comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ: finẽ uero uitã eternã. Ipsa est quȩ hoc
loco ꝓmittit᷑ plenitudo: ipsa longitudo dierũ.
Quid enĩ tam longũ: quã quod eternum est:
Quid tam longũ: quã quod nullo finc precidit᷑
Bonꝰ finis uita eterna: bonꝰ finis qͥ finẽ ñ habet.
Et sane cuiꝰ finis bouꝰ est. ipsũ quoq bonũ est.
Amplectimim itaq sc̃ificationẽ: qm̃ bona est.
qm̃ finis enis. uita sine sine. Sc̃imoniã sectemͣ
& pacẽ: sine qͣ nemo uidebit deum. Longicu¬
dine inqͥt dierũ replebo eũ. & ostendã illi salu¬
tare meũ. Dextere dei est ista ꝓmissio. munꝰ
dextere est. qͥm sibi olim sc̃s porrigi optabat.
oꝑi in qͥt manuũ tuarũ porriges dexterã. De¬
lectationes in dextera hac usq in finẽ. Hanc
nimirũ ille sibi. porrigi optabat. & optinuit
dexterã: de qͣ psalmꝰ ait. Uitã petiit ã te. & iͥbu¬
isti ei longitudinẽ dierũ in scłm ͤ in scłm scłi.
diuitiȩ & gła: in dextera eiꝰ longiturnitas ui¬

Expanded text:
cationem, finem vero vitam aeternam . Ipsa est quae hoc loco promittitur plenitudo, ipsa longitudo dierum. Quid enim tam longum, quam quod aeternum est? quid tam longum, quam quod nullo fine praeciditur? Bonus finis, vita aeterna; bonus finis, qui finem non habet. Et sane cujus finis bonus, ipsum quoque bonum est. Amplectamur itaque sanctificationem, quoniam bona est, quoniam finis ejus vita sine fine. Sanctimoniam sectemur et pacem, sine qua nemo videbit Deum . Longitudine, inquit, dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum. Dextrae Dei est ista promissio; munus est dextrae, quam sibi olim sanctus porrigi optabat: Operi, inquit, manuum tuarum porriges dexteram . Delectationes in dextera hac usque in finem. Hanc nimirum et ille sibi porrigi optavit, et obtinuit dexteram, de quo Psalmista ait: Vitam petiit a te, et tribuisti ei longitudinem diedivitiae et gloria, in dextera autem ejus longiturnitas vi
Abbreviated transcription (Latin):
s intuens que ñ uident᷑. Qua ueraciter hunc
thesaurũ inuenerat. quẽ uolebat inueniri &
ab aliis: qui dicebat. Mom̃taneũ hoc & leue
tribulationis nr̃e: sup̃ modũ in sublimmitace
ȩcernũ pondus głe oꝑat̃ in nobis. Non dixit.
remunerabit: s ecernũ pondus głe oꝑat᷑ in no¬
bis. Latec gła fĩs mei: abscondita nobis est in
tribulatione. in mom̃taneo hoc latet eternicas.
in hoc leue pondus sublune. & sup̃ modũ. Inte¬
rim ergo festinemꝰ nobis emere agrũ istũ: eme¬
re thesaurũ istũ qui abscondicꝰ est in agro. Om̃e
gaudiũ existimemꝰ: cũ in uarias incidermꝰ tri¬
bulationes. Dicamꝰ ex animo. dicamꝰ ex senten¬
tia: bonũ magis ire ad domũ luctus. quã ad
domũ conuiuii. Cũ ipso sũ in tribulatione ait

Expanded text:
et intuens quae non videntur. Quam veraciter hunc et intuens quae non videntur. Quam veraciter hunc thesaurum invenerat, quem volebat inveniri et ab aliis, qui dicebat: Momentaneum hoc et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum pondus gloriae operatur in nobis . Non dixit: Remunerabitur, sed, aeternum pondus gloriae operatur in nobis. Latet gloria, fratres mei, abscondita nobis est in tribulatione, in momentaneo hoc latet aeternitas, in hoc levi pondus sublime et supra modum. Interim ergo festinemus nobis emere agrum istum, emere thesaurum istum, qui absconditus est in agro. Omne gaudium existimemus, cum in varias inciderimus tribulationes. Dicamus ex animo, dicamus ex sententia: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . 4. Cum ipso sum in tribulat
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Non solũ autẽ: s ut dicã expressiꝰ glemur
in tribulatione. In ea siquidẽ spes głe. Cide
si non hoc ipsũ docere te uoluit apls: cũ sub¬
iunxit. Qm̃ tribulatio patientiã oꝑaĩ. & cęt̾a
Manifeste aduertere est in hũs uerbis. cũ premi¬
sisset apłs głari in spe. ñ aliud aliqud s am¬
plius eũ addidisse dicendo. Non solũ autẽ: s
&e głari in tribulationib. Non eni altera glo¬
rificatio cõmendatur: s addit̾ magis. ubi spes
głe. ubi ipsa spei głacio requirat᷑. Siquidem
in cribulatione spes głe: imino & ipsa in tri¬
bulatione gła continet᷑. sicut spes fructus in
semine. sicuc fructꝰ in semine est. In hunc mo¬
dũ etiã modo regnũ dei intra nos est thesaurꝰ
ingens in fictili uase in agro uili. Es inquã. s
abscondicũ est. T elix qui ibi inuenerit illuad
Quis ille: Nepe qͥ messẽ magis cogitauerit. quã
sementẽ. Ocłs fidei inuenit hunc thesaurũ. ñ
scłm faciẽ udicans. s uidens que ñ apparent.

Expanded text:
Dei. Non solum autem, sed, ut dicam expressius, gloriemur in tribulatione, in ea siquidem spes gloriae est. Vide si non hoc ipsum docere te voluit Apostolus, cum subjunxit: Quoniam tribulatio patientiam operaManifeste advertere est in his verbis, cum praemisisset Apostolus gloriari in spe, non aliud aliquid, sed amplius eum addidisse dicendo: Non solum autem, sed et gloriari in tribulationibus . Non enim altera gloriatio commendatur, sed additur magis, ubi spes gloriae, ubi ipsa spei gloriatio requiratur. Siquidem in tribulatione spes gloriae, imo et ipsa in tribulatione gloria continetur: sicut spes fructus in semine, sicut ipse fructus in semine est. In hunc modum etiam modo regnum Dei intra nos est, thesaurus ingens in fictili vase, in agro vili. Est, inquam, sed absconditum est. Felix, qui ibi invenerit illud? Quis ille? Nempe qui messem magis cogitaverit, quam sementem. Oculus fidei invenit hunc thesaurum, non secundum faciem judicans; sed videns quae non apparent,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dignitas aliqua scłaris. Om̃ia detrimentũ
fecit: om̃ia asꝑnat᷑. & arbitrat᷑ quasi stercora.
Exinamuit penit̾ semetipsũ: ñ se ex hiis patit᷑
occupari. quib nouit se ñ posse repleri. Non ig¬
norat ad cuiꝰ imaginẽ conditꝰ sit: cuiꝰ magnitu¬
dinis capax sit: nec sustinet de modico

