comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipuli indignceti sunt : et ibs̃ ad uocaens eosdixit : scitis quic principes gen¬
tium dominantur eorum : et qui maiores sunt potestio ire mexercent
in eis nonitaerit interuos : sed auicum que uestrum uoluerit maior
esse ficct uesterminister : Et quicumq uoluerit interuosene primus
fictuester seruus Quomodo etfilius hominis nonuenit mini seruri
sed ministrere et decre animam sucm redemptionem promultis
nulli periculosum nulliuideactur esre blas phemidem. quod et sina pos¬
stolas pe inuidiae madum. diximus potuisse subripene cum etiã de
angelis debocputemus sideree quippe non sunt munda cons pectu eius
et contra angelossuos peruersum quid intellexit : et in psadmis: Non
usti ficcbitur in conspectutuo omnis uiuens : non ctͥiustificabitur
omnishomo sed omnis uiuens: id est non e uange lista : nona posto¬
lus non propheta adiaiort conscendo non angelus non troni

Expanded text:
cipuli indignati sunt. et Iesus aduocans eos dixit: scitis, quia principes gencipuli indignati sunt. et Iesus aduocans eos dixit: scitis, quia principes gentium dominantur eorum et, qui maiores sunt, potestatem exercent in eis. non ita erit inter uos, sed quicumque uestrum uoluerit maior esse, fiat uester minister et, quicumque uoluerit inter uos esse primus, fiat uester seruus; quomodo et filius hominis non uenit ministrari, sed ministrare et dare animam suam redemptionem pro multis. nulli periculosum, nulli uideatur esse blasphemum, quod et in apostolis inuidiae malum diximus potuisse subrepere, cum etiam de angelis hoc putemus. sidera quippe non sunt munda in conspectu eius et contra angelos suos peruersum quid intellexit et in psalmis dicitur: non iustificabitur in conspectu eius omnis uiuens. non ait \'non iustificabitur omnis homo\', sed comnis uiuens\', id est non euangelista, non apostolus, non propheta, - ad maiora conscendo - non angelus, non throni,
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco confitetur. et elcmat: Opro fundum diuiti crum sc-¬
pienticce et scientia e: quam inscrutabilic iudicia eius : Et in¬
uestigebiles uiae eius: et clibi: ex parte cognoscimus et ex parte
prophetamus : etnuncperspeculum in enigmate: et cdrom ci.¬
nos: mis ergo quis me liberacbit decorpore mortis huius. ex quib:
omnibus edocemur. dĩsolius perfectim esseiustitiam q̃ui solem
et matutincom merentibus pecriter et non merentibus qui deui-¬
cis congulis et plateis inuitat adnuptias et ouem quiud exem¬
plum fili pacȩnitentis redire ipsa non poterat. uel nolebatiqua¬
rit et inuenit : et inuentam suis humeris reportat: multum enim
errundo laborc uerit: ut autem doceamus in scõs quoqueca¬
dereposse inuidicm et solidõpuram clementicm derelinaui
filiorum tebedei consio ercamus exemplum pro quibus cum
matd̃ mpietcetis ceffectu Nimis granti a postelas reliqui decemdis¬

Expanded text:
alio loco confitetur et clamitat: o profundum diuitiarum saalio loco confitetur et clamitat: o profundum diuitiarum sapientiae et scientiae dei, quam inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! et alibi: ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, et: nunc per speculum uidemus in aenigmate, et ad Romanos: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? ex quibus omnibus edocemur dei solius perfectam esse iustitiam, qui.solem et matutinam merentibus pariter et non merentibus, qui de uicis, angulis et plateis inuitat ad nuptias et ouem, quae ad exemplum filii paenitentis redire ipsa non poterat uel nolebat, quaerit et inuenit et inuentam suis umeris reportat. multum enim errando laborauerat. Ut autem doceamur in sanctos quoque cadere posse inuidiam et soli deo puram clementiam derelinqui, filiorum Zebedei consideremus exemplum, pro quibus cum mater mota pietatis affectu nimis grandia postulasset, reliqui decem dis
Abbreviated transcription (Latin):
de etadem peccatorum susceptione s ignatum : et haec quidem in ethnici¬
hnici persona dictasint etiuda ei: uidecmus ccutem q̃ uomodosuꝑ
scõ genercliter et peccatore parabolac ista possit intellegi : et de
cȩteris quiniusto conueniant Non ambigitur: illud est quod legen¬
tis crupulus commouetur. Curiustus scduti peccator inuide ant
et intantum iracundia repletur : ut nec fratris mineni cordiconec
patris precibus nec totius domus iocunditate superetur: ad quod
breuiter respondebimus omnem mundi istius iustitiam addĩ com¬
parationẽ non esse iustitiac̃ : Quomodo enim expectatis iberu¬
scdem sodoma iustificatur. Non quod ipsa sit iustiticoseo quod
modoma cioribus delictis. fitent minore delictt iustitia ĩ ttcetho¬
minum uniuers ic iustitia non est dõ conlato iustitia : Deni quȩ
paculus qui dixerct. quot quoðergo perfecti hoc łtcpiamus in

Expanded text:
de eadem peccatorum susceptione signatum. Et haec quidem in etde eadem peccatorum susceptione signatum. Et haec quidem in ethnici persona dicta sint et Iudaei; uideamus autem, quomodo super sancto generaliter et peccatore parabola ista possit intellegi. et de ceteris quin iusto conueniant, non ambigitur; illud est, in quo legenti scrupulus commouetur, cur iustus saluti peccatoris inuideat et in tantum iracundia repleatur, ut nec fratris misericordia nec patris precibus nec totius domus iocunditate superetur. ad quod breuiter respondebimus omnem mundi istius iustitiam ad dei conparationem non esse iustitiam. quomodo enim ex peccatis Hierusalem Sodoma iustificatur, non quo ipsa sit iusta, sed quo maioribus delictis fiant minora delicta iustitia, ita et hominum uniuersa iustitia hon est, deo conlata, iustitia. denique Paulus, qui dixerat: quotquot ergo perfecti, hoc sapimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
posuimus scripturacrum : omnic noncad totum referenda. ẽẽ
seo ad partem maximcam utibi omnes declinauerunt simul
inutiles faccti sunt : ettclibi: omnes qui uenerunt ante mefures
uerunt et latrones : et paulus adchorintios. omnibus inquid
omnia sccctus sum ut omnes lucri ficcerem : ettcophilippenss
omnes enm quae succ sunt quaerunt nonec quae sunt xpĩ ihũ:
quamquam nihi lun quam illi negasse credendussit : quemꝰ
ccohesum uitulibortatur: aepulacrinos oportet et gcudere
quon iam hie frretertuus mortuus erino epentxit : pendrre
et inuentus est: Confidimus igitur et nos uiuere posseperpa eni¬
tenti cm qui fueramus mortui perdelicta : Et hic quidem ipse
filius reuertitur : in superioribus uero. in ouescilic& etdra
ꝗina. quod errauerat cfertur. et quod perierat inuenitur :
et similites parabolȩ fine clcuiduntur. dum et inista ponitur pe¬
rierat & inuentus est  ut intelliͥgamus diuersissimili tudinibus

