comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sta sua. hec iecit banaias filius ioiade. ⁊ ppẽ noiatus int̾tres robustos qui
erant int̾ .xxx. nobiliores. U̾mptũ usq ad tres iron peruenãt. fiitq
eũ od̃ sibi auricłariũ asdreto. Asael fr̃ ioab int̾. xxx. Elegzar filius pa¬
ctui eius de bethloem. Scinma de arari. Elisapha de arodi. hebas dephel¬
ti Hira filus aches de thecua. Abiezer de a nathot. Mobonnai de usa¬
thi. Selmõ achoites. Macarai noophatites. Heled filius baana. ⁊ ip̃e
noophatites. Hithai filius ralm degeboeth filioꝵ bortiamĩ banai¬
as affratonites. Heldai de torrẽte gaas. Abiabon arabachites. hnna
de ardi. Igaal flius nathan de soba. Bonni de gaddi. Selech de aunoni
Niaarai derothites armiger iaab silii satie. Iua iechrites. Eãreb ⁊ ip̃e
ichrites. urias echeus. Omĩs .xxx.uii.¬

Expanded text:
inter tres robustos qui erant inter triginta nobiliores verumtamen usque ad tres non pervenerat fecitque eum David sibi auricularium a secreto Asahel frater Ioab inter triginta Eleanan filius patrui eius de Bethleem Semma de Arari Helica de Arodi Helas de Felthi Hira filius Aces de Thecua Abiezer de Anathoth Mobonnai de Usathi Selmon Aohites Maharai Netophathites Heled filius Banaa et ipse Netophathites Hithai filius Ribai de Gebeeth filiorum Beniamin Banahi Aufrathonites Heddai de torrente Gaas Abialbon Arbathitde Arbi, Igaal filius Nathan de Soba, Bonni de Gadi, Selec de Amoni, Naharai Berothites armiger Joab filii Sarviae, Ira Jethrites, Gareb et ipse Jethrites, Urias Hetthaeus. Omnes tri
Abbreviated transcription (Latin):
gion. ⁊ ascendun̾t inde letantes. ⁊ insonut cuntas. Ixc ÷ uox quã
audistis s ⁊ sasen sedet super soliũ regni. Et ingressi serm regis bñ¬
dixerut᷑ dnd nrõ regi dꝰ dicentes. ampliacet deus nom̃ saldins suꝑ
nomen tuuꝰ. ⁊ magnisic chronĩ eius super thronũ tuũ. Et adranit
rer dd̾ inlectulo suo ⁊ insuper pec locutudz. Bñdictus dñs dñt de us urł¬

Expanded text:
 ascenderunt inde laetantes et insonuit civitas haec est vox quam audistis sed et Salomon sedit super solio regni et ingressi servi regis benedixerunt domino nostro regi David dicentes amplificet Deus nomen Salomonis super nomen tuum et magnificet thronum eius super thronum tuum et adoravit rex in lectulo suo insuper et haec locutus est benedictus Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uit me qr placui ei. Retribuet michi dñs scd̃m iusticiam meã
⁊ scd̃̾m mu̾diciam manũ meaꝵ reddet micbi. q custodiuu uias
dnĩ. nec impie egi a deo meo. Omni̾a erĩ uidicia euis iospectu meo
⁊ pcepta eius no amoni ame. ⁊ ero pfẽs cũ eo. ⁊ custodiam me ab miqͥ¬
te mea. Et retribuet michi dñs scd̃m iusticiam meam. ⁊ scd̾m mũdio

Expanded text:
dum iustitiam meam et secundum munditiam manuum mearum reddet mihi quia custodivi vias Domini et non egi impie a Deo meo omnia enim iudicia eius in conspectu meo et praecepta eius non amovi a me et ero perfectus cum eo et custodiam me ab iniquitate mea et restituet Dominus mihi secundum iusti
Abbreviated transcription (Latin):
precipito neq demotior. Non se sic habet res. Syomo de monte
effraym syra atuis si bochri cognole leuauit manu suam
contra õ. Tradite illu solũ. ⁊ recedemus aciuitate. Et ait mu¬
lr̃ ad ioab. Ecce caput euis unttetut tibi adce ꝓmurũ. In¬
Ingressa est gꝰ ad om̃em ppt̾m. ⁊ iocuta ÷ eis sapienter. Qui
asaisum caput sibe acũ boctri ꝓ ieceit̃ adicab. Et ille cetunt tu¬
ba ⁊ recesserũt ab urbe. unusquaq intaberuaciasua Ioab
aut̃ reuersus  sersm adregem. fuit aut̃ ioab super omẽm ex̃¬

Expanded text:
o de monte Ephraim Seba filius Bochri cognomine levavit manum contra regem David tradite illum solum et recedemus a civitate et ait mulier ad Ioab ecce caput eius mittetur ad te per murum ingressa est ergo ad omnem populum et locuta est eis sapienter qui abscisum caput Seba filii Bochri proiecerunt ad Ioab et ille cecinit tuba et recesserunt ab urbe unusquisque in tabernacula sua Ioab autem reversus est Hierusalem ad regem fuit ergo Ioab super omnem ex
Abbreviated transcription (Latin):
respha filia aiha ꝯcubina saml. Et abiit dd̾ ⁊ tulit ossa saul. ⁊ ossa
Ionathan alii eius auiris iabes galaad qui furati fuerant ea de p la¬
tea bethsan in qua suspendañt cos philistumm cũ inter fecissent
saul ingellre. Et asportauit inde ossa sa ul ⁊ ossa ionathan
silii enis ⁊ colligentes ossa eoꝵ qui affixi fuerant sepelierunt
ea cũ ossib saul ⁊ ionathan filii eiis interra bemanm in la
te sepulcri cys patris eius feceruntq omia que p̾ceperat rex
⁊ reppiciatus ÷ dñs terre. Post hec fcm̃ est aut̃ ruisum p̾liũ
philistmoꝵ aduersũ isrł. ⁊ desdendit dd̾ ⁊ serui enis cũ eo. ⁊ pug

Expanded text:
a Saul et abiit David et tulit ossa Saul et ossa Ionathan filii eius a viris Iabesgalaad qui furati fuerant ea de platea Bethsan in qua suspenderant eos Philisthim cum interfecissent Saul in Gelboe et asportavit inde ossa Saul et ossa Ionathan filii eius et colligentes ossa eorum qui adfixi fuerant sepelierunt ea cum ossibus Saul et Ionathan filii eius in terra Beniamin in latere in sepulchro Cis patris eius feceruntque omnia quae praeceperat rex et repropitiatus est Deus terrae post haec factum est autem rursum proelium P
Abbreviated transcription (Latin):
z itaq bersabee ad regẽ incubido. Rex aut̃ ad̾ senuerat nimis. ⁊
abysag simamitis ministralutei. Indmauit se bersabee ⁊ adora¬
uit regem. Ad quẽ quãrex. Quidtibi maint us᷑ Que R̾edens ait
Dnẽ mi cu iurasti pex diĩn deũ tuũ anclletue. salon silius tius.
regnabit post me. ⁊ irẽsedebit insolio meo. Et ate nũc adoipias rog¬