Expanded text:
non dignitas aliqua saecularis. Omnia detrimentum non dignitas aliqua saecularis. Omnia detrimentum facit, omnia aspernatur et arbitratur ut stercora. Exinanivit penitus semetipsum, nec se ex his patitur occupari, quibus novit se non posse repleri. Non ignorat ad cujus imaginem conditus sit, cujus magnitudinis sit capax; nec sustinet de modico
Abbreviated transcription (Latin):
ud quã iurtute plenos. plenos intelligimꝰ gr̃a.¬
rum. Nimirũ usq ad hanc plentudinẽ. ue¬
lut de die in diẽ. de claritate in claritatẽ. non
quidẽ a suo s a dñi sp̃u tͣnfformant᷑. Si ergo
dies gr̃a dicit᷑. si ut supͣ meminimꝰ etiã dies
hominis claritas. que ab homine est. & male
uitens gła quã ab inuicẽ querimꝰ. quomͦ non
magis uerus dies. & plenꝰ meridies: uere głe ple¬
nitudo.: Quod si dies plurimos diuisiones
dicimꝰ gr̃arũ: quomͦ non multiplici gła dierũ
intelligit᷑ multitudo: Postremo eindentiꝰ au¬
di sine ulla uicissitudine dies multos. Erit lux
uite sue psalmos suos cantare in domo dñi rex
sidelis optabat. Erit enĩ deuotos eẽ deo ad sin
mos dicere nomimi eiꝰ. Longitudine dierũ re¬
plebo eũ. Ac si manifestiꝰ dicat. Scio qͥd deside¬
ret scio qͥd sciat. qͥd sentiat ei. Non enĩ argen
tũ uł aurũ sapit: ñ uoluptas. ñ curiositas.

Expanded text:
ud, quam virtutum plenos, plenos intelligimus gratiud, quam virtutum plenos, plenos intelligimus gratiarum. Nimirum in hanc plenitudinem, velut de die in diem, de claritate in claritatem, non quidem a suo, sed a Domini spiritu transformantur. Si ergo dies gratia dicitur; si, ut supra meminimus, et dies hominis, claritas quae ab homine est, et male nitens gloria, quam ab invicem quaerimus: quomodo non magis verus dies, imo et plenus meridies, verae gloriae plenitudo? Quod si dies plurimos divisiones dicimus gratiarum; quomodo non in multiplici gloria dierum intelligitur multitudo? Postremo evidentius audi sine ulla vicissitudine dies multos. Erit lux vitae suae psalmos suos cantare in domo Domini rex fidelis optabat. Erit enim devotos esse Deo ad singmos dicere nomini ejus. 6. Longitudine dierum replebo eum. Ac si manifestius dicat: Scio quid desideret, scio quid sitiat, quid sapiat ei. Non ei aurum vel argentum sapit, non voluptas, non curiositas,
Abbreviated transcription (Latin):
biscũ habere. ut sit comes uie: qui pate reddi¬
tor est futurus: immo qͥ tunc pataia. modo sit
ua. Bonũ mͥ dñe tribulari. dũ modo ipse sis
mecũ: quã regnare sine te. epulari sine te. sine
plecti te: in camino habere te mecũ. quã esse
es dñe: ibi in tuo nomine congregatis medius
asstas: sicut olim cũ trib pueris dignatꝰ es etiã
ethmco apparere. ut diceret: qͥa species qͣrti. si¬
milis filio di. Qͥd trepidamꝰ quid cunctam᷑: qͥd
eripit. quis est qui rapiat de manu eiꝰ: quis
est qui de manu eiꝰ possit eruere: Postremo
si ille glorificat. quisnã aliꝰ ingloriũ faciet:
si ille glorificat. quis humiliabit: Audi de
dierũ replebo eũ. Et primo qͥdem in eo qͦd die¬
rũ nom̃ pluraliter posuit: ñ uicissitudinẽ
uoluit cõmendare. Alioqͥn si uicissitudinẽ su¬
spicaris: melior est dies una in atriis dñi suꝑ
milia. Legimꝰ scõs atq ꝑfectos uiros. etiã ab hiis
diebꝰ nr̃is plenos migrasse dierũ: nec sane ali¬

Expanded text:
biscum, ut sit comes viae, qui patriae redditor est futurus: imo qui tunc patria, modo sit via. Bonum mihi, Domine, tribulari, dummodo ipse sis mecum, quam regnare sine te, epulari sine te, sine plecti te, in camino habere te mecum, quam esse es, Domine; ibi in tuo nomine congregatis medius astas, sicut olim cum tribus pueris es dignatus etiam ethnico apparere, ut diceret: Quia species quarti, similis Filio Dei . Quid trepidamus, quid cunctamur, quid cripit, quis est qui rapiat de manu ejus? quia est qui de manu ejus possit eruere? Postremo, si ille glorificat, quisnam alius inglorium faciet? si ille glorificat, quis himiliabit? 5. Audi dierum replebo eum. Et primo quidem in eo quod dierum nomen pluraliter posuit, non vicissivoluit commendare. Alioquin si vicissitudinem suspicaris, melior est dies una in atriis Domini super millia . Legimus sanctos atque perfectos viros etiam ab his diebus nostris plenos migrasse dierum: nec sane ali
Abbreviated transcription (Latin):
undiq circũspiciet. deliciosissimꝰ deliciosissim
scłi habitator. ad qͦd referri posse udebit᷑ quod
adiecit. & ostendã illi salutare meũ. Alioquin
accipiamꝰ si magis placet etiã hoc mͦ: ut ipsos
quos ꝓmiserat dies in hac ostensione salutaris
exponat. Tongitudine in qͥt dierũ replebo eũ.
Et tanquã quereres. unde illi dies in ciicate de
qua legimꝰ qͥa ñ lucebit ibi sol ꝑdiẽ. nox enĩ ñ
erit in ea: ostendã illi inqͥt salutare meũ: ut qͦm¬
admodũ & in illa scriptura dicit᷑. lucerna eiꝰ sit
agnꝰ. Ostendã illi salutare meũ. Non iã in fide

Expanded text:
iosissimi saeculi habitator. Ad hoc quoque referri posse videbitur quod adjecit: Et ostendam illi salutare meum. 7. Alioquin accipiamus, si magis placet, etiam hoc modo, ut ipsos quos promiserat dies in hac ostensione salutaris exponat. Longitudine, inquit, dierum 878 replebo eum. Et tanquam quaereres, unde erit dies in civitate, de qua legimus, quia non lucebit ibi sol per diem, nox enim non erit in ea. Ostendam illi, ait, salutare meum: ut, quemadmodum et in illa Scriptura legitur, Lucerna ejus sit Agnus . Oste
Abbreviated transcription (Latin):
crescere. ut de maximo minuat᷑. Itaq longi¬
tudine dierũ replebo eũ: quẽ nisi lux uera re¬
ficeret. insi ȩterna implere ñ pocest. Siqͥdẽ nec
longiturnitas illa terminũ. nec claritas illa oc¬
casũ: nec sacietas illa fastidiũ habet. Erit enĩ
securitas de eternitate. głatio de ueritate. exulta¬
tio de sacietate. Et ostendã illi salutare meũ
N imirũ ex tunc uidere merebit̃ qͦd optauit. cum
sibi rex głe. gloriosã exhibebit eccłiam ñ habentẽ
macłam ob splendorẽ diei s neq rugã oͣmimo¬
dam plenitudinẽ sui. Alioqͥn ad illiꝰ fulgorẽ lu¬
minis. sicut ñ impur᷑. sic nec t̃batus qͥdem animꝰ¬
in aliqͦ aut inqͥetus assurgit. In de est qͦd nunc
quoq ut supͣ memini scĩmoniã simul & pacẽ
sectari precipim̃: qͦd sine hiis nemo uideat d̃m.
Cũ ergo repleuerit in bonis desideriũ cuũ ut ñ
aliud sit quod requiras. serenato penitꝰ ex ipsa
plenicudine animo. uidere iã poteris serenta-

