comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malum Arbor enim bona. xp̃e: arbor xlu¬
uero mala diabolus ẽ. Ac sidicat. Opha¬
risei ex me fructus bonus orietur cũ
sanauero mundum: ex uobis autem
malus: cum me crucifigitis. Progeni¬
es uiꝑarum: quomodo potestis bona
loqui. cum sitis mali: Ex habundan¬
tia enim cordis os loquitur. Quasi
dixisset non fructus bone arboris ex uo-¬
bis ꝓdeunt sed folia: hoc ẽ uerba sola
&r non oꝑa. Bonus homo de bono thes-¬
auro profert bona. & malus homo
de malo thesauro ꝓfert mala. Hoc ad
suꝑuis ungendum ẽ. Quomͦ homo
bonus non ꝓfert mala. nec malus bo¬
na. sic non potest xp̃c mala. nec diabo¬
exoritiu & nullum umquam bonum
quod non ȩdificat audientes. non erit
absq ꝑiculo loquentis. Quantomagis
dicentes. oꝑa beelrebub: Omne uer.¬
bum ociosum. Ociosum uerbum ẽ.
quod sine utilitate loquentis & au-¬
dientis dr. siue qđ ratione ꝙ pieta¬
te caret. siue quod nec boni nec ma-¬
li aliquid agit. pro quo redditur

Expanded text:
malum. Arbor enim bona Christus est: arbor vmalum. Arbor enim bona Christus est: arbor vero mala, diabolus est. Ac si dicat: O Pharisaei, ex me fructus bonus orietur, cum sanavero mundum. Ex vobis autem malus, cum me crucifigetis. « Progenies viperarum, quomodo potestis loqui bona, cum sitis mali? Ex abundanstorum. « Aut quomodo potest quisquam dixisset, non fructus bonae arboris ex vobis prodeunt, sed folia, hoc est, verba solum, et non opera. « Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de regno et civitate praedixerat, id est: superiori jungendum est. Quomodo bonus homo non profert mala, nec malus bona: sic non potest Christus mala, nec diaboalligatus est, cujus domus mundus quod non aedificat audientes, non erit absque periculo loquentis: quanto magisdicentes opera Beelzebub? « Verbum otiosum. » Otiosum verbum est quod sine utilitate loquentis et audientis dicitur, sive quod ratione et pietate caret, sive quod nec boni nec mali aliquid agit: « Reddet
Abbreviated transcription (Latin):
id quod aliquam naturam significat.
colligit. in uaria mundi desid̾ia spar
git. Ido dico uob̃ omne peccatum &
blasphemia remittet᷑ hominib. qui
autem blasphemauerit in sp̃m sem̃.
infuturo. Omne peccatum quicquid
infilium hominis dictum fuerit ꝑpe
nitentiã remittet᷑ Sp̃c autem blasphe¬
mia qua blasphemat᷑ illud ꝑ quo d sa¬
& cȩcera. quamius culꝑa non careat.
erroris. tam̃ habet ueniam. ꝓpter car
cum dde eis negare non possit pro iniu¬
dia sp̃c scĩ dicit facta ẽẽ in beelrebub:
neq in hoc scło neq infuturo remittet᷑
ei Ostendit alia ẽẽ peccata quȩ in ui¬
dicio ꝑ ignem purgatorium remittun¬
tur. Aut facite arborẽ bonam: &e fruc¬
tum eiꝰ bonum. Concludit eos syllogis¬
mo. Siinquit diabolus bona oꝑa face
re non potest: si autẽ bona sunt quȩ cer¬
nitis: sub auditur scire debetis. ut ñ sit
diabolus quia. Neq enim fieri potest
ut ex malo bonum: aut exbono oriat᷑

Expanded text:
id quod aliquam naturam significat. in Scripturis sanctis appellatur. Spiritus autem principalis tamen in Psalmo quinquagesimo legitur, ubi quia tertio spiritus repetitur, nonnulli ergo intelligunt iorum. « Omne peccatum, quidquid in filium hominis dictum fuerit, per poenitentiam remittetur. « Spiritus autem blasphemiae, » quo blasphematur illud, per quod sa, etc., quamvis culpa non careat erroris, tamen habet veniam, propter carns opera Dei, cum de eis negare non possit, pro invidia Spiritus sancti dicit facta esse in Beelzebub. « Neque in hoc saeculo neque in futuro remittetur ei. » Ostendit aliqua esse peccata, quae in judicio per ignem purgatorium remittuntur. « Aut facite arborem bonam, et fructum ejus bonum. » Concludit eos syllogisin vos regnum Dei. » Hoc est, si creditis re non potest, si autem bona sunt quae cernitis, subauditur scire debetis, ut non sit diabolus qui ea facit. Neque enim fieri potest ut ex malo bonum, aut ex bono oriatur
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus eorum. Quia ex patre filioq
substantiã eiꝰ habet. Neq enim aliud
de patre ꝓcedere. potuit: quam qd̃
ipse ẽ pater. Sp̃c autẽ dictus. scđ̾m
id quod ad aliquid refertur: spirans
& inspirans utiq exeo appellatus
sp̃e ẽ Proprie autem quodam modo

Expanded text:
ur Deus, quia ex Patre Filioque tantiam eorum habet. Neque enim aliud de Patre procedere potuit, quam quod ipse est Pater. 2. Spiritus autem dictus secundum id quod ad aliquiet inspirans, utique et ex eo appellatus spiritus est. Proprie autem quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
& filius & sp̃c sẽs trrinitas & unitas:
idem enim unum. idem & tria. in
natura unum: in ꝑsonis tria. Unũ¬
ꝓpter maiestatis communionẽ: tria
ꝓpter ꝑsonarũ ꝓpͥetatem. Quod au¬
tem dicit in sp̃u dei eicio demones:

Expanded text:
itus sanctus trinitas et unitas. Idem enim unum, idem et tria. In natura unum, in propter majestatis communionem: tria, propter personarum proprietatem. Quod autem dicit: « In spiritu Dei ejicio daemones. »
Abbreviated transcription (Latin):
estis. Eece mundus qui diligitur
fugit. Scĩ isti ad quorum tumbã
consistimus: florentẽ mundũ m̃tis
despectu calcauerunt. Erat uita
longa: salus continua. Opulen¬
tia in reb: fecunditas in ꝓpagine
tranquillitas indiuturna pace:
& tam̃ cum insemetipso floreret
ret. Ubiq mors. ubiq luctus. u¬
biq desolatio. Ubiq ꝑcutimur
undiq amaritudinib replemur.
&e tamen ceca mente carnalis cõ¬
cupiscentiȩ ipsas eius amaritu¬
dines amamus. fugientẽ sequi¬
mur: labenti in heremus. Et qͥa
labentẽ retinere non possumus.
cum ipso labimur quem cadentẽ
tenemus. Aliquando nos mundus
delectatione sibi tenuit. nunc tan¬
tis plagis plenus ẽ: ut ipse nos
mundus iam mittat ad dm̃. Pen¬
sate gͦ quam nulla sunt: quȩ tem¬
poralit̾ currunt. finis temporali¬
um ostendit. quam nichil sit quod
transire potuit. Casus rerum indi-¬
cat. quia res transiens &e tunc pro¬
tione pensate: in ȩternitatis amo-¬

