comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Huic gͦ adũbratoĩ qua depp̃eit aĩa
ymaginẽ siłitudinis emũle spem̃q mdi
delimat septẽq c̾cłos istituit planetũ
Eosd̾ ꝙͦ adn̾sũ se distare facit ĩt̾uallis
musicis ut iux̃ pithagorã. inotu armoĩco
scelle rotate: musicos in u̾tigine modos
edant. Siłr ut in politia. h̃renas sin¬
gulis ĩsistẽ t̾cłis dicens. qs rotatas cũ
circłis unã ciere mellifluã cãtilenã.
Atq ex ĩꝑibus octo soms unũ ꝯcordẽ
rõ planetes aũt ut iracũdia ⁊ ꝯcupĩa

Expanded text:
go adumbrationi, qua depinxit animam, imaginem similitudinis aemulae speciemque mundi deliniat, septemque circulos instituit planetum eosdemque aduersum se distare facit interuallis musicis, ut iuxta Pythagoram motu harmonico stellae rotatae musicos in uertigine modos edant, similiter ut in Politia Sirenas singulis insistere circulis dicens, quas rotatas cum circulis unam ciere mellifluam cantilenam atque ex imparibus octo sonis unum concordem ratio, planetes ut iracundia et c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ płonis r̾u̾tamur. Ut igit᷑ ex eiꝰdͥ
⁊ diu̾si na᷑ ĩq̃t cũ eeñtus mixtis coug¬
aliquã uł dissipabilẽ ib̾am offendi̾t
uel indi̾duã. facile r̾togͦstit qͥd sit e¬
iusd̾ indi̾dueq: ꝙ̾ itẽ diu̾se dissolu

Expanded text:
ore facta. Ut igitur ex eiusdem et diuersi natura cum essentia mixtis coagaliquam uel dissipabilem substantiam offenderit uel indiuiduam, facile recognoscit, quid sit eiusdem indiuiduaeque, quid item diuersae dissol
Abbreviated transcription (Latin):
tudmẽ q rerũ. boĩtatisq ⁊ maliͤ di¬
litatẽ: facile ipis in reb i̾togscat. ut¬
pote q̃ di̾sa sit nuiͣs ꝯpoĩta aualogiis
scipata nredictatib. ordĩata roĩb mu¬
sicis. scissaq a deo sexies: ⁊ rursũ de¬

Expanded text:
bonitatisque et malitiae dilitatem facile ipsis in rebus recognoscat, utpote quae diuisa sit numeris, composita analogiis, stipata medietatibus, ordinata rationibus musicis; scissaque adeo sexies et rursum de
Abbreviated transcription (Latin):
uit aũt nõ fato eliciẽte seu cegẽte s¬
q mõ iuꝙ̾ thetis p̃dixertait filio. si bei¬
rum maturũ exitiũ cũ ĩgẽti lama
futurũ. Si redie̾t ad prĩam. longa
uite spatia portendi sñ gła. bellauit tñ
nõ fati cogente uiolencia. Nulla ꝙpe
in optioẽ ancipiti s taꝙͣ bilis uiolẽ¬
tia s ꝑpenso uixͣ głam fauoe̾. Eibus
optãtem deus extͣ. culpã. Et itm li¬
teram esse u̾tutem nͨ ulli ẽẽ obuoxi¬
am uctĩtati uel cũ ait. añnis lachesis
nullã earũ sortito subditoẽm demõib
esse uẽturã s ipãs sponte ltũras sibi
demonẽ. auẽ q̃q putauit diligendũ¬

Expanded text:
uit autem non fato eliciente sed mque modo Thetis praedixerat filio, si belecem, maturum exitium cum ingenti fama futurum; si rediret ad patriam, longa uitae spatia portendi sine gloria. Bellauit tamen nulla fati cogente uiolentia, nulla quippe in optione ancipiti, sed tamquam bilis uiolentia, sed propenso iuxta gloriam fauore. Quibus optantem, deus extra culpam», item «liberam esse uirtutem nec ulli obnoxiam necessitati» uel cum ait animis Lachesis «nullam earum sortito sub dicionem daemonibus esse uenturam, sed ipsas sponte lecturas sibi daemonem quem quaeque putauerit deligendu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis potiꝰ ꝙͣ uolũtate pͣcare dicim᷑. Que
cẽ ita sint: salua ẽ opinor dũãtio ne p̃¬
sagio dereget᷑ aucto̾itas. Potest quippe
osruis tali facta ĩforͣtiõe fati ꝯsiliũ dae̾
błr machicus originẽ captauit ĩstituẽ¬
d̾ actus ex ꝓsꝑitate siderũ at signorũ
ut si hĩ fatũ erit ꝓueĩat ild̾ .h. por

Expanded text:
mentis potius quam uoluntate peccare dicimur. Quae cum ita sint, salua est, opinor, diuinatio, ne praesagio derogetur auctoritas; potest quippe praescius tali facta informatione fati consilium dare maticus originem captabit instituendi actus ex prosperitate siderum atque signorum, ut, si hoc factum erit, proueniat illud. Haec por
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sanctio ordiãtio exñs exlex oĩa cõ¬
plexa. cãs p̾cedentes ex meritis mĩs
tibus cõstt̾ta ꝓueniũt: uixͣ p̃cessidẽm ne¬
cessitatẽq eius ꝯnt̃ eueniũt. Ergo in
fatũ uo̾ qd̾ eciã porendi sibi obsequn¬
uim ⁊ nõ ꝑendi cõtũaciamiꝰ uelut edic¬
to ꝯplectitur. Aĩadu̾siones aũt uł p̃¬
mia exoriũtur: ẜ collotati meriti p̃ces¬
sioem̃. Collocati porro in alt̾utrã ꝑtẽ

Expanded text:
etiam «sanctio» ordinatio existens et lex omnia complexa causas praecedentes ex meritis nostris tibus constricta proueniunt, iuxta praecessionem necessitfatum uero quod et parendi sibi obsequium et non parendi contumaciam uelut edicto complectitur. Animaduersiones porro uel praemia exoriuntur secundum collocati meriti praecessionem; collocati autem in alterutram partem
Abbreviated transcription (Latin):
alio noĩe fatale dicit᷑ a fato plurimũ
meritis ĩinet. dem̃ ip̃iꝰ legis u̾ba
ponit qiͣ se comitem deo fec̾it aũ eoꝵ¬
q aliꝙꝰ uidei̾t. que uere sũt usq ad
alterius c̾cuitus tempus eit ĩcoluis:
acsi sꝑ hoc faciet semꝑ ĩcoliũs ꝑmaẽ¬
bit est igit᷑ inq̃t hͦ totũ lex et edictũ.
qd̾ fatũ ꝓp̾e uocat᷑. Secutũ uo̾ socͣtẽ
legis edictũ deo. se comitem p̃buisse
ꝓpͥum forratis opus. Porro ꝙ cũ ita
uiue̾t soctes ar̃a eius. usq ad alteriꝰ
c̾cuitus tempus ĩcolumis ꝑseuerat.
uixͣ fatale decretũ ꝑuenit acsi semꝑ
hoc face̾t qd̾ ẽ i socrate. s̃ ĩcolumis ei̾t
iuxta fatũ. Hac rõne laio predictii est¬
ab apolline. Caue uetatos liberũ .i. libe¬
yorũ sulcos seras guatus ille mattabit¬
te impie ⁊ oĩs aula resꝑitetͣ sãguiẽ.
Dic quippe miit or acł̾is oñt penes laiã

