comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis uniu̾se patebt̃ ȩccłie: cessabunt ministeria
angłica. nec opus erat legationũ discursu cum cui¬
tate dĩ ꝑfecta & electionis uniuersitate intus collec¬
ta do om̃ib omĩa existente tunc uere incubito omĩa
fuerint consũmata. Una erit omniũ lingua. iubi¬
iatio indefessa: unus affectus. amor et̃nus. Unum
erit gaudium. de stabilitate securitas: una erit pax
sufficientie et̾nat tranquillitas. Patebit ueritas
implebit caritas: ce erit integra corꝑis &e aĩe sainitas.
fulgebit sit̃ soi głificata humanitas: quieta erit oe
concors. sp̃c ce carnis societas. Angłoꝵ &e hominũ
unum erit consortium: unus panis utriq & unũ
coniuuiũ. Hon languebit amor. ñ liquefiet dilectio:
p̾sentib omĩb bonis nulla erit dilationis afflictio.
Inebriabuntur ab ubertate illꝰ głe patris benedicti saca¬
buntur a multitudine dulcedinis om̃s electi. Non eut

Expanded text:
vinitatis universae patebunt Ecclesiae. Cessabunt ministeria vinitatis universae patebunt Ecclesiae. Cessabunt ministeria angelica, nec opus erit legationum discursu, cum civitate Dei perfecta et electionis universitate intus collecta, et omnia omnibus existente, tunc vere in cubito omnia fuerint consummata. Una erit omnium lingua, jubilatio indefessa, unus affectus, amor aeternus. Unum erit gaudium, de stabilitate securitas, una erit pax, sufficientiae aeternalis tranquillitas. Patebit veritas, implebit charitas, et erit integra corporis et animae sanitas. Fulgebit sicut sol glorificata humanitas, quieta erit et concors spiritus et carnis societas. Angelorum et hominum unum erit consortium, unus panis utriusque et unum convivium. Non languebit amor, non liquefiet dilectio, praesentibus omnibus bonis, nulla erit dilationis afflictio. Inebriabuntur ubertate gloriae illius Patris benedicti, satiabuntur a multitudine dulcedinis omnes electi. Non erit
Abbreviated transcription (Latin):
plenus sp̃u scõ. nec transg̃di maiestatem p̃sume¬
bat. Ascenderat qͣsi duas scalas rationabiles creat᷑as.
&e peaquȩ facta sunt adcreatorẽ quasi ad terrium
celũ ꝑuenerat. In ipso quippe intellectualẽ paradysum
eẽ credimus. ad cuiꝰ głam in iuirum ꝑfectum. in m̃surã
etatis plenitudinis xp̃i. ad sonum nouissime tube
resurgentes occurremus: &e sic semꝑ cum dño erimus.
Corpus humilitatis nr̃e uli diuine configurabitur
claritati: & regem inlecore suo insplendorib scoꝵs fi¬
des xpͣiana uidebit: immo neq fides neq spes expec¬
tationis dilatione ibi languebant. cum regnũ solius
apparuerit caritatis. Ibi nicħ ꝑspecdm neq in enig¬
mate. s facie adfaciem illud sũmũ bonũ uidebitur.
ꝙ cognoscemus sũ ꝙ cogniti sumꝰ. Uidebitur xp̃c. irtel¬
ugetur ds: implebit corla omnium sp̃c sc̃s. Compre¬
henddet᷑ mͦ incomp̃hensibilis trinitas. & archana di¬

Expanded text:
plenus Spiritu Sancto nec transgredi majestatem praesumeplenus Spiritu Sancto nec transgredi majestatem praesumebat. Ascenderat quasi duas scalas, rationabiles creaturas, et per ea quae facta sunt, ad Creatorem quasi ad tertium coelum pervenerat. In ipso quippe intellectualem paradisum esse credimus, ad cujus gloriam in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi ad sonum novissimae tubae occurrentes resurgemus, et sic semper cum Domino erimus . Corpus humilitatis nostrae illi divinae configurabitur claritati , et regem in decore suo in splendoribus sanctorum fides Christiana videbit; imo neque fides, neque spes exspectationis dilatione ibi languebunt, cum regnum solius apparuerit charitatis. Ibi nihil per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem illud summum bonum videbitur, et cognoscemus sicut et cogniti sumus . Videbitur Christus, intelligetur Deus, implebit corda omnium Spiritus Sanctus. Comprehendetur modo incomprehensibilis Trinitas, et arcana Di
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtutis. nec debet in illa et̾na rõne que uoluntas
dĩ ẽ. aliquid humane rationis ausus de trahere. Po¬
tuit tamen eẽ illa pauli tẽꝑat immo momĩtanea
assumptio eo mͦ fieri quo transfiguratus ẽ. xp̃c p̾sente
petro ce iohe. & iacobo: qͣndo moyses & helyas etiã &¬
ipsi glificati uisi ft̃ cum eo. Passibił quidem ad huc
erat xp̃c. & ante resurrectionem resurrectionis głam
ostendit discipłis: ñ solum suã. s & eoꝵs qͥ parit assiste¬
bant. Ita potuit paulus configuratꝰ ad horam illi
głe qͣm predicabat. & insimilituilinẽ sp̃ualiũ corpoꝵ
qͣm resurrectio reformabit sine sensu alicuiꝰ infirmi¬
tatis sana & purgata tota natura adtempꝰ sursũ trãs¬
ferri ut iuderet & audiret aliquid ampliꝰ p̃partici¬
edificans ȩccłiam desudabat. Et sĩc petro ad huc mor¬
tali mare fuit calcabile: ita potuit paulo incorpore
celũ fieri penetrabile. Si uͦ paulũ raptum in spũ di

Expanded text:
et virtutis, nec debet in illa aeterna ratione quae voluntas et virtutis, nec debet in illa aeterna ratione quae voluntas Dei est, aliquid humanae rationis ausus detrahere. Potuit tamen illa Pauli temporalis, imo momentanea assumptio eo modo fieri quo transfiguratus est Christus praesente Petro et Joanne et Jacobo, quando Moyses et Elias etiam ipsi glorificati visi sunt cum eo . Passibilis quidem adhuc erat Christus, et ante resurrectionem resurrectionis gloriam ostendit discipulis non solum suam, sed eorum pariter qui assistebant. Ita potuit Paulus configuratus ad horam illi gloriae quam praedicabat, et in similitudinem spiritualium corporum quae resurrectio reformabit, sine sensu alicujus infirmitatis, sana et purgata tota natura ad tempus sursum transferri, ut videret et audiret aliquid amplius prae particiaboribus aedificans Ecclesiam desudabat. Et sicut Petro adhuc mortali mare fuit calcabile , ita potuit Paulo in corpore coelum fieri penetrabile. Si vero Paulum raptum in spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
x psonam qui pͥmitie dormientiũ surrexit unus in¬
ter mortuos liber. de nullo manifeste scripture tia¬
dunt canonice qd̃ iam duplicia interra possi decit:
uei qd̃ corruptibue hoc ante generalem resurrectionẽ
induat incorruptionẽ. uel mortale immortalitatẽ
N t taceamus mͦ de ipsa theothochon uel de his qui
cum xp̃o resuriexerunt. qm̃ alia ẽ. & nodosissima
questio. de paulo qͣntum possumꝰ qd̾ cepimꝰ ꝓsequam᷑
lerte cum hec scriberet incarne erat: &e inea carne de
qua alibi scripserat. Sentio aliam legem in menbris
meis repugnantẽ legimentis mee. Et post cetera. In¬
felix homo quis me. l. d.c.i. h. Et datum sͥ stimu¬
ium carnis sue angł̾m sathane colaphirantẽ se ipse
testatur. Quomͦ in corꝑe rapi potuit sursum. nisi for¬
sitan eo mͦ quo raptus ẽ. in babilonẽ ab acuch aiudea.
uł philippus de azotoĩeunuchi occursum: Qd̃ si ali¬
quid huiꝰ mͦia dõ contra naturam fit res miraculi ẽ.