Expanded text:
crescere, ut de maximo minuatur. Itaque longitudine dierum replebo eam, quem nisi lux vera reficere, nisi aeterna implere non potest: siquidem nec longiturnitas illa terminum, nec claritas illa occasum, nec satietas illa fastidium habet. Erit enim securitas de aeternitate, gloriatio de veritate, exsultatio de satietate. Et ostendam illi salutare meum. Nimirum extunc videre merebitur quod optavit, cum sibi Rex gloriae gloriosam exhibebit Ecclesiam, non habentem maculam ob splendorem diei, sed neque rugam ob omnimodam plenitudinem sui. Alioquin ad illius fulgorem luminis, sicut non impurus, sic nec turbatus quidem in aliquo animus vel inquietus assurgit. Inde est quod nunc quoque, ut supra memini, sanctimoniam simul et pacem sectari praecipimur, quod sine his nemo videat Deum . Cum ergo repleverit in bonis desiderium tuum, ut non aliud sit quod requiras, serenato penitus ex ipsa plenitudine animo, videre jam poteris serenitatem
Abbreviated transcription (Latin):
de nobis salutare tuii: & sufficit nobis. Quienĩ¬
autẽ uita eterna: ut cognoscamꝰ te uerũ deũ. &
quẽ misisti ũm xp̃m. Itaq tunc dimittes ser
uiderint oculi mei salutare tuũ. rñm tuũ. do¬
minũ nr̃m. qui est suꝑ om̃ia ds benedictꝰ in

Expanded text:
de nobis, Domine, salutare tuum, et sufficit nobis. Qui eniautem vita aeterna, ut cognoscamus te verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Itaque tunc dimittes serve, cum viderint oculi mei salutare tuum, Jesum tuum, Dominum nostrum, qui est super omnia Deus benedictus in
Abbreviated transcription (Latin):
fĩs: satis huic cõpetit tempori uer¬
sus psalmi Celebraturis ꝓxime
dñcam resurrectionẽ. iam nunc
cuiq nr̃m sua ꝓmictit᷑: ut festiuns in capite
suo factũ recolant m̃bra. qͦd in scipsis prestolan¬
tur aliqͦndo faciendũ. Congruus finis psalmi.
ubi psallenti finis ꝓmittit᷑ cam beat᷑. Iocunde
cõpletͣ: dũ in eo spondet᷑ repletio tam iocunda.
Longitudine inqͥt dierũ replebo eũ: & ostendã
illi salutare meum. Sepiꝰ uos admoneo fr̃s.
qͦd uxta pauli sencentiã ꝓmissionẽ habeat
pietas uicȩ eiꝰ quȩ nunc est pariter & futurȩ.

Expanded text:
s; satis competit huic tempori versus Psalmi. Celebraturis proxime Dominicam Resurrectionem, jam nunc cuique nostrum sua promittitur: ut festivius in capite suo factum recolant membra, quod in se ipsis praestolantur aliquando faciendum. Congruus finis Psalmi, ubi psallenti finis promittitur tam beatus. Jucunde completur, dum in eo spondetur repletio tam jucunda. Longitudine, inquit, dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum. Saepius vos admoneo, fratres, quod juxta Pauli sententiam, promissionem habeat pietas vitae ejus quae nunc est, pariter et futurae .
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qͥdã uiuus & efficax exemplũ oꝑis est: plu¬
rimũ faciens suadibile quod dicit. dũ monstrat
factibile quod suadet̃. In hunc igit᷑ modũ scĩtas
confortat: pietas informat. iusticia confirmat.
Quãte enĩ pietatis fuit. quod ñ solũ presentib
ꝓfuit: s etiã ꝓ fut᷑is sollicitꝰ fuit: Non solũ hũs
qui tunc erant. fructũ tulit hȩc arbor: s usq
hodie fructꝰ eiꝰ manet e crescit. Dilectꝰ plane a¬
deo & hominib: cuiꝰ ñ solũ presentia in benedic¬
tione fuerit. sicut sunt multi soli deo dilecti.
qͥa soli deo iã cogniti: s & memoria eiꝰ etiã nunc
in benedictione est. Nã & usq hodie in triplicẽ
amoris dñi confessionẽ. triplici hoc fructu pas¬
cit dñi gregẽ: pascit uita. pascit doctrina. pas¬
cit & intercessione. Per quã incessanter adiuti.
ut eatis & fructũ afferatis. unde eatis: ultiq
a uobisipsis. sicut sctiptu est. A uoluncarib

Expanded text:
quidem vivus et efficax, exemplum operis est, pluquidem vivus et efficax, exemplum operis est, plurimum faciens suadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. 8. In hunc ergo modum sanctitas confortat, pietas informat, justitia confirmat. Quantae enim pietatis fuit, quod non solum praesentibus profuit, sed etiam pro futuris sollicitus fuit? Non solum his qui tunc erant, fructum tulit haec arbor, sed usque hodie fructus ejus et manet, et crescit. Dilectus plane Deo et hominibus: cujus non sola praesentia in benedictione fuit, sicut sunt multi dilecti Deo soli, quia soli Deo jam cogniti; sed et memoria ejus etiam nunc in benedictione est. Nam et usque hodie in triplicem amoris Domini confessionem, triplici hoc fructu pascit Domini gregem. Pascit vita, pascit doctrina, pascit et intercessione. Per quam incessanter adjuti, ut eatis et fructum afferatis. Unde eatis? Utique a vobis ipsis, sicut scriptum est: A voluntatibus
Abbreviated transcription (Latin):
trinã. Cides o iumentũ . xͥ ramos foliis uirescen¬
tes: uernantes floribꝰ onustos fructu: Suꝑ istos
innitere: ut rectos gressus facias pedib tiuis.
Sed quomͦ tͥ appono eiꝰ miracula: Nunqͥd ut fa¬
cere miracula uelis: Nequaqͣ. s & miraculis eiꝰ
innitaris: uidelicet ut confidas & gaudeas qͥd
sub tali pastore positꝰ es: qͦd cantũ meruisti ha¬
bere patronũ. Om̃ino enĩ ualde potens est in
celis. qui tã potens extitit in terris: & scd̾m mag¬
nitudinẽ grẽ. magnitudine głe exaltatꝰ. Nam
& iuxta radicũ quantitatẽ. rami ꝓdire noscun¬
tur: & quot radicib arbor innititur. cot ramis
sicut aiunt decorat᷑. Sic ergo licet ñ habeamus
nr̃a: consolatio magna nobis esse debent patro¬
ni nr̃i miracula. Doctrina uero instruit nos: &
dirigit gressus nr̃os in uiã pacis. Porro uite iu¬
sticia om̃ino roborat & animat nos: ut canto
magis accendam ad agenda que docuit. qͣnto
certi sumꝰ eii ñ alia docuisse qͥm fecerit. Sermo

