comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dere pecc̃m: audi apłm paulum. qͦmͦ de talib dicit. Ut sapiens
architectꝰ fundam̃tum inquit posui: alius aũ suꝑedificat. U¬
nus quisq aũ: uideat qͦm suꝑedificet. fundam̃tum enĩ aliud
nemo pot̃ pon̾e pret̃ id qͦd positum ÷ qͥ ÷ xꝑc iħc. Si quis autẽ¬
suꝑ fundam̃tum hoc edificat aurum. argentum. lapides p̃
dificat: sine dubio uendidit domum suam emptori yessimo
diabło: a quo unus quisq peccantium pecẽi p̃crum consequitur
satisfact õe desideru sui. hoc si forte incurrerit aliquis qͦd absit.
cito redimat. cito reparet dum tꝑs : reꝑandi. dum peniten¬
tiȩ locus ÷. Dep̃cemur in comiune ne ȩt̃nȩ domus habitatione
fraudemur s digni habeamur recipi in eterna taber nacła: ꝑx¬

Expanded text:
dere in peccatum, audi apostolum Paulum, quo modo et alibi dicit: Ut sapiens architectus fundamentum, inquit, posui, alius superaedificat; unusquisque autem videat quomodo superaedificet: fundamentum enim aliud nemo potest poncat aurum, argentum, lapides predificat, sine dubio vendidit domum suam emptori pessimo diabolo, a quo unusquisque peccantium peccati pretium consequitur, satisfactionem desiderii sui, hoc si forte incurrerit aliquis, quod absit, cito redimat, cito reparet dum tempus est reparandi, dum poenitentiae locus est, deprecantes in commune, ne aeternae domus habitatione fraudemur, sed digni habeamur recipi in aeterna tabernacula.
Abbreviated transcription (Latin):
egyptiis genus ducit. Duos gͦ scͥptura ꝓposuit litigantes. i¬
num ex integro isrłitam qui litigauit quidem s non peccaũ:
istum uͦ cuius pecẽm designat. maxima ex parte mixtum eẽ
egyptio gni indicat. aduersum quẽ litigat isrsita ⁊i forte
tem defentuam si pugnem ꝓ eccłastica fide adusum eibn e uilero
parte quidem ere dit xꝑo ⁊ recupit seripturas. sẜ ñ integ e se nsit

Expanded text:
is populus. Duos ergo Scriptura proposuit litigantes, unum ex integro Israelitam, qui litigavit quidem, sed non peccavit; istum vero cujus peccatum designat, maxima ex parte istum esse Aegyptio genere indicat adversum quem litigat Israelita: et forte tem defendam, si pugnem pro ecclesiastica fide adversum eum qui ex parte quidem credit Christo, et recipit Scripturas, sed non inte
Abbreviated transcription (Latin):
enim qͦd ille qui maledicit nom̃ dei statim puniri debeat. illi uͦ qui
nominau̾it nom̃ dñi. hoc: suꝑflus ⁊ in uanum nominau̾it suf¬
in qͦ nominat᷑: dubitare ñ possumus. Restat ut ost endamus mul
penȩ causa infertur ꝓ peẽco. purgatio : pecẽi ipsius ꝓ quo iubetur
hoc crimine iudicis dies ⁊ pena et̃ni ignis inueniat. Ubiũ quis aeci¬
pit pecẽm. ⁊ ht̃ secum ac ꝑmanet eum ipso. nec aliquo supplicio¬
soluit. ibi expendit et̃na supplicia. Uides gͦ qͣnto grauius sit acciꝑe
pec̃em ꝙͣ morte multari. Hic enim mors ꝓ uindicta dat᷑: ⁊ apua
iustum iudicem dm̃ ñ uindicat᷑ bis in id ipsum sicut ppħa dixit.
Qbi aũ ñ ÷ soluta iuindicta. pecẽm manet illis et̾nis ignib exuren¬
adhib̾e ruben ⁊ iudam patͥarchas loquentes ad pr̃em suum iacob.
eum uellent assume beniamin secum ⁊ due̾e ad egy ptum ꝓpt̃ spõ¬
ad pr̃em. Ambos filios meos occide n redux̾o adte beniamin. Iudas

Expanded text:
nt quod, qui maledicit nomen Domini, statim puniri debeat; ille vero qui nominabit nomen, hoc est superfluo et in vanum nominaverit, sufin quo nominatur, dubitare non possumus, Restat ut ostendamus mult. Mors quae poenae causa infertur pro peccato, purgatio est peccati ipsius pro quo jubetur hoc crimine judicii dies et poena aeterni ignis inveniat. Ubi vero quis accipit pecporalia non persolvit, ibi expendit aeterna supplicia. Vides ergo quanto gravius sit accipere peccatum quam morte mulctari; hic enim mors pro vindicta datur, et apud justum judicem Dominum non judicatur bis in idipsum, sicut propheta dixit ; ubi autem non est soluta vindicta, peccatum manet aeternis ignibus exigenadhibere Ruben et Judam loquentes ad patrem suum Jacob, cum vellent Benjamin secum ducere ad Aegyptum, ad patrem: Ambos filios meos occide, nisi reduxero ad te Benjamin . Judas
Abbreviated transcription (Latin):
Curñ aurum magis ł argentum ł p̾ciosos lapides precioso
suꝑponis fundam̃to: ubi eum ignis accesserit niehil in ueniat
qd̃ absumat: Nam si accesserit ad st ipulam ex stipula fauiliã
redoet ⁊ cineres. Si uͦ accesserit ad aurum: aurum puriꝰ redo
ħ nobis dicta sint ꝓ his qui negligt᷑ oris maledici eonsuetudinẽ
resecare: qui ã si ñ ex corde maledicant. ar̃ si ñ uoto. ⁊ animo iniqͥ
dirit. Ne quo ego puto qͦd nisi exisset. nec litigasset adu̾sumue¬
rum isrsitam. nec nominans maledixisset. Exiit gͦͥ aueritate

Expanded text:
Cur non aurum magis vel argentum, vel pretiosos lapides, pretioso Cur non aurum magis vel argentum, vel pretiosos lapides, pretioso supraponimus fundamento, ubi cum ignis accesserit, nihil inveniat quod absumat? Nam si accesserit ad stipulam, ex stipula favillas reddet et cineres; si vero accesserit ad aurum, aurum purius reddet. Haec nobis dicta sint pro his qui negligunt oris maledici consuetudinem resecare, qui etiamsi non ex corde maledicant, etiamsi non voto et animo iniquo dixit, de quo ego puto quod nisi exiisset, non litigasset adversum verum Israelitam, nec nominans maledixisset. Exiit enim a veritate,
Abbreviated transcription (Latin):
confuetudinis uicrum celoꝵ regnum. qd̃ ÷ omnium beatituꝰ̃
tura pecẽi similis : mat̾iȩ q̃ igni ꝯsumitur quam edif icari
paulus apss a pecc̃orib dicit. qui supͣ fundam̃tum xͥ edificãt
ligna. fenum. stipulam. In quo manifeste ostenditur esie
quȩdam pecc̃a leuia ut stipulȩ comparent᷑. cui utiq ignis il¬
latus diu ñ pot̃ immorari. alia uͦ feno esse similia. que ⁊ ipsa
ñ difficuit̾ ignis absumat. uerum aliqͣnto tarchus ꝙͣ. stiprit
immoret᷑.: alia uͦ esse q̃ lignis conferant᷑. in quib ꝓ qualitate
eriminum duitinum ⁊ grande patibulum ignis inueniat
Ita ergo unum qͦdꝙ pecẽm ꝓ qualitate ł quantate fui penar
iusta ꝑsoluit. Uerumtam̃ qd̃ opus: fidelib. ⁊ his qui cogno¬
uert̃ dm̃ de penaꝵ qualitatib cogitare: q uid opus : ligna
quid fenum. quidue ipsam st ipulam fundam̃to xꝑi suꝑpon̾e:

