comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non cognouerunt dni uoluntatẽ neq consiliũ.
qr ꝓpterea aduersũ te congregate sunt natio¬
nes. ut conteras eas quasi fenũ uel stipulã aree
Surge igitur filia syon. & in cornibꝰ ferreis que
tibi dare me spondeo. atq in ungulis ereis que
acceptura es: uentila & contere popłos & int̾fice
eos dño uniuerse terre Tali enĩ uictima & tali
sacrificio delectatur. Hec udei necdũ expleta cer¬
edom: conterendũ ẽẽ. ungulis suus. & cornibꝰ uen¬
tilandũ. Qaiod quã stultũ sit: ex om̃ib scripturis
facile compbatur. Sed hoc alterius tẽporis ẽ.

Expanded text:
non cognoverunt Domini voluntatem atque consilium: quia propterea adversum te congregatae sint nationes, ut conteras eas, quasi fenum vel stipulam areae. Surge igitur, filia Sion, et in cornibus ferreis, quae tibi dare me spondeo, atque in ungulis aereis, quas acceptura es, ventila et contere populos, et interfice eos Domino universae terrae. Tali enim victima et tali sacrificio delectatur. Haec Judaei necdum expleta cerEdom, conterendum esse ungulis suis et cornibus ventilandum. Quod quam stultum sit, ex omnibus Scripturis facile comprobatur; sed hoc alterius temporis est.
Abbreviated transcription (Latin):
uida : neqͣꝗͣ minima es in iudicibꝰ uida E& te
enim egrediet᷑ dux: qͥ reget popłm meũ isrł Qa¬
uenire : me quoq tacente ꝑspicuũ ẽ & arbitror
est. Sunt autẽ qͥ asserunt in omĩbꝰ pene testi
nia. s memorie credentibꝰ. quȩ n̾nũquã fallit᷑.
Exeponamꝰ gͦ hebraicũ & tu bethleẽ id ẽ. domꝰ¬
panis que uocaris ephrata minima es qͥdẽ in
ciuitatibꝰ & tantis milibꝰ cõparata : uix paruus
es uiculus. Sed ex hoc paruo uiculo egreditur

Expanded text:
Juda, nequaquam minima es in ducibus Juda: ex te enim egredietur dux, qui regat populum meum Israel. Qus convenire, me quoque tacente perspicuum est, et arbitror, est. Sunt autem qui asserant, in omnibus pene testimnia, sed memoriae credentibus, quae nonnunquam fallitur. Exponamus ergo Hebraicum: Et tu, Bethleepanis, quae vocaris Ephratha, minima quidem es in civitatibus Juda, et tantis millibus comparata, vix parvus es viculus; sed ex hoc parvo viculo egredietur
Abbreviated transcription (Latin):
it suꝑ nos : in uirga ꝑcutient maxillã tribꝰ isrł.
Non quo tribꝰ ꝑcutient maxillã alteriꝰ s quo alii
ꝑcutiant tribꝰ isrł in maxillã Pollicitꝰ qͥdẽ tibi
sum ofilia fyon. quod uenturũ sit tẽpꝰ. quo cor¬
nu tuũ ponã ferreũ. & ungulas tuas ereas. & cõ¬
minita demonũ multitudine. offeras quiequid illi
ante possederant. dño uniuerse terre Sed qr hoc
quã enim uixta apłm uocaris circũcisio: s conci¬
semꝑ accineti Fecisti enim domũ meã speluncã la¬
tronũ : repugnasti enim aduersũ me & filii tui
An non contumelia trinitatis ẽ. quando & in utrga¬
& in calamo faciente te ꝑcussere romani. caput
in maxillã dicens Sic respondes pontifici: Hoc
iuxta hebraicũ : cui int̾pretatiom aquila & sim¬
machus. & theodotio & qͥnta editio. consentiunt.
& quasi appͥo intelligit᷑ exordio Nunc obstru¬
etur sinagoga obstructione. & dicent qͥ in ea
clausi fuerint Angustiã posuit suꝑ nos: & ro¬

Expanded text:
os: in virga percutient super maxillam tribus Israel. Non quod una tribus percutiat maxillam alterius, sed quod alii percutiant tribus Israel in maxillam. Pollicitus quidem tibi sum, o filia Sion, quod venturum sit tempus quo cornu tuum ponam ferreum, et ungulas tuas aereas, et comminuta daemonum multitudine, offeras quidquid illi ante possederant Domino universae terrae. Sed quia hoc aquam enim juxta Apostolum vocaris Circumcisio, sed concisemper accincti. Fecisti enim domum meam speluncam latronum, repugnasti adversum me, et filii tui ritum meum. An non contumelia Trinitatis est, quando in virga et calamo, te faciente, percussere Romani caput jin maxillam, dicens: Sic respondes pontifici ? Hoc juxta Hebraicum, cui intnta consentiunt. et quasi a proprio intelligitur exordio. Nunc obstruitur synagoga obstructione: et dicent qui in ea clausi fuerint: Angustiam posuit super nos; et Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fecit. subauditur ds̃. pater Rex autẽ & magni
consilii angłs saluator intelligitur qͥ periit po
pło non credenti : quẽ compheuderunt dolores
sicut parturientẽ Putans enim ifrł obtinere se
imꝑiũ repente uastatus ẽ. & quomͦ pariens dolorẽ
effugere non potest : sic ille iniminentẽ captiui¬
tatẽ. & exercitũ urbi circũdatũ uitare & differ¬
re non potuit Legamus scripturas & nũ quã in¬
rum cursũ qͥ in egipto uenundatur filiũ peꝑit
doloris. quẽq postea uocaũ pat̾ filũ dextere
Cua eiecta de paradiso. & audiens in doloribꝰ paries
peperisse seribitur in dolore. Uxor finees contra¬
cta nec se erigens sic̃ illa quã in euangłio di
inichi fecit dñs: qui cumq enĩ audierit conride¬
bit michi. Dolores igitur qui obtinuerunt. turrẽ
gregis dolores inferi sunt: & dolores mortis Qui
cirrumdederunt qͥdẽ. & uallauerunt etiã salua¬
torẽ. sed nequaꝗͣ eũ obtinere potuerunt: sic̾ ipse

Expanded text:
Rex autem, et magni consilii Angelus, Salvator intelligitur, qui periit pro populo non credente, quem comprehenderunt dolores sicut parturientem: putans enim Israel obtinere se imperium, repente vastatus est. Et quomodo pariens dolorem effugere non potest: sic ille imminentem captivitatem, 483 et exercitum urbi circumdatum vitare et differre non potuit. Legamus Scripturas, et numquam inorum cursu, qui in Aegypto venundantur, filium peperit doloris, quem postea vocavit pater filium dextrae . Eva ejecta de paradiso et audiens: In doloribus paries , peperisse describitur in dolore. Uxor Phinees contracta, nec se erigens, sicut illa quam in Evangelio diamihi fecit Dominus, quicumque enim audierit, congratulabitur mihi . Dolores igitur qui obtinuerunt turrem gregis, dolores inferi sunt et dolores mortis, qui circumdederunt quidem et vallaverunt etiam Salvatorem; sed nequaquam eum obtinere potuerunt, sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
miscđa. Hoc enĩ iudiciũ pacis: ut ꝓpositũ udex
habeat pacificare discordes: iuxta illud euan¬
glii. Beati pacifici: qmͣ filii dĩ uocabunt᷑. Qeq
sequunt᷑ in portis ur̃is : illi ꝓpħico congruit. Ode¬
runt in portis corripientẽ : & uerbũ scm̃ ab homi¬
nati sunt. & in alio loco. Non confundent᷑ eũ lo¬
quentur iniicis m porta. Dauid qͦq uidicabat
in portis : qͣndo abessalon ueritatẽ uidicii rep-¬
mittens patri tendebat insidias. Et querit᷑ qͣre
apã iudeos in portis locꝰ fuerit iudicandi. Ne co¬
gerent᷑ agͥcole int̾re urbes & aliqđ̃ subire dis¬
pendiũ : uidices in portif residebant. Ut tã urba-¬
nos quã rusticos. in exitu & introitu urbis au-¬
dirent: & funto negotio unusquisq confẽstĩ ad
sedes ꝓpͥas reuerteretur. & malũ inqͥt contra a¬
sunt: dupplicit̾ acciꝑe possumꝰ. & ꝓ afflictione
&̾ ꝓmalo. ł afflictione : si ẽ. malitia in ciuitate
quã dñs ñ fecerit: & suffic̃ diei malicia sua.¬

