comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assum: nisi ipsum iuediatorẽ di &
hominũ passum: Ipse enim latere
dignatus ẽ in aquis generis huma¬
ni: capi uoluit. laqueo mortis nr̃e:
& q: iasi delimilatione assatus ẽ
tempore. passionis suȩ. Sed qͥ pisce
assus fieri dignatus ẽ in passione
fauus mellis nob̃ extitit. in resur¬
rectione: & in pisce asso figurari
uoluit tribulationẽ passionis suę
in fauo mellis utrãq naturã expͥ¬
mere uoluit. ꝑsonȩ suȩ. Eauus
quippe. inel incera ẽ: mel uͦ in cita
est diuinitas in humanitate.
Qd̃ ab hac quoq lectione ñ discre¬
pat: nam piscem comedit & panẽ.
Q ui enim assari. ut piscis potuit
ex humanitate: pane nos refecit
ex diuinitate. qui ait. Ego sũ pa¬
nis uiuus: qui de cęlo descendi.
Losum gͦ piscem comedit & panem:
ut ipso suo cybo nob̾ ostenderet.
quia & passionẽ ex nr̃a humanita¬
te ꝑtulit: & refectionẽ nr̃ãm ex su¬
a diuinitate ꝓcurauit. Qd̃ si ui¬
gilanter inspicimus: nob̾ quoq

Expanded text:
dimus, nisi ipsum Mediatorem Dei et dimus, nisi ipsum Mediatorem Dei et hominum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
quinquaginta tres. Quia gͥ & om¬
nis nr̃a oꝑatio in fide trinitatis ex¬
hibita. ad requiẽ tendit: septem &
decem ter ducimus: ut ad quinqͣ¬
ginta & unum uenire debeamus.
Et uera nĩa requies tunc ẽ: cũ ipsã
iã daritatem tͥnitatis agnoscimꝰ:
quã in unitate diuinitatis eẽ certũ
tenemus. Quinqͣginta & unũ ter
ducimus: et electoꝵ summã in su¬
ꝑna patria. quasi centum & quinqͣ¬
ginta trium pisciũ numerũ teuemꝰ.
Post resurrectionẽ gͦ d̾ni missũ rete
dignum fuit ut tot pisces capet:
qͦt solummodo electos ciues suꝑnę
patrie. designarent. Int hȩc uͦ & he
sterna scĩ euangłii. lectio & hodier¬
na nos ammonet. ut uigilant̃. debe¬
amus inspicere: cur dñs & redemp¬
tor nr̃. pꝰ resurrectionem suam. pis¬
cẽ assum legitur comedisse. Non
enim uacat a mysterio: qd̾ iterat᷑
in facto. In hac & enim lectione pa¬
nem. & assum piscem: in illa uero
pisce etiam. fauum mellis comedit.

Expanded text:
quinquaginta tres. Quia ergo omquinquaginta tres. Quia ergo omnis nostra operatio in fide Trinitatis exhibita ad requiem tendit, decem et septem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tenemus. Post resurrectionem ergo Domini missum rete dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero pisce etiam favum mellis comedit.
Abbreviated transcription (Latin):
tians dicit. Sp̃c sapientię. & intelle¬
ctus: sp̃c consilii & fortitudinis: Sp̃c
scientię & pietatis: & replebit cum
sp̃s timoris đni. Sed ille in hoc spũ.
oꝑationẽ ꝑcipit. qui fid̾e tͥnitatis
agnoscit: ut et patrẽ & filium. & e¬
unde sp̃m sc̃m. unius uirtutis ere¬
dat: unius substantiȩ c̾ẽ fateatur.
Quia gͥ septẽ quȩ suꝑius diximus.
ꝑ nouum testam̃tum. latius data st̃.
decem uͦ ꝑ uetus p̃cepta: omĩs nostra
uirtꝰ & oꝑatio ꝑ decem & septem po¬
test plene conp̃hendi. Ducamus gͦ
ꝑ trigonum decẽ & septẽ: & ueniuns
quinquaginta unum. Qui ꝓfecto
numerꝰ a magno mysterio ñ uacat:
qͥa in testam̃to ueteri legimus. qõ
annus quinqͣgesinus iubdeus uo¬
cari iussus est: in qͦ uidelicet cun¬
ctus popłs ab omĩ oꝑatione qͥesceret.
Sed uera requies in unitate est: diui¬
di quippe. unum ũ potest. Ubi enĩ
scissura diuisionis ẽ: uera requies
non est. Ducamus gͦ ꝑ trigonum.
quinqͣginta unum: & fiunt centũ

Expanded text:
intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc Spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patrem et Filium et eumdem Spiritum sanctum unius virtutis credat, unius substantiae esse fateatur. Quia ergo septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt, decem vero per Vetus praecepta, omnis nostra virtus et operatio per decem et septem potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt ad quinquaginta unum. Qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est , in quo videlicet cunctus populus ab omni operatione 1543 quiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest; ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus ergo per trigonum quinquaginta et unum, ut fiant centum
Abbreviated transcription (Latin):
di pisces ad litus tralimur: Sed
cum rete magnis piscibus pleaũ
dicitur: additur & quantis: scilic&
centum quinqͣginta tribꝰ. A ma-¬
gno mysterio numerus ñ uacat:
sed intentos uos tanti mysterii. pro¬
funditas expectat. Neq et enun
qͣntitatis summam sollert̃ euangłi¬
sta expͥmeret: nisi hanc sacram̃to
plenam ẽẽ uidicasset. Scitis nanq qd̃
ꝑ decalogi mandata p̾cipitur: in
nouo autẽ eiusd̾ẽ oꝑationis uirtꝰ
ꝑ septiformẽ grãm scĩ sp̃s multipli

