comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt s utrum solum mͦ
inId ꝙ gessit cenebituran
nõ in id ⁊̃ q gerẽ debuit et
cutelam ñ tenebitur. n enĩ
atringe̾ debuit qui tutor n̾
fuit. ꝙ si quedam gessit uide̾¬
dum. an . ⁊̃ eoꝵ q̃ ñ gessit te¬
neatur. ⁊ recte.ĩc̃tenus tene¬
bitur si alius gesturur fuit.
o ⁊ si cognito ꝙ tutor ñ fuit
abstinuit.ib administratõe
uidcamiꝰ antencatur si nccessa¬
rios pupilli non c̃ciorauitɨ

Expanded text:
ueniunt.Sed utrum solummodo in id quod gessit tenebitur an uero in id etiam quod gerere debuit? et tutelam, non tenebitur: neque enim attingere debuit qui tutor non fuit. quod si quaedam gessit, uidendum, an etiam eorum quae non gessit teneatur: et hactenus tenebitur, si alius gesturus fuit. sed et si cognito, quod tutor non fuit, abstinuit se administratione, uideamus, an teneatur, si necessarios pupilli non certiorauit,
Abbreviated transcription (Latin):
s.iqmͣtũm tibi alimentorũ
impctiaredebes. ca erigente.
mat̾nõ ãffectu aliamtiram
o qui infacultatib siteniben¬
dos parentes ex pictatis exis¬
timat ratio. ¶Carens qm¬
gendum ex solũc filium res¬
cciptumest. ¶ Item rescript¬
um est pr̃des filiͣ ad eap̾stan¬
da q̃uiuui filiusexo sfitio pi¬
etatis suedabat initos cogi
nooporte̾ nsi in sũmã eges¬
tatem pr̃ dedictus est. ¶ Sol
p̾̃t. ⁊ puto causa cognita iu

Expanded text:
tum tibi alimentorum impetrare debes ea, quae exigente materno affectu in filiam tuam o, qui in facultatibus sit, exhibendos parentes esse pietatis exi‹gi›t ratio. Parens quam non esse cogendum exsoluere filium rescriptum est. Item rescriptum est heredes filii ad ea praestanda, quae uiuus filius ex officio pietatis suae dabit, inuitos cogi non oportere, nisi in summam egestatem pater deductus est. Solt puto causa cognita iud
Abbreviated transcription (Latin):
ad hon̾ nr̃m ꝑtinent ita q̃ in
feminis est. nam maniffectũ
tur. nisi. ⁊ cam et infirmos
tamq paupcresnp̾sidib
ꝓbaum̃t. ut mico menstr¬
uis alimentis alib̾tis sius
adiuuari debeant. idq ni
ita plurimis pͥncipum cõ

Expanded text:
ad onus nostrum pertinent, ita et in feminis est: nam manifestum et, nisi si tam esse infirmos tamque pauperes praesidibus probauerint, ut merito menstruis alimentis a libertis suis adiuuari debeant. idque ius ita plurimis principum co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtussit cdictꝰ daam agnoscen¬
do co agatur. ¶Quid gͦ siqͥs
p̃mort̾em prĩs nasciturauo
suꝑstite incuĩ potestatem rec¬
asurus est. ut siexfilio ens su¬
ceptus ꝓbetur. uidendumest. q¬
uid dici debeat ⁊ c̾te ꝓbandu¬

Expanded text:
partus sit editus, de agnoscendo eo agatur. Quid ergo, si quis post mortem patris nascatur avo superstite, in cuius potestate recasurus est, ut si ex filio eius susceptus probetur? Videndum quid dici debeat. Et certe probandu
Abbreviated transcription (Latin):
icͣit ⁊quialimomam crnegat
⁊s qui p̃ubucis locis mic causa
kił silibi ut aparente exibeatur
uider decare cogñosset. S utr̾u
tincos liberos qui sunt inpotes¬
tate cogatur quis exibe̾ anno cti¬
ã emancipatos uł exana ca siui
iiris constitutos indend̃ est. et
magisputo. ⁊̃ sino sunt lib̃um

Expanded text:
icit et qui alimonia denegat et is qui publicis locis misericordiae causa uel si liberi, ut a parente exhibeantur, iudex de ea re cognoscet. Sed utrum eos tantum liberos qui sunt in potestate cogatur quis exhibere, an uero etiam emancipatos uel ex alia causa sui iuris constitutos, uidendum est. et magis put
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut pr filiam suamexibeat
competentes iudices alitea
pr̃e tuo uidebunt ꝓ mofac¬
ultatum eĩ sim̃o cumoppi¬
sficem te cẽ dicas in eaualitu¬
possit ¶Siułparens neg¬
at filium io curcoq sealere no
debe̾ contendat. s filius nega¬
t parentem sunĩatim inłi¬
ces oportet supeare cogno¬
cei si constit fiunm uł pare¬
tem cẽ̾ tuc alii iubent /oecm̃
si nonconͣstit cẽ nec decuent
almẽta. ¶Meminisse au̾¬
oporcet. si non pnũtiauit ali¬

Expanded text:
sit, ut filiam suam pater exhibeat, competentes iudices ali te a patre tuo iubebunt pro modo facultatium ‹e›ius, si modo, cum opificem te esse dicas, in ea ualetupossis'. Si uel parens neget filium idcircoque alere se non debere contendat, uel filius neget parentem, summatim iudices oportet super ea re cognoscere. si constiterit filium uel parentem esse, tunc ali iubebunt: ceterum si non constiterit, nec decernent alimenta. Meminisse auoportet, etsi pronuntiau
Abbreviated transcription (Latin):
redenit. ñ d audiri ut mar¬
celus scribitꝰ excquatq erisͤ
qui micẽdes cxrigendo nislibto¬
ium am̃isit. ¶S̾ ͤ patroni fili¬
um qui co cãpitis captusacu¬
sauit ubtum pat̾num nẽgat
exibendum/ s alib̾ta cogitur
tronus⁊ filui minimc suꝑ sit
ale egentes. ip̃ilib̾ti siydonc¬
i facultatib sut ceguritur.

Expanded text:
udiri, ut et Marcellus scribit, exaequatque eum, qui mercedes exigendo ius libertorum amisit. Sed et patroni filium, qui capitis accusauit libertum paternum, negat exhibendum. Sed et liberta cogitur tronus et filii eius minime supersint, alere egentes, ipsi si idonei facultatibus sunt, coguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
añciuas que uĩtãtͣem ꝓptu po¬
ssint uisrima re. ł instrumeta si¬
tis ydoncaad uictorũ ułque¬
dim alia argumẽta ut magis
dampnũ patiatur.pupillus ꝙ
disitur cognitio am̃ conpendi¬
pupulum satisdare non posse
ad mĩssos in possõm quid hr̃di¬
tate controu̾siam fatiũt inuiti
posse subtrahe noui e mõtun
ant stuitiꝰ ut in aui p̾toris ent

Expanded text:
ancillas, quae ueritatem pro partu possunt insinuare, uel instrumenta satis idonea ad uictoriam uel quaedam alia argumenta, ut magis damnum patiatur pupillus, quod differtur cognitio, quam compendipupillum satisdare non posse et admissos in possessionem, qui de hereditate controuersiam faciunt, multa posse subtrahere nouare moliri: aut stulti aut i
Abbreviated transcription (Latin):
entibꝰ institutis quia ex hrd¬
ttiriumaut siabinstitutis
p̃tit᷑ sit uent̾ ibsubstitus ex¬
lor̾dat̾ uius institutis mit
ad eum gradum deuoluta h̾r¬
ditas est aquo ex hrdate.¶Si
filius ab hostib capt̾ sit uxor
socis mutenda ẽ. nam aliquo
us prs futur est ⁊ sane bemg¬

