comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃titulant᷑ ꝑ occultis filii quoꝵ uerbd nlli
ꝯuenire possunt inisi filio dei otin ps. q
Confitebor et in ps Gructauit. cautit
prodilc̃o et in p̃s̃ eh. deus nr̃ Refugiũ et
uircus ꝑ archains audi prem in osee¬
i. loqͣnten de filio et dñteni Saluabo eos
in dnõ deo suo dicat michi indens quis su
ille deus. quẽ dens nocat deuni et duin
hobreoꝵ et in ge .19. pluit dñs a dnro
sul phur et ignem et subuertit sodomam
et gomiorrani, Quis est dñs qui adno
pluit inisi filius apr̃e. nl aliũ dnniĩ qui
adeo pluat ostende indee nł Recognaste
nobiscum ꝙ filius faciat et disponat uniũsa
cum pr̃e Et in po dixitdir dnõ mes.¬

Expanded text:
titulantur: Pro occultis Filii, quorum verba nulli convenire possunt, nisi Filio Dei, ut in psalmo nono Confitebor, et in Eructavit, Canticum pro dilecto. Et in psalmo Deus noster refugium et virtus, Pro arcanis. Audi Patrem in Osee loquentem de Filio et dicentem: Salvabo eos in Domino Deo ipsorum. Dicat mihi Judaeus: Quis est ille Deus quem Deus vocat Deum et Dominum Hebraeorum? Et in Genesi: Pluit Dominus a Domino sulphur et ignem, et subvertit Sodomam et Gomorrham. Quis est Deus qui a Domino pluit, nisi Filius a Patre? vel alium Deum, qui a Deo pluit. Ostende, Judaee, vel recognosce nobiscum, quod Filius faciat et disponat universa cum Patre. Et in psalmo: Dixit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
congregabo Reliquias gregis mei de omib
terris ad qͣs eieco cos illuc et cõiltam eos
ad iura sua et crescent et multiplicabinitur
et suscitabit suꝑ eos pastores et pascent ecs
nõ fornudabunt ultra et nõ panebunt
In ofee maiseste dicit᷑ qͣs tribus Reprobauit
dõ et cuiꝰ reliquias saluaturꝰ sit Ait i. id¬
ꝓphã .i. d. et concepit adhuc et peꝑit filiã¬

Expanded text:
congregabo reliquias gregis mei de omnibus terris, ad quas eiecero eos illuc, et convertam eos ad rura sua, et crescent et multiplicabuntur, et suscitabo super eos pastores, et pascent eos; non formidabunt ultra et non pavebuntIn Osee manifeste distinguitur, quas tribus reprobaverit Deus, et cujus reliquias salvaturus sit. Ait enim idem propheta: Et concepit adhuc et peperit filia
Abbreviated transcription (Latin):
Residuũ ppłi sui qd̾ Relinq̃tur ab asserus
etab egipto et a phetros et ab echi ᵃ et ab
elau et a sennaar et ab emath et ab insuli
maris et lenabit signũ in natiõnes
congregabit profugos isrl et disꝑso s iuda
calliget aquatuoz plagis terre Et aupe
zelus effĩm et hostes inda ꝑibuntee
ze.e. de cod. Saluabo gregem meũ et
nõ erit ultra in Rapnã. et Iuditabo mt
petur. et pecus. et sustitabo pastorẽ uni

Expanded text:
residuum populi sui quod relinquetur ab Assyriis et ab Aegypto et a Fetros et ab Aethiopia et ab Aelam et a Sennaar et ab Emath et ab insulis maris et levabit signum in nationes et congregabit profugos Israhel et dispersos Iuda colliget a quattuor plagis terrae et auferetur zelus Ephraim et hostes Iuda peribunt Eerentur foras, salvabo gregem meum, et non erit ultra in rapinam, et judicabo inter pecus et pecus. Et suscitabo super ea past
Abbreviated transcription (Latin):
unũ de ciuitate et duos de cog̾car et intro¬
ducã uos in syon. et dabo uobis pastores
iux cor meũ et pascent uos in strã et
doctrina. cumq multiplicati fueritis
et creuĩtis in terra in dieb ill dicit diũs
nõ dicent ultra archa testanrẽti din

Expanded text:
unum de ciuitate et duos de cognatione, et introducam uos in Sion et dabo uobis pastores iuxta cor meum, et pascent uos scientia et doctrina. cumque multiplicati fueritis et creueritis in terra in diebus illis, ait dominus, non dicent ultra: arca pacti —
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩuen̾int onña q̃ p̃dcã sunt nouissimo
tempore Reu̾teris ad dͫ deũ tnũ et audies
uocem eius. qr deus misericors dñs dens
tuus est Non diuuttet te nec oiõ de lebit
n obliuiscetur pacti in quo Iurauit prĩb¬

Expanded text:
 sunt novissimo tempore reverteris ad Dominum Deum tuum et audies vocem eius quia Deus misericors Dominus Deus tuus est non dimittet te nec omnino delebit neque obliviscetur pacti in quo iuravit patrib
Abbreviated transcription (Latin):
obrdiret inra ergo re sola faliꝰ nõ debet obedi¬
re pr̃e suo si aliquid pri iꝑiũs iusserit ꝯtia dmm̃¬
suũ Reꝙ rm̃ d nasa pr̃ qñ ei p̃poitur drus
ubi aut̾ hoc iubet par̾ ꝑ ꝯtra delo nõ est sici
audĩ dusx̃ quomodo ds qr obedire p̃ri ussit
nõ fic̃iis Ionadas obedientes eant pri suo illi nõ

