comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do nullus peceat: & qd̾ omĩs qui ñ soluit pec¬
cat. Hec ẽ iusticia uł rectitudo uoluntatis
que iustos facit: siue rectos corde. idest uo¬
luntate: Hic ẽ solus & totus honor quẽ debe.¬
mus dõ: & a nob̃ exigit ds̾. Sola nãq talis
uoluntas oꝑa facit placita dõ. cũ pot̃ oꝑari:
& cũ ñ pot̾. ipsa sola ꝑse placet: qr nulłu opꝰ
sine illa placet. Hunc honorẽ debitũ qui deo¬
ñ reddit aufert dõ qd̃ suũ est. & dm̃ exhono¬
rat: ce hoc peccatũ ẽ. Qm̃diu aũt ñ soluit
qd̾ rapuit: manet in culpa. Nec sufficit so¬
lummꝰ reddere qd̾ ablatũ est: s ꝓ contume¬
lia illata. plus debet reddere qm abstulit.
Sicut enĩ qui ledit salutẽ alteriꝰ ñ sufficit si
salutẽ. restituit nͥ ꝑ illata doloris iuiuria
recõpenset aliqͥd: ita qui honore: alicurꝰ uio¬
lat ñ sufficit honorem reddere: si ñ scdm ex¬
honorationis factã molestiã aliqͥd qd placeat.
illi quẽ exhonorauit restituat.

Expanded text:
t quod omnis, qui non solvit, peccat. Haec est justitia sive rectitudo voluntatis, quae justos facit sive rectos corde, id est voluntate; hic est solus et totus honor, quem debemus Deo, et quem a nobis exigit Deus. Sola namque talis voluntas opera facit placita Deo, cum potest operari; et cum non potest, ipsa sola per se placet, quia nullum opus sine illa placet. Hunc honorem debitum qui Deo non reddit, aufert Deo quod suum est, et Deum exhonorat; et hoc est peccare. Quandiu autem non solvit quod rapuit, manet in culpa; nec sufficit solummodo reddere quod ablatum est, sed pro contumelia illata plus debet reddere quam abstulit. Sicut enim qui laedit salutem alterius non sufficit, si salutem restituit, nisi pro illata doloris injuria recompenset aliquid; ita qui honorem alicujus violat, non sufficit honorem reddere, si non secundum exhonorationis factam molestiam, aliquid quod placeat illi, quem exhonoravit, restituat.
Abbreviated transcription (Latin):
dat: sciens qr scdm multitudinẽ laboꝵ quos
tolerat. ꝓ xp̃o: consolationes eiꝰ letificabunt
animã illiꝰ.Uerũ gustata dulcedine sꝑitali
ñ statim ocio dissoluaris: mox enĩ elatere
sꝑitalis insurget amalech: ñ armis s oratio¬
nib euincendus. Quociens enĩ in tẽptati¬
onib animꝰ plus ninuo fatigat᷑. sollicita o¬
rationũ deuotione. ad mat̾na ubera iħu
ꝑꝑandu: ex quoꝵ habundantia lac tͥ mire
consolationis eliciens: dicas cũ apło. Bene¬
dictus ds qui consolat᷑ nos in om̃i tribula¬
tione nr̃a. Et sic̃ habundant passiones. xp̃i¬

Expanded text:
dat, sciens, quia secundum multitudinem laborum, quos dat, sciens, quia secundum multitudinem laborum, quos tolerat pro Christo, consolationes ejus laetificabunt animam illius. Verum gustata dulcedine spirituali, non statim odio dissolvaris; mox enim e latere spiritualis insurget Amalec, non armis, sed orationibus evincendus. Quoties enim in tentationibus animus plus nimio fatigatur, sollicita orationum devotione ad materna ubera Jesu properandum, ex quorum abundantia lac tibi mirae consolationis eliciens, dicas cum Apostolo: Benedictus Deus, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra . Et: Sicut abundant passiones
Abbreviated transcription (Latin):
tudiniẽ inquiens doloꝵ meoꝵ in corde meo:
consolationes tue letificauer̃t animã meã.
O consolatio que infirmos sanat: debiles
roborat: alleuat desꝑatos. Ipsa ẽ consolatio
gem̃tib: pausatio laborantib : temptatis ꝓte¬
ctio: uiaticũ itinerantib. Qua qͥdem consola¬
tionem illi sibi adimunt: qui statim ad pͥmos
sudores resilientes: uł in pristinũ torporem
deuoluunt᷑: uł uiles quasda consolationes
in crebra confabulatione. uł amicoꝵ uisita¬
tione. uł certe in ꝓpͥe uoluntatis libertate.
conquirunt. Quas consolationũ sordes
sẽs ꝓpħa contẽpnens: renuit inquit. ꝯsolari
anima mea. Ed gͦ. Sine omĩ consolatione
relictus es: Absit. Memor fui dĩ & delectatꝰ
sum. Nemo gͦ arduam ilła uiã que ducit ad
uitam exhorreat: nemo remissionẽ qmͣ semel
abiecit. timida infelicitate repetat: s sic̃ ait
ñr legis lator sustinens ñ lassessat nec disce¬

Expanded text:
tudinem, itudinem, iconsolationes tuae laetificaverunt animam meam . O consolatio quae infirmos sanat, debiles roborat, allevat desperatos! Ipsa est consolatio gementibus, pausatio laborantibus, tentatis protectio, viaticum itinerantibus. Quam quidem consolationem illi sibi adimunt, qui statim ad primos sudores resilientes, vel in pristinum torporem devolventes, vel viles quasdam consolationes in crebra confabulatione, vel amicorum visitatione, vel certe in propriae voluntatis libertate conquirunt. Quas consolationum sordes sanctus Propheta contemnens: Renuit, inquit, consolari anima mea . Quid ergo? Sine omni consolatione relictus es? Absit! Memor fui Dei, et delectatus sum . Nemo ergo arduam illam viam, quae ducit ad vitam, exhorreat. Nemo remissionem, quam semel abjecit, timida infelicitate repetat, sed sicut ait noster legislator , sustinens non lassescat nec disce
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ: duo scil hec coequari: exteriores passi¬
ones & int̾iores consolationes. Deniq salomon
quib diuina consolatio sit infundenda: mi¬
sticis uerbis declarat dicens. Date sicerã me¬
rentib: & uinũ his qui amaro animo sunt.
Bibant &e obliuiscant᷑ egestatis sue: &e dolo¬
ris ñ recordent᷑ amplis. Aꝑte his uerbis
uinũ illud qd̾ letificat. cor hominis. ñ ocio
dissolutis. ñ diem in cachinno &e fabulis expen¬
dentib: s his qui amaro sunt. animo rep¬
mittit: siceramq ilła que de pomis nouis &e
ueterib que in sponsi delicus sponsa conser¬
uat conficit᷑. ñ epulantib & potantib: s
ꝑꝑ angustias huyꝰ uitȩ merentib & egestate.
& dolore laborantib: ꝓnunciat. ẽt̾ donandã.
Bibant inquit & obliuiscant᷑ egestatis sue:
laboris uidelieet magnitudinẽ. diuina con¬
solatione asserens minuendã. Cui sententie
aꝑtissime concinit palnsta᷑ scdm multi¬