Expanded text:
estis. Ecce mundus qui diligitur estis. Ecce mundus qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, ret. Ubique mors, 1569 ubique luctus, ubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delectatione sibi tenuit; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prota consideratione pensate, in aeternitatis amo
Abbreviated transcription (Latin):
tatio cordis ur̃i. tanto apud dm̃
inimo ẽ: quanto hominib in al¬
to. Et humilitas cordis nr̃i tanto
ap̃d dm̃ inalto ẽ: quanto homi¬
nib in imo. Despiciamus. ergo
siquid boni gerimus. nulla nos¬
infle.t oꝑatio. non rerum habi¬
dantia. non gła extollat. Siqͥb¬
bet bonis asfłuentib intus intu¬
mescimus: dõ despecti sumuo.
Quo contra psalmista de humi
protulit consilium illus subiũ¬
git: nam quasi quereremꝰ quid
ipse ad hȩc faceret. ad iunxit. Hu¬
miliatus sum: & liberauit me.
Hȩc ergo cogitate fr̃s: hȩc tota
intentione pensate. Nolite in
ꝓximis ur̃is mundi huius ue
nerari bona. hoc ꝓpter dm̃ ho¬
norare in hominib: quib tam̃
cõmissi non estis. quod facti st̃
ad imaginem dei. Quod tune
ꝓximis uere seruatis: si apud
uosmet ipsos pͥus in corde non
tumescitis. Nam qui se adhue
pro reb transitoriis extollit. nes¬
cit in ꝓrimo uenerari quod ma¬
neat. Nolite gͦ in uosmetipsos
pensare qđ habetis: sed quod

Expanded text:
tri cogitatio tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto, et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. 3. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nosinflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus. Quo contra de humilprotulit, consilium subjungit; nam quasi quaereremus quid ipse ad haec faceret, adjunxit: Humiliatus sum, et liberavit me . Haec ergo cogitate, fratres, haec tota intentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
dorem adustȩ carnis predones ex
more affuissent. mortem minari ce¬
perunt nisi sine mora quos abscõ¬
derat ostenderet cybos. At illa tru¬
culento uultu & ipsis p̃donib trucu¬
lentior. partem ait optimam reser¬
uaui. Et hȩc dicens: menbra quȩ
suꝑerant decexit infantis. Cumq
predones stupefacti tantum facinꝰ
ꝑtimuissent: ait. Ms est partus.¬
m̃s ẽ filius. m̃s ͤ cibus. & facinus¬
meum. Edite. nam ego pͥor come¬
di quȩ genui. Nolite ẽẽ aut ma¬
tre religiosiores. aut femina mol
liores. Quod si uos pietas uncit
execramini meos cibos: ego qui
talib pasta sum. ego his iterũ
pascar. At illi dolentes quod mi¬
sere matri ex omnib facultatib
hoc solummodo dereliquissent. ꝑ¬
petratum facinus nuntiauerunt
urbi. Factusq clamor magnus in
ciuitate dolentium atq lugentiũ
& in ipso elamore aꝑtis portis in¬
gressus tytus cum romano exerci¬
tu. alios gladio trucidauit. alios

Expanded text:
dorem adustae carnis praedones ex dorem adustae carnis praedones ex more affuissent, mortem minari coeperunt, nisi quos absconderat, ostenderet cibos. At illa truculento vultu ex ipsis praedonibus tristior, partem, ait, optimam vobis reservavi. Et haec dicens, membra quae supererant detexit infantis. Cumque praedones stupefacti tantum facinus pertimuissent, ait: Mmeus est filius, meum est facinus. Edite, nam ego prior comedi, que genui, nolite vos effici aut matre religioliores. Quod si vos pietas vincit, exsecramini meos cibos. Ego quae talibus pasta sum, ego his iterum pascar. At illi dolentes, quod miserae matri ex omnibus facultatibus hoc solummodo reliquissent, perpetratum facinus nuntiaverunt urbi. Factus est clamor magnus in civitate dolentium atque lugentium, et in ipso clamore apertis portis, ingressus est Titus cum Romano exercitu, alios gladio trucidavit, alios
Abbreviated transcription (Latin):
insilientes: quiequid inuenire po¬
terant rapiebant. Sed quia longu
est enumerare omnia mala quȩ
uideis pro effusione dominici san¬
Quinis contigerunt. qua liter
eadem ciuitas capta sit. breiiter
commemorandum uidetur. Erat
quȩdam mulier maria nomine
eleatari filia. nobilis genere. facul¬
tatib diues hȩc cum cetera multi¬
tudine ad diem festum conuenerat.
Cumq diu turna obsidione om̃ĩa
quȩ secum detulerat consumpsisset.
&r iam delicata uiscera fames torque¬
ret contra ipsã iam armatur natu-¬
ram. Erat ei sububerib paruulus
filius. Hunc ante oculos constitueis
art. O infelicissima mater o infelici¬
or fili in bello. fame. & direptione
predonum. cui te reseruabo: Na
ꝙ si uita sꝑari posset: uigo tamen
romanȩ seruitutis urgemur. Ueni
ergo o mi nate esto matri cibus. se.¬
culi fabula. predonib furor. Et hec
dicens. filium subuigulat. Partem
igni torrens comedit & partem in
posterum reseruauit. Cumq ad ar-¬

Expanded text:
insilientes, quidquid invenire poinsilientes, quidquid invenire poterant, rapiebant. Sed quia longum est inumerare omnia mala, quae Judaeis pro effusione Dominici sanguinis contigerunt, qualiter eadem civitas capta sit, breviter commemorandum videtur. Erat enim quaedam mulier Maria nomine, Eleazari filia, nobilis genere, facultatibus dives, haec cum caetera multitudine ad diem festum convenerat: cumque diuturna obsidione omnia quae secum detulerat consumpsisset, et jam delicata viscera fames torqueret, contra ipsam agitur naturam. Erat enim sub uberibus parvulus filius, hunc ante oculos suos constituens, ait: Infelicissima mater, o infelicior fili, in bello, fame et direptione praedonum, cui te reservabo? Nam et si vita sperari posset, jugo tamen Romanae servitutis urgemur. Veni ergo, o mi nate, esto matribus saeculi fabula, praedonibus furor. Et haec dicens, filium jugulat, partem igne torrens comedit, et partem in posterum reservavit. Cumque ob o
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitate crescere cepisset: extra
muros eadem eiciebant. Et cum
quadam die titus quem pater ro¬
mam reu̾sus iobsidione ierosoli¬
morum reliquerat eum militibus
urbem circuiret. uidens cadaue¬
ra mortuorum pene muro cuuta¬
tis equari. cum in genti gemitu
eleuatis oculis in cęlum: dm̃ inuo¬
cat testem hoc suum opus non cẽ.
Conu̾susꝙ militib ait. Arbitror
quia si ab hac pestilentia urbis
paululum romanus recessisset ex¬
ercitus. aut aquis diluuii necaren¬
tur. aut sodomitcis ignib crema¬
rentur. aut certe hiatu terre absor¬
berentur. Et cum in proximo reces¬
surus ẽẽt: iterum aduersus ciuita¬
tem confortat milites. custodias
munit. armat exercitum: & suꝑ
hȩc omnia mala p̃dones ex ipsis
uiris consurrexerant. qui ab ip¬
sis faucib ut ita dixerim cybos
rapiebant. Et si cuiuspiam fores
clausas uidissent: indicium esse
credebant. quod intus posit ede¬
rent. Et repente confractis forib