Expanded text:
consuetudinis vitium, coelorum regna, quod est omnium beatitudinconsuetudinis vitium, coelorum regna, quod est omnium beatitudintura peccati similis est materiae quae igni consumitur, quam aedificari Paulus apostolus a peccatoribus dicit, qui supra fundamentum Christi aedificant ligna, fenum, stipulam . In quo manifeste ostendit esse quaedam peccata, ita levia, ut stipulae comparentur, cui utique ignis illatus diu non potest immorari; alia vero feno esse similia, quae et ipsa non difficulter ignis assumat, verum aliquanta tardius tanquam in immoretur; alia vero esse quae lignis conferantur, in quibus pro qualitate criminum diutinum et grande pabulum ignis inveniat. Ita ergo unumquodque peccatum pro qualitate vel quantitate sui poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum qualitatibus cogitare? Quid opus est ligna, quid fenum, quid vel ipsam stipulam fundamento Christi supraponere?
Abbreviated transcription (Latin):
qua dicit maledicos regno dei excludendos aliquid exposcit
iste sermo solatii. ne omnimodis desꝑationem uideamur
indicere his qui cotidiana pace a maledicendi consuetudine
rapruntur ⁊ ori suo adhibere custodiam ł ostium negliguĩ.
d missionis future ñ unus ÷ modus. neq simplex species. s si¬
cut ait ipse dñs in eu̾glio cum beatos dicit pauꝑes sꝑu.⁊ ipsoꝵ
cęloꝵ regnum. s t̾rȩ heditatem ꝓmittit. Dicit beatos. ⁊ pa¬
eificos. s ne ipsis quidem cęloꝵ regͦnum dedit. fllios tñ eos dĩ
esse ꝓnunciat. Et eum diu̾sis diuersa ꝓmittat. om̃s beatos
dicit qui ad ꝓmissa ꝑueniunt. ñ tñ om̃nib celoꝵ regna con¬
cessit ergo fie̾ri ut aliquis in cęt̾is forte oꝑib ⁊ actib em̃datꝰ
sit ⁊ ꝑfectꝰ surripiat᷑ ei tñ minori uicio lapsuq sermonis. hu
teris ꝑfectꝰ ÷. elaborare &̃ hoc debet. ne ei surripiens praue

Expanded text:
qua dicit maledicos a regno Dei excludendos, aliquid exposcit qua dicit maledicos a regno Dei excludendos, aliquid exposcit iste sermo solatii, ne omnimodis desperationem videamur indicere his qui quotidiana pene maledicendi consuetudine rapiuntur, et ori suo adhibere custodiam vel ostium negligunt. Promissionis futurae non unus est modus, neque simplex species, sed sicut docuit ipse Dominus in Evangelio cum beatos dicit pauperes spiritu, ecoelorum regna, sed terrae haereditatem promittit; dicit beatos et pacificos, sed ne ipsis quidem regnum coelorum dedit, filios tamen eos Dei esse pronuntiat, et cum diversis diversa repromittat, omnes beatos dicit qui ad promissa perveniunt, non tamen omnibus coelorum regna concessit. Potest ergo fieri ut aliquis in caeteris forte operibus et actibus emendatus sit et perfectus, subripiatur ei tamen in oris vitio lapsuque sermonis; huiteris perfectus est, laborare etiam in hoc debet, ne ei subripiens pravae
Abbreviated transcription (Latin):
fures. neq auari. neꝙ maledici regnum dei possidebt . Siae
int q̃ erumina. int̾ adult̾os int̃ masculoꝵ ꝯcubitores. int̾ auaros
ꝯtio anbi dicit idolis seruientes ct maledicos posuit:. ⁊a regno
uei euem ilis parit̃ exelusit. Uideant gͦ si qui os suum eotidrana
pene consuet udine hoc uuicio in suescunt quid eis piesi immie¬
at. Pinantes enim leue ⁊ facile hoc esse pecemmn faesle eauunt¬
ꝑ moysen qͦmͦ maledicum ƿuniri iubet. Unde i ego admi¬
ratus sum qd̾ in hoc loco quem habemus in manib seͥptura
ñ aꝑte designauit qr iste qui ex egyptio genꝰ ducit. male¬
dixerit dm̃. s tantum posuit. qr nominans maledĩx i relin¬
quit in medio ł dedeo ł de homine suspicandum. Unde mͥ
uidet᷑ idcirco noluisse aꝑte de deo ꝓnunciare. ne de hominib
uideret᷑ dedisse sententiam: ⁊ideo t dedeo ł de homine siluisse.
ut de utroq caueret᷑. Uerum qm̃ sententiam apłi ꝓposuimiᷤ

Expanded text:
neque avari, neque maledici, regnum Dei possidebunt . Videte inter quae crimina, inter adulteros, inter masculorum concubitores, inter avaros, quos alibi dicit, idolis servientes, etiam maledicos posuit, et a regno Dei cum illis pariter exclusit. Videant ergo si qui os suum quotidiana pene consuetudine hoc vitio insuescunt, quid eis periculi immineat; putantes aut leve et facile hoc esse peccatum, non facile cavent Moysen, quomodo maledicum puniri jubet. Unde et ego valde admiratus sum quod in hoc loco quem habemus in manibus Scriptura non aperte designavit quia iste qui ex Aegypto genus ducit maledixerit Deum, sed tantum posuit quia nominans maledixerit, et reliquit in medio, vel de Deo, vel de homine suspicandum. Unde mihi videtur idcirco noluisse aperte de Deo pronuntiare, ne de hominibus videretur dedisse licentiam, et ideo vel de Deo, vel de homine siluisse, ut de utroque caveretur. Verum quoniam sententiam Apostoli proposuimus
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo diẽs sic̃ ablinget uitulus herbam campi: Ob hoc sine cu¬
bio qr uitulus ore abrumpit herbam de campo. ⁊ ling̃ camqͣ. fal¬
ce quęcumq inuen̾it secat. Ita ⁊ ppłe hic qͣsi uitulus ore. nlabus
pugnat. ⁊ arma nt in u̾bis ac p̃eib hec gͥ sciens rex mittit ad ualãã
ut ⁊ ipse deferat u̾ba u̾bis ꝯtͣria. ⁊ p̃cib p̃ces. Nec mireris siẽ in ma¬
giea arte tale aliquid. E sse enim hanc artem designat ⁊̃ sc̃pt̾a. s uti
ea ꝓhibet. Nam ⁊ demones sept᷑a ẽẽ designat. s eoli eos. ⁊ exorari ue¬
tat. Recte ⁊̃ magica uti arte ꝓhibet: qr magoꝵ ministri. angel s̃
Nos soli aecepimus potestatem inuocandi dm̃ pr̃em. nos soli habe¬
mus potestatem inuocandi unigenitum eiꝰ ihm̃ xꝑm. S illud ⁊ qͥo

Expanded text:
o sunt, sicut ablinget vitulus herbam campi. Ob hoc sine dubio, quia vitulus ore abrumpit herbam de campo, lingua tanquam falce, quaecunque invenerit secat. Ita et populus hic quasi vitulus, ore et labiis pugnat, et arma habet in verbis ac precibus. Haec igitur sciens mittit ad Balaam, ut et ipse deferat verba contraria, et precibus preces. Nec mireris, si est in magica arte tale aliquid. Esse enim hanc artem designat etiam Scriptura, sed uti ea prohibet. Nam et daemones Scriptura designat, sed coli eos et exhortari vetatNos soli accipimus potestatem invocandi Deum Patrem, nos soli habemus potestatem invocandi unigenitum ejus Jesum Christum. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
an tum que balaam scripta reliquerat agnoscentes
adesse tꝑs. uenert̃ ⁊ requirentes eum statim adorauert̃. ⁊ ut fiõẽ
suam magnam ẽe declararent. paruum puerum quasi regem ue¬
Ipe modum ꝑmitti s̃ ut eat maledic̾e filiis isrł. ⁊ inuoeet demoneᷤ
ꝓ isrł de qͦ scptum ÷ dicente dño ad moysen. ⁊ angłs m̃s ibit tecum.
ꝑtendenti gͥ ire ꝑmittitur. inuia ꝯteritur ab asina. s magꝰ demo¬
nes uidet. angłm ñ uidet. asina tñ uidet. ñ quo ddigna eet uidere