Expanded text:
diximus, duo scilicet haec coaequari, exteriores passidiximus, duo scilicet haec coaequari, exteriores passiones et interiores consolationes. Denique Salomon, quibus divina consolatio sit infundenda, mysticis verbis declarat, dicens: Date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro animo sunt. Bibant et obliviscantur egestatis suae, et doloris non recordentur amplius . Aperte his verbis vinum illud, quod laetificat cor hominis , non otio dissolutis, non diem in cachinno et fabulis expendentibus, sed his, qui amaro sunt animo, repromittit; siceramque illam, quae de pomis novis et veteribus, quae in sponsi deliciis sponsa conservat, conficitur; non epulantibus et potantibus, sed  angustias hujus vitae moerentibus, et egestate et dolore laborantibus, pronuntiat esse donandam. Bibant, inquit, et obliviscantur egestatis suae, laboris videlicet magnitudinem divina consolatione asserens minuendam. Cui sententiae apertissime concinit Psalmista: Secundum multi
Abbreviated transcription (Latin):
duleedinis consolationẽ. in carnis suauita-¬
te qmͣ tribulatione constituunt: paułu̾ audi¬
ant dicentẽ. Benedictꝰ ds̃ & pat̃ dñi nr̃i iħ̾¬
consolat᷑ nos in om̃i tribulatione nr̃a. Siue gͦ
ieuiniis macerem᷑: siue afficiam᷑ uigiliis: siue
laborib atta̾mur: benedictꝰ ds qui ꝯsolatur
nos in om̃i tribulatione nr̃a. Et si lapidib ob¬
ruam᷑: &e si uinculis astringam᷑: & si cedamur
uirgis: & si carceris toleremꝰ angustias: bene¬
dictus ds qui consolat᷑ nos in om̃i tribulatio¬
ne nr̃a. fr̃emat᷑ mundus: seuiat mundꝰ: in¬
sectetur odiis: aggrediat᷑ maledictis: diripi¬
at. substantiã. cõmaculet. famã: benedictus ds
qui consolat᷑ nos in om̃i tribulatione nr̃a. Ut
possimꝰ inquit & ipsi consolari eos qui in om̃i
p̃ssura sunt. Et hie ñ his qui in diuiciis & de¬
liciis: s his qui in om̃i p̃ssura sunt. suã conso¬
lationẽ ꝓmittit. Et nicħ questionis relinquens:

Expanded text:
dulcedinis consolationem, in carnis suavitadulcedinis consolationem, in carnis suavitatribulatione constituunt, Paulum audiant dicentem: Benedictus Deus et Pater Domini consolatur nos in omni tribulatione nostra . Sive ergo jejuniis maceremur, sive afficiamur vigiliis, sive laboribus alteramur, benedictus Deus, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, et si lapidibus obruamur, et si vinculis astringamur, et si caedamur virgis, et si carceris toleremus angustias, benedictus Deus, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra. Fremat mundus, saeviat mundus, insectetur odiis, aggrediatur maledictis, diripiat substantiam, commaculet famam: benedictus Deus, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra: Ut possimus, inquit, et ipsi consolari pressura sunt . Et hic non his qui in divitiis et deliciis, sed his qui in omni pressura sunt, suam consolationem promittit. Et nihil quaestionis relinquens a
Abbreviated transcription (Latin):
dat gͦ ille athleta fortissim testis fidelis¬
simus. disputator egregius. in quo xp̃c loqͥt᷑:
tionem patitur: cui foris pugne. intꝰ timo¬
res: qui castigat corpꝰ suũ & inseruitutẽ.
redigit: qui ñ gratis panem suũ mandu¬
cat. s in fatigatione nocte & die oꝑat᷑: cup
manꝰ &e sibi &e qui cũ eo sunt necessaria sub¬
ministrant: qui deniq in labore & erũpna
in uigiliis multis. in fame &e siti. infrigore
& nuditate. sub signis iħu acerrimꝰ miles
insudat: ille inquã hane dirimat questio¬
nem: & utrũ tanta tribulatio. tam mira fa-¬
tigatio consolationẽ ei subtraxerit sꝑitałe̾
ostendat. Dicat gͦ paulus utrũ suos in p̃sen¬
di tribulatione pius ille consolator sine con¬
solatione relinquat: ce heresim ioumniani
it̾m pullulantẽ. sua auctoritate p̃occupet.
ꝑniciosior tam̃ hec heresis qmͣ iouiniani ui¬
detur: nã cũ illa epulas abstinentie equa¬
rit: ista p̃ponit. frgo qui maiorẽ diuine.

Expanded text:
dat ergo ille athleta fortissimus, testis fidelissimus, disputator egregius, in quo Christus loqumnem tribulationem patitur, cui foris pugnae, intus timores, qui castigat corpus suum et in servitutem redigit , qui non gratis panem suum manducat, sed in fatigatione nocte et die operatur: cujus manus et sibi et qui cum eo sunt, necessaria subministrant; qui denique in labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate, sub signis Jesu acerrimus miles insudat; ille, inquam, hanc dirimat quaestinonem, et utrum tanta tribulatio, tam mira fatigatio, consolationem ei subtraxerit spiritualem, ostendat. Dicat ergo Paulus, utrum suos in praesenti tribulatione, pius ille consolator sine consolatione relinquat, et haeresim Joviniani iterum pullulantem, sua auctoritate praeoccupet. Perniciosior tamen haec haeresis, quam Joviniani videtur; nam cum illa epulas abstinentiae aequarit, ista praeponit. Ergo qui majorem divinae
Abbreviated transcription (Latin):
dico potes forsitan dubitare: si aũt. xp̃c dic̃.¬
hereticũ est ñ credere. Qd gͦ inquis: Tue¬
ne sententie magis qm ꝓpͥe credã exꝑientie:
Et qͥd si ali longe aliud se testetur exꝑtum
Certe ille quo magis affligit᷑: eo maiorem
diuine dulcedinis grãm exꝑit᷑. Plane eui
uult miseret᷑¬

Expanded text:
dico, potest forsitan dubitare; si autem Chridico, potest forsitan dubitare; si autem Chrium est, non credere. Quid ergo, inquis? Tuaene sententiae magis, quam propriae credam experientiae? Et quid, si alius longe aliud se testatur expertum? Certe ille, quo magis affligitur, eo majorem divinae dulcedinis gratiam experitur Plane cui vult miseret
Abbreviated transcription (Latin):
claui sacris inditi m̃bris expugnant: quã
lancea illa dulcib imp̾ssa uiscerib acumi¬
ne salutari debellat. Ergo ꝓrsus cont᷑ sentio:
audacterq ꝓnuncio. carius afflictionẽ si sa¬
na p̃cedat intentio. & fuerit seruata diseretõ.
qmͣ tam̃ ñ ꝓpria comectura s exemplis maioꝵ
caꝑe oportet. ne forte remissio ce cdissolutio
sub colore se discretionis oppallient: sic inꝗͣ
carnis afflictionẽ ñ spũi contrariã s necessa¬
riam: sednec diuinam minuere consolatio¬
nem. s potiꝰ sentio ꝓuocare: adeo ut hec duo
semꝑ equari in hac dutaxat uita existim̃ẽ:
extĩorem scilicet tribulationẽ. & int̾iorem con¬
solationẽ. Qd enĩ: foete ds̃ huic diuitiis et
deliciis affluenti sue consolationis dulcedi¬
nem imꝑtit: qmͣ a pauꝑculo suo ꝓse cotidie
morienti. rigida censura suspendit. Absit ab¬
sit. Absit hoc de illo dulcissimo. suaussimo.
compatientissimo sentire uel credere: S si ego

