comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi accipere : quod eẽ quidem ibi utriq: dicimꝰ.
sedibi eẽ accipiendũ non utriq: dicimus : Elegit
autem ipse in eo quod non utriq: dicimus nobrs
us inherere : hicergo securus accipiat.
quorum sententiam decreuit eligere : Quã¬
quam &iam si dubium haber& non illic recte accipi
quod incatholica recte accipi certum haber&:
grauiter peccar& in rebus ad salutem animae
pertinentibus. uel eo solo quod certis incerta
prȩponer& : Recte quippe hominem in eccle¬
si acatholica baptizari eo ipsocertus. ẽ : quod
etiam a libibaptitatus huctransire decreuit  Ndon
autem recte apud donatifitis hominem baptita¬
tusal tem incertum habeat : Cum hoc illidicant
quorum sententiam donatistis ante ponendam tẽ
certum hah& : et incertis certe prȩferendo hicbap¬
tiretur. ubi propterea certus . ẽ rectefieri: quia
eccumalibi facere cogitabat : huc transeundu eẽ
de creuerat : Iam uero siquis non intellegit quo¬

Expanded text:
ibi accipere, quod esse quidem ibi utrique dicimus, ibi accipere, quod esse quidem ibi utrique dicimus, sed ibi esse accipiendum non utrique dicimus. Elegit autem ipse, in eo quod non utrique dicimus, nobis potius inhaerere. Hic ergo securus accipiat, quorum sententiam decrevit eligere. Quanquam etiam si dubium haberet, non illic recte accipi quod in Catholica recte accipi certum haberet, graviter peccaret, in rebus ad salutem animae pertinentibus, vel eo solo quod certis incerta praeponeret. Recte quippe hominem in Ecclesia catholica baptizari eo ipso certus est, quod etiam alibi baptizatus huc transire decrevit. Non recte autem apud Donatistas hominem baptizari, saltem incertum habeat, cum hoc illi dicant, quorum sententiam Donatistis anteponendam esse certum habet, et incertis certa praeferendo hic baptizetur, ubi propterea certus est recte fieri, quia et cum alibi facere cogitabat huc transeundum esse decreuerat. Iam uero si quis non intellegit quo
Abbreviated transcription (Latin):
te accipi incatholicabaptis mum nos dicimus
Illi nondicunt non recte accipi in partedonati
baptis mumnos dicimus. illinondicunt. Sicut
ergo id potius credit quod nos solidi¬
cimꝰ.
ẽe credendumtahoc potius fa¬
ciat
asolisdicitur nobis Robustius enim creditu¬
rus ẽ. eẽ baptismum xp̃i in partedonati quod
ab utrisq nrũm dicitur. quam ẽẽ baptismum
incatholi caquod a catholicis tantũ modo dicit᷑
Sedrursus magis crediturus. ẽ. ẽẽ baptis¬
mum xp̃i etiam apud nos quod nos solidicimꝰ.
quam non ẽẽ apud nos quod illi solidicunt¬
mus : nos illis eẽ prȩponendos : Itaergo quod nos
solidicimus recte apudnos accipi magis crediturꝰ.
.ẽ . quamnon recte apudnos accipi qui a hoc illi
solidicunt : Eadem regula quodnos solidicimus
non recte apud illos accipi magis crediturus .ẽ
quamid quod illi solidicunt . id ẽ recte apud
illos accipi: frustra itaq: sibiuidetur securꝰ.

Expanded text:
te accipi in Catholica Baptismum, nos dicimus, te accipi in Catholica Baptismum, nos dicimus, illi non dicunt. Non recte accipi in parte Donati Baptismum, nos dicimus, illi non dicunt. Sicut ergo id potius credit quod nos soli dicimus esse credendum; ita hoc potius faciat a solis dicitur nobis. robustius enim crediturus est esse baptismum Christi in parte Donati quod ab utrisque nostrum dicitur, quam esse baptismum in catholica quod a catholicis tantummodo dicitur. sed rursus magis crediturus est esse baptismum Christi etiam aput nos quod nos soli dicimus, quam non esse aput nos quod illi soli dicuntmus, nos illis esse praeponendos. Ita ergo, quod nos soli dicimus, recte apud nos accipi, magis crediturus est, quam non recte apud nos accipi, quia hoc illi soli dicunt. Eadem regula, quod nos soli dicimus, non recte apud illos accipi, magis crediturus est, quam id quod illi soli dicunt, id est, recte apud illos accipi. Frustra itaque sibi videtur securus
Abbreviated transcription (Latin):
recce accipyutrum que horum donatistȩ negant
Itemalia duo dicimus. eẽ apud donatistas bap¬
tismum Non autem illic recte accipi: horum duori
illiunum magnõpere a ffirmant. id .ẽ. eẽ ibi
baptismum. non autem illi crecte accipinolunt
fateri : harum quattuor sententiarum tres nostrȩ
ttintum sunt: Vnam uero utriq: dicimus: Nam
eẽ in catholica baptismum. et recteillic accipi
dimus: Quis quis ergouult baptizari & certus
ẽ lamnostram sibi ecclesiam adxp̃ianam sa¬
lutem eẽ diligenđa. & in ea sola prodes se
baptismum xp̃i. et iam sialibi acceptũ fuerit:
baptismum non illisoli neq: nos soli sed utrique¬
dicimus attendat aliatria : Si enim nos elegit
sequi in his quȩ illi nondicunt : Ea ueroquȩ utriq
dicimus prȩponithis quaenos solidicimus: satis
e nobis. quodeaq illinondicunt et nos solidicimꝰ-
preponi his quae illi solidicunt: ẽẽ aute in catho¬
lica baptis mum nos dicimus illi nondicunt rec¬