Expanded text:
sonam quae primitiae dormientium surrexit , unus inter mortuos libet de nullo manifeste Scripturae tradunt canonicae quod jam duplicia in terra sua possideat ; vel quod corruptibile hoc ante generalem resurrectionem, induat incorruptionem vel mortale immortalitatem , ut taceamus modo de ipsa theotoco, vel de his qui cum Christo resurrexerunt: quam et alia est, et nodosissima quaestio. De Paulo, quantum possumus, quod coepimus persequamur. Certe cum haec scriberet, in carne erat, et in ea carne de qua alibi scripserat: Sentio aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae . Et post caetera: Infelix ego homo, quis me liberabit lum carnis suae, angelum Satanae colaphizantem se ipse testatur . Quomodo in corpore rapi potuit sursum, nisi forsitan eo modo quo raptus est in Babylonem Abacuc a Judaea , vel Philippus de Azoto in eunuchi occursum ? quod si aliquid hujusmodi a Deo contra naturam fit, res miraculi est
Abbreviated transcription (Latin):
re siue extra corpus. Raptum se scit. s de mͦ dupitat.
de quo mmnino ñ ambigeret: si alterum possibile. &
alterum impossibile uideretur. Nunc autẽ quia &
cum corꝑe. &e sine corpore potuit rapi. pͣ intelligi cor¬
poralis paradysus etiam incelo. licet qͣsi diu̾sa. & ce¬
lñ posuerit ce paradysũ. Qd̃ sicum raptũ incorꝑe¬

Expanded text:
re, sive extra corpus . Raptum se scit, sed de modo dubitat, re, sive extra corpus . Raptum se scit, sed de modo dubitat, de quo omnino non ambigeret, si alterum possibile, et alterum impossibile videretur. Nunc autem, quia et cum corpore potuit rapi, potest intelligi corporalis paradisus etiam in coelo, licet quasi diversa et coelum posuerit et paradisum, quod si eum raptum in
Abbreviated transcription (Latin):
ramur tantum patem illam que omnẽ suꝑat in¬
teliectum: & infra ẽ. quicqͥd ẽ. ł estimari p̃ualet ł cõ¬
p̃hendi. Nec locus ẽ nec color. nec sonus nec odor:
quitquid illud ẽ. nec tangitur. nec uidetur. Sensꝰ
carnis. corporeis dimensionib uauatur & claudit᷑.
& tm̃ incrassitudine nature sue uoluit᷑ & mora¬
tur. Ipsiꝰ quoq spͣuat acumen nature licet subti¬
lissimum sit: reu̾b̾atur tam̃ supioris lucis splen
a fine usq ad finem attinget. Ideoq in creatura
nulla pͭ eẽ plenitudo beatitudinis. qr quicqͥd inꝑ¬
de ẽ nullũ efficit consũmatũ. Hullꝰ corporeꝰ locus.
nuls incorporeus sp̃c ex ꝓͥa natura plenas haret
delicias. qr pienitudo totius ẽ. ñ parcium: e neces¬
se ẽ. ut omĩs pars minus continens ad funddatorem su¬
um returrat. in eo figens finem a qͦ ht̃ iniciũ. Hic oc¬
currit qd̾ idem apłs dicit se raptum usꝙ intercium
ñ licet hoĩ loqui. Hestio inquit d̾s scit: siue incorpo¬

Expanded text:
tamen pacem illam, quae omnem superat intellectum, et infra est quidquid vel aestimari valet, vel comprehendi. Nec locus est, nec sonus, nec odor quidquid illud est, nec tangitur, nec videtur; sensus carnis corporeis dimensionibus vallatur et clauditur, et tantum in crassitudine suae naturae volvitur et noratur. Ipsius quoque spiritualis acumen naturae licet subtilissimum sit, reverberatur tamen superioris lucis splenda fine usque ad finem attingit. Ideoque in creatura nulla potest esse plenitudo beatitudinis efdeest, nullum efficit consummatum. Nullus corporeus locus, nullus incorporeus spiritus ex propria natura plenas habet delicias, quia plenitudo totius est, non partium, et necesse est ut omnis pars minus continens ad fundatorem suum recurrat, in eo finem figens, a quo habet initium. Hic occurrit quod idem Apostolus dicit se raptum usque in tertium non licet homini loqui. Nescio, inquit, Deus scit, sive in corpo
Abbreviated transcription (Latin):
stantia sermonum uidetur exigere. Herũ secretio¬
ri rõne uͥginitati uirginitas comendatur. ut hoc
testimonio iugula retur bonosus hereticus. & ꝓphanus
heludĩ. qui ore fetido ausi ft̃ garrire. qͦd exutero urgi¬
nali aliꝰ preter xp̃m partus effusus sit. &e post salua¬
torem natum ioseph. eam licentia maritali contigĩt.
Ipse xp̃c decruce mat̾ne integritatis ẽ. arbiter: idest
consortio seꝑaret. Obstructum ẽ. os loquetium ini¬
qua. Suscepit eam ioħs insuam. ñ abniente ioseph
nec aliquam calumpniam inferente. Siscepit eam
in suam ñ qͣsi maritus. s loco filii. assecla. & custos.
ce testis. & conscius. Erant quidẽ ambo in ninisteric
uidebatur. nec dissimulans qͦd humano pungeret᷑
affectu. cuca nouissima exp̃ssit. qnͣtam matri uel¬
let reuerentiam a mundo exhiberi: cui inultimis
tam officiosum reliquid dilectionis indicium. in
ipso mortis articulo exponens. qͦo matͥs eẽt inteme¬

