñgmitto nã ꝗ sic alia
deplorat. ut alia tñ ꝯmitiat
ad huc penitñciã ag̾e ã ignorat.
ã dissimulat᷑. Q d̾ enĩ ꝓdẽ sipec¬
cata luxurie ꝗs defleat᷑. ⁊ ad huc

Expanded text:
 non committere. Nam qui sic alia deplorat, ut alia tamen committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ deus oĩa semꝑ uidet ⁊ sim ł.
poĩtõe abacuc. Absurdũ ẽ ĩꝗd
ad ħ decluce̾ dei maiestatẽ. ut
sciat ꝑ mom̃ta singła. gͦrculi¬
ces nascant᷑. qͦt uemonantur.
quota pulicũ ⁊ muscarũ sit
młtitudo quot ue pisces natẽt
in aꝗs ⁊ similia. Non simꝰ tam
fatui ad ulatões dei. ut dũ ꝓui¬
dentiam eiꝰ ⁊̃ ad mia retrudimꝰ.
innos ipõs ĩ uiriosi simꝰ. eãde
ĩratiõabiliũ ⁊ r̃abiliũ ꝓrudẽ

Expanded text:
 Deus omnia semper videt et simul, positione Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam ejus etiam ad ima retrudimus, in nos ipsos injuriosi simus, eamdem irrationa
Abbreviated transcription (Latin):
quis auit̃ qrat legãt
q̾modo ĩtelligatur ꝙ de
lazaro ⁊ diite legitur au
locis corporcilib cont̾im. cũ
Laz ari digito cupisse. S uelrꝰ
ẽ d̾ubitare de octultis ꝙ litiga¬
re de uctis. diuitẽ ĩ supplicio
pauꝑẽ ĩ refugerio ẽẽ nõ dubito.
uitis digitꝰ lazan flãma ĩ¬

Expanded text:
quis autem quaerat quomodo intelligatur quod de Lazaro et divite legitur, aulocis corporalibus contineri, cum Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. ngua, digitus Lazari, flamma in
Abbreviated transcription (Latin):
diuisit lucẽ atenebris. Appella¬
uitq lucem ddiẽ. ⁊ tenebras noc¬
tẽ. Et fcm ẽ uesꝑe i ⁊mane:
dies unꝰ. Congrue mundi õnatꝰ
aluice cep̃. Uñ cet̾a q̃c̾ande que¬
c̾ande erant. uidentur. Qua
fuit lux illa corꝑał anspũalis

Expanded text:
lucem a tenebris, appellavitque lucem diem, et tenebras noctem. Et factum est vespere et mane dies unus. Congrue mundi ornatus a luce coepit, unde caetera quae creanda erant viderentur. 2. Qualis fuerit lux illa, corporalis
Abbreviated transcription (Latin):
traditum legimus. Dicit enĩ
formata ẽ cũ adc̾atrẽm ꝯu̾sa. ei
Inpͥncipio c̾auit d̾ celum ⁊ tr̃a.
hic uõ eiusdẽ fo̾matõ ostñditũ.
cũ ait fiat lux. ⁊ ftã ẽ lux. ħ gͦ an¬
głica nat̾a priꝰ tenebre ⁊ postea
lux fuit. ꝗa priꝰ hũit ĩformita¬
tem ⁊ ĩꝑfectiõem. de iñ formati¬
onis ꝑfectõem. ⁊ ita diuisit d̾s
lu cem ⁊ tenebras. Nã ut ait¬

Expanded text:
traditum legimus. Dicit enim formata est, cum ad Creatorem conversa ei In principio creavit Deus coelum et terram. Hic vero ejusdem formatio ostenditur cum ait: Fiat lux, et facta est lux. Haec ergo angelica natura prius tenebrae, et postea lux fuit, quia prius habuit informitatem et imperfectionem, deinde formationis perfectionem; et ita divisit Deus lu
Abbreviated transcription (Latin):
lucendi hr̃et. Cum qua dies
pͥma exorta est. ꝗa ante lucẽ nec
dies fuit nec nox. licet tẽpꝰ fu̾it.
Q lux illa fr̃a ẽ uͥ sol apparet q̃

Expanded text:
lucendi haberet, cum qua dies prima exorta est, quia ante lucem nec dies fuit nec nox, licet tempus fuerit. 3. Quod lux illa facta est ubi sol apparet, q
Abbreviated transcription (Latin):
pplicia. Exhis satis ostñditũ
quã ꝑicłosũ sit diffełe pnĩa
usq infinẽ uite.si tñ ⁊̃ tt̃ nͣa
mortuo inpetrat. ñ sie tñ ut nul¬
lam sentiat penam. ñ forte tã¬
ta sit uehem̃tia genutꝰ ⁊ ꝯt̾ctio¬
nis. q̃ sufficiat ad delicti puniꝰ¬
tõem. Lic gͦ difficile sit ut ic̃¬
qñ cruciatus m̃bra ligat ⁊do¬
lor sensũ oppͥmit. ut uix homͦ
aliꝗd cogitare uałat. meliorẽ
tamen sera qm nulla. penĩa
enĩ si mnextremo uite hya tuad¬
uenit. sanat ⁊ lib̾at. chultum
sera fuit latronis pnĩa. s non¬
fuit sera indulgñtia. S licet
latro ueĩam meruiss ĩ fine de
oĩ cͥmĩe. ñ tñ dedit baptizatiᷤ
peccandi ⁊ ꝑseuandi auctõitatẽ

Expanded text:
stinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentiam usque in finem vitae. Si tamen etiamortuo impetrat; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit difficile ut tquando cruciatus membra ligat et dolor sensum opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat, melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poenitentiafuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
istis eẽ sentiend̾. ⁊ de his ꝗ ĩex¬
tremis penitẽt. Sienĩ tanta
fuit cordis ꝯtrictõ. ⁊ delicti ex ꝑ¬
bratio ut suffitiat ad puniend̾
peccm. lib̾i abalus penis tran¬
seunt aduitã. Et sinplcͣta

Expanded text:
se sentiendum, et de his qui in extremis poenitent. Si enim tanta fuerit cordis contritio et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etsi inexpleta
Abbreviated transcription (Latin):
remissicoe. S qm̃ uix ł raro est
tã iusta ꝯũsio. tim̃cdũ ẽ depeni¬
tente sero. maxĩe cũ filii quos
illicite dilexit sint p̃sentes.
tixor ⁊ mundꝰ ad se uocet. młtoᷤᷤ
solet serotina penit̾ia decipere.

