comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
co ꝙ circa ponticũ mare hundant
Castanca latim a greco appel¬
sint uocabulo. H.ac eĩ greci cas¬
recõditi st̃. qͥ dũ eiciũt᷑ qͣi castrãtur
hec arbor simł ut excisa fu̾it tãꝙͣ⁊
silia expullulare cõsucuit. ¶Ilex
ab electo uocata. Hiuuiꝰ eĩ arboris frͣ¬
tũ hoĩes pͥmũ ad iictũ sibi elegert
m̃ et pocta. Mortales pͥmi ructabãt
guture glande. Pͥꝰ eĩ qua frũti
usꝯ eẽt. antiqͥ hoĩes glande uixer̃t
Suberies arbor ex qͣ ualiclissimꝰ
cortex natatoriꝰ extrahit᷑. et io ap¬
Fagꝰ et esculꝰ: arbores glandifẽ
fuctibꝰ olim lioĩes uixerũt cibũq
sipserũt escamq hũerint. Nã escu¬

Expanded text:
eo quod circa Ponticum mare abundant. eo quod circa Ponticum mare abundant. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enim Graeci κασreconditi sunt, qui dum eiciuntur quasi castrantur. Haec arbor simul ut excisa fuerit, tamquam silva expullulare consuevit. Ilex ab electo vocata; huius enim arboris fructum homines primum ad victum sibi elegerunt. Unde et poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo apFagus et esculus arbores glandiferae fructibus olim homines vixerunt cibumque sumpserunt escamqu
Abbreviated transcription (Latin):
tus eiꝰ uł uirgulta tubẽt. Est em̃
tur int̾imi eũ. ¶ Sicomorꝰ. sic̃ morꝰ
greca noĩa st̃. Dictus aũt sicomorꝰ
latim celsã appellant ab altitucline
qr nõ ẽ breius ut morꝰ. ¶Nux ap¬
pellata. ꝙ unibra uł stillicidiũ fo¬
lioꝵ eiꝰ ꝓrimis arboribꝰ noceat. hãc
enĩ her. arbor consecrata ioui: cuiꝰ
pomũ tantã uim ht ut missũ inr
suspectos herbarũ uł fungoꝵ cibrs
qͥcqͥd in eis iurulentũ est. exsuderi
rapiat atq extinguat. Nucesat
cluriore. ut pmnee unces. auella¬
ne. glandes castanee. amigdale.
Hinc et nuclei dicti: ꝙ sint duro
corio tecti. at ꝯͣ poma oĩa mollia
mala clicta st̃. cũ adiectõne t̾ritĩ
in qbꝰ aña nata st̃. ut ꝑsica punl¬
ca. matiana. cidonia et cet̾a.
Amigdla gretũ nom̃ ẽ c latiues
nux longͣ uocat᷑. Hanc ali nul¬
dam uocant qͣi iinorẽ iuicẽ el¬
uenit. ¶Abellane: ab abello cam¬
pemie oppido uͥ habũdãt cognoi̾a
ꝑest. Hec a grecis pontice appellãt᷑

Expanded text:
tus vel virgulta eius rubet. Est enim tur interemi eum. Sycomorus, sicut et morus, Graeca nomina sunt. Dictus autem sycomorus Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. Nux appellata quod umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc enim haec arbor consecrata Iovi. Cuius pomum tantam vim habet ut missum inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, excudat, rapiat atque extinguat. Nuces auduriore; ut pineae nuces, Abellanae, glandes, castaneae, amygdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, et cetera. Amygdala Graecum nomen, quae Latine nux longa vocatur. Hanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucevenit. Abellanae ab Abellano Campaniae oppido, ubi abundant, cognominatae sunt. Haec a Graecis Ponticae appellantur,
Abbreviated transcription (Latin):
pacis insignis. cuiꝰ fructꝰ diu̾sis no¬
minibꝰ appellat᷑. ¶ Srtades oliue:
greca ethumologia a sinulitucli¬
ne testiculoꝵ uocate: qͦs greci orcos
uocant. ¶Racliole pro eoq ob
longe st̃̾ in mod̾ radioꝵ. ¶Pauie:
a pauo nisula licte: uñ pͥꝰ allate¬

Expanded text:
pacis insignis, cuius fructus diversis nopacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
limiq chñr. ex qͦꝵ radicibꝰ cxp̃ssũ su¬
aussimũ succũ bibũt. uñ et uario a
it. Inclica nõ magnũ in arbore cres¬
crescit arũdo. Illiꝰ et lentis p̾mit᷑ ra¬
clicibꝰ humor. Dulcia cui neq̃ãt ex¬
succo cõde mella. ¶ Simbucꝰ mollis
et ꝑuia arbor. Ranmꝰ genꝰ ẽ. rubi ꝙ
uułgo senticẽ ursmã aꝑpellãt aspe
rũ nimis et spmnosũ. ¶ Sentex clic¬
ta: a situ ꝙ ẽ t̾ra inculta ĩ qͣ sentices¬
spine q̃ nascũt᷑. Maiores aũt nr̃i õe
arbore spinosã ueprẽ dicebãt. ꝙ ui
Cui ĩẜtꝰ oliue ramꝰ im mutat ra¬
dicis uertẽs ea ĩ ꝓpͥã qlitate. Lacͥm᷑
olcastri. arboris duplex. alia eĩ giuñ
simuilat sũ ullo qͣlitatis morsu. alia ã¬
moniaci guttã ex clistillatõne colłctã
ac remordentez. ¶Oliua grete: oleõ¬
cłr. ex qͦ in latinũ tractũ ẽ. ut oliua
dicatur. Slea aũt̃ ip̃i attor ẽ. frutꝰ
oluia. Succus oleũ. Est aũt arbor

Expanded text:
cuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait 20: Indica non magna in arbore crescit arundo; illius et lentis premitur radicibus humor, dulcia cui nequeant suco contendere mella. Sabucus mollis et pervia arbor. Rhamnus genus est rubi, quam vulgo senticem urrum nimis et spinosum: sentix dicta a situ, quod est terra inculta, in qspinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac remordentem. Oliva Graeceum est ut oliva dicatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ bicolor hñs qͣiͣ noctis et diei uotis
que tp̃ra ortu soł occasuq constant
Generat eĩ resina circa cridanuĩ flu¬
uiũ. uł ut alii memorãt ĩ fiib si¬
sit ad usũ teloꝵ nitore et leuitate u
¶ Salix dicta: ꝙ. celerit᷑ saliat he ul
locit᷑ crescat. arbor lẽta iitibꝰ habill
iunciẽdis. Ciꝰ seminis hãc dñt dd
tła nat᷑a. ut si qͥs illd ĩ pocłis haras¬

