comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gemuisse existimandũ ẽ: quia id¬
circo his ipsis quae spũalẽ sensũ inti¬
mant rerũ gesta cõnexa sunt ut
ꝑ actionẽ ꝓpħe sensus ac sermo
notescer& ꝓphetiae : cũ propħa
ñ tam sp̃u quam passionibus ꝓ¬
phetarit. Erit ergo sermo int̃
temꝑatus : ut quia infirmitates
om̃iũ portauerit & peccatorũ
nr̃orũ frequent̃ & uoce sit usus
& lacrimis : extra contumeliam
dĩ sit & affectus & sermo qui
hominis est
culcauit me homo. Tota die
pugnians tribulauit me Con¬
culcauer me inimici mei tota¬
die Diem frequent̃ significari ꝓ
xtate cognoscimus: ut ubi diestota
est illic om̃e uitae tẽpus ostensũ sit
Ncq enĩ uel dauid uel dñs unius
tantũ diei insectatione uexatus ẽ
Sed qui miscđam dĩ postulat. se¬
seq: conculeatũ eẽ conqueritur:
hab& securitatis & iurtutis sux
arma quib: non solũ terrena o¬
dia sed & sp̃ualiũ nequitiarum
bella sustentat aduersũ quas po¬

Expanded text:
gemuisse existimandum est; quia idgemuisse existimandum est; quia idcirco his ipsis quae spiritalem sensum intimant, rerum gesta connexa sunt, ut per actionem prophetae sensus ac sermo notesceret prophetiae; cum propheta non tam spiritu quam passionibus prophetarit. Erit ergo sermo interristum temperatus: ut quia infirmitates omnium portavit, et peccatorum nostrorum frequenter et voce sit usus et lacrymis, extra contumeliam Dei sit et affectus et sermo qui hominis estculcauit me homo: tota die pugnans tribulauit me, conculcauerunt me inimici mei totadie. diem frequenter significari pro aetate cognouimus, ut ubi dies tota est, illic omne uitae tempus ostensum sit. neque enim uel Dauid uel dominus unius tantum diei insectatione uexatus est. sed qui misericordiam dei postulat seseque conculcatum esse conqueritur, habet securitatis et uirtutis suae arma, quibus non solum terrena odia, sed et spiritalium nequitiarum bella sustentat, aduersum quas po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetia earũ quae sub his prae¬
scriptionibus significatae sunt no¬
tionẽ. ut quod dauid passus est
praefiguratio fuerit passionum
inscriptio ẽ. eius qui moriendo
uicerit significata uideat᷑ a terra¬
tas quia tituli inscriptio quam
tis enunciat. his maxime qui ꝓ¬
babilem uitã degentes etiã pro
salute patria mori bello ñ timu¬
erint ad xternitatis głam defe¬
ratur. Populus autẽ qui longe sit
factus ascĩs i srł indignus factus
scĩficatione gentiũ longeq ab ea
discedens esse noscendus est. Quod
autẽ in finẽ est: ꝓprium ei eẽ qui
finis legis est intelligatur. Quod
idipsum psalmi fine noscetur :
cũ huius ipsius intelligentiae nr̃e
absolutionẽ is maxime quo psalmi
finis concluditur sermo declar&
Perhaec certe quae suꝑ seriptioni
praȩt̃rerũ gesta connexa sunt.
psalmũ etiam ex ꝑsona dñi tra¬
etabimus : non tam̃ a prophetae
ipsius dissidentes querelis. Neq
eũ in his quae ꝑtulit non etiã in

Expanded text:
phetiae earum rerum, quae sub his praescriptionibus significatae sunt, notionem: ut, quod Dauid passus est, praefiguratio fuerit passionum inscriptio est, eius, qui moriendo uicerit, significata uideatur aeternitas, quia tituli inscriptio, quam tis enuntiat, his maxime, qui probabilem uitam degentes etiam pro salute patriae mori bello non timuerint, ad aeternitatis gloriam deferatur. populus autem, qui longe sit factus a sanctis, Israhel indignus factus sanctificatione gentium longeque ab ea discedens esse noscendus est. quod autem i n finem est, proprium ei esse, qui finis legis est, intellegatur: quod idipsum psalmi fine noscetur, cum huius ipsius intellegentiae nostrae absolutionem is maxime, quo psalmi finis concluditur, sermo declaret. Per haec ergo, quae superscriptioni praeter rerum gesta conexa sunt, psalmum etiam ex persona domini tractabimus: non tamen a propipsius dissidentes querelis. Neque eum in his quae pertulit, non etiam non
Abbreviated transcription (Latin):
autem significantur qui ex ipso tem¬
pore editi sint xei CAPΡOI autem
quos hnemps genuit. Vnde & torren¬
tes eodem uocabulo gracitas nuncu¬
pat: quos ex nichilo influuos hi

Expanded text:
autem significantur, qui ex ipso tempore editi sunt; χείμαρροι autem, quos hiemps genuit, unde et torrentes eodem uocabulo graecitas nuncupat, quos ex nihilo in fluuios h
Abbreviated transcription (Latin):
hircos dicimus posuit. Confir¬
mat autem spualis intelligentie sen¬
sum aliorũ consonans sibi & concors

Expanded text:
hircos dicimus. posuit. confirmat autem spiritalis intellegentiae sensum aliorum consonans sibi et concors
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde scriptura ait: surge qui dormis &
exurge a mortuis. & illucesc& tͥ xp̃s:¬
& paulus cũ oculos ꝑdidisset. quomodo nisi
Ad hoc enĩ tͥ uisussũ: ut constituerẽ te mi¬
nistrũ & testẽ qͥb uidisti me. & in quib
& in scło ut homo carnis assumptione
generatus: Quid aut̃ dicã: quia sic̃ pat̃
& filius ita etiã sp̃s inmaculatus ẽ &¬

Expanded text:
videtur. Unde et Scriptura ait: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illucescet  Paulus cum oculos perdidisset, quomodo nisi Ad hoc enim tibi visus sum, ut constituerem te ministrum et testem quibus vidisti me, et in quibus et in saeculo, ut homo carnis assumptione generatus. 169. Quid autem dicam, quia sicut Pater et Filius, ita etiam Spiritus immaculatus e
Abbreviated transcription (Latin):
in libro sapientiȩ supra ẽ demonstratũ:
Intuere nunc ne quid eũ forte ñ deceat:
Aut si tibi displicet arriane: detrahe eũ
de patris filiiq consortio : ssi detraherȩ
uolueris: cęlũ supra te uerti uidebis.
quia uirtus eoꝵ om̃is a sp̃u ẽ : Si detra.¬
here uolueris: in dm̃ tͥ prius mitten¬
da ẽ manus. quia dĩsp̃s ẽ: s quomodo
detrahes eũ qui alta scrutatur dei:¬

Expanded text:
in libro Sapientiae supra est demonstratum  majestate. 170. Intuere nunc, ne quid eum forte non deceat: aut si tibi displicet, Ariane, detrahe eum de Patris Filiique consortio. Sed si detrahere volueris, coelos supra te reverti videbis; quia virtus eorum omnis ab Spiritu est . Si detrahere volueris, in Deum tibi prius mittenda est manus; quia Deus Spiritus . Sed quomodo detrahes eum, qui alta scrutatur Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus sp̃m dix̃: lucas ꝓbauit. ioħes eu¬
angłista ad filiũ retulit : sic enĩscriptũ
& abscondit se abhis: Cũ aut̃ tanta signa
fecisset corã his: non credebant in eũ. ut
sermo ꝓpħȩ esaiȩ impleret᷑ quẽ dixit :

