comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uera sit famã si casus dedit eripiet¬
S Multũ est glorie. Rõ Caue ne
ꝙͣ gloria uerã putas ymago false sł
glorie ĩ rebꝰ hom̃ multa regnat il¬
lusio . Plimũ est glorie kõ ut
rit nisi ut fallat sic nemo ignarꝰ
magne uirtutis opinionẽ cũ ut̾q si¬
quãtũ uel peciẽ ĩ artula uel u̾tut
ĩ aĩõ sit E Insignis est gloria Rõ
Si ex mei̾to modeste utẽre ne su¬
ꝑbie illi notam astiueris si miꝰ fac
ne din populũ fallas E p̃fulgẽs
est gloria. Rõ uel merẽi stude uel
grue non tuũ ĩdumẽtũ exue Ingło
sũ eẽ p̃stiteit ꝙͣ mẽdacio głosũ uera
eria gloria cũ labore seruat᷑ ꝙͥ d̾ fla
speres cũ õnis fictio difficilis sit tñi
difficilima est ꝙͣ multi undiq obser¬
uant rari nẽpe sunt gloiosi qͦs per
dissiłitudinẽ obscuꝵ atq ĩuidũ uul¬
gus odit gͣue est int̾ tot hostiũ ĩsi¬
dias latere ꝑstrĩge̾ oim̃ oculos nõ po¬

Expanded text:
vera sit. Famam si casus dedit, eripietvera sit. Famam si casus dedit, eripiet. Multum est glorie. Cave ne quam gloriam veram putas imago falsa sit glorie. In rebus hominum multa regnat illusio. Plurimum est glorie. Ut rit, nisi ut fallat, sic nemo ignavus magne virtutis opinionem; uterque taquantum vel pecunie in arcula vel virtutis in animo sit. Insignis est gloria. Si ex merito modeste utere, ne superbie illi notam affricueris; si minus, fac ne diu populum fallas. Prefulgens est gloria. Vel mereri stude vel grave nose prestiterit quam mendacio gloriosum. Vera etiam gloria cum labore servatur: quid de falsa speres? Cum omnis fictio difficilis sit, tum difficillima est quam multi undique observant. Rari nempe sunt gloriosi; hos propter dissimilitudinem obscurum atque invidum vulgus odit. Grave est inter tot hostium insidias latere; prestringere omnium oculos non po
Abbreviated transcription (Latin):
esse fateberis non ĩgerã tibi ut tra
õnis puctus est cuꝰ ipiꝰ ꝑtem maxͫ
nat᷑a fecit ĩabileni. atq ĩ accessibilem
fortuna ut tp̃s pñs pũcto miꝰ idq ip¬
suz semꝑ ĩstabile fugeq tam rapide ut
uix illã ão sequi possis. Due relique
uos lubrica memoria/ altea̾ exp̾tacõẽ
auxia fatiget ut om̃e sił tẽpus a dilu¬
uiis aut estu nimo aut peste aqͣ uel
celi ĩclemẽcia uel t̾raruz aut demq
ꝑse ip̃m lapsi. ꝓpͥo ita discerptũ atq ꝯ¬
fusũ sit ut una sepe etas ꝓpe nl heãt
non agnosci hec inꝙͣ est et que sũt
hoc genꝰ plima tnͣseo uulgata fũt
õma quibꝰ liquido cernitur q̃ naz
hec morͣlis et t̾rene glorie magni¬
tudo est G Quã condicio mea f̾t
gloriã sum adeptus Rõ Si ĩdiguã
breuẽ hercle ac si dignã gaude nõ
qd̾ heãs sed qd̾ meritus sis B. Glo¬
riã quesi E Gloria uera nͥ boĩs
artibꝰ non queritur unde tibi partũ
nomẽ iude sic ĩtelliges an gloria

Expanded text:
eris. Non ingeram tibi ut terra omnis punctus est, cuius ipsius partem maximam natura fecit inhabitabilem atque inaccessibilem fortuna, ut tempus presens puncto minus idque ipsum semper instabile fugeque tam rapide, ut vix illam animo sequi possis, due relique vos lubrica memoria, altera expectatione anxia fatiget, ut omne simul tempus aut diluviis aut estu nimio aut peste aliqua aut celi inclementia vel terrarum aut denique per seipsum lapsu proprio ita discerptum atque confusum sit, ut una sepe etas prope nil habnon agnosci. Hec, inquam, et que sunt id genus plurima transeo: vulgata sunt omnia, quibus liquido cernitur quenam hec mortalis ac terrene glorie magnitudo est. Quam conditio mea fert gloriam sum adeptus. Si indignam, brevem hercle; at si dignam, gaude: non quod habeas sed quod meritus sis. Gloriam quesivi. Gloria vera nisi bonis artibus non queritur; unde tibi partum nomen vide: sic intelliges an gloria
Abbreviated transcription (Latin):
dit Quld ĩ adolescẽtibꝰ clare ĩdolis
uidemꝰ quos añ ꝑfectam uirtutẽ p̃cõ¬
cepta de illis spes hoĩm claros facit
que qͥbꝯd uelud stimulis gnosos mo¬
destosq aiõs excitat atq erigit et ĩ¬
pellit ad equãdã spem ciuiũ suoꝵ stul¬
tos ac tudos q p̃cipitat hinc tñs¬
formatio illa ridicula claroꝵ adoles¬
cẽciu ĩ obscuros senes laus qͥdẽ sa¬
pienti utilis stulto nocet. Ex hiru¬
hiis uides umbrã ꝑseipa esse non
posse rei cuiꝯpiã sit oportet uis ne
igit᷑ gła̾ uera eẽ fac ut uera et so¬
lida uirtus sit
De beneficiis in
multos collatis cap ͫ xciii. Gau

Expanded text:
dit; quod in adolescentibus clare indolis videmus, quos ante perfectam virtutem preconcepta de illis spes hominum claros facit, que quibusdam velut stimulis generosos modestosque animos excitat atque erigit et impellit ad equandam spem civium suorum, stultos autem tumidosque precipitat: hinc transformatio illa ridicula clarorum adolescentium in obscuros senes. Laus quidem sapienti utilis stulto nocet. Ex his vides umbram per seipsam esse non posse, rei cuiuspiam sit oportet. Visne igitur gloriam veram esse? Fac ut vera et solida virtus sit. 93 DE BENEFICIIS IN MULTOS COLLATIS Beneficia in mu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am cognoue̾it sciueritq cuiꝰ est do¬
nũ castitas et illi grãs agens ad custo¬
diã boni sui totũ aĩm ĩtendei̾t. atq ita
in tutũ ĩtemerata ꝑuenerit erit fate¬
or uñ et secũ deo grãs agas/ et gau¬
deas magis ꝙͣ si illã regiis nupciis
illustrasses Est tñ interĩ mͥ crede qdͦ
eimeas. Cum sit enĩ in hoĩbus rara ꝯstã ᷑

Expanded text:
ipsam cognoverit sciveritque cuius est doipsam cognoverit sciveritque cuius est donum castitas et illi gratias agens ad custodiam boni sui totum animum intenderit atque in tutum intemerata pervenerit, erit, fateor, unde et secum Deo gratias agas et gaudeas magis quam si illam regiis nuptiis illustrasses. Est tamen interim, michi crede, timeas: cum sit enim in omnibus rara consta
Abbreviated transcription (Latin):
sAsta michi est filia Rõ Iocũdi¬
tas magna sed solicita. ꝙͣto enĩ
castitas maior tanto in ea uigilancior
libido. nł tam ardent᷑ ĩuaditur ꝙͣ qd̾
castis excũbiis et feĩeo pudore ualla¬
tũ est ꝯcesso calle corruptor it fegniꝰ
et ꝑ missa tepẽciꝰ appetũt᷑ młta ꝯcu¬
pite rei difficilis solet ẽẽ custodia O
Ansignis nate pudicitia est Rõ Est ubi
res optima rei pessie materiã prebet
Magna lucrecie forma fuit sed nileq̃
ac sp̃tata matrone nobilis castitas ue¬
sanũ iuenẽ ĩ adulteriũ uiolẽtã stimu¬
lis egit ardẽtibus sic bonoꝵ donis
abuti᷑ nequitia reꝓboru. G Casti¬
tas filie nota est. Rõ Opta ut ꝓpetua
sit apud poetã legis uanũ et mũbile
semꝑ feĩa. Erdͦ si maro non dicẽt nũ¬
quid minꝰ ideo certũ ess quot adole¬
scẽtulas pudicas pͥmũ post lascinas a¬
nus uidimꝰ et ita pñtibꝰ uiciis cu
fedius illo ĩ sexu atq etate ludibriũ¬
¶ Castissima michi est filia Rõ Ei se¬

