comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
OHANNES APOSTOIUS
& euuangelista filius zebedȩi frater
ia cobi uirgo electus ad nõ ãtque inter
ceteros magis dilectus qui etiam super
pectus magistri recumbens euuangelii¬
sui fluenta de ipso sacro dommici pecꝰ¬
toris fonte potauit: & quasi unũ depa¬
radysi fluminibus uerbi dĩ gratiam
in toto terrarũ orbe diffudit. Quique
suscipiens matrẽ magistri discipulus :
lictus est filius hic dum euuangłm xp̃i
in asia prȩdicar&. ad omiciano cȩsare
inpathmos insula metallo religatur.
Vbi etiam positus a pocalypsin scripsit
Interfecto autẽ asenatu domicia no
exilio resolutus recessit ephesum: Ibiq
obhercticorum refutandas uersuti as
efflagitatus ab asiae episcopis euuan¬
gelium nouissimus edidit Quiusquidẽ
interalias uirtutes magnitudo signorũ
haec fuit Mutauit in aurũ siluestres
frondium uirgas. litoreaque saxa
in gemmas: Item gemmarũ fragmina.
in propriam reformauit naturam. Viduã
quoque precepto populi suscitauit. &

Expanded text:
oannes, apostolus et evangelista, filius Zebedaei, frater Jacobi, virgo electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus, qui etiam super pectus Magistri recumbens, et Evangelii fluenta de ipso sacro dominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus, verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit. Quique suscipiens matrem Magistri discipulus, elictus est filius. 127. Hic, dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam, viduam quoque ad precem populi suscitavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
pergamus o religiosi filii dĩ: Adistã
om̃i uirtute nr̃a festinemus: nihil
nos reuoc&. nihilnos retard& nihil
nos inpediat adhoc desiderabile pro¬
perare conuiuium Omnẽ neglegen¬
tiam a nobis pellamus. omnẽq desidi¬
am ab animo & corporis inpedimenta
anobis proiciamus. ut huius beatitu¬
dinis & requiei domestici efficiamur.
quatenus scãe huius ut dictum est
epulationis digni inueniamur Uade
sicut credidisti. fiat tibi Sic fiet uere
unicuiq homini sicut crediderit.
scđm mensuram fidei metict᷑ ei: Et ista
adnõ gratia: Ideoque dixit ad illum
dñs: sicut credidisti fiat tibi. Cre¬
didisti quia ego om̃a possum. credi¬
disti quia ego dñssum omium: sicut
credidisti. ita & fiat tibi: Credamus
eẽ. remissionem nobis cunctorum
peccatorũ eius indulgentia sitamen
eius praecepta seruemus largiri.
ut & unus quisque nrm cũcentu¬
rione isto audire mertatur. Uade
& sicut credidisti fiat tibi: ad iuuante

Expanded text:
pergamus, o religiosi filii Dei, ad istam pergamus, o religiosi filii Dei, ad istam omni virtute nostra festinemus. Nihil nos revocet, nihil nos retardet, nihil nos impediat ad hoc desiderabile properare convivium. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo et corporis impedimenta a nobis projiciamus, ut hujus beatitudinis et requiei domestici efficiamur, quatenus sanctae hujus, ut dictum est, epulationis digni inveniamur. Vade, sicut credidisti, fiat tibi. Sic fiet vere unicuique homini sicut crediderit: secundum mensuram fidei metietur ei et ista a Domino gratia. Ideoque dixit ad illum Dominus: Sicut credidisti, fiat tibi. Credidisti, quia ego omnia possum; credidisti, quia ego sum Dominus omnium: sicut credidisti, ita et fiat tibi. Credamus esse, remissionem nobis cunctorum peccatorum ejus indulgentia si tamen ejus praecepta servemus largiri, ut unusquisque nostrum cum centurione isto audire mereatur: Vade, et sicut credidisti fiat tibi. Adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
& recumbent. non carnalit̾ iacentes
sed spiritaliter requiescentes NoN
temporaliter potantes: sed aeterne
cpul antes Recumbent in regnodĩ.
ubi lux & spes. ubi lactitia & exulta¬
tio: ubi gloria & benedictio. ubi lux
oculorum &longeuitas uita aetne.
ubi om̃s iocundantur. ubi om̃s gau¬
dent. ubi patres ili beati recu bur it
ubi om̃s proph&ae requiescunt.
ubi apłi & cuuangelistae super
gloriosos sedent thronos. ubi multitu¬
do martẏrum in acterna gła gloria¬
tur. ubi copiositas uirginum inscła
xultat. por tans coronã in maculatȩ
uirginitatis Odulcissimi fr̃s unani¬
mis conuentio. hilaris congregatio.
fulgens comunctio. ista est asacculo
bene prędicata & adnuntiata. ista .c̃.
xultatio. ista .ẽ. abinitio narrata
requies. in istam festinarunt ire om̃s
dñm diligentes: Ad istam colligunt᷑
om̃s exgentib dño credentes. religiosi¬
tatem seruantes .: in eam & nos omnes

Expanded text:
et recumbent non carnaliter jacentes, et recumbent non carnaliter jacentes, sed spiritualiter requiescentes, non temporaliter potantes, sed aeternaliter epulantes. Recumbent in regno Dei, ubi lux est et spes, ubi laetitia et exsultatio, ubi est gloria et benedictio, ubi lux oculorum et longaevitas vitae aeternae, ubi omnes jucundantur, ubi omnes gaudent, ubi patres illi beati recumbunt, ubi omnes prophetae requiescunt, ubi apostoli et evangelistae super gloriosos sedent thronos, ubi multitudo martyrum in aeterna gloria gloriatur, ubi copiositas virginum in saecula exsultat, portans coronam immaculatae virginitatis. O dulcissimi fratres, unanimis conventio, hilaris congregatio, fulgens conjunctio. Ista est a saeculo bene praedicata et annuntiata, ista est exsultatio, ista est ab initio narrata requies. In istam festinaverunt ire omnes Dominum diligentes, ad istam colliguntur omnes ex gentibus Domino credentes, religiositatem servantes. In eam et nos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Multi uenient illi dequib dictũ .ẽ.
ut &filii dĩ quidispersisunt congre¬
garentur inunum Isti ergo om̃s ueni¬
ent Vnde uenient: aboriente &
occidente. hoc. c̃. & om̃i gente quae
est subsole aboriente usque ad occi¬
dentem: Sicut enim ꝑom̃s gentes
hab& hoc cuuangelium predicari.
sic &x om̃ibus gentib uenturi sunt
adregnũ caelorũ. Uel adhuc aborien¬
te & occidente. hi quistatim in lumi¬
nati transeunt: & ab occidente hi
qui passiones & persecutiones usque
ad mortẽ tolerarunt ꝓfide. multi
ergo uenient Et quomodo alibi dicis
o dulcissime dñe. multi uocati pauci
decti Multi ait uocati. Om̃s enim
tribus hominum abinitio scłi uocatȩ
sunt. & pauci electi demultitudine
Etenim perdiuersas generationes
& scła diuersa pauci electisunt. simul
uero conuenientes & simul congrega¬
ti in tempore uisitationis multi inue¬
nientur nimium que innumerabiles
Multi uenient aboriente & occidente