Expanded text:
o rex autem senuerat nimis et Abisag Sunamitis ministrabat ei inclinavit se Bethsabee et adoravit regem ad quam rex quid tibi inquit vis quae respondens ait domine mi tu iurasti per Dominum Deum tuum ancillae tuae Salomon filius tuus regnabit post me et ipse sedebit in solio meo et
Abbreviated transcription (Latin):
men mistł. Scd̾m quꝰq bellũ flnt in gob contra philisteos. Tunc ꝑ¬
cussit sobochai de osathi sephi destitpe arapha de gnẽ gigantũ¬
Tertiũ quoq lenĩ fint in gob. contra philiteos. in quo percudat a dõ¬
datus faius saitus polimitaruis bechieemites goliath getheum cꝰ
nastile naste erat quasi liciatoriũ texenciũ. Quartum bellũ fuit

Expanded text:
m quoque fuit bellum in Gob contra Philistaeos. Tunc percussit Sobochai de Husathi Saph de stirpe Arapha. Tertium quoque fuit bellum in Gob, contra Philistaeos: in quo percussit Adeodatus filius Saltus, Polymitarius, Bethleemites, Goliat Gethaeum, cujus hastile hastae erat quasi
Abbreviated transcription (Latin):
audem sedit supertxe onũ od̾ prĩs sui. ⁊ sirmatũ ÷ regnũ euis m¬
mis. Et ingressus ÷ adomas filius agith ad betsabee mrem̾ salõnis
Que dinit ei. pacisicus no ingresustuus. Qui R̾ndit. Pacificus.
addiditq. sermo michi ad te÷. sui ait. loqre. Et ille. tu inqu̾it̾ no¬
sti ꝙ meũ erat regnũ. ⁊ me ꝓposuerat om̃s isrł sibi inregen. s trã¬
slarum est regnũ. ⁊ fcm̃ est si ĩs mei. adnõ eñ ꝯstitutul ÷ ei. stuc̃
ergo petitõnem unã depcorate ne ꝯfũdas faciem meam. Que dixit ad
eũ. loquere. Et ille ait. Preor ut dicat sałomi regi. noꝵ em̃ tibi negare qͥe
quam potest. ut det michi ab sag simamitem uxotem. Et ait betsalre.
bũ ggo loomar ꝙꝓ terogi. uenit gͦ bensaiee ad iugem sasonem ut lapetur ei

Expanded text:
autem sedit super thronum David patris sui et firmatum est regnum eius nimis et ingressus est Adonias filius Aggith ad Bethsabee matrem Salomonis quae dixit ei pacificusne ingressus tuus qui respondit pacificus addiditque sermo mihi est ad te cui ait loquere et ille tu inquit nosti quia meum erat regnum et me proposuerat omnis Israhel sibi in regem sed translatum est regnergo petitionem unam precor a te; ne confundas faciem meam. Quae dixit ad eum: Loquere. Et ille ait: Precor ut dicas Salomoni regi neque enim negare tibi quicquam potest ut det mihi Abisag Sunamitem uxorem. Et ait Bethsabee: Bene, ego loquar pro te regi. Venit ergo Bethsabee ad regem Salomonem, ut loqueretur ei
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dñs de manu inimicoꝵ suoꝵ. ⁊ de manu sait ⁊ ait. Dñs petra
mea ⁊ robur meũ ⁊ saluator mens deus meus fortis meut ⁊ spera¬
bo ineũ. Ecutũ meũ ⁊ cornu sauitis mee. eleuator mens ⁊ refugi¬
ũ meu̾. salnator ineus de iniquitate lib̾abis me. landabilẽ inuo¬
cabo dnm̃i. ⁊ ab mimicis meis saluns ero. Quia circu̾dederut me
ꝯt̾itõnes mortis ⁊ torrẽtes bebul t̾ruerunt me. fumes inserni cir¬
tũdederuntme. pͥuenerũt me laq̃i mortis intbulatõne inuoca¬
bo dnm̃ ⁊ ad deũ meu̾ clamabo. Ex iudict de templo scõ suo nocẽ

Expanded text:
nu omnium inimicorum suorum et de manu Saul et ait Dominus petra mea et robur meum et salvator meus Deus meus fortis meus sperabo in eum scutum meum et cornu salutis meae elevator meus et refugium meum salvator meus de iniquitate liberabis me laudabilem invocabo Dominum et ab inimicis meis salvus ero quia circumdederunt me contritiones mortis torrentes Belial terruerunt me funes inferi circumdederunt me praevenerunt me laquei mortis in tribulatione mea invocabo Dominum et ad Deum m
Abbreviated transcription (Latin):
perse̾s. Et cũ electo electus eris ⁊ cũ peru̾so ꝑu̾teris. Et ppłm pauperẽ
saluũ facies. ccłisq tuis ercelsos hu̾liabis. Quia tu liderna mea
dñe. Et tu dñc illiu̾ans tenebras meas. Inte curiam accunictus.
in deo me transiliam muraum. Deus iinacł̾ata ma eius. Eloqs¬
ũ dñ igne examĩatũ. saitũ ÷ oi̾ũ sperãtiũ nise. Quis eni deus¬

Expanded text:
to electus eris et cum perverso perverteris et populum pauperem salvum facies oculisque tuis excelsos humiliabis quia tu lucerna mea Domine et Domine inluminabis tenebras meas in te enim curram accinctus in Deo meo transiliam murum Deus inmaculata via eius eloquium Domini igne examinatum scutum est omnium sperantium in se quis e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fuit int̾ dd̃ ⁊ int̾ Ionathan filiũ saus. Tulit itaq rex duos a¬
lios resphafilie aiba quos pererit sans armoni. ⁊ mphiboseth
⁊ u. filios michol faie saul quos genuerat ad rieli filio sus ber¬
zellay qui fuit demolati. ⁊ dedit cos in manu gabaonitar. Qi
crucifixerunt eos in monte coram dnõ ⁊ cecidĩt hii .uii. simł occi¬
si in dieb messis prime incipiente messione ordei. toleris antem
respha aiha filũ cilicium substrauit sibi supͣ poriam. ab inicio
messis donec stillaret aqua super cos de celo. ⁊ non dimilit aues la ce

Expanded text:
 Saul. Tulit itaque rex duos filios Respha filiae Ahia, quos peperit Sauli, Armoni, et Miphiboseth: et quinque filios Michol filiae Saul, quos genuerat Hadrieli filio Berzelai, qui fuit de Molathi, et dedit eos in manus Gabaonitarum: qui crucifixerunt eos in monte coram Domino: et ceciderunt hi septem simul occisi in diebus messis primae, incipiente messione hordei. 326 Tollens autem Respha filia Aliia cilicium, substravit ibi supra petram, ab initio messis, donec stillaret aqua super eos de coelo: et non dimisit aves
Abbreviated transcription (Latin):
rus estnos sba alus bochri quł absaion. Tolle igit ur seruos
diũ tui. ⁊ persequere eũ ne forte muenat cuuta tes mimitas
⁊ effugiat nos egressi st̃ gͦ cñ couiri aa cerechi ⁊ pherechi
⁊ om̃s robusti exierunt de ierłm ad persem̃dũ syba aliũ bo¬
chri. Eũq illi essent iuxta lapilem grandẽ qui÷ in galaon:
amala ueniens acturrit eis Porio iorib iestitus erat tunica
stricta. ad mẽsinam hĩtur sui. ⁊ desuper atinctus gladio
dependente usq ad ilia inuagna qui sabresc̾s leui mocu egredi po¬
tãt. ⁊ percutẽ. Dat itaq ioab ad amasam. Saluemi frat̃ ⁊̃ cenu¬
it mani dextra mentil amase quasi oscdans eũ. porto amasa
nõ obseruabat gladui quembebet iaab. Qui percussit eũ inla¬
te. ⁊ effudit intestina eus int̾ram ⁊ mortuus ÷. nec sed̾m mil¬
nus apposuit. Ioab aut ⁊ auysai sr̾ enis ꝑfecuti st̾ syba fam̃ bo¬
ta cadauer a mase de socus pab dixerũt. Ette qui uoluit eẽ ꝓ

