comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Montes excelsi cersuis: Hoc animal serpentesoccidit & ipsum
comaedit : Ergobene in montibus habitat: qui int̃ficit intelle¬
gibilem serpentem qui sapientior erãt in paradiso p̃omnibus ber¬
tis quidecepit euam : P&ra refugium erenatus: quitimi¬
dur est refugium hab& petram: petra autem est xp̃s: Fecit
lunam in tempori : Qunt quando crescit luna crescerit frutis
omnis : & quando minuitur: iterum fructus minui : Ergo benedix̃
secitdunamintempore: Autaliter : intellegamus lunã coclesiã:
nproficiendo enim ecclesim proficimus cumips a. &cum perse¬
cutionempatimur &minuitur : & noscumilla minuimur : &
persecutionem patimur: Solco gnouit occas umsuum: Sisoloce¬
dit : nos putamur nos m&ipsos sempiter nosesse : in hocautẽ
minendumest . quomodo tantum lumenest tanta claritas : qui
operitumuer summundam luminesuo : in momento occidit:
Oremus autem: ut non nos occidat soliustitiue : Posiustite ne bn

Expanded text:
Montes excelsi cervis. Hoc animal serpentes occidit, et ipsos comedit. Ergo bene in montibus habitat, qui interficit intelligibilem serpentem: qui sapientior erat in paradiso prae omnibus bestiis, qui decepit Evam . Petra refugium herinaciis. Qui timidus est, refugium habet petram: petra autem Christus est. Fecit lunam in tempore. Aiunt quando crescit luna, crescere fructus omnes, et quando minuitur, iterum fructus minui. Ergo bene dixit: Fecit lunam in tempore. Aut aliter intelligamus lunam Ecclesiam. In proficiendo enim Ecclesiam, proficimus et cum ipsa, et cum persecutionem patitur, et minuitur, et nos cum illa minuimur, et persecutionem patimur. Sol cognovit occasum suum. Si sol occidit: nos putamus nosmetipsos sempiternos esse? In hoc autem mirandum est: quomodo tantum lumen, et tanta claritas quae operit universum mundum lumine suo: in momento occidit. Oremus autem ut non nobis occidat sol justitiae. Posuisti tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
& decorem induisti Confessio dupliciter intellegitur :
aut ingloriam dĩ: Hocest gloriamindusti que madmodum
in euangelio ipses aluator dicit: confiteor tibipater hocest
glorificote : aut quia consitemur peccatanostr dño: In eo
enim quod consite murdño peccata niñ : glorifica mus eum
decoremindunti: uid& cordinem Primumaliquis consiter
& si caccipit pulchritudinem & decorem : & postealumen:
Hocenims equitur : amictus lumine sicutuestimentum: Hocaũ

Expanded text:
 ipsum audite . Confessio dupliciter intelligitur. Aut in poenitentia, aut in gloria Dei: Hoc est, gloriam induisti: quemadmodum in Evangelio ipse Salvator dicit: Confitebor tibi, Pater: hoc est, glorifico te: aut quia confitemur peccata nostra Domino. In eo enim quod confitemur Deo peccata nostra, glorificamus eum. Et decorem induisti. Videte ordinem. Primum aliquis confitetur, et sic accepit pulchritudinem, et decorem, et postea lumen. Hoc enim sequitur: Amictus lumine sicut vestimento.
Abbreviated transcription (Latin):
Multas infirmitates hab& anima nr̃a: Quor peccata. tot in firmi¬
tates: Denique & illamulier in euangelio : quedecim & oc toannis
habebat spm infirmitatis: & caput sursum erigerenun poterat
uidetequiddicat. Quando aliquis hab& spm infirmitatis : con¬
tractus : deorsum conspicit terram intuetur : celum uidere ñ
potest. Qui redim& deinterito : uitã tuam: pretio in quidemp¬
tiestis nolite fieri seriui hominum : Quod ÷ maius p̃cium: quã

Expanded text:
Multas infirmitates habet anima nostra. Quot peccata, tot infirmitates. Denique et illa mulier, in Evangelio, quae decem et octo annis habebat spiritum infirmitatis, et caput sursum erigere non poterat . Videte quid dicat: Quando aliquis habet spiritum infirmitatis, contractus est, deorsum conspicit, terram intuetur, coelum videre non potest. Qui redimit de interitu vitam tuam. Pretio, inquit, redempti estis: nolite fieri servi hominum . Quod est majus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sion queinalto positat: in sublimececidit
Ergo qui
stat : ud eat necadat, quia tempus miserendieius: quia uenit
tempus : Aut propt̃ ipenitentiam tempus ÷ miserendi aut se¬
cundum aduentum saluatoris significat: Confid& ergo quiagitpe¬
nitentiam qm̃uenit tempus saluandi: misericors ÷ enundĩs
autem hoc ÷ peccatores : misepicor diam dñi indigent

Expanded text:
ergo Sion, quae in alto posita est, in sublime cecidit. ergo Sion, quae in alto posita est, in sublime cecidit. Ergo qui stat, videat ne cadat . Quia tempus miserendi ejus: quia venit tempus. Aut propter poenitentiam tempus est miserendi: aut secundum adventum Salvatoris significat. Confidat ergo qui agit poenitentiam: quoniam venit tempus salvandi. Misericors est enim Doautem, hoc est, peccatores, misericordia Domini indigent
Abbreviated transcription (Latin):
& sic comedebam. Siergo ꝓph&a hocdicit: nos quid fatiimus
& poculumineum: cumfletumis cebam : Nihil mihi erat suaue.
nequepanes neque poculum: sed tantum cdestempanem desi¬
derabam id ÷ xp̃m. A facieire : & indignationistuae: & haec
omnia fatiebam considerans aduentumtuum: & futurum iu¬
ditium quia eleuans allisistime: Hoc dicant: qui aliquando
fuerunt sc̃i &ceciderunt : Ex altatienim in uirtutibus: post¬
ea ceciderunt. Si quidem scĩ dicunt: quia eleuans tenuistime.
Dies mei: sicut umbra declinauerunt. Sidies: quant o magis noctes
Hoc ÷ silumen quanto magis tenebre : & ego sicut fenum arui:
Qm̃ sicut fenum sic ꝑ transit homo & siccatur : Tuex surgens mi¬
sereberission: Ex hoc uersiculo manifestum ÷ quod ex ꝑsonasion
dictus ÷ istapsalinus : & non ex ꝑsonaꝓphi&ae : Sion autemt que
inspeculo posita ÷ : & ea queueniunt: de longe prospiciunt. Haec