Expanded text:
Paulus Spiritum dixit, Lucas probavit , angelista ad Filium retulit. Sic enim scriptum  abiit, et abscondit se ab his. Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; ut sermo Esaiae impleretur, que
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq cũ habeat consortiũ regni. quid
obstat quominus sp̃mscm̃ intelligamꝰ
a quo esaias missus ÷: neq enim paulo
possumus auctore dubitare. cuiꝰ sen-
habesdicente paulo: Bene locutus :¬
sp̃s ꝑ esaiam. ad patres nr̃os dicens:
U ãde ad plebẽ istam & dic: Aure audi¬
etis & non intelligetis: & uidente fui.¬

Expanded text:
Itaque cum habeat consortium regni, quid obstat quominus Spiritum sanctum intelligamus, a quo Esaias missus est? Neque enim Paulo possumus auctore dubitare, cujus senthabes, dicente Paulo: Bene locutus per Esaiam ad patres nostros, dicens: Vade ad plebem istam, et dic: Aure audietis, et non intelligetis; et videntes vi
Abbreviated transcription (Latin):
quã ut neget quisquã conregnare
si enĩ conmortui sumꝰ: & conuiuemꝰ.
nio fisustinemus : & con regnabimus :¬
s nos ꝑ adoptionẽ : illẽ ꝑpotestatẽ :
⁊ consortiũ regni cũ patre & filio.
uniũs dominationis. unius edam
potestãtis est: x ipiia¬

Expanded text:
quam ut neget quisquam Christo conregnare Si enim commortui sumus, et convivemus; si sustinemus, et conregnabimus  nos per adoptionem, ille per potestatem: r consortium regni cum Patre et Filio unius dominationis, unius etiam potestatis est. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Nec illud mediocre: qđ de throno dĩ exire
fluuiũ legimus sĩc enĩ habesdicente
ioħe eugłista: & ostendit mͥflum̃ aquȩ
uiuȩ splendidũ tanquã cristallũ ꝓce-¬
dens de sede dĩ & agni: & in medio pla-¬
teȩ eius. & ex utraq parte lignũ uitȩ.
faciens fructus xͦnͥ Per singulos m̃ses
reddent fructũ suũ. & folia ligni ad
medicinã omniũ gentiũ: Hic ẽ utiq
fluuius de dĩ sede ꝓcedens.
sic̃ ipseait: siqͥs sitit: ueniat ad me &
bibat: qui credit in me sic̃ dix̃ serip.¬
tura: flumina de uentre eiꝰ fluent
Neq enĩ aqua alluit dĩsedẽ: deniq:
dđđ non supra sedẽ dĩ dix̃ s supra cȩlos
ẽẽ: quãlibet illã intelligas aquam
quia scriptũ ÷. & aqua quȩ supra
cȩlos ẽ laudent nom̃ dñi: laudent
dix̃ non laudet: Nãsi aquȩ elem̃tũ
uoluisset intelligi: lacudet utiq dixiss&:
Dicendo aut̃ pluralit̾: uirtutes uoluit
caro & potus. s iustitia & pax. & gau¬

Expanded text:
Nec illud mediocre, quod de throno Dei exire fluvium legimus. Sic enim habes, 697 dicenteJoanne evangelista: Et ostendit mihi flumen aquae vivae, splendidum tanquam crystallum, procedens de sede Dei et agni, et in medio plateae ejus, et ex utraque parte lignum vitae faciens fructus duodecim per singulos menses reddentes fructum suum, et folia ligni ad medicinam omnium gentium . Hic est utique fluvius de Dei sede procedens, sicut ipse ait, Si quis sitit, veniat ad me et bibat; qui credit in me, sicut dixit Scripturaneque enim aqua abluit Dei sedem. Denique vid non supra sedem Dei dixit, sed supra coelos esse, quamlibet illam intelligas aquam; quia scriptum est: Et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Laudent, dixit, non laudet. Nam si aquae elementum voluisset intelligi, laudet utique dixisset: dicendo autem pluraliter, virtutes voluit esca et potus, sed justitia et pax, et gau
Abbreviated transcription (Latin):
fauilla concrescat. sensu prius animata
coeundi quã specie reformata uiuendi:
Nonne in facti similitudine unitatẽ diuinȩ
recognoscimus potestatis sic suscitat sp̃s
cũ subito in mom̃to oculi defunc toꝵ sepul¬¬
chrapatuer̃. & rediuiua corpora surre¬
xere de tumulis. mortisq fetore det̃sõ.
ac uitȩ odore reparato. expirantiũ fa.¬
uillȩ spirantiũ faciem receper̃: habet gͦ
ds̃. quia om̃ia quȩ habet pat̃. hab& filius:

Expanded text:
favilla concrescat, sensu prius animata coeundi, quam specie reformata vivendi. 151. Nonne in facti similitudine unitatem divinae recognoscimus potestatis? Sic suscitat Spiricum subito in momento oculi defunctorum sepulcra patuerunt, et rediviva corpora surrexere de tumulis , mortisque fetore deterso, ac vitae odore reparato, exspirantium favillae spirantium faciem receperunt. 152. HaDeus; quia omnia quae habet Pater, habet et Filius;
Abbreviated transcription (Latin):
Habet ds̃ qđ suscitat mortuos: sic̃ enim
pat̃ suscitat mortuos & uiuificat : sic
& filius quos uult uiuificat : Suscitat aut̃¬
etiã sp̃s ꝑquẽ ds̃ suscitat: quia scriptũ ẽ:
& ꝓphetaui sic̃ mandauit mͥ & intrauit in eos¬

Expanded text:
et Deus quod suscitat mortuos: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat: sic et Filius quos vult, vivificat . Suscitat aute quem Deus suscitat, quia scriptum est:etavi sicut mandavit mihi, et intra
Abbreviated transcription (Latin):
uolant : Ne quȩras principii eius.
uł finis archana quȩ nonsunt: habes
p̃sentia: s latudato non discute :
Seraphrm indefessis uocib latudant.¬
& tu discutis: qđ utiq cũ faciunt.
ostendunt nob̾ non aliquando dis-¬
cutiendũ dm̃. sed semꝑer eẽ laudandũ:
Ergo dñs sabaoth & sp̃s sc̃s est:¬

Expanded text:
volant. Ne quaeras principii ejus, volant. Ne quaeras principii ejus, vel finis arcana, quae non sunt. Habes praesentia: sed laudato, non discute. 164. Seraphim indefessis vocibus laudant, et tu discutis? Quod utique cum faciunt, ostendunt nobis non aliquando discutiendum Deum, sed semper esse laudandum. Ergo Dominus Sabaoth et Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
plena ẽ uniuersa terra maiestatis eiꝰ:
S.istabant serapbrmĩ quomͦ uolabant:
refertur speciem uisionis sed ad utriusq
grãm testam̃ti. quia terens uita scõrum:
sic & ista sibi concinunt᷑. ut superiorib
posteriora respondeant: Rota igitur
intra rotã ẽ: uita sublege uita subgr̃a.
eõ qđ udea intra eccłatm sit. lex intra
sacram̃tũ ẽ: s illa udea intra eccłam
dequa scriptũ ẽ. notus in iũdea deus:
Ergo sic̃ rota intra rotã currit: simi¬
lit᷑ alȩ stabant & alȩ uolabant. similit̃
& seraphri duab alis faciẽ & duab¬
alispedes uelabant. & duab uolabañ:
nam hic quoq spĩtalis sapientiȩ sacra:-¬
m̃tũ ẽ: stant tẽpora : uolant tẽpora:
stant p̃terita uł futura & quasi alȩ
seraphrm: ita faciẽ dĩ uł pedes uelant.
eo qđ indõ qui nec prineipiũ nec finẽ
habet. om̃is ab hac cognitione princi-¬
pn eius & finis cursus cẽpoꝵ feriat᷑:
Stant ergo p̃teritaluł futura: p̃sentia