Expanded text:
recte accipi; utrumque horum Donatistae negant. recte accipi; utrumque horum Donatistae negant. item alia duo dicimus, esse aput Donatistas baptismum, non autem illic recte accipi; horum duorum illi unum magnopere adfirmant, id est esse ibi baptismum, non autem illic recte accipi nolunt fateri. harum quattuor sententiarum tres nostrae tantum sunt, unam uero utrique dicimus. nam esse in catholica baptismum et recte illic accipi dimus. quisquis ergo uult baptizari et certus est iam nostram sibi ecclesiam ad christianam salutem esse deligendam et in ea sola prodesse baptismum Christi, etiamsi alibi acceptum fuerit, baptismum non illi soli neqdicimus: attendat alia tria. Si enim nos elegit sequi in iis quae illi non dicunt, ea vero quae utrique dicimus, praeponit his quae nos soli dicimus; satis est nobis quod ea quae illi non dicunt, et nos soli dicimus, praeponit eis quae illi soli dicunt. Esse autem in Catholica Baptismum, nos dicimus, illi non dicunt. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem fuerit a corportlimorte liberatus cum
secatholicae congregationi & iam presentia cor¬
porali reddiderit undenum quam corde discesse¬
rat : non solum non in probamus quod fecit. sed
etiam securrissime ueris simeq: laudamus quia
prȩsentemđm credidit cordisuo ubi unitatem
seruabat & sinescĩbaptis misacramento quod
ubicumq inuenit non hominu m sedđi . eẽ
cognouit : Noluit exhacuitae migrare: Si
quis autem cum possit in ipsa catholica
accipere ꝑ aliquammentis ꝑuersitatem elegit in
scis mate baptizari : &iamsi posteo uenire ad catho
licam cogittt quia certus.ẽ. ib i prodesse sacram̃¬
tum quod alibi accipi quidem potest. prodesse autẽ
non potest Proculdubio ꝑuersus et iniquus ẽ
et ianto ꝑniciosius. quan toscientius: itaem m non
dubitat recteillic accipi: sicut nondubitait illic pro¬
desse etiam qđ a libi acceperit : Duo suntenim quae
dicimus & eẽ incatholica baptismum : & illictantum

Expanded text:
si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholicae congregationi etiam praesentia corporali reddiderit unde numquam corde discesserat, non solum non inprobamus quod fecit, sed etiam securissime uerissimeque laudamus, quia praesentem deum credidit cordi suo ubi unitatem seruabat et sine sancti baptismi sacramento, quod ubicumque inuenit non hominum sed dei esse cognouit, noluit ex hac uita emigrare. si quis autem, cum posaccipere, per aliquam mentis perversitatem elegit in scismate baptizari, etiam si postea venire ad catlicam cogitat, quia certus est ibi prodesse sacramentum, quod alibi accipi quidem potest, prodesse autem non potest, procul dubio peruersus et iniquus est et tanto perniciosius quanto scientius. ita enim non dubitat recte illic accipi, sicut non dubitat illic prodesse etiam quod alibi acceperit. Duo sunt enim quae dicimus, et esse in catholica baptismum et illic tantum
Abbreviated transcription (Latin):
agere sicut inunitate agitur ubi hoc accepit et
didicit: in eo man& atq coniungitur: litiq isti
in quibus da mrebus nobiscum sunt : in quibus dã
uero a nobis exierunt : proide illa in quibus
nobiscum sunt eosagere nonu et aus : In quib:
nobis cum non sunt. ut ueniendo
accipiant łredeundo recipiant adhortanur. et
quibus modis possumus ut idiligant emendat uatii
conrecticum caritate sattigimus: Noneis itaq di¬
cimus nolitedare. sed nolite inscis mate dare. nec
eis quos uidentur baptizare dicimus nolite accipere:
sed nolite in scis mate accipere : Namsi quem fure¬
te coegerit ex trõma necessitis. ubicatholicum ꝓ quẽ
accipiat non inuenerit. & in animo pacẽ catholicã
custodiat ꝑ aliquem extrauntitetem catholicam
positum acceperit quoderat in ipsa catholica
unitate accepturus Sistatim etiam dehacui¬
ttumigrauerit: non eum nisi catholicum deputa mꝰ.

Expanded text:
agere sicut in unitate agitur, ubi hoc accepit et agere sicut in unitate agitur, ubi hoc accepit et didicit, in eo manet adque coniungitur. Itaque isti in quibusdam rebus nobiscum sunt, in quibusdam uero a nobis exierunt. proinde illa in quibus nobiscum sunt eos agere non uetamus; in quibus autem nobiscum non sunt, ut ueniendo accipiant uel redeundo recipiant adhortamur et quibus modis possumus, ut id eligant emendati adque correcti, cum caritate satagimus. non eis itaque dicimus: \'nolite dare\', sed: \'nolite in schismate dare\\ nec eis quos uidentur baptizaturi dicimus: \'nolite accipere\', sed: \'nolite in schismate accipere\'. nam si quem forte coegerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat non inuenerit et in animo pace catholica custodita per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholicae unitate accepturus, si statim etiam de hac uita emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus.
Abbreviated transcription (Latin):
anus amisit: Nuncenim eum secum habent
cumeis ipsis. quoscum foris e& inma¬
ximiani
scis mate baptitauit: Qua propter potuerunt ab eis
accipere cȩtericum adnostrum consortium non ac¬
cessisent : quod illinon a miserant cuma nostro con¬
sortiorecessissent: Quibus rebus ostenditur et ip¬
sos impie facere qui rebaptizare conantur orbis
unitatem : & nos recte facere : quiđi sacramenta in ꝑ¬
bare necin ipso scismate audemus inquo enim nobis¬
cum sentiunt . In eo etiam nobis cũ sunt : In eo autẽ
a nobis secesserunt : in quo a nobis dissentiunt : Non
enim accessus iste atq: discessus corporalib: motibus
et nonspiritalibus metiendus. ẽ: sicutenim
conuinctio corporum sit ꝑ continuationem locorũ:
si canimorum quidam coniaactus. ẽ. consensio uo¬
luntacũ. Siergo qui reces sit ab unitate aliquid
aliudage᷑ uoluerit quam quod inunitate ꝑcepit.
In eore cedit atq disiungitur: quod autemitti uult

Expanded text:
anus amisit; nunc enim eum secum habent anus amisit; nunc enim eum secum habent cum eis ipsis, quos cum foris esset in Maximiani schismate baptizauit. quapropter potuerunt ab eis accipere ceteri, cum ad nostrum consortium non accessissent, quod illi non amiserant, cum a nostro consortio recessissent. quibus rebus ostenditur et ipsos impie facere qui rebaptizare conantur orbis unitatem, et nos recte facere qui dei sacramenta inprobare nec in ipso schismate audemus. in quo enim nobiscum sentiunt, in eo etiam nobiscum sunt, in eo autem a nobis recesserunt in quo a nobis dissentiunt; non enim accessus iste adque discessus corporalibus motibus et non spiritalibus metiendus est. sicut enim coniunctio corporum fit per continuationem locorum, sic animorum quidam contactus est consensio uoluntatum. si ergo qui recessit ab unitate aliquid aliud agere uoluerit quam quod in unitate percepit, in eo recedit adque disiungitur; quod autem ita uult
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut autem baptitatus si abunitate recesserit
sacramentum baptisminon amittit. Sietiam
ordinatus si abunitate recesserit sacramentum
dandi baptismi non amittit : Nullienim sacram̃¬
to iniuria facienda ẽ: sidiscedit amalis. utrũq
discedit: Si ꝑman& inmalis. utrumq ꝑmanet :
Sicut ergo acceptactur baptismus quem non potuit
amittere qui abunitate discesserat: sicaccep¬
ttindus ẽ. baptismus quemdedit ille. qui saera¬
mentum dandi cumdiscederet non amis ercie :¬
Nam sicut redeuntes quiprius quam recederent
buptiatisunt non rebaptit antur : Ita redeuntes
qui prius quam recederent ordinati sunt. Nonuti¬
q: rursus ordinantur. sed aut administrant quod
admini ferabant si hoc ecđȩ ut ilittis postulat.
autsinon adminiferant: sacramentum tamen
ordinationis suae gerunt : Et ideo eis manus
interlaicos non in ponitur: Namneq: sacre men¬
tum baptismi. neq: sacrtmentum dandibaptismi.
quando ab eis cummaximiiano discessit felici¬

