comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frustra adipem sũ sagniam suꝑ Rotam diftilancia mensalib In¬
uoluũt aut suꝑunguunnt. donet it̾m eusteratis int̾i̾orib ea que
remanẜant in p̾stinũ locũ Reponant glui bibentes dicitos medio¬
tenus pocul inmergint Alii mittas manus ad uestimenta sua
de t̾ggentes. Rursus ad eybaria trattanda redemit ¶In nudis arͣ
cocleanis uite olera sua pistantuata ut in eod̃ iure et manus
ablucionem et uenter refectionem quere uideantur sAln semicor¬
rosas crustas. et pͥmorsas colluidas cibarus int̾addo nefregnt
non fuissent Nrunt autem sustmeat in audiendo uerecondiam. qui no¬
luit in faciendo habere disciplmam suermntamen hec de inniũdicia in¬
disciplmate manducanciui a dexemplũ dicta sufficiant ¶Temꝑancia
manducandi intelligimꝰ in eo si homo trattim. et non cũ mnuma festina¬
cõne comedat. bb̃inos quid̃ qͣntum sieri pot̃ modum et menẜ̾am om̃s

Expanded text:
frusta adipem sive saginam superroratam distillantia mensalibus infrusta adipem sive saginam superroratam distillantia mensalibus involvunt aut super injiciunt, donec iterum evisceratis interioribus ea quae remanserant, in pristinum locum reponant. Alii bibentes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et venter refectionem quaerere videatur. Alii semicorrosas crustas et praemorsas collyridas cibariis iterando infigunt, non fuissent. Nunc autem sustineat in audiendo verecundiam, qui noluit in faciendo habere disciplinam. Verumtamen haec de immunditia indisciplinate manducantium ad exemplum dicta sufficiant. Temperantiam manducandi intelligimus in eo, si tractim homo et non cum nimia festinatione comedat; ubi nos quidem quantum fieri potest modum et mensuram omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cias infra certum lmuitem cohabi̾at. q̃tinꝰ se neꝙ ad mimodatas diuicias
neq ad nouitates neq ad suꝑfticiosas p̾aciones cibore appetendas diffia
cuiꝰ menẜa hmichi esse iudetur.ut neq contra honestatem neꝙ suꝓͣ
minus sufficit: ille p̾usqͣm ad turpitudinem edacitatis ꝑuenat. uo
su pfluutatem offenditscui multim opus est an eo sepe honestas ꝯmedẽd
leditur. eciam pusꝙy ad suꝑfluitatem beniat strgo ille cui parum satis
est. mage suꝑfluitatem caueat sille boꝰ cui multum opus est maige
ad honestatem actendat /qr neꝙ ille nͥ temꝑancie metas rransierit
ad turpitudinem puenietsneq iste. nͥ prus honestatis oblitus fuit
cibumn sumere debeat. hoc est qͣm̃ munde. et qͣm temꝑate De Inniũdicia
cõmedendi pauca epempla ꝓferre sufficiat. ut dum in quib dam̃r
suis ptib duitur. facile ꝑ similitudinem ubiꝙ caueatur sCuidam
nit̾ comedendum dum scutellas ex hoñare uolunt quadrata ferctuloꝵ

Expanded text:
limitem cohibeat, quatenus se neque ad immoderatas delicias, neque ad novitates, neque ad superstitiosas praeparationes ciborum appetendas diffundcujus mensura haec mihi esse videtur, ut neque contra honestatem neque supra minus sufficit, iste priusquam ad turpitudinem edacitatis perveniat, in superfluitatem offendit; cui multum opus est, in eo saepe honestas comedendi laeditur, etiam priusquam ad superfluitatem veniatur. Ergo ille cui parum satis est, magis superfluitatem caveat; ille tero cui multo opus est, magis ad honestatem attendat, quia neque ille nisi temperantiae metas transierit, ad turpitudinem veniet, neque iste nisi prius honestatis oblitus fuerit, cibum sumere debeat. Hoc est quam munde et quam temperate. De immunditia comedendi pauca exempla proferre sufficiat, ut dum in quibusdam suis partibus cernitur, facile per similitudinem ubique caveatur. Quidam inter comedendum dum scutellas exonerare volunt, quadrata ferculorum
Abbreviated transcription (Latin):
tui tibi relinqueris
erdis tempus et sob̃ mũc alt̾um me tibi exhibẽ ietro tu quo ꝙ in hus stulto
labore consimeus q̃ non sunt nisi afflctio sp̃t eiusteracio mentisens¬
cũatio ꝑẽs ⁊ iam fuittus hoitũ quid nisi araueatim tele sq̃rueso te quale est
asuid de mane usꝙ ad sespam lingare. aut litigantes audire Et uimniã suffice
diei malitcia fua. non sinit libẽ nottes ibix Relinquitur neccessitati natẽ qd
corpustũ pansacioni sufficiat zet nuesim ad iurgia surget . dieo dueneritat
cites ⁊ noꝵ nõti moitat maliciam sosꝙ adeo nõ est respirare in bonis nõ est
hortor nec te unꝙ̃ ad ista duraueris quolt̃ ũsiruł assidutate .sꝑeussi eos

Expanded text:
tui tibi relinquens. Perdis tempus: si licet nunc alterum me tibi exhibere Jethro, tu quoque in his stulto labore consumeris , quae non sunt nisi afflictio spiritus, evisceratio mentis, evacuatio gratiae. Nam fructus horum quid, nisi aranearum telae? CAPUistud, de mane usque ad vesperam litigare, aut litigantes audire? Et utinam sufficeret diei malitia sua! non sunt liberae noctes. Vix relinquitur necessitati naturae, quod corpusculi pausationi sufficiat; et rursum ad jurgia surgitur. Dies diei eructat lites, et nox nocthortor, nec te unquam ad ista duraveris quolibet usu vel assiduitate. Percussi eos,
Abbreviated transcription (Latin):
latis deo famulatur. uñ et beatus ⁊utꝰ in oratorio nichil agendum esse dice
p̾ter ad ad ͦ sactum est. ¶Sunt item alia loca: in quib ꝙ distipłia
et instructione more uerba habenda sunt sqruedam ⁊itͫ sunt in quib
de intelligentia et exposicione sẽptitre collationes cũ disciplma tañ et
Reuerencia hoc est sine contẽcõne et clamore et qualibet tur pitudine ubore
halere possunt¶ Postremo sunt aliqͣ loca in quib mage lo qñde licẽ¬
debcant inuenire non possim  Ne qr gͣ in duinus et sacuis locis confa¬
bulaciones in ducẽsneq in illis locis nͥ de disci plina augendum est. Erones
aut contentiones uerbore uentilaresneq in ilis uͥ de antelligencia diuinat
st̃pturarum tractandum est extiora negocia admiscẽ debemꝰ Inet ea q̃¬