Expanded text:
obedirent. In ea ergo re sola filius non debet obedire patri suo, si aliquid pater ipsius jusserit contra Domponitur Deus. Ubi autem hoc jubet pater quod contra Deum non sit, sic audiendus est, quomodo Deus; quia obedire patri jussit quia cum filii Jonadab obedientes essent patri suo, illi non
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃s ds̃ sicut ex nichilo bona facere
potuit. ita cum uoluit ꝑ incarnatioĩs
sue misterium. etiam ꝑdita bona re¬
parauit. Duas uero ad intelligendum
se creaturas fecerat: angelicam uicleli.¬
cet et humanã. U tramq uͦ superbia
ꝑtulit. atꝑ ab stani ingenitȩ rectitudi¬
nis fregit.S una teginen carnis habu¬
it. alia uero nichil infirmũ de carne
creator ut redimeret. illam ad se debu.¬
it reducere. quã in ꝑpetratione culpe.
ex infirmitate aliquid constat habus¬
se. Et eo altius debuit altius apostatam
angłm repellere. quo cum aꝑsi stendi
fortitudine corruit. nil infirmũ ex car¬
ne gestauit. Unde recte psalmista cum
misertum redemptorẽ diceret. ipsam qͦ
causam miscdiȩ expressit dicens. Et
Quo eoꝵ infirma uidit: eo districte cul¬
pas punire noluit. Est adhuc aliud. qͦ
et ꝑditus homo raeparari debuit: et
hominem uero aliena ꝓstrauit. In ex¬

Expanded text:
otens Deus sicut ex nihilo bona facere potuit, ita, cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat, angelicam videlicet, et humanam: utramque vero superbia perculit, atque ab statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne creator ut redimeret, illam ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde recte Psalmista, cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: Et Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo et perditus homo reparari debuit, et hominem vero aliena prostravit. Quia e
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Ubi nullus tunc a uiditio. in
sua mente latere ꝑmittit᷑: quia ip¬
so iudicis fulgure penetratur. In
lta et enĩ queq debent mul¬
tis audientib contegi. et ux
pacis aꝑiri. Hinc namq ꝑ semetip¬
sam ueritas dicit. Quis putas ẽ.
fideł dispensator et prudeus. quẽ
constituit dominus. suꝑ familiam
suã. ut det ilł in tempore tritici men¬
surã : ꝑmensurã quippe tritici expͥ¬
mit᷑ modus uerbi. ne cum angusto
cordi incapabile aliquid tribuit᷑.
extra fundat᷑. Hinc paulus ait.
Non potui uob̾ loqui quasi spalib¬
s quasi carnalib. Tamquã pariiulis
in xxp̃o lac uobis potũ dedi ũ escã.
Hinc moyses a secreto dĩ exiens co¬
ruscantem corã popło faciem uelat
quia nimirũ turbis claritatis in¬
time archana ñ indicat. In expoẽ¬

Expanded text:
. Ubi nullus tunc a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgure penetretur. CAP. lta etenim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui sicut spi quasi carnalibus; tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat; quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Manũ quippe in aratrũ mittere ẽ: qͣsi
ꝑ quendã compunctonis uomerem
ad ꝓferendos fructus terrã sui cordis
aꝑire. U retro post aratrum respicit:
qui post exordia boni oꝑis. ad mala
reuertitur quȩ reliquit. In cõmento
priuato gaudio ueritas ad cõmu¬
ne discipłos reuocat. cũ eos de
predicatione redeuntes. et de subiei¬
tione demonum letantes: admonet
dicens. Nolite gaude suꝑ hoc. s ponꝰ
gaudete et exultate: quia nomina
urã scrpta st̃ in cȩlo. Non enĩ om̃s
electi demonia eiciunt: s tam̃ elec
toꝵ ominũ nomina celo tenentur
ascripta. Axmonent᷑ gͦ discipłi pͥua¬
tam leticiã deponere. cõmum aut̃
et ꝑpetua felicitate gaudẽ. Quisq¬
itaq in eo gaudet quod alter non habet.
ex ipsa sua abundantia deterior factus

Expanded text:
um mittere est quasi per quendam compunctionis vomerem ad proferendos fructus terram sui cordis aperire. Sed retro post aratrum adspicit, qui post exordia boni operis ad mala revertitur, quae reliquit. Quod quia privato gaudio Veritas ad commune discipulos revocat, cum eos de praedicatione redeuntes, et de subjectione daemonum laetantes, admonet, dicens: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete et exsultate quia nomina vestra sunt scripta in coelo. Non enim omnes eletorum omnium nomina coelo tenentur adscripta. Admonentur ergo discipuli privatam laetitiam deponere, communi autem et perpetua felicitate gaudere. Quisqitaque in eo gaudet quod alter non habet, ex ipsa sua abundantia deterior factus,
Abbreviated transcription (Latin):
uentas dicit. surgent pseudo .xͥ. et pse¬
udo propħe. et dabunt signa magna
et prodigia. ita ut in errorẽ mitt̾ant᷑
si fieri potest etiã electi: łsunc emin
fideles nr̃i mira faciunt. cũ ꝑu̾sa paci¬
unt᷑. tunc autẽ uehemoth huius sa¬
tellites. etiã cum ꝑuersa infertint. mi¬
ia facturi sunt. Pensemus gͦ que ent
humanȩ mentis illata temptano. qͣn¬
do puis martir. et corpus torm̃tis subi¬
cit. et tamen ante eiꝰ ocłos miracula
tortor facit. Duius mens tunc ũ ab ip¬
so cogitationũ fundo quaciat᷑. quan¬
do is qui flagnis cruciat. signis corus

Expanded text:
Veritas dicit: Surgent pseudochristi et pseVeritas dicit: Surgent pseudochristi et pseudoprophetae; et dabunt signa magna, et prodigia: ita ut in errorem mittantur, si fieri potest, etiam electi . Nunc enim fideles nostri mira faciunt, cum perversa patiuntur. Tunc autem Behemoth hujus satellites etiam cum adversa inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis subjicit, et tamen ante ejus oculos miracula tortor facit. Cujus mens tunc non ab ipso cogitationum fundo quatiatur, quando is qui flagris cruciat, signis corus
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderandũ ualde ẽ. cum ue¬
hemoth iste caudã suã. sicut
cedrũ subleuat: in quo tunc atroci¬
or. qũa nẽ se exerit surgat. Que enĩ
penarũ genera nouimꝰ. quȩ ñ iam ui¬
res martirũ exercuisse gaudemꝰ : Ali¬
os nãq in ꝓuiso ictu mersus iugulo
gladuis strauit: alios crucis patibu¬
lum affixit. in quo mors et prouocata
repellitur. et repulsa prouocat᷑. Ali¬
os hyrsutis serra dentib aitriuit. ali¬
os armata ferro insulcans ungula spar¬
sit. Alios beluina. rabies morsibus
detruncando cõminuit. alios ab in¬
tums uiscerũ ꝑcutẽ pressa: uis uer¬
berũ rupit. Alios effossa terra uuen¬
tes oꝑuit. alios altum duersos. in mor¬
te p̃cipiciũ fregit. Alios in se proiectos
aqua ieplendo absorbuit. alios edax
flãma usq ad cineres depasta consum¬
psit. Tum gͥ uehemoth iste caudã suam
in fine mundi nequius dilatat: quid
ẽ. quod his tormentis auocius c̃rescat. tc̃
nisi quod in euangłio ꝑsemetipsam