Expanded text:
ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium vel, ut alii memorant, in finibus Sysit ad usum telorum nitore et levitate iaimae. Salix dicta quod celeriter saliat, hoc est velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cuius seminis hanc dicunt esse naturam ut si quis illud in poculo ha
Abbreviated transcription (Latin):
bitunit. abralia q̃ fert̾ usq ad cõs¬
tãtini regis imꝑiũ ꝑ młta scła per¬
chuirasse. Huiꝰ fructꝰ galla appellat᷑
ex qͥb una agrestis honfaticꝰ dicta
ꝑua formͣ s firmo corpore atq no¬
doso. q̃ medicaminb et ĩ caustis
alt̾a balanis lenis. ic leuis ⁊ nimiũ
ꝑforati. lucerna tm̃ usib necess¬
na. ¶Fraxinꝰ uocari fert᷑. ꝙ inͣgis ic̃
asꝑa loca mõtanaq fraga nascat᷑
utił hastis. ¶Taris uenenata atbor
Uñ et toxica uenena expͥmũt᷑. Ex
cus. Sterios dicit ꝑtithos. ater colo¬
aq̃ nascit̾ nec facile exͣ undas uiuit
Hunc et ten̾a et moll. q in humecto
loco nutritur. alinꝰ nom̃ accepͭ.q u
ligiosis locis ⁊ humidis meliꝰ ꝓfiait
Larex cui hoc nom̃ a castello laricino
inditũ ẽ ex qͣ tabule teguł affixe fli¬
nia repellũt neq ex se carbonez am¬
buste efficiũt. ¶Populꝰ ãt dicta. ꝙ
eiꝰ calce młtitudo nascat᷑. auꝰ genis
una parte st̃ alba: alt̾a uiridia. Hes

Expanded text:
bitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustismium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascaturutilis hastis. Taxus venenata arbor, unde et toxica venena exprimuntur. Ex cus. Ityraeos autem dicit Parthicos. Acer coloaquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera, et mollis, quia in humecto loco nutritur. 43. Ulmus nomen accepit, quod uliginosis locis et humidis melius profic laeta est. 44. Larix, cui hoc nomen a Castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur. Cujus genus una parte sunt alba, altera viridia. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
cũ landibꝰ uictoꝵ capita corialũ¬
t̃. Apd̾. intiqͦs aũt laudea noiabit᷑
¶Postea .d. liã sb̾lata et sbrogala
dicta est laurꝰ ut in auricuł al
nant᷑. ¶ Sola q̃qͦ hoc arbor fulul
rotũdifsiniꝰ. uñ et ħ st uera nalls
que uehem̃t᷑ iotũdei st. ¶ r lu ue

Expanded text:
victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, ronantur. Sola quoque haec arbor vulgo rotundissimus: unde et haec sunt vera mala quae
Abbreviated transcription (Latin):
in eĩ cłr qͥcqͥd manat. Est enĩ lacri¬
ma sudore ex alata lignoꝵ ut cera¬
odorata orientis ligna. sic̃ gucta
ma est resma therebintaia oni p̾s¬
tancier. affertur aũt ex. arabie pa¬
tra atq uidea. et sitia cipeo. ⁊ affri¬
lentiscina q̃ mastre uocat᷑. hec ex ch¬
lia liquida. alia arida et afferũt᷑ ex
turena colofonia. uñ ⁊ nom̃ colofo¬
nia resina sũpsit. Pre grecũ nom̃
est ꝙͣ illi pissam uocãt. Alii uolũt
ex pino picẽ uocari. H agrecis ap¬
pellant᷑ clodonia nos ramalẽ clicere
possumꝰ cuiꝰ ꝓbabił natura splẽdẽs
itu iacentibꝰ surgũt aut ex radicibꝰ
pullulant. Nam cet̾a usꝯi̾uenit
fauente natura. Omĩa pomifera
xũ: l et ħ buxꝰ dicatur. Nã sr̾flu¬
am qͥda uolũt fac̾e discretionem
ut ħ buxꝰ de arbore dicamꝰ buxis

Expanded text:
icitur quidquid manat. Est enim lacryma sudore exhalata lignorum, ut ceraodorata Orientis ligna, sicut gutta ma est resina terebinthina omnium praestantior. Affertur autem ex Arabia Petraea, atque Judaea, et Syria, Cypro, et Afrilentiscina, quae mastix vocatur: haec ex  alia liquida, alia arida: et adferuntur ex Tyrrhena Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens,itu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma xum, licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de a
Abbreviated transcription (Latin):
ugiliꝰ. i lente uites pro flexibiles
huiꝰ fructꝰ oleũ desudat. cortex resi¬
ia q̃ mastix appellat᷑. Cuiꝰ plurima
et melior in chio insula gignit᷑. ¶ Te¬
lrnitꝰ arbor grecũ uomĩ ẽ generans
ssma oĩm resinaꝵ p̃stanciore.
dux grocũ nom̃ ẽ ex ꝑte a latinis cor¬
nptũ. Pi̾s cĩ appellat᷑. apd eos arbor
euꝑ uirẽs et lenitate mat̾ie elem̃¬
R apicibꝰ aꝑte. Uñ et scͥptura ait:¬
auulgo lorandrũ uocat᷑: ꝙ sit foli¬
slauri similibꝰ flore. ut rosa arbor
enenata. Int̾ficit eĩ aĩalia: et me¬
dur fpenciũ uerationes ¶Herbit᷑
sus: ꝙ. de imo cespite eiꝰ mł̾te uir¬
dlle surgũt qͣi turla. Stipi uocata
Es ꝙ ea stipent᷑ tecta. hĩc ⁊ stipula
ꝑ climinutõne. ¶ Arundo dicta:
na de lingͣ hebrea sũpsit. apd̃ cos
eĩ calamꝰ canna cłr. Cicuta at ẽ qd̾¬

Expanded text:
 lentae vites, pro flexibiles. Huius fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur; cuius plurima et melior in Chio insula gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum praestantiorem. Buxus Grruptum: pyxos enim appellatur apud eos, arbor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et Scriptura divulgo lorandrum vocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitumbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocataex eo stipentur tecta. Hinc et stipula r diminutionem. 57. Arundo dicta, na de lingua Hebraea sumptum est. Apud eos enim calamus canna dicitur. Cicuta autem
Abbreviated transcription (Latin):
iniuc̃ uocari eoꝙ uĩ h̾eat mul¬
ũ uiroris. Natura eĩ eiꝰ tał ẽ. ut
et x. ire fc̃a abluat᷑ et uirescat.
¶Deide excisa atq in humo fixa:
ridicibꝰ sese ip̃a cle mergit. Mirice
ꝙͣ latii tramaricia uocãt ex ama¬
ritudine uoĩata. Gustꝰ eĩ eiꝰ nimis¬