Expanded text:
sicut autem baptizatus, si ab unitate recesserit, sicut autem baptizatus, si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non amittit, sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. nulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat, sic acceptandus est baptismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi cum discederet non amiserat. nam sicut redeuntes, qui priusquam recederent baptizati sunt, non rebaptizantur, ita redeuntes, qui priusquam recederent ordinati sunt, non utique rursus ordinantur, sed aut administrant quod administrabant, si hoc ecclesiae utilitas postulat, aut si non administrant, sacramentum tamen ordinationis suae gerunt, et ideo eis manus inter laicos non inponitur. nam neque sacramentum baptismi neque sacramentum dandi baptismi quando ab eis cum Maximiano discessit Felici
Abbreviated transcription (Latin):
Soestalli qui pncrilogium scis matis ab ecde siae
coirimuinions discedunt : habentutiq baptis mum
quem priusdiam discederent acceperunt Nam
stipsis sindecent non eis iterumdatur : Vnde osten¬
ditur illil quod acceperaint in unitite postt non
potuissela mitere sẽpariti : Quod si haberi foris
pocest etiam dariquur non potest : sidicis non
reccefonsdaturRespondemus sicut non rectefo¬
ris habetur & tamenhabetur : Sic non rette foris
datur seditimendatur : Sicutautam ꝑ unitetis
reconciliationem incipit utiliter haberi. quod
extie unttttem inutiliter habebatur. Sic ꝑtan¬
demreconciliationem incipit utile ce quod
expaetm inutiliter datum .ẽ. Nonta men
dici fts ẽ. non datum. eẽ : qđ datum ẽ. Aut
ut non hoc dedissequis quam calum nietur
Cum hoceum dedisse quod acceperat confitet᷑:
Sacramentum enim baptismi .ẽ. quod habet
qui bapoi Zatur : Et sacramentum dan¬
dibaptismi ẽ quod bab& quiordina tur

Expanded text:
illi, qui per sacrilegium schismatis ab ecclesiae illi, qui per sacrilegium schismatis ab ecclesiae communione discedunt, habent utique baptismum, quem priusquam discederent acceperunt. nam si et ipsi redeant, non eis iterum datur; unde ostenduntur illud, quod acceperant in unitate positi, non potuisse amittere separati. quod si haberi foris potest, etiam dari cur non potest? si dicis: \'non recte foris datur\', respondemus: sicut non recte foris habetur etdatur; sed tamen datur. Sicut autem per unitatis reconciliationem incipit utiliter haberi quod extra unitatem inutiliter habebatur: sic per eandem reconciliationem inextra eam inutiliter datum est. non tamen dici fas est non datum esse quod datum est, aut ut non hoc dedisse quis <quemquam calumnietur, cum hoc eum dedisse quod acceperat confitetur. sacramentum enim baptismi est quod habet qui baptizatur, et sacramentum dandi baptismi est quod habet qui ordinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
NEISLIBRIS quoSMUERDUVS
Lepistolam parmeniani. quam deditaticionium
scripsimus promisimusnos diligentus qu ȩstionem
mus dobituntt menanobis flagitantib fratrib mem¬
nimus & agnoscimus: Quapropter in horopere
auiuu antedño suscepimus Nonsolumeare fel¬
lere quaede hac renobis donatistȩ obiecere con¬
suerunt sed & iam debeatissimi martrris erpri¬
ani auctoritate unde suamꝑuersitetem neueri¬
te cis impetu cadat fulcire conantur. quatdñs
dona uerit dicere ut in tellegant om̃s quinon
studio portium cȩcati iudicant: Non solum eos
non adiuuari auctoritate cypriani. sed pipsã
maxime conuinciat quen subuerti Iam qui¬
dem in supra memoratis libris dictum ẽ. ita
posse extra catholicã cõmunionem dar bap¬
tismum quemad modũ extra em potest & habe¬
re : Nullus autem illorum negat habere
baptis mum &iam a positattis quib: utiq
rerdearitibis & pententi am conuersis dimnonr edditur
amteti nonpotisseiudicatur dun nonteuattur

Expanded text:
eis libris quos adversus Epistolam Parmeniani, quam dedit ad Tichonium, scripsimus, promisimus nos diligentius quaestionem mus, debitum tamen a nobis flagitantibus fratribus meminimus et agnoscimus. Quapadiuuante domino suscepimus non solum ea refellere, quae de hac re nobis Donatistae obiectare consuerunt, sed etiam de beatissimi martyris Cypriani auctoritate, unde suam peruersitatem, ne ueritatis impetu cadat, fulcire conantur, quae dominus donauerit dicere, ut intellegant omnes, qui non studio partium caecati iudicant, non solum eos non adiuuari auctoritate Cypriani, sed per ipsam maxime conuinci adque subuerti. Iam quidem in supra memoratis libris dictum est ita posse extra catholicam communionem dari baptismum, quemadmodum et extra eam potest et haberi. nullus autem illorum negat habere baptismum etiam apostatas, quibus utique redeuntibus et per paenitentiam conuersis dum non redditur, amitti non potuisse iudicatur. sic et
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ hominis consecrationem spiritali teropenttur
Hec obaliud existimobaptizan di munus iohannifuis¬
sccideributũ itt ut iohannis bciptis mus diceretur:
dis utdñs ipsequidedenit cũ seruibaptis mũ non sp̃¬
uisse eecciperededicar& humilittẽ siuam ttquni¬
tipendendũ c̃t suumbaptismum quo ipsebaptit eturus¬
erit tedistccto apertissime declane r& Vicebiteni¬
non quorundamondralefuturu tumort̃ quicũ in tellectu