Expanded text:
remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poenitentia decipere.
Abbreviated transcription (Latin):
telunt ¶ tẽ opponr̃. cũ fames sit
sentirẽt. s sine fame sr̃ flunm
eos cib̾ ñ indiguisse añ peccatũ.
dit᷑ appetitꝰ edendi. cui ñ sũbia¬
cuiss homo. si ñpeccass. s ꝓculdu¬
bio peccaret. nͥ hũc defectũ cibo p̃¬
ueniret. habebat eͥ nat̾alẽ appe¬
titũ ⁊ modatũ. cui ita satisfaciẽdũo
eratine defectũ famis sentiret.
bat. ita ñ exuitõ eẽt s denatura.
si hoĩs ꝯditõ inpͥncipio suo .i. in
pͥmo parente aꝑ fecto ĩchrata. ĩ
subseq̃nti ꝓpagctõe amodico ad

Expanded text:
tur. Item opponitur: Cum fames sit paterentur, sed sine fame superfluum eos cibis non indiguisse ante peccatum, deratus appetitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. bat, ita non ex vitio esset, sed de natura, si hominis conditio in principio suo, id est, in primo parente a perfecto inchoata, in subsequenti propagatione a modico ad
Abbreviated transcription (Latin):
ignaari debet. nescit᷑. Talisq igno¬
rantia pena pecc̃i est cũ mens ui¬
tio obscuratur. ne cognosc̾e ualat
ei q̃ scire debet. Dehoĩs tͣns latoe
ĩ melicẽm statũ. ⁊ deduõb bonis
alto ħ dato. Alt̾o hic ꝑmisso.¬

Expanded text:
ignorari debet, nescitur. Talisque ignorantia poena peccati est, cum mens vitio obscuratur, ne cognoscere valeat ea quae scire deberet. 10. De hominis translatione in meliorem statum, et de duobus bonis, altero hic dat
Abbreviated transcription (Latin):
inde ꝙ sp̃uale tẽpale actusibile bo¬
nũ piius dedit. Anuisibile autẽ¬
zet̃nũ ꝓmisit. ⁊ m̾itis q̃rendũ
serat: nat̾li rationi ĩc̾atõe aĩe
hoĩs indite qͣ pot̾at ĩt bonum
⁊malũ disc̾nere. p̃ceptũ addidit

Expanded text:
temporale ac visibile bonum prius dedit; invisibile auteternum promisit, et meritis quaerendum serat, naturali rationi in creatione animae hominis inditae, qua poterat inter bonum et malum discernere, praeceptum addidit
Abbreviated transcription (Latin):
cathsolicũ heretico respondentẽ:
comẽdat clites. Acute sane: qui¬
dam R̾nctit hẽtico u̾sutissime
uitdganti. utt̃ d̾s filiũ nolẽs
nolens. ab surtissiã dei misia

Expanded text:
catholicum haeretico respondentem commendat dicens: Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens nolen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ filiũ s uoluntatis. At ille.
iugilantissime uicissim q̃ siuit
abco utr̃ d̾s pat̃ uolẽs anno¬
lens sit d̾s. Ut si respondet ng
seq̃retur grandis ab surditas

Expanded text:
e Filium, sed voluntatis. At ille vigilantissime vicissim quaesivit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas e
Abbreviated transcription (Latin):
do̾ ꝑ sac̾dotẽ cuc̾e.⁊ semel. ñ opõ¬
tet publitari coram młtis. ꝙ oc
ciltũ ẽ. Qd̾ notauit dicens. ñ
tͥ dico ut te ꝓdas ĩpublicum.
Sicut enĩ publica noxa publico
eget remedio. ita occulta secreta
ꝯfessicẽ. ⁊ occulta satis factione
purgatur. Netͤ nͥetee  ntꝙ¬

Expanded text:
el. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuincit᷑. ꝗ ad instar pͥmoꝵ parẽtũ
uigare ꝯtendit. uł sic̃ cam pec¬
catũ suũ reticendo suppͥmẽ q̃rit.
ubiuõ suꝑbia regnat᷑ uł ypotͥ¬
sis. humilitas locũ ñ ht̃. Sine
humilitate no. alitͥ uẽĩam sꝑare
ñ licet. Uͥ gͦ taciturnitas ꝯfessi¬
onis. ñ ẽ sꝑanda ueĩa cͥmĩs. Iam¬

Expanded text:
tar primorum parentum vigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypocrisis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia cri
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝙ ucce pudor ẽ ꝯfit̾i ad publi¬
cã penĩam refe̾nd̾ ẽ. Ibi enim
dens. significae̾ uoluit ꝙ latͥme.
occulte. ⁊ ꝯfessio secreta. sicut que
fit soli sacdotilauãt delictũ ꝙ
pudet aliqm publice ꝯfit̾i. Qd̃
uo dic̃ se lac̾mas petͥ legisse nõ¬
ñ excludit illa. multa enĩ fcã
sunt. q̃ scͥpta ñ sũt. ł forte ñ clũ
fcã erat institutõ ꝯfessioĩs. q̃ mͦ

Expanded text:
voce pudor est confiteri, ad publicam poenitentiam referendum est. Ibi enim dens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod pudet aliquem publice confiteri. Quod vero dicit se lacrymas Petri legisse, nonon excludit illa: multa enim facta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
reꝯciliare lic ꝙ ecc̃astice ĩstitu¬
tioni Msuetudini. penitꝰ repugͣt.
potiꝰ gͥ publice peccasti publice
ꝯfit̾e tereũ. dem̃da. Siuõ occulte
delicisti.⁊̃ sic ñ taceasnͨ tñ ddico. ut
publices. Taciturntas oñi pecc̃i.
exsuꝑbia nascit᷑ cordis. iõ enim
peccatũ suũ ꝗs celat. neputetu᷑
foris. qͣlẽ se iam cluũo ꝯspectui¬

Expanded text:
ciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris quale
Abbreviated transcription (Latin):
as in libro debaptõ paruuloꝵ
sicait. Recte ꝓfecto ĩtelli¬
unt᷑ pͥmi hoĩes añ malignã
siaboli ꝑsuasionem abstinn¬
sse a cibo uetito atq isi ftusse
uite añ peccm sũpserunt ꝗbus