Expanded text:
um valde est, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit, surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires Martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo gladius stravit, alios crucis patibulum affixit; in quo mors et provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit; alios armata ferro insulcans ungula sparsit; alios belluina rabies morsibus detruncando comminuit; alios ab intimis viscerum per cutem pressa vis verberum rupit; alios effossa terra viventes operuit; alios ab alto demersos in mortem praecipitium fregit; alios in se projectos aqua replendo absorbuit; alios edax flamma usque ad cineres depasta consumpsit. Cum igitur Behemoth iste caudam suam in fine mundi nequius dilatat, quid est quod in his tormentis tunc atrocius crescat, nisi hoc quod in Evangelio per semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
aureus in naribus suis: muli¬
er pulchra et fatua. Hereticam namq do¬
trinam nitore uidit eloquis resplenden
nec tamen sapientiȩ apto intellectui
congruere. & ait. Sirculus aureus in nari¬
bus suis: id ẽ pulchra & circumflexa lo¬
cutio insensibus mentis stultȩ. Cui ex
eloquio aurum pendet: s tamen ex ter¬
renȩ intentionis pondere sursum ad su¬
ꝑiora non respicit. Quod secutus ex po¬
suit dicens. Mulier pulchra &e fatua.
id ẽ doctrina heretica. pulchra ꝑ uerbũ¬

Expanded text:
aureus in naribus suis, mulier pulchra et fatua . Haereticam namque doctrinam nitore vidit eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere, et ait: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae, cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doctrina haeretica: pulchra per verbu
Abbreviated transcription (Latin):
eruersa mens prius anhelat.
ꝑ auariciã. concupita congre¬
gare. Et cũ quasi quodã uentre a¬
uaritiȩ multa congesserit: saciatꝰ
artatur. quia dũ anxiatur. qualiter
adquisita custodiat. ipsa eum sua
sacietas angustat. Diuitis enĩ cuiꝰdã
ub̾es fructus agger attulerat: s qͥa
uͥ eos tantos reponeret ñ habebat. di¬
oxit. Quid faciam quod non habeo
quo congregẽ fiuctus meos: Et dix̃.
hoc faciã. Destruam horrea mea. et
ma iora edificabo. Qui gͦ ex abundan¬
tia coangustatꝰ: dicebat quid faciã.
quasi multo cibo pssus estuabat. Pen¬
semus quod uotis appetiit. ut uberes
fructus ager illiꝰ afferret. Ecce autem
uota cõpleta sunt. quia fructus ube¬
res ager attulit. s ad recondenda lo¬
ca ñ sufficiunt. Multi plicatus diues
quid faciat ignorat. O angustia ex sa¬
cietate nata. De ubertate agri angusta¬
tur animus auari. Dicens nãq quid
faciam. profecta indicat. quia uotoꝵ
suoꝵ effectib p̃ssus. sub quodã rerũ
fasce laborabai¬

Expanded text:
erversa mens prius anhelat per avaritiam concupita congregare; et cum quasi quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiata arctatur; quia dum anxiatur qualiter acquisita custodiat, ipsa eam sua satietas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat; sed quia ubi eos tantos reponeret, non habebat, dixit: Quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos? et dixit hoc faciam: Destruam horrea mea, et majora aedificabo . Qui ergo ex abundantia coangustatus dicebat, quid faciam, quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret. Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulit; sed quia ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! de ubertate agri angustatur animus avari, dicens namque: quid faciam, profecto indicat, quia votorum suorum affectibus pressus sub quodam rerum fasce laboraba
Abbreviated transcription (Latin):
omines inquit tunc ẽẽ incipi¬
unt. cũ in matrum suarũ uen¬
tre nascuntur: nam ipsa quoq sus¬
ceptio natiuitas dicitur. iuxta hoc
quod scriptũ ẽ. Quod in ea natũ ẽ:

Expanded text:
omines, inquit, tunc esse incipiunt, cum in matrum suarum tre nascuntur. Nam ipsa quoque conceptio nativitas dicitur, juxta hoc quod scriptum est: Quod in ea natum est,
Abbreviated transcription (Latin):
audiebat. nisi contemplatiua uita ex¬
pͥmit᷑: Qd ꝑ marthã exteriorib obseqͥis
occupatã. insi actiua signat᷑: S marthe
cura non reprehenditur: mariȩ uerõ
etiam laucdatur. quia magna sieũt
actiuȩ uite merita. s contemplatiue po¬
tiora. Unde nec aufferri aumqua ma¬
riȩ pars dicit᷑: quia actiue uite corͣpora

Expanded text:
emplativa vita exprimitur? Quid per Martham exterioribus obsequiis occupatam, nisi activa signatur? Sed Marthae cura non reprehenditur, Mariae vero etiam laudatur; quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Unde nec auferri unquam Mariae pars dicitur, quia activae vitae opera
Abbreviated transcription (Latin):
nor quidẽ tempore. s merito ma¬
ior ẽ. quã actiua: sacris euangłii uerb̾
ostenditur. in quo due mulieres diuer¬
sa egisse referunt᷑. Maiua quippe rectẽp¬
toris nr̃i uerba audiens. ad pedes illius
residebat. Sartha autẽ. corporalib mi¬
nisteriis insistebat. Lonq contra maruȩ
otiũ marcha querit᷑: audiuit. Marcha