Expanded text:
alio nomine fatale dicitur a fato plurimum meritis imminet. Deinde ipsius legis uerba ponit: «Quae se comitem deo fecerit anima eorumque aliquid uiderit quae uere sunt, usque ad alterius circuitus tempus erit incolumis, ac si semper hoc faciet, semper incolumis manebit». Est igitur totum hoc lex et edictum quod fatum proprie uocatur, secutum uero Socratem legis edictum deo se comitem praebuisse proprium Socratis opus; porro quod, cum ita uiueret Socrates, anima eius usque ad alterius circuitus tempus incolumis perseuerat, iuxta fatale decretum prouenit ac si semper hoc faciat, quod est in Socrate, semper incolumis erit iuxta fatum. Hac ratione Laio praedictum estab Apolline: Caue uetatos liberum sulcos seras: generatus ille te mactabit impie et omnis aula respergetur sanguine. His qui
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ris ꝓueniũt. rursũ de ĩtegro ad p̃tiͦ¬
tas conditioẽs redeant. nccẽ ẽ. uiputa.
ꝯͥ nũc ẽhĩtus cõscellatoĩs: post pro¬
lixam temꝑis soriem restaurabitur
Eodemq modo. ꝙ seq̾tur deĩteps est
hͦ semꝑ. Ex quo aꝑꝑet innĩt. in actu
poĩtũ futũ infĩta uai̾etate actñtiũ

Expanded text:
terris proueniunt rursum de integro ad praeteritas condiciones redeant necesse est, ut puta qui nunc est habitus constellationis post prolixam temporis seriem instaurabitur eodemque modo qui sequitur deinceps est hoc semper. Ex quo apparet in actu positum fatum infinita uarietat
Abbreviated transcription (Latin):
atq cõsiliũ. Ratio porro ⁊ osiliũ ingꝰ
uero ex se moͣ Motusq eius assensꝰ ẽ
uł appetitus. Igitur assonsus ⁊ appeͭꝰ
ex se mouẽt᷑ nͨ tñ sine yͣgiãtiõe quã
fantasiam greti uocãt. Ex quo fit. ut
⁊ eligat uitiosa ꝑ optimis. Luiꝰ rei
n negłia uł ignorãtia. uł nniũ deͭ ͣ

Expanded text:
atque consilium. Ratio porro et consilium motus uero ex se mouetur motusque eius assensus est uel appetitus. Igitur assensus et appetitus ex se mouentur nec tamen sine imaginatione, quam phantasian Graeci uocant. Ex quo fit ut etur et eligat uitiosa pro optimis. Cuius rei nelegantia uel ignoratio uel nimium de
Abbreviated transcription (Latin):
Alioquꝰ si ad uetã i̾uocas nemo non
inde ẽ añͣ qd̾ nichil est a ꝓuomũdi
ortu usq̃ in hot tẽpus p̃duxit nos
ex ppłe didio sordidisa ult̾nita sei̾es
nõ ftit nobilẽ ati̾t plenũ fumosis
ymagidus nemo in nr̃a gła ureit¬

Expanded text:
alioquin si ad vetera revocas, nemo non inde est, ante quod nihil est. A primo mundi ortu usque in hoc tempus perduxit nos ex splendidis sordidisque alternata series. Non facit nobilem atrium plenum fumosis imaginibus. Nemo in n
Abbreviated transcription (Latin):
iciam per iniustos iusti et per impios pni
proficiant feustra dicitur non crbaret deꝰ
qnos puesciebat malos fucuros cur enim
non crearet quos stiebat bonis profuturos
qui nollet peccare. Ecce nos ꝯcedimꝰ ait
outait mnolit. Concẽdant et ip̃i non esse
snalam naͣm que sic fcã est̃ ut posset nõ
pectare si nollet: et iustam essẽ sẽntintiã
qua pnnta ert que uolunit᷑ate nõ ncc̃itatẽ
pritauit. Bicut eigo rõ uera docet melio¬
rem ẽe treaturã quã prorsus nichil delectat
illicitum / ita rõ uera nichilomiꝰ docet etiã
illam bonam esse que hab in potestate illi¬
citam delcãtionem si existeret ita cohibere
Ut non solum de ceteris licitis ⁊cẽq fact̾is ue¬
rum etiam de ip̃ius praue delc̃ationis cohibi
Potuis faceret deꝯ: ac per hoc qui paniti
erant de illa sola deum laudare uberius eũ
debent laudare de utraq. Illa quippe in sc̃is
angelis hic in sanctis hom̃ibꝰ. Cum enim¬

Expanded text:
etiam per iniustos iusti ac per impios pii proficiant, frustra dicitur: non orearet deus quos praesciebat malos futuros. cur enim non crearet quos praesciebat bonis profuturosqui nollet omnino peccare. ecce nos concedimus mcare nolit; concedant et ipsi non esse malam naturam, quae sic facta est, ut posset non peccare, si nollet. et iustam esse sententiam, qua punita est, quae uoluntate. non necessitate peccauit. sicut ergo ratio uera docet meliorem esse creaturam, quam prorsus nihil delectat inlicitum, ita ratio uera nihilominus docet etiam illam bonam esse, quae habet in potestate inlicitam delectationem, si extiterit, ita cohibere, ut non solum de ceteris licitis recteque factis. uerum etiam de ipsius prauae delectationis cohibitpotius faceret deus? ac per hoc qui parati erant de illa sola deum laudare, uberius eum debent laudare de utraque; illa quippe est in sanctis angelis, haec in sanctis hominibus. qui
Abbreviated transcription (Latin):
creauit eum ad hoc sot de illo bonis ip̃e prodess.
sic illudit᷑ cũ sc̃is prosunt cẽptationes eiꝰ quibꝰ
eiꝯ deprauare conat᷑ ut malicia ĩ qͣ ip̃e eẽ boluit
eo nobente sit utilis seruis dei qui hot p̃udois
eos finxit. Ideo initiũ ad illudendum qua
mali hemines uasa eiusdem dyaboli sunit et¬
tꝙͣ capitis corpus quos nichilonimꝰ deie
malos futuras preuidens creauit tameus
ad utilitatem sanctorum. Enuiliter illudũt
cum et ip̃is nocere uolentibus prestatudi
sanctis ex eorum tempt̃atiõe cautela itu
sub deo humilitas. et intelligentia gratia
et xxcerticatio ad tolerandos malos et pro¬
batio ad diligend̾ ñmnicos.Sed ille ẽ micud ss¬
mrent̾i quod sic illuditur quia p̃ced̾it istos
et eꝑis antiquitate et p̾ncipatu malicie
in ueritate stetisse nũqmͣ cum angeł beatꝭ¬
uicam duxissẽ sed ab ip̃o sũe ꝯditiome iitio
cecidisse nõ sic accipiend̾ est ut nõ propͥa uo¬
lũtate deprauatꝰ sed malꝰ abono deo creata