Expanded text:
 in lib. 2 de Baptis. parvul., sic ait: Recte profecto intelliguntur primi homines ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse a cibo vetito, atque usi fuisse vitae ante peccatum sumpserin
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ. Duos gͦ fines nob̾ ĩ man¬
ducando ꝯstitiumꝰ. S ista faciẽtes
nũꝗd peccamꝰ. absit. Nã tip̃e
sic fac̾e suadet. sidiligent̃ eiꝰ u̾bu
inspiciam̾. Cũ gͦ ait neduos fi¬
nes nob̾ ꝯstituamͦ fines ĩctiu̾sa
tendentes intiligi uoluit .s. qͦrũ
ꝑꝑ regnũ dei tm̃. oĩa agenda ne
cũ ipso m̾cedẽ iꝑ̃alẽ mectitandã.
ita intlligñdũ est ut ñ appetñ¬
do mecditem. cũ regno mercedẽ
mus. tista ꝑꝑ illud sicut ipẽ do¬
cet. Si enim petimꝰ uitã eternã

Expanded text:
 fines nobis in manducando constituimus. Sed ita facientes numquid peccamus? Absit. Nam et ipse sic facere suadet, si diligenter ejus verba inspiciamus. Cum ergo ait, ne duos fines nobis constituamus, fines in diversa tendentes intelligi voluit, scilicet  regnum Dei tantum omnia agenda, nec cum ipso mercedem temporalem meditandam, ita intelligendum est, ut non appetendo meditemur cum regno mercedem mus, et ista propter illud, sicut ipse docet. Si enim petimus vitam aeternam,
Abbreviated transcription (Latin):
atq genitalib m̃bris sic̃ cet̾is ĩ¬
parent: ut ibi nullũ motũ sen
ad mouemꝰ ut manũ ori sine
ardõẽ libidinis: ita genitalibus
ut̾ent᷑ m̃bris sine aliqͦ pruritu

Expanded text:
atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illiadmovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo pruritu
Abbreviated transcription (Latin):
potusse. sic̃ ceteris ĩquolibet
oꝑe siñuoluptauᷤ pͣritu utuntur:
Inc̾dibile eͣ nonẽ dm̃ talia fe¬
cisse illa corꝑa: ut si ñpeccassẽt
ilł m̃bris sicut pedib imꝑarẽt.
n᷑ cũ ardce̾ seminaret᷑. nͨ cũ doloe̾
parerẽt. s pꝰ pecc̃m motũ illũ me¬
ruer̃t. qmͣ nuptie ordinãt: ꝯtinẽ¬
tia cohibet. In firmits enĩ ꝑnia
inruinã turpitudinis. excipit᷑ ho¬
nestate nuptiali: ⁊ ꝙ sanis esset
offc̃m. egrotis ẽ inremedium.
nuptie honc̃abiles. ⁊ thor̾ ĩma

Expanded text:
potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis, excipitur honestate nuptiali: et quod sanis est officium, aegrotis est remedium. nuptiae honorabiles et thorus i
Abbreviated transcription (Latin):
rus dies extitit. ꝗ ñ abaurora
s aplena luce inchoauit. ⁊ ma¬
ne seq̃ntis diei ꝯstimatꝰ est. uñ
beda suꝑ genesim. Decẽbat ut
dies aluce incipet. ⁊ ĩ mane se¬
q̃ntis diei tenderet. ut oꝑi dei
alute inchaisse ⁊ in luce ꝯpleta
ẽẽ. significarent᷑. Reliq at̃ dies

Expanded text:
rus dies exstitit, qui non ab aurora, rus dies exstitit, qui non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda super Genesim: « Decebat, ut dies a luce inciperet, et in mane sequentis diei tenderet, ut opera Dei a luce inchoasse, et in luce completa esse significaretur. Reliqui autem dies
Abbreviated transcription (Latin):
oẽm t̃re altitudinẽ reg̾et. dici pͣ
inilł partib fcã. quas nũc illus¬
trat soł diuma lux. Nec miꝵ
lucẽ inaquas posse luc̾e̾. cũ ⁊̃
nautaꝵ oꝑatõe sepiꝰ illustrent᷑.
Ꝙ in ꝓfundũ m̃ si misso exore
oleo aquas sͥ illustrãt. q̃ multo
disc̾nebat. Ibigͦ pͬmũ lucẽ ap¬
pariusse uen simile ẽ ub sol co¬
tidiano cursu cĩcũ uect̾ apparet.
ut eodem tramite lux tĩcum cũ¬
retis acprimo ad occasũ descẽdẽs
uesꝑam fac̾et. de iñ reuocata ad
ortum. auroam .i. mane illus¬
traret. ⁊ta diuisit d̾s lucẽ ⁊ tene¬
guend̾ est. fcm̃ est uespe pnꝰ. ẽt
postea mant. ⁊ ita fuit diex unꝰ
mane. Mane ẽ dr finis p̃ceden¬
tis. ⁊ initiũ seq̃ntis diei. ꝙ ẽ au¬
rora. q̃ nec plenam lucẽ nec oĩo
tenebras ht̃. Mane gͦ prim̾ dieᷤ
ñ hũit. ꝗa nͨ dies p̃cesserat ꝗ
seq̃ntis diei ũtio terminaretꝰ¬
⁊ iõ p̃cipus ꝗa luce apparẽte
mox suꝑ tr̃am plenꝰ atq ptecla¬

Expanded text:
tudinem tegeret, dici potest in illis partibus facta quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundum mersi, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo discernebat. Ibi ergo primum lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret; deinde revocata ad ortum, auroram, id est, mane illustraret; et ita divisit Deus lucem et teneguendum est: Factum est vespere prius, et postea mane; et ita fuit dies unusmane; mane enim dicitur finis praecedentis et initium sequentis diei, quod est aurora, quae nec plenam lucem, nec omnino tenebras habet. Mane ergo primus dies non habuit, quia nec dies praecesserat qui sequentis diei initio terminaretet eo praecipue quia, luce apparente, mox super terram plenus atque praecla
Abbreviated transcription (Latin):
piumiq intellectoem. plurim̃
esflagitant. Inquoꝵ explana¬
tõe. mallẽ silens. alios audire:
qͣm loq̃ndo. m aliuolis detͣ hẽcli
occasioẽm pr̃ãre. uidetur tam̃
mͥ ita posse accipi. Cũ ait sub
de dõ dicant᷑. ut accipiunt᷑ in-
philosophica disciplina

Expanded text:
ue intellectorem plurimum efflagitant. In quorum explanatione mallem silens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem praestare. Videtur tamen mihi ita posse accipi, cum ait: Subde Deo dicantur, ut accipiuntur in philosophica disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
tõ inclarissima sapĩs luce
refficatissima sit uoluntas
dei q̃ młta p̾sit ⁊ñ uelit nicħ
sçitare ĩm̃te : potuit ꝗ dẽ
s̾ noluit᷑. his aucroi̾tatib
młtisq aliis aꝑte docetur:
ꝙ d̾s mlta p̾sit fac̾e q̃ ñuult.¬