Expanded text:
entibus institutis, quia exheredntrarium autem si ab institutis praeteritus sit uenter, a substitutis exheredatus, uiuis institutis mittad eum gradum deuoluta hereditas est, a quo exheredatus est.Si filius ab hostibus captus sit, uxor norum mittenda est: nam aliquo us heres futurus est: et sane benig
Abbreviated transcription (Latin):
sas d impencup mo facultit¬
um. ¶Post pub̾tatem q̃ritur
anactoris ꝑtes sussniedebeat
qui ex carboniano missus est mi
si non ciueitur si nunc paratꝰ

Expanded text:
sas debet impendi pro modo facultatium.Post pubertatem quaeritur, an actoris partes sustinere debeat qui ex Carboniano missus est in si non cauerat, si nunc paratus
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ¶ Quipupiuo controu̾si¬
am facit i sinul cum co in po¬
ssompmissus ẽ alu exbois
defuncti n debebit nec quicqͣ
debois cdiminue l̾ enim possõ¬
ꝑ latisdatione cedit. ¶Nonso
lum alimẽta pupillo p̾stande

Expanded text:
pupillo controuersiam facit si simul cum eo in poonem missus est, ali ex bonis defuncti non debebit nec quicquam de bonis deminuere: haec enim posseo satisdatione cedit.Non lum alimenta pupillo prae
Abbreviated transcription (Latin):
lium mneũ. in ea potestãte cẽ¬
pre̾m familias ia sc hrditatt̃
ꝑtinedieat ectũ necessanum
errendi. ¶Item cmnancipatꝰ
decessit cinãcipato suꝑstite.
filio inpube qui se risuum cẽ
dicit. ego contendo au̾eman¬
cipatom conceptum. atq idõ
in mea potestate cẽa bona ciñ¬
ancipati ad meꝑtine. et qui¬
d̾ huc filuet constat. s hacte¬
nꝰ damstatu eĩ querit᷑ ꝙ in pot

Expanded text:
lium meum et in mea potestate epatrem familias et um necessarium esse respondit.Item emancipatus decessit intestato superstite filio impubere, qui se ei suum esse dicit: ego contendo ante emancipationem conceptum atque ideo in mea potestate esse et bona emancipati ad me pertinere. et quidem hunc filium esse constat: sed hactenus de statu eius quaeritur, quod in pot
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uendicet exbois pãtns
non erit uidituĩ in tp̃s pub¬
tatis clifferend̃ ñ enĩ depatn
s defrat̾nis bois in pubĩfit
siduo impules patuntur
status controu̾sũ ⁊ alt̾cor ꝑ¬

Expanded text:
bonis paternis, non erit iudicium in tempus pubertatis differendum: non enim de paternis, sed de fraternis bonis impuberi fit si duo impuberes patiantur status controuersiam et alter
Abbreviated transcription (Latin):
scuipsit ꝙ intempꝰ pub̾tatis res
disferi solet pupillo causa sic
ne destatu piclitentur. anͥ qmͣ
se tueri possint. ¶Setin si ydo¬
ncos hnt iquib defend ãtur

Expanded text:
scripsit: 'Quod in tempus pubertatis re‹s› differri solet, pupillorum causa fit, ne de statu periclitentur, antequam se tueri possint.Ceterum si idoneos habeant, a quibus defendantur
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliqus hanc controu̾siam
licit. abcmancipato prẽ qi
iungi desid̾at andisfri debcat
imag̾is est ut disseratur.
Parui camretat quis enum
concrou̾siam faciat cum a si

Expanded text:
ab aliquo hanc controuersiamdicit, ab emancipato patre, cui iungi desiderat, an differri debeat? et magis est, ut differatur: parui enim refert, quis ei controuersiam facit, cum et s
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ inpotestate manens ex hr¬
datus ułinstitutus sit nepote
exco siuempotestate manete
siuc emancipatum ad bona.a¬
uolaait. ¶Tociens enim ne¬
pon contulendum est queci¬
ens inpotestate retentus prie
mancipato libos g̾ in famiua
cẽ oportet ut huic edicto locu
natus sit emacipato meniaci¬
potes si sunt. siminus cos qui
sunt in fenoris gradus nec coᷤ
miscebimus. ¶ ẜlane si sit ex
cmancipato nepos ⁊ exnepote
ciud ãsio ꝓnepos dicendum
enim in suoꝵ loco su̾stesscrũt

Expanded text:
er in potestate manens exheredatus vel institutus sit, nepotem ex eo sive in potestate manentem sive emancipatum ad bona avola ait: totiens enim nepoti consulendum est, quotiens in potestate retentus est patre emancipato. liberos igitur in familia esse oportet, utnatus sit ex emancipato ante emancipotes, si sunt, si minus, eos qui sunt inferioris gradus: nec eos miscebimus. plane si sint ex emancipato nepos et ex nepote eius alio pronepos, dicendum enim in suorum loco successerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dilata controusia sicenim pi¬
acct ons contiou̾sias queqͣiͣ
status controusiã continent
intempꝰ pub̾tatis defr s nõ
ut in possõm sit status contͦ¬
usia dilata s sn posso ¶qm̃ius¬

Expanded text:
dilata controuersia. sed enim placet omnes controuersias, quae quasi status controuersiam continent, in tempus pubertatis differri, ut in possessione sit status controuersia dilata, sed sine possessio
Abbreviated transcription (Latin):
duo nepotes excod filio huqͥ
emancipati sunt a ex alto eoꝵ
pnepos inpocestate desumctip
tem kẽbit ꝓ nepos unam alia
nepos cum filio suo ĩ ĩ si nepõ sit
ex alio nepote defuncto duo
pncpotes unus exnepotib e

Expanded text:
filio hique emancipati sunt et ex altero eorum pronepos in potestate defuncti: partem habebit nepos unus, alia‹m› nepos cum filio suo. sed et si nepos et ex alio nepote defuncto duo pronepotes: unus ex pronepotibus e
Abbreviated transcription (Latin):
dam ex lord scipsiss filiũq
eulõgio ex hrs scriptus ett nba¬
quis filum suumh d̾ inaitu¬
hrdem ceint est. cohrdes eusu¬
trum negent cum filium anuo

Expanded text:
dam exheredem scripsisset filium, quod elogio exheres scriptus equis filium suum heredem instituheredem esse, interest, coheredes eius utrum negent eum filium an uero
Abbreviated transcription (Latin):
cipat hiis duob sit filĩ alui
inpotestate retent filus em̃¬
cipat hus duob nepotib
unam tantum ꝑtem confe¬
ret. ⁊ patruo eoꝵ ꝗ in potestate
hec enum non debois auiꝰ p̾¬
i centuminbors habeat qui¬
auaginta sibi detra hat. resid¬
ua. quiquiginta oib nepoti
D .i. filiis sius conferat aut si¬

Expanded text:
us sit filius, alius in potestate retentus, filius emancipatus his duobus nepotibus unam partem tantum conferet et patruo eorum qui in potestate hoc enim non de bonis aui, si centum in bonis habeat, quinquaginta sibi detrahat, residua quinquaginta omnibus nepotibus, id est filiis suis conferat, aut si
Abbreviated transcription (Latin):
debe non dubitimꝰ coficilius
ꝙ fauorabilior est causaꝑtu
qm̃ pueri pirtui eni in haoc fa¬
uetur ut in iucemꝑducatur p¬
ucro ut infamiua uidicituri
ptus enim iste alend̾ ẽ qui et
sinontantum parenti cuius
pregnantem scct dicmq su¬
um obicrit edictum ambob
sufficiet. uidelicet cum nemo