Expanded text:
nor quidem tempore, sed merito major est quam activa, sacris Evangelii verbis ostenditur , in quo duae mulieres diversa egisse referuntur. Maria quippe Redemptoris nostri verba audiens, ad pedes illius residebat. Martha autem corporalibus ministeriis insistebat. Cumque contra Mariae otium Martha quereretu
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ habitas in hortis. amici aus¬
cultant: fac me audire uocẽ
ẽ huuis scłi: qr omnia quȩ hic aman.¬
tur cum festinatione arescunt. & pe¬
trus apłc. nos festinare ammonet dices
Inhereditatẽ in corruptibilẽ. ce incon
taminatã & in marcescibilem Quȩ gͦ
iam in hortis habitat. oportet ut spon¬
sũ suũ uocẽ suã audire faciat: idẽ can¬
tũ bonȩ p̃dicationis emutat. inqua ille
delectetur. quẽ desid̾at: qr amici aus¬
cultant. uidelicet om̃s electi. qͥ ut ad
cȩlestem patͥam reuiuiscant. uerba ui

Expanded text:
e habitas in hortis, amici auscultant, fac me audire vocem est hujus saeculi, quia omnia quae hic amantur cum festinatione marcescunt; et Petrus nos apostolus festinare admonet, dicens: In haereditatem incorruptibilem, intaminatam, et immarcescibilem. Quae ergo jam in hortis habitat, oportet ut sponsum suum suam vocem audire faciat, id est, canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat. Amici auscultant, videlicet omnes electi; qui, ut ad coelestem patriam reviviscant, ve
Abbreviated transcription (Latin):
re dicimus. quicquid ꝓ magno
pensamus: pro sinistro uero. qͥe¬
quid ꝑ nichilo ducimus. Bene
ergo illic scriptum ẽ. quod in
dextera tubas. et lagenas insinis¬
tra tenuerunt: quia xp̃i mr̃es
pro magno habent predicationis
grãm. corporum uero utilitatẽ
pro minimo. Quisquis enim
plus facit utilitatem corporis. qua
grãm predicationis: in sinistra
tubam. atq in dextera lagenam
tenet. Si enu priore loco gr̃a p̃¬
dicationis accenditur. et posteri¬
ore utilitas corporis: eertum est
quia dextris tubȩ. & sinistris la¬
genȩ teneantur.

Expanded text:
re dicimus quidquid pro magno re dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero quod pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas, et lagenas in sinistra tenuerunt: quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, atque in dexttenet. Si enim priori loco gratia praedicationis accenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et sinistris lagenae tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Lagene fractȩ sunt: ut lampades ap¬
parerent. Apparuerunt lampades. ut
hostes in fugam uerterentur: id ẽ. pre.¬
dicaueruntꝰ martyres. donec eorum
corpora in morte soluerentur. Corpora
eorum in morte soluta sunt: ut mi.¬
raculis choruscarent. Choruscauerui
miraculis. ut hostes suos ex diuina lu¬
ce ꝓsternerent: quatinus nequaqua
deo erecti resisterent. s eum subditi
formidarent. Et notandum quod ste¬
terunt hostes ante lagenas. fugerunt
ante lampades: quia nimirum ꝑse
cutores scȩ̃ fidei. predicatoribus ad huc
in corpore positis restiterunt. Post so¬
lutionem uero corporum apparentib
miraculis infugam uersi sunt: quia
pauore conterriti a ꝑsecutione fideliũ
cessauerunt. predicatione scilicet tu¬
barum. fractis lagenis corporum. ui¬
sis timuerunt lampadibus miracu¬
lorum. Intuendum etiam ẽ hoc qͦd
illie scriptum ẽ: quia in dextera tu¬
bas. lagenas autem in sinistra te¬
nuerunt. Pro dextro enim habe.¬

Expanded text:
lagenae fractae sunt, ut lampades aplagenae fractae sunt, ut lampades apparerent; apphostes in fugam verterentur; id est, praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt ante lampades, quia nimirum per persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt; post solutionem vero corporum apparentibus miraculis in fugam versi sunt, quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt; praedicationem scilicet tubarum, fractis lagenis corporum, visis timuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextero enim habe
Abbreviated transcription (Latin):
nis: lampades ostensȩ sunt. Quarum
choruscante luce: hostes territi in fu¬
gam uertuntur. Designatur itaq in
tubis clamor predicationum: in lam¬
padibus claritas miraculorum: in la¬
genis fragilitas corporum. Tales quip¬
pe dux nr secum ad predicationis.
prelium duxit. qui despecta salute
corporum. hostes suos moriendo ꝓster¬
nerent: eorumq gladios non armis
et gladiis.s pacientia suꝑarent. Ar¬
mati enim uenerunt sub duce suo
ad prelium martyres nr̃i: sed tubis. S
lagenis. s lampadibus. Qui sonuer̃t
tubis dum predicant: confregerunt la
genas. dum soluenda in passione sua cor.¬
pora hostilibus gladiis opponunt: res¬
plenduerunt lampadibus. dum post
solutionem corporum miraculis chorus¬
cauerunt. Moxq hostes in fugam uer¬
si sunt: quia dum mortuorum mr̃m
corpora miraculis choruscare conspici¬
untꝰ luce ueritatis fracti quod impug¬
nauerant crediderunt. Cecinerunt
ergo tubis: ut lagene frangerentur.