Expanded text:
posuimus, scripturarum \'omnia\' non ad totum referenda esse, posuimus, scripturarum \'omnia\' non ad totum referenda esse, sed ad partem maximam, ut ibi: omnes declinauerunt, simul inutiles facti sunt, et alibi: omnes, qui uenerunt ante me, fures fuerunt et latrones, et Paulus ad Corinthios: omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, et ad Philippenses: omnes enim, quae sua sunt, quaerunt, non ea, quae sunt Christi Iesu. quamquam nihil umquam illi negasse credendus sit, quem ad esum uituli cohortatur. Epulari nos oportet et gaudere, quoniam hic frater tuus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. confidamus igitur et nos uiuere posse per paenitentiam, qui fueramus mortui per delicta. et hic quidem ipse filius reuertitur; in superioribus uero, in oue scilicet et in dragma, quod errarat, adfertur et, quod perierat, inuenitur. et simili tres parabolae fine clauduntur, dum et in ista ponitur: perierat et inuentus est, ut intellegamus diuersis similitudinibus
Abbreviated transcription (Latin):
inmolcns hecedum quem stare scit asinistris: tuuero insine
saeculi ipsetibi esbccedum immolaturus antĩcristum : et cum
amicis spiriti dibus immnundis eius carnes saturandes exple¬
touccticinio tuconfrigisti caput drachonis :: dedistieum escat¬
populis aethi opibus : cum autem filiustuus hic quicomedit om¬
nem facculiatem suam uiuens cum mere tricibusuent ẽ tocor¬
disti eiuitulum saginatum: confitetur et nunc isrł scginatũ
uitulum fuisse qui cicesus est : Initelle gunt uenisse xp̃m sed
torquentur inuidico et nolunt fratrẽ pereuntẽ scduari: Ipse
autem dixit illi filitum ecum essemper ec omnia meactuas:
filium uocat lcet intrarenolentem: quomodo autem dĩ õm¬
nicciuda eorum sunt nun quid angeli thronidominationes
cȩterae que uirtutes : omnia ergo intelligamus legempro¬
phetus eloquic diuin& haec ei dedit ut inlege eius medite¬
tur die acnocte : secundum illum canonemꝰ quem sae peex¬

Expanded text:
immolans haedum, quem stare scit a sinistris. tu uero in fine immolans haedum, quem stare scit a sinistris. tu uero in fine saeculi ipse tibi es haedum immolaturus antichristum et cum amicis tuis, spiritibus inmundis, eius carne saturandus expleto uaticinio: tu confr in escam populis Aethiopibus . Et nem facultatem suam uiuens cum meretricibus, uenit, et occidisti ei uitulum saginatum. confitetur et nunc Israhel saginatum uitulum fuisse, qui caesus est; intellegunt uenisse Christum, sed torquentur inuidia et nolunt fratre non pereunte saluari. Ipse autem dixit illi: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. filium uocat, licet intrare nolentem. quomodo autem dei omnia Iudaeorum sunt? numquid angeli, throni, dominationes ceteraeque uirtutes? \'omnia\' ergo intellegamus legem, prophetas, eloquia diuina. haec ei dedit, ut in lege eius meditaretur die ac nocte, secundum illum canonem, quem saepe ex
Abbreviated transcription (Latin):
est: cumque maerentibus minor conondederis ĩ nmeritis
maioractribuisti: Num quam dedisti mibi bedum ut cum
amicis meis cepularer: errasisrł: dico potius ut tecum ae¬
pulerccut potest tibi cliquaesse iocunditts : nisi patretecũ
celebrante conuiuium s saltem exemplo edocere praesenti :
reuerso filio iuniore et paterlãetatur et pueri : manducemo
ait et aepulemur ñ on manducate et uepulcmini: adtu ea
mente qua in uides frcctri quia a patris recedesas peuei et sẽper
metusctas Nunc quoque uis cibsente eo inire conuiui uda:nune¬
qua dedisti mihi hedum: nun quã pater deteriore damunera
babesuitulum immolatum: ingredere: manduc cule strate ei
qalesudum quaeris cuicgnus est missus : et nesimulestenesci¬
suiduodmissusest : iohannes tibi inhaeremo de monstrat: etce
agnus dt̃ ecce quitollit peccata mundie pater quidem quas
demens epaenitentiam tribuens tehorcatur aduitulum Ñ

Expanded text:
est; cumque merentibus minora non dederis, inmeritis est; cumque merentibus minora non dederis, inmeritis maiora tribuisti. numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer\'. erras, Israhel; dic potius: \'ut tecum epularer\'. aut potest tibi aliqua esse iocunditas nisi patre tecum celebrante conuiuium? saltem exemplo docere praesenti. reuerso filio iuniore et pater laetatur et pueri. manducemus, ait, et epulemur, non \'manducate et epulamini\'. at tu ea mente, qua inuides fratri, qua a patris recedis aspectu et semper in agro es, nunc quoque uis absente eo inire conuiuium. numquam dedisti mihi haedum. numquam pater deteriora dat munera. habes uitulum immolatum: ingredere, manduca cum fratre. quid haedum quaeris, cui agnus est missus? et, ne simules te nescire, quod missus est, Iohannes tibi eum in heremo demonstrat: ecce agnus dei, ecce, qui to llit peccata mundi. et pater quidem quasi clemens et paenitentiam tribuens te hortatur ad uitulum non
Abbreviated transcription (Latin):
negactur : nec mirandum est parieum ccusum fuisse menti¬
ri qui fratripotuit inuidere imaxime cumindie iudicii qui¬
decminpudentius mentiantur : ñonne in nomine tuo comedi¬
mus etbibimus uircutes multas fecimus dae monia oitimus
quid uero sit et omniameatua sunt suo lo co congruentius ex¬
plicabitur : etnum quam dedisti mihi hedum utcmamĩcis
meis ccepulcrer : tantus inquit isrł sanguis effusus est : tot
hominum cȩsa sunt milica etnullus eorum nostre extiat scc¬
lutis redemptor: ipseiosias qui placuit in conspectũtuo etnuꝑ
maccha bei qui protua here diece pugnabant: contrifasscĩ¬
tatis hostium gladiis interempti sunt et nullus cruor nobis
reddidit libertatem: ecce adhuc romano imperiosubia ce¬
mus : non prophett non sacerdos. non iustus quis quam inpno¬
latus est nobis. et proluxbriosofilio. idest progentibus pro
peccatoribus totius crecturae gloriosier sanguis effusus