Expanded text:
et sic comedebam. Si ergo propheta hoc dicit, nos quid facimus? et sic comedebam. Si ergo propheta hoc dicit, nos quid facimus? Et poculum meum cum fletu miscebam. Nihil mihi erat suave, neque panis, neque poculum: sed tantum coelestem panem desiderabam, id est Christum. A facie irae indignationis tuae. Et haec omnia faciebam, considerans adventum tuum et futurum judicium. Quia elevans allisisti me. Hoc dicant qui aliquando fuerunt sancti, et ceciderunt. Exaltati enim in virtutibus, postea ceciderunt. Siquidem sancti dicunt: quia elevans tenuisti me. Dies mei sicut umbra declinaverunt. Si dies, quanto magis noctes? hoc est, si lumen, quanto magis tenebrae? Et ego sicut fenum arui. Quoniam sicut fenum, sic pertransit homo, et siccatur. Tu exsurgens, misereberis Sion. Ex hoc versiculo manifestum est quod ex persona Sion dictus est iste psalmus: et non ex persona prophetae. Sion autem est quae in specula posita est, et ea quae veniunt de longe prospiciens. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Dicant quiagant penitentiam : quo modebcant agerepemirniiã :¬
tien im & sicciuime m&ipsum : sine carneessem : & pelles mex
hererentos sibusmeis: Carnem propelle dixit : Similis fac¬
tus sum pellicano solitudinis. Duo genera dicunturerse horũ
uolatiliũ : unuminaquis est : & escaeius piscessunt : Etunum
insolitudine : &escaeius uenenata animalia: hocestserpentes
& corcodilli : & lacerte: Dicuntur airtemis tauolatilulatinue:
O noc rotali: Illiergo similis factus sum quie st in solitudine :
qui comedit uenenata animalia: Hocest escamea : quasi uenenũ
mihierot factus sum sicut nicticorax: indomicilio : Simus
quiacor uus niger est: & nihilinse hab& album: Iperbolice
uoldit dice re: quod factus sum sicut nosti corax: Siergo in
dieigerest : quantomagis in nocte: Siergof actus sũpptꝰ
peccatamca : & mem& ipsum considenens: Quiacinerem
tã quã panem manduciui : Incineremintingebã panẽ meũ

Expanded text:
Discant qui agunt poenitentiam, quomodo debeant agere poenitentiam. Ita enim exsiccavi memetipsum ut sine carne essem, et pelles meae cohaererent ossibus meis. Carnem pro pelle dixit. Similis factus sum pellicano solitudinis. Duo genera dicuntur esse horum volatilium. Unum in aquis est, et esca ejus pisces sunt: et unum in solitudine, et esca ejus venenata animalia, hoc est, serpentes, et crocodili, et lacertae. Dicuntur autem ista volatilia Latine onocrotali. Illi ergo similis factus sum qui est in solitudine: qui comedit venenata animalia, hoc est, esca mea quasi venenum erat mihi. Factus sum sicut nycticorax in domicilio. Scimus quia corvus niger est: et nihil habet in se album. Hyperbolice voluit dicere: quia, Factus sum sicut nycticorax. Sic ergo in die niger est: quanto magis in nocte? Sic ergo factus sum propter peccata mea, memetipsum considerans. Quia cinerem tamquam panem manducavi. In cinerem intingebam panem meum:
Abbreviated transcription (Latin):
intneme sunt nominis cõeius: aduentus filii : nomen patrisest:
nte aduentum xp̃i . sciebatur ds̃ : pater igno nebatur : Deni que
ipsedicit in euangelio : Pater: reuel auinomentuum hominibus
Ho possumus in singulis uersiculis inmorari : qñm longus est psalmis
Sedbreua sententiolas debemus singulis uersiculis coaptare :
magis sensum eponentes : quamuerba t exeptis. Benedic
animameadño : & noliobliuisciomnes r&ribuitionescius : Multas
r &ributiones nobis prestratdñs : gnendia nobis beneficia pres¬
tiat: quia cuelum quuteniem: quia elimenta omnia pronobis

Expanded text:
intra me sunt nomini sancto ejus? Adventus Filii, nomen Patris est. Ante adventum Christi sciebatur Deus: Pater ignorabatur. Denique ipse dicit in Evangelio: Pater, revelavi nomen tuum hominibus . Non possumus in singulis versiculis immorari: quoniam longus est psalmus: sed breves sententiolas debemus singulis versiculis coaptare, magis sensum exponentes, quam verba texentes. Benedic, anima mea, Domino: et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Multas retributiones nobis praestitit Dominus: grandia nobis beneficia praestitit: quia coelum, quia terram, quia elementa omnia pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
morderi a sua consuaentia: non auertas faciem tuam ame: Siquis
incordemundo orat: & non arguitur a sua conscientia: hoc potest
dicere. Peccator enim ñ aud & dicere neauertas faciem tuam
ame sed magis dicit : auerte fatiemtuam a peccatis meis. qui ade¬
feccrunt sicut fumus diestius : Ngratia in fantulus fui &
dum nescioueni in iuuenile maetatem : & iterum in ꝑfectam&a¬
tem: Et dumnescio senui & defecerunt sicut fumus dies mei:
Quidaim autem putantscesse sempiternos: & ꝑ seuenant in
suo peccato: &ossamea sicut gremiumaruerunt: Ossa
dicit : ipsamfortitudinem: Siergo quodest imme forte:
hocaruit &infirmum fastumest: quanto magis quae per
na tunrm infirmacaro: Percussus sumut foenum : & aruit
cormeum: Sicut &a libi scriptum est: homosicut soenũ diser
Sic enimuita hominum uir&: &cito aresoit: Quioblitus sũ
manducire panemmeum : Nondixit non deside nxuiman¬
ducare aut contempsimanducare : in tantum mihi uenit

Expanded text:
orde profertur. Non avertas faciem tuam a me. Si quis in corde mundo orat, et non arguitur sua conscientia: hoc potest dicere: Peccator enim non audet dicere: Non avertas faciem tuam a me, sed magis dicit: Averte faciem tuam a peccatis meis. In fecerunt sicut fumus dies mei. Ac si dicat: Infantulus fui, et dum nescio, veni in juvenilem aetatem, et iterum in perfectam aetatem, et dum nescio, senui. Et defecerunt sicut fumus dies mei. Quidam autem putant se esse sempiternos, et perseverant in suo peccato. Et ossa mea sicut cremium aruerunt. Ossa dicit ipsam fortitudinem. Si ergo quod est in me forte, hoc aruit, et infirmum factum est: quanto magis quae per naturam infirma est caro? Percussus sum ut fenum, et aruit cor meum. Sicut et alibi scriptum est: Homo sicut fenum dies ejus. Sic enim vita hominum viret, et cito arescit. Quia oblitus sum manducare panem meum. Non dixit, non desideravi manducare, aut contempsi manducare. Intantum mihi venit
Abbreviated transcription (Latin):
dnidicit : quie ũ libenxuit : Eloquiũ dñi: inflãmauiteũ. Nisidñ
inflammatus es s& spũscõ : non poterat libidinẽ uincere : Sp̃senim
dñi inflammauit eũ: & &tinexit ignẽ libidinis: Misit rȩ& oluiteũ
Secundum litiae rum pharao misit: & soluit eum aliter:
Sialiquis temptatur alibidine nisi dñs apparuerit & tol¬
ueriteum non porest effugere peccatum: Et iacobaccula¬