Expanded text:
nis, lampades ostensae sunt, quarum nis, lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce, hostes territi in fugam vertuntur. Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe dux noster secum ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis et gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant, confregenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam conversi sunt; quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur;
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinȩ fluenta hauriunt. rec¬
titudinem oꝑum non inflectui.
Omnes quippe bibisse tunc aquam.
s non omnes recto genu stetisse nar¬
rati sunt. Reprobatiq sunt qui genua
dum aquas biberent in flexerunt: qͥ a
attestante apło. non auditores legiss
iusti sunt apud deum. s factores
legis ustificabuntur. Quia e¬
nim ut diximus dissolutio oꝑum in
ipsa genuum curuatione signatur:
recte rursum ꝑ paulum dicitur. Ne¬
missas manus et dissoluta genua eri¬
gite: & gressus rectos facite pedibus
ur̃is. Hii igitur xp̃o duce ad bella ꝓde¬
unt. qui hoc quod ore annuntiant.
oꝑe ostendunt: qui fluenta doctrinȩ
spualiter hauriunt: nec tamen in pra¬
uis oꝑibus carnaliter in flectuntur: qr
sicut scriptum ẽ. non ẽ speciosa laus
in ore peccatoris. Itum ẽ ergo ad preli¬
um cum tubis. cum lampadibus. cũ
lagenis: atq iste ut diximus fu¬
it ordo preliandi. Ce cinerunt
missȩ lampades. Gonfractis uero lagi¬

Expanded text:
doctrinae fluenta hauriunt, recdoctrinae fluenta hauriunt, rectitudinem operum non inflectunt. Omnes quippe tunc bibisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt. Reprobatique sunt, qui genua, dum aquas biberent, inflexerunt; quia attestante Apostolo: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed 991 factores legis justificabuntur . Quia enim, ut diximus, dissolutio operum in ipsa genuum incurvatione signatur, recte rursum per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibusvestris . Hi igitur Christo duce ad bellum prodeunt, qui hoc, quod ore annuntiant, opere ostendunt; qui fluenta doctrinae spiritualiter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inflectuntur. Quia sicut scriptum est: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Itum est ergo ad praelium cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis. Inusitatus iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi. Cecinerunt missae lampades. Confractis vero lage
Abbreviated transcription (Latin):
mus species crucis ostenditur: nõ
immerito in his trecentis gedeon
sequentibus illisdesignati sunt qͥ¬
bus dictum ẽ. qui uult uenire
post me abneget semet ipsum:
tollat crucem suam et sequatur
me. Qui sequentes dnm̃. tan¬
to ue. rius crucem tol¬
lunt
quanto acrius
et se
edomant: et er¬
ga proximos suos caritatis
compassione cruciantur. Un¬
de et ꝑ ietechielem ꝓpħam dicit᷑.
Signa thau: suꝑ frontes uirorũ
gementium et dolentium. N el
certe in his trecentis qui in thau
littera continentur. hoc expri¬
mitur: quod ferrum ostium.
crucis ligno suꝑetur. Ductiq st̃
ad fluuium ut aquas biberent:
et qui aquas flexis genibus hau
serunt. a bellica intentione remo¬
ti sunt. Aquis namq doctrina
sapientiȩ: stanti autem genu rec¬
ta operatio designatur. & ui er¬
go dum aquas bibunt genu fle¬
xisse ꝑhibentur. abellorum cer¬
tamine prohibiti recesserunt.
quia cum illis xp̃e contra hostes
fidei ꝑgit ad prelium: qui cum

Expanded text:
mus, species crucis ostenditur, non mus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt quibus dictum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius et se edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde et per Ezechielem prophetam dicitur: Signa tau super frontes virorum gementium, et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in Tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. Ductique sunt ad fluvium ut aquas biberent, et qui serunt, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque, doctrina sapientiae; stante autem genu, recta operatio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genuflexisse perhibentur, a bellorum certamine prohibiti recesserunt, quia cum illis Christus contra hostes fidei pergit ad praelium, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
pellendi destruendi ue essent:
non de uitio re¬
pellẽ¬
tis. s de uiditio
iccirco de uidicio uocan¬
tur: quia alieni a gr̃a redẽp¬
toris. iustȩ dampnationis meri¬
tum etiam in uocabulo nomi¬
nis trahunt. Contra hos gedeon.
cum trecentis ꝑgit ad prelium
Solet incentenario numero:
plenitudo ꝑfectionis intelligi.
Quid ergo in ter ducto centena¬
rio numero designatur: nisi ꝑ¬
fecta cognitio trinitatis: Cum
his quippe dñs nr̃ aduersarios
fidei destruit: cum his ad pre
dicationis bella descendit. qui
possunt diuina cognoscere: qui
scuint de trinitate quȩ deus ẽ.
ꝑfecta sentire. Notandum uero
ẽ. quia iste trecentorum nume¬
rus in thau lutera continetur:
quȩ crucis speciem tenet. Eui si
suꝑ transuersam lineam id qͦd
ineruce eminet aaderetur: ñ¬
iam erucis species. s ipsa crux esset.
Quia ergo iste trecentorum nu¬
merus in thau lutera continetur:
et ꝑ thau litteram sicut iam dixi-¬

Expanded text:
pellendi destruendique essent, pellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio idcirco de judicio vocantur, quia alieni gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum nominis trahunt. Contra hostes Gedeon cum trecentis pergit ad bellum. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo interducto centenario numero designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis; cum his quippe Dominus noster adversarios fidei dedicationis bellum descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecte sentire. Notandum vero est, quia iste trecentorum numerus in tau littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam, id quod in cruce eminet, adderetur, njam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
cimus: ne parui hȩc quȩ facta
sunt ꝑpen damus. E edeon itaq
ad preliũ ueniens: redemptoris
nr̃i signat aduentum. De quo scriptũ
ẽ. Tollite portas principes ur̃as: et ele¬
uamini portȩ ȩternales: et introibit
rex głȩ. Quis ẽ iste rex głȩ: Bñs for¬
tis et portens: dñs potens in prelio.
Hunc redemptorem nr̃m non solum
opere: s etiam nomine ꝓpħauit. G e¬
deon quippe: interpretatur cireuiens
in utero. Dñs enim nr̃ ꝑ maiestatie.
potentiam omnia circumplectitur:
et tamen ꝑ dispensationis grãm intͣ
uterum uirginis uenit. Q uid ẽ gͦ
cireuiens in utero: nisi omp̃ss deus
sua dispensatione nosiredimens.
diuinitate sua nos complectens:
et humanitatem intra uterum
sumens. in quo utero et incar¬
natus ẽẽt & clausus non eẽt: qr
et intra uterum fuit ꝑ infirmi¬
tatis substantiam: et extra mũ¬
dum ꝑ potentiam maiestatis..
Madian uero interpretatur de
iudicio. Ut enim hostes eius re¬