Expanded text:
asta michi est filia. Iucunditas magna sed sollicita: quanto enim castitas maior, tanto in eam vigilantior libido: nichil tam ardenter invaditur quam quod castis excubiis et femineo pudore vallatum est. Concesso calle corruptor it segnius et permissa tepentius appetuntur; multum concupite rei difficilis solet esse custodia. Insignis nate pudicitia est. Est ubi res optima rei pessime materiam prebet. Magna Lucretie forma fuit, sed nil eque ac spectata matrone nobilis castitas vesanum iuvenem in adulterium violentum stimulis egit ardentibus; sic bonorum donis abutitur nequitia reproborum. Castitas filie nota est. Opta ut perpetua sit. Apud poetam legis: Varium et mutabile semper femina; quod si Maro non diceret, nunquid minus ideo certum esset? Quot adolescentulas pudicas primum, post lascivas anus vidimus et ita presentibus vitiis cum  quo nullum fedius illo in sexu atque etate ludibrium. Castissima est michi filia. Si se
Abbreviated transcription (Latin):
nł est tũ cui tam cupide credatis. Tam
subdola et cam blanda est ita se dulcitᷤ
ac latent᷑ ĩsinuat sic in uita diuellitur.¬
O dadimoiõ me addixi Riõ Credo
oblitꝰ iᵈ chaletis mullesii telebre docu¬
mẽtur uadimoĩo adesse noxam et ꝙͥ
de hoc ille isapiens uir dixe̾it qd̾ mẽõ¬
rasse nõ ĩutile crediderĩ qd̾q ĩ latinũ ꝟ¬
suz ab ansonio ad hũc modũ sonat Epõ¬
de inꝙͥ noxa tibi p̃sto est. Per mille pos¬
sem c̾re exempla ut ꝓbem pedes uades¬
q peĩtudinis reos s nolo noĩati ꝙ̃qͣ
dice̾ sibi qͥsq ueru dicat et secũ pudet.
Sponde̾ ꝙͣtis dãpno fui̾t et maloD
Memetip̃m sponte obligans erraui. I
Error hic purgatoi̾o irne pꝯ obitu
non egebit. ubi admissꝰ ẽ p̾gabit᷑ de
illoꝵ enĩ gn̾e est que suũ suppliciu
secu ferũt. A Promissioẽ me obstrĩe¬
i. Re Solutione te libera et quẽ lin¬
gua in uniculis ĩuexit man ꝯ soluat

Expanded text:
nichil est tamen cui tam cupide credatis, tam nichil est tamen cui tam cupide credatis, tam subdola et tam blanda est; ita se dulciter ac latenter insinuat, sic invita divellitur. Vadimonio me addixi. Credo oblitus illud Thaletis Milesii celebre documentum: vadimonio adesse noxam, et quid de hoc ille vir sapiens dixerit, quod memorasse non inutile crediderim, quodque in latinum versum ab Ausonio, ad hunc modum sonat: sponde inquit, noxa presto tibi est. Per mille possem currere exempla, ut probem predes vadesque penitudinis reos, sed nolo nominatim quenquam dicere; sibi quisque verum dicat et secum putet, spondere quantis damno fuerit et malo. Memet ipsum sponte obligans erravi. Error hic purgatorio igne post obitum non egebit: ubi admissus est purgabitur; de illorum enim genere est, que suum supplicium secum ferunt. Promissione me obstrinxi. Solutione te libera, et quem lingua vinculis innexuit, manus solvat.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑti eeñt oculi clare quidã multisq in
secłis uideretis. S uos qͣni tp̃s deside¬
rio urõ pateat nõ nẽ sue non uentuꝵ
nobis tͥim nec ituros dies fingitis atq
hac sepe uelud oculis clausis p̃cipitis̃
p̃teruecti uerbo placidi bob̾ esse bidemĩ¬
et urbani et pro aͦ ꝓmittẽtes qͣi non
ꝟba hec et ꝓmissa clamdestina moxi
pub  eruptura tumultusq reꝵ mͣx ͦ
allatura sint. D Despondi pro ami¬
co Rid̃ Amicoru indigẽciis sic pñtisi
qd̾ adest rͥmedio sucturrendũ est ne
do non posset nũc quid attinet ꝓmutte
ꝙ̾ si ĩple̾ non possis stulte facis ac sii
possis suꝑuacue. S uos rerũ auaris¬
sum estis et prodigi promissoes qͣi
uero res ip̃as ꝓmissa illa nõ exigãt
O si dicas defuisse ĩ tꝑe fende operis
facultatẽ fuisse aut̃ de futoͬ spem qua
postinodũ destitutꝰ sis Nondũ ergo didi¬
ceras nec fallacissima reꝵ oñspes est
nł ĩuenias qd̾ tam crebro uos fallat

Expanded text:
ltis in seculis videretis. Sed vos quasi tempus desiderio vestro pareat, non nature sue, non eventurum vobis terminum, nec ituros dies fingitis, atque hac spe velut oculis clausis, precipitium pretervecti, verbo placidi vobis esse videmini, urbani, pro alio promittentes, quasi non verba hec et promissa clandestina mox in publicum eruptura, tumultusque rerum maximos allatura sint. Despondi pro meo amico. Amicorum indigentiis sis presenti, si quod adest remedio succurrendum, ne do non posset. Nunc quid attinet promittere? Quod si implere non possis, stulte facias, at, si possis, supervacue. Sed vos rerum avarissimi estis, et prodigi promissorum, quasi vero res ipsas promissa illa non exigant. Quod si dicas defuisse in tempore ferende opis facultatem, fuisse autem de futuro spem, qua postmodum destitutus sis, nondum ergo didiceras, ut fallacissima rerum omnium spes est: nichil invenias quod tam crebro vos fallat:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ꝑfacile pecũa ꝑdiderꝭ et amicũr.
Pro altera fidem obstrinxi meã. Rõ¬
Pro te ip̃o illã solues et ml debe̾ ac sñ
ꝯpedib ꝯ age̾ ꝙͣ iocũdũ sit tuo disces
ĩꝯmodo O Uadem pro amico dedi me¬
Rõ Da post hanc aĩcꝭ egẽtibꝰ auruz
argẽtũ. uinũ oleũ. frumẽtũ uestes do¬
mos predia ꝯsiliũ solaciu. Cũ amitꝭ
demũ õma ꝑtie̾ unã tibi habe nulliq um¬
ꝙͣ tuã deders lib̾tatem. DD Promisi ꝓ
alteo en soluẽdi dies adest Rõ An tu
affuturã ignorabas an te uictuꝵ non
sꝑabas an non hẽdem saltem tuĩ cogi
dat erroris. Sentio aũt dilatio te fe¬
fellit. Media ꝓmissionis int᷑ ac soluti¬
onis diem spacia uana mẽte metinũ
Que ut reliqua tꝑa longa uidẽt᷑ duz
expectes dũ p̃teries breuissiã. uolant