Expanded text:
latis Deo famulatur. Unde et beatus Augustinus in oratorio nihil agendum esse dicit, latis Deo famulatur. Unde et beatus Augustinus in oratorio nihil agendum esse dicit, praeter id ad quod factum est. Sunt item alia loca in quibus pro disciplina et instructione morum verba habenda sunt; quaedam iterum in quibus de intelligentia et expositione Scripturarum collationes cum disciplina tamen et reverentia, hoc est sine contentione et clamore et qualibet turpitudine verborum haberi possunt. Postremo sunt alia loca in quibus magis loquendi licendebeant, invenire non possum. Neque igitur in divinis et sacratis locis confabulationes inducere, neque in illis locis ubi de disciplina agendum est, quaestiones aut contentiones verborum ventilare, neque in illis ubi de intelligentia divinarum Scripturarum tractandum est, exteriora negotia admiscere debemus, nec ea q
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ad constanciã cum dos / adtimorem suꝑbos / ad fiigalitatem ꝓdigos
ad liberalitatem auaros ad linmanitatem paroos / ad parcitatem gulosos ad
consiliũ temerarios / ad feruorem ⁊eli tepidos / ad silenciũ uerbosos Hd bbũ
exhortationis nnus tatitos / Ad alacritatem senes ad man suetudinẽ impa¬
cientes / ad iusticiam negligentes sad indulgentiã crudeles / ad uerecondiã
procaces. ad quietem precipites. ad prudentiam intantos ad sollicituiᵐ
obluio sos / ad modestiam iuecondos. Et oĩo quitquid dr̃e bolmilus cu
dicendum sit ex ip̃a prius nr̃i ẜmonis qualitate colliganus ¶ Sequit᷑
conside̾mus ⁊ am iquedam loca sunt in quib ppetuũ silenciũ ẜuandum est
q̃dam uõ in quib humanos ẜmones id est confabulacões ad alt̾utrum ed̃e
nõ licet exceptis hus u̾bis quib homo cũ deo et ad deum loquitur qñ ul

Expanded text:
ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ad liberalitatem avaros, ad humanitatem parcos, ad parcitatem gulosos, ad consilium temerarios, ad fervorem zeli tepidos, ad silentium verbosos, ad verbum exhortationis nimis tacitos, ad alacritatem segnes, ad mansuetudinem impatientes, ad justitiam negligentes, ad indulgentiam crudeles, ad verecundiam procaces, ad quietem praecipites, ad prudentiam incautos, ad sollicitudinem obliviosos, et ad modestiam inverecundos, et omnino quidquid dicere volumus cui dicendum sit, ex ipsa prius nostri sermonis qualitate colligamus. CAP. XV. consideremus. Nam quaedam sunt loca, in quibus perpetuum silentium servandum est. Quaedam vero in quibus humanos sermones, id est confabulationes ad alterutrum edere non licet, exceptis iis verbis quibus homo cum Deo et ad Deum loquitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
sic docendor illud qd̵ mag̾ ꝑsone auditoris ꝯgruit ꝓferre debenus. Ut
contra uiciũ qd̵ in eo sanare cupinius competeris nr̃ ẜmonis Remediũ oppo¬
nanius sqͣm admodum su pradtm̃ est cum irreligioso de santitatescum Iiuusto
de Iusticia. cum pitio de multa oꝑacione loquendum essesfacile gͦ cuisit
loquendum aguostimus si id qd̵ dicitur quale sit diligent conside̾mus
quia id ꝓst̃o unicuiq mat̃ dici conuenit qd̵ adillud in quo ip̃e plus
laberat malũ sanãdum consilio commodiori occurit. u. gra. Qñdo
constantiam laudare uolumꝰ ad pusillamines non ad suꝑbos ẜmonem
nrcan dirige̾ debenius Quia cũ uiciũ su ꝑbre sus p̾tertu constancie ñ¬
nũꝙͣ secontegat. si cepimiꝰ suꝑbis laudare constanciã dm eos aduir¬
tutem hortari credimus amplus in suo uicio confirmaniꝰ Exhortemuir

Expanded text:
sic docendo, illud quod magis personae auditoris congruit proferre debemus, ut sic docendo, illud quod magis personae auditoris congruit proferre debemus, ut contra vitium quod in eo sanare cupimus, competens nostri sermonis remedium opponamus, quemadmodum supradictum est: Cum irreligioso de sanctitate, cum injusto de justitia, cum pigro de multa operatione loquendum esse. Facile ergo cui sit loquendum agnoscimus, si id quod dicitur quale sit diligenter consideremus, quia id profecto unicuique magis dici convenit, quod ad illud, in quo ipse plus laborat, malum sanandum consilio commodiori occurrit. Verbi gratia, quando constantiam laudare volumus, ad pusillanimes non ad superbos sermonem nostrum dirigere debemus, quia cum vitium superbiae sub praetextu constantiae nonnunquam se contegat, si coeperimus superbis laudare constantiam, dum eos ad virtutem hortari credimus, amplius in suo vitio confirmamus. Exhortemur
Abbreviated transcription (Latin):
quos sꝑanic̃is ꝑmam exhortacionem a pͣuitate sua pꝰ se emendat salio¬
quin et sapientes uelle docere suꝑbia est. et obstinatos coripe insi piã
sQuia ẽt iniuriosus propno est qui meliori non exhibet reuerenciãr et
Inuiniosus sibi est qui non emendat ẜ ꝓuocat erga se insipientis nesa¬
mam sergo qui cũ alio loquitur p̾mũ considet̃ uc ͫ ꝓpt̾ se an ꝓꝑteri
illũ lorruatur sgi ꝓpt̾ suam stilitatem loquitur. iudeat ut ille talis sit
de cuius colloquio utilitas ei ꝓuenire possit sdi ꝓpt̾ illu loquit᷑. caueat
ne talis ille sit qui ul sua exhortacõne non indigeat ut ita in malo
obstinatus sit ut exhortacione alt̾ius comigi. se non ꝑmittat ¶Sit gͦ¬
Et in ip̃a nra locutione talem discrecõnem ẜuare ut sꝑ studeanus
et a sapientib discere et munꝰ dotos ita dnmitapat se se doceri ꝑ acũtur studeaꝰ
erudire et sic̃ it̾rogando. de illo potissim̃ qd̵ nos macꝭ urget uerba facimꝰ