Expanded text:
n vocari eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim eius talis est ut etiam arefacta abluatur, virescat, deinde excisa atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. Myrice, quam Latini tamaricum vocant, ex amaritudine nominata; gust
Abbreviated transcription (Latin):
gnit. uirgiliꝰ amantibꝰ qͥd ex malo
sn solcat ostendit. ¶ Mala cicloma
iom̃ sũpsit ab oppido ꝙ ẽ ĩ ĩsula c¬
seta. de q̃ greci cłre solent. urbiũ
attc̃aũ matrẽ cidonia. ex cuiꝰ po¬
no ticonicũ cõficit᷑. fit qͦ ex ea ⁊ in¬
nũ quo languẽciũ de sideria fallũt᷑
Na spe et gustu &e odore ciulz uri
In uet̾is imagine rep̾̃sentat.
illomellũ adulcedine appellatũ
saturata cidonia melle. ꝑonẽt᷑ dicas
ħ malomella plicẽt. ¶ MMalũ pu¬
nicũ dici: eo ꝙ ex punica regione
sit geisꝰ eiꝰ tnͣslatũ. Id et malogͣnat᷑
co ꝙ intͣ corticis rotũclitate grano¬
nñ continet młtitudinẽ. Arbor. aũt¬
aũt mala granata ẽ gen̾is femini
loꝵ flores greci balanstiõ appellaue¬
ũt. qͦꝵ alii albi. alii purpurei reꝑi
es malipunici. Negant meclici:
mali punici cibo corpora nr̃a mit̾¬
ll. b eo sic opinãt᷑ utendũ. ut me¬
aicare pociꝰ nõ alere iudeat᷑. ¶ Malũ

Expanded text:
. 3, 64 amantibus quid ex malo quaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpsit ab oppido qui est in insula Creta; de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam; ex cuius pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum quo languentium desideria falluntur: nam specie et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, saturata Cydonia melle ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis femininlorum flores Graeci βαλαύστιον appellaverunt; quorum alii albi, alii purpurei, aliis mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ cedro pene ꝓrima st uir¬
tute temploꝵ ꝙͦ trabibꝰ aptũ pro¬
firinitate. Inpenetrabili solidita¬
ramos pro perogũ constitũe sole¬
bant. ut odore cad auerũ clũ urerẽ¬
Toppͥmẽt iocũditate odoris sui.
¶Iuriperꝰ groce dicta: sũ q ab. amplo
m angustũ finit ut ignis. sũ ꝙ ꝯ
ceptũ dui tencat ignẽ. ad eo ut si¬

Expanded text:
lignum cedro pene proximam habet virtutem; templorum quoque trabibus aptum, inpenetrabili soliditaramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui. Iuniperus Graece dicta sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat igne
Abbreviated transcription (Latin):
funte uisu nigra nõ treãt. ¶ Pla¬
tanꝰ latitudine folioꝵ dicta. ł q ar
bor ip̃a patula sit et ãpla. Naz pla¬
tos greci: lacũ uocũt. Exp̃ssit huiꝰ
is. Est aũt tenerrimꝰ follus. ic mol¬

Expanded text:
fantem visu nigra non terreant. Platanus a latitudine foliarum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam πλατύς Graeci latum vocant. Expressit huius is.' Est autem tenerissimis foliis ac mol
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. co ꝙ cle sudet picẽ. Nam ⁊ spẽ
differũt. In germanie at ĩsulis
huiꝰ arboris lacrima electrũ gignit
Gucta eĩ clefluẽs frigore uł tepore
in soliclitate durescit. et gẽma fa¬
cit cle qͣlitate sua. ⁊ nom̃ accipiens
id ẽ sucinũ eo ꝙ suctꝰ sit arboris.
Pmꝰ crecłr prodẽe cũctis q̃ sb̾ea ser¬
uant᷑. sic̾ ficꝰ noce̾ oĩb. abies clicta:
ꝙ precet̾is .arboribꝰ et longe ⁊ ĩ ex¬
celsũ premineat. Cuiꝰ natura ẽx¬
ex ea naues fuĩt. Hanc qͥdũ galli¬
caz uocũt ꝓpt̾ candorez. Est. iutẽ
sũ nodo. ¶ Ceclrus ꝙͣ groai: ceclros¬

Expanded text:
mus, eo quod desudet picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima electrum gignit. Gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est sucinum, eo quod sucus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibus. Abies dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura exex ea naves fiunt. Hanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo. Cedrus
Abbreviated transcription (Latin):
qr ip̃m ꝙ eristunt heresis iam nõsũt. ma
le enĩ senciendo eẽnciam nõ acqͥrũt: ad
nnchilũ enĩtendũt. ¶Heretici ingenti
studio mendacia sua discunt et labore ue¬
sectas inducent. Sic tñ inuicem sese cõ¬
tem: hoc respondendũ est. ¶ Nũc ideo
saluti ꝓponendi sũt morbi: qr pler̃q ita
generałr inũdũ occupant: ut parũ salu¬
ti locum relinqͣnt.

Expanded text:
istunt haereses, jam non sunt. 158 Male enim sentiendo scientiam non acquirunt, ad nihilum enim tendunt. 9. Haeretici ingenti studio mendacia sua discunt, et labore vesectas inducunt, sic tamen invicem sese coltem, hoc respondendum est: Non ideo saluti praeponendi sunt morbi, quia plerumque ita generaliter mundum occupant, ut parum saluti loci relinquant.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ¶Q st hereses ñ qui relicta dei ecc̃a
pͥuatas elegerũt societates: De quib
doꝰ clicit ¶ Duo mala fecit ppłs meus. me
terelinquerũt fontem aque uiue et ef
foderũt sibi asternas. Cisternas clissipa

Expanded text:
ui sunt haeretici, nisi qui, relicta Dei Ecclesia, privatas elegerunt societates? De quibus Dominus dicit: Duo mala fecit populus meus, me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas diss
Abbreviated transcription (Latin):
Ome pͥmꝰ libroꝵ copiam
nacedonũ rege deuicto: deĩde
uailꝰ epontica preda. Post
hos cesar declit marco uarroni
negociũ cã maxime bibliothe¬
bibliothecas publicauit pollio
giecas simł atꝙ latmas. adcli¬
tis auctoꝵ u̾maginib: ĩ atrio
qd de nauib magnificẽtissim̃
instruxerat. Apud nos quoq
pamphilus nĩr cuiꝰ uitã eu¬
sebiꝰ cesariensis ꝯsqͥpsit: pisis¬
tratũ in sacre bibliothece stu¬
dio pͥmꝰ ad aqͣre ꝯtendit. Hic
eiũ in bibliotheca sua. ꝓpe.xxͣx
res toto orbe q̃rentes orcline ꝓ¬
secuti st̃ eoꝵq stuclia in uno
uoluminis inlicło ꝯp̾hendeit
iuii. qui młta