Expanded text:
Domini dicit, qui eum liberavit. Eloquium Domini inflammavit eum. Nisi enim Domini dicit, qui eum liberavit. Eloquium Domini inflammavit eum. Nisi enim inflammatus esset Spiritu sancto, non poterat libidinem vincere. Spiritus enim Domini inflammavit eum, et exstinguit ignem libidinis. Misit rex et solvit eum. Secundum litteram Pharao misit, et solvit eum. Aliter: Si aliquis tentatur a libidine, nisi Dominus apparuerit et solverit eum: non potest effugere peccatum. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdediss&: quomodo nossaluabamur: siñ iudeicruci fixis uNt
& inoredulifuissent quomodonos credebamus: iosephergo
iuit in aegrpto p̃parrrehospitũ : &alim̃tis ir trib: suis:
Misit ante eosuirũ : ipsũ dicitio seph: Inseruũ uenundatus estio seph
benenatus : & sc̃s uiruinditor : Humilia uerunt in conpedibus
pedeseius: Quia noluit consentire domine aegrptiue : humilia¬
uerunt in compedib: pedeseius : sed ñ potuer tiustitiam humilare :
Sedetimenĩ annorũ enr& : Ad amatus estadomina : & intalia u&ate
constitutus quae magis uoluptate deditaest : no lui tconsentin
iniquitati sed magis timuit periculũ animȩ: Ferrũ ꝑtuensut :
animaeius, ferrũ ipsũ dicit peccatũ qđ occiditamimã: Alit̃. quia
inpericulo eitet accussatus a domina : in talicrimine ardebat
enim domina in eũ : sicut scriptũ est: Omnes adulterantes : sicut
clibanus corda ipsorũ : Donecuenir&: uerbũ eius: Verbũ ipsus

Expanded text:
didisset: quomodo nos salvaremur? Si non Judaei crucifixissent, didisset: quomodo nos salvaremur? Si non Judaei crucifixissent, et increduli fuissent: quomodo nos crederemus? Joseph ergo ivit in Aegyptum, praeparare hospitium et alimenta fratribus suis. Misit ante eos virum. Ipsum dicit Joseph. In servum venundatus est Joseph. Bene natus et sanctus vir venditur. Humiliaverunt in compedibus pedes ejus. Quia noluit consentire dominae Aegyptiae. Humiliaverunt in compedibus pedes ejus, sed non potuerunt justitiam humiliare: sedecim enim annorum cum esset, adamatus est a domina, et in tali aetate constitutus, quae magis voluptati dedita est, noluit consentire iniquitati, sed magis timuit periculum animae. Ferrum pertransiit animam ejus. Ferrum ipsum dicit peccatum, quod occidit animam. Aliter. Quia in periculo erat, accusatus a domina in tali crimine. Ardebat enim domina in eum, sicut scriptum est: Omnes adulterantes, sicut clibanus corda ipsorum . Donec veniret verbum ejus. Verbum ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
reges id ipsũ dicit fant onẽ & abimelech: Nolitanger exp̃osmeos
& in pph&is meis nolitemalignari: Deipsis patriar chis dicit
Erubescontergo iudci quidicunt : qnm̃s non aliquis ungatur : regili
ungento nom potest x p̃suocari : Hoce nundicunt qnm̃ dñs nostir
nonest xp̃s: quia nonestunctus ungento regali : Ecce ameregẽ
pitrurchȩ ñuneti regili ungento : xp̃idicuntur : A p̃iaitĩ suN T÷
cuntes contrascriptunes: Quocauit : famẽ suꝑteniem:
Sepius euenit: ut quaeputantur contrriaesse . haec proui¬
dentia dĩ: ꝓutilitati fieri: Nisienimfrox tres ioseph zelati
noscebantur a fractresuo: quomodo farro ꝑcutiebat᷑ dec̃ĩplagis
quomodo giebant de aegrpto: quomodo inherimo de p&ice
&iebantaq : quomodom rsteriũ quae in desesto facta sunt
infiguni : nosenim ea sp̃italit̃ intellegimus: Sin omudis dnm̃¬

Expanded text:
reges. Et idipsum dicit, Pharaonem et Abimelech. Nolite tangere christos meos, reges. Et idipsum dicit, Pharaonem et Abimelech. Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. De ipsis patriarchis dicit: Erubescant ergo Judaei, qui dicunt, quoniam si non aliquis ungatur regali unguento, non potest Christus vocari. Hoc enim dicunt quoniam Dominus noster non est Christus: quia non est unctus unguento regali. Ecce ante legem patriarchae non uncti regali unguento, Christi dicuntur: Christi autem sunt euntes contra Scripturas. Et vocavit famem super terram. Saepius evenit ut quae putantur contraria esse, haec providentia Dei pro utilitate fiant. Nisi enim fratres Joseph zelati noscerentur a fratre suo? Quomodo Pharao percuteretur decem plagis? Quomodo exirent de Aegypto? Quomodo in eremo de petra exirent aquae: quomodo mysteria quae in deserto facta sunt in figura, nos ea spiritualiter intelligeremus? Si non Judas Dom
Abbreviated transcription (Latin):
querere queniad inodum & in en angelio scriptum est. sne
intermissione nosorare. Memento temirabilium eiusq
fecit: In aegrpto & inmnarirubro & indeserto: Semenabra
quod & in euangelio scriptumest: Sifiliabrahamess&is :
ope ire patris ur̃i facer&is Ergo : quod gloriantur non sunt
Gisi semensunt: serui sunt subtimore construti : non habentes
ꝑsertam carititẽ : quae fons mittit timorem: Nosfili sumus
ia cob: eius quis ub plantauit fier tremsuum : & tulit primitiuaeiꝰ:
ultiautẽ uocati: pauciutẽ cleoti: Et ꝑtitnsierunt : degeme
ingente: Multiputant quiade captiuitate dicait iudeorum
nonestita: De abrx ham enimdicit: &it d&emaechaldeorũ:
con nit in mesopotamiã. & demesopotamia interrarȩꝓmus¬
sionis nerũ ia egrpio: Et deregno adpopulum abterum
Multa regiatransimus: ut ꝑuenia mus ad terrã rȩpmissiomis:
Non ꝑmnis it hominẽ : nocereeos : Fanronẽ ut nocer& ab nham
insantem Necabimelech isaac in reberca: Et corriput peis