Expanded text:
ere non dubitamus, eo facilius, quod fauorabilior est causa partus quam pueri: partui enim in hoc fauetur, ut in lucem producatur, puero, ut in familiam inducatur: partus enim iste alendus est, qui et si non tantum parenti, cuiuspraegnatem fecerit diemque suum obierit, edictum ambobus sufficiet, uidelicet cum nemo
Abbreviated transcription (Latin):
suus futur sit uentrem mit
ex h̾rs esto quia fiianasci pot
i plures filii ⁊ filius. ⁊ filia ue¬
t in possõm mittetur sanctiu¬
Santtĩ est enim sub in c̾to cĩa
editur alii ⁊ eum qui exhr̃dat᷑
Qsit qm̃ eum qui non sit exhr¬
atur qui repellitur. Idem critr
coditcẽ possum̾ sit exbr̃datu
pendente conditione pediisẽ¬
tentia ad mittimꝰ existima

Expanded text:
suus futurus sit, uentrem mittr, exheres esto', quia filia nasci potest uel plures filii uel filius et filia, uenter in possessionem mittetur: satius est enim sub incerto eius qui edetur ali etiam eum qui exheredatus sit, quam eum qui non sit exheratur, qui repellitur.Idem erit dicondicione postumus sit exheredatus, pendente condicione Pedii sententiam admittimus exis
Abbreviated transcription (Latin):
a honerare magis inpenclio
qm̃ iuge fructib̾⁊ sucuerunt¬
Item siꝑiculum est. nc intim
res usu ea capiantur nec deb¬
itors tempore liberentur ide
curatores atq tutores pupi¬
ex hiis qui tutores dãti sũt
postumo aut necessanis afi

Expanded text:
o quam augere fructibus consueuerunt.Item si periculum est, ne interim res usu capiantur, ne debitores tempore liberentur, idemcuratores atque tutores pupiex his, qui tutores dati sunt postumo, a
Abbreviated transcription (Latin):
ditas ut ip̃e dimidiũ lib̃i cli¬
midium pabemt ꝓ in poneso¬
ium eẽ fuium emancipatũ me
potes in potestate duos nemi¬
nem prettrea exlibis habebit
emancipatus dimidiampte
hrdititis ⁊ dimidia duo neꝑ¬
otes ut quadratesferant. ¶S
si sit p̾tea alius filius cuenir¬
et ut finus h̾it dimidiam ꝑ¬
tem hrditatis ex quo nepoteᷤ
potes eueniet ut singu̾lim sĩ¬
gulos semisses cum nepoti¬
d suis dundent ita ut ip̃iꝗ
dem quadrantes ferant nepo¬
tes aut resi duos quadrates

Expanded text:
ita, ut ipse dimidium, liberi dimidium habeant. proinde pone solum esse filium emancipatum, esse et nepotes in potestate duos, neminem praeterea ex liberis: habebit emancipatus dimidiam partem hereditatis et aliam dimidiam duo nepotes, ut quadrantes ferant. sed si sit praeterea alius filius, eueniet, ut filius habeat dimidiam partem hereditatis, ex quo nepotes singuli nepotes, eueniet, ut singuli singulos semisses cum nepotibus suis diuidant ita, ut ipsi quidem quadrantes ferant, nepotes autem residuos quadrantes
Abbreviated transcription (Latin):
bõr p̾ cus ꝑtis dałur que ade
umꝑtinent simn potestate pm¬
ansiss. s ita ut exẽi ꝑte dimmi¬
diam reliqua hant eiuis ubi hi¬
is ꝙ dumtixat bona sua confe¬
rãt. ¶ Hoc edͣctum equissim¬
um est. ut n emancipat soui
ueniat. ⁊ excludat nepotesm
potestate manentes neq nepo¬
tes nire potestatis obiciantur
prisuo ⁊ inad optõm datu
fiuus ⁊ hr̃s institut᷑ ad hoc c¬
dictum ꝑtinet ut ciuigatur
ncpos quia mn aui sui natura

Expanded text:
o eius partis datu‹r›, quae ad eum pertineret, si in potestate permansisset, ita ut ex ea parte dimidiam, reliquam liberi eius hisque dumtaxat bona sua conferat.Hoc edictum aequissimum est, ut neque emancipatus solus ueniat et excludat nepotes in potestate manentes, neque nepotes iure potestatis obiciantur patri suo.Et in adoptionem datus filius et heres institutus ad hoc edictum pertinet, ut ei iungatur nepos, q
Abbreviated transcription (Latin):
cet. ¶ Apparet itaq si manis¬
fecta sit calumpniatrix mu¬
uer de be cam dec̾tum eligert
a ubi om̃mo iste dubitari ⁊¬
potĩt mnex eo pregnans sitr
decreto tuenda est nec p̾uidi¬
tiumꝑtui fiat. ¶demq ẽ
⁊ si status mulicris controu̾¬
sia fiatsa gnatr ex quib caisi

Expanded text:
et. apparet itaque, nisi manifesta sit calumniatrix mulier, debere eam decretum eligere: et ubi omnino iuste dubitari poterit, an ex eo praegnas sit, decreto tuenda est, ne praeiudicium partui fiat. idemque est et si status mulieri controuersia fiat.Et generaliter ex quibus causis
Abbreviated transcription (Latin):
curamptor habi̾tita ⁊ eos
qui nũdum nati sut pp̃ spẽna¬
cendinon neglexit nam ⁊ hac
ꝑte edicti cos tutus est dum
uentrem mittit in possom in
cit quare renontenz datio bor
possois nisi uere pregnans fu¬

Expanded text:
raetor habuit, ita etiam eos, qui nondum nati sint, propter spem nascendi non neglexit. nam et hac parte edicti eos tuitus est, dum uentrem mittit in possessionem cit: quare nec tenet datio bonorum possessionis, nisi uere praegnas fu
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit ⁊ int̾ea dic̃s adie¬
actionis exierit aũtres usu¬
ciptã sit om̃ia incomodaꝑ
inde sustin̾e d̃ ac si illo tem
qui in ꝯtrabendo auctor mi
ditionis fuit uł sun iuris uła
ueni. ¶Qui dolo malo nu

Expanded text:
actum sit et interea dies actionis exierit aut res usucapta sit, omnia incommoda perinde sustqui in contrahendo auctor mindicionis fuerit vel sui iuris vel alieni, qui dolo malo au
Abbreviated transcription (Latin):
ẽc̃ licetur in fem iuditiu
dabo ut qmͣti res ea crit in
tantantam pecuniam conde¬
mpnetur. Uon semꝑtu
torꝯuemtur nec sufficit si
sciens autor fuit. uni itade¬
mũ si dolo malo auctor fu¬

Expanded text:
iudicium dabo, ut quanti ea res erit, tantam pecuniam condemnetur". Non semper tutor convenitur nec sufficit, si sciens aucto fuit, verum ita demum, si dolo malo auctor fu
Abbreviated transcription (Latin):
S arrogati sunt ad bc
impubes ul deportati sunt
pupuleͥ tutores hr̃e desinu¬
nt Item si in suitutem pu
pillus redigitur utiq fim¬
tur tutela. ¶ Anis quoq in¬
oclis desmunt cẽtutores si
forte quis ab hostib fuit ca

Expanded text:
 adrogati sunt adhuc impuberes uel deportati sint pupilli, tutores habere desinunt.Item si in spillus redigatur, utique finitur tutela. Aliis quoque modis desinunt esse tutores, si forte quis ab hostibus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
m̾o libos clixit. Ect̾in si fili¬
os non continebuntur al¬
it̾. enim fuliis. alit̾ nepotesi
ppellantur planc si postums
dedit.tam filii postumi qmͣ
cͥctinib̃i continebuntur.