Expanded text:
clavi sacris inditi membris expugnant; quam clavi sacris inditi membris expugnant; quam lancea illa dulcibus impressa visceribus acumine salutari debellat. Ego prorsus contra sentio, audacterque pronuntio, carnis afflictionem, si sana praecedat intentio, et fuerit servata discretio, uam tamen, non propria conjectura, sed exemplis majorum capere oportet, ne forte remissio et dissolutio sub colore se discretionis oppallient; sic, inquam, carnis afflictionem non spiritui contrariam, sed necessariam; sed nec divinam minuere consolationem, sed potius sentio provocare; adeo ut haec duo semper aequari in hac duntaxat vita existimem, exteriorem scilicet tribulationem et interiorem consolationem. Quid enim? Forte Deus huic divitiis et deliciis affluenti suae consolationis dulcedinem impertit; quam a pauperculo suo pro se quotidie moriente rigida censura suspendit? Absit it? Absit hoc de illo dulcissimo, suavissimo, compatientissimo sentire vel credere! Sed si ego
Abbreviated transcription (Latin):
regulas ypoeratis. grã querit᷑ sꝑitalis. Sic
nunirũ sic errant: qui phisicis argum̃tiᷤ ma¬
gis qmͣ p̃ceptis apłicis innitunt᷑. Ipsis nãq
sunt hec qui suꝑ uentrẽ repit: qui t̃ramco¬
medit: qui sub umbra dormit in locis hum̃¬
tib: qui negoeiũ uentris ae libidinis. sub co¬
lore actitat seĩtatis. Sic enĩ faciliꝰ simplice ᷤ
quosq ab apłiea pauꝑtate & eugłica purita.¬
te cogitat ext̾rendos: si maiorẽ diuine dul¬
cedinis grãm in remissiori uita sibi estiment
affuturã. Plane hec ẽ sapientia ñ desursũ de¬
seendens: s ꝓsus t̾rena. anmalis. diabolica.
Hec ẽ prudentia u̾bi. sapientia carnis: que
cũ suauitatẽ doceat carnis. cruc̃e xp̃i eua¬
euare contendit: in qua ꝓfecto qnͣtũ ad
carnẽ nicħ ẽ suaue: nicħ molle. nicħ tenerũ:
nicħ om̃ino delicatũ. S ñ illa euacuat᷑. Illa
potis hanc delicatã doctrinã euertit: quã

Expanded text:
regulas Hippocratis gratia quaeritur spiritualis. Sic regulas Hippocratis gratia quaeritur spiritualis. Sic nimirum, sic errant, qui physicis argumentis magis, quam praeceptis apostolicis innituntur. Ipsius namque sunt haec, qui super ventrem repit, qui terram comedit, qui sub umbra dormit in locis humentibus, qui negotium ventris et libidinis sub colore actitat sanctitatis. Sic enim facilius simplices quosque ab apostolica paupertate et evangelica puritate cogitat exterrendos, si majorem divinae dulcedinis gratiam in remissiore vita sibi aestiment ad futuram. Plane haec est sapientia, non desursum descendens, sed prorsus terrena, animalis, diabolica . Haec est prudentia verbi, sapientia carnis, quae, cum suavitatem doceat carnis, crucem Christi evacuare contendit; in qua profecto quantum ad carnem nihil est suave, nihil molle, nihil tenerum, nihil omnino delicatum. Sed non illa evacuatur. Illa potius hanc delicatam doctrinam evertit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uigiliis corps tabefacere: cotidianis la¬
borib carnẽ affligere: uilissimis cibis m̃broꝵ
labefactare uigorem. ñ sołu ñ modiei laboris
s ce ei qmͣ tantoꝑe niter is cõmendare: adeo ca¬
ritati constat ẽẽ contrariũ: ut. totã mentis
suauitatẽ euacuans: omĩ eam sꝑitali dulce¬
dine reddat. effetam. Hec ẽ illa ridenda quo¬
rũcłã opinio: qui sꝑitalem dulcedinẽ in car¬
nis quod̾amͦ suauitate constituunt: asseren¬
tes corꝑis afflic̾tionẽ contrariã ẽẽ spũi: ex¬
deriorisq hominis passiones int̾ioris minue¬
re scĩtatem. Cum enĩ inquiunt. caro ac sp̃c
affectu sibi natural cohereant: necesse est
suas inuicem cõmunicent passiones: ae sie
impossibile ut ñ hiuꝰ opp̃ssione alt̾i hilaritaᷤᷤ
ꝑturbet᷑: ita ut in illud gaudiũ sꝑitale. me¬
roris quadã anxietate deiectus sp̃c nullate
nus ualeat respirare. Acute hec uł inuestiga¬
ri uident᷑ uł ꝓbari. O rem pudend̾a: scd̾m

Expanded text:
igiliis corpus tabefacere; quotidianis laboribus carnem affligere; vilissimis cibis membrorum labefactare vigorem; non solum non modici laboris; sed et ei, quam tantopere niteris commendare, adeo charitati constat esse contrarium ut totam mentis suavitatem evacuans, omni eam spirituali dulcedine reddat effetam. Haec est illa ridenda quorumdam opinio, qui spiritualem dulcedinem in carnis quodammodo suavitate constituunt, asserentes corporis afflictionem contrariam esse spiritui, exteriorisque hominis passiones interioris minuere sanctitatem. Cum enim, inquiunt, caro ac spiritus affectu sibi naturali cohaereant, necesse est suas invicem communicent passiones; ac sic impossibile, ut non hujus oppressione alterius hilaritas perturbetur, ita ut in illud gaudium spirituale moeroris quadam anus valeat respirare. Acute haec vel investigari videntur, vel probari. Orem pudendam! secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tura oꝑari pot̃ ds : natura sine dõ ñ pot̃: qr qd̃
natura facit ex eo facit qd̾ d̃s facit. & cũ eo qd
ds̃ facit. Posse enĩ nature primũ ds̃ facit: e ut
ad effectũ ꝓdeat rursũ ipse facit. cũ ipsa natura
qm facit. Om̃e gͦ qd̾ natura facit. ds facit: s ñ
om̃e qd ds facit. natura etiã facit: qr sine nat᷑a

Expanded text:
tura operari potest Deus; natura sine Deo non potest, quia quod natura facit, ex eo facit quod Deus facit, et cum eo quod Deus facit. Posse enim naturae primum Deus fecit; et ut ad effectum prodeat, rursum ipse facit cum ipsa natura quam facit. Omne ergo quod natura facit, Deus facit, sed non omne, quod Deus facit, natura etiam facit: qui sine natura
Abbreviated transcription (Latin):
erat: nec cũ natura fetib rerũ merem̃tũ tri¬
buere.ut maiꝰ sit qd̃ mninꝰ erat. Talia st̃ omĩa
oꝑa hominũ que fiunt suꝑ t̾ram: ex qͥb multa
mortalis uite necessitas cogit. multa suadet cupidi-¬
tas: multa uanitas oꝑat᷑. Tres itaq opifices st̃¬
in hoc mundo: d̃s natura &e artifex imitanᷤ na¬
turã. S hii tres ualde dispari potentia id qd̾
ad effectũ ꝓducunt efficiunt. Nã d̾s in oꝑe suo.
nec nature oꝑa indiget: nec opificis imitantiᷤ
naturã. Oꝑat᷑ enĩ d̾s aliqñ sine natura: aliq̃n
in natura: aliqñ supra naturã. Nã sine natura.
pͥmũ fecit ipsam naturã. Qñ enĩ naturã fecit:
cooꝑantẽ naturã ñ habuit. Non enĩ potuit qd̾
ñdũ erat semet ipsũ oꝑari cũ eo qui solus erat.
Sic gͦ naturã. primũ fecit sine natura: ut ptea
in natura. alia face̾t cũ natura: alia supͣ naturã.