Expanded text:
mus per nostram exhortationem a pravitate sua posse emendari. Alioquin et sapientes velle docere, superbia est, et obstinatos corripere, insipientia. Quia et injuriosus proximo est, qui meliori non exhibet reverentiam, et injuriosus sibi est, qui non emendat sed provocat erga se insipientis vesaniam. Ergo qui cum alio loquitur primum consideret utrum propter se an propter illum loquatur. Si propter suam utilitatem loquitur, videat ut ille talis sit, de cujus colloquio utilitas sibi provenire possit. Si propter illum loquitur, caveat ne talis sit ille, qui vel sua exhortatione non indigeat, vel ita in malo obstinatus, ut exhortatione alterius corrigi se non permittat. Si et in ipsa nostra locutione talem discretionem servare, ut semper studeamus et a sapientioribus discere, et minus doctos ita duntaxat si se doceri patiantur studeamus erudire. Et sicut interrogando, de illo potissimum quod nos magis urget verba facimus,
Abbreviated transcription (Latin):
iudiat. stultum se esse demonstrat et confusione diggnum Item in
libro eccastico. ⁊re uentiles te in omem uentum et non eas in oni uia
Sit enim pecor ꝓbatur in duplici lurgua. esto mansuetus ad audĩod¬
u̾bum dei ut intelligao et cũ saprã ꝓseres responsum berims Si
est tibi intellertue Responde ꝓximo ssui autem. sit manus tua suꝑ os

Expanded text:
pondet quam audiat, stultum se esse demonstrat et confusione dignissimum . Item in libro Ecclesiastico: Ne ventites te in omnem ventum, et non eas in omni via, sic enim peccator probatur in duplici lingua. Esto mansuetus ad audienduerbum dei, ut intellegas: et cum sapientia fers responsum uerum. si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit manus tua super os
Abbreviated transcription (Latin):
esse graciosus sue mollitie. quietus sine dissolõne. granis sue tar ditate
ralacer sue inquietu dine. maturꝰ sine ꝓt̾ina et sine turbulencia senerꝰ¬
sayollem gestum tempat turbidus. et curbidum mollis s dissolutũ ꝓ cap
ꝓtatem dissolutus I ditatus tardim et tardus citatũ. quia int̾ uicia qͣna¬

Expanded text:
debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, alacer sine inquietudine, maturus sine protervia, et sine turbulentia severus. Mollem gestum temperat turbidus, et turbidum mollis, dissolutum procax, procacem dissolutus, citatus tardum, et tardus citatum, quia inter vitia contra
Abbreviated transcription (Latin):
os loquatur. manus opentur. Pe des ambulent quatꝰ neq trãsimitẽt᷑
officia membrore neq mordinate ꝓmisceantur ¶ Sedã est custodia disai¬
pline in gestuiut unũqdq memibroꝵe id qd faciat eo modo atꝙ mensur
faciat quo faciendum est . ad est nec plus nec minus nec alit̾ qͣm̃
oporteat faciat squate in actu suo sit et dirigatur et moueaturrt in
nilla nuspͣ ꝑte temꝑancie lutem aut formam honestatis excedat sho
est ut in pautis cremplisicemꝰ. Ridẽ sine a ꝑcione denciũ. iudere suie
defierone cclor lo qui sanit extensione manuũ et intensione dugitor¬
et sone contorsions la biorum. et sine iatta cõne capitis sine eleuãcõne
al tutua su pieccõne pedum. sine extensione uel agitacõne tỹbiare. et fic
alt̾ua acculacõne latum. iacere siue disieccõne memiore Et ut tandem
dehat ꝑte finem loquendi facianus. Cestus hominus momiĩ actu deb

Expanded text:
os loquatur, manus operentur, pedes ambulent, quatenus neque transmutentur os loquatur, manus operentur, pedes ambulent, quatenus neque transmutentur officia membrorum neque inordinate permisceantur. Secunda est custodia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum id quod facit, eo modo atque mensura faciat quo faciendum est, id est nec plus nec minus, nec aliter quam oportet, faciat. Quatenus in actu suo sic et dirigatur et moveatur, ut in nulla unquam parte temperantiae limitem aut formam honestatis excedat, hoc est ut id paucis exemplis probemus ridere sine apertione dentium. videre sine defixione oculorum, loqui sine extensione manuum et intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capitis, sine elevatione alterutra superjectione pedum, sine extensione vel agitatione tibiarum, sine alterna accubitatione laterum, jacere sine disjectione membrorum. Et ut tandem de hac parte finem loquendi faciamus, gestus hominis in omni actu esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ id qd̵ sons suit bene siue male agitur. int̾ior animi qualitas intuẽtiũ
ocul patent̾ indicatur set ⁊ dcirco opportet ut ad hanc pturbacionem sedãdã
custodia discipłine opponatur. q̃ unũqͥdꝙ membrum ad suũ offiñ restrnigat
qͣtinꝰ dum alt̾um membrum opatur. alt̾um autem nõ quietum maneat
.aut si forte eius oꝑa alui nctĩa eẽ cognioscitur suo motu ad coopandum illi
decenter et ordinate moueatiu. i ut nichil confuse nchil pp̃ost̾e in mbd
alud monetur se debeat custodire / est .n. qͣi que dam Res publica corpꝰ
humanũ: in quo singlis membris sua officia discributa sunt s dum gͦ
bnũ membrum alt̾ius membri offm̃n mordinate sibi uendicat. quid aliud
qͣm concordiam uniu̾sitatis ꝑtiubat: dum ꝙ aliud suo motu alt̾ius motũ
atum est officio se contineat. neꝙ alt̾ius menibri mĩsterium. sua admix¬
tione confinidat: ad est ut oculi uideat᷑ aures audiant. nares olfaciant.

Expanded text:
 quod foris sive bene sive male agitur, interior animi qualitas intuentium oculis patenter indicatur. Et idcirco oportet ut ad hanc perturbationem sedandam custodia disciplinae opponatur, quae unumquodque membrum ad suum officium restringat, quatenus dum alterum membrum operatur, alterum aut omnino quietum maneat, aut si forte ejus opera illi necessaria esse cognoscitur, suo motu ad cooperandum illi decenter et ordinate moveatur. Ita ut nihil confuse, nihil praeposterum inaliud movetur, se debeat quietum custodire. Est enim quasi quaedam respublica corpus humanum, in quo singulis membris sua officia distributa sunt. Dum ergo unum membrum alterius membri officium inordinate sibi vindicat, quid aliud quam concordiam universitatis perturbat? Cumque aliud suo motu alterius motum atum est officia se contineat, neque alterius membri ministerium sui admistione confundat. Id est, ut oculi videant, aures audiant, nares olfaciant,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ei argut impiũ gni̾it maclam sibi. Noli orguere densorem ne odent¬
te. argue sapientem et di liget te.I da sapienti occonem et ad detur et sapiencia
sdoce iustum. et festinabit accipe ssed Rutsum in libro ecca stico de distrecõe
loqũdi dtm est. Cum uiro irreligioso tratta de Sanctitate set cnm iniusto
de iusticia seum mulre de hus que enuilatur cum tumdo de bello seum meggo¬