Expanded text:
deus hominis consecrationem spiritaliter operatur. deus hominis consecrationem spiritaliter operatur. nec ob aliud existimo baptizandi munus Iohanni fuisse adtributum, ita ut Iohannis baptismus diceretur, nisi ut dominus ipse qui dederat, cum serui baptismum non spreuisset accipere, dedicaret humilitatis uiam et quanti pendendum erat, tali facto apertissime declararet. Videbat eninae, quorumdam non defuturu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod& itim atq &icim considerins: Inuenionon
tntũ passionem pro nominexp̃i id quod exbap¬
tismodeerat pos sesupplere : sedetiamfidemcon¬
uersionemq: cordis si forte cidcelebrendũ misteriũ
baptismi nangustiis temporũ succurri nom potest.
eq: enim latroille pro nominexp̃i crucifixuseu
sed promeritis faccinorũ suorũ: Net quia credidit
passus ẽ seddũ patitur credidit: Quantũ tecq
cuministeriũ baptismi Noncontemptus religionis
sedart culus neces sittctis exludit: Nã multo ma¬
gis incornelio et in amicis eiꝰ quam inillo latrone
possecuideri suꝑfluum ut aqua &ia n tingerent᷑
indicio quo dillis tomporbus congruebat cumlinguis
loquerentur eminerit: Bccptireta sunt tumen
& in hoe stecto a postolica extat auctoritus usque adet
nemodeb& in quolibet pror ectu interioris homitus
si foste antebaptis mum usq ad spiritalem intellectum
piocorde profecerit Contempnere sa crrmentũ quo d
ministrorũ operecorpont liter adhibetur: Sedphoc

Expanded text:
quod etiam adque etiam considerans inuenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deerat posse supplere, sed etiam fidem conuersionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. neque enim latro ille pro nomine Christi crucifixus est, sed pro meritis facinorum suorum, nec quia credidit passus est, sed dum patitur credidit. quantum itaque cum ministerium baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit. nam multo magis in Cornelio et in amicis eius quam in illo latrone posset uideri superfluum ut aqua etiam tinguerentur, indicio, quod illis temporibus congruebat, cum linguis loquerentur, eminuerat. baptizati sunt tamen et in hoc facto apostolica extat auctoritas. usque adeo nemo debet in quolibet prouectu interioris hominis, si forte ante baptismum usque ad spiritalem intellectum pio corde profecerit, contemnere sacramentum, quod ministrorum opere corporaliter adhibetur, sed per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
religioser deuotiofre adepistolam nr̃rm
roscribens nonitantũ consensit sed&cin¬
stͣ ictũ se. eẽ. guotici segit: His uerbis betiti
espriceni accepimus cum aiuba tanio. eea
consultũ & qđ mres ponderit consulentũ
& quod ille instuctu soeẽ. grrtici segit
nium quidiam ꝑtinaces existimati debem
si considertre uoluerimus e&. dem ipscu
pnstoleua quabo ubitnopersua sum est
Donecenim ꝑsuc decitur & nobis s hoc pruo¬
detaueris perccionibus potest : securos nos eiu¬
nniustholicȩ communionis stecit i psgerp¬
anus: Sequiturenim & dicit: suꝑ ẽ. ut dehac

Expanded text:
sa dcuotione ad epistulam nostram sa dcuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed et instructum se esse gratias egit. his uerbis beati Cypriani accepimus eum a Iubaiano esse consultum et quod responderit consulenti et quod ille instructum se esse gratias egit. numquid iam pertinaces existimari debemus, si considerare uoluerimus eandem ipsam epistulam qua hoc Iubaiano persuasum est? donec enim persuadeatur et nobis, si hoc persuaderi ueris rationibus potest, securos nos de iure catholicae communionis facit ipse Cyprianus. Sequitur enim et dicit: superest ut de
Abbreviated transcription (Latin):
& incatholictom communionẽ nonper
baptis mum recepti non potuerunt mo¬
sedicunt imiturt cp̃pricinũ haueniunt
iui drespondetint derecepiobapeis mo
Ineo dem ipso epis copatu in quodtm pna¬
strant ure uoca uerunt Qutprtopter
malorum cõmrounio: nom habent
istisuȩ communiqnis origine:
siouis aliquam defensioNenenspet
fut exemplũ crpriani sectantes quia
unitatis uinculũ disru perunt lo i psus
conciliũ : quia maxii nistarũ beatefmu
receperunt : Hunc ergonos manentes intx¬
emploerprian consi deremus &ici conci¬
lium eỹpricenii: Qubdaitcyprianus. Au¬
distis inquit collẽgȩ dilectis simi. quidm
iubetianus coep̃s nr̃ scripserit: Consulens
medio crieatẽ mirm deinlicito & prostno
hereticorum baptismo. quidque ego ei
rescripserim censens scilic& quod sẽmelatq
lterum & sẽpe censuimus. hereticos adeclam
uemientes ede bciptis mo baptizari& scĩfu¬
cusi oportore : Itemba tȩsunt uobi s ealiȩ

Expanded text:
et in catholicam communionem non per et in catholicam communionem non per baptismum recepti non potuerunt mase dicunt imitari Cyprianum, inveniunt quid respondeant de recepto Baptismo in eodem ipso episcopatu in quo damnauerant reuocauerunt. quapropter malorum communio, non habent isti suae communionis originem. sionis aliquam defensionem, insuper nec exemplum Cypriani sectantes, quia unitatis uinculum dirruperunt, nec ipsum concilium, quia Maximianistarum baptismum receperunt. Nunc ergo nos manentes in exemplo Cypriani consideremus etiam concilium Cypriani. quid ait Cyprianus? Audistis, inquit, collegae dilectiIubaianus coepiscopus noster scripserit consulens mediocritatem nostram de inlicito et profano haereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae
Abbreviated transcription (Latin):
pinuꝰ &cyprianũ ꝑetus uni uer sitatem simi¬
liter agebatur. & cuius uni uersiidtem peque
agrippinus deseruit. neque cỹprianus.
neque illi qui eis consenserant : Quamuis
aliter. quam ceteri seiperent. sed cum eis
ipsif aquibus diuersi senserunt. in cudẽ
unituns communione manserunt ꝙ.
psiautem considerent ubi sint: qui neq
unde propagiti sint possunt dicere
uamtunc el am receptisi nebaptis io
heretici & sebis matici commu nionis
conteegione ꝑdidentnt: feq ipsi er̃pa¬
ano consentiunt: Illeenim cũ recepto¬
ribus hereticorũ & his maticorum.
acꝑhoc cũ &ium ipsis recẽptis mane¬
rese in communione profes sũs est:
firutam propitr. nomen traxditorum
quos ina frict Instimauerunt. & in
tions marino iudicionon conuicẽrunt.
se ab orbisterrarum. communione sẽpecnarẽ
Qu &iam siuert crimina obixerent. multost
inaoro scelera heresum & schis iitũ unde
si ne baptis moficut sensit ipseuenientes.