Expanded text:
erat, nec cum natura fetibus rerum incrementum trierat, nec cum natura fetibus rerum incrementum tribuere, ut majus sit quod minus crat Tres itaopera hominum, quae fiunt super terram, ex quibus multa mortalis vitae necessitas cogit, multa suadet cupiditas, multa vanitas oin hoc mundo, Deus, natura et artifex imitans naturam. Sed hi tres valde dispari potentia id quod ad effectum producunt, efficiunt. Nam Deus in opere suo, nec naturae opera indiget, nec opificis imitantis naturam. Operatur enim Deus aliquando sine natura, aliquando in natura, aliquando supra naturam. Nam sine natura primum fecit ipsam naturam. Quando enim naturam fecit, cooperantem naturam non habuit. Non enim potuit quod nondum erat, semetipsum operari cum eo qui solus erat. Sic ergo primum naturam fecit sine natura, ut postea in natura, alia faceret cum natura, alia supra naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
ane quatuor st̃ oꝑa: quib omĩa tpr̃alia
& omĩa tpr̃a transeuntia explicant᷑. Pri¬
mum ẽ opus dĩ: scd̾m ẽ opus nature: terciũ
est opus artificis cũ natura: qͣrtum ẽ opus
solius artificis sine natura. Opus di ẽ essentiã
rerũ de nichilo creare: mat̾iam rerũ in for¬
mã disꝑonere: motũ aũt rerũ sub certo ordi¬
ne teꝑare. Ppte̾a tria hec ad opus d̃ĩ ꝑtinent:
id est essencia rerũ. forma ce ordo. Opus itaq dĩ¬
est:creare. formare. disponere uniu̾sa. Opꝰ nate᷑
est semina rerũ de occulto sinu ꝑ increm̃ta
ꝑducere: eadẽq rursũ marcencia cũ concidũt
ꝑ defectũ. ad occultũ sinũ unde ꝓdierant reuo¬
care. Opus artificis cũ natura est: ea que ori¬
unt᷑ de t̾ra studio & industria adiuuare. Opꝰ
soli artificis ẽ insubriecta rerũ mati̾a oꝑari:
uł disiuncta cõponendo. uł comuncta separaa¬
do: ita ut nec creare cũ dõ possit ut sit qd̾ ñ

Expanded text:
ane quatuor sunt opera, quibus omnia temporalia et omnia tempore transeuntia explicantur. Primum est opus Dei, secundum est opus naturae; tertium est opus artificis cum natura; quartum est opus solius artificis sine natura. Opus Dei est essentiam rerum de nihilo creare materiam rerum in formam disponere, motum autem rerum sub certo ordine temperare. Propterea tria haec ad opus Dei pertinent, id est essentia rerum, forma et ordo. Haec est creare, formare, disponere universa. Opus naturae est semina rerum de occulto sinu per incrementum producere, eademque rursum marcescentia cum concidunt per defectum ad occultum sinum, unde prodierant revocare. Opus artificis cum natura est: ea quae oriuntur de terra, studio et industria adjuvare. Opus solius artificis est in subjecta rerum materia operari vel disjuncta componendo, vel conjuncta separando; ita ut nec creare cum Deo possit, ut sit quod non
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui disputat & rixat᷑ cont̾ dm̃ blasphemais
iudicia eiꝰ ce oꝑa eiꝰ detestans: cũ ea que oꝑat᷑
ds. homo nullatenꝰ possit immutare. Multum¬
qͥppe affligit᷑ qui nec amare nec approbare pot̃
quod sustinet: nec qd̃ odit immutare. Intelligat.¬

Expanded text:
tur qui disputat, et rixatur contra Deum, blasphemans judicia ejus et opera ejus detestans, cum ea quae operatur Deus homo mullatenus possit immutare. quippe affligitur qui neque amare vel approhare potest, quod sustinet; nec quod odit, immutare. Idci
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. ꝑ irriguũ suꝑiꝰ ꝑforant᷑ diuina: & ꝑirri¬
guũ inferio ꝑforant᷑ humana. ꝑ cõpunctionẽ
qͥppe que de culpa surgit transfigit᷑ peccatrix
conscientia: ꝑ cõpunctionẽ que. surgit de defid̾io
ȩt̃noꝵ penetrant᷑ occulta. Illa subtilit̾ conscien¬
tiam penetrat. ut pellat noxia: ipsa ꝓfunda col¬
sideratione unuisibilia serutat᷑ ut app̃hendat
amata. Sic utrũq ꝑforat᷑ & utrũq transfigit᷑:
alterũ dolore quo reatꝰ eruit᷑. alterũ desidi̾o qͦ
concupita relinquunt᷑. Post hec suecedit. fiłu
amoris qͦ utͥnq uincułu unitatis efficit᷑: ut
ab inuicẽ deinceps iuncta ñ separent᷑ Utͥnq
uidet illie qnͣta sibi dimissa sint ꝑ misełiam:
diuina uͦ considerans. contẽplat᷑ in eis qñta sibi
sint ꝓmissa ad głam. Et utrũq diligit. & fit
dilectio hoꝵ ampliꝰ separari: qr consutio facta
est : & firma stant uincula caritatis et̾nȩ. Tẽpꝰ
gͦ scindendi nẽ fit : tc̃ aũt tempꝰ consuendi.¬

Expanded text:
r irriguum superius perforantur divina, et per irriguum inferius perforantur humana. Per compunctionem quippe, quae de culpa surgit, transfigitur peccatrix conscientia; et per compunctionem, quae surgit de desiderio aeternorum, penetrantur occulta. Illa subtiliter conscientiam penetrat, ut pellat noxia; ista profunda consideratione invisibilia scrutatur, ut apprehendat amata. Sic utrumque perforatur, et utrumque transfigitur: alterum dolore, quo reatus eruitur, alterum desiderio, quo concupita requiruntur. Posthaec succedit filum amoris: quo utrinque vinculum unitatis efficitur, ut ab invicem deinceps juncta non separentur. Utrinque videt illic quanta sibi commissa per misericordiam; divina vero considerans, contemplatur in eis, quanta sibi sint promissa ad gloriam. Et utrumque diligit, et fit dilectio horum separari, quia consutio facta est, et firma stant vincula charitatis aeternae. Tempus igitur scindendi tunc fuit, nunc autem tempus consuendi.
Abbreviated transcription (Latin):
seriptura.dicat ueni. Priꝯ ẽ tempꝰ tacendi. ut
discat homo qd̾ doceat: & deinde. tempꝰ loqͣndi.
ut qui ueritatẽ iam cognouit. loqui eã in tẽ¬
pore suo ñ erubescat.Utrũq enĩ culpa est.
ce cũ uidelicet homo temere p̃sumit qd ñ de¬
bet: & cũ ꝑ negligentiã torpet ab eo qđ debet.
Et ido prio cauendũ ne cõmutamꝰ illicita: ptꝰ¬
modu studendũ ne debita negligamꝰ. Tempꝰ¬
gͦ tacendi: &e tempꝰ loquendi.