Expanded text:
dicit: Qui arguit impium, generat maculam sibi. Noli arguere derisorem, ne oderidicit: Qui arguit impium, generat maculam sibi. Noli arguere derisorem, ne oderit. Argue sapientem, et diliget te. Da sapienti occasionem, et addetur ei sapientia. Doce justum, et festinabit accipere . Sed rursum in libro Ecclesiastico de discretione loquendi dictum est: Cum viro irreligioso tracta de sanctitate et cum injusto de justitia, e
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit locutionib semmimraliud locutionib inuenũ secdm̃ stiam. quia
aliud conuenit locucionib sapientum alud locucionib simpliciũ secdm
offm̃. quia aliud conueuit locucionib eore qui negotia extiora trattat
aliud locutionib corum qui secoecioris uite quieti et studio contemplacũs
debent de discrecõne bñ consulendi. ¶uuenes de instancia bene faciendi
¶Sapientes de mist̾iis sc̾pturare ssimplites de exemplis bono re o ꝑui
hu qui eptiora trattat negocia de solertia acquirendishu qui quietã
uĩtam ducũt de discipłia iuuendi splati de ꝓuisione Rerssubretti de
obediencia preceptore  et unusquisq qui lequitur scdm qualitatem
ꝑsone sue. qualitatem mat̾le inquirat congruam de qua le quatur
ligenter actendat. Quia sicut ait Quidam sapiens. qui nairat ubũ
non audienti. quasi qui excitat dormientem de graui sompnosetitm
cũ stulto ũ multũ loquaris. et cũ insensato ne a bieries et salomon

Expanded text:
convenit locutionibus senum, aliud locutionibus juvenum. Secundum scientiam, quia aliud convenit locutionibus sapientium, aliud locutionibus simplicium. Secundum officium, quia aliud convenit locutionibus eorum qui negotia exteriora tractant, aliud locutionibus eorum qui secretioris vitae quieti et studio contemplationidebent de discretione bene consulendi. Juvenes de instantia benefaciendi. Sapientes de mysteriis Scripturarum. Simplices de exemplis bonorum operum. Ii qui exteriora tractant negotia, de solertia acquirendi, ii qui quietam vitam ducunt, de disciplina vivendi. Praelati de provisione rerum, subjecti de obedientia praeceptorum. Et unusquisque qui loquitur secundum qualitatem personae suae, qualitatem materiae inquirat congruam de qua loquatur. ligenter attendat. Quia sicut ait quidam sapiens: Qui narrat verbum non audienti, quasi qui excitat dormientem de gravi somno . Et iterum: Cum stulto ne multum loquaris, et cum insensato ne abieris . Et Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
ea tempe loq̃ñdi in uoce ꝓferatur spDroptea non ait salon tempꝰ
loqndi et tempꝰ tacendi se tempus tatendi et tempꝰ loq̃ndi quia p̾ꝰ
sicut dictum est in silencõ forma loquendi simitur q̃ postinodum t̾pr̃
loquendi in boce teneatur ssliq̃ñ tac̾e debenius ꝓpt̾ ea ꝙ alt̾ por loqui
ce piti ne forte si ẜmonem eius u̾borum nr̃ore prolacione int̾rũpimiꝰ¬

Expanded text:
non ait Salomon: Tempus loquendi et tempus tacendi, sed tempus tacendi et tempus loquendi , quia prius, sicut dictum est, in silentio forma loquendi sumitur, quae postmodum tempore loquendi in voce teneatur. Aliquando tacere debemus propterea quod alter prior loqui coepit, ne forte si sermonem ejus verborum no
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ appetere aliqñ uitare debent sappete̾ debent bomi pͣuorum colloqͥ de
qñ et sua ephortacione illos sperant post se corrigi. et tm̃ de sua stabili
confidinit ut non timeant epillore praua sugggestione corrũpi sdindo uõ
illore duriciam et suam infirmitatem considat̃. expedit eis ut fuggat
ne dum illos non ualeant ad moiitionib suis conige. maipiant pau¬

Expanded text:
aliquando appetere, aliquando vitare debent. Appetere debent boni pravorum colloquia, quando et sua exhortatione illos sperant posse corrigi, et tantum de sua stabilitate confidunt, ut non timeant ex illorum prava suggestione corrumpi. Quando vero et illorum duritiam et suam infirmitatem considerant, expedit eis ut fugiant, ne dum illos non valent admonitionibus suis corrigere, pau
Abbreviated transcription (Latin):
eremplis sc̃ꝓturatum ꝓbare possimus quia non mio ẜmultis
fuigla queꝙ confumari st̾pturarum testimonus inuenum sdd
ẜmonem eorum qui priores nobis loqui cepant non debeanut
int̾rũpere ẜ semꝑ loquentes alios et precipue eos qui dtilia edt
recta lequntur ꝓpt̃ custodiam discipłine reuent̾ sustine atꝙy exptare
Santues iob nobis ostendit qui cn de sua disciplia et de alior e
erca se reuerentia loque̾tur int̾ ceta sit ait. Qui me audiebant
mers nicħ adde̾ audebant et suꝑ illos stillabat elõqmum menin
Item sepe ꝓpt̾ infirmitatem auditore tatendum esse dña suo exemplo
docet qui cͥ a plos adluc mibetilles et ad selumoris doctrme erudi¬
cõnem impares aspiteti ait ad huc multa hc̃o nobis dr̃e ẜ nõ poteste
portare modo ¶tem aliqñ tatend esse pp̃ p̾cipitationem loqñdi uitã¬

Expanded text:
are possumus, quia non uno sed multis singula quaeque confirmari Scripturarum testimoniis invenimus. Quod sermonem eorum qui priores nobis loqui coeperant, non debeamus interrumpere, sed semper loquentes alios et praecipue eos qui utilia et recta loquuntur, propter custodiam disciplinae reverenter sustinere atque exspectare, sanctus Job nobis ostendit, qui cum de sua disciplina et de aliorum erga se reverentia loqueretur, inter caetera sic ait: Qui me audiebant, t super illos stillabat eloquium meum . Item saepe propter infirmitatem auditorum tacendum esse, Dominus suo exemplo docet; qui, cum apostolos adhuc imbecilles et ad sublimioris doctrinae eruditionem impares aspiceret, ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Item aliquando tacendum esse propter praecipitationem loq
Abbreviated transcription (Latin):
demonstutur quibus possit ad sciam beritatis puemire sgece post distre¬
cõnem Racionis ꝓpͥe ꝑ qͣm diugitur spost doctrinã sapientum ꝑ qͣm eru
temptationes. quib excitatus ꝑ cotidianam expiencia de ueritate pre¬
qͣm eꝓ sensum acuat ad subtilitatem magis ꝙ uelle informari pre¬
ceptis sc̾pturarum qͣm qõnbus impediri sCum igitur diuinas sc̃p¬
turas legitis solerter ꝑpendite quid ibi dictum sit. ad excitandum
in uodis amorem dei /quid ad contemptum sclisquid ad cauendas met¬
iisedias miuiti / quid ad onos affertus nnt̾endoo ⁊ p̃ͣua desideria
extinguenda ualeat set quid citius cor ꝑ componitionis arderem accẽdat.
quid disciplmam in oꝑe. quid humuilitatem in cogitatione. quid obe¬
dmq ad agenda bona sedulũi et ad mala cauenda doceat esse cir¬
conspettum shoc modo letta stptura oncelligentiã confert salitarem