Expanded text:
. Multi ve. Multi veUt et filii Dei, qui dispersi sunt, congregarentur in unum. Isti ergo omnes venient. Unde venient? Ab Oriente et Occidente, hoc est ab omni gente quae est sub sole, ab Oriente usque ad Occidentem. Sicut enim per omnes gentes habet hoc Evangelium praedicari, sic ex omnibus gentibus venturi sunt ad regnum coelorum. Vel adhuc ab oriente hi qui statim illuminati transeunt, et ab occidente hi qui passiones et persecutiones usque ad mortem tolerarunt pro fide. Multi ergo venient. Et quomodo alibi dicis, o dulcissime Domine, Multi vocati, pauci vero electi? Multi, ait, vocati. Omnes enim tribus hominum ab initio saeculi vocatae sunt, et pauci electi de multitudine. Etenim per diversas generationes et saecula diversa pauci electi sunt. Simul vero convenientes, et simul congregati in tempore visitationis multi inveniuntur, nimiumque innumerabiles. Multi enim venient ab oriente et occidente,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dic uerbo. sedueni ait uelociter
antequã moriatur haec filia mea.
Nichodemus doctor isrł defidei sacra¬
mento audiens ait. Quomodo potest
hoc fieri: Maria & martha me nimi¬
um diligentes dicunt. Dñe sihic fuis¬
ses non ess& mortuus frater meus.
tamquã dubitantes quod ubique
non uelox sit ad esse mea potentia:
Ideoq non inueni fidem tantã in isrł
sicut inisto alienigena: Dico autem
uobis quod multi aboriente & occiden¬
te uenient. & recumbent cũ abrahã¬
& isaac & iacob in regno. caelorum
Dico uobis. testor uobis. adnuntio
uobis. predico uobis. quod multi ueni¬
ent dequibus iam prius proph& a
locutus est dicens. & uenient gentes
multat & dicent uenitt ascendamꝰ
in montem dnĩ & indomum dĩ iacob
ingrediamur. & ostendat nobis uiam
suam : & ambulemus inea. Multi ue¬
nent illi dequibus dñsait. & alias oues
habeo quaenonsunt & hoc ouili. & illas
adducã & erit unus grex & unus pastor

Expanded text:
dixit, Dic verbo, sed, veni, ait, velociter dixit, Dic verbo, sed, veni, ait, velociter antequam moriatur filia mea. Nicodemus doctor Israel de fidei sacramento audiens, ait: Quomodo potest hoc fieri ? Maria et Martha me nimium diligentes dicunt: Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus , tanquam dubitantes quod ubique non velox sit adesse mea potentia. Ideoque non inveni tantam fidem in Israel, sicut in isto alienigena. Dico autem vobis quod multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob in regno coelorum. Dico vobis, testor vobis, annuntio vobis, praedico vobis, quod multi venient de quibus jam prius propheta locutus est, dicens: Et venient gentes multae, et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob ingrediamur, et ostendat nobis vias suas, et ambulemus in eis . Multi venient de quibus ait Dominus: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas adducam, et erit unus grex et unus pastor
Abbreviated transcription (Latin):
ph& e & iusti. dauid. esaias. & hicremus.
hi om̃s clare & manifeste cius aduen¬
tm pronuntiauerunt : Om̃s nam que
hi habucrunt fidem. habuerunt enĩ¬
a prophetiam: Et isteibeatus centu¬
o fidem habuit: sed prophetiam
non habuit. Ideoque dñs ad mirans mag¬
nificat fidem eius superillum quitc̃
fuit israhel. hoc est super om̃s qui tt̃
sucrunt tribus isrł. & non suꝑ illum
qui abinitio fuit isrł. nec super eos
qui postea proph&ae & iusti inuen¬
tisunt inisrł Amen dico uobis nec in
isrł tantam fidem inueni sicut ingen¬
tibus. sicut in barbaris. sicut in alieni¬
genis. Gentes filium dĩ me inuocant.
omni potentẽ unigenitum confiten¬
tur. Dñm adserunt. & sicut dñm dili¬
gunt. & sicut bene om̃a dispensantẽ
ad orant. & israhel me non cognouit.
& populus hic nonme intellexit Ideoq
bed zebub & samaritanum appellant
& peccatorẽ aestimant. Iayrus is rahe¬
lis princeps. ꝓfilia sua mepetens. non

Expanded text:
phetae et justi, David, Isaias et Jeremias. phetae et justi, David, Isaias et Jeremias. Hi omnes clare et manifeste ejus adventum praenuntiaverunt. Omnes namque hi habuerunt fidem, habebant et prophetiam. Et iste beatus centurio fidem habuit, sed prophetiam non habuit. Ideoque Dominus admirans, magnificat fidem ejus super illum qui tunc fuit Israel, hoc est, super omnes qui tunc fuerunt tribus Israel, et non super illum qui ab initio fuit Israel, nec super eos qui postea prophetae et justi inventi sunt in Israel. Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni, sicut in gentibus, sicut in barbaris, sicut in alienigenis. Gentes Filium Dei me invocant omnipotentem, unigenitum confitentur, Dominum asserunt, et sicut Dominum diligunt, et sicut bene omnia dispensantem adorant: et Israel me non cognovit, et populus meus hic me non intellexit, ideoque Beelzebub et Samaritanum appellant, et peccatorem aestimant . Jairus Israelis princeps, pro filia sua me potens, non
Abbreviated transcription (Latin):
tanta manifestata est iustitia. Quo¬
modo &xore stultorum i dolisseruienti¬
um tamlimpa effulsit fides. : Audiexs
ergo dñs admirabatur cum : Et quod:
ds̃ unigenitus miratur quantum sit
aut quale in enarrabile & maestimabi¬
le percipe sensu o carissime quod dõ
nihil . ẽ. mirabile. nec aurũ. nec diuitiȩ
nec regna. nec principatus: ista omnia
sunt inconspectu eius tamquã umbra
& sicut nihil sicut flos decidens. Nihil:
magnum. nihil pretiosũ. nisi tantũ
una fides hanc miratur. hanc honorifi¬
cat. hanc acceptabilẽ sibi aestimat
Id eoque conuertensse adsequentes
turbas ait Amen dico uobis hocueres
dico uobis. non inueni tantã fidem
enim non tantũ credidit dñm. sed & pro¬
phetauit de co. & apertius eius iustitiã
demonstrauit: Etmanifestũ incarne
aduentum eius prolocutus est : nisi enĩ
credidiss& ei . quomodo de codem pro¬
phetasset. sic & hi quide isrł ꝓcessert̃
Israhel enim & ipsi nominatisunt pro¬