Expanded text:
creavit eum ad hoc ut de illo bonis ipse prodesset.sic illuditur, cum sanctis prosunt tentationes ejus, quibus eos deprauare conatur, ut malitia, in qua ipse esse uoluit, eo nolente sit utilis seruis dei, qui hoc praeuidens eum finxit. ideo initium ad inludendum, quia et mali homines, uasa eiusdem diaboli et tamquam capitis corpus, quos nihilominus deus malos futuros praeuidens creauit tamen ad utilitatem sanctorum, similiter inluduntur, cum et ipsis nocere uolentibus praestatur sanctis ex eorum conparatione cautela et pia sub deo humilitas et intellegentia gratiae et exercitatio ad tolerandos malos et probatio ad diligendos inimicos. sed ille est initium figmenti, quod sic inluditur, quia praecedit istos et temporis antiquitate et principatu malitiae. in veritate stetisse, nunquam cum angelis beatam duxisse vitam, sed ab ipso suae conditionis initio cecidisse, non sic accipiendum est, ut non propria voluntate depravatus, sed malus a bono Deo creatus
Abbreviated transcription (Latin):
non intelligunt tali corde cum dicũt ut q
tale tẽt nichil aliud sẽ dicere ꝙ̃ solum illud
ec̾t. acsic cum equare uolunt gña bonorũ
nũm minuũt et imoderate augendum unũ
genus esse alterum tollunt. Quis autem
est treatura illa rõnalis q̃ sue ulliꝯ pene
comparatione sut ulla sũperbia deo subdit᷑¬
Alia uero in honuibus ita creata tct ut in sẽ
dei bñfficiũ non possit agnostere isĩ alteriꝰ
uidendo suppliciũ ut non alta sãpias sed
in dtum. Quis rc̃ẽ ieelligens dicas tal
est ista qͣlis et illa/ nec uidẽat sẽ nichil aliud¬
ã dicere ꝙͣ nõ r̾ect᷑ ista s sola ect illa: Quod
si merudite atq ms̃prenter dicitur cur ergo
nõ ciraret deus quos etiã malos futuros
eẽ p̃sciebat uolens oñdere iram et demũtre¬

Expanded text:
non intelligunt tardi corde, cum dicunt, Utrumque tale esset; nihil se aliud dicere quam, Solum illud esset. Ac sic cum aequare volunt genera bonorum, numerum minuunt; et immoderate augendo unum genus, alterum tollunt. Quis autem est creatura illa rationalis, quae sine ullius poenae comparatione, sine ulla superbia Deo subditalia uero in hominibus ita creata est, ut in se dei beneficium non possit agnoscere nisi alterius uidendo supplicium, ut non altum sapiat, sedin Deum; quis recte intelligens dicat talis esse ista qualis illa, nec videat se nihil aliud dicere quam non esset ista, sed sola esset illa? Quod si inerudite atque insipienter dicitur, cur ergo non crearet Deus etiam quos malos futuros esse praesciebat, volens ostendere iram et demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
et proprie ptãtis delcãtiõe deceptꝰ. unde
brate atq angaice uite dulcedinem nõ gus¬
tauit quã utiq nõ acceptam fastidiuit. sed
nolendo accipere deseruit et amisĩt. praĩde
net sui casus prestius esse potuit qnomã
si subdi uoluissẽt deo/. Quod profecto quia
noluit et ab eo ꝙ accepturꝰ eras cecidit et
ptãtem illius sub quo esse noluit nõ euasit
factumq in illo est pondere meritorum ut
net iusticie poss lumnẽ delc̃ari nec ab ẽiue
homnniẽ quem temptatori consensurum ẽĩ
futurum fuisse hominem si pp̃rea posset
bene uiuere quia nemo malt uiutre suad̾e̾t
dat gloriam. Cur itaq temptari non sineret
quem ꝯsensurũ eẽ presciebat cũ id facturꝰ
propria uolutate per culpã et ordinãdꝰ eẽt
illiꝯ equitat̾e per penã: ut eciã uel sic oñderet
aĩe superbe ad eruditionem fucurorum scõꝵ
Nec arbitrandum est eciam ꝙ eẽt hoĩem deiec¬
turꝰ iste tẽptator insi p̃cessiss ĩ aĩa hominis

Expanded text:
tatis delectatione corruptus . unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit: quam non utique acceptam fastidiuit, sed nolendo accipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam si subdi uoluisset deo: quod profecto quia noluit, et ab eo quod accepturus erat cecidit et potestatem illius, sub quo esse noluit, non euasit, factumque in illo est pondere meritorum, ut nec iustitiae possit lumine delectari nec ab eius hominem, quem tentatori consensurum esse futurum fuisse bene uiuere. quia nemo male uiuere suaderet, dat gratiam. cur itaque temtari non sineret, quem consensurum esse praesciebat, cum id facturus esset propria uoluntate per culpam et ordinandus esset illius aequitate per poenam, ut etiam . sic ostenderet animae superbae ad eruditionem futurorum sanctoNec arbitrandum est, quod esset hominem deiecturus iste temtator, nisi praecessisset in anima hominis
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. et ille legtis rigor ex defengre fortũa
transitum fieri sinat ad br̃atã. Quod fitu
certe non posset si omĩa constacta essent
umformi quadã et rigida atq Irreuotabili
nccitate. Ex quo apparet prouidentiã qudem
omĩa intra se complexã tenere/. quippe oĩa
que scdm̃ tandẽ rc̃e adiimistrantur/ atuero
fatum inquit prouidenͤ stifum est. ꝯtinet
aũt ẽa que sunt in nrã potestate ut prece¬
dentia. continet etiã meritõrũ collocatiõem.
quedam in nr̃a potestate sint. hoc quoq ueꝵ
et monstratũ est. Quare qui onnã fato fieri
duntur ab hnis qui probant eẽ aliquid in m̃a¬

Expanded text:
tantur et ille legis rigor ex deteriore fortuna transitum fieri sinat ad beatam, quod fieri certe non posset, si omnia constricta essent uniformi quadam et rigida atque inreuocabili necessitate. Ex quo apparet prouidentiam quidem omnia intra se circumplexam tenere, quippe omnia quae secundum eandem recte administrantur; at uero fatum prouidentiae scitum est, continet autem ea quae sunt in nostra potestate ut praecedentia, continet etiam meritorum collocationem.dam in nostra potestate sint hoc quoque uerum esse monstratum est. Quare qui omnia fato fieri duntur ab his qui probant esse aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
est. origmiem quidẽ terũ exqua ceteris obla
bilem dt̃ũ. post quem proiuĩde̾tia eius sda
deũ latorem begis utriusiã uite tam sternẽ
ꝙͣ temporarie. Certiã porro essẽ sbãm que¬
aĩas legi obsẽquentes. Nimistias uero ptadtes
naͣm Rortimam casum it demões insp̃tatores
agunt. lex porro ip̃m stitũ est ut sẽpe dictã¬
est. Cui legi qui pareat sequaturq pͥncipis
dei ueneranda uestigia btãm sẽmꝑ uitã agit
iuxta legis ꝓpatue sanctiotm quod est u ntti
fatũ. Atucro dei coĩtatũ aĩe negleperũt
rursidet ip̃e alio quodã et confrario gu̾s sm