Expanded text:
sumit. Igitur prius est tempus tacendi, ut discat homo quod doceat; et deinde tempus loquendi, ut qui veritatem jam cognovit, loqui eam in tempore suo non erubescat. Utrumque enim culpa est, et cum videlicet homo temere praesumit quod non debet, et cum per negligentiam torpet ab eo quod debet. Et ideo prius cavendum ne committamus illicita, postmodum studendum ne debita negligamus. Tempus tacendi, et tempus loquendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Necesse ẽ gͦ ut homo qui a carnalib ad spũ alia
conu̾tit᷑: priꝰ animo abhis quib ꝑ affectũ in¬
heserat auellat᷑. Tunc siqͥdem libere se spũ alibꝰ
ꝑ amorẽ conglutinat: cũ de t̾renis affectib nich
suꝑest. qd̾ eis m̃tem in desideria aliena auertat.
Itaq tempꝰ est scindendi. ut priꝰ homo m̃tẽ.
a desideriis t̾renis auellat: postea tempꝰ consu¬
end. ut animo ꝑ amorẽ spũale̾ et̃nis & ꝑmanen¬
tib bonis adherere incipiat. Sic qͥppe consiunt᷑¬
humana &e diuina inunũ: ut que duo fuerañ
ꝑ naturã. fiant unũ ꝑ grãm. Cõpunctio siqͥdem
ipsa acus est. & dilectio fiłu. &e facit uiã acus
& ꝑforat utrũq: ut fiłu utrũq contineat. Hu¬

Expanded text:
a carnalibus ad spiritualia convertitur, prius animo ab iis quibus per affectum inhaeserat avellatur. Tunc siquidem libere se spiritualibus per amorem conglutinat, cum de terrenis affectibus nihil superest quod ejus mentem in desideria aliena avertat. Itaque tempus est scindendi, ut prius homo mentem a desideriis terrenis avellat; postea tempus consuendi, ut animo per amorem spiritualem aeternis et permanentibus bonis adhaerere incipiat. Nec humana et divina in unum, ut quae duo fuerant per naturam, fiant unum per gratiam. Compunctio siquidem ipsa acus est, et dilectio filum; et facit viam acus, et perforat utrumque, ut filum utrumque contineat.
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑare: s eũ potiꝰ qui secũ oꝑari dignat᷑
attendere. Ds enĩ est uirtꝰ & sapientia: &
ñ pot̃ aliqͥs aut cũ uirtute deficere. aut
cũ sapientia ignorare: maxime cũ idem
ipse sit qui &e nob̾ oꝑantib bonũ cooꝑat᷑:

Expanded text:
otius, qui secum operari dignatur, attendere. Deus enim est virtus et sapientia, et non potest aliquis aut cum virtute deficere, aut cum sapientia ignorare, maxime cum idem ipse sit, qui et nobis operantibus bonum cooperatur,
Abbreviated transcription (Latin):
possit: nͥ pris ipse sibi in nob̾ mansionẽ. fecerit.
Ipse qͥppe ẽ sapientia de qua dicit᷑. Sapientia
edificauit sibi domũ. Et in alio loco ipsa sapĩa
uͥ & uñ domꝰ er constructa sit: manifestat
dicens. Ego sapientia in consilio habito: &
sensatis int̾sum cogitationib. Et alibi. sedes
sapientie appellat᷑ anima iusti. Constat gͦ.
qd̾ in corde hoĩs de cogitationib sensatis sa¬

Expanded text:
possit, nisi prius ipse sibi in nobis mansionem fecerit. possit, nisi prius ipse sibi in nobis mansionem fecerit. Ipse quippe est sapientia, de qua dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum ; et in alio loco, ipsa sapientia ubi et unde domus ejus constructa sit manifestat, dicens: Ego sapientia in consilio habito, et sensatis intersum cogitationibus . Et alibi sedes sapientiae appellatur animae justi. Constat ergo, quod in corde hominis de cogitationibus sensatis sa
Abbreviated transcription (Latin):
gnandus ẽ locus. in quo edificari oporteat
domũ dñi: deinde describenda materia. lo¬
cus ẽ cor hominis: mat̾i̾a cogitationes mũ¬
de. Nemo se exeuset. Nemo dicat. ñ possũ e¬
dificare domũ dño: ñ sufficit tantis impen¬
locus: & cogitationes tue matia. Ne timeas
imꝑitiã tuã: qui hoc a te requirit ꝑitus ẽ
artifex : & alios quos uult artifices facit. ꝑ¬
pende qnͣtum in reb inuisibilib possit: qui
hec uisibilia tam mira ratione disꝑosuit. hunc
gͦ inuoca: hunc ora. hunc obseera: ut te qͦ
docere dignet᷑. Inuoca eũ dilige eũ: hoc ẽ
enĩ inuocare eũ diligere eũ. Dilige gͦ eũ. &.
ipse ad te ueniet & docebit te: sic̃ ꝓmisit dili
gentib se. Siqͥs diligit me sermonẽ meũ ser¬
uabit. & pat̾ m̃s diliget eũ: & ad eũ ueniemꝰ
&e mausionẽ apud eũ faciemꝰ. Non dix̃ facta
mansione ueniemꝰ: s ueniemꝰ in qͥt & mansi¬
onem apud eũ faciemꝰ. Ego sic intelligo. qd̃
mundi cordis amator apud nos manere non

Expanded text:
gnandus est locus, in quo aedificari oporteat domum Domini. Deinde scribenda materia. Locus est cor hominis, materia cogitationes mundae. Nemo se excuset. Nemo dicat, non possum aedificare domum Domino, non sufficit tantis impenlocus, cogitationes tuae materia. Nec timeas imperitiam tuam, qui hoc a te requirit peritus est artifex, et alios quos vult artifices facit. ergo quantum in rebus invisibilibus possit, qui haec visibilia tam mira ratione disposuit. Hunc ergo invoca, hunc ora, hunc obsecra, ut te quoque docere dignetur. Invoca eum, dilige eum; hoc est enim invocare eum, diligere eum. Dilige ergo eum, et ipse ad te veniem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Non dixit, facta mansione veniemus, sed veniemus, inquit, et mansionem apud eum faciemus. Ego sic intelligo, quod mundi cordis amator apud nos manere non
Abbreviated transcription (Latin):
desideriũ: quasi ꝑegrinus sureulus infixus
m̃ti grauit̾ eã uulnerat. Et hic est ꝑegrinꝰ
de quo ꝑ nathan ad dd̾ dicit᷑. qui ad diuitem
uenerat. ꝓ quo pascendo diues relictis centũ
ꝓpriis ouib unam ouicułã pauꝑis auferebat.
Desideriũ enĩ carnalis concupiscentie qͣsi
hospes ꝑegrinus ad dd̾ uenerat: qñ deam¬
bulans in solario domus sue. bersabee ux¬
orem urie se lauantẽ conspexit &e adamaũ.
Tunc aũt in pastu ꝑegrini relictis centũ ouibꝰ
suis. unã ouicułã pauꝑis occidit: qũ relic¬
tis multis uxorib suis ad explend̃a uolup¬
tatem suã unicam urie uxorẽ abstulit.
Sic omp̃e d̾s quos in ocio suo teꝑidos. & qͣsi
nudos a bonis oꝑib ẽẽ conspicit. illicitis de¬
sideriis ad tempꝰ uulnerari ꝑmittit: ut ti¬
morati & circũspect fiant.