Expanded text:
uemadmodum et in Evangelio scriptum est: Sine intermissione orate . Mementote mirabilium ejus quae fecit. In Aegypto, et in mari Rubro, et in deserto. Semen Abraquod in Evangelio scriptum est: Si filii Abraham essetis, opera patris vestri faceretis . Ergo quod gloriantur non sunt, et si semen sunt. Servi sunt sub timore constituti: non habentes perfectam charitatem quae foras mittit timorem . Nos filii sumus Jacob, ejus qui supplantavit fratrem suum, et tulit primitiva ejus. Multi autem vocati, pauci vero electi. Et pertransierunt de gente in gentem. Multi putant quod de captivitate dicat Judaeorum. Non est ita. De Abraham enim dicit. Exiit de terra Chaldaeorum, et venit in Mesopotamiam, et de Mesopotamia in terram repromissionis, et iterum in Aegyptum. Et de regno ad populum alterum. Multa regna transimus, ut perveniamus ad terram repromissionis. Non permisit hominem nocere eis. Pharaonem, ut noceret Abraham in Sara, nec Abimelech Isaac in Rebecca . Et corripuit pro eis
Abbreviated transcription (Latin):
Ne quartus decimus psalmus lectus est : & secundum
ordinem itaeuenit : ut ꝓpemodum: de industrialectus eẽ
uideatur: Secundum ordinem lecius estpsalmus: &
dispensationedĩ Puro factumesse ut quoduobis ꝑderxt
in ordine &ponendi: hode recitar&ur: Quartus decimus psa¬
mus lectus est: qui ꝑscribitur: psalmus dauid: Dauidautẽ Nr:
decimadie agnus immolatur: Quar tadecimadie. immolatur:
quando luna plenaest : quandonihilcide est delumine : Vid& eer
quo d xp̃s nonimmolatur : nisi inperfecto & plenolumine : Qnm̃
ergo quartadecima die immo landus est : uobis agnus: Nunc ꝓph&a
minatur : & interrogat: Dñe : quis habitabit intabernaculoruo:
Uos quiuultis habitare in tabernaculodm̃: Nut quis requiesc& in monti
quis requiesc& in mones cõtuo: Non prius inmonte : & poste a inta¬
bernaculo : sed prius in tabernaculo : & itainmonte : Tab̃ naculũ ñ ẽ
firma domus: Taberna culum : non haba fundamentun
Sedhuc illudꝰmutatur: & cum trans migrante migrat:

Expanded text:
ne quartus decimus psalmus lectus est: et secundum ordinem ita evenit, ut propemodum de industria lectus esse videatur, secundum ordinem lectus est psalmus. Ex dispensatione Dei puto factum esse: ut quod vobis proderat, in ordine exponendi hodie recitaretur. Quartus decimus psalmus lectus est, qui praescribitur, Psalmus David. David autem nosdecima die agnus immolatur . Quarta decima die immolatur, quando luna plena est, quando nihil deest de lumine. Videte ergo quod Christus non immolatur, nisi in perfecto et pleno lumine. Quoniam ergo quarta decima die immolandus est vobis agnus, nunc propheta miratur, et interrogat: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? Vos qui vultis habitare in quis requiescet in monte sancto tuo? Non prius in monte, et postea in tabernaculo: sed prius in tabernaculo, et ita in monte. Tabernaculum non est firma domus, tabernaculum non habet fundamentum: sed huc illucque mutatur, et cum transmigrante migrat:
Abbreviated transcription (Latin):
cum diuitibus: Insidiatur ut rapiat pauperem : ra perepaupe¬
rem dumad traiteum: Inlaqueo suo humiliauit eum: Hoc
impius hoc diabolus: pauperem non solum diuitus: sed & spũ
Beati enim pauperesspũ: Inlaqueo suo humili auit eum:
uẽ sub iuditur pauperem: Vide tequid dicitur: Humiliauit
non in terfici&: Cum autem humilia uerit pauperem. hu¬
miliacio pauperis : ruina est diaboli: Quid enimsequitur
ncdin auit se &cid& dum dominatus fuerit pauperem : Non ne uobis
uid&ur di abolus inpersecutioñ: quindo occiderit xp̃i anos: quando
imerssterit martrres: in eo occidi: quod in t̃ficer&. Inclinauit se:
& cadadum dominabitur pauperẽ Martyroccisus : ad
caclumuidit: Illeoccidens: humilia tur & cid&: Hoc interim de
psalmo breuit̃ disputatũcst: ꝓoccul tisfilii : hoc dictumest
in uaeritestamento : In u&e rioum testim̃to defilio occulte dicitur:
N uncin e uangelio legamus: manifeste danam festis filii:

Expanded text:
cum divitibus. Insidiatur ut rapiat pauperem, rapere paupecum divitibus. Insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum. In laqueo suo humiliabit eum. Hoc impius, hoc diabolus. Pauperem non solum divitiis, sed et spiritu, beati enim pauperes spiritu. In laqueo suo humiliabit: quem? Subauditur pauperem. Videte quid dicitur? Humiliabit, non interficiet: cum autem humiliaverit pauperem, humiliatio pauperis ruina est diaboli. Quid enim sequitur? Inclinabit se, et cadet dum dominatus fuerit pauperum. Nonne vobis videtur diabolus in persecutione quando occideret Christianos, quando interficeret Martyres, in eo occidi quod interficeret? Inclinabit se et cadet dum dominabitur pauperum? Martyr occisus in coelum vadit, ille occidens humiliatur et cadet. Hoc interim de psalmo breviter disputatum est pro occultis filii, et hoc dictum est in veteri Testamento: in veteri enim Testamento, de filio occulte dicitur, nunc in Evangelio legamus manifeste, de manifestis filii.
Abbreviated transcription (Latin):
diciturmors: Ergo promorte dicitur: Promor teergo filii
lonieo gentili regi interpraetabantur: & durum erit dicere mor¬
tem filii : sciebant enum quod defilio dĩ diceretur : Uidebant scrip¬
tumerre: & tamentimeliant dĩ filium dicere essemori turuni:
Hoc interim detitulo disputatum sit: & uniuersum psalmum: demor¬
toredicitur : dicitur deiudeis: Inlaqueo isto quemi tetenderunt
comp̃liensus est peseoruni: Sein deuocationem gentium: Omnes
gen tes quȩ obliuiscuntur dm̃: & nouissime contradiabalum:
V on est ds̃ in conspectueius: Sed & insidiis cuin diuitibus: Infelices
diuites : cum quibus diabolus sed&: Demque uidere: quid dicitꝰ
dediabolo: sedet in insiduscumi ditibus: Quicum que enim diues
est : nisi pauperem expolia uerit : diuesesse non poterit: propt̃ea
dixit: Sed & in insidiis cumdiuitibus: Quando cum que diui¬
tes ꝑsequentur. xp̃i anos: dicamus: Sed et diabolus in insidus