Expanded text:
ia. Hoc est enim judicium pacis, ut propositum judex habeat pacificare discordes, juxta illud Evangelii: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Quodque sequitur: In portis vestris, illi prophetico congruit: Oderunt in portis corripientem, et verbum sanctum abominati sunt . Et in alio loco: Non confundentur cum loquentur inimicis suis in porta . David quoque judicabat in portis, quando Absalon veritatem judicii repromittens, patri tendebat insidias . Et quaeritur quare apud Judaeos in portis locus fuerit judicandi. Ne cogerentur agricolae intrare urbes, et aliquod subire dispendium, judices in portis residebant, ut tam urbanos quam rusticos in exitu et introitu urbis audirent, et finito negotio, unusquisque confestim ad sedes proprias reverteretur. Et malum, inquit, contra asunt, dupliciter accipere possumus, et pro afflictione, et pro malo. Pro afflictione: Si est malitia in civitate qua
Abbreviated transcription (Latin):
me ñ iuxta dies pͥores facẽ reliqͥis popsi capti¬
uorũ: & sic̃ cogitaui ut affligerẽ uos eũ me ad
macundiã ꝓ uocassent patres eorũ & ñ sũ miser¬
tus : sic nunc cogitare conuersũ in dieb istis
ut bene faciã ierłm & domui uida. Ut igit̃¬
ꝑmaneat sententia mea & non fiat irrita pollicita¬
tio: hȩc facite quȩ p̾cipio. Loqͥmini ueritatẽ cũ
qr ex uno sumꝰ patre generati. Aloqͥn. si ꝓximus
ꝓpinquus accipitur. ꝑ egrinis & alienis mentiendũ
ẽ. Hoc idẽ & apłs loqͥtur. Deponentes mendatium
loqͥmini ueritatẽ unusqͥsq eũ ꝓximo suo. Ueritatẽ
inqͥt & iudiciũ pacis: udicate in portis urĩs.

Expanded text:
res facere reliquiis populi captivorum. Et sicut cogitavi ut affligerem eos, cum me ad iracundiam provocassent patres eorum, et non sum misertus: sic nunc cogitavi conversus 850 in diebus istis, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda. Ut igitmaneat sententia mea, et non fiat irrita pollicitatio, haec facite quae praecipio: Loquimini veritatem cum quia ex uno sumus parente generati. Alioquin si proximus propinquus accipitur, peregrinis et alienis mentiendum est. Hoc idem Apostolus loquitur: Deponentes mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo . Veritatem, inquit, et judicium pacis judicate
Abbreviated transcription (Latin):
taui ut bene faciã ierłm & domui iuda. Et
notandũ qđ qͣndo irascit̾ maledictio sunt in
deci tribus quȩ captiuitati tradite sunt. Pꝰ
ꝗͣ autẽ cogitauit ut bene faciat: ñ facit ui¬
uidelic& ⁊ samarie oolȩ & ooluiȩ: s relicto
isrł in captiuitate bene facit ierłm & domui
uida. & iungio in fine nolite timerȩ siue con¬
fidite: eo sensu quẽ supͣ exposuimꝰ. Suꝑ eccliã
autẽ & suꝑ uno qͦq credentiũ sic intelligi po¬
test: qđ ꝑsequittionis tẽꝑe cunetis incireuitu

Expanded text:
tavi, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda. Et tavi, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda. Et notandum quod quando irascitur, maledictio sit in decim tribn facit Juvidelicet et Samariae, Oollae et Oolibae; sed relicto Israel in captivitate, benefacit Jerusalem et domui Juda: et jungit in fine: Nolite timere, sive, confidite, eo sensu quem supra exposuimus. Super Ecclesia autem et super unoquoque credentium sic intelligi potest, quod persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
ratus sũ & cogitaui in diebꝰ istis ut bene faciã
ierłm & domii uida: confidite. Hȩc pꝰ edifica¬
tionẽ tẽpli futura ꝓmitcit: ut sic̃ erant incun¬
tis gentibꝰ in maledictionẽ & in sibilũ & in exẽ̾
& decẽ tribꝰ. sic cũ saluate fuerint & reuer¬
se in uideã sint omĩum benedictio. Nolite in¬
qͥt timere aduersarios rebellantes: confidite
uera eẽ. quȩ ꝓme dñs pollicetur. Confortent
manꝰ ur̃e. implete oꝑa quę cepistis. Causa
confortationis : dñi ꝓmissio ẽ. Hȩc enĩ dic̃¬
dñs omps: cui nichil impossibile ẽ. qͥ potest
que ꝓmittit implere. Siẽ ex cogitaui ut
affugerẽ uos & captiuitati traderẽ. qͥa me
patres ur̃i ad iracundiã ꝓuocarunt & ñ sum
misertus: qđ lxxxͣ. tͣnstulerunt oyaae ⁊enonea.
hoc ẽ. non me penituit. qđ hebraice scribitur.
olonã amathĩ. non sum autẽ misertus. ut uos
captiuitate corrigerẽ. & ꝑ om̃a torm̃ta & fla¬
gella erudirẽ: sic nunc in p̾senti tẽprẽ eogi¬

Expanded text:
ratus sum et cogitavi in diebus istis, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda: confidite. Haec post aedificationem templi futura promittit, ut sicut erant in cunctis gentibus in maledictionem et inet decem tribus, sic cum salvatae fuerint, et reversae in Judaeam, sint omnium benedictio. Nolite, inquit, timere adversarios rebellantes: confidite vera esse quae per me Dominus pollicetur: 848 confortentur manus vestrae: implete opera quae coepistis. Causa confortationis, Domini promissio est: Haec enim dicns, cui nihil impossibile est, qui potest quae promittit, implere: sicut excogitavi ut affligerem vos, et captivitati traderem, quia me patres vestri ad iracundiam provocarunt, et non sum misertus: quod LXX transtulerunt οὐ μετενόησα, hoc est, non me poenituit, quod Hebraice scribitur ULO; NAAMATHI  , non sum autem misertus, ut vos captivitate corrigerem, et per omnia tormenta et flagella erudirem: sic nunc in praesenti tempore cogi
Abbreviated transcription (Latin):
tibus frustrabant᷑. Foris aduersarui : domi seditio
turbabant pacẽ. Et erat ubiq iusticiũ obbello-¬
rũ frequentiã & insidias domesticas: dũ nec fr̃
sensũ: aliis uerbis aggeus ꝓpħa comp̃hendens
ait. & nunc ponite corda urã a die hac & supͣ.
anteꝗͣ poneretur lapis suꝑ lapidẽ in tẽplo dni.
cũ accederetis ad aceruũ.xxxͥ. modioꝵ. & fierent