Expanded text:
antum quae Balaam scripta reliquerat, agnoscentes adesse tempus, venerunt; et requirentes eum adoraverunt, et ut fidem suam magnam esse declararent, parvulum puerum quasi regem veextorquet permitti sibi, ut eat maledicere filiis Israel, et invocet daemones pro Israel, de quo scriptum est, dicente Domino ad Moysen: Angelus meus ibit tecum . Pertendenti ergo ire conceditur: in via conteritur ab asina. Sed magus daemones videt, angelum non videt; asina tamen videt: non quod digna esset videre
Abbreviated transcription (Latin):
enim demonib uotas arbitrii: nuius ult᷑ impugnabit athletas xꝑi.
Nullo aũ pugnante: nec c̾tam̃ auqͦd erit. ⁊ sublato etamine. niuiũ
erit p̾mrum. nulla uictoria. Iec̃co gͥ taliuia utit᷑ cl̃s. ut ⁊ ppse ad¬
huic rudis. ⁊ qui nuꝑ abstrahi ceꝑat a cuitu demonum demonib ñ
tradatur. ⁊ inuocanti mago responsa deferant᷑. ⁊ genus demonũ
ñ nudetur arbitrii yotestate. ⁊ iõ ỹuenit ds. ⁊ ire balaam. atq in
uocare demones ad maledicendum ꝓhibet. si tñ a cupiditate ces¬
sasset. S q ꝑsistit in desiderio pecuniȩ indulgens ds arbitrii uis¬

Expanded text:
 libertas arbitrii, nullus ultra impugnabit athletas Christi. Nullo autem oppugnante, nec certamen aliquod erit; et sublato certamine, nullum erit praemium, nulla victoria. Idcirco igitur tali via utithuc rudis, et qui nuper abstrahi coeperat a cultu daemonum, daemonibus non tradatur; et invocanti mago responsa deferantur, et genus daemonum non nudetur arbitrii potestate. Et ideo praevenit Dvocare daemones ad maledicendum prohibet: si tamen a cupiditate cessasset. Sed quia persistit in desiderio pecuniae, indulgens Deus arbitrii liber
Abbreviated transcription (Latin):
inserte s̃ uoluminib qͣntomag̃ descytȩ s̃ abhis qui habitabant tẽ
mesopotamiam apuo quos magnificus habebaturbalaam.
quosq artiseiꝰ ꝯstat esse discipłos: Ex illo deniq fert᷑ magoꝵ
genis ⁊ instituti o in partib orientis uigere. Qui deseripta
ta habebant
magi apud semet ipsos. ⁊ iõ qñ natꝰ ÷ łħe ag¬

Expanded text:
inserta sunt voluminibus, quanto magis descriptae sunt ab his qui habitabant tunc Mesopotamiam, apud quos magnificus habebatur Balaam, quosque artis ejus constat fuisse discipulos? Ex illa denique fertur magorum genus et institutio in partibus Orientis vigere: qui descriptacripta habebant Magi apud semetipsos: et ideo quando natus e
Abbreviated transcription (Latin):
Non eas cum eis. neq maledicas ppłm: ẽ enim bñdictꝰ. Altior hie ex¬
oritur questio: ⁊ nescio utrum ꝯueniat rem tam ꝓfundi mys¬
terii denudare. ⁊ ꝓferre ad turbas.: ⁊ eas turbas q̃ ad auditor ium
u̾bi dei ñ nͥ paucis dieb ꝯueniunt. ⁊ ꝯtinuo discedunt. nec in medi¬
tatõe u̾bi dei immorantur. tñ ꝓ his qui studiosi s̃. i sitrunt audire.
possuntq caꝑe sꝑalem sensum. pauca dicemus ex multis. Pot̃ gͦ o
bici tale aliquid. Inuocet licet demones balaam . maledicat ppło
inuocati demones qͣd nͣ ossunt. numqͥd ñ pot̃ d̾s defend̾e a demonibꝰ
ppłm. uimq eoꝵ in malefaciendo destruere: Quid gͦ opꝰ erat ut
ipse ueniret ad balaam. ⁊ ꝯsuetos demo nes ꝓhiberet accedere.
net temptarent. aut conarentur ledere uelle ppłm suum:¬
Ad ħ gͦ licet ñ omnia q̃ possunt occurrere ꝓ ferenda sint: tam̃¬
dicemus ex parte. qr ñ uult ds̃ demonum ge nus ante tempus
dampnare. Serunt enim ⁊ ipsi demones qr tꝑs¬

Expanded text:
Non eas cum eis, neque maledicas populum. Est enim benedictus. Altior hic exoritur quaestio; et nescio utrum conveniat rem tam profundi mysterii denudare, et proferre ad turbas, et eas turbas, quae ad auditorium verbi Dei, non nisi paucis diebus adveniunt, continuo discedunt, nec in meditatione verbi diutius immorantur. Tamen pro his qui studiosi sunt et sitiunt audire, possuntque capere spiritalem sensum pauca aliqua dicimus ex multis. Potest ergo objici tale aliquid ac dici. Invocet daemones Balaam, maledicat populo: invocari daemones faciant quod possunt: nunquid non potest Deus defendere a daemonibus populum, vimque eorum in malefaciendo destruere? Quid ergo opus erat, ut ipse veniret ad Balaam, et consuetos daemones prohiberet accedere, ne vel tentarent aut conarentur laedere velle populum ergo, licet non omnia quae possunt occurrere proferenda sunt, tamdicimus ex parte, quia non vult Deus daemonum genus ante tempus damnare. Sciunt enim et ipsi daemones,
Abbreviated transcription (Latin):
uinaculis acceptis. eum solerent demones ad se uenire. fugatos qͥdem
demones uidet. s adesse dm̃. ⁊ iõ dic̃ int̾rogare se dm̃. qr osuetos sͥ pare¬
re nusꝗͣ demones uidet. Uenit gͦ d̾s ad balaam ñ quo dignus e̾et ad quẽ
ds̃ ueniret. s ut fugarentur ilui qui ei ad maledicendum. ⁊ malefaci¬
balaac filius seffor rex moab misit eos ad me dic̃s. E ece ppłe ex uiit

Expanded text:
vinaculis acceptis, cum solerent daemones ad se venire, fugatos quidem daemones videt, sed adesse Deum; et ideo dicit interrogare se Deum, quia consuetos sibi parere nusquam daemones videt. Venit ergo ipse ad Balaam, non quod dignus esset ad quem veniret Deus, sed ut fugarentur illi qui ei ad maledicendum et male faciBalac filius Sephor rex Moab, misit eos ad me, dicens: E
Abbreviated transcription (Latin):
tione u̾boꝵ in amicicia ut ita dicam cesserant balaam. Q uoꝵ a
micieus fretꝰ: magnꝰ apud hoĩes ui debat᷑. Or hoc gͦ mittit ad eum
rex ⁊ ait. Ueni nc̃ ⁊ maledic mͥ ipłm hẽ . qr fortior : hic ꝙͣ. nos. si for¬
te possimus ꝑeut̾e aliquos ex eis: ⁊ eic̃e eos at̾ra. uidetur michi hnc ñ
malediris maledicti ert̃. Ego ñ credo qr sciret rex qd̃ quibꝰcumq bñdi¬
xisset balaam bñdicti e̾ent. s uidetur mͥ adulandi gr̃a ħ dr̾e: ut artẽ eiꝰ
efferens ⁊ extouens ꝓmptiorẽ sͥ eum reddat ad facinus. Ars is magica ne¬
scit bñdre. qi nec demones sciunt bñ fac̾e. Nescit maledic̾e ysaae ⁊ ia¬
cob. ⁊ om̃s scĩ: impioꝵ nullus scit bñdr̾e. S tandem ueniunt ad balaã