Expanded text:
dei pisces ad littus trahimur? Sed dei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete magnis piscibus plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaqinta tribus. A magno mysterio numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque enim quantitatis summam solerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod per Decalogi mandata praecipitur, in Novo autem ejusdem operationis virtus per septiformem gratiam sancti Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
N eccła in continua auctoris sui
pacc requiescens. nullis iã dissensi¬
onibus dilaniatur. Captis autẽ
tam magnis piscibus: a scendit sy¬
mon petrus. & traxit rete in t̾ram.
Lam credo qd̃ ur̃a caritas adũtit:
qͥd ẽ qd̾ petrus rete ad t̾ram trahit.
Ipsi quippe scã eccłia ẽ commissa:
ipsi spetialit dicitur. Sy mon io¬
hannis amas me : Pasce oues mea.
Qd̾ gͦ postinodum apitur in uoce:
hoc nunc signatur in oꝑe. Quia
gͥ p̃dicator eccłiȩ nos a mundi hu¬
ius fluctibus sẽparat: nimirum ue¬
cesse est ut rete plenum piscibus.
petrꝰ ad terram ducat. Ipse enim
pisces ad soliditatem littoris per¬
trahit: quia scẽ p̃dicationis uo¬
ce stabilitatẽ ęt̾nę patriȩ fidelibꝰ
ostendit. Hoc egit u̾bis: hoc epłis:
hoc agit cotidie miracłore signis.
Quotiens ꝑ eum ad amorẽ quietis ȩt̃¬
ne conuertimur. qͦtiens a t̾renarũ
rerum tumultibus separanur :
qͥd aliud quam missi intra rete fi¬

Expanded text:
rum Ecclesia, in continua auctoris sui rum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensionibus dilaniatur. 4. Captis autem tam magnis piscibus, Ascendit Simon Petrus, et traxit rete in terram. Jam credo quod vestra charitas advertat quid est quod Petrus rete ad terram trahit. Ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis amas me? Pasce oves meas . Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia ergo praedicator Ecclesiae nos a mundi hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahit, quia sanctae praedicationis voce stabilitatem aeternae patriae fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc Epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud quam missi intra rete fi
Abbreviated transcription (Latin):
cipłis apparens. mitti rete. in dexte¬
ram iubet. In illa piscatione tanti
capti sunt ut retia rũperentur:
in ista autẽ & multi capti sunt. &¬
retia rupta ñ sunt. Quis uͦ nesciat
bonos dext̾a÷ & malos sinistra fi¬
gurari : Illa gͦ piscatio in qua
pecialit᷑ qͣ parte mitͥ n altite. h debeat
non iubetur p̃sentem eccłiam de¬
signauit: quȩ bonos simul ac ma¬
los colligit: nec eligit quos tra¬
hat: quia & quos eligere possit
ignorat. Hec autẽ. piscatio pꝰ dni
resurrectionẽ facta. in solam dex¬
ttrã missa ẽ: qͥa ad uidendam cla¬
ritatis eius głam. sola electoruin
eccłia ꝑtingit: quȩ de sinistro oꝑe
uil habebit. In illa piscatione. pre
multitudine pisciũ rete rumpit᷑:
qͥa nunc ad confessionẽ fid̃i etiã
cũ electis reꝓbi tanti intrant: qͥ
ipsam quoq eccłiam heresibꝰ scin¬
dant. In ista uͦ piscatione & mul¬
ti pisces & magni capiuntur &
rete non rumpit᷑: quia sc̃a electo¬

Expanded text:
cipulis apparens, mitti rete in dextecipulis apparens, mitti rete in dexteram navigii jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur: in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos in dextera, et malos in sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua pecialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electo
Abbreviated transcription (Latin):
eisdẽ discipłis dicit. Hȩc sunt uerha
quȩ locutus sum ad uos: cum adhuc
c̃ẽm uob̃cum. Neq eium cũ ipsis
non erat. quibꝰ p̾sens corporalit̃
apparebat: sed tamen iam se esse cũ
ipsis denegat: a quoꝵ mortali
corpore carnis im mortalitate di¬
stabat. Qd̃ illic cum ipsis positus
fatetur ñ se ec̃c̃ ip̃is: hoc quoq hic
situ corporis indicat: cum adhue
nauigantibus ẽẽ se iam in littore
demonstrat. Facta ẽ autẽ discipłis
piscationis magna difficultas: ut
magistro ueniente. fieret ãmiratio¬
nis magna sublimitas. Qui ꝓtimꝰ
dixit. Mittite in dexterã nauigu
rete: & in uenietis. Bis in scõ euan¬
głio legitur. quia d̾ns ussit. ut ad
piscandum retia mitterentur: ante
passionẽ uidelicet. & pꝰ resurtectionẽ
Sed prius. quam redemptor nr̃ pate¬
retur. & resurgeret. mitti quidem
rete. ad piscandum iubet: seo utrũ
in dexterã an in sinistrã mitti debu¬
isset ñ iubet: pꝰ resurrectionẽ uͦ dis¬

Expanded text:
em discipulis dicit: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se esse cum ipsis, hoc quoque hic situ corporis indicat, cum, adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur, quia Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterpassionem videlicet et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dextram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet: post resurrectionem vero dis
Abbreviated transcription (Latin):
set mysteria omnia. & omnẽ scien¬
tiã: & si haberet omnẽ fidem ita
ut montes transferret: & si distri¬
bueret om̃s facultates suas in cyboᷤ
pauꝑum: ce si traderet corpus suũ
ut ardẽret. caritatẽ autẽ non habe¬
ret: nichil illi ꝓdesset. Caritas au¬

Expanded text:
et mysteria omnia et omnem scientiam, et si habuerit omnem fidem, ita ut montes transferret, et si distribueret omnes facultates suas in cibos pauperum, et si traderet corpus suum, ita ut arderet, charitatem autem non haberet, nihil illi prodest . Charitas
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ. boni erant: quia nimirũ
nemo ẽ qui in hac uita a cunctes
ualeat immunis ẽẽ delictis: salo¬
mone affirmante qui ait: quia
non ẽ homo iustus in t̾ra. qui fa¬
ciat bonũ & non peccet. Unde
ꝓuide dñs. qui grauib peccantiũ
reatib grandiora penitendi me¬
dicamenta demonstrat: ipse coti¬
dianos electoꝵ errãtꝰ. qui uerbo
maxime uel cogitatu contingt᷑.
cotidianis orationũ studiis docet
debere curari: quos int̾ alia sic
orare p̃cepit. Dimitte nobis debi¬
ta nr̃a: sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is. Uel certe malos
appellat discipulos: quia in cõpa¬
ratione diuinȩ bonitatis. omnis
creatura mala eẽ ꝓbat᷑: dño di¬
cente. Nemo bonus nisi unus ds:
cũ tam̃ participatione eiusdem