Expanded text:
 in clarissima sapientiae luce efficacissima sit uoluntas Dei, quam multa possit et non uelit, nihil scitare in mente? Potuit quidem, sed noluit. His auctoritatibus aliisque multis aperte docetur quod Deus multa possit facere qu
Abbreviated transcription (Latin):
aurizantes s iram. Non gͦ mõ¬
tius noua menta cõpant᷑ cum
ꝓeis aliꝗd boĩ oꝑantur sui. sed
duntur. Nam istam ꝗsq finiẽt
uitã. nͥ ꝙ inea meruerit non

Expanded text:
aurizaverunt sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis aliquid boni operantur sui, sed duntur. Nam istam quisque finiens vitam nisi quod in ea meruerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
illũ hoĩem ĩmorte deẜ uissei quia
potestati ꝑscq̃ntiũ. cũ exposu¬
it. ad tẽpꝰ. nõ suã potntiã ex̾ cẽdo.
illũ defendit ut ñmorẽtur:
Seꝑaũ se diuinitas. ꝗa subtͣxit᷑.¬
ꝓtecticẽm s ñ soluit uiuonẽ.
Seꝑauit se foris ñ adẽet ad de¬

Expanded text:
illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem. Separavit se foris
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. dũ uxo̾i̾ moe̾m geres. euᷤ
ꝑsuasioĩ ꝯsensit. nolens eã ꝯm¬
stare: ⁊ase alienã relinq̃re ne
ꝑiret. Arbitrat̾ illudẽe uẽiale:
nõ mortale delictũ. Uñ aug̾¬

Expanded text:
tavit, dum uxori morem gerens, ejus persuasioni consensit, nolens eam contristare, et a se alienatam relinquere, ne periret; arbitrans illud esse veniale non mortale delictum. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
tebat cogͦuit. Et licet diuinita¬
tis eqͣlitatẽ ꝯcupierit. tñ ñ ad¬
eo exarsit. nec ianta ẽ affectꝰ
ambitõe sic̃ mulier. q̃ illud fiꝰ p̾¬
endo suꝑbiuit. Uir̃ autẽ forte

Expanded text:
tebat cognovit. Et licet divinitatis aequalitatem concupierit, non tamen adeo exarsit, nec tanta est affectus ambitione sicut mulier, quae illud fieri poendo superbivit. Virum autem aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
bonitati sue.: atq illa bonitas ñ sb̾¬
stantia sit s potius ẽentia. neq
ip̃e d̾s sit bonitas sua. s in illo
sit tãqͣm insubiecto. Uñ mani¬
festũ est. dm̃ abusiue sub̾iam no¬
caĩ. ut noĩe usitare. intlłigatur

Expanded text:
ati suae, atque illa bonitas non substantia sit uel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tamquam in subiecto. Unde manifestum est Deum abusiue substantiam uocari, ut nomine usitatiore intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ ꝑfecius mox ꝯditꝰ exti¬
tit.ita ⁊̃ eiꝰ filii in ip̃o natiuita¬
tis exordio ꝑfecti existe̾t᷑ ꝗ am¬
bularẽt ⁊ loꝗ ⁊ cuncta facere p̾set.
respond̾i p᷑. Qd filios parnulo̾
nasci oportelut. ꝓpt̃ matñi ut̾i
neccͣitatẽ. S utium mox nati
ꝑfectõem stat̾e ⁊ m̃broꝵ usum

Expanded text:
brorum perfectus mox conditus extitit, ita etiam ejus filii in ipso nativitatis exordio perfecti existerent, qui ambulare et loqui, et cuncta facere possent, responderi potest quod filios parvulos nasci oportebat, propter materni uteri necessitatem; sed utrum mox nati perfectionem staturae et membroru
Abbreviated transcription (Latin):
nus relatẽ. sicut donũ. uerũ tam̃
ip̃as ꝓp̾etates aliis trib noĩb
ñ significauit. iux̃ p̃dc̃am. aug̃i
ex posutẽm. ñ solo noĩe ẽt̃nitatiᷤᷤ.
quo ñ ip̃am pat̃nitatẽ. s eã uolu¬

Expanded text:
nus relative, sicut donum. Verumtamen ipsas proprietates aliis tribus nominibus non significavit, juxta praedictam Aug. expositionem; nisi solo nomine aeternitatis, quo non ip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ qͣm añ sit pͥałticeps dei. eiꝰ ymago
reꝑitũ. ⁊ sle̾ ãmissa dei participa¬
tione defprmis sit. ĩmago tñ dei
ꝑulaner. Eo enĩ ip̃ immagodei
inquiramꝰ. Ecce gͦ mens mani¬
nit sui antlłigit se. diligit se. hoc
sic̾nimus. c̾min̾ tͥnitate. ñdum
apparet trinitas. memorie. ĩtelligñ¬
tie ⁊ amoris. ħ gͥ tria poussimura
tͣctem̾: memoriã intlligñtiã uolũ¬
tatẽ. ħ gͥ tria. ut ait aug̾. i.i.x.

Expanded text:
quam sit particeps Dei, ejus imago reperitur. Etsi enim amissa Dei participatione deformis sit, imago tamen Dei permanet. Eo enim ipso imago Dei inquiramus. Ecce enim mens meminit sui, intelligit se, diligit se; hoc si cernimus, cernimus Trinitatem, nondum apparet trinitas memoriae, intelligentiae et amoris. Haec ergo tria potissimum tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut ardat. nicħ ei ꝓdẽ. Q uq̃tũ
gͣ bonũ ẽ sine qͦ ad eternã uitam
neminẽ tanta boã ꝑducũt. Ipsa
ds̃ caritas ꝑ quã nos tota in habitet
tiinitas. Quo cura rectissime sp̃s
telligñdũ est. Q ue ꝑducit addm̃.