Expanded text:
demonstrantur, quibus possit ad scientiam veritatis pervenire. Ecce post discredemonstrantur, quibus possit ad scientiam veritatis pervenire. Ecce post discretionem rationis propriae per quam dirigitur, post doctrinam sapienttentationes, quibus exercitatus per quotidianam experientiam de veritate prae quam quod sensum acuat ad subtilitatem, magisque velle informari praeceptis Scripturarum, quam quaestionibus impediri. Cum igitur divinas Scripturas legitis, solerter perpendite quid ibi dictum sit ad excitandum in vobis amorem Dei, quid ad contemptum saeculi, quid ad cavendas insidias inimici, quid ad bonos affectus nutriendos et parva desideria exstinguenda valeat, et quid citius cor per compunctionis ardorem accendat. Quid disciplinam in opere, quid humilitatem in cogitatione, quid padenique ad agenda bona securum, et ad mala cavenda doceat esse circumspectum. Hoc modo lecta scriptura intelligentiam confert salutarem,
Abbreviated transcription (Latin):
insi quia nos qui ꝑ exemplũ uonorum qͣi ꝑ quoddam sigillum optime ep¬
bestigia Inuenimꝰ ¶Storum quippe opa que qͣntum ad Reputationem
hominam non ad dignitatem ẜ ad uilitatem ꝑtinent. illa in conu̾sacõe
ielorum qͣi deorsum p̾ssa iacent. Quando non taliaopantur que huma¬
nas mentes in admiracõnem sui ꝑtrahunt quasi quasdam in se emimnẽtes
stulpturas ostendunt sd gͦ. in illis eminet. in nobis introsum Recondi
debet.. et ꝙͣ in illis depressum est in nobis est eorgendum squia nos cũ
facta eorum ad imitacionem trahimus. sublimia quidem in abscondito
et abrecta in manifesto facere debemus. ne uel illa si ostendantur per
anorem accepte fauoris manis glie ẜuire incipiant. uel ista si absco¬
dantur. ꝑ timorem uilitatis p̾miũ Recerbucionis auuctant Frrestio
qͣm homo deinceps hãt̃ excusacionem ignorancie: cui tot iam uie

Expanded text:
nisi quia nos qui per exemplum bonorum, quasi per quoddam sigillum optime exnisi quia nos qui per exemplum bonorum, quasi per quoddam sigillum optime exvestigia invenimus? Sanctorum quippe opera quae quantum ad existimationem hominum non ad dignitatem, sed ad utilitatem pertinent, illa in conversatione eorum quasi deorsum pressa jacent. Quando vero talia operantur quae humanas mentes in admirationem sui pertrahunt, quasi quasdam in se eminentes sculpturas ostendunt. Quod ergo in illis eminet, in nobis introrsum recondi debet, et quod in illis depressum est, in nobis est erigendum, quia nos cum facta eorum ad imitationem trahimus, sublimia quidem in abscondito et abjecta in manifesto facere debemus, ne vel illa si ostendantur per amorem accepti favoris inani gloriae servire incipiant, vel ista si abscondantur per timorem vilitatis, praemium retributionis amittant. Nescio quam homo deinceps habeat excusationem ignorantiae, cui tot jam viae
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ꝑ manũ accionis aliene ad formam birtutis nõ flẽtitur insi
prius ꝓ himmulitatem ab om̃i elacionis ⁊ ce̾dcõnis rgore mlliatur¬
frreq enim ꝑ epemplum altius aliqͣndo in melius reformari pot̾it
qui ad hoc pelacionis uiciũ ⁊ bona aliena oppugnat ⁊ sua mala
deffẽdit s⁊ recc̃e est ergo ut si uatiter bouos muitari uolumus. pͥus
ꝑ ueram himmulitatem ad obedrentiam corda nr̃a tempenusiqͣte
tanto alcus ei uestigium aliene bonitatis incrpiat in here q̃nto arcius
studet bona aliorum mutari pocus qͣm carpe Eliam nobis ad huc
non contempnendam consideracionem ad pño negtiũ sorma digilli
ex hib ficua namy que in sigillo foris eniinet. in impressione cere
introrsum sicgnata apparet. Et que in siggillo in trisecus sculpta ostenditur
in cera eplius sigurata demonstratur sQuid iͦ aliud in isto nobis numitur

Expanded text:
quidem per manum actionis alienae ad formam virtutis non flectitur, nisi quidem per manum actionis alienae ad formam virtutis non flectitur, nisi prius per humilitatem ab omni elationis et contradictionis rigore moliatur. Neque enim per exemplum alterius aliquando in melius reformari poterit, qui adhuc per elationis vitium et bona aliena oppugnat, et sua mala defendit. Necesse est ergo ut si veraciter bonos imitari volumus, prius per veram humilitatem ad obedientiam corda nostra temperemus, tanto altius ei vestigium alienae bonitatis incipiat inhaerere, quanto arctius studet bona aliorum imitari potius quam carpere. Aliam nobis adhuc non contemnendam considerationem ad praesens negotium forma sigilli exhibet. Figura namque quae in sigillo foris eminet, impressione cerae introrsum signata apparet, et quae in sigillo intrinsecus sculpta ostenditur, in cera exterius figurata demonstratur. Quid ergo aliud in isto nobis innuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in stia dei hoc est in picia bene agendi cuuitos pͣdenciores
ac sapienciores qͣm se cpistimant inec erubestunt magrõs habere os̃
quibus ditere possunt qd iegiorant. qui benedicta onnii libent̾ applãt
euores uõ alienos qͣntum ad se ꝑtinere coguou̾int ꝓ temps student
bel modeste corriꝑe. uel prudent̾ dissimulare. qui demiq studiũ
scĩe morum discipłia exornant ⁊ mansuetudinem ac modestrã
mentis sue non solũ. in custodia eius. ẜ eciã in hĩtu et gestu corꝑes
sui demonstrant IE ⁊ de bonorum exemplis. que in p̃nti uobis dicẽ¬
da estimo paucis nũt si pot̾o uerbrs de monstrabo
uãre putatis fratres.uitam ⁊ conu̾sacionem bonore imuitari p¬
ciꝑiniur insi ut ꝙ eorum imuitatõnem ad noue uite similitude¬
nem informenur. In ip̃is quidem similitudinis dei forma expressa
est et Idcirco cum eis ꝑ imitacionem impriiiuur ad eiusdem