Expanded text:
tione verborum, in amicitias, ut ita dicam, cesserant Balaam, quorum amicitiis fretus, magnus apud homines videbatur. Ob hoc ergo mittit ad eum rex et aitte possimus percutere aliquos ex eis, et ejicere eos a terra. Videtur mihi rex hic non benedixeris, benedicti erunt. Ego non credo quia sciret rex quod quibuscunque benedixisset Balaam, benedicti essent. Sed videtur mihi adulandi gratia haec dicere, ut artem ejus efferens et extollens, promptiorem sibi eum reddat ad facinus. Ars enim magica nescit benedicere, quia nec daemones sciunt benefacere. Noscit benedicere Isaac et Jacob, et omnes sancti: impiorum nullus scit benedicere. Sed tandem veniunt legati ad
Abbreviated transcription (Latin):
gũa erant in egypto incantatores. ⁊ magi. Quis pot̾ hoĩum fortitu
aie uirgam mutare in ẜpentẽ qd̃ ab ulis factum refertur: Aut quĩ
dam fieri u̾boꝵ q̃ habet᷑ int̾ hoĩes putauit ⁊ moysen ñ ħ dei iurtite .s
arte magiea fecisse: ⁊ qd̃ humana arte fec̾at. id dei factum turtute s̃¬
mulare. Conuocat otinuo ȩgyptioꝵ incantatores. ⁊ magosant̾ eum
qui uirtute dei oꝑabat᷑ ⁊ eos qui demones inuocabant fac̃ ẽẽ ẽtamen.

Expanded text:
 erant in Aegypto incantatores et magi. Quis potest hominum fortitudine corporis virgam mutare in serpentem, quod ab illis factum refertur? Aut quis dam fieri verborum, quae habentur inter homines, putavit et Moysen non haec Dei virtute, sed magica arte fecisse, et quod humana arte fecerit, id Dei factum virtute simulare. Convocat continuo Aegyptiorum incantatores et magos, inter eum qui virtute Dei operabatur, et eos qui daemones invocabant, facit esse certamen.
Abbreviated transcription (Latin):
to de n qi subu̾sa ẽ esebon ciuitas seon. S ñ ꝯtinuo desertꝰ ⁊ destitutꝰ
relinquitur iste in quo subu̾sa s̃ gentilium dogiata. Non ⁊ discipli
na: filiss isrł destructas relinquere quas destricint eiuitates. s eum
sub ruerĩti eu̾t̾unt in hoĩe malas cogitatões. ⁊ impios sensꝰ. reedif icañ
rursus in corde eiꝰ quẽ destrux̾int bonas cogitatões. pios senꝰ. doctri¬
nam u̾itatis. inserent religõis ritum. tͣdent ordinem rqiuendi. docebt̃
honestatem moꝵ. obseruantiȩ statuta monstrabt̃: tẽ u̾e dicent isti
intelligt: enigmatistȩ appellantur. Hoc ÷ qd̃ ⁊ iheremias fig̾ali nichilo
⁊ plantare. Quid eradicat n subu̾tit: Ciuitatem esẽbon: qerat re¬
gis seon. quid eracdicat in ea: Cogitatões imꝑias. ⁊ impuras. Q uid re¬
edificat in ea: ⁊ qͥd plantat: Cogitatoes pias ⁊ castas. ut efficiatur

Expanded text:
to de hoc, quia subversa est Hesebon civitas Seon. Sed non continuo desertus et destitutus to de hoc, quia subversa est Hesebon civitas Seon. Sed non continuo desertus et destitutus relinquitur iste in quo subversa sunt gentilium dogmata. Non enim disciplina est filiis Israel destructas relinquere, quas destruxerunt civitates, sed cum subruerint et everterint in homine malas cogitationes et impios sensus, reaedificant rursus in corde ejus, quam destruxerant bonas cogitationes, pios sensus, doctrinam veritatis inserent, religionis ritum tradent, ordinem vivendi docebunt, honestatem morum, observantiam statim monstrabunt, intelligunt, aenigmatistae appellantur. Hoc est, quod et Jeremias figurato nihilomplantare . Quid eradicat et quid subvertit? Civitatem Hesebon, quae erat regis Seon. Quid eradicat in ea? Cogitationes impias et impuras. Quid reaedificat in ea, et quid replantat? Cogitationes pias et castas. Ut efficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
alus qui in figuris locrtꝰ sit nisi lex i ꝓphẽ. Aridienim qͦm̃ od dieit.¬
aꝑiam in ꝑaboł os .i. lo .x. ab inicio. S ⁊ ysaias qi enigmata sint
quem si ded̾int in manꝰ hõĩs nescientis litt̾as. ⁊ dix̾int. lege dicet. ñ
noui litt̾as. Si aũ ded̾int scientilitt̾as. dicet ñ possum legere. signatꝰ
ẽenim. Signatus i dr̃ liber ꝓ eo qd̾ figuris pplexus ÷. ⁊ enigmatibus
inuolutus. Dicunt gͦ isti enigmnatiste.: uenite in esebon ut edificet᷑.
s: qͣm n fiat. assumpto ostendamus eremplo. Si uideas gentilẽ in dedeco¬
re uitȩ positum. ac religõis errore. ñ dubites de eo dr̃e qd̃ sit hic esebon
ciuitas in regno regisseon. Regnat is in cogitatõib eiꝰ rex infruet uosꝰ
ielatꝰ. Ad hune si accedat isił. hoc ÷ ȩccs̃ȩ filius. ⁊ achibeat iacła u̾bi dei
i distringat ꝯtra eum gladum sꝑs. destruat in eo om̃s mimitões gen¬
turum doginatum. ⁊ elatões argum̃toꝵ eiꝰ igne u̾itatis exurat: dici¬

Expanded text:
alius, qui in figuris locutus sit, nisi lex et prophetae? Audi enim, quomodo Daviar propositiones ab initio . Sed et Isaias, quia aenigmata sint quem si dederint in manus hominis nescientis litteras et dixerint ei, Lege, dicet, Non novi litteras. Si autem dederint scienti litteras, dicet, Non possum legere, signatus est enim . Signatus autem dicitur liber, eo quod figuris perplexus est, et aenigmatibus involutus. Dicunt ergo istida est alia. Sed quomodo hoc fiat, assumpto ostendamus exemplo. Sed videamus gentilem in dedecore vitae positum, ac religionis errore, non dubites de eo dicere, quod sit haec Hesebon civitas in regno regis Seon. Regnat enim in cogitationibus ejus, rex infructuosus et elatus. Ad hunc, si accedat Israel, hoc est, Ecclesiae filius, et adhibeat jacula verbi Dei, et distringat contra eum gladium spiritus, et destruat in eo omnes munitiones gentilium dogmatum, et elationes argumentorum ejus, igne veritatis exurat, dici
Abbreviated transcription (Latin):
nis. In nullo is pot̾ honestum eẽ qd̾ turpe ÷. Et ꝓfecti inde fitii ises¬
collocau̾unt cast᷑ ab occidente moab iuxta iordanem ꝯtra Mericho.
Et ut uidit balaac seffor filius: ⁊ reliqͣ omĩa q̃ de balaam ⁊ asina eiꝰ¬
scͥbunt᷑. Hystoria plena negociis. int̾ior uͦ intellectꝰ muito negocio¬
Ror. ⁊ nescio si facile sit ł ipsas tantum hystoricas explanare sententi¬