Expanded text:
plena est universa terra majestate ejus . 161. Si stabant Seraphim, quomodo volabant? refertur speciem visionis, sed ad utriusque gratiam Testamenti; quia teres vita sanctorum sit, et ita sibi concinens, ut superioribus posteriora respondeant. Rota igitur intra rotam est vita sub Lege, vita sub gratia; eo quod Judaea intra Ecclesiam sit, Lex intra sacramentum est. Sed illa Judaea intra Ecclesiam, de qua scriptum est : Notus in Judaea Deus: ergo sicut rota intra rotam currit, similiter alae stabant, et alae volabant. 163. Similiter et Seraphim duabus alis faciem, et duabus pedes velabant, et duabus volabant. Nam hic quoque spiritalis sapientiae sacramentum est. Stant tempora, volant tempora: stant praeterita, volant futura: et quasi alae Seraphim, ita faciem Dei, vel pedes velant; eo quod in Deo qui nec principium nec finem habet, omnis ab hac cognitione principii ejus et finis cursus temporum feriatur. Stant ergo praeterita vel futura, praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
Sath adoias fuit usq ad ãnũ quetũdecimũ Imꝑii hobtrii cesaidit
qᵈ iħus coutifipus ẽ ꝓpe quingeuti oẽui nimerat᷑. ꝙiq̃d̃ dari
tes de iħu hec ẽe̾ dicta filio nane qͥ successor moisi fuit aut de
sõ eĩ sordidati illi unꝙ fu̾iit ꝙũ alt̾ eoꝵ ꝙ̃nceps potẽtissum fuĩt.
Alter sacerdos aut ꝑpessi sũt ãd adu̾si. ut lãy titio ciectꝰ ex Igne
tarẽt᷑: Aut aliqñ in cõpectu deis angeloꝵ steterũt.¬
dei. ut ondẽt cñ p̃mo ĩ huilitate s⁊ carnre uẽtaꝵ. hec ẽ ẽi uestis
didas ue paret lemplũ deo et sccut licio Igui tõburerei¬

Expanded text:
ecimum imperii Tiberi Caesaris, quo Iesus fixus est, prope quingenti anni numerantur, siquidem Darii tes haec de Iesu esse dicta filio Naue, qui successor Moysi fuit, aut de sordidati illi umquam fuerunt, cum alter eorum princeps potentissimus fuerit, alter sacerdos: aut perpessi sunt aliquid adversi, ut tamquam titio ejectus ex igne putarentur. Aut aliquando in conspectu Dei dei, ut ostenderet eum primo in humilitate et carne uenturum. haec est enim uestis sordida, ut pararet templum deo et s
Abbreviated transcription (Latin):
Infixiẽtem peccatorẽ ꝯtinuo sr uniꝰ ir prudẽs pIntiorẽs erit uno erlim
lauachro malicia oĩs a bolebit᷑. Canta duus sapĩe uis est. ut in hõis
pectꝰ infusa małre delictoꝵ stultitĩã uno semet Impetu expellat Ad qd
esficiendũ nõ mercede: nõ libris. nõ lucubra cõib opꝰ est. Gratis ista fũir.
facile cito paleãt mõ aures: sipeaꝰ sapĩam siciat. Nemo uerecit᷑ nos nõ
aquã uendimꝰ. ne solem m̾cede p̾stamꝰ Wei fons uberromꝰ ac ꝓlemis¬
simꝰ patei cũctis. et hoc celeste lumti uni̾u̾sis orit᷑ quicĩꝵ ocłos hñt

Expanded text:
insipientem peccatorem, continuo et aequus et prudens et innocens erit: uno enim lauacro malitia omnis abolebitur. tanta diuinae sapientiae uis est, ut in hominis pectus infusa matrem delictorum stultitiam uno semel inpetu expellat: ad quod efficiendum non mercede, non libris, non lucubrationibus opus est. gratis ista fiunt, facile, cito, pateant modo aures et pectus sapientiam sitiat. nemo uereatur: nos aquam non uendimus nec solem mercede praestamus. dei fons uberrimus atque plenissimus patet cunctis et hoc caeleste lumen uniuersis oritur quicumque oculos habent.
Abbreviated transcription (Latin):
qsl sapies an tormẽtio. sed trm forquetus ꝓfide pro iusticia ꝓ deo.
illa patĩa doloris brissim̃ faciet. Est ẽd deus qui solus ỹe honorar
unotute cuiꝰ mtes dmortalitas sola est Quã qui nõ agebũt nec
religionẽ tenẽt cui et̾na subiacet uita ꝯprosecto neq uirtatis uii
st̃iuiei cuiꝰ p̾regnũe Ignorãt. neq in celũ spectãt qd ĩp̃i fac̾e se puttt.¬

Expanded text:
 sapiens in tormentis: sed cum torquetur pro fide, pro iustitia, pro deo, illa patientia doloris beatissimum faciet. est enim deus qui solus potest honorare uirtutem, cuius merces inmortalitas sola est. quam qui non adpetunt nec religionem tenent, cui aeterna subiacet uita, profecto neque uirtutis uim sciunt, cuius praemium ignorant, neque in caelum spectant, quod ipsi fac
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aũi Religionẽ nõ sufcipiũt t̾itu sũt. qr Religiode celõẽ. Et qui
aĩa putãt ꝯcorꝑe inti᷑re: eque in t̾rã spectãt qr ultͣ corpꝰ qdẽ terta
nichil ampliꝰ uident qd sit ĩmorle. Nchil gͣ prodest Ita fuctũ ẽẽ hõie.
ut Recto corꝑe spedet incelũ. nisi erectamẽte deio t̾lat: s cogitatõ eius

Expanded text:
Qui autem religionem non suscipiunt, terreni sunt; qui religio de coelo est, et qui animam putant cum corpore interire, aeque in terram spectant, quia ultra corpus quod est terra, nihil amplius uident quod sit inmortale. nihil igitur prodest ita fictum esse hominem, ut recto corpore spectet in caelum, nisi erecta mente deum cernat et cogitatio eius
Abbreviated transcription (Latin):
qr fimplicia ⁊ uera sũt ptie ualeãt in ariins hom quolidiaa
ex ꝑmĩela demonstrãt ¶ Da nichi uirũ qui fit Iracũdus. maledictꝰ.
effrenatꝰ. pautissimis d̾ti utibis tam placidũ ꝙ ouem tReddam
¶acupidũ auaꝵ tenatẽ. Iã tͥ eũ liber alẽ dabo si peccuã sua
ppis manib largietẽ ¶Da tumdũ doloris ac mortis. Iã coutes

Expanded text:
era sunt, quantum valeant in animis hominum, quotidiana experimenta demonstrant. Da mihi virum, qui sit iracundus, maledicus, effraenatus: paucissimis Dei verbis: Tam placidum, quam ovem, reddam. Da cupidum, avarum, tenacem: jam tibi eum liberalem dabo, et pecuniam suam plenis manibus larg
Abbreviated transcription (Latin):
btatã ncħ pt ueriꝰ dici Ted quid si cyucialr ãt dolort afficiel᷑
potit ne q̃sꝙp int̾ carnsices btũs e. ymo uero Illatꝰ cor corpidolo.
malia u̾lutis est: Ita ne ĩtormẽtis quid uniser est Epicur ꝓmłto
fortiꝰ sapiẽs inquit sꝑ beatꝰ est p uelat ꝑnclusus in falaridis
tauro. hac pocẽ eiaet. buaue est si nł curo Eaus eũ nõ iorisit.
Maxie ꝙ hõ uoluxtariꝰ ꝑsonã sibiuiri fortis Impesint/ Et quid̃
suip̃ modĩe. Nõ eĩ fi pt ut quisꝙͣ cruciatꝰ corpiti ꝙꝓ uoluptatibug̾
i. tũ satis sit ad officiũ ututis Implordũ. seferoe ac susi
Quid dicitis storci Quid tu eꝑiture Beatꝰ est sapas etiã cũ
torquet᷑ iẜi pp̃ gliam patĩe. nõ fruet᷑ in tormẽlis fortasse moꝰ