Expanded text:
tanta manifestata est justitia? Quotanta manifestata est justitia? Quomodo ex ore stultorum idolis servientium tam limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus miratur, quantum sit et quale, et quam inenarrabile et inaestimabile? Percipe sensu, o charissime! quod Deo nihil est mirabile, nec aurum, nec divitiae, nec regna, nec principatus. Ista omnia sunt in conspectu ejus tanquam umbra, et sicut nihil, sicut flos decidens. Nihil emagnum, nihil pretiosum nisi tantum una fides. Hanc miratur, hanc honorificat, hanc acceptabilem sibi aestimat. Ideoque convertens se ad sequentes turbas, dixit: Amen, dico vobis, hoc est, vere dico vobis, non inveni tantam fidem enim non tantum credidit Dominum, sed et prophetavit de eo, et apertius ejus justitiam demonstravit, et manifestum in carne adventum ejus prolocutus est. Nisi enim credidisset ei, quomodo de eodem prophetasset? Sic hi qui de Israel processerunt. Israel etenim et ipsi nominati sunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
& dico huicuade & uadit. & alio ueni
& uenit. & seruo meo fac hoc & facit
O prudentia. o in tellectus animae.
o munditia cordis. Prior omnium
monstrauit imaginem: primitiaeq
& gentibus dñõ credentium factus. ẽ
Ego ait homosum sub potestate
regis uel principis indignus Ego ha¬
beo subpotestate mea milites & seruos.
& tu habes scos subpotestate tua
angłos sicut milites. & scõs omnes
scruos Ego mando unicui que
& facit scđm preceptũ meũ. & tu mandis
quod & statim completur. Quod enim
mandas & dicisfit: mandas & sine mora
ꝑficitur om̃is enim creatura seruit tb.
& ideo dic uerbo. & perficitur uelocit᷑
& saluabitur hic puermeus O fides
uiri. O religiositas militis. quomodo
te magnificemus: Od ulcissime amice
ueritatis. te admiratur dñs. & tuam
indeficientem magnificat fidem: Quo¬
modo detenebrisgentium tantum
processit lumen:: Quomodo de erro¬
re eorum dm̃ non cognoscentium

Expanded text:
et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. O prudentia! o intellectus animae! o munditia cordis! Prior omnium monstravit imaginem, primitiaeque ex gentibus Domino credentium factus est. Ego, ait, homo sum sub potestate regis vel principis, indignus ego habeo sub potestate mea milites et servos et tu habes sub sanctos sub potestate tua angelos sicut milites et omnes sanctos servos. Ego mando unicuique et facit secundum praeceptum meum: et tu mandas quod et statim completur. Quod enim mandas et dicis, et fit. Mandas, et sine mora perficitur. Omnis enim creatura servit tibi, et ideo dic verbo, et perficietur velociter, et sanabitur puer meus. O fides viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulcissime amice veritatis! Te admiratur Dominus, et tuam indeficientem magnificat fidem. Quomodo de tenebris gentium tantum lumen processit? Quomodo de errore eorum Deum non cognoscentium,
Abbreviated transcription (Latin):
bitur puer meus. Sed & hoc nullũ
nr̃m pertranseat sicut pusillũ aliqͥd
quod dixit iste beatus. nonsũ dignus
ut sub tectũ meũ intres. Intrat &
nunc dñs subtectum credentium.
duplici figura uelmore: Nunc enĩ
quando scĩ & religiosi & dõ accepta¬
biles ecclesiarũ antistites subtectũ
tuum intrant: tunc ibidẽ dñs per
cos ingreditur . & tusic estimes tãquã
÷ dñm suscipiens . Et aliud Quando
scm sumis cybum. quando illud in¬
corruptum accipis ępulum. quando
uitae pane & poculo frueris. quando
manducas & bibis corpus & sangui¬
nẽ dni. tunc dñs subtectũ tuũ in gre¬
ditur Ettu ergo humilians temet¬
ipsum imitare hunc centurionem
& dicito dñe nonsum dignus ut
intres subtectum meum: Ubi enim
indigne ingreditur. ibi adiudiciũ
ingreditur illi accipienti: Sed adhuc
quid adicit ille beatus insequentib
Nam & ego homosum sub potestate
constitutus . & habeo subme milites

Expanded text:
bitur puer meus. Sed et hoc nullum bitur puer meus. Sed et hoc nullum nostrum pertranseat, sicut pusillum aliquid, quod dixit ille beatus: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Intrat et nunc Dominus sub tectum credentium duplici figura vel more. Nunc enim quando sancti et religiosi et Deo acceptabiles Ecclesiarum antistites sub tectum tuum intrant, tunc ibidem Dominus per eos ingreditur, et tu sic existimes tanquam Dominum suscipiens. Et aliud, quando sanctum sumis cibum, quando illud incorruptum accipis epulum, quando vitae pane et poculo frueris, quando manducas et bibis carnem et sanguinem Domini, tunc Dominus sub tectum tuum ingreditur. Et tu ergo humilians temetipsum, imitare hunc centurionem et dicito: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Ubi enim indigne ingreditur, ibi ad judicium ingreditur illi accipienti. Sed adhuc quid adjecit ille beatus in sequentibus? Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, et habeo sub me milites,
Abbreviated transcription (Latin):
dignus aspectu. nonsum dignus ad¬
propinquatione. non sum dignus
accessu. uel introitu tuo. Dne non sũ
dignus. ut in tres subtectum meum
Moyses primitus ille magnus tuus
confabulator. ille mirabilis tuorum¬
narrator operum: illefidelis intota
domotua: nimiumse humiliauit
dicens: Nonsũ dignus antehester¬
num & tertium diem. quantomagis
ego dicam. dnẽ nonsũ dignus ut sub
tectum meum intres : Alienigenasũ
gentilissũ. milessum. gladio accinctꝰ
sanguinẽ fundens. ad proelium exi¬
ens Ideoq nonsum dignus ut intres
subtectũ meum. sed tantum dic uerbo.
sed tantum ueni uerbo Uerbũ tuũ.
aspectus tuus est Uerbum tuũ: opus
consum matum est Ideoq dicuerbo
Ostende absens corpore. quod p̃ senis
spũ consummare potens es Ubique
indeficiens tua praesentia. ubi que
praesens tuus aspectus Idcirco ego
accessu & introitu tuo indignussum.
& iste infirmus uerbi tui uisitatione¬
indiga & ideo dicuerbo & sana¬