Expanded text:
stantia sermonis videtur exigere. Verum secretiostantia sermonis videtur exigere. Verum secretiori ratione virginitas virginitati commendatur, ut hoc testimonio juguletur Bonosus haereticus et profanus Helvidius, qui ore fetido ausi sunt garrire quod de utero virginali alius praeter Christum partus effusus est, et post Salvatorem natum Joseph eam licentia maritali contigerit. Ipse Christus de cruce maternae virginitatis est arbiter idem et sertor. Obstructum est os loquentium iniqua ; suscepit eam Joannes in suam , non abnuente Joseph, nec aliquam calumniam referente, suscepit eam in suam, non quasi maritus, sed loco filii, assecla et custos, et testis et conscius. Erant quidem ambo in ministerio videbatur; nec dissimulans quod humano pungeretur affectu, circa novissima expressit quantam matri vellet reverentiam a mundo exhiberi, cui in ultimis tam officiorum reliquit dilectionis indicium, in ipso mortis articulo exponens quod matris esset inteme
Abbreviated transcription (Latin):
& lancea. hoc in eiꝰ mente compassio naturalis q af¬
fectionis mat̾ne angustia. Stabat añ crucem: ñ mi
te filii intelligebat redemptionẽ mundi: etiam ipsa
sua morte se aliqͥd estimabat publico muneri ad
q̃siuit auxilium: ĩmo ipsam int̾ relioͦs ꝓ quib san
guis sui patri sacrificiũ offerebat. illo generali bñ¬
ficio complexꝰ ẽ. Ecce bone iħu coram te ẽ. mater
tua. Cur ñ mͦ dicis. Que ẽ. mater mea. & qͥ ft̃ fr̃s
mei: Modo nec matrem abicis nec ignoras. s cõm̃¬
das discipło: & uicariam imponis sollcitudinem
illi qm̃ precipue diligis. qui suꝑ pectus tuũ in
cena recubuit. Mulier inquit ecce filiꝰ tuus. ꝙ
ad discipłm. Ecce mater tua. Suꝑerat ioseph. ad
quem usq ad illud tempꝰ p̃cipua obsequii specta.¬
uerat ratio: & cui ad hoc ipsum fuerat despon¬
sata. & mͦ quasi hoc ministerio censeatur indig¬
nus. ioh̃s assumitur. hunc intellectum circum¬

Expanded text:
et lancea, hoc in ejus mente compassio naturalis et afet lancea, hoc in ejus mente compassio naturalis et affectionis maternae angustia. Stabat ante crucem , nom te filii intelligebat redemptionem mundi, et jam sua ipsa morte se aliquid aestimabat publico muneri addquaesivit auxilium: imo ipsam inter reliquos pro quibus sui sanguinis Patri sacrificium offerebat, illo generali beneficio complexus est. Ecce, bone Jesu, coram te est mater tua. Cur modo non dicis: Quae est mater mea, et qui sunt fratres mei? Modo matrem non abjicis, nec ignoras, sed continendas discipulo, et vicariam imponis sollicitudinem illi quem praecipue diligis, qui supra pectus tuum in Coena recubuit . Mulier, inquit, ecce filius tuus. ; et ad discipulum: Ecce mater tua . Supererat Joseph ad quem usque ad illud tempus praecipua obsequii spectaverat ratio, et cui ad hoc ipsum fuerat desponsata; et modo quasi hoc ministerio censeatur indignus, Joannes assumitur. Hunc intellectum circum
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. mat̾ afilio semꝑ induudua asistit. & diuini
conscia sacramenti humili affectu uenerabat᷑ ut dm̃:
amplectebat᷑ ut filiũ. Uentũ ẽ. ad miracula & ilico
udaica ꝑfidia mouit calumpnias. & corde felleo doc¬
trinam euanglicam ꝑsecuta: ringens inxp̃m despu¬
marat conuicia. dicens eum in beelzebub eicere demo¬
nia. & ñ eẽ ado sabbati contemptorẽ. Mutta preterit
suctinctus: & adfinem ꝓperans stit. Qd singlła pro¬
seqͣr. nec mortuo xͦ quieuit in uidia. net saturata
ẽ. cruente plebis malicia: cum pedib &e manibus
claui. cum lantea lat̾i. fel ori. spine capiti. & totũ
corpꝰ hereret cruci. Obseruabant milites crucifacũ.¬
irridebant uidei. nec extorquebant responsũ. Fugienti¬
b apłis infaciem filii se opposuerat mater. & gladio
doloris anime eiꝰ infixo. uulnerabatur sp̃u. & con¬
crucifigebatur affectu. & qͦd ĩcarne xͥ agebant laui

Expanded text:
ta est mater a filio, semper individua astitit, et divini ta est mater a filio, semper individua astitit, et divini conscia sacrati, humili affectu venerabatur ut Deum, amplectebatur ut filium. Ventum est ad miracula, et illico Judaica perfidia movit calumnias, et corde felleo doctrinam evangelicam persecuta, ringens in Christum despumabat convicia, dicens eum in Beelzebub ejicere daemonia , et non esse a Deo Sabbati contemptorem . Multa praeterit succinctus et ad finem properans stylus. Qui singula prosequar? Nec mortuo Christo quievit invidia, nec saturata est cruentae plebis malitia, cum pedibus et manibus clavi, cum lancea lateri, fel ori, spinae capiti, et totum corpus haereret cruci. Observabant milites crucifixuirridebant Judaei, nec extorquebant responsum. Fugientibus apostolis, in faciem filii se opposuerat mater et gladio doloris animae ejus infixo, vulnerabatur spiritu, et concrucifigebatur affectu: et quod in carne Christi agebant clavi
Abbreviated transcription (Latin):
celebratum ẽ. ubi in angusto tugurio hospita uirgi
ñ habens diũsorium. in fantem iħ̃m laciniis reposu¬
illa celebritate exhibuit dientelam. Nichil qͥppe ibi¬
doloris. nicħ clamoris erat. nullam ibi usuram pena¬
rum ꝓuoluptate. ultio repetebat. Neq eñi erat xp̃c
in peccato conceptꝰ. cuiꝰ soliꝰ ẽ. donare peccatum: ideoq
egredienti xp̃o nullum exigens torm̃ti uectigal ultͦ
nat᷑a aanuas reserabat. Aderat ibi cherubin &e sera¬
phin. & gratulabundꝰ głam in excelsis do detantabat
celestis exercitꝰ. ꝙ usq ad pastorum excubantium au-¬
res armonie anglice consonantia ꝑstrepebat. Reges
arabum & saba aboriente eg̃ssi secuti stellam in soli¬
ti luminis. curuatis genib. & humi purpura deflu¬
ente. iħm nr̃m pannosũ adorantes: donis sacram̃ta¬
lib uenerati ft̃. Ab ortu saluatoris usq ad baptisma
anni .xix. defluxerant nec toto hoc temꝑe se uinc¬

Expanded text:
celebratum est, ubi in angusto tugurio hospitata Virgo, celebratum est, ubi in angusto tugurio hospitata Virgo, non habens diversorium, infantem Jesum laciniis reposuilla celebritate exhibuit clientelam. Nihil quippe doloris, nihil clamoris ibi erat, nullam ibi usuram poenarum pro voluptate ultio repetebat. Neque enim erat Christus in peccato conceptus, cujus solius est domare peccatum. Unde ipsi egredienti, nullum exigens tormenti vectigal, ultro natura januas reserabat. Aderant illi cherubin et seraphin, et gratulabundus Gloria in excelsis Deo decantabat coelestis exercitus , et usque ad pastorum excubantium aures harmoniae angelicae consonantia perstrepebat, reges Arabum et Sabba ab Oriente egressi, secuti stellam insoliti luminis, genibus curvatis et humi purpura defluente, Jesum nostrum pannosum adorantes, donis sacramentalibus venerati sunt . Ab ortu Salvatoris usque ad baptismum anni triginta defluxerant , nec toto hoc tempore sejunc
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa ueritate satrarium uirginis in se continebat
reposita: exhibens mundo legem & disciplinam. in¬
censionem zeli. castitatis odorem. concordiam testam̃toꝵ
panem uite inconsũptibiẽ cibum. sc̾itatẽ humilitatis
& obedientie. & holocaustũ penitentie. tutũ oĩb naufra¬
gis portum. Nulla facta ẽ. angłice dignirati iniuria:
si illiꝰ exceuentie cacumen obumbrat uirgo exaltata
qͣsi cedrͦ inlibano. Cedrꝰ arbor ẽ. ꝓcera ce imputͥbilis.
Nirginitas qͦ marie quia nulia concupiscentie car¬
nalis uiscatur putredine. in hoc ꝓcerior &e aicior uir¬
ginitate iuidetur angłica. qͦd hec uirtutis ẽ. iua na¬
ture: hec uoluntatis. illa necessitatis: & in carne
singularis: ꝓsequi ꝓpħarum oracula que de maria
scripta sunt ñ ẽ. nr̃i propositi. neq enim rem tanti
culminis sibi nr̃ arrogat stilus. Quomͦ enĩ illud
diuinũ puerꝑium eloqͣr qd abangłis in bethleem