Expanded text:
m primus librorum copiam Macedonum rege devicto; deinde Lucullus e Pontica praeda. 252 Post hos Caesar dedit Marco Varroni negotium quam maximae bibliothebibliothecas publicavit Pollio, grecas simul atque latinas, additis authorum imaginibus in atrio, quod de manubis magnificentissimum instruxerat. Apud nos quoque Pamphilus martyr, cuius vitam Eusebius cesariensis conscripsit, Pisistratum in sacre bibliothece studio primus adequare contendit. Hic enim in biblres toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voluminis indiculo comprehenderunt. VII. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s mag̾qͣ uenti: Aura et altas
Aura: ab aere dicta: qͣi aeria: M
motus sit lenis aeris. Agitatuse
reas auras. ¶Altanus. qͥ in pelag
est ꝑ liriuatõne ab alto ẽ idẽ
amari uocatus. Nam alt̾ ẽ flat
in ripis. quẽ cliximꝰ. aurã. Nam
aura terre est. ¶Turbo ẽ uolu¬
bilitas uentoꝵ. & turbo dictus a
terra: quociens uentus surgit. et
t̾ram in circuitu uuttit. ¶Cem̃¬
pestas aũt pro tp̃r dr sic̃̾ a ubiq
historiogͣphi solent clũ dñt ea
tempestate. ut ab statu celi. qua
magnitudine sui clieb multis
oritur: uerno aũt et autũpna¬
li tp̾r q maxime fuĩt tempesti¬
tes. qͣndo nec plena est. etas. nͨ
plena hiemps: Uñ et medul
et confine utriusq tp̃ris cõuidi¬
one aerũ ꝯͣrioꝵ efficiũt᷑ tẽpesti¬
tes. ¶Eragor a fractaꝵ reꝵ nol¬
natus est sonitu: qr sicca queꝙ
et arida frangit facile. ¶Pcell
euellat. Est enĩ uis uenti cun
pluina. Procelle enĩ. aut de fil¬
minib. aut de uentis fuit. Ni

Expanded text:
s quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatus eius5, 503: Aerias auras. Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella evellat; est enim vis venti cum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
clragnita milia cũ clicis eãdem
in unblico rectã supmnabis.
¶Qͥnqͣginta milia cũ dicis eidẽ
Ipne s erecte pollicem umbilico
impones. ¶Sexagnita urilia
cũ clicis eadem ꝓna femur leuũ
de suꝑ ꝯprehendes. ¶Septua¬
gnnta milia cũ dicis eande supi¬
nam femori suꝑ pones. ¶Octo¬
ginta milia cũ dicis eandẽ ꝓnã
femori suꝑ pones. ¶Nonagi¬
ta milia cũ clicis lũbos apprehen¬
des pollice igenua uerso. At uͦ¬
cdiximꝰ ordine in dext̾a parte cor
poris ꝯpleb̾. Decies aũt et cenis¬
na milia cũ clicis ambas sibi ma¬
nuis incertis inucẽ cligitis in¬
plicub̾.
st et alteruis modi ꝯpusl
articlantim decurrens qui
ent oportimꝰ explicabitur. pdo¬

Expanded text:
lia cum dicis, eamdem in umbilico erectam supinabis. Quinquaginta millia cum dicis, ejusdem pronae, sed erectae, pollicem umbilico impones. Sexaginta millia cum dicis, eadem prona femur laevum desuper comprehendes. Septuaginta millia cum dicis, eamdem supinam femori superpones. Octoginta millia cum dicis, eamdem pronam femori superpones. Nonaginta millia cum dicisdes, pollice ad inguen verso. At diximus ordine in dextera corporis parte complebis. Decies autem centena millia cum dicis, ambas sibi manus insertis invicem digitis implicabis. Est et alterius modi computus articulatim decurrens: quierit, opportunius explicabitur. C
Abbreviated transcription (Latin):
cius ĩmiendo significans ł ĩpi¬
tos quoq qiuasi cliuinando de¬
ludens. cuiꝰ ordo ludi uł loq̃le
tuł est. Cũ p̾ma alphabeti lit¬
tera intimare cupis unũ matui
tria. et sic ex ordine cet̾as .u̾. gͣ
tũ ut caute se agat admonere
ostenlis. huiꝰ namiq orclins lit¬
t̾e caute agi significãt. põt et iͣ
scribi sitam secrecior exigat. S
disci simł atq agi possũt. Qͥ nõ
ut latini pantis husd̾q gemĩa¬
tis suos mu̾os solent expͥmere
caractherem in num̾oꝵ figu¬
ras expenso tres q st̃ plus nu̾o
notis singłis depingũt. E undẽ
pene num̾i tam figurãli qͣm
scribencli alfabeti orclinẽ seꝙ̾te

Expanded text:
ius innuendo significans, vel imperitos quosque quasi divinando deludens. Cujus ordo ludi vel loquelae talis est: cum primam alphabeti litteram intimare cupis, unum manu tria. Et sic ex ordine caeteras. Verbitum, ut caute rem agat, admonere ostende. Hujus namque ordinis litterae, Caute age, significant. Potest et ita scribi, si causa secretior exigat. Seddisci simul atque agi possunt, qui non ut Latini, paucis iisdemque geminatis suos numeros solent exprimere charactere in numerorum figuras expenso, tres qui plus sunt numeros notis singulis depingunt, eumdem pene numeri figurandi, quem scribendi alphabeti o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueniat si cͥdẽ luna duodecim
horis minꝰ salua rõne saltus
Solem u̾o .x. horis et climidia
plus ħere qͥ sollertiꝰ exquisiere
testantur. Porro nãtura clu¬
ce repertũ ẽ soł amnũ. ccc .lxu.
cliebus et qͣdrante ꝯfici. ¶Lai¬
ne u̾o ãnũ si coĩs sit .ccc.liiii.
Siẽbolismꝰ. cic. lxxxiiii. clieb
terminari totũq lunc cursũ de¬
cem nouẽnali circulo ꝯp̾hendi
S errancia sidera suis q̃q spa¬
cus yodiaco circũferi qui na¬
tura nõ iuxͣ ethincoꝵ demen¬
ciam dea creatrix una de pluri¬
b s ab uno u̾o deo creata est
qñ sideribꝰ celo inditis p̾cepit
ut sint in signa et tp̃ra ⁊ clies
et annos.

Expanded text:
conveniat. Siquidem lunam duodecim horis minus, salva ratione saltus: solem vero decem horis et dimidia plus habere, qui solertius exquisiere testantur. Porro natura duce repertum est, solis annum CCCLXV diebus, et quadrante confici: lunae vero annum, si communis sit, CCCLIV. Si embolismus, CCCLXXXIV diebus terminari, totumque lunae cursum decennovenali circulo comprehendi. Sed et errantia sidera suis quaeque spatiis zodiaco circumferri, quae natura non juxta ethnicorum dementiam dea creatrix una de pluribus, sed ab uno vero Deo creata est, quando sideribus coelo inditis praecepit, ut sint in signa, et tempora, et dies et annos.
Abbreviated transcription (Latin):
miniiũ in leua cligitũ ĩflec¬
tens: in mecdio palme infiges
¶Cum dicis luos sccłm ami¬
nimo flexũ id̾ impones cũ di¬
cis tria tertiũ siłr adflectes.¬
uabis. Cum dicis .u. scd̾m ami¬
latur in mecliũ palme fixo. Cũ
clicis .uii. minimũ solũ ceteris
int̾m leuabis suꝑ ꝑ alme radi¬
ce ponis. Iuxta ꝙͥ cũ dicis oc
gis artupolicis. ¶Cũ dicis .xx.
sũmitate pollicis int̾ meclios
uclicis et impudici aitꝰ ĩuut¬
tis. ¶ Cũ cdicis .xxx. ungues ĩ¬
clicis supercluces ambobꝰ dũ ta¬
cem ext̾iore. arcu instar grece
lre ganiie curuatũ ad palmã
inclinabis. ¶ Cũ dicis .lx. polli¬
cem ut supͣ curuatũ inclice cir¬
cũflexo diligent̾ a fronte p̾cĩgis.
cutũflexũ pollicẽ inuisso super¬
implebis ungue dũ tuxat illiꝰ
cis .lxxx. iudice ut supͣ circũfle¬
xũ pollice in longũ impleb̾ un¬
gue uidel illiꝰ in mediũ inclicis
arcũ inflexo. ¶Cũ clicis nona¬
ginta indicis inflexi uguẽ ra¬