Expanded text:
dignus aspectu, non sum dignus apdignus aspectu, non sum dignus appropinquatione, non sum dignus accessu vel introitu tuo. Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Moses primitus ille magnus, et tuus confabulator, ille mirabilis narrator operum tuorum, ille fidelis in tota domo tua, nimium se humiliavit, dicens: Non sum dignus ante hesternum et tertium diem. Quanto magis ego dicam, Domine, non sum dignus ut sub tectum meum intres! Alienigena sum, gentilis sum, miles sum gladio accinctus, sanguinem fundens, ad praelium exiens, ideoque non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, sed tantum veni verbo. Verbum tuum aspectus tuus est, verbum tuum opus consummatum est. Ideoque dic verbo, ostende absens corpore quod praesens spiritu consummare potens es. Ubique indeficiens tua praesentia, ubique praesens tuus aspectus. Idcirco ego accessu et introitu tuo indignus sum, et iste infirmus verbi tui visitationeindiget, et ideo dic verbo, et sana
Abbreviated transcription (Latin):
& curabo cum Ego ad abrahã uenieris.
senilem sarȩ sanaui uterum insenectu¬
te eis isa ac filium donans Ego & nunc
ueniens adte. curabo cum: Et quomodo
ꝓmittis dñe aduentũ tuum huic
Nec quaerit. nec petit. sciens quod non
acceptabile sit ci. utuenias indomũ ciꝰ
Propter quid om̃ino hoc profers: Obhoc
ut & uos praeualeatis. & cius fidei
similetis uel cognoscatis quid iste sit
uel qualis in eo fidei thesaurus habe¬
atur occultus. Iam enĩ & primitus ñ¬
abraham temptaui. non ꝓhoc ut cog¬
noscerẽ quẽ ante sciebã. sed ut uos ci
similes momĩ tẽptatione & fortissimi
inucniamin. Et iob ita probaui
Non propter hoc ꝓbaui quẽ iustum
testificatus sum. sed utuobis spem &fi¬
duciã uel confidentiã demonstrarẽ.
Ideoq & huic dico Ego ueniam &
curabo cum: ut ipse magnã fidem
suam ꝓferens dicat Dñe terruisti
me dehoc promisso. conturbastime
hoc dicto. Interfecisti fortitudi¬
nẽ anima meȩ in hoc uerbo Nonsũ

Expanded text:
et curabo eum. Ego ad Abraham veniens, et curabo eum. Ego ad Abraham veniens, senilem Sarae uterum sanavi, in senectute eis Isaac filium donans ; ego et nunc veniens ad te, curabo eum. Et quomodomittis adventum tuum huic? Nec petit, nec quaerit, sciens quod non acceptabile sit ei ut venias in domum ejus; propter quid omnino hoc profers? Ob hoc, ut et vos praevaleatis, et ejus fidei similetis, vel cognoscatis quid sit iste, vel qualis in eo fidei thesaurus habeatur occultus. Jam enim et primitus Abraham tentavi, non pro hoc ut cognoscerem quem ante sciebam, sed ut vos ei similes in omni tentatione et fortissimi inveniamini. Et Job ita probavi. Non propter hoc probavi quem justum testificatus sum, sed ut vobis spem et fiduciam vel confidentiam demonstrarem. Ideo et huic dico, Ego veniam et curabo eum, ut et ipse magnam suam fidem proferens, dicat: Domine, terruisti me de hoc promisso, conturbasti me de hoc dicto, interfecisti fortitudinem animae meae in hoc verbo. Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
ancillis suis. sicut & ille beatus centurio
fecit. Puermeus inquit iacet indomo
Non inuna re tantum miscrabilis quod
iacet. sed & inalia quod para lẏticus.
tertia quod male torquetur O mã enĩ
ista dolore cognominauit. & iacentẽ
& paralyticum & dure detentũ Ideo¬
ut & suae animae angustias demonstra¬
illius cruciatum monstrar&. & dñibeni¬
uolentiã inuitar&. Puerm̃s iacet indomo
Et huc quare non at tulisti eum. sicut¬
& illi illum paralyticũ in lecto portaue¬
runt. Ideo ait. quia non opus est osten¬
dere illi om̃a uidenti: Non opusest in
conspectu afferre eius. cuius potentia
non terminatur nec induditur. neq
ex cluditur Iac& indomo paralyticus.
& male torquetur. Quid ergo uis.
Quid cupis.: Quid desideras : Non
multum loquor ait. scio enim quia
adoma cognoscentẽ loquor. Nonuer¬
bosor. scio enim quod adom̃a prȩscien¬
tem respondeo Ideoq iste cognosceNs
corda. respondens dicit Ego ueniam.

Expanded text:
ancillis suis, sicut et ille beatus centurio ancillis suis, sicut et ille beatus centurio fecit. Puer meus, inquit, jacet in domo. Non in una re tantum miserabilis quod jacet, sed et in alia quod paralyticus, tertia quod male torquetur. Omnia enim ista dolore congeminavit, et jacentem, et et paralyticum, et dure detentuut suae animae angustias demonstraillius cruciatum monstraret, et Domini benevolentiam invitaret. Puer meus jacet in domo. Et huc quare non attulisti eum, sicut illi illum paralyticum in lecto portaverunt? Ideo, ait, quia non opus est ostendere illi omnia videnti. Non opus est in conspectu ejus afferre, cujus potentia non terminatur, nec includitur neque excluditur. Jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Quid ergo vis? quid cupis? quid desideras? Non multum loquor, ait, scio enim quia ad omnia cognoscentem loquor. Non sum verbosior; scio enim quia ad omnia praescientem respondeo. Ideoque iste cognoscens corda respondens, dicit: Ego veniam
Abbreviated transcription (Latin):
in carmelo ascendentes quinquagenarii
mox in infidelitate sua igne cõbustis.
& iste infide mox insinu deputatus. ẽ.
abrahȩ Accessit ad cum centurio.
rogans cum & dicens. Dñc puer m̃s :
iacet indomo paralyticus. & male
tor quetur Multi inillo tempore
prodiuersis rogabant infirmitatibus.
alius profilio. alius pro alio aliquo.
& nullus proseruo nisi iste solus & hoc
ei ad augmentum beatitudinis ad coro¬
nam głoriae erat. Quid enĩ cogitabat
iste beatus. quid aestimabat iste in om̃ib
bonis plenus centurio: Iste aiebat
mihi seruus est: & ego creatoris scruis
sum. Iste me hab& super terrã domi¬
num. & ggo hunc magnũ incaelis
habto dñm. Siergo ci non mistrcor.
quomodo mihi ille miscrebitur.
Siego huic non subuenio. quo modo
mihi ille subueniet : Sic debent om̃s
qui famulos habent & famulas cogitare.
sc miscreri. sic condolere eis. sic supplica¬
re. siccurã habere deseruis suis uelde