Expanded text:
in civitate crescere coepisset, extra in civitate crescere coepisset, extra muros eadem ejiciebant. Et cum quadam die Titus, quem pater Romam reversus in obsidione Hierosolymorum reliquerat, cum militibus urbem circuiret, videns cadavera mortuorum pene muro civitatis aequari, cum ingenti gemitu elevatis oculis in coelum, Deum invocat testem, hoc suum opus non esse. Conversusque militibus ait: Arbitror, quia si ab hac pestilentia urbis paululum Romanus recessisset exercitus, aut aquis diluvii necarentur, aut Sodomitanis ignibus cremarentur, aut certe hiatu terrae absorberentur. Et cum in proximo recessurus esset, iterum adversus civitatem confortat milites, custodias munit, armat exercitum, et super haec omnia mala praedones ex ipsis viris consurrexerant, qui ab ipsis faucibus, ut ita dixerim, cibos rapiebant. Et si cujuspiam fores clausas vidissent, indicium esse credebant, quod intus positi ederent: et repente confractis foribus
Abbreviated transcription (Latin):
nos fugere uellet tenebatur. Men¬
sam uero nullus ex more ponere.
aud ebat: sed ꝓpria quasi fur¬
tiua edebant. Nam quicquid ad
uerecundiam uel pudorem natu¬
ralem ꝑtinet in hac necessitate
contempnebatiu. quia hoc to¬
tum sibi uendicauerat fames.
Deniq & mulieres de urorum
manib. & filii de parentum. ꝙ
qd infelicius ẽ matres a faucib
filiorum suorum: cybos abstrahe¬
bant. Nulla in senib ꝓ caniciȩ
reuerentia. nulla paruulis pro
iunocentia miseratio seruabatiuꝵ
sed uerberabantur senes. si cybum
occultare uoluissent. sparsis eu am
erinib mulieres ꝑ plateas trahe¬
bantur: cibum celare temptant.
Iacebant autem ꝑ plateas iuuensi
corpora: magis fame quam etate
consumpta. Sepelire autem mor¬
tuorum cadauera. nec morientium
multitudo: nec uirium debilitas
ꝑ mittebat. Multi enim dum ea¬
rorum corpora sepelire uellent. sp̃m
emitebant. Cumq fecor intoler¬
bilis de mortuorum cadauerib

Expanded text:
nos fugere vellet, tenebatur. Mennos fugere vellet, tenebatur. Mensam vero nullus ex more apponere audebat, sed propria quasi furtiva edebant. Nam quidquid ad verecundiam vel pudorem naturalem pertinet, in hac necessitate contemnebatur, quia hoc totum sibi vendicaverat fames. Denique et mulieres de virorum manibus, et filii de parentum, et quod infelicius est matres a faucibus filiorum suorum cibos abstrahebant. Nulla senibus pro canitie reverentia, nulla parvulis pro innocentia miseratio servabatur, sed verberabantur senes, si cibum occultare voluissent. Sparsis etiam crinibus mulieres per plateas trahebantur, cibum celare tentantes. Jacebant autem per plateas juvenum corpora, magis fame quam aetate consumpta. Sepelire autem mortuorum corpora, nec morientium multitudo, nec virium debilitas permittebat. Multi enim, dum charorum corpora sepelire vellent, spiritus emittebant. Cumque fetor intolerabilis de mortuorum cadaveribus
Abbreviated transcription (Latin):
chali sollempnitate. xp̃m occide¬
runt: in eadem sollempnitate ob¬
sidionib circum darentur. Nã
repente ab hostib uallata ẽ urbs.:
ita ut nullus ingredi aut egre¬
di posset & tamdu obsessa. quo¬
adusq omnia quȩ secum ad eden¬
dum detulerant consumpta uide.¬
rentur. Quȩ autem extra ciuita¬
tem reliquerant: omnia roma nꝰ
uastauerat exercitus. Longa er¬
go obsidione afflicti: multo gra¬
uius fame interius: quam abho¬
stib p̃mebantur. exterius. Quod
idem hystorio graphus ostendit
cum dicit. dire ꝙ diuturnȩ famis
in opia etiam delicata uiscera a¬
ruisse: intantum ut non nulli
nec ab ipsis calciamentis eden¬
dis abstinuerint. Alii quisqui¬
lias fȩni ueteris. & purgamen¬
ta frumenti. dentib ruminanda
tradebant. Nonnulli ꝓpria in¬
dumenta detrahebant: ut hoc
saltem edulio famis in opiam
temperarent. Siquis autem ꝓ
colligendis herbis urbem egre¬
di uoluisset. quasi qui ad roma-¬

Expanded text:
chali solemnitate Christum occidechali solemnitate Christum occiderant, in eadem solemnitate obsidionibus circumdarentur. Nam repente ab hostibus vallata est urbs, ita ut nullus ingredi aut egredi posset, et tandiu obsessa, quoadusque omnia quae secum ad edendum detulerant, consumpta viderentur. Quae autem extra civitatem reliquerant, omnia Romanus vastaverat exercitus. Longa ergo obsidione afflicti, multo gravius fame interius, quam ab hostibus premebantur exterius. Quod idem historiographus ostendit, cum dicit dirae et diuturnae famis inopia etiam delicata viscera aruisse intantum, ut nonnulli nec ab ipsis calceamentis edendis se abstinuerint. Alii quisquilias feni veteris et purgamenta frumenti dentibus ruminanda tradebant. Nonnulli portarum indumenta detrahebant, ut hoc saltem edulio famis inopiam temperarent. Si quis autem pro colligendis herbis urbem egredi voluisset, quasi qui ad Roma
Abbreviated transcription (Latin):
teundiq: & adt̾ra ꝓsternent te. & si¬
lios tuos qui in te st̃ & ñ relinquent
in te lapidem suꝑ lapidem. Dies
uenturos dicit tribulationis &
angustiȩ. calamitatis & famis.
obsidionis &e mortis. In imicos
Romanos nominat pͥncipes: qͥ
eandem ciuitatẽ. uallo circiumdan¬
tes. undiq coangustauerunt. &
eam ad terram prostrauerunt et
filios necauerunt. Quȩ omnia
qualiter eidem ciuitati contige¬
rint. iosephus hystoriographus
hebreorum pleniter narrat. Sed
ꝓpter simpliciores qui fortassis
prefati uiri hystoriam ignorant.
ex multis pauca commemoranda
sunt. Post dñi ascensionẽ post ne¬
cem iacobi qui iustus ẽ appella¬
tus: iudeorum popło in malitia
eos dñs duos romanorum prin¬
cipes. uespasianum scilicet & ti¬
tum patrem scilicet & filium. u¬
sto dei iudicio agente: ut qui pa¬
trem & filium negauerant: a pa¬
tre & filio necarentur. Cumꝙ
udeorum regionem uastaret ex¬
ercitus: imminente sollempnita¬
te paschali. cueurrit omnis popłs