Expanded text:
negatur. nec mirandum est patri eum ausum fuisse mentinegatur. nec mirandum est patri eum ausum fuisse mentiri, qui fratri potuit.inuidere, maxime cum in die iudicii quidam inpudentius mentiantur: \'nonne in nomine tuo comedimus et bibimus et uirtutes multas fecimus, daemonia eiecimus?\' quid uero sit: et omnia mea tua sunt, suo loco, congruentius explicabitur. Et numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. \'tantus\', inquit Israhel, \'sanguis effusus est, tot hominum caesa sunt milia, et nullus eorum nostrae extitit salutis redemptor. ipse Iosias, qui placuit in conspectu tuo, et nuper Macchabaei, qui pro tua hereditate pugnabant, contra fas sanctitatis hostium gladiis interempti sunt, et nullus cruor nobis reddidit libertatem: ecce adhuc Romano imperio subiacemus. non propheta, non sacerdos, non iustus quisquam immolatus est nobis, et pro luxurioso filio, id est pro gentibus, pro peccatoribus totius creaturae gloriosus sanguis effusus
Abbreviated transcription (Latin):
confirmacuit uera esse quae dixerct filius sed irascentẽ mali¬
tiã ratione compescuit : filitu metum essem ꝑiternum quid ait
bene quidem dicis et fecisti cuntto qua eiussercem seomecum es
et in acptiuitatibus erudiris. mecum es. Non quia praecepta cõn¬
pleueris seo quodte in longam regionem. abire non passus sim:
mecum es cd extremum secundum id quod locutus sum ad dauid
sireliquerint filii eius legem meam. et iniudicus meis nona¬
bulauerint : siiusti ficationes meas prostna uerint. et manda¬
tameit non custo dierint : uisittbo in uirga imquitateseorũ
et inflagellis iniustitias eorum : miseri cordiam autem mea
non aufercm ab eis : quo testimonio et id quod filius senior
gloriatur. sed sum esse conuincitur : dum in iudiciis nonam¬
bulauit et eiꝰs mandata non fecit : Et quomodo ista nondum
sicciens cum patre semperfuerit ed ocemur dumpecccns¬
uisitatur uisitatur in uirga: et uisitatomisericordia non

Expanded text:
confirmauit uera esse, quae dixerat filius, sed irascentem alconfirmauit uera esse, quae dixerat filius, sed irascentem alia ratione conpescuit: fili, tu mecum es semper. numquid ait: lbene quidem dicis et fecisti cuncta, quae iusseram\'? sed: \'mecet in captiuitatibus erudiris; mecum es, non quia mea praecepta conpleueris, sed quod te in longam regionem abire non passus sim; mecum es ad extremum secundum illud, quod locutus sum ad Dauid: si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et mandata mea non custodierint, uisitabo in uirga iniquitates eorum et in flagellis iniustitias eorum; misericordiam autem meam non auferam ab eo\'. quo testimonio et id, in quo filius senior gloriatur, falsum esse conuincitur, dum in dei iudiciis non ambulauit et eius mandata non fecit. et, quomodo ista non faciens cum patre semper fuerit, edocemur: dum peccans uisitatur in uirga et uisitato misericordia non
Abbreviated transcription (Latin):
tendis dñe dñe quissustinebit : et hic dicit num quã sepraeterisse
tur iustiticom ad praehenderunt iustitiam: iustitiã autem quae
ex fide est: isrł uero sectando inlegeiustitiã ̃ ad legem iustitiae
Non peruenit: quacre qui cnon ex fide : sed quasi ex operibus legis :
potest cutem et ex eius persona dici. qui iuxta eundem a postolũ
in iustiticquae exlege est sinereprae hensione uersatussit. licet
mihi uidecctur magisse iactare iuda eus quam uera dicere: Ad
exemplum illius pharisccei dicentis: ds̃ gratias a gotibi : quia nĩ
sum sicut cȩteri homines raptores in iusti cadulteri : et sicut hic
publicanus: orote non netibiuidecur eaquae ille depublicno di¬
perat dicere istedefratre : hic qui comẽdit omnem substantiã
dsam uiuens cum mere tricibus Ad id autem quodait mandatũ
tuumnun quã praeteriui patris sermo noncongruit : Nonenim

Expanded text:
tendis, Domine, quis sustinebit » ? Et hic dicit nunquam se praeterisse tendis, Domine, quis sustinebit » ? Et hic dicit nunquam se praeterisse tur iustitiam, adprehenderunt iustitiam, iustitiam autem, quae ex fide est; Israhel uero sectando legem iustitiae ad legem iustitiae non peruenit. quare? quia non ex fide, sed quasi ex operibus legis. potest ergo et ex eius persona dici, qui iuxta eundem apostolum in iustitia, quae ex lege est, sine reprehensione uersatus sit, licet mihi uideatur magis se iactare Iudaeus quam uera dicere ad exemplum illius pharisaei: deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut ceteri homines, raptores, iniusti, adulteri, et sicut hic publicanus. oro te, nonne tibi uidetur ea, quae ille de publicano dixerat, dicere iste de fratre: hic, qui comedit omnem substantiam suam uiuens cum meretricibus? ad id autem, quod ait: mandatum tuum numquam praeteriui, patris sermo non congruit; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum penuoat negressus cutem paterillius . coepitrogare
eum quam benignus etclemens paterrogat filium ut la etiticce
domus particeps ficit rogat ccutem ꝑ apostolos ꝑ eucero geliis
dõ etalibiuobis primum oportebat addnuntian uerbum dũsed quia
indi gnos uosiu diccctis etce conuertimuor adgentesinpseauile
mspondensait pactrisuo : eccetot annis seruiotibi pcter supplex
ccd concordiam de praecactur : illeiustitiam quaei lege ełi quã¬
questis dĩ iustitiae non subicitur porro quaema ioriustitia dĩ quã
ignoscere paenitentibus filium seruare redeuntem : eccetot bocus
seruiotibi : et num quam mandatum tuum praeteriui quasibocipsu
Nensit practerire mandatum : seduti alterius inuidere ante thiõse
iacta reiustitce cum nemo coram eomundus sit: Quisenim laette¬
bitur castum sehabere corsnec siunius quidem fuerit diei : dauid
confitetur etdicit : Ecce cum in imiquitactibus conceptus sum. et
iidelicts peperitme mater̃ mea cet in alio loco. suni quitatẽat