Expanded text:
minimum in laeva digitum inflectens, in medium palmae artum infiges. Cum dicis duo, secundum a minimo flexum ibidem imponens. Cum dicis tria, tertium similiter adflectes.vabis. Cum dicis quinque, secundum a milatur, in medium palmae fixo. Cum dicis septem, minimum solum, caeteris interim levatis, super palmae radicem pones. Juxta quod. Cum dicis octges artu pollicis. Cum dicis viginti, summitatem pollicis inter medios indicis et impudici artus immittes. Cum dicis triginta, ungues incis superduces ambobus duntacem exteriore artu instar Graecae literae Γ curvatum, ad palmam inclinabis. Cum dicis sexaginta, pollicem ut supra curvatum, indice circumflexo diligenter a fronte praecinges. circumflexum pollice immisso superimplebis, ungue duntaxat illius cis octoginta, indicem ut supra circumflexum pollice in longum tenso implebis, ungue videlicet illius in medium indicis artum infixo. Cum dicis nonaginta, indicis inflexu unguem ra
Abbreviated transcription (Latin):
clicturi necessariũ cluximꝰ
utilissimã pͥmo ꝓptissimaq fle¬
ris digitoꝵ paucis p̾mostrare
solertia. ut cũ maxima ꝯpu
sacre expositores scripture. nõ
alii alias et ip̃e liuine scͥpture
int̾pretes hystorie hũerũt in e¬
uangłice tractatu suñe huius
adum̃tũ cliscipline nõ clubi¬
tauit assum̾e. ¶Centesimꝰ in¬
qͥd et sexagesimꝰ et tricesimus
fructus ꝙͣ ꝙͣ de una t̾ra ⁊ de imo
semente nascantur tñ młtum
cliffert in nũo. ¶ Triginca re¬
ferũt ad nupcias. Nam ⁊ ip̃a
cligitoꝵ ꝯiunctõ et quas molli
oscło se ꝯplectens et federãs ma¬
ritũ pingit et ꝯuige. ¶ Sexa¬
gnita ad uicluas. eo ꝙ ĩ angͦ¬
tia et tribulatone st̃ posite et
in suꝑiore cligito uñ depͥmũt᷑
ꝙͣto q maior est difficultas.
ex parte auondã uolũtatis il¬
lecebras sustin̾e tanto mag̾ et
p̾miũ. ¶ Porro centesimꝰ nu¬
merus q̃so cliligent̾ lector at¬
tende a smistͣ tnsfertur ad dex¬

Expanded text:
dicturi necessarium duximus, utilissimam primo, promptissimamque flexus digitorum, paucis demonstrare solertiam, ut cum maximam computsacrae expositores Scripturae, nonalii alias, et ipse divinae interpres historiae Hieronymus, in Evangelicae tractatu sententiae hujus adjumentum disciplinae non dubitavit assumere: Centesimus inquit et sexagesimus, et tricesimus fructus, quanquam de una terra, et de uno semente nascitur, tamen multum differt in numero. Triginta referuntur ad nuptias: nam et ipsa digitorum conjunctio, quasi molli osculo se complectens et foederans, maritum pingit et conjugem. Sexaginta, ad viduas: eo quod in angustia et tribulatione sint positae: unde et in superiore digito deprimuntur: quantoque major est difficultas expertae quondam voluptatis illecebris abstinere, tanto majus et praemium. Porro centesimus numerus quaeso diligenter, Lector, attende a sinistra transfertur ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
etallũ dictũ grece partito
etꝰ itu sit: ut ubi mia uena aꝑ¬
paruent ibi spes sit alt̾iꝰ iqͥrendi
aurũ. argentũ. es. elctrũ. stagni
plũbũ. &e qd̾ domat oĩa ferũ.
Aurũ ab aura clictũ: id est asple¬
doee. eoꝙ reꝑcusso aere plus ful¬
get. uñ et uirgiliꝰ. Discolor ide
auri: ꝑ ramos aura refulsit. Hoc
est splendor.auri. Naturale ẽ el̃
ut metallor splendor plus fulge¬
at luce alia reꝑcusso. Hinc ⁊ au¬
rarii clicti: quoꝵ fulgor splencdi¬
dos recldit. ¶Obrisum aurũ clie¬
tũ. ꝙ obracliat splendore est enl
coloris optimi.ꝙ hebrei opa.
tenuissima lamimina. auoyt pe¬

Expanded text:
etallum dictum Graece παρὰ eius sit ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. aurum, argentum, aes, electrum, stagnum, plumbum et, quod domat omnia, ferrum. Aurum ab aura dictum, id est, a splendore, quod repercusso aere plus fulgeat. Unde et Virgilius: Discolor inde auri per ramos aura refulsit, hoc est, splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. 2. Obryzum aurum dictum, quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, quod Hebraei ophax, tenuissima lamina, ἀπὸ
Abbreviated transcription (Latin):
tendum ꝓpt̾ pigricia. ñalium aut
timorez. Nam ex timore stiu¬
li nũcuꝑati. l sint et libidinis st¬
muli. ¶ Strgiles nũcupati: a ster¬
gendo ꝙ his eqͥ tergunt᷑. ¶Carast
est ferrũ coloratũ. qͦ note pecuclib

Expanded text:
rendum, propter pigritiam animalium aut rendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli. Strigiles nuncupati a tergendo, quod his equi tergantur. Character est ferrum caloratum
Abbreviated transcription (Latin):
equoꝵ. et est ẜino grecus.
Frena dicta: qd̾ eqͦs frem̾e cogũt:
uł qd̾ hec equi frendant. id ẽ ĩpri¬
mant clentibꝰ et hoc mordeãt. Uñ
fresa q̃ molita est ¶Lupati sunt
fieni asꝑrimi. Dictiaũt lupati a
lupinis dentibꝰ: qͥ in eqͣlos st̃. Uñ¬
¶Habenas ad hũdo clictas: qd̾ his
eqͦs h̾eamꝰ. hoc est tencamꝰ. Uñ et
equi h̃iles clicti st̃. ¶R etmacula
a retinẽdo lora ¶Capistͥ: acapite
umĩtoꝵ dicti. ¶ Sella a sedendo.
qͣsi secida. ¶ Antella: qͣsi añ sella
sicut et postella: qͣi post sella.
Cingłm hominũ gn̾is uent̾ est.
Na aĩaliũ gn̾e feminmno cliñs
has cingłas. ¶ Sagina: q̃ corrup¬
te uulgo salma łr: ab stratu sago
rũ uocatur. Uñ et caballꝰ sagma¬
riꝰ. mula saginaria. ¶Cabłi fu¬
nis acapiendo: qd̾ eo ĩcomita iu¬
mẽta conp̾hendãt᷑. ¶Calcana clic¬
ta: qd̾ in calce hoĩs lig̾ant̾. i ĩ pr
clis post̾iori parte ad stimulo
eqͦs. qͥbꝰ. aut pugnand̾ est aut cur¬