Expanded text:
pinum et Cyprianum per ejus universitatem simipinum et Cyprianum per ejus universitatem similiter agebatur; et cujus universitatem neque Agrippinus deseruit, neque Cyprianus, neque illi qui eis consaliter quam ceteri saperent, sed cum eis ipsis a quibus diuersa senserunt in eadem unitatis communione manserunt. ipsi autem considerent ubi sint, qui neque unde propagati sint possunt dicere, si iam tunc ecclesiam recepti sine baptismo haeretici et schismatici communionis contagione perdiderant, neque ipsi Cypriano consentiunt. ille enim cum receptoribus haereticorum et schismaticorum ac per hoc cum etiam ipsis receptis manere se in communione professus est, isti autem propter nomen traditorum,. quos in Africa infamauerunt et in transmarino iudicio non conuicerunt, se ab orbis terrarum communione separarunt, cum etiam si uera crimina obicerent multo sunt maiora scelera haeresum et schismatum. unde sine baptismo sicut sensit ipse uenientes
Abbreviated transcription (Latin):
tieos in prolabant abaptirabant eos quiin¬
de ueniebaent Quidergo anteagriphsnu
a quo isttacoepit qucsi noua nitio aduersus
consuetudinẽ dimiccins Num quid non
qnit ec desic quid demque post cegrippinũ
quando nusi ad pristinam consuetudinem
reditum e& alterũ molim concilium
non ea necesse crpriano Numquid non
enet ecł .e. quicitalis ꝑ om̃a consuecudo
beptismus haberitur. &iamsi apud
bericos uel seyis maticos dactus fuis se
&bereditti sxp̃i non interrupti perie it
sed perom̃sgentes augmentit citpiens ꝑma¬
nebaat : Iutissima nrtio ẽ. In etdem consu¬
etudine ꝑmanere. quȩ tuncbonos et malos
una conplexione portabat:. Siautem ñe
nit tunc ecła quiasaacrilegi heretici
sine baptismo recipiebantur & hoc uni¬
uersedi consuecudine cenebatur : Vnde
donatus appacruit : dequa ternt gerimi¬
nauit: De quamari emirsit: Di quoclo¬
one securlimus. percuiusum uersi tactem nucid
agitur. quod ttanti agrippinũ & interagrip¬

Expanded text:
ticos inprobabant et baptizabant eos qui inticos inprobabant et baptizabant eos qui inde ueniebant, quid ergo? ante Agrippinum, a quo ista coepit quasi noua ratio aduersus consuetudinem dimicans, numquid non erat ecclesia? quid denique? post Agrippquando nisi ad pristinam consuetudinem reditum esset, alterum moliri concilium non esset necesse Cypriano, numquid non erat Ecclesia, quia talis per omnia consuetudo risti Baptismus haberetur, etiamsi apud haereticos vel schismaticos datus fuisse hereditas Christi non interrupta perierat, sed per omnes gentes augmenta capiens permanebat, tutissima ratio est in eadem consuetudine permanere, quae tunc bonos et malos una conplexione portabat. si autem non erat tunc ecclesia, quia sacrilegi haeretici sine baptismo recipiebantur et hoc uniuersali consuetudine tenebatur, unde Donatus apparuit, de qua terra germinauitone securi sumus, per cujus universitatem id nunc agitur, quod et ante Agrippinum, et inter Agrip
Abbreviated transcription (Latin):
serunt udũ fortt aliqui extransorinittosius
songeq discretis Nullo quidẽ siue plenariosiue
suftens enionali concilio sede pistolari cople¬
quio commoti sunt. ut hociẽt. sticiendum pu¬
turent: quod & consuetudo ełe pristina
nonhcibebat et postea catholicus orbister¬
nerum robustissima firmitate consensi¬
onis exlusit ut quod ꝑ disputatio neseius¬
modi in aliquorum mentes inͣ reperecoepe¬
rat. Desalute ueniens unitatis potentior
uertics & uniuersalis medicina sanaret¬
T uncuteque sermonem uidetent quam secur
aggrediar: sidd sesui & ostendere nompo¬
tuero quomodo refellantur et quȩde con¬
cilio espriani uelepistolis eius ad firmant
in eđa manebo securus. incuius communi¬
onecũ eis qui sibi Non consenserrnt mansit
ipsecs prianus: Quod sidicunt propter¬
ecctunc illã catholicam ecclesi fuisse.
quia erir ntibi pauci. uelsihoc puttnt¬
&iam multi quibaptismũ datũ apudhert¬

Expanded text:
serunt, uel si forte aliqui ex transmarinis terris serunt, uel si forte aliqui ex transmarinis terris longeque discretis nullo quidem siue plenario siue saltem regionali concilio, sed epistulari conloquio commoti sunt, ut hoc esse faciendum putarent, quod et consuetudo ecclesiae pristina non habebat et postea catholicus orbis terrarum robustissima firmitate consensionis exclusit, ut, quod per disputationes eiusmodi in aliquorum mentes inrepere coeperat, de salute ueniens unitatis \'potentior ueritas et uniuersalis medicina sanaret. hunc itaque sermonem uideant quam securus adgrediar. si adsequi et ostendere non potuero, quomodo refellantur ea, quae de concilio Cypriani uel epistulis eius adfirmant, in ea ecclesia manebo securus, in cuius communione cum eis qui sibi non consenserant mansit ipse Cyprianus. Quodsi dicunt. propterea tunc illam catholicam ecclesiam fuisse, quia erant ibi pauci uel, si hoc putant, etiam multi, qui baptismum datum aput haere
Abbreviated transcription (Latin):
bis multominus oberunt. quȩ uestri
RBITROR LAN MANRITUMET̃
omnibus possẽ. auctoritttẽ betia cypria¬
m ad retinendũ uinculũ ptccis nullo modo uiolan¬
dam unitatis eđȩ saluberrimam caritatem: ma¬
gs pronobis quam prodo natistis et̃ proponendã:
Dienim erpriani exemplouti uoluerint ad rebap¬
tirandosrcat holi cos quicille censuit
uIncatholica baptizandos hereticos Nospiti¬
lis exemploeius utimͦ quo aꝑtissi me sttituta
amissis Nullo modo ꝑ sẽparttionem communi¬
oriis ẽẽ. rec edendum quando quidem net eos
quiutadẽ uidebatur nonbaptiratos sacrilegos
in communionem catholicam recipiebant᷑
aiuire communionis uoluit amouere dicens
Neminem iudicantes aut aiu recommunionis
aliquem sidiuersumsenserit amouentes ::
Video tamen quid adhuc amepossit inquiri.
uidelic& ut respondetim uerisimilibus illis
ritionibus quibus uelante agrippinus uel
ipse cs̃prianus ł illi qui eis in africa consen¬