Expanded text:
tiam. Vides, o jumentum Christi, ramos foliis virentes, vernantes, floribus, onustos fructu. Super istos innitere, ut gressus rectos facias pedibus tuis. Sed quomodo tibi appono ejus miracula? nunquid ut miracula facere velis? Nequaquam, sed ut miraculis ejus innitaris: videlicet ut confidas et gaudeas quod sub tali positus es pastore, quod tantum meruisti habere patronum. Omnino enim valde potens est in coelis, qui tam potens exstitit in terris: secundum magnitudinem gratiae, magnitudine gloriae exaltatus. Nam et juxta radicum quantitatem rami prodire noscuntur: et quot radicibus arbor innititur, tot ramis, sicut aiunt, decoratur. Sic ergo, licet non habeamus nostra, consolatio magna nobis esse debent patroni nostri miracula. Doctrina vero instruit nos, et dirigit gressus nostros in viam pacis. Porro vitae justitia omnino roborat et animat nos; ut tanto magis accendamur ad agenda quae docuit, quanto certi sumus eum non alia docuisse quam fecerit. Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uem incerrogati utrũ & ipsi uellent abire. res¬
ponderunt. Ad quẽ ibimꝰ: uerba uitȩ eternȩ
habes. Necesse habemꝰ fis̃ hanc prudentiã imi¬
tari: quia multi adhuc cũ iñu ambulant. donec
ueniat᷑ ad edendã eiꝰ carnẽ. & bibendũ sangu¬
nẽ illiꝰ. ad cõmunicandũ scilicet passionibꝰ euis.
hoc enĩ & uerbũ illud & sacram̃tum significat.
ex tunc autẽ scandalizant᷑ & abeunt retro. di¬
centes. qͥa durꝰ est hic sermo. Nos cũ apłis pru¬
dentes simꝰ: & dicamꝰ. Dñe ad quẽ ibimꝰ: Uerba
uicȩ ȩternȩ habes. Non discedimꝰ a ce: & uiuifi¬
cabis nos. Non in solo pane uiuit homo: sed
in omni uerbo qͦd ꝓcedit de ore dei. Non solus
miundus habet delectationẽ. s mulco maior
est in uerbis tuis. ande & ꝓpħa. Quã dulcia

Expanded text:
vero interrogati, an et ipsi vellent abire, resvero interrogati, an et ipsi vellent abire, responderunt: Ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes. Necesse habemus, fratres, hanc prudentiam imitari; quia multi adhuc ambulant cum Jesu, donec veniatur ad edendam ejus carnem et bibendum sanguinem illius, ad communicandum scilicet passionibus ejus hoc enim et verbum illud et ipsum sacramentum significat: extunc autem scandalizantur et abeunt retro dicentes, quia durus est hic sermo . Nos cum apostolis prudentes simus, et dicamus: Domine, ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes, Non discedimus a te, vivificabis nos. Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Non solus mundus habet delectationem, sed multo major est in verbis tuis. Unde et Propheta a
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad hoc noluit ꝑuenire: nisi ꝑhumilitatẽ
& laborẽ. Unde & morte tpissima condẽpnat᷑
est. interrogatꝰ cormentis. & opprobriis sacuratꝰ.
utiq ut iniicꝰ induat᷑ confusione. ipse pariter
& om̃s qui imitant᷑ eũ & pretergrediunt᷑ uiã. Ipse
est o iniquȩ. ipse est qͥ sessur est in sede maiestatis
similis altissimo. & coaltissimꝰ ei. hoc utiq cogita¬
uerunt angłi sci: qui cadente maligno apostasie
illiꝰ ñ consenserunt: nob̃ relinquentes exemplũ
ut quẽ admodũ ipsi elegerunt ministrare. sic &
nos faciamꝰ. Nam & qui laborẽ fugiunt. & hono¬
rem captant: illũ se nouerint imitari. qͥ sessionẽ
altitudinẽq quesiuit: & si ñ satis terret eos illiꝰ
culpa. terreat uel uindicta. Om̃ia enĩ in contra¬
riũ deuenerunt. ut format᷑ sit ad illudendũ er.
ce ignis ȩternꝰ preparatꝰ est illi. Ad hȩc uitanda
Scandalitati sunt illi audientes de sacram̃to car¬
nis & sanguinis: & ultra ñ erant cũ eo. Discipłi

Expanded text:
ire, nisi per humilitatem et laborem. Unde et morte turpissima condemnatus est, interrogatus tormentis, et opprobriis saturatus: utique ut inimicus induatur confusione, ipse pariter et omnes qui imitantur eum, et praetergrediuntur viam. Ipse est, o inique, ipse est qui sessurus est in sede majestatis suae similis Altissimo, et coaltissimus ei. Hoc utique cogitaverunt angeli sancti, qui cadente maligno apostasiae illius non consenserunt, nobis relinquentes exemplum, ut quemadmodum ipsi elegerunt ministrare, sic et nos faciamus. Nam etiam qui laborem fugiunt et honorem captant, illum se noverint imitari, qui sessionem altitudinemque quaesivit: et si non satis terret eos illius culpa, terreat vel vindicta. Omnia enim in contrarium devenerunt, ut formatus sit ad illudendum ei, et ignis aeternus praeparatus sit illi. Ad haec vitanda Scandalizati enim illi audientes de sacramento carnis et sanguinis, ultra non ibant cum eo. Discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sic impie ñ sic: ñ colliges. qͥa ñ seminasti.
Qui seminauert laborẽ & uilicatẽ: metent ho¬
norẽ pariter & qͥetẽ. Pro confusione enĩ sua du
Unde dicebat quidã. uide humilitatẽ meã. &
laborẽ meũ. Hodie utiq audistis in eugłio ꝓ

Expanded text:
non sic, impie, non sic: non colliges, quia non seminasti. non sic, impie, non sic: non colliges, quia non seminasti. Qui seminaverunt laborem et vilitatem, metent honorem pariter et quietem. Pro confusione enim sua dupUnde et dicebat quidam: Vide humilitatem meam, et laborem meum . Hodie utiq
Abbreviated transcription (Latin):
q seminauer̃t. qͥndo cadentibꝰ aliis. ipsi stece¬
runt. Dixit enĩ lucifer ille: iã ñ lucifer. s cene¬
urifer & uesꝑus. Sedebo inqͥt in monte testam̃ti.¬
& similis ero alcissimo. O imꝑudens. o impru¬
dens. Milia miliũ ministrant. & decies cente¬
na milia assistunt: & tu sedebis: Cherubim ait
ꝓpħa stabant. & ñ sedebant. Qͥd iaborasti ut iã
sedeas: Om̃s administratorii sunt sp̃s ꝓpter eos.
Quid seminasti. ut iã metas: Non est cuũ. non ẽ.
tuũ hoc: s qͥb paratũ est a pr̃e. Qͥd eis iniudes:
Profecto ipsi sedebunt. ipsi inꝗͣ. uermicłi terte
iudicantes sedebunt: & tu ñ modo stabis. s iu¬
dicandus astabis. Nescitis ait apłs. qͦd & angłos
iudicabimꝰ: Ipsi utiq qui euntes ibant & fle¬
bant mittences semina sua: uenientes uemi¬
ent cũ exultatione. portantes manipłos suos.
Duo manipłi sunt qͦs queris: honoris scilicet &¬
quietis. Sessionẽ enĩ affectas & altitudinẽ: s