Expanded text:
pectat, boni erant, quia nimirum pectat, boni erant, quia nimirum nemo est qui in hac vita a cunctis valeat immunis esse delictis, Salomone attestante qui ait: Quia non est homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Unde providens qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appellat discipulos, quia in comparatione divinae bonitatis omnis creatura mala esse probatur, dicente Domino: Nemo bonus nisi unus Deus , cum tamen participatione ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
quimꝰ paciat᷑ labentis scłi cõmo¬
da uirulenta requirere. Recte
namq inimutatio boni ꝓpositi
nociua. & concupiscentiȩ carnalis
repetitio. ueneno scorpionis quod
retro ul ẽ in cauila gestat. cõpa¬
ratur cũ dicitur. Aut si petierit
ouum: nunquid porriget illi scor
purȩ caritatis. sincẽrȩ fidei. certȩ
spei tribuat: ut duriciã odiorũ.
ut ꝑfidiȩ uirus. ut acũleũ nobis
desꝑationis. qui ad cadũca retra¬
here solet auferat. & absq ulla
dubietate quod pẽtimꝰ accipiemꝰ.
Ait cium ueridica uoce ioħs apłs.¬
quia quecũq petiẽrimꝰ scđm uo
luntatẽ eiꝰ. audit nos. Sed ce ip¬
se dñs certam nobis fiduciã dat
impetrandi quȩ recte petimꝰ cũ
subiungit. Si gͦ uos cũ sitis mali.
nostis bona data dare filiis ur̃is:
quantomagis pat᷑ ur̃ de cęlo. da¬
bit sp̃m bonũ petentib se. Malos
autẽ uocat discipuloᷤ: qui utiq
quantũ ad humanũ spectat ui¬

Expanded text:
quimus patiatur labentis saeculi commoquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et concupiscentiae carnalis repetitio, veneno scorpionis, quod retro est, quod in cauda gestat, comparatur, cum dicitur: Aut si petierit ovum, nunquid porriget ei scorpiopurae charitatis, sincerae fidei, certae spei tribuat, ut duritiam odiorum, ut perfidiae virus, et aculeum nobis desperationis qui ad vitam caducam retrahere solet auferat, et absque ulla dubietate quod petimus accipiemus. Ait enim veridica voce Joannes aposquia quodcunque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos; sed et ipse Dominus certam nobis fiduciam dat impetrandi quae recte petimus, cum subjungit: Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? Malos autem discipulos vocat, qui utique, quantum ad humanum judicium s
Abbreviated transcription (Latin):
ctio ꝓximi: malũ non operatur
Non ẽ autẽ metuendũ ne si gr̃am
dilectionis a dño pia deuotione
queramꝰ. si intimo ex corde dica¬
mus. panem nr̃m cotidianum da
nobis hodie: ille cor nr̃m rigore
odioꝵ constringi ꝑmittat. Hunc
etenĩ rigorẽ: ꝑ duriciã lapidis in¬
sinuat. cũ dicit. Quis autẽ ex uo¬
bis patrẽ petit panẽ. Nunquid
lapidem dabit illi Non ẽ formi¬
dandũ. ne si fortitudin̾e fidei con¬
tra hostis antiqui tẽptamenta p̾cẽ¬
mur. toto ex corde dicentes. dñe
auge nobis fidem: ille nos infide¬
litatis sinat interire uenenis. Iu¬
re enĩ nomine serpentis. uirus in¬
fidelitatis quod ꝑ ipsum generi
humano asꝑsum ẽ expͥmitur: cũ
dicit᷑. Aut si piscẽ petit: nunqͥd
ꝓ pisce serpentẽ dabit illi. Non ẽ
timendũ. ne si spem cęlestiũ bo
& ꝓspera contẽpnere possimꝰ. a do¬
mino postulemꝰ. ille auditũ auer¬
tat: ac nos desperatione futuroꝵ
retro respicere. id est ea quȩ reli¬

Expanded text:
mi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ; illorum cor nostrum rigore odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est tiospera contemnere possimus, a Domino postulemus; ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere, id est, ea quae reli
Abbreviated transcription (Latin):
non potest: cotidiana confessionis
& intercessionis mutuȩ medicam̃¬
ta concessit: dicens ꝑ apłm iãcobũ.
Confitemini alterutrũ peccata ur̃a:
& orate ꝓ inuicẽ ut saluẽmini.
Ipse rogari ut prestet amat: qui
animos inopũ ad se rogandũ lar¬
gus donator erigit: omnis inqͥens
qui petit accipit. & qui querit.
inuenit: &e pulsanti apiet᷑. Non
gͦ dubitandũ quod petentes ac¬
cĩpimꝰ. querentes inuenimꝰ. pulsan¬
tib nobis aꝑiet᷑: quia nimirum
fallere non potuit ueritas quȩ
pinisit. Sed hoc ẽ ugilantius
intuendum. quia non omnes ÷
coram hominib orare uidentur:
in conspectu int̾ni ar̃bitri pẽtere.
uel querere. uel cę̧lestis regni ad¬
itũ pulsare. ꝓbant᷑. Neq enĩ ꝓpħa
diceret ꝓpe ẽ dñs omnib inuocan¬
minũ in ueritate. qui suas ei prę
ces oblaturi. pͥmo uissa illius im¬
plere sãtagunt: qui dicturi ei in
oratione dimitte nobis debita nr̃a
sicut & nos dimittimꝰ debitorib