Expanded text:
rentes eum. Egressus autem pater illius coepit rogare eum. quam benignus et clemens pater! rogat filium, ut laetitiae domus particeps fiat; rogat autem per apostolos, euangelii iliamini deo, et alibi: uobis primum oportebat adnuntiare uerbum domini, sed, quia indignos uos iudicastis, ecce conuertimur ad gentes. Ipse autem respondens ait patri suo: ecce tot annis seruio tibi. pater supplex ad concordiam deprecatur, ille iustitiam, quae in lege est, sequens dei iustitiae non subicitur. porro quae maior iustitia dei, quam ignoscere paenitentibus, filium seruare redeuntem? ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. quasi hoc ipsum non sit praeterire mandatum, saluti alterius inuidere, ante deum se iactare iustitiae, cum nemo coram eo mundus sit. quis enim laetabitur castum se habere cor, nec si unius quidem fuerit diei? Dauid confitetur et dicit: ecce enim in iniquitatibus conceptus sum et in delictis concepit me mater mea, et in alio loco: si
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis pectus agnoscit: quib: lam̃tis. quod olor quo gemitute ab euntẽ ꝓsecutus sim ̃iste quo¬
Aq literȩ testess quas lacrimis cernis interlitas : Verintu quasi paruulus et delicatus
contẽptũ roguntis ꝑblandim̃ta fouisti : Et ego in cautus quid tunca gerem nesci ebã : tacerẽ sed q̃o
ardent̃ uolebã moderate dissimulare nom poterũ : inpensius obsecrabã. sed audirenolebas
quia similit̃ non amabas : qđ unũ potuit sprȩta caritas fecit quẽ p̃sentẽ r& inere nonualuit:
nuncq rit absente qm̃igitur & tiupse abiens postularas ut tibipostquã ad desesta migrassẽ
inuitatoria ad tescriptao transmitter. et ego ftcturus ꝓmiserã inuito iã ꝓpera nolo pristi¬
narũ necessitatũ recorderis : Nudos amatheremus : nolote antiqua peregrinationis cerreat

Expanded text:
ritatis pectus agnoscit. quibus lamentis, quo dolore, quo gemitu te abeuntem prosecutus sim, istae quoritatis pectus agnoscit. quibus lamentis, quo dolore, quo gemitu te abeuntem prosecutus sim, istae quoque litterae testes sunt, quas lacrimis cernis interlitas. uerum tu quasi paruulus delicatus contemptum rogantis per blandimenta fouisti et ego incautus, quid tunc agerem, nesciebam. tacerem? sed quod ardenter nolebam, moderate dissimulare non poteram. inpensius obsecrarem? quia similiter non amabas. Quod unum potuit, spreta caritas fecit. Quem praesentem retinere non valuit, nunc quaerit absentem. Quoniam igitur et tu ipse abiens postularas, ut postea quam ad deserta migrassem, invitatoria ad te scripta transmitterem, et ego me facturum promiseram: Invito, jam propera. Nolo pristinarum necessitatum recorderis. NUDOS AMAT EREMUS. Nolo te antiquae peregrinationis terreat
Abbreviated transcription (Latin):
rescribimus transeunt maria epistulȩ et findente sulcos acrina ꝑsingulos fluctus c&atis nr̃o
mom̃ taminuuntur. solũ habemus iucri qđ xp̃inob̵ amoresotiamur. Caritas paciens ẽ. benig¬
na .ẽ. caritas non ⁊elatur non agit ꝑpert̃ non inflatur om̃a sustenit . om̃a credit Om̃a sperat
Om̃a patitur caritasnũ quã excidit haet seꝑ uiuit in petore obhancne potianus nr̃ ab senspro¬
sens ẽ. et ꝑtuanta trarũ spatia diuisos utraq cmplectitur manuhabemus mutuȩ obsidem cari
tatis. iuncgamur spũ stringamur affectu et festitudinẽ mentis. Quã beatus papaschromatius
ostendit in dormitione germani nos imitemur infilio. illũ nr̃a pagella decant& illũ cunctelit¬
terꝓ̧sonent quẽ corpore nonualemus recordatione teneamus Et cũ quoloqui nom possumus de
uantostudio & amore contenderim ut pacrit̃ inherimo moraremur. consciũ mutuae ca¬

Expanded text:
rescribimus, transeunt maria epistulae et findente sulcos carina per singulos fluctus aetatis nostrae rescribimus, transeunt maria epistulae et findente sulcos carina per singulos fluctus aetatis nostrae momenta minuuntur. solum habemus lucri, quod Christi nobis amore sociamur. caritas patiens est, benigna est; caritas non zelatur, non agit perperam, non inflatur, omnia sustinet, omnia credit, omnia sperat, omnia patitur; caritas numquam excidit. haec semper uiuit in pectore; ob hanc Nepotianus noster absens praesens est et per tanta terrarum spatia diuisos utraque conplectitur manu. habemus mututatis. Iungamur spiritu, stringamur affectu et fortitudinem mentis, quam beatus papa Chromatius ostendit in dormitione germani, nos imitemur in filio. Illum nostra pagella decantet, illum cunctae litterae sonent. Quem corpore non valemus, recordatione teneamus et, cum quo loqui non possumus, de Quanto studio et amore contenderim, ut pariter in heremo moraremur, conscium mutuae ca
Abbreviated transcription (Latin):
derem totius mundinunasgentes gentib: et regnis regna conlisa alios torqri alios necari alos obrui
fluctib: clios ad seruitutẽ trahi hic nuptias ibi planccũ illos nasci istosmori alios a fluere diuitus
alios medicur et nonxerxes tantũ exercitũ sed totius mundi homines qui tunc uiuunt in breu
spatio de futuros Vinctur sermo reimagnitudine et minus ẽ omne qđ dicimus rede tamusigit᷑
ud nos et quass aado descendentes paulis ꝑ nr̃a uideamus seritis ne obsecrote quando in fcns
quando puer quando iuuenis quando robustȩ a&atis quando senix fiatussis. Cotidiȩ morimꝰ
cotidiȩ cõmutamur et tam̃ a& nos esse noscredimus hocipsũ qđ dicto qđ scribitur qđ relego qđ
emendo deuitamea trahitur qđ puncta notarii tot meoꝵ dã na sunt tẽpoꝵ scribimus adq