Expanded text:
tibus frustrabantur: foris adversarii, domi seditio turbabant pacem, et erat ubique justitium ob bellorum frequentiam, et insidias domesticas, dum nec frater sensum aliis verbis Aggaeus propheta comprehendens ait: Et nunc ponite corda vestra a die hac et supra: antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetis ad acervum viginti modiorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
as qͥ idẽ atq unus ẽ. & mutari ñ potest: s illis
ex malis ad bona oꝑa comimitatis. mutat & suũ
ipse decretũ qͥ & ingenesi loqͥt᷑. Ciamor sodomoꝵ
& gomorre multiplicatꝰ ẽ: & peccata eoꝵ magna
sunt nimis. Descendã gͦ & indebo si iuxta cla¬
morẽ eoꝵ qͥ uenit ad me compleant: sin autẽ
non : ut sciã. Qđ dic̃ hoc ẽ. Si ꝑmanserint in fu¬
rore ñ deerit pena peccantib: si desieruit. abin¬
sania mea fient cognitione dignissimi. Cognos
futuroꝵ: impios in euanglio nescire se dicit. Re¬
cedite ame oꝑarii miqͥtatis. nescio uos. Ergo & no¬
ticiã & penitentiã. & irã. atq indignationẽ. &
om̃s affectus dĩ. ñ humani sermonis uitio: sea
diuinȩ maiestatis sensu accipiamꝰ. Hec sunt gͦ¬

Expanded text:
atque idem est, et mutari non potest; sed illis ex malis ad bona opera commutatis, mutat et suum ipse decretum. Qui et in Genesi loquitur: Clamor Sodomorum et Gomorrhae multiplicatus est; et peccata eorum magna sunt nimis: descendens ergo videbo si juxta clamorem eorum qui venit ad me, compleant: sin autem non, ut sciam . Quod dixit, hoc est: Si permanserint in furore, non deerit poena peccantibus: si desierint ab insania, mea fient cognitione dignissimi. Cognoscfuturorum, impios in Evangelio nescire se dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . Ergo et notitiam, et poenitentiam, et iram, et indignationeOmnes affectus Dei non humani sermonis uitio, sed diuinę maiestatis sensu accipiamus 164. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uana. Onĩa hec sunt quę odi dic̃ dñs. iuxta
malachiȩ uerba dicentis. & om̃a quȩ oderã faci¬
ebatis. In p̃ceptis quȩ aduitã ꝑtinent & sunt
ꝓspicua. ñ debemꝰ querere alegoriã : ne iuxta
comicũ nodũ queramꝰ in scirpo. & factũ ẽ. uer¬
bũ dñi exercituũ ad me dicens. Hec dic̃ dñs
exercituũ. Ieuintũ qͣrti. & ieiuniũ qͥnti. & ie

Expanded text:
ana . Omnia haec sunt quae odi, dicit Dominus: juxta Malachiae verba dicentis: Et omnia quae oderam, faciebatis . In praeceptis quae ad vitam pertinent, et sunt perspicua, non debemus quaerere allegoriam, ne juxta Comicum, nodum quaeramus in scirpo . Et factum est verbum Domini exercituum ad me dicens: Haec dicit Dominus exercit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e eueniat: qͥa dñs qͥ prius fuerat iratꝰ pꝰea
fit misertꝰ ierłm uifioni pacis & udȩ qui fidẽ
añ consitetur. Singli qͥq credentiũ qͥ ꝓpt̾ uitia
eitiuntur de eceliis & tradunt᷑ sathane ininte¬
ritũ carnis. ut discant ñ blasphemare: cũ ege¬
rint penitentiã reuertentur in pͥstinũ statũ &
uidebunt pacẽ dm̃. & confessionis sue gloriã
me penituit. calumniant᷑ heretiei qͣsi aut cru¬
delis aut mutabilis sit dñs: si eũ aut penite¬
at aut ñ peniteat. Si enĩ penituerit dicunt
eẽ.mutabilẽ: si ñ penituerit asserunt eũ eẽ.
erudelẽ. Penituit autẽ deũ qđ saul unxit in
adhuc triduũ & niniue subuertet᷑. qr egerins
penitentiã drͣ ipse suã mutasse sententiã. non
uitio m̃tis in ꝓuide: s ex eoꝵ qͥ bene aut male¬

Expanded text:
ia Dominus qui prius fuerat iratus, postea sit misertus Jerusalem, visioni pacis, et Judae, quae fidem Domini confitetur. Singuli quoque credentium, qui propter vitia ejiciuntur de Ecclesia, et traduntur Satanae in interitum carnis , ut discant non blasphemare , cum egerint poenitentiam, revertentur in pristinum statum, et videbunt pacem Dei, et confessionis suae gloriam us, vel non me poenituit, calumniantur haeretici, quasi aut crudelis, aut mutabilis sit Deus, si eum aut non poeniteat, aut poeniteat. Si enim poenituerit, dicunt eum esse mutabilem; si non poenituerit, asserunt esse crudelem. Poenituit autem 849 Deum quod Saul unxit in Adhuc triduum, et Ninive subvertetur , qui egerunt poenitentiam, dicitur et ipse mutasse sententiam suam, non vitio mentis i
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. & ñ sum misertꝰ : sic conuersus cogitaui
in dieb istis ut bene faciã ierłm & domibꝰ iuda.
Nolite timere. Locte. Et eritis sic̃ eratis in male¬
dictione int̾ gentes domꝰ uida & domꝰ ifrł.
sic saluabo uos. & eritis in benedictione. Confi¬
dite & confortamini in cordibꝰ ur̃is.: qr hec dic̃¬

Expanded text:
us cogitavi in diebus istis, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda: nolite timere. LXX: Et erit, sicut eratis in maledictione inter gentes, domus Juda et domus Israel: sic salvabo vos, et eritis in benedictione: confidite et confortamini in cordibus vestris, quia haec dic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cũ. dño saluatore: quos p̾sciuit & pdestinaũ
conformes fieri imagmis filii sui. Q ioqͥt᷑ cum
moyse. Expect& ut pluuia eloqͥũ meũ: & des¬
cendant ut ros uerba mea. Resurgent enĩ qͥ erars
peccatis mortui. & suscitabund̾ qͥ iacebant in se¬
pulchris dealbatis: quȩ plena sunt ossib mortu¬
orũ : & lȩtabunt᷑ qͥ morant̾ in terra. Que ẽ. cau¬
sa leticie: sequens sermo demonstrat. Ros enim
qͥ ate ẽ: sanitas eorũ erit. & hec om̃a pacẽ uide¬
lic&. & unearũ fructũ. & terrarũ abundantiã
que celoꝵ rore succreuit : possidebunt reliqͥe po
płi. de qͥb isuas loqͥt᷑. Nisi dñs sabaoth reliqͥs¬
s& nobis semen: sic̃ sodoma eẽinus. & sic̃ gomor¬
ra similes fuissemus. Reliqͥe enĩ sedm electionẽ
gr̃e salue facte sunt: non ex oꝑib. Auoqͥn: non