Expanded text:
qui in scientia Dei, hoc est in peritia bene agendi cunctos prudentiores qui in scientia Dei, hoc est in peritia bene agendi cunctos prudentiores et sapientiores quam se esse existimant, nec erubescunt magistros habere omnes, a quibus discere possunt quod ignorant, qui bene dicta omnium libenter approbant, errores vero alienos quantum ad se pertinere cognoverunt pro tempore student vel modeste corripere, vel prudenter dissimulare. Qui denique studium scientiae, morum disciplina exornant, et mansuetudinem ac modestiam mentis suae non solum in custodia oris, sed etiam in habitu et gestu corporis sui demonstrant. Sed et de bonorum exemplis quae in praesenti vobis dicenda existimo, paucis nunc si potero verbis demonstrabo. uare putatis, fratres, vitam et conversationem bonorum imitari praecipimur, nisi ut per eorum imitationem ad novae vitae similitudinem reformemur? In ipsis siquidem similitudinis Dei forma expressa est, et idcirco cum eis per imitationem imprimimur, ad ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
fluitate non solum suauiũ uerbore Restugite. s in ipio etiam que
eeeta sunt menẜam ⁊ modum tenete. Et in colloie sctõrum magis aue¬
ditoreᷤᷤ qͣm doctores esse eligite. Oo clausum ⁊ aures apꝑtas habẽte.
sat qͣnto estis ad loqũdum no destiores. tanto estote ad intelligendũ
sagaciores sEufsiciat bobis si forte res sit epigit. qd sapitis peten¬
tib humilit̾ insmuareseẽ refistentes autem nũꝙͣ p̾simmatis per¬
tinacit̾ dicta ur̃a affende̾. Quia sicut Iam uobis p̾dixim imltare
molestiarum causus uirgia inistrant set mox ut lingua indis¬
trete admultiloquiñ resoluitur ad disturbandum pacem cordis
nĩ quasi iauua hosti appitur ¶Restat gͦ fratres: ut sinere asti¬
płi beritatis esse cupitis: tales nos studeatis ephibere. quib ur̾tas
facile suaderi ppossit. Quea et ip̃a doctrina beritatis tales aude¬
tores amat. qui eam et a sapientib exhibitam humilit̾ sustipuit¬
et a simplicib quo adiimistratam aurogant̾ non contempiut

Expanded text:
fluitate non solum inanium verborum restringite, sed in ipsis etiam quae recta sunt mensuram et modum tenete, et in collatione sanctorum magis auditores quam doctores esse eligite. Os clausum et aures apertas habete, et quanto estis ad loquendum modestiores, tanto estote ad intelligendum sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat quod sapitis petentibus humiliter insinuare, contra resistentes autem nunquam praesumatis pertinaciter dicta vestra defendere, quia sicut jam vobis praediximus. multarum molestiarum causas jurgia ministrant, et mox ut lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri quasi janua hosti aperitur. Restat ergo, fratres, ut si vere discipuli veritatis esse cupitis, tales vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditores amat, qui eam et a sapientibus exhibitam humiliter suscipiunt, a simplicioribus quoque administratam arroganter non contemnunt,
Abbreviated transcription (Latin):
se⁊ ne forte fatiuĩ pocius quã dotriam edere uideamur cum plĩmia ad hut
e mimianda suꝑ suit modestie hit quoꝙ obliuisci ũ debenus s eciam quia for¬
tassis negligentib et in disciplmatis qͣntum ip̃i in hrus erubescẽ debeant
statum mentis dissipat: ac postinodum extrinsecus in menibres ordinem acc̃o¬
nis̃ pturbat. Sicut Ium sepius memorato salois testimomio comꝓplatũ esti
obi in apostata homine pͥus qui d̃ mentis au̾sio atq deflupio pͥ̾cessisse dẽ
ac postmodum confusio atꝙ ꝑturbatio accionis subsecuta memoraturs si
eo emim ꝙ dicitur homo apostata uir Inutilis. notatur defluxio mentis
In eo autem ꝙ dr̃ graditur ore pu̾so.terit pede. annuit ocul. digeto loquit᷑
de monstratur confusio accionis ¶huic etiã est illd qd̵ dẽ in libro eccastico¬

Expanded text:
Sed ne forte satiram potius quam doctrinam edere videamur cum plurima adhuc Sed ne forte satiram potius quam doctrinam edere videamur cum plurima adhuc enumeranda supersint modestiae hic quoque oblivisci non debemus. Etiam sic fortassis negligentibus et indisciplinatis quantum ipsi in his erubescere debeant, insecus statum mentis dissipat, ac postmodum extrinsecus in membris ordinem actionis perturbat, sicut jam saepius memorato Salomonis testimonio comprobatum est, ubi in apostata homine prius quidem mentis aversio atque defluxio praecessisse dicitur, ac postmodum confusio atque perturbatio actionis subsecuta memoratur. In eo enim quod dicitur: Homo apostata vir inutilis , notatur defluxio mentis, in eo autem quod dicitur, graditur ore perverso, terit pede, annuit oculus, digito loquitur , demonstratur confusio actionis. Hinc etiam est illud quod dicitur in libro Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
ea pocm̃ fuit celari poteststempanda est igitur facies et modi ficanda in gestiu
suo ata ut nee ꝓterue exaspetur. nec molit̾ dissoluatur. ẜ semꝑ heãt et
Riggidam dulcedinem et dulcem Rigorem Ilu nauigant brachus incendentes.
et du plici quodam monstro uno et eodem tp̃e pedib deor sum in t̾ra de ãbłãt
et lacertis suesum in aere uolant fruod est queso monstrum hos qd sĩe
an se srãget et hominus incessum ⁊ nauis Remnigiũ et auis uolatũ flibet
in hoc poetice illius subfannationis eulogio pclamare. humano capiti c̾uitẽ
pictor equinam iugere si uelit et uarias in ducere pennias midiq collatis
membris ut turpiter atrum designat in pistem mulr formosa suꝑne
¶Terte tale michi uidetur hoc portentuose figuntionis scema ciuꝰ uelud cxxi¬
sompnia uane singnitur fpẽdut net pes net caput uni Reddatur forme