Expanded text:
aut dolore adficietur? poteritne quisquam inter carnifices beatus esse? immo uero inlatus corpori dolor materia uirtutis est, itaque ne in tormentis quidem miser est. Epicurus multo fortius sapiens inquit semper beatus est et uel inclusus in Phalaridis tauro hanc uocem emittet: suaue est et nihil curo. quis eum non inriserit, maxime quod homo uoluptarius personam sibi uiri supra modum? non enim fieri potest ut quisquam cruciatus corporis pro uoluptatibus ducat, cum satis sit ad officium uirtutis inplendum perferre ac sustinere. quid dicitis Stoici? quid tu Epicure? beatus est sapiens, etiam cum torquetur. si propter gloriam patientiae, non fruetur: in tormenti
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝙs Iroq et de sapiẽtib sculti et destultis saprẽtes seꝑe
nastũt᷑ qd q̃d̃ fato ac siderib assignãt A nõ ẽ nñt locꝰ
de fto disserend. hoc dice̾̃ satia est ꝙ etiã si astra efficiẽtiã
ordmnauit Iuepti ex qm hac cp̃tatem do de bahunt: ⁊ opreiꝰ
altbuut ll hoc igd dei mune eclesti rt ᵃ pclaro. añutam an ns
sacramẽto sbeligauit quõ uitã possit adipisa. dedit ei ⁊ ꝯstituit¬

Expanded text:
 Ideoque et de sapientibus stulti, et de stultis sapientes saepe nascuntur; quod quidam fato, ac sideribus assignant. Sed non est nunc locus de fato disserendi. Hoc dicere satis est, quod etiamsi astra efficientiam ordinavit. Inepti ergo, qui hanc potestatem Deo detrahunt, et operi ejus buunt. hoc igitur dei munere caelesti atque praeclaro an utamur in sacramento religauit, quo uitam posset adipisci. magna est eni
Abbreviated transcription (Latin):
quotiẽs uilmiꝰ efficit᷑ Non est igo cõpreheusũ quomõ fiat de
aut quid sit. Iec me nũc in achademie sentẽriã lãbi putes
qrͣ nõ oĩa sut intõprehensibilia. ut eñ falendũ ẽ multa
nrescuonque uoluit deus intelliciẽ tiã hõĩs eꝓcedere . sic tamit
eoit nobis cõtra pħõs integra dipputa ͤ Conficiamꝰ nͣ sꝑaciũ

Expanded text:
efficitur. Non est igitur comprehensum, quemodo fiat, aut quid sit omnino. Nec me nunc in Academiae sententiam delabi putes, quia non omnia sunt incomprehensibilia. Ut enim fatendum est multa nesciri, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere: sic tamen erit, nobis contra philosophos integ
Abbreviated transcription (Latin):
płas ꝙ animꝰ se ip̃m nõ uidet aut qualis ãt ubi sit necse
uidcat lñ ꝓspice̾ nõ possit. quo pacto iei corꝑali fres conpali
adicta sit Ome etiã metis locus nullꝰ e. s ptotũ coĩpꝰ

Expanded text:
potestas, quod animus se ipsum non videt, aut qualis, aut ubi sit; nec si potestas, quod animus se ipsum non videt, aut qualis, aut ubi sit; nec si videat, tamen perspicere possit, quo pacto rei corporali res incorporalis adjuncta sit? Sive etiam mentis locus nullus est, sed per totum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
se abdiderit neq audire q̃ circũsonãt neq uide̾ q̃ obstat solemꝰ
Id is siue Ita est admirãd ꝓfecto ẽ quo modo id fiat cũ ad pectꝰ
An p̃t aliqͥs nõ adiirari ꝙ sensus ille es uniꝰ ac celestis q̃
mens ut aminꝰ nũcuxat᷑ tante mobilitatis ẽ ut ne bñ quid cuẽ
sopitꝰ ẽ cõquiestat tante celeritatis ut uno tp̃is pr̃cto celũ õe
collustret et si uelit maria puollet. Bras ⁊ urbes pagelt oĩa
ubiq diffusa cũ tãta situis acxp̃tas mẽtis hũane intra moi¬
pꝰ iñcluse. ut ne septis quid. orauis huiꝰ acipiga
poris cui alligata est coherceri ullo pacto ossit qmihꝰ sabi
cõprehendt᷑ que uis racõĩs efficiat ut seusus ille ĩ cõprehen¬
sibiłis. ãt in medulla cerebri heat. ãt il in illo sangnie bisꝑtit
qui ẽ niclusꝰ in corde. at non teeo ip̃o cellu at ꝙͣta sit̾ dei᷑

Expanded text:
se abdiderit, neque audire quae circumsonant neque uidere quae obstant solemus. se abdiderit, neque audire quae circumsonant neque uidere quae obstant solemus. id uero siue ita est, admirandum profecto est quomodo id fiat, cum ad pectus an potest aliquis non admirari quod sensus ille uiuus atque caelestis qui mens uel animus nuncupatur, tantae mobilitatis est, ut ne tum quidem, cum sopitus est, conquiescat, tantae celeritatis, ut uno temporis puncto caelum omne conlustret, si uelit, maria peruolet, terras et urbes peragret, omnia ubique diffusa, cum tanta sit uis ac potestas mentis humanae intra mo inclusae ut ne septis quidem gravis hujus ac pigri corporis, cui alligata est, coerceri ullo pacto possit, quominus comprehendere, quae vis rationis efficiat, ut sensus ille incomprehensibilis aut in medulla cerebri haereat, aut in illo sanguine bipartito, qui est inclusus in corde? ac non ex eo ipso colligat, quanta sit Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cultare intelłigas ꝙͣta sit dinoꝵ operũ mag̃tudo. Quidã sedẽ
mẽtis iopectore ẽe uoluerũt ¶dͦ si ita est ꝙͣto tand miracło
dagnũ d inllem in obsturo at tenebroso hitaculo sitã ĩtãti
Ratoĩs ac intelligẽtie lute uer sari tũ ꝙ adtã seusua te oĩ
corꝑis ꝑteu cõuenũt ut in quãlt sregione iẽbroꝵon tei¬
at᷑ ¶Alu sedẽ eiꝰ in ce̾bro tẽ dixerũt Et sane aregumẽtio
Peinde ꝙ senssis oĩs id ẽ audiendi e uidendi et ddorendi nũ tes
bra ꝑ scapite sint lotata. quoꝵ oĩm uie nõ ad pectꝰ s adcebr̃
perãt Alioqum ncc̃io nos eẽt tardiꝰ sentire donet sentũ di fa¬
tenet in sc̃mo capite constituta tãꝙ in celo deus s tũ malia su
cocitacõe cõmeare ad pectꝰ et qͣi ad secretũ aliqd penet᷑ le
secede̾ ut cõsiliũ tãꝙ et lhe saubo recõdito eliciat acꝑferat
Ideo cũ intẽti ad cogitãd sumꝰ ⁊ tũ mẽa occupata in altũse