Expanded text:
est: originem quidem rerum, ex qua ceteris omnibus est: originem quidem rerum, ex qua ceteris omnibus bilem deum; post quem prouidentiam eius secundum deum, latorem legis utriusque uitae, tam aeternae quam temporariae; tertiam porro esse suanimas legis obsequentes, ministras uero potestates naturam, fortunam, casum et daemones inspectatores agunt. Lex porro ipsum fatum est, ut saepe diximus. Cui legi qui pareat sequaturque principis dei ueneranda uestigia, beatam semper uitam agit iuxta legis perpetuae sanctionem, quod est iuxta fatum; at uero quae dei comitatum animae neglexerint, rursum et ipsae alio
Abbreviated transcription (Latin):
Eorum uero que animis subtexũtur aliis dĩnis
ptãtibus ĩferioribꝰ munꝰ atq officud essẽ mã¬
datum ita ut pure quidem aĩe sincereq et ui¬
gintes flore̾tes roibus a deo facte sint̃. uicio¬
sarũ uero partudeiꝰ auctões hr̃antur hee p̃t̃ates
quibꝰ ab opifite deo talis cura mandata sit.
uitiose uero partes ai que subtexĩ ia est et¬
concupiã seu cupiditas sãtis ydonea iute agẽde
instrumẽta. Multa quippe st̃ q̃ per uirilẽ aĩe
ꝯmotiõẽm ⁊cẽ in hac uita fuĩt et uendita
qͥuotiens iuxta micũdia comitẽ sẽ et auxilia
sordes/. Situt ergo pure inquit᷑ nuddi anne
regnũ in ꝑpetuai nundi agitatiõe ꝑmissũ est
Ita hiis ãnnis q̃ houñes inspirant opꝰ fuit
iõẽ iracũdia et cupidifatibꝰ int̾polata. Ut cũ
quidem se ad rõnem totum aĩa cõueraisset
curatet in fuerctur eciã celestia. cũ uero ad
nasceretur. Ut igitur brem inquit multa cs̃.¬
plicfat istiꝯ ⁊ei dispositio talis mẽte ꝯcipẽd.

Expanded text:
eorum uero quae animis subtexuntur aliis diuinis potestatibus inferioribus munus atque officium esse mandatum, ita ut purae quidem animae sinceraeque et uigentes florentesque rationibus a deo factae sint, uitiosarum uero partium eius auctores habeantur hae potestates quibus ab opifice deo talis cura mandata sit. Vitiosae porro partes animi quae subtexuntur ira est et cupiditas, satis idonea uitae agendae instrumenta. Multa quippe sunt quae per uirilem animi commotionem recte in hac uita fiunt et uindicantur, quotiens iusta iracundia coeorum uero quae animis subtexuntur aliis diuinis sordes. Sicut ergo purae mundi animae regnum in perpetua mundi agitatione permissum est, ita his animis quae homines inspirant opus fuit ratione iracundia et cupiditatibus interpolata ut, cum quidem se ad rationem totum animal conuertisset, curaret, intueretur etiam caelestia, cum uero ad nasceretur. Vt igitur breui multa complectar, istius rei dispositio talis mente concipienda
Abbreviated transcription (Latin):
et incc̃itate cõstrictis sed in sncertis atq ambi¬
gius preualet. Quis enm consulat p̃sagum
dẽ ỹcensnato utrum morͣlis anĩmorlis futurꝰ
sit : sed illud pot̾iꝰ quod ẽ dubiũ queri solet ꝙͣ
prolixa uite spatia sortitꝰ ẽẽ uideatur. et ut̾
diues an pauper elataq an plebeia sit atq
alitum uolatu aut extis aut oracul homines
p̃mouentur. uel prẽdicẽte aliquo propitio dẽone
p̃nũcict tc̾pestatem futurã. q̃ cutta ngn
fato sed artificiosis rõibus usuq et ipꝑiẽtia
comprehendũtur. Eq̃ cũ ex motu siderum
predc̃io habitur signa obẜuari sobent. ortꝯq
et obitꝰ aellarũ et configdurutiones ad rõem
redaicte. iuxͣ quã fertilitas sterelitas q puẽit.¬

Expanded text:
et necessitate constrictis, sed in incertis atque in ambiguis praeualet. Quis enim consulat praesagum de recens nato utrum mortalis an immortalis futurus sit? Sed illud potius, quod est dubium, quaeri solet quam prolixa uitae spatia sortitus esse uideatur et utrum diues an pauper elataque an plebeia sit atquealitum uolatu aut extis aut oraculis homines praemonentur praedicente aliquo propitio daemone, aenuntiet tempestatem futuram; quae cuncta non fato sed artificiosis rationibus usuque et experientia comprehenduntur. Aeque cum ex motu siderum praedictio habetur, signa obseruari solent ortusque et obitus stellarum et conformationes ad rationem redactae iuxta quam fertilitas sterilitasque prouenit
Abbreviated transcription (Latin):
siliis regiur atq admonenur. Epecta¬
culum ut cum uigilantibus offert se ui¬
dendum celestis ꝑtãs clare iubens aliꝙͥ
aut prohibens forͣ et uoce mirabili. Re¬
uelationem uero quotiens ignorantibus
sortrm futuram ĩminentis xxit̾ꝰ secreta
ꝑanduntur/.

Expanded text:
siliis regimur atque admonemur; spectasiliis regimur atque admonemur; spectaculum ut cum uigilantibus offert se uidendam caelestis potestas clare iubens aliquid aut prohibens forma et uoce mirabili; reuelationem quotiens ignorantibus sortem futuram imminentis exitus secreta panduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
et diuinatiõe uel noceurna sompniorum
uel diurna fama prescia rumoribꝰ. ał. ru¬
mores uentilante. Medelis quoq adu̾sum
morbos intimatis̾ et ꝓphãrum inspiratiõe
ueridica. Multiformis ergo est rõ sompnoꝵ
quidem sint que uelut percussa grauius
p̃terita conseruatiõĩs sint Item q uixta
cognationes rõnabilis aĩe expertis atq
pire uel ĩniunis a perturbatiõe uel in pos¬
scombꝰ posite obruũtur oboriũtur. Netiloꝵ
minus que dĩnis pt̃atibus consulentibus
pmonstrantur uel eciam pene loco obde¬
fttum aliquod forͣta in atrocẽ et horridã
faciẽ. Consentit huic placonico doginati¬
ait Calcidius hebraica prophecia. appellãt
quippe illi uarie ut somꝑnũ et ice̾ uisum.
tum admonitionem et etiã spectaculum
ichiloq minꝰ reuelatiõem. Sompniũ qͥdẽ
ex reliquiis cõmotionũ amine diximꝰ obori¬
N uisum uero quod ex diuina uirtute lega᷑.
ad monitionem cum angelice bonitatis cõ¬

Expanded text:
et diuinatione - uel nocturna somniorum et diuinatione - uel nocturna somniorum uel diurna -, fama praescia rumores uentilante, medelis quoque aduersum morbos intimatis et prophetarum inspiratione ueridica. Multiformis ergo est ratio somniorum, siquidem sunt quae uelut percussa grauius praeteritae consternationis; sunt item quae iuxta cogitationes rationabilis animae partis - uel purae atque immunis a perturbatione uel in passionibus positae - oboriuntur; nihiloque minus quae diuinis potestatibus consulentibus praemonstrantur uel etiam poenae loco ob delictum aliquod formata in atrocem et horridam faciem. Consentit huic Platonico dogmati Hebraica philosophia; appellant quippe illi uarie, ut somnium et item uisum tum admonitionem, etiam spectaculum nihiloque minus reuelationem: somnium quidem quod ex reliquiis commotionum animae diximus oboriri; uisum uero quod ex diuina uirtute legatur; admonitionem cum angelicae bonitatis con
Abbreviated transcription (Latin):
quoddam idq uox est que cum ad añ sensil
meum cõmeat sigat ab eo qd agtere ꝓossu
tꝑandum. hortatur uero ad nullit aiceaposi
acq etiã siquis familiaris uti consilio mis¬
uolet aliquid acturꝰ hoc quoq agi prohibet
quarum quidem rerum et sigficationũ feos
certa est. Eget enim imbecilla hominũ
natura presidio melioris qr piature pre¬
stantiorisq nature ut idem asserit. Por
q incelligentiori aĩe pñtiam cetũq põli¬
te duunitatis ⁊euelaret. Siquidem purra
puris contigua fore misteriq fãs sit. atq
Ut in sompniis audire nobie udeñ uotes
catio. sic uigilantis socratis mens per¬
pñtiam diuinitatis signi perspicu no¬
tatiõe auguriebatur. Nec uero dubitari
phas est inquit᷑ intelligibilem deumi pro
bonitate ne᷑ sue rebꝰ ommibꝰ consulẽtẽ
opem gñi hominũ quod milla sibi esset cũ
corpore conciliatio diuinarũ ptãtum int̾¬
positio ferre uoliusse. Quarum quidẽ bñ¬
ficia satis clara sunt ex ał. et prodigiis