Expanded text:
ita ut ardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam vitam neminem tanta bona perducunt! Ipsa dei caritas, per quam nos tota inhabitat trinitas. quocirca rectissime spiritellegenda est, quae perducit ad deum
Abbreviated transcription (Latin):
co ħ magis opinando ⁊ q̃ rendo
ic opinioni opponẽs ꝯsequentẽ.
subdit. S qr disc̾nebant᷑ illi ace¬
t̾is ait d̾s istis q̃ ad ip̃os ꝑtinet᷑
ñ reuelaret. aliis uͦ reuela ret

Expanded text:
c magis opinando et quaerendo ic opinioni opponens consequenter subdit: Sed quare discernebantur illi a caeteris, ut Deus istis quae ad ipsos pertinerent non revel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcedend̾ sit. ꝙ deuirgine sit̃ nata.
sic̃ d̾r in uirgine incãnata. et
uidr̾ utiq non debe̾ dici nata
delurgine: cũ ñsit nata de patre.
Que enĩ res ñ est depatre gẽita.
ñ uidetur dematre nata. tie res
Ialiqͣ filiationis nom̃ hãt ĩ hu¬
Inanitate.q̃ illud ñ teneat in
diuinitate. uid̾r tñ posse ꝓbai̾.¬
ꝙ sit nata deuirgine. Ꝙa si ħ

Expanded text:
concedendum sit quod de Virgine sit nata, sicut dicitur in Virgine incarnata. Et videtur utique non debere dici nata de Virgine cum non sit nata de Patre. Quae enim res non est de Patre genita, non videtur de matre nata; ne res aliqua filiationis nomen habeat in humanitate, quae illud non teneat in divinitate. Videtur tamen posse probari quod sit nata de Virgine, quia si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
atis diligent᷑ uixͣ diu̾soꝵ sen¬
tentias. suꝑͣ positã absꝙ ał sẽ¬
re lectorẽ. istã sͥ nr̃am suffice̾
debẽ disputatõem. S legat et
alia meliꝰ forte ꝯsiderara atq
tractata. ⁊ ea q̃ hic mou̾e p̾sũt
mente discutiat. Hoc sĩnutẽ

Expanded text:
atis diligenter, juxta diversorum sententias, suprapositam, absque asserre lectorem istam sibi nostram sufficere debere disputationem; sed legat et alia melius forte considerata atque tractata, et ea quae hic movere possunt, m
Abbreviated transcription (Latin):
mala actu ⁊ remanẽt reatu ut
euident̃ monstratũr quomͦ pꝰ¬
catũ orig̃ inbapt̃o remittatũ.
Defeditate ꝙͣ caro exlibiline
cott̾ ꝯtrahit utr̃ bapt̃o diluat᷑

Expanded text:
 actu, et remanent reatu, utevidenter monstratur quomodo peccatum originale in baptismo remittatur. 3. De foeditate quam caro ex libidine coitus contrahit, utrum in baptismo diluat
Abbreviated transcription (Latin):
antea ꝯsensisti male. ꝯcupi¬
scentie. siue cogitõe. siue loci¬
tiõe siue actione. Idẽ ĩli. de
nuptus ⁊ ꝯcupistentia. Concu¬
piscentia ca̾nis lic ĩregen̾atis
iam ñ inputetũ inpecc̃m. Que

Expanded text:
ante consensisti malae concupiscentiae, sive cogitatione, sive locutione, sive actione. Idem, in lib. de Nuptiis et Concupiscentia: Concupiscentia carnis, licet in regeneratis jam non deputetur in pe
Abbreviated transcription (Latin):
eͥ ac̾ ꝯͣ iuliañ. Lex q̃ ĩm̃bris ẽ
uitiũ carnis ẽ. ꝙ expea pecci
⁊ extraduce mortis ꝓuenit.
S lex tsta q̃ ẽ ĩm̃bris remissa
ẽ regenãtiõe sp̃uali. ⁊ mani
ĩ carne mortali. Remissa ẽ
qr reatꝰ solutꝰ ẽ sacm̃to qͦ re¬
nascunt᷑ fideles. mhanet aut̃

Expanded text:
a Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis provenit. Sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem,
Abbreviated transcription (Latin):
quil gandebĩt de bo¬
si inse ipõ hẽet. Ssi
par erit ciuactoꝵ gaudiũ
uidetur ꝙ par sit om̃ bĩtu
eẽt. si ita eẽt par gaudiũ
ut etiã par eẽt cognitio.
S qr hͥ nõ er̃: nõ faciet
paritas gaudii paritatẽ
hĩtudinis. Potest enã
fic accipi par gaudiũ ut
nõ referatur pitas ad
nensionẽ affectionis
gandenciũ s ad unuu̾si¬
tutẽ terũ de quib gaude

Expanded text:
que gaudebit de bosi in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudium, videtur quod par sit omniuesset si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sed ad universitatem rerum de quibus la
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ explanare. ꝗd int̃sit uit
istos duos timoes. quã siponas
duas mulieres maritatas qͣꝵ
unã ꝯstituas uolentẽ facere
adult̾iũ. S timet ne dãpnet᷑
amarito. Timet maritu ꝗa
adhuc amat neꝗtĩã. huic ñ¬
sentia. ⁊ si forte uiuit neꝗtẽ
timet maritũ ne ueniat.
illi castos ãplexꝰ. nulla se ad¬
uelle: Asta optat p̃sẽtiã uiri

Expanded text:
melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic noaesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. illi castos amplexus, nulla se adulare; optat praesentiam viri
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi tñ ⁊ si nõ p̃cessit. secutꝰ ẽ ꝯsensꝰ
Nec ex illo ꝯcubitu qͣ ꝯsensũ p̃ces¬
sit. fornicaru iudicant᷑. cũ ille
maĩtali affc̃u eã cogͦui̾t. ⁊ illa uxo
uxoris soror lectulũ eiꝰ ĩgressa
se subice̾t. q̃ cũ sine spe ꝯiugii
ꝑpetuo manẽ censeat᷑. ille tñ
ꝗ cognouit eã ꝑ ignortintiam
excusatur ꝙ ꝑ simile ꝓbat̃. Si eͥ
Siͦ eiũ liabolus tͣns figurãs se
ĩ angłm lucis. cͥdatur bonius ñ
ẽ error ꝑicło sus. Qd̾ aũt ui ille
uullam mulierẽ ñ ꝯsensi̾t ex
fẽret. eũq ad sue fidei imitati¬
onẽ uocaret. si ille assentiret ĩ cꝰ¬

Expanded text:
ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxoruxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, excusase in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex ferret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille assentiret, in c
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯͣdicit. scd̃m illud ĩsponsalib
ꝑ tiis desideritur. Intługitur
euidentẽ dissentiat. Itẽ. Spõ¬
salia sicut nuptie ꝯsensu fuint
ꝯͣhentiũ. ⁊ iõ sicut ĩnuptus ita
⁊ ĩ spõsalibꝰ pr̃ĩfamilias filiã ꝯsẽtire
oportet. q̃ sipatris uoluntati ñ