Expanded text:
non potest, quotidiana confessionis non potest, quotidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum quod petentes accipimus, quaerentes invenimus, pulsantibus nobis aperietur, quia nimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram hominibus orare videntur, in conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur. Neque enim Propheta diceret: Prope est Dominus omnibus invocanminum in veritces oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
mundet nos ab omni iniqͥtate.
Si dixerimꝰ qm̃ non peccauimus:
mendacẽ facimꝰ eũ: & uerbũ eius
non ẽ in nobis. Neq rursus quis¬
piam conuiierata peccatorũ suo¬
rũ qualitate seu quantitate. a
peteuda uenia mentẽ desperan¬
do reuocet: neminẽ iusa suorũ
putredo uulnerũ. sui magnitudi¬
ne languoris. a querenda salute¬
rẽtrahat. Prebeat magnã obti¬
nendȩ sanitatis fiduciã. quod ip¬
se conditor nr̃ medicus nobis fie¬
ri: ipse. ad nos uenire in carne.
ipse infirmitates nr̃as susciꝑe ut
sanaret: dolores nr̃os ut auferret
nr̃a obtulit. Ipse magnis peccan¬
tiũ adinissis. magna penitentiȩ re¬
media ostendit: dicens ꝑ p̾cursorẽ
suũ. Eenimina uiperarũ: qͥs osten¬
dit uobis fugere auentura ira
Facite gͦ fructus dignos peniten¬
tiȩ. Et paulopost. Qui habet inqͥt
duas tunicas. det non habenti: &
qui habet escas similit̾ faciat. Ip¬
se leuiorib cotidianisq nr̃is errã¬
tib sine quib hȩc uita transigi

Expanded text:
niquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum, sui magnitudo languoris a salute quaerenda retrahat. Magnam praebeat obtinendae sanitatis fiduciam quod ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, nostra mortem obtulit, ipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi
Abbreviated transcription (Latin):
natur: quia nimirũ quicquid boni
ueracit̃ habemꝰ. quicquid boni agi¬
mus. hoc eõdem sp̃u largiente per¬
cĩpimꝰ. Qđ intelligens ꝓpħa. cum
cordis mundiciam quereret diceis.
cor mundum crea in me ds: con¬
tinuo subiunxit. sp̃m rectũ inno¬
ua in uiscerib meis: quia si non
uerit: cor in nobis mundũ unde
sit. non habemꝰ. Cũ operis boni ꝓfe¬
ctum concupiscens dixisset. dñe
ad te confũgi doce me facere uo¬
luntatẽ tuam:. statim quo ordine
consequi deberet ostendit cum¬
sub didit: sp̃s cuus bonus dedũcet
me in uiam rectam. Cuius uestigi
ut sp̃s sui gra nos in uiam rectȩ
fidei quȩ̨ ꝑ dilectionem opaair in¬
diicat: & ut optata mere imur
tinẽre. talit̾ uiuere studeamꝰ. ne
tanto patri simus indigni: quin
potius mysteriũ regenerationis.
quo in baptismate filii di sumus
effecti iusi libato semꝑ corpore pari¬
ter & mente. seruemiꝰ. Certũ namq
ẽ. quia si summi patris mandata
sectamur. remunerabit nos heredi¬

Expanded text:
natur, quia nimirum quidquid boni veraciter habemus, quidquid bene agimus, hoc eodem Spiritu largiente percipimus: quod intelligens Propheta, cum cordis munditiam quaereret dicens: Cor mundum crea in me, Deus, continuo subjunxit: Spiritum rectum innova in visceribus meis , quia si non erit, cor in nobis mundum unde sit non habet. Cum in operibus bonis profectum concupiscens dixisset: Domine, ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam statim quo hunc ordine consequi deberet ostendit cum dicit: Spiritus tuus bonus deducet me in viam rectam, cujus vestigiiut Spiritus sui gratia nos in viam rectae fidei, quae per dilectionem operatur, inducat. Et ut optata mereamur obtinere, taliter vivere studeamus, ne tanto Patre simus indigni, quin potius mysterium regenerationis quo in baptismate filii Dei sumus electi, illibato semper corpore pariter et mente servemus. Certum namque est, quasi summi Patris mandata sectamur, remunerabit nos haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena & fragilia. dare ñ dẽnegat:
multõmagis pat̾ cȩlestis. petitoribꝰ
suis. suo timore & amore p̃ditis.
non defectiua in cęlis bona lar¬
git᷑. Sed iuxta tẏpicã intelligen¬
tiã. panis dilectionẽ significat: qͥa
sicut ille pͥncipalis ẽ eybus. ita ut
sine eo mensa inops ẽe uideat᷑: ita
hec pͥncipalis ẽ uirtus. ita ut sine
illa uirtutes reliquȩ. spiritales uir¬
tutes ẽẽ nequeant: quia nimirum
quicquid boni agit᷑. in sola dilecti¬

Expanded text:
terrena et fragilia dare non denegat; terrena et fragilia dare non denegat; multo magis Pater coelestis petitoribus suis, suo timore et amore praeditis, non defectiva in coelis bona largitur. Juxta typicam intelligentiam, panis dilectionem significat, quia sicut ille principalis est cibus, ita ut sine eo mensa inops esse videatur, ita dilectio principalis est virtus, ita ut sine illa virtutes reliquae spiritales virtutes esse videri nequeant, quia nimirum quidquid boni agit
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã eiꝰ: & hec omĩa adicient᷑
uobis. Regnũ autẽ di & iusticiã
eiꝰ querere ẽ. & cȩlestis patriȩ do¬
na desiderare: ce. quib iusticiȩ
meritis ad hec ꝑueniri debeat. in¬
desinent̾ inquirere: ne si a uia for¬
te quȩ illo ducit aberrẽmꝰ. ꝑueni¬
re quo nĩtimur. minime queamnꝰ.
Quod si uerba dnĩ &e saluatoris
nr̃i. quib nos de exemplo t̾reni
parentis. ad rogandũ dĩn patrẽ
hortat᷑. diligent᷑ inspicimꝰ : citius
quȩ iter nobis regni cęlestis ape¬
riat. Quis inquit ex uobis patrẽ
petit panẽ. Nunquid lapidem da¬
bit illi  Aut piscema Nunquid
ꝓ pisce serpentẽ dabit. illi Aut
si petͥerit ouum: nunquid porri¬
get illi scorpionẽ. Aperta etenĩ
ẽ cõparatio hȩc. & cunctis audi¬
entib ad intelligendũ facillima:
quia si homo quilibet mortalis
ac fragilis. & peccati adhuc carne
grauatus. petentib se filiis quos
diligit. quȩ habet bona quãuis