Expanded text:
quoddam idque uox est quae, cum ad animum sensumque meum commeat, significat ab eo quod agere proposui temperandum; hortatur uero ad nullum actum; atque etiam si quis familiaris uti meo consilio uolet aliquid acturus, hoc quoque agi prohibet». Quarum quidem rerum et significationum fides certa est; eget enim imbecilla hominum natura praesidio melioris praestantiorisque naturae, ut idem asseruit supra. Vox que intellegentiori animae praesentiam coetumque solitae diuinitatis reuelaret, siquidem pura puris contigua fore miscerique fas sit. Atque ut in somnis audire nobis uidemur uocecatio, sic uigilantis Socratis mens praesentiam diuinitatis signi perspicui notatione augurabatur. Nec uero dubitare fas est intellegibilem deum pro bonitate naturae suae rebus omnibus consulentem opem generi hominum, quod nulla esset sibi cum corpore conciliatio, diuinarum potestatum interpositione ferre uoluisse; quarum quidem beneficia satis clara sunt ex prodigiis
Abbreviated transcription (Latin):
impediatq prũdẽtiam sed purã uiciis rsem
opus propriũ effigere efficere in rõtinãdo
atq indagĩe ueritatis iustituat. Nichilq
minꝰ iracundia delinita et mĩme sẽuiente
ciis perueniet ad indaginẽ ueri que est smm¬
cera prudẽtia net ulla existet spẽs nepha¬
ria sompniorum. Quippe in hiis perfectẽ
docuit plato quod perfinctorie posuit in
quotrens per quietem ea q̃ grata st̃ a deo
hũanͣe ueris mĩmeq fallacibꝰ uisis eaꝵq
miram quãdam essi memoriẽ dicit᷑ tena¬

Expanded text:
impediatque prudentiam, sed pura uitiis ratione impediatque prudentiam, sed pura uitiis ratione opus proprium efficere in ratiocinando atque indagine ueritatis instituat nihiloque minus iracundia delinita et minime saeuientetiis, perueniet ad indaginem ueri, quae est sincera prudentia, nec ulla existet species nefaria somniorum». Quippe in his perfecte docuit, quod perfunctorie posuit in quotiens per quietem ea quae grata sunt deo intimant ueris minimeque fallacibus uisis earumque miram quandam esse dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ait ꝙ plato magna diligẽtia sũma¬
q cura discursis peĩtꝰ latibilis q̃o.¬
nis uidit᷑ atq assẽcutꝰ est nõ unã sompnior
eẽ geĩturã. gigni quippe uel ex ⁊̃liquiis co¬
gitationũ et accũtis alicuiꝰ rei stimulo ut
aduersantur legibus uidentur michi oñn
quidem hominũ promisce labefactare mẽtes
quedam tam̃ earum tam castigatiõe legũ
ꝙͣ sobriis et melioribꝰ recte uolũptatibꝰ uel
omĩo exsolescere uel in paucis admodum / ad¬
per quietem quotiens rõe sopita que ẽ r̃c̃or
mansuetissimus cetera pars aĩmi agrestior
ĩmani quadam ebrietate luxuriãs pulsã
quiete pergit ad inc̾tas libitudines. Tunc
quippe nichil est quod non audeat uelud so¬
luta et libera honestatis uerecundieq pre¬
ab ulla si uidetur/ cede aut flagitio eꝑare
Contra cum erit in salubri statu posita
casteq cubitum ibit rõnabili quidẽ mentꝭ
industria uigiliis imꝑatis eaq post a sã¬
modum mrerens uel gestiens timultuetur

Expanded text:
 Plato, magna diligentia summaque cura discussis penitus latibulis quaestionis, uidit atque assecutus est non unam somniorum esse genituram; gigni quippe uel ex reliquiis cogitationum et accidentis alicuius rei stimulo, ut aduersantur legibus uidentur mihi omnium quidem hominum promisce labefactare mentes; quaedam tamen earum tam castigatione legum quam sobriis et melioribus rectae uoluptatibus uel omnino exolescere uel in paucas admodum aper quietem, quotiens ratione sopita, quae est rector mansuetissimus, cetera pars animae agrestior, immani quadam ebrietate luxurians, pulsa quiete pergit ad incestas libidines. Tunc quippe nihil est quod non audeat uelut soluta et libera honestatis uerecundiaeque praeab ulla sibi uidetur caede aut flagitio temperare. Contra cum erit in salubri statu posita casteque cubitum ibit, rationabili quidem mentis industria uigiliis imperatis eaque pasta samodum maerens uel gestiens tumultuetur
Abbreviated transcription (Latin):
batiõẽmq affert plato de exemplis illus¬
triũ mutuatam ut̃ in eo libro quem appel¬
lauit certonẽ presagit socrates prouẽ¬
cũ ĩmineubem regentis sompnii relatioe
uisa est michi quedam inquit mulier exo¬
fertilis arua. Qursum in ꝓhedione sey¬
nu̾s unũ et idem michi somonre here¬
tans in alia atq alia forma iubebat nẽ
grauare opera musite. Id ego nulc ui
et nc̃aitate morundi admonisꝯ ant esito
hactenus ut hyninũ quem Iandudim
institueram in apollinẽ comprram dur
promissi debitor et uoti reus plca poue
finã. Miusice quippe consanguuta nene
poeticã palã ẽ omnibꝰ. Socratem ues
hec riudenter solitum sompmare arbitor

Expanded text:
bationemque affert de exemplis illustribus mutuatam, ut in eo libro quem appellauit Critonem praesagit Socrates prouentum imminentem, regente somnii relatione. «Visa est mihi quaedam, inquit, mulier exifertilis arua». Rursus in Phaedone: «Saepenumero unum et idem mihi somnium aduentans in alia atque alia forma iubebat me nauare operam musicae. Id ego nunc usu et necessitate moriendi admonitus interpretor hactenus ut hymnum, quem iam dudum institueram in Apollinem, compleam, ne promissi debitor et uoti reus uitam prius finiam». Musicae quippe consanguineam esse poeticam palam est omnibus. Socratem uero haec euidenter solitum somniare arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
ex nature p̾ncipuis uenit. Nam sepe mortem
cogentibꝰ caĩs quã natura reforundat uolum¬
tas amplectitur. contraq illud quo solo moͣͣliũ
durat diturnitas gignendi opꝰ quod natura
semper appetit/ interdum coheres uoluntas/ adro
manendi cãm ut quoad post̾ naͣliter manere