Expanded text:
 liberos ’ dixit. ceterum si ‘ filios, ’ non continebuntur: aliter enim filii, aliter nepotes appellantur. plane si ‘ postumis ’ dederit, tam filii postumi quam ceteri liberi continebuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tutor non sit c̃ptus ab roᷤ¬
tib s missus ad cos qiͣ lega¬
tus. iut. ĩ receptꝰ ab ẽis autͦ
tranffugit. qr suiis non effici¬
offitium est. et sciendum est

Expanded text:
tutor non sit captus ab hostibus, sed missus ad eos quasi legatus, aut etiam receptus ab eis, aut transfugerit, quia seruus non efficiofficium est.Et sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
rit. nichil ualet ex hus que
ex testõ scripta sunt. suu̾or
umus explmb adicrit. Hro¬
ibus tute ^ statin᷑ u uent nͨ ex¬
ad ita sit ex qua tutor speratur
⁊ uius estalium tutorem pos¬
seͨ dari. quasi nundum sit nͣ¬

Expanded text:
quae testamento scripta sunt: si uero unus ex pluribus adierit, tutelae statim ualent nec exadita sit, ex qua tutor speratur, uerius est alium tutorem posse dari, quasi nondum sit, n
Abbreviated transcription (Latin):
hres institutus sit uł noiatĩ
ex hr̃datussit. ¶Sifimosus
testo tutor detur. siquid̾ cum
furen desierit tutorem cẽ rec¬
te datum ꝓcuł existimat. ꝙ si
datus sit pͥure negat ꝓculus
ere cẽꝑ̾it. ¶ Suus alienis ita.
dari tutor p̾t. sibbẽrerit cutor

Expanded text:
heres institutus sit uel nominatim exheredatus sit. Si furiosus testamento tutor detur, si quidem, cum furere desierit, tutorem esse recte datum Proculus existimat: quod si datus sit pure, negat Proculus ere coeperit. Seruus alienus ita dari tutor potest 'si liber erit, tutor
Abbreviated transcription (Latin):
non dariposse tutorem plas
⁊ sidatussit nuilius monie
tier̃ dationem. ⁊ ita pompon¬
nisait ¶Hanc aũt adiecti¬
fatiunt tutorem .do. si satisi¬
oederit. ñ  aitomi in se hocha¬
bẽ. S amonitionem nõalit̾
ci tutclim ꝯmitti qm̃ si sat¬
isdedit. hoc est no alrei gerere

Expanded text:
non posse dari tutorem placet et, si datus sit, nullius esse momenti dationem: et ita Pomponius ait: hanc autem adiectifaciunt 'tutorem do, si satisdederit' non condicionem in se habere, sed admonitionem, non aliter ei tutelam committi, quam si satisd
Abbreviated transcription (Latin):
culum ad nos ptin̾e dix̃ huc
quoẜ indi agnouisse pla¬
nc si solum. m̾o moiuit fu¬
ium non uidetur agnita.
in PDatronus quoq tutor
lbti suĩcxibe̾ d et si qua inf¬

Expanded text:
culum ad nos pertinere", dixi hunc quoque videri adgnovisse: plane si solum monuit filium, non videtur agnita. onus quoque tutor liberti sui fi
Abbreviated transcription (Latin):
tał curator qmͣ dui is curator
mancat alius in eandem lit
duor curator locum optine¬
at ꝙ quid̃ et adu̾suscunde̾
accidet sundiu̾sas littes in
diu̾sis tp̃orib id̾ pctatur.

Expanded text:
talis curator, quamdiu is curator maneat, alius in eandem liteduorum curatorum locum optineat. quod quidem et aduersus eundem accidet, si in diuersas lites in diuersis temporibus id
Abbreviated transcription (Latin):
ex die tutorem dedit. medio te¬
mpore alius tutor dand̾ est.
qm̃uis legittimũtutorem p¬
upillus habeat sciendum est
enim qmͣ dru testamentaria
tutela speratur legittima cessa¬
re. ⁊ si scmel atestamentaria
de uolupta sit tutela de in̾ex¬
it qr hic senatus cosultum oc¬
ssat. ¶Blanc siduo plures¬
ue fuint. tutores stestament¬
arii in locum cius qui decessit
Si testamento tutordat᷑
rei affris uł rei syriace utilis
itoẽ est ut trm̃ filus qi fili¬
ib dedisse uideatur. filioru
plurib õmib filiis dedisse

Expanded text:
ex die tutorem dederit, medio tempore alius tutor dandus est, quamvis legitimum tutorem pupillus habeat: sciendum est enim, quamdiu testamentaria tutela speratur, legitimam cessare. Et si semel ad testamentarium devoluta it, quia hic senatus consultum cessat.Plane si duo pluresue fuerint tutores testamentarii, in locum eius, qui decessit Si tamen tutor detur rei Africanae uel rei Syriaticae, utilis icione est, ut tam filiis quam filiabus dedisse uideatur: filiorum t, an omnibus filiis dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
pinquisitomn ydoneis ꝓnũ¬
tiatisit. uñ scquitur. ut si tuit¬
le tempore soluendo nõ fue¬
runt.inid ꝙ debois eor sua¬
ri non possit contra magistra¬
nechil resictum est tutor fru¬
stra datur apr̃e nec sn inqui¬
sitõt confirmatur. ¶Si que¬
ratur an exin quisittẽ recte
datuas sit tutor quatuor ħ¬
darc potit ⁊ ille acceꝑit cui fus¬
rit dandꝰ ⁊ is datur cuiꝰ dandi:
facultis erat ⁊ ꝓtribunali dec̃¬
tum int̾positum. est
do tucore hoc ptor inquirere
debet an durauit prĩs uolu¬
tas ꝙ in fiͣciliest. si improrir¬
mo mortis tpr tutores non
iure ł curatores scripsit pr. n̾
si an anͣnos ut spatio mectio¬
mor incelaca uł ignorantie
contractum dampnosum ⁊

Expanded text:
per inquisitionem idoneis pronuntiatis. unde sequitur, ut, si tutelae tempore soluendo non fuerunt, in id, quod de bonis eorum seruari non possit, contra magistranihil relictum est, tutor frustra datur a patre nec sine inquisitione confirmatur.Si quaeratur, an ex inquisitione recte datus sit tutor, quattuor dare potuit, et ille acceperit cui fuerat dandus, et is datur cuius dandi facultas erat, et pro tribunali decretum interpositum. 8 ore hoc praetor inquirere debet, an durauerit patris uoluntas: quod in facili est, si proximo mortis tempore tutores non iure uel curatores scripserit pater. nam si ante annos, ut spatio mediomorum ante celata vel ignorata contractum damnosum mis
Abbreviated transcription (Latin):
act. qmͣ testõ datos quosda̾
defunctos aut excusacõm b¬
abere posse compiss. an nic
hilõ qui corum iiuerent.
nͨ excusati eent. tutores ꝑm¬