Expanded text:
in ipsa veritate sacrarium Virginis in se continebat in ipsa veritate sacrarium Virginis in se continebat reposita, exhibens mundo legem et disciplinam, incensionem zeli, castitatis odorem, concordiam testamentorum, panem vitae inconsumptibilem cibum, sanctitatem, humilitatem, et obedientiae holocaustum, poenitentiae omnibus tutum naufragis portum. Nulla facta est angelicae dignitati injuria, si illius excellentiae cacumen obumbrat Virgo exaltata sicut cedrus in Libano. Cedrus arbor est procera et imputribilis. Virginitas quoque Mariae, quia nulla concupiscentiae carnalis viscatur putredine, in hoc procerior et altior virginitate videntur angelica, quod haec virtutis, illa naturae; haec voluntatis, illa necessitatis: et in carne singularis. Prosequi prophetarum oracula quae de Maria scripta sunt, non est nostri propositi; neque enim rem tanti culminis sibi noster arrogat stylus. Quomodo enim illuc divinum puerperium eloquar, quod ab angelis in Bethlehem
Abbreviated transcription (Latin):
uat ȩccł̃ia. Inuenta ẽ. in xp̃o ꝑ pes leticia: & salutis
et̾ne medicamina ꝑipsum st̃ nob̃ inpenitentie bai¬
samis designata. Maria lingua syriaca dña dr̃:
hoc seruitutis genus omĩ regno sublimiꝰ eẽ intelli¬
git. Constituta quippe ẽ. suꝑ omnẽ creat᷑am̃. ⁊ qͥcũq
ih̃u curuat genu: matͥ qͦ ꝓnꝰ supplicat & acclinis.
Insuꝑis & inferis admirationi ẽ. uͥgo puerꝑã. stupent
demones gaudent homines: in celis glam deo con¬
cinunt pͥncipatus & potestates. Non cadit in angłos
delus: nec inuidie liuore candidatꝰ ille tabescie exer-¬
citus: nec de preposito sͥ carnus ordine offendunt᷑:
& ddonum. Hnitas diuisionem ñ recipte. nec secatur in
partes: de si ex duob factũ sit unum. illud tñ ultra scindi
cherubimi respicientia in alterutrum: manna. & sine
ũbra ꝓpiciatoriũ palam expositum ħ ñ infiguris. s

Expanded text:
vat Ecclesia. Inventa est in Christo perpes laetitia, et salutis vat Ecclesia. Inventa est in Christo perpes laetitia, et salutis aeternae medicamina per ipsum sunt nobis in poenitentiae balsamis designata. Maria lingua Syriaca domina dichoc servitutis genus omni regno sublimius esse intelligit. Constituta quippe est super omnem creaturam: et quicunque Jesu curvat genu, matri quoque pronus supplicat et acclivis. In superbis et inferis admirationi est Virgo puerpera; stupent daemones, gaudent homines, in coelo gloriam Deo concinunt principatus et potestates . Non cadit in angelos zelus, nec invidiae livore canditatus ille tabescit exercitus, nec de praeposito sibi carnis ordine offenduntur,et donum. Unitas divisionem non recipit, nec secatur in partes, et si ex duobus factum sit unum, illud tamen ultra scindi cherubin respicientia in alterutrum, manna, et sine umbra propitiatorium palam expositum. Haec non in figuris, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sodome supplicationib deuotis ꝓsequitur: &
licet conuruio & hospicio dignꝰ inuentus sit. & si
in quinq illis flagitiosis urbib decem inuenirẽ¬
tur inmunes. reliquis ueniam impetrasset.ñ tũ
ad saluitationis familtaritatem ꝑuenit. Non sa¬
uitatur moyses cum eum de rubo dñs alloqͥtur:
neq cum inmonte sina testamenti tabulis hono¬
ratur. Annunciato xͦ salutationes incipiunt &e
iam ꝓximo iħu qui ẽ saluator mundi. salute ñ lon¬
ge posita. uerbum scẽ spei. ũbum incolumitatis
&e restitutionis nr̃e decelis ad tras defertur. Iam hoc
u̾bum pͥus rarum. oĩno incipit frequentari salutat
angłs mariam: nec multo pꝰ elisabeth occurrit & ip¬
sa salutans & prophetans. Sauitant angłi pꝰ resur¬
rectionẽ sc̃as mulieres: salitat ipse xp̃c discipłos.
Deniq & hunc saluitandi morem saluata ꝑxp̃m:
semꝑ gaudia sua commemorans. exultans obser¬

Expanded text:
nem Sodomae supplicationibus devotis prosequitur; et nem Sodomae supplicationibus devotis prosequitur; et licet convivio et hospitio dignus inventus sit, et si in illis quinque flagitiosis urbibus decem invenirentur immunes reliquis veniam impetrasset, non tamen ad salutationis familiaritatem pervenit . Non salutatur Moyses, cum de rubo eum Deus alloquitur , neque cum in monte Sina testamenti tabulis honoratur . Annuntiato Christo salutationes incipiunt, et jam proximo Jesu qui est Salvator, mundi salute non longe posita, verbum sanctae spei, verbum incolumitatis et restitutionis nostrae de coelis ad terras defertur: jam hoc verbum prius rarum omnino incipit frequentari. Salutat angelus Mariam, nec multo post Elisabeth occurrit, et ipsa salutans et prophetans . Salutant angeli post resurrectionem sanctas mulieres, salutat ipse Christus discipulos . Denique et hunc salutandi morem salvata per Christum semper gaudia sua commemorans, exsultans ser
Abbreviated transcription (Latin):
ministrarent: hic difficuitatib uallata. quia huma¬
ni consilii ratio ñ occurrebat. qua & decretum. & uotũ
pariter conuenirent. causam suam maria dño cõ¬
mendabat: ce meditationib & sc̃ĩs orationib ua¬
cans de celo expectabat consilium: ubi mente &
medullitꝰ inherebat. Nec defuit consolatiõ. gabri¬
el arcangłs desursum illabitur: solus solam affa¬
tur. Aue inquit maria gra plena: dñs tetum.
Raro inuet̾i testam̃to sauitatione anglica quem¬
qmͣ honoratum reppies. Non salutatur abraham
cum excollitur titulo fidĩ cum credit nicb̃ hesitans
nasciturũ de anu sterili filium sibi iam seniꝰ: nequꝰ
cum eundẽ filium de qͦ & cui ꝓmissiones facte erant
mactare iubetur: nec cunctatur. Non sauitatur cũ
ugulatis quinq regib erepto loth tuctor reuertit᷑.
&e licet amelchisedech oblatis decimis dignus sit
benedici: ñ tñ meretur celitus sauitari. S ub arbore
mamore cum dõ colloquitur. & eundem inultio¬