Expanded text:
cimus ne parvi haec quae facta cimus ne parvi haec quae facta sunt pendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens, Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum non solum opere, sed etiam nomine prophetavit; Gedeon quippe interpretatura circumiens in utero. Dominus enim noster per majestatis potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis gratiam intra uterum virginis venit. Quid est circumiens in utero? nisi omnipotens Deus sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens, in quo utero et incarnatus esset, et clausus non esset; quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus re
Abbreviated transcription (Latin):
uit uirgam humeri eius: cum ꝑcus¬
sionem illius quȩ ex ꝑuerso oꝑe de¬
primebat grauiter. ab humano ge¬
nere redempto compescuit. Suꝑaũ
sceptrum exactoris eius: cum regnũ
eiusdem diaboli qui ꝓ pestifera ꝑ pe¬
trastione uitiorum exigere consueue¬
rat debita tributa pęnarum de fide
lium corde destruxit. Quid ẽ hoc. qd̃
tale bellum ꝑ ꝓpħam adducitur ad
medium:. et aduentui redemptoris
nr̃i istius pugnȩ uictoria com¬
paratur: An indicare nobis
propħa studuit: quod aduentum re¬
demptoris nr̃i contra diabolum illa
sub gedeon duce pugnȩ iuctoria de¬
signauit: Talia illic nimirum acta
sunt. quȩ quantomagis usum pug¬
nandi transeunt: tanto amplius a ꝓ¬
phetandi mysterio non recedunt.
Quis enim unquam. cum lagenis et
lampadibus ad prelium uenit: Qͥs
contra arma ueniens: arma deseru¬
it: Nidicula nobis hȩc profecto fue¬
rant: si terribilia hostibus non fuis¬
sent. S uictoria ipsa attestante didi¬

Expanded text:
vit virgam humeri ejus, cum persvit virgam humeri ejus, cum persecutionem illius, quprimebat, ab humano genere redempto compescuit. Superavit sceptrum exactoris ejus, cum regnum ejusdem diaboli, qui pro pestifera perpetratione vitiorum exigere consueverat debita tributa poenarum, de fidlium corde destruxit. Quid est hoc, quod tale bellum per prophetam adducitur ad medium, et adventui Redemptoris nostri istius pugnae victoria comparatur? An indicare nobis propheta studuit quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeon duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quod quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ipsa attestante didi
Abbreviated transcription (Latin):
produceret: diuina illi ammoniti¬
one preceptum ẽ: ut ad fluuium
ueniens omnes quos flexis genibus
aquas haurire conspiceret : ab illoꝵ
conflictu remoueret. Actumq est
et trecenti uiri tantum modo qui
stantes manibus aquas hauserant.
remanserunt. Cum his ad prelium
ꝑgit: eosq non armis. s tubis. lam¬
padibus. et lagenis armauit. Nam
sicut illic scriptum ẽ. accensas lam¬
pades miserunt intra lagunculas:
et tubas in dextera. lagenas autem
in sinistra tenuerunt: et adhostes.
suos comminus uenientes. ceciner̃t
tubis: confregerunt lagunculas. lã¬
pades apparuerunt: et hinc tubarũ
sonitu. illic lampadarum chorusca¬
tione territi hostes. sunt infugam cõ-¬
uersi. De hoc namq bello ꝑ prophe¬
tam dicitur. Iugum enim oneris. et¬
uirgam humeri eius. & sceptrum ex¬
actoris eius suꝑasti: sicut indie ma¬
dian. Eripiens quippe gentilitatem
dñs. suꝑauit iugum onͦeris eius: cũ
eam aduentu suo ab illa tirannidis
demonice seruitute liberauit. Suꝑa¬

Expanded text:
produceret, divina illi admonitione praeceptum est, ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret, a bellorum conflictu removeret; actumque est ut trecenti viri tantummodo qui stantes manibus aquas hauserunt, remanerent. Cum his Gedeon ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus, et lagenis armavit. » Nam, sicut illic scriptum est, « accensas lampades miserunt inter lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes, cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparusonitu, illinc lampadarum coruscatione territi hostes sunt in fugam conversi. De hoc namque bello per prophetam dicitur: virgam humeri ejus, et sceptrum exactoris ejus superasti sicut in die Madian. » Eripiens quippe gentilitatem Dominus superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemoniacae tyrannidis servitute liberavit. Supera
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mundo damnemur. Hinc uoce an¬
głi ad ioħem dicitur. Ego quos amo:
arguo et castigo. H inc etiam scriptũ
gellat autẽ omnem filium quẽ recip̃.
sit altius trepidat: et cũ flagellis cin¬
gitur. suꝑni iudicii incertitudine tur¬
batur. Nauet ne initium sequentis dã¬
nationis sit om̃e quod patitur. et ꝑ
cogitationẽ interrogat iudicem. qͥa
de uite sue meritis ambigit inꝑcussi¬
one. S cũ uite uite uirtus.s ad ocłos
m̃tis reducit᷑: quasi consolatio a uclice
respondet᷑. qr neqͣ ꝗͣ ad ꝑdendũ ꝑcutit

Expanded text:
hoc mundo damnemur . Hinc voce anhoc mundo damnemur . Hinc voce angelica ad Joannem dicitur: Ego quos amo redarguo et castigo . Hinc etiam scriptum gellat omnem filium quem recipit sit, altius trepidat; et cum flagellis cingitur, superni judicii incertitudine turbatur. Pavet ne initium sequentis damnationis sit omne quod patitur; et per cogitationem interrogat judicem, quia de vitae suae meritis ambigit in percussione. Sed cum vitae virtus ad oculos mentis reducitur, quasi consolatio a judice respondet
Abbreviated transcription (Latin):
sicut locusta. Quid hoc loco lo¬
custȩ nominȩ. nisi redemptoris nñ
resurrectio designatur: Teneri enĩ
se a ꝑsecutorib usq ad mortẽ ꝑtulit:
s sicut locusta excussus ẽ. quia ab eo¬
rum manib saltu subitȩ resurrectio¬
nis euolauit
rduantur sicut diploide pitut. Etiui¬
confusione sua. Duob modis in hac
ꝑ mala presentia irrogare iam tormen¬
ta sequentia incipit. aut tormenta se¬
quentia flagellis p̃sentib extinguit.
Nis enim delictis exigentib. iustus
uidex. et nunc et postmodum quodã
ceret. Induantur sicut diploide confu¬
sione sua. Diploidem quippe duplũ¬
uestim̃tum dicimꝰ. Confusione gͦ sic̃
diploide induti sunt: quia iuxta re-¬
atus sui meritũ. et temporali et ꝑpe¬
tua ania duersione feriuntur. Unde
mala non corrigunt: ad sequentia
ꝑducunt. Si aut̃ nequaqͣ quoscla mn
pena presens a supplicio ȩterno defen¬
deret: paulus minime dixisset. Eum
iudicam᷑ a dño corripimur: ut ñ cũ