Expanded text:
turus est nos Seba filius Bochri, quam Absalom: tolle ergo servos domini tui, et persequere eum, ne forte inveniat civitates munitas, et effugiat nos. Egressi sunt ergo cum eo viri Joab, Cerethi quoque t omnes robusti exierunt de Hierusalem ad persequendum Seba filium Bochri cumque illi essent iuxta lapidem grandem qui est in Gabaon Amasa veniens occurrit eis porro Ioab vestitus erat tunica stricta ad mensuram habitus sui et desuper accinctus gladio dependente usque ad ilia in vagina qui fabrefactus levi motu egredi poterat et percutere dixit itaque Ioab ad Amasa salve mi frater et tenuit manu dextra mentum Amasae quasi osculans eum porro Amasa non observavit gladium quem habebat Ioab qui percussit eum in latere et effudit intestina eius in terram nec secundum vulnus adposuit Ioab autem et Abisai frater eius persecuti sunt Seba filium Bota cadaver Amasae de sociis Ioab dixe
Abbreviated transcription (Latin):
as filii sadoh. Et ait rex. uirbonns ÷ ⁊ nu̾cui bonu̾ portans renit. Cla¬
mans aut̃ achimaas duit ad regem. Salue rex. Et adorans regem co¬
rameo ꝓnus int̾ram ait Bñdictus dũs deuis tuus qui ꝯ eln ꝯclusit
hoĩes qui leuauñt manus suas contra dnr̃̾ meu̾ regeni. Et aitrer
est ne pat pu̾o absalon. Dicitq achimaas. uidi tumulũ magnu
cũ inutet̾ Ioab serius tuus orex me seruĩ tuñ. Nescio aliud. ad
quẽ rex. trasi ait. ⁊sta uic. eũq ille t̾lis iret ⁊ staret apparuit chu¬
si ⁊ uemensait. Eonũ apporto nũciũ dñe mirex. Indicauit en ĩ ix
die ꝓde dñs demanu oũi qui surrexunt contrate. Doat autem
rex ad chusi. Est ne pax pud absalon. Cui R̾dens chusi. fiant in¬
quit sicut puer minuci dm̃ mei tegi ⁊ uniu̾si qui ꝯsur gut ad¬
u̾sus eũ in malũ. Cont̾status q est itaq rex ⁊ asdendit cenacłin

Expanded text:
r bonus est: et nuncium portans bonum, venit. Clamans autem Achimaas, dixit ad regem: Salve rex. Et adorans regem, coram eo pronus in terram, ait: Benedictus Dominus Deus tuus, qui conclusit homines qui levaverunt manus suas contra dominum meum regem. Et ait rex: Estne pax puero Absalon? Dixitque Achimaas: Vidi tumultum magnum, cum mitteret Joab servus tuus, o rex, me servum tuum: nescio aliud. Ad quem rex, Transi, ait, et sta hic. Cumque ille transisset, et staret, apparuit Chusi: et veniens ait: Bonum apporto nuncium, domine mi rex: judicavit enim pro die de manu omnium qui surrexerunt contra te dixit autem rex ad Chusi estne pax puero Absalom cui respondens Chusi fiant inquit sicut puer inimici domini mei regis et universi qui consurgunt adversum eum in malum contristatu
Abbreviated transcription (Latin):
sariue que fuit mat̾ Ioab. Et cistra metatus ÷ isrł cũ absaion in t̾ra ga¬
laad. Cũq ueniss dd̾ in castra sobi filiuis naas de tabath filioꝵ amon.
⁊ machir filius a miel de lodobar. ⁊ ber zellai gala adites de rogeliur
obtulũnt ei stratoria ⁊ tapetia ⁊ uasa actilia. frranẽtũ ⁊ ordeu̾
⁊ farmã ⁊ pelentam ⁊ fabam. ⁊ lentem. ⁊ frixũ citer ⁊ mel ⁊ bu¬
tyrum oues ⁊ pigues uitilos. Dderuntq dd̾ ⁊ ppło qui cũ co erat
ad uestendũ Suspicati st̃ enĩ połm same ⁊ siti fatigari indeserto.

Expanded text:
quae fuit mater Ioab et castrametatus est Israhel cum Absalom in terra Galaad cumque venisset David in Castra Sobi filius Naas de Rabbath filiorum Ammon et Machir filius Ammihel de Lodabar et Berzellai Galaadites de Rogelim obtulerunt ei stratoria et tappetia et vasa fictilia frumentum et hordeum et farinam pulentam et fabam et lentem frixum cicer et mel et butyrum oves et pingues vitulos dederuntque David et populo qui cum eo erat ad vescendu
Abbreviated transcription (Latin):
Omũs a̾ isrł sugit intab̾nacsa sua porro absaon ererat eibi cã adis
uiuet̃ titulũ ani est inualle regit Bxãt enĩ sionhalio flliñ ⁊ hoc erit mo¬
nimentũ nõis mei. uocantq titulũ noĩe suo. ⁊ appeliaturmanus ar¬
euon uiq adhanc diem. achimaas ã alius fadochait. Currait
nũciabo regi qi uidiciũ eecit ei deus demanu mimicoꝵ enis. Ad que io¬
ab dicit. Non erisnũcius inhac die. huũciabis in alia. Hodie nolote nũ¬
ciare. aluis enĩ regio moreuus ÷. Et ait icab chusi uade ⁊ nũca regia
idisti. Adorauit chusi io ab ⁊ cuturit. Rursus achinaas aluis sadoch
dicit ad ioab. Quid impedit siggo ⁊̃ currã post chusi. Dyit q euoab
Quidius airrẽ fili mi: ueni buc non erit lom nũcũbanaus. Qui R¬
dit. Cind emĩsi cucurr̾ero. Et ait ei. surre. Currens g achumaas
periuam ꝯpendii transsunt chusi. Dnid aut̾ seebit init̾ duas portas

Expanded text:
rro Absalon erexerat sibi, cum adhuc viveret, titulum qui est in Valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, et hoc erit monimentum nominis mei. Vocavitque titulum nomine suo, et appellatur Manus Absalon, usque ad hanc diem. Achimaas autem filius Sadoc, ait: Curram, et nunciabo regi, quia judicium fecerit ei Deus de manu inimicorum ejus. Ad quem Joab dixit: Non eris nuncius in hac die, sed nunciabis in alia: hodie nolo te nunciare, filius enim regis est mortuus. Et ait Joab Chusi: Vade, et nuncia regi quae vidisti adoravit Chusi Ioab et cucurrit rursum autem Achimaas filius Sadoc dixit ad Ioab quid inpedit si etiam ego curram post Chusi dixitque Ioab quid vis currere fili mi non eris boni nuntii baiulus qui respondit quid enim si cucurrero et ait ei curre currens ergo Achimaas per viam conpendii transivit Chusi David autem sedebat inter duas po
Abbreviated transcription (Latin):
sili mi. quis mͥ t̾buat i nt ego moriar ꝓte. asabon fili mi. fui
unciatũ ÷ autẽ ioab ꝙ rex fleret ⁊ iugẽt flluĩ suum. ⁊
uersa est uictoria in die illa in luctũ oĩ ppsõ. audunt enĩ oiepposs
iñ die illadic̃. Boletrex supet filio suo. Et de clinauit ppss indie
illa ingredi cuutatẽ quõ de calmare sol ppłt ueisus ⁊ fugiens de
p̃ho. ꝓpiro rex operuit caput suũ ⁊ aamauit uce magna. fili
mi absalon. ab salon flimi. Ingressis gꝰ io ab ad regem indom̃
dixait. Cũfudistihodie uultus oĩũ sernoꝵ tuoꝵ qui saluam fecerũt
aiam̃ tuam ⁊ aiam̃ filioꝵtuoꝵ ⁊ aliaꝵ tuar.⁊ aiam̃ uxeꝵ tuaꝵ.¬