Expanded text:
que seminaverunt, quando cadentibus aliis ipsi steterunt. Dixit enim Lucifer ille, non jam lucifer, sed tenebrifer et vesperus: Sedebo in monte testamenti, similis ero Altissimo . O impudens et imprudens! Millia millium ministrant ei, et decies centena millia assistunt ; et tu sedebis? Cherubin, ait propheta, stabant , et non sedebant; quid laborasti, ut jam sedeas? Omnes administratorii sunt spiritus, missi quid seminasti, ut jam metas? Non est tuum, non est tuum hoc, sed quibus paratum est a Patre. Quid eis invides? Profecto ipsi sedebunt; ipsi, inquam, vermiculi terrae judicantes sedebunt, et tu non modo non stabis, sed judicandus astabis. Nescitis, ait Apos qui ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Duo manipuli sunt quos quaeris, honoris scilicet et quietis. Sessionem affectas et altitudinem; sed
Abbreviated transcription (Latin):
tatio iustoꝵ leticia est: & tanta leticia. ut om̃e
qͦͥd concupiscit᷑. ei ñ ualeat cõparari. Hanc ergo
prudentiã nobis apłi sc̃i semina uerunt. Mar¬
tyres sc̃i uero manifestũ est fortitudinẽ semi¬
nasse. Porro uero confessores seminauert iusti¬
ciã: quã in om̃i uita sua secuti sunt. Hoc enim
interest inter martyres & confeffores: qͦd inter
petrũ om̃ia relinquentẽ. & abrahã substantiã
mundi in bonos usus expendencẽ. Sic enĩ illi
consũmati in breui expleuert cempora multa
isti uero & longa & multimoda traxere marty¬
ria. Uirgines sc̃e planũ est. qͥa temꝑantiã semi¬
nauert: que sic libidinẽ calcauerunt.

Expanded text:
tatio justorum, laetitia est, et tanta laetitia, ut omne quod concupiscitur, ei non valeat comparari. Hanc igitur prudentiam nobis apostoli sancti seminaverunt. Martyres vero manifestum est fortitudinem seminasse. Porro confessores seminaverunt justitiam, quam in omni vita sua secuti sunt; hoc enim interest inter martyres et confessores, quod inter Petrum simul omnia relinquentem, et Abraham substantiam mundi in bonos usus expendentem; sic enim illi consummati in brevi expleverunt tempora multa, isti vero longa et multimoda traxere martyria. Virgines sanctae planum est quia temperantiam seminarunt, quae sic libidinem calcaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uos itaq fĩs km̃i exinanite uos: humiliate uos.
seminate uos ꝑdite uos. Seminate corpꝰ ani¬
male: & resurget corpꝰ sp̃uale. Pdice animas
ur̃as: & in uitã ȩternã seruabitis eas. Qultis nos¬
se quomͦ id fecerit apłs. ipse qͥ docuit: Siue in qͥt
m̃te excedimꝰ deo: siue sobrii sumꝰ uobis. Qͥd ergo
tibi: Ego inqͥt factꝰ sũ tanquã uas ꝑditũ. Be¬
ne seipsũ ꝑdit. qͥ nichil unquã ꝓ se facit: s om̃is
eiꝰ intentio & om̃e desideriũ tendit ad ̃i placitsĩ
& utilitacũ fr̃m suoꝵ. Infelix enĩ qui seminat
in carne: quia de carne metet corruptionem.
aquas: Forte & suꝑ eas de qͥb legit᷑ & aquȩ

Expanded text:
s charissimi, exinanite vos, humiliate vos, seminate vos, perdite vos. Seminate corpus animale, et resurget corpus spirituale. Perdite animas vestras, et in vitam aeternam servabitis eas. Vultis nosse quomodo id fecerit Apostolus ipse qui docuit? Sive, inquit, mente excedimus Deo; sive sobrii sumus, vobis . Quid ergo tibi? Ego, inquit, factus sum tanquam vas perditum . Bene seipsum perdit, qui nihil unquam pro se facit; sed omnis ejus intentio et omne desiderium tendit ad Dei placitum, et utilitatem fratrum suorum. Infelix enim qui seminat in carne, quia de carne metet corruptionem aquas? Forte et super aquas, de quibus legitur: E
Abbreviated transcription (Latin):
minemꝰ igit᷑ hominib exemplũ bonũ ꝑ aꝑta
oꝑa: seminemꝰ angłis gaudiũ magnũ ꝑ occulta
suspiria. & ꝑ cȩtera huiꝰmodi. que solis eis sunt
nota. Gaudiũ enĩ est angłis dei suꝑ uno pecca¬
tore pęnitentiã agente. ħinc dicebat apłs: ꝓui
dentes bona. ñ tantũ corã deo. s etiã corã hõibꝰ.¬
enĩ maxime placet. cũ nos uident occulte oran¬
tes: aut ruminantes psalmũ aliquẽ. aut tale
aliqͥd facientes. Sic seminate. sic fructificate
km̃i. Seminate & uos. quia tam multi ante
uos seminauerunt: fructificate. qm̃ uobis semi¬
nauerunt: O genꝰ adã: quã multi seminauert̃
in te: & quã preciosũ semen. Quã male ꝑibis.
& quã merito. si ꝑierit in te tantũ sem̃. simul
& seminanciũ labor: cui ꝑdiciomi traderis ab
agricola. si in te ꝑierint hec uniuersa: Semina¬
uit in terra nr̃a toca triuitas: seminauerunt
angłi pariter & apłi: seminauert̃ & martyres.

Expanded text:
minemus igitur hominibus exemplum bonum per aperta opera; seminemus angelis gaudium magnum per occulta suspiria, et per caetera hujusmodi, quae solis eis sunt nota. Gaudium enim est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. Hinc dicebat Apostolus: Providentes bona non tantum coram Deo, sed etiam coram homienim maxime placet, cum vos vident occulte orantes, aut ruminantes psalmum aliquem, aut tale aliquid facientes. Sic seminate et vos, sic fructificate, charissimi. Seminate et vos, quia tam multi ante vos seminaverunt; fructificate, quia vobis seminaverunt. O genus Adam, quam multi seminaverunt in te, et quam pretiosum semen! quam male peribis, et quam merito, si perierit in te tantum semen, simul et seminantium labor! Cui perditioni traderis ab agricola, si in te perierint haec universa? Seminavit in terra nostra tota Trinitas, seminaverunt angeli pariter et apostoli, seminaverunt martyres,
Abbreviated transcription (Latin):
dictus iniecit. tam̃ utilis est om̃ino. utilis ium̃¬
to dñi. ꝓpter foueas temptationũ ne in eas m¬
cidat consentiendo. s magis resistat. & uriter
agat. sustineatq dñm ne despet. hic ergo fige
a dño: s memineris scͥptũ ẽe. inuocame in die
tͥbulationis. eruãtt. & honorificabis me. Ergo
ut dicere ceperã. ñ credebat beatꝰ Benedictꝰ cunc
eẽ fructificandi tempꝰ. qͣndo adhuc tantis tẽpta¬
tionibꝰ urgebat᷑. Sed uenit cempꝰ. & in temꝑe suo
tructũ fecit. De fructu eiꝰ sunt tria illa que suꝑiꝰ