Expanded text:
dicitur mors. Ergo pro morte dicitur, pro morte ergo filii dicitur mors. Ergo pro morte dicitur, pro morte ergo filii  qui Ptolomaeo gentili regi interpretabantur, et durum erat dicere mortem filii, sciebant enim quod de Filio Dei diceretur. Videbant scriptum esse et tamen timebant Dei Filium dicere esse moriturum. Hoc interim de titulo disputatum sit, et universus psalmus de morDicitur de Judaeis: In laqueo isto quem tetenderunt, comprehensus est pes eorum: deinde de vocatione Gentium, omnes Gentes quae obliviscuntur Deum. Et novissimum contra diabolum: non est Deus in conspectu ejus, sedet in insidiis cum divitibus. Infelices divites cum quibus diabolus sedet. Denique videte quid dicitur de diabolo, sedet in insidiis cum divitibus. Quicumque enim dives est, nisi pauperem spoliaverit, dives esse non potest, propterea dixit, sedet in insidiis cum divitibus. Quandocumque divites persequuntur Christianos, dicamus: sedet diabolus in insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
NCSUS filius naue. pugabat inhermo: & morseo nrn te
supe urbat: Alius pugnabat: alius ino uruone uincebat
Ita degosecundum illud quod scriptum est: aperios iuum
& implebo illud: Ego quidem loqui uideor: sed alii sunt: quib: orten¬
tibus loquor: Nonus psalmus quia uobis cantitus est dño yen¬
dis inuersib:: grrndis est in irsteriis: Vnmergo nom possumus
dcomnibus disputare : sufficit interund&itulo dicere : qnm̃ non
possumus domum in gredi: Gnaende est enim regis palatium:
ne que possumus omnia regissciremysteria: Interim quasi intitulo
domus inistouestibulo cuius domussit: de monstremus: Infinem
prooccultis fili: psalmus dauid: Infinein quod dicitur : non ꝑtin&
adiuducos sedio nos : qui in finem credidimus Ille prior filius:
nos nouissimi: Nos ergo quuinfinesuimus: paalmã t u
debemus audire: quiaad eos qui infinesunt pertin&: Prooc¬
cultis filii in ebriico aliter hab& in ebraico enim hab& alamorh.¬
quodinterp̃tatur promorte : Al enim dicitur promorh

Expanded text:
Jesus filius Nave pugnabat in eremo, et Moyse orante, superabat: alius pugnabat, alius in oratione vincebat. Ita et ego secundum illud quod scriptum est, aperi os tuum et implebo illud: ego quidem loqui videor, sed alii sunt quibus orantibus, loquor. Nonus psalmus quod a vobis cantatus est Domino, grandis in versibus, grandis est in mysteriis. Quoniam non possumus de omnibus disputare, sufficit interim de titulo dicere. Quoniam non possumus domum ingredi, grande est enim regis palatium, neque possumus omnia regis scire mysteria, interim quasi in titulo domus, in ipso vestibulo, cujus domus sit demonstremus. In finem pro occultis filii psalmus David. In finem, quod dicitur, non pertinet ad Judaeos, sed ad nos qui in finem credidimus. Ille prior filius, nos novissimi. Nos ergo qui in finem sumus, psalmum istum debemus audire, quia ad eos qui in finem sunt pertinet. Pro occultis filii. quod interpretatur, pro morte: al enim dicitur pro, moth
Abbreviated transcription (Latin):
sed uoluntas : Multienim timore faciunt : sed timorfa¬
cientis mercedem non hab&: sed inlege dñiuoluntis eius
It uell& facere quod dñs imperauit: & in lege eius meditabitur

Expanded text:
sed, voluntas ejus; multi enim timore faciunt, sed timor fased, voluntas ejus; multi enim timore faciunt, sed timor facientis mercedem non habet. Sed in lege Domini voluntas ejus, ut velit facere quod Dominus imperavit. Et in lege ejus medit
Abbreviated transcription (Latin):
peccaui: non sumbeatus si nonst&ero inpeccito: sed iir
me: iimbeatussum. &incathednre pestilentiue nonsedi
Q uomodoibidixit st&it : sic& hicdixit: sedit: Sicutibi: qu
nonperseuenruerit inpeccatobeatus est: sic hicquiindos
mala nonper seuenuerit & seditbeatus est : Quidigitur a
ipsi quomodobeatitudo tripliciter condonatur : si ne neo
mala sunt: Hocest quod dicit & proph&a: supertribus & qui¬
tuor peccatis: non conuertam eam dicit dñs: &hoc quotio
dicit amas autem hocloquitur. Id est cogitasti ignoui
& quartuor peccatis non irascartibi dicit dñs: & in lego
eius meditabitur die ac nocte : Dixit tria. quȩ facerem ndebu
Non abire in consilio impiorum : inuia peccatorum non stare.
& in cithedrx pestilentiae non sedere: Dixittria quue
facere non debonus: dicit duo: quae facere debeamus
Nonenimsufficit nobis mala fugere : nisi consequamur
bona : Sed inlege dñiuoluntas eius : Nondixittimor

Expanded text:
peccavi, non sum beatus. Si non stetero in peccato, si retraxero me, jam beatus sum. Et in cathedra pestilentiae non sedit. Quomodo ibi dixit, stetit, sic et hic, sedit: sicut ibi qui non perseveravit in peccato, beatus est: sic hic qui in doctrina mala non perseveravit et sedit, beatus est. Quid igitur? videtis ipsi, quomodo beatitudo tripliciter condonatur: si non cogiquae mala sunt. Hoc est quod dicit propheta: Super tribus et quatuor peccatis non Al. si convertam eam, dicit Dominus . Hoc octies dicit, Amos autem hoc loquitur. Id est cogitasti, ignovi: et quatuor peccatis non irascatur tibi, dicit Dominus. Et in lege ejus meditabitur die ac nocte. Dixit tria quae facere non debuit, non abire in consilio impiorum, et in via peccatorum non stare, et in cathedra pestilentiae non sedere: Dixit tria quae facere non debemus: dicit duo quae facere debeamus; non enim sufficit nobis mala fugere, nisi consequamur bona. Sed in lege Domini voluntas ejus. Non dixit timor,
Abbreviated transcription (Latin):
Quici inquit in conspectut hironist ante munum agnium: deadĩamr¬
tionecorporis dicitur saluatoris: Ecceagnusdĩ ecce quitollit pecctta
mundi Ꝙegrediebatur inquit fons: de subtus medio t hroni:
idan intur qñm demediothronifons egreditur: grtiarũ tam
none greditur fons ille dethrono : nisi agnus in contiest &erit:
Nisienimcrediderimus incorporationem xp̃i : nonaccipimus istasgratus
Otirbor inquit una&celsa: positaerat. Non dix̃ arbores : sed arbor
una Siarbor unaest: quomodo &ista parte ripueest : & xilla paste
ripueest : si e nun dixiss& uidiarbores: fieri poterat : ut aliue esson
& alia parte : & aliue ꝙalia : Nuncuero una arbor : xutrq paste
eẽ dr̃ : Vnus fluuius egrediturd& hronodĩ. Hocest grtia sps̃scĩ :
hocest in singulis mensibus. Duo decies fructus ad ferebat : Non
possumus enim fructus deisto arbor eaccipere : nisi ꝑapostolos :
Si quis ergo perapostolos ad arbor ẽ uenes