Expanded text:
derem totius mundi ruinas, gentes gentibus et regnis regna conlisa; alios torqueri, alios necari, alios obrui derem totius mundi ruinas, gentes gentibus et regnis regna conlisa; alios torqueri, alios necari, alios obrui fluctibus, alios ad seruitutem trahi; hic nuptias, ibi planctum; illos nasci, istos mori; alios affluere diúitiis, alios mendicare; et non Xerxis tantum exercitum, sed totius mundi homines, qui nunc uiuunt, in breui spatio defuturos. uincitur sermo rei magnitudine et minus est omne, quod dicimus. Redeamus igitur ad nos et quasi e caelo descendentes paulisper nostra uideamus. sentisne, obsecro te, quando infans, quando puer, quando iuuenis, quando robustae aetatis, quando senex factus sis? cotidie morimur, cotidie commutamur et tamen aeternos esse nos credimus. hoc ipsum, quod dicto, quod scribitur, quod relego; quod emendo, de uita mea trahitur. quot puncta notarii, tot meorum damna sunt temporum. scribimus atque
Abbreviated transcription (Latin):
uictor orbis & dñs ab his uincitur hospau& horũ terr&ur aspectu quiin gredinon ualent qu
si trã tetigerint semostuos arbitrantur : et ñ intellegimus ꝓph& arũ uoces fugient mille uno
ꝑsequente nec amputa mus causas morbiut morb: parit᷑ auferatur. Statimq: cernimus sagn¬
tus pilistiaras galeis caballos equisceden ex cessimus consolandimodũ &dũ unius mostẽ flere
ꝓhibemus. Iotius orbis mostuos planximus xerxes illerex potentissimus qui subuestit monter
maria constrauit cum de sublimilo co infinitã hominũ multitudinẽ & innumerabilẽ uidissa
exercitũ flessedicitur qđ postaentũ annos nullus eoꝵ quostunc cernebat suꝑfuturus eã. Osi
possemus intadẽ ascendere speculã dequa uniuensã t̃rã sub nr̃is pedib: cerneremus. lam tibi osten¬

Expanded text:
uictor orbis et dominus, ab his uincitur, hos pauet, horum terretur aspectu, qui ingredi non ualent, qui, uictor orbis et dominus, ab his uincitur, hos pauet, horum terretur aspectu, qui ingredi non ualent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum uoces: fugient mille uno persequente nec amputamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernimus sagittas pilis, tiaras galeis, caballos equis cedere? Excessimus consolandi modum et, dum unius mortem flere ohibemus, totius orbis mortuos planximus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subuertit montes, maria constrauit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem uidisset exercitum, flesse dicitur, - quod post centum annos nullus eorum, quos tunc cernebat, superfuturus esset. o si possemus in talem ascendere speculam, de qua uniuersam terram sub nostris pedibus cerneremus! iam tibi osten
Abbreviated transcription (Latin):
aut patimur aut pacientes fr̃s nr̃os tanta ꝑspicimus et tamen uiuere uolumus eosq qui his
carent flendos potius quã beandos potamus : olim offensũ sentimus nec placamusdm̃ nr̃is pecca¬
tis barbari fostess̃ nr̃i suitis romanus superatur exercitus & qua si non hac sufficerent dladib:
plus pȩne bellaciuilia quã hostilis mucro consũpsit miserii s rahelitȩ aquorũ comparatio¬
nẽ nabuchod onosor seruusdĩ scribitur. infelices nos quitantũ displicemusdõ ut ꝑrabiem
barbaroꝵ illius in nosira desȩuat. Et echias egit paenitentiã &centũ octoginta quinque
milia assyrioꝵ ab unc anglo un a note delet sunt Ios aphat ad laudesdño concinebat
& dñs ꝓlaudante superabat. Morses contraama lab non gladios edo rttionepuignauit
si eregi uolumus ꝓsternamur ꝓpudor etstolidausq ad incredulitatẽ mens romanus exercitus

Expanded text:
aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen uiuere uolumus eosque, qui his aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen uiuere uolumus eosque, qui his carent, flendos potius quam beandos putamus. olim offensum sentimus nec placamus deum. nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris uitiis Romanus superatur exercitus; et quasi non hoc sufficeret cladibus, plus paene bella ciuilia quam hostilis mucro consumpsit. miseri Israhelitae, ad quorum conparationem Nabuchodonosor seruus dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeuiat. Ezechias egit paenitentiam, et centum octoginta quinque milia Assyriorum ab uno angelo una nocte deleta sunt; Iosaphat laudes domino concinebat, et dominus pro laudante superabat; Moyses contra Amalech non gladio sed oratione pugnauit. si erigi uolumus, prosternamur. pro pudor et stolida usque ad incredulitatem mens! Romanus exercitus,
Abbreviated transcription (Latin):
imago romanus orbisruit et tam ceruix nr̃a erecta non flectitur Quid putas nc̃ animiha¬
bere corinthios athenienses lacedemonios arcudas cunctãq: graeciã quib: imperant barba¬
ri et ceste pauca surbes nominaui inquib: olim fuereregna non modica immunis abhis
mclis uidebatur oriens & itntũ nuntii s consternatus ec cetibianno p̃terito exultimis cauca¬
si rubib: inmissi in nos non crabiaȩ sed sẽptentrionis iupittentts breui ꝓuintias ꝑcucurrer
quodmonasteria capta quantae fluuioꝵ aquȩ humanocruore mutatȩ sunt obsessa anthio¬
cia et urbes reliquȩ quas halyscydnos orontis eu frates quȩ p̃t̃fluunt tracti greges cap¬
breuit᷑ flere miserias. Alio quin ad haet merito explecanda & thucydedes et salus¬
tius muti sunt felixne potianus quihaeo non uidet felix quiita non audit nos miseriqui