Expanded text:
justitiam ejus, et haec omnia adjicientur justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Regnum autem Dei et justitiam ejus quaerere est et coelestis patriae dona desiderare, et quibus justitiae meritis ad haec pervenire debeatur indesinenter inquirere, ne si a via forte quae illuc ducit oberremus, pervenire quo nitimur minime queamus. Quod si verba Domini et Salvatoris nostri quibus nos de exemplo terreni parentis ad rogandum Deum Patrem hortatur, diligenter inspicimus, citius quae iter nobis coelestis regni aperiat. Quis, inquit, ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? aut si piscem, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? Aperta etenim est comparatio haec et cunctis audientibus ad intelligendum facillima, quia si homo quilibet mortalis ac fragilis et peccati adhuc carne gravatus petentibus se filiis, quos diligit, quae bona habet, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
petant᷑: &e si ob id solũmꝰ petant᷑
ut habundante uiãtico in preseu¬
ti liberius ad futura dona ten¬
dat᷑. Sed quia sunt qui tẽporałe
quietẽ & ꝓsꝑitatẽ a suo creatore
requirunt. non quidem ut eidẽ¬
creatori deuociorib animis obedi¬
ant. s ut habuncdantius cõmessa¬
tionib & ȩbrietatib uacent: &
securius ac licentius suis concu¬
piscentiis. suȩ carnis seruiant il¬
lẽcebris: merito tales male petere
dicunt᷑. Uerũ quia om̃s huius¬
mundi petitores. eo quod male
petant. acciꝑe non merent᷑: stu¬
deamꝰ dilectissimi & bene petere:
& digni ad obtinenda quȩ petimꝰ
existere. Quod ita fit si &e ea quȩ
ds iussit orando querimꝰ: & qua¬
les ipse nos fieri docuit. tales ad
orandũ ꝓcẽdimꝰ: & intenti in prę¬
cib donec impetremꝰ insistunus.
Si autẽ scire cũpimꝰ quȩ ipse nos
petere uelit: audiamꝰ illud eugłi¬
cum. Querite pͥmũ regnũ dĩ ce

Expanded text:
petantur, et si ob hoc solummodo petantur, petantur, et si ob hoc solummodo petantur, ut, abundante viatico in praesenti, liberius ad futura dona tendatur: sed quia sunt qui temporalem quietem et prosperitatem a suo Creatore requirunt, non quidem ut eidem devotioribus animis obediant, sed ut abundantius commessationibus et ebrietatibus vacent, ut securius et licentius suis concupiscentiis, suae carnis serviant illecebris, merito tales male petere dicuntur. Verum quod omnes hujusmodi petitiones, eo quod male petunt, accipere non merentur, studeamus nos, dilectissimi, et bene petere, et digni ad obtinenda quae petimus existere: quod ita fit, si ea quae Dominus jussit orando quaerimus, et quales nos ipse fieri docuit, tales ad orandum procedimus, et intenti in precibus donec impetremus insistimus. Si autem scire cupimus quae ipse nos petere velit, audiamus nos illud evangelicum: Quaerite primum regnum Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio loquit᷑. Quid autẽ uoca¬
tis me dñe dñe: &e non facitis q̃
dicoa De quib &e salonion in pro¬
uerbiis. Qui declinat inquit au¬
rem suam ne audiat legem: ora¬
tio eius erit exsecrabilis. Male pe¬
unt. qui non suꝑnȩ mercedis in¬
tintu. s ad exemplũ phariseorũ
humanȩ gr̃a laudis. longis incum¬
bunt p̃cib. De quib ipse testis &
tunt & illi. qui t̾rena magis in
oratione quã cęlestia bona requi¬
runt: quoꝵ p̾ces apłs in ipsa de
qua loquimur sententia specialit᷑
rep̃hendit. Cũ enĩ dixisset petitis
&e non accipitis. eõ quod male pe¬
tatis: adiunxit continuo. ut in
concupiscentiis ur̃is insumatis.
Neq autẽ ꝓhibent᷑ ciues patriȩ cę¬
lestis in t̾ra ꝑegrinantes. ꝓ pace
tẽporũ. ꝓ salute corpoꝵ. ꝓ uber¬
tate frugũ. ꝓ serenitate aurarũ.
ꝓ cȩteris uitȩ huius necessariis. do¬
minũ petere. si tãm̃ hec non nimie

Expanded text:
Evangelio loquitur: Quid autem vocaEvangelio loquitur: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico . De quibus et Salomon in Proverbiis: Qui declinat, inquit, aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Male petunt, quia non supernae mercedis intuitu, sed ad exemplum Pharisaeorum humanae gratia laudis longis incubant precibus, de quibus ipse testis et tunt et ipsi qui terrena magis in oratione quam coelestia bona requirunt, quorum preces Apostolus in ipsa, de qua loquimur sententia, specialiter reprehendit. Cum enim dixisset: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, adjunxit continuo, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Neque autem prohibentur cives patriae coelestis in terra peregrinantes pro pace temporum, pro salute corporum, pro ubertate frugum, pro serenitate aurarum, pro caeteris vitae hujus necessariis Dominum petere, si tantum haec minime
Abbreviated transcription (Latin):
cant in ueritate: qui eũ timẽre
cõꝓbant᷑. Horũ ipse cũ clamaue¬
rint orationes exauditꝰ. horũ cũ
ad se suspirauerint pia desideria
ꝑ̾ficit: hos cũ de hac uita transie¬
rint. ad salutẽ sustollit ȩternam.
At contra sunt qui dñm s non in
ueritate inuocant: quos recdargu¬
ens iacobus ait. Petitis & non ac¬
cĩpitis: eo quod male petatis. Male
namq petunt. qui ꝑseuerantes
in peccatis ꝓ cisdem peccatis quȩ
ipsi minime dimittunt. ut sibi
a dño dimittant᷑ impudent᷑ ex¬
orant: quales ipse ꝑ ysaiam rep¬
bat dicens. Et cũ extendẽritis
manus ur̃as auertã oculos meos
a uis: & cum multiplicauẽritis
sanguine plenȩ sunt. Quib adhuc
consulendo qua ratione possent
impetrare quȩ poscerent: ostendit
cũ subdidit. Lauamini mundi
estote: auferte malũ cogitationũ
re obtẽpando contẽpnunt: & ni¬
chilominꝰ dñm suam uocẽ suppli¬
cantiũ more exaudire miserando
deposcunt: quos ipse repellens in