Expanded text:
ex naturae principiis venit. Nam saepe mortem cogentibus causis, quam natura reformidat, voluntas amplectitur, contraque illud, quo solo mortalium rerum durat diuturnitas, gignendi opus, quod natura semper appetit, interdum co- -ercet voluntas. Adeo manendi causam, ut. Quoad possunt. naturaliter manere
Abbreviated transcription (Latin):
uũt hoc nũc illud prenoscendi uice. Sed uno
pñtiam non ex futurarum prouentu rerum
sed ex ꝓpria dei simplicitate sortitꝰ est. Ex
quo illud quoq ⁊esoluitur quod paulo ante po¬
suust̾is indignũ esse si sc̃iẽ dei cãm futura nr̃a
ꝓstare dicãtur. Hec eiiiii sc̃ĩẽ uis p̃sentai̾a no¬
tiõe cũcta complens ⁊ebus modum omnibꝰ ip̃a
constituit. Nichil uero posterioribꝰ debet. Hec¬

Expanded text:
nunc hoc, nunc illud praenoscendi vices; sed uno nunc hoc, nunc illud praenoscendi vices; sed uno isendique praesentiam, non ex futurarum proventu rerum, sed ex propria Deus simplicitate sortitus est. Ex quo illud quoque resolvitur, quod 15 paulo ante posuisti, indignum esse, si scientiae Dei causam futura nostra praestare dicantur. Haec enim scientiae uis praesentaria notione cuncta complectens rebus modum omnibus ipsa constituit, nihil uero posterioribus debet.
Abbreviated transcription (Latin):
qua pͥusq̃ fierent et non euenire potiussẽt.
descendit Nlud uero de ptãte facientium. Nõ
igisur cum iurra diximus inquit hec si ad di¬
unam notitiã referantur nccͣia. si per sẽ cou¬
sideientur/ nc̃citatis essẽ nexibus absoluta.
Sicuti omne quod sensibus patet si ad rõem
refrras uinu̾sale est̃ si ad sẽipm̃ ⁊ espitias¬
particulare. Sed si in nrea inquies p̃tate sitũ
est nutare ꝓpõitum euacuabo prouidenciã.
Cũ q illa prenoscit forte mutauero. Respõ debo/
ꝓpositum te quidem tuũ possẽ deflectere. Sed
qm̃ et id te posse et an facias quo ue ꝯũtas
effugere non possis intuitũ ꝙͣuis te in uarias
actiones libera uolinitate conuecteris. Quid
ergo inquies: Ee mea ne dispõnt sciã diuina
nuutabitur: ut cum ego nũc hoc nũc illd̾ uelĩ.
Illa quoq noscendi uices alternare uideatur:
Niimine. Omire namq futurum diuinꝰ pre¬
retorquet᷑ ac reuocat nec alternat᷑ ut estimas

Expanded text:
qua priusquam fierent etiam non euenire potuissent. qua priusquam fierent etiam non euenire potuissent. descendit, illud uero de potestate facientium. Haud igitur iniuria diximus haec si ad diuinam notitiam referantur necessaria, si per se considerentur necessitatis esse nexibus absoluta; sicuti omne quod sensibus patet, si ad rationem referas, uniuersale est, si ad se ipsa respicias, singulare. ' Sed si in mea,' inquies,' potestate situm est mutare propositum, euacuabo prouidentiam, cum quae illa praenoscit forte mutauero.' Respondebo: propositum te quidem tuum posse deflectere, sed qeffugere non possis intuitum, quamvis te in varias actiones libera voluntate converteris. Quid igitur, inquies? Ex meane dispositione scientia divina mutabitur, ut cum ego nunc hoc, nunc illud velim, illa quoque noscendi vices alternare videatur? Minime. Omne namque futurum divinus praecognitionis retorquet ac revocat. Nec alternat, ut existimas,
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio naͣm rerum ꝓprietatemq nõ mutat.
taliaq apud sẽ pñtia spect̾at qualia in tempe
olim futura proutnient. Nec rerum iuditia
cum pariter ambulare in teri homiñt et oria
in celo solem iudetis qmͣꝙͣ simul utrũq ꝯspectũ
tũ disceruitis. Et hoc uoluntarium Illud eẽ ncͣcͣu
iuidicatis. It a igitur cuncta despiciens et ꝓsp̃i
tiens diuinus intiuitus qͣlitatẽ reciũ mm̃m⁊ ꝑturbat
apud se quidem pñtium ad conditiont uero
temporis futurarum. Quo fit. Ut hoc nõ sit
dem exñdi nc̃citate car̾e non nesc̃iat. Sed hic
sĩ dicas quod euenturum deus uidet id non
euenire non posse. quod ãt nõ pt̃ nõ euenire/
id ex ncc̃itate continge mẽq ad hoc nomen
ncc̃itatis astrugas fatebor rem quidẽ solidissiẽ
ueritatis. sed cui uixe aliquis insĩ diuini specu
prorsus atq ab selutũ uideri duplitem inꝙͣ
futura deus essẽ p̾noscit. Sed eorum qdam¬
xuemant exñdo nam ꝓpriam nõ amictũt

Expanded text:
naturam rerum proprietatemque non mutat taliaque apud se praesentia spectat qualia in tempore olim futura prouenient. Nec rerum iudicia cum pariter ambulare in terra hominem et oriri in caelo solem uidetis, quamquam simul utrumque conspectum tamen discernitis et hoc uoluntarium illud esse necessarium iudicatis. Ita igins divinus intuitus, qualitatem rerum minime perturbat: apud se quidem praesentium, ad conditionem vero temporis futurarum. Quo fit ut hoc non sitendi necessitate carere non nesciat. Hic si dicas quod euenturum deus uidet id non euenire non posse, quod autem non potest non euenire id ex necessitate contingere, meque ad hoc nomen necessitatis adstringas, fatebor rem quidem solidissimae ueritatis, sed cui uix aliquis nisi diuini speculprorsus atque absolutum uideri. Duae sunt futura deus esse praenoscit, sed eorum quan naturam propriam non amittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quia si ita rem quãq hr̃e ncce ẽ sicuti eã sese
hr̃e scĩa comp̃heñdit/. Quonã igitur modo
deus hee nc̾ta futura p̃nosc̃it. Nam si ĩeuita¬
bilitet euentura censet que eciã nõ euemre
uel non fieri posse cotnoscat q̃ ẽ hec p̃stĩa
quid hoc refert a uaticimo illo ridiculoso ty¬
resie. stz ꝙͥnam dicam. aut erit, aut non. ut
humana opiiõe prestiterit siut homines
incerta iudicat quorum est incertꝰ euentus.¬

Expanded text:
re necesse est uti eam sese habere scientia comprehendit. Quid igitur? Quonam modo deus haec incerta futura praenoscit? Nam si incuitabiliter euentura censet quae etiam non euenire uel non fieri posse cognoscat, quae est haec praprehendit? Aut quid hoc refert uaticinio illo ridiculo Tiresiae? Quidquid dicam, aut erit aut non. Quid humana opinione praestiteris si uti homines incerta iudicat quorum est incertus euentus
Abbreviated transcription (Latin):
trmet aliquid illud non solum stiã non est s
sen diuersa.. Quare si quid ita futurum est
ut r̾ius certus ac ncͣciꝰ non sit euẽtꝰ id euẽ¬
turum essẽ presciri quomͦ poterit: Sicut emm
scĩa ip̃a imꝑmxta est falsitati ita id qd̾ ab ea