Expanded text:
ministrarent. His difficultatibus vallata, quia humani consilii ratio non occurrebat, qua et decretum et votum pariter convenirent, causam suam Maria Domino commendabat, et meditationibus et sanctis orationibus vacans, de coelo exspectabat consilium, ubi spiritu medullitus inhaerebat. Nec defuit consolatio. Gabriel archangelus desursum illabitur, solus solam affatur: Ave, inquit, Maria, gratia plena, Dominus tecum . Raro in Veteri Testamento salutatione angelica quemquam honoratum reperies. Non salutatur Abraham cum extollitur titulo fidei, cum credit nil haesitans, nasciturum de anu sterili filium sibi jam seni ; neque cum eumdem filium de quo et cui promissiones factae erant mactare jubetur, nec cunctatur . Non salutatur cum jugulatis quinque regibus, erepto Lot, victor revertit; et licet a Melchisedech ablatis decimis dignus sit benedici, non tamen meretur coelitus salutari . Sub arbore Mambre et Deo loquitur, et euntem in ultio
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi infirmus. ce latronẽ in paracysum p̾mittt qͣͦsi ds̃.
ꝗd orat ꝓeis qui maleditunt. & crucifigentib obtinet
ueniam qͦd in eodem puncto in quo apud patrem
tocius muncli causam allegat quam ꝓͥe ce singuia¬
riter matrem reuereatur. indicat qd̃ de siti ce ñ de
corpe uulnerato eloquitur. qͦd tunc demum ꝓtesta¬
tur omĩa consũmata: & sic in manus patris sp̃u com¬
mendato capite inclinato emoritur. Magis hec nr̃o
uicientur honoranila suentio: qmͣ indigni sermonis
ausu tenerario contingenda. Uerum de maria ut
qͦd cepinus preuiter ꝓsequam᷑. hoc ex acti apłoꝵ¬

Expanded text:
em in paradisum praemittit, quasi Deus : quod orat pro eis qui se maledicunt, et crucifigentibus obtinet veniam : et quod in eodem puncto in quo apud patrem totius mundi causam allegat, quam proprie et singulariter matrem revereatur indicat; quod de siti et non de corpore vulnerato eloquitur: quod tunc demum protestatur omnia consummata , et sic in manus Patris spiritu commendato, capite inclinato, emoritur. Magis haec nostro videntur honoranda silentio, quam indigni sermonis ausu temerario contingenda. Verum de Maria, quod coepimus, ut breviter prosequamur, hoc ex actio
Abbreviated transcription (Latin):
q ad pentecorten inorationib & ieuiniis unanmiter.
conũsata ẽ. Postea uͦ ioħe in eius obsequiis ꝑ seuerante.
ñdui uocatione dilata migrauit adfilium. & angłis
occurrentib &e deportantib inclitam illam aĩam. as¬
sũmpta ẽ incelum. Utrum incorpore. aut sine corpo¬
re nulliꝰ canonice scripture definiuit auctoritas. sed
qͦcumq mͦ sit eam cum xp̃o ẽẽ dubiũ ñ ẽ. nec fas ẽ.
homini loqui quid illud głe sit. que beatitudinis ple-¬
nitudo: qua uia ꝑfruitur. Quia sicut scriptum est
par ilia omnẽ suꝑat intellectum. nec eam ocłs ui¬

Expanded text:
onibus et jejuniis unanimiter conversata est . Postea vero Joanne in ejus obsequiis perseverante, non diu vocatione dilata, migravit ad filium, et angelis occurrentibus et deportantibus illam inclytam animam, assumpta est in coelum. Utrum in corpore, an sine corpore nullius canonicae Scripturae definivit auctoritas, sed quocunque modo sit, eam cum Christo esse dubium non est. Nec fas est homini loqui, quid illud gloriae sit, quae beatitudinis plenitudo qua illa perfruitur, quia sicut scriptum est: Pax illa omnem su
Abbreviated transcription (Latin):
mari:quia ex eiꝰ cocleis tingitur. Iacinctus aeri cuius
spẽm ht̃. Coccus ꝑp ruborem igni uł etheri. Iustum eiũ
u̾so mundo qui ex his quatuor constat rogaret. & in¬
dicaret cuncta incligere misccłia dĩ. de cum sacrifica¬
ret uniũsalis condicio expiaretur: nec tm̃ ꝓlib̾is &¬

Expanded text:
mari, quia ex ejus cocleis tingitur, hyacinthus aeri, eujus mari, quia ex ejus cocleis tingitur, hyacinthus aeri, eujus speciem habet; coccus, propter ruborem, igni vel aetheri. Justum enim iam pro universo mundo qui ex his quatuor constat rogaret et indicaret cuncta indigere misericordia Dei; et cum sacrificaret universalis conditio expiaretur; nec tantum
Abbreviated transcription (Latin):
uotus ascribat: hoc nomen tetragramaton. id est
quatuor literarum erat. idẽ. ioth. he. uau. eth. cuiꝰ int̾p̃¬
tatio lingua hebraica in effabile sonat: ñ quia dici ñ
possit. s quia ut dictũ ẽ. supra sic̃ ẽ. nec capi hu¬
mano sensu nec possit diffiniri. Infronte uͦ hoc
nomen pontisex gerit. qd̾ utiq ẽ suꝑ omne nom̃.
cui omne genu curuatur: de quo & in apocalipsi
ioħis legitur. qͦoͦ cum agno stabant supra montem
syon centum .xl. quatuor milia: habentes nomen
eiꝰ. & nomen patris eiꝰ scriptum infrontib suis. Ibi
eñi uerecundie sedes ẽ. ꝙ significat ꝓfessionis nr̃e
abatuch. Cornua inquit in manib eiꝰ. Ibi abscon¬
dita ẽ. fortitudo eiꝰ. Sic ornatus pontifex. creaturarũ
omniũ tẏ̃pum portabat in uestib sacris inquarũ
colorib totius mundi similitudinẽ preferebat. Bis¬
sus enĩ t̾re deputatur de qua gignitu. Purpura¬