Expanded text:
vobis multo minus oberunt quae vestri vobis multo minus oberunt quae vestri rbitror jam manifestum esse omnibus posse, auctoritatem beati Cypriani ad retinendum vinculum pacis, nulloque modo violandam unitatis Ecclesiae saluberrimam charitatem, magis pro nobis quam pro Donatistis esse proponendam. si enim Cypriani exemplo uti uoluerint ad rebaptizandos catholicos, quia ille censuit in catholica baptizandos haereticos, nos potius exemplo eius utimur, quo apertissime statuit a sacrilegis admissis nullo modo per separationem communionis esse recedendum, quandoquidem nec eos qui, ut eidem uidebatur, non baptizatos sacrilegos in communionem catholicam recipiebant, a iure communionis uoluit amouere dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. Uideo tamen quid adhuc a me possit inquiri, uidelicet ut respondeam uerisimilibus illis rationibus, quibus uel ante Agrippinus uel ipse Cyprianus uel illi, qui eis in Africa consen
Abbreviated transcription (Latin):
dict non reputaret amantibus pacem:
Cur ergo cũ ur̃os rebapti tatos timetis & illis
& uobis sclutis aditus inuid& is &
fuit aliquando debciptis modub¬
etitio ͤ Quidiuers cesens¬
scrunt : In unitate manserunt: ea dubitatio pro¬
cedente tempore. ꝑspecit ueritate sublati. ẽꝰ
quȩstio que nondum finitt crprianiuꝰ nonde¬
terruit ut creder& : uos finita ut redeatis inui¬
tat : Venite adcatholicam concordantem: quã
cypricinus nondeseruit fluctu antem: Aut
si uobis exemplum cypriani lam displic&.: qui
cõmunicauit eis quicũ baptis mate hereticor
recipiebantur. a pertedicens Hemine miu di
cantes : aut iure communionis aliquem sidiuer¬
sum sert amouentes : Quoistis miseri: quidagi¬
tis & uos ipsos figitł: qui a inde processistifubi
ille ꝑmansit: Si uero ei propter habundanti c̃o
caratis & amorem frac ternitatis. & uin¬
culum pacis Nec sua peccatt nec aliena
obẽe poerunt : hucredite ubi& nobis &u

Expanded text:
dia non reputaret amantibus pacem? dia non reputaret amantibus pacem? cur ergo, cum uestros rebaptizatos timetis, et illis et uobis salutis aditus inuidetis? fuit aliquando de baptismo dubitatio: qui diuersa senserunt in unitate manserunt. ea dubitatio procedente tempore perspecta ueritate sublata est: quaestio, quae nondum finita Cyprianum non deterruit ut recederet, uos finita ut redeatis inuitat. uenite ad catholicam concordantem, quam Cyprianus non deseruit fluctuantem. aut si uobis exemplum Cypriani iam displicet, qui communicauit eis, qui cum baptismate haereticorum recipcantes, aut a jure communionis aliquem, si diversum senserit, amoventes; quo itis, miseri? quid agitis? Et vos ipsos fugite, quia inde processistis, ubi ille permansit. Si vero ei, propter abundantiam charitatis et amorem fraternitatis, et vinculum pacis, nec sua peccata, nec aliena obesse potuerunt; huc redite, ubi et nobis et
Abbreviated transcription (Latin):
offerentibus sacrificium caritatis quȩ co opert
multitudinem peccatorum. ut non adtendat
quã multieorum discessu uulnenrtis int.
sed quam plures eorũ redituliberrti
Inquoenim uinculo pacis credidit
paciscredimus ꝑecidem misericordiam di mereriue¬
niam posserdaptiaatos: Ecde sici quippecatholico
temporibus beti cypriani & anteipsum precen¬
otempore aut rebciptizatos aut baptis mumnon
habentes unittitis gremio continebot
aut illisclutem non nisi unittitis ipsius merito
consecuti sunt : Sienim Nonhabebant baptis¬
mum qui abhereticis ueni ebant sicut asserit er¬
prianus non recte amit tebantur &ta mene sdẽ
ipse indulgentiam dedñi miseri cordia propter
unitatemꝰ ecłȩ non desperruit Ituergosi ha¬
bebant baptis mũ. non recteba peitabantur.
uidittiq illes misi eadem unitatis caritti sadui¬
uat : ut quod in seacntmento trirctandolate¬
bait humanã infirmititẽ diui na misericor¬

Expanded text:
offerentibus sacrificium caritatis quae cooperit offerentibus sacrificium caritatis quae cooperit multitudinem peccatorum, ut non adtendat quam multi eorum discessu uulnerati sint, sed quam plures eorum reditu liberati. in quo enim uinculo pacis credidit pacis credimus per eandem misericordiam dei mereri ueniam posse rebaptizatos. Ecclesia quippe catholica temporibus beati Cypriani et ante ipsum praeterito tempore aut rebaptizatos aut baptismum non habentes unitatis gremio continebat: aut illi aut illi salutem non nisi unitatis ipsius merito consecuti sunt. si enim non habebant baptismum qui ab haereticis ueniebant, sicut asserit Cyprianus, non recte admittebantur; et tamen eisdem ipse indulgentiam de domini misericordia propter unitatem ecclesiae non desperauit. ita ergo, si habebant baptismum, non recte rebaptizabantur. quid itaque illos nisi eadem unitatis caritas adiuuabat, ut, quod in sacramento tractando latebat humanam infirmitatem, diuina misericor
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem iterum lauandi: & Nic hodemo:
fuisi quirenatus fuerit ex aqua & spu Non
ininebit in regnum cȩlorum: Quod habeae
secretior diiudicatio dĩ hominibus quales nossum
difficile ẽ foritis secognos cere. quantumtamen
adipsci uerba attin&. cui lib& homini manifestũe.
quantum dist& internonhabet necessitatem lauand.
Qñ intnr bit inregnum cęlorum: Ipscdeni que
ecłec sic trirditum ten&: ut hominem si nebaptis¬
moad alture prorsus non possit ad mit tere
rebapti ⁊citum autem cum post pęnitentiam
liceat admitti: quidaliud ostenditur nisieum
baptismo noncarere : Siergo crprianus quosict̃
si nebaptis mo arbitnaebatur. tamen propter
unititm uinculum adueniam ꝑtinerẽ prȩsumebat:
otens ẽ. dñs ꝑ ipsum uinculũ unittitis & pacis etiam
rebaptizatis placari& eis a quibus rebaptiratisurT
ex ipsci pacis compensatione mitescere : & om̃a
quȩ inerrorẽ commi serent delicttdonare.