Expanded text:
facile et pecuniam perdideris et amicum. Pro altero fidem obstrinxi meam. Pro te ipso eam solves; et nil debere, ac sine compedibus agere, quam iucundum sit tuo disces incommodo. Vadem pro amico dedi me. Da posthac amicis egentibus aurum, argentum, vinum, oleum, frumentum, vestes, domos, predia, consilium, solatium; cum amicis demum omnia partire; unam tibi habe nullique unquam tuam dederis libertatem. Promisi pro altero: en solvendi dies adest. An tu affuturam ignorabas? an te victurum non sperabas? an non heredem saltem tuum cogitpena redundat erroris. Sentio autem, dilatio te fefellit: media promissionis inter ac solutionis diem spatia, vana mente metimini; que ut reliqua tempora longa videntur, dum spectes, dum preteriere brevissima. Volant
Abbreviated transcription (Latin):
Dilcis alt̾i ꝯix̃ nubet Rõ Riarei
sunt earuz eciaz quas honestas dug
quibꝰ non suꝑ pñtem ꝯuigem alter
aĩo iam desponsatus sit morͣlis inͥ
ĩqͥut̃ uir est quid si hic obeat nũi
ille michi aut ille aptissimꝰ quẽ utꝰ
quẽ nobilitas quẽ grã quẽ facũdia
quẽ forma conciliet. D Uxoy
mea nubet alteri Rõ Tua quidẽ
uxor mĩme ne tua em̃ sit ampliꝰ mors
faciet nec mirabile si ꝯuiges seꝑat
q̃ corꝑis atq aĩe uincula dissoluit.
Nubet iteru uxor mea Nõ Et
romanoru ducũ mipsere iterũ uxo¬
res fer cõem cũ maioibꝰ fortunã D
Nubet uxor altei Rd̃ Et romani
pncipes et duces uiduas duxere et
sanctissimꝰ rex dauid uiduas dias
in ꝯuigiĩ duxit q̃ mĩoru fuerant
uxores. et fortasse te maior aliqͥs
tuã ducet hanc tu illan linque sol¬
licitudinez qui eo ꝑgis ubi non nubi᷑¬
D Nubet alte̾i dultis uxor. Rõ Si
meliori nupẜt gͣtulare prosꝑitati eꝰ
quã amasci sui peiori gaude saltẽq

Expanded text:
Dulcis alteri coniunx nubet. Rare sunt earum etiam quas honestas dicunt, quibus non super presentem coniugem, alter iam animo desponsatus sit: “Mortalis michi, inquiunt, vir est: quid, si hic obeat? num ille michi aut ille erit aptissimus, quem virtus, quem nobilitas, quem gratia, quem facundia, quem forma conciliet? Uxor mea nubet alteri. Tua quidem uxor minime, ne tua enim sit amplius mors faciet; nec mirabere si coniuges separat, que corporis atque anime vincula dissolvit. Nubet iterum uxor mea? Et Romanorum ducum nupsere iterum uxores: fer communem cum maioribus fortunam. Nubet uxor alteri. Et Romani duces, et principes viduas duxere, et sanctissimus rex David viduas duas in coniugium duxit, que minorum fuerant uxores; et fortasse te maior aliquis tuam ducet. Hanc tu illi tamen linque sollicitudinem, qui eo pergis, ubi non nubitur. Nubet alteri dulcis uxor. Si meliori nupserit, gratulare prosperitati eius quam amasti; sin peiori, gaude saltem quod
Abbreviated transcription (Latin):
Utibi curas multos labores tibi ꝑiet
uxor sterilis unita tm̃ ac fecũda quidẽ
sartina domus est multiplex Notũ ẽ iᵈ
comitũ. uxorem duxi. quã nõ ib miseri¬
am uidi nati filii alia cura ¶ Non fe¬
cunda tm̃ sed facũda est uxor. Reo Huic
filii et mit̾ces aderũt huic sales et ua
non deerũt habes cũ qua disputes ac
declamaͤs et satyricã non audisti ubi ait.
Non heret matrona tibi que ĩc̃ta r̾ͥtũ¬
bit dicendi genꝰ nec curtã sernione ro¬
cato torqueat ẽtimema nec hystorias
sciat om̃s ꝯiugẽ quebas magistrã ĩueĩ¬
sti. Iamq aliquid ypolitum coẽ aqͥd lo¬
qui sine ꝯiugis censura et irrisione nõ
poteris. frustra eiꝰdem satyricu illud op¬
taueris. Soloetisina licebat fecisse ma¬
rito. Int̾ mũdi tedia nullũ ĩportumius
ꝓcaci feĩa et tace̾ nescia
. De Opima

Expanded text:
tibi curas, multos pariet labores. Uxor sterilis unica tantum, at fecunda quidem sarcina domus est multiplex. Notum est illud comicum: uxorem duxi: quam non ibi miseriam vidi! nati filii: alia cura! Non fecunda tantum uxor, sed facunda est. Hinc filii et nutrices aderunt, hinc sales et verba non deerunt; habes cum qua disputes ac declames et satyricum non audisti, ubi ait: Non habeat matrona tibi que iuncta recumbit, dicendi genus, nec curtum sermone rotato torqueat enthymema, nec historias sciat omnes. Coniugem querebas, magistram invenisti iamque aliquid impolitum, commune aliquid loqui sine coniugis censura et irrisione non poteris frustraque eiusdem satyricum illud optaveris: Solecismum liceat fecisse marito: inter mundi tedia, nullum importunius procaci femina et tacere nescia. 68 DE OPIMA
Abbreviated transcription (Latin):
ipudica uxor domi est mͥ Rõ Mal¬
lem rapta esset aut eciã ĩportuã mo¬
ribꝰ ꝙ asperis pocius ꝙͣ lasciuiis et t̾pibꝰ
ferenda tñ oia ĩgenti nisu ingentiqz a¬
nimo et reꝵ morliũ ꝯtemptore et ĩu̾ã¬
biles sũt hoĩm miẜie quibꝰ oĩbꝰ una uͥ¬
tus obicit᷑. M Impudica mͥ est uxor¬
Rẽ Pudicitia ĩsignis ĩꝑiosas effic̾it ma-¬
tronas nichil metuit que sibi nichil est
conscia huic malo igr᷑ hoc saltẽ boĩbo ͫ¬
ĩest esse iam molesta minꝰ ĩcipiet miꝰ¬
q ĩsolens lesa enĩ ꝯscĩa femineũ p̃mit
aĩ tuõrem et sepe obsequẽtior ĩ reliqͥs
uiro est que se mennt ĩpudicaz. D¬
lascuia est uxor Rõ Non mirãd si for oͦ¬
mosa nõ curãduz si deformis. O .ux

Expanded text:
pudica uxor domi est michi. Mallem rapta esset, aut etiam importuna moribusque asperis, potius quam lascivis ac turpibus. Ferenda tamen omnia ingenti nisu ingentique animo, et rerum mortalium contemptores; innumerabiles sunt hominum miserie, quibus una virtus obicitur. Impudica est michi uxor. Pudicitia insignis, imperiosas efficit matronas, nichil metuit que sibi nichil est conscia. Huic malo igitur, hoc saltem boni inest: esse iam molesta minus incipiet, minusque insolens. Lesa enim conscientia, femineum premit animi tumorem, et sepe obsequentior in reliquis viro est, que se meminit impudicam. Lasciva est uxor. Non mirandum si formosa
Abbreviated transcription (Latin):
iulia agrippe ꝙͣ hinc a flagitio huic ui¬
ri uirtꝯ hinc ma iestas prĩs abstruisse
debuerat. Simulq huiꝰ filia felici et
noĩe et lasciuia mrĩ par harũq uite seu
seu fortue uestigiis herens iulia ẜui nõ
sat pudicitie faust ͫ nomẽ. Quid do¬
miciam quigẽ domiciam ꝙ hercula uil¬
lam cladii seu qñ hic adulteraꝵ fortuã¬
tus quigũ pu̾ceps fuit eiusd masallia
sũmũ ĩperii probrũ loquar q̃ secordẽ
unũ ac cesareũ deserens cubile noctu
lupanaria circiubat. Illa faciens que
..referri ec̃ pudor prohib. Quud has
gͦ quid ue alias strĩgam seu quis fornax
an gustis me̾tricibꝰ nõ angustꝰ sit qͣrã
ꝯmẽõracõ fateor nec honesta est nerui¬
la ex ꝑte adulceli cͥmẽ leuat quͥ pociꝰ
gͣuat habet tñ haud sꝑnẽdã ꝯsolatiois
efficatiua siłitudo ꝯspecta miẜie ac ꝑitas¬
lꝯ delcẽt᷑ malo s ꝙ hũilioris fortune