Expanded text:
votus ascribat. Hoc nomen tetragrammaton, id est votus ascribat. Hoc nomen tetragrammaton, id est quatuor litterarum erat, scilicet ioth, eh, vau, heth, cujus interpretatio lingua Hebraica ineffabile sonat, non quia dici non possit, sed quia ut dictum est supra, sicut est, nec capi humano sensu possit, nec diffiniri. In fronte vero hoc nomen pontifex gerit, quod utique est super omne nomen, cui omne genu flectitur . De quo et in Apocalypsi legitur Joannis, quod cum Agno stabant supra montem Sion centum quadraginta quatuor millia, habentes nomen ejus et nomen Patris ejus, scriptum in frontibus suis . Ibi enim verecundiae sedes est, et significat professionis nostrae Habacuc ait: Cornua in manibus ejus, ibi abscondita est fortitudo ejus . Sic ornatus pontifex, creaturarum omnium typum portabat in vestibus sanctis: in quarum coloribus totius mundi similitudinem praeferebat. Byssus enim terrae deputatur, de qua gignitur; purpura
Abbreviated transcription (Latin):
tionis gr̃a mundicieq gła. benignitas caritatis
ꝙ quecunq sc̃itatis in signia: ab illo capite uni
uersali ueniunt. ex quo totum corpꝰ ꝑconexiones
& subministrationes crescit ac ꝓficit. solidatur acꝑ
ficitur. Ideoq adtocius candoris indicium. & com̃¬
planate mentis compositum statum. omniũq
sensuum concordiam intimancdam: cydaris bys¬
sina incapite pontificis ponitur. In utta uͦ iacine.¬
tina que cydaru capiti astringit hoc intelligił
qͦd amor & regni celestis desid̾ium. huiꝰ ꝑfectio¬
nis apicem cumulat: & ille respectus tantas gr̃ar
conexiones unit & sociat. Auri uͦ lamina cui nom̃
illd̾ dĩ qo diffiniri ñ pͭ ab hominẽ. erat inscriptũ:
subiectam & suppositam diuine eẽntie omnem
sit se cognoscat inferiꝰ. se fateatur indignus: &
si quid ht̃ candidum siquid conspituum. ad illd̾
nomen referat unde accepit. illiq extellentie de¬

Expanded text:
tionis gratia munditiaeque gloria, benignitas charitatis, tionis gratia munditiaeque gloria, benignitas charitatis, et quaecunque sanctitatis insignia, ab illo universali capite veniunt, ex quo totum corpus per connexiones et subministrationes crescit ac proficit , solidatur ac perficitur. Ideoque ad totius candoris indicium, et complanatae mentis compositum statum, omniumque sensuum concordiam intimandam, cidaris byssina in capite pontificis ponitur. In vitta vero hyacinthina quae cidarim capiti astringit, hoc intelligitur, quod amor et regni coelestis desiderium, hujus perfectionis apicem cumulat, et ille respectus totas gratiarum connexiones unit et sociat. Auri vero lamina, cui nomen illud Dei, quod diffiniri non potest ab homine, erat inscriptum, subjectam et suppositam divinae essentiae omnem umcunque sit, se cognoscat inferius, se fateatur indignius; et si quid habet candidum, si quid conspicuum, ad illud nomen referat unde accepit, illique excellentiae de
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis: tiara udelicet qͣm etiam ñ nulli uocant
galerum uel cydarim hac etiam &r minores sacerdotes
utebantur: eratꝙ bissina circundata coronula aurea
oꝑe textili facta. sĩt hodie frigium mitris nr̃oꝵ ponti¬
ficum pleriq consuunt. eratq inmodũ cassidis porrec¬
ta aliquantulũ uerticis cacumen insublime excedens:
astringebaturt capiti uitta iacinctina. ne casu aliqͦ
immolante pontifice laberetur. At uero sũmi tya¬
ra pontificis excellentior erat. & preter hec. laminã
auream quam petalũ uocant fronti habebat
insertam: inqua nomen dĩ qͦd apud hebreos in¬
effabile dr̃ scriptum erat: hec tyara que tegit &
ornat caput pontificis. totamq eius pulcritudinẽ
coronat ce ꝓtegit. ut dictum ẽ. supra: om̃s senfͦ
capitis deo indicat consecratos. & totam corporis
głam debere ad caput referri. Lotus enim bone
mentis candidatus & sapĩe splendor: predica¬

Expanded text:
pontificis, tiara videlicet, quam etiam nonnulli vocant pontificis, tiara videlicet, quam etiam nonnulli vocant galerum, vel cidarim. Hac etiam minores sacerdotes utebantur, eratque byssina, circumdata coronula aurea, opere textili facta, sicut hodie phrygium mitris nostrorum pontificum plerumque consuitur; eratque in modum cassidis porrecta aliquantulum, verticis cacumen in sublime excedens, astringebaturque capiti vitta hyacinthina, ne casu aliquo immolante pontifice laberetur. At vero summi tiara pontificis excellentior erat, et, praeter haec laminam auream, quam petalum vocant, fronti habebat insertam; in qua nomen Dei, quod apud Hebraeos ineffabile dicitur, scriptum erat. Haec tiara, quae caput tegit et ornat pontificis, totamque ejus pulchritudinem coronat et protegit, ut dictum est supra, omnes sensus capitis Deo indicat consecratos, et totam corporis gloriam debere ad caput referri. Totus enim bonae mentis candor, et sapientiae splendor, praedica
Abbreviated transcription (Latin):
eorum debent ex nomine. & orationis exhibere suffra¬
gia: neq alud illud pectus occupare debet. qmͣ aĩa¬
rum. ⁊elus: quia illiꝰ officii ẽ. reuocare deiuos. recon¬
ciliare erroneos. confirmare eos qui ꝓficiunt inius¬
ticia. &e qui deficiunt cohartari ne despent de uenia
S ce se ipsum etiam ad p̃cedentium patrum qͦrum ges-¬
tat nomina conformare debet exempla: ut quorum
recolit głam imitetur & uitam: neq abeorum ficle
& oꝑib se alienum exhibeat: quorum actus ꝙ titu¬
los circumfert & ꝓbat. Quod autem duodenarius
numerus in quatuor ordines diuisus. ꝑsingulas
partes ternarium reddit. accipi ñ incongrue pͭ qͦd
euangłũ quadratura p̃ omĩb scripturis insinuat
trinitatem: & hec ẽ. apłica doctrina que detem legis
precepta induob consũmat. & totum illud antiqͣrũ
traditionum dispendium. indilectione dĩ & ꝓximi
ad breuiat & cohartat. Sequitur octauus ornatus

Expanded text:
eorum debent, ex nomine, et orationis exhibere suffraeorum debent, ex nomine, et orationis exhibere suffragia: neque aliud illud pectus occupare debet, quam animarum zelus, quia officii illius est revocare devios, reconciliare erroneos, confirmare eos qui proficiunt in justitia, et qui deficiunt cohortari, ne desperent de venia. Sed et se ipsum etiam ad praecedentium Patrum, quorum gestat nomina, conformare debet exempla, ut quorum recolit gloriam, imitetur et vitam, neque ab eorum fide et operibus se alienum exhibeat, quorum actus et titulos circumfert et probat. Quod autem duodenarius numerus in quatuor ordines divisus, per singulas partes, ternarium reddit, accipi non incongrue potest quod Evangelii quadratura prae omnibus Scripturis insinuat Trinitatem. Et haec est apostolica doctrina, quae decem legis praecepta in duobus consummat , et totum illud antiquarum traditionum dispendium , in dilectione Dei et proximi abbreviat et coarctat. Sequitur octavus ornatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpellente equale uidebatur ee competenter dispo¬
situm. Balteus iste ex purpura erat & bysso retorta.
& iacincto. & cocco bistincto: insimilitudinẽ pellis
colubri. in rotundo contextum. G estat autem sic or¬
natus pontifex nomina filiorum iscł ꝓdiũsis iõmi
ce leua ꝓpter causas predictas. Hel ideo induob tm̃
ordinib. quia nr̃ sũmus pontifex ciuus impium
suꝑ humerum eiꝰ. iudeis ce gentib scripturam crucis
reliquit: o eorum nomina retdemptioni intimauit
in scriptura: quorum linguas crucis titulꝰ continebat
In rationali uͦ quatuor lapidum ordines distincte st̃
positi. ut dictum ẽ. in quatuor eius extremitatib supra.
terni. ce infra t̾ni. In oͣm̃ib patriarcharum que erent
pectori sũmi pontificis hoc intimatur. qd̃ qui in regi¬
mine sunt semꝑ affici debeant ꝓhis qui ad eoꝵ solli¬
citudinem ꝑtinent: & qnͣtum possibile ẽ. recordari.