Expanded text:
desiderium quasi peregrinus surculus infixus menti graviter eam vulnerat. Et hic est peregrinus, de quo per Nathan ad David dicitur qui ad divitem venerat, pro qupropriis ovibus unam oviculam pauperis auferebat . Desiderium enim carnalis concupiscentiae quasi hospes peregrinus ad David venerat, quando deambulans in solario domus suae Bersabee uxorem Uriae se lavantem conspexit, et adamavit . Tunc autem in pastu peregrini relictis centum ovibus suis unam oviculam pauperis occidit, quando relictis multis uxoribus suis ad implendam voluptatem suam unicam Uriae uxorem abstulit.s Deus quos in otio suo tepidos, et quasi nudos a bonis operibus esse conspicit, illicitis desideriis ad tempus vulnerari permittit, ut timorati et circumspecti fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Dobstinatoꝵ: primq̃ scił eoꝵ. qui ex correptio¬
ne ꝑficiunt: scda eoꝵ qui ex cõmonitione. de¬
ses factus ẽ melior: nabal ex cõmonitione de¬
tior: pharao ex afflictione durior. Manasses
in carcere positꝰ. cathenis ae cõpedib affuctus
dm̃ eognouit: quẽ pris liber cognoscere nolu¬
it. Tales st̃ qͥdam claustrales. qui qͣmdiu sui
in carcere tenent᷑ affucti cathenis obedientie
scił & timoris. dũ cõpedes etiã addunt᷑. qͥa ua¬
gari uł egredi foras ñ ꝑmittunt᷑: fit q̃nꝙ
ut dm̃ que priꝯ despererant. correpti diligan:
ce qui fecerant de lib̾tate. seruitutẽ. faciant
de necesfitate uirtutẽ.

Expanded text:
obstinatorum: prima scilicet eorum, qui ex correctione proficiunt; secunda eorum, qui ex commonitione deses factus est melior ; Nabal ex commonitione deterior ; Pharao ex afflictione durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales qui, quandiu sui in carcere tenentur astricti catenis obedientiae scilicet et timoris, dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras non permittuntur, fit quandoque, ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessitate virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
subleuam᷑. Quartũ genꝰ contẽplationis ẽ.
qd̾ in ratione & scdm rationẽ format᷑. qd̾
utiq fit. qñ semoto omĩs ymaginationis
officio. solis illis animꝰ intendit que yma¬
ginatio ñ nouit: s que mens ex ratiocina¬
tione colligit. uł ꝑ ratiocinationẽ cõp̃hendit.
Fiusmodi speculationi insistimꝰ. qñ inuisibilia

Expanded text:
lationis est quod in ratione et secundum rationem formatur: quod utique fit quando, semoto omni imaginationis officio, solis illis animus intendit quae imaginatio non novit, sed quae mens ex ratiocinatione colligit, vel per rationem comprehendit. Ejusmodi speculationi insistimus quando invisibilia
Abbreviated transcription (Latin):
guratione transit. Ieua in cireuitu oculos
tuos & uide. Ec̃ce de illo contẽplationis gen̾e̾
qd̃ fit m̃tis dilatatiõe. Qui sunt ist qui ut
nubes uolant. Ecce de m̃tis subleuatione. Ego
dixi in excessu meo: omĩs homo m̃dax. Ecce de

Expanded text:
s alienatione: Leva in circuitu oculos tuos, et vide . Ecce de illo contemplationis genere qui fit mentis dilatatione: Qui sunt isti qui ut nubes volant? Ecce de mentis sublevatione: Ego dixi in excessu meo, omnis homo mendax . Ecce de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc genere tunc animꝰ ueracit̾ exultat at¬
na ratio reclamat. Talia sunt pene omĩa
que de ꝑsonaꝵ tͥnitate credere iubenur:
de quib cũ humana ratio consulit᷑. nichil
aliud qmͣ contraire uidet᷑. In duob ita¬

Expanded text:
specula tunc animus veraciter exsultat atus omnis humana ratio reclamat. Talia sunt pene omnia quae de personarum Trinitate credere jubemur. De quibus cum humana ratio consulitur, nihil aliud q
Abbreviated transcription (Latin):
sine uno creatore. hoc ẽ ipsa trinitate ex¬
titit: ita nicħ om̃ino eẽ: pot̾ qd̾ non &e trifa¬
rium subsistat & uiu sit. Omne scilicet cor¬
pus & unũ erit: & mensurabile & numerabi¬
le ce ponderabile. Et omĩs anima rationalis
trib indiuiduis memoria. consilio uolunta¬
te subsistit: quib capax est mensure. ponde.¬
ris & numeri: seđd̾m hec de mensurabilibus
ponderalib & numerabilib hoc ẽ corꝑib
iudicans. Que anima si corpus eẽt: incorpo¬
rea certe ñ caꝑet.¬

Expanded text:
sine uno creatore, hoc est ipsa trinitate exstitit, ita nihil omnino esse potest, quod\' non et trifarium subsistat et unum sit. omne scilicet corpus et unum erit et mensurabile erit et numerabile et ponderabile et omnis anima rationalis tribus indiuiduis, memoria consilio uoluntate subsistit, quibus capax est mensurae ponderis et numeri, secundum haec de mensurabilibus ponderabilibus et numerabilibus, hoc est de corporibus iudicans. quae si corpus esset, incorporea certe non cape
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ putet᷑. uͥ inuitus ex necessitate tenetur.
quã quo sponde & alacri fert᷑ uoluntate.
Deniq ubi ẽ thesaurus tuus. ibi ẽ ce cor tu¬
um. Itẽ. Si dm̃ amans anima ex ipso uiuit.
uti corpus ex ipsa: quo pacto queso p̃sentior
ẽẽ. contendit᷑ ubi dat. quã unde accipit.
uitã: fons siqͥdem uite caritas. Nec uiu̾e̾
anima dixerimi que de. illo ñ hauserit. hau¬
fonti qui caritas est que ds ẽ: Presens gͦ
dõ ẽ qui dm amat: in qntum amat. In qͦ
enĩ minus amat: absens ꝓfecto ẽ. In eo aũ¬
dm̃ minus amare conuincit᷑: qd̃ carnis
adhuc necessitatib occupat᷑. Illa uͦ circa
corpꝰ occupatio qͥd est nͥ a do qued̃ã absen¬
tatio: & absentatio qͥd nͥ ꝑegrinatio: Et ꝑe.¬
grinam᷑ gͦ a dño & in corpore. ꝑegrinamur.
cuis nr̃a nimirũ intentio & p̃pedit᷑ erumniᷤᷤ.
& euris caritas fatigat᷑.¬

Expanded text:
ubi invitus et ex necessitate tenetur, quam quo sponte et alacri, fertur voluntate. Denique ubi est thesaurus tuus ibi est et cor tuum . Item si Deum amans anima ex ipso vivit, uti corpus ex ipsa; quo pacto, quaeso, praesentior esse contenditur ubi dat, quam unde accipit vitam? Fons siquidem vitae charitas est: nec vivere animam dixerim, quae de illo non hauserit. Haufonti, qui charitas est, quae Deus est? Praesens igitur Deo est qui Deum amat, in quantum amat. In quo enim minus amat, absens profecto est. In eo autem minus Deum amare convincitur, quod carnis adhuc necessitatibus occupatur. Illa vero circa corpus occupatio quid est, nisi a Deo quaedam absentatio? et absentatio quid, nisi peregrinatio? Et peregrinamur ergo a Domino, et in corpore peregrinamur: cujus nostra nimirum et intentio praepeditur aerumnis, et curis charitas fatigat
Abbreviated transcription (Latin):
uitã et̃nã. Notandũ qr ꝑfectoꝵ unꝰ ordo est
in iudicio: qui cũ dõ iudicat & ñ iudicatur.
De his dñs ait. Sedebitis &e uos suꝑsedes .xͦiͥi.
Alius ordo etiã iudicat exemplo suo reꝓbos:
ce iudicat᷑ cũ ei dicit᷑. fsuriui &e dedistis mͥ
manducare. Mali uͦ qui intͣ eccłiam st̃ utiq
ñ iudicant. s iudicant᷑: cũ eis dicit᷑. fsuriui:
& ñ dedistiᷤᷤ mͥ manducare. De his aũt qͥ extͣ ȩccł̾iã¬
ui ĩfideles inueniendi st̃: dic̃ palmista. Non resur¬
gent impii in iudicio: ut uł iudicent uł iudi¬
cent᷑. Gemina punit᷑ sententia impiꝰ: du aut
hic ꝓsuis meritis m̃tis cecitate ꝑeutit᷑. ne ue¬
ritatẽ uideat: aut du infine damnabit᷑ ut de¬
bitas penas exsoluat.