Expanded text:
amento datos quosdam defunctos aut excusationem habere posse comperisset, an nihilo minus qui eorum uiuerent nec excusati essent, tutores perm
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Mulr lib̾is non rec
nec satisdabit pupllo rem
saluam fore. s si curator am¬
atre testõ datus sit filii eius de¬
creto confirmatur ex inquisi
ut in lege papichatur confir¬
mand̾ est ad tutelam geren¬
sex .i. ut satisdatio ci remtta

Expanded text:
m.Mulier liberis non recte nec satisdabit pupillo rem saluam fore.Sed et si curator a matre testamento datus sit filiis eius, decreto confirmatur ex inquisitut lege praecipiebatur, confirmandus est ad tutelam gerenset, id est ut satisdatio ei remitta
Abbreviated transcription (Latin):
odum extestimeto ad utium¬
q ꝑtuneit si san sũt ⁊ est ueru̾
non solum cum cuius nomen
intestamẽto scriptũ esticgata¬
rium habend̾u. um cum quor
qui non estscriptus si ⁊ cĩ conte̾¬
platione ub̾atio relicta eẽt utr¬
ꝙ aut logatirii habentur. inhor
cisu.nam asiquid ego. debco titi
ubc̾nemo me negabit legatarũ¬
ut uuł code̾ librõ. scripsit mar¬
iuendo fucro int̃ esttlum cdito

Expanded text:
to ad utrumque pertineat, si socii sunt. et est uerum non solum eum, cuius nomen in testamento scriptum est, legatarium habendum, uerum eum quoque, qui non est scriptus, si et eius contemplatione liberatio relicta esset. Utrique autem legatarii habentur et in hoc casu. nam et si quod ego debeo Titioego liberer, nemo me negabit legatarMarluendo fuero: interesse enim creditor
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ¶Uxorisue testo ita legatũ
est sempnne dnc mec hoc imp¬
lius argc̃tũ balneare quesitum
est an ĩ id argentum ꝙ diebus
festis in balneo uti consucuit
lo cod̾ test̾o ita scrip sãt funerari
as duas ex margaritis umnola sex

Expanded text:
ri. Uxori suae testamento ita legatum est: 'Semproniae dominae meae hoc amplius argentum balneare': quaesitum est, an etiam id argentum, qu‹o› diebus festis in balineo uti consueuit,  testamento ita scripserat: 'funerari as duas ex margaritis et uiriolas ex
Abbreviated transcription (Latin):
relicta prem p̃ĩcto uberand̾u
et̃ ne a filius lib̾eturpuiinq¬
iud refert si fuit aliquid ipe¬
culio die legati cedente nec ne.
.sccuritatem .n. p̾r ꝑ hoc legatu
ꝯsequitur. maxime inquid cu
rei indicande tempꝰ citra peculiꝰ¬
um spec̃tctur. ¶Huic pri si¬
or post diuoͣrtium libãtomi
dotis legauit nama huc ucet
diclegati cedente solucdo non
um nõ põsse ꝙ debitum solu
uitum repetere posseno ambi

Expanded text:
berandum esse, ne etiam filius liber, refert, si sit aliquid in peculio die legati cedente necne: securitatem enim pater per hoc legatum consequitur: maxime, inquit, cum rei iudicandae tempus circa peculium spectetur. huic patri sior post diuortium liberationem dotis legauit: nam et hunc, licet die legati cedente soluendo non um non posse, quod debitum soluisolutum repetere posse non ambi
Abbreviated transcription (Latin):
siab impub̾is substituto sit
ub̾atio relicta demn̾ inpubes
exegi̾t ꝙ debetur. in euanescat
legatũ. ⁊ cõstiti̾t pupillum in
hus que asubstituto relinqu

Expanded text:
ab impuberis substituto sit liberatio relicta, deinde impubes exegerit quod debetur, an evanescat legatum. et cum constet pupillum in his, quae a substituto relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsit sires pignori data iegetur
debitori accreditore ualert̃ieg¬
atum h̾req eum accionemut
pignus recipiat priusqm̃ petu¬
riss si alia testantis uoluntas fu¬
crit ⁊ ad hoc p̾uenietur exemplo
tat idem celsus ait nullam du¬
bitatom habere quĩ hrde pete
adebitore uetito nec hrs br̾dĩ¬

Expanded text:
ipsit, si res pignori data legetur debitori a creditore, ualere legatum habereque eum actionem, ut pignus recipiat, priusquam pecubeat lucrari: sed si alia testantis uoluntas fuit, et ad hoc peruenietur exemplo tat. Idem Celsus ait nullam dubitationem habere, quin herede petere a debitore uetito nec heres heredi
Abbreviated transcription (Latin):
rendisse scribit cui argentũ ꝙ ĩ
tusculano fundo cum̃ moreret᷑
lia cõmunul expeditonũ comit
tunt cerceta ita legauerat argrn¬
tũ uratorium incum dariuoior
quesitũ est cum pr f. diu̾sis tem

Expanded text:
respondisse scribit, cui argentum, quod in Tusculano fundo cum moreretur li et communium expeditionum comiti inter cetera ita legauerat: 'argentum uiatorium meum dari uolo'. q
Abbreviated transcription (Latin):
qui si fideuissorem cepit cõuen¬
iussit prcto est rcusuberand̾.¬
ceptom fideussoridadamqͣ
reo cpetit. s cum alia sit mes
legintis alta p̾asciscentis ne

Expanded text:
quin si fideiussorem coeperit conueniusserit? pacto est reus liberandceptionem fideiussori dandam, quae reo competit: sed cum alia sit mens legantis, alia paciscentis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
iet diminuere ex legato tunc
mulie̾ ĩpo iurequiq libcau¬
ri debebutur. nec dolimali ex¬
ceptio nocebit ad usus pẽtrit̃
ꝙ siiti legass uxori aurumq
eius ca ꝑãtum erit. tunc rectissi¬
me scribit quĩt mutius in hec¬
u̾ba ut hec scriptura h̾at hat
m̾se.⁊demõstratr̾em legati ⁊
argumietũ idõq unt ipoali¬

Expanded text:
et deminuere ex legato, tunc mulieri ipso iure quinque librae auri debebuntur nec doli mali exceptio nocebit aduersus petentem. Quod si ita legasset uxori 'aurum quod eius causa paratum erit', tunc rectissime scribit Quintus Mucius, ut haec scriptura habeat in se et demonstrationem legati et argumentum: ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
uxori mec cumqua sine men¬
datio uixii aun pondo .u. da¬
riuolo. quero anhrdes adpre¬
statom integre. matieaun an
aurum ei dequaquerit᷑ prani
oportr̃ aut p̾cium auri qua¬
tũ copari põt. Item quero si
utte contestata p̾torita ꝓnũ¬
ciauit ut matia presteturan
tutoros audiendisunt ab hac
sententia pupiuu adu̾susqͣ
qui auro legato cti pondens
matiam p̾rari iussit recte pro¬
nutiasseuideri.