Expanded text:
nis. In nullo enim potest honestum esse, quod turpe est. CAPUT VI. De nis. In nullo enim potest honestum esse, quod turpe est. CAPUT VI. De tra Jericho, et vidit Balac filius Sephor, et reliqua omnia quae de Balaam et asino scribit historia plena negotiis . Interior vero intellectus multo negotiosior: et nescio si facile sit vel ipsas tantum historicas explanare sententi
Abbreviated transcription (Latin):
in basan. u̾ erat og rex basan. S ad hc̃ neq legatos mitt̾e dignañ
neq pet̾e ab eo ut ꝑ t̾ram eiꝰ tͣnseant. s ꝯtinuo ofligt̃ eum eo.
turpitudo. Merito gͦ nec legati mittuntur ad istam gentẽ. nec
tͣnsitꝰ ꝑ t̾ram eiꝰ poscitur. Nt ullus enim nob̾ tͣnsitꝰ debet eẽ. nul¬
lus accesfus ad turpitudinem: s ab inicio statim expugnanda.i¬
amore ⁊ desid̾io decenta aĩa excludr̃ ⁊ seꝑat᷑ a deo. Adu̾sum hos gͦi
ta p̃cipit᷑ bellum gͥendum: ut ñ relinqͣtis inquit ex eo uiuentem.
Nullum i a fuliis isi ł oportet relinqui in regno turpitudinis. ⁊ de¬
decoris uiuentẽ: s decet isrłiticam uirtutẽ excid̾e. ⁊ resecare turpia
⁊ pia q̃q in aĩa reedificare. atq honesta. ac religiosa plantare. De
regno seon ñ ÷ scͥptum ut nullus uiuus relinquatur: nec de regno
de basan aũ. ħ ÷ de turpitudene nullo penitꝰ indigemꝰ: nichil exea
relinquamus. exeidenda omnia. omnia subi̾tenda s̃ oꝑa turpitudi¬

Expanded text:
e legatos mittere dignantur, neque petere ab eo, ut per terram ejus transeant; sed continuo confligunt cum eo et  Basan interpretatur turpitudo. Merito ergo nec legati mittuntur ad istam gentem, nec transitus per terram ejus poscitur. Nullus enim nobis transitus debet esse, nullus accesamore et desiderio detenta anima excluditur et separatur a Deo. Adversus hos ergo itaNullum enim a filiis Israel oportet relinqui in regno turpitudinis et dedecoris viventem, sed decet Israeliticam virtutem excidere et resecare turpia, et pia quaeque in animo reaedificare, atque honesta ac religiosa plantare. De regno Seon non est scriptum. Et nullus vivus relinquatur, nec de regno De Basan tamen, hoc est de turpitudine, nullo penitus indigemus, nihil ex eo relinquamus. Excidenda omnia, omnia subvertenda sunt opera turpitudi
Abbreviated transcription (Latin):
regni seon: s inicium regni eius erat arnon.  finis iaboc: ido dicit᷑
quia dñati s̃t̃ ab arnon usq iaboc. Int̾pr aũ arnoninaledic̾tiões eoꝵ
no diabłi ⁊i fines eiꝰ euadẽ. luctam̃ inueniat. ⁊ c̾tamina ei aminists
eius. ⁊ satellitib suscitent᷑. S si luctatus su̾it ⁊ ic̾it. iã ñ erit iabos e¬
uitas seon s erit ciuitas isrł Hoc ÷ nimirũ qͦd legimꝰ ⁊ de patͥarcha ia

Expanded text:
 ideo dicitur quia dominati sunt ab Arnon usque Jaboc. Interpretatur autem meledictiones eorum. gno diaboli et fines ejus evadere, luctamen inveniat, et certamina ei a ministris ejus et satellitibus suscitentur. Sed si luctatus fuerit et vicerit, jam non erit Jacob civitas Seon,
Abbreviated transcription (Latin):
nimit̾e int̾rã ⁊ quẽ uolo ut accendat᷑. Post pauca aũ refertur de¬
uit edificet᷑. nͦ construaturciuitas seon. ¶m̃ ignis ꝓcessit de esebon

Expanded text:
ni mittere in terram, et quam volo, ut accendatur . Post pauca autem refertur deni mittere in terram, et quam volo, ut accendatur . Post pauca autem refertur deut aedificetur
Abbreviated transcription (Latin):
Hic isrł qui in xp̃o isrł est.qu non in carne isrł nec in manifesto iud̾s
est. ipse habitat inomnib ciuitatibus amorreorum: eum in omnior
regis seon: regis elat Regnabat enĩ in nobis stulticia. suꝑbia impietas
nomnia quȩ sunt ex parte diabłi S ubi expugnatꝰ ⁊ deuictꝰ ẽ fortis .s
ctuosa. ⁊ deiectus ÷ rex elatus. ⁊ sumꝰ sub eo rege qu dic̃. Discite ame qr
mitis sum ⁊ hunił corde. Post hec suigillatĩ iã ciuitates suꝑbin infruc¬
hoc qđ p̃cipuam urbem de regno suo nominauit esebon: Esebon
intp̃r cogitationes. Merito gͦ pars maxima regni diabłici n potestaᷤᷤ
eiꝰ plurima in cogitationib regnat. Sic enĩ dix̃ n dñs quia de corde
ꝓcedunt cogitationeᷤ malȩ. homicidia. adult̾ia. furta falsa testio¬
nia. blasphemiȩ. ⁊ ista st̃ quȩ comqͥnant hominẽ  ido incendit᷑ ista
ciuitas rigni ȩxurit᷑ Quo igne: Illo ꝓfecto de qͦ dic̃ saluator Ignẽ ue¬

Expanded text:
 Israel qui in Christo Israel est, qui non in carne Israel nec in manifesto Judaeus est, ipse habitat in omnibus civitatibus Amorrhaeorum, cum in omni orregis Sehon, regis elati. Regnabat enim in nobis stultitia, superbia, impietas, et omnia quae sunt ex parte diaboli; sed ubi expugnatur et devictus est fortis, et ctuosa, et dejectus est rex elatus, et sumus sub eo regmitis sum et humilis corde . Et post haec sigillatim jam civitates superbi et infruc Quid est hoc quod praecipuam urbem de regno Seon nominavit Hesebon? Hesebon interpretatur cogitationes. Merito ergo pars maxima regni diabolici, et potestas ejus plurima, in cogitationibus regnat. Sic enim dixit et Dominus: Quia de corde procedunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, furta, falsa testimonia, blasphemiae: et ista scivitas et igni exuritur. Quo igni? illo profecto quo dicit Salvator: Ignem ve
Abbreviated transcription (Latin):
terii. Ratio enim tͥbuum. ⁊ distinctio ordinum. societas fami¬
liaꝵ. atq ordinatio cuncta castroꝵ. ingentium mͥ sacram̃toꝵ
ꝑdit indicia: apło nob̾ paulo sꝑalis intelligentiȩ semina resper¬
intelligentiȩ mysticȩ otineat uideamus. Expectatio certa
nob ÷ resurrõis mortuoꝵ. cum hi qui iuunt. qui reliqui sunt