Expanded text:
 fili untiatum est autem Ioab quod rex fleret et lugeret filium suum et versa est victoria in die illa in luctum omni populo audivit enim populus in die illa dici dolet rex super filio suo et declinabat populus in die illa ingredi civitatem quomodo declinare solet populus versus et fugpraelio. Porro rex operuit caput suum, et clamabat voce magna: Fili mi Absalon, Absalon fili mi. Ingressus ergo Joab ad regem in domum, dixit: Confudisti hodie vultus omnium servorum tuorum, qui salvam fecerunt animam tuam, et animam filio
Abbreviated transcription (Latin):
asimĩ. ⁊ asdendens adirem cũ roge. Claudus eñ sũ seruus tuus. Insufer
t accusauit me seruũtuũ ad te dñm meu̾ regem. En a̾ dñe mi rex sicut
angelus dei es. fac quod placitũ est tibi. seq em̃ fuit domus pat̾s mei il
morti. obnoxia dño incoregi. Tuaut̃ posiusti me seruñduũ int̾ ꝯuiuas
mensetue. Quid igitur habeo uste q̾rele. aut quid possũ ultra uocise¬
rari ad regem : Ait autẽ ei rex. Qiid ultra loq̾ris. fixum : quod locutꝰ
sũ. t̃u ⁊ sta diuidite possessiones. Rendit q inphibosech regi. Eciam cũc¬
tarcipiat postquã reu̾stis ÷ dñs meus rex pacfice in dom̃ suam. Rerzellay
quoque gala dites se nex ualde descendens de rogelim tranduxit rogem
Iordanem paratus ⁊ uttra fluuiũ ꝑsequi eũ. Erat aut̃ berzellay gaa¬
laadites senex ualde .i. octegenarius. ⁊ ipẽ p̾buit alimenta regi cũ mo
raretur in castris. fuit quiꝑꝑe uir diuesnimis. Dyxit itaꝙrex ad ber¬

Expanded text:
asinum, et descendens abirem cum rege: claudus enim sum servus tuus. Insuper et accusavit me servum tuum ad te dominum meum regem: tu autem domine mi rex, sicut angelus Dei es, fac quod placitum est tibi. Neque enim fuit domus patris mei nisi morti obnoxia domino meo regi: tu autem posuisti me servum tuum inter convivas mensae tuae: quid xum est quod locutus sum tu et Siba dividite possessiones responditque Mifiboseth regi etiam cuncta accipiat postquam reversus est dominus meus rex pacifice in domum suam Berzellai quoque Galaadites descendens de Rogelim transduxit regem Iordanem paratus etiam ultra fluvium prosequi eum erat autem Berzellai Galaadites senex valde id est octogenariusraretur in castris: fuit quippe vir dives nimis. Dixit itaque rex ad Ber
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs adan usq bersaree. quasi arena maris iniimerabłis ⁊ tueris
in medio eoꝵ. ⁊ irruemus super eũ inquocũq loco iuentus fuerit
qui cũ eost̃ noc uinĩ quid̃. Qd̃ stui bẽ aliqĩ fuĩt ingressis cutũda¬
bit oĩ isrł cuutati illi simes. ⁊ trabemus eam intorrentẽ itnoure¬
periatur nec quidam calculus exea. Dixitq absaion. ⁊ om̃s uiri isił
Melius ꝯsiliũ chusi arachide ꝯslio achitorhel. Dñi autem nuitu dui

Expanded text:
Israel, a Dan usque Ber Sabee, quasi arena maris innumerabilis, et tu eris in medio eorum. Et irruemus super eum in quocumque loco fueritin ventus, ne unum quidem quod si urbem aliquam fuerit ingressus circumdabit omnis Israhel civitati illi funes et trahemus eam in torrentem ut non repperiatur nec calculus quidem ex ea dixitque Absalom et omnis vir Israhel melius consilium Husai Arachitae consilio Ahitofel Domini autem nutu di
Abbreviated transcription (Latin):
serius dd steens mulo. Cũq ingressus fiuss mulus sulter ꝯdensam q̃r¬
cum ⁊ magnã adhesit caput euis quercui. Et illo suspenso int̾ cetũ ⁊ t̾¬
ram mulus cui isedat ꝓt̾fissiuit uidit a hoc quispiam. ⁊ nũciauit io¬
ad dicens uidi absaion pend̾e de quercu. et ait Ioab uiro qͥ nũcauãt ei
ẜiudisti qr̃ non ꝯftoisti eũ cũterra. ⁊ ego dedissem tibi .xx. argenti si¬
dos ⁊ unũ baltheũ. Quidiat ad Iab. si appendẽs inmanib meis nul¬
be argenteos nequaquã mite̾m manũ meam infiliũ regis. Audieati¬
l enĩ nobis pͥepit rextibi ⁊ abysai ⁊ chaidicens Custod ite m̃ ꝑum̃ ab¬
calon. s ⁊ si fecisem cõtra. mam̃ meam audat᷑. uequa qm̃ hoc regẽ la¬
tẽ poruiss ⁊ tu stares exadn̾so. Et ait Ioab. sion sicut tuis. s aggredi

Expanded text:
id, sedens mulo: cumque ingressus fuisset mulus subter condensam quercum et magnam, adhaesit caput ejus quercui: et illo suspenso inter coelum et terram, mulus, cui insederat, pertransivit. Vidit autem hoc quispiam, et nunciavit Joab dicens vidi Absalom pendere de quercu et ait Ioab viro qui nuntiaverat ei si vidisti quare non confodisti eum cum terra et ego dedissem tibi decem argenti siclos et unum balteum qui dixit ad Ioab si adpenderes in manibus meis mille argenteos nequaquam mitterem manum meam in filium regis audientibus enim nobis praecepit rex tibi et Abisai et Ethai dicens custodite mihi puerum Absalom sed et si fecissem contra animam meam audacter nequaquam hoc regem latere potuisset et tu stares ex adverso et ait Ioab non sicut tu vis sed adg
Abbreviated transcription (Latin):
ponait apsalori. ad io ab. suisi adex obsdmns utuenires ad me ⁊ metẽm
te ad regomi. ⁊t dice̾s ei: Quare nenideiessur. Melius mͥ erat ibi eẽ. Ob¬
secra gͦ aet uideam faciem rogis. Qnod si memoꝵ ÷ iniantatit ince
Osculatusq est. per absalon
nem uirũ qui h̾lat negosiũ it ueniretad rogis uidiciũ uocabat au