Expanded text:
sedem mentis in pectore esse uoluerunt. quod si ita est, quanto tandem miraculo dignum est rem in obscuro ac tenebroso habitaculo sitam in tanta rationis atque intellegentiae luce uersari, tum quod ad eam sensus ex omni corporis parte conueniunt, ut in qualibet regione membrorum  Alii sedem ejus in cerebro esse dixerunt. Et sane argumentis Deinde quod sensus omnis, id est audiendi, et videndi, et odorandi ministra membra in capite sint locata, quorum omnium viae non ad pectus, sed ad cerebrum ferant: alioqui necesse nos esset tardius sentire, donec sentiendi fatenet, in summo capite constituta tamquam in caelo deus, sed cum in aliqua sit cogitatione, commeare ad pectus et quasi ad secretum aliquod penetrale secedere, ut consilium tamquam ex thensauro recondito eliciat ac proferat; ideoque cum intenti ad cogitandum sumus et cum mens occupata in altum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fit coagulata ĩ forãri et pmĩe quid tor hõrs cõfingi ꝙ ĩ e̾o
Sil ⁊ uita oĩs et sapĩa de inq totũ opꝰ quadr agesiõ die ꝯfer¬
cõscimari. Ex abortionib fortasse hec collecta sũt. In auiũ
tũ fetib p̃ mũ ocłos fingi dubiũ nõ est qd in ouis sepe depre¬
hendim ꝰ unde freri nõ posse arbitro ꝵ quiñ fictio acapite sũat

Expanded text:
or hominis effingi, quod in eo or hominis effingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; denique totum opus quadragesimo die consummari. Ex abortionibus haec fortasse collecta sunt. In avium tamen foetibus primum oculos fingi dubium non est, quod in ovis saepe deprehendimus. Unde fieri non posse arbitror, quin fictio a capite sumat
Abbreviated transcription (Latin):
interius loquim᷑ dici int̃e e ne quid
pretisse uideanus Que quõꝙͣ in oꝑto labent seusũ tñ atq
Intelligẽtiã late̾ non pũt. uena in marib q̃ semĩa cõtinet
dupt est paulo interior ꝙͣ illud hũoris obsteni receptatuliẽ
Ticnt eñ Renes duo sũt Ita testes et bent Pene uene seĩales
cũ interfecta patefuĩt. z illa de słior masculinũ ꝯlinet semẽ
sinisterior femminũ. Et omo in toto corꝑe pars deplã mastuliã
duas se diuidit partes que in diu̾̃sũ diffuse ac freflexe c̃cũ¬
plitãtur sic̃ arietis cornua Que pars ĩdexterã retorquet ͦ
masculiã .d. q̃ ĩ sinistrã fer̃uina ¶ Qoceptũ tgͣ uarro ⁊ auisto/¬
tiles sic fieri arbitrat᷑o Aũt nõ tm̃ marib mẽe semen utrũ etiã
senũs et inde plerũq mat̾b siłes ꝙ creari. ẜẽã semen sãgũe
eẽ purgatũ qed̾ si recte cĩo uirili iixtũ si. utraq cõtieta¬

Expanded text:
ne quid preteriisse videamur. Que quanquam in operto lateant, sensum tamen atque intelligentiam latere non possunt. Vena in maribus que semina continet duplex est paulo interior quam illud humoris obsceni receptaculum. Sicut enim renes duo sunt, itemque testes et vene seminales cum intersecta patefiunt. sed illa dexterior masculinum continet semen, sinisterior femininum, et omnino in toto corpore pars dextera masculina duas se diuidit partes, quae in diuersum diffusae ac reflexae circumplicantur sicut arietis cornua. quae pars in dexteram rmasculina est; quae in sinistram foeminina. Conceptum igitur Varro et Aristoteles sic fieri arbitrantur. Aiunt non tantum maribus inesse semen, verum etiam foeminis, et inde plerumque matribus similes procreari: sed earum semen sanguinem esse purgatum, quod si recte cum virili mixtum si
Abbreviated transcription (Latin):
Dinanib spem magis ꝙͣ usũ marorẽ p̾ feites Ideoq et Imucti
manu discerui acetis opus nõ erat Ita in ordinẽ redactꝰ est
ut lñ ab aliis magnitudr̃e ac modico int̾uallo distare uideat᷑
et eoꝵ speciosa germanitas nõ leui adimẽto uisle
firmat Cõtitari eĩ adcursũ nõ possumꝰ nͥ digitis ĩ humũ pssis
soloꝙ intentib ĩpetũ saltũ q capiamꝰ ⁊ eplicasse uideor dĩa
quoreslacio intelligi Pt
une adea uenio
que uel dubra ut obscura sunt¬

Expanded text:
in manibus, speciem magis quam usum maiorem praeferentes ideoque et iuncti in manibus, speciem magis quam usum maiorem praeferentes ideoque et iuncti  quoniam illum sicut in manu discerni a ceteris opus non erat. ita in ordinem redactus est. ut tamen ab aliis magnitudine ac modico interuallo distare uideatur. haec eorum speciosa germanitas non leni adiumento nisum pedum firmat: concitari enim ad cursum non possumus. nisi digitis in humum pressis soloque nitentibus impetum saltumque capiamus. explicasse uideor omnia quorum ratio intellegi potest: nunc ad ea uenio quae uel dubia uel obscura sunt
Abbreviated transcription (Latin):
adomilt̾e quo dĩnũ et admirãbłe dei epꝰ ad ꝓpagand̃ successio¬
corꝑis ꝑtes nõ carẽt rõne ac ꝓpulc̾tudine. Cõglobata ĩ nates
caro ꝙͣ sedendi officio apta et ead firmior ꝙͣ in cetis nẽbris ne
pmẽte coris molle ossib cede̾t Ilem femimnũ deducta Et lacio¬
rib thoris ualida longitudo quo faciliꝰ onus corpis sustine̾t ꝙ
paulatim deficiẽtem in ancustum genua dedimĩant quoꝵ decẽtes
modi flepurã pedib adgradiedũ sedendũ q aptissimã ꝓꝓbent
Iein coura nõ equali modo ducta ne indecẽs hĩtudo de formare
pedes s teretib suris elemẽter eetantib seusĩ q tenuatis et
fromata sũt ⁊ ornatã In plantis udo̾ ead quid̃ s tñ longe
sunt nurificꝰ eas artises non Retunda s̃ẽ ne hõ slare ccõ
posset aut aliis adstandũ pedib Indice̾t sic̃ quadriupedes
rectiores lonciores ꝙ forauit ut stabile corpꝰ effiti
planicie sua unde illis inditũ nomẽ est digiti eq totid̃ quol

Expanded text:
admittere, qui divinum et admirabile Dei opus, ad propagandam successiocorporis partes, num carent ratione, ac pulchitudine? Conglobata in nates caro, quam sedendi officio apta! et eadem firmior, quam in caeteris membris, ne premente corporis mole ossibus cederet. Item foeminum deducta, et latioribus toris valida longitudo, quo facilius onus corporis sustineret: quam paulatim deficientem in angustum genua determinant, quorum decentes nodi flexuram pedibus, ad gradiendum sedendumque aptissimam, praebent. Item crura non aequali modo ducta, ne indecens habitudo deformaret pedes, sed teretibus suris clementer extantibus, sensimque tenuatis, et firmata sunt et ornata. In plantis vero eadem quidem, sed tamen longesunt, mirificus eas artifex non rotunda specie, ne homo stare non posset neve aliis ad standum pedibus indigeret sicut quadrupedes, sed porrectiores longioresque formavit, ut stabile corpus efficeret planitie sua, unde illis inditum nomen est. Digiti et quidem totidem quot
Abbreviated transcription (Latin):
archilectus cũ magnũ aliqd edificiũ face̾ ꝯstituit. p̃mo om̃
cogitat q̃ sũma ꝑfecti edificii futura sit et añ emetat᷑ quẽ locũ
e pondꝰ espectet ubi magni oꝑis statura sit moles
Receptacula hec inꝙͣ p̃us ꝓuidet. ut quecũq sũt ꝑfecto eꝑi Iam