Expanded text:
imago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. quid putas nunc animi haimago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. quid putas nunc animi habere Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas cunctamque Graeciam, quibus imperant barbari? et certe paucas urbes nominaui, in quibus olim fuere regna non modica. inmunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus: ecce tibi anno praeterito ex ultimis Caucasi rupibus inmissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi tantas breui prouincias percucurrerunt. quot monasteria capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae sunt! obsessa Antiochia et urbes reliquae, quas Halys, Cydnus, Orontes Eufratesque praeterfluunt. tracti greges capbreuiter flere miserias. alioquin ad haec merito explicanda et Thucydides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui ista non audit. nos miseri, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ros p̃tꝰmittã sufficit nob triũ nuber conso lariũ diuersos exitos scribere abundantius
egens piciunte exulat iufini caput pilo constantinopoli gestatũ ẽ & abscisa manus dextera
ad de decus in satiabilis auaritie ostiatim stipesmendicauit Ti masius p̃cipitatus epented eal¬
dissimo dignitiatis gradu euasisse sepotat quod ouansȩ uiuit inglorius. Nonca lamitates mi¬
sestirũ sed fragilẽ humanȩ conditionis narrostatũ horr& animus tẽpoꝵ nr̃oꝵ ruinas ꝓsequĩ
Viginti&eo amplius anni sunt quod inter constanti no polim & al pesiulias cotidiero manus san¬
guis effunditur serchiã thracciã macedoniã thessaliã dardaniã daciã epiros dalma¬
ciã cunctusq pannonias gothus sarmata euadus alanus ciiuni uandali marco¬
manini uastanł trahunt rapiunt quod matrona quod uirginisdĩ et in genua nobiliaq:

Expanded text:
ros praetermittam, \'Sufficit nobis trium nuper consularium diuersos exitus scribere. Abundantius ros praetermittam, \'Sufficit nobis trium nuper consularium diuersos exitus scribere. Abundantius egens Pityunte exulat; Rufini caput pilo Constantinopolin gestatum est et abscissa manus dextera ad dedecus insatiabilis auaritiae ostiatim stipes mendicauit; Timasius praecipitatus repente de altissimo dignitatis gradu euasisse se putat, quod in Oase uiuit inglorius. non calamitates miserorum, sed fragilem humanae condicionis narro statum — horret animus temporum nostrorum ruinas prosequi —: uiginti et eo amplius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Iulias cotidie Romanus sanguis effunditur. Scythiam, Thraciam, Macedoniam, Thessaliam, Dardaniam, Daciam, Epiros, Dalmatiam cunctasque Pannonias Gothus, Sarmata, Quadus, Alanus, Huni, Uandali, Marcomanni uastant, trahunt, rapiunt. quot matronae, quot uirgines dei et ingenua nobiliaque
Abbreviated transcription (Latin):
manus ualens gotheco bello uictus intratia eundẽ locũ & mostis habuit et sepulchri. Gratia¬
nus ab exercitusuoꝓditus et ab obuiis urbibus nonnteptus iudibrio hostifuit crentate que
manus uestigia pacri& estui lugdone testantur . Aduliscens ualentini anus et panepuer post
fugã post exilia post recuperatũ multo sanguine imperitũ haud ꝓcul ab urbe frat̃ nae mostis
conscientia nec atus ẽ et cadauer ex animis infematũ suspendio. Quidloquar de ꝓcopio
maximo eugenio quiutiq: dũ rerũ potirentur terrori gentib: erant om̃s captisteter ante
ora uictoꝵ et qđ potentissimis quondã miserrimũ ẽ prius ignominia seruitutis quã hostili
mucrone confossi sunt. Dicat aliquis regũtadis condicio ẽ feriuntq: sum mos fulgora
montes ad priuatas ueniã dignitates nec dehis loquar qui excedunt bienium adq: ut cete¬

Expanded text:
manus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratiamanus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune, testantur. adulescens Ualentinianus et paene puer post fugam, post exilia, post recuperatum multo sanguine imperium haut procul ab urbe fraternae mortis conscia necatus est et cadauer exanimis infamatum suspendio. quid loquar de Procopio, Maximo, Eugenio, qui utique, dum rerum potirentur, terrori gentibus erant? omnes capti steterunt ante ora uictorum et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia seruitutis quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: \'regum talis condicio est, feriuntque summos fulgura montes. ad priuatas ueniam dignitates nec de his loquar, qui excedunt biennium; atque, ut cete
Abbreviated transcription (Latin):
medens dolori quẽ iã reor et tempore etratione sedatũ ac nom potius replicotibi uicinas regũ mise¬
rias et nr̃i tẽporis calamitates ut nontam plangendus sit qui hacluce caruerit quã congratulan¬
dũ ei quoddetantis malis euaserit. Constantius arrianȩ ficutor heres eos dũ contrainimicũ parat᷑
et concitus festur ad pugnã in mopsi uiculo moriens magnodolore hostireliquid imperiũ Iulianus ꝑ¬
ditor animȩ suae et xp̃iani iugulatar exercitus xp̃m sensũ in moedia quẽ primũ ingallia de negco¬
rat Dũq romanus ꝓpagareuult fines ꝑdidit ꝓpagictos . Ioui anus gustatis tantũ regalib: bonis
fȩtore prunanĩ suffocatis interiit. ostendens omnib: quid sit humana potentia . Valentinianis
uasta to genitalisolo et inultã patriã derelinquens uomitu sanguinis extunctus ẽ. Huiusger¬

Expanded text:
medens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non potius replico tibi uicinas regum misemedens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non potius replico tibi uicinas regum miserias et nostri temporis calamitates, ut non tam plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congratulandum ei, quod de tantis malis euaserit? Constantius, Arrianae fautor hereseos, dum contra inimicum paratur et concitus fertur ad pugnam, in Mopsi uiculo moriens magno dolore hosti reliquit imperium. Iulianus, perditor animae suae et Christiani iugulator exercitus, Christum sensit in Media, quem primum in Gallia denegarat; dumque Romanos propagare uult fines, perdidit propagatos. louianus gustatis tantum regalibus bonis fetore prunarum suffocatus interiit ostendens omnibus, quid sit humana potentia. Ualentinianus uastato genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. huius ger
Abbreviated transcription (Latin):
poeta pati inquid necesse ẽ multa mostidẽ mala Vnde et niobam quia multũ fleuerit in lapidon
prudent̃q ennius plebis ait. in hocregio anitistat locã lic& lacrimare plebireg honeste non lic& utre
custo dit admortẽ hicanimas seruat aduitã . in te omniũ oculi diricunt᷑ domustuȩ conuensatio quas
inspelunca constituta magistra ẽpublicȩ disciplinȩ quicquid feceris id sibiom̃s faciendũ puttñ
ccuene tom mittis q̃d aut qu irep̃hendere uolunt dignelaceras seuideantur. aut qui imitaricogantꝰ
delinqre uince quantũ potes immoetiãplus quã potes mollitiem animitui et ubestim fluentes lacrimas
re prime Ne grandis pi&as innepotem apud in credulas mentes disperatio putetur indõ deside¬
randustibi ẽ quass absens nonquasi mortuus ut illũ ex petare non amisse uideccris uerũ quid ago