Expanded text:
on ad Joab. Misi ad te obsecrans: ut venires ad me: et mitterem te ad Regem: ut diceres ei. Quare veni ad te de Gessur: melius mihi erat ibi esse. Obsecro ergo ut videam faciem Regis. Quod si memor est iniquitatis meosculatusque est Rex Absalonnem virum, qui habebat negotium ut veniret ad regis iudicium, vocabat ad
Abbreviated transcription (Latin):
suas eruit nec firit quidauã aꝑuo usq ad magnũ tam defliis quã
de filiab ⁊ de spoliis. ⁊ queꝯ rapuerant. Omĩa redipcit dd̾ ⁊ tulit uni¬
uer sos greges ⁊ arm̃ta ⁊ minauit añ faciẽ suam. Dixerũtq. hec est
p̾da daiuid. uenit autẽ dd̾ ad cc. uiros lalsos. qui sustiterant nec seqͥ pote¬
tant dd̾. ⁊ resid̾e eos iusserat intorrente besdr. Qui egressi st̾ obiam
do̾. ⁊ pplo̾ qui euit cũ eo. Accedens autem dauid ad ppłm salutaiit eũ¬
pacifice. Rndensq unus uir pessimus ⁊ miquus de uiris qui erant
cũ aaiuid dixit. Quia nõ renerũt nobsscũ. nõ dabius eis quidquam
de p̾da quã eruimus. s sufficiat unituiq uxor sua ⁊ filũ. Quos cñ ac¬
ceperint recedant. Dixit aut̃ dd̃. Non sic facietis fr̃es mei. debñis quet᷑¬
didit nobis dñs ⁊ custodunt nos ⁊ tͣdidit latrũdõs qui eruperãt adu̾¬
sum nos in manus nr̃as. nec audiat uas quisquam super sermone hoc.

Expanded text:
uas eruit nec defuit quicquam a parvo usque ad magnum tam de filiis quam de filiabus et de spoliis et quaecumque rapuerant omnia reduxit David et tulit universos greges et armenta et minavit ante faciem suam dixeruntque haec est praeda David venit autem David ad ducentos viros qui lassi substiterant nec sequi potuerant David et residere eos iusserat in torrente Besor qui egressi sunt obviam David et populo qui erat cum eo accedens autem David ad pnis vir pessimus et iniquus, de viris qui ierant cum David, dixit: Quia non venerunt nobiscum, non dabimus eis quidquam de praeda, quam eruimus: sed sufficiat unicuique uxor sua et filii: quos cum acceperint, recedant. Dixit autem David: Non sic facietis, fratres mei, de his quae tradidit Dominus nobis, et custodit nos, et dedit latrunculos, qui eruperant adversum nos in manus nostras; nec audiet vos quisquam super sermone hoc.
Abbreviated transcription (Latin):
iocutus est cũ o indiciũ. fihos & sedechie occidt corã eo. ⁊ octõs
eiuis effodit. urixitq eu̾ chatenis ⁊ adduxit in babysonem.
mense .uͦ. sepema die mẽsis ipẽ est annus nonus decimus.
uegis babyionilrenit nabuzardam pͥnceps er̾citus ternus rogis
bau lonis iertm ⁊ succendit domũ dm̃. ⁊ domũ regis. ⁊ domos.

Expanded text:
cum eo iudicium filios autem Sedeciae occidit coram eo et oculos eius effodit vinxitque eum catenis et adduxit in Babylonem mense quinto septima die mensis ipse est annus nonusdecimus regis Babylonis venit Nabuzardan princeps exercitus servus regis Babylonis Hierusalem et succen
Abbreviated transcription (Latin):
nasses. Buit itaq dñt. ⁊̃ indam auferam a facie mea sicut
abstuli isrł. ⁊piciam cinitatem uanc qmͣ elegi ieifm ⁊
domũ de qua diti. Erit nom̃ meu̾ ibi. Reliqua aut̃ sermo¬
nũ iosye ⁊ uniu̾sa que fecit nonue ħ scupta it̾ inlibro ser¬
monũ dieꝵ regũ iuda
ndieb aut̃ eius ascendit pn̾ao nechao rec egipti contͣ regem
assyrioꝵ ad flum̾ enstaten. ⁊ abiit iosias rer moccursũ euis

Expanded text:
nus etiam Iudam auferam a facie mea sicut abstuli Israhel et proiciam civitatem hanc quam elegi Hierusalem et domum de qua dixi erit nomen meum ibi reliqua autem verba Iosiae et universa quae fecit nonne haec scripta sunt in libro verborum dierum regum Iuda in dieAssiriorum adflumen Eufraten, et abiit Iosias rex in occursus eius,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝑu̾bũ dm̃ contͣ indata ut auferat eũ coram se pp̃ poccã ma¬
nasse ⁊ uniu̾sa q̃ focit. ⁊ tr̃ sanguinem innoriũ auẽ effudit.
⁊ repleuit ierłm cruore innocentiũ. ⁊ ob hanc noͣluit dñs ꝓpi¬
ciari. Reliqua aũ sermonũ ioachim. ⁊ uiu̾sa q̃ focit non¬
ne n̾ it̾pta st̃ inlibro sermonũ diep regñ iuda. Et dormiuit p¬
achim cũ prĩb suis. Regnauitq ioachim filius eius ꝓ eo. ⁊
ultza non addidit rex egipti ut egdẽtur de t̾rasua. Tulãt eñ rer
babylonis ariuo giptio usd ad flum̃ eufrathen omĩa que fuãnt
regis ogipti .x.⁊ uiii. annoꝵ erat ioachim cũ regnare cepisset

Expanded text:
am se propter peccata Manasse universa quae fecit et propter sanguinem innoxium quem effudit et implevit Hierusalem cruore innocentium et ob hanc rem noluit Dominus propitiari reliqua autem sermonum Ioiachim et universa quae fecit nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Iuda et dormivit Ioiachim cum patribus suis regnavitque Ioiachin filius eius pro eo et ultra non addidit rex Aegypti ut egrederetur de terra sua tulerat enim rex Babylonis a rivo Aegypti usque ad fluvium Eufraten omnia quae fuerant regis Aegypti decem et octo annorum erat Ioiachin cum r
Abbreviated transcription (Latin):
uerut dĩ gentiũ singłos auos uastanerũt prẽs mei. gozan ui¬
deuoet taran ⁊ rescrb. ⁊ filios eden. qui erant inthelassar. ubi
est reremath. ⁊ rer arphath. ⁊ rercuitatis sepharuaim. ana
⁊ ana. Itaq cũ accepiiset ezechias uita̾s de manu nũtioꝵ ⁊ ie
gisset eas. asdendit in dom̾ onĩ. ⁊ erpandit eas corã dño ⁊ ora¬
uit in cõspectu eius dicens. Dñe dens isrł qui sedes Rr̾ cherubin
tu solus deus tegñ oĩn̾ t̾re. tu fecisti celũ. ⁊ ceuiꝰ ⁊ t̾ram. indina
aurem tua̾ ⁊ audi. aꝑi ccłos dñe ⁊ ride. ⁊ audi oi̾a u̾ua senna¬

Expanded text:
verunt dii gentium singulos quos vastaverunt patres mei Gozan videlicet et Aran et Reseph et filios Eden qui erant in Thelassar ubi est rex Emath et rex Arfad et rex civitatis Sepharvaim Ana et Ava itaque cum accepisset Ezechias litteras de manu nuntiorum et legisset eas ascendit in domum Domini et expandit eas coram Domino et oravit in conspectu eius dicens Domine Deus Israhel qui sedes super cherubin tu es Deus solus regum omnium terrae tu fecisti caelum et terram inclina aurem tuam et audi a
Abbreviated transcription (Latin):
farnes incuuitate nec erat panis ppło t̾re. Et marupta est
ciuitas. ⁊ om̃t uiri bellatores nocte fugerut ꝑnia̾ porde q̃ est
int̾ duplicem. murũ ad ortum regis. p orro caldei obsidelãt
maircuitu ciuitatem. fugit itaq sedechias ꝑmam que
ducit ad campestria solitnoi̾s ⁊ ꝑ socutus est ex̾citus caide¬
oꝵ regem. Conp̃henditq eũ iplanicie icricho ⁊ om̃s bela