Expanded text:
iam . Notandum quia perfectorum unus ordo est in judicio, qui cum Deo judicat, et non judicatur. De his Dominus ait: Sedebitis et vos super sedes duodecim . Alius ordo etiam judicat exemplo suo reprobos, et judicatur cum ei dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare. Mali vero, qui intra Ecclesiam sunt, utique non judicant, sed judicantur, cum eis dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare. De his autem qui extra Ecclesiam inveniendi sunt, dicit Psalmista: Non resurgunt impii in judicio , ut vel judicent, vel judicentur. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
ctione corda nr̃a colligere. & ad int̾na gaudia
contẽplanda reuocare foris loquit᷑: ut nos intꝰ
redire ãmoneat. S qr mens uisibilib assueta
nescit tam cito ad inuisibilia consurgere. ioc̾co
uoluit ipse quedã etiã uisibilit̃ exhibere mi¬
racła. in quib nr̃m affectũ enutriret: & suã
nob̾ caritatẽ comm̃daret. Hec aũt st̃ specialit̃
illa que ad reparationẽ hominis ꝑtinent. Do
cebo gͦ te qͥd facias. Calca & contemne caduca
hec &e tnsitoria: &e ecce de diluuio euasisti. Con¬
sidera diligent̃ &e meditare reparationis tuȩ
sacram̃ta. & diuine pietatis impensa bñficia:

Expanded text:
ctione corda nostra colligere, et ad interna gaudia contemplanda revocare, foris loquitur, ut nos intus redire admoneat. Sed quia mens visibilibus assueta nescit tam cito ad invisibilia consurgere, idcirco voluit ipse quaedam etiam visibiliter exhibere miracula, in quibus nostrum affectum enutriret, et suam nobis charitatem commendaret. Haec autem sunt specialiter icebo ergo te quid facias. Calca et contemne caduca et transitoria, et ecce de diluvio emersisti. Considera jugiter et meditare reparationis tuae sacramenta et divinae pietatis tibi impensa beneficia,
Abbreviated transcription (Latin):
rimi hominis natura ita a dõ ordinata ce
instituta fuerat: ut anima quȩ corpori preerat
ꝑ sensus qͥdem ministi̾a corꝑis foris impleret: s
intꝰ ꝑ rationẽ semꝑ ad creatorẽ suũ intendẽt. Hoc
est ut m̃bra corꝑis sensificando foris ad agendũ¬

Expanded text:
rimi hominis natura ita a Deo, ordinata, et instituta fuerat, ut anima, quae corpori praeerat, per sensus quidem ministeria corporis foris impleret, sed intus per rationem semper ad Creatorem suum intenderet. Hoc est membra corporis sensificando foris ad agendu
Abbreviated transcription (Latin):
lectione ñ ꝓcederet: ita ut omnẽ actũ &e cari¬
tas imꝑaret. &e ratio disponẽt. & sensꝰ impleret
atq ꝑficeret. Qmdiu gͦ hunc ordinẽ nature
sue tenuit. qmͣuis foris ꝑ actionẽ uariaretur.
intꝰ tñ ꝑ intentionẽ ce amorẽ stabilis ꝑmansit:
qi unũ intendebat. & ꝑꝑt̾ unũ omĩa faciebat:

Expanded text:
lectionem non pertineret, ita ut omnem actum et charitas imperaret, et ratio disponeret, et sensus impleret atque perficeret. Quandiu ergo hunc ordinem naturae suae tenuit, quamvis foris per actionem variaretur, intus tamen per intentionem et amorem stabilis permansit, quia unum intendebat, et propter unum omnia faciebat,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uerũ ẽ uidetur nob̃ falsũ. & qd̃ ẽ falsũ
indet᷑ eẽ uerũ: uicium ẽ in sensu. Qnͣdo qd̾
iustũ est uidet᷑ nobis amarũ & qd̃ iniustũ
ẽ uidet᷑ ẽẽ iocundũ: uiciũ ẽ in affectu. S
cũ false opinioni fidem adhibemꝰ. ĩã sensus
nr̃i uicium transit in peccatũ. Sic cũ praue
delectatiõi acquiescimꝰ: affectus nr̃i uicium
similit̾ transit in reatũ. In hunc modi uicia
in peccata transeunt: & consentientẽ. reum
constituunt. Uicium itaq sensuũ fit origo
erroꝵ: uiciũ uͦ affectuũ radix iniquitatũ.
Sensũ aũt ñ corporis s cordis hic intelligi¬
mus: unde &e sententiã dici ñ ambigimus.
Hebes itaq sensus &e in ordinatꝰ affectus:
omĩum maloꝵ orrigo sunt ut diximꝰ. In
hunc itaq modũ uiciũ dñatur sensui ce
affectui: &e cũ consensũ allicit uł etiã ineffe¬
c̃tum transit: fit causa peccati. Consensũ aũ
ñ semꝑ effectus consequit᷑: s cũ necessitate

Expanded text:
etur nobis falsum, et quod falsum videtur esse verum, vitium est in sensu. Quando quod justum est videtur nobis amarum, et quod injustum est videtur esse jucundum, vitium est in affectu. Sed cum falsae opinioni fidem adhibemus, jam sensus nostri vitium transit in peccatum. Sic cum pravae delectationi acquiescimus, affectus nostri vitium similiter transit in reatum. In hunc modum in peccata transeunt, et consentientem reum constituunt. Vitium itaque sensuum fit origo errorum, vitium vero affectuum radix iniquitatum. Sensum autem non corporis, sed cordis hic intelligimus, unde et sententiam dici non ambigimus, hebes itaque sensus et exordinatus affectus omnium malorum origo sunt, ut diximus. In hunc itaque modum vitium dominatur sensui, et affectui, et cum consensum allicit, vel etiam in effectum transit, fit causa peccati. Consensum autem non semper effectus consequitur; sed cum necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
morb. & aliud ẽ uulnꝰ: sic ꝓculdubio
aliud ẽ uiciũ. atq aliud ẽ peccatũ. Sieut in
corpore uidemꝰ sic &e de corde intelligere de¬
bemus: qr aliud ẽ ex occulto ꝓdiens interna
corruptio. atq aliud extrinsecus inflicta ma¬
nifesta contritio. Sic aliud ẽ qnͣdo mału in so¬
la cogitatione etiã ab inuito sentit᷑: atq ali¬
ud qͣs nutu spontaneo ex deliberatione cõ¬
mittit᷑. Illud quasi abintus nascit᷑: istud qͣi
extrĩsecus infligit᷑. Uicium itaq ẽ. ipsa in¬
firmitas naturalis corruptionis: peccatum uͦ
ipsa praua assentatio tẽptantis infirmitatis.
Uiciũ est quasi quedã passio nature: peccatũ
uͦ est spontanea queda actio industrie. Ui¬
cium ẽ ipse appetitꝰ mali. qui solet p̃cedere
uł ꝓuocare consensũ: peccatũ aũt ẽ ipse
consensus mali. qui solet sepe subsequi uel
comitari appetitũ. ꝓfecto aliud ẽ prauum
motũ in corde sentire: atq aliud prauo mo¬
tui consentire. Qd̾ prauũ motũ sentimus ui¬