Expanded text:
sitatem iterum lauandi et Nicodemo: sitatem iterum lauandi et Nicodemo: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum. quid habeat secretior diiudicatio dei, hominibus quales nos sumus difficile est fortasse cognoscere. quantum tamen ad ipsa uerba adtinet, cuilibet homini manifestum est quantum distet inter \'non habet necessitatem lauandi et \'non intrabit in regnum caelorum\'. ipsa denique ecclesia sic traditum tenet, ut hominem sine baptismo ad altare prorsus non possit admittere; rebaptizatum autem cum post paenitentiam liceat admitti, quid aliud ostenditur nisi eum baptismo non carere? si ergo Cyprianus, quos esse sine baptismo arbitrabatur, tamen propter unitatis uinculum ad ueniam pertinere praesumebat, potens est dominus per ipsum uinculum unitatis et pacis etiam rebaptizatis placari et eis, a quibus rebaptizati sunt, ex ipsa pacis conpensatione mitescere et omnia quae in errore commiserant delicta donare,
Abbreviated transcription (Latin):
& cum arbitri retur eos quiextri ecđȩ com¬
munioriẽ ba paxarentur luptismũ nĩ habere :
Crdida meneos in et desiam simpliter ad¬
missos propteripsi us unitatis uinculum.
possea dueniam ꝑuenire. Sicenim soluit
questionem quamsibi ipse preposuit. adiu¬
biauͥiũ lit scribens: Sed dicit aliquis quidengo
fi& debis qui in preteritum deheresi adiłAm¬
uenientes si nebaiptismo ad missisunt : Potens
estdñs miseri cordici sua indulgentiam dare
& eos qui ad ecłam simpliciter admisi in eda
dormierunt ab ecle suȩ munerib ñ separare
suidsit autem ꝑniciosius utrum omnino
tonbaptit ara Anrebaptizori iudicare
difficile ẽ.: Video quidem quidam plius ho¬
mines detestentur at que brreant: Verũ¬
iamen recurrens ad illcm statenom domi¬
nicam ubi non exhuma nosensu sedexauc¬
cornatediuina rerum momenta penduntur
tauenio deutrtq redñi sententiam Ntm
p&ro dixit qui lotus est Nion habet neces¬

Expanded text:
et cum arbitraretur eos qui extra ecclesiae comet cum arbitraretur eos qui extra ecclesiae communionem baptizarentur baptismum non habere, credidit tamen eos in ecclesiam simpliciter admissos propter ipsius unitatis uinculum posse ad ueniam pertinere. sic enim soluit quaestionem quam sibi ipse proposuit, ad Iubaianum ita scribens: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in prvenientes sine Baptismo admissi sunt? Potens est Dominus misericordia sua indulgentiam dare et eos qui ad Ecclesiam simpliciter admissi, in Ecclesia dormierunt, ab Ecclesiae suae muneribus non separareQuid sit autem pernieiosius, utrum omnino non baptizari an rebaptizari, iudicare difficile est. uideo quidem quid amplius homines detestentur adque horreant, uerumtamen recurrens ad illam stateram dominicam, ubi non ex humano sensu sed ex auctoritate diuina rerum momenta penduntur, inuenio de utraque re domini sententiam. nam et Petro dixit: qui lotus est non habet neces
Abbreviated transcription (Latin):
nonha: berequid respondecnt & puttnt senon
habere quid faciant .: quidloquantur non
inueniunt. tacere non ꝑmituntur: malunt
ꝑuersis uocibus ueritati reluctari: quã confes¬
sĩ serroribus paci restitui: Quis autẽ non intellgͥ¬
gtit quid in cordesuo possint dicere: Quidergo
sticimus in quiunt dehis quosiam rebaptiza¬
uimus respondetur: redite cumeis ad ecclesiã.
medi camento pacis offerte curandos quos
uul nerastis. uitȩcaritatis offerte suscitandos
quos occidistis Multum ua let ad propiandũ
dm̃ fcterna concordia.: Siduobus exuobis
ait dñs conuenerit In terra: quicquid petie¬
ritis fi& uobis: Siduobus hominibus. quanto
magis duobus populis. simulnos dño proster¬
namus: partici pamini nobis cum unitatem
partici pemur uobiscum dolorem: & caritus
cooperiat multitudinem peccatorum: ab ipso
becito cr̃prianio consilium querite. attendi¬
tequantum deunitatis bono prȩsumpserit :
Vnde senon dis rupit adiuersa sentientibus:

Expanded text:
non habere quid respondeant et putant se non non habere quid respondeant et putant se non habere quid faciant. quid loquantur non inueniunt, tacere non permittuntur: malunt peruersis uocibus ueritati reluctari quam confessis erroribus paci restitui. Quis autem non intellegat quid in corde suo possint dicere? \'quid ergo facimus\', inquiunt, \'de his quos iam rebaptizauimus?\' respondetur: \'redite cum eis ad ecclesiam, medicamento pacis offerte curandos quos uulnerastis, uitae caritatis offerte suscitandos quos occidistis. multum ualet ad propitiandum deum fraterna concordia. si duobus ex uobis, ait dominus, conuenerit in terra, quidquid petieritis fiet uobis. si duobus hominibus, quanto magis duobus populis! simul nos domino prosternamus, participamini nobiscum unitatem. participemur uobiscum dolorem et caritas cooperiat multitudinem peccatorum. ab ipso beato Cypriano consilium quaerite, adtendite quantum de unitatis bono praesumpserit. unde se non dirrupit a diuersa sentientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
enim ort uerdico in nocentes dampnari potuer̃
Sidixerint non eos dam pnauimus recitatur con¬
cilium recitantur nomina & ep̃orũ et ciuitat ũ :
sidixerint non ẽ ipsum conciliũ nr̃m Recitanturꝰ
gesta proconsulari ubi non semd ide conciliũ
allegauerunt. ut eosdem maximia nistas deba sili¬
cis exduderent. & iudiciorum strepitii atq auxili¬
orum impetu pro curbarent : Sidixerint felicia¬
anum mustatinum & prȩcexititum a suritnum
quos postea receperunt cum maximiano nonfu¬
isso. reuitntur gesta quibus eos deba silicis excludendos
eeconciliosuo quod aduersus maximia nists secer
de iudicus publicis postularunt  Sidixerint ꝓpacẽ
suscepti sunt respondetur curergo ueram
& plenam non agnoscitis pacem quisuosinpulit
quis cocgit propacedonatischis maticum recipere
dampnatum & contrt pacem xp̃i orbem dam nare
inauditum urguet eos utique ueritis : Vident sẽ