Expanded text:
Iulia Agrippe, quam hinc a flagitio viIulia Agrippe, quam hinc a flagitio viri virtus, hinc maiestas patris absterruisse debuerat; simulque huius filia, et nomine et lascivia matri par; harumque seu vite seu fortune vestigiis herens Iulia Severi, non sat pudicitie faustum nomen. Quid Domitiani coniugem Domitiam? Quid Herculanillam Claudii, seu quando hic adulterarum fortunatus coniugum princeps fuit?, eiusdem Messalinam, summum imperii probrum, loquar, que socordem virum ac cesareum deferens cubile, noctu lupanaria circuibat, illa faciens que referri etiam pudor prohibet? Quid has ego, quidve alias stringam, seu quis tam fornix augustis meretricibus non angustus sit? Quarum commemoratio, fateor, nec honesta est, nec ulla ex parte adulterii crimen levat, quin potius gravat. Habet tamen haud spernendam consolationis efficacialus delectetur malo, sed quod humilioris fortune
Abbreviated transcription (Latin):
to i̾cencia ne quos forte pũciũ offen
das tuciꝰ est ħculẽ ferire ꝙ̃ uillicũ.
gemitũ tuũ frena. Alioqͥn brbẽ lust
scrutae uicinia dextͣ leuaq aderũt qͥ
uel neglectũ ĩgeniũ calcatãq thori
fidem lugeant nel ignai᷑ soli uulgo
noti dedecoris rideant᷑. Crebriora
illa quid̾ unꝙͣ non auribꝰ mõ s ocu¬
lis quocũq t̾raꝵ ꝑrexeris de futa ac
maioᷝꝰ maior ĩ est ꝯsolatio Rieges co¬
gita quos uidisti ac t̾raꝵ dños de¬
hinc sc̾ptis famaq cog̾tos r̾corda e̾
Respice et arturi fabulã et hystorias
reliquoꝵ. In mente redeat olimpi¬
as philippi cleopat᷑ ptholomei a ganie¬
noms clitemestͣ melnelai helena pa¬
daicitie templũ eẽt et mali huiꝰ ex¬
ꝑtẽ credas Nedeat ad mẽoͣ metelli
uxor sille illiꝰ quis eius noss adul¬
gata sz que athenis iam ac ꝑ grecrã
cãtabãtur mĩme ut arbitror felicis nõ
sibi prorsus ĩdebitũ usurpass post hac̃

Expanded text:
to recto recdam: tutius est Herculem ferire quam villicum. gemitum tuum frena; alioquin urbem lustra, scrutare viciniam: dextera levaque aderunt, qui vel neglectum genium calcatamque thori fidem lugeant, vel ignari soli vulgo noti dedecoris rideantur. Crebriora illa quidem, nunquamque non auribus modo, sed oculis quocunque terrarum perrexeris defutura; at maioribus maior inest consolatio. Reges cogita quos vidisti ac terrarum dominos; dehinc scriptis famaque cognitos recordare; respice et Arthuri fabulam, et historias reliquorum, in mentem redeat Olympias Philippi, Cleopatra Ptolemei, Agamemnonis Clytemnestra, Menelai Helena, Pa quasi pudicitie templum esset, mali huius expertem credas. Redeat ad memoriam Metella, uxor Sille, illius qui si eius noscet adulgata, sed que Athenis etiam per Greciam cantabantur, minime, ut arbitror, “felicis” nomen sibi prorsus indebitum usurpasset. Post hanc
Abbreviated transcription (Latin):
uiã suã tytulo urbaĩtatis excusent
aliene ut gͣuissi ͫ scelus seuerissiẽ
p̃mientes qui ꝯcta sibi cũ ꝑmissint
cuc̃ta aliis negent. Inqͥssimi iudi¬
ces qui de pudi  iudicẽt ĩpudici ĩ¬
puẽ passĩ agãt oĩa et ceu soluti le¬
gibꝯ uaga libidine rapiũt᷑ uxor o
culũ parũꝑ ĩflexerit adulterii rea
empte p̃cio sint ancille. Cũ et si ob¬
sequii plusculũ fidei nichil plꝰ tibi
na ꝯuĩ debeat ꝙͣ tu sibi. par de ba¬
des est non excuso uxores uiros ar¬
guo. P̾mãq illis culpe ꝑtem tribuo
ꝑsepe enĩ uxoi dux atq exemplũ las¬
cuue uir fuit Et inde mali mag ꝓ¬
cessit miciũ uñ remediũ debebatur
Quis aut̃ pudor ferẽ ꝓpus uiro cͥ¬
unate prudenͣ atq astañ sua esse debet
magis debita est grauitas  Con¬
nigis adult̾io iestꝰ sũ Rõ Usitatꝰ
inq hoc est quod ut ait quidã nͨ per
te etate ꝯtingͥe nec pͥore potueat m ͭ¬

Expanded text:
viam suam titulo urbanitatis excusent, viam suam titulo urbanitatis excusent, alienam ut gravissimum scelus severissime punientes; qui cuncta sibi permiserint, cuncta negent iniquissimi iudices; qui de pudicitia iudicent impudici, impune passim agunt omnia, et ceu soluti legibus, vaga libidine rapiuntur. Uxor, si oculum parumper inflexerit, adulterii rea empte pretio sint ancille; cum etsi obsequii plusculum, fidei, nichil plus tua tibi coniunx debeat, quam tu sibi. Par debides est. Non excuso uxores: viros arguo, primamque illius culpe partem tribuo. Persepe enim uxori dux atque exemplum lascivie vir fuit, et inde mali processit initium, unde remedium debebatur, quamvis autem pudor femine proprius, viro certe prudentia atque constantia sua esse debet.debita magis est gravitas. Coniugis adulterio mestus sum. Usitatus nique hoc est, quod ut ait quidam, nec peua etate contingere, nec priore potuerat? Mit
Abbreviated transcription (Latin):
subiẽ añ deb Illud satyrici rara ẽ adeo
ꝯtordia forme atq pudicitie nam sit᷑¬
pis insamat ꝓpe gaudẽdũ est cãm adẽe
diuorcii DAdultera uxor est. Eicad¬
ult̾iu sepe quidẽ equo ardencius ex¬
petiti ꝯugn sepe unũ alt̾iusq adul¬
terii pena est. eo ꝙ nuistior sit młtoꝵ
Congita an tu umꝙͣ alni feceris uñ
dignãt᷑ et ab alio expectae̾ alti quod
feceris lex moͣlis iubet et face̾ aliis
qd̾ tibi ab aliis fieri uelis. ¶ Sac̃tũ
adeo dognia est ut illud prophani
etiã cogẽte sentẽ ͤ gͣuitate atq equi¬
tate laudauerint s morͣlis petula ͤ
liten. legũ salub̾u abrogatꝭ omne
phas nephas q ꝯfundit. Itaq pas¬
Et si quis ĩ illas oculũ deflexeit ĩsa¬
mat᷑. Sic seuerꝰ aliis sic ĩdulgẽs
sibi sic inquꝰ rerũ arbit̾ quisq ẽ.¬
D Cõsugalis iͥ fides frangit᷑
Uide ne tũ hanc aliis non maritis tm̃
s uxoiᷤ tue fregeri nã sũt qui ab ux¬
ore exigũt qd̾ non p̃stant qui lasci¬