Expanded text:
unt; et est sermo Graecus. Frena dicta quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant id est inprimant dentibus et obmordeant. Unde fresa, quae molita est. Lupati sunt freni asperrimi: dicti autem lupati a lupinis dentibus, qui inaequales sunabenas ab habendo dictas, quod his equos habeamus, hoc est teneamus; unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula a retinendo. Lora. Capistri a capite iumentorum dicti. Sella a sedendo, quasi sedda. Antela quasi antesella, sicut et postela quasi postsella. Cingulum hominum generis neutri est; nam animalium genere feminino dicimus has cingulas. Sagma, quae corruptrum vocatur: unde et caballus sagmarius, mula sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut cur
Abbreviated transcription (Latin):
sit in cum seueraq cautõ. ut clumi
moueatur ciiꝰ sit. muaricia refrenet᷑.
qd̃ int̾clũ ꝓ signo int̾clũ pro cura
adhibetur. ut uis morbi ignis ardo¬
re siccetur.

Expanded text:
eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Io lapicle surgt. Baries nũcupa¬
ul. a fronte. Siue enĩ tetragonũ
siue exagonũ sit qͥ se cõspiciũt
ex pari erũt. Alr enĩ structura
fc̃a cle formis ẽ. ¶ Darietinas di¬
cimꝰ : qͣi parietũ ruinas. Sũt eĩ
parietes stantes sñ tecto. ⁊ sũ
h̾itãtib. angulꝰ qd̾ cluos parie
tes ĩ unũ cõũgat. ¶Culmin
clicta st̃: ꝙ apd̾ antiqͦs tecta cł¬
mo tegebantur ut mĩc rusti¬
ca. Hinc tecti sũmitas. culm̃
cłr. Cam̾e st̃ culmina introrsũ
respiciẽcia: appellate a curuo.
et ornãt. q̃ et lacunana dñr.¬
resultant edesq lacqͦ. Cuiꝰ cli¬
minutõ lacunar facit ut oraciꝰ.
cunar. Iñ fit. alia climinutõ la¬
cimariu et ꝑ antisticon laq̾ar

Expanded text:
so lapide surgat. Paries nuncupavel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis est. Parietinas dicimus quasi parietum ruinas: sunt enim parietes stantes sine tecto, sine habitantibus. Angulus, quod duos ptes in unum coniungat. Culmina dicta sunt, quia apud antiquos tecta culmo tegebantur, ut nunc rustica, hinc tecti summitas culmen dicitur. Camere sunt volumina introrsum respicientia, appellate a curvo. et exornant, que et lacunaria d«resultant aedesque lacusque»; diminutio ‘lacunar’ facit, ut Horatius cunar»; inde fit alia diminutio, ‘lacunarium’ et per antistoechon ‘laquear
Abbreviated transcription (Latin):
Uertenda est aut necessicas mali: ĩ
uoluntatem bomi. ¶Plerq nõ uolũ¬
tate: si sola nccͣite pectant ꝑtimescen¬
tes tpralem mopiami: et clũ presentis
scłi necessitate refugiũt a futuris boĩs
pͥuantur. Item nõ nulli ptc̾m uolũta¬
te: nõ ncc̾itate cõmittũt. Nullaq co¬
acti mopia existunt iiqui: s tm̃ gra¬
tis cupiit eẽ mali. Neq enĩ ip̃a iem
amant quam appetunt: s ip̃a tm̃ pcc̃i
malicia clelectantur

Expanded text:
nda est autem necessitas mali in voluntatem boni. Plerique non voluntate, sed sola necessitate peccant, pertimescentes temporalem inopiam. Et dum praesentis saeculi necessitatem refugiunt, a futuris bonis privantur. 2. Item nonnulli peccatum voluntate, non necessitate committunt, nullaque coacti inopia existunt iniqui; sed tantum gratis cupiunt esse mali. Neque enim ipsam rem amant, quam appetunt, sed ipsa tantum peccati malitia delectantur
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut qd̾ cdribiũ est ad aliquid
simile qd̾ nõ est clubiũ refera¬
tur et iicerta certis ꝓbentur.
Scto aũt moclis ꝯparcito auolo¬
gie colligitur: id est qͣlitrite. ꝯpa¬
ratone. gn̾e. mimero figura ca¬
su. ertremitatib similiũ sillaba¬
rũ et similituline tp̃ꝵ. Si qͥd de
nalogia. id est similitudo. S est
anomala .i. extra regulam. ut
lepus et lupus. Totum enĩ ꝯue¬
uit.: s discenciũt casu: frcit eĩ
lupi leporis. Nam regłanit est
clum quens utrũ trames mascu¬
linũ sit. an femiuinũ simił est.
illi nomini in omni declinatẽe
s incerti gi̾ns ẽẽ credis. Sinuł
est illi panis in declinatone: ⁊¬
erit masculinũ. Item ex ꝯpati¬
one positiuoꝵ. ut si clicas mas¬
les. ferit et per dimimitõne
ut puta fimẽ inaisculinũ ẽẽ. fu¬
niculꝰ ostendit. Sicut marmuor
nentri gens ee marmoruscłm
inlicat. Nam qd genꝰ in pͥn¬
apalicate est. Idem eẽ sol ĩ di¬
inuutõne. S hoc nõ semp ut

Expanded text:
iquid simile quod non est dubium referatur, ut incerta certis probentur. Octo autem modis comparatio analogie colligitur, id est qualitate, comparatione, genere, numero figura, casu, extremitatibus syllabarum et similitudine temporum, si quidem de nalogia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, erit masculinum. Item in comparatione positivorum, ut si dicas, dociles. Fit et per diminutionem, ut puta funem masculinum esse funiculus ostendit; sicut marmor neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminu
Abbreviated transcription (Latin):
sua qͣi sodoma p̾clicauerũt nec absconde¬
nĩt. ¶ Multi enĩ publice delinꝙ̃ tes sñ ul¬
lo pudoec: sua flagicia p̾dicant: nec ulla
ntunitur sceleris ueretũdia. Quedam eiũ
iam iusticie portõ est iniquitatez suã hoĩ
abscond̾e. et in semet ip̃o de pecratis ꝓpͥis
erubescere. Peccatũ ꝑpetrare crimẽ. pecta¬
tũ p̃dicare: clamor est. De quo etiam a
płs ait. Et clamor auferatur a nob̾: cũ
omĩa malicia .i. cũ ip̃is peccatis. Ex eo ip̃o
quo quis peccutũ ꝙ agit abscondit. Inci¬
pit iam ẽẽ uidiciũ: qr nõ erubescitur nisi
de consciencie reatu