Expanded text:
dictus injecit; tamen utilis est omnino: utilis jumedictus injecit; tamen utilis est omnino: utilis jumento Domini propter foveas tentationum, ne in eas incidat consentiendo, sed magis resistat, et viriliter agat, sustineatque Dominum ne desperet. Hic ergo fige a Domino, sed memineris scriptum esse: Invoca me in die tribulationis, eruam te et honorificabis me . 7. Ergo, ut dicere coeperam, non credebat beatus Benedictus tunc esse fructificandi tempus, quando adhuc tantis tentationibus urgebatur; sed venit tempus, et in tempore suo fructum dedit. De fructu ejus sunt illa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amant. amorȩ gle quã desiderant facere cõ¬
pellunt᷑. Nam in eo quod dicit᷑. in tempore suo:
arguunt̃ quidã ante tempꝰ fructificare uolen-¬
tes. Non / ne enĩ & arborib nr̃is citiꝰ qͥ
oporte at pullulantib timemꝰ om̃i¬
no flo rib¬
rib intẽpestiuise Sic sunt ali¬
qui. quor fructꝰ qͥa nimis ꝓpere. minꝰ ꝓsꝑe ori¬
untur. Hii sunt qui in initio conuersionis sue.
tra legis decreta arare. in pͥmogenito bouis. & ouiᷤ
quã sollicite id uitauerit sc̃s iste magister ui:
Et hunc ramũ uobis appono: qm̃ tͥb annis soli
deo notꝰ. hominib mansit incogiuꝰ. Tructũ
quidẽ mulcũ tulit. ipsi cernitis. s in cempore
suo. Neq enĩ credebat tempꝰ eẽ fructificandi:
quando tanta carnis tẽptatione grauatꝰ est.
ut pene cederet. pene discederet. Ego enĩ ne
istũ quidẽ ramũ preteribo: qm̃ etsi hirsutus
quodãmmͦ spinarũ aculeis qͥbꝰ seipsũ dñi Bene¬

Expanded text:
non amant, amore gloriae quam desiderant, facere comnon amant, amore gloriae quam desiderant, facere compelluntur. Jam in eo quod dicitur, in tempore suo , arguuntur quidam ante tempus fructificare voltes. Nonne enim et arboribus nostris, citius quam oporteat pullulantibus, timemus omnino floribus intempestivis? Sic sunt aliqui, quorun fructus, quia nimis propere, minus prospere oriuntur. Hi sunt, qui in initio conversionis, suaetra legis decreta arare in primogenito bovis, et ovisquam sollicite id vitaverit sanctus iste magister noster? Et hunc ramum vobis oppono; quoniam tribus annis soli Deo notus, hominibus 969 mansit incognitus. Fructum quidem multum tulit, ipsi cernitis; sed in tempore suo. Neque enim credebat tempus esse fructificandi, quando tanta carnis tentatione gravatus est, ut pene eederet, pene discederet. Ego enim nec istum quidem ramum praeteribo, quoniam etsi hirsutus quodam modo spinarum aculeis, quibus seipsum Domini Bene
Abbreviated transcription (Latin):
tat in horto suo. quia fructũ ñ faciunt. & si
que faciunt. ñ humano esui aptꝰ est s porti¬
no. Tales sunt filii huiꝰ scłi: agentes in commes¬
sationib & ebrietatib. in cubilib. & impudi
citiis. Hȩc nãq porcoꝵ cibꝰ sunt. eoꝵ quos iude¬
ilitur. nr̃e adheret carni. ut iam sit una caro.
Nã & idcirco in sacrificiis ꝓbibet᷑ animal illud
offerri qͥa spurcos sp̃s immundosq designet:
qui relicta om̃i mundicia solis sibi in spurcitiis
complacent uicioꝵ: & criminũ semꝑ ceno de¬
lectant᷑ inuolui: uinde & in eugłio legio illa
maledicta dũ eiceret᷑ ab homine: tanquã simi¬
le sibi animal porcos postulat. nec negantur.
Hiis fructũ ferunt arbores infructuose: ad qua¬
rũ radices securis posita iam uidec᷑. Arbores ati¬
tem que fructũ faciunt. s ñ suũ. ypochrite st̃.
cũ symone cyreneo crucẽ portantes ñ suã: qui
religiosa intentione carences angariant᷑: & que

Expanded text:
tat in horto suo, quia non faciunt fructum: et si tat in horto suo, quia non faciunt fructum: et si quem faciunt, non humano esui aptus est, sed porcino. Tales sunt filii hujus saeculi, agentes in comessationibus et ebrietatibus, in crapcitiis. Haec namque porcorum cibus sunt, quos Judaeditur, nostrae adhaeret carni, ut jam sit una caro; Nam et idcirco in sacrificiis prohibetur animal illud offerri, quod spurcos spiritus immundosque designet; qui relicta omni munditia, solis sibi in spurcitiis complacentes, vitiorum et criminum semper coeno delectantur involvi. Unde et in Evangelio, legio illa maledicta, dum ejiceretur ab homine, tanquam simile sibi animal porcos postulat, nec negantur . His fructum ferunt arbores infructuosae, ad quarum radices securis posita jam videtur. 6. Arbores autem quae fructum faciunt, sed non suum, hypocritae sunt, cum Simone Cyrenaeo crucem portantes non suam: qui religiosa intentione carentes, angariantur; et quae
Abbreviated transcription (Latin):
ibi plena spica. ibi cencesimꝰ
oritur
fructꝰ. iuxta illud. & ualles
habun¬
dabt̃ frumento. Audis qͥa ubiq uallis lauda¬
t᷑: ubiq humilitas predicat᷑. Ibi ergo planca¬
re. ubi decursus aquarũ. qͥa ibi. copia gr̃e sp̃ita¬
lis: & aque quȩ suꝑ cȩlos sunt laudant nom̃
dñi. idẽ celestes benedictiones faciunt ut lau
arescamꝰ. ñ moueamͣ qͦcũq flatu. sicut scripiũ
est. Si sp̃s habentis potestatẽ suꝑ ce irruerit. lo¬
cũ tuũ ne deseras. Nulla enĩ uobis cẽptacio pre¬
ualebit. si ñ ambuletis in magnis & mirabilib¬
litate radicati atq fundati. Sic plancatꝰ secus
decursus aquarũ sc̃s iste confessor dm̃: fructũ
suũ dedit in tempore suo. Sunt enĩ qui fructũ
ñ faciunt: sunc qͥ faciunt. s ñ suũ: sunt qͥ faci¬
unt suii. s ñ in tempore suo. Sunt inqͣm ar¬
bores infructuose. ut sunt quertꝰ & ulmꝰ. &
siluestres arbores alie: s huiꝰmodi nemo plan¬

Expanded text:
ibi plena spica, ibi centesimus ibi plena spica, ibi centesimus oritur fructus, juxta illud, Et valles abundabunt frumento . Audis quia ubique vallis laudatur, ubique humilitas praedicatur. Ibi ergo plantare, ubi decursus aquarum; quia ibi copia gratiae spiritualis; et aquae quae super coelos sunt, laudant nomen Domini, id est, coelestes benedictiones faciunt ut laudarescamus. Non moveamur quocunque flatu, sicut scriptum est: Si spiritus habentis potestatem super te irruerit, locum tuum ne deseras . Nulla enim tentatio vobis praevalebit, si non in magnis et in mirabiliblitate radicati atque fundati. Sic plantatus secus decursus aquarum sanctus iste confessor Domini, fructum suum dedit in tempore suo. 5. Sunt enim qui fructum non faciunt: sunt qui faciunt, sed non suum: sunt qui faciunt suum, sed non in tempore suo. Sunt, inquam, arbores infructuosae, ut quercus et ulmus, et silvestres aliae arbores; sed hujusmodi nemo plan
Abbreviated transcription (Latin):
uł ramos cedere de arborib. ut tante ꝓcessioni.
uł parĩ aliqͥd ñ desit ministerii mei. Arbor est
beat᷑ penedictꝰ: arbor grandis an fructifera.
tanquã lignũ qͥd plantatũ est sec̃ decursꝰ aqua¬
rum Cbi sunt decursus aquarũ: Profecto in
uallib: qͥa inter mediũ montiũ ꝑtͣnsibunc
aque. Quis enĩ non uideat. etiã hos correntes¬
montiũ ardua declinare. & media ad humi-¬
litatẽ semꝑ diuertere uallis: Sic ꝓfecto sic ds
suꝑbis resistit: humilib autẽ dat gr̃am. Secu¬
rus hic fige pedẽ. qͥcũq es iumentuĩ xp̃i: super
hunc ramũ innitere. semitã uallis incede. Ni¬
mirũ in monte sedẽ sibi constituit serpens an-¬
tiquus: mordens ungulas ȩqui. ut calat ascen-¬
sor eius recro. Propterea uallẽ magis elige ad
ambulandũ: uallẽ elige ad plantandũ. Neq
enĩ uł in serendis arborib montana solemꝰ elig̃e:
qͦd frequenter arida sint & petrosa. In uallib
pinguedo est: ibi ꝓficiunt
plante.