Expanded text:
ntradicit: secundum illud: In sponsalibus ptiis desideratur. Intelligitur evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus patris familias filiam consentire op
Abbreviated transcription (Latin):
tem rainaldo desponsaui̾t. q̃m
legũ ⁊ canonũ auctoi̾tas talia
sponsalia ñ approbat. ne igno¬
rantib leges ⁊ cancẽs nimis di¬
rũ udatur. ita sẽtẽtiã tẽꝑam̾.
ut sip̾ceps cũ assensu filie. id

Expanded text:
tem, Raynaldo desponsaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu fili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs dixit eos accepisse fidẽ ⁊ cñta¬
bene oꝑari possĩt cũ fuint adulti.
ñ gͦ sufficit eis inħ statu. gr̃a in
bapt̃o data.nͨ ꝑ illam possut mͦ bo¬
ni ẽẽ. nͥ alia addatur. q̃si ñ additũ.
ñ ẽ exeoꝵ culpa. ꝗa iustifitati st̃
apecc̃o. Ꝙꝵ dam putãt gr̃a oꝑan¬
tẽ ⁊ cooꝑantẽ cunctis paruulis

Expanded text:
s dixerit eos accepisse fidem et charitabene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et coo
Abbreviated transcription (Latin):
olet ⁊̃ q̃ri. sipariilis inbapt̃o
datur grã.q̃ cum tp̃s hu̾i̾̃nt utẽ¬
di lib̾o arbitrio. possit̃ uelle ⁊ tu¬
rere. De ad ults etum ꝗdigne
triũ post mortałr deliq̃ rĩt. ꝗ m̃ĩ¬
to pecc̃i: grãm appositã ꝑdunt.
uñ ⁊ dicunt᷑ ꝯtumeliã fac̾e spi

Expanded text:
etiam quaeri si parvulis in Baptismo datur gratia qua, cum tempus habuerint utendi libero arbitrio, possint bene velle et operari. De adultis enim qui digne trium post mortaliter deliquerint, qui merito peccati gratiam appositam perdunt. Unde dicu
Abbreviated transcription (Latin):
ea fide fiat ur gen̾ant᷑. regãnt᷑ regn.¬
gn̾andi. ħ rursus
si iactantie cãs pascr̾ panꝑ. ant
ut habeamꝰ ꝗd demꝰ pauꝑib:
Aut falsa testimoĩa ꝓferamꝰ.
ñ uñ innocentes ledant᷑ s potiꝰ
saluent᷑. Duo enĩ bõa ħ sũt ĩops
cat adult̾ium ẽẽ faciend̾. ut ꝑ
falsa suppõĩmꝰ. ne hẽditates hãt.
ut ĩdigentib eas largiat᷑. ⁊̃tui

Expanded text:
ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus si jactantiae causa pascitur pauper, aut ut habeamus quid demus pauperibus; aut: Falsa testimonia proferamus, non ut inde innocentes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops cat adulterium esse faciendum, ut per falsa supponimus, ne haereditates habeant ut indigentibus eas largiatur, cum n
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑi.⁊ falsariũ ꝗ alie ñ corrũp̃
testam̃tũ ut his ẽẽt ħes ꝗ faceret
elemosmas. largas nõ ille ꝗ mi
llas. zeũ ꝗ se fecisse adult̾iũ ostñ¬
dit ut ꝑ illam c̃ qͣ fẽt hoĩem de
morte lib̾et. s dicet aliꝗs. gͦ aq̃m¬
dus ẽ fur ꝗlibet fun ꝗuoluntate

Expanded text:
 falsarium qui alienum corrumpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecit, hominem de morte liberaret. Sed dicet aliquis: Ergo aequandus est fur cuilibet furi qui voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ut mẽantur s̾ grãm ñ ĩꝑtiri.
Nulłꝰ eͣ dei gr̃am mẽri potest
ut ñ appõatur. ut penitꝰ abitiat᷑.
Et ꝗdem aliꝙ intantũ ꝓsundũ
iniꝗ tatis deuener. ut ħ meant̃.
ut hoc digni sĩt. Alii uõ ita ui¬
nũt ut ⁊si ñ mẽant᷑ gr̃am iꝰtifiꝰ¬

Expanded text:
 gratiam non impartiri. Nullus enim Dei gratiam mereri potest, ut non apponatur, ut penitus abjiciatur. Et quidem aliqui in tantum profundum iniquitatis devenerunt, ut hoc mereantur, ut hoc digni sint; alii vero ita vivunt, ut etsi non mereantur gratiam justifi
Abbreviated transcription (Latin):
ta. int̃ eos ẽ dic̾sitas. ꝑ̃ cedit
nondũ sit itificati. digni effici¬
ant᷑ uistificatõe. Et itẽ. p̃cedit
inaliis pect̃orib qͦ digni sunt
oͥsfnsione: Etce hic uidet᷑ ang̾.
dice̾ ꝙ ⁊ip̃a dei uoluntas. qͣ alioᷤ
eligit alios reꝑbat. ex mĩtis ue

Expanded text:
diversitas. Praecedit nt justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione. Ecce hic videtur Aug. dicere quod et ipsa Dei voluntas qua alios e
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem euidentiã ⁊ expressionẽ
oĩs calũpniãdi u̾sutis hẽticis ob¬
ent̃. ñ ita ꝯgiue. ad explanatõem
u̾itatis. pot̃ tñ diciisisane ĩtelli¬
gatur. semꝑ enĩ nastitur flliꝰ de
patre: Ut ait orrigin̾. ñ ꝙ cotidie
it̾etur illa gen̾atõ. S ꝗa semꝑẽ.