Expanded text:
te undique, et ad terram prosternent te et filios tuos, qui in te sunt; et non relinquent in te lapidem super lapidem. » Dies venturos dicit, tribulationis et angustiae, calamitatis et famis, obsidionis et mortis. Inimicos Romanos nominat principes, qui eamdem civitatem vallo circumdantes, undique coangustaverunt, et eam ad litteram prostraverunt, et filios ejus necaverunt. Quae omnia, qualiter civitati contigerint, Josephus historiographus Hebraeorum pleniter narrat. Sed propter simpliciores, qui fortassis praefati viri historiam ignorant, ex multis pauca commemoranda sunt. Post Domini enim ascensionem, post necem Jacobi, qui justus est appellatus, Judaeorum populo in malitia nus duos Romanorum principes, Vespasianum scilicet et Titum, patrem et filium, justo Dei judicio agente, ut qui patrem et filium negaverant, a patre et filio necarentur. Cumque Judaeorum regionem Romanus vastaret exercitus, imminente solemnitate paschali, cucurrit omnis populu
Abbreviated transcription (Latin):
die docens intemplo. Sed quod
ad destructionẽ uisibilis ciuitatis
ꝑtinere diximus. potest moralit̾ q
ad ꝑiturã animã referri. fleuit enĩ dñs
¶ꝑ semetip¬
sũ adꝑituram ciuitatem: deflet co¬
tidie ꝑdoctores eos qͥ de bono oꝑe
labuntur in malum. frequenter
namq doctores ȩccłiȩ eos quos am¬
monendo corrigere non possunt.
qui letantur eum male fecerint
& exultant in reb pessimis. con¬
dolentes deflent. sicut faciebat pau¬
sus apłs qui lapsum discipłorum

Expanded text:
die docens in templo. » Sed quod die docens in templo. » Sed quod ad destructionem visibilis civitatis pertinere diximus, potest moraliter et ad perituram animam referri. Flevit enim Dominus per semetipsum perituram civitatem, deflet quotidie per doctores, eos qui de bono opere labuntur in malum. Frequenter namque doctores Ecclesiae eos, quos admonendo corrigere non possunt, « qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis , » condolentes deflent, sicut faciebat Paulus apostolus, qui lapsum discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
in templo residebant: ut eos qui
munera dabant uanis fauorib ex¬
tollerent: ꝙ qui dare nolebant ua¬
riis modis affligerentur. Auariciȩ
quoq suȩ consulentes. quoddã inge¬
nolũ inuenerant & filiis isrł delon¬
ginqͦ uenientib psuadebant ne secũ
hostias deferrent: ut ab illis cariꝰ eme¬
ret qđ intemplo dñi offerrẽt. Et obhãc
causa ut ali eñgłistȩ testant᷑ ouesce boues
columbȩ in templo dñi uendeban¬
tur. Neque enim ea quȩ dño ob¬
lata erant iuxta ritum legis sacͥ¬
sicabant: sed aliis atq aliis uenũda¬
bant. Et ut omnẽ occasionem ñ
habentib auferrent. nummula¬
rios cum ere intemplo prepa¬
ratos habebant: & ideo domum
orationum speluncam latronum
fecerunt. Sed dñs ingressus intẽplũ
uendentes & em̃tes de illo eicere ce¬
pit dicens. Scriptum ẽ. quia do¬
mus mea. domus orationis est.
Uos autem fecistis eam speluncã
latronum. Et his factis. erat coti¬

Expanded text:
in templo residebant, ut eos qui in templo residebant, ut eos qui munera dabant, vanis favoribus extollerent; et qui dare nolebant, variis modis affligerent. Avaritiae quoque suae consulentes, quoddam ingeniosum invenerant, et filiis Israel de longinquo venientibus persuadebant, ne secum hostias deferrent, ut ab illis carius emerent, quod in templo Dei offerrent. Et ob hanc causam, ut alii evangelistae testantur, oves et boves, et columbae in templo Domini vendebantur. Neque enim ea quae Domino oblata erant, juxta ritum legis sacrificabant, sed aliis atque aliis venundabant. Et ut omnem occasionem non habentibus auferrent, nummularios cum aere in templo praeparatos habebant, et ideo domum orationis speluncam latronum fecerunt. Sed Dominus ingressus templum, vendentes et ementes de illo coepit ejicere, dicens: « Scriptum est, quia domus mea domus orationis est . Vos autem fecistis illam speluncam latronum. » Et his factis, « Erat quoti
Abbreviated transcription (Latin):
mine domini. q statim egressi st̃
duo ursi de saltu: & deuorauerun
ex illis quadraginta & duos pue¬
ros. Helyseus enim. figuram dñi
tenuit. Qui cum caluariȩ loco
crucisixus eẽt: pueriliter insulta
ei. Et iterum flectentes genua dix¬
erunt. Aue. rex iudeorum. Sed
illis credere nolentib. post qua¬
draginta duos annos. egressi
sunt duo ursi desiluis gentiũ
eundem popłm uariis eladid ai¬
samiauerunt: intantum ut isdem
hystoriographus commemorat: un¬
decies centena milia in obsidione ci¬
uitatis ẽẽ mortua: centum quoꝙ
milia uiuenum in captiuitatẽ eẽ
disꝑsa. Et ingressus in templum ce¬
pitͭ eicere uendentes & ementes de
illo. Cum dñs ruinam ciuitatis pre¬
dixit & ingressus intemplum cepit¬
eicere uendentes & ementes de illo.
ostendit quia maxime ruina templi
exculpa sacerdotum uenit. Ipsi nãꝙ
qui inpopło doctores ꝙ ductores eẽ
debuerant in bonum: exemplum
fact sunt in malum. Ad hoc enun