Expanded text:
propellente firmum videbatur et competenter dispopropellente firmum videbatur et competenter dispositum. Balteus iste ex purpura erat et bysso retorta, et hyacintho et cocco bis tincto, et similitudinem pellis colubri in rotundo contextus. Gestat autem sic ornatus pontifex nomina filiorum Israel, pro diversiset laeva, propter causas praedictas. Vel ideo in duobus tantum ordinibus, quia noster summus Pontifex, cujus imperium super humerum ejus , et gentibus scripturam crucis reliquit, et eorum nomina redemptioni intimavit inscripta, quorum linguas crucis titulus continebat. In rationali vero, quatuor lapidum ordines distincte sunt positi, ut dictum est, in quatuor ejus extremitatibus, supra terni, et infra terni. In nominibus patriarcharum, quae haerent pectori summi pontificis, hoc intimatur, quod qui in regimine sunt semper affici debeant pro his qui ad eorum sollicitudinem pertinent, et, quantum possibile est, recordari
Abbreviated transcription (Latin):
in mente scã. ꝙ rationabiles conueniant actiones:
ce omnia iuncło pacis cohereant. unisisamq pontifi¬
cis cuispositionem caritatis complexꝰ astringat. Adereat
p̃ter has ligaturas que celestio desideriis piiq affec
gyon. comungebant. ualteus tam tunicam iatinctinã
qmͣ ipsum suꝑ humerale & rationaie suꝑne const̾u¬
gens tanta firmitate ut trium indum̃tors una eẽ sp̃es
uicieretur: &e omĩa sibi strictim cohererent. ut daretꝰ
intelligi qnͣta sit in diligentia sc̃tas obseruanda. cui
etiam pꝰ tante eccellentie głam. pꝰ dona uirtutum.
pꝰ agones ce coliuctationes. &e uictorias innumerabiles
restant plerumt cuta nouissima etiam caruis picula:
& necesse ẽ. ut semꝑ huiusmi sollicitudo ce intus &
extra inuigilet. ut actionum & meditationum inti¬
nem illibata gła pseueret. Etiam sũmos fuigura feri¬
unt montes: & nisi hoc balteo etiam cum omĩa eo¬

Expanded text:
in mente sancta, et rationabiles conveniant actiones, in mente sancta, et rationabiles conveniant actiones, et omnia vinculo pacis cohaereant, universamque pontificis dispositionem charitatis complexus astringat. Aderat praeter has ligaturas, quae coelestibus desideriis piisque affegion conjungebat, balteus tam tunicam hyacinthinam quam ipsum superhumerale et rationale superne constringens, tanta firmitate ut trium indumentorum una species esse videretur, et omnia sibi strictim cohaererent: ut daretur intelligi quanta sit diligentia sanctitas observanda, cui etiam post tantae excellentiae gloriam, post dona virtutum, post agones et colluctationes et victorias innumerabiles, restant plerumque circa novissima etiam carnis pericula: et necesse est ut semper hujusmodi sollicitudo et intus et extra invigilet, ut actionum et meditationum in finem illibata gloria perseveret. Etiam summos fulgura feriunt montes. Et nisi hoc balteo, etiam cum omnia ea
Abbreviated transcription (Latin):
ne. corrumꝑe doctrinã ce circumuentionib uel teg¬
nis oppͥmere ueritatẽ. Oporcet quippe ut omĩa que
agit modatrix ratio sic disponat. & sic sius locis ap¬
tet misccłiam & iudicium: ut cum iudicat seueri¬
tas ñ excludat clementiam: & cum miseretur iꝰ¬
ticiam pietas ñ relinquat: & siue ꝑcuciat. siue par¬
cat aueritatis tramite ñ recedat. Consulerans gͥ
loca & tempora. & modos actionum. & etas. & gra¬
dus in numero. ꝙ pondere. & m̃sura. singula su¬
is aptet rationib discrecio sacerdotis: in cuiꝰ pecto¬
re horum debet ẽẽ scientia. cuius etiam uita ne¬
cesse ẽ. ut sit doctrina: nec ullum in anima illa
habeat faisitas. qͣue ad iudicii diuuni regulam¬
comquadrare debet quecumq ł docet uel agit
uel statuit. uel corrigit. Atq ideo suꝑ humerale
&e rationaile sibi iunctis amuilis catenarum. cõ¬
plexu adiniutem copulantur. ut puri cogitatꝰ

Expanded text:
ne, et corrumpere doctrinam et circumventionibus vel tecne, et corrumpere doctrinam et circumventionibus vel technis opprimere veritatem. Oportet quippe ut omnia quae agit moderatrix ratio sic disponat, et sic suis locis aptet misericordiam et judicium, ut, cum judicat, severitas non excludat clementiam, et, cum miseretur, justitiam pietas non relinquat; et, sive percutiat sive parcat, a veritatis tramite non recedat. Considerans igitur loca, et tempora, et modos actionum, et aetates et gradus in numero, et pondere et mensura singula suis aptet rationibus discretio sacerdotis, in cujus pectore horum debet esse scientia, cujus etiam necesse est vitam esse doctrinam; nec ullum locum in anima illa habeat falsitas, quae ad judicii divini regulam quadrare debet quaecunque vel docet, vel agit, vel statuit, vel corrigit. Superhumerale etiam et rationale, sibi junctis annulis, catenarum complexu ad invicem copulantur; ut puri cogitatus
Abbreviated transcription (Latin):
ios: ut anusꝰ contra anulũ ueniens cathenulis aureis
utrimq ad hoc insertis sr̃ humerale & rationale in¬
uicem iunget & mutuo copularet. S & ũcini erãt
insuꝑ humerali infixi. in quib catene inserebantur:
que anulos utrimq sii occurrentes necterant. Crant
anuli luo insũmitate. & duo in laterib & ꝑsingłos
discurrentes catene: ut &e supra & inquatuor angłus
& in ambob lat̾ib iuncture adẽẽnt: & ad scapulas
& ad extremitates: & ad media utruq indum̃tũ
quo doctrina & ueritas pom iubentur: & hoc sũmi
Inprimis diligenter attendendũ ẽ. qd̃ qui hac ueste ĩ¬
duitur inqua litteris doctrina &e ueritas ẽ. imp̃ssa.
consecra tum doctrine &e ueritati pectus suũ intel¬
ligat: neq debere scłarib negotiis & factionib &
lucris occupari: s doctrinam fidi exemplo & mori¬
bus iudicare. quia omnino infame ẽIabuti ratio¬