Expanded text:
 invocant, qui eum timere comprobantur. Horum ipse, cum clamaverint, orationes exaudiet. Horum, cum ad se suspiraverint pia devotione, perficit. Hos, cum ex hac vita transierint, ad salutem sustollet aeternam. At contra sunt qui Deum, sed non in veritate invocant; quos redarguens Jacobus ait: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis . Male namque petunt, qui perseverantes in peccatis pro eisdem peccatis, quae ipsi minime dimittunt, ut sibi a Domino dimittantur, imprudenter exorant, quales ipse per Isaiam reprobat dicens: Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis; et cum sanguine plenae sunt . Quibus adhuc consulendo qua oratione possent impetrare quae poscerent ostendit cum subdidit: Lavemini, mundi estote, auferte malum cogitationum re obtemperando contemnunt; et nihilominus Dominum suam vocem supplicantium exaudire miserando deposcunt: quos ipse repellens in
Abbreviated transcription (Latin):
fra bona fieri posse cognoscit᷑. Un¬
Ide & dñs pia ꝓmissione testatur.
quia pat̾ de cęlo dabit sp̃m bonũ
ꝑpetentib se: ut ꝓfecto ostendat.¬
u⁊ quia qui ex semet ipsis mali sunt.
ꝑ acceptã sp̃s grãm. boni possunt
effici. Spm bonũ petentib dandũ
a patre pollicẽt᷑: quia siue fidem
spem caritatẽ. siue alia quęlibet
p̃bona cȩlestia desideramꝰ adipisci:
idem sp̃s in ysaia. sp̃s sapientię &
intellectus. sp̃s consilii &e fortitudi¬
nis. sp̃c scientiȩ ce pietatis. sp̃c timo

Expanded text:
itur; unde et Dominus pia promissione testatur, quia Pater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se ; ut profecto ostendat, quia qui seipsis mali sunt, per acceptam Spiritus gratiam boni possunt effici. Spiritum bonum petentibus dandum a Patre pollicetur, quia sive fidem, spem, charitatem, sive alia quaelibet bona coelestia desideramus adipisci, idem Spiritus in Isaia Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et piet
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit nos. Queramꝰ dñm ce
confirmemur: queramꝰ faciem eiꝰ
semꝑ. Et ut hunc inuenire ac
uidere mereamur: mundemꝰ nos
ab omni inquinam̃to carnis ac
sp̃c: quia non nͥ casto corpore.
in die resurrectionis ad cȩlos sub¬
leuari: non nͥ mundi corde. głam
ualent diuinȩ maiestatis intuẽ¬
ri. Pulsemꝰ infatigabili desiderio.
ȩt̃nȩ beatitudinis aures pii con¬
ditoris: nec deficiamꝰ a ceptis. pͥus¬
quã illo aꝑiente. de carcere mor¬
tis huius ẽripi: ac portã mneream᷑
patriȩ cęlestis ingredi. Nemo sibi
de innocentia blandiat᷑ nullus
suis fidens actib. quasi qͥ miscłia
iusti iuidicis non egeat. a precib
cesset: quin potius etiã cũ se aliqͥd
boni quis egisse cognouerit: quia
qua hoc districtione iudicetur
ignorat: tremens cũ ꝓpħa ꝓcla¬
met: non intres in uidiciũ cum
seruo tuo. quia non iustificabit᷑
in conspectu tuo omnis uiuens:

Expanded text:
qui fecit nos. Quaeramus Dominum et qui fecit nos. Quaeramus Dominum et confirmemur, quaeramus faciem ejus semper; et ut hunc invenire et videre mereamur, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quia nonnisi casto corpore in die resurrectionis ad coelos sublevari, nonnisi mundo corde gloriam valent divinae Majestatis intueri. Pulsemus et infatigabili desiderio aeternae beatitudinis aures pii Conditoris, nec deficiamus a coeptis priusquam, illo aperiente, de carcere mortis hujus eripi ac portam mereamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus quasi qui misericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo om
Abbreviated transcription (Latin):
&e uacantib s petentib. queren¬
tib. pulsantib. dandũ. inuenien¬
dũ. & aꝑiendũ ẽẽ testat᷑. Petenda
ẽ gͦ ianua regni orando: queren¬
da recte uiuendo: pulsanda. ꝑse¬
uerando. Non enĩ sũfficit uerbis
tantũmͦ dñm rogare: si non etiã
quesierimꝰ diligentius. qualit̾ no¬
bis sit uiuendũ. ut digni simus
impetrare quȩ põscimꝰ. ĩpso atte¬
stante qui ait. Non omnis qui
regnũ cȩlors: s qui facit uolun¬
tatẽ patris mei qui in cęlis est.
ipse intrabit in regnũ cȩlorum.
Neq aliquid ꝓdest bona inchoas¬
se. si non quisq studeat ea quȩ
bene inchoauerit usq ad fin̾e fir-¬
mã ꝑdiicere: quinimmo melius
erat non cognoscere uiã iusticiȩ:
quã post agnitionẽ retrorsũ con¬
uerti. Vnde necesse ẽ fr̃s mei. ut
petamꝰ seduli: sine int̾missione
mus coram dño qui fecit nos.
Et ut exaudiri mereamiu: uide¬
amus solliciti qualit̾ nos uiue¬
re uelit: quid nos facere iusserit