Expanded text:
ea peccatum fuerit, celari potest. Temperanda est igitur facies et mortificanda in gestu ea peccatum fuerit, celari potest. Temperanda est igitur facies et mortificanda in gestu suo, ita ut nec proterve exasperetur, nec molliter dissolvatur, sed semper habeat et rigidam dulcedinem, et dulcem rigorem. Alii navigant brachiis incedentes, et duplici quodam monstro, uno et eodem tempore pedibus deorsum in terra ambulant, et lacertis sursum in aere volant. Quod est quaeso monstrum hoc, quod simul in se fingit et hominis incessum, et navis remigium, et avis volatum? Libet in hoc, poeticae illius subsannationis elogio proclamare: Humano capiti cervicem pictor equinam Jungere si velit, et varias inducere plumas Undique collatis membris, ut turpiter atrum Desinat in piscem mulier formosa superne. . Certe tale mihi videtur hoc portentosae figurationis schema: . somnia vanae Fingentur species, ut nec pes nec caput uni Reddatur formae. .
Abbreviated transcription (Latin):
mollam. labia contorqñdo circũdutũt sglii loqñtes digitũ extendũt. suꝑcilia eri¬
Qit. et oculos in otbem u̾tantes aut profii da quadam consi dacõne deffiggentes
quosdam intrnisecus magͥficencie cognatus ostendunt ssilu capud ractãt. co¬
mam excutiuit. uestimenta ada ptando componũt. et lata cubitando pedesq
extendendo ridiculam satio ostenta come formam effingint slii quase ambe aures
ad audiendum facte non sint. alt̾am nĩ collo de torto uoci uenienti opponũt
selui typum nestio quem figurantes ocliñ adint̾iudendum aliũ claudunt aliũ
nulle sub sannationes et corrugationes nariũ. nlle ualigia et contorciones
iabior mn que pulcritudinem faciei et decorem discipline de formant sest emin facies
speclin discipłme. cui tanto maior eustodia adhibenda est. ꝙp̃to minus si quid in

Expanded text:
molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia erimolam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profunda quadam consideratione defigentes, cujusdam intrinsecus magnificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adaptando componunt, et latera cubitando, pedesque extendendo ridiculam satis ostentationis formam fingunt. Alii quasi ambae aures ad audiendum factae non sint, alteram tantum collo detorto voci venienti opponunt. Alii typum nescio quem figurantes, oculorum inter videndum alterum claudunt, altermille subsannationes et corrugationes narium, mille valgia et contortiones labiorum, quae pulchritudinem faciei et decorem disciplinae deformant. Est enim facies, disciplinae, speculum, cui tanto major custodia adhibenda est, quanto minus si quid in
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse ꝑ singlã face̾ non possumus. magis tam̃ expedit aliquid inde
ad erudicionem dicẽ. qͣm om̃io silere srmiũ gͦ dilient̃ ad obẜuand
est ut singã membra simui teneat̃ offmñ neq osurpent alienũ sdeide
ut unum qdꝙ suũ opus tam decent a modeste impleat quatuius ꝑ
Sdisciplinã aspitienciũ octulos non offendant. ⁊ ram in quol horũ
siue id quod iuste aggere delent Recte non ex pleant ¶ disciec̃õ accionũ in membris
conẜuanda est ut scilicet id agat unũqd̃q menibrore ad quod factũ estut nez
lequa tuo manus: neq os audiat. neꝙ oculꝰ lmgue offiñ assumat. ¶Sunt .n. qdã
qui nͥ bucis qutentibz anscl̾tare nestiũt. et quassi ꝑos sensus adcor influt
debeat palatum ad u̾ba loquentis apuit salii qd̵ ad hut peius est in agendo ul
audiendo quasi canes sicientes liugam ꝓtendant. et ad suigulas acciones uelud

Expanded text:
fortasse per singula facere non possumus, magis tamen expedit aliquid inde fortasse per singula facere non possumus, magis tamen expedit aliquid inde ad eruditionem dicere, quam omnino silere. Primum ergo diligenter observandum est, ut singula membra suum teneant officium, neque usurpent alienum, deinde ut unumquodque suum opus tam decenter ac modeste impleat, quatenus per indisciplinam aspicientium oculos non offendat. Nam in quolibet horum sive id quod juste agere debent, recte non expleant. Discretio actionum in membris conservanda est, ut scilicet id agat unumquodque membrum ad quod factum est, ut neque loquatur manus, neque os audiat, nec oculus linguae officium assumat. Sunt enim quidam qui nisi buccis patentibus auscultare nesciunt, et quasi per os sensus ad cor influere debeat, palatum ad verba loquentis aperiunt. Alii quod adhuc pejus est! in agendo vel audiendo quasi canes sitientes linguam protendunt, et ad singulas actiones velut
Abbreviated transcription (Latin):
statimq cam sequitur qͣi bos ductus ad uctimam. et quasi arnus lascuuẽs
et ignorans et nescit qd ud uurclã sultus trahit᷑ donec transfigat sagita
cor eius. uels si auis festinet ad la queũ et nescit ꝙ de picl̃o amnime illiuis
acgitur. uie inferi domus eus penetrantes in infi̾ora mortis s⁊reno gͥ
de inceps putet parum delinquẽ eos qui ecͣ disci plmã ad turpes motus
et mordinatas gesticulacõnes memibra sua inflectunt. quia nũꝙ st̾ ptura
tam seuere istos ext̾iores corpis motus in nobis Reprehendet. in si extions
hominis inhonesta figuracõ ⁊ mocio indecens ab int̾iori mentis corrup¬
cõne manarets ꝓpt̾ea multum ualet disciplia ad cohercendos prauos
motus amini. quatius mala desidĩa dum ꝑ custodiam discipline stem¬
guantur ne foris effluant. tamen aliqñ eciam int̾ius surge̾. ac mont̾
amimos dissuestant uia gͥ uicia gestitulaconũ desc̃psimus: ordo epieet
ut nut̃ quis sit m onuĩ gestu modus discipiine diffimanus. Cd̾ ⁊ si

Expanded text:
Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit quod ad vincula stultus trahitur, donec transfigat sagitta jecur ejus, velut si avis festinet ad laqueum, et nescit quod de periculo animae illius agitur. deinceps putet parum relinquere eos qui contra disciplinam ad turpes motus, et inordina as gesticulationes membra sua inflectunt, quia nunquam Scriptura tam severe istos exteriores corporis motus in nobis reprehenderet, nisi omnis exterioris hominis inhonesta figuratio et motio indecens, ab interiori mentis corruptione manaret. Propterea multum valet disciplina ad coercendos pravos motus animi, quatenus mala desideria dum per custodiam disciplinae stringuntur ne foras effluant, tandem aliquando etiam interius surgere ac moveri omnino desuescant. Quia igitur vitia gesticulationum descripsimus, ordo exigit, ut nunc quis sit in omni gestu modus disciplinae, definiamus, quod etsi
Abbreviated transcription (Latin):
queant illos quid alẽonsz stinuilis biger oz. ut qd sponte satẽ nolũt
faciant ale nuntisscio enim qm̃ difficile sit cor malitia in duratim
as formar distiplme et spem honestatis inturuare sẜ matc̃e est ut si¬
dura matia. facile ad formam non flettitur. et at̾oris Nlãme ncẽriũ
lle tgamoris consio adhibeatur
E loqucione quinq res sunt obẜuande. hec est Canddicat᷑
tu dicatur. qñ ditatuo. ubi ditatur. quomodo dicatue ¶Triud autem dicendum
cma aut inhonesta aut mutilia Nmitilia aut̃ sunt que nee loquentil
nec audientisz ꝓsunt sInhonesta aut̃ sunt que ul illius qui loquitur
ut illius cui loquitur uł ilius de quo loquitur dignitati non conuemi¬
auit s⁊ rocuia sunt que suis suasionib annnos auditor siue adenorem
puob modis discermi possunt. d est scdm̃ qualitatem arui de qui bus
locucio fit. et scdm̃ qualitatem ꝑsonarum ꝑ quas ut ad quas ut de qb