Expanded text:
is populo terrae et interrupta est civitas et omnes viri bellatores nocte fugerunt per viam portae quae est inter duplicem murum ad hortum regis porro Chaldei obsidebant in circuitu civitatem fugit itaque per viam quae ducit ad campestria solitudinis et persecutus est exercitus Chaldeorum regem conp
Abbreviated transcription (Latin):
Rẽ tecta cenacsi acha q̃ fecañt reges Iuda ⁊ altaria a fecai̾t
manaises in duob at̾is templidnĩ. destripat tex ⁊ cucurrit
inde. ⁊ disꝑsic cinerem coꝵ intorientemcedron. Excelsa q&ͦ
aicauerat raionrex isrł. ⁊ astaroth ydolũ sydonioꝵ. ⁊ cha¬
mos offeusionis moar ⁊ melcon. ⁊ auiiatones alioꝵ amõ

Expanded text:
t Manasses in duobus atriis templi Domini destruxit rex et cucurrit inde et dispersit cinerem eorum in torrentem Cedron excelsa quoquficaverat Salomon rex Israhel Astharoth idolo Sidoniorum et Chamos offensioni Moab
Abbreviated transcription (Latin):
qui operantut in templo oñ ad instaurenda sartadecta
templi dñi tignariis uidelicet. ⁊ com̃tariis. ⁊ hũs qui int̾¬
rupta conponũt. ⁊ ut emantur ligna ⁊ iapides de iapidici¬
nis ad instaurendũ templũ dñi. umptñ nõ supputedur
eis argent ũ ꝙ accipiunt. s in potestate ha̾nt. ⁊ in fide.¬

Expanded text:
templo Domini ad instauranda sarta tecta templi tignariis videlicet et cementariis et his qui interrupta conponunt et ut emantur ligna et lapides de lapidicinis ad instaurandum templum verumtamen non supputetur eis argentum quod accipiunt sed in potestate habeant
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra sua. Reu̾susq est igitur rapsaces ⁊muenit regem assyrioꝵ
expugnãtem lobnam audierit enĩ ꝙ reccifuset de lachis. Cũq
andiss de tharacha rege etbiopie dicentes. Etce egressus est ut pug¬
net adu̾sũ de. ⁊ iret cõtra eũ. misit nũtios ad ezochiam dicens.
ħ dicite ezecbie regi inde. Nõte seducat du̾s deus tuns mauoya¬

Expanded text:
turum esse. Reversus est igitur Rapsaces, et invenit regem Assyriorum expugnantem Lobnam. Audierat enim quod recessisset de Lachis. Cumque audisset de Tharaca rege Aethiopiae dicentes: Ecce ingressus est, ut pugnet adversum te, et iret contra eum, misit nuntios ad Ezechiam, dicens: Haec dicite Ezechiae regi Judae: No
Abbreviated transcription (Latin):
Dies t̾bsatõnis. ⁊ increpatõnis. ⁊ blaphemie dies ite. uenũt
fuii usq ad partũ. ⁊ uirer nõ ht parturiens. Si forte audiat
dñs deustuus uniu̾sa ũba rapsacis quẽ misit rex aisprior dũs
suus ut exꝓbaret deũ uiuentem. ⁊ argueret ũris q̃ audinit
dñs deus tuus. ⁊ fac orõnem ꝓreliqͥis ã reꝑte R̾. renerũt gͦ set¬

Expanded text:
s tribulationis et increpationis et blasphemiae dies iste venerunt filii usque ad partum et vires non habet parturiens si forte audiat Dominus Deus tuus universa verba Rabsacis quem misit rex Assyriorum dominus suus ut exprobraret Deum viventem et argueret verbis quae audivit Dominus Deus tuus et fac orationem pro reliquiis quae re
Abbreviated transcription (Latin):
steterũt nuita aque ductũ pidine superioris que est in uia agri
fulionis. urauñtq regem. Egressus est ã ad cos helychim filius
he ichie p̃̾poĩtus domus ⁊ sobnascraa ⁊ hoahe filius asaph. acõ¬
m̃tauis. Dixitq ad eos rapsaces. lodmini egrbie. ħ dicit rermag¬
nus rex assprioꝵ. Que est ista fiducia qua nideris forsican inisti
cõsiliũ ut p̾rarares te ad p̾luĩ Inqͦ cõfidis ut audeas rebellare:
an speras mldõ harũdineo atq cõsracto ogiptio sĩ quẽ sum
cubuent hõ cõmimitus ingditur manus cuit. ⁊ ꝑforabid eã¬

Expanded text:
steterunt juxta aquaeductum piscinae superioris, quae est in via Agri fullonis. Vocaveruntque regem: egressus est autem ad eos Eliacim filius Helciae praepositus domus, et Sobna scriba, et Joahe filius Asaph a comtariis dixitque ad eos Rabsaces loquimini Ezechiae haec dicit rex magnus rex Assyriorum quae est ista fiducia qua niteris forsitan inisti consilium ut praepares te ad proelium in quo confidis ut audeas rebellare an speras in baculo harundineo atque confracto Aegypto super quem si incubuerit homo comminutus ingreditur manum ei
Abbreviated transcription (Latin):
marie pondus domus achaz. ⁊ delero ierl̾m sicut deleridiẽt
tabłe. Dlens u̾tam ⁊ ducam crebrius stillũ er̃ faciem enis
dimittã uero relidas heditatis mee. ⁊ t̾dam eas inmanu in¬
imicoꝵ eiꝰ. erũtq in uastitate ⁊ in rapina cũctis ad ũsariis
eo ꝙ fererut maiũ coram me.⁊ ꝑseuerauerũt irritantes me¬

Expanded text:
ae et pondus domus Ahab et delebo Hierusalem sicut deleri solent tabulae delens vertam et ducam crebrius stilum super faciem eius dimittam vero reliquias hereditatis meae et tradam eas in manu inimicorum eius eruntque in vastitate et rapina cunctis adversariis suis eo quod fecerint malum coram me
Abbreviated transcription (Latin):
am qui uos decipit dicens. Dñs nb̾abit uos. Nũquid ub̾auerũt
dĩ gentiũ tram suã de manu regis assyrioꝵ. ubi estdens emath
⁊ arphath. ubi est deus sepharuaim ana ⁊ aua. Nũquid ub̃ã¬
uerũt samariam de manu mea. Qui nã illi it̾ nroniu̾as
diis t̾raꝵ qui eruerũt regionem suam de manu mea. ut possit
eruere dominus iersm de manu mea: tacuit itaq ppls ⁊ nõ
rndit es quicqm. Si quid̾ p̾ceptũ regis accepetant ut nõ R̾n¬
derent ei uenit qz hehachim filius helchie p̃poitas domus ⁊¬

Expanded text:
os numquid liberaverunt dii gentium terram suam de manu regis Assyriorum ubi est deus Emath et Arfad ubi est deus Sepharvaim Ana et Ava numquid liberaverunt Samariam de manu mea quinam illi sunt in universis diis terrarum qui eruerunt regionem suam de manu mea ut possit eruere Dominus Hierusalem de manu mea tacuit itaque populus et non respondit ei quicquam siquidem praeceptum regis acceperant ut non responderent ei venitq
Abbreviated transcription (Latin):
one inter affines contrahi co¬
uigium: & in quarta etiã si co¬
tractum fuerit non separaR
Ait enim fabianus papa.
uirum & uxorem ueniunt: de¬
functa uxore uel uiro. in qu¬
ta generatione uingant᷑: inqi¬
ta si inuenti fuerint ñ separi¬