Expanded text:
terii. Ratio enim tribuum et distinctio ordinum, societas famiterii. Ratio enim tribuum et distinctio ordinum, societas familiarum atque ordinatio cuncta castrorum, ingentium mihi sacramentorum prodit indicia, apostolo nobis Paulo spiritalis intelligentiae semina resparintelligentiae mysticae contineat, videamus. Exspectatio certa est nobis resurrectionis mortuorum, cum hi qui vivunt qui reliqui sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
licam ⁊ apłicam tradit᷑. ⁊ ideo dicit ut illi soli numentur qui
ꝓgͥdiuntur in uirtute isrł. S ⁊ illud osid̾emꝰ quid ÷ qd̾ non
statim ut egͥssus: ppłs de egypto nũatur. Adhue enim ꝑ¬
prunt cybum. ⁊ aquȩ pocłm de sequenti haurrunt petra:¬
s neq tẽ nu̾antur. Nondum iͫ his ea q̃ nũis apta aueuntur
adoleu̾ant. Gabernacłm testimonii ostruit᷑: s ne in hoc qͥ
dem nuandi ppłi tꝑs aduenit. Lex ꝑ moysen dat᷑. sacͥficioꝵ
mos tͣditur. purificationum ritus docetur. scĩficationum
Dese̾be o auditor in corde tuo duplicit᷑.⁊ tylicit᷑: uide qͣntatͥ
tnseunda s̃. qͣnta tołanda. quot ꝓfectib. quot temptat õibꝰ
quot p̃liis pugnandum tͥ÷ ⁊ uincendum ut possis ad dumĩ
genda cuncta q̃ lex sꝑc docet: ut possis aliqñ ad isrłiticum nu̾m
ꝑtin̾e. Ego adhuc ampliꝰ aliquid intueor in hoc nu̾oꝵ lbͦ mys¬

Expanded text:
licam et apostolicam traditur. Et ideo dicit ut illi soli numerentur qui licam et apostolicam traditur. Et ideo dicit ut illi soli numerentur qui progrediuntur in virtute Israel. Sed illud consideremus quid est quod non statim ut egressus est populus de Aegypto numeratur, adhuc enim piunt cibum, et aquae poculum de petra sequenti hauriunt, sed neque tunc numerantur: nondum enim in his ea quae numeris apta dicuntur, adoleverant. Tabernaculum tidem numerandi populi tempus advenit. Lex per Moysen datur, sacrificiorum mos traditur, purificationum ritus docetur, sanctificationum haec, auditor, in corde tuo dupliciter et tripliciter. Vide quanta tibi transeunda sunt, quanta toleranda, quot profectionibus, quot tentationibus, quot praeliis pugnandum est tibi et vincendum, ut possis ad divinugenda cuncta quae lex spiritus docet, ut possis aliquando ad Israeliticum numerum pertinere. Ergo adhuc amplius aliquid intueor in hoc Numerorum libro mys
Abbreviated transcription (Latin):
tutes gͦ animi. ⁊ multitudinem sensuum qui de pͥncipali m̃tᷤ
in ħ ꝑ excessum q̃ndam deuenimꝰ. Nunc ad ꝓpositum reu̾ta¬
mur. Et locutus ẽ inquit dñs ad moysen in monte sinai. Illa seł¬
⁊ omnia q̃ suꝑiꝰ compendiosa narratõe comp̃hendimus ubi p̃ci-¬
pitur numerari a .xx. annis ⁊ supͣ omnis qui ꝓcedit in uirtute
ifrł. Si quis gͦ ꝓcedit in uirtute ip̃se numeretur. s ñ in qͣlic̃q
uirtute. id: ñ in egyptioꝵ uirtute. neq in assyrioꝵ. neq in
g̾coꝵ. s in uirtute isrł. ipse nu̾atur apud dm̃. Est enĩ uircꝰ
animi qͣm g̾eoꝵ phuosophi docent. s ħ ñ ꝑtinet ad numer̃
uirtꝰ ł chaldeoꝵ q̃ in astrologiȩ studiis ỹdicatur. s ñ ÷ ista
uirtꝰ isrłitica ⁊ ideo ñ ꝑtinet ad dm̃. E st ⁊ egyptioꝵ uirtus
apud dm̃ uircus ifrsitica nu̾atur. io : illa uirtꝰ. q̃ a deo¬
ut docetur. q̃ ꝑ scͥpturas diuinas discitur. q̃ ꝑ fidem eu̾ge¬

Expanded text:
tutes ergo animi et multitudinem sensuum, qui de principali mentis, in haec per excessum quemdam devenimus; nunc ad propositum revertamur. Et locutus est, inquit, Dominus ad Moysen in deserto Sinai. Illa scilicet omnia quae superius compendiosa narratione comprehendimus, ubi praecipitur numerari a viginti annis et supra, omnis qui procedit in virtute Israel. Si quis ergo procedit in virtute, ipse numeratur: et non in qualicunque virtute, id est, non Aegyptiorum virtute, neque in Assyriorum, neque in Graecorum, sed in virtute Israel, ipse numeratur apud Deum. Est enim virtus animi, quam Graecorum philosophi docent. Sed haec non pertinet ad numerumvirtus vel Chaldaeorum, quae astrologiae studiis praedicatur. Sed non est ista virtus Israelitica, et ideo non pertinet ad Deum. Est et Aegyptiorum virtus apud Deum virtus Israelitica numeratur, hoc est, illa virtus quae a Deo docetur, quae per Scripturas divinas discitur, quae per fidem evange
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ÷. om̃s qui ꝓcedunt in uirtute isrł. ⁊ dignus
mores. hr̃i apud dm̃ in scõ ⁊ osecrato nũo ñ memur. In¬
numeri enim apud salomonem dñr ẽẽ qui ꝑeunt: nu¬
inerati aũ om̃s qui saluantur. & uis tͥ ostendam qr scõꝵ nũs¬

Expanded text:
scriptum est: Omnes qui procedent in virtute Israel, et dignus scriptum est: Omnes qui procedent in virtute Israel, et dignus mores, haberi apud Deum in sancto et consecrato numero non meremur. Innumeri autem apud Salomonem dicuntur esse qui pereunt, numerati autem omnes qui salvantur. Et vis tibi ostendam quia s
Abbreviated transcription (Latin):
annis ⁊ supͣ. Et nec sola ȩtatis habetur obseruatio. s querit
si i aptum bellis robur ostendat. Designat᷑ enim ꝑ ubum de
ut num̃etur om̃is qui ꝓcedit in uirtute. Non gͦ sola etas
s i urtus istsita requirit᷑. Puerils etas ñ numatur nec as¬
ta chuinis calculis ducit᷑. ñ forte pͥmogeniti sint: aut saeer¬
dotali ⁊ ieuit iea s tyrpe descendant. Istisoli in pueris adlueuñ
meratis. ⁊ qui sine numo mansert̃: ⁊ qͥs dabr̃ ex hoc ꝓfectꝰ
his qui sacris uoluminib gest unt erudiri: Quid enim ꝓdeft
ista didicisse. aut animȩ ofertur ad salutẽ si sciat qd̾ parsa¬
liqua ppłi mm̾ata ÷ in deserto: pars uͦ ĩnmnata dderelieta est
Docet enim me p̃sens lectio qd̾ si tͣnscend̾o ꝑuerilis etat is in¬
sipientiam. si desiero ẽẽ paruulus sensib ⁊ uir effectus. de¬
posuero q̃ s̃ paruuli. si inꝗͣ. effectus fuo iauenis. ⁊ talis
suuenis qui uincam malignum: aptꝰ uidebor his de quss