Expanded text:
in Carmelo ascendentes quinquagenarii, in Carmelo ascendentes quinquagenarii, mox in infidelitate sua igne combusti sunt , et iste in fide mox in sinu deputatus est Abrahae. Accessit ad eum centurio, rogans eum et dicens: Domine, puer meus jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Multi in illo tempore pro diversis rogabant infirmitatibus, alius pro filio, alius pro aliquo alio, sed nullus pro servo, nisi iste solus, et hoc ei ad augmentum beatitudinis, ad coronam gloriae erat. Quid enim cogitabat iste beatus? Quid aestimabat iste omnibus bonis plenus centurio? Iste aiebat: Mihi servus est, et ego servus Creatoris sum. Iste me habet super terram dominum, et ego hunc magnum in coelis habeo Dominum. Si ergo ei non misereor, quomodo mihi ille miserebitur? Si ego huic non subvenio, quomodo mihi ille subveniet? Sic debent omnes qui famulos habent et famulas, cogitare, sic misereri, sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habere de servis suis, vel de
Abbreviated transcription (Latin):
tem clamass& saluantẽ se. in uocando
& laudando: Sic & illum caecũ in nata¬
toriam silo am misit. ut uidentes cum
ambulare illuc eundẽ caecũ. & itcrũ
remeantẽ: mirati obstupescen tes cre¬
derent huic talia mirabilia facienti
Posthaet quac superius dictasunt cũ
introiss& capharnaum ciuitatẽ gali¬
leȩ : sic cognominata est capharna¬
um. in qua sȩpius dñs uirtutes suae
magnificentiae demonstrauit. In gre¬
diente eo incapharnaum: Cur ibi in:¬
gressus est : Propterhoc quod & inue¬
nit . & statim manifestum est: Acces¬
sit ad cum centurio: Accessit uere
non dimidius. sed totus : Non aspectu
corporis tantũ: sed & animae pleni¬
tudine Nonfacie tantũ: sed & in ma¬
culato corde: Accessit centurio aliena
generatione. sed domesticus corde
Alienus natione : sed alacerfide Mili¬
tum princeps. sedplus angelorũ gau¬
dium Accessit ad eum centurio. Incre¬
patio illorum illi quondam adheliam

Expanded text:
tem clamasset, salvantem se invocando tem clamasset, salvantem se invocando et laudando. Sic et illum caecum in natatoriam Siloam misit , ut videntes eum ambulare illuc eumdem caecum, et iterum remeantem, mirati et obstupentes, crederent huic talia miracula facienti. Post haec quae superius dicta sunt, Cum introiisset Capharnaum civitatem Galilaeae. Sic cognominata est Capharnaum, in qua Dominus saepius virtutis suae magnificentiam monstravit. Ingrediente eo Capharnaum. Cur ibi ingressus est? Propter hoc quod et invenit, et statim manifestum est. Accessit ad eum centurio. Accessit vere, non dimidius, sed totus. Non aspectu corporis tantum, sed et animae plenitudine. Non facie tantum, sed et immaculato corde. Accessit centurio, alienigena generatione, sed domesticus corde; alienus natione, sed alacer fide. Militum princeps, sed plus angelorum gaudium. Accessit ad eum centurio, increpatio illorum qui quondam ad Eliam
Abbreviated transcription (Latin):
ostende te ipsum sacerdoti. Sacerdoti
te ostende. a summo sacerdote missus
Sacerdoti te ostende a summo sacerdote
dĩ patrismundatus : sed non uidearis
in conspectu dñi in anis Nonuidearis
sacerdoti manu uacua adeũ uenire.
non uenias in conspectu scĩ templi in¬
fructuosus. sed offermunus tuum: Ad
illum enim hoc tunc dictum nos admo¬
n& om̃s: adillum loquens nobis om̃ib
dicit. ut & nos dona & munera nr̃a
non teneamus apud nos. sed reddamus
dõ maxime cũ de aliqua liberamurtri¬
bulatione: Offer inquit munus tuum¬
ĩ Quare : Utom̃s qui uident te portare
& offerre. credant his mirabilibus. &
magnificent dm̃ qui misertus est tui.
& infidelib perhoc increpatio. & testi¬
monium duritiȩ cordis ipsorũ fic̾t.
Sic & illum triginta gocto annis
lacentem in infirmitate : erigens alan¬
guore iussit portare grabattũ suum
&ire indomum suam uthunc ipsum
lectũ portatũ ab eo ꝑmediam ciuita¬

Expanded text:
ostenae te sacerdoti. Sacerdoti ostenae te sacerdoti. Sacerdoti te ostende, a summo Sacerdote missus. Sacerdoti te ostende, a summo sacerdote Dei Patris mundatus, sed non videaris in conspectu Domini inanis. Non videaris sacerdoti manu vacua ad eum venire, non venies in conspectu sancti templi infructuosus, sed offeres munus tuum. Ad illum enim tunc hoc dictum nos admonet omnes; ad illum loquens, nobis omnibus dicit, ut et nos dona et munera nostra non teneamus apud nos, sed reddamus Deo, maxime cum de aliqua liberamur tribulatione. Offer, inquit, munus tuum. Quare? Ut omnes qui te vident et portare et offerre, credant his mirabilibus, et magnificent Deum qui misertus est tui, et infidelibus per hoc increpatio et testimonium duritiae cordis ipsorum fiet. Sic et illum triginta et octo annis jacentem in infirmitate, erigens a languore, jussit portare grabatum suum, et ire in domum suam , ut hunc ipsum lectum portatum ab eo per mediam civita
Abbreviated transcription (Latin):
uelle inconspectu hominum sicut
consuetudo est aliquantis. siue cum
aliquid boni fecerint. siue cũ iciuna¬
uerint siue in pauperum elemosinis
& largitatibus. siue in altaris honore.
siue inscõrum honorificentia Et¬
enim ipsi ante homines uolunt glori¬
ari & sibi placere ante dnm mercedẽ
perdentes Uide nemini dixeris
te enim tacente hoc mira biliter
clamabit. teenm os non aperiente
om̃is tui corporis substantia iubilabit
Extri inmundus & hodie mundus
ante pusillum horribilis. & nunc deco¬
rus. uide ergo nemini dixeris. seduade
ostende te sacerdoti Ambulantem te
ad templum uidentes mirabuntur. & sa¬
cerdos uidens ex pauescet : qñm scđm
dens te ipsi mundari non potiusti:
Uade ergo ostende te sacerdoti. & ui¬
dens cognoscat quia nonper legis con¬
suetudinem mundatus es. sed per grãe
operationem: Nonper terrenorum sa¬
cerdotum imaginem: sed ꝑ caelestem
summi sacerdotis splendorem Uade