Expanded text:
sicut locusta. --Quid hoc loco locustae nomine, nisi Redemptoris nostri resurrectio designatur? Teneri enim se a persecutoribus usque ad mortem pertulit, sed sicut locusta excussus est, quia ab eorum manibus saltu subitae resurrectionis evolavit. nduantur sicut diploide confusioneper mala praesentia irrogare jam tormenta sequentia incipit, aut tormenta sequentia flagellis praesentibus exstinguit; nisi enim delictis exigentibus justus judex et nunc et postmodum quosdamceret: Induantur sicut diploide confusione sua. Diploidem quidem vestimentum duplum dicimus; confusione ergo sicut diploide induti sunt qui juxta reatus sui meritum et temporali et perpetua animadversione feriuntur. Solosmala non corrigunt, ad sequentia perducunt. Si autem nequaquam quosdam poena praesens a supplicio aeterno defenderet, Paulus minime dixisset: Cum judicamur, a Domino corripimur, ut non cum
Abbreviated transcription (Latin):
dirigit. S plertimq mens iusti. ad
tantum se uirtutis culm̃ extendit. ut
et apud se internȩ racionis arce pre.¬
sideat: et quorũdam foris stulticia m
tolerando conuertat. Quos enim ad
fortia trahere nitimͦ: eoꝵ necesse est
ut infirma tolerxmus. quia nec ia¬
centem erigit. nͥ qui status sui rectitu¬
dinẽ ꝑcõpassionẽ flectit. Cum uero a¬
lienȩ infirmitati comꝑatimꝰ: ualentiꝰ
nr̃am roboramꝰ. ut amore futuroꝵ mers
ad p̃sentia aduersa se preparet. et cru-¬
ciatus corporis quos timebat expectet.
Auctis namq desideriis cȩlestib angͦ¬
tatur. Cumq ȩternȩ patriȩ quanta sit
dulcedo considerat. ꝓ ea p̃sentis uitȩ
amaritudines ardenter amat. His itaq
diuine legis. id ẽ. mandatoꝵ cęlestiũ
uinculis sese ad alta sustollit: quis¬
quis ab iniquoꝵ nunc suggestionib
aurem amouens. intentionem suam
in suꝑni desiderii. quo auelli ñ ualȩ¬
at: secreto suspendit. In expõe ieret¬

Expanded text:
dirigit, sed plerumque mens justi ad dirigit, sed plerumque mens justi ad tantum se virtutis culmen extendit, ut et apud se internae rationis arce praesideat, et quorumdam foris stultitiam tolerando convertat. Quos enim ad fortia trahere nitimur, eorum necesse est ut infirma toleremus, quia nec jacentem erigit, nisi qui status sui rectitudinem per compassionem flectit. Cum vero alienae infirmitati compatimur, valentius nostra roboramur, ut amore futurorum mens ad praesentia adversa se praeparet, et cruciatus corporis, quos timebat, exspectet: auctis namque desideriis coelestibus angustatur. Cumque aeternae patriae quanta sit dulcedo considerat, pro ea praesentis vitae amaritudines ardenter amat. His itaque divinae legis, id est mandatorum coelestium vinculis sese ad alta sustollit, quisquis ab iniquorum nunc suggestionibus aurem removens, intentionem suam in superni desiderii, quo avelli non valeat, secreto suspendit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
arrauerunt mͥ iniqui fabulatio¬
uerba carnaluĩ. dum se importune nr̃s
aurib ingerunt: in corde bellũ temp¬
tationis gignunt. Et quãuis hȩc et
racio respuat. et lingua rep̾hendat.¬
cum labore tam̃ intus uincitur. qd. fo¬
ris cũ auctoritate iudicat᷑. Unde neces¬
se ẽ. ut nec ad aures ueniat. quod mẽs
a cogitationib auditu uigilans repel¬
lat. Scĩ gͥ uiri cum ȩternitatis deside¬
riis anhelant. in tanta altitudine
se subleuant. ut audire iam quȩ mũ¬
di sunt. graue sibi ac deprimens pon¬
dus credant. Ualde anur namq in¬
solens atq intole cũ mrabile esti¬
mant: quicquid illud ñ sonat.
quod intus amant. S sepe mens iã
ꝑ desiderium ad sublimia rapitur.
iam funditus ab stulta terrenorum
hominũ locutione separat᷑. nec tam̃
adhuc pro amore ueritatis ad ꝑfe¬
rendos presentis uitȩ cruoratus ac¬
cingit᷑. Iam suꝑna appetit. iam in
infimis stulta contennit. s nec dũ
se ad ꝑferendȩ adũ sitatis tolerantid̃¬