Expanded text:
enim ore ueridico innocentes damnari potuerunt. enim ore ueridico innocentes damnari potuerunt. si dixerint: \'non eos damnauimus\', recitatur concilium, recitantur nomina et episcoporum et ciuitatum. si dixerint: \'non est ipsum concilium nostrum\', recitantur gesta proconsularia, ubi non semel idem concilium allegauerunt, ut eosdem Maximianistas de basilicis excluderent et iudiciorum strepitu adque auxiliorum impetu proturbarent. si dixerint Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum, quos postea receperunt, cum Maximiano non fuisse, recitantur gesta quibus eos de basilicis excludendos ex concilio suo, quod aduersus Maximianistas fecerunt, de iudiciis publicis postularunt. si dixerint: \'pro pace suscepti sunt,\' respondetur: \'cur ergo ueram et plenam non agnoscitis pacem? quis uos inpulit, quis coegit pro pace Donati schismaticum recipere damnatum et contra pacem Christi orbem damnare inauditum?\' urget eos utique ueritas, uident se
Abbreviated transcription (Latin):
seuissimas intulerunt: receperunt indealiquos.
putantes quod possent omnes eodem terrore
conuerti: His autem quos receperunt. noluer
facere iniuriam ut ab eis in scis matȩ baptiza¬
tos denuobaptizarent. uel potius ab hisipsis
rebaptizarieos facerent in tus. aquibus bapti¬
zctierent foris at que hoc modo suȩ nestriȩ
consuetudi pręscripserunt: Sentiunt quam̃
scelerate iamftcciant. recepto baptismomaximi¬
anistarun. uiolare baptismum orbisterraru:
Sed eiment rebaptizatos suos nefortenoneis partaNo
Supsĩ peꝑcerint ceteris nedeillis exigant animas
suais si animas aliorum trucidarecessciuer:
Quidere ceptis maximianistis respondeant: non
inueniunt: Sidicerint In nocentes recepimus.
respondetur ei sergo Innocentes dampnauenros .
Si dixerint nesciebamus ergotemere naiudicastis.
Sic &ian detro ditoribus sententiam tementria
protulistis. falsumq dixistis plenari concilii
oreueridico dampnatos eẽ cognoscite : Neque

Expanded text:
saevissimas intulerunt. Recepesaevissimas intulerunt. Recepeputantes quod possent omnes eodem terrore conuerti, his autem quos receperunt noluerunt facere iniuriam, ut ab eis in schismate baptizatos denuo baptizarent uel potius ab his ipsis rebaptizari eos facerent intus a quibus baptizati erant foris, adque hoc modo suae nefariae consuetudini praescripserunt. sentiunt quam scelerate iam faciant recepto baptismo Maximianistarum uiolare baptismum orbis terrarum, sed timent rebaptizatos suos, ne forte non eis parcant, si ipsi pepercerint ceteris, ne de illis exigant animas suas, si animas aliorum trucidare cessauerint. Quid de receptis Maximianistis respondeant non inueniunt. si dixerint: innocentes recepimus,\' respondetur eis: \'ergo innocentes damnaueratis.\' si dixerint: \'nesciebamus,\' \'ergo temere iudicastis — sic etiam de traditoribus sententiam temerariam protulistis — falsumque dixistis: plenarii concilii ore ueridico damnatos esse cognoscite\'; neque
Abbreviated transcription (Latin):
turũm uenecem: Nõ uult᷑ mortem impi quantum
utreuertatur & uiucit : Quia sententiam flectit
quia tacere metuimus quii cessare ab instantia
quantu possumus formidamus quic obtempenim̃
a posto lodicenti. Predica uerbum insta oportune.
in portune. arguȩ hortare increpa: sed sicut euan¬
gdium loquiturt diligunt gloriã hominum mags
quamdĩ. & re prȩhendi alempus timent dampnar
in sempiternum Nontiment : Vident &im
ipsi quid mali stcciant : uid ent non ẽẽ. quidõm¬
nino respondetnt. sed nebulcs imperitis offun¬
dunt . cumipsi uiui sorbeantur : Id ẽ scientes &ag¬
noscentes interecant: Viderunt horrere homi¬
nes & grcuiter detesturi quod &iam scipsi
ini muta schis metiti diuiserunt. Et maxime
in africȩ capite & notissima ciuitate canthagn
conatisunt resarcire dedecus pannorũ suorũ
putantes quod possent maximia nifius auferre:
magno conatu ꝑ opiaitum gildonianũ fortiter
inftiterunt. multa illis mala & ꝑsecutio nues

Expanded text:
tura veracem. Non vult enim mortem impii, quantum ut revertatur et vivat : quia sententiam flectit quia tacere metuimus, quia cessare ab instantia quanta possumus formidamus, quia obtemperamus Apostolo dicenti, Praedica verbum, insta opportune, importune; argue, hortare, increpa . Sed, sicut Evangelium loquitur, diligunt gloriam hominum magis quam Dei , et dum reprehendi ad tempus timent, damnari in sempiternum non timent. Vident etiam ipsi quid mali faciant, vident non esse quid omnino respondeant: sed nebulas imperitis offundunt, cum ipsi vivi sorbeantur, id est, scientes et agnoscentes intereant. Viderunt horrere homines, et graviter detestari, quod etiam se ipsi in multa schismata diviserunt, et maxime in Africae capite et notissima civitate Carthagine: conati sunt resarcire dedecus pannorum suorum. Putantes quod possent Maximianistas auferre, magno conatu per Optatum Gildonianum fortiter institerunt, multa illis mala et persecutiones
Abbreviated transcription (Latin):
onis atque concilii incuius unitate isti teom¬
quãpia membrit manseruNT Libris superiorib:
disputauimus: Qua ꝓpt iam oportunum ui¬
detur. quid &iam cetȩri singillactim censuerint
considerirre ea libertate quam nobis etiam
ipsenonar rogecuit dicens Neminemludican¬
tes aut aiire communionis aliquemsidiuer¬
sumieriserit e mouentes: quod eum nonypt̃¬
ecc dixissẽ ut cogiectiones tacitas colle¬
gtcrum tãquã decabdito erutastadi securi¬
tate captaret: Sed quodreuer pacem unitco¬
tem quediliger&. ex aliis similib: uidereftc¬
cillimum ẽ : Vbi ad singulosscribit sicut ad
ipsum iuba ianum: Hȩc tibi inquit breuis¬
sime proniseo medio critacte rescripsimus
freter Narissime : nemin prȩscribentes
aut preiu dicantes. quo minꝰ unus quisque

Expanded text:
onis adque concilii, in cuius unitate isti tamonis adque concilii, in cuius unitate isti tamquam pia membra manserunt, libris superioribus disputauimus. quapropter iam opportunum uidetur quid etiam ceteri singillatim censuerint considerare ea libertate, quam nobis etiam ipse non abrogauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. quod eum non propterea dixisse, ut cogitationes tacitas collegarum tamquam de abdito erutas tali securitate captaret, sed quod reuera pacem unitatemque diligeret, ex aliis similibus uidere facillimum est, ubi ad singulos scribit, sicut ad ipsum Iubaianum: haec tibi, inquit, breuissime pro nostra mediocritate rescfrater charissime, nemini praescribentes, aut praejudicantes, quominus unusquisque