Expanded text:
ajorem evidentiam et expressionem omnis calumniandi versutis haereticis obenter, non ita congrue ad explanationem veritatis; potest tamen dici, si sane intelligatur: Semper enim nascitur Filius de Patre, ut ait Origenes, non quod quotidie iteretur illa generatio, sed quia semper
Abbreviated transcription (Latin):
cato. qͦ p̃sentiã iudicis ⁊ penã me¬
tuit. ⁊ timore fac̃. ꝗcꝗd boĩ fac̃.
ñ cimõs amitendi et̃nũ bonũ. ꝙ
ñ amdct᷑. s timce̾ patiendi malũ
ꝙ formidat. nõ timet neꝑdat ã¬
plexꝰ pulcherrimi sponsi. s timeti as
acai̾tate.⁊ succedit. De iñ rimõ ca¬
stus. siue amicał qͦ timemꝰ. nespõf
tardet. ne cliscedat ne offendamꝰ.
ne eo careamꝰ. Timor iste de amoe

Expanded text:
poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd ineo diligit non̾ dñ. Ip̃a ẽ
dilectio ab oĩ mundana dileciõe
disc̾ta ꝙͣ clistinguẽs dñs ait. Siẽ
cdilexiuos. Ꝙ detũ nͥ dm̃ dilex̃ in
nob̾. ñ ꝙ̃ habebamꝰ. s ut hr̃emꝰ. Sic̃

Expanded text:
quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguens Dominus ait: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis non quem habeba
Abbreviated transcription (Latin):
pinquuᷤᷤ uni ꝑtinẽ nisi ꝑtine¬
at alt̾i ħ minime pꝰse fi cre¬
dendũ ẽ. Poͣrro uno defunito.
insuꝑstite affinitas ñ deletũ.
nͨ alia copła ꝯiugalis affinita
ad affinitatis pͥoris uir ꝯsor¬
tiũ tlisire. Siꝗs gͦ saclego et
temano ausu inde fuc̃to querit
alto affiritatis uocabła dissi¬
pare. ł susceptas soboles alt̾i copłe¬

Expanded text:
pinquius uni pertinere, nisi pertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius cop
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ pp̃ait. Statutũ ẽ. ut relictã pr̃is
uxois sue. relictã fñs uxd̃is sue. ⁊elictã
silii uxoris sue nemo sibi ĩ mm̾iũ
sumat. relictã uxorẽ il¬
ꝯsanguĩeoꝵ uxoris s sue
inuxorẽ sumat. In qͣrta uero
tĩꝗnta siinuetiꝰ fumt ñ sepa¬
rent᷑. Ecce qm uarie de affini¬
tatis obẜuatõe loquunt᷑ auc¬
tões. aliĩ enĩ usq ad.uii. gͣcũ¬

Expanded text:
 quoque: Statutum est ut relictam patris uxoris suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae, nemo sibi in matrimonium sumat; relictam uxorem consanguineorum uxoris suae in uxorem sumat. In quarta vero et quinta si inventi fuerint, non separentur. Ecce quam varie de affinitatis observatione loquuntur auctores. Alii enim usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝙuideat᷑ locis s ꝙ sentiãt᷑
affeitib ⁊ aliꝰ illũnat᷑ ampliꝰ aliꝰ
min̾ Aliꝰ oĩo caret lumĩe. ꝑ ro¬
fecto ut ꝗsq illustͣnõe pie caĩta¬
tis affc̃s affectꝰ ẽ ĩ alio actu mag̃
ĩ alio min̾ ĩ aliqͣ nil. sic dici p
hr̃e aliã. ⁊aliã ñ hr̃s.⁊ aliã mag¬
ẽ inustocãitaᷤ ꝙ ũllo. recte p̾sum dr̃e

Expanded text:
 videantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et alius illuminatur amplius, alius minus, alius omnino caret lumine; profecto ut quisque illustratione piae charitatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in aliquo nihil; sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam maget
Abbreviated transcription (Latin):
ac lisputari põt. qñ incipit ho
inut̾o uiuẽ ansit q̃dã uita occłta
que ñ dũ motib iunentis appa¬
reat. Negarie̾ iuxisse puẽpia q̃
ĩo m̃bratĩ exeq̃ntur ut eitiantũ
exut̾is p̃gnantium ne matres ⁊̃
smortua ĩbi relinqͣnt᷑ occidãt. in¬
pudenitia ĩnua uidet᷑. Exqͦ autẽ
incip̃ hõ uiue̾ ex illo utiq iã moĩ
põt. Mortuus nõ uͥcumq illimõ¬
i cẽm ñ ꝑtineat. reꝑire neq̃o. Neq
eͥ ⁊monstra q̃ nascuntꝰ ⁊ uĩunt
qͣm libet cito moriant᷑ aut rosũ¬
recta̾ negabm̃ aut ita resũrecta c̾d̾ndã

Expanded text:
ac disputari potest, quando incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori poionem non pertineat reperire nequeo. Neque enim et monstra quae nascuntur et vivunt, quantumlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda
Abbreviated transcription (Latin):
dñr ꝗ s subiectis q̃ sũt agnda
disponũt. eisq ad explenda diniã
mist̾ia pͥncipant᷑. potestates no¬
minant᷑ hii ꝗ ñ cet̾is potentiꝰ
insuo ordine accepunt ut uir¬
tutes a du̾se eis subiecte eonr
refrenent᷑ potestate. ne hoĩes
tẽptãe tm̃ uałant q̃ntũ desi¬
d̾ant. uirtutes uocatit᷑. illi per
quos signa ⁊ mira cł̾a fnq̃nt
fuuit. Archangłi ꝗ manũ nui

Expanded text:
 subiectis, que sunt agenda, disponunt eisque ad explenda divina misteria principantur. Potestates nominantur hii, qui hoc ceteris potencius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adverse eis subiecte eorum refrenentur potentare tantum valeant, quantum desiderant. Virtutes vocantur illi per quos signa et miracula frequenter fiunt. Archangeli sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatõe detiusos ꝑ quo magice
artis possũt ꝗcꝗd possũt. uale
aliꝗd ñ data desuꝑ potestate.
atur aũt uł ad ftillendos fal¬
aliꝗd face̾ ꝓmagno deside̾nt

Expanded text:
 quas magicae artes possunt quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem, vel ad fallendos falaliquid facere pro magno desiderent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ magicis artib fiãt. Nam
⁊ magi pħ̾aonis ẜpentes fe¬
cer̃t. ⁊ alia s illud est amplĩ
ãmirand̾ quomͦ magoꝵ po¬
tentia q̃ serpentes face̾ potu¬
it. ubi ad muscas minutissi
ptus cedebat᷑. Ibi cͥte defecert̃ magi
dicentes. digitꝰ dei ẽ hic. Uñ intlli
riaᷤ pot̃ates ĩ imã istã caliginẽ tãꝙͣ

Expanded text:
etiam magicis artibus fiant. Nam et magi Pharaonis serpentes fecerunt, et alia. Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimptus caedebatur. Ibi certe defecerunt magi dicentes: Digitus Dei est hic. Unde intelligi reas potestates in im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectio ista hõi. cũ itihacuita eã
nẽo hãt. Qa ñ recte cũnit᷑ si qͦ
cũrend̾ ẽ. nesciat᷑. Quomͦ autẽs
sciretur si nulł p̃ceptis ostñde̾t᷑
Ecee hs̃ cur illud p̃ceptũ ẽ. ꝙ h
penitꝰ impleri ñ pt. Impłr tũ¬