Expanded text:
est, cum Domino Salvatore, quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , qui loquitur cum Moyse: Exspectetur ut pluvia eloquium meum, et descendant ut ros verba mea . Resurgent enim qui erant peccatis mortui, et suscitabuntur qui jacebant in sepulcris dealbatis, quae plena sunt ossibus mortuorum, et laetabuntur qui morantur in terra. Et quae sit causa laetitiae, sequens sermo demonstrat: Ros enim qui a te est, sanitas eorum est. Et haec omnia, pacem videlicet et vinearum fructum, et terrarum abundantiam, quae coelorum rore succrevit, possidebunt reliquiae populi mei, de quibus Isaias loquitur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus . Reliquiae enim secundum electionem gratiae, salvae factae sunt: non ex operibus; alioquin non
Abbreviated transcription (Latin):
quã domꝰ dĩ fundamta iacerent᷑. & edificaret᷑
templũ: merces hominũ ñ erat. nec merces ui¬
mentoꝵ: nec p̃tribulatione & angustia pax in¬
troeuntib & exeuntib. Et om̃s homines inter
se hostili odio dissidebant. Nunc autẽ qr iã domꝰ
dñi fundam̃ta sunt iacta & tẽplũ edificatũ ẽ.
neqͣꝗͣ faciã ut pͥus fecerã his qͥ de captiuitate
babilona funt reuersi. S erit ubiq pax & gau¬
diũ: & ariditatẽ & famẽ pͥstini tẽporis futura
abundantia compensabit. Uinea enĩ dabit fru-¬
ccũ suũ: & torcularib omĩa complebunt᷑. Terra
letis segetib uestietur : & irrigantib pluuiis
ac rore nocturno om̃a pullulabunt. Uniuersa que
dixi faciã reliqͥas popli mei possidere: qr funda¬
menta domꝰ iactata sunt & templũ extructũ ẽ.
Hec eadẽ aggeus ꝓpha codẽ tẽprẽ loqͥt᷑ qͥ supra

Expanded text:
cerentur, et aedificaretur templum, merces hominum non erat, nec merces jumentorum, nec prae tribulatione et angustia pax introeuntibus, et exeuntibus, et omnes homines inter se hostili odio dissidebant. Nunc autem quia jam domus Domini fundamenta jacta sunt, et templum aedificatum est, nequaquam faciam ut prius fecerBabylonia sunt reversi; sed erit ubique pax et gaudium, et ariditatem ac famem pristini temporis futura abundantia compensabit. Vinea enim dabit fructum suum, et torcularia omnia complebuntur, terra laetis segetibus vestietur, et irrigantibus pluviis ac rore nocturno, omnia pullulabunt: universa quae dixi, faciam reliquiis populi mei possidere: quia fundamenta domus Domini jacta sunt, et templum exstructum est. Haec eadem et Aggaeus propheta eodem tempore
Abbreviated transcription (Latin):
oliue ñ floruit. Ex die ista benedicã: & rursum
mouebo çelũ parit̾ & terrã. Dicamꝰ & alit̃: ceptã
suꝑ eceliã explanationẽ sequentes. Priusꝗ̃ fidem
Siue ille iudeus sit siue hereticꝰ. siue gentiis
qͥeqͥd bom oꝑis fecerit nͥ in nomine xpĩ fecerit:
uirgines: philosophorũ rigorẽ. uideorũ mescarũ
oꝑiant᷑ & ñ calefiant. & qͥ mercedes congregauit:
mittat eas in ꝑtusũ sacculũ. Post quã uͦ fidem
xep̃i receꝑint. & illi & hii qͥ in ȩccłia fuerant pec¬
catores: & ꝓmagnitudine delictoꝵ eaptiuitati
huius mundi traditi & babilonio igne cobusti.
& audierint dnm̃ p̾dicantẽ sp̃s dni suꝑ me eo

Expanded text:
edicam, et rursum movebo coelum pariter et terram . Dicamus et aliter, coeptam super Ecclesia explanationem sequentes. Priusquam fideSive ille Judaeus sit, sive haereticus, sive gentilis: quidquid boni operis fecerit, nisi in nomine Christi fecerit, eticorum virgines, philosophorum rigorem, Judaeorum in escarum periantur, et non calefiant: et qui mercedes congregat, mittat eas in pertusum sacculum . Postquam vero fidem Christi receperint, et illi et hi qui in Ecclesia fuerant peccatores, et pro magnitudine delictorum captivitati hujus mundi traditi, et Babylonio igne combusti, et audierint Dominum praedicantem: Spiritus Do
Abbreviated transcription (Latin):
oriet᷑ iusticia & multitudo pacis. Umea dabit
fructũ suũ : qͥ dic̃ in euanglio. Ego sũ uitis uos
rami. Omem ramũ qͥ man& in mę mundat pa¬
ter: ut maiores fructus afferat. Cumq mundati
fuerint rami eiꝰ id ẽ. flagella & ꝓpagines: &
gemantibꝰ occlis spẽ futuroꝵ ceꝑit fructum
botros colorabit sol iusticie. Ut missi intoreu
de bosor: & fundat uinũ qđ letificat cor homi¬
nis. Terra qͦq dabit gerinen suũ: ñ arida et
petrosa & plena sentiũ. si terra bona quȩ̨ dat
centesimũ & sexagesimũ & tricefimũ fructũ:
ut qͥ seminauerint in lacrimis in gaudio metars.
mo psalmo scriptũ ẽ. Cęli enarrant głiã dĩ: et¬

Expanded text:
do pacis . Vinea dabit fructum suum, quae dicit in Evangelio: Ego sum vitis, vos rami. Omnem ramum qui manet in me, mundat Pater, ut majores fructus afferat . Cumque mundati fuerint rami ejus, id est, flagella et propagines, et gemmantibus oculis spem futurorum coeperint fructuum botros colorabit sol justitiae, ut missi in torcude Bosor, ut fundat vinum quod laetificat cor hominis. Terra quoque dabit germen suum, non arida et petrosa et plena sentium; sed terra bona quae dat centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum : ut qui seminaverint in lacrymis, in gaudio metant . vo Psalmo scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tuũ. & in diuersa discrepans in cordarũ similitu¬
amẽ. apta oniniue: qr nichil tͥ ꝓderit species & ma¬
gnitudo tua que p̾cipua habere te credis. nisi te ap¬
eos non defenderit ne irent in captiuitatẽ. & ne
paruuli eorũ alliderent᷑ in uiis. quid ei ꝓfuerunt
flumina iuxta quę postta ẽ. urbs filiorũ ammon:
Quid exceptis fluminibꝰ. tanta puteorũ & fontiũ mul¬
titudo ineipiens amari mortuo. & uallans regionẽ eiꝰ :
Quid ei p̾buere p̾sidii ethiopia. & egiptii quondã fe¬
derati euis: Quomꝰ gͦ illã ñ aduuit auxiliũ soci
orũ: Si nec tiuis oniniue finis erit: sed huc atq illuc
uastaberis: Quid loquar de ethiopibꝰ & de egiptiis qͥ
p̃sules fuerunt filiorũ amnon. cũ etiã libies ei fu¬
erint federati: & hec gͥ ducetur in captiuitatem.
paruuli autẽ qr ingredi non ualebunt int̾ficientur
in uiis ante parentũ ora ꝓstrati: & om̃s opes eiis sorte