Expanded text:
et vidi, inquit, in conspectu throni stantem unum agnum. De assumptione dicitur corporis Salvatoris: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Et egrediebatur, inquit, fons de subtus medio throni. Videtis igitur quoniam de medio throni fons egreditur gratiarum. Tamen non egreditur fons ille de throno, nisi agnus contra steterit. Nisi enim crediderimus incorporationem Christi, non accipimus istas gratias. Et arbor, inquit, una excelsa posita erat. Non dixit arbores, sed arbor una. Si arbor una est, quomodo ex ista parte ripae est, et ex illa parte ripae est? Si enim dixisset, vidi arbores, fieri poterat ut aliae essent ex alia parte, et aliae ex alia. Nunc vero una arbor ex utraque parte esse dicitur; unus fluvius egreditur de throno Dei, hoc est, gratia Spiritus hoc est, singulis mensibus, duodecies fructus afferebat. Non possumus enim fructus de ista arbore accipere, nisi per apostolos. Si quis ergo per apostolos ad arborem venerit
Abbreviated transcription (Latin):
maledictioergoprim̃a hominis. Nuncbe
faitus ur quinon abiit in consilio imipiorum. beatusiur non homo
sedur Vr quiinperfectũ uirũ perue nerit xp̃m. qui non
habĩi inconsilioimpiorũ. Tria hominum genenelia peccata
iripsit. Autenim cogitamus aut facimus aut docemus.
uncogitamus. deinde cum cogitauerimus cogitationem
it doceamus alios quodipsi fece raxmus. Beanisuir quinon
but in consilioimpiorum. qui non cogiauit malum: &inuia
pestilentiae non sedit. Hoc est quine calios docuit. &muia
peccaitorumnonst&it. Difficile est ut aliquis non pecc&.
eniquedicit &io hannis e uangelista. Quia quinegat se
peccatum̃ non fecisse mentitur & mendax est. Siergo

Expanded text:
Maledictio ergo primi hominis nunc benBeatus vir qui non abiit in consilio impiorum. Beatus vir, non homo; sed vir: vir qui in perfectum virum pervenerit Christum, qui non abiit in consilio impiorum. Tria hominum generalia peccata descripsit: aut enim cogitamus, aut facimus, aut docemus. Primum cogitamus; deinde cum cogitaverimus, cogitationem m, ut alios doceamus quod ipsi feceramus. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, qui non cogitavit malum: et in via pestilentiae non sedit. Hoc est, qui nec alios docuit, et in via peccatorum non stetit. Difficile est ut aliquis non peccet. Denique dicit et Joannes et Evangelista: Quia qui negat se peccatum fecisse, mentitur, et mendax est . Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
acciputinfine : Quintins ergopsal : a ꝑsona eteles ueest Alux s
in t̃p̃tantur : multidicunt secundũ historiã deis pxhelis popuso qda łui
reuerti debabilone iniudueã : Hocilli int̃p̃tantꝰ : non sunt in t̃p̃tati
infinẽ : non ꝓe quae hereditatẽ consequitur . Nosergospiritalib: spiri¬
talia conpantentes : Orrtionib: ur̃ is & ꝑ sona ecclesiȩ istũ psalmũ deserereinti

Expanded text:
accipiat in fine. Quintus ergo psalmus ex persona Ecclesiae est. Alii multa interpretantur, multi dicunt secundum historiam de Israelis populo, quod vellet reverti de Babylone in Judaeam. Hoc illi interpretantur, non sunt interpretati in finem pro ea quae haereditatem consequitur. Nos ergo spiritualibus spiritualia comparantes, orationibus vestris ex persona Ecclesiae istum psalmum disserere ni
Abbreviated transcription (Latin):
diue itrum peribit: Nondix̃ impii ꝑibunt : sedsi egerint
pueniteniũ & in saluabuntur: Eo tẽpore quo a postolus paulus
ꝑibit: Hocest peribit impi&as : non peribit impius : sed ipsaimpi&as :
Non homo peribit quiimpius fuit : sed homineagente puenitentia : ꝑibit
impi&as : dsergo hocnobis prestat : ut tria non faciamus : duo faciamis :
lignouitue comparemur: Nonsimus impii : qui conpanaentur puluoi:¬

Expanded text:
impiorum peribit. Non dixit, impii peribunt; sed si egerint poenitentiam, et ipsi salvabuntur. Eo tempore quo apostolus Paulus peribit. Hoc est, peribit impietas; non impius, sed ipsa impietas; non homo peribit qui impius fuit, sed homine agente poenitentiam, peribit impietas. Deus ergo hoc nobis praestet, ut tria non faciamus, et duo faciamus; ligno vitae comparemur, non simus impii, qui comparantur pul
Abbreviated transcription (Latin):
quia cumxp̃o regnabimus incuelo : Vid&is qñmlignũ hoc plantatu
in pa radrso & nos omnes cumillo conplantati sumus. erti
tam quam lignum quod plantatument secus decursus aquarum:
eillocum fonte ꝓcedunt omnia flumina. quod fruc tum suum
dabit intemporesuo : Lignum hocno n omni tempore datfructum
sed intẽporesuo: Lignum hoc nondat in p̃sentis ueculo. sed infuturo
Hocest indie iudicii. Tignũ hoc nuncflores hab&. Lignũ hoc nunc
germinat & pmittt fruges futuras. Lignam hoc duohab&. hab&
& fructus hab& & folia fructum hab& sensum inscripturis folu
uerba simplicia fructus in sensuest folia uero in uerbis sunt:
Qui cumque igitur inscriptunas scãslegit si secundũ iudueos
legit tantum folia intellegit. siuerospiritalit̃ intellegit frultis
capit : Et foliumeius nondeflu&. tamen & solia istius arboris
utilia sunt. Denique siquis & secđ historiamintellegit uraliatẽ

Expanded text:
quia cum Christo regnabimus in coelo. Videtis quoniam lignum hoc plantatum est in paradiso, et nos omnes cum illo complantati sumus. Et erit tamquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum. De illo enim fonte procedunt omnia flumina, quod fructum suum dabit in tempore suo. Lignum hoc non omni tempore dat fructum, sed, in tempore suo. Lignum hoc non dat in praesenti saeculo, sed in futuro, hoc est, in die judicii. Lignum hoc nunc flores habet, lignum hoc nunc germinat, et promittit fruges futuras. Lignum hoc habet duo, habet et fructus, habet et folia. Fructum habet, sensum in Scripturis: folia, verba simplicia; fructus in sensu est, folia vero in verbis sunt. Quicumque igitur Scripturas sanctas legit, si secundum Judaeos legit, tantum folia intelligit; si vero spiritualiter intelligit, fructus capit. Et folium ejus non defluet. Tamen et folia istius arboris utilia sunt. Denique si quis et secundum historiam intelligit, utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nnnt pm& aintur & itadicant. quomo doligiuris plrtarum
hab& iodices ipsuis humorem. unde anuit. siequncũ quelexẽ
medititur ipsalegis meditatio uiroremeifacit &urtanibi
Hocilli sinpliciter inter p̃tantur. Nosaute nis poltal buse
ioii ilaui de cipa montes: & legentes in pane diso plantatũẽ e¬