Expanded text:
bet animum illud Satyrici: Rara est adeo concordia forme, atque pudicitie. Nam si turpis insaniat, prope gaudendum est: causam adesse divortii. Adultera uxor est. Adulterium sepe quidem equo ardentius expetiti coniugii, sepe unum alterius adulterii pena est, eoque iustior si multorum. Cogita an tu unquam alii feceris, unde dignantis; et ab alio expectare, alteri quod feceris, lex moralis iubet, et facere aliis quod tibi ab aliis fieri velis, sanctum adeo dogma est, ut illud prophani etiam cogente sententie gravitate atque equitate laudaverint. Sed mortalis petulantie licentia, legum salubrium abrogatrix, omne fas nefasque confundit. Itaque paset si quis in illas oculum deflexit insaniant: sic severus aliis, sic indulgens sibi, sic iniquus rerum arbiter quisque est. Coniugalis michi fides frangitur. Vide ne tu hanc aliis, non maritis tantum sed uxori tue fregeris. Nam sunt qui ab uxore exigunt quod non prestant; qui lasci
Abbreviated transcription (Latin):
faciꝰ tni turpe s habitus aut ẜmo libe¬
rior peua gͣui atq ĩfamia nõ carebat
et honoris tñ et decoris ĩmẽores et t̃¬
rores ĩcestui rei dampnateq et defosse
sb t̾ram uiue ꝑ hystorias occ̾sabũt .i.
nuc̃ tot exemplis et tam claris et tam¬
sacris obrutꝰ ĩ tanta pudicitie tutua tot
probris illustriũ cõcussã paudn huilioꝵ
cubiculi fidẽ defle. D. Uxor adultea
est Rũ Is nõnlłis mutande ĩ meliꝰ ui
te cã fuit qui mai̾tali ꝯpede liberati e¬
iectoꝙ gͣui faste ire altiꝰ ceperũt quid
te uetat quigis feditatem pͥmũ tibi gͦ¬
gradũ face̾ ad uite liberiorĩ ascensũ se
pe pondꝰ sepe et comes pedes expedi¬
cissimos retardauit Ibis ocius quorũz
decreueis solus ac uacuꝰ. D Turpitu¬
dine uxoris ĩfamor. Rõ Ex aliẽo p̾ca¬
to dapnũ dolorq nasci pot non ĩfamia
sicut ex aliena utute gaudiũ nõ glai
tua. Te uirtꝰ aut uiciũ głosũ faciẽt aͥ
ĩfamẽD Cõiuigis uror ĩfamia. Rõ¬

Expanded text:
facinus tantum turpe, sed habitus aut sermo liberior, pena gravi atque infamia non carebat, et honoris tamen et decoris immemores, et terroris incestive damnateque et defosse sub terra vive, per historias occursabunt. I nunc, tot exemplis et tam claris et sacris obrutus, in tanta pudicitie ruina, tot probris illustrium, concussam paululum humilioribus cubiculi fidem defle. Uxor adultera lesique maioris iram merita, sed evo illo, te causa fuit, qui, maritali compede liberati, revisa equidem ac punita noscuntur. Virgines te vetat coniugis feditatem primum quoque tibi gradum facere ad vite liberioris ascensum? Sepe et pondus, sepe et comes pedes expediinsedisse, ne quoquam forte triumphus impediretur, decreveris solus ac vacuus. Turpitudine uxoris infamor. Ex alieno peccato damnum dolorque nasci potest, non infamia, sicut ex aliena virtute gaudium, non gloria: tua te virtus aut vitium gloriosum efficiet aut infamem. Coniugis uror infamia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilii uide at̾᷑ hiis p̃ẜtim quoꝵ media
uiue̾ ẽ fortuã Nam suꝑbis potẽtibus..
frustra lex poĩt᷑ uoluptas libido ira im
petus hee potentis ĩsolencie leges oẽ
aut que nõ ferro egeant s fomentis
OImpudica est uxor. Rio Si pati
eligis etas fortassis illã franget et
labor et filii et morbi et rei failiarꝭ
angustia quib ꝯd̾ frenũ utile pudor
fuit. D. Uxor ĩfamis abiit. Nep¬
ta ne redeat ne abierit secũ uotũ E
.Uxor adult̾m est secuta. Mõ Malles
ne tuũ ĩ cubiculũ adulterũ ĩduxiss
ħ saltem pudor ĩpudi ͭ ͤ fuit turpẽ ui¬
tã ꝓcul age̾ peꝑcit oculis erubuitq
pũtiã tua ĩpudicitiã potes accusare
Ri hoc doles dignꝰ es ut mãẜil dig¬
nꝯ es ut redeat᷑.
De uxore

Expanded text:
nsilii videatur, his presertim quorum media itidem est fortuna. Nam superbis potentibus frustra lex ponitur, voluntas, libido, ira, impetus, he potentis insolentie leges suntautem que non ferro egeant, sed fomentis. Impudica est uxor. Si pari eligis, etas fortassis illam franget, et labor et filii, et morbi et rei familiaris angustia, quibusdam frenum utile pudor fuit. Uxor infamis abiit. Opta ne redeat, ne abierit ferum votum. Uxor adulterum est secuta. Malles ne tuum in cubiculum adulterum induxisset? Hic saltem pudor impudice fuit, turpem vitam procul agere, pepercit oculis erubuitque presentiam tuam, impudicitiam potes accusare,Si de hoc doles, dignus es ut manserit, dignus ut redeat. 22 DE UXORE
Abbreviated transcription (Latin):
lim utris eueĩsse noueris. non nĩoris¬
est tñ uanitatꝭ gaude̾ flatu tenui et ĩ¬
certo s̃ populꝰ me mirat᷑ nõ Et e¬
go te miror qui hoc ĩgloriã tuã trahas
Eppłs me amat. Rõ Non hec laus s
fortuna est tua. populi enĩ mos ẽ ut
sepe amet ĩdignos s a qͥbꝰ sepe ĩdigni
amor sepe dignissimã fert mercedez.

Expanded text:
lim viris evenisse noveris, non minor tlim viris evenisse noveris, non minor tamen est vanitas gaudere flatu tenui et incerto. Populus me miratur. Et ego te miror, qui hoc in gloriam tuam trahas. Populus me amat. Non hec laus sed fortuna tua est: populi mos est, ut sepe amet indignos, sed a quibus indigni amoris sepe dignissimam fert mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
tuari et fure et seuire. S populꝰ me
ueretur Rõ Non faciet diu facile eĩ
Ruit qd̾ non c̾to Iudicio stabilitũ est
Ardens ĩ me populi fauor est Rõ elrdẽ¬
ti pncipio sepe mediũ tepens finis algi¬
dus est fuit. qd̾ hanc trebrius nulla in
re ꝙͣ ĩ studiis populoꝵ ternas Eppłs
me laudat hõ Stultorũ laus apud doc¬
tos ĩfamia est E populꝰ me suscipit.¬
Rõ leui rerũ alternatione despiciet sꝑ
enĩ alteꝵ extremoꝵ tenet mediũ uero
nũꝙͣ. ut qui habitantẽ ibi hostem metuat
populꝰ me colit Rõ Mirabor si tam
occulto cultore et ĩculto fructifices
ppłs de me bñ sentit. Rõ Siue ullo de¬
lectu iudicare solitus utrãq ĩ partemI.
taq uulgi smã. ueros inter iudices. ꝙii
argumẽtu est ¶ ppłus de me bñ ex¬
timat Rõ Suspecta sanis ĩgeniis ex¬
timacõ ĩsanoꝵ malim te populo ĩcogni¬
loguitur Rc̃ Et tu ppłaribꝰ gꝰ auris
fidis atq geris quodlicet magnis o¬