Expanded text:
architectus, cum magnum aliquod aedificium facere constituit, primo omnium architectus, cum magnum aliquod aedificium facere constituit, primo omnium cogitat, quae summa perfecti aedificii futura sit, et ante emetitur, quem locum leve pondus expectet, ubi magni operis statura sit moles,receptacula, haec, inquam, prius providet, ut quaecumque sunt perfecto jam
Abbreviated transcription (Latin):
sũ sił et utile fuit. sic ꝓsecto ꝑfecto si hoc Idem etiã cubitis acci
p̃tatẽ suã mllaꝵ rerũ nurabili uarietate uoluit o
continge qd̵ erat futurã horribile atq tetrũ et qr os ipsũ
ꝓfusis detib sit aumauerat. ut etiã si cõlingẽt pastendi facultatẽ
detes admierent ꝓduxit int̃ eos a sũma fronte molle ac fleri
mẽbrũ quo prande̾ q ͦ tene̾ qdlibet posser. Nec rõ
Imꝑediret
On possum hoc loco
teneri qmmnꝰ epicuri stulticiã
muanda ffuas manstudrne fuisse natas. si eas semau io
poluisse pullas aut simedicii faculiae ao⁊cor nõ
nerãdi q aaes de fecisset uides ut athomis suis lotũ facet¬
spirãt imirabilẽ ꝓuidẽtie messe rõnẽ qd malũ uantatis
insi Racio nõ p̃t. maifestũ est nichil õmo Rõnis Expers potuisse
genari Adeo em̃ spuisũ est in fingłis quibusq fingendis qͣtenꝰ

Expanded text:
i speciosum simul et utile fuit, sic profecto, si hoc idem etiam cubitis accidi speciosum simul et utile fuit, sic profecto, si hoc idem etiam cubitis accidpotestatem suam multarum rerum mirabili uarietate uoluit oscontingere, quod erat futurum horribile atque tetrum, et quia os ipsum profusis dentibus sic armauerat, ut etiamsi contingeret, pascendi tamen facultatem dentes adimerent, produxit inter eos a summa fronte molle ac flexibile membrum quo prendere, quo tenere quodlibet posset, ne ratioinpediret. on possum hoc loco teneri quominus Epicuri stultitiam miranda specie ac magnitudine fuisse natas, sed eas permanere non potuisse, quod illas aut sumendi cibi facultas aut coeundi generandique ratio defecisset. uidespirant. mirabilem Providentiae inesse rationem, quae malum! vanitas nisi ratio non potest, manifestum est, nihil omnino rationis expers potuisse generari. Ante enim provisum est in singulis quibusque fingendis, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
aut in quadrupede qeue tñ nõ fecit solid̾a nͨ ĩgradiẽdo ꝑig̾cia
et granitas Retardaret ẜ et cauata et ad uigorẽ corpis cõẜuãdũ
medulis intrisecꝰ płena. Saq Rursꝰ nõ eq̃liter porrecta fimunt
sũmas eorꝭ otes modis coassiorib cõglobauit. ut et substrĩg
nerius facilis et uertituciꝰ possent. unde sut uertibula nõĩata
Ros nodos firmiter solidatos leu quodã operculo sexit qd dicit᷑
cartilago. se ut sine atritu et sine sensu daloris a quo flecterent᷑
Gosdã iñ nõ in unũ modũ ĩ formauit. Alios ẽi fecit simplices et
om̃s partes oportebat. ut in scapulis qm̃ marͣ manus utruliket
agitari et cõtorqueri necessariũ est Alios aũt latos ⁊ eq̃les ⁊
iunã partẽ Rotũdos ⁊ in hia utiq locis ubi tm̃ modo cubuayi
mẽbra oportebat. ut ĩ genibus et in cubitis ⁊ manib ipsis
sit manꝰ eseo loco unde orĩntur ubiq uersus moue

Expanded text:
tatem animal non haberet. ex eius parte quasi media costas id est transuersa et plana ossa porrexit in diuersum, quibus clementer curuatis et in se medullis intrinsecus plena. eaque rursus non aequaliter porrecta finiuit, sed summas eorum partes nodis crassioribus conglobauit, ut et substringi neruis facilius. et uerti tutius possent, unde sunt uertibula nominata. eos nodos firmiter solidatos leni quodam operculo texit, quod dicitur cartilago, scilicet ut sine attritu et sine sensu doloris aliquo flecterentur. eosdem tamen non in unum modum informauit. alios enim fecit simplices et mbra in omnes partes oportebat, ut in scapulis, quoniam manus utrolibet agitari et contorqueri necessarium est, alios autem latos et aequales et in unam partem rotundos et in iis utique locis ubi tantummodo curuari membra oportebat, ut in genibus et cubitis et manibus ipsis. nam sicut manus ex eo loco unde oriuntur ubique uersus mouer
Abbreviated transcription (Latin):
qr semes errauerũt in ip̃a sũma Seclusa ed de Reb huans
diuina puidẽcia nõcio sequebat᷑ ut oĩa sua sponte fuat nata
hunic ĩuenerũt illas mimtoꝵ seminũ plagas e cõcursiones
fortuitas qr Rerũ originẽ nõ uidebãt. In quas se angustias
comecissent Iami cogcebat eos necessitas existĩarẽ ã¬

Expanded text:
quia semel erraverunt in ipsa summa. Exclusa enim de rebus humanquia semel erraverunt in ipsa summa. Exclusa enim de rebus humanario sequebatur, ut omnia sua sponte sint nata. Hinc invenerunt illas minutorum seminum plagas, et concursiones fortuitas, quia rerum originem non videbant. In quas se angustias cum conjecissent, jam cogebat eos necessitas existimare, a
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi nͦ sũt qui de mortẽ ĩmatura querũt᷑. qm̃ nat
patit᷑ na᷑ ut abesse gossit ĩfirmitas abeo corꝑe qd̵ aliqũ soluẽdũ est.
¶ed putemꝰ fieu posse ꝙͣadmodĩe uolũt. ut hõ nõ ea conditoe
nastat᷑ qua morbo morti ue subiectꝰ sit insi pacto etatis sue
ꝓpacio ad ultuã ꝓcessyt seuectutẽ. Nõ g̃ uĩ̾dent si Ita sit ostiti¬
nĩe quid sequat᷑ onui utiq ceto lempore mori nullo᷑ ꝙosse 
ante cerlũ diẽ mori nõ p̃t tiboꝵ almrẽtis qr subt¬
Atqui mortalitas nõ p̃t tũ ĩmorlitate cõiigi Si em̃ mortalis
Uin senectute: ĩ mortalis ẽẽ in adolescencia t̃e nd̃ p̃t slec ẽ ab
eo condicio mortis aliena: qui qñ moriturꝰ est: nec ulla ẽmorta¬
luas ẽ eui sit t̾mmꝰ cõstitutꝰ. Ita fit ĩmortalitas eeclusa ⁊̃ꝑpetiuĩ
⁊ ad epus Recepta morlalitas hõis ꝯstituat dea qdicõe ut fit in
quale etate mortalis Quadrat g. necessitas undiq nec de