Expanded text:
los quidem acrioribus stimulis urgeri oportet, ut quod sponte facere nolunt, faciant vel inviti. Scio enim quam difficile sit, cor malitia induratum ad formam disciplinae et speciem honestatis incurvare, sed necesse est ut dura materia cum facile ad formam non flectitur, ei et acrioris flammae incendium et mallei gravioris tunsio adhibeatur.  res sunt observandae, hoc est quid dicatur, cui dicatur, ubi dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Quid autem dicendum iva, aut inhonesta, aut inutilia. Inutilia autem sunt, quae nec loquentibus, nec audientibus prosunt. Inhonesta sunt, quae vel illius qui loquitur, vel illius cui loquitur, vel illius de quo loquitur dignitati non conveniunt. Nociva sunt quae suis suasionibus animos auditorum sive ad errorem duobus modis discerni possunt, id est secundum qualitatem rerum de quibus locutio sit, et secundum qualitatem personarum per quas
Abbreviated transcription (Latin):
furoris enimpat sbabot eciam hicgestus id est citatuo ul inquietus cum
mosei ⁊ procati affinitatenꝰ quia leutas aliqñ lastuiam aliquãdo imꝑa¬
ciencia desicgnat sIn quietus gestus lasciuo ⁊ procati concordat sit ꝑy salone
dicitur. de fenestra donus mee ꝙ cancellos ꝓsperi .et inideo ꝓullos
consedo uecordem iuuenem qui tui sit ꝙꝓ platras iuxta angłm̃. ⁊ prope
uiam domus aliene graditur in obstiro aduesꝑante die in nottis tene¬
bris ⁊ caligine. et ecte mulier octurat illi ornatu merit̾tio preparata
ad capiendas aiãs garaula ⁊ uaga quietis impaciens net ualens in
domo consiste pedib suis. nuc foris nuc in plateis nũt iuxta angulos

Expanded text:
furoris erumpat. Habet etiam hic gestus, id est citatus sive inquietus, cum furoris erumpat. Habet etiam hic gestus, id est citatus sive inquietus, cum molli ac procaci affinitatem, quia levitas aliquando lasciviam, aliquando impatientiam designat. Inquietus gestus lascivo et procaci concordat, sicut per Salomonem dicitur: De fenestra domus meae per cancellos prospexi, et video parvulos, considero vecordem juvenem, qui transit per plateas juxta angulum, et prope viam domus alienae graditur in obscuro, advesperante die, in noctis tenebris et caligine. Et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio, praeparata ad capiendas animas, garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis; nunc foris
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ dicio sua. nec hẽbit ultra medicinam Icmͣ sit ꝑdicioni ꝓpimus ip̃a
sua accione fatis demonstrat qui ꝓ in quetudius uiciũ in semetipo pa¬
dem ꝓ dit eciam pus qͣm foris obsistentem inuemiat set quo sit pcipitãdꝰ
patet si occonem suroris inuemit fa quẽ nullo turbante ept̾ius sua ĩtus
leuitas ⁊ impatientia ad surorem pprecipitatione Rapit soñ uñ postqͣm
inconstatie et leuitatis signa enumilu̾at dicens. anunt ocub. digito loqͥt᷑
cerit pede. nouissime iudiciũ furoris exprefsit dicens omui tp̃r iuggia
seminat sQuia sicut dtm̃ est pͥmũ ꝑ leuitatis uiciũ et inquietudinem
pax int̾ue tranquilitatis dissoluit Iat deinde sit aritata mens in soueã
terit pede. diccito loquitur: tam furoris ꝙͣ in quietudinis signũ sit.
S tñ hic solet esse ꝑturbationis ꝓggressus. ut pͥmũ homo ꝑ inquietudiẽr
constanciam grauitatis deserat / at sict tandem usq ad impacientiam

Expanded text:
us, ipse sua actione satis demonstrat, qui per inquietudinis vitium in semetipso pacem perdit etiam priusquam foris obsistentem inveniat. Et quo praecipitandus sit patet, si occasionem furoris invenerit, quem nullo turbante exterius sua intus levitas et impatientia ad furorem praecipitem rapit. Unde bene postquam inconstantiae et levitatis signa enumeravit, dicens: Annuit oculis, digito loquitur, terit pede, novissime indicium furoris expressit, dicens: Omni tempore jurgia seminat. Quia, sicut dictum est, primum per levitatis vitium et inquietudinem pax internae tranquillitatis dissolvitur, ac sic deinde agitata mens in foveam sit, tamen hic esse solet ordo perditionis, ut primum homo per inquietudinem, constantiam gravitatis deserat, ac sic tandem usque ad impatientiam
Abbreviated transcription (Latin):
adirrsionem horum in stpturis dicũtur. de quib ad exhortacionem p̾¬
sentem nobis dicta sufficere possunt ¶itatus ul inquietus simuil et ibidꝰ
hestus ꝑ salomonem it̾un Reprchendinit᷑. uͥ sicut iam in suꝑiori ex¬
emplo demonstrauimꝰ de uiro apostata dicitur / homo apostata uir mutil
graditur ore puersosannuit oculis. tert pede digito loquitur. p̃uo corde

Expanded text:
in Scripturis dicuntur, de quibus haec ad exhortationem praesentem vobis dicta sufficere possunt. Citatus vel inquietus simul et turbidus gestus per Salomonem iterum reprehenduntur, ubi, sicut jam in superiori exemplo demonstravimus, de viro apostata dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo cor
Abbreviated transcription (Latin):
pict̾ uertitur in letto ¶Et in libro ectãstico de piggro et dissoluto ⁊ tardo dicil᷑.
n lapide luteo lapidabit᷑ piger. et om̃s loqñtur suꝑ asꝑnacõem eius. de
st̾core boñ lapidabit᷑ pigeriet omis qui tetig̾it enum excutiet mauus

Expanded text:
piger vertitur in lecto . Et in libro Ecclesiastico de pigro, tardo et dissoluto dicitur: piger vertitur in lecto . Et in libro Ecclesiastico de pigro, tardo et dissoluto dicitur: n lapide luteo lapidatus est piger: et omnis loquitur de aspernatione eius. de stercore boum lapidatus est piger: omnis qui tetigerit illum excutiet manus