Expanded text:
tuari et furere et servire. Populus me tuari et furere et servire. Populus me veretur. Non faciet diu; facile enim ruit quod non certo iudicio stabilitum est. Ardens in me populi favor est. Ardenti principio sepe medium tepens, finis algidus fuit, quod haud crebrius ulla in re quam in studiis populorum cernas. Populus me laudat. Stultorum laus apud doctos infamia est. Populus me suspicit. Levi rerum alternatione despiciet; semper enim alterum extremorum tenet, medium vero nunquam, ut qui habitantem ibi hostem metuat. Populus me colit. Mirabor si tam inculto cultore fructifices. Populus bene de me sentit. Sine ullo delectu iudicare solitus utranque in partem. Itaque vulgi sententia veros inter iudices contrarii argumentum est. Populus bene de me extimat. Suspecta sanis ingeniis extimatio insanorum; mallem te populo incogniloquitur. Et tu ergo popularibus auribus fidis atque ageris; quod, licet magnis o
Abbreviated transcription (Latin):
Opulus me amat Riõ Eubsi¬
ste̾ paululã mox oderit S Po¬
pulꝯ̃ me diligit Rõ Ne ꝓpera nũdũ
finis ut dies unus sic uita hoĩs a fĩẽ
descͥbitur. D ppło carus sum. Nõ Qͥs
illis scipiomibꝰ carior quis catulo qͥs
rutilo ac metello qͥs temistodẽ lo qͦr
aut milchiadẽ qͥd hoc genitũ timonẽ
aut aristitẽ qͥd tesia qd solonẽ quid
carus om̃m notus finis et uel ĩ ꝯtẽpͫ
uel ĩ odiũ uersus amor atq ĩdigna
rebus p̃mia fieri labor actusacõ mors
exiliu catheneso Multꝭ ĩ populo
carus sum Rẽ Malis ergo. pauci eĩ
boni atͣqͣui mltoꝵ multr artibꝰ amo¬
rem queri cõstat Si uero siłitudo q̃¬
dã parit amicitias ut prudẽtibꝰ places
quis sis extima qͥ multꝭ ĩ ppło carus
sis.  populꝰ me amat Riõ Sere¬
nũ hibernũ aure estiue qͥes marꝭ lu¬
ne status amor populi paria hec si ꝯ¬
ferãtur mobilitat ultimo palmã do¬
labiis credo cor aut̃ eoruz longe ẽ a te
Non est enĩ tibi fidelior ꝙͣ deo Rao

Expanded text:
opulus me amat. Subsiste paululum: mox oderit. Populus me diligit. Propera, nondum finis; ut dies unus, sic vita omnis a fine describitur. Populo carus sum. Quis illi Scipionibus carior, quis Camillo, quis Rutilio ac Metello? Quid Themistoclem loquar aut Miltiadem, quid hoc genitum Cymonem aut Aristidem, quid Tesea, quid Solonem, quid carus? omnium notus finis et vel in contemptum vel in odium versus amor atque indigna rebus premia, fori labor, accusatio, mors, exilium, catene! Multis in populo carus sum. Malis igitur: pauci enim boni atque malorum malis artibus queri amorem constat: si vero similitudo quedam parit amicitias, ut prudentibus placet, qui sis existima, qui multis in populo carus sis. Populus me amat. Serenum hybernum, aura estiva, quies maris, lune status, amor populi: paria he si conferantur, mobilitatis ultimo palmam doLabiis, credo. Cor autem eorum longe est a te; non est enim tibi fidelior quam Deo. Raro
Abbreviated transcription (Latin):
mis filiũ. Rd̃ Nelius dic p̃misi
secuturꝰ quidẽ cito et fortasse hodie
et quid scimꝰ an hac ipã hora nulla fides
uite ẽ cũ tanta sit fides morti secuturus
dixi sequẽs dice debui cõti ͤ enĩ seq̃ris
nusꝙͣ in uita pedem fige̾ ꝑmissũ hom̃ĩ sꝑ
uno sꝑ gradu id ad morte merũ dictũ
seu ille uinctus seu solutus seustans seu
abulans seu sedens seu sanis seu eger
seu uigilans sen sopitus ad metã fertur
atq illoꝵ more qui uehũt᷑ nauibꝰ ueld
quiescens ꝑ̃ꝑ̃at D Amissi filii desideĩo
ueĩes nulla est mora non posse pati desi¬
deriiz ꝑui tꝑis puerile seu fõmeũ est
uiro enĩ nichil breue difficile Nostit ͦ¬
do quibꝰ u̾bis desideria huiꝯᵈ ͥ apud pla¬
conez socrates atq cyceronẽ catho et le¬
lius ꝯsolent᷑ uir̃tute ꝙͣuis et gła sup̃mi

Expanded text:
misi filium. Melius dic “premisi”, secuturus cito quidem, et fortassis hodie, et quid scimus an hac ipsa hora? Nulla fides vite est, cum tanta sit fides morti. Secuturus dixi; sequens dicere debui: continue sequeris, nusquam in vita pedem figere permissum homini, uno semper gradu itur ad mortem; mirum dictu, seu ille vinctus, seu solutus, seu stans, seu ambulans, seu sedens, seu sanus, seu eger, seu vigilans, seu sopitus, ad metam fertur, atque illorum more qui vehuntur navibus, vel quiescens, properat. Amissi filii desiderio m cupis invenies: nulla est mora. Non posse pati desiderium parvi temporis, puerile seu femineum est; viro enim nichil breve, difficile. Nosti, credo, quibus verbis desideria huiusmodi apud Platonem Socrates, apud Ciceronem Cato et Lelius consolentur, virtute quamvis et gloria supremi
Abbreviated transcription (Latin):
sit nullũ penitꝰ ordinẽ mors habet et se¬
nes de crepiti cũctant᷑ et festinãt iuuenes
p̃cipitãtur pue̾i et ĩfantes pͥmo uite dor
limine retrahũt᷑ ħ tardius licet ille ofuis
ħ matur ꝯ ille acerbꝰ nemo non moritur
h ͨ sũma est ubicũq uõ hoc est qͣlib etatꝭ
parte quis obierit et si acerbꝰ fuea̾t mor-¬
te maturuit D Extinctũ fleo filiũ Rõ
Si fieturꝯ eras moriẽtem et irascentez
flesses tũc mori ceꝑat/ nũc desiit noli at̃
tuã et illiꝰ sortem optiniã luge̾. Ille it̾ am¬
biguũ a tergo habet ti secuꝵ añ oculos ñ
iam ãplius ut caro oneri tumẽs ut maro
at a lateri. O Cũ filio uite dulcedo õ¬
nis extincta est. Rd̃ Magnũ fateor ac
dulce solaciu prĩ filius bon ꝰ s sollicitu
et gͣue et sepe dulcissima offendũt et ca¬
rissia ĩpediũt et p̃ciosissiã reru p̾mũt
et fortasẜ ħ tibi filius obstabat altiora aĩo