Expanded text:
one inter affines contrahi conjugium, et in quarta etiam, si contractum fuerit, non separari. Ait enim Fabianus papa, virum et uxorem veniunt, defuncta uxore vel viro, in quinta generatione jungantur; in quarta si inventi fuerint, non separ
Abbreviated transcription (Latin):
hic de angelis questio: utrũ
ad ullud preceptum dilectionis
proximi. etiam dilectio ꝑtinea
angelorum. Nam quod nullun
hominẽ exceꝑit. qui precepit ꝓ¬
mum diligere. dominus in par¬
bola semiuiui relicti ostendit: ei
dicens ꝓximum. qui erga illun
exticit misericors.beinde subdit.
Uade & tu fac similiter. Uteun
proximum intelligamꝰ. cui uel e

Expanded text:
hic de angelis quaestio, utrum ad illud praeceptum dilectionis proximi, etiam dilectio pertineat angelorum. Nam quod nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors. Deinde subdit: Vade, et tu fac similiter. Et eum proximum intelligamus, cui vel e
Abbreviated transcription (Latin):
corporalem. Bonum quidẽ pet
scilicet ut non moreretur:sed
lius erat ut moreretur: quod
factum ẽ. De eo quod ambrosiꝰ d
eterum non parum nos n¬
uent uerba ambrosiĩqu
significare uidetur. xp̃m scd̃n
humanum affectum de poten
patris dubitasse. sicdicens in t̾ci¬
libro de trinitate. De quo dubi
de se an de patre: De eo utiq ci

Expanded text:
corporalem. Bonum quidem petiit, scilicet, ut non moreretur; sed melius erat ut moreretur, quod et factum est. 4. De eo quod Ambrosius dCaeterum non parum nos movent verba Ambrosii, quibus significare videtur Christum secundum humanum affectum de Patris potentia dubitasse, sic dicens in lib. 2 de Fide: De quo dubitat, de se, an de Patre? De eo utique c
Abbreviated transcription (Latin):
siones in una uita erunt: scllicet
uarie p̾miorum dignitates: sed
it i d̾s erit omnia in omnibus.
erit. etrã in dispari claritate par
gaudium: ut quod habebunt.
singuli commune sit omnib:¬
quia etiam gła capitis omni¬
um erit ꝑ uinculum cautatis.
Exhis datur intelligi. quod par
gaudium omnes habebunt:
& si disparem cognitionis ela¬
ritatem: quia ꝑ c̃aritatẽ quȩ ĩ
singulis erit ꝑfecta. tantũ qͥs q
gaudebit de bono alteriꝰ. quã¬
dum gauderet sun sesplo habe¬
ret. Sedi sipar erit cunctoꝵ gay¬
dium: uidetur quod. par sit
omnium beatitudo: quod con¬
stat omnino non eẽ. Ad quod
dii potest. quod beatitudo
par eẽt: si ita eẽt pargaudiũ.
ut etiam par eẽt cognitio. Sed
quia hoc non erit: ñ faciet pa¬
ritas gaudii. paritatẽ heatitu¬
omis. Potest etiam sic accipi
pargaudiũ : ut non referat᷑ pa¬
ritas ad intensionẽ affectionis
gaudentiũ. s ad uniũsitatem
rerum de quib gaudebit᷑: quia
de omnire unde gaudebit unus.

Expanded text:
siones in una vita erunt, scilicet variae meritorum dignitates, sed ubi Deus erit omnia in omnibus, erit etiam indispari claritate par gaudium, ut quod habebunt singuli, commune sit omnibquia etiam gloria capitis omnium erit per vinculum charitatis. Ex his datur intelligi quod par gaudium omnes habebunt, etsi disparem cognitionis claritatem, quia per charitatem quae in singulis erit perfecta, tantum quisque gaudebit de bono alterius, quantum gauderet si in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudium, videtur quod par sit omnium beatitudo; quod constat omnino non esse. Ad quod dici potest quod beatitudo par esset si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sed ad universitatem rerum de quibus laetabitur; quia de omni re unde gaudebit unus,
Abbreviated transcription (Latin):
optiuorum et naturalium filioꝵ
uod autem spũales & adop¬
tiui filii naturalib copu¬
lau nequeant: nicholaus papa
testatur ita inquiens. Ita dilig̾e
de sacro fonte: sicut patrem.In¬
ter fr̃s & filios sp̃uales. gratu¬
ita & scã communio ẽ: quȩ di¬
cenda nonẽ consanguinitas:
s habenda sp̃ualis ꝓximitas.
Unde inter eos arbitror ñ posse

Expanded text:
optivorum, vel naturalium filiorum. Quod autem spirituales vel adoptivi filii naturalibus copulari nequeant, Nicolaus papa testatur ita inquiens, ad consulta de sacro fonte, sicut patrem. Inter fratres et filios spirituales gratuita et sancta communio est, quae dicenda non est consanguinitas, sed habenda spiritualis proximitas. Unde inter eos arbitror non posse
Abbreviated transcription (Latin):
dicas testis ẽ ds. non iuras. Qd¬
est enim ꝑ d̾m: nisi testis ẽ ds̾:
aut quid est testis ds ẽ. nͥ ꝑ dm
Ius scilicet ueritatis: & ñ falsitatiᷤ
est: quia non lapidem qui non
audit. sed eius creatorem adhi¬
bet testem. Hoc est quoq uirare
perquamlibet creaturam: scilicet
creatorem eius testem adhibere.
st etiam quoddam
genus uiramenti grauissi¬
mum quod fit ꝑ execrationem:
ut cum homo dicit. si illud feci
illud patiar: uel illud contingat
filiis meis. Scd̃m quem modũ
accipitur etiam interdum cũ
aliquis urando dicit. ꝑ salutẽ
meam uel ꝑ filios meos: & huiꝰ¬
modi. Obligat enim hec deo.
deo obligat: cum dicit ꝑ filios
meos. oppignerat eos deo: ut hoc
eueniat in caput eorum. quod
exit deore ipsius. Siuerũ uery:
si falsum falsum: & sicut ꝑ hec
uirans aliquando hec deo obli¬
gat: ita & ꝑ d̾m iurans ipsum
adhibet testem. In omni ergo
uiratione aut d̃s testis adhibẽt
aut creatura deo obligatur &e
oppigneratur: ut hoc sit iura¬

Expanded text:
dicas, testis est mihi Deus, non juras. Qest enim per Deum, nisi testis est mihi Deus? aut quid est testis est Deus, nisi jus scilicet veritatis, et non falsitatis. est, quia non lapidem qui non audit, sed ejus Creatorem adhibet testem. Hoc est ergo jurare per quamlibet creaturam, scilicet, Creatorem ejus testem adhibere. Est etiam quoddam genus juramenti gravissimum, quod fit per execrationem: ut cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar, vel illud contingat filiis meis, secundum quem modum accipitur etiam interdum cum aliquis jurando dicit: Per salutem meam, vel: Per filios meos, et hujusmodi; obligat enim hoc Deo. Deo obligat. Cum dicit per filios meos, oppignerat eos Deo, ut hoc eveniat in caput eorum quod exit de ore ipsius. Si verum, verum; si falsum, falsum. Et sicut per hoc jurans, aliquando hoc Deo obligat; ita per Deum jurans, ipsum adhibet testem. In omni ergo juratione aut Deus testis adhibetur, aut creatura Deo obligatur et oppigneratur: ut hoc sit jura
Abbreviated transcription (Latin):
considerare uolo. utrum si quis¬
piam ꝑ deos falsos iurauerit.
& fidem ñ seruauerit: num tͥ
uidetur bis peccasse: Bis utiq
peccauit. quia & uirauit ꝑ qͦs
non debuit: & contra pollicitã
fecit fidem quod non debuit.
Ioeoq qui utitur fide illius q̃
constat uirasse ꝑ dõs falsos: &
utitur non ad malum sed ad
bonum fide illiꝰ: non peccato illiꝰ
se sociat quo ꝑ demonia urauit.
sed bono pacto eius quo fidem
seruauit: & sine dubitatione mi¬
nus malum est. ꝑ deos falsos
uirare ueraciter: quam ꝑ deum
uerum fallaciter. Quanto enĩ
ꝑ quod iuratur magis scm̃ est:
tantomagis ẽ penale ꝑurium.
Quod iuramentũ quo incaute
uirat᷑ ñ ẽ obseruandũ: nec uotũ.