Expanded text:
omodo lignum si plantatum habent radices ipsius humorem unde vivant, sic quicumque legem Dei meditatur, ipsa legis meditatio virorem et facit, et vitam. Hoc illi simpliciter interpretantur; nos autem spiritualibus spiritualia comparantes, legentes in paradiso plantatum
Abbreviated transcription (Latin):
non potest nisiclauim inubierit Sic singui
qua si singulae cellulue sunt habentes ꝓprias
suas. Grandis itaque portistius domus.
personaesse referoidaim. Vt beaius is tei
legednĩ uoluntas cius. Deinde. quomodolignoalten
corpara tur & dicitur. Merntãquã lignũ qnodexan¬
tatũest secus decursus aquirum: Siccum ligio cosiotetꝰ

Expanded text:
non potest, nisi clavem invenerit. Sic singuli psalmi quasi singulae cellulae sunt, habentes proprias claves suas. Grandis itaque porta istius domus primus personam esse referendam: ut beatus istlege Domini voluntas ejus? Deinde quomodo ligno alteri comparatur, et dicitur: Et erit tamquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum? Si enim ligno c
Abbreviated transcription (Latin):
TUSPSALMUS HOCTITULOPRAENOTATUR
infinem ꝓea quue hereditate consequitur: ꝓsałm dõ
Multiputant : titulos ad psalmos non ꝑtinere : &hoc
qui nr tone uestiment: nesciunt: si quidẽ ñ haberentꝰ
in hebreis & grecis & latinis uoluminibus : rectepu¬
tarent : Nuncuero cum in hebiricis habeantur libris: & maximȩ
quod inscripturae si necausasit : Sienimiotaunũ & imusa p& ñ tran¬
finẽ consequemur : undedicit &a postolus iohannis: Filioli nouis¬
simahonest : In no uimi maergohora : finis est : in fine hereditis:
infinẽ pea quachere ditatẽ consequitur: Quuees tista quue here¬
dititẽ consequitur : Mihiuid&ur quo d eclesi a sit : Ipsaẽtum

Expanded text:
tus psalmus hoc titulo praenotatur. In finem, pro ea quae haereditatem consequitur, Psalmus David. Multi putant titulos ad psalmos non pertinere. Et hoc qua ratione aestiment, nesciunt. Si quidem non haberentur in Haebreis, et Graecis, et Latinis voluminibus, recte putarent: nunc vero cum in Hebraicis habeantur libris, et maxime aliquid in Scriptura sine causa sit. Si iota unum et unus apex non tranfinem consequimur. Unde dicit et apostolus Joannes: Filioli, novissima hora est . In novissima ergo hora finis est. In finem haereditas, in finem pro ea quae haereditatem consequitur. Quae est ista quae haereditatem co
Abbreviated transcription (Latin):
fi&cillequi credit ñ iudicabitur. & illequintin credit lamiudi catus ẽ.
quiindie iudicii uidi cabitur : Nequiromus ergo medium in t̃creden¬
tem & ñ credentẽ quiiudi canđsit. Qui credit noniudicabitur. qui
credit ñ peccait  qui uerẽ credit nom peccat : Quiueram fidẽ
hib& ñ peccat. Denique quando peccamus mens nr̃a in adẽ cluctuat:
Eotempore quando peccamus. Quando irascimur : Quando d& rahi¬
mur. quindo hõmicidia facimus quando foriicamur ubi fides ẽ
Drgo queddicit quicreditinme ñ iudicalitur. Nonenim nercrsehaba&
iudicare limbeatus est : Qui autem nun credit im iudicatur est lã
enim p̃iudicaitus ad poenam ẽ : Quiergo iudicator qui eredit
quidem sed peccatis iuncitur. Qui hab& bona haba & mala
quieo tempore quocredit bene facit : quo ñ credit male facit:
Videamur ergo nunc quod dicitur. Ideo nan re surgunt impii inu¬
dicio: Nonrgunt ut iudicentur quia iam iudicati sunt:
Quienim ñ creditinme Iim udicatus e.¬

Expanded text:
redit, non judicabitur, et ille qui non credit, jam judicatus est? qui in die judicii judicabuntur? Requiramus ergo medium inter credentem, et non credentem qui judicandus sit. Qui credit non judicabitur. Qui credit non peccat, qui vere credit non peccat, qui veram fidem habet non peccat. Demum quando peccamus, mens nostra in fide fluctuat; eo tempore quando peccamus, quando irascimur, quando detrahimus, quando homicidia facimus, quando fornicamur, ubi fides est? Ergo quod dicit, qui in me credit, non judicabitur, non enim necesse habet judicari qui jam beatus est. Qui in me non credit, jam judicatus est, jam enim praedestinatus ad poenam est. Qui ergo judicatur? Qui credit quidem, sed peccatis vincitur; qui habet bona, habet et mala; qui eo tempore quo credit, benefacit, quo non credit, male facit. Videamus ergo nunc quid dicitur: ideo non resurgunt impii in judicio. Non resurgunt ut judicentur, quia jam judicati sunt. Qui enim non credit in me, jam judicatus e
Abbreviated transcription (Latin):
ingenesi Eo tempore quop̃uaricatus ẽ adã. Eo tempore quomagis audi¬
uit serpentem quaindm̃ quando seabscondit a faciaedĩ : Uenit ds post
prandiũ in paradiso & deambulibat. Nidete quiddicitur. Requir&
ds adã ñ in ineridiae sed aduesperam : Iam enim adã solem ꝑdiderat
&ñ ignorabut qđ factum erat Sed qui a pec cauerat. ada. Se scit eumds
Et dixit dis̃ adã ubies Diximus deeo quomodo peccator igner&
adõ econtrario scire debenius quomodoiustus sciatur ado. dicitdns
aoabrahuã Ex id& erratua & decognationetua. Uenit in palestinan
fuitin abramio. funtingeraris multo tẽpore. Cũnatus eifiuisset flius
isaac. Et rȩꝓmissionem acceperat. quia in seminituo benedicentur
omnesgentes. ⁊ulit ipiac & obtulitdo. Ꝙ uox decelo auditae parue
filio suo. E statim ibi scribitur. Eotẽpore quo obtulerat filiũsant

Expanded text:
in Genesi eo tempore quo praevaricatus est Adam, eo tempore quo magis audivit serpentem, quam Deum, quando se abscondit a facie Dei, venit Dominus post prandium in paradiso, et deambulat : videte quid dicitur, requirit Deus Adam non meridie, sed ad vesperam: jam enim Adam solem perdiderat, et non ignorabat quod factum erat, sed quia peccaverat Adam, nescit eum Deus. Et dixit Deus: Adam, ubi es? Diximus de eo quomodo peccator ignoretur a Deo. Econtrario scire debemus quomodo justus sciatur a Deo. Dicit Deus ad Abraham: Exi de terra tua, et de cognatione tua . Venit in Palaestinam, fuit in Habramio, fuit in Geraris multo tempore; cum natus ei fuisset filius Isaac, et repromissionem acceperat, quia in semine tuo benedicentur omnes gentes, tulit Isaac, et obtulit eum Deo, et vox de coelo audita est, parce filio tuo
Abbreviated transcription (Latin):
& pecat: ñ sic impii quibusdim lgitur ñsic. Hoc secundo ñ sicimipii
conparatione eius. &erittimquam lignum qđ plantatumẽ secus decur¬
susaquarũ Nunc econtrario impiodicitꝰ: sicut iustusiur comparatur¬