Expanded text:
tum tuum, et in diversa discrepans, in chordarum similitutum tuum, et in diversa discrepans, in chordarum similitudinem apta, Ninive, quia nihil tibi proderit species et magnitudo tua, quae praecipua habere te credis, nisi te apuomodo eos non defenderint, ne irent in captivitatem, et ne parvuli eorum alliderentur in viis. Quid ei profuerunt flumina, juxta quae posita est urbs Ammon? Quid, exceptis fluminibus, tanta puteorum et fontium multitudo, incipiens a mari Mortuo, et vallans regionem ejus? Quid ei praebuere praesidii Aethiopia et Aegyptus, quondam foederati ejus? Quoo Ninive, fugiendi finis erit, sed huc atque illuc vastaberis. Quod loquar de Aethiopibus, et de Aegyptiis 572 qui praesules fuerunt filiorum Ammon, cum etiam Libyes ei fuerint foederati? Et haec igitur ducetur in captivitatem, et parvuli ejus, quia ingredi non valebunt, interficientur in viis ante parentum ora prostrati, et omnes opes ejus forte
Abbreviated transcription (Latin):
ri eitis. :Hinc enĩ ruius nili. inde lacu maritico.
ostendit.. Et hec gͥ ꝗͣ meus inquit ꝓpħa sermo de¬
scribit capietur a rege babilonio: & idẽ tuus atq
illius uastator erit: Quȩ iosephus qͦq udaice
scriptor hystorię in libris suis refert Paruuli eiꝰ
allidentur in campis suis. nobiles diuidentur sor¬
te uictorũ. & potentissimi quondã principes cap¬
tiui ducent᷑ in cathenis: Cũ hȩc gͦ passura sit a-¬
lȩxandria : ait Oniniue de eodẽ bibes calice. et
in ebriaberis. & consopita & iacens despicieris Et in
tantã uenies necessitatẽ ut ababiloniis siue con¬
tra babilonios abinimicis tuis auxiliũ petas Om̃a
riũ quas nunc in expugnabiles putas. & uiri fortes¬
& bellatores tui pͥmitiuis sicis comparabunt᷑ q si con¬
cussȩ fuerint. leui tactu in os cadent deuorantis: Nlã
ad mniuen dicit᷑.. Et ẽ. sensus.nordinatũ & in cõposi¬

Expanded text:
ri ejus: hinc enim rivo Nili, inde lacu Mareotico, ri ejus: hinc enim rivo Nili, inde lacu Mareotico, ostendit. Et haec igitur quam meus, inquit propheta, sermo describit, capietur a rege Babylonio, et idem tuus atque illius vastator erit. Quae Josephus quoque Judaicae scriptor historiae in libris suis refert. Parvuli ejus allidentur in compitis , nobiles ejus dividentur sorte victorum, et potentissimi quondam principes captivi ducentur in catenis. Cum ergo haec passura sit Alexandria, e tu, o Ninive, de eodem bibes calice, et inebriaberis, et consopita jacens despicieris, et in tantam venies necessitatem, ut a Babyloniis, sive contra Babylonios, ab inimicis tuis auxilium roges. Omnia rium, quas nunc inexpugnabiles putas, et viri fortes bellatoresque tui, primitivis ficis comparabuntur, quae si concussae fuerint levi tactu, in os cadent devorantis. Nam qad Niniven dicitur. Et est sensus: Inordinatum et incomposi
Abbreviated transcription (Latin):
egipti metropolis fuerit & abundantissima popło
ierennas ammonsino. alex anariã intelligens inuisi¬
one contra egiptũ ad quã dic̃. Uitula formosa egip¬
tꝰ: stimulator ab aqͥlone uem& ei: hec qͦq manifestiꝰ
addidit.: Confusa ẽ. filia egipti. tradita ẽ. in manu
regis aqͥ lonis: ait dñs uirtututũ. ds istł. Ecce ego
uisitabo suꝑ ammon menno. id ẽ. suꝑ tumultũ de a
lȩxanaria Ammon enĩ ut diximꝰ popłos. m̃em. p̃po¬
sitionẽ. de. significat. no. autẽ alexandriã. X uisi¬
tabo inquit. suꝑ pharaonẽ & suꝑ egiptũ. & suꝑ deos
eius. & suꝑ reges eius. & suꝑ pharonẽ. & suꝑ eos
eortĩ. & in manu nabuchodonosor regis babilonis. &
in manu seruorũ eiꝰ: Dicit᷑ itaq ad nimuen. lunqͥa
populosior es aut potentior ab alexanaria: Et de¬
posita: hinc inde aquis & flummibꝰ ambit᷑. A qua
incircuitu euis. cuuiis diuicię mare. & aqua mu¬

Expanded text:
Aegypti metropolis fuerit, et abundantissima populis. Aegypti metropolis fuerit, et abundantissima populis. Jeremias, Amon, sive No, Alexandriam, intelligens in visione contra Aegyptum, ad quam dicit: Vitula formosa Aegyptus, stimulator ab Aquilone veniet ei , haec quoque manifestius addit: Confusa est filia Aegyti, tradita est in manu populi Aquilonis, ait Dominus virtutum Deus Israel. Ecce ego visitabo super AMON MENNO  , id est, super tumultum Alexandria : AMON enim, ut diximus, populos: MEN praepositionem de significat: NO autem Alexandriam. Et visitabo, inquit, super Pharaonem, et super Aegyptum et super deos ejus, et super reges ejus, et super Pharaonem, et super eos  in manu Nabuchodonosor regis Babylonis, et in manu servorum ejus. Dicitur itaque ad Niniven: Numquid populosior es, aut potentior Alexandria? Et deposita hinc inde aquis et fluminibus ambiatur. Aqua in circuitu ejus, cujus divitiae mare: aquae mu
Abbreviated transcription (Latin):
habitas in fluminibus: aquę incircuitu euis Cutus
pͥncipiũ mare ẽ : & aqua muri eius Aechiopia ftrtitu¬
ne ibit captiua. & paruulos illius allident in pͥncipio
uiarũ eius.Et suꝑ om̃a inclita eius mittent sortẽ. &
uniuersi obtimates etus alligabuntur compedibꝰ. Et
tu inebriaberis & eris despecta : & tu queres tͥ ut stes
abimmicis. Om̃s munitiones tue ut ficꝰ quȩ gros¬
mon & ceteri int̾pretes tͣnstulerunt nũquia melior
es ab ammon. hebreus qͥ me inscripturis erudiuit
ita legi posse asseruit Nũqͥd melior es ꝗͣ ammon.
& ait ñ hebraice dici alexandriã: ammon autẽ
multitudinẽ siue popłos. & eẽ. ordinẽ lectionis: Nũ¬
quid melior es ab alexandria populosa siue popłoꝵ
que habitat in fluminibꝰ : aqua in cireuitu eius Nõ
qͦ eo tẽprẽ abalexandro magno uocaretur. qͥppe q
longo post tepͥore ab alexandro magno macedone
nom̃ accepit: sed qr sub nomine pͥmo id ẽ. nõ semꝑ