Expanded text:
mine Domini, et statim egressi sunt mine Domini, et statim egressi sunt duo ursi de saltu, et devoraverunt ex illis quadraginta duos pueros. Elisaeus enim figuram Domini tenuit. Qui cum in Calvariae loco crucifixus esset, pueriliter illuseruei . » Et iterum: Flectentes genua, dixerunt: « Ave, rex Judaeorum . » Sed illis credere nolentibus, post quadraginta duos annos egressi sunt duo ursi de sylvis gentium: eumdem populum variis cladibus dilaniaverunt intantum, ut idem historiographus commemoret undecies centena millia in obsidione civitatis esse mortua, centum quoque millia juvenum in captivitate esse dispersa. « Et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes et ementes de illo. » Cum Dominus ruinam civitatis praedixit, « et ingressus in templum, vendentes et ementes de illo ejecit, » ostendit quia maxime ruina templi ex culpa sacerdotum venit. Ipsi namque, qui in populo doctores et ductores esse debuerant in bonum exemplum, facti sunt in malum. Ad hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
dib. Duob autẽ annis ante obsi-¬
dionem cum ad celebrandam qͦn¬
dam festiuitatẽ ierosolimis con¬
uenissent: quidam ananiȩ filius
nomine iohannes repletus sp̃u.
clamare cȩpit. Uox ab oriente. uor
ab occidente. uox aquatuor uentis
scłi: uox suꝑ ierosolimã ꝙ templũ
uox suꝑ sponsos. & sponsas. Cumq
uerberib hunc compescere ueller
magis ac magis clamabat. Et cum
inter manus flagellantiũ sp̃m ex¬
alaret. ait. Ue ue icrosolimis. Stel¬
la quoq ꝑ omnia gladio similis
ꝑ integrum annum suꝑ ierosoli¬
mam pependit interitum ciuita¬
tis indicans. Et currus igneus. q
equi ignei uisi sunt ꝑ aera ferri:
& multa alia misericors dñs ut
eorum cor ad penttentiã ꝓuocaret.
ostendere dignatꝰ ẽ. Sed illis scđm
duritiam ꝙ impenitens cor. thes¬
ẽ: quod helyseo ascendente degal¬
galis: pueri paruuli illudebant
ei dicentes. Ascende calue. ascende
calue. At ille maledixit eos inno¬

Expanded text:
dibus. Duobus autem annis ante obsidibus. Duobus autem annis ante obsidionem, cum ad celebrandam quamdam festivitatem Hierosolymis convenissent, quidam Ananiae filius, nomine Jesus, repletus Spiritu clamare coepit: Vox ab oriente, vox ab occidente, vox a quatuor ventis, saeculi. Vox super Hierosolymam et templum, vox super sponsos et sponsas. Cumque verberibus hunc compescere vellent, magis ac magis clamabat. Et cum inter manus flagellantium spiritum exhalaret, ait: Vae vae Hierosolymis. Stella quoque per omnia gladio similis per integrum annum super Hierosolymam pependit, interitum civitatis indicans. Et currus igneus, et equi ignei visi sunt per aera ferri, et multa alia misericors Dominus, ut eorum cor ad poenitentiam provocaret, ostendere dignatus est. Sed « illis secundum duritiam et impoenitens cor thesest, quod Elisaeo ascendente de Galgalis, pueri parvuli illudebant ei, dicentes: « Ascende calve, ascende calve . » At ille maledixit eos in no
Abbreviated transcription (Latin):
tur & hyrundo & eiconia. eustodi¬
erunt tempus aduentus sui. po¬
pulus autem m̃s non cognouit
udicium dñi. Et iterum. Cogno¬
uit bos possessorem suum. ꝙ asi¬
nus presepe dñi sii. isrł autem me
non cognouit: ꝙ popłs m̃s non
intellexit. N ec solummͦ ꝑ p̃sentiã
suȩ incarnationis eam uisitauit. sed
post suam ascensionẽ multa sig¬
na & portenta. ut eorum cor ad pe¬
nitentiam emolliret ostendit. Na
ut idem bystoriographus refert.
cum quandam festiuitatẽ celebra¬
rent: subito commotione facta
inpopło udeorum. triginta milia
ex eis se mutuo interfecerunt. No¬
cte uero quadam uitula sacrificiis¬
admota: enixa ẽ agnam. Media
namq nocte. ita lux in templo cla-¬
ra effulsit. ut a nonnullis media
dies ẽẽ putaretur. Quod cernen.
uentura. Sed sapientes minime
latuit. interitum ciuitatis signi¬
ficari. Indie quoꝰ scõ pentecosten
sacerdotib sacrificia offerentib
auditȩ sunt uoces intemplo di-¬
centium. Transeamus exhis se.¬

Expanded text:
undo et ciconia custodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini . » Et iterum: « Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui, Israel autem me non cognovit, populus meus me non intellexit . » Nec solummodo per praesentiam suae incarnationis eam visitavit, sed post suam ascensionem multa signa et portenta, ut eorum cor ad poenitentiam emolliret, ostendit. Nam ut idem historiographus refert, cum quamdam festivitatem celebrarent, subito commotione facta in populo Judaeorum, triginta millia ex eis se mutuo interfecerunt. Nocte vero quadam admota, enixa est agnam. Media namque nocte ita lux in templo clara refulsit, ut a nonnullis media dies esse putaretur. Quod cernente esse ventura. Sed sapientes minime latuit interitum civitatis significari. In die quoque sancto Pentecostes, sacerdotibus sacrificia offerentibus, auditae sunt voces in templo dicentium: Transeamus ex his se
Abbreviated transcription (Latin):
sent ei edificia ciuitatis. dixit. ui¬
detis hȩc omnia: Amen dico uob̃.
non relĩquetur lapis suꝑ lapidẽ
qui non destruatur. Ex qua autẽ
causa ruina predictȩ ciuitati con¬
tigerit: dñs manifestat cum sub¬
uingit. Eoquod non cognoueris
tempus uisitationis tuȩ. Hanc qͥp¬
pe dñs ꝑ incarnationis sue myste¬
rium uisitauit. quando excelsus
ds humilis homo inter homines
apparens: multa signa & mira¬
cula ostendit. Quam uisitationẽ
optabat uidere qui dicebat. Mem̃¬
to nr̃i dñe in beneplacito popłi tur
uisita nos in salutari tuo. Hanc eti¬
am inproximo conspererat. qui ai¬
ebat. Benedictus dñs d̾s isrł. quia
uisitauit & fecit redemptionẽ ple¬
bis suȩ. Sed tempus uisitationis
suȩ suꝑba ciuitas non cognouit:
quia quem hominẽ uidit dm̃ cre¬
dere despexit. Ad cuius duritiam
incredulitatis coniuncendam. eti¬
am aues cęli in testimoniũ deducũ¬

Expanded text:
civitatis, dixit: Videtis haec omnia? Amen dico vobis, « non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruatur . » Ex qua autem causa ruina praedictae civitati contigerit, Dominus manifestat, cum adjungit: « Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. » Hanc quippe Dominus per incarnationis suae mysterium visitavit, quando excelsus Deus humilis homo inter homines apparens, multa signa et miracula ostendit. Quam visitationem optabat videre, qui dicebat: « Memento nostri, Domine, in beneplacito populi tui, visita nos in salutari tuo . » Hanc etiam in proximo prospexerat, qui aiebat: « Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae . » Sed tempus visitationis suae superba civitas non cognovit, quia quem hominem vidit, Deum credere despexit. Ad cujus duritiam incredulitatis convincendam, etiam aves coeli in testimonium deducu
Abbreviated transcription (Latin):
put tuum & barbam. Et t̾ciã partẽ
igni cõbures. & t̾ciã partẽ gladio cõci¬
des t̾ciã uͦ partẽ inuentũ disꝑgesce euagi¬
nabo gladium meum post eos.
Concordat autem hiuis hystorio¬
graphi descriptio eum uerbis sal¬
uatoris: qui cum menia ciuitatis
uidisset ait. Cum uideritis ciuita¬
tem hanc ab exercitu circuimdari:
scuote qm̃ ꝓpe ẽ desolatio eiꝰ. Tunc
qui inuidea sunt fugiant in mon¬
tes. Ue autem pregnantib & nu