Expanded text:
vel ramos caedere de arboribus, ut tantae processioni vel parum aliquid non desit ministerii mei. 4. Arbor fuit beatus Benedictus, grandis atque fructifera, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Ubi sunt decursus aquarum? Profecto in vallibus; quia inter medium montium pertransibunt aquae. Quis enim non videat etiaiam ad humilitatem semper devertere vallis? Sic profecto, sic Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Securus hic fige pedem, quicunque es jumentum Christi, super hunc ramum innitere, semitam vallis incede. Nimirum in monte sibi sedem constituit serpens antiquus, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro: propterea vallem magis elige ad ambulandum, vallem elige ad plantandum. Neque enim vel in serendis arboribus montana solemus eligere, quod frequenter arida sint et petrosa. In vallibus pinguedo est: ibi proficiunt plantae,
Abbreviated transcription (Latin):
& sedenti suꝑ asellũ popłi occurrerunt. ñ om̃s
uestim̃ta sua ꝓsternebant in uia: s: cedebant
aliqͥ ramos de arborib. Non erat magnũ: qͦd
gratis accepant. gratis dabant. cerumptam̃
ne ipsi quidem penitus ociosi suerunt. s nec
a ꝓcessione legunt᷑ expulsi. E t̃s mei piũ xp̃i
iumentii. qͥ cũ ꝓpħa dicere potestis. ut iumen¬
tũ factus sũ apud ce. & ego semꝑ tetũ. uos qͥb

Expanded text:
et sedenti super asellum populi occurrerunt, non omnes et sedenti super asellum populi occurrerunt, non omnes vestimenta sua prosternebant in via, sed caedebant aliqui ramos de arboribus . Non erat hoc magnum, quod gratis acceperant, gratis dabant. Verumtamen ne ipsi quidem penitus otiosi fuerunt, sed nec a processione leguntur exclusi. Fratres mei, pium Christi jumentum, qui cum Propheta dicere potestis, Ut jumentum factus sum apud
Abbreviated transcription (Latin):
eo michi cõmune nom̃ abbatis. Abbas fuit: &¬
ego. O abbas & albas. O nom̃ unũ s in altero
sola magni nominis umbra. Ministeriũ unũ:
s. heu me quã dissimiles ministri. quantũ mi¬
nistratio ipsa dissimilis. Ce mͥ si tam longe fue
ro a te beate penedicte in futuro: quã a tue ue¬
stigiis sc̃itatis longe ẽẽ repior in presenti. Sed ñ
mͥ hec apud uos porare necesse est. Scio qͦd scien¬
tib me loquar: tantũ peto ut pudorẽ hune.
u̾t hunc timorẽ meũ fr̃na cõpassione leuetis.
Qm̃ tam̃ om̃ino mͥ dispensatio credita est: & si
ñ habeo apud me qͥd uobis apponã. querã
a beato senedicto tres panes. quibꝰ uos pascã
Reficiat uos sc̃itas eiꝰ. iusticia eiꝰ. pietas eiꝰ. Reco¬
lite dilectissimi: qͦd ñ om̃s qͥ in ꝓcessione dĩi
fuert. sua illi ꝓst rauerint uestimenta. In illa
inꝗͣ ꝓcessione qͣm aunuence dĩo in ꝓximo
sumus cȩlebraturi. qͣndo uenienti ad passionẽ.

Expanded text:
eo participo nomen abbatis. Abbas fuit, et eo participo nomen abbatis. Abbas fuit, et ego. O abbas, et abbas! Nomen unum, sed in altero sola magni nominis umbra. Ministerium unum, sed heu me! quam dissimiles ministri, quantum ministratio ipsa dissimilis! Vae mihi, si tam longe a te fuero, o beate Benedicte, in futuro, quam a tuae vestigiis sanctitatis longe esse reperior in praesenti. Sed non mihi haec apud vos perorare necesse est. Scio quod scientibus me loquar: tantum peto, ut pudorem hunc, et hunc timorem meum fraterna compassione levetis. 3. Quando tamen omnino dispensatio mihi credita est, etsi non habeo apud me quod vobis apponam, quaeram a beato Benedicto tres panes, quibus vos pascam. Reficiat vos sanctitas ejus, justitia ejus, pietas ejus. Recolite, dilectissimi, quod non omnes qui in processione Domini fuerunt, sua illi prostraverint vestimenta. In illa, inquam, processione, quam annuente Domino in proximo sumus celebraturi, quando venienti Domino ad passionem,
Abbreviated transcription (Latin):
omenientibus uobis in unũ
ad audiendũ uerbũ salutis.
magnꝰ mͥ timor est fr̃s mei: ne
quis forte minꝰ digne illud re¬
cipiat: & ñ sicut recipiendũ est
uerbũ dei Scio enĩ terrã quȩ sepius suꝑuenien¬
tẽ in se receꝑit ymbrẽ. si fructũ ñ fecerit. repro¬
bã fore & obnoxiã maledicto. At ego utiq si
possem. benedictiones uobis dare mallẽ. & ñ
maledictiones. Immo uero ipsam benedictio¬
nẽ cȩlestis utiq patris ur̃i non meã. quã cam̃
ipso qͥdẽ dignante accipitis. ꝑ os meũ. opco
uobis benedictionẽ manere semꝑ: nec in male¬
dictionẽ posse mutari. Cȩlebramꝰ hodie magi¬
stri nr̃i gloriosi benedicti natale: ꝓ eo uobis &
de eo sollemnis ex more sermo debet᷑. Cuiꝰ dul¬
cissimũ nom̃ cũ om̃i nobis iocunditate amplec¬
nom̃ audio memorari. Est enĩ mͥ de ipsiꝰ imita¬
tione uobiscũ scłi abrenuntiatio. & monastice
ꝓfessio discipline: s singłariter sine uobis cũ

Expanded text:
enientibus vobis in unum ad audiendum verbum salutis, magnus mihi timor est, fratres mei, ne quis forte minus digne illud recipiat, et non sicut recipiendum est verbum Dei. Scio enim terram, quae saepius supervenientem in se receperit imbrem, si fructum non fecerit, reprobam fore, et proximam maledicto . Et ego utique, si possem, benedictiones vobis dare mallem, et non maledictiones. Imo vero ipsam benedictionem coelestis utique Patris nostri, non meam quam tamen ipso quidem dignante accipitis per os meum opto vobis benedictionem manere semper, nec in maledictionem posse mutari. 2. Celebramus hodie magistri nostri gloriosi Benedicti natale: pro eo vobis et de eo solemnis ex more sermo debetur. Cujus dulcissimum nomen, cum omni vobis jucunditate amplecnomen audeam memorare. Est enim mihi de ipsius imitatione vobiscum saeculi abrenuntiatio, et monasticae professio disciplinae; sed singulariter sine vobis cum
Abbreviated transcription (Latin):
& uia monstraret. Tortassis & ipse dñs arbor
est: & debemꝰ ab eo quoq ramos acciꝑe. quos
ur̃is pedib apponamꝰ. Immo non fortasse sed
magis uere arbor est ipse & planta cȩlestis. sed
in terris plantata. sicuc scriptũ est. Ceritas de
pono: ut sicut seipsũ exinaniuit. hoc ipsũ sen¬
tiatis in uobis: nisi qͦd ñ tã ego appono. quã
apłs. apul quẽ legistis. Hoc sentite in uobis
quod & in xp̃o rũir. qui cũ in forma dĩ ȩẽt n
rapinã arbitratꝰ est ec̃ se ȩqͣlem deo: s semecipsũ¬