Expanded text:
timet, id non modo scientia non est, sed longe diversa. Quare si quid ita futu- rum est, ut eius certus ac necessarius non sit eventus, id eventurum esse praesciri qui poterit? Sicut enim scientia ipsa impermixta. est
Abbreviated transcription (Latin):
dium humiditatꝭ ut p̃paret᷑ locꝰ cordis ut iam¬
Ramificate ab eo tangentes ip̃m usq ad horã
deide sõparantur ab eo et distertũdtur et
sen urntositas mũdant eam. Ut rccipiat̃
Uerum uesice cordis mquit et epatis et c̾ebr
precedunt creationem umbilici ꝙͣuis ꝯple¬

Expanded text:
dium humiditatis, ut preparetur locus cordis. Dramificate ab eo, tangentes ipsum usque ad horam. Deinde vero separantur ab eo ac discernuntur; et ventositas mundans, eam, ut recipiat men vesice cordis et hepatis ac cerebri precedunt creationem umbilici; q
Abbreviated transcription (Latin):
Contra iusto homini in dei religioẽ et in sũma
pietate presidium est. Deus emin tales ab
omnibꝰ tutat᷑ malis. Pater enim ominũ uł
domnius, et is qui solus est emmia oummibus
se libenter oñdit non ubi sit loco nec qualis
sit qualitate nec quantꝰ sit quantitate sed
hominem sola mrentis ĩtelligentia illuĩans.
qua mortalis est liberatꝰ/ m̃ortalitatis future
concipit fiduciã. Hoc ergo intẽr bonos malos¬
q distabit. Unus enim quisq̃ pietate relictiõe
prũdentia cultu et ueneratiõe dei clarescit᷑ qͣi

Expanded text:
Contra iusto homini in dei religione et in summa Contra iusto homini in dei religione et in summa pietate praesidium est. Deus enim tales ab omnibus tutatur malis. Pater enim omnium uel dominus et is, qui solus est omnia, omnibus se libenter ostendit, non ubi sit loco nec qualis sit qualitate nec quantus sit quantitate, sed hominem sola intellegentia mentis inluminans, qua mortalis est, liberatus inmortalitatis futurae concipit fiduciam. Hoc ergo inter bonos malosque distabit. Vnus enim quisque pietate, religione, prudentia, cultu et ueneratione dei clarescit quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mẽq meriti tiuis transiet in summi demoĩs
pt̾atem. Isq ram cum piã iustãb ꝑuiderit
in sib̾i competentibꝰ locis ⁊mane ꝑmittit.
Ginaũt delictorum illam macułis uiciis q
oblitam uiderit desuper ad yma deturbans
procellis turbmibꝰq atris ignis et aq̃ discor¬
dantibꝰ traditur inter celum et terram mũdam
fluctibus in diuersã semper eteris penis a¬
gitata raptatur ut in hoc anime obsit et¬
eternitas ꝙ sit in mortali sm̃a eterno suppli¬
cio subiugata/. ergo ne hiis implicemur uerẽ¬
dum timendum cauendunq cognost̃amus
Incredibiles unim post delicta cogentur crede̾
sunt corporali rõne uiuentia et a uiueñdo
eadem corporum rõe deficientia/ ea omina
pro uite meritis aut delictis penis obnopia
tãto pꝰ mortem sẽuioribꝰ subiciũtur quãto
In uita forsitan fuerĩt celata dum uiuerẽt
prestia etenim ommiũ rerum diuinitate red¬
uiolenter amittunt ut non ne animã debitã
sed penam promtritis ⁊ eddidisse iudeantur/

Expanded text:
menque meriti eius transiet in summi daemonis potestatem, isque eam cum piam iustamque peruiderit, in sibi conpetentibus locis manere permittit; sin autem delictorum inlitam maculis uitiisque oblitam uiderit, desuper ad ima deturbans procellis turbinibusque aëris, ignis et aquae saepe discordantibus tradit, ut inter caelum et terram mundanis fluctibus in diuersa semper aeternis poenis agitata rapiatur, ut in hoc animae obsit aeternitas, quod sit inmortali sententia aeterno supplicio subiugata. Ergo ne his inplicemur, uerendum timendum cauendumque esse cognosce. Incredibiles enim post delicta cogentur credere, sunt corporali ratione uiuentia et a uiuendo eadem corporum ratione deficientia. Ea omnia pro uitae meritis aut delictis poenis obnoxia tanto post mortem seuerioribus subiciuntur, quanto in uita forsitan fuerint celatam, dum uiuerent. Praescia etenim omnium rerum diuinitate reduiolenter amittunt, ut non naturae animam debitam sed poenam pro meritis reddidisse uideantur.
Abbreviated transcription (Latin):
et carcere ceto quin et sup̾mũ cum lumine uita
reliquit / nõ tam omne malis̾ miseris est̃ sub¬
excedunt pestes .i. recedunt penitꝰq ncc̃e ẽ
Multa diu concreta siz uicia modis iolescere
mirs. Ergo excercentus penis ueterũq
uasto infectum eluitur scelus. aut exurĩtur
igni. Qiuisq̃ suos patitur manes y torquẽ¬
et panci leta arua cenentq. donec longa
mille rotã uoluere per annos letheũ fluiũ
deus euocat agmine longo Scilz ñnemores
suꝑa ubi cõuexa reuisant rursus et incipiant
in corpora uelle reuerti. Prius quo dix̾at

Expanded text:
cauit: quin et supremo cum lumine uita reliquit, non tamen omne malum miseris excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. ergo exercentur poenis ueterumque vasto infectum eluitur scelus, aut exuritur igni; quisque suos patimur Manes; et pauci laeta arva tenemus; donec longa mille rotam uoluere per annos, Lethaeum ad fluuium deus euocat agmine magno, scilicet inmemores supera ut conuexa reuisant rursus et incipiant in corpora uelle reuerti, haec eos rat
Abbreviated transcription (Latin):
tis incellc̃ualis ita conditam ẽẽ nam
siu gñis incorporea quẽadmodum ottꝯ
carius uidet que in hac corpea lucẽ cr¬
tidadiacent᷑. ciuus lucis capax eiq
congrueus est creatus. Ittm. sublimioris
ecernas que insĩ supͣ mente̾m humanã
rent ncõmuitabiles proft̃o non uent᷑.
atq hus nisi suburgeretur aliquid
num non scdm̃ eas possẽmus de corpo¬
quasi quãdam facie uel oculo suo mn¬
teriore atq incaligibiliter. Et ua qͥdam
eciam ip̃a cõnalis amnia nõ om̃is
it quelibit᷑ sed que scã et pura fu̾ĩt
hec asseritur illi uisioni dẽe ydonta .i.
sanũ et sincerum et siulem hiis. rel

Expanded text:
tis intellectualis ita conditam esse natusui generis incorporea, quemadmodum oculus carnis videt quae in hac corporea luce circumadjacent, cujus lucis capax eique congruens est creatus. Non enim iternas: quae nisi supra mentem humanam essent, incommutabiles profecto non essent; atque his nisi subjungeretur aliquid nostrum, non secundum eas possemus judicare de corpoue ratione, quasi quadam facie vel oculo suo interiore atque intelligibili. Et ea quidem ipsa rationalis anima non omnis et quaelibet, sed quae sancta et pura fuerit, haec asseritur illi visioni esse idonea: id sanum, et sincerum, et serenum, et
Abbreviated transcription (Latin):
serit in cantũ ab eo lumuẽ nõ intelligibil
perfusa quodãmodo et illustrata t̾nt/.
non per corporeos oculos sed per ip̃iꝯ
sui principale quo excellit iꝑ intelligẽ¬
ciam suam istas rõnes quarum uisiõe
appellare/ quodłib sed paucissimis uide̾