Expanded text:
sit, nullum penitus ordinem mors habet: et sesit, nullum penitus ordinem mors habet: et senes decrepiti cunctantur, et festinant iuvenes, et precipitant pueri, et infantes primo vite de limine retrahuntur. Hic tardius licet, ille ocius; hic maturus, ille acerbus; nemo non moritur: hec summa est. Ubicunque vero hoc est, qualibet etatis parte quis obierit, etsi acerbus fuerat, morte maturuit. Extinctum fleo filium. Si fleturus eras morientem et nascentem flesses: tunc mori ceperat, tunc desiit. Noli autem tuam et illius sortem optimam lugere: ille iter ambiguum a tergo habet, tu securum ante oculos, non iam amplius, “aut caro oneri timens, ut Maro ait, aut alteri”. Cum filio vite dulcedo omnis extincta est. Magnum fateor ac dulce solatium patri filius bonus, sed sollicitum ac grave, et sepe dulcissima offendunt, et carissima impediunt, et pretiosissima rerum premunt. Et fortassis hic filius obstabat altiora animo
Abbreviated transcription (Latin):
didi Rõ Si uirtute p̃ditũ gande quod
habueris et si uicio p̾ditũ gaude saltem
ꝙ amiẜis utrobiq ne̾ bũficiũ agnosce
seu ꝙ talem dedit seu ꝙ talem abstulit¬
DAnte tempꝰ filiũ mͥ mors rapuit Rẽ
Non fit ante tempꝰ quod oĩ temꝑe fie̾i põt
ĩ om̃e etrtem multi st additus morti ĩ ado¬
..lescen ͫ ĩfiniti D Sine filio r̾mansi Rẽ
Et sine angoribꝰ et sine pauõibꝰ iam nõ
eritt cui noctes ĩsop̃nes cui sollicitos dies
agas ciui spes longas atq ĩextricabiles or¬
diae qui canos tuos rugasq ꝯsiderz hẽ¬
ditatem extimet sũptus arguat morã mor¬
tis icuset. Undiq tibi securitas et quies ge¬
minũ bonũ nngens tytulo licet mortis aspe¬
rius D A cerba filii morte deiectꝰ sũ. Nõ¬
At nõ anax agorã audieras an oblitꝯ eras
te genuisse mortalem. An id pocius forsã
luges ꝙ qui sequi debuerat antecessit
equidẽ cũq ĩ multis ĩ ordinata hom̃ uita

Expanded text:
didi. Si virtute preditum, gaude quod didi. Si virtute preditum, gaude quod habueris, at si vitio preditum, gaude saltem quod amiseris. Utrobique nature beneficium agnosce, seu quod talem dedit, seu quod talem abstulitAnte tempus michi filium mors rapuit. Non fit ante tempus, quod in omni tempore fieri potest. In omnem etatem multi sunt aditus morti, in adolescentia infiniti. Sine filio remansi. Et sine angoribus, et sine pavoribus. Iam non erit cui noctes insomnes, cui sollicitos dies agas, cui spes longas atque inextricabiles ordiare, qui canos tuos rugasque consideret, ereditatem extimet, sumptus arguat, moram mortis incuset. Undique tibi securitas et quies, geminum bonum ingens, titulo licet mortis asperius. Acerba filii morte deiectus sum. An non Anaxagoram audieras? An oblitus eras, te genuisse mortalem? An id potius forsan luges, quod qui sequi debuerat antecessit? Equidem cum in multis inordinata vita hominum
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ et illiꝰ fẽmeo more deplorãtibꝰ mi¬
ẜiamq uocantibꝰ non se miẜa s felicẽ
esse rũdit que tales filios genuiss. Insig¬
nis mulier nec pñti miẜa et p̃teito etꝭ
felix que cõtra publicã opĩonez et ꝯsue¬
cudine mmiẜoru se felicitate p̃te̾i̾ta et
leti tꝑis mẽoͣ solae̾tur grataq hũiss
quod amisiss equanimis ob hoc unuz¬
dignũ uteri prosꝑiore suctessu et illa qͥ¬
dem mulier tot tamq gͣuibꝰ fortune
uulnei̾bꝰ ĩꝯcussa ꝑmãsit tu uir unisco de¬
iectꝰ luges: DAmisi filiũ. Nõ Ami¬
sisti sił et metꝰ multos ĩfinitãq ma sol¬
licitudinũ et curaꝵ quibꝯ ut careres ꝓ
tibi uel filio moriendũ fuit securũ frem
sola mors facit D filiũ amisi Nõ Si
piũ nil est iam quod illi metuas in tuto ẽ
ac si impiũ tuorũ muneratorẽ ãnoꝵ tue
stimulũ senectutꝭ extulisti D ffiliũ per¬

Expanded text:
tibus et illitibus et illiseramque vocantibus, non se miseram, sed felicem esse respondit, que tales filios genuisset. Insignis mulier, nec presenti misera, et preterito etiam felix, que contra publicam opinionem et consuetudinem miserorum, se felicitate preterita et leti temporis memoria solaretur, grata quod habuisset, quod amisissdigna uteri prosperiore successu. Et illa quidem mulier, tot tam gravibus fortune vulneribus inconcussa permansit, tu vir unico deiectus luges? Amisi filum. Amisisti simul et metus multos, infinitamque materiam sollicitudinum et curarum, quibus ut careres, vel tibi vel filio moriendum fuit. Securum patrem sola mors facit. Filium amisi. Si pium, nichil est quod illi metuas: in tuto est; at si impium, tuorum numeratorem annorum, tue stimulum senectutis extulisti. Filium per
Abbreviated transcription (Latin):
terea ꝙ aniui. Emlius paulꝰ quid ca¬
tho ip̃e ꝙͥ ꝑicles quid exenoson ille so¬
craticus ꝯdiscipulꝰ platonis atq emulꝰ
quid ĩnũabiles alii natoꝵ in morᵇꝰ hg
bue nec te preterit nec ꝓpħa idem et rͥx
filiũ quẽ languẽte fieerat non fleuit
ertiuctũ cogitans qr uroꝑ abilia lugere
suꝑuacue demiẽcie ueruis ꝙ pietatis ẽ
quib ꝰ se ui̾libꝰ exemplis interserit Spar¬
thana illa mulier apud sc̾ptores qͥdez
ĩnoĩata s non parit illandata que au¬
dito ꝙ filius in p̃lio cecidiss ideo ait ulũ
genui ut ess qui mori pro prĩa nõ time̾t
par luue uirtꝰ maiorq cornelie s clai¬
ora sũt noĩa quaꝵ p̾or ingentis nati et
ad sũmũ spectantis ĩꝑiu ut terre traditꝰ
fuit luctũ mox deposuit nũqͣ uero mẽo¬
riã int̾misit. Altera filiis multis ỹ ͦ õm¬
bus amisẜ quorũ aquos a populo inter¬
fectos ĩhumatosq ꝯspexerat ꝯmiserã¬

Expanded text:
terea quid animi Emilius Paulus, quid Cato ipse, quid Pericles, quid Xenophon ille Socraticus condiscipulus Platonis atque emulus, quid innumerabiles alii natorum in mortibus habuere. Nec te preterit, ut Propheta idem et rex, filium quem languentem fleverat, non flevit extinctum, cogitans quod irrecuperabilia lugere, supervacue dementie verius quam pietatis est. Quibus se virilibus exemplis interserit, Spartana illa mulier, apud scriptores quidem innominata, sed non pariter illaudata, que audito quod filius in prelio excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut esset qui mori pro patria non timeret”. Par Livie virtus maiorisque Cornelie, sed clariora sunt nomina; quarum prior ingentis nati, et ad summum spectantis imperium, ut terre traditus fuit, luctum mox deposuit, numquam vero memoriam intermisit; altera filiis multis, immo omnibus amissis, quorum aliquos a populo inteferctos inhumatosque conspexerat, commiseran
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ĩ multis excedat ꝙͣ ꝙ illa plures pas
cii urget et cõpunt sonoris̃q ꝯpedibꝰ
uic̃tũ trahit. ut et tibi Iure optĩo dici
possit quid fecisti miser ut tot custodi¬
bus indigeres D. Serui me undiꝙ
t̾rũuallant Rõ Nulla fuge nulla spes
igit᷑ est salutis malo quidẽ suo ꝑtina¬
cit᷑ delcãri desꝑte demẽtie est Atqͥ ob
hoc unuz. et optanda pauꝑtas et amã¬
da erat ut tũ ceteris opũ malis nexibꝰ
tum uel maxĩe te seruoꝵ dolis ac fasti¬
dio liberarẽt¬
eraret De magnificencia.