Expanded text:
poeta: pati, inquit, necesse est multa mortalem mala. unde et Niobam, quia multum fleuerit, in lapidempoeta: pati, inquit, necesse est multa mortalem mala. unde et Niobam, quia multum fleuerit, in lapidemprudenterque Ennius: plebes, ait, in hoc regio antistat loco: licet lacrimare plebi, regi honeste non licet. ut recustodit ad mortem, hic animas seruat ad uitam. in te omnium oculi diriguntur, domus tua et conuerSatio quasi in specula constituta magistra est publicae disciplinae. quiidquid feceris, id sibi omnes faciendum putant. cane, ne committas, quod aut, qui reprehendere uolunt, digne lacerasse uideantur aut, qui imitari, cogantur delinquere. uince, quantum potes, immo etiam plus quam potes, mollitiem animi tui et ubertim fluentes lacrimas reprime, ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in deum. desiderandus tibi est quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse uidearis. Uerum quid ago
Abbreviated transcription (Latin):
cenuerit in altero meror qđ aptus sit netener& platonis sententia ẽ omnesepientiũ uitt̃ meditatienem
riuc̃ istemeriturus epadgloria. debemus igitur & nos amimop meditari qd abcquanr ais suoir¬
sumus et quod uelimus nolumus ab eẽ longius nom potest Nã sinongentos uitȩ excedenemus
annos. ut ante diluuiũ uiuebat humanũ genus. et matusedȩ nobtem pora donannitur . Tam̃ nihil
ess& p̃terita longitudo quȩ eẽdesis&. Et enimint̃ eũ quid ecimuix annos & illũ quimille post¬
quã idem uitȩ finis aduenerit. Et in iicusabilis mostis necessitas Trans actũ omnetantundẽ ẽ
niñ qđ magis senes o nustus pecatoꝵ fasce ꝓficiscitur. Optima quȩq dies miseris mostalib: aeui
prua fugit subeunt morbi tristisq senectus et labor et durerapit indem̃tia mostis. Neuius

Expanded text:
tenuerit, in altero maeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis sententia est omnem sapienti uitam meditationem tenuerit, in altero maeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis sententia est omnem sapienti uitam meditationem ria est; iste moritur semper ad gloriam. debemus igitur et nos animo praemeditari, quod aliquando futursumus et quod — uelimus nolimus — abesse longius non potest. nam si nongentos uitae excederemus annos, ut ante diluuium uiuebat humanum genus, et Mathusalae nobis tempora donarentur, tamen nihil esset praeterita longitudo, quae esse desisset. etenim inter eum, qui decem uixit annos, et illum, qui mille, postquam idem uitae finis aduenerit et inrecusabilis mortis necessitas, transactum omne tantundem est, nisi quod magis senex onustus peccatorum fasce proficiscitur. optima quaeque dies miseris mortalibus aeui prima fugit, subeunt morbi tristisque senectus et labor et durae rapit inclementia mortis. Naeuius
Abbreviated transcription (Latin):
patior quiscrederit intadiillũ tẽporenr̃ȩ necessitudinis recordari. Et luctante anima studioꝵ
scirdulcidinẽ ad p̃hensu a uunculi manu hanc inquid tunicã quautebar inministerioxp̃i mitte
dilictis momihia & ate patrifratri collegio et quic quid atenepoti debebatur affactus imilluĩ ons¬
ferquẽ metũ parit diligebas. adq intalia uerba defec̃ auunculũ manũ merecordatione contre¬
tans scio qđ nolueris amoris inte uitiũ sicꝓbare & affaccũ patri ȩ magisque sisse in prosperis. sed hui¬
cemodioffitiũ in benis iocundius ẽ in malis gratius. cotchuncauitis cotiplanex itlia corpustra suscepit
animexp̃i reddntũ ẽ. Iunepoten quȩ rebas ead esia sacerdo tẽ pcessit tesuccessostus qđ tu erusille posto iudicio
omniũ menbatur ad q iti ex una domoduplex pentificatus egessa ẽdignits dumin altero gritidatio ẽ quod

Expanded text:
patior. Quis crederet in tali illum tempore nostrae necessitudinis recordati et luctante anima studiorum patior. Quis crederet in tali illum tempore nostrae necessitudinis recordati et luctante anima studiorum scire dulcedinem? Adprehensa avunculi manu: Hanc, inquit, tunicam, qua utebar in ministerio Christi, mitte dilectissimo mihi, aetate patri, fratri collegio, et, quidquid a te nepoti debebatur affectus, in illum transfer, quem mecum pariter diligebas. Atque in talia verba defecit avunculum manu, me recordatione contrectans. Scio, quod nolueris amorem in te civium sic probare, et affectum patriae magis quaesisse in prosperis. Sed huiusce modi officium in bonis iucundius est, in malis gratius. Tota hunc civitas, tota planxit Italia. Corpus terra suscepit, anima Christo reddita est. Tu nepotem quaerebas, ecclesia sacerdotem. Praecessit te successor tuus. Quod tu eras, ille post te iudicio omnium merebatur. Atque ita ex una domo duplex pontificatus egressa est dignit
Abbreviated transcription (Latin):
tio quasi enĩ mortẽ illius differo possimus & uitc̃ facere longiorẽ sic timemus adultimũ ꝑuenire.
omnis caro faenũ & omnisgloria eius quasi flofent : ubinc̃decora illa facies ubi totius corporis
dignitas quo uelutipulchro indum̃to pulchritudo animae uestiebatur marciscebat ꝓdolo refflante
austroliliũ et purpora uiolȩ in paellorẽ sensimmigrabat. Cũq estuar& febrib: et uenanĩ fontes hau¬
rir& calor las soh anhelitu tristẽ auunculũ consolabatur. laetus erat uultus & uniuensiscirca
plorantib: solus i pseridebat ꝓ icerepalliũ manus extendere uidere qđ alii non uidebant. et quasi in
occursũ seerigens salui treuenientes. intellegeris illũ non emoreri sed migrare & muttore ami¬
cosnonrelinq:re . Voluuntur ꝑ ora lacrimȩ & obfirmato animo nonque o dolorẽ dissimula requẽ