Expanded text:
em igni combures, et tertiam partem gladio concides, tertiam vero partem in ventum disperges, et evaginabo gladium meum post eos . » Concordat autem hujus historiographi descriptio cum verbis Salvatoris, qui cum moenia civitatis vidisset, ait: Cum videritis civitatem hanc ab exercitu circumdari, scitote quia prope est desolatio ejus. « Tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes. Vae aute
Abbreviated transcription (Latin):
abscondita sunt ab oculis tuis.
Quasi enim indie sua pacem ha¬
bebat: cum extollebatur in hono¬
rib. głabatur in facultatib leta¬
batui infecũdita ͭ ꝓlis. & ideo ꝑi¬
culum quod sibi futurum erãt.
nullomodo agnoscebat. Quȩ autẽ
illi uentura eẽnt: dñs breui ser¬
mone comp̃hendit. cum adiun¬
git. Quia uenient dies ite. &

Expanded text:
abscondita sunt ab oculis tuis. » abscondita sunt ab oculis tuis. » Quasi enim in die sua pacem habebat, cum extollebatur in honoribus, gloriabatur in facultatibus, laetabatur in fecunditate prolis, et ideo periculum, quod sibi venturum erat, nullo modo agnoscebat. Quae autem illi ventura essent, Dominus brevi sermone comprehendit, cum adjungit: « Quia venient
Abbreviated transcription (Latin):
huius lectionis serie dñs iħexp̃c
diuinã scilicet & humanam. hu¬
mane quippe naturȩ indicium est:
cum periturȩ ciuitati usq ad fletũ
compatitur diuinȩ eidem ciuitati
quȩ uentura erant ut ds̃ predicat.
Quasi homo templum ingressus
ẽ sed quasi ds uendentes & emen¬
tes de illo eiecit dicens. Domus mea
domus orationis uocabitur. Quan¬
tum autem de salute hominum
gaudeat quantũ ue de eorum ꝑ¬
ditione doleat: in exordio huius¬
etionis lectionis demonstrat. cum
ꝑituram ciuitatem intuens. fleuit
suꝑ illam dicens. Quia si cognouis¬
ses & tu. fleuit non pulchritudi-¬
nem domorum. non altitudinem
turrium: non edificia muroꝵ sed
metaforicȩ homines. Dicitur autẽ
mala quȩ tibi inminent fleres.
quȩ modo nescis eito ꝑitura exul¬
tas. Intenta enim solummodo
in ꝓsꝑitatib quȩ p̃sentialiter ei
affluebant quod futurum erat
minime p̃uidebat. Unde & ado¬
mino dr. Et quidem in hac die
tua quȩ ad pacem tibi: nunc autẽ

Expanded text:
hujus lectionis serie Dominus Jesusdivinam scilicet et humanam. Humanae quippe naturae indicium est, cum periturae civitati usque ad fletum compatitur: divinae, cum eidem civitati, quae ventura erant, ut Deus praedicit. Quasi homo templum ingressus est, sed quasi Deus vendentes et ementes de illo ejecit, dicens: « Domus mea domus orationis vocabitur . » Quantum autem de salute hominum gaudeat, quantumve de eorum perditione doleat, in exordio hujus lectionis demonstrat, cum perituram civitatem intuens, flevit super illam, dicens: « Quia si cognovisses, et tu. » Flevit, non pulchritudinem domorum, non altitudinem turrium, non aedificia murorum, sed metaphorice homines. Dicitur autem mala quae tibi imminent, fleres, quae modo, quia nescis cito peritura, exsultas. Intenta enim solummodo in prosperitatibus, quae praesentialiter ei affluebant, quod futurum erat, minime praevidebat. Unde et a Domino dicitur: « Et quidem in hac die tua, quae ad pacem sunt tibi, nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
senti scło corpore ȩccliȩ coniunct
uiddeantur. tamen indie iudicis
ab eccłia separabuntiu: quando
illis dicetur. Discedite a me male¬
dicti in ignem ȩdernum. qui pa¬
ratus ẽ diabolo & angłis eius
dentes eiecit sed etiam ementes:
quia non solum illi rei sunt et
ab eccłia alieni qui sp̃italia do¬
na uendunt sed etiam qui emũt.
ut carius uendere possint. Un-¬
de magna &e scã synodus decre¬
uit: etiam laicum si in huiusmo¬
di negotiis mediator fuerit. ab
ȩccłia alienum fieri. Tales do¬
mũ dei speluneam latronum
faciunt. quia in eo quod sp̃italia
dona uendunt. ab hominabilẽ
fructum. faciunt. De quib ait
saluator. Qui non intrat ꝑ ostiũ
in ouile ouium. sed ascendit aliun¬
de. ille fur ẽ ꝙ latro. Quod uero
subiungit. & erat docens cotidie
intemplo. hoc semꝑ agit in ȩccłia
sp̃ualiter. quod tunc ꝑsemet ipsũ
fecit corporaliter. Ipse enim intẽ¬
plo docet cum exterius ꝑpredica¬

Expanded text:
senti saeculo corpore Ecclesiae conjuncti senti saeculo corpore Ecclesiae conjuncti videantur, tamen in die judicii ab Ecclesia separabuntur, quando illis dicetur: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus templo ejecit, sed etiam ementes, quia non solum illi rei sunt, et ab Ecclesia alieni, qui spiritalia dona vendunt, sed etiam qui emunt, quod carius vendere possint. Unde magna et sancta synodus decrevit, etiam laicum, si in hujusmodi negotiis mediator fuerit, ab Ecclesia alienum fieri. Tales domum speluncam latronum faciunt, quia in eo quod spiritalia dona vendunt, abominabilem fructum faciunt. De quibus ait Salvator: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro . » Quod vero subjungit: « Et erat docens quotidie in templo. » Hoc semper agit in Ecclesia spiritaliter, quod tunc per semetipsum fecit corporaliter. Ipse enim in templo docet, cum exterius per praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterum. Non alligabis os boui
trituranti. Quod exponens paulus
humanam głam aut temporale
p̃mium accipiat. quasi bouẽ ue
animal: innocentia designatur.
ut ab hominib laudetur osten¬
dit: quasi ouem uenalem intem¬
plo inducit. Dequib dñs dicit.
Omnia oꝑa sua faciunt. ut uide¬
antur ab hominib. Et alibi. Am̃
dico uohis. receperunt mercedẽ
suam. ꝑ columbam uero sp̃e scĩ
gr̃a figuratur: quod ipse manife.¬
stare dignatus ẽ. quando suꝑ bap-¬
tiratum dñm inspecie columbȩ
apparuit. Igitur quicumq gra¬
dum ecclesiastieum aut manus
le luerum adquirat. quasi colum¬
bam uenalem intemplo portat.
idest in ȩccłia: non considerans
illud quod dñs ait Gratis accepi¬
stis. gratis date. D e quib scriptũ
EIgnis deuorabit tabernacula eoꝵ
quimunera libenter accipiunt. Et
item. N on accipias iniudicio ꝑso¬
nam pauꝑis. quia munera obce¬
cant oculos sapientiũ. & uerba re¬
plo suo eiecit: quia quãuis inpre¬