Expanded text:
. Fortassis et ipse Dominus arbor est, et debemus ab eo quoque ramos accipere, quos vestris pedibus apponamus: imo non fortasse, sed magis vere arbor est ipse et planta coelestis, sed in terris plantata, sicut scriptum est: Veritas de pono, ut sicut seipsum exinanivit, hoc ipsum sentiatis in vobis: nisi quod non tam ego appono, quam Apostolus, apud quem legistis: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aeq
Abbreviated transcription (Latin):
erit uoluntas ĩ celo sic fiat. Itẽq fiat uoluntas
tua. Scimꝰ enĩ qm̃ scͥptũ est. Si d̾s ꝓ nob̾: qͥs contͣ
nos: Aut qͥs accusabit aduersus electos dei:
nobiscũ. Qui sua magna miscđia ad beatam
illã egressionẽ. & ad clarũ illud cras nos ꝑddu¬
cat: & in hoc qͦq ꝓximo c̃s uisitare nos &e no¬
Ibiscũ ex dignet᷑: ut siqͥs forte in tẽptatione
qͥlibet detinet᷑. ipso miserante qͥ p̃dicare ue¬
nit clausis aꝑtionẽ. ẽs egrediat᷑. ut cũ gaudio
salutari suscipiamꝰ coronã paruuli regis nr̃i.
ipso p̾stante. qͥ cũ patre & sp̃u scõ uiuit & reg¬

Expanded text:
erit voluntas in coelo, sic fiat: itemque, Fiat voluntas erit voluntas in coelo, sic fiat: itemque, Fiat voluntas tua . Scimus quoniam scriptum est, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Aut quis accusabit adversus electos Dei? nobiscum. Qui magna sua misericordia ad beatam illam egressionem, et ad clarum illud cras nos perducat, et in hoc quoque proximo cras visitare nos, et nobiscum esse dignetur: ut si quis forte in tentatione qualibet detinetur, ipso miserante qui praedicare venit clausis apertionem, cras egrediatur; ut cum gaudio salutari suscipiamus coronam parvuli Regis nostri, ipso praestante, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et reg
Abbreviated transcription (Latin):
me & cdabo t̾ gentes hereditatẽ tuã: Et alibi. Se¬
de a dextͥs meis: donec ponã iminicos cuos scabel¬
lũ pedũ tuoꝵ. Non conterent᷑ om̃s inunici eiꝰ: dũ
nos qͥ sumꝰ m̃bra eiꝰ aliquatenꝰ impugnabunt.
Non implebit᷑ hȩc ꝓmissio: donec nouissuma ĩuni¬
ca ddestruat᷑ mors. Nã de filio qͥs nesciat qͣntũ de¬
sideret fructũ natiuitatis & tociꝰ uitȩ qͣm gessit
in carne: deniq fructũ crucis & mortis suȩ. p̾ciũ
creat᷑as suas ꝓ qͥbꝰ illũ pater misit in t̾ris: Expec¬
quã p̾destinati sumꝰ ab ȩterno: nec dubiũ qͥn
prȩdestinationẽ suã uelit ĩpleri. Ergo qͥa paratȩ
sunt nuptiȩ: & oĩs nos curiȩ cȩlestis frequentia
desiderat. & expetit. & expectat: curramꝰ ñ qͣsi in
ĩcertũ. curramꝰ desideriis & ꝓfectu uͥtutũ. Dica¬
inꝰ singłi. aspice ĩ me & miserere mei. scd̾m u¬
diciũ diligentiũ nom̃ tuũ. Non sicut ego merui:
s sicut decreueris miserere: dicamꝰ itẽ: sicut fu¬

Expanded text:
me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Et alibi, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? . Non conterentur omnes inimici ejus, dum nos, qui sumus membra ejus, aliquatenus impugnabunt. Non implebitur haec promissio, donec novissima inimica destruatur mors. Nam de Filio quis nesciat quantum desideret fructum nativitatis, et totius vitae quam gessit in carne, denique fructum crucis et mortis suae, praetium creaturas suas, pro quibus Pater illum misit in terras? Exspecdubium quin praedestinationem suam velit impleri. 8. Ergo quia paratae sunt nuptiae, et omnis nos curiae coelestis frequentia desiderat et exspectat; curramus non quasi in incertum; curramus desideriis et profectu virtutum. mus singuli: Aspice in me, et miserere mei, secundum judicium diligentium nomen tuum . Non sicut ego merui, sed sicut illi decreverint, miserere. Dicamus item, Sicut fu
Abbreviated transcription (Latin):
citis. & ñ ad ea quȩ expectant uos. Nonne hec um¬
uersus mundus expectat: Creat᷑a enĩ subiecta c̃.
uanitati: & cadente homine quẽ constituerat dñs
inul hereditas est corrupta. Inde distẽꝑatꝰ aer. t̾ra
ĩ oꝑibꝰ adȩ maledicta: & oĩa subdita uanitati. Nec
sane i parabit hereditas: tdonec reparent᷑ hereg.
Unde & iuxta apłi testimoniũ. ĩ gemiscit qͦq & par¬
turit usq adhuc. Nec soli utiq huic mundo. s
& angłis & hõib spectacłm facti sumꝰ. Me ĩqͥt expec¬
tant iusti. donec retͥbuas mͥ. Et martires cũ iudicii
diẽ postularent. ñ tanꝗͣ iundictȩ cupidi s ꝑfecti¬
onẽ desiderantes. beatitudinis. qͣm cc̃ habit᷑i sunt.
acceꝑunt diuinũ responsũ. Sustinete modicũ tẽ¬
pus donec ĩpleat᷑ numerꝰ fr̃m ur̃oꝵ. Accȩpert̃ qͥdẽ
iã singłas stolas. s ñ uestient᷑ dupplicibꝰ donec
uestiam̃ & nos. Cadia tenemꝰ & obsides ipsa eoꝵ

Expanded text:
citis, et non ad ea quae exspectant vos. Nonne hoc universus mundus exspectat? Creatura enim subjecta est vanitati: et cadente homine, quem constituerat Dominus eratus aer, terra in operibus. Adae maledicta, et omnia subdita vanitati. 5. Nec sane reparabitur haereditas, donec reparentur haeredes. Unde et, juxta Apostoli testimonium, ingemiscit quoque, et parturit usque adhuc . Nec soli utique huic mundo, sed et angelis et hominibus spectaculum facti sumus. Me, inquit, exspectant justi, donec retribuas mihi . Et martyres, cum judicii diem postularent, non tanquam vindictae cupidi, sed perfectionem desiderantes beatitudinis quam tunc habituri sunt, acceperunt divinum responsum: Sustinete modicum tempus, donec implejam singulas stolas: sed non vestientur duplicibus, donec vestiantur et nos. Vadia tenemus et obsides ipsa eorum