Expanded text:
 petentibus, quaerentibus, pulsantibus dandum, inveniendum et aperiendum, esse testatur. Petenda est ergo janua regni orando, quaerenda recte vivendo, pulsanda perseverando. Non enim sufficit verbo tantummodo rogare, si non etiam quaesierimus diligentius, et qualiter nobis sit vivendum ut digni simus impetrare quae poscimus, ipso attestante qui ait: Non omnis qui qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Non aliquid prodest bona inchoasse, si non quisque studeat ea quae bene inchoaverat usque ad finem firma perducere; quin imo melius erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti; unde necesse est, fratres mei, ut petamus seduli, sine intermissione emus coram Domino, qui fecit nos. Et ut exaudiri mereamur, videamus sollicite qualiter nos vivere velit, quid nos facere jusserit
Abbreviated transcription (Latin):
Comparatio est a minore. Si gͦ ami¬
cus homo surgit de lecto ce dat.
non amicitia s tẽdio cõpulsus:
quantomagis dat ds. qui sine
tedio largissune donat quod pẽ¬
cȩlestis regni gaudia nos ꝑueni¬
re desiderans: & nos ẽadem gau¬
dia a ie petere docuit: & nobis
petentib se hec daturũ eẽ ꝓmi¬
sit. Pẽtite inquit &e dabit᷑ uobis:
querite ce inuenietis: pulsate.
& aꝑiet᷑ uobis. Quȩ nobis sunt
uerba dñi nr̃i fr̃s km̃i. magnõꝑe¬

Expanded text:
comparatio est a minore. Si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus qui sine taedio largissime donat quod pecoelestis regni gaudia nos pervenire desiderans, et nos eadem gaudia a se petere docuit, et nobis petentibus se haec daturum esse promisit. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis. Quae nobis sunt verba D
Abbreviated transcription (Latin):
tibilẽ posset transire uirtutem.
Propt̃ qđ ipsa festiuitas quȩ a nob
pascha nominatur: apud hebrȩ¬
os phase id est transitus dicit᷑:
atestante euangłista atq dicen¬
te. Ante diem autẽ festũ pas¬
chȩ. sciens iħc qͥa uenit hora eiꝰ
ut transiret de mundo ad patrẽ.
Cuius autẽ uaturę futurus erat
transitꝰ iste nisi nr̃ȩ: cũ insepara¬
biliter & pater in filio. & filius
ẽet in patre : Sed quia ũbum &
caro una ꝑsona ẽ: non diuiditur
a suscipiente susceptꝰ: & honor ꝓ¬
uehendi. ꝓuehentis nominatur
tio commendatur: ut in cuiꝰ passi
Ad hanc participationẽ uesfabilis
muneris. beatum trausitum fide¬
libꝰ suis ipse dns p̃parabat: cum
instanti iam ꝓxcimus passioni ñ
solum ꝓ apłis suis atq discipłis.
sed etiam ꝓ uiu̾sa eccłia suppli¬
caret & diceret: ñ ꝓ his autẽ ro

Expanded text:
tibilem posset transire virtutem. tibilem posset transire virtutem. Propter quod ipsa festivitas, quae a nobis Pascha nominatur, apud Hebraeos Phase, id est transitus dicitur, attestante Evangelista, ac dicente: Ante diem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Cujus autem naturae futurus erat transitus 289 iste, nisi nostrae, cum inseparabiliter et Pater in Filio, et Filius esset in Patre? Sed quia Verbum et caro una persona est, non dividitur a suscipiente susceptus, et honor provehendi provehentis nominatur tio commendatur: ut in cujus passiAd hanc participationem ineffabilis muneris, beatum transitum fidelibus suis ipse Dominus praeparabat, cum instanti jam proximus passioni, non solum pro apostolis suis atque discipulis, sed etiam pro universa Ecclesia supplicaret et diceret: Non pro his au
Abbreviated transcription (Latin):
aut minuendo qͦd ẽ d̃itatis: aut
euacuando qͦd ẽ carnis. Uerꝰ enĩ
d̾s ẽ filius di.: totum habens eo
patre qd̾ pater ẽ: nullo exordio
temporalis. nulla uarietate inuta¬
bilis: nec ab uno diuisus. nec ab
om̃ipotente diu̾sus: sempit̾ni ge¬
nitoris iungenitus sempit̾nus.
ut mens fidelis credens in patrẽ
unius ditatis essentia nec unita¬
tem gradibus diuidat: nec tri¬
uitatẽ singłaritate confundat.
Non autẽ sufficit dĩ filiũ in sola pa¬
tris nosse natura: nisi eum ñ rece¬
dentem a ꝓpͥis. agnoscamꝰ in nr̃is.
Exrianitio enim illa quã repara¬
tioni impendit humanȩ: dispen¬
satio fuit miserationis: ñ pͥuatio
potestatis. Nam cum ex ȩt̃no con¬
silio dĩ. non ẽ aliud nom̃ sub cęlo
datum hominibꝰ. in quo oportet
saluos fieri: inuisibilis uisibilem.
intemporalis temporalem. impas¬
sibilis passibilem substantiã suã
fecit: ñ ut uirtꝰ deficeret in infir¬
mitate: sed ut infirmitas icorrup¬

Expanded text:
aut minuendo quod est Deitatis, aut aut minuendo quod est Deitatis, aut evacuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens fidelis credens in Patrem,unius Deitatis essentia nec unitatem gradibus dividat, nec Trinitatem singularitate confundat. Non autem sufficit Dei Filium in sola Patris nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis, agnoscamus in nostris. Exinanitio enim illa quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum et ex aeterno consilio Dei nodatum hominibus in quo oporteret salvos fieri, invisibilis visibilem, intemporalis temporalem, impassibilis passibilem substantiam suam fecit, non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c in gła ẽ dĩ patris. Si magnę
adũtitis. hoc sentite in uobis qͦd
& in xp̃o iħu: cuius humilitas
nulli asꝑnanda diuitum: nul¬
li est erubescenda nobilium.
Nec enim in tantum ꝓuehi potest
quelibet felicitas humanaꝰ ut¬
merito estimet sibi pudendum:
qd̾ manens ds in forma di. ñ ẽ ar¬
bitratꝰ indignum. Imitamini qͦd
oꝑatus est: diligite qͦd dilexit:
& inuenientes in uob̾ dĩ grãm.
urãm in illo redimite. naturam:
qm̃ sicut ille pauꝑtate diuitias
ñ amisit: głam humilitate. ñ mi¬
nuit: ȩt̾nitatem morte. ñ ꝑdidit.
ita & uos eisde. gradibus hisdẽq
uestigiis ut celestia app̃hendatis.
t̾rena. despicite. Susceptio enu
crucis ẽ int̾fectio cupiditatũ: occi¬
sio uitioꝵ declinatio uanitatis:
& abdicatio omnis erroris. Nã
cũ pascha dñi ñ impudicus. non
luxuriosus. non suꝑbus celebret.
non auarus: nulli tam̃ ab hac
festiuitate longius quã heretici
separantur: maxcimeq illi qui de
ũbi incarnatione male sentiunt.