Expanded text:
serit, in tantum ab eo lumine illo intelligibili perfusa quodam modo et illustrata cernit, non per corporeos oculos, sed per ipsius sui principale, quo excellit, id est per intelligentiam suam, istas rationes, quarum visione appellare quod libet, sed paucissimis videre
Abbreviated transcription (Latin):
a grecie sapientissimis et a maioribꝰ nostris
consticute nominateq. Quidquid enim mag¬
nam utilitatim gentr affert humano id non
sine diuina bonitate erga homnres fie̾ri arbitrã᷑
Itaq tum illud quod erat adro natum nomine
rp̃ius da nũcupabant. Ut cum fruges cererem
⁊es ip̃a in qua uis inest maior aliqua sic appel¬
latur ut ea ip̃a uis nominetus deus ut fides
Ut nreus quas in capitolio dedicatas iudemus.¬
rum quia uis erat tanta ut sine deo reginõ
ieris uocabula consetrata sunt uiciosarum recũ.
sed tam̃ ip̃a uicia nͣam uehementiꝰ sepe pulsant/
utilitatum igitur magnitudune constituti sũt
ei dii qui utilitates quascũq gignebant. Suste
tate tollerent. huic hercules huic tastor et
cum demanerent animi atq ecernitate fiuerẽ
rite dii sunt habiti tum et optimi t̃ont et elis¬
cterm. Alia quoq e rõnẽ et quidam phisica mag¬
na fluxit multitudo deorum qui inducti sp̃e
et post a cleantẽ et cusippo pluribꝰ nerbis Re¬

Expanded text:
a Graeciae sapientissimis et a maioribus nostris constitutae nominataeque sunt. quicquid enim magnam utilitatem generi adferret humano, id non sine divina bonitate erga homines fieri arbitrabantur. itaque tum illud quod erat a deo natum nomine ipsius dei nuncupabant, ut cum fruges Cererem res ipsa, in qua vis inest maior aliqua, sic appellatur ut ea ipsa vis nominetur deus, ut Fides ut Mens, quas in Capitolio dedicatas videmusrum quia vis erat tanta, ut sine Deo regi nonxeris vocabula consecrata sunt. Suscepit en ea ipsa vitia naturam vehementius saepe pulsant. Utilitatum igitur magnitudine constituti sunt ei di qui utilitates quasque gignebant, atque te tolle rent, hinc Hercules, hinc Castor et cum remanerent animi atque aeternitate fruerentur, rite di sunt habiti, cum et optimi essent et aeterni. Alia quoque ex ratione et quidem physica magna fluxit multitudo deorum, qui induti specius post a Cleanthe et Chrysippo pluribus verbis ex
Abbreviated transcription (Latin):
tes que diuina ineelligentia continentur. et
cum ip̃e neq oriantur neq int̾ereãt sẽd scdm̃
eas tamen formari dr̃ omne quod orri et int̾ire
potest / et oume quod oritur et interit. Cum eĩ
¶re singula proprus sunt creata iõnibꝰ. Has
aut rõnes aobi esse arbitrandum est̃ nisi in ip̃a.
mente creato̾i̾s. Non enim eptra sẽ quidꝙͣ pod̾tũ
intuebatur ut sc̃dm̃ id constitueret qd̾ ꝯstitu̾e̾t/.
Mam hoc opmari sacrilegiũ est. Ꝙ si hee rerum
omiiũ creandarũ creatarum ue rõnes diuina
nes ⁊erum pͥncipales appellat ydeas plato non
solum sunt ydee sed ip̃e uere sunt quia eterne st̃.
et eiusmodi atq incõmutabiles manẽt quarum
participatione fit ut sit quidqudd est quom̃o est/.

Expanded text:
e in divina intelligentia continentur. Et cum ipsae neque oriantur, neque intereant; secundum eas tamen formari dicitur omne quod oriri et interire potest, et omne quod oritur et interit. Anima  igitur propriis sunt creata rationibus. Has autem rationes arbitrandum est esse in ipsa mente Creatoris. Non enim extra se quidquam positum intuebatur, ut secundum id constitueret quod constituebat. nam hoc opinari sacrilegum est. Quod si hae rerum omnium creandarum creatarumve rationes in divina rationes principales appellat ideas Plato: non solum sunt ideae, sed ipsae verae sunt, quia aeternae sunt, et ejusmodi atque incommutabiles manent; quarum par
Abbreviated transcription (Latin):
fotim dat opifex sius. Quippe ad ĩmortalis
simulataũ atuero ad natiuũ respiciens gñatũq
contem plans minime deorsum. Et quidẽ ea¬
opifitum iniquit gn̾atoremq uniu̾sitatis. tam
iuenire difficile est ꝙͣ ĩuentum impossibile¬
ut dig profara. Certe dubiũ non est ad cuuiꝰ
modi exemplum ammnadu̾terit mundaĩ oꝑis
fundamrentum constituens. Utrũ et ĩnuitabile
tudine incomparabili mundꝰ opifexq et fabre¬
cator eius optimus perspicuũ est ꝙ iuxta suc̾e
sit instituta mołitio. Emuero ꝙ ne cogitari
qmidem aut mente concipi fas ẽ ad elaboratũ.
Quod cũ sit rõnis alienũ liquet opificẽ deũ
uenerabilis exempli normã in constituendo
mundo secutum. Quippe hic gn̾atoꝵ or̃m spe¬
ciosissimus. Nłe auctor mayimus et potẽtissiq̃¬
existunt accomõdatus ymago seu exemplũ¬
est opnnor alterius. Et qm̃ rõiem inquit¬

Expanded text:
m dat opifex suus; quippe ad immortalis m necesse est, at uero ad natiuum respiciens generatumque contemplans minime decorum. Omne igitur caopificem genitoremque uniuersitatis tam inuenire difficile quam inuentum impossibile digne profari. Certe dubium non est ad cuius modi exemplum animaduerterit mundani operis fundamenta constituens, utrum ad immutabile ptudine incomparabili mundus, opifexque et fabricator eius optimus, perspicuum est quod iuxta sincesit instituta molitio, sin uero, quod ne cogitari quidem aut mente concipi fas est, ad elaboratum. Quod cum sit rationis alienum, liquet opificem deum uenerabilis exempli normam in constituendo mundo secutum — quippe hic generatorum omnium speciosissimus, ille auctor maximus — operisqexistunt accommodatus imago est, opinor, alterius. Et quoniam rati
Abbreviated transcription (Latin):
aminantis mundi ambitum deus cum uenerãda
illustratione composuit. Ex quo apparet ait¬
diuine prouddẽtie sancnõe. Hoc aũt ita ꝯpoĩto
consequenter expediendum ad cius aĩantis
similitudinem constituerit eũ suus conditor.
dus imperft̃ẽ rei similis exñs mĩmne ꝑfectꝰ
essẽt. Atuero cius in quo omña gnͣa et quasi
quidem fontes contmentur amiualiũ intelligi¬
bilium. Siquidem ammaliũ genera mũdꝰ alter
complectitur. Prom̾de ut hic sẽnsilis mundus

Expanded text:
animantis mundi ambitum cum veneranda illustratione composuit. Ex quo apparet diuinae prouidentiae sanctione. Hoc ita posito quae sequuntur expedienda sunt: ad cuius animantis similitudinem constituerit eum suus conditor. dus imperfectae rei similis minime perfectus esset, at uero eius, in quo omnia genera et quasi quidam fontes continentur animalium intellegibilium, siquidem animalium genera mundus alter complectitur perinde ut hic nos et