Expanded text:
praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum perpetrare crimen est, peccatum praedicare clamor est, de quo etiam dicit Apostolus: Et clamor auferatur a vobis cum omni malitia , id est, cum ipsis peccatis. 5. Ex eo ipso quo quisque peccatum quod agit abscondit, judicii jam est indicium, quia non erubescitur, nisi de conscientiae reatu
Abbreviated transcription (Latin):
tus qͥ est sapĩa prĩs ⁊ passioe¬
ius euident᷑ exprimitur.
Lbrũ aũt eccłiasticũ certissi
iht filiꝰ syrach. ierosolimita
nepos ihu sacerdotis magnis
charias qui lib̾ apd̾ latinos.
ꝓpt̾ eloqͥi similitudinẽ salomo¬
nis titulo p̾notatur. Dictus
est enĩ eccłiasticꝰ eo d ꝙ deto¬
cus eccłia discipliua religiose
ꝯuersatõnis magna cura ⁊ rati¬
one sit editꝰ. Hĩc ⁊ apd̾ hebre¬
os repperitur. S int̾ a pocrifa
hetur. ¶Iudich uero ⁊ thobi
sũ machabeoꝵ libri qͥb aucto¬

Expanded text:
tus, qui est sapientia patris et passio eius evidenter exprimitur. Librum autem Ecclesiasticum certissime Iesus filius Syrach Hierosolimita, nepos Iesu sacerdotis magni charias; qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo prenotatur. Dictus est autem Ecclesiasticus eo quod de totius ecclesie disciplina religiose conversationis, magna cura et ratione sit editus, hic apud Hebreos reperitur, sed inter apocriphos habetur. Iudith vero et Tobias, sive Machabeorum libri, quibus autho
Abbreviated transcription (Latin):
hebraice latine rer uł regũ ĩt¬
pretatur. Hũc librũ ierenuas
pͥmiꝰ in unũ uolum̃ coogit ni̾
aña sparsus erat ꝑ singłoꝵ re¬
gũ lustorias. ¶Paralipomenõ

Expanded text:
hebraice, latine regum interpretatur. Hunc librum Hieremias primus in unum volumen coegit, nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon
Abbreviated transcription (Latin):
esuglistas greci ẜmonis eru¬
engliũ sccipsit thcophilõ e¬
piscopo inicians a sacerdotalis
sou dicens. fuit in dieb liero¬
dis iegis uidee sacerdos noĩe a
tone cungłii hostiam fusse
effectũ pro salute mũcli. Ip̃e
est sacertos de quo clictũ ẽ. in
psalmis. Tu es sacerdos in et̾¬
nũ sccłm ordinẽ melchisedes
ubi enĩ xp̃c aduenit sac̾dociũ
uideoꝵ ommutuit. Lex ⁊ pro
płia cessauit. Quartus ioħs
siꝑsit eiͣngłiũ ultimꝰ in asia
insipiens auerbo ut ostẽderet
eñte saluatore qui pro nob̾
clignatus ẽ nasci ⁊ pati ip̃m
añ scła dei uerbũ et ip̃m a ce

Expanded text:
ewangelistas Greci sermonis eruewangelium scripsit Theophilo episcopo inicians a sacerdotali spiritu dicens: Fuit in diebus Herodis regis Iudee sacerdos quidationem Evangelii, hostiam fuisse effectum pro salute mundi. 38. Ipse est enim Sacerdos de quo dictum est in Psalmis: Tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Ubi enim Christus advenit, sacerdotium Judaeorum obmutuit, lex phetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo, ut ostenderet eundem Salvatorem, qui pro nobis dignatus est nasci et pati, ipsum ante saecula Dei Verbum esse, ipsum a
Abbreviated transcription (Latin):
siptores sacroꝵ libroꝵ qui per
sp̃m scm loq̾ntes ad eruditõe
dendi regula ꝯsq̾pserũt. ¶Pro¬
ter hec. alia uolumina apocti
bium ueniũt. Est enĩ eoꝵ oc¬
culta origo. nec patet pribus
a quib usq ad nos auctoritas
ueraciũ scͥpturaꝵ certissima et
notissima successione ꝑuenit.
In hus apocrifis ⁊ si inuenitur
aliqua ueritas tũ ꝓpt̾ multa
flã nulla est in eis canonica
auctoritas qui recte a pruden¬
tib udicant᷑ nõ ẽẽ coꝵ credẽda
quib ascribũtur. Nam młta¬

Expanded text:
iptores sacrorum Librorum per Spiritum sanctum loquentes ad eruditionem dendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrifbium veniunt; est enim earum occulta origo, nec patet Patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veracium Scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In his apocrifis, etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa, nulla est in eis canonica auctoritas, quae recte a prudentibus judicantur, non esse eorum credenda, quibus ascribuntur . Nam m
Abbreviated transcription (Latin):
sit eimͣgłiũ litteris hebraics
głizare ab humana xͥ natiui¬
tate clicens. Lib̾ generatõnis
ihu xp̃i filii dd̾. filii abrabam.
significans descenclisse corpo¬
rałr ex semine prĩarchaꝵ xp̃n¬

Expanded text:
sit Evangelium litteris Hebraicis, ngelizare ab humana Christi nativitate, dicens: Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham, significans descendisse corporaliter ex semine patriarcha
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ꝑeat clies in qͣ natus sũ
usq ad eũ locũ. idcto ego me
reprehendo et ago penitẽcia
oĩa heroico metro discurrun¬
¶ Psalmoꝵ lib̾ grece psaltũ
chorus ꝯsonãdo responc̾et. Ci¬
tus enĩ in psalmis hebraics¬

Expanded text:
eat dies in qua natus sum,' usque ad eum locum42, 6: 'idcirco ego me reprehendo et ago poenitentiam,' omnia heroico metro discurrunt. Psalmorum liber Graece psalterium, chorus consonando responderet. Titulus autem in psalmis Hebraic
Abbreviated transcription (Latin):
docens oĩa que in mũdo cerni¬
minime appetenda. ¶Tertiũ
librũ sirasirm p̾notauit qui
in latinam lingua uertitur
canticũ canticoꝵ. ubi ꝑ eptha¬

Expanded text:
docens, omnia quae in mundo cerniminime appetenda. Tertium librum sir hassirim praenotavit: qui in Latinam linguam vertitur in Cantica canticorum. Ubi per epitha
Abbreviated transcription (Latin):
asapł ctan. ⁊ iditum. ⁊ filii
chore. eman. ierrahelite ⁊ re¬
lioui quos ezras uno uoliũe
ꝯpbendit. Om̃s enĩ psalmos
romani. facci et greci. pinda
u. Nunc alii iambico currũt
uł getrametro pede incende̾te