Expanded text:
 in gloria est Dei Patris . Si magnae, advertitis, hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu, cujus humilitas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestimet sibi pudendum quod manens Deus in forma 288 Debitratus indignum. CAP. V. Imitamini quod operatus est; diligite quod dilexit, et invenientes in vobis Dei gratiam, vestram in illo redamate naturam. Quoniam sicut ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepit nos illa natura: que nec
nr̃is sua: nec sius nr̃a consumeret:
Quȩ ita unam in se fecit ditatis hu¬
manitatisq ꝑsonam: ut sub dispen¬
satione infirmitatum atq uͥtutũ.
nec caro ꝑ diuinitatem inuiolabi¬
lis: nec diuinitas ꝑ carnem posset
es se passibilis. Suscepit nos illa
natura quȩ & ꝓpaginem nr̃i gene¬
ris a communi tramite non ab¬
riimperet: & contagium peccati
in om̃s homines transeuntis ex¬
cliideret. Infirmitas sane atq
mortalitas quȩ ñ peccatum erãt
sed pena peccati: a redemptore
mundi recepta sunt ad precium.
sio erat dampnationis: hoc in
xp̃o sacram̃tũ ẽ pietatis. Prebu¬
it enĩ se crudelissimo exactori li¬
ber a debito: & ministras diabo¬
li uidaicas manus. incruciatum
immnacłatę carnis admsit.
rectionem uoluit ẽẽ mortalem:
ut credentibus in eum nec ꝑsecu¬
tio insuꝑabilis. nec mors possit
ẽẽ terribilis: cum ita dubitandu
ñ ẽẽt de consortio głȩ: sicut du¬
fitemur: nos in xp̃o crucifixi.

Expanded text:
etatem illa natura quae nec nostris sua, nec suis nostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omnes homines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena peccati, a Redemptore mundi recepta sunt ad suppliciusio erat damnationis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. rectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors posset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut du profitemur, nos in Christo crucifixi,
Abbreviated transcription (Latin):
unum sint. Cuiꝰ uuitatis nullum
potuerunt habere. consortium: qͥ
in dĩ filio do uͦ humanam negans
manere naturam: impugnatoreᷤ
salutiferi sacram̃ti: & paschalis
eaules festi. Qd̃ qui ab euangłio
dissentiunt & symbolo contra di¬
cunt. nob̃cum celebrare ñ possiu.
quia & si audent sibi xpiantim
nomĩ adsumere: ab om̃i tam̃ cre¬
atura cui xep̃c capud ẽ repellun¬
tur: uob̃ in hac sollempintate
merito exultantibꝰ pieq gau¬
dentibꝰ: qͥ nullum recipientes
in ueritate m̃datium. nec de
natiuitate xp̃i scđm carnem.
nec de passione. ac morte. nec
de corporali resurrectione. eius
ambigitis : qm̃ sine ulla separa¬
tione ditatis uerum xp̃m ab
ut̾o uirginis. uerum in ligno cru¬
cis. uerum in sepulero carnis. ue¬
rum in gła resurrectionis: uerũ
in deactera pat̾uȩ maiestatis ag¬
noscitis. Unde etiam sicut apłs
ait: expectamus saluatorẽ dum

Expanded text:
CAP. VII. Cujus unitatis nullum poterunt habere consortium, qui in Dei Filio Deo vero humanam negant manere naturam, impugnatores salutiferi sacramenti, et paschalis exsules festi; quod, quia ab Evangelio dissentiunt et Symbolo contradicunt, nobiscum celebrare non possunt: quia etsi audent sibi Christianum nomen assumere, ab omni tamen creatura, cui Christus caput est, repelluntur; vobis in hac solemnitate merito exsultantibus, pieque gaudentibus, qui nullum recipientes in veritate mendacium, nec de nativitate Christi secundum carnem, nec de passione ac morte, nec de corporali resurrectione ejus ambigitis: quoniam sine ulla separatione Deitatis, verum Christum ab utero Virginis, verum in ligno crucis, verum in sepulcro carnis, verum in gloria resurrectionis, verum in dextera paternae majestatis agnoscitis. Unde etiam, sicut Apostolus ait, exspectamus Salvatorem Dom
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o in do. Cum enĩ xep̃c apparue¬
iii. bitis cum ipso in gła. Ut autem
nouerint corda fideliũ habere
se unde ad suꝑnam sapientiam
spretis mundi cupiditatibus ua¬
leant eleuari: spondet nobis dũs
p̃sentiam suam dicens. Ecce ego
uob̾cum sum om̃ibus diebꝰ: usq
ad consũmationẽ scłi. Non enini

Expanded text:
. Cum enim Christus apparuebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetatem nominis sui: & qui as¬
cendit in cęlos: ñ deserit adop¬
tatos. Qui sedet ad dexteram
patris. ipse totius habitator ẽ cor¬
poris : & ipse deorsum confortat
ad patientiã: qui sursum inuitat
pidandum. Ibi quidem blandiun¬
tur deceptiones: & hic grauescus
labores. Sed quia miscđia diũi
plena ẽ t̾ra: adest nobis ubiq¬
Nolite timere: quia ego uici mun¬
dum. Siue gͦ contra ambitionẽ
scłi. seu contra concupiscentias
carnis. sue contra hereticor ia¬
cula dimicemus: dñi cruce sẽꝑ
arinemur: nec unquã a paschali
festo recedimus. si a ferm̃to ma¬

Expanded text:
etatem nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui sursum invitat pidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis ChNolite timere, quia ego vici mundum . Sive ergo contra ambitionem saeculi, sive contra concupiscentias carnis, sive contra haereticorum jacula dimicemus, Dominica cruce semper armemur. Nec enim umquam a paschali festo recedimus, si a fermento ma