Expanded text:
annis et supra. Et nec sola aetatis habetur observatio, sed quaeritur si et aptum bellis robur ostendat. Designatur etenim per verbum Dei ut numeretur omnis qui procedit in virtute. Non ergo sola aetas, sed virtus in Israelita requiritur. Puerilis aetas non numeratur, nec apta divinis calculis ducitur, nisi forte primogeniti sint, aut sacerdotali vel Levitica stirpe descendant: isti soli in pueris adducuntumerati sunt, et qui sine numero manserint. Et quis dabitur ex hoc profectus his qui sacris voluminibus gestiunt erudiri? Quid enim prodest ista didicisse, aut quid animae confertur ad salutem, si sciat quod pars aliqua populi numerata est in deserto, pars vero innumerata derelicta est? Docet enim praesens lectio quod si transcendero puerilis aetatis insipientiam, si desiero parvulus esse sensibus, et vir effectus deposuero quae sunt parvuli; si, inquam, effectus fuero juvenis, et talis juvenis qui vincam malignum, aptus videbor his de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Iyisis numeris ñ om̃s dignis̃. s certis ꝙdam
p̃rogatiuis designant᷑ hi qui intͣ numerum
debeant comp̃hendi. Huiꝰ aũ rei euidens indi¬
cium continet liber hic qui inscribit᷑ numoꝵ
in quo refertur qd̃ ex p̃cepto dei neq mulieres dedricantur
ad numet̃. femineȩ sine dubio infirmitatis obs tacło. neq st¬
uoꝵ quisꝗͣ. ut pote uita. morib q degen̾es. s ne egypti

Expanded text:
dam praerogativis designantur hi qui intra numerum Dei debeant comprehendi. Hujus rei evidens indicium continet liber hic, qui inscribitur Numerorum, in quo refertur quod ex praecepto Domini neque mulieres deducantur ad numerum, femininae sine dubio infirmitatis obstaculo; neque servorum quisquam, ut puta vita moribusque degen
Abbreviated transcription (Latin):
pe iam dicimus. Qd̃ aũ dicit adipes qui suꝑ pectuscłm sunt: pectũ¬
culum tuum. intellige esse cor tuum: de quo tͥ auferendȩ sunt om̃s
male cogitatoẽs. Inde enim ꝓcedunt. & altaris igni tradendȩ sunt
ut possit cor tuum mundum effectum uidere dm̃. S ⁊ pennamie¬
coris p̃cepit offerendam. Diximus ⁊ ante iecoris partem. loca iracũ¬
die t cupiditatis exponi. Offert gͦ pennam iecoris: qui ex se omne ui¬
cium ire ⁊ furoris excidit. adipes gͥ qui sunt suꝑ pectuscłm impo¬
nuntur altari. ipsum uͦ pectuscłm aaron ⁊ filiis eius. S ⁊ brachi¬
um dextrum seꝑari p̃cepit: ⁊ esse ei muneris loco ex sacrificio salu¬

Expanded text:
imilia. Quod autem dicit, adipes qui super pectusculum sunt; pectusculum tuum intellige esse cor tuum de quo tibi auferendae sunt omnes malae cogitationes, inde enim procedunt, et altaris igni tradendae sunt, ut possit cor tuum mundum effectum Deum videre. Sed et pinnam jecoris praecipit offerendam; diximus et ante, jecoris partem, loca iracundiae vel cupiditatis exponi. Offert ergo pinnam jecoris, qui ex se omne vitium irae et furoris excidit. Adipes igitur qui sunt super pectusculum imponuntur altari; ipsum vero pectusculum Aaron et filiis ejus, sed et brachium dextrum separari praecipit, et esse eis muneris loco ex sacrificio salu
Abbreviated transcription (Latin):
stellas. Hoc enim si ita ñ esset: numꝙͣ. dirisset dñs ad abraham.
Aspice ad cȩlum ⁊ uide stellas si dinumerari possunt amultitudi¬
nabilit̃ uiuunt. ac diuinas leges. ⁊ p̃cepta custodiunt. Audi
amplius aliquid saluatorem ad discipłõs dicentem. Uos estis lux
mundi. Dubitas ne intra te esse solem ⁊ linam: ad qũe dr quia lux
sis mundi: Uis adhuc amphus aliquid de te ipso audire: ne forte
de te parua ⁊ humilia cogitans. tamꝗͣ uilem negligas uitam tuã :
Habet hic mundus gubernatorem suum. habet qui eum regat.
habitet in ipso omnipotentem dm̃. sicut ipse ꝑ ꝓpħam dicit. Non¬
ne celum ⁊ t̾ram ego impleo dicit dñs: Audi gͦ ipse omꝑc dñs qͥd &̃
dete. hoc ⁊ de hominib dicat. N abitabo inquit in eis.⁊ int̾
ipsos ambiabo. Plus adhuc aliquid adait erga ꝑsonam tuã.
Et ero inquit eis in patrem ⁊ ipsm erunt in filios. ⁊ filias dicit

Expanded text:
stellas: hoc enim si ita non esset, nunquam dixisset Dominus ad Abraham: stellas: hoc enim si ita non esset, nunquam dixisset Dominus ad Abraham: Aspice ad coelum et vide stellas si dinumerari possunt a multitudinabiliter vivant, ac divinas leges et praecepta custodiant. Audi amplius aliquid Salvatorem ad discipulos dicentem: Vos estis lux mundi : dubitas ne esse intra te solem et lunam, ad quem dicitur: Quia lux sis mundi. Vis adhuc amplius aliquid de teipso audire! ne forte parva de te et humilia cogitans tanquam vilem, negligas vitam tuam. Habet hic mundus gubernatorem suum, habet qui eum regat et habitet in ipso, omnipotentem Deum, sicut ipse per Prophetam dicit: Nonne coelum et terram ego repleo? dicit Dominus ; audi ergo ipse Dt, quid de hominibus dicat: Habitabo, inquit, in eis et in ipsis ambulabo . Plus aliquid adhuc addidit erga personam tuam: Et ero, inquit, eis in patrem, et ipsi erunt mihi in filios et filias, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Neq enim oportebat aliam pͥmo hostiam nominari.
nisi eam quȩ omꝑi deo offerebatur. Seda hostia ÷ q̃ ad edend̃
sacerdotib mancipatur. t̾eia de qua &̃ filiis isrł contingere
edere. ipsis scł qui offerunt fas ÷. s filios isrł ñ om̃s. s illos tanti
qui mundi sunt. Soli enim qui mundi sunt edere de sacͥfieis
iubentur. Uerum istas om̃s hostias tu qui in occulto iudeus
nolo in animalib requiras uisibilib nec in mutis pecorib ius¬
niri ꝓot̃ qd̃ offerri debeat deo. Istas hostias intra te ipsum re¬
quire. ⁊ inuenies intra animam tuam. Intellige te habere ut
temet ipsum greges boum illos qui benedicuntur in abrahani
Intellige te habere greges ouium ⁊ greges capraꝵ in quibu
benedicti ⁊ multiplicati sunt patriarchȩ. Intellige intͦ ti
ẽẽ etiam auescęli. nec mireris qd̾ hȩc intra te esse dicimus. Intellige¬
⁊ alium mundum esse in paruo. ⁊ esse intͣ te solem ⁊ lunam. ⁊ ẽe &̃

Expanded text:
ma: neque enim oportebat aliam primo hostiam nominari, nisi eam quae omnipotenti Deo offerebatur; secunda hostia est, quae ad edendum sacerdotibus mancipatur; tertia, de qua etiam filios Israel contingere vel edere, ipsos scilicet qui offerunt, fas est; sed filios Israel, non omnes, nisi illos tantum qui mundi sunt: soli enim qui mundi sunt de sacrificiis edere jubentur. Verum istas omnes hostias tu qui in occulto Judaeus es, nolo in animalibus requiras visibilibus, nec in mutis pecoribus inveniri putes, quos offerri debeat Deo; istas hostias intra teipsum require, et invenies eas intra animam tuam. Intellige habere intra temetipsum greges boum, illos qui benedicuntur in Abraham; intellige habere te et greges ovium, et greges caprarum, in quibus benedicti et multiplicati sunt patriarchae; intellige esse intra te etiam aves coeli, nec mireris quod haec intra te esse dicimus; intellige te alium mundum esse in parvo, et esse intra te solem, esse lunam, esse etiam
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui ñ affert fructum iusticiȩ. fructum miscdiȩ. uel &̃ fructus
unanimitatem. ⁊ cȩta his similia. Unde ⁊ in alio loco ꝓpħa dicit. Et¬