Expanded text:
habitat in fluminibus aqua in circuitu eius cuius divitiae mare aquae muri eius Aethiopia fortitunem ibit captiva, et parvulos illius allident in principio viarum ejus, 570 et super omnia inclyta ejus mittent sortem, et universi optimates ejus alligabuntur compedibus: et tu inebriaberis, et eris despecta, et tu quaeres ibi ut stes ab inimicis tuis; omnes munitiones tuae ut ficus, quae grosmon; et caeteri interpretes transtulerunt: Numquid melior es ab Amon? Hebraeus qui me in Scripturis erudivit, ita legi posse asseruit: Numquid melior es quam No, Amon? et ait, Hebraice NO dici Alexandriam: AMON autem, multitudinem, sive populos, et esse ordinem lectionis: Numquid melior es ab Alexainibus, aqua in circuitu ejus? Non quod eo tempore Alexandria vocaretur, quippe quae longo post tempore ab Alexandro Magno Macedone nomen accepit; sed quia sub nomine primo, id est, No, semper
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si dormitauerunt pastores tui. rex assur qͥ
dñatꝰ es in niniue. & sepeliantur uel uagentur pͥn¬
eipes tui. reguli scilic& & om̃ium gentiũ duces qͥ
tͥ antea seruiebant. cũ popłs tuus mulieres muli¬
eres fuerint in medio ciuitatis tuȩ. & immicis tiuis
aꝑtȩ sunt porte eius : & omĩs multitudo suꝑ murum
sedens. locuste sit cõparata. quȩ quasi illucescente
pugnaculis. & iimicis terga uerterto nec ẽ. inuen¬
tus locꝰ eius: Irato itaq deo qͥa popłm eiꝰ uastaueras.
o̾ assur. & sublimaueras usq ad celũ nidũ tuũ. un¬
de & magnus sensu diceris. diceris. destructa ẽ. ciui¬
tas tua. & cunctis pͥncipibꝰ tius interfectis qͥ resistere
poterant aduersariis. reliquus popłs inbellis & ignobi¬
lis dispsus ẽ. ui montibꝰ & nemo de ducibꝰ inueniri potest
qͥ congreg& eos. & de collectis rursũ cogat exerritũ
Non ẽ. obscurũ uulnus tuũ. nec talis plaga quȩ medici
possit manu curari Om̃s qͥ niniuen subrutã & assiriũ

Expanded text:
 si dormitaverunt pastores tui, o rex Assur, qui dominatus es in Ninive, et sepeliantur, vel vagentur principes tui, reguli scilicet, et omnium gentium duces, qui tibi antea serviebant: cum populus tuus mulieres fuerint in medio civitatis tuae; et inimicis tuis apertae sint portae ejus, et omnis multitudo super murum sedens locustae sit comparata, quae quasi incalescente pugnaculis, et inimicis terga verterit, nec inventus sit locus ejus. Irato itaque Deo, quia populum ejus vastaveras, o Assur, et sublimaveras usque in coelum nidum tuum, unde et magnus sensus diceris, destructa est civitas tua. Et cunctis principibus interfectis, qui resistere poterant adversariis, reliquus populus tuus imbellis et ignobilis dispersus est in montibus, et nemo de ducibus inveniri potest qui congreget eos, et de collectis rursum cogat exercitum. Non est obscurum vulnus tuum, nec talis plaga quae medici possit curari manu. Omnes qui Niniven subrutam, et Assyrium
Abbreviated transcription (Latin):
Quod natũ ẽ : non fuit antequã nasceretur Inde ma¬
nicheus ut dm̃ a conditione malorũ liberet. alte-¬
rũ mali inducit actorẽ.: Inde nouatꝰ subtrahit ue¬
niã. ut tollat penitentiã Ꝙ ut semel breui ser-¬
mone concludã. de illis fontibꝰ unutersa argum̃-
ipsa de quibus argum̃ta sumuntur. sorira. suꝑ scrip¬
serint. Nec gͥ locusta quȩ nc̃ sed& in sepibꝰ. cũ iu-¬
dicii tempꝰ aduenerit. & mundus ad ortũ solis in-¬
caluerit. dimittet sedẽ & loca sua in quibꝰ tẽpr̃e
frigoris inherebat. & ad meliora conuersa pͥoris
sedis non recordabitur Quod autẽ generaliter
de iudicii temprẽ dͥcimus & nunc ex parte intel¬
ugi potest: ut ꝑ eruditos & doctos uiros huius ce-¬
modi lo custos solis iusticie lumen oriatur. & relin-¬
quentes spinas suas in purũ & liberũ transeant uo¬
latũ. Dormitauert̃ pastores tui rex assur: sepelient᷑

Expanded text:
Quod natum est, non fuit antequam nasceretur. Inde MaQuod natum est, non fuit antequam nasceretur. Inde Manichaeus ut Deum a conditione malorum liberet, alterum mali inducit auctorem. Inde Novatus subtrahit veniam, ut tollat poenitentiam. Et ut simul brevi cuncta concluipsa de quibus argumenta sumuntur, τοπικὰ superscripserint. Haec igitur locusta quae nunc sedet in sepibus, cum judicii tempus advenerit, et mundus ad ortum  Al. ab ortu solis incaluerit, dimittet sedem et loca sua, in quibus tempore frigoris inhaerebat; et ad meliora conversa, prioris sedis non recordabitur. Quod autem generaliter de judicii tempore 583 diximus, et nunc ex parte intelligi potest, ut per eruditos et doctos viros hujuscemodi locustis solis justitiae lumen oriatur; et relinquentes spinas suas, in purum et liberum transeant volatum. Dormitaverunt pastores tui, rex Assur: sepelientur
Abbreviated transcription (Latin):
in locustam : uolitat qͥdẽ sed ñ ẽ. ꝑpetuus uolatus
eius Deficientibꝰ enĩ pennis & contractis frigore eci-¬
am locuste consid&. Et consid& ñ infrugifera ar-¬
bore. & inuirentibꝰ foluis. sed in sepe. sentibꝰ uirgul¬
tisq contexta : siue in maceriis i fortuitu hinc in¬
de lapide composito. Consideremꝰ sapientes greciȩ
& egiptioꝵ atq ꝑsarũ indorũq ggmno sophistas.
& samaritanos. & uarias inter ipsos sententias. &
iudeos phariseosq eorũ. & saduceos. & eccłiȩ multi¬
plices bereses : & uidebimus at telobũ aterra se
paululũ sublenantẽ. & locustã uolantẽ qͥdẽ s
non pleno cursu. & qr ñ hab& calorẽ solis iusti¬
ciȩ dnĩ frigente caritate sedere in spinosis sedibꝰ.
Omĩa enĩ doginata eorũ confregerant & uolare ñ
possunt : sedẽ sibi & reqͥẽ in t̾ra sterili aristotił
& crisippi sp̃meta reperiunt: Inde eunomuis ꝓfert:

Expanded text:
in locustam, volitat quidem, sed non est perpetuus volatus in locustam, volitat quidem, sed non est perpetuus volatus ejus, deficientibus enim pennulis, et contractis frigore, etiam locusta considet, et considet non in frugifera arbore, et in virentibus foliis, sed in sepe, sentibus virgultisque contexta, sive in maceria fortuito hinc inde lapide composita. Consideremus sapientes Graeciae, et Aegyptiorum atque Persarum, Indorumque Gymnosophistas, et Samaritanos, et varias inter ipsos sententias: et Judaeos Pharisaeosque eorum, et Sadducaeos, et Ecclesiae multiplices haereses, et videbimus attelabum a terra se paululum sublevantem, et locustam volantem quidem, sed non pleno cursu: et quia non habeat calorem solis justitiae, frigente in Deum charitate, sedere in spinosis sepibus. Omnia enim dogmata eorum, cum frigeant, et volare non possint, sedem sibi et requiem inter Aristotelis et Chrysippi spineta reperiunt. Inde Eunomius profert:
Abbreviated transcription (Latin):
boris ꝓpter aurigas. & mimos. & histriones sedicio
concitata. ruere popłm in similitudinẽ bruchi. et
totũ uiciis inherentẽ leuitate sua & ꝑ momenta
mutatione sententie huc atq illuc uolitare: uere
tunc poteris dicere. Bruchus impetu abiit & auo¬
lauit. Porro qđ seqr̃ exiliit attelobꝰ & misticius tuuᷤ
quasi locusta. misticiũ puto in hoc differe abrucho
comparatur. Misticius autẽ de cunctis gentibꝰ
hinc inde collectus ẽ. & quomͦ alii sunt in urbibꝰ
ciues. alii ꝑegrini qͥbꝰ plac& habitare in urbe ñ
sua: sic misticũ puto qđ habitat inniniue eos eẽ.
qͥ uident᷑ sibi iuxta opinionẽ suã aliqͣ seqͥ dogma¬
ta ueritatis Et in eo meliores eẽ. brucho: qđ bru¬
chus nichil aliud faciat. nisi semꝑ interra sit. & absq
alis cibo & uentri seruiat: at telobꝰ autẽ saltĩ mo¬
dicas assumit alas. Ꝙ cũ in altũ uolare non pos¬
sit : tam̃ de terra exilire nitit᷑: & tandẽ ꝑueniens