Expanded text:
arraverunt mihi iniqui fabulatiope autem verba carnalium dum se importune nostris auribus ingerunt, in corde bellum tentationis gignunt; et quamvis haec et ratio respuat, et lingua repcum labore tamen intus vincitur, quod foris cum auctoritate judicatur. Unde necesse est ut nec ad aures veniat, quod mens a cogitationis aditu vigilans repellit. Sancti igitur viri cum aeternitatis desideriis anhelant, in tanta vitae altitudine se sublevant, ut audire jam quae mundi sunt, grave sibi ac deprimens pondus credant. Valde namqsolens atque intolerabile aestimant, quidquid illud non sonat, quod intus amant. Sed saepe mens jam per desiderium ad sublimia rapitur, jam funditus ab stulta terrenorum hominum locutione separatur, nec tamen adhuc pro amore veritatis ad perferendos praesentis vitae cruciatus accingitur, jam superna appetit, jam in infimis stulta contemnit. Sed nec dum se ad perferendae adversitatis toleranti
Abbreviated transcription (Latin):
et cogitatio humani eordis in ma-
lum prona sunt ab adolescentia
sua. Corruptionis malum quod
unusquisq nr̃m abortu deside-¬
riorum carnalium sumpsit.
in prouectu ȩtatis exercet. Et ni-¬
si hoc diuinȩ formidinis manus
reprimat: omne conditȩ naturȩ
bonum. repente culpa in ꝓfun¬
dum uorat. Nemo igitur sibi
cogitationum suarum uictoriã
tribuat. cum apłs dicat: neq
qui plantat ẽ aliquid. neq qui
rigat. s qui incrementum dat

Expanded text:
et cogitatio humani cordis prona est in malum ab adolescentia sua . Corruptionis namque malum, quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in provectu aetatis exercet; et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne conditae naturbonum repente culpa in profundum vorat. Nemo igitur sibi cogitationum suarum victoriam tribuat, cum apostolus dicat: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat
Abbreviated transcription (Latin):
N timore dñi: fidutia fortitudinis..
T̃uori quippe dñi in ẽẽ fidutia
fortitudinis dicitur: quia nimirũ
mens nr̃a tanto ualentius t̃rores re¬
rum temporalium despicit: quan¬
to se auctori eoruidem temporali¬
um ueracius ꝑformidinem subdit.
Quȩ intimore dñi constituta non
inuenit extra quod metuat: qͥa¬
dum recto metu conditori omniũ
uingitur: potestate quadam supͣ
omnia subleuatur. Fortitudo autẽ
non nisi in aduersitate ostenditur:
unde & mox post fortitudinem
pacientia subrogatur. Tanto enim
se quisq ad fortitudinem ꝓfecisse
uerius demonstrat: quanto alima
mala robustuis tolerat. Nam muiꝰ
in se conualuit quem aliena iniqui¬
tas sternit: qui in eo quod ferre con¬
trarietatem non ualet: pusillani¬
mitatis suȩ gladio confossus iacet
Quia uero ꝑfectio de pacientia nas¬
citur: statim post pacientiam tua¬
rum ꝑfectio subinfertur. Ille eñi
uere ꝑfectus ẽ: qui erga imꝑfecti¬
onem ꝓxuni impaciens non ẽ. Nã

Expanded text:
n timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quanto se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non indum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo, quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur. Ille enim vere perfectus est, qui erga imperfectionem proximi impatiens non est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Reliqui michi septem
milia uirorum: qui non curua.¬
uerunt genua ante baal. Cer¬
tum ẽ quod cordis sui oculum
ꝑ elationis tenebras extinguit:
qui cum recta agit. considera¬
re merita aliorum negligit. At
contra magno humilitatis radio
sua oꝑa illustrat. qui aliorum
bona subtiliter pensat: quia
qͥum ea quȩ ipse fecerit. facta fo¬
ris et aliis conspicitᷤ eum qui de
singularite intus erumꝑe niti¬
tur suꝑbiȩ tumorem premit.
Hinc est quod uoce dñi ad
helyam solum se ȩstiman¬
tem dicitur. Reliqui michi sep¬
tem milia uirorum qui non
curuauerunt genua ante ba¬
al: ut dum non solum se re¬
mansisse cognosceret.elationis
głamque ei de singulari¬
tate surgere poterat. euitare pos¬
set. Propħa nempe erat: et sepe
mysteria suꝑna cognouerat.
Quid ergo difficile fuit agnosce
reꝰ in hoc mundo fideliter dei
famulos et alios remansisse: S
hinc sollerter intuendum est.
oculos cordis elatio quam neqͥt̃
claudat : quia qui humilis et

Expanded text:
tum est: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal. --Certum est quod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit, considerare meliorum merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis conspicit eum qui de singularitate intus erumpere nititur, superbiae tumorem premit. Hinc est enim quod vocem Domini ad Eliam solum se aestimantem dicitur: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal, ut dum non solum se remansisse cognosceret, elationis loriam quae ei de singularitate surgere poterat, declinaret. Propheta nempe erat, et saepe mysteria superna cognoverat. Quid ergo diffire in hoc mundo fideliter Deo famulos et alios remansisse? Sed hinc solerter intuendum est; oculum cordis elatio quam nequiter claudat, quia qui humiliter et
Abbreviated transcription (Latin):
Sagna inqͥsitione res indiget ¶Cap̃u
cũ recti oꝑis uiã tenemꝰ. utrũ semꝑ dͥel¬
picere derogantiũ ũba debeamꝰ. ancerte ali¬
quando cõpescere. De qua re sciendũ ẽ.
quia linguas dertrahentiũ. sic̃ nr̃o studio
ñ debemꝰ excitare ne ipsi ꝑeant. ita ꝑ suã
malitiã excitatas. debemꝰ equanimit̾er n¬
lerare. ut nob̾ meritũ trescat. Aliquando
aut̃ etiã cõpescere. ne dũ de nob̾ mala
disseminãt. eoꝵ qͥ audire nos acl bona pl¬
terant. corda innocentiũ corrũpãt. Hĩ¬
ẽ. et enĩ qd̾ ioħes obtrectatoris sui lingẽ
rectarguit dicens. Is qͥ amat pͥmatũ gl¬
rere in eis: diotrepes ñ recipit nos. Eptes
hoc si uenero cõmoneã eiꝰ oꝑa qͦ facit. uer

Expanded text:
agna inquisitione res indiget, cum recti operis viam tenemus, utrum semper despicere derogantium verba debeamus, an certe aliquando compescere. De qua re sciendum est quia linguas detrahentium sicut nostro studio non debemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium corrumpant. Hinc est enim quod Joannes obtrectatoris sui linguam redarguit, dicens: Is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos; propter hoc si venero, commoneam ejus opera q