Expanded text:
tio? Quasi enim mortem illius differe possimus et vitam facere longiorem, sic timemus ad ultimum pervenire. tio? Quasi enim mortem illius differe possimus et vitam facere longiorem, sic timemus ad ultimum pervenire. Omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi flos faeni Ubi nunc decora illa facies, ubi totius corporis dignitas, quo veluti pulchro indumento pulchritudo animae vestiebatur? Marcescebat, pro dolor, flante austro lilium et purpura violae in pallorem sensim migrabat. Cumque aestuaret febribus et venarum fontes hauriret calor, lasso anhelitu tristem avunculum consolabatur. Laetus erat vultus et universis circa plorantibus solus ipse ridebat. Proicere pallium, manus extendere, videre, quod alii non videbant, et quasi in occursum se erigens salutare venientes: intellegeres illum non emori, sed migrare, et mutare amicos, non relinquere. Volvuntur per ora lacrimae et obfirmato animo non queo dolorem dissimulare, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ris nom̃ inuenit. et besele el nr̃mplenũ sapientia & spudi scriptura testific& ur. hirã quoq fi¬
liũ mulieris crriae. quod alter tabernaculi alcer templi sũppellectilẽ subre catisint quomodo
enĩ lacge segetes & uberes acri. interdũ culmis haristis quȩ luxoriant. Itup̃daram genia a
mens plena uistutib inuariarũ astiũ sedundat dicantiã. Vndeet a pud grecos philorophurille
iuuiditur quiom ne quouter& usq appalliũ et anulũ manusua fuctum gloriatus e hocidem
possumus et deisto dicere quiba silicas elesie & mastrnĩ conciliabola deuenis forib: et arboꝵ
comis uitiũq pampinis adumbrar&. Vt quicquid placebat in elesia tã dispositione quãui su
laborẽ prbi & studiũ testar& macteuistute cuius talia principia qualis finiserit. Omis erabi

Expanded text:
ris nomen inuenit; et Beselehel nostrum plenum sapientia et spiritu dei scriptura testatur, Hiram quoque, firis nomen inuenit; et Beselehel nostrum plenum sapientia et spiritu dei scriptura testatur, Hiram quoque, filium mulieris Tyriae, quod alter tabernaculi, alter templi supellectilem fabricati sunt. quomodo enim laetae segetes et uberes agri interdum culmis aristisque luxuriant, ita praeclara ingenia et mens plena uirtutibus in uariarum artium redundat elegantiam. unde et apud Graecos philosophus ille laudatur, qui omne, quod uteretur, usque ad pallium et anulum manu sua factum gloriatus est. hoc idem possumus et de isto dicere, qui basilicas ecclesiae et martyrum conciliabula diuersis floribus et arborum comis uitiumque pampinis adumbraret, ut, quidquid placebat in ecclesia tam dispositione quam uisu, laborem presbyteri et studium testaretur. Macte uirtute! cuius talia pri
Abbreviated transcription (Latin):
tis camellis equis bubus pardis ursis. leonib: sed & minutis quoq inimalib: for¬
mica. culice muscis uermiculis & istius modi genere quoꝵ magis corporascimus quã nomi¬
na Candetp incunctis ueneriamur sollertiã. Itumens xpo dediti aeq & inmaiorib:
& inminorib: intenta .ẽ. sciens &iã ptio so uerbo rddendã esserationẽ Erat ergo sollo¬
ctus sinit̃ & alttre sipari& es absq fuligine si pauim̃ tacuena sii amtor creber in posta uela sem
in ostus si sacrariũ mundũ si uasa lucentia & in om̃scacrimonias pia sollicitudo disposita Nõ
minus nonmaius neglegebat offitiũ Vbicũq eũ mnedessa quaereris inuenirs nobilẽ uinum quintũ
subiũ miratur antiquitas quietiã rom nescriptor historiae ẽ. sed magis expietura quã ex litte¬

Expanded text:
tis, camelis, equis, bubus, pardis, ursis, leonibus, sed et in minutis quoque animalibus, fortis, camelis, equis, bubus, pardis, ursis, leonibus, sed et in minutis quoque animalibus, formica, culice, muscis, uermiculis et istius modi genere, quorum magis corpora scimus quam nomina, eandemque in cunctis ueneramur sollertiam, ita mens Christo dedita aeque et in maioribus et in minoribus intenta est sciens etiam pro otioso uerbo reddendam esse rationem. erat ergo sollicitus, si niteret altare, si parietes absque fuligine, si pauimenta tersa, si ianitor creber in porta, uela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si uasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollicitudo disposita non minus, non maius neglegebat officium. ubicumque eum ecclesia quaereres, inuenires. nobilem uirum yuintum Fabium miratur antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est, sed magis ex pictura quam litte
Abbreviated transcription (Latin):
uilo erat distintione moderata & ꝓnuntiationis uari&a tepensabat ut in recitando illo
ipseuł placere uel displicere cotidie uider&. Vnde hic feruor nisi ex amoredi undelegis
xp̃i indefessa meditatio nis exdesideriocius quilegẽ dedit . Aliin uminũ addant nũ mũ & mar¬
suppiũ soffocantes matrona nũ opes uenentur obsequiis sint ditiore simnonadi quã fuerant secu¬
lares possideant opes sub xp̃o paupere quas sublocuplete diaboloñ habuerant et suspireseos eda
diuites quostenuit mundus antemedicos Nepotianus ñr aurũ calcans scidulas consactatur
sed sicut sui in carne contẽptor ẽ & pauꝑtate incedit ornatior. It totũ ec lesie uestigat
ornatũ ad comparationẽ quidẽ superioꝵ modicas quaedicturi sumus sẽd& inparuis idem
animus ostenditur ut enĩ creatorẽ ñ incaelũ tantũ miramur & intrasole & occano elefan¬

Expanded text:
culo erat, distinctione moderata et pronuntiationis uarietate pensabat, ut in recitando illo culo erat, distinctione moderata et pronuntiationis uarietate pensabat, ut in recitando illo ipso uel placere uel displicere cotidie uideretur. unde hic feruor, nisi ex amore dei? unde legis Christi indefessa meditatio, nisi ex desiderio eius, qui legem dedit? alii nummum addantnummo et marsuppium suffocantes matronarum opes uenentur obsequiis, sint ditiores monachi, quam fuerant saeculares, possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia diuites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans scedulas consectatur, sed, sicut sui in carne contemptor est et paupertate incedit ornatior, ita totum ecclesiae inuestigat ornatum. Ad conparationem quidem superiorum modica sunt, quae dicturi sumus, sed et in paruis idem animus ostenditur. ut enim creatorem non in caelo tantum miramur et terra, sole et oceano, elefan