Expanded text:
bori propter aurigas et mimos et histriones seditio concitata, ruere populum in similitudinem bruchi, et totum vitiis inhaerentem, levitate sua, et per momenta mutatione sententiae huc illucque volitare: tunc vere poteris dicere: Bruchus impetu abiit et avolavit. Porro quod sequitur, Exsilivit attelabus, et mixticius tuus quasi locusta, mixticium puto in hoc differre a bruchoabili comparatur: mixticius autem de cunctis gentibus hinc inde 582 collectus. Et quomodo alii sunt in urbibus cives: alii peregrini, quibus placet habitare in urbe non sua: sic mixticium puto, qui habitat in Ninive, eos esse qui videntur sibi juxta opinionem suam aliqua sequi dogmata veritatis, et in eo meliores esse brucho, quod bruchus nihil aliud faciat, nisi semper in terra sit, et absque alis, cibo et ventri serviat: attelabus autem saltem modicas assumat alas, et cum in altum volare non possit, tamen de terra exsilire nitatur: et tandem perveniens
Abbreviated transcription (Latin):
& mendax opmratio scientie. a c̃ynnustuỹ. uenit:
timendũ ẽ. ne forte nullus sit suꝑ quẽ non malicia
cỹnisty. uenerit. & diligent̃ obserua qr ñ dixe¬
rit. in quẽ ñ intrauit malicia tua. cynniste .s
in quẽ non suꝑuenerit. Sepe enĩ falsorũ dognatũ¬
nobis iacula suꝑueniunt. & qͣsi in archanũ anime
intrare desiderant : sed concludentibꝰ nobis portas
it & semꝑ hoc facit. sed auxiliante dño & omi cu
non potest.

Expanded text:
et mendax opinatio scientiae a symmicto venit, et mendax opinatio scientiae a symmicto venit, timendum est ne forte nullus sit super quem non malitia συμμίκτου venerit. Et diligenter observa, quia non dixerit: In quem non intravit malitia tua, σύμμικτε, sed in quem non supervenerit. Saepe enim nobis falsorum dogmatum jacula superveniunt, et quasi in arcanum animae intrare desiderant: sed claudentibus nobis portas, it, et semper hoc facit: sed auxiliante Christo Dominonon potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ fuerit lectione uersatus. si ñ inuenerit qͥ eũ
magistrorũ desidia coarguetur Infert enim: & ñ
erat qͥ susciper& Seqr̃.: Non ẽ. sanitas contricioni
tue: tum& plaga tua ołpterea misticius niniue sa¬
nari non potest : quia suꝑbiã non deporit. & re¬
cens semꝑ uulnꝰ ẽ. & quotidie diabolo fere̾nte ꝑcu¬
titur Ꝙ pꝰ hec omã ñ ẽ. saniias contricioni eius:
Licet enĩ sibi sanus ẽẽ. uideatur. tam̃ anima eius fra¬
cta & contrita. ꝑcutiente desuꝑ malleo tocius ter¬
re. Et non sanatur: qr semꝑ ẽ. erecta Si autem
humiliatur & se xepõ subitiat: cor contritũ &
consono strepitu & uocali. ut & ita dicã oꝑm sono
atq concentu insultabunt tͥ atq gaudebunt. Nul¬
lus enĩ ẽ. aut certe rarus : in quẽ non irruerit
malicia tua semꝑ Si enĩ ẽynauST oe. urbis nini¬
ue hab& pastores & fortes. & omĩs falsa doctrina

Expanded text:
tium fuerit lectione versatus, si non invenerit qui eum tium fuerit lectione versatus, si non invenerit qui eum magistrorum desidia coarguetur: infert enim, et non erat qui susciperet. Sequitur: Non est sanitas contritioni tuae, tumet plaga tua. Propterea mixticius Ninive sanari non potest, quia superbiam non deponit, et recens semper vulnus est, et quotidie diabolo feriente percutitur. Et post haec omnia non est sanitas contritioni ejus: licet enim sibi sanus esse videatur, tamen anima ejus fracta est et contrita, percutiente desuper malleo totius terrae, et non sanatur, quia semper erecta est. Si autem humilietur, et se Christo subjiciat: Cor contritum etconsono crepitu et vocali, et ut ita dicam operum sono atque concentu, insultabunt tibi, atque gaudebunt. Nullus enim est aut certe rarus, in quem non irrueritmalitia tua semper. Si enim συμμίκτους urbs Ninive pastores habet et fortes, et omnis falsa doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ rex assirius non posse se oues decipere: nisi pa-¬
stores ante consopierit Semꝑ autẽ diaboli studiũ
est : uigilantes animas consopire Deniq & in passi-¬
one diĩ apłorũ oculos graui sopore p̃mit: qͦs salua¬
tor suscitans ait. Uigilate & orate: ne intretis intẽp¬
tationẽ: & rurstĩ. Quod uobis dico omĩbꝰ dico uigi¬
late. qr non cessat semꝑ consopire uigilantes qͦscũq
deceperit: & quasi suaui & ꝑnicioso carmine sirena¬
rũ inlicit ad dormiendũ: excitat autẽ eos sermo di¬
uinus & dic̃. Surge qͥ dormis & erurge a mortuis &¬
illuminabit te xp̾ẽ. In aduentu gͦ xp̃i & sermonis dĩ
& doctrine eccłastice. & consummationis niniue speci¬
osissime qͦndã meretricis. eleuabitur & ꝓsꝑabitur
popłs qͥ sub magistris ante fuerat consopitꝰ. & ibit
montes noui testam̃ti apłos & euangłistas. Et cũ
ad tales montes confugerit. & in huiuscemodi mon¬

Expanded text:
enim rex Assyrius non posse se oves decipere, nisi paenim rex Assyrius non posse se oves decipere, nisi pastores ante consopierit. Semper diaboli studium est, vigilantes animas consopire. Denique et in passione Domini apostolorum oculos gravi sopore premit, quos Salvator suscitans ait: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem . Et rursum: Quod vobis dico, omnibus dico: vigilate . Et quia non cessat semper consopire vigilantes, quoscumque ille deceperit, et quasi suavi et pernicioso carmine Sirenarum illexerit ad dormiendum, excitat sermo divinus, et dicit: Surge qui dormis, et elevarilluminabit te Christus . In adventu ergo Christi et sermonis Dei et doctrinae ecclesiasticae, et consummationis Ninive, speciosissimae quondam meretricis, elevabitur et properabit populus, qui sub magistris ante fuerat consopitus: et ibit montes novi Testamenti apostolos et evangelistas: et cum ad tales montes confugerit, et in hujuscemodi mon
Abbreviated transcription (Latin):
ligno positus ẽ. plaga in uulnere p̃dicatur Apd̃. loccͣe.
autẽ adhuc ad eỹnmyrtoñ. id ẽ. admixtio mundi
dr̃. quod pastores eius dormitauerint. & ut dormi¬
rent arege st̃ assirio consopiti Atq ita fiat: ut dũ
apud eos describit᷑ qͥd assirius exercuerit in alte
ga & int̾fectione sit tacitũ.: Ue itaq his: qͥ ꝑuer¬
sarũ doctrinarũ magistri sunt in nimue & con¬
grue ad eos dr̃ Dormitauerunt pastores tui dede-¬
runt sonmũ oculis suis. & palpebris suis dormitati¬
onẽ. & ꝓpterea ñ inuenerunt locũ dnõ neq taberna¬
culũ deo iacob. neq audierunt eã de ephrata. id ẽ.¬
de frugifera eccłia. neq inuener̃ eã in condensis su¬
uarũ Non solũ autẽ pastores misticii huius & locu¬
ste que imiminente glatie sedent in sepibꝰ dormita¬
uerunt : s a rege quoq assirio sunt consopiti Scit