Expanded text:
tissimi ergo, qui de morte immatura queruntur; quoniampatitur natura, ut abesse possit infirmitas ab eo corpore, quod aliquando solvendum est. sed putemus fieri posse quemadmodum uolunt, ut homines ea condicione nascantur, ne quis morbo mortiue subiectus sit, nisi peracto aetatis suae spatio ad ultimam processerit senectutem: non igitur uident, si ita sit constitutum, quid sequatur, omni utique cetero tempore mori nullo modo possante certam diem mori non potest. ciborum alimentis, quia subtAtqui mortalitas non potest cum immortalitate conjungi. Si enim mortalis est in senectute, immortalis esse in adolescentia non potest; nec est ab eo conditio mortis aliena, qui quandoque moriturus est; nec ulla immortalitas est, cui sit terminus constitutus. Ita fit, ut et immortalitas exclusa in perpetuum, et ad tempus recepta mortalitas, hominem constituat in ea conditione, ut sit in qualibet aetate mortalis. Quadrat igitur necessitas undique, nec d
Abbreviated transcription (Latin):
unc s᷑ Racionẽ totiꝰ
hõis ostendam singloꝵ q nẽbroꝵ
qui ĩ corꝑe aꝑta aut operta sũt: utilitates ⁊ hĩtꝰ explicabo
bipedẽq tõstituit si ut tad spectaret unde illi origo ẽ Ila u̾o̾
depressit ad terrã ut qr nulla hiis ĩmortalitatis expectaͦ eẽ toto
corpe in humũ piecta uenta pabulo q frurẽt. hoĩs Ita soli¬

Expanded text:
unc rationem totius hominis ostendam, singulorumque membrorum, quae in corpore aperta, aut operta sunt, utilitates et habitus explicabo. bipedemque constituit, scilicet ut eodem spectaret, unde illi origo est; illa vero depressit ad terram, ut quia nulla his immortalitatis expectatio est, toto corpore in humum projecta ventri pabuloque
Abbreviated transcription (Latin):
Diuoia ros cilioꝵ Regminib oculuit. uñ ocłos dt̃os ẽẽ uareoni placet.
et ip̃e palyebre quib mobilitas d̃est. palpitatio uotab
Dbuit pilis in ordĩe stantib uallate sepłu oculis decẽtissimũ ꝓbenit.
Suarpmnotꝰ assiduꝰ ĩ cõprehẽ sibili celltate cõtures ⁊ uidodi te¬
nore ho Impedit et reficit obtusũ. Anes ei aore baiiele fsi
Rcẽs quã sictari et obraueste non oꝑter õ huose assiduo bessa
ꝓnire inteat obsolescit. ¶diud ip̃a suꝑtilior sistit ia ꝯtillis n¬
pigns adornata Nõne qͣi aggerib etĩ mumiore ie bcude ne

Expanded text:
os ciliorum tegminibus occuluit, unde oculos esse dictos Varroni placet. nam ipsae palpebrae, quibus mobilitas id est palpitatio uocabulum tribuit, pilis in ordinem stantibus uallatae saeptum oculis decentissimum praebent: quarum motus adsiduus inconprehensibili celeritate concurrens et uidendi tenorem non inpecens, quam siccari et obarescere non oportet, nisi humore assiduo tersa pure niteat, obsolescit. Quid ipsa superciliorum fastigia pilis brevibus adornata? nonne, quasi aggeribus, et munimentum oculis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
q sriire aĩantes ad quod ẽ queq genãta. O uidel q̃ slanao
ipsã u̾i̾tatis amisit semꝑ erret ncc̃e ẽ. Et eĩ nõ ꝓuidẽtia sed
fortuitis athomor cõcursionib nascũt᷑ oĩa: cur nuĩꝙͣ fortuto
accidit sic coire illa p̾ncipia ut effice̾nt aĩal eiusmodi ꝙ narib
potiꝰ audiret. ãt odoraret oculis: aut aurib cerue̾t ei enim
p̾mordia nullũ genꝰ positõis expartũ relinquũt oportuit
eiuismodi cotidie mõstra gen̾ari: in qͥb e nẽ broꝵ ordo p̾posterꝰ¬

Expanded text:
que seruire animantes ad quod est quaeque generata? seduidelicet qui summam que seruire animantes ad quod est quaeque generata? seduidelicet qui summam ipsam ueritatis amisit, semper erret necesse est. si enim non prouidentia, sed fortuitis atomorum concursionibus nascuntur omnia, cur numquam fortuito accidit sic coire illa principia, ut efficerent animal eiusmodi quod naribus potius audiret, odoraretur oculis, auribus cerneret? si enim primordia nullum genus positionis inexpertum relinquunt, oportuit eiusmodi cottidie monstra generari in quibus et membrorum ordo praeposter
Abbreviated transcription (Latin):
neq ocłõs ad uidendũ eẽ natos neq aures ad audiẽdũ. ntq
redes ad ambulandũ qm̃ hec mẽbra p̃us natasũt ꝙͣ cẽt usua
uidendi ⁊ audiedi et ambulandi: s hors om officia eꝭ natis eli¬
tisse. uertor ne huiusmodi portenta ⁊ fridicula Refutare non
minꝰ meptũ eẽ uideat᷑. ꝙ libet Aeptire cũ qm̃ cũ mepto agiu ͦ
ne se ille niiis argutũ putet. Quid ais epicure Non sũtad
uidendũ oculi nati. Cur g̾ uident. ꝓpostea Inquit usus eorpaꝑa¬
ꝯuit uidendi c ͦ tã nali sũt. Eiquid̃ nichil pũt aliud ꝙͣ uide᷑
Item membra cetã ciiꝰ rei cã nata sũt ip̃e usus ostendit. qͥ
utiq nullo mõ posset existẽ nͥ ẽẽut membra oĩa tam ordĩata
tam ꝓuidẽter effecta. Ut usle possent hẽre. Quid si eñ dicas
aues nõ ad uolandũ ẽẽ natas. neq feras ad ẜuiẽdũ. ne pistes
ad natandũ. neq hoĩes ad sapiẽdũ. cũ aꝑpeat ei nat᷑ e officio¬

Expanded text:
res ad audiendum neque pedes ad ambulandum, quoniam haec membra prius nata sint, quam esset usus uidendi et audiendi et ambulandi, sed horum omnium officia ex natis extitisse. uereor ne huiusmodi portenta et deridicula refutare non minus ineptum esse uideatur, sed libet ineptire, quoniam cum inepto agimus, ne se ille nimis argutum putet. quid ais, Epicure? non sunt oculi ad uidendum nati? cur igitur uident? postea inquit eorum usus apparuit. uidendi ergo causa nati sunt, siquidem nihil possunt aliud quam uidere. item membra cetera cuius rei causa nata sint, ipse usus ostendit: qui utique nullo modo posset existere, nisi essent membra omnia tam ordinate, tam prouidenter effecta, ut usum possent habere. quid enim si dicas aues non ad uolandum esse natas neque feras ad saeuiendum neque pisces ad natan- . dumneque homines ad sapiendum, cum appareat ei naturae officio
Abbreviated transcription (Latin):
solidũ at ĩexpucinabilẽ faciat: Cũ eĩ cõstẽt ex ossib et
id tempꝰ qd illi putãt oportuisse ꝯstitui eqͣ ei matiã corpus
ut ad ex celo petãt: qũ in terra nichil ẽ qd nõ sit firmu. Cũ
ꝯ ͦ sic hõ formãdꝰ ut esset adeo ut mortalis ẽẽt aliqñ res ip̃a
exigebat ut t̾reno et fagili corpi finge̾t᷑ nce ẽ gͣ ut mortẽ Recipiat.¬