Expanded text:
velle in conspectu hominum, sicut velle in conspectu hominum, sicut consuetudo est aliquantis, sive cum aliquid boni fecerint, sive cum jejunaverint, sive in pauperum eleemosynis et largitatibus, sive in altaris honore, sive in sanctorum honorificentia. Etenim ipsi ante homines volunt glorificari, et sibi placere, ante Dominum mercedem perdentes. Vide, nemini dixeris. Te enim tacente hoc mirabiliter clamabit; te enim os non aperiente, omnis tui corporis substantia jubilabit. Hesterno immundus, et hodie mundus: ante pusillum horribilis, et nunc decorus. Vide ergo, Nemini dixeris, sed vade, ostende te sacerdoti. Ambulantem te ad templum videntes mirabuntur, et sacerdos videns expavescet, quoniam secundum dens te ipsi, mundari non potuisti. Vade ergo, ostende te sacerdoti, et videns cognoscat quia non per legis consuetudinem mundatus es, sed per gratiae operationem, non per terrenorum sacerdotum imaginem, sed per coelestem summi Sacerdotis splendorem. Vade,
Abbreviated transcription (Latin):
porrigens manum dicat Uolo munda¬
re. Et iħs ait illi mundato alepra huic
cui misertus est: huic credenti dño.
qui confisus est inuir tute eius huic ⁊̃¬
ergo dixit iħs Credidisti: sanus es
sperasti mundus effectus es Noli:
obliuisci qualis fueris: & qualis factus
sis Noncesses gras agere: non taceas
confiteri : hoc & nos debemus facere:
hoc karissimi quando ad ñõ nostro
de aliquo periculo liberamur. quando
ab aliquo dolore saluamur. siue infir¬
mitatis. siue uulneris. siue dequa lib&
necessitate Non efficiamur in grati:
non relinquamus liberatorem nr̃m.
sed alacriter gratiarum actionem
ei reddamus. sed & munera scđm
substantiam nr̃am adhonorificandũ
eum oxhibeamus. hoc enĩ & illiman:¬
dauit dñs. Uade ait ad sacerdotem.
& offermunus tuum: Dixit ergo ei ÷¬
iħs Uide nemini dixeris. Etquare
meam dulcedinẽ. ut & uos doceamini
quando aliquid boni facitis. non glori¬
ari. non extolli. non in aniter placere

Expanded text:
porrigens manum, dicit: Volo, mundaporrigens manum, dicit: Volo, mundare. Et Jesus ait illi mundato a lepra, huic cui misertus est, huic credenti Domino, qui confisus est in virtute ejus, huic ergo dixit Jesus: Credidisti, sanus es; sperasti, mundus factus es. Noli oblivisci qualis fueris, et qualis factus sis. Non cesses gratias agere, non taceas confiteri. Hoc et nos debemus facere, o charissimi, quando a Domino nostro de aliquo periculo liberamur, quando ab aliquo dolore salvamur, sive infirmitatis, sive vulneris, sive de qualibet necessitate. Non efficiamur ingrati, non relinquamus Redemptorem nostrum, sed alacriter gratiarum actiones ei reddamus, sed et munera secundum substantiam nostram ad honorificandum eum exhibeamus. Hoc enim et illi mandavit Dominus. Vade, ait, ad sacerdotem, et offer munus tuum. Dixit ergo ei Jesus: Vide, nemini dixeris. Et quare,meam dulcedinem, ut et vos doceamini quando aliquid boni facitis, non gloriari, non extolli, non inaniter placere
Abbreviated transcription (Latin):
que om̃ib ad ꝓpio. & om̃s meis splen¬
dorib ad salutt̃ radio. ipse uero sicut
fui ꝑmaneo. insingulari ineȩ scĩtatis
pulchritudine Extendens manum.
tetigit cum Nonsperno legem: sed curo
uulnus Non destruo mandatũ: sed fu¬
go atque mundo lepram. Ideoq cum
ex tendo manũ: mox effugit haec con¬
taminatio: Meaeiirtutt ꝓximare :
uel resistere meae potentiae non pote¬
rit dico mundare: & manũ ad tanr¬
gendũ & tendens. effugit ilico lepra:
& inuenta est manus dñi non leprã
sed mundum tetigisse corpus Consi¬
deremus & nos nunc dilectissimi fr̃s.
ut nullus peccati lepram insua habeat
anima. ut nullus contaminationes
delictorũ insuo retineat corde
Etsi hab&. instanter adorans dñm
dicat ad eum. Dnẽ siuis. potesme mux¬
dare. Tuillum prius multa delicta
cõmittentem mundasti manassem.
tu innumerabilibus aliis asacculo
peccantibus misertus es. tu ergo suus
potesme mundare: Et dñs mox miscdiȩ

Expanded text:
que omnibus appropio, et omnes meis splenque omnibus appropio, et omnes meis splendoribus ad salutem irradio, ipse vero sicut fui permaneo, in singulari meae sanctitatis pulchritudine. Et extendens manum, tetigit eum. Non sperno legem, sed curo vulnus. Non destruo mandatum, sed fugo atque mundo lepram. Ideoque cum extendo manum, mox effugit haec contaminatio; meae virtuti proximare, vel resistere meae potentiae non poterit. Dico, Mundare, et manum ad tangendum extendens, effugit illico lepra. Et inventa est manus Domini non lepram, sed mundum tetigisse corpus. Consideremus et nos nunc, fratres charissimi, ut nullus peccati lepram in sua habeat anima, ut nullus contaminationes delictorum in suo retineat corde. Et si habet, instanter adorans Dominum, dicat ad eum: Domine, si vis, potes me mundare. Tu illum prius multa delicta committentem mundasti Naaman, tu aliis innumerabilibus a saeculo peccantibus misertus es, tu ergo, si vis, potes me mundare. Et Dominus mox misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
non tardo sanare: Nondistulisti confes¬
sionẽ : non differã te mundare: Uolo
Mundare. Vt & magnã grãm tibi often¬
dam : manum adte porrigo Exten¬
dens itaque manum iħs. tetigit cum
dicers Uolo. Mundare Et quare
tetigit cum dñs cumlex ꝓhibuiss&
leprosum non tangere: P ropt̃ hoc
tetigit : ut ostendiss& quia omnia
nunda mundis. Quia aliorũ aliis
non adherent inquinamenta: quia
ꝯtranea inmunditia. in maculatos
nonco inquinat: Sed adhuc propter
quid tetigit : ut humilitatẽ demons
qresse utnos docer& nullum spernere.
nullum horrere. nullũ contẽptibilem
ducere. propter corporis laesionem
aut maculationem. quac ad co inmit¬
tuntur proqua ipse scit ratione
Ex tendens ergo manum iħs: tetigit
cum Medicus ait sum caelestis: cor¬
pora cũ animis curare possum. Prop¬
terea om̃s tango: nonut infirmitas
mihi adhereat. sed ideo ut abhis qͥ eam
habent &pellam. Sol sum enĩ ait in¬
corruptibilis : & luna iustitiae.: ideo¬