Expanded text:
ligno positus est, plaga et vulnere praedicatur. Apud Septuaginta ligno positus est, plaga et vulnere praedicatur. Apud Septuaginta autem adhuc ad σύμμικτον, id est, ad mixticium mundi dicitur, quod pastores ejus dormierint, et ut dormirent, a rege sint Assyrio consopiti; atque ita fit, ut dum apud eos describitur quid Assyrius exercuerit inter  ga et interfectione sit tacitum. Vae itaque his qui perversarum doctrinarum magistri sunt in Ninive. Et congrue ad eos dicitur: Dormitaverunt pastores tui : dederunt enim somnum oculis suis, et palpebris suis dormitationem. Et propterea non invenerunt locum Domino, neque tabernaculum Deo Jacob. Nec audierunt de Ephrata, id est, frugifera Ecclesia; nec invenerunt eam in condensis sylvarum. Non solum autem pastores mixticii hujus, et locustae, quae, imminente glacie, sedet in sepibus, dormitaverunt; sed a rege quoque sunt Assyriorum consopiti. Scit
Abbreviated transcription (Latin):
in terrã contritus es: Destructa ẽ. ciuitas minuen
ut filio qͦq dei auderes dicere. Hec omĩa tradita
homines in salutẽ. sed nutriebant eos int̾fectioni tuȩ:
ut sagmatiores hostias deuorares Omis popłs tu¬
us & turba populorũ quȩ te quondã colebat dese¬
ruit. te & urbẽ tuã. & confugit ad montes. & se sub-
terĩ nullus tuorũ ducũ ẽ. qui turbã tuã qͦndam
ad se reuoc&. plaga tua & uuluus tuũ. toto orbe
ꝑsonuit. Oñs insultauerunt tibi: qͥ tua quondã
fuerant supplãtatione decepti Aut nullꝰ enĩ aut
rarus ẽ : quẽ non tu aliquando deceperis. & ꝑ
quẽ non transierit malicia tua Ꝙ notandum.
qr in qͦcuinq steterit malicia diaboli. non possit inful-¬
tare rume eiꝰ & uulneri. cũ sit de pastoribꝰ & po¬
pło regis assirii. sed in qͦcũq ꝑtransierit ille insul
diaboli qͥ pͥnceps mundi fuit: Mundꝰ enĩ in ma¬

Expanded text:
in terram, et contritus es ? Destructa est Ninive civitas tua in terram, et contritus es ? Destructa est Ninive civitas tua ut Filio quoque Dei auderes dicere: Haec omnia tradita homines in salutem, sed nutriebant eos interfectioni tuae, ut saginatiores hostias devorares. Omnis populus tuus et turba populorum, quae te quondam colebat, deseruit te et urbem tuam, et confugit ad montes, et se sub terim nullus tuorum ducum est, qui turbam tuam quondam ad se revocet. Plaga tua et vulnus tuum toto orbe personuit: omnes insultaverunt tibi, qui tua quondam fuerant supplantatione decepti; aut nullus enim, aut rarus est, quem non tu aliquando deceperis, et per quem non transierit malitia tua. Et notandum quod in quocumque steterit malitia diaboli, non possit insultare ruinae ejus et vulneri, cum sit de pastoribus et populo regis Assyrii; sed in quocumque pertransierit, ille insultdiaboli, qui princeps mundi fuit: Mundus enim in ma
Abbreviated transcription (Latin):
& in suo sanguine uolutari. stupebunt ꝓpt̾ rei magni¬
tudinẽ & insꝑatũ nuntiũ. & compͥment manus suas
uł certe ꝓ magnitudine gaudii insultantes tͥ ap-¬
plaudent manibꝰ & quodã gaudii strepitu conerepabt̃:
Nullꝰ enĩ ẽ. qui possit suꝑ te dolere: & euersioni & uul¬
neri tuo donare lacrimas: qr nullus ẽ. suꝑ quẽ tua ma¬
licia non semꝑ transierit. & pulchre dr̃ transierit. ñ
enĩ potest malicia regis assirii in hostibꝰ eiꝰ iugit̾ mane¬
re Huc usq sit historie ordo textus Debemꝰ autẽ &
uixta hebraicũ anteꝗͣ editionẽ.lxae. int̾pretũ disse¬
ramꝰ. in illis enim longe alius & diuersus ẽ. sensus.
paululũ abistoria in sublime conscendere & docere
qđ in ultima ꝓpħia naũ. apostrophe addiabolũ fiat
tiã intellectus. auferã terminos gentiũ. & iuires e¬
& dicit᷑ ei Oiucifer qͥ mane oriebaris qͥ mittebas
igniculos tuos ad cunctas gentes. qͦmͦ cecidisti. &¬

Expanded text:
 stupebunt propter rei magnitudinem, et insperatum nuntium, et compriment 584 manus suas, vel certe prae magnitudine gaudii insultantes tibi applaudent manibus et quodam gaudii strepitu concrepabunt. Nullus enim est qui possit super te dolere, et eversioni et vulneri tuo donare lacrymas: quia nullus est super quem tua malitia non semper transierit. Et pulchre transierit: non enim potest malitia regis Assyrii in ostibus ejus jugiter permanere. Hucusque historiae ordo sit textus. Debemus autem et juxta Hebraicum, antequam editionem Septuaginta disseramus in illis enim longe alius et diversus est sensus, paululum ab historia in sublime conscendere, et docere quod in ultima prophetia Naum, ἀποστροφὴ ad diabolum fiat, tia intellectus auferam fines gentium et uirtutes eet dicatur ei: O Lucifer, qui mane oriebaris, qui mittebas igniculos tuos ad cunctas gentes: quomodo cecidisti
Abbreviated transcription (Latin):
fecerint : de his quoq dicere non tunebis: Duces
popłi mei de domo deliciarũ suarũ eiecti sunt.
Si autẽ uideris eos uoluntatibꝰ & hincinde luxu
pauꝑes. nec de popło dei eẽ. sollicitos. aptabis eis
qđ sqr. Qui dormiunt suꝑ lectos eburneos: & flu-¬
unt uoluptate in stratis suis.: Qui comedunt he-¬
dos de gregibꝰ & de arm̃tis uttulos lactentes:¬

Expanded text:
fecerint, de his quoque dicere non timebis: Duces fecerint, de his quoque dicere non timebis: Duces populi mei de domo deliciarum suarum ejecti sunt. Si autem videris eos voluptatibus, et hinc inde apauperes, nec de populo Dei esse sollicitos, aptabis eis quod sequitur: Qui dormiunt super lectos eburneos: et fluunt voluptate in stratis suis: qui comedunt haedos de gregibus, et vitulos lactentes