Expanded text:
solidum atque inexpugnabilem faciat? Cum enim constet ex ossibus, etid tempus, quod illi putant oportuisse constitui, ex qua ei materia corpus uid ex coelo petant, quoniam in terra nihil est, quod non sit infirmum. Cum ergo homo sic formandus esset a Deo, ut mortalis esset aliquando, res ipsa exigebat, ut terreno et fragili corpore fingeretur. Necesse est igit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙr supĩa Redde poterat que illi ne᷑ condicio denegasser. statut
uero ip̃a que mutis data et homimi denegata sũt ꝙͣ mirabilier
hoi ad pult̾tudinẽ faciãt egp̃mi nõ ꝑe. Iam si hoi fermos dentelo
aui corma. at ungueciãs ungulas as caudã. ae uami coloria pullos¬
Uel rã quib ⁊pse arm̃at᷑ nec speciosa poter̃t ẽẽ n ͨ tuta ut miua¬
bilitei siubilitats̃ cogites instrutta si ppetiẽ ornata uidẽa t᷑ ad eo
muro modo cõsentit utilitas cĩb decore. Hoĩem uo̾ qm̃ etnũ aĩał atq¬

Expanded text:
quia sapientia reddere poterat quae illi naturae condicio denegasset: statuitquia sapientia reddere poterat quae illi naturae condicio denegasset: statuituero ipsa quae mutis data et homini denegata sunt, quam mirabiliter in homine ad pulchritudinem faciant, exprimi non potest. nam si homini ferinos dentes aut cornua auel ea quibus ex se armantur, nec speciosa poterunt esse nec tuta, ut mirabiliter, si utilitatem cogites, instructa, si speciem, ornata uideantur: adeo miro modo consentit utilitas cum decore. hominem uero quoniam a
Abbreviated transcription (Latin):
externos sua gra munimẽta ꝯstituit ut aut nalib telis repug̃nt
fortiorib ant q̃ sũt ibetiliora subtrahãt se ꝑitulis ꝑititate
fugiẽdi. Aut que sit et uioib et celeritate Indigẽt astu seᵗ
ꝓlegãt: ãt latibulis sepiãt. Itaq alia eoꝵ ucl plis leuil
d sublune suspensa sunt ues suffulta ungulis uł ẽstruta cõr¬
nib Quib in ore abma sũt dentis aut in pedib̾ ad unci uneue
Aulliq micuimẽtũ ad tutelã sui deest Et quã uõ in predã
maiorib cedũt: ne tñ strops eoꝵ funditꝰ mtiuet: ar in ea sũt
Religata Regione ubi maiora eẽ nõ pũt᷑ Aut acceperũt uberẽ
genandi fecũditatẽ ut ⁊ besti que sangĩe aliet᷑ uictꝰ sigpetdt
eIllis et illatã tñ cladẽ ad cõsuatõnẽ gen̾ite młtitudo ip̃a
suparet ¶ Hõiem aũt rõne ꝯcessa et u̾tute senciẽdi atq
romuẽdi data eorꝭ que cet̾is aĩałib alt buta sunt fecit Expertẽ

Expanded text:
externos, sua propria munimenta constituit; ut aut naturalibus telis repugnent fortioribus, aut quae sunt imbecilliora, subtrahant se periculis pernicitate fugiendi aut quae simul et uiribus et celeritate indigent, astu se protegant aut latibulis saepiant. itaque alia eorum uel plumis leuibus in sublime suspensa sunt uel suffulta ungulis uel instructa cornibus, quibusdam in ore arma sunt dentes aut in pedibus adunci ungues: nulli munimentum ad tutelam sui -deest. si qua uero in praedam maioribus cedunt, relegata regione, ubi majora esse non possunt; aut acceperunt uberem generandi foecunditatem, ut et bestiis, quae sanguine aluntur, victus suppeteret ex illis, et illatam tamen cladem, ad conservationem generis, multitudo ipsa superaret. Hominem autem, ratione concessa, et virtute seeloquendi data eorum quae ceteris animalibus attributa sunt, fecit expertem,
Abbreviated transcription (Latin):
sd hõ difectissimꝰ pene omisit itactũ ¶ Forsitan Rep̾hendas.
ꝙ ĩ Reb obcuris coner ãd disputare cũ uideas tãta etuu̾itate
cõtrectari neq lãgi manu. neq ꝑciꝑi seusib pñt. Et tñ de
illar om̃i r acoe sic disputãt ut ea qͥ afferũt ꝓbata et cog̃ta
obstura nõ est qr ex ipĩs mebroꝵ officiis ⁊ usib partue sin¬
Edit dium hõi artises
Ille nõ ac parẽs deus sensũ
atq slationẽ. ur de co appaoet nos abeo g cũ genator qr ip̃e
Intelligẽtia ip̃e sensus ac Racio ẽ cet̾is aĩantib qm̃ ⁊ õlen Itã¬

Expanded text:
quod homo-disertissimus paene omisit intactum. forsitan reprehendas quod in rebus obscuris coner aliquid disputare, cum uideas tanta temeritate contrectari neque tangi manu neque percipi sensibus possunt: et tamen de illarum omnium ratione sic disputant, ut ea quae adferunt probata et cognita obscura non est, quia ex ipsis membrorum officiis et usibus partium sinedit enim homini artifex ille noster ac parens Deus sensum atque rationem; ut ex eo appareret nos ab eo esse generatos, quia ipse intelligentia, ipse sensus ac ratio est. Caeteris animantibus quonia
Abbreviated transcription (Latin):
Uatn minime sim quietus. etiã sũmis necessi¬
tatib et hoc libello pot̾i̾s existiãre quẽ ad te Rudi-¬
b pene uerbis ꝓut ĩgenii medioc̾tas tulit deme¬
dane ꝑscoipsi t ut colidianũ studiũ meĩe nosses
et nõ deessem t̃ p̾ceptor etiã nũt ẜ honestioris Re
melioris ꝙ doct̾ue. Nam si te ĩ loĩs nͭ aliud q̃ lngũã ẽstrũe tib
auditorẽ satis stremiũ pͥbiusti: ꝙtomatus ĩ hus utris et ad
uitã ꝑtinẽtib docilior eẽ de bebis apud quẽ ꝓ nũt ꝓfiteor
nulla me necessitate ũł Rei uel ip̃is ẽpediri quomin ꝰ aliquid
d pposterũ fiãt ꝙ̃iuis nũt male audiãt casticent᷑ q uulgo ꝙ
aluer p̃ sapiẽtib cõuenit. uiuãt et uitia suboptẽtu nois colent
quib illos ãt mederi oportuit ãt ea proisꝰ effuge et becitũ al
Iorraftũ sapĩe nomẽ uita ip̃a cũ p̾ceplis cõtrruẽte p̾stiẽt.¬

Expanded text:
uam minime sim quietus etiam in summis necessitatibus, ex hoc libello poteris aestimare, quem ad te rudibus paene uerbis prout ingenii mediocritas tulit, Demetriane, perscripsi, ut et cotidianum studium meum nosses et non deessem tibi praeceptor etiam nunc, sed honestioris rei meliorisque doctrinae. nam si te in litteris nihil aliud quam linguam instruentibus avitam pertinentibus, docilior esse debebis? Apud quem nunc profiteor, nulla me necessitate vel rei, vel temporis impediri, quominus aliquid  posterum fiant, quamuis nunc male audiant castigenturque uulgo, quod aliter quam sapientibus conuenit uiuant et uitia sub obtentu nominis celent: quibus illos aut mederi oportuit aut ea prorsus effugere, ut beatum atque incorruptum sapientiae nomen uita ipsa cum praeceptis congruente p