Expanded text:
Asaph, Ethan, Idithim et filii Chore, Eman Israelite et reliquorum, quos Esdras uno volumine comprehendit. Omnes autem psalmos Romani Iacci et Greci Pyndari, nunc alii iambico currunt,vel tetrametro pede incedente
Abbreviated transcription (Latin):
cliis scpsit. reliqͣs cliscipłis suis
tinotheo. tito. ⁊ philemoni
ad hebreos enĩ epła a plerisq
latinis eius ẽẽ incerta est ppter
dissonancia sermonis. Eandẽ¬
q alii barnalũ ꝯscͥpsisse alii a
clemente sqͥptã fuisse suspicã¬
tur. ¶Petrus scͥpsit duas no¬
miuãtur. qr om̃i ppło uł cuu

Expanded text:
iis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominantur, q
Abbreviated transcription (Latin):
repetitõ et euͣnglice legis p̃figu¬
ratõ: que sic ea lit que suꝑiori
st̾. ut tñ noua sint oĩa q̃ in eo
replicantur. Iosue lib̾ nom̃ ac¬
toriã: scͥptorẽ u̾o eiꝰ eundẽ iosue
hebrei asserũt. In cunis tectu pꝰ
iordanis tnͣsitũ regna hostiũ sb̾¬
uertũtur. terra pplõ diđr ⁊
per singłas uites uiculos mõ¬
tes atq ꝯfinia: eccłie celestisq
ihrłm spũalia regna p̃f gurãt᷑
p̃fuerũt in isrł post moysen et
tent hũc librũ samuel ecliclisse
crelitur. Lib̾ samuel eiusdem
samueł natiuitatẽ ⁊ sac̾doaiu
et gesta describit. idcͥco ⁊ al
eo nom̃ accepit. Et ꝙͣuis hi
lib̾ saul et dauid historiã on¬
neat ut̾q tñ ad samuel res¬
ĩtur. qr ip̃e unxit saul in re¬
gem. ip̃e dauid in regẽ futumi
samuel sequẽcia u̾o eiꝰ usq

Expanded text:
repetivo et evangelice legis prefiguratio; que sic ea habet que priora sunt, ut tamen nova sint omnia que in eo replicantur. Iosue liber ab eo nomen actinet. Scriptorem vero eius eumdem Iosue Hebrei asserunt, in cuius textu post Iordanis transitum regna hostium subvertuntur, terra populo dividitur et per singulas urbes, viculos, montes, atque confinia, ecclesie celestisqiritualia regna prefigurantur. prefuerunt in Israel post Moysen et terent, hunc librum et Ruth edidisse creditur Samuel. Liber Samuel, eiusdem Samuelis nativitatem et sacerdotium et gesta describit, idcirco et ab eo nomen accepit et quamvis hic liber Saul et David historiam contineat, utrique tamen ad Samuel referuntur, quia ipse unxit Saul in regnum, ipse David in regem futurum. Samuel; sequentia vero eius usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tectus eloꝙcie ꝓsa incedit.
Canticũ uero erametro ⁊ pẽ¬
tametro uersu discurrit. Ierc¬
eo qd̾ in tristioribus reb fune¬
ribq adhibeantur in quibus
qͣdruplicẽ diu̾so metro ꝯposuit
alfabetũ. quoꝵ duo pͥma qͣsi sa¬

Expanded text:
textum eloquentiae prosa incedit. Canticum vero hexametro et pentametro versu discurrit. Jereeo quod in tristioribus rebus funebribusque adhibeantur, in quibus quadruplex diverso metro composuit alphabetum, quorum duo prima q
Abbreviated transcription (Latin):
tur. E rodus uero exitꝰ. ib egyp¬
ex ca causa nom̃ accepit. Leui¬
ticus appellatur eo qd leuitaꝵ
cequit᷑. totusq in eo ordo leuiti¬
cus anotatur. Numeroꝵ lib̾
uocatur eo ꝗd in eoegresse de
egypto tribꝰ dimimerãt᷑ i . el.¬

Expanded text:
. Exodus vero exitum ab Aegypex ea causa nomen accepit. 5. Leviticus appellatur, eo quod Levitarum sequitur, totusque in eo ordo Leviticus annotatur. 6. Numerorum liber vocatur, eo quod in eo egressae de Aegypto tribus dinumerantur, e
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qui ꝓpt̾ea clñr mĩores
qr ẜmones eoꝵ breues sunt
mos. ablias. ionas. miche¬
as. naum. abacuc. Sophoni¬
as. aggeus. zacharias. et
malachias. ¶Ezre lib̾ aucto¬
ris sun titulo p̃notatur. In
cuius tectu eiusdez  ezre

Expanded text:
tur. Qui propterea dicuntur minores, quia sermones eorum breves sunt; mos, Abdias, Ionas, Micheas, Naum, Abacuc, Sophonias, Aggeus, Zacharias et Malachias. Esdre liber authoris titulo prenotatur, in cuius textu eiusdem Esdre
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrant᷑. alii unũ ex ꝓpħis iͥ¬
nulli u̾o eũdẽ iob pꝰ plagã si
passionis scͥptorẽ fuisse exis¬
mant arbitrantes ut qͥ c̾tam¬
na sp̃ualis pugne sustinuit

Expanded text:
arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
scripturaꝵ locis ꝙͣtũ mist̾ui
hñt elucet. Non eiũ frustͣ in
laudib cli clictũ est. oĩa ĩ mẽ¬
sura ⁊ num̾o et pond̾e fecisti.
Senarius ciuĩ qui ꝑtib sius
ꝑfcũs est perfectõne mũdi qͣ¬
clam numen sui ꝑfectone de¬
clarat. Simułr et qͣdraginta
dies quib moyses et helias
et ip̃e diis ieiunauerũt: sine
nuueroꝵ cognit̾oe nõ ĩtlłigũ¬
guras nõ nisi noti huiꝰ artis
sciencie solu̾e possũt. Datũ ẽ
etiam nob̃ ex aliqͣ parte sub
numeroꝵ ꝯsist̾e disciplina ꝙͣ.¬
do horas per eam cliscimꝰ . ꝙͣ¬
do de mẽsiũ crrtulo disputamꝰ
gnoscimꝰ. Per numeꝵ si qͥdẽ
ne ꝯfundamur instrium. Tol¬
le numeꝵ in rebꝰ oĩb. et omĩa
ta ignorancia ceca ꝯplectitur

Expanded text:
Scripturarum locis, quantum mysterium habeat, elucet. Non enim frustra in laudibus Dei dictum est: Omnia in mensura, et numero, et pondere fecisti . Senarius namque, qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi quadam numeri sui significatione declarat. Similiter et quadraginta dies quibus Moyses et Helias, et ipse Dominus jejunaverunt, sine numerorum cognitione non intelligiguras non scientiae solvere possunt. Datum est etiam nobis ex aliqua parte sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam dicimus, quando de mensuum curriculo disputamus, gnoscimus. Per numerum siquidem ne confundamur instruimur. Tolle numerum in rebus omnibus, et omnia ta ignorantia caeca conplect