Expanded text:
 cum qua sine mendacio uixi, auri pondo quinque dari uolo': quaero, an heredes ad praestationem integrae materiae auri an aurum ei, de qua quaeritur, praestari oportere, aut pretium auri, quanti comparari potest. Item quaero, si lite contestata praetor ita pronuntiauit, ut materia praestetur, an tutores audiendi sint ab hac sententia pupillum, aduersus quem praetorem, qui auro legato certi ponderis materiam praestari iussit, recte pronuntiasse uideri.
Abbreviated transcription (Latin):
conclanc ant comi introic¬
rint excutiant ¶Mulrcũ
parturie incipiat husadi
quos cares ꝑtinet parato¬
rib uecoꝵ denuntiet. ut in¬
ices duas inco ceclaui. nepl
in co coclaui nie plures mu

Expanded text:
conclaue aut domum introierint excutiant. mulier cum parturire incipiat, his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum denuntiet, ut ices duas in eo conclaui ne pluin eo conclaui, ne qua
Abbreviated transcription (Latin):
petierit suc hor̾d̃ inaituit. fid̃i¬
mussi non cogeturpr p̾stare
ex sua ꝑte que ci delxtur.i siad¬
ierit hr̃ditatrm. ¶S a si fili
auł neptis manumissa sit pr̾
ta fuint p̾tor nichiledicit.i

Expanded text:
erierit siue heredem instituerit, fideicommissa non cogetur pater praestare ex sua parte, quae ei debetur, etiamsi adierit hereditatem. sed et si filia uel neptis manumissa sit et pta fuerint, praetor nihil edicit,
Abbreviated transcription (Latin):
trueles ex fratre aus exsorore a¬
mittinos amittinas cosu̾o ⁊
cas qui queue exsõrorib na¬
ti nateue sunt consobrinos
cõsobrmas qiͣ cõsobrinos. d
pleriq hos om̃s sobrinos¬
sobrinas qiͣ uorant sicut tix¬
batĩ sub hac applłoe nominu̾
Ite filia biphariam sicut sup̃
filius anũcłi filius. It̾ filiam
at̾e filius. It filia anuite auũ¬
culo mat̾te cct̾is duplici in te¬

Expanded text:
trueles: ex fratre autem et sorore amitinos amitinas: eos uero et eas, qui quaeue ex sororibus nati nataeue sunt, consobrinos consobrinas quasi consororinos: sed plerique hos omnes consobrinos uocant, sicut Trebatius. sub hac item filia bifariam sicut supra filia: auunculi filius, item filia: materterae filius, item filia, amita auunculo matert
Abbreviated transcription (Latin):
dem Etiam sidapnatus
brs fu̾it nec petuum soluat
legatari pot desigerare mit
timpossonem. ¶Cum sub
conͣdicoib cõtrancad̾ res
duob legetur si nõ cauci¬
turutq mittit᷑ in possont̃¬
Quil. Smille sint res hr¬
ditane inquaslegatani ł̃ fi¬
dĩ missarii mittant᷑ in rem
quid̃ hrdis mitti non posst̃
tiones ip̃i ꝑsequatur

Expanded text:
 Etiam si condemnatus heres fuerit nec pecuniam soluat, legatarius potest desiderare mitti in possessionem. Cum sub condicionibus contrariis eadem res duobus legetur, si non caueatur, uterque mittitur in possullae sint res hereditariae, in quas legatariimissarii mittantur, in rem quidem heredis mitti non possunt, actiones ipsi persequantur
Abbreviated transcription (Latin):
catur ꝑ ealumpniã satis pt̃¬
datonũ dinus enĩ pus resc¬
ripsit eum apud quẽ satis¬
sumatim debet cognosoe. ¶Si
pcurator satis legatoꝵ deside¬
ret si quid̾ ei madatum sit ñ
habebit necesse derato eruere¬
sit si fortedicatur egenos fide¬
uissores cẽdatos. imagis eit
ut caui non debeat hoc enim
diuuspnis rescripsit pacubi
clucimaneipam enim fac¬
sum f̾re debe qui minus ido¬
neos fideuissores acceͣpitn

Expanded text:
catur per calumniam satis pdationum. divus enim Pius rescripsit eum, apud quesummatim debet cognoscere. Si procurator satis legatorum desideret, si quidem mandatum ei sit, non habebit necesse de rato caveresit, si forte dicatur egenos fideiussores esse datos. et magis est, ut caveri non debeat: hoc enim divus Pius rescripsit Pacuviae Licinianae: ipsam enim facsum ferre debere, quae minus fideiussore
Abbreviated transcription (Latin):
uat nõ miã ptor em staturum
ꝯscquatur legatirius sidiꝯmis
sidicionis sitisnondet. ut ma¬
gis sempronio det legati pͣsctu¬
cionent is iegatano sitisdet de¬
fitientt conditione reddi .x. sez
puio s a si accepit. cituis abhr¬

Expanded text:
 praetorem statuturum consequatur legatarius, fideicommissi condicionalis satis non det, ut magis Sempronio det legati persecutionem, ut is legatario satisdet deficiente condicione reddi decem. sed et si acceperit Titius ab her
Abbreviated transcription (Latin):
ditanascebeut neq hr̾diau fe¬
rintur neq depereat detiores¬
uefiant ꝙ si ex ꝯstitũtec quisin
possoc mittatur⁊ curand̾u eit
nc ius fiat utendi ⁊ fruendi ie¬
gitirio. ¶Satisficriuoluntati
de functi sicacapiturꝙ uolun

Expanded text:
ditarias debere, ut neque heredi auferantur neque depereant deterioresue fiant. Quod si ex constitutione quis in possessionem mittatur, curandum est, ne uis fiat utenti et fruenti legatario. Satisfieri uoluntati defuncti sic accipitur, quoad
Abbreviated transcription (Latin):
npo ssonũ ꝯ putindu. ¶Sessa¬
tum non accepim̃ si pupillus
tutorem ñ h̃t nec curatoremi
sunt indefense ccrte si hrdit᷑as
edio de trahendumest. ¶Queri
pot. in ĩuicem usurarum hũ fr

Expanded text:
possessionum computandum. Cessatum non accipimus, si pupillus tutorem non habeat nec curatorem sunt indefensae. certe si hereditas edio detrahendum est. Quaeri poterit, an in vicem usurarum hi fr
Abbreviated transcription (Latin):
mittetur rapossone. s inꝑtuᷤ
ancularum. ⁊ fetus pecor.¶
ĩfructꝰ cque omim̾oiegatariꝰet
fidĩ ꝯmissanus mutitur s ⁊ si
rem alienam defunt bona fide
emerit. in posson̾e cius mitten¬
du icgitarium constat. nama

Expanded text:
tus ancillarum et fetus pecorum, item fructus aeque omni modo legatarius et fideicommissarius mittentur. Sed et si rem alienam defunctus bona fide emerit, in possessionem eius mittendum legatarium constat: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
ructꝰ posse redige s custodur log¬
atarium fructus oportebit nẽ
nre expediat. Un dedẽ quoq le¬
suure incetis quoq rebus hrdi¬
tariis missi ipossessom hoc ent
offm̾ ut unmisasres hrditariaᷤᷤ
colligit. ⁊ibi custodiat ubi do

Expanded text:
ructus redigere, sed custodire legatarium fructus oportebit, ne nire expediat, vendere quoque leservare. in ceteris quoque rebus hereditariis missi in possessionem hoc erit officium, ut universas res hereditarias colligat et ibi custodiat, ubi do
Abbreviated transcription (Latin):
accp̃it. in repeti satis¬
datio ista possit. ut hro
dem si saes hrs indebitum
cauit reꝑete n põtit quid emĩ
si ignorauit remissam sibi
satisdatom po̾t condicere
tom condici posse. quid eni

Expanded text:
acceperit, an repeti satisdatio ista possit, ut heres idem ‹si› sciens heres indebitum cauit, repetere non potest. quid deinde, si ignorauit remissam sibi satisdationem? potest condicere. id condicere possit q
Abbreviated transcription (Latin):
onesmneres aliqua siue brdi
est suꝑ uacua cautoe honłan hr
legato iocum habet ħ satisda¬
tio qm̃ no nullas moras uioi
pit regatarꝰ i atrebelliano si