Expanded text:
morbus atque aliud est vulnus, sic procul dubio aliud est vitium atque aliud est peccatum. Sicut in corpore videmus, sic et de corde intelligere debemus, quia aliud est ex occulto prodiens interna corruptio, atque aliud extrinsecus inflicta manifesta contritio. Sic aliud est quando malum in sola cogitatione, etiam ab initio sentitur, atque aliud quod nutu spontaneo ex deliberatione committitur. Illud quasi ab intus nascitur, istud quasi extrinsecus infligitur. Vitium itaque est ipsa infirmitas naturalis corruptionis, peccatum vero est ipsa prava assentatio tentantis infirmitatis. Vitium est quasi quaedam passio naturae, peccatum vero est spontanea quaedam actio industriae. Vitium est ipse appetitus mali, qui solet praecedere vel provocare consensum, peccatum autem ipse est consensus mali, qui solet saepe subsequi vel comitari appetitum. Profecto aliud est pravum motum in corde sentire, atque aliud pravo motui consentire. Quod pravum motum sentimus, vi
Abbreviated transcription (Latin):
sane gr̃ẽ effusio oleiq huiꝰmodi emanatio
in uidue manib cessare: nͥ cũ uasa uacua
defuerint que possit implere. Si in tribula¬
tionib deficis. nimio ue labore. fatigaris:
habes głe unctionẽ. unde fatigationis tue
dolorẽ lenire possis: cũ ab illo p̃cioso unguen¬
tario accipis qd̾ audis. Non sunt condigne
passiones hui tẽporis: ad futurã głam que
reuelabit᷑ in nob̾. Id enĩ qd̾ in p̃senti ẽ mom̃¬
taneũ. & leue tribulationis nr̃e: supͣ modũ
insublimitate et̾nũ głe pondus oꝑat᷑ in no¬
bis. Audi adhuc eiꝰmodi unguentariũ ean¬
dem olei speciem. głeq unctionẽ ꝓferentem.
& uos apparebitis cũ ipso in gła.¬

Expanded text:
sane gratiae effusio, oleique hujusmodi emanatio sane gratiae effusio, oleique hujusmodi emanatio in viduae manibus cessare, nisi cum vasa vacua defuerint, quae possit implere. Si in tribulationibus deficis, nimiove labore fatigaris, habes gloriae unctionem, unde fatigationis tuae dolorem lenire possis, cum ab illo pretioso unguentario accipis quod audis: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis : id enim quod in poenintaneum, et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Audi adhuc ejusmodi unguentarium eamdem olei speciem gloriaeque unctionem proferentem: et vos apparebitis cum ipso in g
Abbreviated transcription (Latin):
tonem &e recipe consolationẽ. Ad ilła nãq
dnicam uoc̃ẽ inmo druine unctionis ef¬
fusionẽ. uiuo ego dicit dñs d̾s. nolo mortẽ.
impi s ut reuertatur impius a uia sua et
immanis cuiꝰcũꝙ contritionis. penitentieq
amaritudo qm lenire ñ possit huiꝰ modi
unctionis infusio: Si doles de languore &
defectu tuo. insiste p̃cib. nec prius desistas
donec induaris uirtute ex alto: donec qui¬
escas penitusq conualescas ab om̃i dolore.
uł languore tuo. utpote delibutus p̃ciosissi¬
mo illo eriangłice ydrie unguento. Si enĩ
nostis inquit cũ sitis malibona data dare
filiis urĩs: qnͣtomagis pat̾ ur̃ celestis dabit
spm̃ bonũ petentib se  S ut amplius mi¬
reris. in nr̃a relinquit᷑ potestate ab eo qͥ dat.
&e ñ impꝑat: ut quiuis qnͣtũq uoluerit tol¬
lat. cũ dicat. Omĩs enĩ qui petit accipit: &¬
qui querit inuenit: ae pulsanti aꝑiet᷑. Nescit

Expanded text:
tionem, et recipe consolationem. Ad illam namque tionem, et recipe consolationem. Ad illam namque Dominicam vocem imo divinae unctionis effusionem. Vivo ego, dicit Dominus Deus, nolo mortem impii, sed ut convertatur impius a via sua, etimmanis est cujuscunque contritionis poenitentiaeque amaritudo, quam lenire non possit hujusmodi divinae unctionis infusio? Si doles de languore et defectu tuo, insiste precibus, nec prius desistas donec induaris virtute ab alto, donec quiescas penitusque convalescas ab omni dolore vel languore tuo, utpote delibutus pretiosissimo illo evangelicae hydriae unguento: Si enim nostis, inquit, cum sitis mali bona data dare filiis vestris, quanto magis pater vester coelestis dabit spiritum bonum petentibus se? . Sed ut amplius mireris, in nostra relinquitur potestate ab eo qui dat, et non improperat, ut quivis quantum voluerit tollat, cum dicat: Omnis enim qui petit accipit, qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur
Abbreviated transcription (Latin):
lii dolent ex inflictione
contritionis ce uulneris: alii ex languore
infirmitatis: alii ex defatigatione tribulati¬
onis ce laboris. Inflictio uulneris. cõmissio
criminis: languor infirmitatis. defectꝰ uir¬
tutis. Defatigatio laboris tediũ expectatio¬
nis: surgens ex multitudine tribulationis.
&e impatienti desiderio ꝓmisse retributio¬
nis. Ex his sane om̃ib dolor surgit: animũ¬
q hominis multiplicit̃ affligit. S contra
triplicem dolorẽ: Habes triplic̃ẽ oleispeciem.
Si itaq doles ex uuluere criminisq cõmis¬
sione: habes oleũ ꝓposite uenie. ex dñi utiq
iugũ a facie olei: eo qd̃ diuine. remissionis
miseratione ꝑeat usus peccandi. seruitusq
peccati. Si doles ex infirmitate. &e defectio
uirtutis tenuit te: habes oleum ꝓmisse gre.
Si doles fatigatus afflictione: inungere o¬
leo leticie: in spe ꝓmisse głe: Si itaq peni¬
tentie dolor affligit cor tuũ & te urget a¬
cerbius conscientia peccatoꝵ: accipe unc¬

Expanded text:
lii dolent ex inflictione contritionis, et vulneris, alii ex languore infirmitatis, alii ex defatigatione tribulationis et laboris. Inflictio vulneris commissio criminis. Languor infirmitatis defectus virtutis. Defatigatio laboris, taedium exspectationis, surgens ex multitudine tribulationis et impatienti desiderio promissae retributionis. Ex his sane omnibus dolor surgit, animumque nominis multipliciter affligit. Sed contra triplicem dolorem habes triplicem olei spem. Si itaque doles ex vulnere criminisque commissione, habes oleum propositae veniae ex Domini utique facie olei, eo quod divinae remissionis miseratione pereat usus peccandi, servitusque peccati virtutis tenuit te, habes oleum promissae gratiae. Si doles fatigatus afflictione, inungere oleo laetitiae in spe promissae gratiae. Si itaque poenitentiae dolor affligit cor tuum, et te urget acerbius conscientia peccatorum, accipe unc