Expanded text:
los, ut annulus contra annulum veniens, catenulis aureis los, ut annulus contra annulum veniens, catenulis aureis utrinque ad hoc insertis, superhumerale et rationale invicem jungeret, et mutuo copularet. Sed et uncini erant in superhumerali infixi, in quibus catenae inserebantur: quae annulos utrinque sibi occurrentes nectebant. Erant annuli, duo in summitate et duo in lateribus, et per singulos discurrentes catenae sub et supra; ut in quatuor angulis et in ambobus lateribus juncturae adessent, et ad scapulas et ad extremitates et ad media utrumque indumentum quo doctrina et veritas poni jubentur, et hoc summi In primis diligenter attendendum est quod qui hac veste induitur in qua litteris doctrina et veritas impressa est, consecratum doctrinae et veritati pectus suum intelligat, neque debere saecularibus negotiis et actionibus et lucris occupari, sed doctrinam fidei exemplo et moribus indicare, quia omnino infame est abuti ratio
Abbreviated transcription (Latin):
sis gradiunt᷑ inuicti. Sequitur indum̃tum septimũ:
qͦd hebraice oseri. grece losion. latine uͦ rationale uo¬
fit sapilum ꝓpt̾ pondus. ne forte rumpatur. Quadran¬
gulum quoq erat. tx palmi mensuram. tam in latitu¬
dine qmͣ inlongitudine continens. Inquat̾nario: doc¬
trine euangłice iungẽ memoriam accipe. In palmi
mensura: plenam uiris mensurã qnͣtũ possibie est.
oꝑationi humane attingere. Qui enĩ palmo auquid
metitur expansis digitis manum extendit ĩte possit
attingere ad iotum quo tendit. Cadem gͥ mensura erit
pie intentioni in longitudine boni oꝑis: &e in latitu¬
dine caritatis. Intexti enim in eo erant .xii. iapiles
ꝑ quatuor ordines. terni & terni inlate uno. & terni tͤni
inlatere altero: sculptaq erant nomina fiiorum i srł.
tuor uͦ rationales angłos quatuor anuli aurei erant.
habentes contra se in suꝑ humerali alios quatuor anu¬

Expanded text:
s et in adversis gradiuntur invicti. Sequitur indumentum septimum, s et in adversis gradiuntur invicti. Sequitur indumentum septimum, quod Hebraice nosen, Graece λογικόν, Latine vero rationale vofit propter lapidum pondus, ne forte rumpatur. Quadrangulum quoque erat, et palmi mensuram tam in latitudine quam in longitudine continens. In quaternario, doctrinae evangelicae jugem memoriam accipe; in palmi mensura, plenam juris mensuram, quantum possibile est operationi humanae attingere. Qui enim palmo aliquid metitur, expansis digitis manum extendit ut possit attingere in locum quo tendit. Eadem igitur mensura erit piae intentioni in longitudine boni operis, et in latitudine charitatis. Intexti quoque erant in eo XII lapides per quatuor ordines terni et terni in latere uno, et terni et terni in latere altero. Et sculpta erant nomina filiorum Israel tuor rationales angelos, quatuor annuli sunt, aurum habentes contra se in su
Abbreviated transcription (Latin):
corruentes excipit. & piam manum inclinatis suppo¬
nit. Onix uͦ lapis ẽ. habens ungius similitudinem: al¬
bisq ronis cingentib ignicłos emittit. Uñ ꝑ hunc la¬
pidem in qͦ dextrorsum & sinistrorsũ nomina duodecĩ
filiorum isrł sculpi iubentur. recte intelligitur hanc
scripturam ꝑtinere ad xp̃m. qui incarne assumpta
qͣsi unguem se nob̃ exhiouit᷑: & oꝑuit multitudinẽ
peccatorum zonis candidis. idẽ. continentie doctrinis
cingens electos: & miraculoꝵ igniculis accentdens
ad fidem. ardebat intus. & lucebat ext̾ius. Ipse autẽ¬
ẽ. lapis ille in quo et lex ẽ. conscripta diuinitus. & in
quo scribuntur nomina eorum omniũ qui nomen
ipsiꝰ ñ assumunt inuanũ: qͦs nulla tribulatio uel
ad u̾sitas. cum semel insculpti fuerant. eradẽ pot̾it
uł delere. Ideo adextris & ã sinistris locantur. quia
fundatos uel scriptos in petra. nec altum concurit

Expanded text:
corruentes excipit et piam manum inclinatis suppocorruentes excipit et piam manum inclinatis supponit. Onyx vero lapis est habens unguis similitudinem, albisque cingentibus zonis igniculos emittit: unde per hunc lapidem, in quo dextrorsum et sinistrorsum nomina XII filiorum Israel sculpti jubentur, recte intelligimus hanc Scripturam pertinere ad Christum: qui in carne assumpta quasi unguem se nobis exhibuit, et operuit multitudinem peccatorum zonis candidis, id est continentiae doctrinis cingens electos, et miraculorum igniculis accendens ad fidem, ardebat intus, et lucebat exterius. Ipse est autem lapis ille, in quo et lex est conscripta divinitus, et in quo scribuntur nomina eorum omnium qui nomen ipsius non assumunt in vanum: quas nulla tribulatio vel adversitas, cum semel insculpti fuerint, eradere poterit vel delere. Ideo a dextris et a sinistris locantur, quia fundatos vel scriptos in petra, nec altum concutit
Abbreviated transcription (Latin):
ce uĩbo instruit & exemplo. si p̃octupati fuerint inali¬
quo delicto in sp̃u lenitatis ferat: ce ampliꝰ ex onerare
qm grauare infirmos intendat. Corum enim onera
ipsum lege officii sui ferre necesse ẽ: & ꝑsingłos sic̃ di¬
ũsi morbi exigunt. cum his qui ignorant uel errant.
& infirmari ce uri. Qdͦ autem sex nomina in sistra
parte erant. &e sex indext̃a. in lapidio onichinis scul¬
pta. uiud ẽ. qd̾ ad conscriptionem herecditatis suꝑne
ꝑtinent. ñ tm̃ qui ꝓbati ꝑfectiq uidentur. s etiam qui
minoris estimationis habentur: quia in ꝑfectum nr̃m
ñ abicit diuina ꝑfectio. & calamum qͣssatum ñ conte¬
rit. & lignum fumigans ñ extinguit. Amplexatur qͥdẽ
dextera eiꝰ eos qui digni sunt ꝓmoueri ad osculã. s ce
ieua eiꝰ supponitur eorum capitib qͦs in betillitatis uer¬
tigo inclinat: nec patitur lapsos omnino collidi qͦs

Expanded text:
verbo instruit et exemplo, si praeoccupati fuerint in aliverbo instruit et exemplo, si praeoccupati fuerint in aliquo delicto, in spiritu lenitatis ferat , et amplius exonerare quam gravare infirmos intendat. Eorum enim onera ipsum lege officii sui ferre necesse est, et per singulos, sicut diversi morbi exigunt, cum his qui ignorant vel errant , et infirmari et uri . Quod autem sex nomina in sinistra parte erant et sex in dextera, in lapidibus onychinis sculpta, illud est quod ad conscriptionem haereditatis supernae pertinent, non tantum qui probati perfectique videntur, sed etiam qui minoris aestimationis habentur, quia imperfectum nostrum non abjicit divina perfectio, et calamum quassatum non conterit, et linum fumigans non exstinguit . Amplexatur quidem dextera ejus, eos qui digni sunt promoveri ad oscula: sed et laeva ejus supponitur eorum capitibus , quos imbecillitatis vertigo inclinat: nec patitur lapsos omnino collidi, quos