Expanded text:
Et iterum: « Non alligabis os bovi Et iterum: « Non alligabis os bovi trituranti . » Quod exponens Paulus humanam gloriam aut temporale praemium accipiat, quasi bovem venanimal innocentia designatur. ab hominibus laudetur ostendit, quasi ovem venalem in templo inducit. De quibus Dominus dicit: « Omnia opera sua faciunt ut videantur ab hominibus . » Et alibi: « Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . a figuratur, quod ipse manifestare dignatus est quando super baptizato Domino in specie columbae apparuit. Igitur qui gradum ecclesiasticum, aut manus le lucrum acquirat, quasi columbam venalem in templo portat, id est in Ecclesia, non considerans illud quod Dominus ait: « Gratis accepistis, gratis date . » De quibus scriptum est: « Ignis devorabit tabernacula eorum, qui munera libenter accipiunt . » Et item: Non accipias in judicio personam pauperis, quia munera obcaecant oculos sapientium, et verba replo suo ejecit, quia quamvis in prae
Abbreviated transcription (Latin):
cog nosett quando nec u ꝑsꝑis humi¬
litatẽ nec in adũsis seruat pacien¬
tiam: quia nec peccata ꝑpetrare
metuit: nec ꝑpetrata fletib punit
Quod autem subiungitur: & ing̃s¬
sus intemplum cȩpit eicere uenden¬
tes ce ementes de illo: cotidie in eccła
fieri cernituꝵ. Templum dei spi¬
taliter ȩccłia ẽ quȩ domus orationiᷤ
dici potest: dum cotidie ło mundaᷤ
orationes offerre noncessat. dicens
cum psalmista. Dirigatur orãdio
mea sicut incensum inconspectu
tuo. Qui enim sp̃italia dona quȩ
gratis acceperunt. aut ꝓpter p̾mi¬
um aut ꝓpter temporalem laudẽ
tribuunt. uenditores sunt. In quib
autem maxime hoc negotium fiat.
alius euuangłista manifestare cu¬
rauit dicens. quod in templo oues
qr boues. & columbȩ uendebantun
ẜ houem p̃dicatores significantur
dño dicente ad moysen. Non ara¬
bis in boue simul & asino. hoc est
noli coniungere inp̃dicatione siue
indoctrina prudentẽ cum stulto.

Expanded text:
cognoscit, quando nec in prosperis humicognoscit, quando nec in prosperis humilitatem, nec in adversis servat patientiam, quia nec peccata perpetrare metuit, nec perpetrata fletibus punit. Quod autem subjungitur: « Et ingressus templum, coepit ejicere vendentes et ementes de illo, » hoc quotidie in Ecclesia fieri cernitur. Templum Dei spiritaliter Ecclesia est, quae domus orationis dici potest, dum quotidie Deo mundas orationes offerre non cessat, dicens cum Psalmista: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . » Qui enim spiritalia dona quae gratis acceperunt, aut propter praemium, aut propter temporalem laudem tribuunt, venditores sunt. In quibus autem maxime hoc negotium fiat, alius evangelista manifestare curavit, dicens quod in templo oves et boves et columbae vendebantur. Per bovem praedicatores significantur, Domino dicente ad Moysen: « Non arabis in bove simul et asino , » hoc est noli conjungere in praedicatione sive doctrina prudentem cum stulto.
Abbreviated transcription (Latin):
num in omnib oꝑari studeamus.
Ante omĩa autẽ diem mortis an¬
te ocłos ponamꝰ. quia facile contẽp.¬
nit omĩa. qui se semꝑ cogitat mo¬
riturum. Unde salomon hortat᷑
dicens. In omĩb oꝑib tuis: memo¬
rare nouissima tua. Et iterum. In
die bonorum: ne immemor sis
manus tua facere: instanter oꝑa-¬
re. Hinc pius dñs quia hinc pati.¬
enter expectat. & districto nos ui-
dicio iudicabit. si conu̾si non fue¬
rimus: nos ammonere dignatus
ẽ cum dixit. Currite dum lucem
uitȩ habetis. ne tenebre uos com-¬
prehendant. Et item. Concorda cũ
hȩc mala contigerint: manifesta-¬
tur cum dr. Coquod non cogno¬
ueris tempus uisitationis tuȩ̨.
Tempus uisitationis inp̃senti ẽ
uita. ubi nos ds omp̃s uariis mo¬
dis uisitare dignatur: aliquando
ammonendo leniter. aliquando
minando tribiliter aliquandoi
pspis: aliquando in adũsis. Sred tẽ.¬
puis usitationis fuȩ ꝑu̾sa anima ñ

Expanded text:
num in omnibus operari studeamus. num in omnibus operari studeamus. Ante omnia diem mortis ante oculos ponamus, quia facile contemnit omnia qui se semper cogitat moriturum. Unde Salomon nos hortatur dicens: « In omnibus operibus tuis memorare novissima tua . » Et item: « In die bonorum ne immemor sis manus tua facere, instanter operare . » Hinc pius Dominus, quia hic patienter exspectat, et districte nos in judicio judicabit, si conversi non fuerimus, nos admonere dignatus est, cum dixit: « Currite dum lucem vitae habetis, ne tenebrae vos comprehendant . » Et item: Concorda cum haec mala contigerint, manifestatur cum dicitur: « Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. » Tempus visitationis in praesenti est vita, ubi nos Deus omnipotens variis modis visitare dignatur, aliquando admonendo leniter, aliquando minando terribiliter, aliquando prosperis, aliquando adversis. Sed tempus visitationis suae perversa anima non
Abbreviated transcription (Latin):
nebit: sed sola districtio uindictȩ
pi cupiebat psalmista cum dice-¬
bat. Eripe me de inimicis meis
eripe me de oꝑantib iniquitatem.
Quam uallo circumdant. undiq
coangustant: quando egrediente
anima e corpore. mala quȩ commi¬
sit enumerant. & ipsos habet ex¬
actores inpena. quos habuit ꝑsua¬
sores inculpa. Tunc enim infelix
do a carne quȩ t̾ra &e cynis est
soluta ad penam ducitur uel quie¬
quid uirtutis se habere putat a¬
mitit. Filios aliquando malas: ali¬
quando bonas cogitationes accipi¬
mus. De bonis legimus. & uideas
filios filiorum tuorum. De malis aui¬
tem hic dicitur: & ad terram con¬
sternent te Ualde autem terribi¬
le ẽ quod sub infertur. Et non reli¬
quent in te lapidem suꝑ lapidem.
Indestructione enim ciuitatis lapis
suꝑ lapidem non relinquitur: quia
in dampnatione ꝑuersȩ animȩ ñ
solum de malis oꝑib sed etiam de
& ideo necesse ẽ ut dum in hoc sclo
malis abstineamus. sed etiam bo¬