Expanded text:
est : qui non affert fructum justitiae, fructum misericordiae, vel etiam est : qui non affert fructum justitiae, fructum misericordiae, vel etiam unanimitatem, et caetera his similia. Quod autem dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
timum ȩt̃num a filiis isrł. Sacrificium qd̃ dr̃ salutare nemo offert
dño nisi qui sanus ÷. ⁊ salutis suȩ conserus gras dño refert. Nemo gͦ
qui eger ÷ animo. ⁊ languidus in oꝑib offerre pot̃ sacͥficium salutat
Uis uidere quia nemo eger ⁊ languidus pot̃ istud offerre sacrif ieñ
hostiam. donec leprȩ egritudine tenebatur. Cum aũ accessit ad
ihm̃ ⁊ mundatus ÷ tẽ iubetur a dño offerre munera ad altare. qͦ
eius offerent hostiam dño. Numquid ñ euident̃ clamat legis lator
quia ñ homo ÷ qui offert hostiam. s manus eius. id ÷ oꝑa eius : Oꝑa
namq sunt quȩ comm̃dant hostiam dño. Si enim attracta sit ma-¬
nus tua ad dandum: ⁊ expansa ad accipiendum. intͣ te test ad huc
lepra tua: n offerre ñ uales host ias salutares. M anus gͦ eus offereñ¬
ꝓ hostia. holocarpomata. qd̃ ingeiuigitur omnem fructum. Per qd̾
ostendit ñ posse dño offerre omnem fructum eum qui infruetisꝰ

Expanded text:
tus transit. Sacrificium quod dicitur salutare nemo effert Domino nisi qui sanus est, et salutis suae conscius, gratias Domino refert. Nemo ergo qui aeger est animo et languidus in operibus, offerre potest sacrificium salutare. Vis videre quod nemo aeger et languidus, potest illud offerre sacrificium? hostiam, donec leprae aegritudine tenebatur; cum autem accessit ad Jesum et mandatus est, tunc jubetur a Domino offerre munera ad altare, Quod ejus offerunt hostiam Domino. Nunquid non evidenter clamat legislator, quia non homo est qui offert hostiam, sed manus ejus, id est, opera ejus: opera namque sunt quae commendant hostiam Deo. Si enim attracta sit manus tua ad dandum, et expansa ad accipiendum, intra te est adhuc lepra tua, et offerre non potes hostiam salutaris. In hoc loco ubi nopro hostia holocarpomata, quod intelligitur omnem fructum, per quod ostendit non posse Domino offerre omnem fructum eum qui infructuosus
Abbreviated transcription (Latin):
loco ut qd̾ mandatur nequis adipes edat ex his quȩ dño offeruntur
hoc sit qd̃ ⁊ dñs dirit: ne quis scandaliret unum ex his minimis qͥ cre¬
dunt in me: qd̾ aũ nullius animalis sanguis edi iubetur. illud fortas¬
bene. ꝓpt̃ incredulitatem fractisunt: tu aũ fide sta. Noli altum
saꝑe. S time . & it̾m. Noli głari adu̾sum ramos. Q uo seł casui eoꝵ
nullus insultet. ne forte sicut idem apłs dicit. ⁊ tu excedaris. ⁊ ili
si ñ ꝑmanserint in incredulitate inserantur. Sanguis aũ puto qd̃ ps
ille competent̃ intelligatur Non enim ex fide neq ex sꝑu abrahũ
s tantum ex sanguine eius descendunt. Post hȩc loeiitus ÷ dñs ad

Expanded text:
loco, ut quod mandatur ne quis adipes edat ex his quae Domino offeruntur, hoc sit quod Dominus dicit: Ne quis scandalizet unum ex his minimis qui credunt in me . Quod autem sanguis nullius animalis edi jubetur, illud fortas: tu autem fide stas. Noli altum sapere, sed time . Et iterum: Noli gloriari adversus ramos, quod scilicet casui eorum nullus insultet, ne forte sicut idem Apostolus dicit: Et tu excidaris, et illi si non permanserint in incredulitate, inserantur. Sanguis autem puto quod populus ille competenter intelligatur. Non enim ex fide neque ex spiritu Abraham, sed tantum ex sanguine ejus descendunt. CAPUT IX. Armus d
Abbreviated transcription (Latin):
dos nominari. Q d̃ gͦ ÷ sac̾dotis pectus aut quale: Ego tale puto
esse qd plenum sit sapientia. plenum scientia. plenum om̃i diui¬
nun fit. deo. Q uale ⁊ nbrachium saecdotis. qd ei orferunt fuuistt pro
salitte sua qua saluantur: forme sunt singula ista quȩ serioi nt
iniege eoꝵ. quȩ in ȩecła geri debent. Auoquin nec fuisset necesarr
legi hȩc i eccła nisi ex his eificatio aliqua audientib preberetare
suane ⁊i daboremũgiuiaꝵ conuert̾e potuerit ptcorem. e abeenen
ut melioremuam sequatur ad timorem dei ut redeat. ⁊cogtet
spem futuram amalis actib desistat ⁊ conu̾tatur ad bonos. iut
qriam taie opus fecit. consequens: eum qui ipsius labore salua tur
deo guisage offerre hostiam salutaris ꝓ eo qd salutem consecut

Expanded text:
o salutari. Quid ergo est sacerdotis pectus aut quale? ego tale puto esse quod plenum sit sapientia, plenum omni divi est et brachium sacerdotis, quod ei offerunt filii Israel pro salute sua qua salvantur? Formae sunt ista singula quae scribuntur in lege eorum, quae in Ecclesia geri debent; alioquin nec fuisset necessarium legi haec in Ecclesia, nisi ex his aedificatio aliqua audientibus praeberetur. suam et laborem vigiliarum, convertere potuerit peccatorem et docere eum ut meliorem vitam sequatur; ad timorem Dei redeat, cogitet spem futuram, a malis actibus desinat, et convertatur ad bonos: si, inquam, tale opus fecerit, consequens est eum qui in ipsius labore salvatur, Deo gratias agere et offerre hostiam salutaris, pro eo quod salutem consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
minauit ⁊ polluit. Ideo gͦ p̃cepit legis lator ne manducentur huiis-¬
modi carnes. quib immundicia infidelitatis alicuis acd ungitur
oPpt̾ea ⁊ apłs dicit. E tenim diem festum celebremus ñ in ferm̃to uen
neq in ferm̃to maliciȩ ⁊ nequiciȩ. s in arimis sinceritatis & ueritatis
Sedm immundiciȩ genus ÷. ne ipse qui carnes edit immundus sit.
immundicia eius in ipso sit. Qd̃ hoc modo intelligi pot̃. u̾bi gr̃a si sit al¬
quis naturȩ florentis. ⁊ ardentis ingenii. ñ continuo aptus uidebit᷑
ad suscipienda u̾bi dei misteria: s queritur &̃ hoc ut priꝰ a ꝓphanis¬

Expanded text:
minavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujusceminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujuscemodi carnes quibus immunditia infidelitatis alicujus adjungitur. Proptera et Apostolus dicit: Etenim diem festum celebremus non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Secundum immunditiae genus est, ne ipse qui carnes edit immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit, quod hoc modo intelligi potest verbi gratia, si sit aliquis naturae florentis et ardentis ingenii, non continuo aptus videbitur ad suscipienda verbi Dei mysteria; sed quaeritur etiam hoc, ut prius a p