Expanded text:
one, siue res aliqua siue heredesse superuacua cautione onerlegato locum habet haec satisdatio, quoniam nonnullas moras exercperit legatarius et a Trebelliano fi
Abbreviated transcription (Latin):
ditoc. ad cxibend̾ cum ñ tem̾ pa¬
iam est succurre̾d̾. tñ icgatino
ad u̾sus siucgurium marcellus
ꝑbat. ¶Si ad fiscum portio h̃r¬
ditatis puenit cessabit stipuło¬

Expanded text:
dit, ad exhibendum eum non teneri palam est: succurrendum tamen legatario adversus fructuarium Marcellus ait. Si ad fiscum portio hereditatis pervenerit, cessabit i
Abbreviated transcription (Latin):
sum fructum pctituru̾ꝯstat. s
cum .x. uendicit ꝓprictarius pi
ex ceptom doli repellitur qun
fuuctuario utilem accionemin
iegatarium si mo cicaũẽtur.
s si subditoẽ ei decem legata

Expanded text:
sum fructum petiturum constat. sed cum decem uindicat proprietarius, per exceptionem doli repelli, qua fructuario utilem actionem in legatarium, si modo ei caueatur. sed si sub condicione ei decem legata
Abbreviated transcription (Latin):
atur non tñ a satidatio d os
f̾ri a legatario s sufficit siue de¬
siderauit.⁊ ei no caucatur siue¬
⁊ quo nõ habeit aquo satis
desider. ¶Si debitor ub̾atio
sit relicta nõ ẽexigenda cͣan¬
tio qr ht penes se legatum a
ppe si conueniatur exceptoedo¬
li mali uti possit. ¶Si cui eg¬
psit non dcbe ptorem satiso¬
adictam brditatem satis dan¬
dum est delegatis est cumad¬
huc dubium est an hrditas

Expanded text:
satisdatio debet offerri legatario, sed sufficit, sive desideravit et non cavetur, sive non habeat, a quo satis desideret. Si debitori liberatio sit relicta, non est exigenda cautio, quia habet penes se legatum: ppe, si conueniatur, exceptione doli mali uti possit ei cui legipsit non debere praetorem satisdaditam hereditatem satisdandum de legatis est, cum adhuc dubium est, an hereditas
Abbreviated transcription (Latin):
submouemꝰ si existentis co̾ditio¬
nis tp̃r non haberent in potent¬
ate coseucnit tñ scd̃m hoc ut cͣi
su non sit delegato eauutum nã
si cristentis conditois tp̃r siniu¬
nemine implius petitunl com¬
pellend ent lors legatumꝙi¬

Expanded text:
mus, si existentis condicionis tempore non haberent eos in potestate. euenit tamen secundum hoc, ut in casum non sit de l‹eg›ato cautum: nam si existentis condicionis tempore sui iuneminem amplius petiturum, compellendus erit heres legatum
Abbreviated transcription (Latin):
iis quib ex edicto meo bo¬
nor rossõ data sit. eassimͥ
estissimu̾ edcm p̾toris attũ¬
tio eĩ denuntiare gͦ mulier¬
emoporter hus scilz quoꝵ
int̾ est ꝑtum non edi. ułto¬
tam habiturus hrditatem
uł ꝑtem eius siue abintes
mo nat᷑us sit aristo scribit.
huic quai suo qmus ṅo
omia quedam tṅ cucapart¬
um custodiendu arbitriop¬
puto ce ucram. pubuceent
int̾ est. ptusno subiciutor¬
dinũ dignitas fam̃ĩliarm¬
te. cum sit in spt constitutus
suscessionis qualis q sit d
auͣdiriet rem ꝑublicamet

Expanded text:
is quibus ex edicto meo bonorum possessio data sit, eas, si estissimum edictum praetoris, atttio eius.Denuntiare igitur mulierem oportet his scilicet, quorum interest partum non edi, uel totam habituris hereditatem uel partem eius siue ab intesmo natus sit, Aristo scribit, huic quoque seruo quamuis non omnia, quae dam tamen circa partum custodiendum arbitrioputo ueram: publice enim interest partus non subici, ut ordinum dignitas familiarumte, cum sit in spe constitutus successionis, qualisqualis sit, debet audiri rem et publicam et
Abbreviated transcription (Latin):
ita iufri possunt. ut infa¬
mitti debere õpõrtere. ¶Lu¬
tius titius coheres ⁊ curat¬
orsororis suc cum ceñt ex
ciuitate in quansititum

Expanded text:
ita auferri possunt, ut in faermitti oportere. Lucius Titius coheres et curator sororis suae, cum esset ex ciuitate, in
Abbreviated transcription (Latin):
qõ ne dectum duu marci cẽ tra¬
hendum ⁊ recte fidi ꝯ missum
utrisq solutum. ¶ Non esta
ubitandum cogi posse hr̾dem
institutumadire. ⁊ restituc hr¬
clitatem suũs siue directa suc
fid̾i ꝯmissaria ub̃tas eidata fu¬
iss cum isꝑuan hr̃s nõ debe¬
ret ꝑsonam cogentisbt̃ enĩ
is quoq aditum ut qui nũd̾
pett̃ fid̾ĩ missiriam lib̾tate¬

Expanded text:
one decretum diui Marci esse trahendum et recte fideicommissum utrisque solutum. Non est dubitatum cogi posse heredem institutum adire et restituere hereditatem seruis, siue directa siue fideicommissaria libertas eis data fuisset, cum aspernari heres non deberet personam cogentis: habet enim hic quoque aditum, ut, qui nondum petere fideicommissariam libertate
Abbreviated transcription (Latin):
datumest indĩ in id temp
ano incum cuirestituta est
hrditas accões ꝯpeteͥ aristo
ait quia ꝑ hoc acapiendu
sit. rogo brlitatem illamre¬
sit ut hrditas sua restituat᷑

Expanded text:
tum est uideri in id tempus ano in eum, cui restituta est hereditas, actiones competere Aristo ait, quia pro hoc accipiendum sit 'rogo hereditatem illam reserit, ut hereditas sua restituatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tite ⁊ ex conditoe eĩ qui fid̾i¬
ꝯmisit accipiendum erit
E fco trictatum in cuiũ ro¬
roauerat queda iiurfili¬
uin suum ut sisine libis:
decessiss restitueret hrdita¬
temprĩ suo is postea deport aui
missi c̾ditio defcciss. nos
suspectos qiͣ. ab alio ñpdesse
miximcum ⁊ uonacumsua
quodam m̾o causa fisco sin¬
missum restituruelit. ¶ Si
suus pene fu̾it ꝯstitutꝰ nullo
a ñcepto filio iam paricon
cedit electom illam qua pa¬
pianus deportato dedit hu¬
ic dari no oportet. ¶Si qui
uit susceꝑit quid̃ filiumu
erum uuus amisit in debi¬
tur siuc lib̃is dẽcessisse. ¶ Si

Expanded text:
ione eius qui fideicommisit accipiendum erit. Ex facto tractatum memini: rogauerat quaedam mulier filium suum, ut, si sine liberis decessisset, restitueret hereditatem fratri suo: is postea deportatus mmissi condicio defecisset. nossusceptos quasi ab alio non prodesse, maxime cum etiam bona cum sua quodommodo causa fisco sinmissum restitui uelit. sed si seru‹u›s poenae fuerit constitutus, nullo ante concepto filio iam parere ccedit, el‹e›ctione‹m› illam, quam Papinianus deportato dedit, huic dari non oportet. Si quis autem susceperit quidem filium, uerum uiuus amiserit, uidebitur sine liberis decessisse
Abbreviated transcription (Latin):
Iomp̃ Hres cum debuit q¬
uartamretinc totam hrdita¬
restituit. neccauit sibi scipu¬
latoc p̃poĩta similem eumari¬
stont illis qui retentiones