Expanded text:
nebit, sed sola districtio vindictae.nebit, sed sola districtio vindictae.pi cupiebat Psalmista, cum dicebat: « Eripe me de inimicis meis, eripe me de operantibus iniquitatem . » Quam vallo circumdant, et undique coangustant, quando egrediente anima a corpore, mala quae commisit enumerant, et ipsos habet exactores in poena, quos habuit persuasores in culpa. Tunc enim infelix do a carne, quae terra et cinis est, soluta, ad poenam ducitur, vel quidquid virtutis se habere putat, amittit. Filios, aliquando bonas, aliquando malas cogitationes accepimus. De bonis legimus: « Et vide filios filiorum tuorum . » De malis autem hic dicitur: « Et ad terram consternent te. » Valde autem terribile est quod subinfertur: « Et non relinquent in te lapidem super lapidem. » In destructione autem civitatis lapis super lapidem non relinquitur, quia in damnatione perversae animae, non solum de malis operibus, sed etiam de  ideo necesse est ut dum in hoc saecumalis abstineamus, sed etiam bo
Abbreviated transcription (Latin):
habes posita ꝑ annos plurimos.
epulare ergo & gaude. Hunc diẽ
ꝓ nichilo ducebat ille eximiuis ꝓ¬
pheta ieremias: qui dicebat. Diem
hominis non concupuu. Et paulus
apls hanc contempserat: cum dis¬
cipłis suis. aiebat. Michi autem
ꝓ minimo ẽ ut a uobis uidicer: aut
ab humano die. Quid autem ma¬
le torpenti animȩ uenturum sit.
manifestatur cum subditur. Da
uenient dies in te & circumdab̃t
te inimici tui uallo: & circumda¬
bunt te & coangustabunt de un-¬
diq: & ad t̾ram ꝓsternent te: ꝙ fi¬
lios tuos qui inte sunt. Dies tribu¬
lationis miserȩ animȩ ueniunt:
quando dolore mortis constringi¬
tur. quȩ inp̃senti uita male gau¬
debat. Et tunc incipiet secum ri¬
xari. & dicere. Quare in malis o¬
perib memet ipsam dilatauiꝰ Qua-¬
re expreteritis peccatis peniten¬
tiam non egi: Cur in bonis oꝑib
memet ipsam non exercui: Tunc
inquam incipiet penitere. cum
nullus fructus penitentiȩ rema¬

Expanded text:
habes reposita per annos plurimos, habes reposita per annos plurimos, epulare » ergo et gaude. Hunc diem pro nihilo ducebat ille eximius propheta Jeremias, qui dicebat: « Diem hominis non concupivi . » Et Paulus apostolus hanc contempserat, cum discipulis suis aiebat: « Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die . » Quid autem mali torpenti animae venturum sit, manifestatur cum subditur: « Quia venient dies te inimici tui vallo, & circumdabunt te, & coangustabunt te undique et ad terram consternent te, et filios tuos qui in te sunt. » Dies tribulationis miserae animae veniunt, quando dolore mortis constringitur, quae in praesenti vita male gaudebat, et tunc incipiet secum rixari et dicere: Quare in malis operibus memetipsam dilatavi? Quare ex praeteritis peccatis poenitentiam non egi? Cur in bonis operibus memetipsam non exercui? Tunc, inquam, incipiet poenitere, cum nullus fructus poenitentiae rema
Abbreviated transcription (Latin):
confundor inuobis. Et iterum. Lu¬
geo multos ex his: qui ante pecca¬
uerunt. Conuenit autem ꝑiturȩ
si cognouisses & tu. Si enim mala
quȩ repbis parata sunt cognosce¬
ret si ȩterni supplicii penas ante
oculos mentis reduceret: non se fal¬
sa securitate deciꝑet. sed potius se
cum electorum lacrimis defleret.
Sed dum exultat in ꝓsꝑis. gaudet
in honorib. letatur infacultatib.
ipsa ꝓsꝑitas transeuntis uitȩ. ante
mentis oculos. mala abscondit fu
anima habet: dum in mundi facul¬
tatib totam spem suam collocat.
ac ꝑ ea scandalum indie iudicii
patietur. Non p̃iudet siquidem
futuram tribulationẽ. quia exce¬
cat oculos cordis. amor terrenus.
Qm̃ sicut oculos puluis corporeos
excecat. neclare uidere possint.
ita amor huius scłi & p̾sentes di¬
uitiȩ oculum mentis. ne futurũ
iudicium ualeat cauere. Talis
erat ille diues. qui dicebat incor¬
de suo. Destruam horrea mea et
maiora horum ȩdificabo: & dicã
animȩ meȩ. Anima. multa bona

Expanded text:
iterum: Lugeo « multos ex his qui ante peccaverunt . » Convenit autem periturae si cognovisses et tu. » Si enim mala quae reprobis parata sunt, cognosceret, si aeterni supplicii poenas ante mentis oculos reduceret, non se falsa securitate deciperet, sed potius se cum electorum lacrymis defleret. Sed cum exsultat in prosperis, gaudet in honoribus, laetatur in facultatibus, ipsa prosperitas transeuntis vitae, ante mentis oculos mala abscondit futanima habet, dum in mundi facultatibus totam spem suam collocat, ac per hoc scandalum in die judicii patietur. Non praevidet siquidem futuram tribulationem, quia excaecat oculos cordis amor terrenus. Quoniam sicut pulvis oculos corporeos excaecat, ne clare videre possint, ita amor hujus saeculi et praesentes divitiae oculum mentis, ne futurum judicium valeat cavere. Talis erat ille dives, qui dicebat in corde suo: « Destruam horrea mea, et majora horum aedificabo, et dicam animae meae: Anima, multa bona
Abbreviated transcription (Latin):
rat dormiens reseruando. nec ui¬
giliȩ letȩ: nec somnus securus. Nec
dies letus: nec nox quieta est. Dis¬
currit. torquetur: q gemit: & quasi
illi ꝓficiat quod ad quirit sic au
cruciatu relinquat. ut quale fue¬
rit patrimonii pondus. talis sol¬
lieitudinis habeat᷑ & cumulus.

Expanded text:
rat dormiens reservando. Huic nec virat dormiens reservando. Huic nec vigiliae laetae, nec somnus securus, nec dies laeta, nec nox secura est; discurrit, torquetur, gemit, et quasi illi proficiat quod acquirit, sic aucruciatu relinquat, ut quale fuerit patrimonii pondus, talis sollicitudinis habeatur et cumulus.