Expanded text:
non tardo sanare. Non distulisti confesnon tardo sanare. Non distulisti confessionem, non differam te mundare. Volo, mundare. Ut et magnam gratiam tibi ostendam, manum ad te porrigo. Extendens itaque Jesus manum, tetigit eum, dicens: Volo, mundare. Et quare tetigit eum Dominus, cum lex prohibuisset leprosum tangere? Propter hoc tetigit, ut ostendisset quia omnia munda mundis, quia aliorum aliis non adhaerent inquinamenta, quia extranea immundities immaculatos non coinquinat. Sed adhuc propter quid traret, ut nos doceret nullum spernere, nullum horrere, nullum contemptibilem ducere, propteaut maculationem quae a Domino immittuntur, pro qua ipse scit rationem. Extendens ergo manum Jesus, tetigit eum. Medicus, ait, sum coelestis, corpora cum animis curare possum, propterea omnes tango, non ut infirmitas mihi adhaereat, sed ideo ut ab his qui eam habent expellam. Sol sum enim, ait, incorruptibilis, et luna justitiae, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
munda. ut abom̃ib magnificeris. Dñe
siuis. potesme mundare. Uoluntas tua
opus est : quia &opera uoluntati tuae
oboediunt. ideoque siuis. potesme mun¬
dare: Nondubito. non fallor: nondico:
sicut ille quifilii salutẽ deprecabatur:
siquid potes adiuuanos. Sed srio quia
om̃a potes : ideoque non potentiam
peto. non fortitudinẽ quaero. has enĩ
scio esse indeficientes. sed tantũ uolun¬
tatẽ tuã deprecor et sequens uirtus
statim hanc grãm adimplebit Dñẽ :
siuis : potesme mundare Mihi ad bene¬
Tu prius naaman ait principem syriȩ
perhelisȩum in iordane tinguens lepra
mundasti : tũ & modo siuis potes me
mundare Cui respondens dñs. ait
Confiteris quia ego possũ. profiteris
quia siego uolofit : ideo uolo: Mundare
Uolun tatẽ precaris: potentiã confitẽ¬
ris uolo Mundare. Magnifice credis.
magnifice & mundaris. Plenissime con¬
fieris : plenissime laetificaris uolo.
Mundare: Nondubi tasti credere.

Expanded text:
munda, ut ab omnibus magnificeris. Domine, munda, ut ab omnibus magnificeris. Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, quia et opera voluntati tuae obediunt, ideoque, si vis, potes me mundare. Non dubito, non fallor, non dico sicut ille qui filii salutem deprecabatur, Si quid potes, adjuva nos; sed scio quia omnia potes, ideoque non potentiam peto, non fortitudinem quaero, has enim scio esse indeficientes, sed tantum voluntatem tuam deprecor, et sequens virtus statim hanc gratiam adimplebit: Domine, si vis, potes me mundare. Mihi ad beneTu prius Naaman principem Syriae per Eliseum in Jordane tingens lepra mundasti ; tu et modo, si vis, potes me mundare. Cui respondens Dominus, ait: Confiteris quia ego possum, profiteris quia si ego volo, fit: ideo volo, mundare; voluntatem precaris, potentiam confiteris. Volo, mundare. Magnifice credis, magnifice et mundaris. Plenissime confiteris, plenissime et laetificaris. Volo, mundare. Non dubitasti credere,
Abbreviated transcription (Latin):
adorare coepit: antequam rogar&.
culturã ostendit. Adorauit eũ prohoc
ipso dm̃ & dñm eum inuocans ad orabat
eum. Sic & illi beati magi: prius ꝓci¬
dentes adorauerunt eũ: & ita demũ ci
munera obtulerunt. Eodẽ modo & nc̃
iste cadens ad orabat: & sic supplicem
obtulit postulationem dñe dicens  u
qui digne adoraris. qui merito coleris.
te ego ut dñm adoro: ideoq & dñmdico.
Opera prius contestans. & sic uerba
loquens: Perte enĩ omã facta sunt. tu
ergo dnẽ siuis. potesme mundare
Uoluntas tua opus est: ideo siuis potes
me mundare : Voluisti ut haec in mun¬
dissima lepra superme uenir&. si ue
ꝓpter mea peccata ut correptus pęni¬
tuissem : siue propter tuã prudentiã
ut mirabiliter me mundans magnificeris¬
Om̃a dispensanter & prouidenter facis.
& salutem largiter tribuis. Siue crgo
hanc lepram promeaᷤ peccata portaui:
Dimit tens culpasmeas mundame: siue
propter prudentiã tuã mirabiliter me¬

Expanded text:
adorare coepit: antequam rogaret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem eum. Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius contestans, et sic verba loquens. Per te enim omnia facta sunt: tu ergo, Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, ideo si vis, potes me mundare. Voluisti ut haec immundissima lepra super me veniret, sive propter mea peccata, ut correptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans magnificerisOmnia dispensanter et providenter facis, et salutem largiter tribuis. Sive ergo hanc lepram propter mea peccata portavi, dimittens culpas meas, munda me: sive propter providentiam tuam me mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
nante se adinfirmitatẽ & in poten¬
tiã ceterorũ misertus inꝑfectioni eoꝵ¬
uel infirmitati. secutȩ sunt eũ turbȩ
multae Aliquanti propter caritatẽ.
aliquanti propter doctrinã: aliquanti
propter admirationẽ etcurationem:
Et ecce homo leprosus unus exillis.
quicuram quaerebant: qui leuamen
desidera bant: Etecce leprosus ueniens.
ad orabat cum dicens Dñe siuis: potes¬
÷ me mundare. Deorsum currens rogas
o homo. & mmonte nihil dicis : Qua¬
:resic.: Quia tempus & temp̃ora om̃i
rei subcaelo. tempus doctrine. & tẽpus
curationis. In monte docuit. in lumina¬
uit: monuit. animas curauit: corda
sanauit. Propterea ergo ego illa maio¬
ra temptare nolui. illa summa tardare
passussum. Ipsis ergo ab illo completis.
deorsũ eo demonte adcurandũ descen¬
dente sicuti decaelo. sicuti decaeleftib
montib: adsaluandos carnales descen¬
dente: Uenit ergo ad eum homo lepro¬
sus. ad orans cum: Antequã peter&