Expanded text:
m. Heres cum debuerat quartam retinere, totam hrestituit nec cauit sibi stipulatione proposita. similem eum esse Aristo ait illis, qui retentiones,
Abbreviated transcription (Latin):
site sunt edes equissimũ erit.
nicħ enimꝑstare cum culpat
cirrat. Cum ꝓponetur quidu
siliam sumb̾rdem instituisset
ruebat quare dicendum est do¬
tem dcc̃cde. ic si quod suꝑ fluiss
rogita eet restitue ꝙ si tantosfru¬
ctus ex hr̾ditate mułr ꝑcepit ut
inde potiti dotisatisfact fi dicen¬
dum est. potius fructib hoc ex¬
pensum ferendum ꝙͣ tid̾i ⁊mis¬
⁊ portionem hr̃dititis placet
nob̾ rogitusq fui̾t hanepte:
fiet restitutio exsciratusꝯ suito
num hrdem cohrdib suio
restituic hrdititem nubet inte¬
iligitur easdem ꝑtes infidĩ cõ¬
missisfacẽ quas in prditate di¬
stribuenda fccit. ¶ S si iubcã¬

Expanded text:
equissimum erit nihil eum praestare, cum culpa careat. Cum proponeretur quidam filiam suam heredem instituisse et ruebat. quare dicendum est dotem decedere, ac si quod superfuisset rogata esset restituere. quod si tantos fructus ex hereditate mulier percepit, ut inde poterit doti satisfieri, dicendum est potius fructibus hoc expensum ferendum quam fideicommisetiam portionem hereditatis placet nobis rogatusque fuerit hanc partem fiet restitutio ex senatus co heredes coheredibus suis restituere hereditatem iubet, intellegitur easdem partes in fideicommissis facere, quas in hereditate distribuenda fecerit. sed si iubea
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ desiderire sibi restituc hr̃di¬
tatem dicendum ẽ falcidrae¬
um uti posse. Qecte gͥ me¬
cum int̾ ce utrum᷑ totam resti¬
tiu brditatem sibi fidĩ ꝯmis¬
sarius desiderut. ansuam tĩ¬
tum m̾o ꝑtem. nam sisola
pstranferatur inresiduo fa¬
ltidicerit locus. Esitota h̾r¬
ditas transiata sit cessat hĩ
iegis bñfitium. ¶Sisuod¬

Expanded text:
 hereditatem, dicendum Falcidia eum uti posse. recte igitum interesse, utrum totam restitui hereditatem sibi fideicommissarius de‹side›rauerit an suam tantummodo partem. nam si sola pars transfertur, in residuo Falcidiae erit locus: si tota hereditas translata sit, cessat huius legis beneficium. Si seruo d
Abbreviated transcription (Latin):
ric̾.¶utor iti recte non
datur illi aut illi filus me¬
is utrieox uol titius tutor
cido. quid enim dicimꝰ sititi¬
us constitu̾e nolit utri eoꝵ
exfilus tutor cẽ uelit. Ita au¬
tem recte tuto dabitur: titi

Expanded text:
utor ita recte non datur: 'illi aut illi filiis meis, utri eorum uolet, Titius tutor esto'; quid enim dicemus, si Titius constituere nolit, utri ex filiis tutor esse uelit? Ita autem recte tutor dabitur: 'Titi
Abbreviated transcription (Latin):
senͣdam ee creui̾t sus cessor cuis
sententiam qm̃ ieges nr̃e n̾o
ad mittut recte sequẽtur
Hoñoris cansa tutor datus
non uidetur. qu̾e pr a ccctis tu¬
torib quib negotia geren¬
da mandauit rationes acri¬
pe uoluit. ¶Propt̾ uttem
inosficiosi testĩ ordinanda
exhrdato filio cuitutoremi
sto pris an excecceto p̾toris
riphꝰ. ¶D em fiet ⁊ si intest¬
atum decessisse prem pupil¬
i noĩc oefendatur falsum uc
testm̃ nõic pupilli dieatur
⁊ si patruus extet lõgitimu
tutor. fucurꝰ ab intritato. qr
cutorem habenti tutor dari
nonͣ ꝑt. Nam omodius ip̃e
qui sꝑscriptura continetur
ap̾tore dabitur ut sñ ullor
uittis p̾uiditio. uistus tutor
actor pupillo ad cm fiatu
temscum aut ipẽ patruus qu¬
em tutorem legittimũ sibi
ad selegitima brditatem ꝑ¬
tin̾e contenderet alium tuto¬
atissub mou̾cd̾ erit que filiꝰ¬
iis cis relicta sunt m̾o. sile¬
gata fuuii nonͣ affectẽe ꝓpria

Expanded text:
endam decreuerit, successor eius sententiam, quam leges nostrae non admittunt, recte sequetur. Honoris causa tutor datus non uidetur, quem pater a ceteris tutoribus, quibus negotia gerenda mandauit, rationes accipere uoluit. Propter litem inofficiosi testamenti ordinandam exheredato filio, cui tutorem stamento patris an ex decreto praetoris. Idem fiet, si intestatum decessisse patrem pupilli nomine defendatur falsumue testamentum nomine pupilli dicatur et si patruus exstet legitimus tutor futurus ab intestato, quia tutorem habenti tutor dari non potest. nam commodius ipse, qui scriptura continetur, a praetore dabitur, ut sine ullo litis praeiudicio iustus tutor auctor pupillo ad eam litem fiat. Cum autem ipse patruus, quem tutorem legitimum sibi ad se legitimam hereditatem pertinere contenderet, alium tutoatis summouendus erit, quae filiis eius relicta sunt, modo si legata filii non affec
Abbreviated transcription (Latin):
alit non po ss nichil co no¬
minc tutere raditio pupil¬
lo aut substitutis pupilli
oporteat causa cognita id p̾¬
sidem statuere oportebit in
eause cognitione cuitanchi
st̃ qui pudititis imp̃ub̾is
possunt insiclari.
Riphꝰ. Piab sens sit tutor
⁊⁊ alicta pupillus desider¬
et si quid negligentia .⁊ nim¬
ia cessatio in aministratõe tu

Expanded text:
 non possent, nihil eo nomine tutelae iudicio pupillo aut substitutis pupilli oporteat, causa cognita id praesidem statuere oportebit. in causae cognitione euitandi sunt, qui pudicitiae impuberi possunt insidiari.Si absens sit tutor et alimenta pupillus desideret, si quidem neglegentia et nimia cessatio in administratione tu
Abbreviated transcription (Latin):
pinsa accid̾it torte ꝙ subi¬
to ad cognitionem pͥncipa¬
lem ꝑfcctus nec rei surꝓin¬
de̾ nec consule pupulo po¬
tuit ⁊ sꝑatur redire ⁊ y don¬
eus sit tutor nec expedratal¬
ium cutorem ad iungi et
pupillus aumerita de re su¬
a postulet recte constituet᷑
ad hoc solum ut ex re pnpi¬
ii aumenta expecliat.

Expanded text:
isa acciderit, forte quod subito ad cognitionem principalem profectus nec rei suae prouidere ne‹c› consulere pupillo potuerit et speratur redire et idoneus sit tutor nec expediat alium adiungi et pupillus alimenta de re sua postulet: recte constituetur ad hoc solum, ut ex re pupilli alimenta expediat.