Expanded text:
cum in multis excedat, quam quod illa plures pasccum in multis excedat, quam quod illa plures pascii urget et comprimit sonorisque compedibus vinctum trahit, ut et tibi iure optimo dici possit: “Quid fecisti miser, ut tot custodibus indigeres?” Servi me undique circumvallant. Nulla fuge, nulla spes igitur est salutis; malo quidem suo pertinaciter delectari desperate dementie est. Atqui ob hoc unum et optanda paupertas et amanda erat, ut cum certis opum malis nexibus, tum vel maxime te servorum dolis ac fastidio liberaret. 34 DE MAGNIFICENTIA
Abbreviated transcription (Latin):
destiyis domi agebant ubi limẽ excer̃¬
seruit Cũ ĩuisis dominis aꝑtas umici¬
tias lingius agũt armis si liceat actu¬
ri. et si quis horuz fortasse cõuiciis ab¬
stinet nõ id pͥoris amor dnĩ s seꝙ̃tis
timor efficit Cui ob hoc uilis suspͨtus¬
q fi̾ me tuit de se siłia ꝯiecturãti. Qͥbꝯ
ex rebus nͥ oculos tumor obstrue̾t sole
clarius uide̾tis c̾neretis ꝙͣto sit saciꝰ
oĩ tali ẜuitio caruisse. S. Utrũq mich̾
latus serui ambiũt Rõ erui noĩe re
ut dixi hostes acerrimi atq ĩpii et abs¬
ut ĩmłtis malo ur̃o mise̾ri gaudetis/
in hoc maxĩe diuitias optatis in hoc
t̾ras et maria ꝑerratis ĩ hoc aurũ et
calamitatis et spargitis ut acies hosti
un ur̃oꝵ densior sit in dies atq ĩmiti¬
or An fortasse nõ ita est an aliud cõ¬
cors diuitũ habet opĩo nulla fere alia
re mediocris fortune uñ ĩstitutã domũ
opulentissiẽ ꝑsaꝵ aut lidoꝵ regie cedẽ

Expanded text:
destinas domi agebant, ubi limen excesdestinas domi agebant, ubi limen excesserint, cum invisis dominis apertas inimicitias linguis agunt, armis si liceat acturi, et si quis horum fortasse conviciis abstinet, non id prioris amor domini sed sequentis timor efficit, cui ob hoc vilis suspectusque fieri metuit de se similia coniectanti; quibus ex rebus nisi oculos timor obstrueret, sole clarius cerneretis quanto sit satius omni tali servitio caruisse. Utrumque michi latus servi ambiunt. Servi nomine, re, ut dixi, hostes acerrimi atque impii; et absut in multis malo vestro miseri gaudetis, in hoc maxime divitias optatis, in hoc terras et maria pererratis, in hoc aurum et cumulatis et spargitis, ut acies hostium vestrorum densior sit in dies atque munitior. An fortasse non ita est? An aliud concors divitum habet opinio, nulla fere alia re mediocris fortune bene institutam domum opulentissime Persarum aut Lydorum regie cedere,
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ ut᷑mq quid int̾sit senciũt exꝑti
ꝓmittũt fateor ꝓmissiq testes deos
uocant nisi soli .s. solos fallãt exige̾
aut̃ promissi fidem, nulla erit multũ
esset et habũde fidei satisfactũ modo
ne uiolarẽtur. ne ue affice̾nt᷑ ĩiuriis.
quibꝯ est obseqͥu ꝓmissũ nũc ꝓmi¬
sisse sat est quidq p̃cer seruiẽdi uotũ
om̃n quoq noticiã profitent᷑ ubi ad
exꝑiencia uentũ est norũt paucissi¬
ma uolũt n ͬ insi ꝙ uenter sopor q
nilodiosius egressu durũ est cogitare
ne dicãpati ut ꝑ dñoꝵ domos ĩflati ela¬
tiq ambulant seruiciũq pollitici dñm
usurpant ex̾centq tyrãmde Et qiͣ adi
uastandũ cõducti non tm̃ deuorãt uni¬
u̾sa sed spargunt gulãq largitionibus
adiuuãt de alieno ꝓdigi auai̾ssi ad ra¬
pinã quos si qñ ad se pudor ł nccĩtas i¬
p̃cio emptũ modo sed gͣtuitũ quoq ẜ ui¬
ciuz huiꝯmõi fastidiri. ad exͤmũ qͥ clam¬

Expanded text:
ntiunt experti. Promittunt, fateor, promissique deos testes vocant, ne soli scilicet solos fallant; exige autem promissi fidem, nulla erit. Multum esset et abunde fidei satisfactum, modo ne violarentur neve afficerentur iniuriis quibus est obsequium promissum: nunc promisisse sat est. Quid quod preter serviendi votum omnium quoque notitiam profitentur? Ubi ad experientiam ventum est, norunt paucissima, volunt nichil nisi quod venter soporque nichil odiosius eorum egressu. Durum est cogitare, ne dicam pati, ut per dominorum domos inflati elatique ambulant servitiumque polliciti dominium usurpant exercentque tyrannidem et quasi ad vastandum conducti non tantum devorant universa sed spargunt gulamque largitionibus adiuvant, de alieno prodigi, avarissimi ad rapinam. Quos si quando ad se pudor aut necessitas repretio emptum modo, sed gratuitum quoque servitium huiusmodi fastidiri? Ad extremum, qui clan
Abbreviated transcription (Latin):
uiut ꝙͣ multi siue ideo ꝙ gratũ obse¬
quiu turba uitat siue ꝙ ubi multi st̃̾
alter alt̾ius manꝯ aspiciens quiescͭ
laborẽ fuge̾ ut ĩdustriis pudor sit ĩ¬
ertibꝰ gloria est qd̾ ita esse norunt
om̃s nullus cõsulit nemo est qui nõ
multitudĩe delecte᷑. B Multi michi
serui domisunt Rubi serm multi¬
ibi multi strepitus pauca seruicia et
secretũ nulluz quot seruoꝵ linguetot
p̃conũ tube quot seruoꝵ aures atq
oculi. tot domoꝵ rimule quib illa e¬
cia que ĩ fundo sunt facile dilabãtur
ꝑtusũ uas ac fictile seruilis aĩꝰ nich̾
cõtinet quidꝙ ĩfunderis mox effluet¬
E Multos seruos domi habeo Rayl¬
ros sibilos linguasq uipereas doẽsti¬
ceq pacis ui rus abditu multos ꝙͦ
ꝓfundos et capaces uentres ac lubri¬
ca guttura ꝓcellã aule thalamo de¬
decus pestem penu uoraginẽq ꝑꝑe¬
tuã paucos seruos bñ rege̾ difficile
est multos ĩpossibile. D Mlti michi
serui domi sunt Rmelius solitudo tͥ

Expanded text:
bsequium turbam vitat, sive quod ubi multi sunt alter alterius aspiciens manus quiescit. Laborem fugere, ut industriis pudor, sic inertibus gloria est. Quod ita esse norunt omnes, nullus consulit, nemo est qui non multitudine delectetur. Michi multi servi domi sunt. Ubi servi multi, multus strepitus, pauca servitia et secretum nullum. Quot servorum lingue, tot preconum tube; quot servorum aures atque oculi, tot domorum rimule, quibus illa etiam que in fundo sunt facile dilabuntur: pertusum vas ac futile servilis animus nichil continet: quicquid infuderis, mox effluet. Multos servos domi habeo. Multos sibilos, linguas vipereas domesticeque pacis virus abditum, multos quoque profundos et capaces ventres ac lubrica guttura, procellam aule, thalamo dedecus, pestem penu voraginemque perpetuam: paucos servos bene regere difficile est, multos impossibile. Multi michi servi domi sunt. Melius solitudo tibi esset.