Expanded text:
considerare volo utrum si quispiam per deos falsos juraverit, et fidem non servaverit, non tibi videtur bis peccasse. Bis utique peccavit, quia juravit per quos non debuit, et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit. hoc qui utitur fide illius quem constat jurasse per deos falsos, et utitur non ad malum, sed adbonum, non peccato illius se sociat qui per daemonia juravit, sed bono pacto ejus, quo fidem servavit. Et sine dubitatione minus malum est per deos falsos jurare veraciter, quam per Deum verum fallaciter. Quanto enim per quod juratur magis sanctum est, tanto magis est poenale perjurium. 8. Quod juramentum quo incaute juratur, non est observandum, nec votu
Abbreviated transcription (Latin):
nium patrem dm. carnis quoq
pater diligat᷑. ⁊ mat̃ ⁊ filiꝰ ⁊ filia
frater & soror. Ambrosuis quoꝙ di¬
ligendi ex primens ordinem suꝑ
illud canticoꝵ. ordinauit in me
caritatem: ait. Multorum ca
ritas in ordinata ẽ. quia qd
in pͥmo est ponunt tercium. uel
quartum. Primo d̾s diligendus
est: sed̾̃o parentes inde filii: post
domestiq: qui si boni sunt. malis
filiis preponendi sunt. Scd̾m hoc:
in euangelio ad cuiusq dilectio¬
nem prõprium ponit. Diliges
dominum dm tuum ex toto corde
ꝓximum tuum sicut te ipsum:
& inimicos non ex tota uirtute ñ
sicut te ipsum: sed simpliciter. Suf¬
ficit enim quod diligimus: & non
aꝑte insinuatur. quod in affectu
caritatis distinctio sit habenda
ut differenti affectu non pari ho¬
mines diligamus. Etanteomnna
deum: Cecundo nos ipsos. tercio
parentes: inde filios & frs̃: & post
domesticos: demum inimicos dili¬
gamus. Sed inquiunt illi. quȩ de
ordine dilectionis supra dicunt᷑.

Expanded text:
nium patrem Deum, carnis quoque nium patrem Deum, carnis quoque pater diligatur, et mater, et filius, et filia, frater, soror. Ambrosius quoque diligendi exprimens ordinem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum critas inordinata est, quod in primo est, ponunt tertium, vel quartum. Primo, Deus diligendus est; secundo, parentes; inde filii, post domestici, qui etiam, si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt. Secundum hoc in Evangelio ad cujuscunque dilectionem, proprium ponit. Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde proximum tuum sicut teipsum . Inimicos non ex tota virtute, non sicut teipsum, sed simpliciter: sufficit enim quod diligimus, et non aperte insinuatur quae in affectu charitatis distinctio sit habenda: ut differenti affectu, non pari, homines diligamus, et ante omnia Deum: secundo nosipsos, tertio parentes, inde filios et fratres, post domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quae de ordine dilectionis supra dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
obseruanda sit. Unde augustinꝰ.
sunt: sed cum omnib prodesse ñ
bet rerum oportunitatib constric¬
tius tibi quadam quasi sorte un¬
guntur. Pro sorte enim habendũ
ẽ. quo quisq tibi temporaliteR
colligatius adheret: ex quo legis po¬
tius uli donandum eẽ. Idem super
num ad omnes: maxime autem
ad domesticos fidi: idest ad xp̃ianoᷤ.
Omnib enim pari dilectione uita¬
eterna optanda est: & si non om̃ib
eadem possint exhiberi dilectioniˢ
officia: que fratrib maxime sunt
exhibenda: quia sunt inuicem m̃¬
diligendos eẽ. caritatis affectu. sed
inoꝑis exhibitione differentiam
Que his repugnare uidentur.
uib obuiat illud preceptum
legis. de diligendis parentib.
longeuus suꝑ terram. Utquid enĩ
specialiter illud preciperetur de
parentib nisi maiori dilectione fo¬
rent diligendi. Sed hoc illi referen¬
dum dicunt. ad ext̾iorem exhibiti¬
onemianqͣ p̃ponendi st̃ parentes.
Unde honora dixit. non dilige.¬
Obiuat etiã illis quod ieronimus

Expanded text:
observanda sit. Unde August., lisunt; sed cum omnibus prodesse non pquarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius illi dandum esse. Item super num ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei, id est, ad christianos. Omnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possunt exhiberi dilectionis officia; quae fratribus maxime sunt exhibenda, quia sunt sibi invicem memdiligendos esse charitatis affectu, sed in operis exhibitione differentiam. 3. Quae his repugnare videntur. Quibus obviat illud praeceptum legis de diligendis parentibus,longaevus super terram. Ut quid enim specialiter illud praeciperetur de parentibus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non diligeObviat etiam illud quod Hieron.
Abbreviated transcription (Latin):
conficitur unus panis. & expluri¬
bus acinis uinum in unũ conflu¬
it: sic ex multis fidelium ꝑsonis
unitas eccłastica constat. Unde
dicitur: pro eo quod sicut unus
panis ex multis granis. & unũ
corpus ex multis membris com¬
ponitur: sic eccła ex multis fide¬
libus caritate copulante connec¬
titur. Hoc misterium pacis & u¬
nitatis nr̃e: xp̃c in sua mensa
consecrauit. Qui accipie hoc miste¬
rium unitatis & non tenet um¬
culum pacis: non accipit miste¬
rium pro se. sed conet se. Cuius
etiam sacramentũ ẽ corpus xp̃i
proprium de uirgine sumptũ:
quia ut corpus xp̃i ex multis mẽ¬
bris purissimis & immaculatis
constat:. ita societas eccl̃astica ex
multis ꝑsonis a criminali ma¬
cula liberis consistit. In cuius rei
typo. facta ẽ archa domini de
lignis sethim: quȩ sunt imputri¬
bilia. & albe spine similia. De du

Expanded text:
conficitur unus panis, et ex pluriconficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constat. Unde dicitur, pro eo quod sicut unus panis ex multis granis, et unum corpus ex multis membris componitur, sic Ecclesia ex multis fidelibus charitate copulante connectitur. Hoc mysterium pacis et unitatis nostrae Christus in sua mensa consecravit: qui accipit hoc mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non accipit hoc mysterium pro se, sed contra se. Cujus etiam sacramentum est corpus Christi proprium de Virgine sumptum; quia ut corpus Christi ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis sethim, quae sunt imputribilia, et albae spinae similia. D