Expanded text:
nante se ad infirmitatem et impotennante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eovel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti propter admirationem et curationem: et ecce homo leprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam peteret,
Abbreviated transcription (Latin):
OCENTE IN MONTE
DNO discipuli uenert̃
adeum sicut alacres. sicut
domestici. sicut proximi. sicut amici
uel fr̃s. Ideo ait & dñs ad eos Uos estis sal
terrae : & uosestis lux mundi Nunc uero
descendente eo demonte turbȩ secutȩ st̃
eum. quae in montẽ ascendere non potu¬
erunt ut pigri populi. utneglegentes.
ut inper fect Ita & filii isrł primitus
inmonte ascendere non ualuerunt.
adobuiandum dõ pergere non potuer̃
propter suam in religiositatẽ & impieta¬
tem. sed solus moyses ascendit & paucicũ
eo seniorumisrł: ita & cũ dño discipłi
soli inmonte ascenderunt & tardiores
deorsum steterunt: S ic & modo uigilan¬
tes & alacres & fideles animae dm̃ tim̃¬
tes & dñm diligentes: regna caelestia
desiderantes . Dnm semper sequentes.
post dñm in illũ caelestem montẽ ascen¬
dunt: audientes apłm dicentem. Quȩ
sur sum sunt quaeritȩ. quaesur sũ sunt
sapite : ubi xp̃s ẽ. index tera dĩ seders
Descendente nunc dño: hoc est incli¬

Expanded text:
Docente in monte Domino, discipuli venerunt ad eum sicut alacres, sicut domestici, sicut proximi, sicut amici vel fratres. Ideo ait et Dominus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . Nunc vero descendente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit, et pauci cum eo seniorum Israel: ita et cum Domino discipuli soli in montem ascenderunt, et tardiores deorsum steterunt. Sic et modo vigilantes et alacres et fideles animae, Deum timentes et Dominum diligentes, regna coelestia desiderantes, Dominum semper sequentes, post Dominum in illum coelestem montem ascendunt audientes Apostolum dicentem: Quae sursum sunt quaerite, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Descendente nunc Domino, hoc est, incli
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris audiebant: inilla erat multitu¬
dine quae dnm̃ uenientem tanta deuo¬
tione laudabat. tanta agmine dedu¬
cebat ei. Dictum est nolitimere. illum
agnosce qui ate laudatur. & noli trepi¬
dare cumloquitur. quia ille sanguis
fundetur perquẽ tuum delictum deleat᷑.
& uita redimatur. Sed & superpullum
asinȩ: in quo nemo sederat. Hoc enim
apud alios euuangelistas inuenitur. &
intelligitur popubos gentium quilegem
dñi non acceperat. Asinam uero sed&.
quia utrum que iumentum dño ad duc¬
tum est ͣ plebem quaeueniebat ex¬
popło isrł non indomitam cẽ. sed que
prȩsepe dñi agnouit: haec non cog¬
nouerunt discipuli eius primum.
sed quando glorificatus est iħs. id est
quando uir tutẽ suȩ resurrectionis
ostendit. tunc recordatisunt quia hȩc
erant scripta deco. Recolentes quip¬
pe scđm scripturã quaeante passio¬
ne uel in dñi passione completͣi sunt
ibi. & hoc inuenerunt ut scđm eloqͥa

Expanded text:
pastoris audiebant: in illa erat multitupastoris audiebant: in illa erat multitudine, quae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agmine deducebat. Dictum est, « Noli timere: » illum agnosce, qui a te laudatur, et noli trepidare cum loquitur, quia ille sanguis fundetur, per quem tuum delictum deleatur, et vita redimatur. Sedet super pullum asinae, in quo nemo sederat hoc enim apud alios evangelistas invenitur: intelligitur populus gentium, qui legem Domini non acceperat. Super asinam vero sedet, quia utrumque jumentum Domino adductum est, plebem epopulo Israel, non indomitam esse, sed quae praesepe Domini agnovit. « Haec non cognoverunt discipuli ejus primum, sed quando glorificatus est Jesus. » Id est quando virtute suae resurrectionis ostendit, tunc recordati sunt quia haec sunt scripta de eo. Recolentes quippe secundum Scripturam, quae ante passionem sive in passione Domini completa sunt, ibi et hoc invenerunt, ut secundum eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
ued ferro exercitum ał mandõ. hostesq
debellandos. sed rex isrł quod mentem
regat. quod inaeternum consulat.
quod in regnum caelorũ credentes spe¬
rantes amantesque perducat. Dĩ ergo
filius aequalis patri uerbum per quod
facta sunt om̃ã. quodrex esse uoluit
isrł dignatio est non promotio misera¬
tionis. indicium est non potestatis aug¬
mentum: Quienim appellatus est rex
iudaeorum. in caelis est dñs angłorum:
Etinuenit iħsasellum. & sedit suꝑ eum.
Hic breuiter dictum est: namquẽ ad mo
dum sit factum apud alios euuangłistas.
plenissime legitur. Adhibetur autem
huic facto proph&icum testimonium
ut apparer& quod magnum principes
iudacorum eum non in tellegebant. im
plebantur quaelegebant: Inuenit ergo
iħs asellum. & sedit super eum.: sicut
scriptum est Noli timere filia syon. ecce
rex tuus uenit tibi. sedens super pullum
asinȩ: haec filia syon cui diuinitus ista
dicuntur. in illis erat ouibus qu suocem

Expanded text:
vel ferro exercitum armandum, hostesque vel ferro exercitum armandum, hostesque debellandos, sed Rex Israel, quod mentem regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia, quod rex esse voluit Israel, dignatio est, non promotio; miserationis indicium est, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est Rex Judaeorum, in coelis est Dominus angelorum. Et invenit Jesus asellum, et sedit super eum. Hic brdum sit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur. Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret, quod maligni principes Judaeorum eum non intelligebant, in quo implebantur quae legebant. Invenit ergo Jesus asellum, et sedit super eum « Sicut scriptum est: Noli timere, filia Sion, ecce rex tuus venit tibi, sedens super pullum asinae. » Haec filia Sion, cui divinitus ista dicuntur, in illis erat ovibus, quae vocem