Expanded text:
o, cum in hac vita eam nemo habeat? Quia non recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Ecce habes cur illud praeceptum est quod hic penitus impleri non potest. Impletu
Abbreviated transcription (Latin):
ades .s. ꝓles ñ uidet᷑ coitꝰ de¬
dicio amat ꝯuigẽm̃ affectu.
ñ regnat ineo inpet̾ uolup¬
tatis. nec p̃ciꝑs fert̃ adcoitũ.
Nicħ̾ ẽ fediꝰ qͣm uxoẽm amaẽ
qͣi ad ult̾am. Q dic̃t se cã hu

Expanded text:
et proles, non videtur coitus dedicio amat conjugem, non affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
lex p̃cipit. S si id sponte faciat¬
s. homicida est. ⁊̃ si eũ occidit ꝙͣ
scit auidice occidendũ. In fir̾mi
aũt ꝗ excupiditate egyptios.
decepunt. mag̃ ꝑ missi ft̃ hoc
fac̾e ilł ꝙ iure talia pissi st̃.

Expanded text:
 occidi; sed si id sponte facit, homicida est, etiamsi eum occidat quem scit a judice occidendum. Infirmi autem qui ex cupiditate Aegyptios deceperunt, magis permissi sunt hoc facere illis qui jure talia passi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ita aim̾sionib circũ scͥptus iit̃¬
positr̃e sui facit distantiã curũ¬
stantie. sicut corpꝰ̾.
Conclusioex.

Expanded text:
ut dimensionibus circumscriptus, interpositione sui faciat distantiam, sicut corpus. 13. Conclusio ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ab illo ꝗ uistꝰ ⁊iustitia ẽ. dimi
penia etum uã. adbapt̃i pu¬
ritatẽ conatur duce̾. Recte
enum penitẽs ꝗꝗd sordis p̾ꝰ
purificoẽm ꝯtraxit. oportet
nua fligis. ⁊ rides. subsannãs
tens es. Si gͦ penites. cũ facis¬
q̃ male fecisti Si fecisse pẽitet.
noli face̾. Si adhuc facis. cẽte
ñ es penitẽs. It̃. in nocentĩ.ii.
ãmonem fr̃s nr̃os. nefalsis pe¬
nitentiis laicoꝵaiãs decipiet¬
ĩ ĩfe̾nũ ꝑthi patiant᷑. falsam
płib de uno solo penĩa agitũ
łcũ sic agit᷑ de uno. ut nõcli¬
scedatur ab alio.

Expanded text:
im tentia enim vera ad baptismi puritatem conatur ducere, recte enim poenitens quidquid sordis post purificationem contraxit, oportet nua figis, et rides? Subsannas ptens es. Si ergo poenitet, cur iterquae male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere; si adhuc facis, certe non es poenitens. Item Innocentius II: Admonemus fratres nostros, ne falsis poenitentiis laicoin infernum pertrahi patiantur. Falsam pluribus de uno solo penitentia agitur aut cum sic agitur de uno, ut non discedatur de alio.
Abbreviated transcription (Latin):
Atis arbitͦr illis eẽ responsũ
ꝗ asser̃t deuno cͥmine penĩa
agi. ⁊ ueniã p̃stari alio indelec¬
tatõe retento uł ꝑ ꝯfessionẽ
ñ exposito. Qui non mͦ p̃mis¬
sis auctoͣitatib ꝯfutant᷑ s ex¬

Expanded text:
atis arbitror illis esse responsum, qui asserunt de uno crimine poenitentiam agi, et veniam praestari, alio in dilectione retento, vel per confessionem non exposito; qui non modo praemissis auctoritatibus confutantur,
Abbreviated transcription (Latin):
usũpare q̃ ñst̃ scͤptac̃ ea q̃s scͥpta
ñ sit. Nõne ip̃i sibia dulsantur.
⁊ auctoi̾tatẽ calũpnie sue dero¬
gant: Attende lector. qm̃ hoc
nomĩẽ ingenitus. nolebat uti
piis lectõib secure credi p̾sũt.
religionis ⁊ auctoi̾tatis ut eis
nosoporteat semꝑ ꝯfitñdo ac
retipiendo ĩ sẽiure. ueꝵ silento¬

Expanded text:
a non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritate calumniae suae derogant? Attende, lector, quoniam hoc nomine ingenitus nolebat uti piis lectoribus secure credi possunt. religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confitendo ac recipiendo inservire, verum silent
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sustine̾ passioẽm. siue c̾cifixi¬
onẽ aid̾is illa iñ. uer̾ ẽ sensus.
Si uo̾ intlłr sic. uolebat ut iudei
occid̾ent eum. falsumẽ. None̾
mala erat. s uolebat passioẽ
uid̾oꝵ uoluntates inpletaẽ¬

Expanded text:
em sive crucifixionem a Judaeis illatam, verus est sensus; si vero intelligitur sic: Volebat ut Judaei occiderent eum, falsum est. Non mala erat, sed volebat passionem Judaeorum voluntates impleta
Abbreviated transcription (Latin):
mo xᷤ ad patrẽ ait. Tu cognouisti
sessioẽm meã .i. uoluisti ⁊ appro¬
basti passicẽm meã tͣ ẽ placuit.
Uoluit itaq d̾s tota trinitas ut
xp̃s pat̾etur. nec tñ uoluit ut i¬
dei occiderent ꝗa uoluit penã xp̃i.

Expanded text:
 ad Patrem ait: Tu cognovisti sessionem meam, id est, voluisti et approbasti passionem meam, tibi enim placuit. Voluit itaque tota Trinitas ut Christus pateretur, nec tamen voluit ut Judaei o
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̾sit. fortassis ⁊ alie tres uĩtutiͣs
prudentia iã sine ullo ꝑicło. ẽroriᷤ.
fortitudo. sine molestia tolerã doꝵ
maloꝵ. Tẽꝑantia sine repugnati¬
õẽ libidĩ. erit ĩ illa felicitate. ut
p̾dentie iͥ sit. nullũ boñ. do p̃p̃one̾
ł eq̃re. fortitudinis ei fimifsime
coħ̾eret. Temꝑantieꝰ ĩ illo defectu
noxio delectari. Qd̾ nõ nc̃ ag̃ t̾ti¬

Expanded text:
non possit. Fortassis et aliae tres virtutes, prudentia sine jam ullo periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum, erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nullo defectu noxio delectari. Nunc aut