Expanded text:
et peccat. Non sic impii. In quibusdam legitur, non sic hoc secundo. Non sic impiet peccat. Non sic impii. In quibusdam legitur, non sic hoc secundo. Non sic impicomparatione ejus. Et erit tamquam lignum, quod plantatum est secus decursus aquaru
Abbreviated transcription (Latin):
arborem: ꝑ apostolos fructus eius capit: Siquisuo
non potuerit : & adhuc infirmior ẽ nec dumest
discipulus sed d&urba est: sed deforis est: sed gentilis est: Quia frirc¬
tum capere non potest uerba capit: hocest folia ad sanitatẽ gentiũ
Scriptum est enim: & folia eius ad sanita temgortiu : siquis ad huo
Donque scriptumest: folia eius ad sanitatẽ gentiũ: hoce st admed
titudine iustiuiri: diximus de premio eius. qm̃ qui tria non fer¬
cerit & duo fecerit linopara disi hocest xp̃i rapientia conpa¬
ratur : Diximus ergo descõuiro Nunc de contrario
uiro uideamus quid depeccatore &deimpio dicitur: Nunicimpu
illi uniuersa genera premiorum qued eiusto diximus in ipius non
accipia. Ñsi cimpii ñ dixĩ ñ sicpeccatores. si enini depecca toribis
dixiss& omneralieni eramus N sic impi. In t̃impium & peccato¬
rum. hocint̃ ẽ quumpius ẽ negat dm̃. qui peccator ẽ confitetur

Expanded text:
arborem per apostolos, fructus ejus capit; si quis vero non potuerit, adhuc infirmior est, necdum est discipulus, sed de turba est, sed deforis est, sed gentilis est. Qui fructus capere non potest, verba capiat, hoc est, folia ad sanitatem gentium: scriptum est enim: Et folia ejus ad sanitatem gentium. Si quis adhuc Denique scriptum est, folia ejus ad sanitatem gentium, hoc est, ad metitudine justi viri, diximus de praemio ejus. Quoniam qui tria non fecerit, et duo fecerit, ligno paradisi, hoc est, Christi sapientiae comparatur. Diximus ergo de sancto viro, nunc de contrario viro videamus. Quid de peccatore et impio dicitur? Non sic impii. Illa universa genera praemiorum quae de justo diximus, impius non accipiet. Non sic impii. Non dixit, non sic peccatores; si enim de peccatoribus dixisset, omnes alieni eramus. Non sic impii. Inter impium et peccatorem hoc interest: qui impius est, negat Deum: qui peccator est, confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
quiadi ertent propterea stabateis ds̃, in qua ipsa srnagogi nostra
diuer sads̃ hab& schemata aliis stat aluis sed& alus aimbulat
alis dormit Cumipsesit in mutabilis : pronostne uari&ate ma¬
tatar uide hominis dignsantem ds̃stoit in srna gogideor um
dur gicur nobis nomen V tlargiatur & mernum: Inmedioaurtem¬
insd dinudicrt ressormidabilis resterroris plenis Icrdniddicatten
ip ecntore quied facit duosi stos uersi culos quasi prophala dren
Noc uero quodse quitur Vsquequo udicatis inquitatem ipse dr lo¬
qurtar udiudices Hocest adporincipes populu speciulner isti
uersiculi qui secontur adiudices dicuntur sisaculi iudices : ma¬
nfestum est siuero ecclesi e iudices deepis copis intellegamus
inus pmresbiteris: Vsquequo iudicatis iniquitatem: qui iadicat
uniquitatee iudex iniquitatis est: illeest iudea iniquitatis dequo

Expanded text:
Quia dii erant, propterea stabat ei Deus. In qua synagoga nostra, Quia dii erant, propterea stabat ei Deus. In qua synagoga nostra, diversa Deus habet schemata: aliis stat, aliis sedet, aliis ambulat, aliis dormit. Cum ipse sit immutabilis, pro nostra varietate mutatur. Vide hominis dignitatem. Deus stetit in synagoga deorum. Largitur nobis nomens dijudicat. Res formidabilis, res terroris plena. Si deos dijudicat, de peccatore quid facit? Duos istos versiculos quasi propheta dixit; hoc vero quod sequitur: Usquequo judicatis iniquitatem? Ipse Deus loquitur ad judices, hoc est, ad principes populi. Specialiter isti versiculi qui sequuntur, ad judices dicuntur. Si saeculi judices, manifestum est. Si vero Ecclesiae judices, de episcopis intelligamus atque presbyteris. Usquequo judicatis iniquitatem? Qui judicat iniquitatem, judex
Abbreviated transcription (Latin):
nostra: ego puto librosesse conscientias nostraes: quae tuno ape¬
riuntur: & uidebit unusquisque quod fecit: nihil occaltum
quod nonre uel abitur: proptera ⁊ hronipositisunt : & libri
aperti sunt quanta scripta sunt in libro meo : & ne finctri quidem
meo neque amicomeo audeo confiteri: sciunt angeli quid fecerin
aut quasi rex aut quisi iudex aliis uero dormit: siquandonos.
aut liquit temprationibus lic& sqmus sc̃ĩ Tamen ie lin quimur tem¬
tationibus ut probemur eotempore nobis dormit dñs: denique
quid dieit & psalmista: ex surge ut quid dormitas dñ ÷ &a posto
quando enent innaui & nauis fluctibus tundebatur : dormiebateis
dñs proptera enim nauis fluctibus flectebatur : denique excitant
cum &ingilat: &statim tempestis quiescr diximus dequattuor
schematibus dĩ quia alus stat aluis ambulat: alis secdor : alus quasi dor¬
mit alis uero eiugilat & consurgit: dsstertit In sigo gadeorum

Expanded text:
nostra: Ego libros puto conscientias nostras, quae tunc apenostra: Ego libros puto conscientias nostras, quae tunc aperientur, et videbit unusquisque quod fecit. Nil occultum quod non revelabitur. Propterea throni positi sunt, et libri aperti sunt. Quanta scripta sunt in libro meo, et ne fratri quidem meo, neque amico meo audeo confiteri. Sciunt angeli quid fecerim, aut quasi Rex, aut quasi judex: aliis vero dormit. Si quando nos derelinquit tentationibus, licet simus sancti: tamen relinquimur tentationibus ut probemur: eo tempore nobis dormit Dominus. Denique quid dicit Psalmista: Exsurge, ut quid dormitas, Domine ? Et apostoli, quando erant in navi, et navis fluctibus tundebatur, dormiebat eis Dominus: Propterea enim navis fluctibus tundebatur. Denique excitant eum, et evigilat, et statim tempestas quiescit . Diximus de quatuor schematibus Dei: quia aliis stet, aliis ambulet, aliis sedeat, et aliis quasi dormiat: aliis vero evigilat et consurgit. Deus stetit in synagoga deorum.